comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
purget᷑: Qđ̃ enĩ illis in est fidĩ: feno p̃mit᷑.
Bonũ ẽgͦ cis ardere scõ igne. ut feno consũp¬
to splendeat p̃tiosũ qđ redemit xpc̃. Pigo
ignis ance eum p̃ibit: et inflainiiabit in
crcuitu uiunicos eiꝰ. Sunt qͥsalubriter ar

Expanded text:
purgetur? Quod enim illis inest fidei, feno premitur. purgetur? Quod enim illis inest fidei, feno premitur. Bonum est ergo eis ardere sancto igne, ut feno consumpto, splendeat pretiosum quod redemit Christus. Ergo, «Ignis ante eum praeibit, et inflammabit in circuitu inimicos ejus.» Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑunt fiãm̃a caritatis. Eroptea et ipse
spc sc̃s cũ missus eẽt apł̃is: sic apparuit.
sto igne infiãmati ocꝑunt ire ꝑ inundũ:
inflammare ⁊ incend̾e incircuuu ini¬
micos tiꝰ. Quos imimicos eiꝰ : qͥ deserio dõ
aquo facti erant. adorabant simuilacra
que feterant. Ipsi incendebantꝰ si mali
trant adconsũmatonẽ. Si boni traui
ad reꝑanionẽ. aui ipse uicendebai. qui
uolebat crede illo igne audico u̾bi dei. factus
peior inuidia sua exustus at consumptꝰ.
aut sic̃ uerteret᷑ et crederet. nec sic uuillo nicħ
arsisset. Arserac enĩ foetũ: uc purgaret au¬
rum. Aurũ fides est. fenũ: caruał concu¬
piscentia ẽ. Oniĩs caro fenum: et omis gla
carnis. ut fios fem ẽ dic̃ ysaias. Quicqͥd est
gͦ in homine cͣnali appetens uana ⁊ secularia¬
ẽ fenum. Quã multi force et fr̃s nr̃i ierunt
adteatrum: feno ductis. Nonne obstandꝰ e
ille iste ignis ut fenum ardeat: ⁊ aurum

Expanded text:
perunt flammam charitatis; propterea et ipse perunt flammam charitatis; propterea et ipse Spiritus sanctus cum missus esset Apostolis, sic apparuit: Isto igne inflammati coeperunt ire per mundum, et inflammare, et incendere in circuitu inimicos ejus. Quos inimicos ejus? Qui deserto Deo a quo facti erant, adorabant simulacra quae fecerant. Ipsi incendebantur, si mali erant, ad consumptionem; si boni erant, ad reparationem: aut ipse incendebatur, qui nolebat credere, illo igne, audito verbo Dei factus pejor, invidia sua exustus atque consumptus; aut si converteretur et crederet, nec sic in illo nihil arsisset. Arserat enim fenum, ut purgaretur aurum. Aurum fides est, fenum carnalis concupiscentia est. «Omnis caro fenum,» Isacarnis ut flos feni» . Quidquid est ergo in homine carnali appetens vana et saecularia, fenum est. Quam multi forte, et fratres nostri icrunt ad theatrum? feno ducti sunt. Nonne optandus est illis iste ignis, ut fenum ardeat, et aurum
Abbreviated transcription (Latin):
it m̃brũ capitis illiꝰ. Ecce incelleximꝰ iguẽ
ante eũ p̃cedencẽ .i. hoc temꝑe incelligen¬
dum inpenam qͣdã infideliũ ⁊ iniquoꝵ.
incelligamꝰ ignẽ si possumꝰ ⁊ insalucem
redẽptorum. Ita enĩ ꝓposueramꝰ. Ipse
idem dñs ait. Iguẽ ueni mitt̾e int̾ram.
Sic ignẽ: qͦm gladiũ. Nam et qͦdam
loco ait: ñ ueni pacẽ mitt̾e int̾rã. s gla¬
diũ. Gladiũ ad seꝑationẽ: ignẽ adcom
bustionẽ. S utrumiq salubrẽ. quia et
gladiꝰ ũbi ipsius salubrit̃ nos seꝑauit
aconsuetudine mala. Gladium eium
atulit. ⁊ seꝑauit unũ quoꝵ: fidelium.
aut apatre suo quo in xp̃m ñ credidat.
aut a matre similit̃ infideli. ⁊ aut certe
ingentibꝰ habuit. ⁊ milla execrabili deo
infidelitate seꝑati fumꝰ abeo qđ eramꝰ:
si glacdꝰ intercessit sec̃neus ñ uñficicus.
hoc mͦ ligis. Ignẽ ueni mitt̾e int̾ram.
Exarser̃t homines credeutes in eũ: acce¬

Expanded text:
esse membrum capitis illius. 7. Ecce intelleximus ignem esse membrum capitis illius. 7. Ecce intelleximus ignem ante eum praeeuntem, id est, hoc tempore intelligendum in poenam quamdam infidelium et iniquorum: intelligamus ignem, si possumus, et in salutem redemptorum; ita enim proposueramus. Idem ipse Dominus ait: «Ignem veni mittere in terram» . Sic ignem, quomodo gladium: nam et quodam loco ait non se venisse pacem mittere in terram, sed gladium . Gladium ad separationem, ignem ad ustionem: sed utrumque salubrem, quia et gladius verbi ipsius salubriter nos separavit a consuetudine mala. Gladium enim attulit, et separavit unumquemque fidelium aut a patre suo qui in Christum non crediderat, aut a matre similiter infideli; aut certe, in Gentibus habuit, et in illa exsecrabili Deo infidelitate: separati sumus ab eo quod eramus; sed gladius intercessit secernens, non interficiens. Hoc modo et ignis: «Ignem veni mittere in terram.» Exarserunt homines credentes in cum, acce
Abbreviated transcription (Latin):
pit̾m illiꝰ ignis arsuri sunt: nsi force
putatis fr̃s mei. quia iniusticia que ꝓ¬
cedit ex homine ad ledendũ altmn hoĩm.
illi adquẽ ꝓcedit nocet. et illi de quo
ꝓcedit ñ nõcet: Unde fieri pot̃. Aliꝙͣ̃¬
do facula ardens apponit᷑. ad lignũ hu¬
midũ et uiride. ⁊ ñ illud in accendit:
ipsa tũ ardet. sic ⁊ inimicꝰ tuus. Siqͥs
forte existit uiustus. qͥt moliat᷑ insidi¬
as. ł ꝑꝑaret aliꝗͣ molestiam: iriustus ẽ
Tu si iuride lignũ fuis .i. si succo sp̃iti
ille ardet. tu manes integer: nntt¬
cia illiꝰ illi nocer. tͥ nicħ nocet. Hisi fe¬
te putas. quia nocet tͥ sicorꝑi tuo al¬
qͥa fcerit aia patieus. ⁊ incorrupta
ad dm̃ coronando ꝑuenit. seqͣns exemplum sui
diũ qͥ pati maluit auideis.: et qͥ poterat
ñ mori mortuus ẽ: qͥa et qui pocerat non
nasci. natꝰ ẽ. Tu enĩ conditione natꝰ es: ille
uoluntate. Tu condictione moreris: ille

Expanded text:
piterni illius ignis arsuri sunt. Nisi forte piterni illius ignis arsuri sunt. Nisi forte putatis, fratres mei, quia injustitia, quae procedit ex homine ad laedendum alterum hominem, illi ad quem procedit nocet, et illi de quo procedit non nocet. Unde fieri potest? Aliquando facula ardens apponitur ad lignum humidum et viride, et non illud incendit, ipsa tamen ardet; sic et inimicus tuus. Si quis forte existit injustus qui tibi moliatur insidias, vel praeparet aliquam molestiam, injustus est: tu si viride lignum fueris, id est, si succo spirituille ardet, tu manes integer; et injustitia illius illi nocet, tibi nihil nocet. Nisi forte putas quia nocet tibi, si corpori tuo aliquid fecerit, et anima patiens et incorrupta ad Deum coronanda pervenerit, sequens exemplum Domini sui, qui pati maluit a Judaeis, et qui poterat non mori, mortuus est, quia et qui poterat non nasci, natus est. Tu enim conditione natus es, ille voluntate; tu conditione moreris, ille
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ eos qͦs ꝑsequebant᷑. Cũ enĩ uidemꝰ duos.
unũ irascentẽ. altm̃ patientẽ. ferentẽ.
qͥs eoꝵ ardeat: ur̃m ẽ uidicare. Potestis
ingeuere humano: tale spectacłm con¬
tueri. Ponite uob̃ ante occłos hominẽ
iniquũ. cõmotũ aĩo. ⁊ trucẽ uultu.⁊
fiammantib occłis. ⁊ scintillantibꝰ u̾b̃.
ferri in hoĩs necẽ. ⁊ indep̃dationẽ. ⁊ min¬
uirias. ⁊ inc̃tumelias. ⁊ ñse caꝑe: ñ se te¬
nere. Altm pacient̃ excipientẽ u̾ba.
plagas.⁊ qͥcqͥd ille inferre uoluĩt. ⁊ ꝑ¬
cutienti maxillã. ꝑantẽ et altam. Cũ
uid̾is huic furias. inde lenitatẽ. ⁊ hinc
irã. inde patĩam. hunc flãmas. ⁊ inde
tołantiam. ⁊ dubitab̃ ꝓnumtiare. ⁊¬
qͥs eorum ardeat penamͣ. qͥs patiatur.
illene cuiꝰ corpꝰ uexat᷑. an cuiꝰ arimꝰ uas¬
nis adũsarios comiedit. Quid est ⁊ nẽ:
añꝗͣuemiat dies ille iuditi magnus.
iã furore fuo ardent. qͥ pꝰ ea supplitio sem¬

Expanded text:
um enim videmus duos, unum irascentem, alterum patienter ferentem, quis eorum ardeat, vestrum est judicare. Potestis in genere humano tale spectaculum contueri. Ponite vobis ante oculos hominem iniquum, commotum animo, trucem vultu, flammantibus oculis, scintillantibus verbis, ferri in hominis necem, in depraedationem, in injurias, in contumelias, non se capere, non se tenere; alterum patienter excipientem verba, plagas, quidquid ille inferre voluerit, et percutienti maxillam, parantem et alteram: cum videris hinc furias, inde lenitatem; hinc iram, inde patientiam; hinc flammas, inde tolerantiam; dubitabis pronuntiare quis eorum ardeat poenamque patiatur? illene cujus corpus vexatur, an cujus animus vasnis adversarios cam veniat dies ille judicii magnus, jam furore suo ardent qui postea supplicio sem
Abbreviated transcription (Latin):
inflãmati s inmici. incensis immici.
arsit qͥcqͥd contͣdicebat. ⁊ apparuerunt
fulgura ciꝰ orbi tre. Quomͦ apparuert̃
ut iam credem. Unde fulgura: de nubi¬
b. Que s nubes dĩ : p̃dicatores uitatis.
Uides aucẽ nubem uicelo nebulosam. ob¬
sturam. ec ht̃ uitꝰ nescio qͥd lauerͥs. Si clio¬
ruscei de nube enncar splendor: exeo ipso
quod conoempnebas. inde exiluuc qđ ex¬

Expanded text:
ici. Arsit quidquid contradicebat, et «apparuerunt fulgura ejus orbi terrae.» Quomodo apparuerunt? Ut jam crederent. Unde fulgura? De nubibus. Quae sunt nubes Dei? Praedicatores veritatis. Vides autem nubem, in coelo nebulosam, obscuram, et habet intus nescio quid latens. Si coruscet de nube, emicat splendor: ex eo ipso quod contemnebas, inde exsilivit quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
dicis elemosine ñsinunt ire incenebras: q̃re
ille ista cũ fidutia dicebat. ⁊ nͥ quia aliã lucẽ
uidebat: aliꝰ patͥ manũ tenebat ut ambu¬
laret. ⁊ s pat̃ filiũ uiam docebat ut uiueret.:
Est gͦ alia lux: que orit᷑ uisto. Lux orta iusto:
rectis corde iocumditas. Uis illã nosse: esto
rect᷑ corde. Qd ẽ gͦ rect᷑ corde: noli torto corde
ẽẽ addm̃ resistens uoluncati ipsiꝰ. ⁊ ⁊ uolens
illũ curuare adte. ⁊ ñte dirig̾ẽ ad illũ: ⁊ sen¬
ties iocunditatẽ. ⁊ ꝗͣ uort̃ om̃s qͥrecto s corde.
dauum. conuiuia meditant᷑.⁊ calices p̃ꝑant.

Expanded text:
dicis: «Eleemosynae non sinunt ire in tenebras?» Quare dicis: «Eleemosynae non sinunt ire in tenebras?» Quare ille ista cum fiducia dicebat, nisi quia aliam lucem videbat? Filius patri manum tenebat, ut ambularet: sed pater filium viam docebat, ut viveret. Est ergo alia lux, quae oritur justo: «Lux orta est justo, et rectis corde jucunditas.» Vis illam nosse? Esto rectus corde. Quid est, Esto rectus corde? Noli torto corde esse ad Deum, resistens voluntati ipsius, et volens illum curvare ad te, et non te dirigere ad illum, et senties jucunditatem, quam norunt omnes qui recto sunt corde. ndamini,» convivia meditantur, calices praeparant,
Abbreviated transcription (Latin):
lux orta ẽ ĩto. ⁊ rectis corde iosditas. Noli¬
te putare ꝙ uere iniuiseria fuer̃: c̃ iicate¬
lenes fuer̃ catene conficentibꝰ. Habebant
inialos. Est alia lux que orit᷑ ito: de qͣ luce ñs
orta infine dicent in iusti. Ergo errauimꝰ a
uia uĩtatis. ⁊ iusticie lum̃ ñ lux̃ nob̃. ⁊ sol ñ
ort᷑ ẽ nob̃. Ecce amaudo istũ solẽ: intenebͥs .ordis¬
iacuer̃t. Quid ꝓfuit occłis uidẽ istũ. ⁊ ⁊ m̃te
ñ uide illũ: Tobi cecus erat: ⁊ filiũ sciũ doce
bat uiam dĩ. Nostis hoc quia tobi filiũ suũ
ãmonebat: id icebat. fili fac elemosinas.
qͥa elemosine ñ ꝑmittunt ire incenebris.
iloqͣbat᷑ ille qͥ in tenebris erat. Uidetis quia
e alia lux que orit᷑ usto: ⁊rectis corde ioc̃dita s.
Occłos ũ habebat et filio suo dicẽbat. fac elemo¬
siuas: eleinosine nonsinunt ire intenebras.
Nec timuit ne dicẽt s in corde suo: filiꝰ ipsius.
Tu elemosinas ñfecistis: quare cecꝰ mnͥ loqͤris.

Expanded text:
«Lux orta est justo, et rectis corde jucunditas.» Nolite putare quia vere in miseria fuerunt, cum in cateleves fuerunt catenae confitentibus. Habebant et malos. Est alia lux quae oritur justo; de qua luce non sibi orta, in fine dicent injusti: «Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis» . Ecce amando istum solefuit oculis videre istum, et mente non videre illum? Tobias caecus erat, et filium suum viam Dei docebat. Nostis hoc, quia Tobias filium suum admonebat, et dicebat, «Fili, fac eleemosynas, quia eleemosynae non permittunt ire in tenebras» : et loquebatur ille qui in tenebris erat. Videtis quia est alia lux quae oritur justo, et rectis corde jucunditas? Oculos non habebat, et filio suo dicebat, «Fac eleemosynas; eleemosynae non sinunt ire in tenebras:» nec timuit, ne diceret sibi in corde suo filius ipsius, Tu enim eleemosynas non fecisti: quare caecus mihi loqueris?
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcqͥd tͥ dedic ds̃. ⁊ ne se tͥ auferat ipse ds̃.
Dm̃ tͥ nemo tollec: tu tͥ illũ colł. si illũ fu¬
gis. Forte respondes. ñ curo de patͥiono
meo. dñs dedit. dns abstulit. Possũ dic̾e:
sic̃ dñu placuit ita factũ ẽ. s tineo ne o¬
cidat me. hoc ẽ totũ. Aud̃i gͦ psalmum.
consolantẽ. Custodit dñs aiãs seruorum
suoꝵ. Quia gͦ dixerat suꝑiꝰ. qͥ diligitis dñm
odite malignũ. ne iõ timeres odisse ma¬
lignum. ⁊ ne occidet te maliguꝰ. sub iecit
ri. si poces ñ mori. qđ ꝑuatam uitare. ñ
potes. quare ꝓpt̃ fidẽ ñ suscipis: Tollat
eric. nec ipsa tollet᷑. Hi autẽ uoluĩt: tolle¬
tur tͥ. Habet quod tecũ mutet: noliti¬
iuere spoliareͥ pillo. Non uis exui ueste
pannosa: stollam głe tͥ datutꝰ est. Quã
stolã dicis mͥ. oporcet corruptibile hoc i¬
duere incorruptionẽ: ⁊ mortale hoc in

Expanded text:
quod dedit Deus, ne se tibi auferat ipse Deus: Deum tibi nemo tollet, tu tibi illum tollis, si illum fugis. 17. Forte respondes: Non curo de patrimonio meo; «Dominus dedit, Dominus abstulit;» possum dicere, «Sicut Domino placuit, ita factum est» ; sed timeo ne occidat me. Hoc est totum. Audi ergo Psalmum consolantem: «Custodit Dominus animas servorum suorum.» Quia ergo dixerat superius, «Qui diligitis Dominum, odite malignum;» ne ideo timeres odisse malignum, ne occideret te malignus, subjecit ri, si potes non mori. Quod per naturam vitare non potes, quare propter fidem non suscipis? Tollat erit, nec ipsa tolletur; si autem voluerit ut tollatur tibi, habet quod tecum mutet; noli timere spoliari pro illo. Non vis exui veste pannosa? Stolam gloriae tibi daturus est. Quam stolam dicis mihi? «Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mo
Abbreviated transcription (Latin):
reccdens: sic pot̃ nob̃ occurrẽ. Lerra eius¬
restituta ẽ: caro resuscitata est. Post re¬
surrectionẽ enĩ ipsi facta siuit ista oĩa:
que cantat᷑ in psalmo. Audiamꝰ iam de
re restitucione: psalmũ plenũ gaudio.
lxcitet nob ipse dñs ds̃ nr̃: dignã taute
rei expectacionẽ et iocunditatẽ. ipse ser¬
monẽ nr̃m modetur aptũ cordib ur̃is:
ut qͥcqͥd hic exultat cor nr̃m intalib spec¬
tacuii ꝑducat ad linguam.⁊ et. inde inau¬
res ueras: deuide incor ur̃mi. ⁊ inde infac¬
uidticẽ. ⁊ ille qui alapas acce
ille qui colapis cesus ẽ.⁊ ille qͥ in ligno suspen¬

Expanded text:
recedens, sic potest nobis occurrere: terra restituta, caro resuscitata. Post resurrectionem enim ipsius facta sunt ista omnia quae cantantur in Psalmo. Audiamus jam de terrae restitutione Psalmum plenum gaudio. Excitet nobis ipse Dominus Deus noster dignam tantae rei exspectationem et jucunditatem; ipse sermonem nostrum moderetur aptum cordibus vestris, ut quidquid hic exsultat cor nostrum in talibus spectaculis, perducat ad linguam, et inde in aures vestras, deinde in cor vestrum, inde in facjudicem, ille qui alapas acceponatus est, ille qui colaphis caesus est, ille qui in ligno suspen
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ augl̃s qͥ illi numtiaret qđ elemosine et
orationes ipsiꝰ accepte fuint ap̃ dñ: cre¬
didit aduocato adse petro. Nunqͥd ñ
illũ pocerat docẽ angłs: misit illũ ad
petrũ. ut magis ꝑ hominẽ illi fides fie¬
res. qr hoĩes diguat᷑ erat dñs uisicare.
Nec dedignabat᷑ docẽ ꝑhominẽ: qͥ dignat᷑
cẽ hõ. Sic gͦ restituta est t̾ra eius: uno
pariete ueniente de iudeis. ⁊ alcõ parie¬
te uenience de gentibꝰ. Quibꝰ duob pari¬
ctibꝰ de diu̾so ueuientibꝰ eẽt ipse lapis an

Expanded text:
ei angelus, qui illi nuntiaret quod eleemosynae et orationes ipsius acceptae fuerint apud Deum: credidit, advocato ad se Petro . Numquid non illum poterat docere angelus? Misit illum ad Petrum, ut magis per hominem illi fides fieret; quia homines dignatus erat Dominus visitare: nec dedignabatur docere per hominem, qui dignatus est esse homo. Sic ergo «restituta est terra ejus,» uno pariete veniente de Judaeis, altero pariete veniente de Gentibus; quibus duobus parietibus de diverso veni
Abbreviated transcription (Latin):
dõs: breue p̃ceptun dedit nob̃. Qui dili¬
gitis dnĩm: oddite nabum. Non ẽ dignus xͦ.
cũ qͦ diligas auaritiam. Amas illum: de¬
bes odisse quod odit. Homo ẽ imnuc̃ tu¬
us: hoc ẽ qđ tui. Creati estis abuno cͤatore.
in una conditione: ⁊ tũ si filiꝰ tu̾s loquat᷑
minuco tuo. ⁊ ueniat ad doniũ inimici
tui. ⁊ ⁊ assiduas collocutiones habeat cũ
illo. ex herectitare illũ uis. qͥloqͥt᷑ cũ inimi¬

Expanded text:
 Breve praeceptum nobis dedit. «Qui diligitis Dominum, odite malignum.» Non est dignus Christus cum quo diligas avaritiam. Amas illum; debes odisse quod odit. Homo est inimicus tuus, hoc est quod tu; creati estis ab uno Creatore, in una conditione: et tamen si filius tuus loquatur inimico tuo, et veniat ad domum inimici tui, et assiduas collocutiones habeat cum illo, exhaeredare illum vis; quia loquitur cum inimi
Abbreviated transcription (Latin):
dauid: cũ cͥato eius restituta ẽ. Totũ ad xͣ
reuocemꝰ. ⁊ si uolumꝰ it̃ recte incelligentie te¬
nere. ñ recedamꝰ a lapide angulareͥ.: ne ui¬
tellectus nr̃ ruinam fatiat. In illo solidet᷑
qđ uistabili motu nutabat: in illo incom¬
bat.⁊ qđ ꝑ uicerta pendebat. Quicqͥd du¬
xisse. anteꝗͣ autẽ ꝑueniat ad xͥ intellectũ:
ñ se p̃sumat intellexisse. Enus enĩ legis
xpẽ est. adiusticiam omĩ crederiti. Qđ÷¬

Expanded text:
 ejus restituta est.» Totum ad Christum revocemus, si volumus iter rectae intelligentiae tenere: non recedamus a lapide angulari , ne intellectus noster ruinam faciat: in illo solidetur, quod instabili motu nutabat; in illo incumbat, quod per incerta pendebat. Quidquid duxisse: antequam autem perveniat ad Christi intellectum, non se praesumat intellexisse. «Finis enim Legis Christus est, ad justitiam omni credenti»
Abbreviated transcription (Latin):
apłis uarus linguis. cõmota ẽ multitu¬
do eoꝵ ipsoꝵ qͥeũ crucifixer̃t. consiliũ
salutis quefuiit. Accepit. credidit: igno¬
tum est. Donatꝰ reatꝰ sanguĩs xͥ imꝑtitꝰ¬
ẽ sanguis x p̾otꝰ. factisunt fideles eius.
cuiꝰ fuerant ꝑsecutores. Credidunt in eũ
quẽ crucifixerant. ⁊ anceꝗͣ uisultantes
cap̃ agitauerant.⁊ eũ ipsũ cap̃ hr̃e uolu¬
ert̃. Ita gͦ restituta est t̾ra eiꝰ: qđ habet
ticulꝰ psalmi. Icrra eñ eiꝰ iudea: ⁊ ꝑie
rat om̃is uidea. ꝗͣdo crucifixer̃t dnm̃ siuũ.
ignorantes. frenetici. ⁊ seiuentes in medic̃.
⁊ saluẽ insania repellentes. Lamꝗͣ pierat
trepidauert̃. Petrus qͥ audaci dilectione
sequebat᷑. tum̃da trepidatione ter negaũ.
Resurgens inuia quosdam loqͣntes secũ
qͥunt ꝑegrinꝰ es in ierłm. ⁊ ⁊ ñ cognouisti
que factasunt in illa. his diebꝰ: Quibꝰ:

Expanded text:
Apostolis variis linguis, commota multitudo eorum ipsorum qui eum crucifixerant, consilium quaesivit salutis; accepit, credidit; ignotum est, donatus est reatus sanguinis Christi sanguinis Christi; facti sunt fideles ejus cujus fuerant persecutores; crediderunt in eum quem crucifixerunt, et ante quem insultantes caput agitaverunt; eum ipsum caput habere voluerunt . Ita ergo «restituta est terra ejus,» quod habet titulus Psalmt omnis Judaea, quando crucifixerunt Dominum suum ignorantes, phrenetici saevientes in medicum, et salutem insania repellentes. Tanquam ergo trepidaverunt. Petrus qui audaci dilectione sequebatur, timida trepidatione ter negavit. Resurgens, in via quosdam loquentes secum peregrinus es in Jerusalem, et non cognovisti quae facta sunt in illa his diebus? Q
Abbreviated transcription (Latin):
s.t. Magna est gͦ ista iocunditas. ⁊ hanc fac̃
caritas. Delectati sumꝰ cũ psalmꝰ iste cantare¬
tur: ⁊ quedam ibi ab om̃ibꝰ intellecta sunt.
quedã uͥ qͣtum arbitramͦ. aut paucis. aut
certe ñ abom̃ib. Simul gͦ illum iusto ser

Expanded text:
. Magna est ergo ista jucunditas; et hanc facit charitas. Delectati sumus, cum psalmus iste cantaretur: et quaedam ibi ab omnibus intellecta sunt; quaedam vero, quantum arbitramur, aut a paucis, aut certe non ab omnibus. Simul ergo illu
Abbreviated transcription (Latin):
ispes illiꝰ miłł ñ erat. Ostendit se illis:
manifestatꝰ est etiã cetis discipłis. Uisus.
contrectatus ⁊ inuent᷑ ill. quibꝰ etiam ꝑis¬
se uidebat᷑. Reuocata est fides eoꝵ qͥcre¬
didant: restituta ẽ t̃ra eiꝰ. Deinde facti

Expanded text:
in illis non erat. Ostendit se illis, manifestatus est etiam caeteris discipulis, visus, contrectatus, et inventus illis quibus jam perisse videbatur: revocata est fides eorum qui ceciderant; «restituta est terra ejus.» Deinde factis
Abbreviated transcription (Latin):
ante tot anuos implete infide gentuniti.
Magnã enũ tẽ ioc̃ditatẽ carpebant ipsi
pleta. s adhuc futura figurata. erat
eis magua delectatio. s tñ ⁊ ipsi ꝓcaritate
qͣ in nos accensuri erant qͦs ñdũ uidebant.
i spũ parturiebant. Uolebant si fieri pos¬
set in hoc tpr̃e nob̃cũ uiuere. et uide umn¬
pleta que inspũi ꝓpħabant. lnde dñs dis¬
Multi iusti et ꝓpłie uoluert̃ uide qͦ uidetis:
Quãuis eiũ uident ista inspũ: tam̃ futura
tia reddebant᷑. Unde ille simeon iustus
qͥdam senex: multũ exultauit uidens
infautẽ iħm: ⁊ aguoscens in magt̃io par¬
uuꝰ et in exigua cͣne coguoscens celi ⁊ tre
creatorẽ. Multũ gͦ exultauit: quia res¬
ponsũ acceꝑat ñse exiturũ de hac uita.
pusꝗ̃ uidet salutare dĩ. agnouit gͦ illũ:
iocundatꝰ est. exultauit gaudio ⁊ hoc ait.

Expanded text:
t tot annos impletae in fide gentium. Magnam enim jucunditatem tunc carpebant ipsi pleta, sed adhuc futura. Erat eis magna delectatio: sed tamen et ipsi pro charitate qua in nos accensi erant, quos nondum videbant, et spiritu parturiebant; volebant, si fieri posset, in hoc tempore nobiscum vivere, et videre impleta quae in spiritu prophetabant. Inde Dominus disetae voluerunt videre quae videtis, Quamvis enim viderent ista in spiritu, tamen futura tia reddebantur. Unde ille Simeon, justus quidam senex, multum exsultavit videns infantem Jesum, et agnoscens in parvo magnum, et in exigua carne cognoscens coeli et terrae Creatorem. Multum ergo exsultavit, quia responsum acceperat non se exiturum esse de hac vita, priusquam videret salutare Dei. Agnovit ergo illum, jucundatus est, exsultavit gaudio; et hoc a
Abbreviated transcription (Latin):
agna spectacula ds̃ p̃bet
cdil possit iocumdiꝰ inue¬
niri. sit tñ adsit palatum
fidĩ: cui sapiat mel dĩ. Credimꝰ om̃ib
uob qͥ insaluatorẽ nr̃m toto corde credicis.¬

Expanded text:
agna spectacula Deus praebet ihil possit jucundius inveniri; si tamen adsit palatum fidei, cui sapiat mel Dei. Credimus omnibus vobis, qui in Salvatorem nostrum toto corde credidis
Abbreviated transcription (Latin):
Ignis aũ eũ p̃ibit: ⁊ inflam mabit incir¬
cuitu urimicos eiꝰ. De quo igne dĩc. fr̃s.⁊
ignis aũ eũ p̃ibit: ⁊ inflãmabit nicͥcuitu
mimicos eiꝰ: ñ arbitror de illo igne dici.
inquẽ mittendi s̃ impii. illa ultima u¬
ditii sentencia qͥb adsinstram seꝑatis.
sic̃ in euangło lectũ meminimꝰ dictur̾ ẽ.
Ite in ignẽ et̃nũ: qͥ ꝑatꝰ est diabolo ⁊ an¬
głis eiꝰ. Non puto de illo igne dici. Unde
hoc ñ puto: qr de qͦdam igne dic̃. qui
p̃ibit ante illũ. anceꝗͣ ueniat adiuditiũ.
Dictum ẽ p̃rre ignẽ ⁊ inflãmare incͥcuitu.

Expanded text:
Ignis ante eum praeibit, et inflammabit in circuitu inimicos ejus.» De quo igne dicit, fratres, «Ignis ante eum praeibit, et inflammabit in circuitu inimicos ejus?» Non arbitror de illo igne dici, in quem mittendi sunt impii illa ultima judicii sententia, quibus ad sinistram separatis, sicut in Evangelio lectum meminimus, dicturus est, «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» : non puto de illo igne dici. Unde hoc non puto? Quia de quodam igne dicit, qui praeibit ante illum, antequam veniat ad judicium. Dictum est enim praeire ignem et inflammare in circuitu,
Abbreviated transcription (Latin):
qui eiꝰ resu rectõe ascetoerq nõ credit. Nd o¬
rientẽ uo̾ qd aodidit. nõne etiã locũ ip̃m.
qui in ꝑtibus orientis est. nͥ ieerexit. ⁊ unde
ascendit. exp̾slit: Ergost̃ celũ celi sedet ad
dext̾am prĩs. boc ẽ qd dicit apld: Ip̃e e̾ qui
ascendit sr os celos. Qͥd eĩceloꝵ restat pꝰ¬

Expanded text:
credit. Ad orientem vero quod addidit, nonne etiam ipsum locum, quoniam in partibus orientis est ubi resurrexit et unde ascendit, expressit? Ergo super coelum coeli sedet ad dexteram Patris. Hoc est quod dicit Apostolus: Ipse est qui ascendit super omnes coelos . Quid enim coelorum restat p
Abbreviated transcription (Latin):
lit hec uictim. tẽptatoe ẽẽ utã humana
securũ. donec ad illã prĩa ueĩat᷑. undene
exit amicus. quo nemo admutit᷑ municꝰ.
etiã mic in ipa egcłie glia agnoscimꝰ uae
inuenimꝰ mrtires qui fun̾t añ nos. qrti
bulatio coĩs est oĩbus. ab mitio usq ianẽ

Expanded text:
am securum, donec ad illam patriam veniatur, unde nemo exit amicus, quo nemo admittitur inimicus, etiam nunc in ipsa Ecclesiae gloria agnoscimus vocinvenerimus martyres qui fuerunt ante nos, quia tribulatio communis est omnibus, ab
Abbreviated transcription (Latin):
O tpe in hoc sclo erorti sunius
⁊ aggati ppło oi. quo iã holus
illud exgrano si napis tetẽdi
brachia sua. quo iã fermẽtũ
illuo qd p̾mo cotẽptibłe fuit. fermetauit
tres mẽsuras. id est totũ orbẽ t̾raꝵ repatu
ex tribus filus noe. qm̃ ab oriente ⁊ occidẽ¬
te.⁊ aquilone. ⁊ austro. neuĩt qui recũl ñt
cũ priarchis. ex płsis toras eis. qui de illoꝵ
çarne sũt nati ⁊ quoꝵ tide nõ sũt iutati.

Expanded text:
ore in hoc saeculo exorti sumus t aggregati populo Dei, quo jam olus illud ex grano sinapis tetendit brachia sua; quo jam fermentum illud, quod primo contemptibile fuit, fermentavit tres mensuras , id est, totum orbem terrarum reparatum ex tribus filiis Noe : quoniam ab oriente et occidente et aquilone et austro veniunt, qui recumbent cum Patriarchis, expulsis foras eis qui de illorum carne sunt nati, et eorum fidem non sunt imitati .
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ gr̃a: id est ꝑ testam̃ti uet̾is ꝓmissionib.
testam̃ti noui ꝓmissignes. Liquet gͥ ꝗͣtũ
existuno : inqua dõ sinagoga stetit ds̃.
Deinceps reqͥrendum est. utrũ patrẽ an
filium. an spm̃ scm. ⁊ an ipsam t̾nitatẽ
acciꝑe debeamꝰ. stetisse in sinagoga dõꝵ
In medio autẽ deos discerne.: quia singłs
ALMo huic titultim sicut
alus qͥ similit̃ p̃notantur
uel nom̃ eius hoĩs indidit
aquo scriptus est. uel eiusdem noĩs
interp̃tacio. ut ad synagogam quod
est asapl. eius intelligentia referat᷑.

Expanded text:
missionibus, Testamenti Novi promissiones. Liquet igitur, quantum existimo, in qua deorum synagoga steterit Deus. 2. Deinceps requirendum est utrum Patrem, an Filium, an Spiritum sanctum, an ipsam Trinitatem accipere debeamus stetisse «in synagoga deorum; in medio autem deos disceralmo huic titulum, sicut aliis qui similiter praenotantur, vel nomen ejus hominis indidit, a quo scriptus est, vel ejusdem nominis interpretatio; ut ad Synagogam, quod est Asaph, ejus intelligentia referaalmo huic titulum, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsaluiꝰ ꝑisaiam dic̃. filios genui ⁊ exalta¬
goga cdorũ. Lopłm israel accipimꝰ. quia
i ippsoꝵ ꝓprie sinagoga dici solet. ⁊ qͣuis
discernendi causa. stue qđint̃ conggatio¬
nem unde sinagoga.  ⁊ conuocationẽ
unde eccłia nom̃ accepit. ⁊ distet aliqͥd:
quod scilicet congregari ⁊ peccora solent.
atq ipsa ꝓpͥe. quorum ⁊ greges ꝓprie d̃i¬
cimus. conuocari autẽ magis est utenci¬
um ratione. sic̃ sunt homines. Unde
ex ꝑsona ipsuis afaph: in alio psalmo
canit᷑ Quasi peccus factus sum apuã
te: ⁊ ego semꝑ tecũ. Quando utiq ꝗͣ
uis umi uero adnõ. mancipat᷑ uideret᷑:
ꝑmagnis tam̃ ac sũmis bonis. ab illo c̃¬
nalia. trena temꝑalia requirebant. In¬
uenimꝰ eos sepe & filios appellatos. ñ ea
grã que ad nouũ testam̃tũ ꝑtinet: s illa
que acduetus. Quia ⁊ ipsa gra est que ele¬
git abralam. ⁊ exeuis cͣue tam magnũ
popłm ꝓpagauit: quia nondum natũ
iacob dilex̃. esau autẽ odio habuit. qͥa

Expanded text:
Isaiam dicit, «Filio genui et exaltagoga» populum Israel accipimus; quia et ipsorum proprie Synagoga dici solet, quamvis discernendi causa, sive quod inter congregationem unde Synagoga, et convocationem unde Ecclesia nomen accepit, distet aliquid; quod scilicet congregari et pecora solent, atque ipsa proprie, quorum et greges proprie dicimus; convocari autem magis est utentium ratione, sicut sunt homines. Unde ex persona ipsius Asaph in alio psalmo canitur, «Quasi pecus factus sum apud te, et ego semper tecum» : quando utique, quamvis uni vero Deo mancipatus videretur, pro magnis tamen ac summis bonis ab illo carnalia, terrena, temporalia requirebat. Invenimus eos saepe etiam filios appellatos; non ea gratia quae ad Novum Testamentum pertinet, sed illa quae ad Vetus: quia et ipsa gratia est qua elegit Abraham, et ex ejus carne tam magnum populum propagavit; qua nondum natos, Jacob dilexit, Esau autem odio habuit ; qua
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ querunt᷑ de inimicis: ipsi facti sunt
peiores inimici. Quomͦ enĩ qđ seguit᷑¬
qͥ de uumitis que rimmii. ⁊ uos qͥd estis:
Inimici dnĩ mentiti sunt ei. Renumti¬
as: renuitio. Et redit ad qđ renum¬
tiat. Utiq qͥb reb renunitias. ⁊ nisi fac¬
tis malis. ⁊ factis diabolicis. ⁊ factis a deo
dampnandis. ⁊ furtis. ⁊ rapinis. ꝑuirus.
ab hominandis. curiositatib: His om̃ib
reniumtias. ⁊ rursus his iuflexus suꝑ a¬
ris. facta sunt tͥ postĩora: detiora pͥoribꝰ.
Canis reu̾sus aduomitũ suũ. ⁊ sus lota
inuolutabro cem. Inmici dnĩ m̃titi st̃.
ei. Et qͣta patientia dnĩ: quare ñ pros¬
ternunt᷑: quare ñ trucidant᷑ : quare
ñ t̃ra dehiscente sorbent᷑ : ⁊ quare ñ cȩlo
flagnͣte incendunt᷑: quia magna pati¬
entia dñi. E erunt inpuniti: Absit.
Non sibi tm̃ de dĩ miscłia blandiunt᷑.
ut sibi eiꝰ iniusticiã polliceant᷑. Ignoras

Expanded text:
 queruntur de inimicis? Ipsi facti sunt  queruntur de inimicis? Ipsi facti sunt pejores inimici. Quomodo enim? quid sequitur? De inimicis querimini; vos quid estis? «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Renuntias? Renuntio: et redit ad quod renuntiat. Utique quibus rebus renuntias, nisi factis malis, factis diabolicis, factis a Deo damnandis; furtis, rapinis, perjuriis, abominandis, curiositatibus? His omnibus renuntias, et rursus his inflexus superaris. Facta sunt tibi posteriora deteriora prioribus: canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in volutabris coeni . «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Et quanta patientia Domini! Quare non prosternuntur? quare non trucidantur? quare non terra dehiscente sorbentur? quare non coelo flagrante incenduntur? Quia magna patientia Domini. Et erunt impuniti? Absit. Non sibi tantum de Dei misericordia blandiantur, ut sibi ejus injustitiam polliceantur. Ignoras
Abbreviated transcription (Latin):
ait illos dĩ inconcupiscentias cordis eorũ.
Dimisi illos scd̃m desicłia cordis eorum:
ibunt inaffectionib suis. Inde est quod
horretis: si tam̃ eliq̃mini ingemellaria
ab scondita dnĩ. si tam̃ apothecas eius
adamastis.⁊ inde est qđ horretis. Alui de¬
fenddunt circum. ⁊ alii amphiteatrumi
alu casas inuicis. ⁊ alii teatra. alii illuchꝰ a
bulasset. Dicit t ortasse israel iste. Ecce pec¬
comanifestũ est: eo pꝰ affectiones cordis
inei. S quid fatio: diabolus hoc facit.⁊
demones hec fatiunt. ⁊ Quis est cdiabolꝰ:
qͥsunt demones: certe iimici tui. Ifrł
si inuus meis ambulasset: in nichilum
om̃is immnicos eorũ humiliassẽ. Ergo si
ples mea audisser me. Quare enĩ mea
s̃i ñ audit me. si plebs mea audisset me.
Quis est plebs mea: isrł. Qͥd est audiss
me: si inuus meis ambulasset. Querit᷑
i gemiit subimmicis: in nichibũ mimi¬
cos eorum humiliassẽ. Et suꝑ tribulan¬
tes eos misissem manũ meã. Numnc uͦ

Expanded text:
dit illos Deus in concupiscentias cordis eorum» . «Dimisi eos secundum affectiones cordis eorum; ibunt in affectionibus suis.» Inde est quod horretis: si tamen eliquamini in gemellaria abscondita Domini, si tamen apothecas ejus adamastis, inde est quod horretis. Alii defendunt circum, alii amphitheatrum, alii casas in vicis, alii theatra, alii illud, alibulasset.» Dicit enim fortasse iste Israel, Ecce pecco, manifestum est; eo post affectiones cordis mei: sed quid facio? Diabolus hoc facit, daemones hoc faciunt. Quid est diabolus? qui sunt daemones? Certe inimici tui. «Israel si in viis meis ambulasset; in nihilum omnes inimicos eorum humiliassem.» Ergo, «Si plebs mea, audisset me:» quare enim «mea,» si non audit me? «Si plebs mea, audisset me.» Quid est, «plebs mea? Israel.» Quid est, «audisset me? Si in viis meis ambulasset.» Queritur, et gemit sub inimicis: «In nihilum inimicos eorum humiliassem, et super tribulentes eos misissem ma
Abbreviated transcription (Latin):
ti gͦ satiant᷑ de mello isto clamant.
dicunt. ⁊ suaue est. Bicunt nichil me¬
luis. ⁊ nichil dulciꝰ. uel incelligi uel c̃a
cipotuit: i tam̃ inimici dm̃ mentitisci
Nolo ampli immorari. reb dolendis. Quã¬
quam tribilit̃ psalmꝰ ad hoc finit᷑ sic: ta¬
men afine euis obsecro uos recurramts ad
caput. Exultate dõ aditori nr̃o: conu̾si¬
tes in noiẽ xͥ diuina spectacula tenuert̃.:
⁊ suspendunt uos: non solum ad apeten¬
da quectã. s ad quedam etiã fugiencła.
Ista sunt spectacula. utilia. sababria. ⁊¬
elificantia. ñ destruentia: inmo ⁊ des¬
tiuentia ⁊ edificantia. Destruentia recen¬
tes dõs: edificantia fidem.: inuerũ ⁊ eter¬
nũ dm̃. Euam incrastinũ dĩẽ: inuitamꝰ
caritatẽ uram. Cras illi habent ut audi¬
uimꝰ mare intheatio: nos habeamꝰ por
conuenire. quia festiuitas ẽ scõrum ma¬
itirũ. crastinum ad ipsam conueniamꝰ.¬

Expanded text:
ti ergo satiantur de melle isto! clamant, ti ergo satiantur de melle isto! clamant, dicunt: "suaue est." dicunt: "nihil meillos ex adipe frumenti: miscuit eos sacramentis ci potuit." et tamen inimici domini mentiti sunt ei. nolo amplius immorari in rebus dolendis: quamquam terribiliter psalmus ad hoc finitus sit, tamen a fine eius, obsecro uos, recurramus ad caput: exultate deo adiutori nosntes in nomine Christi divina spectacula tenuerunt, et suspenderunt vos, non solum ad appetenda quaedam, sed ad quaedam etiam fugienda. Ista sunt spectacula utilia, salubria, aedificantia, non destruentia: imo et destruentia, et aedificantia; destruentia recentes deos, aedificantia fidem in verum et aeternum Deum. Etiam in crastinum diem invitamus Charitatem vestram. Cras illi habent, ut audivimus, mare in theatro: nos habeamus porconvenire, quia festivitas est sanctorum Martyrum; crastino ad ipsam mensam
Abbreviated transcription (Latin):
ailigis: ñ tam̃ ꝓpt̃ illam facis rapinã.
ñ ꝑꝑt illam dic̾is falsũ testimoniun.
infundam̃to. Sed tam̃ quia diligis.
illam ⁊ contristaris si ꝑdns illam: suꝑ fun¬
dam̃tũ posuisti. ñ aurũ aut argentum.
aut lapides p̃ciosos. s lignũ. ⁊ fenum.
stipulã. Saluus gͦ eris. cũ ardere ceꝑit.
quod edificasti : sic tam̃ tamꝗͣ ꝑignẽ.
Nemo enĩ suꝑ fundam̃tũ hoc edificans.
adultĩa. ⁊ blasphenias.: saclegia. ⁊ ido¬
latria. ⁊ ꝑuiria. ⁊⁊ putet se saluũ fact᷑m
ꝑignẽ. quasi ista sint ligna. fenrũ. ⁊ sti¬
pulam. s qͥ edificat amorẽ t̾renorum.
suꝑ fundam̃tũ regni celoꝵ .i. suꝑ xp̃m.¬
ardebit amor rerũ temꝑoraliũ. ⁊ ipse
le. de i̾apia xp̃i qͣ multi delectantitr¬
solutione menbroꝵ ꝑabolarum eius.
ꝗͣ multi delectantur. ꝗͣ mrulti damant.
Et ñ est hoc mel de quolibet bgĩe: sca
de petra. Petͣ autẽ erat xp̃e. Quã mul¬

Expanded text:
diligis, non tamen propter illam facis rapinam, diligis, non tamen propter illam facis rapinam, non propter illam dicis falsum testimonium, in fundamento. Sed tamen quia diligis illam, et contristaris si perdas illam; super fundamentum posuisti, non aurum, aut argentum, aut lapides pretiosos, sed ligna, fenum, stipulam. Salvus ergo eris, cum ardere coeperit quod aedificasti; sic tamen quasi per ignem. Nemo enim super fundamentum hoc aedificans adulteria, blasphemias, sacrilegia, idololatrias, perjuria, putet se salvum futurum per ignem, quasi ista sint ligna, fenum, stipula: sed qui aedificat amorem terrenorum super fundamentum regni coelorum, id ardebit amor rerum temporalium et ipse saluus erit per idoneum fundamentum. Inisolutione parabularum eius! quam multi delectantur! quam multi clamant! et non est hoc mel de quolibet homine, sed de petra: petra autem erat Christus. quam mul
Abbreviated transcription (Latin):
si ueniat temptacio ducendi martiru
qͥd dicunt ex hac oportunitate: bonũ
aut nichil auc modice de t̾reua fragilita¬
te contristant᷑. Illi autẽ amantes res ꝓpͥ
stipulam. ⁊ suꝑ fundam̃tũ: s rerum
concessarum ñ ilicitarũ. Dico enĩ fr̃s.
possides fundam̃tũ: here cȩlo. ⁊ calca t̃¬
ram. Si talis est: ñ edifices Aurũ. ⁊ argen¬
tũ. ⁊ ⁊lapides p̃tiosos. Cum autẽ dixĩs
amo possessionẽ istam. tuneo ne ꝑeat
umminet dampnũ. ⁊tu contristaris:
ñ qͥdem p̃ponis eam xp̃o. Iam fi sic a¬
mas possessionẽ istam. ut si dicat᷑ tibi.
ipsam uis an xp̃m. ⁊si tristis eam ꝑdis
plus tam̃ amplectĩs xp̃m quẽ posuisti
in fundam̃to. saluus eris quas ꝑignẽ.
Audis aliud. Non potes ten̾e̾ possessio¬
nẽ istam: nisi dixĩs falsum testimoni¬
um. Et hoc ñ fac̾e : xp̃m infundam̃to
ponẽ est. Ucritas enĩ dix̃. Os qđ m̃tit᷑.
occidit animã. Ergo si possessionẽ tuã

Expanded text:
si ueniat temtatio ducendi martyrii, si ueniat temtatio ducendi martyrii, osos, qui dicunt ex hac opportunitate: bonum aut nihil aut modice de terrena fragilitate contristantur; illi autem amantes res propstipulam super fundamentum, sed rerum concessarum, non inlicitarum. dico enim, fratres: possides fundamentum: haere caelo, calca terram. si talis es, non aedificas nisi aurum, argentum, lapides pretiosos; cum autem dixeris: "amo possessionem istam, timeo ne pereat" et imminet damnum et tu contristaris, non quidem praeponis eam Christo. nam sic amas possessionem istam, ut, si dicatur tibi: "ipsam uis an Christum?" et si tristis eam perdis, plus tamen amplecteris Christum, quem posuisti in fundamento: saluus eris tamquam per ignem. audi aliud: non potes tenere possessionem istam, nisi dixeris falsum testimonium; et hoc non facere Christum in fundamento ponere est. ueritas enim dixit: os, quod mentitur, occidit animam.
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑalit fluit. Non herent dilectione
aliqda t̾renis oꝑibꝰ.⁊ scĩ. casti. contemp¬
uentes. iusti. fortassis ⁊ omĩa uenden¬
tes. ⁊ pauꝑib distribuentes.⁊ aut pos¬
sidentes tamꝗͣ ñ possidentes. ⁊ utentes
hoc mundo. tamꝗͣ ñ utentes. Sunt
autẽ alui qͥreb infirmitati concessis. in¬
herent tantũ dilectione. ñ rapit uillã
alienã. s sic amat suã: ut si ꝑ diderit
conturbet᷑. Non appetit uxorẽ alienã:
s sic inheret sue.⁊ sic miscet᷑ sue. ut mo¬
dum ibi ñ teneat p̃scͥptũ tabulis lib̾oꝵ
ꝓcreaudoꝵ causa. Hontollit aliena.
sed repetit sua: ⁊ habet niditiũ cũ frẽ¬
sus. ĩ alibꝰ enĩ dr̃. Iam qͥdem omñio de¬
liccum est in uob: quia uiditia habetis
uob̃̾cum. Uerũ ipsa uiditia ineccłia iu¬
bet agi.⁊ ñ ad forũ trahi: tam̃ delicta
nis ampliꝰ ꝗͣ deceet  ꝗͣu . pͥmissum est reg¬
num celoꝵ. ñ totum corsursum leuat:
s aliꝗͣ eius partẽ trahit int̾ra. Deniq

Expanded text:
temporaliter fluit; non haerent dilectione aliqua terrenis operibus, sancti, casti, continentes, justi, fortassis et omnia sua vendentes et pauperibus distribuentes, aut possidentes tanquam non possidentes, et utentes hoc mundo tanquam non utentes . Sunt autem alii qui rebus infirmitati concessis inhaerent aliquantum dilectione. Non rapit villam alienam; sed sic amat suam, ut si perdiderit, conturbetur. Non appetit uxorem alienam; sed sic inhaeret suae, sic miscetur suae, ut modum non ibi teneat praescriptum tabulis, liberorum procreandorum causa. Non tollit aliena; sed repetit sua, et habet cum frr : iam quidem omnino delictum est, quia iudicia habetis uobiscum. uerum ipsa iudicia in ecclesia iubet agi, non ad forum trahi; tamen delicta nis amplius quam decet eum cui promissum est regnum caelorum; non totum cor sursum leuat, sed aliquam eius partem trahit in terram. denique
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ de t̾ra egipti. om̃s ꝑmare rubrũ
tnͣsuumꝰ. Inimici nr̃ĩ ꝑ sequentes nos:
in aqua ꝑier̃t. Nonsimꝰ ingrati dõ nr̃o:
ñ obluuscam᷑ dnm̃ manentẽ. ⁊ fabrice¬
mus in nob̃ din recentẽ. Qui eduxi de de
t̃ra egipti: loquit᷑ ds̃. Dilata os tuũ:
lad implebo illud. Angustias pateris:
tuo. frange uanũ simulacrũ. eice de
conscientia tua fictũ idolum. Dilata
os tuũ confitendo. ⁊ amando. ⁊ ⁊adim¬
plebo illud: qm̃ apud̃ me fons uite.

Expanded text:
sumus de terra Aegypti, omnes per mare Rubrum transivimus, inimici nostri persequentes nos in aqua perierunt. Non simus ingrati Deo nostro; non obliviscamur Deum manentem, et fabricemus in nobis deum recentem. «Qui eduxi te de terra Aegypti:» loquitur Deus. «Dilata os tuum, et adimplebo illud.» Angustias pateris ituo; frange vanum simulacrum, dejice de conscientia tua fictum idolum: «dilata os tuum,» confitendo, amando; «et adimplebo illud,» quoniam apud me fons vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
erat incorruptibili gens corruptionis:
qͥd restat nͥ ut discat᷑ nesciuꝰ: s tam̃ si hoc
ñ dolo s ignorantia dr̃. ñ remaneat in
tenebris. Ex uulpe: fiat ouis. Credat in¬
uifibiti. ⁊ incorruptibili. ⁊ soli dõ ñ recenti.
soli ab eo quod solus ẽ. ⁊ ñ abeo quod ẽ sol:
ne nos ipsi uulpi fugienti. aliam cauna
aꝑuisse uideam᷑. quamqͣ nec nom̃ solis
formidabimꝰ. Est eͥnĩ inscͥripturis nr̃is
sol iusticie. ⁊ sanitas inpennis eiꝰ. Ab estu
solis huiꝰ: umbra appetit᷑. Sub alis autẽ
solis huiꝰ ab estu fugitur: fanitas enĩ inpen¬
nis eiꝰ. Ipse est sol de quo dicturi st̃ impii.
Eigo errauimꝰ auia uitatis: ⁊ iusticie lum̃
ri sunt adoratores solis sol ñ ortus ẽ nõbis:
quia cũ adorant solẽ qͥ fac̃ oriri fuꝑ bonoᷤ
⁊ malos. ⁊ ñ est eis ortus sol. qͥ solos illumi¬
nat bonos. fatiunt gͦ sibi deos recentes:
quisq quales uolunt. Quid enĩ impedit
officina decepti cordis. fabricare fantas¬

Expanded text:
ens corruptionis? Quid restat nisi ut dicatur, «Nescimus?» Sed tamen si hoc non dolo, sed ignorantia dicitur, non remaneat in tenebris: ex vulpe fiat ovis, credat invisibili, incorruptibili soli Deo, non recenti; soli, ab eo quod est solus, non ab eo quod est sol, ne nos ipsi vulpi fugienti aliam cavernam aperuisse videamur. Quanquam nec nomen solis formidabimus. Est enim in Scripturis nostris: «Sol justitiae, et sanitas in pennis ejus» . Ab aestu solis hujus umbra appetitur: sub alas autem solis hujus ab aestu fugitur; sanitas enim in pennis ejus. Iste est sol de quo dicturi sunt impii: «Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen ri sunt adoratores solis, «Sol non ortus est nobis;» quia cum adorent solem quem facit oriri super bonos et malos , non est eis ortus sol qui solos illuminat bonos. Faciunt sibi ergo deos recentes quique quales volunt: quid enim impedit officinam decepti cordis fabricare phantas
Abbreviated transcription (Latin):
inquit Intim tnͣsi. Quis aliud: raptor
Certe gͦ talib ñ correctus.⁊ de talibꝰ com¬
missis penitenciam ñ agens. regnum
celorum sꝑas ñ opinor.⁊ quia qͥ talia
agunt: regnũ dĩ ñ possidebunt. Et ig¬
noras quia patĩa dĩ ad peintenciam
te adduc̃ tu nescio qđ tͥ pollicens.
scd̃m duritiam tuã ⁊ cor inpenitens.¬

Expanded text:
inquis. Interim transi. Quid aliud? Raptor,Certe ergo a talibus non correctus, de talibus commissis poenitentiam non agens, regnum coelorum speras? Non opinor; «quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt.» Et ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu nescio quid tibi pollicens, secundum duritiam tuam et cor imp
Abbreviated transcription (Latin):
quod suꝑ edificet. Alius enĩ suꝑ edificat
aurum.÷ argentum.⁊ lapides p̃tiosos.
alius ligna.⁊ foenum.⁊ stipulam.⁊ uiuiͦcͦq¬
ne reuelabit᷑. Si cuiꝰ opus manserit. ⁊ qđ
suꝑ ectificauit mercedem accipiet: hoc ẽ
quia suꝑ fundam̃tũ uista oꝑa edifica¬
uit.: aurũ. ⁊ argentum.⁊ lapides p̃tiosos.
Si autẽ peccata lignũ. fenum. stipłam.
tam̃ ꝓpter fuudam̃tũ saluus erit. sic
tam̃ quasi ꝑignẽ. Fratres.⁊ minis tuimi¬
dus ee uolo : melius est enĩ ñ uob̃ dare
securitatẽ malam. Non dabo quod ñ ac¬
cipio: timens t̃reo. Seturos uos face̾m:
si securus fierẽ. Ego ignẽ et̃num tueo:
erit tempus eorum inetirum. ñ accipio
nͥ ignẽ et̃num. De quo alio loco scͥptu¬
ra dic̃. Iguis eorum ñ extinguet᷑: ⁊ uer¬
mis eorũ ñ moriet᷑. S de impus cixit.

Expanded text:
quid aedificet: Alius aedificat aurum, argentum, lapides pretiosos; alius, ligna, fenum, stipulam. ne revelabitur. Si cujus opus permanserit quod superaedificavit, mercedem accipiet:» hoc est, quia super fundamentum justa opera aedificavit; «aurum, argentum, lapides pretiosos.» Si autem peccata; «lignum, fenum, stipulam:» tamen propter fundamentum «ipse salvus erit; sicam per ignem» . Fratres, nimis timidus esse volo: melius est enim non vobis dare securitatem malam. Non dabo quod non accipio, timens terreo: securos vos facerem, si securus fierem; ego ignem aeternum timeo. «Et erit tempus eorum in aeternum,» non accipio nisi ignem aeternum; de quo alio loco Scriptura dicit: «Ignis eorum non exstinguetur, et vermis eorum non morietur» . Sed de impiis dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
icor inpenitens. thesaurizas tͥ iram in
die ire. ⁊ reuelationis uisti uiditu dĩ. qͥ
reddet unacuiq scđm oꝑa sua. Et si mͦ
ñ reddit: tunc reddet. Si enĩ mͦ reddit.
adtempꝰ recdctit. Non conu̾so autẽ ⁊ nõ
correpto: inet̾nũ reddet. Uide gͦ quia
ñ ert̃ impuniti: attende qđ sequit᷑.
Inunici diĩ m̃titi sunt ei. Dicturus es.
Et qͥd fecit eis: ñ inuunt. ⁊ ñ auras car¬
piunt. ñ lucẽ hauriunt.⁊ sifõrtes por¬
tant.: ñ fructus tr̃e edunt: Et eru
Bonũ est illi: si adoleã intorcular ꝑtine¬
at. Nons polliceat᷑ tinus qͥsq habens
facta nefaria que regnũ dĩ nͥpossidebt.

Expanded text:
izas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Et si modo non reddit, tunc reddet: si enim modo reddit, ad tempus reddit; non converso autem nec correcto, in aeternum reddet. Vide ergo quia non erunt impuniti; attende quod sequitur: «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Dicturus es, Et quid eis fecit? Non vivunt? non auras carpunt? non lucem hauriunt? non fontes potant? non fructus terrae edunt? «Et eribonum est illi, si ad oleum in torculari pertineat. Non sibi polliceatur unusquisque habens facta nefaria, quae regnum Dei non possidebunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Non tacuit sentenciã defintiuam:
ñ iisit foras eos. ⁊ duxit u̾bum.
Ante uoluit p̃nunitiare: quod gispo¬
suit face̾. Nempe congͣgabunt᷑ ad eũ
om̃s g̾s. Quid de illis faciet: seꝑabit
cos. Et alios ponec ad dextãm: alios ad
sinstrã. Nũqͥd meliꝰ locus seruatꝰ est:
Quid dex tris dicturꝰ est: Utuice bene¬
dicti patris mei: ꝑcipite regnũ. Quid
sinistris: ite ugnẽ et̃num: qͥ ꝑ̃ꝑatꝰ est
diabolo ⁊ angelis cius. Si ñ tiies mit¬
ti.: quo: uide cũ quo. Si gͦ illa omia
oꝑa regnũ dĩ ñ possidebt̃.⁊ imino ñ o¬

Expanded text:
ntentiam definitivam, non misit foras reos et duxit velum. Ante voluit praenuntiare quod disposuit facere. Nempe «congregabuntur ante eum omnes gentes.» Quid de illis faciet? «Separabit eos; et alios ponet ad dexteram, alios ad sinistram.» Numquid medius locus servatus est? Quid dextris dicturus est? «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum.» Quid sinistris? «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Si non times mitti quo, vide cum quo. Si ergo opera illa omnia regnum Dei non possidebunt; imo non o
Abbreviated transcription (Latin):
das uulpium.: nec fades uulptum ꝑtimes¬
cit. Sed uideamꝰ de popło isto. Si me au¬
dieris inquit: ñ erit inte ds̃ recens. No¬
uet me: quod dix̃ inte. Non enĩ dix̃ ate
qͣsi si mulachrũ forisecꝰ adhibitũ: s inte
incorde tuo. ⁊ in imagine fantasinati tul.
indeceptionẽ erroris tui tecũ portabis
dm̃ tuũ. recentẽ. ⁊ remanens uetustus.
Sigͦ me audieris me inquit quia ego sũ
qͥsũ: ñ erit inte ds recens. Nec adorabis
dm̃ alienũ. Si enĩ uite ñsit: ñ adorabis
dmñ alienũ. Si tu ñ cogites diñ falsum:
ñ adorabis dm̃ fabricatũ. Non erit in

Expanded text:
das vulpium, nec faces vulpium pertimescet. Sed videamus de populo isto: «Si me audieris,» inquit, «non erit in te deus recens.» Movet me, quod dixi, «in te:» non enim dixit, A te, quasi simulacrum forinsecus adhibitum; sed, «in te,» in corde tuo, in imagine phantasmatis tui, in deceptione erroris tui tecum portabis deum tuum recentem, remanens vetustus. «Si» ergo «me audieris; me,» inquit, quia ego sum qui sum ; «non erit in te deus recens, nec adorabis deum alienum.» Si enim in te non sit, «non adorabis deum alienum:» Si tu non cogites deum falsum, non adorabi
Abbreviated transcription (Latin):
auro ⁊ argento habendo beatꝰ dr̃. bea¬
tus est. Ad honores illos ꝑuenit: ad
pro consulatũ. ad p̃fecturam agendo.
beatus dr̃ gͦ: aut habendo aut agen¬
do. Unde aut̃e ibi beati. ⁊ qͥd habita¬
turi. qͥd acti᷑. Qt habituri: iã supͣ
dixi. Beati qͥ habitant in domo tua.

Expanded text:
auro et argento: habendo beatus dicitur. Beaauro et argento: habendo beatus dicitur. Beatus est; ad illos honores pervenit, ad proconsulatum, ad praefecturam: agendo beatus dicitur. Ergo aut habendo, aut agendo. Unde autem ibi beati? quid habituri? quid acturi? Quid habituri, jam supra dixi: «Beati qui habitant in domo tua.»