comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filii dei uocabũtur
In pace perfectio est: ubi
nichil repugnat. Et ideo
filii dei pacifici: qm̃ nich̾
resistit deo. Et utiq filii
similitudinem patris ha¬
bere debent. Pacifici autẽ
in semetip̃is sunt : qui
omnes animi sui motus
componentes et subiiciẽ¬
tes rationi id est menti
et spiritui: carnalesq cõ¬
cupiscentias habẽtes edo¬
mitas. fiunt regnũ dei ĩ
quo ita ordinata sunt¬
omnia: ut id quod est ĩ
homine precipuu et ex¬
cellens hoc imperet cetis
non reluctantibus que
sunt nobis bestiisq com¬
munia: atq idipsũ qd̾
excellit in homine id est
mens et ratio subiiciatur
potiori quod est ipsa ueri¬
tas unigentus dei filius.
Neq enim imperare ĩfe¬
rioribus potest: nisi suꝑi¬
ori ipsa se subiitiat. Et
hec est pax que datur in
non habentes inflantẽ
spiritum. Mec aliunde
omniuo incipere opor¬
tuit beatitudinem. Si¬
qui dem peruentura ẽ ad
sumam sapientiã. Iniciũ
enm sapientie timor dñi.¬

Expanded text:
filii Dei vocabuntur. In pace perfectio est, ubi nihil repugnat; et ideo filii Dei pacifici, quoniam nihil resistit Deo, et utique filii similitudinem patris habere debent. Pacifici autem in semetipsis sunt, qui omnes animi sui motus componentes et subjicientes rationi, id est menti et spiritui, carnalesque concupiscentias habentes edomitas, fiunt regnum Dei: in quo ita sunt ordinata omnia, ut id quod est in homine praecipuum et excellens, hoc imperet caeteris non reluctantibus, quae sunt nobis bestiisque communia; atque idipsum quod excellit in homine, id est mens et ratio, subjiciatur potiori, quod est ipsa veritas unigenitus Filius Dei. Neque enim imperare inferioribus potest, nisi superiori se ipse subjiciat. Et haec est pax quae datur innon habentes inflantem spiritum. Nec aliunde omnino incipere oportuit beatitudinem; siquidem perventura est ad summam sapientiam: Initium autem sapientiae timor Domi
Abbreviated transcription (Latin):
mittuntur nobis celi no¬
ui et terra noua. que fac¬
turus est dñs deus. Si er¬
go noua creanda sũt: cõ¬
situra. Quod autẽ sequi¬
tur iota unũ: aut unus
apex non preteribit a lege
donec omnia fiant: ex fi¬
gura littere ostenditur:
quod etiam q̃ minima
putantur in lege: sacris
pitulantur in euãgelio.
Cuius ergo cruditionis
est: cuiusq doctrina ctiã
diuersa sacrificia et que
superstitiosa uidẽtur: in
intimis quotidie demõ¬
strantur compleri. Qui
ergo soluerit unũ de mȧ¬
datis istis minimis ⁊ do¬
cuerit sic homines: mini¬
mus uocabitur in regno
celorum. Qui autem fe

Expanded text:
mittuntur coeli novi et terra nova quae facturus est Dominus Deus, si enim nova creanda sunt, consitura. Quod autem sequitur, Iota unum aut unus apex non praeteribit a lege donec haec omnia fiant, ex figura litterae ostenditur quod etiam quae minima putantur in lege sacramenpitulantur in Evangelio. Cujus ergo eruditionis est, cujusque doctrinae, etiam diversa sacrificia, et quae superstitiosa videntur, in victimis quotidie demonstrare compleri? Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno coelo
Abbreviated transcription (Latin):
ta possibilitatem artific
in tantam ꝓrũpere ausus
est ꝑteruiam: ut ab inco¬
lis uicinarũ gentium qͣs
impetu uastans barbarico.
suo nephando sb̾iugarat
imperio: coli se iuberet ut
deum : uocariq regẽ regũ
et dñm dominantiũ. Pe

Expanded text:
ta possibilitatem artificis, ta possibilitatem artificis, in tantam prorumpere est ausus proterviam, ut ab incolis vicinarum gentium, quos impetu vastans barbarico suo nefando subjugaret dominio, coli se juberet ut Deum, ut vocaret se regem regum, et dominum dominantium. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
gnũ sancte crucis
abhelena constantim ma¬
mediũ sectũ est: ut crux
stantinopolim portata sit:
et crux iherosolimis thecis
argenteis sit reseruata.
Multorũ itaq temporũ
labente curriculo: foca ro¬
manis imperante: perse
aduersus rẽpublicã cos¬
droe rege grauissima bel¬
la gerentes: multas roma¬
norũ prouintias: ⁊ ip̃am
iherosolimam inuadunt.
Et destruentes ecclesias
sanctaq loca prophanã¬
tes: inter ornamenta sa.¬
cra que abstulerunt: etiã
uexillũ dominice crucis
ab ducunt. Fecerat nãq
quosdroe rex turrẽ argen¬
team : in qua interlucen¬
tibus gẽmis thronũ ex¬
truxerat aureũ. Ibiq so.¬
lis quadrigam. lune. ⁊ stel¬
larũ ymagines collocaue.¬
rat : atq per occultas fis¬
tulas aque meatus addu¬
xerat: ut quasi deus plu¬
uiam desuper uideretur ĩ¬
fundere. Et dũ in subter¬
raneo specu equis in cir¬
cuitu trahentibus circun¬
acta turris fabrica moue¬
ri uidebatur: quasi quodã
modo rugitũ tomtrui iur¬

Expanded text:
 sanctae crucis, quae ab Helena Constantini mamedium est secta, ut et crux Constantinopolim sit portata, et crux Hierosolymis thecis argenteis sit reservata. Multorum itaque annorum labente curriculo, Phoca Romanis imperante, Persae adversus rempublicam, Chosdroe rege, gravissima bella gerentes, multas Romanorum provincias, et ipsam Hierosolymam invadunt. Et destruentes ecclesias, sancta quoque loca profanantes, inter ornamenta sacra, quae abstulerunt etiam vexillum Dominicae crucis abducunt. Fecerat namque Chosdroe rex eorum turrim argenteam, in qua interlucentibus gemmis thronum exstruxerat aureum, ibique solis quadrigam et lunae vel stellarum imaginem collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatus adduxerat, ut quasi Deus pluviam desuper videretur infundere. Et dum subterraneo specu equis in circuitu trahentibus, circumacta turris fabricata moveri videbatur, quasi quodam modo rugitum tonitrui, jux
Abbreviated transcription (Latin):
Ic constituit sab¬
bato ieiumũ cele¬
brari: quia sabbõ dñs
et discipuli ieiinauer̾t
Hic constituit basilicã
beate agnetis martyris
a presbiteris leopardo ⁊
ne gubernari et regi: et
cit ordinationes quat¬
tuor per mensem decem¬
briũ. presbiteros trigĩ
episcopos per diuersa
loca numero qui qua¬

Expanded text:
 constituit sabbato ieiunium celebrari, quia sabbato Dominus et discipuli ieiunaverunt. Hic constituit basilicam beate Agnetis a presbiteris Leopardo et gubernari, regi et cit ordinationes duas per mensem Decembrium, presbyteros viginti episcopos per diversa loca numero quadra
Abbreviated transcription (Latin):
Tq martyriũ con¬
sumauit idem ur¬
sicinus: statim beatus ui¬
talis corpus eius rapiẽs:
intra rauennaticã urbẽ
sepeliuit: ad iudicem ul¬
tra uenire ipse cõtẽpnens.
Tentus itaq est a pauli¬
no consulari: ob id ma¬
xime quia prefatum ursi¬
cinũ in passionis agone
positũ : suis exhortaciom¬
bus roborasset.Postq
perduci iussus ẽ. Locus
autem ubi decollabantur
xp̃ian. hoc habebat uocã¬
bulũ: eo ꝙ arbores pal¬
me illic essent. Et fac ta
aqua: ibi supinus est de¬
positus: et terra ac lapia¬
Onunx quoq eiꝰ
ualeria cum reuerteretur
ad urbem mediolanen¬
siũ: siluanos sacrifican¬
tes incurrit. Cunqz eã
deponentes de sagittario
hortarentur de ydolotitis
manducare : nec sibi om.¬
nino licitum testaretur
quia esset xpĩana: nimia
ab eis cede mactata ẽ: ut
uix seminecem sui homi¬
nes eam ad mediolanẽsẽ
urbem perducerent. Que
infra biduũ migrauit ad

Expanded text:
tque martyrium consummavit idem Ursicinus, statim beatus Vitalis corpus ejus rapiens intra Ravennatium urbem sepelivit, ad judicem ultra venire contemnens. Tentus itaque a Paulino consulari ob id maxime, quia praefatum Ursicinum in passionis agone positum suis exhortationibus roborasset, post perduci ad palmam. Locus autem ubi decollabantur Christiani hoc habebat vocabulum, eo quod arbores palmae illic essent. Et facta aqua, ibi supinus depositus, et terra ac lapionjux quoque ejus Valeria, cum reverteretur ad urbem Mediolanensium, Sylvano sacrificantes incurrit; cumque eam deponentes de sagmario hortarentur de idolothitis manducare, nec sibi omnino licitum testaretur, quia esset Christiana; nimia ab eis caede mactata est, ut vix seminecem sui homines eam ad Mediolanensem urbem perducerent. Quae infra biduum migravit ad
Abbreviated transcription (Latin):
Quã cũ spiculator tertio
ictu percussisset : caput
eius amputare non po¬
cautũ erat. ne quartã per¬
cussionem decollandus
acciperet: sic eam semine¬

Expanded text:
 spiculator tertio ictu percussit et caput eius amputare non pocretum erat ne quartam percussionem decollandus acciperet, sic eam semin
Abbreviated transcription (Latin):
uocatos ad se post longã
dum ducerẽtur: ita ma.¬
ximo cubiculario p̾fecti
predicauerunt : ꝙ om̃s
cõuerterunt. Tũc sancta

Expanded text:
uocatos ad se post longam dum ducerentur ita Maximo corniculario prefecti predicauerunt quod eum conuert
Abbreviated transcription (Latin):
simi ut gaudia
nostra cum sanctis marty¬
ribus conferamus :⁊ hiis
annũciemus dominice re¬
surrectionis gloriam: qui
consortes sunt dominice
passionis. Qui enĩ socii
sunt contumelie debent
et participes esse glorie.
Ita enim dicit beatus apo¬
stolus: sicut socii passio¬
nũ estis: ita et resurrectio¬
nis eritis. Si tollerabimꝰ
inqͥt et conregnabimus.
Qui ergo tollerauerunt
mala propter xp̃m debẽt

Expanded text:
imus, gaudia nostra cum sanctis martyribus conferamus; et iis annuntiemus Dominicae resurrectionis gloriam, qui consortes sunt Dominicae passionis. Qui enim socii sunt contumeliae, debent et participes esse laetitiae; ita enim dicit beatus Apostolus: Sicut socii passionum estis, et resurrectionis eritis: : si tolerabimus, inquit, et conregnabimus . Qui ergo toleraverunt mala propter Christum, debent
Abbreviated transcription (Latin):
statim tonitruũ magnũ
factum est: et coruscatio
atq tam magnus terre
motus: Ut templa deoꝵ
corruerent : et multos op¬

Expanded text:
tur, tonitruum magnum factum est, coruscationes, atque tam magnus terrae motus, ut templa deorum corruerent, et multos op
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpius imperator suad̾et¬
sis: ut culturam diis im¬
penderet : eiusq animũ
a bono proposito moue¬
re non posset: artissimis
uinculis ferreis astrictũ
in carcerem teterrimũ in¬
cludi iussit: cũ quo pari¬
ter modestus et crescẽtia¬
cunstante populo ĩ am

Expanded text:
impius imperator suade ut culturam diis impenderet, ejusque animum de bono proposito mutare non posset, arctissimis vinculis ferreis astrictum, in carcerem teterrimum induci jussit, et cum eo pariter Modestum atque Crescenticumstante popul
Abbreviated transcription (Latin):
dyocletianus in ollam
resine et pice succensam:
et plumbo soluto ferue¬
factam: ip̃os iactari pre¬
cepit. Ubi sancti marty¬
res psallentes: in modu̾
triũ puerorũ hymnum
dño dicebant. ⁊ egressi¬
mũ: qui mox ad pedes
eorũ cecidit: et lingua
sua pedes martyrũ linge
sacrilegus impera¬
tor: simul ⁊ uidens mul¬
titudinem populi mira¬
culo percussam ad xp̃m
uerum deum cõuersam:
catastam parari iussit:
et seruos dei super extẽdi.
Cunq cederentur marti¬
res dei : ossibus q discin¬

Expanded text:
Diocletianus in ollam resina et pice succensam, et plumbo soluto fervefactam, jactari praecepit. Ubi sancti martyres psallentes in modum trium puerorum , hymnum Deo dicebant. Et egressimus. Qui mox ad pedes eorum cecidit, et lingua sua pedes martyrum lingercrilegus imperator, simul et videns multitudinem populi miraculo perculsam, ad Christum verum Deum conversam, catastam parari jussit, et servos Dei superextendi. Cumque caederentur martyres Dei, ossaque discin
Abbreviated transcription (Latin):
quinq: ⁊ quinq
uirgines omnes omĩno
sunt anime christianoꝵ.
Secl ut dicamus uobis
quod deo inspirante sẽ¬
tiamus: non qualescun¬
q anime: sed tales aĩe
que habent catholicam
fidem: et habere ui dẽtur
opera bona in ecclesia
dei. et tamen ex ipsis
quinq sunt prudẽtes:
et quinq fatue. Quare
ergo appellate sunt quĩ¬
q. et quare uirgines:
prius uideamus ⁊ deĩde
cetera consideremus. Oĩs
anima in corpore ideo qͥn¬
ario numero censetur: qr
quinq sensibus utitur.
Nichil est enĩ quo senti¬
mus in corpore nisi ianua
quinq partita : aut uidẽ¬
do: aut audiendo: aut o¬
dorando: aut gustãdo: aut
tangendo. Qui ergo se ab¬
stinet ab illicito uisu: ab
illicito auditu: odoratu:
ipsam integritatem uirgi.¬
nis nomẽ accepit. R Prop

Expanded text:
quinque et quinque virgines, omnes omnino sunt animae Christianorum. Sed ut dicamus vobis, quod Deo inspirante sentimus, non qualescumque animae, sed tales animae quae habent catholicam fidem, et habere videntur bona opera in Ecclesia Dei: et tamen ex ipsis quinque sunt prudentes, et quinque fatuae. Quare ergo appellatae sunt quinque, et quare virgines, prius videamus; et deinde caetera consideremus. Omnis anima in corpore ideo quinario numero censetur, quia quinque sensibus utitur. Nihil est enim quod sentimus ex corpore, nisi janua quinquepartita, aut videndo, aut audiendo, aut odorando, aut gustando, aut tangendo. Qui ergo se abstinet ab illicito visu, ab illicito auditu, ab illiciipsam integritatem, virginis nomen accepit. 3. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
duobus sors mitteretur.
Hic sine cognomine so¬
lus habetur. Cui datur e¬
uangelii predicatio ĩ iu¬
dea: cuius festa celebrant᷑
sexto kalandas martias
Fuit enim de septua gĩta

Expanded text:
duobus sors mitteretur. Hic sine cognomine solus habetur cui datur Evangelii praedicatio in Judaea: cujus festum celebratur sexto Kalendas Martias: fuit etiam de septuaginta
Abbreviated transcription (Latin):
Ec est inꝙͣ dies:. ĩ
qua usqz ad throm
celsitudinem intemera¬
ta mater et uirgo proces¬
sit: atq in regni soliosb¬
limata. post xp̃m glori¬
osa resedit. Sic itaq u¬
biq confidenter sancta
dei canit ecclesia: quod
de nullo alio sanctorum
fas est credere : ut ultra
rit: quia et si similitudo
repromittitur sanctis:
ueritas nõ negatur. Hoc
quippe priuilegiũ non
nature est sed gratie uir
ginis marie: de qua natꝰ
est ip̃e deus ⁊ homo. Ic.¬
circo et ip̃a plus est me¬
ritis et non natura. ꝙ
uirgo et homo. Unde ⁊
si cetere uirgines mutȧ¬
sednõ tur illam usq ad cõcep¬
sequiũ: deinceps totum
diuinũ est quod operat᷑
in ea teste angelo. quia
spiritusancto ⁊ uirtute
altissimi obumbratur.
I te hoc

Expanded text:
ec est, inquam, dies, in qua usque ad throni celsitudinem intemerata mater et virgo processit, atque in regni solio sublimata, post Christum gloriosa resedit. Sic itaque ubique confidenter sancta Dei canit Ecclesia, quod de nullo alio sanctorum fas est credere, ut ultra anscenderit: quia etsi similitudo repromittitur sanctis, veritas tamen negatur. Hoc quippe privilegium non naturae est, sed gratiae beatae virginis Mariae, de qua natus est ipse Deus et homo. Idcirco et ipsa plus est meritis, et non natura quam virgo et homo. Unde et si caeterae virgines imitantur illam usque ad contempsequium: deinceps totum divinum est, quod operatum est in ea, teste angelo: Quia Spiritus sanctus et virtus Altissimi obumbrabit te. Ante hoc
Abbreviated transcription (Latin):
usurpari. Reuera enĩ illu¬
strissime uir hoc christianũ
uocabulũ diuine uirtutis
est sectatorũ scilicet xp̃i:
qui uere philosophi facti
sunt: qui ueri christiani
ob terendas libidines for¬
titer dimicarunt. Hec cre¬
das uir illustrissime hunc
esse xp̃ianũ: qui in lenoci¬
nio sui molliendo capitis
fimbrias obmittit: qui tõ¬
sorem diligit: qui in scapu¬
lis moliter gestit: q̃ fluxũ
gressuũ improbo insu distẽ¬
dit: qui uiros diligenter a.¬
git feminas diligentius ĩ¬
tuetur. Nũꝙͣ tales pestes
se imitaturũ asserit: hic ĩ
tuo conspectu probabis cũ
esse mentitũ. Hic eĩ qua¬
lis semper fuerit: nũc eui¬
denter ostendet. Lectio .uiͣ.¬

Expanded text:
usurpari. Revera enim, vir illuusurpari. Revera enim, vir illustrissime, hoc Christianum vocabulum, divinae virtutis est, sectatorum videlicet Christi, qui vere philosophati sunt, qui vere Christiani obterendas libidines fortiter dimicarunt. Credisne, vir illustrissime, hunc esse Christianum, qui in lenocinio sui moliendo capitis fimbrias committit, qui tonsorem diligit, qui scapulas molliter gestit, qui fluxum gressum improbo nisu distendit, qui viros negligenter agit, feminas diligentius intuetur. Numquam tales Christus se imitaturum asseruit, hic in tuo conspectu probabis eum esse mentitum. Hic enim qualis semper fuerit nunc evidenter ostendet. 79.
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea dũ procella
persecutionis gra¬
uiter mundaret. iunxit
se quidã simulata fide
beato gaio. Porro hic a¬
postata extiterat: et erat
fraudulentus in om̃i ser¬
mone : et callidus ĩ omĩ
cõmisso. Qui dũ a beato
tyburtio uiro scolastico
et nobili et sancto freq̃n¬
ter argueretur : ꝙ capillos
super apicem frontis ton¬
soris arte componeret: et
ꝙ assidue potaret et ludẽ¬
do prãderet: ꝙ libentius¬
ret: ꝙ a ieumiis et orati¬
ombus se tolleret: ꝙ sõ
pno deditus non interes
argueretur simulauit se
equanimiter monentem
accipere. Et egit arte qua
diderat. Quis diceris
Ille respondit. Torquatꝰ¬
fiteris. Christianus ĩquit¬
sum. Fabianus dixit. Ig
tur: Torquatus ait. Hic
magister meus est: ipse
me semper docuit : quod
hunc ui dero facere necesse
est ut ego hoc faciam. Fa¬
bianus conuersus ad ty¬
burtiũ dixit. Audisti qͥd
torquatus asserit. Led .Y.¬
Anctus tyburtius
nũ mentitur. Uirtus emi
uiter fert et moleste : suũ
nomen a non suis morib

Expanded text:
nterea dum procella persecutionis graviter inundaret, junxit se quidam, simulata fide, beato Caio. Porro hic apostata exstiterat, et erat fraudulentus in omni sermone, et callidus in omni commissu. Qui, dum a beato Tiburtio viro scholasticissimo, et nobili et sancto, frequenter argueretur, quod capillos super apicem frontis tonsoris arte componeret, et quod assidue pasceret, et ludendo pranderet, quod libentiuquod a jejuniis se et orationibus tolleret, quod somno deditus non interess argueretur, simulat se aequanimiter monentem accipere: et egit arte quatdiIlle respondit: Torquatfiteris? Christianus sum, inquit. Fabianus dixit: Igntur? Torquatus ait: Hic magister meus est, et ipse me semper docuit; quod hunc videro facere, necesse est ut hoc faciam. Fabianus conversus ad Tiburtium ait: Audisti quid Torquatus asserit? Sanctus Tiburtius  mentitur; virtus enim viter fert et moleste, suum nomen non a suis amatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
dem non diligit ⁊ seip̃m.
Est quippe impius ⁊ mni¬
quus. Qui autẽ diligit
miquitatem nõ plane di¬
ligit: sed odit animam
suam. Hoc ergo preceptũ
dñi teneamus: ut nos in¬
uicem diligamus ⁊ qͥc¬
quid aliud precepit faci¬
emus: quoniam quic¬
quid est aliud hic habe¬
mus. Discernitur quip¬
pe ista dilectio: abea di¬
lectione qua seinuicem
diligunt homines sicut
homines. Nam ut discer¬
neretur adiunctum est:
sicut dilexi uos. Lectio.¬
lexitnos christus:
nisi ut possimus regnare
cum ip̃o: Ad hoc ergo et
nos inuicẽ diligamus:
ut dilectionem nostrã
discernamus a ceteris:¬
qui non adhoc se inuicẽ
diligunt: quia nec dili¬
gunt. Qui autẽ se prop¬
ter habendum deum di¬
ligunt: ip̃i se diligunt.
Ergo ut se diligant deu̾
diligunt. Non est hec di¬
lectio in omnibus homi¬
nibus: pauci se propt̾ea
diligunt: ut sit deus oĩa
in omnibus. Multi aũt

Expanded text:
dem non diligit et seipsum? dem non diligit et seipsum? Est quippe impius et iniquus; qui autem diligit iniquitatem, non plane diligit, sed odit animam suam . Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus; et quidquid aliud praecepit, faciemus: quoniam quidquid est aliud hic habemus. Discernitur quippe ista dilectio ab illa dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines: nam ut discerneretur, adjunctum est, sicut dilexi vos. Utligit nos Chrisnisi ut possimus regnare cum Christo? Ad hoc ergo et nos invicem diligamus, ut dilectionem nostram discernamus a cqui non ad hoc se invicem diligunt, quia nec diligunt. Qui autem se propter habendum Deum diligunt, ipsi se diligunt: ergo ut se diligant, Deum diligunt. Non est haec dilectio in omnibus hominibus: pauci se propterea diligunt, ut sit Deus omnia in omnibus . TRACT
Abbreviated transcription (Latin):
uero nobis de sola dilecti¬
one deus mandauit. ut
alia non inquiramus.
cõmẽdat apostolꝰ
dicens. Manent autem
fides spes charitas tria
hec maior autem horũ
est charitas. Et si ĩ cha¬
ritate hoc est in dilectio¬
ne concluduntur duo il¬
la precepta: maior tamẽ
dicta est hec sola. De fide
igitur nobis: ꝙͣ multa
mandata sint: ꝙͣ multa
de spe: quis potest cũcta
colligere: quis enumerã¬
do sufficere. Sed intuea¬
mur quod ait idem apo¬
stolus. Plenitudo legis¬
est charitas. Elbi ergo ẽ¬
charitas. quidẽ quod
possit deesse: ubi autem
non est: quid est quod
possit prodesse: Demon
credit nec diligit: nemo¬
enim diligit: qui nõ cre¬
dit. Frustra qui dem sed
tamen posset sperare ue¬
niam qui non diligit.
nemo autem potest despe¬
rare qui diligit. Lec tio:¬
Enq ubi dilectio
est: ibi necessario
fides et spes. Et ubi dilec¬
tio proximi: ibi necessa
rio dilectio dei. Qui em̾
non diligit deum: quo¬
modo diligit proximũ
tanꝙͣ seip̃m quando qui¬

Expanded text:
sola nobis Deus dilectione mandavit, ut alia non inquiramus? commendat Apostolus dicens: Manent autem fides, spes, charitas, tria haec, major autem his est charitas . Etsi in charitate, hoc est in dilectione, concluduntur duo illa praecepta, major tamen dicta est esse, non sola. De fide igitur nobis quam multa mandata sunt, quam multa de spe, quis potest cuncta colligere? quis enumerando sufficere? Sed intueamur quod ait idem Apostolus: Plenitudo legis charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? ubi autem non est, quid est quod possit prodesse? Daemon credit , nec diligit: nemo diligit, qui non credit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non diligit: nemo autem potest desperare qui diligit. Itaque ubi dilectio est, ibi necessario fides et spes: et ubi dilectio proximi, ibi necessario etiam dilectio Dei. Qui enim non diligit Deum, quomodo diligit proximum tanquam seipsum; quandoqui
Abbreviated transcription (Latin):
merito nostrũ dicimus.
quo et nos beati futuri
sumus. Sed hoc gaudiũ
nostrũ crescit et proficit:
et ad suam perfectionem
perseuerando protendit.
Ergo inchoatur in fide
renascentiũ. ĩplebitur
autem in premio resur¬
yobis: ut gaudiũ meum
in uobis sit: et gaudium
uestrum impleatur. In
uobi ͨ fit meum: implea¬
tur uestrum. Lectio:
¶Emper erat meũ
plenũ. et anteꝙͣ
uocaremini : cum uocãdi
a me presciremini: sed
fit et in uobis: cum hoc
efficimini quod presciui
de uobis. Impleatur au¬
tem iam uestrum: quia
beati eritis quod nõdũ
estis: sicut creati estis qd̾
catur preceptum siue mã¬
datum: ex uno uerbo
rat ubi ait. Mandatum
nouũ do uobis: ut diliga¬
tis inuicem: sicut dilexi
eius itaq man¬
dati repetitio com¬
mendatio est. nisi quod
nouũ do uobis. hic autẽ
hoc est mandatum meũ.
Ibi tanꝙͣ nõ fuerit ante
tale mandatũ. hic tã ꝙͣ
non sit aliud eius man¬
datum. Sed ibi dictum
est nouũ : ne ĩ uetustate

Expanded text:
merito nostrum dicimus, merito nostrum dicimus, quo et nos beati futuri sumus: sed hoc gaudium nostrum crescit et proficit, et ad suam perfectionem perseverando pertendit. Ergo inchoatur renascentium, implebitur autem in praemio resurvobis, ut gaudium meum in vobis sit, et gaudium vestrum impleatur: in vobis sit meum; impleatur vestrum. Semper enim erat meum plenum, et antequam vocaremini, cum vocandi a me praesciremini; sed fit et in vobis, cum hoc efficimini quod praescivi de vobis. Impleatur autem vestrum: quia beati eritis, quod nondum estis; sicut creati estis qui catur praeceptum, sive mandatum, ex uno Graecorat ubi ait: Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi ujus itaque mandati repetitio, commendatio est, nisi quod it, do vobis; hic autem, inquit, mandatum meum: ibi, tanquam non fuerit ante tale mandatum; hic, tanquam non sit aliud ejus mandatum. Sed ibi dictum est novum, ne in vetustate
Abbreviated transcription (Latin):
constitutionem. Lectio:
Ec tamen recte pos¬
sumus dicere ꝙ
gaudium eius plenum
non erat. Hon eñi deus
imperfecte aliquando
gaudebat: sed illud eius
gaudiũ nobis nõ erat.
quia nec nos in quibus
esse posset iam eramus.
Nec quando esse cepimꝰ
cũ illo esse cepimus. In
ipso autem semper erat:
qui nos suos futuros esse¬
certissima sue presciẽtie
ueritate gaudebat. Pro¬
inde gaudiũ iam ip̃e de¬
quando nos presciendo ⁊
predestinãdo gaudebat.
Neq enim ullus in illo
eius gaudio metus esse
poterat: ne forte nõ fie¬
ret quod se facturũ esse
presciebat. Sed neq cũ
id facere cepisset quod se
facturũ presciuit: gau¬
diũ eius quod beatum
est creuit. alioquin bea¬
tior factus est: quia nos
fecit. Absit hoc fratres.
Dei beatitudo nec minor
fuerat sine nobis: nec fit
maior ex nobis. Lectio.¬
Audium igitur
eius de salute nr̃a
quod in illo semper fuit
cum presciuit et predesti¬
nauit nos: cepit esse in
nobis quando uocauit
nos. Et hoc gaudium

Expanded text:
constitutionem mundi . Nec recte possumus dicere quod gaudium ejus plenum non erat: non enim Deus imperfecte aliquando gaudebat. Sed illud ejus gaudium in nobis non erat: quia nec nos in quibus esse posset jam eramus; nec quando esse coepimus, cum illo esse coepimus. In ipso autem semper erat, qui nos suos futuros certissima suae praescientiae veritate gaudebat. Poinde gaudium jam ipse pequando nos praesciendo et praedestinando gaudebat: neque enim ullus in illo ejus gaudio metus esse poterat, ne forte non fieret quod se facturum esse praesciebat. Sed neque cum id facere coepit, quod se facturum esse praescivit, gaudium ejus, quo beatus est, crevit; alioqui beatior factus est, quia nos fecit. Absit hoc, fratres: Dei beatitudo quia nec minor fuerat sine nobis, non fit major ex nobis. Gaudium igitur ejus de salute nostra, quod in illo semper fuit cum praescivit et praedestinavit nos, coepit esse in nobis quando vocavit nos; et hoc gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
incolumen: Si añ istos
inquit quinq annos cre¬
didissem xp̃o: redditi mͥ
Ui dixi. Uade et
crede. Et si tibi o¬
culos aperuerit alexãder:
credam ꝙ et michi reddat
filiũ meum. Abiit ad ip̃
ceca: et ecce reuersa ẽ ad
me sana. Imponensq
humeris filium meum
mortuũ cucurrit: et iac¬
tauit eum ante pedes ale¬
xandri. At ille oratione
facta: resuscitauit eum.¬
Et ego confestim misi
me ad pedes eius: et ro¬
gaui me fieri xpristianũ.
Patrimoniũ uero matris
eius ip̃i contuli : aliquan¬
ta etiam de meo addidi.
Cetera uero aut pauperi.¬
bus erogaui: aut seruis
meis qui mecum facti
sunt xp̃iam dedi. Hec et
hiis sumilia cum egisset
circa quirinũ beatus her¬
mes: credidit cum omni
domo sua et baptizatus
est. Aurelianus cũcta hec
audiens dictauit in ulti¬
mo sententiam: ut beatus
hermes puniretur. Qui
decollatus a beata sorore
sua theodora collectus: ui¬
a salaria uetere non lon¬
ge ab urbe roma: sub die

Expanded text:
incolumem? Si ante istos, incolumem? Si ante istos, inquit, quinque annos credidissem Christo, redditi mihi i dixit: Vade et crede; et si tibi oculos aperuerit Alexander, credam quod et mihi reddat filium meum. Abiit ad ipsum caeca, et ecce reversa est ad me sana, imponensque humeris suis filium meum mortuum, cucurrit, et jactavit eum ante pedes beati Alexandri. At ille, oratione facta, resuscitavit eum. Ego confestim misi me ad pedes ejus, et rogavi me fieri Christianum. Patrimonium vero matris ejus ipsi contuli; aliquanta etiam de meo addidi. Caetera vero aut pauperibus erogavi, aut servis meis, qui mecum facti sunt Christiani, dedi. Haec et his similia cum egisset circa Quirinum beatus Hermes, credidit Quirinus cum omni domo sua, et baptizatus est. Aurelianus cuncta haec audiens, dictavit in ultimo sententiam ut beatus Hermes gladio puniretur. Qui decollatus, a beata sorore sua Theodora collectus, in Salaria vetere non longe ab urbe Roma sub die
Abbreviated transcription (Latin):
triplicauit uincula: ⁊ cu¬
stodes posuit. Primo igi¬
tur noctis initio: ueĩt pu¬
er qui uidebatur esse non
amplius quinq ãnorũ.
ferens faculam ardentẽ
in carcerem. Et flectens
genua sua cum beato ale¬
xandro orauit: dicẽs ora¬
cionem dominicam. Et
apprehendens manũ eius
eduxit per fenestrã. et per¬
duxit eũ ad beatum her¬
metem in domũ quirim.
T dixit beatus her¬
mes quirino. Ecce
nos uides in unũ. quos du¬
custodiis mancipasti. Cau
Unicus cum michi esset
filius in nimio languore
positus: qui adhuc ambu¬
labat ad litterarũ studia.
hic in capitoliũ cũ esset
ductus ad me: mater sua¬
et ego cũ sacrificaremus
diis: et pontificibus pre¬
mia dedissemus: mortuꝰ
est. Tunc increpare me
cepit nutrix eius dicens.
Si eũ ad limina sancti pe¬
tri duxisses: et credidisses
xp̃o: filiũ tuũ in columen
haberes. Cui ego respõdi.
Dum tu ip̃a ceca sis fac¬
ta. et non sis curata: qͦ¬
modo filiũ meũ reddet

Expanded text:
triplicavit vincula, cutriplicavit vincula, custodes apposuit. Primo igitur noctis initio, venit puer, qui videbatur esse non amplius quam quinque annorum, ferens faculam ardentem in carcere; et flectens genua sua, cum beato Alexandro oravit, dicens orationem Dominicam, et apprehendens manum ejus eduxit per fenestram, et perduxit eum ad beatum Hermem in domum Quirini. t alia beatus Hermes dixit: Ecce nos vides in unum, quos custodiis mancipasti. CausUnicus cum mihi esset filius in nimio languore positus, qui adhuc ambulabat ad litterarum studia, hicque in Capitolium cum esset ductus a me et matre sua, et sacrificassemus diis, et pontificibus praemia dedissemus mortuus est. Tunc increpare me coepit nutrix ejus, dicens: Si eum ad limina sancti Petri duxisses, et credidisses Christo, filium tuum incolumem haberes. Cui ego respondi: Dum tu ipsa caeca sis facta et non sis curata, quomodo filium meum reddet
Abbreviated transcription (Latin):
it. Ego prefecturã
non perdidi sed mutaui.
Mam dignitas terrena a
terrenis tollitur ac muta¬
tur. Dignitas uero celes¬
tis: eterna sublimitate sb̾¬
sistit. Dicit ei quirinus.
Miror te prudentem ui¬
rum ad tantam stulticiã
deuenisse: ut credas extra
istam uitam te aliquid
corporis ita ad nichiluz
redigantur:ut nec ista
subsistant ossa. Cui bea¬
tus hermes. Et ego ante
hos annos illos deridebã
et istã carnalẽ uitã utilẽ
Tait quirinus. Et
me fac probare: ut
si ita est sicut tu dixisti:
et ego credam. Beatꝰ her¬
mes dixit. Sanctus a¬
lexander qui habetur in
uinculis: hec me docuit.
Audiens hec quirinus
cepit maledicere alexan¬
dro: et dixit ad beatũ her¬
men. Ego te rogaui dicẽs:
fac me probare iuste te
credidisse : et tu michi no¬
minasti hominẽ magum
quem in uinculis haleo.
et in carceris yma cõclu¬
sum. Si uerũ est ergo
quod dicis uado ad eṅ z
et triplicabo illi uincula
et custodes. Si potuerit
hora cenandi uenire ad¬
te: credam que docuerit.¬

Expanded text:
it: Praefecturam non perdidi, sed mutavi. Nam dignitas terrena a terris tollitur, ac mutatur; dignitas vero coelestis aeterna sublimitate subsistit. Dicit ei Quirinus: Miror te prudentem virum ad tantam stultitiam devenisse, ut credas extra istam vitam te aliquid s humani corporis ita ad nihilum redigantur ut nec ossa ipsa subsistant. Cui beatus Hermes Et ego ante hos annos illam deridebam, et istam carnalem vitam utilem t Quirinus: Fac et me probare, ut si ita est sicut tu credidisti, et ego credam. Beatus Hermes dixit: Sanctus Alexander, qui habetur in vinculis, haec me docuit. Audiens haec Quirinus coepit maledicere Alexandro, et dixit ad Hermem: Ego te rogavi dicens: fac me probare juste te credidisse; et tu mihi nominasti hominem magnum, quem in vinculis habeo, et in carceris ima conclusum. Si verum est ergo quod dicis, vado ad eum ipse, et triplicabo illi vincula et custodes; si potuerit hora coenandi ad te venire, credam quae docuerit
Abbreviated transcription (Latin):
onis uestre et consolatio.¬
to miliario a quã sibi suis¬
humeris deportarẽt. Tũc
sanctus clemẽs dixit. Ore
deserto et fluxerunt aque
bis laticem effluentem
orone cõpleta hinc inde
circũspiceret. uidit agnũ
stantem: qui pede dextro
erecto quasi locũ sancto
clementi ostenderet. Tũc
sanctus clemens intelli
locum et dixit. In nomi¬
ne patris et filiĩ et spũs
sancti: in hoc loco percu¬
tite. Sed cũ omnes ꝑ girũ
rastris effoderent: sed nõ
ip̃m locũ ubi agnus sta¬
bat contingerent: accep¬
to breui sarculo sanctus¬
cdemens. leui ictu subpe¬
de agni percussit. ac fos
affluentibus uenis orna.¬
tus apparuit: qui suo ĩpe¬
tu euomẽs fluuiũ pate fe¬
cit. Tunc uniuersis gau¬
dentibus sanctꝰ clemens
respondit et dixit. Flumi¬
nis impetus letificat ciui¬
Distam autẽ fa¬
mam confluẽs oĩs
prouintiaiet uenientes
uniuersi ad doctrinã san¬
ctoclementis conuertebã¬

Expanded text:
ta eis consolatioto milliario aquam sibi humeris apportarent. Tunc S. Clemens dixit: Oremmonte Sina, et fluxerunt aquae bis laticem affluentem ione completa hinc inde circumspiceret, vidit agnum stantem, qui, pede dextro erecto, quasi locum sancto Clementi ostenderet. Tunc S. Clemens intelliglocum, et dixit: In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, in isto loco percutite. Sed cum omnes per gyrum rastris effillum locum in quo agnus stabat non tangererent, ipse accepto breui sarculo locuClemens levi ictu locum sub pede agni percutiens, fontem affluentibus venis ornatum aperuit. Qui subito impetu evomens fluvium fecit. Tunc universis gaudentibus beatus Clemens responsorium dixit: Fluminis impetus laetificat civid istam autem fmam confluxit omnis provincia; et venientes universi ad doctrinam sancti Clementis, converteban
Abbreviated transcription (Latin):
ista bona opera: si
non ea precessissẽt co¬
gitationes bone: nulla
essent. Attendite itaq:
quid de ip̃is cogitatiom¬
bus dicat. Ait enim scri¬
bens ad corinthios. Nõ
ꝙ ydonei simus cogitare
aliquid a nobis tanꝙͣ ex
singula inspiciamus. Bo¬
nũ inquit certamen cer¬
taui. Quero qua uirtute
certauerit. utrũ q̃ illi ex
semetip̃o fuerit: an que
de super data sit. Sed ab¬
sit ut tantus doctor gen¬
tium ignorauerit legem
dei: cuius uox est in deute¬
ronomio. Me dicas ĩ cor¬
de tuo fortitudo mea. et
potentia manus mee. fe¬
cit michi uirtutẽ hanc
magnam: sed memorabe¬
ris dm dei tui : quia ip̃e
tibi dat fortitudinem et¬
facere uirtutẽ. Quid au¬
tem prodest bonũ certa¬
men: nisi sequatur uic¬
toria. Et quis dat uic¬
toriam : nisi ille de quo
dicit ip̃e : gratias deo qͥ
dat nobis uictoriã. per¬

Expanded text:
ista bona opera, si non ea praecessissent cogitationes bonae, nulla essent. Attendite itaque quid de ipsis cogitationibus dicat: ait enim scribens ad Corinthios, Non quia idonei sumus cogitare aliquid a nobis, tanquam singula inspiciamus: Bonum, inquit, certamen certavi. Quaero qua virtute certaverit; utrum quae illi ex semetipso fuerit, an quae desuper data sit. Sed absit ut tantus doctor ignoraverit legem Dei, cujus vox est in Deuteronomio: Ne dicas in corde tuo, Fortitudo mea et potentia manus meae fecit mihi virtutem magnam hanc: sed memoraberis Domini Dei tui, quia ipse tibi dat fortitudinem facere virtutem . Quid autem prodest bonum certamen, nisi sequatur victoria? Et quis dat victoriam, nisi ille de qua dicit ipse, Gratias Deo qui dat nobis victoriam per
Abbreviated transcription (Latin):
Exit. Igitur non est uolen¬
tis nẽq currentis s mi¬
serentis est dei. Que sen¬
tentia nullo modo potest
etiam sic conuerti ut di¬
catur. Mon miserentis
dei sed uolentis et currẽ¬
tis hominis. Quisquis
enim hoc ausus fuerit
dicere: a ꝑte se ostendit
apostolo contradicere.
Postremo dixit. Fidem
seruaui. Sed ille hoc di¬
xit qui alibi ait. Miseri¬
cordiam consecutus sũ:
ut fidelis essem. Nõ em̃
dixit: misericordiã con¬
secutus sum: quia fidelis
eram: sed ut fidelis essem
Hinc ostendens etiã ip¬
sam fidem haberi nisi deo
miserante non posse et ẽe

Expanded text:
cit, Igitur non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei . Quae sententia nullo modo potest etiam sic converti ut dicatur, Non miserentis Dei, sed volentis et currentis est hominis: quisquis enim hoc ausus fuerit dicere, aperte se ostendit Apostolo contradicere. 17. Postremo dixit, Fidem servavi; sed ille hoc dixit, qui alibi ait, Misericordiam consecutus sum, ut fidelis essem . Non enim dixit, Misericordiam consecutus sum, quia fidelis eram; sed, ut fidelis essem: hinc ostendens etiam ipsam fidem haberi nisi Deo miserante non posse, et esse
Abbreviated transcription (Latin):
inuenimus sine ullis me¬
ritis bonis. ĩmo cũ mul¬
tis meritis malis di gra¬
tiam consecutũ: reddẽtis
bona pro malis: sua iã
appropinquante passi¬
theum: ista utiq iã meri¬
ta sua bona cõmemorat:
ut post pauca merita con.¬
sequatur coronam : qui
post multa mala merita
consecutus est gratiam.
michi corona iustitie: ꝙͣ
reddet michi dñs in illa
die iustus iudex. Cui red¬
deret coronam iustus iu¬
dex si non donasset grati¬
am misericors pater: Et
quomodo esset ista coro¬
na iusticie nisi precessis¬
set gratia que iustificat
impiũ: Quomodo ista
debita redderentur nisi
prius illa gratuita dona¬

Expanded text:
invenimus sine ullis meritis bonis, imo cum multis meritis malis Dei gratiam consecutum, reddentis bona pro malis qui sua jam propinquante passitus. Ita utique jam merita sua bona commemorat, ut post bona merita consequatur coronam, qui post mala merita consecutus est gratiam. mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex. Cui redderet coronam justus judex, si non donasset gratiam misericors Pater? et quomodo esset ista corona justitiae, nisi praecessisset gratia, quae justificat impium? Quomodo ista debita redderetur, nisi prius illa gratuita dona
Abbreviated transcription (Latin):
aspiret dies. et inclinen¬
tur umbre. Reuertere si¬
milis esto dilecte mi. ca¬
pree hynnuloq ceruorũ:
super montes bethel. In
lectulo meo per noctes
quesiui: quem diligit
anima mea. Quesuu
illum et non ĩuemi. Sur¬
gam et circuibo ciuitatẽ.
per uicos et plateas que¬
ram quem diligit ame¬
ma mea. Quesiui illum
et non inueni. Inuenert

Expanded text:
iret dies et inclinentur umbrae revertere similis esto dilecte mi capreae aut hinulo cervorum super montes Bether in lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea quaesivi illum et non inveni surgam et circuibo civitatem per vicos et plateas quaeram quem diligit anima mea quaesivi illum et non inveni inven
Abbreviated transcription (Latin):
Criptum est eni
in psalmo. Motas
michi fecisti uias uite.
Hoc utiq in resurrectione
ex persona dicitur salua¬
toris: qui dũ post mor¬
tem ab inferis redit ad
superos: incipiat notam
habere uiam uite que an
nota enim erat ante xpri¬
sti aduentum uia uite:
quia nullius adhuc re¬
surgentis fuerat temera.¬
ta uestigio. At ubi dñs
resurrexit: nota facta so¬
rimorum. De quib sanc¬
tus euangelista ait. Mul¬
ta corpora sanctorum re¬
surrexerunt cum eo: et
introierunt in sanctam
ciuitatem. Unde cum
dñs in resurrectione sua
dixerit. Motas michi fe¬
cisti uias uite: possumꝰ
nos etiam dicere dño.
Motas fecisti nobis ui¬
as uite. Ipse enim notas
nobis semitam manifes¬
tauit ad uitam. Re. Pre

Expanded text:
scriptum est enim in psalmo: Notas mihi fecisti vias vitae . Hoc utique in resurrectione ex persona dicitur Salvatoris, qui dum post mortem ab inferis redit ab superos, incipit nota haberi via vitae, quae ante nota enim erat ante Christi adventum via vitae, quia nullius adhuc resurgentis fuerat trita vestigio. At ubi Dominus resurrexit, nota facta, sorimorum, de quibus sanctus evangelista ait: Multorum corpora sanctorum surrexerunt cum eo, et introierunt in sanctam civitatem . 3. Unde cum Dominus in resurrectione sua dixerit: Notas mihi fecisti vias vitae ; possumus et nos jam dicere Domino: Notas fecisti nobis vias vitae; ipse enim nobis nobis semitam manifestavit ad vitam. Notas e
Abbreviated transcription (Latin):
Otas michi fecit
uias uite: cũ me
docuit fidem: misericordi¬
am iusticiam ⁊ castitatẽ.
uenitur ad salutem. Et
licet nos in resolutione
corporis mortis umbra
circundet: tamẽ gressus
suos uita non deserit:
sed inter ipsas medias
inferni leges incunctan¬
ter xp̃i uirtutibus ambu¬
lamus. Unde ait sactus
propheta. Ham ⁊ si am¬
bulem in medio umbre
mortis: non timebo ma¬
la: quoniam tu mecũ es.
Quod manifestius dñs
ait: de fideli dicens. Qui
autem credit in me non
morietur ineternum. Et
licet moriatur uiuit. Re¬

Expanded text:
 mihi fecit vias vitae, cum me docuit fidem, misericordiam, justitiam, castitatem; neribus ad salutem: et licet nos in resolutione corporis mortis umbra circumdet, tamen gressus suos vita non deserit: sed inter ipsas medias inferni leges incunctanter Christi virtutibus ambulamus. Unde ait sanctus Propheta: Nam etsi ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala; quoniam tu mecum es . Quod manifestius Dominus ait de fideli, dicens: Qui autem credit in me, non morietur in aeternum . Et licet moriatur, vivet.
Abbreviated transcription (Latin):
inꝙͣ nobis faciãt:
quemadmodũ organũ
corporis dissipatũ. ĩ pri¬
orem statum neruorum
rursus coaptauerit: et re¬
soluta compage et armo¬
nia uiscerũ: iam silentem
et ueterem concentũ spi¬
ritus uiuificans anima¬
uerit. Sacerdotes p̾di¬
cent que saluator post
resurrectionem mirabili¬
a gessit ad superos: mar¬
tyres reuelent ꝙͣta ĩ ipsa
morte refrigeria operatus
sit in defunctis. Re Filie

Expanded text:
am, nobis faciant quemadmodum organum corporis dissipatum in priorem statum nervorum rursus coaptaverit resoluta compago, et harmoniam viscerum jam silentem in veterem concentum spiritus vivificans animadvertit. Sacerdotes ergo praedicent quae Salvator post resurrectionem mirabilia gessit ad superos. Martyres revelent quanta in ipsa morte refrigeria operatus sit in defunctis. Vota se
Abbreviated transcription (Latin):
Nnũciemus in ꝙͣ¬
cum sanctis marti¬
ribus dominice resurrecti¬
onis gloriam ut dum se¬
pulture illius predicamꝰ
reserata claustra: et horũ
sepulchra reserẽtur. Cũ
corpus illius mortunum
dicimus: tepentib uenis
subito uiguisse: horum
quoq membra iam frigi.¬
da ĩmortalitatis calore
foueantur. Ea dem enim
ratio martyres suscitat:
que et dominũ suscitauit.
Tam sicut uiã passionis¬
eius experti sunt: ita expe¬
rientur et uite. R Tristici¬

Expanded text:
nnuntiemus, inquam, sanctis martyribus Dominici paschae gratiam; ut dum sepulturae illius praedicamus reserata claustra, et horum sepulcra reserentur: dum corpus illius mortuum dicimus tepentibus venis subito viguisse, horum quoque membra jam frigida immortalitatis calore foveantur; eadem enim ratio martyres suscitat, quae et Dominum suscitavit. Nam sicut viam passionis experti sunt, ita experientur et vitae; scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
Rgo fratres cum
sanctis martirib
conferamus. Cõferamus
inꝙͣ: et licet melius noue¬
rint omnia: tamen nos
illis predicemus: quem¬
admodũ de sepulchri gre¬
mio resurrexit ad superos.
illi nobis reuelent quo
pacto de inferni profim¬
do remeauerit ad sepul¬
chrum. Hotum inꝙͣ no¬
bis faciant: quẽadmodũ
in examine iam corpus
et frigidum sese calor in¬
sinuauerit: spiritus ĩges¬
serit sanguis infuderit.
et gelathas humore ue¬
nas pristini uigoris pul¬

Expanded text:
rgo, fratres, cum sanctis martyribus conferamus: conferamus, inquam, et licet melius noverint omnia, tamen nos illis praedicemus quemadmodum Dominus de sepulcri gremio resurrexerit ad superos. Illi nobis revelent quo pacto de inferni profundo remeaverit ad sepulcrum: notum, inquam, nobis faciant quemadmodum in exanime jam corpus et frigidum sese calor insinuaverit, spiritus ingesserit, sanguis infuderit, et gelatas humore venas pristini vigoris pul
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu dñi: mors sanc¬
torum eius. Ibi scriptu
est et quod audistis. Ego
dixi in extasi mea: omnis
dicit omnis homo men¬
dax. Si dixerimus uera¬
ces erant martyres: scrip¬
turam facimus mẽdacẽ.
Si autem uerũ dixit scri¬
ptura : quia omnis ho¬
mo mendax. Ergo mar¬
tyres mendaces fuerũt:
Quomodo ergo habemꝰ
ostendere et seripturã ue¬
racem et martyres uera¬
ces. An forte martyres
ergo faciemus: Labore¬
mus ut ostendamus uo¬
bis: quia et scriptura ue¬
rax est et omnis homo
mendax. et martyres ue¬
races fuerunt: quia pro
ueritate mortui fuerũt.
sunt martyres:qr
pro ueritate passi sũt. Mar¬
et latine testis dicitur.
fuerunt: uera dixerunt:
et uera dicendo coronas
acceperunt. Si autem
testes falsi fuerunt quod
absit: non ad coronas:
sed ad penas ierũt. Quia
scriptũ est. Testis falsus
non erit impunitus. Er¬
go ostendamus illos ue¬
races. Iam ipsi ueraces¬
se ostenderunt quando
pro ueritate eciã mori

Expanded text:
conspectu Domini mors sancconspectu Domini mors sanctorum ejus: ibi scriptum est et quod audistis, Ego dixi in ecstasi mea, Omnis dicit, Omnis homo mendax. Si dixerimus, Veraces erant martyres; Scripturam facimus mendacem. Si autem verum dixit Scriptura, quia omnis homo mendax; ergo martyres mendaces fuerunt. Quomodo ergo habemus ostendere et Scripturam veracem et martyres veraces? An forte martyres ergo faciemus? Laborabimus, ut ostendamus vobis quia et Scriptura vera est, et omnis homo mendax; et martyres veraces fuerunt, quia pro veritate mortui sunt? sunt martyres, quia pro veritate passi sunt. Maret latine Testis dicitur. fuerunt, vera dixerunt; et vera dicendo coronas acceperunt. Si autem testes falsi fuerunt, quod absit, non ad coronas, sed ad poenas ierunt: quia scriptum est, Testis falsus non erit impunitus . Ergo ostendamus illos veraces. Jam ipsi se ostenderunt, quando pro veritate etiam mori
Abbreviated transcription (Latin):
M psalmo diximꝰ
dṅo deo nostro.
Preciosa in conspectu do¬
mini: mors sanctorum
eius. Preciosa est mors
sanctorum martyrum:
quia precium eorum ẽ
sanguis dñi ipsorũ. Pas¬
sus est enim passiõe sua
quia erant passuri post
ipsum. Precessit ip̃e : et se¬
cuti funt multi. Ualde
enim erat aspera uia: sed
fecit ipsam lenem: quan¬
do ip̃e ante omnes tran¬
siuit. Ideo ceteri non ti¬
muerunt transire : quia
ip̃e prior transiuit. Mor¬
tuus est enim ⁊ terruit
discipulos suos. Resur¬
rexit.et abstulit illis ti¬
morẽ ⁊ dedit amorẽ. łc .iͣ.
pidauerũt discipuli
et putauerunt qͥa periit
quando secuti sunt ibi
uidere gratiam dei. Tũc
latro credidit: quando
discipuli trepidauerunt.
Erat enim unus latro ĩ
cruce cũ illo. Sicq ĩ illũ
credidit ut diceret. Dñe ĩ
mente me habe dũ uene¬
ris in regnũ tuũ. Quis
illum docebat nisi qͥ iux¬
ta illum pendebat: Erat
enim illi fixus in latere:
In isto autem psalmo u¬
bi diximus. Preciosa in

Expanded text:
 Psalmo diximus Domino Deo nostro, Pretiosa est in conspectu Domini mors sanctorum ejus. Pretiosa est mors sanctorum martyrum; quia pretium eorum est sanguis Domini ipsorum. Passus est enim passione sua, quia erant passuri post ipsum. Praecessit ipse, et secuti sunt multi. Valde enim erat aspera via; sed fecit ipsam lenem, quando ipse ante omnes transivit. Ideo caeteri non timuerunt transire, quia ipse prior transivit. Mortuus est enim, et terruit discipulos suos. Resurrexit, et abstulit illis timorem, et dedit amorem. Quando pidaverunt discipuli, et putaverunt quod periit. Quando secuti sunt, ibi videte gratiam Dei. Tunc latro credidit, quando discipuli trepidaverunt. Erat enim unus latro in cruce cum illo, sicque in illum credidit, ut diceret, Domine, in mente me habe, dum veneris in regnum tuum . Quis illum docebat, nisi qui juxta illum pendebat? Erat enim illi fixus a latere: In isto autem psalmo, ubi diximus, Pretiosa in
Abbreviated transcription (Latin):
unam epistolam
cuus exordiũ ẽ. Quod
fuit ab inicio quod au¬
diuimus et uidimus o¬
culis nostris: quod per¬
speximus et manus nr̃e
contrectauerunt de uer¬
bo uite: que ab uinuer¬
sis ecclesiasticis et erudi¬
tis uiris ꝓbat̾.

Expanded text:
unam Epistolam, cujus exordium est: Quod fuit ab initio, quod audivimus, et vidimus oculis nostris, quod perspeximus, et manus nostrae contrectaverunt de verbo vitae, quae ab universis Ecclesiasticis et eruditis viris probatur.