comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uxori obhas cãs dos redoi
pot. ut se se suos q aiat fũd̃
ydoneũemat ut inexiliũ ułĩ
insulã relegato penti p̃stet
alimomã aut ut egentẽ iur¬
um frẽmsororẽ ue sustineat.¬

Expanded text:
uxori ob has causas dos reddi potest: ut sese suosque alat, ut fundum idoneum emat, ut in exsilium uel in insulam relegato parenti praestet alimonia, aut ut egentem uirum, fratrem sororemue sustineat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmansintita res mod̾etur ut
si qͣ ex reb corꝑalib ueld̃ in do¬
tem tp̃r ẜuitis ditis extifint ui¬
deantur. ea ⁊ tatiteni dotẽ ⁊uer¬
cio mułri debeat. ¶Si spadoni
mułr nupẜit distinguend̃ ar¬
bitror castratus fu̾it nec neut
in cast̾to dicas dotẽ nõ ẽẽmeo¬

Expanded text:
manserint, ita res moderetur, ut, si quae ex rebus corporalibus velut in dotem tempore servitutis datis exstiterint, videantur ea tacite in dotem convertio mulieri debeatur. Si spadoni mulier nubserit, distinguendum arbitror, castratus fuerit necne, ut in castrato dicas dotem non esse
Abbreviated transcription (Latin):
prus aurib audiat muliere
dicentẽ cur prem qui de suo do¬
temꝓmisit nõ miẜit ad exso¬
luct̃em murto minꝰ cur tp̃anrĩ
nõ ꝯueñit. recteita sab̃ disp¬
osuit ut dic̾et ꝙ p̃r itł ip̃a mu¬
uer pmisit uiri picło nõ ẽt̃ ꝙ

Expanded text:
priis auribus audiet mulierem dicentem, cur patrem, qui de suo dotem promisit, non urserit ad exsolutionem, multo minus, cur ipsam non conuenerit. recte itaque Sabinus disposuit, ut diceret quod pater uel ipsa mulier promisit uiri periculo non esse, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ab exnco iĩpõira fcõ diuorio
statim ꝯmittit nec redĩtegto
int̾ciclit. deruo gͥ ꝯsẽtiẽte scip¬
ulatore dos ꝯstituẽda ẽ ne seq̃ te
m̃inio muir indotatasit. siea¬

Expanded text:
ortio statim committitur nec redintegrato intercidit: denuo igitur consentiente stipulatore dos constituenda est, ne sequenti matrimonio mulier indotata sit: si
Abbreviated transcription (Latin):
taxat ad ꝙ soluẽdo fuit uiripe¬
ricło ea res e ⁊ siq debitori ad
solũnd̾̃ facultates accesẜit pe¬
riculũ ad cã sũmã q̃ accesẜit
c̃scet ꝑmanebitq ⁊̃ sirursus

Expanded text:
taxat, ad quod soluendo fuit, uiri periculo ea res est: et si quid debitori ad soluendum facultatis accesserit, periculum ad eam summam quae accesserit crescet permanebitque etiam, si rursus
Abbreviated transcription (Latin):
Abol. POst diuortiũ młris
side dote maritꝰ eiꝰ inch cau
rem iurũ redit tacite dos erredi
dotali obuem̾ttid ꝙ testatoruo¬
luit ad maritũ ptiñeid solcto
uirimomo reddend̃ ẽ inuueri.

Expanded text:
o. Post diuortium mulier si de dote maritus nihil cauit rem uirum rediit, tacite dos ei redidotali obuenit, quod testator noluit ad maritum pertinere, id soluto matrimonio reddendum est mulieri.
Abbreviated transcription (Latin):
toliaꝵ eaꝵ marit repimiitit
nõ mulieri ꝯmisse sint. in deb¬
imus har reꝵ nõie sinõueod¬
antur utrũ rer amotar ande¬
põtti.an mãdatimulier agere
possit. ⁊ si custeclia maritoto¬
mittit depõitiuł mandati agi
pot̾it. simino agetur reꝵ amot᷑¬
ax si aio amouentis marcioe
as retincat aut exhibnd̃ sin̾
amou̾it eas nisus est.

Expanded text:
stodiam earum maritus repromittit, nisi mulieri commissae sint. videbimus harum rerum nomine, si non reddantur, utrum rerum amotarum an depositi an mandati mulier agere possit. et si custodia marito committitur, depositi vel mandati agi poterit: si minus, agetur rerum amotarum, si animo amoventis maritus eas retineat, aut ad exhibendum, si non amovere eas
Abbreviated transcription (Latin):
DTEbitor mulris iussue¬
ius petunrã uro exꝓmisit de¬
indeuir acceptam eamiussu .⁊.¬
mułris fecitres mulieripit s
quoṁo accipiemus utrũ dot¬
is noĩe urisi alia ex c̾a udetur

Expanded text:
Debitor mulieris iussu eius pecuniam viro expromisit, deinde vir acceptam eam iussu mulieris fecit. res mulieri perit. hoc quomodo accipimus? utrum dotis nomine an et si alia ex causa?
Abbreviated transcription (Latin):
sint secute. pĩnforte simiptcie
ñ seqñtur nuncio remisso sidẽ
sic de dit mułrut statĩ eas i¬
rires fiant ⁊ dice eas debebit
cutis nupcus incipiãt eius esse
nuntio remisso statĩ casuen¬
dicabit. S annũtiũ remissũ
sum̃ndicaũit excepcio potĩt no¬
tere urdicanti aut dou mant
n fc̃m. dote enim destinãta ñ¬

Expanded text:
rint secutae. proinde si forte nuptiae non sequantur nuntio remisso, si quidem sic dedit mulier, ut statim viri res fiant, condicere eas debebit cutis nuptiis incipiant esse, nuntio remisso statim eas vindicabit. sed ante nuntium remissum si vindicabit, exceptio poterit nocere vindicanti aut doli aut in factum: doti enim destinata n
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtum Si puelletutelq
titiꝰ adminisfuitur curator neg¬
ocia gessit ea q ñ dumrccepta rõe
decessit fiuia hrde c̾elicta q̃rituꝵĩ
in eã filio suo poss ticiꝰ toloca¬
re in.min. dixi posse qr ro h̾rdit¬

Expanded text:
esse. Si puellae tutelam Titius administravit vel curator negotia gessit eaque nondum recepta ratione decessit filia herede relicta, quaerenti, an eam filio suo posset Titius collocare in matrimonium, dixi posse, quia ratio heredit
Abbreviated transcription (Latin):
annũnõ desponsatã ⁊ prenec
testõ destinata ducat uxorẽ ur
eã filio suo iuĩgat quoftõ ut̃
infamat᷑ ⁊ ꝓ dignitate pupille
ex̃ ordinẽ cołcetur. nec int̾est
filiꝰ siuiris an in pr̃is pot̾tate
eã pupillã curus pr̃onus res ad¬
minstrat uxorẽ duce sat̃ inti

Expanded text:
onsam a patre nec testamento destinatam ducat uxorem vel eam filio suo iungat: quo facto uterque infamatur et pro dignitate pupillae extra ordinem coercetur. nec interest, filius sui iuris an in patris potestate eam pupillam, cuius patronus res administrat, uxorem ducere satis inci
Abbreviated transcription (Latin):
Sires in dotẽ datesint puto
mnbonis maritifi. accessc̃em¬
q̃ tp̃ris marito ex pconamu¬
ueris ꝯcedendã eẽ. ¶fiunt aũt
res maritisi ꝯstante m̾rimo

Expanded text:
Si res in dote dentur, puto in bonis mariti fieri accessionemque temporis marito ex persona mulieris concedendam. fiunt autem res mariti, si constante matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
teat de uno dubitari pot̾ si aiiᷤᷤ
tutelã gessit neptis ex filio em
emãcipatosiue manẽti m po¬
testate. qr par affectõis cã sus¬
pitc̃e fraudis ãmouet. S ⁊ sise¬
natus ⁊ słtum stricto iuire cẽc̾s
tutores nititur attn sũme affe¬
cionis auiteintumu hynuptie ꝯce¬

Expanded text:
teat. De uno dubitari potest, si auus tutelam gessit neptis ex filio emaemancipato siue manenti in potestate, quia par affectionis causa suspicionem fraudis amouet. sed etsi senatus consultum stricto iure contra omnes tutores nititur, attamen summae affectionis auitae intuitu hui
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias ĩpedra extusacõe pẽpta.
Qm̃ius ũbis or̾ois eautũ sit
neuxorẽ tutor pupillã suam
ducat tñintelligend̃ ẽnecde¬
spond̃i q̃ posse. Nam cũ qͣ nu¬
pot despõdetur. Qd ergo siad¬
optiuus filiꝰ dux̃it tutorisd̃
dux̾it pupillã illicite postea¬
adoptuus emãtipatis senat᷑
ñ sensiss qr pꝰ emãcipacõem in
totũ ad oꝑtiue famile obuu¬
iscuntꝰ. ¶Naturales lib̃i lzĩ¬

Expanded text:
nuptias impediri excusatione recepta. Quamuis uerbis orationis cautum sit, ne uxorem tutor pupillam ducat, tamen intellegendum est ne desponderi quidem posse: nam cum qua nu despondetur. Quid ergo si adoptivus filius tutoris duxerit pupillam illicite posteaadoptivis emancipatis senatum non sensisse, quia post emancipationem in totum adoptivae familiae obliviscuntur. Naturales liberi li
Abbreviated transcription (Latin):
Im p̃r dotẽ ꝓ filia test.¬
ꝓmittat ⁊ dotẽ legat si quide
marito legauit indend̾ estan
legatũualecit ⁊ ñputo ualere.
Nã cũ cditori debitorlegat ro
trum ⁊ dotẽ ꝙ̃ maritus ⁊ secutꝰ
fu̾it ⁊ legatum ex cãlegati.
Q sialtertrũ uolu̾it hr̾e simu¬
uer legatum petat oppõita excep¬
cione dou nõ auas cogetur eihe¬
res legatũ solũe ꝙ si cau̾itm
dẽpnem h nõie hrdem futur
adu̾sꝰ maritũ exꝓmissce agẽ¬
tem. ¶ S si marit agat nich̾

Expanded text:
m pater dotem pro filia promittit et dotem legat, si quidem marito legavit, videndum est, an legatum valeat, et non puto valere: nam cum creditori debitor legat id trumque, dotem quam maritus persecutus fuerit et legatum ex causa legati. quod si alterutrum voluit habere: si mulier legatum petat, opposita doli exceptione non alias cogetur ei heres legatum solvere, quam si caverit indemnem hoc nomine heredem futurum adversus maritum ex promissione agentem. sed si
Abbreviated transcription (Latin):
reb exhib. ¶ Sircexiimata
data nuptie secute nõ sunt in¬
dend̾ ẽ q repeti debeat utr̃ res an
extimatio. S id agi uidet uti¬
ta demũ extimacõ data sit sinu¬
pcie seqñtur. qr nõ alia cã ⁊tra¬
hendifu̾it. res igitur repetiñ fu
tadiuorcio fc̃o reddes manere
ꝑtũ eoꝵ ap̾te. labeo ait. quiri
nancipia tuopitulo fuint.

Expanded text:
rebus exhibet. Si re aestimata data nuptiae secutae non sint, uidendum est, quid repeti debeat, utrum res an aestimatio. sed id agi uidetur, ut ita demum aestimatio rata sit, si nuptiae sequantur, quia nec alia causa contrahendi fuerit, res igitur rta diuortio facto redderes, manere partum eorum apud te Labeo ait, quia et mancipia tuo periculo fuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
cte aũt ⁊ ordĩe fatiet se elictũ¬
misent significet q q̃ die fi¬
es sit ingressurus. płmq cũ
ꝓuinciales ⁊ acro impedint.
Ingressum ⁊̃ ħ eum obẜuare

Expanded text:
cte autem et ordine faciet, si edictumiserit significetque, qua die fines sit ingressurus: plerumque provinciales et actus impediunt. Ingressum etiam hoc eum observare
Abbreviated transcription (Latin):
petẽtib debebit inrdigere płm¬
debilibꝰus hns qui suem̃tis
nõ sunt s siquis eispetat ułsi
aduccatum dicat eque opor¬
tebit ei aduccatum dare. ¶Q¬
dent̾ segert ut omnes met¬
uarit adũsus eum aduccacõ¬

Expanded text:
etentibus debebit indulgere plerumdebilibus uel his, qui suae mentis non sunt, si quis eis petat: uel si aduocatum dicat, aeque oportebit ei aduocatum dare. cetenter se gerat, ut omnes metuant aduersus eum aduocatio
Abbreviated transcription (Latin):
uinciales explicent. ergo⁊m
rdisntum successoris debeh
ius dic̾e ¶Legatum suũ mͣ Au¬
tese de ꝓuincialidimttatle
ge uilia repetundaꝵ ⁊ iypto ĩ¬

Expanded text:
ovinciales explicent: ergo in adventum successoris debebit ius dicere. Legatum suum ne ante se de provincia dimittat, et lege Iulia repetundarum et
Abbreviated transcription (Latin):
urgentib c̾ditoriborẽpup¬
illarẽ bona fideuẽdidit den¬
unciantematre ẽptoribꝰ. q̃ro
cum urgentib c̃ctitorib di¬
stracta sit nec de sordibtut¬
oris merito quicꝙ̃ dicipot̃
anpupilꝰ mintegrũrestit¬

Expanded text:
urguentibus creditoribus rem pupillarem bona fide vendidit, denuntiante tamen matre emptoribus: quaero, cum urguentibus creditoribus distracta sit nec de sordibus tutoris merito quippiam dici potest, an pupillus in integrum restit
Abbreviated transcription (Latin):
sit restituatur ⁊ cũ ñd̃ cõꝑle¬
ũitita er̃ dicend̾.ut a momẽ¬
to inmom̃tũ tp̃c spectet᷑. Om̃
⁊ si bissexto natꝰ ẽ. siue prio¬
re sine post̾iore die celsꝰ scri¬
psit rch̾ refre. Na̾ id bidu¬
um ꝓ uno die ħetur ⁊ postĩ
or kalndaꝵ int̾callatur.¬
S utrũsoł pribo famiuas¬

Expanded text:
sit restituatur? et cum nondum compleuerit, ita erit dicendum, ut a momento in momentum tempus spectetur. proinde et si bissexto natus est, siue priore siue posteriore die Celsus scripsit nihil referre: nam id biduum pro uno die habetur et posterior dies kalendarum intercalatur.Sed utru
Abbreviated transcription (Latin):
.xxu. annis ad arrogand sede¬
uñtum dicat finge ⁊ ap̃done
eũ roiem locupletẽ arrogatũ.
dico debere eũl audiri minte¬
grũse restituẽtẽ. ¶ Si ꝗd mino

Expanded text:
ue annis adrogandum se deventum dicat finge enim a praedone eum hominem locupletem adrogatum: dico debere eum audiri in integrum se restituentem. Si quid mino
Abbreviated transcription (Latin):
dño ꝗ taliomisit sua negãiõ
onte negctus maioris int̃uen¬
erttrestituẽdꝰ ex̃ ne maioritĩp¬
nũ accidat ꝙ sih face retusa¬
uit tũc si ꝯuẽtꝰ fũit neg̃oꝵ .g̾.¬

Expanded text:
 tali commisit sua negotia. onte negotiis maioris intervenerit, restituendus erit, ne maiori damnum accidat. quod si hoc facere recusaverit, tunc si
Abbreviated transcription (Latin):
maciã desint in integr̃restc̃es
putarem aminore emisti ia
ui uẽd soisti. pot desid̾are int̾¬
dum adu̾so possõrem restitui.
ne rẽsuã pͣdit uł re sua careat.
enau̾it. Si quid̃ eptor seqñs
scit rẽ ita gestã restõem adũ¬
sus eũ faciẽdam. signorau
⁊ prior ẽptor soluẽdo eẽt niẽe

Expanded text:
maciam desint in integrum restituputa rem a minore emisti et alii uendidisti: potest desiderare interdum aduersus possessorem restitui, ne rem suam perdat uel re sua careat, et enauit, si quidem emptor sequens scit rem ita gestam, restitutionem aduersus eum faciendam: si ignorauit et prior emptor so
Abbreviated transcription (Latin):
didiss cedrt̾ditorisuo p̃cli¬
un quo si exea petũnia piu¬
dares eritut uileatur ue̾di¬
tor reddito p̃tio recupare p̃¬
teat si sua petũnia pluris ꝙͣ
oportet em̃it ut tm̃ ħ ĩct srĩ¬
ore cãu unditor qui p̃ciu
reddiclit ĩ usuras qs exea

Expanded text:
didisset, cedere creditori suo. praedium quoque si ex ea pecunia pluda res erit, ut iubeatur venditor reddito pretio reciperare praeteat, si sua pecunia pluris quam oportet emerit, ut tamen hoc et superiore casu venditor, qui pretium reddidit, etiam usuras, quas ex ea
Abbreviated transcription (Latin):
qñtũ sr̃erat tuquid eo deco
putas uelim restribas.R.
rat prior debitormanctob¬
uigatum. de capite mimitis

Expanded text:
ntum supererat: tu quid de eo putas uelim rescribas. rerat prior debitor, manet obligatum. DE CAPITE MINUTIS
Abbreviated transcription (Latin):
quoz ꝑsonas eitio ãbuia
xilio ⁊ mero uire munitus
rium. ut puta cũ pupillo
ꝯtͣctum ẽ sñ tutoris au̾ctate
neciccupletõr fc̃s ẽ ¶ It rela¬

Expanded text:
a xilio et mero iure munitus rium auxilium, utputa cum pupillo contractum est sine tutoris auctoritate nec locupletior factus est. Et ge
Abbreviated transcription (Latin):
collata minor adiettoe ab
alio supeturĩpiorãs ininte¬
grũ restt̃em.audietur si ciꝰ
int̾ẽeẽptam ab eo rẽ fuisse
eiꝰ fuiss. itatñ ut ioꝙ ex¬

Expanded text:
collatam minor adiectione ab alio superetur, implorans in integrum restitutionem audietur, si eius interesse emptam ab eo rem fuisse eius fuisset: ita tamen ut id,
Abbreviated transcription (Latin):
cend att ei sb̃uemri. qĩ gestũ sit
cũ eo. ⁊ io siminor ꝯueniat de¬
bitorẽ ad his̾ed cutores ut
eisouuiat᷑ petũia. Cet̾mno eicõ¬
pelletur solu̾e. s hodie solz pec¬

Expanded text:
cendum est ei subueniri, quasi gestum sit cum eo. et ideo si minor conueniat debitorem, adhibere debet curatores, ut ei soluatur pecunia: ceterum non ei compelletur soluere. sed hodie solet pec
Abbreviated transcription (Latin):
eo obligatisũt. ut puta fideiꝰ¬
sorib. Itaq si cũscirẽminorẽ
iei fide̾ nõ herẽ tufiderseris ꝓ
eo nõ ẽ equũ fideisoriinnece
meã sb̃ uemiiis peciꝰ ip̃i dene¬
ganda erit mandati acto
Insumappendũ erit p̃tori cui
fidersori. Nã iminor captꝰone¬

Expanded text:
ta fideiussoribus. itaque si cum scirem minorem et ei fidem non haberem, tu fideiusseris pro eo, non est aequum fideiussori in necem meam subueniri, sed potius ipsi deneganda erit mandati actio. in summa perpendendum erit praetori, cui fideiussori: nam minor captus ne
Abbreviated transcription (Latin):
puta si doio alid minor fece¬
plat in delictis in inorib sb̃¬
ueniri. nec h̾itaq sb̃ ueniet᷑
Dam ⁊ si furtũ fecituł dãpñ
sicũ ex dãpno dato ꝯfiti pitne

Expanded text:
puta dolo aliquid minor fecplacet in delictis minoribus non subueniri. nec hic itaque subuenietur. nam et si furtum fecit uel damnum si, cum ex damno d
Abbreviated transcription (Latin):
pat adminst̾uit ĩ souitũ incõ¬
suite dedit ad suã equitate per
mintegrum restõem reucrãda
tit ex tutela debere reputatis. ⁊
cum qnͣtitate fructuũ pcept¬
Dit Su lor compensatis. ⁊¬
dex cirtũuento muendõe ad¬
olescenti iussit fu̾dum restinu
nolit utihac inintegrũ restõe¬

Expanded text:
pater administraverat, in solutum inconsulte dedit: ad suam aequitatem per in integrum restitutionem revocanda  constiterit ex tutela deberi, reputatis et cum quantitate fructuum perceptorum compensatis. dex circumvento in venditione adulescenti iussit fundum restitui nolit uti hac in integrum rest
Abbreviated transcription (Latin):
adm̃strabat uñdidit q̃ro
si decrcto p̃toris adoiescereᷤ
mintegrurestituti st̃ aneate¬
nus unditio recindẽda sit qͣte¬
nus adoleccentiũ ꝓ parte fun¬
nõ eẽt. It̃ queroutrũ eptora¬

Expanded text:
administrabat, uendidit: quaero, si decreto praetoris adulescentes in integrum restituti fuerint, an eatenus uenditio rescindenda sit, quatenus adulescentium pro parte funnon esset. item quaero, emptor
Abbreviated transcription (Latin):
decepti.aut quod h. ibũntam¬
iserunt. aut ꝙ atquirere emol¬
um̃itum potũnt omiscrurt.
aut se hoñi quod nõ licuit s
cipere obugaueruint.

Expanded text:
decepti aut quod habuerunt amiserunt, aut quod adquirere emolumentum potuerunt omiserint, aut se oneri quod non suscipere licuit obligauerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qꝯtitꝰ incidit in id tp̃t quo
maior effitit᷑ utrũ mitiũ spec¬
temꝰ anfine̾. ¶ Et placetut ẽ
cessare. ¶ñ illõñ melegãt᷑
ex fc̃o aflamo respecto p̾tore cõ¬
situs. Minor annis .xxu. an
au̾at. ꝙ dox factũ ẽ ut ñ finito
iuditõ iã eomaiore effecto

Expanded text:
tus inciderit in tempus quo maior efficitur: utrum initium spectamus an finem? et placet, ut ecessare. unde illud non ineleganter ex facto a Flavio Respecto praetore consultus. minor annis viginti qaverat: mox factum ut non finito iudicio iam eo maiore effecto
Abbreviated transcription (Latin):
ue. ꝙ ñꝓxpexit posse euenire ĩ
tuidesid̾at ansit audiẽdꝰ. ⁊ pcp¬
scribit sĩplicit nõ restituẽdũ.
puto ⁊ inspiciẽd̃ a p̾tore quis
captꝰ fit. ꝓinde si ãbo capti st̃.
ũbigr̃a. mmnor minori petũi¬
am dedit ⁊ ille ꝑdidit. melior

Expanded text:
non prospexit posse euenire, uttui desiderat, an sit audiendus. et Pomciter scribit non restituendum. puto autem inspiciendum a praetore, quis captus sit: proinde si ambo capti sunt, verbi gratia minor minori pecuniam dedit et ille perdidit, melior
Abbreviated transcription (Latin):
pieti hrs extitit ⁊ sb̃ito ħrditaᷤᷤ
lapsasit.puta pclia funt q̃ca
sinate pierũt. insule exuste sũt.
tus est adeũdo locupletẽ h̾rdit¬
atem ⁊ ꝙ fato ꝯting̾it cͥ us pr̃i

Expanded text:
pleti heres extitit et subito hereditas lapsa sit puta praedia fuerunt quae chasmate perierunt, insulae exustae sunt, ptus est adeundo locupletem hereditatem, et quod fato contingit, cui
Abbreviated transcription (Latin):
qui enmemacipass si cegnoi¬
uiss dñtoũ erit posse eũ restit
ancipare ¶ Pomp̃adicit exh
hus cãis ex quib in repecłiari
filiifam̃. restimũt posse ⁊ pr̃e
mine fil post obitũ eiꝰ ĩpefre

Expanded text:
qui eum emancipasset, si cognovisset: dicendum erit posse eum restitui emancipare. Pomponius adicit ex his causis, ex quibus in re peculiari filii familias restituuntur, posse et mine filii post obitum eius impetrare
Abbreviated transcription (Latin):
dupũẽ. ¶ S siquid̃ naute ĩ¬
ter se dãpnum dederint ħ.ad
ex̾titorem Ñ ꝑtinz. S si quis
sit nauta ⁊ m̃cator debebit illi
nauta ¶Siseruus nauit dpn¬
num dederit lz seruus naut. Nt¬
nõ sit equissimũ erit mex̃tito¬
rem. actõem util ẽ dari. ¶ Hac
ã actõe suonoie ex̾titor tene¬
bttur culpe .s. sue quitales
uabitur ¶ Seruor ã suoꝵ y
tenetur anicũ auienoꝰ adhi¬

Expanded text:
duplum est. Sed si quid nautae inter se damni dederint, hoc ad exercitorem non pertinet. sed si quis sit nauta et mercator, debebit illi nauta. Si seruus nautae damnum dederit, licet seruus nauta non sit, aequissimum erit in exercitorem actionem utilem dare. Hac autem actione suo nomine exercitor tenetur, culpae scilicet suae qui tales uabitur. seruorum autem suorum tenetur: nam cum alienos adhi
Abbreviated transcription (Latin):
adimttũturdum inc̾tũ ẽ anna
unturut fabuł amimentur
nam t̃ditum ẽ⁊ qͣtuor pariter
tero septenos s ⁊tres gemines
senatores cinctos uidimꝰ ora¬
cios ¶S ⁊ eliꝰ scribit se iudis¬
que abalexãdria ꝓclurra est
ut adriano ostendetur ẽ quq

Expanded text:
admittuntur, dum incertum est, an nauntur, ut fabulis adnumerentur. nam traditum est et quattuor pariter tero septenos. sed et tregeminos sena- tores cinctos uidimus Horatios. sed et Laelius scribit se uidisquae ab Alexandria perducta est, ut Hadriano ostenderetur, cum q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposuit p̃torei ꝙĩ
ad sesolum h̾rdi¬
ꝯsequẽs fu̾it ⁊ eupone quipar¬
tem hrditatis petit. Is quiꝑ
tem hr̃ditatẽ ur partẽ hrdi¬
tatis petit. ius no̾ ex eo meti¬
tur ꝙ possõr eccupauit s ex
suo iuire. ⁊ ĩo siue iire ex asse
dicabit licet tuunã possi de
si duo possideãt brditatez
⁊ duosint qui ad se partes
ꝑtiñe dicant ñ singuli sĩgut
pet̾e ꝯtenti ẽe debet pura pri¬
mus aprimo ⁊ scd̃s a scto
s ambo aprimo ⁊ amibo a se

Expanded text:
posuit praetor ei qui ad se solum herediconsequens fuit et ei proponere qui partem hereditatis petit. Qui hereditatem uel partem hereditatis petit, is non ex eo metitur quod possessor occupauit, sed ex suo iure: et ideo siue ex asse dicabit, licet tu unam rem possideasi duo possideant hereditatem et duo sint, qui ad se partes pertinere dicant, non singuli a singulis petere contenti esse debent, puta primus a primo uel secundus a secundo, sed ambo a primo et ambo a se
Abbreviated transcription (Latin):
dem dic̾em triẽtẽ hrditatis pꝰ¬
sextantẽ uelimꝓxequi. q̃lit̃
agam uideamꝰ ⁊ labo scrib̾
utiq partẽ dimidiãme pet̾e
dełr. a singul. sicfĩ.ut a sing
bor ad restt̃em sextantis ex tri¬
ente qm̃ possidebã. ⁊ io officõ
iudicis imucẽ cõpensacõ er̃ ad¬
mittẽda eiꝰ ꝙ possideo si forte

Expanded text:
dem dicerem, trientem hereditatis posextantem uelim persequi, qualiter agam uideamus. et Labeo scribit u‹t›ique partem dimidiam me petere debere a singulis: sic fieri ut a singubor ad restitutionem sextantis ex triente quem possidebam. et ideo officio iudicis inuicem compensatio erit admittend
Abbreviated transcription (Latin):
olatasit t̾pecũia õimo cũ h̾r¬
de  i getur ac sixes tͥ t̾dita sit.
siquid̃ mortuotecares extir¬
erit agitur cũ h̾rde tuo.siminꝰ.
ñ agitur ¶ S utiq in hrdẽꝑ
petuo dabitur. qr ñd ẽ iuc̃ria
ex alieno dãpno. cui ꝯuenies
inid quo locupiecor eẽtiꝓpe

Expanded text:
lata sit tibi pecunia, omnimodo cum herede tuo agetur. at si res tibi tradita sit, si quidem mortuo te ea res extitit, agetur cum herede tuo, si minus, non agetur. sed utique in heredem perpetuo dabitur, quia non debet lucrari ex alieno damno. cui conueniens in id quod locupletior
Abbreviated transcription (Latin):
Em qͣ dmmiuenale pos¬
sessorsebat. litẽ ꝓprictatis ad¬
ũsarius mouere cepiti posta¬
ea ꝙ̃ oportimitatẽ ẽptoris c
uenũdari potuit pemit destit¬
it. platuit possõri ħnoĩe ac¬
cionẽ in ft̃m cum sua ĩ dẽpni¬
isses saxum ex fundo tuo eit̾e.
ur cretãuł arenã effod̾e ⁊ sũp¬
tum in hanc rem fecĩm ⁊ ñ pa¬
Cnis metotie nulla alia qm
dedolo actõ lccum habet.¬

Expanded text:
 quam uenalem possessor habebat, litem proprietatis aduersarius mouere coepit et posteaquam oportunitatem emptoris, cui uenundari potuit, peremit, destitit: placuit possessori hoc nomine actionem in factum cum sua indeisses saxum ex fundo tuo eicere uel cretam uel harenam fodere, et sumptum in hanc rem fecerim, et non patiaris me tollere: nulla alia quam de dolo malo actio locum habe
Abbreviated transcription (Latin):
hrditario ꝯueiatur. Ego arb¬
itror ⁊ ex suo dolo ꝯueĩenḋsi
ꝓximꝰ pub̾tati ẽ. maxĩe suo¬
cupietior ex hoc factus estas
dsolũerur si detutorem¬
titus petĩnam accepit. uł. an
fc̃s ẽ iccupletor. puto mntu
tur ¶Eza imunicipes dedo¬
lo deturacro dubitat᷑ ⁊ pur¬
to ex suo quid̃ dolo ñ posse
dã. Ee dolo ã decurionũ ĩ i p̃os
decuriones dabitur dedolo
act̃o ¶ It si ꝗd ex dolo ꝓtur¬
atoris ad dũmpuenit dab¬
itur in dñin dedoio actõ in
rator ex doio suo ꝓcłdubio
tenebitur. ¶Inlx̃actõ desig¬
quł. ¶Dẽ exigit p̾tor ut cõp̃¬
uendatur quid doiomalo
fcñsit ¶Scireenĩ d actor ĩ
quare cuꝯscripto sit. nec inł
tanto crimine uagari opiet¬
to Adhuc cetos lib̾ari. Ro
accõ in h̾rdem ⁊ in cetos suc¬
cessores datur dũtaxat deeo
AuiN ꝙ adeos puenit.

Expanded text:
hereditario conueniatur. ego arbitror et ex suo dolo conueniendum, si proximus pubertati est, maxime si locupletior ex hoc factus est. 1absolueretur, uel si de tutore mentitus pecuniam accepit, uel alia factus est locupletior, puto in eum tur. Sed an in municipes de dolo detur actio, dubitatur. et puto ex suo quidem dolo non posse dam. de dolo autem decurionum in ipsos decuriones dabitur de dolo actio. Item si quid ex dolo procuratoris ad dominum peruenit, datur in dominum de dolo actio in rator ex dolo suo procul dubio tenetur. In hac actione desigum. Item exigit praetor, ut comprehendatur, quid dolo malo factum sit: scire enim debet actor, in qua re circumscriptus sit, nec in tanto crimine uagari. 17 Uto adhuc ceteros liberari. Haec actio in heredem et ceteros successores datur dumtaxat de eo quo‹d› ad eos peruenit.
Abbreviated transcription (Latin):
ũtur accc̃es ¶De eo qui falsa¬
sciẽs ꝯmo dass ponda ut uẽ¬
ditor ẽptorim̃tes append̾et
trebatiꝰ de dolo dabat attoe t
atqui si maiorapondaomo¬
dauitid ꝙ ãpliꝰ m̃cis datũẽ
repeti ꝯdicit̃e pot: Siminora:
ut reliq̃merx detur exẽpto agi

Expanded text:
untur actiones. De eo qui sciens commodasset pondera, ut uenditor emptori merces adpenderet, Trebatius de dolo dabat actionem. atquin si maiora pondera commodauit, id quod amplius mercis datum est repeti condictione potest, si minora, ut reliqua merx detur ex empto agi
Abbreviated transcription (Latin):
eriegattri. cui sup̃mod̾
legis faicidie legatũ sit h̾rdi
adhͨ ignoranti sb̾am h̾rdit¬
atis ultro iureirãdo ur q̃dã
auia fauatia ꝑ suaserit tãꝙ sa
uroa legata soluẽda sufficiat
urditas atr eomo soudaleg¬
atafuit ꝯ setutꝰ dat̾ de doio ac
p̃si doio accidit ei ꝗ Acio.
uba faciebat ꝓ eo ꝗ deliutate
puto statĩ dedoio dãdamine¬
um actõem. qr semel ꝓ lib̾ta¬

Expanded text:
egatarius, cui supra modum legis Falcidiae legatum est, heredi adhuc ignoranti substantiam hereditatis ultro iurando uel quadam alia fallacia persuaserit, tamquam satis a legata soluenda sufficiat hereditas, atque eo modo solida legata fuerit consecutus: datur de dolo acSi dolo acciderit eius, qui uerba faciebat pro eo, qui de libertate puto statim de dolo dandam in eum actionem, quia semel pro liberta
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Na̾ sieares ẽ in q̃ dolꝰ cõ¬
missꝰ ẽ ex q̃ de peclio darctur
actõ .⁊ nc̃ inpecłio dandr̃ sĩ
ruit. Ne enĩ passim h acto
indugẽda ¶ Nã ecce ĩ pͥmis¬
pr̃onos ue cũ sit famosas
nec hiuu adũs cũ ꝗ dignit¬
ate excelld dari ut pura pl
go. aut alias uili ad usꝰ hõi¬
mmnẽ uite em̃idacois. ⁊ itala¬

Expanded text:
. nam si ea res est, in quam dolus commissus est, ex qua de peculio daretur actio, et nunc in peculio dandam: sin ruit: neque enim passim haec actio indulgenda est. nam ecce in primispatronosue, cum sit famosa. sed nec humili aduersus eum qui dignitate excellet debe‹t› dari: puta plego aut alias uili aduersus hominem uitae emendatioris. et ita La
Abbreviated transcription (Latin):
possentputa si de doio stip¬
ulatus sit ¶Id pomp̃ ait. ⁊ si
ueluti si scipło tam turpis
actõem. cũnẽo sit adũsꝯ me
daturꝰ actoem¶ Id̾ pomp̃ rest¬

Expanded text:
osse, ut puta si de dolo stipulatum sit. Idem Pomponius ait et si ueluti si stipulatio tam turpis actionem, cum nemo sit aduersus me daturus actionem. Idem Pomponius
Abbreviated transcription (Latin):
facłtatib abi lutrigra affi¬
⁊ masti mn ydoneũ ẽẽ. m̾itoã
adũsꝰ tecu mei cecipiẽdi gr̃¬
de emit ñẽ dedolo acto cũex
unidito sufficiat¶Siã mͥ ꝑeu

Expanded text:
 tui lucri gratia adfirmasti mihi idoneum esse, merito aduersus te, cum mei decipiendi grede emit, non est de dolo actio, cum ex uendito sufficiat. Si au
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dũ tͣdidit ĩpouit eiẜuituter.
⁊ edificiadirint uł arbores ext¬
idit ur uineas exstirpauit. ait
labo siue cau̾it dedoio. sũ ñ dã¬
dam meũ de doio acidem q̃isi
cauit dubiũ ẽ ancõpetat exstip¬
ulatu acto s ẽ u̾iꝰ si quid de do¬
locautũ ẽcessare de doioactoe¬

Expanded text:
et dum tradit, imposuit ei seruitutem uel aedificia diruit, arbores excidit: uel extirpauit: ait Labeo, siue cauit de dolo siue non, dandam in eum de dolo actionem, quoniam si cauit, dubium est, an competat ex stipulatu actio. sed est uerius, si quidem de dolo cautum est, cessare act
Abbreviated transcription (Latin):
taliasunt. que doio maio fa¬
cta c̃e oitẽtur. s i de hiis itb
eẽ uidebitur iudiciũ dabo. L¬
art̾i decipiẽdi cã cũ aund sir̃¬
mulat. ⁊ auudagitur.lau̾o
a posse ⁊̃ sñ simulacõe io agi
ut quis cireueniatur posse
⁊sũ dolo malo aluidagria
liud simłari. sicuti faciunt
dolũmalũ eẽ cem callidita¬
tẽfauaciã machinaçoe̾mad
cirꝯuemiẽd̃ fauend̃ decipiẽ¬

Expanded text:
talia sunt: Que dolo malo facta esse dicentur, si de his rebus esse videbitur, iudicium dabo. alterius decipiendi causa, cum aliud simulatur et aliud agitur. Labeo autem posse et sine simulatione id agi, ut quis circumueniatur: posse et sine dolo malo aliud agi, aliud simulari, sicuti faciunt,dolum malum esse omnem calliditatem fallaciam machinationem ad circumueniendum fallend
Abbreviated transcription (Latin):
cio opͥtułis de eare ꝙ̃ ñ possi¬
debas in hocut aliꝰ usucap¬
iat ⁊ iudicatũ solui sat̃ ded̾iᷤᷤ
ꝙͣuis ab souitꝰsis de dolo .m.
tr̃ teneberis. ⁊ ita sabinopla
ꝙ ut hrditateñ y doneãad¬
tret dedolo tenebiturnisif
fortasse ip̃e c̾ditor erat. ⁊ era

Expanded text:
io optuleris de ea re quam non possidebas in hoc ut alius usucapiat, et iudicatum solui satisdederis: quamuis absolutus sis, de dolo malo tamen teneberis: et ita Sabino pla, ut hereditatem non idoneam adiret, de dolo tenebitur, nisi fortasse ipse creditor erat et
Abbreviated transcription (Latin):
uere dici qĩntła accõ sit q̃ex
cepcc̃e repellitur dedolo dec̃nẽ¬
etursinout expmissorẽ ip̃m
mammissũ acciꝑe. expinis¬
soriplaneadũsꝰ manumis¬
sũ dari debebit de dolo. au̾ si

Expanded text:
bere dici, quasi nulla actio sit quae exceptione repellitur, de dolo decernenetur, si nolit expromissorem ipsum manumissum accipere. expromissori plane aduersus manumissum dari debebit de dolo: aut si
Abbreviated transcription (Latin):
mam ẜuomeo autiturato¬
dolo actõem nõ dari. qr alio
m̃o succurripot. Nã exintegͦ
ag̾e possũ. ⁊ si obitiar excepcõ
rei iudicate replicacte iuremtiᷤ¬

Expanded text:
niam seruo meo aut procuratodolo actionem non dari, quia alio modo mihi succurri potest: nam ex integro agere possum et si obiciatur exceptio rei iudicatae, replicatione iure uti
Abbreviated transcription (Latin):
inhorreisqz ubi homines
pcõsimam partẽ suaꝵ forturi
arum reponũt uł cum cellaef¬
fringitur ul armariũ uł aqͣ.
S custodes płiq pumũtur
⁊ ita diuus ant. erucio claroi
ixꝑcit. ait enim posse eum horr¬
sius impatoris porcio eẽt.¬
Sciend̾ aũt ẽ p̾fectũ ugilu
ꝑ totam nocte̾ iuguare debere
⁊ ccerrare calciatum cũ armmis
os inquilinos ãmonenep
negligentiã aliꝙ̃ incendu
casus oriatur ¶Prefea ut
aq̃muniisquisq inquili¬
nus intenacło heat iubeturr
amonesad u̇sus capsarios
quoz quimicede seruandai
ualneis uestim̾ta suscipiũt
iudex estitutus ẽ ut siquid
inẜuandis uestim̃tis fraud¬
sulenter amiserunt ip̃e cegn

Expanded text:
in horreisque, ubi homines pretiosissimam partem fortunarum suarum reponunt, cum uel cella effringitur uel armarium uel arca: et custodes plerumque puniuntur et ‹ita› diuus Antoninus Erucio Claro rescripsit. ait enim posse eum horrsius imperatoris portio esset.Sciendum est autem praefectum uigilum per totam noctem uigilare debere et coerrare calciat‹u›m cum hamiss inquilinos admonere, ne neglegentia aliqua incendii casus oriatur. praeterea ut aquam unusquisque inquilinus in cenaculo habeat, iub‹e›tur admonere. Aduersus capsarios quoque, qui mercede seruanda in balineis uestiment‹a› suscipiunt, iudex est constitutus, ut, si quid in seruandis uestimentis fraudulenter admiserint, ipse cogn
Abbreviated transcription (Latin):
at quĩ ũmẽ p̃fectura eum fu̾it̃
⁊ tr̃iuideamus si serrus quã¬
diulatuit indignitatep̃toria
functꝰ sit. Quid dicemꝰ q̃ edix̾
que decreuit. nulliꝰ fore momẽ¬
ti. anfore pp̃ututatẽ eorũ qui
apd̾̃ cum egerunt ur iegr ui qͦ
alio ire ⁊ uerum puto nichil

Expanded text:
atquin uerum est praetura eum functum. et tamen uideamus: si seruus quamdiu latuit, †‹d›ignitate praetoria functus sit, quid dicemus? quae edixit, quae decreuit, nullius fore momenti? an fore propter utilitatem eorum, qui apud eum egerunt uel lege uel quo alio iure? et uerum put
Abbreviated transcription (Latin):
credidit ꝯuenirenec aliusu¬
fficereeirei qincesarem. ¶Itaq
stituit ut binas regiones urbis
una q̃q cohors tueatur p̃põntis
eis tribunis ⁊ suꝑ om̃s specta¬
biu iuro quiꝑ̃fectus iugilum
appiratur. ¶ Cognoscit p̃fectꝰ
uguum deincendiariis effr¬
atorib. surib. raptoribꝰ. re¬
ceptatorib isi si q̃ tam atrox

Expanded text:
credidit convenire nec alium sufficere ei rei, quam Caesarem. itaque ocis constituit, ut binas regiones urbis unaquaeque cohors tueatur, praepositis eis tribunis et super omnes spectabili viro qui praefectus vigilum appellatur. Cognoscit praefectus vigilum de incendiariis effractoribus furibus raptoribus receptatoribus, nisi si qua tam atrox
Abbreviated transcription (Latin):
iertt nccriã refectõi pecĩnamẽe
q̃re ⁊ si in ea cã fũit nauis ut
refici deb̾et multo tĩn maiorpe
naus dũmnauis acc̃õ dari. In¬
ioco pecuma cdita sitm quo pp̃¬

Expanded text:
ierit necessariam refectioni pecuniam esse: quare etsi in ea causa fuerit nauis, ut refici deberet, multo tamen maior pedominum nauis actionem dari. Inloco pecunia credita sit,
Abbreviated transcription (Latin):
re scione uectores recipiant¬
⁊ sic ut certa regione ⁊ certo
mari negctiantur. ut eccest̃
naues que brũdusiũ uł arca¬
hio uectores thiciũt ad ho
ñabiles. Item q̃dã flmn ca¬
paces adinaren õsufficiẽtes.
Siplures st̃ magñ nõ diuifis
officus ꝙ cumq cumuno ge¬
stum erit obligabit ex̾citorẽ.
Si dunisis ut alt̃ locando al¬
cuuis offõ obligabitur ex̃cit¬
fatuĩt ne alt̾ sĩ alt̾o q gat¬

Expanded text:
re scio, ne uectores recipiant, et sic, ut certa regione et certo mari negotietur, ut ecce sunt naues, quae Brundisium a Cahio uectores traiciunt ad onera inhabiles, item quaedam fluuii capaces ad mare non sufficientes. Si plures sint magistri non diuisis officiis, quodcumque cum uno gestum erit, obligabit exercitorem: si diuisis, ut alter locando, alcuiusque officio obligabitur exercitfaciunt, ne alt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ distinctõempedius ꝓbat.
it mag̃r ex̃titoris erit dãpnũ
nõ cditoris ¶S si ab alio ⁊̃¬
mutuats lib̾auit eum quim
naiuis referit̾em c̃diõat. puto
⁊̃ huic dandã acc̃cem q̃i inna¬
Igitur p̃põitio c̃tam legẽ dat
ꝯtrahentib. qͣre si cum p̃pos¬
uit naui adħsolumut ueit¬
uras exigat nõ ut locet ꝙ for¬
te ip̃e ictau̾at nõ tenebitim
excitor simagr̃lccau̾it uł si
erit dñdum.aut si ad ħ erat
ut uectoribꝰ lecet nõ ut nau¬

Expanded text:
 distinctionem Pedius probat. it magister, exercitoris erit damnum, non creditoris. Sed si ab alio mutuatus liberauit eum, qui in nauis refectionem crediderat, puto etiam huic dandam actionem, quasi in naIgitur praepositio certam legem da‹t› contrahentibus. quare si eum praeposuit naui ad hoc solum, ut uecturas exigat, non ut locet quod forte ipse locauerat, non tenebitur exercitor, si magister locauerit: uel si erit dicendum: aut si ad hoc, ut uectoribus locet, non ut
Abbreviated transcription (Latin):
melis ẽ ũb̾ edcĩ ẜuire ut ri sci¬
entiam soiã ⁊ nudã pr̃is dñi¬
culiarib m̃tib uoluntatẽ
extend̾e ad solidi obligõem
caresi sit in aliena poftate sid̃
uolũtate gerat insolrd̃ eũ ob¬
ugari siminus in petuliũ ¶In
potestate emm accipiemꝰutnꝰ¬

Expanded text:
 scientiam solam et nudam patris domiculiaribus mercibus uoluntatem extendere ad solidi obligationem. care, si sit in aliena potestate, si quidem uoluntate gerat, in solidum eum obligari, si minus, in peculium. In potestate autem accipiemu
Abbreviated transcription (Latin):
tem cc̃hamus equũ fuit eu
quimagr̃m nau pposuit teñi
res patiturut de ꝯdõe qui sĩ¬
stitoris despiciat. ⁊ sic cͣchat.
nnaus magro nõ ita. Naz
int̾oum locus tp̃e nõ patitur
plenius delibandi esiuum.
Qdagĩmnauis accipe debemꝰ
cuitttius naius anchoramã¬
data est. s si cum quolz na¬
utaꝵ sit cc̃tum nõ datur acc̃o
inexͣcitatorẽ ꝙius ex delicto
cuius ius eoꝵ qui ius naius
nauigande cã in naue sint.
detur acc̃oin ex̾citorẽ alian

Expanded text:
tem contrahamus, aequum fuit eum, qui magistrum naui imposuit, teneri, res patitur, ut de condicione quis institoris dispiciat et si‹c› contrahat: in nauis magistro non ita, nam interdum locus tempus non patitur plenius deliberandi consilium. Magistrum nauis accipere debemus, cui totius nauis cura mandata est. Sed si cum quolibet nautarum sit contractum, non datur actio in exercitorem, quamquam ex delicto cuiusuis eorum, qui nauis nauigandae causa in naue sint, detur actio in exercitorem: alia
Abbreviated transcription (Latin):
u̾am. Quid enĩ siad armãdã
instruẽdã uenauẽ uł nautas
mutuat nũmos in suos usus
⁊ ait sibac lege accepit qĩ ĩ
niauẽ ĩpensurs mox mutuau̾
uolũtatẽ tem̃ ex̾titorẽ ĩputa

Expanded text:
ueram: quid enim si ad armandam instruendamue nauem uel nautas mutuatus nummos in suos usus et ait, si hac lege accepit quasi in nauem impensurus, mox mutauit u
Abbreviated transcription (Latin):
decipentur ⁊ facilio ħ inmag̾¬
tro ꝙͣ in stitore admittend̾ẽ
gistrum ĩposuit ne aliũ eilic¬
dat in ex̃citorẽ accõem s erꝰ rei
sim eamrem p̃põitus fit ut
puta siad onus uehend̃ loca¬
tum sit aut aliq̃s res em̃itu¬
tiles naingãti uł siq reficiẽ¬

Expanded text:
decipientur: et facilius hoc in magistro quam institore admittendum gistrum praeposuit, ne alium ei licdat in exercitorem actionem, sed eius rei si in eam rem praepositus sit, ut puta si ad onus uehendum locatum sit aut aliquas res emerit utiles nauiganti uel si quid reficie
Abbreviated transcription (Latin):
coh̾rdes ex ca fidenissoria ꝯue
nrẽtur eos mandati ñ auctas
nec diutctand̃ sco̾ fuit ẜmieꝰ¬
deri s eius cuipecĩne ususfꝰ re¬
uitus ẽ cuiq testator ꝓspitere
usuf. petimie duo soli cãusm¬

Expanded text:
coheredes ex causa fideiussoria con- uenirentur, eos mandati non acturonec diu tractandum fuit seideri, sed eius, cui pecuniae usus fructus relictus est cuique testator prospicere usu fructu pecuniae duo soli casus
Abbreviated transcription (Latin):
mandare.⁊ aut omnẽ mãda
aut sp̃emunã. namus ciurs̃
mandata est uiris dictõ fun¬
gitur uice eius qui mãdruit
dare alupot̾. ⁊ it⁊ in ꝑsonas

Expanded text:
mandare: et aut omnem mandat aut speciem unam: et is cui mandata iurisdictio est fungetur uice eius qui mandauit,dare alii potest, ita et in personas
Abbreviated transcription (Latin):
AAuł. ifamilia alicuiꝰ al
praret fortassis quia his et
ꝯtempta maiestas p̃torisiuĩ¬
dicatur ⁊ plura facta intellig¬
untur ꝙ̃adm cum plures st̃¬
quiiniuriã fecuit ut dãpnu
dederint quia plura facta st̃
nõ ut in futo unuumest¬
Qn cctauenus huic quoz do¬
mino succurrẽdumait. s ħi
pot dici si dolo malo curaunt
ut ab alio album corrũpatur
quiã tuncunũ ꝯsiuũ fuit nõ
plura facta. ⁊d̃ pomp̃. libro.x.¬

Expanded text:
um. Si familia alicuius alpraestaret: fortasse quia hic et contempta maiestas praetoris uindicatur et plura facta intelleguntur: quemadmodum cum plures serui iniuriam fecerunt uel damnum dederunt, quia plura facta sunt, non ut in furto unum. Octauenus hic quoque domino succurrendum ait: sed hoc potest dici, si dolo malo curauerint, ut ab alio album corrumperetur, quia tunc unum consilium sit, non plura facta. idem Pomponius libro
Abbreviated transcription (Latin):
cormupit ¶It ⁊ qui sius man¬
ib facit ⁊qui aius mandat
s si alius sñdolo malo fecit.
alus dolomalo madauit.
qui mandauit tenebitur sin
ruperit ambo tenẽtur: nami
si płes fet̾int uł corrupintł
mãdauint om̃s tenebũtur

Expanded text:
corruperit: item et qui suis manibus facit et qui alii mandat. sed si alius sine dolo malo fecit, alius dolo malo mandavit, qui mandavit tenebitur: si erit, ambo tenebuntur: nam et si plures fecerint vel corruperint vel mandaverint, omnes tenebuntur
Abbreviated transcription (Latin):
texedõ s forͣtũ aproprioseno alis
peplud eguinotid est ad uitas muliex
⁊ ad quoddã gen caud in nuͫ sumi¬
tate nascut. filia subtilissima ꝙre
quolib lem impulsa uolait ꝑ aera
Pepani pulumaria idem¬
pala marina ideni
pellicina horba est nõb nguota utial¬

Expanded text:
 formatum a proprio sono animalis. PEPLUM equivocum est ad illud mulierum et ad quoddam genus cardui in cuius summitate nascuntur quasi fila subtillissima que quolibet leni impulsu volant per aera. PEPANUS, pulmonaria idem.PALLA MARINA, arbor est.PELLICINUM herba est nobis ignota, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gutta it est utdcm̃ est sũpra Et est
alia liquida que propris nomine dici
sigia  storax qñ simpliciter penit᷑¬
bro calamita intelligit᷑ Item decũt qͥd̾
qr est agrestis in scafisagria dicitii
uel sraphilogia ni oculis uti alixã¬
Sandalus huius tres sũt spẽties
scilicet albus rubenz ⁊ citruns Qñ
simplisiter ponit᷑ de citrio ĩtellige᷑
Sed apofecarin ponũt aiben

Expanded text:
gutta, et est rubea, ut supra; et est alia liquida que proprio nomine dicitur sigia; sed storax, quando simpliciter ponitur, calamita intelligitur. Item dicunt quidam a, id est, agrestis; inde staphisagria dicitur ur staphiloma in oculis, ut in Alexandro.SANDALUS: huius tres sunt species, scilicet, albus, rubeus et citrinus, quando simpliciter ponitur citrinus intelligitur, sed apotec
Abbreviated transcription (Latin):
est mustatꝰ ⁊ est diciꝰ ꝑ mollꝰ multi
smiles¬
Ri les multe sũt se ecies salis soleatrũ
sal acr̃macũ sel gẽma sal caradeciũ
halemus ut in alex᷑ it ist sal⁊ ẽsuo
quod est fuligo nata in testis balutoꝵ
Sel qñ sunpolicit uonit siel usuals
intelligilu¬
eabiosa herba est¬
Senentã cardub bemdictꝰ idem
Cenatio est gasturcũ aquaticũ

Expanded text:
 multi similes.SALIS multe sunt species, scilicet, sal nitrum, sal armoniacum, sal gemma, sal capadocium, habemus, ut in Alexandro -, sal pensum, quod est fuligo nata in tectis balneorum, sed, quando simpliciter ponitur, usuale intelligitur.SCABIOSA, herba est.SENECIO, cardus benedictus idem;sed senacio est nasturcium aquaticum
Abbreviated transcription (Latin):
Spasius ist uiolenta neruorũ ꝓpactio
uolutariũ mota impeditus¬
qdlib uel festuca quale in pedcul
sarcha si rophagᵒ t por sarcoide ut in
rephaĩa interpretat᷑ uincens

Expanded text:
SPASMUS est violentanervorum contractio voluntarium motum impediensquodlibet, vel festuca, quale in pede vesarca, sarcofagus, et porus sarcoydes, ut in STEPHANIA interpretatur vincens
Abbreviated transcription (Latin):
Siluacelle dicũtur quatuor uent
hpr humano corpore dut ĩ manib¬
ut in minimo digito ⁊ sub prox̃o
s duc in peaibus in similib locis
Stactti quidã exponiũ merram¬
⁊ quidã armoniatũ¬
Guisana dicũt᷑ pxtes corporis suꝑ¬
hois nisane inferiores¬
Sedene .i. lapis maguetis¬
Salxhur herba est¬
Eticida brionia iucurbit agdesfibid

Expanded text:
icuntur quattuor vene in humano corpore, due in manibus inter minimum digitum et sibi proximum, et due in pedibus in similibus locis. STACTEN quidam exponunt mirram, quidam amoniacum.SUSANE dicuntur partes corporis superiores, iusane inferiores.SERDENE, id est, lapis magnetes.SILPHIUM, herba est.SICIDA, brionia, cucurbita agrestis id
Abbreviated transcription (Latin):
Sorxio aĩal est ueuenosu¬
blaniũ colorem¬
Seithe ꝯfectio est antido ᷝ ͦ arab¬
Siolo pendria lingua ceruina ideni¬
Sodaxen filigos est fuligo illa ꝙ̃ fut
sigillu salomoins¬

Expanded text:
enenosublavum colorem.SELITE, confectio est in Antidotario arabico.SCOLOPENDRIA, lingua cervina idem.ponfiligos est, fuligo illa que fuit sigillum Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
una est odorifira alia fetida Iten
eculus xpp̃i habet solia mimita
Ostrea pistis est degẽs in coucha
Oleandir est arbor oleasts
lina siluestri ẜ orius ẽ ans

Expanded text:
is,nisi quia una est odorifera, alia fetida. Item oculus Christi habet folia minora. OSTREA piscis est degens in concha. OLEANDER est arbor, oleastelina silvestri, sed ornus es
Abbreviated transcription (Latin):
dicorticatũ et utrusq medula ẽ alba
Rumex huiꝰ duo sũt genera si fertus
mora et sterilis qñ simxlicit uoit᷑
sereus mora i. bachus intelligitur¬
faida .i. passiõi minrori augulo uguli

Expanded text:
corticatum, et utriusque medulla est alba. .RUMEX huius duo sunt genera, scilicet, ferens mora et sterilis; quando simpliciter ponitur, ferens mora intelligitur.RAIDA, passio est in minore angulo oculi
Abbreviated transcription (Latin):
herba est cuius semine
magis ut̃u᷑ a potecatii¬
ab opos quodest sucꝰ uel oculł
h ponitur pro surco ⁊ ponaex po¬
chebaccu traneñ ⁊ opiũ miconis

Expanded text:
herba est cuius semine magis utuntur apotecariiab opos, quod est succus vel oculus, - hic ponitur pro succo - et panax, pathebaicum, tranense et opium miconis.
Abbreviated transcription (Latin):
ad suxporsitorũ ⁊ pessariud
Nloma costi mtpreta comescio i
est guiͦ uiciũ ꝙͣ corosio¬
paritaria ideni
Nexadina est tranquillitas aureũ

Expanded text:
pessarium. NOMA interpretatur comestio, et est gravius vicium quam corrosioparitaria idem.Ncies. NEPADINA est tranquillitas aurium
Abbreviated transcription (Latin):
Oripasius nastut᷑ in focma dactili
corgo abirit. si medulla q̃ iifra est ẽ
a cetosa ad nos asfertur
Oros cũĩ int̾pretatur serũ᷑
ebfarmicũ .i. steruitatoriũ¬

Expanded text:
r, nascitur in forma dactili, cortex abicitur, sed medulla, que nigra est et acetosa, ad nos affertur. oros enim interpretatur serum. OBTARMICUM, id est, sternutatoriu
Abbreviated transcription (French):
poligoma del poligonud luigna
passima gentulata pro spiãta
centinodia idem¬
colubaria idem¬
Pentafilon qm̃ foluꝰ idem
propolcos ⁊ cira alb. ulxgo qm
pipeuella pillo saxifraganon
habet illos¬
faictus plantam ar boris¬
Plagos eñ est lacũ ilatus tinurd

Expanded text:
POLIGONIA, poligonium, lingua passerina, geniculata, proserpinata, centinodia idemcolumbaria idem.PENTAFILON, quinquefolium idem. PROPOLEOS est cera alba et virgo quam pimpinella pilos, saxifraga non habet illosfructus platani arborisplatos enim la
Abbreviated transcription (Latin):
Euuisat .i. flos ungule tas
regiombus inuenit᷑ flos
ille tam in abbe quam ĩ uiol ꝙ
in citrmo polore Sed apud nos
cantu in albo sub citrino¬

Expanded text:
est, flos ungule cabaregionibus invenitur flos ille tam in albo, quam in violacio, quam in citrino colore, sed apud nos tantum in albo et sub citrino
Abbreviated transcription (Latin):
Collige taticeis me dicie pedera
Grana quãt quĩq scrupuli pro põ-¬
In dragma sciupulues ter surgit
multeplicatus
sy solidũ queris tres dragmas¬
dimdiabise o¬
Tragiu solido differt in noĩe solo
Anrens. exagio. solidoq parifirat᷑
lonstar sex solidis uel ter tribus
uncia dramis
Nucia pars libre duodena quis /¬
auligit iude
Sy queras poudus quod habet
sextarius uiuis
ibrarũ qmiq pendus dc̃et mtdiale
lotilia sexcario diffcit ĩ noĩe solo
uame einas sextarius sex
d Retur obolus semes seruxulus
est prebatur.
Ectere mẽsinanoii sint tibi nõie¬

Expanded text:
Collige triticeis medicina pondera Grana quater quinque scrupoli pro ponIn drachmam scrupulus ter surgit multiplicatus; Si solidum quaeris, tres drachmasmidiabis; Exagium solido differt in nomine solo; Aures exagio, solidoque parificatur; Constat sex solidis, vel ter tribus uncia drachmis; Uncia par librae duodena quis ambiget inde? Si quaeris pondus, quot habet sextarius unus, Librarum quinque pondus debes dimidiare; Cotyla sextario differt in nomine solo; Continet heminas sextarius ut Ut fertur obolus semiscrupulus esse probatur; Caeterae mensurae non sint tibi nomi
Abbreviated transcription (Latin):
Dragũtea sipentaria corodrilla colũ
Dendrolibanũ libanendos uł libauos.
rosmarinus idem
Dentala laxis est
Dixtamus haba est
Dhonisia est flobrt̃fe cicoree

Expanded text:
DRAGUNTEA, serpentaria, colubrDENDROLIBANUM, libanotidos, ros marinus idem. DENTALE, lapis est. DIPTANNUS, herba est. DIONISIA, flos cicoree
Abbreviated transcription (Latin):
carpos hereos i fructus ilmb ar/¬
boris ut ni alexandro
Ceme est boletus laudabilis
in telligitut
Centonica quĩdã dicũt quod sit
absinchiũ ponticũ
Condisi est cortex olei absincis qp¬

Expanded text:
carpos, id est, fructus illius arboris, ut in Alexandro. CHEME, boletus laudabiliss intelligitur.idem. CENTONICA, quidam dicunt quod sit absinthium ponticum. CONDISI est cortex ellebori
Abbreviated transcription (Latin):
cuut᷑ ut in auriꝯpigiẽtũ litar¬
grrũ calcuce cue̾ue ⁊ similia¬
Pedicin dẽ a medẽdo uela media
Halu stors aristologia rotũdaidẽ¬
Mercurialis lino sotx idemi¬

Expanded text:
 ut auripigmentum, litargirum, calcucecumenon, et similia.MEDICON dicitur a medendo vel a Medea MALUM STORACIS, aristologia rotuda idem.MERCURIALIS, linozotis idem