comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in et̾na leticia uiuet. Ille etenim
pꝰt in carne felicit̾ resurget: qͥ m
hac uita amentis sue morte resur¬
licit̾ resurget: qͥ ñ sołu a morte
que in peccatis est reuiueͥscit: ue¬
rũ etiã in eo qͦ reuixerit perma

Expanded text:
in aeterna laetitia vivet. Ille enim post in carne feliciter resurget, qui in hac vita a mentis suae morte resurticeps eius, qui non solum a morte, quae in peccatis est, reuiuescit uerum etiam in eo quod reuixerit perma
Abbreviated transcription (Latin):
ni.sicut generationũ ordines mat
heo uel luca uarrantib descͥbunt᷑.
in hoc mundo uenit ex uirgine:
& ꝑ incarnationis suȩ mysteriũ
qͥa rex esset & dñs cunctis ubiq
gentib indicauit: in uestimento &
in femore suo scͥptũ habuit rex re¬
gũ & dñs dñantiũ Unde enĩ in
mundo innotuit: ibi de se locutio¬
nis sententiã infixit. Potest aũ hoc¬

Expanded text:
ni, sicut generationum ordines Mattibus describuntur, in hunc mundum venit ex Virgine, et per incarnationis suae mysterium, quia Rex esset et Dominus, cunctis ubique gentibus indicavit, in vestimento et in femore scriptum habuit: Rex regum et Dominus dominantium. Unde enim in mundo innotuit, ibi de se lectionis sententiam infixit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ratꝰ sũ cũ uidissẽ illa: ammiratione
magna. E dixit mͥ angłs. Quare
miraris: Ego dicã tibi sacramentũ
mulieris & bestiȩ quȩ portat eam:
quȩ habet capita septẽ & cornua de¬

Expanded text:
ratus sum, cum vidissem illam, admiratione magna. Et dixit mihi angelus: Quare miraris? Ego dicam tibi sacramentum mulieris, et bestiae quae portat eam, quae habet capita septem, et cornua de
Abbreviated transcription (Latin):
hostis sius uirib traditꝰ. pauco qͥ¬
dẽ tẽpore. sed multa contra nos uir
ad crudelitatẽ dilatet: suꝑna hunc
dicit. Erit tunc tribulatio magnaᷤ
qualis non fuit ab initio muntoi
usq mͦ neq fiet. Hinc rursũ ait. A¬
si breuiati fuissent dies illi. non
eñi & suꝑbos nos & infirmos dñs
conspicit: dies qͦs singularit̾ mal
intulit. miscdĩt̾ breuiatos dicit.
profecto ut suꝑbiã terreat de ad¬

Expanded text:
hostis suis viribus traditus, pauco quidem in tempore, sed in multa contra nos virtad crudelitatem dilatet, superna tamam dicit: Erit tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi usque modo, neque fiet . Hinc rursum ait: Nisi breviati fuissent dies illi, non enim superbos nos et infirmos Dominus conspicit, dies quos singulariter malos intulit, misericorditer breviatos dicit. Profecto ut et superbiam terreat de ad
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ omẽm impietatẽ. Precedit er¬
bus: cuiꝰ merito gnͣdo descendit
de cęlo. Descendens aũ plaga mag¬
na reꝓbos uulnerat: qͥa ipsa diftͥc¬
li uidicis ira agit᷑. ut qui peccatũ
cõmissũ manu penitentiȩ citonon
tergunt: in aliud deterius cadant.
ga sit peccati & pena peccati. Om̃e
& causa peccati. aut peccatũ simul¬
catũ nãq qͦd penitencia non diluit:
ipso suo pondere mox ad aliud tͣnͣsit.
Unde fit: ut non solũ peccatũ sit. sed
peccatũ & causa peccati. Ex illo qͥppe
uitio culpa subsequens oritur: ex qͦ
cecata mens ducitur. ut peuis & alio
ligetur. Sed peccatũ qͦd ex peccato ori¬
tur: non iam peccatũ tantũmodo. sed
pena peccati: quia iusto iudicio omp̃s
d̾s cor peccantis obnubilat᷑: ut prece-¬
dentis peccati merito etiã in aliis ca-¬
dat. Quẽ enĩ liberare uoluit. deseren¬
do ꝑcussit. Non gͦ immerito plaga si¬
mul & pena peccati dicit᷑. quod iusta¬
desuꝑ irrogata cecitate. ex p̾cedentis

Expanded text:
it eribus, cujus merito grando descendit de coelo. Descendens autem plaga magna reprobos vulnerat, quia ipsa districti judicis ira agitur, ut qui peccatum commissum manu poenitentiae cito non tergunt, in aliud deterius cadant.causa et poena peccati. Omne et causa peccati, aut peccatum ecatum namque quod poenitentia non diluit, ipso suo pondere mox ad aliud trahit. Unde fit, ut non solum peccatum sit, sed peccatum et causa peccati. Ex illo quippe vitio culpa subsequens oritur, ex quo caecata mens ducitur ad pejus et alio ligetur. Sed peccatum quod ex peccato oritur, non jam peccatum tantummodo, sed i, quia justo judicio omnipotens Deus cor peccantis obnubilat, ut praecedentis peccati merito etiam in aliis cadat. Quem enim liberare noluit, deserendo percussit. Non immerito poena peccati dicitdesuper irrogata caecitate ex praecedentis
Abbreviated transcription (Latin):
lo loco sibi patere fuge aditũ cogno¬
uit: dicens. Qa neq ab oriente neq ab
occidenteneq a desertis montib sub-¬
audis patet uia fugiendi. Atq mox
ipsã suꝑnã potenciȩ omĩmodã cõ-¬
dex est. Ac si diceret. Fugiendi uia
undiq deest: qͥa ille iudicat qͥ ubiq¬

Expanded text:
 petere fugae auditum posse cognovit, dicens: Quia neque ab Oriente, neque ab Occidente, neque a desertis montibus , subaudis patet via fugiendi. Atque mox ipsam supernae potentiae omnimodam compdex est. Ac si diceret: Fugiendi via undique deest, quia ille judicat qui ubiq
Abbreviated transcription (Latin):
& igni. Qsua dũ sapientes iuri cruci¬
atib uictimale oꝑandi errore tangun¬
tur. illoꝵ exemplo ꝑsuasi infirmi quiq.
tẽporalib desiderus in ardescunt. Rui¬
nȩ namq fortiũ. auginenta prestant
ꝑdicionib infirmoꝵ. Hinc est quod su

Expanded text:
 igni; quia dum sapientes viri cruciatibus victi male agendi errore tanguntur, illorum exemplo persuasi infirmi quique, temporalibus desideriis inardescunt; ruinae namque fortium augmentum praestant perditionibus inf
Abbreviated transcription (Latin):
fideles nr̃i mira fecerunt cũ ꝑuersa
sarii fideliũ etiã cũ ꝑuersa inferunt
mira facturi sunt. Pensemꝰ ergo quȩ
erit humanȩ mentis illa tẽptatio: qͣn¬
do pius martyr & corpus torm̃tis fu
fac᷑. Euius tc̃ uirtꝰ non ab ipso cogita¬
tionũ fundo quatiat᷑: qͣndo is qui
flagris crutiat signis choruscat: hĩe¬

Expanded text:
eles nostri mira faciunt, cum perversa s satellites etiam cum adversa inferunt, mira facturi sunt. Pensemus ergo quae erit humanae mentis illa tentatio, quando pius martyr et corpus tormentis sufacit. Cujus mens tunc non ab ipso cogitationum fundo quatiatur, quando is qui flagris cruciat, signis coruscat?
Abbreviated transcription (Latin):
biũ est enĩ. utrũ irã dĩ magis sig¬
nificet. nou usq ad nouissimã
penã idest ad feces: an potius gra-¬
tiã scripturarũ a iudeis ad gentes
tͣnseuntẽ. quia inclinauit ex hoc
in hoc: remanentib apud uideos
obseruationib quas carnalit̾ sapi-¬
unt: qͥa fex eius non est exinani-¬

Expanded text:
um est enim utrum iram Dei significet non usque ad novissimam poenam, id est usque ad faecem; an potius gratiam Scripturarum a Judaeis ad Gentes transeuntem, quia inclinavit ex hoc in hoc, remanentibus apud Judaeos observationibus quas carnaliter sapiunt, quia faex ejus non est exinani
Abbreviated transcription (Latin):
nominis digesta series eiusdem mi
unt: non manis sed certi causã mys-¬
sedeat ostendens se tanquã sit ds̃:¬
ut uidelicet sicut falsa agni occi-¬
supͣ meminimꝰ. sic etiã templũ se
dĩ arte ñ ueritate transfiguret.

Expanded text:
nominis digesta serie, demonstratun inanis, sed certi causam myssedeat, ostendens se tanquam sit D ut sicut falsa Agni occisimilium, sic etiam templum Dei se arte, non veritate transfiguret.
Abbreviated transcription (Latin):
atq id fieri nescio quouͦi sccretissimo
atq a nr̃ii sensib remotisimo. Non
enĩ simiram᷑ apiculam melle post¬
to nescio qua sagacitate: quahomi¬
nẽ uincit unde aduolre: io o eam
nobis preponere aui i altẽ comꝑare
debemus. Itaq uellem magis iste
albicerits. ab eo qui disceri. cupe¬
ret int̾rogatus. ipsa metra do ciuiss.
uł coactus ã copiã consultoꝵ de

Expanded text:
cretissimo atque a nostris sensibus remotissimo. non enim, si miramur apiculam melle posito nescio qua sagacitate, qua hominem uincit, undeunde aduolare, ideo eam nobis praeponere aut saltem comparare debemus. Itaque uellem magis iste Albicerius ab eo, qui discere cuperet, interrogatus ipsa metra docuisset uel coactus a quopiam consul
Abbreviated transcription (Latin):
ti sumꝰ: ut ratio animã. & anima
possideat corpus. Ius uͦ animȩ
a corporis posessione repellitur:
si non pͥus anima a ratione pos
noᷤ metipsos docuit. De qua eti

Expanded text:
er sumus, ut ratio animam, et anima possideat corpus; jus vero animae a corporis possessione repellitur, si non prius anima a ratione possnosmetipsos docuit. Pati
Abbreviated transcription (Latin):
tencia eqͦiure p̾cepti uniu̾sos tenet¬
astrictos: nec uni omĩno tnͣsgredi
licet. qͦd omĩb imꝑatũ est. Aꝑtus¬
eiũ contẽptus dĩ est. facere ꝓhibi-¬
ta. & iussa non facere. Duo uͦ reliqͥ
quȩ secunt᷑. quoꝵ unũ concedit᷑.
suadet᷑ aliud in nr̃a potestate dimis¬
sa sunt: scilicet ut aut cũ minori
gła concessis utam᷑ ac licitis: aut
obmaiꝰ p̃miũ etiã ea quȩ nobis
ꝑmissa sunt respuamꝰ. Concedun-¬
tur qͥdem nuptiȩ. carniũ esus ac¬
uini: sed hoꝵ om̃iu᷑ abstinencia cõsi¬
lio ꝑfici suadet᷑. Ad uirginitatis aũ

Expanded text:
tentia aequo jure praecepti universos tenet, nec ulli omnino transgredi licet, quod omnibus imperatum est; apertusque contemptus Dei est, vel facere prohibita, vel jussa non facere. Duo vero reliqua quae sequuntur, quorum unum conceditur, et suadetur aliud, in nostra potestate dimissa sunt; ut aut cum minori gloria concessis utamur, aut ob majus praemium etiam ea, quae nobis permissa sunt, respuamus. Conceduntur quidem nuptiae, carnium usus vini; sed horum omnium abstinentia consilio perfectiore suadet
Abbreviated transcription (Latin):
t̾it dicere nͥ uos. Sic enĩ uos ui-¬
dit in apocalipsi. qͥdã p̃ceteris
dilectus agno: qͥ discũbere suꝑ pec¬
decies duodecĩ milia scõꝵ cyharedo¬
rũ illibatȩ uirginitatis in corpore:
inuiolatȩ ueritatis in corde. Et qͥa
seqͥmini agnũ qͦcũq ierit: scͥpsit il¬
le de uobis. Quo ire putamꝰ hũc
agnũ: qͦ nemo eũ sequi uel audeat
uel ualeat nͥ uos: Quo putamꝰ eũ
ire: in qͦ saltꝰ & pͣta: Ubi credo sũt
gramina gaudia: non gaudia
in illo regno dĩ ceteris ñ uirgini¬
bus: sed a ceterorũ omĩum gaudi¬
is sorte distincta gaudia uirginũ¬

Expanded text:
terit dicere nisi vos. Sic enim vos vidit in Apocalipsi quidam prae ceteris dilectus agno, qui discumbere super pecdecies duodena milia sanctorum citharoedorum inlibatae uirginitatis in corpore, inuiolatae ueritatis in corde; et quia sequimini agnum quocumque ierit, scripsit ille de uobis. quo ire putamus hunc agnum. quo nemo eum sequi uel audeat uel ualeat nisi uos? quo putamus eum ire? in quos saltus et prata? ubi credo sunt gramina gaudia; non gaudia in ipso regno dei ceteris non uirginibus, sed a ceterorum omnium gaudiorum sorte distincta, gaudia uirginu
Abbreviated transcription (Latin):
decepti: tam̃ uerũ dicunt isti qͥ
hanc bestiã adorant. Quia neq
in seculari potencia. neq in mira¬
culoꝵ fraude: in retro actis tẽpo¬
rib similis ei apparuit. S nec mi¬

Expanded text:
estiae? Et verum dicunt isti qui hanc bestiam adorant, quia neque in saeculari potentia, neque in miraculorum fraude in retroactis temporibus similis ei apparuit. Et datum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectus est: qͥa in mundi origine dñs
ea quȩ pͥmo die cȩpit. serto die oꝑa
impleuit: cũ hominẽ ꝓpt̾ quẽ cũ¬
cta. creauerat. ad imagnie suã fecit.
Denariꝰ numerꝰ in ea ꝑfectus est: qͥa
lex in decẽ p̃ceptis concludit᷑: omĩs¬
q: culpa non ampliꝰ quã ꝑ decẽ uer¬
ba cohibet᷑: atq enarrante uerita¬
te. oꝑatores uineȩ denario renune¬
rantur. Sexagenariꝰ in eo ꝑfectꝰ est.
qͥa oĩa quȩ in sex dieb oꝑaut᷑. eisdẽ
decalogi mandatiᷤᷤ concludut᷑: atq
eu angłico ꝓtestante eloqͥo. tr̃a bo¬
na fructũ sexagesimũ reddit. Cen¬
tenariꝰ in eo ꝑfectus est: qͥa dũ de¬
calogi mandata decies multiplica¬
ta comp̾hendit: omẽm oꝑationis
sũmã concludit. Nisi enĩ centena¬
riꝰ numerꝰ ꝑfectionẽ designaret:
neqͥquã dñs ad discipłos diceret.

Expanded text:
perfectus est, quia in mundi origine Dominus, perfectus est, quia in mundi origine Dominus, ea quae primo die coepit, sexto die opere complevit, cum hominem, propter quem cuncta creaverat, ad imaginem suam fecit. Denarius numerus in eo perfectus est, quia lex in decem praeceptis concluditur, omnisque culpa non amplius quam per decem verba cohibetur: atque enarrante Veritate, operatores vineae denario remunerabuntur. Sexagenarius in eo perfectrus est, quia omnia quae in sex diebus operantur, eisdem decalogi mandatis concluduntur: atque evangelico protestante eloquio, terra bona fructum sexagesimum reddit. Centenarius in eo perfectus est, quia dum decalogi mandata decies multiplicata comprehendit, omnis operationis summam concludit. Nisi enim centenarius numerus perfectionem designaret, nequaquam Dominus ad discipulos diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o contͣrius. qͦ ille seductor. iste
uͦ dicit᷑ gentiũ saluatorSiue gͦ hoc.
siue illo mͦ. siue in greca siue in la¬
tina. seu in gothica lingua hic nu¬
merꝰ accipiat᷑: ñ in congrue ad an¬
tixp̃i ꝑsonã refert᷑. S est adhuc
qͦd de eodem numero subtili in¬
uestigatione pensemꝰ: ut plura
de eo offerentes. lectori pleniꝰ satis
ꝑfectus est. qͥa pͥmꝰ uinumeris com¬
plet᷑ partib suis: idest sexta sui par¬
te. tercia. & dimidia: quȩ st̃ unũ. &
duo. & tͥa: quȩ in sũmã ducta ser
facunt. Nec alius ante senarium
numerũ repperit᷑: qͥ suis partib
dũ diuidit᷑. tota eius sũma com-¬
pleat᷑. Esuiq dũ a sexta sui parte
idest ab uno. in denariũ. a t̾cia añ
lidet᷑: recur sũ asexta sui parte
que indenariũ surgit. ad centenari-¬
partib multiplicatꝰ: sexcentos consũ¬
mat. Sed qͥa cuncta hȩc ꝑ sacre scͥp¬
turȩ celsitudinẽ ꝓfitiendo tͣnscen¬
sexagenariũ. ibi centenariũ. unde

Expanded text:
rius, quod iste seductor, ille vero dicitur gentium salvator. Sive ergo hoc, sive illo modo, sive in Graeca, sive in Latina, sive in Gothica lingua hic numerus accipiatur, non incongrue ad Antichristi personam refertur. Sed est adhuc quod de eodem numero subtili investigatione pensemus, ut plura de eo offerentes lectori plenius satisperfectus est, quia primus in numeris completur partibus suis, id est, sexta sui parte, tertia et dimidia: quae sunt unum, et duo, et tria: quae in summa ducta, sex faciunt. Nec alius ante senarium numerus reperitur, qui suis partibus dum dividitur, tota ejus summa compleatur, quique dum a sexta sui parte, id est, ab uno in denarium, a tertia autem r, rursum a sexta sui parte quae in denarium surgit, ad centenaripartibus multiplicatus, sexcentos consummat. Sed quia cuncta haec per sacrae Scripturae celsitudinem proficiendo transcensexagenarium, ibi centenarium, unde
Abbreviated transcription (Latin):
diat᷑ sic̃ leo ĩ cubili suo. Ad aꝑtã nã¬
q: potenciã suffecisset: ut leo esset.
etiã si insidians non fuisset. Rur-
sũꝙ: ad occultas uersutias suffe¬
in cunctis suis uirib efferatur.
seuire ꝑuiraq ꝑmittit᷑ ut contͣ
electos incertamine positos. & frau¬
de & uͥtute laxet᷑. Uirtute ꝑ potẽ¬
ciã: fraude ꝑ signa. Recte gͦ & leo.
& insidians dicit᷑. Insidians ꝑ mi-¬
racłoꝵ speciem: leo ꝑ fortitudinẽ
secularẽ. Ut enĩ eos qui aꝑte iniqͥ
st̃ ꝑtrahat. secularẽ potenciã ost̾e̾¬
tat. Ut ueroetiã iustos fallat: signis¬
sanctitatẽ simulat. Illis enĩ suadet
elatione magnitudinis: istos deci-¬
pit ostensione sc̃itatis. Et qͥd mi-¬

Expanded text:
asi leo in cubili suo . Ad apertam namque potentiam suffecisset ut leo esset, etiamsi sumque ad occultas versutias suffein cunctis suis viribus effrenatur, saevire per utraque permittitur, ut contra electos in certamine et fraude et virtute laxetur, virtute per potentiam, fraude per signa. Recte ergo et leo et insidians dicitur: insidians per miraculorum speciem, leo per fortitudinem saecularem. Ut enim eos qui aperte iniqui sunt pertrahat, saecularem potentiam ostentatsanctitatem simulat. Illis enim suadet elationem magnitudinis, istos decipit ostensione sanctitatis. Et dedi
Abbreviated transcription (Latin):
fuisset: ꝓfecto psalmista ñ diceret.
Sumite psalmũ: & date trmpauũ.
In tympano etenĩ: coriũ siecat᷑ ut
sonet. Quid est gͦ dicere sumite
psalmũ & date tẏmpanũ. nͥ acci-¬
pite sp̃itale canticũ cordis & red¬
dite tẽ porale macationẽ corporis:
Si suꝑna p̾dicatio negotiũ ñ fuisset:
neqͣquã sub tẏpo fortis mulieris
salomon de scã ȩccłia diceret. Sin-¬
teo sindonis: nͥ subtilis intextio
sc̃ẽ p̾dicationis: In qua mollit̾ qͥes¬
cit᷑: qͥa mens in illa fideliũ spe su-¬
ꝑna refouet᷑. Unde & petro aĩalia
fidĩ qͥete continent᷑. Hanc gͦ sin-¬
donẽ eccłia fecit & uendidit: qͥa
fidẽ quã credendo teruerat. loqñ¬
do dedit: & ab infidelib uitã rec¬
le conu̾sationis accepit. Quȩ &¬

Expanded text:
fuisset, profecto Psalmista non diceret: Sumite psalmum, et date tympanum . In tympano etenim corium siccatur ut sonet. Quid est ergo dicere: Sumite psalmum, et date tympanum, nisi accipite spiritale canticum cordis, et reddite temporalem macerationem corporis? Si superna praedicatio negotium non fuisset, nequSalomon de sancta Ecclesia dicit: Sinteo sindonis, nisi subtilis intextio sanctae praedicationis, in qua molliter quiescitur, quia mens in illa fidelium spe superna refovetur? Unde et Petro animalia fidei quiete continentur. Hanc ergo sindonem Ecclesia fecit et vendidit, quia fidem quam credendo meruerat loquendo dedit, et ab infidelibus vitam rectae conversationis accepit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
alibi ait. Nc̃ antixp̃i multi facti
quȩ scilicet ꝑuerse edita caput
suu̾ male uiuendo inuenert̃. Hinc
paulꝰ ait. Ut reuelet᷑ in suo tẽpore:
nam my steriũ iã oꝑat᷑ iniqͥtatis.
festus uidebit᷑. nã in cordib unqͦrũ¬

Expanded text:
multi sunt quae scilicet perverse edita caput suum male vivendo praevenerunt. Hinc Paulus ait: Ut reveletur in suo tempore. Nam mysterium jam operatur iniquitatis . festus videbitur: nam in cordibu
Abbreviated transcription (Latin):
derat. de t̾ra ascendere dicit᷑:
qͥa post antixp̃m multitudo p̾-¬
dicatoꝵ illiꝰ ex terrena potestate
gloriat᷑. De t̾ra qͥppe ascendere
est: t̾rena głã suꝑbire. Quȩ etiã¬
bestia habet duo cornua similia
agni: qͥa ꝑ ypocrisin scĩtatis eã
singularẽ sibi in esse & sapientiã
uͥtutẽ. Sed qͥa sub agni spetiȩ au¬
ditorib reꝓbis serpentinũ uirus
infundit: recte subiungit᷑. Et
ut draco loqueret᷑. agno similis ñ
appareret: sed assumit agni spetiẽ.
ut draconis exerceat oꝑationẽ. Ag¬

Expanded text:
alia bestia ascendisse dicitur, quia post eum multitudo praedicatorum illius ex terrena potestate gloriatur. De terra quippe ascendere, est de terrena gloria superbire. Quae habet duo cornua agni similia, quia per hypocrisim sanctitatis, eam singularem, sibi inesse et sapientiam vitam. Sed quia sub agni specie auditoribus reprobis serpentinum virus infunditur, recte illic subditur: Et ut draco loqueretur, agno similis non appareret; sed assumit agni speciem, ut draconis exerceat operationem.
Abbreviated transcription (Latin):
Habeo adu̾sus te: qͥa ꝑ ł mittis
mulierẽ ihezabel quȩ se dicit ꝓ-¬
pheten. docere & seducere seruos
meos: fornicari & manducare
de idolothitis. Ecce qͥa repperi-¬
ri potuer̃t qͥ iherabel uitã reꝓ-¬
ba actione secuti st̃. ihetabel il¬
lic inuenta memorat᷑: qͥa uideli-¬
cet prauũ corpꝰ coniuncti mores
unũ faciunt: etiã si hoc loca &
tẽpora scindũt. Unde fit. ut in
ꝑuersis suis unitatorib. & ini-¬
quus qͥsꝙ: maneat qͥ iam p̾teri-¬
it: & in suis oꝑatorib ipse iniqͦ

Expanded text:
ittis mulierem Jezabel, quae se dicit propheten, seducere servos meos, fornicari et manducare de idolothytis . Ecce quia reperiri potuerunt, qui Jezabel vitam reprobam actione secuti sunt. Jezabel illic inventa memoratur, quia videlicet pravum corpus conjuncti mores unum faciunt, etiamsi hoc loca vel tempora scindunt. Unde fit ut in perversis suis imitatoribus, et iniquus quisque maneat qui jam praeteriit, et in suis
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Cũ insurgerent homines in nos:
forsita̾ uiuos deglutissent nos. Cũ
trasceret᷑ animꝰ eoꝵ adu̾sum nos:
forsitan uelut aqͥ absorbuisset nos.
Pos uero antiqͥ serpentis. suasio illiꝰ¬
eleuent᷑. Post mulierẽ gͦ indesertũ¬

Expanded text:
is, cum insurgerent homines in nos, forsitan vivos deglutissent nos: cum irasceretur furor eorum adversum nos, forsitan velut aqua absorbPer os vero antiqui serpentis, suasio illieviant. Post mulierem ergo in desert
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enim transitoria cumcta des-¬
pitiunt: ex his nascentes cogitacio¬
uu insolentias ñ patiunt᷑. Solam
nãq et̾nam patriã appetunt: & qͥa
nulla huus mundi diligunt. mag¬
na mentis tranqͥllitate ꝑfruunt᷑. In¬

Expanded text:
et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt, et quia nulla hujus mundi diligunt, magna mentis tranquillitate perfruuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs fecerit uoluntatẽ patͥs meiqͥ ĩ cȩ¬
lisẽ hic meus frat̃. soror. & mater est.
Credendo ergo sponsa: oꝑib inheren¬
do uxor: uocib predicando. mater
efficitur xp̃i. Tocies enĩ xp̃m parit:
quoties offitio p̃dicationis menbͣ
eius que nos sumꝰ ad fidẽ & oꝑatio¬

Expanded text:
s fecerit voluntatem Patris mei, ipse meus frater, soror, et mater est . Credendo ergo sponsa, operibus inhaerendo uxor, vocibus praedicando mater efficitur Christi. Toties enim parit Christum quoties officio praedicationis membra ejus quae nos sumus ad fidem et operatio
Abbreviated transcription (Latin):
quadragenario etenĩ atq senario
numero insinuatã nob̾ meminimꝰ
dñici corporis formã: quã ꝓ pͥmi
ada errorib corrigendis. secu̾dus
pit. Propt̾ qͦd in euangłio ait. Sol¬
citabo illud. Et respondentib iu
bus suscitabis illudͦ Qsuod ȩuangłis¬
ta exponeus: ait. Hoc̃ autẽ dicebat:
de tẽplo corporis sui. In qͥb scilicet

Expanded text:
io et senario nobis insinuatam meminimus dominici corporis formam quam pro primi Adam erroribus corrigendis, secundus pit, propter quod in Evangelio dicit : Soluscitabo illud; et respondentibus Jubus suscitabo illud? Quod evangelista exponens, ait: Ipse autem dicebat de templo corporis sui. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo gͦ dm̃ meritis p̾uenit. ut
tenere eũ quasi debitorẽ possit:. sed
miro mͦ ęquus omĩb conditor. &
quosdã in suis reꝓbis morib dãp
electis suis pietatẽ sine iusticia exi¬
bet: qͥa hic eos duris afflictionib p̃¬
sine miscdia exercet: qͥa hic eos e¬
qͦminit̾ tolerat: quos qͥndoq in
ꝑpetuũ dãpnat Sigͦ & electi p̃ueni-¬
ent̾ẽ se gr̃am secunt᷑. & reꝓbi iuxta
quod merent᷑ accipuũt: & de mise¬
ricordia iuuenũt electi qͦd laudẽt:
& de iusticia non habent reꝓbi qͦd
accusent. Notandu uͦ qͦd agnꝰ il

Expanded text:
Nemo ergo Deum meritis praevenit, ut Nemo ergo Deum meritis praevenit, ut tenere eum quasi debitorem possit; sed miro modo aequus omnibus conditor, et quosdam in suis pravielectis suis pietatem sine justitia exhibet, quia hic eos duris afflictionibus prsine misericordia exercet, quia hic aequanimiter tolerat quos quandoque in perpetuum damnat. Si ergo et electi praevenientem se gratiam sequuntur, et reprobi juxta quod merentur accipiunt, et de misericordia inveniunt electi quod laudent, et de justitia non habent reprobi quod a
Abbreviated transcription (Latin):
miscłia eiꝰ p̾ueniet me: Si qͥd nos
bonȩ oꝑationis dedimꝰ ut eiꝰ grãm
mererem᷑: ubi est qͦd paulus apłs¬
dicit. gr̃a salui factiestis ꝑ fidem.
& hoc ñ ex uobis. d̃i donũ est non
ex oꝑib : Sinr̃a dilectio dm p̾uenit:
ubiest quod iohannes apłs dicit.
ñ qͥa nos cdilexerimꝰ dm̃ sed qm̃ ipse
pͥor dilexit nos : Ubi est qͦd etiã ꝑ¬
osee dñs dicit:. diligã eos spontane¬
ȩ.Si sine eiꝰ munere nr̃a uͥtute dm̃
seqͥmur: ubi est quod ꝑ euangłi¬
hil potestis facere: Ubi quod ait.
nemo potest uenire ad me. nisi
pat̾ qͥ misit me. traxerit eum:
Ubi qͦd iterũ dicit: non uos me
elegistis. sed ego elegi uos: si sal¬
tem donabonoꝵ operũ uͥtute
nr̃a bene cogitando p̾uenimꝰ: u
bi qͦd rursũ per paulũ tã subti-¬
lit̾ dicit᷑ ut omĩs de se humanȩ
mentis fiducia ab ipsa cordis radi-¬
ce siccetur cũ ait᷑ non qͥa suffitien¬
tes simꝰ cogitare aliqͥo a nobis. qͦsiex
nobis. sed suffientia nr̃a ex dõ est.

Expanded text:
s praeveniet me ? Si quid nos bonae operationis dedimus ut ejus gratiam mereremur, ubi est quod Paulus dicit: Gratia salvi facti estis per fidem, et hoc non ex vobis, Dei enim donum est, nex operibus ? Si nostra dilectio Deum praevenit, ubi est quod Joannes apostolus dicit: Non quia nos dilexerimus Deum, sed quoniam ipse prior dilexit nos ? Ubi est quod per Osee Dominus dicit: Diligam eos spontanee ? Si sine ejus munere nostra virtute Deum sequimur, ubi est quod per Evangelihil potestis facere ? ubi est quod ait: Nemo potest venire ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum? ubi est quod iterum dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos ? si saltem dona bonorum operum virtute nostra bene cogitando praevenimus, ubi est quod rursum per Paulum tam salubriter dicitur, ut omnis de se humanae mentis fiducia ab ipsa cordis radice succidatur, cum ait: Non quia sufficientes sumus cogitare aliquid a nobis, quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est ?
Abbreviated transcription (Latin):
docet᷑ ineptꝰ. inportunꝰ in congru¬
us. Neq: enĩ houor ei: sed anathema
conuenit. Esuãobrẽ ꝑ numerũ no¬
men. & ex nomine supputatꝰ nuie-¬
rus inuenit᷑: atq ipsius interp̾̃ta¬
cione nominis. qͣlitas meritoꝵ ag¬
Qui simul duc¬
ti. faciũt sercentos sexaginta sex.
Int̾pretatio autẽ eiꝰdẽ: intelligitur
sit. Iteq. Creditis in dm: & in me
ꝑ duas partes orationuis. nominis
scilicet ac uerbi & persouȩ qͣlitas.
& oꝑis insinuet᷑ asꝑitas. Est qͦꝙ

Expanded text:
dicitur ineptus, importunus, incongruus: neque enim honor ei, sed anathema convenit. Quocirca per numerum nomen, et ex nomine supputatus numerus invenitur, atque ipsius interpretatione nominis, qualitas meritorum agqui simul ducti, faciunt sexcenta sex. Interpretatio autem eis intelligitur,sit; itemque : Creditis in Deum; et in me per duas partes orationis, nominis scilicet et verbi, et personae qualitas, et operis insinuetur asperitas. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
rauit: ⁊ tñ crudelitati eiꝰ auaritia sua¬
dente succubuit. Simon diuisꝰ longe
iunxit. Sic ĩiquũ corpꝰ suo capiti. sic
m̃briᷤᷤ membra iungunt᷑ cũ & cogi-¬
nitione se nesciunt: & tam̃ praua
sibi actione copulant᷑. Neq enĩ
ꝑgamꝰ balaam libros aut uerba
cognouerat: & tam̃ eiꝰ neqͥtiã se¬
quens. uoce suꝑnȩ increpationis
au diebat. Habes illic tenentes
doctrinã balaã. qͥ docebat balac
mutere scandalũ corã filiiᷤ isrł: ẽ
dere & fornicari. Ty atyre qͦ

Expanded text:
ribus crudelitatis ejus, avaritia suadente, succubuit . Simon divisus longe junxit . Sic iniquum corpus suo capiti, sic membris membra junguntur, cum et cognitione se nesciunt, et tamen prava sibi actione copulantur. Neque enim Pergamus Balaam libros aut verba cognoverat, et tamen ejus nequitiam sequens, voce supernae increpationis audiebat: Habes illic tenentes doctrinam Balaam, qui docebat Balac mittere scandalum coram filiis Israel, edere et forni
Abbreviated transcription (Latin):
petrus mnundenario numero
am duodecimũ sorte missa reqͥ-¬
siuit. Nisi enĩ significari culpã
ꝑ undenariũ c̾neret: impleri a¬
płorũ numerũ tam festine duo¬
denario ñ curaret. Quia gͦ ꝑun
denariũ numeru̾ transgressio
expͥmit᷑. huiꝰ bestiȩ coruu unde¬
cimo ipse auctor transgressionũ
indicatur. Quod uidelicet paruu¬

Expanded text:
in undenario numero am duodecimum, sorte missa, requisivit . Nisi enim signari culpam per undenarium cerneret, impleri apostolorum numerum tam festine duodenario non curaret. Quia ergo per undenarium transgressio exprimitur, hujus bestiae cornu undecimo ipse auctor transgressionis indicatur. Quod videlicet parvu
Abbreviated transcription (Latin):
humentia sunt. t̾renoꝵ hominu
mentes: qͣs humor carnalis concu-¬
piscentiȩ qͥa replet. fluidas facit.
tis suȩ uestigia tanto altiꝰ inpͥmit:
qͣͥnto in eisdẽ mentib ꝑ transitꝰ il¬
liꝰ qͣsi influxa t̾ra descendit. Ioca
&ͦ humentia:. sunt oꝑa uoluptu-¬
osa. Pes qͥppe in arida t̾ra non la-¬
bit᷑. fixus uero in lubrica uix te¬
net᷑. In locis gͦ humentib iter ui¬
tȩ p̃sentis faciunt: qui in hac recti¬
ad iusticiã stare non possunt. In his
itaq: locis humentib hostis nr̃ dor¬
mit: qͥa in reꝓboꝵ hominũ lubri-¬
ca oꝑatione reqͥescit. Quẽ gͦ dñs¬

Expanded text:
humentia sunt terrenorum hominum mentes, quas humor carnalis concupiscentiae, quia replet, fluidas facit.  suae vestigia tanto altius imprimit, quanto in eisdem mentibus pertransitus illius quasi in fluxa terra descendit. Loca quippe humentia sunt opera voluptuosa. Pes quippe in arida terra non labitur, fixus vero in lubrica vix tenetur. In locis ergo humentibus iter vitae praesentis faciunt, qui in hac ad justitiam recti stare non possunt. In his itaque locis humentibus Behemoth dormit, quia in reproborum hominum lubrica operatione requiescit.
Abbreviated transcription (Latin):
onib angustat᷑ in terra. Ibi cibũ in¬
defitientem repperit: que hic dũ affli-¬
git᷑ iusticiã esurit. In alis autẽ mu¬
lieris. ipsa suspensio intelligit᷑ contẽ-
angustat᷑ in texrã eo ãpliꝰ contẽplati-¬
onis penna eleuent᷑ ad sũma. Hinc

Expanded text:
onibus angustiatur in terra, ubi cibum indeficientem reperit, quae hic dum affligitur, justitiam esurit. In alis autem mulieris, ipsa suspensio intelligitur contempangustiantur in terra, eo amplius contemplationis penna eleventur ad summa. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. Nolite t̾reri. nolite expa-¬
uescere: nolite pusillanimes exis¬
tere: sed estote fortes contͣ robus¬
tos: qͥa & hoc qͦd patimani cito tnͣ¬
sit: & hi a qͥb patimini. sine tardi¬
tate uindictam recipient. Et qͥa

Expanded text:
ibus: Nolite timere, nolite expavescere, nolite pusillanimes existere, sed estote fortes contra robustos, quia et hoc quod patimini cito transiet, et hi a quibus patimini, sine tarditate vindictam recipient, id est
Abbreviated transcription (Latin):
hanc idem ipse confugerat: cũ dice¬
ret. Unã petii a dño hanc reqͥram:
ut in habitẽ in domo dñi. Afrequẽ¬
tia qͥppe terrenoꝵ desiderioꝵ fugi-¬
ens. ad magnã uidelicet solitudinẽ
semetipsũ. ubi eo tuciꝰ nichil extra-¬
neum conspiceret. quo incõpetens
nichil amaret: atumultu rerũ cor-¬
poraliũ. magnũ quide secessũ petie-¬
rat qͥetã mentẽ. In qua tanto pu-¬
rius dm̃ cerneret: qͣnto hunc cũ se
solo solũ iueniret. Quis uero huiꝰ¬
dine ꝑuenientibꝰ locus. ipse in ea-¬
dem solitudine esurientib cibus.

Expanded text:
erat, qui dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini ? A frequentia quippe terrenorum desideriorum fugerat, ad magnam videlicet solitudinem semetipsum, ubi eo tutius nihil extraneum conspiceret, quo incompetens nihil amaret. A tumultu rerum temporalium magnum quemdam secessum petierat quietam mentem, in qua tanto purius Deum cerneret, quanto hunc cum se solo solum inveniret. 59. Et vere condinem pervenientibus locus, ipse in eadem solitudine esurientibus cibus.
Abbreviated transcription (Latin):
citur. Tc̃ aꝑuit os suũ & docebat
eos. Ac si diceret᷑. Qui dudi aperu¬
erat ora ꝓpħarũ: in p̾sentia carnis
apparens os suũ aꝑuit. S agnꝰ ad
doctrinã: bestia ad blasphemias.¬
ꝑ menbra sua metu fidelis ppłi aꝑte
ñ p̾sumens blasphemare. oseiꝰ ob¬
struit᷑ psalmista dicente. obstruc¬
tũ ẽ os loquentiũ iniqͥtat̾e: in futu¬
rũ os aꝑire dicit᷑: qnͣdo dapnatu

Expanded text:
catur, quia aperiens os suum docebat eos, ac si diceretur: Qui dudum aperuerat ora prophetarum, in praesentia carnis apparens, os suum aperuit. Sed agnus ad doctrinam, bestia aperir membra sua metu fidelis populi aperte non praesumens blasphemare, os suum obstruitur, Psalmista dicente: Obstructum est os loquentium iniquitatem . In futuro os aperire dicitur, quando per
Abbreviated transcription (Latin):
dos animos paruulorũ. imita-
qͥquã affirmando dicit᷑. & unu̾
de capitib suis occisũ in mortẽ &
plaga mortis eiꝰ curata est. sed p̾¬
mutitur qͣsi ad uerbũi scilicet
similitudinis: ut ꝑ hoc sicut dic¬
tũ est aꝑte ostendat᷑. nͨ esse illud¬

Expanded text:
dos animos parvulorum, unum exquaquam affirmando dicitur: Et unum de capitibus suis occisum in mortem, et plaga mortis ejus curata est, sed praemittitur. Quasi, adverbium scilicet similitudinis, ut per hoc sicut dictum est aperte ostendatur n
Abbreviated transcription (Latin):
rũ c̃balũ uocat᷑ qͥa hi qui ꝑ suꝑ-¬
biã in altitudinẽ cogitacionis euo-¬
lant: eundẽ ꝑuerfu̾ hominẽ p̃dican¬
do sonant. Que scilicet t̾ra: recte tͣns
flumina ethyopiȩ esse ꝑhibet᷑. Ethi¬
opia enĩ nigrũ ppłm mittit. Et om¬
nẽ hominẽ mundꝰ iste. qͥa peccatorẽ
ꝓfert: qͣsi ingrũ ethiopia popłm pa-¬
rit Sed t̾ra cui ue dicitur. tͣns flu¬
mina ethiopie eẽ ꝑhibet᷑ qͥa damp-¬
natꝰ ille hõ tanta immensitate ini-¬
quuiᷤᷤ ẽ. ut õium peccantiũ peccata
tͣnͣscendat. Qui mittit in mari lega¬
tos: quia p̃dicatores suos in seculo
spargit. De qͥb recte subdit᷑ qͣliter
mittantur: dũ dicitur. In uasis pa-¬
pẏri suꝑ aquas. Ex papyro qͥppe:
carta ẽ. Ouid itaq ꝑ papyru. nisi
secularis scientia designat᷑: Uasa
gͦ papyri. sunt corda doctoꝵ secu¬
lariũ. In uasis igit᷑ papyri legatos
suꝑ aqͦs mittere est: p̾dicationẽ suã
usapientiũ carnaliũ sensib pone¬

Expanded text:
balum vocatur, quia hi qui per superbiam in altitudinem cogitationis evolant, eumdem perversum hominem praedicando sonant. Quae scilicet terra recte trans flumina Aethiopiae esse perhibetur. Aethiopia etenim nigrum populum mittit, et omnem hominem mundus iste, quia peccatorem profert, quasi nigrum Aethiopia populum parit. Sed terra cui vae dicitur trans flumina Aethiopiae esse perhibetur, quia damnatus ille homo tanta immensitate iniquus est, ut omnium peccantium peccata transcendat. Qui mittit in mari legatos, quia praedicatores suos in saeculum spargit. De quibus recte subditur qualiter mittantur, dum dicitur: In vasis papyri super aquas. Ex papyro quippe charta est. Quid itaque per papyrum nisi saecularis scientia designatur? Vasa ergo papyri sunt corda doctorum saecularium. In vasis igitur papyri super aquas legatos mittere est praedicationem suam in sapientum carnalium sensibus pone
Abbreviated transcription (Latin):
tate. & illudebãt ei dicentes. ascen¬
de calue. ascende calue. Qui cu re¬
spexisset: uidit eos & maledixit eis
in nomine dm̃ͣ. E gressiq st̃ duo
ursi de saltu & lacerauert ex eis
qͥdraginta & duos pueros. Pueri

Expanded text:
et illudebant ei dicentes: Ascende calve, ascende calve. Qui cum respexisset, vidit eos, et maledixit eis in nomine Domini. Egressi sunt duo ursi de saltu, et laceraverunt ex eis quadraginta duos pueros . Eli
Abbreviated transcription (Latin):
tanto fit feruentior ad seuitiam:
quanto se uiciniorẽ sentit ad pe-¬
nã. Consid̾at quippe quod iuxta
sit. ut licentiã nequissime lib̾tatis
amittat: et quanto breuitate tem-¬
poris angustatur: tanto multipli-¬
citate crudelitatis expandit᷑. Unde¬

Expanded text:
tanto fit ferventior ad saevitiam, quanto se viciniorem sentit ad poenam. 276 Considerat quippe quid juxta sit, ut licentiam nequissimae libertatis amittat. Et quantum brevitate temporis angustatur, tanto multiplicitate crudelitatis expanditur. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ: ꝑ oĩa scͥpturas disserendi esse.
Nec preiudicandũ esse quo qͥsq
tẽpore scͥbat: sed hoc sołumodo disc̾¬
nencłu. utrũnam uera & catholica.
an falsa & heretica sint que descͥ¬

Expanded text:
per omnes Scripturas disserendi esse, nec perjudicandum quo quisque tempore scribat; sed hoc solummodo discernendum, utrumnam vera, et catholica, an falsa, et haeretica sint, quae scr
Abbreviated transcription (Latin):
non de pͥma eius ruma hoc dictũ
fuisse. Si enĩ ut uerũ est angłs pͥma.
homo uero sexta est conditus die:
apostata autẽ sp̃s dño affirmante
in ueritate non stetit. ac ꝑ hoc statiͦ
homini inuideret᷑: si in quã hoc ita¬

Expanded text:
non de prima ejus ruina hoc dictum fuisse; si enim, ut verum est, angelus prima, homo vero sexta die est conditus, apostata autem Domino asserente in veritate non stetit . Ac per hoc statim homini
Abbreviated transcription (Latin):
añ uoluñtatem enn pare tes¬
tatori forsitã ⁊̃ quedam iuste et
pͥie relinqñti lucrum ñ inꝑcipi¬
endos s solinnodo pie agendo ha¬
bentẽ ⁊ ñ inderi su lucro hĩ esse
hreditatem.ł si uolit eum ꝗdẽ

Expanded text:
aut volentem eum parere testatori, forsan etiam quaedam iusta et pia relinquenti, lucrum non in percipiendo, sed solummodo pie agendo habentem, et non videri sine lucro huiusmodi esse hereditatem, aut si noluerit, eum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ñuidebimus neq enĩ legẽ ita
actenus ad ꝓbatam minime ⁊
neq ininsticiam fac̾e morienti
aliquos fien ħredes ⁊ here qnͣdã
consolacõm era snccessione ⁊ arbi¬
tratur sufficientem se here sub
sine morientis s ignorancie p᷑aa¬
uitas illins. Si uo ñ fecit inuẽ¬
tarium ẜ hñc figuram sic pdixi¬
mus ñ retinebit faltidiam s cõ¬
plebit legarios licet pure sub̾e¬

Expanded text:
e legem ita hactenus approbatam minuere neque iniustitiam facere morienti. aliquos fieri heredes et habere quandam consolationem ex sua successione, et arbitratur sufficientem se habere susententiae morientis, sed ignorantiae puritas illius. Si vero non fecerit inventarium secundum hanc figuram, sicut praediximus, non retinebit Falcidiam, sed complebit legatarios et fide
Abbreviated transcription (Latin):
tes nr̃am legem qm̃ posuimus
ut nich̾ te ꝓprio tampnificent᷑
ħiedes crͣeditorib dabit ei pena
exactioi̾sue malignitatis tur
transcendit leges ex ꝗb caute
omnia agens nicħ pot̾at dam¬
pnificari s ex diuso ⁊ que sũt ex
egͥit aut forte cum tebuisset
⁊ ampliore qnͣtitatem ħredire¬
linquere ꝓminore teͣ posuit ⁊¬

Expanded text:
tes legem, quam posuimus, ut nihil de proprio damnificentur heredes creditoribus. Dabitque ei poenam exactio suae malignitatis, cur transcenderit legem, ex quibus caute omnia agens nihil poterat damnificari, sed ex diverso etiam quae sunt ex egit aut forte, cum debuisset etiam ampliorem quantitatem heredi relinquere, pro minore disposuit; e
Abbreviated transcription (Latin):
uirandum testiñ dicenciĩ ⁊ aff¬
uisse hiis q̃ gesta sunt u uidisse
que tunc agebantur ⁊ in ulło cõ¬
scios ẽẽ fatte ab ħrede malingni¬
tatis sit que in hĩ relitta sunt a
testatorib ĩuenire u̾tatem nisi
forte ꝑsentes legatarii omes
aũ ꝗdam cõtestatucõne sibi tõ¬
pnussa uolunt uenire necadẽe
inuentario. tunc enim litenci¬
tib legatariis conceptũ ẽ ẽẽ ĩ¬
test̾ium ꝑsentia ⁊ face dilcrip¬

Expanded text:
urandum testium, dicentium et adfuisse his, quae gesta sunt, et vidisse, quae tunc agebantur, et in nullo conscios esse factae ab herede malignitatis, sicque in his, quae relicta sunt a testatoribus, invenire veritatem. Nisi forte praesentes legatarii omnes aut quidem contestatione sibi missa noluerint venire nec adesse inventario; tunc enim licentitibus legatariis contentum esse testium praesentia et face
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ sacra scͥptura designat᷑: De qua
nob̾ & sol sapientiȩ. & luna scientiȩ:
& exantiqͥs patrib stelle exemploꝵs
lũ sicut pellis extendit᷑: quia ꝑ scͥp¬
tores suos carnis lingua formatũ.
exponendo displicat᷑. Qd uͦ aquarũ
nomine: nͥ scĩssimi angłors signant᷑
chori : De quib scͥptum ẽ: & aque
quȩ suꝑ cȩlos st̃ laudent nom̃ dñi.
Huiꝰ gͦ cęli superiora dñs in aqͥs tegit:
quia alta sacri eloquii. & nobis ad

Expanded text:
 sacra Scriptura signatur nobis, et sol sapientiae, et luna scientiae, et antiquis Patribus stellae exemplorum lum sicut pellis extenditur, quia per scriptores suos carnis lingua formatum actorum exponendo displicatur. Quid vero aquarum nomine, nisi purissimi angelorum signantur chori? De quibus scriptum est: Et aquae, quae super coelos sunt, laudent nomen Domini . Hujus ergo coeli superiora Dominus in aquis tegit, quia alta sacri eloquii, id
Abbreviated transcription (Latin):
de. Et ideo scͥptũ ẽ. Beati mundo
corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Quan¬
hi qͥ mundo st̃ corde uidebunt: utiq
alii ñ uidebt̃. Et ne alios illos ac
ciperemꝰ de quib dixerat. beati
paupes. & beati mites & cet̾a. conti¬
nuo subiunxit. neq enĩ indigni
dm̃ uidebunt. Indignos utiq illos
uolens intelligi: qͥ licet resurgant de¬
ũ uidere ñ potert̃. qm̃ ad damna¬
tionẽ resurgent. qr ꝑ fidem uerã quȩ
ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑. cor mundare no¬
luert̃. Et ideo sequit᷑ ⁊ dicit. Neq
is qͥ dm̃ uidere noluerit. potest am̃
uidere. Deinde quia occurrebat om
nes inpios uelle dm̃ uidere: statim
ut ostenderet quare direrit qͥ dm̃
uidere noluerit: quia utiq illo mo¬
cor mundare ñ uult quo ille u¬
deri potest: secutꝰ adiuuxit & ait
Nec in loco ds uidet᷑. s corde mui¬
do. Nec corporalib oculis d̃s quen
tͫ: nec circũscribit᷑ uisu nec tactu
denet᷑: nec audit᷑ affatu. nec sentit᷑
incessu. Quib uerbis beatꝰ ambrosiꝰ

Expanded text:
do. et ideo beati mundo corde; ipsi enim deum uidebunt quanui mundo sunt corde deum uidebunt, utique alii non uidebciperemus, de quibus dictum est: pauperes, beati mites et cetera, continuo subiunxit: \'Neque enim indigni deum uidebunt\', indignos utique illos uolens intellegi, qui licet resurgant, deum uidere non poterunt, quoniam ad damnationem resurgent, quia per fidem ueram, quae per dilectionem operatur, cor mundare noluerunt. et ideo sequitur et dicit: neque is, qui deum uidere noluerit. potest deum uidere\'. deinde, -quia occurrebat etiam omnes impios uelle deum uidere, statim, ut ostenderet, qua re dixerit qui deum uidere noluerit\', quia utique illo mocor mundare non uult, quo ille uideri poterit, secutus adiunxit et ait: \'Nec in loco deus uidetur sed mundo corde nec corporalibus oculiitur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu . Quibus verbis beatus Ambrosius
Abbreviated transcription (Latin):
sũ Bico itaꝙ uisuri st̃ dm̃ ĩ ipso corpore.
S utrũ ꝑ ipsũ sicut ꝑ corpꝰ nc̃ uide¬
mꝰ solem lunã. stellas mare. ac terrã.
et quȩ sunt in ea: ñ parua questio
ẽ. Burũ enim ẽ dicere quod scĩ tali¬
a corpora tunc habebunt. ut ñ pos¬
sint oculos claudere aut apire cũ
uolunt: durius aũ qͦd ibi dm̃ quisqͥs
oculos clauserit ũ uidebit. Si enĩ ꝓ¬
pheta heliseus puerũ suũ gieri ab¬
sentẽ corpore uidit accipientẽ mu¬
nera quȩ dedit naaman syrus. quẽ
ꝓph̾a memoratꝰ a leprȩ deformitate
mundauerat. qͦd seruus nequa dño
suo ñ uidente latent̾ se fecisse puta¬
uerat: quanto magis in illo corpore
sentes: Tunc enĩ erit ꝑfectũ illud:
aliqua similitudine ostendere. quai¬
tũ ab illa quȩ futura ẽ distet hȩc ui-¬
ta. ñ qualiumcũq hominũ. uerũ
etiã qui p̾cipua hic sc̾itate sunt
p̃diti: cũ essem inquit paruulus
quasi paruulus sapiebam. qͣsi par¬
uulꝰ loquebar. quasi paruulus cogi¬

Expanded text:
Dico itaque: Visuri sunt Deum in ipso corpore; sed utrum per ipsum, sicut per corpus nunc uidemus solem, lunam, stellas, mare ac terram et quae sunt in ea, non parua quaestio est. Durum est enim dicere, quod sancti talia corpora tunc habebunt, ut non possint oculos claudere adque aperire cum uolent; durius autem, quod ibi Deum, quisquis oculos clauserit, non uidebit. Si enim propheta Helisaeus puerum suum Giezi absens corpore uidit accipientem munera, quae dedit ei Naeman Syrus, quem propheta memoratus a leprae deformitate mundauerat, quod seruus nequam domino suo non uidente latenter se fecisse putauerat: quanto magis in illo corpore sentes! Tunc enim erit perfectum illud, aliqua similitudine ostenderet, quantum ab illa quae futura est distet haec uita, non qualiumcumque hominum, uerum etiam qui praecipua hic sanctitate sunt praediti: Cum essem, inquit, paruulus, quasi paruulus sapiebam, quasi paruulus loquebar, quasi paruulus cogi
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscã sicut & cognitus sũ. Unde
qͥs eũ ñ intelligat eo loco etiã nram
faciem significare illam uoluisse: de
qua dicit alio loco. nos aũ reuelata fa¬
cie głam dñi speculantes in eandem
imaginẽ tnͣsformam᷑. de gła in głam¬

Expanded text:
cognoscam sicut et cognitus sum. Unde quis eum non intelligat eo loco etiam nostram faciem illam significare voluisse de qua dicit alio loco : Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur de gloria in g
Abbreviated transcription (Latin):
ris scĩs adoctissimi. qui plurimum ȩe¬
clesiam dĩ & bona studia fidelium su¬
is litt̾is adiuuer̃t: uͥ eis occasio data
ẽ dixerunt inusibilem dm̃ inussibi¬
lit̾ uideri:. hoc ẽ ꝑ eam naturã quȩ

Expanded text:
ris sanctis doctissimi, qui plurimum Ecclesiam et bona studia fidelium suis litteris adjuverunt, ubi eis occasio data est, dixerunt invisibilem Deum invisibiliter videri; hoc est per eam
Abbreviated transcription (Latin):
nia occurrere. Illud enĩ quod seͥptũ
ẽ. & uidebit omĩs caro salutare de
sine ulliꝰ nodo difficultatis sic inntelli¬
gi potest: ae si dictũ fuerit. & uidebit
omĩs homo xp̃m dei. Qui utiq in
corpore uisus ẽ & in corpore uidebit᷑.
quando iuuos & mortuos iudicabt.
Qͦoͦ autẽ ipse sit salutare dei. multa si
& alia testimonia scͥpturarũ. s eui¬
dentius uenerandi illiꝰ senis symeo¬
nis uerba declarant: qͥ cũ infantem
xp̃m accepisset in manꝰ suas. nẽ i
quit dimittis dñe seruũ tuũ. sedin
ũbum tuũ in pace:quia uideruis
oculi mei salutare tuũ. Illud etiã qͦd

Expanded text:
ne uersamus. Illud enim quod scriptum est: Et uidebit omnis caro salutare Dei, sine ullius nodo difficultatis sic intellegi potest, ac si dictum fuerit: Et uidebit omnis homo Christum Dei\', qui utique in corpore uisus est et in corpore uidebitur, quando uiuos et mortuos iudicabit. Quod autem ipse sit salutare Dei, multa sunt et alia testimonia scripturarum; sed euidentius uenerandi illius senis Symeonis uerba declarant, qui, cum infantem Christum accepisset in manus suas: Nunc, inquit, dimittis, Domine, seruum tuum secundum uerbum tuum in pace, quoniam uiderunt oculi mei salutare tuum. Illud etiam, quod
Abbreviated transcription (Latin):
re considerandũ ẽ: quod iustus et
omp̃c ds cum p̾cedentib peccatisiras¬
cit᷑. ꝑmittit ut cecata mens etiã in
tates ipsors: & ñ intrent intuã ius¬
ticiã. Propħa etiã alius dicit. male¬
dictũ. x mendaciũ. & homicidum.
& furtũ. x adulteriũ. inundauaĩt:
uar: sangiuis sanguinẽ tetigit. San

Expanded text:
re considerandum est quomodo justus et omnipotens Deus, cum praecedentibus peccatis irascitur, permittit ut caecata mens etiam in tatem eorum, ut non intrent in tua justitia . Propheta etiam aliis dicit: Maledictum, et mendacium, et homicidium, et furtum, et adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem t
Abbreviated transcription (Latin):
Nos aũ ad ilła uisionẽ quȩ nob̾ in re¬
surrectione ꝓmittit᷑. ñ ex hoc mun¬
do istam concupiscenciã oculoꝵs tnͣs¬
ferre conemur: s mundandis cordi¬
b pio studeamꝰ affectu: nec corpora-¬
se faciem cogitemꝰ cũ apłm dicere au-¬

Expanded text:
Nos autem ad illam visionem Dei, quae nobis in resurrectione promittitur, non ex hoc mundo istam concupiscentiam oculorum transferre conemur, sed mundandis cordibus pio studeamus affectu; nec corporalem faciem cogitemus, cum dicit A
Abbreviated transcription (Latin):
subdit᷑. Et qͥ audit dicat ueni. Quia
cui iã uox uocantis d̾i efficit᷑ in cor¬
de: necesse ẽ ut ꝓximo ꝑ p̃dicationiᷤᷤ
officiũ erumpat in uocẽ. Et idcirco
aliũ uocet: quia ia ipse uocatus ẽ.¬

Expanded text:
dicens: Qui audit, dicat: Veni. Cui enim jam vox Dei vocantis efficitur in corde necesse est ut proximo per praedicationis officium erumpat in voce, et idcirco alium vocet quoniam ipse jam vocatus e
Abbreviated transcription (Latin):
cessitudine fiant om̃ia singulors. Et
unusqͥsq sic quod ñ accepit in alte¬
ro possideat: ut ipse alteri possiden
dũ qͦd accepit. humilit̾ impendat.
Hinc enĩ ꝑ petrũ dicit᷑. Unusqͥsq
sicut accepit grãm in alterutrum.
illam amministrantes. sicut boni
dispensatores multiformis grȩ dei.
Tunc namq bene multiformis grã
dispensat᷑:. quando acceptũ donum
& eiꝰ qͥ hoc ñ habet credit᷑: quando
apt̾ eũ cui impendit᷑. datũ putat᷑.
Hinc ꝑ paulũ dicit᷑. Per caritatẽ ser¬
uite inuicem. ẽ unc enĩ nos caritas
a iugo culpȩ liberos reddit: eũ uicis¬
sim nos nr̃o ꝑ amorẽ seruitio subi¬
cit. Cũ gͦ alioꝵs bona nr̃a credimus.
& nr̃a aliis quasi sua offerentes ex hi¬

Expanded text:
cessitudine, fiant omnia singulorum, et cessitudine, fiant omnia singulorum, et unusquisque sic quod non accepit in altero posdum quod accepit humiliter impendat. Hinc enim per Petrum dicitur: Unusquisque sicut accepit gratiam, in alterutrum illam administrantes, sicut boni dispensatores multiformis gratiae Dei . Tunc namque bene multiformis Dei gratia dispensatur, quando acceptum donum et ejus qui hoc non habet creditur, quando propter eum cui impenditur sibi datum putatur. Hinc per Paulum dicitur: Per charitatem servite invicea jugo culpae liberos reddit, cum vicissim nos nostro per amorem servitio subjicit, cum et aliena bona nostra credimus, et nostra aliis quasi sua offerentes exhi