comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Mo LXXXII.
SALMUS ISTE PRO TORCULA¬
ribus inscribit᷑. & quantũ aduer¬
tit nobiscũ caritas ur̃a. qͥa uos
intentissime audire aduerteba¬
mus: nihil in eius textu dictũ
est uel de prȩlo uel de fiscinis. uel de lacu: uł
de instrumentis: aut edificio torcularis. Omni¬
no nihil in eo tale audiuimus. unde quid sibi
uelit titulus eius quod inscribit᷑ ꝓ torcularib
non parua questio est. Profecto enĩ si post
istũ titulũ aliquid de talibus rebus dicer&
quales cõmemoraui. crederet᷑ a carnalibus uere
ista uisibilia torcularia uoluisse cantare
Quia uero titulũ imposuit pro torcularibus.
& nihil postea in om̃i uersu psalmi dixit de
his torcularibus notissimis oculis nr̃is: non du¬
bitat᷑ esse alia torcularia. quȩ nos hic quȩrere
& intelligere uoluit sp̃s dĩ. Qua ꝓpt̾ quid aga¬
tur in his uisibilibus tortularibus recordemur.
& hoc uideamꝰ quẽ ad modũ spualit̃ gerat᷑ in
acccła. Uua certe pend& in uitibus: & oliua

Expanded text:
M LXXXIII salmus iste, «Pro torcularibus,» inscribitur. Et quantum advertit nobiscum Charitas Vestra quia vos intentissime audire advertebamus, nihil in ejus textu dictum est vel de prelo, vel de fiscinis, vel de lacu, vel de instrumentis aut aedificio torcularis; omnino nihil in eo tale audivimus: unde quid sibi velit titulus ejus, quod inscribitur, «Pro torcularibus,» non parva quaestio est. Profecto enim si post istum titulum aliquid de talibus rebus diceret, quales commemoravi, crederetur a carnalibus vere ista visibilia torcularia voluisse cantare: quia vero titulum imposuit, «Pro torcularibus,» et nihil postea in omni versu Psalmi dixit de his torcularibus notissimis oculis nos tris; non dubitatur esse alia torcularia quae nos hic quaerere et intelligere voluit Spiritus Dei. Quapropter quid agatur in his visibilibus torcularibus recordemur, et hoc videamus quemadmodum spiritualiter geratur in Ecclesia. Uva certe pendet in vitibus, et oliva
Abbreviated transcription (Latin):
Elegi abici in domo diũ. magis quã abitare
in tabernaculis peccatorũ. Inuenit iste con¬
uallẽ plorationis. in uenit iste humilitatem
unde ascendat. Scit quia si se extollere uolu¬
erit cad&. si se humiliauerit eriget᷑. Clegit
abici. ut subleuet᷑. Quã multi pret̾ tabernacu¬
lũ hoc tortularis dm̃ci. id est pret̾ aeccłam cat¬
holicã uolentes sublimari & amantes honores
suos. nolunt cognoscere ueritatẽ. Si ess& illis
in corde uersus iste. clegi abici in domo dĩ. ma¬
gis quã habitare in taber naculis peccatorũ. non¬
ne abicerent honores & currerent ad conuallẽ
plorationis. & hinc inuenirent ascensus in cor¬
de. & hinc irent auirtutib in uirtutẽ. ponen¬
tes spem suã in xp̃o: Nonne scio quo homine:
bona uox. gaudenda uox. eligenda uox elegi
abici in domo dni. magis quã habitare in taber¬
naculis peccatorũ. Ipse elegit abici in domo
dñi. si ille qui inuitauit ad conuiuiũ. eligentẽ

Expanded text:
domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum.» Invenit enim iste convallem plorationis, invenit iste humilitatem unde ascendat: scit quia si se extollere voluerit, cadet, si se humiliaverit, erigetur; elegit abjici, ut sublevetur. Quam multi praeter tabernaculum hoc torcularis dominici, id est, praeter Ecclesiam catholicam volentes sublimari, et amantes honores suos, nolunt cognoscere veritatem? Si esset illis in corde versus iste, «Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum;» nonne abjicerent honores, et currerent ad convallem plorationis, et hinc invenirent ascensus in corde, et hinc irent a virtutibus in virtutem, ponentes spem suam in Christo, non in nescio quo homine? Bona vox, gaudenda vox, eligenda vox: «Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum.» Ipse elegit abjici in domo Domini; sed ille qui invitavit ad convivium, eligentem
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ aspice ds̃. Sub umbra alarũ tuarũ spera¬
bunt: ideo protector nr̃ aspice dĩ. & respice
in faciem xp̃i tui. Quando enĩ non respicit ad
faciemi xp̃i sui ds̃: Iuid est respice in faciem
Per faciem in notescimus Quid est ergo respi¬
ce in faciem xp̃i tui: Fac in notescere om̃ib
xp̃m tuũ. Respice in faciem xp̃i tui. notus
pirabat. in qua & deficiebat. Desiderat & defi¬
cit anima mea in atria dñi. Melior est ibi
unus dies. suꝑ milia dierũ. Milia dierũ desi¬
derant homines. & multũ hic uolunt uiuere.
Contẽpnant milia dierũ. desiderent unũ diẽ
qui non hab& ortũ & occasũ: unũ diem diem
sempiternũ. cui non cedit hesternus quẽ non
urg& crastinus. Ipse unus dies. desideretur
anobis. Quid nobis est cũ milibus dierũ: Imus
amilib dierũ. ad unũ diem. Ad unũ diem

Expanded text:
r aspice, Deus.» Sub umbra alarum tuarum sperabunt ; ideo, «Protector noster aspice, Deus. Et respice in faciem Christi tui.» Quando enim non respicit in faciem Christi sui Deus? quid est, «Respice in faciem Per faciem innotescimus: quid est ergo, «Respice in faciem Christi tui?» Fac innotescere omnibus Christum tuum. «Respice in faciem Christi tui:» notus pirabat, in quae deficiebat. Desiderat et deficit anima mea in atria Domini: melior est ibi unus dies super millia dierum. Millia dierum desiderant homines, et multum volunt hic vivere: contemnant millia dierum, desiderent unum diem, qui non habet ortum et occasum; unum diem, diem sempiternum, cui non cedit hesternus, quem non urget crastinus. Ipse unus dies desideretur a nobis. Quid nobis est cum millibus dierum? Imus a millibus dierum ad unum diem, sicut im
Abbreviated transcription (Latin):
erunt mala toleranda. Ergo ab his uirtutib
huius actionis ibimꝰ in uirtutẽ illius contem¬
plationis. qua contẽplemur dm̃ sicut scriptũ
est. Mane ad stabo tibi & contẽplabor
& audi quia ab huius actionis uirtutibus.¬

Expanded text:
erunt mala toleranda. Ergo ab his virtutibus erunt mala toleranda. Ergo ab his virtutibus hujus actionis ibimus in virtutem illius contemplationis, qua contemplemur Deum: sicut scriptum est, «Mane astabo tibi, et contemplabor» . Et audi quia ab hujus actionis
Abbreviated transcription (Latin):
sas uirtutes in hoc loco. qui ꝓ om̃ib uirtutib
necessarus in conualle plorationis & utilib
dabit unã uirtutẽ se ipsũ. Nã & uirtutes
agende uitȩ nr̃ȩ. quattuor describunt᷑
amultis. & in scriptura inueniuntur.
Prudentia dicit᷑. qua di noscimus inter
bonũ & malũ. Iusticia dicit᷑. qua sua cuiq
tribuimus nemini quicquã debentes sed om̃s
diligentes. Temperantia dicit᷑. quia libidi¬
nes refrenamus. Fortitudo dicit᷑. qua omĩa
molesta toleramus. Iste uirtutes in conualle
plorationis. ꝑ grãm dĩ dant᷑ nobis. Ab his uir¬
tutibus. imus in illã uirtutẽ. Quȩ erit illa
uirtus. nisi solius contẽplationis dĩ: Necessa¬
ria ibi non erit ista prudentia. ubi nulla mala
occursura sunt quȩ uitemus. Sed quid puta¬
mus fr̃s: Non ista iusta iusticia. ubi nulla
erit cuiusquã indigentia. cui subuenire debe¬
amus. Non ista tẽperantia. ubi nulla erit libi¬
do frenanda. Non ista fortitudo. ubi nulla

Expanded text:
omnibus virtutibus necessariis in convalle plorationis et utilibus dabit unam virtutem, seipsum. Nam et virtutes agendae vitae nostrae quatuor describuntur a multis, et in Scriptura inveniuntur. Prudentia dicitur, qua dignoscimus inter bonum et malum. Justitia dicitur, qua sua cuique tribuimus; nemini quidquam debentes, sed omnes diligentes . Temperantia dicitur, qua libidines refrenamus. Fortitudo dicitur, qua omnia molesta toleramus. Istae virtutes nunc in convalle plorationis per gratiam Dei dantur nobis: ab his virtutibus imus in illam virtutem. Et quae erit illa virtus, nisi solius contemplationis Dei? Necessaria ibi non erit ista prudentia, ubi nulla mala occursura sunt quae vitemus. Sed quid putamus, fratres? Non ista justitia, ubi nulla erit cujusquam indigentia cui subvenire debeamus. Non ista temperantia, ubi nulla erit libido refrenanda. Non ista fortitudo, ubi nulla
Abbreviated transcription (Latin):
du estis. & filii excelsi om̃s. Dedit enim eis
potestatẽ filios dĩ ficri. ille in quẽ credidimꝰ.
Pulcher sponsus. qui ꝓͣpt̾ deformitatẽ nr̃am
deformis apparuit. quia uidimꝰ eum inquit
& non habebat speciem neq decorẽ. Finita
om̃i necessitate mortalitatis. si cuti est ds̃ apud

Expanded text:
Dii estis, et filii Altissimi omnes» . Dedit enim eis potestatem filios Dei fieri , ille in quem credidimus, pulcher sponsus, qui hic propter deformitatem nostram deformis apparuit: quia «vidimus eum,» inquit, «et non habebat speciem neque decorem» . Finita omni necessitate mortalita
Abbreviated transcription (Latin):
deorũ in syon. &rursus iste cogitatione illoꝵ
gaudiorũ. redit ad suspiria sua Uid& quid
preuenerit spe & ubi adhuc sit. te apparebit
tunc ds̃ deorũ in syon. Hoc est unde gaude
do adhuc tẽpus est orandi. tẽpus de precandi.
& si aliquantũ gaudendi. sed adhuc in spe.
In peregrinatione sumus. in conualle plora¬
tionis sumus. Ad huius ergo loci gemitum
rediens dicit. Dñ eds̃ uirtutũ exaudi oratio¬
nẽ meã. aurib ꝑcipe ds̃ iacob Quia & ipsũ
iacob fecisti de iacob isrł. Apparuit enĩ illi
ds̃. & dictus est ifrł uidens dm̃. Audi gͦ me
as̃ iacob & fac me isrł. Quando fiam isrł:

Expanded text:
ers.» 9. Et rursus iste a cogitatione illorum gaudiorum redit ad suspiria sua. Videt quid praevenerit spe, et ubi adhuc sit re. «Apparebit» tunc «Deus deorum in Sion:» hoc est unde gaudebhuc modo tempus est orandi, tempus deprecandi; et si aliquantum gaudendi, sed adhuc in spe: in peregrinatione sumus, in convalle plorationis sumus. Ad hujus ergo loci gemitum rediens dicit, «Domine Deus virtutum, exaudi precem meam; auribus percipe, Deus Jacob:» quia et ipsum Jacob fecisti de Jacob Israel. Apparuit enim illi Deus, et dictus est Israel , videns Deum. Audi ergo me, Deus Jacob, et fac me
Abbreviated transcription (Latin):
lam in illo gaudebimus loco. Quare autem
in conualle plorationis: Ꝙ ex qua conualle
plorationis. ad illũ locũ gaudii ueniemus :¬
Nam & benedictionẽ dabit inquit. qui le¬
gẽ dedit. Afflixit nos lege. pressit nos lege.
ostendit nobis torcular. uidimꝰ pressurã. car¬
nis nr̃e tribulationẽ cognouimus. ingemui¬
mus rebellante peccato aduersũ mentẽ nrãm.
clamauimꝰ miser ego homo. Sub lege gemu¬
imus. quid restat. nisi ut benedictionẽ det
qui legẽ dedit: Adueni& grã post legem.
ipsa est benedictio. & quid nobis prestitit
ista grã & benedictio: Ambulabunt de
uirtutib in uirtutẽ. Hic enĩ per gram.
multȩ uirtutes dantur. Alii quidẽ datur
ꝑ spm̃ sermo sapientię. alii sermo scientiȩ
scđm eundẽ sp̃m. Alii fides. alii donatio sa

Expanded text:
 8. Quare autem,  8. Quare autem, «in convalle plorationis?» Et ex qua convalle plorationis ad illum locum gaudii veniemus? «Nam et benedictionem,» inquit, «dabit qui legem dedit.» Afflixit nos Lege, pressit nos Lege, ostendit nobis torcular; vidimus pressuram, carnis nostrae tribulationem cognovimus, ingemuimus rebellante peccato adversus mentem nostram, clamavimus, «Miser ego homo:» sub Lege gemuimus; quid restat, nisi ut benedictionem det qui Legem dedit? Adveniet gratia post Legem; ipsa est benedictio. Et quid nobis praestitit ista gratia et benedictio? «Ambulabunt a virtutibus in virtutem.» Hic enim per gratiam multae virtutes dantur: «Alii quidem datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae, secundum eumdem Spiritum, alii fides, alii d
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Quinq ille porticus lex est. in quinq
libris moysi. Ad hoc ꝓducebant᷑ ȩgroti de
domib suis. ut iacerent in porticibus. Ergo
lex prodebat ȩgrotos non sanabat. Sed be¬
nedictione dĩ turbat᷑ aqua tãquã angelo
descendente: uisa  aiqua turbata qui poterat
unus descendebat. & sanabat᷑. Aqua illa cinc¬
ta quinq porticibus. populus iudȩoꝵ erat
lege conclusus. Hunc ꝑturbauit dñs presen¬
tia sua. ut occideret᷑. Nisi enĩ descetisu suo
dñs turbar& populũ iudȩorũ: nũquid cru¬
cifigeret᷑: Itaq turbata aqua. passionem
dñi significabat. quę facta est perturbata
gente iudȩorũ. In hanc passionẽ credit lan¬
guidus. tãquã in aquã turbatã descendens&
sanat᷑. Qui non sanabat᷑ lege idest porticib
Unus. quia unitas. Ergo & hic quid agit :¬
Ascensiones in corde eius. disposuit in con¬
ualle plorationis. in locũ quẽ disposuit.

Expanded text:
mus. Quinque illae porticus, Lex est in quinque mus. Quinque illae porticus, Lex est in quinque libris Moysi. Ad hoc producebantur aegroti de domibus suis, ut jacerent in porticibus. Ergo lex prodebat aegrotos, non sanabat; sed benedictione Dei turbabatur aqua, tanquam angelo descendente: visa aqua turbata, qui poterat unus descendebat et sanabatur. Aqua illa cincta quinque porticibus, populus Judaeorum erat Lege conclusus: hunc perturbavit Donimus praesentia sua, ut occideretur. Nisi enim descensu suo Dominus perturbaret populum Judaeorum, numquid crucifigeretur? Itaque turbata aqua passionem Domini significabat, quae facta est perturbata gente Judaeorum. In hanc passionem credit languidus, tanquam in aquam turbatam descendens, et sanatur. Qui non sanabatur Lege, id est porticibusUnus, quia unitas. Ergo et hic quid ait? «Ascensus in corde ejus disposuit, in convalle plorationis, in locum quem
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ non solũ iacentẽ sed iam &iã confitentẽ
& dicentẽ. miser ego homo quis mẽ liberabit
de corpore mortis huius : Ut oportune uenir&
medicus ad conuallẽ plorationis & dicer&. certe
cognouisti quia cecidisti. audi me ut surgas qui
me contẽpsisti ut caderes. Data est ergo lex ut
egr̃ũ de morbo conuincer& qui sibi sanus uidebat᷑
ut peccata de monstrarent᷑. non ut auferrentur.
De monstrato peccato ꝑ datã legẽ. auctũ est pec¬
catũ quia peccatũ est. & contralegẽ. Occasione
inquit accepta. peccatũ ꝑ mandatũ. operatũ est
in me omnẽ concupiscentiã. Quid est occasione
accepta ꝑ mandatũ : Acceptũ mandatũ quasi
uiribus suis conati sunt facere homines. uicti
rei facti sunt. Sed quid ait apłs: Vbi autẽ
abundauit peccatũ. suꝑ abundauit & gr̃a.
idest auctus est morbus. cõmendata est me¬¬
nis. nũquid curabant egrotos ubi erat piscina
quinq porticibus. In euangelia lectũ habe¬

Expanded text:
fitentem et dicentem, «Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» et opportune veniret medicus ad convallem plorationis, et diceret, Certe cognovisti quia cecidisti; audi me ut surgas, qui me contempsisti ut caderes. Data est ergo Lex ut aegrum de morbo convinceret, qui sibi sanus videbatur; ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Demonstrato peccato per datam Legem, auctum est peccatum, quia peccatum est et contra Legem: «Occasione,» inquit, «accepta, peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam» . Quid est, «occasione accepta per mandatum?» Acceptum mandatum quasi viribus suis conati sunt facere homines; victi rei facti sunt. Sed quid ait Apostolus? «Ubi autem abundavit peccatum, super abundavit gratia» ; id est, auctus est morbus, commendata est menis, numquid curabant aegrotos, ubi erat piscina que porticibus» ; in Evangelio lectum habe
Abbreviated transcription (Latin):
tũ peccatũ. non erit infructuosa iusticia. qͥa dñs
qui ante thronũ iudicis hominis uirisus est. in
cȩlo parauit thronũ suũ. Dñs in caelo parauit
thronũ suũ: ET REOÑEIOS OÕG̃ DOMinabtT᷑¬

Expanded text:
tum peccatum, non erit infructuosa justitia; quia Dominus tum peccatum, non erit infructuosa justitia; quia Dominus qui ante thronum judicis hominis irrisus est, in coelo paravit thronum suum. «Dominus in coelo paravit thronum suum; et regnum ejus omnium dominabit
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ten& om̃s litteras dĩ: Ecce uolo non solũ nͣ¬
meinoria tenere sed & operib in eis facere. Sed
quis ten& om̃a memoria: Noli timere non te
onerat: in duob preceptis totalex pend&: & pro¬
ph&ae. Sed totã legẽ uolo cenere si potes tene.
quando potes: quomodo potes. Quacũq paginã ñ¬
in terrogaueris hoc tibi respondebit: quod tenes.
tene. caritatẽ tene. finis precepti est caritas.
Noli cogitare de multitudine ramorũ. radicẽ ÷¬
tene & tota arbor in te est. Et memoria retinen¬
tibus mandata eius ut faciant ea. DNĨS PARAUIT¬
IN CAELO TIRONT̃ SUYM. Quis nisi xp̃s para¬
uit in cęlo thronũ suũ : Qui descendit & ascendit
qui mortuus est & resurrexit. Qui hominẽ ad sũp¬
tũ in cęlũ leuauit. ipse parauit in cęlo thronũ
suũ. Thronus. sedes est iudicis. Obseruate ergo
qui auditis. quia parauit in cęlo thronũ suum.
faciat quisq quod uult in terra. non erit inpuni¬

Expanded text:
quis tenet omnes Litteras Dei? Ecce volo non solum quis tenet omnes Litteras Dei? Ecce volo non solum memoria tenere, sed et operibus meis facere: sed quis tenet omnia memoria? Noli timere; non te onerat. «In duobus praeceptis tota Lex pendet, et Prophetae» . Sed totam Legem volo tenere. Tene, si potes, quando potes, quomodo potes. Quamcumque paginam interrogaveris, hoc tibi respondebit: Quod tenes, tene; charitatem tene: «Finis praecepti est charitas» . Noli cogitare de multitudine ramorum; radicem tene, et tota arbor in te est. «Et memoria retinentibus mandata ejus ut faciant ea.» um.» Quis, nisi Christus, paravit in coelo thronum suum? Qui descendit et ascendit, qui mortuus est et resurrexit, qui hominem assumptum in coelum levavit, ipse paravit in coelo thronum suum. Thronus sedes est judicis: observate ergo qui auditis, quia «paravit in coelo thronum suum.» Faciat quisque quod vult in terra, non erit impuni
Abbreviated transcription (Latin):
ET IUSTICIA EIUS SUPER EILIOS EILIONÕ
Retributionem dicit super filios filiorium.
Quã multi sunt serui dĩ non habentes filios.
quantominus filios filorũ. Sed filios nr̃os dicit
opera nr̃a. filios filiorũ mercedẽ operũ nr̃orũ.
iusticia eius suꝑ filios filiorũ: CUSTODIENITI¬
BUS TESTAMΕNtUCIOS Uideant ne putent
om̃s ad se ꝑtinere quod dictũ est. eligant cum
lic&. Custodientib inquit testamentum eius.
ET MEMORIA RETINENTIBUS MANDATA
EIUS UT Faciatit ea lam te disponebas
extollere & forte reddere mihi psalterium
quod ego non teneo. aut totã legẽ inemoriter
pronuntiare. Plane in meinoria melior me.
melior quo uis iusto si iustus ad uerbũ legem
non tsnet. Sed uide ut precepta teneas. Sed
quomodo teneas: Non memoria. sed uita. Me¬
moria retinentib mandata eius. non ut reddant
ea. sed ut faciant ea lam forte modo ꝑturbat᷑:
unius cuiusq anima: quis ten& om̃a in andata dĩ

Expanded text:
Et justitia ejus super filios filiorum.» Et justitia ejus super filios filiorum.» Retributionem dicit, «super filios filiorum.» Quam multi sunt servi Dei non habentes filios, quanto minus «filios filiorum?» sed filios nostros dicit opera nostra; «filios filiorum,» mercedem operum nostrorum. «Justitia ejus super filios filiorum, custodientibus testamentum ejus.» Videant ne putent omnes ad se pertinere quod dictum est: eligant, cum licet. «Custodientibus,» inquit, «testamentum ejus, et memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea.» Jam te disponebas extollere, et forte reddere mihi Psalterium, quod ego non teneo, aut totam Legem memoriter pronuntiare. Plane in memoria melior me, melior quovis justo, si justus ad verbum Legem non tenet: sed vide ut praecepta teneas. Sed quomodo teneas? Non memoria, sed vita. «Memoria retinentibus mandata ejus:» non ut reddant ea; sed, «ut faciant ea.» Jam forte modo perturbatur uniuscujusque anima. Quis tenet omnia mandata Dei?
Abbreviated transcription (Latin):
ERIT ET NOΝ COGNOSC& AMLIOS loCŨ SUO
Quasi ꝑditio quedã. quasi interitus quidã. Ecce
qui se inflat. ecce qui tum&. ecce qͥ se extolit. sp̃s per¬
transi& in eo & nonerit. & non cognosc& amplius locũ
suũ. Uidete cotidie morientes & hoc erit gotũ ipse
erit finis. Non alloquit᷑ enĩ fenũ. sod propterqod
& uerbũ fenum factũ est. Tu enim bomo
propt̃ te autẽ & uerbũ factũ est homo. łu caro
& ꝓpt̃ te uerbũ caro factũ est. Oñis caro foenũ:
& uerbũ caro factũ est. Quanta gͦ spes feni quando
uerbũ caro factũ est : Illud qđ manet in act̾nũ:
non dedignatũ est suscipere fenũ. ne de se despera
ĩ cogita. puluerẽ tuũ cogita noli extolli. Quicquid
melius eris. grã illius erif. miscđia illius eris. Audi
Qui non timetis eũ fenũ. & in feno & in torm̃to cũ
feno critis. Resurg& enĩ caro ad tormentũ. Gau¬
deant illi qui timent eũ. quia suꝑ eos miscđa eius.¬

Expanded text:
erit, et non cognoscet amplius locum suum.» erit, et non cognoscet amplius locum suum.» Quasi perditio quaedam, quasi interitus quidam. Ecce qui se inflat, ecce qui tumet, ecce qui se extollit, «Spiritus pertransiet in eo, et non erit, et non cognoscet amplius locum suum.» Videte quotidie morientes; et hoc erit totum, ipse erit finis. Non alloquitur enim fenum, sed propter quod et Verbum fenum factum est. Tu enim homo; propter te autem et Verbum factum est homo: tu caro, et propter te Verbum caro factum est. «Omnis caro fenum, et Verbum caro est factum» . Quanta ergo spes feni, quando Verbum caro factum? Illud quod manet in aeternum, non dedignatum est suscipere fenum, ne de se desperarm cogita, pulverem tuum cogita; noli extolli: quidquid melius eris, gratia illius eris, misericordia illius eris. Audi imentes eum.» Qui non timetis eum, fenum, et in feno, et in tormento cum feno eritis: resurget enim caro ad tormentum. Gaudeant illi qui timent eum, quia super eos mise
Abbreviated transcription (Latin):
Flor& illa domͦ & magna domꝰ. flor& illa familia :¬
& quã multis flor&: aut quã multis annis uiuunt :
Multi anm tibi: breue tẽpus dõ. Ds ñ sic numerat:
quomodo numeras. In cõparatione longorũ & longe
uiuentiũ soculorũ oiñis flos cuiusq domus sic est¬
ẽ quomodo flos agri. Uix est annua om̃is pulcbritudo
anni. Quicquid ibi uig& quicquid ibi cand& quicquid
ibi pulchrũ est. non ꝑannat. ⁊imoper totũ annũ
duci non potest. Qũa exiguo tẽpore transeunt flores :
÷ & hoc est pulchrũ in herbis. Hoo quod ualde pulchtũ
nouit figinentũ nrm quia fenũ sumꝰ & ad tempus
adoptatis tot fratrib fecit. Noli mirari qͥa particeps
eris ae ternitatis illius. factus ẽ ipse prior particeps¬
s feni tui. Quod excelsũ est ate tibi denegabit. qui qodd
humile erat ex te suscepit : Ergo homo quantũ ad ho¬
minẽ attin& & sicut fenũ dieseius. sicut flos agri ita

Expanded text:
Floret illa domus, et magna illa domus, floret illa familia; eFloret illa domus, et magna illa domus, floret illa familia; et quam multi florent, aut quam multis annis vivunt? Multi anni tibi; breve tempus Deo. Deus non sic numerat, quomodo tu numeras. In comparatione longorum et longe viventium saeculorum, omnis flos cujusque domus sic est, quomodo flos agri. Vix est annua omnis pulchritudo anni. Quidquid ibi viget, quidquid ibi candet, quidquid ibi pulchrum est, non perannat; imo per totum annum duci non potest. Quam exiguo tempore transeunt flores, et hoc est pulchrum in herbis. Hoc quod valde pulchrum novit figmentum nostrum, quia fenum sumus, et ad tempus adoptatis tot fratribus fecit. Noli mirari quia particeps eris aeternitatis illius; factus est ipse prior particeps feni tui. Quod excelsum est a te, tibi denegabit, qui quod humile erat ex te suscepit? Ergo «homo,» quantum ad hominem attinet, «sicut fenum dies ejus; sicut flos agri, ita
Abbreviated transcription (Latin):
homo. qui ante om̃a ds̃. Scds enĩ in aduentu:
prior in reditu. Post multos mortuus est. ante om̃s
resurrexit. Ipse cognouit figmentũ nr̃m. Quod
figmentũ : Nos. Unde loqueris quia cognouit:
Quia miseratus est. MEMENTΟ ꝗUΙΑ ΡULUIs SUMͦ
Ad ipsũ dm̃ conuersus ait mem̃to. quasi obliuiscatur
ds̃. Sic cognoscit. sic nouit. ut non obliuiscat᷑. Sed
quid est mem̃to: ꝑseuer& erga nos miscłia tua.
Cognoiusti figm̃tũ nrm quodã modo ne obliuis caris
fenum dies illius. Quid suꝑbit fenũ modo flores
post paululum arescens: Quid superbit foe¬
num ad tempus ugens & hoc ad paruũ tẽpus
donec sol candescat : Bonũ est ergo nobis ut mi¬
sericotdia ipsius sit suꝑ nos & de feno aurũ faciat.
Nã homo tãquã fenũ dies eius. Sicyt flos aori.
ItA Flore oIT. Totus splendor generis bumani.
honores potestates. diuitiȩ tyfimine. flos feni est

Expanded text:
homo, qui ante omnia Deus. Secundus enim in adventu, homo, qui ante omnia Deus. Secundus enim in adventu, prior in reditu: post multos mortuus est, ante omnes resurrexit. «Ipse cognovit figmentum nostrum:» quod figmentum? Nos. Unde loqueris quia cognovit? Quia miseratus est. «Memento quia pulvis sumus.» Ad ipsum Deum conversus ait, «Memento,» quasi obliviscatur Deus: sic cognoscit, sic novit, ut non obliviscatur. Sed quid est, «Memento?» Perseveret erga nos misericordia tua. Cognovisti figmentum nostrum quodam modo; ne obliviscaris ffenum dies illius.» Quid superbit fenum modo florens, post paululum arescens? quid superbit fenum ad tempus virens, et hoc ad parvum tempus, donec sol candescat? Bonum est ergo nobis ut misericordia ipsius sit super nos, et de feno aurum faciat. Nam «homo, tanquam fenum dies ejus; sicut flos agri, ita efflorebit.» Totus splendor generis humani; honores, potestates, divitiae, typhi, minae, flos feni est.
Abbreviated transcription (Latin):
altera: sed pars quae orit᷑ modo: post duodetĩ horas
occasura est. Non sic est gr̃ã: quae nobis oritur.
Et peccata in aeteruũ oceidunt᷑. & grã in ęter
ut illa occidant᷑ & gr̃a oriat᷑: Quare putatis: SICVT
mis eraton rater filiis: Sic onserat᷑
ONĨS TIMENTIDUS EUO. Lam seuiat quantum
uult pater est. Sed flagellauit nos & afflixit
nos& contriuit nos. pat̾ est. Fili si ploras. sub patre
plora. Noli cũ indignatione. noli cũ typosuꝑbiȩ
Quod pateris unde plangis : medicina est non pęna.
castigatio est non dãpnatio. Noli repellere fla¬
gellũ. si non ius repelli ab hereditate. Noli ad¬
tendere quã pęnã habeas in flagello. sed que locũ
in testamento. Sicut miserat᷑ pat̾ filus miser tus est
Ñm Id÷ infirmitatẽ nr̃am. Nouit qͥđ fecerit. quo¬
modo lapsũ sit. quomodo reficiendũ sit. quomodo
adoptandũ sit quomodo ditandũ sit. Ecce facti

Expanded text:
altera: sed pars quae oritur modo, post duodecim horas altera: sed pars quae oritur modo, post duodecim horas occasura est. Non sic est gratia quae nobis oritur: et peccata in aeternum occidunt, et gratia in aeteut illa occidant, et gratia oriatur? quare putatis? «Sicut miseratur pater filios, sic miseratus est Dominus limentes eum.» Jam saeviat quantum vult, pater est. Sed flagellavit nos, et afflixit nos, et contrivit nos: pater est. Fili, si ploras, sub patre plora; noli cum indignatione, noli cum typho superbiae. Quod pateris, unde plangis, medicina est, non poena; castigatio est, non damnatio. Noli repellere flagellum, si non vis repelli ab haereditate: noli attendere quam poenam habeas in flagello, sed quem locum in testamento. «Sicut miseratur pater filios, sic miseratus est  infirmitatem nostram. Novit quid fecerit, quomodo lapsum sit, quomodo reficiendum sit, quomodo adoptandum sit, quomodo ditandum sit. Ecce facti
Abbreviated transcription (Latin):
OE FECIT ANOBIS PECCATa Nña Scđm
altitudinẽ caeli a terra: confirmauit dñs mise¬
ricordiã suã suꝑ nos. Dixi quare : ꝓpt̾ ꝓtectionẽ
Unde quantũ distat oriens ab occidente lon¬
ge fecit. ec̃ a nobis peccata ñra. Nouer̃ qui
sacramenta sciunt. tamen quod om̃s audire
possunt dico. Quando peccatũ remittit᷑ occidunt᷑
peccata tua. orit᷑ gr̃ã tua. Peccata tua tãquam
in occasu funt. gr̃a qua liberaris. in ortu est
Ueritas de terra orta est. Quid est ueritas de ter¬
ra orta est : Nata est gr̃a cua. Occidunt᷑ peccata
tua in nouaris quodã modo. Ad ortũ ad tendere
debes. ab occasu auerti debes. Auert̃e a petcatis
tuis conuertere ad gr̃am dĩ. Illis occidentib sur¬
gis& proficis. sed pars caeli quae surgit rursum
in occasũ it. Non undecũq possunt similitu¬
dines ducr:ad ꝑfectũ possunt couliniari ipse
res rebus ad quas adhibent᷑. sicut dixi de aquila.
sicut de luna sic & hic occidit pars una cęli:oritur

Expanded text:
fecit a nobis peccata nostra.» Secundum altitudinem coeli a terra, confirmavit Dominus misericordiam suam super nos. Dixi quare: propter protectionem. Unde? «Quantum distat oriens ab occidente, longe fecit» esse «a nobis peccata nostra.» Noverunt qui sacramenta sciunt; tamen quod omnes audire possunt dico. Quando peccatum remittitur, occidunt peccata tua, oritur gratia tua: peccata tua tanquam in occasu sunt; gratia qua liberaris, in ortu est. «Veritas de terra orta est» . Quid est, «Veritas de terra orta est?» Nata est gratia tua, occidunt peccata tua, innovaris quodammodo. Ad ortum attendere debes, ab occasu averti debes. Avertere a peccatis tuis, convertere ad gratiam Dei; illis occidentibus surgis, et proficis. Sed pars coeli quae surgit, rursum in occasum it. Non undecumque possunt similitudines duci ad perfectum, possunt collineari ipsae res rebus ad quas adhibentur: sicut dixit de aquila, sicut de luna, sic et hic. Occidit pars una coeli, oritur
Abbreviated transcription (Latin):
non poteris nisi laborare in terra. & .ñ. finitur
labor. nisi cũ finita fuerit uia. Oport& in uia
laborare. ut in patria gaudeamus. Ergo conso¬
lat᷑ ꝓmissione sua laborẽ tuũ. sudorẽ tuũ. moles¬
tias tuas. & dicit tibi. Non in finẽ irascet᷑. neq

Expanded text:
non poteris nisi laborare in terra; et non finitur non poteris nisi laborare in terra; et non finitur labor, nisi cum finita fuerit via. Oportet in via laborare, ut in patria gaudeamus. Ergo consolatur promissione sua laborem tuum, sudorem tuum, molestias tuas, et dicit tibi: «Non in finem irascetur, neque
Abbreviated transcription (Latin):
ut futuras minas ipsius euadamͦ. sed & presentẽ iram
quia & ista ira ipsius est cuius & se & nos fuisse dicit
filios apłs. Ait quippe. Fuimꝰ enĩ & nos aliquando
natura filii irȩ. sicut & ceteri. Ergo ex ira ipsius
est qͦd hic homo peregrinat᷑. qͦd laborat. Non est
ex ira ipsius fratresmei in sudore uultꝰ tiui & labore
edes panẽ tuũ & terra spinas & tribulos pariae
tibi : Auctori nr̃o dictũ est. Aut si est aliud
uita nr̃a. si potes conuertere ad aliquã uoluptatẽ
ubi spinas non sentias. elige quod uolueris. Aua¬
rus. luxuriosus. ut duo ista sola dicamꝰ. adde &
terciũ. ambitiosus in honorũ cupiditate: quantȩ
spine in ardore auaritiae : Quantȩ spinae in
Quantas molestias habent. quantas sollicitudines
hic in ista uita: Omitto gehenña. uide ne iã
ipse tibi gehennasis. Hoc ergo totũ fr̃s mei de
ira ipsius est. & cũ te conuerteris ut iuste agas.

Expanded text:
ut futuras minas ipsius evadamus, sed et praesentem iram; ut futuras minas ipsius evadamus, sed et praesentem iram; quia et ista ira ipsius est, cujus et se et nos fuisse dicit filios Apostolus: ait quippe, «Fuimus enim et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri» . Ergo ex ira ipsius est quod hic homo peregrinatur, quod laborat. Non est ex ira ipsius, fratres mei, «In sudore et in labore edes panem tuum, et terra spinas et tribulos pariet tibi» ? Auctori nostro dictum est. Aut si est aliud vita nostra; si potes, convertere ad aliquam voluptatem, ubi spinas non sentias. Elige quod volueris, avarus, luxuriosus, ut duo ista sola dicamus; adde et tertium, ambitiosus: in honorum cupiditate quantae spinae? in luxurie libidinum quantae spinae? in quantas molestias habent? quantas sollicitudines hic in ista vita? Omitto gehennas. Vide ne jam ipse tibi gehenna sis. Hoc ergo totum, fratres mei, de ira ipsius est: et cum te converteris, ut juste agas,
Abbreviated transcription (Latin):
quęrit ds̃ dilationẽ in uoce coruina. sed confes¬
sionẽ in gemitu colũbino. Missa colũba reuersa
quid sit ultimũ cras. Sufficiatqͦd uixisti usq ad
hodiernũ peccator: audisti sepe soles audire.
audisti & hodie. Quã cotidie audis. tã cotidie
non corrigeris. Iu enĩ scđm duritiã cordis tui
& cor mpenitens thesaurizas tibi irã in die irae.
& reuelationis iusti iudicu dĩ. qui redd& unicuiq
scđm opera sua. Non tibi sic uideat᷑ ds̃ nisericors.
ut .ñ. uideat᷑ iustus. Misericors & miserator dñs.
Audio gaudeo ita dicis. audi & gaude. Adhuc addidit:
longauimis & multũ misericors. & in extremo. &
uerax. Gaudens ad uerba superiora. ad ultimũ treme.
Sic misericors & longaminis est ut sit & uerax cũ tibi
thesauritaueris irã in die irae. Nonne experieris
primi peccati fratres mei. Non solũ cogitare debemꝰ

Expanded text:
quaerit Deus dilationem in voce corvina, sed confesquaerit Deus dilationem in voce corvina, sed confessionem in gemitu columbino. Missa columba reversa  quia ignoras quod sit ultimum cras, sufficiat quod vixisti usque ad hodiernum peccator. Audisti, saepe soles audire, audisti et hodie: quam quotidie audis, tam quotidie non corrigeris. «Tu» enim «secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua» . Non tibi sic videatur Deus misericors, ut non videatur justus. «Misericors et miserator Dominus.» Audio, et gaudeo: ita dicis. Audi, et gaude; adhuc addidit, «Longanimis et multum misericors:» et in extremo, «Et verax.» Gaudes ad verba superiora, ad ultimum treme. Sic misericors et longanimis est, ut sit et verax. Cum tibi thesaurizaveris iram in die irae, nonne experieris primi peccati. Fratres mei, non solum cogitare debemus,
Abbreviated transcription (Latin):
miscđiȩ. Sed obserua ne longitudine mniscđiȩ dĩ
male utendo. tu tibi thesaurizes quod ait apłs
irã in die irȩ. sta hoc ait apłs. An diuitias benig¬
uitatis & longanimitatis eius contẽpnis : Ignoras
quia patientia dĩ ad penitentiã te adducit: qđ
tibi parcit: putas qͥa places ei : Hec fecisti inqͥt
& tacui. Suspicatus es in iqͥtatẽ qͦd ero tͥ similis
.̃. mͥ placent peccata sed longanimitate quaero
recta facta. Si punirẽ peccatores: non inuenirẽ
confessores. Ergo te ds̃ longainitate sua par¬
cendo ad penitentiã adducit: tu autẽ cũ cotidie
dicis. finit᷑ hodiernus dies. & sic ero & crastino die.
non enĩ cras erit ultimꝰ. &̾ tercio die. & subito
uenit ira eius. frater. non tardes conuerti ad
dñm. Sunt eĩ qui preparant conuersionem
& differunt. & fit ui illis uox coruina. cras. cras.
Coruus de arca missus: non est reuersus. Non

Expanded text:
misericordiae.» Sed observa ne longitudine misericordiae Dei misericordiae.» Sed observa ne longitudine misericordiae Dei male utendo, tu tibi thesaurizes, quod ait Apostolus, iram in die irae. Nam hoc ait Apostolus: «An divitias benignitatis et longanimitatis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit» ? Quod tibi parcit, putas quia places ei? «Haec fecisti,» inquit, «et tacui; suspicatus es iniquitatem, quod ero tui similis» . Non mihi placent peccata, sed longanimitate quaero recte facta. Si punirem peccatores, non invenirem confessores. Ergo te Deus longanimitate sua parcendo ad poenitentiam adducit: tu autem cum quotidie dicis, Finitur hodiernus dies, et sic ero et crastino die, non enim cras erit ultimus; et tertio die: et subito venit ira ejus. Frater, non tardes converti ad Dominum . Sunt enim qui praeparant conversionem, et differunt, et fit in illis vox corvina, Cras, cras. Corvus de arca missus, non est reversus . Non
Abbreviated transcription (Latin):
silio medicinae. Aliquando eiũ uidet᷑ si homo
sanus & aegrotat. & in eo quod aegrotat & non
sentit. medicũ non quaerit. Auget᷑ morbus.
crescit molestia quęrit᷑ medicus. & totũ sanat᷑¬
corpus. Notas fecit uias suas moysi: FI LIIS
ISRANEL GO LUNTATES SUAS. Numquid
om̃ibus filus isrł: Sed ueris filiis isrł. immo
om̃ibus filiis isrł. Qui enĩ dolosi. qui insidiosi.
qui hypocritae. non filii isrł. Et qui filii isrł:
mũ quid tam multũ in misericordia : Peccat᷑
& uiuit᷑: accedunt peccata: augetur uita.
Blasphemat᷑ cotidie. & facit solem suũ oriri
suꝑ bonos & malos. Vocat undiq ad correchonem.
uocat undiq ad poenitentiã. Uocat beneficus
creaturȩ. uocat in ꝑtiendo tempus uiuendi. Uocat
ꝑ lectorẽ. uocat ꝑ tractatorẽ. uocat ꝑ intimam
cogitationẽ. Uocat ꝑ flagellũ correptionis. uocat
ꝑ miscđam consolationis. Longanimis. & multȩ

Expanded text:
silio medicinae. Aliquando enim videtur sibi homo silio medicinae. Aliquando enim videtur sibi homo sanus, et aegrotat; et in eo quod aegrotat et non sentit, medicum non quaerit: augetur morbus, crescit molestia, quaeritur medicus, et totum sanatur. «Notas fecit vias suas Moysi; filiis Israel voluntates suas.» Numquid omnibus filiis Israel? Sed veris filiis Israel; imo omnibus filiis Israel. Qui enim dolosi, qui insidiosi, qui hypocritae, non filii Israel. Et qui filii Israelmem? quid tam multum in misericordia? Peccatur et vivitur; accedunt peccata, augetur vita: blasphematur quotidie, et facit solem suum oriri super bonos et malos . Vocat undique ad correctionem, vocat undique ad poenitentiam, vocat beneficiis creaturae, vocat impertiendo tempus vivendi, vocat per lectorem, vocat per tractatorem, vocat per intimam cogitationem, vocat per flagellum correptionis, vocat per misericordiam consolationis: «Longanimis et multum
Abbreviated transcription (Latin):
infelix homo quis me liberabit de corpore mor¬
tis huius: grã dĩ per iħm xp̃m dñm nrm̃ Ubi
enĩ abundauit peccatũ: suꝑ ab undauit gratia.
Unde autẽ abundauit peccatũ: Lex autẽ sub¬
intrauit. ut abundar& peccatũ. Quare lege
sub intrante ab undauit peccatũ: Quia nole¬
bant se confiteri bomines peccatores. addita
lege facti funt & pręuaricatores. Preuarica¬
tor enĩ non est quisq nisi cũ legẽ transgres¬
sus fuerit: ipse apostolus hoc dicit. Ubi enĩ
non est lex. nec preuaricatio. Abundauit ergo
peccatũ. ut super abundar& grã. Ergo ut
dicere coeperã. quia boc est inꝰ lege magnum
mysteriũ. ideo eam datã ut crescente pecca¬
to humiliarentur suꝑbi: Humiliati confite¬
rentur. confessi sanarent᷑. Iste sunt uiae
occultae quas notas fecit moysi per ipsũ legẽ
dedit. qua peccatũ abundar& ut suꝑ abundar&
gratia. Non crudeliter hoc fecit ds̃. sed con¬

Expanded text:
Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore morInfelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia enim «abundavit peccatum, superabundavit gratia.» Unde autem abundavit peccatum? «Lex autem subintravit, ut abundaret peccatum» . Quare Lege subintrante abundavit peccatum? Quia nolebant se confiteri homines peccatores, addita Lege facti sunt et praevaricatores. Praevaricator enim non est quisque, nisi cum legem transgressus fuerit. Ipse Apostolus hoc dicit: «Ubi enim non est lex, nec praevaricatio» . Abundavit ergo peccatum, ut superabundaret gratia. Ergo, ut dicere coeperam, quia hoc est in Lege magnum mysterium, ideo eam datam, ut crescente peccato, humiliarentur superbi, humiliati confiterentur, confessi sanarentur: istae sunt viae occultae, quas notas fecit Moysi, per quem Legem dedit, qua peccatum abundaret, ut superabundaret gratia. Non crudeliter hoc fecit Deus, sed con
Abbreviated transcription (Latin):
uit aquã. idestꝰ turbauit populũ. Et in tota
illa perturbatione aquae unus sanabat᷑. quia
in passione dũi unitas sanat᷑. Qui praeter
unitatẽ fuerit. & si iacebit in porticibus sanari
non poterit. & si ten& legẽ ad salutẽ non ꝑuenit
Ergo quia boc ibi mysteriũ est. ideo doc& datam
legẽ ut conuncerent᷑ peccatores. & ad grãn acci¬
piendã medicũ inuocarent. Unde ille conuictꝰ
est. quẽ in se trans figurat paulus apostolus diceas.
Infelix homo quis me liberabit de corpore mortis
huius: Per mandatũ enĩ demonstrata illi erat
quedam rixa inse ipso. unde dicit. Uideo aliã
legẽ in mẽbris meis repugnantẽ legi mentis ineȩ:
& captiuũ me ducentẽ sub lege peccati. quae
est in mẽbris meis. Cognouit se in miseria. in
gemitu. in rixa. & contentione. ipse secũ sibi
non concordans. a se dissonans. a se resiliens &
quid agit optans pacẽ. pacẽ uerã. pacẽ supernã :¬

Expanded text:
vit aquam, id est, turbavit populum; et in tota vit aquam, id est, turbavit populum; et in tota illa perturbatione aquae unus sanabatur, quia in passione Domini unitas sanatur. Qui praeter unitatem fuerit, etsi jacebit in porticibus, sanari non poterit: etsi Legem tenet, ad salutem non pervenit. Ergo quia hoc ibi mysterium est, ideo docet datam Legem, ut convincerentur peccatores, et ad gratiam accipiendam medicum invocarent. Unde ille convictus est, quem in se transfigurat Paulus apostolus, dicens: «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» Per mandatum enim demonstrata illi erat quaedam rixa in seipso, unde dicit, «Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem sub lege peccati, quae est in membris meis.» Cognovit se in miseria, in gemitu, in rixa et contentione; ipse secum sibi non concordans, a se dissonans, a se resiliens: et quid ait, optans pacem, pacem veram, pacem supernam? «
Abbreviated transcription (Latin):
sericordiã. si misertus fueris. Sic eris misericors.
ut quod pateris iniuriam. non sit inpunitum.
Quas uias suas notas fecit moysi : Quare mo¬
ysen elegit: Ex moyse intellege om̃s iustos.
om̃s scõs. Unũ posuit. om̃s occurrant. Tamen
ꝑ moysen data est lex. & hab& aliquot obscu¬
rũ traditio ipsa legis. Ad hoc enĩ data est
lex. ut conuinceret᷑ languidus. & medicum
implorar&. Ipsa est uia occulta dĩ. lam dudũ
audieras. qui sanat om̃s languores tuos. Lan¬
guores in ȩgrotis latebant. dati sunt quinq
libri moysi. cincta est piscina quinq. porticib
produxit languidos ut ibi iacerent ut prode¬
rentur non ut sanarent᷑. Quinq posticus
prodebant languidos. non curabant. Piscina
curabat descendente uno. & hoc piscina tur¬
bata. Turbatio piscine. in passione dñi. Ueni¬
etis enĩ & ignotus factus. cũ dicit᷑ ab aliis ipse
cator est : magister est seductor est. Turba¬

Expanded text:
sericordiam, si misertus fueris: sic eris misericors, sericordiam, si misertus fueris: sic eris misericors, ut quod pateris injuriam non sit impunitum, Quas vias suas notas fecit Moysi? Quara Moysen elegit? Ex Moyse, intellige omnes justos, omnes sanctos: unum posuit, omnes occurrant. Tamen per Moysen data est Lex, et habet aliquid obscurum traditio ipsa Legis. Ad hoc enim data est Lex, ut convinceretur languidus, et medicum imploraret. Ipsa est via occulta Dei. Jamdudum audieras, «Qui sanat omnes languores tuos.» Languores in aegrotis latebant, dati sunt quinque libri Moysi: cincta est piscina quinque porticibus; produxit languidos, ut ibi jacerent, ut proderentur, non ut sanarentur. Quinque porticus prodebant languidos, non curabant; piscina curabat descendente uno, et hoc piscina turbata : turbatio piscinae in passione Domini. Veniens enim et ignotus factus, cum dicitur ab aliis, Ipse cator est; magister est, seductor est: turba
Abbreviated transcription (Latin):
in iuriosos passus fueris. ubi tibi nec corrigere
disciplinã lic& nec forte etiã iouere aut
precipere. tolera. securus tolera. Audi euuange¬
liũ quod modo lectũ est. Beati eritis cum uos
ꝑsecuti fuerint homines. & dixerint aduersus
uos om̃e malũ mentientes propter nom̃ meũ.
& ibi addit propter quid. ne merito tuo
accipias maledicta. non causa iustificationum
dĩ. Non enĩ qui maledictus fuerit iustus
est. sed qui iustus est iniuste maledictus
& si iniuste maledicit᷑. premiũ illi reddit᷑
Propterea itaq securus esto. misericors exten¬
de dilectionẽ usq ad inimicos. Qui forte
ꝑtinent ad gubernationẽ tuam uindica. co¬
herte cum dilectione. cũ caritate. ad tenders
salutẽ aeternã. ne cum parcs carni anima
pereat. Fac hoc & multos passurus es in quos
non potes excercere disciplinã. quia non ꝑti¬
nent ad iura gubernationis tuae. Ferto iturias:

Expanded text:
injuriosos passus fueris, ubi tibi nec corrigere injuriosos passus fueris, ubi tibi nec corrigere disciplina licet, nec forte etiam monere aut praecipere; tolera, securus tolera: audi Evangelium quod modo lectum est, «Beati eritis, cum vos persecuti fuerint homines, et dixerint adversus vos omne malum, mentientes, propter nomen meum» . Et ibi addidit propter quid, ne merito tuo accipias maledicta, non causa justificationum Dei. Non enim qui maledictus fuerit, justus est: sed qui justus est, et injuste maledictus; et si injuste maledicitur, praemium illi redditur. Propterea itaque securus esto misericors, extende dilectionem usque ad inimicos: qui forte pertinent ad gubernationem tuam, vindica, coerce cum dilectione, cum charitate, attendens salutem aeternam; ne cum parcis carni, anima pereat. Fac hoc: et multos passurus es, in quos non potes exercere disciplinam, quia non pertinent ad jura gubernationis tuae; ferto injurias,
Abbreviated transcription (Latin):
mercedẽ. Ergo fr̃s excercete miseri cordiã
non est aliud uinculũ caritatis. non est aliud
uehiculũ. quo perducam᷑ in hac uita ad illam
patriã. Extendite dilectionẽ. usq ad ini¬
micos. Securi estote ideo uenit xp̃c: cui
tanto ante dictũ est. Ex ore infantiũ &
lactantiũ perfecisti laudẽ. ut destruas ini¬
micũ & uinditatorẽ : Quod nonnulli codices
defensorẽ habent: sed uerius uindicatorẽ.
Destruere uoluit dñs uindicatorẽ. idest
eũ qui se uoluit uindicare. ut non illi dimit¬
tant᷑ peccata sua. Quid ergo inquis dormi&
disciplina : Auferet᷑ om̃is correptio : Nor¬
̃ anferet᷑. Quid enĩ de luxurioso filio factu¬
rus es  Non castigabis non uerberabis:
Seruũq. ipsũ tuũ si male uiuentẽ uideris:
non pena aliqua non uerberibus refrenabis:
fiat hoc fiat. amittit ds̃ immo reprehendit
si non fiat. Sed animo dilectionis fac. non
animo ultionis. Ub autẽ potentiores aliqͥos

Expanded text:
mercedem. 14. Ergo, fratres, exercete misericordiam. mercedem. 14. Ergo, fratres, exercete misericordiam. Non est aliud vinculum charitatis, non est aliud vehiculum quo perducamur ex hac vita ad illam patriam; extendite dilectionem usque ad inimicos: securi estote. Ideo venit Christus, cui tanto ante dictum est, «Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem, ut destruas inimicum et vindicatorem» : quod nonnulli codices «defensorem» habent; sed verius, «vindicatorem.» Destruere voluit Dominus vindicatorem, id est, eum qui se voluit vindicare, ut non illi dimittantur peccata sua. Quid ergo, inquis? dormiet disciplina? auferetur omnis correptio? Non auferetur. Quid enim de luxurioso filio facturus es? non castigabis, non verberabis? Servumque ipsum tuum, si male viventem videris, non poena aliqua, non verberibus refrenabis? Fiat hoc, fiat: admittit Deus, imo reprehendit, si non fiat; sed animo dilectionis fac, non animo ultionis. Ubi autem potentiores aliquos
Abbreviated transcription (Latin):
sufficer&. Sed quia potest recipi iustus alia
intentione. cũ putat᷑ prodesse posse ad aliquid
temporale. forte ad supplendã cupiditatem.
forte ad adiuuandũ ut homo circũueniatur
aut opprimat᷑. quia tale ministeriũ de illo
queris. forte propterea suscipis. negauit tibi
mercedẽ iusti. nisi cum additamento. Ait eiũ.
Qui recipit iustũ in nomine iusti. mercedem¬
iusti accipi& idest. ideo recipiens quia iustus
est. Et qui receperit prophetã. non tantum
receperit prophetã sed in nomine prophetae :
hoc in illo honorans quod proph&a est. Ad ex¬
tremũ qui dederit calicẽ aquae frigide uni ex
minimis istis tantũ in nomine discipuli. idẽ.
propterea quod discpłs xp̃i est. propt̾ea quia
dispensator sacramenti est: Amen dico uobis
non perd& mercedẽ suam. Quomodo ergo
intellegis qui receperit iustũ in nomine iusti
mercedẽ iusti accipi&. sic intellige. qui rece¬
perit peccatorẽ in nomine peccatoris. ꝑdidit

Expanded text:
sufficeret. Sed quia potest recipi justus alia sufficeret. Sed quia potest recipi justus alia intentione, cum putatur prodesse posse ad aliquid temporale, forte ad supplendam cupiditatem, forte ad adjuvandum, ut homo circumveniatur, aut opprimatur; quia tale ministerium de illo quaeris, forte propterea suscipis: negavit tibi mercedem justi, nisi cum additamento. Ait enim, «Qui receperit justum in nomine justi;» id est, ideo recipiens quia justus est: et, «Qui receperit prophetam;» non tantum receperit prophetam, sed, «in nomine prophetae,» hoc in illo honorans quod propheta est: ad extremum, «Qui dederit calicem aquae frigidae uni ex minimis istis, tantum in nomine discipuli,» id est propterea quia discipulus Christi est, propterea quia dispensator sacramenti est; «amen dico vobis, non perdet mercedem suam» . Quomodo ergo intelligis, «Qui receperit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet;» sic intellige, Qui receperit peccatorem in nomine peccatoris, perdet