comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dus ordinare eccłiam sua
ut alii uacarent spualibus
alu eis teporalia nu̾straret
st io alios uoluit ee p̃poi¬
tos. alios subditos pportorũ
offici. est. subditis tempa¬
in psalmis hymus et cãticis
spnalib celesti dno cotidie
deseruire. Tanto ergo opus
est ut ccͣ se solliciciꝰ uniat.
ꝙͣto eos aliena nõ Implicat¬
enrre Constintu est adno
ut qui altari deseruint de
altari uinant, dignns est
xp̃i Et tuc̃ digne mercede
actipiemus si prins dom ope¬
apłs. Om nõ uult oꝑari
nec manducet/ O nod si no
laboraniꝰ et manduca mꝰ
tanto maioris criminis
efficimur rei quanto dei
beneficia sumimꝰ indigni
Opporter gͦ ut sermanius
ei aquo pascunur si sine
ea percipiamꝰ sine magno
labore. Nam quid mirum
con taciomibus et ser moibz
atq accõib suis offendnt
Usus .ii. seeuli lioĩem ad

Expanded text:
nari Ecclesias suas, ut alii vacarent spiritualibus, alii eis temporalia ministrarent. Et ideo alios voluit esse praepositos, alios subditos. Praepositorum officium est subditis corporain psalmis, hymnis et canticis spiritualibus coelesti Domino deservire. Tanto ergo opus est ut circa se sollicitius vivant, quanto eos aliena cura non implicat. Constitutum est a Domino, ut qui altari serviunt, de altari vivant: Dignus est Christi: et tunc digne mercedem accipimus, si prius boni opeapnon manducet . Quia si non laboramus et manducamus, tanto majoris criminis efficimur rei, quanto Dei beneficia suscipimus indigni. Oportet ergo ut serviamus ei a quo pascimur, si sine ea percipimus sine magno labore. Nam quid mirum,cogitationibus et sermonibus atque actionibus suis offendunt? Usus enim saeculi hominem ad
Abbreviated transcription (Latin):
et precepta que
scripta sunt ideo re¬
gnlauia appellantur quia
uidel in eis nobis rette ui¬
nendi norma exprimitu
q̃uos nos dicimus regla
greci canon appellant : bni
et greco noĩe canonici idest
reglares appellati sunt hus
q̃m in monascerus constiti¬

Expanded text:
ec praecepta quae ubscripta sunt ideo regula appellantur, quia videlicet in eis nobis recte vivendi norma exprimiturquod nos dicimus regulam, Graeci canonem appellant. Unde etiam Graeco nomine canonici, id est regulares, appellati sunt hi qui in monasteriis constitu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a tiita. nr̃a domus
est quanta dr̃a sit inter
carnales fres et spũales.
nam illi quod cõmune est
dundunt isti quod diuisũ
est in cõmune ponunt
Ibi quisq quod suum est
querit isti non q̃ sua sut¬
ualet ista ꝓpinquitas ꝙͣ
illa. qr illa defficit ista
crescit Illa hz diuisionẽ
ista unitatem illa transit
cun seclo ista uermanz¬

Expanded text:
a domus,est quanta differentia sit inter carnales fratres et spirituales. Nam illi, quod commune est eis, dividunt: isti quod divisum erat, in communi ponunt. Ibi quisque, quod suum est, quaerit: isti non quae sua suvalet ista propinquitas quam illa; quia illa deficit, ista crescit. Illa habet divisionem, ista unitatem. Illa transit cum saeculo, ista perman
Abbreviated transcription (Latin):
dando panperibus et pau¬
perem fieri. en aĩa miẜa¬
sõbior efficitur dinicias
contempnendo. ꝙͣ fu̾at ꝑos¬
apperte diẽt Quid pro¬
dest panpertas cum sẽbia
instus elatus Debet gͦ
in om̃ibus seomis dei pro¬
nisus ẽẽ et circonspectꝰ
pͥmũ ne mala agat.
deinde ne bona negligat.
postiodi ne in bonĩs q̃
fecit intiuescat. quia
tuc ueraciter bona sut¬
enstodimꝰ. et tunt uãcit̾

Expanded text:
pauperem fieri, cum anima merbior efficitur divitias contemnendo quam fuerat posaperte diceret. Quid prodest paupertas cum superbia?is quam justus elatus. Debet ergo in omnibus esse servus Dei providus et circumspectus, primum ne mala agat, deinde ne bona negligat, postmodum ne in nobis quae facit intumescat; quia tunc sunt veraciter bona qucustodimus Et tunc veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
inisi in malis operibus
.sili et ceta uicia. sola si¬
bia eciam bonis operibus
insidiatur nt pereant
egisse Iactanter protulit
Augustinꝰ. sunt qui de
contemptu mains gle¬

Expanded text:
nisi malis operibus, similiter et caetera vitia. Sola superbia etiam bonis operibus insidiatur ut pereant. egisse jactanter protulit. Augustinus: Sunt quidam qui de contemptu vanae gl
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃. nrm est deum hono¬
dei est nos mlntare et
illustrare per grãz Alia
erpoitio. Nec extollantur
si coĩ uite de suis facultaᵇ
aliquid contulerũt ne
de suis dimens mario
.biant qr eas monasc̾io ꝑ¬

Expanded text:
nobis. Nostrum est Deum honoDei est nos inhabitare et illustrare per gratiari. Nec extollantur, si communi vitae de suis facultatibus aliquid contulerunt; ne de suis divitiis magis superbiant, quia eas monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
es Rursus etiam illi¬
ii secnlo nõ heant fascidio
socretatem ex panpertate
uenermnt. magis ant lor¬
deant non de parentu di¬
mdti dignitate ẜ de pamꝑe¬
uñ fr̃m societate głari.¬

Expanded text:
etiam illain saeculo, non habeant fastidio societatem ex paupertate venerunt: magis autem studeant non de parentum divitum dignitate, sed de pauperum sororum societate glori
Abbreviated transcription (Latin):
conuallib .i. geam suam prescit
huilib Ip̃i quid bona q̃ faci¬
unt nõ anuittũt. qr euscodẽ
untutum limilitatem nõ de
et scdm̃ ꝓpħam eliginit ab¬
iecti ẽẽ in domo dei ideo
exastari sicut scerptũ est

Expanded text:
suam praestat humilibus. Ipsi quidem bona quae faciunt non amittunt, quia custodem virtutum humilitatem non deset secundum prophetam eligunt abjecti esse in domo Domini; ideo exaudiri sicut sc
Abbreviated transcription (Latin):
obsturatum est insi pieus
cor eornin dicentes se
eẽ sapientes sculti fatti st̃
Magna quiꝓpe obsturitas
cordis est superbia. et bal
idem apls ait Si quis
uidetur int̾ uĩs sapiens
re̾stultus fiat ut sic sapies¬
secund denni magna sapia¬

Expanded text:
ratum est insipiens cor eorum, dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . Magna quippe obscuritas cordis est superbia, et valdidem Apostolus ait: Si quis videtur inter vos sapiens esse, stultus fiat, ut sit sapiensecundum Deum magna sapi
Abbreviated transcription (Latin):
crone ordinande sunt Si
quid ant mutari oz ant
constitu nõ debet lioc cito
bitrio tñi duorum uel t̾um
si conuocatis feĩbus situt
samor pars canoice con¬
grogatois decremit/ ordi¬
nandi est. Et sciend est¬

Expanded text:
tione ordinandae sunt. Si quid autem mutari oportet aut constitui, non debet hoc cito bitrio tantum duorum vel trium, sed convocatis fratribus sicut sanior pars canonicae congregationis decreverit ordinandum est. Et sciendu
Abbreviated transcription (Latin):
rem feri. cum aia amifa
srbior efficitur. diicias
contempnendo ꝙͣ fuat pos¬
sidendo Non prodest nebrs
relinquere nuã in si uelui¬
quamus et nos. non n
qm̃ iporum est regini ceło¬
xii. De contempli. rerñ
quisqz debet ẽẽ huilior.
nõ sr̃bior. et melns. ut
eas in secło retineret ꝙͣ si¬
derelinqueret ut inde in
monasterir seburet sicut
gͦ illa aĩa est ba que ea
perib diidit ut hm̃iliet.
ita illa est nnẜa que inde
erto liitur Infeliy profecto
est que liter uirtutum tendit
bunt. inde tormentũ moireit.
Ons quppe sebia tanto in
ymo est ꝙͣ ͫ in altum se eri¬
git tanto q profundiꝰ la¬
bitim ꝙͣto excelsius eleuat.
resecatis quibusd̃ uicus/ ad
unamuntatem Redit quã
pͥmo cõmendaint diceus
corditer uinite et honorate
an uobis deũ inicem cuiꝰ

Expanded text:
rem fieri, cum anima misera superbior efficitur divitias contemnendo, quam fuerat possidendo? Non prodest nobis nostra relinquere, nisi relinquamus et nos. Non eniam ipsorum est regnum coelorum . De contemptu rerum quisque debet esse humilior non superbior, et melius esset ut eas in saeculo retineret quam sic relinqueret, ut inde in monasterio superbiret. Sicut ergo illa anima est beata peribus dividit ut humilietur, ita est illa misera quae inde extollitur. Infelix profecto est qui per iter virtutum tendit buit, inde tormentum incurrit. Omnis quippe superbus tanto in imo est, quanto in altum se erigit, tantoque profundius labitur, quanto excelsius elevatur. Resecatis quibusdam vitiis ad unanimitatem redit, quam primo commendavit, dicens. ncorditer vivite, et honorate in vobis Deum invice
Abbreviated transcription (Latin):
comuma. et distribueba¬
ita intelligendum ut cmo
quod opus erat sic habun¬
danter distribueretur nt
Cum i. sceiotum sit ꝙ
int̾ eos nillus egens
erat Scriptñ ecidon legi

Expanded text:
baita intelligendum, ut unicuique quod opus erat, sic abundanter distribueretur quod Cum enim scriptum sit, quod inter eos nullus egens erat , scriptum etiam legimus
Abbreviated transcription (Latin):
gressi sunt monasterm
libenter uelint illud ee co¬
mune hoc fecerunt ꝓmi¬
tine ecclie fratres. Dignu
.n. eis uidebatur. ut qui
cõmunem habebant giem
cõmunem herent et sbam
.et quibus unꝰ erat byus
uns esset et spus. et suptꝰ
.Rene autem additum est
mus t̾tena dare ut possi¬
mus celestia compare.
Regnnur .ii. celorum tm̃ dalet
quantum hes nichil.n. ui¬
liꝰ cum emitur. mehtu ca¬
uiꝰ cum possidetur. Duo
sunt que relinqui o ꝑpt̾
hinc est quod dñs ait in
ennangelio. qui nõ rem̃¬
ciamit om̃io que possidet
et itmn. qui uult uene post
me. abueget semeripm il

Expanded text:
gressi fuerint monasterium, libenter velint illud esse commune. Hoc fecerunt primitivae Ecclesiae fratres. Dignum enim eis videbatur, ut qui communem habebant gratiam, communem haberent et substantiam; et quibus unus erat spiritus, unus esset et sumptus. Bene autem additum est mus terrena dare, ut possimus coelestia comparare. Regnum enim coelorum tantum valet, quantum habes. Nihil vilius cum emitur, nihil charius cum possidetur. Duo sunt quae relinqui oportet Hinc est quod Dominus ait in Evangelio: Qui non renuntiat omnibus quae possidet, Et iterum. Qui vult venire post me, abne
Abbreviated transcription (Latin):
tota intencio est atq feli¬
citas ut bñ pascantur. bni
uestiantur. et bñ sit eis
temporali. Et qr terrena
appetunt celestib puant

Expanded text:
est intentio atque felicitas ut bene pascantur, bene vestiantur, et bene sit eis temporaliter. Et quia terrena appetunt, coelestibus privantur.
Abbreviated transcription (Latin):
erentur. Melius est res
cas in monast̾i̾o discribn̾e
ut uelint se inde extolle.
nam si extollinitur deiciũ
Quisquis .n. in hoc onod bn
agit intumescit eo ip̃o tia¬
anite quo pioficit cadit. Ro
quppe que agũt tum elatõe
no eleuant si granãt.
ueata est gͦ aĩa illa que p̃t

Expanded text:
erentur. Melius est res ita in monasterio distribuere, ut velint se inde extollere. Nam si extolluntur, dejiciuntur. Quisquis enim in eo quod bene agit intumescit, eo ipso tramite quo proficit cadit. Bona quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Beata est ergo illa anima quae pot
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute ip̃am superat nati¬
ran. dei i. diloctõ que for¬
tis est ut mors. nõ solum
illicita de sidĩa uernẽciam
affectus. In uunitina qmip¬
pe eccł̃ia tanta erat spna
uon solum modico conteti
nnchil hẽbaoit pro sumis
dinitiis deputarent uni
apłs ait nchil hutes
et oia possidentee huic
eciam quid uĩ sauetus¬
thobias ait sufficiebat
nobis panpertas nra ut

Expanded text:
virtute ipsam superant naturam. Dei namque dilectio quae fortis est ut mors, non solum illicita desideria, verum etiam affectus. In primitiva quippe Ecclesia tanta erat gratia, ut non solum modico contenti nihil habebant, pro summis deliciis deputarent. Unde Apostolus ait Nihil habentes et omnia possidentes . Hinc etiam quidam vir sanctus ait: Sufficiebat nobis
Abbreviated transcription (Latin):
as co uite contulit, ant
q in aliquo officio sit utilis
et si non ambulat in mi¬
rablibus suyer se ut de Reli¬
gione et scĩtate desuper
adeo sibi collata no uelit
apparere tamꝙͣ adiiniblis
atq landabłis Raro iueit

Expanded text:
mmuni vitae contulerit, aut quod in aliquo officio sit utilis. Et si non ambulat in mirabilibus super se, ut de religione et sanctitate desuper a Deo sibi collata non velit apparere tanquam admirabilis atque laudabilis. Raro t
Abbreviated transcription (Latin):
bilis ẽẽ nt cascrorum acies
ordinata describitur qr sit
hostes timent qn aciẽnca
castrorum bene ordinatam et
panescit. qn spuales bnos
uirtutum armis uidet ac¬
emetos in uintate contordie
uiu̾e̾ conspicit. uictus q ue¬
hementer dolet. cnm eos
per discordiam dinide et
penetrare nõ ualet ꝯbunt
de dño scriptum est fcus
est in pace locus ens ibi
confretiit potencias. arcum
dy abolica arma frangit con¬
cordia ¶ Et sit uobis aia una
et cor uiiu in deo hecsut
primicie sps quas ex primor¬
dio nr̃e connersionis offecre
oipotenti deo debeniꝰ sit ioc
sapia urecipit dicens. fili
da michi cor tum Prins
.ni. corde et uoluĩtate trahi
adherere deo bonn est
sĩmus fortes per apm ut
simꝰ uim in ypo. et b̃i cum
ip̃o dicanius ei Adhesit
ma mea post te. Caritas¬

Expanded text:
bilis esset ut castrorum acies ordinata describitur, quia sicut hostes timent quando aciem castrorum bene ordinatam et pavescit, quando spirituales viros virtutum armis accinctos in unitate concordiae vivere conspicit; victusque vehementer dolet, cum eos per discordiam dividere, et penetrare non valet. Hinc de Domino scriptum est: Factus est in pace locus ejus . Ibi confregit potentias, arcum, od omnia diabolica arma frangit concordia. Et sit vobis anima una et cor unum in Deo. Hae sunt primitiae spiritus, qua ex primordio nostrae conversionis offerre omnipotenti Deo debemus, sicut ipsa Sapientia praecepit, dicens: Fili, da mihi cor tuum . Prius enim corde et voluntate trahimadhaerere Deo bonum est.simus fortes per ipsum, ut simus unum in ipso, et beati cum ipso dicamus ei: Adhaesit anima mea post te . Charita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si etro uolo faci̾ uobnptatẽ
meam et iste suain et ille
suam fuint dinisiones. ori¬
mitur. lites. ire quoq et
Rixe que sunt opera carnis
Et sicut ait apłe qui talia
agunt. Regnum dei non
occulis suns hnii quod in aĩo
conceperuit. quasi en ie¬
deffendñt nec aliis ẜ alios
sibi appłicari contendint
Et si uiderint sibi nõ olcẽꝑa¬
ri scitun cõmonentur¬
tales solent et rebelles
mandatis semorum. płi¬
niũ q in eis regnat pas¬
sio mobediencie et ĩpacie¬
cie Isti nõ sunt ydouer ⁊¬
ad concordiam nam inpͣ¬

Expanded text:
 si ego volo facere voluntatem meam, et iste suam, et ille suam; fiunt divisiones, oriuntur lites, irae quoque et rixae, quae sunt opera carnis: et, sicut ait Apostolus, Qui talia agunt regnum Dei non oculis suis; nam, quod in animo conceperint, hoc quasi ex ratione defendunt; nec se aliis, sed alios sibi applicari contendunt. Et si viderint sibi non obtemperari, statim commoventurTales solent esse rebelles mandatis seniorum; plurimumque in eis regnat passio inobedientiae et impatientiae. Isti non sunt idonei ad concordiam. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
eni apparnerit gla tua
andebant sed suisum dor
heant ut trena uaua ins¬
non panperibus s. dinites
illit hũiliantur et paupes¬
illit inflantur. Cermicẽ
erigẽ signũ est sr̃bie si su¬
perbis nõ fuit utile celui
constat qr subis loibus nõ
erit utile monast̾ium. Et si
ħitus si sca opa uide autu
totum ex uicio sobie ĩntile

Expanded text:
m apparuerit gloria tua audebant; sed sursum cor habeant et terrena vana non pauperibus, si divites illic humiliantur et pauperes inflantur. Cervicem erigere signum superbiae est. Si superbis angelis non fuit utile coelum, constat quia superbis hominibus non erit utile monasterium. Et si habitus, si sancta opera videantur, totum ex vitio superbiae inutile
Abbreviated transcription (Latin):
cio ⁊ et unus amor in deu¬
.Debemꝰ gͦ in hoc eẽ
umꝰ aĩmii et uniꝰ uolu¬
tatis ut ẜinaniꝰ deo et ut
diliganiꝰ deũ ex toto coi¬
de et ex tota mia. et pio¬
xinũ nmn sicut nos

Expanded text:
io unus amor in Deum. Debemus ergo in hoc esse unius animi et unius voluntatis, ut serviamus Deo; et ut diligamus Deum ex toto corde, et ex tota anima, et proximum nostrum sicut nos
Abbreviated transcription (Latin):
contenti sunꝰ. In hui mõi
gͦ. nõ debemꝰ attende uo¬
natunre Plus .i. appetit
carnasis uoluytas ꝙͣ ne¬
ce ssitas ꝙobrem in eo qd
ẜnandus est. qualr sic
mat: et Itui sit reprimã
ut nõ sr̃biat. sic ẜuetur¬

Expanded text:
contenti simus . In hujusmodi ergo non debemus attendere vonaturae. Plus enim appetit carnalis voluntas quam necessitas. Quamobrem in eo quoservandus est quatenus sic iat, et iterum sic reprimatur ut non superbiat; sic se
Abbreviated transcription (Latin):
non enun prodest si cõ
tinet nos una domus:
et separat dinersa uolu¬
tas plus enm attendit
loci Eete in una domio
sumꝰ plures homines dñ¬
si mores. din̾sa corda

Expanded text:
Non enim prodest si nos continet una domus, et separat diversa voluntas. Plus enim attendit loci. Ecce in una domo sumus plures homines, diversi mores, diversa corda,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ea querant in monaste¬
rio. que nec foris here potu¬
erut Etiam illi qui mayil
hebant foris hũt intus q
uelinquere possunt ꝓpt̃ den
plus .n. attendit affectu
p̃t ansi prins carnalis
appetitus resecetlrͤ. pri¬
rere. Deinde t̾rena nõ
querere nt postmodum
liberiꝰ ad celescia possimꝰ
hãnelare. Et ne uideretur
panperibus seculi qui ad

Expanded text:
non ea quaerant in monasterio, quae nec foris habere potuerunt. Etiam illi qui nihil habebant foris, habent intus quod relinquere possunt propter DPlus enim attendit affectum potest nisi prius carnalis appetitus resecetur. Prirere; deinde terrena non quaerere, ut postea liberius ad coelestia possimus anhelare. Et ne videretur p
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ suit nobis oiã cõmuma
Partes sibi facĩt hões
in hoc seculo. almo aur
et argentũ. alius domos
et familias. alius nome gñde
potenciam et gliam. alius
hoc. alius illud. diuersi
dmerso mͦ pars bero piorũ
ip̃e dens. et nos si uolmuꝰ
here tlem partem tłem
he ditatem nt est dñs tales
nos oportert erlube̾ ut
digni simꝰ eum possidere et
possideri ab ip̃o. Ergo si bo¬
lumꝰ in heditae possidere
dñmn nicħil debemꝰ ħere

Expanded text:
 sint nobis omnia communia. Partes sibi faciunt homines in hoc saeculo: alius argentum et aurum; alii domos et familias: alius nomen grande, potentiam et gloriam; iste hoc: alius aliud, diversi diverso modo. Pars vero piorum est ipse Deus. Et nos si volumus habere talem partem, talem haereditatem ut est Dominus, tales nos oportet exhibere, ut digni simus eum possidere et possideri ab ipso. Ergo si volumus in haereditatem possidere Deum, nihil debemus habere
Abbreviated transcription (Latin):
uem fuce uoluytat meam
.Et iterum pr̃ non sicrt
etro cõlo s sicuc tu. hoc
est .ii. quod maxie adducit
magne humilitatis indi¬
cium aude generatur obe¬
diencia et crescit caritas

Expanded text:
veni facere voluntatem meam . Et iterum: Pater, non sicut ego volo, sed sicut tu . Hoc est enim quod maxime adducit magnae humilitatis judicium. Inde generatur obedientia, crescit charitas
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus reconsiliari feĩ tus
et tunt ueiens offeres
mimꝰ enum. Ex quib
uerbis pr ꝙ qui concordiã
no ħc oimpotenti deo
sacrificiui digne offerre
nõ ualet Pensaie ertgo
dedenne quanta sit apud
deuni uirtus concordie sine
qua non placent ip̃a sac¬
ficia qua delentimn pcca
Et stiendi est qr ꝯ ad cõner.¬
sionem uenimis contra dra¬
bolum ẽtamen a lumimꝰ.

Expanded text:
nciliari fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum . Ex quibus verbis patet quia qui concordiam non habet, omnipotenti Deo sacrificium offerre non valet. Pensare ergo debemus quanta sit apud Deum concordiae virtus, sine qua non placent ipsa sacrificia quibus delentur peccata. Et sciendum est quia cum ad conversionem venimus, contra diabolum certamen assumimus.
Abbreviated transcription (Latin):
labit muiltis. Huic paulus
ait son enm auditores
letpo s factores instisi cabu
Audiamus gͦ sacra precp¬
ta pu dñi et memores si¬
mus mandatorum ipͥus
ad faciendum ea quia sicͤ
dt be Arcobus. Ei quis
an lege perfeete persperit
ennantelio ueati qui audi¬
mit uerbrm dei et enstodi¬
ut illud Igr hec que p¬
cipunitur nobis in mona¬
sberio constitutis huilit᷑ at¬
unamines habitetis ni do
cordia et tali concordia
que in d̾e sit. nam concor¬
quod in unum sunmus

Expanded text:
is . Hinc Paulus ait: Non enim auditores legis, sed factores justificabuntur . Audiamus ergo sacra praecepta pii domini, et memores simus mandatorum ipsius ad faciendum ea. Quia sicut dicit beatus Jacobus: Si quis in lege perfectae perspexerit Evangelio: Beati qui audiunt verbum Dei et custodiunt illud . Igitur quae praecipiuntur nobis in monasterio constitutis humiliter atunanimes habitetis in domcordia; et tali concordia quae in Deo fit. Nam concorquod in unum sumus
Abbreviated transcription (Latin):
SIQUISE COTITIUNICATUS
ANTLAUDI ENTIA CÕNUNI¬
CREPRE SUESERITIESE IN SE
templacuit uniuerso toncilio
ut qui ex cõmunicatus fuerit ꝓ
suo nec lectu siue ep̃s. siue quili¬
b& clericus & tempr ex commu¬
nicationis suae ante audientiã
communionem p̃sumpse¬
rit : ipse in sedamnationis iu¬
dic&ur ꝓtulis se sententiam⁊
DENON SOILICITANDIS CUI¬
RICIS ALIENIS. TXUIII.
LANUARIUS EPIS COPUS DIX̃
Illud quoq statuat scĩ tͥasurã.
ut nulli ep̃o liceat alterius ep̃i
ciuitatis . ministrum ecclesi
asticum sollicitare & insuis
parrochiis ordinare ⁊ Uni¬
uersidixerunt. plac&
quia & his contentionib: sol&
sia ad clericatum non teneat᷑:
Et subscripserunt : aurelius
episcopus ecłe casthaginensis
huic decr&o consensi: & ꝑlecto sub¬
AB EPIS SUIS PROMOTICON¬
FENESERINT NECILICRIA¬
NEANT UNDERECEDERE
NOLUERUNT IXXXI.
templacuit. ut quicũq de¬
rici ueldia coni ꝓnecessitatib
ecclesi asticarum non obtẽ¬
perauerint ep̃i sui uolun¬
tatib: : eosad honorem am¬

Expanded text:
Si quis excommunicatus ante audientiam communicare praesumpserit, ipse in se tem placuit universo concilio ut qui excommunicatus fuerit pro suo neglectu, sive episcopus, sive quilibet clericus, et tempore excommunicatiocommunionem praesumpserit, ipse in se damnationis judicetur protulisse sententiam. De non sollicitandis clericis alienis. XVIII. Januarius episcopus dixit: Illud quoque statuat sanctitas vestra, ut nulli episcopo liceat alterius episcopi civitatis ministrum ecclesasticum sollicitare, et in suis parochiis ordinare. Universi dixerunt: Placet, quia ex his contentionibus solet sia ad clericatum non teneatur. Et subscripserunt. Aurelius episcopus Ecclesiae Carthaginensis, huic decreto consensi, et praelecto subab episcopis suis promoti contempserint, nec illic maneant unde recedere noluerunt. XXXI. Item placuit ut quicunque clerici, vel diaconi pro necessitatibus Ecclesiarum non obtemperaverint episcopis suis, volentibus eos ad honorem am
Abbreviated transcription (Latin):
Imnes qui ingrediuntur ecłãdĩ
& scripturassacras audiunt¬
isit ꝗ nec cõmunicant inoratione
cum populo s ꝓquadã in tẽpe¬
rantia sea ꝑceptione scãe com¬
munionis auestunt: hi de eccła
remoueantur quã diuꝑ confessionẽ
poenitentiae fructus osten

Expanded text:
iani qui ingrediuntur ecclesiam Dei, et Scripturas sacras audiunt, neque communicant in oratione cum populo, sed pro quadam intemperantia se a perceptione sanctae communionis avertunt, hi de Ecclesia removeantur, donec per confessionem poenitentiae fructus osten
Abbreviated transcription (Latin):
hunc reꝓbari & abiciopostere
non solum a cõmunione uerũ
&ubhonore ciu pasticeps in¬
d&ur existere quia ueneran¬
di principis auribus molestiã
temptauit inferre contraleges
eccłe: Sigitur a direprincipẽ
neces suria caus adeposcit.
hoc agatur cum tractatu &
consilio m&ro politani. &
ca&erorũ ep̃oꝵ qui in eadẽ
ꝓuintia cõmorantur Qui
&iam ꝓficiscentem : suis ꝓ

Expanded text:
hunc reprobari et abjici oportere, non solum a communione, sed et ab honore, cujus particeps videtur existere, quia venerandi principis auribus molestiam tentavit inferre circa leges Ecclesiae. Si igitur adire principem necessaria causa deposcit, hoc agatur cum tractatu et consilio metropolitani, et caeterorum episcoporum qui in eadem provincia commorantur, qui etiam proficisc
Abbreviated transcription (Latin):
nemcumactib suis. &indu¬
entes nouum quirenouatur
magnitionedĩ. Quam reno¬
uatione in mente opost&
ficri : sed in capite demonstra¬
ri ubii piamens nosciturha¬
bitare: Quod uero detonso

Expanded text:
suis, et induentes novum qui renovatur in agnitionem Dei . Quam renuvationem in mente oportet fieri, sed in capite demonstrari, ubi ipsa mens noscitur habitare. Quod vero de tonso
Abbreviated transcription (Latin):
quodolus non ẽ: Denique isti
oblationes intemplodñi susci¬
piunt apopulis. Istio boediuN
officus laeuitarum. isti quoq
uasacorporis & sanguinis xp̃i
dia conib: ad altari a dñi offeruNt ÷
De quib quidem placuit patrib
tant casti& continentis sintab
uxorib: & abomni carnali in¬
munditia liberi : Iux ta quod
illis ꝓpha&a dicente iubetur :
Mundaminiq̃uifestis uasad ñi:
Hugitur cu mordinantur sicut
sacerdotes & laeuitȩ manus in¬
positionẽ non suscipiunt.
si patenã tantum & calicem de
manu ep̃i &abarchidiacono
rscrpphumaquae cum ꝯqua
manile & manu tergium

Expanded text:
quo dolus non est . Denique isti quo dolus non est . Denique isti oblationes in templo Domini suscipiunt a populis. Isti obediunt officiis levitarum. Isti quoque vasa corporis et sanguinis Christi diaconibus ad altaria Domini offerunt . De quibus quidem placuit patribustant, casti et continentes sint ab uxoribus, et ab omni carnali immunditia liberi, juxta quod illis propheta dicente jubetur: Mundamini qui fertis vasa Domini . Hi igitur cum ordinantur, sicut sacerdotes et levitae, manus impositionem non suscipiunt: sed patenam tantum et calicem de manu episcopi, et archidiacono scyphum aquae cum aqua manili et manutergium
Abbreviated transcription (Latin):
Exorcistas enim memorat
a postolus cum dicit: Nũ quid
omnes donationes habent sa¬
nationum : Hienim cum
ordinantur sicutait canon:
accipiant demanu ep̃i libellũ.
inquo scriptisunt exorcismi :
accipientes potestatem in po¬
nendimanus suꝑ inergumi¬
nos siuecaticuminos
legendum ẽ euangelium
aut sacrificium offerendum ⁊
Tunc enim accendunturlu¬
minari aabeis & depostantur:
non adeffugandas tenebras
dum sol eotempore rutib&
sed ad signũ lu&itiae demons¬
trandum : ut subti poluminis
corporalis. illa lux ostendat᷑
dequa in euangelio legitur :
omnẽ hominẽ uenientem
UBDIACONIQUAPUDGAECOS
Prppodia coni uocitantur: in es¬
dra inueniuntur ⁊ Appellan¬
tur qu eibinat᷑ nei ĩdẽ in hu¬
militate dño seruientes ⁊
Exeorum ordine fuit illena¬
thana el qui ine uangeliolo¬
hannis diuina ꝓditione com¬
mõnitis saluatorẽ meruit con¬
fiteri : Quiq: &iam ad primumꝰ
diuinitatis indicium fidelis
cente : ecceuere is rahelita in

Expanded text:
Exorcistas enim memorat Exorcistas enim memorat Apostolus, cum dicit: Nunquid omnes donationes habent sanationum ? Hi enim cum ordinantur, sicut ait canon , accipiunt de manu episcopi libellum, in quo scripti sunt exorcismi, accipientes potestatem imponendi manus super energumenos, sive catechumenoslegendum est Evangelium, aut sacrificium offerendum. Tunc enim accenduntur luminaria ab eis, et deportantur, non ad fugandas tenebras, dum sol eo tempore rutilet, sed ad signum laetitiae demonstrandum: ut sub typo luminis corporalis, illa lux ostendatur, de qua in Evangelio legitur: Eomnem hominem venientem Subdiaconi, qui apud Graecos hypodiaconi vocantur, in Esdra inveniuntur, appellanturque ibi Nathinaei, id est, in humilitate Domino servientes . Ex eorum ordine fuit ille Nathanael, qui in evangelio Joannis divina proditione commonitus, Salvatorem meruit confiteri. Quique etiam ad primum divinitatis indicium fidelis cente: Ecce vere Israelita, in
Abbreviated transcription (Latin):
restempli. seruorum salomo¬
nis filis quiactum templito¬
tius subcurã suam haberent
aut sacris oblationib deseruireNT ⁊
&cum fuissent. exordine & ini¬
nisterio templi : longe fuerunt
ab officio altarisdĩ : Quia nec
psalmistis nec ostiariis nec sacro¬
rum seruis ad tingere licebat
admunera altaris: nisi tantũ¬
modo leuitis: quidergo est
Nullam aliam curam habe¬
bant actorestempli : nisi ad sa¬
cratecta facienda. aut quae¬
cumq: fuis s& uexata in aedifi
ꝑ eosdem actores dethesauris
dominicis reficerentur atque
excolerentur⁊ Ergo actores
tem pli: ex orcis taesunt in po¬
pulodĩ ⁊ Quomodo enĩ actor
prudens & bonusscit quid sit
domini sui census. & omnin
substantiae modus & redigit
apud sẽ totius posressionis ins¬
trumenta originalia t̃ sic &¬
exorcista redigit insuadiligen¬
tia totius regnidñi secr&a :
ut memoriac mand& descrip¬
turarum sacramentis. unde
illi ẽ ab spu scõ concessum se¬
cundũ apostoli p̃conium.⁊

Expanded text:
res templi, servorum Salomores templi, servorum Salomonis filii, qui actum templi totius sub cura sua haberent, ac aut sacris oblationibus deservirent. Et cum fuissent ex ordine et ministerio templi, longe fuerunt officio ab officio altaris Dei: quia nec psalmistis, nec ostiariis, nec sacrorum servis attingere licebat ad munera altaris, nisi tantummodo levitis. Quid ergo est? Nullam aliam curam habebant actores templi, nisi ad sartatecta facienda, ut aut quaecunque fuissent vexata in aedificper eosdem actores de thesauris Dominicis reficerentur atque excolerentur. Ergo actores templi, exorcistae sunt in populo Dei. Quomodo enim actor prudens et bonus scit quis sit domini sui census et omnis substantiae modus, et redigit apud se totius possessionis instrumenta originaria: sic exorcista redigit in suam diligentiam totius regni Domini secreta, ut memoriae mandet de scripturarum sacramentis, unde illi est a Spiritu sancto concessum, secundum Apostoli praeconium.
Abbreviated transcription (Latin):
nouerit inquasellaba uox ꝓ¬
tendat᷑ ꝓnuntiantis⁊ Ple¬
rum que enim imperitilec¬
tores in uerborum accentib
errant : & solent in riderenos
quod dicimus : Porro uox
lectoris simplexerit &clara
adomne ꝓnuntiationis genꝰ
ac cõmodata plena suco uirili
agrestẽ & subrusticum effu¬
giens sonums Non humilis
nec adeo sublimis ⁊ Non frac¬
ta uel tenera : Nihil quefe¬
mineũ senanseneq cũ motu
corporis: sed tantum cum gra¬
uitatis specie ÷ Auribus enĩ
& corde consũlere deb& lector
non oculis: ne potius exseipso
expectatores magis quam au¬
ditores faciat: V&usopinio ẽ
lectoris ꝓnuntiandi causa. p̃¬
cipuam curam uocis habuisse:
ut ex audiruntu multu possit ⁊
Vnde & dudum lectores. praeco
nes uel ꝓclamatores uocabaNT
officia quae intemplo salomo¬
nis erant disposita . quaeque
posterius sunt abesdrã disꝑ.¬
actores memorat temipli eos
nunc ẽe exorcistas in ecclesia di
Fiueruntenim subesdra acco¬

Expanded text:
noverit in qua syllaba vox pnoverit in qua syllaba vox protendatur pronuntiantis. Plerumque enim imperiti lectores in verborum accentibus errant, et solent irridere nos quod dicimus. Porro vox lectoris simplex erit et clara, ad omne pronuntiationis genus accommodata, plena succo virili, agrestem et subrusticum effugiens sonum, non humilis, nec adeo sublimis, non fracta, non tenera, nihilque femineum sonans, neque cum motu corporis, sed tantum cum gravitatis specie. Auribus enim et cordi consulere debet lector, non oculis: ne potius ex seipso exspectatores magis quam auditores faciat. Vetus opinio est, lectores pronuntiandi causa praecipuam curam vocis habuisse, ut exaudiri in tumultu possit. Unde et dudum lectores praecones vel proclamatores vocabantuofficia quae in templo Salomonis erant disposita; quaeque posterius sunt ab Esdra dispeactores memorat templi, nunc eos nunc esse exorcistas in ecclesia Dei. Fuerunt enim sub Esdra acto
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc pendeatoratio ubi sen¬
tentia extrema claudatur:
Sicq expeditus uimꝓnuntia¬
tionis tenebit: utadintellec¬
tum omnium mentes sensũ
rapnuntiationum atq ex¬
primendo ꝓprios sententia¬
rum affectus: modo indican¬
tis uoce. mododolentis. modo
increpantis. modo exortantis
si uehissimilia secundum ge¬
nus ꝓpriae pronuntiationis:
inquo magis illa ambigua
sententiarum adhibenda cog¬
nitio ẽ. Multa enim inscris¬
turiss : quuenis ꝓprio modo
pnuntientur in contrariam
recedunt sententiã isicuti ẽ:
quis accusauit aduersus elec¬
tosdi. dĩ qui iustificat : quod¬
q si confirmatiuge non
seruato genere ꝓnuntiatio¬
nis suaedicatur : magna ꝑ¬
uersitas oritur : Sicergo
ꝓnuntiandum ẽ ⁊ Ac sidicer& :
ds̃ nequi iustificat:. Subau¬
diturnon : Necesse ẽ ergo
intantis rebus scientiae inge¬
nium : quo ꝓpruȩ singula
conuenienterq: ꝓnuntientur :
Propterea & accentuum ui
opost& lectorem scire : ut

Expanded text:
adhuc pendeat oratio, ubi senadhuc pendeat oratio, ubi sententia extrema claudatur. Sicque expeditus vim pronuntiationis tenebit, ut ad intellectum omnium mentes sensumqra pronuntiationum, atque exprimendo proprios sententiarum affectus: modo indicantis voce, modo dolentis, modo increpantis, modo exhortantis, sive his similia, secundum genus propriae pronuntiationis, in quo magis illa ambigua sententiarum adhibenda cognitio est. Multa enim in Scripturis sunt, quae nisi proprio modo pronuntientur, in contrariam recidunt sententiam, sicuti est: Quis accusabit adversus electos Dei? Deus qui justificat ? Quodque si confirmative non servato genere pronuntiationis suae dicatur, magna perversitas oritur. Sic ergo pronuntiandum est, ac diceret: Deusne qui justificat? subauditur, Non. Necesse est ergo in tantis rebus scientiae ingenium, quo proprie singula convenienterque pronuntientur. Propterea et accentuum vim oportet lectorem scire, ut
Abbreviated transcription (Latin):
erat occulitum in sacramento
ꝓpha&iae : iamineuangelio
declaratumẽ.⁊
stiarii sunt : qui inueteri
testamento ianitores templi
uocabanturq̃ uip̃erant postis
hierusalem ⁊ Quiq: ordinati
ꝑuicessuas: omnia interiora
templiuel exteriora custodiebaNt
Hidenique inter scm & iniquũ
discernentes : eos tantũ in eccła
qui sułt fideles recipiunt  Intra¬
testacem: cambonos recipiendi:̃
quam reiciendi indignos
formam& initium aꝓphacus
accepit: Suntigitur lectores
qui uerbumdĩ p̃dicant: quib
dicitur: clama necesses : quasi
tuba exalta uocemtuam
Istiquippe dum ordinantur:
primum decorum conuersitio¬
ne ep̃s uerbum facit ad popu¬
lum ⁊ Deindecoram plebe: tra
dit ei scodicem apicum diuino¬
rum ad di uerbum adnuntian¬
dum, Quiautem adhuius mo
diꝓuehi turgradum: isteerit
doctrina & libris inbutus. señ¬
sũmqueac uerborũm scientia
ꝑornatus: i taut distincaonib
sententiarum intellegat.
ubi finiatur iunetura : ubi

Expanded text:
erat occultum in sacramento erat occultum in sacramento prophetiae, jam in Evangelio declaratum est.  Idem . Ostiarii sunt, qui in Veteri Testamento janitores templi vocabantur; qui praeerant portis templi Hierusalem, quique ordinati, per vices suas omnia interiora templi vel exteriora custodiebant . Hi denique inter sanctum et iniquum discernentes, eos tantum in ecclesia qui sunt fideles, recipiunt. Intratestatem tam bonos recipiendi, quam rejiciendi indignos.formam et initium a prophetis accepit. Sunt igitur lectores, qui verbum Dei praedicant, quibus dicitur: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam . Isti quippe dum ordinantur, primum de eorum conversatione episcopus verbum facit ad populum, dedit eis codicem apicum divinorum, ad verbum Dei annuntiandum. Qui autem ad hujusmodi provehitur gradum, iste erit doctrina et libris imbutus, sensuumque ac verborum scientia perornatus: ita ut distinctionibus sententiarum intelligat ubi finiatur junctura, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Thiara enim apud u&eres:
constituebatur in capite sa¬
cerdotum ⁊ Haec exbrsso
confecto : rotunda erat quasi
spheramedia : Et hoc signifi¬
catur in paste capitis tonsa.
Corona autẽ. latitudo aurei
estcirculi : quaeregum capita
cingit. ⁊ Vtrumq itaq signũ
exprimitur incapite dericoꝵ:
ut impleatur &iam corporis¬
quad amsimilitudine quod
scriptum .ẽ. p& ro a postolo ꝑ¬
docente : uos estis genus elec¬
tum regale sacerdotium
Quaeritur autẽ quur sicut a pud
antiquos nazareos nonunte
coma nutritur. & sictond&ur.
Sed qui haec exquirunt : ad uer¬
tant quid sitint̃ illud ꝓph&i¬
cum uelamentũ. & hanc euan¬
gelii reuelationẽ. dequadicit
a postolus cum transieris ad
xp̃m. auferecur uelamen
Quod autem significabat uela m̃
int̃positum. int̃faciem morsi
&aspectum populi isrł: hoc
significabat illis temporibus
&iã coma scorũ.I Nam& apos¬
tolus comã ꝓuelamento. eẽdicit
Pro inde iam non opost& utue¬
ut reuelentur Quia quod

Expanded text:
Tiara enim apud veteres Tiara enim apud veteres constituebatur in capite sacerdotum. Haec ex bysso confecta rotunda erat, quasi sphaera media, et hoc significatur in parte capitis tonsa. Corona autem latitudo aurea aurei est circuli, quae regum capita cingit. Utrumque itaque signum exprimitur in capite clericorum, ut impleatur etiam quadam corporis similitudine, quod scriptum est, Petro apostolo perdocente: Vos estis genus electum, regale sacerdotium . Quaeritur autem cur, sicut apud antiquos Nazaraeos, non ante coma nutritur, et sic tondetur. Sed qui haec exquirunt, advertant quid sit inter illud propheticum velamentum, et hanc Evangelii revelationem, de qua dicit Apostolus: Cum transieris ad Christum, auferetur velamen . Quod autem significabat velamen interpositum inter faciem Moysi, et aspectum populi Israel, hoc significabat illis temporibus etiam coma sanctorum. Nam et Apostolus comam pro velamento esse dicit. Proinde jam non oportet, ut veut revelentur, quia quod
Abbreviated transcription (Latin):
in ouentur : Hoc quippe &
iet cchieli ꝓpha&a e iub&ur
dicente dño. Tufili homi¬
nis sume tibi gladium acu¬
tum : & duces ꝑcaputtuum &
barbam: Videlica quia &
ipse sacer do tali genere dõm
ministerium scĩficationis
reos illos priscillam &aqui¬
lam inactibus a postolorũ
primum fecisselegimus
paulum quoq: a postolum
& quosdam discipulorũ xp̃i
quiin huius modicultuimi¬
tandi exciterunt. ⁊ Estautẽ
indericis tonsura signũ quod
S cilic& ut hoc signo in religione
uitia resecentur & criminib:
carnis nr̃ae quan crinib exua¬
mur atq indein nouatis sen¬
sibus ut comis rudibus enites¬
camus : Expoliantes nos iux¬
ta a postolum u&erem homi¬
nemcum actib: sius: & indu¬
entes nouum qui re nouatur
magnitionedi. Quamreno¬
uationẽ in mente opost&
fieri : sed in capite dernonstra¬
ri ubupia mens nosciturha¬
bitare: Quod uero de conso
capite superius: inferius cir¬
culi coronã linquitur : sacer¬
dotium regnumque ecclesiae
in eis existimo figurari

Expanded text:
innoventur. Hoc quippe et Ezechieli prophetae jubetur, dicente Domino: Tu, fili hominis, sume tibi gladium acutum, et duces per caput tuum, et barbam . Videlicet quia et ipse sacerdotali genere Deo in ministerio sanctificationis raeos illos Priscillam et Aquilam in Actibus apostolorum primos fecisse legimus, Paulum quoque apostolum et quosdam discipulorum Christi, qui in hujuscemodi cultu imitandi exstiterunt. Est autem in clericis tonsura signum quoddScilicet ut hoc signo in religione vitia resecentur, et criminibus carnis nostrae quasi crinibus exuamur, atque inde innovatis sensibus ut comis rudibus enitescamus, « exspoliantes nos, » juxta Apostolum, « veterem hominem cum actibus ejus, et induentes noin agnitionem Dei . Quam renuvationem in mente oportet fieri, sed in capite demonstrari, ubi ipsa mens noscitur habitare. Quod vero de tonso capite superius, inferius circuli corona relinquitur, sacerdotium regnumque Ecclesiae in eis existimo figurari.
Abbreviated transcription (Latin):
ne gociationes. in troibo in po¬
tentius dñi Pro inde huiꝰ cemodi
ut ab indignis p̾hac questib: no
uerint abstinendũ. & ab om̃ib
cuius lib& negotiationis ingentis
cupiditateq censendũ. autin
quocũq gradu sint positi:
mox aclericab officiis abstinere
cogantur. Qm̃domusdĩ : domꝰ
orationis & eẽ deb& & dici
Neofficina negotiationis & spe¬
lunca potius sit latronum :¬

Expanded text:
negotiationes, introibo in ponegotiationes, introibo in potentias Domini ; proinde hujusmodi aut ab indignt abstinendum, et ab omnibus cujuslibet negotiationis ingeniis, cupiditateque cessandum, aut in quocunque gradu sint positi, mox a clericalibus officiis abstinere cogantur, quoniam domus Dei domus orationis et esse debet, et dici: ne officina negotiationis, elunca potius sit latronum
Abbreviated transcription (Latin):
NECALIENO NOMINE EOR¬
NUS EXERCIAT
llud &ium duximus p̃monendũ :¬
ut sic̃ non suo ita ñ alieno nomine
aliquis clericorum exercere
foenus ad temt& : Indecens
enim ẽ : crimen suũ cõmodis
alienis inpendere : Fȩnus
autẽ hoc solum aspicere
& exercere debemus ut quod
hic miseri corditer tribuimꝰ
ab eodño qui multi pliciter&
in ꝓp&uũ mansura r&ri¬
bu& recipere ualeamus:
IXU. UTCIERICINUUAS NEGOTA¬
TIONES INHIONESTAS ETTAPIS
LUCRA SECTEN .TUR
onsequens fuit ut illuquoq
quuedepiceni pastibus nuꝑ
ad nos missarelationuntiauit.
non p̃tereunda putaremus.
Idẽ : plurimos dericor nego¬
tiationib: in honestis & lucris
turpib inminere. nullo pu¬
dore cernentes euangelicã
lectionẽ quia ipsed ñs nr̃
negotiatores .e. templo uer¬
beratos flugellis ad seritur
expulisse: Necapostoli uer¬
barecolentes : quibus ait: Ne¬
momilitans dõ. implicat sene¬
gotus saecularibus : Psalmista
quoq dauid surda dissimulantis
aure cantantẽ : qm̃ ñ cognoui

Expanded text:
nec alieno nomine fenus exerceat. Illud etiam duximus praemonendum ut sicut non suo, ita nec alieno nomine aliquis clericorum exercendum fenus attentet. Indecens enim est crimen suum commodis alienis impendere. Fenus autem hoc solum aspicere et exercere debemus, ut quod hic misericorditer tribuimus a Domino, qui multipliciter et in perpetuum mansura retribuet, recipere valeamus. ur Ut clerici nullas negotiationes inhonestas et turpia lucra sectentur. XV. Consequens fuit, ut illa quoque, quae de Piceni partibus nuper ad nos missa relatio nuntiavit, non praetereunda putaremus, id est plurimos clericorum negotiationibus inhonestis, et lucris turpibus imminere, nullo pudore cernentes evangelicam lectionem, quia ipse Dominus negotiatores e templo verberatos flagellis asseritur expulisse . Nec Apostoli verba recolentes, quibus ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus . Psalmistam quoque David surda dissimulantes aure cantantem: Quoniam non cognovi
Abbreviated transcription (Latin):
ratepiscopũ ꝓprium. & ad
secularia ꝑcurrat iudicia.
si prius acciouentil&ur opud
ep̃m ꝓprium. uelceste con¬
silio ciusdẽ cp̃i apud quos
continebunt: Si q̃ autem p̃t̃
haec fecerit : canonicis correp¬
tionibus sub iacebit. Quod si
clericus hub& causã aduersus
ep̃m ꝓprium uelad uersus
alterum : apud st nodum ꝓ¬
uintia e iudic i&ur: Quod siad¬
uersus eius dẽ ꝓuintiae m&ro¬
politanũ ep̃r uel dericus hab&

Expanded text:
ad saecularia percurrat judicia: sed prius actio ventiletur apud episcopum proprium, vel certe consilio ejusdem episcopi, apud quos continebunt. Si quis autem praeter haec fecerit, canonicis correptionibus subjacebit. Quod si clericus habet causam adversus episcopum proprium, vel adversus alterum, apud synodum provinciae judicetur. Quod si adversus ejusdem provinciae metropolitanum episcopus vel clericu
Abbreviated transcription (Latin):
uel quicumq: clerici quinihilha¬
bentes ordinantur. & tem̃pr epis¬
copatus. uel clericatus siuagros
uel quae cumq p̃dia nomine suo
conparant : tum quã rerũ domi¬
nicarum inuasionis crimine
teneantur. niss admoniti inec¬
clesia eadem i psacontulerint
Si autem ipsis propitae aliquid
liberalitate alicunis uel succes sone
cognationis obuenerit. faciant
inde quod corui ꝓposto congruit

Expanded text:
vel quicunque clerici, qui nihil habentes ordinantur, et tempore episcopatus vel clericatus sui agros, vel quaecunque praedia, nomine suo comparant, tanquam rerum Dominicarum invasionis crimine teneantur, nisi admoniti in ecclesia eadem ipsa contulerint. Si autem ipsis proprie aliquid liberalitate alicujus, vel successione cognationis obvenerit, faciant inde quod eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Epigonius ep̃sdixit. Inmul¬
tis conciliis hocstututũ est :¬
&iamnunc hocconfirmatũ. ẽ
auestrax prudentia beatis simi
fr̃s. utclericum alienum nul¬

Expanded text:
Epigonius episcopus dixit: In multis conciliis hoc statutum est, etiam nunc hoc confirmandum est a vestra prudentia, beatissimi fratres, ut clericum alienum nul
Abbreviated transcription (Latin):
memorat: Om
uus calescit
dauid senior
fuit etan
et cũ rebeaa¬
res ad eum ꝑtinentes diripere.
sicut antiquis quoq ẽ. canonib:
constitutum. Quod si hoc facere
temptauerint graduũ suorũ
periculo subiacebunt. Lxxxuiiii

Expanded text:
memorat: omnuus calescit Dauid senior fuit et taet cum Reberes ad eum pertinentes diripere, sicut antiquis quoque est canonibus constitutum. Quod si hoc facere tentaverint, graduum suorum periculo subjacebunt. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
MNINE CIERICOS TRANSNI¬
GRIRICONUENIAT
Clericos in ecclenia ministrantes
sicutiam constituimus in alte¬
rius ciuitatis eccłam statutos
ficrinono post&: Sed contentos
eẽ in quib ab initio ministrare
meruerunt. exceptis illis qui ꝓ¬
prius amittentes ꝓuintia fexne¬
cessitate ad aliã eccła transierunt ⁊¬
re uideamur
quondã uir. sened¬
tute frigscente
ñ poterat cale¬

Expanded text:
ime clericos transmigrari conveniat. XX. Clericos in ecclesia ministrantes, sicut jam constituimus, in alterius civitatis ecclesia statutos fieri non oportet: sed contentos esse in quibus ab initio ministrare meruerunt, exceptis illis qui, proprias amittentes provincias, ex necessitate ad aliam ecclesiam transieruntferre uideamur,quondam uir, senectute frigente non poterat cale
Abbreviated transcription (Latin):
neque addignitatem aliquã
uenire mundanami Aut hoc
temptantes & nonagentes
puenitentiã quominus rede¬
ant. ad hoc quod ꝓpt̃ dm̃ pri¬
mitus elegerunt anathematirure¬

Expanded text:
neque ad dignitatem aliquam venire mundanam: aut hoc tentantes, et non agentes poenitentiam, quo minus redeant ad hoc quod propter Dominum primitus elegerunt, anathematizar
Abbreviated transcription (Latin):
moperis usus perditur:
quuntranquillitate tenebatur:¬
N Quia quia&omari rectenauem
&imperitus dirigit ⁊ Turbatis aut̃
tempestatum fluctibus &iampe¬
ritus senauta confundit: Quid ẽ
potestasculminis. nisitem pestus
mentis: inquacogitationũ semꝑ
ꝓcellis nauis cordis quatitur:
huc illucq: incessanter impellitur
ut ꝑ repentinos excessus oris &
operis quasi ꝑ obuiantia saxa
ad regimen ueniat. ustutibus
uacuus neccoactus accedat . Ille
si omninorenittair caueat neue¬
ceptam pecuniam insudarioli¬
gans. deeius occultatione iudic& ꝯ
Pecunia quippe insudario ligare ẽ :
ꝑceptadona subotiolenti torporis
regimen app&it: adtendat neꝑ
exẽplũ prauioperis pharisaeorũ
more ad ingressũ regnitendentib:
obstaculum fiat : Quiiuxta mi
gistriuocẽ necipsi intrant:
necalios intrareꝑmittunt :
Considerandum quoque ẽ quiacũ
causã populi electus p̃sulsuscipit:
quasi ad acgrum medicus ac ce¬
dit: Si ergo adhuc eius in opere

Expanded text:
operis usus perditur, operis usus perditur, qui in tranquillitate tenebatur: quia quieto mari recte navem et imperitus nauta dirigit, turbato autem tempestatum fluctibus etiam peritus se nauta confundit. Quid est potestas culminis, nisi tempestas mentis, in qua dum cogitationum semper procellis navis cordis quatitur, huc illucque incessanter impellitur, ut per repentinos excessus oris et operis, quasi per obviantia saxa ad regimen veniat; virtutibus vacuus, nec coactus accedat? Ille si omnino renititur, caveat ne acceptam pecuniam in sudario ligans,de ejus occultatione judicetur. Pecuniam quippe in sudario ligare, est, percepta dona sub otio lenti torporis regimen appetit, attendat ne per exemplum pravi operis, pharisaeorum more, ad ingressum regni tendentibus obstaculum fiat. Qui juxta vocem Magistri, nec ipsi intrant, nec alios intrare permittunt . Considerandum quoque est, quia cum causam populi electus praesul suscipit, quasi ad aegrum medicus accedit. Si ergo adhuc in ejus opere