comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tollaf lerutas de medio filiorum
isrł. & purificet eos. atq asꝑgat aqua
lustrationis radantq om̃s pilos corꝑis
sui. Deinde tollant duos boues. & con¬
gregati om̃i multitudine filiorum iscł
ponent filii isrł manus suas suꝑ leuitas.
& offeret eos coram domino. ut seri¬
ant inministĩo eiꝰ. Lenite quoq po¬
nant mamis suas suꝑ capita borum. ex
quib moyses unum offert ꝓpeccato. &
alterum in holocaustum. & orat ꝓ eis.
Sie q purificati leuite: postea tab̾na¬
culum nigrediunt᷑. Quod enim tunc
leuite purificabant᷑. & aqua sc̃ificata
asꝑgebant᷑: & totiꝰ carnis pilos rade¬
barit. hoc significabat qd̃ nr̃i quoq le¬
uite om̃isq cl̃icoꝵ ordo ab oĩ uitioꝵ sorde
purificari. ab om̃i cͥmine lauari. &
ab om̃i suꝑflua & pͣua cogitatione mũ¬
dari debent. Ponunt quoq filii isrł
manus suas suꝑ eos: ut leuite intelli¬
gant qͣnto oneri. qͣntoq labori subr¬

Expanded text:
tollat levitas de medio filiorum tollat levitas de medio filiorum Israel, et purificet eos, atque aspergat aqua lustrationis, radantque omnes pilos corporis sui, deinde tollant duos boves, et congregata omni multitudine filiorum Israel, ponent filii Israel manus suas super levitas, et offeret eos Aaron coram Domino, ut serviant in ministerio ejus. Levitae quoque ponent manus super capita boum, ex quibus Moyses unum offert pro peccato, et alterum in holocaustum, et orat pro eis; sicque purificati levitae postea tabernaculum ingrediuntur. Quod autem tunc levitae purificabantur, et aqua sanctificata aspergebantur, et totius carnis pilos radebant, hoc significabat quod nostri quoque levitae, omnisque clericorum ordo ab omni vitiorum sorde purificari, ab omni crimine lavari, et ab omni superflua, et prava cogitatione mundari debent. Ponunt quoque filii Israel manus suas super eos, ut levitae intelligant quanto oneri quantoque labori subj
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ aritem & qͥnq sensus. ꝑ quos no
bis dm̃ pacificamus: si tam̃ innocentes
& mundi fueriit. Dm̃ia enim hec aĩa¬
lia munda sunt. Hẏrcos aũ immola¬
re est carnis maceratione libidinosos
sensus occide & suꝑare. Similia autem
dona & sacͥficia cet̾i quoq duces optu¬
lerurit. Om̃ib gͥ una hec expositio suf¬
antem de candelabro quod ab
australi parte pomi p̾cipitur: ut luceat
suꝑ nr̃sam que ab aquilone posita erat.
Hoc enim candelabrum x p̃c est : de qͦ
in exoclo sufficienter diximus. Quod
m̃sa quoq meodem libro tractauimꝰ:
ꝑ qͣm ittusq testam̃ti doctrina signi¬
ficatur. Que quidem nͥ huiꝰ candela¬
bri lumine. nec intelligitur. nec illu¬
minat᷑. Est autem posita ab aquilone.
ubi sedem diaboli ẽẽ scͥptura comme¬
morat. Pruis gͥ ad hanc m̾sam acce¬
dat. eiꝰq dapib reficiat᷑. quicumq dia¬
bolo pugnaturꝰ accedit.
inc autem p̃cipit dñs moysi. ut

Expanded text:
bemus autem et quinque sensus, per quos Deum bemus autem et quinque sensus, per quos Deum nobis pacificamus; si tamen innocentes, et mundi fuerint. Omnia enim animalia munda sunt. Hircos tamen immolare, est carnis maceratione libidinosum sensum occidere et superare. Similia autem dona, et sacrificia caeteri quoque duces obtulerunt. Omnibus ergo haec una expositio sufautem de candelabro, quod ab australi parte poni praecipitur, ut luceat super mensam, quae ab aquilone posita erat. Hoc enim candelabrum Christus est, de quo in Exodo sufficienter diximus. Quod mensa quoque in eodem libro tractavimus, per quam utriusque Testamenti doctrina significatur; quae quidem, nisi hujus candelabri lumine, nec intelligitur, nec illuminatur. Est autem posita ab aquilone, ubi septem diabolos esse Scriptura commemorat. Prius ergo ad hanc mensam accedat, ejusque dapibus reficiatur, quicunque diabobo pugnaturus occurrit. Hinc autem praecepit Dominus Moysi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ne habundat: e odore suauissime in¬
dulgattie plenus est. Et qm̃ totus sapi¬
entie & sciernie luce p̃fulget. ñ mime¬
rito aurea ce argentea p̃dicta ẽẽ dicunt᷑.
Sieliũ ad m̾suram scũarii computant᷑:
qm̃ om̃na legis precepta ueritatis. ii¬
sticieq libra sunt pondera. Offerunt
p̾cepta p̃dicti duces in huiꝰ altaris de¬
dicationem. bouem de arm̃to patri
agrum eccł̃ie coluit. & ũbi semine se¬
minauit. Huiꝰ aries ad uictimam du¬
ctus. ñ aꝑuit os suum. Hic est agnus¬
ille qui tollit peccata mundi. hiiꝰ gͥ
exempla laborando. patiendo. & in¬
nocent̃ uiuendo sequamur. Nulli aũ
inter iniquos deputatꝰ est. Optuler̃t
autem & boues duos in sacͥficio pactfi¬
in his ce laborare sui corpis sensus re¬
gere discat. Duos enim boues habemꝰ:
arumam scilicet & corpus de quib &e
igum xp̃i quod suane est ferimus.
in uob̃ consenserint: qͥcquid petierimꝰ
ut ait euungłium impetrabimꝰ. Ha¬

Expanded text:
ne abundat, et odore suavissimae inne abundat, et odore suavissimae intelligentiae plenus est. Et quoniam totus sapientiae et scientiae luce praefulget, non immerito aurea et argentea praedicta vasa esse dicuntur. Sicli vero ad mensuram sanctuarii computantur, quoniam omnia legis praecepta veritatis justitiaeque libra sunt ponderata. Offerunt praeterea praedicti duces in hujus altaris dedicationem bovem de armento, et agrum Ecclesiae coluit, et verbi semine seminavit Hic aries ad victimam ductus non aperuit os suum. Hic est agnus, qui tollit peccata mundi. Hujus ergo exempla laborando, patiendo, et innocenter vivendo sequimur. Nulli auteinter iniquos deputatus est. Obtulerunt autem, et boves duos in sacrificio pacifiin his et laborare, et sui corporis sensus regere discat: duos enim boves habemus, animam scilicet et corpus, quibus et jugum Christi, quod suave est, ferimus, in nobis consenserint, quidquid petierimus, ut ait evangelista, impetrabimus. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnq agnos anniculos qͥnꝙ. Hec funit
oblatio naasor filii amminadab. Nnꝰ¬
quisq enim fidelis. & tab̃naculum di¬
ci potest: scđm quod apłs ait. Templum
enim dei scm̃ est quod estisuos. Et al¬
tare: quia meo fit sacͥficium deo accep¬
tabile. Hoc autem altare tunc dedicat᷑.
qͣndo homo ad fidem conũtitur. & ꝑ
baptismuni domino consecrat᷑. Eo cuiꝰ
dedicationem eccłie duces. ep̃i indelicet
& sacerdotes munera offerunt. qm̃ le¬
gis p̃cepto fidei docum̃to. scorum exem¬
plo. & uiuendi regulam eum instriunt.
qui nouĩt conũsus in xp̃i milicia mili¬
dare incipit. Quid enim ꝑ acitabulum¬
& fialam. &e mortariolum que ex solis
denis numeris conficuntur: nͥ hunc li¬
brum legis intelligimꝰ. qui ex decem
p̃ceptis constituit᷑: Comprta singłorum
numerum. & denarium numerum
ubrq inuemies. Que quidem hene simi¬
la oleo comsꝑsa. & incensa plena ẽẽ dicũ¬
tur. qm̃ liber iste & ea doctrina que

Expanded text:
quinque, agnos anniculos quinque. Haec quinque, agnos anniculos quinque. Haec oblatio est Naason filii Aminadab. squisque fidelis tabernaculum dici potest, secundum quod Apostolus ait: « Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos , » et altare, quod in eo fit sacrificium Deo acceptabile. Hoc autem altare tunc dedicatur, quando homo ad fidem convertitur, et per baptismum Domino consecratur. Ad cujus dedicationem Ecclesiae duces, episcopi videlicet et sacerdotes, munera offerunt, quoniam legis praecepta, fidei documenta, sanctorum exempla, et vivendi regulam eum instruunt qui noviter conversus in Christi militia incipit. Quid enim per acetabulum, et mortariolum, quae ex solis denis numeris conficiuntur, nisi hunc librum legis intelligimus, qui ex decem praeceptis constituitur? Computa singulorum numerum, et denarium numerum ubique invenies. Quae quidem bene simila oleo conspersa et incensa esse dicuntur, quoniam liber iste, et ea doctrina quae
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipib: qui sex planstra ce duo¬
decim boues domino optulerunt. qͥb
tab̾naculum. & cuncta eiꝰ onera porta¬
rentur. Que qm̃ ualde necessaria elãt.
& leuite sine eis tab̾nacrili onera cun¬
ctamq suppellectilem difficile ferre po¬
terant: in his allegoriam querere uon
indetur ẽẽ necessarium. Ibi allegona
necessario querenda est uͥ littera aliqͥd
iubet quod inutile sit: uel qͦd omni¬
no careat ratione.
ixit ꝙ dñs ad moysen. Singuli di¬
ces ꝑsingulos dies offerant mu¬
nera indedicatione altaris. Primo die
optulit oblationem suam naason fi¬
lius amminadab. qe tͥbu iuida. Fuert̃¬
ꝙ inea acetabulum argenteum. pon¬
do centum tͥginta siclorum. b̃ala argei¬
tea habens septuaginta siclos. iuxta pon¬
diis sc̃uarii. utrumq plenum simila. cõ¬
sꝑsa oleo insacͥficium. Mortatiolum
ex decem siclis aureis. plenum incenso.
num aninculum in holocaustum hyr¬
cumq pro peccato. Et in sacͥficio pacifi¬
corum boues duos. arietes qͥnq hyrcos

Expanded text:
pibus qui sex plaustra et duodecim boves Domino obtulerunt, quibus tabernaculum et cuncta ejus onera portarentur. Quae quidem valde necessaria erant, et Levitae ejus tabernaculi onera cunctamque supellectilem difficile ferre poterant. In his allegoriam quaerere non videtur necessarium. Ibi allegoria necessario quaerenda est, ubi littera aliquid jubet, vel quod inutile sit, vel quod omnino careat ratione. ixitque Dominus ad Mosen singuli duces per singulos dies offerant munera in dedicationem altaris primo die obtulit oblationem suam Naasson filius Aminadab de tribu Iuda fueruntque in ea acetabulum argenteum pondo centum triginta siclorum fiala argentea habens septuaginta siclos iuxta pondus sanctuarii utrumque plenum simila conspersa oleo in sacrificium mortariolum ex decem siclis aunum anniculum in holocaustum hircumque pro peccato; et in sacrificium pacificorum, boves duos, arietes quinque, hircos
Abbreviated transcription (Latin):
dem stetit finees: & placauit. & cala¬
uit quassatio. Intficiens fornicatees
scilicer zamri: filium salu. & choli
filiam fur. Intficiamus gͥ &e nos te¬
nicationis sp̃m & in caste nob̾ uuen¬
do. & in aliis bene monendo quall¬
nus iram dei placare ualeamꝰ. Hos
enum si saterdotes egernit: repitabi
eis adiusticiam usq in sempiternum.
Iost hec enim moyses iubente dño.
posuit manus suas suꝑ caput iosue.
coram eleararo sacerdote. & omni
multitudine. Et replicans om̃ia qͣ
mandau̾at dominꝰ: dedit ei partem
głe sue. constitratq eum ꝓse duc̾e po¬
puli. Hoc enim ce xp̃c domnꝰ nr̃ fecis¬
se legitur. qui pͥusqmͣ celos ascendte
uicarios sibi tociusq eccłie duces apłos
constituit. Quib &e partem głe sue tri¬
buens. signa & uirtutes in suo nõie
precepit. Qui quasi manꝰ xp̃i suꝑ ca¬
pita habentes: ab omni tempestatis
incursu. om̃isq ad uersitatis impetu
securi extiterunt.

Expanded text:
idem « stetit Phinees, et placavit, et cessaidem « stetit Phinees, et placavit, et cessavit quassatio , » interficiens fornicatores, scilicet Zarin filium Salu, et Corbi filiam Sur. Interficiamus et nos fornicationis spdo, et in aliis bene monendo, quatenus iram Dei placare valeamus. Hoc enim, si sacerdotes egerint, reputabitur eis ad justitiam usque in sempiternum.ost haec autem Moyses, jubente Domino, posuit manus super caput Josue coram Eleazaro sacerdote et omni multitudine. Et replicans omnia, quae mandaverat Dominus, dedit ei partem gloriae suae, constituit eum pro se ducem populi. Hoc enim et Christus Dominus fecisse legitur, qui priusquam coelos ascenderet, vicarios sibi, totiusque Ecclesiae duces apostolos constituit. Quibus et partem gloriae suae tribuens, signa et virtutes in suo nomine facere praecepit ; qui quasi manus Christi super capita habentes, ab omni potestatis incursu, omnisque adversitatis impetu securi exstiterunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Sfiliab moab que uocauierunt eos ai
sacͥficia sua. At illi comederunt e
Sadorauerunt deos eorum. Iniciatus¬
S q est isrł beelphegor. Et iratus dñs
Sait ad moysen. Colle cunctos pͥnti pes
popłi: &e suspende eos contra solem
mnpatibulis. ut aũtatur furor meus
ab isrł. Dixitcp moyses ad iuclices seł
Occidat unusqͥse ꝓximos suos. qui
iniciati sunt beel phegor. Aliud enim
d̾s iubet. aliud moyses facere uidet᷑.
Precepit enim dominꝰ ut cunctos
popłi pͥncipes contra solem suspendat
fortasse id ip̃m significat. & quoi do¬
minꝰ iubet. & qd moyses agit. Mag¬
num enim patibulum & penam ꝓpe
intolerabilem mͥ ille sustinere uide cͤ.
qui frẽm & filium. palam scienterq
int̃ficit. Qd enim est alrud contra so¬
lem: nͥ palam & manifeste: Non ennmn
tanto dolore affic̾entur: si hoc uł m¬
nocte. uł nescienter agerent. Si quis
autem hoc aliter intelligat: ñ corter¬
do. Ocrisa aũ est ibi hominum multi¬
tudo ugutti tria milia. Et tune qu¬

Expanded text:
t eos ad sacrificia sua. Atilli comederunt, et adoraverunt deos earum. Initiatusque est Beelphegor et iratus Dominus ait ad Moysen: Tolle cunctos principes populi, et suspende eos contra solem in patibulis, ut avertatur furor meus ab Israel. Dixitque Moyses ad judices Israel: Occidat unusquisque proximos suos, qui initiati sunt Beelphegor. » Aliud enim Dominus jubet, aliudque Moyses facere videtur. Praecepit enim Dominus Moysi, ut cunctos populi principes contra solem suspendat fortasse id ipsum significat, et quod Dominus jubet, et quod Moyses agit. Magnum enim patibulum, et poenam prope intolerabilem mihi ille sustinere videtur, qui fratrem et filium palam scienterque interficit. Quid enim est aliud contra solem, nisi palam et manifeste? Non enim tanto dolor afficerentur, si hoc in nocte, vel nescienter agerent. Si quis autem hoc aliter intelligat, non contendo. Occisa est autem ibi hominum multitudo, viginti tria millia. Et tunc qu
Abbreviated transcription (Latin):
& scelera aufert: qui ꝑpenitentiam cõ¬
ũtuntur. Nullũ tam̃ in noxium dere¬
linquit: quia ñ instificabit᷑ in conspe¬
ctu eiꝰ om̃is homo. Nisitat aũ peccata
patrum infiliis. int̾tiam &e qͣrtam
geñationem. in illis dum taxat. qui
patres suos iniquitate & scelere unitan¬
tur. Alioqͥn filiꝰ non portabit iniqui¬
tatem patris. Dimisit aũ ꝓpter ser
dimisit penam peccati. Om̃s enim
ꝓpter hoc peccatum ꝑ annos quadra¬
ginta. indeserto mortui sunt. quicũ¬
q a tͥguita annis & sup᷑ numerati
fuerant. Et in hoc quidem uerum il¬

Expanded text:
et scelera aufert qui per poenitentiam conet scelera aufert qui per poenitentiam convertuntur. Nullum tamen innoxium derelinquit, quia non justificabitur in conspectu ejus omnis homo. Visitat autem peccata patrum in filiis in tertiam et quartam generationem, in illis, duntaxat qui patres suos iniquitate et scelera imitantur; alioquin filius non portabit iniquitatem patris. Dimisit autem Dominus dimisit poenam peccati: omnes enim propter peccatum hoc per annos quadraginta in deserto mortui sunt, quicunque a viginti annis, et supra numerati fuerant. Et in hoc quidem verum
Abbreviated transcription (Latin):
nificemꝰ. Om̃s enim & boni ce mali t̾ram
inuentium laudant: om̃s eiꝰ głam o
beatitudinem extollunt. eiꝰq felicitatis
fructus ante audientium aures & ocłos
p̃dicando ponunt. S qm̃ male uiuuit.
clauem scientie ip̃i intrare nolunt. et
eos qui uolunt intrare ñ ꝑmitunt.
Oalis gͥ ꝑeuntibris soli bom pͥncipes t̃¬
ram niuentium ingredinit᷑.
t dixit dñs ad moysen. Hsqueqͦ
aetrahet mͥ popłs iste: Quousq ñ
credit mͥ: Holuitq eos int̾ficere: sed oras¬
int ꝓ eis moyses dicens. Ds̃ patiens ce
multe misccłie auferens iniquitatem
& scelera: nullumq in noxium dere¬
linquens qui insitas peccata patrum
infiliis int̾ciam & qͣrtam generationẽ.
Dimitte obsecro pect̃m popłi huiꝰ. Dix̃q
dñs. Dimisiiuxta u̾bum tuum: uiuo
ego. & implebitur gła domini immĩsa
rint uoci mee. non intrabunt derram
ꝓmissionis. Qa enim patiens est dñs:
dmi pecc̃ores expect̾ans. ñ statim punit.
Quia uͦ misericors est eorum iniquitates

Expanded text:
igamus: omnes enim boni et mali terram viventium laudant, omnes ejus gloriam et benedictionem extollunt, ejusque felicitatis fructus ante audientium aures et oculos praedicando ponunt; sed quoniam male vivunt, clavem scientiae, ipsi intrare nolunt, et eos qui volunt intrare, non permittunt . » Malis ergo pereuntibus, soli boni principes terram viventium ingredit dixit Dominus ad Moysen: Usquequo detrahet mihi populus iste? Quousque non credet mihi? Voluitque eos interficere; sed oravit pro eis Moyses, dicens: Deus patiens, et multae misericordiae, auferens iniquitatem, et scelera, nullumque innoxium derelinquens, qui visitas peccata patrum in filiis, in tertiam et quartam generationem; diminus dimisi iuxta verbum tuum vivo ego et implebitur gloria Domini universa runt voci meae, non intrabunt terram promissionis. » Quia enim patiens est Dominus, diu peccatores exspectans, non statim punit; quia misericors est, eorum iniquitates
Abbreviated transcription (Latin):
uͥgas ce regimen nr̃m germinare fa¬
ciat: nec sicei &e sine fructu indomo eiꝰ
inueniamur. Non est enim poritifex
cuiꝰ uirga ñ germinat. Hoc aũ mira¬
culum contra eos obici potest: qui uͥgi¬
nem parere potuisse negant. Non enĩ
mirabilius est uͥginem parere: quam
uͥgam siccam sub una nocte flores &
fructus germinare.

Expanded text:
virgas et regimen nostrum germinare faciat, ne sicci et sine fructu in domo ejus inveniamur. Non est enim pontifex, cujus virga non germinat. Hoc autem miraculum contra eos objici potest, qui virginem parere potuisse negant: non enim mirabilius est virginem parere, quam virgam siccam ab una nocte flores, et fructus germinare.
Abbreviated transcription (Latin):
mus ꝑfusi. Om̃a gͥ hec offermi: si tan¬
tum nos ipsos domino offeramꝰ. suus
ẽẽ aries et agnus si ̃nocens paciẽs ⁊ mãsls
uis eẽ simila: sis totus candidus. & si¬
ue ferm̃to. & quanto plus contereris.
&e affligaris. tanto candidior & puil¬
chrior fias. Decima uͦ dicitur homo qͥa
ip̃e est dragina decima. ip̃e est ce oms
centesima. Hec autem decima simile.
ulest homo arimus. sincerus. & incor
fusus est. Hoc enimoleo sanati. & hoc
uno in ebriati sumꝰ. Qmͣuis autem plu¬
res decime hic enum̾entur. om̃s tamen
idem significant. Nich enim plus hic¬
duedetime significant quam una. ni¬
chil plus tres qͣm duẽ. Una enim totam
fidelium multitudinem designat. Due
uͦ iudeorum popłm &e gentilium. Tres
uͨ totidem mundi partes. asiam uide¬
litet. affricam. & europam. De his enĩ¬

Expanded text:
mus perfusi. Omnia ergo haec offerimus, si tanmus perfusi. Omnia ergo haec offerimus, si tantum nos ipsos Domino offeramus. Si vis esse aries et agnus, sis innocens, patiens et mansuetus; vis esse simila, sis totus candidus et sine fermento, et quanto plus contereris et affligeris, tanto candidior et pulcher fies. Decima vero dicitur homo, quia ipse est drachma decima, ipse est et ovis centesima. Haec autem decima similae, id est homo, azymus sincerus, et incorrfusus est. Hoc enim oleo sanati, et hoc vino inebriati sumus. Quamvis autem plures decimae hic enumerentur, omnes tamen idem significant. Nihil enim plus duae decimae hic significant quam una, nihil plus tres quam duae; una enim totam fidelium multitudinem designat; duae vero Judaeorum populum, et gentilium: tres vero totidem mundi partes, Asiam videlicet, Africam et Europam. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
bit modium m̃sure hin. Et uinuan
ad libaM fundenda eiꝰdem mia¬
re. in oblationem suarussimi ocloro
domino. Sic facietis ꝑ singulos bone
&e arietes. & agnos. & edos. tam ina¬
gene quam ꝑegrin. eodem rituofe¬
rent sacͥficiã. Unum p̾̃ceptum atq isi¬
cium erit: tam uobis qmͣ aduenis te¬
re. Significationem indeamꝰ. Quare
ꝓmissionis ueñit. in om̃i holocansto
similam. & oleum & uinum offerat᷑
nͥ quia hec indeserto ñ habebantͤ Pra¬
pitur gͦ eis ut postqmͣ his habundane¬
rint. quicumq inmolaũit agnum
offerat & sacͥficium. simile uidelitet
decimam partem ephi ce olei ce itini.¬
ce quartam partem hin. Qiiuͦ mmnmo¬
lauerit arietem offerat cum eo anas de¬
tem hin. At uͦ qni bouem deo obtalerit.
ce uini ce olei totum hin. Hoc autem
holocaustum &e hec sacͥficia ũ queramꝰ
extra nos. Om̃ia enim hec si uolumus
in nobis inuenire possumꝰ. Nos sumꝰ
agni. ce arietes. & boues ce simila. &
decime sumus. Nos ce oleo &e uino si¬

Expanded text:
bet modium mensurae hin et vinum ad liba fundenda ejusdem mensurae, in oblationem suavissimi odoris Domino. Sic facies per singulos boves, et arietes, et agnos, et haedos. Tam indigenae quam peregrini eodem ritu offerent sacrificia: unum praeceptum, atque judicium erit tam vobis quam advenis terrae. » Significationem videamus. Quare missionis venerint, in omni holocausto similam, et oleum, et vinum offerant, nisi 183 quia in deserto haec non habebant? praecipitur ergo eis ut priusquam his abundaverint, quicunque immolaverit agnum, offerat et sacrificium similae decimam partem ephi, et olei et vini quartam partem hin. Qui vero immolaverit arietem, offerat cum eo duas detem hin. At vero qui bovem Domino obtulerit, e, et vini et olei totum hin. Hoc autem holocaustum, et haec sacrificia non quaeramus extra nos. Omnia haec si volumus, in nobis invenire possumus. Nos sumus agni, et arietes et boves, nos et simila et decimae sumus, nos et oleo et vino su
Abbreviated transcription (Latin):
abiron. ñ oblituscererent᷑. Quod uͦ hec
thuribula inmortib pecc̃orum sc̃ificata
ẽe dicit sc̃am eccłiam ex cohabitatione
simoniacorum & inuasorum pollui.
eorumiq saꝑatione sc̃ĩficari significat.
uͥgas ꝑ singulas tribus & uniꝰcuiꝰcs no¬

Expanded text:
Abiron non obliviscerentur! Qui vero haec Abiron non obliviscerentur! Qui vero haec thuribula in mortibus persecutorum sanctificata esse dicit, sanctam Ecclesiam ex cohabitatione Simoniacorum, et invasorum, pollui, eorumque separatione significari significat. virgas per singulas tribus, et unusquis
Abbreviated transcription (Latin):
laminas ꝓduceret. & altari eas affli¬
geret. ut uidentes eas filii isrł. semꝑ
huiꝰ facti momores ẽẽnt. & ad sacerli¬
tium solis filiis aaron constititum a¬
cedere ñ p̃sumerent. Quotiens eñ añn
filios isrł ꝓ sins miquitatib pumisle
legimus: semꝑ illud apłi mermusse
debemꝰ. hec autem om̃ia infigura con¬
tingebart illis. scͥpta sunt aũ ad crres¬
tionem nr̃am. Tueat gͥ om̃is homo
timeat uencdicare. Qui enm hoc agr.
deo bsasphemat. Unde hic dr᷑ Si descũ¬
derint in infernum inuentes: scictis
qđ blasphemau̾int dñm. Quare aũ
thuribula in laminas ꝓducta altariat¬
figantur: ip̃e qui scͥpsit exposuit. Qđ
enum sunt litt̾e legentib: hoc surt
he lamine legere nescientib. has g̃
circa cordis altare affixas habet.qui
corum ñ obliuiscit᷑ tinam nr̃i reges
ae pͥncipes itinam sẏmoniaci. eccl̃iecs
inuasores. has incordis altari affixas
habinsserit. & mortis chore. dathau. &

Expanded text:
laminas produceret, et altari eas affilaminas produceret, et altari eas affigeret, ut videntes eas filii Israel, semper hujus facti memores essent et ad sacerdotium solis filiis Aaron constitutum, accedere non praesumerent. Quoties enim Dominum filios Israel pro suis iniquitatibus puniisse legimus, semper illud Apostoli meminisse debemus: « Haec omnia in figura contingebant illis; scripta sunt autem ad correctionem nostram . » Timeat ergo omnis homo timeat vindicare: qui enim hoc agit, Deo blasphemat. Unde hic dicitur: « Si descenderint in infernum viventes, scietis quia blasphemaverunt Domino. » Quare autem thuribula in laminas producta altari affigantur, ipse qui scripsit, exposuit. « Quod enim sunt litterae legentibus, hoc sunt hae laminae legem nescientibus. » Has ergo circa cordis altare affixas habet, qui earum non obliviscitur. Utinam nostri reges et principes, utinam Simoniaci, Ecclesiaeque invasores has in cordis altari affixas habuissent, et mortis Chore, Dathan et
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes suas. & ocłos suos ꝑ res
uarias. fornicantes sed magis memo¬
res p̃ceptorum dñi faciant ea. Hoc
aũ capłm ũ multa expositione indi¬
get: si quidem ip̃e qui scͥpsit expo¬
suit. Ad hoc enim utitas iacinctmas
in fimbriis ponere iussit. ut signũ
qđdam eiᷤ ẽẽt. quo celestium man¬
clatorum memores. uana & in utilia
ñ cogitarent. Iacinctus enimi celi colo¬
rem habet. Sint gͦ uitte iacinctine.
sc̃e celibesq conũsationes que fim¬
briis. id est sententiis mandatorum
dei aniere. ab orm̃ forucatione ños
oclos tueartur. De fornifatione nim
contra moysen & aaron. uolentis sib
sac̃dotium uendicare. consentien ab
Deis ducentis qͥnqͣgnita uiris dde maio¬
rib synagoge. Et hos quidem ses
ra aꝑiens deglutiuit. cet̾os aũ thum¬
bula tenentes. & incensum offeretes
ignis consumpsit. Deinde uͦ p̃cept
dñs ut eleatar filius a aron colleret
churibula que migne iacebãt.eac in

Expanded text:
cogitationes suas et oculos per res cogitationes suas et oculos per res varias fornicantes, sed magis memores praeceptorum Domini faciant ea. » Hoc apitulum non multa expositione indiget; si quidem ipse qui scripsit, exposuit. Ad hoc autem 184 vittas hyacinthinas in fimbriis ponere jussit, ut signum quoddam eis esset quo coelestium mandatorum memores, vana et inutilia non cogitarent, hyacinthus enim coeli colorem habet. Sint ergo vittae hyacinthinae, sanctae, caelibesque cogitationes, quae fimbriis, id est sententiis mandatorum Dei innexae, ab omni fornicatione oculos nostros tueantur. De fornicatione oculcontra Moysen et Aaron, volentes sibi sacerdotium vindicare, consentientibus eis ducentis quinquaginta viris de majoribus Synagogae, et hos quidem se terra aperiens deglutivit, caeteros autem thuribula tenentes, et incensum offerentes ignis consumpsit. Deinde praecepit Dominus ut Eleazar, filius Aaron, tolleret thuribula quae in igne jacebant, eaque in
Abbreviated transcription (Latin):
bellis fu it: ꝑibit de popło suo. Hoc
aũ ꝑspieue de hetico intelligit᷑. umnde
ce merito rebellis uocatur. Magna en ĩ
suꝑbia est ut tota eccłia reclamante.
& fidei catholice dogmatei ostendente.
aliquis contra rebellare. &e suam senten¬
tiam contentiose defende uelit. Talis
nis. cuiꝰcumq conditionis & religioĩs.
equit᷑ autẽ de homine
qͣm filii isrł extra castra ducentes:
qm̃ in sabbato ligna collegerat. lapr¬
dib obruetunt. ꝑ hoc autem datur
intelligi. qͦd illi qͥ pactum dei uiolãt:
&e eccl̃ie instituta cum cetĩs fidelibris
custodire & obseruare recusant. ab ec¬
cłia pelli. & ab om̃ib dampnari. &
ex cominunicari debeant. Tot enim la¬
pidib obruitur: quot assentientibus
excõmumcatio confirmat᷑.
pett quoq dñs ad moysen. Loqͤre
filiis isrł: & dices ad eos. ut faci
ant sibi fimbrias ꝑ angulos palliorum:¬
& ponentes in eis uittas iacinctinas.
Quas cum uid̾int: recordabunt᷑ om̃i¬
um mandatorũ domini. ne segͣntur

Expanded text:
bellis fuit, peribit et populo suo. Hoc autem perspicue de haeretico intelligitur, unde et merito rebellis vocatur. Magna enim superbia est, ut tota Ecclesia reclamante et fidei catholicae dogmata ostendente, aliquis contra rebellare, suamque sententiam contentiose defendere velit. Talis tisSequitur autem de homine, quem filii Israel extra castra ducentes quoniam in Sabbato ligna collegerat lapidibus obruerunt. Per hoc autem datur intelligi quod illi qui pactum Dei violant et Ecclesiae Dei instituta cum caeteris fidelibus custodire et observare recusant, ab Ecclesia pelli, et ab omnibus damnari et excommunicari debeant: tot enim lapidibus obruitur, quot assentientibus excommunicatio confirmatur. « Dixit quoque Dominus ad Moysen: Loquere filiis Israel, et dices ad eos, ut ant sibi fimbrias per angulos palliorum, ponentes in eis vittas hyacinthinas: quas cum viderint, recordabuntur omnium mandatorum Domini, ne sequantur
Abbreviated transcription (Latin):
ic autem p̃cipit dñs filiis isrł. ut
sicrt de areis. ita etiam de cibis ce¬
de pulmentis dño pͥmitias offerant. ꝑ
quod miscłiam in pauꝑes. & elemosi¬
narum largitatem facile intellexerim.s
Sequitur aũ. ut si ꝑ ignorantiam om¬
nis multitudo peccau̾it. offerat uitulũ
de arm̃to. holocaustum in odorem sua¬
uissimum dño. & sacͥficium eiꝰ. ac liba.
ac cerunonie postulant. Hẏrtumꝰ ꝓpec¬
iato. rogabit eꝵ ꝓ eis sacerdos. & dimit¬
tetur eis. Hoc enim peccm illua ẽẽ pu¬
to: quo filii isrł xp̃m octiderint. Qa
qͥdem ꝑignorantiam factum ẽẽ. ipse
quoq ostendit dicens. Non enim sei

Expanded text:
ic autem praecipit Dominus filiis Israel ut sicut de areis, ita etiam de cibis et pulmentis Domino primitias offerant, per quod misericordiam in pauperes, et eleemosynarum largitatem facile intellexerim. Sequitur autem ut, si per ignorantiam omnis multitudo peccaverit, offerat vitulum de armento, holocaustum in odorem suavissimum Domino, et sacrificium ejus ac libamina, ut caeremoniae postulant, hircumque pro peccato, rogabitque pro eis sacerdos, et dimittetur eis. Hoc autem peccatum illud esse puto, quo filii Israel Christum occiderunt, quod quidem per ignorantiam factum esse, ipse quoque ostendit, dicens: « Non enim sci
Abbreviated transcription (Latin):
& feceritis oblationem dño inholoca¬
ustum aut hostiam pacificam uota
soluentes. uł sponte offerentes mune¬
ra. aut in sollempnitatib nr̃is ad olen¬
tes odorem suauitis dño. de bob siue
de ouib. offeret quicumq inmola¬
u̾it uictimam sacͥficium simile deci¬
mam partem ephi consꝑsi oleo. qd
m̃suram habebit qͣrtam partem hin.
& uinum ad liba fundenda eiꝰdem
m̃sure. dabit in holocausto. siue ui
ctima ꝑ annos singłos. Et ꝑ arietes
erit sacrificium duarum detimarũ¬
simle que comsꝑsa sit oleo. tercie
pardꝰ hin. Et uinum ad libamͣtum
t̾̃cie partis eiꝰdem m̃sure offeret modo¬
fet̾is holocaustum. aut hostiam it

Expanded text:
 feceritis oblationem Domino in holocaustum aut victimam pacificam, vota solventes vel sponte offerentes munera, aut in solemnitatibus vestris adolentes odorem suavitatis Domino, de bobus sive de ovibus, offeret quicunque immolaverit victimam, sacrificium similae decimam partem ephi conspersam oleo: quod mensuram habet quartam partem hin, et vinum ad liba fundenda ejusdem mensurae dabit in holocausto sive in victima per agnos singulos et arietis erit sacrificium similae duarum decimarum quae conspersa sit oleo tertiae partis hin et vinum ad libamentum tertiae partis eiusdem mensurae offeret in odofeceris holocaus
Abbreviated transcription (Latin):
inc autem narratur
quod moyses ex p̃cepto domimi miS¬
serit duodecim uiros ex pͥncipib isrł.
de deserto pharan. ubi tunc popłs mora¬
batur: ad considerandam t̾ram reꝑmis¬
gentes gͥ explorauerunt terram: abscĩ¬
deruntq palmitem cum una sua: &
portauerunt inuecte duo uiri. Reu̾si¬
q sunt post quadraginta dies portan¬
tes quoq de malis granatis & deficis.
Ostendentes aũ fructis terre: dixerunt
filiis isrł. Uenimus ad terram que reue¬
ra fluit lacte &e melle: ut ex his fructi¬
b cognosci potest. sed cultores fortissi¬
mos habet. & urbes grandes atq mura¬
tas. Unde nequaqͣm ad hunc ppłm ua¬
lemus ascendẽ quia fortior nobis est. Ca¬
leph uͦ &e iosue dicebant: ascendamus
ce possideamꝰ terram. Eleuit gͥ turba
rent: ip̃iq eos iam lapidib oppͥmere
uellent. apparuit gła domini suꝑ te¬
ctum federis cunctis uidentib. Egoqͥ¬
intelligerem: nͥ quia timuerunt. & ad
terram ꝓmissioins popłm ascendere

Expanded text:
inc autem narratur quod Moyses ex praecepto Domini miserit duodecim viros ex principibus Israel de deserto Pharan, ubi tunc populus morabatur, ad considerandam terram promisergentes igitur exploraverunt terram, abscideruntque palmitem cum uva sua, quem portaverunt in vecte duo viri, reversique sunt post quadraginta dies, portantes quoque de malis 182 granatis et de ficis. Ostendentes autem fructus terrae dixerunt filiis Israel: « Venimus ad terram, quae revera fluit lacte et melle, ut ex his fructibus cognosci potest. Sed cultores fortissimos habet, et urbes grandes et muratas, unde nequaquam ad hunc populum valemus ascendere, quia fortior nobis est. Caleph vero et Josue dicebant: Ascendamus, et possideamus terram. Flevit ergo turba rent, ipsique eos jam lapidibus obruere vellent, apparuit gloria Domini super tectum foederis, cunctis videntibus. » Ego quipostolos intelligerem, nisi quia timuerunt, et ad terram promissionis populum ascendere
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo uidit patrem nͥ filius: ce cuiuo¬
luerit filius reuelare. Constat gͥ pͥmũ
moysen non nͥ ꝑenigiata ce figuras
deum indisse. Quod artem seturitum.
abiit. & nubes recessit a tab̃naculo: quic
aliud significare putamus. nͥ qiuia ui¬
deos saluatori nr̃o detrahentes. aqir
dere nolentes. simul cum rp̃s ce pater
maria apparuit candens lepraquasi
nix : quia impia iudeorum gnsext̃
sue infidelitatis maculis est pollita.
oraiit dicens. Pater ignosce illis: non
enim scrunt quid faciunt. Manet m̃
ad huc sẏnagoga extra castra: qm̃ non¬
dum septem dies completi sunt ut re¬
deat ad eccłiam. Cum enim plenitudo
gentium introierit: tunc isrł salrus
fiet. Tumnc gͥ septem diesi sti complebũ¬
tur. qm̃ non sunt dies nͥ septem. Pa¬
trem autem infaciem spuere est: aliqͥn
manifeste redarguere & ex communca
re. Qui septem dierum rubore ꝑfundit᷑.
si usq ad ꝑartam penitentiam. uł etiam

Expanded text:
Nemo vidit Patrem, nisi Filius, et cui voNemo vidit Patrem, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . » Constat ergo primum Moysen, nonnisi per aenigmata, et figuras Deum vidisse. Quod autem sequitur: abiit et nubes recessit a tabernaculo, quid aliud significare putamus, nisi quia Judaeos Salvatori nostro detrahentes, eique credere nolentes, simul cum ipso Pater, etin Maria apparuit candens lepra quasi nix, quia impia Judaeorum plebs, ex tunc suae infelicitatis maculis est polluta, oravit, dicens: « Pater, ignosce illis; non enim sciunt quid faciunt . » Manet tamen adhuc Synagoga extra castra, quoniam nondum septem dies completi sunt, ut redeat ad Ecclesiam: « Cum enim plenitudo gentium introierit tunc Israel salvus fiet . » Tunc ergo septem dies isti complebuntur, quoniam non sunt dies nisi septem. Patrem autem in faciem spuere, est aliquemmanifeste redarguit, et excommunicavit. Qui quidem septem dierum rubore perfunditur, si usque ad perfectam poenitentiam, vel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ethiopissa eccł̃iam de pecc̃orib collectam.
maria plebem nidaicam. aaronuꝰ iudeo¬
rum pontifices & sacerdotes designat.
sepe enim iudeorum plebs atq ponti¬
fices contra xp̃m locuti sunt dicentes sibi
quoq in scͥpturis ꝓpħarum dm̃ ẽẽ locu
eẽt. Qui quasi uxorem ethiopissam dili¬
gens & complectens: cum publicanis
& pec̃corib manducabat. Unde &e eis do¬
minꝰ quasi moysi credentib. inmo se
credere fingentib dicebat. Si credetis
moysi credetis utic &mͥ. de me enim
ip̃e scͥpsit. Quod aũ suꝑ om̃s homines
xp̃c mittissimus fuerit: ex eo intelligi
potest. qͥa sicut agnus ad uictimam du
dem indomo dei que est eccłia extt.
qui se ꝓ ea morti tradere non dubra¬
uit. In hoc artem qđ dicit quia palam
manifestissime docet: quod ñ de moy¬
se. sed de xp̃o infigura moysi domiꝰ¬
ħ loquebat᷑. Moysi emm dñm nicdere
cupienti: dñs ip̃e in exodo loqrutar ai

Expanded text:
Aethiopissa Ecclesiam de peccatoribus collectam, Aethiopissa Ecclesiam de peccatoribus collectam, Maria plebem Judaicam, Aaron vero Judaeorum pontifices et sacerdotes designat. Saepe enim Judaeorum plebs atque pontifices contra Christum locuti sunt, dicentes, sibi quoque in scripturis prophetarum Deum esse locut Christo: qui quasi uxorem Aethiopissam diligens et complectens, cum publicanis et peccatoribus manducabat. Unde et eis Dominus, quasi Moysi credentibus, in Moyse credere fingentibus dicebat: « Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi; de me enim ipse scripsit . » Quod autem super omnes homines Christus mitissimus fuit, ex eo intelligi potest, quia sicut agnus ad victimam ducdem in domo Dei, quae est Ecclesia, exstitit, quia se pro ea morti tradere non dubitavit. In hoc autem quod dicit, quia palam manifestissime docet quod non de Moyse, sed de Christo in figura Moysi loquebatur. Moysi enim Dominum videre cupienti, Dominus ipse in Exodo loquitur, di
Abbreviated transcription (Latin):
&e aaron contra moysen ꝓpter uxorem
eiis echiopissam. dicentes dñm. non
solum moysi. Sed sibi quoq ẽẽ socutũ.
Inde & dominꝰ iratus est ualde. Frat
enim moyses uir mitissimꝰ. suꝑomnes
homines. Dixitq dñs ad aaron ce ma¬
riam. Quare ñ tuniustis detrahere ser¬
uo meo moysi: qui nion̾̃n domo mea
fidelissimꝰ est: Ciu ego ore ad os loquor.
& palam. oe ñ ꝑ enigmata ce figuras
dm̃ indet. Cet̃is autem ꝓpħis ꝑ somni¬
um ce uisiones apparebo. Iratusq con¬
tra eos: abiit. Nubes quoq recessit. que
erat suꝑ tab̃nacłm. Et ecce maria appa¬
ruit candens lepra quasi nix. Orauitq
ꝓ ea moyses dicens. Domine ds obsecro
sana eam. Cui dominꝰ. Si pater eiꝰ spu¬
isset in faciem illius: nonne debuerat
saltem dieb septem robore suffundi :
Separetur septem dieb extra castra: &
postea reuertatur. Significationem ili¬
deannus. Moyses enim xp̃m. uroi eius

Expanded text:
que est Maria et Aaron contra Moysen propter uxorem que est Maria et Aaron contra Moysen propter uxorem ejus Aethiopissam, dicentes: Dominum non solum Moysi, sed sibi quoque esse locutum. Unde et Dominus iratus est valde, erat enim Moyses vir mitissimus super omnes homines. Dixitque Dominus ad Aaron et Mariam: « Quare non timuistis detrahere servo meo Moysi, qui in omni domo mea fidelissimus est? cui ego ore ad os loquor, et palam, et non per aenigmata, et figuras Deum videt; caeteris autem prophetis per somnium et visionem apparebo. Iratusque contra eos abiit; nubes quoque recessit, quae erat super tabernaculum. Et ecce in Maria apparuit candens lepra, quasi nix. Oravitque pro ea Moyses, dicens: Domine Deus, obsecro, sana eam. Cui Dominus: Si pater ejus exspuisset in faciem illius, nonne debuerat saltem septem dierum rubore suffundi? Separetur septem diebus extra castra, et postea revertatur. » Significationem videamus: Moyses enim Christum, uxor ejus
Abbreviated transcription (Latin):
le ferat. quod popłs tanto labore de
tam dura seruitute ereptus: ꝓ come¬
eorum. nec defecerat huiꝰcemodi cib:
& ecce furor domini concitatus in po¬
płm ꝑcussit eum plaga magna nimis.
Apparet gͥ eos ꝑ om̃ia esse infelices: qͦ
rum desicłia praua exaudit. Fortasse
hos non octidisset: nͥ eis carnes male
quesitas dedisset. Rogemus gͥ dñm:
ne nos exaudiat. cum male aliquid
postulamꝰ. Hec enim orm̃a ut apłs ait :
infigura contingebant illis. Scͥpta st̃
tantis malis increduli populi af¬
fecto: ut eligat septuaginta duos uiros
de seniorib isrł qui simul cum eo onꝰ
popłi ferant. & ñ ip̃e solus grauetur.
Quod cum factum eẽt: descendit dñs
ꝑ nubem. & auferens de sp̃u qui erat
in moyse dedit illis. Cumq requie
isti septuaginta ce duo uiri. septua¬
gita & duos xp̃i discipłos designant.
Quos ñ de alio sed de illo sp̃u qui in
xp̃o erant. quem tunc qͥdem moyses
significauit deus impleuit. Quo re¬

Expanded text:
le ferat, quod populus tanto labore de le ferat, quod populus tanto labore de tam dura servitute ereptus, pro comeeorum, nec defecerat hujuscemodi cibus: et ecce furor Domini concitatur in populum, percussitque eum plaga magna nimis. » Apparet ergo eos per omnia esse infelices, quorum prava desideria Deus exaudit: fortasse hos non occidisset nisi ejus carnes male quaesitas dedisset. Rogemus ergo Dominum, ne nos exaudiat, cum male aliquid postulamus. « Haec enim omnia, ait Apostolus, in figura contingebant illis . » tantis malis increduli populi affecto ut eligat septuaginta duos viros de senioribus Israel, qui simul cum eo unus populi ferant, et non ipse solus gravetur. Quod cum factum esset, « descendit Dominus per nubem, et auferens de spiritu, qui erat in 181 Moyse, dedit illis. Cumque requieisti septuaginta duo viri septuaginta et duos Christi discipulos designant, quos non, de alio, sed de illo Spiritu, qui in Christo erat quem tunc Moyses significabat Deus implevit, quo re
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Nenit xp̃c. uenit panis urius qui
de celo descendit. dedit manna. dedit
cibum. non qui ꝑit. sed qui ꝑmanet
ineternum: habentem omne delectam̃¬
tum. & ominem saporem suauitatis. de¬
dit euungłicam p̾dicationem aꝑuit
sensum discipłis suis ut scͥpturas intel¬
ligerent. Hoc est gͥ manna: quo in te¬
rior horno nr̃ &e reficitur & pingues¬
cit. Qui uͦ legis p̃cepta. ñ nͥ ad litt̃am
intellig̾e uolunt: quid aliud quam
cucumeres &e pepones. porrosq &e ce¬
pas. & allia comedunt. In his autem
etiam ħeticorum. philosophorum. &
poetarum scͥpture intelligunt᷑. Inde
non solum iudeos sed ꝓmiscuum quo¬
q uulgus qui cum eis de egypto ascen¬
derat. eodem desidio hec hystoria fle¬
uisse commemorat. Nos gͥ ñ coturni¬
ces. iuxta t̾ram uolantes queramꝰ: necꝑ
carnalem seqͣmur intellectum. quia
altius a littera ñ seꝑatur. Sed post illã
aquilam uolare discamus: que ait. In
dñs iratus est. ualde m̃ito quoq moy¬

Expanded text:
venit panis vivus, qui de coelo descendit; dedit manna, dedit cibum, qui non perit, sed qui permanet in aeternum, habentem omne delectamentum et omnem saporem suavitatis. Dedit evangelicam praedicationem; aperuit sensum discipulis suis ut Scripturas intelligerent. Hoc est igitur manna, quo interior homo noster et reficitur, et pinguescit. Qui legis praecepta nonnisi ad litteram intelligi volunt, quid aliud, quam cucumeres, et pepones, porrosque, et caepas, et allia comedunt? In his autem etiam haereticorum, philosophorum, et poetarum scripturae significantur. Unde non solum Judaeos, sed promiscuum quoque vulgus, qui cum eis de Aegypto ascenderat, eodem desiderio, haec historia flevisse commemorat. Nos ergo non coturnices juxta terram volantes quaeramus, neque carnalem sequamur intellectum, qui altius a terra non separatur; sed post illam aquilam volare discamus, quae ait: « Dominus iratus est valde; merito quoque Moy
Abbreviated transcription (Latin):
di partib popłm ad eccłiam conuoca¬
uerunt. His nos ad bella parare. his
contra hostes dimicare his nos ce uitia.
e malignos sp̃c suꝑare docent. Harũ
quoq sonitu discimus qualit̃ uiuamꝰ.
qualit̾ inma mandatorum dei curra¬
qualiter deolaudis & iubilationis ho¬
stias immolare debemus. Sic enim ea¬
rum sonus scđm audientium capacita¬
tem distinguitur: ut unꝰquisq quid a¬
gere debeat. facile in eis cognoscere ua¬
moyses hortatur oab filium ra¬
guelis cognatum suum. ut secum ꝓficis¬
catur. Cin ille ait. ñ uadam. sed reuer¬
tar ad terram de qua natus sum. Et
ille. Noli inquit nos relinquere. Tu enĩ
nosti in quib locis ꝑ desertum castra
ponere debeamus: de eris ductor nr̃. Wa

Expanded text:
di partibus populos ad Ecclesiam convocadi partibus populos ad Ecclesiam convocaverunt; his nos ad bella parare; his contra hostes dimicare; his nos, et vitia, et malignos spiritus superare docent. Harum quoque sonitu discimus qualiter vivamus, qualiter in via mandatorum Dei curraque Deo laudis et jubilationis hostias immolare debeamus: sic enim eorum sonus secundum audientium capacitatem distinguitur, ut unusquisque quid agere debeat facile in eis cognoscere vaMoyses hortatur Obab filium Raguelis cognatum suum, ut secum proficiscatur, cui ille ait: « Non vadam, sed revertar ad terram, in qua natus sum. » Et ille: « Noli, inquit, nos relinquere: tu enim nosti in quibus locis per desertum castra ponere debeamus, et eri
Abbreviated transcription (Latin):
quos gentiles ad fidem conuersos in¬
telligimus.
equitur aũ de nube qua semp
tab̾natulum tegebatur. que ce in no¬
cte quidem illud illuminabat. & in
die a solis calore defendebat. Per hanc
fendimur. Nos enim sinus tab̾nacu¬
ne agimus. non nr̃e potestatis sumus.
sed sp̃c qui inobis est: Ip̃o enim re¬
gimur. ip̃o docemur. ip̃o recto itinere
ad patam dirigimur.
ctiles. Ad quarum uocem castra moue¬
antur: popłs congreget᷑. exercitus ad
p̃lium p̃paretur. &e in kalendis aliis¬
q festiuitatib suꝑ holocaustis cum eis
decantetur. ꝑ has enim duas tribas:
duo testam̃ita intelligere possumus.
Que quare argentee dicant᷑: manife¬
stum est. Argentum enrm elogriii pu-¬
ritatem designat. Sunt autem & du¬
malleo ⁊ ĩcude fi ñ potest. Cũ enĩtesta¬
m̃toꝵ p̃cepta discimꝰ doctoꝵ lĩgͣs qͣi mal¬
leũ corda nr̃a ferientes sentimꝰ. His antẽ
tubis apłi & doctores ex tunctis mun¬

Expanded text:
quos gentiles ad fidem conversos inquos gentiles ad fidem conversos intelligimus. Sequitur autem de nube qua semper tabernaculum tegebatur. Quae et in nocte quidem illuminabat, et in die a solis calore defendebat. Per hanc fendimur. Nos enim sumus tabernacune agimus, non nostrae potestatis sumus, sed Spiritus, qui in nobis est: ipso enim regimur, ipso docemur, ipso recto itinere ad patriam dirigimur. ctiles, ad quarum vocem castra moveantur, populus congregetur, exercitus ad praelium praeparetur, et in Kalendis aliisque festivitatibus, super holocaustis cum eis decantetur. » Per duas tubas, duo Testamenta intelligere possumus, quae quare argenteae dicantur manifestum est: argentum enim eloquii puritatem designat. Sunt autem et dumalleo et incude fieri non potest. Cum enim Testamentorum praecepta discimus, doctorum linguas, quasi malleum corda nostra ferientes, sentimus. His autem tubis apostoli et doctores de cunctis mun
Abbreviated transcription (Latin):
quod phase id est agni immolatio. non
fit. nͥ quarta decima die: nisi quia ad
xp̃i carnem &e sangͥnem nemo accecdere
debet. qui lumine decem dierum uete¬
ris testam̃ti. & qͣttuor nomi non dum
est illustranus: Detem enim sunt u̾ba
legis. euͣmgłia uͭ qͣttuor. quorum lumi¬
ne quorumꝙ fide mundus illumina¬
tur. Phase gͥ faciendi indignus est qͥ
hoc lumine. & inhisdieb illuminatꝰ
non est. Idip̃m autem est pollui super
anima homims. quod est pollui super
mortuo. Qđ quidem suꝑuuis iam dictã
& expositum est. Procul aũ iniua sẽ:
qui ꝓpter peccata inquib ꝑseuerant.
longe ab eccł̃ie religione &e adeo fact̾i
sunt. De quib psalusta ait. Longe est¬
a peccatorib salus. Hi aũ phase cum
ceteris facere ñ possunt: qm̃ qui hoc
Mundẽtur gͥ prius. & ad dm &e ad
eccłiam reu̾tantur: & sic comedant.
Et hec quidem transcurrimꝰ: qm̃ in
exodo plenssime dicta sunt. De autẽ

Expanded text:
quod Phase, id est agni immolatio, non quod Phase, id est agni immolatio, non fit nisi quarta decima die? Nisi quia ad Christi carnem, et sanguinem nemo accedere debet, qui lumine decem dierum Veteris Testamenti, et quatuor Novi nondum est illustratus. Decem enim sunt verba legis: Evangelia vero quatuor, quorum lumine quorumque fide mundus illuminatur. Ad Phase ergo faciendum dignus non est qui hoc lumine et his diebus illuminatus non est. Id ipsum autem est pollui super anima hominis, quod est pollui super mortuo, quod quidem superius jam dictum et expositum est. Procul autem in via sunt, qui propter peccata, in quibus perseverant, longe ab Ecclesiae religione et a Deo facti sunt, de quibus Psalmista ait: « Longe a peccatoribus salus . » Hi autem Phase cum caeteris facere non possunt, quoniam « qui hoc Mundentur ergo prius, et ad Deum, et ad Ecclesiam revertantur, et sic comedant. Et haec quidem transcurrimus, quoniam in Exodo plenissime dicta sunt. De hoc au
Abbreviated transcription (Latin):
ant. Qnqͣgesimo enun anno. ⁊lest
iubileo. or̃is seruus redditar libe¬
rati: in quo ce leuite inciprunt qui¬
escere a labore. Necesse enim fuit
ut inuiuentute laborarent: &¬
carnem domarent. quatinꝰ carnis uo¬
luptates facilius suꝑarent. Hac autem
etate qm̃ iam &e uires deficrunt &e calor
ininuitur. quiescere iubentur. Custo¬
diunt tamen tabnaculum. ce ea que
nieo sunt: quia sepe contingit. iit uir¬
tutes que ꝑ laborem adquiruntur. per
otium amtitantur. Nr̃i gͥ corꝑis tab̃¬
naculum ce si que uirtutes in eosunt
nos custodire oportet: qm̃ inqualibet
etate pectare possumus. nobisq diabo¬
lus callidus latro semꝑ alũsatur.
recipit autem dñs filiisisrł. ite fa¬
ciant phase intemꝑe suo. idest
quarta decima die mensis primi. Qui
aũ immundi sunt suꝑ amma homi¬
nis. aut inuia ꝓcul. qm̃ suo temꝑe hec
agere nequeunt. faciant illud quarta
decima die mensis scd̃i aduesꝑam. cum
arimis ce lactucis agrestib. Quid est enĩ

Expanded text:
quagesimo enim anno, id est jubilaeo, omnis servus redditur libertati, in qua et levitae incipiunt quiescere a labore: necesse enim fuit ut juventute laborarent, et carnem domarent, quatenus carnis voluptates facilius superarent. Hac autem aetate, quoniam jam et vires deficiunt, et calor minuitur, quiescere jubentur: custodiunt tamen tabernaculum, et ea quae in illo sunt; quia saepe contingit, ut virtutes, quae per laborem acquiruntur, per otium perdantur. Nostri corporis tabernaculum, et si quae virtutes in eo sunt, nos custodire oportet, quoniam in qualibet aetate peccare possumus, nobisque diabolus, callidus latro, semper insidiatur.ecepit autem Dominus filiis Israel ut faciant Phase in tempore suo, id est quarta decima die mensis primi. Qui autem immundi sunt super anima hominis, aut in via procul, quoniam suo tempore hoc agere nequeunt, faciant illud quarta decima die secundi mensis ad vesperam cum azymis, et lactucis agrestibus. Quid est enim,