comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere mortuo illo nurabar. Benc quiclam
dixit de amico suo. dimidium anime meei
nam et ego sensi animam meam. et animam
illius unam fuisse animam in duob corpori¬
bus. et ideo nuhi horrori erat uita quia no.¬
lebam dimidius uiuere. et ideo forte mori
metuebam. ne totus ille moreretur quem
multum amaueram . o. dementiam uescientẽ
diligere homines humaniter. o stultum homi¬
nem ĩmoderate humana patientem quod ego
lix locus ubi nec esse possem. nec inde recede̾
Quo enim cor meum fugeret a corde meo. quo
a me ip̃o fugerem. quo non me sequerer. et
tamen fugi de patria. minus enim eum que¬
rebant oculi mei ubi uidere eum non solebãt
atq a Thagastensi oppido ueni carthaginem
Maxime quippe me reparabant atq recrẽbãt
aliorum amicorum solatia que in eis amplius¬
et uicissim beniuole obsequi. simul legere li.¬
bros dulcissimos. simul nugari. et simul ho¬
nestari. dissentire interdum smne oclio tauqͣ

Expanded text:
uiuere illo mortuo mirabar. bene quidam uiuere illo mortuo mirabar. bene quidam dixit de amico suo: dimidium animae suae. nam ego sensi animam meam et animam illius uuam fuisse animam in duobus corporibus, et ideo mihi horrori erat uita, quia nolebam dimidius uiuere, et ideo forte mori metuebam, ne totus ille moreretur, quem multum amaueram. s o dementiam nescientem diligere homines humaniter! o stultum hominem inmoderate humana patientem! quod ego lix locus, ubi nec esse possem nec inde recedere. quo enim cor meum fugeret a corde meo ? quo a me ipso fugerem? quo non me sequerer? et tamen fugi de patria. minus enim eum quaerebant oculi mei, ubi uidere non solebant, atque a Thagastensi oppido ueni Carthaginemmaxime quippe me reparabant atque recreabant aliorum amicorum solacia, cum quibus amet uicissim beniuole obsequi, simul legere libros dulciloquos, simul nugari et simul honestari, dissentire interdum sine odio tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
erat. et erat mihi patria supplicium. et pa-¬
tẽna domus mira infelicitas. solus fletus¬
querendi tempus est sed confitendi tibi
auiser enum eram. et miser est omnis aius
uictus amicitia rerum mortalium et dilania¬
tur cum eas amuttit et tunc sentit miserian
qua miser est. et ante qͣr amittit eas Ita r¬
nieo uitam ip̃am miseram. nam qͣr uis eam
nescio an uellem pro illo mori sicut de hore¬
ste et pylade traditur suie fingitur qui uellẽt
pro inuicem uel simul mori. quia morte peiꝰ
erat eis non simul uuere. Sed in me nescio
quis affectus nmis hue contrarius ortis
erat. et tedium uiuendi erat in me grauissi.¬
mum. et moriendi metus. Credo quo mag̾
illum amabam. eo magis mortem que mih i̾
ocleram. Et eam repente consumpturã om̃es
hommnes putabam quia illum potuit. Mira
bar enim ceteros mortales uiuere quia ille
quem quasi non moriturum dilexeram mor¬
tuus erat. et me magis qui ab illo. alter erar

Expanded text:
erat. Et erat mihi patria supplicium, et paerat. Et erat mihi patria supplicium, et paterna domus mira infelicitas; etquaerendi nunc est, sed confitendi tibi. miser eram et miser est omnis animus uinctus amicitia rerum mortalium et dilaniatur, cum eas amittit, et tunc sentit miseriam, qua miser est et antequam amittat eas. meo vitam ipsam miseram. Nam quamvis eam nescio an vellem vel pro illo, sicut de Oreste et Pylade traditur, si non fingitur, qui vellent pro invicem vel simul mori, quia morte pejus eis erat non simul vivere. Sed in me nescio quis affectus nimis huic contrarius ortus erat; et taedium vivendi erat in me gravissimum, et moriendi metus. Credo quo magis illum amabam, eo magis mortem, quae mihi cam oderam et timebam, et eam repente consumpturam omnes homines putabam, quia illum potuit. bar enim ceteros mortales uiuere, quia ille, quem quasi non moriturum dilexeram, mortuus erat, et me magis, quia ille alter eram,
Abbreviated transcription (Latin):
apostolicum unde surrexeram. arripui ape¬
rui legi in silentio capitulum quo primuĩ
comẽcti sunt oculi mei. non iͥ comensa¬
tionib et ebrietatib non in cubilibus et
ipuliciciis. non in contemptione et emu¬
latione sed in diuinum dominum ycsũ xpͥm
t carius prouidentiam. ne feceritis m con¬
cupiscentii uestris. nec ultra uolui legere
nec opus erat. Statim quippe cum fine̾ huiꝰ
sententie quasi luce securitatis infusa cor¬
di meo omne dubietatis teuebre diffuge¬
runt. Tunc interiecto aut digito aut ne¬
scio quo alio signo codicem clausi. et tran¬
quillo iam uultu inlicaui alypio. At ille
quid in se ageretur quod ego nestiebami
sic inlicauit. petiit cium uidere quid legis¬
sen ostenli et actencli. etiam ultra qͣ ego
legeram. et ignorabam quid sequeretur
Sequebatur uẽro. Infirmum autem in fide
recipite. quod ille ad se retulit. mihi q
apperuit. Sed tali ad monitione firmatus

Expanded text:
apostoli, cum inde surrexeram. arripui, apeapostoli, cum inde surrexeram. arripui, aperui et legi in silentio capitulum, quo primum coniecti sunt oculi mei: non in comisationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et inpudicitiis, non in contentione et aemulatet carnis providentiam ne feceritis in concupiscentiis . Nec ultra volui legere; nec opus erat. Statim quippe cum fine hujusce sententiae quasi luce securitatis infusa cordi meo, omnes dubitationis tenebrae diffugerunt. 30. Tum interjecto aut digito aut nescio quo alio signo, codicem clausi, et tranquillo jam vultu indicavi Alypio. At ille quid in se ageretur, quod ego nesciebam, sic indicavit. Petit videre quid legissem: ostendi; et attendit etiam ultra quam ego legeram, et ignorabam quid sequeretur. Sequebatur vero: Infirmum autem in fide recipite . Quod ille ad se retulit, mihique aperuit. Sed tali admonitione firmatus
Abbreviated transcription (Latin):
et tu domine usq quo. Usque quo domime
irasceris in finem. ne memor fueris miqui¬
hac hora fuus turpitudnus mee. diceba
hec et flebam amarissima contrictione cor¬
dis mei et ecce auclio uocem de uicina do.¬
mo cum cantu dicentis. et crebro repeten
uultu intentus cogitare cepi. Ytrumnam
solerent pueri in aliquo genere ludendi i¬
cautitare tale aliquiel. nec occurrebat amimo
audisse me uspiam. Represso q impetu lacri¬
matum surrexi nihil aliud interpretansi
diuinitus uteri mihi nisi ut aperirem co.¬
dicem et legerem quod primum capitulũ
inuenissem Aucdieram cium de antomo¬
monaco qui euangeliea lectione eui forte
superuenerat. admonitus fuerit tanꝙͣ sibi
diceretur quod legebatur. Uade uende oninia
que habes et dã ꝑiuperib et habebis the¬
saurum in celis. et ueni sequere me. et tali
oraculo confestim ad te esse conuersum. Ø¬
Itaq concitus redii in eum locum ubi sete¬
bit alypius. ibi enim posueram codicem

Expanded text:
et tu, domine, usquequo? usquequo, domine, et tu, domine, usquequo? usquequo, domine, irasceris in finem? ne memor fueris iniquihac hora finis turpitudinis meae?" Dicebam haec et flebam amarissima contritione cordis mei. et ecce audio uocem de diuina domo cum cantu dicentis et crebro repetentuultu intentissimus cogitare coepi, utrumnam solerent pueri in aliquo genere ludendi cantitare tale aliquid, nec occurrebat omnino audisse me uspiam repressoque impetu lacrimarum surrexi nihil aliud interpretans diuinitus mihi iuberi, nisi ut aperirem codicem et legerem quod primum caput inuenissem. audieram enim de Antonio, quod ex euangelica lectione, cui forte superuenerat, admonitus fuerit, tamquam sibi diceretur quod legebatur: uade, uende omnia, quae habes, da pauperibus et habebis thesaurum in caelis; et ueni, sequere me, et tali oraculo confestim ad te esse conuersum. itaque concitus redii in eum locum, ubi sedebat Alypius: ibi enim posueram codicem
Abbreviated transcription (Latin):
piendum et amplectendum manus pias ple¬
nas gregib bonorum exemplorum. Ibi tot.
pueri et puelle. ibi inuentus multa et oĩs
ctas et graues iuidue et uirgmes anus. et
i omnib ip̃a continentia ne quaꝙͣ sterilis
sed fecunda mater filiorum grudiorum de ma¬
nto te donune. Et irridebat me irrisione hor¬
tatoria quasi diceret. tu non poteris quod isti¬
et quod iste. An uero isti et iste in se ipis possũt
non stas. proyce te n cui. noli metuere. non
se subtrahet ut cadas. proyce te. secutus ⁊¬
congessit totam miseriam meam suborta est¬
prodella ingens et ferens ingentem ymbrem
lacrimarum. Et ut totum effundem cum uocib
sursum surrexi ab alypio Solitudo cium mi¬
hi ad negotium flencli aptior uidebatur. Man¬
sit ergo ille ubi sedebamus uimis stupens.¬
Et ego sub quaclam fici arbore prostraiu
me et dimisi habenas lacrimarum. et pro¬
ruperunt fummina oculorum meorum ac¬
ceptabile sacrifitium tuum. Et non qui dẽ
his uerbis sed in hac sententia multa dixi

Expanded text:
piendum et amplectendum pias manus plenas gregibus bonorum exemplorum. Ibi tot pueri et puellae; ibi juventus multa et omnis aetas, et graves viduae, et virgines anus: et in omnibus ipsa continentia nequaquam sterilis; sed fecunda mater filiorum gaudiorum de marito te, Domine. Et irridebat me irrisione hortatoria, quasi diceret: Tu non poteris quod isti, quod istae? An vero isti et istae in semetipsis possunt, non stas? Projice te in eum; noli metuere, non se subtrahet ut cadas: projice te securucongessit totam miseriam meam procella ingens ferens ingentem imbrem lacrimarum. et ut totum effunderem cum uocibus suis, surrexi ab Alypio — solitudo mihi ad negotium flendi aptior suggerebatur sit ergo ille ubi sedebamus, nimie stupens. Ego sub quadam fici arbore stravi  et dimisi habenas lacrimis, et proruperunt flumina oculorum meorum, acceptabile sacrificium tuum, et non quidem his uerbis, sed in hac sententia multa dixi tibi:
Abbreviated transcription (Latin):
dum seiuitur libiclini facta est consuetudo
et diun consuetudini non resistitur facta
est necessitas quam quasi auxulis sibi met
innexis catenam appłaui.Tenebat me ob¬
strictum dura seruitus et militare tibi recu.
ipediri timendum est. ita sarcina seculi ue¬
lut soniuo assolet dulciter premebar. Et
cogitationes quib meditabar n te similes
crant consonantib expergisci uolentium ꝗ
tamen superati soporis altitudine remergun¬
tur. Et tamen nemo est qui dormire semꝑ¬

Expanded text:
dum seruitur libidini, facta est consuetudo, dum seruitur libidini, facta est consuetudo, et dum consuetudini non resistitur, facta est necessitas. quibus quasi ansulis sibimet innexis — unde catenam appellaui — tenebat me obstrictum dura seruitus. uoluntas autem inpediri timendum est. Ita sarcina saeculi, uelut somno assolet, dulciter premebar, et cogitationes, quibus meditabar in te, similes erant conatibus expergisci uolentium, qui tamen superati soporis altitudine remerguntur. et sicut nemo est, qui dormire sem
Abbreviated transcription (Latin):
accipiantur persone diuitumi aut pre igno¬
bilibus nobiles. quando ctiam potius i¬
firma miuicli clegisti ut confunderes for¬
tia et ignobilia huius muncli elegisti et co¬
apostolorum tuorum per cuius linguam ista
soniusti. cum paulus proconsul per eius mi¬
liciam debellata superbia sub lene xp̃i tui
uigum unus esset regis magni pronutialis
ełfectu ip̃e quoq ex priore Saulo paulus i¬
uotari malliut ob tam magne insigne nicto¬
rie. Plus emm hostis uncit in eo ꝗd pluᷤᷤ
tenet et de quo plures tenet. Plus aũt
superbos tenet nomnne nobilitatis et de his
plures nomine auctoritatis. Seci ubi mibi¬
homo tuus. Simpliciams de Uittorino ista
narrauit exarsi ad imutandum. ad hoc enĩ
di tibi. Cii rei ego suspirabam ligatus nõ
ferro alieno sed mca ferrea uoluntate/. Uelle
meum tenebat iminicus. et inde nuli ca¬
tenam fecerat. et construxerat me Cuppe¬
ex uoluntate peruersa facta est libido. et

Expanded text:
accipiantur personae diuitum aut prae ignoaccipiantur personae diuitum aut prae ignobilibus nobiles, quando potius infirma mundi elegisti, ut confunderes fortia, et ignobilia huius mundi elegisti et coapostolorum tuorum, per cuius linguam tua ista uerba sonuisti, cum Paulus pro consule per eius militiam debellata superbia sub lene iugum Christi tui missus esset regis magni prouincialis effectus, ipse quoque ex priore Saulo Paulus uocari amauit ob tam magnae insigne uictoriae. plus enim hostis uincitur in eo, quem plus tenet et de quo plures tenet. plus autem superbos tenet nomine nobilitatis et de his plures nomine auctoritatis. quanto ihomo tuus Simplicianus de Victorino ista narrauit, exarsi ad imitandum: ad hoc enim di tibi. cui rei ego suspirabam ligatus non ferro alieno, sed mea ferrea uoluntate. uelle meum tenebat inimicus et inde mihi catenam fecerat et constrinxerat me. quippe uoluntate peruersa facta est libido, et
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsa sincerissima honestate amiticie. hoc
in eo qui mortuus erat et reuixit. perie¬
rat et inuentus est. Ubiq maius gaudiũ
molestia maiore preceditur. Et heu mnibi ꝙͣ¬
excelsus es in excelsis. et qͣ profundus es ĩ
pro fundis. et nusqͣ receclis et uusqͣ redimuᷤ
ad te. age domune fac excita et reuoca nos
accede et̾ rape. fragra. et dulcesce. amenius
curramus. Non ne multi ex profuncliore tar¬
taro cecitatis ꝙͣ uictoninus retcleunt ad te
et acceclunt et illuminantur recipientes lum̃
Qd si qui recipiunt accipuint a te potestatem
ut filii tui fiant. Sed si minus uoti sunt po¬
pulis minus de illis gaudent etiam qui
nouerunt cos. Quando enim cum multis
giudetur. et in singulis ulterius est gaudiũ
quia feruere faciunt se. et inflamantur ex
alterutro Demele qui multis noti. multis
sunt auctoritati ad salutem. et miultis pro.¬
sunt secuturis. ideoq multum de illis le
absit ut in tabernaculo tuo prepauperib

Expanded text:
in ipsa sincerissima honestate amicitiae, hoc in ipsa sincerissima honestate amicitiae, hoc in eo qui mortuus erat et reuixit, perierat et inuentus est: ubique maius gaudium molestia maiore praeceditur. quid excelsus j es in excelsis et quam profundus in profundis! et nusquam recedis, et uix redimus ad te. Age, domine, fac excita et reuoca nos, accende et rape, fragra, dulcesce: amemus, curramus. nonne multi ex profun- 1 diore tartaro caecitatis quam Victorinus redeunt ad te et accedunt et inluminantur recipientes lumen, quod si qui recipiunt, accipiunt a te potestatem, ut filii tui fiant? sed si minus noti sunt populis, minus de illis gaudent etiam qui nouerunt eos. quando enim cum multis gaudetur, et in singulis uberius est gaudium, quia feruefaciunt se et inflammantur ex alterutro. deinde, quod multis noti, multis sunt auctoritati ad salutem 1 et multis praeeunt secuturis, ideoque multum de illis et nim, ut in tabernaculo tuo prae pauperibus
Abbreviated transcription (Latin):
clamantib ita est. Triumphat imperator
et non ucisset nisi pugnasset. et quanto
maus fuit periculum in prelio. tanto est
maius gaudium in triumpho. Iactat tempe¬
stas nai̾igantes. minatut q naufragium
ouines futura morte palescunt. Trinquilatur
celum et mare et exultant nimis quoniaui
timuerunt ninuis. Eger est carus. et uena eius
malum renuntiat. omnes qui eum saluumi
cupiunt. egrot.at simul ammo. Fit ei recte
et nundum ambulat pristins uirib. Et iã
fit tile gaudium quale non fuit cuni antea
saluus et fortis ambularet. Edendi et bibendi
uoluptas nulla est. nisi prececlat esuriendi
et sicicndi molestia. Et ebriosi quedam x¬
salsuicula comedunt quo fiat molestus
ardor quem dum extinguit potatio fit de¬
lectatio et institutum est ut iam pacte spõ¬
se non tranclantur statim ne uilem habecit
maritus datam quam non suspirauit spon¬
sus dilatam hoc in turpi et execranda leti¬
tia. hoc in ea que concessa et licita est. hoc

Expanded text:
clamantibus: "ita est". triumphat uictor imperator clamantibus: "ita est". triumphat uictor imperator et non uicisset, nisi pugnauisset, et quanto maius periculum fuit in proelio, tanto est gaudium maius in triumpho. iactat tempestas nauigantes minaturque naufragium; omnes futura morte pallescunt: tranquillatur caelum et mare, et exultant nimis, quoniam timuerunt nimis. aeger est carus et uena eius malum renuntiat; omnes, qui eum saluum cupiunt, aegrotant simul animo: fit ei recte et nondum ambulat pristinis uiribus, et fit iam tale gaudium, quale non fuit, cum antea saluus et fortis ambulareuoluptas nulla est, nisi praecedat esuriendi et sitiendi molestia. et ebriosi quaedam salsiuscula comedunt, quo fiat molestus ardor, quem dum exstinguit potatio, fit delectatio. et institutum est, ut iam pactae sponsae non tradantur statim, ne uile habeat maritus datam, quam non suspirauerit sponsus dilatam. Hoc in turpi et exsecranda laetitia, hoc in ea quae concessa et licita est, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cius. Uictorius. uictorinus. Eito sonnerũt
exultatione quia uidebant eum. et cito si¬
luerunt intentione ut audirent cum. Pro¬
nuntiauit ille fidem ueracem precͥara fi.¬
dutia. et ommnes uolebant eum rapere in¬
tra cor suum. et onines rapiebant cum¬
agitur in homine ut plus gaudeat de salu¬
te desperate anime et de maiori periculo
liberate qͣ si spes ei semper affiusset ut
periculum minus fuisset. Et enim tu quoq
musencors pater plus gaueles de uno peni¬
tente. de nonagnitanouem iustis quib nõ
est opus penitentia. Et lacrimas excutit¬
gauelium solempnitatis domius tue cum le¬
gitur in domo tua de minore filio quouiam
mortuus erat et reuixit perierat et muentꝰ
est. Gaudes in nobis et in angelis tius scta
ciritite sanctis. Nam tu semper idem quia qͥ
non semper. nec eodem mocdo sunt cocdem mo¬
do semper uosti omiua. Quid ergo agitur in
auma ut amplius delectetur in muentis aut
redditis rebus quas diligit qͣ si cas semper

Expanded text:
ium: "Victorinus, Victorinus". cito sonuerunt exultatione, quia uidebant eum, et cito siluerunt intentione, ut audirent eum. pronuntiauit ille fidem ueracem praeclara fiducia, et uolebant eum omnes rapere intro in cor suum. et rapiebant agitur in homine, ut plus gaudeat de salute desperatae animae et de maiore periculo liberatae, quam si spes ei semper affuisset aut periculum minus fuisset? etenim tu quoque, misericors pater, plus gaudes de uno paenitente quam de nonaginta nouem iustis, quibus non opus est paenitentia. et gaudium sollemnitatis domus tuae, cum legitur in domo tua de minore filio tuo, quoniam mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est. gaudes quippe in nobis et in angelis tuis sancta caritate sanctis. nam tu semper idem, quia ea quae non semper nec eodem modo sunt eodem modo semper nosti omnia. Quid ergo agitur in anima, cum amplius delectatur inuentis aut redditis rebus, quas diligit, quam si eas semper
Abbreviated transcription (Latin):
pe respondebat. Et sepe ab illo parietum
irrisio repetebatur. Amicos enim suos ue¬
rebatur offendere. Sed postea qͣr legendo¬
et in hyando hausit firmitatem tim̾uitq
negari a xp̃o coram angelis sanctis si eun
tuneret coram hominib confiteri. reus q
sibi magni criminis apparuit erubescendo i¬
te sacramentis humilitatis uerbi tui et nõ
erubescendo de sacris sacrilegis superborum
demoniorum que ñnitator superb acceperat
depuduit uanitati. et erubuit ueritati.
subito q mopinatus ait simpliciano.e
Eamus in ecclesiam. xp̃ianus uolo fieri. at
ille nõ se capiens preletiuia perexit cum co
ybi autem imbutus est primis instructiois
sacramentis. non multo post etiam nomen
dedit ut per baptisinum regeneraretur mirã¬
te roma et gaudente ecclesia. demiq ut uentũ
est ad horam profitende fidei que uerbis cer¬
tis conceptis retentis q memoriter de loco
emmentiore in conspectu populi fidelis ro¬

Expanded text:
pe respondebat, et saepe ab illo parietum pe respondebat, et saepe ab illo parietum irrisio repetebatur. Amicos enim suos reverebatur offendere superet inhiando hausit firmitatem, timuitque negari a Christo coram Angelis sanctis, si eum timeret coram hominibus confiteri ; reusque sibi magni criminis apparuit erubescendo de sacramentis humilitatis Verbi tui, et non erubescendo de sacris sacrilegis superborum daemoniorum, quae imitator superbus acceperat; depuduit vanitati, et erubuit veritati, subitoque et inopinatus ait Simpliciano, ut ipse narrabat: Eamus in ecclesiam; christianus volo fieri. At ille non se capiens laetitia, perrexit cum eo. Ubi autem imbutus est primis instructionum sacramentis, non multo post etiam nomen dedit, ut per Baptismum regeneraretur, mirante Roma, gaudente Ecclesia. Superbi est ad horam profitendae fidei, quae uerbis certis conceptis retentisque memoriter de loco eminentiore in conspectu populi fidelis Ro
Abbreviated transcription (Latin):
Quo moelo fecisti celum et terram. non utiq
in celo. neq in terra fecisti celum et terra
neq in aere. aut in aquis. quoniam hec
pertinent ad celum et terram nec in uni¬
uerso mundo fecisti imiuersum mundum
quia non erat ubi fieret ante q fieret
ut esset. Nec manutebas aliquit unde fa¬
nisi quia tu es ergo dixisti et facta sunt
atq in uerbo tuo fecisti ipsum est uerbũ¬
homnium. ut crederetur et intus querere¬
tur. et inueniretur in eterna ueritate ubi
omnes discipulos bonus et solus magr̃
mutabilis ueritos. Non ne ecce pleni sũt
uetustatis sue qui nobis dicunt. quid at¬
faciebat deus aute qͣr faceret celum et
ligunt o sapientia dei lux mentium nun¬
dum intelligunt quomocdo fiant que.
per te atq inte funt et conaittur cter¬
na sapere. sed ad huc ni preteritis et fu¬
turis rerum motib cor eorum uolutit
et adhuc uanum est. Ecce respondeo
dicenti quid fuciebat deus ante qͣr facet

Expanded text:
quomodo fecisti, Deus, caelum et terram? Non utique quomodo fecisti, Deus, caelum et terram? Non utique in caelo neque in terra fecisti caelum et terram; neque in aere aut in aquis, quoniam et haec pertinent ad caelum et terram ; neque in universo mundo fecisti universum mundum, quia non erat ubi fieret, antequam fieret, ut esset; nec manunisi quia tu es? ergo dixisti et facta sunt atque in uerbo tuo fecisti ea. Sehominum, ut crederetur et intus quaereretur et inueniretur in aeterna ueritate, ubi omnes discipulos bonus et solus magister stabilis ueritas? uetustatis suae qui nobis dicunt: quid faciebat deus, antequam faceret caelum et legunt, o sapientia dei, lux mentium, nondum intellegunt, quomodo fiant, quae per te atque in te fiunt, et conantur aeterna sapere, sed adhuc in praeteritis et futuris rerum motibus cor eorum uolitat et adhuc uanum est. quis tedicenti, Quid faciebat Deus antequam faceret
Abbreviated transcription (Latin):
nec greca nec latina nec barbara. sed ue¬
ritas sine oris et lingue orgauis. smne stre¬
pitu sillabarum diceret. Uerum dicit et
ego statun certius confidenter illi hommi
tuo dicerem uerum dicis. Sed rogo te te¬
mens ut qui illi serio tuo declisti hec di¬
cere. da et mnihi hec intelligere. Eece celum
et terra clamant ꝙ facta sunt. clamant
dicentium est ip̃a eielencia. Tu ergo d̾n̾e
fecisti ea. Que sunt autem. nec ita᷑ pultra
sunt. nec ita boua sunt sicut tu conlitor
eorum Cui comparata nec pulcra sunt nec
bona sunt. nec sunt. Scimus hec gratias
tibi. Et scientia nostra scientie tue compata
corpus. tu ammam membris imperantẽ¬
tu fẽcisti. tu materiam unde facit aliquid
tu ingenium quo artem capiat. et uideat
ntus quid fatiat foris. et iterum sensuꝰ¬
renutiet animo quod factum sit. ut ille
intus consulat presidentem ueritatem
an bene factum sit. Te laudant oniua
crcatorem omuium. sed tu quoq fecisti ea.

Expanded text:
nec graeca, nec latina, nec barbara venec graeca, nec latina, nec barbara veritas sine oris et linguae organis, sine strepitu syllabarum diceret: "uerum dicit" et ego statim certus confidenter illi homini tuo dicerem: "uerum dicis." quum emeis, et qui illi seruo tuo dedisti haec dicere, da et mihi haec intellegere. Ecce sunt caelum et terra, clamant, quod facta sint; dicentium est ipsa euidentia. tu ergo, domine, fecisti ea, qui pulchesunt, nec ita bona sunt, nec ita sunt, sicut tu conditor eorum, cui comparata, nec pulchra sunt, nec bona sunt, nec sunt. Scimus haec, gratias tibi. Et scientia nostra scientiae tuae comparata, corpus, tu animam membris imperitantem fecisti, tu materiam, unde facit aliquid, tu ingenium, quo artem capiat et uideat intus quid faciat foris, tu sensuntiet animo quid factum sit, ut ille intus consulat praesidentem sibi veritatem, an bene factum sit. Te laudant haec omnia creatorem omnium; sed tu, quomodo facis ea?
Abbreviated transcription (Latin):
tum tuum momenta transuolant̾. largire
spatium in meditationib nostris in abelita
legis tue. neq aduersus pulsantes elauelaᷤᷤ
eam. Neq enun frustra seribi uoluisti tot
paginarum opaca secreta. aut non habent
ille silue ceruos suos recipientes se in eas et
numantes o domine perfice me. et reuela mi¬
hi eas. Ecce uox tua gaulium meun. uox
tua super affluentiam uoluptatum. da qd̾
amo. amo eium et hoc tu dedisti. Uiuam et
principio in quo fecisti celum et terram
usq ad regnum tecum pripetuum sancte
ciuitatis tue. domme mserere mei et ex¬
audi desiclerium neum. Puto enim ꝙ
non sit de terra. non de auro. non de argeto¬
non de lapidib aut dedecoris uestib. aut
honorib. aut potestutib aut uoluptatib
carius neq de necessariis corpori et hiuc
uite peregrinationis nostre que omiua no¬
bis apponuntur. querentib regnum tuum¬
et iusticiam tuam. Uide domine deus meu
unde sit desiderium meum. Harrauerũt

Expanded text:
tum tuum momenta transuolant. largire inde tum tuum momenta transuolant. largire inde spatium meditationibus nostris in abdita legis tuae neque aduersus pulsantes claudas eam. neque enim frustra scribi uoluisti tot paginarum opaca secreta, aut non habent illae siluae ceruos suos recipientes se in eas et minantes. o domine, perfice me et reuela mihi eas. ecce uox tua gaudium meum, uox tua super affluentiam uoluptatum. da quod amo: amo enim. et hoc tu dedisti. ne principio, in quo fecisti caelum et terram, usque ad regnum tecum perpetuum sanctae ciuitatis tuae. Domine, miserere mei et exaudi desiderium meum. puto enim, quod non sit de terra, non de auro et argento et lapidibus aut decoris uestibus aut honoribus et potestatibus aut uoluptatibus carnis neque de necessariis corpori et huic uitae peregrinationis nostrae, quae omnia nobis adponuntur quaerentibus regnum et iustitiam tuam. uide, deus meus, unde sit desiderium meum. narrauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
centium quied fatiebat deus anteqͣ faceret
celum et terram. Aut quid ei uenit in metẽ
ut aliquid faceret cum antea nunq aliquid
fecerit. Da illis domine bene cogitare quid
dicant et inuenire quia non dicitur nunꝙͣ
nbi non est tempus. et desinant istam ua¬
neꝙ ulla tempora tibi esse cocterna. neci
ulsam creaturam etiam si est aliqua supra
tempora. domine deus meus sana cculos
distinctione accionis tue. qui intelligit cõ¬
humules corde sunt domus tue. Tu enun
etigis clysos et non caclunt quorum cel¬
situdo tu es.

Expanded text:
cunt: quid faciebat deus antequam faceret cunt: quid faciebat deus antequam faceret caelum et terram? aut quid ei uenit in mentem ut aliquid faceret, cum antea numquam aliquid fecerit? da illis, domine, bene cogitare quid dicant et inuenire quia non dicitur: numquam, ne creatura et desinant istam uaneque ulla tempora tibi esse coaeterna nec ullam creaturam, etiamsi est aliqua supra tempora. Domine deus meus, quis distinctione actionis tuae. qui intellegit, conhumiles corde sunt domus tua. tu enim erigis elisos, et non cadunt quorum celsitudo tu es.
Abbreviated transcription (Latin):
sufficeret illa pugna gesta atq finita est
Uideo igitur tẽpus quandam esse distinctio¬
nem Sed uideo. an iudere mihi uideor et
confiteor tibi domine ignorare me adhuc
quid sit tempus. Et rursus confiteor tibi
domine scire me in tempore ista dicere /¬
et diu me iam loqui de tempoie atq iel
ip̃um diu non esset diu nisi per moram
temporis. Quomodo igitur hoc scio qͣrdo
quit sit tempus nescio. Cleus meus illumi
mam superne uocationis ubi audiam uocẽ
lauclis tue et contempler delectationem i¬
tuam. nec uenientem nec pretereuutem.
Hunc uero auni mei in gemitib. et tu sola¬
cium meum domine pater meus eternus
cs at ego in tempore disilui quorum or¬
dinem nescio. Et tumultuosis uarietatib
dilaantur cogitationes mee intra iusce¬
ra auime mee donec in te confluaui pur¬
gatus et liquidus igne amoris tui. Et sta¬
bo atq solidabor in te forma mea uertate
tua. nec patiar questiones honunum di¬

Expanded text:
sufficeret,, illa pugna gesta atque peracta est. sufficeret,, illa pugna gesta atque peracta est. uideo igitur tempus quandam esse distentionem; sed uideo an uidere mihi uideor? tconfiteor tibi, domine, ignorare me adhuc, quid sit tempus, et rursus confiteor tibi, domine, scire me in tempore ista dicere et diu me iam loqui de tempore atque ipsum diu non esse diu nisi mora temporis. quomodo igitur hoc scio, quando quid sit tempus nescio? an forte nescimam supernae uocationis, ubi audiam uocem laudis et contempler delectationem tuam nec uenientem nec praetereuntem. nunc uero anni mei in gemitibus et tu solacium meum, domine, pater meus aeternus es. at ego in tempora dissilui, quorum ordinem nescio, et tumultuosis uarietatibus dilaniantur cogitationes meae in intima uiscera animae meae, donec in te confluam purgatus et liquidus igne amoris tui. et stabo atque solidabor in te, in forma mea, ueritate tua, nec patiar quaestiones hominum
Abbreviated transcription (Latin):
Quem percunctabor de his. et cui fructuosuiᷤ
confitear imperitiam meam insi ribi cui
non sunt molesta studia mea flamantia
uehementer in scripturas tuas. Cla quoel
amo. amo enun et hec tu declisti. da pater¬
quia uere nosti dita bona dare filuis tius
da quoniam cepi cognoscere. sed hor labor
est inte me donec aperias. et hor eredicli¬
propter quod et loquor. hec est spes mea
adiua me ut contempler delectationes
dni. Rece ueteres posuisti dies meos. et
transeunt. et quo modo. uescio. Et dicimꝰ
tenpus et tempus tempora et tempora⁊¬
aueluu a quoclam homine docto. q solis et
lune ac syderum motus tempora sint tp̃ra
et non anni. Cur euim non potius onuũ
corporum motus suit tempora. an uero si
cessarent celi sol et luna et moueretur o¬
ta figuli non esset tempus quo metiremus
corpouu motus essẽ tempora. quia et ciuuᷤ¬
tam uoto cum sol stetisset. et uictor prelui
peragetet sol stabat. sed tempus ibat. Per
suuin quidem spatium temporis quoel ei

Expanded text:
quem percontabor de his? et cui fructuosius confitebor inperitiam meam nisi tibi, cui non sunt molesta studia mea flammantia uehementer in scripturas tuas? da quod amo: amo enim, et hoc tu dequi vere nosti data bona dare filiis tuis . Da, quoniam suscepi cognoscere, et labor est ante me , donec aperias. Per Cpropter quod et loquor. haec est spes mea; ad hanc uiuo, ut contempler delectationem domini. ecce ueteres posuisti dies meos et transeunt, et quomodo, nescio. et dicimus tempus et tempus, tempora et temporaAudiui a quodam homine docto, quod solis et lunae ac siderum motus ipsa sint tempora, et non adnui. cur enim non potius omnium corporum motus sint tempora? an uero, si cessarent caeli lumina et moueretur rota figuli, non esset tempus, quo metiremur corporum motus esse tempora, quia et cuiusdam uoto cam sol stetisset ut uictoriosum proelium perageret, sol stabat, sed tempus ibat. per suum quippe spatium temporis, quod ei
Abbreviated transcription (Latin):
Eati quorum remisse sunt iiquitates
et quorum decta sunt peccata. Beatꝰ
iur. cui non imputabit domimus peccatum.
nec est in spiritu eius dolus. Quoniam
tacu muet̾auerunt ossa mea dum̃ clamarẽ
tota die. Quo mam die ac nocte grauãta
est super mẽ manus tua. conuersus sum in

Expanded text:
eati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata beatus vir cui non inputabit Dominus peccatum nec est in spiritu eius dolus quoniam tacui inveteraverunt ossa mea dum clamarem tota die quoniam die ac nocte gravata est super me
Abbreviated transcription (Latin):
ONTES SIONUN MTARE
libri tredecim et de malis et
de bonis meis deum lauclant
iustum et bonum. atq in eum
excitant humanum intellectum et affech
orultis tamen fratrib cos multum placu¬
isse et placere scio. primo usq ad decimi
de me scripti sunt. in tribus ceteris de scri¬
pturis santis. ab eo quod scriptum est in
principio fecit deus celum et terram usq
ad sabbati requiem. In quarto libro cum
de amici morte. animi mei miseriam confi¬
terer dicens ꝙ anima ñra una quodam mo
facta fuerat ex duab. et ideo in quan forti
mori metuebam ne totus ille moreretur i
quem multum amaueram. et illud in libro¬
tertiodecimo qd dixi firmamentum factu
inter spiritales aquas superiores et corpo¬
rales inferiores. non satis considerate die¬
tum est. quia res in abscondito est ualde
Noc opus sic incipit¬
AGNU S. ES. DOUIHE. ET

Expanded text:
onfessionum mearum libri tredecim et de malis et de bonis meis deum laudant iustum et bonum atque in eum excitant humanum intellectum et affectumultis tamen fratribus eos multum placuisse et placere scio. a primo usque ad decimum. de me scripti sunt, in tribus ceteris de scripturis sanctis ab eo, quod scriptum est: in principio fecit deus caelum et terram, usque ad sabbati requiem.. In quarto libro, cum de amici morte animi mei miseriam confiterer dicens, quod anima nostra una quodam modo facta fuerat ex duabus: et ideo, inquam, forte mori metuebam, ne totus ille moreretur, quem multum amaueram; quae mitertio decimo quod dixi: firmamentum factum inter spiritales aquas superiores et corporales inferiores, non satis considerate dictum est; res autem in abdito est ualde. Hoc opus sic incipitagnus es, domine.
Abbreviated transcription (Latin):
nemo presens est. nucit risus aliquando
si aliquod nimie riliculam uel sensibus oc¬
ioco noceudi aiuditas ctͦ alieni dampni u¬
appetitus nulla lucri mei. nulla ulciscendi
libidine. seel cum dicitur eamis. faciamus
et pudet non esse mipudentem. Quis ex¬
aperit istam tortuosissimam et implicatissi¬
mam noclositatem. Feda est. nolo in eam m¬
tenclere. nolo eam uidere. Te uolo. iusticia ⁊
innoçentia pulcra et decora honestis lumini¬
bus et insaciabili sacietate. Quies est apud
te ualde et uita impertubabilis. qui intrat in
te. intrat in gaueluim domini sui. et non time.¬
bit. et habebit se optime in optimo. defluxii
ego abste. et erim deus meus nimis deuius
a stabilitate tua in adolescentia mea. et factuᷤᷤ
sum mibi regio egestatis.

Expanded text:
nemo praesens est, uincit risus aliquando, nemo praesens est, uincit risus aliquando, si aliquid nimie ridiculum uel sensibus ocioco nocendi auiditas et alieni damni appetitus nulla lucri mei, nulla ulciscendi libidine, sed cum dicitur: "eamus, faciamus" et pudet non esse impudentem. Quis exaperit istam tortuosissimam et inplicatissimam nodositatem? foeda est; nolo in eam intendere, nolo eam uidere. te uolo, iustitia et innocentia, pulchra et decora honestis luminibus et insatiabili satietate. quies est apud te ualde et uita inperturbabilis. qui intrat in te, intrat in gaudium domini sui et non timebit et habebit se optime in optimo. defluxi abs te ego et erraui, deus meus, nimis deuius ab stabilitate tua in adulescentia et factus sum
Abbreviated transcription (Latin):
b sius tribuere castitatem atq innocẽtia
suam ut nimus amet te quasi mius ci
necessaria fuerit misericordia tua qua
tonas peccata conuersis ad te Qui enm
uocatur a te secutus est uocem tuam et
ui tauit ca que de me ip̃o recorclante me
et fatente me legit non me derideat ab co
medico egrum sanari a quo sibi prestitum
est ut non egrotaret uel potius ut minus
cgrotaret. et ideo te tantum. imo amplus
diligat quia per quem me udet tantis pec¬
catorum meorum langorib exui. per eum
se udet tantis peccatorum langorib non
implicari Quem fructumtũt habui miser
aliquaudo i his que nunt recolens erube¬
seo maxime m illo furto in quo ip̃m furtũ
amaui. nibil aliuid cum et ip̃m esset nihil
re uera. quis est qui doceat me nisi qui
illuminat cor meum et disceruit umbras
faciebam solus. an quia etiam nemo facile
solus ridet. nemo quidem facile. sed tam̃
etiam solos et singulos homines cum aliꝰ

Expanded text:
bus suis tribuere castitatem atque innocentiam bus suis tribuere castitatem atque innocentiam suam, ut minus amet te, quasi minus ei necessaria fuerit misericordia tua, qua donas peccata conuersis ad te? qui enim uocatus a te secutus est uocem tuam et uitauit ea, quae me de me ipso recordantem et fatentem legit, non me derideat ab eo medico aegrum sanari, a quo sibi praestitum est, ut non aegrotaret, uel potius ut minus aegrotaret, et ideo te tantundem, inmo uero amplius diligat, quia per quem me uidet tantis peccatorum meorum languoribus exui, per eum se uidet tantis peccatorum languoribus non inplicari. Quem fructum habui miser aliquando in his, quae nunc recolens erubesco, maxime in illo furto, in quo ipsum furtum amaui, nihil aliud, cum et ipsum esset nihil re uera? quis est, qui doceat me, nisi qui inluminat cor meum et discernit umbras faciebam solus? an quia etiam nemo facile solus ridet? nemo quidem facile, sed tamen etiam solos et singulos homines, cum alius
Abbreviated transcription (Latin):
autem te ĩmutantur omnes qui longe se a
te faciiit. et extollunt se aduersumꝰ te. s
etiam sic te ĩmitanelo melicant te creatorem
else ouuus nature. et ideo non esse quo a te
omuimoclo receclatur. Quid ergo ni illo fur
to dilexi. ecce est ille seruus fugiens dũm
suum et secutus umbram.o. putredo .o.
monstrum uite et mortis profuncditas.
potuit ue libere quoel non licebat. non ob
aliuied uisi quia non licebat. Quid retribuã
domino. quod recolit hec memoria mea et aĩa
mea non metuit. Inde diligan te domine
et gratias agam et confitebor nomini tuo x
quoniam tanta dimisisti mihi mala et ne¬
faria opera mea Gratie tue deputo et mise¬
ricorelie tue qd̾ peccata mea tanqͣ soliusti
la. Quid eium non facere potui qui etiam gra¬
tuitum facinus amani. et onimia mihi dimis¬
sa esse fateor. et que mea sponte feci et que
te duce non feci. Quis eium est hominum
qui suam cogitans infirmitatem audet iiri¬

Expanded text:
e te imitantur omnes, qui longe se a e te imitantur omnes, qui longe se a te faciunt et extollunt se aduersum te. sed etiam sic te imitando indicant creatorem te esse omnis naturae et ideo non esse, quo a te omni modo recedatur. quid ergo in illo furto ego dilexi esuum et consecutus umbram. s o putredos o monstrum uitae et mortis profunditas! potuitne libere quod non licebat, non ob aliud, nisi quia non licebat? Quid retribuam domino, quod recolit haec memoria mea et anima mea non metuit inde? diligam te, domine, et gratias agam et confitear nomini tuo, quoniam tanta dimisisti mihi mala et nefaria opera mea. gratiae tuae deputo et misericordiae tuae, quod peccata mea tamquam glaciem la: quid enim non facere potui, qui etiam gratuitum facinus amaui? et omnia mihi dimissa esse fateor, et quae mea sponte feci mala et quae te duce non feci. quis est hominum, qui suam cogitans infirmitatem audet uiri
Abbreviated transcription (Latin):
te autem minocentius. quando quidem oꝑa
sua malis iminica sunt. et ignauia quasi qe¬
tem appetit. que uero quies certa preter de¬
um. luxuria sacietatem atq habundantiam
se cupit uocari. Tu es autem plenitudo et
indeficiens copia incorruptibilis suauitttiᷤ
Effusio liberalitatis obtendit umbram. S
bonoium omuium largitor affluentissimus
tu es. Auaricia multa possidere uult. et tu
excellentia litigat. quid autem te excellẽ¬
tius. Ira iundictam querit. te uero ustius
quis uinclicat. Timor in solita et repentina
exorexit rebus que amantur aduersantia
dum precauet securitati. Tibi enim quid
insolitum. quid repentinum. aut quis a
te seperat quod diligis aut ubi nisi apł
te fuma sediritas. Enstitia rebus amissis
contabescit quib se oblectabat cupiclitas
quia ita sibi nolet sicut tibi auferri nibil po¬
test lta fornicatur anima cum auertitur
abste et querit extra te que pura et liquida
non iuuenit nisi cumi redit ad te peruerse¬

Expanded text:
te autem innocentius, quandoquidem opera te autem innocentius, quandoquidem opera sua malis inimica sunt? et ignauia quasi quietem appetit: quae uero quies certa praeter dominum? luxuria satietatem atque abundantiam se cupit uocari: tu es autem plenitudo et indeficiens copia incorruptibilis suauitatis. effusio liberalitatis obtendit umbram: sed bonorum omnium largitor affluentissimus tu es. auaritia multa possidere uult: et tu excellentia litigat: quid te excellentius? ira uindictam quaerit: te iustius quis uindicat? timor insolita et repentina exhorrescit rebus, quae amantur, aduersantia, dum praecauet securitati: tibi enim quid insolitum? quid repentinum? aut quis a te separat quod diligis? ant ubi nisi apud te firma securitas? tristitia rebus amissis contabescit, quibus se oblectabat cupiditas, quia ita sibi nollet, sicut tibi auferri nihil potest. Ita fornicatur anima, cum auertitur abs te et quaerit extra te ea quae pura et liquida non inuenit, nisi cum redit ad te. peruers
Abbreviated transcription (Latin):
capta urbe. honores imperia diuitias asseque¬
retur. et careret metu legum et difficultate ⁊¬
rerum propter in opiam rei familiaris et cõ¬
scientiã scelerum Nec ip̃e igitur catelinai
amauit facinora sua. sed utiq aliud cuius
çausa illa faciebat.
Am et superbia celsitudinem ĩmitatur
cum tusis unus super omina deus excel¬
sus. et ambitio quid nisi honores querit et
glonam.cum tu sis precunctis honorandusi
imus et gloriosus in eternum. et seuitia po¬
testatum timeri uult. Qnis autẽ tinuẽdus
nisi iius deus cinus potestati eripi aut i
num amari uolunt. sed neq blandius est
aliquid tua caritate. ncque aiatur quicqͣr
salubrius qͣ illa precunctis formosa et lumi¬
nosa ueritas tua. Et turiositas affectare m¬
detur studium stientie cum tu omuua sũme
noueris. Ignorantia quoq ip̃a atq stultitia
simplicitatis et innocentie nomine tegitur
quia te simplicius quicqͣ non reperitur. Quid

Expanded text:
capta urbe honores, imperia, diuitias adsequecapta urbe honores, imperia, diuitias adsequeretur et careret metu legum et difficultate rerum propter inopiam rei familiaris et conscientiam scelerum. nec ipse igitur Catilina amauit facinora sua, sed utique aliud, cuius causa\' illa faciebat.Nam et superbia celsitudinem imitatur, cum tu sis unus super omnia deus excelsus. et ambitio quid nisi honores quaerit et gloriam, cum tu sis prae cunctis honorandus unus et gloriosus in aeternum? et saeuitia potestatum timeri uult: quis autem timendus nisi unus deus, cuius potestati eripi ant sutium amari nolunt: sed neque blandius est aliquid tua caritate nec amatur quicquam salubrius quam illa prae cunctis formosa et luminosa ueritas tua. et curiositas affectare uidetur studium scientiae, cum tu omnia summe noueris. ignorantia quoque ipsa atque stultitia simplicitatis et innocentiae nomine tegitur, quia te simplicius quicquam non reperitur. quid
Abbreviated transcription (Latin):
sed non sicut deus meus qui fecit omina quia
in ip̃o delectatur ustus et ip̃e est delicie recto¬
rum corde. Cum itaq de facinore queritur i
qui causa factum sit credi non solet niłi cu
appetitus adipiscendi alicuius illorum bono¬
rum que infima diximus esse potuisse appa¬
ruerit aut metus amittendi. Pultra sunt
et enu et decora quanqͣ pre boius superio¬
ribus et beatificis abiecta et iacentia. Homi¬
cidium fecit quis cur fecit. aut amauit eius
coniugen aut predium. aut uoluit depreda¬
ti unde iniueret. aut tiniuit ab illo tale quid
anttere. aut lesus ulcisci se exarsit. nam
honucidiun sine causa faceret. ip̃o homicidio
delectatus. Et quis crediderit. nam de quocdlã
dictum est uecordi et niinis crudeli homine
qui gratuito potius malus atq trudelis erat
prelicta est tamen causa ne per otium inquit
torpesceret manus aut animus. Quero id
quoq cur ita: ut silicet illa exercitatio sceleꝵ

Expanded text:
sed non sicut deus meus, qui fecit omnia, quia sed non sicut deus meus, qui fecit omnia, quia in ipso delectatur iustus, et ipse est deliciae rectorum corde. Cum itaque de facinore quaeritur, qua causa factum sit, credi non solet, nisi cum appetitus adipiscendi alicuius illorum bonorum, quae infima diximus, esse potuisse adparuerit aut metus amittendi. pulchra sunt enim et decora, quamquam prae bonis superioribus et beatificis abiecta et iacentia. homicidium fecit. cur fecit? adamauit eius coniugem aut praedium aut uoluit depraedari, unde uiueret, aut timuit ab illo tale aliquid amittere aut laesus ulcisci se exarsit. num homicidium sine causa faceret ipso homicidio delectatus? quis crediderit? nam et de quodam dictum est uaecordi et nimis crudeli homine, quod gratuito potius malus atque crudelis erat; praedicta est tamen causa: ne per otium, inquit, torpesceret manus aut animus. quare id quoque? cur ita? ut scilicet illa exercitatione scelerum
Abbreviated transcription (Latin):
chi habundabat. Arbor erat pirus ĩ uicinia
ingentia non ad nostras epulas sed uel por¬
Et enim speties pulcris corporib et auro e
argento et omib. et in contactu cars con¬
gruentia ualet plurimum. ceteris quoq sensib
est sua cuiq ac cõmolata modificatio corporũ
abet etiam honor temporalis et imperitand
atq supperandi potentia suum decus. unde
ctiam rundicte auditas exoritur. et tamen
mn cuncta hec adipiscenda non egrediendinu
abste domine. neq deuiandum a lege tua. Et
uita qua hic uiuimus habet illecebram suam
propter quendim moclum dedecoris sui. et
conuenientiam cum his omnib infimis pulcn.
Amicitia quoq hominum caro nedo dultis et
propter unitatem de multis animis. propter
unuersa hec. atq huius peccatum admittitur
dum immoclerata in ista melinatione cum ex¬
trema boua sint meliora et sũma deseruntur
Tu donme deus noster. et uentas tua et lex
tua est. habent enim hec ĩma delectationemi

Expanded text:
cato. arbor erat pirus in uicinia cato. arbor erat pirus in uicinia ingentia non ad nostras epulas, sed uel Etenim species est pulchris corporibus et auro et argento et omnibus, et in contactu carnis congruentia ualet plurimum ceterisque sensibus est sua cuique adconmodata modificatio corporum; habet etiam honor temporalis et imperitandi atque superandi potentia suum decus, unde etiam uindictae auiditas oritur: et tamen in cuncta haec adipiscenda non est egrediendum abs te, domine, neque deuiandum a lege tua. et uita, quam hic uiuimus, habet inlecebram suam propter quendam modum decoris sui et conuenientiam cum his omnibus infimis pulchris. amicitia quoque hominum caro nodo dulcis est propter unitatem de multis animis. propter uniuersa haec atque huius modi peccatum admittitur, dum inmoderata in ista inclinatione, cum extrema bona sint, meliora et summa deseruntur, tu, domine deus noster, et ueritas tua et lex tua. habent enim et haec ima delectationes,
Abbreviated transcription (Latin):
sumus ate Llam tu semper aderas miseri¬
corliter seuiens et amarissimis aspergens
offensionib omnes illicitas iccunclitates
meas ut ita quererẽ sine offensione iocun¬
dari. et ubi hoc possem non inuenirem quieqͣ
preter te domine preter te qui figis dolo¬
rem et laborem in precepto. et percutis ut
sanes et occidis nos ne moriamur abste.
bi eram et ꝙͣ longe exulabam a delitiis ɨ¬
domus tue anno illo sextoclecino etatis
carius mee.
On fuit cura meorum ruentem excipere
me matrimonio sed cura fuit tantum ut
discerem sermonem facere ꝗͣ optimiun. Quid¬
dignum est uituperatione nĩsi uitium egoi¬
tamen ne uituperarer uitiosior fiebam et
uderer abiectior quo eram innocentior et
ne uillior haberer quo eram castior.
Urtum certe punit lex tua domine. et
lex inscripta i cordib hominum quã
nec ipsa delet miquitas. Quis emi fur
facere uolui et feci nulla compulsus egesta¬
te. sed penuria et fasticdio iusticie et sagina
miquitatis. Nam id furatus sum quoed mi¬

Expanded text:
um? nam tu semper aderas misericorditer saeuiens, et amarissimis aspargens offensionibus omnes illicitas iucunditates meas, ut ita quaererem sine offensione iucundari, et ubi hoc possem, non inuenirem quicquam praeter te, domine, praeter te, qui fingis dolorem in praecepto et percutis, ut sanes, et occidis nos, ne moriamur abs te. ubi eram et quam longe exulabam a deliciis domus tuae anno illo sexto decimo aetatis carnis meae, on fuit cura meorum ruentem excipere me matrimonio; sed cura fuit tantum ut discerem sermonem facere quam optimum, dignum est uituperatione nisi uitium? ego, ne uituperarer, uitiosior fiebam, etuiderer abiectior, quo eram innocentior, et ne uilior haberer, quo eram castior. Furtum certe punit lex tua, Domine, et lex scripta in cordibus hominum, quam ne ipsa quidem delet iniquitas. Quis enim fur facere volui et feci, nulla compulsus egestate nec penuria, sed fastidio justitiae, et sagina iniquitatis. Nam id furatus sum quod mi