comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
notescens. Cum autem uiclis¬
set subito patrem suum: cog¬
noscens eum cota lacrimis re¬
pleta est. Pafntius autem spe¬
rabat ẽẽ compunctionem. Nõ
enim cognouit eam: quia spe
erat. De cuculla autem oꝑuit
caput suum: ne aliquo modo
agnosceret eam. Facta autemo¬
ratione sederunt. Cepit autem
loqui ei de futura beatitudine.
et gła sempiterna: qd ꝑelemo
eam quis possit ꝑtingere: et de
contemptu scłi. nec diligendos
filios plusquam deum: nec pa¬
titit factor. Apostolicam quoq
scripturam interpretans. qm̃
tribulatio patientiam oꝑatur:
patientia ꝓbationem. Uidens au¬
tem patrem suum in graui me¬
ne agnosceretur. et impeclimen
inferret sibi et tͥ luctum ꝓpetuũ.
Sed credo in deum quiabonum
consilium elegit: sicut iam clixi.
Qui cliligit patrem aut matrẽ
suꝑ me: non est medignus. Et

Expanded text:
notescens. Cum autem vidisset subito patrem suum, cognoscens eum, tota lacrymis repleta est. Paphnutius autem sperabat esse compunctionem; non enim cognovit eam, quia speccrymis. De cuculla autem operuit faciem suam, ne aliquo modo agnosceret eam. Facta autem oratione sederunt. Coepit autem ei loqui de futuri regni beatitudine et gloria sempiterna, quomoeam quis possit pertingere. Et de contemptu saeculi, nec diligendos esse filios plus quam Deum, titit factor. Apostolicam quoque scripturam interpretans, quomodo tribulatio patientiam operatur, patientia probationem . Videns vero patrem suum in gravi moene agnosceretur, et impedimentinferret tibi et sibi luctum perpetuum. Sed credo in Deum, quia bonum consilium elegit sibi, sicut jam dixi, Qui diligit patrem aut matrem super me, non est
Abbreviated transcription (Latin):
discipłs. Potens est autem deus
in hoc scło manifestare eamtͥ. Si¬
ne am sine. Quid temetip̃m con
deo: nichil desperans. Nam agapi¬
tus magister meus multociens ni¬
mis tristis dicebat mͥ quia uenit
quidam nomine pafmitius bonis
operib intentus. qui filiam suã
taiquam mortuam luget: nes¬
ciens quid e contigerit: et nimia
lamentatione asfligitur maxi¬
me quia unica erat illi: et cum la¬
crimis ꝓiecit se ad pedes abbatis:

Expanded text:
XIV. Potens est autem Deus, et in hoc saeculo manifestare eam tibi. Sine jam, sine; quid temetipsum intas, Deo nihil desperans. Nam Agapitus magister meus, multoties nimis tristis dicebat mihi: Quia venit quidam nomine Paphnutius operibus bonis intentus, qui filiam suam tanquam mortuam luget, nesciens quid ei acciderit, et nimia lamentatione affligitur: maxime quia unica erat illi, et cum lacrymis projecit se ad pedes abbatis,
Abbreviated transcription (Latin):
sit ibi triduo. Tercio autem die:
dicit ad sinaragdum. Eppecta¬
ui sicut me rogasti domine me¬
us frater: et non cliscessi alicu

Expanded text:
rit de me. Tertio autem die dixit ad Smaragdum: Exspectavi sicut rogasti, domine mi frater, et non discessi alicu
Abbreviated transcription (Latin):
assumpsi ut uenirem ad eũ
qui mecum loqui dedignat᷑.
Iligressus antem discipulas
ad albẽm pemenem dixit: ꝓ¬
pter te uenit huc abba iste ho

Expanded text:
assumpsi, ut venirem ad eum qui mihi loqui dedignatur. Ingressus autem discipulus ad abbatem Poemenem dixit: Propter te huc venit abbas iste, ho
Abbreviated transcription (Latin):
his qui huiusmodi temptationib
ꝑturbantur. Qui cum orationem
complesset: uidit et hyopem nigrũ¬
stantem iuxta cellam. sagittas emit
posset tolerare.egressus est decella:
⁊ cadem uia qua ⁊ ille inuenis ad
scl̾m redibat. Abbas autem a pollo
intelligens quod factum erat occtit¬
rit ei: ⁊ accedens ad eum dixit. Hbi
uadis: Et que causa est turbatio¬
nis que obdimet te: Ille autemqͥa
Dixit ergo ei abbas apollo. Reuert̾e
incellam tuam: ⁊ de cetero agnosce ĩ

Expanded text:
his qui hujusmodi tentationibus his qui hujusmodi tentationibus perturbantur. Qui cum orationem complesset, vidit Aethiopem stantem juxta cellam, et sagittas mittposset tolerare, egressus est de cella, et eadem via, qua et ille juvenis ad saeculum redibat. Abbas autem Apollo intelligens quod factum erat, occurrit ei. Et accedens ad eum, dixit: Quo vadis? et quae est causa turbationis quae obtinuit te? Ille autem senDixit autem ei abbas Apollo: Revertere in cellam tuam, et de caetero agnosce i
Abbreviated transcription (Latin):
autem cum multum rogaretur a
sene que cirra se agerentur:con¬
fessus est dicens. Quia cogitatões
fornicationum inquietant me:
quod confessus sum illi seur: ⁊ se¬
cunclum uerba eis. iam non est
michi spes salutis. Desperans ergo
me ip̃m: ad secłm redeo. Hec autẽ
apollo audiens: uelitt sapiens me¬
dicus multum rogabat. ⁊ monebat
eum dicens. Noli mirari fili. neq des¬
peres te ip̃m. Ego enim ill hac etate
ab huiusmodi cogi. at onib iniui¬
etor. Ne ergo deficias inhuiusmodi
occasionem: que non tantum huma¬
na sollicitucdine quantum dei mia
curatur Bantum hodie dona michi
qdᷤᷤ peto:⁊ reuercere ad cellam tuã.
Fecit autem frater sic. Abbas autem
apollo discedens ab eo. per rexit ad cel¬
lam illius senis. qui ei desperationem
tiones utiliter infers. conuerte bel¬
lum qd̾ patitur frater ille inhec se¬
ne: ut per experimentum insenec¬
tute sua discat. quod tempore lõgo
non didicit: quatinus compatiat᷑

Expanded text:
autem cum multum rogaretur a autem cum multum rogaretur a sene, quae circa se agerentur, confessus est, dicens: Quia cogitationes fornicationum inquietant me; quod confessus sum illi seni, et, secundum verba ejus, jam non est mihi spes salutis; desperans ergo meipsum, ad saeculum redeo. Haec autem Pater Apollo audiens, velut sapiens medicus multum rogabat, et monebat eum, dicens: Noli mirari, fili, neque desperes de teipso. Ego enim in hac aetate ab hujusmodi cogitationibus inquietor. Ne ergo deficias in hujusmodi occasione, quae non tantum humana sollicitudine, quantum Dei miseratione curatur. Tantum hodie dona mihi quod peto, et revertere ad cellam tuam. Fecit autem frater sic. Abbas autem Apollo discedens ab eo perrexit ad cellam illius senis, qui ei desperationem tiones utiliter infers, converte bellum quod patitur frater ille in hoc sene, ut per experimentum in senectute sua discat quod tempore longo non didicit, quatenus compatiatur
Abbreviated transcription (Latin):
ixit abbas cassiamus: quia
dixerit nob̾ abbas moyses.
Bonum est non abscondere cogita¬
tiones: sed senib spiritalil ⁊ dis¬
cretionem habentib manifestare
eas. non his qui cantum tẽpore
senescunt: qm̃ multi ad etatem
respicientes. ⁊ cogitationes suas
dicentes eis qui experimentum ñ
habebant. pro consolatione ad des-¬
perationen ultimo ꝑuenerunt.
Et cum ualde a fornicationis de¬
mone turbaretur: uenit ad quendã
senem. ⁊ retulit ei cogitationes su¬
as.Ille autem audiens quia ex¬
est ⁊ mistrabilem dicebat ẽẽ frẽm
illum ⁊ inlignum ẽẽ monachi ha¬
bitu: quippe qui ciusmodi cogitatõs
reciperet. Hec aucliens frater despe¬
rans se reliquid peopeiam cellanr
⁊ ad seculum redibat. Sccłm autẽ
dispensationem dei occurrit ei abbaᷤᷤ
apollo. ⁊uidens eum nimium per¬
turbatum et tristem. int̾rogauit
eum clicens. Fili que causa est tan¬
te tristicie tue: Ille autem prius ex
nimia confutsione animi sui non
respondit et quicquam. Postea

Expanded text:
Dixit abbas Cassianus , quia dixerit nobis abbas Moyses: Bonum est non abscondere cogitationes, sed senibus spiritualibus et discretionem habentibus manifestare eas, non his qui tantum tempore senes sunt, quoniam multi ad aetatem respicientes, et cogitationes suas dicentes eis qui experimentum non habebant, pro consolatione ad desperationem ultimam pervenerunt. Et cum male a fornicationis daemone turbaretur, venit ad quemdam senem, et retulit ei cogitationes suas. Ille autem audiens quia exest, et miserabilem dicebat esse fratrem illum, et indignum monachi habitu; quippe qui ejusmodi cogitationes reciperet. Haec audiens frater, desperans seipsum, reliquit propriam cellam, et ad saeculum redibat. Secundum vero Dei dispensationem occurrit ei abbas Apollo; et videns eum perturbatum, et nimium tristem, interrogavit eum, dicens: Fili, quae est causa tantae tristitiae tuae? Ille autem prius ex multa confusione animi sui non respondit ei quidquam; postea
Abbreviated transcription (Latin):
harenarum sterilitas patitur.
ad istos ergo sũmo desiderio
festinantes: supra modum
sumꝰ eorum labores quos in

Expanded text:
ac sterilitas patitur arenarum. Ad istos ergo summo desiderio festinantes, supra modum summos eorum labores, quos in
Abbreviated transcription (Latin):
lio tempore clausis
Uostiis fratribusq ĩ
superioribus solari¬
is sedentibus. ip̃e in¬
gressus est ad eos.
Et frequenter adquencũq lo¬
cum uoluit qͣmuis longe posi¬
tum. intra momentum tem¬
p̾oris euectus est. Nam primo
adhuc tempore conuersionissue
cum esset in heremo. et ebdo¬
madam ieiunasset. aiunt oc¬
currisse eihominem in deserco
habentem panes et aquam:
qui & hortatus est eum ut per¬
ciperet cibum qui de celo ei fue¬
rat destinatus. In alio quoq tẽ¬
pore demon adsistens: auri the¬
sauros plurimos quos phara¬
oms fuisse perhibebat. osten¬
dit ei sub terra dimersos. Cui
respondisse fertur. pat̃ mutĩ.
Pecunia tua tecum sit in ite
plurima fecit per eum dominꝰ.

Expanded text:
lio tempore clausis ostiis, fratribusque in superioribus solariis sedentibus, ipse ingressus est ad eos, et frequenter ad quemcumque locum voluit, quamvis longe positum, intra momentum temporis evectus est. Nam primo adhuc tempore conversionis suae cum esset in eremo, et hebdomadam jejunasset, aiunt, occurrisse ei hominem in deserto, habentem panes et aquam, qui exhortatus est eum accipere cibum, qui de coelo ei fuerat destinatus. In alio quoque tempore daemon assistens, thesauros auri plurimos, quos Pharanis fuisse perhibebat, ostendit ei sub terram demersos. Cui respondisse fertur Patermutius: Pecunia tua tecum sit in inteplurima effecit per eum Domin
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃os quia illi illum et se inuicẽ
ꝑ illum. et ille se et illos ꝑ se¬
ip̃m. Si concordia.ominib
erit una uoluntas: quia nul¬
la eis erit nisi sola dei uoluntas.
Si potestas omnipotentes e¬
runt sue uoluntatis ut deus
sue. Namsicut poterit quoduo
ñ aliuduolẽt qmͣ quod ille. ita
ille uolet quicquid illi uolent.
et qd̃ ille uolet non poterit ñ
ẽẽ. Si honor et diuicie: deus ser
uos sues et fideles supra mul¬
ta bona constituet immo fi¬
lii dei et clii uocabuntur et er̃t

Expanded text:
ipsos; quia illi illum et se et invicem per illum, et ille se et illos per seipsum. Si concordia: omnibus illis erit una voluntas, quia nulla illis erit nisi sola dei voluntas. Si potestas: omnipotentes erunt suae voluntatis ut deus suae. Nam sicut poterit deus qunon aliud volent quam quod ille, ita ille volet quidquid illi volent; et quod ille volet non poterit non esse. Si honor et divitiae: deus suos servos bonos et fideles supra multa constituet, immo " filii dei " et dii " vocabuntur " et
Abbreviated transcription (Latin):
Abas machariꝰ qͦtiens cũꝙ
cum fratrib facta carita¬
te reficiebat: hoc in ꝓprio corde sta¬
tuerat ut quantos uini calices
oblatos hausisset.tot dieb nec
ipsam aquam gustaret om̃ino
Cum ergo fratres uinum ei por¬
rigerent: cum gaudio sumebat.
ut sese post ea maceraret. Quod
cum discipulus eiꝰ indisset pa

Expanded text:
Abbas Macarius quotiescunque cum fratribus facta charitate reficiebat, hoc in proprio corde statuerat, ut quantos vini calices oblatos hausisset, tantis diebus nec et ipsam aquam gustaret omnino . Cum ergo ei fratres vinum porrigerent, cum gaudio sumebat, ut postea se siti maceraret. Quod cum discipulus ejus didicisset, pa
Abbreviated transcription (Latin):
bauit cor eius. Et statim eadem
hora noctis reuersus est ad seni¬
orem: et deprecabatur eum ut
intentius pro es dominũ erora¬
ret. Dixiteꝵ ei senior.¶Ne pertineᷤ¬
cas fili. neq resoluaris: neq abs¬
condas cogitationes tuas. Ita enĩ
confusus immundꝰ sp̃c discedet
a te. Nichil enim ita allidit uir¬
tutem demonum: quomodo si
quis secreta ĩmundarum cogita¬
tionum reuelauerit sanctis ac
beatissimis patrib. Urriliter age
fili et confortetur cor tuum: et
expecta dominum. Ubi enim du¬
rior est pugna: ibi głosior erit
et corona. Deniq sanctis ꝓph̃a
lida est manus domini ad saluã¬
pectat dominua: tibiq contra dy¬
abolum dimicanti parat eterni¬
tatis coronami. Ideo monet nos
sancta scriptura dicens: quia
per multas tribulationes opor¬
tet nos introire in regnum celoꝵ.

Expanded text:
bat cor ejus. Et statim eadem hora noctis reversus est ad seniorem, et deprecabatur cum ut intentius pro eo Dominum exoraret. Dixit ei senior: Ne pertimescas, fili, neque resolvaris, neque abscondas cogitationes tuas; ita enim confusus spiritus immundus discedit a te. Nihil enim ita allidit virtutem daemonum, quomodo si quis secreta immundarum cogitationum revelaverit sanctis ac beatissimis patribus. Viriliter age, fili, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum . Ubi enim durior est pugna, ibi gloriosior erit et corona. Denique sanctus propheta lida est manus Domini ad salvanspectat Dominus, tibique contra diabolum dimicanti parat aeternitatis coronam. Ideo monet nos sancta Scriptura, dicens: Quia per multas tribulationes oportet nos introire in regnum coelo
Abbreviated transcription (Latin):
requisunt senemdicens.
bus: Respondens senex dicit.
Quia arma nr̃a ꝓicimꝰ a no¬
bis: idẽ patientiam. humili¬
tatem. mansuetudinem. atꝙ
obedientiam.clxiii.

Expanded text:
it a sene, dicens: ? Respondens senex, dixit: Quia arma nostra projicimus a nobis, id est, patientiam, humilitatem, mansuetudinem, atque obedientiam .
Abbreviated transcription (Latin):
hanc solitudinem. Nemiebam
autem ꝑ cogitationem anteuma¬
ginem scẽ dei genitricis que me
in sua fide suscepit: et ante illam

Expanded text:
hanc solitudinem. Veniebam autem per 389 cognitionem ante imaginem sanctae Dei genitricis, quae me et in fide sua suscepit, et ante illam
Abbreviated transcription (Latin):
nris temporib stuporis et gau¬
dii plena. infirmis scilicet homi¬
nem alienarummentium cluu-¬
dicare secreta. Aultis namq cor¬
dium suoꝵ occulta uir iste gło
apperuit. ab sentium quoq fr̃m
multociens atca cognouit: aliis
quidem in sompnis ne hoc uelħ
facerent ꝓhibens. aliis autem nĩ¬
tud aut ulud agendum p̃ciprẽs.
¶ultoꝵ etiam qui boni infacie
uidebantur mala dampnabilia
mali: dona gr̃aꝵ futura p̾dixit.
parte patebit inuita miraculis
claruit: et de futuris quoꝵ pau

Expanded text:
ris temporibus stuporis et gaudii plena, infirmum scilicet hominem alienarum mentium diiudicare secreta! Multis namque cordium suorum occulta vir iste gloriosus aperuit; absentium quoque fratrum multoties acta cognovit, aliis quidem in somnis, ne hoc vel hoc facerent prohibens, aliis autem istud vel illud agendum praecipiens. Multorum etiam, qui boni in facie videbantur, mala damnabilia mali, dona gratiarum futura praedixit. parte patebit, in vita miraculis claruit, et de futuris, quorum pau
Abbreviated transcription (Latin):
ante ꝓtectus. regnum sibi ce¬
leste conquirit. Sunt ergo or¬
natimoribus. quieti. lenes. tran¬
quilli: et caritatis iunculis ue¬
lut quadam germanitate con¬
stricti: Ad emulationem uero
iurtutum. certamen ingens ex̾¬
cent et agones: Studet enim
unusquisq clementior altero.
humilior. benignior. ac patien¬
tior inuentri: Si quis autem sa¬
pientior ceteris fu̾it. hic ita cõ¬
munis erga omnes et mediocͥs
existit. ut scl̃m mandatum do¬
mini omnium minimꝰ et om¬
nium seruus esse ideatur: Qͥa
ergo dei munere donatum mͥ ẽ
et uidere eos et intesse conuer¬
sationi eorum: de singulis iam
nunc que ad memoriam dñs
reduxerit. enarrare temptabo:
ut hii qui non uiderunt eos in
corpore. opera eorum discentes.
uitamq ꝑfectam lectõnis in¬
dicio colligentes ad emulatio¬
nem sci oꝑis inuitentur. et per¬
fecte patientie paliam Re

Expanded text:
ante protectus, regnum sibi caeante protectus, regnum sibi caeleste conquirit. Sunt ergo ornati moribus, quieti, lenes, tranquilli, et caritatis vinculo velut quadam germanitate constricti. Ad aemulationem vero virtutum certamen ingens exercent et agones. Studet enim unusquisque clementior altero, benignior, humilior ac patientior inveniri. Si quis autem sapientior caeteris fuerit, hic ita communis erga omnes et mediocris existit, ut secundum mandatum Domini omnium minimus, et omnium servus esse videatur. Quia ergo Dei munere donatum mihi est, ut viderem eos, et interessem conversationi eorum, de singulis jam nunc, quae ad memoriam Dominus reduxerit, enarrare tentabo; ut hi, qui non viderunt eos in corpore, opera eorum discentes, vitamque perfectam lectionis indicio colligentes, ad imitationem sancti operis invitentur, et perfectae sapientiae palmam ve
Abbreviated transcription (Latin):
missionem saluatoris appotuuit᷑
eis: Deniq plurumi eorum si
in aliquo forte necessariis ad usuᷤ
eguerint non adhumana pro¬
fugia. sed ad dominum uersi.
et ab ip̃o tanquam a patre po¬
scentes: que poposcerint ilico cõ¬
sequuntur: Tanta namq in
eis fides est: que etiam montib
ut transferant᷑ ualeat imꝑate:
Uude et non nulli eorum irrii¬
uicinarum regionum concita¬
tas orationib represserunt et
meritis adhuc stare mnuntlñ:
Sed et illud ualda mirum. est
cum semꝑ optima queq̃ rara
sint et difficilia. in illis tam̃
utrumq pariter connenisse
ut et numero ĩmensi sint:
et uirtutib incomꝑabiles:
Sunt enim alii in subur¬
banis locis: allii per rura. plu¬
res autem et egregiiniri ꝑ¬
heremum dispersi: et uelut
quidem celestis exercitus
in procinctu positus. atq in ta¬
bernaculis degens. ad obedien¬
tiam p̃ceptorum regis sẽper in¬
tentus. armis orationũ pugnans:
et seuto fidei ab inimico insidi¬

Expanded text:
missionem Salvatoris apponuntur missionem Salvatoris apponuntur eis. Denique plurimi eorum, si in aliquo forte necessariis ad usus corporis eguerint, non ad humana perfugia, sed ad Deum versi, et ab ipso tamquam a patre poscentes, quae poposcerint illico consequuntur. Tanta namque in eis fides est, quae etiam montibus, ut transferantur, valeat imperare. Unde et nonnulli eorum, irruvicinarum regionum concitatas, orationibus represserunt Et meritis adhuc stare mundum. Sed illud valde mirum est, cum semper optima quaeque rara sint et difficilia, in illis tamen utrumque pariter convenisse, ut et numero immensi sint, et virtutibus incomparabiles. Sunt enim alii in suburbanis locis, alii per rura, plures autem et egregii per eremum dispersi, et velut quidam caelestis exercitus in procinctu positus, atque in tabernaculis degens, ad obedientiam praeceptorum regi semper intentus, armis orationum pugnans, et scuto fidei ab inimico insidi
Abbreviated transcription (Latin):
ne ac suspitione uidumus de¬
fesatos: ut nec si aliquid mali
ahuc gereretur in seculome¬
minissent: Canta meis merat
tranquillitas amii. tantusꝙ
molenerat eis bonitatis affcs.
nt merito de eis dictum sit pax
multa cdisigentib nomen tuñ
dominez sõmanent ergo per
heremtm dispersi. ac seꝑati cel¬
lusis sed caritate conexi. Obhoc
autem dirununt᷑ habitaculis.
ut silentii sui quiete et inten¬
tione mentis diuina sectantes
nec uox aliqua nec occursus
ullus. aut sermo aliquis ocio¬
sus obturbet: Intentis ergo in¬
suo quisq loco aniinis. uelut
boni patris xp̃i expectant aduẽ¬
tum. aut tanquam mles pa¬
ratus in castris imꝑatoris pre¬
sentiam: uel fideles serm adie¬
nientem dũm sustinent. liber¬
tatem sibi pariter et mun̾a
largiturum: Omnes ergohii
nullam cibi aut inilumenti.
aut ullius horum sollicitutli¬
nem gerunt: Sciunt enim
quia sicut scriptum ẽ. hec om¬
uia gentes cogitant. Ipsi uero
iusticiam et regnum dei reqͥ¬
runt. et hec omnia sclm pro¬

Expanded text:
ne ac suspicione vidimus defaecatos, ut nec si aliquid mali adhuc gereretur in saeculo, meminissent. Tanta in eis inerat tranquillitas animi, tantusque inoleverat eis bonitatis affectus, ut merito de eis dictum sit: Pax multa diligentibus nomen tuum, Domine . Commanent autem per eremum dispersi et separati cellulis, sed caritate connexi. Ob hoc autem dirimuntur habitaculis, ut silentii quiete et intentione mentis divina sectantes, nec vox aliqua, nec occursus ullus, aut sermo aliquis otiosus obturbet. Intentis ergo suo quisque loco animis, velut boni patris Christi exspectant adventum: aut tamquam miles paratus in castris imperatoris praesentiam, vel ut fideles servi adventantem dominum sustinent, libertatem sibi pariter et munera largiturum. Omnes ergo hi nullam cibi aut indumenti, aut illius horum sollicitudinem gerunt. Sciunt enim, quia, sicut scriptum est, haec omnia Gentes cogitant . Ipsi vero justitiam et regnum Dei requirunt: et haec omnia secundum pro
Abbreviated transcription (Latin):
quinon ignorabatur infamnis
uni e frĩb diceret. iude ñ ypocri¬
ta. ip̃c frater se eẽ ypocritam cer¬
tissime crederet. eoqd̃ sacerdo¬
tem mentiri non posse puta¬
ret. Cumq diu suꝑ hoc diatus
frat̾ grauissime turbaretur:
ad sc̃i patris ignitum eloquiũ¬
quo frequenter omne nubilũ
afr̾m cordib fugabatur tandẽ
consolationem recepit.qui uer-¬
bum sacerdotis et intentionẽ
sagacit᷑̃ excusauit. ¶Crebris
quoq reuelationib fr̃m sim-¬
plicitas consolabatur tunc tẽ¬
ruerunt. ex presentia danti pa-

Expanded text:
qui non ignorabatur infamis, uni e fratribus diceret: "Vide, ne sis hypocrita!", ipse frater se esse hypocritam certissime crederet, eo quod sacerdotem mentiri non posse putaret. Cumque diu super hoc dictus frater gravissime turbaretur, ad sancti patris ignitum eloquium,quo frequenter omne nubilum a fratrum cordibus fugabatur, tandem consolationem recepit, qui verbum sacerdotis et intentionem sagaciter excusavit. 29 Crebris quoque revelationibus fratrum simplicitas consolabatur tunc temrecipere ex praesentia tanti pa
Abbreviated transcription (Latin):
atq orõnes suscipiuntur ab eis:
et cum fructu peticiones im¬
plentur. Quo etiam et nos do¬
et uota nr̃a orationesq com¬
plere. Incipit de oioscoro.i¬

Expanded text:
ationes suscipiuntur ab eis, et cum fructu petitionis implentur, quo etiam et nos diet vota nostra orationesque complere. 185 CAPUT XX. DE DIOSCORO
Abbreviated transcription (Latin):
maior laboe corporis an custodia in¬
terioris hominis: dixit. Homo sumił
est arbori. Corporalis igitur labor ne¬
lut folia arboeis: cuscodia autem in¬
terioris hominis fructus est. Qm̃ gͦ¬
sccł̾m qd̾ scuptum est. omnns arboe fĩ
faciens scutum bonum. extidetur ⁊
in ignem mittetur: opoetet ꝓpt̾ fruc¬
tum nr̃m omnem in nobis sollicitu¬
dinem ẽẽ: id est mentis cuscodiam.
Oyus tamen habemus etiam tegi-

Expanded text:
majus, labor corporis, aut custodia interioris hominis? Dicit abbas: Homo similis est arbori; corporalis igitur labor velut folia arboris, custodia autem interioris hominis fructus est. Qm quod scriptum est, Omnis arbor non faciens fructum bonum excidetur, et in ignem mittetur , oportet propter fructum nostrum omnem in nobis sollicitudinem esse, hoc est mentis custodiam. Opus tamen habemus etiam teg
Abbreviated transcription (Latin):
abbas unum fiẽm nomine aga¬
pitum. uirum sc̃m et in passi¬
bilem. et tradidit inmanu
Amodo hic erit filius tuus et
discipulus. Talem enim eum cõ¬
signa: ut superet magistrum.
E̾ flexis genib fc̃a oratõne consig¬
nauit eum: et respondentib
omnib amen. suscepit eum a¬
gapitus in cella sua. Et quiaba¬
bebat uultum decoꝵ sinagradꝰ.
dum ueniebat in eccłia ad precã¬
dum deum: multos diabolus
incitabat aduersus decorem uul¬
tus eius. per malas cogitationes:
ita ut omnes molesti eẽnt abb̃i.
quod talem pulcritulinem in¬
troduxiss in monasterium. Hec

Expanded text:
abbas unum fratrem, nomine Agapitum, virum sanctum, et impassibilem, tradidit in manus Amodo hic erit filius tuus et discipulus; talem eum consigna, ut exsuperet magistrum. Et flexis genibus, facta oratione, consignavit eum. Et respondentibus omnibus Amen, suscepit eum Agapitus in cellam suam. Et quia habebat vultum decorum Smaragdus, dum veniebat in ecclesiam ad deprecandum Deum, multos diabolus incitabat adversus decorem vultus illius per malas cogitationes, ita ut omnes molesti essent abbati, qui talem pulchritudinem introduxisset in monasterium.
Abbreviated transcription (Latin):
et sine cessatione dira tormen¬
ta. Ita ergo reuersi sunt ad cellũ¬
lam suam ꝓbierunt autem ad
sanctos patres et ꝓstrauerunt
se ad uestigia eorum cum mul¬
to ululatu et lacrimis gementeᷤ
et confessi sunt illis que euenis¬
set eis ruune temptatio. Quic¬
quid autem preceperunt sancti
seniores. et docuerunt eos in cau¬
sapenitentie. ita omnia fecerũt.
Ille ergo alius frater quinon pͤ¬
cauerat pro fratre qui pͤcanerat
penitentiam agebat. qͣsi et ipse
pectasset: eo qd̃ multam caritatẽ
circa eum haberet. Uidens añt
dominus laborem caritatis eius.
infra paucum tempꝰ reuelanit¬
deus sancdis patrib qualis eẽt
cansa. & quia ꝓpter caritatem
illius qui non peccauerat. et se
afflixerat. pro salute fratris.id¬
circo indulgentiam donauit ei
dominus qui peccasset. Ecce hoc
ita est sicut scrptum est:quia po¬
suit ammã suam pro salute fra¬
tris sui .xxii.

Expanded text:
 sine cessatione, et dira tormen sine cessatione, et dira tormenta. Ita ergo reversi sunt ad cellulam suam. Abierunt autem ad sanctos Patres, et prostraverunt se ad vestigia eorum, cum multo ululatu et lacrymis gementes, et confessi sunt illis quae evenisset eis ruinae tentatio. Quidquid autem praeceperunt sancti seniores, et docuerunt eos in causa poenitentiae, ita omnia fecerunt. Ille ergo alius frater, qui non peccaverat, pro fratre qui peccaverat poenitentiam agebat, quasi et ipse peccasset, eo quod multam charitatem circa eum haberet. Videns autem Dominus laborem charitatis ejus, infra pauca tempora revelavit sanctis Patribus qualis esset causa, et quia propter charitatem illius qui non peccaverat, et se afflixerat pro salute fratris, idcirco indulgentiam donavit ei Dominus qui peccasset. Ecce hoc ita sicut scriptum est: Quia posuit animam suam pro salute fratris sui . 13.
Abbreviated transcription (Latin):
monachi abierunt in ꝑ¬
ximam cuntatem: ut distrahe¬
rent que manib suis per totum
annum operati essent. Unus
autem ex eis egressus est. ut q̃dã
sibi necessaria emeret. alius u̾o
solus in hospicio remansit: et in¬
stigante dyabolo cecidit in fornica¬
tionem. Cum autem reuersus
uenisset frater dixit ei. Ecce di¬
straximus que necessaria erant:
reuertamur nñc ad cellulam
nr̃am. Respondens autem frat̃
dixit ei. Non possum reuerti. Cũce
deprecaretur eum frater suus di¬
cens. quare non reuerteris ad
cellulam: sic confessus est ei di¬
cens. Qui alum discessisti ame
cecidi informcationem: ideo nolo
reuerti. Nolens autem lucrari
et saluare anmam eiꝰ frater su¬
us: cum uiramento dixit er. Qͥa
et ego cum separatus fuissem a
te lapsus sum similiter in for¬
nicationem. Uerumptamen re¬
uertamur ad cellulam: et po¬
namus nos in penitentiam. Om
nia possibilia sunt deo. ut peni
donare dignetur. ut non in eter¬
m igais tormentis. et penis in
tianon est: sed ignita semper¬

Expanded text:
monachi abierunt in proximam civitatem, ut distraherent quae manibus suis per totum annum operati essent . Unus autem ex eis egressus est ut quaedam sibi necessaria emeret, alius autem solus in hospitio remansit, et instigante diabolo cecidit in fornicationem. Cum autem reversus venisset frater, dixit ei: Ecce distraximus quae necessaria erant, revertamur nunc ad cellulam nostram. Respondens autem frater dixit ei: Non possum reverti. Cumque deprecaretur eum frater suus dicens: Quapropter non reverteris ad cellulam? Ille confessus est ei, dicens: Quia ego cum discessisti a me, cecidi in fornicationem, ideo nolo reverti. Volens autem lucrari et salvare animam ejus frater suus, cum sacramento dixit ei: Quia et ego cum separatus fuissem a te, lapsus sum similiter in fornicationem; verumtamen revertamur ad cellulam, et ponamus nos in poenitentiam. Omnia enim possibilia sunt Deo Lucae Idonare dignetur, ut in aeterno igne tormentis et poenis inftia non est, sed ignis semper
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ad portam qu̾a introisti illesũ
de ducemus. quatinus adhuc in
mundo gaudeas ne totum quos
mittas. Hec enim ꝑmiserunt ei
quia aut terrore aut blandiciis
eum decipere uoluerunt. S uer
dem enim animo et terrentes
contempnebat et blandientes

Expanded text:
quod ad portam qua intrasti te illaesum reducemus, quatenus adhuc vivendo in mundo gaudeas, ne totum quod mittas. Haec ei ideo promiserunt, quia aut terrore, aut blanditiis eum decipere voluerunt. Sed strdem animo, terrentes condemnabat et blandientes
Abbreviated transcription (Latin):
honore głosissime genitricis dĩ
marie constructa: s tunc deso¬
lata ꝑiter et euulsa. Cuius et¬
ruine misertus. s et deuotõne
qm in beata uirgine specialit̾

Expanded text:
honore gloriosissimae Genitricis Dei Mariae constructa, sed tunc desolata pariter et evulsa. Cuius ruinae misertus, sed et devotione quam in Beata Virgine specialit
Abbreviated transcription (Latin):
lio preterea tempore
ĩmanissimo quodam
dracone uicinas uastã¬
te regiones. et pluri¬
mos perimente uiros. uenerũt
habitatores loci illiꝰ. ad supradc̃m
patrem orantes eum. ut de regi¬
onibus suis perimeret bestiam.
simul etiam ut ad miscd̾iam
flecterent senem. puerum qũe¬
dam pastoris filium secum defe¬
ferunt qui solo insu draconis
exterritus mente excesserat
q a solo alitu bestie exanimis
portabatur et turgens. Tunc
ille puerum quidem perun¬
gens oleo restituit sanum. se¬
metipsum uero ad necem dra¬
conis tustingans: illis interim
qͣsi qui nichil posset inuare pro¬
mittere nichil uoluit. Mature
autem surgens abiit ad disgre¬
ssum bestie: & fixit genua sua
in terram deprecans dominũ.
Tunc bestia cum ingentimire¬
tu uenire super eum cepit: te¬
terrimis flatibus ac sibilis stri¬
doribusq premissis. Nlt ille in

Expanded text:
lio praeterea tempore immanissimo quodam dracone vicinas vastante regiones, et plurimos perimente, venerunt habitatores loci illius ad supradictum patrem, orantes eum, ut de regionibus suis perimeret bestiam; simul etiam, ut ad misericordiam flecterent senem, puerum quemdam pastoris filium secum deferunt, qui solo visu draconis exterritus mente exciderat, et ab solo halitu bestiae exanimis portabatur ac turgens. Tunc ille puerum quidem perungens oleo, restituit sanum. Semetipsum vero ad necem draconis instigans, illis interim, quasi qui nihil eos posset juvare, promittere nihil voluit. Mature autem surgens abiit ad 159 digressus bestiae, et fixit genua sua in terram deprecans Dominum. Tunc bestia cum ingenti impetu venire super eum coepit, teterrimis flatibus, ac sibilis stridoribusque praemissis. At ille n
Abbreviated transcription (Latin):
speximus. Ibi autem tradunt ẽẽ
loca illa in quibus ioseph fertur
recondisse frumenta. quos et
thesauros ioseph uocant. alii uͦ
paramidas. quadicunt ipsas esse.
inquib ut putant frumenta tũc
congregata sunt. Incipit de appol¬
Ra debant ergo seni

Expanded text:
speximus. Ibi autem tradunt esse loca, in quibus Joseph fertur recondidisse frumenta, quos et thesauros Joseph vocant; alii vero Pyramidas, quas dicunt ipsas esse, in quibus, ut putant, frumenta tunc congregata sunt. CAPUT XIX. DE APOLTradebant ergo seni
Abbreviated transcription (Latin):
q franciscus trium ut dic¬
tum est eccłiarum oꝑe consum¬
mato: habitum adhuc heremiti¬
cum tunc temporis habuit. bacu¬
lumq manugestans pedib cal¬
ciatis et corrigia cinctus incessit.
Audiens autemdie quadam int̾

Expanded text:
e Franciscus trium, ut dictum est, ecclesiarum opere consummato, habitum adhuc eremiticum tunc temporis habuit, baculumque manu gestans, pedibus calceatis et corrigia cinctus incessit. - Audiens autem die quadam int
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Nam ꝓ amma tua do¬
minum deprecatur. Quibus
creata est.lx.
icebat abbas moyses. Si
nare. priꝰ escam illorum et aqũa
interdicit. et ita mimicieius fa¬
me ac penuria compulsi subici¬
unt se regno eius: ita passiones
carnales sim iemnio et fame
uolueris uincere deterescunt:
et non sunt fortes adu̾sus ani¬
mam. Quis enim ita fortis ut
leo: Et tamen ꝓpt̃ uentrem in¬
trat in caueam: et omnis uir¬
tus eius humiliatur. Lxi.
uidam inuenis uolebat

Expanded text:
dixit. Nam pro anima tua Dodixit. Nam pro anima tua Dominum deprecatur. Quibus creata est. 66. icebat abbas Moyses: Si nare, prius escam eorum et aquam interdicit, et ita inimici ejus fame ac penuria compulsi subjiciunt se regno ejus . Et ita passiones carnales, si in jejunio et fame velis vivere, deterescunt, et non sunt fortes adversus animam. Quis enim tam fortis ut leo? Et tamen propter ventrem suum intrat in caveam, et omnis virtus ejus humiliatur. 67. Quidam juvenis volebat
Abbreviated transcription (Latin):
tantum uidere desideras: intue¬
re: Illa uero p̃uerecundia oculos
non audebat attollere. Dicit gͦ¬
ei senex funquid non de meĩs
actib comperisti: Illos debueras
intueri. Quomodo ergo enami
Aut ideo huc uenisti. ut romã
rediens aliis te feminis głeris.
uidisse arsenium. ut fiat mare¬
peruium ad me uenientium fe¬
minarum: At illa respondetis.
ait.Si uult deus nullam huc
uenire permittat:s ut ꝓme
ores et inmemoria me habeas
digneris exoro. Cui arsenius
corde meo. Quo illa uerbo per¬
cepto inciuitatem regrediens:
egritudine pre tribulatione cor¬
repta est. nlõ quam cum iusita¬
tionis causa uenisset ep̃c et qͥd
rei esset inquireret illa sermo¬
nem illiꝰ senis quem ultimum
de memoria sua audierat enar¬
rauit:ac ꝓpt̾ea se uellemori pre
tristicia confitet᷑. Sed ep̃x tali
eam consolatur alloquio. Nun¬
quid nescis te ẽẽ mulierem: Et
quia per feminas solet inuie
hominem impugnare:ideo uul¬
tum tuum ex corde suo delere

Expanded text:
tantum videre desideras, ecce, intuetantum videre desideras, ecce, intuere. Illa vero prae verecundia oculos non audebat attollere. Dicit ei senex: Si quid de meis actibus comperisti, hoc debueras intueri. Quomodo ergo et tanAn ideo huc venisti, ut Romam rediens, aliis te feminis glorieris vidisse Arsenium, ut fiat pervium mare ad me venientium feminarum? At illa respondens, ait: Si vult Deus, nullam huc venire permittat. Sed ut pro me ores, et in memoria me habere digneris, exoro. Cui Arsenius memoriam. Quo illa verbo percepto, in civitatem regrediens, aegritudine prae tribulatione correpta est. Ad quam cum visitationis causa venisset episcopus, et quid rei esset inquireret, illa sermonem senis, quem ultimum de memoria sui dixerat, enarravit, ac propterea se velle mori prae tristitia confitetur; sed episcopus tali eam consolatur alloquio: Nunquid nescis te esse mulierem? Et quia per feminam solet inimicus hominem impugnare, ideo vultum tuum de corde suo delere
Abbreviated transcription (Latin):
i campo quedam muulier
uirgo dines. cimensq deum ac
ꝓpterea abb̃is arseniĩ fama
comꝑta. de romana cuutate
ut eum uidere mereret᷑. adue¬
nit in alexandriam. Que cũ
ophilo ip̃iꝰ ciuitatis archiep̃o:
rogauit eum quatinꝰ persuade¬
ret beatum arsenium ut eam
suscipere dignaretur. Ipse igitur
ad eum ꝓfectus est ep̃c dicens.
dignitate et opib ⁊ opinione
ceteras antecellens.uidere te
ac bñdici desiderans. de tamlon¬
gniqua regione peruenit:cui
occurras exposco. Sed cum nõ
ad quieuiss occurrere ei arseniꝰ.
illa cognoscens hoc: animalia
sua sternere precepit dicens. Cõ¬
fido in deo meo. qtria iudeboillũ:
nec abhac intentione fraudabor
Nec enimhomines ueni conspi¬
cere. quia et innr̃a suꝑsunt ci¬
re.Cum ergo ueniss ad cellam
beati arsenii contigitut foris
illum deambulantem conspic̾et:
ac mox ante eiꝰpedes infaciem pr̃o¬
na ꝓsternitur. Quam ille cum
festinatione suscitans: ita com¬
pellebat dicens.Si faciem meã

Expanded text:
 campo , quaedam mulier virgo, dives, timensque Deum, ac opterea abbatis Arsenii fama comperta, de Romana civitate, ut eum videre mereretur, advenit in Alexandriam . Quae cum pta, ipsius civitatis archiepiscopo, rogavit eum, quatenus persuaderet beatum Arsenium ut eam suscipere dignaretur. Ipse igitur ad eum profectus est, dicens: dignitate, et opibus, et opinione caeteras antecellens, videre te ac benedici desiderans, de tam longinqua regione pervenit, cui occurras exposco. Sed cum non acquievisset occurrere ei Arsenius, illa cognoscens hoc, animalia sua sternere praecepit, dicens: Confido in Deo meo, quia videbo illum, nec ab hac intentione fraudabor. Non enim homines veni conspicere, quia et in nostra supersunt ciravi. Cum ergo venisset ad cellam beati Arsenii, contigit ut foris illum deambulantem conspiceret. Ac mox ante pedes ejus in faciem prona prosternitur. Quam ille cum festinatione suscitans, ita compellebat, dicens: Si faciem meam
Abbreviated transcription (Latin):
legere cepit. Collata est ei et ad¬
uersus demones uirtus: ita ut
multi ex his quos urgebant de¬
mones etiam inuiti ad eum ra¬
perentur: ꝓtestantes sũmo cum
clamore de meritis eius. Sed
et alias qͣm plurimas sanitates
operabatur. Congregabantur in¬
terim ad eum. plurime multi¬
tudines monachorum. Inter qͦs
cum. etiam nos aduenissemus.
uisis nobis letissimꝰ redditur:
Cumꝙ salutans nos orasset. more
sibi solito. pedes hospitum ꝓpriis
manib lauit. et docere nos ex
scripturis que ad eilifica tõnem
uite et fidei pertinent cepit. Erat
enim docendi gr̃a ei a domino
collata. Cumq plurima nobis
scripturarum capitula sapiẽt̾
disseruisset: rursum ad oratio¬
nem conuertebatur. Consuetu¬
do autem erat et non prius cor¬
poralem cibum sumere qͣm spi¬
ritalem xp̃i cõmunionem ac¬
ciperet.: qua accepta. post gr̃aꝵ
actõnem adortari nosetiam
ad reficiendum cepit: ip̃e tam̃
sedens nobiscum. nunꝙͣ cessa

Expanded text:
legere coepit. Collata est ei adlegere coepit. Collata est ei adversus daemones etiam virtus, ita ut multi ex his, quos urgebant daemones, etiam inviti ad eum raperentur, protestantes summo cum clamore de meritis ejus. Sed et alias quamplurimas sanitates operabatur. Congregabantur interim ad eum plurimae multitudines monachorum, inter quos cum etiam nos advenissemus, visis nobis, laetissimus redditur. Cumque salutans nos, orasset more sibi solito, pedes hospitum propriis manibus lavat, et docere nos ex Scripturis, quae ad aedificationem vitae ac fidei pertinent, coepit. Erat enim ei docendi gratia a Deo collata. Cum itaque plurima nobis Scripturarum capitula sapienter disseruisset, rursus ad orationem convertebatur. Consuetudo autem erat ei non prius corporalem cibum sumere, quam spiritalem Christi Communionem acciperet. Quo accepto, post gratiarum actionem adhortari nos etiam ad reficiendum coepit. ipse tamen sedens nobiscum, nunquam cessa
Abbreviated transcription (Latin):
esset u heremo herbis pascebat᷑.
et radicibus quibusdam: et hec
ei dulcia uidebantur. p̃lquamuͦ
si quando iuenisset bibebat: ora¬
tionibus et hymnis occupans
omne diei tempꝰ et noctis. Ut
autem ad maturam peruenit
etatem apparinit ei angelus do¬
mini in heremo per iusum di¬
cens. Eris ingentem magnam
et multus tibi populus credet᷑:
cõnerteris ad salutem super
tantos principatum accipies ĩ
futuro. Et̃ nichil uerearis: nñ¬
qͣm enim aliquid tibi deerit eoꝵ
tur. quotiens poposceris hec a
deo. Hec cum audisset ad uicinz¬
ora loca accessit: et primo solus
sub paruo tugurio quod sibi
ipse construxetat habitare ce¬
pit: oleribus compositis uescens¬
post octasum solis: interdumetiã
post continnata ieiuma. Litt᷑as
primo ignorauit. Cum autemde
heremo ad hec que supradiximꝰ
incuuora habitaculis loca access¬
sset.data est ei diinitus gr̃ã
Et cum a fr̃ibus. oblatus ei fuiss
codex quasi iam olim sciens litt̾as

Expanded text:
esset in eremo, herbis pascebatur, esset in eremo, herbis pascebatur, et radicibus quibusdam, et haec ei dulcia videbantur. Aquam vero si quando invenisset, bibebat, orationibus et hymnis occupans omne diei tempus ac noctis. Ut autem ad maturam pervenerat aetatem, apparuit ei Angelus Domini in eremo per visum, dicens: Eris in gentem magnam, et multus tibi populus credetur,ositus converteris ad salutem, super tantos principatum accipies in futuro; et nihil verearis: numquam enim aliquid tibi deerit eorutur, quoties haec poposceris a Deo. Haec cum audisset. ad viciniora loca accedit, et primo solus sub parvo tugurio, quod sibi ipse construxerat, habitare coepit, oleribus compositis vescens solis, interdum etiam post continuata jejunia. Literas primo ignoravit: cum autem de eremo ad haec quae supra diximus, viciniora habitaculis 139 loca accessisset, data est ei divinitus gratia. Et cum a fratribus oblatus ei fuisset codex, quasi olim jam sciens litteras,
Abbreviated transcription (Latin):
et alium apud
thebaidem uene¬
rabilem uirum
hor nomine: et ħ¬
erat multorum monasterioꝵ
pater. Qui habitu ip̃o honoris
uidebatur angelici. nonaginta
iam agens etatis annos. bar¬
ba prolixa: ꝙ claritatis canitie
splendida: uultu ꝙ aspectu ita
letus. ut plus aliquid habere
qm ĩ hõis nat᷑a est uisio ipsa
uideretur Hic prius in ultumna
heremo plurimis abstinentie
laborihubus exercitatus postͤ¬
mo in uicinto urbis monaste¬
rium construxit. In adiacentib
autem habitationis sue locis di¬
uersi generis arborum siluas ip̃e
per se plantaria ponendo conse¬
ruit. in quibus nt nobis a plu¬
rimis sanctis patrib affirma¬
tum est. ante illius aduentum.
nullum omnino uirgulum fu¬
it. Obhoc autem plantauit hãc
siluam. ut ibi fratres quos sibi
congregare cupiebat. non habe¬
rent necessitatem ligni gratia
longius enagandi: habens curã
et in his que muusterio corporis
necessaria sunt: sed p̃erpue salu¬
tis eorum ac fidei Ipse tamencũ

Expanded text:
et alium apud Thebaidem venerabilem virum, Hor nomine : hic multorum erat monasteriorum pater, qui habitu ipso, honoris videbatur 138 angelici, nonaginta jam agens aetatis annos, barba prolixa, et claritatis canitie splendida, vultu et aspectu ita laetus, ut plus aliquid habere quam in hominis natura est, visio ipsa videretur. Hic prius in ultima cremo plurimis abstinentiae laboribus exercitatus, postremo in vicino urbis monasterium instituit. In adjacentibus autem habitationis suae locis diversi generis arborum silvas ipse per se plantaria ponendo conseruit, in quibus, ut nobis a plurimis sanctis patribus affirmatum est, ante illius adventum nullum omnino virgultum fuit. Ob hoc autem plantavit hanc silvam, ut ibi fratres, quos inibi congregare cupiebat, non haberent necessitatem, ligni gratia longius evagandi, habens curam et in his quae ministerio corporis necessaria sunt, sed praecipue salutis eorum ac fidei. Ipse tamen cum
Abbreviated transcription (Latin):
honestis reb ad pauꝑtatem ꝑuen̾it.
⁊ quia ꝓ opinione natalium su¬
orum bonis fu̾it reb incluta: alia
uero alia accipienti causa uestie¬
rit seres uitustas. cii.

Expanded text:
honestis mulieribus ad paupertatem pervenerit, et quia pro opinione natalium suorum bonis fuerit rebus induta; illa vero alia accipiendi causa vestierit se res vetustas. 13.
Abbreviated transcription (Latin):
corpore anglm: cui totus compa¬
rari indignus est mundus. Hec
militurline fuerat designatus tor¬
rentis. et inextremo eus stans.ui¬
dit inparte superiore splendentem
solem. et aspiciens uidit sc̃e mor¬
tuum iacens corpus. et manus ut
oportet sit compositas. et ad ori¬
entem corpus iacentem aspiciẽs.
Currens autem lauit lacrimis be-¬
atissime pedes. non enimaliud
corporis eius membrum audebat
contingere. Lacrimans autem a¬
liqindiu. et psalmos dicens tẽ¬
pori et rei congruentes. fecit se¬
pulture orationem et dicebat
sibi ip̃e. Forsitan non complacet
scẽ hec fieri. Hec eo cogitante. desig¬
nata scriptura erat in terra. ubi
hec legebantur. Sepeli alba zosi¬
ma misere marie corpusculum
redde terre qd̃ suum est. ⁊ pulue

Expanded text:
corpore angelum, cui totus comparari indignus est mundus. CAP.militudine fuerat designatus torrentis, et in extrema ejus parte superiore vidit splendentem solem; et aspiciens, vidit sanctae mortuum jacens corpus, et manus, ut oportet, sic compositas, et ad Orientem jacens corpus aspiciens. Currens autem, lacrymis lavit beatissimae pedes, non enim aliud corporis membrum audebat contingere. Lacrymans autem aliquandiu, et psalmos dicens tempori et rei congruentes, fecit sepulturae orationem, et dicebat sibi ipsi: Forsitan non complacet sanctae haec fieri. Haec eo cogitante, designata scriptura erat in terra, ubi hoc legebatur: « Sepeli, abba Zosima, miserae Mariae corpusculum. Redde terrae, quod suum est, et pulve
Abbreviated transcription (Latin):
nichil de illa liquido intelligere
poterat: donec in ip̃o tandem ui-¬
dit głosissimum illud miracu¬
lum: miraculum in qͣm omĩb
ut arbitror retroactis seculis in¬
auditum. Apparebant namq ĩ
manib euis et pecdib quasi fixui¬
re clauoꝵ. latusq ip̃ius dextrum
ueluti lancea ꝑforatum. Mflanu¬
um uidelicet interior. ⁊ pars pe¬
dum superior suꝑeminentia que¬
dam ex ip̃a carne ueluti clauoꝵ
capita ꝓtendebat. manus autẽ
exterius. ⁊ pedes inferius signa
quedam oblonga gerebant. ue¬
luti retorta clauoꝵ acumina: q̃
et ip̃a carnem similitet aliqm
extedebant. In la tereuero dectro
cicatrice ob iductum islnus appa¬
ruit. qd̃ et sacrum sang. mem sepiꝰ
euaporens: tunicam ip̃ins nec non

Expanded text:
nihil de illa liquido intelligere nihil de illa liquido intelligere poterat, donec in se ipso tandem vidit gloriosissimum illud miraculum: miraculum, inquam, omnibus, ut arbitror, retroactis saeculis inauditum. 62 Apparebant namque in manibus eius et pedibus quasi fixurae clavorum, latusque ipsius dextrum veluti lancea perforatum. Manuum videlicet interior et pars pedum superior supereminentia quaedam ex ipsa carne veluti clavorum capita protendebat; manus autem exterius et pedes inferius signa quaedam oblonga gerebant, veluti retorta clavorum acumina, quae et ipsa carnem similiter reliquam excedebant. In latere vero dextro cicatrice obductum vulnus apparuit, quod et sacrum sanguinem saepius evaporans tunicam ipsius necnon
Abbreviated transcription (Latin):
catus est ne casu hoc forsitan eue-¬
nisset. Unde et rursus librũclau-¬
dens rursus aperuit: pluresq hoc
ip̃m reiterans idemq prius uel
simile proesus inuenit. Ad hoc
xp̃i miles intrepidu non expa¬
uit. et qui iam dudum martyr
tica corde iocundo deprompsit:
ꝓpterea non multo post maio¬
ris reuelatione mysterii fuit.
anteqm uir ille beatus felicẽ
sione quasi setaph unum maere
sex alas habentem. cruci manib
extensis pedib comunctis af¬
fixum. Iliarum uero duas su¬
pet capͤut erectas. ⁊ duas aduo¬
landum extensas habebat: porro
duab totum corpus tegebat. Ob¬
stupuit uehementer uir sc̃s ad
uisum. et alternabantur imp̃o
timor et gaudium. Belectabat
eum speciei illius mirabilis pul¬
critudo. deterrebat plurimum
horrenda crucis affixio: s ⁊ hoc
letificabat quod gratiose seres¬
pici uidebat ab illo. Cũq diutiꝰ ãxio
sp̃u c̃ogitaret quid huiusmodi
iusionis nouitas importaret

Expanded text:
catus est ne casu hoc forsitan accicatus est ne casu hoc forsitan accidisset. Unde et rursus librum claudens, rursus aperuit, pluriesque hoc ipsum reiterans, idem quod prius vel simile prorsus invenit. Ad hoc Christi miles intrepidus non expavit; et qui iam dudum martyr tica corde iucundo deprompsit, propterea non multo post maioris revelatione mysterii dignus antequam vir ille beatus felicem  in visione quasi Seraph unum in aëre sex alas habentem, cruci manibus extensis pedibusque coniunctis affixum. Alarum vero duas super caput erectas et duas ad volandum extensas habebat; porro duabus totum corpus tegebat. 0bstupuit vehementer vir sanctus ad visum, et alternabantur in ipso timor et gaudium. Delectabat eum speciei illius mirabilis pulchritudo; deterrebat plurimum horrenda crucis affixio; sed et hoc laetificabat, quod gratiose se respici videbat ab illo. Cumque diutius anxio spiritu cogitaret quid huiusmodi visionis novitas importaret,
Abbreviated transcription (Latin):
mirande uirtutis consummau̾at.
cum se ad huc uix incepisse credebat.
Suminum eius studium fuerat
ad anteriora se semꝑ extendere. ⁊ re¬
tracta quasi in nichilum computa.¬
re. Cupiebat igitur adhec de nouo
omnes corporis passiones cunctas¬
ꝙ mentis pati angustias. quo ꝑfec¬
tius complerentur inip̃obenepla-¬
citi diuini uoluntas. Cumq huic
desiderio quanto diutius tantofer¬
uentius anhelatet: die quadam
inheremitario quo manebat ad
altare deuotus accessit. suꝑ quod
euuãgłioꝵ libeum cum reuerẽ¬
tia et cimore deposuit. Post hechei¬
militer se coram altari mn oratio¬
ne ꝓsternens quanta poterat
deuotione clamauit ad dominũ.
ut in prima libri aꝑtione sui de
ip̃o beneplaciti dare lignaretur
iuditium. Tandem corde contri.¬
to ab oratione consurgens se cru-¬
cis signo muniuit. librumq de
altari reuerentur acceptum ape¬
ruit. Cui cum domini nr̃i ihu xͥ.
passio primum occurreret: suspi¬

Expanded text:
mirandae virtutis consummaverat, mirandae virtutis consummaverat, cum se adhuc vix incepisse credebat. Summum eius studium fuerat ad anteriora se semper extendere, et retroacta quasi in nihilum computare. Cupiebat igitur adhuc de novo omnes corporis passiones cunctasque mentis pati angustias, quo perfectius compleretur in ipso beneplaciti divini voluntas. 60 Cumque huic desiderio quanto diutius tanto ferventius anhelaret die quadam in eremitorio quo manebat ad altare devotus accessit; super quod Evangeliorum librum cum reverentia et timore deposuit. Post haec humiliter se coram altari in oratione prosternens, quanta poterat devotione clamavit ad Dominum, ut in prima libri apertione sui de ipso beneplaciti dare dignaretur indicium. Tandem corde contrito ab oratione consurgens se crucis simo munivit, librumque de altari reverenter acceptum aperuit. Cui cum Domini nostri Iesu Christi passio primum occurreret, suspi