comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terfectores suos uell& sua moite
saluare pro agnorantia stiuentiũ
de crucis altitudine supplicabat
dicens. pater ignoscc illis. non¬
qi̾i sciunt quid faciunt. Nec in¬
tellectu enim cordis. nec auditu
auris. nec oculorũ intuitu sentie¬
bant queni falsis testimonus appe¬¬
tissent. quem affigi patibulo coo¬
gissent. dum in corpoto hominis
non agnoseint substantiã deitatis.
U iderunt humibem o non adora¬
urrunt uniuersitatis auctotem.
nec intellexerunt potestatem
iudicaturi : despicientes mansu¬¬
etudinem iudicati. ut persecu¬
tores ueri dĩ. & urgatores ueri
hominis impietas una sociatos.
Dum scrui formam in xp̃o & iudxi
aestimant solam & heretici assert̾
xp̃iani. quȩ substantia saluatoris
ad fixa sit ligno quȩ iacuerit in
scpulehro & teuoluto monum̃ti
lapide. quȩ tertio die cato surrex.
uel quale corpus ihõ discrpulorũ
uisui clausis ad eos ostus ingres¬
sus intulerit: cum ad abrigendã
etrneniũ diffidentiam inspici
oculis digitisq tractari. patentes

Expanded text:
terfectores suos vellet sua morte salvare, pro ignorantia saevientium de crucis altitudine supplicabat, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Nec intellectu enim cordis, nec auditu auris, nec oculorum intuitu sentiebant quem falsis testimoniis appetissent, quem affigi patibulo coegissent, dum in corpore hominis non agnoscunt substantiam Deitatis. Viderunt humilem, et non adoraverunt universitatis auctorem, nec intellexerunt potestatem judicaturi, despicientes mansuetudinem judicati: ut et persecutores veri Dei et negatores veri hominis una impietas sociaret: dum servi formam in Christo et Judaei aestimant solam, et haeretici asseruntChristiani, quae substantia Salvatoris affixa sit ligno, quae jacuerit in sepulcro, et revoluto monumenti lapide, quae tertia die caro resurrexerit, vel quale corpus Jesus discipulorum visui, clausis ad eos ostiis ingressus , intulerit, cum ad abigendum cernentium diffidentiam, inspici oculis, digitisque tractari patentes
Abbreviated transcription (Latin):
tatis: ut perueirretur ad gloriam
passionis. Ciuius utiq inanis fiuse
species. & nulli profutura imago
tolerantiȩ. nisi uera diuinitas
ueris se humanȩ carnis fensibus
induiss&e. & unus dĩ atq hominis
filiuis. aliunde in temtrabilis adi¬
unde passibilis. mortale nr̃m per
strum in mortale renouaret. Et
i deo mestitudine ⁊deo formidine
non carebat. ut ad deuincendas
huius modi ꝑ turbationes. non solũ
sac rameuto nos susceptionis. sed
&iam cxemplo fortitudinis robora¬
roe. Nam in rusta uideretur euis
ad patientiam cohortatio. cui nulli
essae in nrͣa infirmitate cõmunio
Ueras aut̃ dñi passioites csaias ꝓphia
tpsius uoce pręnuntiat dicens.
Dorsum meũ dedi inflagella. &
miaxillas in palmas: utultũ autẽ
meum non auerti a confusione
spritorũ. Quod itaq utrbi caro
patiebatur. non urrbi crat peua
sed carnis. cuius iniuriȩ atq
su plicia & iam ad inpassibilem
redundabant ut inerito ei dicant᷑

Expanded text:
tatis, ut perveniretur ad gloriam tatis, ut perveniretur ad gloriam passionis. Cujus utique inanis fuisset species, et nulli profutura imago tolerantiae, nisi vera Divinitas veris se humanae carnis sensibus induisset: ut unus Dei atque hominis Filius, aliunde intemerabilis, aliunde passibilis, mortale nostrum per suum immortale renovaret. Et ideo moestitudine, ideo formidine non 253 carebat, ut ad evincendas hujusmodi perturbationes, non solum nos sacramento susceptionis, sed etiam exemplo fortitudinis roboraret. Nam injusta videretur ejus ad patientiam cohortatio, cui nulla esset in nostra infirmitate communioeras autem Domini passiones Isaias propheta ipsius voce praenuntiat, dicens: Dorsum meum dedi in flagella, et maxillas meas in palmas; vultum autem meum non averti a confusione sputorum . Quod itaque Verbum caro patiebatur, non Verbi poena erat, sed carnis; cujus injuriae atque supplicia etiam ad impassibilem redundabant, ut merito ei dicantur
Abbreviated transcription (Latin):
humana diuinis cum ita in id¬
ipsum utraq concurtant ut in
eis neo proprietas ad sumatur.
nec ꝑsona geminetur. Trans¬
cursis igitur his quae passionem
di̾ pręcesserunt. quid documen¬
toru habeat sacramentũ paschale
tractemus. Nan exardescente ad
affectum sui sceleris sȩuitia iudȩ
tuiss& inferri. cum siquidem ter¬¬
ribilis illa militũ cohors. & aprin-¬
ctpibus ac pharisȩis missa cu̾ gladus
& fustibus multitudo: ita una dñi
uoce ꝑculsa sit. ut cum turbȩ an
subsister&. sed om̃s simul amis
membrorũ officio retrorsum ae
elisiq corruerent. In quo utiq
diuinȩ erat potestatis indicium
quae impiorũ conatus non armis
contrarus neq ullius creaturae
potentis auxilio. sed sola uerbi
uritute prosterner&. Quianti
saluando humano generi altenus
operis ratio non congruebat. nec poss
sanguis xp̃i prȩtium credentium
fieri si redemptor se non sineret
conprȩhendi. ad misit in se impus
manus. & cohibita est potentua dei¬

Expanded text:
humana divinis: cum ita in idhumana divinis: cum ita in idipsum utraque concurrant, ut in eis nec proprietas absumatur, nec cursis igitur iis quae passionem Domini praecesserunt, quid documentorum habeat sacramentum paschale tractemus. Nam exardescente ad effectum sui sceleris saevitia Judaeotuisset inferri. Siquidem terribilis illa militum cohors, et a principibus et Pharisaeis missa cum gladiis et fustibus multitudo, ita una Domini voce perculsa fuit, ut cum turbae dixsubsisteret, sed omnes simul amisso membrorum officio retrorsum acti elisique corruerent. In quo utique divinae erat potestatis indicium, quae impiorum conatus, non armis contrariis, neque ullius creaturae potentis auxilio, sed sola verbi virtute prosterneret. Quia vero salvando humano generi alterius operis ratio congruebat, nec posset sanguis Christi pretium credentium fieri, si Redemptor se non sineret comprehendi, admisit in se impias manus, et cohibita est potentia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
sione promissum. ita expectationi
uttę intelligo esse reddendũ. ut
officium disserendi & festo paschali
scruiat. & ausibus impii erroris
occurrat. Qui gñi dĩ filiũ utrã
nr̃ę carnis iregant suscepisse na¬
turam. inimici sunt fidei xpianę
& euuangelicam prȩdicationem
nimis inpudentet in pugnant.
tio fuerit fantasmatis. aut suppli-¬
crum deitatis quod acordibus pioꝵ.
longe est repellendum. quia catho¬
lica integritas nec maculã ꝑfidię.
nec rugam potest habere mendacu.
confitetur: ut nec falsum hommẽ
nec dm̃ dicat fuisse passibilem.
Quamius ergo ab illo initio quo in
utero uirginis uerbũ caro factur
est. nihil umquam inter diuinam
humanamq substantiã diuisionis
etiterit. & ꝑ om̃ia increnrenta
corpotea unius ꝑsonȩ fuerint to¬¬
tius temporis actiones ea tpsa tam
quae in separabiliter facta sunt
nulla ꝑmixtione confundimus.
sed quid cuius naturȩ sit ex oꝑu̾
qualitate sentimus. nec diuina
en̾i humanis prȩxudicatit. nec

Expanded text:
sione promissum, ita exspectationi vestrae intelligo esse reddendum, ut officium disserendi et festo paschali serviat, et ausibus impii erroris occurrat. Qui enim Dei Filium veram nostrae carnis negant suscepisse naturam, inimici sunt fidei Christianae, et evangelicam praedicationem nimis impudenter impugnant: tio fuerit phantasmatis, aut supplicium Deitatis. Quod a cordibus piorum longe est repellendum, quia catholica integritas nec maculam perfidiae, nec rugam potest habere mendacii;confitetur, ut nec falsum hominem, nec Deum dicat fuisse passibilem. Quamvis ergo ab illo initio, quo in utero Virginis Verbum caro factum est , nihil umquam inter divinam humanamque substantiam divisionis exstiterit, et per omnia incrementa corporea unius personae fuerint totius temporis actiones, ea ipsa tamen quae inseparabiliter facta sunt nulla permixtione confundimus, sed quid cujusque formae sit ex operum qualitate sentimus. Nec divina enim humanis praejudicant, nec
Abbreviated transcription (Latin):
rete pedib meis: conuertit me
retrorsum. Posuit nre desolati:
tota die merore confectam.¬
is ilauiit iugum iniqui¬
tatũ mearũ in manti eius:
conuolutȩ sunt & impositae
collo meo. In firmata est uirtus
mea: dedit me dñs in manum
de qua non potero surgere.
Abstulit om̃es
magnificos meos dñs de medio

Expanded text:
meis convertit me retrorsum posuit me desolatam tota die maerore confectamvigilavit iugum iniquitatum mearum in manu eius convolutae sunt et inpositae collo meo infirmata est virtus mea dedit me Dominus in manu de qua non potero surgere SAMECH abstulit omnes magn
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s deductis aquam: quia longe
factus est ame consolator. con¬
uritens animam meam. Facti
sunt filui mei ꝑditi. qmͣ inua¬
luit inimicus. EE.¬

Expanded text:
meus deducens aquam: quia longe factus est a me consolator, convertens animam meam. Facti sunt filii mei perditi, quoniam invaluit inimicus.
Abbreviated transcription (Latin):
saluum illũ amorte facere. cũ
clamore ualido & lacrimis offe¬
rens: & exauditus est pro sua
reuerentia.
T QUIDEM cum esset
filius dĩ. didicit exhrs
quȩ passus est obedientia.
& consummatus. factus est om̃ib
obtemperantibus sibi causa sa¬¬
lutis arternȩ: appellatus adõ
pontifex. iuxta ordirem mel-¬
chi sedech. De quo grandis nobis
sermo & interpretabilis ad di-¬
cendum: qm in becilles facti
estis ad audrendum. Eitenim
cum debueritis magistri esse ꝓp̾t¬
tempus. rursus indigetis ut
uos doceamini quȩ sunt elemͣta
ex otdi sermonũ dĩ & facti estis
quibris lacte opus sit non solido
cybo. Om̃is eñi qui lactis est par.¬
ticeps. expers est sermonis rusti¬
ciȩ. paruulus eni est. Perfec

Expanded text:
morte facere cum clamore valido et lacrimis offerens et exauditus pro sua reverentia et quidem cum esset Filius didicit ex his quae passus est oboedientiam et consummatus factus est omnibus obtemperantibus sibi causa salutis aeternae appellatus a Deo pontifex iuxta ordinem Melchisedech de quo grandis nobis sermo et incendum, quoniam imbecilles facti estis ad audiendum. Etenim cum debueritis magistri esse propte doceamini quae sint elementa exordii sermonum Dei, et facti estis, quibus lacte opus sit, non solido cibo. Omnis enim, qui lactis particeps, expers est sermonis justitiae. Parvulus enim est . De
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃a erunt ad conuidendum ȩquai
nra erunt & ad dominandum in¬
feriora. Piquem autẽ moritt.
quomodo patri supplicans ueritas
dicat. & om̃ia mea tua sunt & tiuu
mea. cui simillimum uidetur
sonare quod hic filio dicitur. co
om̃ia mea tira sunt. sciat unige.¬
niti filii esse om̃ia quae patris
de patre natus. patri est aequalis.
Nam & illud qͦđ de spi scõ loquens
ait. om̃ia quae habet pater mea
sunt. propterea dixi. quia de meo
accrpi&. & adnuntiabit uobis de
his dixit. quae ad ipsam patris per.¬
tinent diuinitatem. in quib illi
est aequalis. Omĩa quae habto et
pater habendo. Neq enim sp̃s scs
de creatura quȩ patri est subredta
& filio erat accepturus. quia ait
de meo accipret. sed utiq e patre
de quo procedit sp̃s. de quo natus
est & filius. Siut utiq duos filios
lib& homines pęnitentem uridelics
& iustũ. uel qui sibi iustus uideat᷑
referre uolueris. congaudeat maiot
frater iunior mortuus erat & re¬

Expanded text:
nostra erunt ad convivendum aequalia, nostra erunt ad convivendum aequalia, nostra erunt ad dominandum inferiora. Si quem autem movet quomodo patri supplicans veritas dicat: Et mea omnia tua sunt, et tua mea, cui simillimum videtur sonare quod huic filio dicitur: Et omnia mea tua sunt, sciat unigeniti Filii esse omnia quae Patris de Patre natus, Patri est aequalis. Nam et illud quod de Spiritu sancto loquens ait: Omnia quae habet Pater mea sunt: propterea dixit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, de his dixit quae ad ipsam Patris pertinent divinitatem, in quibus illi est aequalis omnia quae habet Pater habendo. Neque enim Spiritus sanctus de creatura quae Patri est subjecta et Filio, erat accepturus quod ait: De meo accipiet, sed utique de Patre, de quo procedit Spiritus, de quo natus est Filius. Sive taque duos filios libet homines, poenitentem videlicet et justum, vel qui sibi justus videatur, referre voluerit, congaudeat major frater, quia frater junior mortuus erat et re
Abbreviated transcription (Latin):
filius tuus hic qui deuorauit sub.¬
stantiam suam cum intretricibus
uenit. occidisti illi uitulũ sagina¬
tum. Meretrices sunt gentilium
suꝑstitiorres. cum quib substantiã
disfrpare est. telicto uno conubio
diꝰ. cum turba demonũ cuprdita¬
te turpissima fornicari. At ipse
dixit illi. Fili. tu semꝑ nrecumes:
& omia mea tua sunt. Epulari
autꝰ & gaudere oportebat. quia
hic frater tuus morturis erat et
reuixit. perierat & inuentus
est. Quod dicit & omia mea tua
sunt non prtandum est ita dic¬
tum quasi non sint & fratris. ut
tamquam interrena hereditate
patiaris angustias. Quomodo
possunt esse om̃ia maioris. si ha¬
bet ibi &iam iunior partẽ sua̾:
Sic enim aperfectis & perpurgans
ac iam in mortalibus filus habratin
om̃ia ut sint & om̃iũ singula. &
omia singulorũ. Ut enim cupidi¬
tas nihil sint angustia. ita nihib
cum angustia caritas tenet. Cui
ergo bratitudinem illam obtinuens
nt᷑a erunt ad uidendum suprrion

Expanded text:
filius tuus hic qui devoravit subfilius tuus hic qui devoravit substantiam suam cum meretricibus, venit, occidisti illi vitulum saginatum. » Meretrices sunt gentilium superstitiones, cum quibus substantiam dissipare, est, relicto uno connubio veri Dei, cum turba daemonum cupiditate turpissima fornicari. « At ipse dixit illi: Fili, tu semper es mecum, et omnia mea tua sunt. Epulari autem et gaudere te oportebat, quia fratrer tuus hic mortuus erat, et revixit, perierat, et inventus est. Quod dicit: Et omnia mea tua sunt, non putandum est ita dictum quasi non sint et fratris, ut tanquam in terrena haereditate patiaris angustias. Quomodo possint esse omnia majoris, si habet ibi etiam junior partem suam? Sic enim a perfectis et perpurgatis ac jam immortalibus filiis habentur omnia, ut sint et omnium singula, et omnia singulorum. Ut enim cupiditas nihil sine angustia, ita nihil cum angustia charitas tenet. Cum ergo beatitatem illam obtinuerimus, nostra erunt ad vivendum superiora,
Abbreviated transcription (Latin):
in eis iudȩorum qui anticristo cre¬
dituri sunt. istum filium fas est
intellegi. Quomodo autẽ epula.¬
retur ex illo hedo si ipse est anti¬
cristus qui non ei crederet: Aut
si hoc epulati ex hedi occisione. qđ
est de anticristi ꝑditione lȩtari.
illius aduersarii dampnatiorre lae¬
taturi funt: Nimirũ ergo ipsum
dnm sibi negatum adeprilandum
conquiritur. dum eii peccatotem
putat. Cum eni sit hedus illi genti.
id ÷ cum cũ sabbati uiolatorẽ & pro¬
fanatore legis ex istimat. iocundari
epulis eius non meruit: ut quod ait.
numquã dedisti mihi hedum ut cũ
amicis mris epulater tabe sit ac si
diceret. cum qui mihi hedus uide¬
batur numquã mihi dedisti ad
epulandum. co ipso mihi illũ ipsũ¬
non concedens. quod mibi hedus
uidebatur. Quod aut̃ dicit cũ
aniicis meis. aut̃ exꝑsona pͥncipu
cũ plebe intellegitur. aut exꝑsona
populi hrerosolimitani cum eȩteris
populis iudeoram. Sed postquam

Expanded text:
in eis Judaeorum, qui Antichristo crein eis Judaeorum, qui Antichristo credituri sunt, istum filium fas est intelligi. Quomodo autem epularetur ex illo haedo, si ipse est Antichristus, qui non ei crederet? Aut si hoc est epulari ex haedi occisione, quod est de Antichristi perditione laetari, illius adversarii damnatione laetaturi sint? Nimirum ergo ipsum Dominum sibi negatum ad copulandum conqueritur, dum eum peccatorem putat. Cum enim haedus est illi genti, id est, cum eum Sabbati violatorem et profanatorem legis existimat, jucundari epulis ejus non meruit. Ut quod ait: Nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer, tale sit ac si diceret, eum qui mihi haedus videbatur, nunquam mihi dedisti ad epulandum, non concedens quod mihi haedus videbatur. Quod enim dicit « Cum amicis meis, » aut ex persona principum cum plebe intelligitur, aut ex persona populi Hierosolymitani cum caeteris populis Judaeorum. « Sed postquam
Abbreviated transcription (Latin):
dum maiorẽ filium. At ille res¬
pondens: dixit patri suo. Eicce tot
annis seruio tibi. & numquam
mandatu tuũ prȩteriui. Quȩ¬
ritur quomodo ille populus num¬
quam mandatũ dĩ prȩterisse dicat᷑.
necessario qui nullum aliũ dm̃ colere
uisus est. Neq iste filius in onibys
i fraheliticis. sed in his intelligitur
habrre ꝑsoriam. qui numqu̾a abimno
dõ ad simulaera conuersi suat.
Quamuis eñi tamquã in agro posttos
iste filius terrena desideraret. ab
uno tanen dõ ista desi derabat bona.
Quod&iam patris tpsius testimonio.
comprobatur cum dicit. Tu mecu̾
es semper. Non enim quasi menti¬¬
entem redarguit. sed cum ꝑseue¬
tantiam eius approbans. perfec¬
tionem potioris atq iocundioris
exultationis inuitat. Eit nuͣquã
dedisti mihi hedum. ut cũ amicis
meis epulater. Peccator profecto
hedi nomine significati solet. sed
tumetum es semꝑ hoc apatit optasse.
ut antix̃po crederet. neq om̃ino

Expanded text:
dum majorem filium. « At ille resdum majorem filium. « At ille respondens, dixit patri suo: Ecce tot annis servio tibi, et nunquam mandatum tuum praeterivi. » Quaeritur quomodo ille populus nunquam mandatum Dei praeteriisse dicatur. necessario, quia nullum alium Deum colere jussus est. Neque iste filius in omnibus Israeliticis, sed in his intelligitur habere personam, qui nunquam ab uno Deo ad simulacra conversi sunt. Quamvis enim tanquam in agro positus iste filius terrena desideraret, ab uno tamen Deo ista desiderabat bona. Quod etiam patris ipsius testimonio comprobatur, cum dicit: Tu mecum es semper. Non enim quasi mentientem redarguit, sed secum perseverantiam ejus approbans, ad perfruitionem potioris, atque jucundioris exsultationis invitat. Et nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer. Peccator profecto haedi nomine significari solet, sed Tu mecum es semper, hoc a patre optasse, ut Antichristo crederet. Neque omnino
Abbreviated transcription (Latin):
celebrantur. in quibus se. eeͦ. non
uidet & respondit ei seruus patris
ptopħa. Frater tuus uenit. & occi¬
dit pater tuus uitulum saginatum:
quia saluum illum tecepit. In ex¬
tremis enim tertȩ fuit frater tuus.
sed inde maior exultatio cantan¬¬
tium dño canticum nouum. quia
laus eius ab extremis terrȩ. Et
propter eum qui absens etat occi-¬
sus est. ille cui dictum est. & ho-
lo caustum tuũ pingue fiat. Indig.¬
natus est autẽ. & nolebat introrre.
Pater ergo illius egressus. cȩpit
rogate illum. Indignatur & iam
nune. & adhuc non uult uttrorre.
Cum ergo plenitudo gentiu intra¬
uerit. egredictur oportuno tem¬
pore pater eius. ut &iam om̃is
isrł saluus fiat. Ex cuius patte
eȩcitas facta est urelut absentia in
agrum. donec pbenitudo filii mi¬
uitalum intraret. Et rit enim
quandoq: aperta uocatio tudȩorũ
in salute euuangelii: quam mani.¬
festationem uocationis tamquam
egressum patris appellat ad rogan.¬

Expanded text:
celebrantur, in quibus se esse non celebrantur, in quibus se esse non videt. Respondeat ei servus patris Propheta: Frater tuus venit, et occidit pater tuus vituquia salvum illum recepit. » In extremis enim terrae fuit frater tuus, sed inde major exsultatio, cantatio, Domino canticum novum, quia laus ejus ab extremis terrae. Et propter eum qui absens erat, occisus est ille cui dictum est: « Et holocaustum tuum pingue fiat . » « Indignatus est autem, et nolebat introire. Pater ergo illius egressus coepit rogare illum. » Indignatur etiam nunc, et adhuc non vult introire. Cum ergo plenitudo gentium intraverit, egredietur opportuno tempore pater ejus, ut etiam omnis Israel salvus fiat. Ex cujus parte caecitas facta est, velut absentia in agro, donec plenitudo filii mivitulum intraret. Erit enim quandoque aperta vocatio Judaeorum in salutem Evangelii, quam manifestam vocationem tanquam egressum patris appellat, ad rogan
Abbreviated transcription (Latin):
patri. & pascit totã domũ. Elrat
aut̃ filius eius senior in agro.
neq legis quam acceperat inteus
penetrauit. sed litterȩ solius cust¬
dia contentus exteriora magisco
terrena operari simul & sperate
solebat. audiens ꝑ prophetam.si
uolurritis & auditritis me. bona
quat filius domui. cum populus
ille in quibuscrmq ifrahelitieus
considerationibus. nam mula
tales inuenti sunt in eis. & sepe
in ueniuntur labore seruilis oꝑis
im ꝑtobato exisdem scriptulis ȩçclẽ
libeitatem considerat. Audit sẏm¬
phoniam & chorũ. scilic& spiritu
plenos uocibus consonis cuuange¬
lum prȩdicare. quibus dictum .ẽ.
Obsecto uos fres. ut id ipsum dicatis
om̃s. & concorditer conuersantium
animam & cor unu in laudes dĩ.
Et uocauit unũ de struis. & inter.¬
rogauit quae hȩc essent. Isq dixit
illiꝰ. Cocat unum de seruis. cum
sumit adlegendum aliquẽ propbe¬
tarum & in eo quȩrens quodãmodo
in tertogat. unde ista festa in ȩccłã

Expanded text:
Patri, et pascit totam domum. « Erat Patri, et pascit totam domum. « Erat autem filius senior in agro. neque legis quam acceperat interiora penetravit: sed litterae solum custodia contentus, exteriora magis et terrena operari simul et sperare solebat, audiens per Prophetam: « Si volueritis et audieritis me, bona . » Appropinquat filius domui, cum popuille in quibuscunque Israelitis considerationibus nam multi tales inventi sunt in eis, et saepe inveniuntur labore servilis operis improbato, ex iisdem Scripturis Ecclesiae libertatem considerat. Audit symphoniam et chorum, scilicet, spiritus plenos vocibus consonis Evangelium praedicare, quibus dictum est: Obsecro vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes et concorditer, conversantium animam et cor unum in laudes Dei. Et vocavit unum de servis, et interrogavit quae haec essent. Idque dixit illi. Vocat unum de servis, cum sumit ad legendum aliquem Prophetarum, et in eo quaerens quodammodo interrogat, unde ista festa in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas & oprratio. ita & una
est delectatio sc̃ę & indiuiduae
trinitatis. Vnde bratus abrahã
tres angelos hospitio recipiens.
uitulum tenerrimũ & optinum
occidisse. eisq cum lacte pane
& butyro epulandum legitur obti¬
lisse: quia qui beatam trinitatem
rectȩ deuotionis officiis reficer
id est lȩtificare desiderat: moi
quoq deb& unigeniti filii di
in carne quae est una in eadtin
trinitate persona. piȩ confesso¬
nis sinceritate cȩlebrate. Ea
notandũ qͦđ ante stola prima.
ante anulus. ante calciamenta
prȩstantur. & sic deinde uitulus
immolatur. quia nisi spemquis
primo in mortalitatis induerit.
nisi anulo fidei opera prȩmuniem
nisi ipsam fidem pie confitendo
precatus futrit. non potest sacra¬
mentis interesse cȩlestibus. Ea
ceperunt epulari. Istȩ epulȩ atq
festiuitates. nunc cȩlebrantur ꝑ
orbem terrarum ȩccłã dilatata atq
diffusa. Uitulus en̾i ille incorport
& sanguine dominico & offertii

Expanded text:
voluntas et operatio, ita et una voluntas et operatio, ita et una est delectatio sanctae et individuae Trinitatis. Unde beatus Abraham tres angelos hospitio recipiens, vitulum tenerrimum et optimum occidisse, eisque cum lacte, pane et butyro epulandum legitur obtulisse. Quia qui beatam Trinitatem rectae devotionis officiis reficere, id est, laetificari desiderat, mortem quoque debet unigeniti Filii Dei in carne, quae est una in eadem Trinitate persona, piae confessionis sinceritate celebrare. Et notandum quod ante stola prima, ante annulus, ante calceamenta praestantur, et sic deinde vitulus immolatur, quia nisi spem quisque primae immortalitatis induerit, nisi anisi ipsam fidem pie confitendo praedicaverit, non potest sacramentis interesse coelestibus. « Et coeperunt epulari. » Istae epulae atque festivitates nunc celebrantur per orbem terrarum Ecclesia dilatata atque diffusa. Vitulus enim ille in corpore et sanguine Dominico et offertur
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Et adducite uitulum sa-¬
ginatum. & occidite. Uitulus
carnem. Et bene saginatus. quia
caro cius ado sprritali est opima
urrtute in fusa: ut prototius mundi
salute sufficiat inodorem suauitatis.
nitorem uidelic& immolationis ad
dm̃ mittere. & ꝓ om̃ibus ꝙorare.
Aaducere aut̃ uitulũ & occidere
insinuare. Tunc & en̾icuiq nr̃m
quasi recens occiditur. cũ credit
occisum. Tunc caro eius comeditur.
cum ciꝰ passionis sacramentum & ore
ademundationem percipitur. &
corde abimitatione cogitatur.
Et manducemus & epulemur. quia
hic filius mͥs mortuus erat & te¬
uixit: perierat & iruentus est.
Non solum filius qui reuixit & in-¬
uentus est. uerum pater & serui
illnꝰ sacro sci uituli qui propter
filium occisus erat carne refecti
epulantur: quia patris cybrs salus
est nrra. & patris gaudrum. nr̃a
est temissio peccatorum. Nec
tantum patris. sed & filii & sp̃s
sc̃i. quia sicut una indiuinitate

Expanded text:
mus . Et adducite vitulum samus . Et adducite vitulum saginatum et occidite. Vitulus d secundum carnem. Et bene saginatus, quia caro ejus adeo spiritali est opima virtute, ut pro totius mundi salute sufficiat in odorem suavitatis, nidorem, videlicet, immolationis, ad Deum mittere, et pro omnibus exorare. Adducere autem vitulum et occidere insinuare. Tunc etenim cuique nostrum quasi recens occiditur, cum credit occisum. Tunc caro ejus comeditur, cum ejus passionis sacramentum et ore ad emundationem percipitur, et corde ad imitationem cogitatur. Et manducemus et epulemur, quia hic filius meus mortuus erat et revixit, perierat et inventus est. Non solum filius qui revixit et inventus est, verum pater et servi illius, sacrosancti vituli qui propter filium occisus erat, carne refecti epulantur, quia patris cibus salus est nostra, et patris gaudium nostrorum est remissio peccatorum. Nec tantum Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Quia sicut una in divinitate
Abbreviated transcription (Latin):
mentum. Serci qui eam proferunt
reconciliationis prȩdicatores sunt.
Ptoferunt enim stobam primam.
quando mortales terrenosq ho-¬
mines ita sublimandos asseuerant
ut non solum cures angelorũ. sed
heredes dĩ & coheredes sint xp̃i
futuri. Et date anulum in manu
eius: & calciamenta in pedes. Anul
est uel sincerȩ fidei signaculum quo
cuncta promissa incredentium
cordibus certa inpressione signan¬
tur: uel nuptiarum pignus illaruꝰ
quibus eccła sponsatur. Et bene
anulus in manu datur. ut ꝑ opera
fides clarescat. & per fidem opera
firmentur. E alciamenta aute
in pedes. officium eriuangeli⁊ andi
denuntiant. ut cursus mentis ad
cȩlestia tendens: a terrenarum con¬
tagione rerũ inuiolatus seruetur nt¬
& mundus: priorumq munitusđ
exemplis. serpentes & scorpiones
Ssecurus incedat. Manus igitur
& pedes.
manus ut recte uiuamus. cursus
ut ad acterna gaudia properemꝰ.
Ion enim habemus hic manentẽ
ciuitatem: sed futuram inqurri¬

Expanded text:
mentum. Servi qui eam proferunt, mentum. Servi qui eam proferunt, reconciliationis praedicatores sunt. Proferunt enim stolam primam, quando mortales terrenosque homines ita sublimandos asseverant, ut non solum cives angelorum, sed haeredes Dei, et cohaeredes sint Christi futuri. « Et date annulum in manu ejus, et calceamenta in pedes. » Annulus est vel sincerae fidei signaculum, qua cuncta promissa in credentium cordibus certa impressione signantur, vel nuptiarum pignus illarum, quibus Ecclesia sponsatur. Et bene annulus in manu datur, ut per opera fides clarescat, et per fidem opera firmentur. Calceamenta autem in pedes, officium evangelizandi denuntiat, ut cursus mentis ad coelestia tendens, a terrenarum contagione rerum inviolata servetur et munda, priorumque munitus exemplis, super serpentes et scorpiones securus incedat. Manus igitur et pedes, Opus ut recte vivamus; cursus, ut ad aeterna gaudia properemus. Non enim habemus hic manentem civitatem, sed futuram inquiri
Abbreviated transcription (Latin):
euocans. uniuersas corporis uo¬¬
luptates. cȩlestium ptęmiorum
expectatione contempsit. Ciaritas:
quae nos ad amorem xp̃i & spirita.¬
lium uirtutũ fructum. mentis ar¬
dore succendens.: quicquid illis
contrarium est. toto facit odio de¬
testari. Vnde prodigꝰ iste postq
insemetipsura teuersus dirę
famis supplicia formidabat.
uelut iam seruus effectus &iam mei¬
cennarii statum de mercede zam
cogitans concupiscit. sed ei pate
occurrens: non contentus inmora
concedere. utrumq gradum sine
dilatione transcurrit : pristinaeo
filiorum restituit dignitati. nec¬
iam de mercede conductoris. sed
de hereditate fecit cogitare pa-¬
rentis. Dixit aut̃ pater ad seruc
suos. Cito proferte stolam pͥmã
& indite illum. Ptola prima est
uestis innocentiȩ. quan homo con¬
ditus accepit. sed male ꝑsuasus
amisit. quando post culpam pte¬
uaricationis cognouit se. ee̾ nudu
głaq in mortalitatis perdita. pel¬
licium hoc mortale sumpsit indu-¬

Expanded text:
evocans, universas corporis voevocans, universas corporis voluptates coelestium praemiorum exspectatione contemnit. Charitas, quae nos ad amorem Christi, ad spiritualium virtutum fructum mentis ardorem succedens, quidquid illis contrarium est, toto facit odio detestari. Unde prodigus iste, postquam in semetipsum reversus, dirae famis supplicia formidabat, velut jam servus effectus, etiam mercenarii statum de mercede jam cogitans, concupiscit: sed eum pater accurrens, non contentus minora concedere, utriusque gradus sine dilatione transcursu, pristinae filiorum restituit dignitati: nec de mercede conductoris, sed de haereditate fecit cogitare parentis. « Dixit autem pater ad servos suos: Cito proferte stolam primam, et induite illum. » Stola prima est vestis innocentiae, quam homo conditus accepit, sed male persuasus amisit, quando post culpam praevaricationis cognovit se esse nudum, gloriaque immortalitatis perdita, pelliceum, hoc est mortale sumpsit indu
Abbreviated transcription (Latin):
teri. nec dicit om̃ia quae dicturã
sc osse promiserat: sed usq ad illũ
non sum dignus uocari filius
tuus. Hoc enim uult fitri ꝑ
gram. quo se indignum esse per
merita fatetur. Non addidit qđ
illa meditatione dixerat. fac me
sicut unum de mercennariis tuis.
C um en̾i panem non haberet urel
mercennarius esse cu prebat. quod
post oscrilum patris generosissime
iam dedignatur. Intellexit namq
inter filium. mercennariũ. & ser¬
uum. non mininiam esse distan¬¬
tia Struum uidelic&. c̾e. eũ
qui adhuc metu gehennȩ sitre prę¬
sentium legum auitus temperat.
prodesiderio regni cȩlorum.
filium qui affectu boni ipsius
Inquarum untutum trrũ consu̾ma¬
tione. bratus apostolus omem sa¬
lutis sũmã concludens. nc̃ inquit
manent. fides. spes. caritas. tria
hȩc. maior autem his est caritas.
Pides namq est. quae futuri iudicii
ac suppliciorum metu. uitiorum
facit contagia declinare. Spes
quae mentem nr̃am deprȩsentib

Expanded text:
teri, nec dicit omnia quae dicturum teri, nec dicit omnia quae dicturum se esse promiserat, sed usque ad illud: « Non sum dignus vocari filius tuus. » Hoc enim vult fieri per gratiam, quod se indignum esse per merita fatetur. Non addidit, quod nulla meditatione dixerat: « Fac me sicut unum de mercenariis tuis. » Cum enim panem non haberet vel mercenarius esse cupiebat, quod post osculum patris generossissimi jam dedignatur. Intellexit namque inter filium, et mercenarium, et servum, non minimam esse distantiam: servum videlicet esse eum, qui adhuc metu gehennae sive praesentium legum, se a vitiis temperat: ue desiderio regni coelorum; filium, qui affectu boni ipsius quarum virtutum trium consummatione, beatus Apostolus omnem salutis summam concludens: « Nunc, inquit, manent fides, spes, charitas; tria haec; major autem horum est charitas ; » fides namque est, quae futuri judicii ac suppliciorum metu, vitiorum facit contagia declinare. Spes, quae, mentem nostram de praesentibus
Abbreviated transcription (Latin):
legitima & fructuosa confessio.
Cum autẽ adhuc longe esset. & an
tequam intellegeret dm̃. sed tan
cum iam pre quȩreret. uidit illi
pater illius. Impios cnim & suꝑi
conuenrenter non uidere dicitur
tamquã ante oculos non habere
Ante oculos cñi haberi. non nisqu
diliguntur dici solent. Et miscai
motus est. & occurrens cecidit sup
collum cius. Non enim pater ini¬
genitum filium deseruit. in quo
usq ad nr̃am loriginquã & iam
prregrinationem crcurrit atq
descendit. quia ds erat in xpͥo.
mundum reconcilians sibi. Ea
ipse dñs ait. Pater in me mani
ipse facit opera sira. Quid est
autẽ cadere surper collum eius
nisi inelinare & humiliare in
am plexum eius brachium suuꝰ
Et brachium dñi cui reuelatum
gentiae peccatorum. hoc est post
longa itinera temtantem. apatie
mereri osculum catitatis. Dits
ei filius. Pater. peccaui incelum
& coram te. ian non sum dignis
uocari filius tuus. Incipit iam
peccata constitutus in ȩccłã confi

Expanded text:
legitima et fructuosa confessio. « legitima et fructuosa confessio. « Cum adhuc autem longe esset, » et antequam intelligeret Deum, sed tamen cum jam pie quaereret, « vipater ipsius. Impios enim et superbos convenienter non videre dicitur, tanquam ante oculos non habere. Ante oculos enim haberi, non nisi qui diliguntur dici solent. Et misericordia motus est, et occurrens cecidit super collum ejus. Non enim Pater unigenitum Filium deseruit, in quo usque ad nostram longinquam etiam peregrinationem cucurrit atque descendit, quia Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Et ipse Dominus ait: Pater in me manens ipse facit opera sua . Quid est autem cadere super collum ejus, nisi inclinare et humiliare in amplexum ejus brachium suum? Et brachium Domini cui revelatum gentiae peccatorum, hoc est, post longa itinera remeantem a Patre mereri osculum charitatis. Dixitque ei filius: Pater, peccavi in coelum et coram te; jam non sum dignus vocari filius tuus. Incipit jam peccata consti
Abbreviated transcription (Latin):
quia me iacere cognorii. Et ibo
qui longe recessi ad patrem neũ.
quia sub principe porcorũ mise-¬
rabili egestate tabesco. Peccaui
autẽ iucęlum coram spiritibris
angeliris scĩsq animabus. inquib
significat eẽ sedem di. Cioram
te uero in ipso conscientie inte¬
rioris conclaui. qua dĩ solius oculi
perretrare uabent. Et ram non
sum dignus uocari filius tuus.
fac me sicut unum demercenna
tus. Ad filii quidem affectum.
cuius om̃ia quae patris sunt esse
non ambigit. aspirare nequaquã
prȩsumit. sed in ercennari statum.
iam ꝓmercede seruiturus desiderat.
Uerum ne hunc quidem nisi patr
dignatione. se meteri posse tesse
U bi sunt ergo pelagianistȩ qui su
se uirtute saluari posse confidi
contra apertissimam sententian
quae ait. sine nir nihil potesti
facere. Et surgens ueuit ad p¬
trem suum. U enire ad patrem
est. in aeccłã constitui per fiden
ubi iam possit esse peccatorum

Expanded text:
quia me jacere cognovi, « et ibo, quia me jacere cognovi, « et ibo, » quia longe recessi: « ad patrem meum, » quia sub principe porcorum miserabili egestate tabesco. « Peccavi » autem « in coelum coram » spiritibus angelicis sanctisque animabus, in quibus significat sedem esse Dei. « Coram » vero, in ipso conscientiae interioris conclavi, qua Dei solius oculi penetrare valebant. « Etiam non sum dignus vocari filius tuus, fac me sicut unum de mercenariis tuis. » Ad filii quidem affectum, qui omnia quae patris sunt, sua esse non ambigit, se aspirare nequaquam praesumit, sed mercenarii statum, jam pro mercede serviturus, desiderat. Verum ne hunc quidem, nisi paterna dignatione, se mereri posse testatur. Ubi sunt ergo Pelagianistae, qui sua servitute salvari posse confidunt, contra apertissimam sententiam quae ait, « Sine me nihil potestis facere? » « Et surgens, venit ad patrem suum. » Venire ad patrem, est in Ecclesia constitui per fidem, ubi jam possit esse peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
gitatio. iam quasi resipiscentis . ẽ. it
cum euuangelium prȩdicarctur. ł¬
Mercennari ergo patris habundan¬
S panibus. quia futurȩ mercedis
intuitu. digne operari satagunt.
cotidianis suꝑnȩ grae reficiuntir
alimoniis. At uero fame pereunt.
qui extra patris edes positi. uentrẽ
cupiunt implere desiliquis id est
qui sine fide uiuentes. uitã beatã
inanis philosophiȩ studiis in qui-¬
runt. Sicut enim panis qui cot
hominis confirmat. uerbo diꝰ qͦđ
mentem reficit assimilatur. Ita
siliqua quae & ipsa intus inanis.
foris mollis est & corpus nͥ teficit
sed implet: ut sit magis oneri
quam usui. sęculari sapientiae
non inmerito comparatur. cuiꝰ
sermo facundie plausu otustus.
sed uirtute utilitatis est uacuuis.
S urgam & ibo ad patrem ineũ et
dicam illi. Pater. peccati in cęlũ
& coram te. Quem misericordem
piumq no uerat. quia offensus
a filio. patris non didignatur audire
uocabulum. Surgam ergo inquit.

Expanded text:
gitatio jam resipiscentis est, gitatio jam resipiscentis est, cum Evangelium praedicaretur? Mercenarii ergo patris abundant panibus, quia qui futurae mercedis intuitu digna operari satagunt, quotidianis supernae gratiae reficiuntur alimoniis. At vero fame pereunt, qui extra patris aedes positi, ventrem cupiunt implere de siliquis, id est qui sine fide viventes, vitam beatam inanis philosophiae studiis inquirunt. Sicut enim panis, qui cor hominis confirmat, verbo Dei, quo mentem reficiat, assimilatur: ita siliqua quae et ipsa intus inanis, foris mollis, et corpus non reficit, sed implet, ut sit magis oneri, quam usui saeculari sapientiae non immerito comparatur, cujus sermo facundiae plausu sonorus, sed virtute utilitatis est vacuus. « Surgam et ibo ad patrem meum, et dicam illi: Pater, peccavi in coelum et coram te. » Quam misericordem piumque noverat patrem, qui offensus a filio, patris non dedignatur audire vocabulum? « Surgam » ergo, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
in alia parabola quidam spirital
epulas ad quas inuitabatur fasti¬
dixns dixit. Tillam emii. & neces
habro exire & uidete illam. Pore
uere pascere est. ea quibus inmuri.
sp̃s gaudeant operari. Et cupie.¬
bat implere uentrem suũ desiliqu
quas porci manducabant. Siliqua
quibus porcos pascebat. sunt doctru
sȩculates sterili suauitate resonan:¬
tes. dequibus laudes idolorũ simula
quibris dȩmonia delectantur. Unde
cum iste satirrari cuprebat: aliqͥd
solidum & rectum qd ad beata uitã
ꝑtineret inuenire uobebat in
talibus. & non poterat. Hoc est
enim quod ait. Eit nemo illi daba
In se autẽ reuersus. iam scilicrt ab
eis quae forinsecus frustra illicium
& seducunt in conserentiȩ interios
redueem facrens intentionem sua̾ p.
dixit. Quanti mercennari indone.
patris mei habundant panibus.
Ego aute̾ hic fame pereo. Unde
hoc serre poterat. in quo tanta
erat obliuio di sicut inomibus
idolatriis fuit: nisi quia ista reco¬

Expanded text:
in alia parabola quidam spirituales in alia parabola quidam spirituales epulas, ad quas invitabatur, fastidiens, dixit: « Villam emi, et necesse habeo exire et videre illam . » Porcos vero pascere, est ea quibus immundi spiritus gaudeant operari. « Et cupiebat implere ventrem suum de siliquis, quas porci manducabant. » Siliquae quibus porcos pascebat, sunt doctrinae saeculares sterili suavitate resonantes, dquibus daemonia delectantur: unde cum iste saturari cupiebat, aliquid solidum et rectum quod ad beatam vitam pertineret, invenire volebat in tenim quod ait: « Et nemo illi dabat. » « In se autem reversus, » jam scilicet ab eis, quae forinsecus frustra illiciunt et seducunt, in conscientiae interiora reducem faciens intentionem suam, dixit: « Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus, ego autem hic fame pereo. » Unde hoc scire poterat, in quo tanta erat oblivio Dei, sicut in omnibus idololatris fuit, nisi quia ista reco
Abbreviated transcription (Latin):
intus manescentem. Cum ea
quisq sequitur quae ab illa pro-¬
adunt. reliquit ea qui sibi est
interior. Et postqu̾a om̃ia conlonũ¬
sum masset. facta est fanes ualida
in regione illa. Om̃a quȩ dissipa¬
uit. ornamenta naturȩ quae con¬
sumpsit significant. Fanres in re.¬
gione longinqua indigentia uerbi
urritatis est in obliuione creatoris.
de qua dictum est inprophetis.
Quia mittet dnis famem in terra.
non famem panis neq sitim aquę:
sed audiendi uerbum di. Eit ipse
cepit egere. Eitabiit & adhesit
uni ciurum regionis illius. Merito
egere cȩpit. qui thesauros sapren¬
tae dĩ diuitiarumq cȩlestrum
altitudinem dereliquit. Vntis
autẽ ciuium regionis illrus cui
ille egens adhesit utiq dicitur.
qui concupiscentuis terrenis meri
suae peruersitatis prȩpositus. pͥr¬
ceps huius mundi adno uocatur.
Et misit illum inuillam suam. ii
pasceret portos. In uillam mrtiti
est substantiae mundi & cirpidi.¬
tati seculari subrugari. Dequa

Expanded text:
intus inanescentem, cum ea intus inanescentem, cum ea quisque sequitur quae ab illa procedunt, relinquit eum qui sibi est interior. « Et postquam omnia consummasset, facta est fames valida in regione illa. » Omnia quae dissipavit, ornamenta naturae quae consumpsit significant. Fames in regione longinqua, indigentia verba veritatis est in oblivione Creatoris, de qua dictum est in Prophetis, quia « mittet Dominus famem in terra, non famem panis, neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei . » « Et ipse coepit egere, et abiit, et adhaesit uni civium regionis illius. » Merito egere coepit, qui thesauros sapientiae Dei, divitiarumque coelestium altitudinem dereliquit. Unus autem civium regionis illius, cui ille egens adhaesit, utique ille qui concupiscentiis terrenis merito suae perversitatis praepositus, princeps hujus mundi a Domino vocatur. . » « Et misit illum in villam suam, ut pasceret porcos. » In villam mitti, est substantiae mundi et cupiditati saeculari subjugari. De qua
Abbreviated transcription (Latin):
illis substantiam. Fidelibus sel¬
licet suae grͣae protectionem
quam defiderabant in pertundo
in fidelibrs uero naturalis solũ
ingenu. quo contenti erant be¬
neficium concedendo. Et non
post multos dies congregatis om̃i
adolescentior filius peregre pr¬
fectus ẽ in regionem longinquai
& ibi dissipauit substantiam suã:
uiuendo luxunose. Longe pro¬
festus est: non locũ mutando sed
inimum. Quanto &e eni quisq
plus in prauo opere delinquit.
tanto adei gr̃a longius recedit.
Quod non post multos dies dixit
factum. ut congregatis om̃ibus
proficiscerẽt peregre in regionae
longinquã: quia non multo post
institutionem humani gentris:
placuit animȩ per liberũ arbi¬
iium ferre secum quandã uelut
potentiam naturȩ suȩ. & deserere
cum a quo condita est. Conficdens
uiribus suis. quas uires tanto con.¬
sumit citius: quanto eu deseruit
a quo datȩ sunt. Itaq hanc uitã
atque spatiari pompis exteriorib

Expanded text:
illis substantiam, fidelibus sciillis substantiam, fidelibus scilicet suae gratiae protectionem, quam desiderabant, impertiendo: infidelibus vero naturalis solum ingenii, quo contenti erant, beneficium concedendo. « Et non post multos dies congregatis omnibus, adolescentior filius peregre profectus est in regionem longinquam. Et ibi dissipavit substantiam suam, vivendo luxuriose. » Longe profectus est, non locum mutando, sed animum. Quanto ecce nunc quisque plus in pravo opere delinquit, tanto a Dei gratia longius recedit. Quod non post multos dies dixit factum, ut congregatis omnibus proficisceretur peregre in regionem longinquam, quia non multo post institutionem humani generis, placuit animae per liberum arbitrium ferre secum quamdam velut potentiam naturae suae, et deserere eum a quo condita est, praevidens viribus suis, quas vires tanto consumit citius, quanto eum deseruit a quo datae sunt. Itaque hanc vitam re substantiam atque spatiare pompis exterioribus,
Abbreviated transcription (Latin):
URNIURANTBIS
de peccatorũ susceptions
scribis & pharisȩis. tre
ex ordine parabolas sal¬
ilator posuit. Duabus primis
dequibus disputandum est quan¬
tum ipse cum angelis de peni¬
tentum salute gaudeat in sini¬
ans. tertia uero quȩ sequitur non
suum tantum modo suorumq gai¬
dium demonstrans: sed et ini¬
dentiũ murmur reprȩhendens
Homo itaq qui duos filios habuso
dicitur. ds̃ pater intelligitur.
duorum uidelic& genitor popu¬
lorum. & quasi duarum geneni
humani styrpium. auctor atq
creator. Maior eni filius cos qui
in unius dĩ permansere cultura.
minor eos qui usq ad cobenda idolis
dm̃ destruere significat. Parssib.¬
stantiae quae minori filio contigi
tpse fensus in hominre rationalis
est. U iuere en̾i intellegere me¬
minisse ingenio a lacri excellere
diuini substantia muneris est:
quam minor filius expetit api¬
tre. cun homo sua potestate de¬
lectatus. per liberum se arbitiũ
regere atq ad omino quȩ siuit¬
dũ exuere se conditoris. Diuisitq

Expanded text:
urmurantibus de peccatorum susceptione scribis et Pharisaeis, tres ex ordine parabolas Salvator posuit: duabus primis, de quibus disputandum est, quantum ipse cum angelis de poenitentium salute gaudeat, insinuans; tertia vero, quae sequitur, non suum tantummodo suorumque gaudium demonstrans, sed et invidentium murmur reprehendens. Homo itaque qui duos filios habuisse dicitur, Deus Pater intelligitur, duorum videlicet genitor populorum, et quasi duarum generis humani stirpium auctor atque creator. Major enim filius eos, qui in unius Dei permansere cultura: minor eos, qui usque ad colenda idola, Deum deseruere, significat. Pars substantiae, quae minori filio contigit, ipse sensus in homine rationalis est. Vivere enim, intelligere, meminisse, ingenio alacri excellere, divini substantia muneris est, quam minor filius expetit a patre, cum homo sua potestate delectatus, per liberum sese arbitrium regere, atque a Domino quaesivit exire conditore. Divisitque
Abbreviated transcription (Latin):
earnalis petdidit gaudeanus.
qm pascha nr̃m immolatus est
xp̃c. Per cuus treffabilem grãm
om̃ium charismatũ benedictione
ditamur: & ita in nouitatem
auetustate transferimur. ut non
solum paradysi restituantur ha-¬
bitacrilo. sed & iam tegni cęlestis

Expanded text:
gaudeamus: gaudeamus: quoniam Pascha nostrum immolatus est Christus ; per cujus ineffabilem gratiam omnium charismatum benedictione ditamur, et ita in novitatem a vetustate transferimur, ut non solum paradisi restituamur habitaculo, sed etiam regni coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
tantes terribili motu. in solitoq
defcctu tenebras mundo ur̃ȩ cȩci.¬
tatis ostentant. Quod si ad argu¬
endos uos nec egbestia. nec inferna
quod in templo actum est. screnter
ad ueraite. Uelum cuius obiectu
intercludebantur sca̾ scorũ. a su̾mo
usq adima disruptũ est. & sacrũ
illud mysticumq secretum quod
solus summus pontifex iussus fuerat
intrare reseratũ est. ut nihil iam
ess& discretionis. ubi nihil resederat
scĩtatis. Repudiatos itaq uos de¬
biustis agnoscere. & om̃e ius sacer¬
doti perdidisse. quia uerum erat
quod uobis ueritas dixerat. Si
crederetis moysi. crederetis & mihi.
Merito gͦ uos testamentũ utrumq
condepnat. & gr̃a uacuos. & lege
priuatos. Qui ⁊deo resistitis nouis.
quia non credidistis antiquis. Nos
autem dilectissimi qui ab ignorantiȩ
tenebris liberati. fidei lumen ac¬¬
cepimus. & in noui testamenti
hereditatem ꝑ clectionẽ adoptionis
intrauimus. festiuitate qua isrł

Expanded text:
tantur terribili motu, insolitoque tantur terribili motu, insolitoque defectu tenebras mundo vestrae caecitatis ostentant Ibidem. Quod si ad arguendum vos nec coelestia, nec inferna quod in templo actum est, scienter advertite. 237 Velum, cujus objectu intercludebantur sancta sanctorum, a summo usque ad ima diruptum est, et sacrum illud mysticumque secretum quo solus summus pontifex jussus fuerat intrare, reseratum est, ut nihil jam esset discretionis, ubi nihil resederat sanctitatis. Repudiatos itaque vos debuistis agnoscere, et omne jus sacerdotii perdidisse, quia verum erat quod Veritas vobis dixerat: Si crederetis Mosi, crederetis et mihi . Merito ergo vos Testamentum utrumque condemnat, et gratia vacuatos, et lege privatos, qui ideo resistitis novis, quia non credidistis antiquis. Nos autem, dilectissimi, qui ab ignorantiae tenebris liberati, fidei lumen accepimus, et in novi Testamenti haereditatem per electionem adoptionis intravimus, in festivitate, q