comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Donet ergo ueniat ad locũ suũ. in quietus
uꝰ ĩ: donec tͤrieat ordinem suũ. Cont᷑ oleũ
ede sub aqua. Uerbi gr̃a. Quem ad modũ
ñ se patitur oleum subter. Quomͦ aqͣ suꝑ oleuim
missa pondẽ suo adima locũ suũ quęrit. sic oleũ subt̃
atq fusum pondẽ ad summã locũ suũ querit. Si gͦ.
ita ẽ fr̃s. ⁊ quo tendit ignis et aqua: ignis sursum
sertur locũ suũ querit. et aqua locũ suum querit pon¬
dẽ suo. Lapis mia petit. et lignũ et columne : et t̾ia
unde edificatur domus ista. De illo gͦ. sunt genere
rerũ: quȩ pondere suo deorsum feruntur. Mam¬
festum ẽ. gͦ ideo uisum acciꝑe fundamentũ : qura
pondere suo deorsum uersus ferunt᷑. Et nͥ sit quod
sustineat totũ cadit: qͥa totum ad t̾ram uergit.
Rebus gͦ. ad ima tendentibꝰ: inimo ponit᷑ funda rũ¬
tũ. Aeccła. uͦ. dĩ iimo posita: tendit in relũ fun¬

Expanded text:
 inquietus motus est, donec teneat locum suum. Contra, oleum funde sub aqua, verbi gratia, quemadmodum si non se patitur oleum subter. Quomodo aqua super oleum missa, pondere ad ima locum suum quaerit: sic oleum subter aquam fusum, pondere ad summa locum suum quaerit. Si ergo ita est, fratres, quo tendit ignis et aqua? Ignis sursum fertur, locum suum quaerit; et aqua locum suum quaerit pondere suo. Lapis ima petit, et lignum, et columnae, et terra, unde aedificantur istae domus: de illo ergo sunt genere rerum, quae pondere suo deorsum feruntur. Manifestum est ergo ideo deorsum accipere fundamentum, quia pondere suo deorsum versus feruntur; et nisi sit quod sustineat, totum cadit, quia totum ad terram vergit. Rebus ergo ad ima tendentibus in imo ponitur fundamentum: Ecclesia vero Dei in imo posita tendit in coelum. Fun
Abbreviated transcription (Latin):
dies dedicationis domus: uideamus quia iã &¬
catimi ẽ. caput ur̃m. ⁊ iã facta ẽ. dedicatio donꝰ
ni capite. tanquam dedicatio fundamenti. Capit
sursum ẽ : fundanientũ deorsum. Ne forte piopti
inale dixerimus fundam̃tũ ẽẽ. xp̃ni. culm̃ ẽ. po¬
tius ascendit in celum. sedet ad dextam patris. Sell
pito nos ñ errasse. Apłs eiũ dix̃. fundamentũ
eñi aliud nemo potest ponere pret̃ id qd̾ postui

Expanded text:
es dedicationis domus, videamus quia jam dedicatum est caput nostrum: jam facta est dedicatio domus in capite, tanquam dedicatio fundamenti. Caput sursum est, fundamentum deorsum: ne forte propterea male dixerimus fundamentum esse Christum; culmen est potius, ascendit in coelum, sedet ad dexteram Patris. Sed puto nos non errasse. Apostolus enim dixit: Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id quod posi
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ dixi : dedicamentũ ẽ. caput nr̃m:
i sũ caput ẽ. fundamentũ. Sed fundamentũ
densũ solet ẽẽ: caput aut̃ sursũ Intelligat
taritas ur̃a qͥd dicam: fortasũs explicabo in
nmine iħu xp̃i Pondera gemina sunt. Ponaꝰ
m̃ c̃ impetꝰ qͥdam cuiꝰq rei: uelut conãtis
oliũ suũ. Hocẽ pondꝰ ferri. Lapidẽ manu
pateris pondꝰ p̃mit manũ tuã: quia locum
siũ querit. Et uis uidẽ qͥd quęrat: sub trahe
matũ uenit ad trã: qui escat int̾ra. ꝑ uenit
qͥ traderat : in uenit locũ suũ. Pondꝰ gͦ. illd̃

Expanded text:
Quomodo dixi, dedicatum est caput nostrum, ipsum caput est fundamentum. Sed fundamentum deorsum solet esse, caput autem sursum. Intelligat Sanctitas Vestra quid dicam, fortassis explicabo in nomine Christi. Pondera gemina sunt. Pondus enim est impetus quidam cujusque rei, velut conantis ad locum suum: hoc est pondus. Fers lapidem manu, pateris pondus; premit manum tuam, quia locum suum quaerit. Et vis videre quid quaerat? Subtrahe manum, venit ad terram, quiescit in terra: pervenit quo tendebat, invenit locum suum. Pondus ergo illud
Abbreviated transcription (Latin):
qui patientes funt in tribulationibꝰ qͥ desideran
patriã: ipsi edificant. aurũ. argentũ. lapides
p̃ciosos. Qui aut̃ amant ad huc scłaria. et nego¬
tiis t̾rems implicati sunt. et dediti sunt uiucu¬
lis qͥb dã et affectib caruis. domibꝰ siuis. con¬
uigibꝰ possessionibꝰ. et tam̃ xp̃iani surit: iau¬

Expanded text:
patientes sunt in tribulationibus, qui desiderant patriam, ipsi aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos: qui autem amant adhuc saecularia, et negotiis terrenis implicati sunt, et dediti sunt vinculis quibusdam et affectibus carnis, domibus suis, conjugibus, possessionibus, et tam
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos consideraremus nos eẽ. seruos. et ñ ingͣtͥ
e aquo accepinus altiora. ꝓpt̃ eos qͥ in firini
sunt. non contẽpneremꝰ in feriora et teꝑaremꝰ
nos his qui ñ possunt nob̾eũ uide sublimia
teuclet secreta sua. Quupe ille hoc loquit᷑ qͥ se
dicit raptũ eẽ. et ablatum ad terciũ cȩlum: et
audisse in effabilia uerba que ñ licet homin
loqui. Tantus aut̃ fuit ille mentis excelsul:
ut diceret siue in coipore. siue extra corpul tel¬
cio ds̃ scit. Ergo si hunc excessum mentis idẽ.
hauc extasin significat titulus psalii huiuil.
magna profecto et alta quȩdã spare debeuiꝰ
dicturum eũ qui condidit psalniũ. idẽ. pro¬

Expanded text:
e servos, et non ingrati ei a quo accepimus altiora, propter eos qui infirmi sunt non contemneremus inferiora, et temperaremus nos eis qui non possunt nobiscum videre sublimia? revelat secreta sua. Quippe ille hoc loquitur, qui se dicit abreptum esse et ablatum in tertium coelum, et audivisse ineffabilia verba, quae non licet homini loqui: tantus autem fuit ille mentis excessus, ut diceret: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit Ergo si hunc excessum mentis, id est hanc ecstasim, significat titulus psalmi hujus, magna profecto et alta quaedam sperare debemus dicturum eum qui condidit Psalmum, id est Pro
Abbreviated transcription (Latin):
tes. łt unde illa uerba psalim sustine dum̃. un
liter age: ꝙ confortetur cor tuũ et sustine dñm.
Daruni erat semel sustine dum: nͥ repeceuꝵ. He
forte sustineret biduo. triduo. quatriduo. et mi¬
neret p̃ssura. et tribulatio: ideo addidit. Uirile
age. aadidit et confortet᷑ cor tuũ: et sustine¬
anĩn. Et quia abinitiousq in sinem sic erit: qd
habet sententia incapite.⁊ hoc habet et in finẽ.
Et sustine dñm. Transeunt ista quete p̃munt:
ꝙ ueniet quẽ sustiues. et extergget sudorem. Sii¬
cabit lacrimas: ultra ñ fieb̾. MModo aut̃ genun
intribulationibꝰ: sic̃ dic̃ iob. Nonne cẽptatio:

Expanded text:
t unde sunt verba illa psalmi, Sustine Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum ? Parum erat semel, Sustine Dominum, nisi repeteret: ne forte sustineret biduo, triduo, quatriduo, et maneret pressura et tribulatio; ideo addidit, viriliter age; addidit, et confortetur cor tuum. Et quia ab initio usque in finem sic erit, quod habet sententia in capite, hoc habet in fine, et sustine Dominum. Transeunt ista quae te premunt, et veniet quem sustines, et exterget sudorem: siccabit lacrymam, ultra non flebis. Modo autem gemamus in tribulationibus, sicut dicit Job, Nonne tentat
Abbreviated transcription (Latin):
erit dedicatio domiꝰ: quȩ mͦ intribulationibꝰ fabri¬
eat᷑. Trnc recte dicet popłs ille. E raltabo te dnẽ
qm̃ suscepisti me: nec iocundasti inimicos meos
fuꝑ me. Uera. gͦ erit uox ista in popło di. Qui po¬
pulus. mͦ angustatur. mͦ tribulatur. tantis tẽp̃ta¬
tionibꝰ tantis scandalis: tantis in secutionibꝰ tanta
p̃ssura. hec tormenta animi ñ seittit in eccła: qͥ
ñ ꝓfu̾it. Putat enĩ quia pax ẽ. Sed incipiat
ꝓficere: et tunc uidet uiqua p̃ssura ẽ. Qui a
cũ creuisset herba et fructũ fecisset: tunc appa¬
ruerunt zizania. Et qui apponit scientiã: ap¬
ponit dolorem. Proficiet: et iudebit ubi sit.
Cxistat et uidebit fructus: et apparebunt ata¬
nia. Uor ueridica ẽ. ꝑ apłin. deleri ñ potest
abinitio uisq in fiuiemi. Sed et om̃s qui uolunit i

Expanded text:
erit dedicatio domus, quae modo in tribulationibus fabricatur; tunc recte dicet populus ille: Exaltabo te, Domine, quoniam suscepisti me, nec jucundasti inimicos meos super me. Vera ergo erit vox ista in populo Dei, qui populus modo angustatur, modo tribulatur, tantis tentationibus, tantis scandalis, tantis insecutionibus, tanta pressura. Haec tormenta animi non sentit in Ecclesia qui non proficit, putat enim quia pax est: sed incipiat proficere, et tunc videbit in qua pressura sit; quia cum crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania : et qui apponit scientiam, apponit dolorem . Proficiat, et videbit ubi sit: existat fructus, et apparebunt zizania. Vox veridica est per Apostolum, deleri non potest ab
Abbreviated transcription (Latin):
iocundati: quando illi confundent᷑. illi exultabt̃
in adiientu dñi nt̃i iħu xp̃i: cũ uenent ferens
in manu retribittiones : dãpnationẽ impiis: reg¬
nũ iustis. Societatem cũ diabolo iniquis: societa¬
tem cũ xp̃o fidelibꝰ. Quando hoc gͦ. ostendet: quando
stabunt iusti in magna constantia. Descripturis¬

Expanded text:
jucundati? Quando illi confundentur, illi exsultabunt in adventu Domini Dei nostri, cum venerit ferens in manu retributiones, damnationem impiis, regnum justis; societatem cum diabolo iniquis, societatem cum Christo fidelibus. Quando ergo hoc ostenderit, quando stabunt justi in magna constantia
Abbreviated transcription (Latin):
sũ conturbatꝰ. Au̾tit ergo faciem suã ab ils
que mifit toras deꝑadyso. Iã hie potus. A¬
met et dicat. Adte dñe clamabo: et adlm̃ meũ
dep̃cabor. In ꝑadyso ñ clamabas: sed laudabas.
Nongemebas sed fruebaris: foris positus geme
ex cdama P ropuiquat tubulanti: qui deseruit
suꝑbientem. Os eñi suꝑbis resistit: humilib aut̃
dep̃cabor. Iã exꝑsona dĩi hoc sequit᷑ ipsius fun¬
damenti nr̃i. Que utilitas in sanguine meo:
dũ descendo in corruptionẽ. Quid ergo orat:
ut resurggat. Si eñi descendero in qͥt incorrup¬
tionem. si sic fuerit caro nea corrupta quo mͦ
ceterorum honunium ut in fine resurgat. ⁊ ut¬
qui sudi sanguiiem: si enĩ ñ mͦ resurgam: ne¬
nimi anuuntiabo. neminem lucrabor. Ut aut̃
alieui niuitiem mirabilia tua.⁊ laudes tuas
uitã et̃nam: exurgat caro mea ñ eat in corrup¬
utilitas ii sanguine meo: Hunqͥd confitebit᷑
tͥpuluis: aut annuntiabit ueritatem tuam &
Confessio gemina ẽ: aut peccati. aut laudis.

Expanded text:
sum conturbatus. Avertit ergo faciem ab illo quem emisit foras de paradiso . Jam hic positus, clamet, et dicat: Ad te Domine, clamabo, et ad Deum meum deprecabor. In paradiso non clamabas, sed laudabas; non gemebas, sed fruebaris: foris positus geme, et clama. Propinquat tribulanti, qui deseruit superbientem. Deus enim superbis resistit, humilibus autem am ex persona Domini hoc sequitur, ipsius fundamenti nostri: Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem? Quid ergo orat? Ut resurgat. Si enim descendero, inquit, in corruptionem, si sic fuerit corrupta caro mea, quomodo caeterorum hominum ut in fine resurgat, utquid fudi sanguinem? Si enim non modo resurgam, nemini annuntiabo, neminem lucrabor: ut autem alicui annuntiem mirabilia tua, laudes tuas, vitam aeternam, exsurgat caro mea, non eat in corrupd confitebitur tibi pulvis, aut annuntiabit veritatem tuam? Confessio gemina est, aut peccati, aut landis.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ substantiã eiꝰ. Et ille qͥde Dñs dedit dũs abstu¬
lit.⁊ sic̃ dño placuit ita factũ ẽ: sit nom̃ dñi
benedictum. Non triumphet inimicus: quia
ipse fecit. Noui ego inqͥt: aqͦ sit ꝑmissus. Dia¬
bolo tribuat᷑ nocendi uoluntas: dũo meo ꝓban¬
di potestas. In ipso uuluere corporis. accedit uxor
relicta sicut eua. ad uttrx diaboli ñ consolattir
inariti. tẽptat ꝙ dicit int̾ multas in crepationes.
Dic aliquoł uerbũ in dm̃: & morere. Et ille ᷝ ͦ.
instertore cautior: quã adã inꝑadiso. Nam adã
inꝑady so consensit mulieri. ut deꝑadyso dimit¬
teretur: adã instercore respuit mulierem ut ad
ꝑadysum ad mitteret᷑. Quid ergo ille adam ius¬
tereore parturiens in mortalitatẽ intrinsecus. u̾¬
nuibꝰ fluescens extrunsecus. qͥd ait mulieti: Quasi¬
una iquit exinsipientibꝰ mulieribꝰ locuta es.
Si bona ꝑcepimꝰ de manu dñi. mala quare ñ

Expanded text:
 et ille quid? Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit ita factum est, sit nomen Domini benedictum . Non triumphet inimicus, quia ipse fecit: Novi ego, inquit, a quo sit permissus; diabolo tribuatur nocendi voluntas, Domino meo probandi potestas. In ipso vulnere corporis accedit uxor relicta, sicut Eva, adjutrix diaboli, non consolatrix mariti; tentat, et dicit inter multas increpationes: Dic aliquod verbum in Deum, et morere . Et ille Adam in stercore cautior, quam Adam in paradiso; nam Adam in paradiso consensit mulieri, ut de paradiso emitteretur; Adam in stercore respuit mulierem, ut ad paradisum admitteretur. Quid ergo ille Adam in stercore, parturiens immortalitatem intrinsecus, vermibus fluescens extrinsecus, quid ait mulieri? Tanquam una ex insipientibus mulieribus locuta es. Si bona percepimus de ma
Abbreviated transcription (Latin):
multa gesfit sccłm corpus. ex quo in telligimꝰ
quia habuit corpus: non in mendatio sed in
ueritate. Ut puta qͦ mͦ intelligimꝰ quia habut
corpꝰ: ambulauit. sedit. dormiuit. cõꝑrehensꝰ
Tolle corpus: nichil horũ fieri potuit. Quo¬
m ecco ex his in dicus cognosentꝰ in euango
quia uerum corpus habuit. sic̾ et ipse etiã
post resurrectionẽ dixit. Palpate et uidete:
quia sp̃s carñẽ et ossa ñ habet. sicut me uae
tis habere. Quomͦ exhis rebꝰ exhis oꝑib eredi¬
mꝰ. et incelligimꝰ. et nouimꝰ. quia corpꝰ habu¬
it añs ihe: sic et ex quibusdã aluis offieus
nat᷑alibꝰ quia habuit anunã. esurirͤoe situi
animȩ sunt ista. Tolle animã: corpꝰ hoc exan¬
me ñ poterit. Sed si falsa dicunt ista fiisse.
falsa eriit et illa que decorꝑe credunt᷑. Siant
exeo uerũ corpꝰ. quia uera offitia corporis. ꝑ
homo qui audis: ñ tͥ conpares dm̃. Et enim

Expanded text:
multa gessit secundum corpus, ex quo intelligamus multa gessit secundum corpus, ex quo intelligamus quia habuit corpus non in mendacio, sed in veritate: ut puta, quomodo intelligimus quia habuit corpus? Ambulavit, sedit, dormivit, comprehensusTolle corpus, nihil horum fieri potuit. Quomodo ergo ex his indiciis cognoscimus in Evangelio quia verum corpus habuit, sicut et ipse etiam post resurrectionem dixit: Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habeere : quomodo ex his rebus, ex his operibus credimus et intelligimus et novimus quia corpus habuit Dominus Jesus, sic et ex quibusdam aliis officiis naturalibus quia habuit animam. Esurire, sitire, animae sunt ista: tolle animam, corpus haec exanime non poterit. Sed si falsa dicunt ista fuisse, falsa erunt et illa quae de corpore creduntur: si autem ex eo verum corpus, quia vera officia corporihomo qui audis; non tibi compares Deum Etenim
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ hoc erat in illo homine ꝓmente. Exdusi sunt
isti. Respit illos catholica fides. et hereses fecerur.¬
q conftrmatũ ẽ. incatholica side hominẽ illum
quem suscepit sapientia dĩ. nichil minus habu¬
isse quã ceteri homines. Quantũ ꝑtines ad integri¬
tatem nature. Quantum aut̃ ad excellentiã per¬
sone: aliud quã cet̾i homines. Hã ceteri homi¬
nes pofst̃ dici participes uerbi dĩ: habentes uer¬
dictum ẽ. illi cui dictũ ẽ uerbũ caro factum ẽ.
Non defuerunt etiã alii qͥdã ex ipso erroe ue¬
nentes. qui ñ solã mentẽ dicerent ñ habuisse
nes: sed nec aninã. sed tantũ dixer ̃i nerbt̃iuep
uer̃. Sed quid erat ⁊ uerbũ et caro. Et istis respõ¬
det eccła catholica ⁊ et expellit eos aboiubus
et asimplici. et uera fide: et confirmatum ẽ.
quẽ ad modũ dixi. hominẽ illũ mediatorem:
habuisse om̃ia hominis p̃ter peccatum. Sieñ

Expanded text:
Dei, hoc erat in illo homine pro mente. Exclusi sunt Dei, hoc erat in illo homine pro mente. Exclusi sunt isti, respuit illos catholica fides, et haeresim fecerunt. Confirmatum est in catholica fide, hominem illum quem suscepit Sapientia Dei, nihil minus habuisse quam caeteri homines, quantum pertinet ad integritatem naturae: quantum autem ad excellentiam personae, aliud quam caeteri homines. Nam caeteri homines posdictus est ille, cum dictum est, Verbum caro factum est. 3. Non defuerunt etiam alii quidam ex ipso errore venientes, qui non solum mentem dicerent non habuisse nes, sed nec animam: sed tantum dixerunt, Verbum et xerunt. Sed quid erat? Verbum et caro. Et istos respuit Ecclesia catholica, et expellit eos ab ovibus, et a simplici et vera fide: et confirmatum est, quemadmodum dixi, hominem illum mediatorem habuisse omnia hominis, praeter peccatum. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo illi ħetici dixer̃. homitiẽ illũ quẽ suscepit
uerbũ. cũ uerbũ cato factũ ẽ: ñ habuisse meu¬
tẽ humanã. sed tantũ animã sine intelligentia
humanã fuisse. Homo eñi uidetis unde constat:
ex anima et corꝑe. Sed ipsa atuma humana:
habet aliqͥd qͥ ñ habent anime peccorũ. Nam
et peccora animã habent: et aiimalia uocaut᷑. Non
ein uocarent᷑ animalia: nͥ abanua. Et iudeuius:
quia ipsauiiuuit. Sed qͥd habet antplius homo.
unde factus ẽ. adimaginem dĩ: qͥa intelligit et
sapit. quia discertut bonũ amalo: in hoc factus ẽ.
adimaginem et similitudinem dĩ. Habet ergo
aliqͥd: quod ñ habent pecora. Et quia contẽpnit
in se quo melior ẽ. peccoribꝰ: periit uise uł dece¬
rit. ec quodam mͦ obsole facit imagniẽ dĩ. ut di¬
cat᷑ talibꝰ. Nolite ẽẽ. sicut equus et mulus: quib
Et illud quoa legi congreci dicunt. nos dicimus
rationale unde homo raciotinat᷑: quod ñ habent
cecera animalia. Sed quid dicunt:: ipsum uerbũ

Expanded text:
it Verbum, cum Verbum caro factum est, non habuisse mentem humanam, sed tantum animam sine intelligentia humana fuisse. Homo enim videtis unde constat: ex anima et corpore. Sed ipsa anima humana habet aliquid quod non habent animae pecorum. Nam et pecora animam habent, et animalia vocantur: non enim vocarentur animalia nisi ab anima; et videmus quia et ipsa vivunt. Sed quid habet amplius homo, unde factus est ad imaginem Dei? Quia intelligit et sapit, quia discernit bonum a malo: in hoc factus est ad imaginem et similitudinem Dei. Habet ergo aliquid quod non habent pecora. Et quia contemnit in se quo melior est pecoribus; perimit in se vel deterit, et quodammodo obsolefacit imaginem Dei, ut dicatur talibus: Nolite esse sicut equus et mulus, quibus et illud quod λογικὸν Graeci dicunt, nos dicimus rationale, unde homo ratiocinatur, quod non habent caetera animalia. Sed quid dicunt? Ipsum Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
iocundasti inimicos meos suꝑ me. Quomͦ et
hoc uerum ẽ. de illis: non sunt prensi apłi. ñ
yi non st̃ incensi uiui. ñ abestias pugnauer̃.
quorũ memorias celebramꝰ Quando autẽ
telligamus hoc : si uideamus primo titulũ
psalmi. habet enĩ: in fiem psalmus cantici
dedicationis domus ipsi dauid. In hoc titulo
ẽ. om̃is spes: et uniuersum sacramentũ dis¬
soluende huiꝰ questionis. Dedicabit᷑ domus
aliquando : que mͦ fabricat᷑. Modo eñi fa¬
bncat᷑ domus id ẽ eccła: pꝰmodũ dedicabit᷑
Indedicatione apparebit. gła popłi xp̃iani:
quȩ mͦ latet. Seuiant mͦ inimici. humili
fuerimꝰ. iumicis deputandũ ẽ. et ñ dño

Expanded text:
jucundasti inimicos meos super me. Quomodo et hoc verum est de illis? Non sunt comprehensi Aposxi, non sunt incensi vivi, non ad bestias pugnaverunt, quorum memorias celebramus? Quando autem telligemus hoc, si videamus primo titulum Psalmi. Habet enim: In finem Psalmus Cantici dedicationis domus ipsi David. In hoc titulo est omnis spes, et universum sacramentum dissolvendae hujus quaestionis. Dedicabitur domus aliquando, quae modo fabricatur. Modo enim fabricatur domus, id est Ecclesia, postea dedicabitur. In dedicatione apparebit gloria populi christiani, quae modo latet. Saeviant modo inimici, humiliefuerimus, inimicis deputandum est, et non Do
Abbreviated transcription (Latin):
homo eẽ. dignatus ẽ. potuit sibi ꝑ p̃cedeuten
ꝓpheticam ñ ui congruȩ uerba ista coaptan
et orans. Nã quod mͦ audiuimus. cum euan¬
geliuni legeret᷑: quem ad modum et iã in
desertum secesserit adiscipłis suis quo eum
sunt cõsecuti. et in uener̃ eũ. Se cedens auĩ
ibi orabat: ꝙ dictũ est adiscipuł qͥ eũ inui¬
uerunt. quer̃ tẽ homines. at ille dix̃. Caniꝰ
et in alia loca atq castella p̃dicare. Ad hoc
orato. Orat ds̃: orat ad equalem. Causã aui
Intuens gͦ. quod ꝑ ioħem quasi ꝑ quandã mui¬
bem suã ipse in tonuit dicens. In principio e¬
uat uerbum. et uerbum erat aput dm̃. et deus
erat uerbum. Hoc erat in principio apud diũ.

Expanded text:
homo esse dignatus est, potuit sibi per praecedentem homo esse dignatus est, potuit sibi per praecedentem prophetiam non incongrue verba ista coaptareet orans. Nam quod modo audivimus, cum Evangelium legeretur, quemadmodum etiam in desertum secesserit a discipulis suis, quo eum sunt consecuti, et invenerunt cum: secedens autem ibi orabat, et dictum est a discipulis qui eum invenerunt, Quaerunt te homines; at ille respondit: Eamus et in alia loca atque castella praedicare; ad hoc orat? Orat Deus? orat ad aequalem? Causam auteIntuentes ergo quod per Joannem, quasi per quamdam nubem suam, ipse intonuit, dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, hoc erat in princ
Abbreviated transcription (Latin):
tisti planctũ meũ in gaudium mͥ. Quẽ primo¬
genitum amorfuis consecuta eccła: nune in
dedicatione domus tuȩ dico ⁊ conuertisti plane¬
tum meũ in gaudium mͥ. Conscidisti saccum
litatis mee: ꝙ einxisti me stola prima in mo
t non humilitas sed gła mea: qͥa iã ex humili¬
tate exaltasti me. et non conpungar conseien¬
tia pͥeccati timore mortis tunore uditii. Due
aĩ m̃s in et̃num confitebor tͥ. Et hec ẽ. gła mei
dñe ds̃ m̃s. ut mȩternum confitear tibi: quol
uichil mͥ exme. sed om̃ia exte. qui es ds̃ om̃u
m om̃ubus.
uerimus descripturis seĩs qͥ sint ininici nr̃i:
cognoseumis huiꝰ cantici ueritatẽ. Si aut̃ no
fallat carnis prudentia ut ñ cognoscamus al¬
uersus quos nob̾ sit colluetacio: in ipso psalmi
hunis exordio in uenimꝰ questionẽ. quã solu̾e
ñ possumus. Cuiꝰ eñ putamꝰ uocẽ eẽ. laudan¬
tis dm̃. et grãs agentis. ꝙ exaltantis atq di¬
ipsum dum̃ consideremus. qui scđ̃m id quod

Expanded text:
tisti planctum meum in gaudium mihi: quem primogenitum a mortuis consecuta Ecclesia, nunc in dedicatione domus tuae dico, Convertisti planctum meum in gaudium mihi. Conscidisti saccum litatis meae; et cinxisti me stola prima, immortibi, non humilitas, sed gloria mea, quia jam ex humilitate exaltasti me; et non compungar conscientia peccati, timore mortis, timore judicii. Domine Deus meus, in aeternum confitebor tibi: et haec est gloriDeus meus, ut in aeternum confitear tibi, quod nihil mihi ex me, sed omnia bona ex te, qui es Deus omnia in omnibus  me. Si noverimus de Scripturis sanctis qui sint inimici nostri, cognoscimus hujus cantici veritatem: si autem nos fallat carnis prudentia, ut non cognoscamus adversus quos nobis sit colluctatio, in ipso psalmi hujus exordio invenimus quaestionem, quam solvere non possumus. Cujus enim putamus vocem esse laudantis Deum et gratias agentis et exsultantis atque diipsum Dominum consideremus, qui secundum id quod
Abbreviated transcription (Latin):
nichil. Quod factum ẽ: in illo uita erat. Et uita
erat lux hominũ. Et lux intenebris lucet: &
tenebre eã non cõprehenderunt. Huc usq di¬
centes. ñ in uenimus orationem. nec causam o¬
randi. nec locũ orandi: nec affectum oiandi. S
qñ paulo pꝰ dicit. et uerbun caro factum ẽ.
ct habitauit ui nob̃. Habes maiestatem adꝙͣ

Expanded text:
est in illo vita est, et vita erat lux hominum, et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt : huc usque dicentes, non invenimus orationem, nec causam orandi, nec locum orandi, nec affectum orandi. Sed quoniam paulo post dicit, Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; habes majest
Abbreviated transcription (Latin):
homofactũ ẽ. Neq sine causa hoc dixi. Nouerit
scĩtas ur̃a fuisse qͣndam heresim. uel ad huc fortas¬
sis habere reliquias quorundam. qui dicti sunt
apollinariste. Aliqui enĩ ipsoꝵ dixerunt homi¬
minem quẽ suscepit sapientia dĩ. et in quo exp̃s¬

Expanded text:
homo factum est. 2. Neque sine causa hoc dixi. Noverit homo factum est. 2. Neque sine causa hoc dixi. Noverit Sanctitas Vestra fuisse quamdam haeresim, vel adhuc fortassis haberi reliquias quorumdam qui dicti sunt Apollinaristae. Aliqui enim ipsorum dixerunt hominem, quem suscepit Sapientia Dei , e
Abbreviated transcription (Latin):
Quiad ẽ. ds̃ e pat̃. et filius. et sp̃s sc̃s. Iuid st̃
homines e peccatores. impi i. mortales. Inter
illã trintatem. et hominũ infirmitatẽ. ꝙ un¬
quitatẽ: mediator factus ẽ. homo. Non iniquus
sea tamen in firmus: ut exeo q̃ ñ iniquus
uingeret te dõ. Exeo qd̃ in firmus ꝓpuiqua¬
ret tibi: atq ita ut int̾ dm̃ et hominẽ me¬
diator existeret. Uerbum caro factũ ẽ. Uer
cam salutare dĩ. Om̃nis caro dictũ ẽ: om̃s
homiues. Et apłs. Non ẽ. uob̃ colluctatio
aduersus carnem et sanguineni. id ẽ. adu̾sꝰ
homines: sed ad u̾sus principes et potesta¬
tes et rectores mundi tenebrarum harum.:⁊
dequibꝰ in consequenti si dñs ad iuuerit
loquem᷑ Pertinet eñi ista distinctio ad ex¬
positionem psalmi. quem in nomine dñi
cepimus eniodare scĩtati ur̃ȩ. Tam̃ ad hoc
an hec exempla: ut noueritis cartiẽ ap¬
pellatos ẽẽ homines. Ut quiod dictum ẽ. et uerbũ
caro factum ẽ : in telligatis dictum. et uerbum

Expanded text:
Deus? Pater et Filius et Spiritus sanctus. Quid sunt homines? Peccatores, impii, mortales. Inter illam Trinitatem et hominum infirmitatem et iniquitatem, mediator factus est homo, non iniquus, sed tamen infirmus; ut ex eo quod non iniquus, jungeret te Deo; ex eo quod infirmus, propinquaret tibi: atque ita, ut inter hominem et Deum mediator existeret, Verbum caro factum est, id caro salutare Dei . Omnis caro dictum est, omnes homines. Et Apostolus: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem id est adversus homines, sed adversus principes et potestates et rectores mundi tenebrarum harum : de quibus in consequentibus, si Dominus adjuverit, loquemur. Pertinet enim ista distinctio ad expositionem Psalmi, quem in nomine Domini suscepimus enodare Sanctitati Vestrae. Tamen ad hoc dixi haec exempla, ut noveritis carnem appellatos esse homines; ut quod dictum est, Et Verbum caro factum est, intelligatis dictum, et Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
ruptionem.: Que utilitas in sangonne sanginis
mei. dũ descendo incorruptionem: Nunquid
confitebit᷑ tͥ puluis: Si eñi non statim resurre¬
xero. cormiptunq fuerit corpus meũ. ⁊ mnquid
confitebit᷑ tͥ pulius. id ẽ. turba impiorum quã
bit ad salutem ceterorum ueritatem tuam: Aut
et miseitus ẽ mei : dñs factus ẽ. ad iitor meus.

Expanded text:
ione sanguinis mei, dum descendo in corruptionem? Numquid confitebitur tibi pulvis? Si enim non statim resurrexero, corruptumque fuerit corpus meum, numquid confitebitur tibi pulvis, id est turba impiorum, quam bit ad salutem caeterorum veritatem tuam? 11. et misertus est mi
Abbreviated transcription (Latin):
ingete soluistis. Et uitta in uoluntate eius.
Et uitam eternam ad quam redire nullis uñs me
ubi sapientie lumen recessit. apeccante homine:
quando morte dãpuatus ẽ. Abipso uespere mo¬
ras habebit fletus: quam dui in laboribꝰ et tẽp¬
tacionibus popłs dĩ expectat diem dñi. Et nma¬
tutinũ exultatio. Usq in matutinum quo exul¬
tatio resurrectionis futura ẽ: que in matutina
mea abundantia. iam nullam patiens egesta
habundantiã dñe. ñ exme mͥ esse: sed exuolun¬
tate tua p̃stitisse tẽ decori meo iurtutẽ exeo di
tuã et factus sum conturbatꝰ: recedente ame
tionis et miserieordie mee recolens. et tanquam
in eo constitutus. audio uocem primo gentti
tui capitis mei ꝓme morituri et dicentis. Adte
a ñe clamabo: et addm̃ meum dep̃cabor. Que¬

Expanded text:
morte solvistis. Et vita in voluntate ejus: et vitam aeternam, ad quam redire nullis vestris ubi sapientiae lumen recessit a peccante homine, quando morte damnatus est; ab ipso vespere moras habebit fletus, quamdiu in laboribus et tentationibus populus Dei exspectat diem Domini. Et in matutinum exsultatio: usque in matutinum, quo exsultatio resurrectionis futura est, quae in matutinmea abundantia, jam nullam patiens egestatabundantiam, Domine, non ex me mihi esse, sed in voluntate tua praestitisse te decori meo virtutem ex eo dituam, et factus sum conturbatus, recedente a metionis et miseriae meae recolens, et tanquam in eo constitutus, audio vocem primogeniti tui, capitis mei pro me morituri, et dicentis: Ad te, Domine, clamabo, et ad Deum meum deprecabor.
Abbreviated transcription (Latin):
eduxisti ab inferis animã meã saluũ me fecisti
adescendentibꝰ in lacum. Saluum me fecisti a
futura ista ceruens: et dicat. Psallite dũo scĩ eiꝰ:
et confitemini memorie sc̃ĩtatis eiꝰ Et confite¬
min ei qd̃ scĩtatis. qua uos scĩficauit nou ẽ.¬

Expanded text:
eduxisti ab inferis animam meam, salvum fecisti me a descendentibus in lacum: salvum fecisti me a futura ista cernens, et dicit, Psallite Domino sancti ejus. Et confitemini memoriae sanctitatis ejus: et confitemini ei q
Abbreviated transcription (Latin):
in nouationis corporis. ñ tantũ dñi sed etiam
totius eccłe. Nã insuperiore psalmo tab̃nacłi
aut̃ domus dedicat᷑. quȩ insempit̃na pace per

Expanded text:
innovationis corporis, non tantum Domini, sed etiam totius Ecclesiae. Nam in superiori psalmo tabernaculum autem domus d
Abbreviated transcription (Latin):
hituis scłi iscĩs suis: tanquã marcha ita in eccle¬
sia eustoditis. Et sedebit dñs rex met̃nũ. Et deuide
suo dabit. Quia dñs iuitutem popło suo contͣ huiꝰ
miuidi ꝓcellas et turbines dimicanti dabit: qͥa
pacem illis ini hoc mundo non ꝓmisit. Dñs bene¬
dicet popłm suum inpace. Id ẽ. dñs benedicet

Expanded text:
i in sanctis suis, tanquam in arca, ita in Ecclesia custoditis. Et sedebit Dominus rex in aeternum: et deinde suo dabit: quia Dominus virtutem populo suo contra hujus mundi procellas et turbines dimicanti dabit, quia pacem illis in hoc mundo non promisit. Dominus benedicet populum suum in pace: et idem Dominus benedicet
Abbreviated transcription (Latin):
caritatem suã traiceroe. ⁊ alios in maliciam
udinẽ. Uor diũ cõmouentis ad fidẽ gentes
ꝗbndã sine spe et sine dõ in hoc mundo uͥ
homo habitauerat. Et cõmouebit dñs deser¬
tũ cades. łt tunc celebrari faciet dñs scm̃
uetoũ scripturarũ suarũ: qd̾ a uideis ñ in¬
uos. Yor eñĩ dm̃i primo ꝑfecit superatores
et repulsores uenenosarũ linguarũ. Et reue¬
lauit siluas. łt ͣ reuelauit opacitates diuino¬
tũ librorũ. et umbracula in ysteriorum. uͥ.

Expanded text:
charitatem suam trajiceret, alios in malitia charitatem suam trajiceret, alios in malitia tudinem: vox Domini commoventis ad fidem Gentes quondam sine spe et sine Deo in hoc mundo ; uhomo habitaverat. Et commovebit Dominus desertum Cades: et tunc celebrari faciet Dominus sanctum verbum Scripturarum suarum, quod a Judaeis non invos: vox enim Domini primo perficit superatores et repulsores venenosarum linguarum. Et revelabit silvas: et tunc eis revelabit opacitates divinorum librorum et umbr
Abbreviated transcription (Latin):
ceret dñs cedios libani. Conteret dñs ꝑ peniten¬
tiam elatos nitore t̾rene nobilitatis: cũ ad eos
confindendos ignobilia huns mundi elegerit.
nuet eas tanquam uitulũ libani. Et amputata
supba celsitudine eorũ: deponit eos adimitati¬
onem humilitatis sue. qui tanquam uitulus
pspsã huius scł̃i nobilitatem ad uictimã ductꝰ
I Astiterunt em̃ reges t̃rȩ et principes con
uenerunt in unũ. aduersus dnm̃ et aduersꝰ
ip̃m euus. Et dilectus sicut filius unicormũ
Nãet ipse dilectus atq unicus patri. exinani¬
unt se nobilitate sua: et factus ẽ. homo sicut
alius iudeorum ignorantium iusticiã dĩ et suꝑ¬
hoactantium tanquam singularem iusticiã
illa sua lesione transeuntis: uel diuidentis
surentem iracondiam ꝑsecutorum suorũ. ut
alsi dicerent. ⁊ nunqͥd forte ipse ẽ. xp̃c Alii
dicebant non: sed se ducit popłm. atq ita
p̾eidentis i sanũ tu multũ eoꝵ: ut alios in¬

Expanded text:
teret Dominus cedros Libani: conteret per poenitenteret Dominus cedros Libani: conteret per poenitentiam Dominus elatos nitore terrenae nobilitatis, cum ad eos confundendos ignobilia hujus mundi elegerit ,. 6. Et comminuet eas tanquam vitulum Libani. Et amputata superba celsitudine illorum, deponet eos ad imitationem humilitatis suae, qui tanquam vitulus per ipsam hujus saeculi nobilitatem ad victimam ductus est: Astiterunt enim reges terrae, et princivenerunt adversus Dominum et adversus Christum ejus . Et dilectus, quemadmodum filius unicornium. Nam et ipse dilectus, atque unicus Patri exinanivit se nobilitate sua, et factus est homo, sicut filius Judaeorum ignorantium justitiam Dei, et sujactantium tanquam singularem justitiam ulla sua laesione transeuntis, vel dividentis furentem iracundiam persecutorum suorum, ut alii dicerent: Nunquid forte ipse est Christus? alii, Non, sed seducit populum , atque ita praecedentis insanum tumultum eo
Abbreviated transcription (Latin):
caro niea : quia dixisti postula aie. et dabi
tͥ gentes hereditatẽ tuã. Saluũ fac popłm
tuũ. et benedie hereditatem tuã: quia om̃i
mea tua sunt. Et rege eos et excolle illos usq
meternum. ł t rege eos in hac temporali ui
mediatori manu forti: ꝑfectionis eccłe in
hoc scło. tibi adu̾sus diabolũ temꝑaliter in¬
ferce dũo fililiĩ dĩ: afferte
dño flios arietum. Afferte do¬
iiuo uosinet ipsos: quo ᷤ per
euangłm duces gregum apłi genuerunt.
Afferte año głam et honorem. Per oꝑa ur̃a
dñs glorificet᷑. et honoret᷑. Afferte dño glo¬
riam nomini eiꝰ. Gloriose ꝑ orbem iguo¬
tescat. Ad orate dum̃ i aula scã eiꝰ. Ador¬
te dum in dilatato et scificato corde ur̃o.
iestatis de nube carnis. tribilit̃ penitentiã
p̃dicauit. Dñs suꝑ aquas multas. Ipse dñs
iħc postea quã uocẽ enusit suꝑ populos
et ꝑt̾ruit eos : coui̾ltit in se. et habitabi
in ipsis: potentes faciens uos. Uox dñ
m magnificentia. Uox dñi magna faciens

Expanded text:
dabo tibi gentes haereditatem tuam ; Salvum fac populum tuum, et benedic haereditatem tuam: quia omnia mea tua sunt . Et rege illos, et extolle illos usque in saeculum: et rege illos in hac temporali vitmediatori manu forti, perfectionis Ecclesiae in hoc saeculo, ubi adversus diabolum temporaliter miferte Domino, filii Dei, afferte Domino filios arietum: afferte Domino vosmetipsos, quos per Evangelium duces gregum Apostoli genuerunt. Afferte Domino gloriam et honorem: per opera vestra Dominus glorificetur et honoretur. Afferte Domino gloriam nomini ejus: gloriose per orbem innotescat. Adorate Dominum in aula sancta ejus: adorate Dominum in dilatato et sanctificato corde vestro;  intonuit: Deus majestatis de nube carnis terribiliter poenitentiam praedicavit. Dominus super aquas multas: ipse Dominus Jesus postea quam vocem emisit super populos, et perterruit eos, convertit in se, et habitavitin ipsis, potentes faciens eos. Vox Domini in magnificentia: vox Domini magna faciens
Abbreviated transcription (Latin):
fortetur cor tuum et sustine dnm. Sustinendo
dñm habebis eũ : habebis quem sustinebis. aliud
desiła maius si moliꝰ. si suamiꝰ in ueneris.
iti conflictu pafũonis. Que aut̃ uidetꝰ¬
tiatio penȩ illorũ ficut in euangelio ciuitatibꝰ in
quibꝰ muracula cũ fecisset neq credidis. Sent ei
non maliuolentia optat quȩ dicit. sed qͥd eis im
ne separes unitatẽ uerbi tui: ab eo
quod homo sum. Nequando sileas ame: et ero
similis descendentibꝰ it lacũ. Exeo eñi quod ȩter¬
nitas uerbi tui ñ uit̃ mittit uiure se mͥ: fit ut nõ
sim talis homo quales sunt ceteri qui nascunt᷑¬
inꝓfundam miseriam scłi huiꝰ. ubi tanquã sileas
non cognoscitur uerbũ tium. Exaudi domine¬
uocẽ dep̃cationis mee. dũ oro adte: dum extollo
uianus meas ad templum scm̃ tuum. Dum eruci
plum sem̃ tuum. Ne simul tradas me cũ peccato¬
ribus: et cum oꝑantibꝰ mniquitatẽ neꝑdas me. Cum

Expanded text:
fortetur cor tuum, et sustine Dominum. Sustinendo fortetur cor tuum, et sustine Dominum. Sustinendo Dominum habebis eum, habebis quem sustinebis. Aliud desidera, si majus, si melius, si suavius inveneris. in conflictu passionis. Quae autem videttiatio poenae illorum: sicut in Evangelio civitatibus in quibus miracula cum fecisset, neque credidissent ei, non malevolentia optat quae dicit, sed quid eis immne separes unitatem Verbi tui ab eo quod homo sum. Nequando sileas a me: et cro similis descendentibus in lacum: ex eo enim quod aeternitas Verbi tui non intermittit unire se mihi, fit ut non sim talis homo quales sunt caeteri, qui nascuntuprofundam miseriam saeculi hujus, ubi tanquam sileas, non cognoscitur Verbum tuum. Exaudi vocem deprecationis meae, dum oro ad te; dum extollo manus meas aplum sanctum tuum. Ne simul tradas me cum peccatoribus  et cum operantibus iniquitatem, ne perdideris me. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
unã postulationẽ. ꝑ aluocatũ xp̃m libent̃ accepit.
Et donec ꝑ aggamiꝰ istã ꝑegrinationem. quia dilaturꝰ
ẽ. non ablaturus: quod ꝓmisit dix̃ nob̾. Sustiue
am̃. Non sustinebis nĩdacẽ. ñ eũ qͥ poterit falli.
ñ eũ qͥ nonẽ. inuenturꝰ quod det. Ommpotens
ꝓmisit. certus ꝓmisit. uerax ꝓmisit. Sustine do¬
minũ: urilit̾ age. Noli dissoli. uesis int̾ eos
quibꝰ dr̃: ue his qui ꝑdiderunt sustinentiã. Susti¬
petimus. Qui in illis dieb malorum nr̃oꝵ iuge¬
miscimꝰ. qͥ credimꝰ nos uidere bona diũ in t̾ra
uiuentium: nob̾ om̃ib qͥ muno sumꝰ dicitur. ⁊
sustine dñm. uirilit̾ age: et confortet᷑ cor tuum.
et sustine dũm. Quid aliud tͥ dicat. quã ut hoc re¬
petat q audisti sustine dnm̃ uirilit̾ age. ergo
qui ꝑdit sustinentiã. effeminatus ẽ. ꝑ dit iugo¬
rem. Hoc uiri. hoc femine audiunt: quia in uno
uiro uir et femina. Talis in xp̃o: nec masulus
nec femina ẽ. Sustine dnm̃. iurilit̃ age: et con¬

Expanded text:
er advocatum Christum libenter accepit; et donec peragamus istam peregrinationem, qua dilaturus est, non ablaturus quod promisit, dixit nobis: Sustine Dominum. Non sustinebis mendacem, non eum qui poterit falli, non eum qui non est inventurus quod det. Omnipotens promisit, certus promisit, verax promisit, Sustine Dominum, viriliter age. Noli dissolvi: ne sis inter eos quibus dicitur, Vae nis qui perdiderunt sustinentiapetimus, qui in illis diebus malorum nostrorum ingemiscimus, qui credimus nos videre bona Domini in terra viventium; nobis omSustine Dominum, viriliter age; et confortetur cor tuum, et sustine Dominum. Quid aliud tibi dicat, quam ut hoc repetat quod audisti? Sustine Dominum, viriliter age. Ergo qui perdidit sustinentiam, effeminatus est, perdidit vigorem. Hoc viri, hoc feminae audiant, quia in uno viro vir et femina. Talis in Christo nec masculus nec femina est . Sustine Dominum, viriliter age; et con
Abbreviated transcription (Latin):
deserta illa ciuitate ⁊ rectore eiꝰ diabolo: qͥa
rector impiorũ diabolus ẽ. et rector mundi
tenebrarũ harũ. Quatũ tenebrarũ  in fide¬
lium. peccatorum. Unde iã credentibꝰ: dicit
indño. Ergo iam suscepti adño qͥd dicamius.
Legem constitue mͥ dñe uiuatua. Ausus es
petert lexein. Qd si tͥ dicat inipleb̾ legem.
Sidedero legem implebis eã s ñ audẽt pee
nisi primo diceret. dũs aut̃ assũpsit me. Hon
tuderet pecerere. nͥ primo diceret. ad uitorm̃s
esto. Ergo tu ad iuiuas. tu suscipis: damleggem.
scrpptum est. Legem aut̃ et miscdiam: in li¬
gua portat. Et si offenderis aliquid in lege:
ille qui prote fudit sangiinem suum confi¬
tenti ignoscit tͥ. Tu tantũ uiam noli desere¬
re. Dic illi. susceptor nĩs esto: et duige me
in senita recta propt̃ inimnicos meos. Legẽ da:
sed ne auferas miscłiam. qui dixit maliopsal¬
mo. Nã et niscdĩam dabit: qui legem dedit.

Expanded text:
deserta illa civitate et rectore ejus diabolo, quia deserta illa civitate et rectore ejus diabolo, quia rector impiorum diabolus est, rector mundi tenebrarum harum. Quarum tenebrarum? Peccatorum, infidelium. Unde jam credentibus dicit in Domino . Ergo jam suscepti ab illo, quid dicamus? Legem mihi constitue, Domine, in via tua. Ausus es petere legem? Quid si tibi dicat: Implebis legem? si dedero legem, implebis eam. Non auderet petere, nisi primo diceret: Dominus autem suscepit me. Non auderet petere, nisi primo diceret: Adjutor meus esto. Ergo si tu adjuvas, si tu suscipis, da legem: Lscriptum est: Legem autem et misericordiam in lingua portat . Et si offenderis aliquid in lege, ille qui pro te fudit sanguinem suum, confitenti ignoscit tibi: tu tantum viam noli deserere; dic illi, Susceptor meus esto, Et dirige me in semita recta propter inimicos meos. Legem da, sed ne auferas misericordiam; qui dixit in alio psalmo: Nam et misericordiam dabit, qui legem dedit .
Abbreviated transcription (Latin):
frustra illos colas qͣsi ꝓpt̾ tẽꝑalia: quisqͥs hec cogi¬
tas. Om̃s qui colunt neptunũ ñ naufragauerint:
aut oiñs qͥ blasphemant neptunũ. ad portũ non
ꝑuenerunt: Om̃s mulieres colentes uinonẽ be¬
ne peperer̃. ⁊ aut om̃s blasphemantes uinonem
malepeperer̃ Hic intelligat caritas ur̃a in anes
ẽẽ homines qui istos uolunt colere: uel ꝓpt̾ ista
t̃rena. Nam si propt̃ ista t̾rena: colendi eẽnt:
soli cultores illoiũ t̾renis om̃ib habundarent.
Qd̃ quidem si eẽt: fugere nos talia dona. et unã
petere adño deberemus. Huc accedit. quia et ista
ille dat. qͥ offendit᷑ cũ isti coluntur. Ergo relm¬
quat nos pat̾ nr̃ et mat̾ nr̃a ⁊ et reluquat
diabolus. relinquat babylon ciuitas. domuiꝰ
nos suscipiat: consolandos tẽꝑalibꝰ. ⁊ beatificã¬
dos et̃ñis. Qm̃ pat̃ m̃s et mat̾ mea deliquer̃
me : dñs aut̃ assũpsit me. Iã.gͦ. assuptꝰ adño.

Expanded text:
frustra istos colas, quasi propter temporalia quisquis haec cogifrustra istos colas, quasi propter temporalia quisquis haec cogitas: omnes qui colunt Neptunum, non naufragaverunt; aut omnes qui blasphemant Neptunum, ad portum non pervenerunt? omnes mulieres colentes Junonem, bene pepererunt; aut omnes blasphemantes Junonem, male pepererunt? Hinc intelligat Charitas Vestra, inanes esse homines, qui istos volunt colere vel propter ista terrena. Nam si propter ista terrena colendi essent, soli cultores illorum terrenis omnibus abundarent. Quod quidem si esset, fugere nos talia dona et unam petere a Domino deberemus. Huc accedit, quia et ista ille dat, qui offenditur cum isti coluntur. Ergo relinquat nos pater noster, et mater nostra: relinquat diabolus, relinquat Babylon civitas: Dominus nos suscipiat consolandos temporalibus, beatificandos aeternis. Quoniam pater meus et mater mea dereliquerunt me: Dominus autem assumpsit me.
Abbreviated transcription (Latin):
uit. sed putant uani homiues qͥa hoc demo¬
nes p̃stant qͦs ad orant: ꝙ aliquando dicunit
sibi Deusuitã eternam necessarius est: ad illam
uitam spĩtalem. Potestates aut̃ iste debent a nob̃
coli: propt̃ ista temꝑalia. O manitas generis hu¬
mani. Plus amas eas res propt̃as quas istos uis
colere: profecto plus habes istos colere.:⁊ ubi non
dicã plus. certe uel tantũ. Non uult aut̃ ds̃ coli
cũ illis: nesi ipse colatur multo ãpluis. et illi mul¬
tominus. Quid gͦ. inquies. et isti non sunt neces¬
satũ ad hec  non. Sed timendum ẽ: ne irati no¬
ceant. Non nocebunt: nͥ ille ꝑmittat. Isti sem per
habent uoluntatẽ nocendi: nec si placentur nec
si rogentur. desinunt nocere uelle: hoc eñi mali¬
uolentie eoꝵ ꝓprium est. Ergo qͥd facis eos coleudo.
nisi ut illũ offendas: quo offenso ii istoꝵ potestate
haberis ⁊ ut qui tͥ nichil possunt facere illo placato:
faciunt quicqͥd uolunt illo irato. Et ut noueris ꝗͣ

Expanded text:
ani homines, quod hoc daemones praestent, quos adorant; et aliquando dicunt Deus ad vitam aeternam necessarius est, ad illam vitam spiritualem; potestates autem istae debent a nobis coli, propter ista temporalia. O inanitas generis humani! Plus amas eas res propter quas istos vis colere: profecto plus habes istos colere, ut non dicam plus, certe vel tantum. Non vult autem Deus coli cum illis, nec si ipse colatur multo amplius, et illi multo minus. Quid ergo, inquies, et isti non sunt necessarii ad haec? Non. Sed timendum est ne irati noceant. Non nocebunt nisi ille permittat. Isti semper habent voluntatem nocendi, nec si placentur, nec si rogentur, desinunt nocere velle: hoc enim malevolentiae illorum proprium est. Ergo quid facies eos colendo, nisi ut illum offendas, quo offenso in istorum potestatem daberis: ut qui tibi nihil possent facere illo placato, faciant quidquid volunt illo irato. Et ut noveris quam
Abbreviated transcription (Latin):
inpedire eursus meos: non tamen tu me
desin manus eorũ non consentiendo uolu¬
atibiis eorum. remanebo ego. & ꝑ manebo
ui ueritate tua. ⁊ et mentietur iniquitas. ñ
p libores. pꝰ difficultates. int̃ manus ꝑ segñ¬
sum ꝙ tribulantiũ: estuans. anhelans. la¬
borins. et firmus. et certus. illo suscipient e.
ilouiuante. illo docente. illo regente. Tam̃
yilm curcuitũ et iubilationẽ: exultans
guidio. et gemens in laboribus susptrauit
idertiemum: et ait. Credo uidere bona dñi
int̃ra uiuentium. O bona dñi dulcia. in morta¬
lia in conꝑabilia. sempit̾na. in conmutabilia.
Et quando uos udebo: bona dñi credo in¬
atre: sed ñ int̾ra morientium. Credo uidẽ
hona dm̃ : int̾ra uiuentium. Eruet me do¬

Expanded text:
impedire cursus meos, non tamen tu me impedire cursus meos, non tamen tu me des in animas eorum; non consentiendo voluntatibus eorum, remanebo ego, et permanebo in veritate tua, et mentietur iniquitas, non post labores, post difficultates, inter manus persequentium et tribulantium aestuans, anhelans, laborans, et firmus et certus illo suscipiente, illo juvante, illo ducente, illo regente. Tamen post illum circuitum et jubilationem, exsultans gaudio, et gemens in laboribus, suspiravit ad extremum, et ait: Credo videre bona Domini in terra viventium. O bona Domini dulcia, immortalia, incomparabilia, sempiterna, incommutabilia! Et quando vos videbo, bona Domini? Credo videre, sed non in terra morientium. Credo videre bona Domini in ter
Abbreviated transcription (Latin):
quodã mͦ ñ deuorabunt carneni: sed uolunta¬
te ꝑuersa animã tuam mauducabunt. Ne
tradideris me in auimas tribulantium me.
Trade si hoc placq in manibꝰ tribulantiũ me
Bixer̃ eñi illi martẏres: et tradidit suos in
manibus tribulantiũ. Sed qͥd tradidit: sar¬
nẽ sic̃ dr̃ in libro iob. Terra tradita ẽ: in manꝰ
impii: caro tradita ẽ. in matius ꝑsecutoris.
Netradideris me ñ carnẽ meã: sed me dii¬
ma tͥ loquor: mente tͥ loquor. Non dicotͥ
noli tradere caruẽ meã. in mianꝰ tribulanti¬
um me: sed noli me tradere iammas tribu¬
lantiũ mne. Et quomͦ tradunt᷑ homines in
anmas tribulantium se . Qm̃ in surrexer¬
ui qͥt in ine testes miqui. Iã qͥa testes uuqͥ
sunt. et multa mala in me dicunt. et in
mendatũ aduersus te. Exurrexerunt mine
ustes mniqui: ꝙ mentita ẽ. miquitas sibi. Si¬
bi: ñ michi. Sibi senꝑmentiat᷑: mͥ aut̃ ñ
mentit᷑. Sitradideris me in mamis tribulan¬
cum me. id ẽ. siconsensero uoluntatibꝰ eoꝵ:

Expanded text:
devorabit carnem, sed voluntate perversa animam tuam manducabit. Ne tradideris meas animas tribulantium me. Trade, si hoc placet, in manus tribulantium. Dixerunt enim hoc illi martyres, et tradidit suos in manus tribulantium. Sed quid tradidit? Carnem. Quod dicitur in libro Job, Terra tradita est in manus impii : caro tradita est in manus persecutoris. Ne tradideris me, non carnem meam, sed me. Anima tibi loquor, mens tibi loquor; non dico, Noli tradere carnem meam in manus tribulantium me; sed, Noli me tradere in animas tribulantium me. Et quomodo traduntur homines in animas tribulantium se? Quoniam insurrexerunt in me testes iniqui. Jam quia testes iniqui sunt, et multa mala in me dicunt, et in mendacii adversus te: Exsurrexerunt mihi testes iniqui; et mentita est iniquitas sibi. Sibi, non mihi: sibi semper mentiatur, mihi autem non mentiatur. Si tradideris me in animas tribulantium me, id est, si consensero voluntatibus eorum;