comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si ame illud sꝑatur ego ea mallem
abexꝑto audire: et qui assuetus sit
silentio abscondere eligit quq̃d si¬
lentio percipit ⁊ seruare secretũ
suum sibi. id sibi tutius arbitrat᷑:
dico egocui ex offitio loqui est: necta¬
cere licet. quicquid illud est: quod
exꝑimento ⁊ qd̃ facile experiri plu¬
res queunt: sane altiora relinquẽᷤ.
apprehende illa ualentib Siigitur
amonitꝰ fuero. ł foris ab homine:
uł intus aspũ. de tuenda iusticia
⁊seruanda equitate istiusmodi sa¬
lutaris suasio erit. mͥ ꝓfecto pre¬
nuntia ĩminẽtis aduentus spon¬
si ⁊ pp̃aracio q̃dam ad digne susci¬
piendum suꝑnũ uisitatorem. ꝓpħa
id michi indicante. dicendo quia
iusticia añ eum ambulabit: Et
item loquitur de eosic Iusticia ⁊
iudicium inquit pp̃aratio sedis
tue: Nicħominꝰ uerospes eadẽ
arridebit. si sermo insonuerit
de humilitate. uł pacientia seu
etiam de fraterna dilectione
et obedientia deferenda prelati᷑a

Expanded text:
Si a me illud speratur, ego ea mallem Si a me illud speratur, ego ea mallem ab experto audire, et qui assuetus sit silentio abscondere eligit quod silentio percipit, et servare secretum suum sibi, id sibi tutius arbitratur: dico ego, cui ex officio loqui est, nec tacere licet, quidquid illud est quod dexperimento, et quod facile experiri plures queunt, sane altiora relinquens apprehendere illa valentibus. Si igitur admonitus fuero, vel foris ab homine vel intus a Spiritu, de tuenda justitia et servanda aequitate; istiusmodi salutaris suasio erit mihi profecto praenuntia imminentis adventus sponsi, et praeparatio quaedam ad digne suscipiendum supernum visitatorem, Propheta id mihi indicante, dicendo quia justitia ante eum ambulabit ; et item loquitur Deo sic: Justitia et judicium, inquit, praeparatio sedis tuae Nihilominus vero spes eadem arridebit, si sermo insonuerit de humilitate vel patientia, seu etiam de fraterna charitate et obedientia deferenda praelatis;
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ. nõne hic accipiet bñdictio
risuo : Uisitabitur ꝓfecco freq̃nt̾
nec umquam ignorabit tempus
insitacionis fue. qntumlibetiꝰ qui
inspũ uisitat clandestinuꝰ uenit¬
at. et furtiuus ut pote uẽcundus
amator: Adhuc ergo longe agen¬
tem bñ uigilans anima sobria
mente prospitiet: ⁊ deinceps uni¬
uersa cõꝑiet. quȩ in dilecti aduen¬
tu sponsam tam sollerter quam
signant̾ ad uertisse monstrauimꝰ.
quia ip̃e ait. qui mane uigilauĩt
ad me inuemẽt me. Nlã et desidĩ¬
um festinantis agnoscet. ⁊ qnͣdo
ꝓpe. et qnͣdo prestoiam erit: con¬
tinuo sentiet: s et respitientiᷤᷤ se
ocłm quasi soł radium ꝑfenes¬
tras ⁊ rimas parietis subeuntem
beato occulo cernet ⁊ demũ audi¬
et uoces exultacionis ⁊ amoris: ap¬
pellata amica. columba. formosa
Quis sapiens et intelligethec: ita
ut ea et digne ab inuicem distin¬
guere ⁊ desiguare singula queat
ac diffinire ad intelligentiã alioꝵ:

Expanded text:
semper : nonne hicsemper : nonne hicri suo? Visitabitur profecto frequenter, nec unquam ignorabit tempus visitationis suae, quantumlibet is qui in spiritu visitat, clandestinus veniat et furtivus, utpote verecundus amator. Adhuc ergo longe agentem bene vigilans anima sobria mente prospiciet, et deinceps universa comperiet, quae in dilecti adventu sponsam tam solerter, quam signanter advertisse monstravimus quia ipse ait: Qui mane vigilaverint ad me, invenient me . Nam et desiderium festinantis agnoscet: et quando prope, et quando praesto jam erit, continuo sentiet; sed et respicientis se oculum, quasi solis radium per fenestras et rimas parietis subeuntem, beato oculo cernet: et demum audiet voces exsultationis et amoris, appellata amica, columba, formosa. 5. Quis sapiens et intelliget haec, ita ut ea etiam digne ab invicem distinguere, et designare singula queat, ac definire ad intelligentiam aliorum?
Abbreviated transcription (Latin):
testaciones: Nõ enĩ inqͥt qui seip¬
sum cõmendat ille ꝓbatus est: s
quem ds̃ cõmendat: Ut quidnoᷤᷤ
accenus adhuc fraudam᷑ cõmen¬
dacionib sen atrestacionib his
diuiniᷤ. ⁊ pat̾na hereditate pͥua¬
mur: quasi minime et noᷤ uo¬
luntarie genũit uerbo ũitatis:
sic in nlło meminimꝰ abillo tali¬
ter cõmendato ᷤ. nͨ ulla de nobis
agsecutos testimonia eiꝰ Ubi ÷
quod apł dicit. quia ip̃e sp̃c dei
cestimoniũ ꝑhibet spiritui nr̃o.
quod filiĩ dei sumus: Q uomodo
filii. si exꝑtes hereditatis: Arguit
nos ꝓcerto negligentie. ⁊ ĩcurie
ip̃a inopia nr̃a: Namsiquis nr̃m
integre et perfecte iuxta uerbũ
sapientis cor suum tradat adiuigi¬
landum diluculo ad dñm qui fe¬
cit illum ⁊ inconspectu altissimi de¬
precetur. simulq uotis omnibus
studeat scd̃m. ysaiam ꝓpham
parare uias dñi. rectas facere semi¬
tas dei sui. cui cũ ꝓpha sit dicere.
occuli mei semꝑ ad dñm. et quia
ꝓuidebam dnm incõspectu meo

Expanded text:
iones? Non enim, inquit, qui se ipsum commendat, ille probatus est, sed quem Deus commendat . 4. Utquid nos hactenus adhuc fraudamur commendationibus seu attestationibus his divinis, et paterna haereditate privamur? Quasi minime et nos voluntarie genuerit verbo veritatis, sic in nullo nos meminimus ab illo taliter commendatos, nec ulla de nobis assecutos testimonia ejus. Ubi est quod Apostolus dicit, quia ipse Spiritus Dei testimonium perhibet spiritui nostro, quod filii Dei sumus . Quomodo filii, si expertes haereditatis? Arguit nos pro certo negligentiae et incuriae ipsa inopia nostra. Nam si quis nostrum integre et perfecte, juxta verbum Sapientis, cor suum tradat ad vigilandum diluculo ad Dominum qui fecit illum, et in conspectu Altissimi deprecetur , simulque votis omnibus studeat secundum Isaiam prophetam parare vias Domini, rectas facere semitas Dei sui , cui cum Propheta sit dicere: Oculi mei semper ad Dominum ; et quia providebam Dominum in conspectu meo
Abbreviated transcription (Latin):
mea: formosa mea felix cõsciencia
que de se ista m̾etur auclirez Qus
putas in nobis est ad eonigilans
et obseruans tempꝰ uisitationis
sue. sponsumq aduentantem
ita ꝑsingula eius momĩta diligẽ¬
ter explorans ut cum uenĩt ⁊ pus¬
sañt confestim aꝑiatur ei: Nlon
enim sicista de eccł̃ia referuntur
ut ñ singuli noᷤ quisimul eccłĩa
sumꝰ participare his eiꝰ bñdictiõib
debeamus: Etenim in hoc gñã-¬
liter om̃s atq indifferent̾ uocati
sumꝰ: ut bñdictioneᷤ hereditate
possideamꝰ: Uñ et andebat dicere
ad dñm quidam: Hereditate ac¬
quisiu testimonia tua inet̾num:
quia ex ultatio cordis meisunt
Illa putohereditate: quase eẽ pre¬
sumebat filium patrissui qui ÷
incelis: Porro si filium et heredẽ:
heredem dei: coheredem cristiz
Magnam uerorem glatur seac¬
qui siuisse hereditate ista testimo¬
nia dñi Utinam ego de me uel
unũ m̃uerim teñe testimoniũ

Expanded text:
mea, formosa mea. Felix conscientia, mea, formosa mea. Felix conscientia, quae de se ista meretur audire! Quis, putas, in nobis est adeo vigilans et observans tempus visitationis suae, sponsumque adventantem ita per singula ejus momenta diligenter explorans, ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiat ei? Non enim sic ista de Ecclesia referuntur, ut non singuli nos, qui simul Ecclesia sumus, participare his ejus benedictionibus debeamus. Etenim in hoc generaliter omnes atque indifferenter vocati sumus, ut benedictiones haereditate possideamus. Unde et audebat dicere ad Dominum quidem: Haereditate acquisivi testimonia tua in aeternum, quia exsultatio cordis mei sunt ; illa, puto, haereditate, qua se esse praesumebat filium patris sui, qui est in coelis. Porro si filium, et haeredem; haeredem Dei, cohaeredem autem Christi. Magnam vero rem gloriatur se acquisivisse haereditate ista, testimonia Domini. Utinam ego de me vel unum meruerim tenere testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
nis foret quã dilectioniᷤ. Deniq
resperit petrũ: et non feciteruer¬
bum: Et fortassis ideo fleuit ille.
tum nõ mͦ non flet. s etgłatur pre
leticia clamans Et dilectus meuꝰ
loquitur i bides intuitũ dñicũ
inse semꝑ maneat idem: ñtamen
erꝰdem semꝑ efficatie eẽ s confor¬
mari mitissingłorum quo ᷤ respi¬
cit: ⁊ aliis quidem in cutere metũ
aliis uero magis cõsolationem:
⁊ securitatem afferre: deniq res¬
picit terram et facit eam tremere
cũ eregione respexerit mariam
⁊ ĩ fuderit grãm Respexit aitbu¬
militatem ancille sue: ⁊ ecce ex ħ
beatam me dicẽt om̃s generatio¬
nes: Non sunt ħ uerba plorantiᷤ
aut crepidantis: s gaudentis:
Respexit similiter hoc locosponsã
⁊ nec tremuit illa. nec fleuit. adin¬
star petri: quia non sapiebat t̾rã
sicutille: Dedituͦ leticiam in cor¬
de eins: affatutestificans quo eam
ge ꝓpera amica mea. colum ba

Expanded text:
nis foret, quam dilectionis. Denique nis foret, quam dilectionis. Denique respexit Petrum, et non fecit ei verbum: et ideo fortassis flevit ille ,tum, non modo non flet, sed et gloriatur prae laetitia clamans, En dilectus meus loquitur mihi. Vides intuitum Domini, cum in se semper maneat idem, non tamen ejusdem semper efficaciae esse; sed conformari meritis singulorum quos respicit, et aliis quidem incutere metum, aliis vero magis consolationem et securitatem afferre. Denique respicit terram, et facit eam tremere, cum e regione respexerit Mariam, et infuderit gratiam. Respexit, ait, humilitatem ancillae suae; ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . Non sunt haec verba plorantis aut trepidantis, sed gaudentis. Respexit similiter hoc loco sponsam, et nec tremuit illa, nec flevit ad instar Petri, quia non sapiebat terram, sicut ille; dedit vero laetitiam in corde ejus, affatu testificans, quo eamge, propera, amica mea, columba
Abbreviated transcription (Latin):
nec preteribit abea. s stabit etlo¬
quetur ei: loq̃turq amatoria. lo¬
q̃tur siquidem ͤ ut dilectus: Sic qͥp-¬
pehabes et dilectus meus loquit᷑
michi: Bene dilectus: qui uenit
amatoria locuturus Non autem
increpatoria: neq enim de illis est
qui adño m̃ito arguunt᷑ qd faci¬
em celi diiudicare nossent. tẽpͦuͦ
ac bñ uigilan ᷤ ⁊ uenientẽ ãlonge
ꝓsperit: et salientẽ ꝓfestinatiõe
aduercit. ⁊ transilientem suꝑboꝰ
uthumili sibi ꝑ humilitatẽ ꝓpin¬
quaret uigilantissime obserua¬
uit: ⁊ demũ cunr iam staret⁊ oc¬
cultaret se post parietẽ. nicħomi¬
nuᷤ p̃sentem agnouit s ⁊ respici¬
entem ꝑfenestrã. cancellosq per-¬
sensit. et nũc ꝓremuñationetan¬
te denocioniᷤ. ⁊ religiose sollicitu¬
diniᷤ loquentem audit: Sane
enĩ si respexiss ⁊ minime locutꝰ
fuiss. suspectus poterateẽ ille res¬
pectus. ne forte magis indignacio¬

Expanded text:
nec praeteribit ab ea, sed stabit et lonec praeteribit ab ea, sed stabit et loquetur ei, loqueturque amatoria: loquetur siquidem ut dilectus. Sic quippe habes: En dilectus meus loquitur mihi. Bene dilectus, qui venit amatoria locuturus, non autem increpatoria. 2. Neque enim de illis est, qui a Domino merito arguuntur, quod faciem coeli dijudicare nossent, tempus 1ac bene vigilans, et venientem a longe prospexit, et salientem pro festinatione advertit, et transilientem superbos, ut humili sibi per humilitatem propinquaret, vigilantissime observavit; et demum cum jam staret, et occultaret se post parietem, nihilominus praesentem agnovit, sed et respicientem per fenestras cancellosque persensit; et nunc pro remuneratione tantae devotionis et religiosae sollicitudinis loquentem audit. Sane enim si respexisset, et minime locutus fuisset, suspectus poterat esse ille respectus, ne forte magis indignatio
Abbreviated transcription (Latin):
n dilectus meus loquitur
michiz uidete ꝓcessus
grẽ et dignationis diuine aduerti¬
te .x gradus. Aitendite sponse deuo¬
tionem atꝙ sollertiam quam ui-¬
gili utiq occulo sponsi obseruat
aduentũ: ⁊ de inceps ip̃ius om̃ia
appiat. ad est. respicit. alloquitur:
⁊ nicħ horum momentorũ spon-¬
se industriam effugit. anticipat.¬
ue noticiam: uenit ĩ angłis. ac¬
celeratin patriarchis. appiatin
ꝓpħ̃is: ad estincarne: respicit
inmiraculis. alloquitur in apoᷤᷤ¬
tolis: uelfic: uenit affectu
⁊ studio miserendi. accelerat
subueniendi. Teloz aꝓpiat hu¬
misiando semet ip̃m: ad est pre¬
sentib. prospicitinfuturoᷤ: loqͥ¬
tur docens ⁊ suadens de regno dĩ
Sic ergo estaduentus sponsiz Be¬
nedictiones et diuitie salutis cũ
eo. et uinũsa que de ipõ sunt afflu¬
unt delicñs: redundantia certe
iocundis ac salutarib sacͣmentis:
Porro que amat. uigilat et obser¬
uat: et beata quã dñs inuen̾it
uigilantem: Nontransibit illã:

Expanded text:
n dilectus meus loquitur mihi . Videte processus ae, et dignationis divinae advertite gradus. Attendite sponsae devotionem atque solertiam, quam vigili utique oculo sponsi observat adventum, ct deinceps ipsius omnia appropiat, adest, respicit, alloquitur; et nihil horum momentorum sponsae industriam effugit, anticipative notitiam. Venit in angelis, accelerat in patriarchis, appropiat in prophetis, adest in carne, respicit in miraculis, alloquitur in apostolis. Vel sic: Venit affectu et studio miserendi, accelerat subveniendi zelo, appropiat humiliando semetipsum, adest praesentibus, prospicit in futuros, loquitur docens et suadens de regno Dei. Sic ergo est adventus sponsi. Benedictiones et divitiae salutis cum eo, et universa quae de ipso sunt affluunt deliciis, redundantia certe jucundis ac salutaribus sacramentis. Porro quae amat, vigilat et observat. Et beata, quam Dominus invenerit vigilantem. Non transibit illam,
Abbreviated transcription (Latin):
est ip̃e educens q̃ lumen iustici-¬
aituam. ⁊ iuditiũtuũ tamquã
m̃idiem: iuxta illud ꝓphe ysaie.
orietur inqͥt tamꝗͣ sol lux tua. et
cetera. S sane non per oͥstia aꝑta
sed. ꝑ angusta foramina istante
claritatis radius se infundet:
stante ad huc dum taxat hoc rui-¬
noso pariete corporis: Erras si ali¬
ter speras. ad quantam cũq cor

Expanded text:
lumen justitiam tuam, et judicium tuum tanquam meridiem, juxta illud prophetae Isaiae: Orietur, inquit, tanquam sol lux tua , etc. Sed sane non per ostia aperta, sed per angusta foramina is tantae claritatis radius se infundet, stante adhuc duntaxat hoc ruinoso pariete corporis. Erras si aliter speras, ad quantamcunque cor
Abbreviated transcription (Latin):
uim ignis: ut in aĩa uicẽ exhibe¬
atunctionis: Ergo in uirtute qua
ĩmutaris. ⁊ in amore quo inflam¬
maris dñm presentem intellige.
nam dextera dñi fscituirtutem.
Nõ aũt sit ħmutatio dexcere excel¬
si. nisi inferuore sp̃c ⁊ incaritate
non sicta: itaut dicat qui buiꝰmͦi
est: concaluit cormeum intͣme:
⁊ inmeditacione mea exardescet
ignis Porro hocigne consũptaoĩ
labe peccati. et rubigine uitiorũ
suam emundata ac serenata con¬
scientia sequatur subita quedam
atq insolita latitudo mentis.⁊ in-¬
fusio luminis illuminantis intes¬
leccum ł ad scienciam scriptura-¬
rum ł ad mift̾ioꝵ noticiam quoꝵ¬

Expanded text:
vim ignis, ut in anima vicem exhibevim ignis, ut in anima vicem exhibeat unctionis. Ergo in virtute qua immutaris, et in amore quo inflammaris, Dominum praesentem intellige. Nam dextera Domini facit virtutem . Non autem fit haec mutatio dexterae Excelsi , nisi in fervore spiritus, et in charitate non ficta, ita ut dicat qui hujusmodi est: Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescit ignis . 8. Porro hoc igne consumpta omni labe peccati, et rubigine vitiorum, si jam emundata ac senerata conscientia sequatur subita quaedam atque insolita latitudo mentis, et infusio luminis illumiuantis intellectum vel ad scientiam Scripturarum, vel ad mysteriorum notitiam, quo
Abbreviated transcription (Latin):
sentis: atq exeo cõscientiam uriĩ
recordatione pecc̃i. recordare tunc
de quoscriptura dicit. quia ignis
non dubites: Deniq urta est dñs
is qui tribulato sunt corde: Siuͦ
non solum cõpung̾is insermone
illo. s et conuert̾is totus ad dñm.
turãs ⁊ statuens custodire iudicia
p̃sertim site mardesce̾ sencias amo¬
re eius. Et enĩ utr̃q de illo legis. ⁊
ignem uidelicet ante ip̃m p̾cedẽ
⁊ ipm nichominꝰ ignem eẽ: Moy¬
ses siqinidem de illo dicitquia ig¬
nis consumẽs ÷ differt̃ aũt quod
is qui ꝓmntit᷑ ignis ardorem hab:
s non amorem: coquens s ñ exco¬
quens. mouẽs. nͨ ꝓmouens. ẽantiĩ
ad excitandum p̃mittit᷑ ⁊ pp̃andũ
simulꝙ ad cõmonendũ quid ex
tesis. quo dulciꝰ sapiat postmodũ
quod exdeo mox eris: Atuͦ ignis
qui ds̃ est consumit quid s non
affligit: ardet suauit̾. desolatur
feliciter. Estenĩ uere carbo deso¬
latorius: s quisic inuitia exerceat

Expanded text:
sentis, atque ex eo conscientiam uri in sentis, atque ex eo conscientiam uri in recordatione peccati; recordare tunc de quo Scriptura dicit, quia ignis non dubites. Denique juxta est Dominus his qui tribulato sunt corde . 7. Si vero non solum compungeris in sermone illo, sed et converteris totus ad Dominum, jurans et statuens custodire judicia praesertim si te inardescere sentias amore ejus. Etenim utrumque de illo legis, et ignem videlicet ante ipsum praecedere, et ipsum nihilominus ignem esse. Moyses siquidem de illo dicit quia ignis consumens est . Differunt autem, quod is qui praemittitur ignis ardorem habet, sed non amorem: coquens, 1462 sed non excoquens, movens, nec promovens. Tantum ad excitandum praemittitur et praeparandum, simulque ad commonendum quid ex te sis, quo dulcius sapiat postmodum quod ex Deo mox eris. At vero ignis qui Deus est, consumit quidem, sed non affligit, ardet suaviter, desolatur feliciter. Est enim vere carbo desolatorius, sed qui sic in vitia exerceat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si corripuĩt me iustus in mĩa. et
increpaũit me: id ipm̃ sentiam
sciens quia emulatio iusti ⁊ beni¬
uolentia. ⁊ t̾ faciunt ei qui ascenrdit
suꝑ occasum: Bonus occasus cum
ad correptionẽ iusti stat homo et
corruit uicium: ⁊ dñs ascendit sr̃
illud: conculcans hoc pedibus et
conterens ne resurgat: Non ergo
ꝯteminẽda increpacio iusti. quȩ ru-¬
ina peccati est cordis sanitas est.
nec non d̃i uia ad aiãm: S nec ul¬
lus omnino sermo qui edificet ad
pietatem. aduircutes. admores
optimos. neggligent̾ est audien¬
diis: qm̃ et illic iter quo ostendit᷑
salutare dĩ. Quod si sermo gratꝰ
fastidia cũ desiderio audiatur:
iam nõ mͦ uenire sponsus s et
accelerare idest cũ desidĩo ueni¬
re credendus est: Illius namq de¬
sid̾ium tuum creat: et quod tueiꝰ
ꝓperas sermonemaduitt̾e. iñ est.
quod ip̃e festinatintrare: Non .Nt.
nos eums ip̃ẽ inquit pͥor dilexit
nos: lam si etiamignitũ eloqͥum

Expanded text:
 si corripuerit me justus in misericordia, et increpaverit me, idipsum sentiam, sciens quia aemulatio justi et benevolentia iter faciunt ei qui ascendit super occasum . Bonus occasus, cum ad correptionem justi stat homo, et corruit vitium, et Dominus ascendit super illud, conculcans hoc pedibus, et conterens ne resurgat. Non ergo contemnenda increpatio justi, quae ruina peccati, cordis sanitas est, nec non et Dei via ad animam. Sed nec ullus omnino sermo, qui aedificet ad pietatem, ad virtutes, ad mores optimos, negligenter est audiendus; quoniam et illic iter quo ostenditur salutare Dei . Quod si sermo gratusfastidio cum desiderio audiatur, jam non modo venire Sponsus, sed et accelerare, id est cum desiderio venire, credendus est. Illius namque desiderium tuum creat; et quod tu ejus properas sermonem admittere, inde est quod ipse festinat intrare; non enim nos eum, sed ipse, inquit, prior dilexit nos . Jam si etiam ignitum eloquium
Abbreviated transcription (Latin):
s amplissimam stanti postparie¬
tem sponso aꝑire fenestram. ꝑ ꝗͣ
nisi fallor tanto libentiꝰ respitit qͣnͣ¬
to amplius sacrificiũ laudis hono¬
rificat eũ: Ad manũ est descriptu¬
ris utͣmq hanc approbare cõfessio¬
nem. s scientib ista loquor:⁊ non
estis suꝑfluis onerandi qui uix ne¬
cessariis indagandiᷤᷤ sufficitis: tan¬
ta quippe sunt sacͣmenta epichala¬
mii huius: et laudum preconia q̃
ineo decantant᷑ eccłie ⁊ sponso eiꝰ¬

Expanded text:
sed amplissimam stanti post pariesed amplissimam stanti post parietem Sponso aperire fenestram, per quam, ni fallor, tanto libentius respicit, quanto amplius sacrificium laudis honorificat eum. Ad manum est de Scripturis utramque hanc approbare confessionem; sed scientibus ista loquor, et non estis superfluis onerandi, qui vix necessariis indagandis sufficitis. Tanta quippe sunt sacramenta epithalamii hujus, et laudem praeconia, quae in eo decantantur Ecclesiae et sponso e
Abbreviated transcription (Latin):
cancellos angustiores eẽ fenestras:
qualesutiq hi. qui libros descͥbunt
aptare sibi solent ad recipiendum
lumen paginis uñ et puto can¬
cellarios eos appellari: qui cartis
conscribendis exoffitio deputant᷑.
Cum ergo sint duo gen̾a compũc¬
tioniᷤ: unũ in merore ꝓnr̃is exces¬
sibus. alt̾um in exultatione pro
diuinis muñib: quotiens sane eam
quesine angustia cordis minĩe fit
peccato rũ scilicet meorũ facio cõ¬
fessionem. uideor mͥ cancellũ:
idest angustiorem aꝑire fenestrã:
Nec dubium quin lib enter ꝑis¬
tam respitiat isquistat post parie-¬
tem pius explorator: quia cor con¬
tritum ⁊ humiliatum ds̃ non des¬
pitiet: Deniq et hortatur ad hoc
ip̃m : dictuinquiens iniquitates
tuas. ut iustificeris: Quod si inter¬
dum corde dilatato incaritate ꝓ
consideratione diuine dignatio¬
nis ac miseracionis libet anĩm lax¬
are inuocẽ laudis. et gr̃arum accio¬
nem: puto me ñ iam angustam

Expanded text:
cancellos angustiores esse fenestras, cancellos angustiores esse fenestras, quales utique hi qui libros describunt, aptare sibi solent ad recipiendum lumen paginis. Unde et puto cancellarios eos appellari, qui chartis conscribendis ex officio deputantur. Cum ergo sint duo genera compunctionis, unum in moerore pro nostris excessibus, alterum in exsultatione pro divinis muneribus, quoties sane eam, quae sine angustia cordis minime fit, peccatorum scilicet meorum facio confessionem; videor mihi cancellum, id est, angustiorem aperire fenestram. Nec dubium quin libenter per istam respiciat is, qui stat post parietem pius explorator, quia cor contritum et humiliatum Deus non despiciet . Denique et hortatur ad hoc ipsum: Dic tu, inquiens, iniquitates tuas prior, ut justificeris . Quod si interdum corde dilatato in charitate, pro consideratione divinae dignationis ac miserationis, libet animum laxare in vocem laudis, et gratiarum actionem, puto me non jam angustam,
Abbreviated transcription (Latin):
contemptum perdurerit: Sicut scͥp¬
tum est: Impius cum uenerit in
ꝓfundũ malorum cõtempuit: Nõ¬
nesiita exieris milies añ arugienti¬
bus p̃p̃aratis adescam poteriᷤᷤ deuo¬
rari quã ꝑuenire ad sponsum. nõ
uo siquidem. iã s tanta ãte parie¬
tum numerositate int̾clusũ : Primꝰ
ꝯcupiscentia: Secundꝰ consensus:
T̃erciꝰ: actus. Quartus cõsuetudo
quintꝰ contemptꝰ: Cura ergo pͥori¬
concupiscentie totis resistere uirib
ut ñ ꝑtrahat in consensum: ⁊ om̃ĩs
deinceps malignitatis fabrica eua¬
nescit: nec est omnĩo qu I dsponsũ
ꝓbibeat appinquare cibi: preter
solum parietẽ corporis. quatinus
głari possis. ⁊ tu dicens de illo. quia
enip̃e est post parietem S ethoctͥ
tota uigilantia ꝓuidendũ. ut aꝑtaᷤ
semꝑ inueniat fenestras. ⁊ cancel¬
los quosdam cõfessionũ tuarum.
ꝑ quoste intus benigne respitiat:
qũ respectus eiꝰ ꝓfectus tuus. fAiũt

Expanded text:
contemptum perduxerit? sicut scripcontemptum perduxerit? sicut scriptum est: Impius cum 1459 venerit in profundum malorum, contemnit . Nonne si ita exieris, millies ante a rugientibus praeparatis ad escam poteris devorari, quam pervenire ad Sponsum, non uno siquidem jam, sed tanta a te parietum numerositate interclusum? Primus, concupiscentia; secundus, consensus; tertius, actus; quartus, consuetudo; quintus, contemptus. Cura ergo concupiscentiae priori totis resistere viribus, ut non pertrahat in consensum; et omnis deinceps malignitatis fabrica evanescit: nec est omnino quod Sponsum prohibeat appropinquare tibi, praeter solum parietem corporis, quatenus gloriari possis et tu dicens de illo, quia en ipse stat post parietem. 7. Sed et hoc tibi tota vigilantia providendum, ut apertas semper inveniat fenestras et cancellos quosdam confessionum tuarum, per quos te intus benigne respiciat, quoniam respectus ejus profectus tuus. Aiunt
Abbreviated transcription (Latin):
suis Ip̃a ⁊ carnis cõcupiscentia: qͣ
carere omnino non potuit donec
incarne fuit: hoc sane uno inter¬
iecto pariete. ñ longe ꝑegrinaba¬
tur ãdnõ Uñ etoptabat clamanᷤ.
quis me liberabit de corpore mor¬
tis huius: sciens se mortis cõpen
paulus se fatebatur una lege te¬
carni sue immobiliter insitam
coserabat ĩuitus: Decet̾o nichil¬
mͥ inquit conscius sum Nerum
quis similis pauso: qui non uide¬
licet huic interdum cõsentiat cõ¬
cupiscentie adobediendum pec¬
cato: Nouerit ꝓinde is qui pecc̃o
consenserit ⁊ alt̾m sibi se opposuisse
parietem ip̃m utiq prauum il¬
licitumq consensũ: nec potest
głari qui huiꝰmodi est quia stetsͥ
postparietem sponsus. quando
iam parietes int̾ sint non parie ᷤ:
Multo minꝰ. si consensus ꝑuenĩt
ad effectum: cũ t̃tius quoq iam
paries sponsi arceat inpediatq
accessum. accus uidelicet ip̃e pec¬
cati Quid si et consuetudo forte pec¬
catum inu sũ. aut ususetiam in

Expanded text:
suis. Ipsa est carnis concupiscentia, qua carere omnino non potuit, donec in carne fuit. Hoc sane uno interjecto pariete non longe peregrinabatur a Domino; unde et optabat clamans: Quis me liberabit de corpore mortis hujus? Sciens se mortis compendPaulus se fatebatur una lege tecarni suae immobiliter insitam tolerabat invitus; de caetero: Nihil, inquit, mihi conscius sum . 6. Verum quis similis Paulo, qui non videlicet huic interdum consentiat concupiscentiae ad obediendum peccato? Noverit proinde is qui peccato consenserit, et alterum sibi se opposuisse parietem, ipsum utique pravum illicitumque consensum: nec potest gloriari qui hujusmodi est, quia stet sibi post parietem Sponsus, quando jam parietes intersint, non paries. Multo minus si consensus pervenerit ad affectum, cum tertius quoque jam paries sponsi arceat impediatque accessum, actus videlicet ipse peccati. Quid, si et consuetudo forte peccatum in usum, aut usus etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
uocem filii ad patrem loquen¬
tis insalmo. Non dabis inquit
scm̃ tuum. uidere corrupciõẽ.
haud dubium quin decorpore
dicat: quod insepulchro iace¬
bat ex aĩe. hoc enĩ sanctum ⁊
angłs qui nunciauit uirgini:
locutus est dicens. ⁊ quod nasce¬
tur exte sanctum uocabitur
filius dei. Quoigitur pacto
sanctũ fenum poterat uidere
corruptionem: quod de in cor¬
rupti uteri ꝑpetuo uirore uer¬
nantibus pascuis ortum: etiam
auidos angłorum inse fig̾e pos¬
sit. obtutus: insaciabiliter oblec¬
tandos: ꝑdat sane fenũ uirioitatẽ.
si maria iirguntatẽ amiserit. Gͦ
cib hominis mutaint se in ptibu¬
lum peccoris: homine mutato ĩ
pecꝰ. Heu tristis ⁊ lacͥmosa muta¬
cio ut homo paradisi accola. terre
donniuꝰ. celi qins. domestichꝰ do¬
in inisabaoth: fr̃ beatorũ spũum
⁊ celestiũ coheres uirtutũ. repen¬
tina se cõuersione inuen̾it.⁊ ꝑꝑ ĩ¬

Expanded text:
vocem Filii ad Patrem loquenvocem Filii ad Patrem loquentis in psalmo: Non dabis, inquit, Sanctum tuum videre corruptionem . Haud dubium quin de corpore dicat, quod in sepulcro jacebat exanime. Hoc enim sanctum et angelus qui nuntiavit Virgini, locutus est dicens: Et quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei . Quo ergo pacto sanctum fenum poterat videre corruptionem, quod de incorrupti uteri perpetuo virore vernantibus pascuis ortum, etiam avidos angelorum in se figere possit obtutus, insatiabiliter oblectandos? Perdat sane fenum viriditatem, si Maria virginitatem amiserit. Ergo cibus hominis mutavit se in pabulum pecoris, homine mutato in pecus. Heu tristis et lacrymosa mutatio! ut homo paradisi accola, terrae dominus, coeli civis, domesticus Domini sabaoth, frater beatorum spirituum, et coelestium cohaeres virtutum, repentina se conversione invenerit et
Abbreviated transcription (Latin):
tum nobis tamquam iumẽtis.
Uerbum quippe caro fcm̃ est:
⁊ iuxta ꝓpħam omĩs carofenũ.
At fenum istud minime desie¬
catum est. nec ex eo cecidit flos:
quia requieuit suꝑ ipm spẽ do¬
mini. Propt̾ hoc namq aliqũ
finis uenit uniu̾se carnis q̃uia
spc recesseratuite. Demq ait.
Non ꝑmanebit sp̃e meus in ho¬
mine met̾num: quia caro est.
Carnis nomine hoc loco uictũ
designari intellige: ñ naturã.
Nec enĩ spm̃ natura expungit:
s uiciũ Propt̾ uicium gͦ omĩs
caro fenum: ⁊ omĩs gła eius
tamꝗͣ flos feni. Oxsiccatum
flos: s ñilleflos qui deuirga
⁊ radice iesse ascendit. eo qd̾ re¬
quieuit super eum sp̃c domini.
Necillud fenum quod uerbum
t̃uum. Alioquin quom̾o uitã
p̃bet et̾nam. supm̃ minime
dicat: aperit subiungit. Et ꝑa¬
nis quem ego dabo caro mea est:
ꝓ mundi uita. Quomodo er¬
go eternum ñ est. quo et̾nalit̾
uiuitur. S recole nũe mecũ.

Expanded text:
tum nobis tanquam jumentis. tum nobis tanquam jumentis. Verbum quippe caro factum est , et juxta prophetam: Omnis caro fenum. At fenum istud minime desiccatum est, nec ex eo cecidit flos, quia requievit super ipsum Spiritus Domini. Propter hoc namque aliquando finis venit universae carnis, quia spiritus recesserat vitae. Denique ait: Non permanebit spiritus meus in homine in aeternum, quia caro est . Carnis nomine hoc loco vitium designari intellige, non naturam: nec enim spiritum natura expungit, sed vitium. Propter vitium ergo omnis caro fenum, et omnis gloria ejus tanquam flos feni. Exsiccatum flos . Sed non ille flos, qui de virga et radice Jesse descendit, eo quod requievit super eum Spiritus Domini. Nec illud fenum, quod fenum aeternum. Alioquin quomodo vitam praebet aeternam, si ipsum minime dicat, aperit, cum subjungit: Et panis, quem ego do, caro mea est pro mundi vita . Quomodo ergo aeternum non est, quo aeternaliter vivitur? 5. Sed recole nunc mecum
Abbreviated transcription (Latin):
non saltem inter greges re¬
manere permittitur: s pꝰt
abire iubetur. Quomo inqͥs:
Quom legis: homo cũ mho¬
nore ess non intellexit. com¬
ꝑatus estiumentiᷤᷤ insipienti¬
bus: ⁊ similis factus est illis.
Ecce quomnͦ de grege. fcã est
egregia creatura. Puto dicẽt
iumenta: si loqui fas esset.
aece adamfactus est. qiͣ unꝰ
ex nobis. Cunu honore eẽt:
inquit. In quo honore queri ͤ:
habitabat in paradiso ⁊ pa
loco uoluptatis conuersacio
eiꝰ. nichil molestie. nichilĩ¬
digencie senciebat: odorife¬
ris stipatus malis fulcitur florib :
gła ⁊ honore coronatus. ⁊ con¬
stitutus suꝑ opera manuum
plasmatoris. Magis aũt obin¬
signe diuine similitudinis
precellebat: ⁊ erat illi sors ac
societas cum plebe angłorũ:
⁊ cum onĩ milicia celestis exer¬
citus. S mutauit istam głam
der insmulitudinẽ uituli co¬
medentis fenum. Iñ est quod
panis angłorum factus est fe¬
nun. positũ in p̃sepio: apposi¬

Expanded text:
non saltem inter greges renon saltem inter greges remanere permittitur, sed post abire jubetur. Quomodo, inquis? Quomodo legis: Homo cum in honore esset, non intellexit; comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Ecce quomodo de grege facta est egregia creatura. Puto, dicerent jumenta, si loqui fas esset: Ecce Adam factus est quasi unus ex nobis . Cum in honore esset, inquit. In quo honore, quaeris? Habitabat in paradiso, et in loco voluptatis conversatio ejus. Nihil molestiae, nihil indigentiae sentiebat, odoriferis stipatus malis, fulcitus floribus, gloria et honore coronatus, et constitutus super opera manuum Plasmatoris; magis autem ob insigne divinae similitudinis praecellebat; et erat illi sors et societas cum plebe angelorum, et cum omni militia coelestis exercitus. 4. Sed mutavit istam gloriam Dei in similitudinem vituli comedentis fenum. Inde est quod panis angelorum factus est fenum positum in praesepio, apposi
Abbreviated transcription (Latin):
los. ⁊ mente super nas circui¬
re mansiones: salutare pates
atꝙ apłos. et choros propħar̃.
martirumq ad mirari tͥum¬
phos. ac stupere pulcherimoᷤ
ordines angłorum: nc̃ omĩb
his obiuissis. turpi se manci¬
pet corporis seruituti ad obe¬
diendũ carin. ad satiffaciend
uentri ⁊ gule. admendican¬
dum muniu̾sa terra. uñ exea
que preterit mũdihuius fi¬
gura suam semꝑ famelicam
curiositatem: aliquatenus
consoletur. Axitus aquarũ
deducant occuli mei suꝑ huiꝰ¬
modi aĩam. que cum nutͥre¬
tur incroceis demum amplex¬
atur stercora. Paicit enĩ uixta
beati uirisnãm. sterilem q̃
non habebat filios: ⁊ udue
non bene facit. Et uide quia
non simplicit̾ egredere. s egre¬
dere inquit ⁊ abi post greges
sodalium tuorum: ⁊ pasce
edos tuos. In quo ut michi
uidetur. magne cuiꝰdam rei
nos admonet. Quid istud:
hen quod egregia creatura
iam olim fcã de grege. ⁊ nũc
ipeiꝰ miserabiliter ꝓruens:

Expanded text:
los, et mente supernas circuilos, et mente supernas circuire mansiones, salutare patres atque apostolos et choros prophetarum, martyrumque admirari triumphos, ac stupere pulcherrimos ordines angelorum: nunc omnibus his omissis, turpi se mancipet corporis servituti ad obediendum carni, ad satisfaciendum ventri et gulae, ad mendicandum in universa terra, unde ex ea quae praeterit mundi hujus figura, suam semper famelicam curiositatem aliquatenus consoletur. Exitus aquarum deducant oculi mei super hujusmodi animam, quae cum nutriretur in croceis, demum amplexatur stercora . Pavit enim, juxta beati viri sententiam, sterilem quae non habebat filios, et viduae non benefecit . Et vide, quia non simpliciter, egredere; sed, egredere, inquit, et abi post greges sodalium tuorum, et pasce haedos tuos. In quo, ut mihi videtur, magnae cujusdam rei nos admonet. Quid istud? Heu! quod egregia creatura, jam olim facta de grege, et nunc in pejus miserabiliter proruens,
Abbreviated transcription (Latin):
Cui ⁊ bñ congruit quod sequi¬
turinscͥptura: iuxta taberna¬
cula pastorum: Non enĩ supra
sicut agni: s uixta taberua¬
cula pastorum hedi pascunt᷑.
Pastores siquidem qui ueri pa¬
stores sunt. licet tabernacula
habeant de terra. ⁊ in terra.
corpora ui delicet su aͥ his dieb
quib nũc militant: nõ tñ
de terra: s de celestib pascu¬
is greges dominicos pascere
consueuerunt. Neꝙ enĩ suam
eis. s domini preoicant uolũ¬
tatem. At edi qui sunt corpo¬
ris sensus celestia nou requi¬
runtͥs uirta tabernacula paᷤ¬
torum. in omnib in delicet
bonis sensiliꝰs huiꝰ mundi que
est regio corp orum. sumunt
unde sua desideria ñ tam saci¬
ent.quã irrutent. Turpis mu¬
tacio studiorum: ut cui ante
studii fuerat pereg̾nantem.
⁊ exulem animam suam sacͥs
meditacionib tamꝗͣ celestib
pascerebonis: dei placitum
⁊ misteria uoluntatis eiꝰ in qͥ¬
rere: penetrare deuocione ce¬

Expanded text:
Cui et bene congruit quod sequiCui et bene congruit quod sequitur in Scriptura: Juxta tabernacula pastorum. Non enim supra, sicut agni, sed juxta tabernacula pastorum haedi pascuntur. Pastores siquidem, qui veri pastores sunt, licet tabernacula habeant de terra et in terra, corpora videlicet sua, in diebus quibus nunc militant; non tamen de terra, sed de coelestibus pascuis greges Dominicos pascere consueverunt: neque enim suam eis, sed Domini praedicant voluntatem. At haedi, qui sunt corporis sensus, coelestia non requirunt; sed juxta tabernacula pastorum, in omnibus videlicet bonis sensibilibus hujus mundi, quae est regio corporum, sumunt, unde sua desideria non tam satient quam irritent. 3. Turpis mutatio studiorum! ut cui ante studii fuerat, peregrinantem et exsulem animam suam sacris meditationibus, tanquam coelestibus pascere bonis, Dei beneplacitum et mysteria voluntatis ejus inquirere, penetrare devotione coe
Abbreviated transcription (Latin):
loquens ad animã suam dic̃.
conuertere anima mea iure¬
quiem tuam: quia dñs bene¬
fecit tibi. Dico ergo uob̾ nicħ̾
est quod intantũ formidet.
quisquis hoc b̃nficium semel
accepit: quam ne grã derelic¬
tus necesse habeat denuo egre
di ad carnis consolacionis. im¬
mo desolacõnes:. rurfumq car¬
nalium sensuunr̃ sustinere
tumultus. Terribilis ꝓ iñ
⁊ nimis formidulosa cõmi¬
nario: egredere ⁊ pasce edõ
tuos. Quod est: Indignam¬
te noueris illa tua familia¬
ri. ⁊ suaui rerum contempla
cione celestiu m intelligibili
de tuo: ubi secretoᷤ sacrosq
ueritatis ac sapiencie sensuꝰ
dulcit̾ haurire solebas: et
magis tamꝗͣ una de scłarib
pascen dis. ⁊ oblectandis tue
carnis sensibus intͥcare. he¬
dosquippe qui pecẽm signisi¬
cant. ⁊ iniudicio collo candi
sunt asinistris. dicit uagoᷤ
ac petulantes corporis sensuꝰ.
per quos peccatum tamꝗͣ morᷤ
ꝑ fenestrasintrauit ad aiãm

Expanded text:
loquens ad animam suam dicit: loquens ad animam suam dicit: Convertere, anima mea, in requiem tuam, quia Dominus beneficit tibi . Dico ergo vobis: Nihil est quod in tantum formidet, quisquis hoc beneficium semel accepit, quam ne gratia derelictus, necedi ad carnis consolationes, imo desolationes, rursumque carnalium sensuum sustinere tumultus. Terribilis proinde, et nimis formidolosa comminatio: Egredere, et pasce haedos tuos, quod est: indignam noveris te illa tua familiari et suavi rerum contemplatione coelestium, intelligibiliude tuo, ubi secretos, sacrosque veritatis ac sapientiae sensus dulciter haurire solebas, et magis tanquam una de saecularibus pascendis, et oblectandis tuae carnis sensibus intricare. Haedos quippe, qui peccata significant, et in judicio collocandi sunt a sinet petulantes corporis sensus, per quos peccatum, tanquam mors per fenestras, intravit ad animam.
Abbreviated transcription (Latin):
suspirare. ⁊ querere faciemeiꝰ
semper: spẽ estenĩ deus. ⁊ qui
requirit eum oportet eũ in spũ
ambulare. ⁊ ñ in tarne ut se¬
cundum carnem uiuat. Tał¬
ĩ quam aiã. nescio an uł ipãm
gehennam ad tempꝰ exꝑiri.¬
horribilius penaluisue ducat.
quam post spũalis studii huiuᷤ
gustatam semel suauitatem
exire denuo ad illecebras. ues
potiꝰ ad molestias carnis. sen¬
suumq in explebisem repete¬
re curiositatem: dicente eccła¬
ste. Occłus non impletur ui¬
su: nec auris auditu. Audi .Ni.
hominem exꝑturque loqͥm᷑.
Bonus es inquit dnẽ sꝑantib
inte: aniẽ querentite. Abħ
bono siquis auertere scam il¬
lam anumam conaretur. pu¬
to hauilsecus accepiss quam
sise de paradiso ⁊ ab ip̃o introi¬
tu głe. conspiceret deturbari
Audi adhuc. ⁊ alium similem
huic. Tibi dixit cor meum
ait. exquisiuit se facies mea:
faciem tuam dnẽ requiram.
Uñ ⁊ dicebat. Michi aũt adhe¬
rere deõ. bonum est. Otitem.

Expanded text:
suspirare, et quaerere faciem ejus suspirare, et quaerere faciem ejus semper: spiritus est enim Deus; et qui quaerunt eum, oportet eos in spiritu ambulare, et non in carne, ut secundum carnem vivant: talis, inquam, anima nescio an vel ipsam gehennam ad tempus experihorribilius poenaliusve ducat, quam post spiritualis studii hujus gustatam semel suavitatem exire denuo ad illecebras, vel potius ad molestias carnis, sensuumque inexplebilem repetere curiositatem, dicente Ecclesiaste: Oculus non impletur visu, nec auris auditu . Audi enim hominem expertum quae loquimur: Bonus es, inquit, Domine, sperantibus in te, animae quaerenti te . Ab hoc bono si quis avertere sanctam illam animam conaretur, puto haud secus accepisset, quam si se de paradiso, et ab ipso introitu gloriae conspiceret deturbari. Audi adhuc et alium similem huic: Tibi dixit cor meum, ait, exquisivit te facies mea; faciem tuam, Domine, requiram . Unde et dicebat: Mihi autem adhaerere Deo bonum est ; et item
Abbreviated transcription (Latin):
ite inquit ignoras: egredere.
Dura. ⁊ aspera increpacio: qd
dicit egredere. hoc quippe ũ¬
bum serui audire solent. a
uasde irascentib. ⁊ indignanti¬
bus dominis. uł ancille. ãdo¬
minabus suis: cum grauiter
illis offenderint. Epei hinc.
exi a me: egredere a conspectu
meo ⁊ adomo ista: hoc ergo uer¬
bo aspero atq amaro satis ni¬
miumq increpatorio utitur
mͦ sponsus contra dilectam:
sub condicione tñ si se ipãm
ignorauerit. Nil quippe ua¬
lidius efficatiꝰ ue adterrendũ
potuit In eam intendere: quã
ut egredi minaretur. Quod
⁊ tu auertere potes. si bñ atẽ¬
das uñ quo egredi iubeatur.
Uñ enim: quo putas. nͥ de spũ
ad carnem: de bonis animi
ad secularia desideria. de in¬
terna requie mentis ad mun¬
di strepitũ : ⁊ in quietudinem
curarũ exsteriorũ: Inquib
omib non estnisi labor ⁊ do¬
soratq affliccio spc̃. Que enĩ
anima semel adnõ didicit et
accepit intrare ad se ipãm. ⁊
mintimis suis dei presenciam

Expanded text:
te, inquit, ignoras, egredere . Dura et aspera increpatio, quod dicit, egredere. Hoc quippe verbum servi audire solent a valde irascentibus et indignantibus dominis, vel ancillae a dominabus suis, cum graviter illas offenderint: Exi hinc, exi a me, egredere a conspectu meo et a domo ista. Hoc ergo verbo aspero et amaro satis, nimiumque increpatorio utitur modo sponsus contra dilectam, sub conditione tamen, si se ipsam ignoraverit. Nil quippe validius efficaciusve ad terrendum potuit in eam intendere, quam ut egredi minaretur. Quod et tu advertere potes, si bene attendas unde quo egredi jubeatur. Unde enim, quo putas, nisi de spiritu ad carnem, de bonis animi ad saecularia desideria, de interna requie mentis ad mundi strepitum, et inquietudinem curarum exteriorum? In quibus omnibus non est nisi labor et dolor, atque afflictio spiritus. Quae enim anima semel a Domino didicit et accepit intrare ad se ipsam, et in intimis suis Dei praesentiam
Abbreviated transcription (Latin):
suscipienda sunt de siderio. au¬
diatis. Et enĩ si corporis cibus
cum absq appetitu. ⁊ saciatus
illum sumis. non mͦ non pro¬
dest. s ⁊ nocet plurimũ⁊ multo
magis panis amine cũ fasti¬
No sumptuf. non sciencie nutri¬
mentum. s magis tormentũ con¬
sciencie inportabit. Quod ãno¬
bis auertat sponsus eccłie iħe .xꝰ.¬

Expanded text:
suscipienda sunt desiderio, aususcipienda sunt desiderio, audiatis. Etenim si corporis cibus, cum absque appetitu et satiatus illum sumis, non modo non prodest, sed et nocet plurimum; multo magis panis animae cum fastidio sumptus, non scientiae nutrimentum, sed magis tormentum conscientiae importabit. Quod a nobis avertat sponsus Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
post greges homo. ⁊ nc̃ quidẽ
de prauacione nature: post¬
mo duui aut̃ ⁊ extremitate pe¬
ne. Ecce sic maledicetur homo:
qui ignoranciam dĩ hr̃e muen¬
tus fuĩt. Dei dicã ansui: Utr̃q
sine dubio: utraq ignorancia
dampnabił est: utralib fussi¬
cit ad ꝑdicionem. Uis scire qr
ita est: S dedĩ minime dubi
tas.⁊ si tũ constat tibi ñ aliamui¬
tam ẽẽ et̾nan: quã ut patrẽ
cognoscas deum uerũ:: quẽ
sponsũ liquido ⁊ aperte. inani¬
ma etiam amine igno¬
ranciam condempnãtem. Quid
enimdicit: Non utiq si deũ
s sugnoras teinquit. ⁊ cotera.
Patet ergo qui a i gnorans igno¬
rabitur: siuese. siue deũ igno¬
rare contingat. Dequa utͣqs
ignorancia erit nob̾sim̃ deus
manũ apponat: utił ad modũ
disputacio: Nonmͦ tũ: ne fati.¬
gati ⁊ ñ premissa exmore orõe.
aut ego minꝰ diligent̾ rem ne¬
cessariam prosequdr. aut uos
minꝰ aitente que ñ nͥ magno

Expanded text:
post greges homo, et nunc quidem post greges homo, et nunc quidem depravatione naturae, postmodum autem et extremitate poenae. 9. Ecce sic maledicetur homo qui ignorantiam Dei habere inventus fuerit. Dei dicam, an sui? Utrumque sine dubio: utraque ignorantia damnabilis est, utralibet sufficit ad perditionem. Vis scire quia ita est? Sed de Dei mintas, si tamen constat tibi non aliam vitam esse aeternam, quam ut Patrem cognoscas Deum verum, et quesponsum liquido, et aperte in anima etiam animae ignorantiam condemnantem. Quid enim dicit? Non utique si Deum, sed si ignoras te inquit, etc. Patet ergo quia ignorans ignorabitur , sive se, sive Deum ignorare contingat. De qua utraque ignorantia erit nobis, si tamen Deus manum apponat, utilis admodum disputatio. Non modo tamen; ne fatigati, et non praemissa ex more oratione, aut ego minus diligenter rem necessariam prosequar, aut vos minus attente, quae nonnisi magno
Abbreviated transcription (Latin):
lium suorũ: cum solus iñfer¬
no inferiori retruditur. Annõ
tibi ꝑosteriorẽ in detur tenere
locum: qui ligatis manib ⁊ pe¬
dibus ꝓicitur intenebras exte¬
riores: Et erunt profecto no¬
uissima hominis illius peiora
pͥori bus: qũ qui pͥus bestus
equabatur: nũc ⁊ post ponitur.
Puto qd̃ ⁊ inpresenti uita sibñ
aduertas: posteriorem ir̃e pe¬
corib hominẽ iudicabis. Anñ
si qͥdem tibi uidetur ipĩs bestuis
quodam modo bestialior esse.
homo rõne uigens: ⁊ rõne non
uiuens: Nam pecꝰ quidem si
se rõne non regat. excusacionẽ
ht a narura. a qua boc ei peni¬
tus munꝰ negatum est: non ht
homo eui ab ipã spali preroga¬
tiua donatum est. Merito ꝓ¬
inde eo ipo scensetur homo egͣ¬
di ⁊ postire gregalib anmã¬
tib :i quod solum hoc anim al
cõuersacione de gñi iura natr
transgrediens. rõnis compos.
rõnis ex ꝑtiãanorib ⁊ affectib
imitatur. Conuiner᷑ ergo ire

Expanded text:
lium suorum, cum solus in inferlium suorum, cum solus in inferno inferiori retruditur. Annon tibi posteriorem videtur tenere locum, qui ligatis manibus et pedibus projicitur in tenebras exteriores? Et erunt profecto novissima hominis illius pejora prioribus, quando qui prius bestiis aequabatur, nunc et postponitur. 8. Puto quod et in praesenti vita, si bene advertas, posteriorem ire pecoribus hominem judicabis. An non siquidem tibi videtur ipsis bestiis quodam modo bestialior esse homo ratione vigens, et ratione non vivens? Nam pecus quidem si se ratione non regat, excusationem habet a natura, a qua hoc ei penitus munus negatum est; non habet homo, cui ab ipsa speciali praerogativa donatum est. Merito proinde eo ipso censetur homo egredi, et post ire gregalibus animantibus, quod solum hoc animal conversatione degeneri jura naturae transgrediens, rationis compos rationis expertia moribus et affectibus imitatur. Convincitur ergo ire
Abbreviated transcription (Latin):
Na homines quidem m̾ito igno¬
rancie ignorati idest reꝓbati.
ad tͤmendum illud uidiciũ stare
⁊ igni ꝑꝑetuo trahi habent: non
aut̃ ⁊ pecudes. Nec dubrũ fore
det̾ius is qui sic erũt: quã his q̃
omio non erunt. Meliꝰ fuerat¬
ei inquit. sinatꝰ ñfuiss hõ ille.
Nõ utꝙ si natꝰ omĩo ñ fuisset. s¬
ant pecꝰ aut alia quempiã crea¬
cura. que qm̃ uidiciũ non habe¬
ret. ad uroiciũ ñ ueniret᷑. ac per
hoc. nec ad suppliciũ. Sciat ergo
animia rõnał que se obpͥorem
ignoranciã erubescit pecudes
habere sodales: in ꝑfruendis
unq bonis terre: non etiam simi¬
liter socias habituram inꝑferẽ¬
dis tormentis gehenne. ⁊ tum
demũ etiam ab ip̃is gregibus
suorũ sodalium iumentorum
cũ de decore exturbandam. nec
ipã mał om̃ib exponetur. A
quib ñ libabitur ineternũ:
siquidem secundo ignorare adie¬
cerit. Egreditur utiꝙ homo. et
solitariꝰ.abit. post greges soda¬

Expanded text:
Nam homines quidem merito ignoNam homines quidem merito ignorantiae ignorati, id est reprobati, et ad tremendum illud judicium stare, et igni perpetuo tradi habent, non autem et pecudes. Nec dubium fore deterius his qui sic erunt, quam his qui omnino non erunt. Melius ei fuerat, inquit, si natus non fuisset homo ille . Non utique si natus non fuisset aut pecus, aut alia quaepiam creatura: quae quoniam judicium non haberet, ad judicium non veniret, ac per hoc nec ad supplicium. Sciat ergo anima rationalis, quae se ob priorem ignorantiam 1398 erubescit, pecudes habere sodales in perfruendis utique bonis terrae; non etiam similiter socias habituram in perferendis tormentis gehennae; et tum demum etiam ab ipsis gregibus suorum sodalium jumentorum cum dedecore exturbandum; nec ipsa malis omnibus exponetur: a quibus non liberabitur in aeternum, siquidem secundo ignorare adjecerit. Egreditur itaque homo, et solitarius abit post greges soda
Abbreviated transcription (Latin):
tuto mutata est: hinc societas
cũiumentis pro consorcio ange¬
lorũ unĩta est. Uides quamsit
fugienda nobis ħigno ti rancia.
de qua tot milia malorum uni¬
ꝓptea hominẽ iumentis insipi¬
entib cõꝑatum: quia ñ intel¬
lexit. Cauenda ꝓm̃ omĩmo¬
dis ignorancia: ne forte si ad huc
sine intellectu. ⁊ postueyacio¬
nem inuenti fuerimꝰ. multo
plura. ⁊ gͣuiora pͥorib malam
uemantnos: dicaturq de nob:
curauimꝰ babilonẽ: ⁊ non est sa¬
nata. Merito quidem: quod
nec ueracio dedĩt intellectũ.
auditui. Etuide ne forte etiam
lnc sponsus cũ dilectam ab igno¬
ranera tanto increpacionis tom¬
truo deterreret. ꝓpt̾ea mimime
dix̃it egredere cũ gregib aut
egredere ad greges. s egredlere
ait post greges sodalium tuoꝵ.
Ut quid hoc: Sane ut scd̾am
inꝑĩ ignoranciã. pͥore magis
pauendam pudendamq osten¬
deret᷑ quod illa homins̃ bestiĩs
parem feciss. ista ⁊ posteriorẽ.

Expanded text:
tudo mutata est, hinc societas tudo mutata est, hinc societas cum jumentis pro consortio angelorum inita est. Vides quam sit fugienda nobis haec ignorantia, de qua tot millia malorum unipropterea hominem jumentis insipientibus comparatum, quia non intellexit. Cavenda proinde omnimodis ignorantia, ne forte, si adhuc sine intellectu, et post vexationem, inventi fuerimus, multo plura et graviora prioribus mala inveniant nos, dicaturque de nobis: Curavimus Babylonem, et non est sanata . Merito quidem, quod nec vexatio dederit intellectum auditui. 7. Et vide ne forte etiam hinc sponsus, cum dilectam ab ignorantia tanto increpationis tonitruo deterreret, propterea minime dixerit: Egredere cum gregibus; aut: Egredere ad greges; sed: Egredere, ait, post greges sodalium tuorum. Utquid hoc? Sane ut secundam proinde ignorantiam priore magis pavendam pudendamque ostenderet, quod illa hominem bestiis parem fecisset, ista et posteriorem.