comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊ tu petrasis. Itaq ñ extͣ te.
s intra te petrã require. Petra
tua actus ẽ: petͣ tua mens est.
Suꝑ hanc petram edificat᷑ domꝰ
tua : ut nullis possit nequitie
spiritał eu̾berari ꝓcellis. Petͣ
tua fides ẽ: fundam̃tũ eccłe fi¬
des ẽ. ⁊ Si petͣ fueris. in eccła
eris.I qr eccła supͣ petram ẽ.
Si ĩ ecła fueris: porte infe¬
ri ñ p̃ualebunt tͥ. Portȩ inferi
portȩ mortis st̃. Porte mortis: por¬
te mortis. hoc ẽ porte inferi:
nͥ singula queq peccata: Si for¬
nicatꝰ fueris: portas morti s ingͣssꝰ
es. Si fidẽ leseris: portas penetraᷤᷤ¬
ti infernas. Si pecc̃m mortale cõ¬
miseris. portas mortis intrasti.
S potens ẽ d̾s qͥte exaltet de
portis mortis: ut annunties om̃ᷤ
laudationes eiꝰ in portis filie sy¬
on. Porte eccłȩ sunt porte casti¬
tatis: porte iusticie : qͣs iustus
intrare consueuit dicens. Aꝑite
mͥ portas iusticie: ⁊ ingressꝰ in

Expanded text:
ut et tu petra sis. itaque non extra te, ut et tu petra sis. itaque non extra te, sed intra te petram require. petra tua actus est, petra tua mens est. supra hanc petram aedificatur domus tua, ut nullis possit nequitiae spiritalis euerberari procellis. petra tua fides est, fundamentum est fides ecclesiae. si petra fueris, in ecclesia eris, quia ecclesia supra petram est. si in ecclesia fueris, portae inferi non praeualebunt tibi. portae inferi portae mortis sunt, portae autem mortis portae mortis, hoc est, portae inferi, nisi singula quaeque peccata? Si fornicatus fueris, portas mortis ingressus es. Si fidem laeseris, portas inferi penetrasti. Si peccatum mortale commiseris, portas mortis intrasti: sed potens est Deus, qui exaltet te de portis mortis; ut annunties omnes laudes ejus in portis filiae Sion. portae autem ecclesiae portae castitatis sunt, portae iustitiae, quas iustus intrare consueuit dicens: aperite mihi portas iustitiae et ingressus in
Abbreviated transcription (Latin):
uindicat᷑: hic ꝑsecutores suos ma¬
luit sanare qͣm ꝑdere. Cur aut̃
hieremiã putabant : fortasse qr
scificatus inuulua ẽ. S ñ hic
hieremias. Ille scificat᷑: iste scĩficat.
Illiꝰ sc̃ificatio cepit ex corpore.
hic sc̃s ex sc̃o. Cur etiã iohannẽ
ppłs putabat. nisi forte qr in
matͥs ut̃o positus. dñi p̃sentiã
sentiebat: Sy ñ hic io ⁊hannes
Ille ad orabat inutero hic ado¬
debat: hic peccata donabat.
Et id̾o petrꝰ ñ expectauit ppħ
sententiã: s suam ꝓmpsit dicẽs.
nec e̾x̾ cepit ut esset: ⁊e̾e̾ ñ de¬
ꝓpe uocabula sua discipulis
donauit suis. Ego sũ inquit lux
mundi. Et id tam̃ qͦ ipse głat᷑.
discipuł nom̃ indulsit. dicẽs.
Uos estis lux mundi. Ego sũ paniᷤ
uiuus. Et nos om̃s unꝰ panis
sumus. Ego sũ uitis uera. Et tͥ
dic̃. Plantaui te uitẽ fructuo
ñ negauit: ut ꝯ ipse sit petrꝰ
qd̃ de petͣ habeat soliditatẽ conᷤ¬
tantie. fidi firmitatẽ. E nitere gͦ.

Expanded text:
vindicatur, hic persecutores suos mavindicatur, hic persecutores suos maluit sanare, quam perdere. Cur autem Hieremiam putabant? Fortasse quia sanctificatus in vulva est. Sed non hic Hieremias: ille sanctificatur, iste sanctificat: illius sanctificatio coepit ex corpore, hic sanctus ex sancto. Cur etiam Joannem populus putabat; nisi forte quia in matris utero positus, Domini praesentiam sentiebat? Sed non hic est Joannes: ille adorabat in utero, hic adodebat, hic peccata donabat. 97. Et ideo Petrus non exspectavit populi sententiam, sed suam promsit dicens: nec coepit ut esset et esse non deui omnia prope uocabula sua discipulis donauit suis. ego sum inquit lux mundi et id tamen quo ipse gloriatur discipulis nomen indulsit dicens: uos estis lux mundi. ego sum panis uiuus et: nos omnes unus panis sumus. ego sum uitis uera et tibi dicit: plantaui te uitem fructuosnon negauit, ut et ipse sit Petrus, quod de petra habeat soliditatem constantiae, fidei firmitatem. enitere ergo
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ et̃na sunt reuelare: At uͦ qͥ sp̃u
loquunt᷑ mysteria: ñ carnis ⁊ san¬
guinis magisterio. s diuina in¬
spiratione fundant᷑. Noli gͦ acqͥ¬
escere carni ⁊ sanguim. ne carniᷤ
& sanguinis p̃cepta haurias. atq
dño unus sp̃e ẽ. Non ꝑmanebit¬
inqͥt sp̃c m̃s in hominib istis in
nã caro ⁊ sanguis ñsint qͥ audi¬
unt. s a carnis ⁊ sanguinis re¬
moti cupiditatibꝰ. possint dice̾
singuli. N timebo qͥd faciat mͥ
caro. Qi em̃ carnẽ uicerit. eccłe
fundam̃tum ẽ: ⁊ si eqͣri petͦ ñ
p otest. imitari potest. Nagna st̃
enĩ dĩ munera : qͥ ñ solum nobis
ea q̃ fuerant nr̃a reparauit. ue¬
rũ etiã q̃st̃ sua ꝓpͥa concessit.
Refert tam̃ qͥd sibi uelit. qd̃ ñ
alium turba opinabat᷑. nͥ aut
helyam aut hieremiam. aut
loħem baptistã. Et helyam forte.
Ille rapit᷑: iste regredit᷑. Ille in¬
qͣm rapit᷑: iste ñ rapinã arbttͣtꝰ
est ẽẽ se eqͣlẽ d̾o. Ille petitis ignibꝰ

Expanded text:
ena sunt reuelare, at uero qui spiritu loquitur mysteria non carnis et sanguinis magisterio, sed diuina inspiratione fundatur. noli ergo adquiescere carni et sanguini, ne carnis et sanguinis praecepta haurias atque deo unus spiritus est. non istis in nam caro et sanguis non sint qui audiunt, sed a carnis et sanguinis remoti cupiditatibus possint dicere singuli: non timebo quid faciat mihi caro! qui enim carnem uicerit ecclesiae fundamentum est et, si aequare Petrum non potest, imitari potest; magna sunt enim dei munera, qui non solum nobis quae fuerant nostra reparauit, uerum etiam quae sunt sua propria concessit. refert tamen quid sibi uelit quod non alium turbae opinabantur nisi aut Helian aut Hieremiam aut Iohannem Baptistam.ille rapitur, iste regreditur: ille, inquam, rapitur, iste rapinam non arbitratus est esse se aequalem Deo: ille petitis ignibus
Abbreviated transcription (Latin):
terrã quȩ tͥticũ ⁊ uinũ gignit
& oliuam: ꝙybum gr̃e consequunt᷑.
Iui discũbunt: isti recumbunt.
¶aior enĩ ẽ q̃dã reqͥes recũbentiᷤ
Ibi duo pisces: hic sine numero.
Unde pleriq septiformis sp̃e grãm
in panibꝰ diffinitã: in piscibꝰ qͦq
dupplicis sacram̃ti figurã intelli¬
gendã putarunt. Nonpiget gͦ
mundi collecta partibꝰ. in qͥbꝰ
eccła figurat᷑. maioris gr̃e cybũ
sumant: iuxta qd̾ scͥptũ ẽ. qr
uenient aboriente. noccidente.
& a septẽtͥone. ⁊ austro. ⁊ recũbent
cũ abraham. ⁊ysaach. yia cob in

Expanded text:
terram, quae triticum et uinum gignit terram, quae triticum et uinum gignit et oliuam, cibum gratiae. consequuntur. illi discumbunt. isti recumbunt: maior enim est quaedam requies recumbentis. ibi duo pisces, hic sine numero, unde plerique septiformis spiritus gratiam in panibus definitam, in piscibus quoque duplicis testamenti figuram intellegendam putarunt. non piget ergo mundi collecta partibus, in quibus ecclesia figuratur, maioris gratiae cibum sumant iuxta quod scriptum est: quia uenient ab oriente et occidente et a septemtrione et austro et recumbent cum Abrah
Abbreviated transcription (Latin):
escã istã esse habilem corporibꝰ.
Cur enĩ pͥmo ordeaceos: Qr pͥmo
lacte : deinde esca nittendꝰ ẽ. qͥ
accedit ad fide̾. Nondũ enĩ pote¬
ramus: ⁊ fortasse pleriq nec ad-¬
huc possumus. Nã cũ sint int̃ noᷤ
contentiones ⁊ dissensiones ñne
carnales sumꝰ : ⁊ scđm hominem
ambulamꝰ : Suis qͦq st̃ apta al
deinde tͥticũ nob̾ ad alimomiã
dat᷑. Fortiori uͦ sic̃ helyȩ de int̃io¬
rib frum̃ti. panis farmaceus mi-¬
nistrat᷑: quẽ uatẽ ñ queunt con¬
taminare s pasce̾ pecc̃ores. Nec
solũ panis ⁊ numi: s etiã accubi¬
tionis ẽ differentia. Illi enĩ supͣ
fenũ discũbunt: isti supͣ t̃ram
recũbunt. Supͣ fenũ quinq milia
supͣ t̃ram .iiiͦiͬ. milia. Plus ẽ t̃ram
p̃mere: qͣ m supͣ fenum iacere.
Illi enĩ adhuc quib st̃ sensꝰ cor¬
porales mollioribꝰ delectantur.
& id̾o supͣ fenũ recũbunt. Om̃is
enim caro fenum. Isti uͦ supra

Expanded text:
escam istam esse habilem corporalibus. escam istam esse habilem corporalibus. cur enim primo hordiacios? quia primo lacte, deinde esca nutriendus est qui accedit ad fidem: nondum enim poteramus et fortasse plerique nec adhuc possumus. nam cum sint inter nos contentiones et dissensiones, nonne carnales sumus et secundum hominem ambulamus? deinde triticum nobis ad alimoniam datur, fortiori uero sicut Heliae de interioribus frumenti panis farinacius ministratur. quem autem non queunt contaminare, sed pascere peccatores? nec solum panis et numeri, sed etiam accubitionis est differentia; illi enim supra faenum discumbunt, isti supra terram recumbunt, supra faenum quinque milia, supra terram quattuor milia. plus est terram premere quam supra faenum iacere; illi enim adhuc quibus sensus sunt corporales mollioribus delectantur et ideo supra faenum recumbunt — omnis enim caro faenum — isti uero supra
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. Uitͣ mundũ gͦ quies: ultͣ mun¬
dũ etiã fructꝰ quietis. Demq
b̾i pacifici: ipsi eñ filii d̾i uoca¬
bunt᷑. Nã cũ d̾s supͣ mundũ sit:
nemo utiq potest dm̃ uidere
nͥ mundũ prius spiritali tͣnscen¬
dat obtutu. Septima itaq bene¬
dictio paccatoꝵ. Septẽ etiã illis
.iiiͬ. milibꝰ. fragm̃toꝵ sporte suꝑst̃.
t̃ medioc̾s hic panis: sabbatoꝵ.
panis scificatꝰ: panis qͥetis. Et for¬
tasse si pͥmũ qͥnq panes sensibi¬
lit̃ manducau̾is: audebo ⁊ dicã
post qͥnq panes ⁊ septẽ. tercio
interra ñ manducab̾ ecto paneᷤᷤ.
supͣ trã manducab̾ octo panes
sic̃ qͥ st̃ in cȩlestibꝰ. Sic̃ enĩ septẽ
panes. panes quietis: ita octo
panes. panessunt resurrectiõis.
Gͦ isti qͥseptẽ alunt᷑ panibꝰ tͥduo
ꝑstiterunt: ⁊ fortasse integͣm fu
ẽ. Tribꝰ diebꝰ ambulabimꝰ : ut
lis enim diu̾sa imꝑtita ẽ gratia.
Docuit inqͣm me istospanes orde¬
aceos fuisse. ⁊ id̾o ñ in epte diximꝰ

Expanded text:
eum. Ultra mundum ergo quies, ultra mundum etiam fructus quietis. Denique Beati pacifici; ipsi enim filii Dei vocabuntur . Nam cum Deus supra mundum sit, nemo utique potest Deum videre, nisi mundum prius spiritali transcendat obtutu. Septima itaque benedictio pacatorum: septem etiam illis  milibus fragmentorum sportae supersunt. non mediocris hic panis est sabbatorum, panis sanctificatus. panis quietis. et fortasse si primum quinque panes sensibiliter manducaueris, audebo et dicam: post quinque panes et septem tertio in terra non manducabis panem, sed supra terram manducabis octo panes, sicut qui sunt in caelestibus; sicut enim septem panes panes quietis, ita octo panes panes sunt resurrectionis. ergo isti qui septem aluntur panibus triduo perstiterunt et fortasse integram reest: tribus diebus ambulabimus, ut lis enim diuersa inpertita est gratia — docuit inquam me quinque istos panes hordiacios fuisse. et ideo non inepte diximus
Abbreviated transcription (Latin):
est itaq om̃ia. qͥ ⁊ nat᷑am ⁊ nom̃
exp̃ssit : in qͦ sũma uirtutũ est.
Etiãne nos de generatione dñi
sermmiꝰ questiones. cũ paulꝰ iudi¬
cau̾it nichil se scire nͥ stłm xp̃m¬

Expanded text:
est itaque omnia, qui et naturam et nomen expressit, in quo summa virtutum est. Etiamne nos de generatione Dei ferimus quaestiones? Cum Paulus judicaverit nihil se scire nisi Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
& qͣm qͣm ñdũ ualidioribꝰ hec
turba reficiat᷑ alim̃tis: neq xp̃i
corpore ⁊ sanguine ieiuna soli¬
dioris fidei corda pascantur. Lac-¬
te inquit uos potaui ñ esca: non¬
dũ enĩ poteratis. s nec ad huc qͥdẽ
potestis. In modũ lactis. quinq
st̃ panes: esca autẽ solidior corpꝰ
est xp̃i: potus uehem̃tior. sangͥs
ẽ dñi. Ñ statim a pͥmo epulam᷑
omia: neq potamus om̃ia. Hoc
pͥmũ inqͥt bibe. Est gͦ pͥmũ: est

Expanded text:
quamquam nondum ualidioribus haec quamquam nondum ualidioribus haec turba reficiatur alimentis neque Christi corpore et sanguine ieiuna solidioris fidei corda pascantur. lacte inquit uos potaui, non esca; nondum enim poteratis. sed nec adhuc quidem potestis. in modum lactis quinque sunt panes, esca autem solidior corpus est Christi, potus uehementior sanguis est domini. non statim a primo epulamur omnia neque potamus omnia. \'hoc primum\' inquit \'bibe. est
Abbreviated transcription (Latin):
manducare. At illi dixerunt.
Nst̾ nob̾ plusqͣm qͥnq panes. Qe
ratio ẽ qd̾ cũ inposterioribꝰ io¬
ħis passio desc̾bat᷑: hic ĩa mor¬
tuus u̾bis herodis ostenditur:
Ne forte illa: qr pꝰ legis defectũ
euuangłieꝰ eybꝰ incipit ienuna
a fluxu curata ẽ sangͥnis. postea¬
qͣm apłi ad eu̾głiz andũ regnũ
ipsi excipiuntur a xp̃o. ⁊ cũ ipsi ᷤ
lo qr di u̾bum. ñ de scłaribꝰ s de
cera passionis. his medicinã liben¬
t̃ indulget. Consequens gͥ erat.
ut qͦs a uulnerũ dolore sanauãt.
eos alimoniis spiritalibꝰ a ie¬
iunio liberaret. Itaq nemo ey¬
bũ accipit .xͥ. nͥ fuerit ante sa¬
natus:⁊ illi qͥuocantur ad cenã
uocando sanantur. Si claudꝰ
fuit gͣdiendi facultatem ut ue¬
niret accepit:si lumine erat¬
nͥ refusa luce intrare ñ potuit.
Ubiq gͥ mysterii ordo seruat᷑.
ut priꝰ ꝑ remissionẽ peccatoꝵ
uulneribꝰ medicina tͥbuat᷑: postea
alimonia m̃se celestis exuberet.

Expanded text:
manducare. at illi dixerunt: non sunt nobis plus quam quinque panes. quae ratio est quod cum in posterioribus Iohannis passio describatur, hic iam mortuus uerbis Herodis ostenditur? ne forte illa, quia post legis defectum euangelicus cibus incipit ieiuna a fluxu curata est sanguinis, posteaquam apostoli ad euangelizandum regnum ipsi excipiuntur a Christo et cum ipsis loquitur dei uerbum non de saecularibus, sed de cera passi- onis, his medicinam suam libenter indulget. consequens igitur erat ut quos a uulnerum dolore sanauerat eos alimoniis spiritalibus a ieiunio liberaret. itaque nemo cibum accipit Christi, nisi fuerit ante sanatus, et illi qui uocantur ad cenam prius uocando sanantur. si claudus fuit, gradiendi facultatem ut ueniret accepit, si lumine prnisi refusa luce intrare non potuit. Ubique igitur mysterii ordo seruatur, ut prius per remissionem peccatorum uulneribus medicina tribuatur, postea alimonia mensae caelestis exuberet,
Abbreviated transcription (Latin):
lictũ: nec sem̃ eiꝰ querens panẽ.
Qi esurit : utiq uirium q̃rit
augm̃tum. Qd̃ autͣ maiꝰ uir¬
tutis increm̃tũ : ꝙͣ norma iusti¬
ciȩ: Post hos: b̾i inquit mi¬
scdes. Iusticiã enim sequit᷑ mi¬
scd̾ia : uñ dictũ eͣ. Disꝑsit dedit
pauꝑibꝰ. iusticia eiꝰ manet
fert. mer ced ẽ amittit. nisi
mundo corde misereat᷑. Nã si iac¬
tantiã querit: nullus : fructꝰ.
Emunda gͥ int̃̾iora tuȩ m̃tis. ⁊ si¬

Expanded text:
lictum nec semen eius quaerens panem? lictum nec semen eius quaerens panem? qui esurit utique uinum quaerit augmentum. quod autem maius uirtutis incrementum quam norma iustitiae? Post hos beati inquit misericordes; iustitiam enim sequitur misericordia. unde dictum est: dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manetfert, mercedem amittit, nisi mundo corde misereatur; nam si jactantiam quaerat, nullus est fructus. Emunda igitur interiora mentis
Abbreviated transcription (Latin):
donat. Ablue gͥ te lacrimis tuis.
laua fletibꝰ. Si tuipse te fleui̾s.
alius te ñ flebit. Nam si saul de¬
flesset peccata sua : samuel eũ
ñ fleuisset. Habet unusquisq:
qͦfleat mortuos suos. N ortui su¬
mus qñ peccamus : qñ implem᷑
ossib mortuoꝵ. Mortuus ÷ sermo
malꝰ qͥ exit ex ore : exit enĩ de
sepulcro malo. Sepulchrũ aut̃
patens ẽ guttur eoꝵ. Id̃o diẽ
apłs. Imitatores mei estote.
Uult nos delictoꝵ meminisse nr̃oꝵ.
Paulꝰ ñ habebat qd̾ lugeret exqͦ
in xpm̃ credidit : ⁊tam̃ priora
nos uͦ ad huc peccatores postfidẽ.
Qͥ peccator ẽ defleat se. yargu¬
at se ut fiat iustus. Iustus enim.
temperaui mores: delicta de¬
fleui : esurire incipio iusticiã.
ñ esurit: qr egͥtudinis dolor
excludit famẽ. S q̃ ista fames
iusticie: Qͥ sunt isti panes. qͦs
esurit iustus: Ne forte panẽs
illi de quib dictũ ÷ iuuenis fui
& senui. ⁊ ñ uidi iustum dere¬

Expanded text:
donat. ablue igitur te lacrimis tuis, donat. ablue igitur te lacrimis tuis, laua fletibus. si tu ipse te fleueris, alius te non flebit; nam si Saul deflesset peccata sua, Samuhel eum non defleuisset. habet unusquisque quos fleat mortuos suos. mortui sumus, quando peccamus, quando inplemur ossibus mortuorum. mortuus est sermo malus, qui exit ex ore. exit enim de sepulchro malo; sepulchrum enim patens est guttur eorum. ideo dicit apostolus: imitatores mei estote. uult nos delictorum meminisse nostrorum. Paulus non habebat quod lugeret, ex quo in Christum credidit, et tamen priora nos uero adhuc peccamus post fidem. qui peccator est defleat se et arguat se, ut fiat iustus; iustus enim atemperaui mores, delicta defleui, esurire incipio et esurire non esurit, quia aegritudinis dolor excludit famem. sed quae ista famis iustitiae? qui sunt isti panes, quos esurit iustus? ne forte panes illi, de quibus dictum est: iuuenis fui et senui, et non uidi iustum dere
Abbreviated transcription (Latin):
nis suȩ. Prima gͦ ista benedictio
est. Cum deposuero om̃e pecc̃m
& exuero om̃em malitiã. & sim¬
plicitate contentꝰ fuero. in ops
maloꝵ:suꝑ est ut mores meos
temꝑem. Qͥd enĩ mͥ ꝓdest carere
scł aribꝰ : nͥ fuero mitis ⁊ mansue¬
tus: Nã qͥ sic sequitur uiã rectã:
sequit᷑ utiq illum. qͥait. Discite
a me : qr mitis sũ ⁊ humił corde.
Depone gͥ q̃ improba sunt: egeto
uitiis scđm bonã pauꝑtatẽ : mi¬
tiga affectum tuum ut ñ irasca-¬
ris. aut certe iratus ne peccau̾is.
uixta qd scͥptum ẽ. Irascimini: &
nolite peccare. Preclarũ ẽ enim
motũ temperare consilio: nec
minoris uirtutis dr. cohibere ira¬
cundiam indignationẽq compes¬
cere. qͣm om̃ino ñ irasci. cũ ple¬
rũq illud lenius. hoc fortius es¬
timet᷑. Cũ hoc feceris. memento
qr peccator es: & lugeto peccata
tua : lugeto delicta. Et b ene
tͣcia benedictio eͣ peccata de-¬
flentis : qr tͥnitas ÷ q̃ peccata con¬

Expanded text:
nis suae. prima ergo ista benedictio nis suae. prima ergo ista benedictio est, cum deposuero omne peccatum et exuero omnem malitiam et simplicitate contentus fuero, inops malorum. superest ut mores meos temperem. quid enim mihi prodest carere saecularibus, nisi fuero mitis atque mansuetus? nam qui sequitur uiam rectam - sequitur utique illum qui ait: discite a me quia mitis sum et humilis corde. depone igitur quae inproba sunt, egeto uitiis secundum bonam paupertatem, mitiga adfectum tuum, ut non irascaris aut certe iratus ne peccaueris iuxta quod scriptum est: irascimini et nolite peccare. praeclarum est enim motum temperare consilio nec minoris uirtutis ducitur cohibere iracundiam indignationemque conpescere quam omnino non irasci, cum plerumque illud lentius, hoc fortius aestimetur. cum hoc feceris, memento quia peccator es et lugeto peccata tua, lugeto delicta. et bene tertia benedictio est peccata deflentis, quia trinitas est quae peccata con
Abbreviated transcription (Latin):
me sapientior paulus. Ille głat᷑
inꝑiculis: ego glorior insuccessibꝰ.
Ille głatur qi reuelatiombꝰ non
extollitur : egosi que mͥ reuelatio¬
nes contingerent gloriarer: sed
tam̃ potest d̾s̃ de lapidibꝰ hoĩes
suscitare: & u̾bum ꝓferre de clau¬
sis: uocẽ elicere de mutis. Qd̃ si
asine ocłos aꝑuit ut uidẽt angłm.
potens ÷ ⁊ nob̃ quoq aꝑire ocłos
ut possimus di uid̾e mysterium.
dia ẽ. Possunt ⁊ boni ẽẽ ⁊ mali
pauperes. Nisi forte ille intelligen¬
dꝰ ẽ pauꝑ beatus. que ꝓpħa de¬
scͣpsit dicens: qr melior ÷ pauper
iustus: qͣm diues m̃dax. B eatus
pauꝑ qͥclamauit: ⁊ dominus
exaudiuit eum. Pauꝑ a cͥmine.
pauꝑ a uiciis : pauꝑ in qͦ mundi
princeps nichil inuenit. Pauꝑ
illius emulus pauꝑis : qͥcũ diues
ẽẽt ꝓp̃t̃ nos pauꝑ factꝰ ẽ. Unde
plene matheus aꝑuit dicens.
beati pauꝑes sp̃ũ. Pauꝑ enim spũ
ñ inflatur : ñ extollitur m̃te car¬

Expanded text:
me sapientior Paulus! ille gloriatur me sapientior Paulus! ille gloriatur in periculis, ego glorior in successibus; ille gloriatur, quia reuelationibus non extollitur, ego, si quae reuelationes mihi contingerent, gloriarer. sed tamen potest deus de lapidibus homines suscitare et uerbum proferre de clausis, uocem elicere de mutis. quodsi asinae oculos aperuit, ut uideret angelum, potens est et nobis quoque aperire oculos, ut possimus dei uidere mysterium. dia est. possunt et boni esse et mali pauperes, nisi forte ille intellegendus pauper beatus, quem propheta descripsit dicens quia melior pauper iustus quam diues mendax. beatus pauper qui clamauit, et dominus exaudiuit eum, pauper a crimine, pauper a uitiis, pauper in quo mundi princeps nihil inuenit, pauper illius aemulus pauperis, qui cum diues esset, propter nos pauper factus est. unde plene Matthaeus aperuit dicens: beati pauperes spiritu; pauper enim spiritu non inflatur, non extollitur mente car
Abbreviated transcription (Latin):
terna : nec potest quisq meritũ
regni cȩlestis adipisci. qͥ mundi
cupiditate possessꝰ. emergendi
ñ habet facultatẽ. S cda bene-¬
dictio: beati inquit mites. Ter¬
cia: beati qͥ lugent. Qyarta. b̃i
qͥ esuriunt. Quinta . b̃i misericor¬
des. Sexta: bi mundo corde. Sep¬
tima. beati pacifici. Et bene sep¬
tima: qm̃ eo die ab om̃ibꝰ mun¬
di oꝑib requienit d̃s. Dies enĩ
quietis: ⁊ pacis ẽ. Oc taua: bi
qͥ ꝑsecutiunẽ patiunt᷑ ꝓpt̾ ius¬
ticiam. Ueni dñe iħu: doce noᷤ
ordinẽ beatitudinum tuarum.
Neq enĩ sine ordine dixisti pͥ-¬
mo beatos pauꝑes sp̃u : scb̃o
beatos mites. ⁊ t̃cio beatos qui
lugent. Etĩa si cognosco aliqͥd:
ex parte cognosco. Si eñ paulꝰ
ex parte cognouit. quantũ ego
possum cognoscere. qͥ paulo
quantũ uita. tantũ etiã uerbo
inferior sum: Uita enim u̾bũ
exigit ⁊ adquirit : sermo autẽ
sine uita. ñ ẽ dĩ sermo. Aranto

Expanded text:
terna; nec potest quisquam meritum terna; nec potest quisquam meritum regni caelestis adipisci, qui mundi cupiditate possessus emergendi non habet facultatem. secunda benedictio: beati inquit mites. tertia: beati qui lugent. quarta: beati qui esuriunt. quinta: beati misericordes. sexta: beati mundo corde. septima: beati pacifici. et bene septima, quoniam eo die ab omnibus mundi operibus requieuit deus; dies enim quietis et pacis est. octaua: beati qui persecutionem patiuntur propter iustitiam. ueni, domine Iesu, doce nos ordinem beatitudinum tuarum; neque enim sine ordine dixisti primo beatos pauperes spiritu, secundo beatos mites et tertio beatos qui lugent. etiamsi cognosco aliquid, tamen ex parte cognosco. si enim Paulus ex parte cognouit, quantum ego possum cognoscere, qui Paulo quantum uita tantum etiam uerbo inferior sum? uita enim uerbum exigit et adquirit, sermo autem sine uita non dei sermo. quanto
Abbreviated transcription (Latin):
paulus in aꝑtione oris sui implorat
auxilium: multomagis implorare
te conuenit. Ostendit etiã tibi
claue̾ scientie. qͣ os aꝑire tuum
debeas: dicens ꝓpħa. Aꝑi os tuum
u̾bo dei. Uerbum dĩ clauis tui
oris eͣ: clauis scientie oris tui
clauis ẽ. qr laxatis silentii cathe¬
nis imꝑitie claustra reserantur.
Quatuor tantũ beatitudines sc̃s
lucas dominicas posuit: octo uͦ
st̃: & inistis .iiiͦiͬ. ille octo. Hic enĩ
iiiͦiͦ. uelut uirtutes amplexus ẽ
cardinales: ille in istis oicto mys¬
ticũ numerũ reserauit. ꝓ octa¬
ua enĩ: multi scͥbuntur psalmi:
Et mandatũ accipis. octo illis
partẽ dare fortasse benedictio¬
nibꝰ. Sicͣ enim spei nr̃e octaua
ꝑfectio ẽ: ita octaua summa
uideamꝰ. Beati inquit pauꝑes
Primũ benedictionẽ hanc : ut̃q
euuangłista posuit. Ordine eñ
prima ÷ ⁊ parens quedã genera¬
tioq uirtutum : qr qͥ contẽpse-¬
rit scłaria. ipse merebit᷑ sempi¬

Expanded text:
Paulus in apertionem oris sui inplorat Paulus in apertionem oris sui inplorat auxilium, multo magis inplorare te conuenit. ostendit etiam tibi clauem scientiae, qua os aperire tuum debeas, dicens propheta: aperi os tuum uerbo dei. uerbum dei clauis tui oris est; clauis scientiae oris tui clauis est, qua laxatis silentii catenis inperitiae claustra reserantur. quattuor tantum beatitudines sanctus Lucas dominicas posuit, octo uersunt et in his quattuor illae octo. hic enim quattuor uelut uirtutes amplexus est cardinales, ille in illis octo mysticum numerum reserauit. pro octaua enim multi scribuntur psalmi, et mandatum accipis octo illis partem dare fortasse benedictionibus; sicut enim spei nostrae octaua perfectio est, ita octaua summa uideamus. beati inquit pauperes primam benedictionem hanc uterque euangelista posuit ordine enim prima est et parens quaedam generatioque uirtutum, quia qui contemserit saecularia ipse merebitur sempi
Abbreviated transcription (Latin):
descendat ad turbas. Qͦ mͦ enĩ tur¬
ba: nͥ in humili xp̃m uidẽt: Non
sequit᷑ ad excelsa: ñ ascendit ad
sublimia. Peniq uͥ descendit : in¬
uenit infirmos. In excelsis enĩ. in¬
firmi esse ñ possunt. Sic etiã ma¬
theus docet. in inferiorib debiles
esse sanatos. Prius enĩ unusquisq
iuriã cecitatis autit: Ad uulnera
nr̃a descendit: ut usu qͦdã ⁊ copia
sui. nature compotes nos faciat
esse cȩlestis. Et sanabat hos quide.
disset: ascenderunt ad eũ discipħ̃
eiꝰ. Euuangłizaturꝰ enĩ. & bene¬
dictionũ de thesauro diuinitatis
ꝓiiturꝰ oracła : incipit esse
sublumor. Hic aut̃ ⁊ si in humilz
stabat: tam̃ ocłos eleuauit. Sic
enim etiã cũ lazarũ suscitaret
infremuit in spũ : sic etiã caput
leuauit cũ mulieri adulterȩ pec
scilicet sapientie & scientie dei:
reclusis aditis templisui ora re¬
serauit. G & tu aꝑi os tuum: sed
prius ut impleat᷑ implora. Si enĩ

Expanded text:
descendat ad turbas; quomodo enim turdescendat ad turbas; quomodo enim turba nisi in humili Christum uideret? non sequitur ad excelsa, non ascendit ad sublimia. denique ubi descendit, inuenit infirmos; in excelsis enim infirmi esse non possunt. sic etiam Matthaeus docet in inferioribus debiles esse sanatos; prius enim unusquisqueiuriam caecitatis auertit, ad uulnera nostra descendit, ut usu quodam et copia sui naturae conpotes nos faciat esse caelestis. et sanabat hos quidem,disset, ascenderunt ad eum discipuli eius. euangelizaturus enim et benedictionum de thesauro diuinitatis promturus oracula incipit esse sublimior. hic autem etsi in humili stabat, tamen oculos eleuauit. sic enim etiam, cum Lazarum suscitaret, infremuit spiritu, sic etiam caput leuauit, cum mulieri adulterae peccascilicet sapientiae et scientiae dei, reclusis adytis templi sui ora reserauit. ergo et tu aperi os tuum, sed prius ut aperiatur inplora. si enim
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͦs. ñ diuites. ñ nobiles. s piscatoreᷤᷤ
⁊ publicanos qͦs diriget elegit: ne
traduxisse prudentia. ne redemisse
diuitiis. ne potentiȩ nobilitatisq
auctoritate traxisse aliquos ad
suam grãm uidẽtur: ut ueritatis
ratio. ñ disputationis gr̃a p̃ua-¬
leret. Eligit᷑ ⁊ iudas : ñ ꝑ impru¬
dentiam: s ꝑ ꝓuidentiã. Quanta
ẽ ueritas : qͣm nec adu̾sariꝰ mi¬
nister infirmat: Qyanta moralitaᷤᷤ
dñi : qͥ ꝑiclitari magis apd̃ nos
iudiciũ suũ qͣm affectũ maluit:
Susceꝑat enĩ hominis fragilitatẽ
& id̾o nec has partes recus auit in¬
firmitatis humane. Uoluit deseri
uoluit ꝓdi: uoluit ab apło suo
tradi : ut tu si desertꝰ a socio. si¬
ꝓditꝰ. moderate feras tuũ errasse
iudicium: ꝑisse beneficiũ. Et des¬
cendit inquit cũ illis. ⁊ stetit
in loco pedeplano. Adu̾te om̃ia dili¬
gent̃: quomͦ ⁊ cũ apłis ascendat. &

Expanded text:
aliquos, non diuites, non nobiles, sed piscatores aliquos, non diuites, non nobiles, sed piscatores et publicanos quos dirigeret elegit, ne traduxisse prudentia, ne redemisse diuitiis, ne potentiae nobilitatisque auctoritate traxisse aliquos ad suam gratiam uiderentur, ut ueritatis ratio, non disputationis gratia praeualeret. eligitur et Iudas, non per inprudentiam, sed per prouidentiam. quanta est ueritas, quam nec aduersarius minister infirmat! quanta moralitas domini, qui periclitari magis aput nos iudicium suum quam adfectum maluit! susceperat enim hominis fragilitatem et ideo nec has partes recusauit infirmitatis humanae. uoluit deseri, uoluit prodi. uoluit ab apostolo suo tradi, ut tu a socio desertus, a socio proditus moderate feras tuum errasse iudicium, perisse beneficium. Et descendit inquit cum illis et stetit in loco pede plano. aduerte omnia diligenter, quomodo et cum apostolis ascendat et
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑire aures. ut putes filiũ qͣsi
infirmũ rogare: ut impetret
qd̃ implere ñ possit. Potestati ᷤ
auctor. obedientie magister.
ad p̃cepta uirtutis suo nos in¬
format exemplo. Aduocatum
inquit habemus apd̃ patrem.
Si aduocatus ẽ: debet ꝓmei ᷤ
int̃uemre peccatis. Non gͦ qͣsi
infirmus. s qͣsi pius obsecrat.
uisscire qr omĩa q̃uelit possit:
Et aduocatus. ⁊ iudex ẽ. In alt̃o
pietatis officium : in alto ĩsigne
ẽ potestatis. Et erat inquit ꝑ¬
noctans in oratione di. Species
tͥ dat᷑. forma p̃scͥbit᷑ qͣm debea ᷤ¬
emulari. Qid enim te ꝓ salute
officiũ pietatis ad oriri : qnͣdo
Et solus orauit: nec usqͣm alibi si
ñ fallor orasse cum apłis repꝑitur.
Ubiq solꝰ obsecrat: dĩ enĩ consilrũ
humana uota ñ capiunt: nec qͥsqͣm
intioꝵ potest esse particeps xp̃i.
decim ex ipsis. qͦs ad ꝓpagandum
auxiliũ salutis humane ꝑt̾rarũ
celeste consilium. Non sapientes

Expanded text:
erire aures, ut putes Filium quasi erire aures, ut putes Filium quasi infirmum rogare, ut impetret quod implere non possit potestatis auctor. Obedientiae mad praecepta uirtutis suo nos informat exemplo. aduocatum inquit habemus aput patrem. si aduocatus est, debet pro meis interuenire peccatis. non ergo quasi infirmus, sed quasi pius obsecrat. uis scire quam omnia quae uelit possit? et aduocatus et iudex est. in altero pietatis officium, in altero insigne est potestatis. Et erat inquit pernoctans in oratione dei. species tibi datur, forma praescribitur quam debeas aemulari. quid enim te pro salute officium pietatis adoriri, quando et solus orauit? nec umquam alibi, si non fallor, orasse cum apostolis repperitur: ubique solus obsecrat; dei enim consilium humana uota non capiunt, nec quisquam interiorum potest esse particeps Christet elegit duodecim ex ipsis, quos ad propagandum auxilium salutis humanae per terrcaeleste consilium; non sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
exiit in nocte orare. ⁊ erat
ꝑ noctans in oratione d̾i. Non
om̃is qͥ orat: ascendit ĩ montẽ.
Est enim oratio q̃ peccatũ facit.
s qui bene orat a terrenis ad
suꝑiora ꝓ grediens. uerticem
curie sublimis ascendit. At ille
ñ ascendit inmontẽ: qͥ de scłi
diuitiis aut de honore sollicitꝰ
ẽ. Non ascendit in montẽ qui
fundi ius optat aliem : ascen¬
dit ille qͥ dm̃ querit. ascendit
ille: qͥ cursui suo dominica ad¬
ium̃ta deposcit. Om̃s magni.
om̃s sublimes. montẽ ascendt̃.
Non enĩ cuicũq ꝓpħa dicit. as-¬
cende in montẽ excelsum qui
euuangłizas syon. exalta in uir-¬
tute uoce̾ tuã. qͥ euũ głiras ie¬
rłm. Non uestigiis corporalibꝰ
s factis sublimioribꝰ in hunc
montẽ ascende. Seq̃re xp̃m:
ut ipse mons esse possis. Monteᷤ a
incircuitu eiꝰ. Quere in euũgłio.¬
& inuenies solos cũ dño montem
ascendisse discipłos. Orat gͦ dñs.
petret: nã ⁊ si omĩa posuerit
patͣ in potestate filii. filius tam̃

Expanded text:
exiit in monte orare et erat pernoctans in oratione dei. non omnis qui orat ascendit in montem — est enim oratio quae peccatum facit — sed qui bene orat a terrenis ad superiora progrediens uerticem curae sublimis ascendit at ille non ascendit in montem qui de saeculi diuitiis aut de honore sollicitus est, non ascendit in montem qui fundi ius optat alieni. ascendit ille qui deum quaerit, ascendit ille qui cursus sui dominica adiumenta deposcit. omnes magni, omnes sublimes montem ascendunt; non enim cuicumque propheta dicit: ascende in montem excelsum qui euangelizas Sion, exalta in uirtute uocem tuam qui euangelizas Hierusalem. non uestigiis corporalibus, sed factis sublimioribus in hunc montem ascendas. sequere Christum, ut ipse esse mons possis; montes enim in circuitu eius. quaere in euangelio: inuenies solos cum domino montem ascpetret; nam etsi omnia posuerit Pater in potestate Filii, Filius tamen
Abbreviated transcription (Latin):
frm tuoꝵ auxilium querant: s nͥ
tu prius interiora tua munda fe¬
ceris. ab omni labe peccati. ne
dissensiones contentionesq ex
affectu tuo ꝓdeant. ñ potes alii
ferre medicinã. Ate gͥ pacem
incipe: ut cũ fueris ipse paci¬
ficus. pacẽ aliis feras. Quom
enim potes alioꝵ corda muncda¬
re: nͥ tua ante mundaueris :¬
ꝓfuisti gͥ aliis: tulisti auxilium
pluribꝰ. festina: contende ad
finẽ. Multi cum essent exitus
uitȩ. unus domino competebat.
nã qd̃ natũ erat scđ̾m carnem.
oportebat scđm carnẽ mori.
Elegit passionẽ: ut moreretur
ꝓ nob̾. Et tu dic de om̃ib quȩ
retribuit tͥ: calice̾ salutaris
accipiam. ⁊ nom̃ dñi inuocabo.¬

Expanded text:
m tuorum auxilium tuum quaerant. sed nisi tu prius interiora tua uacuefeceris ab omni labe peccati, ne dissensiones contentionesque ex adfectu tuo prodeant, non potes aliis ferre medicinam. a te igitur pacem incipe, ut, cum fueris ipse pacificus, pacem aliis feras. quomodo enim potes aliorum corda mundare, nisi tua ante mundaueris? profuisti igitur aliis, tulisti auxilium pluribus: festina, contende ad finem. multi cum essent exitus uitae, unus domino conpetebat; nam quod natum erat secundum carnem oportebat secundum carnem et mori. elegit passionem, ut moreretur pro nobis, et tu dic de omnibus quae retribuit tibi: calicem salutaris accipiam et nomen domini inuocabo
Abbreviated transcription (Latin):
tisq oꝑantibus dulcis moꝵ tu¬
oꝵ suauitas expͥmatur. Sic
psallebat ꝓpħa. cũ diceret. Ue¬
n huc a libano sponsa: ueni
huc a libano. Hoc canticum
cecinerunt pueri: ⁊ auditi ft̃.
Qͥ pueri : De quibꝰ dic̃. Ecce
ego ⁊ pueri : qͦs mͥ dedisti. S
hoc canticũ ñ inforo ñ in pla¬
teis canebatur: s in hierłm.
Ipsa ẽ enĩ dñicũ foꝵ: in quo

Expanded text:
tisque operantibus dulcis morum tutisque operantibus dulcis morum tuorum suauitas exprimatur. sic psallebat propheta, cum diceret: ueni huc a Libano, sponsa, ueni huc a Libano. hoc canticum cecinerunt pueri nec auditi sunt. qui pueri? de quibus dicit: ecce ego et pueri quos dedisti mihi. sed hoc canticum non in foro, non in plateis canebatur, sed in Hierusalem; ipsa est enim dominicum forum, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
lere: qr sponsi nuptias iam
uidebat. in quib sponsatur
nuptiȩ. qndo u̾bo anima. sp̃ui
caro nbit. In his ꝓpħa dauid
ludere nos uoluit nuptiis. ad
has inuitabat: qr suos posteroᷤᷤ
copulabat. Et id̾o letior qͣm
cȩteri in ipso actu positus nup¬
tiaꝵ : nos ad celebritatẽ festi
muneris adhortatur. dicens
Crultate d̾o adiutori nr̃o. iubi¬
late dõ iacob. Sume psalmũ &
date tẏmphanum : psalt̃ium io¬
cundũ cũ cythara. Nonne actũ
quenda ꝓpħȩ saltanti ᷤ adu̾tis.
Deniq alibi. Psallamtͥ ĩ cythara
sc̃s isrł. Gaudebunt labia mea
cũ cantauero tͥ: & anma mea
qͣm redemisti. Audis ꝙy tharizan¬
tiũ uoces. audisti saltantium
strepitus: mptias crede. Su¬
me & tu cytharam: ut pulsata
sp̃c plectro int̃ioꝵ corda uenaꝵ
boni oꝑis sonũ reddat. Sume
psalterium: ut armonia dictoꝵ
factoꝵq tuoꝵ concinat. Sume
tẏmpanũ. ut organum tui cor¬
poris sp̃c modulet᷑ int̃ior: fac-¬

Expanded text:
lere, quia sponsi nuptias iam lere, quia sponsi nuptias iam uidebat, in quibus sponsatur nuptiae, quando uerbo anima, spiritui caro nubit. in his propheta Dauid ludere nos nuptiis uoluit, ad has inuitauit, quia suos posteros copulabat, et ideo laetior quam ceteri quasi in ipso actu positus nuptiarum nos ad celebritatem festi muneris adhortatur dicens: exsultate deo adiutori nostro, iubilate deo Iacob. sumite psalmum et date tympanum, psalterium iucundum cum cithara. nonne actum quendam prophetae saltantis aduertis? denique alibi: psallam tibi in cithara, sanctus Israhel. gaudebunt labia mea, cum cantauero tibi, et anima mea, quam redemisti. audis citharizantium uoces, audis saltantium crepitus? nuptias crede. sume et tu citharam, ut pulsata spiritus plectro interiorum corda uenarum boni operis sonum reddat. sume psalterium, ut armonia dictorum factorumque tuorum concinat. sume tympanum, ut organum tui corporis spiritus moduletur interior fac
Abbreviated transcription (Latin):
mulcere molestiam: ꝓpħauit
dulcẽ domini fore fidelibꝰ pas¬
sionẽ. Cantauerunt gͦ ꝓphete:
spiritalibꝰ moduł publice sa¬
lutis oracula resultantes. fleuer̃t
ꝓpħe. threnis flebilibꝰ dura iu-¬
deoꝵ corda mulcentes. Docuit
nos scͥptura cantare grauiter:
psallere spiritualit. Dociuit etiã
saltare sapient᷑: dicente dño ad
ꝑcute pede. Neq enĩ histͥonicos
flexi corporis motus ũs moꝵ cen-¬
sor exigeret: aut indecoros stre¬
pitus uiris. plaususq femineos
imperaret: ut tantum ꝓpħam
deduceret ad ludibria scenicoꝵ
& mollia feminaꝵ. Non congru¬
unt resurrectionis reuelata
mysteria: & obprobria saltati
onis exacta. Est sane quid̃a
plausꝰ. cuius somis inorbem
exeat: & bene gestoꝵ resultet
gr̃a. Est honesta saltatio. qͣ
tripudiat anmus: & bonis
corpꝰ oꝑibus eleuat᷑: q̃n in
salicib organa nr̃a suspendimꝰ.
Iubet᷑ gͦ ꝓpħa plaudere manu
& ꝑcutere pede : iubetur psal¬

Expanded text:
mulcere maestitiam prophetauit mulcere maestitiam prophetauit dulcem domini fore fidelibus passionem. cantauerunt ergo prophetae spiritalibus modulis publicae salutis oracula resultantes, fleuerunt prophetae threnis flebilibus dura Iudaeorum corda mulcentes. Docuit nos scriptura cantare grauiter, psallere spiritaliter; docuit etiam saltare sapienter dicente domino ad ercute pede; neque enim histrionicos fluxi corporis motus deus morum censor exigeret aut indecoros crepitus uiris plaususque femineos imperaret, ut tantum prophetam deduceret ad ludibria scaenicorum et mollia feminarum. non congruunt resurrectionis reuelata mysteria et obprobria saltationis exacta. Sane est quidam plausus, cujus sonus in orbem exeat, et bene gestorum resultet gloria. Et honesta saltatio, qua tripudiat animus, et bonis corpus operibus eleuatur, quando in salicibus organa nostra suspendimus. iubetur ergo propheta plaudere manu et percutere pede, iubetur psal
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitatis attͥq. deflere pecc̃m:
qd̾ culpa esset auctor iniurie.
Iustificata ẽ gͦ sapientia: ab om¬
nibꝰ filiissuis. Bene ab om̃ibꝰ.
qr circa om̃s iusticia reseruatur.
ut susceptio fiat fidelium. reiec
habent. Iustificata ẽ sapientia
ab om̃ibꝰ oꝑib suis : qd̃ opꝰ iusti¬
ciȩ sit circa uniuscuiusq mĩtũ
seruare m̃suram. Bene dic̃ gͦ.
Cantauimus uob̃: & ñ saltastis.
Cantauit enĩ moyses qñ in mari
rubro ad transitum iudeoꝵ fluc¬
tus obriguit: unda circũstetit.
eadẽq equos egyptioꝵ ascensore̾q
refusa demersit. Cantauit ysa¬
ias dilecte uineȩ suȩ canticũ:
significans asꝑam flagitiis fore
plebem. q̃ fecundis pͥꝰ erat uir¬
tutibꝰ fructuosa. Cantauerũt
hebrei. cũ uestigia eoꝵ tactu
flamme rorantis humescerent:
ut intus extͣq ardentibꝰ om̃ibꝰ
solos tam̃ ignis innoxios lam¬
beret nec adureret. Ab acuch
quoq cantico publicam doctꝰ

Expanded text:
captiuitatis adtriti deflere peccatum, captiuitatis adtriti deflere peccatum, quod culpa esset auctor iniuriae. iustificata est ergo sapientia ab omnibus filiis suis. bene ab omnibus, quia circa omnes iustitia reseruatur. ut susceptio fiat fidelium, reiecthabent: iustificata est sapientia ab omnibus operibus suis, quod opus iustitiae sit circa uniuscuiusque meritum seruare mensuram. bene ergo dicit: cantauimus uobis, et non saltastis. cantauit enim Moyses, quando in mari rubro ad transitum Iudaeorum fluctus obriguit, unda circumstetit eademque equos Aegyptiorum ascensoresque refusa demersit. cantauit Esaias dilectae uineae suae canticum, significans asperam flagitiis fore plebem, quae fecundis prius erat uirtutibus fructuosa. cantauerunt Hebraei, cum uestigia eorum tactu flammae rorantis umescerent et intus extraque ardentibus omnibus solos tamen ignis innoxius lamberet nec adureret. Ambacum quoque cantico publicam doctus
Abbreviated transcription (Latin):
Ds enim cognouit. sensũ dñi :
Hominis consiliũ nemo contẽp¬
nit. di consiliũ qͥs refutet:
Gqͣsi filii matre̾ iustificemus. ma¬
tr̃e seqͣmur. Scimus quia mat̃ ꝓ
filiis offert se ꝑiculo. Matͥs sapien¬
tiȩ. matͥs consilio. matͥs obȩdiamꝰ
imꝑio. Cantauimus uob̃ ⁊ ñ saltastis:¬
lam̃tauimus. ⁊ ñ plorastis. Et si
ñ incongrua hȩc pueroꝵ uidet᷑
esse ꝑsona. qͥ leuẽ corporis motũ
turioris exercent : tam̃ ad altiorẽ
sensum referri posse p̃sumo:
eo qd̃ uideant᷑ iudei nec psalmis
nibꝰ ꝓpħicis credidisse. ꝓsalmis
ad p̃mia ꝓuocati: threnis ab er¬
rore reuocati. Cantauit dauid ut
insalicibꝰ nrͣa suspenderemus
organa : cantauit ⁊ ipse ante ar¬
cham dñi. ñ ꝓlasciuia s ꝓ religi¬
one saltauit. Ergo ñ histrionicis
motibꝰ sinuati corporis saltus
s impigre m̃tis religiosa corporis
agilitas designatur: s ñ in tri¬
umphis ñ in excidiis iudeoꝵ secu¬
ta correctio ẽ. qͥ diuine indul-¬

Expanded text:
s enim cognouit sensum domini? hominis consilium nemo contemnit, dei consilium quis refutet? ergo quasi filii matrem iustificemus, matrem sequamur. scimus quia mater pro filiis se offert periculo. matris sapientiae consilio, matris oboediamus imperio. Cantauimus uobis, et nonsaltastis;lamentauimus, et non plorastis. etsi non incongrua haec puerorum uideantur esse personae, qui leuem corporis motum auitatis exercent, tamen ad altiorem sensum referri posse praesumo, eo quod uideantur Iudaei nec psalmis pheticis credidisse, psalmis ad praemia prouocati, threnis ab errore reuocati. cantauit Dauid, ut in salicibus nostra suspenderemus organa, cantauit ipse et ante arcam domini non pro lasciuia, sed pro religione saltauit. ergo non histrionicis motibus sinuati corporis saltus, sed inpigra mentis et religiosa corporis agilitas designatur. sed non in triumphis, non in excidiis Iudaeorum secuta correctio, qui diuinae indul
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptũ ẽ : dic tu inquitates tuaᷤᷤ
ut iustificeris. & iustificat᷑ in eo
qr ñ ꝑ contumaciã refutat᷑. s ꝑ
iusticiã dĩ munus agnoscitur.
Iustus enĩ dñs. ⁊ iusticias dilexit.
In eo gͦ iustificatio dĩ ẽ. si ñ ad
indignos & ad noxios. s ad in-¬
nocentes ꝑ ablutionẽ factos ui¬
deatur. & ad iustos sua munera
transtulisse. Iustificemus gͥ dñm:
ut iustificemur a domino. Qd
sit iustificari d̾m: impensius re¬
quiramꝰ. Apłs dic̃. Sit autẽ d̾s
uerax. om̃is aũ ħo m̃dax. sicut
scͥptum ẽ. Ut iustificeris in sermo

Expanded text:
iquitates tuas, ut iustificeris, et iustificatur in eo quia non per contumaciam refutatur, sed per iustitiam dei munus agnoscitur; iustus enim dominus et iustitias dilexit. in eo ergo iustificatio dei est, si non ad indignos et obnoxios, sed ad innocentes per ablutionem factos uideatur et iustos sua munera transtulisse. iustificemus igitur dominum, ut iustificemur a domino. quid sit iustificari deum inpensius requiramus. apostolus dicit: sit autem deus uerax, omnis autem homo mendax, sicut scriptum est: ut iustificeris in serm
Abbreviated transcription (Latin):
& malum corã te feci: ut iusti-¬
ficeris in sermonib tuis. ⁊ uin¬
cas cũ iudicaris. E is qͥ peccat
& confitetur dõ peccatum iusti¬
ficat dm: cȩdens ei uincenti. &
ab eo grãm sꝑans. In baptismate
gͥ iustificat᷑ d̾̃s: in qͦ ẽ ⁊ confessio
& uenia pecc̃oꝵ. Non contemp¬
namus gͥsic̃ pharisei consilium¬

Expanded text:
eci, ut iustificeris in sermonibus tuis et uincas. dum iudicaris. ergo is qui peccat et confitetur deo peccatum iustificat deum cedens ei uincenti et ab eo gratiam sperans. in baptismate igitur iustificatur deus, in quo est et confessio et uenia peccatorum. non contemnamus igitur sicut Pharis
Abbreviated transcription (Latin):
baptismo iohannis.¬
Pharisei autẽ ⁊ legis ꝑiti consiliũ
d̾̃i sp̃uerunt inse: ñ baptizati.
aꝑuit sc̃s lucas specialibꝰ aditis.
qd̃ qͣsi generalibꝰ sc̃s matheus
sub obscurum reliquerat. Ille
enim ait. Iustificata ẽ sapientia
a filiis suis. Primũ q̃sit illa sapi¬
entia: hic uidemus exp̃ssum.
Ait gͦ. Iustificauerunt dm̃. Os gͦ
sapientia ẽ : qr sapientia d̾̃i filiꝰ ẽ.
Sapientia ꝑ nat᷑am : ñ ꝑ ꝓfectũ.
sapientia uirtus anime. Illa nata
est : hec creata. Alia sapientia
auctor oꝑum: alia opꝰ. Opus
enĩ m̃tis saꝑe prudenter: sen¬
tire uiuacit᷑. Hec dona: nature
sunt. Oꝑator autẽ: ñ creatura
ẽ. s creator. Hoc ẽ ñ nature
munus: s munerator nature.

Expanded text:
aptismo Iohannis,Pharisaei autem et legis periti consilium dei spreuerunt in se non baptizati. aperuit sanctus Lucas specialibus additis quod quasi generalibus sanctus Matthaeus subobscurum reliquerat; ille enim ait: et iustificata est sapientia a filiis suis. primum quae sit illa sapientia hic uidemus expressum; ait enim: iustificauerunt deum. deus ergo sapientia est quia, sapientia dei filius est, sapientia per naturam, non per profectum. s, alia sapientia uirtus animae: illa nata est, haec creata. alia sapientia auctor operum, alia opus; opus enim mentis sapere prudenter, sentire uiuacitur. haec dona naturae sunt, operator autem non creatura est, sed creator, hoc est non naturae munus, sed munerator naturae.
Abbreviated transcription (Latin):
& iudet᷑ in t̾ris. De qͦ sc̃s marcꝰ ait.
qr cũ bestiis erat. & angłi ministra-¬
bant ei: ut in alt̃o miscđie insigne.
in alt̃o diuinȩ indicium potestatis
agnoscas. Tuũ ẽ qd̾ bestias patit᷑.
sinuim qd ab angłis p̃dicatur.
Et dicebant. Uideamus hoc u̾bũ
qd̃ factum ẽ: sic̃ dñs ostendit
nobis. Et uenerunt festinantes.
Uides festinare pastores: Nemo
enĩ cũ desidia xp̃m requirit.
uides pastores angło credidisse.
mom̃ta u̾boꝵ. Festinant inquit
u̾bũ uidere. Et eni cũ caro dñi
uidet᷑. u̾bum uidet᷑: qd̾ ÷ filius.
Non mediocre fidi tͥ hoc uideat᷑
exemplum: ñ uilis ꝑsona pastoꝵ:
certe qͦ uilior ad prudentiam.
eo p̃ciosior ad fidem.: ñ gẏmna¬
sia choris referta sapientium.
s plebẽ dñs simplicẽ reqͥsiuit:
qͦ falerare audita. & fucare nes¬
ciret. Simplicitas enĩ queritur.
ñ ambitio desiderat᷑. Nec con¬
tempnenda putes: qͣsi u̾ba uilia
pastoꝵ. Apastorib etiã maria

Expanded text:
idetur in terris. De quo sanctus Marcus ait, quia Cum bestiis erat, et angeli ministrabant ei ; ut in altero misericordiae insigne, in altero divinae indicium potestatis agnoscas. Tuum est quod bestias patitur, suum quod ab angelis praedicatur. et aiunt: uideamus hoc uerbum quod factum est, sicut dominus ostendit nobis. et uenerunt festinantes. uides festinare pastores; nemo enim cum desidia Christum requirit. uides pastores angelo credidisse: momenta uerborum. festinant\' inquit \'uerbum uidere. etenim cum caro domini uidetur, uerbum uidetur, quod est filius. non mediocre fidei tibi hoc uideatur exemplum, non uilis persona pastorum. certe quo uilior ad prudentiam eo pretiosior ad fidem. non gymnasia choris referta sapientium, sed plebem dominus simplicem requisiuit, quae falerare audita et fucare nesciret; simplicitas enim quaeritur. non ambitio desideratur. nec contemnenda putes quasi uilia uerba pastorum. a pastoribus etiam Maria
Abbreviated transcription (Latin):
exordium. Xpͣc nascit᷑. & pastoreᷤ
uigilare cȩperunt: qͥ gentium
greges. pecudũ mͦ ante uiuenteᷤᷤ
in aulã domini congregarent.
ne qͦs spiritaliũ bestiaꝵ ꝑ obfu¬
sas noctiũ tenebras paterent᷑
incursꝯ. Et bene pastores iuigi¬
lant: qͦs bonꝰ pastor ĩformat.
Grex gͥ pͦpłs. nox scłm : pastores
st̃ sacerdotes. Aut fortasse etiam
ille sit pastor cui dr. esto ingi¬
lans & confirma : qr ñ solũ epõs
ad tuendũ grege̾ dñs ordinauit.
s etiã angłos destinauit. Ecce
angłs dñi stecit iuxta illos. Ui¬
dete quẽadmodũ diuma cura fi¬
dẽ astruat. Angłs mariã: angłs
ioseph: angłs pastores edocet.
Non satis ẽ semel missum. Duob
enĩ ⁊ tͥb testibꝰ. stabit om̃e uer¬
bũ. Et facta ẽ cũ angłis multi¬

Expanded text:
itur et pastores uigilare coeperunt, qui gentium greges pecudum modo ante uiuentes in aulam domini congregarent, ne quos spiritalium bestiarum per offusas noctium tenebras paterentur incursus. et bene pastores uigilant, quos bonus pastor informat. grex igitur populus, nox saeculum, pastores sunt sacerdotes. aut fortasse etiam ille sit pastor, cui dicitur: esto uigilans et confirma, quia non solum episcopos ad tuendum gregem dominus ordinauit, sed etiam angelos destinauit. ecce angelus domini stetit ante illos. uidete quemadmodum diuina cura fidem adstruat. angelus Mariam, angelus Ioseph, angelus pastores edocet. non satis est semel missum; duobus enim et tribus testibus stat omne uerbum. et facta est cum angelo multi