comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid. ac propter merita uirtutũ postea facta est euis.
a cepit extraduce. humanarũ gͥ animarum quas etetra
fatemur et brutorum animantium que cum corpore dissol¬
crratur et mittitut. sattre simpliciter &e nos scrupulo
libera. Nichi horum loquetis. s occupatus mnaliis am¬
plicitate nr̃a abiiteris &e prestigiis pompaq uerbortum
hertit nos ñ sinis questiont. Qtud inquies: Nonne
questio erat de resurrectione carnis & penis diaboli:
menbro amputato. nec aliqua corporis parte de secta. hec
cnim tua uerba sunt. s quero qd̾ origenes negat. utrũ me
oadcm sexii quo mortua sunt corpora suscitantur. et orania
ornia. iołis resuirgat iołis an commixto sexu atq turba¬
to nec uir sit nec stmina. s utrumq uelncutrum: et an
ipsa corpora in corrupta & ĩmortalia ꝑmaneant ineter¬
num. & non solum corpora s caro & sanguis infusus ue¬

Expanded text:
aliquid, ac propter merita virtutum postea facta est anima ejus. aliquid, ac propter merita virtutum postea facta est anima ejus. Si cepit ex traduce, humanarum igitur animarum, quas aeternas fatemur, et brutorum animantium, quae cum corpore dissolm creatur et mittitur, fatere simpliciter, et nos scrupulo libera. 5. Nihil horum loqueris: sed occupatus in aliis, simplicitate nostra abuteris, et praestigiis pompaque verborum haerere nos non sinis quaestioni. Quid, inquies, nonne quaestio erat de resurrectione carnis, et poenis diaboli? membro amputato, nec aliqua parte corporis desecta, haec enim tua verba sunt: sed quaero, quod Origenes negat, 494 utrum in eodem sexu, quo mortua sunt corpora, suscitentur: et Maria Maria, Joannes resurgat Joannes: an commixto sexu atque turbato, nec vir, nec femina sit; sed utrumque, vel neutrum? Et an ipsa corpora incorrupta, et immortalia, et utnum: et non solum corpora, sed caro et sanguis infusus, ve
Abbreviated transcription (Latin):
et uu conteminis &e despicis: fantum sensib respondebo.
Auud ate queritur.: et pro alio satis facis. Contra arriĩ dog¬
mata iamalȩxandrie incarcerib & exiliis dimicaueras.
uoce ñ sanguine. minc suꝑ origenis heresi tibi calitmna
commouetur. Nolo cures que sana sunt: uulnerata me-¬
aicare. Trinitatem dicis unus et deitati. Hoc toto credẽ¬
te iammundo: puto qd et demones consiteantire. filiũ
dei ratum eͥc de utrgine. & carnem nature humane. atq
animã susccpisse. Si artius quid rogauero. contentio¬
sum uocabis. Dicis. filtum dei huimanȩ naturȩ car¬
nem atq animã suscepisse. Oro te ut absq stomacho
respondeas: anima ista quã suscepit iħcerat antequã
nasceretur ex orariaanmorigine uirginali que de spũ
sc̃o nascebatur cum corpore simul creata est. uel iam in
utero corpore figurato sratim facta et missa decelo est:

Expanded text:
et tu contemnis et despicis; tantum sensibus respondebo. et tu contemnis et despicis; tantum sensibus respondebo. Aliud a te quaeritur, et pro alio satisfacis. Contra Arii dogmata, jam Alexandriae in carceribus, et exsiliis dimicaveras, non voce, sed sanguine. Nunc super Origenis haeresi tibi calumnia commovetur. Nolo cures, quae sana sunt, vulnera medicare. Trinitatem dicis unius esse Deitatis. Hoc toto credente jam mundo, puto quod et daemones confiteantur Filium Dei natum de Maria Virgine, et carnem naturae humanae, atque animam suscepisse. Si arctius quid rogavero, contentiosum vocabis. Si dicis Filium Dei humanae naturae carnem atque animam suscepisse, oro te, ut absque stomacho respondeas: anima ista, quam suscepit Jesus, eratne antequam nasceretur ex Maria? An in origine virginali, quae de Spiritu sancto nascebatur, cum corpore simul creata est, vel jam in utero corpore figurato, statim facta et missa est de coelo?
Abbreviated transcription (Latin):
seruaui. suꝑ est michi corona iusticie. Que mala exilia.
quos iste carceres nominauit: Pudet me aꝑtissimi men¬
dacii. quasi carteres & exilia absq iudicum sententiis
irrogentur. Uolo tamen ipsos scire carceres: et quarũ
prouinciarum sedicat exilia sustinuisse. & utiq habet
copiam. de multis carcerib & infinitis exiliis unum
aliquod nominandi. Erodat nobis confessionis suc ac¬
ta. que huc usq nesctuimus: ut interalios alexandrie
martyres huius quoq gesta recitemus: et contra latra¬
tores suos possit dicere. Decetero nemo michi molestus
cupit. uel audire uel discere. sciat qd detrinitate ita
credimus: et reliqua. Supra contra canes tuos baculũ
ep̃o porrigis. quo pro te munitus incedat. nunc quasi
ambigens dicis. siquis est qui temptare sidem nrãm
cupit. De uno dubitas. cͥum multorũ latratus ad te usq
ꝑuenerint. Nondiscutio parumꝑ elocutiones tuas. quas

Expanded text:
servavi, superest mihi corona justitiae. Quae exsilia, servavi, superest mihi corona justitiae. Quae exsilia, quos iste carceres nominat? Pudet me apertissimi mendacii; quasi carceres, et exsilia absque judicum sententiis irrogentur. Volo tamen ipsos scire carceres, et quarum provinciarum se dicat exsilia sustinuisse. Et utique habet copiam de multis carceribus et infinitis exsiliis unum aliquod nominandi. Prodat nobis confessionis suae acta, quae hucusque nescivimus; ut inter alios Alexandriae Martyres hujus quoque gesta recitemus, et contra latratores suos possit dicere: De caetero nemo mihi molestus cupit vel audire, vel discere, sciat quod de Trinitate 493 ita credimus, » et reliqua. Supra contra canes tuos baculum episcopo porrigis, quo pro te munitus incedat. Nunc quasi ambigens dicis: Si quis est qui tentare fidem nostram cupit; denuo dubitas, cum multorum latratus ad te usque pervenerint. Non discutio parumper elocutiones tuas, quas
Abbreviated transcription (Latin):
trem & quos uiuentes iuiuenis acreliquit. mortuos senex
desiderat: nisi forte parentes militari uulgariq sermone
cognatos &e affines nominat. Quos quia ñ uult deserere.
ne inhumanus putetur aut durus. iccirco patria dere¬
licta. aquileie habitat. Pericliatur rome ila probatissi¬
ma fides eius. & hic resupintis et lassulus post.xxͣx.
annos ꝑ mollissimum flaminiȩ iter uenire ñ potest:
sicq pretendit longi itineris lassitudinẽ. quasi .xxx.
annis scmꝑ cucurrerit. aut biennio aquileie sedens pre¬
et ipsa epłe eius uerba ponamus. Quamitis igit᷑ naes
nt̃a ꝑsecutionis hereticorum tempore cũ inscã alexan¬
drina eccłia degeremusincarcerib & exitiis quȩ profi¬
ac ingerebantur probata sit. Miror qd̾ non ad iecerit.
uinctus ihu xp̃i. et liberatus sum de ore leonis. & alexan¬
arie ao bestias pugnatti. ei cur sũ consũmaui. tidem

Expanded text:
trem; et quos viventes juvenis dereliquit, mortuos senex trem; et quos viventes juvenis dereliquit, mortuos senex desiderat: nisi forte parentes militari vulgarique sermone, cognatos, et affines nominat, quos quia non vult deserere, ne inhumanus putetur, aut durus, idcirco patria derelicta, Aquileiae habitat. Periclitatur Romae illa probatissima fides ejus, et hic supinus et lassulus, post triginta annos, per mollissimum Flaminiae iter, essedo venire non potest; sicque praetendit longi itineris lassitudinem, quasi triginta annis semper cucurrerit, aut biennio Aquileiae sedens, praeet ipsa epistolae ejus verba ponamus: Quamvis igitur fides nostra, persecutionis haereticorum tempore, cum in sancta Alexandrina Ecclesia degeremus, in carceribus et exsiliis, quae pro fide inferebantur, probata sit. » Miror quod non adjecerit: Vinctus Jesu Christi, et liberatus sum de ore leonis, et Alexandriae ad bestias pugnavi, et cursum consummavi, fidem
Abbreviated transcription (Latin):
neret indextera. & seuientes contra se abigeret canes.
Si probatus est cunctis. & maxime ipsi ad quẽ scribit
ep̃o. infide &e caritate deiꝰ quomodo rome mordetur
et carpitur. et appetite existimationis eius fama crebreᷤ¬
cic: Dem cuius est humilitatis probatum sc dicere in
tiac & caricate aci. cum apłi petant. añe augt nobis fidẽ.
et audiant. si habueritis fidem ut granum syrapis. & ad
ipsum dicatur petrum. modice fidei quare dubitasti :
Quid ioquar decaritate que &e spe &e fide maior t̃. ce quã
patilus optat potius quam presumit. ane qua ec inmar¬
tyrio sanguis esfustis. corpusq flammis traditũ coronã
ñ habet premiorum: Harum utramq iste sic sibi uin¬
dicat᷑ ut tamen contra sc habcat latratores. quinisi in¬
cliti pontificis baculo repellantur. latrare ñ cessant.
Iuud uͦ ridiculum qd post triginta annos ad parentes
reuersum se eͥẽ iactat. homo quinec patrem habet. nec ma¬

Expanded text:
neret in dextera, et saevientes contra se abigeret canes. neret in dextera, et saevientes contra se abigeret canes. Si probatus est cunctis, et maxime ipsi cui scribit episcopo, in fide et charitate Dei: quomodo Romae mordetur, et carpitur, et appetitae aestimationis ejus fama crebrescit? Deinde cujus est humilitatis, probatum se dicere in fide, et charitate Dei, cum Apostoli petant: Domine, adauge nobis fidem ; et audiant, Si habueritis fidem ut granum sinapis . Et ad ipsum dicatur Petrum: Modicae fidei, quare dubitasti ? Quid loquar de charitate, quae et fide et spe major est: et quam Paulus optat potius quam praesumit: sine qua et martyrio sanguis effusus, corpusque flammis traditum, coronam non habet praemiorum? Harum utramque iste sic sibi vindicat, ut tamen contra se habeat latratores: qui nisi inclyti pontificis baculo repellantur, 492 latrare non cessant. Illud vero ridiculum, quod post triginta annos ad parentes se reversum esse jactat, homo qui nec patrem habet, nec ma
Abbreviated transcription (Latin):
Uc usq de criminib immo pro crimi¬
nib meis quȩ inme quondam subdo¬
lus laudator ingessit. & discipti eius
constantius arguunt. ñ ut debiti. sed
ut potui moderato dolore respondi.
Propositum quippe michi est: non tam alios accusa¬
re quã me defendere. Ueniam ad apologiam eius.
qua sc̃o anastasio romane urbis ep̃o satisfacere niti¬
tur. & in defensionem sui michi rursum calumni¬
am struit. cantumq mc diligit. ut raptus turbine
& in profunda demersus. meum potissimum inua-¬
se primũ respondere rumorib quib illius rome car¬
patur fides. hominis probatissimi tam in fide quã in
caritate dei: et nisi post. xxͥx. annos parentib redditus
nollet eos deserere quostam tarde uiderat. ne inhu¬
manus putaretur aut durus. et tam longi itineris la¬
bore fragilior. ad iterandos labores cͥet infirmus. ipsũ
uenire uoluisse. Qd quia non fecerit contra latrato¬
res suos misisse ei baculum luterarum: quem ille te¬

Expanded text:
ucusque de criminibus, immo pro criminibus meis, quae in me quondam subdolus laudator ingessit, et discipuli ejus constantius arguunt, non ut debui, sed ut potui, moderato dolore Propositum quippe mihi est, non tam alios accusare, quam me defendere. Veniam ad Apologiam ejus, qua sancto Anastasio, Romanae urbis episcopo, satisfacere nititur, et in defensionem sui mihi rursum calumniam struit; tantumque me diligit, ut raptus turbine, et in profunda demersus, meum potissimum invase primum respondere rumoribus, quibus illius Romae carpatur fides, hominis probatissimi, tam in fide, quam in charitate Dei. Et nisi post triginta annos parentibus redditus, nollet eos deserere, quos tam tarde viderat, ne inhumanus putaretur, aut durus, et tam longi itineris labore fragilior, ad iterandos labores esset infirmus, ipsum venire voluisse. Quod quia non fecerit, contra latratores suos misisse baculum litterarum, quem ille te
Abbreviated transcription (Latin):
statu tacuit: & miraris si contra te fr̃m scandala con¬
citentur. cum id nescire te iures. qd̾ xp̃i eccłie se nosse
fateantur: Exposita fide sua immo confessione inscien¬
tie. transit ad aliud: et excusare se nititur. cur libros ꝑ¬
iarchon in latinum uerterit. & hec scripta ad u̾bum.
Sane quia audio etiam inde cẽ disputatum ꝙs queda
Si enmaliquid est qd̾ displiceat in auctoie: quare id
ad interpretem actorquetur: Sicut ingrecis habetur
rogatus sum ut latinis ostenderemꝰ: grecis sensib u̾ba
dedi latina tantũ modo. Siue ergo in illis sensib laus
in est aliqua ñ est mea. siue culpa. ñ est similiter mea.
Audio inquit etiam inde c̾e disputatum. Quam pruden¬
ter. accusationẽ suam dispucationẽ uocat. Qd quedam
origem rogatꝰ afr̃ĩb. degreco ĩ latiũ tnͣstuli. Q st̃ alã
q̃dã. Nom̃ ñ hñt. Taceꝰ : libelli accusatorũ loqñt᷑. Puto ait. qd

Expanded text:
statu tacuit: et miraris si contra te fratrum scandala constatu tacuit: et miraris si contra te fratrum scandala concitentur, cum id nescire te jures, quod Christi Ecclesiae se nosse fateantur? 11. Exposita fide sua, immo inscitiae confessione, transit ad aliud; et excusare se nititur, cur libros περὶ Ἀρχῶν in Latinum verterit. Et haec scribit ad verbum: Sane quia audio inde etiam esse disputatum, quod quaedam Si enim aliquid est, quod displiceat in auctore, quare id ad interpretem detorquetur? Sicut in Graecis habetur, rogatus sum ut Latinis ostenderem. Graecis sensibus verba dedi Latina tantummodo. Sive ergo in illis sensibus laus inest aliqua, non est mea: sive culpa, similiter » « Audio, inquit, etiam inde esse disputatum. » Quam prudenter accusationem suam, disputationem vocat! « Quod quaedam Origenis rogatus a fratribus de Graeco in Latinum transtuli. dam? Nomen non habent? Taces? Libelli accusatorum loquuntur. « Puto, ait, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Dicis enim. Puto inter latinos tertullianum
sensisse uel lactantium. fortassis &e alios ñ nullos.
Non solum de animarum statu dubitas. s et de
auctorum sententiis putas. et tam̃ aliquid interẽ.
de ammab enim ꝑ te nescis & inscientiam confi¬
teris. de auctorib aut sic nosse te dicis. ut putes
potius qua presumas. Inorigene solo non ambi¬
gis. Dicis enim hoc sentit origenes. Interrogabo
te. bene sentit an male: Nescio inquies. Quid me
gͥ missis tabellariis & creberrimis nuntiis docere
conaris. ut sciam quid nescias : Et ne forte ñ credam
imꝑitiȩ tuȩ &e arbitrer te callide reticere qd̾ nosti:
uiras deo teste qd̾ usq ad presens certi et diffiniti
aliquid de hac questione ñ teneas. & deo relinquis sci¬
re quid sit inutero. & si cui ipse reuelare dignabit᷑.
ꝑtanta scła nullus tibi uidetur dignus fuisse. cui de
et exiliis morabaris. huiuscemodi sacramenta patue

Expanded text:
tus. Dicis enim: « Puto inter Latinos Tertullianum tus. Dicis enim: « Puto inter Latinos Tertullianum sensisse, vel Lactantium, fortassis et alios nonnullos. » Non solum de animarum statu dubitas, sed et de auctorum sententiis putas: et tamen aliquid interest. De animabus autem aperte nescis, et inscitiam confiteris: de auctoribus sic nosse te dicis, ut putes potius quam praesumas. In solo Origene non ambigis. Dicis quippe, « Hoc sentit Origenes. » Interrogabo te: bene 500 sentit, an male? Nescio, inquis. Quid me igitur missis tabellariis et creberrimis nuntiis docere conaris, ut sciam, quod nescias? Et ne forte non credam imperitiae tuae, et arbitrer te callide reticere quod nosti, juras Deo teste, quod usque ad praesens certi et definiti aliquid de hac quaestione non teneas; et Deo relinquas scire a tibi nullus videtur dignus fuisse, cui de et exsiliis morabaris, hujuscemodi sacramenta patuer
Abbreviated transcription (Latin):
n̾ationẽ eiꝰ qͥs enariabin audact loqͥt: et imsteriũ om̃ib
retro sctiꝰ ignoratũ. sotentie sue uidicat: ħsolũ ignorat qdͥ
igaoratũ cunctis scandalum facit. Scit quom̃¬
quombͥdo deum uirgo generarit: et nescit
quomodo ipse sit uatus. Animarum et corpo
antẽ corpora fuer̾int: siue cum corporum nas¬
cantur᷑ ex ordiis. siue iam formatis in utero fi¬
guratisq corporibus immittantur. In om¬
nibus nouimus auctorem deum: nec de
hoc nunc questio est utrũ deus. an alius fece¬
rit:s etrib quas proposuit que sit uera sententia
nescire se dicit. Uide ne statim tibi obiciatur. iccir¬
cote trium ignorantiam confiteri. ne unum dam¬
nare coneris. & tertulliano et lactantio ido parce
ne origenem cum illis uigules. Quantũ memoria
suggerit. nisi tamen fallor. nescio me legisse lactan¬
legisse te scribis. dic inquo libro legeris: ne ut me
dormientem sic illum mortuum calumniatus esse
uidearis. S et in hoc nutabundus incedis. et cau¬

Expanded text:
 et mysterium omnibus retro saeculis ignoratum scientiae suae vindicat: et hoc solum ignorat, quod ignoratum cunctis scandalum facit. Scit quomodo Deum Virgo generarit; et nescit quomodo ipse sit natus. Animarum et corpor ante corpora fuerint, sive cum corporum nascantur exordiis, sive jam formatis in utero figuratisque corporibus immittantur. In omnibus novimus auctorem Dominum. Nec de hoc nunc quaestio est, utrum Deus, an alius eas fecerit: sed e tribus quas posuit, quae sit illarum sententia vera, nescire se dicit. Vide ne statim tibi objiciatur, idcirco te trium ignorantiam confiteri, ne unum damnare cogaris: et Tertulliano et Lactantio ideo parcere, ne Origenem cum illis jugules. Quantum memoria suggerit, nisi tamen fallor, nescio me legisse Lactanlegisse te scribis, dic in quo libro legeris, ne ut me dormientem, sic illum mortuum calumniatus esse videaris. Sed et in hoc cunctabundus incedis et cau
Abbreviated transcription (Latin):
latrent dicit se nescire qd̾ queritur. si ignoret proqͦ
sibi calumnia commouetur. Quid necesse est apologi¬
am mutere. que ñ habet defensionem sui. s ignorantie
confessionẽ. Hoc est suspiciones hominũ ñ sopire. s
ferre. Tres suꝑ ammarum statu ponit sententias: et in
fine concludens. singula inquit legisse me ñ nego.
&e adhuc ignorare confiteor. Arcesilam aut carneadẽ
putes. qui om̃ia incerta pronuntiant. licet &e illos suꝑet
cautione. lui enim omntũ philosophorũ inuidiam non
fererentes. quo uitam e uita tollerent. ueri similia reppe¬
rerunt. ut ignorantiam rerum probabili temꝑarent.
iste se dicit incertum. & etrib omnino nescire qd uerũ
est. Si hoc erat responsurus. qͣuie cum ratio impulit ait
tãtũ põtificẽ ĩscientie sue testẽ face̾t: Nimitũ ħ illa ẽ lassiu

Expanded text:
latrant, dicit se nescire quod quaeritur. Si ignorat, pro quo latrant, dicit se nescire quod quaeritur. Si ignorat, pro quo sibi calumnia commovetur, quid necesse est Apologiam mittere, quae non habet defensionem sui, sed ignorantiae confessionem? Hoc est suspiciones hominum non sopire, sed serere. Tres super animarum statu ponit sententias, et in fine concludens: « Singula, inquit, me legisse non nego, et adhuc ignorare cofiteor. » Arcesilam, aut Carneadem putes, qui omnia incerta pronuntiant, licet et illos superet cautione. Illi enim omnium philosophorum invidiam non ferentes, quod veritatem e vita tollerent, verisimilia repererunt, 499 ut ignorantiam rerum probabili assertione temperarent: iste se dicit incertum, et e tribus omnino nescire quid verum sit. Si hoc erat responsurus, quae eum ratio impulit, ut tantum Pontificem inscitiae suae testem faceret. Nimirum haec illa
Abbreviated transcription (Latin):
oi dispenset incorpore. Tam puti de &e confuse loquit᷑:
ut plus ego inreprehendendo laborem. quam ille inscͥ¬
bendo. Ad extremum posuit. Ego uero cum hec singła
legerim: & adhuc pendente sententia. quasi nouum
aliquid pretulisset adiecit. Ego tamen hec singula et
iegisse me ñ nego. ce ad huc ignorare confiteor. O felices¬
animas quȩ tantis uiciorum lanceis uulnerantur. Non
eas puto iuxta origenis crrorem pantũ laborasse cũ dece¬
lo interrã ruerent. et crassis corporib uestirentur. ut nc̃
et uerbis & sententiis hinc inde collisas. ut pret̾mutã
narenfaton quo de humaniseminis traduce diffun¬
ai anima dicit᷑. Scio interxp̃ianos uerborum uicia
ñ solere reprehendendĩ. s ex paucis ostendere uolui.
cinus temeritatis sit docere qd̾ nescias. scribere qd̾ igno¬
res. Unde ut similem prudentia ce sensib requiramus.
iitat epłam. id est robustissimũ baculũ quo romane
urbis armetur ep̃s: et in ipsa questione proqua canes

Expanded text:
ci dispenset in corpore. Tam putide et confuse loquitur, ut plus ego in reprehendendo laborem, quam ille in scribendo. Ad extremum posuit: « Ego vero cum haec singula legerim, » et adhuc pendente sententia, quasi novum aliquid protulisset, adjecit: « Ego tamen haec singula et legisse me non nego, et adanimas, quae tantis vitiorum lanceis vulnerantur! non eas puto juxta Origenis errorem tantum laborasse, cum de coelo in terras ruerent, et crassis corporibus vestirentur, ut nunc et verbis et sententiis hinc inde collisas; ut praetermittam κακέμφατον, quo de humani seminis traduce diffundi animae dicuntur. Scio inter Christianos verborum vitia non solere reprehendi; sed ex paucis ostendere volui, cujus temeritatis sit docere quod nescias, scribere quod ignores: ut similem prudentiam et in sensibus requiramus. Mittit epistolam, id est, robustissimum baculum, quo Romanae urbis armetur episcopus: et in ipsa quaestione, pro qua canes
Abbreviated transcription (Latin):
suas. sic elementis ueteris testamenti ut ad euuãgłi
Unde &e centesimus octauus decimus psalmis. et õs
alii qui litteris pre notantur. ꝑethicam nos ducunt
adtheologiam: et ab elementis occidentis litttere que
destruitur transure faciunt ad spm̃ uiuificantem.
Qui gͦ mundo et elementis eiꝰ mortui sumus. non
debemus ea obseruare quȩ mundi sunt: quia in al¬
tero inicium. maltero ꝑfectio ẽ.

Expanded text:
suas, sic elementis ueteris testamenti, ut ad euangelisuas, sic elementis ueteris testamenti, ut ad euangeliunde et centesimus octauus decimus psalmus et omnes alii, qui litteris praenotantur, per ethicam nos ducunt ad theologiam et ab elementis occidentis litterae, quae destruitur, transire faciunt ad spiritum uiuificantem. qui ergo mundo et elementis eius mortui sumus, non debemus ea obseruare, quae mundi sunt, quia in altero initium, in altero perfectio e
Abbreviated transcription (Latin):
nos dicitur ad ñ parcenddum corpori. Nonparcunt
iudci corporib suiᷤᷤ in assumptione ciborim. contẽp¬
nentes interdum que habent. ce querentes quȩ ñ hnͣt.
Ex qua necessitate. debilitates interdum et morbos
contrahunt: nec honorant semet ipsos. cum om̃ia mun¬
da sint mundis. nichilq possit ẽe pollutum. qd̾ cum
grãrum actione ꝑcipitur: &e iccirco adño sit creatum.
ut saturitate ce ad impletione carnis humanos artus
uegetet atq sustentet. Eiementa aũt mundi aquibus
imio quib mortui sumus. lex moysi et omne uetus
instrumentum intelligendumẽ: quib quasi elemen¬
tis et religionis exordiis anm̃n discimus. Quomͦ enim
elementa appellantur littere ꝑquas fuiabas acuba
conungimus. et ad texendam orationem longa me¬
ditatione procedimus. ars quoq musica habet ele¬
menta sua. et geomet̾ica abelementis incipit linea¬
rum. & dialectica atq medicina habent ysagogas

Expanded text:
nos dicitur \'a d non parcendum corp ori\'. non pareunt nos dicitur \'a d non parcendum corp ori\'. non pareunt Iudaei eorporibus suis in adsumptione ciborum contemnentes interdum, quae habent, et quaerentes, quae non habent - ex qua necessitate debilitates interdum et morbos contrahunt —, nec honorant semet ipsos, cum omnia munda sint mundis nihilque possit esse pollutum, quod cum gratiarum actione percipitur, et idcirco a domino sit creatum, ut saturitate et adinpletione carnis humanos artus uegetet atque sustentet. elementa autem mundi, a quibus, immo quibus mortui sumus, lex Moysi et omne uetus instrumentum intellegendum est, quibus quasi elementis et religionis exordiis dominum discimus. quomodo enim elementa appellantur litterae, per quas syllabas ac uerba coniungimus et ad texendam orationem longa meditatione procedimus, ars quoque musica habet elementa sua et geometrica ab elementis incipit linearum et dialectica atque medicina habent eloaycoyag
Abbreviated transcription (Latin):
ce chelles magistrinr̃i tradiderunt nobisut auomilia
pedes ambulcinus insabbato. et cetera isttusmodi. doctri¬
nas hominum preferentes aoctrine aci: ñ quo aicamus
inquo infirmatur ꝑ carnem. spũal obseruatione com¬
plendum sit. Sequitur. Quȩ sunt rationẽ quidem ha¬
bentia sapientie. Hoc loco quidem coniunctio suꝑfiua
est. qd̾ inplerisq locis propt̃ imꝑitiam artis gramina¬
uel alia conunctio:. quȩ solet ei prepositioni ubi qui¬
dem positum fuerit respondere. Uiaentur gͥ obscrua¬
tiones udaicȩ apud imꝑitos et uilem plebiculam.
imaginẽ habere rationis. & humanȩ sapientiȩ. Unde
&e doctores eorum sofoi. hoc ẽ sapientes uocantur: et
si quando certis dieb traditionessuas exponunt dis¬
quam uicium. Si hic tatmostosinh sc intelligenda
qd̾ humilia sentiant atq terrena. Afdia aut̃ sama¬
tos cuius nomen latinui iermo ñ explicat. apud

Expanded text:
et Helles, magistri nostri, tradiderunt nobis, ut duo milia et Helles, magistri nostri, tradiderunt nobis, ut duo milia pedes ambulemus in sabbato\' et cetera istius modi, doctrinas hominum praeferentes doctrinae dei. non quo dicamus in quo infirmatur per carnem, spiritali obseruatione conplendum sit. Sequitur: quae sunt rationem quidem habentia sapientiae. hoc loco quidem\' coniunctio superflua est, quod in plerisque locis propter inperitiam artis grammauel alia coniunctio, quae solet ei propositioni, ubi \'quidem\' positum fuerit, respondere. uidentur igitur obseruationes Iudaicae apud inperitos et uilem plebiculam imaginem habere rationis humanaeque sapientiae, unde et doctores eorum σοφοί, hoc est \'sapientes\', uocantur. et si quando certis diebus traditiones suas exponunt, disquam uitium; sed hic ταπεινοφροσύνη sic intellegenda, quod humilia sentiant atque terrena. ἀφειδία autem σώματος, cuius nomen Latinus sermo non explicat, apud
Abbreviated transcription (Latin):
matri. morte moriatur. Uos aut̃ dicitis. Quicũq dixit
patri uel matri.muntis qd̾ cũq ẽ ex me.tibi proderit.
et ñ honorificabit patrem suum aut matrem &e rt. Qb
quas hodie deyterosis uocant. & quam aniles fabule.
euoluere nequeo. Neq enim libri patitur magnitu¬
do: et pleraq tam sunt turpia ut erubescam dictre
Dicam tamen unum in ignominia gentis inimice.
Prepositos habent synagogis sapientissimos quosq fe¬
do oꝑi delegatos. ut sanguinẽ uirginis siue menstrua¬
te mundum uel immundũ. si ocłis discernere nequi
uerint. gustu prelibent. Preterea quib ussum ẽ ut
dieb sabbatorum unusquisq indomo sua sedeat. et nõ
egrediatur. nec ambulet de loco in quohabitat: si quandoᷤ
cos iuxta literam ceꝑmnis artare ut noniaceant. ñ am¬
bulent ñstent. s cantum sedeant. siuelint precepta ser¬
uare. solent respondere ce dicere. Barachibas ce symeon

Expanded text:
matri, morte morietur. uos amatri, morte morietur. uos apatri aut matri: Donum quodcunque ex me tibi proderit; et non honorificabit patrem suum et matrem suam , quas hodie δευτρώσεις uocant, et quam aniles fabulae, reuoluere nequeo. neque enim libri patitur magnitudo et pleraque tam turpia sunt, ut erubescam dicere. dicam tamen unum in ignominiam gentis inimicae: praepositos habent synagogis sapientissimos quosque foedo operi delegatos, ut sanguinem uirginis siue menstruatae mundum uel inmundum, si oculis discernere non uerint, gustu probent. Praeterea, quibus jussum est ut diebus sabbatorum sedeat unusquisque in domo sua, et non egrediatur, nec ambulet de loco in quo habitat; si quando eos iuxta litteram coeperimus artare, ut non iaceant, non ambulent, non stent, sed tantum sedeant, si uelint praecepta seruare, solent respondere et dicere: \'Barachibas et Symeon
Abbreviated transcription (Latin):
sum demuindo. et mundus eos odit. qm̃ non sunt de mun¬
dosicut & ego ñ sum de mundo. s econtrario quasi tui¬
uentes inmmundo decermtis. ne titigeritis corpus hois
mortui. nec uestimentum. nec scabellum inqto sede¬
tit mulier menstturata. neq gustaueritis stullam car¬
nem. &e ltporum.et sepiarum. &e iolligiũ. marene &
angulle. & uniuersorum pisctum qui squamas et pen¬
mudas ñ habent: quȩ omnia incorruptione sunt & inte¬
titu ipso usui. et stercore digeruntur: Esca enimuen¬
tri. et uenter escis. & omne qd̾ intrat ꝑ os non coinqui¬
nat hominem. s ea quȩ de nobis exeunt. Scãm pre¬
cepta in qutit et aoctrinas hominum: s ãm ulud quos
ysans loquitur. Popłs hic labiis me honorat. corautẽ
corum longe ẽ ame. Frustra aut̃ colunt me: docentes
doctrinas & precepta hominum. Unde &e añs phari¬
seos corripit dicens. Irritum fecistis mandatum dei:
ut traditiones uras statueretis. Ds̃ enim aixit. Hono¬
ra patrem &e matrem: et qui maledixerit patri aut

Expanded text:
mundo, et mundus odit eos, quoniam non sunt de mundo; sicut et ego non sum de mundo . Sed e contrario quasi viventes in mundo decernitis, ne tetigeritis corpus hominis mortui, nec vestimentum, nec scabellum in quo sederit mulier menstruata: neque gustaveritis carnem suillam, et leporum, et sepiarum, et loliginum, murenae, et anguillae, et universorum piscium, qui squamas, et pennulas non habent: quae omnia in corruptionem, et interitum sunt ipso usu, et stercore digeruntur? Esca enim ventri, et venter escis, Et, Omne quod intrat per os, non coinquinat hominem; sed ea quae de nobis exeunt . Secundum praecepta, inquit, et doctrinas hominum; secundum illud quod Esaias loquitur: populus hic labiis me honorat, cor uero eius longe est a me. frustra autem colunt me docentes doctrinas et praecepta hominum, unde et dominus pharisaeos corripit dicens: irritum fecistis mandatum dei, ut traditiones uestras statueretis. deus enim dixit: honora patrem et matrem et: qui maledixerit patri et
Abbreviated transcription (Latin):
enim sanguiniẽ hircorum aut taurorum querit ds:ͥ sed
inoreb. & coluerant sydus dei remfa. de quo in propheta
amos plemus dissetunmus: ad orauerunt siguras quas ip¬
si fecerant. et tradidit eos as ut seruirent miliciȩ celi. ã
minc ab apło religio dicit angłorum. Prohumilitatt in
greco habetur tatinofrosinh id c̃ humilitas mentis sitic
ccnsus. Ucte humilitas sensus ce miseranda suspicio:
dm̃ eredere hyrcorum et taurorum sanguine delecta¬
ri & nidore tumamatis. que sepe declinamus homi¬
nes. Qd aũt sequitur. si mortui estis cum xp̃o abelem̃¬
ais mindi. qͥd adhuc tanquã uiuentes inmundo decer¬
nitis. ne tetigeritis neq gustaueritis. neq contrectauie¬

Expanded text:
enim sanguinem hircorum et taurorum quaerit deus, sed senim sanguinem hircorum et taurorum quaerit deus, sed sin Choreb et coluerunt sidus dei Rempham, de quo in propheta Amos plenius disseruimus, adorauerunt figuras, quas ipsi fecerunt, et tradidit eos deus, ut seruirent militiae caeli, quae nunc ab apostolo religio dicitur angelorum. pro \'humilitate\' inhumilitas mentis, sive sensus. Vere enim humilis sensus, et miseranda superstitio, Deum credere hircorum atque taurorum sanguine delectari, et nidore thymiamatis, quem saepe homines declinamus. Quod autem sequitur: Si mortui estis cum Christo, ab elementis mundi, quid adhuc tanquam viventes in mundo decernitis? ne tetigeritis
Abbreviated transcription (Latin):
caput omnium scripturarum. illud dequo dictum est.
capuit uiri xp̃c est. Caput aut atq principium totius
corporis eorumq qui credunt. & omnis intelugentiȩ spũa¬
lis. Ex quo capite corpus ȩccłiȩ ꝑ suas compages atq iunctu¬
ras. uitalem doctrine celestis accipit sucum: ut omina pau¬
latim menbra uegetentur. et ꝑ occultos uenarum meatus
fundatur defecatus sanguis ciborum. &e ministret᷑ atq
succrescat immo teneatur temꝑantia corporis. ut defonte
capitis rigati artus crescant inꝑfectionẽ dei: ut implea¬
tur saluatoris oratio. Pater uolo. ut sicut ego &e tu unũ
sumus. sic et isti innobis unum sint: ut post quam nos
xp̃c tradiderit patri. sit ds om̃ia inomnib. Tale quid in
uerbis et insensib & ingenere locutionis obscurissime
scribit ad ephesios. Ueritatem loquentes incaritate cresca¬
mus in illo ꝑomnia. quiẽ caput xp̃c. ex quo totũ cor¬
pus compactum et cõnexum ꝑ omnem iuncturam

Expanded text:
caput omnium scripturarum illud, de quo dictum est: caput omnium scripturarum illud, de quo dictum est: caput uiri Christus est, caput autem atque principium totius corporis eorumque, qui credunt, et omnis intellegentiae spiritalis. ex quo capite corpus ecclesiae per suas conpages atque iuncturas iuncturas doctrinae caelestis accipit sucum, ut omnia paulatim membra uegetentur et per occultos uenarum meatus fundatur defaecatus sanguis ciborum et ministretur atque subcrescat, immo teneatur temperantia corporis, ut de fonte capitis rigati artus crescant in perfectionem dei, ut inpleatur saluatoris oratio: pater, uolo, ut, sicut ego et tu unum sumus, sic et isti in nobis unum sint, ut, postquam nos Christus tradiderit patri, sit deus omnia in omnibus. tale quid et in uerbis et in sensibus et in genere elocutionis obscurissime scribit ad Ephesios: ueritatem autem loquentes in caritate crescamus in illo per omnia, qui est caput Christus, ex quo totum corpus conpact
Abbreviated transcription (Latin):
bis & prouincie suȩ familiarius utitur apłs: equibus
exempli gr̃a pauca ponenda sunt. Michi aut̃ parum est
accipiat᷑. quib et aliis multis uerbis utuntur cilices. Nec¬
hoc miremur in apło. si utatur eius lingue consuetudi¬
ne inqua natus ẽ & nutritus: cum uirgilius alter home¬
rus apud nos sue patrie sequens consuetudinẽ. sceleratũ
frigus appeilet. Nemo gͦ uos suꝑet atq aeuincat. uolens
hummlitatem littere sequi. et angłorum religionem.
atq culturam. ut ñ seruiatis spũalis intelligentie exẽ¬
plaribus s futurorum: que nec ipse uidit qui uos suꝑa¬
re desiderat. siue audiuit. utrumq enim habetur in
greco: presertim cum tumens ambulet. & incedat infla¬
tus. mentisq suꝑbiam gestu corporis preferat. Hoc enim
significat embateyson. frustra aut̃ inflatur ce tumet
sensu carnis sue carnaliter cuncta intelligens. et tradi¬
tionum udnicarum deliramenta ꝑquirens. & ñ tenens

Expanded text:
bis et prouinciae suae familiarius apostolus utitur. e quibus bis et prouinciae suae familiarius apostolus utitur. e quibus exempli gratia pauca ponenda sunt: mihi autem parum est accipiat\'. quibhoc miremur in apostolo, si utatur eius linguae consuetudine, in qua natus est et nutritus, cum Uergilius, alter Homerus apud nos, patriae suae sequens consuetudinem \'sceleratum\' frigus appellet. nemo ergo uos superet atque deuincat uolens humilitatem litterae sequi et angelorum religionem atque culturam, ut non seruiatis spiritali intellegentiae, sed exemplaribus futurorum, quae nec ipse uidit, qui uos superare desiderat, siue uidet — utrumque enim habetur in Graeco —, praesertim cum tumens ambulet et incedat inflatus mentisque superbiam et gestu corporis praeferat-hoc enim significat eaatsvcov —, frustra autem infletur et tumeat sensu carnis suae carnaliter cuncta intellegens et traditionum Iudaicarum deliramenta perquirens et non tenens
Abbreviated transcription (Latin):
eruditus ad pedes gamalielis. uiri in lege doctissimi. se
ipsum inter pretari cupiens inuoluitur. Siaũt ingreca
lingua hoc ciaccidit. quam nitritus inthatso cilicie apar¬
ua etate imbiberat. quid de latinis dicendum ẽ. qui uer¬
bum de uerbo exprimere conantes. obscuriores faciunt
cus sententias. et ueluti herbis crescentib. frugũ trans¬
gulant uebertatem : Conabumur itaq parastasticos sen¬
lis citis inuoluere. & tricas implicati eloquii. suo ordi¬
ne modere atq uincture: ur simplici stamine uerboꝵ
fila decurrant. puroq subtemine apłici sermonis textu¬
ra succrescat. Nemo uos suꝑet. id ẽ nemo aduersum uos
brauium accipiat. Hoc enim grece dicitur ratabeyeto:
quando quis incertamine positus iniquitate agonithe¬
tȩ. uel insidiis magistrorum. brauiũ. et palmã sibi de¬
bitam ꝑdit. Multaq sunt uerba quib iuxta morem ur¬

Expanded text:
eruditus ad pedes Gamalielis, uiri in lege doctissimi — se eruditus ad pedes Gamalielis, uiri in lege doctissimi — se ipsum interpretari cupiens inuoluitur. sin autem in Graeca lingua hoc ei accidit, quam nutritus in Tarso Ciliciae a parua aetate inbiberat, quid de Latinis dicendum est, qui uerbum de uerbo exprimere conantes obscuriores faciunt eius sententias, ueluti herbis crescentibus frugum strangulant ubertatem? conabimur itaque παραφραστικῶς sensum eius euoluere et tricas inplicati eloquii suo ordini reddere atque iuncturae, ut simplici stamine uerborum fila decurrant puroque subtegmine apostolici sermonis textura subcrescat. nemo uos superet: \'nemo aduersum uos brauium accipiat\'. hoc enim Graece dicitur καταβραβευέτω, quando quis in certamine positus iniquitate agonothetae uel insidiis magistrorum βραβεῖον et palmam sibi debitam perdit. multaque sunt uerba, quibus iuxta morem ur
Abbreviated transcription (Latin):
ris sui uno sermone comprehendit. qui ẽ suꝑ omma
q̾s benedictus in scła amen. Et iste cantus ac talis abeis
non recipitur. dequorum stirpe generatus ẽ. & nichil¬
ominis laudat iudicii ueritatem: ne sententia dei in
fiatres et propinquos suos displicere uideatur. et uel
austera eẽ uel nimia. Inquib gͥ tanta fuerant bona:
dolȩt cur nunc tanta mala sint.
colosenses. nemo uossuꝑet. uolens inhumi¬
litate mentis et religione angłorum quȩ
non uidit ambulans frustra. inflatus sensu carnis sue.
& tł. Illud qd crebro dixinus. & su mꝑitus sermone
non tamen scientia. nequaquã paulum de humilita̾te
s de conscientiȩ ueritate dixisse. etiam nunc approbamꝰ.
Profundos enim ce reconditos sensus lingua non explicat:
et cum ipse sentiat quid loquatur malienas aures puro
ñ potest transferre sermone: quem cũ inuernacula lin¬
gra habeat discitissimũ. quippe ut hebrens exhebreis. et

Expanded text:
ris sui uno sermone conprehendit: qui est super omnia ris sui uno sermone conprehendit: qui est super omnia deus benedictus in saecula, amen, ut iste tantus ac talis ab eis non recipi perciperetur, de quorum stirpe generatus est. et nihilominus laudat iudicii uerpropinquos et fratres suos displicere videatur, et vel austera esse, vel nimia. In quibus igitur tanta fuerunt bona, dolet cur nunc tanta mala sint. Colossenses: Nemo vos superet, volens in humilitate mentis et religione Angelorum, quae non vidit, ambulans frustra infl — Illud, quod crebro diximus: etsi inperitus sermone, non tamen scientia, nequaquam Paulum de humilitate, sed de conscientiae, ueritate dixisse etiam nunc adprobamus. profundos enim et reconditos sensus lingua non explicat et, cum ipse sentiat, quod loquatur, in alienas aures puro non potest transferre sermone. quem cum in uernacula lingua habeat disertissimum — quippe ut Hebraeus ex Hebraeis et
Abbreviated transcription (Latin):
torum anime conseruentur. Qd aũt anath ena inter¬
menti probari pot. Et neleuem putemus cẽ itusiciã
&e modicam causam doloris. iungit ce dixit. Pro fr̃ibus
meis et propinquis uyxta carnem. Quando propinquos
appellat ce fr̃s iuxta carnemꝰ. inspũ a se ostendit alienos.
Quorum est inquit ad optio. quȩ significantius grece dr̃
yiotes ia. dequib quondam dñs loquebatur faius meus
primogenitus isrł. & fiuos genui et exaltaui. nunc dicit
filii alieni mentiti sunt michi. & quorum gła ut de
cunctis gentib eligerentur inpeculiarem popłm dei.
et quorum testamenta unum inlitera alterum inspũ.
ut qui prius incarne seruierant cerimoniis legis aboli¬
te. postea seruirent in spũ mandatis euãgłii sempiterni.
& legis latio. adutrũq respondet. & noui et ueteris testa¬
menti. et cultus idẽ ueta religio repromissionis: ut qͥc¬
quid repromissum est patrib compleretur infiliis:

Expanded text:
torum animae conserventur. Anathema enim intertorum animae conserventur. Anathema enim intermoniis probari potest. et ne leuem putemus esse tristitiam et modicam causam doloris, iungit et dicit: pro fratribus meis et propinquis iuxta carnem. quando propinquos appellat et fratres iuxta carnem, in spiritu a se ostendit alienos. quorum est, inquit, adoptio, quae significantius Graece dicitur vlofteoia, de quibus quondam dominus loquebatur: filius primogenitufilii alieni mentiti sunt mihi. et quorum gloria, utde cunctis gentibus eligerentur in peculiarem populum dei. et quorum testamenta, unum in littera, alterum in spiritu, ut, qui prius in carne seruierant caerimoniis legis abolitae, postea seruirent in spiritu mandatis euangelii sempiterni. et legislatio ad utrumque respondet: et noui et ueteris testamenti. et cultus, id est uera religio. et repromissiones, ut, quicquid repromissum est patribus, conpleretur in filiis.
Abbreviated transcription (Latin):
am̃ proppło uideorum atq dicentis. si dimittis cis pecca¬
tum suum dimiite. sin aũt ñuis. deleme delibro tuo
quem scripsisti: ꝑspiciemus eundem et moysi &e pauli
erga creditum sibi gregem asfectum. Pastor enim bonus
ponit animam suam proouio. mertennarius aut̃ cum
uiderit lupum uenientem fugit. quia ñ sunt eius oues.
& hoc ipsum ẽ dicere. optabam anathama eͥc axp̃o. et
dele me deubro quem scripusti. Qui enim delentur
de lbro uiuentium etcum iustis non scribuntur. ara
thema siunt a xp̃o. Simulq cerne apłm quante cariia¬
tis in xp̃o sit. ut pro illo cupiat mori &e solus ꝑire. dũ mͦ
omne millum eredat hominum genus. ꝑtre aũt non
inꝑpetuum s inpresentiarum. Qui enim ꝑdiderit
amimã suam prexp̃o. saluam eam facit. Unae de qua¬
aragesimo tercio psalmo assumit exemplum. reputati
alii saluentur inxp̃o. suum sanguinẽ fundere ut mul¬

Expanded text:
deum pro populo Iudaeorum atque dicentis: si dimittis eis peccadeum pro populo Iudaeorum atque dicentis: si dimittis eis peccatum suum, dimitte; sin autem non uis, dele me de libro tuo, quem scripsisti, perspiciemus eundem et Moysi et Pauli erga creditum sibi gregem affectum. pastor enim bonus ponit animam suam pro ouibus, mercennarius autem, cum uiderit lupum uenientem, fugit, quia non sunt eius oues. et hoc ipsum est dicere: optabam anathema esse a Christo et: dele me de libro, quem scripsisti. qui enim delentur de libro uiuentium et cum iustithema fiunt a Domino. Simulque cerne Apostolum quantae caritatis in Christum sit, ut pro illo cupiat mori, et solus perire, dummodo omne in illum credat hominum genus. Perire autem, non in perpetuum, sed impraesentiarum. Qui enim perdiderit animam suam pro Christo, salvam eam facit . Unde, et de quadragesimo tertio Psalmo assumit exemplum: Quonialii salventur in spiritu; suum sanguinem fundere, ut mul
Abbreviated transcription (Latin):
lor cordimeo. optabam enim ipse anathema ẽe axp̃o pro
fr̃ib meis et propinquis uixta carnem. & rł. Si em̃ tante
est indnm̃ caritatis. ut metu nec mortis. nec spe uite. nec ꝑ¬
secutione. nec fame. nec nuditate. nec ꝑiculo. nec gladio
possit separari a caritate cius. & si angłi quoq et potestatiᷤ.
et uel presentia uel futura et om̃s celorum fortitudines.
& excelsa pariter et profunda & uniuersa simul creatu¬
mutatio. immo inaudita prudentia. ut procaritate. xp̃i
nolit habere xp̃m : & ne ei forsitan noncrederemus. iu¬
rat &e confirmat inxp̃o. & conscientiȩ siȩ testem inuocat
spm̃ scm̃. se habere tristiciam ñ leuem et fortuitam. s mag¬
nam ce cͥredibilem. et habere dolorem incorde. ñqui ad
horam pungat &e transcat. s gui iugiter incorde ꝑmane¬
at. Quo tendit ista tristicia: Ad quid proficit iste incessa¬
bilis dolor: Optat anathema eẽ a xp̃o. &e perire ut alii
salui fiant. S si consideremus moysi uocem rogantis

Expanded text:
o pro fratribus meis et propinquis iuxta carnem et reliqua. si enim tantae est in dominum caritatis, ut nec metu mortis nec spe uitae nec persecutione nec fame nec nuditate nec periculo nec gladio possit separari a caritate eius, et, si angeli quoque et potestates et uel praesentia uel futura et omnes caelorum fortitudines et excelsa pariter ac profunda et uniuersa simul creatumutatio, immo inaudita prudentia, ut pro caritate Christi nolit habere Christum? et ne ei forsitan non credamus, iurat et connrmat in Christo et conscientiae suae testem inuocat spiritum sanctum, se habere tristitiam non leuem et fortuitam sed magnam et incredibilem et habere dolorem in corde, non qui ad horam pungat et transeat, sed qui iugiter in corde permaneat. quo tendit ista tristitia ? ad quid proficit incessabilis dolor? optat anathema esse a Christo et perire, ut alii salui fiant. sed si consideremus Moysi uocem rogantis
Abbreviated transcription (Latin):
benedictus inscła amen. Reuera ualida questio. quomͦ
apłs qui supra dixerat. quis nos separabit acaritate dei.
tribulatio. anangustia. an ꝑsecutio. anfames. annudi¬
quia neq mors. neq uita. neq angłi. neq principatus.
neq presentia. neq futura. neq fortitudines. neq suibli¬
mitas. neq profundum. neq creatura alia poterit nos
separare a caritate aei. quȩ ẽ in xp̃o ihu dño nr̃o. nunc¬

Expanded text:
benedictus in saecula, amen2 — Re uera ualida quaestio, quomodo apostolus, qui supra dixerat: quis nos separabit a caritTribulatio an angustia, an persecutio, an fames, an nudiquia neque mors neque uita neque angeli neque principatus neque praesentia neque futura neque fortitudines neque excelsa neque profundum neque alia creatura poterit nos separare a caritate dei, quam
Abbreviated transcription (Latin):
cio quomͦ ctiam si aqua plena sit. tamen eundẽ
odorẽ lagena seruat. quo dũ rudis ect im buta est.
Si hoc mnusculũ placuerit: habemus etiã alia
condita. que cũ plurimis orientalib mercib ad te
si sp̃s sc̃s afflauerit. nauigabunt. Item epła Iero¬

Expanded text:
cio quomodo, etiam si aqua plena sit, tamen eundem odorem lagoena seruat, quo, dum rudis esset, inbuta est. si hoc munusculum placuerit, habemus etiam alia condita, quae cum plurimis orientalibus mercibus ad te, si spiritus sanctus adflauerit, nauigabunt. XI. AD VIR
Abbreviated transcription (Latin):
tam grecã. quã latinam: &e ilico intelliges accusatoꝵ
meorũ nenias. & opprobriosas querelas. Porro mi

Expanded text:
tam Graecam quam Latinam: et illico intelliges accusatorum meorum naenias, et probrosas querelas. Porro mi
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ reuertiur ultra. Nequaquã gͥ gentilis plangẽ¬
dus est. atq uideus. qui ineccłia ñ fuerunt et semel mor¬
tui sunt. dequib saluator dicit. dimitte mortuos ut
egrediuntur de eccłia: et nolunt ultra reuerti ad eam
dãpnatione uiciorũ. Unde & ad uiros eccłiasticos. qͥ
muri et turres eccłie nuncupant. loquitur sermo
propħicus dicens. Muti syon proferte lacrimas. in¬
plentes illud apłi gaudere cũ gaudentib. flere cũ fien¬
tib. ut dura corda peccantiũ ur̃is lacrimis ꝓuocetis
ad fietũ: ne ꝑseuerantes in malitia audiant. Ego plan¬
tauite uineam frugiferã omnẽ ueram: quomͦ conu̾¬
sa es inamaritudine uitis aliene: & it̾mLigno dpx¬
runt. pater mõ estu. & lapidi tu me genuisti: et uer¬
terunt ad me dorsa. et ñ facies suas. Et est senfus. No¬
luerunt ad me conuerti ut agerent penitentiam:
s cordis duritia. in inuriã meam sua terga uertert̃.

Expanded text:
quia non reuertetur u 11 r a. nequaquam igitur gentilis plangenquia non reuertetur u 11 r a. nequaquam igitur gentilis plangendus est atque Iudaeus, qui in ecclesia non fuerunt et semel mortui sunt, de quibus saluator dicit: dimitte mortuos, utegrediuntur de ecclesia et nolunt ultra reuerti ad eam damnatione uitiorum. unde et ad uiros ecclesiasticos, qui muri et turres ecclesiae nuncupantur, loquitur sermo propheticus dicens: muri Sion, proferte lacrimas inplentes illud apostoli: gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus, ut dura corda peccantium uestris lacrimis prouocetis ad fletum, ne perseuerantes in malitia audiant: ego plantaui te uineam fructiferam, omnem ueram; quomodo conuersa es in amaritudinem uitis alienae?et iterum ligno dixerunt: \'pater meus es tu\' et lapidi: \'tu genuisti me\', et aduerterunt ad me dorsa et non facies suas. et est sensus: noluerunt ad me conuerti, ut agerent paenitentiam, sed cordis duritia in iniuriam meam sua terga uerterunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sacrime mee panes die ac nocte. Et inalio loco. Ds̃ d̃s
m̃s adte deluce uigiloͬͤ sitiuit ad te anima mea. quam
multiplicit̾ tibi caro mea. Interra deserta. & inuia et
inaquosa. sic inscõ apparui tibi. Quãquã enĩ sicierit t
anima mea. tamen multo te plus carnis mee labore q̃¬
siui. et tibi in scõ apparere ñ potui. nisi prius in terra
deserta auitiis. et inuia aduersariis potestatib et
absq humore & reumate ullius libidinis cõmorarer.
fieuit et dñs suꝑ ciuitatẽ hierłm: quia non egissent
penitentiam. Et petrus trinã negationẽ. a maritudi¬
ne abluit lacrimarũ. Impleuitq illud propħicũ.
exitus aquarũ deduxerunt oculi mei. Pangit et hiere¬
mias popłm. penitentiã ñ agentẽ. dicens. Quis dabit
capiti meo aquã. et oculis meis fontẽ lacrimatũ: &e plora¬
bo popłm istũ ꝑdiem et noctem: Curaut̃ plangat et
defieat᷑. sequenti sermone demonstrat. Nolite flere
mortuũ. neq plangatis eũ. fiete planctu qui egreditur:

Expanded text:
lacrimae meae panis per diem et noctem, et in alio loco: deus, deus meus, ad te de luce uigilo. sitiuit ad te anima mea, quam multipliciter tibi caro mea. in terra deserta et inuia et inaquosa, sic in sancto apparui tibi. quamquam sitierit te anima mea, tamen multo te plus carnis meae labore quaesiui et tibi in sancto apparere non potui, nisi prius in terra deserta a uitiis et inuia aduersariis potestatibus et absque humore et reumate ullius libidinis commorarer. fleuit et dominus super ciuitatem Hierusalem, quia non egisset paenitentiam, et Petrus trinam negationem amaritudine abluit lacrimarum inpleuitque illud propheticum: exitus aquarum deduxerunt oculi mei. plangit et Hieremias populum paenitentiam non agentem dicens: quis dabit capiti meo aquam et oculis meis fontem lacrimarum et plorabo populum istum per diem et noctem? cur autem plangat et defleat, sequenti sermone demonstrat: nolite flere mortuum neque plangatis eum. flete planctu, qui egreditur,