comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rũpant᷑ Et considera quã & hominib execrabile: & periculosũ ante dĩ
sit oculos. siꝑeũ aquo plectenda sunt crimina: nutriri uicia uideant᷑
ec igit᷑ dilectissime fr̃. diligent̃ adtende : & ita agere stude: ut prauos
ro unius culꝑa uidicari aliũ rectissimus uidex gregorius: minime
pmitcebat. Ideoq godis calco campaniȩ: scribensait: Illa p̃positoꝵ
sollicitudo uti lis allata ÷ cautela laudabilis: inquatotũ ratio agit¬
& cũ furor sibi nil iuindicat: Restringenda ergo subratione pocestas ẽ:
nec quicquã agendũ priusquã concitata ad tranquillitatẽ mensredea
Nam commotionis tempr̃. iustũ putat ita qđ fecerit Per uenit itaq
adnos magnitudinẽ tuã usq ad hoc eẽ. impetufuroris impulsã: ut non
solũ frangi ianuas monasterii scĩ archangłi : uerũ etiã diripi ex inde

Expanded text:
rumpantur. Et considera quam et hominibus execrabile et periculosum ante Dei rumpantur. Et considera quam et hominibus execrabile et periculosum ante Dei sit oculos, si per eum a quo plectenda sunt crimina, nutriri vitia videantur. Haec igitur, dilectissime frater, diligenter attende, et ita agere stude, ut pravos Pro unius culpa vindicari alium rectissimus judex Gregorius minime permittebat. Ideoque Gudiscalco, duci Campaniae, scribens, ait: « Illa praepositorum sollicitudo utilis, illa est cautela laudabilis, in qua totum ratio agit, et furor sibi nihil vindicat. Restringenda ergo sub ratione potestas est, nec quidquam agendum prius quam concitata ad tranquillitatem mens redeat. Nam commotionis tempore, justum omne putat ira quod fecerit. Pervenit itaque ad nos magnitudinem tuam usque ad hoc esse impetu furoris impulsam, ut non solum frangi januas monasterii sancti Archangeli, verum etiam diripi exinde
Abbreviated transcription (Latin):
consilio suorecipiat: adeo ut prbm quendam qui post quã
lapsus: & insuȩ adshuc dicit᷑ iniquitatis pollucione uersari
familiarẽ habeat: qđ quidem nos extoco noncredimus. quia
qui talem recipt scelera non corrigit: sed magis aliis talia
ppetrare uidet᷑ darelicentiam: Sedne forte aliquid tibisub¬
rectione uł dissimulatione: ut a te reciperet᷑ atq adhuc habeat᷑
gratissuaserit: non solũ hinc ate longius expellere :uerũ
ctiam excessus ipsius sacerdotali ⁊elo modis omnib conuenit
resecare: Alios uero qui praui eẽ. memorant᷑. paterna ad¬
hortatione asua prauitate compescere: & aduiã stude
rectitudinis reuocare: Quodsi quod abs it salubri monitu eos
uideris innullo ꝓficere. & hos quoq curabis ate ꝓcul abicere:
neprauitates eoꝵ exeo qđ recipiunt᷑ diplicere minime uideant᷑
Et non solũ ipsi inemendati remaneant: sed etiam eoꝵ receptione aliicor¬

Expanded text:
consilio recipiat, adeo ut presbyterum quemdam, qui, postquam consilio recipiat, adeo ut presbyterum quemdam, qui, postquam lapsus est, et in suae adhuc dicitur iniquitatis pollutione versari, familiarem habeat. Quod quidem nos ex toto non credimus, quia qui talem recipit, scelera non corrigit, sed magis aliis talia perpetrandi videtur dare licentiam. Sed, ne forte aliqua tibi surreptione vel dissimulatione, ut a te reciperetur atque adhuc haberetur gratus suaserit, non solum hunc a te longius expellere, verum etiam excessus ipsius sacerdotali te zelo modis omnibus convenit resecare; alios vero, qui pravi esse memorantur, paterna adhortatione a sua pravitate compesce, et ad viam stude rectitudinis revocare. Quod si, quod absit, salubri monitu eos videris in nullo proficere, et hos quoque curabis a te procul abjicere, ne pravitates eorum ex eo quod recipiuntur displicere minime videantur, et non solum ipsi inemendati remaneant, sed etiam eorum receptione alii cor
Abbreviated transcription (Latin):
tem callinico ex archo italię post non nulla. Illud uero cognosci¬
te quiame non modice contristauit : qđ maior domi quĩ peticio¬
nem ep̃i uolentis ascismate reuerti suscepit. eamse ꝓdidi
ineos culpam hanc minime urã excellentia uindicauit:
sedtamen quia hoc miratussũ : mem& ipsũ citius rep̃hendi
Iam ubi domnus uistinus consiliũ p̃b&. quipacẽ cũ catho¬
lica e cła non hab&: ibi non possunt heretici ad dici
cuutate uos facere phibetis: & oramus omnipotentẽ dñm.
Sed pdictꝰ uir eloquentis simus peto ut simul conueniat: Qui
si nonuenerit. auris obsequiis recedat Uel certe siur̃a excel¬
lentia fortasse emergentib causis uenire nonqͥuerit : ipse
pessimi non eẽt. erroris
temsereno massilitano ep̃opost multa. Per uenit ad me
qđ delectatio tua libent malos homines insocietace uel

Expanded text:
» Item Callinico, exarcho Italiae, post nonnulla: « Illud vero cognosci» Item Callinico, exarcho Italiae, post nonnulla: « Illud vero cognoscite, quia me non modice contristavit quod major domus, qui petitionem episcopi volentis a schismate reverti suscepit, eam se perdiin eo culpam hanc minime vestra excellentia vindicavit; sed tamen quia hoc miratus sum memetipsum citius reprehendi. Nam ubi domnus Justinus consilium praebet, qui pacem cum catholica Ecclesia non habet, ibi non 106 possunt haeretici addici. civitate vos facere velle perhibetis; et oramus omnipotentem DominuSed praedictus vir eloquentissimus peto ut simul veniat; qui si non venerit, a vestris obsequiis recedat: vel certe si vestra excellentia fortasse, emergentibus causis, venire nequiverit, ipse tpessimi non esset erroris. » 45. Item Sereno, Massilitano episcopo, post multa: « Pervenit ad me, quod dilectio tua libenter malos homines in societate sua vel
Abbreviated transcription (Latin):
tem iohi constantinopolitano post non nulla. E gobeatissimo
uiro domno ioħi scripseram: sed credo quia michi familiaris
ur ille uiuenculus rescripsit: qui adhuc dedõ nichil didicit
qui uiscera caritadis nescit. qui inscel estib reb ab omnibus
accusat᷑: qui insidiari cotidie diuersoꝵ mortib ꝑocculta
testamenta nec dm̃ metuit. nec homines erubescit. Michi
ut ex his qui uobis uicini sunt &iam hiqui uicini non sunt
exemplo melius emendent᷑ Illius linguã noli recipere
illud audit: sc̃io quia pacẽ cũsuis fr̃ib habere non poterit
messem alterius ex arasti. & eradicare terminos minime
timuisti induob mensib ex communicatos eẽ decernimus.
ita ut siquid ess intraduoꝵ mensiũ spaciũ humanitꝰ euene¬
rit. benedictione uiatici non priuent᷑ Deinceps ab eorum
consilus cautus existe: & sollicite custodi. nesi eis in malo
discipłs fueris. quib magister inbono eẽ. debiusti: nec simpli

Expanded text:
tem Joanni, Constantinopolitano episcopo, post nonnulla: « Ego beatissimo viro domno Joanni scripseram; sed credo quia mihi familiaris ille vester juvenculus rescripsit, qui adhuc de Deo nihil didicit, qui viscera charitatis nescit, qui in scelestis rebus ab omnibus accusatur, qui insidiari quotidie diversorum mortibus per occulta testamenta, nec Dominum metuit, nec homines erubescit. Mihi cut ex his qui vobis vicini sunt, etiam hi qui vicini non sunt, exemplo melius emendentur. Illius linguam noli recipere. illum audit, scio quia pacem cum suis fratribus habere non poteritmessem alterius exarasti, et eradicare terminos minime timuisti, in duobus mensibus excommunicatos esse decernimus; ita ut si quid eis intra duorum mensium spatium humanitus evenerit, benedictione viatici non priventur. Deinceps autem ab eorum consiliis cautus existe, teque sollicite custodi: ne, si eis in malo discipulus fueris, quibus magister in bono esse debuisti, nec simplic
Abbreviated transcription (Latin):
spiritu & corpore macerato. eoꝵ int̃
eãq ad se accersire pręcepit. Quae
cũ accersita uenisset. aliquid mitius
erga eã agere uolens. tradidit eam
cũidã scĩmoniali. quȩdebrit tannico
territorio erat. & constituit ei cotidie
dari stipendiũ unius ancillȩ Ipsa
aũt cũgratiarũ actione ipsum hoc¬
accipiens. in ipso monasterio multo
bens nĩsi qđ una ancillarũ ha¬
bere consueuit. Interim autẽ
euenit. ut nutrix eiꝰ dehoc scło
inigraret Ipsa aũt non imme¬
senutrierat cũ industria mag

Expanded text:
contrito et corpore macerato, eorum intcontrito et corpore macerato, eorum inteamque ad se accersiri praecepit. Quae cum accersita venisset, aliquid mitius erga eam agere volens, tradidit eam cuidam sanctimoniali, quae de Brittanico territorio erat, et constituit ei cottidie dari Stipendium unius ancillae. Ipsa autem cum gratiarum accione hoc ipsum accipiens, in ipso monasterio multa bens, nisi quod una ancillarum habere consuevit. 10. Interim autem evenit, ut nutrix eius de hoc seculo migraret. Ipsa autem non inmese prius cum industria
Abbreviated transcription (Latin):
tam stolidus & temerarius reuocare
presumpsit eã. sine meo iussu
uer aũt animaduertens qđ i am
latere non posset hoc qđ fecerat:
patri respondit Ego famulus tuus
arbitrans qđ in ob probrium nobis
ꝓueniret. si in tanta pauꝑtate ꝑma¬
neret. multũq afflictiomi illius
cõpassus. eã reuocaui Sed nunc
pat᷑ mihi indulge. qui a scio me
heumale iracundia deuictꝰ. baculo
quẽ manu gestabat puerũ ꝑcussit
durius quam sibi uoluntati esset
Tunc adolescens ex eodem ictu in
egritudinẽ decidit. uitãq finiuit
Pater uero immanitatẽ reatus sui
considerans. & semet ipsũ in lamentatio¬
ne & abstinentia affligere studuit. &¬
longa suspiria trahendo dixit. Ue
mihi misero. quia filiũ meum nnt᷑ fi¬
ciendo irã suꝑni iudicis multũ incurri
Ac de inceps usq ad obitũ suũ in mona¬
sterio ꝑseuerans. dm̃ sibi placare ni¬
tebatur dignis pęnitentię fructibus.
& scõꝵ limina frequentando. contrito

Expanded text:
tam stolidus et temerarius eam revocare tam stolidus et temerarius eam revocare praesumpsit sine meo iussu?' Puer autem animadvertens, quod iam latitare non potuisset hoc quod fecerat, patri respondit: 'Ego famulus tuus, arbitrans, quod in obprobrium nobis proveniret, si in tanta paupertate permaneret, multumque afflictioni illius conpassus, eam revocavi. Sed nunc, pater, mihi hoc indulge, quia scio me heu! male iracundia devictus, baculo quem manu gestabat puerum percussit durius, quam sibi voluntati esset. Tunc adolescens ex eodem ictu in egritudinem decidit vitamque finivit. Pater vero inmanitatem reatus sui considerans et semet ipsum in lamentatione et abstinentia affligere studuit et longa suspiria trahendo dixit: 'Ve mihi inisero, quia filium meum interimendo superni iram iudicis multum incurri!'. Ac deinceps usque ad obitum suum in monasterio perseverans, Deum sibi placare nitebatur dignis poenitentiae fructibus et sanctorum limina frequentando; spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
& deinde patrem suũ allocutꝰ est
dicens. Domine mi karissime. prȩ¬
beto piũ auditũ suasionib famuli
tui. clementi ã tuã supplicantis.
at aũt respondit dicens: Si enĩ ea
quȩ adrem non ꝑtinent postula¬
ueris. in congruum ÷ ut tibi con¬
sensus prebcatur ille respondit
Congruum esse poterit. si placuerit¬
ur̃e pat̾nitati: quia nihil aliud
postulo nisi ut filiã ur̃am quae
dehac re omnino reticeret. Bone
nãq indolis ad olescens. dolori
sororis cõpatiens. patre ignorante
misso curru & ceteris quȩ iterfa¬
cientib necess aria erant. fecit
eiusdem urbis loco. qui ob ethimo¬
logiã ipsius nominis hoenburc
dicitur. contigit ut odilia sponsa
xp̃i incurru sedens. sicut temporib¬
illis mos erat eundi. cũ plurima
turba adueniret. sicut ei frater
suus disposuerat. Ipse uero oculis
ꝓcunctatꝰ ÷ quid hoc esset: Tunc
adolescens respondit. qđ fili a eiꝰ
odilia esset Et ipse inquit. Quis

Expanded text:
et deinde patrem suum allocutus est, et deinde patrem suum allocutus est, dicens: 'Domine mi carissime, praebeto pium auditum suasionibus famuli tui, clementiam tuam supplicantis'. Pater autem respondit, dicens: 'Si enim ea quae ad rem non pertinent postulaveris, incongruum est, ut tibi consensus praebeatur'. Ille respondit: 'Congruum esse poterit, si vestrae placuerit paternitati, quia nihil aliud postulo, nisi ut filiam vestram, quae de hac re omnino reticeret. Bonae namque indolis adolescens, dolori sororis compatiens, patre ignorante, misso curru et ceteris, quae iter facientibus necessaria erant, fecit eiusdem urbis loco, qui ob ethimologiam ipsius nominis Hohunburc dicitur, contigit, ut Odilia, sponsa Christi, in curru sedens, sicut illis temporibus mos erat eundi, cum turba copiosa adveniret, sicut ei frater suus disposuerat. Ipse vero, elevatercunctatus est, quid hoc esset. Tunc adolescens respondit, quod filia eius Odilia esset. Et ipse inquit: 'Quis
Abbreviated transcription (Latin):
timauit. obsecram obnixȩ ut dis¬
sensionẽ quȩ int̃se & filiam eiꝰ dia¬
bolo incitante erat. dõ opitulante
dirumperȩ & in concordi ã redire
festinaret Eximia ergo odilia
inmonasterio posita: dõ studebat
consuetũ impendere famulatũ
& multa ei contraria irrogarent
Ipsa uero nihil hoꝵ curans: sedom̃ĩa
ꝓdĩ amore sponte amplectenscon¬
uitia. in dñi seruitio cotidie auge¬
batur. Habebat etiã fratrẽ decõꝵ¬
tris sui obtime edoctũ. quẽ & ipse
pat̃ ualde diligebat. Illa aũt eũ
incollocutione & contẽplatione:
incognitũ habebat: Tunc ergo
scripsit epistolã eãq globo cocci¬
neo in uolutã. eidem suogermano
ꝑquendã peregrinũ transmisit.
implorando eius fraternitatẽ. ut
ꝓpter dĩ amorem quo non solum
pƿinquos & amicos. sed etiã inimi¬
cos diligere iubemur. recordare sui
dignaretur. Erat̃ aũt litteras adi¬
lecta sorore destinatas. non modo
suscepit: uerũ etiã intenta ꝑlegit

Expanded text:
timavit, obsecrans obnixe, ut distimavit, obsecrans obnixe, ut dissensionem, quae inter se et filiam eius, diabolo incitante, erat, Deo opitulante disrumpere et in concordiam redire festinaret. 7. Eximia ergo Odilia, in monasterio posita, Deo studebat consuetum inpendere famulatum. et multa ei contraria inrogarent. Ipsa vero nihil horum curans, sed omnia pro Dei amore sponte amplectens convicia, in Domini servitio cottidie augebatur. Habebat etiam fratrem decotris sui optime edoctum, quem et ipse pater valde diligebat; illa autem eum in conlocutione et contemplatione incognitum habebat. Tunc ergo scripsit epistolam eamque globo coccineo involutam eidem germano per quendam peregrinum transmisit inplorando eius fraternitatem, ut propter Dei amorera, quo non solum propinquos et amicos, sed etiam inimicos diligere iubemur, recordari sui dignaretur. Frater autem litteras a dilecta sorore destinatas non solummodo suscepit, verum etiam intente perlegit
Abbreviated transcription (Latin):
porrexit dicens In regno ȩternõ
suꝑna clementia concedente. liceat
nobis denuo nr̃os uultus mutuo
contẽplari. Ac his omnib: fine
tenꝰ expletis. ad patriã ꝓpriã re¬
uirginẽ xp̃i nutrientes. ei ut me¬
ditationi scripturarũ operã daret
iniungebant: Tunc sacra uirgo in¬
depta oculoꝵ uisione. studebãt in
inparcitate strenua sollers insiste¬
re. ac elemosinis scđm ꝓpriã facul¬
tatẽ in segniter deseruire. nec non
culmine prȩ solidȩ mentis. omnes
despicere. quatinꝰ expedita ab omnib
quȩ mentẽ ipsius ꝑ illicita deside¬
ria seducerent. illi soli liberius de¬
seruiret. cuiꝰ militiȩ se manciparat
Patri aũt eiꝰ celitꝰ ostensũ est. qđ sua
filia quã interimere decreuerat
suꝑ esset. & quomodo ꝑepiscopũ sa¬
cro fonte abluta uisum recepisset
hec omnia reuelata fuissent. dũ rediret¬
inpatriã. misso nuncio ad prȩdictũ
ducẽ ei omnia quȩ gesta erant in¬

Expanded text:
porrexit suae, dicens: 'In regno aeterno, porrexit suae, dicens: 'In regno aeterno, superna concedente clementia, liceat nobis denuo nostros mutuo contemplari vultus'. Ac his omnibus fine tenus expletis, ad patriam revirginem Christi nutriebant eique, ut meditationi scripturarum operam daret, iniungebant. Tunc sacra virgo, adepta oculorum visione, studebat in sin parcitate strenue insistere ac elemosinis secundum propriam facultatem insegniter deservire necnon culmine praesolidae mentis omnes despicere, quatenus expedita ab oinnibus, quae mentem ipsius per inlicita desideria seducerent, illi soll liberius deserviret, cuius miliciae se manciparat. 6. Patri autem eius caelitus ostensum est, quod filia sua, quam interimere decrevit, superesset, et quomodo per episcopum sacro fonte abluta visum recepisset. haec omnia revelata fuerant, dum in patriam rediret, misso nuntio ad praedictum ducem, ei omnia quae gesta erant in
Abbreviated transcription (Latin):
uit dicens Uade ad quoddã mo¬
nasteriũ qđ dicitur palma. & ibi
inuenies puellã anatiuitate cecam
Accipe ergo cã & baptita in nomine
trine maiestatis. imponens ei nomen
odilia . & continuo postbaptismum
uisũ recipiet Ipse ergo hilariter
p̃ceptũ sibi in iunctum implere festi¬
nans ꝓpere ad p̃fatũ ꝑuenit locũ
ac omnia sicut ei ostensa fuerant
inuenit: Tunc accepit ipsampuellã:
& scđm mandatũ sibi datũ infonte
scĩficatũ immersit eã Et cũ eam
a fonte scõ eleuaret. & oculos eiꝰ
chrismate liniret. ilico ligaturis
oculoꝵ laxatis. clare intendebat
in faciem antistitis: Sc̃s uero dĩ
famulus ingentigaudio repletꝰ:
dõ dignas łaudũm grãs retulit.¬
&& eidẽm congregationi quo modo
in uisione omnĩa ei ostensa sunt
pate fecit. ammonens & exortans
sacras ancillas xp̃i. ut strenue
diligenterq curam uirginis xp̃o
consecratȩ niterentur habere
Et ex inde. osculũ pacis filiolȩ suȩ

Expanded text:
vit, dicens: 'Vade ad quoddam movit, dicens: 'Vade ad quoddam monasterium, quod dicitur Palma, et ibi invenies puellam a nativitate caecam; accipe eam et baptiza in nomine trinae maiestatis, inponens ei nomen Odilia, et continuo post baptisinum visum recipiet'. Ipse ergo hilariter praeceptum sibi iniunctum inplere festinans, propere ad praefatum pervenit locum ac omnia, sicut ei ostensa fuerant, invenit. Tunc accepit ipsam puellam et secundum mandatum sibi datum eam in fontem sanctificatum inmersit. Et cum eam a fonte sancto elevaret et oculos ipsius crismate liniret, ilico ligaturis oculorum laxatis clare intendebat in faciem antistitis. Sanctus vero Dei famulus, ingenti gaudio repletus, Deo dignis laudibus gratias retulit et eidem congregationi, quomodo in visione ei omnia ostensa sunt, patefecit, admonens et exhortans sacras ancillas Christi, ut strenue diligenterque curam virginis Christo consecratae niterentur habere, et exinde osculum pacis filiolae
Abbreviated transcription (Latin):
año annuente. eã ꝑducere adꝑfectã
ctatẽ: Tunc uenerabilis domina con¬
solatione suscepta. accepit ipsã pu¬
ellã aetradidit inmanus ancillȩ
dicens: Tibi eã do ad nutriendũ:
Tunc ipsa gratulanter accepta
puella rẽmeauit indomũ suã
anutriuit eã fere ꝑ annũ integrũ:
usq: dũ ipsi uicini sermocinaren¬
tur cuius hȩc filia esset. quam
ipsa tam honorabiliter nutriret
Nutrix aũt eoꝵ agnitione ꝑcepta
uerboꝵ. magno timore ꝑculsa:
quia hocpałam fieri timebat :
qđ occultare cupiebat. misit nun¬
cium & intim auit dominȩ suȩ
qualiter uicini eiꝰ loquerentur
puellã occultaret. asserens se ibi
habere quandã amicã quȩ illi
necessaria quib: indigeret largi¬
retur : Tunc iussionib eiꝰ libenter
obtẽperans. ad consignatũ ꝑuenit
locum & in eodem cęnobio ipsam
educauit puellamꝰ. donec cuidam
episcopo nomine erhardo de partib
baioarioꝵ. dñs inuisione manda¬

Expanded text:
Domino annuente, eam perducere ad perfectam Domino annuente, eam perducere ad perfectam aetatem'. Tunc venerabilis domina, consolatione suscepta, accepit ipsam puellam et tradidit in manus ancillae, dicens: 'Tibi eam do ad nutriendum endo'. 4. Tunc ipsa, gratulanter accepta puella, remeavit in domum suam et nutrivit eam fere per annum integrum, usque dum ipsi vicini sermocinarentur, cuius haec filia esset, quam ipsa tam honorabiliter nutriret, Nutrix autem, eorum agnitione percepta verborum, magno timore perculsa, quia hoc palam fieri timebat, quod occultare cupiebat, misit nuntium et intimavit dominae suae, qualiter vicini eius loquerentur.puellam occultatet, adserens, se ibi habere quandam amicam, quae illi necessaria quibus indigeret largiretur. Tunc iussionibus eius libenter obtemperans, ad consignatum pervenit locum et in eodem coenobio ipsam educavit puellam, donec cuidam episcopo nomine Erhardo de partibus Baiariorum Dominus in visione manda
Abbreviated transcription (Latin):
quondã fidelissima. sed ꝓpt̃ aliqđ
delictũ eo tẽpore de domo eiꝰ abiecta
erat iãq marito coniuncta. fami¬
liã cũ uiro suo possidebat. Domina
uero eiꝰ audiens eã filiũ iã habere.
memorq pristinȩ famili aritatis :
misit nunciũ ut eã cũ magna festina¬
tione accersiret. Quȩ imperium
domine suȩ gratanter amplectens:
qđ pnuncium mandauerat uel ocit̃
adeam ꝑuenit Postquã ergo se mutuo
uider̃. domina eiꝰ cummagna tristi¬
tia cuncta replicando retulit. quȩ
uł qualit̃ dominus eius suꝑ filia sua
mandauerat Ipsa aũt famula ut
audiuit quomodo domina eiꝰ contris¬
tabatur multũ dolori illius condo¬
lens dixit adeã Domina mea dõcara.
noli merore te afficere ꝓpt̾ filiã tuã.
quia ipse dñs qui eam scđm su ã
uoluntatẽ creauit potens ÷ eti ã
inea restaurare qđ imꝑfectũ est. Qđ
si ure placuerit uoluntati. tradite
eã mihi ad alendũ Meũ enĩ erit

Expanded text:
quondam fidelissima, sed propter aliquod quondam fidelissima, sed propter aliquod delictum eo tempore de domo eius abiecta erat; sed tunc iam marito coniuncta, familiam cum viro suo possidebat. Domina vero eius audiens eam iam filium habere memorque pristinae familiaritatis, misit nuntium, ut eam ad se cum magna festinatione accersiret. Quae imperium dominae suae gratulanter amplectens, quod per nuntium mandaverat, velociter ad eam pervenit. Postquam ergo se mutuo viderunt, domina eius cum magna tristicia ei cuncta replicando retulit, quae vel qualiter dominus eius super filia sua mandaverat. Ipsa autem famula ut audivit, quomodo domina eius contristabatur, multum dolori illius condolens, dixit ad eam: 'Domina mea Deo cara, noli te merore afficere propter filiam tuam, quia ipse Dominus, qui eam secundum voluntatem suam creavit, potens est etiam in ea restaurare, quod inperfectum est. Quod si vestrae placuerit voluntati, tradite eam mihi ad alendum; meum enim erit,
Abbreviated transcription (Latin):
solari. sed magis ac magis incorde
suo dolebat. eoqđ hȩc eãdem pu¬
ella uiua esset. Dixitq iterum
ad coniugem suã. magnã sibi ue¬
recundiam esse. qđ filia eiꝰ oculoꝵ¬
uisu frustrata esset Et idcirco prȩ¬
cepit ei. ut aliquem sibi familiarem
satageret ꝑquirere. ꝑquẽ ipsa pu¬
ella occideretur: aut in eũ locũ¬
duceretur. ubi nusquã manifesta¬
retur. Mat̃ uero magnis angustiis
circumdata. iussionẽ mariti sui¬
non sponte ꝑficiens. huc illucq ani¬
mo fluctuare cepit. ignorans quid
filiȩ suȩ facere debuisset. Tandemq
animo suo di iudicauit. melius esse
ut eã inꝑegrinationẽ. uł in aliqđ
latibulum mitteret quã ꝑ consiliũ
suũ morti traderetur. Etobnixe
Anm de precari studebat. ut consiliũ
retur. qui merentiũ consolator esse
cognoscitur. Tunc dñi gr̃a inspirante:
recordationẽ cuiusdam feminȩ cȩpit
habere : quã ab infantia: famili arit̃
indomo sua nutrierat Fratq illi

Expanded text:
solari, sed magis ac magis in corde solari, sed magis ac magis in corde suo dolebat, quod haec eadem puellula viva erat, dixitque iterum ad coniugem suam, magnam sibi verecundiam esse, quod filia eius visu oculorum frustrata esset. Et idcirco praecepit ei, ut aliquem sibi familiarem satageret quaerere, per quem ipsa puella occideretur aut in eum duceretur locum, ubi nusquam manifestaretur. 3. Mater vero magnis angustiis circumdata, iussionem sui mariti non sponte perficiens, huc illucque animo fluctuare coepit, ignorans, quid filiae suae facere debuisset, tandemque animo suo diiudicavit melius esse, ut eam in peregrinatione vel in aliquod latibulum mitteret, quam per consilium suum morti traderetur. Et obnixe Dominum deprecari studebat, ut consilium endere dignaretur, qui merentium consolator esse cognoscitur. Tunc, Domini inspirante gratia, recordationem cuiusdam feminae coepit habere, quam ab infantia familiariter in domo sua nutriebat. Eratque illi
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ didicimꝰ affinitate scĩ
leo degarii redimita. Quaȩ
quã qu̾ã lege coniugali ligata fo¬
ret. tameñ elemosinis & ceteris
dõ studebat illibatũ exibere ser¬
uitiũ: memor illius apostolici quo
dicit. Qui habent uxores. tãquã
non habentes. & reliqua. Iudicio
aũt dĩ ueniente. contigit ut ex eis
nata esset filia a natiuita te cȩca
At̃ aũtut audiuit quia cęca nataerat:
turbatus :÷ inse ipso dicens. qui a
paliquo delicto eiꝰ hoc ei euenisset
ogitabat aũt. ut eã occidere prȩ¬
cipet Dixitq ad coniugem suam
Nunc cognosco. quia in aliquo iratũ¬
am̃ habeo. quia mihi hoc euenit
qđ ante nullo ex genere meo con¬
tigit lussitq ut occideretur. Mat̃
noli esse tristis. Cognosco enĩ iudi¬
ciũ dĩ manifestũ esse quia ipse
xp̃s respondit discipulis suis de cȩco
nato interrogantib dicens. quia
neq hic peccãuit neq parentes eiꝰ.
sed ut manifestentur oꝑa dĩ in illo
pse uero nolebat ꝓhis uerbis con¬

Expanded text:
m didicimus, affinitate sancti Leudegarii redimita. Quae quamquam lege coniugali ligata foret, tamen elemosinis et ceteris audiens, Deo studebat inlibatum exhibere servitium, memor illius apostolici, quo dicitur: Qui habent uxores, tamquam non habentes, et reliqua. Iudicio autem Dei veniente contigit, nt ex eis nata esset filia, a nativitate caeca. Pater autem ut audivit, quia caeca nata erat, turbatus est in se ipso, dicens, quia pro aliquo delicto eius hoc ei evenisset; cogitabat, ut eam occidere praecepisset. Dixit ad coniugem suam: Nunc cognosco, quia in aliquo Deum iratum habeo, quia mihi hoc evenit, quod ante haec nullo ex genere meo contigit', iussitque, ut occideretur. Maternoli esse tristis; cognosco, quia iudicium Dei manifestum est, quia ipse Christus respondebat discipulis suis, de caeco nato interrogantibus, dicens, quia neque hic peccavit neque parentes eius, sed ut manifestentur opera Dei in illo'. Ipse vero nolebat per haec verba con
Abbreviated transcription (Latin):
riũ ab aliis irrogatũ uitã non
finierit. quia ex hoc qđ carnẽ
suã ꝑtot aspera & ardua edoma¬
re immo macerare studuit conici
datur neqͥuaquã eã ceruicẽ fer¬
rorennu isse submittere. si fero¬
citas ꝑsecutoris non de esset
Migrauit aũt scã odilia. & ut ita
dixerim uitã in melius muta¬
uit ⁊DUS DEERBRTS. regnante

Expanded text:
rium vitam ab aliis inrogatum non rium vitam ab aliis inrogatum non finierit, quia ex hoc, quod carnem suam per tot aspera et ardua edomare, immo macerare studuit, conici datur, nequaquam eam cervicem ferro renuisse submittere, si ferocitas persecutoris non deesset. Migravit autem sancta Odilia et, ut ita dixerim, vitam in melius mutavit Idus Decembris, regnante
Abbreviated transcription (Latin):
exutã. hoc qđ semel amiserat denuo
reuisere iuberet. Ego enĩdĩ gratia
annuente. contuber nio luciȩ uir¬
ginis coniuncta. tanto gaudio
p̾fruebar. quantũ nec lingua ex¬
primere nec auris audire. nec
oculus intueri sufficit. Illȩ autẽ
econtra ferebant. se hoc idcirco
egisse. neglegentia notarentur. si
ipsa expers̃ dominici corporis
obiret. Cũq calicẽ in quo corpus¬
cipata. omnib cernentib dõ
tradidit animã Ipse aũt calix
in eodem monasterio obinemoriam
sacrũ corpͦ cũ magnohonore sepui¬
turȩ tradiderunt᷑. in ipsa ecclesi a
indextero latere ante altare
SACTI IONANNISBAPTISTAE
fraglantia miri odoris. quȩ prius
ibi aspersa erat. usq in octau um
suꝑna pietate. int̃uenientib meritis
scaẽ dĩ uirginis. non nulla miracula
postea facta memorantur. Nec mirũ
uideri debet. si se societati scã e
luciȩ martyris xp̃i coniuncta
esse dicebat quã uis ipsa ꝑmarty¬

Expanded text:
exutam hoc quod semel amiserat denuo exutam hoc quod semel amiserat denuo revisere iuberet. Ego enim, Dei gratia annuente, contubernio Luciae virginis coniuncta, tanto gaudio perfruebar, quod nec lingua exprimere nec auris audire nec oculus intueri sufficit'. Illae autem econtra ferebant, se hoc idcirco egisse, ne neglegentia notarentur, si ipsa expers dominici corporis obiret. Cumque calicem, in quocipata, omnibus cernentibus, animam tradidit. Ipse autem calix in eodem monasterio ob memoriam sacrum corpus cum magno honore sepulturae tradiderunt in ipsa aecclesia in dextro latere ante altare sancti Iohannis Baptistae, flagrantia miri odoris, quae prius ibi aspersa erat, usque in octavum stante pietate, intervenientibus meritis sanctae Dei virginis, nonnulla miracula postea facta memorantur. Nec mirum videri debet, si se societati sanctae Luciae martyris Christi coniunctam esse dicebat, quamvis ipsa per marty
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Ethis expletis. iussit cas
in oratorium sc̃ȩ mariȩ ire. & ibi
psalmodiã celebrare. Ipsa aũt. ibi
sola remansit. Illis uero iussionẽ
ipsius implentib : & psal mos cantan¬
tib : scã illa anima carne soluta
est Tantaq fraglantia miri odo¬
ris illic aspersã est. acsi omnisdomꝰ
a romatib plena esset. Dũq cõpleta
oratione reuersȩ essent. spiritalem
matrẽ iã de functã inuenientes. ni¬
mio merore contristari cȩperunt :
qđ tam scã anima egrediente mini¬
me int̾esse meruerunt. & quia earũ
dilectissima mat̾ antequam uiaticũ
acciperet. spm̃ ex alaret sub premũ
Dũq nimie angustiarentur. un animit̃
titui. Mirũq in modũ. illis toto
conamine orantib: anima repente
in corpus recepta. scã dĩ famula
resedit. ac eas his allocuta ÷ uerbis
Odilectissi me matres & sorores. qua¬
re mihi talem inquietudinẽ irro¬
gare uoluistis. ut dñm rogaretis
ut animã pondere corruptionis

Expanded text:
rent. Et his expletis, iussit eas rent. Et his expletis, iussit eas in oratorium sanctae Mariae ire et ibi psalmodiam celebrare. Ipsa autem inibi sola remansit. Illis vero iussionem ipsius inplentibus et psalmos cantantibus, sancta illa anima carne soluta est, tantaque flagrantia miri odoris illic aspersa est, acsi omnis domus aromatibus pleria esset. Dumque, conpleta oratione, reversae essent, spiritalem matrem iam defunctam invenientes, nimio merore contristari coeperunt, quod, tam sancta anima egrediente, minime interesse meruerunt, et quia earum dilectissima mater, antequam viaticum acciperet, spiritum exhalaret supremum. Dumque nimie angustiarentur, unanimiter titui. Mirumque in modum, illis toto conamine orantibus animaque repente in corpus recepta, sancta Dei famula resedit ac eas his allocuta est verbis: 'O dilectissimae matres et sorores, quare mihi talem inquietudinem irrogare voluistis, ut Dominum rogaretis, ut animam pondere corruptionis
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur: plenoq̃ inuento. statĩm
reuersa nunciauit dominȩ suȩ qđ
factũ fuerat Illa aũt conuocatis
qui non deseruit sperantes inse. &
nob mensuram uini sua benignitate
multiplicare dignatꝰ ÷ : ut dẽbitã
seruitutẽ sine murmuratione illi¬
ex eodem uino. letabundas ꝓdĩ cari¬
tate fecit. Sc̃a ergo uirgo ꝑplurima
exercitia carnẽ suã m̃ agis ac magis
castigando. acde uirtuce in uirtũ tẽ
ꝑficiendo. cotidi anos ꝓfectus sc̃ãrũ
uirtutũ inse congregauit. Sed cũ iã
dñs scãm suã a t̾antolabore certa¬
minis quiescere eiq remunerationẽ
quã inpręsenti cũ magna agilitate
adquisiuit reddere decreuĩsset.
sciens iã sibi solutionẽ sui corporis
imminere. prexit in ȩcclesiã sc̃i
IOHANNISBAPTISTAE Illicq omnib
accersitis sororib : Ammonuit eas
ut semꝑsata gerent dñmdiligere. ac
ꝓse quã etiã ꝓpatre suo. & ceteris
eiꝰ ꝓpinquis dnm̃ sedulo int̃pella¬

Expanded text:
vocatur, plenoque invento, statim vocatur, plenoque invento, statim reversa nunciavit dominae suae, quod factum fuerat. Illa autem convocatis qui non deseruit sperantes in se et nobis mensuram vini sua benignitate multiplicare dignatus est, ut debitam illi servitutem sine murmuratione inpex eodem vino laetabundas pro Dei caritate fecit. 22. Sancta ergo virgo per plurima exercitia carnem suam magis ac magis castigando ag de virtute in virtutem proficiendo cottidianos profectus sanctarum virtutum in se congregavit. Sed cum iam Dominus sanctam suam a tanto labore certaminis quiescere eique remunerationem, quam in praesenti cum magna agilitate adquisivit, reddere decrevisset , sciens iam sibi solutionem sui corporis inminere, perrexit in aecclesiam sancti Iohannis Baptistae, illicque omnibus accersitis sororibus, admonuit eas, ut semper Dominum diligerent ac pro se quam etiam pro patre suo et ceteris eius propinquis Dominum sedulo interpella
Abbreviated transcription (Latin):
ut ueniret dies ieiuni eiꝰ. Dũq
inoratione stando psalteriũ nite¬
retur explere. accessit ad eã una
nobilitati ur̃ȩ celare nequeo. qđ
unde consororib nr̃is ex uino
seruire debuimus defectus nob̃
est. quia sub mensuram hodiernã
nihil habemꝰ: Tuum ÷ prȩuidere:
quid ex hoc agere debeamꝰ Illa autẽ
inquit Noli contristari filia. sed
habeto fiduciã. quia qui exquinq
panib & duob piscib tot milla
hominũ saturauit. potens ÷ etiã
ipsã paruã quã seruare dignatꝰ ÷
mensuram. si suȩ uoluntati placu¬
erit multiplicare Sed uade &
sollicita esto erga ministeriũ tibi
cõmissũ. & noliꝰ obliuisci qđ ipse ait.
querite primũ regnũdĩ & iustitiã
Tunc ipsa petita benedictione. ad
suũ remeauit officiũ. Tempore aũt
quo consuetudo erat uinũ sororib
ꝓpinari. accessit ad uas uinariũ
inquo parua mensura remansit.
qđ scđm idioma galliensiũ uuoginh

Expanded text:
– ut veniret dies ieiunii eius, dumque – ut veniret dies ieiunii eius, dumque in oratione stando psalterium niteretur explere, accessit ad eam una nobilitatem vestram celare nequeo, quod, unde consororibus nostris ex vino servire debuimus, defectus nobis est, quia supra mensuram hodiernam nihil habemus. Tuum est praevidere, quid ex hoc agere debeamus'. Illa autem inquit: 'Noli contristari, filia, sed habeto fiduciam, quia, qui ex quinque panibus et duobus piscibus tot milia hominum saturavit, potens est etiam ipsam parvam quam servare dignatus est mensuram, si suae voluntati placuerit, multiplicare. Sed vade et sollicita esto erga ministerium tibi commissum et noli oblivisci, quod ipse ait: Quaerite primum regnum Dei et iustitiam Tunc ipsa, petita benedictione, ad suum remeavit officium. Tempore autem, quo consuetudo erat vinum sororibus propinari, accessit ad vas vinarium, in quo parva mensura remansit, quod secundum idioma Galliensium wogin
Abbreviated transcription (Latin):
cibile ȩternȩ uitȩ pręmiũ mere¬
rentur accipere. Illa aũt ut audi¬
uit earũ desideriũ. libenter eas
suscepit. & diligenter edocuit. edoc¬
tasq dñi seruitiom ancipauit
Posthȩc contigit. ut quidã exserui¬
torib eiꝰ monasterii. ipsius occide¬
ret fratrem Tunc ipsa magnopere
ꝑ illius morte contristarĩ cȩpit:
omnisq congregatio simulcũ ea
Unde etiã dñm rõgabant. ut ipse
eã de eo qui eã tãm fortiter con¬
tristauit uindicare dignaretur.
melius esse dicentes ut in pręsenti
dignã castigationẽ. quã in futuro
ppẽtuã pęnam subiret. Quarũ
preces ut posteritas illius probat.
ex audiri meruerunt. quia nullus
postea ex ipsius progenie humanã
sortitus ÷ uitã. quĩ non aliquid
inse debilitatis haberet ⁊uenit
etiã quadã die sicut consuetudo
in eodem monasterio erat. ut coti¬
die scđm ordinẽ uiritim ieiuna¬
rent. & psalteriũ decantarent:

Expanded text:
cibile aeternae vitae praemium merecibile aeternae vitae praemium mererentur accipere. Illa autem, ut audivit earum desiderium, libenter eas suscepit et diligenter edocuit edoctasque Domini servitio mancipavit. 20. Post haec contigit, ut quidam ex servitoribus eius monasterii ipsius occideret fratrem. Tunc ipsa magnopere pro illius morte contristari coepit omnisque congregatio simul cum ea. Unde etiam Dominum rogabant, ut ipse eam in eo qui eam tam fortiter contristavit vindicare dignaretur, melius esse dicentes, ut in praesenti dignam castigationem quam in futuro perpetuam poenam subiret. Quarum preces, ut posteritas illius probat, exaudiri meruerunt, quia nullus postea ex ipsius progenie humanam sortitus est vitam, qui non aliquid in se debilitatis haberet. 21. Evenit etiam quadam die, – sicut consuetudo in eodem monasterio erat, ut cottidie secundum ordinem viritim ieiunarent et psalterium decantarent,
Abbreviated transcription (Latin):
amplius distabat ceciderunt: Tunc
homines ꝑdescensũ illuc cito curren¬
tes ut saltim eos siquid uitale in se
haberent ladio iugularent. quatinꝰ
eoꝵ carnib uesciliceret. sed suffragan¬
tib meritis sc̃i baptistȩ. illesos rep̃pe¬
puia ÷: sursum ascendere plaustrũ
trahendo ad prȩdictũ opus feceruÑ
Qua ꝑfecta. iuxta eã dormitori ũ &¬
ł ceteras officinasconstrui fe¬
citr& ibi ipsa cũ paucis secretam
uitã ducebat. Habebatetiã fratrẽ
nomine adelbertũ. qui habebat
tres filias. quarũ una eugenia :
alia atalia . tercia gund linda
dicebatur. Quȩ au̾dientes
opinionẽ sc̃ȩ uirginis. cogitaue¬
runt & ipsȩ dĩ karitate accensȩ
mundũ relinquere. & discipulatui
amitȩ suȩ se mancipari. quatinꝰ
exemplis illius instructȩ. ꝑfecte
discerent omnes uoluptates carna¬
liũ desiderioꝵ inse edomare. &¬
dño iħu xp̃odignã ꝑ soluere ser¬
uitutẽ. ut simulcũ illa immarces¬

Expanded text:
amplius distabat, ceciderunt. Tunc amplius distabat, ceciderunt. Tunc homines cito per descensum illuc currentes, ut saltim eos, si quid vitale in se haberent, gladio iugularent, quatenus eorum carnes vesci liceret, suffragantibus meritis sancti Baptistae, inlesos per via est, sursum ascendere piaustrum trahendo ad praedictum opus fecerunt. Qua perfecta, iuxta eam dormitorium et ceteras officinas construi iussit, et ibi ipsa cum paucis secretam vitam ducebat. 19. Habebat etiam et fratrem nomine Adalbertum, qui habebat tres filias, quarum una Eugenia, alia Atala, tertia Gundlinda dicebatur. Quae, audientes opinionem sanctae virginis, cogitaverunt et ipsae, Dei caritate accensae, mundum relinquere et discipulatui amitae suae se mancipari, quatenus, exemplis illius instructae, perfecte discerent omnes voluptates carnalium desideriorum in se edomare gnam persolvere servitutem, ut simul cum illa inmarces
Abbreviated transcription (Latin):
adepta fuerit. Unde etiã ȩcclesiã
inhonore ipsius ȩdificare cogita¬
bat. Sed quia ꝑipsius reuelationẽ
scire uolebat. in quoloco ecclesiã
sibi construi prȩdestinaret. ante
nocturnas horas surgens. secretũ
hodie obmemori am ipsius. crucem
ligneam gestat non modicã. Dumq
seꝰ ibi in orationẽ largiter effudisset :
SCSIOΗANNES BAETISTA magna
in iordane baptitauit. Una autẽ
erat horã diuini officii prȩ uidere .:
signũ pulsandũ. Uidens aũt tantã
Daritatẽ scire uolens quid hoc esset.
pede tẽptim ꝓpius accessit: Cumq
ꝓpius accessisset. nimio splendore
datam SANCTUM IOΗ ANNEMaut
minime uidit: Tunc SẽS IOFANNES
i ancillã quȩ huic uisioni intererat
acto uero mane ingentigaudio reple
atione accidit miraculũ. qđ nequã¬
quã arbitror silentio occultandũ
Soues nãq qui plaustrũ onustũ petris¬
montis cacumine qđ a summo usq
deorsũ. spacio septuaginta pedũ uel

Expanded text:
adepta fuerit, unde etiam aecclesiam adepta fuerit, unde etiam aecclesiam in honore ipsius aedificare cogitabat. Sed quia per ipsius revelationem scire volebat, in quo loco aecclesiam sibi construi praedestinaret, ante nocturnas horas surgeris, secretum, quae usque hodie ob memoriam ipsius crucem ligneam gestat non modicam. Dumque se ibi in orationem largiter effudisset, sanctus Iohannes Baptista, magna in Iordane baptizavit, circumamicerat horam divini officii praevidere, urnale pulsandum. Videns autem tantam claritatem, scire volens, quid hoc esset, pedetemptim propius accessit. Cumque propius accessisset, nimio splendore datam; sanctum autem Iohannem minime vidit. Tunc sanctus Iohannes i ancillam, quae huic visioni intererat,t'. Facto vero mane, ingenti gaudio repletatione accidit miraculum, quod nequaquam arbitror silentio occultandum. Boves namque, qui plaustrum onustum petrismontis, quod a summo usque deorsum spacio LXX pedum vel
Abbreviated transcription (Latin):
cessorib nr̃is incurramꝰ. quia iste locus
ut scitis uasde incõpetens & laboriosus :
regulari uite adeo ut nec aqua nisi cũ
magno labore hic adipisci possit. Unde
miħi uidetur si ur̃ȩ placuerit almitati:
melius esse ut in canonico habitu con¬
sistatis : Tunc omnes scđm illius prȩ¬
ceptũ. eleger̃ canonicã uitã. in qua usq
hodie insupra dictis monasteriis de¬
gentes prȩcedentiũ normã sequendo ꝑ¬
seuerant Illa aũt ut cognouit qđ cano¬
nicã uitã eleger̃. ait. Grãs tibi ago
dignatis es tẽ dñe supplico. ut hanc
familiã tuã cui me prȩesse fecisti. tua
ptectione ubiq custodias. & omnẽ cupi¬
ditatẽ carnaliũ desiderioꝵ auertas
abeis. ut tibi dñe totonisu mentis illi¬
ebat. & quã uis toto conamineom̃s
scõs incommune ad auxili andũ sibi
satageret in uocare. sepius tamen
reliduias sc̃ĩ iohannis baptistȩ fre¬
quentabat eo qđ in baptismate uisũ

Expanded text:
cessoribus nostris incurrere, quia iste, cessoribus nostris incurrere, quia iste, ut scitis, locus valde incompetens et laboriosus est regulari vitae, adeo ut nec aqua nisi cum magno labore hic adipisci possit. Unde mihi videtur, si vestrae placuerit almitati, melius esse, ut in canonico habitu consistatis'. Tunc omnes secundum illius verba elegerunt canonicam regulam , in qua usque hodie in supradictis monasteriis degentes praecedentium normam sequendo perseverant. Illa autem, ut cognovit, quod canonicam regulam elegerunt, ait: 'Gratias tibi agodignatus es. Te, Domine, supplico, ut hanc familiam tuam, cui me praeesse fecisti, tua protectione ubique custodias et omnem cupiditatem carnalium desideriorum ab eis avertas, ut tibi, Domine, toto nisu mentis inliebat; et quamvis toto conamine omnes in commune sanctos ad auxiliandum sibi satageret invocare, sepius tamen reliquias sancti Iohannis Baptistae frequentabat, eo quod in baptismate visum
Abbreviated transcription (Latin):
ex his arborib ueniet Et tulit unã
inmanu sua. & ait. In nomine patris
te planto. Et alterã accipiens. dixit
Et te in nomine filui Et terciã tulit
dicens. Et te in nomine sp̃sscĩ. myste¬
riũ trinitatis cõplens. Quȩ usq
hodie umbra sua uidentur in ardore
estatis prestare ancillis xp̃i magnũ
peregrinas ad scãm conuersationẽ
suscipe feminas. tã de scotia quã
etiã debrittannia nec non & uiros
religiosos exdiuersis ꝓuintiis ueni¬
entes. cũ gaudio suscepit. & ex eis pres¬
biteros ordinari rogauit Et consum ma¬
uit utraq monasteria. & collocauit
in eis scĩ moniales Et post hȩc conuoca¬
uit omnes sorores. & rogauit eas ut
sibi indicarent utrũ canonicã uitã¬
an regularem ducere uellent: Tunc
omnes unanimit̃ responderunt. se
bere Illa aũt cũ humilitate & man¬
suetudine. dixit eis Scio enĩ karissimȩ
sorores & matres. uos prõptissimas esse
regularem elegerimꝰ. maledictionẽ a suc¬

Expanded text:
ex his arboribus veniet'. Et tulit unam ex his arboribus veniet'. Et tulit unam in manu sua et ait: 'In nomine Patris te planto'; et alteram accipiens, dixit: 'Et te in nomine Filii', et tertiam tulit, dicens: 'Et te in nomine Spiritus sancti', mysterium trinitatis conplens. Quae usque hodie umbra sua videntur in ardore aestatis praestare ancillis Christi magnum peregrinas ad sanctam conversationem suscipere feminas tam de Scotia quam etiam de Brittannia, necnon et viros religiosos ex diversis provinciis venientes cum gaudio suscepit et ex eis sibi prespiteros ordinari rogavit. Et consummavit utraque monasteria et collocavit in eis sanctimoniales et post haec convocavit omnes sorores et rogavit eas, ut sibi indicarent, utrum canonicam an regularem vitam ducere vellent. Tunc omnes unanimiter responderunt, se bere. Illa autem cum humilitate et mansuetudine dixit eis: 'Scio enim, carissimae sorores et matres, vos promptissimas esse regularem vitam elegerimus, maledictionem a suc
Abbreviated transcription (Latin):
Cernitis dilectissimȩ sorores. qđ aspe¬
ritas itineris magnũ laborem con
grinis. & ideo pauci nos adeunt.
montis ȩdificare hospitale. adre¬
cipiendos xp̃ianos Tunc omnesres¬
ponderunt. obtimũ esse consiliũ eiꝰ
Ft accepta earũ benedictione. pri¬
mũ ibi ecclesiã construxit. & eã in
honore sc̃ĩ martini dedicari roga
erat. & aquarũ abundatione
locuplex. & postulauer̃ ut ibi monaste¬
riũ faceret. quia superius monasteriũ
inmagna aquarũ penuria. sitũ erat
Illa aũt consilio illarũ assensũ prebens:
ueniret adeã quidam uir portans
inmanu sua tres uirgas de arbore
tilia. & dixit adeã. Somina accipe
has uirgulas & planta eas. ut inposte¬
rũ obmemoriã tui habeantur. Illa
fossas. Interim aũt accessit ad eam
una de sororib &ait. Noli domina
plantare has uirgas. quia frequenter
ex ipsa arbore nascuntur uermes
mali Et illa noli inquit turbari.
quia nũquã aliquid contrarietatis

Expanded text:
'Cernitis, dilectissimae sorores, quod aspe'Cernitis, dilectissimae sorores, quod asperitas itineris magnum laborem asceconfert, et ideo pauci nos adeunt. montis aedificare hospitale ad recipiendum christianos'. Tunc omnes responderunt, Optimum eius esse consilium. Et accepta earum benedictione, inprimis ibi aecclesiam construxit et eam in honore sancti Martini dedicari rogaverat et aquarum habundatione locuples; et postulaverunt, ut ibi monasterium faceret, quia superius monasterium in magna aquarum penuria situm erat. Illa autem consilio illarum adsensum praebens,veniret ad eam quidam vir, portans in manu sua tres virgas de arbore tilia, et dixit ad eam: 'Domina, accipe has virgulas et planta eas, ut in posterum ob memoriam tui habeantur'. Illa fossas. Interim autem accessit ad eam una de sororibus et ait: 'Noli has plantare, domina, virgas, quia frequenter ex ipsa arbore nascuntur vermes mali'. Et illa: 'Noli', inquit, 'turbari, quia numquam aliquid contrarietatis
Abbreviated transcription (Latin):
in abstinentia singularis. ita ut
prȩt̃ dies sollemnẽs nihil aliud cibi
sumeret. nisi panẽ ordeaceũ & legu¬
mina Inlectonãq suo ursinã pellẽ
habere. & ꝓplumatio capiti suo pe¬
trã subponere consueuit. Ista autẽ
faciendo. non requirebat hum anã¬
laudem. sed solam sui redemptoris
inspectionẽ. Ac ideo cũ magna oc¬
cultatione faciebat omnia diuina
obsequia. recolens illũ dixisse. nesci¬
at sinistra tua quid faciat dextera
tua. & reliqua huic similia: Mona
bat. sicut iã prȩlibauimꝰ in excelso
monte erat constructũ. & idcirco
non solũ debiles & infirmi. sed etiã
integritatẽ corporis habentes. cũ
magna difficultate illuc ascendebañ
Tunc̃ scã dĩ famula dolens eos ꝓpt̃dif¬
ficultatẽ itineris. rare ad suum uenire
cenobium. cũ esset hospitalitate preci¬
pua. conuocauit omnẽ congregatio¬
nẽ. quã habebat subregim̃ ine suo:
uti carũ uolens consiliõ dixit ad eas

Expanded text:
in abstinentia singularis, ita ut in abstinentia singularis, ita ut praeter dies solemnes nihil aliud cibi sumeret nisi panem hordeatium et legumina. In lecto namque suo ursinam pellem habere et pro plumacio capiti suo petram subponere consuevit. Ista autem faciendo non laudem requirebat humanam, sed solam sui redemptoris inspectionem; ac ideo cum magna occultatione omnia faciebat divina obsequia, recolens illum dixisse: Nesciat sinistra tua, quid faciat dextera tua, et reliqua huic similia. 14.bat, sicut iam praelibavimus, in excelso monte erat constructum, et idcirco non solum debiles et infirmi, sed etiam integritatem corporis habentes cum magna difficultate illuc ascendebant. Tunc sancta Dei famula dolens, eos propter difficultatem itineris raro ad suum venire coenobium, cum esset hospitalitate praecipua, convocavit omnem congregationem, quam sub suo habebat regimine, uti earum volens consilio; dixit ad eas:
Abbreviated transcription (Latin):
pietas famulam suam de tanto
merore consolari uellet. ipsa
orante insecreto latere montis
illius suꝑquẽ monasteriũ sitũ
est ut se tanto ardentius. quanto
liberius ꝓ absolutione sui patris
affligeret. aꝑto cęlo tanta lux
celle ex eodem splendore enituis¬
set uoxq ad eã facta in tonuit
Idilia dõ dilecta. iã angores afflic¬
tionis ate cõpesce. quia remissio
adño. & ecce ab infernoliberatus.
inchoro patri archarũ collocandus
abangelis ducitur Ipsa aũt hoc
audiẽns: mox intulit dicens. Grãs
tibi ago dñe. qui me indignã non
meis meritis sed tua bonitate ex au¬
dire dignatus es. Habebat eti ã
subcura sui regiminis. numero
scar ũmonialiũ quasi centũ xxͣx
Quib dũ scã mat̾ dupplici studeret
prȩesse doctrina. ut quas uerbis
instruebat corroboraret exemplis :
satagebat cotidie se indiuinis exer¬
cere obsequiis. illud apostolicum in
mente reuoluens. ne aliis. p̃dicans
ni intenta. in locutione moderata:

Expanded text:
pietas famulam suam de tanto pietas famulam suam de tanto merore consolari vellet, ipsa orante in secreto latere illius montis, super quem monasterium situm est, ut se tanto ardentius quanto liberius pro absolutione sui patris adfligeret, aperto caelo, tan t a lux cellae ex eodem splendore enituisset, voxque ad eam facta intonuit: 'Odilia Deo dilecta, iam angores afflictionis a te conpesce, quia remission; et ecce! ab inferno liberatus, in choro patriarcharum collocandus ab angelis ducitur'. Ipsa autem hoc audiens, mox intulit, dicens: 'Gratias tibi ago, Domine, quod me indignam, non meis meritis, sed tua bonitate exaudire dignatus es'. 13. Habebat etiam sub cura sui regiminis numerum sanctarum monialium quasi centum XXX. Quibus dum sancta mater duplici studeret praeesse doctrina, ut, quas verbis instruebat, corroboraret et exemplis, satagebat cottidie se in divinis exercere obsequiis, illud apostolicum in mente revolvens: Ne aliis praedicansni intenta, in locutione moderata,