comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stans substantus: beneaũt ipseequus ciui diuinitas uerbi
singularit p̃sidet alb eẽ describit᷑: quia uidelicet in homi¬
ne illo assũpto. nullius peccati obfuscatio inuenit᷑: Unde
scriptum ÷: Quipeccatũ ñfecit. nec dolus inuentꝰ ÷ inore
eiꝰ: Celo itaq aperto. equus alb & sessor aspicit᷑ qr eccła
p̃dicante. humanitas xp̃i eiusq diuinitas gentib mani¬
festat᷑: Decuiꝰ diuinitate adhuc subiungit᷑: Et QuiStE
patris ueritas. qui ñ mentit᷑ aliquando: Et cũ iusticia
iudicat: hoc ÷ unicuiq scđm opera sua retribuit: Neq
enĩ alit̃ iudicarepotest: qui in om̃ib iustus ẽ: Unde
quieũ adtendunt misericordẽ & fidelẽ ꝓmissoren:
debent c̃siderare qr uerax & iustus ẽ: ideoq nullũ peni¬
tentẽ inpunitũ relinquit. nullũ ñ c̃uersũ miscđa sal
diabolum: qm̃ ad debellandas aerias potestates uenit:

Expanded text:
stans substantiis. Bene autem ipse equus, cui divinitas Verbi stans substantiis. Bene autem ipse equus, cui divinitas Verbi singulariter praesidet, albus esse describitur, quia videlicet in homine illo assumpto, nullius peccati offuscatio invenitur. Unde scriptum est: Qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Coelo itaque aperto, equus albus et sessor aspicitur, quia Ecclesia praedicante, humanitas Christi ejusque divinitas gentibus manifestatur. De cujus divinitate adhuc subjungitur, et qui sePatris veritas, qui non mentitur aliquando, et cum justitia judicat, hoc est unicuique secundum opera sua retribuit. Neque enim aliter judicare potest, qui in omnibus justus est. Unde qui eum attendunt misericordem et fidelem promissorem, debent considerare quia verax et justus est, ideoque nullum impoenitentem impudiabolum, quoniam ad debellandas aereas potestates venit,
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlum : quando timore cogente apłlerant positi in
conclaui ꝓpt̾metũ iudȩoꝵ. & subsilentio se tegebant
quando uenit dñs ianuis clausis. &stetit inmedio &
dix̃ eis: Paxuobis: Sed postquã ille ascendit ad cȩlos
eis spm̃scm̃. quo inflammati coepert̾ loqui uariis lin¬
guis magnaliadĩ: Et qui prius ñ audebant xp̃m con¬
hunc diuersitate linguarũ publice p̃dicabant: Per
equũ albũ: corpꝰ & animã xp̃i intelligere debemus:
ꝑ sessorẽ aut equi. duunitate uerbi: q̃ p̃sid& suȩ huma¬
nitati: łbunc aũt equũ tunc diuinitas ascendit.
quando uerbum dĩ humanã sibi carnẽ & animam
suscipiendo uniuit: Sed cũ aliud sit equus aliud eques.
quia equus ẽ animal. eques homo. Non hoc indnm̃ ca¬
dit: in quo ñ sunt duȩpersone. seduna: induab tam̃
substantius: Sicut enĩ homo exanima & carne constans.
unthomo habet᷑: ita ipse exanima & carne constans et

Expanded text:
coelum, quando timore cogente apostoli positi erant in coelum, quando timore cogente apostoli positi erant in conclavi propter metum, et sub silentio se tegebant, quando venit Dominus januis clausis, et stetit in medio, et dixit eis: Pax vobis. Sed postquam ille ascendit ad coelos, t eis Spiritum sanctum, quo inflammati, coeperunt loqui variis linguis magnalia Dei: et qui prius non audebant Christum conhunc diversitate linguarum publice praedicabant. Per equum album, corpus et animam Christi intelligere debemus: per sessorem autem equi, divinitatem Verbi, quae praesidet suae humanitati. Hunc autem equum tunc divinitas ascendit, quando Verbum Dei humanam sibi carnem et animam suscipiendo univit. Sed cum aliud sit equus, aliud equester, quia equus est animale, equester est homo, non hoc in Dominum cadit, in quo non sunt duae personae, sed una, in duabus tamen substantiis. Sicut enim homo ex anima et carne constans, unus homo habetur, ita ipse ex anima et carne constans et
Abbreviated transcription (Latin):
zato: sp̃s scs testimoniũ ei ꝑhibuit qđ e&̃ dĩ filius.
quando inspecie columbȩ super eum descendit
Sp̃s itaq ꝓphetiae xp̃o testimoniũ ꝑhibet: quia om̃a
quȩlex & prophetiȩ narant. deillo dicta uidentur:
Habent aũt hoc testimoniũ ittũ: Nonhi qui uerbo¬
tenus ea quȩ deillo dicunt᷑ credunt. qr fides sinon
habeat opera mortua ẽ: sedqui eafide pollent quȩ
perdilectionẽ operatur .i. qui fidẽ quã habent oꝑib
ornant: Sed ubi om̃ĩs summa fidei dexp̃o enuntiata
concludit᷑. ibitandẽ huiꝰ ꝓlixitas libri debito fine
electoꝵ intelligit᷑. dequa scriptum ẽ: Cęlũ mihi sedes
est: Et salomon dic̃: Anima iusti: sedes est sapientiȩ :
Paulus aũt confirmat xpm eẽ dĩ uistutẽ. & dĩ sapien¬
tiam: Qđ uidelic& cęlum clausum fuit: quando ñ
ꝑmittebantur apłi &cetrĩ fideles libere loqui. necdũq
p̃dicando. ꝑuenert̃ adom̃s gentes: Clausum erat hoc

Expanded text:
zato, Spiritus sanctus testimonium ei perhibuit quod esset Dei Filius, zato, Spiritus sanctus testimonium ei perhibuit quod esset Dei Filius, quando in specie columbae super eum descendit. Spiritus itaque prophetiae Christo testimonium perhibet, quia omnia quae lex et prophetae narrant, de illo dicta videntur. Habent autem hoc testimonium Jesu, non hi qui verbotenus ea quae de illo dicuntur credunt, quia fides si non habeat opera, mortua est, sed qui ea fide pollent, quae per dilectionem operatur, id est qui fidem quam habent, operibus ornant. Sed ubi omnis summa fidei de Christo enuntiata concluditur, ibi tandem hujus prolixitas libri debito fine electorum intelligitur, de qua scriptum est: Coelum mihi sedsedes est sapientiae. Paulus autem confirmat Christum esse Dei virtutem et Dei sapientiam. Quod videlicet coelum clausum fuit, quando non permittebantur apostoli et caeteri fideles libere loqui, nec dumque praedicando pervenerant ad omnes gentes. Clausum erat hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ri testam̃to legami. angłos ab hominib eẽ adoratos ne¬
quaquã legimꝰ eos fuisse ꝓhibitos: postquã aut̃ dñs assũp¬
tum hominẽ supercȩlos leuauit. angłs ab homine ad¬
orari timuit: quẽ superse regnare cognouit: Etquia ne
se adorare debeat: eidicit. ostendens quẽ adorare eum
oporteat subiungens: Dm̃ adora: Quasi diceret: Noliad¬
orare me. qui uerba tibi depromo: sed eũ incuiꝰ persoria
testimonium perhibent: Unde & cumipso inmonte
trans figurato. moyses & helias apparuert̃ in eadẽ
maiestate : ut ostenderetur ipsum habere testimoniũ
alege & ꝓphetis : Hinc ipse dñs dic̃ iudȩis : Sicrederttas
moysi: crederetis &mihi: Demeenĩ: illescripsit: Om̃is
enĩ scriptura: perspm̃ ẽ. data: Etideo ipse sp̃s ꝓphe
niũ: ihũ: Unde ipsesurgens amortuis. dix̃ discipu
lis: Oportebat impleriom̃a quȩ scripta erant in lege
moysi & prophetis &psalmis deme: Nã & eobapte¬

Expanded text:
ri Testamento legimus angelos ab hominibus adoratos, neri Testamento legimus angelos ab hominibus adoratos, nequaquam legimus eos fuisse prohibitos. Postquam autem Dominus assumptum hominem super coelos levavit, angelus ab homine adorari timuit, quem super se regnare cognovit: et quia ne se adorare debeat ei dicit, et ostendit quem adorare eum oporteat, subjungens: Deum adora. Quasi diceret: Noli adorare me, qui verba tibi depromo, sed eum, in cujus persona testimonium perhibent. Unde et cum ipso in monte transfigurato Moyses et Elias apparuerunt in eadem majestate, ut ostenderetur, ipsum habere testimonium a lege et prophetis. Hinc ipse Dominus dicit Judaeis: Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit . Omnis enim Scru. Unde ipse resurgens a mortuis, dixit discipulis suis: Oportebat impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi et prophetis et Psalmis de me ; nam et eo bapti
Abbreviated transcription (Latin):
Id÷ quiads̃ uerax ÷ quiñ mentit᷑ aliquando. & hȩc uerba
quȩ tibidico. dĩ uerba sunt. & ideo ꝓcerto uenie nt. q̃ futu¬
ra p̃dixi: Quȩdĩ uerba ad hominẽ ueniunt: quando ꝓ
int̾nã inspirationẽ ipsum dĩ uerbũ ea incorde reuelat
fidelib sine strepitu uocis: ET CECIDI ANIE ETOEO
&iohannes ꝓprias sumunt personas: Nam cũ supra angłs
arcerit. egosũ a & .ω. primꝰ & noiussime. ostendit se in hoc
loco missum eẽ infigura xp̃i. cũ ꝓpriã ꝑsonã c̃siderans
ꝓhibet nese adorare debeat: Ubi &notandũ. qđ idẽ angłi
pedes habuisse dr̃ quia nimirũ ueniens ex aere corpus
assũpsit: Ait ergo: Uide .i. caue nefeceris quia conseruus
tuussum. quia unũ dnm habemtego & tu. & innullotibi
sũprelatus nisi tantũ indoctrina. quã temissussũ docere :
Nec solũ tuussum socius: sed &iã om̃iũ frm̃ tuoꝵ. fidelium
scilicet hominũ mecoequalẽ eẽ. ꝓfiteor. habentiũ testimo

Expanded text:
do, et haec verba quae dico tibi Dei verba sunt, et ideo pro certo venient quae futura praedixi. Quae Dei verba ad hominem veniunt, quando per internam inspirationem ipsum Dei verbum ea in corde revelat fidelibus sine strepitu vocis. Et cecidi ante pedes et Joannes proprias sumunt personas, nam cum supra angelus dixerit: Ego sum α et ω, primus et novissimus, ostendit se in hoc loco missum esse in figura Christi, cum propriam personam considerans, prohibet ne se adorare debeat, ubi et notandum, quod idem angelus pedes habuisse dicitur quia nimirum veniens, ex aere corpus assumpsit. Ait ergo: Vide, id est cave ne feceris, quia conservus tuus sum, quia unum Dominum habemus ego et tu, et in nullo sum tibi praelatus, nisi tantum in doctrina, quam te missus sum docere, nec solum tuus sum socius, sed etiam omnium fratrum tuorum, fidelium scilicet hominum me coaequalem esse profiteor, habentium testimon
Abbreviated transcription (Latin):
clamor factus ẽ : eccesponsus uenit. exite obuiam ei :
Tunc surrexert̃ om̃s uirgines ille: &ornauert̃ lãpadessuas
cumeo Ista ẽ. coniunctio. quando quȩ dicebat᷑ sponsa
transit inconiugem: Etcum infinescłi ista coniunrt
o &p̃paratio debeat fieri: iamfacta eẽ refert᷑ indĩ
p̃destinatione: Etideo om̃s iusti ad hanc coniunctio¬
nis speciem anhelant. & inuicẽ sel ortantes dicunt.
sit factum: ETOATUM EST illiuit cooperiat se byssi¬
nũ. splendens candidũ : Quidsit byssinũ.: ipse aperit
cum subiungit: Byssinum enĩ: sunt iustificationes
ipsum: Fiunt &lã iustificationes per grãm bap¬
tismatis: per elemo synarum largitatẽ. ꝑ caritatẽ
quȩ operit multitudinẽ peccatoꝵ: Et quia has
iuistutes eccła nonase habet. sed adõ ꝑcepit: id¬
circo dr̃: Datum ẽ. illi adõ scilicet aquo om̃e bonũ
tribuit᷑. iuxta illud Om̃e datũ optimũ. & omne
donũ ꝑfectum desursum ẽ : descendens apatre

Expanded text:
factus est, ecce sponsus venit, exite obviam ei. Tunc surrexerunt omnes virgines illae, et ornaverunt lampades suas.unt ad nuptias cum eo . Ista est conjunctio, quando quae dicebatur sponsa, transit in conjugem. Et cum in fine saeculi ista conjunctio et praeparatio debeat fieri, jam facta esse refertur in Dei praedestinatione. Et ideo omnes justi ad hanc conjunctionis speciem anhelant, et invicem se hortantes dicunt: sit factum. Et datum est illi ut cooperiat se byssino splendenti et candido. Quid sit byssinum, ipse aperit cum subjungit: Byssinum enim sunt justificationes ipsum. Fiunt etiam justificationes per gratiam baptismatis, per eleemosynarum largitatem, per charitatem, quae operit multitudinem peccatorum. Et quia has virtutes Ecclesia a se non habet, sed a Deo percipit, idcirco dicitur: datum est illi, a Deo scilicet, a quo omne bonum tribuitur, juxta illud: Omne datum optimum, et omne donum perfectum desursum est, descendens
Abbreviated transcription (Latin):
uit se: Duo dic̃. sponsã uidelic& &uxorẽ: Nunc enĩ scã
eccła ẽ. sponsa: cũ aut̃ ad amplexus sui uiri fuerit per¬
ducta. & qđ nc̃ uidet inspe: uides it inre : Tuncerit uxor:
Consuetudo quoq ẽ. sacrȩ scripturȩ. ut aliquando sponsas
appellet uxores. & sponsos uiros: Iterũq sponsas uxores.
& maritos sponsos: Unde euuangelista. cũ superius dixis¬
set dednĩ matre. cum e&̃ desponsata mat̾ eiꝰ maria
ioseph: insequentib addidit: Ioseph aũt uireiꝰ cũ e&̃
iustus. & nollet eã traducere: uoluit occulte dimittere
eã: Cui & angłs dic̃: Nolitimere accipere mariam
coniugemtuam. cum necdũ scilic& e& eiꝰ coniunx:
Tale est & illud: Sunuenerit uir puellã desponsatam
inagro. & dormierit cũ illa: morte moriat᷑: quia humi¬
liauit uxorẽ proximi: Appellat᷑ quoq uir. & uxor.
sponsus & sponsa: Sic̃ iohel dic̃: Egrediatur sponsus

Expanded text:
vit se. Duo dicit, sponsam videlicet, et uxorem nunc enim sancta vit se. Duo dicit, sponsam videlicet, et uxorem nunc enim sancta Ecclesia est sponsa, cum autem ad amplexus viri sui fuerit perducta, et quod nunc videt in spe, viderit in re, tunc erit uxor. Consuetudo quippe est sacrae Scripturae, ut aliquando sponsas appellet uxores, et sponsos viros: iterumque sponsas uxores, et maritos sponsos. Unde evangelista cum superius dixisset de Domini matre: Cum esset desponsata mater ejus Joseph, in sequentibus addidit, Joseph autem vir ejus cum esset justus, et nollet eam traducere, voluit occulte dimittere illam. Cui et angelus dixit: Noli timere accipere Mariam conjugem tuam , cum necdum scilicet esset ejus uxor. Tale est et illud: Si invenerit puellam desponsatam in agro, et dormierit cum ea, morte moriatur, quia humiliavit uxorem proximi . Appellatur quoque vir et uxor, sponsus et sponsa, sicut Joel dicit: Egrediatur sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
nũ głesuȩ moriens. & t̃ciadie amortuis resurgens: Cuiꝰ
&iam potentia in hoc principalit̃ ostendit᷑. qm̃ quipo¬
tuit in principio mirabilit̾ formare : ipse mirabiluꝰ
moriens infinetẽporum. eum quiperierat potuit
reformare : Etin his om̃ib simul potentia illius osten
noꝵ. qui axpĩ fide. & c̃sortio fideliũ longest: sed uox
om̃iũ scõꝵ inuicẽ seł ortantiũ. ut gaudeant & exul¬
tent. dentq głam om̃ĩpotentidõ: quisine ullis p̃ceden¬
tiũ bonorũ actuũ meritis. solasuami scđa ad tantã
eos perduxit dignitatẽ: QM̃ UENERT̃ nuptiȩ agni:
Nuptias insacro eloquio. sȩpelegimus eẽ appellatã xp̃i.
& eccđȩ coniunctionẽ: Undeẽ: Simileest regnũ cȩlorũ
hominiregi. quifecit nuptias filio suo: Sponsus enĩ
i fidẽ. spẽ. i caritatẽ. & ꝑhȩc toto isto tẽpr̃ c̃iungit᷑ illi¬
Infuturo aut̃: iã ei ꝑspẽ sociabit᷑: EL UXOR eIꝰ prepara¬

Expanded text:
num gloriae suae, moriens, et tertia die a mortuis resurgens. Cujus num gloriae suae, moriens, et tertia die a mortuis resurgens. Cujus etiam potentia in hoc principaliter ostenditur, quoniam qui potuit in principio mirabiliter hominem formare, ipse mirabilius moriens in fine temporum, eum, qui perierat, potuit reformare. Et in his omnibus simul potentia illius ostendi et consortio fidelium longe sunt, sed vox omnium sanctorum invicem se hortantium ut gaudeant et exsultent, dentque gloriam omnipotenti Deo, qui sine ullis praecedentium bonorum actuum meritis, sola sua misericordia ad tantam eos perduxit dignitatem. Quoniam venerunt nuptiae Agni. Nuptias in sacro eloquio saepe legimus esse appellatam Christi et Ecclesiae conjunctionem, unde est: Simile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias Filio suo . Sponsus enim id est fidem, spem, charitatem: et per haec toto isto tempore conjungitur illiin futuro autem jam ei per rem sociabitur. Et uxor ejus praepara
Abbreviated transcription (Latin):
sequereme: Magni uerost: dequib: ipsẽdns ait : Qui
fecerit & docuerit: hic magni uocabit᷑ in regno celoꝵ:
Hiom̃s dm̃ laudant. & hoc ineccła: inquaparit̃ coni¬
sistunt. uixta illud: Paruus & magnus ibist̃: sub¬
auđ in regno filii dilectionis: ET AUDIUI QUASI
magna ẽ. deuotio scõ : Querecte tubȩ comparat᷑.
quia magna p̃dicat Unde peresaiam dr̃: Quasi
tuba exalta uocem tuam: Uox quoq aquarũ multa¬
rum : uox est populoꝵ multorum: Aquȩ enĩ. popłi
sunt multi. sicut supralegimꝰ: Inuoce aut̃ tonitru¬
orum magnoꝵ : terror exprimitur iudicii: Toni¬
trua quippemagna ex se emittunt: quando impiis
terrorem diuini iudicii annuntiant: Om̃s itaque
id ÷ & p̃dicatores. & subditi auditores: inuicẽ se hor¬
tantes dicunt alleluia .i. laudatednm: QMREG¬
conlaudandus est : qm̃ sicut abinitio mundi regnauit
innobis diabolus. sic ab aduentusuo regnauit ipsexp̃s.
& nos quieram⁊ dudũ regnũ diaboli: transtulit inreg¬

Expanded text:
it: Qui fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum . Hi omnes Deum laudant, et hoc in Ecclesia, in qua pariter consistunt, juxta illud: Parvus et magnus ibi sunt, subauditur in regno, filii dilectionis. Et audivi vocem magna est devotio sanctorum. Quae recte tubae comparatur, quia magna praedicat. Unde per Isaiam dicitur: Quasi tuba exalta vocem tuam. Vox quoque aquarum multarum, vox est populorum multorum, aquae enim multae populi sunt multi, sicut supra legimus. In voce autem tonitruorum magnorum terror exprimitur judicii. Tonitrua quippe magna ex se emittunt, quando impiis terrorem divini judicii annuntiant. Omnes itaque, id est praedicatores et subditi auditores invicem se hortantes dicunt: Alleluia, id est Laudate Dominumcollaudandus est, quoniam sicut ab initio mundi regnavit in nobis diabolus, sic ab adventu suo regnavit ipse Christus, et nos qui eramus dudum regnum diaboli, transtulit in reg
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habens uestem nuptialem. sed om̃s candidis stolis
induti. gaudebunt in ȩt̃nũ cũ xp̃o: łas multi exituri
intrant. sed illas quisquis semel intrauerit : ulterus noN
exibit: Beati .i. felices qui ad cȩnã nuptiarũ agni .i. ad suꝑ¬
num illud &cȩlestȩ conuiuiũ uocatist̃ indĩ p̃scientia &¬

Expanded text:
non habens vestem nuptialem, sed omnes candidis stolis non habens vestem nuptialem, sed omnes candidis stolis induti, gaudebunt in aeternum cum Christo. Has multi exituri intrant, sed illas quisquis semel intraverit, ulterius non exibit. Beati, id est felices, qui ad coenam nuptiarum Agni, id est, ad supernum illud et coeleste convivium, vocati sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
in eccła: in illa aut̃: sola caritate uestiet᷑. quȩ maior
horum eẽ perhibetꝰ᷑: Et inhac caritate: om̃s maxime
iustificationes consistunt: ꝓpt̃ quã cuncta perfidem
operant᷑: Beneaut̃ byssinũ splendens & candidũ dr̃.
qui a uide lic& nullis percatoꝵ tunc maculis obfusca¬
bitur electoꝵ c̃scientia. quȩ hic ꝑfidẽ. spẽ & caritatem
fuerit ornata: ET DICIT MICTTI: Scribe uidelic&
incorde tuo: uel &iã scribe in libro. ut perueniat ad
posteros: Nam & quod iohanni dr̃. om̃i eccłȩ dicit᷑
cuius ille tunc typũ gerebat: Beati qui adcȩnã nup¬
tiarum agniuocati sunt: Nondehis nuptiis quȩ in
p̃senti aguntur istadicunt᷑. adquas multi intrare
uidentur perfidẽ & baptismũ. sedñ ideo st̃ beati.
quia fidẽ quã habere uidentur. operib maculant:
Undescriptum. ẽ: Multisunt uocati pauciuero electi:
seddehis nuptiis hoc intelligit᷑. in quasolum modoboni
intrabunt ubi iã ñ erit quisquã quidigni sit proici

Expanded text:
sola charitate vestietur, quae major horum esse perhibetur. Et in hac charitate omnes maxime justificationes consistunt, propter quam cuncta per fidem operantur. Bene autem byssinum splendens et candidum dicitur, quia videlicet nullis peccatorum tunc maculis offuscabitur electorum conscientia, quae hic per fidem, spem, et charitatem fuerit ornata. Et dicit mihi: Scribe. Videlicet in corde tuo, vel etiam scribe in libro, ut perveniat ad posteros. Nam et quod Joanni dicitur, omni Ecclesiae dicitur, cujus ille tunc typum gerebat. Beati qui ad coenam nuptiarum Agni vocati sunt. Non de his nuptiis quae in praesenti aguntur, ista dicuntur, ad quas multi intrare videntur per fidem et baptismum, sed non ideo sunt beati, quia fidem quam habere videntur, operibus maculant, unde scriptum est: Multi sunt vocati, pauci vero electi . Sed de his nuptiis hoc intelligitur, in quas solummodo boni intrabunt, ubi jam non erit quisquam qui dignus sit projici,
Abbreviated transcription (Latin):
ccaisistoria. beitũ iohannem adomiciano im¬
psissir. cesirum inpathinos insula religatũ exiliode pertatũ
ma illo dapratum ob insuperibilẽ ruuangelii p̃dicatione. ut
ibi forsica& secaret marmora. uelterrã foderet. authissimilib
upti desiuret imperialibus sicut legimus factũ in passionib
tũ surtirum. biquantomagis putabatur uinuri custodia
hunndia tanto magis metas humanitatis transcendens. ineruit
Etdrerta negabantur spacia terrarũ excedere secreta sr
conda penetare celestia: Et quantomagis destitait qt humo
nosocio tanto eia ssuit diuinũ: Ibiq. meruit uider hanc i¬
hecdi statu p̾sentis & futurȩ accłe quȩ int̃ reliquos noui tes

Expanded text:
tica historia beatum Joannem a Domitiano impiissimo Caesare in Pathmos insulam relegatum, exsilio deportatum, metallo damnatum ob insuperabilem Evangelii praedicationem, ut ibi forsitan secreta marmorum, vel terram foderet, aut his similibus praeceptis deserviret imperialibus, sicut legimus factum in passionibus sanctorum martyrum. Ubi quanto magis putabatur vinciri custodia humana, tanto magis metas humanitatis transcendens, meruit videre coelestia. Et cui certa negabantur spatia terrarum excedere, secreta sunt concessa penetrare coelestia. Et quanto magis destitutus est humano solatio, tanto ei adfuit divinum. Ibique meruit videre hanc prophetiam de statu praesentis et futurae Ecclesiae, quae inter reliquos
Abbreviated transcription (Latin):
ed prenuttit᷑ quasi aduerbium sciliet similitudinis. ut ꝑhoc
sic̃ idictũ e. aꝑte ostendat nonee illud ueritatis ꝑsecutione.
sedueri simile fraude: quãquã illa particula usemꝑ pro
ad uerbio similitudinis. sed aliquando &iã ꝓ affirmatione
satra post bestiã. Nullidubiũ. quinꝑ t̾rã t̾reni intellegan᷑:
Quiadmirant᷑ post bestiani: estimantes eã resurrexisseamor

Expanded text:
ed praemittitur. Quased praemittitur. Quaslud veritatis persecutione, sed verisimili fraude: quanquam illa particula non semper pro adverbio similitudinis, sed aliquando etiam pro affirmatione terra post bestiam. Nulli dubium, quin per terram terreni intelligantur, qui admirantur po
Abbreviated transcription (Latin):
ta. & potestate magnã dedit illi. ꝑ qua eleuatꝰ suꝑ gentes
& regna. c̃trabonos deseui& : Necerit ulla difficultas per¬
agendimalũ. qt is eũ inhabitabit. qui ꝑse om̃e malunad¬
inuenit: ET UIDI UVNU de capitib eiꝰ quasi occisũ in mori:
Diximꝑ superiuꝰ. quia ꝑ uui
capita oms reges illi subditi designant. F unum aut̃ capit
quodhic singularit tamqua occisum seuidisse dic̃ iohannes.
ipsũ principem maloꝵ intelligere debem: Vnderecte dr̃
tãqua occisum eũ seuidisse inmorte: qr uidelicet ipsesimu¬
labit se occisum & postmortẽ resurrexisse: Vnde subiungit.
TPIAGA mortis eiꝰ curata ẽ: Tanta quippe temeritas erit
iillo dapnato homine: ut ad deludendos : dnimos pariu¬
loꝵ inimitatione ueri capitis xp̃i occisũ seclicat & resus¬
rexisse postmortẽ: Ideoq neforte ueritas & ñ illusio pu¬
taret᷑. id circo nequaquã affirmando dr̃. & unũ decapi¬
tib suis occisũ in mortẽ & plagamortis eius curata es ł

Expanded text:
ta, et potestatem magnam dedit illi, per quam elevatur super gentes et regna. Contra bonos desaeviet, nec erit ulla difficultas peragendi malum, quia is eum inhabitabit, qui per se omne malum adinvenit. Et vidi unum de capitibus suis quasi occisum in mortem. Diximus superius quia per septem capita omnes reges illi subditi designantur, per unum autem caput, quod hic singulariter tanquam occisum se vidisse dicit Joannes, ipsum principem malorum intelligere debemus. Unde recte dicitur: Tanquam occisum eum vidisse in mortem, quia videlicet ipse simulabit se occisum, et post mortem resurrexisse. Unde subjungitur: Et plaga mortis ejus curata est. Tanta quippe temeritas erit in illo damnato homine, ut ad deludendos animos parvulorum, imitatione veri capitis Christi, occisum se dicat et resurrexisse post mortem, ideoque ne forte veritas, sed illusio putetur, idcirco nequaquam affirmando dicitur: Et unum de capitibus suis occisum in mortem, et plaga mortis ejus curata est,
Abbreviated transcription (Latin):
ut seostendat resurrexisse amortuis: Autquis poterit
pugnare cũ ea. ut uoluntati illius resistere possit: id e nullꝰ¬
f iciã apertȩmonstrat᷑. quid sit ad mirari trã
uersã postbestiã .i. om̃s reprobos. & trena sapientes: In eo
itaq dracone ad orauert̃. q̃d bestiã illã uidelicet antixpm
ñsolũ diuitus & potentatib uerũ &iã electoꝵ signis & nir¬

Expanded text:
poterit pugnare cum ea? Ut voluntati ejus resistere possit, id est nullus. Hic jam aperte demonstratur, quid sit admirari universam terram post bestiam, id est reprobos et terrena sapientes. In eo itaque draconem adoraverunt, quod bestiam illam, videlicet Antichristum, non solum divitiis et potentatibus, verum
Abbreviated transcription (Latin):
tium exercituum : post quad ragesimũ scđm annũ dominicȩ
passionis. ipsamq iud aicamgentẽ ꝑ emert̃. Sicut ergo ibi ꝑ
ursũ potestas t̾rena exprimitꝰ᷑: ita & hic: Iales quippest̃ in
corpore antixp̃i: qui pedib sȩcularis potentiȩ c̃culcant pau¬
peres. debiles &orphanos. c&erosq diseruos: Leo quoq ut dixime
quã uissit fortissim bestiarũ. & ad nullius paueat occursũ:
tam̃ insidias tendit cũ p̃dã sibi p̃ripit: Cuiꝰ &iã rugitu
om̃s bestiȩ paueredicunt᷑: Etideo ñ inmerito ꝑleonẽ antixps
intelligit᷑ q quosdã trorib decipiet. quosdã aut̃ fraude:
Undepsalmista: Sublingua eiꝰ labor &dolor. sedet in insidis
cũ diuitib in occultis: Dequo rursũ ꝑ eundẽ dr̃: Sic̃ leo incu¬
bilisuo: Recternĩ antiquus aduersariuꝰ ẽtrae lectos incer
tatẽ simulat: Illis enĩ suad& elatione magnitudinis : istos de¬
cipit ostensione scĩtatis ET DEDIT ILLI dracouirtutẽ suã

Expanded text:
ine exercituum, post quadragesimum secundum annum Dominicae passionis, ipsamque Judaicam gentem peremerunt. Sicut ergo ibi per ursum potestas terrena exprimitur, ita et hic. Tales quippe sunt in corpore Antichristi, qui pedibus saecularis potentiae conculcant pauperes, debiles, orphanos, et caeteros Dei servos. Leo quoque ut diximus quamvis sit fortissimus bestiarum, et ad nullius paveat occursum, tamen insidias tendit, cum praedam sibi praeripit. Cujus etiam rugitu omnes bestiae pavere dicuntur, et ideo non immerito per leonem Antichristus intelligitur: quia quosdam terroribus decipit, quosdam autem fraude. Unde Psalmista: Sub lingua ejus labor et dolor . Sedet in insidiis cum divitibus in occultis. De quo rursum per eumdem dicitur: Sicut leo in cubili suo. Recte enim antiquus adversarius contra electos in certatem simulat. Illis enim suadet elationem magnitudinis, istos decipit ostensione sanctitatis. Et dedit illi draco virtutem suam
Abbreviated transcription (Latin):
iss&. Rursũq despicienda fortassis e&̃ : si solis uirtutib
simulatis. & ñ &iã sȩculari potentia usa fuisset At cũsignis
& potentia uidrat᷑ suffulta. quis ñ solũ reꝓboꝵ. uerũ &iam
electoꝵ ñ trepidat: Unde &adorantes dicunt: Quissimilis
bestiȩ: & uerũ dict̃ isti quibestiã ad orant: qr neq insȩculari

Expanded text:
sset. Rursum despicienda esset fortassis, si solum virtutibus simulatis et non etiam saeculari potentia usa fuisset. At cum signis et potentia videatur suffulta, quis non solum reproborum, verum etiam electorum non trepidet? Unde et adorantes dicunt: Quis similis bestiae? Et verum dicunt isti qui hanc bestiam adorant, quia neque in saeculari
Abbreviated transcription (Latin):
hereticos. &ceteros. qui subtercia parte cõ prehendunt᷑. in quos
diabolus cetidit humano generi inuidit. & pereos doctrini
erroris seminauit: Laleest quasi diceret. Intciã partȩ homini
Vnde subdit᷑ : ETNOMEN stellȩ dr̃ absinthiũ : ł ab sin¬
thium q̃ amarissima est herba. doctrina hereticoꝵ expri
inamaritudinẽ ꝑfidie &erroris : atq male operationis quia
omis illoꝵ operatio & doctrina: in amaritu dinẽ uersa est:
Ciectus enĩ abantiquus hostis dũ repbos inuadit m̃datio

Expanded text:
et caeteros qui sub tertia parte comprehenduntur, in quod diabolus cecidit, cum humano generi invidit, et per eos doctrinam erroris seminavit. Quod tale est, quasi diceret, in tertiam partem hominum; unde subditur: Et nomen stellae absynthium. Per absynthium, quae amarissima est herba, doctrina haereticorum intin amaritudinem perfidiae et erroris et operationis, quia omnis operatio illorum et doctrina in amaritudinem versa est. Ejectus enim ab electis antiquus hostis, dum reprobos invadit mendacio
Abbreviated transcription (Latin):
lier habens dãgnas decẽ. ꝑdidit unã ex illis Nouẽ quippest̃ or¬
dines angloꝵ. sed homo decimt ẽ. creatꝰ. qui locũ casudiaboli
euacuatũ repleret: Ista decimapars periit in illis. qui c̃sensert̃
Ciuitas quippe hierusalẽ appellat᷑. q̃c̃stat exangłis. & homini

Expanded text:
illis. Novem quippe sunt ordines angelorum, sed homo decimus est creatus, qui locum a diabolo evacuatum repleret. Ista decima pars periit in illis, qui consenserunatribus. Civitas quippe Hierusalem appellatur, quia constat ex angelis et homini
Abbreviated transcription (Latin):
cũ &iã omẽpresens tẽpꝰ unahora appellet. iuxta qđ idẽ iohanñ
dic̃. filioli nouissima hora ẽ : Terremotꝰ itaq significat illã
ꝑ secutionẽ ualidissimã. Undebene t̃rȩmotꝰ ñ simplicit᷑. sed

Expanded text:
ur, cum omne praesens tempus una hora appelletur, juxta quod Joannes ur, cum omne praesens tempus una hora appelletur, juxta quod Joannes dicit: Filioli, novissima hora est . Terraemotus itaque significat illam persecut
Abbreviated transcription (Latin):
aauli sententiã intuens inquirit qualit̃ genera s iet primo homini
illata cõpleat᷑ sententia quaillidix̃ ds t̃raes & bitrã ibis scire
deb& uerã eẽ. & di & pauli seutentiã: Qua a uiui rerperientur
homines. & quoꝵ psona hoc apłs loquit᷑ & taim̃ scire debet at
beatꝰ augustinꝵ dic̃: in ipso raptunubiũ. & sononĩtaentũ. mortẽ
tam̃ gustabt̃ : Int̃ raergo reuertent᷑: & hoc ÷ corpꝰ intrareuerti
qđ ẽ. e cunte anima remanere corpꝰ. qđ utiq. t̾raest: Itaq secari
dicim qr in mom̃to & buctuoculi. in ipsis nubib spm̃ uitȩ ac¬
cipient ha qm̃ aduentudñi uiui repperient᷑. in quib utdictũ :
amom̃taneã mortẽ gustabt̃: Impii quippe remanibt̃ in hac¬
t̾ra electi aũt eleuabunt᷑ adgłam: inqua & iniici illoꝵ eos
uidebt̃. & sentient iudices iuste: quos iudicauert̃ & lãpnaue¬
rt iniuste: ETINILIA ITORA factꝰ ẽ. trȩmotꝰ magnuð
Cũ loqueret᷑ deipso iudicio repente redit adea ꝗ ante futura

Expanded text:
Pauli sententiam intuens, inquirit qualiter generalis primo homini illata compleatur sententia, qua illi dixit Deus: Terra es et in terram ibis, scire debet veram Dei esse, et Pauli sententiam, quia et vivi reperientur homines, ex quorum persona hoc Apostolus loquitur; et tamen scire debet ut beatus Augustinus dicit, in ipso raptu nubium, etsi momentaneam, mortem tamen gustabunt. In terram ergo revertentur, quia hoc est corpus in terram revertiquod est exeunte anima remanere corpus, quod utique terra est. Itaque securi dicimus, quia in momento, in ictu oculi, in ipsis nubibus spiritum vitae accipient hi, qui adventu Domini vivi reperientur; qui, ut dictum est, et momentaneam morteam, in qua et inimici illorum eos videbunt, et sentient judices juste, quos judicaverunt et damnaverunt injuste. Et in illa hora factus est terraemotus magnus. Cum loqueretur de ipso judicio, repente venit ad ea quae ante futura
Abbreviated transcription (Latin):
ruotibises incorport Et TIAOR magae cecidit cada super
eos quidert̾ eos. ꝓ eo qđ ẽ uidebt̃. id ÷ suꝑ om̃s repbos qͥ int̃fẽ¬
ert̃ illos. Ibi quippe recognoscent eos ingła: quos ꝑsecuti sin
inpsenti uita. & tiniebt̃ dũ uiderint illos glorificatos. &pec¬
tantes sententiã diuinȩ ultionis. uel&iã ipsiscĩ cũ uderint
i iniutẽ glorficatos & uiderint cęlũ ar dere. infernum¬

Expanded text:
 est cadet super eos qui viderunt eos. Pro eo quod est videbunt, id est super omnes reprobos qui interfecerunt eos. Ibi quippe recognoscent eos in gloria, quos persecuti sunt in praesenti vita, et timebunt dum viderint eos glorificatos, exspectantes sententiam divinae ultionis. Vel etiam ipsi sancti cum viderint se invicem glorificatos, et viderint coelum ar
Abbreviated transcription (Latin):
aquarũ. infetulentia sanguinis. Lic&̃ ergo toto nc̃ tẽpore gauꝰ.¬
deant impii de tribulatione & humiliatione iustoꝵ. latantefꝰ
cũ malefecerint. & exultantes in reb pessimis: tam̃ iãtẽ longa
erit & maior taliũ exultatio deafflctione ł morte lustorũ:
a sua crudelitate: Sedcũ dixerint pax & securitas: tc̃ repentint
eis suꝑ ueni& interitꝰ: Unde hic quoq apte sub infertꝰ᷑: Et POS T¬

Expanded text:
aquarum in sanguinem. Licet ergo toto nunc tempore gaudeant impii de tribulatione et humiliatione justorum, laetantes cum malefecerint, et exsultantes in rebus pessimis, tamen jam tunc longa erit et major talium exsultatio de afflictione vel morte justorum, ac sua crudelitate. Sed cum dixerint pax et securitas, tunc repentinus eis su
Abbreviated transcription (Latin):
dant: ipsa ẽ. dequa apłs dic̃: Ipse dñs iniussu & inuoce ar¬
changłi & tuba dĩ defcendet decelo: Astendite. inquit huc
singulis redditurꝰ ÷ iuxta operasua: Ideoq nolitemorari in
t̃ra: ne inuoluamini penis miseroꝵ. Et ascendert̃ incelũ
ad iudiciũ : Sic enĩ dixert̃ angłi. testes illius ascensionis: flic

Expanded text:
psa est de qua Apostolus dicit: Ipse Dominus in jussu et in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo . Ascendite inquit hucsingulis redditurus est juxta opera sua. Ideoque nolite morari in terra, ne involvamini in poenis miserorum. Et ascenderunt ad judicium; sic enim dixerunt angeli testes illius ascensionis: Hic
Abbreviated transcription (Latin):
edicat᷑ nouus ab infantib ser¬
pͥmã uocẽ aꝑiunt innocertes.
Fiunt diserti laude: qi fuerant
ĩperiti sermone. Offert̃ d̾no pͥmi¬
tias lingne: nouoi oris ĩmolant
fructus: uerboꝵ pͥncipia bbant.

Expanded text:
Dedicatur novus ab infantibus serprimam vocem aperiunt innocentes. Fiunt diserti laude, qui fuerunt imperiti sermone. Offerunt Domino primitias linguae, novos oris immolant fructus, verborum principia libant.
Abbreviated transcription (Latin):
itaubiq erit &ꝑsecutio: Et innullo loco erit sc̃s : quem
non persequetur impiuis: ET CIRCUIERUNT Cas tra
scõꝵ: Sc̃ĩ appellantur castra: quia semꝑ dimicant
tur: Peromẽm t̾rã habitationis. electoꝵ eccłam pres¬
suris artauert̃: Bene aũt dic̃. ascendert̃ contraelectos:
uidelic& tumentes. & caput suũ imitantes quidic̃: As¬
cendã super altitudinẽ nubiũ. & ero similis altissimo:
Ethicquidẽ suꝑ altitudinẽ nubiũ. illi uero suꝑ latitu¬
dinẽ t̾rȩ ascendunt. quia uidelicet caput specialiter
contradm̃ menbrauero generalit̃ c̃tra electos eleuant᷑:
ET CIUITATẼ dilectam: Ipsa eccła ẽ ciuitas adõ dilecta:
dequa dñs dic̃: Non potest ciuitas abscondi in monteposi¬
ta: Et psalmista Gloriosa dicta sunt dete ciuitasdĩ: Et
mus: Undepaulus dic̃: Quem dñs itis interficiet spũ orissui:
Et ineuuangło ipsedñs: Cumdixerint pax & securitas:
tc̃ repentini eis suꝑueni& interitꝰ: Sic̃ enĩ nc̃ istemundus¬

Expanded text:
t ubique erit persecutio, et in nullo loco erit sanctus, quem non persequetur impius. Et circuierunt castra sanctorum. Sancti appellantur castra, quia semper dimicant tur, per omnem terrae habitationem, electorum Ecclesiam pressuris arctaverunt. Bene autem dicit, ascenderunt, contra electos videlicet, tumentes, et caput suum imitantes, qui dicit: Ascendam super altitudinem nubium, et ero similis Altissimo . Et hic quidem super altitudinem nubium, illi vero super latitudinem terrae ascendunt, quia videlicet caput specialiter contra Deum, membra vero generaliter contra electos elevantur. Et civitatem dilectam. Ipsa Ecclesia est civitas a Deo dilecta, de qua Dominus dicit: Non potest civitas abscondi in monte posita . Et Psalmista: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei .mus. Unde Paulus dicit: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui . Et in Evangelio ipse Dominus: Cum dixerint pax et securitas, tunc repentinus eis superveniet interitus . Sicut enim n
Abbreviated transcription (Latin):
NUINTRꝰ ẽ sicut arena maris: Legimus ingenesi.
in stellis intelleguntur scĩ. in arenamaris om̃s reprobi
steriles & infructuosi: ETASCENDERT̃. subaudit᷑
diabolꝰ & menbra illius gog. & magog suꝑ latitudinẽ
terrȩ. & c&̃ : Hic demonstratur ecđa scõꝵ in toto orbe
dilatanda. iuxta qđ dñs in euuangło dic̃ Oportebat
inquit patixp̃m & resurgere amortuis. & p̃dicari in no¬
mineeiꝰ paenitentiã &remissionẽ peccatorũ in om̃s¬

Expanded text:
numerus est sicut arena maris. Legimus in Genesi numerus est sicut arena maris. Legimus in Genesi in stellis intelliguntur sancti; in arena maris, omnes reprobi steriles et infructuosi. Et ascenderunt, subaudis diabolus et membra illius, Gog et Magog super latitudinem terrae. Hic demonstratur Ecclesia sanctorum in toto orbe dilatanda. Juxta quod Dominus in Evangelio ait: Oportebat, inquit, pati Christum et resurgere a mortuis, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in om
Abbreviated transcription (Latin):
dedomo: ꝑtectumitaq intelleguntur corda reꝓboꝵ
inquib modolatet diabolus: uxta qđ superius legim¬
eum in abysso eẽ conclusum: Diabolus aũt ẽ detecto
tamquam scilicet dereproborũ cordib ꝓgrediens
Ipseergo est modo intecto & tunc progrediet᷑ detecto
⁊ ectus ẽ enĩ mododiabolus in illis. sed temporib anti¬
xp̃i exibit dececto quasi discoopertꝰ: qr qđ nc̃ facit
occulte. tunc faciet manifeste: Uelcerte ipse gentesst
tectum. quia inipsis modotegit᷑. & concludit᷑ diabolꝰ.
& ipseerunt detecto. quando in apertã ꝑsecutionem
prorumpent: Exibit ergo in apertã persecutionẽ. ut
seducat gog & magog: id ÷ omã menbrasua Seduc¬
tio aut̃ hȩc erit qualncitabit om̃s reprobos: utbel¬
lentur contra xp̃me Et congregabit eos inp̃ liũ. non
in locum unũ sed inunũ consensum. & unã malã uo¬
luntatem: perquã om̃s eosfaciet concordes QuoRũ

Expanded text:
de domo. Per tectum itaque intelliguntur corda reproborum, de domo. Per tectum itaque intelliguntur corda reproborum, in quibus modo latet diabolus. Juxta quod superius legimus in abysso eum esse conclusum. Diabolus autem est de tecto, tanquam scilicet de reproborum cordibus progrediens. Ipse est ergo modo in tecto, et tunc progredietur de tecto. Tectus est enim modo diabolus in illis, sed temporibus Antichristi exibit de tecto, quasi discoopertus, quia quod nunc facit occulte, tunc faciet manifeste. Vel certe ipsae gentes sunt tectum, quia in ipsis modo tetigitur et concluditur diabolus, et ipsae de tecto erunt, quando in apertam persecutionem prorumpent. Exibit ergo in apertam persecutionem, ut seducat Gog et Magog, id est omnia membra sua. Seductio autem haec erit, quae incitabit omnes reprobos, ut bellent contra Christum. Et congregabit eos in praelium. Non in unum locum, sed in unum consensum, et unam malam voluntatem, per quam omnes faciet concordes. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
in habitent: Dicunit &iã alii. has gentes ab alexandro
magno in partib macedoniȩ condusas. ubi& intan¬
tum sunt multiplicate : ut uiginti quattuor regna
desereddidissent : Sedneque iste &iam siuerũ e&̃
om̃s mundi partes tenere possent: Ideoq hȩc senten¬
tia humana ẽ : ñ diuina: Nam in his duab gentib
omnis multitudo intelligitur reproborum. qui suꝑ
quattuor partes terrȩsunt .i. super orientẽ. occiden¬
tem. aquilonẽ. & meridiem: Quo in loco ostenditur
& fidesscõꝵ. in om̃ib mundi partib inuenienda. ante
finemscłi. iuxta qđ dñs dic̃: Oportet euuangłm p̃di¬
cari in toto mundo. & tunc ueniet finis. & numero¬
sitas impioꝵ similit̃ perom̃s mundi partes seuitura
Quiaenĩ ubiq erunt fideles: id circo ubiq eos insequet̃
in fideles: Gog quippe int̾pretatur tecium Magog.
detect o Quodtaleest quasidicatur: Domꝰ proceders

Expanded text:
inhabitent. Dicunt etiam alii has gentes ab Alexandro inhabitent. Dicunt etiam alii has gentes ab Alexandro magno in partibus Macedoniae conclusas, ubi et intantum sunt multiplicatae, ut viginti quatuor regna de se reddidissent. Sed neque istae etiam si verum esset, omnes mundi partes tenere possent. Ideoque haec sententia humana est, non divina. Nam in his duabus gentibus, omnis multitudo intelligitur reproborum, qui super quatuor partes terrae sunt, id est super Orientem, Occidentem, Aquilonem et Meridiem. Quo in loco ostenditur, et fides sanctorum in omnibus mundi partibus invenienda ante finem saeculi. Juxta quod Dominus dicit: Oportet Evangelium praedicari in toto mundo, et tunc veniet finis, et numerositas impiorum, similiter per omnes mundi partes saevitura. Quia enim ubique erunt fideles, idcirco ubique eos insequentur infideles. Gog quippe interpretatur tectum, Magog, de tecto, quod tale est, quasi dicatur domus procedens
Abbreviated transcription (Latin):
ETCUM CONSUMMATI fuerint mille anni: solue¬
tur satanas decarcere suo: Nunc redit ad describen¬
datempora antixp̃i : Consummatos aut̃ mille annos
dic̃ : a toto partem cõprehendens: Sic enĩ soluet᷑: ut
supersint annitres amensessex: Supraenĩ milleanni
cere. hoc ẽ dereproborũ cordib in quib modo liga¬
tus est : netantũ seuiat. quantũ uult: Ueldecarcere
soluetur : quia deprauitate perfidiȩ iudȩoꝵ nascetur:
luxta illud Fiat dan coluber inuia &c&̃ Etexibit.
scilic& ad apertas blasphemias & persecutiones : Et
SE DUC& gentes multas. quȩ st̃ super quattuor angulos
terrȩ gog & magog Dehis gentib uarie quidam
loquuntur. estimantes eas eẽ gentes aquilo nares .i.
getas & massagetas. quȩ scanzã insulam in habitant
Sedsihas tantum modo duasgentes diabolꝰ seducturꝰ
e& nequaquã diceretur. ad hoc exire ut seducat gen¬
tes multas: quȩ sunt super quattuor partes trȩ. cũ ee
gentes ñ quattuor sedunã tantũ modo partẽ mundi

Expanded text:
Cum consummati fuerint mille anni, solvetur Satanas deda tempora Antichristi. Consummatos autem mille annos dicit, a toto partem comprehendens. Sic enim solvetur ut super sint anni tres et menses sex. Supra enim mille annicere, hoc est de reproborum cordibus, in quibus modo ligatus est, ne tantum saeviat, quantum vult. Vel de carcere solvetur, quia de pravitate perfidiae Judaeorum nascetur. Juxta illud: Fiat Dan coluber in via , etc. Et exibit, ad apertas scilicet blasphemias et persecutiones. Et seducet gentes multas, quae sunt super quatuor angelos terrae Gog et Magog. De his gentibus varie quidam loquuntur, aestimantes eas esse gentes aquilonares, id est Getas et Massagetas, quae Scanzam insulam inhabitant. Sed si has tantummodo duas gentes diabolus seducturus esset, nequaquam diceretur ad hoc exire, ut seducat multas gentes quae sunt super quatuor partes terrae, cum hae gentes, non quatuor, sed unam tantummodo partem mundi
Abbreviated transcription (Latin):
repente dñs adiudiciũ. quasi ignis .i. sententia dãpnati¬
onis: subito descendet decęlo &deuorabit impios. noN
solum incorpore. sed &iã inanima: Vndedñs in euuan¬
gło dic̃: Sic̃ fuit indieb noe: sicerit in aduentu filii
hominis: Alit̃: Supralegim descĩs p̃dicatorib. quod
ignis exiens deoreillorũ deuorauit inimicos eoꝵ: Quasi
enim adõ ignis decȩlo descendit: cum exdiuine uerbi p̃¬
dicatione reprobis liuor inuidie accrescit. sicq ipsap̃di

Expanded text:
enerit ad judicium, quasi ignis, id est sententia damnationis subito descendet de coelo, et devorabit impios, non solum in corpore, sed etiam in anima. Unde Dominus in Evangelio dicit: Sicut fuit in diebus Noe, sic erit in adventu Filii hominis . Aliter: Supra legimus de sanctis praedicatoribus quod ignis exiens de ore illorum devoravit inimicos eorum. Quasi enim ignis de coelo descendit, cum ex divini verbi praedicatione, reprobis livor invidiae accrescit, sicque ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: quia & inse & insubditis motꝰ carnaliũ cogita¬
tionũ beneregunt: Sacerdotes: quia seipsos mortifi¬
cant. ut hostia uiua fiant: Dequib perprophetã dr̃:
Istist̃ filii sadocquiaccedunt defiliis leui ad dnm. ut
ministrent ei Sunt itaq sacerdotes & reges inp̃senti
uerũ tam̃ sac̃ dotiũ & regnũ illoꝵ indie iudicu non
accipiet terminum sedaugmentũ. quando & semec¬
ipsos totos offerent dõ. & superomã regna constituen:
Quo contrareprobi qui hic mercedẽ suã recipiunt: om̃ib:
reb expoliabuntur: Inmilleaut annis quib regna¬
bunt cumxp̃o: om̃e tempus futurũ intelligit᷑. sicut
supra dictum ẽ: Neq enim umquã agła illuiꝰ regni
scđm qđ hereticiuoluert̃ separabunt᷑.: sȩd semꝑ cũ xp̃o

Expanded text:
sunt, quia et in se et in subditis, motus carnalium cogitasunt, quia et in se et in subditis, motus carnalium cogitationum bene regunt. Sacerdotes, quia seipsos mortificant, ut hostia viva fiant. De quibus per prophetam dicitur: Isti sunt filii Sadoch, qui accedunt de filiis Levi ad Dominum ut ministrent ei . Sunt itaque sacerdotes et reges in praesenti. Verumtamen sacerdotium et regnum illorum in die judicii non accipiet terminum, sed augmentum, quando et semetipsos totos Deo offerent, et super omnia regna constituentur. Quo contra reprobi, qui hic mercedem suam recipiunt, omnibus rebus exspoliabuntur. In mille autem annis quibus regnabunt cum Christo, omne tempus futurum intelligitur, sicut supra dictum est. Neque enim nunquam a gloria illius regni, secundum quod haeretici voluer
Abbreviated transcription (Latin):
mus. quia uidebim eũ sicuti es ł CETERI mortuoꝵ
ñ uixert̃. donec consument᷑ mille anni: Sic̃ suprascĩ in¬
tellegunt᷑. quisemꝑ cũ xp̃o sunt regnaturi : ita & hic re¬
probi quinũquã st̃ uicturi: Ideo enĩdic̃ & deteri qr &
scĩ moriunt᷑ inp̃sentiuita. iuxta qđ paulus dic̃: Mor¬
tificatemenbra ur̃a. quȩ sunt supert̾rã. ⁊c&̃: Etiterũ:

Expanded text:
eteri mortuorum non vixerunt donec consummentur mille anni. Sicut supra sancti intelliguntur, qui semper cum Christo sunt regnaturi, ita et hic reprobi, qui nunquam sunt victuri: Ideo enim dicit caeteri, quia et sancti moriuntur in praesenti vita. Juxta quod Paulus dicit: Mortificate membra vestra, q
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ scõꝵ indie iudicii ñ terminabit᷑. sed augmentũ
accipi&: lamenĩ regnant perfidem : & etiã in illis qui
cotidie abhac uita transeunt perapertã speciem. sed tẽ
amplius regnabunt: quando simul inregnũ introduceNt.
&erit ds̃ omnia in om̃ibus: Undeidẽ iohannes inepła

Expanded text:
regnum sanctorum in die judicii non terminabitur, sed augmentum regnum sanctorum in die judicii non terminabitur, sed augmentum accipiet. Jam enim regnant per fidem, et etiam in illis, qui quotidie ab hac vita transeunt per apertam speciem, sed tunc amplius regnabunt, quando simul in regnum introducentur, et erit Deus omnia in omnibus . Unde et idem Joannes in Epistola
Abbreviated transcription (Latin):
teremeiꝰ infrontib: suis .i. infide sic̃ iudei faciunt. Nec
inmanib id÷ inopere. sicut faciunt ñsolũ pagani qui
operadiaboli perpetrant. sed &iã falsixp̃iani. quifidẽ
quã habent. operib: destruunt: Dequib satis supͣ di¬
tum est: Possumꝰ &imaginẽ bestiae accipere om̃e cor¬
pus diaboli .i. om̃s reprobos qui illum imitant᷑: Quã
imaginẽ iusti ñ adorant: quia innullo reprobos imitan:
Neq enĩ bestiã adorant. neq caracterẽ illiuꝰ infronte aut
inmanu sua accipiunt: quia nec uidȩoꝵ
sequuntur errorẽ: Vnde apłs admonet dics: Nolite iugũ
ducerecũ infidelib: Nonenĩ ad orant imaginẽ bestiae.
.÷ ñ imitantꝰ simulationẽ reproboꝵ. qui fidei confessionẽ
oreproferunt: sed infidelit̃ uiuunt: ET UIXERUNT
& regnauert̃ cum xp̃o milleannis: Scĩ & inp̃senti uita
regnant cũ xp̃o : & infutura regnabunt: Ideoq ꝑ mille¬
nariũ numerũ & p̃sentẽ uitã & futurã intelligamꝰ : quia

Expanded text:
terem ejus in frontibus suis. Id est in fide, sicut Judaei faciunt. Aut in manibus. Id est in opere, sicut faciunt non solum pagani qui opera diaboli perpetrant, sed etiam falsi Christiani, qui fidem quam habent operibus destruunt, de quibus satis supra dictum est. Possumus et imaginem bestiae accipere omne corpus diaboli, id est omnes reprobos qui illum imitantur. Quam imaginem justi non adorant, quia in nullo reprobos imitantur. Neque enim bestiam adorant, neque characterem illius in fronte aut in manu sua accipiunt, quia nec Judaeorusequuntur errorem. Unde Apostolus admonet dicens: Nolite jugum ducere cum infidelibus . Non enim adorant imaginem bestiae, id est non imitantur simulationem reproborum, qui fidei confessionem ore proferunt, sed infideliter vivunt: Et vixerunt et regnaverunt cum Christo mille annis. Sancti et in praesenti vita regnant cum Christo et in futura regnabunt. Ideoque per millenarium numerum et praesentem vitam et futuram intelligimus: Quia