comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uir unus appellat᷑: qr uidelicet ñ ĩ diuersa
uagabundus. uel mobilis atq instabilis:
sed firmus atq inconcussus ꝑsistẽs. uir
unus erat. Et ñ solũ uir unus dicit᷑ ille
qui firmꝰ ꝑseuerat: s om̃s ꝯpetentes unus
dicunt᷑. unã sapientiã om̃s habentes: qui
plentur. Unusquisq insipientiũ ñ est unꝰ.
sed multi. Unde scriptura. Stultus ut luna
mutat᷑. Luna cũ uideat᷑ una ẽe ꝑ substan¬
tiam: per mutacionẽ dierũ semꝑ a semet
ipsa alia est. ⁊ diuersa. Sic peccõres qui
mutant᷑ a sapiencia ⁊ sciencia. ac diuersa
cõcupiũt : instabiles efficiunt᷑ in õib uiis
suis. Ecce historiã p̃libauimꝰ: sed sp̃ualem
intellectũ necesse ẽ ut breuit̃ tandẽ tan¬
gamus. Uir enim iste helchana qui dei¬
interpretatur possessio. figurã gestauit u¬
nici filii dei: qui uera et specialis est dei
patris possessio. De ipso namq ꝑ salomo¬
nem dicitur. Dñs possedit me in inicio ui¬

Expanded text:
vir unus appellatur, quia videlicet non in diversa vagabundus, vel mobilis atque instabilis, sed firmus atque inconcussus persistens vir unus erat. Et non solum vir unus dicitur ille, qui firmus perseverat, sed omnes competentes unus dicuntur, unam sapientiam omnes habentes, qui plentur. Unusquisque insipientium non est unus, sed multi. Unde Scriptura: « Stultus ut luna mutatur . » Luna cum videtur una esse per substantiam, per mutationem dierum semper ipsa alia est et diversa. Sic et peccatores, qui mutantur a sapientia et scientia, et diversa concupiscunt, instabiles efficiuntur in omnibus viis suis. Ecce historiam praelibavimus, sed spiritualem intellectum necesse est ut breviter tandem tangamus: Vir enim iste Elcana, qui interpretatur Dei possessio, figuram gestavit unici Filii Dei, qui vera et specialis est Dei Patris possessio. De ipso namque per Salomonem dicitur: « Dominus possedit me initio vi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmaneamꝰ. Unde et sequit᷑. Et abiit mu¬
lier in uiã suam ⁊ comedit: uultusq illius
non sũt amplius in diũsa mutati. Et factũ
est post circulũ dierũ concepit anna. et
peperit filiũ. uocauitq nom̃ eiꝰ samuhel:
eo qd̾ a dño postulasset eũ. Post circulũ gͦ
dierũ idest post anni reditũ. peperit anna
puerũ. uocauitq nom̃ eius samuhel. qui
interp̃tatur postulacio dei. siue nom̃ eius
deus. qr auctor natiuitatis eius deus erat:
qui a sterili exoratus concessit habere fi¬
lium. qui dignus erat in tẽplo dei cũctis
dieb assistere. ad seruiciũ eius. Mistice aũ¬

Expanded text:
Unde et sequitur. « Et abiit mulier in viam suam et comedit, vultusque illius non sunt amplius in diversa mutati. Et factum est post circulum dierum, concepit Anna et peperit filium, vocavitque nomen ejus Samuel, eo quod a Domino postulasset eum. » Post circulum ergo dierum, id est post anni reditum, peperit Anna puerum, vocavitque nomen ejus Samuel. Samuel qui interpretatur postulatio Dei, sive nomen ejus Deus, quia auctor nativitatis ejus Deus erat, qui ab sterili exoratus concessit habere filium, qui dignus haberetur in templo Dei cunctis diebus assistere ad servitium ejus. Qui su
Abbreviated transcription (Latin):
est hec ipsa mediatoris incarnatio: per
quã ipsa gentilitas iam satiat᷑. Qa ergo
per propħam dicitur omĩs caro fenum:
uniuersitatis conditor ex nr̃a substancia
carnẽ sumẽs. fenũ fieri uoluit: ne nr̃a
in ꝑpetuũ fenũ caro remaneret. Tũc gͥ
herbam onager inuenit: cũ gentilis po¬
pulus grãm diuine incarnatioĩs accepit.
S qr diu uota electorũ gentiliũ dilata
sunt. ⁊ longo tẽpore redẽptionẽ suam
expectando genuerũt. et non meruer̃t
eandem grãm ꝑcipere qua fecundarent.
et saturarent᷑ illo cibo de quo dñs ait.
qui manducat carnẽ meã et bibit san-¬
guinẽ meũ. in me manet. et ego ĩ eũ:
benedictũ est. Porro illa flebat: et non¬

Expanded text:
est haec ipsa mediatoris incarnatio, per est haec ipsa mediatoris incarnatio, per quam ipsa gentilitas jam satiatur. Quia enim per prophetam dicitur: « Omnis caro fenum, universitatis conditor ex nostra substantia carnem sumens fenum fieri voluit, ne nostra in perpetuum fenum caro remaneret . » Tunc ergo herbam onage. invenit, cum gentilis populus gratiam divinae incarnationis accepit. Sed quia diu vota electorum gentilium dilata sunt, longo tempore redemptionem suam exspectando gemuerunt, et non meruerunt eamdem gratiam percipere, qua fecundarentur et saturarentur illo cibo de quo Dominus ait: « Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . » Bene dictum est: « Porro
Abbreviated transcription (Latin):
mea conturbauit me ꝓpter quadrigas ami¬
nadab. Ac si dixisset. Nesciui o ecclesia gen¬
tium dona gracie spualis in te esse: sed
anima mea conturbauit me. ꝓpt̾ indue¬
tionẽ noui testamenti. et euuangłice
quadrige. Aminadab quippe interp̃tat᷑
popłs meus spontaneus. id est xp̃i. qui
sponte grãm suam contulit ecclesie: qui
per totũ iam uehitur orbem. S qr ean¬
dem grãm nondũ adhuc ꝑceꝑat eccła.
sed sterilis ꝑmanebat. ⁊ tristabatur:
recte subinfertur. Porro illa flebat: et
iob ex eadem ecclesia gentiũ. que aduẽ
tum sui redẽptoris desiderabat. loquit᷑
dicens. Nũquid rugiet onager: cũ ha¬
buerit herbam: Quid nãq ꝑ onagrũ
idest per agrestẽ asinũ: nisi gentilis po¬
pulus designatur: Quẽ sicut nat᷑a extͣ
stabula discipline edidit: ita uagus in
uoluptatũ suarũ cãpo ꝑmansit. uita nã¬
q beati iob attestante cognoscimꝰ: expec¬
tasse redẽptoris aduentũ multos etiam
ex gentib. et credimꝰ. Herba gͦ onagri

Expanded text:
mea conturbavit me, propter quadrigas Aminadab . » Ac si dixisset, Nescivi, o Ecclesia gentium, dona gratiae spiritualis in te esse, sed anima mea conturbavit me propter inductionem Novi Testamenti, et evangelicae quadrigae. Aminadab quippe interpretatur populus meus spontaneus, id est Christus qui sponte gratiam suam contulit Ecclesiae, qui per totum jam vehitur orbem. Sed quia eamdem gratiam nondum adhuc perceperat Ecclesia, sed sterilis permanebat et tristabatur, recte subinfertur: « Porro illa flebat, et itum sui Redemptoris desiderabat loquitur, dicens: « Nunquid rugiet onager cum habuerit herbam? » Quid per onagrum, id est agrestem asinum, nisi gentilis populus designatur? quem sicut natura extra stabula disciplinae edidit, ita vagus in voluptatum suarum campo permansit. Vita namque beati Job attestante, cognoscimus exspectasse Redemptoris adventum multos etiam ex gentilibus. Herba ergo onagri
Abbreviated transcription (Latin):
Recordabat᷑ forsan uerborũ beati iob.
qui dixc̃. qui deridetur ab amico suo sic̃
ego. inuocabit dñm ⁊ exaudiet eum:
qr ipse laborem ⁊ dolorẽ suorũ ꝯsiderat:
de quo scriptũ est. tibi dñe derelictus
est. pauꝑ: pupillo tu eris adiutor. Cui
uota iustorũ sunt placabilia: ⁊ oculi
eius ad p̃ces eorũ. Factũ est ergo cũ illa
multiplicaret preces coram dño: ut heli

Expanded text:
abatur forsan verborum beati Job, quibus dixit: « Qui deridetur ab amico suo sicut ego, invocabit Dominum, et exaudiet eum . » Quia ipse laborem et dolorem considerat. De quo scriptum est: « Tibi, Domine, derelictus est pauper, pupillo tu eris adjutor, cui vota justorum sunt placabilia , » et oculi ejus ad preces eorum . « Factum est ergo, cum illa multiplicaret preces coram Domino, ut Heli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseueranter agitur. Nec fas est. ut aliquando
dispensator uerbi dei segniter torpeat: cui
iussum est ut gregis dñici curam gerat:
qr multũ obest deuotis auditorib. si mner¬
cia p̃ualet doctoribus. Dicit enim propħa.
Clama. ne cesses. Et apłs ad thimotheũ.
Testificor inquit coram deo ⁊ xp̃o iħu.
qui iudicaturus est uiuos ⁊ mortuos. et
aduentũ ipsius. et regnũ eius: p̃dica uer¬
bum. insta oportune importune: argue.
obsecra. increpa. in om̃i paciencia ⁊ doctri
na. Unde ⁊ non debet doctor ꝓꝑter auari¬
ciam negligere animarũ curam: s magis
per pietatẽ ad eternã ꝑtendere requiem:
qd̾ significat aphec. Interp̃tatur enĩ ꝯtine¬
bit. uel apprehendet. Unde idem apłs enu¬
meratis uiciis que auariciã continentur :
ad predictũ discipłm intulit dicẽs. Tu autẽ
etudinem. Certa bonũ certam̃ fidei: appre¬
hende uitã eternã in qua uocatus es
t ait heliseus ad regem. Tolle sagit.¬

Expanded text:
perseveranter agitur. Nec fas est ut aliquando perseveranter agitur. Nec fas est ut aliquando dispensator verbi Dei segniter torpeat, cui jussum est ut gregis Dominici curam gerat, quia multum obest devotis auditoribus, si inertia praevalet doctoribus. Dicit enim propheta: « Clama, ne cesses . » Et Apostolus ad Timotheum: « Testificor, inquit, coram Deo et Jesu Christo, qui judicaturus est vivos ac mortuos, et adventum ipsius, et regnum ejus. Praedica verbum, insta opportune, importune, argue, obsecra, increpa in omni patientia na . » Unde non debet doctor propter avaritiam negligere animarum curam, sed magis per pietatem ad aeternam pertendere requiem, quod significat Aphec, interpretatur enim continebit vel apprehendet. Unde idem Apostolus, enumeratis vitiis quae avaritiam comitantur, ad praedictum discipulum intulit dicens: « Tu aunsuetudinem. Certa bonum certamen fidei; apprehende vitam aeternam in qua vocatus es . » « Et ait Eliseus ad regem: Tolle sagit
Abbreviated transcription (Latin):
ricia littere uetus inclinatur. ⁊ ad intellec¬
tum sp̃ualem flectitur : qr rigore ⁊ duri¬
cia non tenet᷑. Sagitte enim sũt: hec ipsa
uerba que doctores proferũt. Unde etiam
bene de sanctis doctorib per prophetam
gentilitatẽ ingredientib dicitur. Cũ sagit
tis et arcu ingredient᷑ illuc. Nos ergo cum
scripture sacre dicta pensamꝰ. arcũ tendimꝰ :
cũ uerba doctrine damus. sagiitas emittimꝰ.
Ponitq heliseus manus suas suꝑ manꝰ regis:
cũ exemplis suis dñs actiones doctorũ diri¬
git. et confortat. Orientalẽ fenestrã aꝑire
mandat ⁊ iacere sagittã : qr lumine scien-¬
cie ⁊ uere doctrine suos hortat᷑ primum
illustrari: ⁊ sic iacula uerborũ mittere.
Et ait heliseus. Sagiita salutis dñi contra¬
siriam: ꝑcutiesq siriam in aphec. donec
consumas eã. Sagitta ergo salutis dñi est.
p̃dicatio scã cum decenter ex hibetur: et
spiritaliũ hostiũ certissima interfactio. si

Expanded text:
ritia litterae Vetus inclinatur, et ad intellecritia litterae Vetus inclinatur, et ad intellectum spiritualem flectitur, quia rigore ejus duritiae non tenetur. Sagittae enim sunt haec ipsa verba quae doctores proferunt. Unde etiam bene de sanctis doctoribus, per prophetam gentilitatem ingredientibus dicitur: « Cum sagittis acutis et arcu ingredientur illuc . » Nos ergo cum Scripturae sacrae dicta pensamus, arcum intendimus: cum verba doctrinae damus, sagittas emittimus. Ponitque Elisaeus manus suas super manus regis, cum exemplis suis Dominus actiones doctorum dirigit et confortat. Orientalem fenestram aperire mandat, et jacere sagittam, quia lumine scientiae et verae doctrinae, suos hortatur primum illustrari, et sicut jacula verborum mittere. « Et ait Elisaeus: Sagitta salutis DominSyriam. Percutiesque Syriam in Aphec, donec consumas eam. » Sagitta ergo salutis Domini est praedicatio sancta, cum decenter exhibetur, et spiritalium hostium certissima interfectio, si
Abbreviated transcription (Latin):
eliseus autẽ egrotabat. infirmitate
qua ⁊ mortuus est. Descenditq ad
eum ioas rex isrł. ⁊ flebat coram eo: dice¬
altulisset ad eũ arcũ ⁊ sagntas: dixit ad
regem isrł. Pone manũ tuam suꝑ arcum.
Et cũ posuisset ille manũ suã: suꝑ posuit
heliseus manus suas manib regis: et ait.
Aperi fenestrã orientalem. Cũq aperuisset:
dixit heliseus. Iace sagittam. Et iecit. Et ait
Percutiesq siriam in aphec: donec ꝯsumas
iubet arcũ ⁊ sagittã afferre: nisi qd̾ redẽp¬
tor noster rectorib ecclesie armis spiritali¬
bus se indui: ⁊ contra hostem antiquũ pre¬
cipit preliari: Arcus nonnũquã in sacro
eloquio pro ipso sacro eloquio poni solet:
quod ex utroq testam̃to uelut ex cornu
et corda constat. Per uetus quippe testam̃¬
tum figurat᷑ cornu ꝓpter duriciã: ꝑ nouu
quod incarnato dño figuratũ est. signat᷑
corda. Et dũ corda trahitur cornu curua¬
tur: ꝙr cũ nouũ testamentũ disseritur. adu¬

Expanded text:
eliseus autem aegrotabat infirmitate qua et mortuus est descenditque ad eum Ioas rex Israhel et flebat coram eo dice sagittas dixit ad regem Israel: 'Pone manum tuam super arcum'. Et cum posuisset ille manum suam, superposuit Heliseus manus suas manibus regis et ait: 'Aperi fenestram Orientalem'. Cumque aperuisset, dixit Heliseus: 'Iace sagittam'. Et iecit. Et ait Percutiesque Syriam in Afech, donec consumas jubet arcum et sagittam afferre, nisi quod Redemptor noster rectoribus Ecclesiae, armis spiritualibus se indui, et contra hostem antiquum praecipit praeliari? Arcus enim nonnunquam in sacro eloquio, pro ipso sacro eloquio poni solet, quod ex utroque Testamento velut ex cornu et chorda constat. Per Vetus quippe Testamentum figuratur cornu propter duritiam. Per Novum, quod incarnato Domino figuratum est, signatur chorda, et dum chorda trahitur, cornu curvatur, quia cum Novum Testamentum discutitur, a du
Abbreviated transcription (Latin):
solam fidem sine operib bonis ⁊ meditaci¬
one legis dei sibi sufficere credũt ad salu¬
tem. recte a propheta arguunt᷑: qr scd̾m
iacobi apostoli sentenciã. sicut corpꝰ sine
spũ mortuũ est: ita ⁊ fidessine oꝑib mor¬
tua est. Et alibi scriptum est: qui igno¬
rat. ignorabitur:
ortuus est ergo heliseus: et se¬
pelierunt eum. Latrunculi qͦ de
moab uenerũt in t̾ram ipso anno. Qͥ dã
autẽ sepelientes hominẽ. uidentes latrun¬
culos: ꝓiecerũt cadauer in sepulchro heli¬
sei. Quod ambulauit ⁊ tetigit ossa heliser:
⁊ reuiã homo. ⁊ stetit suꝑ pedes suos. Qd
significat hec resuscitacio cadaueris mor¬
tui. per contactũ ossiũ helisei: nisi uitam
fideliũ que in morte xp̃i ueracit ꝯstat:
Quicũq ergo firma fide tangit mortẽ
xxp̃i. ⁊ spem suã ueraciter in ipso collocat:
sine dubio particeps erit resurrectionis.
Dicit enim ipsa ueritas. Ego sũ resurrectio

Expanded text:
solam fidem sine operibus bonis et meditatisolam fidem sine operibus bonis et meditatione legis Dei sibi sufficere credunt ad salutem, recte a propheta arguuntur, quia, secundum Jacobi apostoli sententiam , « sicut corpus sine spiritu mortuum est, ita fides sine operibus mortua est. » Et alibi scriptum est: « Qui ignorat, ignorabitur . » « Mortuus est ergo Eliseus, et sepelierunt eum; latrunculi quoque de Moab venerunt in terram ipso anno: quidam autem sepelientes hominem videntes latrunculos, projecerunt cadaver in sepulcro Elisaei, quod ambulavit, et tetigit ossa Elisaei, et revixit homo, et stetit super pedes suos . » Quid significat haec resuscitatui per contactum ossium Elisei, nisi vitam fidelium, quae in morte Christi veraciter constat? Quicunque ergo firma fide tangit mortem Christi, et spem suam veraciter in ipso collocat, sine dubio particeps erit resurrectionis ejus. Dicit enim ipsa Veritas: « Ego sum resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
ue septies: ꝑcussisses siriam. usq ad consũ¬
mationẽ. Nũc autẽ tribus uicib ꝑcuties eã.
Ecce propħa mandat regi iaculo ꝑcutere
terram: ⁊ cũ ꝑcutit trib uicib ⁊ stat. iras¬
citur contra eũ qd̾ non sepius terrã ꝑcuteret.
Ita ⁊ doctorib precipit᷑ predicatioĩs iaculo
terrã. hoc est carnales ꝑcutere. S qui hoc
minus studiose agunt : merito increpaciõe
diuina arguunt᷑. Qu̾̃id est ͤerib uicibus
terram iaculo ꝑcutere: nisi trinitatis fidẽ
carnalib per doctrinã insinuare : S cum
hoc agit satis doctor. hominesq ad fidem
ꝑducit. necesse est ut adhuc instet uerbo.
donec illos doceat quinq sensib corporis
imperare : bonisq oꝑib que per senariũ
numerũ exprimunt᷑. studiũ impendere :
necñ et scienciã spiritalẽ instant̃ medita¬
ri. quã septiforinis sp̃c gracia in scripturis
sacris constituit: atq ad salutẽ humani
generis gemino testam̃to edidit. Qͥ autẽ

Expanded text:
epties, percussisses Syriam usque ad consummationem. Nunc autem tribus vicibus percuties eam. » Ecce propheta mandat regi jaculo percutere terram, et cum percutit tribus vicibus et stat, irascitur contra eum quod non saepius terram percuteret. Ita et doctoribus praecipitur, praedicationis jaculo terram, hoc est, carnales percutere. Sed qui hoc minus studiose agunt, merito increpatione divina arguuntur. Quid est enim tribus vicibus terram jaculo percutere, nisi Trinitatis fidem carnalibus per doctrinam insinuare? sed cum agit hoc satis doctor, hominesque ad fidem perducit, necesse est ut adhuc instet verbo, donec illos doceat quinque sensibus corporis imperare, bonisque operibus quae per senarium numerum exprimuntur studium impendere, necnon et scientiam spiritualem instanter meditari, quam sextiformis spiritus gratia in Scripturis sacris constituit, atque ad salutem humani generis gemino Testamento addidit. Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
c sidicatur abeis. Non ingrediet᷑ hus
dauio: donec nos hinc auferat. quos
inermes & inbeltilles sic̃ cecos & clalioos
esse arbitratur: & quos bello aggressia
sicut cecos & claudos se triumphaturi
putat. Idcirco dr̃ inꝓuerbio. Cecus e
claudus ñ intrabunt intemplũ dñ
Non intrabit qͥlibet domũ claudorii
cecor: quã dui cecus & claudus initro fi¬
erit. Proposuerat enĩ indie illa dauus¬
domatũ fistulas: & cecos & claudos aid¬

Expanded text:
c si dicatur ab eis: Non ingredietur huc David, donec nos hinc auferat, quos inermes et imbecilles sicut caecos et claudos esse arbitratur, et quos bello aggressurus, sicut claudos et caecos se triumphaturum putat. « Idcirco dicitur in proverbio: Caecus et claudus non intrabunt templum, » id est, non intrabit quilibet domum claudorum et caecorum, quandiu caecus et claudus intro fuerit. « Proposuerat enim David in die illa prdomatum fistulas; et caecos
Abbreviated transcription (Latin):
las. & claudos & cecos odientes animam
dauid. Iacirco dr̃ in ꝓuerbio. Cecus & dus¬
dus non intrabunt intemplũ. Habitar
autẽ dauid marce ꝙr uocauit eã cund¬
tem dauio: & edificauit ꝑgirũ a mello

Expanded text:
set claudos et caecos odientes animam David. Idcirco dicitur in proverbio: Caecus et claudus non intrabunt in templum. Habitavit autem David in arce, et vocavit eam civitatem David. Et aedificavit per gyrum a Me
Abbreviated transcription (Latin):
asserunt sem filiũ uoe quẽ dicunt mel¬
chisedech. pͥmũ post diluuiũ insiria con¬
didisse ur bẽ salem: inqua reguũ fuit
euiꝰdẽ melchisedech. Hanc postea tenue¬
runt ihebusei: eqͥb & sortita ẽ uocabulũ
ibebus: sicq duob nominib copulatis
ibebus & salem uocata ẽ iherłm. Que postea
asalomone iberusolima quasi iberusolo¬
uonia dicta ẽ. hec & corrupte apoetis so¬
maticis teniesis appellatur: disuinctũ apoe¬
ta in poemate ponitur. Ihero quẽ geniut
solunis clauitica ꝓles. hoc ẽ iherosolimis.
Quẽ postea ab helio adriauo uocata ẽ helia
S nob̾ uider̃ qd̃ binis nominb uocata
sit: sic̃ ñ uulle ciuitates. Quod in libro u¬
dicũ ostendit᷑. ubi legit᷑ deleuita qͥ ꝑge¬
bat inmontẽ ephrain. Uenicq inquit
scͥptura contra ibebus: que alio nomine
dicebatur iherłm. decuiꝰ nomine pleniꝰ

Expanded text:
asserunt Sem filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum, post diluvium, in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit ejusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Jebusaei, ex quibus, et sortita est vocabulum Jebus, sicque duobus nominibus copulatis, Jebus et Salem, voa Salomone Hierosolyma, quasi Hierosalomonia dicta est. Haec et corrupte a poetis omaticis tmesis appellatur, disjunctim a poeta in poemate ponitur. Hiero, quem genuit Solymis Davidica proles, hoc est Hierosolymis. Qui postea ab Aelio Hadriano vocata est Aelia. Sed nobis videtur quod binis nominibus vocata sit sicut nonnullae civitates quod in libro Judicum ostenditur, ubi legitur: Qui pergebat in montem Ephraim, venitque, inquit Scriptura, contra Jebus quae alio nomine dicebatur Hierusalem. De cujus nomin
Abbreviated transcription (Latin):
otiuere ũ posset. ceyit bonores e mun̾a
ymutendo rex ꝓnos ad opꝰ bellicũ milites
puocare : ut qͥcũq ꝑ subiectos colles iarcẽ
ib & nullo labore ꝓminieris promissi
tbutione tardantib: saruie filĩ ioab p̃¬
uenit uniuersos. & ascendens incacił¬
mine clamauit adregẽ. exigens militie
pͥncipatũ. Erpulsis itaq rex desuuua¬
÷ cẽ ihebuseis. & reedificans ciuitatem
ibero solimã nuucupauit: e onũ tẽpore
uiea sui habitauit imptrii. S qͥa inhoc uo¬
lumiue bic pͥmũ ibrłm ciuitas ihebuseor
legit᷑. que ingenesi salẽ ut tradunt hebrei
& iuuolume udicũ ibebus legit᷑. & iu in
ultis scͥpturis inaxime innouo testa

Expanded text:
obtinere non posset, coepit, honores et munera obtinere non posset, coepit, honores et munera promittendo rex pronus ad opus bellicum milites provocare, ut quicunque per subjectos colles in arcetibus, et nullo labore pro muneris promissi retributione tardantibus, Sarviae filius Joab praevenit universos, et ascendens in cacumine clamavit ad regem, exigens militiae principatum. Earce Jebusaeis, et reaedificans civitatem Hierosolymam nuncupavit, et omni tempore in ea sui habitavit imperii. Sed quia in hoc volumine, hic primum Hierusalem civitas Jebusaeorum legitur, quae in Genesi Salem ut tradunt Hebraei et in volumine Judicum Jebus legitur, et in multis scripturis, maxime in Novo Testa
Abbreviated transcription (Latin):
ihebuseũ iupͥnuis erit pͥnceps & dux: idẽ qui
tante fuerit. ludacie & fortitudinis. ut. idnu¬
rum ciuitatis usq ueniat: & hastã suã fistu¬
lim que inmuro ẽ tangat. ipse pͥnceps erit.
Ascendit gͥ pͥmiꝰ io ab fuiꝰ sariue. & fact ẽ
pͥnceps.
Quic iosephꝰ aꝑte descͥbit. Prurgens inqͥt
ina. ib ebuseis habitantib ciuitatẽ qͥ erant
ergeuere chananeoꝵ. & claudentib: ei por¬
tis. & cecos aspectu & claudos omĩsq lepsos
adderisionẽ regis constituentib suꝑ mu¬
rii. & dicentib qa ꝓhib̾ent esi ceci ingre¬
dicuutatẽ. Que tantũ agebant: despi¬
ientes eũ ꝓ marima minutioue niuroꝵ.
ratiss rex iherosolimã obside cepit. & iuud¬
to studio & labore conari ut eã caperet:
quatmꝰ nupso pͥncipatus nutio suã fortitu¬
omẽ demonstraret. Interlunatꝰ itaq & ip¬
sis &e alus si qͥ forte babent aduersus eũ
resstendi conam̃: inferiorẽ ciuitatẽ mag¬
ua uirtute cepit. Cumq ad huc arcem

Expanded text:
erit princeps et dux, » id est, qui tantae fuerit audaciae, et fortitudinis, ut ad murum civitatis usque veniat, et hasta sua fistulam quae in muro est tangat, ipse princeps. Ascendit igitur primus Joab filius Sarviae, et factus est princeps. Hinc Josephus aperte describit: ymam Jubusaeis habitantibus civitatem, qui erant ex genere Chananaeorum, et claudentibus ei portas, et caecos aspectu, et claudos omnesque leprosos ad derisionem regis constituentibus super murum, et dicentibus: quia prohiberent eum caeci ingredi civitatem. Quae tamen agebant despicientes eum proxima munitione murorum. Iratus rex Jerosolymam obsidere coepit, et multo studio et lam fortitudinem demonstraret. Interminatus itaque et ipsis et alii si qui forte haberent adversus eum resistendi conamen inferiorem civitatem, magna virtute cepit. Cumque adhuc arcem
Abbreviated transcription (Latin):
eum : et accipiã ab eo aliquid: ⁊ cet̾a. Post¬
hec autẽ scriptura narrat qd̃ gieri puer
uiri dei concupiuerit de pecuniis. quas p̃¬
dictus sirus homini dei attulerat: sed eo
nolente aliquid inde recipere. ipse ꝑ men¬
daciũ turpit adquisiuit. qd suus magist̃
per fidem accipere renuit. Gyeti qͦ qui
interp̃tatur p̃ruptũ uidẽs. siue uallis ui¬
sio. significat iudaicũ popłm: qui aliquãdo
puer dei propħa attestante uocabatur.
sicut osee dicit. puer isrł. ⁊ dileaxi eũ. S
postquã spreto eugłio. ⁊ crucifiaco filio dei.
semet ipsum de tali dignitate in foueam
auaricie p̃cipitans. cupiditatẽ secutus est
terrenã. quã filii dei per baptismũ renati
spreuer̃t: per sententiã iusti iudicis dei.
leprã erroris quã credentes deposuerant
ipse sibi consciuit. Necñ et om̃s qui post
baptismũ et emendatiorẽ uitã. ad pristina
uitia reuertunt᷑: sordib quib se exutos

Expanded text:
eum, et accipiam ab eo aliquid: et seum, et accipiam ab eo aliquid: et shaec autem Scriptura narrat, quod Giezi puer viri Dei concupiverit de pecuniis quas praedictus Syrus homini Dei attnolente aliquid inde recipere, ipse per mendacium turpiter acquisivit, quod suus magister per fidem accipere renuit. Giezi quoque, qui interpretatur praeruptum videns, sive vallis visio, significat Judaicum populum, qui aliquando Puer Dei, propheta attestante, vocabatur, sicut Osee dicit: « Puer Israel, et dilexi eum . » Sed postquam spreto Evangelio, et crucifixo Filio Dei, semetipsum de tali dignitate in foveam avaritiae praecipitans, cupiditatem secutus est terrenam, quam filii Dei per baptismum renati spreverunt, per sententiam justi judicis Dei, lepram erroris, quam credentes deposuerant, ipse sibi conscivit. Nec non et omnes qui post baptismum, et emendatiorem vitam, ad pristina vitia revertuntur, s
Abbreviated transcription (Latin):
restituta est caro eius sicut caro pueri par¬
uuli. et mundatus est:
uelat quod melius est: et scd̾m petri uocẽ
est illi. Abiit et lauit septies iuxta sermo¬
nem uiri dei. et restituta est caro eius sicut
caro pueri paruuli: qr mundatus aquis

Expanded text:
restituta est caro ejus sicut caro pueri parvuli, et mundatus est. » s juniori revelat quod melius est . Et secundum Petri vocem, « est illi . » --Abiit et lavit septies juxta sermonem viri Dei, et restituta est caro ejus sicut caro pueri parvuli: qu
Abbreviated transcription (Latin):
illa fecerit: morte moriatur. A peccati gͥ
te timor nos suscitare non ualuit: s ad¬
ĩ uite aspirata mansuetudinis gr̃a erex̃.
puer cũ baculo mortuũ suscitare non
uit: qr paulo attestante. nichil ad ꝑfec¬
lex adduxit. Ipse autẽ ꝑ semet ipsum ue
s. et suꝑ cadauer humiliter se sternẽs. ad
quanda sibi mortui m̃bra se collegit: qr cũ¬

Expanded text:
illa fecerit, morte moriatur. A peccati igitur morte timor nos suscitare non valuit, sed tantum vitae aspirata mansuetudinis gratia erexit. Sed puer cum baculo mortuum suscitare non valuit, quia Paulo attestante nihil ad perfectum adducit lex. Ipse autem per semetipsum veniens, et super cadaver humiliter se sternens, et exsequenda sibi mortui membra se collegit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
docuerunt. errent. Cũ uł dictũ sit de
retiaculis ut tegerent capitella que e¬
rant suꝑ sũmitatẽ inalo granatoꝵ: ui¬
detur uirta ordinẽ oꝑis ipsiꝰ qͥa malo¬
grauata fuerint facta incircuitu capi¬
celloꝵ a parte iuferiori: atq ex eisdẽ
malogranatis orirentur retiacula qͥb
capicella exparte aliqua tegerentur.
Patetq figura mysteru quare retiacla
suꝑ sũmitatẽ fuerint malo granator
ad nera: que ad unã pene significatio¬
nem siuie ꝑsonarũ seu uirtutũ ꝑtinẽt
spũaliũ. Scimꝰ enĩ uirtutes de uirtuti
nasci. ⁊ scõs ambulare de uirtute in uir¬
tutem. donec uideat᷑ ds̃ deoꝵ insyon:
qͥ uirtute nulla potest maior dici. lhn¬

Expanded text:
docuerint, errent. Cum vero dictum sit de docuerint, errent. Cum vero dictum sit de retiaculis, ut tegerent capitella, quae erant super summitatem malogranatorum, videturjuxta ordinem operis ipsius, quod malogranata fuerunt facta in circuitu capitellorum a parte inferiore, atque ex eisdem malogranatis orirentur retiacula, quibus capitella ex parte aliqua tegerentur. Patetque figura mysterii, quare retiacula super summitatem fuerint malogranatorum annexa, quae ad unam pene significationem sive personarum sspiritualium. Scimus enim virtutes de virtutibus nasci, et sanctos ambulare de virtute in virtutem, donec videatur Deus deorum in Sion: qua virtute nulla potest major dici; un
Abbreviated transcription (Latin):
eis omĩs sanguis uistꝰ qͥ effusus ẽ super
t̾ram: a sanguie abel iusti usq ad sangil
⁊acharie filii barachie. Nec deficiet de dous
istiꝰ ioab fluxũ seminis sustinens ide uaris
desidns difluens: qͥa inuoluptatib isti is
tales totã spem suã ponunt. ubi & lepsist
tenentes fusũ. idẽ uarus errorib maculi
instabilitatẽ heresis ac mundani luxiss¬
quentes: qͥ iuxta desidia cordis sui coasens¬
bunt. sͥ magistros prurientes qͥde aurle
&̃ a ueritate auditũ auertentes. Ibi etia ĩ
deficiet caderis gladio & indigens pans.
cũ pane illo qͥ decelo descendit semꝑ egent
& ũ refici ab eo merent᷑ future ultionis
gladium non euadent.

Expanded text:
ustus, qui effusus est super terram, a sanguine Abel justi, usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae . Nec deficiet de domo istius Joab, fluxum seminis sustinens, id est, variis desideriis diffluens, quia in voluptatibus istius vitae tales totam spem suam ponunt, ubi et leprosi sunt tenentes fusum, id est, variis erroribus maculati, instabilitatem haeresis ac mundani luxus sequentes, « Qui juxta desideria cordis sui coacervabunt sibi magistros, prurientes quidem auribus, et a veritate auditum avertent. » Ibi etiam non deficiet cadens gladio, et indigens pane, quia cum pane illo qui de coelo descendit semper egent, et non refici ab eo merentur, futurae ultionis gladium non evadent.
Abbreviated transcription (Latin):
solent. qͥa fraude deceptis es. Manꝰ tue n̾st̃
ligate: & pedes tui ñ st̃ cõpedib aggrauae
sicꝰ eor manꝰ solent ligari &e pedes uincri
sontis dixit mundꝰ ego sũ & regnũ mei
apua dnĩ usq iisempit̾ nĩ. a sangͥne
abrier filii ner. & ueniat suꝑ capud iaib

Expanded text:
a fraude deceptus es. « Manus tuae non sunt ligatae, et pedes tui non sunt compedibus aggravati, » sicut eorum manus solent ligari et pedes vinciri, insontis, dixit: « Mundus ego sum, et regnum meum apud Deum, usque in sempiternum, a sanguine Abner filii Ner, et veniat super capu
Abbreviated transcription (Latin):
igneo. et equis sit igneis ad celestia tͣnsla¬
tus: uel certe hoc ipsum int̾ alia depidũ
in pariete uidentes crediderũt uicinia
decepti nominis. solis hinc transitũ per
celos esse designatũ. et miraculũ diuinitꝰ
factũ dei. mutarũt in argum̃tũ erroris.
humana stulticia cõmentatũ. Quos imi¬
tati ipsi iudei: sategerunt in aliquo gen-¬
tilium stultissimis minus stulti apparere.
Qd̃ paulopost de eodem rege dicit᷑. excel¬
sa quoq que erãt in ihrłm ad dexteram
partẽ montis offensionis que edificaue

Expanded text:
igneo et equis sit igneis ad coelestia translaigneo et equis sit igneis ad coelestia translatus, vel certe hoc ipsum inter alia depictum in pariete videntes, crediderunt vicinia decepti nominis solis hic transitum per coelos esse designatum et miraculum divinitus factum Dei, mutarunt in argumentum erroris, humana stultitia commentatum. Quos imitati ipsi Judaei sategerunt, ne in aliquo gentilium, stultissimis minus stulti apparerent. Quod paulo post de eodem rege dicitur: « Excelsa quoque quae erant in Hierusalem, ad dexteram partem montis offensionis, quae aedificave
Abbreviated transcription (Latin):
cipatos: ita ut inueneracionẽ solis quẽ
more gentiliũ dm̃ esse credebãt. simula-¬
chro eius qd̃ fecerãt. currus eqͦsq subdi
derint: et hoc in atriis templi dñi. Sic
enim solent gentiles pingere uel facere
simulachrũ solis: ut puerũ inberbem
in curru ponentes. equos eidem qͣsi cursu
celũ petenti subiungãt. Cui ꝓpt̾ea pueri
aptant imaginẽ : qr sol uelut cotidie
nouo ortu natus. nullũ per scła senium
incidat. Ut autẽ eidem currus ⁊ eqͦs tri¬
buant. de miraculo sũptũ helie propħe
qui curru igneo et equis igneis ẽ raptus
estimat. Quia enĩ grece helios dr̃ sol.
sicut et sedulius cũ de helie ascensu cane¬
prelucẽs semita celi. conuenit helie me¬
ritoq ⁊ nomine fulgens. hac ope dignꝰ
erat : nã si sermonis achiui una ꝑ accen¬
tum mutet᷑ littera sol ẽ: audientes greci
ab ifrahelitis. quos diuinas habere litteras
fama ꝓdebat p̃dicari: quos helias curtu

Expanded text:
cipatos, ita ut in venerationem Solis, quem cipatos, ita ut in venerationem Solis, quem more Gentilium Deum esse credebant, simulacro ejus, quod fecerant, currderint; et hoc in atriis templi Domini. Sic enim solent gentiles pingere, vel facere simulacrum solis, ut puerum imberbem in curru ponentes, equos eidem quasi cursu coelum petentes subjungant. Cui propterea pueri aptant imaginem, quia sol velut quotidie novo ortu natus, in nullum plane senium incidit. Ut autem idem currus et equos tribuant, de miraculo est sumptum Eliae prophetae, qui a curru igneo et equis igneis est raptus aestimat. Quia enim Graece Ἥλιος dicitur sol, sicut et Sedulius cum de Eliae ascensu canepraelucens semita coeli, Convenit Eliae meritoque et nomine fulgens. Hac ope dignus erat, quoniam sermonis Achivi Una per accentum mutetur littera, sol est. Audientes Graeci ab Israelitis, quos divinas habere litteras fama prodebat, praedicari quod Elias curru
Abbreviated transcription (Latin):
dñi pauebit assur uirga ꝑcussus: et erit
transitus uirge fundatus. quã requiescere
faciet dñs suꝑ eum: statĩ quomͦ ⁊ ubi esset
ꝑiturus subdidit dicẽs. Preparata est enim
ab heri thofech a rege: preparata. ꝓfunda
⁊ dilatata. Pulchre ait ⁊ dilatata: qr thofech
dicitur latitudo. Nutrim̃ta inquit eius:
ignis et ligna multa. flatus dñi sicut tor¬
rens susphuris succendẽs eã. Contaminaũ
autem iosias thofech. uel ossa mortuorũ
ibi: sicut in sequentib de aliis ydolorũ
locis fecisse legitur: uel alia quelibet im¬
munda disꝑgens: quatinus abhomina-¬
tioni potius quã delectacioni aptꝰ oĩb
qui aspicerẽt locus appareret. Qd sequit᷑
de eodẽ rege iosia. abstulit qͦ eqͦs quos
dederãt reges iuda soli in introitũ tẽpli
dñi. ⁊ paulopꝰ. currus autẽ solis ꝯbussit
igni: ostendit om̃i gentiũ ydolatrarũ
suꝑsticioni iudeos eo tẽpore fuisse man¬

Expanded text:
Domini pavebit Assur virga percussus: Et erit Domini pavebit Assur virga percussus: Et erit transitus virgae fundatus, quam requiescere faciet Dominus super eum, statim quomodo, et ubi esset periturus subdit, dicens: Praeparata est enim ab heri Topheth a rege praeparata, profunda et dilatata. Pulchre ait, et dilatata, quia Topheth dicitur latitudo: nutrimenta inquit ejus, ignis, et ligna multa: flatus Domini sicut torrens sulphuris succendens eam. Contaminavit autem Josias Topheth, vel ossa mortuorum ibi, sicut in sequentibus de aliis idolorum locis fecisse legitur, vel aliqua quaelibet immunda dispergens, quatenus abominationi potius, quam delectationi aptus, omnibus, qui aspicerent, locus appareret. « Quod sequitur de eodem rege Josia: Abstulit quoque equos, quos dederant reges Juda Soli, in introitu templi Domini. Et paulo post: Currus autem Solis combussit igni, ostendit omnium gentium idololatriae et superstitioni Judaeos eo tempore fuisse man
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est. Ipse est qui adoleuit incensum
in ualle benennon: et lustrauit filios suoᷤ
in igne. Benennon siquidem filii ennon
significat : uallis autẽ ennon. hebraice¬
dicitur gehennon. Cuius nomine in nouo
testam̃to. penã inferorũ gehennã cogno
minamꝰ: qr nimirũ sicut in conualle en¬
non qui ydolis seruierũt in ea prophetis
attestantib perierũt: ita peccatores ex his
que peccauerĩt. eterna dãpnaciõe puni-¬
untur. Deniq iheremias cum referret p̃¬
cepisse sibi dñm ac dixisse. egredere ad
uallem filii ennon. que est iuxta introi-¬
tum porte fictilis: paulopost dicit. Et ñ
uocabitur locus iste amplius thophec. et
uallis filii ennon: sed uallis occisioĩs. Et
dissipabo consiliũ iude et ihrłm ĩ loco isto:
et subuertã eos gladio. Isaias quoq mani¬
festissime thofech infernũ appellat. Qui
cum in ꝑpetuũ diaboli interitũ sub no¬
mine assur describeret dicens. a uoce enĩ

Expanded text:
scriptum est: Ipse est qui adolevit incensum scriptum est: Ipse est qui adolevit incensum in valle Benennon, et lustravit filios suos in igne. Benennon siquidem filium Ennon significat. Vallis autem Ennon dicitur Hebraice Gehennon, cujus nomine in Novo Testamento poena inferorum minatur: quia nimirum, sicut in convalle Ennon, qui idolis servierunt, in ea, prophetis attestantibus, perierunt, ita peccatores ex his, quae peccaverunt, aeterna damnatione puniuntur. Denique Hieremias cum referret praecepisse sibi Dominum, ac dixisse: Egredere ad vallem filii Ennon, quae est juxta introitum portae fictilis, paulo post dicit: Et non vocabitur locus iste amplius Topheth, et vallis filii Ennon, sed vallis occisionis: et dissipabo consilium Juda, et Hierusalem in loco isto, et subvertam eos gladio. Isaias quoque manifestissime Topheth infernum appellat, cui cum perpetuum diaboli interitum sub nomine Assur describeret, dicens: A voce enim
Abbreviated transcription (Latin):
quippe interp̃tatur scd̃a. Qd̃ ergo dicitur
parte intellige. Qd̃ dicitur de iosia rege
contaminauit quoq thofech. qd̃ est in
conualle filii ennon. ut nemo consecraret
filiũ suũ aut filiã per ignẽ moloch: fre¬
quens est in scripturis horũ m̃tio locorũ:
marime in libro regũ et ieremia propħa.
Est autẽ uallis ennon. fiue filii ennon
iuxta murũ ihrłm contra orientẽ: in qͣ
nemus pulcherrimũ siloe fontib irrigat᷑.
Tafec autẽ siue tofec utrũq enĩ scribit᷑.
erat locus in eadem conualle. iuxta piscinã
fullonis cuius meminit scriptura: ⁊ ixta
agrum acheldemach: qui usq hodie mõstrat᷑
ad australem plagam montis sion. Solebant
autem in thafec quia locus erat amenissimꝰ
unde hodieq horto prebet delicias. posita
ara sacrificare demonib nefandoq igne su¬
os consecrare liberos. siue holocaustũ offer-¬
re: sicut in libro uerborũ de achar rege

Expanded text:
quippe interpretatur secunda. Quod ergo dicitur quippe interpretatur secunda. Quod ergo dicitur parte intellige. Quod dicitur de Josia rege: « Contaminavit quoque Thophet, quod est in convalle filii Ennon, ut nemo consecraret filium suum aut filiam per ignem Moloch. » Frequens est in Scripturis horum mentio locorum, maxime in libro Regum et Jeremia propheta. Est autem vallis Ennon, sive filii Ennon, juxta murum Jerusalem, contra orientem, in qua nemus pulcherrimum Siloe fontibus irrigatur. Tophet autem, sive Taphet utrumque enim scribitur, erat locus in eadem convalle, juxta piscinam fullonis, cujus meminit Scriptura, et juxta agrum Acheldema, qui usque hodie monstratur ad australem plagam montis Sion. Solebant autem in Tophet, qui locus erat amoenissimus, unde hodie usque hortorum praebet delicias, posita ara sacrificare daemonibus, nefandoque igni suos consecrare liberos, sive holocaustum offerre, sicut in libro Verborum dierum de Achaz rege
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmissa scelera nullus debet de di miscdia
desꝑare: sed magis per penitenciã con¬
gruã spem habere uenie: si eã rite ꝑfe¬
cerit. Post hũc regnauit filius eiꝰ amon
idolatra. Post quẽ iosias filius eius rex
iustissimꝰ regnauit: qui omnẽ spurci¬
ciam ydolorũ quã patres sui fabrica¬
uerunt emundauit: et se in dei cultu stre¬
nue exercuit. Et merito: qr longe ante
bro legis dñi quẽ helchias sacerdos ĩuenit
in domo dñi. scidisset uestim̃ta sua. ⁊mi¬
sisset helchiã sacerdotẽ et ceteros qui sub¬
sequent̃ adnumerant᷑ ad oldam prophe¬
ten uocorẽ sellum. que habitabat in ie¬
rusalem in scða: quid significet illud qd̾
dicitur in scd̃a. in libro paralipomenon
declaratur: ubi scriptũ est de p̃fato rege
etechia. Edificauit quoq agẽs industrie
nit huius loci et sophonias dicens. Uox
clamoris a porta piscium: et ululatus ã
scd̾a. Pro quo uetus edicio quasi propriũ
nomen loci tͣnstulit in masenã. Masena

Expanded text:
debet de Dei misericordia desperare, sed magis per poenitentiam congruam spem habere veniae, si eam rite perfecerit. Post hunc regnavit filius ejus Ammon idololatra. Post quem Josias filius ejus rex justissimus regnavit, qui omnem spurcitiam idolorum quam patres sui fabricaverunt, emundavit, et se in Dei cultu strenue exercuit. Et merito, quia longe ante bro legis Domini, quem Helchias sacerdos invenit in domo Domini, scidisset vestimenta sua, et misisset Helchiam sacerdotem et caeteros qui subsequenter annumerantur, ad Oldam prophetam uxorem Sellum, quae habitabat in Hierusalem in secunda. Quid significet illud quod dicitur, « in secunda, » in libro Paralipomenon declaratur, ubi scriptum est de praefato rege Ezechia : « Aedificavit quoque agens industrie nit hujus loci et Sophonias, dicens: « Vox clamoris a porta piscinae et ululatus a secunda : » pro quo vetus editio quasi proprium nomen luci transtulit in Masena. Masena
Abbreviated transcription (Latin):
um semel quis cuilibet
se manciparit uicio: non uni. sed
multis dñis obnoxiꝰ erit. Unde ioachim quẽ
pharao ante censu sibi soluere coegit: nũc
nabugodonosor rex babilonis sibi trib annis
seruire cõpellit. S quẽ nabugodonosor ali¬
um intelligimꝰ: nisi eundẽ quẽ pharaonem
aliquẽ sibi censũ peccati soluere ꝑsuadet:
max totũ in dñium suũ redire. ⁊ plenum
seruitiũ expendere admonet. Qͥd est ergo¬
aliud trib annis regis babilonis seruũ esse:
quã ꝑsuasiõe. delectaciõe. atq consensu.
quasi libere ab eo possideri: S sepe ytingit.
qd̾ tales ꝑ d̾i miscd̾iam admoniti: rebellare
contra nequã sp̃m meditent᷑. Hinc est quod
subdit᷑. Rursũ rebellaũ contra eũ. Nec tam̃
sufficit rebellare: si non ꝑseuerauerit in cer¬
tamine. Qͥ enim ab antiqui hostis potesta¬
te se exuere desiderat. necesse est ut foru

Expanded text:
um semel quis cuilibet se emanciparit vitio, non uno sed multis dominis obnoxius erit. Unde Joakim quem Pharao ante censum sibi solvere coegit, nunc Nabuchodonosor rex Babylonis sibi tribus annis servire compellit. Et quem Nabuchodonosor alium intelligemus, nisi eumdem quem Pharaonem aliquem sibi censum peccati solvere persuadet, mox totum in dominium suum redigere et plenum servitium expendere admonet. Qaliud tribus annis regi Babylonis servum esse quam suasione, delectatione, atque consensu iis deditum, quasi libere ab eo possideri? sed saepe contingit quod tales per Dei misericordiam admoniti, rebellare contra nequam spiritum meditentur: hinc est quod subditur: « Rursum rebellavit contra eum. » Nec tamen sufficit rebellare, si non perseveraverit in certamine. Qui enim ab antiqui hostis potestate se exuere desiderat, necesse est ut for
Abbreviated transcription (Latin):
primũ auferat. quorũ solacio adiuti.
contra hostem dimicare debuerãt. Tulit
populus terre ioeichaz filium iosie:
cõstituit eũ regem pro patre suo. Ioa¬
chaz qui interp̃tatur dñi retentio sig¬
nificat malos doctores: quos populus
terre. carnales uidelicet terrene cupidi¬
tati dediti. scd̾m mores suos consencien¬
des uiciis suis ꝑsonas eligũt. Quos pha¬
rao in rebla uinxc̃. ⁊ in egiptũ duxit:
cũ diabolus ꝑ multitudinẽ adulatorũ
decipit corda prelatorũ. Reblath enim
multitudo int̾p̃tatur. Sicq in sp̃ualis
egipti uinctos chatenis peccatorũ tenebro¬
sam mergit abissum. Pro ioachar quoq ne¬
chao ioachim regẽ cõstituens. imposuit
terre multã centũ talentis argenti. ⁊ talen¬
to auri: cũ malignus sp̃c pensũ seruicii sui
in populo p̃ditorũ expetit: ut tã sensu qͣ
eloquio eius per omĩa parata sint obsequio.
gentũ quã aurũ. qͣtinus hoc redderet pha¬

Expanded text:
primum auferat, quorum solatio adjuti, primum auferat, quorum solatio adjuti, contra hostem dimicare debuerant. « Tulit populus terrae Joachaz, filium Josiae, et constituerunt eum regem pro patre suo. » Joachaz, qui interpretatur retentus, significat malos doctores, quos populus terrae carnales, videlicet terrenae cupiditati dediti, secundum mores suos consentientes vitiis suis, personas eligunt: quos Pharao in Rebla vinxit et in Aegyptum duxit, cum diabolus per multitudinem adulatorum enervans decipit corda praelatorum. Rebla enim multitudo interpretatur. Sicque spiritualis Aegypti vinctos catenis peccatorum tenebrosum mergit in abyssum. « Pro Joachaz quoque Necho Joachim regem constituens imposuit multam terrae centum talentis argenti, et talento auri. » Cum malignus spiritus pensum servitii sui in populo perditorum expetit, ut tam sensu quam eloquio ejus per omnia parati sint obsequio. gentum quam aurum, quatenus hoc redderet Pha
Abbreviated transcription (Latin):
miscd̾iam suam ĩ ciuitate circũstancie:
cciso itaq iosia rege
in mageddo. tulit popłs terre
ioachaz filiũ iosie: et unrerũt eum.
et costituerũt eũ regem pro patre suo.
Quem pharao nechao uinxit in rebla
et ducit in egiptũ ⁊ imposuit multam
terre centũ talentis argenti ⁊ talento
auri: regẽq constituit eliachim filiũ
iosie pro iosia patre eius. uertitq nom̃
eius ioachim. Quid autẽ intfectio iosie
significat. qui a pharaone nechao inter¬
emptus est in mageddo. nisi ꝑsecutionẽ
antiqui hostis aduersus scõs p̃dicatores.
quos per inuidiã tradere molitur neci.
et auferre de terra eccłe conatur: qͣtinꝰ
facilius totã plebem dissipare ⁊ ĩuade¬
re possit: Interp̃tat᷑ autem pharao dis¬
sipans : nechao ꝑcussio. mageddo tẽp¬
tacio. Est ꝑmissus quippe diabolus con-¬
surgere aduersus scõs. Hoc solũmͦ agit.
hoc totis uirib certat: quatinꝰ tẽptan¬
do gregem dñi ꝑcutiens dissipet: eosq

Expanded text:
misericordiam suam in civitate circumstantiae . » « Occiso itaque Josia rege in Magedo, tulit populus terrae Joachaz filium Josiae, et unxerunt eum; et constituerunt eum regem pro patre suo, quem Pharao Necho vinxit in Rebla, et duxit in Aegyptum, et imposuit multam terrae centum talentis argenti, et talento auri; regemque constituit Eliacim, filium Josiae pro Josia patre ejus; vertitque nomen ejus Joachim, » etc. Quid autem interfectio Josiae significat, qui a Pharaone Necho interemptus est in Magedo, nisi persecutionem an tiqui hostis adversus sanctos praedicatores, quos per invidiam neci tradere molitur, et auferre de terra Ecclesiae conatur, quatenus facilius totam plebem dissipare et invadere possit? Interpretatur autem Pharao dissipans, Necho percussio, Magedo de tentatione. Permissus quippe diabolus consurgere adversus sanctos, hoc solummodo agit, hoc totis viribus certat, quatenus tentando gregem Domini percutiens dissipet, eosque
Abbreviated transcription (Latin):
cauerũt isrł. ⁊ omĩum dierũ regum iu¬
da. ⁊ regũ isrł. sicut in octauo decimo an¬
no regis iosie in ihrłm: qr ablatis figu¬
ris ueraciter in die iudicii tͣnsibũt sancti
de morte ad uitã. de corruptiõe ad glo¬
riam: sicq in cõspectu conditoris sui in
celesti ihrłm in eternũ gaudebũt: qr ui
debitur deus deorũ insion. Et ciuitas
illa non eget sole neq luna. ut luceant
in ea: nam claritas dei illuminabit eam.
et lucerna enis agnus. Et ambulabunt
gentes in lumine eius. ⁊ reges terre affe¬
rent głam suã ⁊ honorẽ in illã. ⁊ porte
eius non claudent᷑ per diem. nox enim
non erit illic: ⁊ afferẽt głam ⁊ honorẽ
gentiũ in illã. nec intrabit in eã aliquid
comquinatũ. ⁊ faciens abhominationẽ :¬

Expanded text:
 omnium dierum regum Israel, et regum Juda, sicut in octavo decimo anno regis Josiae in Jerusalem, quia, ablatis figuris, veraciter in die judicii transibunt sancti de morte ad vitam, de corruptione ad gloriam: sicque in conspectu conditoris sui in coelesti Jerusalem in aeternum gaudebunt, quia « videbitur Deus deorum in non eget sole neque luna ut luceant in ea nam claritas Dei inluminavit eam et lucerna eius est agnus et ambulabunt gentes per lumen eius et reges terrae adferent gloriam suam et honorem in illam et portae eius non cludentur per diem nox enim non erit illic et adferent gloriam et honorem gentium in illam nec intrabit in ea aliquid coinquinatum
Abbreviated transcription (Latin):
in ferm̃to malicie ⁊ nequicie: s in arimis
sinceritatis et ueritatis. Scd̾m allegoriam
autẽ. iosias iste tipũ tenet dñi saluatoris.
Qi salus ⁊ fortitudo dñi merito dicitur:
quia ipse est de quo propħa dicit. Dñs
fortis: dñs potens in prelio. Et alibi. Ipse
enim saluũ faciet popłm suũ. a peccatis eo¬
rum. Ipse quidem zelo dei mundat tram
iudee ⁊ ihrłm ab omibus ĩmundiciis et
ab hominationib: qr per propħam diõc.
TLelus domus tue comedit me. De qͦ et
iohannes ait. Cinus uentilabrũ in manu eiꝰ:
et purgabit aream suã. De quo ⁊ malachias
dicit. Ecce uenit dicit dñs exercituũ. Qͥs

Expanded text:
in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis . » Secundum allegoriam autem Josias iste typum tenet Domini Salvatoris qui salus et fortitudo Domini merito dicitur, quia ipse est de quo Scriptura dicit: « Dominus fortis, Dominus potens in praelio . » Et alibi: « Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum . » Ipse quidem zelo Dei mundat terram Juda et Jerusalem ab omnibus immunditiis et abominationibus, qui per prophetam dixit: « Zelus domus tuae comedit me . » De quo et Joannes ait: « Cujus ventilabrum in manu sua, et purgabit aream suam . » De quo et Malachias dicit: « Ecce venit, dicit Dominus exercituum, quis