comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recedãt aque de mari. et fluuius uacu¬
e factus arescat: sic homo cũ dormie¬
rit nõ resurget. Mare mens hominiᷤ.
et quasi fluctus maris sunt cogitati¬
ones m̃tis. que aliq̃n ꝑ iram tumesct.
ꝑ gr̃am tranquille fiuint: ꝑ ordium ẽ
amaritudine defluũt. Sed cũ homo
moritur. a que maris recedunt. quia
uixta psalmiste uocem in illa die ꝑibt
omnes cogitationes corũ. Et rursum
demnoriente scͥptũ est. Amor quoq et
odium simul ꝑibunt. Arescet gͦ fluuiꝰ
uacue factus. quia subducta anima
uacuum remanet corpus. Quasi enĩ
alueus fluminis uacuus: ita est corpꝰ
exanime. Qua in re iugilanter intu¬
endum est: quod uita p̾sens uidł quo¬
usq anuma moratur in corpore. mari
comparatur: et fluuio. Aqua enimin¬
aris amara: fluminis ẽ dulcis. Et qr
hic uiuentes modo aquibusdam ama¬
rituduub afficimur. modo aũt dulce¬
dine tranquilli ac mites in uenimus.
p̃sentis uitȩ decursus. comꝑatione ex¬

Expanded text:
recedant aquae de mari et fluvius vacurecedant aquae de mari et fluvius vacuefactus arescat: sic homo cum dormierit, non resurget; et quasi fluctus maris sunt cogitationes mentis, quae aliquando per iram tumescunt, per gratiam tranquillae fiunt, per odium cum amaritudine defluunt. Sed cum homo moritur, aquae maris recedunt, quia, juxta Psamistae vocem: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Et rursum de moriente scriptum est: Amor quoque et odium simul peribunt . Arescit ergo fluvius vacuefactus, quia, subducta anima, vacuum remanet corpus. Quasi enim alveus fluminis vacuus est corpus exanime. Qua in re vigilanter intuendum est quia vita praesens, videlicet quousque anima moratur in corpore, mari comparatur et fluvio. Aqua enim maris amara est, fluminis dulcis. Et quia hic viventes modo quibusdam amaritudinibus afficimur, modo autem dulcedine tranquilli ac mites invenimur, praesentis vitae decursus comparatione ex
Abbreviated transcription (Latin):
mimur. homo iraq pecc̃or moritur in
culpa. nudatur auisticia: consumitur
in pena. h anc nuditatẽ pecc̃oris filii
tegẽ dignatus ẽ. pat̾. qui eo redeun¬
te dixit. Cito ꝓferte stolam pͥmam.
Prua quippe stola ẽ uestis uinocenti
e. quam homo bene conditꝰ accepit.
male a serpente ꝑsuasus ꝑdidit. Con¬
tra hanc rursus nuditatem. dicitur.¬
Beatus qui iugilat. et custodit uesti¬
m̃ta sua: ne nudus ambulet. u estim̃ta
quippe custodimꝰ. cum p̃cepta in nocẽ¬
tiȩ seruamꝰ in mente. ut cum nos ui¬
dicii culpa nudat. ad amissam redeun¬
tes in nocentiam penitentia oꝑiat. Be¬
ne aũt dr̃. Ubi queso ẽ: quia pecẽor h¬
omo illic stare noluit. ubi bñ conditꝰ
fuit. Hic u̾o ubi cecidit: dui ẽẽ ꝓhibet᷑
Patriam uolens ꝑ didit. aꝑegrinatiõe
u̾o sua qui diligit. muitus expellitur.
Ubi gͦ est: quia in eiꝰ amore non est.
ubi uerum ẽẽ est: Seqͥtur. Quomͦ s¬

Expanded text:
mimur. Homo itaque peccator moritur in mimur. Homo itaque peccator moritur in culpa, nudatur a justitia, consumitur in poena. Hanc nuditatem peccatoris filii tegere dignatus est pater, qui eo redeunte dixit: « Cito proferte stolam primam . » Prima quippe stola est innocentiae vestis, quam homo bene conditus accepit, male a serpente persuasus perdidit. Contra hanc rursum nuditatem diciturBeatus qui vigilat, et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet . Vestimenta quippe custodimus cum praecepta innocentiae servamus in mente, ut cum nos judici culpa nudat, ad amissam redeuntes innocentiam poenitentia operiat. Bene autem dicitur: Ubi, quaeso, est? quia peccator homo illic stare noluit, ubi conditus fuit; hic vero, ubi cecidit, diu esse prohibetur. Patriam volens perdidit, a peregrinatione vero sua quam diligit invitus expellitur. Ubi ergo est, qui in ejus amore non est ubi verum esse est? Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
lis ẽ. et despectus ẽ habitus. Qui. car¬
ne potuit occidi.s ad odorem aque ger¬
min auit: quia ꝑ uirtutẽ dei extincta
caro illius ad uitam rediit. iuxta qđ
scͥptum ẽ. quẽ d̃s̃ suscitauit. a mortits.
Quia enĩ ds̃ trinitas ẽ. extinctam ear¬
nem unigeniti filii. sc̃a trinitas. roẽm
pat᷑. et idem filus. et sp̃c sc̃s resusci¬
tauit. Et fecit comam quasi cum pri¬
mum plantatum ẽ: quia illa apłorum
debilitas que in morte illiuis et ex pa¬
uit. et negauit. et negando aruit: per
resurrectionis eius głam rursus ad
fidem uiruit. In cuius ligni comꝑati¬
one. quid omnis homo isi puluis est:
fu̾it. et nudatus atq consumptus. uͥ
queso ẽ: Nullus homo sine pecc̃o ẽ. ĩu¬
si ille qui in hoc mundo nõ uenit expe¬
cato. Et quia om̃s inculpa ligamur. ĩp¬
sa amissione iusticiȩ morimur. Concessa
pͥus inꝑadiso ueste innocentiȩ nudam᷑
int̾itu etiam carnis subseqnͣte consu¬

Expanded text:
lis et despectus est habitus, quia carlis et despectus est habitus, quia carne potuit occidi. Sed ad odorem aquae germinavit, quia per virtutem Dei exstincta caro illius ad vitam rediit, juxta quod scriptum est: Quem Deus suscitavit a mortuis . Quia enim Deus Trinitas est, exstinctam carnem unigeniti Filii sancta Trinitas, 396 id est Pater, et idem Filius, et Spiritus sanctus resuscitavit. Et fecit comam quasi cum primum plantatum est, quia illa apostolorum debilitas, quae in morte illius expavit, et negavit, et negando aruit, per resurrectionis ejus gloriam rursus ad fidem viruit. In cujus ligni comparatione quid omnis homo, nisi pulvis est? fuerit, et nudatus atque consumptus, ubi, quaeso, est? - Nullus homo sine peccato est, nisi ille qui in hunc mundum non venit ex peccato. Et quia omnes in culpa ligamur, ipsa amissione justitiae morimur. Concessa prius in paradiso veste innocentiae nudamur, interitu etiam carnis subsequente consu
Abbreviated transcription (Latin):
spẽ resurgit. Et faciet comã quasi cũ
pͥmum plantatum ẽ: quia ad illã spẽm
redit. ad quam ꝑcipiendam creatus fu¬
erat. si inꝑadiso positus peccare noluis¬
set. Qđ fortasse etiam de domino ipso
scił bonoꝵ omnium capite ualet intel¬
faciunt. in arido quid fiet : Se enun
lignum uiride. et nos lignum aridum
dixit: quia ipse in se ium diuinitatis
habuit. nos u̾o qui puri homines su¬
mus. lignum aridum appellamur. ht
gͦ lignum spẽ. si p̃cisum fu̾it. quia rur¬
sum uirescit. Qtioniam et si occidi ꝑ
passionem potuit. ꝑresuerectionis glã
rursus aduutȩ uriditatẽ uenit. huiꝰ ra¬
mi pululant. quia ex resurrectione illiꝰ
multiplicati. longe lateq fideles creue¬
runt. Hiuius radix in tra quasi senuit:
quia eius p̃dicatio udorum ꝑfidiȩ des¬
pecta fuit. Et inpulu̾e truncus emor¬
luus ẽ. quia in corde ꝑseqñtium. qđ
ꝑfidiȩ suȩ uento labitur. contemptibi¬

Expanded text:
Spiritus resurgit. Et faciet comam quasi cum Spiritus resurgit. Et faciet comam quasi cum primum plantatum est, quia ad illam speciem redit, ad quam percipiendam creatus fuerat, si in paradiso positus peccare noluis fortasse etiam de Domino ipso, scilicet bonorum omnium capite, valet intelfaciunt, in arido quid fiet ? Se esse lignum viride, et nos lignum aridum dixit, quia ipse in se vim divinitatis habuit; nos vero, qui puri homines sumus, lignum aridum appellamur. Habet ergo lignum spem, si praecisum fuerit, quia rursum virescit, quoniam et si occidi per passionem potuit, per resurrectionis gloriam rursus ad vitae viriditatem venit. Hujus rami pulmultiplicati, longe lateque fideles creverunt. Hujus radix in terra quasi senuit, quia ejus praedicatio Judaeorum perfidiae despecta fuit. Et in pulvere truncus emortuus est. Quia in corde persequentium quod perfidiae suae vento levabatur, contemptibi
Abbreviated transcription (Latin):
in carnatum ad hoc unigenitũ misit:
ex cuius nob in carnatione datum ẽ.
ut qui ex uoluntate ꝓpͥa incorruptio¬
nẽ cecidimꝰ. uocanti nos do qñq ad
in corruptionis głam responde uale-¬
sat ds̃ mala que fecimus: et tam̃ per
benignitatis suę gr̃am ea miscdit̃ rela¬
xat. Uñ et suͥbditur:. Uu quidem gres
sus meos dinumasti. s parcis peccĩs
signat. Quid enim ingressibus. nisi
una queq nr̃a acc̃o designatur. Omni¬
potens itaq ds et ggressus dinum̾at.
et peccĩs parcit: quia et subtilit᷑ acta
urã considat. et tam̃ hec penitentib
miscdit᷑ relaxat: quia et duritiam in
peccantib conspicit. s tam̃ hanc pre¬
ueniente gra ad penitentiã emollit.
Culpas gͦ enum̾at. cũ nos ipsos adsi¬
gla que fecimus deflenda conũcit. Qͣs
miscdit᷑ relaxat: quia eas dum nos
punimur. ipse nequaqm in extremo
ex amine iudicat: paulo attestante qͥ
ait.Si nos met ipsos duudicaremus: ñ

Expanded text:
incarnatum ad hoc unigenitum misit. incarnatum ad hoc unigenitum misit. Ex cujus nobis incarnatione datum est ut qui ex voluntate propria in corruptionem cecidimus, vocanti nos Deo quandoque ad incorruptionis gloriam respondere valesat Deus mala quae facimus, et tamen per benignitatis suae gratiam ea misericorditer relaxat. Unde et subditur:sus meos dinumerasti, sed parce peccatis tributionem signat. Quid enim in gressibus, nisi unaquaeque nostra actio designatur? Omnipotens itaque Deus et gressus dinumerat, et peccatis parcit, quia et subtiliter acta nostra considerat, et tamen haec poenitentibus misericorditer relaxat. Qui et duritiam in peccantibus conspicit, sed tamen hanc, praeveniente gratia, ad poenitentiam emollit. Culpas ergo dinumerat, cum nos ipsos ad singula quae fecimus, deflenda convertit. Quas misericorditer relaxat, quia eas dum nos ipsi punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat, Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos dijudicaremus, non
Abbreviated transcription (Latin):
atura ex semet ipsa nõ ualet. sed soliꝰ
omnipotentis dei dono agitur. ut ad
tantam incorruptionis głam ꝑmute¬
tur. recte subiungitur. Oꝑi manuũ tu¬
arsi tuarũ porriges dext̃am. Ac si
patent᷑ dicat. Idcio creat᷑aĩ corruptibilis
ꝑ sistẽ ad in corruptionẽ pot̃. quia tue
potestatis manu erigitur. et tui res¬
pectus grã ut ꝑsistat᷑ tenetur. huma¬
na namq natura. eo ipso quo creat᷑a
ẽ in semet ipsam b̃t̃ sub se de fluere:
sed aconditore suo homo accep̾it. ut et
suꝑ se contemplatione rapiatur: et inse
met ipso  in corruptione teneatur. Crea¬
tura gͦ ne sub se defluat. sed uun corru¬
ptione ꝑsistat: ad incõmutabilitatis sta¬
tum auctoris sui dext̾a leuat᷑. Pot̃ qͦ
dext̃e nomine filiꝰ designari: quia oĩ
a ꝑ ipsum facta sunt. Oꝑi gͥ in anuũ
suarum porrex̃ omnip̃s ds dext̃am suã:
quia ut ab iectum atq uunfimis ia¬
cens ad sũma eriget genus humanũ:

Expanded text:
atura ex semetipsa non valet, sed solius 400 atura ex semetipsa non valet, sed solius 400 omnipotentis Dei dono agitur ut ad tantam incorruptionis gloriam permutetur, recte subjungitur: CAPUT Ac si patenter dicat: Idcirco creatura tua corruptibilis persistere ad incorruptionem potest, quia tuae potestatis manu erigitur, et tui respectus gratia, ut persistat, tenetur. Humana namque creatura, eo ipso quod creatura est, in semetipsa habet sub se defluere, sed a conditore suo homo accepit, ut et super se contemplatione rapiatur, et in seipso incorruptione teneatur. Creatura ergo ne sub se defluat, sed in incorruptione persistat, ad incommutabilitatis statum auctoris sui dextera levatur. Potest quoque dexterae nomine Filius designari: Quia omnia per ipsum facta sunt . Operi igitur manuum suarum porrexit omnipotens Deus dexteram suam, quia ut abjectum atque in infimis jacens ad summa erigeret genus humanum,
Abbreviated transcription (Latin):
et ipsa creatura lib̾abitur a seruitute
corruptionis. in libtate głȩ filioꝵ dei.
Scimus enim qđ omnis creatura in¬
gemiscit. et parturit usq ad buc. Sc̃s
gͦ uir in corruptionis statum deside¬
rans: dicat. Cunctis diebus quibus nc̃
milito: expecto donee ueniat immu¬
Itatio mea. In qua inmutatione qͥd
go respondebo tibi. Responde cuilibet
dicimur: cum eius factis congrua ad
inuicem oꝑa reddimꝰ. In illa gͥ com
mutatione uocat dominꝰ ⁊ respondet
homo: quia añ in corrupti claritatẽ.
incorruptus homo ostenditur post
corruptionẽ. Nunc ⁊ enim quousq
subditi corruptiomi sumus. auctori noᷤᷤ¬
tro minime respondemus: quia dum
corruptio ab in corruptione longe ẽ.
similitudo apta nr̃e responsioni nõ ẽ.
De illa u̾o imutatione scͥptum ẽ. Cũ
appariũt: similes ei erimus. qm̃ ui
debinus eum sicuti ẽ: Tunc gͦ uocan
ti do u̾acit̃ respondemus: qñ ad sum¬
me in corruptionis iussum in corrupti

Expanded text:
et ipset ipsae filiorum Dei. Scimus enim quod omnis creatura ingemiscit, et parturit usque adhuc . Sanctus ergo vir incorruptionis statum desiderans, dicat: Cunctis diebus, quibus nunc milito, exspecto donec veniat immutatio mea. In qua immutatione quid go respondebo tibi. - Respondere cuilibet dicimus, cum ejus factis congrua ad invicem opera reddimus. In illa igitur mutatione vocat Dominus, et respondet homo, quia ante incorrupti claritatem, incorruptus homo ostenditur post corruptionem. Nunc etenim quousque subditi corruptioni sumus, Auctori nostro minime respondemus, quia, dum corruptio ab incorruptione longe est, similitudo apta nostrae responsioni non est. De illa vero immutatione scriptum est: « Cum apparuerit, similes ei erimus, quando videbimus eum sicutti Deo veraciter respondebimus, quando ad summae incorruptionis jussum incorruptib
Abbreviated transcription (Latin):
to donec ueniat immutatio mea. Qui
itaq immutationẽ suam tanto desidi¬
o expectat. quam sit de resurrectione
certus in sinuat: et cursum uite p̃sentiᷤ
qnͣtum despiciat innotescit. quia hũc
miliciam appellat. Per miliciam quip¬
pe semꝑ ad finem tenditur: et cotidie
conclusionis t̾minꝰ expectatur. Cursũ
itaq uite huius despicit. et statum
soliditatis requirit. qui ꝑ hoc qd̵ mu¬
tabilit̾ militat. ad immutationẽ suam
ꝑ uenire festinat. Iustis quippe in hac
uita. ipsa sarcina sue corruptionis o¬
nerosa ẽ.: qđ iugilie defatigant. sõpn
queritur. ut iugiliarũ labor atq an¬
xietas temꝑetur. S nõ nũqm etiam
sompnꝰ occidit. fames corpus attit. at¬
qr ut eius necessitas repellat᷑. cibi re¬
quiruntur. Sed et eibi sepe grauant.
qui ad repellendum debilitatis gra¬
uamen quesiti fuerant. ẜ rauis itaq¬
uanitati creatura subiecta ẽ nõ uolẽs.
sed ꝓpt̾ eum qui subiecit in spe: quia

Expanded text:
to donec veniat immutatio mea. - Qui to donec veniat immutatio mea. - Qui itaque immutationem suam tanto desiderio exspectat, quam sit de resurrecticertus insinuat; et cursum vitae praesentis quantum despiciat innotescit, qui hunc militiam appellat. Per militiam quippe semper ad finem tenditur, et quotidie conclusionis terminus exspectatur. Cursum itaque vitae hujus despicit, et statum soliditatis requirit, qui per hoc quod mutabiliter militat, ad immutationem suam pervenire festinat. Justo quippe in hac vita ipsa sarcina suae corruptionis onerosa est. Quod vigiliae defatigant, somnus quaeritur, ut vigiliarum labor atque anxietas temperetur. Sed nonnunquam etiam somnus occidit. Fames corpus atterit, atque, ut ejus necessitas repellatquiruntur. Sed saepe et cibi gravant, qui ad repellendum debilitatis gravamen quaesiti fuerant. Gravis est valdVanitati creatura subjecta est non volens, sed propter eum qui subjecit in spe, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi certum ac solidum sentiunt. qua
sum ꝑ fortem sententiam infir manti
dubietati omnimͦ contradicunt: qua¬
tinꝰ ꝑ hoc qd dubie ꝓferre cernuntur.
infirmis aliquatenus condescendant.
et ꝑ hoc qđ certam sententiã ꝓferunt.
ex emplum nrĩ capitis sequunt᷑. Passi¬
oni quippe dominus aꝓpinquans: i¬
firmantiũ in se uocẽ sumpsit diceus Pa¬
t̃ mi si possibile ẽ: ame transeat calix
iste. Eorũq timorẽ ut abstraberet sus¬
cepit: et rursus ꝑ obedientiam uim for¬
tituduus ostendens ait. Ueruntam̃ ñ
sicut ego uolo. set sic̃ tu: ut cum ĩmi
net hoc qd̃ fieri nolumus. sic ꝑ infir¬
mitatẽ petamꝰ ut nõ fiat: quatinus
ꝑ fortitudinẽ ꝑ ati simꝰ. ut uoluntas
afortibus infirmitatis uerba suscipiẽ¬
in firmorũ corda gracus roboreutur.
Uñ b̾atus iob cum quasi dubitantis
uerba ꝓtulit dicens. putas ne mortitꝰ
homo rur sum uiuet: ilico sentenciam
sue certitudinis adiunxit. q̃ua ait Cũc¬

Expanded text:
ipsi certum ac solidum sentiunt, quasipsi certum ac solidum sentiunt, quassum per fortem sententiam infirmantium dubietati omnimodo contradicunt, quatenus per hoc quod dubie proferre cernuntur infirmis aliquatenus condescendant, et per hoc quod certam sententiam proferuntexemplum capitis nostri sequuntur; passioni quippe Dominus propinquans, infirmantium in se vocem sumpsit, dicens: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste , eorumque timorem, ut abstraheret, suscepit; et rursus per obedientiam vim fortitudinis ostendens ait: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu ut cum net quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus ut voluntas.a fortibus infirmitatis illa verba suscipieninfirmorum corda gratius roborentur. Unde beatus Job, cum quasi dubitantis verba protulit, dicens: Putasne mortuus homo rursum vivet? illico sententiam suae certitudinis adjunxit, qua ait: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
in eũglio dominus ait. Et si ego ex¬
altatus fuo a t̾ra: omnia trahama ad
me ipsum. omiuia iudel electa. Nõ
enum ab inferno rediens dominus
electos simul et reꝓbos traxit. sed
illa ex inde omiia sustulit. que sͥ
in hesisse p̃sciuit. Uñ etiam ꝑ osee ꝓ¬
pħam dit. Ero mors tua omos: ero
morsus tuus inferne. Qd̃ enĩ occidi¬
mus: agimus ut penitꝰ nõ sit. Ex eo e¬
nu qd mordemus.: partem abstrahi¬
mus. partemq reluiquius. Quia
gͦ in electis suis funditꝰ dominus oc¬
cidit mortẽ: mors extitit mortis. Qͥa
u̾o ex inferno partem abstulit. partẽ
reliquid: nõ occidit. funditꝰ. s momor¬
dit infernum. Dicit gͦ. Ero mors tua
omors: id est in electis meis te ꝑfun¬
ditus ꝑimo. Ero moesus tuus in ferne:
quia sublatis eis te exparte transfi¬
go. Sciens gͥ batꝰ iob hunc aduen¬
tum ad inferos redemptoris nrĩ. pe¬
tit. quod futurum p̃uidet: dicitq. Et
constituas mͥ tp̃s: in quo recordis mei.
sum uiuet : Solent iusti uiri in eo qd

Expanded text:
in Evangelio Dominus dicit: Et ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum , omnia videlicet electa. Non enim ab inferno rediens Dominus electos simul et reprobos traxit, sed illa exinde omnia sustulit quae sibi inhaesisse praescivit. Unde etiam per Osee prophetam dicit: Ero mors tua, o mors, ero morsus tuus, inferne . Quod enim occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo enim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus Dominus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, partemque reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Dicit ergo: Ero mors tua, a mors; id est, in electis meis te funditus perimo. Ero morsus tuus, inferne, quia, sublatis eis, te ex parte transfigo. Sciens igitur beatus Job hunc adventum ad inferos Redemptoris nostri, petat quod futurum praevidit, et dicat: Et constituas mihi tempus in quo recorderis mei. ste . Solent justi viri in eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
mortũ. quẽ auditores iam resurrexis¬
se nou̾ant: et u̾ebatur dic̃ẽ mortuos. qͦs
resurgẽ iux credebant. Beatꝰ gͥ iob q
carne mortuos ad uitam rursus eiugi¬
lare nõ dubitat: eos dormientes potius
quam mortuos appellat. Sequit᷑. Qͥs¬
michi tribuat. ut uunferno ꝓtegas me.
Quia ante aduentum mediatoris dei¬
⁊ hominũ. omnis homo quamus mun¬
de ꝓbateq uite fuĩt. ad inferm claus¬
tra descenditdubium nõ ẽ. Quoniã ho-¬

Expanded text:
mortuum quem auditores jam resurrexismortuum quem auditores jam resurrexisse cognoverant, et verebatur dicere mortuos quos resurgere vix credebant. Beatus igitur Job, quia carne mortuos ad vitam rursus evigilare non dubitat, eos dormientes potius quam mortuos appellat. Sequitc tribuat, ut in inferno protegas me? - Quia ante adventum Mediatoris hominis, omnis homo, quamvis mundae probataeque vitae fuerit, ad inferni claustra descendit, dubium non est. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
aũt de morte carnis loquitur: nõ hãc
mortem s sompnũ maluit uocare. sp̃e
ꝓculdubio resurrectionis insinuans: q
sic̃ citius homo a sompno eiugilat. ita
concite ad conditoris nutum amorte cor¬
poris surgat. Uehem̃t̾ enun ab infir¬
mis m̃tibus nomen mortis ꝑ timescit᷑:
sompni aũt uocabulũ nõ timeturr. Uñ
et paulus discipłos ammonens dicit.
Nolumus aũt uos ignorare fr̃s de dor¬
mientibus: ut nõ contristemini. sieut &e
cetĩ qui spem non hñt. Si enu credi¬
mus qđ iħc mortuus ẽ et resurrex̃: ita et
ds eos qui dormierunt ꝑ iħm ad ducet
cum eo. Quit ẽ quod p̃dicator egregiꝰ
mortem domini mortẽ uocat. mortẽ ser
minat. nͥ quia infirma corda audienti¬
um respiciens. medicam̃tum p̃dicatioĩs
sue mira arte compouit. et illum quẽ
iam resurrexisse nou̾ant. eis mortuum
in sinuare nõ dubitat. eos u̾o qui nec¬
dum resurrex̾ant. ut spem resurrectio¬
nis insinuet. nõ mortuos s dormientes
uocat: Non enun u̾ebatur dic̃ebatur

Expanded text:
loquitur, non hanc mortem, sed somnum maluit vocare, spem procul dubio resurrectionis insinuans, quia sicut citius homo a somno evigilat, ita concite ad conditoris nutum a morte corporis resurgat. Vehementer enim ab infirmis mentibus nomen mortis pertimescitur, somni autem vocabulum non timetur. Unde et Paulus discipulos admonens, dicit: Nolumus autem ignorare vos, fratres, de dormientibus, ut non contristemini sicut et caeteri qui spem non habent. Si enim credimus quod Jesus mortuus est et resurrexit, ita et Deus eos qui dormierunt per Jesum adducet cum eo . Quid est quod praedicator egregius mortem Domini mortem vocat, mortem vero minat, nisi quia, infirma corda audientium respiciens, medicamentum praedicationis suae mira arte componit, et illum quem jam resurrexisse noverant, eis mortuum insinuare non dubitat; eos vero qui necdum resurrexerant, ut spem resurrectionis insinuet, non mortuos, sed dormientes vocat? Non enim verebatur dicere
Abbreviated transcription (Latin):
hec uirta sp̃m intelligi debeant ꝑscru¬
n scͥptura et enim sacra ligni nomine
aliqñ crux. aliqñ uir iustus. aut etiã
inuistus. aliqñ uero in carnata dei sa¬
pienti figuratur. Cruri eñ ligno sig¬
natur: cum dr. Mittamꝰ lignum in pa¬
nẽ eius. Ugnum quippe inpanem mit¬
tẽ est: diũco corpori crucẽ exhibe. Rur¬
sum ligni nomine uir iustus. aut ⁊ in

Expanded text:
ec juxta spiritum intelligi debeant perscruptura etenim sacra ligni nomine aliquando crux, aliquando vir justus, aut etiam injustus, aliquando vero incarnata Dei sapientia figuratur. Crux etenim ligno signatur, cum dicitur: Mittamus lignum in panem ejus . Lignum quippe in panem mittere est Dominico corpori crucem adhibere. Rursum ligni nomine vir justus aut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta eiusdem u̾itatis uocẽ. omnis qͥ
se exaltat humiliabit᷑: et qui se hu¬
miliat ex altabit᷑. Salomon quoq ait.
Si cecidit lignum ad austrum. aut ad
aquilonẽ: inquocumq loco cecidđit.i¬
bi erit. Indie et enim mortis suȩ tustꝰ
ad austrum cadit. peccator ad aqui¬
lonem: quia et iustꝰ ꝑferuorem sp̃c ad
gaudia ducitur. et pecc̃or cum apos¬
tata angło qui dix̃. sedebo inmontem
testam̃ti. in latĩbus aquilonis: in frigi¬
do suo corde reꝓbatur. Rursum ꝑli¬
gnum incarnata dei sapiã fig̾ãtur:
sicut de ea scͥptum ẽ. Lignum uitȩ est
is qui ap̃phendint eam. Et sic̃ ipse
ait. Si inuiridi ligno hec faciunt. ina¬
rido quid fiet: hoc itaq loco cum
lignum p̃fertur homini. quid homo
nisi carnał quisq accipitur: Et quid¬
ligni nomine nisi iusti uniꝰ euius q
uita signat᷑: Lignum et enim ht̃ sp̃em
si p̃cisum fũit. rursum uirescit: quia
cum in morte passionis ꝓu̾itate uistꝰ

Expanded text:
dem Veritatis vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Salomon quoque ait: Si ceciderit lignum ad Austrum, aut ad Aquilonem, in quocunque loco ceciderit, ibi erit . In die etenim mortis suae justus ad Austrum cadit, peccator ad Aquilonem, quia et justus per fervorem spiritus ad gaudia ducitur, et peccator cum apostata angelo, qui dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis , in frigido suo corde reprobatur. Rursum per lignum incarnata Dei Sapientia figuratur, sicut de ea scriptum est: Lignum vitae est his qui apprehenderint eam ; et sicut ipsa ait: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Hoc itaque loco cum lignum praefertur homini, quid homo nisi carnalis quisque accipitur? Et quidligni nomine nisi justi uniuscujusque vita designatur: Lignum etenim habet spem; si praecisum fuerit, rursum virescit, quia cum in morte passionis pro veritate justus
Abbreviated transcription (Latin):
te intelligentiam non errarent. ⁊ nͥ specu¬
lationem bonorum destruẽnt: nequaqͣm
cos suꝑna iuoicia tam distcͥto ex amine ꝓꝑ¬
t̃ pusorum suorum culpam repbarent. Con¬
tempnendo gͥ dm̃ in uetustate se retinent:
s in uetustate retinendo pͥuis suiꝰs moĩb specła¬

Expanded text:
tae intelligentia non errarent; et nisi specutae intelligentia non errarent; et nisi speculationem bonorum destruerent, nequaquam eos superna judicia tam districto examine pro verborum suorum culpa reprobarent. Contemnendo igitur Deum, in vetustate se retinent: sed in vetustate retinendo, pravis suis sermonibus specula
Abbreviated transcription (Latin):
mitum suȩ in dicant actionis. Nam elifa ã
latina linga dicitur domini contemptus.
Et quid aliuo ħrtici faciunt. nisi qd̾ dum fai¬
sa oe dõ sentiunt. eum suꝑbiendo contemp¬
nunt: B aldac int̾p̃tatur uetustas sola. Be¬
ne aũt omnes hrtici inhis que de domino
loquintut. dum non intentione recta sed
appeticione temꝑalis głe. uideĩ p̃dicatores
appetunt: uetustas sola nominantur. ad lo¬
quendum quippe non zelo noui hominisis
uite uetĩs pͣuitate concitantur. Sofar quo¬
ꝙ latino sermone dicitur dissipacio specule.
uel speculatorem dissipars. M entes namq
fidelium ad contemplanda suꝑna se erigunt:
s dum hrticorum u̾ba ꝑuertẽ recta com¬
templantes appetunt. speculam dissipare co
nibus : tres heticarum m̃tium ꝑdicionis
casus ex pͥmuntur. Nisi enum dm̃ contemp¬
uerent: nequaquam de illo ꝑu̾sa sẽtirẽt. Et nͥ¬
errorẽ uetustatis contraherent. in noue ui¬

Expanded text:
meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz Latina lingua dicitur Domini contemptus. Et quid aliud haeretici faciunt, nisi quod, dum falsa de Deo sentiunt, eum superbiendo contemnunt? Baldad interpretatur vetustas sola. Bene autem omnes haeretici in his quae de Deo loquuntur, dum non intentione recta, sed appetitione temporalis gloriae videri praedicatores appetunt, vetustas sola nominantur. Ad loquendum quippe non zelo novi hominis, sed vitae veteris pravitate concitantur. Sophar quoque Latino sermone dicitur dissipatio speculae, vel speculationem dissipans. Mentes namque fidelium ad contemplanda superna se erigunt; sed dum haereticorum verba pervertere recta contemplantes appetunt, speculam dissipare connibus, tres haereticarum mentium perditionis casus exprimuntur. Nisi enim Deum contemnerent, nequaquam de illo perversa sentirent; et nisi vetustatis cor traherent, in novae vi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯici uero eius. qui dum consulunt in¬
uehuntur. ħeticorum figuram ex pͥmã:
qui sub spe consulenoi agunt negotium se¬
oucendi. Uñ ⁊ ad beatum iob quasi ꝓ domi¬
no loquuntur. s tam̃ adomino non appbant᷑.
quia uideł om̃s ħetici dm̃ dum defende ni
tuntur offenount. Unde eis apte.⁊ ab eodem
sc̃o uiro. dicitur. Disputare cum do cupio pri¬
us uos ostendens fabricatores m̃dacii: ⁊ culto¬
res ꝑu̾sorum dogmatum: Constat gͦ eos brti¬
corum typum errando gerere. quos sc̃s ur
fendere cernitur. iũitati uiuis ad u̾satur.psal¬
mista ad cestante qui ait. Ut destruas uimi¬
cum ⁊ defensorem. Inumnicus quippe ⁊ defen¬
sor ẽ. qui dm̃ quẽ p̃dicat. limpugnat. ⁊Iam
qs b̾atus iob uenturi redemptoris spem te¬
neat: ⁊̃ nomine demonstrat. Iob quupe uit̃¬
p̃tatur dolens. Quo nimirum oolore uel me¬
diatoris passio. uel sc̃e eccłiȩ labor ex pͥmitur.
que mulciplici p̃sentis uitę fatigatione eruci¬
atur. Amici quoꝙ euis exuocabulo nomĩs.

Expanded text:
ici vero ejus, qui dum consulunt invehuntur, haereticorum figuram exprimunt, qui sub specie consulendi agunt negotium seducendi. Unde et ad beatum Job quasi pro Domino loquuntur, sed tamen a Domino non approbantur; quia videlicet omnes haeretici Deum, dum defendere 15 nituntur, offenduviro sancto dicitur: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum . Constat ergo eos haereticorum typum gerere, quos sanctus vir fendere cernitur, veritati illius adversatur, Psalmista attestante, qui ait: Ut destruas inimicum et defensorem . Inimicus quippe et defensor est, qui Deum quo praedicat impugnat.  beatus Job venturi Redemptoris speciem teneat, etiam nomine demonstrat. Job quippe interpretatur dolens. Quo nimirum dolore, vel Mediatoris passio, vel sanctae Ecclesiae labor exprimitur, quae multiplici praesentis vitae fatigatione cruciatur. Amici quoque ejus ex vocabulo nominis
Abbreviated transcription (Latin):
trabebant. Ueniant gͥ ad batum iob. id ẽ
reũtantur ad eccliam.⁊ semptenario sacͥfi¬
çio cauros ⁊ arietes mactandos offerant.
qͥ ut tuniu̾sali eccłie cõũgat᷑. necesse uth umili¬
tate inf ueniente it̃ fitiant. quiequid pͥusd̾

Expanded text:
trahebant. Veniant igitur ad beatum Job, id est trahebant. Veniant igitur ad beatum Job, id est revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant, qui ut universali Ecclesiae conjungantur, humilitate interveniente, interficiant quidquid p
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ꝓpeis uniu̾salis ȩccłe manib offerantur.
ut eius m̾itis remedium salutis uiueniant.
quam ũborum iaculis impugnanoo feri
oblata. quia dum semptiformis grẽ sp̃m
confidentes accipiunt: quasi.uii. oblatio¬
nibus er piantur. hinc ẽ qd in iob̃is apo¬
lis eccła designatur. hinc ꝑ salomonem de
sapientia or.S apientia heoificauit sͥ do
mum. ex cidit columpnas semptẽ. Ipso
gͦ sacͥfitiorum num̃o reconciliati ħetici qͥd
pus fiũnt ex pͥmunt. qui ꝑfectioni septi¬
formis grẽ non ñ redeundo iunguntuꝵ
Bene aũt cauros ꝓse ⁊ arietes obtuuisse
describuntur. In tauro quippe. ceruix suꝑ¬
bie. in ariete aũt. oucatus gregum seqñti
um designatur. Quid ẽ gͦ ꝓeis tauros ari¬
etesq mactare. nisi eorum suꝑbum ducatũ
int̾ ficere. ut oe se humilia sentiant. ⁊ post
se corda innocentium non seducant᷑. Ceruice
enim tum̃ti ab eccłę unitate refilierant:
infirmos post se pplos quasi seqñtes greges

Expanded text:
eis universalis Ecclesiae manibus offerantur; ut ejus meritis remedium salutis inveniant, quam verborum jaculis impugnando ferieorantur oblata; quia dum septiformis gratiae Spiritum confitentes accipiunt, quasi septem oblationibus expiantur. Hinc est quod in Joannis Apolis Ecclesia designatur . Hinc per Salomonem de Sapientia dicitur: Sapientia aedificavit sibi mum, excidit columnas septem . Ipso ergo sacrificiorumprius fuerint exprimunt, qui perfectioni septiformis gratiae nonnisi redeundo junguntur. Bene autem tauros pro se et arietes obtulisse describuntur. In tauro quippe cervix superbiae, in ariete autem ducatus gregum sequentium designatur. Quid itaque est pro eis tauros arietesque mactare, nisi eorum superbum ducatum interficere, ut de se humilia sentiant, et post se corda innocentium jam non seducant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae universitate resilierant, et infirmos post se populos quasi sequentes greges
Abbreviated transcription (Latin):
stat gͦ ut cum mens in bi iob sermonib
fluctuat. corũ pondus exeuisdẽ hystorie
micio ac fine: ꝑ̃pendat.. Ib etno etiam ni¬
dice nec casurus laudari potuit: nec lap¬
sus p̃ferri Si gͥ ĩ ãbiguitatĩ tẽpestate depre¬
hensi pͥma buius hystorie. et postrema co ͤ¬
picimus: dep̃hensa naius cordis. consid̾¬
rationis sue finib quasi a ꝓra et pupireᷤᷤ¬
tringitur: ne in erroris sara ꝑducatur.
Nullis gͦ ignorantiȩ nr̃e ꝓcellis obrui¬
mur: si tranquillum suꝑne sententie litꝰ
tenemus. Ecce enĩ dic̃. qd̾ q̃stioue nõ mo¬
dica lec̾toris animum moueat. Sed qͥs l
rectum dic̾e nõ audeat. qđ in di aurib

Expanded text:
Job sermonibus fluctuat, eorum pondus ex ejusdem historiae initio ac fine perpendat. Ab aeterno enim judice nec casurus laudari potuit, nec lapsus praeferri. Si igitur in ambiguitatis tempestate deprehensi, prima hujus historiae et postrema conspicimus, navis cordis considerationis suae funibus, quasi a prora et puppi, restringitur, ne in erroris saxa perducatur. Nullis ergo ignorantiae nostrae procellis obruimur, si tranquillum supernae sententiae littus tenemus. Ecce enim dicit quod quaestione non modica lectoris animum moveat. Sed quis hoc non rectum dicere audeat, quod in Dei auribus
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sepe contra nos quibus libet pe¬
nis durius corm̃ta u̾boꝵ seiuunt: cumq
nos ad defensionem erigunt. in inpacĩam
st̾nunt. Uñ b̃ato iob. ne de ẽẽ temptatio
ulla potusset. nõ solum hunc flagella de¬
suꝑ feruint. sed grauiora plagis amico¬
rum colloquia affligunt. ut scĩ amma
hinc inde pulsata: ad motum iracunde
elationis erumꝑet. et quicquid mundũ
uir̾at. ꝑ contumaciã suꝑbe loquutionis
inquinaret. Sed tactactus plagis gr̃as
retulit: lacessitus u̾bis. recta respondit:
et ꝑcussus umotescit. quam ꝓminimo sa¬
lutem carnis hiu̾t. loqũs quoq indicat.
quam sapiens tacebat.S quedam cius
u̾bis admixta sunt. que apud humana
iudicia. pacĩȩ limiie̾ trausire iud̾antiur:
que nos uera intelligimus: si suꝑni senͣtiã
udicis. in eorum examinatione pensemꝰ
Ipse quippe batum iob. et pͥus contra ad¬
ũ sarium ꝓtulit dicens: iudisti seruum
meũ iob. qd̾ nõ sit ei similis suꝑ t̾ram. uir

Expanded text:
Nam saepe contra nos quibuslibet poenis durius tormenta verborum saeviunt; cumque nos ad defensionem erigunt, in impatientiam sternunt. Unde beato Job ne deesse tentatio ulla potuisset, non solum hunc flagella desuper feriunt sed graviora plagis amicorum colloquia affligunt; ut sancti viri anima hinc inde pulsata, ad motum iracundiae et elationis erumperet, et quidquid mundum vixerat, per contumaciam superbae locutionis inquinaret. Sed tactus plagis gratias retulit; lacessitus verbis recta respondit; et percussus innotescit, quam pro minimo salutem carnis habuerit. Loquens quoque indicat, quam sapiens tacebat. Sed quaedam ejus verbis admista sunt, quae apud humana judicia patientiae limitem transire videantur: quae nos vere intelligimus, si superni sententiam judicis in eorum examinatione pensamus. Ipse quippe beatum Job et prius contra adversarium praetulit, dicens: Vidisti servum meum Job, quod non ei simil
Abbreviated transcription (Latin):
quo uste feriatur ad mutat. Sed qui
ad infernum descend̾it. ad domum suã
ultius nõ ascendrt. quia eum quẽ des¬
ꝑatio obruit. a cordis sui habitacło
foras mittit. ⁊ redire introrsus nõ ua¬
let. quia fusus ext̾ius. ad detĩora coti¬

Expanded text:
quo juste feriatur admittat. Sed qui quo juste feriatur admittat. Sed qui ad infernum descenderit, ad domum suam ulterius non ascendet, quia eum quem desperatio obruit, a cordis sui habitaculo foras mittit, et redire introrsus non valet, quia, fusus exterius, ad deteriora quoti
Abbreviated transcription (Latin):
inferui nomine peccõris desꝑatio
designari. de qua ꝑ psalmistã dicit᷑.
In inferno aũt quis confitebitur tibi:
inꝓfundũ pecc̃orũ. contẽpnit. Quisqͥs
aut impietati succumbit. iutam ꝓfec¬
to iusticie moriendo dẽlinquid. Qui u̾o
etiã post pecẽm mole desꝑationis ob¬
ruitur. quid aluid quã post mortem
inferni supplicio sepelitur. Bene gͦ dr̃.
Sicut consumit᷑ nubes et ꝑ transit. sic
qui descend̾it ad inferos nõ ascendet:
quia plerũq cũ ꝓpetratioi nequitiȩ ⁊̃
desꝑatio sociatur. et uia iam reu̾sionis
absciditur: recte corda desꝑantium nu¬
bibus comꝑantur. quia et caligine er¬
roris obscura sunt: et peccõrum multi¬
plicitate condensa. Sed consũpta per¬
transeunt. quia claritate extremi uidi¬
dicii irradiata dissipantur. Solet etiã
domus habitatio cordis intelligi: uñ sa¬
nato cudam dr̃. Uade in domũ tuam.
Quia nimirum dignum ẽ ut pecc̃or pꝰ
ueniam ad m̃tem suam redd̾at. nec itm̃

Expanded text:
inferni nomine peccatoris desperatio designari, de qua per Psalmistam dicitur: In inferno autem quis confitebitur tibi? it peccatorum, contemnit . Quisquis autem impietati succumbit, vitam profecto justitiae moriendo derelinquit. Qui vero etiam post peccatum mole desperationis obruitur, quid aliud quam post mortem in inferni suppliciis sepelitur? Bene ergo dicitur: Sicut consumitur nubes, et pertransit, sic qui descendit ad inferos non ascendet, quia plerumque cum perpetratione nequitiae etiam desperatio sociatur, et via jam reversionis absciditur. Recte autem corda desperantium nubibus comparantur, quia et caligine erroris obscura sunt, et peccatorum multiplicitate condensa; sed consumpta pertranseunt, quia claritate extremi judicii irradiata dissipantur. Solet etiam domus inhabitatio cordis intelligi. Unde sanato cuidam dicitur: Vade in domum tuam , quia nimirum dignum est ut peccator post veniam ad mentem suam redeat, ne iterum
Abbreviated transcription (Latin):
benedic do.⁊ morere. nisi transcendendo
p̃ceptum ultra quam es conditus uiue:
Set adam nr̃ fortis insterquilinio iacu¬
it: quia in ꝑadiso quondam debilis ste¬
tit. Nam illico ad male suadentis uer¬
gitur. ubiq suꝑatur. ꝑ cuncta temptati¬
onum argum̃ta succubuit: qui ⁊ illum
suum familiare solatium. ⁊̃ de mulie¬
eri libet: foras rebus uacuum. in trin¬
secus do plenum. Cum paulus ipse in
se diuitias sapientie et̾ne conspiceret. se¬
q ipsum extĩus ẽẽ corruptibile corpus
uid̾et : ait. habemus thesaurum istum
inuasis fictilibus. Ecce in bato iob uas
fictile scissuras ulcerum ext̾ius sensit:
s hic thesaurus in t̾ius integer mansit.
foras enim ꝑ uuln̾a crepuit: s in defi¬
cient̃ int̾ius nascens thesaurus sapienti
e ꝑ u̾ba sc̃ẽ eruditionis emandauit dicẽ
Si bona accepimus de manu domini.
mala q̃r nõ sustineamusͤ. Bona scił do¬
na dĩ. uel temꝑalia uel et̃na. Mala aũt

Expanded text:
Benedic Deo, et morere, nisi: Transcendendo Benedic Deo, et morere, nisi: Transcendendo praeceptum, ultra quam es conditus, vive? Sed Adam noster fortis in sterquilinio jacuit, qui in paradiso quondam debilis stetit. Nam illico ad male suadentis vergitur, ubique superatur, per cuncta tentationum argumenta succubuit, quia et illud suum familiare solatium etiam de mulieeri libet, foras rebus vacuum, intrinsecus Deo plenum. Paulus cum in seipso divitias sapientiae internae conspiceret, seque ipsum exterius esse corruptibile corpus videret, ait: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Ecce in beato Job vas fictile scissuras ulcerum exterius sensit; sed hic thesaurus interius integer mansit. Foras enim per vulnera crepuit, sed indeficienter interius nascens thesaurus sapientiae per verba sanctae eruditionis emanavit, dicens: Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? bona scilicet, dona Dei vel temporalia vel aeterna; mala aut
Abbreviated transcription (Latin):
Mouit namq pͥus dampna fubstantiȩ: quȩ
⁊ extra naturam ꝓfecto eẽnt ⁊ extra cor¬
pus Sub traxit filios quod iam quidem
extra naturam non eẽnt. s tam̃ ad huc a¬
liquatenus extra ꝓpͥum corpus. Ad extre¬
mum: ꝑ cussit ⁊ corpus. Set quia uuln̾b
carns adm̃tis tiulms ꝑuenire non ualu¬
it: ⁊̃ conuincte mulieris lingam quesiũ.
Quia enim aꝑto certamine suꝑari se do¬
luit. de ore conuigis quasi iaculum de
in sidiis in torsit: que ꝓfecto dic̃ẽt. Ad¬
buc ꝑmanes in simplicitate tua: Bene¬
dic do ⁊ morere. Ecce temptando omĩa
abstulit.⁊ ecce temptando mulierem re.¬
liquid. et scõ uiro callide cuncta diripu¬
it .S ualde callidus adiutricẽ suam mu¬
lierem reseruauit.: que dicat. Ad huc ꝑ¬
manes in simplicitate tua: Uerba sua
eua repetit. Nam quid ẽ dicere simpli¬
citatem desere. nisi obedientiam uetitum
comedendo contempne:. Et quid ẽ dicere

Expanded text:
Movit namque prius damna substantiae, quae Movit namque prius damna substantiae, quae et extra naturam profecto essent, et extra corpus. Subtraxit filios, quod jam quidem extra naturam non esset, sed tamen adhuc aliquatenus extra proprium corpus. Ad extremum percussit et corpus. Sed quia vulneribus carnis ad mentis vulnus pervenire non valuit, etiam conjunctae mulieris 79 linguam quaesivit. Quia enim aperto certamine superari se doluit, de ore conjugis jaculum quasi de insidiis intorsit, quae profecto diceret: Adhuc permanes in simplicitate tua? Benedic Deo, et morere. Ecce tentando omnia abstulit, ecce tentando mulierem reliquit, et sancto viro callide cuncta diripuit; sed valde callidius adjutricem suam mulierem reservavit, quae dicat: Adhuc permanes in simplicitate tua? Verba sua Eva repetit. Nam quid est dicere: Simplicitatem desere, nisi: Obedientiam, vetitum comedendo, contemne? Et quid est dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
in spic̃ẽ. quod antiquus adu̾sarius nõ so¬
lum ꝑ semet ipsum. sed ꝑeos etiam qui
nobis adbent. statum satagit nr̃ȩ m̃tis ĩ¬
hentium repit. Hinc enum scͥptum est. A
filus tuis caue. ⁊ a domesticis tuis adtẽ¬
mo suo custodiat. et in omĩ frẽ suo non
ħat fiduciam. binc rursum scͥptum ẽ. In¬
imici hominis domestici eius. Callidus
naniq adu̾sarius cum abonorum cordi¬
bus repelli se conspicit. eos qui ab illis
ualde diliguntur ex quirit. ⁊ ꝑ eorum u̾¬
ba blandiens loquitur. qui plus cet̾is a¬
mantur: ut dum ius amoris cor ꝑforat.
facile ꝑsuasionis euis gladius. ad intimȩ
rectitudinis munimina irrumpat. Post
dampna gͥ rerum. post fun̾a pignerũ.
post uulnera scissurasq m̃brorum: an-¬
uit. iurulento sermone corrumꝑe. U̾ ba
enim post uulnã intulit. ut nimirum cũ
ius doloris in grauescẽt. facile ꝑ suasionis
dimus: qua calliditate seuiat inuenimus

Expanded text:
inspicere quod antiquus adversarius non soinspicere quod antiquus adversarius non solum per semetipsum, sed per eos etiam qui dhaerent, statum satagit nostrae mentis inhaerentium repit. Hinc enim scriptum est: «A filiis tuis cave, et a domesticis tuis attemo suo custodiat, et in omni fratre suo non habeat fiduciam . Hinc rursum scriptum est: Inimici hominis domestici ejus . Callidus namque adversarius cum a bonorum cordibus repelli se conspicit, eos qui ab illis valde diliguntur exquirit; et per eorum verba blandiens loquitur, qui plus caeteris amantur; ut dum vis amoris cor perforat, facile persuasionis ejus gladius ad intimae rectitudinis munimina irrumpat. Post damna igitur rerum, post funera pignorum, post vulnera scissurasque membrorum, anuit virulento sermone corrumpere. Verba enim post vulnera intulit, ut nimirum cum vis doloris ingravesceret, facile persuasionis dimus, qua calliditate saeviat invenimus.
Abbreviated transcription (Latin):
quibus gradibus ascendantur. Uicia ẽ aũt
iuro mulier. atq subiccta. Cor gͥ mulieris
tenuit:⁊ quasi scalam qua ad cor uiri as¬
cende potuisset inuenit. Occupauit anim̃
conuigis scala mariti. s nil hac arte pre¬
ualuit: quia sc̃s uir subiectam sͥ mulierẽ
⁊ nõ p̃positam attendit. ⁊ recte loqus do¬
cuit: quam serpens ut ꝑu̾sa loquẽtur in¬
stigauit. Dignum quippe erat. ut fiuxã
m̃tem uirilis censura restring̾et: cum ꝓfec¬
to et de ipso lapsu pͥmo humani geñis nos¬
set. qd̾ docet mulier recta nesciret. Unde ⁊
bñ ꝑ paulum dicitur. Docere autem muli
adam in ꝑadiso suꝑauit. At q ad uitricem
suam mulierem dum adu̾ba male ꝑsuasio¬
nis accendit. ad doctrinam sc̃ȩ eruditionis
misit. Et que excitata fũat ut ꝑdet: erudi¬
ta ẽ ne ꝑiret. Sic sic a nrĩs uiribus fortib
hostis ꝑcutitur: ut sua ei tela etiam rapiã¬
tur. ñ enim se exag gerare estiumat dolo¬

Expanded text:
quibus gradibus ascendatur. Vicina est autem quibus gradibus ascendatur. Vicina est autem viro mulier atque subjuncta. Cor igitur mulieris tenuit, et quasi scalam, qua ad cor viri ascendere potuisset invenit. Occupavit animum conjugis, scalam mariti. Sed nihil hac arte praevaluit, quia sanctus vir subjectam sibi mulierem, et non praepositam attendit; et recta loquens docuit, quam serpens, ut perversa loqueretur, instigavit. Dignum quippe erat ut fluxam mentem virilis censura restringeret, cum profecto et de ipso primo lapsu humani generis nosset quod docere mulier recta nesciret. Unde bene et per Paulum dicitur: Docere autem mulieAdam in paradiso superavit; atque adjutricem suam mulierem dum ad verba malae persuasionis accendit, ad doctrinam sanctae eruditionis misit; et quae excitata fuerat ut perderet, erudita est ne periret. Sic sic a nostris viris fortibus hostis tur. Unde se exaggerare aestimat dolo
Abbreviated transcription (Latin):
num genus duobus modis tempta¬
re consucuit. ut iudeł corda stantium a¬
ut tribulationib frangat. aut ꝑ suasioni¬
bus molliat. In utrisq gͦ contra batum
iob se uehement̃ ex̾cuit. Nlam pͥus pat̾¬
familias intulit dampna rerum. orbaũ
patrẽ morte filiorum: ꝑ cussit incolumem
putredine uuln̾um .s quia putrescentẽ
foras sanum ad huc int̾ius stare consper̃.
⁊ quem ex t̾ius nudum reddidit. hũc in¬
tĩis diciorem fieri ꝑ exhibitam laudem
conditoris inuidit. c̃allide cogitans pensat.
quod contra se athleta dĩ uñ p̃mitur. iñ
subleuatur: uictusq ad subtilia temptandi
insidias repetit.⁊quia scit quomodo adã
decipi soleat: ad euam recurrit. Beatum
enim iob ut̾ tot rerum dampna. int̾ tot
ꝑ cussionum uulña. quasi in quadam uir¬
cutum arce stare inuictum uidit. In alto
quippe m̃tem fixãt: ⁊ idcirco hanc ostileᷤ
insidie irrumꝑe non ualebant. Queritur
gͦ ab adu̾sario. in hanc arcem munitissimã

Expanded text:
num genus duobus modis tentare consuevit; ut videlicet corda stantium aut tribulationibus frangat, aut persuasionibus molliat. In utrisque ergo contra beatum Job se vehementer exercuit. Nam prius patrifamilias intulit damna rerum, orbavit patrem morte filiorum, percussit incolumem putredine vulnerum. Sed quia putrescentem foras, sanum adhuc interius stare conspexit; et quem exterius nudum reddidit, hunc interius ditiorem fieri per exhibitam laudem conditoris invidit; callide cogitans pensat quod contra se athleta Dei unde premitur, inde sublevatur, victusque ad subtilia tentandi ainsidias repetit; et quia scit quomodo Adam decipi soleat, ad Evam recurrit. 78 Beatum enim Job inter tot rerum damna, inter tot percussionum vulnera, quasi in quadam virtutum arce stare invictum vidit. In alto quippe mentem fixerat; et idcirco hanc hostiles insidiae irrumpere non valebant. Quaeritur ergo ab adversario in hanc arcem munitissimam
Abbreviated transcription (Latin):
ic itaq eam relinquere non uult. et
tam̃ ab ea abstrahitur. illinc eamre¬
linquere appetit: et tam̃ inea ꝓpier
supplicia seruatur. Ad augm̃tum ita¬
q tormenti. et hic de corpore nolens
educitur. ⁊ illic incorpore tenetur
inuitus. Quia ergo eius sp̃c carnẽ
quam sibi male amando p̃posuit. e¬
uadere in tormentis uult. et non
ualet : recte nunc dicitur. Affligetur
relictus intab̃nacło suo. De eiius ac¬

Expanded text:
ic itaque eam relinquere non vult, et ic itaque eam relinquere non vult, et tamen ab ea abstrahitur. Illic eam relinquere appetit, et tamen in ea propter supplicia servatur. Ad augmentum itaque tormenti et hic de corpore nolens educitur, et illic in corpore tenetur invitus. Quia ergo ejus spiritus carnem, quam sibi male amando praeposuit, evadere in tormento volet, et non valet, recte nunc dicitur: affligetur relictus in tabernaculo suo. + Idem
Abbreviated transcription (Latin):
ditur: ꝓtinus de eius spũ additur.
sibile. optat ut eam numquã relin¬
quat. Iusti uero quia gaudium su-¬
um in spe celestium ponunt: eorũ
conuersatio in celis est. Et cum ad¬
huc incarne sunt: quasi in carne¬
sunt iam nõ s̃. quia nulla carnis
delectatione pascuntur. Unde et qui¬
bus dam dicitur. Uos aũt incarne
non estis: sed in spũ. Neq enim in
carne non erant: qui ꝑ magistri e¬
płas exhortationis eloquia suscipie¬
bant. Sed quasi iam non in carne
eẽ ẽ: de amore carnalium nichil
babere. At contra iniquus iste qͥa
omne gaudium suum in carnali
uita posuit: in tab̃nacło carnis ha¬
bitauit. Quam iudelicet carnem cũ
in resurrectione receꝑit: cum ca
gehennȩ ignibus traditus ardebit.
Tunc abea educi appetit. tunc etꝰ
consortium euadere si ualeat que¬
rit: tunc incipit uelle uitare quod
amauit. Sed qui eandem carnem
do p̃posuit: iudicante do agitur. ut
ex ea amplius in igne crucietur. h¬

Expanded text:
ditur, protinus de ejus spiritu additur: ditur, protinus de ejus spiritu additur: sibile, optat ut eam nunquam relinquat, justi vero, quia gaudium suum in spe coelestium ponunt, eorumque conversatio in coelis est , et cum adhuc in carne sunt, quasi in carne jam non sunt, quia nulla carnis delectatione pascuntur. Unde quibusdam dicitur: Vos autem in carne non estis, sed in spiritu . Neque enim in carne non erant, qui per magistri Epistolas exhortationis eloquia suscipiebant; sed quasi jam non in carne esse est, de amore carnalium nihil habere. At contra iniquus iste, quia omne gaudium suum in carnali vita posuit, in tabernaculo carnis habitavit; quam videlicet carnem cum in resurrectione receperit, cum ea gehennae ignibus traditus ardebit, tunc ab ea educi appetit, tunc ejus tormenta evadere, si valeat, quaerit, tunc incipit velle vitare quod amavit: sed quia eamdem carnem Deo praeposuit, judicante Deo agitur ut ex ea amplius in igne crucietur. H