comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illis montibꝰ: de quibꝰ scriptũ ẽ suscipiãt
mõtes pacẽ ppło tuo: ⁊ colles iusticiam
Montes. exessȩ animȩ sũt. Colles. paruulȩ
aĩȩ sũt. S id̾o montes excipiũt pacẽ. ut
ex fide uiuit. Nõ aut̃ acciꝑent mino¬
res anunȩ fidẽ. iisi maiores animȩ qͣ
mõtes dicte sũt. ab ipsa sapientia il¬
lustraient᷑ ut possĩt pariiulis t̾ricere. qd posst pariuli ca¬
pe. a uiuere ex fide colles. qe mõtes pacẽ
suscrpiũt. Ab ipsis montibꝰ dictũ ẽ eccłie
pax uobiscũ.X ipsi mõtes pacẽ auiĩs¬
eũ a quo susceperũt pacẽ: ut ueracit̾
nõ ficte nunciarẽt pacẽ. Sũt autrẽ
alii mõtes naufragosi: qͦ qͥsq nauẽ eũ
impulerit soluit᷑. Facile ẽ. enĩ cũ iuidet̾
t̾ra a ꝑielitantibꝰ. quasi conari ad terrã.
S aliguãdo uidet᷑ t̾ra in mõte:isaxa
latẽt sub monte: et cũ quisꝙ conat᷑
admontẽ. incidit in saxa᷑ ⁊ nõ ibi inueꝰ¬
nit portũ. s planetũ. Sic fuerũt quidã

Expanded text:
e quibus scriptum est: Suscipiant montes pacem populo tuo, et colles justitiam . Montes, excelsae animae sunt: colles, parvulae animae sunt. Sed ideo montes excipiunt pacem, ut ex fide vivit . Non autem exciperent minores animae fidem, nisi majores animae, quae montes dictae sunt, ab ipsa Sapientia illustrarentur, ut possint parvulis trajicere quod possint parvuli capere, et vivere ex fide colles, quia montes pacem suscipiunt. Ab ipsis montibus dictum est Ecclesiae, Pax vobiscum: et ipsi montes pacem annuneum a quo susceperunt pacem , ut veraciter, non ficte nuntiarent pacem. 3. Sunt enim alii montes naufragosi, quo quisque navim cum impulerit, solvitur. Facile est enim cum videtur terra a periclitantibus, quasi conari ad terram: sed aliquando videtur terra in monte, et saxa latent sub monte; et cum quisque conatur ad montem, incidit in saxa; et non ibi invenit portum, sed planctum. Sic fuerunt quidam
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ facta st̃.⁊sine ipso factũ ẽ. nicħꝰ. Quomͦ
ꝑ illud regit᷑ qd̾ ꝑ illud ereatũ ẽ: si sonuit
transit: Intendat caritas ut̃a : Magna res.¬
ialagna res ẽ Gotidie dicẽdo uerba uiluer̃t
nobis: qr sonãdo uerba ⁊ transcundo uilu

Expanded text:
 facta sunt, et sine ipso factum est nihil? quomodo per illud regitur, quod per illud creatum est, si sonuit ur, et non transit? Intendat Charitas vestra: magna res est. Quotidie dicendo verba viluerunt nobis, quia sonando verba
Abbreviated transcription (Latin):
re qd̾ lectũ ẽ. ex euangłio.
u principio erat uerbũ.⁊ uerbũ erat
apd dm̃i. ⁊ ds̃ erat uerbũ. Hoc enĩ am¬
malis homo nõ ꝑcipit. Quid ergo fr̃s.
silebimus hĩe: quare ergo legit᷑ si silebi¬
tur: aut qͣre audit᷑. si nõ ex ponitͥ  saeqͥd
exponit̾. si nõ intelligit᷑ : Itaq qm̃ rursꝰ¬

Expanded text:
o, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc enim animalis homo non percipit. Quid ergo, fratres? silebimus hinc? Quare ergo legitur, si silebitur? aut quare auditur, si non exponitur? sed et quid exponitur, si non intelligitur? Itaque qu
Abbreviated transcription (Latin):
in hac presenti turba caritatis ur̃e
necesse esse ut multi sĩt animales qui
adhuc scd̾m carnẽ sapiãt. nõdumꝙ
se possit̃ ad spalem intellectũ erigereshe¬
sito uehem̃ter quomꝰ ut dñs dederit poᷤ¬

Expanded text:
in hac praesenti turba Charitatis vestrae necesse esse ut multi sint animales, qui adhuc secundum carnem sapiant, nondumque se possint ad spiritualem intellectum erigere, haesito vehementer
Abbreviated transcription (Latin):
tis fiat: ⁊ capiat qͥsq qd̾ potest: quia ⁊ qͥ
loquit᷑ dicit qd̾ pot̃. Nã dicere ut ẽ quis
pot᷑: Audeo dicere fr̃s mei. forsitan nec
ipse ioħs dix̃ ut ẽ s u pse ut potuit:
qe de dõ homo dix̃. Et qͥdẽ hõdir ispiratꝰ

Expanded text:
is fiat, et capiat quisque quod potest: quia et qui loquitur, dicit quod potest. Nam dicere ut est, quis potest? Audeo dicere, fratres mei, forsitan nec ipse Joannes dixit ut est, sed et ipse ut potuit; quia de Deo homo dixit: et quidem inspiratus
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ. uideoꝵ circincisione cordis. hñtium¬
spũ ñ litt̾a quoꝵ laus ñ ex hominibꝰ sed
ex dõ est. ꝑtinentium ad ierłm liberam
matrẽ urãm ęt̃nam in cęlis. sarã sp̃alem.
ancillam ⁊ fillos erus de domo lib̾tatis eiei

Expanded text:
cisione cordis; spiritu, non littera; quorum laus non ex hominibus, sed ex Deo est, pertinentium ad Jerusalem liberam, matrem nostram, aeternam in coelis, Saram spiritualem ancillam, et filios ejus de domo libertatis eji
Abbreviated transcription (Latin):
ex hoc ouili. oportet me  ipsas actlucere.
& uocem meam autlient. oe erit unꝰ grex
& unus pastor. Cur gͦ magnum uoluimꝰ
intelligi in hoc titulo sacͣm̃tũ. in quo
scriptum erat rex iudeoꝵ⁊ si rex est.xp̃s
⁊ gentium : Quia scilicet oleast̃ factꝰ est
particeps piiguedinis oleȩ ñ olea facta¬
est particeps amartudinis oleastri Nlam
in eo qͦd de xͦ ueracit̾ scriptus ẽ titulus rex
iuideoꝵ⁊ qui siuit intelligendi uidĩ nsi se¬
men abrahȩ. filii ꝓmissionis. qui st̃ etiã
filii dĩ: Qm̃ ñ qui filii caruis ate apłs. hii
filii dĩ: s. qui filii ꝓmissionis deputancur¬

Expanded text:
de hoc ovili: oportet me et ipsas adducere, et vocem meam audient, et erit unus grex et unus pastor . Cur ergo magnum volumus intelligi in hoc titulo sacramentum, in quo scriptum erat, Rex Judaeorum, si rex est Christus et Gentium? Quia scilicet oleaster factus est particeps pinguedinis oleae, non olea particeps facta est amaritudinis oleastri . Nam in eo quod de Christo veraciter scriptus est titulus, Rex Judaeorum, qui sunt intelligendi Judaei, nisi semen Abrahae, filii promissionis, qui sunt etiam filii Dei? Quoniam non qui filii carnis, ait Apostolus, hi filii D
Abbreviated transcription (Latin):
grece ⁊ latine. Hȩ quippe tres linguȩ: ibi
p̃ cet̾is eminebant: hebrea ꝓpt̾ udõs in dei
lege głantes greca ꝓpt̾ gentium sapientes:
latina ꝓpt̃ romanos multis ac pene omnibꝰ iã
nȩ oꝑationis. &̾ in cordibꝰ ignorantuii: Nõ¬
ne occulta uex quedam pilato intꝰ qͦdam si
dici pot̾ clamoso filentio ꝑsonabat: quod tan¬
to ante n psalmorum litt̾is ꝓpħatum est. ne
corrumpas in tituli inseriptionem: Ecce in¬
tituli iscriptionẽ ñ corrumpit : quod sc̾psit:
uolebant. quid dicebant.: Noli seͥbere inqͥunt
rex iudeoꝵ: s qr ipse dix̃ rex sum uideoꝵ.
Quid loquimin insani: quid fieri contradi¬
citis. qͦd mutare nullo pacto potestis: Nũqͥd
enmi ꝓptea ñ erit uerum: quia tħs ait rex
summ udeoꝵ: Si corrumpi ñ pot̾̃ qͦd pilatus
ego aũ constitutꝰ sum rex ab eo suꝑ sẏon mos¬
tem scm̃ eius p̃dicans p̃ceptum eus:⁊ ne ꝓpt̃

Expanded text:
rum. » Hae quippe tres linguae ibi prae caeteris eminebant: hebraea, propter Judaeos in Dei Lege gloriantes; graeca, propter Gentium sapientes; latina, propter Romanos multis ac pene omnibus jamnae operationis, etiam in cordibus ignorantium! Nonne occulta vox quaedam Pilato intus quodam, si dici potest, clamoso silentio personabat, quod tanto ante in Psalmorum litteris prophetatum est, Ne corrumpas tituli inscriptionem ? Ecce tituli inscriptionem non corrumpit; quod scripsit, volebant, quid dicebant? Noli scribere, inquiunt, Rex Judaeorum; sed quia ipse dixit, Rex sum Judaeorum. Quid loquimini, insani? Quid fieri contradicitis, quod mutare nullo pacto potestis? Numquid enim propterea non erit verum. quia Jesus ait, Rex sum Judaeorum? Si corrumpi non potest quod Pilatus Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus, praedicans praeceptu
Abbreviated transcription (Latin):
idest iminolatonis .xͥ. ex quo a sac̾dotibꝰ
ꝓnunciatꝰ est immnolandus.⁊ ꝓfecto ab ea
noctis hora quȩ tue nona fuisse coniei¬
tur. usq ad horam diei tẽiam qua cru¬
cifixum esse xpm̃ marcꝰ euangłista testa¬
tur. sex horȩ sunt: tres uocturnȩ. tres
diurnȩ. Unde in hoc parascheue paseeͤ
idest p̃paratione unmolationis xͥ quȩ ab hora
noctis nona cepta erat. quasi sexta agebatur
hora: idest ꝑacta quinta iam sexta currere
ceꝑat. qñ pilatꝰ tribunal ascendit. Ad hue eñi
erat ipsa p̃paratio quȩ ab hora noctis nona ceꝑat.¬

Expanded text:
id est, immolationis Christi, ex quo a sacerdotibus id est, immolationis Christi, ex quo a sacerdotibus praenuntiatus est immolandus, profecto ab ea noctis hora, quae nona fuisse convincitur, usque ad horam diei tertiam, qua crucifixum esse Christum Marcus evangelista testatur, sex horae sunt, tres nocturnae, tres diurnae. Unde in hac Parasceve paschae, id est, praeparatione immolationis Christi, quae ab hora noctis nona coepta erat, quasi sexta agebatur hora; id est, peracta quinta, jam sexta currere coeperat, quando Pilatus tribunal ascendit. Adhuc enim erat ipsa praeparatio, quae ab hora noctis nona c
Abbreviated transcription (Latin):
recordatus exp̃ssit.i qua hora intelligunt᷑
ap̃ pilatum clamare potuisse. erucifige
crucifige: ut ñ illi tantum reꝑꝑiantur cru¬
cifixisse iħm. idest milites qui eum ligno
sexta hora suspender̃: uerum etiam uidĩ.
qui ut crucifigeretur hora t̾cia elama¬
uer̃. Est ⁊ alia huiꝰ solutio questionis. ut
ñ hic accipiatur hora sexta dieiri qr nec
ioħs ait. erat aut̃ hora diei quasi sexta.
aut hora quasi sexta: s ait: Erat aut̃ paras¬
cheue paschȩ. hora quasi sexta Parase heue
aut̃ gce: latine aut̃ p̃paratio est S isto
u̾bo g̃co libentuus utuntur iudĩ in huꝰ¬
modi obseruationibus: ettam qui magis
latine qͣm goe locuntur:. Erat aũ p̃paratio
onem. si ab hora nona noctis compute¬
mus. ⁊ tunc enim uidentur pͥncipes sa¬
cerdotum ꝓnunciasse dñi inmolationẽ.
dicentes reus est mortis. cum ad hoc in
domo pontificis audiretur: uñ ꝯgruent᷑
accipitur uide cepisse p̃parationem ueri
paschȩ cuius umibra erat pascha udeoꝵ.

Expanded text:
recordatus expressit, qua hora intelliguntur apud Pilatum clamare potuisse, Crucifige, crucifige : ut non illi tantum reperiantur crucifixisse Jesum, id est, milites qui eum ligno sexta hora suspenderunt; verum etiam Judaei, qui ut crucifigeretur, hora tertia clamaverunt. 2. Est et alia hujus solutio quaestionis, ut non hic accipiatur hora sexta diei, quia nec Joannes ait, Erat autem hora diei quasi sexta, aut hora quasi sexta; sed ait, Erat autem parasceve Paschae, hora quasi sexta . Parasceve autem latine Praeparatio est: sed isto verbo graeco libentius utuntur Judaei in hujusmodi oLatine quam Graece loquuntur. Erat autem praeparatio onem, si ab hora noctis nona computemus tunc enim videntur principes sacerdotum praenuntiasse Domini immolationem, dicentes: Reus est mortis, cum adhuc in domo pontificis audiretur; unde congruenter accipitur inde coepisse praeparationem veri Paschae, cujus umbra erat pascha Judaeorum,
Abbreviated transcription (Latin):
erat aũ hora t̾cia de crucifixerĩ eũ.⁊ nͥ
qr hora t̾cia erucifixus ẽ dñs liuiguis
iudeoꝵ. hora sexta manibꝰ militum.
Ut intelligamꝰ horani quintam iam
fitisse transactam. & aliquid de sexta cep¬
tum fuisse qñ seclit ꝓtribinali pilatꝰ. quȩ
dicta ẽ a iohe hora quasi sexta: & eum du¬
ceretur ut ligno eum duobꝰ latronibꝰ co¬
figeretur. & uixta eius crucem gererent᷑
quȩ gesta narrantur. hora sexta integra
euangłistarum. matm mare̾i ⁊ lucȩ con¬
testatur auctoritas S qm̃ iudi̾ facinus

Expanded text:
tia, et crucifixerunt eum , nisi quia hora tertia crucifixus est Dominus linguis Judaeorum, hora sexta manibus militum, ut intelligamus horam quintam jam fuisse transactam, et aliquid de sexta coeptum, quando sedit pro tribunali Pilatus, quae dicta est a Joanne, hora quasi sexta? Et cum duceretur ut ligno cum duobus latronibus configeretur, et juxta ejus crucem gererentur quae gesta narrantur, hora sexta integra evangelistarum, Matthaei, Marci, Lucae contestatur auctoritas. Est et alia hujus
Abbreviated transcription (Latin):
fidei munim̃tũ. Si specꝰtet impietas. ridet re¬
gem ꝓ uirga regni lignuui sui portare sup¬
plitii: si pictas. uidet regeni baulantem
lignum ad semet ipsum figendum. quod
fixurꝰ erat &ẽ infrontibꝰ regum: In eo sꝑuen¬
dus oculis impioꝵ: in quo erant głatura cor¬
candelabrum ferebat: Baulans gͦ sibi eru¬
cẽ. exiit in eum qui dr̃ caluariȩ locũ hebraice aut̃¬
golgotha uͥ eum erucifixer̃: & eum eo alios
duos hunic ⁊ hine: medium aut̃ iħm Isti
duo latrones erant sic̃ alioꝵ euangłistarũ
narracione didicimus. eummi quibus eruei¬
firus & int̾ quos fixus est xͦ: de quo p̃missa
dixerat ꝓpħia. &e int̾ iniquos deputatꝰ ẽ
Seripit aut̃ ⁊ titulum puatꝰ: & posiut
suꝑ erucem: Erat aũ scͥptum: iħs nazarenus¬

Expanded text:
fidei monumentum. Si spectet impietas, ridet refidei monumentum. Si spectet impietas, ridet regem, pro virga regni, lignum sui portare supplicii. Si pietas, videt regem bajulantem lignum ad semetipsum figendum, quod fixurus fuerat etiam in frontibus regum; in eo spernendus oculis impiorum, in quo erant gloriatura corcandelabrum ferebat. Bajulans ergo sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locum, Hebraice Golgotha, ubi eum crucifixerunt; et cum eo alios duos, hinc et hinc, medium autem Jesum. Isti duo latrones erant, sicut aliorum evangelistarum narratione didicimus , cum quibus crucifixus, et inter quos fixus est Christus, de quo praemissa dixerat prophetia: Et inter iniquos deputatus est . Scripsit autem et titulum Pilatus, et posuit super crucem. Erat autem sc
Abbreviated transcription (Latin):
s dici. eademq sexta ñ diei s p̾parationis: sex
utiq horis a noctis nona usq ad diei t̾ciã com¬
putatis: Harum duarum solutionum istius
difficilis questionis: eligat quisq qͣm uolet.
Melius aũ quis eligat iudicabit: qui de coi¬
sensu euaugłistarum quȩ operosissime disputati
sunt legerit: Quod si ⁊ aliȩ solutiones eiꝰ potu¬
erĩt ĩueniri: cumulatius euangħee u̾tatis cõ¬
stancia defend et᷑ adũsus calumpnias infideł
atq impiȩ uanitatis. Nẽ ad narrationẽ ioħis
euangłistȩ post ista breuit̾ tractata redeamꝰ:
Susceꝑunt aut̃ inquit iħm: & eduxer̃. Et
barulans s crucem exiit in eum qui dr̃ calua¬
riȩ locum. hebraice golgotha: uͥ eum erue¬
fixer̃: Ibat gͦ ad locum uͥ fuerat crucifigẽdꝰ.
portans erueẽ suam iħs: Sirande spectaculũ:
S si spec̾tet impietas. grande ludibrium.
si pietas grande mist̾um: Si specꝰtet impietas.
grande ignonuniȩ decinũtũ: si pietas. gͣnde

Expanded text:
sed diei; eademque sexta non diei, sed praeparationis, sex utique horis a noctis nona usque ad diei tertiam computatis. Harum duarum solutionum istius difficilis quaestionis, eligat quisque quam volet Melius autem quid eligat judicabit, qui de Consensu Evangelistarum quae operosissime disputata sunt, legerit . Quod si et aliae solutiones ejus potuerint inveniri, cumulatius evangelicae veritatis constantia defendetur adversus calumnias infidelis atque impiae vanitatis. Nunc ad narrationem Joannis evangelistae post ista breviter tractata redeamus. 3. Susceperunt autem, inquit, Jesum, et eduxerunt: et bajulans sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locuad locum ubi erat crucifigendus, portans crucem suam Jesus. Grande spectaculum; sed si spectet impietas, grande ludibrium. Si pietas, grande mysterium; si spectet impietas, grande ignominiae documentum; si pietas, grande
Abbreviated transcription (Latin):
rius cestimoniũ qui dix̃. erat aut̃ hora t̃¬
cia ⁊ crucifixer̃ eum. qm̃ magna discepta¬
cio solet oboriri: cum ad ipsum locum uͥ
cruciftrꝰ narrat᷑ uentum fuit. ut potueri¬
mus si dominꝰ uoluit disseremꝰ: cum gͦ ꝓtei¬
bimali sedisset pilatꝰ: dic̃ uideis fcce rex
ur: Illi aũ clamabant: tolle tolle: cruefige
eũ: dic̃ eis pilatꝰ. Regem urũm crucifigãs
Adhuc t̾rorem quem de cesare ingesserant
suꝑare conatur: de ignominia eoꝵ uolens
eos frangere dicendo:. Regem ur̃m cruei¬
figam.: Quos de ignominia xͥ mitigare
ñ potuit: s timiore mox uicit᷑. Respo¬
der̃ enun pontifices: N habemꝰ regẽ nͥ ce¬
sarem: Tunc gͦ tradidit eis illũ: ut cruei¬
figeret᷑. Aꝑtisfine quippe contͣ cesarem
uenire uideretur.⁊ si regem se ñ hr̃e nͥ
cesarem ꝓfitentibꝰ. altum regẽ uellec in¬
gerere. dimittendo impunitũ. qͣm ꝓpt̃
hos ausus ei tradicłant occidendum:
t ractidit gͦ eis illum: ut erueifigeret᷑:

Expanded text:
rius testimonium, qui dixit: Erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum : quoniam magna disceptatio solet oboriri, cum ad ipsum locum ubi crucifixus narratur ventum fuerit, ut potuerimus, si Dominus voluerit, disseremus. Cum ergo pro tribunali sedisset Pilatus, Dicit Judaeis: Ecce rex r. Illi autem clamabant: Tolle, tolle, crucifige eum. Dixit eis Pilatus: Regem vestrum crucifigam? Adhuc terrorem quem de Caesare ingesserant, superare conatur, de ignominia eorum volens eos frangere dicendo, Regem vestrum crucifigam? quos de ignominia Christi mitigare non potuit: sed timore mox vincitur. 9. Responderunt enim pontifices: Non habemus regem nsarem. Tunc ergo tradidit eis illum, ut crucifigeretur. Apertissime quippe contra Caesarem venire videretur, si regem se non habere nisi Caesarem profitentibus alium regem velit ingerere, dimittendo impunitum, quem propter hos ausus ei tradiderunt occidendum. Tradidit ergo eis illum, ut crucifigeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
tes ut ñ ab eis s a p̾side occideret᷑ &e idõ
eum occicdendum acciꝑe recusantes:
si nunc eum accłper̃ oceidendum. s aut
si hoc ñ sic. cur dictum ẽ. tẽ gͦ tradidit
cis illum ut crueifigeretur. s̃ an aliqͦd
int̾est. Plane interest: Nenĩ ẽ dicꝰtũ.
tẽ gͦ traditit eis illum ut crucifigerẽt
eum s ut crueifigeretur: idest ut iudi¬
cio ac potestate uidicis crucifigeretur:
S. idd illis traclitum dic̃ euangłista: ut
eos crimine implicatos a quo alieni esse
referri apparitores p̃sidis Nam postea¬
si enĩ susceꝑunt qͦd auidissime flagita¬
uer̃. &e ipsi fecer̃ quicquid ut fieret ex¬

Expanded text:
tes, ut non ab eis, sed a praeside occideretur, et ideo eum occidendum accipere recusantes, si nunc eum accipiunt occidendum? Aut si hoc non fit, cur dictum est: Tunc ergo tradidit eis illum, ut crucifigeretur? An aliquid interest? Plane interest, non est enim dictum: Tunc ergo tradidit eis illum, ut crucifigerent eum; sed ut crucifigeretur, id est, ut judicio et potestate praesidis crucifigeretur. Sed ideo illis traditum dixit Evangelista, ut eos crimine implicatos, a quo alieni esse referri apparitores praesidis. Nam posteasi enim susceperunt quod avidissime flagitaverant, et ipsi fecerunt quidquid ut fieret ex
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣm ille ñ hr̃et: s ait maius hr̃ pecc̃m. ut
etiani se hr̃e intelligeret. Neq enim ꝓpt̾ea
pilatꝰ diitt̾e eum: Qd ẽ ħi qͦt dictimi ẽ exind ͤ
quasi antea ñ querebat: Lege suꝑiora: & inue¬
nies iam dudum eũ q̃rere dimitte iħui Ex inde
ne hrẽt pecẽm occidendo innocentẽ sͥ traditũ:
qͣmuis intnꝰ peccans qͣm uid̾i. qͥ cũ illi tͣdicłant
ceret: ñ nunc pͥmum. s ab mitio querebat
cum cdimitte Iudĩ aũ elamabant licentes
Si hunc dinuctis: ñ es amicꝰ cesaris: Om̃is
enim qui se regẽ facit: contradicit cesari.
Maiorẽ tnnorẽ se ingerere putauer̃ pila¬
to t̾rendo decesare. ut occideret xp̃m. ꝙͣ
occideret nunc u ñ sic potuit contemp¬
nere cesarem auctorem potestatis suȩ. qͣm¬
admodum legem gentis aliene:. Ad huc
tam̃ euangłista sequitur ⁊ diẽ. Pilatus aũ
cum audisset hos sermones acdluxit foras

Expanded text:
tanquam ille non haberet: sed ait, majus habet peccatum; ut tanquam ille non haberet: sed ait, majus habet peccatum; ut etiam sePilatus dimittere eum. Quid est hoc quod dictum est, exinde, quasi antea non quaerebat? Lege superiora, et invenies jamdudum eum quaerere dimittere Jesum. Exinde ine haberet peccatum occidendo innocentem sibi traditum, quamvis minus peccans quam Judaei, qui eum illi tradiderant o quaerebant eum dimittere. Judaei autem clamabant dicentes: Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris. Omnis enim qui se regem facit, contradicit Caesari. Majorem timorem se ingerere putaverunt Pilato terrendo de Caesare, ut occideret Christum,occideret. Nunc vero non sic potuit contemnere Caesarem, auctorem potestatis suae, quemadmodum legem gentis alienae. Adhuc tamen evangelista sequitur, et dicit: Pilatus ergo cum audisset hos sermones, adduxit fora
Abbreviated transcription (Latin):
dolosus. s. sic̃ agnꝰ ħ est siẽ simplex atq ĩno¬
cens ñ aꝑuit os suum: ꝓm̃ uͥ ñ respondebat:
sic̃ ouis silebat: uͥ respondebat: sic̃ pastor do¬
qui potestati innocentẽ occidendũ liuore tra¬
dit. qͣm potestas ipsa. si eum tunore alt̾ius
maioris pocestatis occidit: Talem quippe ds̃
pilato decdat potestatẽ: ut esset cẽ sub cesaris
potestate Quaꝓpt̾ ñ hrẽs inquit adĩsus me
potestatem ullam. id est qͣntulameumnq ha¬
bes: nͥ ħ ipsum quicquid ẽ. tͥ esset datum de¬
suꝑ S q̃m scio qͣntum sit. ñ enim tantum ẽ
ut tibi omimodo libum sit: ꝓpt̾ea qͥ tradidit
me tͥ maius pecc̃m ht̃: Ille quippe me tuȩ po¬
testati tradidit inuidendo: tu uͦ eand̾mi pote¬
statẽin exerturꝰ es metuendo. Nec timendo
quidem p̃sertim inuocentem hõ hominẽ
debet occicłe: s tam̃ id zelando facere. mui¬
tomag̃ malum ẽ qͣm tĩdo Et idõ ñ ait ue¬
rax magist̃. qui me tͥ tradidit ipse hr̃ pecc̃m.

Expanded text:
sus, sed sicut agnus, hoc est, sicut simplex atque innocens non aperuit os suum. Proinde ubi non respondebat, sicut ovis silebat; ubi respondebat, sicut pastor doqui potestati innocentem occidendum livore tradit, quam potestas ipsa, si eum timore alterius majoris potestatis occidit. Talem quippe Deus Pilato dederat potestatem, ut esset etiam sub Caesaris potestate. Quapropter non haberes, inquit, adversum me potestatem ullam, id est, quantulamcumque habes, nisi hoc ipsum quidquid est, tibi esset datum desuper. Sed quoniam scio quantum sit; non enim tantum est, ut tibi omni modo liberum sit: propterea qui tradidit me tibi, majus peccatum habet. Ille quippe me tuae potestati tradidit invidendo, tu vero eamdem potestatem in me exserturus es metuendo. Nec timendo quidem, praesertim innocentem, homo hominem debet occidere: sed tamen id zelando facere multo magis malum est, quam timendo. Et ideo non ait verax magister, Qui me tradidit tibi, ipse habet peccatum;
Abbreviated transcription (Latin):
gͣnum multiplicandum seminabat᷑ horri¬
bili contumelia. ut inirabili pullularet
in gła Exiit it̾um pilatꝰ foras: & dicit
eis Ecce acdluco eum foras: ut cognosca¬
tis quia in eo nullam causam inuenio.
Exiit gͦ iħs portans spineã coronã. et
purpureũ uestim̃tum. & dic̃ eis: Eece hõ
hinc apparet ñ ignorante pilato hȩc a mili¬
tibꝰ facta: siue uisserit ea siue ꝑmiserit. Illa
ludibria inunici libentissime bib̾ent.
& ultius sanguinẽ ñ sitirent: ẜgreditur
ad eos tħs portans spineam coronam ⁊ pur

Expanded text:
granum multiplicandum seminabatur horrigranum multiplicandum seminabatur horribili contumelia, ut mirabili pullularet in gloria. 2. Exiit iterum Pilatus foras, et dicit eis: Ecce adduco eum foras, ut cognoscatis quia in eo nullam causam invenio. Exiit ergo Jesus portans spineam coronam et purpurHinc apparet non ignorante Pilato haec a militibus facta, sive jusserit ea, sive permiserit, illa ludibria inimici libentissime biberent, et ulterius sanguinem non sitirent. Egreditur ad eos Jesus portans spineam co
Abbreviated transcription (Latin):
dimiti uelle ꝑ pascha. s
baraban latronem:⁊ ñ sal¬
uatorem s int̾fectorem. ñ datorẽ uitę
fecisse credendus ẽ : nisi ut eius inuriis
uidĩ saciati sufficere sͥ existimarent. et
usq ad eius mortem seuire desisterent:
ad hoc ꝑtinet quod idem pͣses etrã co¬
hortem suam ꝑmisit facere quȩ secunt᷑.
aut fortassis ⁊ iussit : qͣnuis hoc euan¬
głista tacuerit. Dix̃ enim quid dem̃
fecerint milites: pilatũ tam̃ id uississe
n dix̃. Et milites inquit plectẽtes
coronam de spinis imposuerunt capiti
eiꝰ. & ueste purpurea circindeder e
um: &e ueniebant ad eũ ⁊ dicebant:
aue rex uideoꝵ. Et dabant ei alapas:
Sie implebantur̾ quȩ de se p̃dixerat
xp̃s: sic mr̃es informabant᷑ ad omnia
qͦͣ ꝑsecutora libuisser facere ꝑferendai
Sic paulisꝑ occultata trem̃da potentia. cõ¬
mendabatur prus imitanda pacientia: sie
regnum quod de hoc inundo ñ erat. suꝑ¬
bum mulum ñ atroertate pugnandi s
paciendi humilitate uincebat: sic illud

Expanded text:
dimitti per Pascha, sed Barabbam latronem, non salvatorem, sed interfectorem, non datorem vitae, fecisse credendus est, nisi ut ejus injuriis Judaei satiati sufficere sibi existimarent, et usque ad ejus mortem saevire desisterent. Ad hoc pertinet quod idem praeses etiam cohortem suam permisit facere quae sequuntur; aut fortassis et jussit; quamvis hoc evangelista tacuerit. Dixit enim quid deinde fecerint milites, Pilatum tamen id jussisse non dixit. Et milites, inquit, plectentes coronam de spinis, imposuerunt capiti et veste purpurea circumdederunt eum. Et veniebant ad eum et dicebant: Ave, rex Judaeorum. Et dabani ei alapas. Sic implebantur quae de se praedixerat Christus: sic martyres informabantur ad omnia quae persecutores libuisset facere, perferenda; sic paulisper occultata tremenda potentia, commendabatur prius imitanda patientia; sic regnum quod de hoc mundo non erat, superbum mundum non atrocitate pugnandi, sed patiendi humilitate vincebat; sic illud
Abbreviated transcription (Latin):
inuidetis. iani parcite quia deiectũ uide¬
tis flagellatꝰ est. spinis coronatꝰ ẽ. ludi¬
briosa ueste amictus ẽ: amaris conueiis
illusus ẽ. alapis cesus est: feruet ignomi¬
nia: frigescat inuidia: S ñ frigeseit:
inardescit potius & uicrescit:. cum enun
uidissent eum poutifices ⁊ ninistri: cla¬
mabant dicentes crucifige crucifige:
Dic̃ eis pilatus: accipite eum uos: et

Expanded text:
invidetis, jam parcite, quia dejectum videtis: flagellatus est, spinis coronatus est, ludibriosa veste amictus est, amaris convitiis illusus est, alapis caesus est: fervet ignominia, frigescat invidia. Sed non frigescit, inardescit potius, et increscit. Cum enim vidissent eum pontifices et ministri, clamabant dicentes: Crucifige, crucifige. Dicit eis Pilat
Abbreviated transcription (Latin):
ri: qr filiũ dĩ se fecit: Eece alt̾a malor in¬
uidia: Parua quippe illa iudebatur ue¬
luit affectate illicito ausu regiȩ potesta¬
tis.i & tam̃ neutrum sibi iħs m̃daciter
usur pauit. s utrumq uere ẽ: & unge¬
nitꝰ ẽ dĩ filius. & rex ab eo constitutꝰ suꝑ
syen montem scm̃ eiꝰ Et utrumq nunc
demonstraret: nͥ qͣnto erat potentior
tanto mallet esse pacientior. Cum gͦ
audisset pilatꝰ ħ ũbum: magis tunuit
Et ingressus ẽ p̃torium itum: & dieit
ad tħm: uñ es tu. s Iħs aũ responsum ñ
ñ semel factum collatis omnium euangłistarũ
narrationbus reꝑitur.. & apud pͥncipes sac̾do¬
tum. & apud herodem quo eum sic̃ lucas in¬
dicat miserat pilatꝰ aucdiendum. & apud ipsũ
pilatum.⁊ ut ñ frustra de illo ꝓpħia p̃cesserit.
Sic̃ agnus corani tondente fuit sine uoce. sie
ñ aꝑuit os suu: tunc utiq qñ int̾ro gantibꝰ

Expanded text:
 Filium Dei se fecit. » Ecce altera major invidia. Parva quippe illa videbatur, velut affectatae illicito ausu, regiae potestatis: et tamen neutrum sibi Jesus mendaciter usurpavit; sed utrumque verum est, et unigenitus est Dei Filius, et rex ab eo constitutus super Sion montem sanctum ejus: et utrumque nunc demonstraretur, nisi quanto erat potentior, tanto mallet esse patientior. 4. Cum ergo audisset Pilatus hoc verbum, magis timuit; et ingressus est praetorium iterum, et dicit ad Jesum: Unde es tu? Jesus autem responsum non u Christi non semel factum, collatis omnium Evangelistarum narrationibus reperitur, et apud principes sacerdotum, et apud Herodem, quo eum, sicut Lucas indicat, miserat Pilatus audiendum, et apud ipsum Pilatum : ut non frustra de illo prophetia praecesserit, Sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum ; tunc utique
Abbreviated transcription (Latin):
em. s sum habuerimꝰ lum̃ uite : cũ ad illã
usionem uenerimꝰ. qnͣ nox ista transierit:
De illo quippe die qui exorturꝰ ẽ. dictum ẽ
Mane astabo tͥ: & contemplabor: Quid est
mane: transacta nocte scłi huiꝰ. tranfac¬
tis t̃roribus temptationum: suꝑato illo
leone qui nocte rugiens circit q̃rens qͣm

Expanded text:
em? Cum habuerimus lumen vitae, cum ad illam visionem venerimus, quando nox ista transierit. De illo quippe die qui exorturus est, dictum est, Mane astabo tibi, et contemplabor . Quid est, mane? Transacta nocte saeculi hujus, transactis tertoribus tentationum, superato illo leone qui nocte rugiens circuit, quem
Abbreviated transcription (Latin):
miserator dñs: lta plane. Adhuc adle los¬
gamiis: acdle adbuc ⁊ multũ misericors:
S time qͦd ẽ in nouissimo. ⁊ uerax Qͥ enĩ
mͦ sustinet peccantes. nudicaturꝰ ẽ contep̃¬
nentes An diuicias longanimitatis ⁊ man¬
suetuclinis eiꝰ cõtempnus: ignorans qr pa¬
oientra dĩ ad prenitentrã te adbieit : tu

Expanded text:
miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, lonmiserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? T
Abbreviated transcription (Latin):
lerat lingua iusticiȩ: leuans in eã oculos man¬
suetudinis. int̾rogaũ eã: Nemo te ꝯdempia¬
uit: Respondit illa: Dñe. nemo. Et ille.
Nec egote condempnabo: a qͦ te forte cdap̃¬
nari timiusti. qr ĩ me pecẽm ñ inuenisti:
Nec ego te condempnabo: Quid ẽ dñe:
f̾aues gͦ pecc̃ĩs Ñ plane: lta attende qͦd
lequitur. ade. deinceps ⁊ am noli pecca¬
re: Ergo ue dñs clampnauit: s peccatum
ñ hominẽ. Nam si pecc̃oꝵ fautor esset: clic̾et
Nec ego te condempnabo: uade uiue ut uis.
de mã lib̾atione esto secura: ego te qͣntũ¬
cumq peccaũis ab ommi paena &e a gehen¬
uȩ & inferni tortoribꝰ lib̾abo: Nõ hoc dix̃
lntendant gͦ qui amant ĩ dño mansuetu¬
dinẽ. & timeant u̾itatẽ & enĩ dulcis &
recꝰtꝰ dñs: amas qͦd dulcis ẽ: tue qͦd rectꝰ
ẽ: tamqͣm mansuetꝰ dixi tacui:ͥ ẜ. tanqͣm
iustus num qͥd semꝑ tacebo: Misericori &

Expanded text:
lerat lingua justitiae, levans in eam oculos manlerat lingua justitiae, levans in eam oculos mansuetudinis, interrogavit eam: Nemo te condemnavit? Respondit illa: Domine, nemo. Et ille: Nec ego te condemnabo; a quo te forte damnari timuisti, quia in me peccatum non invenisti. Nec ego te damnabo. Quid est, Domine? Faves ergo peccatis? Non plane ita. Attende quod sequitur: Vade, deinceps jam noli peccare. Ergo et Dominus damnavit, sed peccatum, non hominem. Nam si peccatorum fautor esset, diceret, Nec ego te damnabo; vade, vive ut vis: de mea liberatione esto secura; ego quantumcumque peccaveris, te ab omni poena etiam gehennae et inferni tortoribus liberabo. Non hoc dixit. 7. Intendant ergo qui amant in Domino mansuetudinem, et timeant veritatem. Etenim dulcis et rectus Dominus . Amas quod dulcis est, time quod rectus est. Tanquam mansuetus dixit, Tacui: sed tanquam justus, Numquid semper tacebo ? Misericors et
Abbreviated transcription (Latin):
etus ñ uicłetur. Dicat qͦd dicere debet &
mansuetꝰ ce ustꝰ. Qui sine pecco ẽ urm:
pͥor in illam lapidem mittat.. hec uox ui¬
sticie ẽ Puniat᷑ peccatrix: s ñ a pecc̃ori¬
bꝰ. Impleatur lex : s ñ a p̃uaricatoribꝰ
legis. hȩc uox omino iusticie ẽ: Qua
iusticia illi tamꝗͣ trabali telo ꝑcussi. se
ꝑcussisset. nec dignatꝰ ẽ cadentes atten¬
dere: s aũso ab eis obtutu. rursꝰ digito
seribebat in t̾ra. Relict̾a aũ illa sola muli¬
ere. omnibꝰq ab euntibꝰ: leuauit oculos
suos ad mulierẽ aucduuuimꝰ uocẽ iusticie:
aucdiamꝰ ⁊ mansuetudinis Pꝰ enĩ eredo t̾ri¬
ta erar illa mulier eũ auclisset a cdño dictũ.¬
qͥ sine pecc̃o ẽ urm. pͥor ĩ illã lapidẽ mittat.
Illi gͦ atcend̾ntes se. & ipso abscessu ꝯfessi
de se. reliq̃r̃ mulierẽ cũ magno pecc̃o.
ei qui erat sine pecc̃o: Et qe illa ħ audierat
qui sine pecc̾o ẽ pͥor ĩ illã lapidẽ mitat:

Expanded text:
etus non videretur: dicat quod dicere debet, et etus non videretur: dicat quod dicere debet, et mansuetus et justus, Qui sine peccato est vestrum, prior in illam lapidem mittat. Haec vox justitiae est: Puniatur peccatrix, sed non a peccatoribus; impleatur Lex, sed non a praevaricatoribus Legis. Haec vox omnino justitiae est: qua justitia illi tanquam trabali telo percussi, spercussisset, nec dignatus est cadentes attendere, sed averso ab eis obtutu, rursum digito scribebat in terra. 6. Relicta autem sola illa muliere, omnibusque abeuntibus, levavit oculos suos ad mulierem. Audivimus vocem justitiae, audiamus et mansuetudinis. Plus enim, credo, territa erat illa mulier Qui sine peccato est vestrum, prior in illam lapidem mittat. Illi ergo attendentes se, et abscessu ipso confessi de se, reliquerant mulierem cum grandi peccato, ei qui erat sine peccato. Et quia illa hoc audierat, Qui sine peccato est, prior in illam lapidem mittat;
Abbreviated transcription (Latin):
debant: se ñ ꝑspieiebant: Preuaricatores
legis. legem impleri cupiebant. Et hoc
calumpniando: ñ uere tamqͣm adulteria
castitate dampnando. Audistis uidei.
audistis pharisei. audistis legis doctores
legis custodem: s ñdum intellexistis
legis latorem: Quid aliud nob̾ significat
cum cligito seribit in t̾ra. ͤ Digito enĩ dĩ lex
lapidet᷑ adultã: S numquid in illa pun¬
enda lex implenda ẽ apuniendis: Consi¬
cłet se unus quisq ur̃um: intret ĩ se¬
ipsum: a scendat tribunal m̃tis suȩ: consti¬
tuat se aute conscientrã suã: cogat se cõ¬
fit̃ Scit enĩ quid sit: qe nemo seit homi¬
nũ que s̃ hominis. nͥ sp̃s hominis qͥ ĩ ipso
ẽ. Unus quisq in se intendns : peccatorẽ
ie inuenit:. Ita plane. Ergo aut istã dimit¬
tite: aut simul cum illa paenã legis exci¬
pite: Si diceret ñ lapidet᷑ adultã: ñiustꝰ
conuinceret᷑. Si diceret lapicdet᷑ . mansu¬

Expanded text:
debant, se non perspiciebant. Praevaricatores debant, se non perspiciebant. Praevaricatores Legis Legem impleri cupiebant, et hoc calumniando; non vere, tanquam adulteria castitate damnando. Audistis, Judaei; audistis, Pharisaei; audistis, Legis doctores, Legis custodem, sed nondum intellexistis Legislatorem. Quid vobis aliud significat, cum digito scribit in terra? Digito enim Dei Lex lapidetur adultera: sed numquid in illa punienda, Lex implenda est a puniendis? Consideret se unusquisque vestrum, intret in semetipsum, ascendat tribunal mentis suae, constituat se ante conscientiam suam, cogat se confiteri. Scit enim qui sit: quia nemo scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est . Unusquisque in se intendens, peccatorem se invenit. Ita plane. Ergo aut istam dimittite, aut simul cum illa poenam Legis excipite. Si diceret, Non lapidetur adultera; injustus convinceretur: si diceret, Lapidetur; mansu
Abbreviated transcription (Latin):
stulticia sapientie Qñ illi laq̾os p̃pararẽt
in quos ñ prius ipsi caput inicerent.ͤ Ec¬
ce dommꝰ in respondendo &e iusticram
seruaturꝰ est: &e a mausuetucdine ñ rece¬
ssurꝰ: Nõ est captꝰ cui tendebatur.⁊ s po¬
tius capti sunt qui tendebant: quia me¬
um qui eos posset de laqueis eruere nõ
credebant. Quid gͦ respondit dñs iħs:
Quid responcdit ueritas: Quid respõdit
sapientia: Quid respondit ipsa eui ca-¬
lumpnia parabatur iusticia: Nõ dix̃
nõ lapidetur: ne contͣ legẽ dic̃e uicłetᷤ.
Absit aũ ut diceret lapidetur:. Uenit e¬
nim ñ ꝑdere qͦd inuenerat: s q̃rere qͦd
ꝑierat:. Quid g respondit : Uidete qͣm
plenum sit iustiera : plenum in ansuetu¬
dine & u̾itate. Qui sine pecc̃o ẽ ur̃ĩn
inquit: pͥor ĩ illam lapidẽ mutat: Ores¬
põsio sapientiȩ. Qm eos intromisit in se:
foris enim ealumpnabant᷑: se ipsos in¬
trinsecꝰ ñ ꝑserutabantur:. adultamui¬

Expanded text:
stultitia sapientiae. Quando illi laqueos praepararent, stultitia sapientiae. Quando illi laqueos praepararent, in quos non prius ipsi caput injicerent? Ecce Dominus in respondendo et justitiam servaturus est, et a mansuetudine non recessurus. Non est captus cui tendebatur, sed potius capti sunt qui tendebant; quia in eum qui eos posset de laqueis eruere, non credebant. 5. Quid ergo respondit Dominus Jesus? quid respondit veritas? quid respondit sapientia? quid respondit ipsa cui calumnia parabatur justitia? Non dixit, Non lapidetur; ne contra Legem dicere videretur. Absit autem ut diceret, Lapidetur: venit enim non perdere quod invenerat, sed qperierat . Quid ergo respondit? Videte quam plenum sit justitia, plenum mansuetudine et veritate! Qui sine peccato est vestrum, inquit, prior in illam lapidem mittat. O responsio sapientiae! Quomodo eos intromisit in se? Foris enim calumniabantur, seipsos intrinsecus non perscrutabantur: adulteram vi
Abbreviated transcription (Latin):
lex uusserat: inuistꝰ dep̃hendetur Dixerãt
gͦ apud se ipsos: uerax putatur. ⁊ manstie¬
tus uidetur: de nisticia illi querenda calũp¬
nia ẽ: offeramus un mnulierem ĩ adult̾io s̃¬
p̾heniam: dicamus quid de illa in lege p̃cep¬
tum sit:. Si eã uisserit lapidari: mansue¬
tudinẽ ñ habebit: Si eam climuti censu¬
erit: iusticiam ñ tenebit: Ut aũ mansuetu¬
dinem inquiunt ñ ꝑdat. in qͣ iam ppłis
amabił factꝰ ẽ: sine dubio eam clinitti de¬
bere dicturꝰ ẽ: hiic nos inuenimus accu¬
sandi occasionem : &e reum facimꝰ tamqͣm
legis p̃uaricatorem. dicentes ei: Hostis es
legis. ⁊ contra moysen respondes: unno cõ¬
cra eum qui ꝑ moi sen legem dedit: Reus
es mortis: cum illa ⁊ tupse lapitandus Po¬
sset his ũbis atq his sendenciis inflammari
inuidia feruere accufatio: flagitari dãp¬
natio. S eui hoc  ẜ u̾sitas rectitudini:
falsitas u̾itati: cor corruptum corcdi recto.

Expanded text:
Lex jusserat, injustus deprehenderetur. Dixerunt Lex jusserat, injustus deprehenderetur. Dixerunt ergo apud semetipsos: Verax putatur, mansuetus videtur; de justitia illi quaerenda calumnia est. Offeramus ei mulierem in adulterio deprehensam, dicamus quid de illa in Lege praeceptum sit: si eam jusserit lapidari, mansuetudinem non habebit; si eam dimitti censuerit, justitiam non tenebit. Ut autem mansuetudinem, inquiunt, non perdat, in qua jam populis amabilis factus est, sine dubio eam dimitti debere dicturus est. Hinc nos invenimus accusandi occasionem, et reum facimus tanquam Legis praevaricatorem: dicentes ei, Hostis es Legis, contra Moysen respondes, imo contra eum qui per Moysen Legem dedit; reus es mortis, cum illa et tu ipse lapidandus. Posset his verbis atque his sententiis inflammari invidia, fervere accusatio, flagitari damnatio. Sed cui hoc? Perversitas rectitudini, falsitas veritati, corruptum cor cordi recto,
Abbreviated transcription (Latin):
uit nob̃̾ huiꝰmodi lapidare: Tugͦ quid dicis s
hec aũ dicebant temptantes eum: ut possẽt
accusare eũ: uñ accusare: Numquid ipsũ in
aliquo facmore clep̃hencłant.⁊ aut illa muli¬
er ad eum aliquo modo ꝑtinuisse cdicebat᷑
Quid ẽ gͦ temptantes eum ut possẽt accusare
eũ : Intelligimꝰ fr̃s amirabilẽ mansuetudinẽ
in ciño p̾minuisse: animadũter̃ enĩ numiũ
esse mitẽ: uimiũ esse mansuetũ: De illo qͥppe
fuerat ante p̃dictum: accingere gladio tuo
nem ut lib̾ator: iustieram ut cognitor: ꝓpt̾
hec eum esse regnaturũ in sp̃u scõ ꝓpħa p̃
dixerat: cum loq̃retur: ueritas agnos¬
cebatur. Cum adũsus inunieos ñ mo¬
ueretur: manfuetudo laudabatur.:
Cum gͦ de duobꝰ istis .i. de u̾itate ⁊ mã¬
suetudine eiꝰ inimici luiore ⁊ iniudia
torquerent᷑: in t̾eio .i. iusticia scanda¬
lum posuer̃: Quare:: Quia lex iusserat ad ul¬
t̾os lapidari & utiq lex quod iniustũ erat
iubere ñ pot̾at: Si quid aliud diceret qͣm

Expanded text:
usmodi lapidare: tu ergo quid dicis? Haec autem dicebant tentantes eum, ut possent accusare eum. » Unde accusare? Numquid ipsum in aliquo facinore deprehenderant, aut illa mulier ad eum aliquo modo pertinuisse dicebatur? Quid est ergo, tentantes eum, ut possent accusare eum? Intelligimus, fratres, admirabilem mansuetudinem in Domino praeeminuisse. Animadverterunt eum nimium esse mitem, nimium esse mansuetum: de illo quippe fuerat ante praedictum, Accingere gladio tuo nem ut liberator, justitiam ut cognitor. Propter haec eum esse regnaturum in Spiritu sancto propheta praedixerat . Cum loqueretur, veritas agnoscebatur: cum adversus inimicos non moveretur, mansuetudo laudabatur. Cum ergo de duobus istis, id est de veritate et mansuetudine ejus, inimici livore et invidia torquerentur; in tertio, id est justitia, scandalum posuerunt. Quare? Quia Lex jusserat adulteros lapidari; et utique Lex quod injustum erat jubere non poterat: si quis aliud diceret quam
Abbreviated transcription (Latin):
Ego uolo confulere: illi uolunt ꝑire: Consu¬
mo uitam meam litigando: ͥ pacẽ ñ habeo:⁊
insuꝑ inunicos facio quos amicos hr̃e deb̾em:
si beniuolentiam consulentis attenłent: Qͥd
mͥ est ista ꝓpeti ͤ Redeam ad me: mecũ ero.
dnm̃ meun inuocabo Redi ad te ipsum:
ibi inuenis rixam: Si cepisti dm̃ sequi: ibi
imienis rixam: Quam rixam inquis inuenio:
carnẽ: Gece tu ipse es. ecce tu solus es. eoce
tecum es. ecce alium nullum hominẽ pat̾is:
s uides altam legẽ ĩ mẽbris tuis repugnran¬
tem legi m̃tis tuȩ: & captiuantẽ te in lege
pecc̃i que ẽ in m̃bris tius: Exelana g.⁊
dm̃ ut tͥ pacificet te: Miser ego homo ⁊⁊ qͥs
sequitur ñ ambulabit ĩ tenebris: s habebit
lum̃ uite. fmita tota rixa immortalitas cõse¬
quetur. qr nouissimo inunica destruetur
mors bt quał pax erit: Oportet corrupti¬
bile ħ incliiere incorruptionẽ : et moetale
hoc induere imortaltatẽ. Quo ut ueniamꝰ.¬

Expanded text:
Ego volo consulere, illi volunt perire: consuEgo volo consulere, illi volunt perire: consumo vitam meam litigando; pacem non habeo: inimicos insuper facio, quos amicos habere deberem, si benevolentiam consulentis attenderent: quid mihi est ista perpeti? redeam ad me, mecum ero, Deum meum invocabo. Redi ad teipsum, ibi invenis rixam: si coepisti Deum sequi, ibi invenis rixam. Quam rixam, inquis, invenio?  adversus carnem . Ecce tu ipse es, ecce tu solus es, ecce tecum es, ecce alium nullum hominem pateris: sed vides aliam legem in membris tuis, repugnantem legi mentis tuae, et captivantem te in lege peccati, quae est in membris tuis. Exclama ergo, ut tibi pacificet te: Miser ego homo, quis msequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. Finita tota rixa, immortalitas consequetur, quia novissima inimica destruetur mors. Et qualis pax erit? Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem . Quo ut veniam
Abbreviated transcription (Latin):
mus uiam ⁊ ad ipsam patriã uenerimꝰ: qͥd nob̾
erit letius. quid nob̾ erit beatus:  Quia nicħ
pacatius: Nichil enim acdũsus hominẽ rebella
concorcham quidem uocati sumꝰ : iubem᷑ pa¬
cem hr̃e int̃ nos: Ad hoc conandumẽ. om̃ibꝰ q
intuendum uiribus: ut aliqñ ueniamꝰ ad ꝑfe¬
ctissimam pacẽ. Mͦ aũ litigamꝰ plerumq eũ
eis quibꝰ consulere uolumꝰ: Ille ẽrrat: tu iuis
clucere ad uiam Resistit tͥ: litigas: Resistit
paganis: disputas contͣ errores Udoloꝵ &e
demonioꝵ: Resistit ħeticꝰ : disputas contra
altas docꝰtrinas demonioꝵ Malus catholeus
ñ uult bñ uiuere: corripis oẽ int̾iorem frẽm
tuum: tecũ manet in domo ⁊ ꝑditas ias que¬
rit: estuas qͦm eum corrigas. ut de illo bonã
rõnem domino amboꝵ reddas Quantȩ undiq
rixarum necessitates: Plerumq homo tedio
affectus: dic̃ ap̃ se ipsum Qͥd mͥ ẽ pati contͣ¬
dicꝰtores. ⁊ pati eos qui recłlunt mala ꝓ bonis ͤ

Expanded text:
mus viam, et ad ipsam patriam venerimus, quid erit nobis laetius? quid erit nobis beatius? Quia nihil pacatius: nihil enim adversus hominem rebellabconcordiam quidem vocati sumus, jubemur pacem habere inter nos; ad hoc conandum est, omnibusque nitendum viribus, ut aliquando veniamus ad perfectissimam pacem: modo autem litigamus plerumque cum eis quibus consulere volumus. Ille errat, tu vis ducere ad viam; resistit tibi, litigas: resistit paganus, disputas contra errores idolorum et daemoniorum: resistit haereticus, disputas contra alias doctrinas daemoniorum: malus catholicus non vult bene vivere, corripis etiam interiorem fratrem tuum: tecum manet in domo, et perditas vias quaerit; aestuas quomodo corrigas, ut de illo bonam rationem Domino amborum reddas. Quantae undique rixarum necessitates? Plerumque homo taedio affectus, dicit apud semetipsum: Quid mihi est pati contradictores, pati eos qui reddunt mala pro bonis?
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. & ñdum apparuit quid erimus:
sciꝰ qm̃ cũm apparuerit fimiles ei erimꝰ:
qm̃ uidebimꝰ eum sicuti ẽ. Hȩc ẽ magna
ꝓmisso: Si amas sequere:. amo inquis:
s qua sequor : Si dixisset tͥ dñs ds̃ tuus
ego sum u̾tas & uita:ͥ desid̾ans u̾itatẽ. cõ¬
cupiscens uitã. uiam qua ad hȩc ꝑuenire
posses ꝑfecto quereres: & diceres tͥ: Mag¬
nares u̾itas. magna res uita : si esset qͦm il¬
luc ꝑueniret anima mea Queris qua.
audi eũ pͥmo dicentẽ. Ego sum uia: an¬
te qͣm diceret tͥ quo: premisit qua E¬
go sum inquit uia. Quo uta.  & ĩitas
& iita: Primo clixi qua uenias: pꝰea drx
quo uenias: Ego sum uia: ego sum u̾itas.
ego sum uita. Manens apud patre u̾itas
⁊ uita: induens se carnem factꝰ ẽ ura Ñ¬

Expanded text:
d erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est . Haec est magna promissio; si amas, sequere. Amo, inquis; sed qua sequor? Si dixisset tibi Dominus Deus tuus, Ego sum veritas et vita; desiderans veritatem, concupiscens vitam, viam qua ad haec pervenire posses profecto quaereres, et diceres tibi: Magna res veritas, magna res vita; si esset quomodo illuc perveniret anima mea! Quaeris qua? audi eum dicentem primo, Ego sum via. Antequam diceret tibi quo, praemisit qua: Ego sum, inquit, via. Quo via? Et veritas et vita. Primo dixit qua venias, postea dixit quo venias. Ego sum via, ego sum veritas, ego vita. Manens apud Patrem, veritas et vita: induens se carnem, factus est via. N
Abbreviated transcription (Latin):
di. qui me sequitur ñ ambulabit ĩ tenebris.
s habebit lum̃ uitȩ : quibꝰ u̾bis aliud ẽ qͦd
issit. aliud qͦd ꝓmisit: faciamꝰ qͦd iu¬
ssit. ne impudenti fronte desicłemꝰ qͦd ꝓ¬
misit: ne dicar nob̾ in iuditio suo feci¬
sti enim quod iussi ut expetas quod ꝓ
sti. Cuiꝰ uite: nͥ de qua dictũ ẽ apud te¬
est fons uite  audiuit quidã: uade uen¬

Expanded text:
di; qui me sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae: quibus verbis aliud est quod jussit, aliud quod promisit: faciamus quod jussit, ne impudenti fronte desideremus, quod promisit; ne dicat nobis in judicio suo, Fecisti enim quod jussi, ut expetas quod pristi. Cujus vitae, nisi de qua dictum est, Apud te fons vitae? Audivit quidam, Vade
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i qui laboratis & honerati estis ⁊ ego
reficram uos. tollite iugũ meũ sr̃ uos
&e discite a me qr mitis sum ⁊ humił cordͤ.
qͣm multi fecer̃ aucdito enangħo. qͦd ex
ore ipsius auditũ diues ille ñ fec̾: Ergo
mͦ faciamꝰ. sequam᷑ dñm: soluamꝰ com¬
pedes quibꝰ impedim᷑ sequi: &. quis
idoneus soluere tales nodos: nͥ ille ad¬
iuuet cui chetum ẽ. dirupisti uincula
mã  de quo alius ptalmꝰ dic̃. dñi solũ
compeditos. dñs erig̾ elisos: & quid se¬
quunt᷑ soluti ⁊ erecti ⁊ nͥ lĩ a quo au¬
diunt ego sum lux mundi. qui me se¬
quitur ñ ambulabit in tenebris: Qa cdñs il¬
lumurat cecos: Illuminamͦ gͦ mͦ fẽs: hñtes¬

Expanded text:
estis, et ego vos reficiam; tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde : quam multi fecerunt audito Evangelio, quod ex ore ipsius auditum dives ille non fecit? Ergo modo faciamus, sequamur Dominum; solvamus compedes quibus impedimur sequi. Et quis idoneus solvere tales nodos, nisi ille adjuvet cui dictum est, Disrupisti vincula mea ? De quo alius psalmus dicit, Dominus solvit compeditos, Dominus erigit elisos . 9. Et quid sequuntur soluti et erecti, nisi lumen a quo audiunt, Ego sum lumen mundi: qui me sequitur, non ambulabit in tenebris? quia Dominus illuminat caecos. Illuminamur
Abbreviated transcription (Latin):
nim gnlileus dicebat᷑: qm̃ de nzarech ci¬
uitate galileȩ erant parentes eiꝰ: Secđ̾m ma¬
riam dixi parentes: ñ scłm urile sem̃ Nõ e¬
nim quesiuit in t̾ra nͥ matrẽ: qͥ rã habebat de¬
suꝑ patrem: Nam utraq eiꝰ natiuitas mirabił
fuit.. Duuna sine matre: humaia sine patre.
Quid gͦ illi quasi legis cloctores ad nichode¬
mum dixer̃. Serutare scͥpturas: & uide qͥa

Expanded text:
nim Galilaeus dicebatur, quoniam de Nazareth cinim Galilaeus dicebatur, quoniam de Nazareth civitate erant parentes ejus. Secundum Mariam dixi parentes, non secundum virile semen: non enim quaesivit in terra nisi matrem, qui jam habebat desuper Patrem. Nam utraque ejus nativitas mirabilis fuit; divina sine matre, humana sine patre. Quid ergo illi quasi Legis doctores ad Nicodemum dixerunt? Scrutare Scripturas, et vide quia