comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
batis crudeliter cesus: de¬
inde fustibus diutissime
maceratus deinde resina
sulphure plumbo pice ce¬
ra oleoq solutis ꝑfusus.¬
cum ingenti miraculo il¬
lesus apꝰparuit. Qd̾ cũ

Expanded text:
batis crudeliter caesus, deinde fustibus diutissime maceratus. Postea resina, sulphure, plumbo, pice, cera oleoque solutis, perfusus, ingenti miraculo illaesus apparuit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Odem tẽpore iussit
claudius: ut si qui
in uulgo aut in custodia
sine intermissione pum¬
rentur. Ip̃o precepto di¬
uulgato: tenuit ducẽtos
sexaginta duos xp̃ianos
uia salaria: qui arenam
fodientes dampnati fue¬
rant pro xpristi nomine.
foras muros porte salarie
loco clausi sunt in ciuita
tis amphiteatro: ubi eos
multis sagittis iussit ĩter¬
fici. Hoc cum factũ fuiss
contristati nimis marius
et martha uxor eius: cuz
fax et abacuc: uenerunt
ad locum ubi corpora sã¬
ctorum interfecta fuerãt
una cum iohanne presbi¬
tero. Et inuenerunt cor.
pora sanctorũ igni super¬
posita. Et exuentes se: ce¬
perunt corpora subtra here
et sepelire cũ linteamini¬
bus et facultatibus suis
quia uir locuples erat:
cum filiis sius et uxore
et quot quot potuerunt
sepelierunt in cripta uia
salaria in cliuo cucumeris

Expanded text:
odem tempore iussit Claudius, ut si qui in vulgo aut in custodia, sine interrogatione punirentur. Ipse, praecepto divulgante, tenuit ducentos sexaginta duos christianos via Salaria, qui fodientes, damnati fuerant pro Christi nomine ;foris muros portae Salariae loco inclusi in civitate et in amphitheatro, ibi eos milites sagittis iussit interfici. Hoc cum factum fuisset, contristati nimis Marius et Martha uxor eius filiafax et Abacuc ueneruntad locum, ubi corpora sanctorum interempta fuerant, una cum beato Iohanne presbitero et invenerunt super corpora sancta ignem superpositum. Et sumentes coeperunt corpora subtrahere et sepelire cum linteaminibus et facultatibus suis, quia vir locuplex erat cum filiis et uxore, et, quantum potuerunt, sepelierunt in cripta via Salaria in Clyvum Cucumeris
Abbreviated transcription (Latin):
tinet in gremio celũ terrã¬
q regentem uirgo dei ge¬
nitrix proceres comitãtur
herilẽ. Per quos orbis o¬
uans xp̃o sub principe pol¬
let. u. Uirgo dei genitrix
quem totus nõ capit or¬
bis in tua se clausit uisce¬
ra factus homo. Per quos¬

Expanded text:
tinet in gremium coelum terramque regentem. Virgo Dei genitrix, proceres comitantur haeredem, per quos orbis ovans Christo sub principe pollens. Vers. Virgo Dei genitrix, quem totus non capit orbis, in tua se clausit viscera factus homo. Per qu
Abbreviated transcription (Latin):
Ic suscepit sanctã
sextam synodum
que per dei prouidentiã
nuper in regia urbe cele¬
brata est : greco eloqui¬
o conscriptam : exequẽte
ac residente piissimo ac
clementissimo magno
principe constantino: ĩ¬

Expanded text:
 suscepit sanctam sextam synodum quae per Dei providentiam nuper in regia urbe celebrata est Graeco eloquio scripta, exsequente ac residente piissimo et clementissimo Magno principe Constantino.
Abbreviated transcription (Latin):
est anastasiũ presbiterũ
et leuntiũ diaconem ec¬
ne: in die sancto theopha¬
cet per proprias scrip¬
turas fidẽ suam : iuxta
quod et sancta synodꝰ
determinauit: anathe

Expanded text:
est, Anastasium presbyterum, et Leontinum diaconum n die sancto Theophaper propria scripta fidem suam, juxta quod sancta Synodus determ
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ꝙͣ studiosissime ĩ
prascripti defenso¬
res malarũ heresũ : ma¬
charius stephanus po¬
diuersa monasteria st̃
retrusi. Qui predictus

Expanded text:
Quam studiosissime in pra scripti defensores malorum haereseos, Macarus, Stephanus, Podiversa monasteria sunt retrusi. Postquam Benedictus
Abbreviated transcription (Latin):
pallii aut diuersis offi¬
quondam episcopi an¬
nuersitas aut agenda
celebretur. Sed et typũ
aptocephalie quod sibi
elicuerat : ad amputan¬
da scandala sedis aposto¬
lice restituerũt. Ictõ .uͣ.¬
Ie fecit ecclesiam¬
ta sanctam uiuianam:
ybi et corpora sanctorũ
tricis atq aliorũ mar¬
tyrũ recondidit : et ad
nomen beati pauli apo¬
stoli dedicauit: sub die
februarii ubi et dona ob¬

Expanded text:
pallii, aut diversquondam Episcopi anniversitas aut Agenda celebretur, nec non typum autocephaliae, quem sibi elicuerant ad amputanda scandala sedis Apostolicae restituerunt. Epallii, aut diverse fecit ecclesiamta sanctam Wiuianam, ubi corpora sanctorum tricis et aliorum martirum recondidit et ad nomen beati Pauli dedicavit sub die Februarii, ubi multa dona ob
Abbreviated transcription (Latin):
lice: et duo patriarche.¬
id est constantinopoli¬
tanus et antiochenus:¬
dempnati sunt cyrus ser¬
gius honorius pirrhus
paulus et petrus: necnõ
et macharius cum disci¬

Expanded text:
et duobus patriarchis Constantinopolitano et Antiochdemnati sunt Cyrus, Sergius, Honorius, Pyrrus et Paulus et Petrus, necnon et Macarius. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
pene totam sanguineo
uultu elaborauit: et post
gallorum cantum cepit
paulatim delimpidari¬
fecit ordinationẽ
unam per mensã iumii
nes tres: episcopos per
diuersa loca numero ui
pultus est ad beatum pe¬
trum apostolum sub die
et cessauit episcopatus
menses undecim. dies

Expanded text:
pene nocte sanguineum vultum habuit, et post galli cantum coepit paulatim delimpidartem ordinationem unam per mensem nos duos, episcopos per diversa loca quadragintm sepultus est ad beatum Petrum apostolum sub die et cessavit episcopatus menses quatuor, dies
Abbreviated transcription (Latin):
Uius temporib
percurrente diua¬
ta est ecclesia rauenna¬
tis sub ordinatione se¬
dis apostolice: ut defũ¬
cto archiepiscopo qui
electus fuerit iuxta an¬
tiquã consuetudinem:
in ciuitatem romanam
ueniat ordinãdus. Hic¬

Expanded text:
i temporibus, pręcurrente divata est ecclesia Ravennas sub ordinatione Sedis apostolicę, ut defuncto archiepiscopo, qui electus fuerit, iuxta antiquam consuetudinem in urbem Romam veniat ad ordinandum.
Abbreviated transcription (Latin):
bus exultarent. R Orna¬
tam monilibus filiam ihe
beatissimam predicauerũt
dicentes unguentum effu
nomen tuũ .U. Astitit re¬
gina a dextris tuis in uesti

Expanded text:
bus eum. Resp. Ornatam in monilibus filiam Sionbeatissimam praedicaverunt dicentes, unguentum effusum nomen tuum. Vers. Adfuit regina a dextris
Abbreviated transcription (Latin):
ceretur. Re. Sicut cedrus
exaltata sum in libano et
sicut cypressus in monte
syon. quasi mirra electa
Dedi suauitatem odoris.¬
u̾. Et sicut cinamonũ
et balsamum aromatizãs.

Expanded text:
cut. Resp. Sicut cedrus exaltata sum in Libano, et sicut cypressus in monte Sion; quasi myrrha electa dedi suavitatem odoris. Et sicut cinnamomum et balsamum aromatizans.
Abbreviated transcription (Latin):
pauli et tecle et to¬
tam baptizati leonis fabu¬
lam: inter scripturas apo¬
crifas computemus. Qua¬
le enim est ut ĩ diuiduus
comes apostoli. inter ce¬
teras eius res hoc solum
ignorauerit; Sed et ter¬
cullianus uicinus illoꝵ
temporũ refert presbite¬
rũ quẽdam in asia spuda¬
uictũ apud iohannẽ : ꝙ
auctor esset libri: et con¬
fessũ se hoc pauli amore
fecisse loco excidisse. Qui.¬
dam suspicantur quotiẽs¬
cũqz paulus in epistolis
suis dicat. iuxta euange.¬
liũ meũ de luce significa.¬
re uolumine: ut lucã non
solũ ab apostolo paulo di¬
dicisse euangelium. qui
cũ dño in carne nõ fuerat :
sed et a ceteris apostolis:
quod ip̃e quoq in princi¬
pio uoluminis sui decla¬
rat dicens. Sicut tradi¬
derunt nobis qui a prin¬
cipio ip̃i uiderunt : ⁊ mi¬
nistri fuerunt sermonis.
Igitur euangeliũ sicut
audierat scripsit: acta ue¬
ro apostolorum sicut uide¬
rat ip̃e composuit. Sepul¬
tus est constantinopoli:
ad quã urbem uicesimo

Expanded text:
Pauli, et Theclae, et totam baptizati Leonis fabulam, inter apocryphas scripturas computamus. Quale enim est, ut individuus comes Apostoli, inter caeteras ejus res hoc solum ignoraverit? Sed et Tertullianus vicinus eorum temporum, refert presbyterum quemdam in Asia σπουδvictum apud Joannem, quod auctor esset libri, et confessum se hoc Pauli amore fecisse, loco excidisse. Quidam suspicantur, quotiescumque in Epistolissuis Paulus dicit, juxta Evangelium meum, de Lucae significare volumine, et Lucam non solum ab apostolo Paulo didicisse Evangelium, qui cum Domino in carne non fuerat, sed et a caeteris Apostolis. Quod ipse quoque in principio sui voluminis declarat, dicens: Sicut ut tradiderunt nobis, qui a principio ipsi viderunt, et ministri fuerunt sermonis. Igitur Evangelium sicut audierat, scripsit. Acta vero Apostolorum sicut viderat, composuit. Sepultus est Constantinopoli, ad quam urbem vicesimo
Abbreviated transcription (Latin):
autem septuagesimoquar¬
to uite sue anno: ⁊ sepul¬
sa regnante constantino¬
in constantinopolim sũt
translata: cuius natali¬

Expanded text:
 septuagesimo quarto vitae suae anno. Sepulsa regnante Constantino Constantinopolim fuerunt translata. CAPUT L
Abbreviated transcription (Latin):
paratur. Hic tamen fuit
pauli discipulus : et ĩdi¬
uiduus comes peregri¬
nationis eius. Qui ab ĩ¬
cunte pueritia castissimꝰ
fuit: et euangeli ce predi¬
cationis opus exercuit:¬

Expanded text:
rasse. Hic tamen fuit Pauli discipulus et individuus comes peregrinationis ejus. 144. Quique ab ineunte pueritia castissimus fuit, et evangelicae praedicationis opus exercuit
Abbreviated transcription (Latin):
sa quibus ergo
litteris ista scripta sunt
que iam uidemus. Tũc
autem scripta sunt quã¬
do non uidebantur : sed
futura promittebãtur.
In ipsis litteris legimus:
quod nondum uenit. Mõ¬
dum enim uenit dies iu¬
dicii: nondũ uenit resur¬
rectio mortuorum: nõdũ
uenit iudicaturus: qͥ pͥus
uenerat iudicandus. Iu¬
dicatus inuste: iudica¬
turus iuste. Differens
potentiam: cum uult ostẽ¬
dere patientiam. Uentu¬
rus est ergo: et quomo¬
do se promisit esse uentu¬
rũ: cum angelis suis. Sic
ueniet et apparebit ĩ cla¬
ritate omnibus etiam re
cũ causa sua. Qualis eni
modo cũ moritur recipit᷑
in carcerem: talis ꝓcedit
ad iudicem. Modo opus
est ut componat causam
suam: ĩclusus non potest.

Expanded text:
 quibus ergo Litteris scripta sunt ista, quae jam videmus tunc autem scripta sunt, quando non videbantur, sed futura promittebantur, in ipsis Litteris legimus quod nondum venit. Nondum enim venit dies judicii, nondum venit resurrectio mortuorum, nondum venit judicaturus, qui prius venerat judicandus. Judicatus injuste, judicaturus juste. Differens potentiam, cum vult ostendere patientiam. Venturus est ergo, et quomodo se promisit esse venturum cum Angelis suis, sic veniet et apparebit in claritate omnibus etiam resurus est cum causa sua. Qualis enim modo cum moritur, recipitur in carcerem, talis procedit ad judicem. Modo opus est ut componat causam suam, inclusus non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
natis eius et sequentis:
semor gaio carissio quẽ
ego diligo in ueritate.io¬
hannis presbiteri asserũ¬
tur. Cuius hodie et alte¬
rũ sepulchrũ apud ephe¬
sum ostenditur. Et non¬
nulli putant duas me¬
morias eiusdẽ iohannis
quare cũ ordinem ad pa¬
piam auditorẽ eius uen¬
tum fuerit disseremus.
decimo igitur ãno:
secundam post neronem
persecutionem mouente
domitiano: ĩ pathomos ĩ¬
sulam relegatus.scripsit
apocalipsim quam inter¬
pretatur iustinus martir
et hyreneus. Interfecto
autem domitiano.⁊ actis
eius obminiam crudelita¬
tem a senatu rescissis: sb̾
pertinace rediit ephesũ.
Ibiq usq ad traianum
principem perseuerans to¬
tas asie fundauit rexitq
ecclesias. Et confectus se¬
nio: sexagesimo octauo
post passionem domini
anno mortuus est et iux¬
ta eandem urbem sepultꝰ¬

Expanded text:
natis ejus, et sequentis: Senior Caio charissimo, quem ego diligo in veritate, Joannis presbyteri asseruntur, cujus et hodie alterum sepulcrum apud Ephesum ostenditur, etsi nonnulli putant duas memorias ejusdem Joannis qua re cum per ordinem ad Papiam auditorem ejus ventum fuerit, disseremus. decimo igitur anno, secundum post Neronem persecutionem movente Domitiano, in Patmos insulam relegatus, scripsit Apocalypsim, quam interpretatur Justinus Martyr et Irenaeus. Interfecto autem Domitiano, et actis ejus ob nimiam crudelitatem a senatu rescissis, sub Nerva principe redit Ephesum, ibique usque ad Trajanum principem perseverans, totas Asiae fundavit rexitque Ecclesias, et confectus senio, sexagesimo octavo post passionem Domini anno mortuus, juxta eamdem urbem sepult
Abbreviated transcription (Latin):
Ome in cymite¬
rio calixti nata¬
le sancti stepha¬
n pape et martyris sub
ualeriano et galieno im¬
peratoribus. Qui cum
persecutione seua crassa¬
rentur. tunc beatus ste¬
phanus congregato u¬
niuerso clero suo horta¬
batur eos : yt pro xp̃o
coronam martyrii ala¬
citer susciperent. Ordi
quibus de regno dei docebat¬

Expanded text:
in coemeterio Callisti natale sancti Stephani papae et martyris, sub Valeriano et Gallieno imperatoribus. Qui cum persecutio saeva grassaretur, beatus Stephanus, congregato universo clero suo, hortabatur eos ut pro Christo coronam martyrii alacriter susciperent; ordinquibus de regno Dei a
Abbreviated transcription (Latin):
non quo pacto posset
meditari cepit : sed qua
tis percussus: magistrũ
priorem dicti hospitalis¬
strandũ pestilenti morbo
languentibus paratissi.¬
mũ se obtulit. Quẽ pri¬
or non sine la chrimis in¬
tuens: dolore fuit ⁊ gau¬
dio perfusus. Letabatur
quidem pro infirmorũ¬
et tristis erat pro delica¬

Expanded text:
non quo pacto posset meditari cepit, sed quam percussus, magistrum ac priorem Hospitalisstrando pestilenti morbo languentibus paratissimum se obtulit. Quem prior non sine lacrimis intuens, dolore fuit simul et gaudio perfusus. Letabatur mirum in modum pro infirmoruet tristis ac gemens pro elega
Abbreviated transcription (Latin):
It in singulis ma.¬
rie anima ut ma¬
gnificet dominũ. Sit
in singulis spiritus ma¬
rie ut exultet in deo. Si
secundũ carnẽ una ma¬
ter est xpristi: secundũ
fidem tamen omnium
enin anima accipit dei
uerbũ: si tamen ĩmacu¬
lata et ĩmunis a uitiis
in temerato castimoni¬
am pudore custodiat.

Expanded text:
it in singulis Mariae anima, ut magnificet dominum, sit in singulis spiritus Mariae, ut exsultet in deo, si secundum carnem una mater est Christi, secundum fidem tamen omnium enim anima accipit dei uerbum, si tamen inmaculata et inmunis a uitiis intemerato castimoniam pudore custodiat.
Abbreviated transcription (Latin):
tamia atq in ĩferioribus
ponti euangelizãs efferas
et indomitas gẽtes. quasi
beluarũ naturas sãcto dog¬
mate mitigat : et fidei do¬
mini ce fubiugat. Sepul¬
tus est in ericho armenie

Expanded text:
tamia, atque interioribus Ponti evangelizans, feras et indomitas gentes, quasi belluarum naturas suo dogmate mitigat, et fidei dominicae subjugat, sepultus est autem Berytho Armeniae
Abbreviated transcription (Latin):
Nmon chana¬
neus ad distĩc¬
tionẽ symoi̾s
de uico galylee chana: u¬
bi aquas dñs mutauit
in uniũ. Ip̃e est qui in a¬
lio euangelista scribitur
zelotes. Chana quippe
zelus interpretatur. Si

Expanded text:
mon Cananaeus, ad distinctionem Simonis de vico Galilaeae Cana; ubi aquas Dominus mutavit in vinum: ipse est qui in alio evangelista scribitur Zelotes, Cana quippe zelus interpretatur.
Abbreviated transcription (Latin):
pretatur confes
bi appellatur lebeus. figu¬
ratum nomen habet a cor¬
de:. quod nos diminuti¬
ue corculũ possumus ap¬
pellare. Ip̃e in alio euan¬
gelista thadeus scribitur:
quem ecclesiastica tradit
hystoria missũ edissã ad
abagarũ regem: Hũc ha

Expanded text:
pretatur. Iudas bi appellatur Lebbaeus, figuratum nomen habet a corde, quod nos diminutive corculum possumus appellare; ipse in alio evangelista Thaddaeus scribitur, quem ecclesiastica tradit historia missum Edessam ad Abgarum regem. Iuda
Abbreviated transcription (Latin):
Roditus itaq et
adductus medio¬
lanum cum intelligeret
circa se dei uoluntatẽ nec
se diutius posse refistere.
postulauit non se nisi a
catholico episcopo bapti¬
zari. Sollicitam enĩ ha¬
bebat per fidiã arrianoꝵ
Baptizatus itaq. omĩa
officia: atq octauo die

Expanded text:
roditus itaque et adductus Mediolanum, cum intelligeret circa se Dei voluntatem, nec se diutius posse resistere, postulavit non se nisi a catholico episcopo baptizari; sollicite enim cavebat perfidiam Arianorum. Baptizatus itaque fertur off
Abbreviated transcription (Latin):
sius portatũ est : ibiq ea¬
dem fuit nocte qua uaca¬
Dem plurimi ĩfã¬
tes baptizati cum
ad fontem uenirent uide¬
runt: ita ut aliqui seden.
rentes non poterãt: quia
tam mũdos oculos nõ ha¬
bebant. Plurimi autem
stellam supra corpus eiꝰ
se uidere narrabant. Sed
lucescente die dominico:
cum corpus eius ꝑactis
sacramentis diuinis de ec¬
clesia leuaretur: portandũ
ad basilicã ambrosianam
in qua positus est. ita ibi
demonũ turba clamabat
se ab illo torqueri : ut eiu¬
latus eoꝵ ferri nõ posset.
Que gratia sacerdotis nõ
solũ in illo loco: uerũ etiã
in plurimis prouinciis us¬
q in hodiernũ diẽ manet.¬

Expanded text:
sius portatum est; ibique easius portatum est; ibique eadem fuit nocte, qua vigilaem plurimi infantes baptizati cum a fonte venirent, viderunt, ita ut aliqui sedentedere non poterant, quia mundatos oculos non habebant: plurimi autem stellam supra corpus ejus se vidisse narrabant. Sed lucescente die Dominico, cum corpus ipsius, peractis sacramentis divinis, de Ecclesia levaretur, portandum ad basilicam Ambrosianam, in qua positus est, ita ibi daemonum turba clamabat se ab illo torqueri, ut ejulatus eorum ferri non possent. Quae gratia Sacerdotis non solum in illo laco, verum etiam in plurimis provinciis usque in hodiernum manet
Abbreviated transcription (Latin):
a cunctorum. Ipse autẽ
de sua morte ante predi¬
xit: ꝙ usq pascha nobis¬
cum futurus esset quod
quidem meruit dominũ
obsecrando: quo maturiꝰ
hinc liberaretur. Sed eo¬
dem tempore quo a nobis¬
migrauit ad dominum:
ab hora circiter undecima
diei usq ad illam horam
qua emisit spiritum. ex¬
pansis manibus ĩ modũ
crucis orauit. Nos uero
labia illius moueri uide¬
bamus uocem autẽ non
Onoratus etiam
sacerdos ecclesie
uercellensis: cum in su¬
periora domus sue al
qui escendũ se compo¬
suisset: tertio uocem uo¬
cantis se audiuit sibiq¬
quia modo ẽ recessurus.
Qui descendens obtulit
scilicet dni corpus. Quo
accepto ubi glutiuit emi¬
sit spiritum: bonũ uiati.
cũ ferens: ut in uirtute es
consortio: quorum uita
uixit in terris et helye soci¬
etate letaretur: quia ut
helyas nũꝙͣ regib : nec
ullis aliis potestatibus:
ita et iste pro dei timore
loqui ueritus nõ est: atq
inde ad ecclesiam maiorẽ
ante lucanã horam qua
defunctus est: corpus ip¬

Expanded text:
aberetur. Ipse autem de sua morte ante praedixit quod usque ad pascha nobiscum futurus esset: quod quidem meruit Dominum obsecrando, quo maturius hinc liberaretur. 41. dem tempore quo migravit ad Dominum, ab hora circiter undecima diei usque ad illam horam, in qua emisit spiritum, expansis manibus in modum crucis oravit: nos vero labia illius moveri videbamus, vocem autem non noratus etiam sacerdos Ecclesiae Vercellis cum in superioribus domus se ad quiescendum composuisset, tertio vocem vocantis se audivit, dicenquia modo est recessurus. Qui descendens, obtulit sancto Domini corpus: quo accepto ubi glutivit, emisit spiritum, bonum viaticum secum ferens; ut in virtute escum nunc consortio, quorum vita vixit in terris, et Eliae societate laetetur; quia ut Elias numquam regibus vel ullis potestatibus, ita nec iste pro Dei timore loqui veritus est. 48. Atque inde ad Ecclesiam majorem antelucana hora qua defunctus est, corpus ip
Abbreviated transcription (Latin):
strata poni iubetur in me¬
dio. Ibiq quod reliquũ
fuerat in uerberib assũp¬
ti corporis superꝑoni: et
non ad subitũ: sed sẽsim
paulatimq succendi. Ad
ultimũ laqueo appensos
iussit necari. Interiecto¬
uero tempore beatus gor¬
gonius romam transfen¬
tur: positusq est uenera¬
biliter uia latina. ĩter du¬
as lauros. Cõpleuerunt
autem martyrium suum
quinto idus septembris.

Expanded text:
stratis poni jubetur in mestratis poni jubetur in medio, ibique quod reliquum fuerat verberibus absumpti corporis superponi, et non ad subitum sed sensim paulatimque succendi. Ad ultimum laqueo appensos jussit necari. Interjecto tempore beatus Gorgonius Romam transfertur, positusque est venerabiliter via Latina inter duas lauros. Compleverunt autem martyrium suum quinto Idus Septembris.
Abbreviated transcription (Latin):
Assio beatorum
martyrum doro¬
thei ⁊ gorgonii.
apud incomediam sub di¬
ocletiano ĩperatore. Hoꝵ
prior dorotheus magister
in officiis que intra pala¬
tiũ exhibebantur: erat cu¬
biculi regii prepositus: ha¬
bens secum offitio. fide et
magnanimitate. Parem
gorgoniũ. Quorũ insti¬
tuti onibus optimis om¬
nes pene cubiculi minis¬
tri: in fide dei uigilanter
et libere persistebãt. Hii
deniqz cum uiderent quẽ¬
dam martyrẽ crudelibus
atq ĩmanibus suppliciis
cruciari: constanter et li¬
bere: cur auĩt imperator¬
punis in hoc solo sentẽtiã
que in nobis omnibus
uiget: Ut quid in illo cri¬
men inducitur. quod a
nobis omnib confitet᷑.
Hec nobis fides: hic cul¬
tus unanimis: ea demq
sententia. Quos ille m
uenire iussisset: iussit eos
appendit: et flagris to¬
to corpore laniari: et ui¬
sceribus iam pelle nuda¬
tis iubentur aceto ⁊ sale
perfundi. Cũq etiã hoc
ter ac fortiter tolerassẽt.¬
craticula primis subter¬

Expanded text:
assio beatorum martyrum Dorothei et Gorgonii, apud Nicomediam, sub Diocletiano imperatore. Horum prior Dorotheus magister in officiis quae intra palatium exhibebantur, erat cubiculi regii praepositus, habens secum officio, fide, et magnanimitate parem Gorgonium. Quorum institutionibus optimis omnes pene cubiculi ministri in fide Dei vigilanter et libere persistebant. Hi denique cum viderent quemdam martyrem crudelibus atque immanibus suppliciis cruciari, constanter et libere aiunt: Cur, imperator, in hoc solo punis sententiam, quae in nobis omnibus viget? ut quid in illo crimine ducitur, quod a nobis omnibus confitetur? Haec nobis fides, hic cultus, et unanimis eademque sententia. Quos ille cum venire jussisset, jussit eos appendi, et flagellis toto corpore laniari et visceribus jam pelle nudatis jubentur aceto et sale perfundi. Cumque etiam hoc ter craticula prunis subter
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam ubi
ait attendite ne iusticiã
uestram faciatis coram
hominibus: non alibi
terminauit : ꝙͣ ubi dixit.
ut uideamini ab eis. nec
addidit ut glorificẽt pa¬
trem uestrum qui ĩ celis
est. sed potius addidit:
alioquin mercedem non
habebitis: apud patrez
uestrum qui ĩ celis est.
hinc enim ostendit eos
qui tales sunt quales eẽ fi¬
non uult: in coipso mer¬
cedem querere: ꝙ ui dc̃tur
ab hominibus ibi consti¬
tuere bonũ suũ: ibi oblec¬
tare uanitatem cordis
sui. ibi exinaniri et ĩ flari.
ibi tumescere et contabes¬
cere. Cur enĩ nõ suffecit
ut diceret attendite ne ius
coram hominibus seel
addidit ut uideamim ab
eis: nisi quia sunt quidã.
qui sic fatiunt iustitiam
suam coram honmnibus
non ut uideantur ab eis.
sed ut ipsa opera uideãtur
et glorificetur pater qui
in celis est. qui ea iustifi¬
catis impiis donare dig¬

Expanded text:
sententiam, ubi ait, Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, non alibi terminavit, quam ubi dixit, ut videamini ab eis: nec addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est; sed potius addidit, Alioquin mercedem non habebitis apud Patrem vestrum qui in coelis est. Hinc enim ostendit eos qui tales sunt, quales fideles sunon vult, in eo ipso mercedem quaerere, quod videntur ab hominibus, ibi constituere bonum suum; ibi oblectare vanitatem cordis sui, ibi exinaniri et inflari, ibi tumescere et contabescere. Cur enim non sufficit, ut diceret, Attendite ne faciatis coram hominibus; sed addidit, ut videamini ab eis: nisi quia sunt quidam, qui sic faciunt justitiam suam coram hominibus, non ut videantur ab eis, sed ut ipsa opera videantur, et glorificetur Pater qui est in coelis, qui ea justificatis impiis donare dig
Abbreviated transcription (Latin):
terra. In primo noctur. a
Exaltata est sancta dei ge¬
intrix super choros angeloꝵ
ad celestia regna. p̃s. Dñe
dñs noster. añ. Paradisi
porte per te nobis aperte sũt.
que hodie gloriosa cũ ange.¬
lis triũphas. pͥs. Celi enar¬
rant. an Benedicta tu in
mulieribus et bñdictus fru¬
ctus uentris tui. p̾s. Dm̃ ẽ¬

Expanded text:
ra. In primo nocturno. Antiph. Exaltata es, sancta Dei genitrix, super choros angelorum ad coelestia regna. Psal. Domine Dominus noster. Ant. Paradisi portae per te nobis apertae sunt, quas quae hodie gloriosa cum angelis triumphas. Psal. Coeli enarrant. Ant. Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui. Ps
Abbreviated transcription (Latin):
Otandum uero ꝙ
omnes lampa des
habent sed omnes oleũ
non habent: quia plerũ¬
qr bona in se opera cum
electis et reprobi oñdũt.
sed sole ad sponsũ ueniũt
foris egerunt intus glo¬
riam requirunt. Unde ꝑ
psalmistam quoq de sãc¬
ta clectorum ecclesia dicit᷑.
Omnis gloria eius filie
regis ab intus. ¶Horam
dum uenire iidex ad ex¬
tremũ iudiciũ differt.e¬
lecti et reprobi ĩ mortis
sompno sopiũtur. Dor¬
mire ctem̃ mori est. ante
sompnu̇ uero dormitare
est. ante mortẽ a salute
languescere: quia per põ¬
dus egritudims peruem¬
tur ad sompnum mortis.

Expanded text:
otandum quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non habent, quia plerumque bona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, sed soli ad sponsum cum oleo foris egerint intus gloriam requirunt. Unde per psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regum ab intus . Moram Dum venire Judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur. Dormire etenim mori est, ante somnum vero dormitare, est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis, pervenitur ad somnum mortis.
Abbreviated transcription (Latin):
Ogemus dñm
nostrum iesum
christum: ut ipse nobis
soluat istam questionẽ.
Unde habet illã nobis
soluere: De euangelio
de quo modo loq̃bamur:
Audistis enim quando
legebatur euangeliũ:
quia martyribus dicebat
dñs ihũs. Cum tradent
uos nolite cogitare quid
loquamini : aut quid di¬
catis. Dabitur uobis eĩ
in illa hora : quid loqua¬
mini. Non emĩ uos estis
qui loquimini : sed spi¬
ritus patris uestri qui lo

Expanded text:
ogemus Dominum nostrum Jesum Christum; et ipse nobis solvet istam quaestionem. Unde habet illam nobis solvere? De Evangelio, de quo modo loquebamur, Audistis enim, quando legebatur Evangelium, quia martyribus dicebat Dominus Jesus: Cum tradent vos, nolite cogitare quid loquamini, aut quid dicatis, dabitur enim vobis in illa hora quid loquamini. Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patr
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum. penitentie uia.
peccatorũ uenia. fidei dis¬
ciplina. Iohannes maior
homine. par angelis. Ie¬
gis sũma. euangelii sanc¬
tio. apostolorũ uox. silẽtiũ
traditur adultere. addici¬
tur saltatrici. ierito er¬

Expanded text:
entiae via, peccatorum venia, fidei disciplina; Joannes major homine, par angelis, legis summa, Evangelii sanctio, apostolorum vox, silentium aditur adulterae, addicitur saltatrici. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
iohãnes monitis
non accusatione pulsa¬
luit non perire. Sed he¬
rodes facibus libidinis
ardens: perire maluit ꝙ
redire: et uxorẽ fratris
illicite possidere: et pla¬
cere captiuis criminum.
Innocentie inmicis: o¬
diosa fit semper libertas¬
Ham uirtus cõtraria est¬
uiciosis: sacrilegis exo¬
sa sanctitas: immica ca¬
stitas impudicis: corru¬
ptis integritas pena: lu¬
xuriosis aduersa fruga¬
litas: crudelibus dura
ce unde iohannes offẽdit:
ecce unde herodes furit. Ma¬
los qui monet offendit : ĩ¬
currit odiũ qui arguit cri¬
minosos. Dicebat iohãnes
quod erat legis: qd̾ erat
iusticie: quod erat salutis.
certe quod erat non odii
sed amoris. Ecce qualẽ
consecutus est ab impio
pro pietate mercedẽ : uo¬
sens inquit occidere eum
timuit populũ. R Iustus

Expanded text:
Joannes monitis, non accusatione pulsaluit, non perire: sed Herodes facibus libidinis ardens perire maluit quam redire, et uxorem fratris illicite possidere. Captivis criminum, innocentiae inimicis odiosa fit semper libertas, virtus contraria vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica castitas impudicis, corruptis integritas poena, luxuriosis adversa frugalitas, crudelibus miserce unde Joannes offendit, ecce unde Herodes furit: malos qui monet, offendit; incurrit odium, qui arguit criminosos. Dicebat Joannes quod erat legis, quod justitiae, quod salutis; certe quod erat non odii, sed amoris: ecce qualem consecutus est ab impio pro pietate mercedem. Volens, inquit, occidere eum, timuit populum. Facile
Abbreviated transcription (Latin):
Ogo ubi rerũ fa¬
cies. ubi forma .u¬
bi pudor. ubi existimatio
publici cognitoris. ubi de¬
us. ubi homo. ubi fas ubi
lex. ubi ip̃ius iura nature.
Simul omnia sunt hero¬
des te agente. te iubẽte. te
iudicante cõfusa. Tenuit
accusat. te uulgat produ¬
cta in publicum pena. Io¬
hannes iniuriatur. Cau¬
sam custodie qui reqͥrit:
in te inuenit quod pum¬
at. et in iohanne quod do¬
leat. Iohannes orbi no¬
tus. in fama uirtutis co¬
gnitus. celebratissimus
sanctitate: dũ attrahit ad
se inquisitores iiurie.
notescat incestus. Agit
ut te habeat confusio pu¬
blica: quem corrigere nõ
ualet secreta correptio et¬

Expanded text:
ogo ubi rerum facies? ubi fama? ubi pudor? ubi existimatio publici cognitoris? certe ubi Deus? ubi homo? ubi fas? ubi lex? ubi ipsius jura naturae? Simul omnia sunt, Herodes, te agente, te judicante, te jubente confusa. Tenuit,accusat, te divulgat producta in publicum Joannis injuria: causam custodiae qui requirit, invenit in te quod puniat, et in Joanne quod doleat. Joannes orbi notus, fama virtutis cognitus, celebratissimus sanctitate, dum trahit ad se suae inquisitores injuriae, notescat incestus; agit ut te habeat confusio publica, quem corrigere non potuit secreta correctio
Abbreviated transcription (Latin):
phanauit templũ.
sacerdotiũ sustulit. cõfu¬
dit ordinem. temerauit
regnũ. corrupit quicq̃d
quod fidei. quod discipli¬
ne. perdidit et confudit.
Herodes sictarius ĩ ciues.
in nobiles latro. ĩ socios
predo. plebis interẽptor.
occisor filiorum. in extra¬
os parricida. inebrians
guimis permanebat. Hĩc
est ꝙ iohannns saguinez
piũ. in poculo crudelita¬
tis absorbuit. Sed ista
lectio iam loquatur. He
peccatorũ uinculis alliga¬
tur. ut uincta uenia. Iocu̾
uenie nõ relinquat. Alli¬
gauit eum et posuit ĩ car¬
cerem. Herodes tu adulte¬
riũ facis: et incarcerẽ ua¬
dit iohannes: Sic iudi¬
cas sedens ĩ loco iudicis
reus: sed in loco iudicis
innocentie persecutor. R

Expanded text:
fanavit templum, sacerdotium sustulit, confudit ordinem, temeravit regnum, corrupit quidquidquod fidei, quod disciplinae, perdidit et confudit. Herodes sicarius in cives, in nobiles latro, populator praedo, interemptor plebis, occisor filiorum, homicida in extraos parricida, inebrians guinis permanebat. Hinc est quod Joannis sanguinem pium ingenti poculo crudelitatis absorbuit: sed ipsa lectio jam loquatur. Herpeccatoris vinculis alligatur, ut vincta venia locum veniae non relinquat. Alligavit eum et posuit in carcere. Herodes, tu adulterium facis, et in carcerem vadit Joannes? Sic judicas sedens in loco judicis reus, in loco vindicis innocentiae persecutor? R
Abbreviated transcription (Latin):
confusa sunt uiscera: corda¬
tremuerunt caligauit ui¬
sus. hebuit intellectus:
aufugit auditus. Aut
quid constat in sensibus
humanis: quando perdi¬
dit uirtutum magnitudi¬
nem criminũ magnitudo:
Herodes inquit tenuit io¬
hannem: et alligans ꝑo.

Expanded text:
concussa sunt viscera, cordaemuerunt, caligavit visus, intellectus hebuit, aufugit auditus. Aut quid constat in sensibus humanis, quando perdidit virtutum magnitudinem criminum magnitudo? Herodes, inquit, tenuit Joannem et alligavit eum,
Abbreviated transcription (Latin):
Ome nata¬
le sancti sa¬
turnini mͣr¬
tyris ⁊ senis.
et sisinmii
dra coni : sub maximiano.
A quo primo inter alios
seruos dei dãnati sũt: ad
fodiendam arenã ad faci¬
endas thermas dyoclecia¬
nas. Quorũ unũ sisinmũ
presentatũ sibi cũ interro¬
gasset isdem maximianꝰ
quis uocaretur. respõdit.
Ego peccator sisinmꝰ ser¬
xp̃i. Cui cũ post alia dice¬
ret maximianus: aut sacͥ¬
fica deo herculi: aut car¬
nes tuas igni cremabo.
respondit. Et ego quidẽ
semper hoc optani : uerũ¬
tamen si meritus fuero ut¬
coronam desideratam ac

Expanded text:
omae, natalis sancti Saturnini martyris, Sennis et Sisinnii diaconorum, sub Maximiano: a quo primo inter alios servos Dei damnati sunt ad fodiendam arenam, ad faciendas thermas Diocletianas; quorum unum Sisinnium praesentatum sibi, cum interrogasset idem Maximianus qui vocaretur, respondit: Ego peccator Sisinnius, seristi. Cui cum post alia diceret Maximianus: Aut sacrifica deo Herculi, aut carnes tuas ignibus cremabo, respondit: Et ego quidem semper hoc optavi verumtamen si meritus fuero ut desideratam c
Abbreviated transcription (Latin):
Atalis beatissi.¬
mi hermetiᷤᷤ mar¬
tyris. Hunc il¬
lustrissimum beatus ale¬
xander pontifex ⁊ martyr.
rome baptizauit cum: cũ¬
uxore et filiis ac sorore
theodora. Cũq eo pari¬¬
ter mille ducentos qui¬
quaginta seruos eius:
uxores quoq et filios eo¬
rũ: prius in genuitate il¬
lis concessa. Non multo
post ab aurelião imperato¬
re trusus in carcere: beato
etiam alexandro ĩ custo¬
dia posito tribuno quiri¬
no cõmendatur. Qui di¬
xit ad beatum hermen.
Que ratio est ut uir illu¬
stris uite sacra iudicans.
non solum ad istam iiu¬
riam redigi uelis. uerum
etiã prefecture honore in¬

Expanded text:
atale beatissimi Hermetis martyris. Hunc illustrissimum virum beatus Alexander pontifex et martyr Romae, baptizavit cum uxore, et filiis, ac sorore Theodora, cumque eo pariter mille ducentos quinquaginta servos ejus, uxores quoque et filios eorum, prius ingenuitate illis concessa. Et non multo post ab Aureliano imperatore trusus in carcerem, beato etiam Alexandro in custodia posito, tribuno Quirino commendatur. Qui dixit ad beatum Hermem: Quae ratio est, vir illustris, ut vice sacra judicans, non solum ad istam injuriam te redigi velis, verum etiam praefecturae honore
Abbreviated transcription (Latin):
et abacue uiri xp̃ianissi
ad orationem apostoloꝵ.
ceperunt corpora sanctoꝵ
per carceres et sepulturas
conquirere. Et dum fre¬
quenter: solicite : et curi¬
ose: quererent. uenientes
in castrum trans tyberiz:
intra carcerem ĩuenerunt
mine quirinũ: quia iam
multa uerbera pro xpristi
nomine perpessus fuerat
et facultate nudatus: ad
quem uenientes miserũt
se ad pedes eius: marius
et martha uxor eius cum
duobus filiis audifax et
abacuc: ut oraret pro eis:
et ibi manserunt diebus
octo. Et ceperunt de facul¬
tatibus suis ministrare
beato quirio et lauare
pedes eorum qui ĩ uincu¬
lis erãt cõstricti. Ectõ .iiͣ.

Expanded text:
et Abacuc, christiani viri ad orationem apostolorum. ceperunt corpora sanctorum per carceres et sepulturas conquirere, et dum frequenter, sollicite et curiose quererent, venientes in Castra trans Tiberim, intra carcerem invenerunt mine Quirinum, qui iam multa verbera pro nomine Christi perpessus fuerat et facultate sua nudatus. Ad quem venientes, miserunt se ad pedes eius Marius et Martha, uxor eius, cum duobus filiis Audifax et Abacuc, ut oraret pro eis. Et ibi manserunt diebus octo et coeperunt de facultatibus suis ministrare beato Quirino et lavare pedes eorum qui in vinculis erant constricti et i
Abbreviated transcription (Latin):
huius uirginitatis
corruptor dyabolus cauẽ¬
dus est: continuo ip̃e apo¬
stolus cum dixisset: despõ¬
saui uos uni uiro uirginẽ
castam exhibere xp̃o: ad¬
iunxit et ait. Timeo ne
sicut serpens seduxit euã
uersucia sua: sic et sen¬
sus uestri corrumpantur
a castitate que est in xp̃o¬
ihũ. In corpore uirgini¬
tatem pauci habent: in
corde omnes habẽ debẽt.
Si ergo ab illicitis absti¬
nentia bona est: unde uir¬
ginitas nomen accepit:
etdpera bona laudabilia
sunt que significantur in¬
lampadibus : quare qui¬
q admittuntur ⁊ quĩq
repelluntur. Si uirgo ẽ
et lampades fert : ⁊ tamẽ
non admmittitur: ubi se
uidet: qui nec uirginita¬
tem ab illicitis seruat:
nec opera bona uolẽs ha¬
bere ĩ tenebris ambulat.

Expanded text:
hujus virginitatis corruptor, diabolus cavendus est, continuo ipse Apostolus cum dixisset, Desponsavi vos uni viro virginem castam exhibere Christo; adjunxit et ait, Timeo autem, ne sicut serpens Evam seduxit in versutia sua, sic et vestri sensus corrumpantur a castitate quae est in Christo . In corpore virginitatem paucae habent: in corde omnes habere debent. Si ergo ab illicitis abstinentia bona est, unde virginitas nomen accepit, et opera bona laudabilia sunt, quae significantur lampadibus; quare quinque admittuntur, et quinque repelluntur? Si et virgo est, et lampades fert, et tamen non admittitur; ubi se videt qui nec virginitatem ab illicitis servat, nec opera bona volens habere in tenebris ambulat?
Abbreviated transcription (Latin):
On solet dici uirgi¬
nitas utiq ĩ con¬
iugatis: tamen etiam ibi
est fidei uirginitas que ex¬
ibet pudiciciam cõiuga¬
lem. Nam ut nouerit sã¬
ctitas uestra: non ĩportu¬
ne secundum animam: et
secundum integritatem
fidei: qu a etiam fide ab
illicitis abstinetur et bo¬
na opera fiunt: unũquẽ¬
q uel unainquãq aĩam
uirginem dici: tota eccle¬
sia que constat ex uirgi¬
nibus et pueris et mari¬
tatis feminis et uxora¬
tis uiris uno noĩe uirgo
est appellata. Unde hoc
probamus: Apostolum
audi dicentem: nõ soluz
sanctimonialibus : sed
umuerse prorsus ecclesie¬
dei. Desponsaui uos uni
uiro uirginem castã exhi¬

Expanded text:
on solet dici virginitas utique in conjugatis: tamen etiam ibi est fidei virginitas, quae exhibet pudicitiam conjugalem. Nam ut noverit Sanctitas vestra, non importune secundum animam et secundum integritatem fidei, qua etiam fide ab illicitis abstinetur, et bona opera fiunt, unumquemque vel unamquamque animam virginem dici; tota Ecclesia quae constat ex virginibus et pueris, et maritatis feminis et uxoratis viris, uno nomine virgo est appellata. Unde hoc probamus? Apostolum audi dicentem, non solis sanctimonialibus, sed universae prorsus Ecclesiae: Desponsavi vos uni viro virginem castam exhi
Abbreviated transcription (Latin):
Ed si bonũ est absti¬
nere ab illicitis sen¬
tiendi motibus. et ideo
una queq anima xp̃iana
uirginis nomen accepit:
sunt et lampades habent.
Uirgines propter absti¬
nentiam ab illicitis sensi¬
bus. lampades habentes
propter bona opera. De
at lux uestra corã hoĩbus
ut uideant bona facta ue¬
stra: et glorificent patrẽ
uestrum qui in celis est.
Item discipulis suis dicit.
Sint lumbi uestri precinc¬
ti: et lucerne ardẽtes. In
lumbis accinctis uirgini¬
tas: in lucernis ardẽtibus¬

Expanded text:
ed si bonum est abstinere ab illicitis sentiendi motibus, et ideo unaquaeque anima christiana virginis nomen accepit; sunt: et lampades habent. Virgines, propter abstinentiam ab illicitis sensibus; lampades habent, propter opera bona. De a vestra coram hominibus, ut videant bona facta vestra, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Item discipulis dicit: Sint lumbi vestri accincti, et lucernae ardentes . In lumbis accinctis, virginitas: in lucernis ardentibus
Abbreviated transcription (Latin):
diuine dignationis ef¬
fulsit: ut iam affore re¬
demptorem sancte gem¬
tricis uoce narraret: et
per eam uelut ꝑ quãdã
ueritatis lucernam nõ¬
dũ in lucem prolatus
ostenderet. Hic est ille qͥ¬
noui et ueteris testamẽ¬
ti ydoneus est mediator
et gloriosi agni dignꝰ
ostensor : qui dominũ
suũ et nunciare uno tẽ¬
pore meruit et uidere.
una eademq sue natiui¬
tatis etate: et noua ĩci¬
piens et uetera conclu¬

Expanded text:
divinae dignationis efdivinae dignationis effulsit, ut jam jamque adfore Redemptorem sanctae genitricis voce narraret; et per eam, velut per quamdam veritatis lucernam, nondum in lucem prolatus ostenderet. Hic est ille novi et veteris Testamenti idoneus mediator, et gloriosi Agni dignus ostensor: qui Dominum suum et annuntiare uno tempore meruit et videre, una eademque suae nativitatis aetate et nova incipiens, et vetera conclu
Abbreviated transcription (Latin):
paterni pectoris perma¬
neret. terrena uisitans
et celestia nõ relinquẽs.
Re Descendit angelus do¬
mini ad zachariam dicens
accipe puerum in senectu¬
te tua. Et habebit nomẽ
iohannes baptista.ꝟ. Iste
puer magnus coram dño
nam et manus eius cum
ip̃o ͤ. Et habebit. Ltõ .u̾:
Anc itaq gloriã
beatus iohannes
baptista non de longin¬
liqui prophete: sed ui¬
cinus et proximus an¬
tecessit. Ili aduentum¬
superni regis ante mul¬
ta tempora predicauert.
Alii dixerunt quandoq
uenturũ esse : alii ecce ci¬
to ueniet: iste uero quẽ
uenturum predixit ue¬
nisse monstrauit: ⁊ pro¬
phetiam suam ip̃o quẽ
nuntiauit assistẽte cõ¬
pleuit. Adhuc itaq in
utero matris sue spiritu
sancto repletus suã ip̃iꝰ
natiuitatem prophetan¬
do preuenit ad similitu.¬
dinem dñi sanctificatꝰ
anteꝙͣ genitus: intra
uiscera exultans et sal¬
uatoris aduentũ ma¬
terno ore ꝓtestans. Ue¬
re lucerna ardens ĩ quo
tam singularis gratia

Expanded text:
Paterni pectoris permaPaterni pectoris permaneret, terrena visitans, et coelestia non relinquens. Descendit angelus Domini ad Zachariam dicens: accipe puerum in senectute tua, et habebit nomen Joannes Baptista. Vers. Iste puer magnus coram Domino; nam et manus ejus cum ipso est. Et habebitanc itaque gloriam beatus Joannes Baptista non de longinliqui Prophetae; sed vicinus et proximus antecessit. Illi adventum regis ante multa tempora praedicaverunt, alii dixerunt, Quandoque venturus est; alii, Ecce cito venit: iste autem quem venturum praedixit, venisse monstravit, et prophetiam suam ipso quem annuntiabat assistente complevit. Adhuc itaque in utero matris suae Spiritu sancto est repletus, et suam ipsius nativitatem prophetando praevenit; ad similitudinem Domini sanctificatus antequam natus, intra viscera exsultans, et Salvatoris adventum materno ore protestans. Vere lucerna ardens, in quo tam singularis gratia
Abbreviated transcription (Latin):
Uid est ꝙ beatus
iohannes uocem
esse se dixit: Id ẽ quia
uerbi annũciator ⁊ pre¬
dicator erat. Hinc iam
inter uerbum sit et uocẽ.
Ecripture sancte ꝟ̾bũ
esse diffiniunt: quod
intra animi silentium
mente concipimus. Ui
retinetur. Docem uero
per quam uerbũ profer¬
tur in mediũ. Uox sonꝰ¬
est et iudex cogitatioĩs.
uerbum uero ipsa cogita¬
tio. Sicut emĩ quando
uerbum corde cõcipimꝰ:
necessaria est uox quasi
quoddam uehiculũ uer¬
bi : et quãuis . uerbum
ip̃m per oris sonum ad
aliũ transferamus: ta¬
men sic integrũ etiam
intra nos id est clausũ¬
te transfertur : ut tamẽ
in sua sede teneatur: ita
et ommipotens pater ĩ¬
notescere nobis uolens
sapientiam et uerbum
illud quod in prĩcipio
erat deus apud deum:
sicut ip̃e testatur eructa¬
uit cor meũ uerbum bo¬
nũ : beatũ iohãnẽ quasi
uocem per quam ad nos
uerbum suum proferret
assumpsit. Quod quidẽ
uerbum de illa sede ita
ad nos descendit: ut in
sinit id est in profundo

Expanded text:
Quid est quod beatus Joannes vocem se esse dixit? Id est, quia Verbi annuntiator et praedicator erat. 4. Verbuminter verbum sit et vocem. Scripturae sanctae verbum esse definiunt, quod intra animi silentium mente concipimus; verretinetur: vocem vero, per quam verbum profertur in medium. Vox, sonus est index cogitationis; verbum vero ipsa cogitatio. Sicut enim quando verbum corde concipimus, necessaria est vox quasi quoddam vehiculum verbi; et quamlibet verbum ipsum per oris sonum ad alium transferamus, tamen illud integrum etiam intra nos, id est, clausute transfertur, ut tamen in sua sede teneatur: ita et omnipotens Pater innotescere nobis volens, Sapientiam et Verbum illud quod in principio erat Deus apud Deum , sicut ipse testatur, Eructavit cor meum verbum bonum , beatum Joannem, quasi vocem per quam ad nos verbum suum proferret, assumpsit. Quod quidem verbum de illa sede ita ad nos descendit, ut in sinu, id est, in profundo
Abbreviated transcription (Latin):
nes qui cum prophetica
atq apostolica predicati¬
prescinderet fecundaret
bi seminibus impleret.
et ad maturam frugem:
ele id est ab angelo illo
pronũciatur : a quo ma¬
tur. Et quasi ex aliquo
similis dño premittitur
filius sterilis ante filium
uirginis: nescio qd ma¬
ius miraculũ ip̃a nouita.¬
te declarans. In sperata
prole sterilitas munera¬
tur. quia nouo partu e
xp̃m iohannes quasi te¬
stamentũ uetus ante no¬
uũ ut dies diei eructet
uerbũ: et sacramentorũ
obscura profunditas eui¬
dentioribus noue doctri¬
ne misteriis reueletur.
Premittitur ergo lucer¬
na ante solem : seruus an¬
te dominũ: amicus ante
sponsum: preco ante iu¬
dicem: uox ante uerbũ.
Et ideo de se dicit. Ego
uox clamantis ĩ deserto.

Expanded text:
nes, qui prophetica atque apostolica praedicatiproscinderet, fecundaret, bi seminibus impleret: et ad maturam frugem, ele, id est, ab illo angelo promittitur, a quo Matur: et quasi ex aliquo similis Domini, praemittitur filius sterilis ante filium Virginis, nescio quod majus miraculum ipsa nativitate declarans. Insperata prole posteritas muneratur; quia novo partu erChristum Joannes, quasi Testamentum vetus ante novum; ut dies diei eructet verbum, et sacramentorum obscura profunditas evidentioribus novae doctrinae mysteriis reveletur. Praemittitur ergo lucerna ante solem, servus ante Dominum, amicus ante sponsum, praeco ante judicem, vox ante verbum. Et ideo de se dicit, Ego vox clamantis in deserto.
Abbreviated transcription (Latin):
Ost illum sacro¬
sanctũ dm̃i nata¬
lis diem nullius homi¬
nis natiuitatem legimꝰ
celebrari: nisi solam io
hannis baptiste. In aliiᷤ
sanctis et electis dei no¬
uimus illũ diem coli : qͦ
illos post cõsũmationẽ
laborũ et deuictũ trium¬
phatũq mũdũ : in per¬
petuas eternitates pre¬
sens hec uita parturiit
In aliis inquam consũ¬
mata ultimi dici merita
celebrantur: in hoc ctiã
hac absq dubio causa:
quia per hunc dñs ad¬
uentum suũ ne subito ĩ
speratũ homines non a¬
gnoscerent : uoluit esse
testatũ. Iohannes autẽ
figura fuit ueteris testa¬
menti : et in se pertulit¬
formam legis: et ideo
tiam precucurrit. Q au¬
tem nondũ natus de se¬
creto materni uteri pro¬
phetauit:. et expers lucis
iam testis est ueritatis:
hoc est intelligendũ : ꝙ
latens sub uelamine et
carne littere et redẽptorẽ
mũdo spũ predicauit:
et nobis dominũ deum
nostrũ quasi de quodã
legis utero proclama.¬
uit. Ergo quia iudei er¬

Expanded text:
ost illum sacrosanctum Domini natalem diem, nullius hominis nativitatem legimus celebrari, nisi solius beati Joannis Baptistae. In aliis sanctis et electis Dei novimus illum diem coli, quo illos post consummationem laborum, et devictum triumphatumque mundum in perpetuas aeternitates praesens haec vita parturiit; in aliis consummata ultimi diei merita celebrantur: in hoc etiam hac absque dubio causa, quia per hunc Dominus adventum suum, ne subito homines insperatum non agnoscerent, voluit esse testatum. Joannes autem figura fuit veteris Testamenti, et in se formam praetulit Legis: et ideo tiam praecucurrit. Quod autem nondum natus de secreto materni uteri prophetavit, et expers lucis jam testis est veritatis: hoc est intelligendum, quod latens sub velamine et carne litterae, et Redemptorem mundo spiritu praedicavit, et nobis Dominum nostrum de quodam Legis utero proclamavit. Ergo quia Judaei er