comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
animas credenciũ sꝑs sc̃s de scendit
in cenacło.Et. ñc danihel regis iussa
ẽtẽpnens & in do habens fiqͥuciã. ñ
orat in humili loco. sed in excelso: & fe¬
nestras aꝑit c̃tra ihrłm. ubi erat ui¬
sio pacis. Orat qũ scđ̾m pͣceptũ dei
qictaq salomonis: qͥ ẽtra tẽplũ oran¬
deo flectenda st̃ genua. tciã hora. &
sext̾a . & noña. eccłastica tradicio intel¬
comedere. ad oracionẽ ascendit ince¬
nacłm. Nona. petrus & iohannes. ꝑge¬
bant ad tẽplũ. Uiri gͥ illi curiosius
inqͥrentes: inuenert danihelẽ oran¬
tẽ &. obseerantẽ dm suũ. Ex hoc lo¬
co discimꝰ. ne temere nos offeramus
ꝑicłis: s quantũ in nobis ẽ. insidias
declinemꝰ. Unde & danihel ñ inforo.¬
ñ inplateis. faciebat c̃tra regis imꝑi¬
ũ s in abscondito: & dm̃ ueri dei om¬
nipotentis nolebat iussa negligere. Rex.
nunqͥd c̃stitiusti ut om̃is homo qͥ ro¬
garet quẽꝙͣ. de diis & hominibꝰ. usq
respondit. uerbo suo teneat᷑ nec alt

Expanded text:
us sanctus descendit in coenaculum . Et nunc Daniel regis jussa contemnens, et in Deo habens fiduciam, non orat in humili loco, sed in excelso: et fenestras aperit contra Jerusalem, ubi erat visio pacis. Orat autem secundum praeceptum Dei, Dictaque Salomonis, qui contra templum orana quibus Deo flectenda sunt genua: tertiam horam, sextam et nonam ecclesiastica traditio intelcomedere, ad orationem ascendit in coenaculum . Nona, Petrus et Joannes pergebant ad templum . Viri igitur illi curiosius inquirentes, invenerunt Danielem orantem, et obsecrantem Deum suum: Ex hoc loco, discimus, ne temere nos offeramus periculis: sed quantum in nobis est, insidias declinemus. Unde et Daniel non in foro, non in plateis faciebat contra regis imperium: sed in abscondito, ut veri Domini Dei omnipotentis jussa non negligeret. Rex, numquid non constituisti, ut omnis homo qui rogaret quemquam de diis et hominibus, usque responderit, verbo suo teneatur: ne aliter
Abbreviated transcription (Latin):
p̃iano non dicam płimas. s nec duas habere¬
simł licitum ÷ nisi unam aut uxorem aut
certe loco trxoris. si coniuy dez concabinam.e¬
tm si non tał concubina. fuerit. ⁊ etas illiꝰ de qͦ
agit᷑ fucure incontinentie suspicionem aufer¬
re dinoscitur. apłica concessione ad ordinẽ dra¬
conattis ꝓuebi potest. Unde pelagius papa scri
florenͣtino ep̃o.¬
r̾nitatis
tut rolatione suscepta eus latoret sedas q̃
nuptias exꝑtum non fuisse didicimus. castitatẽ
tam̃ eum pͥoui non seruasse conitgio designasti.
⁊qͣmuis multa sunt que in huiꝰ modi casibus
obseruari canonice uibeat sublimitatis auctori¬
tas: tam̃ quia defectus nr̃i corporis quib non solum
merita. s corpora ip̃a hominum defecerunt. distrin¬
istius de quo agitur future incontinentie suspiti¬
onẽ auferre ãmoscitur. tit ad diaconatꝰ ordinem

Expanded text:
iano non dicam plurimas, sed nec duas simul habere licitum est, nisi unam tantum aut uxorem, aut certe loco uxoris si conjux deest concubinam.fuerit, et aetas illius, de quo agitur, futurae incontinentiae suspicionem auferre dignoscitur, apostolica concessione ad ordinem diaconatus provehi potest. Unde Pelagius Papa scribit Florentino Eprnitatis tuae relatione suscepta, ejus latorem secundas quidem nuptias expertum non fuisse didicimus, castitatem tamen eum priori non servasse conjugio designasti. Et quamvis multa sint, quae in hujusmodi casibus observari canonicae jubeat sublimitatis auctoritas: tamen quia defectus nostrorum temporum, quibus non solum merita, sed corpora ipsa hominum defecerunt, distriram, et aetas istius, de quo agitur, futurae incontinentiae suspicionem auferre dignoscitur, ut ad diaconatum
Abbreviated transcription (Latin):
uoriundam re¬
legatione fidelium nr̃is aurib intumnatũ
li catalogo gen̾e diuttaxat germanos ⁊ callos ir¬
reu̾entes implicat. Uerum iste si ita ẽ ut audi¬
cupetꝰ milla geartitate constringitur. Ilam ut
quod cum qtradam filia sua immod̾atam teneat¬
familiaritatem. ⁊ ob id mala fama ei orta sit. ꝓ qͣ
re ascĩtate tua ceterisq ep̃is suis ãmonitꝰ atq cor¬
reptus ast. s nullatenus emendatur. que res in
hoc maxime displicet. ⁊ magis ac magis. de se de¬
teriorem reddit opinionem. in quo batitudini
tue ⁊ coep̾or suortum rationib non obedit. ⁊⁊ per
inobedientiam inculpam ꝓtoplaustri relabitur.
tis ep̃m̃ conuenire: atq pastorali auctoritate ꝑciꝑe.
quatuĩ ab om̃iuri bestiarum uel uoluchrum ue¬
natione penitus alienꝰ existat. atq ab immoderata¬

Expanded text:
uorundam relatione fidelium nostris auribus intimatum li catalogo, genere duntaxat Germanos et Gallos, irreverenter implicat. Verum iste si ita est, ut audicupatus nulla gravitate constringitur. Et quod cum qfamiliaritatem, et ob id mala fama ei orta sit: pro qua re a sanctitate tua caeterisque coepiscopis suis commonitus ac correptus est, sed nullatenus emendatus. Quae res in hoc maxime displicet, et magis ac magis de se deteriorem reddit opinionem. In quo beatitudini tuae et coepiscoporum suorum rationibus non obedit et per inobedientiam in culpam protoplasti relabitur. episcopum convenire, atque illi pastorali auctoritate praecipere quatenus et ab omnium bestiarum et volucrum venatione penitus alienus existat, atq
Abbreviated transcription (Latin):
tanda niobis ammonentib obedire distulerit. aur̃o
collegio exoominunicatus abscedat. Quod si in hoc¬
adhuc contumax apparuerit: aministerio cessare
debebit. oncubina autem hic intelligitur¬
ea q̃ cessantib legalib instrumentis umca ẽ ⁊ con¬
tugali affectu asciscitur. hanc conaugem facit af¬
fectus. concubinam uͦ lex nom inat. de hac dicit᷑
inconcił.¬
tm̃ ut uniꝰ mulieris aut uxoris aut concubine.¬

Expanded text:
; vobis admonentibus obedire distulerit, a vestro collegio excommunicatus abscedat. Quod si in hoc contumax adhuc apparuerit, a ministerio cessare debebit. quae cessantibus legalibus instrumentis unita est, et conjugali affectu adscitur; hanc conjugem facit affectus, concubinam vero lex nominat. De hac dicitur in concilieris aut uxoris aut concubin
Abbreviated transcription (Latin):
ut omĩo sacerdotes ⁊ leuite cum uxoribus¬
charia legimus. nec domum suam omĩo tangebat᷑
xatus. qr ex alia tribu ⁊ ppret̾quam ex semine aa¬
ordinationis sue obseruare debent. quib uł sacdo¬
cium ł ministerium sine successione ẽ nec p̃terit
dies qua uel asacrificiis diuinis uł a bapti offo̾ uac¬

Expanded text:
ut sacerdotes et levitae cum suis uxoribucharia legimus , nec domum suam omnino tangebant. xatus , quia et ex alia tribu et praeter ex semine Aaordinationis suae servare debent, quibus vel sacerdotium vel ministerium sine successione est, nec praeterit dies, qua vel a sacrificiis divinis, aut a baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Unde gg̃
aritum duarum matronarum post baptĩn
q illos qui usuras accepisse coniuncunt᷑. aut ĩ scena
lusisse noscunt᷑. nec eum qui publica penitentia cri¬
magi peccumam obtułit. tẽ pius papa.¬
ommimit̾ diffinimꝰ. ut nulłꝰ dehis qui aut ĩ
terra arepti a demonib eliduntur. aut quo¬
libet modo uexationis incursib efferuntur. ł fac̾s
audeant ministrare altarib. uł indiscusse se inge¬
rant sacramentis diumis. exceptis ilł qͥ corperum
incõmodicati dediti. sine huius modi passionib ĩ t̾ra
ꝓbant᷑ elisi. qui tam dni erunt ab officii sui oidine et
loco suspensi. quotisq uniꝰ anni spacio ꝑ discretionem
ep̃i inueniantur ab incursu d̾monum lib̾ati. ¶¬
etm̃ añ susceptum sacrum ordinem quosdam
legimꝰ cincubinam hu̾isse. quos tamen sacri canoe̾s
ñ reiciunt. si post sacrum ordinem ab eius ꝯmix¬
tione se ĩmacłatos custodiunt. Unde gg̾ andree tarẽ¬
tino ep̾e¬

Expanded text:
. Unde ego maritum duarum post baptismuque illum qui usuras accepisse convincitur aut in scena lusisse noscitMagi pecuniam obtulerit. C. III. Aommuniter definivimus, ut nullus de his qui aut in terram arrepti a daemonibus eliduntur, aut quolibet modo vexationis incursibus efferuntur, vel sacris audeant ministrare altaribus, vel indiscussi se divinis ingerant sacramentis, exceptis illis qui corporum incommoditatibus dediti, sine hujusmodi passionibus in terram approbantur elisi. Qui tamen et ipsi tandiu erunt ab officii sui et ordine et loco suspensi, quousque unius anni spatio, per discretionem episcopi inveniantur ab incursu daemonum alieni. m ante susceptum sacrum ordinem quosdam legimus concubinam habuisse, quos tamen sacri canones non rejiciunt, si post sacrum ordinem ab ejus commixtione sese immaculatos custodiunt. Unde Gregorius Andreae Tarentino Ep
Abbreviated transcription (Latin):
manifesta ueritate comꝑimus. ⁊ te illius c̾m¬
ta suspicio. qr in reb ambiguis ab słutum ñ dbet
ministrandum. nullo modo p̃sumas acced̾s. Sci¬
turus in anime tue ꝑido te ministrare ⁊ deo nr̃o
te sine dubio reddere rationem. Si huiꝰ sceleris
conscius in eo quo es ordine celans t̾utatem ꝑma¬
nere.¬

Expanded text:
manifesta veritate comperimus 410 de qua eta suspicio. Sed quia in rebus ambiguis absolutum non debet administrandum nullo modo praesumas accedere, sciturus in animae tuae periculo ministrare et Deo nostro te sine dubio reddere rationem, si hujus sceleris conscius, in eo quo es ordine, celans veritatem, permanere
Abbreviated transcription (Latin):
cia sacdotał. ut lib̾e cunctis dieb orationi possent
uacare. Si enim ut paulus ait ab uyorib ẽ cessã¬
dum. ut expeditius orationi uacemꝰ: ministris
itaq altaris. quib cotidiana necitas orandi incun¬
bit. numqͣm ꝯuigali officio uacare ꝑmittif᷑. Un̾
acerdotib ut semꝑ
ualeant altari assistere semꝑ ab uxorib ꝯtinẽ¬
dum. semꝑ castitas obseruanda p̃cipitur. tem inno¬

Expanded text:
is fuit, ut libere cunctis diebus orationi possint vacare. Si enim ut Paulus ait ab uxoribus est cessandum, ut expeditius orationi vacemus, ministris utique altaris, quibus quotidiana necessitas orandi incumbit, nunquam conjugali officio vacare permittitur. Unde 2 Sacerdotibus ut semper queant altari assistere, semper ab uxoribus abstinendum est, castitas observanda praecipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ioseph filium iacob. ⁊ iacob filiũ
mathan. Lucͣas ioseph. filium hely
hel: flium mathat. s mathani ⁊ ina¬
de cadem uxore hesta noĩe: singłos genue¬
re. Mathan qui ꝑ salomonẽ descend̾. ħ
pꝰ eam duxit. ⁊ relucto uno filio iacob:
obiit. pꝰea mathat. qui ꝑ nathan descẽ¬
dit de. dd̾: eand̾ duxit. ⁊ genuit hely. Sic
orem hely fũs suxsp̃ lib̾is de functi
tatur: nõ ẽ semꝑ uͦ. Cũ boo eũ ꝙ̃ gemi¬
it ex nith: nõ ellmelech cui suscitatur:
s obech uocauit¬

Expanded text:
dicit filium Jacob, et Jacob filium Mathan. Lucas Joseph filium Heli, et Heli filium Mathat, sed Mathan et Made eadem uxore Hesta nomine singulos genuerunt. Mathan qui per Salomonem descendit, eam prius duxit, et relicto uno filio Jacob obiit, et postea Mathat qui per Mathan descendit de David, eamdem duxit et genuit Heli, sic uxorem Heli fratris sui sine liberis defuncti,tatur, non est verum cum Booz eum quem genuit ex Ruth, non Elimelech cui suscitatur, sed Obeth vocavit
Abbreviated transcription (Latin):
eolicis qui in obsessio̾ib necessicate positi fu¬
erint id statutum ÷. ut altario ministrãt.
due maritus ad sacram miliciam indebite ⁊ ios¬
pecent̾ irrepserit. ha sͥ condicioe̾ a nob̾ ueniã ĩtel¬
ligat relaratam. ut inmagno debeat compiicare
beneficio. si adepta omĩ sp̃e ꝓmotionis. in ħ quoq

Expanded text:
ericis, qui in obsessionis necessitate positi fuerint, id statutum est, ut qui altario ministrant duae maritus ad sacram militiam indebite incompetenterque irrepserit, hac sibi conditione a nobis veniam relaxatam intelligat, ut magno debeat computare beneficio, si, adempta sibi omni spe promotionis, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
arłam int̾ducat. ⁊ c̃ om̃i clero.Uii. penitentiales
tione decantet. Cunc surgens ab orõne. iuxta quod
canones tubent manum eis imponat. aquã bene¬
dictam suꝑ eos spargat. cm̃em pͥ mittat. d̾inde cili
tur ex responsione cum responsorro. Insudore utiltꝰ
is cremefactam atq cominotam. non paruipẽ¬
dant penitentiani. In facra autem domini ce¬
na rursus ab eorum decanis ⁊ eorum p̃br̾is eocłe

Expanded text:
am introducant, et cum omni clero septem poenitentiales tione decantet; tunc resurgens ab oratione, juxta quod canones jubent, manus eis imponat, aquam benedictam super eos spargat, cinerem prius mittat, deinde cilicatur eos cum responsorio: In sudore vultus is tremefactam atque commotam, non parvipendant poenitentiam. In sacra autem Domini coena rursus ab eorum decanis et eorum presbyte
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe disposu̾at. ancille uocẽ ꝑtimescere.
et se ipm̃ negare ꝑmisit. Quod nimir ma¬
gne actum pietatis dispenfatione cognosti¬
intis. ut his qtu fcicurus erat pastor eccłe.
infua culpa disce̾t qͣlr̾ aliis misceri d̾buiss¬

Expanded text:
erre disposuerat, ancillae vocem pertimescere, et seipsum negare permisit. Quod nimirum magnae actum pietatis dispensatione cognoscimus, ut is qui futurus erat pastor Ecclesiae, in sua culpa discer
Abbreviated transcription (Latin):
idelior fc̃s ẽ petrꝰ postꝗͣ fid̾elẽ se ꝑdidis¬
se defleuit. atq io̾ maiorẽ grãm rep¬
perit quã amisit. Tamquã enim bonꝰ pastor
tuend gregem accepit. ut qui sibi añ ĩfirmꝰ
fu̾at: fieret om̃ib fir mamentũ. ⁊i qͥ se int̾ro¬
gationis temptatione intitau̾at. cec̾os fidĩ stabilitate
fundaret. demq ꝓ soliditate deuotionis pet̾ eccłar tim

Expanded text:
 fidem se perdidisse deflevit; atque ideo majorem gratiam reperit quam amisit. Tanquam enim bonus pastor tuendum gregem accepit, ut qui sibi antea infirmus fuerat, fieret omnibus firmamentum, et qui ipse interrogationis tentatione nutaverat, ceteros fidei stabilitate fundaret. Denique pro soliditate devotionis ecclesiarum
Abbreviated transcription (Latin):
si subito flenda carnis fragilitate corruerit᷑.
⁊ domino respiciente digne penituerint: ita u̾
mortificato corpore cordis cantͥti sacͥficiũ d̾o offẽ¬
rant. maneat ĩ potestate pontificis. ł u̾acit̾ affli¬
ctos ñ diu suspende. ł desidiosos ꝓlixiori tempr̃
ab eccłe corꝑe segg̾are. Ita cñ ut᷑ sic offor᷑ suor
loca recipiant. ne possit ad altiera offã ult̾iꝰ pro¬

Expanded text:
si subito flenda carnis fragilitate corruerint, et Domino respiciente, digne poenituerint, ita ut mortificato corpore, cordis contriti sacrificium Deo offerant, maneat in potestate Episcopi, vel veraciter afflictos non diu suspendere, vel desidiosos prolixiori tempore ab Ecclesiae corpore segregare; ita tamen, ut si officiorum suorum loca retineant, non possint ad altiora off
Abbreviated transcription (Latin):
figuaratꝰ ẽ añ eos.
⁊ resplenduit fa¬
cies eius sic̃ sol.¬
facta sũt alba sĩc
nix. splendencia
candida nimis.
qualia fullo suꝑ
trã ñ potest can¬
dida facere. Et ec¬
ce apparuert̃ itł
moy ses ⁊ helias
ĩ maiestate. ⁊ di¬
cebãt excessũ eꝰ.¬

Expanded text:
figuratus est ante eos. Et resplenduit facies ejus sicut solfacta sunt alba sicut nix, splendentia candida nimis, qualia fullo super terram non potest candida facere. Et ecce apparuerunt illis Moyses et Elias in majestate. Et dicebant excessum e
Abbreviated transcription (Latin):
in celestib ueniat in templum. Imitetur
exempla illoꝵ in quib d̾s ħitat. Expectet
dũm accipiat inmanibus u̾bum di i brachi¬
is fid̾i. spei. ⁊ caritatis: amplectatur. Tunc di¬
pantetur. ut nõ uideat aĩe mortem. qr ui¬
derit uitam

Expanded text:
in coelestibus; veniat in templum, id est aptetur exemplo illorum in quibus Deus habitat. Exspectet Dominum, accipiat in manibus verbum Dei, brachiis fidei, spei et charitatis amplectatur; tunc dimittetur ut non videat mortem, qui viderit vitam
Abbreviated transcription (Latin):
tiuam sigẽ. q̃ paucoꝵ ẽ. ⁊ qr utraq hostia
accepta ẽ d̾o. ꝯsulte itͣq auis oblata ẽ ꝓ
dño. qui clauso hostio pr̃ẽm orat in abscon¬
dito tuiturẽ offert qui ꝯpares oꝑis qͣnt᷑
columbam ad aftͣare portat. Morałr. Siue¬

Expanded text:
uae paucorum est. Et quia utraque hostia accepta est Deo, consulte utraque avis est oblata pro Domino. Qui clauso ostio patrem orat in abscondito, turturem offert: qui compares operis quaerit, columbam ad altare portat. BEDA. i
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uia u̾itas ⁊ uita. In ħ ⁊̃ forma datur
ad diabolum redeant. si ꝑ semitas uͥtutũ
ad prĩam ueniant. ⁊ qui ceciderunt ꝯtẽp¬
uendo: resurgant obediendo. regionẽ ce¬
i latria gñtes recediuit.⁊ ad domũ ĩ qͣ ẽ xp̃c

Expanded text:
er aliam viam, etc. In hoc forma datur ad diabolum redeant: sed per semitas virtutum ad patriam veniant, et qui ceciderunt contemnendo resurgant obediendo. Adorant lolatria gentes recedunt, et ad domum in qua C
Abbreviated transcription (Latin):
ruerunt. Quoꝵ unus intonans uocẽ
theologam ꝗͣ nemo pͥꝰ ed̾e nou̾at: emi¬
sit. In pncͦ erat u̾b̾. ⁊c̃. ꝙͣ tanto pond̾e¬
sĩũe grauidam reliquit. ut si aliqnͣto
plꝰ uł altiꝰ intonare uoluiss nͨ ip̃e mnd̾ꝰ¬

Expanded text:
uorum unus intonans, vocem theologam quam nemo prius edere noverat emisit: In principio erat Verbum, etc. Quam tanto pondere gravidam reliquit, ut si aliquanto plus intonare voluisset, nec ipse mund
Abbreviated transcription (Latin):
lirõnem: aqͥs calidis utebatur. cumq
corpꝰ eiꝰ oleo calidiori foueri medicis pla¬
cuiss: marcam plenam dem̾ułũ ita
dissolutumẽ: ut ĩ lumĩa qiͣ mortuus
diens uideos mortem suã expͤtantes c̃
gaudio: ex om̃i iuda nobiliores collet¬
mo .i. in cartere circi precipiens salo¬
me sorori sue ut cum aĩam efflaret:
stañ illos occid̾et. ut tra om̃is uidea ĩ
łͥo ã eo. de ꝯsilio senatuł cesar monar¬
cius. sub noie tetrarchie. pollicitꝰ fcũrũ
se cum regem. si se dignum p̾buisset. Re¬
liquam u̾o mediam ꝑtẽ: in duas secuit te¬
trarthyas. cessitq inpartẽ hodis tetͣrche:
Regio tͣcͣisfium̃. ⁊ galilaᷤ. Iturea uͦ ⁊ tricho

Expanded text:
lionem calidis aquis utebatur. Cumque corpus ejus oleo calidiori foveri medicis placuisset, in arcam plenam demersum ita dissolutum est, ut etiam lumina, quasi mortuus, diens Judaeos mortem suam exspectantes cum gaudio, ex omni Judaea nobiliores collecid est in carcere circi, praecipiens Salome sorori suae, ut cum animam suam efflaret, statim illos occideret, ut ita omnis Judaea in andem de consilio senatus Caesar monar sub nomine tetrarchae, pollicitus se facturum eum regem, si se dignum praebuisset. Mediam vero partem in duas secuit tetrarchias, cessitque in partem Herodis tetrarchae regio trans flumen, et Galilaea. Ituraea vero et Tracho
Abbreviated transcription (Latin):
eo esset. Et ñ
dimisit eũ.
Sait illiduade
ĩ domũ tuã
ad cuos. ⁊ nar¬
fecerit. ⁊ tus¬
Et ascendens
culam trans¬
fretauit ⁊ ue¬
nit inciui¬
tatẽ suam.

Expanded text:
n admisit eum, sed ait illi: Vade in domum tuam ad tuos, et narfecerit, et misEt ascendens culam transfretavit, et venit in civitatem suam.
Abbreviated transcription (Latin):
dnm. qñ ht̃ ex humana rõne quid faciat.
uñ ꝗͣuis om̃ia possit: ait suis. Si uos ꝑse¬
dere ꝙͣ ꝑ iactanciam se p̾cipitare. postꝗͣ de¬
ficit huniana rõ: ꝯm̃det se homo d̾o. Nõ
tẽptando: s deuote ꝯfitũdo.

Expanded text:
Deum, quando habet ex humana ratione quid faciat. Unde quamvis omnia possit, ait suis: « Si vos persedere, quam per jactantiam se praecipitare. Postquam deficit humana ratio, commendet se homo Deo, non tentando, sed devote confitendo.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ agit᷑ ut intelligat si filius dei fit. S
xp̃c sic responsum temꝑat: ut ambigu¬
um relinquat. Mitte t̾e deor ħ uox bñ¬
ei ꝯuenit. qui om̃s p̾cipitare satagit. In
quo impotens ostñditur. qͥ nłłi possit no¬
cere nͥ pͥus se ille deorsim aniserit. Uñ¬

Expanded text:
hoc agit, ut intelligat si Filius Dei sit. Sed Christus sic responsum temperat, ut ambiguum relinquat: Mitte te deorsum. convenit qui omnes praecipitare satagit. In quo infirmus ostenditur qui nulli possit nocere, nisi prius ille se deorsum miserit.
Abbreviated transcription (Latin):
lo t̾ticie corripimꝰ: siex
corde: pmtenti dimitti¬
mꝰ. slec iubes᷑ passim pͦ¬
canti. s pñitẽciã agenti
dimitt̃e. pͥm̃ gͦ ẽ petan¬
tẽ intrepare: ut pꝰea pe¬
nitenti: possimꝰ dimitt̃e.
tacet: sic̃ qͥ penitẽti ñ

Expanded text:
lo justitiae corripimus, si ex corde poenitenti dimittimus, nec jubemur passim peccanti, sed poenitentiam agenti dimittere. Primum ergo est peccantem increpare, ut postea poenitenti possimus dimittere. tacet, sicut qui poenitenti non
Abbreviated transcription (Latin):
It cũ intͦisset in domũ a turba: int̾roga¬
uit eũ petrꝰ: edissere nob̃ ꝑabolã istã
at ille dix̃. Adhuc & uos sine intellectuestis:
Qd̃ aꝑtũ erat. putabant apłi. ꝑabolice dictũ.
sũ ẽẽ auditorẽ. qui obscure manifesta. aut
manifeste obscura uelit intellig̾e. N intelli¬
gitis qi om̃e qd̾ intrat in os. in uentrẽ uadit
⁊ in secessũ emittit᷑: hĩc calũpniant᷑ ħetici qͥ¬
dã qd dñs phisice disputationis ignarꝰ putit
om̃s cibos inuentrẽ ire. ⁊ in secessũ digeri
cũ statĩ infuse esce ꝑ aitꝰ & uenas. & medullas
neruosq fundant᷑. uñ ⁊ dicunt multos qͥ uicio
stomachi ꝑpet̾e sustinent uomitũ. pꝰ cenas ⁊
pͣndia statim uom̾e que ingesserint. ⁊ tñ eẽ
corpulentos. ꝙ ad pͥmũ tactũ liqͥdior cibꝰ ⁊¬

Expanded text:
 a turba interrogabat eum Petrus: Edissere nobis parabolam istam. At ille dixit: Adhuc et vos sine intellectu estis? Quod apertum erat, putabant apostoli parabolice dictum. sum esse auditorem qui obscure manifesta, aut manifeste obscura velit intelligere. Non intelligitis quia omne quod intrat in os, in ventrem vadit, et in secessum emittitur. Hinc calumniantur haeretici quuod Dominus, physicae disputationis ignarus, putet omnes cibos in ventrem ire et in secessu digeri, cum statim infusae escae per artus et venas, ac medullas nervosque, fundantur. Undstomachi perpetem sustinent vomitum, post coenas et prandia statim evomere quae ingesserint, et tamen esse corpulentos, quia ad primum tactum liquidior cib
Abbreviated transcription (Latin):
racharie filium in deserto. Pylatꝰ dudeci¬
mo anno tyberii cesaris in iudeam missus ꝓ¬
curationẽ gentis suscepit. & ibi per decemꝰ
continuos annos p̃ses ꝑdurauit. Annas et
cayphas. incipiente p̃dicatione ioħis pͥnci¬
pes fuere sacerdotum. s annas illum annũ
amministrauit. cayphas uͦ. eũ. qͦ dns crucẽ
asceudit. Nulli tunc pontificatus honor da
potestas p̃stabat sacerdotiũ cui uolebat.
Int̾ annam et cayphan. tus alii sunt ponti¬
ficatu ꝑfuncti. ut refert iosephus. Ac ꝑhoc
om̃e tempꝰ quo d̾ns nr̃ in t̾ris docusse de¬
scribitur. intra quadriennii spacium coar¬
tatur: in quo successiones pontificum. qͣs
iosephꝰ memorat. uix ꝑ annos singłos sunt

Expanded text:
achariae filium, in deserto. Pilatus duodecimo anno Tiberii Caesaris in Judaeam missus, procurationem gentis suscepit; et ibi per decem continuos annos praeses perduravit. Annas et Caiphas, incipiente praedicatione Joannis, principes fuere sacerdotum. Sed Annas illum annum administrabat, Caiphas vero eum quo Dominus crucem ascendit. Nulli tunc pontificatus daba potestas praestabat sacerdotium cui volebat. Inter Annam et Caipham tres alii sunt pontificatu perfuncti, ut refert Josephus. Ac per omne tempus quo Dominus noster in terris docuisse describitur, intra quadriennii spatium coarctatur: in quo successiones pontificum, quas Josephus memorat, vix per annos singulos sunt
Abbreviated transcription (Latin):
que de rachel orta c̃: ꝓrima fuit tͥbui uide.
Uñ merito credi debet. multos de beniamin
stirpc suisse occisos. quos ꝓgenies rachel plo¬
rauit. Uł quia rachel uixta betbleem sepul¬
ta ẽ dicitur. ꝓpħico locutionis mͦ egisse ea
que in loco code agebant᷑. Rama ñ ẽ hic nom̃
loci quiẽ uita gabaa. s qͥa rama intp̃tatur
excelsum. talis c̃ sensus. Uer in excelso audita
ẽ .i. longe lateq disꝑsa. Plorautt aũt filios pro¬
gemes racheł & noluit consolari quia ñ er̃at
.i. suꝑ hoc quod mortui erant. Rachel in gene
si typum cccłie p̾tulit. cuiꝰ uox & ploratꝰ audi¬
tur. Eccłia autẽ plorat filios ñ iccito q per¬
emptos doleret. s quia ab his ꝑimebant᷑. qͦs
pͥmũ grnitos filios retinere uoluit. S demq
eiim ꝓfectum. ꝑ martyrii głam efferebant̃
Consolatio enim rei amisse: erat p̃standa. ñ
aucte. Noluit gͦ nec potuit consolari qr ñ ft̃
idest super id qͦd non sunt. s gaudet quia

Expanded text:
quae de Rachel orta est, proxima fuit tribui Judae. Unde merito credi debet multos de Benjamin stirpe fuisse occisos, quos progenies Rachel ploravit. Vel quia Rachel juxta Bethlehem sepulta est, dicitur prophetico locutionis modo egisse ea quae in loco eodem agebantur. Rama non est hic nomen loci, qui est juxta Gabaa, sed quia rama interpretatur excelsum, talis est sensus: Vox in excelso audita est, id est, longe lateque dispersa. Ploravit autem filios progenies Rachel, et noluit consolari, quia non erant, id est super hoc quod mortui erant. HIERON. Racbel in Genesi Ecclesiae typum praetulit, cujus vox et ploratus auditur. Ecclesia autem plorat filios, non idcirco quia peremptos doleret, sed quia ab his perimebantur, quos primum genitos retinere voluit. Sed denique enim profectum per martyrii gloriam efferebantur. Consolatio autem rei amissae erat praestanda, non auctae. Noluit ergo nec potuit consolari, quia non sunt, id est, super id quod non sint, sed gaudet quia
Abbreviated transcription (Latin):
cipatꝰ ostendit. qm̃ & in romana re publica
iuius p̾suisse describitur. & in uidee regno
ꝑ quartam partẽ plurimi pͥntipabantur.
Apte qͦ sacͥdotes memorantur. quia ioħs illũ
p̃dicabat. qui rex et sac̾dos erat. factũ ẽ uer¬
bũ dni suꝑ ioh̃m. Raptus fuit paulus supͣ
se usq ad tertium celum. audiens archana
uerba. Iohannes qͦ mente ascendit ad contẽ¬
plandam suꝑ se grãm quam p̃dicabat. Au¬
ferri. deinde ꝑ ioħm sit uerbũ d̾m in deser¬
to derelicte et destitute iudee solatiũ reddep¬
tionis annuntians. Congregaturus itaq
di filiꝰ eccłiam. pͥmũ oꝑatur in seruulo. ut
eccłia ñ ab homine ceꝑit serl a uerbo. Ipsa
quidem pͥus deserta. modo plurs filios ha¬

Expanded text:
m et in Romana republica unus praefuisse describitur, et in Judaeae regno per quartam partem plurimi principabantur. Apte quoque sacerdotes memorantur, quia Joannes illum praedicabat qui rex et sacerdos erat. Factum est verbum Domini super Joannem. Raptus fuit Paulus supra se, usque tertium coelum, audiens arcana verba . Joannes quoque mente ascendit ad contemplandam super se gratiam quam praedicabat. Auferri; deinde per Joannem fit verbum Domini in deserto, derelictae et destitutae Judaeae solatium redemptionis annuntians. Congregaturus itaque Dei Filius Ecclesiam, primum operatur in servulo, ut Ecclesia non ab homine coeperit, sed a verbo. Ipsa quidem prius deserta, modo plures ha
Abbreviated transcription (Latin):
&e collis humiliabitur. & erunt pͣua
in directa. et asꝑa in uias planas. Ee uidebit
om̃is caro salutare di. Uallis humiles desig¬
nat. mons et collis suꝑbos. Corda humiliũ
eloquio sacre doctrine. & gr̃a uirtutũ reple¬
buntur. uixta illud. Qui emittit fontes in
conuallib Et rursum. Ee conualles abun¬
dabunt srum̃to. A montibꝰ nãq aqͣ dilabit᷑
quia suꝑbas mentes ueritas doctrine dese¬
rit. Praua directa fiunt. cum corda ꝑ inui¬
stitiam distorta. ad iusticiã diriguntur. et
asꝑa in uias planas immutantur. cũ ĩmi¬
tes & iracunde mentes ꝑ infusionẽ gre ad
mansuetudinẽ redeunt. ut ibi p̃dicator
homo salutare cdi uidebit in uidicio .i. xꝑm¬

Expanded text:
humiliabitur, et erunt prava in directa, et aspera in vias planas. Et videbit omnis caro salutare Dei. GREG. Vallis humiles designat; mons et collis, superbos. Corda humilium eloquio sacrae doctrinae et gratia virtutum replebuntur, juxta illud: Qui emittit fontes in convallibus ; et rursum, et valles abundabunt frumento . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes veritas doctrinae deserit. Prava directa fiunt, cum corda per injustitiam distorta, ad justitiam diriguntur; et aspera in vias planas immutantur, cum immites et iracundae mentes, per infusionem gratiae ad mansuetudinem redeunt, ut ibi praedicator homo salutare Dei videbit in judicio, id
Abbreviated transcription (Latin):
Dic uenit in testimoniũ. ut testimon¬
Lum ꝑbiberet de lumine ut om̃s cralle¬
rent ꝑ illum. Lux in se dicitur uerbũ di
scł quod illuminabile ẽ. Lumen uͦi quasi
iam in testa nr̃e mortalitatis positsi & hti
natũ. Ioħes itaq ñ deluce cm̃i. uerũetiam de lumine
testimoniũ dedit: quia quem p̃dicauit d̾m. huma¬
natũ uisibilit̾ demonsfuit dicens. Ecce agnꝰ di

Expanded text:
ic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine, ut omnes crederent per illum. Lux in se dicitur Verbum Dei, scilicet quod illuminabile est. Lumen vero, quasi jam in testa nostrae mortalitatis positum et natum. Johannes itaque non de luce tantum, verum etiam de lumine testimonium dedit; quia quem Deum praedicavit, humanatum visibiliter demonstravit, dicens: Ecce Agnus D
Abbreviated transcription (Latin):
ad utͥusq salutẽ. Etate itaq ꝓficiebat. sic̃
carnis ẽ eratis incirm̃ta susciꝑe. Porro uix¬
ta qd̃ etate ꝓficiebat. dona gr̃e que sibi in¬
erant. & sapientie magis ac magis pate¬
faciebat hominib quod erat sapientia
tionis plenꝰ fuit gr̃e et u̾itatis. ¶Nota
doctores cõmunit̾ affirmare animã xp̃i
uͥ uerbo dĩ imnita ẽ. tantũ sapientiȩ et
bonitatis suscepisse. ꝗͣntũ possibile fuit
ereaturã susciꝑe. In ea enim ut ait apłs
sunt om̃s thesauri sapientie. & scientie
in ea om̃is plenitudo diuinitatis inhabitat
ioħs eugłista datus est non ad mensuram.
Multi gͦ asserunt ut alcuuinꝰ in libro de
trinitate ad karolum animam xꝑi tantam
scientiam de om̃ib habere quantam diuini¬
tas ipsa habet. ita scilicet. quod diuinitas
a se non ab alio sapiens ẽ ꝑ naturã. anima
quod aliqua creatura capax possit eẽ totꝰ
diuine cognitionis. uł totiꝰ diuine bonita¬
tis. sicut nec omĩpotentie. Ducunt nãq ꝓ

Expanded text:
 salutem. Aetate itaque proficiebat, sicut carnis est, aetatis incrementa suscipere. Porro juxta quod aetate proficiebat, dona gratiae quae sibi inerant, et sapientiae magis ac magis patefaciebat hominibus, quod erat sapientia tionis plenus fuit gratiae et veritatis. Nota doctores communiter affirmare animam Christi ubi Verbo Dei unita est, tantum sapientiae et bonitatis suscepisse, quantum possibile fuit cresunt omnes thesauri sapientiae et scientiae, in ea omnis plenitudo divinitatis inhabitat  ait Joannes evangelista, datus est non ad mensuram . Multi ergo asserunt, ut Alcuinus in libro De Trinitate ad Carolum, animam Christi tantam scientiam de omnibus habere, quantam divinitas ipsa habet; ita scilicet, quod divinitas a se, non ab alio sapiens est per naturam, anima quod aliqua creatura capax possit esse totius divinae cognitionis, vel totius divinae bonitatis, sicut nec omnipotentiae. Ducunt namque pro
Abbreviated transcription (Latin):
dolentes que̾bamꝰ te. Etait ad illos. Qͥd ẽ qͦd me q̃rebatiᷤ: H̃ e¬
sciebatis quia nihis que patris mei sunt.
oportet me eẽ. Non quod eum quasi filiũ que¬
runt uituꝑat. s cogit eos attollere m̃tis ocłos
ad querendũ quid debeat et̾no patri. osteu¬
dens & templũ. & oñia que patris sunt.
ñ minꝰ ad se quam ad patrem ꝑtinere. quoꝵ
una ẽ maiestas. Et ipsi non intellexerunt
uerbũ: quod locutus ẽ ad illos. E descendit
cũ eis & uenit narzareth. et erat subditꝰ illiᷤ.
Qd̃ de sua diuinitate loquitur non intelli¬
gunt parentes. & tam̃ ipse condescendit. &
subdit᷑ illis. ut impleat officiũ pietatis. Qnͣ¬
tum gͦ debemus obedire do quandoqͥdẽ ip¬
se dds obedit hominib E mat̾ eiꝰ conserua¬
bat om̃ia u̾ba b: in corde suo. Om̃ia que

Expanded text:
Et ait ad illos: Quid est quod me quaerebatis? Nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse? Non quod eum quasi filium quaerunt vituperat, sed cogit eos attollere mentis oculos ad quaerendum quid debeat aeterno Patri, ostendens et templum et omnia quae Patris sunt, non minus ad se quam ad Patrem pertinere, quorum una est majestas. Et ipsi non intellexerunt verbum quod locutus est ad illos. Et descendit cum eis, et venit Nazareth, et erat subditus illis. Quod de sua divinitate loquitur, non intelligunt parentes: et tamen ipse condescendit et subditur illis, ut impleat officium pietatis Quantum ergo debemus obedire Deo, quandoquidem ipse Deus obedit hominibus. Et mater ejus conservabat omnia verba haec in corde suo. Omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
tos & notos. E ñ inuenientes. regressi st̃
in iherłm. requirentes eum. Si quis querat
quomͦ parentes reliquerunt eum tanta cu¬
ra nutritũ. respondemus. quia filiis isrł moᷤ
fuit. ut temꝑib festis. uł iherosolimã eun¬
tib uł inde redeuntib. seorsum uiri. seor
sum incederent femine. & pueri cũ qͦlibet
parente uent. Idoq mariam et ioseph ui¬
s quasi exemplar humilitatis pͥus int̾ro¬
gat. & audit ꝗͣ instruat. ne pariuli a scni¬
orib doceri erubescant. & ne insirmꝰ doc̾e
audeat. Post triduũ reꝑitur in templo. das
indicium qͥa post triduum trumphalis
passionis resurg̾et. qui mortuus credebatra¬

Expanded text:
tos. Et non invenientes regressi sunt in Hierusalem requirentes eum. » Si quis quaerat quomodo parentes reliquerunt eum tanta cura nutritum, respondemus quia filiis Israel mos fuit ut temporibus festis, vel Hierosolymam euntibus, vel inde redeuntibus, seorsum visum incederent feminae, et pueri cum quolibet parente irent, ideoque Mariam et Joseph vised quasi exemplar humilitatis, prius interrogat et audit, quam instruat, ne parvuli a senioribus doceri erubescant, et ne infirmus docere audeat. Post triduum reperitur in templo, dans indicium, quia post triduum triumphalis passionis resurgeret, qui mortuus credebat
Abbreviated transcription (Latin):
lexit uideam uocari łram isrł. p̃sertĩ cũ ui¬
deretur ei talem puerũ ñ alicubi debere ba¬
bitare nͥ in iberłm. uͥ erat templum et cele¬
bratio ꝓpħaꝵ. Porro autem postquã cõꝑit
illic regnare archelaum: noluit obicere se
illi ꝑiculo. cum posset t̾ra isrł etiam sicui¬
telligi. ut & galilea illic deputaret᷑. ꝙ & ip¬
sam popłs isrł incolebat. Due autem sunt ga¬
lileȩ: una uicina tyriis. de qua scͥptum ẽ ga¬
lelee gentium. altera cura tyberiadẽ. & sta¬
gnum genezareth. Et ueniens habitauit

Expanded text:
lexit Judaeam vocari terram Israel, praesertim cum videretur ei talem puerum non alicubi debere habitare nisi in Jerusalem, ubi erat templum et celebratio prophetarum. Porro autem postquam comperit illic regnare Archelaum, noluit objicere se illi periculo, cum posset terra Israel etiam sic intelligi, ut et Galilaea illic deputaretur, quia et ipsam populus Israel incolebat. Duae autem sunt Galilaeae, una vicina Tyriis, de qua scriptum est: Galilaeae gentium ; altera circa Tiberiadem et stagnum Genesareth. Et veniens habitavit
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Surge et accipe puetũ. & matrẽ eius
& uade in t̾ramisrł. desuncdi sunt enum qui
querebant ammã pueri. Ex hoc loco intel¬
ligimus. scribas & sacdotes cum herode nocẽ
dm̃ suisse meditatos. Qui consurgens accep̃
puerũ & matrẽ eiꝰ. & uenit in t̾ram iscł. Au¬
diens autẽ qd̾ archelaus rognaret. in rudea

Expanded text:
 Surge et accipe puerum et matrem ejus, et vade in terram Israel: defuncti sunt enim qui quaerebant animam pueri. Ex hoc loco intelligimus, scribas et sacerdotes cum Herode necem Domini fuisse meditatos. Qui consurgens, accepit puerum et matrem ejus, et venit in terram Israel. Audiens autem quod Archelaus regnaret
Abbreviated transcription (Latin):
nam uenit. cepit aꝑire quid patri celesti de¬
beret quid t̾rene mat᷑. Etas autem duoden
Recte gͦ in duodenario numero uibar ꝑfe¬
ctionis eius. incipit declarari. Remansitihe
rusalem sine parentib ut nos instrueret
se d̾m habuisse patrem. anteꝗͣ. mundus fie¬
ret. E ñ cognouerunt parentes eiꝰ. Existi¬
mantes autem illum ẽẽ in comitatu. uene¬

Expanded text:
nem venit, coepit aperire quid Patri coelesti deberet, quid terrenae matri. Aetas autem duodennRecte ergo in duodenario numero jubar perfectionis ejus incipit declarari. Remansit in Jerusalem sine parentibus, ut nos instrueret se Deum habuisse patrem antequam mundus fieret. Et non cognoverunt parentes ejus. Existimantes autem illum esse in comitatu,
Abbreviated transcription (Latin):
clamantis et cct̾a. Sicut pͥus sonat uor. et po¬
stea intelloctus concipitur. sic ioħ̃is p̃dicatio
antribat. aduentum xp̃i minciando. Idoq io¬
uideos surdos ꝑ peccata longe positos indi¬
gnationis clamore dignos. Ad iudeos obtu¬
rantes aures fit uox & clamor in deserto. qͥa
sine sp̃u di sunt. sine ꝓpħa. rege. sacerdote.
uia d̾ni. ꝑ quam d̾s ad nos descendit. & nos
ad illum ascendimus. ẽ fides. penitentia di¬
lectio. Semite .i. intentiones recte sunt. si pu¬
re leuantur ad dm. Curuantur autẽ si pro
t̾renis facumus. quȩ ꝓpt̾ d̾m facienda sunt:
Phyris grece. latine dicitur uisio. Inde ꝓpba.¬

Expanded text:
clamantis, » etc. Sicut prius sonat vox, et postea intellectus concipitur, sic Joannis praedicatio anteibat, adventum Christi nuntiando. Ideoque JoJudaeos surdos, per peccata longe positos, indignationis clamore dignos. Ad Judaeos obturantes aures, fit vox et clamor in deserto, quia sine Spiritu Dei sunt, sine propheta, rege, sacerdote. » Via Domini per quam Deus ad nos descendit, et nos ad illum ascendimus est fides in poenitentia, dilectio. Semitae, id est intentiones, rectae sunt, si pure elevantur ad Deum. Curvantur autem, si pro terrenis facimus quae propter Deum facienda sunt. Phyris Graece, Latine Dei visio. Inde
Abbreviated transcription (Latin):
substitutus ab augusto filiꝰ eiꝰ archelaus.
in uienna urbe gallie. Deinde romani
ut regni uidaiti minuerent potentiã.
chelai. eidem regende p̾fecerunt. Qui sin¬
głi apͥncipatu quarte partis. greco sermo¬
ne sunt tetrarche uocati. E qͥbꝰ unꝰ fuit he¬
rodes. qui ioħem decollauit. & in passione
dñi pylato assensũ p̃buit. scd̾s antipater:
tertiꝰ lysanias. quartus philippꝰ. ut scͥptoreᷤ
temporũ ꝓdunt. Notandum tam̃ quorun¬
dam eẽ opinionẽ. quod herodes euoluto an¬
no post rrꝑi natiuitatẽ occidit infantes
abimatu & infra. Timebat enĩ ut aiuint.
ne puer cui sydera famulabant᷑. paulo sa¬
pͣ etatem uł infra. speciẽ sͥ tͣnsformaret.

Expanded text:
substitutus ab Augusto filius ejus Archelaussubstitutus ab Augusto filius ejus Archelausin Vienna urbe Galliae. Deinde Romani, ut regni Judaici minuerent potentiam, chelai eidem regendae praefecerunt. Qui singuli a principatu quartae partis, Graeco sermone sunt tetrarchae vocati. E quibus unus fuit Herodes qui Joannem decollavit, et in passione Domini Pilato assensum praebuit; secundus Antipater, tertius Lysania, quartus Philippus, ut scriptores temporum produnt. Notandum tamen quorumdam esse opinionem, quod Herodes evoluto anno post Christi nativitatem, occiderit infantes a bimatu et infra. Timebat enim, ut aiunt, ne puer cui sidera famulabantur, paulo supra aetatem vel infra, speciem sibi transformaret.
Abbreviated transcription (Latin):
turis posuisset exemplum. Ergo sensũ acce¬
pit de scͥpturis non uerba. Narateꝰ eiim scc̃
iut̃ptatur. & d̾nm om̃s scͥpture sc̃m ditunt
Uł scd̾m ysaiam. dici potest dicentẽ. Exiet
uitga de radice iesse. & nazareus de ralice
ctꝰ conscendet. Pars iudee in qͣ regnabat ar¬
chelaus. antirꝑi sequaces ostendit. Poriona¬
tareth galilee quo dñs tͣnsfertur: gentẽ que
signat. Sciendũ ẽ qͦd anno regni octoiua¬
ni cesaris augusti qͣdragesimo scdo. qͥ scib̃
romanoꝵ ret regnaũ anins .Lui. &e semis.¬
iħc. xp̃c ut in pͥscoꝵ cronicis reꝑit̃. sertã
mundi etatẽ suo conset̾uit aduentu assu¬
m̃do carnc̃. & regni eiꝰ anno q̃ dragesimo
quinto. herodes occidit pueros ãbimat
& infra. scd̾m temppꝰ quod exquisierat a ma¬
gis. Tradunt etiã hystorie. ipsũ herodem
moibo int̾tutis aque. & scatentib toto cor¬
ꝑe uermib obiisse miserabilit̾ anno in¬
ꝑii augusti quadragesimo .uͦii .i. anno se¬
cundo. post mnocentũ octisionẽ. ł quo

Expanded text:
turis posuisset exemplum. Ergo sensum accepit de Scripturis, non verba. Nazareus enim sanctus interpretatur, et Dominum omnes Scripturae sanctum dicunt, vel secundum Isaiam dici potest dicentem: Exiet virga de radice Jesse, et flos Nazareus de radice ejus conscendet . Pars Judaeae in qua regnabat Archelaus, Antichristi sequaces ostendit. Porro Nazareth Galilaeae, quo Dominus transfertur, gentem, quasignat. BEDA. Sciendum est quod anno Octaviani Caesaris Augusti quadragesimo secundo, qui secundus Romanoricis reperitur sextam mundi aetatem suo consecravit adventu, assumendo carnem, et regni ejus quadragesimo quinto. Herodes occidit pueros a bimatu et infra, secundum tempus quod exquisierat a magis. Tradunt etiam historiae ipsum Herodem morbo intercutis aquae et scatentibus toto corpore vermibus obiisse miserabiliter, anno imperii Augusti quadragesimo septimo, id est anno secundo post innocentium occisionem. Pro quo
Abbreviated transcription (Latin):
Uł tot &e tantis occupationib regia cura
distendi potͥat: ut apueri inquisitione
uł auerteretur. uł impediretur herodes.
nos ibant in iherłm. tunc accipiauiꝰ facti¬
tatum. cum iam ñ timeret᷑ archelaus. Ee cũ
factus suisset annoꝵ .xii. ascendentibꝰ illis¬

Expanded text:
Vel tot et tantis occupationibus regia cura Vel tot et tantis occupationibus regia cura distendi poterat, ut a pueri inquisitione vel averteretur, vel impediretur Herodes. nos ibant in Jerusalem, tunc accipiamus factitatum, cum jam non timeretur Archelaus. Et cum factus fuisset anno
Abbreviated transcription (Latin):
sermone enun de epyphania qui sic incip̃
dni et saluatoris nr̃i aduentus in carne.
dic̾ magos uidisse ignotissimã stellã non
anite paucos dies. s ante ferme bienmum
sicut inquirenti herodi patefecer̾t. Uñ abi¬
matu et infra. scdm tempꝰ qd̾ exqͥsierat a ma¬
gis. occidit pueros
uer autẽ crescebat. &e confortabatur
plenꝰ sapientia. et gr̃a di erat in illo.
Crescete corꝑe. & confortari etate humana:. ⁊¬
intellige. Sapientia ẽ ipsadiuinitas. q̃ plenꝰ
Lmanitatis in unã ꝑsonã. Simile scͥpsit io.
littadẽ qd̾ lucas sapientiã. Et ibant paren¬
tes etꝰ ꝑ om̃s annos in iherłm: in die sollan¬
pni pasche. Querit᷑ cũ timerent arhelaũ.
qͣm illuc ire audebant. Solutio. fieri pot̾at.
ut ꝑ diem festũ. int̾ ingentẽ turbam late¬
ter ascenderent: mer reu̾suri. Sic etã illo
die qͦ ascendunt in tẽplũ completis dieb
pungationis. creduntur latuisse herodẽ.
qͥd sibi magi renuntiarent. expectantem.

Expanded text:
sermone enim de Epiphania, qui sic incipit: Domini et Salvatoris nostri adventus in carne, dicit magos vidisse ignotissimam stellam, non ante paucos dies, sed ante ferme biennium, sicut inquirenti Herodi patefecerunt. Unde a bimatu et infra, secundum tempus quod inquisierat a magis, occidit puerosuer autem crescebat et confortabatur plenus sapientia, et gratia Dei erat in illo. » Crescere corpore et corfortari, aetate humana intellige. Sapientia est ipsa divinitas, qua plenus ivinitatis in unam personveritatem, quod Lucas sapientiam. Et ibant parentes ejus per omnes annos in Jerusalem in die solemni Paschae. Quaeritur, cum timerent Archelaum, quomodo illuc ire audebant. Solutio fieri poterat, ut per diem festum inter ingentem turbam latenter ascenderent, mox reversuri. Sic etiam illo die quo ascenderunt in templum, completis diebus purgationis, creduntur latuisse Herodem, quid sibi magi renuntiarent exspectantem.
Abbreviated transcription (Latin):
Iait illi. Adutro te ꝑ dm̃ uniiũ. ut dicas nob̾
si tu es. xꝑc filuis d̃ĩ bñdicti. Dic̃ illi iħc. Tu dixisti.
Quid adiuras impiissime. ut actuses an ut credas:
legis inqua głabat᷑ ignarꝰ adurando fide querit
dixisti. Om̃is eñi lex & ꝓpħe uenturũ xꝑm p̃di

Expanded text:
illi: Adjuro te per Deum vivum, ut dicas nobis si tu es Christus Filius Dei benedicti. Dicit illi Jesus: Tu dixisti. Quid adjuras, impiissime? ut accuses, an ut credas? legis in qua gloriabatur ignarus, adjurando fidem quaerit,dixisti. Omnis enim lex et prophetae venturum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Uos inqͥt dñs soliuite ñ ego. qi ipsi nob manꝰ in¬
ferre ñ debemus. Deinde uertunt dicentes. &
pꝰ tͥsuũ edificare aliud. ut intelligant de tc̃plo
uidaico. Dñs aũt ut ostend̾et animale tẽplũ doxe¬
rat. & ego intͥduo suscitabo illuo. Alitio ẽ enim
edificare ꝙͣ suscitare. Et surgens pͥnceps sac̃¬
dotũ inmediũ: int̃rogauit iħm dicens. Ne cħ
respondes ad ea que isti aduertͦ te testificant᷑:
Iħc aut nicħ respondit. Ira cõmotꝰ pͥnceps et
uesania m̃tis agitatꝰ surgit. q dñs tacebat:
Taciturnitas exꝑi quidẽ apologiã ade absoluit.
Quanto añ tacebat ad indignos responsiõe eiꝰ.
tanto magis pontifrx furens ad respondendũ
ꝓuocat. ut exqualibet occasione responsionis.
locũ inueniat accusationis. Ião cacet qi qͥcqͥd
respotdeat .scit illũ torquendũ ad calĩpniam.

Expanded text:
Vos, inquit Dominus, solvite; non ego, quia ipsi nobis inVos, inquit Dominus, solvite; non ego, quia ipsi nobis inferre manus non debemus. Deinde vertunt, dicentes, et post triduum aedificare aliud, ut intelligant de templo Judaico. Dominus autem ut ostenderet animale templum, dixerat, et ego in triduo suscitabo illud. Aliud est enim aedificare, quam suscitare. Et surgens princeps sacerdotum in medium, interrogavit Jesum, dicens: Nihil respondes ad ea quae isti adversum te testificantur? Jesus autem nihil respondit. Ira commotus princeps, et vesania mentis agitatus, surgit, quia Dominus tacebat. Taciturnitas quidem Christi apologiam Adae absolvit. Quanto autem tacebat ad indignos responsione ejus, tanto magis pontifex furens ad respondendum provocat, ut ex qualibet occasione responsionis, locum inveniat accusationis. Ideo tacet, quia quidquid respondeat, scit illum torquendum ad calumniam.
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃clotũ. cũ seniorib pleb & scb. conciliũ
faclentes. hic enarrari incipiunt q̃ ap̃ cayphã
gesta st̃. cũ iħc de domo anne foret ductus &
in p̃coriũ p̃sidis ñoũ ꝑductꝰ. Uerũtam̃ qͥdã minus
cdiligent̃ actendentes narrationẽ ioħis. & qͥd cȩt̾
cõm̃tati st̃ petrũ. negasse in atͥo caẏphe.
uerłbant falsumtestimoniũ cont᷑ iħm
ut eũ morti tͣłent. & ñ inuenerunt. Cũ multi
falsi testes accessissent. nec inueniebant. & con¬
regina ad u̾sus ioseph. & sac̃dotes adu̾sus susannã.
Iouissime aut̃ uenert̃ duo falsitestes &
dixert̃. Nos audiuimꝰ eũ dicentẽ. possũ
destruere ii uitꝰ di templũ hoc inanu factũ¬
aut̃ tacebat. Quomͦ falsi testes st̃. si eadicunt
quȩ dam antea legimus dixisse : S falsꝰ cestis
ẽ qͥ ñ eode sensu dicta intelligit qͦue dicunt᷑.
Dñs dixenit de cẽplo corꝑis sui. Isti mutant di
& auint eũ dixisse possũ destruere tẽplũ dei.

Expanded text:
sacerdotum, cum senioribus plebis et Scribis concilium facientes. Hic enarrari incipiunt, quae apud Caipham gesta sunt, cum Jesus de domo Annae foret ductus, et in praetorium praesidis nondum perductus. Verumtamen quidam minus diligenter attendentes narrationem Joannis, et quid cacommentati sunt Petrum negasse in atrio Caiphae. aerebant falsum testimonium contra Jesum, ut eum morti traderent, et non invenerunt. Cum multi falsi testes accessissent, nec inveniebant, et conregina adversus Joseph , et sacerdotes adversus Susannam , Novissime autem venerunt duo falsi testes, et dixerunt: Nos audivimus eum dicon manu factuat. HIERON. Quomodo falsi testes sunt, si ea dicunt quae Dominum ante legimus dixisse? Sed falsus testis est, qui non eodem sensu dicta intelligit, quo dicuntur. Dominus dixerat de templo corporis sui. Isti mutant dic, et aiunt eum dixisse, possum destruere templum Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
łcce humatui getu̾is culpa ibi abscidit᷑. unde
ꝓcessit. In paradyso mulier utro ꝓpinauit
mortẽ. a sepulchro mulier uiris annuntiat
uitã. Magnã miscłiam conditoris nr̃i. frs as¬
picẽ debemꝰ: alius contͣ ꝓximũ suũ inmalicia
crudelitacis exarsit. aspicut lat̾nẽ qui in ipso
mortis alticulo ad uitȩ p̃mia penitendo ꝑue¬
nit. Alius auaritiȩ estib anelans aliena di¬
ripuit. aspiciat racheum qui siquid alioui ab¬
stulit: quabruplũ reddidt. Alius libidinis
igne succensus carnis mundiciam ꝑdidit. aspi¬
ciat mariam que inse amorẽ carnis igne duti ni
amoris excoxit.

Expanded text:
cce humani generis culpa ibi absciditur, unde processit. In paradiso mulier viro propinavit mortem, a sepulcro mulier viris annuntiat vitam. Magnam misericordiam Conditoris nostri, fratres, aspicere debemus. Alius contra proximum suum in malitia crudelitatis exarsit? aspiciat latronem , qui in ipso mortis articulo ad vitae praemia poenitendo pervenit. Alius avaritiae aestibus anhelans, aliena diripuit? aspiciat Zachaeum , qui si quid alicui abstulit, quadruplum reddidit. Alius libidinis igne succensus, carnis munditiam perdidit? aspiciat Mariam , quae in se amorem carnis, igne divini amoris excoxit.
Abbreviated transcription (Latin):
riciam cordis. qr his qui uiderarant eũ
resurrexisse ñ crediderant. Increpauit disci¬
płos cũ eos corporalit̃ foret relicturus. ut u̾ba
que ret̾itens dicebat. in corde audientiũ artiꝰ
imp̃ssa remanerent. Ex ꝓbrat incredulitatẽ &
d uritiam cordis. ut saccedat credulitas. & cor
carneũ caritate plenũ. Hinc ẽ qͦd cat̾ue mar

Expanded text:
s, quia his qui viderant eum resurrexisse non crediderunt. » Increpavit discipulos, cum eos corporaliter foret relicturus, ut verba, quae revertens dicebat, in corde audientium arctius impressa remanerent. Exprobrat incredulitatem et duritiam cordis, ut succedat credulitas et cor carneum charitate plenum. Hinc est quod cat