comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tabo ꝑ gratiam in
illis .⁊. excolam eos.
⁊ puros faciam ⁊mt̃
lat enim in nobis presentia maiestatis. si
latitudinem inueni̾t caritatis quanfamẽ
iñ nobis in nobis non nsi deusfacit. ⁊ ẽ
sensus nic̾ eos mambulabo .s. ꝑmonebo
eos ⁊ perseuerant᷑ prosicere fãnam et ero
dens iornm ⁊ ita bene faciam illis. ut¬

Expanded text:
tabo per gratiam in illis, id est excolam eos e puros faciam, et ilat enim in nobis praesentia divinae majestatis, si latitudinem invenerit charitatis, quam tamen in nobis non nisi Deus facit. Et est sensus: Inter eos inambulabo, id est promovebo eos, et perseveranter proficere faciam. Et ero Deus illorum
Abbreviated transcription (Latin):
udear deus. ⁊ ipsi erint michi popułꝰ.
.i. ita obedient michint nideantur merͣ⁊
non muidi. uel de corporali conuersatiõs
xp̃i m̃ter homines agit. ⁊ dicit xp̃e. in ha¬
bitaba in illis ⁊ mtꝰ eos mambrilab .i. cor¬

Expanded text:
dear Deus. Et ipsi erunt mihi populus, id est ita obedient mihi, ut videantur mei, et non mundi. Vel de corporali conversatione Christi inter homines agit; et dicit Christus, inhabitabo in illis, et inter eos inambulab
Abbreviated transcription (Latin):
est populus eius. ¶nde subdit. ⁊ ero illi do
unimis ⁊ ipsi erunt mchi populus ⁊ soeo.
mit eosseparari ab omni contanimatõe.
ut suscipiat eos in filios. uñ subdit

Expanded text:
est populus ejus. Unde subdit: Et ero illorum Dominus, et ipsi erunt mihi populus. Et ideo vult eos separari ab omni contaminatione, ut suscipiat eos in filios. Unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
betis sentire in uo¬
non artendit que sua sunt s nr̃a. in eo
ꝙ carnem assumpsit.⁊ sine peccato cum
eẽt peccata nr̃a suscepit.ita ⁊ nos ad eiꝰ
mitationem innicem oña nr̃a portomꝰ
Qui cum ĩ

Expanded text:
betis sentire in vonon attendit quae sua sunt, sed vestra, in eo quod carnem assumpsit, et sine peccato cum esset, peccata nostra suscepit, ita et nos ad ejus imitationem invicem onera nostra portemus. Qui cum i
Abbreviated transcription (Latin):
mysterium incar¬
nationis uel com¬
pletionem ui̾tatis.
asdhoc estis mortifi¬
iiis non pudeat
uos eẽ quia ip̃e est
qui ex mortus re¬
sarrexit auiiis uti¬
q simnns. ut modo
frustificemus deo.
qui penis fructifica¬
bannis morti sub
lege ⁊ nere modo
frustificamus deo
⁊ non olim. Cum
gra ꝑ fidem que
passiones ꝑ legem
etiam auste uitio
cebant membra .n.
ad mala oꝑa ita
ut fructificarent
tnorti .i. ut fac̾ent
pectantes int̾ficit ⁊ reos punit. in qua le¬
est in animo innouato que etiam hominẽ
facit spñalem ⁊ iõ rec̾te dr̃ lex sp̃c. ⁊ non¬
in precedenti similitudine tͥa sunt. uix Ang̃
similitudo ĩducta fuit. similit̾ tria .s. anima
peccatam. lex hoc solum hic diu̾sum est quod
iñ illa uir moritur ut a lege uir̃i solutamu¬
hermibat. cuiuelit. hic autem non peccatũ
s ipsa moritur poccato. In predictis namq
passionib ipsa anima mortuur que iam ser¬
dnĩt mente legidei quamuis ipse passiones
non dum mortue sint. quam diu carne ẜ¬

Expanded text:
mysterium incarnationis, vel per completionem veritatis, ad hoc estis mortifiisti cujus non pudeat vos esse, quia ipse est qui ex mortuis resurrexit, cujus utique sumus ut modo fructificemus Deo, qui prius fructificabamus morti sub lege, et vere modo fructificamus Deo, et non olim. Cum per fidem, quae, passiones per legem etiam auctae, vitio cebant membra nostra ad mala opera, ita ut fructificarent morti, id est ut facerent peccantes interficit, et reos punit. In qua leest in animo innovato, quae etiam hominem facit spiritualem, et ideo recte dicitur lex spin praecedenti similitudine tria sunt, scilicet similitudo inducta fuit, similiter tria, anima, peccatorum lex. Hoc solum hic diversum est, quod in illa vir moritur, ut a lege viri soluta mulier nubat cui velit; hic autem non peccatum, sed ipsa anima moritur peccato. Praedictis namque passionibus ipsa anima moritur quae jam servit mente legi Dei, quamvis ipsae passiones nondum mortuae sunt, quandiu carne s
Abbreviated transcription (Latin):
legis. Non pot̃ emin sacdos sie testam̃to
⁊ legẽ ⁊ p̃ceptis eẽ transeundum gͦ est
lex destruatur que non nisi suboa. Hec
ele. Qui cum non eẽt do tͥbu leuitica s
de tͥbu effraym electus est sacdos a dño.
reꝑbatis filiis hely dño dicente. Qui ho¬
norauit̾ me honorabo eum ⁊ qui mñhono¬
rauit̾ me mnhononus erit. IN quoat¬

Expanded text:
legis, non potest enim sacerdos sine testamento, et lege, et praeceptis esse. Transeundum ergo est lex destruatur, quae non nisi sub eo. Hiele, qui 247 cum non esset de tribu Levitica, sed de tribu Ephraim, electus est sacerdos a Domino, reprobatis filiis Heli, Domino dicente: Qui honoraverit me, honorabo eum; et qui me inhonoraverit, inhonorus erit. In quo
Abbreviated transcription (Latin):
enim qiͣ si leuiticum sacdotium consum¬
git. alius tranft̾tur enim sacdotium ⁊
quia enim siml ab eodem ⁊ sub eadẽ spõ¬
sione utraq data sut. ꝙ de pno dr̃ ne¬
cesse est ut de alto̾ mñtelligat᷑. ⁊ mito tͣns

Expanded text:
dicat: Si Leviticum sacerdotium consumgit alius, transfertur enim sacerdotium.quia enim simul ab eodem, et sub eadem sponsione utraque data sunt, quod de uno dicitur, necesse ut de altero intellig
Abbreviated transcription (Latin):
in eo tantum ꝙ pcc̃i orign̾alis mi̾to corru¬
ptibile corpꝰ aggrauat ip̃m animum. naͣ
uoͥ humane mentis qualem xp̃c assũpsit
que nullo pcc̃o potuit depuari solus ma¬
ior est deus pp̃ quid gͦ modico qͣm an¬
geli unnoratus dicatur aꝑuit cum ait.¬
pp̃ pas. mor. Minor gͦ angelis suit ñ pp̃
naturam hominis. s pp passionem mortis.
natura uo̾ hominis que mente rõuali
⁊ m̃tellectualo c̾aturas ceta̾s antecedit.
deus solus est maior. minor gͦ angelis fu¬
magnum de deo pr̃e dici si farma serui
maior est qua maiores nident᷑ angeli nec
recte cogitas nͦ attendis quem habeatlo¬
eum in reb humana natura quecondi¬
ta est ad ymagiñem cui tñ iniũria fc̃a
ñ carni suesolum. s etiammenti qũã
ge̾bat humanc deum pr̃em p̃forebat q̃
tota sine dubio fcema agnoscit᷑ serui qm̃
mara ẽ mors. nel qr cito transiit. Preue
surrexit sicut qui gustat breuit᷑ ciꝑit᷑
nati. uel ꝑ ominib hominib gn̾ali mor¬

Expanded text:
in eo tantum quod peccati originalis merito corruptibile corpus aggravat ipsum animum. Natura vero humanae mentis qualem Christus assumpsit, quae nullo peccato potuit depravari, solus major est Deus. Propter quid ergo modico quam angeli minoratus dicatur aperuit, cum aitis. Minor ergo angelis fuit, non propter naturam hominis, sed propter passionem mortis. Natura vero hominis quae mente rationabili et intellectuali creaturas caeteras antecedit, Deus solus est major. Minor ergo angelis fumagnum de Deo Patre dici, si forma servi major est, qua majores videntur et angeli; non recte cogitas, nec attendis quem habeat locum in rebus humana natura, quae condita est ad imaginem Dei: cui tamen injuria facta non carni suae solum, sgerebat humanae Deum Patrem praeferebat. Quae tota sine dubio forma agnoscitur servi, qumara est mors, vel quia cito transiit. Chryssurrexit, sicut qui gustat breviter experitur. vati. Vel pro omnibus hominibus, generaliter mor
Abbreviated transcription (Latin):
quila mater pris¬
cille fuit qui coad¬
iutores pauli fue¬
runt ⁊ romam ñ
ociose s ad confir¬
mationem roma
guntur hos autẽ¬
pati non abmisse
dicat subdens. qui¬

Expanded text:
quila vir Priscellae fuit, qui adjutores Apostoli fuerunt, et Romam non otiose, sed ad confirmationem Romanguntur. Hos autepati non abnuisse dicat
Abbreviated transcription (Latin):
tissima mulier fu¬
it et nobilissima
qne ecclesiam in
loco qui digrecit᷑
chencris sustenta¬
bat sia substantia
ea uo̾ tunc tempis
pro aliquo negotõ
romam profeeta ẽ
ꝑ quam forsan hãc
epystolam misit cõ¬
mendo dico ut susci¬
ꝑiatis eam in dño.
.i. pro domino dig¬
ne sanctis .i. ut dig¬
num est sanctos
atis digne sanctis
.i. ualde honeste ⁊
honorifice. ⁊ assi¬
statis ei .i. auxiliẽ¬

Expanded text:
tissima mulier fuit, et nobilissima, quae Ecclesiam in loco quae dicitur Cenchris sustentabat sua substantia. Ea vero tunc temporis pro aliquo negotio Romam profecta est per quam forsan hanc Epistolam misit. Commendo, dico, ut suscipiatis eam in Domino, vel pro Domino, digne sanctis, ut dignum est sanctos atis digne satis, id est valde honeste et honorifice; et assistatis ei, id est auxilie
Abbreviated transcription (Latin):
pro baptista alio¬
.i. meliore qͣm sit aliꝰ.
⁊ nou debes. Quis¬
enim baptista qͣn
bapti zatus est a panloͤ. nichil utiq illc
ħt a baptã. nichil tu. Quid añ .i. odargu¬
non accepisti ame. ad unum ur loqui. s
ame. ħ dicit cͣc illos qui cadem que ab a¬
pło acceꝑant anilientes domagistĩo psendo¬
apłornm głabantur qui ꝑ eloq̃ntiam se cõ¬
mendantes głam in se u̾tebant cum apłs
se contemptibilem uideri feca̾t ut gloriam

Expanded text:
pro baptista aliot meliore quam sit alius, et non debes. Qnim baptista, quabaptizatus est a Paulo? Nihil utique illi habet a baptista, nihil tu. Quid autem hic redargunon accepisti a me? Ad unum videtur loqui, sed a me? Hoc dicit contra illos qui eadem quae ab Apostolo acceperant, audientes de magisterio pseudoapostolorum gloriabantur, qui per eloquentiam se commendantes, gloriam in se vertebant, cum Apostolus se contemptibilem videri fecerat, ut gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
fomite ⁊ hoc ost.
xit me. occasione
tatur ⁊ sic peccatam fallit ꝑ mandatum.
Ex prohibitione namq ubi caritas defic̃
dessoerium mali crescit. quo añcto dultuis
dulcedine. fallax enim dulcedo est qͣ płes
atii naiores penarum amaritudines seꝯt᷑
bas te inimicus occidit armis tuis te intere¬
mit. Mandato enim tanquam gladio ar¬
matus eras ut iuimicum ocideres qd̾ ñ
uales si de te p̃sumis. Esto gͦ humilis nͨ
de te p̃sumias ⁊ poti̾s uince̾ ¶ide enim
ꝑuum dauid contͣ ingentem golỹam s ĩ
dei nomine p̃sumentem non ni mribus
suis tu uenis inqnĩt ad me cum clipeo. ⁊
lancea in nomine dei omnipotentis. sic om¬
nino ⁊ ñ alitͤ ꝑsternitur inimicus uel
nam dampnationem ꝑ duxit. Sẽ. ¶taꝙ

Expanded text:
fomite. Et hoc est, xit me. Occasione tatur, et sic peccatum fallit per mandatum. Ex prohibitione namque ubi charitas deficit, desiderium mali crescit, quo aucto dulcius fdulcedine. Fallax enim est dulcedo quam plures atque majores poenarum amaritudines sequuntur, bas te inimicus occidit, armis tuis te vicit, armis tuis te interemit. Mandato enim tanquam gladio armatus eras, ut inimicum occideres, quod non vales, si de te praesumis. Esto ergo humilis, non de te praesumas, et poteris vincere. Vide ergo parvum David contra magnum Goliam, sed in Dei nomine praesumentem non in viribus suis: Tu venis, inquit, ad me cum clypeo et lancea, ego in nomine Domini omnipotentis, sic omnino, et non aliter prosternitur inimicus. Vel ernam damnationem perduxit. VERS
Abbreviated transcription (Latin):
met ipsos pre¬
dicamus sed
dominum no¬
strum nosau¬
tem seruos
uestros per
ihesum quo¬
niam deus
qui dixit de
tenebris lu¬
cem splendes¬
cere ipse illu¬
xit incordib
nostris ad
illuminatio¬
nem scientie
claritatis dĩ
in faciem cri

Expanded text:
metipsos praedicamus, sed Dominum nostrum. Nos autem servos vestros per Jesum, quoniam Deus qui dixit de tenebris lucem splendescere, ipse illuxit in cordibus nostris ad illuminationem scientiae claritatis Dei in facie
Abbreviated transcription (Latin):
sic ninge. moneo nos snsciꝑe. s tameñ ego̾
ipse qui ita loquor c̾tus sum de uobis o fra¬
tres mei quoniam de hoc et uos ipsi nõn
solum ego ꝑlem estis dilectione q̃ua neli¬
tis bonum ⁊ repleti scientia qua possitis
ignoscere ommi scientia neteris ⁊ noue le¬
gis ita repleti estis hñs duobus ut possitis
nisi culpa remaneat ur̃a monere nos ut
ꝓuocat eos ad meliora more exhortantis. Qui
enim uidet se laudari laborat ut ueta sint
que dicuntur. Unde nec dicit eos se docere
s monere .i. non dicit ut se doceant s me

Expanded text:
sic junge, moneo vos suscipe, sed tamen, et ego ipse, qui ita loquor, certus sum, de vobis, o fratres mei, de hoc, quoniam, et vos ipsi, non solum ego, pleni estis dilectione, qua velitis bonum, et repleti scientia, qua possitis cognoscere, omni, scilicet veteris et novae legis, ita repleti estis his duobus, ut possitis, nisi culpa vestra remaneat monere vos, ut rovocat eos ad meliora more exhortantis. Qui enim videt se laudari, laborat ut vera sint quae dicuntur. Unde nec dicit eos se docere, sed monere, id est non dicit ut se doceant, se
Abbreviated transcription (Latin):
non est si ñ ita ẽe cognoscir. ⁊ iõ cognos¬
cat. qr do. sunt man. Si quis aut̃ hec
igno. ignorabitur non de omnib que
sint illi plectendi qui non ualent disc̾¬
ne̾ meffabilem tͥuitatis nnitatem. pn¬
norant que subtilissime disseriitur¬

Expanded text:
 est, ita esse cognoscit. Et ideo cognoscat quia Domini sunt mandata. Si quis autem haec ignorat, ignorabitur. Non de omnibus quae sint illi plectendi, qui non valent discernere ineffabilem Trinitatis unitatem. Puloriant
Abbreviated transcription (Latin):
loqui coge̾t ut mulieres taceant in ecc̃a
ut ommia honeste ⁊ secundum ordies
renocat inquietos. tanto ad seditiõm
faciliores. quanto sibi uidebant᷑ spirita
excellere. cum suꝑbiendo cuncta tͣbarẽt.

Expanded text:
loqui cogeret, ut mulieres taceant in Ecclesia, ut omnia honeste et secundum ordinem reuocans inquietos tanto ad seditionem faciliores, quanto sibi uidebantur spiritu excellere, cum superbiendo cuncta turbarent.
Abbreviated transcription (Latin):
ales qui non sunc
ꝓph̃e quia ñ habẽt
añ ignorat ħ ẽẽ mandata dei ⁊ ñ ult
credere ẽẽ mandata dei ignorabr̃ a dõ¬
dest̾matos ut in enangelio legit᷑ dñs
dictirons malis nescis nios .i. non noui
uos eẽ meos uł int̾ p̃destiñatos. Et¬
Am recte qui nescit domini ẽẽ que dicit a¬
płs. ⁊ ip̃e a domino ignorabẽ in dic
iuditii. uł ita. Siquis ⁊ c̾. Golidam
uult eẽ apłs scientiam spũalium que
docet ⁊ spñalit̾ debe̾ intelligi sciens ait.

Expanded text:
ales qui non sunt prophetae, qui non habent  ignorat haec esse mandata Dei, et non vult credere esse mandata Dei, ignorabitur a Ddestinatos, ut in Evangelio legitur, Dominus dicturus malis: Nescio vos , id est non novi vos esse meos, vel inter praedestinatos. Et recte qui nescit Domini esse qui dicit Apostolus, et ipse a Domino ignorabitur in die judicii. Vel ita: Si quis, etc., solidam vult esse Apostolus scientiam spiritualium quae docet, et sp
Abbreviated transcription (Latin):
meam s ad utilita¬
tem nrãm dicitur.
t autem ⁊ c̾. ħ
dicit occasione illiꝰ
sententie quam i
domimis in edifi¬
cationem ⁊ ñ inde¬
strustionem. s tñ
ulciscar. uideret᷑
emin illis sõ debe̾
blandiri quia po¬
testatem accepit
iñ edificationem
men hoc dicens exi¬
stimor tanquam
quoniam reuera
parsentia autẽ cor¬
ꝑis est infirma ñ
andens exercẽ mfꝰ¬

Expanded text:
sed ad utilitatem vestram dicitur. Ut autem, etc. Hic dicit occasionem illius sententiae quam ibDominus in aedificationem et non in destructionem, sed tamen ulciscar. Videretur enim illis ideo debere blandiri, quia potestatem accepit in aedificationem,men hoc dicens, existimor tanquam quoniam revera Praesentia autem corporis est infirma, non audens exercere sev
Abbreviated transcription (Latin):
g dicemus ad her:
dicemus ad ħ: bñ¬
ficia dei aspicientes:
hoc utiq ꝙymillus
nobis nocere. Si ã
deus ꝑnobis est ut
p̃dictum est p̃desti¬
nando ñ existẽtes
stificando peccatores
glorificando morta
ut plus ꝑmie corpꝰ¬
rare s añmam ĩ¬
uictam educit au
qui pret᷑ alia etiã
filium ꝑ nob̾ dedit
⁊ hoc est qui etiapi
consubstantiali
omnb et̾iam pͥ¬
didit illum. et si
filium dedit ꝑ nob̾
senti iusticiam ⁊¬

Expanded text:
 dicemus ad haec, id dicemus ad haec, beneficia Dei aspicientes, 43 hoc utique quod nullus nobis nocere? Si enim Deus pro nobis est, ut praedictum est praedestinando non existentes, stificando peccatores, glorificando mortalut plus perimere corpuiare, sed animam invictam educit auxqui praeter alia etiam Filium suum pro nobis dedit. Et hoc est, qui etiam consubstantiali, omnibus, etiam pedidit illum; et si Filium dedit pro nobaesenti justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
sat᷑. ude ⁊ mendax dicebatur ꝙ modo pͣ¬
gat oftendens se non leuit᷑ s ex confiliote¬
cisse᷑ non mentitum ẽẽ quia ñ erat in ite¬
tione sua cum illud dixit alit̾ face̾. TIõ au¬
est enim iidieandus mendax qui dicit
falsim ꝙ putat uerum. quia quantum
in se est̾ non fallit s faluitur. Ocͣe mẽ¬
titur ille. qui dicit nm ꝙ ꝑuitat falsimi.
necille ẽ hiber amendatio᷑ qui ore nesciens:
cegitout sit aput me est ⁊ nou .i. ut p̃po¬
nͥam uoluntatem utilitati. quasi non est

Expanded text:
s Unde et mendax dicebatur, quod modo purgat, ostendens se non leviter, sed ex consilio fecisse, nec mentitum esse, quia non erat in intentione sua cum illud dixit aliter facere. Non est enim judicandus mendax qui dixit falsum quod putat verum, quantum in se est, non fallit, sed fallitur. Contra, mentitur ille qui dicit verum quod putat falsum: nec ille est liber a mendacio, qui ore nesciens cogito? Ut sit apud me, est et non, id est ut praeponam voluntatem utilitati. Ambrosius
Abbreviated transcription (Latin):
ausio eorum erat timor unius dei et cogni¬
tio p̃uaricationis ⁊ ꝙ p̃naricatores ip̃i¬
us legis innenti sunt non ad ꝑnitiem.
s ad ntilitatem ualuit eis qui cͥdidu̾nt.
cognitio enim maioris egritudinis et de¬
sic assueti duceremir in eam .i. tam bonã
fidem quc temꝑe xp̃i. renclanda erat ubi
multa aꝑta sint. que prius obscum erat
quia occulta fuit fides in antiqnis. que fi
su gennisse ꝑ quam posset credere deo. s
agnoscat ꝑ grãm a deo unĩcuiq reuelatã
et si ante reuelationem fidei hanc prescͥp¬
tam utilitatem lex tantum habint. quid
Itaq lex fu . pe. nr̃¬
dagogus nr̃
nos quasi pueros
ab illicitis compri¬
mens ⁊ adrecta di¬
rigens timore pe¬
narum. pedagogꝰ
enim ꝑmilis assig¬
natur. ut lasciuiens
refrencturetas et
it᷑ corda dum tenera
studiis crudit᷑ iñfantia ⁊ metu pene coħ̃¬
cita p̃ꝑatur ad maiora ⁊ hoc ip̃m pedago
gi nomen sonat compositum ab eo quod
pueros agat .i. dncet. Lex gͦ ppło lasciui¬

Expanded text:
usio eorum erat timor unius Dei et cognitio praevaricationis, et quod praevaricatores ipsius legis inventi sunt, non ad perniciem, sed ad utilitatem valuit eis qui crediderunt. Cognitio enim majoris aegritudinis et desic assueti duceremur in eam, scilicet tam bonam fidem quae, tempore Christi revelanda erat, ubi multa aperta sunt quae prius obscura erant, quia occulta fuit fides in antiquis, quae fidsu genuisse, per quem posset credere Deo, sed agnoscat per gratiam a Deo unicuique revelatam. Augustinus Et si ante revelationem fidei, hanc perscriptam utilitatem lex tantum habuit, quid Itaque lex fuit pedagogus noster, nos quasi pueros ab illicitis compret ad recta dirigens timore pieron. Pedagogus enim parvulis assignatur, ut lasciviens refrenetur aetas, et  corda, dum tenera studiis eruditur infantia, et metu poenae coercita, praeparatur ad majora. Et hoc ipsum nomen paedagogi sonat compositum ab eo quod pueros agat, id est ductet. Lex ergo populo lascivi
Abbreviated transcription (Latin):
credidit deo dicẽt
finis est ommiꝰ cͣms.
⁊ si milla signa ui¬
deret diliiiii a deo
enim credebat ꝙ
non uidebat q̃d
metuens fab̾cauit
archam ꝑ quam
.s. fidem nel archã
pͥnabilem ostc̃dit
minidum cuua
dum uideret eam
fabricari ñ credi¬
dit. ⁊ ip̃e noe est
instĩtitus heres
iusticie que ꝑ fidẽ
est .i. fuit iustus
ex fide sent prẽs
sui nisi enim iustꝰ
esset: hoc et deus
ñ p̃cepisset. Eide
⁊ c̾. hicad pres in¬
deorum desçendit
ostendens in eis
originem. ⁊ pon
exempsum de a¬
braham dicensita.

Expanded text:
credidit Deo dicenti, finis est omnis carnis, et si nulla signa videret diluvii. Adeo enim credebat quod non videbat, quod metuens fabricavit arcam per quam fidem vel arcam, damnabilem ostendit mundum, quia, dum videret eam fabricari, non credidit. Et ipse Noe est institutus haeres justitiae, quae per fidem est, id est fuit justus ex fide, sicut patres sui. Nisi enim justus esset, hoc ei Dominus non praecepisset. Fide, etc. Hic ad patres Judaeorum descendit, ostendens in eis,originem, et ponit exemplum de Abraham dicens ita:
Abbreviated transcription (Latin):
de qui uoca¬
tur abrahã
obediuit in
locum exire
quem accep¬
turuserat
in heredita.¬
tem ⁊ exiĩt
quirentib se quid
gͦ ei lex. ⁊ notand̾
ꝙ sine hac fide ne¬
mo unqͣm potuit
saluari. hec tamen
fides non sufficit
ad salutem. fide a
lnid exemplum po
ponso accepto a dõ
de hiis que adhuc
non uidebantur.¬

Expanded text:
de, qui vocatur Abraham obedivit in locum exire, quem accepturus erat in haereditatem: & exiit quirentibus se. Quid ergo ei lex? Et notandum quod sine hac fide nemo unquam potuit salvari. Haec tamen fides non sufficit ad salutem. Fide. Aliud exemplum ponponso accepto a Deo, de his quae adhuc non videbantur
Abbreviated transcription (Latin):
uersamini
ut siuecum
uenero ⁊ui¬
derouos sii
absens audi¬
am de uobis
quia statis
in uno spi¬
ritu unani¬
mes collabo.¬
rantes fidĩ
euuangelii

Expanded text:
uersamini, ut siue cum uenero et uidero uos, siue absens audiam de uobis, quia statis in uno spiritu unanimes, conlaborantes fide euangelii
Abbreviated transcription (Latin):
ambiguum est quia
fortitan stat qui puta¬
tur cadere. uelstio do¬
mino stat aut cadit¬
quia qua conscientia
edat nel non edat¬
deus usdex est cum̃s
seruris esti stabit añ¬
eulpabilis est si tam̃
deuotione hoc agit¬
nel ita. stabit autẽ
quamins deoninib
regeneratis et pie niuentib loqueret apłe
dicens seruum alienum. continno tamer
respexit ad predestinatos cum ait. stabit aũ
hoc p̃destinatus dicit. ⁊ ne sibi stare arrogent.
subdit. potens est enim deus statuere illum
de quo milli est ambiguum. ꝑ hoc antem ꝙ
ait. stat ant cadit. ostentlit se nescire quo
ansmoille se agat in dubiis cum uo̾ addit
stabit aut̃. hic ninuit ꝙ ambigua debemus
in meliorem ꝑtem uertere. ⁊ plus salutem ꝙͣ
mortem reorum optare. et in futuro spem
boni habere. ⁊ si alit̾ sit in presenti nam auiꝰ
non omnia de generib ciborum agens ħ
dicit ꝙ alii omni alii aliquo certo tempore
abstinent. et utrumq recte posse fieri dicit.

Expanded text:
ambiguum est, quia forsitan stat qui puttur cadere; vel, suo domino stat aut cadquia qua conscientia edat vel non edateus judex est, cujus servus est. Stabit aculpabilis est, si tamen devotione hoc agitel ita: Stabit autem, quamvis de omnibus regeneratis, et pie viventibus loqueretur Apostolus, dicens servum alienum, continuo tamen respexit ad praedestinatos cum ait, stabit autem, hoc de praedestinatis dicit. Et ne sibi stare arrogent subdit: Potens est enim Deus statuere illum, de quo nulli est ambiguum. Per hoc autem quod ait, stat aut cadit, ostendit se nescire quo animo ille se agat in dubiis. Cum vero addit, stabit autem, hic innuit quod ambigua debemus in meliorem partem vertere, et plus salutem quam mortem reorum optare, et in futuro spem boni habere, etsi aliter sit in praesenti. Nam aliunon omnia, de generibus ciborum agens; hic dicit quod alii omni, alii aliquo certo tempore abstinent, et utrumque recte posse fieri dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
ea iusticia quia po¬
tius condempnat¬
et sub peccato con¬
clidit et hoc est ꝙ¬
dicit. s conchusit
scriptura .i. lex ip̃a.
omnia sub peccato. lex dicit scriptura qr
manens est. ⁊ scripta uel iõ qiia non dat
sp̃m uiuificantem. s tantum est scͥpt᷑a
et hec conclusit omnia sub peccate .i. ude¬
os omnino clansit sub peccati dominio.
uicti enim concupiscentia etiam ipsiꝰ
mandati transgͥssione rerfc̃i funt. uel
conclusit omnia sub peccato .i. ostendit
omnes homines conclusos eẽ sub peccato.
Non est enim lex data ut peccatam anf¬
ret. s ut sub peccato omnia conclusa
ostende̾t. Data est lex ut egrum de mor¬
bo conuince̾t. qui sibi samis usdebatur ut
peccata demonstrarent᷑ non ut anf̾rent᷑
data est ut inuenitet se homo non ut
morbus sanaret᷑. s ut p̃uaricatione mor¬
bo crescente medicus quereret᷑. Qui gͦ
negat egͥtudinem suam. suꝑ fluum indi¬
cat saluatorem. gͦ ⁊ in creatura nr̃a cre¬
atorem landemus ⁊ pp̃ uitium ꝙ nobis

Expanded text:
ea justitia, quia potius condemnet sub peccato concludit. Et hoc est dicit: Sed conclusit Scriptura, id est lex ipsa, omnia sub peccato. Lex dicitur Scriptura, qui manens est, et scripta, vel ideo quia non dat spiritum vivificantem, sed tantum est Scriptura. Et hoc conclusit omnia sub peccato, id est Judaeos omnino clausit sub peccati dominio. Victi enim concupiscentia, et ipsius mandati transgressione rei facti sunt. Vel, conclusit omnia sub peccato, id est ostendit omnes homines clausos esse sub peccato. Non est enim lex data ut peccatum auferret, sed ut peccato omnia conclusa ostenderet. Augustinus Data est lex ut aegrum de morbo convinceret, qui sibi sanus videbatur, ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Data est ut inveniret se homo, non ut morbus sanaretur, sed ut praevaricatione morbo crescente, medicus quaereretur. Qui ergo negat aegritudinem suam, superfluum judicat Salvatorem. Ergo et in natura nostra Creatorem laudemus; et propter vitium quod nobis
Abbreviated transcription (Latin):
sic deus disposuit ut homines nota sua et
legis infirmitate accelerarent ad gratrã
⁊ c̾dendo promissa consequerent᷑. Lex gͦ
data est ut grã quereret᷑ grã data est ut
lex impleretur: nec enim suo nitio nor
implebatur lex. s uitio prudentie cͣnis
quod uitium ꝑ legem demonstrandum
et ꝑ grãm fuit sanandum. Pxius aũ¬
Qius aut̃ spetialit agit osten¬
dens quam utilita

Expanded text:
sic Deus disposuit, ut homines vota sua et legis infirmitate accelerarent ad gratiam, et credendo promissa consequerentur. Lex ergo data est ut gratia quaereretur, gratia data est ut lex impleretur. Nec enim suo vitio non implebatur lex, sed vitio prudentiae carnis: Quod vitium per legem demonstrandum, et per gratiam fuit sanandum. Prius autJudaeis specialiter agit ostendens quam utilita
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus ue¬
bis memori
ami facienteᷤ¬
sine int̾mis¬
sionememo¬
res operisfi¬
boris ⁊ cari¬
tatis ⁊ susti¬
nentie spei
domininr̃i
deum et pa¬
trem nr̃m

Expanded text:
omnibus vobis, memoriam vestri facientesine intermissione, memores operis fiboris et charitatis et sustinentiae spei Domini nostri Deum et Patrem n
Abbreviated transcription (Latin):
rographum uel decretum tulit de me¬
dio omnium .i. de comimini. ut nuł¬
lus credentuum uel cyrographum ti.¬
meret uł ultra legem obseruaret. tulit
dico. affigens illud decretum cruci
ut iam cesset. cum ominia sacrificia
legis carnalia in oblatione in agni st̃
adimpleta. Qus gͦ ulud restituit: qͣ¬
nullus debet restituere.⁊ ficut nos a
lege ⁊ a legis p̃naricatione libauit᷑.
sic ⁊ pr̃es antiquos ab inferno libera¬
uit. nequis putet eos ꝑ legem salna¬
tos ⁊ hoc est ꝙ subdit. et̾ ip̃e exspoliãs
pͥncipatus inf̾uales: ⁊ potestates au¬
ferendo abraham. ysaac ⁊ cetosuistos.
tͣduxit suos .i. longe ab hoc regno ad ce¬
lum diixit ip̃e dico prnis confident᷑ .i.
cum magna fidutia. cum speuictorie
ut deus homo sine peccato. triumphãs

Expanded text:
irographum, vel decretum, tulit de medio omnium, id est de communi, ut nullus credentium vel chirographum timeret, vel ultra legem observaret. Tulit dico, affigens illud decretum cruci, ut jam cesset cum omnia sacrificia legis carnalia in oblatione veri Agni sunt adimpleta. Quis ergo illud restituit? qNullus debet illud restituere, et sicut nos a lege et a legis praevaricatione liberavit, sic et patres antiquos ab inferno liberavit, ne quis putet eos per legem salvatos. Et hoc est quod subdit, et ipse exspolians principatus, infernales. Et potestates, auferendo Abraham, Isaac et caeteros justos, traduxit, suos, id est longe ab hoc regno ad coelos duxit, ipse dico, prius confidenter, id est cum magna fiducia, cum spe victoriae, ut Deus homo sine peccato, triumphans, id
Abbreviated transcription (Latin):
s palam. siqnis enim ꝑfectionẽ eccłie
respicit. aꝑte indet᷑ antiquus hostis uic¬
tus. tͥ inphans dico. nñ semeripo obla¬
to non alio sacͥficio morte quippe sua u¬
no urssimo sacͥficio ꝑ nobis oblato quic¬
quid culparum erat᷑ unde nos principa¬
tus ⁊ potestates ad luenda supplitia iure
abolus ext̾is potestatem dominice cͥnis
occidende. inde int̾ior quanos tenebat
potestas eius octisa est. Uel ita abillolo
molati eorographum.i. memoeiam
deleuit deus qñ peccatum pͥmiꝑentis
ꝑ sangninem xp̃i abluit. ⁊ illa memoria
erat contraria nobis. s iꝑam tulit de me¬
dio affigens c̾ti. uel eyregraphum dicit

Expanded text:
s enim perfectionem Ecclesiae respicit, aperte videtur antiquus hostis victus. Triumphans, dico in semetipso oblato, non alio sacrificio. Morte sua quippe uno verissimo sacrificio pro nobis oblato, quidquid culparum, unde nos principatus et potestates ad luenda supplicia jureabolus exterius potestatem Dominicae carnis occidendae, inde interior qua nos tenebat potestas ejus occisa est. Vel ita, ab illoc locviolati chirographum, id est memoriam, delevit Deus quando peccatum primi parentis per sanguinem abluit, et illa memoria erat contraria nobis, sed ipsam tulit de medio affigens cruci. Vel chirographum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
non solum ana. msi hec ⁊ alia tolleret᷑.
ñ mͦ lib̾aremur a morte. uł inferno cũ
s peccati. Innocens enim̃dum octsõr
eos exspoliauit. illarum abluendo pc̃ca
ex spolians iñcinam traduxit pͥncipatꝰ
⁊ potestates .i. ab ecc̃a ext̾mmait ne
fidelib noce possent ut ante ip̃e dico pꝰr
tia sue maiestatis. uł secundum aliam¬
hoc loco mortalitas intellig̾i iuxta illud
testates tne ꝑ hane mortalitatem dña¬
bant᷑ dr̃ exemplasse. quia iñ se ip̃o capi¬
te nr̃o p̃biut̃ exemplum ꝙ ĩ toto eiꝰ cor
pe .i. eccłia ex diabon pocestate liberãda
potestates. ubi uincutur muisibiles
cupiditates. fuso emiti sangnine sint cul¬
pa omnism culpatum cyro pha dele¬
tasunt. quibus debitores cumneum
dunt a drabolo antea tenebantur. Uñ
quipmultis effandetur. Et quiã hec
om̃na in xp̃o nobis donata sunt ergo
deiceps. NLeme uoi uudicet .i. dam

Expanded text:
non solum alia. Nisi hoc et alia tolleret, non liberaremur a morte, vel inferno. Dum sed peccati. Innocens enim dum occiditur, eos exspoliavit illarum abluendo peccata. Et exspolians, inquam, traduxit, principatus et potestates, id est ab Ecclesia exterminavit, ne fidelibus nocere possent, ut ante. Ipse dico post ntia suae majestatis. Vel secundum lihoc loco mortalitas intelligitur, juxta illud,testates quae per hanc mortalitatem dominabantur dicitur exemplasse, quia in seipso capite nostro praebuit exemplum, quod in toto corest Ecclesia ex diaboli potestate liberanda,potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt a diabolo antea tenebantur. Unde: Qui pro multis effundetur. Et quia haec omnia in Christo nobis donata sunt, ergo deinceps nemo vos judicet, id est
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam
quidem po¬
suit deus
in ecclesia
primum a¬
postolos. se¬
cundo pro¬
phetas ter¬
cio doctores
deinde:uir¬
tutes. exin¬
de gratias
curationũ.¬

Expanded text:
quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum apostolos, secundo prophetas, tertio doctores, deinde virtutes, exinde gratias curationu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ fit si male sehñt¬
miłr hortare ut so¬
briĩ sint quia iuẽ¬
gredi mimo ꝑmp¬
tior solet eẽ ad lap¬
sum. iõ sambribus
retinatuns contini
iubetur. ut infre¬
nata diuinis legi¬
bns gubernetur

Expanded text:
 fit si male habmiliter hortare ut sobrii sint, quia juvengredi, imo promptior solet esse ad lapsum: ideo salubrius retinaculis contineri jubetur, ut infrenata divinis legibus gubernetur
Abbreviated transcription (Latin):
grauitate
uerbum sa¬
num irrep̃¬
hensibile ut
hiis qui ex
aduerso est
uereatur ni¬
chil habens
exigant. ⁊ filios su¬
os diligant. nõ mͦ
carnali. s etiam spũ¬
ali amore. doceant
suis imꝑare deside

Expanded text:
grauitate: uerbum sanum inreprehensibile : ut is qui ex aduerso est uereatur nihil habens exigant, et filios suos diligant non modo carnali, sed etiam spirituali amore. Doceant suis imperare deside
Abbreviated transcription (Latin):
Dieseium domint¬
i. dies iulicii in
quo secreta patẽt.¬
dec larabit unins¬
uiusq opus. hic¬
ẽst dies hominis ꝑ
mitu suo agent̾is.¬
tiis setundũ mui

Expanded text:
Dies enim Domiest dies judicii, in quo secreta patedeclarabit cujusque opus. Hiest dies hominis pro nutu suo agentismini, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
euim tͥa idificant contemptores seculi qͥ
aurum enium elificant in concemplatõe
dei ⁊ amore. argentum. in dilectione ꝑro¬
xiii lapides preciosos in oꝑib bonis qͦ nõ
consimiunt᷑ abigne. s nchil uł parum
ñ rapit. reb tamen intͥmitati concessis
ali qua dilectione iherent. qui ẜ suos a¬
mandi ħ modos diutins ut ligna. uł minꝰ
ut fenum uł minimum ut stipula. ignẽ

Expanded text:
enim tria aedificant contemptores saeculi, qui Aurum enim aedificant, in contemplatione Dei, argentum in dilectione proximi, lapides pretiosos in operibus bonis, quae non consumuntur ab igne, sed nihil vel parum non rapiant, rebus tamen infirmitati concessis aliqua dilectione inhaerent. Qui secundum suos amandi haec modos, diutius ut lignum, vel minus ut fenum, vel minimum ut stipula ignem
Abbreviated transcription (Latin):
de poshunt acciꝑa seciuarium rerum ꝙͣ¬
mĩ licite concessarum tales eupititates
ut amitti siñe amirti sine dolore passĩt
Qui gͦ adhuc amant seculatiã ⁊ negotis
t̾renis implicati sunt ⁊ dediti sunt uin̾¬
culis quilausdam ⁊ affectionib carnis. do¬
mib sis coniugibus. possessionib ⁊ tam̃
xp̃iani sunt .i. auC coreorum ñ recedata¬

Expanded text:
de possunt accipi saecularium rerum, quamvis licite concessarum tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Qui ergo adhuc amant saecularia, et negotiis terrenis implicati sunt, et dediti sunt vinculis quibusdam et affectionibus carnis domibus suis, conjugibus, possessionibus, et tamen Christiani sunt, ita ut cor eorum non recedat
Abbreviated transcription (Latin):
dabo tibigentes ⁊ c̾ Itaq iñ illo impleta ost¬
ꝓmilsio quadictum ẽ abrcho. pẽem multa¬
tum gentium posni te. ⁊ item in semine
dictum est non est fcã ꝑ legem s ꝑ isticiã
fidei ꝑ quam bñdicantur homines ⁊ sut
fiuiĩ abrahe. Seqͣ. Si enim ⁊ c̾. dixit ꝑ iusti¬

Expanded text:
etc. . Itaque in illo est impleta promissio qua dictum est Abrahae: Patrem multarum gentium posui te . Et item: In seminedictum est, non est facta per legem, sed per justitiam fidei, per quam benedicuntur homines, et fiunt filii Abrahae. S
Abbreviated transcription (Latin):
uos romani facitis. ut qui contendñt¬
tum deo nolentes pm̃itere cum ip̃e mł¬
tis modis ad pñiam uocet. ⁊ qui non
acquieseunt ui̾tati. cum eis dr̃ cred
aut̃ iniquitati .i. impuuitati. diffiden¬
tes de inditio futuro. hiis in quam talib
⁊ interim añ iuditium post carnis ab¬
solutionem ent eis. Oribulatio ⁊ an¬
gustia in amma

Expanded text:
vos Romani facitis, vel qui conum Deo nolentes poenitere, cum ipse multis modis ad poenitentiam vocet. Et qui non acquiescunt veritati, cum eis dicitur: Credunt autem iniquitati, id est impunitati diffidentes de Dei judicio futuro. His, inquam, talibuset interim ante judicium post carnis absolutionem erit eis tribulatio et angustia, in anima
Abbreviated transcription (Latin):
s magis nomine¬
tur in nobis ac̾tio
gratiarum nec de¬
bent illa nominari
Hoc enim scitote
mentis bone ⁊ etiã
mñtelligentes quod
scripture inde dñt
ꝙꝑ omns fornicator
aut mimundus aũ

Expanded text:
 magis nominetur in vobis actio gratiarum. Nec debent illa nominari. Hoc enim scitote mentis ratione, et etiam intelligentes quod Scripturae inde dicuntur, quod omnis fornicator, aut immundus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽquans auaritiam
ydolatrie. quia il¬
lum auarum sig¬
nificat cuuis dens
ideo auaritia equa¬
ta est ydolatrie qr
sicut ydolatria dĩ
honorificentiam n¬
surpat. et sibi nẽ¬
dicat. ita anarus
res dei quas mut
seruire indigenti¬
bus usurpat sibi ⁊
recondit. uel auarꝰ
hic accipit᷑ adult᷑.
qui sibi res alienas
ufurpat .i. alienã
uxorem. nemo. qͣi
bebunt regnum dĩ.
mouosseducat ꝑ¬
mittens impuni
anibus u̾bis. om̃s
eorum rõnes sunt

Expanded text:
equans avaritiam idololatriae, quia illum avarum significat, cujus Deus ideo avaritia aequata est idololatriae, quia sicut idololatra Dei honorificentiam usurpat et sibi vindicat, ita avarus res Dei quas vult servari indigentibus, usurpat sibi et recondit. Vel avarus hic accipitur adulter qui sibi res alienas usurpat, id est alienam uxorem. Nemo, quasbebunt regnum Dei, mo vos seducat, promittens impunitanibus verbis, omnes eorum rationes sunt
Abbreviated transcription (Latin):
bonum est ⁊ beneꝑ lacens etiam illis qui
intelligunt. ⁊ exꝑti sunt. ⁊ ꝑfecta in oĩ
bonitate ut nichil sit meluis. Et nota
quod uoluntas dei dicitur sine ipsa qua
milt tiric in deo dens est. fiue illud quod
uult. hic antem accipitur dei uoluntas
qua ut que semꝑ impletur que bene¬
placitum dei uel dispositio interdum ap¬
pellatur. de quo ꝑpħa ait. omnia quecũ¬
q uoluit fecit ⁊ apostolus. uolantati
enis quis resistet: Omnna ergo bonaque
fiunt dens fieri uult. trorum ipse au¬
ftor est. mara uero non urlt fieri. nec
tamen uult non fieri. Si enm uellet
non fieri et fierent: uoluntati eius aliqͥ
resisteret. s tantum ea fieri p̃scit. p̃tea

Expanded text:
bonum est. Et beneplacitis illis qui bonum est. Et beneplacitis illis qui intelligunt et experti sunt. Et perfecta in omni bonitate, ut nihil sit melius. Et nota quia voluntas Dei dicitur, sive ipsa qua vult quae in Deo Deus est, sive lt: hic autem accipitur Dei voluntas qua vult, quae semper impletur, quae beneplacitum Dei vel dispositio interdum appellatur. De qua Propheta ait: Omnia quaecunque voluit fecit , et Apostolus: Voluntati ejus quis resistit? . Omnia ergo bona quae fiunt, Deus, fieri vult, quorum ipse auctor est, mala vero non vult fieri, nec tamen vult non fieri. Si enim vellet non fieri, et fierent, voluntati ejus aliquid resisteret; sed tamen fieri ea praescit. Praeterea
Abbreviated transcription (Latin):
si emm̃ corpus quo
inferiore tancinam
mento utitur ani¬
usus ⁊ rectus ad deũ¬
est mnultomagis ani
ma ipsa fit sacrifici¬
uin cumigne diuini¬
amoris accensa. for¬
mam concupiscentie¬
secularis amittit
istis deformati quia ĩ eo ꝑtim est amis¬
sa ymago dei. Nam si non amisisset homo
ymaginem. ⁊ rursum si totam amisiss
illo reformari a quo formata est. None¬
min reformare sc ipsam potest sicut potu
iñ hiis quesemꝑ proficunt. et inea q̃
ante sunt se extendunt nonum hominẽ
xp̃m iutatites. Unde subdat. Reforma¬
mini dico in nouitate sensus nr̃i uel
peccata. renonamini ad modum noui
hominis. ⁊ nota ꝙ hic est generalis pro¬
hibitio ⁊ genalis uissio. prohibitio enĩ
cupiscere. hoc ad diligere. Illud ad con
mim. non concupiscendo enim netusta
te exspoliamur. et cliligendo nouitate
iñluiur. ad har ntiq reformaminiut
m nobis ipsis exꝑimento probetis que sit
nolintas dei .i. trid deus nelit. que uo¬
ĩmitas est bona quia quicquid deus uult

Expanded text:
Si ergo corpus quo inferiore tanquam mento utitur aniusus refertur ad Deuest, quanto magis ima ipsa sit sacrificium, cum igne divinamoris accensa, formam concupiscentiecularis amittit,istis deformati, quia in eo partim est amissa imago Dei. Nam si non amisisset homo imaginem Dei, et rursum si totum amisisset, illo reformari, a quo formata est. Non enim reformare se ipsam potest, sicut potuiin his qui semper proficiunt, et in ea quae ante sunt, se extendunt, novum hominem Christum, imitantes. Unde subdit: Reformamini, dico, in novitate sensus vestri, vel peccata reformamini ad modum novi hominis. Et nota quod hic est generalis prohibitio, et generalis jussio; prohibitio enim cupiscere, hoc ad diligere; illud ad contnum. Non concute exspoliamur et diligendo novitate induimur. Ad hoc utique reformamini, ut in vobis ipsis experimento probetis quae sit voluntas Dei, id est quid Deus velit, quae voluntas est bona, quia quidquid Deus vult
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionem operans
nichil oꝑaretur nisi ip̃a dilectio dei distam¬
deretur in nobis ꝑ spm̃ scm̃. nec ipsa fides
eẽt in nobis msi deus eam daret. Ex fide
gͦ nos dicit ũstificari quod ipsa prima est
ex qna impetrantur cetera ex fide tustifice¬

Expanded text:
dilectionem operans, nihil operaretur, nisi ipsa dilectio Dei diffunderetur in nobis per Spiritum sanctum, nec ipsa fides esset in nobis, nisi Deus eam daret. Ex fide ergo nos dicit justificari, quia ipsa prima est, ex qua impetrantur caetera. Ex fide justifice
Abbreviated transcription (Latin):
ctus iñ quo michi bñ complacui tiue cta¬
rificatio longe ante ꝑ propbam predc̃a¬
est iñ psõ ubi ait. filius mens es tu .e. lx
illud loquntus est pr̃ de genosa xp̃i nati¬
uĩtate quemad̾m ⁊ in alio loco de ponti¬
ficatu enis dicit dens pr̃ tu tamdignus
essnc̾dos .s. docens ⁊ orans. ⁊ offerens ⁊ hoc
in et̾mim non ad tempus ut aaron ⁊ ħ
temꝑalis fint̃ scͥꝑtura subticente. initiũ
⁊ finem eius iute. in figura xp̃i quĩ ca¬
ret initio ⁊ fine.⁊ sicut ille obtulit in
pane ⁊ uirio ⁊ semel. sio ⁊ xpp̃c sub spetie
panis ⁊ uĩni corpus ⁊ sangum̃em sim
dastipulis dedit. Sac̾dos añ xp̃c ẽ ñ scd̾m¬
so ꝙnatus ẽ. de pr̃e deus apnd deum cor¬
tͥmis gignenti. s pp̃ carnem assumptam.
quis quereret quid egit pontifex subdit.

Expanded text:
ctus in quo mihi bene complacui . Arificatio longe ante per Prophetam praedicta in Psalmo, ubi ait: Filius meus es tu, ego hoillud locutus est Pater de generosa Christi nativitate, quemadmodum in alio loco de pontificatu ejus, dicit Pater: Tu, tam dignus es sacerdos, id est docens et orans, et offerens. Et hoc, in aeternum, non ad tempus ut Aaron. Et temporalis fuit, Scriptura subticente initium et finem ejus vitae, in figura Christi qui caret initio et fine. Et sicut ille obtulit in pane et vino et semel, sic et Christus sub specie panis et vini corpus et sanguinem suum discipulis dedit. uod natus est de Patre Deus apud Deum, coaeternus gignenti, sed propter carnem assumptam, uasi quis quaerat: Quid egit pontifex? Subdit
Abbreviated transcription (Latin):
rum ille pontifex
prodest. sic etiam
ñ simiit sibi hono¬
rem ut sibi impu¬
tandum sit. s deo
qui uocat. sed ille
recte fit pontifex
qui nocatur a deo
qui recte eligitar
a deo nocatar tan¬
quam aaron qui
indicio uirge et
i.ĩcendio emuloꝵ
electus est ⁊ mon¬
stratus placere dõ
In hiis nerbis per¬
cutit cupidos cui
ñ uocant᷑ s inge¬
homo non clarifi¬
cauit ꝑ suasuirtu¬
tes semet ip̃m ut
sibi fumeret .i. sibi
tͥbueret ñ clarifi¬
cauit dico itant
pontifex fieret a¬
cut ip̃e ait. Ego ñ
clarifico me ip̃m
sed ille clarificauit
eum iñ baptismo
⁊ pontificem con¬
stituit qui alibi
loquntus est ade¬
um dicens m̃ psõ
filius ms̃ es tu ꝙ
idem dicturꝰ erat
in baptismo ⁊ in
transfiguratione
⁊ addit. egoho.ge.¬

Expanded text:
 ille pontifex prodesse, sic etiam non sumit sibi honorem, ut sibi imputandum sit, sed Deo qui vocat; sed ille recte fit pontifex, qui vocatur a Deo, id est qui recte eligitur a Deo vocatur, tanquam Aaron, qui indicio virgae et incendio aemulorum electus est, et monstratus placere Deo. In his verbis percutit cupidos qui non vocantur, sed ingehomo non clarificavit per suas virtutes semetipsum, ut sibi sumeret, id est sibi tribueret. Non clarificavit, dico, ita ut pontifex fieret, sicut ipse ait: Ego non glorifico meipsum , sed ille clarificavit eum in baptismo et pontificem constituit. Qui alibi locutus est ad eum, dicens in Psalmo: Filius meus es tu. Quod idem dicturus erat ei in baptismo et in transfiguratione. Et addit: Ego hodie
Abbreviated transcription (Latin):
ctoritas cum indet
debet ẽẽ emrangelizanti regniim dĩ ut
nec contristetur nec extollat᷑. ncc̃itatis
gͦ est acciꝑe unde uiuitur. raritatis ẽ
prebere non tamen est uenale est e¬
uuangelium ut pro hiis predicetur. si
enim fic uendunt magnam rem uiliuẽ
dunt. accipiant gͦ sustentationem ne¬
cc̃itatis a populo. mercedem dispensati¬
onis a domino. non enim a ppło red
dr̃ truasi merces illis qui sibi in caritate
euuan gelĩ sernsunt. s tangnam sti¬
pendium datur quout possint laborare
pascantur et ille. duplex honor exhiben¬
biis qui laborant in u̾bo .i. nĩ exhortati¬
⁊ doctrina nescientium. deinde ext̾iori
honore probat auctoritate scripture sub¬
dens. Dicit enim scͥptura non alliga
brs uel infrenabit¬
os bonis trituran¬
dicatoribus sume

Expanded text:
ctoritas, cum videt debet esse evangelizanti regnum Dei, ut non contristetur, nec extollatur. Necessitatis ergo est accipere unde vivitur, charitatis est praebere: non tamen venale est Evangelium ut pro his praedicetur. Si enim sic vendunt, magnam rem vili pretio vendunt. Accipiant sustentationem necessitatis a populo, mercedem dispensationis a Dditur quasi merces illis qui sibi in charitate Evangelii serviunt, sed tanquam stipendium datur: quo ut possint laborare, pascantur, et ille duplex honor exhibenhis qui laborant in verbo, id est in exhortatidoctrina nescientium. Deinde de exteriori honore probat auctoritate Scripturae, subdens: Dicit enim Scriptura: Non alligabis os, vel infrenabis bovi trituranaedicatoribus sume
Abbreviated transcription (Latin):
die illo renelatiois
domini creditaum ẽ
.I. traicquid diximus c̾didistis de illo die
iuditii ⁊ gloria bonoruum ⁊ pena maloꝵ¬
lum diem ut tunc liberemini. c̾ditum ẽ
erat suꝑ nos .i. nobis dominans non que¬
rentibus rationem I quo etiam or¬
do u̾borum talis est in quo die ut digne¬
tur uos nocatione
dignos nos iudicet
deus quos nocet ad
regnum ꝑ gr̃am
oraniis etiam pro¬

Expanded text:
die illo revelationis Domini creditum est, id est quidquid diximus credidistis de illo die judicii, et gloria bonorum, et poena malorlum diem, ut tunc liberamini. Creditum eserat super vos, id est vobis dominans, non quaerentibus rationem. In quo etiam. Ordo verborum talis est: in quo die, ut dignetur vos vocatione dignos vos judicet Deus quos vocet ad regnum per gratiam. Oramus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
qiasi insipientẽ
ut ⁊ ego glorier
modicum quid.ĩ.
secmidum carnem
que glorratio mo¬
dica est. Quod lo
substantiam .i. ita
amant ac si ꝑ eam
credant sese subsi¬
stere non loguor
quantum ad uer

Expanded text:
quasi insipientem in hoc, ut ego glorier modicum quid, id est secundum carnem, quae gloriatio modica est. Quod loqsubstantiam, id est ita 135 amant, ac si per ea credant se subsistere. Non loquor, quantum ad ver
Abbreviated transcription (Latin):
ad carnis tumorẽ
ꝑtinere uidentur
ubi iñfipientia ẽ¬
Infipientia enim
est aliquem landa¬
re se. s quia hoo a¬
postolus non pp̃ se
facit. s p̃p deum iõ
ait. quasi in insi¬

Expanded text:
ad carnis tumorem pertinere videntur, ubi insipientia eInsipientia enim est aliquem laudare se. Sed quia Apostolus non propter se facit, sed propter Deum, ideo ait, quasi in insi
Abbreviated transcription (Latin):
Huius rei
gratia ego
paulus uin¬
su prouobis
gentibus si
tamen au¬
distis dispẽ¬
sationem dĩ¬
gratie que
data est mi¬
chi in uobis.

Expanded text:
huius rei gratia ego Paulus vinsu pro vobis gentibus si tamen audistis dispensationem gratiae Dei quae data est mihi in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ssuram qͣm mĩc
memorat. passus est in phylippis. pp̃
sp̃m phytonem quem a puella eie¬
cerat. uł ita. hoc de introitu mõ scias
ni loqui u̾bum dei. ꝙ est signum de
loqui u̾bum dei non timeat. manis
enm ẽ ille qui t̾rore p̃senti formidi¬
nem patitur p̃dicandi. non fuit m̃a¬
nis dico sed licer ante essemus passi ⁊
contumeliis affecti in phẏlippis Ri sciꝰ
no. lo. ad nos emͣin. dei. ꝑ hec dese re¬
lata ⁊ ꝑ illoꝵ bñ cepta monet illos ꝑ¬
manere iñ patientia. Exhortatio

Expanded text:
ssuram quam nunc memorat passus est in Philippis propter spiritum pythonem quem a puella dejecerat. Vel ita: Hoc de introitu modo scitivi loqui verbum Dei, quod est signum devloqui verbum Dei timeat. Inanis enim est ille qui terrore praesenti, formidinem patitur praedicandi. Non fuit inanis, dico, sed, licet ante, essemus passi et contumeliis affecti in Philippis, sicut scitis, o loqui ad vos Evangelium Dei. Per haec de se relata, et per illorum bene coepta monet illos permanere in patientia. Exhortatio
Abbreviated transcription (Latin):
ni aut ma
possent in ntero eti¬
am luctando aniqͥd¬
muisse inderi subd̾
aut cum nondum¬
egissent alicund ho¬
positum dei .i. pre¬
scientia dei manẽt¬

Expanded text:
a possent in utero, etiam luctando aliqisse videri, subdit, aut cum nonegissent aliquid bopositum Dei, id ecientia Dei man
Abbreviated transcription (Latin):
habrat ꝑmissionẽ.
ior .i. esan. sermet
minori .i. iacob. ⁊̃¬
nequis patet hoc
fieri ex p̃cedente¬
mi̾to illorum. enĩ¬

Expanded text:
ssionem, id est Esau, serviet minori, id est Jacob. Equis putet hoc fieri ex praecedenteito illorum, eni
Abbreviated transcription (Latin):
debemus si uolumus eẽ filii dei. ¶ Et nota
natus reprobatus sit. de quo eodem ysaac
natus. sola gr̃a est saluanis. Ista uo ꝓmissi¬
o fc̃a rebecte ostendit ꝙ pp̃ nullum mi̾tũ
suum nł parentum ahqnis aligat᷑ s sola

Expanded text:
debemus, si volumus esse filii Dei. Et nota qunatus reprobatus sit, de quo eodem Isaac natus sola gratia est salvatus. Ista vero promissio facta Rebeccae, ostendit quod propter nullum meritum suum, vel parentum ali