comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
acceptã quę uirgȩ nomine
significata est. etiam quȩ
non portant᷑ non deerunt:
Hoc & de duabꝰ tunicis in¬
telligendũ est ne quisquã
eoꝵ preter eam quã eẽt
indutus aliam portandã
putaret. sollicitus ne opus
eẽt. cũ ex illa potestate
poss& accipere Quod uero
scđm marcũ non portari
uel haberi duas tunicas:
Seã ex pressius indui ꝓhi¬
bet dicens. Et ne indue¬
rent᷑ duab tunicis. Quid
eos monet. nisi non dupli¬
cit̃ sed simplicit̃ ambulare:
Aliter in duab tunicis uidet᷑
michi duplex ostendere
uestim̃tũ non quo in locis
scẏthiae. & glaciali niue
rigentib u̾na quis tunica
deheat eẽ contentus. sed
quo intunica uestimentũ
intelligamus Ete alio uesti¬
ti alud nob̾ sutieroꝵ. timo.¬
re seruemꝰ. Et in quamcũq.
domũ intraueritis ibi mane.
te & indẽ ne exeatis. Dat
constantiȩ generale mandi¬
tũ. ut hospitalis necessitudi¬
nis iura custodiant. alienũ

Expanded text:
acceptam, quae virgae nomine significata est, etiam quae non portantur non deerunt. Hoc et de duabus tunicis intelligendum est, ne quisquam eorum praeter eam quam esset indutus aliam portandam putaret, sollicitus ne opus esset, cum ex illa potestate posset accipere. Quod vero secundum Marcum non portari vel haberi duas tunicas, sed expressius indui prohibet, dicens et ne induerentur duabus tunicis , quid eos monet, nisi non dupliciter, sed simpliciter ambulare? Aliter, in duabus tunicis videtur mihi duplex ostendere vestimentum, non quo in locis Scythiae, et glaciali nive rigentibus, una quis tunica debeat esse contentus, sed quo in tunica vestimentum intelligamus, ne, alio vestiti, aliud nobis futurorum timore servemus. Et in quamcunque dte, et inde ne exeatis. » Dat constantiae generale mandatum, ut hospitalis necessitudinis jura custodiant. Alienu
Abbreviated transcription (Latin):
stipendiaria facta fuerat.¬
& erat in populo magna
seditio. Dicentib aliis. pro
securitate & quiete quia
Romani ꝓ om̃ib militarent :
debere tributa persolui.
Phariseis uero qui sibi applau¬
debant de iustitia econtra¬
rio nitentibus. Non debere
populũ dĩ qui decimas sol

Expanded text:
stipendiaria facta fuerat, et erat in populo magna seditio, dicentibus aliis pro securitate et quiete, qua Romani pro omnibus militabant, debere tributa persolvi; Pharisaeis vero qui sibi applaudebant in justitia, e contrario nitentibus, non debere populum Dei qui decimas sol
Abbreviated transcription (Latin):
incorruptionis agit: corrup.¬
tioni iam per uitia nulla
subiaceat. Uoluptates edo¬
met. carne᷑ a luxuria res¬
stringat: Neq & enĩ cogno.¬
uit que sit solemsnitas in¬
corruptionis: qui adhuc ꝑ
in continentiã corruptioni
sub iacet: Haec quibusdam
dura sunt : sed angusta por.¬
ta est quȩ ducit ad uitam:
Et habemꝰ iam multa exem¬
pla continentiũ Unde &
bene adhuc subditur Calcia¬
menta habebitis in pedibus.
Quid sunt & enĩ pedes nr̃i.
nisi opera. Quid uero cal¬
ciamenta : nisi pelles mor.¬
tuoꝵs animaliũ. Calcia¬
menta autẽ pedes muniua
Quȩ uero sunt mortua ani.¬
malia ex quoꝵ pellib nr̃i
muniant᷑ pedes: nisi antiqͥ
patres qui nos ad ȩ̨ternam
patriã prȩcesserunt Quoꝵ
dũ exempla conspicimus:
nr̃i operis pedes munimꝰ:
Calciamenta ergo in pedib
habere est: mortuoꝵ uitã
conspicere. & nr̃a uestigia
ã peccati uulnere custodire̾
enentes baculos manibus

Expanded text:
incorruptionis agit, corrupincorruptionis agit, corruptioni jam per vitia nulla subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque etenim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec quibusdam dura sunt, sed angusta porta est, quae ducit ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde et bene adhuc subditur: Calceamenta habebitis in pedibus . Quid sunt enim pedes nostri, nisi opera? Quid vero calceamenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniuntur pedes, nisi antiqui patres, qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes baculos in manibus
Abbreviated transcription (Latin):
mysteriũ pęnetrari: recte
sub iungitur Siquid autẽ
remanserit: igni comburetĩ:
Ouod ex agno reman&e igne
comburimus: quando hoc
quod de mysterio incarna¬
tionis eius intelligere &¬
penetrare non possumus.
potestati scĩ sp̃c humiliter
reseruamus. Ut non suꝑbȩ
quis audeat uel contẽnere
uel denuntiare. quod non
intellegit: Ded hoc igni
tradat: cũ scõ sp̃ui reseruat
Quia igit᷑ qualit̃ ȩdenduns
Sit pascha cognouimus:
nunc a qualib ȩdi debeat
agnoscamus: Sequitur:
Sic autẽ comedetis illũ:
renes ur̃os accingetis:
Quid in renib nisi delectatio
carnis accipitur ͤ gnde &
psalmista postulat dicens:
Ure renes meos Si enim uo¬
luptatẽ libidinis in renib
esse nesciret: eos uri mini¬
me petisset Unde quia
potestas diaboli in humano
genere. maxime ꝑ luxuriã
preualuit : de illo uoce
dñica dicitur Potestas eius
in lumbis eius Qui ergo
pascha comedit. habere renes
accinctos debet: ut qui solẽp¬
nitatẽ resurrectionis atq

Expanded text:
mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne comburetis. Quod ex agno remanet igni comburimus, quando hoc quod de mysterio incarnationis ejus intelligere non possumus, potestati Spiritus sancti humiliter reservamus, ut non superbe quis audeat vel contemnere, vel denuntiare quod non intelligit, sed hoc igni tradit cum sancto Spiritui reservat. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat, agnoscamus. Sequitur: Sic autem comeditis illum: renes vestros accingetis. Quid in renibus, nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petiisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce Doninica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque
Abbreviated transcription (Latin):
dabunt in sinum uestrum:
Huic simile. ẽ. quod alibi dicit.
ut & ipsi recipiant uos in
eterna tabernacula. Non
enĩ pauperes ips. Sed xp̃c
mercedẽ his qui elemosynã
fecere redditurus est Quã
tamen in sinũ dare dicunt᷑.
quia ꝓmerendȩ illius occa¬
sionẽ dedere: Cum uel egen¬
tes misere. uel improbe
seuientes. fortiorum sunt¬
& tolerati patientia. & bene¬
ficientia sustentati: & ad

Expanded text:
dabunt in sinum vestrum. dabunt in sinum vestrum. Huic simile est quod alibi dicit: Ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula . Non enim pauperes ipsi, sed Christus mercedem his qui eleemosynam facere, redditurus est. Quam tamen in sinum dare dicuntur, quia promerendae illius occasionem debere, cum vel egentes misere, vel improbe saevientes, fortiorum sunt et tolerati patientia, et beneficientia sustentati, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpus quicquam iudicare.
quo adusq ueniat dñs. &
illuminet abscondita dene¬
brarũ: & manifestabit cogi¬
tationes cordis: Sunt ergo
quȩdam facta media. quȩ
ignoramus quo animo fiant:
quia & bono & malo fieri
possunt. de quib temerariũ
est iudicare : maxime ut
condempnemꝰ: Horũ autẽ
ueniet tempus ut iudicent᷑.
Cum om̃ Ruminabit abscon¬
dita tenebrarĩ. & manifesta¬
bit cogitationes cordis:
Duo sunt autẽ in quib teme¬
rariũ iudiciũ caue̾re debemꝰ
Cum incertũ. ẽ. quo animo.
quidq factũ sit: uel cum in¬
certũ est qualis futurus sit
qui nunc uel malus uel bonꝰ
appãret : Dimittite: & di¬
mit temini. date: & dabit᷑
uobis: Dimitere nos in uu-¬
rias. dare beneficia iubet :
ut & nobis peccata dimit¬
tant᷑. & uita detur ęterna:
Qua sententia breui sed ex¬
imia. Cuncta quȩ latissi¬
me de conuersando cum
inimicis mandauerat. con¬
prȩhendendo concludit:
Censurã bonã & confertã.
& coagitatã & suꝑ effluentẽ:

Expanded text:
am judicare, quoadusque veniat Dominus et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis . Sunt ergo quaedam facta media, quae ignoramus quo aniquia et bono et malo fieri possunt; de quibus temerarium est iudicare, maxime ut condemnemus. horum autem ueniet tempus ut iudicentur, cum deus inluminabit abscondita tenebrarum et manifestabit cogitationDuo sunt autem in quibus temerarium judicium cavere debemus, cum incertum est quo animo quidque factum sit, vel cum incertum est qualis futurus sit, qui nunc vel malus vel bonus apparet. Dimittite, et dimittemini; date, et dabitur vobis. Dimittere nos injurias, dare beneficia jubet, ut et nobis peccata dimittantur, et vita detur aeterna. Qua sententia brevi, sed eximia, cuncta quae latissime de conversando cum inimicis mandaverat, comprehendendo concludit: Mensuram bonam, confertam et coagitatam et supereffluentem
Abbreviated transcription (Latin):
toria moralitatẽ: nos quia
auctore dõ iam fidelibus
loquimur. non ab re credi¬
mus : si ipsum loquendi
ordinem post ponamus.

Expanded text:
toria moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi benignitas
xp̃iana. & sicut recurrentia
anni tẽpora desideratis ple¬
na sunt fructibus. ita &
corda ur̃a pascendis sint
fȩcunda pauperib: Quibs
utiq potuit ds̃ cuius sunt
omĩa Necessariam confer¬
re substantiam. & tales eis
tribuere facultates. ut iN
nullo ur̃is largitionibs in¬
digerent: Sed & illis & uob̾
multa uirtutũ materia de¬
fuiss&. si nec illos ad patien¬
ciae coronã in opia exerce-

Expanded text:
dilectissimi, benignitas Christiana; et sicut recurrentia anni tempora desideratis ut plena sint fructibus, ita et corda vestra pascendis sint fecunda pauperibus. Quibus utique potuit Deus, cujus sunt omnia, necessariam conferre substantiam, et tales eis tribuere facultates, ut in nullo vestris largitionibus indigerent; sed et illis et vobis multa virtutum materia defuisset, si nec illos ad patientiae coronam inopia exerce
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. qͥ grauibus peccantium
reatibus: grandiora pęnitendi
medicamenta demqͣstrat. ipse
cotidianos electoꝵ erratus.
qͥ uerbo maxime uel cogitatu
contingunt: Cotidianis oratio¬
num studis doc& debere
curari. quos inter alia sic orare
prȩcipit Et dimitte nobis
debita nr̃a: sicut & nos dimit¬
timus debitoribus nostris
Uel certe malos appellat dis¬
cipulos. quia in comparatione
diuine bonitatis : Om̃is crea¬
tura mala. eẽ. probatur
dicente dño. Nemo bonus
Nisi unus ds̃. cũ tamen parti¬
cipatione eiusdẽ diuine boni-
tatis Rationalis creatura bo¬
na fieri posse cognoscitur
Unde & dñs pia promissione
testatur: quia pater de cęlo
dabit sp̃m bonũ petentibus
se ut profecto ostendat. qͥa
qͥ ex sc ipsis mali sunt : per
acceptam sp̃c gr̃am boni pos¬
sunt effici Spm bonũ. peten¬
tibus dandũ ãpatre pollicet᷑:
quia siue fidẽ. spem. caritatẽ.
siue alia quęlib& bona cęles¬
stia desideramꝰ adipisci: Non

Expanded text:
ns qui gravibus peccantium reatibus grandiora poenitendi medicamenta demonstrat, ipse quotidianos electorum erratus, qui verbo maxime vel cogitatu contingunt, quotidianis orationum studiis docet debere curare: quos inter alia sic orare praecipit: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Vel certe malos appellat discipulos, quia in comparatione divinae bonitatis omnis creatura mala esse probatur, dicente Domino: Nemo bonus nisi unus Deus , cum tamen participatione ejusdem bonitatis divinae rationabilis creatura bona fieri posse cognoscitur; unde et Dominus pia promissione testatur, quia Pater de coelo dabit spiritum bonum petentibus se ; ut profecto ostendat, quia qui seipsis mali sunt, per acceptam Spiritus gratiam boni possunt effici. Spiritum bonum petentibus dandum a Patre pollicetur, quia sive fidem, spem, charitatem, sive alia quaelibet bona coelestia desideramus adipisci, non
Abbreviated transcription (Latin):
angelis & filii sunt đi : qͥa
gloria resurrectionis iN¬
nouati. sine ullo mortis
metu. Sine ulla labe cor¬
ruptionis. sine ullo terreni
status actu. perpetua dĩ
uisione fruunt᷑: Od quam
necesse est angelicȩ digni¬
tatis ȩqualitatẽ. quisquis
tunc ascendere dȩsiderat :
Nunc minimis fratribus
condescendat: Quia uero
resurgant mortui. & moyses
ostendit sȩcus rubũ. sic: cũ¬
ait dñm dm̃ abraham.
Ad comprobandã resurrecti¬
onis ueritatẽ. Multo aliis
manifestiorib exemplis
uti potuit: equib est illud:
Suscitabuntur mortui: Et
resurgent qui in sepulchris
sunt: Quȩritur itaq quid
sibi uoluerit dñs hoc pro¬
ferre testimonium. quod
uidet᷑ ambiguũ: uel non
satis ad resurrectionis per¬
tin& ueritatẽ Sed sadducȩi
quinq tantũ libros moysi
recipiebant: ꝓphetarũ uati.

Expanded text:
angelis et filii sunt Dei, qui, gloria resurrectionis innovati, sine ullo mortis metu, sine ulla labe corruptionis, sine ullo terreni status actu, perpetua Dei visione fruuntur, ad quam necesse est angelicae dignitatis aequalitatem quisquis tunc ascendere desiderat, nunc minimis fratribus condescendat. Quia vero resurgant mortui, et Moyses ostendit secus rubum, sicut dicit Dominum Deum AbrahamAd comprobandam resurrectionis veritatem, multis aliis manifestioribus exemplis uti potuit, e quibus est illud, suscitabuntur mortui, et resurgent, qui in sepulcris sunt. Quaeritur itaque quid sibi voluerit Dominus hoc proferre testimonium, quod videtur ambiguum, vel non satis ad resurrectionis pertinens veritatem; sed Sadducaei quinque tantum libros Moysi recipiebant, prophetarum va
Abbreviated transcription (Latin):
residens: Seruuloꝵ gaudia
muneratur. Sicut xp̃c dñs
uictor diaboli. cũ post tri¬
umphum residens ad dexte-¬
ram patris: Hodierna die
discipulis dona largitꝰ est:
Non auri talenta. non argen¬
ti metalla: Sed sp̃c scĩ cę̧¬
lestia munera. ut inter
cȩteras gr̃as: Apłi etiam
linguis uariis loquerent᷑
Hoc est. ut hebreȩ nationis
facundiȩ eloquentia per¬
tonaret. & redẽptionem
generis humani : peregri¬
nae aures. quia a iudȩa
p̃dicari lingua non cape¬
rent: ꝓpriã loquela co.¬
gnoscerent Om̃is lingua
in p̃dicatione xp̃i resoluit᷑:
ut maiestatẽ eius. loque¬
la fateatur. sicut ait sc̃s
dauid: Non sunt loquelȩ
neque sermones: Quorũ
non audiantur uoces eoꝵ:
Ne miremini autẽ. Quod
ad dexterã patris residẽre
diximꝰ filium: Na dexterã¬
enĩ residet. non quia maior¬
a patre : Sed ne minor pa¬
tre esse credatur. sicut he¬
retici blasphemare consueu¬
runt: Sicut enĩ diuinitas
honorificentiȩ gradũ nescit.

Expanded text:
residens servulorum gaudia muneratur. Sic Christus Dominus diabolicum post triumphum residens ad dexteram Patris hodierna die discipulis dona largitus est, non auri talenta, non argenti metalla, sed Spiritus sancti coelestia munera, ut inter caeteras gratias Apostoli etiam linguis variis loquerentur; hoc est, ut Hebraeae nationis facundiae eloquentia pertonaret, et redemptionem generis humani peregrinae aures, quia Judaea praedicante lingua non caperent, propria loquela cognoscerent. Omnis lingua in praedicatione Christi resolvitur, ut majestatem ejus omnis loquela fateatur, sicut ait S. David: Non sunt loquelae, neque sermones, quorum non audiantur voces eorum . Ne miremini autem quod ad dexteram Patris residere diximus Filium; ad dexteraenim residet, non quia major Patre, sed ne minor esse credatur; sicut haeretici blasphemare consueverunt; sicut enim Divinitas honorificentiae gradum nescit,
Abbreviated transcription (Latin):
panẽ. Nec erat qui fran.¬
geret eis Quod est
alis uerbis dicere: Indoc¬
ti quȩsierunt pabulum
uerbi dĩ. quo ad uirtutĩ
bonȩ operationis conua¬
lescerent refici: Nec erat
magistris deficientibꝰ. qui
eis scripturȩ archana pa-¬
tefaceret: eosq ad uiã ueri-¬
tatis inftitueret: Acceptis

Expanded text:
panem, nec erat qui frangeret eis . Quod est aliis verbis dicere: Indocti quaesierunt pabulum verbi Dei, quo ad virtutem bonae operationis convalescerent refici, nec erat, magistris deficientibus, qui eis Scripturarum arcana patefaceret, eosque ad viam veritatis institueret. Acceptis
Abbreviated transcription (Latin):
Ses omnia igitur: Aquilȩ
comparatio conuenit sal¬
uatori. Sed quid facimus.
quod aquila prȩdam fre¬
quenter diripit. tollit fre¬
quenter alienũ. Nec in hoc
tamen dissimilis. ẽ saluator
Pr edam enĩ quodam inoa
sustulit: Cũ hominẽ quem
iucȩpti inferni opiura
faucibus: portauit ad cęlũ
& alienȩ dominationis: id
est diabolicȩ potestatis ser¬
uum. de cuptiuitate erutĩ¬

Expanded text:
Per omnia igitur aquilae comparatio convenit Salvatori. Sed quid facimus, quod aquila praedam frequenter diripit, tollit frequenter alienum? Nec in hoc tamen dissimilis est Salvator: praedam enim quodammodo sustulit, cum hominem, quem suscepit, inferni raptum faucibus, portavit ad coelum, ut alienae dominationis, id est diabolicae potestatis servum de captivitate erut
Abbreviated transcription (Latin):
post perpetrata quȩ pro¬
bibuit. ad huc penitentie
remediũ ostendit Ar¬
milla dñs maxillam le¬
uiathan perforat: quia
in effabili miscđiȩ suae
potentia. sic malitis an
tiqui hostis ob̾uiat: ut
aliquando eos etiam quos
iam cępit amittar : Et
quasi ab ore illius cadun:
qui post perpetratas

Expanded text:
post perpetrata quae prohibuit, adhuc poenitentiae remedium ostendit. Armilla Dominus maxillam Leviathan perforat, quia ipse ineffabili misericordiae suae potiqui hostis obviat, ut aliquando eos etiam, quos jam cepit, amittat, et quasi ab ore illius cadunt, qui post perpetratas
Abbreviated transcription (Latin):
causam ad nõ prȩdicatur
quod bene fecerit : & pro
salute sua. in euangelii
dementiã : de legis austeri.¬
tate mutatus sit Quod¬
si quȩsieris quare uocetur
uillicus iniquitatis in lege
quȩ dĩ.ẽ: iniquus erat uil¬
licus. Qui bene quidem
offerebat. sed non bene
diuidebat. Credens in
patrẽ : sed filiũ ꝓsequens.
habens dm̃ om̃i potentem :

Expanded text:
causam a domino praedicatur, quod bene fecerit et pro salute sua in euangelii clementiam de legis austeritate mutatus sit. quodsi quaesieris, quare uocetur \'uilicus iniquitatis\' in lege, quae dei est: iniquus erat uilicus, qui bene quidem offerebat, sed non bene diuidebat credens in patre, sed filium persequens, habens deum omnipotentem,
Abbreviated transcription (Latin):
apłis loquebatur. ut secu¬
ri non possiderent neque
portarent huic uitȩ ne¬
cessaria: Nec magna nec
minima: Ideo posuit nec
uirgã. ostendens a fidelib
sius om̃a deberi ministris
suis. Nulla superflua re

Expanded text:
is loquebatur, ut securi non possiderent neque portarent huic uitae necessaria nec magna nec minima. ideo posuit: nec uirgam, ostendens a fidelibus suis omnia deberi ministris suis nulla superflua re
Abbreviated transcription (Latin):
bat. subito errorũ languore
consternata. sp̃ualis uitae
uias ingredi desperabilit̃
omisit. & si non axp̃o suc¬
curreretur : horrendam
per om̃a corruisset iN
mortẽ : Et contigit dum
iret: a turba comprime¬
batur: Ad puellã ꝑgens
sanandã: dñs a turba cõ¬
primit᷑. quia genti iudeȩ
salutaria monita p̃bens:
quib egram uitus eius
conscientiam erigeret :
noxia carnaliũ populoꝵ.
est consue tudine grauat:
Et mulier quȩdam e̾rat in
fluxil sanguinis: annis
duodecim Mulier sangui¬
ne fluens: ecclesia est ex
gentibꝰ congregata: Qude
ingenito carnaliũ delec¬
tationũ polluta fluxu.
atq coctu iam fuerat segre

Expanded text:
bat, subito errorum languore consternata, spiritalis vitae vias ingredi desperabiliter omisit. Et si non a Christo succurreretur, horrendam per omnia corruisset in mortem. Et contigit, dum iret, a turba comprimebatur. Ad puellam pergens sanandam Dominus, a turba comprimitur, quia genti Judaeae salutaria monita praebens, quibus aegram vitiis ejus consnoxia carnalium populorum est consuetudine gravatus. Et mulier quaedam erat in fluxu sanguinis ab annis duodecim. Mulier sanguine fluens Ecclesia est ex gentibus congregata, quae ingenito carnalium delectationum polluta fluxu, atque a coetu jam fuerat segre
Abbreviated transcription (Latin):
integrȩ manent: Sed & mo¬
do augent᷑. & qualitate
mutantur De terrenis
cȩlestia ꝓdeunt. de paruiᷤ
magna gignunt᷑. & tempo¬
rale donum in pręmium
transit ȩt̾nũ: Quisq igit᷑
diuitias amas. quisq̃. mul¬
tiplicari quȩ possides con¬
cupiscis. in hȩc lucra accen¬
dere. in hȩc rerũ tuarũ
augmenta suspira: de qͥbs
Nichil fur abripit. Nichil
tinea corrũpit. Nichil ru-¬
bigo consumit: Noli des¬
perare de fenore. noli de
accipiente diffidere:
Quod uni horum fecistis.
michi fecistis. Quis qͥs dicat
intellege. & apud quẽ opes
tuas colloces ꝑspicatibus
fidei oculis securus agnosce:

Expanded text:
integrae manent, sed et modo augentur, et qualitate mutantur. De terrenis coelestia prodeunt, de parvis magna gignuntur, et temporale donum in praemium transit aeternum. Quisquis igitur divitias amas, quisquis multiplicari quae possides concupiscis, in haec lucra accendere, in haec rerum tuarum augmenta suspira, de quibus nihil fur abripit, nihil tinea corrumpit, nihil rubigo consumit . Noli desperare de fenore, noli de accipiente diffidere. Quod uni horum fecistis, mihi fecistis , quis dicat, intellige; et apud quem opes tuas colloces, perspicacibus fidei oculis securus agnosce
Abbreviated transcription (Latin):
simul om̃s excusant: Pona¬
mus ante oculos mentis
minima : ut possimꝰ digne
pensare maiora: Si quis.¬
piam potens ad inuitan¬
dum quẽ lib& pauperem
mitteret. quid fr̃s rogo.
quid pauper ille feciss&.
Nisi de eãdem sua inuita.

Expanded text:
simul omnes excusant. Ponamus ante oculos mentis minima, ut possimus digne pensare majora. Si quispiam potens ad invitandum quemlibet pauperem mitteret, quid, fratres, rogo, quid pauper ille faceret, nisi de eadem sua invita
Abbreviated transcription (Latin):
uitã despicere: dum illius
poenitentiam uiderent :
Studuit nanque toto mentis
annisu cruciare carnem:
uoluntates ꝓprias frangere.
furtiuas orationes quȩrere :
cotidianis se lacrimis lauare.
despectũ sui appetere :
oblatã a fratrib ueneratio¬
nem timere : Hic itaque
Nocturnas fratrũ uigilias
prȩuenire consueuerat. &¬
quia mons in quo monaste¬
rium sitũ est ex uno latere
in secretiori parte ꝓmine¬
bat: Illuc consuetudinem
fecerat ante uigilias egredi.
ut se cotidie in fletu poeni¬
tentiȩ quanto secretius : tan-¬
to liberius mactaret: Con¬
templabat᷑ namq districtio¬
nem uenturi iudicis sui: &
lam eidem iudici concordans.
pumiebat in lacrimis: reatũ
facinoris sui: Quadã uero
nocte abbas monasterii uigi

Expanded text:
itam despicere, dum illius poenitentiam viderent. Studit namque toto mentis adnisu cruciare carnem, voluntates proprias frangere, furtivas orationes quaerere, 1611 quotidianis se lacrymis lavare, despectum sui appetere, oblatam a fratribus venerationem timere. Hic itaque nocturnas fratrum vigilias praevenire consueverat; et quia mons in quo monasterium situm est ex uno latere in secretiore parte prominebat, illuc consuetudinem fecerat ante vigilias egredi, ut se quotidie in fletu poenitentiae quanto secretius, tanto liberius mactaret. Contemplabatur namque districtionem venturi judicis sui, et, jam eidem judici concordans, puniebat in lacrymis reatum facinoris sui. Quadam vero nocte abbas monasterii vigi
Abbreviated transcription (Latin):
quo isti non fuerant reces¬
suri Et ideo futurũ erat
ut foras mitterent᷑ cum
illo ab eis qui esse nollent
in illo. qui esse non possent
sine illo Nam ꝓfecto quia

Expanded text:
quo isti non fuerant recessuri; et ideo futurum erat ut foras mitterentur cum illo, ab eis qui esse nollent in illo, hi qui esse non possent sine illo. Nam profecto, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Nolumꝰ uos inqͥt ignorare
fr̃s de dormientibus: ut non
contristemini sicut & ceteri
qui spẽ non habent Sed &
in parte allegoriȩ : cũ anima
quȩ peccauerit ipsa moriat᷑.
tam̃ ea quȩ resuscitari axp̃o
meruerit : Nobis quidem
mortua fuisse. sed ei obdor¬
misse dici potest: Et deri¬
debant eũ: Scientes quia
mortua ess& Quia uerbũ
resuscitantis deridere. quã
credere malebant: merito
foras excludunt᷑ indigni:
qui miraculũ resurgentis
uiderent: Ipse autẽ tenens
manũ eius: Clamauit di

Expanded text:
 ignorare, fratres, de dormientibus, ut non contristemini, sicut et caeteri, qui spem non habent . Sed et in parte allegoriae, cum anima, quae peccaverit, ipsa moriatur, tamen ea, quae suscitari Christo meruerit, nobis quidem mortua fuisse, sed ei obdormisse dici potest. Et deridebant eum, scientes, quia mortua esset. Quia verbum resuscitantis deridere quam credere malebant, merito foras excluduntur, indigni qui miraculum resurgentis viderent. Ipse autem tenens manum ejus, clamavit di
Abbreviated transcription (Latin):
lexerunt. maneat pietas.
& reuel abitur ueritas:
Qui autẽ in tellexerunt.
non se extollant quasi ce-¬
leriores suꝑ tardiores. ne
extollendo se ex orbitent.
& facilius ꝑueniant tardi

Expanded text:
lexerunt, maneat pietas, et revelabitur veritas: qui autem intellexerunt, non se extollant quasi celeriores super tardiores, ne extollendo se exorbitent, et facilius perveniant tardi
Abbreviated transcription (Latin):
tiam noluit: Omĩs uero
qui incarnationis eius
mysteria iuxta humanam
sapientiã discutere conatur:
carnes agni aqua uult co¬
quere. id est dispensationis
eius mẏsterium ꝑ dissolutã
uult scientiã penetrare :
Qui igit᷑ paschalis gaudii
sollẽpnitatẽ celebrare desi¬
derat. agnũ nec aqua co¬
quat nec crudũ cõmedat:
t neq per humanã sapien¬
tiam ꝓfunditatẽ incarna¬
tionis illiis penetrare ap¬
petat: neq in eũ tamquã
in homine̾ purũ credat:
sed assas igni carnes cõme¬
dat: ut dispensare omnia
per scĩ sp̃c potentiã sciat:
equo adhuc recte subiun¬
gitur: Caput cum pedibus
& intestinis uorabitis Sicut
iam prȩ diximus fr̃s: paulo

Expanded text:
tiam noluit. Omnis vero tiam noluit. Omnis vero qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni vult aqua coquere, id est dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam penetrare. Qui igitur paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum nec aqua coquat, nec crudum comedat, ut neque per humanam sapientiam profunditatem incarnationis illius penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credat, sed assas igni carnes comedat, ut dispensari omnia per sancti Spiritus potentiam sciat. De quo adhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus ejus, et intestinis vorabitis. Sicut supra jam praediximus, Paulo
Abbreviated transcription (Latin):
humorem uitae Ubi &e sub.¬
ditur: Non comedetis exeo
crudum quid. nec coctum
aqua. Ecce iam nos ipsa
uerba hystoriae ab intel¬
lectu hystorico repellun
ticus ille populus in egyp¬
to constitutus comedere
agnum crudũ consueue¬
rat. ut ei lex dicat. non
comedetis ex eo crudum
quid: Ubi & additur. Neq
coctum aqua: Ded quid
aqua: nisi humanam scien.¬
tiam designat. Iuxta hoc
quod per salomonem sub
hereticorũ uoce dicitur:
Aquae furtiue dulciores
sunt : Quid crudȩ agni
carnes: nisi in consideratã
ac sine reuerentia cogitati¬
onis relictam illius bu.
quasi mente coquimus:¬
Sed agni caro nec cruda
edenda est. neq aquã cocta :
quia redemptor nrͣ neq
purus homo ȩstimandus
est: neq per humanam
sapientiam qualiter incar¬
nari ds̃ potuit cogitandus
Imnis enĩ qui redemptore
nr̃m purũ hominem
credit: quid iste aliud quã
agni carnes crudas cõmedit:
quas uidelicet coquere ꝑ
diumitatis enis intellegen¬

Expanded text:
humorem vitae. Ubi et subhumorem vitae. Ubi et subditur: Non comedetis ex eo crudum quid, nec coctum aqua . Ecce jam nos ipsa verba historiae ab intellectu historico repelluntticus ille populus in Aegypto constagnum crudum consueverat, ut ei lex dicat: Non comedetis ex eo crudum quid? Ubi et additur: Neque coctum aqua. Sed quid aqua, nisi humanam scientiam designat? Juxta hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce dicitur: Aquae furtivae dulciores sunt . Quid crudae igni carnes, nisi inconsideratam, ac sine reverentia cogitationis, relictam illius humacogitamus, quasi mente coquimusSed agni caro nec cruda edenda est, nec aqua cocta, quia Redemptor noster neque purus homo aestimandus est, neque per humanam sapientiam, qualiter incarnari Deus potuit, cogitandus. Omnis enim qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid est aliud quam agni carnes crudas comedit? Quas videlicet coquere per divinitatis ejus intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
gantur. Quid enĩ ꝓdest
corpus & sanguinẽ illius
ore percipere: & ei per¬
uersis morib contra ire
Unde bene adhuc ad come¬
dendũ subditur. Et azy¬
mos panes cum lactucis
agrestibus : Panes quippe
sine fermento comedit :
qui recta opera sine cor¬
ruptione uans głȩ exer¬
cet. qui mandata miseri¬
cordiae sine ad mixtione
peccati exhib&̾ : ne per¬
uerse diripiat quod quasi
recte dispensat: Hoc quo¬
que peccati fermentum
bonae suae actioni miscu-¬
erant. quib prophetae
uoce per increpationem
dñs dicebat: Uenite ad be-¬
thel & impie agite: atq
post pauca: & sacrificate
de fermentato laudem
De fermentato namq lau-¬
dem immolat : qui dõ sa¬
crificium de rapina parat:
actucae uero agresteg:
ualde a marz̧ sunt: Carnes
uero agni cum lactucis
agrestibus sunt ȩdendae.
ut cum corpus redẽptoris
accipimus: nos ꝓ peccatis
nr̃is in fletib affligamꝰ.
quatinus ipsa amaritudo
pęnidentiȩ abstergat a
mentis stomacho ꝓuersȩ

Expanded text:
gantur. Quid enim prodest corpus et sanguinem illius ore percipere, et ei perversis moribus contraire? Unde bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus . Panes quippe sine fermento comedit, qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet, qui mandata misericordiae sine admistione peccati exhibet, ne perverse diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc quoque peccati fermentum bonae suae actioni miscuerant, quibus prophetae voce per increpationem Dominus dicebat: Venite ad Bethel, et impie agite . Atque post pauca: Et sacrificate de fermentato laudem . De fermentato namque laudem immolat, qui Deo sacrificium de rapina parat. Lactucae vero agrestes valde amarae sunt. Carnes ergo Agni cum lactucis agrestibus sunt edendae, ut cum corpus Redemptoris accipimus, nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatenus ipsa amaritudo poenitentiae abstergat a mentis stomacho perversae
Abbreviated transcription (Latin):
nando periculũ declinare quod
cernis: Desperationis enim
genus est: tunc manducare. cũ
abstinere debeas: Tunc gaudere:
cũ debeas deplorare De hac
desperatione apłs dicit: quod
a nobis auertat dĩ. Manducemꝰ
&bibamꝰ: eras enĩ moriemur:
eiunemus gͦ fr̃s sine intermis¬
sione: ut hostes nr̃os orationibꝰ
& abstinentia superare possimꝰ.¬

Expanded text:
nando periculum declinare quod nando periculum declinare quod cernis? Desperationis enim genus est tunc te manducare, cum abstinere debeas, tunc gaudere, cum debeas deplorare. De hac desperatione Apostolus dicit quod a nobis avertat Deus: Manducemus et bibamus: cras enim moriemur . Jejunemus ergo, fratres, sine intermissione, ut hostes nostros orationibus et abstinentia superare possim
Abbreviated transcription (Latin):
Aliter gͦ proximi dõ esse non ps¬
sumus: Nisi ad eum ieuinus
orationibus & elemosynis pro¬
pinquemus : Dĩ enĩ ipse semꝑ¬
misericors: iciunus & sc̃s est
Atq ideo qͥ uult ꝓximus dõ esse:
deb& imitari hoc esse quod ds̃ et
Tota gͥ intribulatione piniuitarũ
ciuitas ieiunauit. Quod dixi
tota: Non solũ enĩ senes. iuuenes
& infantes : sed etiam pecudes
legimus iciunasse: Mira res:
eiunat pro ciuitatis peccato: quẽ
peccati conditio non constringit:
tias sustinentes. omnes pariter
leiunare debemus: et misericor¬
diam dĩ. cunctorũ abstinentia
implorare: Nam quale sit hoc
xp̃ianos psalute sua non facere.
quod pecudes pro hominũ salute
fecerunt: Nisi quod stolidior
pecude est: qui indicto prose
a sacerdote ieiunio Non ieiunat:
Nonne enĩ pecus est. qͥ non intel¬
ligit quid illi immineat. quid
incumbat: Et pecus quidem
uidens: declinat foueã. cauet
prȩcipitia Iu autẽ non uis ieui¬

Expanded text:
aliter ergo proximi Deo esse non posaliter ergo proximi Deo esse non possumus, nisi ad eum jejuniis, orationibus et eleemosynis propinquamus. Deus enim ipse misericors, jejunus, et sanctus est; atque ideo qui vult proximus Deo esse, debet imitari hoc esse quod Deus est. Tota igitur in tribulatione Ninivitarum civitas jejunavit; bene, quod dixit, tota; non solum enim senes, juvenes et infantes, sed etiam pecudes legimus jejunasse. Mira res: jejunat pro civitatis peccato, quem peccati conditio non constringit. tias sustinentes omnes pariter jejunare debemus, et misericordiam Dei cunctorum abstinentia implorare. Nam quale sit hoc Christianum pro salute sua non facere quod pecudes pro hominum salute fecerunt? Nisi quod stolidior pecude est, qui indicto pro se a sacerdote jejunio non jejunat; nonne enim pecus est, qui non intelligit quid illi immineat, quid illi incumbat? Et pecus quidem videns declinat foveam, cavet praecipitia. Tu autem non vis jeju
Abbreviated transcription (Latin):
seniorũ quoq peccata. paruuloꝵ
innocentia deploraret: & fletib
alienis. delicta sua iuuentus
ablueret: Ista autẽ fr̃s omnia:
in commonitionẽ nr̃i facta. eẽ.
nemo: qui nesciat. ut quotiens¬
cumq tribulationibꝰ ꝑ urgem᷑:
Ad haec prȩsidia concurramus:
Ut puta aduersarius imminet᷑.
inimicꝰ in promptu est. icuine.¬
mus & uincimus: Solent qͥdem
homines quotienscumq necessi¬
tatẽ arduam nimis patiuntur:
ad proximas gentes auxilii causa
destinare legatos. Nos quod est
melius : legationem ad dm̃ per
ieiunia destinemꝰ. ab ipso in plo¬
remus auxilia : ad ipsum nos
corde & orationibus conferamus:
Auxiliũ enĩ non aliunde rogan¬
nando uisceribus exegerunt:
tanto aduersarii nr̃i a nobis
longius repellunt᷑: Oportet
igitur. ꝓximos nos fieri dõ: qmͣ
dicit ꝓpheta Ecce qͥ elongant
se a te: peribunt: Quod si adõ
qui longe sunt peribunt: utiq
qui sunt proximi saluabuntur.

Expanded text:
seniorum quoque peccata parvulorum seniorum quoque peccata parvulorum innocentia deploraret, et fletibus alienis delicta sua juventus ablueret. Ista autem, fratres, omnia in commonitionem nostri facta esse nemo est qui nesciat, ut quotiescunque tribulationibus perurgemur ad haec praesidia concurramus; ut puta, adversarius imminet, inimicus in promptu est, jemus et vincamus. Solent quidam homines, quotiescunque necessitatem arduam nimis patiuntur, ad proximas gentes auxilii causa destinare legatos. Nos, quod est melius, legationem ad Deum per jejunia destinemus; ab ipso imploremus auxilia, ad ipsum nos corde et orationibus conferamus; auxilium enim illi non aliunde rogannando visceribus exegerunt. tanto adversarii nostri a nobis longius repellentur. Oportet igitur proximos nos fieri Deo; quoniam dicit propheta: Ecce, qui elongant se a te, peribunt . Quod si a Deo qui longe sunt peribunt, utique qui sunt proximi salvabuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ princeps: Non perdidit
imperiũ. sed mutauit Princi¬
patũ enĩ ante militaris discipli¬
nae tenuit.: Nunc calestium
disciplinarum obtinet principa¬
tum: Non inquã perdidit im¬
periũ : quia sue ferro. siue ius¬
titia : pro ciuiũ salute primus
in uigilat: Primus plane iN¬
uigilat. quia ut tota ciuitas
ieiunaret: fameinsibi rex primꝰ
indixit. et solus omniũ causa:
prior coepit esurire quã miles:
Necesse enim erat. ut qͥ potentior
cunctis fuerat : dȩuotior ficr&
uniuersis Exemplo gͥ suo.
preparatꝰ religionis exercitũ.
Non armis: sed sola deuotione
munĩtũ: Iub& omnẽ sexum.
omnẽ ȩtatẽ : a diurnis epulis
abstinere: Additur religioso
exercitui numerus: cũ in tali
deuotione. etiam in fantia mi¬
litare conpellit᷑: Pietas enim
esse creditur in tali causa: par¬
uulis qͦq cibi substantiã denegare :
Non enĩ sufficiebat ad placandũ
dm̃ peccantiũ satisfactio: Nisi

Expanded text:
igitur princeps non perdidit igitur princeps non perdidit imperium, sed mutavit. Principatum enim ante militaris disciplinae tenuit, nunc coelestium disciplinarum obtinet principatum. Non, inquam, perdidit imperium, quia sive ferro, sive justitia, pro civium salute primus invigilat: primus plane invigilat; quia, ut tota civitas jejunaret, famem sibi rex primus indixit, et solus omnium causa prior coepit esurire, quam miles; necesse enim erat ut qui potentior caeteris fuerat, devotior fieret universis. Exemplo igitur suo praeparat religioni exercitum, non armis, sed sola devotione munitum: jubet omnem sexum, omnem aetatem a diurnis epulis abstinere. Additur religioso exercitui numerus, cum in tali devotione etiam infantia militare compellitur. Pietas enim esse creditur in tali causa parvulis quoque cibi substantiam denegare; non enim sufficiebat ad placandum Deum peccantium satisfactio, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
regali ambitione sub mota : mem¬
bra sua cilicio prȩcinxisse. atq
in sacco se diebus ac noc tibus
uolutasse Sapiens gͦ rex: qui
sciret quẽ ad modum aduersa
sibi superare debe̾ret. Postes
enĩ uirtute superabat᷑ : dm̃ aut̃
humilitate uincebat Sapiens
plane rex: qui intelligeret
quibus armis uteretur. ꝓtem¬
poris qualitate Cum enim
in sidiantur illi homines: app̃¬
hendit arma bellica. cũ irascit᷑
ei dĩ: arripit arma iustitiae:
Sapiens in quã rex. qͥ pro salutẽ
ciuiũ : peccatorẽ se magis con¬
fitetur esse quã regẽ Obliuis¬
citur enĩ se regẽ esse: ubi dm̃
regẽ omniũ pertimescit. nec
potentiȩ suę meminit : ubi po¬
tentiã diuinitatis agnoscit.
Obliuiscitur ergo se regẽ esse :
dũ proicit purpurã. dũ diadẽ¬
ma deponit Cilicio autẽ uesti¬
tur & sacco. leiunus perseue̾tat:
orationibus immoratur
Dira res Dum se regẽ̾ homi¬
nũ esse Non meminit: rex in¬
cipit esse iustitię Religiosus

Expanded text:
regali ambitione submota, membra sua cilicio praecinxisse, atque in sacco se diebus ac noctibus volutasse. Sapiens ergo rex, qui sciret quemadmodum adversa sibi superare deberet; hostes enim virtute superabat, Deum autem humilitate vincebat. Sapiens plane rex, qui intelligeret quibus armis uteretur pro temporis qualitate; cum enim insidiantur illi homines, apprehendit arma bellica; cum irascitur ei Deus, corripit arma justitiae. Sapiens, inquam, rex, qui pro salute civium, peccatorem se magis confitetur esse quam regem; obliviscitur enim se regem esse, ubi Deum regem omnium pertimescit; nec potentiae suae meminit, ubi potentiam Divinitatis agnoscit. Obliviscitur ergo se regem esse, dum projicit purpuram, dum diadema deponit, cilicio autem vestitur et sacco, jejuniis perseverat, orationibus immoratur. Mira 303 res: dum se regem hominum esse non meminit, rex incipit esse justitiae. Religiosus
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ docuerit. magnũ aut̃
uocari quisquis eã fecerit
& sic docuerit. & ex eo iam
in regno cęloꝵ futurũ. ẽẽ.
quia magnus. ẽ. quid opus
est addi pręceptis legis
minimis si in regno cęloꝵ
potest cẽ: quia magnus. ẽ.

Expanded text:
onem docuerit; magnum autem vocari quisquis ea fecerit, et sic docuerit, et ex eo jam in regno coelorum futurum esse quia magnus est: quid opus est addi praeceptis Legis minimis, si jam in regno coelorum potest esse, quia magnus e
Abbreviated transcription (Latin):
ius homo: quic omnis res illarum rex
naturam et ueritatem in se continet. ex
quibus conficitur. Conficitur autem ec¬
et re sacramenti. id est corpore rp̃i. Est igi¬
tur sacramentũ et res saciamrenti. idem

Expanded text:
us homo? quia omnis res illarum rerum naturam et veritatem in se continet ex quibus conficitur. Conficitur autem saet re sacramenti, id est corpore Christi. Est igitur sacramentum, et res sacramenti, id
Abbreviated transcription (Latin):
mo uirorũ illoꝵ qui uo-¬
cati sunt gustabit cęnã
meã : Ecce uocat per se.
uocãt per angłos. uocat
per patres. uocat per pro-¬
phetas: uocat per apłos.
uocat per pastores: uocat¬
etiam per nos. uocat ple¬
rumq per miracula : uo-¬
cat plerumq per flagella.
uocat aliquando per mun-¬
di huius. ꝓspera: uocat ali-¬
quando per aduersa:
Nemo contemłnat. ne dum
uocatus excusat: cũ uolue¬
rit intrare non ualeat:
Audite quid sapientia per
Salomonẽ dicat Tunc in¬
uocabunt me &̃ non exau-¬
diam: Mane consurgent:
& non inuenient me:
Hinc est quod fatuę uirgi¬
nes tarde uenientes ela¬
mant: One dñe aperi
nobis: Sed iam tunc adi-¬
tum quę̧rentibꝰ dicitur:

Expanded text:
mo virorum illorum qui vocati sunt, gustabit coenam meam. Ecce per se vocat, per angelos vocat, per patres vocat, per prophetas vocat, per apostolos vocat, per pastores etiam per nos: vocat plerumque per miracula, vocat plerumque per flagella, vocat aliquando per mundi hujus prospera, vocat aliquando per adversa: nemo contemnat, ne dum vocatus excusat, cum voluerit introire non valeat. Audite quid Sapientia per Salomonem dicat: Tunc invocabunt me, et non exaudiam: mane consurgent, et non invenient me . Hinc est quod fatuae virgines tarde venientes clamant: Domine, Domine, aperi nobis; sed tum quaerentibus dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
uero omnino non possunt:
Qui gͦ eius non manducat
carnem nec bibit eius san¬
guinẽ. non habet inse uitã:
& qui manducat eius car¬
nem & bibit eius sanguinẽ
habet uitã Ad utrumque
autẽ respondit. quod dixit
ȩt̃nam: Non ita est inhac
esca. quã sustentande huius
tẽporis uitȩ causa sumimꝰ:
Nam qui eam non sũpserti.
non uiuet: Nectamen qui
eam sumpserit uiuet:
Fieri enĩ potest ut senio uel
morbo uel aliquo casu plu-¬
rimi & qui eam sũpseriÑ
moriantur In hoc uero cybo
& potu. id est corpore &
Namꝰ & qui eam non sumun
non habent uitã. & qui eã
sumit hab& uitã. & hanc¬

Expanded text:
ero omnino non possunt. Qui ergo non manducat ejus carnem, nec bibit ejus sanguinem, non habet in se vitam: et qui manducat ejus carnem, et bibit ejus sanguinem, habet vitam. Ad utrumque autem respondet quod dixit, aeternam. Non ita est in hac esca, quam sustentandae hujus temporalis vitae causa sumimus. Nam qui eam non sumpserit, non vivet: nec tamen qui eam sumpserit, vivet. Fieri enim potest ut senio, vel morbo, vel aliquo casu, plorimi et qui eam sumpserint moriantur. In hoc vero cibo et potu, id est corpore et Nam et qui eam non sumit, non habet vitam: et qui eam sumit
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m Cum meũ dicat
& ur̃m: quur non com¬
muniter dicit nostrũ:
Sed distincte loquens in¬
dicat: quia cundẽ patrẽ
& dm̃ dissimiliter habe¬
at ipse quã nos Ascen¬
do ad patrẽ meũ. udeli¬
cet per naturã: & patrẽ
meũ. quiã desacendi:
ad dm̃ ur̃m. quia ascen¬
distis: Quia enĩ & ego
homo ds michi est
Quia uos ab errore libe¬
rati. ds̃ est uobis: Dis¬
tincte gͦ mͥ pater & dĩ. ẽ

Expanded text:
um. Cum meum dicat et vestrum, cur non communiter dicit nostrum? Sed distincte loquens indicat quia eumdem Patrem et Dominum dissimiliter habet ipse quam nos. Ascendo ad Patrem meum, videlicet per naturam, et Patrem meum quia descendi, ad Deum vestrum quia ascendistis. Quia enim et ego homo, Deus mihi est; quia vos ab errore liberati, Deus est vobis. Distincte ergo mihi Pater
Abbreviated transcription (Latin):
Redendum est qued in u̾bis. m̃¬
xp̃i sacramenta conficiantur:
Cuius cium potentia creantur prius. cuis
utiq ucrbo ad inclius procreantur: reli¬
qua omnia que sacerdos dicit, aut der
chori cauit. nichil aliud quam laudes
et gr̃arum actiones sunt: aut certe ob¬
secraciones et fidelium peticiones. Oĩa¬
quecumq uoluit dominnus fecit: in ce¬
lo et interra: Et quia uoluit. sic factũ¬
et sangius post consecracionẽ credenda
sunt. Unde ipsa uentas addiscipulos:
hec inquit caro mea est pro mundi ui¬
ta: Et ut mirabilius loquar. nõ alia
plane quai que naca est de maria et
passa in cruce: et resurrexit de sepulcro:
Hec inquam ipsa est: et ideo xp̃i est ca
ro que pro mundi uita adhuc hodie
offeitur:. Et cum digne ꝑcipitur: uita
utiq eterna in nobis reparatur: Pa¬
nem quidem istum quem sunuimus
in mistero. illum utiq intelligo pa¬
nem qui manu sancti spiritus for¬
matus est in utero uirgnus: et igne
passionis decoctus in aia crucis. P

Expanded text:
redendum est, quod in verbis Christi sacramenta conficiantur. Cujus enim potentia creantur prius, ejus utique verbo ad melius procreantur. § 3. Reliqua omnia, quae sacerdos dicit, aut clerus chori cantat, nihil aliud quam laudes et gratiarum actiones sunt, aut certe obsecrationes et fidelium petitiones. quaecunque voluit, Dominus fecit in coelo et in terra. Et quia voluit, licet sanguis post consecrationem credenda sunt. Unde ipsa veritas ad discipulos: Haec, inquit, caro mea est, pro mundi vita. Et, ut mirabilius loquar, non alia plane, quam quae nata est de Maria, et passa in cruce, et resurrexit de sepulcro; haec, inquam, ipsa est. Et ideo Christi caro est, quae pro mundi vita adhuc hodie offertur, et, quum digne percipitur, vitam utique aeternam in nobis operatur. Panem quidem istum, quem sumimus in mysterio, illum utique intelligo panem, qui manu S. Spiritus formatus est in utero Virginis, et igne passionis decoctus in ara crucis. P
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is uiuens Hinc salo-¬
mon ait Non .ẽ. homo ius¬
tus in terra. qui faciat bo-¬
nũ & non pecc& Hinc
lohannes dicit: Si dixerimꝰ
quia peccatũ Non habemꝰ.
Ipsi nos seducimꝰ & ueritas
in nobis non est: Hinc
lacobus ait In multis enĩ
offendimꝰ omnes: Constat
enĩ. quia omnes qui de
carnis delectatione cor¬
cepti sunt. In eoꝵ ꝓcul
dubio uel actione uel lo-¬
quutione. uel cogitatione.
aliquid suũ princeps huiꝰ
mundi habuit. Sed idcirco
illos uel post rapere. uel

Expanded text:
omnis vivens . Hinc Saloomnis vivens . Hinc Salomon ait: Non est homo justus in terra qui faciat bonum, et non peccet . Hinc Joannes dicit: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est . Hinc Jacobus ait: In multis enim offendimus omnes . Constat enim quia omnes qui de carnis delectatione concepti sunt in eorum procul dubio vel actione, vel locutione, vel cogitatione aliquid suum princeps hujus mundi habuit. Sed idcirco illos vel post rapere, vel
Abbreviated transcription (Latin):
princeps mundi huius: &
in me Non hab& quicquã:
Quia enĩ hunc mortalem
hominẽ uidit: Suũ in illo.
mundi princeps aliquid
inuenire posse se credidit:
Sed sine ullo peccato amun¬
di corruptione exiit: qui
sine peccato ad mundum
uenit: Hoc de se contra
mundi principem. Nec
petrus dicere prȩsumpsit :
quiꝰ audire meruit. quȩ¬
cumq ligaueris suꝑ t̾ram.
erunt ligata & in cęlis
Et quodcumq. solueris suꝑ
terrã. Solutũ erit & in
cęlis: Hoc nec paulus al¬
cere prȩsumpsit. qͥ prius¬
quam mortis debitũ soluer&.
Ad cęli tertii secreta ꝑuẽnit :
Hoc nec lohannes dicere
ausus est: Qui ꝓ amore prȩ¬
cipuo. in redẽptoris sui pec¬
tore in cęna recubuit:
Nam cũ ꝓpħa dicat. Ecce
enĩ in iniquitatib conceptꝰ
sum. & indelictis peperit
me mater mea: Sine cul¬
pa in mundo.eẽ. non po¬
tuit. qui uenit cũ culpa¬
in mundũ: Hinc namque
isdem ꝓpħa ait: Non ius¬
tificabit᷑ in conspectu tuo

Expanded text:
princeps mundi hujus, princeps mundi hujus, in me non habet quidquam . » Quia enim hunc mortalem hominem vidit, suum in illo mundi princeps aliquid invenire posse se credidit. Sed sine ullo peccato a mundi corruptione exiit, qui sine peccato in mundum venit. Hoc de se contra mundi principem nec Petrus dicere praesumpsit, qui audire meruit: « Quaecunque ligaveris super terram, erunt et in coelis, et quodcunque solveris super terram solutum erit et in coelis . Hoc nec Paulus dicere praesumpsit, qui priusquam mortis debitum solveret ad coeli tertii secreta pervenit . Hoc nec Joannes dicere ausus est, qui pro amore praecipuo in Redemptoris sui pectore in coena recubuit . Nam cum Propheta dicat: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea , sine culpa in mundo esse non potuit qui in mundum cum culpa venit. Hinc namque idem Propheta ait: Non justificabitur in conspectu tuo