comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ecce ancilla dñi: fiat michi scdm
uerbũ tuũ. Dic iuxta beate helisa¬
niat mater dñi mei ad me: Quan¬
ta enĩ dei benignitas. quanta dig¬
nacio: quanta dignitas. qͣnta gła
animarũ: qͦd dñs unuersoꝵ &. qui
nullã habet indigeneiã. templũ
sibi fieri iubet in illis: Itaq fr̃s.
toto eũ desid̾io & digna gr̃arũ
actione. studeamꝰ ei tẽplũ ȩdifi¬
care in nobis: primo qͥdẽ sollici¬
ti ut in singłis. deinde ut in om̃ibꝰ
simul in habitet qͥa nec singłos de¬
dignat᷑. nec uniuersos. Primo gͥ
loco. studeat unꝰqͥsq ne dissideat
ipse a semet ipso: qmͣ omne regnium
se ipsũ diuisũ desolabit᷑. &. domꝰ supra
domũ cadet nec intrabit xꝑs ubi
fuerint parietes deelinati.&. mace¬
riȩ depulse. Nonne enĩ corꝑis suido¬
mũ integrã anima uult habere. s.
exire illa necesse ẽ. si fuerint ad se
membra disꝑsa. Uideat gͦ &. ipsa. si
de sidat habitare x ꝑm ꝑfidẽ incor¬
de suo idest inse ipsa: sollieite caue¬

Expanded text:
mihi secundum verbum tuum. Dic juxta beatae Elisaniat majestas Domini ad me? Quanta enim Dei benignitas, quanta dignatio, quanta dignitas, quanta gloria animarum, quod Dominus universorum, et qui nullam habet indigentiam, templum sibi fieri jubet in illis? Itaque, fratres, toto cum desiderio et digna gratiarum actione studeamus ei templum aedificare in nobis: primo quidem solliciti ut in singulis, deinde ut in omnibus simul inhabitet; quia nec singulos dedignatur, nec universos. Primo igitur loco studeat unusquisque ne dissideat ipse a semetipso; quoniam omne regnum in se ipsum divisum desolabitur, et domus supra domum cadet ; nec intrabit Christus, ubi fuerint parietes declinati, et maceriae depulsae. Nonne enim corporis sui domum integram anima vult habere, et exire illam necesse est, si fuerint a se invicem membra dispersa? Videat ergo et ipsa, si desiderat habitare Christum per fidem in corde suo, id est in se ipsa: sollicite cave
Abbreviated transcription (Latin):
s duudicat. s condẽpnat: ꝓpt̾ qͦd ait
añs in eugłio. Esto c̃senciens aduer¬
sario tuo cito. dũ es inuia cũ illo.
ne forte aduersarius tradat te iu¬
dici. & iudex tradat te tortori.&
ut nullũ in ea peceatłi maneat qͦd
ñ pura ẽfessione. & dignis fructibꝰ
penitencie deleat᷑ Alioqͥn c̃scien¬
ciã in qua peccatũ latet & uolun¬
tas odit & racio execrat᷑. Bonũ ꝓin-¬
de parat habitaculũ deo: cuiꝰ nec
racio decepta. nec uoluntas ꝑuer¬
sa. nec memoria fuerit inqͥnata.
Iã uͦ sic se habentibꝰ singłis: etiã om̃s
nos conect & ẽglutinari necesse ẽ
mutua utiq caritate. quȩ ẽ iuncu¬
lũ ꝑfectionis. Nã cognicio qͥdẽ. ꝑ¬
fecta haberi in hac uita ñ potest

Expanded text:
 condemnat. Propter quod ait Dominus in Evangelio: Esto consentiens adversario tuo, dum es in via cum illo, ne forte adversarius tradat te judici, et judex tradat te tortoribusut nullum in ea peccatum maneat, quod non pura confessione et dignis fructibus poenitentiae deleatur. Alioquin conscientiam, in qua peccatum latet, et voluntas odit, et ratio exsecratur. Bonum proinde parat habitaculum Deo, cujus nec ratio decepta, nec voluntas perversa, nec memoria fuerit inquinata. vero sic se habentibus singulis, etiam omnes nos connecti et conglutinari necesse est, mutua utique charitate, quae est vinculum perfectionis. Nam cognitio quidem perfecta in ha
Abbreviated transcription (Latin):
excelsã. aptissimã &. decorã: dico
auͣ sensilẽ hunc &. in habitabilẽ
mundũ. Nonne gͦ indignũ repu¬
tas. ut tͥ ipse fecerit domũ: tu uͦ
ei tẽplũ ȩdificare dissimules:
Adhec domũ qͥdẽ habes: s certa es
to. qm̃ in breui casura ẽ domꝰ tu¬
a. &. tu nͥ prius. ꝓuideris aliam.
nenda.Heu. a facie frigoris eius
qͥs sustinebit : Felix ꝓinde &.
multũ felix anima quȩ dicere

Expanded text:
excelsam, aptissimam et decoram. Dico autem sensibilem hunc et inhabitabilem mundum. Nonne ergo indignum reputas, ut tibi ipse fecerit domum, tu vero ei templum aedificare dissimules? Adhuc domum quidem habes, sed certa esto quoniam in brevi casura est domus tua: et tu nisi prius provideris aliam, nenda. Heu! a facie frigoris ejus quis sustinebit? Felix proinde, et multum felix anima quae dicere
Abbreviated transcription (Latin):
oth domũ habe ret interris.
ipse uĩ domum  in habitaret
regiȩ dignitatis. Noc ipsũ fr̃s uos
qͦq decet cogitare fidelit᷑ .&. uiri¬
lit᷑ effectui mancipare. Nã qͦd li¬
cet deo placuerit cogitacio illa
ꝓpħȩ. opus tam̃ reseruatũ ẽ salo.¬
babitas. quȩ adeo tͥ fabricata est.
corpꝰ hoc dico. qͦd sic cõpegit. qͦd
sic aptauit. qͦd sic ordinauit: ut

Expanded text:
oth domum liaberet in terris; ipse vero domum inhabitaret regiae dignitatis . Hoc ipsum, fratres, nos quoque decet cogitare fideliter, et viriliter effectui mancipare. Nam quod, licet Deo placuerit cogitatio illa Prophetae, opus tamen reservatum est Salohabitas, quae a Deo tibi fabricata est. Corpus hoc dico: quod sic compegit, quod sic aptavit, quod sic ornavit et
Abbreviated transcription (Latin):
dudio eũ de qͦdã dicentẽ. qͥa ego &
pat᷑ ad eũ ueniemꝰ & mansionẽ
apud eũ faciemꝰ. Itaq iã seio ubi
paranda sit domꝰ ei: qm̃ nͣ capit
eũ nͥ imago sua: anima capax illi¬
us ẽ. q̃ nimirũ ad eiꝰ imagiẽ est
ereata: ꝓptͣ qͦd ĩa festina adorna
thalamũ tuũ syon: qm̃ cõplacu¬
it dño inte .&. terra tua in habita¬
bit᷑. Exulta satis filia syon: habi

Expanded text:
 de quodam dicentem: Quia ego et Pater ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Itaque jam scio, ubi praeparanda sit domus ei, quoniam non capit eum nisi imago sua. Anima capax illius est, quae nimirum ad ejus imaginem est creata. Propter quod jam festina, adorna thalamum tuum, Sion; quoniam complacuit Domino in te, et terra tua inhabitabitur. Exsulta satis, filia Sion;
Abbreviated transcription (Latin):
ma somnũ ocłis tuis & p alpe¬
bris tius dormitac ionẽ: donec
inuenias locũ dño. taberna¬
edificii locus: aut qͥs poterit eẽ arebi¬
tecłꝰ. Nã uisibile istud teplũr utiq¬

Expanded text:
 somnum oculis tuis, & palpebris tuis dormitationem, donec inuenias locum Domino, tabernaedificii locus, aut quis poterit esse architectus? Nam visibile istud templum utiq
Abbreviated transcription (Latin):
anͣs as sabaoth. Quod enĩ exte nascet᷑
sem̃: uocabit᷑ filius dei. Pons sapion¬
ciȩ uerbũ dei mexcelsis: hoc uer¬
bũ mediante te caro fiet: ut qͥ dicit
ego inpatre. s. patͣ inme: dicat ni¬
chilominꝰ qͥa ego adeo ꝓeessi &. ue¬
ni. In principio inqͥt erat uerbũ.
Iã scatet fons: s interĩ tantũ inse¬
met ipso. Deniq &. uerbũ erat a¬
pud dm. luc̃ẽ ꝓfecto habitans in¬
accessibisẽ. &. dicebat dñs ab imeio.
ego cogito cogitaciones pacis &. ñ
afflictionis. Sed penes te ẽ cogita¬
cio tua . &. qͥd eogites neseimꝰ. Quis
eñi cognouerat sensũ dñi. aut qͥs
c̃siliarius eiꝰ erat: Descendit itaq
cogitacio paeis. in opus pacis: uer¬
bũ caro factũ ẽ & habitat iã in
nobis. Hlabitat plane ꝑfide̾ incor¬
dibꝰ nr̃is: habitat in memoria nr̃a.
habitat in cogitacione: & usq ad
ipsã descendit imaginacionẽ. ¶d
enĩ prius cogitaret homo dedo.
nͥ forsitan ydolũ corde fabrica¬

Expanded text:
nus Deus sabaoth . Quod enim ex te nascetur Sanctum, vocabitur Filius Dei . Fons sapientiae, Verbum Patris in excelsis. Hoc Verbum mediante te caro fiet: ut qui dicit: Ego in Patre, et Pater in me ; dicat nihilominus, quia ego a Deo processi et veni . In principio, inquit, erat Verbum. Jam scatet fons; sed interim tantum in semetipso. Denique et Verbum erat apud Deum , lucem profecto habitans inaccessibilem; et dicebat Dominus ab initio: Ego cogito cogitationes pacis, et non afflictionis . Sed penes te est cogitatio tua, et quid cogites, nos nescimus. Quis enim cognoverat sensum Domini? aut quis consiliarius ejus erat? Descendit itaque cogitatio pacis in opus pacis: Verbum caro factum est, et habitat jam in nobis. Habitat plane per fidem in cordibus nostris, habitat in memoria nostra, habitat in cogitatione, et usque ad ipsam descendit imaginationem. Quid enim prius cogitaret homo de Deo, nisi forsitan idolum corde fabrica
Abbreviated transcription (Latin):
głaritate naturȩ. Nec dubius dixeri.
exaudiet᷑ & ipsa ꝓ reuerencia sua.
F᷑xaudiet utiq matr̃e filus. & exau¬
diet filiũ pat Filioli: hȩc peccator
scala hȩc mea maxima fiducia ẽ. hec
tota racio spei meȩ. Quid enĩ. Potest¬
ne filius aut repellere. aut susti¬
nere repulsã ñ audire. aut ñ audi¬
ri filius potest : Neutrũ plane. In¬
uenisti ait angelus grãm apud dm
sola ẽ grã qua egemꝰ. Prudens uirgo
ñ sapienciã sic̃ salomon. ñ diuicias.

Expanded text:
gularitate naturae. Nec dubius dixerim, 1015 gularitate naturae. Nec dubius dixerim, 1015 exaudietur et ipsa pro reverentia sua. Exaudiet utique Matrem Filius, et exaudiet Filium Pater. Filioli, haec peccatorum scala, haec mea maxima fiducia est, haec tota ratio spei meae. Quid enim? potestne Filius aut repellere, aut sustinere repulsam; non audire, aut non audiri Filius potest? Neutrum plane. Invenisti, ait angelus, gratiam apud Deum. sola est gratia qua egemus. Prudens Virgo non sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrȩ relinqunt᷑  Totis gͦ medidlis
om̃ibꝰ Mariam hanc uenere mͣ: qͥa sic
ẽ uoluntas eiꝰ qͥ totũ nos habere uo¬
luit ꝑ mariam.Hȩc inqua uoluntas
nia ꝓuid ens miseris. tẽptacionem
nrãm solat᷑: fidẽ excitat. sp̃e roborat
diffidenciã abigit. erigit pusilla¬
nimitatẽ. Ad patr̃e uerebaris acce¬
dere. solo auditu t̃ritꝰ ad folia fugie¬
bas: iħm tͥ dedit mediatorẽ. Quid ñ
apua tałẽ patrẽ. filius talis optineat᷑
braudiet᷑ utiq ꝓ reuerencia sua: pat̃
enĩ diligit filiũ. an uͦ trepidas & ad
ipsu : Frat᷑ tiuis ẽ & caro tua: sẽptatꝰ ꝑ
om̃ia absq peccato. ut misericors fie-¬
ret. Lunc tͥ fratrẽ mraRia dedit. Sed
forsitan & mipso maiestatẽ uereare
diuinã: qͦd licet factꝰ sit homo man¬
serit tam̃ ds. Aduocatũ habere uis.
& ad ipsũ : Ad mariam recurre. Pura
siqͥdẽ humanitas in maria. ñ mͦ pura
ab omni c̃taminacione: s & pura sin¬

Expanded text:
tenebrae relinquuntur? 7. Totis ergo medullis tenebrae relinquuntur? 7. Totis ergo medullis omnibus Marhabere voluit per Mariam. Haec, inquam, voluntas omnia providens miseris, trepidationem nostram solatur, fidem excitat, spem roborat, diffidentiam abigit, erigit pusillanimitatem. Ad Patrem verebaris accedere, solo auditu territus, ad folia fugiebas; Jesum tibi dedit mediatorem. Quid non apud talem Patrem Filius talis obtineat? Exaudietur utique pro reverentia sua: Pater enim diligit Filium. An vero trepidas et ad ipsum? Frater tuus est et caro tua, tentatus per omnia absque peccato, ut misericors fieret. Hunc tibi fratrem Maria dedit. Sed forsitan et in ipso majestatem vereare divinam, quod licet factus sit homo, manserit tamen Deus. Advocatum habere vis et ad ipsum? Ad Mariam recurre. Pura siquidem humanitas in Maria, non modo pura ab omni contaminatione, sed et pura sin
Abbreviated transcription (Latin):
to: dic pocius. mulier quã dedisti
mͥ. me cibauit fructu benedicto.
Piissimũ sane cͣfiliũ. s latet forsi¬
tan aliud. nec totũ hoc ẽ. Uerũ id
qͥdẽ: s parũ ni fallor desideriis
ur̃is. Dulcedo lactis ẽ: eliciet᷑ forte
si forcnus p̃mimꝰ &. pinguedo bu¬
tiri. Alcius gͥ intuemini. quanto
deuocionis affectu a nobis eã uolu¬
erit honorari. qͥ tocius boni pleni¬
tudinẽ posuit in maria: ut ꝑ inde
siqͥd spei in nobis ẽ. siqͥd gr̃e. si qͥd
salutis: ab ea nouerimꝰ redundare.
qͣ ascenqͥit deliciis affluons. Ortꝰ
plane de liciaru̾ quẽ ñ mͦ afflaue-¬
pit ueniens s &. ꝑflauerit suꝑ¬
ueniens auster ille diuinꝰ: ut undiq flu¬
ant & effluant aromata eiꝰ carismata
scilicet grͣirũ. lolle corpꝰ hoc solare
qͦd illuminat mundũ: ubi dieset. ol¬
le mariam hanc maris stellã. magni
utiq maris ꝙ spaciosi: qͥd nͥ caligo
inuoluens s sibra mortis. ac densissimȩ

Expanded text:
to ; dic potius: Mulier quam dedisti to ; dic potius: Mulier quam dedisti mihi, me cibavit fructu benedicto. Piissimum sane consilium; sed latet forsitan aliud, nec totum hoc est. Verum id quidem, sed parum est, ni fallor, desideriis vestris. Dulcedo lactis est; elicietur forte, si fortius premimus, et pinguedo butyri. Altius ergo intueamini, quanto devotionis affectu a nobis eam voluerit honorari, qui totius boni plenitudinem posuit in Maria: ut proinde si quid spei in nobis est, si quid gratiae, si quid salutis, ab ea noverimus redundare, quae ascendit deliciis affluens. Hortus plane deliciarum, quem non modo afflaverit veniens, sed et perflaverit superveniens auster ille divinus, ut undique fluant et effluant aromata ejus, charismata scilicet gratiarum. Tolle corpus hoc solare, quod illuminat mundum: ubi dies? Tolle Mariam, hanc maris stellam, maris utique magni et spatiosi: quid nisi caligo involvens, et umbra mortis, ac densissimae
Abbreviated transcription (Latin):
do. nec suo potest ee̾ ẽtenta bo¬
no: s quẽ ad modũ scͥptũ ẽ. qͥbi¬
tanta tͥ copia. tantaq plenitu¬
dine influet: ut copiosissime
effluat circu̾quaq Ita ẽ. iã sen¬
timꝰ. iã exbilarant᷑ facies nrͣe
in oleo. ia clamamꝰ oleũ effusũ no¬
m̃ tuib & memoriale tuũ ingene
racione & generacionẽ. Uerũ id
qͥdẽ ñ inuanũ .&. si oleũ effundit᷑.
s nͣ perit. Propterea siqͥde̾ s ad¬
olescentulȩ. paruulȩ seilicet a¬
nimȩ.sponsũ diligunt idq nͣ
parũ & ungentũ descendens de
capite. ñ mͦ barba. s & ipsa uesti¬
m̃ti hora suscepit. Intuere obomo
c̃siliũ dei: agnosce eͣsiliũ sapien¬
ciȩ. c̃siliũ pietatis. Celesti rore
areã rigaturꝰ totũ uelleri pri¬
us infudit: redẽpturꝰ humanũ genꝰ
p̃eiũ unuersũ ẽtulit in mariam.
Utqͥd hoc Forte ut excusaret᷑ eua
ꝑ filiã . &. qͣrela uiri aduersus femi¬
nã deinceps sopiret᷑. Ne dixeris

Expanded text:
do, nec suo potest esse contenta bodo, nec suo potest esse contenta bono; sed, quemadmodum scriptum est: Qui bitanta tibi copia, tantaque plenitudine influet, ut copiosissime effluat. circumquaque. Ita est: jam sentimus, jam exhilarantur facies nostrae in oleo. Jam clamamus: Oleum effusum nomen turatione et generationem. Verum id quidem non in vanum: et si oleum effunditur, sed non perit. Propterea siquidem et adolescentulae, parvulae scilicet animae, sponsum diligunt , idque non parum; et unguentum descendens de capite, non modo barba, sed et ipsa vestimenti ora suscepit. 6. Intuere, o homo, consilium Dei, agnosce consilium sapientiae, consilium pietatis. Coelesti rore aream rigaturus, totum vellus prius infudit : redempturus humanum genus, pretium universum contulit in Mariam. Utquid hoc? Forte ut excusaretur Eva per filiam, et querela viri adversus feminam deinceps sopiretur. Ne dixeris
Abbreviated transcription (Latin):
aquarũ q̃ suꝑ cȩlos st̃. posset at¬
tingere fontem: eirabat᷑ &. sa¬
lomon ac uelut desꝑanti simi.¬
lis aiebat. Muliere fortẽ qͥs in¬
ueniet:Nimirũ. ꝓpterea tanto tẽ¬
pore humano generi fluenta
pectatũ: si recordaris qͦt annis
noȩ uir iustꝰ inarchȩ fabrica la¬
borarit: inqua pauce. id est octo
animȩ salue facte st̃. idq satis
ad modic uͣ tẽ pus. Sed qͦmͦ nr̃ bic¬
aque ductꝰ fontẽ illũ attigit.
tã sublimẽ: Quomͦ putas nͥ ue¬
hem̃cia desiderii. nͥ feruore de¬
uocionis: nͥ puritate oracionis
Sic̃ scͥptũ ẽ. Oracio iusti pene¬
Ria: de qua sol iusticiȩ ortꝰ ẽ no¬
bis : Quomͦ gͦ illa maccessam at¬
tigit maiestatẽ: nͥ pulsando. pe¬
tendo.q̃rendo: Deniq a. qͦd q̃ re¬
bat inuenit: cui dictũ ẽ.Inue¬
nisti gram apud dm. Quid: Ple.¬
na ẽ gr̃a: & gram adhuc inuenit
Digna prorsus inuenire qͦd quę¬
rit: cui ꝓpria ñsufficit plenitu¬

Expanded text:
aquarum, quae super coelos sunt, posset ataquarum, quae super coelos sunt, posset attingere fontem? Mirabatur et Salomon, et velut desperanti similis aiebat: Mulierem fortem quis inveniet? Nimirum propterea tanto tempore humano generi fluenta spectatum, si recordaris, quot annis Noe, vir justus, in arcae fabrica laborarit, in qua paucae, id est octo animae, salvae factae sunt, idque satis ad modicum tempus. 5. Sed quomodo ontem illum attigit tam sublimem? Quomodo putas, nisi vehementia desiderii, nisi fervore devotionis, nisi puritate orationis? sicut scriptum est: Oratio justi penesta, de qua sol justitiae ortus est nobis? Quomodo ergo illa inaccessam attigit majestatem, nisi pulsando, petendo, quaerendo? Denique et quod quaerebat invenit, cui dictum est: Invenisti gratiam apud Deum . Quid? plena est gratia, et gratiam adhuc invenit? Digna prorsus invenire quod quaerit, cui propria non sufficit plenitu
Abbreviated transcription (Latin):
paruerit uita ur̃a: tc̃ & uos appare.¬
bitis cũ eo ingła. Sane ipsa sese ple¬
nitudo exinanunt. ut fieret nobis
iusticia & sc̃ificacio &. remissio:
nec dũ apparens uita. aut gła. aut
inplateas deriuate st̾ aquȩ. licet
ñbibat alienꝰ ex eis. Descendit ꝑ a
quȩ ductũ uena illa cęlestis: ñ ta-¬
m̃ fontis ex hibens copiã. s stillici¬
dia gr̾e arentibꝰ cordib nr̃is infun¬
dens. alii qͥdẽ plus. alii minꝰ. Popħ
eqͥdẽ aquȩ ductꝰ: ut accipiant cȩ¬
teri de plenitudine. s ñ plenitu.¬
dinẽ ipsã. Aduertisti iã nͥ fallor
quẽ uelim dicere aquȩ ductũ: qͥ
plenitudin̾e fontis ipsius de corde
patris excipiens. nobis edidit illũ:
mꝰ. Nostis enĩ cui dictũ sit: aue
gracia plena. An uͦ inueniri po¬
tuisse miram᷑. unde talis ac tantꝰ
fieret aquȩ quctꝰ. euiꝰ nimirũ
sũmitas instar. ꝓfecto scalȩ illi¬
us quã udit patriareha ia cob.
cȩlos tangere. immo & transcen¬
dere cȩlos. &. uiuidissimũ illũ

Expanded text:
paruerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . Sane ipsa sese plenitudo exinanivit, ut fieret nobis justitia, et sanctificatio, et remissio; necdum apparens vita, aut gloria, aut in plateis derivatae sunt aquae, licet non bibat alienus ex eis . Descendit per aquaeductum vena illa coelestis, non tamen fontis exhibens copiam, sed stillicidia gratiae arentibus cordibus nostris infundens, aliis quidem plus, aliis minus. Plenus equidem aquaeductus, ut accipiant caeteri de plenitudine, sed non plenitudinem ipsam. 4. Advertistis jam, ni fallor, quem velim dicere aquaeductum, qui plenitudinem fontis ipsius de corde Patris excipiens, nobis edidit illum, mus. Nostis enim cui dictum sit: Ave, gratia plena. An vero inveniri potuisse miramur, unde talis ac tantus fieret aquaeductus, cujus nimirum summitas, instar profecto scalae illius quam vidit patriarcha Jacob, coelos tangeret , imo et transcenderet coelos, et vividissimum istum
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ ñ cognoseo: Uere sca corpo¬
re &. sꝑ u. & integritatẽ carnis ha¬
bens .&.ꝓpositũ integritatis. Respon
angelos uurgoscã: sublimius aliqͥd
tuo sibi ministerio. ꝓpinandũ. terra
siciens prestolat᷑ Paululũ cũ ꝑtran¬
sieris eos: inuenies quẽ diligit ani-¬
ma tuaẜ aululũ in quã. ñ qͥa incõpa¬
rabilit̃ suꝑ emieat s qͦd int̾ eũ &
ipsos mediũ nchil inuenias. Transi
g uirtutes &. dominaciones. cheru¬
bin qͦꝙ &. seraphin: ut ad eũ ꝑuenias
de qͦ uociferant᷑ ad inuicẽ. sc̃s. sc̃s sẽs¬

Expanded text:
virum non cognosco? Vere sancta corpore et spiritu, et integritatem carnis habens, et propositum integritatis. Respondangelos, Virgo sancta; sublimius aliquid tuo sibi ministerio propinandum terra sitiens praestolatur. Paululum cum pertransieris eos, invenies quem diligit anima tua. Paululum, inquam, non quia non incomparabiliter superemineat, sed quod inter eum et ipsos medium nihil invenias. Transi ergo virtutes et dominationes, cherubin quoque et seraphin, ut ad eum pervenias, de quo vociferantur ad invicem: Sanctus, s
Abbreviated transcription (Latin):
homines gra fallax. Querãt alii me¬
ritũ: nos in uenire gram̃ studeamꝰ.
Qͥd enĩ ñ grẽ ẽ qͦd hic sumꝰ ꝑ rofecto
adulteri. nos raptores: purgam̃ta
utiq mundi huiꝰ. Consulite c̃seien
s grãm q̃rit. Deniq usq adeo fidit
gr̃e.&. ñ altũ sapit: ut salutacionẽ
angelicã uereat᷑. Maria inqͥt co¬
gitabat: qualis ẽe̾t ista salutacio
Nimirũ sese salutacioneᷤ: angelica
reputabat in digña . E forsitan ta¬
lia meditabat᷑. Unde hoc mͥ ut ueni¬
at angelus dñi mei ad me: sle tme¬
as masa: ne mireris angelũ ueni¬
entẽ & maior angelo uenit. Ne mi
geiu unias. Qͥd ni iusitet angelus
uitȩ sociã qͥd ni salutet ciuẽ sc̃oꝵ &
domestic̃a dei ꝰ Angelica plane uita
urginitas: & qͥ ñ nubent neq nu¬
bent᷑ ert sic̃ angeli dei. Uides ne qͦd
& hoc nichilominꝰ mͦ. aquȩ ductus
nr̃ ascendit ad fontẽ. nec sola ĩa ora¬
cione cȩlos penetrat s etiã in cor¬
rupcione: q̃ ꝓrimũ deo facit. siõ

Expanded text:
homines gratia fallax. Quaerant alii meritum, nos invenire gratiam studeamus. Quid enim? num gratiae est quod hic sumus? Profecto ae, nos raptores, purgamenta utique mundi hujus. Consulite consciensed gratiam quaerit. Denique usque adeo fidit gratiae, et non altum sapit, ut salutationem angelicam vereatur. Maria, inquit, cogitabat qualis esset ista salutatio . Nimirum sese salutatione angelica reputabat indignam. Et forsitan talia meditabatur: Unde hoc mihi, ut veniat angelus Domini mei ad me? Ne timeas, Maria, ne mireris angelum venientem: et major angelo venit. Ne mirgelice vivas? quidni visitet angelus vitae sociam? quidni salutet civem sanctorum, et domesticam Dei? Angelica plane vita virginitas: et qui non nubent, neque nubentur, erunt sicut angeli Dei. 9. Videsne quod et hoc nihilominus modo aquaeductus noster ascendit ad fontem; nec sola jam oratione coelos penetrat, sed etiam incorruptione, quae proximum Deo facit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ad me: s ĩa magis miret᷑. qͦd instar
utiq filii. & ipsa ñ ministrari uene¬
rit. s ministrare. Merito ꝓinde can¬
tor ille diuinꝰ. in ipsius ad miracione
p̃cinens aiebat. Quȩ ẽ ista qͣ ascendit
sic̃ aurora ẽsurgens: pulerha ut luna.
electa ut sol tribilis ut castroꝵ a

Expanded text:
ad me? Sed jam magis miretur, quod instar ad me? Sed jam magis miretur, quod instar utique Filii et ipsa non ministrari venerit, sed ministrare. Merito proinde cantor ille divinus in ipsius admiratione praecinens, aiebat: Quae est ista quae ascendit sicut aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castr
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ manet. Ortꝰ c̃clusus. fonssignatꝰ.
tẽplũ dñi. sacrariũ sꝑs sc̃ĩ. Nec eni
ẽ fatua uirgo: cui ñ modo oleũ est.
s olei plenitudo iuase recondita.
Ascensiones incorde disposuit. c̃uer¬
sacione parit᷑ sic̃ ĩa diximꝰ .&. oracio¬
ne ascendens. Deniq abiit in mon¬
tana cũ festinacione. s salutauit e¬
lisabeth. &. inminister io eiꝰ fuit qͣsi
mensibꝰ tribꝰ ut ia tcͣ posset dicere
mat̃ matri. qͦd tanto post filio dix̃.
filius. sine modo. sic enĩ decet nos
implere omnẽ iusticiã. Piane mon¬
tana c̃scendens. cuiꝰ iusticia sic̃ mon¬
tes dei. lereius eñĩ hic ascensus uir¬
ginis fuit: ut funiculꝰ triplex. dif.¬
ficile rũꝑet᷑ Feruebat siqͥdẽ inq̃¬
renda gr̃a caritas: splendelut in
carne uirginitas: humanitas in obseqͥo
eminebat. ¶. enĩ. si qͥ se humiliat exal¬
tabit᷑ qͥd hac humilitate sublimius:
Venisse eã mirabat᷑ elisabeth. & dicebat.
unde hoc mͥ ut ueniat matͣ dñi mei

Expanded text:
 fons signatus, templum Domini, sacrarium Spiritus sancti. Nec enim est fatua virgo, cui non modo oleum est, sed olei plenitudo in vase recondita. Ascensiones in corde suo disposuit, conversatione pariter, sicuti jam diximus, et oratione ascendens. Denique abiit in montana cum festinatione, et salutavit Elisabeth, et in ministerio ejus erat quasi mensibus tribus, ut jam tunc posset dicere matri mater, quod tanto post filio dixit Filius: Sine modo; sic enim decet nos implere omnem justitiam . Plane montana conscendens, cujus justitia sicut montes Dei. Tertius enim hic ascensus Virginis fuit, ut funiculus triplex difficile rumperetur. Fervebat siquidem in quaerenda gratia charitas, splendebat in carne virginitas, humilitas in obsequio eminebat. Etenim si omnis qui se humiliat exaltabitur, quid hac humilitate sublimius? Venisse eam mirabatur Elisabeth, et dicebat: Unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ tuũ ĩã inuocatũ ẽ suꝑ nos.
Adueniat regnũ tuũ. Ueniat uti¬
parte ẽ. Habetis ait apłs fructũ
uestru in scĩficacionẽ. finẽ uͦui
tã ȩt̃nã. Uita ȩtͣna fons indefici¬
ens qͥ uniuersã irrigat⁊ suꝑsi¬
eiem paradisi. Nec mͦ irrigat.  ses
inebriat: fons ortoꝵ. puteus aquarũ.
uiuenciũ q̃ fluunt impetu. &. flumi

Expanded text:
invocatum est super nos. Adveniat regnum tuum. Veniat utiparte. Habetis, ait Apostolus, fructum vestrum in sanctificationem, finem vero vitam aeternam . Vita aeterna, fons indeficiens, qui universam irrigat superficiem paradisi. Nec modo irrigat, sed inebriat, fons hortorum, puteus aquarum viventium, quae fluunt impetu de Li
Abbreviated transcription (Latin):
resurrecturũ: eẜ. fident᷑ Suꝑ bec do¬
luit crucifixũ : ¶ uehement᷑. Alioqͥn
qͥs nã tu frat᷑. aut unde tͥ hȩc sapien¬
cia: ut mireris cur cõpacient᷑. quã
maris filiũ pacientẽ: Ille etiã cor
pore mori potuit: ista cõmori corde
ñ potuit: Fecit illud caritas. qua ma¬
iorẽ nemo habuit: fecit & hoc caritas.
cui post illã similis altera ñ fuit. Iã
solem iusticiȩ constitutã. de uotis sup¬
plicacionibꝰ intͣpellat. ut in lumine.
tuo uideat lum̃. & solis grãm tuo me-¬
reat᷑ optentu. quã uere amauit pre
om̃ibꝰ.&. ornauit stola głȩ induens. &
coroña pulerhitudinis ponens in.
capite tuo. Plena es gr̃arũ. plena ro¬
re cȩlesti. innixa suꝑ dilectũ. deliciis
affluens. ciba hodie pauꝑes tuos do¬
mina. ipsi qͦq catelli de micis edant.
nec puero abrahȩ tantũ & camelis po¬
tũ tribuas. de suꝑ effluenti hydria
tua: qͥa tuuere puella es prȩelecta

Expanded text:
resurrecturum? Et fidenter. Super haec doresurrecturum? Et fidenter. Super haec doluit crucifixum? Et vehementer. Alioquin quisnam tu, frater, aut unde tibi haec sapientia, ut mireris plus Mariam compatientem, quam Mariae filium patientem? Ille etiam mori corpore potuit, ista commori corde non potuit? Fecit illud charitas, qua majorem nemo habuit; fecit et hoc charitas, cui post illam similis altera non fuit. Jamsolem justitiae constitutam devotis supplicationibus interpellat: ut in lumine tuo videat lumen, et solis gratiam tuo mereatur obtentu, quam vere amavit prae omnibus, et ornavit, stola gloriae induens, et coronam pulchritudinis ponens in capite tuo. Plena es gratiarum, plena rore coelesti, innixa super dilectum, deliciis affluens. Ciba hodie pauperes tuos, Domina; ipsi quoque catelli de micis edant, nec puero Abrahae tantum, sed et camelis potum tribuas de supereffluenti hydria tua : quia tu vere puella es praeelecta
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ filii penetraret. ¶ qͥde postea quã
emisit sꝑm. tuus ille iħs. omniũ qͥdẽ.
s sꝑitalit tius: ipsius piane ñ attigit
mortuo patcens. cui nocere ñ posset
sius nimirũ anima. ĩa ibi ñ erat. s tua
plane neqͥbat auelli. Iuã gͦ ꝑtransiunt a¬
it sermo ille reuera ꝑtransiens animͣa.
& ꝑtingens usq ad diuisionẽ animȩ &
sꝑs: mulier. ecce filius tuus: O cõmuta
dei ꝓfilio dei: homo purus ꝓ deo uero.
Quomͦ ñ tuã affectuosissimã anim̃ã
ꝑtransiit hȩc audicio: quando &. nr̃a
licet saxea. licet ferrea pectora sola
recordacio scindit: Non miremini
fr̃s qͦs anria martẏr in anima fuisse
dicat᷑. Miret᷑ qͥ ñ meminit audisse se¬
paulũ: int̾ maxima geneiũ crimina
memorant̾e. qͦd sine affectione fuis¬
sent. Longe id fuit amasis uscerisbꝰ.
longe sit & a seruulis eiꝰ. Sed forte
qͥs dicat. Nũqͥd nͣeuͣ prescierat moriturũ:
Q indubitant᷑. Nũqͥd ñ sꝑabat ẽtinuo

Expanded text:
etraret. Et quidem posteaquam emisit spiritum tuus ille Jesus omnium quidem, sed specialiter tuus, ipsius plane non attigit mortuo parcens, cui nocere non possetsius nimirum anima jam ibi non erat; sed tua plane inde nequibat avelli. Tuam ergo pertransivit ait sermo ille, revera pertransiens animam, et pertingens usque ad divisionem animae et spiritus: Mulier, ecce filius tuus? O commutataei pro Filio Dei, homo purus pro Deo vero! Quomodo non tuam affectuosissimam animam pertransiret haec auditio, quando et nostra, licet saxea, licet ferrea pectora sola recordatio scindit? Non miremini, fratres, quod Maria martyr in anima fuisse dicatur. Miretur, qui non meminerit se audisse Paulum inter maxima gentium crimina memorantem, quod sine affectione fuissent . Longe id fuit a Mariae visceribus, longe id sit etiam a servulis ejus. Sed forte quis dicat: Nunquid non eum praescierat moriturum? Et indubitanter. Nunquid non sperabat continuo
Abbreviated transcription (Latin):
incęlis: sc̃ificet᷑ nom̃ tuũ. fidelis o¬
racio: euiꝰ ipsa pͥmordia & diuinȩ
adopcionis & t̾rȩne ꝑ egrinacionis
admoneant: ut hoc scientes. qͦd quã¬
gemamꝰ intra nosmet ipsos. ad opcio¬
nẽ filioꝵ expectantes: ñsenciã utiq
patris. Signant᷑. ꝓ inde & de xꝑo ꝓ¬

Expanded text:
ctificetur nomen tuum . Fidelis oratio, cujus ipsa primordia et divinae adoptionis, et terrenae peregrinationis admoneant: ut hoc scientes, quod quangemamus intra nosmetipsos, adoptionem filiorum exspectantes, praesentiam utique Patris. Signanter proinde et de
Abbreviated transcription (Latin):
eccła scõꝵ. q̃ inexcelsis &. insplendo
re. s q̃ interĩ ꝑegrinat᷑ intȩrris. Sub
ũbra eiꝰ quẽ desidauerã sedi. .&. fruc¬
tꝰ eiꝰ dulcis gitituri meo. Iucẽ qͥppe
meridianã ubi paseit sponsus. sibi
pecierat indicari: s repressa ẽ: &
ꝓ plentudine lummis umbra
ꝓ sacietate interi gustũ recipit.
Deniq ñ ait sub umbra eiꝰ quam

Expanded text:
esia sanctorum, quae in excelsis et in splendore est, sed quae interim peregrinatur in terris: Sub umbra ejus quem desideraveram sedi, et fructus ejus dulcis gutturi meo . Lucem quippe meridianam, ubi pascit sponsus, sibi petierat indicari: sed repressa est, et pro plenitudine luminis umbram, pro satietate interim gustum recepit. Denique non ait: S
Abbreviated transcription (Latin):
ecundȩ uirginitatis amplectt᷑
cȩlũ p̃senciã. tęrra memoriã
uenerat᷑. Sic nimirũ tocius boni
illic ex hibicio. hic recordac io m¬
uenit᷑. ibi sacietas. hic tenuis q̃da libacio
pͥmiciarũ: ibi res. &. hic nomen. Dñe
inqͥt nom̃ tuũ inetͣnũ . .&. memoriale
tuũ ingeneracione & generacionẽ.

Expanded text:
ecundae Virginis amplectitur coelum praesentiam, terra memoriam veneratur. Sic nimirum totius boni illic exhibitio, hic recordatio invenitur; ibi satietas, hic tenuis quaedam libatio primitiarum; ibi res, et hic nomen. Domine, inquit, nomen tuum in aeternum, et memoriale tuum
Abbreviated transcription (Latin):
lũ nulla ex magnanimitate sub in-¬
tret elacio. s hinc maxime ꝓuehat᷑.
humilitas: ut inueniam᷑ eo amplius
timorati. & largitori munerũ ñ ingra¬
t: ac iuicissim ex occasione humilitatis.
pusillanimitas nulla subripiat: s qͦ
minꝰ de sua qͥsq inminmis p̃sume¬
re c̃sueuit: eo ãplius etiã in magnis

Expanded text:
lum nulla ex magnanimitate subinlum nulla ex magnanimitate subintret elatio, sed hinc maxime provehatur humilitas: ut inveniantur eo amplius timorati, et largitori munerum non ingrati; ac vicissim ex occasione humilitatis pusillanimitas nulla subrepat: sed quo minus de sua quisque vel in minimis praesumere consuevit, eo amplius 1012 etiam in magnis
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Nic eñĩ magnꝰ diunȩ respectionis
extitit fructꝰ. In effabili siqͥd̾e artificio
nanimitas tanta. insecretario uirgi¬
nei cordis accessit: ut quẽadmodũ inte¬
gritatẽ &. fecunditatẽ p̃diximꝰ. heȩ
qͦq nichilominꝰ sint stelle ex respee¬
ł u mutuo clariores: qͦd uidelicet
nec humilitas tanta minuit mag-¬
nanimitatẽ. nec magnanimitas tan-¬
ta humilitatẽ. s in sua estimacione
tã humilis e̾e̾t. nichilominꝰ &. in ꝓmis¬
sis credulitate magnanimis: ut quȩ
nichil aliud quã exiguã se reputa¬
bat ancilla. ad in cõprehensibile hoc
misteriũ. ad admirabile cõmerciũ.
ad inscrutabile sacram̃tũ nullate
nꝰ dubitaret elect᷑a. & uerã dei atq
hominis gentric̃e credet moꝵ fu¬
turã. Agit hoc nimirũ in cordib
electoꝵ gr̃ȩ p̃rogatiua diuinȩ: ut
eos nec humilitas pusillanimes fa¬
eiat: nec magnanimitas arrogan¬
tes. Magis aũ cooꝑant᷑ sibi: ut ñ so¬

Expanded text:
dit. Hic enim magnus divinae respectionis dit. Hic enim magnus divinae respectionis exstitit fructus. Ineffabili siquidem artificio nanimitas tanta in secretario virginei cordis accessit, ut, quemadmodum de integritate et fecunditate praediximus, hae quoque nihilominus fiant stellae ex respectu mutuo clariores, quod videlicet nec humilitas tanta minuit magnanimitatem, nec magnanimitas tanta humilitatem: sed cum in sua aestimatione tam humilis esset, nihilominus et in promissionis credulitate magnanimis, ut quae nihil aliud quam exiguam sese reputabat ancillam, ad incomprehensibile hoc mysterium, ad admirabile commercium, ad inscrutabile sacramentum nullatenus se dubitaret electam, et veram Dei et hominis genitricem crederet mox futuram. Agit hoc nimirum in cordibus electorum gratiae praerogativa divinae, ut eos nec humilitas pusillanimes faciat, nec magnanimitas arrogantes; magis autem cooperentur sibi, ut non so
Abbreviated transcription (Latin):
& mirabat᷑ ꝑ sonã uenientis dicens.
unde hoc michi ut ueniat mater
dñi mei ad me: cõmendabat &. uocẽ
salutantis. adiciens. ut facta ẽ uox
salutacionis tuȩ in auribꝰ meis. ex¬
ultauit ingaudio infans in utero
meo: & beatificabat fid̃e credentis.
beata inqͥens q̃ credidisti. qm̃ ꝑfici¬
entͣ inte q̃ dicta st̃ tibi a dño. Mag¬
na qͥdẽ pͣconia: s & deuota humili¬
tas nichil sibi passa retinere. meũ
magis unuersaͭ refudit. cuiꝰ inse
bene ficia laudabant᷑ lu inqͥt mag¬
nificas matr̃e dñi: s magnificat
anima mea dnm. Inuoce mea filiũ
ꝑ bibes exultasse in gaudio: s ex
dio gaudeat ad uocẽ sponsi Bea¬
tã e̾ẽ dicis q̃ credidisset: & creduli¬
tatis & beatitudinis causã. respect
ẽ suꝑnȩ pietatis: ut ex hoc magis
beata me dieant om̃s generaciones.
qͥa ancillã humilẽ & exiguã respe¬
xit ds Uerũtam̃ nũqͥd putamꝰ fr̃s.
lo q̃bat᷑ errasse. Absit. Beata plane
quã respexit ds. & beata q̃ credi¬

Expanded text:
et mirahatur personam venientis, dicens: Unde hoc mihi, ut veniat Mater Domini mei ad me? Commendabat et vocem salutantis, adjiciens, Ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo: et beatificabat fidem credentis: Beata, inquiens, quae credidisti, quoniam perficientur in te quae aicta sunt tibi a Domino. Magna quidem praeconia: sed et devota humilitas nihil sibi passa retinere, in eum magis universa refudit, cujus in se beneficia laudabantur. Tu, inquit, magnificas matrem Domini: sed magnicat anima mea Dominum. In voce mea filium perhibes exsultasse in gaudio: sed exdio gaudet ad vocem sponsi. Beatam esse dicis quae credidisset; sed credulitatis et beatitudinis causa respectus est supernae pietatis, ut ex hoc magis beatam me dicant omnes generationes , quia ancillam humilem et exiguam respexit Deus. 13. Verumtamen nunquid putamus, frloquebatur, errasse. Absit! Beata plane quam respexit Deus, et beata quae credi
Abbreviated transcription (Latin):
uox exultaciõis eiꝰ iohannẽ exul¬
tare fec it inutero. & ea magnifi¬
cante MaRiam. ipsa magis dñm
magnificare curauit . Tercio ad
filiũ cũ esset anor auodecim:
qͦd ipsa & patͣ eiꝰ dolentes qͣsissent
eũ: quarto innupciss ad filiũ & mi¬
nistros. E is qͥde sermo certissimꝰ in¬
dex ingentȩ mansuetudinis. &. uir.¬
ginalis uerecundiȩ fuit. Alioꝵ qͥp¬
pe uere cundiã suã reputans. susti¬
nere ñ potuit. ñ potuit dissimula¬
reuini defectũ ubi sane incrẽpa
ta a filio ẽ. taͣ quã mitis & humilis
eorde: nec illi respondit. nec tamen
desꝑauit: ministros ad monens face.¬
re quod diceret eis. Nũ qͥd ñ ab iicio
uenisse pastores: & primã omnium
Maꝵ iato inuenisse legunt᷑. Inuen
ait eiũgłista Maꝵiao &. ioseph.
&. infante positũ in p̃sepio. Sic &. ma¬
gi qͦq si recolis ñ sine maria matie
eiꝰ ꝓuerũ inuenere . &. inducens
intẽ plũ dñi. templi dñm. multa

Expanded text:
vox salutationis ejus Joannem exsulvox salutationis ejus Joannem exsultare fecit in utero, et ea magnificante Mariam, ipsa magis Dominum magnificare curavit : tertio, ad Filium, cum jam esset annorum duodecim, quod ipsa et pater ejus dolentes quaesissent eum : quarto, in nuptiis ad Filium et ministros . Et is quidem sermo certissimus index ingenitae mansuetudinis, et virginalis verecundiae fuit. Aliorum quippe verecundiam suam reputans, sustinere non potuit, non potuit vini dissimulare defectum. Ubi sane increpata est a Filio, tanquam mitis et humilis corde, nec illi respondit, nec tamen desperavit, ministros admonens facere quod diceret eis. 11. Nunquid non ab initio venisse pastores, et primam omnium Mariam invenisse leguntur? Invenerunt, ait evangelista, Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio . Sic et magi quoque, si recolis, non sine Maria matre ejus puerum invenerunt , et inducens in templum Domini templi Dominum, multa
Abbreviated transcription (Latin):
mine tulit: sine dolore filiũ partu.¬
riit. Itaq nichil hor. a nobis exigit᷑.
s exigit᷑ plane ñ nichil. Nũqͥd enim
si de fuerit nobis etiã mansuetudo
pudoris. si humilitas cordis: simag¬
nanimitas fidi. si cõpassio mentis:
negligenciã nram munerũ singłari¬
tas excusabit: Gratissima sane gem¬
ma indiademate. micans incapite
stella: rubor in facie hominis ue¬
reneundi. An uͦ qͥs putat qͦd hac ca¬
ruerit grã. quȩ grã plena fuit :
Pudibunda fuit malia: ex eugło
id. ꝓbamꝰ. Ubi enĩ aliqͣndo loquax
ubi p̃sũptuosa fuisse uidet᷑ Fo¬
ris stabat. q̃rens loqͥ filio: neo ma¬
t̃na auctoritate aut sermonẽ in¬
t̾rupit: aut habitacionẽ irrupit.
inqua filius loq̃bat᷑. In omi deniq
textu quatuor euangłior: si be¬
ne memini ñ nͥ quat᷑ Maria loquen
audit᷑. Primo qͥde ad angelũ.: s cũ
iã semel atq iterũ allocutꝰ eã fu¬
isset. Sed̾o ad elisabeth. quando

Expanded text:
mine tulit, sine dolore filium partumine tulit, sine dolore filium parturivit. Itaque nihil horum a nobis exigitur; sed exigitur plane nonnihil. Nunquid enim, si defuerit nobis etiam mansuetudo pudoris, si humilitas cordis, si magnanimitas fidei, si compassio mentis, negligentiam nostram munerum singularitas excusabit? Gratissima sane gemma in diademate, micans in capite stella, rubor in facie hominis verecundi. An vero quis putat, quod hac caruerit gratia, quae gratia plena fuit? Pudibunda fuit Maria: ex Evangelio id probamus. Ubi enim aliquando loquax, ubi praesumptuosa fuisse videtur? Foris stabat quaerens loqui filio , nec materna auctoritate aut sermonem interrupit, aut habitationem irrupit, in qua Filius loquebatur. In omni denique textu quatuor Evangeliorum, si bene meminimus, nonnisi quater Maria loquens auditur. Primo quidem ad angelum, sed cum jam semel atque iterum allocutus eam fuisset: secundo, ad Elisabeth, quando
Abbreviated transcription (Latin):
lucidũ ẽ. qͦd noua exultacione. no¬
uã edidit ꝓlem. sola int̾ mulieres
a cõmuni maledicto &. dolore par¬
turienciũ aliena ͦ Sirerũ p̃cia de
raritate pensamꝰ nichil his potest
rarius inueniri. Siqͥde inom̃ibꝰ istis:
nec pͥm̃a simisẽ uisa ẽ. nec habere
sequentẽ. Eqͥbꝰ nos si ea fidelit̃ intue¬
m᷑. sine dubio admiracionẽ c̃cipimꝰ.
s ueneracionẽ. s de uocionẽ. s ẽsola¬
c ionẽ. Ceterũ q̃ restant ad huc: &. imi¬
tacionẽ ñ reqͥrt. Non ẽ nobis ante or¬
tũ ta multiphariȩ multisq modis
ꝓmitti diuinitꝰ cȩlitꝰ prȩnunciari:
s nec ab archangło gabrihele.ta no¬
uȩ salutacionis obseqͥis honorari.
Minꝰ aũ cȩtera duo cõmunicat nobis.
plane secretũ suũ sibi. Sola eñĩ ẽ de
uocabit᷑ filius dei. Offerant᷑ regi uir¬
gines posteam: nã pͥmatũ sola uen¬
dicat sibi. Multomagis aũ sola sine
corrupcione concepit: sine graua¬

Expanded text:
lucidum est quod nova exsultatione nolucidum est quod nova exsultatione novam edidit prolem, sola inter mulieres a communi maledicto et dolore parturientium 1010 aliena. Si rerum pretia de raritate pensamus, nihil his potest rarius inveniri. Siquidem in omnibus istis nec primam similem visa est, nec habere sequentem. E quibus nos, si ea fideliter intuemur, sine dubio admirationem concipimus, sed venerationem, sed devotionem, sed consolationem. 10. Caeterum quae restant adhuc, et imitationem requirunt. Non est nobis ante ortum tam multifarie multisque modis promitti divinitus, coelitus praenuntiari: sed nec ab archangelo Gabriele tam novae salutationis obsequiis honorari. Minus autem caetera duo communicat nobis: plane secretum suum sibi. Sola enim est, devocabitur Filius Dei . Offerantur regi virgines, sed post eam: nam primatum sola vindicat sibi. Multo magis autem sola sine corruptione concepit, sine grava
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ia uidẽret᷑ ee̾ suspecta U bi uͦ in ꝓ¬
missione filii manifestũ uirginita¬
tis ꝑiełm uidebat᷑ ñ potuit ultra
dissimulare qum diceret. Quomͦ fiet
istud. qm uirũ ñ cognosco: Merito
ꝓ inde &. illã meruit benedictionẽ.
ẜ hanc ñ amisit: ut longe głosior fi¬
at. & uirginitas ex fec unditate. & ex
uirginitate fecunditas: ac mutuis
sese radiis illustrare hȩc duo sidera
uideant᷑. Magnũ eñĩ uirginẽ esse:
s uirginẽ matr᷑e eẽ. longe amplius
ꝑ omñe modũ. Iure etiã illud mo¬
lestissimũ tediũ. qͦ reliq̃ om̃s graui¬
dȩ mulieres laborare noscunt᷑ sola
ñ sensit q̃ sola sine libidmosa uo¬
luptate ẽcepit Unde & in ipso suȩ ẽ¬
cepcionis inicio. quando potissimũ
lia tota alacritate montana con¬
scendit. ut elisabeth ministraret: sed
& ascendit bethleem imminente ĩã
partu. portans p̃ciosissimũ illud
depositũ portans onꝰ leue. portans
a qͦ portabat᷑. Sic & in partu quã

Expanded text:
quod jam videretur esse suspecta. Ubi vero in promissione filii manifestum virginitatis periculum videbatur, non potuit ultra dissimulare quin diceret: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Merito proinde et illam meruit benedictionem, et hanc non amisit; ut longe gloriosior fiat et virginitas ex fecunditate, et ex virginitate fecunditas, ac mutuis sese radiis illustrare haec duo sidera videantur. Magnum enim est virginem esse; sed virginem matrem esse, longe amplius per omnem modum. Jure etiam illud molestissimum taedium, quo reliquae omnes gravidae mulieres laborare noscuntur, sola non sensit, quae sola sine libidinosa voluptate concepit. Unde et in ipso suae conceptionis initio, quando potissimum ria tota alacritate montana conscendit, ut Elisabeth ministraret. Sed et ascendit Bethlehem, imminente jam partu, portans pretiosissimum illud depositum, portans onus leve, portans a quo portabatur. Sic et in partu quam
Abbreviated transcription (Latin):
nibꝰ. s p̃ om̃ibꝰ. Merito factaẽ no¬
uissima pͥma: q̃ cũ pͥma e̾e̾t om̃iũ.
sese nouissimã faciebat. Merito
facta ẽ om̃iũ dña: quȩ se omniũ
exhibebat ancillã. Merito deniq¬
ẽ suꝑ angelos exaltata. q̃ & infra
uduas &. penitentes. infra eã de
qua eiecta fuerãt septẽ de monia.
in effabili sese mansuetudine in¬
olinabat. Obsecro uos filioli. e¬
mulamini hane uirtut᷑e. si marli¬
am diligitis: si ẽtenditis ei placere.
emulamini modestiã eiꝰ. nichil enĩ
tã idoneũ homini. nil tã ẽgruũ
x ꝑ iano: maximeq monachũ ni¬
chil adeo decet. Et qͥdẽ manifesta
satisi uͥgine exhac ipsa mansuecudĩe
uirtꝰ humilitatis elucet. Nimi¬
rũ collactaneȩ st̃ humilitas &.
mansuetudo: in eo ẽfed̾ate germa¬
nuis qͥ dicebat. Discite a me. qͥa mi¬
tis sũ & humilis corde. Sic̃ enĩ ma¬
t̃ p̃sũpeionis elacio: sic mansue¬
tudo uera. ñ nͥ exuera humilita¬
dierat qͦd ex te nascet᷑ scm̃. uocabit᷑

Expanded text:
 prae omnibus. Merito facta est novissima prima, quae, cum prima esset omnium, sese novissimam faciebat. Merito facta est omnium domina, quae se omnium exhibebat ancillam. Merito denique super angelos exaltata est, quae et infra viduas et poenitentes, infra eam de qua ejecta fuerant septem daemonia, ineffabili sese mansuetudine inclinabat. Obsecro vos, filioli, aemulamini hanc virtutem, si Mariam diligitis; si contenditis ei placere, aemulamini modestiam ejus. Nihil enim tam idoneum homini, nihil tam congruum Christiano, maximeque monachum nihil adeo decet. 12. Et quidem manifesta satis in Virgine ex hac ipsa mansuetudine virtus humilitatis elucet. Nimirum collactaneae sunt humilitas et mansuetudo, in eo confoederatae germanius, qui dicebat: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Sicut enim mater praesumptionis elatio, sic mansuetudo vera nonnisi ex vera humilitadierat: Quod ex te nascetur Sanctum, vocabitur
Abbreviated transcription (Latin):
illud comici. pleni rimarũ efflui¬
mꝰ undiq Cociens deniq Maria
fuiũ audiuit. ñ mͦ t᷑bis loquentẽ
inparabolis. s .&. discipłis seorsum
regni dei mysteria reuelantẽ .ii.¬
dit miracła facientẽ. uidit demũ
incruce pendentẽ. uidit exspi¬
rantẽ. uidit resurgentẽ. uidit &
spudicissimȩ turturis uox memoͫ¬
ratur audita : Deniq legis in ac
oliueti. unanimit̾ ꝑ seuerabant
ioracione. Qui: Si forte maria
affuit. nominet᷑ pͥma q̃ supra
uilegio sc̃itatis. Petrus&. andrens
Ait. iacobꝰ & iohannes & cȩteriqͥ
secunt᷑ hi om̃s ꝑseuerabant
unanimit᷑ cũ mulieribꝰ .&. Maria
matre iħu. Itane & mulierũ sese
ultimã ex hibebat: ut nouissima
omniũ poneret᷑. Uere carnales

Expanded text:
fluimus undique . Toties denique Maria filium audivit, non modo turbis loquentem in parabolis, sed et discipulis seorsum regni Dei mysteria revelantem, vidit miracula facientem, vidit deinde in cruce pendentem, vidit exspirantem, vidit resurgentem, vidit ets pudicissimae turturis vox memoratur audita? Denique legis in ActOliveti unanimiter perseverabant in oratione. Qui? si forte Maria adfuit, nominetur prima, quae supra privilegio sanctitatis. Petrus et Andreas, ait, Jacobus et Joannes, et caeteri qui sequuntur. Hi omnes perseverabant unanimiter cum mulieribus, et Maria matre Jesu. Itane et mulierum sese ultimam exhibebat, ut novissima omnium 1011 poneretur? Vere carnales
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ genuit. ut ide ipse dei atq
hominis filius. unꝰ om̃ino ds& homo
ꝓdiret ex maria. abissus ẽ luminis:
nec facile dixerĩ qͦd uel angelicus
ocłs ad huiꝰ fulgoris uehemeneiã
ñ caliget. De cȩtero sane uiginitatẽ
carnis &. ꝓpositũ uirginitatis. & ipsi
us qͦd ꝓp̾ositi nouitas euident᷑ illus¬
trat: qͦd uidelicet in libertate sꝑs. le¬
gis moisayce decreta transcendens.
illibatã deo corporis simul &. sꝑs scĩ¬
moniã uouit. Probat eñi ꝓpositi in¬
uiolabile fundam̃tũ. qͦd ta c̃stanter
ꝓmittenti filiũ angło respondetur.
Quomͦ fiet istud. qm uirũ ñ cognoscoᷤ
Forte eñĩ ꝓpt̾ea pͥ mo tͣbata ẽ inser¬
mone eiꝰ. & cogitabat qualis e̾e̾t ista
salutacio. qͦd benedictã se se audisset¬

Expanded text:
Filium genuit, ut idem ipse Dei atque Filium genuit, ut idem ipse Dei atque hominis filius, unus omnino Deus et homo prodiret ex Maria, abyssus est luminis: nec facile dixerim, quod vel angelicus oculus ad hujus fulgoris vehementiam non caliget. De caetero sane et virginitatem carnis et propositum virginitatis, maxiue propositi novitas evidenter illustrat: quod videlicet in libertate spiritus legis Mosaicae decreta transcendens, illibatam Deo corporis simul et spiritus sanctimoniam vovit. Probat enim propositi inviolabile fundamentum, quod tam constanter promittenti filium angelo respondit: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Forte enim propterea primo turbata est in sermone ejus, et cogitabat qualis esset ista salutatio, quod benedicta
Abbreviated transcription (Latin):
prefiguiata miracłis qͦd oraelis prȩ¬
nunciata. ꝓpħicis. Hanc sacerdotalis uir¬
ga. dũ sine radice floruit: hanc ge¬
deonis uellus. dũ in medio siceȩ areȩ
maduit: hanc in ibezechielis uisione
orientalis porta q̃ nulli umꝗͣ. patur
p̃signabat: hanc deniq p̃cȩteris y¬
saias. nẽ uirgã ex radice iesse oritu¬
rã. ꝓmittebat. nc̃ euidencius uirgi¬
nẽ pariturã. Merito signũ hoc mag¬
nũ incȩlo apparuisse seribit᷑. qͦd tan¬
to ante de cęlo noscit᷑ fuisse ꝓmissũ
Dñsait ipse q abit uobis signũ Eece
uirgo c̃cipiet. Magnũ. ꝓfecto sig
ab archangło salutata ẽ ut ia in re¬
nibꝰ hactenꝰ eqͣnimit᷑ adorari: excel¬
lentissimũ nobis uirginis nr̃e meri¬
tu. & singłaris grã comendat᷑. Nichi¬
lominꝰ fulget etiã nouus ille ẽcep¬
cionis modꝰ ut ñ in iniqͥtate quẽad.¬
modũ cȩtere om̃s. s suꝑueniente
Ria conciꝑet. slã qͦd uerũ d̾m &. dei

Expanded text:
praefigurata miraculis; quod oraculis praepraefigurata miraculis; quod oraculis praenuntiata propheticis. Hanc enim sacerdotalis virga, dum sine radice floruit ; hanc Gedeonis vellus, dum in medio siccae areae maduit ; hanc in Ezechielis visione orientalis porta, quae nulli unquam patuit , praesignabat. Hanc denique prae caeteris Isaias nunc virgam de radice Jesse orituram promittebat ; nunc evidentius virginem parituram. Merito signum hoc magnum in coelo apparuisse scribitur, quod tanto ante de coelo noscitur fuisse promissum. Dominus ait: Ipse dabit vobis signum. Ecce virgo concipiet . Magnum profecto signab archangelo salutata est, ut jam tunc in renibus hactenus aequanimiter adorari; excellentissimum nobis Virginis nostrae meritum, et singularis gratia commendatur. 9. Nihilominus fulget etiam novus ille conceptionis modus, ut non in iniquitate, quemadmodum caeterae omnes, sed superveniente ria conciperet. Nam quod verum Deum et Dei