comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ pꝰ hune panẽ sathanas in dñi traditorẽ:
ut sͥ iam traditũ plemꝰ possidłet. in qͣm priꝰ
intrauerat ut deciꝑet. Neq enĩ ñ in illo e¬
rat qũo ad uideos ꝑrex̃ ⁊ de p̾cio trãd̾ndi
dni pactꝰ ẽ: cum hec aꝑtissime lucas euan¬
głista testatur ⁊ dicat: Intrauit aũ ĩ iudã
Sathanas qui cognominabat᷑ scarioth unũ
de duodeci: &e ab iit ⁊ locutꝰ ẽ cũ pͥncipibꝰ
sae̾dotum: Ecce uͥ ostencdit᷑ qͦd iã intraue¬
rat fathanas in tudã: Priꝰ gͦ intrauerat.
ĩmittendo in cor eiꝰ cogitacionẽ ꝗͣ traderet
xp̃m: Talis enĩ iam uenerat ad cenandũ:
Nẽ aũ pꝰ panẽ intrauit in eum: ñ ad hocut

Expanded text:
ni traditorem, ut sibi jam traditum plenius possideret in quem prius intraverat, ut deciperet. Neque enim non in illo erat quando ad Judaeos perrexit, et de pretio tradendi Domini pactus est, cum hoc apertissime Lucas evangelista testetur et dicat: Intravit Satanas in am, qui cognominabatur Iscariotes, unum de duodecim; et abiit, et locutus est cum principibus sacerdotum . Ecce ubi ostenditur quod jam intraverat satanas in Judam. Prius ergo intraverat, immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit i
Abbreviated transcription (Latin):
ihuxͥ sunt carnẽ suã crucifixer eum pass¬
onibꝰ ⁊ concupiseentiis: qͣm magnũ bom̃
est. Nec tam̃ fac̃ ħ nͥ concupiscens adu̾sus
carnem sp̃s bonus: cimm illam crucenixͣ
fecerit inrnicꝰ. idest sp̃s malus Postrenio
quid est om̃s nouer̃ signum xp̃i. nͥ erur¬
.x. Quod signum nͥ alhibeatur suie fron¬
tibꝰ fidelium credentium. siue ipsi aquę
ex qua regenerant᷑. siue oleo quo chris¬
mate unguntur. siue sacrificio quo a
ꝑid quod mali faeunt nichil boni signifi¬
celebratione sacram̃toꝵ eiꝰ. bonũ nolꝰ oñe
signatur.: S hȩc actenus: Quȩ aũ se

Expanded text:
rnem suam crucifixerunt cum passionibus et concupiscentiis , quam magnum bonum est? Nec tamen hoc facit, nisi concupiscens adversus carnem spiritus bonus, cum illam crucem Christi fecerit inimicus, id est, spiritus malus. Postremo quid est quod omnes noverunt signum cru Quod signum nisi adhibeatur sive frontibus credentium, sive ipsi aquae ex qua regenerantur, sive oleo quo chrismate unguntur, sive sacrificio quo aldo ergo per id quod mali faciunt nihil boni significelebratione sacramentorum ejus, bonum nobis omne signa
Abbreviated transcription (Latin):
in uestem meã miser̃ sortẽ: Factum est
quod uoluer̃ uicũ: ñ ipsi s milites qui
parebant pilato: iudicante ipso erucifirer
iħm. & tam̃ si uoluntates. si insictias.
si oꝑa. si traditionem. postremos ex corq̃n¬
tes clamores eoꝵ cogitemus: magis u¬
tiq uidĩ crucifixer̃ iħm: S de parti¬
cione ⁊ sorticione uestim̃toꝵ eius: nõ est
p̃t̾unt̃ loq̃ndum: Quanrius entm õs
euangłiste quatuor huuis rei memi¬
ueruit. cet̾i tam̃ breuius qͣm ioħs. et
elause illi. iste uͦ aꝑtissime Nam ma
Marcus: & crucifigentes eum diuises
uestim̃ta etus. mittentes sortẽ suꝑ eis.
quis qͥd tolleret. Lucas: diuidentes uͦ
uestim̃ta eius. miser̃ sortes: Ioħs aut̃ et
quot partes de uestim̃tis eius fec̾int dix̃:
idest . iiͦiͦi. ut singulas tollerent: uñ ap¬
paret.iiiͦͬiͬ. fuisse milites. qui in eo eruei¬
figendo p̾sidi paruer̃: Manifeste quippe
ait: Milites gͦ cum erucifpeissent eum.
imicuiq militi partẽ: & tunicã subau

Expanded text:
in vestem meam miserunt sortem. Factum est quod voluerunt Judaei. Non ipsi, sed milites qui parebant Pilato, judicante ipso, crucifixerunt Jesum; et tamen si voluntates, si insidias, si opera, si traditionem, postremo si extorquentes clamores eorum cogitemus, magis utique Judaei crucifixerunt Jesum; sed de partitione et sortitione vestimentorum ejus non est praetereunter loquendum. Quamvis enim omnes Evangelistae quatuor hujus rei meminerint, caeteri tamen brevius quam Joannes: et clause illi, iste vero apertissime. Nam MatMarcus: Et crucifigentes eum, diviserunt vestimenta ejus, mittentes sortem super eis, quis quid tolleret . Lucas: Dividentes vero vestimenta ejus, miserunt sortes . Joannes autem et quot partes de vestimentis ejus fecerint, dixit, id est, quatuor, ut singulas tollerent. Unde apparet quatuor fuisse milites qui in eo crucifigendo praesidi paruerunt. Manifeste quippe ait, Milites ergo cum crucifixissent eum, unicuique militi parte
Abbreviated transcription (Latin):
ceditur: Nec idõ ista ñ aliquid boni significasse
quis dixerit. quia ꝑ malos facta sunt: ñ scili¬
eet ꝑ eos qui xp̃m secuti sunt. s qui funt ꝑsecuti.
Quid enim de ipsa eruce dicturi sumꝰ ⁊ quȩ
certe similit̾ ab inunicis atq impiis xͦ facta
& impacta ẽ. Et tanĩ ea significari recte in¬
telligitur qͦd ait apłs: quȩ sit latitudo ⁊ longi¬
tudo & altitudo & ꝓfinidum. Lata est quippe
in transũso ligno quo extendunt᷑ pendentis ma¬
nus: & signiticat oꝑa bona in lantudine caritatis
Longa est a transũso ligno usq ad t̾ram. uͥ deor¬
sum pedes figunt᷑. & significat ꝑseuerantiam
in longitudine tempr̃is usq nfmẽ. Alta est in
cacumine qͦd transũsum lignum sursum u̾sus
excedit: & signifieat supnum finẽ qͦ cuncta
oꝑa referutur: qm̃ euncta quȩ latitu¬
dine ac longitudine bene ae ꝑseueranter
fuuit. ꝓpt̾ altitudinem diuinoꝵ facienda
sunt p̃mioꝵ: ꝓ funda ẽ in ea parte qͣ in t̾ra

Expanded text:
ceditur. Nec ideo ista, non aliquid boni significasse quis dixerit, quia per malos facta sunt, non scilicet per eos, qui Christum secuti, sed qui sunt persecuti. Qucerte similiter ab inimicis atque impiis Christo facta et impacta est? » Et tamen ea significari recte intelligitur, quod ait Apostolus quae sit latitudo, et longitudo, et altitudo, et profundum. Lata est quippe in transverso ligno quo extenduntur pendentes manus, et significat opera bona in latitudine charitatis. Longa est a transverso usque ad terram, ubi dorsum pedesque figuntur, et significat perseverantiam in longitudine temporis usque in finem. Alta est in cacumine quod per transversum lignum sursum versus excedit et significat supernum finem, quo cuncta opera referuntur. Quoniam cuncta latitudine ac longitudine bene ac perseveranter fiunt, propter altitudinem divinorum facienda sunt praemiorum. Profunda est in ea parte quia in t
Abbreviated transcription (Latin):
equalibꝰ factis partibꝰ sola remanserit. quȩ
ne conseinderetur ueniret in sortẽ. ꝓ ea po¬
fitum est qͦd ait quis quid tolleret. id̾ est quis
eam tolleret: tanqͣm si totum ita diceretur
quis tunicam quȩ partibꝰ equalibꝰ suꝑfuerat
tolleret Querat forte aliquis. quid signifi¬
cet in tot partes uestim̃toꝵ facta diuisio: et
de tunica illa sortieio. Quadriꝑtita uestis
eccłtam.⁊ toto scilicet q quatuor partibus
constat tr̾arum orbe diffusam: & onnubꝰ
lone. meridie: Tunica uͦ illa sortita omniũ parciũ
significat unitatẽ.: quȩ haritatis uinculo conti¬
netur:. de karitate aũ locut᷑ꝰ apłs: suꝑeminentẽ

Expanded text:
aequalibus factis partibus sola remanserit, quae aequalibus factis partibus sola remanserit, quae ne conscinderetur, venit in sortem, pro ea positum est quod ait: Quis quid tolleret, id est: Quis eam tolleret, tanquam si totum ita diceretur: quis tunicam, quae partibus aequalibus superfuerat, tolieret. Quaerat forte aliquis, quid significet in tot partes vestimentorum facta divisio, et de tunica illa sortitio. Quadripartita vestiEcclesiam, toto, scilicet, qui quatuor partibus constat, terrarum orbe diffusam, omnibus elone, et Meridie? Tunica vero illa sortita, omnium partium significat unitatem, quae charitatis vinculo continetur. De charitate autem locuturus
Abbreviated transcription (Latin):
it: Quȩ locutio seͥpturis scĩs insolita ñ ẽ
qͣmuis m̃uilli codices sortem reꝑiant᷑ hre:
nõ sortes Marcꝰ itaq solus. uidetur aliqͣm in¬
tulisse q̃stionem: dicendo enim mittentes
sortẽ suꝑ eis quis quid tolleret. tamꝗͣ. suꝑ oĩbꝰ
uestim̃tis ñ suꝑ sola tunica sors missa sit lo¬
cutus uidetur. s etiam hic breuitas obseu¬
ritatem facit. Sic enim dictumẽ nuttentes
sortem suꝑ eis. ac si diceretur. mittentes sor¬
tẽ eum diuiderentur: qͦd ⁊ factumẽ: omniũ
qiuppe uestim̃toꝵ eius diuisio completa ñ
esset. nͥ sorte clarusset quis &̃. illam tumieam
tolleret: ut sic contentio duudentium diffi¬
niretur. uł uulla potius oriretur: Quiꝰdgͦ
ait quis quid tolleret.⁊ qñ quidem hoc sorti
deputatur. ñ ad omnia quȩ duusa sunt uesti¬
ũita referendum est Sors enim missa est.
quis illam tumicani tolleret. de qua qm̃ narra¬
re p̃t̾mint qualis fuerit. & qͣmadinodum

Expanded text:
it: quae locutio Scripturis sanctis insolita non est, it: quae locutio Scripturis sanctis insolita non est, quamvis nonnulli Codices sortem reperiantur habere, non sortes. Marcus itaque solus videtur aliquam intulisse quaestionem. Dicendo enim: Mittentes sortem super eis, quis quid tolleret , tanquam super omnibus vestimentis, non super sola tunica sors sit missa, locutus videtur. Sed etiam hic brevitas obscuritatem facit. Sic enim dictum est mittentes sortem super eis, ac si diceretur: Mittentes sortem cum dividerentur. Quod et factum est; omnium quippe vestimentorum ejus divisio completa non esset, nisi sorte claruisset quis etiam illam tunicam tolleret, ut sic contentio dividentium finiretur, vel nulla potius oriretur. Quod ergo ait: Quis quid tolleret, quandoquidem hoc sorti deputatur, non ad omnia quae divisa sunt vestimenta referendum est. Sors enim missa est, quis illam tunicam tolleret, de qua quoniam narrare praetermisit qualis fuerit, et quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
meã miser̃ sortẽ: ꝓpt̾ illam reliqͣm tu¬
nicam: de qua re dicam quod ipse do¬
nauerit. cum prius eam quȩ oboriri
pot̃ tanqͣm euangłiste nit̾ se discrepet̃.
calumpniam ꝓpulsauero: demonstrans
nullius cęt̾oꝵ u̾ba narrationi ioħis eẽ
contraria. Matħs entm dicendo diui¬
ser uestnñta eiꝰ sortẽ mutentes. ad totã
diuisionem uestim̃toꝵ uoluit intelligi &̃e il¬
lam tunieam ꝑtinere de qua sortẽ miser̃: qr
utiq omnes uestes diuidendo in quibꝰ ⁊ il¬
la fuit. de ipsa sortiti sunt: Tale ẽ quod ait
etiam lucas: diuidentes uestim̃ta eius miser̃
sortes: diuidentes enu uener̃ ad tunicam
de qua facta est sorticio: ut int̾ eos uniũsa
uestim̃toꝵ eius diuisio compleretur. Quid
aut̃ int̾est. utrum dicatur diuidentes miser̃
sortes quod ait lucas. andiuiser̃ sortẽ mittẽ¬
tes quod ait matħs.⁊ nͥ quod lucas dicendo
sortes. pluralem ꝓ singulari numero posu¬

Expanded text:
meam miserunt sortem, propter illam reliquam tumeam miserunt sortem, propter illam reliquam tunicam. De qua re dicam quod ipse donaverit, cum prius eam quae oboriri potest, tanquam evangelistae inter se discrepent, calumniam propulsavero, demonstrans nullius caeterorum verba narrationi Joannis esse contraria. Matthaeus enim dicendo: Diviserunt vestimenta ejus sortem mittentes , ad totam divisionem vestimentorum voluit intelligi etiam illam tunicam pertinere, de qua sortem miserunt, quia utique omnes vestes dividendo, in quibus et illa fuit, de ipsa sortiti sunt. Tale est quod ait etiam Lucas: Dividentes vestimenta ejus, miserunt sortes . Dividentes enim venerunt ad tunicam, de qua facta est sortitio, ut inter eos universa vestimentorum ejus divisio compleretur. Quid autem interest utrum dicatur: Dividentes miserunt sortes, quod ait Lucas, an: Diviserunt sortem mittentes, quod ait Matthaeus? nisi quod Lucas dicendo sortes, pluralem pro singulari numerum posu
Abbreviated transcription (Latin):
tis nullam sortem missam esse uideamꝰ:
s de tuniea qͣm simul cum cet̾is acceper̃:
s ñ similit̾ diuiser̃. De hac enini seqͥt᷑
exponens: Erat aut̃ tunica inconsutił:
desuꝑ contexta ꝑ totum: Cur aũ de illa
sortem miserinarrans: dixer̃ gͦ inquit
ad inuicem: Nõ scindamꝰ eam: s sortia¬
mur de illa ciuus sit: apparet itaq in
aliis uestibꝰ equales eos habuisse partes:
ut sortiri necesse ñ fuerit. In illa uͦ una
ñ eos hr̃e potuisse singulas partes nͥ sem¬
deretur: ut pannos eius mutilit̾ tolle¬
rent. O. uod ne facerent: ad unum eã
ꝑuentre sorticione maluer̃. huiꝰ euan¬
głistȩ narrationi consonat etiã ꝓpħicũ
testimonium: quod ⁊ ipse continuo sub¬
iungens: ut scriptura inquit implere¬
tur dicens. Partiti sunt uestuñta mã sͥ
& suꝑ uestẽ meã miser̃ sortẽ: nõ eniͣ
art sortiti: s partit: Nec ait sorcientes
partiti st̃. s. in cet̾is uestim̃tis sortẽ om̃i¬
no ñ nonunans: postea dix̃ & ĩ uestẽ

Expanded text:
e videamus, sed de tunica, quam simul cum caeteris acceperunt, sed non similiter diviserunt. De hac enim sequitur exponens: Erat autem tunica inconsutilis, desuper contexta per totum. Cur autem de illa sortem miserint, narrans: Dixerunt ergo, inquit, adinvicem, Non scindamus eam, sed sortiamur de illa cujus sit. Apparet itaque in aliis vestibus aequales eos habuisse partes, ut sortiri necesse non fuerit; in illa vero una, non eos habere potuisse singulas partes, nisi scinderetur, ut pannos ejus inutiliter tollerent. Quod ne facerent, ad unum eam pervenire sortitione maluerunt. Hujus evangelistae narrationi consonat etiam propheticum testimonium, quod et ipse continuo subjungens: Ut Scriptura, inquit, impleretur, dicens: Partiti sunt vestimenta mea sibi, et in vestem meam miserunt sorem. Non enim ait sortiti, sed partiti. Nec ait: Sortientes partiti sunt in caeteris vestimentis sortem, omnino non nominans, postea dixit: et in vestem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dabo claues regni cęloꝵ ⁊ tamqͣm ligandi ⁊ soluẽ¬
di solꝰ acceꝑit potestatem: cum ⁊ illud unum ꝓ
omnibꝰ dixerit. & hoc eum omnibꝰ tanqͣm ꝑso¬
nam gerens ipsius unitatis acceꝑit: Idõ unus
ꝓ omnibꝰ. qr unitas est in omnibꝰ. Uñ ⁊ hic cũ
dixisset desuꝑ contexta: actlidit ꝑ totũ: Qd si re¬
feramꝰ ad id qͦd significat uemo eiꝰ est exꝑs qͥ ꝑti.¬
nere inuenitur ad totum: a qͦ coco siẽ g̾ea lingua
indicat. catholica uoeatur eccłia. In sorte aut̃.
quid nͥ dĩ grã comñdata ẽ. : Sic quippe ĩ uno
ad om̃s ꝑuenit cũ sors omnibꝰ placuit: qr i digr̃a

Expanded text:
i et solvendi solus acceperit potestatem, cum et illud unus pro omnibus dixerit, et hoc cum omnibus, tanquam personam gerens ipsius unitatis acceperit. Ideo unus pro omnibus, quia unitas est in omnibus. Unde et hic cum dixisset desuper contexta, addidit per totum. Quid si referamus ad id quod significat: nemo ejus est expers, qui pertinere invenitur ad totum a quo toto, sicut Graeca indicat lingua catholica vocatur Ecclesia? In sorte autem quid nisi Dei gratia commendata est? Sic quippe in uno ad omnes pervenit, cum sors omnibus placuit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeminentiorem ht uitã. & suꝑeminet scientiȩ.
&. suꝑ omnia p̾cepta ẽ: merito uestis ꝗͣ signifi¬
eatur. de suꝑ contexta ꝑ hibetur:. Inconsutilis
aut̃: ne aliqñ dissuatur: Et ad unum ꝑuenit:
qr in unum omnes colligit. Sic̃ in apłis eũ
esset ctian ipse munerꝰ duodenarus id est quadri¬
ꝑtitꝰ in t̾nos & omnes essent int̾rogati: solus pe

Expanded text:
supereminet scientiae, et super omnia praecepta est, merito vestis quae significatur, desuper contexta perhibetur: inconsutilis autem, ne aliquando dissuatur, et ad unum pervenit, quia in unum omnes colligit, sicut in apostolis, cum esset etiam ipse numerus duodenarius, id est, quadripartitus inter omnes, et omnes essen
Abbreviated transcription (Latin):
a QUs gesta sunt iuxta¬
uixta crucem domui eũ
iam crucificus esset: isto
quantum adiuuat sermo¬
ne tractemus: Milites gͦ eũ crucifrxi¬
ssent eum. acceꝑunt uestim̃ta eiꝰ. ⁊ fece¬

Expanded text:
a quae gesta sunt juxta crucem Domini, cum jam crucifixus esset, isto, quantum adjuvat, sermone tractemus. « Milites ergo cum crucifixissent eum, acceperunt vestimenta ejus, et fece
Abbreviated transcription (Latin):
licis audite auribꝰ. catholicis ꝑcipite m̃tibꝰ
ñ enim ꝓpt̃ea sic̃ quidã heretiei putauer̃ mi¬
nor ẽ filio sp̃s sc̃s: quasi filiꝰ accipiat a patre.
fit ħ erecłe. ⁊ absit ħ dicere: absit a xͥanis cor¬
dibꝰ cogitare: deniq continuo soluit ipse
qͣstionẽ: ec eur ħ clixerit explanauit. Oĩa

Expanded text:
cipite mentibus. Non enim propterea, sicut quidam haeretici putaverunt, minor est Filio Spiritus sanctus: quasi Filius accipiat a Patre, sit hoc credere, absit hoc dicere, absit a christianis cordibus cogitare. Denique continuo solvit ipse quaestionem, et cur hoc dixerit, explanavit. Omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
ticos uł apud quosdam paganos. uera eiꝰ ĩ t̾ris
gła ñ pot̾̃ esser & uͥ uidetur esse freqͦns d̾ illo
fama cum laude: Uera gͦ eius gła in eccłia
eatholica: sic a ꝓpħa cantatur:. Exaltare sr̃
eiꝰ exaltacionem uenturꝰ erat sp̃s sc̃s ⁊ eum¬

Expanded text:
apud quosdam paganos, vera ejus in terris gloria non potest esse, et ubi videtur esse frequens de illo fama cum laude. Vera ergo ejus gloria in Ecclesia catholica sic a propheta cantatur: Exaltare super ejus exaltationem venturus erat Sp
Abbreviated transcription (Latin):
aut cum p̃sentibꝰ uelut qui ñ maneat
labitur: aut eũ futuris uelut qui nõ
tp̃rum locutio humana uariet᷑ : qui
ꝑ nulla deesse potuit aut pot̾ aut po¬
tĩt tempora: uera de illo dũr cuiꝰ libet
et seiet. at ꝑ hoc ⁊ audit. be audiuit.
& audiet: Quia sic̃ tam diximꝰ hoc ẽ¬
illi audire quod scire: & scire illi ħ
est quod esse. Ab illo gͥ audunt. audit.
audiet: a quo ẽ: ab illo ẽ. a quo ꝓcedit

Expanded text:
aut cum praesentibus, tamquam non maneat, aut cum praesentibus, tamquam non maneat, labitur; aut cum futuris, tamquam non temporum locutio humana variatur; qui per nulla deesse potuit, aut potest, aut poterit tempora, vera de illo dicuntur cujuslibet et audiet, quia, sicut jam diximus, hoc illi est audire, quod scire; et scire illi, hoc est, quod esse. Ab illo igitur audivit, audit, audiet, a quo est. Ab illo est, a quo procedit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ a semet ipso. s ab illo a quo ꝓcecht.⁊ aqͦ
illi ẽ essentia. ab illo scientia: ab illo gͥ au¬
dientia: qͦd nichil ẽ aliud qͣui scientia:
Nec moueat qͦd u̾bum futuri tpr̃is posi¬
tum ẽ Nenuĩ dictum ẽ quecumq audi¬
uit. aut qͦeumq audit. s quecumq au¬
diet loquet᷑. Illa quippe audientia sem¬
pitua ẽ. quia sempit̾na scientia In eo
aũ qͦd sempit̾num ẽ sine micio ⁊ sine fi¬
ne: cuiꝰlibet temporis u̾bũ ponat᷑. siue
cit̃ ponit᷑. Qmuis enim natura illa un¬
mutabił ⁊ meffabił ñ recipiat fuit et
erit s tantũ ẽ : ipsa enim ueracit̾ ẽ. qr
mutari ñ pot̾:⁊  idõ illi tantũ c̃uene¬
rat dicere ego sum qui sum. hȩc dices
filiis ifrł qui ẽ misit me ad uos: tam̃
ꝓpt̾ mutabilitatẽ tempoꝵ in quibꝰ u̾satꝰ
p̃q̃tis scłis: ẽ in p̃sentibꝰ. erit ĩ futuris
deerit: Est: quia seniꝑ ẽ. Neq enim ue¬
lut qui iam ñ sit. cum p̃t̾tis occidit:⁊

Expanded text:
n est a semetipso, sed ab illo a quo procedit; a quo illi est essentia, ab illo scientia: ab illo igitur audientia, quod nihil est aliud quam scientia. 5. Nec moveat quod verbum futuri temporis positum est. Non enim dictum est, quaecumque audivit, aut, quaecumque audit; sed, quaecumque audiet, loquetur. Illa quippe audientia sempiterna est, quia sempiterna scientia. In eo autem quod sempiternum est, sine initio et sine fine, cujuslibet temporis verbum ponatur, sive citer ponitur. Quamvis enim natura illa immutabilis et ineffabilis non recipiat Fuit et Erit, sed tantum Est: ipsa enim veraciter est, quia mutari non potest; et ideo illi tantum convenerat dicere, Ego sum qui sum; et, Dices filiis Israel, Qui est, misit me ad vos : tamen propter mutabilitatem temporum in qusaeculis, est in praesentibus, erit in futuris. deerit; est, quia semper est. Neque enim velut qui jam non sit, cum praeteritis occidit;
Abbreviated transcription (Latin):
s. quecumq audiet loquet᷑: multoinag̃
ibi simplex natura uͥ uerissune sumplex
ẽ. uł intelligẽda ẽ uł credenda: qͣ longe¬
alteq naturam nr̃e m̃tis excedit: Mu¬
tabilis quippe ẽ mens nr̃a q̃ ꝑcipit dis¬
cendo quod nesciebat. & amittit cledis¬
cendo qͦd sciebat. & ueri fimilitudiue
fallitur. ut ꝓ uero appbet falsũ: & obs¬
cutritate sua quasi quibꝰcdã tenebris un¬
pedititr. ne ꝑueniat ad uerum: & idõ
ñ ẽ ista sub̃a uerissime simplex. cui nõ
hoc ẽ esse quod nosse. Pot̾ enĩ ẽe̾. nec
scientia qua scit. aliud essentia qua est.

Expanded text:
sed quaecunque audiet loquetur, multo magis ibi simplex natura, ubi verissime simplex vel intelligenda est, vel credenda, quae longe naturam nostrae mentis excedit. Mutabilis est quippe mens nostra, quae percipit discendo quod nesciebat, et amittit dediscendo quod sciebat; et verisimilitudine fallitur, ut pro vero approbet falsum; et obscuritate sua quasi quibusdam tenebris impeditur, ne perveniat ad verum; et ideo non est ista substantia verissime simplex, cui non est hoc esse quod nosse. Potest enim esse, nec scientia, qua scit, aliud essentia, qua est;
Abbreviated transcription (Latin):
Quid aũ illic int̾sit int̾ ꝓcedere ⁊ uasq.
& longum ẽ q̃reudo disserere . & te¬
merariũ cum disserueris deffinire:⁊ qr
⁊ ħ m̃ti uteumq comp̃hendere. & si
quid forte m̃ meus comp̃henderit. lin¬
guȩ difficillimum ẽ dĩcere: qͣntꝰ libet
presit doctor. qͣntus libet assit auditor:¬
audiet: a quo ꝓcedit: audire illi scire ẽ¬

Expanded text:
Quid autem illic intersit inter procedere et nasci, et longum est quaerendo disserere, et temerarium cum disserueris definire: quia hoc et menti utcumque comprehendere, et si quid forte mens inde comprehenderit, linguae difficillimum est explicare, quantuslibet praesit doctor, qaudiet a quo procedit. Audire illi scire e
Abbreviated transcription (Latin):
siue sit malus: donare quippe res suas histrio¬
nibꝰ : uicium ẽ ĩmane. ñ uirtꝰ. Et scitis de talibꝰ
qͣm sit freqͦns fama cum laude: qr sic̃ scͥptũ ẽ
laudatur peccõr ĩ desideriis animȩ suȩ. & qui
inqua gerit bũdicit᷑: hĩc laudatores ñ fallũ¬
tur in hominibꝰ: s. ĩ rebꝰ. Malum ẽ enim: qͦd bo¬
num ẽẽ eredunt. Illi aũ qui ħ malȩ largitionis
uitio usi st̃. tales utiq st̃. quales eos hii qui lau¬
dant ñ suspicant᷑ ẽẽ s ceruunt: Porro si se iustũ
quisqͣm fingat ⁊ ñ sit: s totũ quiequid corã ho¬

Expanded text:
ustinum: Donare, inquit, res suas histrionibus, vitium est immane, non virtus. Et scitis de talibus quam sit frequens fama cum laude; quia, sicut scriptum est: Laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit, benedicitur . Hic laudatores non falluntur in hominibus, sed in rebus: malum est enim quod bonum esse credunt. Illi autem qui hoc malo largitionis vitiosi sunt, tales utique sunt, quales eos hi qui laudant non suspicantur esse, sed cernunt. Porro si se quisquam justum fingat, et non sit, sed totum quidquid cora
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ si ⁊ ipse filius diceret᷑. aniboꝵ utiq filius
diceret᷑: qͦd absurdissimũ ẽ Filius quippe
nullus ẽ duoꝵ: nͥ patͥs ⁊ matris: Absit aũ
picem᷑  quia nec filius hominũ sunul et¬
ex patre ⁊ ex mratre ꝓcetlit: s cũ ĩ matrẽ
ꝓceddit ex patre. ñ t̾unc ꝓcedit ex matre:
Et eũ in hanc lucem ꝓcedit ex matre.
ꝓcedit: qͣmiis ħ filio pat̃ dederit. ut qͦm¬
admodum de se. ita de illo qͦ ꝓcedat: lleq
cñ possumꝰ dicẽ qͦd ñ sit uita sp̃i sẽs: eũ uita pa¬
t̃. inta sit filiꝰ:. Ac ꝑ ħ. sic̃ pat̃ eũ habeat uitã
ĩ semet ipso. dedit ⁊ filio uitã hr̃e ĩ semet
ipso: sic ei dedit uitã ꝓcede de illo. sic̃ ꝓce¬

Expanded text:
m, si et ipse filius diceretur, amborum utique filius diceretur: quod absurdissimum est. filius quippe nullus est duorum nisi patris et matris. absit autepicemur, quia nec filius hominum simul ex patre et ex matre procedit, sed cum in matrem procedit ex patre, nondum procedit ex matre, et cum in hanc lucem procedit ex matre, procedit, quamuis hoc filio pater dederit, ut quemadmodum de se, ita de illo quoque procedat. neque enim possumus dicere, quod non sit uita spiritus sanctus, cum uita pater, uita sit filius; ac per hoc sicut pater, cum habeat uitam in semet ipso, dedit et filio habere uitam in semet ipso, sic ei dedit uitam procedere de illo, sicut proce
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. ut sint ambo docibiles di: qͣmꝗͣ.¬
oẽ & unt̾ ipsos sp̃ales. sunt utiq aliis alii
capatiores atq meliores: ita ut quidam
illoꝵ ad ea ꝑuenerit que ñ licet homini
loqui: Qua occãsione quidam apocalip¬
sin pauli qͣm saita ñ recipit eccłia. nes¬
cio quibꝰ fabulis plenam stultissuma pre¬
sumptione furrer̃. dicentes hanc esse
uñ dixerat raptum se fuisse ĩ t̾ciũ cęlũ.
⁊ illic audisse meffabilia u̾ba quȩ ñ licet
homini loqͥ ut cumq istoꝵ tolerabilis
licet homini loqͥ. ⁊ isti qui funt qͥ hec au¬
cdebant unpudent̾ ⁊ infelicit̃ loqui:

Expanded text:
tuit, ut sint ambo docibiles Deo . Quantuit, ut sint ambo docibiles Deo . Quanquam et inter ipsos spirituales sunt utique aliis alii capaciores atque meliores; ita ut quidam illorum ad ea pervenerit quae non licet homini loqui. Qua occasione vani quidam Apocalypsim Pauli, quam sana non recipit Ecclesia, nescio quibus fabulis plenam, stultissima praesumptione finxerunt; dicentes hanc esse unde dixerat raptum se fuisse in tertium coelum, et illic audisse ineffabilia verba quae non licet homini loqui . Utcumque illorum tolerabilis licet homini loqui; isti qui sunt qui haec audeant impudenter et infeliciter loq
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̃ ꝗͣ qͦd accepistis: anathemia sit: Nõ ait plꝰ
qͣm accepistis: s p̃t̃ ꝗͣ qͦd accepistis: Nã si
illud diceret: s ipse p̃uidicaret. qͥ eitpiebat
uenire ad thessalonicenses. ut suppleret quȩ
illoꝵ fidĩ defuerant. s qui supplet: qͦd minꝰ
erat acł dit. ñ qͦd merat tollit Qui aũ p̃t̾¬
greditur ficdi regulã: ñ accedit ad uiã. s re¬
cedit de uia: Quod itaq ait dominꝰ adhuc
multa habeo uob̾ dicere. s ñ potestis porta¬
re mͦ: ad icienda illis fuerant quȩ nesciebãt.
ñ quȩ didicerant eũtenda Et ille quidem
sic̃ in pͥstino seruione iam exposui. potuit
ħ ita diccre. ⁊ qr illa ipsa que docuerat si
uellec eis fic aꝑire ut in illo coneipiuntur
ab angłis: ħ infirmitas humana in qͣ ad hue
erãt ferre ñ posset: Sp̃itał aũ homo quili¬
bet pot̃ alt̾um hominẽ docere qͦd nouit:
si ꝓficiendo capatiorẽ faciat sp̃s sc̃s. in quo
oc ipse doctor aliquid amplius addiscere po

Expanded text:
quod accepistis, anathema sit . Non ait, plus quam accepistis; sed, praeter quod accepistis. Nam si illud diceret, sibi ipse praejudicaret, qui cupiebat venire ad Thessalonicenses, ut suppleret quae illorum fidei defuerunt. Sed qui supplet, quod minus erat addit, non quod inerat tollit: qui autem praetergreditur fidei regulam, non accedit in via, sed recedit de via. 8. Quod itaque ait Dominus, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo; adjicienda illis fuerant quae nesciebant, non quae didicerant evertenda. Et ille quidem, sicut in pristino sermone jam exposui, potuit hoc ita dicere, quia illa ipsa quae docuerat, si vellet eis sic aperire, ut in illo concipiuntur ab Angelis; hoc infirmitaerant, ferre non posset. Spiritualis autem homo quilibet potest alterum hominem docere quod novit, si proficiendo capaciorem faciat Spiritus sanctus, in quo et ipse doctor aliquid am
Abbreviated transcription (Latin):
clarꝰ. & claritate głosus: Ae ꝑ hoc qd
utroq ũbo significat᷑ : id ipsum ẽ Sic̃
aũ diffiner̃ antiqui latinę lingue cla¬
rissimi aucꝰtores. gła ẽ freqͦus de ali¬
quo fama eum laude quȩ eũ ẽ in¬

Expanded text:
clarus, et claritate gloriosus; ac per hoc quod utroque verbo significatur, idipsum est. Sicut autem definierunt antiqui latinae linguae clarissimi auctores, gloria est frequens de aliquo fama cum laude. Quae cum est in
Abbreviated transcription (Latin):
obumbrabit tͥ: Et ꝙpse dñs ꝓmittens eũ
discipulis suis: uos aũ sedere ĩ ciuitate.
quoadusq induamini uirtute ex alto: Eti¬
iurtute credendiis ẽ dicere euangłista: uir¬
tus de illo exibat: & sanabat omĩs: Si gͦ¬

Expanded text:
 Et ipse Dominus promittens eum discipulis, ait: Vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . Et ivirtute credendus est dicere evangelista: Virtus de illo exibat, et sanabat omnes .
Abbreviated transcription (Latin):
lis. qͦm scđm carnẽ priꝰ tantuminꝰ noue¬
rant. & hominẽ sic̃ homines cogitabant:
uł certe quia ꝑ ipsam caritatẽ fiducia
toto orbe t̾rarum: ut sic dixerit ille ine
clarificabit. tanqͣm diceret: ille uob̾ au¬
feret timorẽ ⁊ dabit amorẽ. qͥ me ard̃n¬
eius p̃dicantes głȩ meȩ ꝑ totũ mundũ
dabitis odorẽ: cõm̃dabitis honorẽ: Qd
enĩ facturi sᷤ erant in spũ scõ. hoc eimd̾m
sp̃m dix̃ ẽeꝰ facturum: quale ẽ etram
illud: N enĩ uos estis qui loquimini.
s sp̃s patͥs ur̃i qui loquitur in uobis:
Uerbum quippe g̾cum quod ẽ doxafi
alius clarificabit. alius głificabit. lati¬
ni int̾p̃tes in fua quisqͣm tͣnslatione

Expanded text:
arnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant; vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia toto orbe terrarum, ut sic dixerit: Ille me clarificabit, tanquam diceret: Ille vobis auferet timorem, et dabit amorem, quo me ardentius praedicantes, gloriae meae per totum mundum dabitis odorem, commendabitis honorem. Quod enim facturi erant in Spiritu sancto, hoc eumdem Spiritum dixit esse facturum, quale est etiam illud: Non enim vos estis qui loquimini, s vestri qui loquitur in vobis . Verbum quippe graecum quod est δοξάσει, alius clarificabit, alius glorificabit, latini interpretes in sua quisque translatione
Abbreviated transcription (Latin):
clam̃ti uͦ idõ aptior ẽ similitudo: qe ut ꝑfi¬
ciat᷑ qͦdꝰstruit᷑. aclit᷑ edificiũ. ñ subtͣhitur
finidam̃tũ. Que cũ ita sint: o quicumq
estis qui sie dubio multi estis paruuli ĩ xͦ.
pficite ad seꝑandum bonũ a malo:i ⁊ ma¬
gis magũq inherete mediatori. ꝑ qͤm lib̾a¬
mni a malo: qͦd ñ est a uob̾ loco seꝑandũ.
s. in uob potiꝰ ẽ sanandũ: Quisquis aũ uob̾

Expanded text:
or similitudo, quia ut perficiatur quod struitur, additur aedificium, non subtrahitur fundamentum. 7. Quae cum ita sint, o quicumque estis, qui sine dubio multi estis parvuli in Chriventris. Proficite ad separandum bonum a malo, et magis magisque inhaerete Mediatori, per quem liberamini a malo; quod non est a vobis loco separandum, sed in vobis potius est sanandum. Quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ẽ ꝓpt̾ uerã iusticiã. s solã q̃rat ⁊ diligat ab
hominibꝰ głaui: illi aũ ap̃ quos freq̃ns ẽ eius
fana cum laude. ñ eum putent nͥ ꝓpt̃ dm̃ lau¬
dabilit̾ uiuere: ñ fallunt᷑ in re. s fallunt᷑ ĩ ho¬
mine: Qd enim bonum eẽ crectunt ẽ bonũ:
s qͦm bonum eeꝰ eredunt ñ ẽ bonꝰ: Qd si putet᷑
ũbi gr̾ã bonũ eẽ artiũ ꝑitia magicarũ. ⁊ ⁊ dũ
quisq patriã lib̾asse eifdẽ quas omino neseit
artibꝰ creditur. freq̃nt̾e cum laude famã quȩ
gła diffinita ẽ. ap̃ homines impios ꝯseqͣtur:
errant ĩ utroq qui laucdant:i & ĩ re scilicet.
quia qͦd malũ ẽ bonum putant: & ĩ hoĩe.

Expanded text:
 propter veram justitiam, sed solam quaerat et diligat ab hominibus gloriam; illi autem apud quos frequens est ejus fama cum laude, non eum putent nisi propter Deum laudabiliter vivere, non falluntur in re, sed falluntur in homine. Quod enim bonum esse credunt, est bonum; sed quem bonum esse credunt, non est bonus. Quod si putetur, verbi gratia, bonum artium peritia magicarum, et dum quisque patriam liberasse eisdem quas omnino nescit artibus creditur, frequentem cum laude famam, quae gloria definita est, apud homines impios consequatur; errant in utroque qui laudant: et in re scilicet, quia id quod malum est, bonum putant; et in h
Abbreviated transcription (Latin):
sus heretici quos cominemorare uimis longus¬
qui de xͦ ñ recte senciunt: idõ errant qr ⁊ de
utroq falluntur: qui ñ sccłm u̾itatẽ cdĩ. s po¬
tius scđm suam suspicionẽ dicunt eũ fuisse
hominẽ magum: Xp̃ianos quippe uelut imꝑi

Expanded text:
omnes plane haeretici, quos commemorare nimis longuisto non recte sentiunt, ideo errant, quia et de utroque falluntur, qui non secundum veritatem Dei, sed potius secundum suam suspicionem dicunt eum fuisse hominem magum. Christianos quippe velut imper
Abbreviated transcription (Latin):
Siẽ ⁊cͦ dilex̃ uos: & tradidit semet ipsũ
ꝓ nob̾ oblationẽ ⁊ hostiam dõ ui odorẽ
suauitatis: Et gustꝰ intelligi pot̾. sed̾m
qͦm ds̃ ⁊ ocdit amaricautes: & nec frigi¬
dos nec calidos s tepidos euomit exore
ille diuinꝰ. im̃ dic̃ sponsa de sponso Sini¬
stra eius sub capite mõ: & dext̾a euis
complectitur uie. Ñ st̃ hec in dõ ꝑ diũ¬
sa corꝑũ loca: sum enun dr̃ seire. ⁊ ibi
st̃ omnia ⁊ uide:⁊ audire. & olfacere.
⁊ gustare. & tangere. sine ulla eiꝰ muta¬
cione sub̾e: sine ulla mole. qͦ ĩ alia parte
maior in alia minor etiã in senibꝰ puerili
pectore cogitatur. qũ dĩ sic cogitat᷑. Nec
mireris quod ineffabił cdĩ scientia qua no¬
uit omnia. ꝑuarios hitmane locutonis
modos omnium istoꝵ corꝑaliũ sensuũ no¬
minibꝰ nuncupat᷑.⁊ cum ⁊ ipsa mens nr̃a
hoc ẽ hõ int̾or. eni utuforinit̃ scienti¬

Expanded text:
istus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis . Et gustus intelligi potest, secundum quem Deus et odit amaricantes, et nec frigidos nec calidos, sed tepidos evomit ex oreille divinus, unde dicit sponsa de sponso: Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me . Non sunt haec in Deo per diversa corporis loca. Cum enim dicitur scire, ibi sunt omnia; et videre, et audire, et olfacere, et gustare, et tangere; sine ulla ejus mutatione substantiae, sine ulla mole quae in alia parte major, in alia minor: etiam in senibus puerili pectore cogitatur, quando Deus sic cogitatur. 4. Nec mireris quod ineffabilis Dei scientia, qua novit omnia, per varios humanae locutionis modos, omnium istorum corporalium sensuum nominibus nuncupatur: cum et ipsa mens nostra, hoc est homo interior, cui uniformit
Abbreviated transcription (Latin):
nunꝰ apt. ñ enĩ loquet᷑ a semet ipso. s qͦcũq
audiet loquet᷑ : ardua questio: nunis ar¬
dua: Ipse adsit sp̃s̃. ut saltem sic̾ eã co¬
gitare possumꝰ sic eloqui possim: ae sic
ad intelligentiã ur̃am ꝓ in ei moduli
facultate ꝑueniat: Pruis itaq uosse de¬
betis & intelligere qui potestis. credere
aũ qui intelligere n pͥotestis: in ea sitb̾a
quȩ ds̃ ẽ. ñ quasi ꝑ corꝑis molem sensus
ꝓpriis locis distributos ⁊ sie̾ mearne mor¬
tali quoꝵq aimaliũ alibi ẽ uisus. alibi
absit hoc cretłe ul illa ĩncorꝑea ĩmutabi¬
liq natura: atidire gͦ ibi ⁊ uidere: ib

Expanded text:
minus ait, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque minus ait, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur? Ardua quaestio, nimis ardua. Ipse adsit Spiritus, ut saltem sicut eam cogitare possumus, sic eloqui possimus, ac sic ad intelligentiam vestram pro mei moduli facultate perveniat. 3. Prius itaque nosse debetis, et intelligere qui potestis, credere autem qui intelligere nondum potestis, in ea substantia quae Deus est, non quasi per corporis molem sensus locis propriis distributos, sicut in carne mortali quorumque animalium alibi est visus, alibi Absit hoc credere in illa incorporea immutabilique natura. Audire ergo ibi et vi
Abbreviated transcription (Latin):
constaret: ħ eciã de illo igne compellit᷑
clicere: ut intelligat nichil hoꝵ debere
se dicere Ista em̃ quȩ de suba dĩ quo qͦ modo
ut opꝰ erat significanda corporeis hominũ
sensibꝰ sese intuler̃ atq tͣnsier̃. ⁊ ad horam
diumitꝰ facta siuit de creatura seruiente.
ñ de ipsa dominante natura: que in se ma¬
nens quod uuit mouet. & quod uult ĩmu¬
tabił mutat: Sic̃ oẽ uox illa de nube aures
utiq att̾ĩgit corꝑales. eumq sensum cor¬
ꝑ is qui uocat᷑ auditꝰ: nec tam̃ ullomͦ ere¬
dendũ ẽ. ũbũ dĩ qͦd ẽ unigenitꝰ filiꝰ. qm̃
ũbum dr̃. fyllabis sonisq finiri.⁊ qi nec
oñs simul sonare poss cũ sermosit. sed
tamꝙͣ uascentes morientibꝰ ordine suo so¬
ni quicumq suecetbunt. ut totũ qͦd loquim᷑
nouissima fillaba compleat᷑. Absit ut sic
ctꝰ. milla susceptione angłi fit angłs factꝰ.
nusla fusceptione cuiꝰqͣm creaturȩ ereatura
sit factꝰ.⁊ qͦmͦ de illo intelligenclũ ẽ qͦd do¬

Expanded text:
constaret; hoc etiam de illo igne compellitur dicere, ut intelligat nihil horum debere se dicere. Ista enim quae de substantia Dei quoquo modo ut opus erat significanda, corporeis hominum sensibus sese intulerunt atque transierunt, ad horam divinitus facta sunt de creatura serviente, non de ipsa dominante natura, quae in se manens quod vult movet, et quod vult immutabilis mutat. Sicut etiam vox illa de nube aures utique attigit corporales, eumque sensum corporis qui vocatur auditus ; nec tamen ullo modo credendum est Verbum Dei, quod est uur, syllabis sonisque finiri: quia nec omnes simul sonare possunt cum sermo fit, sed tanquam nascentes morientibus ordine suo soni quicumque succedunt, ut totum quod loquimur novissima syllaba compleatur. Absit ut sic ctus, nulla susceptione angeli sit angelus factus, nulla susceptione cujusquam creaturae creatura sit factus; quomodo de illo intelligendum est quod Do
Abbreviated transcription (Latin):
id acerpiamꝰ quod ait. ñ enim loquetur
a semnet ipso s qͥcumq audiet loquetur:⁊
cum in ea ñ sit alia diuinitatis. alia huma¬
nitatis uł alt̾ius ereaturȩ cuiꝰcumq suba.
magna exoritur difficultas Illud enĩ qͦd
sic̃ columba sp̃s sc̃s apparuit specie corꝑali
uisio fuit ad horã factaatq tͣnsacta: sic̃¬

Expanded text:
 accipiamus quod ait, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur; cum in ea non sit alia divinitatis, alia humanitatis, vel alterius creaturae cujuscumque substantia, magna exoritur difficultas. 2. Illud enim quod sicut columba Spiritus sanctus apparuit specie corporali , visio fuit ad horam facta atque transacta: sic
Abbreviated transcription (Latin):
malum qͦd fec̃: qr ñ dĩ uoluntatẽ s suã fec̃:
Iste aũ ꝑ euiꝰ unius hominis obedientiã ui¬
sti constituint᷑ multi. ñ solũ obediens fuit
usq ad inortẽ crucis. in qua ẽ iuuus uidi¬
catus a mortuis.⁊ s obedientẽ se futurũ
ꝓmittens in ipso qͦ iudicio quo ẽ de uiuis
iudicatiꝰ ⁊ mortuis. ñ possum inqͥt a me¬
ipso facere quiequã: s sic̃ audio uidico:
s numquid de spũ scõ qͦd dictũ ẽ. ñ enĩ
loquet᷑ a semet ipso. s quȩ cumq audiet
loquet᷑. ⁊ scdm hominẽ uł scdm assumptio¬
nem cuiꝰqͣm creature dictum eẽ audebunꝰ
oppinari : Solus quippe in tͥnitate filiꝰ formã
serui accipit: quȩ forma illi ad unitatem
ꝑsone coaptata ẽ .i. ut filius dĩ ⁊ filiꝰ hoĩs unꝰ
cto unam ex duabꝰ substanciis diuina hu¬
inauaq constantẽ. aliqũ sccłm id qͦd dĩ ẽ
loquit᷑: ut ẽ illud qͦd ait ego ⁊ pat̾ unũ

Expanded text:
tem, sed suam fecit: iste autem per cujus unius hominis obedientiam justi constituuntur multi , non solum obediens fuit usque ad mortem crucis, in qua est vivus judicatus a mortuis; sed obedientem se futurum promittens in ipso quoque judicio, quo est de vivis judicaturus et mortuis, Non possum, inquit, a meipso facere quidquam: sicut audio, judico. Scumque audiet, loquetur, secundum hominem vel secundum assumptionem cujusquam creaturae dictum esse audebimus opinari? Solus quippe in Trinitate Filius formam servi accepit, quae forma illi ad unitatem personae coaptata est, id est, ut Filius Dei et filius hominis unus cto unam ex duabus substantiis divina humanaque constantem, aliquando secundum id quod Deus est loquitur, ut est illud quod ai
Abbreviated transcription (Latin):
dicabit: quia ħ ꝑ id facturꝰ ẽ. quod filius ho¬
minis ẽ. ꝓpt̾ quod dix̃. Pat ñ iudicat qͤmꝗͣ.
pot̃. s forma hominis apparebit. qua iuino¬
ratꝰ ẽ etiã modico minꝰ ab angłis⁊ Qmius iã
ĩ claritate. ñ in pͥstina sit humilitate uenturꝰ.
ait ⁊ illud Et potestatẽ dedit ei iudicium
facere: qm̃ filius hominis ẽ: In quibꝰ ũbis
eiꝰ manifestatur. ñ eã formã p̃sentandã eẽ in
iudicio. in qua eum esset ũ rapinã arbitratꝰ
ẽ esse equał dõ: s illã qͣm eum semet ipsũ
exmanisset accep̃ Semet ipsũ enĩ exmanũ
formã serui accipiens: in qua uidet᷑ etiã ad
facienttum uidiciũ obȩdientiã suã com̃dasse

Expanded text:
quia hoc per id facturus est, quod Filius hominis est, propter quod dixit: Pater non judicat quemquam, potest, sed forma hominis apparebit, qua minoratus est etiam modico minus ab Angelis; quamvis jam in claritate, non in pristina sit humilitate venturus, Hinc ait et illud: Et potestatem dedit ei judicium facere, quoniam filius hominis est . In quibus verbis ejus manifestatur non eam formam praesentandam esse judicio, in qua cum esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; sed illam quam cum semetipsum exinanisset, accepit. Semetipsum enim exinanivit formam servi accipiens : in qua videtur etiam ad faciendum judicium ob
Abbreviated transcription (Latin):
proniitt̾et. & docturũ discipłos
tem. uł eos deducturum in omni uhitate:
ñ enim loquet᷑ a semet ipso s qͦcumq audi¬
et loquetur : Simile ẽ enũn hoc ei quod
de se tpso dix̃ si possum a me ipso facere
quicqͣm: s sic̃ audio uidico: S illud cũ ex¬
poneremꝰ scđm hominẽ posse accipi docimꝰ ⁊¬

Expanded text:
promitteret, et docturum discipulos tem, vel eos deducturum in omni veritate: Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur? Simile est enim hoc ei quod de se ipse dixit, Non possum a me facere quidquam: sicut audio, judico . Sed illud cum exponeremus
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ inquit annunciabit uob: Neq hie est
qm̃ planum ẽ ĩmorandũ: Nichil enĩ ht̃ qͦsti¬
onis: cuiꝰ a nob̃ expositio flagiret᷑. S quod
adiungit ille me clarificabit qr de mõ ac¬
cipiet et annunciabit uob̾: ñ negligent᷑
ẽ transeundũ. Qd enim ait. ille me clarifi¬
cabit. ⁊ pot̾ intelligi quia diffundendo ĩ

Expanded text:
it, annuntiabit vobis. Neque hic est, quoniam planum est, immorandum: nihil enim habet quaestionis, cujus a nobis expositio flagitetur. Sed quod adjungit, Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in
Abbreviated transcription (Latin):
eium: noli tam̃ relinq̃re fundam̃tũ: Sie de¬
bent maiores docere aliquid paruulos: ut
ꝓpħas &e apsos. ñ licant aliquid fuisse m̃titos:
Nõ aũ solũ uaniloqͦs ⁊ m̃tis sectuctores fabulo¬
sa ⁊ falsa garrientes. ⁊ ĩ eis uanitatibꝰ uelut
altã scientiã ꝓmittentes contͣ regulã fidei ꝙͣ.
catholicam suscepistis. cauere debetis. ⁊ uerũ
etiam ipsos qui de ipsa diuina ĩmutabilitate
naturȩ. uel mcorꝑea creatura suie creatore
ueracit᷑ disputant. & qͦd dicunt omĩno do¬
cum̃tis atq rõnibꝰ certissimis ꝓbant. & tam̃
ab uno clĩ ⁊ homniũ mediatore conant᷑ au̾¬
tere: tamqͣm pestẽ insidiosiorẽ cet̾is fugite:
Tales enim suit de quibꝰ dic̃ apłs: qr cog¬

Expanded text:
cium, noli tamen relinquere fundamentum. Sic decium, noli tamen relinquere fundamentum. Sic debent majores docere aliquid parvulos, ut Prophetas et Apostolos non dicant aliquid fuisse mentitos. Non autem solum vaniloquos et mentis seductores fabulosa et falsa garrientes, et in eis vanitatibus velut altam scientiam promittentes contra regulam fidei, quam catholicam suscepistis, cavere debetis: verum etiam ipsos qui de ipsa divinae immutabilitate naturae, vel incorporea creatura, sive Creatore veraciter disputant, et quod dicunt, omnino documentis atque rationibus certissimis probant, et tamen ab uno Dei et hominum Mediatore conantur avertere, tanquam pestem insidiosiorem caeteris fugite. Tales enim sunt de quibus dicit Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
bet anumnantis creatũ. aut ñ auero dõ uetꝰ
testam̃tũ datũ. & siquid huiꝰmodi. hec e¬
nim uob priꝰ idõ ñ dicebant᷑ qñ lac̾te nutrie¬
bamini. qm̃ ad uera capienda eor ñcdũ ha¬
bebatis idoneum: ñ uob̾ iste cibum p̃parat
s uenenũ: ꝓ pt̃ quod beatꝰ apłs eos allocus
qui s iam uidebant᷑ esse ꝑfecti: cum se imnꝑfectũ
ipse cdixisset.⁊ quot qͦt ergo inquit ꝑfecti ħ
sapiamꝰ: & siquid alit̾ sapitis. hoc quoq uob̃
ds̃ reuelabit. Et ne forte ineurrerent ĩ sedu¬
ctores. qui eos uellent a fide aũtere ꝓmittẽ¬
do scientiã ihtatis: & ħ putarent eẽ quod dix̃¬
apłs. id qͦ uob̾ ds̃ reuelabit: continuo subiun¬
xit. Uerumptam̃ in quo ꝑuenimꝰ. in eo ambu¬
lemꝰ: Si quid gͦ intellexeris quod ñ sit contra
regulã catholieȩ fidĩ. ad qͣm uelut uiã qͦ te
dicat ad pat̾am ꝑuenisti: & sic intellexeris
ut iñ dubitare onmino ñ debeas:⁊ actle cedifi¬

Expanded text:
t non a vero Deo Vetus Testamentum datum, et si quid hujusmodi; haec enim vobis prius ideo non dicebantur, quando lacte nutriebamini, quoniam ad vera capienda cor nondum habebatis idoneum: non vobis iste cibum praeparat, sed venenum: Propter quod beatus Apostolus eos alloquens qui sibi jam videbantur esse perfecti, cum se imperfectum ipse dixisset, Quotquot ergo, inquit, perfecti, hoc sapiamus: et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit. Et ne forte incurrerent in seductores, qui eos vellent a fide avertere promittendo scientiam veritatis, s, id quoque vobis Deus revelabit; continuo subjunxit, Verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus . Si quid ergo intellexeris quod non sit contra regulam catholicae fidei, ad quam, velut viam quae te ducat ad patriam, pervenisti; et sic intellexeris, ut inde dubitare omnino non debeas: adde aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
carne. uera cruce. uera morte. uera re¬
surrectione sincerum lac dr̃ paruuloꝵ:
ut semꝑ ñ intelligant dm̃ .ͫͥ nee sie abla¬
ctandi ut deserant hominẽ xp̃m: quod
alio mͦ id ipsum ita dici pot̾: uec sic la¬
ctandi sunt ut creatorẽ numq̃ intelligat
xpm̃: nec sic ablactandi ut metlatorẽ
numqͣm deserant.xͫ In hoc quippe no⁊
conuenit huic rei fimilitudo mat̾ni lactis
⁊ solidi cibi. s pocius funclam̃ti. qr pu
er qñ ablactat ut ab alim̃cis infancie
iam recedat uit̾ solidos cibos ñ repetit

Expanded text:
carne, vera cruce, vera morte, vera resurrectione sincerum lac dicitur parvulut semper non intelligant Deum Christum; nec sic ablactandi, ut deserant hominem Christum. Quod alio modo idipsum ita dici potest: nec sic lactandi sunt, ut creatorem nunquam intelligant Christum; nec sic ablactandi, ut mediatorem unquam deserant Christum. In hoc quippe non convenit huic rei similitudo materni lactis et solidi cibi, sed potius fundamenti: quia et puer quando ablactatur, ut ab alimentis infantiae jam recedat, inter solidos cibos
Abbreviated transcription (Latin):
ds: id est ñ corpꝰ ẽ ds̃ s sp̃s: ad gͦ cõmunit᷑
uocant᷑ ⁊ singuli: ħ ꝓprie uocari opor¬
tuit eũ qui nõ ẽ uniꝰ eoꝵ. s in quo cõmuni¬
tas apparet amboꝵ Cur gͦ ñ creclamꝰ qͦd &ẽ
de filio ꝓcedat sp̃s sc̃s: cum filii quoq
ipse sit sp̃s : Si enim ñ ab eo ꝓcederet: nõ
post refurectionẽ se rep̃sentans discipłis
tinet &̃ illud qͦd ait de muliere quȩ fluxũ
sanguinis patiebat᷑. ⁊̃ etigit me aliquis: ego
enim sensi uirtutẽ de me exisse:. Nã uirtu
co clarum ẽ. ubi angłs dicenti mariȩ qͦmͦ
fier istud qm̃ iurũ ñ cognosco: respondit

Expanded text:
 ergo communiter vocantur et singuli, hoc proprie vocari oportuit eum, qui non est unius eorum, sed in quo communitas apparet amborum. Cur ergo non credam quod etiam de Filio procedat Spiritus sanctus, cum Filii quoque ipse sit spiritus? Si enim non ab eo procederet, non post resurrectionem se repraesentans discipulis ertinet etiam illud quod ait de muliere, quae fluxum sanguinis patiebatur: Tetigit me aliquis, ego enim sensi virtutem de me exisse . Nam virtutco clarum est, ubi Angelus dicenti Mariae, Quomodo fiet istud quoniam virum non cognosco? respondit
Abbreviated transcription (Latin):
quisqͥs ñ solũ eredit. uer̃ etiã exercitatis
int̾ioribꝰ animi sensibꝰ intellig̃ ꝑcipit nouit.
ñ est rã metuendum ne secducatur ab eis
qͥ malũ putando ẽe̾ sub̾ã qͣm ñ fec̃ ds̃. muta¬
bilẽ subam facuuit ipsũ dm̃. sic̃ mauichei.
uel si que aliȩ pestes ita desipiunt: s m̃te
adhue paruulis qͦs dic̃ apłs carnales lacte
nutriendos. omuis cle hac re sermo quo
omuimͦ taceant. ꝓpt̾ catholicã fidẽ quȩ
ominibꝰ p̃dicanda ẽ: nec tam̃ sic disserant.
ut uolentes ea ꝑducere ad intelligẽtiã
ñ capacẽ. facilius fastidiri faciant ĩ u̾ta¬
te sermonẽ. qͣm in sermone ꝑcipi u̾ita¬
tẽ: ꝓpt̾ea diẽ seribens ad colosenses Et si
corꝑe absens fũ. spũ uobeũ sũ. gaud̾ns
cte ac die inquit habundantiꝰ orantes. ut
uideamꝰ faciẽ ur̃am : & suppleamꝰ qͦ defuns
fidĩ ur̃e: Intelligendis utiq ita pͥmũ cate¬
⁊hati. ut lacte alerent᷑ ñ solido eibo: cuiꝰ la¬

Expanded text:
quisquis non solum credit, verum etiam exercitatis interioribus animi sensibus intelligit, percipit, novit; non est jam metuendum ne seducatur ab eis qui malum putando esse substantiam quam non fecit Deus, mutabilem substantiam faciunt ipsum Deum, sicut Manichaei, vel si quae aliae pestes ita desipiunt. 5. Sed mente adhuc parvulis, quos dicit Apostolus carnales lacte nutriendos, omnis de hac re sermo, quoomnimodo taceant, propter catholicam fidem, quae omnibus praedicanda est; nec tamen sic disserant, ut volentes ea perducere ad intelligentiam non capacem, facilius fastidiri faciant in veritate sermonem, quam in sermone percipi veritatem. Propterea dicit scribens ad Colossenses; Et si corpore absens sum, spiritu vobiscum sum, gaudens s, ut videamus faciem vestram, et suppleamus quae desunt fidei vestrae . Intelligendi sunt utique ita primum catechizati, ut lacte alerentur, non solido cibo: cujus la