comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. &. iccirco ei ꝓpriũ nom ẽ. ut cre¬
ator sit. Non cadit ineũ efficienc iȩ
sue: & natura. & nuncupacio. Testis
nobis ẽ melchisedech. creatorẽ cȩb
atq t̾re: dm ita pͣdicans. Benedictꝰ
abrabã do sũmo: qͥ creauit cȩlũ &
terrã. Iestis ẽ &. osee ꝓpħa dicens. For¬
bens. Quasi fideli ereatori: cõmen¬
dantes animas ur̃as. Qͥd oꝑis nom̃
opifiei imponimꝰ : Oͥd nr̃is d̾m cog¬
filiũ ꝑ quẽ facta st̃ om̃ia. apłiea at¬
q euangelica fide intelligenda
referant᷑: qͦmͦ his ipsis quȩ gessit eqͣ¬
bit᷑. & in ea erit nature nuncupaci¬
one qua cuncta st̃ : Primũ qͥd̾e hu¬
mane intelligeneiȩ sensus hȩc res¬
puit. ut creator creatura sit: qͥa ere¬
acio ꝑ creatorẽ ẽ. Qͥ si creatura sit:
& corrupcioni subditꝰ ẽ & expecta¬
cioni obnoxius ẽ. & seruituti sub

Expanded text:
sunt: et idcirco ei proprium nomen est ut creator sit. Non cadit in eum efficientiae suae et natura et nuncupatio. Testis nobis est Melchisedech, creatorem coeli atque terrae Deum ita praedicans: Benedictus Abraham Deo summo, qui creavit coelum et terram . Testis est et Osee propheta dicens: Firbens: Quasi fideli creatori commendantes animas vestras . Quid operis nomen opifici imponimus? Quid nostris Deum cogFilium, per quem facta sunt omnia, apostolica atque evangelica fide intelligenda referantur; quomodo his ipsis quae gessit aequabitur, et in ea erit naturae nuncupatione, qua cuncta sunt? Primum quidem humanae intelligentiae sensus haec respuit, ut creator creatura sit; quia creatio per creatorem est. Qui si creatura sit; et corruptioni subditus est, et expectationi obnoxius
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ liberanda scđm humana głam
clarescat. Eẜ o imprudentẽ de do
atq impiã ꝓfessionẽ. his eũ ꝑ ere¬
aturȩ cͣtumeliã ludibriis depu¬
tare. ut sꝑet. ut seruiat: ut coae¬
ꝓꝰ sit ut cognitꝰ sit. ut lib̾andꝰ sit:
innra ñ insua. eũ de suis nos ad ali
genti ꝑ fidiȩ increm̃to. ꝑ hanc illi¬
citę uocis audaciã ꝓcedit: ut qͥa fi¬
lius ereatura fit. pat̾ qͦq ñ differat
a creatura: ꝓ ꝑs enĩ in forma dei
manens. for ma serui accepit. Es.
qͥ informa di ẽ. si creatura ẽ. ds ñ
aberit a creatura. qͥ a in forma di
fit creatura. Esse aũ in for ma di
ñ alia intelligeneia ẽ quã in dei
manere natura: ꝑ qͦd &. ds creatu
ra ẽ. qͥa in natura eiꝰ sit ereatura.
Qͥ aũ in forma d̾i erat. d̾o se eqͣlẽ

Expanded text:
manam gloriam clarescet. Et o imprudentem de Deo atque impiam professionem, his eum per creaturae contumeliam ludibriis deputare, ut speret, ut serviat, ut coactus sit, ut cognitus sit, ut liberandus sit in nostra, non in sua, cum de suis nos ad aligenti perfidiae incremento per hanc illicitae vocis audaciam procedit: ut quia Filius creatura sit, Pater quoque non differat a creatura. Christus enim in forma Dei manens, formam servi accepit: et qui in forma Dei est, si creatura est, Deus non aberit a creatura, quia in forma Dei sit creatura. Esse autem in forma Dei, non alia intelligentia est, quam in Dei manere natura: per quod et Deus creatura 412 est, quia in natura ejus sit creatura. Qui autem in forma Dei erat, Deo se aeq
Abbreviated transcription (Latin):
adopcione enĩ ẽ filius. ñ exgene¬
racione: neq ei ꝓprietas. s nuncu¬
pacio ẽ. Nã licet pͥmogenitꝰ meus
de eo scriptũ sit: longe tam̃ mul¬
tũq differt. filius meus dilectꝰ.&. filius
pͥmogenitꝰ meus. Ubi enĩ natiuitas
ẽ ibi filius meus dilectꝰ. Ubiuͦ elec¬
tio exgentibꝰ ẽ. &. ad opeio ꝑ uolun¬
tatẽ ẽ: ibi filius pͥmo genitꝰ meus.
Hic. qͦd suus ẽ: ad pͥmogenitũ est.
Illic. qͦd suus ẽ: ad filiũ est. Eẜ in nati¬
uitate filii. pͥmũ. suus &. sic dilectꝰ.
ꝙ in electione filii pͥmũ pͥmogens¬
tꝰ. q. sic postea suus: ut ad optato ex
om̃ibꝰ popłis filio isrł ꝓpriũ e̾e̾t qͦd
pͥmogenitꝰ ẽ.: nato uͦ uni đo manifes¬
tũ sit ꝓpriũ ee̾ qͦd filius ẽ.Non ẽ
itaq uera & ꝑfecta natiuitas. u¬
bi deputat᷑ magis quã generat᷑. qr
ñ ambiguũ ẽ eũ popłm qͥ infiliũ
nascat᷑ & fieri. Quod aũ fit cũ ñ fu¬
isset. & ꝑ id qͦd factũ ẽ dicit᷑ nasci.

Expanded text:
ptione enim est filius, non ex generatione; neque ei proprietas, sed nuncupatio est. Nam licet primogenitus meus de eo scriptum sit; longe tamen multumque differt, Filius meus dilectus, et Filius primogenitus meus. Ubi enim nativitas est, ibi Filius meus dilectus: ubi vero electio ex gentibus est, et adoptio per voluntatem est, ibi Filius primogenitus meus. Hic quod suus est, ad primogenitum et. Et in nativitate filius primum suus et sic dilectus; et in electione filius primum primogenitus, et sic postea suus: ut, adoptato ex omnibus populis filio Israel proprium esset, quod primogenitus est; nato vero uni Deo manifestum sit proprium esse, quod filius sit. Non est itaque vera et perfecta nativitas, ubi deputatur magis, quam generatur: quia non ambiguum est eum populum, qui in filium nascatur, et fieri. Quod autem fit cum non fuisset, et per id quod factum est dicitur nasci;
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ ẽ intelligi ñ potest ex eo qͦd
ñ fuit natꝰ e̾e̾: qͥa & is qͥ est. ad id
qͦd ẽ causa ẽ. ñ etiã id qͦd ñ est o¬
rigo nascendi ẽ. Ergo cui neq
intẽpore ẽ ut aliqͦndo ñ fuerit
neq in patre. idest auctore ẽ. ut
sub sistat ex nullis: ñ relinqͥt id de
se occasionis. ut aut ex nichilo
natꝰ sit. aut ñ fuerit anteꝗͣ. nasce

Expanded text:
ligi non potest ex eo quod non fuit natus esse: quia ei is qui est, ad id quod est, causa est; non etiam id quod non est, origo nascendi est. Ergo cui neque in tempore est, ut aliquando non fuerit; neque in patre, 418 id est, auctore est, ut subsistat ex nullis: non reliquit id de se occasionis, ut aut ex nihilo natus sit, aut non fuerit antequam nasce
Abbreviated transcription (Latin):
ne̾ in firmũ fit: ut dñatui seruitꝰ.
Que cũ ita ee̾ cõmune iudiciũ sit.
cuiꝰ nc̃ nos temeritatis ex emplo
d̾m ereaturã.&. filiũ facturã .&. dice¬
mꝰ & existimabimꝰ.: cũ nusꝗͣ. nobis
hoc de se. & magister & dñs. seruis
ac discipłis suis locutꝰ sit. neq na¬
tiuitatẽ suã aut creacionẽ suã aut
facturã docuerit: s & patͣ nehil
unꝗͣ. aliud quã filiũ testatꝰ fit . &
filius niehil aliud quã ꝓpriũ sibi
nis qͥ diligit patr̾ẽ: diligit & filiũ

Expanded text:
nem infirmum sit, ut dominatui servitus. Quae cum ita esse commune judicium sit; cujus nunc nos temeritatis exemplo Deum creaturam, et filium facturam et dicemus et existimabimus: cum nusquam nobis hoc de se et Magister et Dominus servus ac discipulis suis locutus sit, neque nativitatem suam aut creationem ater nihil umquam aliud quam filium testatus sit, et 415 Filius nihil aliud quam proprium sibi nis qui diligit Patrem, diligit et Filium,
Abbreviated transcription (Latin):
lo prȩclara uor patris ẽ. Ex ute¬
ro ante luciferũ genui te. Non p̃¬
iudicat᷑ aũ do. ut sepe iaͣ diximꝰ
ꝑ infirmitatẽ mrͣe intelligenciȩ.
ut ꝑ id qͦd ex utero genuisse se di¬
.xit. ex partibꝰ intͣnis ext̃nisq ꝑ
membra coeuntibꝰ. tanꝗͣ. corpora¬
liũ causarũ originibꝰ c̃sistat: cũ
extra natural iũ necessitatũ cau¬
sã. liber atq ab solutꝰ naturȩ to¬
cius dñs manens. ꝓprietatẽ nati¬
uitatis unigeniti sui. ex indemu¬
tabilis nature suȩ uirtute signi
cet de ꝓprietate sꝑs ꝑ quã & ipse
sꝑs ẽ nascat᷑ ñ tam̃ alia ei pręt̾
quã ꝑfectarũ atq indemuta¬
biliũ causarũ: ad id qͦd nascit᷑ causa
ẽ & ex causa licet ꝑfecta atq in¬
demutabili nascens. necesse ẽ ex
causa in causȩ ipsius ꝓpͥetate nas¬
cat᷑. Propͥetas au̾ humanarũ ne¬
cessitatũ: intra causas uteri cͣti¬
net᷑. Sed do ñ ex partibꝰ ꝑfecto. sed
causarũ nrãrũ instituit exẽplo

Expanded text:
lo praeclara vox Patris est, Ex utero ante luciferum genui te. Non praejudicatur autem Deo, ut saepe jam diximus, per infirmitatem nostrae intelligentiae; ut per id, quod ex utero genuisse se dixit , ex partibus internis externisque per membra coeuntibus, tamquam corporalium causarum originibus consistat: cum extra naturalium necessitatum causam liber atque absolutus, naturae totius dominus manens, proprietatem nativitatis Unigeniti sui ex indemutabilis naturae suae virtute signifcet de proprietate spiritus, pen tamen alia ei praeter quam perfectarum atque indemutabilium causarum ad id quod nascitur causa est. Et ex causa licet perfecta atque indemutabili nascens, necesse est ex causa in causae ipsius proprietate nascatur. Proprietas autem humanarum necessitatum intra causas uteri continetur. Sed Deo non ex partibus perfecto, sed causarum nostrarum instituit exemplo;
Abbreviated transcription (Latin):
eũ qͥ in nouat᷑ in agnicione dei:
scdmimaginẽ enus qͥ creauit eũ.
Consũmat᷑ itaq homo. ⁊ mago
dei. Nãq c̃formis effectꝰ głe eor¬
poris dei: in imaginẽ creatoris
excedit. Sedm dispositam
pͥmi hominis figuracionẽ.
&. post peecatũ ueterẽq
hominẽ. in agnicione dei
nouins homo factꝰ ẽstitu¬

Expanded text:
ur in agnitionem Dei secundum imaginem ejus qui creavit eum . Consummatur itaque homo imago Dei. Namque conformis effectus gloriae corporis Dei, in imaginem Creatoris excedit, secundum dispositam primi hominis figurationem. Et post peccatum veteremque hominem, in agnitionem Dei novus homo fact
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ibꝰ eũ qͥ prȩt̾ đm & homo est.
c̃stituet. Noster aũ ille homo: in
id ꝓficit. Cȩterũ nos̃ in hominis
nicione di renouati: ad creatoris
imaginẽ reformabimͣ. scđm apłi¬

Expanded text:
in omnibus eum, qui praeter Deum et homo est, constituet: noster autem ille homo in id proficit. Caeterum nos in hominis nitionem Dei renovati, ad Creatoris imaginem reformabimur, secundum Ap
Abbreviated transcription (Latin):
uobis regnũ ab origine mundi.
Fulgebũt gͦ iusti ut soł in reg¬
no patris eoꝵ. e radet enĩ filius
deo regnũ. eos qͦs uocauit in reg¬
nũ: qͥbꝰ & beatitudinẽ sacram̃ti
huiꝰ spopondit dicens. beati
mundo corde: qm̃ ipsi đm uidebunt
Regnans itaq auertet scandala q.
tũc iusti in regno patris fulgebũt
& tunc qͦs regnũ d̾o patri tradide¬
rit. d̾m uidebũt. C qͦa regnũ: ipse
te statꝰ ẽ dicens ad apłos. In uobis
enĩ ẽ regnũ dĩ. Regnans utiq reg¬
nũ tradet . E. siqͥs qͣrat qͥs iste ẽ tra¬
dens reguũ: audiet.A. ꝑs resurre
x it a mortuis pͥmiciȩ dormienei
resurrectio mortuoꝵ. Om̃ĩs eni
hic nc̃ p̃sentis questionis sermo.
apło dicente noscamꝰ. Mem̃toxꝑmi¬
iħm a mortuis resurrexisse. ex se¬
mine dauid. Mortẽ itaq & resur¬
rectionẽ: ex ea tantũ docet dispen

Expanded text:
vobis regnum a constitutione mundi . vobis regnum a constitutione mundi . Fulgebunt ergo justi ut sol in regno patris eorum. Tradet enim Filius Deo regnum eos, quos vocavit in regnum, quibus et beatitudinem sacramenti hujus spopondit dicens: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Regnans itaque avertet scandala, et tunc justi in regno Patris tamquam soet tunc quos regnum Deo tradiderit, Deum videbunt. Et quod regnum, ipse testatus est dicens ad Apostolos: In vobis enim est regnum Dei . Regnans itaque regnum tradet. Et si quis quaerat quis iste sit tradedormientium; resurrectio mortuorum . Omnis enim hic nunc praesentis quaestionis sermo dApostolo dicente noscamus: Memento Christum a mortuis resurrexisse, de semine David : mortem itaque et resurrectionem ex ea t
Abbreviated transcription (Latin):
Qui habet aurẽs. audiat. Nũqͥd ñ
omĩbꝰ naturales corꝑalesq aures
ad dictoꝵ audienciã patentꝰ ut
adaudiendũ dñica admonicione
fuerit necessariũ : Sed sacram̃ti
scieneiã dñs insinuans: audicio¬
nẽ doctrinȩ fidelis exegit. In con¬
sũmacione itaq secłi. de regno eiꝰ
scandala auferent᷑. Habemꝰ gͦ reg¬
nante̾ dñm scd̾m corporis clarita¬
tatẽ : qͦ usq scandala auferant᷑.
corporis sui in regno patris. tanꝗͣ.
in solis claritate fulgentes: in
qua habitũ regni sui apłis in mõ¬
te transformatꝰ ostendit . Tradet¬
gͦ regnũ d̾o patri. ñ ita tamquã
tradens potestate̾ concedat: seo
qͦd nos c̃formes głȩ corporis sus
facti. regnũ dei erimꝰ. Non e¬
nĩ ait. tradet regnũ suũ. sed
tradet regnũ: effectos nos ꝑ
glo rificacionẽ corporis sui reg¬
nũ deo traditurꝰ. Nos itaq tra¬
det in regnũ: scđm hoc in euan¬
geliis dictũ. Uenite benedicti
patris mei: possidete paratũ

Expanded text:
ures audiendi, audiat . Numquid non omnibus naturales corporalesque aures ad dictorum audientiam patent, ut ad audiendum dominica admonitione fuerit necessarium? Sed sacramenti scientiam Dominus insinuans, auditionem doctrinae fidelis exegit. In consummatione itaque saeculi de regno ejus scandala auferuntur. Habemus ergo regnantem Dominum secundum corporis claritatem, quo usque scandala auferantur. corporis sui in regno Patris, tamquam in solis claritate fulgentes: in qua habitum regni sui Apostolis in monte transformatus ostendit. ergo regnum Deo patri: non ita, tamquam tradens potestate concedat, sed quod nos conformes gloriae corporis sui facti regnum Dei erimus. Non enim ait: Tradet suum regnum; sed Tradet regnum , effectos nos per glorificationem corporis sui regnum Deo traditurus. Nos itaque tradet in regnum, secundum hoc in Evangeliis dictum: Venite, benedicti patris mei, possidete praeparatum
Abbreviated transcription (Latin):
ficacio & subiectionis causa ẽ ut
sit ds om̃ia in onsibꝰ. Esse aũ des
onĩia in om̃ibꝰ. sacram̃tũ ẽ. n necessi¬
tas. In forma enĩ di manens formã
serui assumpsit: ñ demutatꝰ. s se iꝑ¬
su exinaniens. & intra se latens.
& intra suã ipse uacuefactꝰ potes¬
tatẽ. dũ se usq ad formã tẽperat
habitꝰ humani: ne potentẽ immnen¬
saq naturã assumpte humilitatis
ñ ferret infirmitas. s intantũ se
urtꝰ ineircũs cͥpta moderaret᷑. in
qͣntũ oporteret eã usq ad pacien¬
eiã conexi sibi corporis obȩdire.
Quod aũ se ipsũ intra se uacue fa¬
eiens c̃tinuit. detrim̃tũ ñ aitulit
potestati: cũ intra hanc exinanien¬
tis se humilitatẽ. uirtute tam̃ om̃is
exmnanitȩ intra se usus sit potesta¬
tis. Quod itaq ds erit om̃ia in om̃i¬
eũ esset in di forma. reꝑtꝰ ẽ in forma¬

Expanded text:
ubjectionis causa est, ut sit Deus omnia in omnibus; esse autem Deum omnia in omnibus, sacramentum est, non necessitas. In forma enim Dei manens formam servi assumpsit, non demutatus, sed se ipsum exinaniens, et intra se latens, et intra suam ipse vacuefactus potestatem: dum se usque ad formam temperat habitus humani, ne potentem immensamque naturam assumptae humilitatis non ferret infirmitas; sed in tantum se virtus incircumscripta moderaretur, in quantum oporteret eam usque ad patientiam connexi sibi corporis obedire. Quod autem se ipsum intra se vacuefaciens continuit, detrimentum non attulit potestati; cum intra hanc exinanientis se humilitatem, virtute tamen 406 omnis exinanitae intra se usus sit potestatis. 49. Quod itaque Deus erit omnia in omnicum esset in
Abbreviated transcription (Latin):
cia ẽ. mehil insensũ cadere. nͥ
qͦd sensui subiacet. ut aut res aliqͣ
ꝓposita ocłis. aut opꝰ qͦdq ipso
sensu nr̃o ac mente posterius.
quor. unũ qͦd aut attrectatur
aut cernit᷑: concedit intra opi¬
nionis nr̃e sentenciã. ipso tae¬
tu iusuq moderandũ. Aliud uͦ
qͦd fit intẽpore & qͦdã iuniore
a nobis. aut gignit᷑. aut c̃stitu¬
it᷑ ex ordio: qͥa sensũ intelligen¬
ciȩ ñ prȩuenit. iudicio qͦq sen¬
su dirudicantis obnoxiũ ẽ. Non
eñĩ aut aspectꝰ nrͣ in uisibilia dnu¬
dicat. qͥ ñ nͥ tantũ cͣspecta discer¬
nat: aut mens nr̃a se inid qͦ ñ exti¬
tit tẽpꝰ extendens. antiqͥora ortu
suo ꝑ uestigabit: cũ ñ nͥ earũ re¬
rũ tantũ opinio. quarũ ipsa sit
senior relinqͣt᷑. Quȩ plerũq ip¬
sa ꝑ necessitate̾ naturalis suȩ in¬
firmitatis incerta. ab solutã sei¬
enciã in causarũ cognicione ñ
teneat: ne dũ modo earũ quȩ an¬

Expanded text:
tia est, nihil in sensum cadere, nisi tia est, nihil in sensum cadere, nisi quod sensui subjacet, ut aut 404 res aliqua proposita oculis, aut opus quodque ipso sensu nostro ac mente posterius: quorum unum, quod aut attrectatur aut cernitur, concedit intra opinionis nostrae sententiam, ipso tactu visuque moderandum; aliud vero, quod fit in tempore, et quodam juniore a nobis aut gignitur aut constituitur exordio, quia sensum intelligentiae non praevenit, judicio quoque sensus dijudicantis obnoxium est. Non enim aut aspectus noster invisibilia dijudicat, qui non nisi tantum conspecta discernat: aut mens nostra se in id, quo non extitit, tempus exstendet, et antiquiora ortu suo pervestigabit, cum non nisi earum rerum tantum opinioei, quarum ipse sit senior, relinquatur: quae plerumque ipsa per necessitatem naturalis suae infirmitatis incerta, absolutam scientiam in causarum cognitione non teneat; nedum modo earum, quae an
Abbreviated transcription (Latin):
amen. Non cireũscribit᷑ ds̃ m̃te tͣre¬
na. neq hoc sapienciȩ suȩ ꝓfundũ
sensu intelligenciȩ penetrantis at¬
tingit᷑: nec iudieia ẽstitucionũ su¬
arũ ꝑscrutane iũ ingenio apprȩ¬
bendunt᷑: nec uiȩ cognicionis eiꝰ in¬
uestigabiles se c̃sectanciũ studiis
de relinquunt᷑. In in cõprehensũ ꝓ¬
fundũ demersa eiꝰ omĩa st̃: mchilq
de rebꝰ eiꝰ reꝑꝑiet᷑. nichil c̃sectabit᷑
Sensũ enĩ eiꝰ nemo cognouit. & ẽsi¬
lio ñ eguit ext̾no. De nobis aũ nẽ
om̃is iste sermo ẽ: Ñ etã de eo ꝑquẽ
om̃ia st̾ qͥ ẽ magni c̃silii angelus.
qͥ .&. an. slemo nouit filiũ nͥ pater.
neq patrẽ qͥs nouit nͥ filius &. cui
uoluerit filius reuelare. Sed ad¬
uersus imbecillas mentes nr̃as.
& se ad defimendȩ circu̾scriben¬
de nature diuine de mergentes
ꝓfundũ. c̃fessione apłice ꝓtes¬
tacionis utendũ ẽ: ne temeraria
opinione aliqͥd sibi de do pret̃ quã
naturaliũ causarũ intelligen¬

Expanded text:
m. Non circumscribitur Deus mente terrena , neque hoc sapientiae suae profundum sensu intelligentiae penetrantis attingitur, nec judicia constitutionum suarum perscrutantium ingenio apprehenduntur, nec viae cognitionis ejus investigabiles se consectantium studiis derelinquunt. In comprehensum profundum demersa ejus omnia sunt, nihilque de rebus ejus reperietur, nihil consectabitur. Sensum enim ejus nemo cognovit: et consilio non eguit externo. De nobis autem nunc omnis hic sermo est, non etiam de eo, per quem omnia sunt, qui est magni consilii Angelus , qui et ait: Nemo novit Filium, nisi Pater; neque Patrem quis novit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Sed adversum imbecillas mentes nostras, et se ad definiendae circumscribendaeque naturae divinae demergentes profundum, confessione apostolicae protestationis utendum est: ne temeraria opinio aliquid sibi de Deo, praeter quam naturalium causarum intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
pleno iã pleniorẽ ee̾ ei reliqũu sit.
Quod si ds cui ñ aliunde ẽ qͦd deus
semꝑ ẽ ꝓfectũ habeat. ut plus sit
aliquando: ñ potest tam̃ ad id ꝑue¬
mre ne sibi nichil defit. qͥa eui na¬
turȩ ꝓfectꝰ ẽ reliquus. nũꝗͣ intel¬
ligit᷑ sine aliqͦ increm̃to residiu ꝓ¬
fecisse. dũ natura ad ꝓfectũ spec¬
tans: ꝓficiens licet sẽꝑ. sẽꝑ tam̃ pa¬
teat ad ꝓfectũ. Quod aũ in plenitu¬
dine ꝑfecta manet. semꝑq ẽ. ñ si¬
bi reliqͥt ut plenius sit: qͥa accessio¬
ne̾ plenitudinis plenioris. ꝑ fecta
plenitudo ñ capiat. C. hȩc qͥdem
de do ita opinandi piȩ intelligen¬
ciȩ species ẽ. do nichil de ee̾. ple

Expanded text:
pleno jam pleniorem esse reliquum sit. pleno jam pleniorem esse reliquum sit. Quod si Deus, cui non aliunde est quod Deus semper est, profectum habeat, ut plus sit aliquando; non potest tamen ad id pervenire, ne sibi nihil 403 desit: quia cui naturae profectus est reliquus, numquam intelligitur sine aliquo incremento residuo profecisse; dum natura ad profectum spectans, proficiens licet semper, semper tamen pateat ad profectum. Quod autem in plenitudine perfecta manet, semperque est, non sibi reliquit ut plenius sit: quia accessionem plenitudinis plenioris perfecta plenitudo non capiat. Et haec quidem de Deo ita opinandi piae intelligentiae species est, Deo nihil deesse, ple
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erit: ut qͥ nobis formã glorifica¬
ti corporis sui tribuit. ipse corpo¬
ri suo nichil ultra possit quã nob̾
ac sibi sit cõmune prestare: Hoc ẽ¬
enĩ qͦd dictũ ẽ.tuc̃ subiectꝰ erit
illi qͥ ei subiecit om̃ia: ut sit ds om¬
nia in om̃ibꝰ. Pleriq hereticoꝵ:
ta affirmant. ut iccireo subicien¬
dꝰ sit d̾o patri filius. ut pat̾ ꝑ subiee¬
tionẽ filii. ds̃ sit oñia in om̃ibꝰ. tangͦ
adhuc ꝑfectio dĩ desit. quã ꝑ filii
subiectionẽ sit adepturꝰ. Absolu¬
te itaq ac beatę diuinitatis in ops
intelligendꝰ fit: si d̾s e̾e̾ om̃ia in
Ac mͥ qdẽ d̾m sola ueneracione
intelligenti. ñ minꝰ his responde¬
re impiũ uidet᷑ quã ad eẽ &. de
natura ꝗ̃ humani sensus concep¬
cionẽ excedat. uerbis quoꝵ ad¬
huc significacio angustior quã
intelligeneia sit. enunciare se
posse c̃fidere. ac pͥmũ ambigere de¬
sit neqͥd do. an plenu sipse sit: uel

Expanded text:
non erit: ut qui nobis formam glorificanon erit: ut qui nobis formam glorificati corporis sui tribuit  Hil., tribuet, ipse corpori suo nihil ultra possit, quam nobis ac sibi sit, in commune praestare. » Tunc subjectus erit illi, qui ei subjecit omnia, ut sit Deus omnia in omnibus ; plerique haereticorum ita affirmant: ut idcirco subjiciendus sit Deo patri Filius, ut Pater per subjectionem Filii Deus sit omnia in omnibus; tamquam et adhuc perfectio Deo desit, quam per filii subjectionem sit adepturus: absolutae itaque ac beatae divinitatis inops intelligendus, si Deus esse omnia in Ac mihi quidem Deum sola veneratione intelligenti, non minus his respondere impium videtur, quam adesse; et de natura, quae humani sensus conceptionem excedat, verbis quorum adhuc significatio angustior quam intelligentia sit, enuntiare se posse confidere ac primum ambigere, desitne quid Deo, an plenus ipse sit, vel
Abbreviated transcription (Latin):
one mansuro.C. in eo qͥdẽ quanta
furoris heretici stulticia ẽ desꝑa¬
re de d̾o. qͦd humanis siuis spebꝰ blan¬
diat᷑ &. qͦd in homine ds potenssit.
id in se ipso efficiendo infirmꝰ sit.
Nec sermo istud. nec sensus racionis
capax loqͥt᷑ ut naturali quada ne¬
cessitate ad c̃sulendũ nobis obno¬
xius ds. sibi nichil afferre beatitu¬
dinis possit: ñ qͦd ꝓfectu egeat. qͥ
imꝑt᷑batȩ nature uirtutisq sit . s
qͥa ꝑ dispens acionẽ &. sacramentũ
magne pietatis. qͥ ds ẽ & homo est.
impotens sibi sit. hoc se totũ pres¬
tare qͦd est: cũ nobis ñ ambiguȩ
indulturꝰ sit. id qͦq nos eẽ qͦd ñ
sumꝰ. Uite enĩ humanȩ atq mor¬
tis. finis ẽ resurrectio: &. certissimũ
miliciȩ nr̃ȩ stipendiũ ẽ in corrupta
etͣuitas. nͣad pene ꝑ seueranciã ma¬
cunditatẽq ñ desinens. Cũ igir᷑
hec nr̃a tͣrenoꝵ corpor origo in
habitũ naturę poeioris excedat
.s cͣformis głe dñici eorporis fiat.

Expanded text:
oercentur. --Et in eo quidem quanta furoris haeretici stultitia est, desperare id Deo, quod humanis suis spebus blandiatur; ut quod in homine Deus potens sit, id in se ipso efficiendo infirmus sit? Nec sermo istud, nec sensus rationis capax loquitur, ut naturali quadam necessitate ad consulendum nobis obnoxius Deus, sibi nihil afferre beatitudinis possit: non quod profectu egeat, qui imperturbatae naturae virtutisque sit, sed quia per dispensationem et sacramentum magnae pietatis, qui Deus est, et homo est, impotens sibi sit hoc se totum praestare, quod Deus est; cum nobis non ambigue indulturus 402 sit id quoque nos esse, quod non sumus. Vitae enim humanae atque mortis finis est resurrectio: et certi incorrupta aeternitas, non ad poenae perseverantiam macunditatemque non desinens. Cum igitur haec nostra terrenorum corporum origo in habitu naturae potioris excedat, et conformis gloriae Dominici corporis fiat;
Abbreviated transcription (Latin):
adducit. & suscipit: &. ꝑ hoc in¬
telligeremꝰ quatinꝰ qͦd ipse sibi
sub iecit. d̾s ei subiecit. di scilicet
in eo natura ꝑ natiuitatẽ manen¬
te.&. ea quȩ ipse agit agente. dũ
ita agit ut ea ds agat. &. tam̃ ipse
ea quę ds egerit. agat. Ita tam̃ ineo
qͦd ipse agit filius. ds agere intel¬
ligat᷑: in eo uͦ qͦd ds agit. pat̾nȩ in
eo naturȩ. ut in filio. ꝓprietas sen¬
gistratibꝰ & potestatibꝰ. subieientur
ei sub pedibꝰ immici eiꝰ. ¶ẜ. qͦs inimi¬
cos intelligi oporteat: idem apłs
docuit dicens. Sed̾m euangeliũ qͥ¬

Expanded text:
adducit et suscipit: et per hoc inadducit et suscipit: et per hoc intelligeremus, 396 quatenus quod ipse sibi subjecit, Deus ei subjecit. Dei scilicet in eo natura per nativitatem manente, et ea quae ipse agit agente: dum ita agit, ut ea Deus agat; et tamen ipse ea, quae Deus egerit, agat: ita tamen, ut in eo quod ipse agit, filius Dei agere intelligatur; in eo vero quod Deus agit, paternae in eo naturae ut in filio proprietas sengistratibus et potestatibus, subjicientur ei sub pedibus inimici ejus. Et quos inimicos intelligi oporteat, idem Apostolus docuit, dicens: Secundum Evangelium qu
Abbreviated transcription (Latin):
eũ tam̃ ñ nͥ pat̾ duxerit ꝑuenitur.
Nã dũ filius d̾i intelligit᷑. pat̾nȩ in
eo naturȩ ueritas diseit᷑. Atq ita
& cognito filio ds pat̾ aduoeat: ꝙ
credito filio. pat̾ suscipit: qͥa signi¬
ficacio & cognicio patris in filiosit.
ꝑ significaeionẽ inse d̾i patris. re¬
ligiosos nos in eũ patͣna religione
ꝑferentis. Adducit gͦ ita pat̾: dũ
qͦd pͥncipale ẽ pat̾ credit᷑. Ad pa¬
trẽ aũ. nemo uadit nͥ ꝑ filiũ. qͥa
cessante in nobis fide filii. igno¬
rabilis patͣ ẽ: ñ adituris pat̾nã re¬
ligionẽ nͥ pͥus filii ueneracione
suscepta. Atq ita filio eognito. ad
itȩ nos ętͣnitat̃ẽ pat̾ & adquert.
& susc ipit. & utrũq ꝑ filiũ est.
dũ p̃dicacione ꝑ eũ patris. & ꝑdu¬
cit ad eũ patͣ .&. ad patr̾e ipse de¬
qucit. Ad absolueiorẽ itaq dict
p̾sentis intelligenciã cõmemo¬
racio sacram̃ti istius fuit necessa¬
ria. ut ꝑ filiũ ẽe̾t qͦd patͣ nos &

Expanded text:
duxerit, non venitur. Nam dum filius Dei intelligitur, paternae in eo naturae veritas discitur. Atque ita et cognito Filio Deus pater advocat, et credito Filio Pater suscipit: quia significatio et cognitio Patris in Filio sit per significationem in se Dei patris, religiosos nos in eum paterna religione perferentis. Adducit ergo ita Pater, dum quod principale est pater creditur. Ad Patrem autem nemo vadit nisi per Filium: quia cessante in nobis fide Filii, ignorabilis Pater est, non adituris ad paternam religionem, nisi prius Filii veneratione suscepta. Atque ita Filio cognito, ad vitae nos aeternitatem Pater adducit et suscipit: et utrumque per Filium est, dum praedicatione per eum Patris, et perducit ad eum Pater, et ad Patrem ipse deducit. Ad absolutiorem itaque dicti praesentis intelligentiam commemoratio sacramenti istius fuit necessaria, ut per Filium esset, quod Pater nos et
Abbreviated transcription (Latin):
ipso & ꝑ ipsũ.&. in ipso st̃ om̃ia:
ipsi gła in secła secłor. amen
Deus qͥ semꝑ ẽ ñ subiectꝰ ẽ mo¬
do. neq ab anteriore sui aliquo
motumentis. aut intelligenciȩ
pͣuenit᷑. &. iecireo in uestigabile
& inꝑscrutabile ipse totꝰ ꝓfun¬
dũ ẽ.Totꝰ aũ ita. ut nͣ ꝑ hoc de¬
finitꝰ in modo sit. s intellectꝰ sit
in imnmenso. qͥ a nemine qͥd est
sumpsit. nec prior ei dedit aliqͥs ut
retribui officiũ danti o porteat qt
Ex ipso enĩ &. ꝑ ipsũ. &. in ipso suq̃
se manentibꝰ. nec qͥ origo. nec qͥopi¬
fex ẽ. nec qͥ c̃tinens ẽ int̾nis ext̾iꝰ¬
&. effectis c̃ditor .&. suoꝵ ipse egens
umꝙͣ ẽ. Nichil ante ẽ. niehil ali¬
unde: nichil extra ẽ. Quo gͥ caret
plenitudinis ꝓfectii. ut ꝑ tẽ pꝰ ad¬
huc ds̃ omĩa in om̃ibꝰ sit: uel unde
sumet extra quẽ nichil ẽ. Nehi
aũ ita ut semꝑ ipse sit .& qͥ ipse
semꝑ ẽ.& extra quẽ nichil ẽ. qͦ¬

Expanded text:
um et in ipso sunt omnia, ipsi gloria in saecula saeculorum . Deus, qui semper est, non subjectus est modo, neque ab anteriore sui aliquo motu mentis aut intelligentiae praevenitur. Et idcirco investigabile et imperscrutabile ipse totus profundum est. Totus autem ita, ut non per hoc definitus in modum sit, sed intellectus sit in immenso: quia a nemine quod est sumpsit, nec prior ei dedit aliquis, ut retribui officium danti oporteat. Ex ipso enim et per ipsum et in ipso omnia se manentibus; nec qui origo, nec qui opifex est, nec qui continens est,et internis ext effectis conditor: et suorum ipse egens numquam est. Nihil ante est, nihil aliunde, nihil extra se est. Quo igitur caret plenitudinis profectu, ut per tempus adhuc Deus omnia in omnibus sit? Vel unde sumet, extra quem nihil est? nihil autem ita, ut semper ipse sit. Et qui ipse semper est, et extra quem nihil est, q
Abbreviated transcription (Latin):
taurata st̃ om̃ia in cęlis & interra
cui ẽstant om̃ia. in qͦ. & cũ qͦ sẽꝑ
manebimꝰ. In his gͦ ingressi. sapia¬
mꝰ ꝑfecte: .&. si qͥd alit̃ sapimꝰ. đs
nobis id qͦd ꝑfecte sapit᷑ reuela
tractata st̾ omia. ut omnẽ impre
uoluntatis sensũ. sub dictis apo¬
stolicis ꝑceptũ ex ipsa fidi apłice¬
ordinẽ: in questionẽ uocant᷑. Pri
mũ finis: deinde tradicio. demn¬
de subiectio: ut ꝑ hec aut desi¬
nat xꝑs in fine. aut regnũ tra¬
dendo ñ teneat: aut extra dina¬
turã. do subiectꝰ existat. Ae pͥmũ¬
no scendũ ẽ. ñ hunc ordin̾e apo¬
stolicȩ ee̾ doctrinȩ. Primũ eñ
regni tradicio ẽ: de inde fubie¬
tio. postremo finis Sed singłis
qͥbꝰq causis ꝓpria quarũq ciu¬
sarũ genera subiecta ft̃. ut dũ
res singłe in res alias designant. ba¬
beat semꝑ subiacentẽ sibi causam.
causa pͣcedens. ẜiiiis enĩ erit: s cũ
tradid̾it regnũ do. Tradet aũ reg¬
nũ s cũ euacuauerit omnẽ ma

Expanded text:
taurata sunt omnia in coelis et in terra, cui constant omnia, in quo et cum quo semper manebimus. In his ergo ingressi sapimus perfecte: et si quid aliter sapimus, Deus nobis id quod perfecte sapitur revelabtractata sunt omnia, ut omnem impiae voluntatis sensum sub dictis apostolicis praeceptum ex ipsa fidei apostoTria in quaestionem mum finis, deinde traditio, deinde subjectio: ut per haec aut desinat Christus in fine, aut regnum tradendo non teneat, aut extra Dei naturam Deo subjectus exsistat. endum est, non hunc ordinem apostolicae esse doctrinae. Primum enim regni traditio est, deinde subjectio, postremo finis. Sed singulis quibusque causis propria quarumque causarum genera subjecta sunt: ut dum res singulae in res alias desinant, habeat semper subjacentem sibi causam causa praecedens. Finis enim erit; 392 sed cum tradiderit regnum Deo. Tradet autem regnum; sed cum evacuaverit omne
Abbreviated transcription (Latin):
Sed qͥa finis. ꝓposite beatitudinis
in excessus modꝰ e̾: beati st̃. qͥ usq
adfinẽ c̃sũmandȩ beatitudinis
manserint: ñ ultra se fidelis spei
ex pectacione tendente. Fimisitaq
ẽ manendi inmobilis. ad quẽ ten¬
dit᷑ satꝰ. Deniq apłs impietatis fi¬
nẽ: ad desinendi metũ premonens
ait. Ouoꝵ finis ẽ interitꝰ. Nrã auͣ
expectacio: in cęlis ẽ. Si itaq &
beatis & impiis finis ẽ .&. finis in¬
telligit᷑ eẽ defectio: religionẽ
atq impietatẽ finis ex ȩquat:q¬

Expanded text:
sed quia finis propositae beatitudinis sed quia finis propositae beatitudinis inexcessus modus est, beati sunt qui usque ad finem consummandae beatitudinis manserint, non ultra se fidelis spei exspectatione tendente. Finis itaque est manendi immobilis ad quem tenditur status. Denique Apostolus impietatis finem ad desinendi metum praemonens, ait: Quorum finis est interitus, nostra autem exspectatio in coelis est . Si itaque et beatis et impiis finis est, et finis intelligitur esse defectio: religionem atque impietatem finis exaequat
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia ẽ. anfinis de fectio sit. an
tradicio amissio sit: an subiectio
infirmitas sit. Que si his fibi con¬
trariis ñ sub iaceb̃t: ert̃ in ea in¬
telligencia & ueritate qua die¬
eiꝰ ẽ ñ dissoluit s adimplet. scd̾m
qͦd ait. ñ ueni legẽ soluere. s adim¬
plere: finis. ñ defectio ẽ. s c̃sũma¬
ta ꝑfecho.ẽ.endunt eñĩ ad finẽ
om̃ia. ñ ut ñ sint. s ut ineo ad
qͦd tetenderint maneant: & ꝓptͣ fi¬
nẽ om̃ia. Cȩterũ finis ad aliud ali¬
qͥd ñ refert᷑. Sed cũ finis om̃ia sit:
manens ipse sibi totꝰ ẽ. E. qͥa nͣ ex¬
cedens ex sese ulli alii tẽpori. aut
rei pocius quã sib  ꝓficit: ad hnẽ
ipsũ semꝑ intencio spei om̃is ex¬
tendit᷑ . E. iccireo dñs religiose fia̾i
pacienciã. fim se reseruantẽ: ita
adhortat᷑. Beatꝰ qͥ ꝑmanserit usq
ad fine̾. Non utiq ut sit beata de¬
fectio .&. ñ ee̾ sit fructꝰ. & merces
fidi suȩ cuiꝰq ẽstituat᷑ ab olicio.

Expanded text:
omnia est, an finis defectio sit, an traditio amissio sit, an subjectio infirmitas sit. Quae si his sibi contrariis non subjacebunt, erunt in ea intelligentiae veritate qua dicejus est, non dissolvit, sed adimplet, secundum quod ait: Non veni legem solvere, sed adimplere ; finis non defectio est, sed consummata perfectio. Tendunt enim ad finem omnia, non ut non sint, sed uti in eo, ad quod tetenderint, maneant. Et propter finem omnia; caeterum finis ad aliud aliquid non refertur. Sed cum finis omnia sit, manens ipse sibi totus est. Et quia non excedens ex sese ulli alii tempori aut rei potius quam sibi proficit; ad finem ipsum semper intentio spei omnis extenditur. Et idcirco Dominus religiosae fidei patientiam fini se reservantem, ita adhortatur: Beatus qui permanserit usque in finem , non utique ut sit beata defectio, et non esse sit fructus, et merces fidei sui cujusque constituatur abolitio:
Abbreviated transcription (Latin):
ei ee̾ om̃ia .&. tuc̾ ipsũ subiectũ
fieri subicienti sibi om̃ia: ut quẽ¬
ad modũ nos głȩ regnantis cor¬
porissui subdim᷑: eodẽ rursũ sa¬
eram̃to ipse regn̾ans in corporis¬
gła. subicienti sibi uniuersa sub¬
dat᷑. Subdim᷑ aũ głȩ corporis eiꝰ.
ut in ea simꝰ claritate qua reg¬
nat in corpore: qͥa corporis eius
dicente. Am̃ am̃ dico uobis: qmͣ
st̃ aliqͥ de astantibꝰ istis. qͥ nͣ gusta¬
but mortẽ. donec uideant filiũ

Expanded text:
ia; et tunc ipsum subjectum fieri subjicienti sibi omnia: ut quemadmodum nos gloriae regnantis corporis sui subdimur, eodem rursum sacramento ipse regnans in gloria corporis subjicienti sibi universa subdatur. Subdimur autem gloriae corporis sui, ut in ea simus claritate, qua regnat in corpore: quia corpori ejus dicente: Amen dico vobis, quoniam sunt aliqui de adstantibus istis, qui non gustabunt m
Abbreviated transcription (Latin):
modꝰ ẽ: ut magistratibꝰ &. p otesta¬
tibꝰ eu acuacio. inmicis uͦ subiec¬
tio deputaret᷑. Quibꝰ sub ectis
subicietur subicienti sibi omnio
đo scilicet. ut sit ds om̃ia in om̃bꝰ.
naturȩ assupti corporis nr̃i na¬
tura pat̾nȩ diuinitatis in uecło
ꝑ id eñi erit om̃ia in om̃ibꝰ ds. quia
scđ̃m dispensacionẽ ex do &. homine.
hominũ diq mediator habens in
seex dispensacione qͦd carnis ẽ: ad¬
ep̃turꝰ ẽ in om̃ibꝰ ex sub iectione qͦd
qiẽ. ne ex parte ds sit. sed deus to¬
tus. Non alia itaq subiectionis cau¬
sa ẽ. quã ut om̃ia in omibꝰ ds sit. nul¬
laex parte tͣren in eo corꝑis resi¬
dente natura. ut ante in se duos
ẽtnens. nc̃ ds tantũ sit. ñ abiecto
corpore. s ex subiectione transia¬
to: neq ꝑ defectionẽ ab olito. s ex
clarificacione mutato: ad qͥrens
sibi do pocius hominẽ. quã đm ꝑ
hominẽ amittens. Subiectꝰ uͦ ob
id ñ ut ñ sit. s ut om̃ia in omnibꝰ

Expanded text:
modus est, ut magistratibus et potestatibus evacuatio, inimicis vero subjectio deputaretur. Quibus subjectis, subjicietur subjicienti sibi omnia, Dominus scilicet, ut sit Deus omnia in omnibus , naturae assumpti corporis nostri natura paternae divinitatis invecta. Per id enim erit omnia in omnibus Deus, quia secundum dispensationem ex Deo et homine hominum Deique Mediator, habens in se ex dispensatione quod carnis est, adepturus in omnibus ex subjectione quod Dei est, ne ex parte Deus sit, sed Deus totus. Non alia itaque subjectionis causa est, quam ut omnia in omnibus Deus sit, nulla ex parte terreni in eo corporis residente natura, ut ante in se duos continens, nunc Deus tantum sit; non abjecto corpore, sed ex subjectione translato; neque per defectionem abolito, sed ex clarificatione mutato; acquirens sibi Deo potius hominem, quam Deum per hominem amittens. Subjectus vero ob id, non ut non sit, sed ut omnia in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊abulo &. angelis eiꝰ. Euacuacio aũ:
ñ idem ẽ qͦd subiectio. Nã euacua¬
re aduersantẽ potestate̾: hoc est
Ius potestatis auferre ne maneat.
¶.ꝑ potestatis euaeuacionẽ. reg¬
ni ẽ abolere dñatũ: de qͦ & dñs tes¬
tatꝰ ẽ dicens. Regnũ meũ ñ est de
hoc mundo. Hunc eundẽ regni
istius potentẽ. mundi pͥnc ipẽ an¬
te testatꝰ. cuiꝰ potestas desinet reg¬
in sui euacuato dñatu. Subiectio
uel concessionis. uel demutacio
nis demonstracio ẽ. Euacuatis itaq
magistratibꝰ subicient᷑ inumei
eiꝰ: ita au subicient᷑. ut ipse sibi fu-¬
biciat. Ita uͦ subiciet: ut ei subi.¬
ciat d̾s. An ne ignorauit apłs dicti
euangeliei uirtutẽ cũ ait. nemo
uenit ad me nͥ pat̾ meus adducat

Expanded text:
. Evacuatio autem non idem est, quod subjectio. Nam evacuare adversantem potestatem, hoc est jus potestatis auferre ne maneat, et per potestatis evacuationem, regni est abolere dominatum. De quo et Dominus testatus est dicens, Regnum meum non est de hoc saeculo : hunc eumdem regni istius potentem mundi principem ante testatus, cujus potestas desinet regni sui evacuata dominatu . Subjectio vel concessionis vel tis itaque magistratibus, subjicientur inimici ejus. Ita autem subjicientur, ut ipse sibi subjiciat. Ita vero subjiciet, ut ei subjiciat Deus. Anne ignoravit Apostolus dicti evangelici virtutem, cum ait: Nemo venit ad me, nisi pater meus adducat
Abbreviated transcription (Latin):
a patre meo. es rursũ. Data ẽ mͥ
omis potestas: in cęlo & interra.
Si gͥ dedisse. caruisse ẽ.: patͣ qͦq
Is quȩ dedit caruit. Quod si pa¬
tͣ tradendo ñ caruit. nec filius
qͥdẽ intelligi potest his ege re
quȩ tradidit. Ergo si tradidisse
om̃ia. his ipsis quȩ tradidit ñ
uidet᷑ eguisse. reliquũ ẽ ut intra¬
dendo dispensac ionis causa nos¬
cat᷑: cũ & pat tradendo ñ care¬
at: &. filius dando ñ egeat. De
tamͣ sibi hic ipse locꝰ aderit. Eẜpͥ¬
mũ cõmunẽ sensũ intͣrogo. utrũ
nẽ subiectionẽ ita intelligendam
putemꝰ. tanꝗͣ. seruitutẽ qñatui.
aut infirmitatẽ uirtuti. aut ho¬
nore̾ in honoraciomi. ẽtrariis qua¬
litatibꝰ subdimꝰ: ut filius seđ̾m hȩc
đo patri sit dissidentis naturȩ di¬
uersitate subiectꝰ. Quad si ita exi¬
stimabit᷑: errorẽ hunc opinionis
humanę. apłici sermonis cautela
oꝓhibebit. Subiectis enĩ sibi om¬

Expanded text:
a patre meo ; et rursum: Data est mihi a patre meo ; et rursum: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Si igitur tradidisse caruisse est; Pater quoque his quae dedit caruit. Quod si Pater tradendo non caruit; ne Filius quidem intelligi potest his egere quae tradit. Ergo si tradidisse omnia, his ipsis quae tradidit non videtur eguisse; reliquum est, ut in tradendo dispensationis causa noscatur, cur et Pater tradendo non careat, et Filius dando non egeat. 30. tamen sibi hic ipse locus aderit. Et primum communem sensum interrogo, utrum nunc subjectionem ita intelligendam putemus, tamquam servitutem dominatui, aut infirmitatem virtuti, aut honori inhonorationem contrariis qualitatibus subdimus, ut Filius secundum haec Deo patri sit dissidentis naturae diversitate subjectus. Quod si ita existimabitur, errorem hunc opinionis humanae apostolici sermonis cautela prohibebit. Subjectis enim sibi om
Abbreviated transcription (Latin):
desinamꝰ : Ouo si sc̃is expectacio.
impiis uͦ finis debitꝰ ee̾ dicet᷑ ta¬
m̃ ne sic qͥdẽ finis credet᷑ eẽ defec¬
tio: qͥa quȩ pȩna impietatis est
omnino ñ ẽẽ ad pęnarũ ultriciũ
sensũ: causa in hisꝑ de fectionẽ sui
ñ ex tante paciendi : F̃inis itaq est
indemutandȩ cͣstitucionis mansu¬
ra ꝑfecto: quȩ & beatitudini reser¬
uata .& impietati ẽ preparata. Nẽ¬
gͥ qͥa ambigi ñ potest infie ñ de¬
fectionẽ. s ñ excessurã ẽstitucio¬
ne ee̾ intelligendã. quãꝗͣ. adhuc
quedã in ipsa dict ab solueione
sint reseruata: tam̃ his tantũ ad
significacionẽ sensus de monstra¬
tis. uideamꝰ an tradicio regni de¬
fectio sit intelligenda regnandi.
ut qͦd tradidit filius patri. traden
qo nͣ teneat. Quod siqͥs stulte im¬
pietatis furore ẽtendet. fateat᷑
necesse ẽ patre cũ tradidit om¬
nia filio. amisisse tradendo: si tra¬
didisse. traditis egere significet.
Ait enĩ dñs. Omnia mͥ tradita st̃

Expanded text:
namus? Quod si sanctis exspectatio, impiis vero finis debitus esse dicitur: tamen ne sic quidem finis creditur esse defectio; quia quae poena impietatis est, omnino non esse ad poenarum ultricium sensum, causa in his per defectionem sui non exstante patiendi? Finis itaque est indemutandae constitutionis mansura perfectio: quae et beatitudini reservata, et impietati est praeparata.  jam ambigi non potest, in fine non defectionem, sed non excessuram constitutionem esse intelligendam, quamquam adhuc quaedam in ipsa dicti absolutione sint reservata: tamen his tantum ad significationem sensus demonstratis, videamus an traditio regni defectio sit intelligenda regnandi; ut quod tradit Filius Patri, tradendo non teneat. Quod si quis stultae impietatis furore contendet; fateatur necesse est Patrem, cum tradidit omnia Filio, amisisse tradendo, si tradidisse traditis egere significet. Ait enim Dominus, Omnia mihi tradita sunt
Abbreviated transcription (Latin):
seriptꝰ ẽ. Absorta ẽ mors in ẽtenci¬
one. Ubi ẽ mors aculeus tuus ubi
ẽ mors cͣteneio tua: ĩ nsubiectio¬
ne itaq inimicor. mors uinc it᷑ &.
morte uicta. immortalitatis ui¬
ta succedit. Quȩ aũ sub iectionis
ꝑfecta illa post fidi subiectionẽ
ꝓprietas sit: ide apłs testatꝰ ẽ cũ
ant. Qͥ transfigurabit corpꝰ humi¬
litatis nr̃e. cͣformȩ corpori gloriȩ¬
suȩ: sedm efficacie suȩ oꝑa. qua
possit subicere sibi om̃ia. Subiec¬
tio itaq etiã ea ẽ. quȩ ẽ ex natu¬
ra in natura concessio: dũ ase scd̾m
qͦd ẽ desinens. ei subieit᷑ cuiꝰ conce¬
diͤin formã. Desinet aũ ñ ut ñ sit. s
ut ꝓficiat: fitq exdemutacio ne
subditꝰ. inspeciem suscepti alteri¬
us generis transeundo. Deniq ut¬

Expanded text:
scriptum est: Absorpta est mors in contentione. Ubi est mors aculeus tuus? Ubi est mors contentio tua? . In subjectione itaque inimicorum mors vincitur: et morte victa, immortalitatis vita succedit. Quae autem subjectionis perfecta illa post fidei subjectionem proprietas sit, idem Apostolus testatus est, cum t: transfigurabit corpus humilitatis nostrae conforme corpori gloriecundum efficaciae suae opera, qua possit subjicere sibi amnia . Subjectio itaque etiam ea est, quae est ex natura in naturam concessio: dum a se secundum quod est desinens, ei subjicitur, cujus concedit in formam. Desinit autem, non ut non sit, sed ut proficiat: fitque ex demutatione subditus, in speciem suscepti alterius generis transeundo. 36.
Abbreviated transcription (Latin):
anne scd̾m formã serui ee̾ intel¬
ligendi sint: habeatq aliqͦd ad
eũ seđm plenitudinẽ habitan¬
tis in eo diuinitatis. corrupcio
mo. quã uermis locutꝰ ẽ. Narra¬
bo nomͣ tuũ fr̃ibꝰ meis . e. hic
uermis uel ñ ex conceptu com¬
fundis t̾rȩ uiuus emergens. ad
significacionẽ assũptȩ &. uiui¬
ficate ꝑ se etiã ex inferno car¬
nis ꝓfessus ẽ: totoq in psalmo
passionis suȩ sacramͣta ꝓpheti
fr̃s habeat dispensacione. qua
passus ẽ. Nouit sacramentũ
in eo fratrũ etiã apłs: ut pͥmoge¬
nitũ eũ ex mortius. ita pͥmogeni¬
tũ eũ in multis fr̃ib p̃dicans.

Expanded text:
anne secundum formam servi esse intelligendi sint: habeatque aliquod ad eum secundum plenitudinem habitantis in eo divinitatis corporatio mo quam vermis locutus est, Narrabo nomen tuum fratribus meis . Et haec vermis, vel non ex conceptu comofundis terrae vivus emergens, ad significationem assumptae et vivificatae per se etiam ex inferno carnis, professus est: totoque in psalmo passionis suae sacramenta prophefratres habeat dispensatione, qua passus est. Novit sacramentum in eo fratrum etiam Apostolus , ut primogenitum eum ex mortuis, ita primogenitum in multis fratribus praedicans.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ er di gła ẽ ipse ex inde mai
głam transeat. In se eñi eũ ds glori¬
ficabit. id est in ea natura qua ds
ẽ. qͦd ẽ ut sit d̾s om̃ia inom̃ibꝰ. to¬
to iã in do ex ea qua homo ẽ dis¬
pensacione mansuro. Nec sane de
tẽpore tacuit dicens. e. d̾s glorifi
sionẽ cͣsecuturã resurrectione fu¬
tura ee̾t significasset in pͣsens. eã
qua inse eũ ds glorificaturꝰ e̾e̾t in
posterũ reseruaret dĩ in eo głam
ꝑ uirtutẽ resurrectionis ostensã.

Expanded text:
quae ex Dei gloria est, ipse exinde in Dei gloriam transeat. In se enim eum Deus glorificavit, id est, in ea natura qua Deus est quod est: ut sit Deus omnia in omnibus, toto jam in Deum ex ea qua homo est dispensatione mansuro. Nec sane de tempore tacuit dicens: Et Deus glorifisionem consecutura resurrectione futura esset, significasset in praesens; eam, qua in se eum Deus glorificaturus esset, in posterum reservaret; Dei in eo gloria per virtutem re
Abbreviated transcription (Latin):
scđ̾m di potestatẽ: ꝓ factis ĩa futu¬
ra significat. Que enĩ ꝑ adimple¬
cionẽ tẽpoꝵ st̃ gerenda. ea iã in
xꝑo in qͦ om̃is ẽ plenitudo c̃sistuns:
&. qͣcũq futura st̃. dispensacionis
in his pocius ẽ ordo. quã nountas.
Subiecit enĩ om̃ia ds sub pedibꝰ eiꝰ. li¬
cet adhue subicienda sint. ut in eo
qͦd sub iecta st̾. rꝑi inde mutabilis
sit potestas: in eo uͦ qͦd subicienda
st̾ scđm plenitudinẽ tẽpoꝵ. succe¬
denciũ. ad fid̾e̾ etatũ ꝓfectꝰ sit. Om¬

Expanded text:
secundum Dei potestatem pro factis jam futura significat. Quae enim per adimpletionem temporum sunt gerenda, ea jam in Christo, in quo omnis est plenitudo, consistunt: et quaecumque futura erunt, dispensationis in his potius est ordo, quam novitas. Subjecit enim omnia Deus sub pedibus ejus, licet adhuc subjicienda sint: ut in eo, quod subjecta sunt, Christi indemutabilis sit potestas; in eo vero, quod subjicienda sunt, secundum plenitudinem temporum succedentium ad finem aetatum profect
Abbreviated transcription (Latin):
fiat uoluntas tua. Uel hoc apłi
Humiliauit se factꝰ obediens uso
ad mortẽ. E. qͥ humiliat se. hibẽ
hoc in natura ne humilis sit. eẜ qͥ
fit obȩdiens. suscipit ex uoluntate
qͥd obedit: dũ ꝑ id qͦd se humiliat.
fit obediens. Unigenitꝰ itaq ds̃ bu¬
mil ians se.& obȩdiens patri usq
admortẽ crucis. qͦ genere cũ sub¬
iecta ei om̃ia sint. tũe subiciendꝰ
ipse patri intelligit᷑: nͥ qͦd subiee¬
tio hȩc nͣ nouȩ obedienciȩ. s dis¬
pensandi sacram̃ti ẽ: qͥa &. ob seq̃¬
la iã maneat .& int̾epore sit in eun¬
da subiectio: Nichil itaq ne aliud
subiectionis significacio: quã my¬
hane eandẽ fidi nr̃e spem intelli¬
gendũ ẽ. Nã resurgentẽ a mortu¬
dextris di ñ ignorabile ẽ: etiã a¬
pło testante. cũ ait. Seđm oꝑaci¬
onẽ potencie fortitudinis eiꝰ qͥ o

Expanded text:
iat voluntas tua ; vel hoc Apostoli: Humiliavit se factus obediens usque ad mortem ? Et qui se humiliat, habet hoc in natura ne humilis sit; et qui fit obediens, suscipit ex voluntate quod obedit, dum per id, quod se humiliat, fit obediens. Unigenitus itaque Deus humilians se, et obediens Patri usque ad mortem crucis, quo genere, cum subjecta ei omnia sint, tunc subjiciendus ipse Patri intelligetur? nisi quod subjectio haec non novae obedientiae, sed dispensandi sacramenti est; quia et obsequela jam maneat, et in tempore sit ineunda subjectio? Nihil itaque nunc aliud subjectionis significatio, quam myhanc eamdem fidei nostrae spem intelligendum est. Nam resurgentem a mortudextris Dei, non ignorabile est, etiam Apostolo testante, cum ait: Secundum operationem potentiae fortitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑm electꝰ genciũ magister. quan¬
ta potest absoluti sermonis signi¬
ficacione de monstrat: &. qͥ in e¬
narranda usq ad tͣciũ cęlũ raptꝰ.
audisset ea tantũ quoꝵ natura
humana capax ee̾t. sensui huma¬
ne intelligenciȩ reuelauit: ñ ig¬
norans tam̃ quȩdã ñ statm pos¬
se ea quę audiunt᷑ intelligi. qͥa
infirmitas nr̃a alit̃ in uerũ atq
ab solutũ mentis iudiciũ. ea quȩ
in aures transfunderent᷑ acciꝑet.
longiore ad cunctandũ mora
sensui pocius quã auditui de¬
relicta: cũ & audisse uoeis sit.
& intellexisse racionis: do ta¬
m̃ intelligenciȩ cupidis intelli¬
geneiã reuelante. Nãq ad thi¬
motheu̾ ꝑ auiȩ ac matris głosã
fidẽ. sacris ab infancia litteris
institutũ scribens plurima: hoc
qͦq addidit. Intellige quȩ dico.
Dabit eñĩ tͥ ds in om̃ĩbꝰ intellee¬
tũ. Ad monicio intelligendi ex
difficultate intelligenciȩ ẽ: in¬
telligencia uͦ a d̾o donũ fidi mu¬

Expanded text:
m electus gentium magister, quanta potest absoluti 390 sermonis significatione demonstrat. Et qui inenarranda usque ad tertium coelum raptus audisset, ea tantum, quorum natura humana capax esset, sensui humanae intelligentiae revelavit: non ignorans tamen quaedam non statim posse atque audiuntur intelligi, quia infirmitas nostra serius in verum atque absolutum mentis judicium ea, quae in aures transfunderentur, acciperet; longiore ad cunctandum mora sensui potius quam auditui derelicta, cum et audisse vocis sit, et intellexisse rationis, Deo tamen intelligentiae cupidis intelligentiam revelante. Namque ad Timotheum per aviae ac matris gloriosam fidem sacris ab infantia litteris institutum scribens plurima, hoc quoque addidit: Intellige quae dico, dabit enim tibi Deus in omnibus intellectum . Admonitio intelligendi ex difficultate intelligentiae est. Intelligentiae vero a Deo donum, fidei mu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ omnẽ suꝑ his apłici sermonis
sensũ retractare: ut singłoꝵ. qͦ¬
rũq dictoꝵ. racione ex posita.
atq edita: sacram̃ti toeius capa¬
ces. ꝑ uniuersitatis intelligen¬

Expanded text:
est, omnem super his apostolici sermonis sensum pertractare: ut singulorum quorumque dictorum ratione exposita atque edita, sacramenti totius capaces peruniversitatis intelligen