comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiã: sic inbonis lib̾tatis erectionẽ signas.
Unde ññꝗͣ ipsa qͦq suꝑbia. pro erectionis au
miquidã uera que sentiunt p̃dicare lib̾e
ñ p̃sumunt: recte de hoc hoste dr̃. Tenuit
hic ceruicis appellatione signatisunt. qui
pacis eius tempore plusꝗͣ decet eriguntur:
i sub occasione defendendę rectitudinis. ui¬
tio deseruiunt elationis. Qui ꝑsequutionis
tempore idcuro aduersa plus sentiunt: quia
de ꝓsꝑis extollunt᷑. De quib bene dicit. tenu
it ceruicẽ meã. confregit me: id ẽ elationem
quã infirmus habui. districtione suę ꝑse
in signũ. Constat minirũ. qr idcirco signũ
ponit᷑: ut sagittarũ emissione feriat᷑. Fide¬
lis itaq popłs insignũ hosti suo ẽ positus:
ꝑsequutionib affligit. Quienĩ in hac uita
assidue mala tolerat: ueltit in signũ esse po¬
mentẽ de suis afflictionib consolans ait. Ip.¬
si enĩ scitis: qđ in hoc positi sumꝰ. Ac si eis
aꝑte dicat. Quid in hoc tempore uulnera

Expanded text:
superbiam, sic in bonis libertatis erectionem signat. Unde nonnunquam ipsa quoque superbia pro erectionis aucmi quidam vera quae sentiunt praedicare libere non praesumunt, recte de hoc hoste dicitur: Tenhi cervicis appellatione signati sunt qui pacis ejus tempore plusquam decet eriguntur, et sub occasione defendendae rectitudinis vitio deserviunt elationis. Qui persecutionis tempore idcirco adversa plus sentiunt, quia de prosperis extolluntur. De quibus bene dicit cervicem meam, confregit me, id est quam infirmus habui, discretio suae ntur. Constat nimirum quia idcirco signum ponitur ut sagittarum emissione feriatur. Fidelis autem populus in signum hosti suo est positus, rsecutionibus affligit. Qui enim in hac vita assidua mala tolerat, velut in signo pomentem de suis afflictionibus consolatus ait: « Ipsi enim scitis quia in hoc positi sumus. » Ac si eis aperte dicat: « Quid in hoc tempore vulnera
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ducit᷑: quia potens prauus ignorat.
qđ sibi hoc spetialit̃ dicat᷑. Quid itaq
isti p̃dicator suus nsi parcens muume
peꝑcit : cui ⁊ spetialit̃ correptionis uerba
non intalit. & tam̃ uuliꝰ illius sub com¬
mum admonitione ꝑcussit : Unde fit
plerq̃ ut eo uebem̃tius ꝑpetratã culpam
lugeat: quo reatũ suũ. & cum se ꝑcussum
ta correptione deteriores fiunt. quodam
mꝰ ignobiliora esse metbra corporis: Is abun¬
dantiorem honorem circũdamꝰ. & que
in honesta sunt nr̃a: abundantiorẽ ho¬
nestatẽ habut. Honesta aut̃ nr̃a: nul¬
lius egent. Sicut enĩ inhonesta men¬
bra incorpore. ita quidã st̃ intra scãm
eccłam potentes & ꝓt̾ui: qui dũ aꝑta
inuectione feriri nequeunt. quasi hono¬
re tegininis uelant᷑. Sed hec de occultis
potentũ delictis loquim᷑. Nam quando
⁊ alus cognoscentib peccant. aliis etiam
cognoscentib increpandi sunt: ne si pre¬

Expanded text:
tem ducitur, quia potens pravus ignorat tem ducitur, quia potens pravus ignorat quod sibi hoc specialiter dicatur. Quid itaque isti praedicator suus nisi parcens minime pepercit, cui et specialiter correptionis verba non intulit, et tamen vulnus illius sub com admonitione percussit? Unde fit plerumque ut eo vehementius perpetratam culpam lugeat, quo reatum suum et cum se percussum ta correptione deteriores fiunt, quodam utamus ignobiliora esse membra corporis, his honorem abundantiorem circumdamus; et qua inhonesta sunt nostra, abundantiorem honestatem habent. Honesta autem nostra nullius egent. Sicut enim inhonesta membra in corpore, ita quidam intra sanctam Ecclesiam potentes et pravi. Qui dum aperta invectione feriri non queunt, quasi honore tegminis velantur. Sed haec de occultis potentum delictis loquimur. Nam quando et aliis cognoscentibus peccant, aliis etiam cognoscentibus increpandi sunt, ne si prae
Abbreviated transcription (Latin):
endo aculpa lib̾at: atq ad uiã rectitudi¬
nis reformat. Quid itaq huic nͥ ñ parcñs
peꝑcit. Quia dum correptionis uerbum
n distulit: citius hunc aculpa lib̾auit.
Lib̾e enĩ arguens non peꝑcit: s meo qđ corrȩr̃
pepcit. At contra potens ⁊ prot̾uus cum
aliquid ꝑpetrasse cognoscitur.: tẽpus q̃rit᷑
ut de malo qđ fecit increpet᷑. Nisi enum
p̃dicator sustineat. qndo ferre congrue
correptionẽ possit: auget in eo malũ qđ
insequit᷑. Sepe enĩ contingit: ut talissit. qͥ
nulla increpationis uerbaᷤ suscipiat. Qd
itaq in huiꝰ culpa p̃dicatori agendumẽ.
nͥ ut sermonẽ admonitionis quẽ ꝓ cõmu¬
ni salute om̃iũ auditoꝵ facit. tales culpas
ad mediũ deducat. quales eum ꝑpecrasse
consid̾at. qui ⁊p̃sto ẽ. & de se solo adhuc
argui ñ potest. ne deterior fiat: Et cum
generalit̾ contra culpã inuectio intendi¬
cur. correptionis uerbum libent̾ ad men-¬

Expanded text:
endo, a culpa liberat, atque ad viam rectitudiendo, a culpa liberat, atque ad viam rectitudinis reformat. Quid itaque huic nisi non parcens pepercit, quia dum correptionis verbum non distulit, citius hunc a culpa liberavit? Libere enim arguens non pepercit, sed in eo quod correxit pepercit. At contra potens et protervus, cum aliquid perpetrasse cognoscitur, tempus quaeritur ut de malo quod fecit increpetur. Nisi enim praedicator sustineat quando ferre congrue correptionem possit, auget in eo malum quod insequitur. Saepe enim contingit ut talis sit qui nulla increpationis verba suspiciat. Quid itaque in hujus culpa praedicatori agendum est, nisi ut in sermone admonitionis, quem pro communi salute omnium auditorum facit, tales culpas ad medium deducat quales eum perpetrasse considerat qui et praesto est, et de se solo adhuc argui non potest, ne deterior fiat? Et cum generaliter contra culpam invectio intenditur, correptionis verbum libenter ad men
Abbreviated transcription (Latin):
camus. Caput etiã mouemꝰ. cũ mentẽ
que pͥncipale nr̃m ẽ ad cõpassionem
inflectimus: cosq int̃ flaglla roboramꝰ.
cũ doloris eoꝵ iũ uerb̃ mitib leuimus. Dt̃
nãq ñnulli qui dũ int̾na nesciunt: de
malis exteriorib desꝑabilit̾ affliguntur.
De quib ꝑ psalmistã dr̃. In miseris ñ sub¬
sistent. Ille ieni bene nouit uerteriorib
miseriis subsistere: quiscit semꝑ de spe int̃¬
undũ puto qr scã eccła discipline iungo¬
rem cũ ꝑmixtione mansuetudinis seruats
aliqͣndo malis ⁊ quasi parcens ñ parcit:
aliqñ uͦ ⁊ quasi ñ parcens parcit. Qđ me¬
luis ostendimus: si ipsa que plerq̃ accidt̃
ꝓferamꝰ Ponamꝰ itaq ante ocłos mentis.
duos prauos intra scam eccłam ẽẽ constitu¬
tosqͣꝵ sit unus potens & prot̾uus. alt̃ mi¬
tis ⁊ subditꝰ Si qua miti ⁊ subdito culpa
subripuerit: hanc ꝓtinus increpando pre¬
dicator inscquit᷑. Corripit: eumq corripi¬

Expanded text:
camus. Caput etiam movemus, cum mentem, camus. Caput etiam movemus, cum mentem, quae principale nostrum est, ad compassionem inflectimus, eosque inter flagella roboramus, cum doloris eorum vim verbis mitibus lenimus. Sunt namque nonnulli, qui dum interna nesciunt, de malis exterioribus desperabiliter afde quibus per Psalmistam dicitur: In miseriis non subsistent . Ille etenim bene novit in exterioribus miseriis subsistere, qui scit semper de spe inteEcclesia disciplinae vigorem cum permistione mansuetudinis servans, aliquando malis et quasi parcens non parcit, aliquando vero et quasi non parcens parcit. Quod melius ostendimus, si ipsa quae plerumque accidunt proferamus. Ponamus itaque ante oculos mentis duos pravos in sancta Ecclesia esse constitutos, quorum sit unus potens et protervus, alter mitis et subditus. Si qua miti et subdito culpa subripuerit, hanc protinus increpando praedicator insequitur et corripit, eumque corripi
Abbreviated transcription (Latin):
cens uob̃. Aliqͣndo necesse ẽ. ut pͣuis menti¬
bus que humana p̾dicatione corrigi ne-¬
queunt: diuina flagella optari bengne
debeant. Quod cũ magno fit amoris stu¬
dio: uidelicet cũ non errantis pena s cor¬
reptio querit᷑: ⁊ oratio potiꝰ quã maledic̾¬
tio esse monstrat᷑. In his aut̃ uerbis hoc
beatꝰ iob monstrat᷑ intendere. ut amci
qui dolori illiuis ꝑ haritatẽ cõpati nescie¬
bant. ab exꝑimento discerent aliene
afflictiomi qualit̃ misereri debuisseN:
atq domati dolorib asua passione tra-¬
herent. consolationẽ aliis qualit infer¬
rent. ⁊ tunc salubrius intrinsecꝰ iuueren.
cũ aliqͥd extrinsecꝰ de infirmitate sen-¬
tirent. Notandũ qđ ñ ait essec anima
ma ur̃a pro anima mea: qr ꝓfecto sibi
maledicer& si se illis fierisimilẽ optar&. lllis
uͦ meliora uoluit: quos sibi fieri similes q̃¬
siuit. Consolam᷑ uero prauos in flagello
constitutos: cum de exteriori ꝑcussione
interiorẽ in eis conualescere salutẽ indi¬

Expanded text:
 --Aliquando necesse est ut pravis mentibus quae humana praedicatione corrigi nequeunt divina flagella optari benigne debeant. Quod cum magno fit amoris studio, videlicet non errantis poena, sed correptio quaeritur, et oratio potius quam maledictio esse monstratur. In his autem verbis hoc beatus Job monstratur intendere, ut amici, qui dolori illius per charitatem compati nesciebant, ab experimento 419 discerent alienae afflictioni qualiter misereri debuissent; atque, edomiti doloribus, a sua passione traherent consolationem aliis qualiter inferrent; et tunc salubrius intrinsecus viverent, cum aliquid extrinsecus de infirmitate sentirent. Notandum, quod non ait: Utinam vestra, pro anima mea. Quia profecto sibi malediceret, si se illis similem fieri optaret, illis vero meliora voluit quos sibi fieri similes quaesivit. Consolamur vero pravos in flagello constitutos, cum de exteriori percussione interiorem in eis convalescere salutem indi
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣdo in malitia sua crescere ꝑuersos in¬
tuet᷑. E qi dũ praui crescunt. etiã insir¬
mi qui inea sunt ad seq̃nda studia pra¬
uitatis irritant᷑. recte addit᷑. Et ad ni¬
dnlũ redacdi sunt om̃s artꝰ mei. Sicut
oũ ꝑossa fortes: sic ꝑ artꝰ infirmi quiq de¬
signan solant. Menbra ergo eccłę ad nichi¬
lum redigunt᷑: qͣndo ex imitatione prauo¬
rũ in hoc mundo erescentiũ infirmiqͥq
detirius infirmant᷑. Uidentes et enĩ felici¬
tatẽ maloꝵ: sepe & ab ipso fidei statu dilabun¬
tur. Bona temporalia appetunt: & udut
innichilũ redigunt᷑. qr dum manentẽ dei
essentiã deserunt. diligentes transitoria q̃si
pus gaudii pꝰmodũ sequet᷑. Sepe uͦ contin¬
git. ut scã eccła ñsolũ infideles atq extra
positos aduersarios toleret: s coꝵ quoq in¬
sidias atq aduersitatẽ uix ferat. quos intꝰ
hab&. Unde beati uiri uoce apte mox sub¬

Expanded text:
r, quando in malitia sua crescere perversos intuetur. Et quia dum pauci crescunt, etiam infirmi qui in ea sunt, ad sequenda studia pravitatis irritantur, recte additur: Et ad nihilum redacti sunt omnes artus mei. - Sicut enim per ossa fortes, sic per artus infirmi quique designari solent. Membra ergo Ecclesiae ad nihilum rediguntur, quando ex imitatione pravorum in hoc mundo crescentium infirmi quique deterius infirmantur. Videntes etenim felicitatem malorum, saepe ab ipso fidei statu dilabuntur, bona temporalia appetunt, et veluti in nihilum rediguntur, quia dum manentem Dei essentiam deserunt, diligentes transitoria, quasi pus gaudii postmodum sequetur. Saepe vero contingit ut sancta Ecclesia non solum infideles atque extra positos adversarios toleret, sed eorum quoque insidias atque adversitatem vix ferat, quos intus habet. Unde beati viri voce apte mox sub
Abbreviated transcription (Latin):
talia mox audiunt. qualia suis auditorib
dicunt. Cum aut̃ bonos uiros ꝑ conuiti¬
osa uerba iaculant᷑. inleis molestiȩ ex con¬
uitio nascitur: qi contra tacentes loquus
nec cõpellunt᷑ audire qđ st̃: qr iusti conui¬
tia ñ reddunt. etiam dũ cogunt᷑ audire
qđ ñ sunt. Bene gͦ dicit᷑. aut̃ aliqͥd tͥ mo¬
lestũ ẽ. si loquaris: Ac si aꝑte diceretur.
Eo plus loqueris: quo ã me molestũ aliquid
de tua actione ñ audis. Unde ⁊ subditur

Expanded text:
talia mox audiunt qualia suis auditoribus talia mox audiunt qualia suis auditoribus dicunt. Cum autem bonos viros per conviciosa verba jaculantur, nil eis molestiae ex convicio nascitur, quia contra tacentes loquuntur, nec compelluntur audire quod sunt, quia justi convicia non reddunt, etiam dum coguntur audire quod non sunt. Bene ergo dicitur: Aut aliquid tibi molestum est, si loquaris? Ac si ei aperte diceretur: Eo plus loqueris quo a me molestum aliquid de tua actione non audis. Unde et subditur
Abbreviated transcription (Latin):
dum dictis lenib dolores quasi leuigant
peccati onus imponere festinant. Sed ele¬
cti uiri etiã cum tẽporali gła pͥuantur:
int̾ni uigorẽ iuditis ñ amittunt. Nam
sciunt & foris aduersa ꝑpeti: ⁊ tam̃ interiꝰ
infracti sine pauore recta defendẽ. Unde
subiungitur. Numqͥd habebunt finẽ¬
uerba uentosa Uentosa enĩ uerba sunt
que inflationi temporali potius quã recti¬
tudini seruiunt. Sepe aut̃ mali etiam
bona dicunt: s qi bene ñ dicunt. uentosa
uerba profer̃. Namdicta eoꝵ siqndo sana
sunt per sententiã : inflata tam̃ st̃ ꝑ elati
magisterio docemur: nͥ ut quisq ꝑpendẽ
sollicite sciat ne luctus tempore. uerba in¬
crepationis inferat: Si enĩ sunt quedam
que increpari iure debeant. in afflictione
proponenda sunt: ne consolator increpando
doloren augeat. quẽ lemire ꝓposueras. Schͥt̃.¬
uiri cum aliis sibi similib coniutiosa uer¬
ba ꝓferunt: eo citius obmutescunt. qͦ de se

Expanded text:
dum dictis lenibus dolores quasi levigant, dum dictis lenibus dolores quasi levigant, peccati onus imponere festinant. Sed electi viri etiam cum temporali gloria privantur, interni vigorem judicii non amittunt. Nam sciunt et foris adversa perpeti, et tamen interius infracti recta sine pavore defendere, 418 Unde subjungitur: epandus. --Ventosa enim verba sunt quae inflationi temporali potius quam rectitudini serviunt. Saepe autem mali etiam bona dicunt; sed quia bene non dicunt, ventosa verba proferunt. Nam dicta eorum et si quando sana sunt per sententiam, inflata tamen sunt per elmagisterio docemur, nisi ut quisque perpendere sollicite sciat ne luctus tempore verba increpationis inferat? Si enim sunt quaedam quae increpari jure debeant, in afflictione postponenda sunt, ne consolator increpando dolorem augeat, quem lenire proposuerat. Seqiri cum aliis sibi similibus conviciosa verba proferunt, eo citius obmutescunt, quo de se
Abbreviated transcription (Latin):
cauer̃ peccatores. qi uidelicet dũ heretioꝵ
uł quoꝵliba reproboꝵ ꝑuersitatẽ corrige¬
re ñ ualens tolerat. facta peccantiũ supra
doisum portat. Beatus itaq iob uidens
diphat amicum suũ multa contra se de
hy pocrisi conquerentẽ. qui ex consolationis
uerb̾ ad amaritudinẽ increpationis erupe¬
rat ⁊ simulatꝰ consolator apparebat: ꝑ pa¬
tientiam suã typũ tenet ecđe. que nouit
talia audiendo tolerare: ⁊ cũ eius sermo ad¬
mittit᷑ ratiocinando destruere. dicit se fre¬
ter aliena mala quasi sua audiunt:⁊ ab eis
crimen inpingitur. ãquib crimina inpi¬
cta ꝑpecrantur Hac aut̃ responsione be¬
atus iob illud ȩccłe tepus significat: qͦ opp̃s¬
sa ab aduersariis temporali eoꝵ potentia
bonos in aduersitate conspitiunt: in eo qđ
illos consolari appecunt. mala eis ꝑsuadẽ
conaut᷑. Unde ñ inmerito bonoꝵ mentib
onerosa fit eoꝵ consolatio. qi int̾ uerba dul¬
cedinis uirus ꝓpinare cupiunt errous: ⁊

Expanded text:
caverunt peccatores , quia videlicet dum haereticos vel quoslibet reprobos, quos corrigere non valet, tolerat, facta peccantium supra dorsum portat. Beatus itaque Job videns Eliphaz amicum suum multa contra se de hypocrisi conquerentem, qui ex consolationis verbis ad amaritudinem increpationis eruperat, et simulatus consolator apparebat, per patientiam suam typum servat Ecclesiae, quae novit talia audiendo tolerare, et, cum ejus sermo admittitur, ratiocinando destruere, et dicit: CAter aliena mala quasi sua audiunt, et ab his eis crimen impingitur a quibus crimina impacta perpetrantur. Hac autem responsione beatus Job illud Ecclesiae tempus significat quo, oppressa ab adversariis, temporali eorum potentia bonos in adversitate conspiciunt, in eo quod illos consolari appetunt, mala eis persuadere conantur. Unde non immerito bonorum mentibus onerosa fit eorum consolatio, quia inter verba dulcedinis virus propinare cupiunt erroris; et
Abbreviated transcription (Latin):
Sagam: Si locutꝰ fuero ñ quiescit dolor
Sineus: ⁊ si tacuero. ñ recedet ãme. Hoc ꝑsone
beati iob qualit̾ congruat. millꝰ ignorat.
dolor ñquiescit. qnͣdo locutione sua ꝑuer¬
sos corrigi minime conspicit. Et cũ tacet
dolor minime recedit: qͣr ⁊si adu̾sata ꝯticuerii.
hoc ipsũ amplius qđ tacet gemit: qr se
tacente ꝑuersoꝵ culpas excrescere conspi¬

Expanded text:
quiescit dolor meus, et si tacuero, non recedit a me. - Hoc personae beati Job qualiter congruat, nullus ignorat; dolor minime quiescit, quando locutione sua persos minime corrigi conspicit. Et cum tacet, dolor minime recedit, quia etsi aversata conticuerit, hoc ipsum amplius quod tacet gemit, quia se tacente perversorum culpas excrescere conspi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ces. Absq iniquitate eiũ manus suȩ ꝑtulit.
&. tam̃ doloiẽ crucis pro nr̃a redemptione tole¬
rauit. Qui solus p̃ om̃ib mundas ad dm̃ p̃ces
habuit. quia & in ipso dolore passionis. pro
ꝑsequutorib orauit. dicens. Pat̃ dimitte illis
ñ enĩ sciunt qͥd faciunt. Quid enĩ dici quid
& illis miscđia int̾cessionis tribuit᷑. aquib
dolor tolerat᷑ Unde fac̾tũ ẽ ut redẽptoris m̃
sanguinẽ quẽ ꝑsequutores seuientes fuderais
pꝰmodũ ctedentes biberent: eumq esse dei

Expanded text:
tulit, et tamen dolores crucis pro nostra redemptione toleravit. Qui solus prae omnibus mundas ad Deum preces habuit, quia et in ipso dolore passionis pro persecutoribus oravit, dicens: Pater dimitte illis: non enim sciunt quid faciunt . Quid enim et illis misericordia intercessionis impenditur a quibus dolor toleratur? Unde factum est ut Redemptoris nostri sanguinem quem persecutores saevientes fuderant postmodum credentes lamberent, eumque Dei
Abbreviated transcription (Latin):
qđ mala sua ꝑ conuitiũ bonis itigerunt.
priusꝗͣ de eis ipsi ueracit᷑ accusentur. Et
dũ metuunt increpari de his que faciuis:
aduersantes suis pͣuitatib iustos hec fac̾e
testant᷑. Dc̃i aut̃ uiri patient̃ audiunt etã
que se ñquã fecisse meminer̾: quãuis eama
la que sibi ingeri conspitiunt. ab ipsis crani¬
natorb suis nouerint ꝑpetrata. & cum
eos predicando corrigere ñ possunt patien¬
do tolerant: quatinus si fructũ conuersio
nimitatis adquirant. Unde ⁊ sc̃a eccła dd̃¬

Expanded text:
 mala per convicium bonis ingerant, priusquam de eis ipsi veraciter accusentur; et dum metuunt increpari de his quae faciunt, adversantes suis pravitatibus justos haec facere testantur. Sancti autem viri patienter audiunt etiam quae se nunquam fecisse mela, quae sibi ingeri conspiciunt, ab ipsis suis criminatoribus noverint perpetrata, et cum eos praedicando corrigere non possunt, patiendo tolerant, quatenus si fructum conversionnimitatis acquirant. Unde et sancta
Abbreviated transcription (Latin):
in morte tam̃ mediatordĩ ⁊ hominũ noue¬
rat. quid cũ ipso oꝑabat᷑ pat̾. Quod fortasse
etiã ad uocẽ eius corporis referri ualet. Sc̃a
rat. ut hanc suꝑna gra ad p̃mia et̃ia ꝑlucat.¬

Expanded text:
in morte tamen Mediator Dei et hominum novein morte tamen Mediator Dei et hominum noverat quod cum ipso operabatur Pater. Quod fortasse etiam ad vocem ejus corporis referri valet.  Vetrat, ut hanc superna gratia ad praemia a
Abbreviated transcription (Latin):
nit: si hoc qđ mens credidit. lingua tacet.
S ne in nob̾ clamor eius lateat: restat ut
unꝰquisq iuxta modulũ suũ inuificationis
suȩ mssteriũ ꝓximis innotiscat. Libet men¬
tis oculos ad dñice passionis horã reducere:
cũ iudei ꝑseq̃ntes seurent discpłi tim̃tes
fugerent. Qmienĩ carne mori udebatur
nequaꝗͣ. ds̃ esse credebat᷑. Unde hic apte
subditur. coe enĩ incelo testis meus & con¬
scius meus in excelsis. Cum enĩ fides labe¬
factaretur in t̾ra: erat ei testis in celis. Testis
quippe filii pat̾ ẽ. De qͦ ipse in eugło dicit¬
t qui misit me pat̾: ipse testimoniũ ꝑhibu¬
it de me. Qui recte etiã conscius dr̃. qi una
uoluntate. uno consilio. pat̾ sẽꝑ cũ filio oꝑat᷑¬
Cuiꝰ etiam testis ẽ: qi nemo nouit filiũ. nisi
pat̃. Tc̃ gͦ in celo testẽ. ⁊ consciũ mercelsis ha¬
cernebant. diuinitatis eius potentiã considã¬
re nesciebant. C cum ignorarent homines:

Expanded text:
nit, si hoc, quod mens credit, / lingua tacet. nit, si hoc, quod mens credit, / lingua tacet. Sed ne in nobis clamor eius lateat, restat, ut unusquisque iuxta modulum suum vivificationis suae mysterium proximis innottis oculos ad Dominicae Passionis horam reducere, cum Judaei persequentes saevirent, discipuli metuentes fugerent: qui enim in carne mori videbatur, nequaquam Deus esse credebatur. Unde hic apte subditur: Ecce enim in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis. Cum enim fides labefactaretur in terra, erat et testis in coelo. Testis quippe Filii Pater est de quo ipse in Evangelio dicit: Qui misit me Pater, ipse testimonium perhibet de me . Qui recte etiam conscius dicitur, quia una voluntate, uno consilio Pater cum Filio us etiam testis est, quia nemo novit Filium nisi Pater . Tunc ergo in coelo testem et conscium in excelsis harne cernebant divinitatis ejus 427 potentiam considerare nesciebant. Et cum ignorarent homines,
Abbreviated transcription (Latin):
incus. Peccanti homini dictũ ẽ. Terra es & in
cram ibis. Que scilicet terra nr̃i redemptoris
sanguinẽ ñ abscondit: quia unꝰ quisꝙ peccator
rede ptionis p̾cium sumens confitetur ac lau¬
Aat & quib ualet ꝓrimis innotescit. Terra
as̃ sanguinẽ cius ñ oꝑuit. qr sc̃a eccła redẽpti¬
ons suę mysteriũ signauit. & incunctisiã
subdit᷑: neq inueniat inte latendi locum
clamor meus. Ipse enĩ sanguis redemptionis
qui sumit᷑ clamor nr̃i redẽptoris est. Unde
etiam paulus dicit. u sanguinis asꝑsionem
meliꝰ loqntẽ quam abel. De abel sanguine
dictũ fuerat. uor sanguinis fr̃is tui clamat
ad me de t̾ra. Ses sanguis iħu melius loqͥtur
quã abel: qi sanguis abel mortẽ fr̃icide fratris
peciit: sanguis aut̃ dm̃i uitã ꝑsequutoribus
impetrauit. Ut ergo in nob̾ positũ sacramen¬
tum dñicȩ passionis ñ sit otiosũ debemus imi¬
tari qđ sumimꝰ: & p̃dicare ceteris qđ uenera¬
mir. Locũ uͦ latendi clamor eius innob̾ inue¬

Expanded text:
ra es et in terram ibis. Quae scilicet terra redemptoris nostri sanguinem non abscondit, quia unusquisque peccator / redemptionis suae precium sumens confitetur ac laudat, et quibus valet proximis, innotescit. Terra etiam sanguinem eius non operit, quia sancta ecclesia redemptionis suae mysterium in cunctis iam ue invenit in terra latendi locum clamor eius. Ipse enim sanguis redemptionis, qui sumitur, clamor nostri redemptoris est. Unde etiam Paulus dicit: et sanguinem aspersionis melius loquentem quam Abel. De Abel sanguine dictum fuerat: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Sed sanguis Iesu melius loquitur quam Abel, quia sanguis Abel mortem fratricidę fratris petiit, sanguis autem domini vitam persecutoribus impetravit. Ut ergo in nobis sacramentum dominicae passionis non sit otiosum, debemus imitari, quod sumimus, et prędicare ceteris, quod veneramur. Locum enim latendi clamor eius in nobis inve
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enim consid̾at qualis erit in morte sc̃ꝑ
fit timidus in oꝑatione. Atq unde iocu¬
lis suis iam quasi ñ uiuit᷑: inde ueracit᷑ in
oculis sui conditoris uiuit. Nil qđ transeat
appetit: cunctis uite p̃sentis desid̾us contͣ¬
dicit: ⁊ pene mortuũ se considerat: qr mou¬
turũ se minime ignorat. ꝑfecta enĩ uitaẽ
mortis imitatio: quã dum iusti sollicite
ꝑagunt culparũ laqueos euadunt. Unde¬
scriptũ ẽ. In om̃ib oꝑib tuis memorare
nouissima tua: & inetͣnũ ñ peccabis. Unde
Culpam ñ feci: ⁊ flagella suscepi. S hac uire
aminiũ mouet qui in multis se huiꝰ hi sto¬
riȩ locis peccasse confitetur: qua ratione ñ¬
peccasse se abnegat: s ad hec ratio celerit᷑
occurrit: qi nec tantũ peccauit ut flagellã
meretet᷑. nec tam̃ sine peccato esse potuit.
Nam quia non ꝓ cotrigenda culpa. sed pro
gr̃a augenda ꝑcussus est: uider ipse testa¬
tur. quiꝰ laudãt ⁊ ferit: & rursum quia

Expanded text:
Qui enim considerat qualis erit in morte, semper fit timidus in operatione; atque unde in oculis suis jam quasi non vivit, inde veraciter in oculis sui conditoris vivit. Nil quod transeat appetit, cunctis praesentis vitae desideriis contradicit; et pene mortuum se considerat, quia moriturum 429 minime ignomortis imitatio, quam dum justi sollicite peragunt, culparum laqueos escriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Unde Culpam non feci, et flagella suscepi. Sed hac in re animum movet, quia in multis se hujus historiae locis peccasse confitetur, qua ratione peccasse se nunc abneget? Sed ad haec ratio celeriter occurrit, quia nec tantum peccavit ut flagella mereretur, nec tamen esse sine peccato potuit. Nam quia non pro corrigenda culpa, sed pro gratia augenda percussus est, judex ipse testatur, qui laudat et ferit. Et rursum quia
Abbreviated transcription (Latin):
sunt gentes quas dñs dereliquit: ut erudira
in eis isra helẽ. Ad hoc nãq quȩdã minima
uitia nr̃a retinent᷑. ut sese nr̃a intentio solli¬
cita incertamino semꝑ excerceat: ⁊ eo de
uictoria ñ suꝑbiat. quiuere inse hostes con¬
spicit. a quib ad huc uinci formidat. Isrł uͦ
reseruatis gentib eruditur. quando inqͥb: dã
minimis uicus elatio uirtutis nr̃ę cõpͥmitur:
⁊ in paruis sibi resistentib discit. qđ ex se ma¬
iora ñ subigit. hoc tarͣ qđ ar̃ obtenebren¬
tur stelle colegine eiꝰ. incelliqiialit̾ pot̾.
Nax quippe illa. uidelice consensus ad culpã.
quȩ ad nos primi parentis. ẽ excessu ꝓpagata.
m̃tis nr̃ȩ ocłm canta obscuritate ꝑculit: ut
in huius uitȩ exilio cecitatis suȩ tenebris pressus.
quantalibet ui et̾itatis lum̃ intendit penet᷑re.
nĩ possit. Post penã nanq dãpnati peccatores nas¬
cim᷑. atq ad hanc uitã cũ mortis nr̃ę m̾ito ueni.¬

Expanded text:
sunt gentes, quas Dominus dereliquit, ut erudiret sunt gentes, quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israel . Ad hoc namque quaedam minima vitia nostra retinentur, ut sese nostra intentio sollicita in certamine semper exerceat; et eo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes conspicit, a quibus adhuc vinci formidat. Israel ergo, reservatis gentibus, eruditur, quando in quibusdam minimis vitiis elatio virtutis nostrae comprimitur, et in parvis sibi resistentibus discit qrentur stellae caligine ejus; intelligi et aliter potest. Nox quippe illa, videlicet consensus ad culpam, quae ad nos primi parentis est excessu propagata, mentis nostrae oculum tanta obscuritate perculit, ut in hujus vitae exsilio, caecitatis suae tenebris pressus, quantalibet vi aeternitatis lumen intenderit, penetrare non possit. Post poenam namque damnati 122 peccatores nascimur, atque ad hanc vitam cum mortis nostrae merito veni
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiȩ. sua melius infirmitate roboret᷑. Et
inde uerius inbonis luceat: uñ eã uã nolen¬
tẽ parua rep̾hñsibilia humilit̾ obscurant.
Uñ ⁊ bñ cũ isrłitico ppło ꝑcepta reꝓmissionis
t̾ra partiret᷑. ephraim tribui. chananeus
gentił ppłs ñ occisus: factꝰ tributariꝰ dr̃ sic̃
scriptũ. ẽ. Habitauit chananeꝰ in medio ephra
im tributariꝰ. Quid enĩ chananeꝰ. gentił ui¬
delicet ppłs. nisi uitiũ signat: & sepe in mag¬
nis uirtutib t̾rã reꝓmissionis ingredimͣ: ꝙr
spe intima de ęc̾nitate roboramur. S dũ int̾
acta sublimia. uitia quȩdã retinemꝰ: quasi cha¬
tributariꝰ efficit᷑. q hoc ipsũ uitiũ qđ subig̾e
ñ possumꝰ. ad usũ nr̃ȩ utilitatis humilit̾re.¬
torquemꝰ. Ut eo de se mens ⁊ insũmis uilia
sentiat : qͦ suis uirib uã parua quȩ appetit
ñ expugnat. Unde bñ rursũ scriptũ. ẽ. Hȩ

Expanded text:
justitiae sua melius infirmitate roboretur. Et justitiae sua melius infirmitate roboretur. Et inde verius in bonis luceat; unde eam etiam nolentem parva reprehensibilia humiliter obscurant. Unde et bene cum Israelitico populo percepta repromissionis terra partiretur, Ephraim tribui Chananaeus gentilis populus non occisus factus tributarius dicitur. Sicut scriptum est: Habitavit Chananaeus in mim tributarius . Quid Chananaeus, gentilis videlicet populus, nisi vitium signat? Et saepe in magnis virtutibus terram repromissionis ingredimur, quia spe intima de aeternitate roboramur. Sed dum inter acta sublimia vitia quaedam parva retinemus, quasi Chaefficitur, quia hoc ipsum vitium, quod subjicere non possumus, ad usum nostrae humilitatis retorquemus, ut eo de se mens et in suis vilia sentiat, quod suis viribus etiam parva, quae expetit, non expugnat. Unde bene rursum scriptum est: Haec
Abbreviated transcription (Latin):
S in eo ipso qđ mens contͣ hostẽ accingit᷑. qͦ alia
uitia subigit. aliis reluctat᷑: aliquando deculpa
abqͥcd qd tam̃ ñ ualde noceat remanere ꝑmit¬
titue. Et sepe mens que adũsa multa ⁊ fortia
supat unũ inẜ i fortasse minimũ. quanus
magna intentione iningilet ñ expugnat. Qd
nimirũ diuina dispensatione agitur. ne ex
om̃i parte uirtutib splendens. inelationẽ
subleuet᷑. Ut dũ inse paruũ qͥd rep̃hñsibile
uidet.s. tñ hoc subigere ñ ualet: nequaqͣm s̃
s auctori uictoriã tribuat. iniis quȩ
subigere fortit᷑ ua let. Uñ ⁊ bñ subiungi
huius noctis caligine tenebrant᷑. qñ ⁊ ii qͥmag¬
nis iã uircutib splendent. adhuc de obscurita.¬
te culpe aliquid renitendes sustinent. Ut uã
magna uitȩ claritate luceant: ⁊ tñ adhue noc¬
tis reliquias nolentes trahant. Qđ ad hoc sic̃
dictũ . ẽ. agitur. ut mens ꝓficiens. ad uirtutẽ

Expanded text:
Sed in eo ipso quod mens contra hostem accingitur, quo alia Sed in eo ipso quod mens contra hostem accingitur, quo alia vitia subiit, aliis reluctatur. Aliquando tamen de culpa aliquid quod non valde noceat remanere permittitur. Et saepe mens, quae adversa multa et fortia superat, unum in se et fortasse minimum et quamvis magna intentione invigilet, non expugnat: quod divina nimirum dispensatione agitur, ne ex omni parte virtutibus splendens in elatione sublevetur. Ut dum parvum quid reprehensibile videt, sed tamen hoc subigere non valet, nequaquam sibi, sed auctori victoriam tribuat, in his quae subigere fortiter valet. Sed quia humilihujus noctis caligine tenebrantur, quando et hi qui magnis jam virtutibus splendent, adhuc de obscuritate culpae aliquid renitentes sustinent, ut etiam magna vitae claritate luceant, et tamen adhuc noctis redictum est, agitur, ut mens proficiens ad virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
ras contͣ rebellantẽ m̃tẽ se ercitat᷑ atq in om̃i
arte lacerationis instigat. Ut tẽptationũ ia¬
cula intorquendo confodiat cor qđ dudum
quieto iure possidebat. Quasi dormiebat
quippe: dũ sopitꝰ in prauo corde quiesceret.
S excitat᷑ in ꝓuocatione cercaminis: cũ ius.
amniserit ꝑu̾sȩ dñationis. Huic gͦ nocꝰti male¬
dicant qui parati sunt suscitare leuiathan:
idest ii se contra peccatũ fortit̾ iudicio districti¬
onis erigant. qͥ insuas tẽprationes excitare an-¬
tiquũ adũsariũ ñ formidant. Scriptũ nanq
.ẽ. fili accedens ad seruitutẽ dĩ. sta inusticia
⁊ timore: ⁊ p̾para animã tuã ad cẽptationẽ.
Quisquis enĩ accingi in diuino seruitio ꝓpetat.
qͥd aliud quã se contra antiqui adu̾sariicerca¬
men parat: ut liber in certamine ictꝰ suscipiat.
qͥ quietꝰ sub tirannide incaptiuitate seruiebat:

Expanded text:
ras contra rebellantem mentem se excitat, atque in omni ras contra rebellantem mentem se excitat, atque in omni arte lacerationis instigat, ut tentationum jacula intorquendo confodiat cor, quod dudum quieto jure possidebat. Quasi dormiebat quippe, dum sopitus in pravo corde quiesceret: sed excitatur in provocatione certaminis, cum jus amiserit perversae dominationis. Huic ergo nocti maledicant, qui parati sunt suscitare Leviathan: id est, hi se contra peccatum fortiter judicio districtionis erigant, qui in suis tentationibus excitare antiquum adversarium non formidant. Scriptum namque est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia 121 et timore, et praepara animam tuam ad teQuisquis enim accingi in divino servitio properat, quid aliud quam se contra antiqui adversarii certamen parat? ut liber in certamine ictus suscipiat, qui quietus sub tyrannide in captivitate serviebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ductoris insidias inipsa blanda suggestione de¬
p̃hendunt. Dñ autẽ subditur. Qui parati sunt¬
di sunt m̃te calcant: lea quȩ dĩ sunt plena in¬
tentione desid̾ant. leu iathan contra se susci¬
tant: qr eius maliciã instigatione suȩ conũsati¬
onis inflãmant. Nã quiꝰ eiꝰ uoluntati subiecti
sunt. quasi quieto ab illo iure possident᷑. Et
suꝑb eoꝵ rex quasi quadã securitate ꝑfruitur.
dũ eoꝵ cordib inconcussa potestate dñatur.
S cũ umuscuiꝰq spͣs ad conditoris su desidium
recalescit: cũ torporẽ negligentiȩ deserit: i frigꝰ
in sensibilitatis pristine: ignescĩ amoris accen¬
dit: cũ lib̾tatis ingenitȩ meminit. ⁊ teneri ab
hoste seruus erubescit: qꝙ idẽ hostis se consio̾at
despici. qr uias dĩ uidet app̃hñdi᷑ dolec contra
se captũ reniti mor zelo accendit᷑: mox ad
certam̃ mouet᷑: Mor ad tẽprationes innume¬

Expanded text:
ductoris insidias in ipsa blanda suggestione deductoris insidias in ipsa blanda suggestione deprehendunt. Bene autem subditur: CAPUT di sunt mente calcant, et ea quae Dei sunt plena intentione desiderant, Leviathan contra se suscitant, quia ejus malitiam instigatione suae conversationis inflammant. Nam qui ejus voluntati subjecti sunt, quasi quieto ab illo jure possidentur, et superbus eorum rex quasi quadam securitate perfruitur, dum eorum cordibus inconcussa potestate dominatur. Sed cum uniuscujusque spiritus ad conditoris sui desiderium recalescit, cum torporem negligentiae deserit, et frigus insensibilitatis pristinae igne sancti amoris accendit; cum libertatis ingenitae meminit, et teneri ab hoste servus erubescit, quia isdem hostis se considerat despici, quia vias Dei videt apprehendi, dolet contra se captum reniti, et mox zelo accenditur, mox ad certamen movetur, mox ad tentationes innume
Abbreviated transcription (Latin):
deluimꝰ. s utinã alia ñ coniungentes ea quȩ feci¬
mꝰ scla deseramꝰ. S int̾ hec sciendũ. ẽ. q illecul
pã suã ueracit᷑ insequit᷑. qͥ iã ad amorẽ p̃sentis scłi
nullo appetitu ꝓsꝑitatis infligatur. Qui huius
mundi blandim̃ta ꝯsid̾at quãsint fraudulenta:
re penicenlo feriant: qui iã lucẽ ꝓspitatis scłi
despicientes calcant. Si eñi diẽ leticiã delectari¬
oins accipimꝰ. recte de hac nocte dr̃ Malediaxt
erqͥ maledict̃ diei: Quia nimirũ illi ueras t̃
mala transacꝰa ꝑ animadũsionẽ pęnigentie
corrigt̃. qͥiam ad bona fallentda nulla delecta¬
tione rapiuntur. Hã qͥs adhuc noxia alia delectant:
falsũ ẽ qđ cernitur.q ꝑpecrata alia deplorant. Si
autẽ ut supradictũ ẽ. diẽ. suggestionẽ callidã an¬
tiqui hostis accipimꝰ. illi maledicere noctẽ intelli¬
transactas culpas uere pumunt: qͥ maligni se¬¬

Expanded text:
debuimus; sed utinam alia non jungentes, vel ea quae fecidebuimus; sed utinam alia non jungentes, vel ea quae fecimus sola depam suam veraciter insequitur, qui jam ad amorem praesentis saeculi nullo appetitu prosperitatis instigatur; qui hujus mundi blandimenta quam sint fraudulenta cre poenitendo feriant, qui jam lucem prosperitatis saeculi despicientes calcant. Si enim diem laetitiam delectationis accipimus, recte de hac nocte dicitur: Maledicant ei qui maledicunt diei; quia nimirum illi veraciter mala transacta per animadversionem poenitentiae corrigunt, qui jam ad bona fallentia nulla delectatione rapiuntur. Nam quos adhuc noxia alia delectant, falsum est quod cernitur, quia perpetrata alia deplorant. Si autem, ut supra dictum est, suggestionem callidam antiqui hostis accipimus, illi maledicere noctem intellitransactas culpas vere puniunt, qui maligni se
Abbreviated transcription (Latin):
Peccatũ quippe pecrato adicit: qui mnale gesta nam
defendit. I noctẽ solitariã ñ relinquit: qͥ culpe suȩ
tenebris: uã patrocinũ defensionis adungit.
hinc ẽ. qdđ primꝰ homo de erroris sui noc̾te reqͥsit̾
eandẽ noctẽ eẽ solitariã noluit. qr duĩ requisĩone
ad penitentiã uocaretur. ei adminicula excusa¬
tionis adiunx᷑. dicens. Alulier quã declisti mͥ so¬
ciã. dedit mnichi de ligno. ⁊ comedi. Scilicet ex¬
cessus suiuitiũ. inauct̾orẽ latent̾ intorquens: Ae
si diceret. Tu occasionẽ delinquendi p̾buisti: qͥ
mulierẽ dedisti. hinc. ẽ. qđ huiꝰ erroris ramꝰ. in
humano gn̾re exilla nc̃ usq radice ꝓtrahit᷑: ut
qđ male aͦgitur. ad huc uã defendat᷑. Dicaturg̃.
Sit nox illa solitaria. nec laude digna. Ac si aꝑte
eroret dicens. Culpa quã fecimꝰ sola remaneat:
ne dũ laudatur ⁊ defendit᷑. in conspectu nos
iudicis multipliciꝰ astringat feccare quidẽ ñ

Expanded text:
am defendit; et noctem solitariam non relinquit, qui culpae suae tenebris etiam patrocinia defensionis adjungit. Hinc est, quod primus homo de erroris sui nocte requisitus, eamdem noctem esse solitariam noluit; quia dum requisitione ad poenitentiam vocaretur, ei adminicula excusationis adjunxit, dicens: Mulier, quam dedisti mihi sociam, dedit mihi de ligno, et comedi ; scilicet excessus sui vitium in auctorem latenter intorquens, ac si diceret: Tu occasionem delinquendi praebuisti, qui mulierem dedisti. Hinc est, quod hujus erroris ramus in humano genere ex illa nunc usque radice 120 protrahitur, ut quod male agitur, adhuc etiam defendatur. Dicat ergo: Sit nox illa solitaria, nec laude digna. Ac si aperte exoret, dicens: Culpa, quam fecimus, sola remaneat, ne dum laudatur et defenditur, in conspectu nos nostri judicis multiplicius astringat. Peccare quidem non
Abbreviated transcription (Latin):
quippe manus dĩ. ẽ. illa ꝑcussio iusta iudicii qͣ
suꝑbientẽ hominẽ aparadyso reppulit: ⁊ in
hanc cecitatẽ p̾sentis exilii exclusit. Cõminatio
uͦ eiꝰ. ẽ: derror adhuc supplicii sequentis. Post fa¬
ciẽ gͥ manus. adhuc nos minȩ t̾rificant: qr ꝑ¬
exꝑiñtũ iudicii. iã nos ⁊ pena presentis exilii ꝑ¬
culit: is peccare ñ desistimꝰ. et̃nis adhuc suppli
homo cecidit. atq hunc pꝰ ista peccantẽ. qͦ adhuc
iusticia iudicantis rapit: ⁊ cunctas ase t̾renoꝵ de¬
sidioꝵ tp̾raliũ turbas eiciat. seq in magna m̃tiᷤᷤ
solitudine abscondat. dicens. Afacie manꝰ tuę so-¬
lus sedebã: qm̃ cõminatione replesti me. Ac si
secessũ peto: q ⁊ adhuc acrius illa quȩ minaris
riint̾im. illi intimȩ quicti ñ possunt. hanc ap̃
semet ipsos ꝑstudiũ tranqͥllȩ m̃tis imitantirr.

Expanded text:
quippe manus Dei, est illa percussio justi judicii, qua quippe manus Dei, est illa percussio justi judicii, qua superbientem hominem a paradiso repulit, et in hac caecitate praesentis exsilii exclusit. Comminatio vero ejus, est terror adhuc supplicii sequentis. Post faciem igitur manus adhuc nos minae terrificant, qentum judicii jam nos et poena praesentis exsilii perculit, et si peccare non desistimus, aeternis adhuc supplichomo ceciderit, atque hunc post ista peccantem, quo adhuc justitia judicantis rapit; et cunctas a se desideriorum temporalium turbas ejiciat, seque in magna mentis 131 solitudine abscondat, dicens: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me. Ac si secessum peto, quia et adhuc acrius illa quae minaris, ri interim illi intimae quieti non possunt, hanc apud semetipsos per studium tranquillae mentis imitantur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ. ẽ. exaltatũ cor meũ. neq elati sunt oculi mei.
Adimitandã zeli rectitudinẽ: exemplo suo nos
excitat dicens. Nonne quite od̾unt ds oderam:¬
⁊ suꝑ inimicos tuos tabescebã: ꝑfecto odio ode¬
rã ulos: inimici facti sunt mͥ. Ad et̾ne nob̾ pat̾e
desidiũ succendendũ: uitȩ p̾sentis longitudinẽ
deplorat dicens. Heu mͥ ꝙ incolatꝰ m̃s ꝓlongatꝰ. ẽ
largitate nimirũ consulatꝰ emicuit: qui exẽplo
conũsationis ꝓprię. tot nob̃ uirtutũ calculos
spargit. S iste consul ansibi eciã solitudinẽ edi¬
ficet. narret. Ait enĩ. Ecce elongaui fugiens: et
mansi in solitudine. fugiens elongat: ꝙ a turba
desidioꝵ demporaliũ. in altã dĩ condẽplationem
se subleuat. Manet uͦ insolitudine: qr ꝑseuerat
in remota mentis intentione. Dequa bene soli
tudine dño hieremias ait. Afacie manus tuȩ
solus sedebã: qm̃ cõminatione replesti me. facies

Expanded text:
non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei . non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei . Ad imitandam zeli rectitudinem exemplo suo nos excitat, dicens: Nonne qui te oderunt, Deus, oderamfecto odio oderam illos, inimici facti sunt mihi . Ad aeternae nobis patriae desiderium succendendum, vitae praesentis longitudinem deplorat, dicens: Heu mihi! quod incolatus meus prolongatus est . Largitate nimirum consulatus emicuit, qui exemplo conversationis propriae, tot nobis virtutum calculos spargit.  Vet. XXXV.  60. Sed iste consul an sibi etiam solitudinem aedificet, narret. Ait enim: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Fugiens elongat, quia a turba desideriorum temporalium in alta Dei contemplase sublevat. Manet vero in solitudine qui perseverat in remota mentis inttudine Domino Jeremias ait: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me . Facies
Abbreviated transcription (Latin):
tutiꝰ nicħ extraneũ conspic̾et. qͦ incõpetens nil
amaret. Atumultu rerũ tp̃raliũ. magnũ quen¬
dã secessũ. petierat quietã m̃tẽ: inqua tanto pu¬
rius dm̃ cerneret. quanto hc̃ cũ se solo solũ inue¬
iã consules uocantur: q sic in solitudinẽ m̃tis
edificant. ut tam̃ in quo p̾ualent. aliis ꝑcaritatẽ con¬
sulere minime desistant. Hunc gͦ quẽ mͦ p̃tulims.
consulẽ paulosubtilius ꝑpendamꝰ: qͦm᷑ ad p̾benda
uitȩ sublimioris exempla. subiectis ppłoꝵ cunciᷤᷤ
uirtutũ calculos spargat. Fore ad insinuandã re¬
tributionẽ boni ꝓmalo: de semet ipso fatet᷑ diceis.
Si reddidi recribuentib mͥ mala: decidã merito
ab inimicis meis inanis. Ad dilectionẽ condito¬
ris excitandã. insinuat dicens. Michi autẽ ad¬
herere dõ bonũ. ẽ. Ad formã sc̃ẽ humilitatis im¬
primendã: secreta cordis sui indicat dicens. Dne

Expanded text:
tutius nihil extraneum conspiceret, quo incompetens nihil tutius nihil extraneum conspiceret, quo incompetens nihil amaret. A tumultu rerum temporalium magnum quemdam secessum petierat quietam mentem, in qua tanto purius Deum cerneret, quanto hunc cum se solo solum inveetiam consules vocantur, quia sic in se solitudinem mentis aedificant, ut tamen in quo praevalent, aliis per charitatem consulere minime desistant. Hunc ergo, quem modo praetulimus consulem, paulo subtilius perpendamus, quomodo ad praebenda vitae sublimioris exempla, subjectis populorum cuneis, virtutum calculos spargat. Ecce ad insinuandam retributionem boni pro malo, de semetipso fatetur, dicens: Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis . Ad dilectionem conditoris excitandam insinuat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Ad formam sanctae humilitatis imprimendam, secreta cordis sui indicat, dicens: Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
augeat. quid affectib ꝓsit: quasi tanta freqñtia
turbarũ p̃mitur. quanta curarũ importuntate
laceratur. At contͣ scĩ uiri. ꝙ nicħ huiꝰ mundi ap¬
petunt: nullis ꝓculdubio incorde tumultib p̾munt᷑.
Om̃s quippe mordinatos desidioꝵ motꝰ. acubili
cordis. manu sc̃ẽ considerationis eiciunt. Iquia
transitoria cuncta despiciunt: ex lnsnascentes co-¬
gitationũ insolentias ñpatiunt᷑. Solã nanq et̃nã
patriã appetunt: ĩqr nulla huius mundi diligt̃.
magna mentis tranquillitate ꝑfruunt᷑. Uñ recte
ȩdificare . ẽ. a secreto cordis. t̾renoꝵ desidioꝵ tumul¬
tus expellere: ⁊ una intentione ȩt̾nę patriȩ in
amorẽ intimȩ quietis anhelare. An ñ cunc̾tos
ase cogitationũ tumultꝰ expulerat qͥ dicebat: unã
petii adnõ hanc requirã ut inhabitẽ indomo
dñi : a freqñtia quippe t̾renoꝵ desidioꝵ fugerat
ad magnã uidelicet solitudinẽ semet ipsui: ubi eo

Expanded text:
augeat, quid affectibus prosit; quasi tanta frequentia augeat, quid affectibus prosit; quasi tanta frequentia turbarum premitur, quanta curarum importunitate laceratur. At contra sancti viri, qui nihil petunt, nullis procul dubio in corde tumultibus premuntur. Omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis manu sanctae conversations ejiciunt, et qui transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt, et quia nulla hujus mundi diligmagna mentis tranquillitate perfruuntur. Unde etaedificare, est a secreto cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere, 130 et una intentione aeternae patriae in amorem intimae quietis anhelare. An non cunctos a se cogitationum tumultus expulerat, qui dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini ? A frequentia quippe terrenorum desideriorum fugerat, ad magnam videlicet solitudinem semetipsum, ubi eo
Abbreviated transcription (Latin):
uigilans uidet: Quia gͥ tot rerũ causas quas fing̃
tolerat: nimirũ intrinsecꝰ natas ex desiđiis turbas
portat. Alius illicita refugit: s tñ bonis mundi ca-¬
rere ꝑtimescit. Concessa tenere appetit. uideri int̾
homines minor erubescit. leurat sũmoꝑe. ne in¬
ops indomosit: ne despectꝰ inpublico. Exquirit
quid sibi sufficiat: quid necessitas subiec̾toꝵ pe¬
tat. Atq ut sufficient iura patronat᷑ subditis ex¬
pleat. patronos querit. quib ipse famulet᷑. Sed
dũ his familiarit᷑ iungitur. eoꝵ ꝓculdubio causis
implicat᷑. Quib sepe consentit inillicitis:. ⁊ mala q̃
ꝓpt̾ semẽipsũ ĩ appetit. cõmittit ꝓpt̾ alia que ñ
derelinquit. Nã sepe dũ honorẽ suũ in hec mundo
ĩminui trepidat: ea apud maiores ꝑsonas apꝓbat.
quȩ iam ꝑ ꝓpriũ iudiciũ dãpnat. Isdũ sollicite co¬
gitat qͥd patronis debeat. quid subiectis: qͥd sibi

Expanded text:
vigilans videt? Qui ergo tot rerum causas, quas fingit, vigilans videt? Qui ergo tot rerum causas, quas fingit, tolerat, nimirum intrinsecus natas ex desideriis turbas portat. Alius jam illicita refugit, sed tamen bonis mundi carere pertimescit. Concessa tenere appetit, videri inter homines minor erubescit, et curat summopere ne inops in domo sit, ne despectus in publico; exquirit quid sibi sufficiat, quid necessitas subjectorum petat, atque ut sufficienter jura patronatus subditis expleat, patronos quaerit quibus ipse famuletur. Sed his dum familiariter jungitur, eorum proculdubio causis implicatur. Quibus saepe consentit in illicitis; et mala, quae pro semetipso non appetit, committit propter aliena, quae non derelinquit. Nam saepe dum honorem suum in hoc mundo imminui trepidat, ea apud majores personas approbat, quae jam per proprium judicium damnat. Is, dum sollicite cogitat quid patronis debeat, quid subjectis; quid sibi
Abbreviated transcription (Latin):
at. iam indefensionẽ rei quã appetit. uacuus li¬
tigator elaborat. Quanuis gͥ nicħ de concupita
re coeꝑit. habet tñ incorde iã fructũ concupiscen¬
gantis auor. e tumultu uastatur. aliꝰ se tiran¬
nidi suꝑbiȩ subic̃: ⁊ cor miserũ dũ contra homi¬
nes erigit. uicio substint honoꝵ sublimiũ infu¬
las appetit: exaltari successib erquirit. totũ q
qd̃ ẽẽ desid̾at sibi. apud semetipsũ incogicatione
depingit. lam quasi tribunali p̃sidet: ĩa sibi pare¬
iã aliis mala irrogat: aliis qui irrogauerint re¬
compensat. lam aput semetipsũ stipatꝰ cuneis ad pu¬
blicũ ꝓcedit. ĩam quib obseqͥis fulciatur conspicit:
qui tam̃ hȩc cogitans solus repetit. Iatn alia con¬
culcat: alia subleuat. lam de conculcatis satis facit
odio: iã de subleuatis recipit fauores. Qui gͥ dot fan¬
tasmata cordi impͥmit: qͥd iste aliud quã sõmũ

Expanded text:
at, iam in defensione rei, quam appetit, vacuus liat, iam in defensione rei, quam appetit, vacuus litigator elaborat. Quamvis ergo nil de concupita re coeperit, habet tamen in corde iam fructum concupiscengantis avaritiae tumultu vastatur. 5. Alius tyrannidi superbiae subjicitur, et cor miserum dum contra homines erigit, vitio substernit. Honorum sublimium infulas appetit, exaltari successibus exquirit; totumque quod esse desiderat sibi apud semetipsum cogitationibus depingit. Jam quasi tribunali praesidet. Jam sibi parais eminet. Jam aliis mala irrogat; aliis, quia irrogaverunt, recompensat. Jam apud semetipsum stipatus cuneis ad publicum procedit, et quibus obsequiis fulciatur conspicit. Qui tamen haec cogitans solus repetit: jam alia conculcat, alia sublevat, jam de conculcatis satisfacit odiis, jam de sublevatis recipit favores. Qui igitur tot phantasmata cordi imprimit, quid iste aliud quam somnium