comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p. Huiliofficialiuma
cis pronocacõ trbuatui. insi
meo tantum negocio quod
racone cumli superpatrimo¬
mo forte apud propriumiu
lit officialappellet quel ꝑ pro¬
uratorẽ ꝓsequi uire tribiitir̃

Expanded text:
p. Nulli officialium a cis provocatio tribuatur nisi in eo tantum negotio, quod ratione civili, super patrimonio forte, apud proprium iulit officialis appellet, quod per procuratorem persequi iure tribuitur.
Abbreviated transcription (Latin):
atur aut tributarie fuctionis
sollempne munus exposcitur
aut publicius eciampriuati
dum modꝯ cindentisato õ¬
ncti redibicõ debiti flagitita

Expanded text:
atur aut tributariae functionis sollemne munus exposcitur aut publici vel etiam privati, dummodo evidentis atque convicti redhibitio debiti flagitatur,
Abbreviated transcription (Latin):
cilla unum uel plures emxa ẽ
lr̃s n dum supest inlib̾tatem
atur ab antiquis utium neõs
an quidem aut nemo erbus
quidem uins alttatõ multa sib

Expanded text:
cilla unum vel plures enixa est, heres neque dum superest in libertatem atur ab antiquis, utrumne omnes an quidam aut nemo ex his quidem iuris altercatio mu
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs comtõib tenorciuis ano¬
bis irlatus est s subtilioretĩta¬
tu h̃ito ncc̃ium dirximus et si
leges amplim. ¶Cum igitur
ptorem filium emcipatum
licet subtili urrt capite fu̾it ui¬
munitus actum in prĩs succõ¬
nem sinc ulia dimimtone ra¬
catmmiststissimum est. non

Expanded text:
institutionibus tenor eius a nobis relatus est. 1a . Sed subtiliore tractatu habito necessarium duximus, et si leges ampliari. 1b . Cum igitur praetor filium emancipatum, licet subtili iure capite fuerat deminutus, attamen in patris successione sine ulla deminutione vocare manifestissimu
Abbreviated transcription (Latin):
ascisiaim iusto m. acmento
ĩꝑftãm ostende. uttmmapati fi¬
lius ua fiui non solum p̃r̃is
dantet non sm legem anistasi¬

Expanded text:
iusto incremento perfectam ostendere, ut emancipatus filius et filia non solum in paternis dant et non secundum legem Anastasi
Abbreviated transcription (Latin):
diaconissarum iuduaraut carũ
consangumeis uel tutorib seu
curatorib conuicti in t̾ficientur¬
¶ Sinũtem post commissum tã
detestabue cumen aut potentatu
rptor se defende. aut fuga euade
potit. in hẽ quidem regia urbe tã¬

Expanded text:
diaconissarum aut earum consanguineis, vel tutoribus, seu curatoribus, convicti interficiantur. Sin autem post commissum tam detestabile crimen, aut potentatu raptor se defendere, aut fuga evadere potuerit, in hac quidem regia urbe ta
Abbreviated transcription (Latin):
cient᷑. ut ex hus irb et ip̃a solitiũ
reat dum uiuit sufficiens et ros õs
pleno bat am̃o. ¶ Sinautem dia¬
facutatib ut ip̃a qͦutõ usunfruc¬
tum dum supest ab erd̃ ecłia con¬

Expanded text:
cantur, ut ex his rebus et ipsa solatium habeat, dum vivit, sufficiens, et res omnes pleno habeat dominio; sin autem diafacultatibus ipsa quidem usumfructum, dum superest, ab eadem eccl
Abbreviated transcription (Latin):
spectabiles duces ctum cdanssum
rectores ꝑumcinum necñ etalii cu¬
iuss ordins nidices qui in lois
illis inuenti fumnt similc studiũ
cum magna sollicitudĩc adbibeit.
ut eos possint comĩbende et com¬
ĩbensos in tali cimie post lunas
et um cognitas pbatõnes sinc fori
pͥscp̃tone duissuis penis afri¬
cunt et mortis condempnent su¬

Expanded text:
spectabiles duces, et viri clarissimi rectores provinciarum, nec non alii cujuslibet ordinis judices, qui in locis illis inventi fuerint, simile studium cum magna sollicitudine adhibeant, ut eos possint comprehendere; et comprehensos in tali crimine, post legitimas, et juri cognitas probationes, sine forti praescriptione, durissimis poenis afficiant, et mort
Abbreviated transcription (Latin):
multis retro prinapibꝰ insi sunt ĩ¬
ter tanen nullus eoꝵ hoc. id effcm
nare comnunlibꝰ auxlio dei om̃m¬
potentis censiums. ⁊ plirtatem liti¬
um am̃pͥutare multitudic quidem
ꝯstitutõnum que trb codicib git¬
goriano s mogenano atq theodo¬
sianoꝯtinebant᷑: Ilrci que posti¬

Expanded text:
multis retro principibus visa sunt, interea tamen nullus eorum hoc ad effectum nare communibus auxilio dei omnipotentis censuimus et prolixitatem litium amputare, multitudine quidem constitutionum, quae tribus codicibus Gregoriano et Hermogeniano atque Theodosiano continebantur, il
Abbreviated transcription (Latin):
mignisicum magistra dignitate in¬
t agentẽs tecorat.m. constatanm
ui̾m illustrem comitem lagicon
int̾ agẽntes. ⁊ magistium scnimi lib¬
ellor sac̾ium q cognitionum. theo
distissimos togatos fori amplissim
resceatis tam supuacuis ꝙͣtum ãdi

Expanded text:
magnificum magisteria dignitate inter agentes decoratum, Constantinum virum illustrem comitem largitionum inter agentes et magistrum scrinii libellorum sacrarumque cognitionum, Theopdisertissimos togatos fori amplissimi resecatis tam
Abbreviated transcription (Latin):
r secanda uno aut̃ codice sub felici
m̃i noins uocabulo ꝯponerdo ĩ
quem colligitam trum memorate
nam cecdicũ qͣm nouellas post eos i¬
poitas ꝯstitutõnes oportit ¶Itor
ad ħ maninum ⁊ ad ip̃ius iti pu¬
blice substentatomi respicentes op̃¬

Expanded text:
resecanda, uno autem codice sub felici nostri nominis vocabulo componendo, in quem colligi tam memoratorum trium codicum quam novellas post eos positas constitutiones oportet. Ideoque ad hoc maximum et ad ipsius rei publicae sustentationem respicien
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ãtigitur. aiis ueniens cum
ne pot̾ib in potate durantibru
sumsr bonorum omnium que
ip̃ĩs sicut defiuis conscitutum
est p̃mium monũmissõnis ac̃c̃¬
ipiat uel si explunb. altos nti

Expanded text:
at igitur avus veniens cum nepotibus in potestate durantibus usum fructum bonorum omnium, quae ipsis, sicut de filiis constitutum est, praemium manumissionis accipiat, vel si ex pluribus al
Abbreviated transcription (Latin):
ptorib equm est redibi. neqñ
i tali nccitate portis negan fa¬
ciat empcomi. dofet iedemptos
aut datum ꝓse p̃cium empto¬
nib restitueaut laboris obse¬
quio uel ope quin q̃ ti nc̃ce
um si mea ratisunt ub̃tatem
reodint᷑. igit̃ edib ꝓpriis sub
Nponsis incolumia cuncta fu¬

Expanded text:
est redhiberi. Ne quando in tali necessitate positis negari faciat emptionem, decet redemptos aut datum pro se pretium emptoribus restituere aut laboris obsequio vel opere quinquennii vice in ea nati sunt, libertatem. Reddantur igitur sedibus propriis sub  veterum responsis incolumia cuncta se
Abbreviated transcription (Latin):
psonis spes alicne frrt urai¬
titis ex cogratõne fortead eo
detioluente pacti que int̾ cos
m̃ita sunt ꝓ aducitura hrdi¬
titt quib spalit̾ actͣsabatur si
illt mortius fu̾it et h̾rditis
ad quosd̃ orhus praitatis cõ¬

Expanded text:
personis spes alienae fuerat hereditatis ex cognatione forte ad eos devolvendae, pactaque inter eos inita sunt pro adventura hereditate, quibus specialiter declarabatur, si ille mortuus fuerit et hereditas ad quosdam ex his hereditatis com
Abbreviated transcription (Latin):
mitus est peditum autem ꝓ
io quunt pectites insendus
est solitis udicet stitim scipẽ¬
titonib deputm dis sine qu¬
olibet auo adispendio. iliis cti¬
ampriuisiis pocumtur que in¬
diisis te nporib consecucist̃¬

Expanded text:
meriturus est, peditum autem pro eo, qui inter pedites inserendus est: solitis videlicet statim stipentironibus deputandis sine quolibet alio dispendio. Aliis etiam privilegiis potiantur, quae diversis temporibus consecut
Abbreviated transcription (Latin):
tes dume ne seremtitis manu
punctos ꝯsequi solatumis et post¬
qͣm tale scuptum deposu̾int offi¬
qum siquidem filios ingemios
h̾ant cos cunssimorum notano¬
tum insiꝯ sortio tubumorumsi¬
cris solitas epħ̃s suic q̃dam su¬
ffragii solutone p̃cepturos et siq̃¬

Expanded text:
trae serenitatis manu puncti consequi solacium. Et postquam tale deposuerint officium, si quidem filios ingenuos habeant, eos clarissimorum notariorum inseri consortio tribunorum, sacras solitas epistulas sine quadam suffragii solutione percepturos. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
uoliunt in puiciis tam degẽ¬
binos hommes annis singu¬
doraturos ĩpuram scatutis ĩ¬
sendos p̃scntilib domesticiᷤ
unum equitum alt̾m scole
pedlitum inemtem corum lo¬
cum qui defuncti sunt mulo
a uenundanda pacto cum ei
tiones mesunt ita tñ ut iom
ui facundissum cum afferi¬
ds cosdem oedidint romines
binis solitor ꝑ singuus mili

Expanded text:
 in provinciis tamen degenbinos homines annis singudoraturos purpuram, statutis inserendos praesentalibus domesticis, unum equitum, alterum scholae peditum, in vacantem eorum locum qui defuncti sunt, nullo, ia venumdanda pacto cum eis tiones intersunt, ita tamen, ut idem viri facundissimi, cum offerendos eosdem crediderint homines, bina solidorum pro singulis millia
Abbreviated transcription (Latin):
o ccarcitos quib iuustris hon¬
oriturdignitis conseqͣntur
quos uin̾us solum nomine
eisdem uins faadissums ca¬
turos nos pollicemur ꝓfutuᷤ¬

Expanded text:
o codicillos, quibus illustris honoratur dignitas, consequantur, quos unius solum nomine eisdem viris facundissimis daturos nos pollicemur profutur
Abbreviated transcription (Latin):
apatronus uel altutri corum si
alt̾i adce non possit ꝓmore tin
souto subaccor testificatione ĩ¬
timri. ¶Qucriens que denuy¬
cus quis siue doctalib instiumẽ¬
tis as mutuo cclentium matrim¬
omum ammo celeb̾tis suꝑ afł¬
ectu suo lib̃is im exhiꝯnigi¬

Expanded text:
s vel alterutri eorum, si alter adesse non possit, pro more tamen solito sub actorum testificatione intimari. Quotiensque de nuptiis quis sine dotalibus instrumentis mutuo contrahendi matrimonium animo celebratis super adfectu suo, liberis ex hui
Abbreviated transcription (Latin):
muentes in hus causis quetam
Ad supstitionem cor q̃. ad forum
et leges et uira ꝑtinent. ademt so¬
lempm more iudicia omies q
rominis legib ornfant etacapi¬

Expanded text:
entes in his causis, quae non tam ad superstitionem eorum quam ad forum et leges ac iura pertinent, adeant sollemni more iudicia omnesque Romanis legibus inferant et excipi
Abbreviated transcription (Latin):
O. Apr. Siquis in cestineti¬
tiq coningu sese mipcus fim¬
escauit pprias qmdiuurat te¬
neat facultates set neq uxorẽ
neq filios ereaeditos hre cred
delinquat dos siqua forte soll¬
empnit. aut dati ant promis¬
sa fint nixtaius antiquum:
fisci nr̃ commõis accedat testõ
suo ectrancis inch relingriat
eet siuetest.ato siueintest. atole¬
gibus ei de nire succedanti Siqͥ
forte ex iusto ⁊ limo mrĩmoĩo
e ditifu̾ant. hoe est de tescendenti¬

Expanded text:
 . Si quis incesti vetitique coniugii sese nuptiis funestavit, proprias quamdiu vixerit teneat facultates, sed neque uxorem neque filios ex ea editos habere creda mortuus derelinquat. Dos si qua forte sollemniter aut data aut promissa fuerit, iuxta ius antiquum fisci nostri commodis cedat. Testamento suo extraneis nihil relinquat, sed sive testato sive intestato legibus ei et iure succedant, si qui forte ex iusto et legitimo matrimonio editi fuerint, hoc est de descendenti
Abbreviated transcription (Latin):
ne itatemum rẽat fadtatem
ut hus tantumo personis. ꝓ
ceatur siquis echus quos me¬
comimiaculainnt custodiant̾
memoratis uo personis non
ext.nitib fisco uro locus pate
Opr. Humuem uel abiec¬
tam feminam mĩme e. iniru¬
picamus misligi quelicer pa¬
uper abingenius tamen pen¬
tib natasit ynde licestatramꝰ
sen atoribꝰ ⁊ quibrscumq mi¬
plissimis dignitatibus pre
deis ex ingemus pentibus na¬
tis qm̃ius pauperes innñm¬
omum sibi. adipisci nullamq
int̾ ingenuas ex dinicus ⁊ opu¬
iencores fortu.a ee distanciã
humiles autem abiectasqi
persenas eas tantummomin
ueres ee censemꝰ. incillam an¬
cille filiam libert.am liberte fi¬
lam scenieam nel scemce fi¬
liam.tabernanam uel taber¬
aut eamque mercimonus
publice prefuit. Idoq placet
huiusmoi inbuisse napcia ᷤ

Expanded text:
ita demum habeat facultatem, ut his tantum personis pro ceatur, si quis ex his, quos mecommacularint, custodiatur. Memoratis vero personis non extantibus fisco locus pateini, humilem vel abiectam feminam minime eam iudicamus intellegi, quae, licet pauper, ab ingenuis tamen parentibus nata sit. Sed licere statuimus senatoribus et quibuscumque amplissimis dignitatibus prditis, ex ingenuis natas quamvis pauperes in matrimonium sibi adsciscere, nullam que inter ingenuas ex divitiis et opulentiore fortuna esse distantiam. Humiles vero abiectasque personas eas tantummodo mulieres esse censemus: ancillam ancillae filiam, libertam, libertae filiam, scaenicam vel scaenicae filiam, tabernariam vel taberaut eam quae mercimoniis publice praefuit: ideoque h
Abbreviated transcription (French):
siumuti est q̃titas sortis
ctusurar toius sumine usu¬
ras posta colligisset sortis
tmmo. Et cu antiquitaᷤᷤ
pasimo exẽplo rris quidem
condempratis lixamentur
duor mensium p̾stabat fid
condempntis ꝑsoias a fte¬
iussorib car uamandator¬
ib stitim pectuus ucrre io¬

Expanded text:
summata est quantitas sortis et usurarum, totius summae usuras postea colligi, sed sortis tantummodo. Et cum antiquitas pessimo exemplo reis quidem condemnatis laxamentum duorum mensum praestabat, fidcondemnatis personis a fideiussoribus eorum vel mandatoribus statim pecu
Abbreviated transcription (Latin):
Sem. Flncimus ut siqui
condempnatus fi̾nit post dari
centisi  quidem usuris ẜmn
usurar usuras pciitus cr del¬
ends nullum cau̾m itlmo¬
mus ex quo hĩ michiato pos¬
sit incluci. ¶ Sscmm sicium¬

Expanded text:
pp. Sancimus, ut si quis condemnatus fuerit, post datas centesimas quidem usuras secuusurarum usuras penitus esse delendas, nullum casum relinquimus, ex quo huiusmodi machinatio possit induci. Si enim si
Abbreviated transcription (Latin):
pus s socius eroo dic quo asł¬
itur comimisus dolus int̾ cõ¬
timum bicumum de dolo ae¬
sto est is qui dolum se passuz
ce conquentur. omnos igit
scuant m incipiende postꝰ biẽ¬

Expanded text:
pus, sed potius ex eo die, quo adseritur commissus dolus, intra continuum biennium de dolo acsto est is, qui dolum se passum esse conqueratur. omnes igitur sciant neque incipiendae post bien
Abbreviated transcription (Latin):
locum irctor. ꝓunitiar noscun¬
tur auc̃tam b̃re tutores scucuri¬
tores potentib darc deactum
et int̾poñe ad.alicuandas min¬
u cimnalium facultates cmançi¬

Expanded text:
nciarum noscuntur, auctoritatem habere tutores seu curatores petentibus dare, decretum etiam interponere ad alienandas minu curalium facultates, emanci
Abbreviated transcription (Latin):
ncĩo plur̾ibit scant autem i¬
unuem uidices apud quosi
scepto amplissime tue sedis uͣ¬
spacia debe̾ se p̃fatalitigia post¬
qm orti fl̾ant tmne. nam
sesi suꝑ seceunt ip̃os quidem
legitime t̾minm. De eoquiu¬

Expanded text:
io perdurabit. Sciant autem universi iudices, apud quos praecepto amplissimae tuae sedis huiia, postquam orta fuerint, terminare. Nam si supersederint, ipsos quidem legitime terminari. ZENO
Abbreviated transcription (Latin):
turhi stipuso. s nob̾ sensum
ccientium discucitntib ueri
accum ut incipiat quidem con
stultus mucnitur ut tali.ño fa¬
cet scipulatom ut putaret pos
sc tm clificium inuno mom̃¬
to hore extolse nacum qui m¬
oritur tilem lore sensum qd¬

Expanded text:
i stipulatio. Sed nobis sensum contrahentium discutientibus veri actum, ut incipiat quidem contstultus invenitur, ut tali animo faceret stipulationem, ut putaret posse tantum aedificium in uno momento horae extollere, vel eum qui moritur talem habere sensum, q
Abbreviated transcription (Latin):
pt̾m dubitatõ si mutiborratur
et icse non cer donoos uel siffici¬
entes. to decissionem utis iui ex¬
istiment ad nos deciuntur et q̃re
mbiguitastes uicdicum q̃s cti
iogib ormi cuenit ames. aiccpi¬
unt nic si non anobis int̾pret¬
inuti solũt et omnnb apire rͥdo¬
neus ẽc uidebitur nisi is uun soli
tatib tam concitor q̃m intỹres
legum solus impator uistt exiit¬
m̾ribitur.anm hac logt depogãte

Expanded text:
 dubitatio in litibus oriatur et sese non esse idoneos vel sufficientes ad decisionem litis illi existiment, ad nos decurritur et quare ambiguitates iudicum, quas ex legibus oriri evenit, aures accipiunt nostrae, si non a nobis interpretgmata solvere et omnibus aperire idoneus esse videbitur nisi is, cui soli tatibus tam conditor quam interpres legum solus imperator iuste existimabitur: nihil hac lege derogante
Abbreviated transcription (Latin):
forsitm et det̾iori sin̾a et multoᷤ
et unnores in aliqͣ pte supare et
cinilii papiniam et ulꝑiano et
paulo nocũ et m̃itiano ascupta
tinebant ꝑtem ꝑꝑ bonores splen¬
didissum papinum non scitim
respũe ħsi quis ex biis aditple¬
tõnem sumimi ingemi papima¬
in labor uel int̾pretitõnm ne¬
ccessanum eẽ ꝓspen̾tis et hoc pone
oremim ut om̃s qui tclati fut
in bunc codicem prudentissir

Expanded text:
multos et maiores in aliqua parte superare. et ilii Papiniani ex Vlpiano et Paulo nec non Marciano adscripta tinebant propter honorem splendidissimi Papiniani, non statim respuere, sed, si quid ex his ad repletionem summi ingenii Papiniani laborum vel interpretationem necessarium esse perspexeritis, et hoc ponere oremini: ut omnes qui relati fuerint in hunc codicem prudentissimi
Abbreviated transcription (Latin):
bͥnin umo constitutõnum alco
ee componendi ucisi quid ali¬
ud a nob̾ fu̾nt ꝓmulgatum n¬
stitutõnum uicem opͥtin̾t utr.¬
udis animus studiosi simpli¬
ab enutritus facilius ad alcõ
que ⁊ nob deo annuenit compr¬
onetur digestor uei pandectar
nomem hre sanctumis. ¶Nui¬
lis iuns pitis imposttium aud¬
entib comentinos illi appliei
ir ctubositate sua suplicti codiciᷤ
compendium confunde q. ldet
tentias totum nis pene contur:¬
batum est s et sufficiat ꝑ uidices
tmm̃o etiam tituioꝵ subtilitat¬
em que p̾paticia mincupatur qͥ¬
dam admontoria eis fice mul¬
lo erintꝑretatone car uicio ori
et compendion eo enigmataq
ancimonus indiunt ciusdem
codiais trttum conscibi ⁊⁊̃ simi
mus ubror significitur.ait. il¬
t̾rr conseꝙ̾tiam cplanan conc¬
climus hec omn igitur dop
licdo fact tua ꝓiuden̾tia ura cũ
alus facundissimis uinis scude¬
at ettam subtiliꝙ̃ cribrmo fin
it̾cere ut codex consumatus et

Expanded text:
bernari: uno constitutionum, altero em componendi, vel si quid aliud a nobis fuerit promulgatum institutionum vicem obtinens; ut rudis animus studiosi simplicibus enutritus, facilius ad altiorquae a nobis Deo annuente componetur, Digestorum vel Pandectarum nomen habere sancimus, nullis juris peritis in posterum audentibus commentarios illi applicare, et verbositate sua supradicti Codicis compendium confundere: quematentias totum jus pene conturbatum est; sed sufficiat per indices tantummodo et titulorum subtilitatem quae paratitla nuncupantur quaedam admonitoria eius facere, nullo ex interpretatione eorum vitio oriuet compendiosa aenigmata, quae antinomias induxerunt, eiusdem codicis textum conscribi: etiam si numerus librorum significatur aut alplanari concedimus. Haec omnia igitur deo placido facere tua prudentia una cum aliis facundissimis viris studeat et tam subtili quam celerrimo fini tradere, ut codex consummatus et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicti manbris intimoͣnia sic
enim a uetustate groco uocibu¬
io nuncupatur auq̃ sibi uendi¬
cet locum s sit uni concordau
na conscq̃taa adu̾sario nemine
constituco. ¶ Set et similitito¬
erulare. EEt ea que sac̃tissuni
constitutonib quas in coclicẽ
mũm recegimus gnita sunt.
it̾m impomi ex ueti uire nõ cõ¬
cedimus cum diu alium cõsti¬
tutõnum sanctõ sufficiat. ad e¬
nosuma ¶ Set et si que leges i
uetibo libris poĩte rm p᷑desu¬
ctudinem abigiunt millo mo
nobis casd pon̾e ꝑmitimus a

Expanded text:
dicis membris antinomia sic enim a vetustate Graeco vocabulo nuncupatur aliquem sibi vindicet locum, sed sit una concordia, una consequentia, adversario nemine constituto. Sed et similitudiissimis constitutionibus quas in Codicem nostrum redegimus cauta sunt, iterum poni ex veteri jure non concedimus, cum divalium constitutionum sanctio sufficiat ad enosum. Sed et si quae leges in veteribus libris positae iam in desuetudinem abierunt, nullo modo vobis easdem pon
Abbreviated transcription (Latin):
colligi q unum ꝓ ficut omnb
sufficcat. ¶Qui aut ctalios librõ
ad ius ꝑtinentes scupsunt quor
scipture. anullis auctorib recrp¬
te noc usitate sunt in nos cor uo¬
lumin nrãm in quietare cligna¬
mur sanccõnem cum ħ mat̾u. a
sumim mñ uiis libalitate colet¬

Expanded text:
lligi quod unum pro omnibus sufficiat. quia autem et alii libros ad ius pertinentes scripserunt, quorum scripturae a nullis auctoribus receptae nec usitatae sunt, neque nos eorum volumina nostram inquietare dignamur sanctionem. Cumque haec materia summa numinis liberalitate collec
Abbreviated transcription (Latin):
ordinitõnc acciptis ctiussim qu¬
teccssorib qm ex unis destissum¬
is cogitis foriamplissime tue scõ¬
is ad̾ sociend̃ laborem clig̾t. ¶ Bri
iti collatis et m mũm palatium
intolurtis nob̃ ꝙ tuo testimõio
placitis dotam irin faciendam ꝓ¬
ssum anmi gubnatone ies oĩs

Expanded text:
inatione acceptis, et iussimus qutecessoribus quam ex viris disertissimis togatis fori amplissimae sedis ad sociandum laborem eligere. his itaque collectis et in nostrum palatium introductis nobisque tuo testimonio placitis totam rem faciendam ps
Abbreviated transcription (Latin):
obis as impantictur au̾itis nã
qui subtiliter fcm cmandat haiꝰ¬
dabilior est co qui primus mu¬
enitss et hoc studio sine uob̾ eẽ
uolimus ut si quid inuetiboñ
bene poĩtum libris inuenatis
fcm̃ impleatis et omne opus m
uel constitutõnib q̃s antiqui
in suis libris possint non retei

Expanded text:
is eis impertietur auctoritas. nam qui non suptiliter factum emendat, laudabilior est eo qui primus invenit. Sed et hoc studiosum vobis esse volumus, ut, si quid in veteribus non bene positum libris inueniatisum est repleatis et omne opus movel constitutionibus, quas antiqui in suis libris posuerunt, non recte
Abbreviated transcription (Latin):
iudeatur ee um et obtimum et q̃¬
s ab mnitõ scuptum ꝙ. a nobis
clectum et ibi poitũ fi̾ntincio
ex conpatõne uet̾is uolumus q̃¬
si uicõsam scripturam argue. au¬
deit cum enim lege. antiqua qͥie
gia mincupatur omnchĩomin¬
is ꝙ potritas popłi romam mi
utoriam tnsiata sunt potestitẽ
nos u̾o sinccõm omnem non¬
dnusimus in alias et aliacondi¬
torum ꝑtes s totam ntam eẽ u¬
olumus nequid possit anciquit¬
as mñis legib abrogare. ¶Et ĩ
põiti sunt optine ut si alit̾ fuc¬
rnt apud uetes conscupti mo

Expanded text:
ideatur esse verum et optimum et quasi ab initio scriptum, quod a vobis electum et ibi positum fuerit, et nemo ex comparatione veteris voluminis quasi vitiosam scripturam arguere audeat. cum enim lege antiqua, quae regia nuncupabatur, omne ius omnisque potestas populi Romani in imperatoriam translata sunt potestatem, nos dividimus in alias, et alias conditorum partes, sed totam nostram esse volumus, quid possit antiquitas nostris legibus abrogare? Et in posita sunt, obtinere, ut et si aliter fuerint apud veteres conscripta,
Abbreviated transcription (Latin):
nis digͦtit tim smmi conscituti¬
onem dodicis ꝙ̃ eclicti ꝑpetui ĩm¬
catõnem ꝓut hoc nob̾ commodi¬
tum ius antiqum ꝑ millesimũi
et q̃dr ingesimum pene annumi
confusum et a nob̾ purgatum q̃¬
seb̾at. ¶Omnib auctorib⁊
uns oqua dignitate poulentibo et

Expanded text:
tutionum codicis quam edicti perpetui imitationem, prout hoc vobis commoditum ius antiquum, per millesimum et quadringentesimum paene annum confusum et a nobis purgatum, quse habeat: omnibus auctoribus iuris aequa dignitate polle
Abbreviated transcription (Latin):
intestatus quis uel intestitar
moriatur.in capita distribuat
aus b̃rditas. nec liceat mñ occõ¬
ne soror mortur uel mortue. ĩp¬
liorem sibiptem uendicare qͣm
rati portõ eipitum erigit. ¶n¬

Expanded text:
intestatus quis vel intestata moriatur, in capita distribuatur eius hereditas nec liceat matri occasione sororum mortui vel mortuae ampliorem partem sibi vindicare, quam rata portio capitum exigit
Abbreviated transcription (Latin):
ns decessit qr pris psona int̾ue¬
mens mnĩs uira suꝑare ilidetur
omnib pio animo ꝓuidentes
stimus frẽs quidem et sorores
mortue psone ad successõm. ꝓp¬
netates solos ꝓunli pte uocan¬

Expanded text:
is decessit, quia patris persona interveniens matris iura superare videtur, omnibus pio animo providentes sancimus fratres quidem et sorores mortuae personae ad successionem proprietatis solos pro virili parte voca
Abbreviated transcription (Latin):
taxat examine ubieis et beatitud¬
uns honor debitus iesuctureto¬
rator affluens in defcusionib co¬
pralarge p̾stetur ¶Prefca cum
in ꝓum̾cus exeius qui regit puĩ¬
uenti siue illi sac̃dotes siue ciusãn
gladus clĩci siuc monachi hantur¬
dumnio aꝑbantur orthodori qui ĩ
ꝓprus causis c̃tib ue pussant᷑ nõ a¬
lios ꝙͣ eccłie ꝓpric defensores seu q¬
uos ytonoinos appellant fideuisso¬
res pbeant ne dum erecutoris ꝑtin¬
os fidenissores fagitet multiplex
mnorie pauptati affligat᷑ incom¬
modum. ¶In hac aut᷑ urbe inclita
uiuenti ex qͣcum ꝓuncia uenien¬
tes cum in tucamplitudims uidi¬
cio ꝙ ei solum delegauimus lite pu¬
lsati fu̾int reu̾entissum orthodore
fidei sac̾dotes certeyconomiaut cc¬
cdesie defensores seu diai in causis

Expanded text:
taxat examine, ubi eis et beatitudinis honor debitus reservetur et oratorum adfluens in defensionibus copia large praestetur. Praeterea cum in provinciis ex eius qui regit provinenti sive illi sacerdotes seu cuiuscumque gradus clerici sive monachi habeanturapprobentur orthodoxi, qui in propriis causis contractibusve pulsantur non alesiae propriae defensores seu quos oeconomos appellant fideiussores praebeant, ne, dum exsecutoris Pertinos fideiussores flagitat, multiglex innoxiae paupertati infligatur incommodum. In hac autem regia venti ex quacumque provincia venientes, cum in tuae amplitudinis iudicio, quod eis solum delegavimus, lite pulsati fuerint, reverentissimi orthodoxae fidei sacerdotes certe oeconomi aut ecclesiae defensores seu clerici in caus
Abbreviated transcription (Latin):
future sacrum anditorium
rostalati. intex non susce¬
pit. uel suscepta appllone a¬
plorum copiam teneganat.
ao deponendam suphac mi¬
quitate quermoni mince ñ
ctiam ao connemendum ad¬
nersarium ex sñi a polata miͣ
antiquinius anni metas hẽ¬
at clittigatoriuel si huiusm¬
cdi appllo suscerta non funt
in qua inserior uii udicuni
sacra desideratuz anoico.id
aat littigato sine no arbłte
appellonem suscipeaut rela¬
tesiemdare contempserit.
iiii. mensium tempor.i obs¬
uentir utnhus quest tri¬
mus acctiatis ꝑe.it. apellitor
temporibus que de appllom

Expanded text:
fecturae sacrum auditorium postulatur, iudex non susceperit vel suscepta appellatione apostulorum copiam denegaverit, ad deponendam super hac iniquitate querimoniam nec non etiam conveniendum adversarium ex sententia prolata iuxta antiquuum ius anni metas habeat litigator: vel si huiusmodi appellatio suscepta non fuerit, in qua inferiorum iudicum sacra desideratur auditio, abeat litigator. Si vero arbiter appellationem suscipere aut relationem dare contempserit, quattuor mensum tempora observentur: ut his quae statuimus actitatis pareat appellator tempori
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr Dominationes
silium publicum non ual¬
ent de quibus nec appellaze
Ncce est si sollempnitas deẽ¬
Dem. Siqius libellos appl¬
latorios ingessent sciat se
tandi⁊ sugs libellos recupe¬
rndine inste plenitudims
pum anitas amxutetut¬

Expanded text:
 Nominationes silium publicum non valent: de quibus nec appellare necesse est, si sollemnitas dee. Si quis libellos appellatorios ingesserit, sciat se tandi et suos libellos recuperandi, ne iustae paenitudinis humanitas amputetu
Abbreviated transcription (Latin):
Cem Siquis proucea cõne
inter posita suspectinidics
nelit prolatam cintare sen¬
tentiammhac noce liberam
heat potestatem nes umeat
contumeli ainico: un cũ
et ab ip̃a miuria possit sacile
prouocare. et marime cuma
solo tantun prefco pretorio
non sine dispergio cause pro¬
uorne permissu̾m sit. sciant
igitur cunccisibi ab munns
et suspeceis utoicibus et inca¬
dispesroio prouocationem¬

Expanded text:
 Si quis provocatione interposita suspecti iudicis velit prolatam evitare sententiam, in hac voce liberam habeat potestatem nec timeat contumeliam iudiciorum, cum et ab ipsa iniuria possit facile provocare, maxime cum a solo tantum praefecto praetorio non sine dispendio causae provocare permissum sit. Sciant igitur cuncti sibi ab iniuriis et suspectis iudicibus et in cadispendio pro
Abbreviated transcription (Latin):
pora suffragantur interpo¬
nente prouõcationis copiã
mon negamusrit ibi dilige¬
cius ecammentur ubi corͣ
thominis salutem pererrorẽ
uel gram cognitoris oppres¬
sꝯ putatin cẽ iusticia eacon¬
gtõne ut si pro consules ueli
comes orientis. iugustalis
nicariifinunt cognitores nõ
dam ad demenciam nr̃am
quam adamplissimas pote¬
states sciãt eẽ re ferendum
eorum emm dchus plenũ
uolumus ẽẽ indicium qd
sittares est et cumencregit
rectius possint pumire

Expanded text:
 interponendae provocationis copiam non negamus, ut ibi diligentius examinetur, ubi contra hominis salutem per errorem vel gratia cognitoris oppressa putatur esse iustitia: ea condicione, ut, si proconsules vel omnes Orientis, Augustalis, vicarii fuerint cognitores, non tam ad clementiam nostram quam ad amplissimas potestates sciant esse referendum. Eorum enim de his plenum volumus esse iudicium , qui, si ita res est et crimen exegerit, rectius possint punire
Abbreviated transcription (Latin):
qm miniutur qum metaui¬
more solitoꝯ stitutas omne
ecceprõne facieͣnda.¬
cctigalaccipiant. quas u̾o cx
ronromino solo que suntta¬

Expanded text:
quam minuatur, quin octavas solite constitutas omneexceptione faciendavectigal accipiant; quas vero ex Romano solo, quae sunt ta
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Ulemus ctortamur
ut siquis forte honoritor. docur
dicem potint ꝑpbreis uei adin¬
depoitam impublicum ꝓcedat mn¬
men deferat. delatum appbet.: ⁊ cu¬

Expanded text:
. Iubemus hortamur, ut, si quis forte honoratorum decuridicem potuerit approbare, is vel admindepositam in publicum prodeat, crimen deferat, d
Abbreviated transcription (Latin):
cui res ad stucmentes acqui¬
usufructuanus lib̾tatim cio¬
scnaentes imposi̾ut pleno i¬
uit lib̃m cum effici et siquid ꝑ¬
ostea sibi. aoquiesqͥt hoc in bon¬
nus lib̾tatem imposint usuft¬
uictuano mimimed sencientes
quirat sibi bat et suc po̾st̾itati
rclnquat saluo pr̃onitus in
it pomnia custaliendo nsiet
hec legib fu̾it iemissum ip̃e ti¬
menꝰ lib̾tus q̃i suus apudu¬
sumfiuctuanum pmͣmeat do¬
nec usuftuctuanus uint uau
susfiuctus non simo mõ pem¬
ptus est etemm si finem usus
fructus quocumi mõ finem ac¬
cipiat tunc facutas ei trbuit

Expanded text:
uiusufructuarius libertatem ei consentientes imposuerant, pleno iure liberum eum effici et, si quid postea sibi adquisierit, hoc in bonus libertatem imposuerit usufructuario minime consentiente, quirat, sibi habeat, suae posteritati relinquat, salvo patronatus iure per omnia custodiendo, nisi et hoc ei legibus fuerit remissum. Ipse tamen libertus quasi servus apud usufructuarium permaneat, donec usufructuarius vivit vel usus fructus non legitimo modo peremptus est. etenim si finem usus fructus quocumque modo accipiat, tunc facultas ei tribuitur
Abbreviated transcription (Latin):
ut̾ posse pridem prcuit. qͣit si
debitor sat̾ non ficit tibi rui tu¬
non crechianti illecuius nom̃
pignoridatum est nisi ci cuide¬
bu̾it solint mincdum cͥtior.a
tt de obligatonc tua feus uti¬
lib actoib satis tibi fac̾t us

Expanded text:
 posse pridem placuit. Quare si debitor is satis non facit, cui tu credidisti, ille, cuius nomen tibi pignori datum est, nisi ei cui debuit solvit nondum certior a te de obligatione tua factus, utilibus actionibus satis tibi facere usq
Abbreviated transcription (Latin):
ult uum solidum et̾ simul¬
trm diues sit ut si q̃ uina cõ¬
tigit au̾m gnm non sustin¬
cat non solum clria bñ ordi¬
nam t res sacras s ⁊ istãm
finnuntes peram tragiesso¬
rib potestitem daudoꝰ epis

Expanded text:
ultra unum solidum, etsi multum dives sit, ut, si quem vinci contigerit, casum gravem non sustineat. Non solum enim bella bene ordinamus et res sacras, sed et ista: interminantes poenam transgressoribus, potestatem dando epis
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sis daudi ptimis templactoꝵ.
accessu uctitoͣ omnibꝰ uccntia
delinꝙ di ꝓctitis ab negm uolu¬
penpti fisco docitumus uencti¬
cmi et similit punui reccores p¬
Opͦr. ¶E quis mortauuiti ta¬
tiendi sacu ficu sumat.audatum
ut inspoctõne iecoris crtor ꝙ p̾si¬
gio uane sp̃r ꝓuisionis accpiat ł¬

Expanded text:
sis claudi protinus templa et accessu vetito omnibus licentiam delinquendi perditis abnegari. Voluperempti fisco decernimus vindicari et similiter puniri rectores p. Ne quis mortalium ita faciendi sacrificii sumat audaciam, ut inspectione iecoris extorumque praesagio vanae spem promissionis accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
ee di cuntur sp̃alit demcandamu
ut iudeͦis ac pagams quictt degẽ¬
tib et mch tem̾ptantib turbuse¬
tum legib q cc̃nium non. audeãt
manus inftite religionis aũcter¬
absi abusi nam si de securos fumt
uolenti uel eor bona dimpiunt
ñ ei sola que abstusint set conui¬
cti in cũplum que rapiunt resti

Expanded text:
liter demandamus, ut iudaeis ac paganis in quiete degentibus nihilque temptantibus turbulentum legibusque contrarium non audeant manus inferre religionis auctoritate abusi. Nam si contra securos fuerint violenti vel eorum bona diripuerint, non ea sola quae abstulerint, sed convicti in duplum q
Abbreviated transcription (Latin):
conatis int̾uemente osculo. iñ
mipcras hẽ uelillam mori conti¬
gentonindiam partẽ ienmidõ a¬
t̾irum adsuperstitem pertiñe pre¬
cipimus dimidiam addesimti
uel defuncte hrtes cuins libet gra¬
dus sint uel quocumq iure succ¬
esserint ut dona cõstare propate
iteatur. osculono non int̾uemẽ¬
te sinesponsus siue sponsa obient
totam infumandonacõem et co¬
n.atorisponso uel hroib eiusreᷤ¬
onis titulo qd raro acccoit fuĩt. ili¬
quid sponso largitam et antemi¬
pcias hunc uelillam moriconti¬
ngerit omnroacõe infimiata.ao
donatricem sponsam siue eius

Expanded text:
donatis interveniente osculo ante nuptias hunc vel illam mori contigerit, dimidiam partem rerum donatarum ad superstitem pertinere praecipimus, dimidiam ad defuncti vel defunctae haeredes, cujuslibet gradus sint, et quocumque jure successerint, ut donatio stare pro parte ideatur: osculo vero non interveniente, sive sponsus sive sponsa obierit, totam infirmari donationem et donatori sponso sive heredibus ejus reorum titulo, quod raro accidit, fuerit aliquid sponso largita et ante nubtias hunc vel illam mori contigerit, omni donatione infirmata ad donatricem sponsam sive eius
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃. ¶onam multa facio¬
ra sub umõ iuolentie noĩe ꝯtipeͤn¬
tur cum aliis uii infurectantib
tur amisisse placuit si forte quis
uel ex possidentis ꝑte uaens q¬

Expanded text:
quoniam multa facinora sub uno violentiae nomine continentur, cum aliis vim inferre tentantibus, tur admissae. Unde placuit, si forte quis vel ex possidentis parte vel
Abbreviated transcription (Latin):
epta pecrina mutua tutor mã¬
cipium tuum pignori decdit n¬
et hitic post ꝑftam etitem cõ¬
sensum accomodasti pignori
res obligari po ñ potunt.

Expanded text:
epta pecunia mutua tutor mancipium tuum pignori dedit nec huic post perfectam aetatem consensum accommodasti, pignori res obligari non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Npr. ND conuentanensem
rutptar ꝑsonr custodia obsui¬
tio qr ꝑtinei nec ꝑutit bominẽ
acdieccum at uilem obiciend eẽ
guarecura:⁊ eidem statirmus le¬
gĩs scintate costringi.
Cpr. D hiis quos trincar
utant ꝯuictos uelox pena subctu¬
cataut lib̾andos cuitochia diut̾m
ñ iracet iubemus aut utint̃ tric¬
esimum diem semponitanensis¬

Expanded text:
. Ad commentariensem receptarum personarum custodia observatioque pertineat, nec putet hominem abiectum atque vilem obiciendum esgilare cura et eadem statuimus legis severitate constringi.pp. De his quos tenet ut aut convictum velox poena subducat aut liberandum custodia diuturna non maceret. Iubemus autem, ut intra tricesimum diem sempe
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. Hereclitatem eius quem
patremtiru finise dicis pcci¬
tums iudicibs qui sup eare co¬
gniturierant de fide intencio¬
nis allegata quamins crum
bõrum poffonennt preterit
agnouisticũ interdcõ quorũ

Expanded text:
. Hereditatem eius, quem patrem tuum fuisse dicis, petiturus iudicibus qui super ea re cognituri erunt de fide intentionis adlega. Quamvis enim bonorum possessionem ut praeteritus agnovisti, tamen interdicto quorum
Abbreviated transcription (Latin):
anore comuiccus publicatõe
bonor suoꝵ muictando offõ
quop rectoris ꝓuintie in q̃
non allegato suꝑ genda solli¬
Aliquis ausus eand̾ curim si¬
bimet usurpr tnum lib̃rũ
dudum stole mr̃t incluitis in¬
centenim et bianbiam nem¬
o suffragio insi labore umisq¬

Expanded text:
 publicatione bonorum suorum multando, officio quoque rectoris provinciae, in qua non adlegato super gerenda sollialiquis ausus fuerit eandem curam sibimet usurpare, trium librarum dudum scholae vestrae indultis incentenam et biarchiam nemo suffragio, nisi labore unusqu
Abbreviated transcription (Latin):
nis defite xp̃iana p̃ublioe turbis
coaduratis.⁊ audientib ãtare co¬
netur in postum ex hoc tumultus
et ꝑfidie eccasionem rẽquirens añ
inumam fac̃ uidicio reuentiffune
sinoti si quis semł udicata ac roc¬
te dispoiei reuolue ⁊ in publice diꝰ¬
putare ꝯtendit. cũ ea q̃ muic de xp̃ri¬
na fide a sactotib qui calceconeon¬

Expanded text:
nis de fide christiana publice turbis coadunatis et audientibus tractare conetur in posterum, ex hoc tumultus et perfidiae occasionem requirens. Nam iniuriam facit iudicio reverentissimae synodi, si quis semel iudicata ac recte disposita revolvere et publice disputare contendit, cum ea, quae nunc de christiana fide a sacerdotibus, qui chalcedone c
Abbreviated transcription (Latin):
res hĩ legis pera ñdeent qui non
solum dͦ fidem ũc expõitam ueniũt
s :l iudeis et paganis ex hĩ ceitim
tractare de religione ausus fuit a
ee hac scĩssima urbe expellent᷑ ꝑiugo
re iudiciano cũ ꝯpetentib supplici
subiugandi. ¶ Sũo sui seuissimi¬

Expanded text:
res huius legis poena non deerit, quia non solum contra fidem vere expositam veniunt, sed etiam iudaeis et paganis ex huiusmodi cui publice tractare de religione ausus fuerit,de hac sacratissima urbe pellentur, pro vigore iudiciario etiam competentibus suppliciis subiugandi
Abbreviated transcription (Latin):
fideiudicu num̃ctur portõe
borcditatis si qua. ad teptinet
id̾ ac sĩglo ᷤ c̾tis possõnib cũ
mancipus que in cuistamst̃
ꝯstituta iubet c̃e contentos
uoluntiti eius salua legis leg̃¬
dum esse maniftstum est n¬

Expanded text:
fidei iudicia numeretur, portionem hereditatis, si qua ad te pertinet, vidit ac singulos certis possessionibus cum mancipiis, quae in isdem sunt constituta, iubet esse contentos , voluntati eius salva legis falcndum esse manifestum est
Abbreviated transcription (Latin):
autem si mediocritas negocũ
aut longinquitas regionis
adutoicium tuum littignto¬
res nemre non paciatur udi¬
iie probaueris negocium

Expanded text:
ut, si mediocritas negotii aut longinquitas regionis ad iudicium tuum litigatores venire non patitur, iudiipse probaveris, negotium
Abbreviated transcription (Latin):
bohumimus est ut sutim ꝑ¬
quidem antiquis dubitator¬
b remedium mucmmus.
Trulissimam autrm replactõ¬
nem p̃fate constõidonintes
sc̃mus sinon imus ucmatb
crolitatis petitor s pliues si
quidem in uno momentou¬

Expanded text:
humanius est, ut saltim pquidem antiquis dubitationibus remedium invenimus. bellissimam autem repletionem praefatae constitutioni donantes sancimus: si non unus veniat hereditatis petitor, sed plures, si quidem uno momento
Abbreviated transcription (Latin):
relicta est ut . aliquid uemustũ
aliis lib̾tis imiporatur. ¶ Set
siquidem inteqͣm prior urcdit¬
anas res et ub̾titm acciput ħ̾
ceps impliores lib̾tates pollicẽ¬
tib filocu eẽ censemus. ¶Sĩ
autemiam reb suo quipriñ
iecit hrditatem datiᷤ et lib̾titi¬

Expanded text:
relicta est, ut aliquid venustum aliis libertas imponatur. Sed si quidem, antequam prior hereditarias res et libertatem accipiat, hoc deinceps ampliores libertates pollicentibus fieri locum censemus. Sin autem iam rebus servo, qui primus petiit hereditatem, datis et libertati
Abbreviated transcription (Latin):
apud uipianum dubitibat᷑
utium ne simul omnes cmd
fict deltut. an singuli qͣi solĩ
płc cam comitiluntur. uicetur
aut nob̾ unumiquem nõciti¬
ei pportõne sibi contingeritt. ac

Expanded text:
apud Ulpianum dubitabatur, utrumne omnes simul eandem facere debent, an singuli quasi soli implere eam compelluntur. Videtur autem nobis unumquemque necessitaet p
Abbreviated transcription (Latin):
rit dait hrdi set in mauo latr¬
onum uel hostium m ansir¬
est quoa portibat. querebatut
intrrantiquos si p̃pecuitut lib̾t¬
as ꝙ h dare suus non pot̃ ppt
memoratum fortut cĩumi
te nob̃ placuit ut omni moli¬

Expanded text:
 in medio latronum vel hostium incurest quod portabat: quaerebatur inter antiquos, si praepeditur libertas, quia hoc dare servus non potest propter memoratum fortuitum casute nobis placuit, ut et li
Abbreviated transcription (Latin):
ad testimoni flagiteturItem dixit e¬
piscopũ. ad testimoiũ dicergoñ aditti
non decet. Nam et ꝑsona hon̾at᷑ et di¬
gnitas sacdeci exrepta ꝯfundit᷑.¬
stionis testimonumn dicant ita tñ ut
rint ꝓut leges p̾aipũt auchiant ¶ S¬

Expanded text:
ad testimonium flagitatur. Item dixit: episcopum ad testimonium dicendum admitti non decet: nam et persona oneratur et dignitas sacerdotis excepta confunditstionis testimonium dicant, ita tamen ut rint, prout leges praecipiunt, audiant
Abbreviated transcription (Latin):
leficentis oppssenr ultimum sup¬
plicium non cuadet gemit susp¬
icionis obnoxius ꝙͦ. aut public̃
reum ne facinoris ioos sccios pub¬
licant seintiti legum et debiti sub

Expanded text:
leficae artis suppresserit, ultimum supplicium non evadat geminae suspicionis obnoxius, quod aut publicum reum, ne facinoris socios pulicaret, severitati legum et debitae sub
Abbreviated transcription (Latin):
mnestatem siquis migis uelma¬
gias craminib assuctus qui mai¬
eficus unlgio suctuame ñcupatur.
autanispex autanoius. aut certe
augur ua: ⁊ nuthematicus autrat¬
ratꝰis sumpnis cccultins. atez
alꝙ diumindi aut c̾te aliquids
oꝵ similꝑ ercens incomititu inco
drgnitatis erutus: ⁊ tormran fugi

Expanded text:
estatem, si quis magus vel magicis contaminibus adsuetus, qui maleficus vulgi consuetudine nuncupatur, aut haruspex aut hariolus aut certe augur vel etiam mathematicus aut narrandis somniis occultans artem aliquam divinandi aut certe aliquid horum simile exercens in comitatu meo dignitatis cruciatus et tormenta non fugi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpr. QEmo anispicem con¬
Curt aut mathematicum nemo
⁊ ceti quos mileficos ob facino¬
nuim mignitudinem uulgusa¬
ppeuatnet ad haneptem anqui¬
d molintur sueat oibo ipetuo
dimadi curoͣfitas eiemm fu¬
pplicium eapitis feret gladioui¬
tore ꝓstt̃us quicum iufsis mĩs
obscquium denegaiut cerregait.¬

Expanded text:
us . Nemo haruspicem consulat aut mathematicum, nemo et ceteri, quos maleficos ob facinorum magnitudinem vulgus appellat, nec ad hanc partem aliquid moliantur. Sileat omnibus perpetuo divinandi curiositas. Etenim supplicium capitis feret gladio ultore prostratus, quicumque iussis obsequium denegave CONSTANT
Abbreviated transcription (Latin):
et̾ in hoc cau muenimus. ubi
nullius arcouentõis suspicõ
pot aliꝙͣ sibi uendicare licen¬
ciam auita et pauita affectõne
ñe integͣ insi auus et ꝓauus
emmcipatum fcc̾nt filium

Expanded text:
esse in hoc casu invenimus, ubi nullius circumventionis suspicio potest aliquam sibi vindicare licentiam, avita et proavita adfectione ere integra, nisi avus et proavus e
Abbreviated transcription (Latin):
s etin fiia et in nepte et demc¬
eps psõis utnuisz sexus in sacr
iquid nepoti uei nepti ralmq̃re.¬
tactas ei ois scio defilio:⁊ filia:
ntpote et nepte. ⁊demceps psorᷤ
in saciis ꝯstitutis introlucenda
est. ubi dubitabat quid stituẽ¬
no ex ña aito ex lege impoitis i

Expanded text:
 et in nepote et in nepte et deinceps personis utriusque sexus in sacriiquid nepoti vel nepti relinquehaec enim omnis sanctio de filio et filia et nepote et nepte et deinceps personis in sacris constitutis introducta est, ubi dubitabatur, quid statuenuno ex natura, altero ex lege positis.
Abbreviated transcription (Latin):
nullateñ conio da libus suis referaut : s. horũ aliquid quȩ
diximꝰ tracus gressi fuerint regula n pochitentia castigirne
Si humili satis fectione patefiaent ꝓut humilitar canfiten¬
tis cerintt tta delinquentis culpo iudie& Siuo contumacit

Expanded text:
nullatenus consodalibus suis referant. Si horum aliquid, quae nullatenus consodalibus suis referant. Si horum aliquid, quae diximus, transgressae fuerint, regulari poenitentia castigentur. Si humili satisfactione patefaciant, prout humilitas confitentis cernitur, ita delinquentis culp
Abbreviated transcription (Latin):
ribus cum uirtunĩ magistrtt liuimilita to existrẽit : ut omins
pacientiae blandĩm̃ta exelo quio de ffrrbili ostendatirt pũ quã
singuli lbini sine tertio teste loquantꝰ ꝑũquã oeulas iniuab¬
lime at iolentes laicos ł dericos intente aspiciant se di¬
mirso cum humilittie inclinaur oculis necessacria ẽloquap¬
tur pauperum peregri norum & hospituni curc̃ int oniniae
Habenter quioe in lui xp̃i suscipit sic̃ ipte ait quȩ cũque his
minis fecistir mihi fecistis F oris aeliquid dare uel cuiliba nu¬
nistrocre uł aforis aliquid aeccipere nullateñ sinȩ comeatu
bacir facere psumant & quod cũ que aforis accipiunt ex
donis aeli mosinis aliorum nullatenus ameeo adcellara¬
rium portem quã ante oratoriũ deferenter oinus simul
congregartio peo orent. qui hoc ex libuit F abulis quos ad por¬
tam uł a secularibur uł a quibus bb& audierint: Nullatru
aure ac cõmodent. & sinolent audierint uł intellexeie

Expanded text:
ribus cum virtutum magistra humilitate existant, ut omnis patientiae blandimenta ex colloquio affabili ostendant. Nunquam singulae vel binae sine tertia teste loquantur. Nunquam oculos in sublime attollentes laicos vel clericos intente aspiciant: sed remisso cum humilitate vultu inclinatis oculis necessaria colloquantur. Pauperum, peregrinorum, et hospitum curam inter omnia habentes: quia in his Christus recipitur, sicut ipse ait: Quaecunque his minimis fecistis, mihi fecistis . Foras aliquid dare, vel cuilibet ministrare, vel a foris aliquid accipere, nullatenus sine commeatu abbatissae facere praesumant. Et quodcunque a foris accipiunt ex donis vel eleemosynis aliorum, nullatenus antea ad cellarium portent, quam ante oratorium deferentes omnis simul congregatio pro eo orent, qui hoc exhibuit. Fabulis, quas ad portam vel a saecularibus, vel a quibuslibet audierint, nullatenus autem accommodent: et si nolentes audierint vel intellexerint,
Abbreviated transcription (Latin):
min sibi coulocanit dubitab. ⁊t̃
ambiguitatem decroentes no
nupcie et incħ impium neq
legibꝰ contrarium intali copu
omrionio. Set ei cõcedend
eiquie am abinicõnõ ut filiã
et dignam ẽẽ postea suo puta
sit alumpna siue non asacre¬
scõsuscepit iaptismate cum
potest p̃rnam affeccõem diuᷤ¬
tanmiptianim prohibonẽ¬

Expanded text:
io suo collocaverit, dubitabatur ambiguitatem decidentes nonnuptiae et nihil impium neque legibus contrarium in tali copuatrimonio, sed ei credendum est, qui eam ab initio non ut filiam et dignam esse postea suo putavisive alumna sit sive non, a sacrosancto suscepit baptismate, cum potest paternam adfectionem et iustam nuptiarum prohib
Abbreviated transcription (Latin):
tamopĩone persone qͣm mode
cõms constituenda presentibꝰ
tam curatoribꝰ dem̃tis uel fur¬
iosi qmͣ is qui ergñe eorum no¬
biliores sunt itatamenut nł¬

Expanded text:
tam opinione personae quam dotis tionis, statuenda; praesentibus tam curatoribus dementis quam furiosi, necnon his qui ex genere eorum nobiliores sunt; ita tamen, ut n