comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ri post ab homine angłi recusant: nisi
qd̃ prius hominẽ carnalib corruptionib
deditũ. nec ab eisdẽ carnalib corruptioni-¬
b redemptum. quo abiectõrẽ nouerant
iustius contempnebant: postmodũ uͦ hu¬
manam naturã eo iam substratam habere
ñ poterant. quo hanc in auctore suo etiã
suꝑ semc ipsos ductam uidebant. Neq
enĩ debet.iam in mẽbris subiecta des¬
pici: quȩ in ipso mẽbroꝵ capite meruerit
prelata uenerari. Iste gͦ qui ꝓpter nos
minor angłis extitit: equales nos angłis
uirtute suȩ minorationis fecit. Vnde &
moriendo docuit mortẽ ñ metui: resur
gendo de uita confidi: ascendendo de cęle¬
stis patriȩ hereditate głari: ut quo caput
preisse conspiciunt. illuc se subsequi &
mẽbra gratulent᷑. Vnde bene & ab eodẽ
ait. In hereditatẽ incorruptibilem &
incontaminatã. & ĩmarcessibilẽ. conserua¬
tã in cęlis. Unde paulus dicit. Scimnus
enim qm̃ si terrestris domus nr̃a huius

Expanded text:
ri, post ab homine adorari angeli recusant, nisi ri, post ab homine adorari angeli recusant, nisi quod prius hominem carnalibus corruptionibus deditum, nec ab eisdem carnalibus corruptionibus redemptum, quo abjectiorem noverant, justius contemnebant; postmodum vero humanam naturam eo jam substratam habere non posuper semetipsos elevatam videbant? Neque enim debebat jam in membris subjecta despici, quae in ipso membrorum capite meruit praelata venerari. Is ergo, qui propter nos paulo minor angelis exstitit, aequales nos angelis virtute suae minorationis fecit. Unde et moriendo docuit, mortem gendo de vita confidi, ascendendo de coelestis patriae haereditate gloriari, ut quo caput praeisse conspiciunt, illuc se subsequi et membra gratulentur. Unde bene ab eodem noait: In haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem, conservatam in coelis . Unde Paulus dicit: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus
Abbreviated transcription (Latin):
netrare as Sed eorũde sp̃uũ ad nos conditor
uenit. seq hominẽ etiã sub ipsis exhibuit:
paulominus ab angłis. Et quia internos
& eosdem sp̃s discordantis uitȩ scandalum
repperit: mira potentia. mirabiliori etiã pie¬
tate. sũma creaus. una suscipiens. ima cum
sũmis iunxit. Hinc est qd̾ eodẽ rege nato
angłoꝵ chori in eius annuntiatione ꝓde¬
unt. hẏmnum dicunt: & deuicta praue
uitȩ discordia. hos quos dudũ despexerant
ciues agnoscunt. cõnsono ore predicantes
Gła in excelsis do: & in terra pax hominib
bone uoluntatis. Ac si aꝑte dicant. Quos
a nobis malitia disiuuxerat: ĩã nunc in
terra nata bonitas iungat. Hinc ẽ qd̾ ante
incarnationẽ eius in testam̃to ueteri ado¬
rasse homo angłm legit᷑. nec tam̃ ado¬
rare ꝓhibet᷑: sed post mediatoris aduentũ
cũ se iohannes adorando angło ꝓstrauiss&.
audiuit. Uide ne feceris: conseruus tuus
sum & fratrum tuoꝵ. Quid est enĩ hoc¬

Expanded text:
netrare? Sed eorumdem spirituum ad nos Conditor netrare? Sed eorumdem spirituum ad nos Conditor venit, seque hominem etiam sub ipsis exhibuit. paulo minus ab angelis . Et quia inter nos et eosdem spiritus discordantis vitae scandalum reperit, mira potentia, mirabiliori etiam pietate summa creans, ima suscipiens, ima cum summis junxit. Hinc est quod eodem Rege nato, angelorum chori in ejus annuntiatione prodeunt, hymnum dicunt, et devicta pravae vitae discordia, hos quos dudum despexerant, cives agnoscunt, consono ore praedicantes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ac si aperte dicant: Quos a nobis malitia disjunxerat, jam nunc in terra nata bonitas jungat. Hinc est quod ante incarnationem ejus in Testamento veteri adorasse homo angelum legitur, nec tamen adorare prohibetur ; sed post Mediatoris adventum, cum se Joannes adorando angelo prostravisset, audivit: Vide ne feceris, conservus tuus sum et fratrum tuorum . Quid est enim qu
Abbreviated transcription (Latin):
dere. Amicus ueritatis ẽ: rectȩ amator ac¬
tionis. Vnde & ipsa ueritas discipulis dicit.
Uos amici mei estis: si feceritis quȩ ego p̾cipio
uobis. Amicus quippe: animi custos đr.
Unde ñ ĩ merito qͥ custodire uoluntatẽ dĩ in
p̾ceptis illius nitit᷑: eius amicus uocatur.
Hinc ẽ qd̾ rursũ eisdem discipulis ueritas
dicit. Uos aũ dixi amicos: qr omĩa que¬
cũq audiui a patre meo nota feci uobis.
De hac gͥ luce ȩternę patriȩ amico suo d an¬
nuntiat. qd̾ possessio eius sit: ut nequaꝗͣ
se infirmitatis suȩ fragilitate desper&. nequa¬
quã hoc qd̾ creatus. seo qd̾ recreatus ẽ pensce ÷
sed tanto certius sciat quia illius lucis clari¬
tatẽ possideat: quanto nc̃ uitioꝵ pulsantiũ
tenebras uerius calcat. Bene aũ in ꝓmissione
subiungit᷑: & ad eam possit ascendere. Quid
euĩ difficilius. quã homini in terra edito.
terrena & fragilia mẽbra gestanti. cȩloꝵ alta
conscendere: suꝑnoꝵ spirituum archana pe¬

Expanded text:
. Amicus Veritatis est rectae amator actionis. Unde et ipsa Veritas discipulis dicit: Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Amicus quippe animi custos dicitur. Unde et non immerito qui custodire voluntatem Dei in praeceptis illius nititur ejus amicus vocatur. Hinc est quod rursum eisdem discipulis Veritas dicit: Vos autem dixi amicos: quia omnia quaecunque audivi a PDe hac igitur luce aeternae patriae amico suo 866 Deus annuntiat quod possessio ejus sit, ut nequaquam se infirmitatis suae fragilitate desperet, nequaquam hoc quod creatus, sed quod recreatus est penset, sed tanto certius sciat quia illius lucis claritatem possideat, quanto nunc vitiorum pulsantium tenebras verius calcat. Bene autem in promissione subjungitur: Et ad eam possit ascendere. Quid enim difficilius quam homini in terra edito terrena et fragilia membrconscendere, supernorum spirituum arcana pe
Abbreviated transcription (Latin):
tanti iudicii aduentus: quȩ tẽ illa sit homi¬
nũ angłorũq frequentia: quanta ui contͣ
reybos & ardentia pugnent elem̃ta: ꝗͣ t̾ribi¬
lit̾ ȩt̾naꝓdeat de districti iudicis ore senten¬
tia. qua reꝓbis dicit. discedite a me male¬
dicti in ignẽ ȩternũ. qui paratus ẽ diabolo
& angłis eius. E oruindẽ pęna reꝓborũ¬
ante oculos uoluit᷑: & quȩ sint gehenne
tenebre. cũ graui amaritudinis obscuri¬
tate pensat᷑. Quia gͦ suꝑbũ cor prius ter¬
rore concutit᷑. ut coneussũ in amore soli¬
li&auditionẽ
in terrore uocis eiꝰ. Ubi & bene
subiungit᷑: & sonũ de ore illiꝰ ꝓcedentẽ.
Sonus de dĩ ore est. uis timoris de suꝑna
irruens aspiratione: qr cũ uos de uent᷑is
dñs aspirando repl&e: ꝓcul dubio de male¬
gestis preteritis terr&. Potest aũ ꝑ os di
unig enitꝰ filiꝰ designari. qͥ sic̃ brachiũ.¬

Expanded text:
tanti judicis adventus, quae tunc illa sit homitanti judicis adventus, quae tunc illa sit hominum angelorumque frequentia, quanta vi contra reprobos et ardentia pugnent elementa, quam terribiliter aeterna prodeat de districti judicis ore sententia, qua reprobis dicitur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angante oculos volvitur, et quae sint gehennae tenebrae, cum gravi amaritudinis obscuritate pensatur. Quia ergo superbum cor prius terrore concutitur, ut concussum in amore soliauditionem in terrSequitur: Et sonum de ore illius procedentem. - Sonus de ore Dei est vis timoris de superna irruens aspiratione, quia, cum nos de venturis Dominus aspirando replet, procul dubio de malegestis praeteritis terret. Potest autem per os Dei unigenitus Filius designari. Os er
Abbreviated transcription (Latin):
audice auditionẽ in terrore uocis eiꝰ. Notan¬
dũ uͦ ẽ. qd̾ uox dĩ ñ in gaudio seo in t̾rore
audiri ꝑhibet᷑: quia nimirũ peccator
quisq dũ sola quȩ terrena st̃ cogitat. dũ
cor oppressũ infitnis cogitationib gestat:
si repente diuinȩ gr̃ȩ aspiratione tangit᷑.
hoc ante omĩa intelligit. qd̾ cuncta quȩ
agit. districta ȩterni iudicis animadu̾sio¬
ne puniant᷑. Auditio gͥ uocis dĩ prius in
terrore fit. ut post uertat᷑ in dulcedinẽ:
qr ante nos districti iudicii timore castigat.
ut iã castigatos suꝑne dulcedinis conso-¬
latione reficiat. Nam cũ nos uiolenta
rerũ tẽporaliũ delectatio possid&. & m̃tis
nr̃e oculos in somno torporis p̃mit: si ma¬
ni subita suꝑni respectus excitam᷑: diu
clausos. mox eosdẽ ad ueritatis lum̃ oculos
m̃tis aperimꝰ. Quȩ egimꝰ inala meminimus:
quã cdistrictus iudex contra hȩc ueniat
uidemus. Uersat᷑ in mente quantꝰ ille sit

Expanded text:
Audiet auditionem in terrore vocis ejus. Notandum vero est quod vox Dei non in gaudio, sed in terrore audiri perhibetur, quia nimirum peccator quisque dum sola quae terrena sunt cogitat, dum cor oppressum infimis cogitationibus gestat, si repente divinae gratiae aspiratione tangitur, hoc ante omnia intelligit, quod cuncta quae agit districta aeterni judicis animadversione puniantur. Auditio igitur vocis Dei prius in terrore fit, ut postea vertatur in dulcedinem, quia ante nos districti judicii timore castigat, ut jam castigatos supernae dulcedinis consolatione reficiat. Nam cum nos violenta rerum temporalium delectatio possidet, et mentis nostrae oculos in somno torporis premit, si manu subita superni respectus excitamur, diu clausos mox eosdem ad veritatis lucem oculos mentis aperimus, quae egimus mala meminimus, quam districtus judex contra haec veniat videmus: versatur mente quantus ille sit
Abbreviated transcription (Latin):
radios raptim contẽplando contigit: ipsa¬
amiratione sũmoꝵ sese ab infimis suscitatꝰ
eleuauit: ut nulla iã ei nͥ quȩ eterna sunt
libeant: & despectis transeuntib sola quȩ
ꝑmanent requirat. Bene gͦ dr̃. suꝑ hoc
expauit cor meũ. & motũ ẽ de loco suo:
qr pigrũ cor. & terrenis dudũ cogitationib
deditũ. cũ repente ꝑ excessũ se ad sum ma
suspendit: cogitationis infunȩ locũ inuta¬
uit. S dũ ꝑ sem&e ipsam in amore p̃sen¬
tis scłi ꝓstrata mens dormitat. & nͥ diui¬
nȩ gr̃e aspiratione pulset᷑. in suis delecta¬
tionib frigida insensibilisq torpescit : ne¬
cesse est ut quomodo interna cogitatione
tangat᷑. uł qualit̾ ad spiritalia sensificetur.

Expanded text:
radios raptim contemplando contigit, aradios raptim contemplando contigit, admiratione summorum sese ab infimis suscitatus elevavit, ut nulla jam ei nisi quae aeterna sunt libeant, et, despectis transeuntibus, sola quae permanent, requirat. Bene ergo dicexpavit 868 cor meum, et motum est de loco suo, quia pigrum cor, et terrenis dudum cogitationibus deditum, cum repente per excessum se ad summa suspendit, cogitationis infimae locum mutavit. Sed quia per semetipsam in amore praesentis saeculi prostrata mens dormitat, et nisi divinae gratiae aspiratione pulsetur, in suis delectationibus frigida insensibilisque torpescit, necesse est ut quomodo interna cogitatione tangatur, vel qualiter ad spiritalia sensificetur,
Abbreviated transcription (Latin):
mistã dr̃. Ego dixi in pauore meo:ꝓ
iectus sũ a uultu oculoꝵ tuoꝵ. Ubi
uidelic& non pauor: sed excessus dici
poterat. Seo pauor illic ꝓ excessu ponit᷑:
quia sicut in excessu. ita in pauore ani-¬
mus alienat᷑. Vnde hic quoq conside¬
rata luce eternȩ patrię recte subiungit᷑.
suꝑ hoc expauit cor meũ. Ac si dicat.
In ãmirationis excessu se transtulit. Et
qr noue spei spũ mens afflata est: semo¬
ipsam qualis in uetusta cogitatione fuerat
loco suo. Locus quippe humani cordis
est: delectatio uitȩ presentis. Sed cum
diuina aspiratione tangit᷑: locus nr̃i cor¬
dis fit amor uitȩ ȩternitatis. Considera¬
tione gͥ eternę patriȩ de loco suo animꝰ
mouet᷑ : qr derelictis infimis in suꝑtus
cõgitationib ponit᷑. Prius enim quȩ es¬
sent ȩterna nesciebat: in presentiũ delecta¬
tione torpuerat: simulq ipse transiens amo¬
re transeuntia tenebat. S postquã quȩ es¬
sent ȩterna cognouit: postqͣ suꝑnę lucis

Expanded text:
mistam dicitur: Ego dixi in pavore meo, projectus sum a vultu oculorum tuorum . Ubi videlicet non pavor, sed excessus dici poterat; sed pavor illic pro excessu ponitur, quia sicut in excessu, ita in pavore alienatur animus. Unde hic quoque considerata luce aeternae patriae, recte subjungitur: Super hoc expavit cor meum. Ac si dicat: In admirationis excessu se transtulit, et quia novae spei spiritu mens afflata est, semetipsam qualis in vetusta cogitatione fuerat loco suo. Locus quippe humani cordis est delectatio vitae praesentis. Sed cum divina aspiratione tangitur locus nostri cordis, fit amor aeternitatis. Consideratione igitur aeternae patriae de loco suo animus movetur, quia derelictis infimis, in supernis cogitationibus ponitur. Prius enim quae essent aeterna nesciebat, in praesentium delectatione torpuerat, simulque ipse transiens amore transeuntia tenebat. Sed postquam quae essent aeterna cognovit, postquam supernae lucis
Abbreviated transcription (Latin):
amus ymbrẽ fortitudinis. Omĩa ꝑ ipsum
facta sunt: & sine ipso factum ẽ uichil.
Qd̾ factum ẽsin ipso uita erat. Audiamus
ymbrem infirmitatis. In ꝓpria uenit:
& sui eum ñ receperunt. I mbri gͦ for¬
titudinis suȩ p̃cipit ut in terrã descen¬
dat: quia scõꝵ suoꝵ uocib sic nobis hu¬
manitatis suȩ infirma predicat: ut nobis
etiã mira & fortia suȩ diuinitatis in no-¬
tescat. Sed cũ uirtutẽ nr̃i conditoris au¬
dimus. statin ad corda nr̃a formidine
cõpellente reducim᷑: & tantũ suꝑ nos
iudicẽ ꝑpendentes. quȩ digne quȩ ue
egimus indigne. pensamus. Unde &

Expanded text:
mbrem fortitudinis: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Quod factum est, in ipso vita erat . Audiamus etiam imbrem infirmitatis: In propria venit, et sui eum non receperunt . Imbri ergo fortitudinis suae praecipit ut in terram descendat, quia sanctorum suorum vocibus sic nobis humanitatis suae infirma praedicat, ut nobis etiam mira et fortia suae divinitatis innotescat. Sed cum virtutem nostri conditoris audimus, statim ad corda nostra formidine compellente reducimur, et tantum super nos judicem perpendentes, 875 quae digne, quaeve egimus indigne, pensamus. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
ħo eo ipso quo rationalis ẽ conditus: de¬
b& ex ratione colligere. eũ qui se condidit
dm̃ ẽẽ. Quẽ nimirũ iã uidere ẽ: domina-¬
tionẽ illius racio cinando conspicere. Cũ
uͦ dictum sit. om̃s homines uident eum:
recte subiungit᷑. unusquisq uituet᷑ ꝓcul.
P rocul quippe eum intueri ẽ. ñ iã illũ ꝑ
speciem cernere: sed adhuc ex sola operũ
suoꝵ ãmiratione pensare. Procul illum
hic & iã electi conspiciunt: quia nec dũ
claritatẽ illius ꝑ acumen intimȩ uisionis
apprehendunt. Cui & si iã ꝑ amorẽ iuxta
sunt: alhuc tam̃ ab illo terrene in habi¬
tationis pondere disiungunt᷑. Et quãuis
ei bene uiuendo inhereant: a contẽplatio¬
nis eius specie longe se ẽẽ suspirant.
Quẽ nimirũ reꝓbi etiam cũ in iudiciũ ueni¬
entẽ uideruit ꝓcul intuent᷑: quia ñ eũ
iii diuinitatis forma. sed in sola quȩ cõpre¬
hendi potuit humanitate conspiciunt: qr
uidelic& eoꝵ oculos reducta tẽ ad memo¬

Expanded text:
o eo ipso quo rationalis est conditus, debet ex ratione colligere eum qui se condidit Deum esse. Quem nimirum jam videre est damnationem illius ratiocinando conspicere. Cum vero dictum sit: Omnes homines vident eum, recte subjungitur: Unusquisque intuetur procul. Procul quippe eum intueri est non jam illum per speciem cernere, sed adhuc ex sola operum suorum admiratione pensare. Procul illum hic etiam electi conspiciunt, quia necdum claritatem illius per acumen intimae visionis apprehendunt. Cui etsi jam per amorem juxta sunt, adhuc tamen ab illo terrenae inhabitationis pondere disjunguntur; et quamvis ei bene vivendo inhaereant, a contemplationis ejus specie longe se esse suspirant. Quem nimirum reprobi etiam cum ad judicium venientem viderint, procul intuentur, quia non eum in divinitatis forma, sed in sola qua et comprehendi potuit humanitate conspiciunt, quia videlicet eorum oculos reducta tunc ad memo
Abbreviated transcription (Latin):
iohem baptistã. alii heliã: alii hieremiam:
aut unum ex ꝓpħis. Sed nimirũ petro
quã excelsus in fortitudine ess& apparuit:
cũ eum ueraciter intuens. a legis latorũ
equalitate discreuit dicens. Tu es xp̃c
filius di uiui. Vnde recte de illo sponsa
in canticis canticoꝵ dicit. In lectulo in eo
ꝑ noctes quesiui quẽ diligit anima
mea: quesiui illũ & non inueni. Et¬

Expanded text:
Joannem Baptistam, alii Eliam, alii Jeremiam, Joannem Baptistam, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis . Sed nimirum Petro quam excelsus in fortitudine esset aperuit, cum eum veraciter intuens, a legislatorum aequalitate discrevit, dicens: Tu es Christus Filius Dei vivi . Unde recte de illo sponsa in Canticis canticorum dicit: In lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea, quaesivi illu
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si dicat. Qui humilis uidet᷑ in infirmita¬
te. excelsus man&e in fortitudine: paulo
hoc etiam attestante qui ait. Quia & si
erucifixus est ex infirmitate: uiuit ex uir¬
tute dĩ. De quo recte subiungit᷑. Nullus
ei similis in legis latorib. Legis lator mo¬
yses. legis lator iosue. legis latores etiam
ꝓpħę: legislatore cunctos dicere possumꝰ.
quos ex lege ammnonuisse recta popłin
scimus. Sed huic mediatori in legis lato¬
rib similis nullus est: quia isti gratuito
uocati. ex peccatis ad innocentiã redeunt:
& ab his quȩ in sem&e ipsis experti sunt.
p̃dicando alios reducunt. Redemptor
aũ nr̃ homo sine peccato est. filius sine
adoptione: nec ꝑpetrauit unquam qđ
redarguit: & sic mundo ex humanitate
loquit᷑. ut tam̃ idem mundo ante scła
ex diuinitate dominet᷑. Hunc mediatorẽ
di & hominũ: quidã legislatorib similẽ
fuisse crediderunt. Nam requirenti quẽ¬
⁊ dicunt homines ẽẽ filiũ hominis:
responderunt discipuli dicentes. Alii

Expanded text:
 dicat: Qui humilis videbitur in infirmitate, excelsus manet in fortitudine, Paulo hoc etiam attestante, qui ait: Quia et si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . De quo recte subjungitur: Nullus ei similis in legislatoribus. Legislator Moyses, legislator Josue, legislatores etiam prophetae; legislatores cunctos dicere possumus, quos ex lege admonuisse recta populum scimus. Sed huic Mediatori in legislatoribus similis nullus est, quia isti gratuito vocati ex peccatis ad innocentiam redeunt, et ab his quae in semetipsis experti sunt praedicando alios reducunt. Redemptor autem noster homo sine peccato est, filius sine adoptione, nec perpetravit unquam quod redarguit, et sic mundo ex humanitate loquitur, ut tamen 854 eidem mundo ante saecula ex divinitate dominetur. Hunc Mediatorem Dei et hominum quidam legislatoribus similem fuisse crediderunt. Nam requirenti: Quem dicunt homines esse filium hominis? responderunt discipuli, dicentes: Alii
Abbreviated transcription (Latin):
barbaros motus quos terreni principes
edomare ferro nequiuerant ⁊ hos ꝓ diui¬
na formidine sacerdotũ ora simplicib
uerbis ligant. & qͥ cateruas pugnanitiũ
infidelis nequaꝙͣ metuerat: iã nũe fi¬
delis humiliũ linguas tim&. Quia enĩ
ꝑceptis cęlestib uerbis. cdarescentib qͦq
miraculis. uirtus ei diuinȩ cognitionis
infundit᷑: eiusdẽ diuinitatis terrore re¬
frenat᷑. ut praue agere metuat: ac totis
desideriis ad ȩternitatis gram̃ ꝑuenire¬

Expanded text:
barbaros motus, quos terreni principes barbaros motus, quos terreni principes edomare ferro nequiverant, hos pro divina formidine sacerdotum ora simplicibus verbis ligant; et qui catervas pugnantium infidelis nequaquam metuerat, jam nunc fidelis humilium linguas timet. Quia enim perceptis coelestibus verbis, clarescentibus quoque miraculis, virtus ei divinae cognitionisinfunditur, ejusdem divinitatis terrore refraenatur, ut prave agere metuat, ac totis desideriis ad aeternitatis grati
Abbreviated transcription (Latin):
De qͥb ꝑ psalmistã dr̾. fu̾lgura multiplica¬
bis: & conturbabis eos. ꝑ has gͦ nubes
miraculis illustrat. Cũq nubes iste uer¬
bis pluunt. cũq miraculis uim coruscȩ
lucis aperuint: extremos etiã mundi
t̾minos in diuino amore conuertunt.
Unde recte subdit᷑. Cardines quoq maris
operia. Qd̃ fiendũ quidẽ heliu uocib
audimꝰ: sed auctore do iã factum ceruimꝰ.
Omp̃s enĩ dñs coruscantib nubib cardi¬
ues inaris operuit: qr emicantib p̾dica¬
toꝵs miraculis. ad fidẽ etiã t̾minos mundi
ꝑdux̃. Eece enĩ pene cunctarũ iã gentiũ
corda penetrauit: ecce in una fide orien¬
tis limitẽ occidentisq coniunxit. Ecce
lingua brittannȩ quȩ nichil aliud noue¬
rat quã barbarũ frendere: iã dudũ in
diuinis laudib hebreum cępit alleluia
resonare. Ecce quondã tumidus. iã sub¬
stratus scõꝵ pedib seruit occeanus: eiusq

Expanded text:
De quibus per Psalmistam dicitur: « Fulgura multiplicaDe quibus per Psalmistam dicitur: « Fulgura multiplicabis et conturbabis eos . » Per has ergo nubes miraculis illustrat. Cumque nubes istae verbis pluunt, cumque miraculis vim corusclucis aperiunt, extremos etiam mundi terminos in divinum amorem convertunt. Unde recte subditur: Cardines quoque maris operiet. Quod faciendum quidem Eliu vocibus audivimus, sed auctore Deo jam factum cernimus. Omnipotens enim Dominus coruscantibus nubibus cardines maris operuit, quia emicantibus praedicatorum miraculis, ad fidem etiam terminos mundi perduxit. Ecce enim pene cunctarum jam gentium corda penetravit; ecce in una fide Orientis limitem Occidentisque conjunxit; ecce lingua Britanniae, quae nil aliud noverat, quam barbarum frendere, jam dudum in divinis laudibus Hebraeum coepit Alleluia resonare. Ecce quondam tumidus, jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus, ejusque
Abbreviated transcription (Latin):
Nubes eiꝰ morses extitit: cũ prius quã plebi
israhelitice ducatũ preber&. quadraginta
antus in deserto monte ꝑmanens. & subli¬
inia appetens. a conu̾satione popłi segregatꝰ
uixit. Sed tentorium dĩ factus ẽ. cũ ad
reuocandũ popłm in egyptũ missus ibat.
portans inuisibilẽ in corde ueritatẽ: cũ
omp̃s ds qui patescebat in opere latebat
in corde: & ubiq p̾sens. omĩa continens.
iter in suo famulo in egypto ueniens facie¬
bat. Unde scriptũ est. Iuit ds in egyptũ:¬
ut redimer& sibi popłm. Ecce ire dr̃.¬
ꝑ euĩ incircũs criptã p̃sentiã cuncta conti¬
nent᷑: quia is qui ubiq ex maiestate est.
quasi in uia gressus ponit ex p̾dicatione.
S ed eisdem scĩs p̃dicatorib nequaqͣ ad ꝑsua-¬
dendũ uerba sufficiunt: nͥ etiã miracula
addant᷑. Vude cũ dictum sit. si uoluerit
extendere nubes quasi tentoriũ suũ: recte
subiungit᷑. & fulgurare lumine suo desuꝑ.
Quid eni sentire fulgura. nͥ miracula debemꝰ ᷤ

Expanded text:
squam plebi Israeliticae ducatum praeberet, quadraginta annis in deserto 862 permanens, et sublimia appetens, a conversatione populi segregatus vixit. Sed tentorium Dei factus est, cum ad revocandum populum in Aegyptum missus ibat , portans invisibilem in corde veritatem, cum omnipotens Deus, qui patescebat in opere, latebat in corde. Et ubique praesens omnia continens, iter in suo famulo in Aegyptum veniens faciebat. Unde scriptum est: Ivit Deus in Aegyptut redimeret sibi populum . Ecce ire dus incircumscriptam praesentiam cuncta continentur, quia is qui ubique ex majestate est quasi in via gressus ponit ex praedicatione. Sed eisdem sanctis praedicatoribus nequaquam ad persuadendum verba sufficiunt, nisi etiam miracula addantur. Unde cum dictum sit: Si voluerit extendere nubes quasi tentorium suum, recte subjungi- Quid enim sentire fulgura, nisi miracula debemus?
Abbreviated transcription (Latin):
natione eius dr̃. Dissipauit quasi ortũ ten¬
torium suũ : demolitus ẽ tabernaculũ suũ.
Quia enĩ in unius popłi cultu tẽ dñs inter
homines latuit: eundẽ sibi popłm tentoriũ
uocauit. Unde & recte nẽ nubes iste eius
tentoriũ dicunt᷑: qr ad nos ds ꝑ grãm ueni
ens. intra p̃dicatoꝵ suoꝵ m̃tes operit᷑. An
paulus eiꝰ tentoriũ ñ erat:. cũ ab ierłm ꝑ
circuitũ usq ad illiricũ ad corda mortaliũ
ueniens. iii eiꝰ m̃te dñs quiescebat us Nubes
quippe erat hominib. tentoriũ dõ: qr quẽ
p̾dicando infundebat audientib: hẽ inuisi¬
bilit̾ in m̃te retinebat. Isdem rursus dũ
catenis uinctus romã peter& paulus. occu¬
paturꝰ mundũ latens in eiꝰ pectore quasi
sub tentorio ibat ds: qr & occultꝰ uideri
ñ poterat: & ꝑ uerba p̾dicationis ꝓditus.¬

Expanded text:
atione ejus dicitur: Dissipavit quasi hortum tentorium suum, demolitus est tabernaculum suum . Quia enim in unius populi cultu tunc Dominus inter homines latuit, eumdem sibi populum tentorium vocavit. Unde et recte nunc nubes istae ejus tentorium dicuntur, quia ad nos orum mentes operitur. An Paulus ejus tentorium non erat, cum a Jerusalem per circuitum usque ad Illyricum ad corda mortalium veniens, in ejus mente Dominus quiescebat ? Nubes quippe erat hominibus, tentorium Deo, quia quem praedicando, infundebat audientibus, hunc invisibiliter in mente retinebat. Idem rursus dum catenis vinctus Romam peteret Paulus occupaturus mundum, latens in ejus pectore quasi sub tentorio ibat Deus , quia et occultus videri non poterat,
Abbreviated transcription (Latin):
rursũ ꝑ psalmistã dr̃. Iter facite ei qͥ ascendit
suꝑ occasũ. & rursũ. Ds dũ egredereris
coram popło tuo: dũ transgred̾eris ꝑ deser¬
tũ terra mota est. Ds̃ enĩ qͥ ꝑ sema ipsũ ñ
localit̾ ubiq ẽ: ꝑ p̾dicatores suos in mundi
eos agit: dũ humanis cordib eoꝵ se eloqͥo
infundit. Atq ii hoc itinere tentoriũ
đi sunt: hȩc ead ẽ corda sc̃oꝵ. Quib qͣsi
in uia quiescendo tegit᷑: dũ ꝑ hȩc ad m̃tes
tentoriũ uocat᷑: cũ cessasse ã predicatione

Expanded text:
cendit super occasum . Et rursum: Deus, cum egredereris coram populo tuo, dum transgredereris per desertum, terra mota est . Deus enim, qui per semetipsum non localiter ubique est, per praedicatores suos in mundi eos agit, dum humanis cordibus eorum se eloquio infundit. Atque in hoc itinere tentoria Dei sunt haec eadem corda sanctorum, quibus quasi in via quiescendo tegitur, dum per haec ad mentes tentorium vocatur, cum cessasse a praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
rogat  Ipse quippe cũ mutteret᷑ ait: audi&
saul & interfici& me. Et ei ꝑ sem& ipsã ueri¬
tas dicit. Quousq tu luges saulem: cũ ego
abiecerim eũ id Qd gͦ isto uiro dici benignius
potest: qͥ & hc̃ ñ uult diuinitꝰ ꝑcuti. ã qͦ for¬
midat occidi .s Cũ ad pietatis atq humilitatis
celsitudinẽ tendimꝰ: p̃cedentiũ exemplis leuamͣ.
Quid enĩ dauid misericordius: quid humilius
dici potest. Qui ã rege repbo ꝓ uictoriis con¬
tumelias accepit: q̃ de manu hostili israheli¬
ticam gentẽ fortis eripuit: & tam̃ ipse ne
moriat᷑ quasi debilis fugit. Qui & se electũ
diuino iudicio & ꝑsequutorẽ suũ reꝓbum
agnoscit: & tam̃ eidem ꝑsequutori suo cre¬
brȩ satisfactionis humilitate se subicit. Qui
ꝑsequutoris lanceã tollit: orã clamidis de¬
truncat᷑: atq ad cacum̃ montis ꝓtinꝰ ꝓperat:
& uno eodẽq tp̃r qr occidendi potestatẽ ha¬

Expanded text:
rogat? Ipse quippe cum mitteretur ait: Audiet rogat? Ipse quippe cum mitteretur ait: Audiet Saul, et interficiet me . Et ei per semetipsam Veritas dicit: Quousque tu abjecerim eum ? Quid ergo isto viro dici benegnius potest, qui et hunc non vult divinitus percuti, a quo formidat occidi? Cum ad pietatis atque humilitatis celsitudinem tendimus, praecedentium exemplis levamur . Quid enim David misericordius, quid humilius dici potest, qui a rege reprobo pro victoriis contumelias recipit, qui de manu hostili Israeliticam Gentem fortis eripuit, et tamen ne ipse moriatur, quasi debilis fugit? Qui et se electum divino judicio, et persecutorem suum reprobum agnoscit, et tamen eidem persecutori suo crebrae satisfactionis humilitate se subjicit. Qui persecutoris lanceam tollit, oram chlamydis detruncat, atque ad cacumen montis protinus properat, et uno eodemque tempore, quia occidendi potestatem ha
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ moyse mansuetius. qͥ cõmissi sibi popłi
seditionẽ tolerat. & tam̃ irascentẽ dnm̃ ꝓ eisdẽ
suis ꝑsequutorib rogat: seq ꝓ illis diuino furo¬
ri obicit. qr in scõ eiꝰ pectore etiã ex ꝑsequutione
caritas ignescit.s Cũ contra adu̾sa mundi firma¬
re m̃tis ꝯstantiã nitim᷑: p̃cedentiũ consideratio¬
ne fulcimͣ. Qd enĩ iosue constantius: qͥ ad explo¬
randã qualitatẽ gentiũ missus. nec ꝓceritatis
magnitudinẽ. nec numerositatis multitudiiẽ
ex panit.s Vnde & eascde gentes quas explorando
ñ timuit: etiã p̃liando ꝓstrauit. Cũ benigni¬
tatis culm̃ apprehendere conam᷑: p̃cedentiũ ex¬
emplis iustruim᷑. Qd enĩ samuhele benignius.
qͥ de principatu regendi popłi deiectus. sue¬
cessorẽ sibi humilit̾ reqͥrit: inuentũq ungit
in regẽ. unctũ mox tolerat ꝑsequutorẽ:a quǫ
ne moriat᷑ trepidat. & tam̃ ne ei dñs irascat᷑

Expanded text:
Quid enim Moyse mansuetius, qui commissi sibi populi Quid enim Moyse mansuetius, qui commissi sibi populi seditionem tolerat, et tamen irascentem Dominum pro eisdem suis persecutoribus rogat, seque pro illis diri objicit; quia in sancto ejus pectore etiam ex persecutione charitas ignescit? Cum contra adversa mundi firmare mentis constantiam nitimur, praecedentium consideratione fulcimur. Quid enim Josue constantius , qui ad explorandam qualitatem gentium missus, nec proceritatis magnitudinem, nec numerositatis multitudinem expavit? Unde et easdem Gentes, quas explorando non timuit, etiam praeliando prostravit. Cum benignitatis culmen apprehendere conamur, praecedentium exemplis instruimur. Quid enim Samuele benignius, qui de principatu regendi populi dejectus , successorem sibi humiliter requirit, inventumque ungit in regem: unctum ne moriatur, trepidat, et tamen ne ei Dominus irascatur,
Abbreviated transcription (Latin):
holocausto int̾rogat: atq post paululũ li¬
gat᷑ & non loquit᷑. are suꝑponit᷑ & ñ reluc¬
tat .s Quid g isto uiro dici pacientius potest.
qui quasi ad solacium ducit᷑ & requirit: ad
feriendum ligat᷑ & conticescit᷑: & oblaturus
holocaustũ interrogat. offerendus holocaustũ
taca . Cũ aceingi ad laboꝵ tolerantĩ nitimͣ.
exemplis precedentiũ informam᷑. Qd enĩ iacob
laboriosius. qͥ apud laban tã longo tempore ꝓ¬
pinquus iure cognationis oꝑa exereuit seruitu¬
tis : & uice obsequutꝰ ẽ famuli. ut ꝑfrueret᷑
p̃miis heredis a Cũ arcẽ continentiȩ & castita¬
tis ascendere nitimur: exemplis p̾cedentium
subleuam᷑. Quid enĩ ioseph castius: qͥ ad desi¬
deriũ petulantis dominȩ. iugo lux urie p̾mi
ñ potuit. etiã captiuus as Et qͥde hominib
seruus extitit: s contͣ dominantẽ neqͥtiã & in
seruitio liber fuit. Cũ mansuetudine repleri
concupiscimꝰ: p̃cedentiũ exemplis adiuuamur.

Expanded text:
atque post paululum ligatur et non loquitur, arae superponitur et non reluctatur? Quid ergo isto viro dici patientius potest, qui quasi ad solatium ducitur et requirit, ad feriendum ligatur et conticescit, et oblaturus holocaustum interrogat, offerendus in holocaustum tacet? Cum accingi ad laborum tolerantiam nitimur, exemplis praecedentibus informamur. Quia enim Jacob laboriosius, qui apud Laban longo tempore ppinquus jure cognationis opera exercuit servitutis , et vice obsecutus est famuli, ut perfrueretur praemiis heredis? Cum arcem continentiae et castitatis ascendere nitimur, exemplis praecedentium sublevamur. Quid enim Joseph castius, qui ad desiderium petulantis dominae, jugo luxuriae premi non potuit, etiam captivus ? Et quidem homiservus, sed contra dominantem nequitiam et in servitio liber fuit . Cum mansuetudine repleri concupiscimus, praecedentium exemplis adjuvamur.
Abbreviated transcription (Latin):
rum uerba p̾dicatoꝵ id ÷ guitas nubiũ:
ꝑ hȩc fulgura miraculoꝵ ds popłos iudi¬
cat : quia eoꝵ corcda territa ad penitentiã
uocat. Nam dũ suꝑna audiunt. dũ mira
oꝑa attenctunt. mox ad corda sua redeunt:
& sese de anteactis prauitatib affligentes.
ȩt̾na tormenta ꝑtimescunt. Sed ꝑ easdẽ
nubes ꝑ quas terror infligit᷑ etiã esca dat᷑:
quia magna p̃dicatoꝵ dispensatio est. ut sic
sciant suꝑbientium mentes affligere. ut
etiã afflictas nouerint consolationis eloqͥo
nutrire: quatinus & petcantes de ęt̾nis
suppliciis terreant. & penitentes de suꝑni
regni gaudiis pascant. Vnde bene ipse¬
dispensationis ordo seruatꝰ ẽ. ut ordinate
heliu dicera. qd̾ ꝑ has nubes prius iudicat
nos de praua actione corripiens cõncutitꝰ
& postinodũ ꝑ spem consolans nutrit.
Si enim diuina dispensatio ꝑ has nubes uidi¬
cium mͦ ñ ager&: nequaꝗͣ eisdẽ nubib dix¬
issor. Accipite spm̃ scm: quoꝵs remiseritis

Expanded text:
rum verba praedicatorum, id est guttas nubium, per haec fulgura miraculorum Deus populos judicat, quia eorum corda territa ad poenitentiam vocat. Nam dum superna audiunt, dum mira opera attendunt, mox ad corda sua redeunt, et se de anteactis pravitatibus affligentes, aeterna tormenta pertimescunt. Sed per easdem nubes per quas terror infligitur, etiam esca datur, quia magna praedicatorum dispesciant superbientium mentes affligere, ut etiam afflictas noverint consolationis eloquio nutrire, quatenus et peccantes de aeternis suppliciis terreant, et poenitentes de supernis regni gaudiis pascant. dispensationis ordo servatus est, ut ordinate Eliu diceret quod per has nubes prius judicat nos de prava actione corripiens concutit, et postmodum per spem consolans nutrit. Si enim divina dispensatio per has nubes judicium modo non ageret, nequaquam eisdem nubibus dixisset: Accipite
Abbreviated transcription (Latin):
uitã patrũ p̃cedentium. radio nos suȩ cla¬
ritatis illustrat. Ecce in studio deuotionis¬
dominicȩ & caritatis accendim᷑: si in hac
deuotione atq caritate melius harũ nubi¬
um contẽplatione formam᷑. Quid enĩ de¬
uotius petro.s Quid carius iohanned Ille
ꝑ deuotionẽ fluuida maris dorsa calcare
ñ timuit: iste ꝑ amorẽ in ipso auctoris nr̃i
pectore quieuit. Et qͥ ad corporalis cenȩ
refectionẽ uenerat: spiritale pabulũ de
siuu redẽptoris sumpsit. Sed qr signari ꝑ
huc ad mediũ superioꝵ patrũ exempla
deducamꝰ. Ecce cũ preceptis celestib subdi
ꝑ obȩdientiã cupimꝰ: consideratis antiquoꝵ
patrum uestigus iuuam. Qͥa enĩ abrabam
obedientius. qui ad unam uocẽ dominicam
cognatos & patriam deserit÷ & ꝓ adipiscenda¬
ȩterna hereditate ipsũ ferire non trepidat.
que senex iam & pene moriturus acceꝑat here¬
dem .s Cũ pacientiȩ apprehendere uirtutẽ co¬

Expanded text:
vitam Patrum praecedentium radio nos suae clavitam Patrum praecedentium radio nos suae claritatis illustrat. Ecce in studio deDominicae et charitatis accenditur, sed in hac devotione atque charitate melius horum montium contemplatione formamur. Quid enim devotius Petro? Quid carius Joanne? Ille per devotionem fluida maris dorsa calcare non timuit : iste per amorem in ipso auctoris nostri pectore requievit : et qui ad corporalis coenae refectionem venerat, spirituale pabulum de sinu Redemptoris sumpsit. Sed quia signari huc ad medium etiam superiorum patrum exempla deducamus. Ecce cum praeceptis caelestibus subdi per obedientiam cupimus, consideratis antiquorum patrum vestigiis juvamur. Quid enim Abraham obedientius, qui ad unam vocem Dominicam cognatos et patriam deserit , et pro adipiscenda aeterna hereditate ipsum ferire non trepidat, quem senex jam et pene moriturus acceperat heredem? Cum patientiae apprehendere virtutem co
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta desuꝑ. Nubes cũ desuꝑ aerem p̃tex¬
unt. si in celo oculos attollimus. ñ cęlũ sed
ipsas intuemͣ: nec uisus nr̃ ethereas plagas
penetrat: quia ei illas ipsa sua infirmitas oc¬
cultat. Et cũ de cȩlo sol rutilat. prius inter¬
fuso aere pascit᷑: ut post in celũ solis radios
contempletur. Quia gͦ carnales homines
sumꝰ : cũ suꝑna appetere nitimͣ. quasi in cęlũ
oculos leuamꝰ. Et uelut in celũ aciem ten¬
dimꝰ: qr pressi usu rerũ corporaliũ docere
spiritalia conam᷑. Sed qr transire intellectꝰ
dentium exempla formet᷑ quasi iã cȩlum
nr̃ oculus suspicit. seo nubes uid&: quia
cõprehendere quȩ di st̃ appetit:. seo ux
mirari ea quȩ hominib collata st̃ potest.
Unde & alias ar̃. Illuminans tu mirabilit̃
ã montib ȩt̾nis. Qui enĩ orientẽ solem con
tẽplari ñ ualae. irradiatos moutes aspiciat:¬
& quia sol ortus sit deprehendit. Ex ȩt̾nus
ꝗ montib nos ds illuminat: qr ꝑ ãmiratã

Expanded text:
cantur.---Nubes cum desuper aerem praetexunt, si in coelum oculos attollimus, non coelum, sed ipsas intuemur; nec visus noster aethereas plagas penetrat, quia ei illas ipsa sua infirmitas occultat; et cum de coelo sol rutilat, prius interfuso aere pascitur, ut post in coelo solis radios contempletur. Quia ergo carnales homines sumus, cum superna aoculos levamus, et velut in coelum aciem tendimus, quia pressi usu eorum corporalium, doceri spiritualia conamur. Sed quia transire intellectusm praecedentium exempla formetur, quasi jam coelum noster oculus suspicit, sed nubes videt, quia comprehendere quae Dei sunt, appetit; sed vix mirari ea quae hominibus collata sunt potest. Unde et alias dicitur: « Illuminans tu mirabiliter a templari non valet, irradiatos montes aspicit, et quia sol ortus sit deprehendit. Ex aeternis ergo montibus nos Deus illuminat, quia per admiratam
Abbreviated transcription (Latin):
designant᷑: sicut ꝑ ysaiam dr̃. Mandabo
nubib : ne pluaut suꝑ eam ymbrem. Ipsi
gͥ stellȩ. qr uitȩ meritis lucent: ipsi nubes.
qr arentẽ nr̃i pectorio terrã. cȩlestis intelli¬
gentiȩ fluentis rigant. Si enĩ nubes non
essent: nequaꝗͣ eos intuens ꝓpħa dixiss&.
Qui st̃ isti qui ut nubes uolant .s y mbriũ
itaq gurgites de nubib fluunt: qr ꝓfunde

Expanded text:
ignantur, sicut per Isaiam dicitur: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem . Ipsi igitur stellae, quia vitae meritis lucent; ipsi nubes, quia arentem nostri pectoris terram coelestis intelligentiae fluentis rigant. Si enim nubes non essent, nequaquam eos intuens propheta dixisset: Qui sunt isti, qui ut nubes volant ? Imbrium itaque gurgites de nubibus fluunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inciꝑa. nequaꝗͣ ꝑ ora doctoꝵ largior ma¬
nar&. In scriptura enĩ saera aliquando ꝑ nu¬
bes mobiles quiq homines. aliquando ꝓpħȩ:
aliquando aũ apłi designant᷑. ꝑ nubes qͥppe
mobilitas humane m̃tis exprimit᷑: sic̃ salomon
ait. Qui obseruat uentũ ñ seminat: & qͥ
considerat nubes nũꝗͣ metit. Uentũ ꝓcul
dubio mninundũ spm̃: nubes uͦ subiectos ei
homines appellat. Quos tocies huc illucq
impellit & reuocat: quoties tẽptationis eiꝰ¬
in eoꝵs cordib suggestionẽ flatib alternat.
Qui gͥ uentũ obseruat ñ seminat: qr qͥ tẽpta¬
tiones uenturas metuit: corad bona oꝑa
ũ ꝓponit. Et qͥ considerat nubes ñ metit:
qr is qͥ ante humanȩ mutabilitatis terrorẽ

Expanded text:
t, nequaquam per ora doctorum largior emat, nequaquam per ora doctorum largior emanaret. In Scriptura enim sacra aliquando per nubes mobiles quique homines, aliquando prophetae, aliquando apostoli designantur. Per nubes quippe mobilitas humanae mentis exprimitur, sicut Salomon ait: Qui observat ventum non seminat; et qui observat nubes, nunquam metet . Ventum procul dubio immundum spiritum, nubes vero subjectos ei homines appellat; quos toties huc illucque impellit et revocat, quoties tentatio ejus eorum corda suggestionum flatibus alternat. Qui igitur ventum observat, non seminat; quia qui tentationes venturas metuit, cordi bona opera non praeponit. Et qui considerat nubes, non metet; quia is, qui ante humanae mutabilitatis terro
Abbreviated transcription (Latin):
reductis ad suꝑna apłis. ꝑ expositoꝵ sequen¬
tium linguas. fluenta diuinȩ scientiȩ diu
abscondita largiori effusione patefecit. Nã
qd̾ illi sub breuitate loquuti st̃: hoc expo¬
nendo isti multipliciter auxerunt. Vnde
& non immerito ipsa expositoꝵ p̃dicatio gur¬
gitib cõparat᷑: quia dũ multoꝵ p̃cedentiũ
dicta colligunt: ipsi in eo qd̾ astruunt ꝓ¬
fundius dilatant᷑. Nã dũ testimonia testi¬
moniis iungunt: quasi ex guttis gurgites
faciunt. Quoꝵ uerbis dũ cotidie gentilitas
docet᷑. quia peccatoꝵs mens cęlestẽ scientiã
accipit: quasi stans in terra aqua. gurgites
ostendit. Sed nequaꝗͣ. se eisdẽ apłis exposi¬
tores in scientia preferant: cũ exponendo
latius loquunt᷑. Meminisse quippe incessant̃
debent: ꝑ qͦs eiusde scientie inuentiones acce¬
perunt. Vnde & apte subiungit᷑. Qui de
bib fluunt: qr si ex scĩs apłis uis intelligentiȩ¬

Expanded text:
reductis ad superna apostolis, expositorum sequenreductis ad superna apostolis, expositorum sequentium linguas fluenta divinae scientiae diu abscondita largiori effusione patefecit. Nam quod illi sub brevitate locuti sunt, hoc exponendo isti, multipliciter asserunt. Unde et non immerito ipsa expositorum praedicatio gurgitibus comparatur; quia dum multorum praecedentium dicta colligunt, ipsi in eo quod astruunt, profundius dilatantur. Nam dum testimonia testimoniis jungunt, quasi ex gurgitibus gurgites faciunt; quorum verbis dum gentilitas quotidie docetur, quia peccatorum mens coelestem scientiam accipit, quasi stans in terra aqua gurgites ostendit. Sed quia nequaquam se eisdem apostolis expositores in scientia praeferunt; cum exponendo latius loquuntur, memdebent, per quos ejusdem scientiae inventiones acceperunt. Unde et apte subjungitur: CAPUT bibus fluunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gurgitũ. Nam cũ ꝓpħas abstulit. eoꝵ uice
diĩs apłos misit: qͥ in similitudine gurgitũ
pluerent: postꝗͣ subductis antiqͥs patrib ex¬
teriora legis predicam̃ta tacuissent. Stellas
gͦ pluuiȩ abscondit. & ad instar gurgitum
ẏmbres fudit: quia dũ p̃dicatores legis ad
secreta & intima retulit: p̾dicta sequentiũ
uberior uis p̃dicationis emanauit. Posst̃¬
quoq ꝑ stellas pluuiȩ scĩ apłi designari:
bite st̃ stelle pluuiarũ: & serotinꝰ ymber ñ
fuit. Stellas gͦ pluuiȩ dñs abstraxit. atq
instar gurgitũ ẏmbres fudit: qr cũ de iudȩa
p̃dicantes apłos abstulit: doctrina nouȩ gr̃e
mundũ rigauit. Qd̾ utrũq factũ in ęccłia
potest ñ inconuenient̃ intelligi: qr cũ solu¬
tis corporib ad secretos suꝑnoꝵ sinus apłoꝵ
pluuiȩ abscondit. Sed ablatis stellis pluiuȩ.
in more gurgitũ ymbres dedit: quia etiã

Expanded text:
gurgitum. Nam cum prophetas abstulit, eorum vice gurgitum. Nam cum prophetas abstulit, eorum vice Dominus apostolus misit, qui in similitudinem gurgitum pluerent, postquam subductis antiquis Patribus exteriora legis praedicamenta tacuissent. Stellas ergo pluviae abscondit, et ad instar gurgitum imbres fudit, quia dum praedicatores legis ad secreta et intima retulit, per dicta sequentium uberior vis praedicationis emanavit. Vetsignari, bitae sunt stellae pluviarum, et serotinus imber non fuit . Stellas ergo pluviae Dominus abstraxit, atque ad instar gurgitum imbres fudit, quia cum de Judaeae praedicantes apostolos abstulit, doctrina novae gratiae mundum rigavit. Quod utrumque factum in Ecclesia potest convenienter intelligi; quia cum, solutis corporibus ad secretos supernorum sinus, apluviae abscondit. Sed, ablatis pluviae stellis, in more gurgitum imbres dedit, quia etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
pluuiã ad ubertatẽ germinis infudit. An ñ¬
ysaias astrũ pluuiȩ ostensus ẽ us Qui in eo
qd̾ lucẽ ueritatis preuidens tenuit: siccitatẽ
infideliũ ꝓphetando annuntians rigauit. An
ũ hierȩmyas & ꝓpħe ceteri uelut in cęlo posi¬
ti. astra pluuię fuert̃ .s Qui in p̾dicationis cul¬
mine erecti. dũ pͣuitatẽ peccantiũ libere incre¬
pare ausi st̃: quasi uerboꝵ guitis obcecatio¬
nis humanȩ puluerẽ rigando presserunt.
Quoꝵ uidelic&e animas ab hac corruptibili car¬
ne susceptas. qr ex presenti uita suꝑna iudicu
auferunt: quasi a cęli faciȩ stellȩ pluuiȩ sub¬
trahunt᷑. Et ad occultũ astra redeunt: dũ ꝑ¬
actis suis cursib. scõꝵ animȩ in thesauris dis¬
positionis intimȩ recundunt᷑. Sed qr terra
arescer&. si subductis stellis pluuie suꝑna fun-¬
ditus fluenta cessarent: recte dr̃. Qui aufert
stellas pluuiȩ: & effundit ymbres ad instar

Expanded text:
pluvia ad ubertatem germinis infudit? An npluvia ad ubertatem germinis infudit? An nIsaias astrum pluviae ostensus est, qui in eo quod lucem veritatis praevidens tenuit, siccitatem infidelium prophetando annuntians rigavit? An non Jeremias et prophetae caeteri, velut in coelo positi astra pluviae fuerunt, qui in praedicationis culmine erecti, dum pravitatem peccantium libere increpare ausi sunt, quasi verborum guttis obcaecationis humanae pulverem rigando presserunt? Quorum videlicet animas ab hac corruptibili carne susceptas, quia ex praesenti vita superna judicia auferunt, quasi a coeli facie stellae pluviae subtrahuntur, et ad occultum astra redeunt, dum actis suis cursibus sanctorum animae in thesauris dispositionis intimae reconduntur. Sed quia terra arescerditus fluenta cessarent, recte dicitur: Qui aufert stellas pluviae, et effundit imbres ad instar
Abbreviated transcription (Latin):
uita st̃ genera iustoꝵ: unu uidelic&e bene
uiuentiũ. seo nulla docentiũ: aliud uͦ recte
uiuentiũ. & eade recta docentiũ: sic̃ & in
cęli faciȩ aliȩ stellȩ ꝓdeunt. quas nulle plu¬
uie subsequunt᷑: aliȩ ꝓdeunt quȩ arentẽ
terrã magnis ymbrib infundunt. Igitur
quoties in scã ȩccłia recte quidã uiuunt.
sed tam̃ p̃dicare eaudẽ rectitudinẽ nesciunt᷑.
stelle qͥde st̃. seo in siccitate aeris natȩ: quia
ꝑ exemplũ bene uiuendi lucere ceteris posst̃:
seo ꝑ p̃dicationis uerbũ pluere nequeunt.
Cũ uͭ in ea quidã &e recte uiuant. & alus eandẽ
rectitudinẽ uerb̃ p̃dicationis influunt.
quasi ad ꝓferendas pluuias in cęlũ stelle
ꝓducunt᷑: quȩ sic uitȩ suȩ meritis luceant.
ut &iã sermone p̃dicationis pluant. An ñ
in hoc cęlo astrũ pluuiȩ moyses extitit .s
Qui cũ de suꝑnis emicuit: ad corda peccantiũ
quasi arentẽ inferius terrã. seẽ exhortationis

Expanded text:
vita sunt genera justorum: unum videlicet bene viventium, sed nulla docentium; aliud vero recte viventium, et eadem recta docentium, sicut et in coeli facie aliae stellae prodeunt quas nullae pluviae subsequuntur, aliae prodeunt quae arentem terram magnis imbribus infundunt. Igitquoties in sancta Ecclesia recte quidam vivunt, sed tamen praedicare eamdem rectitudinem nesciunt; stellae quidem sunt, sed in siccitate aeris natae; quia per exemplum bene vivendi, lucere caeteris possunt, sed praedicationis verbum pluere nequeunt. Cum enim in ea quidam et recte vivunt, et aliis eamdem rectitudinem verbis praedicationis influunt, quasi ad proferendas pluvias in coelum, stellae producuntur, quae sic vitae suae meritis luceant, ut etiam sermone praedicationis pluant. An non in hoc coelo astrum pluviae Moyses exstitit, qui cum de supernis emicuit, corda peccantium, quasi arentem inferius terram, sanctae exhortationis
Abbreviated transcription (Latin):
mento renouatur. Sed fortasse aliquis dicat.
qd̾ hunc ds acturum praue etiam post bap¬
tisma nouerat: & ideurto eum ad baptisma¬
tis grãm ñ ꝑducat. Qd̾ si ita est: peccata
quorumdã ꝓcul dubio prius quã sut ꝑpe¬
trata puniunt᷑. Et quis ista recte sentiens
dixerit : quia om̃ps ds qui alios a ꝑpetratis
facinorib liberat. hȩc in aliis etiã non ꝑpe¬
trata condempnat .s Occulta itaq st̃ eiꝰ udi¬
cia : & quanta obseuritate nequeunt con¬
spici. tanta debent humilitate uenerari.
D icat gͦ. Memento qd̾ ignores opus eiꝰ: de
quo cecinerunt uiri. Ae si aꝑte dicer&
De quo fortes quiq loquuti sunt. eius oꝑa
tuȩ mentis oculis abscondiuit᷑: qr m̃suram
tuȩ noticiȩ. eo ipso quo humanitate circũ¬
scriberis. transeuut. Sequit᷑ Om̃s hoĩes¬

Expanded text:
mento renovatur. Sed fortasse aliquis dicat mento renovatur. Sed fortasse aliquis dicat quod hunc Deus acturum prave etiam post baptisma noverat, et idcirco eum ad baptismatis gratiam non perducat. Quod si ita est, peccata quorumdam proculdubio priusquam sint perpetrata puniuntur. Et quis ista recte sentiens dixerit quia omnipotens Deus, qui alios a perpetratis facinoribus liberat, haec in aliis etiam non perpetrata condemnet? Occulta itaque sunt ejus judicia; et quanta obscuritate nequeunt conspici, tanta debent humilitate venerari. Dicat ergo: Memento quod ignores opus ejus, de quo cecinerunt viri. Ac si aperte diceret: De quo fortes quique locuti sunt, ejus opera tuae mentis oculis absconduntur, quia mensuram tuae notitiae eo ipso quo humanitate circumscriberis transeunt. Sequitur: