comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siue possessio. quẽ regẽ impiissimũ
legimꝰ. fit pondus istud suꝑ phylis¬
tiim. siue uerbũ. Uiuente enĩ illo
⁊ regnante in peccatoribꝰ. nec pon¬
dus contͣ alienigenas. nec sermo
tẽ suꝑ thronũ excelsũ n eleuatũ.
Et in exodo legimꝰ. qͦd postquam
mortuus ẽ rex egypti. in gemuerĩt
filii isrł ab oꝑibꝰ suis ⁊ exclamauer̃ĩt
⁊ ascenderit clamor eoꝵ. ab oꝑibus
⁊ exaudierit dñs gemitũ eoꝵ. Nisi
enĩ esset mysticũ qͦd dicebat᷑. mag̃
illo regnante clamare debuerant.
qñ luto i lateribꝰ seruiebant. Pre¬
cipitur gͦ phylistiim quos ñc̃ pa-¬
lestinos uocant. qͥ sẽꝑ a laex allo
phyl id⁊ alienigene transferunt᷑.
⁊ dr eis ne gaudeant ne letentur.
qm contriuerint uirgã uel iugũ
percussoris sui. Quẽ enĩ diligit dñ
quẽ recipit. & quasi filios nos eru¬
dit ds̃. qñ uisitat in uirga iniqui¬
tates nr̃as ⁊ in flagellis pecca nr̃a
ut miscdiã suã ñ auferat a nobis.

Expanded text:
sive possessio, quem regem impiissimum legimus, fit pondus istud super Philisthiim, sive verbum. Vivente enim illo, et regnante in peccatoribus, nec pondus contra alienigenas, nec sermo tem super thronum excelsum et elevatum. Et in Exodo legimus , quod postquam mortuus est rex Aegypti, ingemuerint filii Israel ab operibus suis, et exclamaverint, et ascenderit clamor eorum ab operibus, et exaudierit Dominus gemitus eorum. Nisi enim esset mysticum quod dicebatur, illo magis regnante clamare debuerant, quando luto et lateribus deserviebant. Praecipitur ergo Philisthiim, quos nunc Palaestinos vocant, et s alienigenae transferuntur; et dicitur eis ne gaudeant neque laetentur, quoniam contriverint virgam, vel jugum percussoris sui . Quem enim diligit Dominus quem recipit. Et quasi filios nos erudit Deus, quando visitat in virga iniquitates nostras, et in flagellis peccata nostra, ut misericordiam non auferat
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ decreuit: & qͥs poterit infir¬
mare: W manꝰ eiꝰ extenta: & quis
auertet eã : Pro omi terra latr.
uniuersũ orbẽ int̾pretati st̃. In
fine oneris uel uisionis contra ba¬
bylonẽ. qͦd latitabat aꝑit᷑. dm̃ co¬
gitasse consiliũ suꝑ omnẽ terram
id orbẽ terrarũ : & ñ solũ contra
suꝑ om̃s gentes: ñ suꝑ unã gentẽ
baby lonis: ex quo ostendit᷑ cuncta
que dicta st̃ ñ ad unã ꝓuinciam
specialit᷑. sed contra orbẽ terrarũ
generalit̾ ꝑtinere. Quodq dicit᷑.
quis poterit infirmare. & qͥs auer¬
tet eã. ñ ꝓ difficili debemꝰ acciꝑe.
sic̃ illud legit᷑. quis sapiens & intel¬
lia: s ꝓ impossibili. Nullus enim
poterit dñi infirmare consiliũ.
⁊ manũ eiꝰ excelsã siue sublimem
ne ꝑcutiat auertere. In anno
quo mortuus ẽ rex achar. factũ ẽ
onus istud. Ne leteris phylistea oĩs

Expanded text:
firmare? Et manus ejus extenta, et quis avertet eam? Pro omni terra LXX universum orbem interpretati sunt in fine oneris vel visionis contra Babylonem. Quod latebat aperitur, Deum cogitasse consilium super omnem terram, id est, orbem terrarum, et non contra super omnes gentes, et non super unam gentem Babyloniam. Ex quo ostenditur, cuncta quae dicta sunt non ad unam provinciam specialiter, sed contra orbem terrarum generaliter pertinere. Quodque dicitur: Quis poterit infirmare, et quis avertet eam? non pro difficili debemus accipere, sicut illud legitur: Quis sapiens et intellia; sed pro impossibili. Nullus enim poterit Domini infirmare consilium, et manum ejus extentam sive sublimem, ne percutiat, avertere. In anno quo mortuus est rex Achaz, factum est onus istud. Ne laeteris, Philisthaea omnis
Abbreviated transcription (Latin):
tuam: & reliquias tuas interficiã
late. Anno qͦ mortuus ẽ rex achar
factũ ẽ uerbũ istud. Ne letemini
alienigene om̃s: contritũ ẽ enim
iugũ eiꝰ qͥ ꝑcutiebat uos. Siquide
de semine serpentis egredientur
genimina aspidũ. & de germinibꝰ
eoꝵ egredient᷑ serpentes pennati.
st pascent᷑ pauꝑes ꝑ eã: & pauꝑes
homines in pace requiescent: int̾

Expanded text:
tuam, et reliquias tuas interficiam. LXX: Anno quo mortuus est rex Achaz factum est verbum istud: Ne laetemini, alienigenae omnes, contritum est enim jugum ejus qui percutiebat vos. Siquidem ex semine serpentis egredientur genimina aspidum, et ex geniminibus eorum egredientur serpentes pennati. et pascentur pauperes per eum, et pauperes homine
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ illud in ueritate in taberna¬
Sculo dauid: iudicans & querens
iudiciũ: & uelocit̾ reddens quod
iustũ ẽ. Hoc quod de hebreo in¬
terpretati sumꝰ. emitte agnum
dñe dñatorẽ terre. pot̃ & ita le
Iste gͥ agnus qͥ uel ipse ẽ dñator
terre. uel immolat᷑ dnatori ter¬
re. de gente moabitarũ ẽ: de his
qͥ fugerint de moab. ⁊ leonẽ pͥn-¬
cipem habere meruerint. Signi

Expanded text:
in veritate in tabernaculo David: judicans et quaerens judicium; et velociter reddens quod justum est. Hoc quod de Hebraeo interpretati sumus: emitte agnum dominatorem terrae, potest ita legIste igitur agnus, qui vel ipse est dominator terrae, vel immolatur dominatori terrae, de gente Moabitarum est, et de his qui fugerint de Moab, et leonem habere meruerint pri
Abbreviated transcription (Latin):
omis iuuiꝰ ab humero eoꝵ tollet᷑.
Postquã eritius habitauerit in
deserto babylonis. ac pro agris
irriguis ac pro fructibꝰ paludes
cuncta operuerint. ita ut nichil
pristini semiriis ⁊ habundantiȩ
in babylone resideat: iuram̃tum
dñi implebit᷑. ⁊ ueniet qͦd mente
tractauit. ut conterat᷑ assy rius
in t̾ra eiꝰ ⁊ in montibꝰ eiꝰ conculcet᷑.
Hostis qͥppe temerarius. ñ solũ t̾rã
dĩ ⁊ humiliora queq occupare
festinat. s eos etiã qͥ in dĩ serui¬
tute uͥtutibꝰ ꝓfecerunt: ita ut
montibꝰ cõparent᷑. ÷ dicat᷑ de eis.
fundam̃ta eiꝰ in montibꝰ scĩs. Et
nota ꝓpͥetatẽ. In t̾ra conteretur.
in montibꝰ di ab ipso dño concul¬
cabit᷑. Cũ enĩ om̃s inimici positi
fuerint. sub pedibꝰ xp̃i. ita ut no¬
uissima destruat᷑ mors: tc̃ aufere¬
tur a scĩs uigũ grauissimũ assy¬
sublato uigo assyrioꝵ uideant
requiem qr bona ẽ. ꝙ terrã quia
uberrima: & suꝑponant ceruices

Expanded text:
onus illius ab humero eorum tolletur. Postquam hericius habitaverit in deserta Babylone, et pro agris irriguis ac fertilibus paludes cuncta operuerint: ita ut nihil pristini seminis et abundantiae in Babylone resideat, juramentum Domini complebitur, et eveniet quod mente tractavit, ut conteratur Assyrius in terra ejus, et in montibus illius conculcetur. Hostis quippe temerarius, non solum terram Dei et humiliora quaeque occupare festinat, sed etiam eos, qui in Dei servitute virtutibus profecerunt, ita ut montibus comparentur, et dicatur de eis: Fundamenta ejus in montibus sanctis . Et nota proprietatem. In terra conteritur: in montibus Dei ab ipso Domino conculcatur. Cum enim omnes inimici positi fuerint sub pedibus Christi, ita ut novissima destruatur mors, tunc auferetur a sanctis gravissimum jugum Assysublato jugo Assyriorum videant requiem, quia bona est, et terram, quia uberrima est, et supponant cervices
Abbreviated transcription (Latin):
uulam usq ꝑuenient: ut osten¬
dant᷑ ñ robusti esse s fragiles. Hȩc
autẽ segor. hoc ẽ parua peniten¬
tia. si per seuerauerit. ꝑducet eos
ad perfectã salutẽ. qͦd uitula triũ
annoꝵ significat. uirta illud qͦd
in genesi legimꝰ. ubi p̃cipitur abra¬
he. ut offerat uitulũ. arietẽ. & hir¬
mereat᷑. Cũq egerint penitentiã.
ꝑ liuth. id⁊ genarũ lacrimas. ad
altariũ conscendent: & quasi me¬
roris foramine atq introitu cla-¬
morẽ contritionis leuabt̃ ad dñm
ut possint dicere. Sacrificiũ do sꝑc
contribulatus: cor contritũ & humi¬
liatũ ds ñ spernst. Et hoc fiet: qr
aque nembrim. io doctrina here¬
ticor. que pardis & p̃uaricatoribꝰ

Expanded text:
ulum usque pervenient: et ostendentur non robusti esse, sed fragiles. Haec autem Segor, hoc est, parva poenitentia si perseveraverit, perducet eos ad perfectam salutem: quod vitula trium annorum significat, juxta illud quod in Genesi legimus, ubi praecipitur Abraham, ut offerat vitulum, arietem, et hirereatur . Cumque egerint poenitentiam, per Luith, id est, genarum lacrymas ad altiora conscendent. Et hoc quasi moeroris foramine atque introitu, clamorem contritionis levabunt ad Dominum, ut possint dicere: Sacrificium Deo spiritus contribulatus: cor contritum et humiliatum Deus non despiciet . Et hoc fiet, quia aquae Nemrim, id est, doctrina haereticorum, quae pardis et praevaricatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
resideat. In actibꝰ apłoꝵ scribit᷑. in
illo uase linteo quod quatuor de¬
missũ pͥncipiis pendebat e cȩlo.
omĩa genera quadrupedũ conti
Quod postea apłs disserens. ds
inquit ostendit mͥ nullũ homi¬
num inmundũ dicere. Mores
sͦ hominũ in diu̾sis animantibꝰ
monstrabant᷑ : sic̃ pharisei & sa¬
ducei ꝓpt̃ nequitiã appellantur
genimina iuꝑarũ. & ꝓpt̾ dolos
herodes uulpis dr. ⁊ luxuriosi
insanientes infeminas. et noli
innocentes colũbe uocant᷑ & aues.
Igit᷑ uixta doctrinã dñi salua¬
toris qͥ curas istius scħ & seduc̃¬
tionẽ diuitiarũ spinas appella¬
uit. ericius mͥ uidet᷑. qͥ uixta

Expanded text:
resideat. In Actibus Apostolorum scribitur , in vase illo linteo, quod quatuor demissum principiis pendebat e coelo, omnia genera quadrupedum, et re quod postea Apostolus disserens, Deus, inquit, ostendit mihi nullum hominem immundum dicere. Mores ergo hominum in diversis animantibus monstrabantur, sicut Pharisaei et Sadducaei propter nequitiam appellantur genimina viperarum, et propter dolos Herodes vulpes dicitur ; et luxuriosi insanientes in feminas : Et, noliinnocentes, columbae vocantur et oves. Igitur juxta doctrinam Domini Salvatoris, qui curas istius saeculi et seductionem divitiarum spinas appellavit, hericius mihi videtur, qui juxta
Abbreviated transcription (Latin):
illud eu̾głm. Stulte ac nocte au¬
feret᷑ anima tua a te: que autẽ
s̃parasti cuiꝰ erunt: Tales habita¬
tores habet baby.lon deserta uir-¬
tutibꝰ ubi ñ ẽ ager irriguus. qui
s paludes infertiles limose atq
lutose. in quibꝰ ceno gaudentia
reptant animalia. Quã obrem
clementissimꝰ dñs scopauit eam
uehementissime terens. & quass
solis habitet᷑ ericiis. Qñ uiderimꝰ
aliquẽ diuiciarũ inmersũ luto.
ꝙ ut latr. int̾pretati st̃ barat᷑. hoc ÷

Expanded text:
illud Evangelicum: Stulte, hac nocte auferetur anima tua a te, quae autem parasti cujus erunt ? Tales habitatores habet Babylon deserta virtutibus, ubi non est ager irriguus, qui m, sed paludes infertiles, et limosae ac lutosae, in quibus coeno gaudentia reptant animalia. Quamobrem clementissimus Dominus scopavit eam vehementissime terens, et quasisolis habitentur hericiis. Quando viderimus aliquem divitiarum immersum luto, et ut LXX interpretati sunt, barat
Abbreviated transcription (Latin):
accenditur. Iste ẽ aqͥlo uentꝰ du¬
rissimus a qͦ suos uult dñs libera¬
re captiuos ⁊ reducere in ciuita¬
tẽ scãm dicens. Dicã aqͥloni ad¬
duc. ⁊ africo noli ꝓhibere. adduc
filios meos de terra longinqua.
Illud aũ quod huic potest esse con¬
trariũ montes syon latera aqͥlo¬
nis ciuitas regis magni: facile
soluit᷑. Hi enĩ qͥ quondã erant
in lateribus aqͥlonis durissimi.
postea ꝑ penitentiã in ciuitate
d̃i esse ceperunt. & sẽꝑ istuis modi
lucifer querit ascendere suꝑ eos qͥ

Expanded text:
accenditur. Iste est Aquilo ventus duaccenditur. Iste est Aquilo ventus durissimus, a quo suos vult Dominus liberare captivos, et reducere in civitatem sanctam dicens: Dicam Aquiloni, adduc: et Africo, noli prohibere, adduc filios meos de terra longinqua . Illud autem quod huic potest esse contrarium, montes Sion, latera Aquilonis, civitas regis magni, facile solvitur. Hi enim qui quondam erant in lateribus Aquilonis durissimi, postea per poenitentiam in civitate Dei esse coeperunt. Semper istiusmodi Lucifer quaerit ascendere super eos
Abbreviated transcription (Latin):
dã: Sed quia legimꝰ cȩlũ cȩli dño.
cũ esset in cęlo id in firmam̃to:
in cȩlũ ubi soliũ dnĩ ẽ cupiebat
ascendere ñ humilitate sed suꝑbia
Sin aũ postquã de cȩlo corruit is¬
ta loqͥtur: uerba arrogantiȩ de¬
bemꝰ accipere. quod nec p̃cipitatꝰ
quiescat. sed adhuc sibi grandia
repromittat. ñ ut int̾ astra. sed
suꝑ astra di sit. Cũq dñs loqua¬
tur ad apłos. sufficit discipło ut sit
quasi magister. & seruo sicut dñs
suus: & dicat ad patrẽ. pat̃ sc̃e da
ut sicut ego ⁊ tu unũ sumꝰ. ita &
isti in nobis unũ sint: iste intan.¬
ñ corruerunt soliũ suũ se posi¬
turũ esse iactet. ¶Sq infert. se¬
debo in monte testam̃ti in lateri¬
bus aqͥlonis. ꝓ qͦ laix transtulert̃
in monte sublimi. suꝑ montes er¬
celsos qͥ st̃ ad aquilonẽ. ad illud
referamꝰ quod in hieremia dicit᷑.
ab aqͥlone exardescent mala suꝑ
om̃s habitatores terrȩ. & quod
olla succensa a facie aquilonis

Expanded text:
d quia legimus Coelum coeli Domino, cum esset in coelo, id est, firmamento, in coelum, ubi solium Domini est, cupiebat ascendere, non humilitate, sed superbia. Sin autem postquam de coelo corruit, ista loquitur verba arrogantiae, debemus intelligere, quod nec praecipitatus quiescat, sed adhuc sibi grandia repromittat, non ut inter astra, sed super astra Dei sit. Cumque Dominus loquatur ad Apostolos: Sufficit discipulo, ut sit quasi magister, et servo sicut Dominus suus , et dicat ad Patrem: Pater sancte, da, ut sicut ego et tu unum sumus, ita et isti in nobis unum sint : iste in tannon corruerunt, solium suum positurum esse se jactet. Quodque infert: Sedebo in monte testamenti in lateribus Aquilonis; pro quo LXX transtulerunt, in monte sublimi, super montes eillud referamus, quod in Jeremia dicitur: Ab Aquilone exardescent mala super omnes habitatores terrae . Et quod olla succensa a facie Aquilonis
Abbreviated transcription (Latin):
habere uirtutẽ uel his subiacere
uitiis quibꝰ gentiũ plena ẽ solitu¬
do. Urbes quoq eiꝰdẽ destruxit
orbis. ut de ȩccłiis xp̃i faceret sy¬
nagogas diaboli: & munditiam
uere fidi heretica sorde pollueret:
sed & uinctis eiꝰ. id⁊ orbis ñ aperu¬
it carcerẽ. Nos om̃s uincti eramꝰ.
⁊ clausi tenebam᷑ in carcere: qͥbꝰ

Expanded text:
haberet virtutem, vel eisdem subjaceret haberet virtutem, vel eisdem subjaceret vitiis, quibus gentium plena est solitudo. Urbes quoque ejusdem destruxit orbis, ut de Ecclesiis Christi faceret synagogas diaboli, et munditiam verae fidei haeretica sorde pollueret. Sed et vinctis ejus, id est, orbis, non aperuit carcerem. Nos omnes vincti eramus, et clausi teneba
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ legimꝰ. Ego diri dii estis &
filii earcelsi om̃s: uos aũ sic̃ hoĩes
moriemini. & sic̃ unus de pͥncipi¬
bus cadetis. Et ad eunde sub figu¬
ra pͥncipis tyridicit᷑. ꝓ eo quod ex¬
altatũ ẽ cor tuũ & dixxisti. d̃s ego
sum. ⁊ habitationẽ di habitaui
in corde maris: tu aũ es homo u
ñ ds: & dedisti cortuũ qͣsi cordi.
Iste uir. iste hõ. cont᷑bauit uniuer¬
sam terrã: eos uidelicet qͥ audiũt
cũ adã. terra es & in terrã ibisꝰ &
concussit regna siue reges. quoꝵ
cor in manu dĩ ẽ. Concussit inqͥt
ñ subuertit. Unde ⁊ unus ex his
credentes. ut arripiant armatu¬
rã dĩ. & stent contra insidias dia¬
boli. Domꝰ uero que supͣ petram
fundata ẽ: nulla tẽpestate concu¬
titur. Sequit᷑. ¶ posuit orbem
terrarũ desertũ. Siue iuxta he¬
braicũ pret̃ lat. om̃s alit̾ transtu¬
lerunt. quasi desertũ. Uiciis enĩ¬
suis atq peccatis qͥ hebraice dicit᷑
thebel. fecit esse desertũ. ⁊ nullã

Expanded text:
 Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes. Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus de principibus cadetis . Et ad eumdem sub figura principis Tyri dicitur: Pro eo quod exaltatum est cor tuum, et dixisti: Deus ego sum, habitatione Dei habitavi in corde maris: tu autem es homo, et non Deus, et dedisti cor tuum sicut cor Dei . Iste vir, et iste homo conturbavit universam terram, eos videlicet qui audiunt cum Adam: Terra es, et in terram ibis , et concussit regna sive reges, quorum cor in manu Domini est . Concussit, inquit, non subvertit. Unde et unus de his quitur ad credentes, ut arripiant armaturam Dei, et stent contra insidias diaboli . Domus autem quae supra petram fundata est, nulla tempestate concutitur . Sequitur: Qui posuit orbem terrarum desertum, sive ut juxta Hebraicum, praeter LXX, omnes alii transtulerunt, quasi desertum. Vitiis enim atque peccatis orbem qui Hebraice dicitur THEBEL   fecit esse desertum, ut nullam
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinẽ pecc̃oꝵ dubitare
ñ poterit. qͥ legerit peccatũ esse
fȩtidissimũ. ipso peccatore dicen¬
te. Computruerũt u corrupte st̃
cicatͥoes mee: a facie insipientiȩ
meȩ. E contrario uͥtꝰ boni odoris
ẽ. Unde sꝑitualiũ fr̃m dilectio
cõꝑat᷑ ungento quod descendit
suꝑ barbã. barbã illiꝰ aãron: ꝙ suꝑ
oras uestim̃ti eiꝰ. Et ad sponsã loqͥt᷑.
cies tua speciosa. Q uomͦ aũ cada¬
uer diaboli sꝑualit̾ conculcetur.
lutũ delebo eos. Iste qr. terrã sibi
trucidauit: nequaquã eos uiuos
reseruans dõ. s socios sue p̃parãs¬

Expanded text:
magnitudinem peccatorum dubitare magnitudinem peccatorum dubitare non poterit, qui legerit peccatum esse fetidissimum, ipso peccatore dicente: Computruerunt et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae . E contrario virtus boni odoris est: unde et spiritualium fratrum dilectio comparatur unguento, quod descendit super barbam, barbam Aaron, et super oram vestimenti ejus . Et ad sponsam sponsus cies tua speciosa . Quomodo autem cadaver diaboli spiritualiter conculcetur, platearum delebo eos . Iste quia terram sibi trocidavit, nequaquam eos vivos reservans D
Abbreviated transcription (Latin):
iacebit in suꝑbiȩ montibꝰ ⁊ dedu-¬
cet᷑ ad inferos. Fundam̃ta autẽ
laci ꝓ lapidibꝰ laci int̾pretatꝰ ẽ
syminacus: ut aliis uerbis ꝓfun¬
dũ ⁊ tartarũ significaret infer
ni. Quasi cadauer putͥdum
ñ habebis consortium neq cũ eis¬
Latr. Quomͦ uestim̃tũ mixtũ san¬
guine ñ erit mundũ: sic nec tu
eris mundus: ꝙ t̾ram meã ꝑdidi¬
sti.⁊ pͦpłm meũ int̾fecisti. Q uia
disseramꝰ. Sicut cadauer putri¬
dũ. siue ut aqͥla transtulit con¬
culcatũ. ñ habebis consortium
sepulturȩ. ne cũ eis qͥde qͦs int̾fe¬
cisti. Tu enĩ magister es. illi disci¬
puli : & cui plus creditũ ẽ plus
eriget᷑ ab eo. Tu terrã tuã disꝑdi¬
disti: tu ppłm tuũ occidisti: eos
uidelicet qͥ tͥ crediti st̃ gubernan¬
di. Unde ad saluatorẽ audet di¬
cere. Hȩc omĩa mͥ tradita st̃: &
dabo tͥ ea. si cadens adoraueris me.
Cadauer aũ diaboli putridũ ob

Expanded text:
jacebit in superbiae montibus, et dedujacebit in superbiae montibus, et deducetur ad inferos. Fundamenta autem laci, pro lapidibus laci, interpretatus est Symmachus, ut aliis verbis profundum, et tartarum signini. Quasi cadaver putridum non habebis consortium, neque cum eisLXX: Quomodo vestimentum commixtum sanguine non erit mundum, sic nec tu eris mundus, quia terram meam perdidisti, et populum meum interfecisti. Quia mdisseramus. Sicut cadaver putridum, sive ut Aquila transtulit, conculcatum, non habebis consortium sepulturae, nec cum his quidem quos interfecisti. Tu enim magister es, illi fuere discipuli: et cui plus creditum est, plus exigitur ab eo. Tu enim terram tuam disperdidisti, populum tuum occidisti, eos videlicet qui tibi crediti sunt gubernandi. Unde ad Salvatorem audet dicere: Haec omnia mihi tradita sunt, et dabo tibi ea, si procidens adoraveris me . Cadaver autem diaboli putridum, ob
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretati st̃. Proprie aũ neser dr
uirgultũ qͦd ad radices arboꝵ nas¬
citur ⁊ ab agͥcolis auulsũ quasi
inutile ꝓicit᷑: uñ ⁊ nos styrpem
inutilem transtulimꝰ. Igit᷑ nabu¬
godonosor quasi styrps inutilis
inmedio p̃paratꝰ. uel sic̃ sames pol¬
lutꝰ. obuolutꝰ his qͥ ab eo int̾fecti
st̃ gladio. ⁊ descendert̃ usq ad
fundam̃ta laci. detrahet᷑ in pro¬
fundũ: ⁊ ne cũ his quidẽ habebit
consortiũ sepulture. quos int̾fe¬
cit. Alteriꝰ enĩ pene ẽ auctor: de¬
licti: ⁊ alteriꝰ qͥ ab auctore com¬
pulsus ẽ. Iste ẽ gladiꝰ qͦ uulnera¬
tist̃ plurimi ⁊ interempti: de qͦ⁊
in septimo psalmo legimꝰ. Nisi
conuersi fueritis gladiũ suũ ui¬
brauit: arcũ suũ tetendit ⁊ para¬
uit illũ: & in ipso parauit uasa
mortis. sagitas suas ardentibus
effecit: his uidelicet qui insuũ
cor ignita diaboli iacula fuscepe¬
runt. Porro uixta latr. cad auer
nabugodonosor cũ plurimis in¬
terfectis pollutũ atq confossũ

Expanded text:
r virgultum, quod ad radices arborum nascitur, et ab agricolis avulsum quasi inutile projicitur, unde et nos stirpem inutilem transtulimus. Igitur Nabuchodonosor quasi stirps inutilis incendio praeparatus, vel sicut 256 sanies pollutus, et involutus his qui ab eo interfecti sunt gladio, et descenderunt usque ad fundamenta laci, detrahetur in profundum, et ne cum his quidem habebit consortium sepulturae quos interfecit. Alterius enim poenae est auctor delicti, et alterius qui ab auctore compulsus est. Iste est gladius quo vulnerati sunt plurimi, et interfecti, de quo in septimo psalmo legimus: Nisi conversi fueritis, gladium suum vibrabit, arcum suum tetendit, et paravit eum. Et in ipso paravit vasa mortis: sagittas suas ardentibus effecit , his videlicet, qui in suum cor ignita diaboli jacula susceperunt. Porro juxta LXX, cadaver Nabuchodonosor cum plurimis interfectis pollutum atque confossum
Abbreviated transcription (Latin):
lulent in urbibꝰ dñi. Legimꝰ in eũ¬
gelio. qͦd diaboł ab initio mendar
multi ñ intelligentes. patrẽ dia¬
boli uolunt esse draconẽ. qͥ regnat
in mari. quẽ hebrȩi appellant
leuiathan: & hoc putant loco con¬
uenire presenti. utxrta latx int̃pre¬
tes qͥ dixert̃ ꝓpecc̃is patͥs tui: cũ
Et ponã eã in possessionẽ ericii.
⁊ in paludes aquarũ: & scopabo
eã in scopa terens. dicit dñs exer

Expanded text:
. Legimus in Evangelio , quod diabolus ab initio mendax multi non intelligentes, patrem diaboli volunt esse draconem, qui regnet in mari, quem Hebraei appellant Leviathan. Et hoc putant loco convenire praesenti juxta LXX Interpretes, qui dixerunt: pro peccatis patris tui: cum Et ponam eam in possessionem hericii, et in paludes aquarum: scopabo eam in scopa terens, dicit Dominus exe
Abbreviated transcription (Latin):
caberis uestim̃tũ di. sed uestim̃¬
tum cruore ꝑmixtũ. ñ macłatũ
atq pollutũ. ut aliquid m̃di ha¬
bere uidearis. sed totũ sangiune
cruentatũ. Et hoc notandũ qͦd
ad diabolũ dr̃. sic̃ uestim̃tũ com¬
myrtũ sanguine ñ erit mundũ
sic n tu ñ eris mundus. Ubi st̃ gͦ
qͥdant diabolo penitentiã. & di¬
cunt illũ posse mundari. Nec
stimentũ per se inmundũ ẽ. ⁊ ita
a do conditũ. qͦ olim d̾s uestiebat᷑.
sed qr cõmixtũ ẽ sanguine & to

Expanded text:
vestimentum Dei, sed vestimentum cruore permixtum, non maculatum atque pollutum, ut aliquid mundi habere videaris, sed totum sanguine cruentatum. Et hoc notandum quod ad diabolum dicatur: sicut vestimentum commixtum sanguine non erit mundum, sic et tu non eris mundus. Ubi sunt ergo qui dant diabolo poenitentiam, et dicunt illum posse mundari? Nec stimentum per se immundum est, et ita a Deo conditum, quo olim Deus vestiebatur; se
Abbreviated transcription (Latin):
sanies polluta. cũ int̾fectis ꝙ con¬
fossis gladio. qui descendunt ad
lapides laci. Larr. Om̃s regesgen¬
tium dormiert in honore: hõ in
domo sua: tu aũ ꝓicieris in mon¬
tibus sicut abortiuum abhomi¬
nabilis. & inuolutꝰ cũ int̾fectis
gladio descendentibꝰ ad fundam̃¬
ta terrȩ. Reges gentiũ quibꝰ d̾s
scđm canticũ deuterononii gen¬
tes crediderat gubernandas. qͥ
concussi st̃ a nabugodonosor.

Expanded text:
s, involutus cum interfectis, et confossis gladio, qui descendunt ad lapides laci. LXX: Omnes reges gentium dormierunt in honore, homo in domo sua. Tu autem projicieris in montibus sicut abortivum, abominabilis, et involutus cum interfectis gladio descendentibus ad fundamenta terrae. Reges gentium quibus Deus secundum Canticum Deuteronomii gentes crediderat gubernandas , qui concussi sunt a Nabuchodonosor,
Abbreviated transcription (Latin):
dentes. ita infermis animas susci¬
pitꝰ ad quẽ lacũ descendit eleanã.
tẽpore muis ⁊ frigoris ⁊ int̾fecit
in eo leonẽ. Unde ⁊ heretici relin¬
quunt fontẽ aquȩ uiuentis dñm
⁊ fodunt sibi lacus contritos qui
ñ ualeant aquã continere. De his
lacis qui feruorẽ ñ habent scĩsꝑc.¬

Expanded text:
dentes, ita infernus animas suscidentes, ita infernus animas suscipit. Ad quem lacum descendit Banaias tempore nivis et frigoris, et interficit in eo leonem. Unde et haeretici relinquunt fontem aquae viventis Dominum, et fodiunt sibi lacos contritos, qui aquam non valeant continere. De his lacis sunt qui fervorem non habent Spi
Abbreviated transcription (Latin):
cruntam̃ ad infernũ detraheris:
in ꝓfundũ laci. Lair. Nc̃ aũ in i¬
fernũ descendes: s ad fundam̃ta
terrȩ. Non ad infernũ sponte des
ad infernũ traheris inuituᷤ ut qͥ
ꝑ uirtutes poteras ad excelsa con¬
scendere.per uitia detraharis ad
penas. Scĩ pennas habent aqͥle.
⁊ pennas columbe. ut possint dice̾.
uolabo ⁊ reqͥescã. Impii aũ & egyp¬
tioꝵ similes demersi st̃ quasi plũ
mersi in ꝓfundũ quasi lapis. Uñ
⁊ iniquitas. siue ut meliꝰ habetur
in hebrȩo. impietas: suꝑ talentũ
plumbi. sedere conspicit᷑. Ergo ⁊¬
illud qͦd alibi legimꝰ. om̃is qͥ se er¬
altat humiliabit᷑. etiã rex confu¬
sionis passus ẽ ut detraheretur
mentis t̾rȩ in deuteronomio scri¬
bit᷑. Ignis succensus ÷ a furore meo¬
⁊ ardebit usq ad infernũ nouissi¬
mum: deuorabitq terrã ⁊ funda¬
menta eiꝰ. eos uidelicet qui terren
latꝰ sum cũ descendentibꝰ in lacũ:
Sicut enĩ lacus aquas ad se descen

Expanded text:
 ad infernum detraheris in profundum laci. LXX: Nunc autem in infernum descendes, et ad fundamenta terrae. Non ad infernum sponte descad infernum detraheris invitus, ut qui per virtutes poteras ad excelsa conscendere, per vitia detraharis ad poenas. Sancti pennas habent aquilae, et pennas columbae, et possunt dicere: Volabo, et requiescam . Impii autem et Aegyptiorum similes, demersimersi sunt in profundum sicut lapis . Unde et iniquitas, sive ut melius habetur in Hebraeo, impietas super talentum plumbi sedere conspicitur . Ergo illud quod alibi legimus: Omnis qui se exaltat, humiliabitur , etiam rex confusionis passus est, ut detraheretur mentis terrae in Deuteronomio scribitur: Ignis succensus est in furore meo, ardebit usque ad infernum novissimum. Devorabit terram, et fundamenta ejus , eos videlicet qui terreni latus sum cum descendentibus in lacum. Sicut enim lacus aquas ad se descen
Abbreviated transcription (Latin):
mane oriebaris: Corriusti int̾rã
qui uulnerabas gentes: Lxx.
Quomͦ cecidit de cȩlo lucifer qͥ
mane oriebat᷑ : Contͥtus ẽ in t̾rã:
qͥ mittebat ad om̃s gentes. Pro lu
transtulit ululantẽ aurore filiũ.
Uere enĩ ululare debuit ⁊ heui¬
lare: qͥ ꝓpt̾ suꝑbiã suã de cȩlo
Unde ⁊ saluator ad discipłos lo¬
quit᷑. Uidebam sathanã quasi
fulgur de cȩlo cadentẽ. Non mͦ
uideo: sed priꝰ uidebã qñ corru¬
it. Et si ille ꝓpt̾ suꝑbiã suã de
tanta magnitudine cecidit: uoᷤᷤ
quoq ñ debetis głari. quia uo¬
bis demonia subiecta sunt : seo
quia nomina ur̃a seripta st̃ in
cȩlo: ut unde ille cecidit ꝑsuꝑbiã:
uos ascendatis ꝑ humilitatẽ. Iste
ẽ princeps scłi qui int̾ stellas cȩte¬
ras mane oriebat᷑. & suo uitio de
lucifero uesꝑ effectꝰ ẽ i ñ oriens.
tes satellites suos ut om̃s sua frau¬
de deciperet. Isti st̃ falsi apħ oꝑa¬
suꝑ seminant. dormientibꝰ eccłaꝵ

Expanded text:
mane oriebaris? corruisti imane oriebaris? corruisti iqui vulnerabas gentes? LXX: Quomodo cecidit de coelo Lucifer, qui mane oriebatur? contritus est in terram qui mittebat ad omnes gentes. Pro Luc Aquila transtulit ululantem aurorae filium. Vere enim ululare debuit et ejulare, qui propter superbiam suam de coeloUnde et Salvator ad discipulos loquitur: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . Non modo video, sed prius videbam quando corruit. Et si ille propter superbiam de tanta magnitudine cecidit, vos quoque non debetis gloriari, quia vobis daemonia subjecta sunt: sed quia nomina vestra scripta sunt in coelo; ut unde ille cecidit per superbiam, vos ascendatis per humilitatem. Iste est princeps saeculi, qui inter stellas caeteras mane oriebatur, et suo vitio de Lucifero Vesper effectus est, et non oriens, tes satellites suos, ut omnes sua fraude deciperet. Isti sunt falsi Apostoli, operasuperseminant, dormientibus Ecclesiarum
Abbreviated transcription (Latin):
sternet᷑ putredo. & oꝑim̃tum
tuũ erunt uermes. Hec requies
diaboli. iste lectulus tẽptatoris.
qͥ intantũ erectꝰ ẽ suꝑbia: ut etiã
dñm auderet tẽptare dicens.
Hec omĩa tibi dabo: si procidens
adoraueris me. Putredo ꝙ tinea
⁊ operim̃tũ uermiũ. uel pene in¬
telligunt᷑ ȩt̾nȩ. quas ꝓpͥa gignit
conscientia: uel supplicioꝵ mate
ria que ex ꝓpͥis peccatis nascitur.
Sicut enĩ quã du cadaueris ma¬
teria ẽ. & aliqͥs humor in cadaue
uermes nascunt᷑ ex putredine.
sic ex ipsa materia peccatorũ
supplicia gignunt᷑. Unde ⁊ apłs
paulus int̾fecta morte ad quã
ꝑ osee sermo ꝓpħicus loquebat᷑.
ero mors tua o mors: ero morsus
tuus inferne. loquit᷑ ad eã. Ubi
ẽ mors contentio tua: Ubi ẽ morᷤ
stimuł tuus.: Illa enĩ mors ultͣ
ñ est que succidat nos. Nequaꝗͣ
enĩ erit pecc̃m quod succidendũ
ẽ : quia stimuł mortis pecc̃m ẽ.
Quomͦ cecidisti de cȩlo lucifer qͥ

Expanded text:
sternetur putredo, et operimentum sternetur putredo, et operimentum tuum erunt vermes. Haec requies diaboli, iste lectus tentatoris, qui in tantam erectus est superbiam, ut etiam Dominum auderet tentare dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me . Putredo et tinea, et operimentum vermium, vel poenae intelliguntur aeternae, quas propria gignit conscientia, vel ria, quae ex propriis peccatis nascitur. Sicut enim quamdiu cadaveris materia est, et aliquis humor in cadavere, vermes nascuntur ex putredine; sic ex ipsa materia peccatorum supplicia gignuntur. Unde et Apostolus Paulus interfecta morte, ad quam per Osee sermo propheticus loquebatur: Ero mors tua, o mors: ero morsus tuus, inferne , loquitur ad eam: Ubi est mors contentio tua? ubi est mors stimulus tuus ? Illa enim mortua, non est qui succidat nos: nequaquam enim erit peccatum quod succidendum sit, quia stimulus mortis peccatum sit. Quomodo cecidisti de coelo, Lucifer, qui
Abbreviated transcription (Latin):
mitteret. Possumꝰ infernũ occur
rentẽ dicere. & eũ angłm qͥ infe¬
ris penis p̃positꝰ ẽ. qͥ suscita uit
gy gantes. ꝓ qͦ alii raphaim. alii
tytanas transtulert̃. Gygantes
aũ uocant᷑ uixta ethux coꝵ. con¬
suetudinẽ. qui eos terrigenas
eristimant. quos terra genue¬
rit. Nos aũ gygantes iuxta gre¬
ci sermonis ethymologiam eos
appellare possumꝰ. qͥ terrenis oꝑi¬
bus seruierunt. Deniq sequit᷑.
Om̃s pͥncipes t̾rȩ surrexerunt
de soliis suis in aduentu quondã
pͥncipis sui. ut quẽ prius honora¬
bant ꝓ potentia. postea miraren
dđi. ⁊ te solũ esse qͥ in tua altitudi¬
ne permaneres: sed ut rebus os¬
tendit᷑ . & tu uulneratꝰ & captus
es. nr̃iq similis effectꝰ. ut quos
in t̾ra dignitas separauit: apud
inferos pena consotiet. Detracͥ¬
ta ẽ ad inferos suꝑbia uel gła
tua. & concidit cadauer tuum.
siue ut larr transtulert̃ multa
leticia tua qua priꝰ in subiectis
tibi gentibꝰ letabaris. Subt̃ te

Expanded text:
fecere corruere? Infernus quoque rentem dicere et eum angelum qui inferis poenis praepositus est, qui suscitavit omnes gigantes: pro quo alii Raphaim, alii Titanas transtulerunt. Gigantes autem vocantur juxta Ethnicorum consuetudinem, qui eos terrigenas existimant, quos terra genuerit. Nos autem gigantes, juxta Graeci sermonis etymologiam, eos appellare possumus, qui terrenis operibus servierunt. Denique sequitur: Omnes principes terrae surrexerunt de soliis suis, in adventu quondam principis sui: ut quem prius honorabant pro potentia, postea mirarentDei, et te esse solum, qui in tua altitudine permaneres; sed ut rebus ostenditur, et tu vulneratus et captus es, nostrique similis effectus; ut quos in terra dignitas separavit, apud inferos poena consociet. Detracta est ad inferos superbia, vel gloria tua, et concidit cadaver tuum, sive ut LXX transtulerunt, multa laetitia tua, qua prius subjectis tibi gentibus laetabaris. Subter te
Abbreviated transcription (Latin):
a dõ grãs refert̃ dicentes. Tn solui¬
sti uincła mea. Funibꝰ enĩ pecc̃oꝵ
suor unusqͥsq constringit᷑. Qͦs
funes atq uincła soluere posst̃
⁊ apłi: imitantes magistrũ suũ
qͥ eis dixerat. Quecũq solueritis
suꝑ terrã. erunt soluta & in cȩ¬

Expanded text:
as referunt dicentes: Tu dissolvisti vincula mea . Funibus enim peccatorum suorum unusquisque constringitur: quos funes atque vincula solvere possunt et Apostoli, imitantes magistrum suum qui eis dixerat: Quaecumque solveritis super terram, erunt soluta et in c
Abbreviated transcription (Latin):
uulneratꝰ es sicut & nos: nr̃i simi¬
lis effectus es. Detracta ẽ ad in¬
feros suꝑbia tua: cecroit cadauer
tuũ. Subt̃ te sternet᷑ tinea &
putredo: ⁊ oꝑimentũ tuũ erũt
Nuermes. Ad interitũ regis impii
qͥ ꝑcutiebat plaga insanabilina¬
tiones. ⁊ ꝑsequebat᷑ eos crudelit̃.
om̃is t̾ra conqͥeuit & siluit: que
prius turbationũ ⁊ seditionis ple-¬
na erat: in tantũ ut abyetes &
cȩdri libani letarent᷑. De qͥbus
in psalmo. scriptũ ẽ. Uineã de
egy pto transtulisti: eiecisti gen¬
tes ⁊ plantasti eã. Operuit mon-¬
tes umbra eiꝰ: & arbusta eiꝰ cȩ¬
dros dĩ. Has cȩdros dĩ qͥ aliquan¬
do peccm egerunt tradidit dñs
suppliciis conterendas. Unde
in alio psalmo dicit᷑. Conteret
cȩdros libani. Abietes autẽ ex¬
celsi qͥq & in dñi seruitute subli¬
mes debent accipi. que consona
uoce dixerunt. Ex quo tu dormi¬
sti. Nota quod ⁊ mortis mors ap¬
pellet᷑ dormitio. Non ascendit qͥ
succidat nos. Uicto enĩ forte &

Expanded text:
i similis effectus es? Detracta est ad inferos superbia tua, concidit cadaver tuum; subter te sternetur tinea, putredo et operimentum tuum erunt vermes. Ad interitum regis impii, qui percutiebat plaga insanabili nationes, et persequebatur eas crudeliter, omnis terra conquievit, et siluit, quae prius turbarum, et seditionis plena erat, in tantum ut abietes, et cedri Libani laetarentur, de quibus in psalmis scriptum est: Vineam de Aegypto transtulisti, ejecisti gentes, et plantasti eam. Operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus cedros Dei . Has cedros Dei, quia aliquando peccaverunt, tradidit Dominus suppliciis conterendas. Unde in alio psalmo dicitur: Conteret Dominus cedros Libani . Abietes autem excelsi quique, et in Domini servitute sublimes debent accipi, quae consona voce dixerunt: Ex quo tu dormisti. Nota quod et mortis mors, appellatur dormitio. Non ascendet qui succidat nos. Victo enim forti, et
Abbreviated transcription (Latin):
potenti ł forti. Igit᷑ cont᷑ babiloni¬
os qͥmente confusi st̃ suscitant᷑
a potente ⁊ forte do ministri ad
puniendũ fortitudines: ut red¬
ram agitatã atq concussã ⁊ plenã
eor qͥ nec argenitũ nec aurum.
ior nec eloquii pulchritudinẽ
nec acum̃ ingenii in quibꝰ sibi
ante plaudebant recipient. s
los ac lactentibꝰ uteri ñ misere¬
bunt᷑. ut mag̃ ds misereat᷑. Atq
utinã ⁊ nos suscitem᷑ a dño &
hec nob̾ det᷑ potestas ut nec ar¬
gentũ nec aurũ uelimꝰ eloquen¬
tiȩ ac sapientiȩ scłaris. sed fili¬
int̾ficiamꝰ sagiitis sꝑualibꝰ io:¬
testimonis scͥpt᷑ar̃. & qͥlacte ntunt᷑
mnisc̾am᷑ ĩ fantie & illa beatitudi.¬
ne digni simus. Beatus qͥ tenebit
⁊ allidet paruulos suos ad petrã.¬

Expanded text:
potente, vel forti. Igitur contra Babylonios, qui mente confusi sunt, suscitantur a potente et forti Deo ministri ad puniendum fortitudinis: ut redram agitatam atque concussam et plenam eorum . Qui nec argentum nec aurum, id est, nec eloquii pulchritudinem, nec acumen ingenii, in quibus sibi ante plaudebant, recipient: sed 4 parvulis ac lactentibus uteri non miserebuntur, ut magis misereantur. Atque utinam et nos suscitemur a Domino, et haec nobis detur potestas, ut nec argentum nec aurum velimus eloquentiae et sapientiae saecularis: sed filiinterficiamus sagittis spiritestimoniis, et qui lacte nutriuntur misereamur infantiae, ut illa beatitudine digni simus! « Beatus, qui tenebit, et allidet parvulos tuos ad petra
Abbreviated transcription (Latin):
⁊qui concussit regna. qͥ posuit orbẽ
desertũ. ⁊ urbes eiꝰ destruxit:
Uinctis eiꝰ ñ aperuit carcerẽ: siue
ut.latr. transtulerunt. eos qͥ addu¬
cebant᷑ ñ soluit. Qͥ uiderint na¬
bugodonosor regẽ baby lonium.
ad inferos corruisse. inclinabunt᷑
humilitate q̃ contraria ẽ suꝑbiȩ:
⁊ illũ ꝓspiciẽt ista dicentes. Non¬
ne iste ẽ uͥ siue hõ qͥ cont̾bauit.
seu concitauit tram: Et ẽ sensus.
Qͥ dixerat. ero simił altissimo. &
se iactabat esse dm̃. hõ esse con¬
uincit᷑. De qͦ in .uiiii. psalmo qui

Expanded text:
posuit orbem desertum, et urbes ejus destruxit, et vinctis ejus non aperuit carcerem? Sive ut Septuaginta transtulerunt: eos qui ducebantur non solvit? Qui viderint Nabuchodonosor regem Babylonium, nad inferos corruisse, inclinabuntur humilitate, quae contraria est superbiae, et illum prospicient ista dicentes: Nonne iste est vir, sive homo, qui conturbavit, vel concitavit terram? Et est sensus: Qui dixerat: Ero similis Altissimo, et se jactabat Deum, homo esse convincitur, de quo in nono psalmo qui
Abbreviated transcription (Latin):
mias loqͥt᷑. Sic̃ refrigerat lacus
aquã: sic refrigerat malicia haben¬
tes se: qui utinã iuxta apocha¬
lypsin ioħis aut calidi essent aut
frigidi: idz ut aut crederent. aut
omĩno ñ crederent: ne ꝑ teporẽ
aut simulationẽ fidi a dño reice¬
rent᷑. Qui te uiderint ad te in

Expanded text:
mias loquitur: Sicut refrigerat lacus aquam, sic refrigerat malitia habentes se . Qui utinam, juxta Apocalypsim Joannis, aut calidi essent, aut frigidi , id est, aut crederent, aut omnino non crederent, ne per teporem, et simulationem fidei a Domino rejicerentur! Qui te viderint, ad te i
Abbreviated transcription (Latin):
pus ẽ ut incipiat iudiciũ a domo
di. Et in hiezechiele tortoribꝰ
dicit᷑. A sanctuario meo incipi¬
te. Pro diuersitate quippe pecca¬
ti iudicii ordo disponitur: ut qͥ
minus deliquerint ante pur¬
gent᷑. Nouissimꝰ autẽ inimicus
destruat᷑ mors. Cũ gͦ isrł de ser¬
uitute dura fuerit liberatꝰ: su¬
met parabolam contra regẽ
baby lonis. quã debemꝰ intelli¬
gere ut paraboła. Si enĩ contͣ
nabugodonosor sermo ẽ: & sim¬
parabola dicit᷑. que nulli alteri
tione dñica. Dimitte nobis de¬
bita nr̃a. sicut ⁊ nos dimitimus
debitoribꝰ nr̃is. Huic exactori tͣ
carcerẽ: & exigit usq ad pecc̃m
minimũ. Deniq ⁊ paulus apłs¬
in chorinto fornicantẽ qui uxo¬
rem patris acceperat. ⁊ phygilũ
& hermogenẽ tradidit eractori.
& de his exactoribꝰ etiã supͣ dicit᷑.
Dopuł m̃s exactores ur̃i depre¬
dant᷑ uos: & qͥ repetunt dñant᷑
ur̃i. Pro tͥbuto. aquila famem in¬
terpretatꝰ ẽ. Sublato enĩ a nob̾

Expanded text:
pus est, ut incipiat judicium a domo Dei . Et in Ezechiel tortoribus dicitur: A sanctis meis incipite . Pro diversitate quippe peccati, judicii ordo disponitur: ut qui minus deliquerint, ante purgentur. Novissimus autem inimicus destruatur mors. Ergo cum Israel de servitute dura fuerit liberatus, sumet parabolam contra regem Babylonis, quam debemus intelligere ut parabolam. Si enim contra Nabuchodonosor sermo est, et simparabola dicitur, quae nulli alteri tione Dominica: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Huic exactori debcarcerem et exigit usque ad peccatum minimum. Denique et 249 Paulus apostolus Corinthium fornicantem, qui uxorem patris acceperat, necnon Phygellum et Hermogenem tradidit exactori . Et de his exactoribus etiam supra dicitur: Populus meus exactores vestri depraedantur vos; et qui repetunt, dominator vestri. Pro tributo, Aquila famem interpretatus est. Sublato enim a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ds a labore tuo. ⁊ a confusiõe tua
n a seruitute dura qua ante ser¬
iusti: sumes parabolã istã contra
regẽ baby lonis ⁊ dices. Pro adue¬
terpretati st̃.: qͥ hebraice ger dr̃.
Unde puto ⁊ moysi filiũ q adue¬
na erat in t̾ra nominatũ a patre
gersan. Ergo groras ñ ẽ uerbũ
hebraicũ greca consuetudine
declinatũ: licet quidã hebres
sermonis ignarus grecã in eo
ab eo qͦd terrene rei curã habe¬
Rursũ ꝓ masal. quã aqͥla os
syminachus & theodotio para¬
bolam transtulerunt quos
nos secuti sumꝰ. laer planctũ
int̾pretati st̃. Est aũ ordo. Post¬
quã baby lon deserta fuerit in
eternũ. ita ut habitatio besti¬
arũ sit: miserebit᷑ dñs iacob.
eiꝰ udelicet qͥ uicia supplanta¬
qui mente conspicit dm̃. Et
adhuc in lucta positꝰ ẽ misere¬
tur: israheli uero. quia post
uictoriã nom̃ accepit. ñ mise¬
ricordia s electio coaptatur.
Reqiuiescere quoq eos faciet
suꝑ terrã suã: de qua saluator

Expanded text:
ncussione tua, et a servitute dura, qua ante servisti: sumes parabolam istam contra regem Babylonis, et dices. Pro adveterpretati sunt: qui Hebraice GER   dicitur. Unde puto et Moysi filium, qui advena erat in terra, nominatum a patre, Gersam. . Ergo georas est verbum Hebraicum, Graeca consuetudine declinatum: licet quidam Hebraei sermonis ignarus, Graecam in eo ab eo quod terrenae rei curam habeRursum pro MASAL   quam Aquila et Simmachus et Theodotio parabolam transtulerunt, quos et nos secuti sumus, LXX planctum interpretati sunt. Est autem ordo: postquam Babylon deserta fuerit in aeternum, ita ut habitatio bestiarum sit, miserebitur Dominus Jacob, ejus videlicet qui vitia supplantaqui mente conspiciadhuc in lucta positus, est miserebitur: Israeli vero, qui post victoriam nomen accepit, non misericordia, sed eiectio coaptatur. Requiescere quoque eos faciet super terram suam, de qua Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
quo sacra sapientia ⁊ uera pru¬
dentia ꝑdant᷑ a dño. s falsi no¬
minis scientia eoꝵ. qͥ sibi thesau¬
rizant linguã mendatii & defici¬
unt scrutantes scrutiniũ. ⁊ po¬
nunt nichil loquentes in cȩlũ os¬
suũ. Uñ ꝓpͥe hereticor suꝑbia
ueritatis inuria nominatur.
Preciosior erit uir auro : & hõ
mundo obrizo. Laix. Et erunt qͥ
derelicti fuerint honorati mag̃
quã aurũ excoctũ: & hõ honora¬
bilior erit lapide sophyr. In con¬
summatione mundi qñ orbis
redactꝰ fuerit in solitudinẽ & sol
obtenebratꝰ in ortu suo. & luna
splendorẽ suũ ñ dederit: tanta
fient ab antixp̃o portenta atq
frigescat caritas multoꝵ ad de¬
cipiendos si fieri potest etiã e¬
lectos di. Tunc preciosior erit
uir auro. quod hebraice dr ophar.
loris optimi atq sanguinei ẽ.
⁊ homo mundissimo obrrzo qͦd
hebraice dr ophyr: & aqͥla tran¬

Expanded text:
quod vera sapientia et vera prudentia perdantur a Domino, sed falsi nominis scientia: qui sibi thesaurizant linguam mendacii, et deficiunt scrutantes scrutinio, et inveniunt nihil, loquentes iniqusuum. Unde proprie haereticorum superbia, veritatis injuria nominatur. Pretiosior erit vir auro: et homo mundo obrizo. LXX: Et erunt qui derelicti fuerint, honorati magis quam aurum excoctum: et homo honorabilior erit lapide Sophir. In consummatione mundi, quando orbis redactus fuerit in solitudinem, et obtenebratus sol in ortu suo, et luna splendorem suum non dederit, tanta fiefrigescat charitas multorum, ad decipiendos etiam si fieri potest electos Dei . Tunc pretiosior erit vir auro, quod Hebraice dicitur PHloris optimi atque sanguinei est; et homo mundissimo obrizo, quod Hebraice dicitur OPHIR  , et A
Abbreviated transcription (Latin):
tores eiꝰ conterendos de ea. Pro
dies ł iudicii ł mortis aduene¬
rit: implebit᷑ illud qͦd in ui psal¬
mo legitur. In inferno autẽ qͥs
confitebit᷑ tibi: Non enĩ est illud
tẽpus penitentiȩ. sed penarũ
&̾ in alio loco dicit᷑. Q uã mag¬
na multitudo dulcedinis tuȩ
dñe: quã abscondisti timenti¬
bus te. Ergo absconditur dei
re st̃ positi. ⁊ perfectã dĩ ñ hñt
caritatẽ: ut dũ crudełe audi¬
unt diem dñi ⁊ insanabilem
indignationis furorisq plenũ.
peccare desistant. Ponet᷑ orbis
uel terra in solitudinẽ. ⁊ pecca¬
tores conterentur de ea. que
prius peccatoꝵ onere grauaba¬
tur: ut deletis ꝑditisq sceleri¬
bus habitet ⁊ regnet in ea sola
iusticia. Qm̃ stelle cęli ⁊ splen¬
dor earũ non expandẽt lum̃
suũ. Obtenebratꝰ ẽ sol in ortu suo:

Expanded text:
tores ejus conterendos de ea. Pro tores ejus conterendos de ea. Pro dies vel judicii, vel mortis advenerit, implebitur illud quod in sexto psalmo legitur: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Non est enim illud tempEt in alio loco dicitur: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! Ergo absconditur multre sunt positi, et perfectam Dei non habent charitatem, ut dum crudelem audiunt diem Domini, et insanabilem, et indignationis furorisque plenum, peccare desistant. Ponetur quoque orbis vel terra in solitudinem, et peccatores conterentur de ea, quae prius peccatorum onere gravabatur, ut deletis perditisque sceleribus, habitet et regnet in terra sola justitia. Quoniam stellae coeli, et splendor earum non expandent lumen suum: obte
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus eũ qͥ ꝓfectꝰ erat in t̾rã
longinquã ut sibi regnũ pete¬
rei.Unde ipse loquit᷑ in eugłio.
Inimicos aũ meos qͥ noluerũt
me regnare suꝑ se adducite
huc ⁊ int̾ficite corã me. Tor¬
ciones ⁊ dolores tenebunt: qͣsi
parturiens dolebunt. Unusqͥsq
ad ꝓirimũ suũ stupebit : faci¬
es cõbuste uultꝰ eoꝵ. Cũ uene¬
rint dñi bellatores de terra
longinqua ⁊ om̃s manus fue¬
rint dissolure ⁊ cor pauidum
atq contritũ. tẽ strophomata
quas nos tortiones uentris int̃¬
pretati sumꝰ. ⁊ dolores tenebũt
conscientia: & facies habere
combustas eo igne quẽ sibisuc¬
ta facie głam dñi contẽplan-¬
tes in eandẽ imaginẽ transfor¬
mam᷑. Unusqͥsq stupebit ad
ꝓrimũ suũ: udens eũ in his¬
demersisse tormentis in qͥbꝰ
ipse cruciat᷑. Ecce dies uenit
uenit crudelis ⁊ indignationis
plenus ⁊ ire furorisq ad ponen¬
dam terrã in solitudinẽ ⁊ pecca¬

Expanded text:
adversum eum, qui profectus erat in terram adversum eum, qui profectus erat in terram longinquam, ut sibi regnum poteret . Unde ipse loquitur in Evangelio: Inimicos autem, qui noluerunt me regnare super se, adducite huc, et interficite coram me. Torsiones et dolores tlebunt: unusquisque ad proximum suum stupebit: facies combustae vultus eorum. Cum venerint Domini bellatores de terra longinqua, et omnes manus fuerint dissolutae, et cor pavidum atque contritum; tunc strophomata, quae nos torsiones ventris interpretati sumus, et dolores tenebunt conscientia, et facies habere combustas eo igne, quem sibi sucta facie, gloriam Domini contemplantes, in eamdem imaginem transformamur . Unusquisque stupebit ad proximum suum, videns eum in eisdem esse tormentis, quibus ipse cruciatur. Ecce dies Domini venit crudelis, et indignationis plenus, et irae furorisque, ad ponendam terram in solitudinem, pecca
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii uel exitꝰ uniuscuiꝰq de
bitus. Uenit enĩ a dño dep̾datio
quã nos diximꝰ uastitatẽ. ut ser¬
uaret metaphorã. quia ꝓmise¬
rat bellatores cũ dies iudicii. ł
dormitionis aduenerit. om̃s
manus dissoluent᷑. quibꝰ dicit᷑
in alio loco. confortamini ma¬
nus dissolute. Dissoluent᷑ aũ
manus: quia nullũ opus dig-¬
nũ dĩ iusticia repperiet᷑: & ñ
iustificabit᷑ in conspectu eius
om̃is uiuens. Unde ꝓpħa dicit
in psalmo. Si iniquitati atten¬
das dñe qͥs sustinebit: Omne
quoq cor. siue anima hominiᷤ
tabescet.⁊ pauebit conscientia
peocati sui. Hec ẽ dies formi¬
dolosa. dies terribilis : de qua
⁊ sophonias loquit᷑. Metuite
a facie dñi. quia ꝓpe ẽ dies dñi.
& rursũ. Iuxta ẽ dies dñi mag¬
na ꝓpe. i uelor nimis. Et amos.
Ue qnquit qui desiderant di¬
em dñi. Ut quid uob̾ diem dñi
tur legati ⁊ dolores apprehen¬
dent illos. Legatos int̃pretari
possumus. quod ciues miserãt

Expanded text:
 de vita. Venit enim a Domino depraedatio, quam nos diximus vastitatem, ut servaremus metaphoram, quia praemiserat bellatores. Cum dies judicii, vel dormitionis advenerit, omnes manus dissolventur, quibus dicitur in alio loco: Confortamini, manus dissolutae. Dissolventur autem manus; quia nullum opus dignum Dei justitia reperietur: Et non justificabitur in conspectu ejus omnis vivens . Unde Propheta dicit in psalmis: Si inquitates attendas, Domine, quis sustinebit ? Omne quoque cor, sive anima hominis tabescet; et pavebit conscientia peccati sui. Haec est dies formidolosa atque terribilis, de qua et Sophonias loquitur: Metuite a facie Domini: quia prope est dies Domini . Et rursum: Juxta est dies Domini magna: prope, et velox nimis. Et Amos: Vae, inquit, qui desiderant diem Domini: utquid vobis dies Domini, tur legati, et dolores apprehendent eos: illos legatos interpretari possumus, quos cives miserant
Abbreviated transcription (Latin):
credentes. erigunt᷑ contra scien¬
tiam dĩ ⁊ iniquitatẽ in excelso
loquunt᷑. & ponunt in cȩlo os
suũ. qui ⁊ ipsi habent pͦpłos. ha¬
bent reges. qui deceptũ pͦpłm
deuorant. Tertia int̃pretatio ẽ:
quã supra dixerunt. Gygantes
ueniunt qͥ implebunt furorẽ
meũ. gaudentes simul ⁊ contu¬
meliã facientes: ⁊ ipsoꝵ gyrgan¬
tũ describit arrogantiã. ⁊ ad
puniendos qͥsibi traditi fuerant
in mala parte consensũ. Dñs
erercituũ p̃cepit militiȩ belli
uenientibꝰ de t̾ra ꝓcul. a summi¬

Expanded text:
eriguntur contra scientiam Dei, et iniquitatem in excelsum loquuntur, et ponunt in coelum os suum, qui et ipsi habent populos, habent reges, qui deceptum populum devorant. Tertia interpretatio est: quia supra dixerat, gigantes veniunt, ut impleant furorem meum, gaudentes simul, et contumeliam facientes, ipsorum gigantium describit arrogantiam, et ad puniendos, qui sibi traditi fuerint, in mala parte consensum. Dominus exercituum praecepit militiae belli, venientibus de terra procul a summi