comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes eius. & dixerunt. Scimus quia hic est filius noster.
& quia caecus natus est. quomodo autẽ nunc uideat
nescimus. aut quis aperuit oculos eius. nos nescimus.
Ipsum interrogate aetatẽ habet. ipse dese loquatur.
Haec dixerunt parentes eius. quia timebant iudaeos.
Iam enim conspirauerant iudaei. ut siquis eum con¬
fiteretur xp̃m. extra synagogam fieret. Propterea paren.¬
tes eius dixerunt. quia actatem habet. ipsũ interrogate.

Expanded text:
erunt: Scimus quia hic est filius noster, et quia caecus natus est, quomodo autem nunc videat nescimus, aut quis aperuit oculos ejus nos nescimus, ipsum interrogate, aetatem habet, ipse de se loquatur. Haec dicebant parentes ejus, quia timebant Judaeos. Jam enim conspiraverant Judaei, ut si quis cum confiteretur Christum, extra synagogam fieret. Propterea parentes ejus dixerunt: quia aetate
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec uenit iħc & discipuli cius in udeam terram. & illic
demorabatur cum eis & baptizabat.
at autẽ & iohannes baptrians in enon iuxta salim. quia
aquae multȩ erant illic. & ueniebant & baptriabantur.
ondum enim missus fuerat in carcerem iohannes.
acta est ergo questio exdiscipulis iohannis. cum iudacis
depurificatione. Et uenerunt ad iohannẽ. & dixerunt ei.
Rabbi. qui erat tecũ transiordanen. cui tu testimoniũ per¬
hibuisti. eece hie baptrrat & omnes ueniunt adeũ. Respon¬
dit iohannes. & dixit. Non potest homo accipere quicquã.

Expanded text:
am terram et illic demorabatur cum eis et baptizabat erat autem et Iohannes baptizans in Aenon iuxta Salim quia aquae multae erant illic et adveniebant et baptizabantur nondum enim missus fuerat in carcerem Iohannes facta est ergo quaestio ex discipulis Iohannis cum Iudaeis de purificatione et venerunt ad Iohannem et dixerunt ei rabbi qui erat tecum trans Iordanen cui tu testimonium perhibuisti ecce hic baptizat et omnes veniunt ad eum respondit Iohannes et dixit non potest homo accipere qu
Abbreviated transcription (Latin):
retis moysi. crederetis forsitan & mihi. De me enim ille
scripsit. Si autẽ illius litteris non creditis. quomodo
meis uerbis credetis :¬
ost hȩc abiit iħe transmare galileae quod est tyberia¬
dis. & sequebatur eum multitudo magna. quia uide¬
bant signa quȩ faciebat suꝑ his qui infirmabantur.

Expanded text:
osi crederetis forsitan et mihi de me enim ille scripsit si autem illius litteris non creditis quomodo meis verbis credetis post haec abiit Iesus trans mare Galilaeae quod est Tiberiadis et sequebatur eum multitudo magna quia videbant signa quae faciebat super his qui infi
Abbreviated transcription (Latin):
& audit eum. gaudio gaudet propter uocẽ sponsi. Hoc
ergo gaudiũ meũ impletũ est. Illũ oportet crescere. me
autẽ minui. Qui desursum uenit. suꝑ omnes est. Qui est
de terra. deterra est. & de terra loquitur. Qui decęlo uenit.
supra omnes est. Et quod uidit & audiuit hoc testatur.
& testimoniũ eius nemo accipit. Qui accipit eius testimo.¬
nium signauit. quia ds̃ uerax est. Quem enim misit đs.
uerba diꝰ loquitur. Non enĩ admensurã dat ds̃ sp̃m
ater diligit filiũ. & omnia dedit inmanu eius.

Expanded text:
hoc ergo gaudium meum impletum est illum oportet crescere me autem minui qui desursum venit supra omnes est qui est de terra de terra est et de terra loquitur qui de caelo venit supra omnes est et quod vidit et audivit hoc testatur et testimonium eius nemo accipit qui accipit eius testimonium signavit quia Deus verax est quem enim misit Deus verba Dei loquitur non enim ad mensuram dat Deus Spiritum Pater diligit Filium et omnia dedit in ma
Abbreviated transcription (Latin):
hora septima. reliquit ecum febris. Cognouit ergo pater.
quia illa hora erat in qua dixit ei iħc filius tuus uiuit.
& credidit ipse. & domus eius tota: Hoc iterum secundũ
signum fecit iħe. cum uenisset aiuidaea ingalilȩam.
ost hȩc erat dies festus iudaeorũ. & ascendit iħc hiero¬
solimã. Est autẽ hierosolimis suꝑ probatica piscina

Expanded text:
novit ergo pater quia illa hora erat in qua dixit ei Iesus filius tuus vivit et credidit ipse et domus eius tota hoc iterum secundum signum fecit Iesus cum venisset a Iudaea in Galilaeam post haec erat dies festus Iudaeorum et ascendit Iesus Hierosolymis est autem Hie
Abbreviated transcription (Latin):
rogauerunt eum ut ibi maneret. Et mansit ibi duos dies.
& multo plures crediderunt. propter sermonẽ eius. Et mu¬
lieri dicebant. Quia iam non propter tuã loquela credimꝰ.
ipsi enim audiuimus & scimus. quia hic est uere saluator
mundi.
ost duos autem dies exiit inde. & abiit ingalileam.
pse enim iħc testimoniũ perhibuit. quia propheta in sua
patria honorem non habet.
um ergo uenisset ingalilaeam. excȩperunt eum galilȩi
Cum omnia uidissent quȩ fecerat hierosolimis indie festo.
& ipsi uenerant indiem festum. Uenit ergo iterũ inchana
galileae. ubi fecit aquam uinũ.
t erat quidam regulus. cuius filius in firmabatur caphar¬
naum. Hic cum audisset quia iħc adueniret aiudaea in

Expanded text:
et mansit ibi duos dies et multo plures crediderunt propter sermonem eius et mulieri dicebant quia iam non propter tuam loquellam credimus ipsi enim audivimus et scimus quia hic est vere salvator mundi post duos autem dies exiit inde et abiit in Galilaeam ipse enim Iesus testimonium perhibuit quia propheta in sua patria honorem non habet cum ergo venisset in Galilaeam exceperunt eum Galilaei cum omnia vidissent quae fecerat Hierosolymis in die festo et ipsi enim venerant in diem festum venit ergo iterum in Cana Galilaeae ubi fecit aquam vinum et erat quidam regulus cuius filius infirmabatur Capharnaum hic cum audisset qui
Abbreviated transcription (Latin):
tollit eam ame. sed ego pono eam ame ipso. Potestatẽ
habeo ponendi eam. & potestatem habeo iterũ sumendi
eam. Hoc mandatũ accepi apatre meo. Discensio ite.¬
rum facta est inter iudȩos. propter sermones hos. Dice.¬
bant autẽ mulu exipsis. Daemonium habet & insanit.
quid eum auditis:lii dicebant. hȩc uerba non sunt
daemonium habentis. Numquid dęmoniũ potest caccoꝵ
oculos aperire: Tacta sunt autẽ encenia in hicrosolimis.
& hiemps erat. Et ambulabat iħc intemplo inporticu salo.¬
monis. Circumdederunt ergo eum iudaei. & dicebant ei.
Quousq animam nr̃am tollis: Si tues xp̃c. dic nobis palã.
Respondit eis iħc. Loquor uobis. & non creditis. Opera¬

Expanded text:
atem habeo ponendi eam et potestatem habeo iterum sumendi eam hoc mandatum accepi a Patre meo dissensio iterum facta est inter Iudaeos propter sermones hos dicebant autem multi ex ipsis daemonium habet et insanit quid eum auditis alii dicebant haec verba non sunt daemonium habentis numquid daemonium potest caecorum oculos aperire facta sunt autem encenia in Hierosolymis et hiemps erat et ambulabat Iesus in templo in porticu Salomonis circumdederunt ergo eum Iudaei et dicebant ei quousque animam nostram tollis si tu es Christus dic nobis palam respondit eis I
Abbreviated transcription (Latin):
issensio itaq facta est inturba. propter eum.
misit suꝑ illum manus.
dixerunt eis illi. Quare non adduxistis eum: Respon¬
derunt ministri. Numquã sic loquutus est homo. sicut
hic homo. Responderunt ergo eis pharisȩi Num quid &
uos seducti estis: Numquid aliquis exprincipib credidit

Expanded text:
issensio itaque facta est in turba propter cum. misit super eum manus.dixerunt eis illi Quare non adduxistis eum. Responderunt ministri. Numquam sic locutus est ullus hominum. sicut hic homo. Responderunt ergo eis Pharisaei. Numquid et vos seducti estis. Numquid aliquis ex Principibus. aut
Abbreviated transcription (Latin):
crediderunt in nomine cius. uidentes signa eius quȩ
faciebat. Ipse autẽ non credebat semetipsum cis. eo quod
ipse nosset omnes. Et quia opus ei non erat. ut quis testi¬¬
monium perhiberet de homine. Ipse enim sciebat. quid
esset in homine. Erat autẽ homo expharisaeis nichodemꝰ
nomine. princeps iudȩorũ. Hic uenit ad eum nocte. &
dixit ei. Rabbi. scimiis quia adõ uenisti magister.Nemo

Expanded text:
e eius videntes signa eius quae faciebat ipse autem Iesus non credebat semet ipsum eis eo quod ipse nosset omnes et quia opus ei non erat ut quis testimonium perhiberet de homine ipse enim sciebat quid esset in homine erat autem homo ex Pharisaeis Nicodemus nomine princeps Iudaeorum hic venit ad eum nocte et dixit ei ra
Abbreviated transcription (Latin):
intus autẽ pleni estis hẏpocrisi &iniquitate.
ae uobis scribae & pharisei hẏpocrite. qui aedificatis
sepulera prophetarũ & ornatis monumenta iustorum.
& dicitis. Si fuissemus indieb patrũ nr̃oꝵ. non essemus
socii eorũ insanguine prophetarũ. Itaq testimonio
estis uobis metipsis. quia filii estis eorũ qui prophetas
occiderunt.
t uos implete mensuram patrum urõrum. Perpentes

Expanded text:
uitate. uae uobis, scribae et Pharisaei hypocritae, quia aedificatis sepulchra prophetarum et ornatis monumenta iustorum et dicitis: si fuissemus in diebus patrum nostrorum, non essemus socii eorum in sanguine prophetarum. itaque testimonio estis uobismet ipsis, quia filii estis eorum qui prophetas occiderunt: et uo
Abbreviated transcription (Latin):
uiam dĩ inueritate doces. & non est tibi cura deali-¬
quo. non enĩ respicis personã hominũ. Dic ergo nobis:
Quid tibi uidetur. licet censum dare caesari annon:
Cognita autẽ iħu nequitia eorũ. ait. Quid me temp¬
tatis hẏpocritae : Ostendite mihi num misma census.
At illi optulerunt. ei denarium. Et ait illis iħc. Cuius
est imago hȩc & suꝑ scripto: Dicunt ei. Cęsaris. Tunc¬

Expanded text:
ibi cura de aliquo: non enim respicis personam hominum. Dic ergo nobis: Quid tibi videtur? Licet censum dare Caesari, an non? Cognita autem Jesus nequitia eorum, ait: Quid me tentatis, hypocritae? Ostendite mihi numisma census. At illi obtulerunt ei denarium. Et ait illis Jesus: Cujus est imago h
Abbreviated transcription (Latin):
eum dicentes. Magister. moyses dixit. Siquis mortuus
fuerit non habens filiũ. ut ducat frater eius uxorem
illius. & suscitet semen fratri suo. Erant autẽ apud nos
septẽ fratres. & primus uxore ducta defunctus est.
Et non habens semen. reliquit uxorem suã fratri suo.
Similiter secundus & tercius. usq adseptimũ. Nouissime
autẽ om̃ium. & mulier defuncta est. In resurrectione
ergo cuius erit deseptẽ uxor: O mnes enĩ habuerunt
eam. Respondens autẽ iħc ait illis. Erratis. nescientes
scripturas neq uirtutẽ dĩ. In resurrectione enim neq

Expanded text:
it: Si quis mortuus fuerit non habens filium, ut ducat frater ejus uxorem illius, et suscitet semen fratri suo. Erant autem apud nos septem fratres, et primus uxore ducta defunctus est; et non habens semen, reliquit uxorem suam fratri suo. Similiter secundus et tertius usque ad septimum: noautem omnium et mulier defuncta est in resurrectione ergo cuius erit de septem uxor omnes enim habuerunt eam respondens autem Iesus ait illis erratis nescientes scripturas neque virtutem Dei in resurrectione eni
Abbreviated transcription (Latin):
Qui potest capere capiat.
unc oblati sunt ei paruuli. ut manus imponeret &
oraret. Discipuli autẽ increpabant eos. Iħ̃e uero ait
eis. Sinite paruulos & nolite eos prohibere adme
uenire. talium est enĩ regnum cęlorum. Et rum im¬
posuisset eis manus. abiit inde.
tecce unus accedens ait illi. Magister bone. qui a¬
boni faciam ut habeam uitam eternam: Qui dixit
ci. Quid me in terrogas debono: Unus est bonus ds̃.¬

Expanded text:
iat. tunc oblati sunt ei paruuli, ut manus eis inponeret et oraret: discipuli autem increpabant eos. Iesus uero ait eis: sinite paruulos et nolite eos prohibere ad me uenire. talium est enim regnum caelorum. et cum inposuisset eis manus, abiit inde. et ecce unus accedens ait illiboni faciam, ut habeam vitam aeternam? Qui dixit ei: Quid me interrogas de bono? unus est bonus, Deu
Abbreviated transcription (Latin):
Tuautem cum orabis intra incubiculum tuum & clauso
hostio tuo ora patrem tuũ in absconso: & pater tuus
qui uidet in absconso redd& tibi.
rantes autem: nolite multũ loqui sicut &hnici.
putant enim quod inmultiloquio suo: exaudiantur
nolite ergo adsimilari eis.
Scit enim pater ur̃ quid opus sit uobis antequam petatis
eum. Sic ergo uos orabitis.
Pater noster qui incęlis es. scificetur nomen tuum. Ad¬
ueniat regnum tuũ fiat uoluntas tua: sicut incęlo & interra.
Panẽ nr̃m suꝑ substantialem da nobis hodie & dimitte
nobis debita nr̃a: sicut & nos dimitimꝰ debitorib nr̃is.
Et ne inducas nos intemptationẽ: sed libera nos amalo.
Si enim dimiseritis hominib peccata eorũ: dimittet &
uobis pater ur̃ cęlestis delicta ur̃a.
Si autẽ non dimiseritis hominibus: nec pater uester di

Expanded text:
so ostio ora patrem tuum in absconso: et pater tuus, qui uidet in absconso, reddet tibi. orantes autem nolite multum loqui sicut ethnici: putant enim quia in multiloquio suo exaudiantur. nolite ergo adsimilari eis: scit enim pater uester, quibus opus sit uobis, antequam petatis eum. sic ergo orabitis: pater noster, qui es in caelis, sanctificetur nomen tuum, ueniat regnum trum supersubstantialem da nobis hodie, et dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et ne inducas nos in temptationem, sed libera nos a malo. si enim dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et uobis pater uester caelestis delicta uestra. si autem non
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩs enĩ qui petit accipit: & qui querit inuenit: &
pulsanti aperictur.
Aut quis est ex uobis homo quem si peterit filius suus
panem: numquid lapidem porriget ei:
Aut si piscem petierit: numquid serpentẽ porrig& ei:
Si ergo uos cum sitis mali: nostis bona dare siliis ur̃is.
Quanto magis pater ur̃ qui incęlis est: dabit bona peten¬

Expanded text:
it; et qui quaerit, invenit; et pulsanti aperietur. Aut quis ex vobis homo, quem si petierit filius suus panem, numquid lapidem porriget ei? Aut si piscem petierit, numquid serpentem porriget ei? Si ergo vos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris; quanto magis Pater
Abbreviated transcription (Latin):
Et si dextera manus tua scandalirat te: abscide eam
& proice abstę.
Expedit enim tibi & pereat unum membrorũ tuorum:
quam totũ corpus tuum eat ingehennam.
Dictum est autem. quicumq dimiserit uxorem suam:
det illi libellum repudii.
Ego autem dico uobis. Quia om̃is qui dimiserit uxorẽ
suam : excepta fornicationis causa facit eam mȩchari.

Expanded text:
am, et projice abs te. Expedit enim tibi ut unum pereat membrorum tuorum, quam totum corpus tuum eat in gehennam. Dictum est autem, Quicumque dimiserit uxorem suam, det illi libellum repudii. Ego autem dico vobis, quia omnis qui dimiserit uxorem suam, excepta fornic
Abbreviated transcription (Latin):
Gentium populus qui sedebat intenebris. lucem uidit magnã
Et sedentib in regione umbrȩ mortis: luxorta est eis.
Ex inde coepit iħc predicare & dicere: pęnitentiam
agite. appropinquabit enim regnũ celorum.
Ambulans autẽ iħc iuxta mare galileę. uidit duos fr̃s.
symonem qui uocatur petrus & andream fratrem eius.¬

Expanded text:
m populus qui sedebat in tenebris lucem vidit magnam et sedentibus in regione et umbra mortis lux orta est eis exinde coepit Iesus praedicare et dicere paenitentiam agite adpropinquavit enim regnum caelorum ambulans autem iuxta mare Galilaeae vidit duos fratres Simonem qui vocatur Petrus et Andream fratrem eius
Abbreviated transcription (Latin):
ad dirigendos pedes nr̃os inuiam pacis. Iuer autẽ crescebat
& confortabatur sp̃u. & erat indefertis usq indiem osten¬
sionis suae adisrł. Factum est autẽ in diebus illis.
Exiit edictum acęsare augusto. ut de scriberetur uni¬
uersus orbis. Hȩc descriptio prima facta est. a preside

Expanded text:
os in viam pacis. Puer autem crescebat, et confortabatur spiritu; et erat in desertis usque in diem ostensionis suae ad Israel. Factum est autem in diebus illis, exiit edictum a Caesare Augusto, ut describeretur universus orbis. Haec descriptio prima facta est
Abbreviated transcription (Latin):
medico. sed qui male habent. Non ueni uocare istos:
sed peccatores inpęnitentiã. At illi dixerunt ad eum.
Quare discipuli iohannis ieiunant frequenter & obseera¬
tiones faciunt : similiter & pharisȩoꝵ. tui autẽ edunt &
bibunt. Quib ipse ait. Numquid potestis filios sponsi
dum cum illis est sponsus facere ieiunare : uenient autẽ
dies & cum ablatus fuerit ab illis sponsus. tunc ieiunabuas̃
in illis dieb. Dicebat autẽ & similitudinẽ ad illos. Quia
nemo commissurã auestimento nouo inmittit. inuesti¬
mentũ uetus. aliquin & nouũ rumpit. & ueteri non con¬
uenit. commissura anouo. Et nemo mittit uinũ inutres
ueteres. alioquin rumpet uinũ nouũ utres. & ipsũ effun.¬
detur & utres peribunt. Sed uinũ nouũ in utres nouos
mittendũ est. & utraq conseruantur. Et nemo bibens¬

Expanded text:
edico, sed qui male habent. Non veni vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam. At illi dixerunt ad eum: Quare discipuli Joannis jejunant frequenter, et obsecrationes faciunt, similiter et pharisaeorum: fui autem edunt et bibunt? Quibus ipse ait: Numquid potestis filios sponsi, dum cum illis est sponsus, facere jejunare? Venient autem dies, cum ablatus fuerit ab illis sponsus, tunc jejunabunt in illis diebus dicebat autem et similitudinem ad illos quia nemo commissuram a vestimento novo inmittit in vestimentum vetus alioquin et novum rumpit et veteri non convenit commissura a novo et nemo mittit vinum novum in utres veteres alioquin rumpet vinum novum utres et ipsum effundetur et utres peribunt sed vinum novum in utres novos mittendu
Abbreviated transcription (Latin):
quis me tetigit: Et dixit iħc. tetigit me aliquis. Nam &
ego noui uirtutẽ de me exisse. Uidens autẽ mulier quia
non latuit. tremens uenit & procidit ante pedes illius. &
obquam causam tetigerit eum indicauit coram om̃i po-¬
pulo. & quem ad modũ confestim sanata sit. At ipse dixit
illi. Filia. fides tua te saluam fecit. uade inpace. Adhuc

Expanded text:
 Et dixit: Tetigit me aliquis. Nam et ego novi virtutem de me exisse. Videns autem mulier quia non latuit, tremens venit, et procidit ante pedes illius, et ob quam causam tetigerit eum, indicavit coram omni populo, et quemadmodum confestim sanata sit. At ipse dixit illi
Abbreviated transcription (Latin):
t ascendens innauiculã. transfretauit & uenit inciuitatẽ suã.
Et ecce offerebant ei paralyticũ. iacentẽ in lecto.
Et uidens iħe fidem illorũ. dixit paralytico.
Confide fili. remittuntur tibi peccata tua.
Et ecce quidam describis. dixerunt intra se. Sic blasphemat.

Expanded text:
t ascendens in naviculam transfretavit et venit in civitatem suam. Et ecce offerebant ei paralyticum jacentem in lecto. Et videns Jesus fidem illorum, dixit paralytico: Confide, fili, remittuntur tibi peccata tua. Et ecce quidam de Scribis dixerunt intra se: Hic blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
& ascendens in montẽ sedebat ibi. Et accesserunt ad
eum turbae multe. habentes secum mutos. cȩcos. do¬
dos. debiles. & alios multos. Et proiecerunt cos ad
pedes eius & curauit eos. ita ut turbȩ mirarentur.
lilidentes mutos loquentes. clodos ambulantes. caecos
uidentes. & magnificabant dm̃ israhel.
ħe autẽ conuocatis discipulis suis. dixit. Misereor
turbae. quia triduo iam perseuerant mecum. & non
habent quod manducent. Et dimittere cos ietinos
nolo. nedeficiant inuia. Et dicunt ei discipuli.
Unde ergo nobis indeserto panes tantos. ut saturemꝰ
turbam tantam : Et ait illis iħc. Quot panes habe¬
tis. At illi dixerunt. Septem. Et paucos piscicu¬
los. Et precepit turbȩ. ut discumberent suꝑ terrã¬
Et accipiens septẽ panes & pisecs. & gratias agens. fregit &

Expanded text:
bat ibi et accesserunt ad eum turbae multae habentes secum mutos clodos caecos debiles et alios multos et proiecerunt eos ad pedes eius et curavit eos ita ut turbae mirarentur videntes mutos loquentes clodos ambulantes caecos videntes et magnificabant Deum Israhel Iesus autem convocatis discipulis suis dixit misereor turbae quia triduo iam perseverant mecum et non habent quod manducent et dimittere eos ieiunos nolo ne deficianUnde ergo nobis in deserto panes tanti, ut saturemus turbam tantam? Et ait illis Jesus: Quot panes habetis? Et illi dixerunt: Septem et paucos pisciculos. Et praecepit turbae ut discumberet super terraEt accipiens septem panes et p
Abbreviated transcription (Latin):
cuius frater mortuus fuerit & dimiserit uxorem & filios
non reliquerit. accipiat frater eius uxorẽ ipsius. & resus¬
citet semen fratri suo. Septem ergo fr̃s erant. & primus
accepit uxorẽ mortuus est. non relicto semine. Et secun.¬
dus accepit eam & mortuus est. & nec iste reliquit semen.
Et tercius similiter. Et acceperunt eam similiter septem.
& non reliquerunt semen. Nouissima omnium. defuncta
est & mulier. In resurrectione ergo cum resurrexerint.
cuius de his erit uxor: Septem enim habuerunt eam ux.¬
orem. Et respondens iħc. ait illis. Nonne ideo eratis. Non
scientes scripturas neq uirtutẽ dĩ. Cum enĩ amortus
resurrexerint neq nubent neq nubentur. sed sunt sicut
angeli incęlis. De mortuis autẽ quod resurgant. ron legis.¬
tis autẽ in libro moysi suꝑrubũ quomodo dixerit illi
ds̃ inquiens. Ego sum ds̃ abraham. & ds̃ isaac. & ds̃ iacob.
xon est ds̃ mortuorũ. sed uiuorũ. Uos ergo. multũ eratis.¬

Expanded text:
cuius frater mortuus fuerit et dimiserit uxorem et filios non reliquerit accipiat frater eius uxorem ipsius et resuscitet semen fratri suo septem ergo fratres erant et primus accepit uxoredus accepit eam, et mortuus est: et nec iste reliquit semen. Et tertius similiter. Et acceperunt eam similiter septem: et non reliquerunt semen. Novissima omnium defuncta est et mulier. In resurrectione ergo cum resurrexerint, cujus de his erit uxor? septem enim habuerunt eam uxorem. Et respondens Jesus, ait illis: Nonne ideo erratis, non scientes Scripturas, neque virtutem Dei? Cum enim a mortuis resurrexerint, neque nubent, neque nubentur, sed sunt sicut angeli in coelis. De mortuis autem quod resurgant, non legistis in libro Moysi, super rubum quomodo dixerit illi Deus, inquiens: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob? Non est Deus mortuorum, sed vivoru
Abbreviated transcription (Latin):
t egressus inde abiit inpatriam suam. & sequebantur
illum discipłi sui. Et facto sabbato coepit insynagoga
docere. & multi audientes ammirabantur indoctrina
cius dicentes. Unde huic hȩc omnia & quȩ ẽ sapientia
quȩ data . ẽ. illi. & uirtutes tales quȩ ꝑmanus cius effici¬
untur. Nonne iste.ẽ. faber filius mariae frater iacobi.
& ioseph & iudae & simonis. nonne & sorores eius hic
nobiscũ sunt : & scandalitabantur in illo.

Expanded text:
et egressus inde abiit in patriam suam et sequebantur et egressus inde abiit in patriam suam et sequebantur illum discipuli sui et facto sabbato coepit in synagoga docere et multi audientes admirabantur in doctrina eius dicentes unde huic haec omnia et quae quae data est illi, et virtutes tales, quae per manus ejus efficiuntur? Nonne hic est faber, filius Mariae, frater Jacobi, et Joseph, et Judae, et Simonis? nonne et sorores ejus hic nobiscum sunt? Et scandalizabantur in illo.
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ci omnẽ ueritatẽ. Ille autẽ dixit ei. Filia fides tua
te saluã fecit. uade in pace. & esto sana aplaga tua.
Adhue co loquente. uenitint ad archi synagogum dicen
tes. Quia filia tua mortua. c̃. quid ultra uexas magistrũ:
gogo. Noli umere tantum modo crede. & non admisit
quemquã sequi se.xisi petrum & iacobũ & iohannem
fratrem ia cobi. & ueniunt ad domũ archisynagogi. &
uidit tumultum & flentes & heiulantes multũ. & in¬
gressus ait eis. Quid turbamini & ploratis: puella non est
mortua sed dormit. & inridebant eum. Ipse uero eiectis
omnib assumit patrẽ & matrẽ puellȩ & qui secũ erant.
& in grediuntur ubi erat puella iacens Et tenens manũ
puellȩ. ait illi. Talithacumi quod . c̃. interpretatũ. puella
tibi dico surge. Et confestim surrexit puella & ambula¬
bat. E rat autẽ annorum .xii. & obstipuerunt stupore
maximo. Et precepit illis uehementer. ut nemo idsciret¬
& dixit dari illi manducare.

Expanded text:
i: Filia, fides tua te salvam fecit, vade in pace: et esto sana a plaga tua. Adhuc eo loquente veniunt ad archisynagogum, dicentes: quia filia tua mortua est, quid ultra vexas magistrum? gogo: Noli timere, tantummodo crede. Et non admisit quemquam se sequi, nisi Petrum, et Jacobum, et Joannem fratrem Iacobi et veniunt in domum archisynagogi et videt tumultum et flentes et heiulantes multum et ingressus ait eis quid turbamini et ploratis puella non est mortua sed dormit et inridebant eum ipse vero eiectis omnibus adsumit patrem et matrem puellae et qui secum erant et ingreditur ubi erat puella iacens et tenens manum puellae ait illi talitha cumi quod est interpretatum puella tibi dico surge et confestim surrexit puella et ambulabat erat autem annorum duodecim et obstipuerunt stupore maximo et praecepit illis vehementer ut nemo id sciret et dixit dari illi manducare
Abbreviated transcription (Latin):
Milites autẽ durerunt cũ intro inatriũ pretorii. & con-¬
uocabant totam cohortem & induunt eũ purpureã.
& inponunt ei plectentes spineam coronam. & coepe¬
runt salutare eum. Aue. rex iudȩorum. Et percutie.¬
bant caput eius harundine. & conspuebant eum. &
ponentes genua. adorabant eum.

Expanded text:
tem duxerunt eum intro in atrium praetorii et conuocant totam cohortem, et induunt purpuram et inponunt ei plectentes spineam coronam, et coeperunt salutare eum: haue, rex Iudaeorum. et percutiebant caput eius harundine et conspuebant eum, et ponen
Abbreviated transcription (Latin):
cum. Silicet uiro uxorem dimittere temptantes eũ. At ille
respondens. dixeit cis. Quid uobis p̃cepit moy ses: Qui dire.¬
runt. Moy ses permisit libellũ repudii scribere. & dimite.¬
re. Quibus respondens iħc. ait. Adduritiam cordis ur̃i
scripsit uobis prȩceptũ istud. Abinitio autẽ creaturae.
masculum & feminã fecit eos ds. Propter hoc relinquet ho¬
mo patrem suum & matrẽ. & adherebit uxorem suam.¬

Expanded text:
em dimittere, tentantes eum. At ille respondens, dixit eis: Quid vobis praecepit Moyses? Qui dixerunt: Moyses permisit libellum repudii scribere, et dimittere. Quibus respondens Jesus ait: Ad duritiam cordis vestri scripsit vobis praeceptum istud; ab initio autem creaturae masculum et feminam fecit eos Deus. Propter hoc relinquet homo patrem suum et matrem, et adhaerebit uxori sua
Abbreviated transcription (Latin):
dicit insp̃ũ scõ. Dixit dñs dño meo. sede adextris
meis. Donec ponam inimicos tuos scabellũ pedum
tuorũ. Ipse enim dauid dicit eum dñm. & unde est
filius eius: & multa turba eum libenter audiuit.
t dicebat eis indoctrina sua. Cauete ascribis qui
uolunt instolis ambulare & salutari inforo. & in pri-¬
mis cathedris sedere insinagogis & primos discubitos
in caenis.
ui deuorant domos uiduarum subobtentu prolixae
orationis. hi accipient prolixius iudicium. Et sedens
iħc contragarophilacium. & multi diuites iactabant
multa. Cum uenisset autẽ una uidua pauper. misit duo
minuta quod est quadrans. & conuocans discipulos
suos. ait illis. Amen dico uobis. qm̃ uidua hȩc pauꝑ
plus omnib misit. qui miserunt ingazophilacium.
Omnes enim exeo quod abundabat illis miserunt.
hȩc uero depenuria sua omnia quȩ habuit. misit
totum uictum suum.
t cum egrederetur de templo. ait illi unus ex discipu¬
lis suis. Magister aspice quales lapides & quales

Expanded text:
 Domino meo, sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum. Ipse ergo David dicit eum Dominum, et unde est filius ejus? Et multa turba eum libenter audivit.cens. Cavete a Scribis: qui volunt in stolis ambulare: et salutari in foro: et in primis cathedris sedere in Sinagogis: et primos discubitus in cenis. Qui devorant domos viduarum sub obtentu prolixe orationis. Hi accipient prolixius judicium. Et sedens Jesus contra gazophimulta, venit una vidua pauper et misit duo minuta, quod est quadrans. Et convocans discipulos suos ait illis amen dico vobis quoniam vidua haec pauper plus omnibus misit qui miserunt in gazofilacium omnes enim ex eo quod abundabat illis miserunt haec vero de penuria sua omnia quae habuit misit totum victum suum et cum egrederetur de templo ait illi unus ex discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
um autẽ audierius ab ominationẽ desolationis stan.¬
tem ubi non debet. qui legit intellegat.
tectum ne descendat indomũ nec introeat ut tollat
quid dedomo sua. & qui in agro erit. non reuertatur
retro tollere uestimentũ suũ.

Expanded text:
um autem videritis abominationem desolationis, stantem ubi non debet: qui legit, intelligat:montes: et qui super tectum, ne descendat in domum, nec introeat, ut tollat quid de domo sua: et qui in agro erit, non revertatur retro toll
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Ne adulteres. pe occidas. Ne fureris. Ne falsũ testimoniũ
dixeris. Ne fraudẽ feceris. honora patrẽ tuũ & matrẽ. At
ille respondens. ait illi. Magister. omnia hȩç obseruaui
aiuuentute mea.
ħc autẽ intuens eum dilexit eum. & dixit ei. Unum tibi
de est. Vade quecũꝙ habes uende & da pauperib & habes
thesaurũ incęlo. & ueni sequere me.
ui contristatus in uerbo abiit męrens. erat enĩ habens
possessiones multas. Et circũ spiciens iħc. ait discpłis suis
Quã difficile qui pecunias habent. In regnũ di intror¬
bunt. Discipuli autẽ obstupescebant in uerbis eius. At
iħc rursus respondens. ait illis. Filioli. quã difficile. ẽ.
confidentes inpecuniis in regnũ dĩ introire. Fabilius est
camelũ perforamen acus transire. quam diuitẽ intrare
in regnũ dĩ. Qui magis ad marabant᷑ dicentes ad semet¬
ipsos. & quis potest saluus fieri: & intuens illos iħc. ait.
Apud homines in possibile est. sed non apud đm̃. Omĩa

Expanded text:
timonium dixeris, ne fraudem feceris, honora patrem tuum et matrem. At ille respondens, ait illi: Magister, omnia haec observavi a juventute mea. Jesus autem intuitus eum dilexit eum et dixit illi: Unum tibi deest; vade, quaecunque habes vende et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo et veni sequere me qui contristatus in verbo abiit maerens erat enim habens possessiones multas et circumspiciens Iesus ait discipulis suis quam difficile qui pecunias habent in regnum Dei introibunt Iesus rursus respondens ait illis: filioli, quam difficile est confidentes in pecuniis in regnum dei introire! facilius est camelum per foramen acus transire quam diuitem intrare in regnum dipsos: Et quis potest salvus fieri? Et intuens illos Jesus, ait: Apud homines impossibile est, sed non apud Deum: omnia
Abbreviated transcription (Latin):
communicant hominẽ. Abintus cnĩ de corde homi.¬
num cogitationes malȩ procedunt. Adulteria. for¬
nicationes. homicidia. furta. auaritiae. Nequitiae.
dolus. inpudicitia. oculus malus. blasphemiae. suꝑbia
stultitia. Omnia hȩc mala abinius procedunt. & cõ¬
municant hominem.
Et inde surgens abiit in fines tyri & sidonis. & ingressus do.¬
mum neminẽ uoluit scire & non potuit latere. Mulier
enim statim ut audiuit de eo cuius habebat filia sp̃m in¬
mundum. Intrauit & procidit ad pedes eius. Erat enim
mulier gentilis syrophenissa genere.
trogabat cum ut demonium eiceret defilia cius. Qui dixit
illi Sine prius saturari filios. Non est enim bonum sums.¬
re panem filiorũ. & mittere canib At illa respondit. &
dicit ei. Utiq dñe. Nam & catelli submensa comedunt

Expanded text:
communicant hominem ab intus enim de corde homicommunicant hominem ab intus enim de corde hominum cogitationes malae procedunt adulteria fornicationes homicidia furta avaritiae nequitiae dolus inpudicitia oculus malus blasphemia superbia stultitia omnia haec mala ab intus procedunt et communicant hominem et inde surgens abiit in fines Tyri et Sidonis et ingressus domum neminem voluit scire et non potuit latere mulier enim statim ut audivit de eo cuius habebat filia spiritum inmundum intravit et procidit ad pedes eius erat autem mulier gentilis Syrophoenissa genere et rogabat eum ut daemonium eiceret de filia eius qui dixit illi sine prius saturari filios non est enim bonum sumere panem filiorum et mittere canibus at illa respondit et dicit ei utique Domine nam et catelli su
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ tuũ & matrẽ tuã. & qui maledixerit patri uel matri.
morte moriatur. Uos autem dicitis. Si dixerit homo patri
aut matri corban quod. ẽ. donũ. quod cumq ex me tibi
profuerit. & ultra non dimittitis eum quicquã facere pa¬
tri suo aut matri. resindentes uerbũ dĩ pertraditionem
urãm quam tradidistis. & similia huiusmodi multa facitis.
Et aduocans iterũ turbã. dicebat illis. Audite me om̃s.
& intellegite. Nichil est extra hominẽ introiens in cum
quod possit eũ comquinare. sed quȩ de homine procedunt.
illa sunt quȩ communicant hominẽ. Siquis hab& aures
audiendi. audiat.
tcum in troisset indomũ aturba. Interrogabant eũ disci.¬
puli eius parabolam. & ait illi. Sic & uos in prudentes
estis. xon intellegitis quia omne extrinsecus introiens in
hominẽ. Non potest eũ communicare. quia non intrat
in cor eius. sed inuentrẽ & insecessũ exit purgans om̃s
escas. Dicebat autẽ. Qm̃ quȩ de homine exeunt. illa

Expanded text:
Qui maledixerit patri, vel matri, morte moriatur. Vos autem dicitis: Si dixerit homo patri aut matri: Corban quod est donum quodcumque ex me, tibi profuerit: et ultra non dimittitis eum quidquam facere patri suo, aut matri, rescindentes verbum Dei per traditionem vestram, quam tradidistis: et similia hujusmodi multa facitis. et advocans iterum turbam dicebat illis audite me omnes et intellegite nihil est extra hominem introiens in eum quod possit eum coinquinare sed quae de homine procedunt illa sunt quae communicant hominem si quis habet aures audiendi audiat et cum introisset in domum a turba interrogabant eum discipuli eius parabolam et ait illis sic et vos inprudentes estis non intellegitis quia omne extrinsecus introiens in hominem non potest eum communicare quia non introit in cor eius sed in ventrem et in secessum exit purgans omnes escas dicebat autem quoniam quae de homine exeunt illa
Abbreviated transcription (Latin):
re.perdet eam. Qui autẽ perdiderit animã suã propter
me & euangeliũ. saluam eam faciet. Quid enim proderit
homini silucretur mundũ totum. & detrimentũ faciet
animȩ suȩ : aut quid dabit homo commutationis pro
anima sua: Qui enim me confessus fuerit & mea uerba
in generatione ista adultera & peccatrice. & filius hominis
confuudetur eum cum uenerit ingloria patris sui cum
angelis suis.¬

Expanded text:
re, perdet eam: qui autem perdiderit animam suam propter me et Evangelium, salvam faciet eam. Quid enim proderit homini, si lucretur mundum totum, et detrimentum animae suae faciat? Aut quid dabit homo commutationis pro num: qui enim me confusus fuerit et mea uerba in generatione ista adultera et peccatrice, et filius hominis confundetur eum, cum uenerit in gloria sua cum angelis s
Abbreviated transcription (Latin):
bi uermis eorum non moritur. & Ignis non extinguitur.
Et si pes tuus te scandalrat. amputa illũ. Bonum tibi. ẽ
clauđi introire inuitã aeternam. quam duos pedes haben¬
tem mitti ingehennã ignis in extinguibilis. Ubi uermis
corum nonmoritur. & ignis non extinguitur. Quod si ocu¬¬
lus tuus scandalizat te. eice eum. Donum est tibi luscum
introire in regnum dĩ. quam duos oculos habentem mit.¬
ti ingehennam ignis. ubi uermis eorum non moritur.
& ignis non extinguitur. Omnis enim igne salietur.
& omnis uictima sale salietur.
onum est sal. Quodsi sal insulsum fuerit inquo illud con¬
dietis. Habete in uobis salem. & pacem habete inter uos.

Expanded text:
bi vermis eorum non moritur, et ignis non exstinguitur. Et si pes tuus te scandalizat, amputa illum: bonum est tibi claudum introire in vitam aeternam, quam duos pedes habentem mitti in gehennam ignis inexstinguibilis: ubi vermis eorum non moritur, et ignis non exstinguitur. Quod si oculus tuus scandalizat te, ejice eum: bonum est tibi luscum introire in regnum Dei, quam duos oculos habentem mitti in gehennam ignis: ubi vermis eorum non moritur, et ignis non exstinguitur. Omnis enim igne salietur, et omnis victima sale salietur. CII, 2. Bonum est sal; quod si sal insulsum fuerit, in quo illud condietis? Habete in vobis sal, et pacem habete inter vos.
Abbreviated transcription (Latin):
meus & soror mea & mater est.
titerũ coepit docere admare. & congregata est ad eum
turba multa. lta ut innauem ascendens sederet inma¬
II E tomnis turba circa mare super terrã erat. & doce¬
bat illos in parabolis multa. & dicebat illis in doctrina
sua Audite. ccco exut seminans ad seminandum.¬

Expanded text:
meus et soror mea et mater est meus et soror mea et mater est et iterum coepit docere ad mare et congregata est ad eum turba multa ita ut in navem ascendens sederet in mari et omnis turba circa mare super terram erat et docebat eos in parabolis multa et dicebat illis in doctrina sua audite ecce ex
Abbreviated transcription (Latin):
Et conuocatis eis in parabolis. dicebat illis. Quomodo potest
satanas satanan eicere: & si regnũ inse diuidatur non po¬
test stare regnũ illud. Et si domus suꝑ semetipsam disper
surrexerit insemetipsũ dispertitus. ẽ. & xonpoterit staro
scd finem hab&. Nemo potest uasa fortis ingressus indomũ
diripere nisi prius fortem alliget. & tunc domũ eius diripi&
men dico uobis. qm̃ omnia dimittentur filiis hominũ pec¬
cata & blasphemiae quib blasphemauerint. Qui autem
blasphemauerit in sp̃m sc̃m. Non habet remissionẽ in eter¬
num. seditus erit ȩterni delicti. Im̃ dicebant spiritum¬
inmundum habet.
t ueniunt mater eius & fratres & foris stantes. miserunt
adeum uocantes cum. & sedebat circa eũ turba & dicunt
ei. Eeee mater tua & sratres tui foris querunt te. & respon¬
denseis. ait. Que est mater mea & fratres mei: Et circum¬
spiciens cos qui in circuitu eius sedebant. ait. Eicce mater
mea. & fiatres mei. Qui enĩ fecerit uoluntatẽ di. hic frater

Expanded text:
Et convocatis eis, in parabolis dicebat illis: Quomodo potest Satanas Satanam ejicere? Et si regnum in se dividatur, non potest regnum illud stare. Et si domus super semetipsam dispertsurrexerit in semetipsum, dispertitus est, et non poterit stare, sed finem habet. Nemo potest vasa fortis ingressus in domum diripere, nisi priumen dico vobis, quoniam omnia dimittentur filiis hominum peccata et blasphemiae, quibus blasphemaverint: qui autem blasphemaverit in Spiritum Sanctum non habet remissionem in aeternum sed reus erit aeterni delicti quoniam dicebant spirituminmundum habet et veniunt mater eius et fratres et foris stantes miserunt ad eum vocantes eum et sedebat circa eum turba et dicunt ei ecce mater tua et fratres tui foris quaerunt te et respondens eis ait quae est mater mea et fratres mei et circumspiciens eos qui in circuitu eius sedebant ait ecce mater mea et fratres mei qui enim fecerit voluntatem Dei hic frater
Abbreviated transcription (Latin):
mens xp̃m. Descendens in defossũ sepulturȩ suȩ locum.
Facta oratione. positus est ad patres suos. Tam extraneus
adolore mortis. quam acorruptione carnis inuenitur
alienus. Iamen post om̃s euangeliũ scripsit. & hoc uirgi¬
ni debebatur. Quorũ tamen uel scriptoꝵ tempore dispo¬
sitio uel librorũ ordinatio. Ideo ꝑsingula anobis non

Expanded text:
defossum sepulturae suae locum, facta oratione, positus est ad patres suos, tam extraneus a dolore mortis, quam a corruptione carnis invenitur alienus. Tamen post omnes Evangelium scripsit; et hoc Virgini debebatur: quorum tamen vel scriptorum in tempore dispositio, ve
Abbreviated transcription (Latin):
dens intemplum docet multis &iam de turba creden-¬
tibus idem clamat. Siquis sitit ueniat & bibat. cum
ministris & nichodemo principes contendunt. De mulie
Iħc interrogatus principiũ se esse respondit. quod
omnis peccator seruus sit. cȩcũ exnatiuitate curat.¬
De ianua & ouili. de ambulans intemplo. se & patrẽ
unũ. ẽẽ. dicit. De lazari resurrectione.
Maria pedes iħe unguit. & capillis suis ex tergit
iħe suꝑasinum sedit. & uolentib grecis uidere iħm. lo.¬
quitur de grano frumenti quod interrã mittitur. & uox
decȩlo adiħm. & quod multi exprincipib crederent in
iħm. sed propter pharisȩos non confiterentur xp̃m.
Pedes discipuloꝵ lauat. de iudȩ traditione. & petri nega.¬
tione prȩdicit. & de dilectione fratrum. & quod ipse
in patre & pater in ipso est. & de obseruandis mandatis
paraclyti sp̃s.
parachyti. & omnia patri sua esse. & cetera mandata.

Expanded text:
dens in templum, docet multos; et jam de turba credendens in templum, docet multos; et jam de turba credentibus idem clamat: Si quis sitit, veniat et bibat. Cum ministris et Nicodemo principes contendunt. De mulier8. Jesus de se interrogatus, principium se esse respondet. Quod omnis peccator servus sit, et quod Jesus ante Abradedicationem deambulans in templo, se et Patrem unum esse dicit. De Lazari resurrectione. 10. Maria pedes Jesu unxit, et capillis suis extergit. Jesus super asinum sedet; et volentibus Graecis videre Jesum, loquitur de grano frumenti, quod in terram mittitur. Et vox de coelo ad Jesum, et quod multi ex principibus crediderunt in Jesum, sed propter Pharisaeos non confiterentur. 11. Pedes discipulorum lavat. De Judae traditione, et Petri negatione praedicit, et de dilectione fratrum, et quod ipse in Patre, et Pater in ipso, et de observandis mandatis Paracleti SpiritParacleti, et omnia Patris sua esse, et caetera mandata.
Abbreviated transcription (Latin):
fructus laboris. & dõ magisterii doctrina seruetur.
AMEN.
HARISEORUM LAEUITAE INTERROGANT
iohannẽ. Iohannes iħm uidens agnũ dicit. Et
andreas petro dicit. Inuenimus messiam.
Iħc adcȩnã deaqua uinũ fecit. De templo nũmularios eiecit.
Soluite hoc tempłũ dicens. Nichodemo loqͥt᷑. De baptismo¬
& de aliis multis. Iħ̃e in iudȩa baptirat. Et iohan.¬
nes in enon. Quiq dixit xp̃m crescere. Se autẽ minorari.
Ihc cum muliere samaritana loquitur. Prophetã in pa-¬
tria sua sine honore non habere eẽ dicit. Et reguli fili-¬
um amorte resuscitat. Apud natatoriã bethsaidã
triginta octo annorũ infirmitatẽ hominis sanat. ac
dicit. Scrutamini scripturas. & si crederens moysi. crede¬
retis forsitan & mihi. De quinq panib & duobus
piscib. & quod eum regem facere uoluerunt. Ihc supra
mare ambulabat. & de manna & pane cȩlesti loquitur.
Ac recedentib ab eo discipulis. unũ exduodecim diabo¬
lum dicit. Scenophegia iħe medio die festo afcen¬

Expanded text:
terii doctrina servetur. Amen. harisaeorum Levitae interrogant Joannem. Joannes Jesum videns, Agnum Dei dicit, et Andreas Petro dicit: Invenimus Messiam. 2. Jesus ad coenam de aqua vinum facit; de templo nummularios ejicit: Solvite hoc templum dicit. Nicodemo loquitur de baptismo, et aliis multis. 3. Jesus in Judaea baptizat, et Joannes in Enon; qui et dicit Christum crescere, se autem minorari. 4. Jesus cum muliere Samaritana loquitur; prophetam in patria sua sine honore esse dicit, et reguli filium a morte resuscitat. 5. Apud natatoriam Bethesdam triginta et octo annorum infirmitatem hominis sanat, ac dicit: Scrutemini Scripturas; et: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi. 6. De quinque panibus, et duobus piscibus, et quod eum regem facere voluerunt. Jesus super mare ambulat; et de manna et pane coelesti loquitur; ac recedentibus ab eo discipulis, unum ex duodecim diabolum dicit. 7. Scenopegiorum medio die festo ascen
Abbreviated transcription (Latin):
Cui uirginitatis in hoc duplex testi¬
monium in euangelio datur. quod & ceteris dilectus adõ
dicitur. & huic matrẽ suã de cruce commendauit dñs ut
uirginẽ uirgo seruaret. Deniq manifestans in euangelio qđ
erat ipse incorruptibilis uerbi. opus inchoans solus uerbũ
carnẽ factum esse. Nec lumen atenebris conprehensũ fuisse
testatur. Primũ signũ ponens quod innuptiis fecit dñs. ut
ostendens quodipse erat legentib de monstraret. Quodubi
dñs inuitatus deficere nuptiarũ uinũ debeat. ut et uete-¬
ribus inmutatis noua omnia quȩ axp̃o instituuntur
appareant. Hoc autẽ euangelium scripsit in asia. postea
quam in pathmnos insula apocalipsin scripserat. Ut cui
in principio canonis incorruptibile principiũ. Ingenesi
etam incorruptibilis finis ꝑ uirginẽ in apocalipsi redde

Expanded text:
us virginitatis duplex testimonium in Evangelio datur, quia et prae caeteris dilectus a Deo dicitur, et huic matrem suam de cruce commendavit, ut virginem virgo servaret . Denique manifestans in Evangelio quod quod ipse incurruptibilis Verbi opus inchoans, solus Verbum carnem factum esse, nec lumen a tenebris comprehensum fuisse testatur: primum signum ponens quod in nuptiis fecit Deus, ut ostendens quod erat, ipse legentibus demonstraret quod ubi Dominus invitatur, deficere nuptiarum vinum debeat, ut, veteribus immutatis, nova omnia quae a Christo instituuntur appareant. Hoc autem Evangelium scripsit in Asia, postea quam in Pathmos insula Apocalypsin scripserat, ut cui in principio canonis incorruptibile principium ingessit, etiam incorruptibilis finis per virginem in Apocal
Abbreviated transcription (Latin):
Ait autẽ quidã ei deturba. Magister. dic fratri meo. ut di¬
uidat mecum hereditatem. At ille. dixit ei. Homo. quis me¬
constituit uidicem aut diuisorem super uos: Dixitii ad
ilos. Uidete & cauete ab omni auaritia. quia non in abun¬
dantia cuiusquã uita eius est. exhis quȩ possidet. Dixit
autẽ similitudinẽ ad illos dicens. Hominis cuiusdam diui

Expanded text:
ratri meo, ut diuidat mecum hereditatem. at ille dixit ei: homo, quis constituit iudicem aut diuisorem supra uos? dixitque ad illos: uidete et cauete ab omni auaritia, quia non in abundantia cuiusquam uita eius est ex his quae possidet. dixit autem similitudinem ad illos dicens : hom
Abbreviated transcription (Latin):
alterum. sequere me. Ille autẽ. dixit. Dñe. per mitte
michi primum ire & sepelire patrem meũ. Dixitq ei iħc.
Sine ut mortui sepeliant mortuos suos. Tu autẽ uade.
adnuntia regnũ dĩ.
tait alter. Sequar te dñe. sed primũ ꝑmitte michi renun.¬
tiare his qui domi sunt. Ait adillum iħc. Nemo mittens

Expanded text:
alterum: sequere me. ille autem dixit: domine, permitte mihi primum ire sepelire patrem meum. dixitque Iesus: sine ut mortui sepeliant mortuos suos: tu autem uade, adnuntia regnum dei. et ait alter: sequar te, domine, sed primum permitte mihi renuntiare his qui domi sunt. ait ad
Abbreviated transcription (Latin):
annorũ obiit inbithinia plenus sp̃ũ scõ. qui cũ iam
scripta essent euangelia. Per matheũ quidem in iudaea.
Permarcum autẽ in italia. scõ instigante sp̃u in achaiȩ
partib hoc scripsit euangeliũ. Significans &iã ipse
inprincipio ante alia esse descripta. cui extra ea quȩ
ordo euangelicae dispositionis exposcit. Ea maxime
necessitas laboris fuit. ut primũ grecis fidelib om̃i
prophetatione uenturi in carnẽ dĩ xp̃i manifesta
humanitas. Ne iudaicis fabulis attenti in solo legis de¬
siderio tenerentur. Ar uel hereticis fabulis & stultis
sollicitacionib seducti excederent aueritate elaborar&.
Dehinc ut inprincipio euangelii iohannis natiuitate
prȩsumpta. cui euangeliũ scriberet. & in quo electus scri¬
beret indicaret. contestans in se conpleta esse quȩ essent
ab aliis inchoata. Cui ideo post baptismũ filii dĩ. aper¬
fectione generationis. inxp̃o impletȩ repetendȩ aprin¬
cipio natiuitatis humanȩ potestas permissa est. ut

Expanded text:
annorum obiit in Bithynia plenus Spiritu sancto. Qui cum jam scripta essent Evangelia: per Matthaeum quidem in Judaea: per Marcum autem in Italia: sancto instigante Spiritu, in Achaiae partibus hoc scripsit Evangelium: significans etiam ipse in principio, ante suum alia esse descripta. Cui extra ea quae ordo Evangelicae dispositionis exposcit, ea maxime necessitas laboris fuit, ut primum Graecis fidelibus omni prophetatione venturi in carnem Dei Christi manifestata humanitate, ne Judaicis fabulis attenti in solo legis desidersollicitationibus seducti exciderent a veritate, elaboraret. Dehinc ut in principio Evangelii Joannis nativitate praesumpta: cui Evangelium scriberet, et in quo electus scriberet, indicaret: contestans in se completa esse, quae essent ab aliis inchoata. Cui ideo post baptismum Filii Dei, a perfectione generationis in Christo impletae, repetendae a principio nativitatis humanae, potestas permissa est: ut