comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̾t ⁊̃ filium ꝓpͥum.s quia duri fuerunt iu¬
dicabit eos in futuro. ⁊ in seruis suis .i. in fi¬
delib deprecabit᷑. uł consolabit᷑. cũ premia
ȩt̾na eis restituet. Ecce gradatio laudis usq
ad iudiciũ ꝑducta ẽ. Uel ita ut de presenti

Expanded text:
post etiam filium proprium; sed quia duri fuerunt, judicabit eos in futuro; et in servis suis, id est in fidelibus, deprecabitur, vel consolabitur, cum praemia aeterna eis restituet. Ecce gradatio laudis usque ad judicium perducta est. Vel ita ut de praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
lum ẽ a dño. ut gͦ firmus sis in gradib. Non
det dñs pedem tuũ .i. cogitationẽ in cõmotionẽ
ut cadas ꝑ suꝑbiam qua cecidit angłs. ⁊ dean¬
gło factus ẽ diabolus. Sicut enĩ ad ꝓficiendu
ñ mouet pedem nͥ caritas. ita ad cadendu su¬
ꝑbia. Caritas enim ad celsitudinẽ ꝓuehit hu
ñ det pedem in comotionẽ. neq ⁊̃ dormitet qͥ¬
custodit᷑ qͥd minꝰ ẽ .i. ñ sinat te peregnari in fib.
q si dormit in te fides. dormit in te xp̃c. fides
ab humana ꝯsuctudine. ut qͣndo fessus custoᷤᷤ
in fide tepescimus. talis ẽ ip̃e nob̃. quales nos
ei sumus. Demde his duob duo alia reddit

Expanded text:
ut ergo firmus sis in gradibus: Non det Dominus pedem tuum, id est cogitationem, in commotionem, ut cadas per superbiam, qua cecidit angelus et de angelo factus est diabolus. Sic enim ad perficiendum non movet pedem nisi charitas, ita ad cadendum superbia. Charitas enim ad celsitudinem 277 humilen det pedem in commotionem, neque etiam dormitet custodit te, id est non sinat te pigritari in fide, quia, si dormit in te fides, dormit in te Christus. Fiab humana consuetudine, ut quando fessus custos in fide tepescimus: talis est ipse nobis quales nos ei. Deinde his duobus duo alia reddit,
Abbreviated transcription (Latin):
sine impietate adorat᷑ s̃ uscepit enim deterra
tram ꝙ earo de t̾ra e. ⁊ de carne marie carne
acepit. hec sine impietate a u̾bo dĩ assumpta
lata ẽ. que soli crratoꝵ debetur. s illa quȩ in
dulia dignior ẽ. dulia enim adoratio ẽ. que ÷¬

Expanded text:
sine impietate adoratur: suscepit enim de terra terram, quia caro de terra est; et de carne Mariae carnem accepit. Haec sine impietate, a Verbo Dei assumpta, latria est, quae soli Creatori debetur; sed illa quae in dulia dignior est. Dulia enim adoratio est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Fiat miscdia
ñ mutat᷑ sensus s ordo litterȩ. ut consoletur
me. In labore enim ꝑfectus uir: non finem la¬
horis. ẜ ubum consolationis petit. ut bñ ꝑferat.
fiat dico scd̾m eloquiũ tuũ .i. sicut ꝓmisisti. S

Expanded text:
fiat misericordia n mutatur sensus; sed ordo litterae: Ut consoletur me. In labore enim perfectus vir, non finem laboris, sed verbum consolationis petit, ut bene perferat. Fiat, dico, secundum eloquium tuum, id est sicut promisisti. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
mor bonoꝵ: odio maloꝵ ꝓbatur. legem uͭ dicit
uett̾m. que significantiã habet noui testam̃ti
nequis putaret negligendã. uł ita supra d yxit
se formidasse a uerb̾ cłi. ne autẽ ex formidine
quã dixit putes odisse u̾ba d̃i. addit. Iniqͥtatẽ
casto ñ ꝑit amor illa gͦ formido ñ facit odium
uerboꝵ di sẜ integrã caritate. ut amet᷑ d̾s cuiꝰ
uerba timent̃. Sienĩ patres a piis filis timent᷑
⁊ amant᷑ ⁊ pudica coniunx iurũ: ⁊ timet ne ab
ilo deserat᷑. ⁊ amat ut fruatur. multo mag̾ pat̾.
qui ẽ in celis qui a nulł diligit᷑. ñ a quib lex
eiꝰ diligit᷑ ido iste ait dilexi legem tuã. ⁊ si aliq̃n
corrripit: tam̃ dilexi. unde subdit. ⁊¬

Expanded text:
mor bonorum odio malorum probatur. Legem ergo dicit veterem, quae significantiam habet Novi Testamenti, ne quis putaret negligendam. Vel ita supra dixit se formidasse, a verbis Dei, ne autem ex formidine quam dixit putes odisse verba Dei, addit, iniquitatemcasto, non perit amor. Illa ergo formido non facit odium verborum Dei, sed integram charitatem, ut ametur Deus, cujus verba timentur. Si enim patres a piis filiis timentur et amantur, et pudica conjux virum, et timet ne ab illo deseratur, et amat ut fruatur, multo magis pater qui est in coelis qui a nullis diligitur, nisi a quibus lex ejus diligitur. Ideo iste ait: Dilexi legem tuam, et si aliquando corripit, tamen dilexi: unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
telligitur. nͥ quis utcunq capere ualeat idem cẽ
filium a patre doctũ eẽ qͦd gentium. Cui enm
ñ ẽ aluid eẽ. aliud doctum et̃. qͦd illi ẽ. eẽ. ħ ẽ ei
dectim ẽ. N quo enm ei ẽ et̃ ab ilo simuilẽ
ti doctũ ẽ Ex ꝑsona ũ hõis uͥ formã serui ace¬
pit. facilius intelligitur a patre didicisse quȩ
dixit. in qua forma serui constitutũ maxime
puerum. potuerunt hommes maioris etatis
docendum putare. Ido suꝑ om̃s intellexi. quia
testimonia tua meditatio mea ẽ. Testimoma
meditabat᷑ quȩ meliꝰ quã illi de se nouerat. do¬
ctores uͦ sunt seniores de quib dicit᷑ suꝑ. se m
tellexi. ꝑ hoc nota etatẽ qua puer int̾ senes sede¬
bat.⁊ suꝑ illos intelligebat. ut fecit de traditione
senioꝵ de lauandis manib. ido ait suꝑ senes
intellexi quia mandata tua quesiui. qr quẽ
docet d̾̃s. facile doctores ⁊ senes suꝑat. hec ⁊̃ ⁊ m̃¬

Expanded text:
telligitur. Nisi quis utcunque capere valeat idem esse telligitur. Nisi quis utcunque capere valeat idem esse Filium a Patre doctum esse quod genitum. Cui enim non est aliud esse, aliud doctum esse, quod illi est esse, hoc est ei doctum esse. A quo enim ei est esse, ab illo simul doctum esse. Ex persona vero hominis ubi formam servi accepit, facilius intelligitur 266 a Patre didicisse, quae dixit. In qua forma servi constitutum maxime puerum potuerunt homines majoris aetatis docendum putare. Ideo super omnes intellexi, quia testimonia tua meditatio mea est, Aug. testimonia meditabatur quae melius quam illi de se noverat. Doctores vero sunt seniores, de quibus dicit, super senes intellexi, per hoc nota aetatem qua puer inter senes sedebat, et super illos intelligebat, ut fecit in traditione seniorum de lavandis manibus. Ideo ait; Super senes intellexi: quia mandata tua quaesivi, quia quem Dominus docet, facile doctores et senes superat. Haec etiam me
Abbreviated transcription (Latin):
a est. micos prudentẽ me fecist qr ⁊̃ intel¬
lexi suꝑ om̃s docentes me. qui scił erant dẽ mmi¬
micis .i. suꝑ scribas ⁊ phariseos.⁊ hoc ido qr testi¬
monia tua meditatio mea ẽ. in sp̃u non in lit¬
tera. ñ enim in littera. s in sp̾u quiesco. quȩ me¬
ditatio ñ ẽ illoꝵ. qui falsa ibi sentiunt ⁊ docent.
Suꝑ senes intelle
tes intellexi quia ⁊̃ intellexi suꝑ senes .i. suꝑ seni¬
ores corpore. ñ mente qi melius intelligit᷑ nouus
ppłs. qui hic loquit᷑ qui xp̃m accipit. quã ille
semor udaicus. cin p̾rr pit bñdictionẽ. ⁊ hoc iõ¬
qr mandata tua ñ hominũ. s cłi. quȩ illi transgre¬
diebant᷑ quesiui interius. nec ext̾uis accepi. potest
⁊ hoc totum accipi ex ꝑsona capitis ab illo loco
eccłia. ꝓpter illud sacramentũ erunt duo in car¬
ne una. ita gͦ ⁊ in uoce una. Ait gͥ suꝑ omnes
pat̾ docuit. de quo ip̃e ait. Sicut docuit me pat̾
hȩc loquor qͦd difficillime ex ꝑsona ip̃ius uerbi in¬

Expanded text:
 inimicos prudentem me fecisti, quia etiam intellexi super omnes docentes me, qui, scilicet erant de inimicis, id est super Scribas et Pharisaeos. Et hoc ideo, quia testimonia tua meditatio mea est in spiritu. Non enim in littera, sed in spiritu quiesco, quae meditatio non est illorum qui falsa ibi sentiunt et docent. per senes intelletes intellexi, quia etiam intellexi super senes, id est super seniores, corpore, non mente, quia melius intelligit novus populus qui hic loquitur, qui Christum accepit, quam ille senior Judaicus qui praecipuit benedictionem. Et hoc to mandata tua, non hominum, sed Dei, quae illi transgrediebatur, quaesivi interius, non exterius accepi. Potest etiam hoc totum accipi ex persona capitis ab illo loco:s et Ecclesia propter illud sacramentum: Erunt duo in carne una . Ita ergo, et in voce una, ait ergo, super omnes  homines, quem Pater docuit, de quo ipse ait: Sicut docuit me Pater, haec loquor , quod difficillime ex persona ipsius Verbi in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibent enĩ testimoniũ dõ bonitatis ⁊ magni¬
tudinis. cȩlum t̾ra ⁊ omnia uisibilia oꝑa eius.
quȩ omĩa ⁊ si quedã mortalib usu uiluerunt
tam̃ si bene attendant᷑. sunt ammiratione dig¬
na. hȩc autẽ ammiratio ñ t̾ret. s ẽ causa c̃ iste
ma mea. qͣsi factus sit ip̃a inuestigandi dif¬
ficultate curiosior. Quanto enim queꝙ res ob¬
strusiores habet causas. tanto ẽ mirabilior. Uꝑ¬
testimonia dĩ dicit precepta eius. ⁊ ẽ idło dilexi
mandata tua. quia testimonia tua .i. p̾cepta
sunt mirabilia. P recepta enĩ di st̃ testimonia
bonitatis eius. ⁊ sunt mirabilia. ꝑ ea. it uirtꝰ di¬
unde angłi beati sunt innotuit hominib ⁊ idͥo
hec scrutanda sunt. Unde subdit. idõ scił q¬
mirabilia sunt. scrutata ẽ ea anima mea. hȩc
enum assidue licet scrutari. quia cum bonus
bona precepit. eis tam̃ dedit quos ñ possent ui¬
uificare. quib ex bona lege nulla eẽt iusticia.

Expanded text:
atis et magnitudinis coelum, terra, et omnia visibilia opera ejus: quae omnia, etsi quaedam mortalibus usu viluerunt, tamen si bene attendantur, sunt admiratione digna. Haec autem admiratio non terret, sed est causa cur iste ima mea;» quasi factus sit ipse pervestigandi difficultate curiosior. Quanto enim quaeque res abstrusiores habet causas, tanto est mirabilior. testimonia Dei dicit, praecepta ejus, et est, ideo dilexi mandata tua, quia testimonia tua, id est praecepta sunt mirabilia. Praecepta enim Dei sunt testimonia bonitatis ejus, et sunt mirabilia. Per ea enim virtus DUnde angeli beati sunt, innotuit hominibus. Et ideo haec scrutanda sunt. Ideo scilicet quia mirabilia sunt, scrutata est ea anima mea. Haec enim assidue licet scrutari, quia cum bonus bona praecepit, eis tamen dedit, quos non possunt vivificare, quibus ex bona lege nulla esset justitia.
Abbreviated transcription (Latin):
em tuam illumina. s quia tardius uenit deside¬
ratus. subdit ⁊̃ exitus aquaꝵ. decduxerunt ocłi
mei. In thienis quoq iheremie lacͥimabilior series
sub hac littera ẽ. dum ait. Expandit syon manꝰ
suas ñ ẽ qui consolet᷑ eam. Et item. A puerunt
in te om̃s inmici tui. sibilauerunt. ⁊ frmuerunt
dentib. Sicut gͦ iheremias sub hac littera excidi¬
um suȩ gentis plorabat. ita dolet hic dauid erro¬
rem ppłi. s non desꝑans. descensus ad litteram tal
tamen testimoniis tuȩ miserationis tienam ꝓmit¬
tis. atq multarũ indulgentiaꝵ tituł ad sꝑandam

Expanded text:
us venit desideratus, subdit etiam, Exitus aquarum deduxerunt oculi mei. In Threnis quoque Jeremiae, lacrymabilior series subhac littera est, dum ait: Expandit Sion manus suas; non est qui consoletur eam . Et item: Aperuerunt os in te omnes inimici tui, sibilaverunt et fremuerunt dentibus . Sicut ergo Jeremias sub hac littera excidium suae gentis plorabat, ita dolet hic David errorem populi, sed non desperans. Descensus ad litteram talitamen testimoniis tuae miserationis veniam promittis, atque multarum indulgentiarum titulis ad sperandam
Abbreviated transcription (Latin):
a tua dum uideo quȩ olim in abraham ⁊ in filiiᷤᷤ
isrł ⁊ in cȩt̾is fecisti. ido scrutata ẽ ea anima mea.
Quia mirabilia credit. diligenti indagine querit.
Uel testimonia dicit hȩc creata. qr ꝑhibent deo te¬
stimontũ. bonitatis ⁊ magnitudinis. qͣi.d̾. Idõ se¬

Expanded text:
Aug. dum video quae olim in Abraham, et in filiis Israel, et in caeteris fecisti. Ideo scrutata est ea anima mea. Quia mirabilia credit, diligenti indagine quaerit. Vel testimonia dicit, haec creata quae perhibent Deo testimonium bonitatis et magnitudinis. Quasi dicat: Ideo se
Abbreviated transcription (Latin):
ruisse ⁊ attraxisse sp̃m. ut eiꝰ audiat᷑ oratio. ⁊ plo¬
rasse quia ñ ẽ a iuideis lex custodita Anele ꝯgrue
huic octonario p̾ponitur lttera phe. que int̾pr¬
tatur errauit. quia hic condolet his qui a uia
ueritatis errando calumpniant᷑. quib p̾ponit qͦ¬
mͥ scrutat᷑ legem. ⁊ qualem intellectum ht̃ in ea. ⁊
qr phe int̾pretat᷑ errauit. m̾ito huic litterȩ lacri

Expanded text:
ruisse, et attraxisse spiritum, ut ejus audiatur oratio, et plorasse, quia non est a Judaeis lex custodita. Unde congrue huic octonario praeponitur littera Phe, quae interpretatur erravit; quia hic condolet his, qui a via veritatis errando calumniantur: quibus proponit quomodo scrutatur legem, et qualem intellectum habet in ea. Et quia Phe interpretatur e
Abbreviated transcription (Latin):
uorum tuorum: quod continui
in sinu meo multarũ gentiũ.
multaꝵ gentiũ.i. memor esto obꝓbrii illati
seruis tuis a multis gentib. Iam enim xp̃c
in celo sedet ⁊ cͥmen obicit᷑ xp̃ianis de xp̃o¬
amaui in sinu meo .a. in secreto mentis qr
ꝑalam ñ audebat loqui. diu enĩ ꝯtinuert̃
xp̃iani obꝓbria in carne. nec audebant resiste̾
Quod exꝓbrauerunt inimici¬
tui. Hoc enĩ obiecerunt qͦd mortuus est xp̃c
qͦd crucifixus ẽ. qͦd ẽ mutari a temporali uita
ad ęt̾nam a t̾ra ad celum. a iudeis ad gentes.
Quid gͦ insani obiciunt: Utinã ⁊ ip̃i cõmu

Expanded text:
orum tuorum, quod continui in sinu meo multarum gentium. multarum gentium, id est memor esto opprobrii illati servis tuis, a multis gentibus. Jam enim Christus in coelo sedet, et crimen objicitur Christianis, de amavi, in sinu meo, id est in secreto mentis; quia palam non audebat loqui. Diu enim continuerunt Christiani opprobria in corde, nec audebant resistere. quod exprobraverunt, Catui. Hoc enim objecerunt, quod mortuus est Christus, quod crucifixus est, quod est mutari a temporali vita, ad aeternam; a terra, ad coelum; a Judaeis, ad gentes. Quid ergo insani objiciunt? Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
nrat. demde exponit iurare. ⁊ ꝑ .i. statui. qͣi
ꝑ sacramentũ quia ita fixus ẽ in eo ut statutie ha¬
beatur ꝓ iuratione. ⁊ ẽ sensus. acsi dicat. Ego tã¬
quam bene ambulans ad lucͥnam ⁊ iectas semi¬
tas habens. Iuraui ⁊ statui .i. sirmit᷑ statui. Qͥorꝰ
Custodire iudicia iusticiȩ tuȩ int̾ quelibet picła
quod fit ꝑ fidem. dum sub do iusto iudice. nec
bonum sine fructti nec malum impumitũ crdit᷑.
dicio di fi̾ ut a nullo moueat᷑ ꝑfectus . s ꝓ hac fi¬

Expanded text:
tui quasi per sacramentum, quia ita fixus est in eo, ut statuere habeatur pro juratione. Quasi dicat: Ego tanquam bene ambulans ad lucernam, et rectas semitas habens. Juravi et statui, id est firmiter statui. Quid? custodire judicia justitiae tuae, inter quaelibet pericula. Quod fit per fidem, dum sub Deo justo judice, nec bonum sine fructu, nec malum impunitum credaturdicio Dei fieri ut a nullo moveatur perfectus, sed pro hac fi
Abbreviated transcription (Latin):
Restes dicunt᷑ peccata q in peccatis ꝑseucrantes. ad¬
dunt peccata peccatis ⁊ eum deberent accusatiõe¬
sui peccati eoerigi: defensione duplicant ut qui
defendit quod male egit.⁊ płmꝙ alis peccatiᷤᷤ
ituilt. cẽ muunitꝰ ꝑpt̃ illa quȩ cõmisit. ficit adul¬
tium ⁊ ne occidat᷑: parat homicidiũ. addit pec¬
cato peccatũ. scił adultio addidit homicidium.
⁊ pro illo rursus forte ueneficiũ: ⁊ ita ꝓducit᷑
restis Mon utiꝙ de iecłis. s de tortis filis ut sit ei
unde in fine ligentur manus ⁊ pedes.⁊ mutat᷑
in tenebras extiores. hos gͥ funes extendexunt
mn. dicit unr iste iustus. uͥ extenderunt: E cce.

Expanded text:
Restes dicuntur peccata, quia in peccatis perseverantes addunt peccata peccatis; et cum deberent accusatione peccati sui corrigi, defensione duplicant, ut qui defendit quod male egit, et plerumque aliis peccatis vult esse munitus propter illa quae commisit; fecit adulterium: et ne occidatur parat homicidium; addit peccato peccatum, scilicet adulterio addit homicidium, et pro illo rursus forte veneficium, et ita producitur restis, non utique de rectis, sed de tortis filiis, ut sit ei unde in fine ligentur manus et pedes, et mittatur in tenebras exteriores. Hos igitur funes, extenderunt mihi, dicit vir iste justus: ubi extenderunt? ecce:
Abbreviated transcription (Latin):
quia in ȩternum fundasti ea.
initis. adu̾bialit᷑ ponitur sicut solemus adu̾¬
bialitꝰ pon̾e. alias hoc faciam. ⁊ ẽ om̃s uiȩ sũt¬
human fuit. cognoui de testimoniis tuis. qͥbꝰꝑ
msisti te daturũ regnũ etͥnum filis. quia fun
m et̾num fundata. ñ aliunde nouisse. quã de
ip̃is testimoniis. T estimonia sunt quib ꝓmi¬
sit d̾s u̾bo uł actu se daturũ irgnũ ȩtium filis.
⁊ q in filio euiꝰ regni non erit finis. se daturũ
testatꝰ e. fundata sunt in ȩt̾num ñ qͣd ip̃a stꝰ
necessaria. qñ ip̃a res dabit᷑ s qͥo io. qͦd ꝑ ea d̾s¬

Expanded text:
quia in aeternum fundasti ea. initio, adverbialiter ponitur, sicut solemus adverbialiter dicere: Alias hoc faciam. Et est, omnes viae thumani fuit, cognovi de testimoniis tuis, quibus promisisti te daturum regnum aeternum filiis, quia fundin aeternum fundata, nec aliunde novisse quam de ipsis testimoniis. Testimonia sunt quibus promisit Deus verbo vel actu se daturum regnum aeternum filiis. Et quia in Filio, cujus regni non erit finis, se daturum testatus est, fundata sunt in aeternum, non quod ipsa sint necessaria, quando ipsa res dabitur; sed
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾um ẽ in actu. alt̾um in u̾bo ẽ exhibitũ. Uel de¬
stimonia dicit precepta quȩ dicunt᷑ fundata m
ȩt̾num. quia ꝓ eis neglectis uł seruatis merces
ȩt̾na uł pena et̾na reddit᷑. ⁊ ẽ ego cognoui de testi¬
moniis tuis. qr in et̾num fundasti ea. cognoui
dico mitio uł ab imtio scił in adam qui pro ne¬
gletis punitꝰ ẽ. Uel ꝑ antiquos patres. qui ea
tenendo. uenerunt ad et̾ntatẽ.

Expanded text:
alterum in actu, alterum in verbo est exhibitum. Vel testimonia dicit praecepta, quae dicuntur fundata in aeternum, quia pro eis neglectis vel servatis merces aeterna, vel poena aeterna redditur. Et est: Ego cognovi de testimoniis tuis, quia in aetdico initio, vel ab initio, scilicet in Adam, qui pro neglectis punitus est, vel per antiquos patres, qui ea tenendo venerunt ad aeternitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
illuc manus tua deducet me ut erigar qͣsi
in aere. ñ tangens celum ꝑ elationẽ. nec ter¬
iam ꝑ desꝑationẽ tenebit me ne recidam s
ꝑseuerẽ dextera tua .i. gr̃a tua. Consideranᷤᷤ
autẽ longinquitatẽ uiȩ ⁊ qualit̾ abundan¬
te mniquitate: refrigescit caritas. subdit.¬

Expanded text:
illuc manus tua deducet me, ut erigar, quasi in aere, non tangens coelum per elationem, nec terram per desperationem. Et tenebit me, ne recidam, sed perseverem, dextera tua, id est gratia tua. Considerans autem longinquitatem viae, et qualiter abundante
Abbreviated transcription (Latin):
ũ dicit unde scit ista ⁊ ꝑ quẽ fiat qͦd precatur.
⁊ quȩ p̾stet ip̃e ueniens qͣi dice̾t. Unde hoc con¬
fidis qͥd precaris: Quia audiã au̾sus a strepitu
muncdi qui inquietat foris qͥd loquat᷑ in me
fibit belial. quȩ pax ñ ẽ hic. uł loquet᷑ pacẽ¬

Expanded text:
ubi dicit unde scit ista et per quem fiat quod precatur, et quae praestet ipse veniens. Quasi dicat: Unde hoc confidis quod precaris? quia audiam adversus a strepitu mundi qui inquietat foris quid loquatur in mesibit Belial: quae pax non est hic. Vel loquitur pace
Abbreviated transcription (Latin):
quo uendidit pͥmogenita sua. inmori fr̃ĩ scił
iacob. Ille aũ concessit eybum uoluptatis.⁊
sumpsit honorẽ dignitatis. ita factus ille ma¬
ior dignitate: qui erat minor tp̃r. Maior itaꝙ
nascitur: carnał ⁊ ammał ẽẽ incipit. Si autẽ
a captiuitate ꝯũtit᷑ in reditu iherłm renouat᷑
⁊ sit renouatio queda: scdm mt̾iorẽ hominẽ
⁊ sicut ille maior fratꝰ esau: inimicꝰ fuit iacob:
ita om̃s carnales inimici sunt sp̾ualib. Unde
questrationis iherłm scił .i. qͣndo sequestrabun
qui dicunt exinanite. exinanite usq ad funda¬
mentũ in ea. iherłm scił.i. in ȩccłia. d̾r hoc a
simili eist̾ne. unde si aqua haurit᷑ ad fundam̃
et̾na ẽ Dum putant mali nocẽ coronas dant
exultatione tua. ⁊ ip̃a p̾sumptione tua ⁊ im¬
miciis tuis. Nota qͦd cunitas maloꝵ: habylon
dicitur. ⁊ filia babylonis quomͦ eccłia syon⁊

Expanded text:
quo vendidit primogenita sua minori fratri suo Jacob . Ille autem concessit cibum voluptatis et sumpsit honorem dignitatis. Ita factus est ille major dignitate, qui erat minor tempore. Major itaque nascitur, carnalis et animalis incipit esse. Si autem a captivitate convertitur, in reditu Jerusalem renovatur, et fit renovatio quaedam secundum interiorem hominem. Et sicut ille major frater Esau inimicus fuit Jacob, ita omnes carnales inimici sunt spiritualibus. Unde questrationis, Jerusalem, id est quando sequestrabuntQui dicunt: Exinanite, exinanite usque ad fundamentum in ea. Jerusalem, scilicet in Ecclesia. Dicitur hoc a simiaeterna est? Dum putant mali nocere, coronas dant.exsultatione tua et ipsa praesumptione tua et inimicitiis tuis. Nota quod civitas malorum Babylon dicitur et filia Babylonis; quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
retributionẽ: Beatus qui tenebit ⁊ allider:
pot᷑ accipi. E dom enim qͦd int̾pietat᷑ t̾ͥemiᷤᷤ¬
tus tanqua ꝑ filios suos nos seducit. ⁊ ẽ. me
dies diei eructat uerbum. Qui dicunt exin¬
ante exmanite usꝙ ad fundamentũ in ea

Expanded text:
qui tenebit et allidet potest accipi. Edom enim qui interpretatur tetus tanquam per illicitos suos nos seducit. Et est: MDies diei eructat verbum . Qui dicunt: Exinanite, exinanite usque ad fundamentum in ea
Abbreviated transcription (Latin):
Filia babylomis misera. qͣi.d̾. illi ita. s o
filia babylonis uł tu ⁊̃ filia babyloniᷤ eris
misera in tua exultatione. ⁊ p̾sumptione. ⁊
dicit filiam babylonis ydumeam quȩ baby¬
loniis se addidit. S beatus qui retͥbuet t̾
retributionẽ quam retͥbuisti nob̾. d̾s scilicet
retribuet: quam retributionẽ.:

Expanded text:
ta, sed, o filia Babylonis, vel, tu etiam filia Babylonis, misera es in tua exsultatione et praesumptione. Et dicit filiam Babylonis, Idumaeam, quae Babyloniis se addidit; sed beatus qui retribuet tibi retributionem tuam, quam retribuisti nobis. Deus scilicet retribuet. Quam retributionem? V
Abbreviated transcription (Latin):
te in toto corde meo. T̃ otum cor in aram tuȩ
confessionis impono totum accende. flama
tui amoris. ido confitebor qm̃ andisti omĩa¬
uerba oris mei. intioris. cui ꝓpe ẽ ds. longe
ado te. non facit. n mniquitas sola cui adhe¬

Expanded text:
te, in toto corde meo. Totum cor in aram tuae confessionis impono, totum accende flamma tui amoris. Ideo confitebor, quoniam audisti verba oris mei interioris, cui prope est Deus. Longe a Deo non facit, nisi iniquitas sola, cui adh
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ diligentia.⁊ dño apiente ⁊ quȩ abscondita
crant ꝓdierunt aꝑta. sicut illud ysaie obscu
rum erat. Cognouit bos possessorẽ suũ. ⁊ asmꝰ
pͥsepe dñi sui. frł autẽ ñ cognouit me. hoc mus¬
butum aliquis p̾dicator ȩxcutiens dixit. Uenit
bos tͥturans de gente iudeoꝵ: quia inde tritu¬
rantis apłi. Om̃s enim qui p̾dicat uerbum
d̃i. monet. obiurgat. terret. triturat anam.⁊
de gentib ut insidrat ei xp̃c. significatus in
euangłio ꝑ pullũ asinȩ cui nullus isederat
q ad eum nec lex missa. nec ꝓpħa utriꝙ ipło.¬
xp̃c ẽ in p̾sepi .i. utriꝙ cibus ẽ in altari. Scce
qualit̾ illud inuolutũ excussum ẽ. Idoꝙ ꝓphe
sunt in manu aliciꝰ potentis hominis. ut eaᷤᷤ

Expanded text:
eorum diligentia et Domino aperiente, et quae abscondita eorum diligentia et Domino aperiente, et quae abscondita erant, prodierunt aperta sicutit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui; Israel autem me non cognovit . Hoc involutum aliquis praedicator excutiens dixit: Venit bos triturans de gente Judaeorum, quia inde triturantes apostoli; omnis enim qui praedicat verbum Dei, monet, objurgat, terret, triturat aream, de gentibus, ut insidat ei Christus, significatus in Evangelio per pullum asinae, cui nullus insederat , quia ad eum nec lex missa, nec propheta. Utrique pocibus est in altari. Ecce qualiter illud involutum excussum est. Ideoque prophetae ia, sicut sagittae sunt in manu alicujus potentis hominis, ut eas
Abbreviated transcription (Latin):
si a dño uelut sagittȩ cełiter omĩa transeunteᷤ
⁊ sine errore ferientes. Sic sunt aũ ⁊ filii excus¬
soꝵ excussi quomͦ ⁊ ille excusse. nde subdit.
ita filii . qͣi.d̾. ⁊ sicut sagittȩ in manu potentis
sunt excussȩ .i. filii excussoꝵ .i. apłoꝵ sunt ex¬
cussi .i. missi. ⁊ sic acquisita ẽ hereditas. dicunt᷑¬
gͦ apłi excussi. quia missi a simili sagntarum
uł excussi dicunt᷑ apłi. quia ip̃i sunt quib di¬
ctum ẽ a dño. Cum exieritis de cruitate. in qua
dici filii excutientiũ. quã excussoꝵ. Ad quod re¬
spondemꝰ. qͦd ꝓpter hoc bene possent diei excu¬
tientes. Uerum ⁊ qͦd excutit᷑ ut puluis: excus¬
sum dicit᷑. ⁊ unde excutit᷑ aliquid ut uestis.⁊
sententia ẽ hic. quã pͣt̾mitte̾
minime debemꝰ. Id̾o eñĩ forte obscuriꝰ positũ ẽ
aliquid dicitur. ut saccus ut exeat qͦd intꝰ late¬
bat clausum. Prophȩ gͦ clausa ꝯtmentes sacra¬
menta. exeussi sunt a predicatorib a ccedente

Expanded text:
si a Domino, velut sagittae celeriter omnia transeuntes, et sine errore ferientes. Sic sunt autem et filii excussorum excussi, quomodo et illae excussae. Ita et filii. Quasi dicat: Et, sicut sagittae in manu potentis sunt excussae, cussi, id est missi, et sic acquisita est haereditas. Dicuntgo apostoli, quia missi a simili sagittarum. Vel excussi dicuntur apostoli quia ipsi sunt, quibus dictum est a Domino: Cum exieritis de civitate in qua dici filii excutientium quam filii excussorum. Ad quod respondemus, quod propter hoc bene possunt dici excutientes. Verum et quod excutitur, ut pulvis, excussum dicitur, et unde excutitur aliquid ut vestis, et sententia est hic, quam praetermittere minime debemus. Ideo enim forte obscurius positum est, aliquid dicitur, ut saccus, ut exeat quod intus latebat clausum. Prophetae ergo clausa continentes sacramenta, excussi sunt a praedicatoribus, accedente
Abbreviated transcription (Latin):
mee. Magnus: orantis affectus hic
ostenditur.i. ñ exeat de aurib tuis. fige ilła
ibi. Uide ordinẽ orõnis. pͥus fuit ut uox sup¬
plicationis ascendẽt. cũ dixit. Inclina aurem¬
tuam. deinde rogatus audiret. cũ dixit. exau¬
di me. nunc uͦ addit dicens. Aurib ꝑcipe
orationẽ meã. Non transitorie petit susci¬
pii s q̃si in sinu dĩ recondi. sicut ꝑ aures aliqͥd
infigit᷑ cordi. Unde subdit. ⁊ intende uoci
dep̾cationis mee. ut qͣsi animꝰ tuus intentuᷤ¬

Expanded text:
 Magnus orantis affectus hic ostenditur, id est non exeat de auribus tuis, fige illam ibi. Vide ordinem orationis, prius fuit ut vox supplicationis ascenderet, cum dixit: Inclina aurem; deinde rogatus, audiret cum dixit: Exaudi me; nunc vero addit dicens, auribus percipe orationem meam. Non transitorie petit suscipi, sed quasi in sinu Dei recondi, sicut per aures aliquid infigitur cordi. Unde subdit: Et intende voci deprecationis meae. Ut quasi intentus
Abbreviated transcription (Latin):
tu illic es:i. si me extulero: inuenio te represso¬
rem. Si de iusticia mea suꝑbiero. tu ibi es ad
ꝑcutiendum. cuiꝰ ẽ uere iusticia.⁊ itẽ si descen¬
demo ad infernum .i. si peccando uenero in
ꝓfundum maloꝵ ⁊ nolens confiteri dicam.
Quis me uidet. ⁊̃ illuc ades ut uindices
Quo gͦ iturus sum ut faciem tuã fugiam: i.
te iratum ñ sentiam: Inuenit iste osiliũ. Uñ¬
n sumpsero pennas meas di

Expanded text:
t, si me superbiendo extulero, invenio te repressorem; si justitia mea superbiero, tu ibi es ad percutiendum, cujus est vera justitia. Item: Si descendero ad infernum, id est si peccando venero in profundum malorum, et nolens confiteri dicam: Quis me videt? etiam illic ades ut vindices. Quo ergo iturus sum, ut faciem tuam fugiam? id est te iratum non sentiam? invenit iste consilium. VERSi sumpsero pennas meas di
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi. d̾. ido non commouebit᷑ qui habitat in ie¬
murꝰ. ⁊ ante murale. s ne in montib remaneas:
addit. ⁊ dñs qui habitat in montib ẽ. in curui¬
tu ppłi sui. Ne gͦ spes sit in montib s in u̾tice mõ¬
tium. Ande ysaias. Erit in nouissimis dieb
mons domus dñi in u̾tice. montiũ. Hic gͦ hic
mons magnus ẽ. in cucuitu ppłi sui ex hoc nũc
⁊ usq in sc̃łm. Quos eñ assumit ut sint ppls¬
suus constringit in unum uincło caritatis ⁊ pacis
ut in et̾num ñ moueant᷑. ⁊ uere ñ commouebunt᷑.¬

Expanded text:
i dicat: Non commovebitur qui habitat in Jentemurale, sed ne in montibus remaneas, addit: Et Dominus, qui habitat in montibus, est in circuitu populi sui, ne ergo spes sit in montibus, sed in vertice montium. Unde Isaias: Erit in novissimis diebus, mons domus Domini in vertice montium . Hic ergo mons, magnus est, in circuitu populi sui, ex hoc nunc et usque in saeculum. Quos enim assumit ut sint psuus, constringit in unum vinculo charitatis et pacis, ut in aeternum non moveantur. Et vere non commovebunt
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dat escam sp̃ualem. de qua dicit᷑ caro mea
uere ẽ cyb omni carni .i. om̃i gñi hominũ
isrłꝰ scił ⁊ gentiũ ñ sicut manna soli iudẽo
dedit.⁊ quia sic facit. ergo.
Confitemi¬

Expanded text:
ug. spiritualem, de qua dicitur: Caro mea vere est cibus . Omni carni, id est omni generi hominum, Israel scilicet et gentium, non sicut manna soli Judaeo dedit. Et quia sic facit, ergo Confitemi
Abbreviated transcription (Latin):
eos ñ sinit d̾s ꝑue in babẏlona. Pridestinauit
tiuitatẽ coꝵ ⁊ ostiendit cis aliam cuitatẽ pro qua
laboretit eui suspuent. ad quam ⁊ alios adhorten¬
tur: unde dieit dñs. Qui i modico fidelis est
tm magno fideł e. ⁊ rursum. Si in alieno fiadd¬

Expanded text:
it tivitatem eorum, et ostendit eis aliam civitatem pro qua laborent, cui suspirent, ad quam et alios adhortentur. Unde dicit Jesus: Qui in modico fidelis est, et in magno fidelis est . Et rursus: Si in alieno fid
Abbreviated transcription (Latin):
longe post. ꝑ nabugo donosor quos defleuit
iheremias. hic sua mala siere. nec int̾ mala ob¬
buisci iherłm. inducit in figura nr̃i. Sedo
contia hostes ad dm: fit ꝯu̾sio ibi. Memor esto
Ompha g̃ in ꝑsona captii qui quasi laudlib
stantiũ in domo excitatus ẽ: lamentationem
hanc ꝓfumait desidĩo pat̾e dicens. Suꝑ flumi¬
tam notabil loco sedimus humiliati ñ erecti ꝑ
suꝑbiam ñ iacentes ꝑ ruinam. flumina babẏ¬
lonis sunt om̃ia quȩ hic amant᷑. ⁊ transeunt
qus attendentes sci. ñ se eis amore miscent s
supra sedent contẽpnentes. ⁊ fle nt. uł eos qui
ñ de alia refleimus. nͥ pro syon ut mult faci¬
unt. M ulti em̃ flent fieta babylono. qui ⁊ gau¬
dent gauchio babylonio. qui gaudent lueris ⁊
fent dampnis tem poralib. utrunꝙ de babylo

Expanded text:
longe post per Nabuchodonosor quos deflevit Jeremias hic sua mala flere, nec inter mala oblivisci Jerusalem, inducit in figura nostri. Secundo contra hostes ad Deum fit conversio, ibi, memor esto. Propheta ergo in persona captivi qui quasi laudibus stantium in domo excitatus est, lamentationem hanc profundit desiderio patriae, dicens: tam nobil loco sedimus humiliati, non erecti per superbiam, non jacentes per ruinam. Flumina Babylonis sunt omnia quae hic amantur et transeunt. Quae attendentes sancti, non se eis amore immiscent, sed supra sedent, ea contemnendo, et flent pro eis qui Non de alia re flevimus nisi pro Sion, ut multi faciunt. Multi enim flent fletu Babylonio, qui et gaudent gaudio Babylonio, quia gaudent lucris et flent pro damnis temporalibus. Utrumque de Babylo
Abbreviated transcription (Latin):
ibi dicit᷑. Te decet hẏmnus ds̃ in syon. Hic
suꝑ flumina babylonis illic sedimus ⁊ fleui¬
mus. Si enim ciues sumꝰ de fyon in atͥis ihe¬
rusałe stamꝰ spe. s hic in ista babylonia.i. in
confusione huiꝰ scł̃i ñ ciues habitamꝰ: s captiui
tenemuii: ⁊ sedemus humiles penitendo ꝯfi¬
tendo. sunt autẽ ⁊ alii futuri ciues iherłm m̃te:
qui iam sunt p̾destinatione. s adhuc babylo-¬
nie seruiunt. ht enĩ babylonia amatores suoᷤ.
ꝯsulentes paci temporali ⁊ nich ultra sꝑanteᷤ¬
totũꝙ gaucdiũ suu̾: ibi figentes. ⁊ uidemus
cos ꝓ re publica t̾rena: plurmũ laborante.
s quicumq in ea ñ suꝑbe ẜ fidelit uersantur

Expanded text:
lmo illo: Te decet hymnus, Deus, in Sion ; hic: Super flumina Babylonis illic sedimus et flevimus. Si enim cives sumus de Sion, in atriis Jerusalem stamus spe; sed hic in ista Babylonia, id est in confusione hujus saeculi, non cives habitamus, sed captivi tenemur et sedemus humiles, poenitendo, confitendo. Sunt autem et alii futuri Jerusalem cives mente, qui jam sunt praedestinatione; sed adhuc coe serviunt. Habet enim Babylonia amatores suos consulentes paci temporali, et nihil ultra spetotumque gaudium suum ibi figentes, et videmus eos pro republica terrena plurimum laborantes. Sed quicunque in ea non superbe, sed fideliter versan
Abbreviated transcription (Latin):
de lamentatione iherłm ẽ hic. de hoc quia a
babyloniis destructa ẽ. Precedunt alii duo
scił ut quid ds reppulisti ubi agitur de cap¬
tiuitate facta a romanis. Et d̾s uenerunt gcͣs
ubi agit᷑ de uastatione facta sub antiocho.
Hic aut̃e agitur de captiuitate facta a na¬
bugodonosor qmͣ ieremias quadruplici
alphabeto deplorauit ꝓpt̾ quod tẏtulus
huiꝰ psalmi nom̃ eiꝰ ꝯtinet. ⁊ ẽ sensus. P salmꝰ¬
.i. iuxta reremiã. qr agit de captiuitate uide¬
orum qm defleuit ieremias. in figura nr̃i. qui
sp̃ualit̾ captiui tenemur. Sic̃ enim duȩ fue-
loꝵ. ꝑmixte corpore separate corde scił iheru¬
salem ⁊ babylonia. Tenetur gͦ iherłm capti¬
ua in babylonia. s ñ tota. Quies enim erus
sunt angłi. om̃is miseriȩ ex sortes. s tenet᷑ cap¬
tiua seđ̾m homines p̾destinatoᷤ ad głam qui
ꝑ peccatũ captiui sunt. ⁊ a patͥa peregrim. de

Expanded text:
de lamentatione Jerusalem est hic de hoc, quia a Babyloniis destructa est. Praecedunt alii duo, scilicet: Ut quid, Deus, repulisti , ubi agitur de captivitate facta a Romanis; et: Deus, venerunt gentes , ubi agitur de vastatione facta sub Antiocho . Hic autem agitur de captivitate facta a Nabuchodonosor , quam Jeremias quadruplici alphabeto deploravit, propter quod titulus hujus psalmi nomen ejus continet. Et est sensus: Psalmest juxta, Jeremiam, quia agit de captivitate Judaeorum, quam deflevit Jeremias in figura nostri, qui spiritualiter captivi tenemur. Sicut enim duae fuerunlorum, permistae corpore, separatae corde, scilicet Jerusalem et Babylonia. Tenetur ergo Jerusalem captiva in Babylonia, sed non tota. Cives enim ejus sunt angeli, omnis miseriae exsortes, sed tenetur captiva secundum homines praedestinatos ad gloriam, qui per peccatum captivi sunt, et a patria per
Abbreviated transcription (Latin):
oraret pro eis. stetisset dico in confractione .i. in pli¬
ga qua erant feriendi. scił ut se obiceret ꝓ ui
dicens. Si dimittis illis peccatũ dimitte. Si uͦ
ñ dimittis ilł. dele me de libro tuo. uͥ monstrat᷑
quantũ ualet int̾ressio scõꝵ. Securus eñĩ moyss
de iusticia di qua eũ delere ñ posset. impetraut
miscd̾iam di his qui iuste ꝑuent. S̾tetit gͦ moys

Expanded text:
sset pro eis. Stetisset dico, in confractione, id est in plaga qua erant feriendi, scilicet ut se objiceret pro illis, dicens: Si dimittis illis hoc peccatum dimitte: si vero non dimittis illis, dele me de libro tuo , ubi monstratur quantum valet intercessio sanctorum. Securus enim Moses de justitia Dei, qua eum delere non posset, impetravit misericordiam Dei, his qui juste perirent. Steti
Abbreviated transcription (Latin):
d̃i cultus. que ẽ in cognitione⁊ delectatione eius
qͥd semꝑ ẽ ⁊ ĩcomiutabilit̾ manet. qͦd d̾s ẽ. Scĩa
uͭ est abstinere a mał .i. in medio prauȩ natioi̾s
qͣi i nocte huiꝰ sełi prudent᷑ u̾sari ut abstinen¬
do quisq ab iniquitate ñ confundat᷑ in tenebriᷤᷤ
ꝓpͥi mimneris luce discietus. Alit̾ ⁊̃ pot̾ dici my¬
stice ab illo loco. Qui fecit lummaria magna.

Expanded text:
est Dei cultus, quae est in cognitione et delectatione ejus, est Dei cultus, quae est in cognitione et delectatione ejus, quod semper est et incommutabil est abstinere a malis , id est in medio pravae nationis, quasi in nocte hujus saeculi prudenter versari, ut abstinendo quisque ab iniquitate non confundatur tenebris proprii muneris luce discretus; aliter etiam potest dici mystice, ab illo loco: Qui fecit luminaria magna, id
Abbreviated transcription (Latin):
Lunam ⁊ stellas fecit in po
notis. uł typicȩ hȩc accipi possunt. fecit gͦ
do credere. s diuina intellig̾e dedit. Simpliceᷤᷤ
autẽ qui solam fidem firmam tenent quasi
infra cȩlos t̾ra dicunt᷑. qͦd quia in baptismo
quẽ acceꝑunt. firma fide ꝯsistunt. qͣsi super
aquãs t̾ram firmauit. Sequit᷑. Qui fecit lumi¬
naria magna .i. dona gr̃aꝵ fidelib suis ꝯtulit.¬
Quȩꝰ Solem in potestatẽ diei. lunam ⁊ stellaᷤ.
in potestatẽ noctis. ꝑ solem: accipitur donum
lucere. ꝑlunam sp̃c scientiȩ. ꝑ stellas alia mi¬
tio ⁊ cȩtã. heȩ sunt stellȩ. Nichil enim hoꝵ est
quod in nocte huiꝰ scłi. ñ sit nccessariũ. postea
cessabunt cum transierit nox ista.⁊ uen̾it dieᷤᷤ.
Hȩc aũ fecit in potestatẽ diei. uł noctis .i. ut po¬
testas sit dici lucere uł nocti. Distat autẽ sapi¬
entia a scientia testante sc̃o ios. qui quodamͦ
singula diffiniens ait. Sapientia ẽ. pietas.i.

Expanded text:
Lunam et stellas fecit in potnoctis. Vel typice haec accipi possunt. Fecit ergdo credere, sed divina intelligere dedit; simplices autem qui solem fidem tenent, quasi infra coelos terra dicuntur, qui quia in baptismo quem acceperunt, firma fide consistunt, quasi super aquas terram firmavit. Qui fecit luminaria magna, id est dona gratiarum suis fiQuae? Solem in potestatem diei, lunam et stellas in potestatem noctis. Per solem accipitur donum lucere; per lunam, spiritus scientiae; per stellas, alia mitio, etc., hae sunt stellae. Nihil enim horum est, quod in nocte hujus saeculi non sit necessarium: postea cessabunt, cum transierit nox ista, et venerit dies. Haec autem fecit, in potestatem diei, vel noctis, id est, ut potestas sit diei, lucere, vel noctis. Distat autem sapientia a scientia, testante sancto Job, qui quodammodo singula diffiniens ait: Sapientia est pietas , id
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ eiꝰ. Unde in leuntio Os turturiᷤ
nobetur tietorq̃uers. ad ascellas ait qͥd u̾tĩ ore
ostencdatur in oꝑe ⁊ ne te iactes qui facis uo¬
luntatẽ eius. q ñ est opus tuũ ħ di. Ip̃e enĩ
Benedicite domino omnia oꝑa
eius in omni loco dominationᷤ

Expanded text:
Levitic. os turturis jubetur retorqueri ad axellas , ut quod habet in ore, ostendat in opere. Et ne te jactes qui facis voluntatem ejus, quia non est opus tuum, sed Dei. Ipse enim Benedicite Domino, omnia opera ejus; in omni loco domination
Abbreviated transcription (Latin):
tat animos. dem̃ gn̾alit̾ de om̃ib subdit. O
ministri eius qui facitis uoluntatẽ eiꝰ. ñ t̃m
dierts tios bencolicite. Malus em̃. ⁊ si linguata¬
cet uiti b lasphemat. si hymnũ catat. tamen
multos intiuentes mala. mitit in blasphemiaᷤ¬

Expanded text:
tat animos. Deinde generaliter de omnibus subdit: O ministri ejus, qui facitis voluntatem ejus, non tantum dicitis, vos, benedicite. Malus enim etsi tacet lingua, vita blasphemat; et si hymnum cantat, tamen multos intuentes mala mittit in blasphemia
Abbreviated transcription (Latin):
in aurib remanserunt. s corda tͣnssixer̃t̃.
Nota quod u̾bum p̾dicationis ⁊ pluura dicit᷑
⁊ sagitta. Pluuia quia rigat. Sagitta quia
ꝑcutit. uł sagitte .i. euangłiste transierunt
De gente in gentẽ. Uox tonitrui tui in rota.
Quid ẽ hoc ⁊ ꝙ uomͦ intellecturi sumꝰ Ao
litteram tonicrui. Eox reuoluit᷑ ut rotatus. ⁊
sinuosus sonus. sentiat᷑. hñt enĩ tonitrua.
qͣndam ꝑcussionẽ simiłe uehicuł. S ñ quid
ad ista puerilia redituri sumus. Non utiꝙ.
Potius allegorice intelligendu ẽ qͣi . d. Uocen
ta totiꝰ mundi. Rota enim ẽ orb̾ t̾re. Unde
⁊ breuis rotella orbiculus dicit᷑. quod postra

Expanded text:
ibus remanserunt, sed corda transfixerunt. Nota quod verbum praedicationis et pluvia dicitur et sagitta, vel pluvia, quia rigat; sagitta, quia percutit; vel, sagittae, id est evangelistae, transierunt de gente in gentem, vox tonitrui tui in rota. Quid est hoc? Quomodo intellecturi sumus, ad litteram, tonitrui vox revolvitur, ut rotatus, et sinuosus sonus sentiatur. Habent enim tonitrua quamdam concussionem, similem vehiculis. Sed nunquid ad ista puerilia redituri sumus? non utique. Potius allegorice intelligendum est. Quasi dicat:ta totius mundi. Rota enim est orbis terrae. Unde et brevis rotella, orbiculus dicitur: quod postea
Abbreviated transcription (Latin):
Ianua xp̃c ẽ qui dicit. Ego sum ianua ꝑ quã
siquis introierit ingrediet᷑ ⁊ egiediet᷑ ⁊ pascua
inueniet. Intrare gͦ ꝑ ianuã ẽ. intrare ꝑ. xp̃m.
Intrare autẽ ꝑ eũ ẽ imitari eũ. ñ in magniscen¬
tia ⁊ miracłis s sicut diximꝰ in humilitate ⁊ pati¬
entia. quẽ nos in his sequentes ex eo ⁊ in eo uinci

Expanded text:
Janua Christus est qui dicit: Ego sum janua, per quam si quis introierit, ingredietur et egredietur, et pascua inveniet . Intrare ergo per januam est intrare per Christum. Intrare autem per eum est imitari eum, non in magnificentia et in miraculis, sed sicut diximus, in humilitate et patientia,
Abbreviated transcription (Latin):
uitorio altissimi. ñ supb de se. ut pͥmus homo
quid dicet ille dño: hoc. Dñe tu es susceptor me¬
us infirmi ad curandu ⁊ refugiũ meũ d̾s ms̃
a scłi tempestate qui hoc dicit totũ se ꝓiecit in
eum qui dicit ds ñs ẽ. refugiũ meũ. ñ quer̃
aliud auxiliũ ꝯtra tempestatẽ scłi. Ne autem
ꝓutes pt susceptionẽ ⁊ refugiũ iam nichil eẽ
petendu. addit. sꝑabo in eum. qͣi d̃. Quia es¬
susceptor ⁊ restigiũ. ido sꝑabo in eũ. Ita sꝑa¬
bit iste in do. ne aliqͣndo de se p̾sumat. hoc
de laqueo uenantium: et a

Expanded text:
jutorio Altissimi non superbus de se, ut primus homo. Quid dicet ille Domino? hoc, Domine, tu es susceptor mei infirmi ad curandum, et refugium meum, Deus meus, a saeculi tempestate. Qui hoc dicit, totum se projecit in eum; qui dicit: Deus meus est refugium meum, non quaerit aliud auxilium contra tempestates saeculi. Ne autem putes ppetendum addit, sperabo in eum. Quasi dicat: Quia susceptor et refugium, ideo sperabo in eum, ita sperabit iste in Deo, ne aliquando de se praesumat. Hoc de laqueo venantium, et a
Abbreviated transcription (Latin):
n ueti testam̃to p̾ceptũ est filiis isrł. ut in ce¬
derent regia uia. ñ declinantes ad dexterã uł
ad sinistram. Regia uia ẽ uia xp̃i regis nr̃i. qͥ
sic uiã mundi cucurrit. ut nec ꝓsꝑis illicetet᷑
nec adu̾sis frangeret᷑. quẽ ⁊ nos imitari debe

Expanded text:
i Testamento praeceptum est filiis Israel, ut incederent via regia, non declinantes ad dexteram vel ad sinistram . Regia via, est via Christi regis nostri, qui sic viam mundi cucurrit, ut nec prosperis alliceretur, nec adversis frangeretur: quem et nos imitari debe
Abbreviated transcription (Latin):
Scapulis suis obumbrabit tibi:
et sub pennis eius sperabis.
bit tͥ. qui habitas in ad iutorio altissimi. Sca¬
pulis suis uł int̾ scapulas suas. hoc ido dicit
ne putes qͦd tu te possis ꝓtegere ad litteram
cũ dicit. int̾ scapulas suas obumbrabit tibi
⁊ a tergo potes intelligere ⁊ a pectore. S capule
enim circa caput sunt. s quia addit sub
alis uł pennis eius scił manifestũ ẽ qr ꝓtectio
ẽ apectore qͣi te posito in medio alaꝵ hinc
inde expansaꝵ ⁊ dicit᷑ hoc a simili galline. q̃
pullos suos ꝓtegit sub alis contra miluũ.
Et est sensus obumbrabit tͥ.i. umbracłm¬
ꝑtictionis p̾stabit tͥ int̾ scapulas stias a si¬
mili gallinȩ .i. ante pectus suũ te ponit
ut alis ꝓtegat. ut tu qͣsi in medio positus
inde exieris. Et notandum qͣd nulla auie
sic infirmat᷑ cũ pulł ut gallina que tota
mutat᷑ affectu eoꝵ qͦd agnoscimꝰ in relarati¬
one plumaꝵ ⁊ in infirmitate uocis.Sie sap¬
entia dĩ ꝓpt̾ nos qui infirmi eramus. facta

Expanded text:
Scapulis suis obumbrabit tibi: et sub pennis ejus sperabis. bit tibi. Qui habitas in adjutorio Altissimi scapulis suis, vel, inter scapulas suas. Hoc ideo dicit, ne putes quod tu te possis protegere, ad litteram, cum dicit, inter scapulas suas obumbrabit tibi, et a tergo potes intelligere, et a pectore. Scapulae enim circa caput sunt, sed quia addit sub alis, vel pennis ejus sperabis, manifestum est quia protectio est a pectore, quasi te posito in medio alarum hinc inde expansarum; et dicitur hic a simili gallinae quae pullos sub alis protegit contra milvum. Et est sensus: Obumbrabit tibi, id est ootectionis praestabit, inter scapulas suas, a simili gallinae, id est ante pectus suum te ponet, ut alis protegat, ut tu quasi in medio positus,nde exieris. Et notandum quod nulla avis sic infirmatur cum pullis ut gallina quae tota mutatur affectu eorum, quod cognoscimus in relaxatione plumarum, et infirmitate vocis: sic sapientia Dei propter nos qui infirmi eramus facta
Abbreviated transcription (Latin):
cura uiã ad dexterã ꝓsꝑitatis male extollentis
uł ad sinistrã adu̾sitatis depͥm̃tis tendunt la¬
queos. Si gͦ uis securus ambulare noli decli¬
nare in dexterã. aut in sinistrã. s sit tͥ uia
ille qui tͥ ꝓte factus ẽ uia. ut adducat te ad
Et nota quia uenatores in sacra sc̃ptura
uir in bono inuenimus. econtͣ piscatores ra¬
ro in malo. Sequit᷑. Et a uerbo asꝑo. Multos
ꝑ uerbum asꝑum misit diabolus in laqueoᷤ.
in quos ꝑ u̾bum asꝑm cadunt aliqui. Uer¬
ad eo. ut cessent a uia dĩ. Insultatio gͦ ⁊ decctio
infideliũ ẽ u̾bum asꝑum. uł ita. P laqueũ ⁊
u̾bum asꝑum. gemine temptationis mis sig-

Expanded text:
ca viam ad dexteram prosperitatis male extollentis. Vel ad sinistram adversitatis deprimentis tendunt laqueos. Si ergo vis securus ambulare noli declinare in dexteram, aut in sinistram; sed sit tibi via ille, qui tibi pro te factus est via, ut adducat te ad Et nota quia venatores in sacra Scriptura vix in bono invenimus. Econtra piscatores, raro in malo. Et a verbo aspero multos per verbum asperum misit diabolus in laqueos, in quos per verbum asperum cadunt aliqui, veradeo ut cessent a via Dei. Insultatio ergo et detractio infidelium verbum asperum est. Vel ita per laqueum et verbum asperum g
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ accipi. qr ⁊ qͦd bonus ẽ ds in laude eius est
⁊ in laude confessio ẽ. hec ita diuisimus scił ꝯfes¬
sionem peccati. ⁊ laudis. licet ñ sit pia ofessio po¬
catoꝵ sine laude di. Habet gͦ di laudẽ qͥ peccata
ofitet᷑. siue in uerb̃ qñ eũ bonũ ⁊ miscdem dicit.
siue in solo affectu cũ hoc credit. ⁊ ẽ confitem

Expanded text:
onus est Deus in laude ejus est, et in laude est confessio. Haec ita divisimus, scilicet confessione peccati et laudis, licet non sit pia confessio peccatorum sine laude Dei. Habet ergo Dei laudem, qui peccata confitetur sive in verbis, quando eum bonum et misericordiam dicit, sive in sol
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ supior. s iste agit de illo ppło scđm iniquos
quid ibi erant. p̾cedens uͦ de eodẽ scđm electos
Aliquos enĩ in illo ꝓpło ueros ẽẽ filios abrahe
mnuit paulus dicens. s ñ in om̃ib ilł bñplacitũ
ẽ dõ ⁊ quia cõmendat hos hic p̾missus psalmus.

Expanded text:
 superior, sed iste agit de illo secundum iniquos, qui ibi erant; praecedens vero, de eodem secundum electos. Aliquos enim in ipso populo veros esse filios Abrahae, innuit Paulus dicens: Sed non in omnibus illis beneplacitum est Deo. . Et quia hos commendat praemissus psalmus,
Abbreviated transcription (Latin):
altum eni qͥ sequit᷑. Cui assercioni cassiodorus qͦq
dant. ⁊ aliqͣndo semel aliqͣndo bis ponit᷑. ut dñs
qr qͦd alii dicunt certi ñ ꝑsuadent documentis.
⁊ p̾serum qr nullos grecoꝵ codices inuenit qͥ in
fine ps̃i alicuiꝰ habeant alła. E st autẽ iste psalmꝰ

Expanded text:
alterum ejus qui sequitur; cui assertioni Cassiodorus quoqudant, et aliquando semel, aliquando bis ponitur, ut Domiquia quod alii dicunt certis non persuadent documentis, et praesertim, quia nullus Graecorum codices invenit, qui in fine psalmi alicujus, habeant alleluia. Est aute
Abbreviated transcription (Latin):
Modus sex sunt particiones. Primo hebreus in etqꝰ
ꝑsona loquit᷑ ꝓpħa. relicta patrũ ꝑfidia ad mĩam
tu xp̃i congregandꝰ. Sccdo peccata patrũ que in gy¬
pto fecerunt cominemorat. quos dñs tam̃ lib̾auit
ibi. peccaurus ẽ patͥb Tercio dicit peccata quȩ
ciones suis exequemur locis. In ꝑsona gͥ alicuius
hebrei. de amaricatione ad miscdiam łi ꝯuersi
⁊ alios ad eandẽ miscłiam exortantis ait. C onfi¬

Expanded text:
Modus. Sex sunt partitiones. Primo Haebraeus in cujus persona loquitur Propheta, relicta Patrum perfidia ad misericordiam ntu Christi congregandus. Secundo, peccata Patrum quae in Aegypto fecerunt commemorat; quos tamen Dominus liberavit, ibi, peccavimus. Tertio dicit peccata, quae as autem partitiones suis exsequemur locis. In persona igitur alicujus Hebraei, de amaricatione ad misericordiam Dei conversi et alios ad eamdem misericordiam exhortantis ait:
Abbreviated transcription (Latin):
a conspiratione sua. paulatim enim credent
qͣi cõminuto capite uituli ⁊ uenient inppłi¬
d̾i potum. sicut moyses cõminuit caput uitul
⁊ sparsit in aquã. ⁊ dedit bibere filiis isrł ⁊ hoc
a facie ipsius. Cum enĩ facies eiꝰ pecc̃ores respic̾
a cͥminib separant᷑ quib ñ ẽ locus sub p̾sentia

Expanded text:
a conspiratione sua. Aug. Paulatim enim credent, quasi comminuto capite vituli, et venient in potum populi Dei, sicut Moses comminuit caput vituli, et sparsit in aquam, et dedit bibere filiis Israel . Cassiod. Et hoc a facie ipsius. Cum facies ejus peccatores respicit, a criminibus separantur, quibus non est locus sub praesentia