comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fauor inclinet: Non nos ꝓspera
eleuent. non aduersa pertur¬
bent: ut qui in soliditate fidei
figimur: nequaquã rerũ tran¬
seuntium mutabilitate moue¬
amur: Adhuc autẽ de eius ex¬
pressione subiungitur: Sed
quid existis uidere in deserto:
Hominem mollibus uestitũ:
Ecce qui mollibus uestiunt᷑:
in domibus regum sunt: Ca¬
meloꝵ etenĩ pilis ut scitis ues¬
titus ioħes fuisse describitur:
Et quid est dicere. ecce qui
mollibus uestiuntur in domi¬
bus regum sunt: nisi aperta
sententia demonstrare. quia
non cȩlesti sed terreno regno
militant: hi qui ꝓ dõ ꝑpeti
aspera fugiunt: & solis exteri¬
oribus dediti. prȩsentis uitȩ
mollitiem & delectationem
quȩrunt: Nemo ergo existi
met in fluxu atq studio prȩ¬
ciosarum uestium peccatum
deesse: quia si hoc culpa non
tate laudasset: Si hoc culpa

Expanded text:
favor inclinet. Non nos prospera favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa perturbent, ut qui in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate moveamur. 3. Adhuc autem de ejus expressione subjungitur: Sed quid existis in desertum videre? Hominem mollibus vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt. Camelorum etenim pilis contextis vestitus Joannes fuisse describitur. Et quid est dicere: Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt, nisi aperta sententia demonstrare quia non coelesti, sed terreno regi militant hi qui pro Deo perpeti aspera fugiunt, sed, solis exterioribus dediti, praesentis vitae mollitiem et delectationem quaerunt? Nemo ergo eximet in fluxu atque studio pretiosarum vestium peccatum deesse, quia si hoc culpa ntate laudasset. Si hoc culpa
Abbreviated transcription (Latin):
agitatam: Quod uidelicet
non asserendo. sed negando in¬
tulit: Harundinẽ quippe mox
ut aura contigerit: in partem
alterã inflectit: Et quid per
harundinẽ. nisi carnalis ani¬
mus designatur: Qui mox
ut fauore uel detractione
tangitur :ͥ in partẽ qualibet
inclinatur: Si enim ab huma¬
no ore aura fauoris flauerit:
hilarescit. extollitur: totũq
se quasi ad gr̃am inflectit
Sed si inde uentus detractio¬
nis eruperit. unde laudis au¬
ra ueniebat: mox hunc qua¬
si in partẽ alteram ad uim fu¬
roris inclinat: Sed harundo
uento agitata ioħes non erat:
quia hunc nec blandum gr̃a.
ciebat : nec ꝓspera hunc erige¬
re. nec aduersa nouerant in¬
clinare: Narundo ergo agita¬
ta uento non erat: quẽ ab sta¬
tus sui rectitudine. nulla rerũ
uarietas inflectebat: Discamꝰ
animum inter auras linguarũ
positum: stet inflexibilis sta¬
tus mentis Nulla nos detrac¬
tio ad iram ꝓuocet: atq ad re¬
missionem inutilis gr̃ȩ nullus

Expanded text:
agitatam? Quod videlicet agitatam? Quod videlicet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per arundinem nisi carnalis animus designatur? Qui mox ut favore vel detractione tangitur, statim in partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flaverit, hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox eum quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, quia hunc nec blandum gratiaciebat. Nec prospera hunc erigere, nec adversa noverant inclinare. Arundo ergo vento agitata Joannes non erat, quem a status sui rectitudine nulla rerum varietas inflectebat. Discamusanimum inter auras linguarum positum, stet inflexibilis status mentis. Nulla nos detractio ad iram provocet, atque ad remissionem inutilis gratiae nullus
Abbreviated transcription (Latin):
Cisis tot signis tantisq uirtu¬
tibus : non scandalizari quisq
potuit. sed ammirari Sed in¬
fidelium mens graue in illo
scandalum ꝑtulit:ͥ cũ eũ post
tot miracula morientẽ uidit:
autẽ predicamus xp̃m cruci¬
fixum. uidȩis quidem scanda¬
sum: gentibus autẽ stulticiã:
Scultum quippe hominibus ui¬
sum est. ut ꝓ hominibus auctor
uitȩ moreretur: & inde contͣ
eum homo scandalũ sumpsit
unde ei amplius debitor fieri
debuit: Nam tanto ds ab ho¬
minibus dignius honorandus
est: quanto ꝓ hominibus & in¬
digna susceperit: Quid est er¬
go dicere beatus qui non fuerit
scandaliratus in me. nisi aꝑta
uoce abiectionẽ mortis suȩ hu¬
militatẽq signare: Ac si paten¬
ter dicat: Mira quidem facio:
sed abiecta ꝑpeti non dedignor.
Quia ego moriendo te sub¬
sequor. cauẽdũ ualde est hominibꝰ.
ne in me mortẽ despiciant:
qui signa uenerantur: Sed di¬
de eodẽ ioħe turbis dicat au¬
diamus: Quid existis uidere¬
in deserto: Harundinẽ uento

Expanded text:
im tot signis, tantisque virtutibus, non scandalizari quisque potuit, sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula morientem vidit. autem praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Stultum quippe hominibus visum est ut pro hominibus auctor vitae moreretur; et inde contra eum homo scandalum sumpsit, unde etiam plus debitor fieri debuit. Nam tanto Deus ab hominibus dignius honorandus est, quanto pro hominibus et indigna suscepit. Quid est ergo dicere: Beatus qui non fuerit scandalizatus in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa venerantur. 2. Sed dide eodem Joanne turbis dicat audiamus: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento
Abbreviated transcription (Latin):
hominibus nasci dignatus es.
an etiã ꝓ hominibus ad infe¬
nua: ut qui natiuitatis tuȩ
precursor extiti. descensionis
etiã prȩcursor fiam÷ & uentu¬
rum inferno de nuntiem. quẽ
iã uenisse mundo enuntiaui:
Vnde & inquisitus dñs. enumẽ¬
ratis potentiȩ suȩ miraculis:
de mortis suȩ humilitate ꝓtinꝰ¬
respondit dicens Ceci u̾idens.
claudi ambulant. leprosi mun¬
dantur. surdi audiunt. mor

Expanded text:
hominibus nasci dignatus es, an etiam pro hominibus nua, ut qui nativitatis tuae praecursor exstiti, mortis etiam praecursor fiam, et venturum inferno te nuntiem, quem jam venisse mundo nuntiavi. Unde et inquisitus Dominus enumeratis potentiae suae miraculis, de mortis suae protinus humilitate respondit, dicens: Caeci vident, claudi ambulant, leprosi mundantur, sur
Abbreviated transcription (Latin):
sed tamen quẽ ꝑ mysteriũ sig¬
nificet nouimus: Cȩcũ quip̃pe
est genus humanũ. quod in
parẽ⁊te primo aparachysi gau¬
diis expulsum claritate suꝑnȩ

Expanded text:
sed tamen quem per mysterium significet novimus. Caecus quippe est genus humanum, quod in parente primo a paradisi gaudiis expulsum, claritatem supe
Abbreviated transcription (Latin):
ineffabiliter ei multa suppete¬
rẽt: hanc potissimũ consu¬
lendi elegit uiam qua ad de¬
struendum opus diaboli. ñ
uirtute uteretur potentie:
sed racione iusticiȩ: Nam sũ¬
ꝑbia hostis antiqui. non imme
homines uendicabat. nec in¬
debito dominatu premebat:
quos amandato dei spontane¬
os in obsequium suę uolun¬
tatis illexerat: Non itaq ui¬
ste amitteret originalem hu¬
mani generis seruitutẽ: nisi
de eo quod subiecerat uin¬
ceretur Cum igitur miseri¬
cors omp̃sq saluator. ita su¬
sceptionis humane modera¬
retur exordia. ut uirtutẽ
inse parabilis asuo homine de¬
itatis ꝑ uelam̃ nr̃e infirmita¬
tis absconderet: illusa ẽ secu¬
ri hostis astucia. qui natuui¬
tatẽ pueri in salutẽ huma¬
ni generis ꝓcreati. non alit̾
sibi quã om̃ium nascentiũ

Expanded text:
ineffabiliter ei multa suppeterent, hanc potissimum consulendi viam elegit, qua ad destruendum opus diaboli, non virtute uteretur potentiae, sed ratione justitiae. Nam superbia hostis aannicum vindicabat, nec indebito dominatu premebat, quos, neglecto mandato Dei, spontaneos in obsequium 276 suae voluntatis illexerat. Non itaque juste amitteret originalem humani generis servitutem, nisi de eo quod subegerat vinceretur. Cum igitur misericors omnipotensque Salvator, ita susceptionis humanae moderaretur exordia, ut virtutem inseparabilis a suo homine deitatis per velamen nostrae infirmitatis absconderet, illusa est securi hostis astutia, qui nativitatem pueri in salutem humani generis procreati, non aliter sibi quam omnium nascentium
Abbreviated transcription (Latin):
pastores ordinans & doctores:
Qui non est mecũ:l aduer¬
sum me est: Et qui non col¬
ligit mecũ dispergit: Non pu¬
tet quisquã de hereticis hoc¬
dictum & scismaticis. quãqũa
& ita ex suꝑfluo possit intel¬
ligi. sed ex eonsequentibus
textuq sermonis ad diabolũ
refertur. & quod non possiñ
opera saluatoris belzebub
operibus cõparari: Ille cupit
animas hominũ tenere cap¬
tiuas l dñs liberare: Ille prȩ¬
dicat idola: hic unius dei
noticiã: Ille trahit ad uitia.
hic ad uirtite reuocat: Quo¬
modo ergo põssunt habere
concordiam inter se: quorũ
õpera diuisa sunt: Cũ im¬
mundus sp̃s exierit de homi¬
ne: ambulat ꝑ loca maquosa:
Quãuis simpliciter intelligi
possit dm̃ hec ad distinctionẽ
suoꝵ & satanȩ operũ adiunxis¬
se quod scilicet ipse semꝑ

Expanded text:
pastores ordinans et doctores . Qui non est mecum, adversum me est; et qui non colligit mecum, dispergit. Non putet quisquam de haereticis dictum et schismaticis, quanquam et ita ex superfluo possit intelligi, sed ex consequentibus textuque sermonis ad diabolum refertur, et quod non possint opera Salvatoris Beelzebub operibus comparari. Ille cupit animas hominum tenere captivitas, Dominus liberare; ille praedicat idola hic unius Dei notitiam; ille trahit ad vitia, hic ad virtutem revocat. Quomodo ergo possunt habere concordiam inter se, quorum opera divisa sunt? Cum immundus Spiritus exierit de homine, perambulat per loca inaquosa. Quamvis simpliciter intelligi possit, Dominum haec ad distinctionem suorum et Satanae operum adjunxisse, quod scilicet ipse sem
Abbreviated transcription (Latin):
quondã abiecto. tibi extruso
paradysi sedibus. tibi ꝑ exilia
longa morienti. tibi in cinerẽ
& puluerẽ dissoluto: eui ia
non erat spes ulla uiuendi.
ꝑ incarnationẽ uerbi potes¬
tas data est. ut de longinquo
liber efficiaris ex seruo: de
extraneo ꝓueharis in filium:

Expanded text:
quondam abjecto, extruso paradisi sedibus, tibi per exsilia longa morienti, tibi in cinerem et pulverem dissoluto, cui jam non erat spes ulla vivendi, per incarnationem Verbi potestas data est, ut de longinquo liber efficiaris ex servo, de extraneo proveharis in filium:
Abbreviated transcription (Latin):
tutib prȩmia in cȩlis ut spe¬
offensionis & petrã scandali
offendant prȩmuniat. ac sic
etiã ipse cũ cȩteris fidelibus
redemptoris sui uestigia se¬
quatur. passionisq ac resur

Expanded text:
tutibus praemia in coelis ut speoffensionis et petram scandali offendant, praemuniat, ac sic etiam ipse cum caeteris fidelibus redemptoris sui vestigia sequatur, passionisque ac resur
Abbreviated transcription (Latin):
Quos consequenter opprimit
cum ait: Et ds̃ erat uerbũ:
Fuere alii. qui dm̃ quidem
illũ: sed ex tempore incarna¬
tionis factum÷ non autem
ȩternum ante scła natum a
patre putarent: Unde qui¬
dam talium dixisse comme¬
moratur: Non inuideo xp̃o
facto dõ ͥ qm̃ & ego si uolo
possum fieri scđm ipsũ: Et
horum nefandam refellit
sententiã euangelista cũ ait:
Hoc erat in principio apud
dm̃: idest hõc uerbum quod
ds̃ est. non ex tempore cȩpit:
secd in principio erat ds̃ apud
dm̃ Idem fuere ueritatis in¬
imici. qui xp̃m & ante par¬
tum uirginis fuisse iam non
negarent. non tamen natum
ex patre dm̃. sed factũ apa¬
tre & ideo minore patre.
quia creaturã crelerent:
Etiam hos clampnat ȩuan¬
gelicus sermo qui licit.
Omĩa ꝑ ipsum facta sunt:
& sine ipso factũ est nichil
Si enim nichil creaturarũ
sine ipso factum est : patet
profecto quia ipse creatura
non est. ꝑ quem om̃is crea

Expanded text:
quos consequenter exprimit , cum ait: Et Deus erat Verbum. Fuere alii qui Deum quidem illum, sed ex tempore incarnationis factum, non autem aeternum ante saecula natum a Patre putarent. Unde quidam talium dixisse commemoratur: Non invideo Christo facto Deo, quoniam et ego si volo, possum fieri secundum ipsum. Et horum nefandam refellit sententiam evangelista, cum ait. Hoc erat in principio apud Deum. Id est, hoc Verbum quod Deus est, non ex tempore coepit, sed in principio erat Deus apud Deum. Item fuere veritatis inimici qui Christum et ante partum Virginis jam fuisse non negarent, non tamen natum ex Patre Deum, sed factum a Patre, et ideo minorem Patre, quia creaturam, crederent. Etiam hos damnat evangelicus sermo, qui dicit: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Si enim nihil creaturarum sine ipso factum est, patet profecto quia ipse creatura non est per quem omnis crea
Abbreviated transcription (Latin):
cultos actus retegens: tunc qͥsq
loquetur Secreta. atq ds̃ re¬
serabit pectora luci: Tune ert¬
& luctus. stridebunt dentib

Expanded text:
cultos actus retegens tunc quisque loquetur Secreta, atque Deus reserabit pectora luci. Tunc erit et luctus, stridebunt dentib
Abbreviated transcription (Latin):
festinamus: felicius quippe
est ꝑ asperum iter ad regnũ:
quã ꝑ amenum planũq ad
suppliciũ duci: Felicius est
continentia carnis tẽporali
gaudiũ ꝑenne mereriꝰ quã
ꝓ lasciuia parui tẽporis eter¬
nam luere uindictã: Ecce
ieiuniũ quadragesimale chĩo
auxiliante iam plurima ex
parte cõpleuimus: testis est
linicuiq conscientia sua:. qͥa
quanto districtius se scĩs his
dieb dño mancipasse memi¬
nit: tanto amplius gaudens
scm dominicȩ resurrectionis
tempus expectat: At si quẽ
forte adhuc conscientia mi¬
nus ꝑfecte castigata accusa:
nulli dubiũ qumn paiudus
& tremens tantȩ sollemnita¬
tis prestolatur aduentum:
tsec tamen hic talis de sall¬
te diffidat. nec aliqua suorũ
numerositate uel enormitate

Expanded text:
festinamus. Felicius quippe est per asperum iter ad regnum, quam per amoenum planumque ad supplicium duci. Felicius est continentia carnis temporali gaudium perenne mereri, quam pro lascivia parvi temporis aeternam lucrare vindictam. Ecce jejunium quadragesimale, Domino auxilparte complevimus. Testis est unicuique conscientia sua, quia quanto districtius se sanctis his diebus Domino mancipasse meminit, tanto amplius gaudens sanctum Dominicae resurrectionis tempus exspectet. At si quem forte adhuc conscientia minus perfecte castigata accusat, nulli dubium, quin pavidus et tremens tantae solemnitatis praestolatur adventum. Nec tamen hic talis de salute diffidat, neque aliqua suorum numerositate vel enormitate
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o sanguine ab om̃ib mun¬
dauere contagiis. insuꝑ & be¬
ata immortalitatis luce dig.¬
na reddidere: quod ẽ lotas

Expanded text:
o sanguine ab omnibus mundavere contagiis: insuper et beata immortalitatis luce digna reddidere, quod est lotas
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. immunda autem mun-
Si autem feminã peperisse
mulier. immunda fieri ius¬
sa est quatuordecĩ diebus.
a templi ingressu suspendi:
donec octogesimo natiuita¬
tis die quȩ dies purgationis

Expanded text:
o, immunda autem mundiSi autem feminam peperisset mulier, immunda fieri jussa est quatuordecim diebus, a templi ingressu suspendi, donec octogesimo nativitatis die, quae dies purgationis
Abbreviated transcription (Latin):
& effectus om̃ium uolunta¬
tũ scientia diuina prȩueniat:
quantomagis nota sunt deo
opera sua: Et recte placuit
quasi facta recoli : quȩ non
poterant om̃ino non fieri:
Unde & apł̃i sp̃u dĩ pleni cũ
inimicoꝵ xp̃i minas seuitiãq
paterentur:l unanimi ad dm̃
uoce dixerunt: Conuenerufs

Expanded text:
 effectus omnium voluntatum scientia divina praeveniat, quanto magis nota Deo sunt opera sua? Et recte placuit quasi facta recoli, quae non poterant omnino non fieri. Unde et apostoli Spiritu Dei pleni, cum inimicorum Christi minas saevitiamque paterentur, concordi ad Deum voce dixer
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ unxisti. herodes & pon¬
tius pilatus cũ gentib & po¬
pulis isrł : facere quȩ manus
tua & consiliũ decreuerunt
fieri: Nũquid iniquitas ꝑse¬
quentiũ xp̃m ex dĩ est orta
consilio: Et illud facinus qͦđ
om̃i maius est crimine manꝰ
diuinȩ prȩparationis arma¬
uit: Non hoc planẽ de sum¬
ma iusticia sentiendũ est: quia
multũ diuersum multũq con

Expanded text:
 Herodes et Pontius Pilatus cum gentibus et populis Israel facere, quae manus tua et consilium tuum decreverunt fieri . Numquid iniquitas persequentium Christum ex Dei est orta consilio, et illud facinus quod omni majus est crimine manus divinae praeparationis armavit? Non hoc plane de summa justitia sentiendum est, quia multum diversum multumque con
Abbreviated transcription (Latin):
men repente cum temptati¬
one prouentũ diuina cle¬
mentia. & prouisiones quas¬
dam futuris quasi preludens
miraculis: martyrem in ꝓxi¬
mo signis glorificandum. re

Expanded text:
men repente cum tentatione proventum divina clementia: et per visiones quasdam, futuris quasi praelucens miraculis, martyrem in proximo signis glorificandum, re
Abbreviated transcription (Latin):
tlauit figurantur: Nec prȩ¬
tereundum quod refecturus
multitudinẽ gr̃as egit Egit
quippe gr̃asut & nos de per¬
ceptis cȩlitus munerib semꝑ
gracias agere doceret: & ip̃¬
se quantum de nr̃is ꝓfectib
gratuletur. de nr̃a spiritali
refectione gaudeat intima
ret. Uultis etenĩ nosse fres
quantũ nr̃ȩ congaudeat sa

Expanded text:
tiavit, figurantur. Nec praetereundum quod refecturus multitudinem gratias egit. Egit quippe gratias, ut et nos de perceptis coelitus muneribus gratias semper agere doceret, et ipse quantum de nostris profectibus gratuletur, de nostra spiritali refectione ret. Vultis enim nosse, fratres, quantum nostrae congaudeat sa
Abbreviated transcription (Latin):
dirigat om̃em uiã suã ubi
scit humanã saluatã esse na¬
turã: Passio eñĩ dñi usq ad
finẽ ꝓducit᷑ mundi. & sicut
in sc̃is suis ipse honoratur.
ipse diligitur. & in pauperi

Expanded text:
dirigat omnem viam suam, ubi scit humanam salvatam esse naturam. Passio enim Domini usque ad finem producitur mundi; et sicut in sanctis suis ipse honoratur, ipse diligitur, et in pauperi
Abbreviated transcription (Latin):
cidi: Nec enĩ fas erat. ut ysaac
qui typum xp̃i portabat. apa¬
tre hoc in tempore mactare¬
tur:l quia ꝑfecta sacrificii ho¬
stia. xp̃o dño seruabatur: Pro¬
curatur inquã aries. qui pro
isaac mereretur occidi:ł ut
& ꝓmissum patris de hostia
copleretur: & ꝑfecto sacrifi¬
cio patri isaac incolumis red¬
deretur: Tunc uterq lȩtus
de monte descendit: pater.
quoci sacrificii uotũ filio sal¬
uo ꝑfecerit: filius. quod iussa
patris libenter optasset: Gau¬
det de patre filius. de filio
pater:  gaudent ꝓpinqui fa

Expanded text:
cidi. Nec enim fas erat ut Isaac, cidi. Nec enim fas erat ut Isaac, qui typum Christi portabat, a patre hoc in tempore mactaretur, quia perfecta sacrificii hostia Christo Domino servabatur. Procurabatur, inquam, aries, qui pro Isaac mereretur occidi, ut et promissum patris de hostia compleretur, et perfecto sacrificio, patri Isaac incolumis redderetur. Tunc uterque laetus de monte descendit: pater, quod sacrificii votum salvo filio perfecerit; filius, quod jussa patris libenter optasset. Gaudet de patre filius, de filio pater. Gaudent propinqui, fa
Abbreviated transcription (Latin):
adimple: Ego enĩ nec renuo.
nec recuso quod uolueris uolo.
quod optas exopto: quod deside¬
ras. et ip̃se desidero: Deniq eo
uoto istã morte excipio  quo
te eam michi inferre uelle cog¬
nosco. Hec & si uterq non dixit:
tamen cuncta ifta in actu osten¬
dit Mox pater extensa manu
gladiũ sumit. dexterã erigit.
uigulare filium. sacrificium
ꝑficere: ussa dñi uoluit deuo¬
tus implere Et pendenti iam
atq imminenti mucrone. par¬
ce inquit dñs parcȩ. fidẽ tu¬
am quesiui. non filiũ ut ui¬
gulares optaui: nec amabile
pignus tibi subtrahere: sedde¬
uotionẽ tuã uolui ꝑtemptare:
Hunc cognoui quia amas dñm
magis quã filiũ. immo magis
amas filiũ quia diligis dñm:
quia dũ non pepercisti filio
ꝓpter dm̃: eundẽ tecũ consti¬
tuisti dño gloriosũ: Quare
te benedictionib cumulẽꝰ &
infinitã filioꝵ multitudinem
ex eo tibi ꝓuenire confirmem:
Statim ꝓcuratur aries: qui
ꝓ isaac scĩssimo mereretur oc¬

Expanded text:
adimple. Ego enim nec renuo, nec recuso, quod volueris volo, quod optas exopto, quod desideras et ipse desidero. Denique eo voto istam mortem excipio, quo te eam mihi inferre velle cognosco. Haec etsi uterque non dixit, tamen cuncta ista in actu ostendit. Mox pater extensa manu gladium sumit, dexteram erigit, jugulare filium, sacrificium perficere, jussum Domini voluit devotus implere: et pendenti jam atque imminenti mucrone, Parce, inquit Dominus, parce; fidem tuam quaesivi, non filium ut jugulares optavi: nec amabile pignus tibi subtrahere, sed devotionem tuam volui pertentare. Nunc cognovi quia amas Dominum magis quam filium, imo magis amas filium, quia diligis Dominum: quia dum non pepercisti filio tuo propter Deum, eumdem tecum constituisti Domino gloriosum. Quare te benedictionibus cumulabo, et infinitam filiorum multitudinem ex eo tibi provenire confirmabo. Statim procuratur aries, qui pro Isaac sanctissimo mereretur oc
Abbreviated transcription (Latin):
Ego demoniũ non habeo. sed
honorifico patr̃e meũ:l & uos
inhonorastis me: Quia enĩ sa¬
maritanus dicitur custos. &
ipse ueraciter custos est. de
quo psalmista ait. nisi dñs
custodierit ciuitatẽ. inuanũ

Expanded text:
Ego daemonium non habeo, sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Quia enim Samaritanus interpretatur custos, et ipse veraciter custos est, de quo Psalmista ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanu
Abbreviated transcription (Latin):
apud patrẽ: cũ quo illi una
est naturalis immensitas: Sẽꝑ
cũ patre: cũ quo illi una est
naturalis eternitas: Semꝑ
de patre: ł de quo illi est na¬
turaliter eterna natiuitas:
Semꝑ in patre: cũ quo illi ẽ
una naturaliter ȩqualisq di¬
uinitas: Et alter quidẽ ille
quod pader est. alter ille qd̃
filius est: neuter tamen alter
ds̃ quia pater & filuis unus
est ds̃ Quaꝓpter quando de
patre dõ & filio dõ. nascitur
sermo: digne dicimus alterũ
esse patrẽ. & alterũ esse filiũ:
& nichilominius digne dici¬
mus unum dm̃ efse patrem
& filiũ: Cum enĩ dicimus al¬
terũ esse patrẽ. alterũ eẽ filiũ
discretas ꝑsonas genitoris ge
nitiq monstramus: Cũ uero
dicimus unũ dm̃ esse patrẽ
& filiũ: ipsam unã naturam
indiscretȩ diuinitatis osten

Expanded text:
apud Patrem, cum quo illi una est naturalis immensitas; semper cum Patre, cum quo illi una est naturalis aeternitas; semper de Patre, de quo illi est naturaliter aeterna nativitas; semper in Patre, cum quo illi est una naturaliter aequalisque divinitas: et alter quidem ille qui Pater est, alter ille qui Filius est; neuter tamen alter Deus, quia Pater et Filius unus est Deus. Quapropter quando de Patre Deo et Filio Deo nascitur sermo, digne dicimus alterum esse Patrem, et alterum Filium; et nihilominus digne dicimus unum Deum esse Patrem et Filium. Cum enim dicimus alterum esse Patrem, alterum Filium, discnitique monstramus; cum vero dicimus unum Deum esse Patrem et Filium, ipsam unam naturam indiscretae divinitatis osten
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde mox eadem precursoris
dñi genitrix ea quȩ in occul¬
to cognouerat.⁊ his qui simul
acderant & audiebant palam
euangłirare curauit: Nam
subdit: Et beata quȩ credidisti:
qͣ̃m ꝑficientur ea quȩ dicta
per sp̃m didicit elisabech.
quȩ angłs ad mariam uerba
protulerit. quod illa mox euan¬
geliranti crecliderit: quod hec
diuina operante potentia absq
ulla essent dubietate cõplen¬
da: Mirumq inmodum idẽ
sp̃s eam cum repleuit: p̃sen¬
tium simul preteritoꝵ & fu¬
turorũ scientia instruxit De
prȩsentibus nãq se edoctam
monstrauit: cum beatã ma¬
riam matrẽ dñi sui uocans

Expanded text:
nde mox eadem praecursoris Domini genitrix ea quae in occulto cognoverat, his qui simul aderant et audiebant palam evangelizare curavit. Nam subdit: Et beata quae credidit, quoniam perficientur in ea; quae dicta per Spiritum didicit Elizabeth, quae angelus ad Mariam verba protulerit, quod illa mox evangelizanti crediderit, quod haec, divina operante potentia, absque ulla essent dubietate complenda. Mirumque in modum idem Spiritus eam cum replevit, praesentium simul praeteritorum et futurorum scientia instruxit. De praesentibus namque se edoctam monstravit, cum beatam Mariam matrem Domini sui vocans
Abbreviated transcription (Latin):
redire nolumus.l ecce susti¬
net. & eius patientiã dissimu¬
lamus Dum ergo tempus ẽ
frẽs prauitatẽ suã unusquisq
cleferat. dei pacientiã ꝑtime¬
scat l ne quem nunc tranqͥl

Expanded text:
redire nolumus. Ecce sustinet, et ejus patientiam dissimulamus. Dum ergo tempus est, fratres, pravitatem suam unusquisque deserat, Dei patientiam pertimescat, ne quem nunc tranq
Abbreviated transcription (Latin):
descendisse narrantur: ita
et econtrario uitioꝵ nume¬
rus in diabolo consecratus
sit: factum est autẽ cum
hec diceret. extollens quȩ
dã mulier uocẽ de turba
dixit illi: Beatus uenter
qui te portauit: & ubera
quȩ suxisti: Magne deuo¬
tionis & fidei hec mulier
ostenditur. quȩ scribis &
phariseis dñm temptantib
simul & blasphemantibus
tanta eius incarnationẽ prȩ
om̃ibus sinceritate cognoscit:
tanta fidutia confitetur:
ut & presentiũ procerum
calumniã. & futurorũ confun¬
dat hereticoꝵ ꝑfidiã Nam

Expanded text:
descendisse narrantur, ita et e contrario vitiorum numerus in diabolo consecratus sit. Factum est autem cum haec diceret, extollens vocem quaedam mulier de turba, dixit illi: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti. Magnae devotionis et fidei haec mulier ostenditur, quae Scribis et Pharisaeis Dominum tentantibus simul et blasphemantibus, tanta ejus incarnationem prae omnibus sinceritate cognoscit, tanta fiducia confitetur, ut et praesentium procerum calumniam, et futurorum confundat haereticorum perfidiam. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
inconuenienter accipi: de
quo tempore baptismatis
sp̃s immundus qui in eo pri¬
us habitauerat ad confessi¬
onem catholicȩ fidei. abre¬
nunciationẽq mundanȩ
conuersationis eiciatur. lo¬
caq ina quosa ꝑagret. id est
corda fidelium que amolli¬
tie fluxe cogitationis expur-¬
gata sint. callidus insidia¬
tor exploret si quos ibi for¬
te suȩ nequitie gressus fige¬
re possit: Sed bene dicitur
querens requiem & non tnue¬
niens. quia castas mentes
effugiens: in solo diabolus
corde prauoꝵ gratã sibi po¬
test inuenire quietẽ: Unde¬
& de illo dñs sub umbra
inquit dormit. in secreto ca¬
lami & locis humentibus
in umbra uidelicet tenebro¬
sas conscientias. in calamo
qui foris nitidus intus est ua¬
cuus simulatrices. in locis
humentibus. lasciuas molles¬
q mentes insinuans: Dicit:
Reuertar in domũ meam

Expanded text:
inconvenienter accipi. De quo tempore baptismatis Spiritus immundus qui in eo prius habitaverat, ad confessionem catholicae fidei, abrenuntiationemque mundanae conversationis ejiciatur locaque inaquosa peragret, id est, corda fidelium quae a mollitie fluxae cogitationis expurgata sint, callidus insidiator exploret, si quos ibi forte suae nequitiae gressus figere possit. Sed bene dicitur: Quaerens requiem et non inveniens, quia castas mentes effugiens, in solo diabolus corde pravorum gratam sibi potest invenire quietem. Unde de illo Dominus: Sub umbra inquit dormit in secreto calami, et locis humentibus . In umbra, videlicet tenebrosas conscientias; in calamo, qui foris nitidus, intus est vacuus, simulatrices; in locis humentibus, lascivas mollesque mentes insinuans. Dicit: Revertar in domum meam
Abbreviated transcription (Latin):
appetunt sed etiã ꝑpetratas
erubescunt: Sed mox ut car¬
nis species eoꝵ oculis appar&.
sic mens ad desideriũ rapit᷑.
acsi acdhuc ab ea nichil sit¬
contra hȩc eadẽ desideria de-¬
liberatum: & damnanda agit.
quȩ quicquid egisse se memi¬
nit. iam & ipsa damnauit:
Sepe etiã contra culpas com¬
pungimur:l & tamen post
flecum ad culpas redimus:
Sic balaam israhelitici popłi
tabernacula contemplatus
fleuit:l eisq se similem fieri
in morte deposcit dicens :
moriatur anima mea morte
iustoꝵͥ fiantq nouissima mea
hoꝵ similia: Sed mor ut ho¬
ra compunctionis transiit: Lin
auariciȩ nequitiã exarsit: Nã
ꝓpter ꝓmissa munera in eius
popłi mort̾e consiliũ dedit.
cuius morti se fieri similem
optauit: l & oblitus est quod
planxerat. cũ extinguere no¬
luit quod ꝑ auariciam arde

Expanded text:
appetunt, sed etiam perpetratas erubescunt; sed mox ut carnis species eorum oculis apparet, sic mens ad desideria rapitur, ac si adhuc ab ea nicontra haec eadem desideria deliberatum, et damnanda agit qui quidquid egisse se meminit, jam et ipse damnavit. Saepe etiam contra culpas compungimur, et tamen post fletum ad easdem culpas redimus. Sic Baalam Israelitici populi tabernacula contemplatus flevit, eisque se similem fieri in morte depoposcit dicens: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia . Sed mox ut hora compunctionis transiit, in avaritiae nequitiam exarsit. Nam propter promissa munera in ejus populi mortem consilium dedit, cujus morti se fieri similem optavit, et oblitus est quod planxerat, cum exstinguere noluit quod per avaritiam arde
Abbreviated transcription (Latin):
uidens. desiderate dulcedinis ga¬
cepit festinanter currere in eã
partem ubi ⁊ illud quod appa¬
ruerat festinabat. Gaudebat e¬
num gaudio magno: non enim
uiderat inspatio dierum illorũ
speciem hominis. aut animaliũ
uel uolucrum bestiarumq formã.
Desiderabat igitur cognoscere.
que uel qualis bestia esset qd̃
uidebatur: sperans qm̃ maloꝵ
alicuius efficeretur prospectus.
Illa autem ut uidit econtra zosi¬
mam uenientem: cepit fugiens cur¬
rẽ. ad interiorem solitudmem. Lc̃¬
horarum spatium: dixit
mulier adrosimam. Abbaros i¬
ma: tibi competit benedicere
⁊ orare. Tu enim presbiteri ho¬
nore suffultus es. ⁊ plurimis
iam annis sancto ad sistis al¬
tari: ⁊ donis diuinitatis xp̃i se¬
creta timaris. Nec uero uerba
zosimam in magnũ timorem et
certamen magis inducebant: et tre

Expanded text:
idens, et desideratae dulcedinis gaepit festinanter currere in eam partem, ubi et aliud quod apparuit festinabat. Gaudebat enim gaudio magno. Non enim viderat in spatio dierum illorum speciem hominis, aut animalium, vel volucrum, bestiarumque formam. Desiderabat enim cognoscere quae vel qualis bestia esset quae videbatur, sperans quoniam majorum alicujus efficeretur profectus. Illa autem ut vidit econtra Zosimam venientem, coepit fugiens currere apud inferiorem solitudinem. Zhorarum spatia dixit mulier ad Zosimam: Abba Zosima, tibi competit benedicere et orare; tu enim presbyterii honore fultus es, et plurimis jam annis sancto assistis altari, et donis divinitatis Christi secreta rimaris. Haec verba Zosimam in magnum timorem et certamen magis inducebant, et tre
Abbreviated transcription (Latin):
potestatib estimasse: ut &
isti tẽporalẽ sperarent ducem.
& terrenũ metueret ille con¬
sortem: Suꝑfluo herodes timo

Expanded text:
potestatibus aestimasse: ut et isti temporalem sperarent ducem, et terrenum metueret ille consortem. Superfluo, Herodes, timo
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ quȩ dĩ sunt & quȩ homi¬
nis. simul & humanitas ex¬
pleuit & deitas. ut dũ pas¬
sibili. impassibilis in est: nec
iurtus infirmitate affici. nec
infirmitas possit in uirtute

Expanded text:
enim quae Dei sunt, et quae hominis, simul et humanitas explevit et deitas: ut dum passibili impassibilis inest, nec virtus in infirmitate affici, nec infirmitas possit in virtute
Abbreviated transcription (Latin):
Terrenis ihians. irruit in
diuina ipsamq pietatẽ
sectatur Audierat natum
regẽ destinatus ad scelus.
ad piaculũ promptus. para¬
tus ad crimen causas inno¬
centiȩ non requirit: us
abnegat: confundit fasq
nefasq: Cui nequitia est
sodalis. cui odiosa est ȩqui¬
tas. iniquitas est semꝑ ami¬
ca: qui cedib uiuit. qui
se munit sanguine. qui cru¬
delitatibus seuit: cui de
timore stat totũ. de amore
nichũ constat: Hcrodes tẽ .iiii
cȩcus. sic xp̃m gladiis quȩ¬
rit: inuestigat cruore. cru¬
delitate rimatur:: successorẽ
timens. incessit in auctorẽ:
premit innocentes: uolens
innocentiã deperire: Inno¬
centis causam facit nocentiũ
crimen: munus nati. nato¬
rum uertit in penã Auc¬
toris ortũ. orientium man

Expanded text:
Terrenis inhians, irruit in Terrenis inhians, irruit in divina, ipsamque pietatem insectatur. Audierat natum regem: destinatus ad scelus, ad piaculum promptus, paratus ad crimen, causas innocentiae non requirit, jus abnegat, confundit fasque nefasque. Cui nequitia est sodalis, cui odiosa est aequitas, iniquitas est semper amica, qui caedibus vivit, qui se munit sanguine, qui crudelitatibus saevit, cui de timore stat totum, de amore nihil constat. Herodes tunc caecus sic Christum gladiis quaerit, investigat cruore, crudelitate rimatur: successorem timens, incessit in auctorem. Premit innocentes, volens innocentiam deperire, innocentis causam facit nocentium crimen. Munus nati natorum vertit in poenam. Auctoris ortum orientium man
Abbreviated transcription (Latin):
quitatẽ quã considerat eua¬
ginat. de fide ꝑfidiȩ sumit
arma: terreno quęrit furo¬
re: quem natum cęlitus
non credit: Ad sinus ma¬
trum militum cogit ca¬
stra. inter uberã arcem pi¬
etatis obpugnat. ł in deneris
uberibus ferrũ durat: Lac
fundit ante quã sanguinẽ
dat ante mortẽ sentire quã
uitã tenebras ingerit intran¬
tibus lucẽ: Sic agit magis¬
ter mali. minister doli. ire
artifex. inuentor sceleris:
impietatis auctor. pietatis
prȩdo: inimicus innocentiȩ.
hostis nature: suis peior. pes¬
simus sibi÷ quẽ xp̃s non ut
euaderet: sed ne uideret᷑
aufugit: In altũ tendens:
cadit ab alto Celũ pulsans:
intrat ꝓfundum: In se uadit:
cum uadit in dm̃: Se occi¬
dit qui uita conatur occidere:
quia capere non potest ꝑdi¬
tionẽ salus : occisionẽ uita.
eternitas finẽ: Oambitio
quã cȩca semꝑ. o quã presũp¬
tio pessima: oquã ꝑdit con¬
cessa : qui inconcessa captat:
Hero. ies obsidens terrenum
reg ium: impugnat cȩleste:

Expanded text:
quitatem quam considerat, evaginat. De fide perfidiae sumit arma, terreno quaerit furore, quem natum coelitus non credit. Ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus lucem. Sic agit magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor, pietatis praedo, inimicus innocentiae, hostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, quem Christus non ut evaderet, sed ne videretur, aufugit. In altum tendens, cadit ab alto. Coelum pulsans, intrat profundum, et in se vadit cum vadit in Deum. Se occidit, qui vitam conatur occidere: quia capere non potest perditionem salus, occisionem vita, aeternitas finem. O ambitio quam caeca semper! o quam praesumptio pessima! o quam perdit concessa, qui inconcessa captat! Herodes obsidens terrenum regnum, impugnat coeleste.
Abbreviated transcription (Latin):
ut sanaret:l obhoc uirtus re¬
cepit ut uinceret: Quod
ysaias apertissime ꝓpħauit
dicens. hic peccata nr̃a por¬
tat. ꝓ nobis dolet. & nos pu¬
tauimus illũ esse in dolore.
& in plaga & in uexatione:
turȩ. & causã agit fragilitatis
& trepidationis humane:ł ut
in his quȩ toleranda sunt. &
patientia roboretur. & for
mido pellatur: Deniq cessans
hoc ipsum petere. excusato
quodãmodo nr̃ȩ infirmita¬
tis metu. in quo nobis rema¬
nere non expedit.l in aliũ
affectũ transit & dicit: Ue¬
runtamen non sicut ego uolo.

Expanded text:
ut sanaret, ob hoc virtus recepit, ut vinceret. Quod Isaias apertissime prophetavit, dicens: Hic peccata nostra portat, et pro nobis dolet; et nos putavimus illum esse in dolore, 223 et in plaga, et in vexatione. turae, et causam agit fragilitatis et trepidationis humanae, ut in his quae toleranda sunt et patientia roboretur, mido pellatur. Denique cessans hoc ipsum petere, excusato quodammodo nostrae infirmitatis metu, in quo nobis remanere non expedit, in alium affectum transit, et dicit: Verumtamen non sicut ego volo
Abbreviated transcription (Latin):
in speluncã latronũͥ nemo
membris xp̃i mortis laqueos
apparans: nemo manens ad¬
huc in morte ad accipienda
uitȩ mysteria prȩsumat ac¬
cedere Qui enim non dili¬
git: manet in morte: Diliga¬
mus xp̃m in se ipso. diligamꝰ
in membris eius: quȩ ramus
Q ueramus autẽ eũ non sicut
impii ad occidendũ: sed ut fi¬
deles ꝑpetuo fruendũ: Quȩ¬
rebant inquit ihm: & collo¬
quebantur adinuic̃e in dem¬
plo stantes: Quid putatis
quia non uenit ad diẽ festũ :

Expanded text:
in speluncam latronum, nemo membris Christi mortis laqueos substernat, nemo manens adhuc in morte ad accipienda vitae mysteria praesumat accedere: qui enim non diligit, manet in morte. Diligamus Christum in seipso, diligamus in membris ejus, quaeramus quaeramus autem eum, non sicut impii ad occidendum, sed ut fideles ad perpetuo fruendum. Quaerebant, inquit, Jesum, et colloquebantur adinvicem in templo stantes. Quid putatis, quia non ve
Abbreviated transcription (Latin):
ris qui prius steterant corru¬
eruntͥ & qui ceciderant
surrexerunt: Una hec est
interpretatio de eo quod
dictum est: ecce iste posituᷤ
est in ruinã & in resurrecti¬
onem multoꝵ in isrł Est
autẽ & altius quid intelli¬
gendum aduersus eos uel ma¬
xime qui contra conditorẽ
latrant. & hinc inde de ue¬
teri testamento quȩ non in¬
telligunt testimonia congre¬
gantes: simpliciũ corda de¬
cipuint : Auint enĩ Ecce
deus legis & ꝓpharum ui¬
dete qualis sit Ego inquit
qui eruat de manib meis:
Audiunt occidãͥ & non au¬
diunt uiuificabo: Audiunt

Expanded text:
ris qui prius steterant, corruerunt, et qui ceciderant, surrexerunt. Una est haec interpretatio de eo quod dictum est: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel. Est autem et altius quid intelligendum adversus eos vel maxime, qui contra Conditorem latrant, et hinc inde de veteri Testamento, quae non intelligunt, testimonia congregantes, simplicium corda decipiunt. Aiunt enim: Ecce Deus Legis et prophetarum, videte qualis sit: Ego, inquit,qui eruat de manibus meis . Audiunt, occidam, et non audiunt, vivificabo: audiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ta nobis spiritalis uitȩ
documenta succres¬
cunt. quãq magnificis ad
ꝓpositum scĩtatis ꝓuocamur
exemplis: quod quadrage¬
nis referuntur dieb beatus
moyses & dei filius ieiunas¬
se Illud sane ꝑspicite quia
quantũ distat seruus adño:
tantũ necesse est eoꝵ dista¬
re ieuinium: Moyses enĩ
ueteris editor legis est: xp̃c
noui conditor testamenti:
euinat moyses ut prȩceptis
legalibus unuis populi eru¬
diat disciplinã: xp̃c ieiuinat.
redimat gentes: Ieuinat mo¬
yses ut presentis uitȩ man¬
data suscipiat ł ieuinat &
xp̃s. ut eternȩ salutis sacra¬
menta constituat: Ieunat.
moyses ut dm̃ uideret ie¬
uinat & iħs. ut unũ se esse
cũ dõ dum diabolũ trium¬
phat ostender&: Moyses
post ieuinium scriptas digi¬
o di tabulas populo preua¬
ricante confregit: xp̃s suo
ieunio mansurũ ꝑ scła euan¬
geliũ consecrauit Quid il¬
lud est autẽ quod uderq qua¬
dragenos ieuinauerint dies.⁊

Expanded text:
ta nobis spiritualis vitae documenta succrescunt, quamquam magnificis ad propositum sanctitatis provocamur exemplis, quod quadragenis referuntur diebus beatus Moyses, et Dei Filius jejunasse. Illud sane perspicite, quia quantum distat servus a domino, tantum necesse est eorum distare jejunium. Moyses enim veteris editor legis est, Christus novi conditor Testamenti. Jejunat Moyses ut praeceptis legalibus unius populi erudiat disciplinam: Christus jejunat, redimat gentes. Jejunat Moyses ut praesentis vitae mandata suscipiat; jejunat et Christus ut aeternae salutis sacramenta constituat. Jejunat Moyses ut Deum videret; jejunat et Jesus ut unum se esse cum Deo, dum diabolum triumphat, ostenderet. Moyses post jejunium scriptas digito Dei tabulas, populo praevaricante confregit; Christus suo jejunio mansurum per saecula Evangelium conservavit. Quid illud est autem, quod cum uterque quadragenos jejunaverit dies
Abbreviated transcription (Latin):
dñice natiuitatis die.
ueniunt cantuariam auliqi
quaiuoruiri quidem p̃clari
genere: sed malefactis famo¬
si. Et ingressi: pontificẽ uer¬
bis contumeliosis aggred¬
unt᷑. lacessunt conuiciis. tan¬
demꝙ minas ei graues in
dei modeste iuxta qd ratio
exigebat ad singula. adici¬
ens multas sib & eccłiȩ dei.
non esse qui errata corrige¬
ret. dissimulare se de cetero
nec posse nec uelle: quin

Expanded text:
nicae nativitatis die, veniunt Cantuariam aulici quatuor, viri quidem praeclari genere, sed malefactis famosi. Et ingressi, pontificem verbis contumeliosis aggrediuntur, lacessunt conviciis, tandemque minas ei graviter iDei modeste, juxta quod ratio exigebat, ad singula; adjiciens sibi multas et Ecclesiae Dei non esse qui errata corrigeret, dissimulare se de caetero nec posse nec velle, quin
Abbreviated transcription (Latin):
gura interuenit sacramenti:
llirga hec ꝓtulit quod ante
non habuit: non radicata
plantatione. non defossa sar¬
culo. non animata suco: nec
fȩcundata seminario Et cũ

Expanded text:
gura intervenit sacramenti. Virga ecce protulit quod ante non habuit, non radicata plantatione, non defossa sarculo, non animata succo, non fecundata seminario: et
Abbreviated transcription (Latin):
nos rerũ cẽporaliũ occupent
species. nec ad se contẽplatio¬
nẽ nr̃am acelestib terrena
deflectant ꝓ ꝑactis habean¬
tur quȩ ex maxima parte
sa ñ sunt. & mens intenta
mansuris ibi desideriũ suũ fi¬
gat. ubi qͦd offert᷑ eternũ ẽ:
Quãuis eni spe salui facti su¬
mus. & corruptibilẽ adhuc
carnẽ mortalẽq gestemus.
recte tamen dicimur in car¬
ne ñ esse: si carnales nobis
ñ dominantur affectus: &
merito eius rei deponimus

Expanded text:
nos rerum temporalium occupent species, nec ad se contemplationem nostram a coelestibus terrena deflectant. Pro transactis habeantur quae ex maxima parte jam non sunt; et mens intenta mansuris, ibi desiderium suum figat, ubi quod offertur aeternum est. Quamvis enim spe salvi facti simus, et corruptibilem adhuc carnem mortalemque gestemus, recte tamen dicimur in carne non esse, si carnales nobis non dominentur affectus; et merito ejus rei deponimus
Abbreviated transcription (Latin):
nascetur: Quando uidebo:
Putas durabo: Putas hic me
inueniet: Putas isti oculi ui
reuelabuntur s Dicebat ista
in orauonib suis: & ꝓ desiderio
ria mater eius infantẽ: idit
ille agnouit: Ubi nouerat
quod agnouit: Intus est ree¬
latus : qui foris est natus Hi¬
dit & agnouit: Agnouit sy¬
meon infant̾e tacentem. &
occiderunt iudei udienẽ mi¬
racula facientẽ: Cũ ergo cog¬
nouisset. accepit eũ in ulnas
suas ł hoc est brachia sua am¬
plexatus est eum: Portabat
aquo portabatur: Ipse est eñi¬
xp̃s sapientia dĩ. a.tingens afi¬
ne usq ad finẽ fortiter & dis¬
ponens om̃ia suauiter: Quan

Expanded text:
nascetur? quando videbo? Putas durabo? putas hic me inveniet? putas isti oculi mei revelabuntur? Dicebat ista in orationibus suis, et pro desiderio ria mater ejus infantem: vidit ille, et agnovit. Ubi noverat quem agnovit? An intus est revelatus, qui foris est natus? Vidit, et agnovit. Agnovit Simeon infantem tacentem; et occiderunt Judaei juvenem mirabilia facientem. Cum ergo cognovisset, accepit in ulnas suas, hoc est, in brachia sua, amplexatus est eum. Portabat a quo portabatur. Ipse enim est Christus sapientia Dei, attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suavite
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ salte testimoniũ seque¬
retur auctoꝵ: Hec dubitemus¬
dm̃ om̃ipotentẽ ac benignissi
mũ balaam illi alienigene prȩ¬
scientiȩ dare potuisse sermonẽ:
qui asinȩ ipsius linguã in uer¬
ba potuit humana laxare: Lo¬
quebatur igitur sessoris arioli
asina. ꝓnum quippe animal &
naturaliter inspiciens terrã: ut
manifesto signaret inditio. qd
uniuersa gentilitas quȩ aris de¬
dita. & in terrã semꝑ ꝑfidiȩ
suȩ pondere pressa. despiciens
omipotentis dĩ cultũ tacita erat
& muta. aduentante stella ex
lacob & homine ex ifrł: erectis
ad cę̧lũ oculis. eterni clĩ głam
cotidianis esset confessionibus
locutura: Uenit itaq frẽs ab
oriente illuminata gentilitas:
udea uero durissimi cordis sui
infidelitate cȩcata. remanet
in occasu: Quomodo autẽ non
uere in occasu & in tenebris tã¬
bescit om̃is contumatia uidȩoꝵ:

Expanded text:
um saltem testimonium sequeretur auctorum. Nec dubitemus omnipotentem ac benignissimum Deum Balaam illi alienigenae praescientiae dare potuisse sermonem, qui asinae ipsius linguam in verba potuit humana laxare. Loquebatur igitur sessoris arioli asina, pronum quippe animal, et naturaliter inspiciens terram, ut manifesto signaret indicio quod universa gentilitas, quae aris dedita, et in terram semper perfidiae suae pondere pressa, despiciens omnipotentis Dei cultum, tacita erat et muta; adventante stella ex Jacob, et homine ex Israel, erectis ad coelum oculis, aeterni Dei gloriam quotidianis esset confessionibus locutura. Venit itaque, fratres, ab Oriente illuminata gentilitas, Judaea vero, durissimi cordis sui infidelitate caecata, remanet in occasu. Quomodo autem non vere in occasu et in tenebris tabescit omnis contumacia Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
brib terrȩ. suis institutis cun¬
cta deseruiunt: solus homo
dõ non seruit: Quid si tibi
natura uniuersa constanter
ediceret. ego tibi adño rerũ
parere prȩcepta sum. ego cir¬
ca te uissa implere. instituta
seruare. nascentia cuncta tri¬
buere genitoris imperio uissa
sum: Deniq pareo. obtẽpero.
seruio: & te mutato non mu¬
tor: Pareo inquã rebelli. ob¬
tempero ꝓcaci: deseruio con¬
temptori Cȩterũ si michi in¬
stituta mutare. uissa ꝑuerte¬
ie. necessaria denegare rerũ
dñs prȩcepisset. creatura cun¬
cta uiduata homine remane-¬
ret. nec cii contemneret ul¬
terus esset: quia contemp¬
tor homo digne ac merito
interiret: Deniq quisq talis
es. qui in hoc contemptu con¬
sistis. qui creaturȩ imperas.
& creatori non seruis. qui do¬
minatũ exerces & dñm non
agnoscis: time dm̃ pacientẽ.
ne seuerum sentias iudicem:
Corrigat te dilatio differen¬
tis: ne censura puniat uin¬
dicantis: Facile enĩ obseqͥo

Expanded text:
bribus terrae: suis institutis cuncta deserviunt, solus homo Deo non servit. Quid si tibi universa natura constanter ediceret. Ego tibi a Domino rerum parere praecepta sum; ego circa te jussa implere, instituta servare, nascentia cuncta tribuere genitoris imperio jussa sum: denique pareo, obtempero, servio, et te mutato non mutor. Pareo, inquam, rebelli, obtempero procaci, deservio contemptori. Caeterum si mihi instituta mutare, jussa pervertere, necessaria denegare rerum Dominus praecepisset, creatura cuncta viduata homine remaneret, nec qui contemneret ulterius esset, quia contemptor homo digne ac merito interiret. Denique quisquis talis es, qui in hoc contemptu consistis, qui creaturae imperas et Creatori non servis, qui dominatum exerces et Dominum non agnoscis, time Dominum patientem, ne severum sentias judicem. Corrigat te dilatio differentis, ne censura puniat judicantis. Facile enim obsequio
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ non cognosco: Quo¬
modo inquit fieri potest ut
concĩpiã pariãq filiũ: quȩ
in castimõnia uirginitatis
uitã consũmare dispõsui:
Non autẽ quasi incredula
uerbis angeli quomodo heç
impleri ualeant requirit. i¬
sed certa quia oportebat im¬
pleri quod & tunc ab angło
audiebat. & prius appheta
dictum legerat. quo id ordine
cõplendum sit interrogat:
quia uidelicet ꝓpħa qui hoc
futurũ prȩdixit. quomodo
fieri posset non dixit: sed.
angło dicendum reseruauit:
Respondens ergo angłs dixit

Expanded text:
irum non cognosco? Quomodo, inquit, fieri potest, ut concipiam pariamque filium, quae in castimonia virginitatis vitam consummare disposui? Non autem quasi incredula verbis angeli, quomodo haec impleri valeant, inquirit, sed certa quia oportebat impleri quod et tunc ab angelo audiebat, et prius a propheta dictum legerat, quo id ordine implendum sit, interrogat: quia videlicet propheta qui hoc futurum praedixit, quomodo fieri posset non dixit, sed angelo dicendum reservavit. Respondens ergo angelus dixit
Abbreviated transcription (Latin):
monstratam: de quib ysa¬
ias ait: Om̃ib his uelut or¬
namento uestieris: Et apl̃s
quoquot eni inquit in xp̃o
baptirati estis. xp̃m induis¬
tis .l qui in dempore resur¬
rectionis om̃i labe iniquita
tis simul & ab om̃i mortali¬
tatis obscuritate castifican¬

Expanded text:
monstratam, de quibus Isaias ait: Omnibus his velut ornamento vestieris : et Apostolus: Quotquot enim, inquit, in Christo baptizati estis, Christum induistis . Qui in tempore resurrectionistis, simul et ab omni mortalitatis obscuritate castifican