comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re uisibilibus estimaut: spẽ
ĩuisibiliũ delinquũt. Cũqi
meus ĩp̾sentib figit᷑ uita t̾¬
minat᷑. Et repente ad supplici¬
a ĩpuisa ꝑuẽiiuit: que decepii
suis p̾sũptionib. aut nũ qͣm
se conting̾e: aut tarde credi¬
d̾unt. Hinc u̾itas dicit. ui¬
gilate itaq. qr uescitis diẽ
neq horam. Niuc uursũ
scriptũ est. Nies dñi sic̃ fur
ita in uocte uẽiet. Quia e¬
nĩ ad rapiendam aĩam ꝓpin¬
quaus minime cõspicitur fu¬
ri in uocte ꝯparatur. Lanto¬
rieutes uiuũt. Et tanto se so¬
lidius mausuris p̾parant: qnͣto
et nulla esse tͣusitoria semꝑ ex
fine peusant. Hinc qͥppe ꝑsal¬
mista ueloci cursu fugere uitã
peccatoris aspiciens ait. Pusillũ
ad luc et nõ erit peccator. Hiuc
itum dicit. Homa sic̃ fenũ dies
eiꝰ. Hinc ysatas ait. Oĩs caro

Expanded text:
bilibus aestimant, spem invisibilium derelinquunt. Cumque mens in praesentibus figitur, vita terminatur; et repente ad supplicia improvisa perveniunt, quae, decepti suis praesumptionibus, aut nunquam se contingere, aut tarde crediderunt. Hinc Veritas dicit: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam . Hinc rursum scriptum es in nocte, ita veniet. Quia enim ad rapiendam animam propinquans minime conspicitur, furi in nocte comparatur. Unrientes vivunt; et tanto se solidius mansuris praeparant, quanto et nulla esse transitoria semper ex fine pensant. Hinc quippe Psalmista veloci cursu fugere vitam peccatoris aspiciens, ait: Pusillum adhuc, et non erit peccator . Hinc iterum dicit: Homo sicut fenum dies ejus . Hinc Isaias ait: Omnis ca
Abbreviated transcription (Latin):
Reg nũ meũ nõ est de hoc uiũ¬
do. Om̃s gͦ qui spe celestiuai
p̃diti. exc̾citio uite p̾sentis.
aiterimur. In alieno laborauꝰ
Nam sepe et reꝑbis seruire co¬
gimi᷑: iniuido que mũdi sunt
redd̾e coartam᷑. et alieno quidẽ
labore fatigam᷑: S tam̃ p̾mia
ad ꝓpria. qd̾ pure mĩstramꝰ ali¬
ena. Qud̃ contͣ quibdam ue
ĩspic̾e: ne iuiqͣm dies uacuus
labat᷑ ab oꝑe: et expectatus
finis tempoꝵ. inanis ueni¬
at ad reuui̾atõera. In lãboris
naniq studio cõspicit: qͥd ꝑci

Expanded text:
Regnum meum non est de hoc mundo . Omnes ergo qui, spe coelestium praediti, exercitio vitae praesentis atterimur, in alieno laboramus. Nam saepe et reprobis servire cogimur, mundo quae mundi sunt reddere coarctamur; et alieno quidem labore fatigamur, sed tamen praemia ad propria, quod pure ministramus aliena. Quo contra qinspicere ne unquam dies vacuus labatur ab opere, et exspectatus finis temporis ne inanis veniat ad remunerationem. In laboris namque studio conspicit qui
Abbreviated transcription (Latin):
uecessitatem suscepti ord̾is tole¬
tat ĩ laborem p̾dicatõuis ex sudat
⁊ ꝑ it̾uam iam contempłonẽ refici
appetit. S qr redemptoris sui spe¬
ciem nec dũ conspicit. quasi bos
ad p̾sepe uacuũ ligatuꝰ gemuit.
Quia enĩ longe ab int̾na sapĩa
positi et̾ne h̾reditatis iuiriditatẽ
nõ c̾nim̃: uelut bruta animalia
& desid̾ata herba ieinnamꝰ. de qͣ
esse amantib grauiꝰ solet: scĩs
bonoꝵ studiis maloꝵ uita con¬
tradicit. et cum mens ad celeste
desid̾uĩ rapit᷑. bene cepta inteu¬
tio int̾rumpentib stultoꝵ uerbis
ac morib reu̾berat᷑ ita ut que¬

Expanded text:
necessitatem suscepti ordinis tolerat, in labore praedicationis exsudat, et per aeternam jam contemplationem refici appetit; sed quia Redemptoris sui speciem necdum conspicit, quasi bos ad praesepe vacuum ligatus gemit. Quia enim, longe ab interna sapientia positi, aeternae haereditatis viriditatem non cernimus, velut bruta animalia, a desiderata herba jejunamus. De qua esse amantibus gravius solet, sanctis bonorum studiis malorum vita contradicit; et cum mens ad coeleste desiderium rapitur, bene coepta intentio, interrumpentibus stultorum verbis ac moribus, reverberat
Abbreviated transcription (Latin):
tam. uiuere desinit. Bies qͥppe
expectãt ut ueniant: S cũ ad
augmentũ uite ueniũt. iam ab
anguiento uite subtrahitur:
Quia et it̾antis gressus. dũ in
aut̾iora ꝓficit. qd̃ restat iter de¬
crescit. uita gͦ nr̃a milicia est:
Que quo ad auementũ ducit᷑.
eo ut nõ sit funitͣ Bene igit᷑¬
Quia dum ꝑ spatia temporũ
crescere appetit. ad eoꝵ spaci¬
ũ. qd̃ ꝑ dendo colligit. crescen¬
do ꝑtrausit. Unde apte qͦq
ip̃e. ualicie cursus expͥm itur:
os mercẽnariꝰ euo lui ciciꝰ exop¬
tat: ut ad laboris sui p̾miũ
sine tarditate pueĩat. Bies
itaq hoĩs uera et et̾ua sapi
ab ẽẽ longiꝰ a p̾uuo couspicit.
qͦ tardius ad finem uenit. Con¬
sid̾audũ qͦq est: qd̾ mercẽuars
ĩ alienis lãborib exsudat: s
tam̃ sibi p̾miũ ꝓpriũ p̾parat. uo¬

Expanded text:
. Dies quippe exspectat ut veniant; sed cum ad augmentum vitae veniunt, jam ab augmento vitae subtrahuntur, quia et itinerantis gressus dum in anteriora proficit, quod restat iter decrescit. Vita ergo nostra militia est, quae quo ad augmentum ducitur, eo ut non sit finitur. Bene igitquia dum per spatia temporum crescere appetit, ab eodem spatio, quod perdendo colligit, crescendo pertransit. Unde apte quoque ipse militiae cursus exprimitur, os mercenarius evolvi citius exoptat, ut ad laboris sui praemium sine tarditate perveniat. Dies itaque hominis vera et aeterna sapieabesse longius a praemio conspicit, quo tardius ad finem venit. Considerandum quoque est quod mercenarius in alienis laboribus exsudat, sed tamen sibi praemiu
Abbreviated transcription (Latin):
Qua tem̾itate audita rep̾hen¬
ditis. qui ꝑcussionis mee causas
ignorantes. ad huc reprehensibilia
nera locutõnũ inportuna ualde.
et noxia generi humano. Uiuĩ qd¬
curat etiam ꝑuersa laudare: ali¬
ud qd̾ studet semꝑ etiam recta
corriꝑe. Illud deorsum cũ fluiio
ducit᷑. hoc uero contͣ flueuta u̾ita¬
tis. obserare et alueuni conatur
Inud metus p̾mit: hoc elatio
erigit. Illud gr̃a ex fauorib
captat: hoc irã ut ex c̾tamiue
ostendat᷑ exagitat. Illud ĩpiuptu
subiacet. et hoc semꝑ e duierso
tumet. Ex huiꝰ gͦ qualitate beatꝰ
Iob amicos suos fuisse redargu¬
it: cũ dicit. Ad ĩcrepand̃ tantũ
eloquia conciunatis. S uude
usq ad in iuste in crepatõnis au

Expanded text:
Qua temeritate audita reprehenQua temeritate audita reprehenditis, qui, percussionis meae causas ignorantes, adhuc reprehensibilia nera locutionum importuna valde et noxia generi humano, unum qcurat etiam perversa laudare, aliud quod studet semper etiam recta corripere. Illud deorsum cum fluvio ducitur, hoc vero contra fluenta veritatis obserare et alveum conatur. Illud metus premit, hoc elatio erigit. Illud gratiam ex favoribus captat, hoc ira ut ex certamine ostendatur exagitat. Illud in promptu subjacet, hoc semper e diverso tumet. Ex hujus ergo qualitate beatus Job amicos suos fuisse redarguit, cum dicit: Ad increpandum tantum eloquia concinnatis. Sed unde usque ad injustae increpationi
Abbreviated transcription (Latin):
Mundus in se ẽẽ auiciis debet.
qui curat alieua corrig̾e: ut t̾re¬
na nõ cogitet. ut de sid̾iis ĩfimis
nõ succũbat. Quatinꝰ tanto ꝑ¬
spicatiꝰ aliis fugienda uideat:
qnͣto hec ip̃e ꝑ scientiam et ui¬
tam uerius declineͣt. Quia ue¬
qͣqͣm pure maculam ĩ menbro
consid̾at. oculus quemt pulius gra¬
uat: et suꝑ iectas sordes tergere
nõ ualent manꝰ que lutũ tenẽt.
Qd̾ iuxta autique trans latõnis
seriem bene ad dauid erga exte¬
uiora bella laborantem: ꝑ signi¬
ficatõem diuina uox ĩnuit. cum
dicit. nõ tu edificabis michi tẽ¬
plum: qr uir sanguinũ es. Dei
autem templũ edificat: qui corri¬
gendis atq instruendis ꝓrimoꝵ
mentib uacat. Templũ qͥppe
ĩ habitatõne constrnim᷑. Paulo at¬
testante qui ait. Templum dei
cubat. necesse est. ut iustr uere
spiritali ꝓximoꝵ mentes eru¬
traxistis sermonib ueritatis: cũ
e uobis nullus sit qui possit ar¬
guere. me. ar si aꝑte dic̾etur.

Expanded text:
mundus in se esse a vitiis debet, qui curat aliena corrigere, ut terrena non cogitet, ut desideriis infimis non succumbat: quatenus tanto pspicacius aliis fugienda videat, quanto haec ipse per scientiam et vitam verius declinat. Quia nequaquam pure maculam in membro considerat oculus, quem pulvis gravat, et superjectas sordes tergere non valent manus quae lutum tenent. Quod juxta antiquae translationis seriem bene ad David erga exteriora bella laborantem, per significationem divina vox innuit, cum dicit: Non tu aedificabis mihi templum, quia vir sanguinum es. Dei autem templum aedificat qui corrigendis atque instituendis proximorum mentibus vacat. Templum quippe ejus inhabitatione construimur, Paulo attestante, qui ait: Templum Dei cumbit, necesse est ut instruere spiritualiter proximorum mentes erutraxistis sermonibus veritatis, cum e vobis nullus sit qui possit arguere? Ac si aperte diceretur:
Abbreviated transcription (Latin):
cĩam putat. qͥa sibi hanc et eũ
nõ habet tribuit: et in qͣntum
hãb̾e potuit. amittit: sic q̃ fit.
ut rãde post alioꝵ merita tristis
redeat: Unde estimatõem om̃i¬
uin letus p̾ĩbat. Temptatõ gͦ
est uita hõis suꝑ t̾ram: Que
aut aliena auirtutib ad celeste¬

Expanded text:
tiam putat, quia sibi hanc et cum non habet tribuit, et in quantum habere potuit amittit. Sicque fit ut inde post aliorum merita tristis redeat, unde aestimatione omnium laetus praeibat. Tentatio est ergo vita hominis super terram, quae aut aliena a
Abbreviated transcription (Latin):
posterius nõ deflectunt. Sic sic
necesse est ut mocd̾e deb̾ant.
qui sacre legis iugo suppositi
iã ꝑ ĩt̾nam scientiã diũ archã
portant. Quatinꝰ ꝑ hoc qd̾ ꝓ
p inquoꝵ necessitatib tõdo¬
lent a.cepto rectitudius iti
est: cum suꝑua scientia ad ĩ¬
t̾ue lucis habitaculũ ꝓpĩqua¬
re. S tũc uere bethsamis
tendimnꝰ cũ uiam rectitudi¬
uis gradientes ad niciua er¬
roris latera nec ꝓ affectu
piguoꝵ decliuamꝰ. Quoꝵ
nimrũ gr̃a mentẽ nr̃am teu̾e
deb: s reflectere nõ debet.
Ne hec eadeui meus aut si af¬
fectu nõ taugit᷑ dura sit: aut
ĩ quo diuini timoris iugo colla
cordis adtriuerat: sub qnͣto dis¬
cretõuis mod̾ amĩe diuine sci¬
entie archam portat. Aurissis
namq uitulis mugit: qr audita
morte filioꝵ int̾rauai tonso capi¬
te corruit. S recto tam̃ itm̾e

Expanded text:
posterius non deflectunt. Sic sic posterius non deflectunt. Sic sic necesse est ut incedere debeant qui, sacrae legis jugo suppositi, jam per internam scientiam Domini arcam portant, quatenus per hoc quod propinquorum necessitatibus condolent a coepto rectitudinis itinest cum superna scientia ad aeternae lucis habitaculum propinquare. Sed tunc vere Bethsames tendimus, cum viam rectitudinis gradientes, ad vicina erroris latera nec pro affectu pignorum declinamus. Quorum nimirum gratia mentem nostram tenere debet, sed reflectere non debet, ne haec eadem mens aut si affectu non tangitur, dura sit; aut in quo divini timoris jugum colla cordis attriverat, sub quanto discretionis moderamine divinae sententiae arcam portat. 233 Amissis namque vitulis mugit, quia, audita morte filiorum, in terram tonso capite corruit ; sed recto tamen itinere
Abbreviated transcription (Latin):
s amore spiritaliũ ip̃am ĩ se di¬
lectõnem uincunt. Quatenus
sic eam discretõnis mod̾amie tẽꝑ¬
ent. ut ꝑ hauc ĩ par uo saltim
ac mĩmo a recto itiu̾e ñ decli¬
nent. Quos beue nob̾ ꝑ sig¬
nificatõem uacre ĩnuũt: que sub
arcam dnũ ad moutana tendẽ¬
tes. affectu simul et rigido sensu
gradiũtͦ Sic̃ scriptũ est. Tolleu¬
tes duas uacoas que lactabant ui¬
tulos iunxerunt ad plaustr um:
uitulosq eaꝵ clauser ũt donii:
et posuerunt arcam d̾i suꝑ plaus¬
trũ. Et paulo post. Ibant ĩ di¬
rectũ uacce ꝑ uiam q̃ duoit beth¬
sames. et itin̾e nno gradiebant᷑
ꝑgentes. et mugientes. et nõ de¬
clinantes. neq ad dext̾am. neq
ad sinistrã. Etre eiũ reclusis
domi uitulis uacre q̃ sub archa
dñi plaustro religant᷑ gemũt
et ꝑgũt. Dant ab ĩtimis mu¬
gitus: et taũ ab itiu̾e nõ dc¬
mutant gressus. Amorẽ qͥ dẽ
ꝑ cõpassionẽ sentiũt: s colla

Expanded text:
sed amore spiritalium ipsam in se dised amore spiritalium ipsam in se dilectionem vincunt, quatenus sic eam discretionis moderamine temperent, ut per hanc in parvo saltem ac minimo a recto itinere non declinent. Quos bene nobis per significationem vaccae innuunt, quae, sub arca Domini ad montana tendentes, affectu simul et rigido sensu gradiuntur, sicut scriptum est: Tollentes duas vaccas quae lactabant vitulos, junxerunt ad plaustrum, vitulosque earum clauserunt domi, et posuerunt arcam Dei super plaustrum . Et paulo post: Ibant in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et itinere uno gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinantes neque ad dexteram, neque ad sinistram . Ecce enim, reclusis domi vitulis, vaccae quae sub arca Domini ad plaustrum religantur, gemunt et pergunt, dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non demutant gressus. Amorem quidem per compassionem sentiunt, sed colla
Abbreviated transcription (Latin):
plus cet̾is ꝓdesse. qr ⁊ flamma
ad motis reb incendiũ porr igit
ꝯ hoc ip̃m priꝰ ubi uascit᷑ ĩcẽdit.
Debeniꝰ copulaui t̾rene cogna¬
tõuis aguosdere: S taiẽ hauc
cũ rursũ mentes p̃pedit ignorare.
Quateuꝰ fidelis aĩmꝰ ĩ diuiuo
studio acoensus: nec ea q̃ sibi
sunt ĩ nifiuis cõiũcta despiciat:
et hec apud seuet ip̃ni recte or¬
diuans. sũmo rerũ amore tͣuscẽ¬
dat. Solerti gͦ cura ꝓuidend
est: ne caris grã subrepat at¬
q a recto itiuere cordis gressũ
deflectat. Ne ium suꝑni amoris
ĩpediat. et surgentẽ mentẽ suꝑ¬
ĩposito pond̾e dcorsum p̾mat. Sic
et enĩ quisq ꝓpinquoꝵ debet ne¬
cessitatib cõpati. Ut tam̃ ꝑ cõ¬
passionem nõ sinat uim sue ĩten¬
tõnis ĩpediri. Ut affectu quidẽ
m̃tis uiscera repleat: S tam̃ ab
spiritali ꝓpcũto nõ au̾tat. Neq
enĩ scĩ uiri ad impendenda ueces¬
saria ꝓpinquos carnis nõ diligũt:

Expanded text:
plus caeteris prodesse, quia et flamma plus caeteris prodesse, quia et flamma admotis rebus incendium porrigit, sed hoc ipsum prius ubi nascitur incendit. Debemus copulam terrenae cognationis agnoscere; sed tamen hanc, cum cursum mentis praepedit, ignorare, quatenus fidelis animus in divino studio accensus, nec ea quae sibi sunt in infimis conjuncta despiciat, et, haec apud semetipsum recte ordinans, summorum amore transcendat. Solerti ergo cura providendum est ne carnis gratia subrepat, atque a recto itinere cordis gressum deflectat, ne vim superni amoris impediat, et surgentem mentem superimposito pondere deorsum premat. Sic etenim quisque propinquorum debet necessitatibus compati, ut tamen per compassionem non sinat vim suae intentionis impediri, ut affectus quidem mentis viscera repleat, sed tamen a spiritali proposito non avertat. Neque enim sancti viri ad impendenda necessaria propinquos carnis non diligunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ uos met ip̃os od io hab̾e p̾ci¬
pun᷑. U̾t hos ad et̾ua rap ieutes
eoꝵ q carualem gr̃am cũ p̾pe¬
dit postpouentes. discauiꝰ teui¬
perata eos discretõnis arte et cõ¬
uenient̾ dilig̾e. et salubrit̃ odio
hab̾e. Quatenꝰ sic sciat per
a moreui odiũ surgeresut ualca¬
mꝰ eos uerius ꝑ odiũ amare.
Hinc rursum ꝑ moysen dictt᷑.
qͥ dix̃ pr̃ĩ suo ⁊ mat̾ri sue. uescio uos.
et fratrib suis. iguoro uos. et
nescierũt filios suos: hu custo¬
dierũt eloquiũ tiur̃. et pactũ tu¬
um seruauerũt. ĩ iudicia tua.¬
Ille enĩ scire dũi familiarius
appetit qui p̾ amore pietatis nes¬
scire de sid̾at: quos carualiter
caruis noticia parcit᷑. Extͣ cog¬
uatos gͦ quisq ac ꝓximos deb
fieri: Si uult parenti o m̃iu
ueriꝰ ad uĩgi. Quatenꝰ eosdeui
qͦs ꝓpt̾ dñmi ut ilit̾ negligit: tã¬
to solidius diligat. qnͣto in eis af¬
fectũ solubilem copule carualis
ignorat. Hebeuiꝰ quidem et tẽ¬

Expanded text:
sicut nosmetipsos odio habere praecipimur, ut hos ad aeterna rapientes, eorumque carnalem gratiam cum praepedit postponentes, discamus temperata eos discretionis arte et convenienter diligere, et salubriter odio habere, quatenus sic sciat per amorem odium surgere, ut valeamus eos verius per odium amare. Hinc rursum per Moysen dicitur: Qui dixerit patri suo et matri suae, Nescio vos, et fratribus suis, Ignoro illos, et nescierunt filios suos, hi custodierunt eloquium tuum et pactum tuumIlle enim scire Deum familiarius appetit, qui prae amore pietatis nescire desiderat quodcunque carnaliter carnis notitia partitur. Extra cognatos ergo quisque ac proximos debet fieri, si vult parenti omnium verius jungi: quatenus eosdem quos propter Deum utiliter negligit, tanto solidius diligat, quanto in eis affectum solubilem copulae carnalis ignorat. Debemus quidem et tem
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ uit̾ hec: nisi studio¬
se lingua sub magni mod̾a¬
miuis libratione freuanda est
nõ in solubilit̾ obliganda Ie
aut laxata ĩ uiciũ defluat. Aut
restricta et̾am ab utilitate tor¬
pescat: Hinc uamq ꝑ q̃udã
dicit᷑. Sapiens tacebit usq ad
tempꝰ: ut nimirũ cum opcrtu¬
nũ coufid̾it. postposita ceusu¬
ra suentii loquendo que con¬
gruũt: in usuu se utilitatis

Expanded text:
Quid ergo inter haec, nisi studiose lingua sub magni moderaminis libratione frenanda est, non insolubiliter obliganda, ne aut laxata in vitium defluat, aut restricta etiam ab utilitate torpescat? Hinc namque per quemdam dicitempus . Ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
uaricatõis obicieus. eũq reũ ꝑ
ꝓprii iudicii uoceui teus. ꝓtiuꝰ ad¬
uĩxit dicens. ITn es ille uir qui fe¬
cisti hanc reui. Huic est eiũ. qd̾
uir d̾i ad destruendam ydolatͥam
samariam missus. hieroboã regẽ
suꝑ altare thura iacientẽ nõ regẽ
u̾itus. nõ formidine mortis p̾ssus
contͣ altare ĩ trepidꝰ austoritateni
lib̾e uocis excercuit dicens. Altare.¬

Expanded text:
ar cationis objiciens, eumque reum per proprii judicii vocem tenens, protinus adjunxit, dicens: Tu es ille vir, qui fecisti hanc rem . Hinc est quod vir Dei, ad destruendam idololatriam Samariam missus, Jeroboam rege super altare thura jaciente, non regem veritus, non formidine mortis pressus, contra altare intrepidus auctoritatem lib
Abbreviated transcription (Latin):
ta locutio: ꝑ fauces uero occł¬
ta tͣctatio designat᷑. Sc̃e ergo
nec stulticia in faucib resonat
qr ea que ꝑ publicam locutio¬
nẽ p̾dicat: etiam ꝑ intiuian
fidem seruat. Nec in aꝑto aliud
docet: atq ĩ occultis aliud re¬
tinet: S et qd sentit loquẽdo
eicit. et qd̾ loquit᷑ uiuendo cus¬
todit. Ac de sapientie suꝑ ne
catõuis emanat: hoc ꝑ fauces
tacite expectatõnis degustat.
S beatus iob: unũ scilioet mẽ¬
brũ unnuũsalis eccł̃ie. sua ĩ sini¬
ans: atq electoꝵ onũum cor¬
da manifestaus. om̃e qd̾ seutit
aꝑ iat: et ment is eiꝰ rectitudĩe i
accestatio locutõis ui notescat. Se¬

Expanded text:
erta locutio, per fauces vero occuerta locutio, per fauces vero occulta tractatio designatur. 7. nec stultitia in faucibus resonat, quia ea quae per publicam locutionem praedicat, etiam per intimam fidem servat; nec in aperto aliud docet, atque in occultis aliud retinet, sed et quod sentit 244 loquendo ejicit, et quod loquitur vivendo custodit; ac de sapientiae supernae cationis emanat, hoc per fauces tacitae exspectationis degustat. Sed beatus Job unum scilicet membrum universalis Ecclesiae, sua insinuans, atque electorum omnium corda manifestans, omne quod sentit aperiat, ut mentis ejus rectitudinem attestatio locutionis innotescat. Se
Abbreviated transcription (Latin):
Si subtilius ur̃a ꝑpenditis ueriꝰ
aliena peusatis. Et cũ rectũ ce¬
ꝑit ẽẽ qd̃ dicitis: iustũ cognosce¬
tis qd̾ auditis. Ne qͣqmͣ qͥppe me¬
a uobis lirgua stulticiam resonat:
Si a nr̃a conscientia nõ ꝓcedat.
Sic scã eccłia studet prius assertõ¬
ues hostiũ falsas ostend̾e: et tũc
p̾dicam̃ta u̾itatis aꝑire. Quia
cũ recta se tenere estimant: rec¬
ta que audiũt cõtumacit᷑ ĩpug¬
nant. Ante gͦ necesse est ut erro¬
rem suũ heretici sentiant: ne au¬
dita ueritatis contͣdicant. Quia
et camporũ sentes. si arator uo¬
meris scissione nõ eruit: t̾ra ac¬
cepta semina in segetem nõ ꝓ¬
ducit. Et cũ putredineui medicꝰ
uulneris aꝑcione nõ eicit: neqͣ¬
qmͣ in loco putredinis sana care
coalescit. Prius ergo ꝑu̾sa destru¬
ens dicat: Loquentes id qđ iustũ
est iudicate. Post autẽ recta in
sinuaus adiũgat: Et nõ ĩuenie
alia aꝑte dice̾: alia in occultis
tenere. Per linguam qͥppe aꝑ¬

Expanded text:
stra perpenditis, verius aliena pensatis, et cum rectum coeperit esse quod dicitis, justum cognoscetis quod auditis. Nequaquam quippe mea vobis lingua stultitiam resonat, si a vestra conscientia non procedat. Sic sancta Ecclesia studet prius assertiones hostium falsas ostendere, et tunc praedicamenta veritatis aperire, quia cum recta se tenere aestimant, recta quae audiunt contumaciter impugnant. Ante ergo necesse est ut errorem suum haeretici sentiant, ne auditae veritati contradicant, quia et camporum sentes si arator vomeris scissione non eruit, terra accepta semina in segetem non producit; et cum putredinem medicus vulneris apertione non ejicit, nequaquam in loco putredinis sana caro coalescit. Prius ergo perversa destruens, dicat: Loquentes id quod justum est judicate; post autem recta insinuans, adjungat: Et non invenietalia aperte dicere, alia in occultis tenere. Per linguam quippe ap
Abbreviated transcription (Latin):
Recedente iam li¬
bello tractauimus:
qd̃ beatus Iob iĩ
nobis sue humilt¬
et subuertere uitimini a micum
ur̃m. Quante namq ĩfirmuita¬
tis se ꝓpendat insinuat: quẽ pupil¬
lura uocat. Quia uero ab amore
reced̾e. etiani caritas nescit: et sub¬
uerti uelle se quertt᷑. et tam̃ ami¬
cũ se esse testat᷑. Cuiꝰ uerba ut se¬
pe iam diximꝰ. sic eidem spectali¬
ter cangruũt. Ut tam̃ ꝑ hec ex
ꝓphetico spu: etiam sententie fi¬
delis ppl̃i ex uoce eccł̃ie imiuer¬
salis exprimant᷑. Qui heretico¬
rũ contrarietatẽ tolerans. et in

Expanded text:
ecedenti jam libello tractavimus, quod beatus Job vim nobis humiliet subvertere nitimini amicum vestrum. Quantae namque infirmitatis se perpendat insinuat, quem pupillum vocat; quia vero ab amore recedere etiam laesa charitas nescit, et subverti velle se queritur, et tamen amicum se esse testatur. Cujus verba, ut saepe jam diximus, sic eidem specialiter congruunt, ut tamen per haec ex prophetico spiritu etiam sententia fidelis populi, ex voce Ecclesiae universalis, exprimatur, qui haereticorum contrarietatem tol
Abbreviated transcription (Latin):
nascet᷑ douui dauid. Iosias nouune.
et ĩmolabit suꝑ te sac̃dotes excelsoꝵ.
Hine est qd̵ achab suꝑbus. y doloꝵ
seriitio subactus. cũ increpare he¬
lyam p̾simneret diceus. Tu es ille
regis stulticiam obiungatõnis libere
auctoritate ꝑcussit dicens. Nõ ego t᷑¬
baui isrł: S tu et domꝰ pr̃is tui.
qui d̾eliquistis mandata dñi: et se¬
cuti estis baalim. Hinc est qd̵ he
phat rege uenientẽ. ex reatu ꝑfi¬
die confudit dicens. Quid michi
et tibi est. quãde ad ꝓph̾as patris
tui et matristue. Et uiuit dũs
exc̾cituũ. In cuiꝰ ꝯspectu sto: qd̾
si nõ uultũ iosaphat regis iudee
erubesc̾emi nec adtendissem qͥdẽ
te: nec respexissem. Hiuc est qd̾
nidem uir. uaaman ad se cũ equis
et currib uẽt mentẽ aute hosti¬
ũ domꝰ fixit: et talentoꝵ copia
ac uestiũ fulto nõ occurrit. nõ
i anuam domꝰ aperuit: S ut la¬
uare septies ĩ iordane debuisset.
ꝑ nũtiũ uissit. Unde et isde ni
naaman iratus: recedebat di¬

Expanded text:
avid, Josias nomine, et immolabit super te sacerdotes excelsorum . Hinc est quod Achab superbus, idolorum servitio subactus, cum increpare Eliam praesumeret, dicens: Tu es ille regis stultitiam objurgatione liberae auctoritatis percussit, dicens: Non ego turbavi Israel, sed tu et domus patris tui, qui dereliquistis 237 mandata Domini, et secuti estis Baalim. Hinc est quod Elphat rege venientem ex reatu perfidiae confudit, dicens: Quid mihi et tibi est? Vade ad prophetas patris tui et matris tuae . Et: Vivit Dominus exercituum, in cujus conspectu sto, quod si non vultum Josaphat regis Judae erubescerem, nec attendissem quidem te, nec respexissem . Hinc est quod isdem vir Naaman ad se cum equis et curribus venientem ante ostium domus fixit, et talentorum copia ac vestium fulto non occurrit; non januam domus aperuit, sed ut lavari septies in Jordane debuisset per nuntium jussit . Unde et isdem Naaman iratus recedebat di
Abbreviated transcription (Latin):
dei ext̾ius opp̾ssos. qnͣte intrĩ¬
secus arci p̾sideant uid̾e cũc¬
ta qͥppe que foris enuiuent.
occultis eoꝵ obtutib ꝑ des¬
pectum i acent. Nam suꝑ se
int̾ius raptriu alto aĩmũ figũt.
et queq in hac uita paciut᷑ qͣsi
louge infra labentia atq a se
alieua cõspicuĩt: atq ut ita dixͤ¬
im. dũ meute extͣ carnem fieri
dec̾tant. pene ip̃a que tolant ig¬
uoraut. ĩ hoꝵ ꝓfecto oculis: qͥc¬
quid temporalr eiuiuet altum
nõ est. Nam uelut ĩ magni u̾ti¬
ce montis siti p̾sentis nite pla¬
na despitunit. se q ip̃os ꝑ spi¬
ritalem celsitudĩem tͣuscendẽtes
subiecta sibi met intꝰ uident. q̃q
ꝑ carualem gli̾am foris tument.
Unde et uullis contͣ u̾itatẽ po¬
testatib parciit: S quos attol¬
li ꝑ elatõnem conspiciũt. ꝑ spo
auctoritatẽ p̾mĩt. Hinc est enĩ
qd̃ a deserto moyses uenieuse
gypti regem ex auctoritate a gg̃¬
dit᷑ dicens. Hec dicit dũs deus
hebreoꝵ usq qͦ nõ uis subici mi¬

Expanded text:
Dei exterius oppressos quantae intrinsecus arci praesideant videre. Cuncta quippe quae foris eminent, occultis eorum obtutibus per despectum jacent. Nam, super interius rapti, in alto animum figunt; et quaeque in hac vita patiuntur, quasi longe infra labentia atque a se aliena conspiciunt; atque, ut ita dixerim, dum mente extra carnem fieri decertant, pene ipsa quae tolerant ignorant. In horum profecto oculis quidquid temporaliter eminet altum non est. Nam, velut in magni vertice montis siti, praesentis vitae plana despiciunt, seque ipsos per spiritalem celsitudinem transcendentes, subjecta sibimet intus vident, quaeque per carnalem gloriam foris tument. Unde et nullis contra veritatem potestatibus parcunt; sed quos attolli per elationem conspiciunt, per spiritus auctoritatem premunt. Hinc est enim quod, a deserto Moyses veniens, Aegypti regem ex auctoritate aggreditur, dicens: Haec dicit Dominus Deus Hebraeorum: Usquequo non vis subjici mi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi post exc̾ciciũ ĩ tͣnsquillitatẽ
redit: Et tũc se ad silẽcii claust᷑
recolligit: cũ lingue nõ pacĩa
s ꝓcacitatis sue satisfactio fre¬
nũ ponit. Uix igit᷑ sero post cã¬
uitia illata se cohibet: qr et ad
cursus sepe spumantes equos
nõ p̾sidentis dext̾a. s sampi
t̾iuiꝰ cohercet. Beue ergo
de reꝓbis dr᷑. In uolute suut
senute gressuum eoꝵ: quia
recta quidem deliberando appe¬
tiuit: s ad cõsueta semꝑ ma¬
la replicant᷑. Et qͣsi extͣ se extẽ¬
si ad semet ipos ꝑ circuitũ re¬
deunt: qui boua quidem cupi¬
uut: S a malis nũqͣm recedũt.
Esse quippe humiles. s tamẽ
sine despectu. Esse ꝯtenti ꝓpriis
s sine necessitate: Esse casti.
s sine mac̾atõue corꝑis. Esse
pac ientes. s sine cõtumeliis
uolunt. Cũq ad ipisci uirtutes

Expanded text:
itatem redit; et tunc se ad silentii claustra recolligit, cum linguae non patientia, sed procacitatis suae satisfactio frenum posuit. Vix igitur sero post convicia illata se cohibet, quia et a cursu saepe spumantes equos non praesidentis dextera, sed campi terminus coercet. Bene ergo de reprobis dicitur: Involutae sunt semitae gressuum eorum, quia recta quidem deliberando appetunt, sed ad consueta semper mala replicantur; et quasi extra se tensi, ad semetipsos per circuitum redeunt, qui bona quidem cupiunt, sed a malis nunquam recedunt. Esse quippe humiles, sed tamen sine despectu; esse contenti propriis, sed sine necessitate; esse casti, sed sine maceratione corporis; esse patientes, sed sine contumeliis volunt; cumque adipisci virtu
Abbreviated transcription (Latin):
lc si aꝑte diceret. Sũ me stul¬
tis increpatõiib ad desꝑatõnẽ
flecte ueq̃uut: ip̃i ten̾utatis sue
Ar si dicat. Uidentes corꝑis uul¬
nera. s mentis costautiã uesci¬
eutes: dũ me de ĩiusticia ĩcrepa¬
re ausi sunt. usq ad me nõ dũ
uenerũt: S dura me ĩuectõne
pulsantes. dũ stare animũ int̾
adu̾sa dep̃hendiuit. qͣsi ad me
uementes. erubuscunt. Eo autẽ
ad me ueniũt: quo me ĩ ui tinus

Expanded text:
Ac si de eis dicat: Dum me stultis increpationibus ad desperationem flectere nequeunt, ipsi temeritatis suae Ac si dicat: Videntes corporis vulnera, sed mentis constantiam nescientes, dum me de injustitia increpare ausi sunt, usque ad me necdum venerunt; sed dura me invectione 235 pulsantes, dum stare animum inter adversa deprehendunt, quasi ad me venientes erubescunt. Eo enim ad me veniunt quo me in int
Abbreviated transcription (Latin):
esse Beatus Iob redarguit: cũ
Ego tũc dm̃ tumui: cũ fultus
ꝓsꝑis flagelloꝵ detrimẽta nõ
sensi. Uuos aut̃ qui examore dm̃
nõ timuistis: ex sola eũ u̾beris
ꝑcussio ne formidatis. Sequit᷑.¬

Expanded text:
esse beatus Job redarguit, cum Ego tunc Deum timui, cum, fultus prosperis, flagellorum detrimenta non sensi. Vos autem qui ex amore Deum non metuistis, ex sola eum verberis percussione formidatis. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑit᷑. et cladit᷑. Qui gͦ ori
suo ne qͣ qͣm poui obstaculũ.
s hostiũ petiit. aꝑte docuit.
qd̾ et ꝑ disciplinam retineri
liugua debeat. et ex necessi¬
tate laxari: Quatiuꝰ os discre¬
tũ et cõgruo temꝑe uox aꝑiat:
et rursũ congruo tacitur ui¬

Expanded text:
et clauditur. Qui ergo ori suo nequaquam ponit obstaculum, sed ostium petiit, aperte docuit quod et per disciplinam retineri lingua debeat, et ex necessitate laxari, quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congrua taciturni
Abbreviated transcription (Latin):
ad scãui qͥppe eccliam ĩ diem iudi¬
cii reꝓbi uentũt: qr usq ad eiꝰ tũc
conspiciendam głiam ꝑducuntur:
ut ad maiora reatus sui supplicia
repulsi uideant qd̃ ꝑdid̾unt. Tũc
uo iniquos pudor cooꝑit. cũ eos
ĩ cõspectu iudicis testis conscrẽtia
addicit. Tũc iuidex ex t̾ius cͥuitur:
s accusator int̾ius tołat᷑. Tũe oĩs
ante oculos culpa reducit᷑: et mẽs
suꝑ gehẽne ĩcendia. suo grauius
igne crucit᷑. De quib recte ꝑ¬
ꝓphau dr᷑. Dũe exaltet᷑ manus
tua ut nõ uideant: uideant et cõ¬
fuudant᷑. In tellectũ quippe reꝓboꝵ
nũc m̾ita obscurant: s tũc cog¬
nitio reatus illuminat. Ut et mo¬
do sequenda nõ uideant: et tunc
ea post qmͣ amiserĩt cernant.
Nuuc qͥppe et̾ua intellig̾e neg¬
ligũt. uel appet̾e intellecta con¬
tẽpnũt: S tũc ea intelligentes
ꝓcul dubio desid̾ates ꝙ cõspiciũt
cũ desid̾ata ad sequi ueqͣ qͣm pos¬

Expanded text:
am quippe Ecclesiam in diem judicii reprobi veniunt, quia usque ad ejus tunc conspiciendam gloriam perducuntur, ut ad majora reatus sui supplicia repulsi videant quod perdiderunt. Tunc vero iniquos pudor cooperit, cum eos in conspectu judicis testis conscientia addicit. Tunc judex exterius cernitur, sed accusator interius toleratur. Tunc omnis ante oculos culpa reducitur, et mens super gehennae incendia suo gravius igne cruciatur. De quibus recte  exaltetur manus tua, ut non videant, videant et confundantur Intellectum quippe reproborum nunc merita obscurant, sed tunc cognitio reatus illuminat, ut et modo sequenda non videant, et tunc ea postquam amiserint cernant. Nunc quippe aeterna intelligere negligunt, vel appetere intellecta contemnunt; sed tunc ea intelligentes procul dubio desiderantesque conspiciunt, cum desiderata assequi nequaquam pos
Abbreviated transcription (Latin):
in acriorem dolorem ꝓdeunt
quo ea que sustiuent nõ loqũ¬
tͦ Nam si illatus molestias lĩ¬
gua tͣnquille diceret. acousci¬
entia dolor emaneret. Uuln̾a
enĩ clausa: plus cruciant:qr
cũ putredo que iutriusetꝰ fer¬
uet eicit᷑. ad salutem do lor aꝑ¬
it᷑. Uerũq uimis taciti duui
quoꝵdara mala respiciũt. et ta
men in silentio liugnam pre¬
niũt. qͣsi conspectis uuln̾ib
usũ medicamis fubtrahunt.
et eo morͥis auctores fuuit: qͦ

Expanded text:
in acriorem dolorem prodeunt, in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala respiciunt, et men in silentio linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt; et eo mortis auctores fiunt, quo
Abbreviated transcription (Latin):
puguat. S int̾ hec sciendũ
est: qr cũ pauore nimio a locu¬
tione restringim᷑. Int̾dũ plus
qͣm necesse est. intra claustͣ
silentii coartami᷑. Et dũ lingue
uicia in cante fugimꝰ : occulte de¬
t̾iorib ĩplicam᷑. Nam se pedũ
ab eloquio ĩmod̾ate cõpesciu᷑
graue multiloquiũ ĩ corde tołauꝰ
ut eo plus cogitatõnes ĩmente
ferueant: quo illas uiolenta cꝰ¬
todia indiscreti silentii angus¬
tat. Et plerũq tanto latius de¬
fluũt: qnͣto se ẽẽ securiꝰ estimant.
Quia foris a rep̾hensorib nõ ui¬
dent᷑. unde mens nõ mĩqnͣ ĩ su¬
ꝑbiam extollit᷑ : eosq quos lo¬
quentes audit qͣsi infirmos cõspi¬
eit. Cũq os corꝑis claud it. qͣn¬
tũ se uiciis suꝑbiendo aꝑiat. nõ
agnoscit. Linguam et enĩ p̾mit
cogitatõem erigit Et cum se ꝑ
negligentiam minime conside¬
rat tanto apud se cunctos libe¬
rius qnͣto et scretius accusat.
cũ nou nulla uista paciunt᷑: eo

Expanded text:
a. --Sed inter haec sciendum a. --Sed inter haec sciendum est quia cum pavore nimio a locutione restringimur, interdum plus quam necesse est intra claustra silentii coarctamur; et dum linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. cum nonnulla injusta patiuntur, eo
Abbreviated transcription (Latin):
dũ quoq est: qd ab omi rectitu¬
d̾is statu deꝑeunt: qui ꝑ noxia
uerba delabunt᷑. Humana et¬
er̃ mens. aque more et circũ¬
cdusa ad suꝑiora colligit᷑. qr illd̾
repetit uude descendit: et relax¬
ata deperit. qr se ꝑ infuna in¬
utilit̾ spargit. Quot eiuĩ suꝑua¬
cuis uerbis a sillentis sui censu¬
ra dissipat᷑ qͣsi tot riuis extͣ
se ducit᷑. Uude et redire int̾nis
ad sui cognitõem nõ sufficit :
qr ꝑ multiloquiũ ext̾ius sparsa.
uim intime cõsid̾atõius amittit.
Totami se igit᷑ insidiantis hostis
uuluerib detegit: qͥa nulla se
munitione custodie circũcludit.
Unde scͥptũ est. Sic̃ ur̃bs patẽs
et absq muroꝵ ambitu. Sic uir
qui nõ potest ĩ loquendo cõhib̾e
sp̃m sim̃. Quia enĩ murum
silentii nõ habet: patet inimi¬
ci iaculis ciuitasmentis. Et cum
se ꝑ u̾ba extͣse met ip̃am eicit.
aꝑtam se aduersario ostendit.
Q m tanto ille sine labore suꝑat:
tra semet ipsam ꝑ multiloqͥũ.

Expanded text:
uoque est quod ab omni rectitudinis statu depereunt, qui per noxia verba dilabuntur. Humana etenim mens, aquae more, et circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium exterius sparsa, vim intimae considerationis amittit. Totam se igitur insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla se munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere ssilentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis, et cum se per verba extra semetipsum ejicit, apertam se adversario ostendit, quam tanto ille sine labore superat, tra semetipsam per multiloquium
Abbreviated transcription (Latin):
paulisꝑ. Quia et smeusu̾ est
qd̾ siue t̾iiuo sequit᷑ et parũ
est qͥcqͥd finit᷑. Longũ quippe
uobis ud̾i nõ debet: qd̃ cur¬
su sui tẽporis tendit ut nõ sit
Qd̾ dũ ꝑ mom̃ta ducit᷑. ip̃a hec
momenta sua que dĩfferũt iui¬
Inde agit᷑ ue teneat᷑. Beue au¬
tẽ beatꝰ Iob post quibreuitatẽ

Expanded text:
mensum est quod sine termino sequitur, et parum est quidquid finitur. Longum quippe nobis 234 videri non debet quod cursu sui temporis tendit ut non sit; quod dum per momenta ducitur, ipsa hoc momenta sua quae differunt iminde agitur ne teneatur. Bene autem beatus Jo
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Cuiꝰ resurgentis uitam iã
quidem ꝑ fidem sequit᷑ S nec dũ
ꝑ specier contẽplat᷑ Suꝑ pupil¬
lum uero heretici irruũt: cũ hũi¬
litatem fidelis ppłi inportunis
falsisq allegatõnib affligũt. Et¬
tam̃ amicus est quẽ nituuit᷑ euer¬
quendo tołat.amãdo ñ desiuit ad u̾itatẽ¬
uocare. S int̾ hec sciendũ est: qr
scĩ uiri. nec sustinere falsa ꝑ ĩfir¬
mitatẽ metuũt: nec leũ unqͣm
a u̾itate conticescunt. Unde et sub

Expanded text:
 resurgentis vitam jam quidem per fidem sequitur, sed necdum per speciem contemplatur. Super pupillum vero haeretici irruunt, cum humilitatem fidelis populi importunis falsisque allegationibus affligunt. Tamen amicus est quem nituntur everat amando non desinit ad veritateed inter haec sciendum est quia sancti viri nec sustinere falsa per infirmitatem metuunt, nec laesi unquam a veritate conticescunt. Unde sub
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est. Sit nomẽ dñi bũdictũ
S indiscrete mentes hauc uiuẽ¬
di regulaui uesciũt: Et quo
uias di dissolute appetunt: eo
ad mũdi itinu̾a stulte replicãt᷑.
man senuitas saba ituia me¬
morat. Quia quos auster
repbi teporis solu̾it. hos ui¬
nurũ rete implicatõuis te uet.
Beue autẽ prauoꝵ facta de¬
scribeus: cõsid̾are hec ãmo¬
uet. Quia ꝑuersa agendo
diligiuꝰ: S hec uisa ĩ aliis
diiudicamꝰ. Et que in nobis
nunꝰ diiudicanda credimus.
qm sint tͣpia ĩ alioꝵ actõne
cognosciuꝰ. Sic qr : fit ut
ad semet ip̃aui meus redeat
et ag̾e qd rep̾heudit erubes¬
cat. Quasi eiũ ab speculo fe¬
da facies displicet: dũ meus
a uita simili in se ip̃a. qd̾ ad¬
u̾set᷑ uidet. Ait gͦ. Cõsid̾ate
semitas theman: itin̾a sabas
expectate paulisꝑ. Ec si aꝑte
dic̾et. D ampna alieui tepo¬
ris attendite: et tũc spẽ de
to cordis oculo qd in aliis dis¬
pliceat iudetis. Beue aist drͣ.

Expanded text:
est; sit nomen Domini benedictum . Sed indiscretae mentes hanc vivendi regulam nesciunt, et quo vias Dei dissolute appetunt, eo ad mundi itinera stulte replicantur.man semitas, Saba itinera memorat, quia quos Auster reprobi teporis solverit, hos nimirum rete implicationis tenet. Bene autem pravorum facta describens considerare haec admonet, quia perversa agendo diligimus, sed haec visa in aliis dijudicamus; et quae in nobis minus dijudicanda credimus, quam sint turpia in aliorum actione cognoscimus; sicque fit ut ad semetipsam mens redeat, et agere quod reprehendit erubescat. Quasi enim a speculo foeda facies displicet, cum mens a vita simili in se ipsa quod aversetur videt. Ait ergo: Considerate semitas Theman, itinera Saba, et exspectate paulisper. Ac si aperte diceret: Damna alieni teporis attendite, et tunc spem de to cordis oculo quod in aliis displiceat videtis.  Vet. XX. 45.
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i. Sed qr scĩ iuri ad u̾ba tante
altitudinis zelo u̾itatis nõ autẽ
uitio elatõnis exiliũt ip̃i patẽt᷑
ĩdicant. qui factis dictisq aliis
et quanta hũilitate polleant. et
erga eosquos redarguũt qnͣta cari¬
tate ferueant manifestant. Su¬
ꝓbia quippe odũ geuerat. humili¬
tas amorẽ. Uerba itaq que a mor
exasꝑat: ꝓfecto ex fonte huilita¬
tis manant. Quomꝰ gͦ stephanꝰ
ꝓferre ĩcrepatõem ꝑ elatõem po¬
tuit qui ꝓ eisdem qͦs increpau̾at
ad det̾iora crescentib. seq lapidã¬
tib flexis genib orauit dicens.
Dũe ne statuas illis hoc peccatũ.
quomꝰ paulꝰ contͣ gentis sue sac̃

Expanded text:
i viri ad verba tantae altitudinis zelo veritatis, non autem vitio elationis exsiliunt, ipsi patenter indicant, qui factis dictisque aliis et quanta humilitate polleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant manifestant. Superbia quippe odium generat, humilitas amorem. Verba itaque quae amor exasperat profecto ex fonte humilitatis manant. Quomodo ergo Stephanus proferre increpationem per elationem potuit, qui pro eisdem quos increpaverat, ad deteriora crescentibus, seque lapidantibus, flexis genibus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum ? Quomodo Paul
Abbreviated transcription (Latin):
cuuctis inseruiant: ꝓ d̾o priua¬
ta obsequia etiã ꝓpĩquis negãt.
Hinc est enĩ: qd quidã cũ dice¬
ret. ꝑ nutte michi priꝰ ire et se¬
pelire patrem meũ. ueritatis
ore ꝓtiuꝰ audiuit. Sine ut mortui
sepeliant mortuos suos: tu autẽ
uade adnũtia regnũ d̾i. Qua
in re notand̃ est: qr electus disci¬
pulus dũ a parentis sepult᷑a cõ¬
pescit᷑ hoc deuotũ quẽq exhib̾e
patri mortuo ex affectu caruali
exteris debet. Hins rursum
ueritas dicit. Si quis ueuit ad me
et nõ odit patreui suũ. ⁊ matrẽ
et uxoreui. ⁊ filios. et fratres.

Expanded text:
cunctis inserviant, pro Deo privacunctis inserviant, pro Deo privata obsequia etiam propinquis negant. Hinc est enim quod quidam cum diceret: Permitte mihi prius ire et sepelire patreore protinus audivit: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos: tu autem vade, annuntia regnum Dei. Qua in re notandum est quia electus discipulus dum a parentis sepultura compescitur, hoc devotum quemque exhibere patri mortuo ex affectu carnali r Dominum etiam exteris debet. Hinc rursum Veritas dicit: Si quis venit ad me, et non odit patrem suum, et matrem, et uxorem, et fili
Abbreviated transcription (Latin):
quitatis iudiscrete deseruiuut.
ad ea sepe ꝑ affectũ cognatõnũ
redeunt. que iãm et cũ ꝓprio des¬
pectu subegerũt. Tũq plusꝙͣ
uecesse est carnis ꝓpinqͦs diligũt:
retracti ex t̾ius a cordis pareute
diuidunt᷑. Nam sepe qͦsdaui
uidimꝰ qͣntũ ad ꝓpͥum studium
spectat : iam pͥsentis iuite desid̾ia
nõ hab̾e: mũdũ et oꝑe et ꝓfes¬
sioue reliquisse: S taiũ ꝓ ĩordi¬
uatis affectib ꝓpinquoꝵ. p̾to¬
giis uacare. Lib̾tatem ĩtime
quietis relinquere: et mũdi in¬
se studia iã dudũ destructa repa¬
rare. Quo itaq isti uisi ĩ rete
ambulant: quos a p̾senti sclł̃o ĩ¬
choata iam uite ꝑ fectio soluerat.
Q ĩ ordinatus amor t̾rene cogua¬
dio et nõ dissolutis gressib et¬
ne sponsionis p̾miũ sequũt᷑. sic̃
semet ip̃os ꝓ diuino amore des¬
pitiũt. Sic cũcta quib se senti¬
ũt. p̃pediri postponũt. Et cũ
ꝓ d̾o uetesse est ut quib ualẽt

Expanded text:
quitatis indiscrete deserviunt, quitatis indiscrete deserviunt, ad ea saepe per effectum cognationum redeunt, quae jam et cum proprio despectu subegerunt. Cumque plus quam necesse est carnis propinquos diligunt, retracti exterius, a cordis parente dividuntur. Nam saepe quosdam videmus, quantum ad proprium studium spectat, jam praesentis vitae desideria non habere, mundum et opere et professione reliquisse; sed tamen natis affectibus propinquorum praetogiis vacare, libertatem intimae quietis relinquere, et mundi studia in se jam dudum destructa reparare. Quo itaque isti nisi in rete ambulant, quos a praesenti saeculo inchoata jam vitae perfectio solverat, sed inordinatus amor terrenae cognadio, et non dissolutis gressibus aeternae sponsionis praemium sequuntur, sicut semetipsos pro divino amore despiciunt, sic cuncta, quibus se sentiunt praepediri, postponunt; et cum pro Deo necesse est ut quibus valent
Abbreviated transcription (Latin):
dũ licite seruiunt: etiam illicitis
huiꝰ mũdi uirgiis ĩplicant᷑. Cũq
t̾renas res studiose tueri de sid̾aut:
cordis requiem deserunt qͣi q̃re¬
baut. Et cum substantia fugieus.
cõtinua ꝓuisione ꝓtegit᷑ : cõceptꝰ
ĩ animo diuine scientie ser mo dis¬
sipat᷑. Quia iuxta u̾itatis sentẽ¬
tiam ob ortũ serẽ spine oppͥmũt.
cũ u̾bum dei a memoria. ĩ portune
t̾renaꝵ rersi sollicitudĩes expellũt.
Disselutis itaq gressib ĩ rete ã¬
bulant: qui dũ mũdũ ꝑ fecte u̾̃
deserunt. semet ipsos gradieudo
obligant. ne gradiant᷑. Et suut
pleriq qui nõ solũ alieua si appe¬
tunt. Uerũ etiã cũcta que possi¬
d̾aut ĩmũdo d̾elinquũt: Semet¬
ipos despiciũt: uullam p̾sentis ui¬
te głiam requirũt. Ab huiꝰ mũdi
se actõuib separant: et pene qͥcqͥd
ꝓsꝑitatis ad riser it caleant. S ed
ta iũ ad huc uincło carualis cog¬
natonis obligati: dũ amori ꝓpĩ¬

Expanded text:
dum licite serviunt, etiam illicitis dum licite serviunt, etiam illicitis hujus mundi jurgiis implicantur; cumque terrenas res studiose tueri desiderant, cordis requiem deserunt, quam quaerebant; et cum substantia fugiens continua provisione protegitur, conceptus in animo divinae 231 scientiae sermo dissipatur, quia, juxta Veritatis sententiam , obortum semen spinae opprimunt, cum verbum Dei a memoria importunae terrenarum rerum sollicitudines expellunt. Dissolutis itaque gressibus in rete ambulant, qui dum mundum perfecte non deserunt, semetipsos gradiendo obligant, ne gradiantur. 40. Et sunt plerique qui non solum aliena non appetunt, verum etiam cuncta quae possederant in mundo dipsos despiciunt, nullam praesentis vitae gloriam requirunt, ab hujus mundi se actionibus separant, et pene quidquid prosperitatis arriserit calcant. Sed tamen adhuc vinculo carnalis cognationis obligati, dum amori propin
Abbreviated transcription (Latin):
pe auster. saba autẽ. rete ĩtͤ.¬
pretat᷑. Quid hic ꝑ austrum
qui afflata teporib mẽbra dis¬
soluit. nisi fluxa uiuendi remis¬
sio. Quid ꝑ rete. nisi actõis ob¬
ligatõ demonstrat᷑. Qui enĩ dis¬
soluta uiente ea que et̃na sunt
appetunt: ne gressu lib̾o ad dr̃n
ꝓdeant. ip̃i se suis iuordiuatis co¬
natib ligant. Cũq fluxas cõ¬
u̾satõnis sue actib implicãt᷑: qͣ¬
si remansuros ĩ retis maculis pe¬
des ponũt. Ut enĩ paulo suꝑius
quosdam ad deuictas iam culpas
retͣhi ꝑ aꝑta q̃dam et nõ deuicta
uicia diximꝰ: Innõ nuilli ad ea que
reliquerant redeũt: ꝑ q̃dam q̃ uel
honestatis noĩe uł laudis honore
palliant᷑. Nam sũt pleriq qui iã
alieua nõ appetũt: atq ab huiꝰ
mũdi iurgiis ĩchoato quietis auio¬
re diuiduut᷑. erudiri sacris elo¬
quiis sitiunt: uacare suꝑ uis con¬
tẽpłonib cõcupiscũt: nec tauiẽ
ꝑfecta auiii lib̾tate curã rerũ
familiariũ deserunt. Cui sepe

Expanded text:
pe Auster, Saba autem rete interpretatur. Quid hic per Austrum, qui afflata teporibus membra dissolvit, nisi fluxa vivendi remissio, quid per rete nisi actionis obligatio demonstratur? Qui enim dissoluta mente ea quae aeterna sunt appetunt, ne gressu libero ad Deum prodeant, ipsi se suis inordinatis conatibus ligant; cumque se fluxis conversationis suae actibus implicant, quasi remansuros in retis maculis pedes ponunt. Ut enim paulo superius quosdam ad devictas jam culpas retrahi per aperta quaedam et non devicta vitia diximus, ita nonnulli ad ea quae reliquerant redeunt per quaedam quae vel honestatis nomine, vel laudis honore, palliantur. Nam sunt plerique qui jam aliena non appetunt, atque ab hujus mundi jurgiis inchoato quietis amore dividuntur, erudiri sacris eloquiis sitiunt, vacare supernis contemplationibus concupiscunt; nec tamen perfecta animi libertate curam rerum familiarium deserunt, cui saepe
Abbreviated transcription (Latin):
met ip̃os tam̃ apud se subtiliꝰ
iudicantes. qͣsi in abiecto pouũt.
Et quo praua ĩ aliis insequnt᷑
eo ad reprimendos se attrocio
res reddunt. Rursũq qd̾ sibi¬
met meliora agentib ueqͣ qͣm
parcunt eo uigilantiꝰ aliena
rep̃hendunt. Quid enĩ de hu¬
maua potentia miuiri potue
runt. qui se met ip̃os qͦq despici¬
unt: etiam cum intime pene iã
arcẽ sublunitatis app̾hendunt.
Id circo igit᷑ bene foris diiudicãt
altitudiẽm t̾rene celsitudĩs. qr
intꝰ oculum nõ grauat pondus
tumoris. Unde et beatꝰ iob: cũ
ĩ amicis dura loquentib t̾renã
prudentiam uires. substantiã¬
q despic̾et. dicens. Nunquid
dixi. Afferte nuchi. et de substã¬
cia ur̃a donate michi. Uel libe¬
rate me de manu hostis. et de
mita robustoꝵ ernite me: do

Expanded text:
metipsos tamen apud se subtilius metipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectos ponunt. Et quo prava in aliis insequuntur, in eo ad reprimendos se atres redeunt; rursusque quo sibimet meliora agentibus nequaquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potentia mirari exterius poterunt, qui semetipsos quoque despiciunt, etiam cum intimae pene jam arcem sublimitatis apprehendunt. Idcirco igitur bene foris dijudicant altitudinem terrenae celsitudinis, quia intus oculum non gravat pondus tumoris. Unde et beatus Job, cum in amicis dura loquentibus terrenam prudentiam, vires, substantiamque despiceret, dicens: Nunquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi? vel: Liberate me de manu hostis; et de m