comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paginã non intelligat: Adest anima ut ꝑ oculũ litterarũ signa colli¬
gat. eadẽq insillabas sociata coniungat. ac ꝑuerba distinguat. et non
id est ut quid ꝑ haec fecerit sciat. Lego clare aliquid. pronuntiantem
me alter intelligit qui mentis oculũ figit. egoueroipse quid legerum
nescio. quia in aliud anima inlocalit̾ intenta: discessit: Denique cũ
ad memet ipsũ uł ad monitus redeo. spse sum qui utique redeo. et
egoipse sũ ad quẽ redeo. et mecũ non fui quia ad me ꝑ inter uallum
non loci sed tẽporis redui. et extra me nonfui. quia sine me ẽeͥ non
potui. Ipsa istie ÷ anima. ut ꝑ oculũ quȩ leguntur indeat. et ipsa istic
non ẽ. ut qua leguntur non intelligat: At non sepe usy euenit. ut
siue cuiuscemodi lectionibus accõmodantes insũ. siue relatiom cuipiã
ahibentes auditũ. cũ haec eadẽ nonminus intelligi quã uideri atq

Expanded text:
paginam non intellegat. adest anima ut per oculum literarum signa collipaginam non intellegat. adest anima ut per oculum literarum signa colligat eademque in syllabas sociata coniungat ac per uerba distinguat, et non adest ut quid per haec fecerit sciat. lego clare aliquid, pronuntiantem me alter intellegit, qui in id mentis oculum figit, ego uero ipse quid legerim nescio, quia in aliud anima inlocaliter intenta discessit. denique cum ad memet ipsum uel admonitus redeo, ego ipse sum, qui utique redeo, et ego ipse sum, ad quem redeo, et mecum non fui, quia ad me per interuallum non loci, sed temporis redii, et extra me non fui, quia sine me esse non potui. ipsa istic est anima, ut per oculum quae leguntur uideat, et ipsa istic non est, ut quae leguntur intellegat. aut non saepe usu euenit, ut sine cuiusce modi lectionibus adcommodantes uisum sine relationi cuiuspiam adhibentes auditum, cum haec eadem non minus intellegi quam uideri atque
Abbreviated transcription (Latin):
localitatẽ uł qualitatẽ taliter ee̾ uł talit̃ iure pronuntiatur. qr sicur
uiuenti corpori iocundũ ÷ luculentus locus uł temperatus aer. ia
uiuificanti ammo tranquillitas in cogitatione. et securitas atimore:
Itidẽ sicut pęnalia sunt corpori tenebrosus locus & asper adtactus.
sic animo cogitandi instabilitas. et angustiae formidandi Agitur
ergo aiima non ꝑloca. sed pro affectuũ diuersitate. & delectabilit
& pȩnalit̃. Illud tamen liquet animã sine corpore incorporalit᷑ per
nalia sentire non posse: Animȩ igitur corporatȩ ꝑ corpus sentire ar¬
porea eidẽq sine corpore uidere incorporea Ergo ut corpus in
sentificat. si quando insũma eadẽq sẽmꝑ adcollitur: ita quodã mͦ
corporeos deserit senfus. abhisdẽq inlocaliter abscedit. ut corã pe¬
sita non indeat. ut uixta sonantia non audiat ut percussã legendo

Expanded text:
localitatem uel qualitatem taliter esse uel taliter iure pronuntiatur, quia sicut localitatem uel qualitatem taliter esse uel taliter iure pronuntiatur, quia sicut uiuenti corpori iucundum est luculentus locus uel temperatus aer, ita uiuificanti animo tranquillitas in cogitatione et securitas a timore. itidem, sicut poenalia sunt corpori tenebrosus locus et asper adtactus, sic animo cogitandi instabilitas et angustiae formidandi. agitur ergo anima non per loca, sed pro adfectuum diuersitate et delecta-. biliter et poenaliter. illud tamen liquet animam sine corpore incorporaliter pera uel suauia uel poenalia sentire non posse. animae igitur corporatae est per corpus sentire corporea eidemque sine corpore uidere incorporea. ergo ut corpus inasentificat, si quando in summa eademque semper adtollitur, ita quodam modo corporeos deserit sensus ab hisdemque inlocaliter abscedit, ut coram posita non uideat, ut iuxta sonantia non audiat, ut percursam legendo
Abbreviated transcription (Latin):
ic ergo suppositus: non loco sed i ac potentia. oculus quidã. qui siue fis
siue mens fuie intellectus uitũ atq idẽ est. et si diuerso nomine. choꝰ
Ergo quod est lapis adanimũ uiuens. hoc mamimũ iuiuens ad amn¬
tũ inuens. & quod ẽ manimũ uiuens ad animatũ uinens. hoc ẽ am¬
matũ iuuens ad inuentẽ et intelligentẽ. A dminstrat rationalis anmm
corpus ammale insalutẽ scilicet eius. et amiministrat ammã rationi¬
lẽ intellee tus rationis capax. insalutẽ uidelicet aninȩ rationalis.
operante atq mnistrante dõ principali potestate et stabili motione
atq in iitiato sustantiarũ cardine: primũ ut sint. deinceps ut ꝓ modo
uel merito taliter fint. qualiter esse debere ille constituit. qui non
insi uuste unuiersa disponit: Nam sicut de corporibus ibi uł ibi ee
ꝓpterꝰ locale necessitatẽ congrue dicitur: ita de amimabus propt̃ in¬

Expanded text:
ic ergo superpositus est non loco, sed ui ac potentia oculus quidam, qui siue spiritus ic ergo superpositus est non loco, sed ui ac potentia oculus quidam, qui siue spiritus siue mens siue intellectus unum atque idem est, etsi diuerso nomine dicitur. ergo quod est lapis ad inanimum uiuens, hoc inanimum uiuens ad animatum uiuens, et quod est inanimum uiuens ad animatum uiuens, hoc est animatum uiuens ad uiuentem et intellegentem. administrat inrationalis anima corpus animale in salutem scilicet eius, et administrat. animam rationalem intellectus rationis capax in salutem uidelicet animae rationalis operante atque administrante deo principali potestate et stabili motione atque ininitiato substantiarum cardine primum ut sint, deinceps ut pro modo uel merito taliter sint qualiter esse debere ille constituit, qui non nisi iuste uniuersa disponit. nam sicut de corporibus ibi uel ibi esse propter localitatis necessitatem congrue dicitur, ita de animabus propter in
Abbreviated transcription (Latin):
aliquantũ deipsa tantũ sicut prȩ locuti sumus sustantia disseramꝰ.
quis potest memoriae solius abyssos intueri. et antra penetrare:
Inista michi ÷ quiequid usquã colorũ formarũq uidi in hac qͥe qͥd
uerborũ uł sonorũ ꝑ aures accepi. in hac quicquid odorũ ꝑ nares
adtraxi in hac quicquid saporũ diuersitate cognoui. m hac qͥcquid
tactu nuntiante discreui. in hac michi reposita quodã modo suq̃
& grãmatica cũ de dialecticis dissero. et rethorica cũ de geomẽ¬
tricis. & astrologica cũ de musicis. et hae simul om̃s cũ de arith¬
meticis: Iuxta formas partiũ mundi quas uideo. de his quas non
nideo adminiculante ratione cognoscens. incorporea mundũ¬
crpacitate cõplector: Sed cdicis michi non mundũ memoria cõples bere¬
sed figurã mundi Uel ex hoc intellige ammã non esse corpoream.
qua indes eamdẽ nec corporalia corporaliter posse conspicere: hu¬

Expanded text:
aliquando de nostra tantum, sicut prolocuti sumus, substantia disseramus, aliquando de nostra tantum, sicut prolocuti sumus, substantia disseramus, quis potest memoriae solius abyssos intueri et antra penetrare ? in ista mihi est quidquid usquam colorum formarumque uidi, in hac quidquid uerborum uel sonorum per aures accepi, in hac quidquid odorum per nares adtraxi, in hac quidquid saporum diuersitate cognoui, in hac quidquid tactu nuntiante discreui, in hac mihi reposita quodam modo sunt et grammatica, cum de dialecticis dissero, et rhetorica, cum de geometricis, et astrologica, cum de musicis, et hae simul omnes, cum de arithmeticis: iuxta formas partium mundi, quas uideo, de his quas non uideo adminiculante ratione cognoscens incorporea munducapacitate conplector. XXIII. sed figuram mundi. uel ex hoc intellege animam non esse corpoream, quia uides eandem nec corporalia corporaliter posse conspicere. hu
Abbreviated transcription (Latin):
a & non intelligenti adest inlocaliter: sed intantũ istic peregrinat᷑.
in quantũ ꝑ uoluptates ac dolores corporis ꝑ loca uel tempora. per
fantasias ec fantasmata a sũmi boni contẽplatione reuocatur: Quo¬
tunc ad plene non erit. cũ corruptibile hoc induerit incorrupti¬
bilitatẽ. et mortale induerit inmortalitatẽ. Quȩ cum ita sit. pere¬
grinatur anima in corpore. cuius corruptione debilitate atq in¬
digentia. a patria hoc ẽ adõ separat᷑. Puto autem substantiam cui
peregrinatio locale ÷ atq corporeũ. & cuius patria incorporeũ et
inlocale. non neracit᷑ dici uł corporeã uł localẽ: In illo autẽ pere¬
grinatio non erit. cunus nullo appetitu pellitiet᷑. mullo re isu
occupabitur. nullo pondere prȩpedietur. Patet ut arbitror animã
non in om̃i corpore sed in carnalitantũ corpore peregrinari. qr
carnale corpus obuiat. et sp̃itale proximat incorporeis. Ergo ut

Expanded text:
ti et non intellegenti adest inlocaliter. sed in tantum istic peregrinatur, ti et non intellegenti adest inlocaliter. sed in tantum istic peregrinatur, in quantum per uoluptatem ac dolores corporis per loca uel tempora, per phantasias et phantasmata a sutunc ad plenum non erit, cum corruptibile hoc induerit incorruptibilitatem, et mortale induerit immortalitatem . II. Quae cum ita sint, peregrinatur anima in corpore, cujus corruptione, debilitate atque indigentia a patria, hoc est, a Deo separatur. Puto autem substantiam cujus peregrinatio locale est atque corporeum, et cujus patria incorporeum et illocale, non veraciter dici vel corpoream vel localem. In illo autem peregrinatio non erit, cujus nullo appetitu prolicietur, nullo renisu occupabitur, nullo pondere praepedietur, Patet, ut arbitror, animam non in omni corpore, sed in carnali tantum corpore peregrinari; quia carnale corpus obviat, et spiritale proximat incorporeis. Ergo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cit apłus. cũ sumꝰ in corpore peregrinamur ad nõ Cũ uero ad
illã corporis ꝑmutationẽ prouenerit. qui meruerit de qua
idẽ dicit. om̃s resurgemꝰ. sed non om̃s immutabimur: non
obiuabit tunc nutibus animȩ corpus anmale quod non erit.
sed ꝑ om̃ia seruiet sp̃itale corpus quod erit: Sed nec illud quippi
concupiscet indignũ. necꝰ aliquid imperabit inustũ: Et qm̃ scĩ
amma affectu casto rapitur in dm̃. anĩaduerte nec peregrinationẽ
illi locabilẽ esse. nec patriam. Nũquid in hac uita ds̃ cũ anima non:
etiam si ipsa cũ dõ non sit: Aliud enĩ ẽ esse cũ dõ. aliud non ẽe sine
dõ. quia non localit̃ ad illũ uenitur. nec localiter ab illo disceditur:
Proinde anima illa cũ dõ ÷ quȩ uidet hoc ẽ intelligit dm̃. et illa
cũ dõ non est quȩ utique non intelligit dm̃ Ds autẽ & intelligen¬

Expanded text:
cit apostolus: cum sumus in corpore, peregrinamur a domino. cum uero ad cit apostolus: cum sumus in corpore, peregrinamur a domino. cum uero ad illam corporis permutationem peruenerit qui meruerit, de qua idem dicit: omnes resurgemus, sed non omnes inmutabimur, non obuiabit tunc nutibus animae corpus animale quod non erit, sed per omnia seruiet spiritale corpus quod erit. sed nec illud quippiam concupiscet indignum, nec haec aliquid imperabit iniustum, et quoniam sancta anima adfectu casto in deum rapitur, animaduerte nec peregrinationem illi localem esse nec patriam. numquid in hac uita deus cum anima non est, etiam si ipsa cum deo non sit ? aliud enim est esse cum deo, aliud non esse sine deo, quia non localiter ad illum uenitur \'.nec localiter ab illo disceditur. proinde anima illa cum deo est, quae uidet, hoc est intellegit deum, et illa cum deo non est, quae utique non intellegit deum. deus autem et intellegen
Abbreviated transcription (Latin):
claret scđm illã uitã quȩ nobis cũ pecudibus ÷ hominis animã
exeso atq arido. quã pasto ac suculento corpore magis onerari
Quod idõ fit. quia fessũ corpus non ita ualet animi nutibus fa¬
cili motu seruire. & onerosa illi est non ponderis grauitas. sed
agendi difficultas: Ac ꝑide si beluinã uitã quã nobis istic inẽe̾
manifestũ ẽ cogitamus. corpus istud non ad grauat animã. suillã
quȩ cũ angelis erit aspicimꝰ. ad grauat animã occupando eã atq
inliciendo. uł necessariis uł uoluptuosis. defigendo eamdẽ in
pulchra corporea. et a contẽplatione sũmȩ pulchritudims ab¬
ducendo: Istud ergo quod uł aesui aut potui necessario in salu¬
animus occupatur. uel plagis ac doloribus ꝑ corpus affligit᷑.
ad grauari eũdẽ et pro multitudine ac difficultate actionis
onerari ꝑspicuũ ẽ. Et hȩc est illa peregrinatio de qua di¬

Expanded text:
claret secundum illam uitam, quae nobis cum pecudibus est, hominis animam claret secundum illam uitam, quae nobis cum pecudibus est, hominis animam exeso atque arido quam pasto ac succulento corpore magis onerari. quod eo fit, quia fessum corpus non ita ualet animi nutibus facili motu seruire et onerosa illi est non ponderis grauitas, sed agendi difficultas. ac perinde si belluinam uitam, quam nobis istic inesse manifestum est, cogitamus, corpus istud non adgrauat animam: si uero illam quae cum angelis erit adspicimus, adgrauat animam occupando eam atque inliciendo uel necessariis uel uoluptuosis defigendo eandem in pulchra corpora et a contemplatione summae pulchritudins abducendo. istud ergo quod uel esui aut potui necessario in saluanimus occupatur uel plagis ac doloribus per corpus adfligitur, adgrauari eandem et pro multitudine ac difficultate actionis onerari perspicuum est. et haec est illa peregrinatio, de qua di
Abbreviated transcription (Latin):
ergo substantia peregrinatur: Nec umquã poterit ñ peregri¬
nari. quȩ sine se esse non poterit: Nulla autẽ res ipsamsẽ ul¬
latenus amittit. quia non potest quicquã esse post se faciliꝰ
em̃ ẽ aliquid prorsus abolerine quicquã sit. quã se & amittere
et sibi saꝵ suꝑẽe̾ Aut igitur anima corpus ẽ. et fefellit apłs.
eo quod sit in corpore: Si resurrectionẽ ꝓbe credimus. in illa qͦq
aecerna patria non sine corporibus futuri sumꝰ. Hic respondeas
uelĩ. utrũnã ideirco nunc anima peregrina dicatur. quia sit in cor¬
pore. an quia in tali sit corpore: Istud nẽpe corpus ut supra memo¬
raui ad grauat ammã. non illo utique pondere quod pendi potest
quia si illo minus grauatur quo quisque uiribus plus ualebit.¬
plus autẽ quo magis corpus inaedia uł aegritudo tenuauerit:
Unde hoc quoq multũ nr̃is adstipulatur rationibus. qͦd liquido

Expanded text:
ergo substantia peregrinatur, nec umquam poterit non peregriergo substantia peregrinatur, nec umquam poterit non peregrinari quae sine se esse non poterit. nulla autem res ipsam se ullatenus amittit, quia non potest quidquam esse post se. facilius enim est aliquid prorsus aboleri ne quidquam sit, quam se et amittere et sibi superesse. ant igitur anima corpus est et fefellit apostolus, eo quod sit in corpore? si resurrectionem probe credimus, in illa quoque aeterna patria non sine corporibus futuri simus. hic respondeas uelim, utrumnam idcirco nunc anima peregrina dicatur, quia in corpore, an quia in tali sit corpore? istud nempe corpus, ut supra memoraui, adgrauat animam non illo utique pondere quod pendi potest, quia si illo, eo quisque uiribus plus ualebit, quo magis corpus inedia uel aegritudo tenuauerit unde hoc quoque multum nostris adstipulatur rationibus, quod liquido
Abbreviated transcription (Latin):
re scire non poterit. si corpus ẽẽ se credit Unde uir ille quẽ sui iam
substantia non latebat. sic ait. Cũ sumus in corpore. peregrinamur
a dnõ. Audemus autẽ & bonã uoluntatẽ habemus magis peregri¬
nari a corpore. et presentes eẽ ad dnm̃ Quid quȩso dici clarius
potest: Om̃ia corpora siue erassa uł grauia ut ẽ aqua uel terra.
siue tenua & leua ut est ignis & aer. siue illa quȩ ex his confici¬
unt seminaliter coeuntibus. corporis nomine includi non ambigit᷑.
Quicquid autẽ qualelibet corpus ẽ. dici potest leuius corpus.
tenuus corpus. babilius corpus. sublimius corpus. clarius corpus.
non tamen potest dici msi corpus: Apłus autẽ qui dicit. cũ sumꝰ
in corpore peregrinamur ad nõ. indetur michi quod nequaquã
peregrinari in corpore animã diceret. si eamdẽ corpus ẽe̾ cense¬
ret: quia si anima corpus est et peregrinatur in corpore. insu

Expanded text:
re scire non poterit, si corpus esse se credit, unde uir ille, quem sui iam re scire non poterit, si corpus esse se credit, unde uir ille, quem sui iam substantia non latebat, sicait: cum sumus in corpore, peregrinamur a domino. audemus autem et bonam uoluntatem habemus magis peregrinari a corpore et praesentes esse ad dominum. quid, quaeso, dici clarius potest?, omnia corpora siue crassa uel grauia, ut est aqua uel terra, siue tenuia et lenia, ut est ignis et aer, siue illa quae ex his confiunt seminaliter coeuntibus corporis nomine includi non ambigitur. quidquid autem qualelibet corpus est, dici potest leuius corpus, tenuius corpus, habilius corpus, sublimius corpus, clarius corpus, non tamen potest dici nisi corpus. apostolus autem qui dicit: cum sumus in corpore, peregrinamur a domino, uidetur mihi quod nequaquam peregrinari in corpore animam diceret, ei eandem corpus esse censeret, quia si anima corpus est et peregrinatur in corpore, in sua
Abbreviated transcription (Latin):
tiae: Totus igitur oculus ẽ qr totus uidet. & totũ qͦd inspicit uidã
Quodlibet autẽ corpus. nec totũ uidetur nec totũ uidet: Totꝰ
auditus est. quia totũ quod aucit totus aucdt. Corpus autẽ. nechil totũ
audit Q totus odoratur gustat ac tangit. cũ hurusmodi unitas &
potentia in corpore et̾ non possit. Hoc autẽ idcirco illi sua apte
natura ẽ. quia ibi hoc ẽ uidere quod audire. hoc audire quod ol fa
cere: hoc gustare quod tangere. Sed occurrunt animȩ fantasiae
corporũ. quibus ꝑ sensus corporis affecta. non locis sedfallacñs eit¬
cũ scribitcir: & quia illorũ tantũ meminit quorũ species ꝑ corp
accepit. nichil ee̾ credit quicquid tale non fuerit. nec suspicaripo¬
test speciemillius patriae. de qua in hanc peregrinationẽ merito
precipitata est. cũ peregrinari se nesciat: Peregrinã se uero in corpi¬

Expanded text:
tiae. totus igitur oculus est, quia totus uidet et totum quod inspicit uidet, tiae. totus igitur oculus est, quia totus uidet et totum quod inspicit uidet, quodlibet autem corpus nec totum uidetur nec totum uidet. totus auditus est, quia totum quod audit totus audit, corpus autem nihil totum audit. et totus odoratur, gustat ac tangit, cum huius modi unitas et potentia in corpore esse non possit. hoc autem idcirco illi suapte natura est, quia ibi hoc est uidere quod audire, hoc audire quod olfacere, hoc olfacere quod gustare, hoc gustare quod tangere. sed occurrunt animae phantasiae corporum, quibus per sensus corporis adfecta non locis, sed fallaciis circumscribitur, et quia illorum tantum meminit, quorum species per corpus accepit, nihil esse credit quidquid tale non fuerit, nec suspirare potest illi patriae, de qua in hanc peregrinationem merito praecipitata est, cum peregrinari se nesciat. peregrinam se uero in corpo
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ꝑtempus inlocaliter mota: Non se nunc aliqua ueluti corpus¬
oula oculis mentis obiectent. ut animas positis corporib quȩdã loca
aeris aut cuiuslibet aelementi occupare credamꝰ. Intellectũ tuũ si
potes intellige. cui soli cũ angło hȩc uidere concessũ est Nũ quippiã
in intellectu tuo. longũ latũ. aut altũ uides: Num splendor illius
corporeae lucis ibi rutilat: Nũ aliquis cantilenȩ modificatꝰ. et per
tempus fluens canor illic insonat: aut euanescentis fraglantiae su¬
auitas halat. aut aliquid istic cor pulentũ sapit. aut aliquid molle
uł durũ localit tangitur: uisus illius cdarescit prudentia. tenebres¬
cit insipientia. auditus illuis fallatia offenditur. ueritate mulcet᷑.
Inlocalit̾ illi fłaglat aequitas. fȩcet iniqͥtas. uanitate tabescit. uir¬
ture pinguescit: Miser ÷ contub̃mo stultitiae. beatꝰ cõplexu sapien¬

Expanded text:
ipsa per tempus inlocaliter mota. Non se nunc aliqua ueluti corpusipsa per tempus inlocaliter mota. Non se nunc aliqua ueluti corpuscula oculis mentis obiectent, ut animas positis corporibus quaedam loca aeris aut cuiuslibet elementi occupare credamus. intellectum tuum, si potes, intellege, cui soli cum angelo haec uidere concessum est. num quippiam in intellectu tuo longum, latum aut altum uides? num splendor ullius corporeae lucis ibi rutilat P num aliquis cantilenae modificatus et per tempus fluens canor illic insonat aut euanescentis fraglantiae suauitas halat aut aliquid istic corpulentum sapit aut aliquid molle uel durum localiter tangit? uisus illius clarescit prudentia, tenebrescit insipientia. auditus illius fallacia offenditur, ueritate mulcetur. inlocaliter illi fraglat aequitas, foetet iniquitas, uanitate tabescit, uirtute pinguescit. miser est contubernio stultitiae, beatus conplexu sapien
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis impetu conuentiũ aelementorũ armonia turbata. corpori
adimitur seruiendi possibilitas. et animo dominandi accidit
difficultas. et incipit esse oneri quod erat usui Nontamen anima
mouendi uĩ ꝑdidit. si mẽbrũ conuenient̃ se necessariae motioni non
prebuit: Et in quolibet oculis capto quantũ ad animã spectat rema¬
net uis uidendi corporalia ꝑ corpus. sed organa mẽbrorũ deficiunt. qui¬
bus potentias suas exerat ad sentienda corporea Sicut ergo ratione
perspicua claret li quido non animã mẽbro debili localiter pulsã.
intentione uiuaci mẽbrũ languore torpens uelut quadã mortis u¬
cuna dissidentẽ. ita cũ animalis cuiuspiam corpus dissonantia suidis¬
ciuerit. recurrentibus ad regiones suas aelem̃torũ particulis. anima
non habens quo intentiones suas explicet. pec dis deperit. humana
requiescit. abhis tamen tantũ motibus quibus corpus mouebat ꝑ loca.

Expanded text:
sanguinis inpetu coniuentium elementorum harmonia turbata corpori sanguinis inpetu coniuentium elementorum harmonia turbata corpori adimitur seruiendi possibilitas, et animo dominandi accidit difficultas et incipit esse oneri quod erat usui. non tamen anima mouendi uim perdidit, sed membrum conuenienter se necessariae motioni non praebuit, et in quolibet oculis capto, quantum ad animam spectat, remanet uis uidendi corporalia per corpus, sed organi membra deficiunt, quibus potentias suas exserat ad sentienda corporea. sicut ergo ratione perspicua claret liquido non animam membro debili localiter pulsam, sed ab animae intentione uiuaci membrum languore torpens uelut quadam mortis uicinia dissidere: ita cum animalis cuiuspiam corpus dissonantia sui dissederit, recurrentibus ad regiones suas elementorum particulis anima non habens quo intentiones suas explicet pecudis deperit, humana requiescit ab his tamen tantum motibus, quibus corpus mouebat per loca
Abbreviated transcription (Latin):
onis concordet obsequio Quomodo autẽ sit ut anima eodẽ nutu
sanũ infirmũq mẽbrũ dispariliter moueat: ecce illȩ leuȩ manus
ingore ualet. usũ dexterae ictu ut asolet humoris amisit manus re¬
liquo adherens corpori. et si non in eodẽ uigore. in eadẽ permanet
specie. nec tamen seruit nutibus ammȩ. Quid dicemus: Lulsa ex¬
inde localiter cessit anma: Et quo abiit. quoinde discessit.: Sed for¬
te ad reliquã partẽ sui se contulit. Si aã totũ corpus implebat a¬
nima. nec potest adici pleno quippiam. quin suꝑfluat. Ergo fortasse
exalandũ est aliquid animȩ uel eructuandũ. aut quoquo modo
digerendũ: eoquod non integrũ corpus non integr̃a capiat animã:
łlaec certe absque ambiguo consequi necesse ẽ. si corpus: anima:
Quod qm̃ fieri nequaquã potest. illud potius intuere quod non anima
imperandi ĩ ꝑdidit. sed uires seruiendi manus amisit: Illo enĩ ut puta

Expanded text:
onis concordet obsequio. quo modo autem fit ut anima eodem nutu onis concordet obsequio. quo modo autem fit ut anima eodem nutu sanum infirmumque membrum dispariliter moueat? ecce ille laeuae manus uigore ualet, usum dexterae ictu ut adsolet humoris amisit: manus reliquo adhaerens corpori, etsi non in eodem uigore, in eadem permanet specie, nec tamen seruit nutibus animae. quid dicemus, pulsa exinde localiter cessit anima? et quo abiit, quo inde discessit? sed forte ad reliquam partem sui se contulit: sed iam totum corpus inplebat anima, et potest adici pleno quippiam quin superfluat ? ergo fortassis exhalandum est aliquid animae uel eructuandum aut quoquo modo digerendum eo quod non inte- \' grum corpus non integram capiat animam. haec certe absque. ambiguo consequi necesse est, si corpus est anima. quod quoniam fieri nequaquam potest, illud potius intuere quod non anima imperandi uim perdidit, sed uires seruiendi manus amisit. illo enim ut puta
Abbreviated transcription (Latin):
spicarũ hispida.leuia palearũ. pingina frugũ. atq ex his indefessis
multiplicandorũ semina seminũ. quȩ om̃a in illo sunt granulo. cau¬
salibus reposita secretis. Ctunc igitur aut cuncta quȩ de seminib
prodeunt intra eadẽ semina corporalit̾ ostende. aut herbarũ qͦq
uitã incorporeã confitere. et pronuntia si placet corporeã homini
animã. et corpoream fruticis intã. Quod quia nemo hominũ inco¬
lumi potest ferre iuditio. transeamꝰ ad animata uiuentia. quae ñ
solũ uiuunt sed etiam sentiunt. Est ergo in pecude corruptibile
corpus. et mortalis anima. quȩ uitã corporis nec anticipat. nec
posticipat: uides ergo uitȩ seminali quã in herbis arbustisq rep¬
perimnus. in corpore pecudis ꝑ appecitus animȩ sensũ motũq tri¬
biu. sic tamen si ipsũ corpus conuenienter aelementis analogice
concinentibus probe ualeat. ut nutibus ammȩ consentaneo moti¬

Expanded text:
spicarum hispida, lenia palearum, pinguia frugum atque ex his indefessim spicarum hispida, lenia palearum, pinguia frugum atque ex his indefessim multiplicandorum semina seminum, quae omnia in illo sunt granulo causalibus reposita secretis. nunc igitur aut cuncta quae de seminibus prodeunt intra eadem semina corporaliter ostende aut herbarum quoque uitam incorpoream confitere et pronuntia, si placet, corpoream hominis animam et corpoream fruticis uitam. quod quia nemo hominum incolumi potest ferre iudicio, transeamus ad animata uiuentia, quae non solum uiuunt, sed etiam sentiunt. Est ergo in pecude corruptibile corpus et mortalis anima, quae uitam corporis nec anticipat nec posticipat. uides ergo. uitae seminali, quam in herbis arbustisque repperimus, in corpore pecudis per adpetitus animae sensum motumque tribui, sic tamen, si ipsum corpus conuenienter elementis analogice concinentibus probe ualeat, ut nutibus animae consentaneo moti
Abbreviated transcription (Latin):
Cernis istic dissonantib ab unitatis concinentia corporis par¬
tibus uitã potius a corpore deseri. quã corpus auita dimitii:
Constat igitur omẽm uitã nec localiter abscedere a corpore.
nec in corpore uelut in loco ẽẽ. nec localit̃ ad corpus ac¬
cedere. Hic si causaliũ rationũ secreta rimeris. am̃aduertas licet de¬
fore fixis uiuentibus animã. sed nondefore incorpoream uitã Atq
ut unũ aliquod ex om̃i seminũ genere deligamus. granũ certe tri¬
tici quantȩ sit magnitudinis scimus. eiusdẽ capacitatẽ sui molẽ
admodũ metimur. Cuius siquid internũ corporeũ uidere uelimꝰ.
scisso eodẽ nichil nisi tantũ cadentis farris: aspicimus. quantũ bre¬
uis capacitas tenuissimȩ cutis includit: Ecce tibi in spacio corporali
sũmã grani triticei. da nunc tu in hoc eodẽ granulo corporaliter
michi tumores germinũ. herbarũ uirentia. calamos scipularũ.

Expanded text:
cernis istic dissonantibus ab unitatis concinentia corporis parcernis istic dissonantibus ab unitatis concinentia corporis partibus uitam potius a corpore deseri, quam corpus a uita dimitti. constat igitur omnem uitam nec localiter abscedere a corpore nec in corpore uelut in loco esse nec localiter corpori accedere. Hic si causalium rationum secreta rimare, animaduertas licet defore fixis uiuentibus animam, sed non defore incorpoream uitam. atque ut unum aliquod ex omni seminum genere deligamus, granum certe tritici quantae sit magnitudinis scimus eiusdemque capacitate si admodum molem metimur. cuius si quid internum corporeum uidere uelimus, scisso eodem nihil . nisi tantum candentis farris adspicimus, quantum breuis capacitas tenuissimae cutis includit. ecce tibi in spatio corporali summam grani triticei. da tu nunc in hoc eodem granulo corporaliter mihi tumores germinum, herbarum uirentia, calamos stipularum,
Abbreviated transcription (Latin):
uel quorũpiam germinũ de terrae intimis aquas adtrahit. eo quod
ignis aelementũ omia naturaliter rapiens tepefactũ aerẽ ad se
cogit. perq arboris medullã sicut ipse haurit aerẽ. sic aer aquã.
sic aqua terrã. Unde ẽ quod etiam nos ꝑfestucã uel cuiuscemodi
tibiam adtracto aere aquas indifficulter haurimus. et eputeoꝵ
profundis artificiose cõpacto machinamento quodã. sursum uer¬
sus unda grauior ob naturã cogitur. & aeris amminculo in
angustos tuborũ meatus ui conpulsa labrũ tenus. supra sũmũ
putei expressa prolabitur. Hȩc ergo dissonantia contrarioꝵ
sibi corporũ ut quodlebet uiuens corpus existat. in quãdam
concinentiã cogitur nutu creatoris. Ex his autẽ aelementis
quatuor qui moderate musiceq in arboris uitã sibi conein¬
nunt. siquid contra mensurã uł suꝑfuit forte uel defuit. aegres¬
cit arbor ipsa p̾rimũ: de hinc emoritur. ueluti ucta langdre

Expanded text:
uel quorumpiam germinum de terrae intimis aquas adtrahit eo quod uel quorumpiam germinum de terrae intimis aquas adtrahit eo quod ignis elementum omnia naturaliter rapiens tepefactum aerem ad se cogit, perque arboris medullam sicut ipse haurit i l aerem, sic aer aquam, sic aqua terram. unde est quod etiam nos per fistulam uel cuiusce modi tibiam adtracto aere aquas indifficulter haurimus, et e puteorum profundis artificiose conpacto machinamento quodam sursum uersus unda. grauior ob naturam cogitur et aeris adminiculo in angustos tubulorum meatus ui conpulsa labrum tenus supra summum putei expressa prolabitur. haec ergo dissonantia contrariorum sibi corporum, ut quodlibet uiuens corpus exsistat, in quandam concinentiam cogitur nutu creatoris. ex his autem elementis quattuor, quae moderate musiceque in arboris uita sibi concinunt, si quid contra mensuram uel superfuit forte uel defuit, aegrescit arbor ipsa primum, dehinc emoritur ueluti uicta languore.
Abbreviated transcription (Latin):
proprio: Sentirent etiam uulmis inflictũ: sed hȩc talibus non
messe uel de ossiũ sectione & capillorũ atq unguiũ precisi¬
one cognoscimus. quȩ sine ullo sensu doloris abscidimus:
Est ergo etiam ibi uita. ubi non ẽ anima Aspice nimc ad con¬
ficiendã hanc ipsã arboris uitã om̃iũ aelementorũ particu¬
latĩ semina conuenisse. Est illi uidelicet terra in crassitudine¬
aqua in humore. aer in progressione. ignis ingermine: Si autẽ de aere
ẽ anima. aut aeri similis ut tu pronuntias. ergo arborẽ non negabis
animatã. quia ꝑspicuũ est aeris huic inesse naturã: Inferiora
nẽpe rato rerũ ordine superioribus asficiuntur. Transacto scilicet
frigore brumali. ꝑ conuersionẽ cęli. recursusiderũ calor superne ue¬
mens. aerẽ sibi & loco et natura proximũ prius adficit. Qui qm̃
tanto gradu igni cedit quanto ipse aquã suꝑ eminet. ꝑ radices arboꝵ

Expanded text:
proprio. sentirent etiam uulnus inflictum. sed haec talibus non proprio. sentirent etiam uulnus inflictum. sed haec talibus non inesse uel de ossuum sectione et capillorum atque unguium praecisione cognoscimus, quae sine ullo sensu doloris abscidimus. est ergo etiam ibi uita, ubi non est anima. Adspice nunc ad conficiendam hanc ipsam arboris uitam omnium elementorum particulatim semina conuenisse. est illi uidelicet terra in crassitudineaqua in humore, aer in progressione, ignis in germine. si autem de aere est anima aut aeri similis, ut tu pronuntias, ergo arborem non negabis animatam, quia perspicuum est aeri similem illi inesse naturam. inferiora nempe rato rerum ordine a superioribus adficiuntur: transacto scilicet frigore brumali per conuersionem caeli recursu siderum calor superne ueniens aerem sibi et loco et natura proximum prius adficit. qui quoniam tanto gradu igni cedit, quanto ipse aquis eminet, per radices arborum
Abbreviated transcription (Latin):
turaliter retinent. ipsius tamen substantiȩ suae scientiam non
habent. in recordatione corporaliũ rerũ quas ꝑ corporis sensus hau¬
serunt necessario remanente ⁊ ratiotinandi non habentes ocu¬
lũ. non dicã supra se aliquid sed seipsas uidere non possunt Erãs
ergo si non quantas debet at quantas potest creatorisuo totꝰ
homo referat. qui illi ineffabilis benignitatis largitate e̾e̾ntiam
cũ lapidibus. uitã seminalẽ cũ herbis & arboribus uitã sensualẽ
eamdẽq animalẽ cũ pecudibus. uitã rationalẽ cũ angłis dedit:
Igitur ut herbarũ quoq et fructicũ uitã incorpoream esse pa¬
teat. eamdẽq non amitti a corpore sed dimitti. quęro ate her¬
bas & arbusta utrũ neges uiuere. anforsan dicas hisipsis uiuen¬
tibus aliquibus ut uiuant animas in esse: Sed animatasi e̾e̾nt.
motu proprio non carerent. quia sunt quȩ mouentur motu non

Expanded text:
turaliter retinent, ipsius tamen substantiae suae scientiam non turaliter retinent, ipsius tamen substantiae suae scientiam non habent, in recordatione corporalium rerum, quas per corporis sensus hauserunt, necessario remanent et ratiocinandi non habentes oculum, non dicam supra se aliquid, sed se ipsas uidere non possunt. gratias ergo, si non quantas debet, at quantas potest, creatori suo totus homo referat, qui illi ineffabilis benignitatis largitate essentiam cum lapidibus, uitam seminalem cum herbis et arboribus, uitam sensualem eandemque animalem cum pecudibus, uitam rationalem cum angelis dedit. igitur ut herbarum quoque et fruticum uitam incorpoream esse pateat eandemque non amitti a corpore, sed dimitti, quaero a te herbas et arbusta utrumne neges uiuere, an forsan dicas his ipsis uiuentibus aliquibus ut uiuant animas inesse. sed animata si essent, motu proprio non carerent, quia sunt quae mouentur motu non
Abbreviated transcription (Latin):
corpus animatũ. non amitut animã sed dimittt. Quia non egre¬
ditur quod non includitur. nec amittitur quod non tenetur:
Si enĩ tenetur non amittitur: et si non amiteret᷑ nemo moreret᷑.
Unde non poetice sed philosophice papinius ait: Odiartꝰ fragilẽq
hunc corporis usũ desertorẽ anim. Quod ut magis pateat. hoc ip¬
sũ diligentius uentilemꝰ. atq ab extremo uiuentiũ genere ad rati¬
onalẽ quoq uitã ordinatĩ gradatĩq ueniamus. ut tria illa me¬
moriam. consiliũ. uoluntatẽ. quibus humanȩ animȩ cũ fit unitas
uidere possimus. quãlibet rationali atq inrationali meminisse cõ¬
mune sit: Unde non absque uero dicitur. in memoria ẽe̾ homi¬
nis pecudisq confiniũ: Nam & nidos cicomȩ atq yrundines
post annũ reuisunt. et ȩqui stabula repetunt. & canes dominos
recognoscunt: Sed qm̃ animȩ beluarũ & si imagines locorũ na¬

Expanded text:
corpus animatum non amittit animam, sed dimittit, quia non egrecorpus animatum non amittit animam, sed dimittit, quia non egreditur quod non includitur, nec amittitur quod non tenetur. si enim tenetur, non amittitur, et si non amitteretur, non moreretur, unde non poetice, sed philosophice Papinius ait:s ...odi artus fragilemque hunc corporis usum. desertorem animi. quod ut magis pateat, hoc ipsum diligentius uentilemus atque ab extremo uiuentium genere ad rationalem quoque uitam ordinatim gradatimque ueniamus, ut tria illa, memoriam consilium uoluntatem, quibus humanae animae confit unitas, uidere possimus, quamlibet rationali atque inrationali meminisse commune sit. nis pecudisque confinium. nam et nidos ciconiae atque hirundines post annum reuisunt, et equi stabula repetunt, et canes domi- \' nos recognoscunt. sed quoniam animae belluarum etsi imagines locorum na
Abbreviated transcription (Latin):
amimȩ istis signatur indiciis : Aut in illa longũ uel latũ uel spis¬
sũ aliquid inuenitur: Quod si ita est. tanto quisque maioris erit
anuae. quanto corporis capatioris. nec ũquã ꝑ exigui corporis
hominẽ magnanumẽ uerediceremꝰ. cũ ingentis corpulentiae
pusillanimos plerũque dicamus sicut dicimus magnus animꝰ
moysei cũ rubrimaris uias intrepidus ductor intrauit. & par¬
ui ammi populis qui hocipsũ facillimũ factu ẽe̾ fore. dõ promit¬
tente non credidit: Ecce populi totius animo unius homus am¬
mũ sine ambiguitate maiorẽ uidelicet uirtute non mole. qm̃
si mole maior moles uel duarũ animarũ. quã unius. non dico mul¬
tarũ. Est ergo in anuna qualitas sed quantitas non ẽ. qm̃ quod
affectuũ mutabilitati subiacet. qualitatẽ recipit. quod uero non
habet molẽ. non habet quantitatẽ. Hinc ẽ quod demoriens omẽ

Expanded text:
animae istis signatur indieiis, aut in illa longum uel latum uel spisanimae istis signatur indieiis, aut in illa longum uel latum uel spissum aliquid inuenitur? quod si ita est, tanto quisque maioris erit animae, quanto corporis corporis, nec umquam perexigui corporis hominem magnanimem uere diceremus, cum ingentis corpulentiae pusillanimes plerumque dicamus. sicut dicimus magnanimus Moyses\', cum rubri maris uias intrepidus ductor intrauit, et populi animi populus, qui hoc ipsum facillimum factum fore deo promittente non credidit. ecce populi totius animo unius hominis animum sine ambiguitate maiorem uidelicet uirtute, non mole, quoniam si mole, maior moles esset uel duarum animarum quam unius, non dico multarum. est ergo in anima qualitas, sed quantitas non est, quoniam quod adfectuum mutabilitati subiacet qualitatem recipit, quod uero non habet molem, non habet quantitatem. hinc est quod emoriens omne
Abbreviated transcription (Latin):
lis ẽ. Nec dicimꝰ quantꝰ est. quia non mole magnus ẽ Nec quid
habet. quia nehil non habet: Nlec quomodo ẽ qi ipse modꝰ est
Nec babitũ eius inquirimus. quia continet om̃ia. Nec locũ. quia
non nsi corpus in loco ẽ. Nec tempus. quia sempiternitas est
Nec actũ. qm̃ quietus agit Nec passionẽ. quia non patitur.
Iam decima immo prima ẽ ipsa substantia de qua hȩc predi¬
non recipit. ita subiacet qualitati Nam sicut de quopiam
quale sit corpus eius inquirimꝰ. sic uidelicet qualitas corꝑis
sulamꝰ. ita nobis qualitas eius ostenditur Suꝑba ẽ. humilis
est. iracunda tranquilla est ualde memuit. aut celeriter
oblunscitur. Quantitas itidẽ corporis si quęratur. iure nobis
dicitur: Illius in pedes quinq protenditur longitudo. latus est
duobus itidẽ pedibus. habet in crasso tantundẽ. Num quantitas

Expanded text:
lis est. nec dicimus quantus est, quia non mole magnus est, nec quid lis est. nec dicimus quantus est, quia non mole magnus est, nec quid habet, quia nihil non habet, nec quo modo est, quia ipse modus est, nec habitum eius inquirimus, quia continet omnia, nec locum, quia non nisi corpus in loco est, nec tempus, quia sempiternitas est, nec actum, quoniam quietus agit, nec passionem, quia non patitur. iam decima, immo prima est ipsa substantia, de qua haec praedinon recipit, ita subiacet qualitati. nam si de quopiam quale sit corpus eius inquirimus, sic uidelicet qualitas corporis sulamus, ita nobis qualitas eius ostenditur: superba est, humilis est, iracunda, tranquilla est, ualde meminit aut celeriter obliuiscitur. quantitas itidem corporis si quaeratur, iure nobis dicitur: illius in pedes quinque protenditur longitudo, latus est duobus itidem pedibus, habet in crasso tantundem. num quantitas
Abbreviated transcription (Latin):
poris partes non partibus suis sed tota se uegetet. & ꝑ diuersũ simul
tota sentificet: Cũ ergo hȩc animã localiter ac titare ꝑ successeris.
tunc localẽ michi eamdẽ uel partilẽ persuadebis: Q tamen hȩc
animȩ uel aliquatenꝰ apparuit. cũ nondũ de principali hoc est de
rationali nr̃o disputauerĩ. in quo utique incorporalitas atq inlo
calitas clarius elucebit. quatinus anima nec quantitati subiaceat
disseramꝰ. quã libet ubi localitas nonẽ quantitas ẽẽ non possit. qr
sibi ita mutuo heceadẽ nexa sunt. ut aut utrũque in aliquo esse
possit aut neutrũ: Ex illis aristotelicis cathegoriis nulli prorsus
subiacet e̾e̾ntia diuina rursus anima humana non om̃ibus subiacet:
Porro corpis quod libet subiacet om̃ib nã de dõ non dicimus
qualis ẽ. quia non potest cõparari quasi ad aliud. ut dicatur ta¬

Expanded text:
poris partes non partibus suis, sed tota vegetet, et per diversum simul poris partes non partibus suis, sed tota vegetet, et per diversum simul tota sentificet? Cum ergo haec animam localiter actitare persuaseris, tunc localem mihi eamdem vel partilem persuadebis. Et tamen haecanimae vel aliquatenus apparuit, cum nondum de principali, hoc est, de rationali nostro disputaverim; in quo utique incorporalitas atque ilcalitas clariusclarius |adparuit : quatenus anima nec quantitati subiacet disseramus, quamlibet, ubi localitas non est, quantitas esse non possit, quia sibi ita mutuo haec eadem nexa sunt, ut aut utrumque in aliquo esse possit aut neutrum. ex illis Aristotelicis categoriis nulli prorsus subiacet essentia diuina, rursus anima humana non omnibus subiacet, porro corpus quodlibet subiacet omnibus. nam de deo non dicimus qualis est, quia non potest conparari quasi ad aliud, ut dicatur: ta
Abbreviated transcription (Latin):
tota sonorũ reminiscitur. & totai odoratur. & tota odorũ memuit. &
tota plingũa atq ut uolunt alii ꝑ palatũ sapores sentit eosdemq dis¬
cernit. et tota tangit. lemaq et aspera tota probat. atq improbat:
Mirũ autẽ uidetur iuxta necessitatẽ localitatis et temporũ sicut
supra disserui. quod anima totũ corpus tota uegetat. & toto mehil¬
ommus uiuente corpore totoq sentiente. ꝑ minimã partẽ corporis
quod est uisus. tota simul accipit formas: & ꝑ eiusdẽ corporis par¬
tem quod ẽ auditus tota simul accipit uoces. et per exiguũ nariũ
mẽbrũ sentit tota fraglantias. et per gustandi sensũ tota diuidicit
saporũ differentias. et calida & frigida sũmo tantũdigito tota dis¬
cernit. Si ergo localit᷑ tota ad est oculo ut indeat. quomodo om̃ib¬
fuul sensibus tota non deest ut ubique tota sentiat. & singulas cor¬

Expanded text:
tota sonorum reminiscitur et tota odoratur et tota odorum meminit et tota sonorum reminiscitur et tota odoratur et tota odorum meminit et tota per linguam atque, ut uolunt alii, per palatum sapores sentit eosdemque discernit et tota tangit lenia quaeque et aspera, tota probat atque inprobat. mirum autem uidetur iuxta necessitatem localitatis temporum, sicut supra disserui, quod anima totum corpus tota uegetat et toto nihilominus uiuente corpore totoque sentiente per minimam partem corporis, quod est uisus, tota simul accipit formas et per eiusdem corporis partem, quod est auditus, tota simul accipit uoces et per exiguum narium membrum sentit tota fraglantias et per gustandi sensum tota diiudicat saporum differentias et calida uel frigida summo tantum digiti tota discernit. si ergo localitsimul sensibus tota non deest, ut ubique tota sentiat, et singulas cor
Abbreviated transcription (Latin):
motibus: Mlouetur autẽ om̃e corpus sursũ. deorsũ in dextrũ. adsi¬
nistrũ priorsus et retrocessus Mouetur autẽ etiam motu septiu
sicut ẽ rotȩ et speroides Qui ꝑfectus motus. ad aeternitatis
inditiũ ase & ꝑ se et inse peragitur: Omẽ igitur corpus ut dixi¬
mus sex partes habens. sex motibus subiacens. habet utique pro
erassitudine sui aliquid etiam mediũ Exteriora nãq incorpo¬
ribus omĩno nulla essent. si interna quoq non essent: Quodli¬
bet ergo corpus etiam si clausũ manu in exterioribus suis ꝑ
totũ tangatur. in interioribus certe non tangitur. Hinc pater
om̃e corpus totũ simul tangi non posse. nec unoinloco esse qũ¬
libet minimũ totũ posse. ut puta granũ papaueris. aut quotali¬
nec illic dextra ubi simstra. nec anteriora illic ubi posteriora. Anima
uero et tota ꝑ corpus indet. et tota insorũ recolit. & tota audit. et

Expanded text:
motibus. mouetur autem omne corpus sursum deorsum, in dextrum ac simotibus. mouetur autem omne corpus sursum deorsum, in dextrum ac sinistrum, priorsus et retrorsus. mouetur autem etiam motu septimo, sicut est rotae et sphaeroidis, qui perfectus motus ad aeternitatis indicium a se et per se et in se peragitur. omne igitur corpus, ut diximus, sex partes habens, sex motibus subiacens habet utique pro crassitudine sui aliquid etiam medium. exteriora namque in corporibus omnino nulla essent, si interna quoque non essent. quodlibet ergo corpus etiamsi clausum manu in exterioribus suis per totum tangatur, in interioribus certe non tangitur. hinc patet omne corpus totum simul tangi non posse, nec uno in loco esse quamlibet minimum totum posse, ut puta granum papaueris aut quotalinec illic dextra ubi sinistra, nec anteriora illic ubi posteriora certum est. anima uero et tota per cor pus uidet et tota uisorum recolit et tota audit et
Abbreviated transcription (Latin):
Non autẽ credibile ẽ quod cũ nutu animȩ scriptoris manus ad
scribendũ mouetur. anima quoq manus agitatione moueatur.
quȩ nisi literarũ formas immobiliter atq inlocaliter aspiceret:
easdẽ motu ddigitorũ localiter formare non posset: Sed forsitand¬
eis: Illa pars animȩ quȩ in scribentis digitis est mouetur. & reliqui
non mouetur Hoc illi porro contendunt. qui animã partilem p¬
tant. quã quã indissociabili consequentia si corporea foret partis
foret. quia et partile quod corporeũ. et corporeũ om̃e quod pani¬
corporis parte possit nec ne. uideamus: ac primũ illud excutiendae
quęstionis buius potissimũq sit nobis. ut si habet partes animus
tibus uel ac tibus tota simul est Nam ut supra disputauimꝰ om̃e
corpus quãlibet magnũ quãlibet minimũ habet longitudinẽ
latitudinẽ altitudinẽ. subiacet autẽ pro numero partium sex u

Expanded text:
non autem credibile est quod, cum nutu animae scriptoris manus ad non autem credibile est quod, cum nutu animae scriptoris manus ad scribendum mouetur, anima quoque manus agitatione moueatur, quae nisi literarum formas inmobiliter atque inlocaliter adspiceret, easdem motu digitorum localiter formare non posset. Sed forsitan diois: illa pars animae, quae in scribentis digitis est mouetur, et reliqua non mouetur. hoc illi porro contendunt qui animam partilem putant, quamquam indissociabili consequentia, si corporea foret, partilis foret, quia et partile quod corporeum et corporeum omne quod partcorporis parte possit necne uideamus. ac primum illud excutiendae quaestionis huius potissimumque sit nobis, ut, si habet partes animus, tibus uel actibus tota simul est. nam, ut supra disputauimus, omne corpus quamlibet maximum quamlibet minimum habet longitudinem latitudinem et altitudinem. subiacet autem pro numero partium sex utique
Abbreviated transcription (Latin):
compicatur Iincorporeas in localit̃ formas quibus indissociabebrei
umota siue supiecta subiectis siue subies tis supiecta. et mebre
utota mouet: & formarũ ueritatẽ tota conspiert cdeuepres
hoe corpus ubique tota sensificat. Cũ ergo ut dictũ e aecernis
llis lsaeq semꝑ formis intenta. ad exẽplar earũdem Sorrai. et¬
retragonũ siue seragonũ uel rotundũ corpore ũ bcorpus eiti¬
cere molitur: certe si aliorsũ mentẽ. oculũ scilieet suũ uer¬
terit ut puta uolens quadrũ facere rotiendũ eognss. aonne p¬
lens scribere pauli nomen cogitet nomen symonis no me pro¬
anus ad id exprimendũ siue figurandũ agtur motos mebr
a quod cogitandũ transut nutus anumid rabui eicuor anone
in cpot patione formarũ ut moueat corpus en signonabe
formabiliis Dut formarũ ueritas mnsi rational conspieabilis
non est Stat enĩ om̃is anima in appetitu rationalis. et in confilio

Expanded text:
conspicatur incorporeas inlocaliter formas, quibus indissociabiliter conspicatur incorporeas inlocaliter formas, quibus indissociabiliter iuncta siue superiecta subie ctis sine subiecta superiectis et membrum tota monet et formarum ueritatem tota conspicit et totum praeter hoc corpus ubique tota sentificat. cum ergo, ut dictum est, aeternis illis hisdemque semper formis intenta ad exempla earundem formarum tetragonum siue hexagonum uel rotundum corporeum per corpus efficere molitur, certe si aliorsum mentem oculum scilicet suum uerterit, ut puta uolens quadrum facere rotundum cogitet aut uolens scribere Pauli nomen cogitet nomen Simonis: nonne protinus ad id exprimendum siue figurandum agitur motus membri, ad quod cogitandum transiit nutus animi? stabit ergo anima in contemplatione formarum ut moueat corpus in figuratione formabilium, quae formarum ueritas nisi rationali conspicabilis non est. stat enim omnis anima in adpetitu rationalis et in consilio.