comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut eaque sentimꝰ intrinsecꝰ extrinsecꝰ ex pͥma¬
imus ħ perganũ gucturis. ꝑ sonũ uocis eicimꝰ.
A lienis quippe eculis intra secretũ mñtis. quasi
p̾parietẽ coporis stamꝰ. S. cũ manifestare
bes met psos cupimus. quasi plingue ianuã
egredimurut quales sumꝰ intrinsecꝰ ostendam.
Spiritalis aut̃ natura ñita ẽ. quȩ erm̃te icor¬

Expanded text:
imus intrinsecus extrinsecus exprimamus, haec per organum gutturis, per sonum vocis ejicimus. Alienis quippe oculis intra secretum mentis, quasi post parietem corporis stamus; sed cum manifestare nosmetipsos cupimus, quasi per linguae januam egredimur, ut quales sumus intrinsecus ostendamus. Spiritalis autem natura non ita est, quae ex mente et cor
Abbreviated transcription (Latin):
inuenimꝰ: s ecce questioni questionẽ iungimꝰ:
⁊ quasi ansã soluere nitimur. nodũ ligamus.
Quomͦ enĩ. aut sem ꝑ adsistere. aut idere sẽꝑ
faciẽ patris possunt. si administ̾iũ erterius
ꝓnr̃a salute mittuntur: qd̾ tam̃ citiꝰ soluimus:
si quante subti litatis sit angłica nat᷑a pensa
mꝰ. Neq enĩ sic adiuina uisione foras exeunt.
ut int̾nȩ contẽplationis gaudus priuentur. ⁊¬
qr si conditoris aspecꝰtũ ęxeuntes amitterent.
nec iacentes erigere. nec ignorantib uera nun¬
tiare potuissent. fontẽq lucis quẽ egredienteᷤᷤ
ipsi ꝑderent. cecis nullatenꝰ ꝓpinarent. In hoc
itaq ẽ nc̃ natura angłica anaturȩ nr̃ȩ con¬
ditione distincta: qđ nos ⁊ loco circunseribi¬
murꝰ i cecitatis ignorantiacoartam᷑. Angłoꝵ

Expanded text:
II.  Sed ecce quaestioni quaestionem jungimus, et quasi dum ansam solvere nitimur, nodum ligamus. Quomodo enim aut semper assistere, aut videre semper faciem Patris possunt, si ad ministerium exterius pro nostra salute mittuntur? Quod tamen citius solvimus, si quantae subtilitmus. Neque enim sic a divina visione foras exeunt, ut internae contemplationis gaudiis priventur; quia si Conditoris aspectum exeuntes amitterent, nec jacentes erigere, nec ignorantibus vera nuntiare possent, fontemque lucis quem egredientes ipsi perderent, caecis nullatenus propinarent. In hoc est itaque nunc natura angelica a naturae nostrae conditione distincta, quia nos et loco circumscribimur, et caecitatis ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
in exorduis narrationũ. qualitates expͥmant.
t̾minosq causarũ. Aliqũnãq a positione loci.
aliqñ a positione corporis. aliqñ aqualitate
aeris. aliqñ aqualitate ꝓpr̾is signant: qͥd de
uentura actione subician: A Positione qͥppe lo¬
coꝵ diuina scͥpt̾a expͥmit subseqñtiũ merita
finesq causarũ: sic̃ de israhel dic̃. qr ũba dĩ
inmonte audire ñ potuit. s p̃cepta in cãpestri¬
b accepit: subseqñtẽ nimirũ infirmitatẽ płi¬
designans indicans qr ascende ad sũma ñ ua¬
luit: s semetipsũ ininfimis neglec̾te uiuen¬
do laxauit. Apositione corporis futura denun¬
tiat. sic̃ in apłor actib stephanꝰ iħm qͥ adertri
uirtutis sedet. stantẽ se uidisse manifestat.
Stare qͥppe adiuuantis ẽ. lrecte stare cernit᷑:
qͥ inbello certaminis opitulat᷑. qualitate
aeris res subseqñs demonstrat᷑: sic̃ euuangłista
cũ p̃dicante dño. nullos tẽ ex iudã credituros

Expanded text:
in exordiis narrationum qualitates exprimant, in exordiis narrationum qualitates exprimant, terminosque causarum. Aliquando namque a positione loci, aliquando a positione corporis, aliquando a qualitate aeris, aliquando a qualitate temporis signant, quid de ventura actione subjiciant. A positione quippe locorum divina Scriptura exprimit subsequentium merita finesque causarum, sicut de Israel dicit quia verba Dei in monte audire non potuit, sed praecepta in campestribus accepit: subsequentem nimirum infirmitatem populi indicans, qui ascendere ad summa non valuit, sed semetipsum in infimis neglecte vivendo laxavit. A positione corporis futura denuntiat, sicut in apostolorum Actibus Stephanus Jesum, qui a dextris virtutis Dei sedet, stantem se vidisse manifestat . Stare quippe adjuvantis est. Et recte stare cernitur, qui in bello certaminis opitulatur. A qualitate aeris res subsequens demonstratur, sicut evangelista, cum praedicante Domino, nullos tunc ex Judaea credituros
Abbreviated transcription (Latin):
mentis oculis. quasi qd̃¬
dĩ speculũ opponitur:
uit int̾na nr̃a facies in
ipsa uideat᷑. Ibi ⁊ enĩ
feda. ibi pulchra nr̃a
cognoscimꝰ. ibi sentimꝰ
tu quã longe distamꝰ. Harrat aut̃ gesta fortig
iadimitationẽ corda ꝓuocat infirmor: dũq
illoꝵ uictritia facta cõmemgrat: contrauitior
p̃uã. debilia nra confirmat. ficq ũbis iliius.
ut co irinꝰ mens int̾certamina trepidet: q̃
ante se positos cot uiroꝵ fortiũ triuphos ui¬
det. Nonnunꝗͣ ũ ñ solũ nob eoꝵ iurtutes asse¬
rit s. nã casus innotescit. uic ⁊ iniuctoria for¬
tiũ. qd imitando arripere. ⁊ rurs udeamus
casus ad cautelã nos humilitatis accingat:
quatinꝰ dũ illa gaudentes subleuant. ista
metuentes p̃mant᷑ ⁊ audientis animꝰ illine
sper fidicaa. hinc humilitate camori eru¬
dit᷑. nec temeritate suꝑbiat. ꝙ formidine p̾mit᷑:
nec p̾ssus timore desꝑet. qr ad spei fidutiã uir¬
eos ⁊iã sathan. Intueri libet. qͣmͦ saera eloquia

Expanded text:
mentis oculis quasi quoddam speculum opponitur , ut interna nostra facies in ipsa videatur. Ibi etenim foeda, ibi pulchra nostra cognoscimus. Ibi sentimus, tu quam longe distamus. Narrat autem gesta sanctorum, et ad imitationem corda provocat infirmorum. Dumque illorum victricia facta commemorat, contra vitiorum praelia, debilia nostra confirmat; fitque verbis illius, ut eo mens minus inter certamina trepidet, quo ante se positos tot virorum fortium triumphos videt. Nonnunquam vero non solum nobis eorum virtutes asserit, sed etiam casus innotescit; ut et in victoria fortium quod imitando arripere, et rursum videamus casus ad cautelam nos humilitatis accingat: quatenus, dum illo gaudentes sublevant, ista metuentes premant, audientis animus illinc spei fiducia, hinc humilitate timoris eruditus, nec temeritate superbiat, qui formidine premitur; nec pressus timore desperet, qui ad spei fiduciam virescribat. --Intueri libet quomodo sacra eloquia
Abbreviated transcription (Latin):
quasi in cognitas reꝑbare: Ueritatis gͥ lum̃
tenebras quas repbat i gnorat: i sathane iti¬
nera qr diiudican dãpnat: dignũ ut quasi
nesciens reqͥrat. Hinc est qd̃ adȩ peccanti.
latibula fugerat: s qr uidit inculpa lapsũ.
iam sub peccato uelut ab oculis ueritatis
absconditũ: qi tenebras erroris eiꝰ ñ apꝓbas
quasi ubi sit peccator ignorat: eũq ⁊ uora
⁊ reqͥrit dic̃s. Adã uͥes ꝑ hor qđ uocat sig¬
nũ dat. qi adpenitentiã reuocatiꝑ hoc qđ re

Expanded text:
quasi incognitas reprobare? Veritatis igitur lumen tenebras, quas reprobat, ignorat; et Satanae itinera, quia judicans damnat, dignum est ut quasi nesciens requirat. Hinc est quod Adae peccanti cservus ad quae latibula fugerat; sed quia vidit in culpa lapsum, jam sub peccato velut ab oculis veritatis absconditum, quia tenebras erroris ejus non approbat, quasi ubi sit peccator ignorat; eumque et vocat, et requirit, dicens, Adam ubi es? Per hoc quod vocat, signum dat quia ad poenitentiam revocat. Per
Abbreviated transcription (Latin):
tur:de quib cũ const& qđ obcutib maiestatis
inseruiant. ualde querendũ ẽ uñueniant ut
corã dnõ adsistant. De his qͥppe ueritatis uoce¬
dĩ. Angłi eoꝵ incęlis semꝑuident faciẽ patris
merqͥin cęlis ẽ. De his ꝓpłia ait. Milia miliũ¬

Expanded text:
tur? De quibus cum constet, quod obtutibus majestatis inserviant, valde quaerendum est unde veniant, ut coram Domino assistant. De his quippe voce Veritatis dicitur: Angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est . De his
Abbreviated transcription (Latin):
i qui pͥus dõ tẽplũ construxerat. assiduita¬
te libidinis etiã ꝑfidiȩ substractꝰ. idolis con-¬
struere templa ñ timuit. Sicq factũ est:
ut ab assidua carnis petulantia.usq ad
mentis ꝑfidiã ꝑuenira Quid itaq aliud
quã aquę excauauer̃ lapidẽ. ĩ alluuione
paulatĩ t̾ra consũpta ẽ.ꝰ Quia subripien¬
te paulisꝑ infusione peccati t̾ra cordis il¬
lius ad consũptionẽ deflur̃. Considera gͦ
beatꝰ iob utrasq tẽptationes. uł subitã

Expanded text:
et qui prius Deo templum construxerat, assiduitaet qui prius Deo templum construxerat, assiduitate libidinis, etiam perfidiae substratus, idolis construere templa non timuit. Sicque factum est ut ab assidua carnis petulantia usque ad mentis perfidiam perveniret. Quid itaque aliud quam aquae excavarunt lapidem, et alluvione paulatim terra consumpta est, quia subripiente paulisper infusione peccati, terra cordis illius ad consumptionem defluxit? Consideret ergo beatus Job utrasque tentationes, vel subitam
Abbreviated transcription (Latin):
paululũ: ut in ꝑpetuũ ꝑȩrinsine. Paulu¬
lum roboratꝰ est homo: qr hic uiuendi ui¬
res ad modicũ accepit. ut in ꝑpetuũ tran¬
seat. ubi eiꝰ uitã t̾minꝰ ñ concludat. Sed¬
in hac breuitate ubi roboratꝰ ẽ. colligit
ur̃ inꝑpetuitatẽ ueniat: ł ut sẽꝑ gau̾deas.
ł ut suscepta supplitia ñ euadat. Qui ꝓ
eo qđ paululũ roboratꝰ ẽ. ut in ꝑpetuum
que diu cogitata tenuit: qualit̾ sese habitura
sint. relicta nescit. Unde ⁊ addit᷑. iue no

Expanded text:
paululum, ut in perpetuum transiret. - Paululum roboratus est homo, quia vivendi vires ad modicum accepit, ut in perpetuum transeat, ubi ejus vitam terminin hac brevitate ubi roboratus est colligit unde in perpetuitate inveniat, vel ut semper gaudeat, vel ut suscepta supplicia non evadat. Qui pro eo quod paululum roboratus est ut in perpetuum quae diu cogitata tenuit qualiter sese habitura sint relicta nescit. Unde et additur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
dore stomachum siur᷑ Crebro iam dixunus
beatum iob typũ scę uinuersalis ȩccłẽ. aini¬
cos uͦ illius hereticoꝵ sp̃em tenere. Qui quasi
ex defensione dñi. occasionẽ stultę locutio.¬
nis inueniunt. & contumeliosa contͣ bonos
uerba iaculant᷑: quib cuncta que ã fidelib
sentiunt᷑. quasi inuentũ ꝓlata displicent:
Unde nc̃ dr̃. Nũqͥd sapiens respondebit q̃si
inuentum loquens Nec bonoꝵ uerba. dicta
rationis: s stunulos furoris eristunant: Un¬
de ⁊ subdit᷑ u iplebit ardore stomacũ suũ:
quia etiã que sciunt contimeliose dicere.

Expanded text:
Crebro jam diximus beatum Job typum sanctae universalis Ecclesiae, amicos vero illius haereticorum speciem tenere, qui, quasi ex defensione Domini, occasionem stultae locutionis inveniunt, et contumeliosa contra bonos verba jaculantur. Quibus cuncta quae a fidelibus sentiuntur quasi in ventum prolata displicent. Unde nunc dicitur: Nunquid sapiens respondebit quasi in ventum loquens? Nec bonorum verba dicta rationis, sed stimulos furoris existimant. Unde et subditur. Et implebit ardore stomachum suum. Quia ea etiam quae se sciunt contumeliose dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ bibit qͣsi aqͣs iniquitatẽ. Hoc nãq qđ co¬
medit᷑. cũ inora glutit᷑ qr mandit᷑ ut glu¬
tiat᷑. Quod aut̃ bibit᷑ tantũ adglutien¬
dũ moram ñ hab&: qͣntũ nullã ⁊ ad man¬
dendũ necessitatẽ habet. Culpa gͦ qr ab.
stulto homine sine ulla recractatione ꝑ¬
petrat᷑: quasi aqua iniquitas bibitur. Qui
enĩ illicita sine timore facit. qͣsi potũ in¬
iustitiȩ sine obstaculo glutit. Sequit UR

Expanded text:
uitatem. Hoc namque quod comeditur cum mora glutitur, quia manditur ut glutiatur. Quod autem bibitur, tanto ad glutiendum moram non habet, quanto nullam et ad mandendum necessitatem habet. Culpa ergo, quia a stulto homine sine ulla retractatione perpetratur, quasi aqua iniquitas bibitur. Quia enim illicita sine timore facit, quasi potum injustitiae sine obstaculo glutit. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
tabent hoc om̃s arrogantes ꝓpͥum: ut cũ
rectũ qͥd uł parũ senserint. in usũ hoc ela.¬
res quasi ex auctoritate contenda̾nt. Uñ nc̃ dr̃.
que uiderit loquit᷑ ut fortiorẽ sibimec
auctoritatẽ eliphar arroget. dicit. qđ ui¬
di narrabo tͥ. Quia uͦ ñnquã heretici de
dãpnatis suis patͥb confundunt᷑ i tamen
eoꝵ. sententias qͣsi cum auc̾toritate ad me¬
diũ proferunt ex qͦrũ stultitia iure reꝓ¬
bantur: rec̾te ipsa hereticoꝵ audatia sub¬

Expanded text:
abent hoc omnes arrogantes proprium, ut cum rectum quid vel parvum senserint, in usum hoc elaes quasi ex auctoritate contendant. Unde nunc diciquae viderit loquitur, ut fortiorem sibimet auctoritatem Eliphaz arroget, dicit: Quod vidi narrabo tibi. Quia vero nonnunquam haeretici de damnatis suis patribus confunduntur, et tamen eorum sententias quasi cum auctoritate ad medium proferunt, ex quorum stultitia jure reprobantur, recte ipsa haereticorum audacia sub
Abbreviated transcription (Latin):
solis data ẽ t̾ra: n ñ transiit alienus ꝑẽes
Solis suis patͥb datã t̾ram existimant qi
solos erroꝵ suoꝵ magistros rerisse ueraci¬
t̃ eccłam putant. Quis uero alienꝰ insi
apostata angłs uocat᷑ Unde ⁊ ꝑ psal¬
mistã de cunctis simul malignis sp̃ib

Expanded text:
solis data est terra, et non transivit alienus per eos. Solis suis patribus datam terram existimant, quia solos errorum suorum magistros rexisse veraciter Ecclesiam putant. Quis vero alienus nisi apostata angelus vocatur? Unde et per Psalmistam de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ inmunditiã maculȩ: inutilẽ uͦ. ꝓpt̾
iniustitiã inꝑfectȩ uitȩ. Qui tam̃ ab homi¬
nabilis ⁊ inutilis intelligi ⁊ alit̾ potest. Au¬
quando enĩ homo ꝑuersus q̃dã recte aget
uidet᷑: s ꝑ ea que iniqua sunt ctiã eaque
recta sunt destruuntur. Uẜ qr multũ deo
displicent mala: neq illa placent que uidñ¬
t᷑ bona. Quigͦ in malis suis dõ ab hominabi¬

Expanded text:
pter immunditiam maculae; inutilem vero propter injustitiam imperfectae vitae. Qui tamen abominabilis et inutilis intelligi et aliter potest. Aliquando enim homo perversus quaedam recte agere videtur, sed per ea quae iniqua sunt, etiam ea ejus quae recta sunt destruuntur. Et quia multum Deo displicent mala, neque illa placent quae videntur bona. Qui ergo in malis suis Deo abominabi
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ dictis uera aliqua ꝑmiscere: ⁊ amici
beati iob quauis ui rep̃hensione eiꝰ om̃imͦ
fallant᷑ possunt tam̃ ⁊̃uera q̃dã dicere
que ex illius assiduitate. didicer. Quoꝵ.
dicta si om̃ĩa refutanda essent: eliphar
sententiam paulus apłs minime ptotu¬
tra beatũ iob recte ñ dicunt nos in eoꝵ
dictis ⁊ calcemꝰ uitiũ indiscretionis: ⁊ dis¬
cutiamus uires rectitudims. Se qui tus¬
Quid ẽ homo ut ininaculatꝰ sit. Fo etũ
ĩpso quo dicitur homo: t̾renꝰ exprinit᷑
⁊ infermꝰ. Homo enĩ ab humo appella¬
tus est. Et quomedo ualet esse sine
macula: qui sponte sua ad infirmitatĩ
concidit factꝰ de terra: Ubi ⁊ addit un
Et ut iustꝰ appareat natꝰ de muliere: Pͥn¬
mam quippe iniustitiam uiro mmulier¬

Expanded text:
re, et amici beati Job quamvis in reprehensione ejus omnimodo fallantur, possunt tamen et quaedam vera dicere, quae ex illius assiduitate didicerunt. Quorum dicta si omnia refutanda essent, Eliphaz sententiam Paulus apostolus minime protutra beatum Job recte non dicunt, nos in eorum dictis et calcemus vitium indiscretionis, et discutiamus vires rectitudinis. SequituQuid est homo ut immaculatus sit? - Eo enim ipso quod dicitur homo, terrenus exprimitur, et infirmus. Homo enim ab humo appellatus est Et quomodo valet esset sine macula, qui sponte sua ad infirmitatem concidit factus de terra. Ubi et additur. Et justus appareat, natus de muliere? - Primam quippe viro injustitiam m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenisset uitȩ: in oratione compunctꝰ dix̃
Obsecto dñe mem̃to q̃so qͦmͦ ambulauerun
corã te inueritate: ⁊ in corde ꝑfecto. Nec
exaudiuit. Ecce phariseus se iustificauit
inoꝑe: erechias iustũ se asseruit etiã inco¬
gitatione. Atq unde ille offendit: inde
pensat  & in eius aurib suꝑba ñ sunt. que
humili corde ꝓferunt᷑. Unde beatꝰ iob
cum sua oꝑa ꝓtulit. contra dm̃ nullo mͦ

Expanded text:
oratione compunctus dixit: « Obsecro, Domine, memento quomodo ambulaverim coram te in veritate et in corde perfecto; » neexaudivit. Ecce Pharisaeus se justificavit in opere. Ezechias justum se asseruit etiam in cogitatione, atque unde ille offepensat, et in ejus auribus superba non sunt quae humili corde proferuntur? Unde beatus Job, cum sua
Abbreviated transcription (Latin):
insemet ipsis ꝓpͥam mutabilitatẽ habñt:
s dũ immutabili ueritati studiose sẽꝑ in¬
herere desiderant. in herendo agunt ut
immut biles fiant. Cumq ad hanc toto¬
affectu se tenent: qudoq accipiunt ut suꝑ
semet ipsos ducti. uincant hoc qđ inseinet¬
ipsis mutabiles exciterant. Quid enĩ mu¬
tabilitas nͥ mors quedã ẽ: Que dũ rem
quãliba in aliud immutat: quasi occidit
qđ fuerat. ut incipiat esse qđ ñ erat. Et
de auctore om̃iũ scriptũ ẽ qͥ solus habet
immutabilitatẽ: qr uidelicet in sema ipso
quẽ ñ ẽ transmutatio: nec uicissitudinis
obũbratio. Ipsa enĩ mutit abilitas ũbraẽ:
q̃ qͣsi obscurara luce̾. si hãcs ꝑ aliquas
uicissitudines ꝑmutars. Ded qr indõ
mutabilitas ñ uenit: nulla eiꝰ lum̃ umbra
uicissitudinis int̾tidit. Bene aut̃ dicit᷑.
celi ñ sunt mundi in conspectu eiꝰ. qr ꝑ se
ma ipsos ante districtũ dĩ iuditiũ nec ipsi
esse mundi ad ꝑfectũ possunt. qͥ mundi-¬

Expanded text:
in semetipsis habent mutabilitatem propriam, sed dum immutabilitati studiose semper inhaerere desiderant, inhaerendo agunt ut immutabiles fiant. Cumque ad hanc affectu toto se tenent, quandoque accipiunt ut, super semetipsos ducti, vincant hoc quod in semetipsis mutabiles exstiterunt. Quid enim mutabilitas nisi mors quaedam est, quae dum rem quamlibet in aliud immutat, quasi occidit quod fuerat ut incipiat esse quod non erat? Et de auctore omnium scriptum est: Qui solus habet immutabilitatem : quia videlicet in semetipso quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Ipsa enim mutabilitas umbra est, quae quasi obscuraret lucem, si hanc per aliquas vicissitudines permutaret. Sed quia in Deo mutabilitas non venit, nulla ejus lumen umbra vicissitudinis intercidit. Bene autem dicitur: Coeli non sunt mundi in conspectu ejus, quia per semetipsos ante districtum Dei judicium nec ipsi esse mundi ad perfectum possunt qui mundi
Abbreviated transcription (Latin):
atq ipsos doctores eccłȩ. suȩ ꝓfessionis ma¬
gistros dicunt. Cumq p̾se̾ntes p̃dicato¬
res despitiunt. de antiquoꝵ patrũ magiste¬
no falsa p̾sũptione gloriant᷑. ut eaque ipsi
dicunt etiam antiquos patres tenuisse fa-¬
teantur: quatinus hoc qđ ex rectitudine as¬
truire ñ ualent. quasi ex illoꝵ auctoritate
confirment. Quia uͦ scriptũ ẽ quẽ diligit
dñs castigat. flagellat aut̃ omem filium
quẽ ixcipit sepe sc̃a eccła multis in hac
uita aduersitatib laborat: ⁊̃ reꝓboꝵ uita
tanto sine flagello dimittitur: qͣnd ad
nulla p̃mia seruatur. S afflic̾tionẽ sc̃ę
eccłe uidentes heretici eam despitiunt:¬
& tot illam flagellis atteri. ex prauę pro¬
fessionis merito suspicant᷑. Unde ad huc
ꝓhibent dcsi patent̾ dicat. Si ꝓfessio¬
ne fidei corrigeres: iam dudũ consolati¬
onẽ flagalli hab̾e potuisses. Sequitur:

Expanded text:
atque ipsos doctores Ecclesiae suae professionis maatque ipsos doctores Ecclesiae suae professionis magistros dicunt. Cumque praesentes praedicatores despiciunt, de antiquorum Patrum magisterio falsa praesumptione gloriantur, ut ea quae ipsi dicunt etiam antiquos Patres tenuisse fateantur, quatenus hoc quod rectitudine astruere non valent quasi ex illorum auctoritate confirment. Quia vero scriptum est: Quem diligit Dominus castigat, flagellat autem omnem filium quem recipit . Saepe sancta Ecclesia multis in hac vita adversitatibus laborat, et reproborum vita tanto sine flagello dimittitur, quanto ad nulla praemia servatur. Sed afflictiones sanctae Ecclesiae videntes haeretici, eam despiciunt, et tot illam flagellis atteri ex pravae professionis merito suspicantur. Unde adhuc prohibent. - Ac si ei patenter dicat: Si professione fidei corrigeris, jam dudum consolationem flagellis habere potuisses. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Aliqñ uͦ eam cõprimere quasi raciocinãte suo¬
quasi ex ratione conatut dicens. Nũ qͥd tui
pͥmus homo natꝰ es ⁊ aute colles formatꝰ:
Nũqͥd consilium dĩ audisti᷑ ⁊ inferior te erit eiꝰ
sapientia: Ac si uerb̾ aꝑtiorib dicat. Qui
de et̾nio loqueris: pensa quia temporalis es
Quide eiꝰ sapientia disputas: pensa qr eiꝰ con.¬
siliũ ignoras. S qr ad hoc heretici uerba
anicȩ defensionis assumunt. ut docti esse
uideant᷑ ⁊ dum diuinã głam defendere
uidentur. suã scientiã hominib in note¬
scunt: ipsa hoc eliphar subiunc̾ta uerba
testantur: qui loqui quidẽ de sapientia dĩ
cepit. s statĩ ad suam elationẽ cecidit. dic̃is.
quod nesciamus: Que uidelicet dic̾ta pa.¬
tent᷑ ostendunt. ex qua mentis elatione
om̃s herctici ascã uniuersali ecła st̃ egressi
mentib hominũ quasi de antiquitate pos¬
sint. antiquos patres se hab̃e testantur:

Expanded text:
Aliquando vero eam comprimere quasi ratiocinantes voAliquando vero eam comprimere quasi ratiocinantes vouid primus homo tu natus es, et ante colles formatus? Nunquid consilium Dei audisti, et inferior te erit ejus sapientia? - Ac si verbis apertioribus dicat: Qui de aeterno loqueris, pensa quia temqui de ejus sapientia disputas, pensa quia ejus consilium ignoras. Sed quia ad hoc haeretici verba dominicae defensionis assumunt, ut docti esse videantur, et dum divinam gloriam defendere videntur, suam scientiam hominibus innotescant, ipsa hoc Eliphaz subjuncta verba testantur, qui loqui quidem de sapientia Dei coepit, sed statim ad suam elationem cecidit, dicens: quod nesciamus? 405 Quae videlicet dicta patenter osomnes haeretici a sancta universali Ecclesia sunt egressi mentibus hominum quasi de antiquitate possent, antiquos Patres se habere testantur,
Abbreviated transcription (Latin):
uenerant᷑ dm̃. eius mysttrus contradicunt:
⁊ humilitatẽ putant. siueritatẽ denegantꝰ
Sunt nãq ñnulli qui dõ se imuriã irrogare
eristimant. si eum uerã carnẽ assũpsisse fate¬
ant᷑ : aut si hunc ueracit̾ ꝓ nob̾ carne mori
potuisse credidint. Cumq dõ quasi plus
honous conant᷑ tribuere: coguntur laudes
ueras illius bonitatis negare. Quid enimei
est incaritatis suȩ laudeᷤ potentius: quam
ut illa sibi pro nob̾ digna ad susceptionẽ
facer&. que ei uideantur indigna Sc̃a
aut̃ exxła uerã carnẽ uerã mortẽ illius con¬
fitetur: s hec dicens ab heretias irogare
dõ contumeliam credit᷑. Unde nc̃ dicit᷑.
Emnitaris linguã blasphemantiũ. Cuisi
quid in hoc mundo aduersitatis euene¬
rit: hoq đa dntingere ex ipsa hac iniuria
suȩ confessionis dicunt. Unde adhuc sub¬
ex eriore confessionis eristimant mala ad¬
uersitatis erũpere᷑ labia sua ei asserunt re¬
spondẽ: ut culpa eloquii. sit causa flagelli

Expanded text:
cunt, et humilitatem putant si veritatem denegant. Sunt namque nonnulli qui Deo se injuriam irrogare existimant si eum veram carnem assumpsisse fateantur, aut si hunc veraciter pro nobis carne mori potuisse crediderint. Cumque Deo quasi plus honoris conantur tribuere, coguntur laudes veras bonitatis illius negare. Quid enim est in charitatis suae laude potentius quam ut illa sibi pro nobis digna ad susceptionem faceret, quae ei videntur indigna? Sancta autem Ecclesia veram carnem, veram mortem illius confitetur; sed haec dicens, ab haereticis irrogare Deo contumeliam creditur. Unde nunc dicitur: Et imitaris linguam blasphemantium. Cui si quid in hoc mundo adversitatis evenerit, hoc ei contingere ex ipsa hac injuria suae confessionis dicunt. Unde adhuc subex errore confessionis existimant mala adversitatis erumpere, labia sua ei asserunt respondere, ut culpa eloquii sit causa flagelli.
Abbreviated transcription (Latin):
iustoꝵ mens ita ad altiora contẽplan.¬
da suspendit᷑: ut exterius eoꝵ facies ob¬
stupuisse uideat᷑. Sed quia hanc contẽ
plationis ũ in occulto agere heretici ig¬
norant᷑ hoc ãiustis ⁊ recta sapientib fie¬
ri magis ꝑ hẏpocrisin quam ꝑ neritatẽ

Expanded text:
ustorum mens ita ad altiora contemplanda suspenditur, ut exterius eorum facies obstupuisse videatur. plationis vim in occulto agere haeretici ignorant, hoc a justis et recta sapientibus fieri magis per hypocrisim, quam per veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
loco suo. lapides excauant aquę. ⁊ alluuio¬
ne paulatĩ t̾ra consumit᷑. ⁊ homines gͦ
similit̾ ꝑdes: id ẽ sicut hec insensibilia mͦ
subito corruunt. mͦ paulisꝑ infusa aquarũ
mollitie consumunt᷑. ĩta etiã eũ quẽ ratio¬
nabilẽ condidisti. uł subita tẽptatione dei¬
cis. ⁊ longa aclenta consumi ꝑmittis. Atq

Expanded text:
ides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur; et homines ergo similiter perdes; id est, sicut haec insensibilia modo subito corruunt, modo paulisper infusa aquarum mollitie consumuntur, ita etiam eum quem rationabilem condidisti, vel subita tentatione dejicis, vel longa ac lenta
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui ñ ẽ equalis tͥ: ⁊ loqueris qđ tͥ ñ ex¬
pedit. Nullũ uͦ estimant cimnorẽ dĩi hab̾e:
nͥ eũ quẽ potuerint ad suȩ confessionis stul¬
citiã trahere. Unde adiungit. Quantũ
inte ẽ euacuasti timorẽ: ⁊ tulisti p̃ces cõrã dño.
Tulisti dr̃ abstulisti. Ac si aꝑte dicat. De tua
iustitia p̃stimens: creatoris tui grãm despicis
dep̃cari. Cum enĩ uera mala heretia contͣ
bonos ñ inueniunt. fingunt que redargu¬
ant. ut iusti esse uideant᷑: & fit plerq̃ ut
ad aꝑta contumeliarũ uerba ꝑueniant: unde
Iinquitas os docet qndo er mala uita concipis¬

Expanded text:
eris quae tibi non expediunt. - Nullum vero existimant timorem Domini habere, nisi eum quem potuerunt ad suae confessionis stultitiam trahere. Unde adjungit: VERS. 4. Quantum in te est, evacuasti timorem, et tulisti preces coram Domino. - Tulisti, dicitur abstulisti. Ac si aperte dicat: De tua justitia praesumens Creatoris tui gratiam despicis deprecari. Cum enim vera mala haeretici contra bonos non inveniunt, fingunt quae redarguunt, ut justi esse videantur. Et fit plerumque ut ad aperta contumeliorum verba perveniant. Unde - Iniquitas os docet, quando ex mala vita concipi
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑. E alluuione paulatĩ t̾ra cõsumitur
Sicut enĩ influente aqua paulatĩ consir¬
mit᷑ t̾ra : sic lenit̾ subripiente uicio inens
etiã fortis absorbet᷑. Unde bene subiungi¬
tur. homines gͦ similit̾ ꝑdes: idẽ. q cũ¬

Expanded text:
didiSicut enim influente aqua paulatim consumitur terra, sic leniter subripiente vitio mens etiam fortis absorbetur. Unde bene subjungitur: Et homines ergo similiter perdes, id est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
suptę ꝑditio humana cõparat᷑. nͥ hoc qđ
patent᷑ dat᷑ intelligi. qi duo sunt genera
cẽptationũ unũ qđ inmente etiam iusti
hominis ꝑ repentinũ euentũ agit᷑. qͣtinus
sic subito temptet᷑. ut hunc mopinato ꝓ¬
uentu concutiat. ⁊ ꝓsternat. casũq suum
ñ tusi pꝰquã ceciderit uideat: aliud uͦ qđ
paulatĩ uenit inmente. & resistentẽ an-¬
mũ lenib suggestionib inficit & om̃s in
eo iires iustitię ñ nimietate sua. s assidu¬
transfertur de loco suo: idẽ mens sc̃a cuiꝰ
locꝰ iustitia fuerat. impulsu subito trans¬
fert᷑ ad culpã. Rursum qr ali a ẽ tẽptatio
que se cordi hominis lenit̾ infundit.
om̃emq duritiã fortitudinis corrũpit
atq consumit. dicat᷑. lapides excauant
aquȩ : qr uidelicet duritiã mentis. absor¬
bent assidua ⁊ mollia blandim̃ta libidi¬
nis: ⁊ lentũ atq subtile uitiũ corrũpit
durũ ⁊ forte ꝓpositũ mentis. Unde scib¬

Expanded text:
ditio humana comparatur, nisi hoc, quod patenter datur intelligi, quia duo sunt genera tentationum? Unum, quod in mente etiam justi hominis per repentinum eventum agitur, quatenus sic subito tentetur, ut hunc inopinato proventu concutiat et prosternat, casumque suum nonnisi postquam ceciderit videat. Aliud vero, quod paulatim venit in mentem, et resistentem animueo vires justitiae non nimietate sua, sed assidutransfertur de loco suo ; id est, mens sancta, cujus loco justitia fuerat, impulsu subito transfertur ad culpam. Alia est tentatio quae sese cordi hominis leniter infundit, omnemque duritiam fortitudinis corrumpit atque consumit, dicatur: Lapides excavant aquae, quia videlicet duritiam mentis absorbent assidua et mollia blandimenta libidinis, et lentum atque subtile vitium corrumpit durum et forte propositum mentis. Unde sub
Abbreviated transcription (Latin):
delicta eiꝰ signando curauerat᷑: quẽ uaselecᷤ¬
cionis uocabat. Uł certe peccata nt̃a signan¬
t᷑ in sacculo: cũ mala que facimꝰ. sollicito
sc̃ꝑ coide pensamꝰ. Qd nãq ẽ cor hominis. nͥ
sacculus dĩ Ubidũ studiose conspicimꝰ ꝑ
qͣnta deliquimꝰ: peccata nr̃a qͣsi indĩ saccu¬
lo signata portamꝰ. An ñ peccatũ suũ dauid
signatũ tenebat in sacculo qͥ dicebat: uuqͥta¬
tẽ meã ego agnosco. ⁊ delictũ meũ corã me ẽ
semꝑ: Q̾ qr culpas quas nos intuendo ⁊ pę¬
nitendo cognoscimus. pius nob̃ conditor re¬
laxat: recte post signata in sacculo delicta
subiungit᷑. s curasti miqurtatẽ meã. Ac si
aꝑte dicat. Que mͦ signas ut penitendo ui

Expanded text:
delicta ejus signando curaverat, quem Vas elecdelicta ejus signando curaverat, quem Vas electionis vocabat. Vel certe peccata nostra signantur in sacculo cum mala quae fecimus sollicito semper corde pensamus. Quid namque est cor hominis, nisi sacculus Dei? Ubi dum stquanta delinquimus, peccata nostra quasi in Dei sacculo signata portamus. An non peccatum suum David signatum tenebat in sacculo, qui dicebat: Iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum contra me est semper? Et quia culpas, quas nos intuendo, et poenitendo cognoscimus, pius nobis Conditor relaxat, recte post signata in sacculo delicta, subjungit: Sed curasti iniquitatem meam. Ac si aperte dicat: Quae modo signas, ut poenitendo vi
Abbreviated transcription (Latin):
secreci. exeat ad publicũ iuditii. Unde etiã
ꝑ moy sendit̃. Nonne hec congregata suis
apud me. ⁊ signata in thesauris meis: In die
ultionis reddã illis. Cum uͦ ꝓ malis que fe¬
cumus disciplinȩ flagello atterim᷑. & hoc ꝑ
penitentiã deflemus: iniquitatẽ nr̃am
signat & curat: qr nec multa hic deserit.
nec iniuditio punienda scruat. Dignat
gͥ delicta: qr ea hic subtilit̾ attendit: ut fe
riat. Curat gͦ: ꝙ hec ꝑ flagellũ funditus
relaxat. Unde iniquitatẽ qͦq illius ꝑsocuto¬
ris sui quẽ in t̾ra ꝓstrauerat signando cura¬
uit cũ de illo ad ananiã dix̃. Uas electio¬
ns mͥ ẽ iste: ut portet nom̃ meũ corã gen¬
tib ⁊ regib ⁊ filiis isrł. Ego enĩ ostendam
illi: qͣnta oporteat eum ꝓ nomine meo pati
Cũ enĩ adhuc ꝓ cransactis excessib uenturas
passiones minatur: ꝓfecto hoc qđ deliq̃rat
in corde signatũ tenebat. D ꝓculdubio

Expanded text:
secreti exeat ad publicum judicii. Unde etiam secreti exeat ad publicum judicii. Unde etiam per Moysen dicitur: Nonne haec congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ultionis reddam illis . Cum vero pro malis quae fecimus disciplinae flagello atterimur, et haec per poenitentiam deflemus, iniquitatem nostram signat et curat, quia nec inulta hic deserit, nec in judicio punienda reservat. Signat igitur delicta, quia ea hic subtiliter ariat; curat vero quia haec per flagellum funditus relaxat, unde iniquitatem quoque illius persecutoris sui, quem in terra prostraverat, signando curavit, cum de illo ad Ananiam dixit: Vas electionis mihi est iste ut portet nomen meum coram retibus, et regibus, et filiis Israel. Ego enim ostendam illi, quanta eum oporteat pro nomine meo pati . Cui enim adhuc pro transactis excessibus venturas passiones minatur, profecto hoc quod deliquerat in corde signatum tenebat. Sed procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
Gressus ãs dinumerat: cum singula queq
nr̃a oꝑa propt̾ retributionẽ signat. Quid
enum in gressib nisi unaqueq nr̃a actio
designatur Omp̃s itaq ds̃ ⁊ gressus diuu¬
merat. ⁊ peccatis parcit: qr ⁊ subtilit̾ acta
nr̃a considerat: & tam̃ hec penitentib mi¬
scdit̃ relaxat. Qui & duritiã in peccantib
conspicit: s tam̃ hanc p̃ueruente gr̃a ad
penitentiã emollit. Culpas gͦ enumerat:
cũ nos ipsos ad singula que fecimꝰ deflenda
conuertit. Quas nscłit̾ relaxat: qr ea dũ
nos punimꝰ. ipse nequaquã in extremo
examine iudicat: paulo attestante qui
ait. Si nosin& ipsos dudicaremꝰ: ñ utiq
iudicaremur. Uude adhuc subditur.
ignasti quasi in sacculo delicta mea: sed
curasti iniquitatẽ meã. Signant᷑ quasi
in sacculo delicta nr̃a: qr hoc qđ nos erterius
agimus. nisi penitentia int̾ueniente dilua¬
mus. in secreto iuditioꝵ dĩ sub quadã occul¬
tatione seruat᷑. ut qndoq eciam de sigillo

Expanded text:
Gressus Deus dinumerat, cum singula quaeque nostra opera propter retributionem signat. Quid enim in gressibus, nisi unaquaeque nostra actio designatur? Omnipotens itaque Deus et gressus dinumerat, et peccatis parcit, quia et subtiliter acta nostra considerat, et tamen haec poenitentibus misericorditer relaxat. Qui et duritiam in pconspicit, sed tamen hanc, praeveniente gratia, ad poenitentiam emollit. Culpas ergo enumerat, cum nos ipsos ad singula, quae fecimus, deflenda convertit: quas misericorditer relaxat, quia eas, dum nos punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat, Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos judicaremus, non utique judicaremur : unde adhuc subditur: Signasti quasi in sacculo delicta mea, sed curasti iniquitatem meam. Signata sunt quasi in sacculo delicta nostra, quia hoc quod nos exterius agimus, nisi poenitentia intemus, in secreto judiciorum Dei sub quadam occultatione servatur, ut quandoque etiam de sacculo
Abbreviated transcription (Latin):
tur in timore suspitionis. Unde adhuc de
ipso p̃sentis uite labore subiungitur. Et¬
tamen caro eius dum uiuit dolebit: ⁊ am̾¬
ma eius suꝑ semet ipso lugebit: De coniugi¬
b paulus dicit. Tribulationẽ tam̃ carnisᷤ¬

Expanded text:
tur in timore suspicionis. Unde adhuc de tur in timore suspicionis. Unde adhuc de ipso praesentis vitae labore subjungitur: tamen caro eius dum vivet dolebit et anima illius super semet ipso lugebit respotamen caro eius dum vivet dolebit et anima illius super semet ipso lugebit respon
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝗ̃ initꝰ om̃ipotentis dĩ cdaritatẽ uident. nul
lomͦ credendũ ẽ qr sit foris fous aliqͥd qđ igno¬
rent. D carnales quiq qr amorẽ p̃cipuum
filiis immpendunt᷑. hoc eos beatꝰ iob nescire
pꝰmodũ asserit. qđ hic uehem̃t̃ amauerunt:
ut siue nobiles siue suit ignobiles filiĩ nesci¬
ant. qͦrũ eos sẽꝑ cura fatigabat. Quod tamͣ
si intelligi sp̃alit̃ debet: m̃ncongrue filioꝵ
nomine oꝑa designantur: sicut de mulie¬
re paulus dirit: ꝙ salua erit ꝑfilioꝵ gene¬
rationẽ. Neq enim mulier que continen¬
tiȩ studens nequaꝗͣ filios generat. salua non
erit: s ꝑ generationẽ filioꝵ saluari dr̃: quia
ꝑ effec̾tũ bonoꝵ oꝑum ꝑpetuȩ saluti sociat᷑.
Nobiles gͦ sunt silii. recta oꝑa: ignobiles aut̃.
facta ꝑuersa. E sepe homo agere queliba
bona intentione nititur: s tam̃ ꝓ multis q̃
bent᷑ eiꝰ oꝑa an reꝓbent᷑ ignorat. & hic ergo
homo indolore iaboris est positꝰ: ⁊ illuc duci¬

Expanded text:
 omnipotentis Dei claritatem vident nullo modo credendum est quia foris sit aliquid quod ignorent. Sed carnales quique, quia amorem praecipuum filiis impendunt, hoc eos beatus Job nescire postmodum asserit quod hic vehementer amaverunt, ut sive nobiles, sive ignobiles sint filii nesciant, quorum eos semper cura fatigabat. Quod tamen si intelligi spiritaliter debet, non incongrue filiorum nomine opera designantur; sicut de muliere Paulus dicit: Quia salva erit per filiorum generationem . Neque enim mulier quae, continentiae studens, nequaquam filios generat salva non erit, sed per generationem filiorum salvari dicitur, quia per effectum bonorum operum perpetuae saluti sociatur. Nobiles ergo sunt filii recta opera, ignobiles autem facta perversa. Et saepe homo agere quaelibet bona intentione nititur; sed tamen pro multis, quae bentur ejus opera an reprobentur ignorat. Et hic ergo homo in dolore laboris est positus, et illuc duci
Abbreviated transcription (Latin):
pati posst̃: eciam qui sp̃alit̾ uiuunt. Curgͦ
inesse comugib carius tribulatio q̃si specialĩ
ar̃. que etiam ã uita sp̃alium longe ñ ẽ. nisi
qđ hi freq̃nt᷑ maiores tribulationes ex carne
suscipiunt. qui carnis uoluptatib delectan¬
so iugebit: qi quisqͥs inse gaudẽ appecit. eo
ipso iam in luc̾tu ẽ. qͦ auera letitia recessit:
Uera quippe letitia mentis: cixator ẽ. Dignũ
itaque. e. ut in se semꝑ homo merores uiue¬
niat : qui derdic̾to creatore inse gaudiũ que¬

Expanded text:
italiter vivunt. Cur ergo inesse conjugibus carnis tribulatio quasi specialiter dicitur, quae etiam a vita spiritalium longe non est, nisi quod hi frequenter majores tribulationes ex carne suscipiunt qui carnis voluptatibus delectanso lugebit, quia quisquis gaudere in se appetit, eo ipso jam in luctu est quo a vera laetitia recessit. Vera quippe laetitia mentis creator est Dignum itaque est ut in se semper homo moerores inveniat, qui, derelicto creatore, in se gaudium quae
Abbreviated transcription (Latin):
suã tanto desidio expectat. quã sit de re¬
sutrectione certꝰ insinuat: ⁊ cursũ uitȩ pre-¬
sentis qͣntũ despiciat inmnotescit. qui hunc
militiã appellat. ꝑmilitiã quippe sẽꝑ
ad finẽ tenditur . & cotidie condusionis ter¬
minus expectatur. Cursũ itaq uitȩ huius
despicit istatũ soliditatis requirit: qͥ ꝑ hoc
qđ mutabilit̾ militat. ad immutationẽ
suã ꝑuenire festinat. Iustis quippe in
hac uita. ipsa sarcina suȩ coiruptionis
onerosa ẽ: qđ cum uigiliȩ defatigant sõnꝰ
querit᷑. ut uigiliarũ labor atq anxiecas
tẽꝑet᷑. S ññquã etiã sõnꝰ occidit: fames
corpus atterit: atq ut eiꝰ necessitas iepel¬
latur: cibi requirunt᷑. S sepe ⁊cibi gra¬
uant: qui ad repellendũ debilitatis gra¬
uam̃ quesiti fuerant. Grauis est itaq
sarcina corruptionis: que nisi ita grauiᷤ
esset. paulus nequaꝗͣ dicera. Uanitati
creatura subiecta est ñ uolens. s ꝓpter

Expanded text:
pectat, quam sit de resurrectione certus insinuat; et cursum vitae praesentis quantum despiciat innotescit, qui hunc militiam appellat. Per militiam quippe semper ad finem tenditur, et quotidie conclusionis terminus exspectatur. Cursum itaque vitae hujus despicit, et statum soliditatis requirit, qui per hoc quod mutabiliter militat, ad immutationem suam pervenire festinat. Justo quippe in hac vita ipsa sarcina suae corruptionis onerosa est. Quod vigiliae defatigant, somnus quaeritur, ut vigiliarum labor atque anxietas temperetur. Sed nonnunquam etiam somnus occidit. Fames corpus atterit, atque, ut ejus necessitas repellatur, cibi requiruntur; sed saepe et cibi gravant, qui ad repellendum debilitatis gravamen quaesiti fuerant. Gravis itaque est sarcina corruptionis, quae nisi ita gravis esset, Paulus nequaquam diceret: Vanitati creatura subjecta est, non volens, sed propter
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ Oꝑi manuũ tuarũ poiriges dext̃am.
Ac̾si patent̾ dicat. Idcirco creatura corrup¬
tibilis ꝑsistere ad incorruptionẽ potest: qr
tuę potestatis manu erigit᷑. & tui respectus
gr̃a ut ꝑsistat tenet᷑. Humana nãq crea.¬
tura eo ipso quo creatura ẽ. inseinet ipsa
haba sub se defluere: s a conditore suo ho¬
mo accepit ut ⁊ suꝑ se contẽplatione rapia¬
ꝑsistat: ad incõmutabi litatis statũ. auctors
mine filius designari: qr om̃ia ꝑ ipsũ fac̾¬
ca sunt. Oꝑi gͥ manuũ suarũ porrexit
omp̃s ds̃ dexteram suã: qr ut abiectũ atq
iinfimis iacens ad sũma erigera genus
humanũ. incarnatũ ad hoc unigenitũ
misit. Ex cuiꝰ nob̃ incarnatione datũ ẽ
ut qͥ ex uoluntate ꝓpria corruptionẽ
cecidimꝰ: uocanti nos dõ qnͣdoq ad incor¬
ruptionis głam. respondere ualeamꝰ. Qua
in re largitatẽ diuine miscđiȩ pensare qͥs
ualeat: qđ ad tantã ꝑducet głam. homi¬

Expanded text:
cit: Operi manuum tuarum porriges dexteram tuam . cit: Operi manuum tuarum porriges dexteram tuam . Ac si patenter dicat: Idcirco creatura corruptibilis persistere ad incorruptionem potest, quia Dei omnipotentis manu erigitur, et sui respectus gratia ut persistat tenetur. Humana creatura eo ipso quo creatura est, in semetipsa habet sub se defluere; sed a conditore suo homo accipit, ut et super se contemplatione rapiapersistat, ad incommutabilitatis statum Auctoris mine Filius designari: Quia omnia per ipsum facta sunt . Operi igitur manuum suarum porrexit omnipotens Deus dexteram suam, quia ut abjectum atque in infimis jacens ad summa erigeret genus humanum, incarnatum ad hoc unigenitum misit. Ex cujus nobis incarnatione datum est ut qui ex voluntate propria in corruptionem cecidimus, vocanti nos Deo quandoque ad incorruptionis gloriam respondere valeamus. Qua in re largitatem divinae misericordiae pensare quis valeat, quod ad tantam perducit gloriam homi
Abbreviated transcription (Latin):
creatura ingemiscit: ĩ parturit usq adhuc
Sc̃s gͦ uir incoiruptionis suę statũ deside¬
rans dicat. Cunctis dieb quib nc̃ milito:
expecto donec ueniat immutatio mea.
Inqua unmutatione qͥd agat᷑ adiungit.
cuiliba dicim᷑. cũ eiꝰ factis congrua aduic̾e oꝑared¬
dimus. In illa gͥ cõmutatione uocat dñs &
respondet homo: qr ante incorrupti clari¬
tatẽ. incorruptꝰ homo ostendit᷑ pꝰ coirup¬
tionẽ. Nẽ et enĩ quousq subditi corruptio¬
ni sumꝰ auctori nr̃o minime respondemꝰ:
qr dũ corruptio ab incorruptione longe ẽ.
similitudo apta nix responsionis ñ ẽ. De
illa uͦ immutatione scriptũ ẽ. Cũ appa¬
ruerit similes ei erimus: qm̃ uidebimꝰ eum
sicuti est. Tunc᷑ uocanti dõ ueracit̾ respon¬
demꝰ: qnͣdo ad sũmȩ incorruptionis iussũ
creatura ex semet ipsa non ual&. s solius
om̃ipotentis dĩ dono agit᷑. ut ad tantã
incorruptionis głam ꝑmutet᷑: recte subum.¬

Expanded text:
creatura ingemiscit, et parturit usque adhuc . Sanctus ergo vir incorruptionis statum desiderans, dicat: Cunctis diebus, quibus nunc milito, exspecto donec veniat immutatio mea. In qua immutatione quid agatur adjungit: cuilibet dicimus, cum ejus factis congrua ad invicem opera reddimus. In illa igitur mutatione vocat Dominus, et respondet homo, quia ante incorrupti claritatem, incorruptus homo ostenditur post corruptionem. Nunc etenim quousque subditi corruptioni sumus, Auctori nostro minime respondemus, quia, dum corruptio ab incorruptione longe est, similitudo apta nostrae responsioni non est. De illa vero immutatione scriptum est: Cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Tunc ergo vocanti Deo veraciter respondebimus, quando ad summae incorruptionis jussum creatura ex semetipsa non valet, sed solius 400 omnipotentis Dei dono agitur ut ad tantam incorruptionis gloriam permutetur, recte sub
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Cito proferte stolã pͥmã. Prima
quippe stola ẽ. uestis innocentie̾. quam
homo bene conditꝰ accepit: male a serpen¬
te ꝑsuasus ꝑdidit. Contra hanc nudita¬
uestimenta sua: ne nucdus ambulet. Uesti¬
menta quipe custodimꝰ. cũ p̾cepta inno¬
centiȩ seruamꝰ inmente: ut cũ nos iuditii
culpa nudat ad admissã redeuntes
innocentiã penitentia oꝑiat. Bene aut̃ dr̃
luit. ubi conditꝰ fuit. Hic uͦ ubi cecidit diu
esse ꝓhibetur patriam uolens ꝑdidit: ãꝑe¬
grinatione uͦ sua quã diligit: iuitꝰ expel¬
litur. Ubi gͦ est qui meius amore nẽ ubi
uerũ esse est. Sequitur. Quomͦ si rece

Expanded text:
dixit: « Cito proferte stolam primam . » Prima dixit: « Cito proferte stolam primam . » Prima quippe stola est innocentiae vestis, quam homo bene conditus accepit, male a serpene nudamur, contra hanc nuditavestimenta sua, ne nudus ambulet. Vestimenta quippe custodimus, cum innocentiae servamus in mente; ut cum nos judicii culpa nudat, ad amissam reinnocentiam poenitentia operiat. Bene autem dicluit, ubi conditus fuit; hic vero, ubi cecidit, diu esse prohibetur. Patriam volens perdidit, a peregrinatione vero sua quam diligit invitus expellitur. Ubi ergo est, qui in ejus amore non est ubi verum esse est? Sequitur: CAPUT VII. VE
Abbreviated transcription (Latin):
di. D ad odore aque germinauit. qͣr ꝑ
uirtutẽ dĩ extuicta caro illius ad uitam
rediit: iuxta qđ scnptũ ẽ. Quẽ ds̃ suscitaũ
ã mortuis. Quia enĩ ds̃ trinitas ẽ: extinc̾
illa apłoꝵ debilitas que in morte illiꝰ ⁊
ex pauit. ⁊ negauit. ⁊ negando aruit. ꝑ
resurrectionis eiꝰ głam rursus ad fidẽ uiris¬
it. In cuiꝰ ligni cõparatione qͥd om̃is homo
nisi puluis ẽ: Unde subdit᷑. Homo uͦ¬
cum mortiuis fuerit ⁊ nudatꝰ atq consũp¬
tꝰ. ubi queso ẽc̃ Nullus homo sine peoca¬
toẽ: nͥ ille qui in hoc mundo ir uenit ex
peccato. & qr om̃s inculpã ligam᷑: ipsa
amissione iustitiȩ morimur  concessa
pͥus in parad.so ueste in nocentiȩ nuda¬
mur: interitu etiã carnis subsequente
consumim᷑. Homo itaq peccator morit᷑
in culpa: nudatur a iustitia: consumit᷑
in pena. Hanc nuditatẽ peccatoris filii
tegere dignatꝰ est pat̾: qui eo redeunte

Expanded text:
di. Sed ad odorem aquae germinavit, quia per di. Sed ad odorem aquae germinavit, quia per virtutem Dei exstincta caro illius ad vitam rediit, juxta quod scriptum est: Quem Deus suscitavit a mortuis . Quia enim Deus Trinitas est, exstinctailla apostolorum debilitas, quae in morte illius expavit, et negavit, et negando aruit, per resurrectionis ejus gloriam rursus ad fidem viruit. In cujus ligni comparatione quid omnis homo, nisi pulvis est? Unde et subditucum mortuus fuerit, et nudatus atque consumptus, ubi, quaeso, est? - Nullus homo sine peccato est, nisi ille qui in hunc mundum non venit ex peccato. Et quia omnes in culpa ligamur, ipsa amissione justitiae morimur. Concessa prius in paradiso veste innocentiae nudamur, interitu etiam carnis subsequente consumimur. Homo itaque peccator moritur in culpa, nudatur a justitia, consumitur in poena. Hanc nuditatem peccatoris filii tegere dignatus est pater, qui eo redeunte
Abbreviated transcription (Latin):
quasi cum primũ. plantatũ est: qr ad illã
speciem redit. ad quam ꝑcipiendã creatꝰ fue¬
rat. si in paradi.so positꝰ peccare noluisset.
Quod fortasse etiã de dño ipso scilicet bonorũ
ligno hoc facunt: in arido quid fiet Se
ouͦꝰ lignũ uiride ⁊ nos lignũ andũ dirit
q ipse inse uim diuinitatis habuit. nos uͦ
qͥ puri homines sumꝰ. lignũ aridũ appel¬
lam᷑. Hab& gͦ lignũ sp̃e sip̃cisũ fuerit. qi
rursũ uirescit: qmͣ isi occidi ꝑ passionem
potuit: ꝑ resurrectionis głam rursus ad
uię uiriditatẽ uenit. Huiꝰ rami pullulañ.
qr ex resurrectione illius multiplicati lon¬
ge lateq fideles creuerunt. Nuiꝰ radix in
terra quasi senuit: qi eiꝰ p̃dicatio iudeoꝵ
ꝑfidiȩ despecta fuit. W in puluere truncꝰ
emortuus est : qr incorde ꝑsequentiũ quod
ꝑ fidiȩ suȩ uento leuabatur contẽptibił
& despectꝰ ẽ habitꝰ. qr carne potuit occi¬

Expanded text:
quasi cum pquasi cum pspeciem redit, ad quam percipiendam creatus fuerat, si in paradiso positus peccare noluisset. Quod fortasse de Dligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Se esse lignum viride, et nos lignum aridum dixit, quia ipse in se vim divinitatis habuit; nos vero, qui puri homines sumus, lignum aridum appellamur. Habet ergo lignum spem, si praecisum fuerit, quia rurspotuit, per resurrectionis gloriam rursus ad vitae viriditatem venit. Hujus rami pullulant, quia, resurrectione illius multiplicati, longe lateque fideles creverunt. Hujus radix in terra quasi senuit, quia ejus praedicatio Judaeorum perfidiae despecta fuit. Et in pulvere truncus emortuus est, quia in corde persequentium, quod perfidiae suae vento levabatur, contemptibilis et despectus est habitus, quia carne potuit occi
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scriptũ est. Siqͦuis sitit: ueniat ad me
comã facere est: extincto corpoialit̃ iusto. ip¬
so suȩ passionis sexẽplo multoꝵ. corda susci¬
care: ⁊ex fide recta iuriditatẽ ueritatis ostũ¬
dere. Bene aut̃ dr̃ quasi cum primũ plan¬
tatũ. ẽ. Om̃e enĩ qd hic aiustis agit᷑. scda plantatio ẽ:
qr pͥma udelic& plantatioñ in oꝑe iustoꝵ s in p̾sci¬
entia conditoris est. E qi cuncta quȩ agt̃
electi sicut pͥus in terius conspitiuntut. atq
disponuntur. ita postmodũ exteriꝰ ꝑficiun¬
tur: bene dr̃. faciet comã qͣsi cũ pͥmũ planta¬
tũ ẽ: idest uiriditatẽ suam offendit. in
effectu oꝑis. quã pͥus habuit in p̾scientia
tura humanitatis intelligi: ex qua subsistit.
Que uidelicet seesat interra: cum natura car¬
nis deficit inpuluerẽ redacta. Ciꝰ in pul¬
uere truncꝰ emorit᷑: qi extinctum corpꝰ asua
specie dissipat᷑. S ad odorẽ aquȩ germinas:
qi ꝑ aduentũ scĩ sp̃s resurget. Q faciet comã

Expanded text:
sicut scriptum est: Si quis sitit, veniat ad me,comam facere, est exstincto corporaliter justo, ipso suae passionis exemplo multorum corda suscitare, et ex fide recta viriditatem veritatis ostendere. Bene autem dicitur: Quasi cum primum plantatum est. Omne quod hic a justis agitur secunda plantatio est, quia prima videlicet plantatio non in opere justorum, sed in praescientia conditoris est. Et quia cuncta quae agunt electi, sicut prius interius conspiciuntur atque disponuntur, ita postmodum exterius perficiuntur, bene dicitur: Faciet comam quasi cum primum plantatum est; id est, viriditatem suam ostendit in effectu operis, quam prius habuit in praescientia tura humanitatis intelligi, ex qua subsistit. Quae videlicet radix senescit in terra cum natura carnis deficit in pulverem redacta. Cujus in pulvere truncus emoritur, quia exstinctum corpus a sua specie dissipatur. Sed ad odorem aquae germinat, quia per adventum sancti Spiritus resurgit: Et faciet comam