comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plum dei non ꝑtinent qui cognoscentes deum. nõ
sicut deum glificant. ad templum aũt dei ꝑtinent
illi nosse. nechr̃e. usti potuert hr̃e. anteꝙͣ nosie. beatis¬
ideo ut conpungat illos qui turpiter uiuentes su¬
a corpora sua corpora miolant. maxime ille qui uxorẽ

Expanded text:
plum Dei non pertinent, qui cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificant. Ad templum Dei pertinent illi nosse nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. Beatisideo ut compungat illos qui turpiter viventes corpora sua violant, maxime illi qui uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
icꝵ ad quos in predicatõe dirigeret᷑ ut singłi
aliquos ppłos hr̃ent ꝓprios de quoꝵ fide głiarẽ¬
infide fundau̾at qui ad om̃s missus erat adeo.
unde addit quam m̃suram m̃sus est . no. do.
qui ergo ei resistit dño mritenti resistit. Nor

Expanded text:
 ad quos in praedicatione dirigeretur, ut singuli aliquos populos haberent proprios, de quorum fide gloriarenin fide fundaverat, qui ad omnes missus erat a Deo. Unde addit quam mensuram mensus est nobis Deus. Qui ergo ei resistit, Deo mittenti resistit. VER
Abbreviated transcription (Latin):
surpant sibi potesta
inserimus nos quib¬
nos. quibdã
dam .i. pseudo qui ñ
missi adeo ꝯmendãt¬
se ip. aliquib artib
non deus eos .i. usur¬
pant sibi potestatem
indigni ꝙ est dr̃e ñ
poninimus nos ĩ nũo
illoꝵ ut potestatem¬
usurpemus. s a deo ele¬
presumentes. Illa aũt
lunt nomini suo uẽ¬
comparamus nos illiᷤ
⁊ nos sicut illi adule¬
mur uobis. ⁊ uicia
set facere aliqurs ⁊̃ hñs
non facimus ideo qr
non audemus nos in¬
serere aut compa. eis.
ne sicut illi ita ⁊ nos
deo missi sumus attendimꝰ. ⁊ ñ aliud quã iniũ
ctũ est: usurꝑamꝰ. Tan̾ita .i. potestate uttimur.
quanta ꝯcessa ẽ ab auctore. nec m̃sura uł mo¬
nobis  ꝙy offm̃ uĩm exigit facimus ꝙ illi si faci¬
unt. hoc aũt nts agentes non głiabimur .i. nõ
exercebimus potestatem inĩmensũ .i. ultra mẽ¬
surã nr̃am ꝙ illi faciunt qiui usurparido głiã

Expanded text:
surpant sibi potestaton inserimus nos quibnos quibusdam, id est pseudo, qui non missi a Deo, commendants, aliquibus artibus, non Deus eos, id pant sibi potestatem indigni. Quod est dicere: ponimus nos in numero illorum, ut potestatemusurpemus, sed a Deo elepraesumentes. Illi autemlunt, nomini suo vincomparamus nos illis, ut nos sicut illi adulemur vobis et vitia set facere aliquis etiam non facimus, ideo quia non audemus nos iserere aut comparare eis, ne sicut illi ita et nosDeo missi simus attendimus, et non aliud quam quod ctum est usurpamus. Tanta enim potestate utimur, quanta concessa est ab auctore; nec mensuram nec monostrum exigit, facimus quod illi non faciunt. Haec autem nos agentes, non gloriabimur, id est non exercebimus potestatem in immensum, id est ultra mensuram nostram, quod illi faciunt qui u
Abbreviated transcription (Latin):
fama s ⁊ ip̃a re infir¬
matus est ⁊ ita ifir¬
maret᷑ auditus eorũ
magis ac magis. et
dolor augeret᷑ nisi cito
subdit. Nam ⁊ infir.
est. non utiq ex uer¬
beratõe. s exegritudi¬
ne ⁊ hoc. usq ad mor¬
tem .i. mortis pericu
est enis sanando eum.
Hon solum autem
tus est mei. ne halerẽ
tristiciam de morte.
suꝑ tsticiam de infirm¬
itate que nocebat uo¬
bis ⁊quia deus miser
ego sine tristicia. ꝙͣ
itac excipite illum
ꝑ opera bona ostenda¬
tis uos gaudere de eo
gaudio dico quod sit
egent int̾pretatõne.
munstrare uenit non
taria de liberatõe. trad¬
ens animam .i. u̾itam

Expanded text:
am in ipsa re infirmatus est, et ita confirmaretur auditus eorum magis ac magis, et dolor augeretur, nisi cito subdit: Nam et infirmatus est, non utique ex verberatione, sed ex aegritudine. Et hoc usque ad mortem, id est ad mortis periest ejus, sanando eum, non solum autem tus est mei ne haberem tristitiam de morte super tristitiam de infirmitate, quae nocebat vobis. Et quia Deus misertego sine tristitia sim,itaque excipite illum t per bona opera ostendatis vos gaudere de eo. Gaudio, dico, quod fit egent interpretatione. ministrare et non taria deliberatione, tradens animam, id est vitam
Abbreviated transcription (Latin):
eceto. hucusꝙ cõtͣ
tribulatõnes maxime
exhortatꝰ est eos. decet̾o
ctͣ pseudo apłos monz
ne legalia ab eis decipi
obseruantiis. tħ quid̃
presens dixi uobis. sed
q̃ presens dix̾at. quia

Expanded text:
etero. Hucusque contra tribulationes maxime exhortatus est eos, de caetero contra pseudoapostolos monet ne legalia ab eis recipiaobservantiis. Hoc quidem praesens dixi vobis, sed quae praesens dixerat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ adeo attentis e erga
nos mittere dico. ut ⁊
ego bono animo sim¬
cognitis hiis que circa
uos sunt sicut uos eriti

Expanded text:
 adeo attentus est erga Mittere, dico, ut et ego bono animo sicognitis quae circa vos sunt, sicut vos eriti
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinis legem tenent. ⁊ ccͣ u̾itatem irrõna¬
bilit̾ latrant ⁊ mordent. ⁊ uidete .i. cognoscite
illos malos operarios. Mali operarii sunt qui
noscite illos ẽẽ ñ lico cutiucisionem s conci¬
sionem. concisi sunt quia axp̃o cesi sunt. et
alios cedunt .i. separant. Nos enim.q. bene
hos nomino concisio¬
nem ⁊ ñ cucumcisio¬
nem. Nos enĩ fideles
cisio.credentes enim¬
umi Amputata eitoris nebilla. aspiciant et¬
agnoscant dñm cre¬
ature. Nos inqua̾m
grece latria dr̃. serui¬

Expanded text:
legis tenent, et contra veritatem irrationabiliter latrant et mordent. Et videte, id est cognoscite illos esse malos operarios. Mali operarii sunt qui noscite illos esse, non dico circumcisionem, sed concisionem, concisi sunt, quia a Christo caesi sunt: et alios caedunt, id est separant. Nos enim. Quasi dicat: Bene hos nomino concisionem et non circumcisionem, nos enim, fideles cisio. Credentes enimut amputata erroris nebula aspiciant etognoscant Deum creaturae. Nos, inquam, aece Latria dicitur, servi
Abbreviated transcription (Latin):
fĩm. Non enĩ deuoto aĩo
predicabant s pp̃ ꝓpria
lucra. hii st̃ mercẽnarii
qui st̃ colandi qr eadem
hñt more que ⁊̃ pasto¬
cauendi. experim̃tũ aũ¬

Expanded text:
m. Non enim devoto animo praedicabant, sed propter propria lucra. Hi sunt mercenarii qui sunt tolerandi, quia eadem habent in ore quae et pastocavendi. Experimentum au
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝯsuecudine ccͣ inso¬
litam u̾itatem. latrã¬
tes. hec est enĩ canum
natura ut cũ quib hñt ꝯfatud ꝯsuetudinẽ
sinc boni sine mali sint ñ ad eos latrent ĩ solitoꝵ
aũt ꝑsonis uisis ⁊̃ inuccentib irritent. bene gͦ¬

Expanded text:
suetudine contra insolitam ueritatem latrantem. haec est enim canum natura, ut. cum quibus habent consuetudinem. siue illi boni siue mali sint, non ad eos latrent, insolitorum autem personis uisis etiam innocentibus inritentur.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itate quam nouit. ⁊ docentes omnẽ hominẽ .s.¬
qũo qui ignorant u̾itatem. uł ccͣdicentes corri¬
pimus ⁊ conuincimus ⁊ obedientes docemus. do¬
gna cumdiligentia agere testat᷑ ut erdiens
exhibeamꝰ

Expanded text:
itate quam novit. Et docentes omnem hominem, scilicet eos qui ignorant veritatem. Vel contradicentes corripimus et convincimus, et obedientes docemus. Dogna cum diligentia agere testatur, ut erudieexhibeam
Abbreviated transcription (Latin):
digni sacramenti in qͦ
sunt multa .s. fides. re¬
missio. iusticia. dona
sit̃ sc̃i. futura bĩtudo.
⁊ ideo diuicias dicit sa
cramenti dico existen¬
tis ingentib quod sa¬
cramentum est xp̃c. ĩ¬

Expanded text:
digni sacramenti, in quo sunt multa, scilicet fides, remissio, justitia, dona Spiritus sancti, futura beatitudo. Et ideo dicit divitias, sacramenti dico, existin gentibus: quod, sacramentum est Chri
Abbreviated transcription (Latin):
predicare uideret qr i p̃e lomo uixta qdͦ deus
est cumprẽ umis est dens. prem̃ ⁊ filius unus
est deus. Heus enĩ nature nomen est ⁊ potesta¬
tis quam in pr̃e ⁊ filio indiuiduam man̾e rõ
iqua medius est. mediator u̾o ẽẽ ñ potest ĩt̾
deum ⁊ hominem.q. int̾ duo extrema. s medi¬
ator est inquantum homo. Nam inquantũ
xime ꝑtc̃i int̾uallum longe nos clistingirit
atꝙ abicit. Inhac tanta distantia ut ẽẽt nobiᷤ
uia qua ueniremus ad deum. accedit homo
ad deum ⁊ fit una persona ut non sit semideue ᷤ¬
.q. ex ꝑte dei deus. ⁊ ꝑte hominis homo. s totus
dii eẽt. ad ꝙ redet. ⁊ si mediator ñ est uniuss
duaꝵ extremitatum tñ est deus ⁊ unus aitin
deo prẽ ꝑ diuinam naturam cui mecliat per
litate patrũ maneret nec se exinaniret for¬
mam serui accipiens non ẽẽt mediator d̾i
⁊ hominũ. qr ip̃a trinitas unus deus est. ead̾

Expanded text:
praedicare videretur, quia ipse homo juxta quod Deus est: cum Pater unus est Deus, Pater enim et Filius unus est Deus. Deus enim naturae nomen est, et potestatis, quam in Patre et Filio individuam manere ratio iqua medius est. Mediator autem esse non potest inter Deum et hominem, quasi inter duo extrema. Sed Mediator est in quantum homo. Nam in quantum xime peccati intervallum longe nos distinguit atque abjicit. In hac tanta distantia ut esset nobis via qua veniremus ad Deuad Deum et fit una persona, ut non sit semideus, quasi ex parte Dei Deus, et ex parte hominis homo, sed totus det: Etsi Mediator non est unius, sed duarum extremitatum, tamen est Deus et unus cum Deo Patre per divinam naturam, cui mediat per alitate Patris maneret, nec se exinaniret formam servi accipiens, non esset mediator Dei et hominum, quia ipsa Trinitas unus Deus est, eadem
Abbreviated transcription (Latin):
dius erit siutramq ñ huit qr insitalem
dederis int̾ deum ⁊ homines qui sit medius
diuinis ñ ostendis. nam ip̃e ueniens priꝰ
inseip̃o hũana diuinis sociauit. ꝑ utriꝰꝙ
naturece innonẽ. in una eademq ꝑsona.
demde omnes fideles pr̃i regciliauit deo. dũ
sanatisunt ab impietate suꝑbie. quicumqꝑ
humilitatẽ xp̃i credendo dilexerunt ⁊ lili¬
LN gendo imitati sunt.

Expanded text:
dius erit, si utramque non habuit? quia nisi talem dederis inter Deum et homines, qui ita sit medius divinis, non ostendis. Nam ipse veniens, prius in seipso humana divinis sociavit, per utriusque naturae communionem in una eademque persona. Deinde omnes fideles Patri reconconciliavit Deo, dum sanati sunt ab impietate superbiae, quicunque humilitatem Christi credendo dilexerunt, et diligendo imitati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
unius ppłi. s duoꝵ int̾ se qr duos ppłos cliscor¬
des pacificauit in se la pide angulari. huic nu¬
merũ deoꝵ ⁊ famulatum elementoꝵ iñ ritus
legis aufererens per que cliscordabant. ⁊ sic fc̃i
sunt pacifici. Ip̃e enim est par nr̃a. qui fecit
utrac unum duos ppłos condens. s ẜ istud xͨ¬

Expanded text:
unius populi, sed duorum inter se: quia duos populos discordes pacificavit in se lapide angulari. Hinc numerum deorum, et famulatum elementorum, inde ritus legis auferens, per quae discordabant, et sic facti sunt pacifici. Ipse enim est pax nostra qui fecit utraque unum , duos populos condens in se.
Abbreviated transcription (Latin):
unmo cogniti ⁊c̾.q. di
co cognoueritis deumꝙ
ñ est a nobis s poctus qr¬
grã dei approbati estis
⁊ amati ⁊ hoc est. imine¬
cogniti estis a deo .i. suo
munere cognitores suos
uos fecit hoc genere lo¬
cutionis frequenter
Sic inscõ apparui tibi¬
apparui tͥ ut uideres s ut uiderem. simile est hoc
Correxit enim ꝙ dixerat cum ait. immo. co .e. a¬

Expanded text:
mo cogniti, etc. Quasi co, cognoveritis Deum: quod non est a vobis, sed potius qutia Dei approbati estis et amati. Et hoc est icogniti estis a Deo, id est suo munere cognitores suos os fecit. Hoc genere locutionis frequenter Sic in sancto apparui tibiApparui tibi ut videres, sed ut viderem. Simile est hoc Correxit eum quod dixerat, cum ait, imo co
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ancipati bonos si posset fi denorare uellentiũ
sicũt sepulcrum patet ad recipienda cadau̾a: ita
⁊ adu̾sus bonos gititura illoꝵ ⁊ ubi ñ audent aꝑtiᷤ
malis prosegiti. linguis suis .i. malis. dolose agelit
u̾bis bona dicentes s malum incorde cegitationes
cogitantes qr uenenum asꝑi .i. odium insanabi¬
ut sicut ꝑlabia serpentis ꝑemptoriũ uenenum÷
infusum. ita ⁊ ꝑ labia coꝵ dolus ⁊ capti¬
⁊̃ os plenum est. hũndẽ¬

Expanded text:
mancipati bonos si posset fieri, devorare vellent, ut sicut sepulcrum patet ad recipienda cadavera, ita et adversus bonos guttura illorum. Et si non audent apertis malis persequi, linguis suis, id est malis, dolose agebant, verbis bona dicentes, sed malum corde cogitantes, quia venenum aspidum, id est odium insanabiUt sicut per labia serpentis peremptorium venenum infusum est, ita per labia eorum dolus et captiiam os plenum est, abundan
Abbreviated transcription (Latin):
cando naturalem leg¬
em ⁊ scriptã ⁊ gentiles
naturalem inuenti st̃
peccatores sicut supra
ostensum est. ⁊ ideon
nullus precellit alt̾m
um arbitrarent᷑. illi e¬
contͣ iuideis se preferre gestiebant tamꝙͣ int̾fecto¬
u̾r. rib dñi deinde ꝓpħicum testimonium subdit quo
osfendit ⁊̃ indeos reos de quib minus uideretur.
qr sub lege dei uiu̾e undebant dicens. sicũt scriptũ

Expanded text:
cando naturalem legem et scriptam, et gentiles naturalem, inventi sunt peccatores, sicut supra ostensum est. Et ideo nullum praecellit alteruum arbitrarentur; illi contra Judaeis se praeferre gestiebant tanquam interfectoribus Domini. Deinde propheticum testimonium subdit, quo ostendit etiam Judaeos reos, de quibus minus videtur, 16 quia sub lege Dei vivere videbantur, dicens: Sicut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
ignorant .i. xp̃m ꝑ ꝙ̃ est pax multa diligentib¬
nomen dñi nec saltem timor dei eos reflexit a ma
qui est initium sapĩe de hiis dicit ierem̃. Tũc om̃s
insurrexert̃. in ꝓpħam dñi uolentes occidere eum
um uidet᷑ qd̾ om̃s insurrexisse dixit. ⁊ omnem
ppłm ñ ꝑmississe. om̃s gͦ dixit insurrexisse .s.
significauit. s alt̾am ꝑtem plebis. Semꝑ enĩ du¬

Expanded text:
ristum, per quem est pax multa diligentibuDomini; nec saltem timor Dei eos reflexit a malqui est initium sapientiae. De his dicit Jeremias: Tunc omnes surrexerunt in prophetam Domini volentes occidere eumum videtur quod omnes insurrexisse dixit, et omnem populum non permisisse. Omnes ergo dixit insurrexisse, scisignificat, sed alteram partem plebis. Semper enim du
Abbreviated transcription (Latin):
orum qui per me uo
ium erat inpecuniis
accipiendis ideo quia
apostolus accipere ren
ebat .ii. quod si non ac
tales inuemiantur si¬
cut ⁊ nos .i. similes no¬
bis in quo .i. iesse sim¬
iles nobis głiantur e¬
runt ne sicut ⁊ nos u¬
tiq. Nam euis modritꝰ.
uel ita. ut inquo glo¬
riantur.i. accipiendo
inueniantur sicut ⁊
nos .i. similes nobis:
gloria .ni. eorum est
in extorquenda pecuma. s me non acapiente
non accipient. ⁊ uere non. Iam eiusmodi ⁊c̃.
ut uideantur bomi. Iam eiusmodi ꝑsendo apo¬
stoli sunt operarii subdoli .s. callide sub spetie
religionis decipientes. transfigurantes se in
sathanas qui est ca¬
pud eorum. tranffi¬
gurat se in angelum
lucis .ĩ. ostendit se.q.

Expanded text:
orum qui per me volpostolorum erat in pecuniis accipiendis. Ideoque Apostolus accipere renuebat enim quod si non acctales inveniantur sicut et nos, id est similes nobis. In quo, id est in esse similes nobis, gloriantur, eruntne sicut et nos? utique. Nam ejusmodi, etc. Vel ita, ut in quo gloriantur, id est in accipiendo, inveniantur sicut et nos, id est similes nobis. Gloria enim eorum est in extorquenda pecunia, sed me non accipiente non accipient. Et vere non. Nam hujusmodi, etc. ut videantur boni. Nam ejusmodi pseudoapostoli sunt operarii subdoli, scilicet callide sub specie religionis decipientes, transfigurantes se in Satanas, qui est caput eorum, transfigurat se in angelum lucis, id est ostendit se q
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ mortificati. qͥr ñ uincebant᷑ ñ cedebant. Mor¬
tificat᷑.i. qui infide ꝯfessione ñ ꝑmanet. uł de mor¬
te corporali pot̾ intelligi. fr̃i sumꝰ ut casti p̾ssuris.
qi ñ ꝑmittebat deus corporassr gcidici si .ai. multi
dat᷑. Item hĩti sumꝰ ap̃ quosdam. qiͣtristes de tribu¬
operat᷑ ⁊ tales hĩti sumus ap̃ alios Itẽ hĩti sum¬

Expanded text:
sumus mortificati, quia non vincebantur, nec cedebant. Morsumus mortificati, quia non vincebantur, nec cedebant. Mortificatur enim qui in fidei confessione non permanet. Vel de morte corporali potest intelligi, facti sumus ut castigati pressuris, tebat Deus corporaliter occidi. Etsi enim multi Aug. Item, habiti sumus apud quosdam quasi tristes, de tribuoperatur. Et tales habiti sumus apud alios. Item, habiti s
Abbreviated transcription (Latin):
deat predicare. ⁊̃ est
u̾ba euangłii que qͥ¬
dam horrent eod mͦ
exhibeamꝰ nos minis¬
tros per infamiã fidi
uł alicuiꝰ alt̾ius rei
mar̃ de aliquo sccłe. uł bonam famã hñis de
aliquo bono opere. Itern. exhibeamꝰ nos deo hĩti.
ut seductores ap̃ quostã. ꝙ utiq fim ẽ. ⁊ ideo non
hileamus nos deo. ut nec bona estimatõs subia¬
mus. n mala doleamꝰ. Itẽ nos sumꝰ hĩti. sic̃ qͥ ign¬
oti sint d̾o .i. ado reprobati sit. ⁊ u̾e sumꝰ cognitia.
uitio inuitiũ ruentes. ⁊ ecce ui. bonis operib apud
opinionẽ alioꝵ ⁊ inrei u̾itate. uł deuita ⁊ morte
corporali loquit᷑. hĩti sumus a quibdam .q. mori.
dere minas iniquoꝵ. Ip̃i aũ oꝑe dei tuti st̃ amor¬
te p̾senti ⁊ futura. Item apud alios hĩti sumꝰ ut
castigati.i. ꝑ u̾lera a predicatõe coħciti sumꝰ. ut
.s. putarem cedere apd̾ alios ñ castigati hũti su
mꝰ ꝙ eẽt. mortificatos eẽ. Ideoc pro eo ponit. ⁊ ñ

Expanded text:
pudeat praedicare etiam ea verba Evangelii quae qdam horrent. Eodem modo exhibeamus nos mintros, per infamiam, fidei vel alicujus alterius reimamur de aliquo scelere. Vel, bonam famam habemus de aliquo bono opere. Item, exhibeamus nos, habiti ut seductores apud quosdam; quod utique falsum est. Et ideo non hibeamus nos, dico, ut nec bona aestimatione superbiamus, nec mala doleamus. Item, nos sumus habiti sicut qui ignoti sunt Deo, id est a Deo reprobati sunt. Et vere sumus cogniti, itio in vitium ruentes, et ecce vivimus bonis operibus apud opinionem aliorum, et in rei veritate. Vel de vita et morte corporali loquitur, habiti sumus a quibusdam quasi mordere minas iniquorum. Ipsi autem ope Dei tuti sunt a morte praesenti et futura. Item: Apud alios habiti sumus ut castigati, id est per verba a praedicatione coerciti, ita ut putaremur cedere, apud alios non castigati habiti sumus, quod esset mortificatos esse. Ideoque et pro eo ponit, et non
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt ꝙ ita dicit. q̃¬
ad belial :i. ad diabłm¬
qui se deum ẽẽ m̃titur.
belial int̾pr᷑ apostata¬
qr ille omĩa male. xp̃ẽ¬
oĩa bene agit. aut que
estis fideles illi .q. i fideleᷤᷤ¬

Expanded text:
veniunt. Quod ita dicit: Qad Belial? id est ad diabqui se Deum esse mentitur. Belial interpretatur apostataquia ille omnia male, ia bene agit. Aut quaeestis fideles, illi quasi infidele
Abbreviated transcription (Latin):
morum munit. nos¬
a dextris .i. a prosperiᷤ
ne leuemi. ⁊ asiustris¬
.i. adu̾sis ne franga¬
nos ministros dei. per
mus apud homines atł
nec iñ inflemur. nec
amus. Nota ꝙ głia ⁊
ignobilitas ꝑtel sunt

Expanded text:
armorum munit nosa dextris, id est a prosperis ne elevemur, et a sinistrist adversis ne franganos ministros Dei, per imus apud homines vel nec inde inflemur, nec amus. Nota quod gloria et ignobilitas partes sunt
Abbreviated transcription (Latin):
aduos instritendos
ffuse dicta st̃ aduos¬
corrigendos o cormthii
⁊ ñ ad meam sirꝑbiã
.q. stutti estis. qui me
dimisistis. Nota ꝙ hic
mens loqui trepidat.
sensum ꝑit. ĩ u̾bis erra¬

Expanded text:
ad vos instruendos, ffuse dicta suncorrigendos, o Corinthii, et non ad meam superbiam. t: Stulti estis qui me dimisistis. Nota quod hia mens loqui trepidat, sensum perdit, in verbis erra
Abbreviated transcription (Latin):
bi delegato. inreiuniis
coactis uł spontaneis. s¬
fficultatib agitentur
scĩ. mirũ indetur quib¬
dam ꝙ dñs ait benite
ad me qui laboratis
⁊ honerati estis ⁊ .e.re. uos. tollite iugum meũ
suꝑ uos. ⁊ inuenietis requiem. iugum .N. meum
suaue est. Consid̾ant .ii. eos qui iugũ ip̃m ĩtre¬
pida ceruice subiert ⁊ qui sarcina illam mansu¬
etis humeris accepert̃ tam difficiliai pericula pa¬
ti. ut ñ alaborib ut ñ ad quietẽ. s aqiiete ad
laborẽ uocati uideant᷑. ait gͦ aliquis. quomͦ¬

Expanded text:
bi delegato, in jejuniis coactis, vel spontaneis. Sfficultatibus agitentur sancti, mirum videtur quibDominus ait: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estm, et invenietis requiem. Jugum enim meum suave est . Considerant enim eos qui jugum ipsum intrepida cervice subierunt, et qui sarcinam illam mansuetis humeris acceperunt, tam difficilia pericula pati, ut non a laboribus ad quietem, sed a quiete ad laborem vocari videantur. Ait ergo aliquis:
Abbreviated transcription (Latin):
bis mortalib salubris
medictna infundr. et
alus u̾bis idem dicit. ec¬
ce nc̃ dies salutis qd̵ ñ
dicit nc̃. qr statumn in
obitu fideł salus dat᷑
ñ cras. ñ post annum
cemus operis exẽplo
ñ exhiberemꝰ. uł ita.

Expanded text:
bis mortalibus salubris medicina infunditur. Et aliis verbis idem dicit: Ecce nunc dies salutis, qui non dicit nunc, quia statim in obitu fidelis salus datur, non cras, non post annum cemus, operis exemplo non exhiberemus. Vel ita:
Abbreviated transcription (Latin):
exterioris hominis corruptõe int̾iorẽ renouat de
die ĩ diem. ⁊ gustata requie spũali spe future
beatitudinis oĩa asꝑa releuat. ⁊ sic ⁊̃ intot duris
ua ⁊ ĩmania facilia ⁊ ⁊re nulla facit amor. Itẽ
exhileamꝰ nos ut ministros dei. ĩ castitate mentiᷤᷤ
⁊ corporis. inscientia scriptutaꝵ. uł ut sciamus

Expanded text:
exterioris hominis corruptione, interiorem renovat de die in diem, et gustata requie spiritali, spe futurae beatitudinis omnia aspera relevat, et sic etiam in tot duris va et immania, facilia et prope nulla facit amor. Item exhibeamus nos ut Dei ministros in castitate mentis et corporis, in scientia Scripturarum. Vel, ut sciamus
Abbreviated transcription (Latin):
diabolum deletis pecĩs ꝑ que sub ilło captiui era¬
mus. et per eand̾ mortem liberaret oos. qui timo¬
re mortis corꝑał ꝑtotam hanc uitam erãt obno.¬
bolus. ꝑ hoc uituł est. ⁊ que fuerãt arma illi fort
adu̾sum mundũ ꝑ ea illum xp̃c ꝑcussit inquo ma¬
gnitudĩe uirtutis sue ⁊ sollercie insinuat. Morse
berauit obnoxios seriuituti. Intuere quantũ bonũ
operat᷑ mori xp̃i. liberauit eos qui tumore mortis
obnoxii erant serurtuti. serui siquidem erãt qui

Expanded text:
diabolum, deletis peccatis, per quae sub illo captivi eradiabolum, deletis peccatis, per quae sub illo captivi eramus; et per eamdem mortem liberaret eos, qui timore mortis corbolus, per hoc victus est, et quae fuerant arma illi forti adversum mundum, per ea illum Christus percussit, in quo magnitudinem virtutis ejus et solertiae insinuat. Mors eberavit obnoxios servituti. Intuere quantum bonum operatur mors Christi. Liberavit eos qui timore mortis obnoxii erant ser
Abbreviated transcription (Latin):
fecit captiuatori nr̃o detendit ei muscipłam
crucem suam posuit ibi .q. escam fanguinem
suum. Ille aũt sanguinẽ fudit non debitoris
ꝑ qd iussus est reddere debitores fudit sanguinẽ
innocentis. ⁊ iussus est recedere a nocentib Ille
quiipe sanguinem suũ adħ fudit ut peccata
nr̃a deleret. unde ergo diabolus nos tenebat
deletũ est sanguine redemptorisꝰ. Non enĩ ten¬
uincuł passionis sue. intrauit indo mum
eius .i. incorda eoꝵ. ubi ip̃e hĩtabat ⁊ uasa eiꝰ
faciens fudit amantudinem ⁊ impleuit di¬
homo enĩ esset qui diabolũ uinc̾e̾t ñ iuste s uio¬
lent̾ homo ei tolli uidet᷑ qui se illi sponte subie¬
cit. s si eũ homo uincit iute hominẽ ꝑdit ⁊ u̾
homo uincat necc̃e est ut deus ieo sit qui fa¬
ciat eum sine pcc̃isꝰ eẽ. Si enĩ ꝑ se homo eẽt uel
angelus in hoĩe facile peccaret. cũ utramq na¬
turam ꝑ se constet cecidisse. fc̃s ẽ gͦ dei filius hõr
filius passibił ⁊ mortał ut ꝑ mortem destrueret

Expanded text:
captivatori nostro? Tetendit muscipulam, crucem suam posuit ibi quasi escam, sanguinem suum. Ille autem sanguinem fudit non debitoris, per quod jussus est reddere debitores. Fudit sanguinem innocentis, et jussus est reddere a nocentibus. Ille quippe sanguinem suum fudit, ut peccata nostra deleret. Unde ergo diabolus nos tdeletum est sanguine Redemptoris. Non enim tenvinculis passionis suae: intravit in domum ejus, id est, in corda eorum ubi ipse habitabat, et vasa faciens, fudit amaritudinem et implevit duenim homo esset qui diabolum vinceret, non juste, sed violenter homo ei tolli videretur, qui se illi sponte subjecit; sed si eum homo vincit, jure hominem perdit: et ut homo vincat, necesse est ut Deus in eo sit, qui faciat eum sine peccatis esse. Si enim per se homo esset vel angelus in homine facile peccaret, cum utramque naturam per se constet cecidisse. Factus est homo Dei Filius, hominis filius passibilis et mortalis, ut per mortem destrueret
Abbreviated transcription (Latin):
nũ eẽt credere uidendo ñ mori eos qui crederent.
crederes enĩ ñ moriturꝰ qnͣto fortius ẽ ita credere
ut se speret ⁊ moriturꝰ sine fine. iucturũ exemplo
sine fine uita uiuit. Desideremꝰ ergo uitã xp̃i qr
tenemus pignus mortem xp̃i qũo nobis ñ da¬
bit bona sua qui passus ẽ mala nr̃a interris
istis in scło isto maligno quid hũndat nͥ nasci
laborare ⁊ mor. hoc et mcimonia regionis nt̃e
ad tales m̾ces m̾cator ille descendit. ⁊ qr omniᷤ
accepit: ꝙ hic hũndabat .s. nasci. laborare ⁊ mori.
s quid dedit: renasci. resurg̾e. ⁊ inet̾num regnare
Odone m̾cator grãs aginius tibi qi emisti nos.
quis seruum suum creare non potest. dñs aũ
tem. ne semꝑ captiui eẽnt. sic̾ ⁊ mortẽ gusta¬
uit ut timorẽ mortii fideles uincerent. ut
enim medicus non hñs necc̃itatem ex cibis q̃
de cibis illius degustat ut ꝑsuade̾t egroto ꝓ¬
mptius illos cibos accipere. sic ⁊ dñs cũ om̃s

Expanded text:
num erat, vivendo non mori eos qui crederent, credere se non morituros? quanto est majus ita credere, ut se speret moriturus sine fine victurum? Denique sine fine vita vivit. Desideremus ergo vitam Christi, quia tenemus pignus mortem Christi. Quomodo non dabit nobis bona sua qui passus est mala nostra? In terris istis, in saeculo isto maligno, quid abundat nisi nasci laborare et mori? Haec sunt mercimonia regionis nostrae. Ad tales merces mercator ille descendit, et quia omnis accepit? Quid hic abundabat, nisi nasci, laborare et mori? Et quid dedit? Renasci, resurgere et in aeternum regnare. O bone mercator, gratias agimus, quia emisti nos, quis servum suum, creare non potest; Dominus atem, ne semper captivi essent; sicut et mortem gustavit, ut timorem mortis fideles vincerent. Ut enim medicus non habens necessitatem ex cibis quide cibis illius degustat ut persuadeat aegroto promptius illos cibos accipere: sic etiam Dominus, cum omnes
Abbreviated transcription (Latin):
mensurauit remetiet᷑
illi Decet̾o post sp̃alia
precepta quib ad mo¬
nuit singulos ordines
qͣuasi hucusq uos ui¬

Expanded text:
mensuraverit, remetietur illi. De caetero. Post specialia praecepta quibus admonuit singulos oquasi: Huc usque vos ju
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui ⁊̃ suꝑ hos posst̃
qui aliis presunt. ceitũ
est enĩ quia exicia fa¬
mulrs dei auctore dia¬
bolo irrogant᷑. siue per
se siue ꝑ ministros suoᷤ
cuius alcitudo grand¬
is est dico qd̵ colluctatõ
est uobis adu̾sus demo¬
nes qui utiq tim̃di st̃
qr mundanos regñt
uñ exponendo ꝙ dix̾a

Expanded text:
eos, qui etiam super hos possunt, qui aliis praesunt. Certum est enim quia exitia famulis Dei a diabolo irrogantur, sive per se sive per ministros, cujus altitudo grandis est. Dico quod colluctatio est vobis adversus daemones, qui itaque timendi sunt, quia mundanos regunt. Unde exponendo quod dixerat,
Abbreviated transcription (Latin):
orẽ uenturũ se ad illũ
aũt ⁊ para mͥ hosptiũ.
uł hoc potest mouere
eum adueniã. i deo dico
para. nam srero per or¬
hoc dicit ut magiłꝰ ob¬
ediant. solent .it. ab¬
sentes contempni. sa¬
lutat te epafras con
captiuus meus in xp̃o¬

Expanded text:
rum se ad illum autem et para mihi hospitium, vel hoc potest eum movere ad veniam. Ideo, dico, para, nam spero per orHoc dicit ut magis obediant. Solent enim absentes contemni. Salutat te Epaphras et captivus meus in
Abbreviated transcription (Latin):
egrino .i. greco sermone ꝯposuit. hanc aut scripsit
hebraica lingua. cliius senis̃ ⁊ ordinẽ retinens lu¬
eas post excessũ eius greco sermone ꝯposuit. Nongͦ
nullatenꝰ ambigendꝰ est. ⁊ hanc pauli fore epis¬
tolam inqua intendit xp̃i eminentiam. ⁊ fidei
sufficientiã. nec ñ ⁊ legit insufficientiã. ⁊ inutili¬
tatem ostend̾e. Modiis tractandi talis est. primo ꝓ

Expanded text:
egrino, id est Graeco, sermone composuit. Hanc autem scripsit Hebraica lingua, cujus sensum et ordinem retinens Lucas post excessum ejus Graeco sermone composuit. Non nullatenus ambigendum est et hanc Pauli fore Epistolam, in qua intendit Christi eminentiam, et fidei sufficientiam, nec non legis insufficientiam et inutilitatem ostende
Abbreviated transcription (Latin):
pus cib implendique promissa st̃. irnicus d̾i filiuᷤ
uenturꝰ erat ad homines assumpturꝰ hominẽ
⁊ ꝑ id futurus homorturus. resurrectirrꝰ. ascen¬
surus sessurus ad dexteram prĩs implenirus in
gentib promcͤsa. hoc ergo totum ꝓphand̾ fuit
ueniens horreret᷑. s creditus expettaret᷑. loquens
dico. multiphariam .i. multociens .i. multis locu
ꝓsompnia. uel ꝑ inspiratões. uł ꝑ aꝑtas uoces.
multis. g modis .i. terum diusis mistus futura ig¬
nificans. deus inquam loquens olim norussine
tur pret̾ito. qridem ife mͦ locirͣ qui olim locutꝰ ẽ
dam nob̾ insuiuat .s. qm̃ młto inmediũ tp̃re ꝑcurreᷤ¬
te. qñ iam proximi eramꝰ ad penar qñ oĩa caris¬
mata quieuerãt tunc ampliores extitimus ⁊ dig
nobis filiis illoꝵ pr̃m. ne aliud putet᷑ nobis locutꝰ

Expanded text:
pus est implendi quae promissa sunt. Unicus Dei Filius pus est implendi quae promissa sunt. Unicus Dei Filius venturus erat ad homines, assumpturus hominem, et per id futurus homo, moriturus, resurrecturus, ascensurus, sessurus ad dexteram Patris, impleturus in gentibus promissa. Hoc ergo totum fuit propheta non subito veniens horreretur, sed creditus exspectaretur. Loquens, dico, multifariam, id est multoties, id est multis locutper somnia vel per inspirationes, vel per apertas voces. Multisque modis, id est rerum diversis mysteriis futura significans. Deus, inquam, loquens olim, novissime, tur praeterito, quia idem ipse modo loquitur qui olim locutus esdam nobis insinuat, quoniam multo in medium tempore percurrente, quando jam proximi eramus ad poenam, quando omnia charismata quieverant, tunc ampliores exstitimus et dinobis filiis illorum patrum, ne aliud putetur nobis locutu
Abbreviated transcription (Latin):
cum moysi ⁊ prefert. deiñ multis rõnib ⁊ auctori¬
tatis gr̃am fidei. umbre legis preferendã declarat.
⁊ sacerdociũ xp̃i leuitico sacerdocio. ⁊ testam̃tum
nouũ uet̾i. eiusq sacrificium unũ multis illius sa
tis testimoniis ꝯm̃dans. citra finem u̾o moralem
subdit instructionem pumo gͥ ꝯparans cũ ꝓphis
ait. olim deus loq̃ns prib in ppħis multiphariam
infilio. actende singła ⁊ ꝯfer inuicem. dacendo olĩ
ostendit ꝙ ñ e̾̃ nouũ ꝙ deus loquit᷑ olim gͦ .i. non
nouit᷑ deus qui ẽ inuariabił ⁊ tunc ⁊ nunc loquẽ
⁊ loo in ppħis. ñ .it. ip̃i exse loquebant. s deus in eis
¶õn .i. ex intellectu ꝓprio loquebat᷑. nec humano
ingenio reperiebãt dum ait. prĩb in ꝓpħis. ostẽ¬
pore promissionis. Tempus .n. ꝯstituit dñs ꝓmi¬
suis siuis atempus eis q̃ promifit implendis pro¬
misionũ tempora hũert̃ ꝓpħas afflatos ⁊ s̃plecoᷤᷤ
u̾bo dei usq ad ioħm. ab illo alit usꝙ infinẽ tem¬

Expanded text:
eum Moysi, et praefert; deinde multis rationibus et auctoritatibus gratiam fidei umbrae legis praeferendam declarat, et sacerdotium Christi Levitico sacerdotio, et Testamentum Novum Veteri, ejusque sacrificium unum multis illius sactis testimoniis commendans. Circa finem vero moralem subdit instructionem. Primo igitur comparans eum prophetis, ait: Olim Deus loquens patribus in prophetis multifaria, in Filio. ostendit quod non est novum quod Deus loquitur. Olim, ergo non noviter, Deus, qui est invariabilis, et tunc et nunc loquenset hoc in prophetis. Non enim ipsi ex se loquebantur, sed Deus in eis. Non enim ex intellectu proprio loquebantur, nec humano ingenio reperiebant, dum ait patribus in prophetis, ostenpore promissionis. Tempus enim constituit Dominus promissis suis, et tempus eis quae promisit implendis, promissionum tempora habuerunt prophetas afflatos et impletos Verbo Dei usque ad Joannem. Ab illo autem usque in finem, tem
Abbreviated transcription (Latin):
splendeat ꝙͣ alie. s aut barnabe. aut luce. uł cle¬
mentis. uł terruliani quib in proptu nob̾ est
redere. si .it. ideo ñ est dicenda pauli. qi noĩe eius
p̾titulata ñ est: ergo nec alicuiis ilłoꝵ. Inmo nł¬
lius omnino. cũ nulliꝰ nom̃ hãt intitulo. Ideo aũ
inuidia seqñtis utilitatẽ excluderet lectioniꝰ.
ferre nominando se apłm. s meritũ sui officii
tacens suꝑbͥis ip̃e humił non se apłm nominaint
ne suꝑbi. indignarẽt᷑. Ed u̾o hec epła maiore
relucet facundia ꝙͣ alie sane mirand̾ non est.
cum naturale sit unicuiqy plus insua quamĩ
aliena uaiere lingia. teteras.ii. cpłas. a pso por¬

Expanded text:
t Barnabae, aut Lucae, vel Clementis, vel Tertulliani; quibus in promptu nobis est respondere. Si enim ideo non est dicenda Pauli, quia nomine ejus praetitulata non est, ergo nec alicujus illorum, imo nullius omnino, cum nullius nomen habeat in titulo. Ideo auteinvidia sequentis utilitatem excluderet lectionis. eferre nominando se Apostolum, sed meritum sui officii tacens, superbis ipse humilis, non se Apostolum nominavit, ne superbi indignarentur. Quod vero haec Epistola majore relucet facundia quam aliae, sane mirandum non est, cum naturale sit unicuique plus in sua quam in aliena valere lingua. Caeteras enim Epistolas Apo
Abbreviated transcription (Latin):
bilia ⁊ inuisibilia. attende quałr hic duas maͤ
rectas ingredr̃. una quidẽ reuocãs nos a nefando er¬
rore sabessii. alia no ab arrianice impietatis exrore.
ne putet᷑ pr̃ uł unicũ ñ hr̃e. uł filius extraneꝰ a pa¬
tre subsistere. Sũt .i. quidam qui eũ extraneum
cẽ delirant᷑. ꝙ male uisũ est arrio. alii qui ñ alte¬

Expanded text:
bilia et mutabilia. Attende qualiter hic duas rectas vias ingreditur, una quidem revocans nos a nefando errore Sabellii, alia ab arianicae impietatis errore, ne putetur Pater vel unicum non habere, vel extraneus a Patre subsistere. Sunt enim quidam qui eum extraneum esse delirent: quod male visum est Ario; alii qui non alte
Abbreviated transcription (Latin):
traditõem exeludens qͥ
xp̃m ꝯfitens legales ob¬
seruantias tenendas pu¬
tabant. ⁊ inhunc crrorem quosdam ⁊̃ qui de gẽ
ideo apłs prouidens gentib ne deinceps in hunc

Expanded text:
traditionem excludens, qui confitentes legales observantias tenendas putabant, et in hunc errorem quosdam etiam qui de gIdeo Apostolus providens gentibus ne deinceps in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ultiphari¬
paulus do¬
ctor egregius. gentiũ
uolens honorificare iu¬
xta ꝙ in epła ad roma¬
nos ait. quao diu qͥdẽ
honorificabo mĩst̾ucm
meum temptans si qͦ¬
carnem meam eccl̃iis¬
hebreoꝵ hanc epłam scn¬
psit agens de eminenti¬
⁊ legis mosayce inutili¬
tatem. astruens młtis¬

Expanded text:
ultifariPaulus, doctor egregius, gentium volens honorificare. Juxta quod in Epistola ad Romanos ait: Quandiu quidem honorificabo ministerium meum, tentans si qucarnem meam . EcclesHebraeorum hanc epistolam scribit agens de eminentiet legis Mosaicae inutitate; astruens m
Abbreviated transcription (Latin):
uł spuaua .i. omin ingenio carnali uel
⁊ discretõem ꝗnime .i. sensualitatis ac sp̃c.i¬
rõnalitatis qr cognoscit dei filius quomodo
uidet qũo spc̃ a se ip̃o diuidatur. dũ uel
indeũ inhiat de diuina usya cogitans ut
inferius celestia ꝯsid̾at. uł infenus int̾ra
de mundans recte agendis ꝑtractat. ut

Expanded text:
, id est in omni ingenio carnali vel et discretionem, animae, id est sensualitatis; ac sponalitatis, quia cognoscit Dei Filius quomodo videt quomodo spiritus a se dividatur, dum vel in Deum inhiat de divina usia cogitans vel inferius coelestia considerat, vel in terra inferius de mundanis recte agendis pertractat, v
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ solum eis s ⁊ fidelib. qui sinon sc̃i funt: uel
infide sanisunt. ⁊ quod sc̃ sunt ⁊ fideles hoc est.
in xcõ iħu .i. ꝯtere xp̃i non siis m̾itisꝰ ⁊ inscritẽ
do ante alia salutat dicens. gratia iustificatõniᷤ
um sit uobis. a deo patre nr̃o per quem omĩa
quo nulla bona dantur nobis. Benedictus
premissa salutatõne¬
incipit a gratiarum

Expanded text:
et non solum eis, sed etiam fidelibus, qui, si non sancti sunt, vel et non solum eis, sed etiam fidelibus, qui, si non sancti sunt, vel in fide sani. Et quod sancti sunt et fideles, hoc est in Cdo ante alia salutat dicens: Gratia justificationis,um, sit vobis, a Deo, Patre nostro, per quem omnia quo nulla bona dantur vobis. Haimo aemissa salutatiincipit a gratiarum
Abbreviated transcription (Latin):
eficia. humano gen̾i prestita. post ip̃is apłis sp̃a¬
lit̾ inclulta. deinde ephesiis ip̃is ostendens a quo ⁊¬
lationem ostendit. postea ad pacĩam ⁊ caritatẽ
eos inuitat. unitatem fidei ⁊ ecc̃e commendãs.
⁊ dona gre enumerans. tandem ad c̾tamen ex¬
hortans contra principes tenebraꝵ milicie xp̃i¬
ane armaturam describit. prius ergo saluitans
per eam haletis quicgiud boni est uobis. paulus
inquam scribit uł mandat. uł ego paulus scribo
siue mando omnib qui sunt ephesii sc̃ĩs excicio
uircutum ⁊ fidelib fide recta que est in xp̃oilx
su. recte illa duo posuit. tunc enim prodest
ac creclitur bora uita si fides est inxp̃o iħu. tũc
uere scĩ sunt si fideles suit intp̃o. uł distingue
int̾ scõs ⁊ fideles ⁊ scõs intelligas maiores ⁊ ꝑftõres
fideles minus ꝑfc̃cs. scribit ergo scĩs .i. perfectis

Expanded text:
eficia humano generi praestita, post ipsis apostolis speciaeficia humano generi praestita, post ipsis apostolis specialiter indulta, deinde Ephesiis ipsis ostendens a quo lationem ostendit, postea ad patientiam et charitatem eos invitat, unitatem fidei et Ecclesiae commendans et dona gratiae connumerans. Tandem ad certamen exhortans contra principes tenebrarum, militiae Christianae armaturam describit. Prius ergo salutans, per eam habetis quidquid boni est vobis. Paulus, inquam, scribit vel mandat, vel ego Paulus scribo sive mando omnibus qui sunt Ephesi sanctis exercitio virtutum, et fidelibus fide recta quae est in Christo Jesu. Recte illa duo posuit: tunc enim prodest ac creditur bona vita, si fides est in Christo Jesu; tunc vere sancti sunt, si fideles sunt in Christo. Vel distingue inter sanctos et fideles, ut sanctos intelligas majores et perfectiores, fideles minus perfectos. Scribit ergo sanctis, id est perfectis,
Abbreviated transcription (Latin):
epłam scribit apłs
ephesiis. ephesii autem
lum non fũndati s cõ¬
furmati fuerant infi¬
de. eosenim ñ fundaũ
apłc infide s confirm¬
auit. multa pro eis
passus ꝑfidis qui post
confumationem fir¬
miter steterant infi
de ⁊inbonis operibus
hiis scribit apłc a ro¬
ma de cartere ꝑtiticũ
confortatoriã epłam
lonos ñ arguit de cul
enĩ stat cadere potest.
⁊ quia nullus a deo ꝑ¬
fectus est qui crescere¬
ñ possit eos ad ult̾iora
hortat᷑ ine reredant a fide pro suis recribulatoni
fectio erigat eos intimorem ostendit de quo sta¬
tu ad dignum uocati sunt qlicens. omnia bene¬
ficia eis uł apłis ip̃is uł cota humano generi
data ꝑsolam dei grãm fore collata est igitur in¬
tentio apłi in hac epła ephesios inbonis ħitis cõ¬
firmare ⁊ adult̾iora prouocare. nec ñ ad humi¬
litatem actiõem q gratiaꝵ infumare. modus
tractandi talis est. de more suo salutatõem pre¬
mittit. deinde gr̃as agit deo exponens priuis len¬

Expanded text:
Epistolam scribit Apostolus Ephesiis. Ephesii autem  per Paulum non fundati, sed confirmati fuerant inde. Eos enim non fundavit Apostolus in fide, sed confirmvit, multa pro eis passus a perfidis, qui post firmationem firmiter steterant in in bonis operibus. His scribit Apostolus a Roma de carcere per Tychicum confortatoriam Epistobonos, non arguit de culpenim stat cadere potest, quia nullus adeo perfectus est qui cresceren possit, eos ad ulteriora hortatur; et ne recedant a fide pro suis tribulationibus, et praesertim ne perfectio erigat eos in tumorem, ostendit de quo statu ad quem dignum vocati sunt, dicens, omnia beneficia eis vel apostolis ipsis, vel toti humano generi per solam Dei gratiam collata fore. Est igitur intentio Apostoli in hac Epistola Ephesios in bonis habitis confirmare, et ad ulteriora provocare, nec non et ad humilitatem actionemque gratiarum informare. Modus tractandi talis est: De more suo salutationem praemittit. Deinde gratias agit Deo, exponens prius ben
Abbreviated transcription (Latin):
digniores ⁊ imperia
iudeoꝵ ꝑpessas ut mͦ
equales uideis magis¬
sint obnoxii gr̃ẽ deu.q.
sciatis omnia ẽẽ agr̃a¬
dei. memores estote. ut
magis grati sitis. ꝙr
ueteres pcc̃ores degẽteᷤᷤ

Expanded text:
digniores, et improperia perpessas, ut modo aequales Judaeis magissint obnoxii gratiae Dei, sciatis omnia esse a graDei, memores estote, ut magis grati sitis, quoveteres peccatores degentes
Abbreviated transcription (Latin):
corporis dei finitur et
concluditur. s dextera
deiest leatudo eterna q̃
scĩs datur sicut simst᷑¬
cnuis dr̃ miseria ꝑpetua
que impiis datur.:⁊ ẽ.
consti. il. ad. dex suam

Expanded text:
corporis Deus finitur et concluditur. Sed dextera eatitudo aeterna quae sanctis datur, sicut sinidicitur miseria perpetua quae impiis datur. Et constituens illum ad dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
dicia ⁊ hoc ab ea. cir¬
cũcisione que ñ uere
quia fc̃a est manu.¬
humana ñ a deo ĩcar¬
ne ñ insp̃u ⁊ memor¬

Expanded text:
ditia. Et hoc ab ea circumcisione quae non vere quia facta est manhumana, non a Deo in carne, non in spiritu, et memor
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ illi introire inre¬
requiem pp̃ incredu¬
ergo. Quasi si non a¬
more uł timore hoc
faciamus tumneamꝰ
⁊ hoc. relic. polli. intͦ¬

Expanded text:
 illi introire in rerequiem propter increduergo. Quasi dicat: Si non amore vel timore hoc faciamus, timeamus, Et hoc, relicta pollicit
Abbreviated transcription (Latin):
turos ⁊ u̾am domini mortẽ negaturos ⁊ ideo
uolentes ab hoc maledco xp̃o se iungere. ut a
mortis ⁊̃ u̾itate se iungerent. Igitur contͤ
longe futuxos hereticos de longe clamat moyse ᷤ
sine causa t̾giu̾samini oheretici quib displi¬
cet u̾itas mortis xp̃i. Malodic. enĩ omnis qui
pon. in li. ñ ille aut ille s omnisoĩo. ⁊̃ filius d̾i
semꝑ uiuus iniusticia sua. mortuus aũt põ
delicta nr̃a incame suscepta expena nr̃a sic et
semꝑ benedictus est insua iusticia. maledictꝰ
ledcõ penitus separaret᷑. Insipiens quidem hon
pendisse inligno sp̃e quadam false carnis. ⁊ nõ
u̾am mortem incruce soluisse. ccͣ ꝙ. ꝓpħa uere¬

Expanded text:
turos, et veram Domini mortem negaturos. Et ideo turos, et veram Domini mortem negaturos. Et ideo volentes ab hoc maledicto Christum sejungere, ut a mortis etiam veritate sejungerent. Ergo contra longe futuros haereticos de longe clamat Moyses: Sine causa tergiversamini, o haeretici, quibus displicet veritas mortis Christi. Maledictus enim omnis qui pendet in ligno, non ille aut ille, sed omnis omnino, etiam Filius Dei semper vivus in justitia sua, mortuus autem propter delicta nostra, in carne suscepta ex poena nostra. Sic et semper benedictus est in sua justitia, maledictus ledicto penitus separaretur. Insipiens quidem honopendisse in ligno specie quadam falsae carnis, et non veram mortem in cruce solvisse. Contra quod pr
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis ex uirgine tñ mortalis fuit eo ip̃o
quo mortał erat. similitudinem habebat car¬
⁊ dr̃e debuit ⁊ predicare.nẽc in hoc ꝙ maledc̃s
appellatus est qui pendet inligno: ꝯtumelia ĩ
pc̃ci: primi hominis est. si ergo dr̃et. mors ma
pendit inligno ñisi caro mortalis cꝰ mortali
mortis figura ⁊ moyses exettauit serpentem
in heremo suꝑ lignum. In illa em̃ fugura morᷤ
dñi pendebat inligno. nec in eo ⁊̃ maior inui¬
dia est. ꝙ addidit deo ut drẽt. maledictus deo.
est a deo. In antiquis tñ hebreoꝵ codicib non
habetur nomen dei ⁊ putopassionem dñi ab
aliquo appositum esse ut nos qui maledictũ
ideo credimus xp̃m infamare. s non ẽ hoc
incontumeliam dñi qui ideo dr̃ maledictus¬
a deo qr odit deus it̃m. ⁊ mortem nr̃am cũ
ad delendum eam misit deus filium fuũ. quid
ergo mirum si maledõs dr̃ deo qui inse ht̃ ꝙ
nis ⁊̃ xp̃cue futuri hereticinegent eius u̾am
cẽ mortum̃. preuidit em̃i moyses hereticos fu¬

Expanded text:
quamuis ex uirgine, tamen mortalis fuit, eo ipso, quo mortalis erat, similitudinem habebat carre debuit et praedicare, nec in hoc quod maledictus appellatus est qui pendet in ligno, contumelia peccati primi hominis est. Si ergo diceret: Mors mpendit in ligno nisi caro mortalis, cujus mortalitmortis figura etiam Moyses exaltavit serpentem in eremo super lignum. In illa enim figura mors Domini pendebat in ligno. Nec in eo etiam major invidia est, quod addidit, Deo, ut diceret: Maledictus Deo oest Deo. In antiquis tamen Hebraeorum codicibus non habetur nomen Dei, et puto post passionem Domini ab aliquo positum esse, ut nos qui maledictum a Deo credimus Christum, infamaret, sed non est hoc in contumeliam Domini, qui ideo dicitur maledictus Deo, quia odit Deus peccatum et mortem nostram, cum ad delendum eam misit Filium suum. Quid ergo mirum si maledictus dicitur Deo qui in se habet quod s, ne futuri haeretici negent ejus veram esse mortem. Praevidit enim Moyses haereticos fu
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicat ñ ualere ñ bñfcm esse. aut supordi¬
nat. ut a łr de reb ilł disponat. s est in auͭc. om¬
nium mãxime cum sit confirmatum. tes¬
tib ⁊ morte testatoris simiłr testamentum
.i. ꝓmissionem dei lex ñ facit in itritum. qd̵
sul sequent̾ dicit apłs. ꝙ si solum subderet᷑.
facił eẽt intelligentia in aptatõe similitu¬
dinis. s ex eo aliquantulum obscuratur. qr
incominutabił sponsio ⁊ hoc est auod ait.
Abrale. Quasi sic̃¬

Expanded text:
ut dicat non valere, non benefactum esse, aut superordinat, ut aliter de rebus illis disponat, sed est in auctoritate omnium, maxime cum sit confirmatum testibus et morte testatoris, similiter testamentum, id est promissionem Dei, lex non facit irritum, quod subsequenter dicit Apostolus: Quod si solum subderetur, facilis esset intelligentia in aptatione similitudinis, sed ex eo aliquantulum obscuratur, quia incommutabilis sponsio. Et hoc est quod ait: Abrahae. Quasi dic
Abbreviated transcription (Latin):
optare debes semꝑesse inpena pcci. si aũt optas
inde liberari: crede ꝑ diuine siñe iusticiam ex
ingentib. que ñ sub maledictõe legis erant.
fieret lenedictõ abrahe. promissa. ⁊ hoc in xp̃õ¬
iħu .i. ꝑ xp̃m fieret dicor: ita ut tandem nos

Expanded text:
optare debes semper esse in poena peccati. Si autem cupis inde liberari, crede per divinae sententiae justitiam ex in gentibus, quae non sub maledictione legis erant, fieret benedictio Abrahae promissa. Et hoc in um, fieret, dico, ita ut, tandem nos
Abbreviated transcription (Latin):
est. hoc eni est. maledictuiꝰ est ꝙ mortuus est.
qr mors illa ip̃a ex maledcõ est. maledictũ est
omne pcc̃m. siue ip̃m ꝙ fit ut sequat᷑ suppli
supplicium ur̃m. ut inde solieret reatum
nr̃m ⁊ finiret ⁊̃ supplicium ñin aunde alibi
apłsait. misit deus filium suum insimiltai¬
dinẽ carnis pcc̃i. ut de pcc̃o dampnaret pcc̃m

Expanded text:
ictus quod mortuus est, quia mors ipsa ex maledicto est, et maledictum est omne peccatum, sive ipsum quod fit ut sequatur supplisupplicium nostrum, ut inde solveret reatum nostrum, et finiret etiam supplicium nostrum. Unde alibi Apostolus ait: Misit Deus Filium suum in similitudinem carn
Abbreviated transcription (Latin):
os de maledcõ legis. sub
quo eramus. curgͦuo¬
galathe ad idem tendi¬
demit nos de maledoõe
logis. ip̃e dico. fc̃s .i. rep¬
utatus pro nobis. non
solum maledẽs s etiã
usum loquendi plusqͥ
tur. ⁊ dum in eius ꝯtumeliam dr̃ ceco illumi¬
natoᷤ. tu discipłs istius sis. nos discipłi moysi
maledc̃m. quia suspensus est. incruce. quia ser¬
iptum est. indeuteronomio. ¶aledictus õ¬
nis. qiui. pen. inligno.¬
ꝓ suis indeł sceleribus
non enun ideo est ma¬
ledictus qr crucifixus ẽ¬
s qr intalem inciderit
licet sit reputatus tñ
ñ fuit maledt̃s maledi¬
ctõne pene culpe ⁊ si ma¬
ledcõe pene. Maledcõ eñ
gemina est s. culpe ⁊¬

Expanded text:
os de maledicto legis, sub quo eramus. Cur erGalatae, ad idem tendidemit nos de maledicto legis. Ipse dico factus, id eutatus, pro nobis, non solum maledictus, sed etiam usum loquendi plus qu dum in ejus contumelia dicitur caeco illuminato: Tu discipulus illius sis, nos discipuli Moysi tus est maledictum, quia suspensus est in cruce, quia scriptum est in Deuteronomio: Maledictus onis qui penet sceleribus. Non enim ideo est maledictus, quia crucifixus ea in talem inciderit licet sit reputatus, n fuit maledictus maledictione culpae, etsi maione poenae. Maledictio enim gemina est, sc