comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽsi ep̃o in ordinatõnis ip̃ius
mitõ instruens ⁊ edocens eũ qͣlit̾ iux¬
tacanonicã auctoritatẽ ꝯmissã sibi
tͣtare deberet eccl̃iam. It̾ admonetis
ut ꝓuideat. ne cõspiratõnes int̾ sͥ
subiectos adolerent. S ⁊ siexorte fu¬
issent moxe ratõnis moderatõne suc¬
ciderẽtur. aut sͥ si necc̃e foret hec inti¬
mare curaret.⁊ qñ synodũ debeat ce¬
lebrare ꝓquoualde laborauit mlta
ꝙilli scribit rep̃hendens eũ ⁊ castigã
deleuitate moꝵ ⁊ actuũ suoꝵ admo¬
nensq utad corsuũ redeat. ⁊ deũ to¬
taintentõne p̃cari studeat ut eum
respiciat ⁊ intellig̾e s̾ atq corrig̾ẽ ꝑ¬
u̾sitatẽ suã donet qͥ uidelicet nimis
luntatis intentõnem flectere nitebat᷑.¬
⁊ melius eas seputabat intelligere qͣm
seniores natu ꝓquo intantũ laborauit
ut etiam senioris sui regis offensionem
incurrisse se dicat. illum u̾o impudenti
fronti erectaq ceruice. trementib la¬
biis ⁊ inflãmatis u̾bis petitõnem et

Expanded text:
nationis ipsius initio, instruens et edocens eum, qualiter juxta canonicam auctoritatem, commissam sibi tractare deberet Ecclesiam; item, admonens, ut provideat ne conspirationes inter sibi subjectos adoleret: sed et si exortae fuissent, mox rationis moderatione succiderentur, aut sibi si necesse foret haec intimare curaret, et quando synodum debeat celebrare. Pro quo valde laboravit, multaque illi scribit, reprehendens eum, et castigans de levitate morum et actuum suorum, admonensque ut ad cor suum redeat, et Deum tota intentione precari studeat, ut eum respiciat, et intelligere sibi atque corrigere perversitatem suam donet, quia videlicet nimis luntatis intentionem flectere nitebatur, et melius eas se putabat intelligere, quam seniores natu. Pro quo in tantum laboravit, ut etiam senioris sui regis offensionem incurrisse se dicat; illum vero impudenti fronte, erectaque cervice, trementibus labiis, et inflammatis verbis petitionem et
Abbreviated transcription (Latin):
ne p̾sule petitq simul reliquias
socrũ iumormnẽsi partochia qͥesẽ¬
tium s̃ mutti. qͥa in esecratõne etch̃e
tum canonice ⁊ excõicatum a synodo
altoprb̾to ineius loco ꝯstituto. Agio
ep̃oꝑ reb eccl̃ie temensis inaqͥtama
omacentib. Abbom autisiodorensi
oheriboldo p̾sule defuncto qui cuidã
sti apparens ad monuit de elemosina
iatõnib atq oblatõnib prose of¬
trendis Enee parisioꝵ ꝓrothado su¬
esonito. de quo q̃dam in conuenienti¬
a apud regem uentilata fũant. ⁊ rex
eundem eneam cũ immone. noio¬
nagensi ad hec discucienda dirigebat.
bto diacono monast̾ii scĩ remigii mo¬
nacho quẽ eidem ep̃õ id petenti ador¬
dmandũ ⁊ regendũ cõmitit. Capit̃¬

Expanded text:
ne praesule, petitque simul reliquias ne praesule, petitque simul reliquias sanctorum in Morinensi parochia quiescentium sibi mitti, quia in consecratione ecclesiae tum canonice, et excommunicatum a synodo, altero presbytero in ejus loco constituto. Agio episcopo pro rebus Ecclesiae Remensis in Aquitania conjacentibus. Abboni Antisiodorensi, pro Heriboldo praesule defuncto, qui cuidam fratri apparens, admonuit de eleemosyna, et orationibus, atque oblationibus pro se offerendis. Aeneae Parisiorum, pro Rothado Suessionico, de quo quaedam inconvenientia apud regem ventilata fuerant, et rex eumdem Aeneam cum Immone Noviomagensi ad haec discutienda dirigebat. berto diacono monasterii sancti Remigii monacho, quem eidem episcopo id petenti ad ordinandum, et regendum committit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
stina concuciebat᷑ bella.
Boni ep̃õ eccl̃ie remerisis alĩpnoꝑ
quodam fr̃ẽ abhac eccłia fuga lap¬
so ⁊̃ apud ipm̃ cõmorante ut qͣmtotiꝰ
illũ diligenti curare mitt̾e studeat.
It pro ordinatõne ysaas. inep̃atulin¬
gonensi ut exhortet᷑ remigiũ aachie¬
p̃m ad eandẽ ordinatõnem ꝑagenda.
Teoderico cameracensi. ꝓ quodã hecto¬
ne. lotharii regis uasallo.cuicõmu¬
ni consensu penitentiã in uinx̃ant
qui se absolutũ a p̃fato theoderico
litt̾as miserat. quas ip̃e eidẽ theodeti¬
co mittebat. Item p̃fati hertonis ab¬
legari petebat. Itẽ ꝓ ordinatõnehin¬
fridi inep̾atu morini. Item ꝓordime¬
tõne ercaintai pꝰ decessum lupicata¬
launensis ep̃i. Item deaduentulu¬
a se subanathemate poĩtum. ⁊ id
suam denuntiet parrochiam. Ite
ꝓ quodam qͥ quandam feminã mõ¬
cubinatu acciꝑe ꝑsuasus fu̾at ap¬
tre ipsius puelle. folcuino mori¬
si ꝓquodã prb̃ro ip̃ius ordinat
clamabat iniuriã se patiab ĩmo¬

Expanded text:
stina concutiebatur bella. Eboni episcopo ecclesiae Remensis alumno, pro quodam fratre ab hac ecclesia fuga lapso, et apud ipsum commorante, ut quantocius illum diligenti cura remittere studeat; item, pro ordinatione Isaac in episcopatu Lingonensi, ut exhortetur Remigium archiepiscopum ad eamdem ordinationem peragendam. Theodorico Cameracensi, pro quodam Hectone Lotharii regis vassallo, cui communi consensu poenitentiam injunxerant, qui se absolutum a praefato Theoderico litteras miserat, quas ipse eidem Theoderico mittebat. Item pro prefati Hettonis ablegari petebat; item, pro ordinatione Hunfridi in episcopatu Morini; item pro ordinatione Ercamrai post decessum Lupi Catalaunensis episcopi; item, de adventu Lua se sub anathemate positum, et id per suam denuntiet parochiam; item, pro quodam, qui quamdam, feminam in concubinatu accipere persuasus fuerat a patre ipsius puellae. Folcuino Morinensi, pro quodam presbytero ipsius ordinato, qui clamabat injuriam se pati ab Immo
Abbreviated transcription (Latin):
nus: monachus efficit᷑. Sed et
nolus filium suũ noĩe gedeonẽ.
de nepte scĩ muardi susceptum.
ibi monachum fieri petiit ⁊ reꝵ
suarũ ꝑtem: ad idem monastĩum
condonauit. Beatus autem niuar¬
dus astituto monast̾io:quicquid
possessionum ante episcopatum
fũat uisus habere. ad ip̃m locum
tradidit: ⁊ exortatus beatum re¬
olum. religionis ei suasit asfum̾e
habitum. Priuilegium quoq pos¬
cente p̾fato abbate b̃cario: eidem
ꝯtulit monast̾io. ut scilicet ip̃e p̃¬
sul: idem monastĩum in sui iuiris
dominatione. dum adiuueret cõ¬
seruaret. ⁊ ut post suum decessũ.
remensis ep̃c ip̃m cenobium gu¬
bernet.⁊ eosdem monachos ꝯtra
om̃s adu̾santes defendat. Ip̃i uͦ
monachi potestatem habeant.p̃¬
latum sibi regularit̾ eligendi ꝓ¬
ut in descriptõne ip̃ius pͥuilegii
ꝯtinetur. Post hec: in eccłia sc̃ẽ ma¬
rie. quã ineodem monaft̾io ꝯstru¬
xerat obisse fertur. ⁊ ad eccł̃iam
scĩ remigii remis deportatus ibi¬

Expanded text:
nus monachus efficitur. Sed et Reolus filium suum nomine Gedeonem, de nepte sancti Nivardi susceptum, ibi monachum fieri petiit et rerum suarum partem ad idem monasterium condonavit. Beatus autem Nivardus, constituto monasterio, quidquid possessionum ante episcopatum fuerat visus habere ad ipsum locum tradidit, et exhortatus beatum Reolum, religionis ei suasit assumere habitum. Privilegium quoque, poscente praefato abbate Berecario, eidem contulit monasterio: ut scilicet ipse praesul idem monasterium in sui juris dominatione dum adviveret, conservaret, et ut post suum decessum Remensis episcopus ipsum coenobium gubernet, et eosdem monachos contra omnes adversitates defendat; ipsi vero monachi potestatem habeant praelatum sibi regulariter eligendi, prout in descriptione ipsius privilegii continetur. Post haec in ecclesiola sanctae Mariae, quam in eodem monasterio construxerat, obiisse fertur, et ad ecclesiam sancti Remigii Remis deportatus, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
uenit᷑: edidisse p̃ceptum. In noie
scẽ ⁊ indiuidue tͥnitatis: karolus
grã dei rex: om̃ib comitib. abbati¬
b. abbatissis. missis. uassallis et
cunctis scẽ dei eccł̃ie fidelib ac nt̃is.
p̾sentib scilicet ⁊ futuris. siotum
ualde dilectus. ac uen̾abilis põ¬
tifex: accedens ad celsitudiuis nr̃e

Expanded text:
 edidisse praeceptum: « In nomine sanctae et individuae Trinitatis, Karolus gratia Dei rex: omnibus comitibus, abbatibus, abbatissis, missis, vassallis, et cunctis sanctae Dei Ecclesiae fidelibus ac nostris, praesentibus scilicet et futuris, notum valde dilectus ac venerabilis pontifex, accedens ad celsitudinis n
Abbreviated transcription (Latin):
nist̾ĩos̾ ad̾e iniuncto: p̾cipiens ut ab
hac ꝑtinatia resipiscant. eundẽq sui
loci patrẽ sicut albatẽ honorent acdi¬
ligant doñ si comualu̾it. ⁊ ip̃e taleonꝰ
ꝯferre nõ potũit. ipẽ ad regem excu¬
satutꝰ accẽdat. ut eiꝰ p̾ceptõne. ⁊ archi¬
ep̃ali auctoritate: ip̃iꝰ in loco alĩ sub¬
stituat᷑ albas.t¬

Expanded text:
nisterio sibi a Deo injuncto praecipiens, ut ab nisterio sibi a Deo injuncto praecipiens, ut ab hac pertinacia resipiscant, eumdemque sui loci patrem, sicut abbatem honorent ac diligant, donec si convaluerit, et ipse tale onus ferre non potuerit, ipse ad regem excusaturus accedat, ut ejus praeceptione, et archiepiscopali auctoritate ipsius in loco alius substituatur abbas.
Abbreviated transcription (Latin):
bantes inuilissimo extͣ claustramo¬
nastii loco retruserant. ⁊ cõmunista¬
tuto firmaua̾nt: ut ad eam uisitã¬
Dum uł consolandũ uenire nulłs aude¬
ret. s neꝙ moriens cõmuni sepultura
dignꝰ haberet᷑. Unde admitans talẽ sen¬
sib eoꝵ obrepere potuisse impbitatẽ
⁊ aplicas atq regulares suꝑ obedien¬
tia p̃positis exhibenda ꝓponens p̃cep¬
tõnes ostendit ñ eis licuisse albatẽ
regularit̾ electum: ⁊ archiep̾iordina¬
tõne rõnabilit̾ institutũ: ita cont̾
fas omne dehouorare ⁊diuina huma¬
nagineo iura uł instituta conuellere
atp ꝯfundẽ: cũ nõ sit in eoꝵ arbit᷑o
ponẽ. ⁊ aliũ ad libitudinẽ sue uolun¬
tatis instituere. ꝓponit etiã maledic¬
tõnem cham: qui pudenda prĩs ir¬
cisit. ⁊ eiꝰdem cõplices eos ostendit eẽ
maledictõnis. ac ꝓinde int̾põito ordi¬
ius ip̃oꝵ ꝑiculo. monet auctoritate ⁊ mi¬

Expanded text:
bantes, in vilissimo extra claustra mobantes, in vilissimo extra claustra monasterii loco retruserant, et communi statuto firmaverant ut ad eumdem visitandum vel consolandum venire nullus auderet: sed neque moriens communi sepultura dignus haberetur. Unde admirans talem sensibus eorum obrepere potuisse improbitatem, et apostolicas atque regulares, super obedientia praepositis exhibenda, praeponens praeceptiones, ostendit non eis licuisse abbatem regulariter electum, et archiepiscopi ordinatione rationabiliter institutum, ita contra fas omne dehonorare, et divina humanaque in eo jura vel instituta convellere atque confundere: cum non sit in eorum arbitrio ponere, et alium ad libidinem suae voluntatis instituere. Proponit etiam maledictionem Cham, qui pudenda patris irrisit, et ejusdem complices eos ostendit esse maledictionis : ac proinde interposito ordinis ipsorum periculo, monet, auctoritate et mi
Abbreviated transcription (Latin):
siluanectensis eccl̃e: pastoris sͥ p̃ferẽdi
scͥbit electionẽ. succensẽs cur aduenire
distuleruit: uł apicib alloqui se qͣmoi¬
ua uoce maluerint. Mandaus ut elec¬
tas ecollegio suo ꝑsonas tam etateꝙͣ
sapientia maturas ⁊ idoneas ad seunt¬
tere maturent:qui nec grã necodio:
aut ulluis auaricie obtentu: atͣmite
recto exorbitate nullatenꝰ appateant.
uenticula scorsũ fac̾e. Qua ꝓpt̾ mrt
eos ut filios. quosi hec ita fiunt oia¬
modis amputent᷑. Conuentꝰ aut̃ ip̃o
Da. mittens eis exẽplar epłe. adodo¬
nem regẽ ꝓoptinenda ip̃is canonor
electõnea se misse ⁊ exhortans ut una¬
nimes cũ sci sp̃c adutorio ꝯgregati:
magnoꝑe satagant ⁊ deiclem̃tians
monitõnis redarguit ⁊ uelxm̃tia
crepat sr̃ abiectõne siu alb̃is: qu̾s
ui correptũ infirmitate: crudeliad
Didicauãnt temu̾̃tate. nec eũ ad m̃s
uenientẽ saltemut ꝑegͥnũ suscepait
aut ei ullam humanitatẽ impẽde¬
rant. s eũ de cõi habitatõne ꝓtur¬

Expanded text:
iae, pro pastoris sibi praeferendi scribit electione, succensens cur ad se venire distulerint, vel apicibus alloqui se, quam viva voce maluerint: mandans ut electas e collegio suo personas, tam aetate quam sapientia maturas et idoneas, ad se mittere maturent, qui nec gratia, nec odio, aut ullius avaritiae obtentu, a tramite recto exorbitare ullatenus appareant venticula seorsum facere. Quapropter monet eos ut filios, quod si haec ita fuerint omnimodis amputentur: conventus autem ipsorum da, mittens eis exemplar epistolae ad Odonem regem pro obtinenda ipsis canonica electione a se missae, et exhortans, ut unanimes cum sancti Spiritus adjutorio congregati, magnopere satagant, et Dei clementiam admonitionis, redarguit et vehementer increpat super abjectione sui abbatis, quem gravi correptum infirmitate, crudeli abdicaverant temeritate, nec eum ad ipsos venientem, saltem ut peregrinum susceperant, aut ei ullam humanitatem impenderant: sed eum de communi habitatione pertur
Abbreviated transcription (Latin):
tũc autẽ forte reiectꝰ uł cȩꝓbatꝰ. ⁊ sola¬
torias dirigit litt̃as: amicitiã qͣm ei
ꝓmiserat: asserens ꝑpetuose seruatirꝵ:
dolens u̾o ⁊ ingemiscens: qd̾ eũ ꝙ̃ p̃e¬
lectũ regimini gaudebat eccł̃ie hoc in¬
debat. tunc affectu frustatũ hortat᷑
posset ad pacem ⁊ ꝯcordiã reuocaret¬
⁊ cet̾a. Baldumo coniti flandrensi:
Quȩ baldumꝰ int̾alia q̃libet pͣua:
ti fit sceleris. exdiuinis ostendit auc¬
toritatib. Basilicas etiã qͣldã absto¬
lerat a prbis me ibiordinatis. ⁊a
lis dederat inesulto ip̃oꝵ ep̃o. possessionẽ
quaꝵ qͥndã qͣm rexeccł̃ie uoi uomensi t̾dide¬
rat. ⁊ dembaldimiꝰ inuadens ꝑuolentiã
retinebat. at nectit gͦ canonica ⁊ legalia fr̃

Expanded text:
tunc autem forte rejectus vel reprobatus, consolatorias dirigit litteras, amicitiam, quam ei promiserat, asserens se perpetuo servaturum. Dolens vero et ingemiscens, quod eum, quem praeelectum regimini gaudebat Ecclesiae, hoc videbat tunc effectu frustratum: hortatur posset ad pacem et concordiam revocare, etc. Balduino comiti Flandrensi, Qui Balduinus inter alia quaelibet prava, ti sit sceleris, ex divinis ostendit auctoritatibus. Basilicas etiam quasdam abstulerat a presbyteris inibi ordinatis, et aliis dederat, inconsulto ipsorum episcopo. Possessionem quoque quamdam, quam rex Ecclesiae Noviomensi tradiderat, idem Balduinus invadens, per violentiam retineb
Abbreviated transcription (Latin):
mulier ceca erentrudis nõie. illoca¬
delam deferens accessit. impet̾ndeã
medele at cõꝑtosacrũ corpꝰ indesubla¬
tũ penitꝰ eẽ: nimio angore affecta. Ee¬
pit flendo conq̃ri: cur sc̃s hic dĩab¬
inde seꝑmisisset auferri. cur deseruls¬
s ⁊ uicinos: quib bñficia solitꝰ eiat
lampouens. seseg inoratõne ꝓsternens:
cepit flendo utr̃ꝙ inuocare frẽm. dũꝙ
scĩnomen crebro repetit gibͥani: cepit
caligo albigus aboculis eiꝰabrũpi:
sicꝙ diuina ꝓpiciante pietate: p̃scodo¬
nat᷑ lumine. Prefatꝰ denq p̾sul honora¬
bilis folco sollicitus cuca dei cultũ ⁊ or¬
dinẽ eccl̃iasticũ: amore quoꝙ sapientie
feruens. duas scolas remis canonicoꝵ
salicet: atq ruraliũ cłicoꝵ. iam pene
delapsas restitiit.⁊ euocato remigio
antissiodorense magistro: liberaliũar¬
tiũ studiis adolescentes dicos exerceti
fecit ip̃eꝙ cumeis lectõni ac meditatõ¬

Expanded text:
mulier caeca. Erentrudis nomine, illo canmulier caeca. Erentrudis nomine, illo candelam deferens accessit, impetrandae causa medelae. At comperto sacrum corpus inde sublatum penitus esse, nimio angore affecta coepit flendo conqueri cur sanctus hic Domini abinde se permisisset auferri? cur deseruisset vicinos, quibus beneficia solitus eratlam ponens, seseque in oratione prosternens, coepit flendo utrumque invocare fratrem. Dumque sancti nomen crebro repetit Gibriani, coepit caligo albuginis ab oculis ejus abrumpi: sicque divina propitiante pietate, prisco redonatur lumine. Praefatus denique praesul honorabilis Fulco, sollicitus circa Dei cultum et ordinem ecclesiasticum, amore quoque sapientiae fervens, duas scholas Remis, canonicorum scilicet loci, atque ruralium clericorum, jam pene delapsas restituit, et evocato Remigio Antissiodorense magistro, liberalium artium studiis adolescentes clericos exerceri fecit, ipseque cum eis lectioni ac meditatio
Abbreviated transcription (Latin):
cͥpta: s płima celant᷑ ignota Testam̾ttes
mulieres nõib ascͥptis. cũ integta sani¬
tate testituta. Temꝑe deniq regis odo¬
nis: grassante nordinannoꝵ crudelita¬
te t̾rasq francoꝵ uastante: huiꝰ scli ec¬
cłiolaigne cremata est. cum aliis ml̃tis
eiꝰdem pagi. Post cuiꝰ cõbustionẽ. sepiꝰ
audite ferunt᷑ uoceᷤ mibi psallentiũ
ꝑsonaꝵ ñ aparentiũ. luminaria tam̃
q̃ dam noctib mibi uidebant᷑ ardẽtia.
mes: accessit ad rodaardũ ep̃m eccl̃ie ca
pparato ad id opꝰ nouit scrmiole si¬
cũ ingentigandio Remeantes ad na
stidieccłie deuote cõmissũ uretaq sepulct̃
ħ scissimipat̾s honorifice collocatũ. post
bienniũ. p̃fatus comes cum uxore fua
hersinde domnũ folcoñ p̾sulem hũi¬
lit̃ expetiĩt postulans ut eo lecũ sepł¬
ture concederet indext̾a huiꝰ eccł̃ie per¬
te. uixta ostium cripte. quo impeto
⁊ altari statuto atq argenteo decoreto¬

Expanded text:
cripta, sed plurima celantur ignota. Tres tamen cripta, sed plurima celantur ignota. Tres tamen mulieres nominibus ascriptis itate restituta. Tempore denique regis Odonis, grassante Nortmannorum crudelitate, terrasque Francorum vastante, hujus sancti ecclesiola igne cremata est cum aliis multis ejusdem pagi. Post cujus combustionem saepius auditae feruntur voces inibi psallentium personarum non apparentium: luminaria tamen quaedam noctibus inibi videbantur ardentia. mes, accessit ad Rodoardum episcopum cus ille, ubi hoc sacrum corpus sub dio jacebat, funditus erat destructus, daret ei dedisse, eo tenore, ut noctu ante galli issimi patris honorifice collocatum. Post biennium praefatus comes cum uxore sua Herisinde domnum Fulconem praesulem humiliter expetiit, postulans ut ei locum sepulturae concederet in dextera hujus ecclesiae parte, juxta ostium cryptae. Quo impetrato, et altari statuto, atque argenteo decore co
Abbreviated transcription (Latin):
e lata st̃ etiam tũc temꝑis. ad ec¬
cliam bĩ remigii: menbrascĩgib̾¬
ani apago catalaunẽsi ubi ꝑegͥnatus
fuisse noscit᷑ ⁊ humatꝰ. aduenant si¬
quidẽ in hanc ꝓuinciam septẽfrẽs
abhiberna ꝑegͥnatõis obamorem
getmanꝰ. ueranꝰ. abranꝰ petranꝰ. cũ
tb sororib sius. franda. ꝓiitia. pos¬
senna elegentẽs suꝑfluuiũ noĩe ma¬
t̾na. oportuna degendi loca. quoꝵ
legit adhabitandũ coila uocatũ uͥ
płiis annoꝵ cutriculis: sobrieite
⁊ pie uuiens usꝙ adexitũ uite bomĩ¬
studuit certamẽ certare. Cuiꝰ corpus
pͥmo iuxta publicũ fext᷑ aggerẽ sepul¬
tum fuisse: uͥp̾ea supratũ bã ip̃iꝰ orato¬
rii edicula estructa. ob insignia scilicet q̃¬
Dam miraculoꝵ: ibidẽ manifestata. ad
qͣm confluere ppłi solita fu̾at freq̃ncia:
maxime cũ depositõnis eiꝰdẽ celebrarent᷑
festa. Multa nãq mibi sanitatũ tͥbue¬
bant᷑ remẽdia. ex quib q̃dã habent᷑ des¬

Expanded text:
Delata sunt etiam tunc temporis ad Ecclesiam beati Remigii membra S. Gibriani a pago Catalaunensi, ubi peregrinatus fuisse noscitur et humatus. Advenerant siquidem in hanc provinciam septem fratres ab. Hibernia, peregrinationis ob amorem Germanus, Veranus, Abranus, Petranus, cum tribus sororibus suis Francla, Promptia, Possenna sibi eligentes super fluvium nomine Maternam, opportuna degendi loca. Quorulegit ad habitandum Cossa vocatum, ubi plurimis annorum curriculis sobrie, juste, et pie vivens, usque ad exitum vitae bonustuduit certamen certare. Cujus corpus primo juxta publicum fertur aggerem sepultum fuisse, ubi postea supra tumbam ipsius est oratorii aedicula constructa, ob insignia scilicet quaedam miraculorum ibidem manifestata. Ad quam confluere populi solita fuerat frequentia, maxime cum depositionis ejusdem celebrarentur festa. Multa namque inibi sanitatum tribuebantur remedia, ex quibus quaedam habentur des
Abbreviated transcription (Latin):
plta deuiqr bona ĩ hac sederemẽsi
psul hic oꝑatꝰ est. Nam ⁊ ep̃ium
reb impetratis płib tam nonastĩo
auennato: qͣm nõ nullis aliis aregi¬
b ac diu̾sis ꝑsoms obtentis p̾sessio¬
nib amplificauit: atq diu̾sis mu¬
nib ⁊ ornam̃tis hanc remẽsẽ eccl̃iã
destrixãt: iste nouo cutũdedit mu¬
ro. Quedam etiã castella a nono instituit.
Altmontẽ scil. ⁊ aliud opidum apd̃ spar¬
nacũ qd̃ odo rex: quia desciu̾at ab eo ꝓpt̃
elcõnem karoli subũtit.uenãbile qͦ be-
atissimi remigii corpꝰ: ab orbacensi mo¬
nastĩo remensẽ reuocauit ad urbẽ: in
qua relatõne multa ⁊magna st̃ ostẽsa
miracula. suꝑiꝰ a nob̃ partim declarata
Co temꝑe nordinanms francoꝵ t̾ras ĩ¬
festantib. ⁊ diũ saloca depopłantib.
hic pontifex plures tam sac̃dotes qͣm
cet̾os clicos ⁊ monachos. ad seundecũꝙ
confluentes benigne suscepit ⁊pater
remensi. abbacia eiꝰdẽ scĩremis deduci

Expanded text:
de Remensi praesul hic operatus est. Nam et episcopium, rebus impetratis pluribus, tam monasterio Avennaco, quam nonnullis aliis, a regibus, ac diversis personis obtentis possessionibus, amplificavit, atque diversis muneribus et ornamentis hanc Remensem ecclesiamdestruxerat iste novo circumdedit muro. Quaedam etiam castella a novo instituit, Altimontem scilicet, et aliud apud oppidum Sparnacum, quod Odo rex, quia desciverat ab eo propter evectionem Karoli, subvertit. Venerabile quoque beatissimi Remigii corpus ab Orbacensi nasterio Remensem revocavit ad urbem. In qua relatione multa et magna sunt ostensa miracula superius a nobis partim declarata. Eo tempore Nortmannis Francorum terras infestantibus, et diversa loca depopulantibus, hic pontifex plures, tam sacerdotes, quam caeteros clericos et monachos, ad se undecunque confluentes benigne suscepit, et patRemensi abbatia ejusdem sancti, Remos deduci
Abbreviated transcription (Latin):
S qm̃ eccłie ⁊ publicis regni utilitati¬
b udebat᷑ accõmodꝰ. censura suspendi¬
F ad huc aĩadũsionis eccl̃iastice recogi¬
tandiꝙ stemendandi spaciũ reserua
psũptõne animũ reuccet. nec ãplius
ad qͥesc̾ẽ nollet. ab om̃i senosset eccl̃e
ꝯsortio seq̃strandũ. ꝓpetuoq anathe¬
mate feriendũ pp̃iꝰ quee ꝓpalat excõi¬

Expanded text:
siae, et publicis regni utilitatibus videbatur accommodus, censura suspenditur adhuc animadversionis ecclesiasticae, recogitandique sibi et emendandi spatium reservatpraesumptione animum revocet, nec amplius acquiescere nollet, ab omni se nosset Ecclesiae consortio sequestrandum, perpetuoque anathemate feriendum. Ipsius quoque propalat excommuni
Abbreviated transcription (Latin):
uel sm̃one de d̾o:aut inoratione loqͥ
cum deo. Ttansitoria despiciens. ⁊ et̾̃¬
na ꝯcupiscens: uictus pensã pauꝑi¬
b erogabat. pauxillums dũtaxat
reseruans:ad infirmitatẽ corporis
sustentandã tauirtutũ crescens
culmine: solitariã ꝯcupiscit uitã.
fastigiumq ad secretiꝰ hĩtandũ: cõ¬
tigui diligit montis. in quo cellu¬
lã cũ oratorio estruit: ubi lib̾rũs
celesti deseruiret ꝯtemplatõm. In
qua inclsionis hĩtatõne: ꝑquadra¬
ginta tradit᷑ annos deo militasse.⁊
ꝯtra serpentis antiqͥ tẽptam̃ta uirili¬
t̾ dimicasse. ieiuniis elemosinis. ui¬
giliis orõnib atq lectionib in desi
fne scẽ lupe ꝑfundens.
Um hic igit᷑ alinifica ꝯu̾satõne
decertat: placuit sr̃ne pietati.
u̾tutẽ suimilitis: euidentib osfẽdẽ
signis. Nam orante illo: dñs aqͣm
ei montis inu̾tice ꝓduxit esilice. Qͤ
sub sc̃i sepulchio fert᷑ exilire:acꝑ

Expanded text:
vel sermone de Deo, aut in oratione loqui vel sermone de Deo, aut in oratione loqui cum Deo. Transitoria despiciens, et aeterna concupiscens, victus pensam pauperibus erogabat, pauxillum sibi duntaxat reservans, ad infirmitatem corporis sustentandam. Ita virtutum crescens culmine, solitariam concupiscit vitam, fastigiumque, ad secretius habitandum, contigui deligit montis, in quo cellulam cum oratorio construit, ubi liberius coelesti deserviret contemplationi. In qua inclusionis habitatione per quadraginta traditur annos Deo militasse, et contra serpentis antiqui tentamenta viriliter dimicasse, jejuniis, eleemosynis, vigiliis, orattae luce perfundens. Dum hic igitur almifica conversatione decertat, placuit supernae pietati virtutem sui militis evidentibus ostendere signis. Nam, orante illo, Dominus aquam ei montis in vertice produxit e silice, quae sub sancti sepulcro fertur exsilire, ac per
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ egidii tp̃re: sc̃s̃ dñi ba¬
solus ext̾ritorio lemo uicino. re¬
gione ar moricana: nobili ꝓsapia
oriundꝰ.: a partib aqͥtanie: patroci¬
nia bĩssimi remigii. de siderabilit̃ ap¬
petens: nem̃ sem deuenit adutbem.
Cui aduenienti: comes itin̾is appa¬
p̃sul egidiꝰ suscipiens: cognito ꝑe¬
gͥnantis desidĩo. petitꝰꝙ secrecõrĩ
conu̾satõnis. habitaculũ ꝯcẽdere libẽ¬
tissime cepit. sicubi sͥ placitũ di famu¬
lus: infra episcopiũ remense ualuiss
iepire. Inuenit tandẽ suꝑna disponẽ¬
tegr̃a. Locum sibi congruũ. muicorute¬
naco: ad radices montis nemoꝵ: quẽ
nemus indeincipiens obumbrat rigẽ¬
tium. Ee locitunc tẽporis erat cenobi¬
um: numero duodecĩ monachoꝵ. Hic
igit᷑ benigne susceptꝰ a frĩb: tradit᷑
ab abbate litt̾is imbuendꝰ. Nec lon¬
gũsic doctrina emicuit: ut coetaueoᷤ
⁊ ꝯtub̾niales sapĩe luce p̃iret. Nulla
illi ꝓpensior cura: qͣm aut in lectione

Expanded text:
us Egidii tempore sanctus Domini Basolus, ex territorio Lemovicino, regione Armoricana, nobili prosapia oriundus, a partibus Aquitaniae, patrocinia beatissimi Remigii desiderabiliter appetens, Remensem devenit ad urbem. Cui advenienti comes itineris appapraesul Egidius suscipiens, cognito peregrinantis desiderio, petitusque secretioris conversationis habitaculum concedere, libentissime cessit, sicubi sibi placitum Dei famulus infra episcopium Remense valuisset reperire. Invenit tandem, superna disponente gratia, locum sibi congruum in vico Viriziaco, ad radices montis Remorum, quem nemus inde incipiens obumbrat Rigetium. Eo loci tunc temporis erat coenobium, numero duodecim monachorum. Hic igitur benigne susceptus a fratribus, traditur ab abbate litteris imbuendus. Nec longum, sic doctrina emicuit, ut coaetaneos et contubernales sapientiae luce praeiret. Nulla illi propensior cura quam, aut in lectione
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ hic in eccłia scil hꝰ ce nobii. cereũ igne
celesti. ter quoꝙ accensum quẽ cereum
collata cera fecerant. quidã cuies rem̃¬
ses. qui adiusitanda nuꝑ apłoꝵ lumua
ꝓfecti fu̾ant. Uidimꝰ in hoc quoꝙ mona¬
stĩo puellam qͦndã sudasse sangͥnem.
que tunc ebdomada plena iacuit in¬
mota quasi mortua: ⁊ uisiones ei sũt

Expanded text:
mus hic, in ecclesia scilicet hujus coenobii, cereum igne mus hic, in ecclesia scilicet hujus coenobii, cereum igne coelesti ter quoque accensum; quem cereum collata cera fecerant quidam cives Remenses, qui ad visitanda nuper Afecti fuerant. Vidimus in hoc quoque monasterio puellam quamdam sudasse sanguinem, quae tunc hebdomada plena jacuit immota, quasi mortua, et visiones ei sunt
Abbreviated transcription (Latin):
b in ebdomada a carnib. oĩ uõ sexta
ferua a uino. semꝑ dũ adiuxerit debe
lteꝵ deniq puellare monasti¬
um temis habetur situm ad portã
q̃olmi collaticia scilic ad conferẽdis
abundasse ferat᷑. seu qd̃ euntib ad ba¬
silicas inuico scĩ remigii consistentes
ꝑiuia fu̾it. Supͣ qͣm domno rigob̾to
habitaculũ fiusse cõmemorauimꝰ. Qd̃¬
monastĩm dñs guntb̾tus uir illu¬
stͥs in honore sci pet̾ construxisse tradi¬
t᷑ qd regale uł fiscale uocat᷑. eo qd̾ inre¬
gali potestate usꝙ ad moderna tpes
fu̾it habitũ qd̾ monastĩum ludowi.¬
gonis comitis dono dedit eidẽty sacro
qd̾ cenobiũ p̾ea ꝑ p̃cariam ip̃iꝰ alphei¬
dis. uł filioꝵ eiꝰ letardi ⁊ ebrardi ad par¬
tẽ ⁊ possessionẽ rem̃sis deuenit eccł̃ie.
Hic haberi asserit᷑ dens scĩandree a płi.
cui beneficia multi quieũ osculari ꝓ¬
merent᷑ freq̃nt̃ exꝑiunt̃ infirmi. Hide¬

Expanded text:
bus in hebdomada a carnibus, omni vero sexta bus in hebdomada a carnibus, omni vero sexta feria a vino semper dum advixerit, debelterum denique puellare monasterium Remis habetur situm ad portam, quae olim Collaticia, scilicet a conferendis abundasse feratur; seu quod euntibus ad basilicam, in vico sancti Remigii consistentes, pervia fuerit. Supra quam domno Rigoberto habitaculum fuisse commemoravimus s Guntbertus vir illustris in honore sancti Petri construxisse traditur, quod regale, vel fiscale vocatur, eo quod in regali potestate usque ad moderna tempora fuerit habitum. Quod monasterium Ludovigonis comitis, dono dedit, eidemque sacro Quod coenobium postea per precariam ipsius Alpheidis, vel filiorum ejus Letardi et Ebrardi, ad partem et possessionem Remensis devenit ecclesiae. Hic haberi asseritur dens sancti Andreae apostoli: cujus beneficia multi, qui eum osculari promerentur frequenter experiuntur infirmi. Vidi
Abbreviated transcription (Latin):
tat ⁊ eilocutꝰ fu̾at Addens etiamꝓ
signo recognitõnus. q̾ eum ĩpalma
de cultello uisus fu̾it ꝑcussisse. ad illa
mox ad p̾fatũ frẽm suũ mittẽs man¬
dauit ei. ut ad se festinant̃ ueniret.
qͥueniens sororẽ suã hora iamuesꝑti¬
na ieiunã adhuc. ⁊ deuisione ualde stu¬
pefactam iuenit. Que aduocans de¬
rũ p̃cib accesserunt ad altare ⁊ extũe
ris obolũ paruũ quẽ assum̃tes cũ gr̃aꝵ
niał bibit. non deinceps ampliꝰ uinũ
sũptura. donec iter inuu̾ictũ tam ip̃. qͦ
p̃dictus fr̃ suus mirent. qd̾ fidelit̾ ⁊ fi¬
ducialit᷑ arripientes prospere douiuã¬
te ⁊ scõ pet᷑ ⁊ scõ remigio suffragantib.
ut ip̃is ꝓmiserant. Pegert̃ ac deinceps
acarnib illa pret̃ dnĩcam abstinet. ae
tͥb dieb in ebdomada usq ditm sigrim
sonet ad scd̾am: nichil oꝑis agit. oratõib
⁊ psalmodie uacans qͦds usꝙ ad septẽ
scĩs ꝑ ip̃am mandatũ est ut qͣtuor die¬

Expanded text:
rat, et ei locutus fuerat. Addens etiam pro rat, et ei locutus fuerat. Addens etiam pro signo recognitionis, quod eum in palma de cultello visus fuerat percussisse. At illa mox ad praefatum fratrem suum mittens, mandavit ei ut ad se festinanter veniret. Qui veniens sororem suam hora jam vespertina jejunam adhuc, et de visione valde stupefactam invenit. Quae advocans derum precibus, accesserunt ad altare, et exuenris obolum parvum, quem assumentes cum gratiarum is bibit, non deinceps amplius vinum sumptura, donec iter injunctum tam ipsa, quam praedictus frater suus, inirent. Quod fideliter et fiducialiter arripientes, prospere, Deo juvante, et S. Petro et sancto Remigio suffragantibus, ut ipsis promiserant, peregerunt. Ac deinceps a carnibus illa praeter Dominicam abstinet, ac tribus diebus in hebdomada, usque dum signum sonet ad secundam, nihil operis agit, orationibus et psalmodiae vacans; quod sibi usque ad septem sanctis per ipsam mandatum est, ut quatuor die
Abbreviated transcription (Latin):
neptis qͦndã gontinari religiosi prbi
noĩe riciidis cui apparuert̃ olim ꝑ
terent᷑ ad ip̃m p̾cepturiessent. Asseru¬
ert̃ꝙ se medio mense septenib scibex¬
altatõnis scẽcrucis diereu̾sutos. Qua ex¬
pectatõne suspensa nichil inde alicui phi¬
bita scilzabeis ausa est intimare. die uõ
qua p̾dixa̾nt redituros it̾um apparuert̃
tuiss uestigia p̃missi sacdotis gũtina¬
ri ⁊ exip̃oꝵ isione p̃dictũ iter iniuingeret
illi secũ exeqͥtali uidelic tenore ut abea
die nec ille nec ip̃a carrnẽ comederent aut
uinũ biberent donec iter ip̃m arriꝑent
suꝑ altare qd̾dam abip̃is ei designatũ
reꝑtura ess ip̃a dum taxat ꝑciperet.
deret qͣsdam sorores tres. udelicet scĩmo¬
nales hꝰ monast̾ii ad id inquirendũ
dͥ testes ascisseret de nõiatis scil ꝑsõis.
qͣs aduccare debuiss. Sc̃s autẽ renugiꝰ
hoc insuꝑ addidit ut dicẽt illa frĩsuo
qͣtiniꝰ ess memor qd̃ illiqͦndã apparue¬

Expanded text:
neptis quondam Guntmari religiosi presbyteri, nomine Ricuidis, cui apparuerunt olim pterentur ad ipsam, praecepturi essent; asserueruntque se medio mense Septembri, scilicaltationis sanctae Crucis die, reversuros Qua exspectatione suspensa nihil inde alicui, prohibita scilicet ab eis, ausa est intimare. Die vero qua praedixerant redituros, iterum apparuerunt tuisset, vestigia praemissi sacerdotis Guntmari, et ex ipsorum jussione praedictum iter injungeret illi secum exsequi, tali videlicet tenore, ut ab ea die nec ille, nec ipsa carnem comederent, aut vinum biberent, donec iter ipsum arriperesuper altare quoddam ab ipsis ei designatum repertura esset, ipsa duntaxat perciperet. deretur, quasdam sorores, tres videlicet sanctimoniales hujus monasterii, ad id inquirendum sibi testes ascisceret, denominatis scilicet personis, quas advocare debuisset. Sanctus autem Remigius hoc insuper addidit, ut diceret illa fratri suo quatenus esset memor, quod illi quondam apparue
Abbreviated transcription (Latin):
teoderamnus siml. cũ cet̾is fr̃ib
sus. eandem possessionem scõ ni¬
uado: ꝯmutatione abeo sũpta
tradidit. Mox idem p̾sul succi¬
disiluam iubens: inhonore scĩpe¬
tri ⁊ om̃ium apłoꝵ. ibi ꝯstruxit
eccł̃iam. Et ubi resedisse colũbã
iuderat: altare instituit. collecti¬
ꝙ seruis dei: monast̾ium ordina¬
uit. ubietiam p̃fatus teoderam

Expanded text:
eoderamnus simul cum caeteris fratribus suis eamdem possessionem sancto Nivardo, commutatione ab eo sumpta, tradidit. Mox idem praesul succidi silvam jubens, in honore sancti Petri et omnium apostolorum ibi construxit ecclesiam, et ubi resedisse columbam viderat, altare instituit, collectisque servis Dei monasterium ordinavit. Ubi etiam praefatus Theoderam
Abbreviated transcription (Latin):
tib autẽ lesis aliquib atꝙ delatis qͥ¬
bedam. uir qͥdam cdaudꝰ erigit᷑. ⁊ femi¬
na q̃dam brachiis abocto retͦ annis cõ¬
tractare soluit᷑. dueq femine tece sũt
illuminate ⁊ infans annoꝵ septẽ mu¬
tus loqui cepit. inquo loco crux abho
due femine eece lumẽ oculoꝵ receꝑũt.

Expanded text:
tibus autem laesis aliquibus, atque delatis qutibus autem laesis aliquibus, atque delatis quibusdam, vir quidam claudus erigitur, et femina quaedam brachiis ab octo retro annis contracta resolvitur, duaeque feminae caecae sunt illuminatae, et infans annorum septem mutus loqui coepit. In quo loco crux ab ipduae feminae lumen oculorum rece
Abbreviated transcription (Latin):
difficultate sublatũ ⁊ ad suũ sacrũ corpꝰ
gratant̾ est cenobiũ reportatũ. pfatus
p̃suldado pꝰqͣm hanc scĩ balderici obtinu¬
it abbaciam res qͣsdam fͣnsrenũ sitas ab
adelardo abbate adidem dudũ mona¬
stĩum datas ꝓuilla gelani monte suꝑ
mosellã comiacente cõmutauit. Ad qͣm
uillam dũ saciendi sͥ causa ꝓficisci frẽs¬
hꝰogirgatõis p̃cepiss illi assum̃tes secũ
pat̾ni sui domni uidelicet balderici m̃
scã defixa sunt pignera ut ꝓgredi neqͣ¬
qͣm ualerent ult̾ius ea ferentes mito¬
q ꝯsilio ut ad eccl̃iam defe̾rent ip̃ius
iulle sb̃ honore scĩ martim dicatã ꝑfe¬
rendi recipiunt possibilitatẽ. Qͦ ꝑlatiᷤ
pignerib ut post oratõnemabeccłia
est delatũ. it̾um scĩ aggrauat᷑ corpꝰcu¬
lum mirantib q cunctis ⁊ qd̃ s̃eccła
inibi d̾s ꝓscĩ suiglłificatõne signa uel̃¬
let ostendere. qͥbdamferentib siqͥad¬
eent forte debiles ẽ reqͥsitũ. Aduenien¬

Expanded text:
sublatum, et ad suum sacrum corpus gratanter est coenobium reportatum. Praefatus praesul Dado, postquam hanc sancti Balderici obtinuit abbatiam, res quasdam trans Rhenum sitas ab Adelardo abbate ad idem dudum monasterium datas, pro villa Gerlani monte, super Mosellam conjacente, mutavit. Ad quam villam, dum sanciendi sibi causa, proficisci frgregationis praecepisset, illi assumentes secum patroni sui, domni videlicet Balderici memsancta defixa sunt pignora, ut progredi nequaquam valerent ulterius ea ferentes, initoque consilio, ut ad ecclesiam deferrentur ipsius villae, sub honore sancti Martini dicatam, perferendi recipiunt possibilitatem. Quo perlatis pignoribus, ut post orationem ab ecclesia est perlatum, iterum sancti aggravatur corpusculum; mirantibusque cunctis, et quod aliqua inibi Deus pro sancti sui glorificatione signa vellet ostendere quibusdam ferentibus, si qui adessent forte debiles, est requisitum. Advenien
Abbreviated transcription (Latin):
derata suscipientes mun̾a. dũ in cil̃¬
am scĩ germani ea conant᷑ aũferreel
toꝑsentiunt ante ip̃iꝰ incroitũ bali¬
lice defyea pondere. ut hec nequaꝙͣ
potuerint ult̾ius emou̾e cum ꝑtͥdu¬
um id enitentes oĩgestierint cona-¬
mine ꝓpetͤde. Sic demũ tecto suꝑ deftra
condito menbͨ confessoris: ꝑt̾enniũ teiui¬
uen̾ãbili cultu seruatũ usꝙ ad tpr̃aka¬
toli regis ⁊hincmari archiep̃i qũ nord¬
mãni hoc ceꝑunt regnũ de ppłari. Quoꝵ
t̾rore compulsi canonici eidem loci cor¬
pꝰ huiꝰ patͦni sui de sepulcͦ leuatũ suꝑal
tare scĩ laurentii posuerunt. Quodũ
fieret tres guite sangͥnis de capite ip̃iꝰ
defluxerunt. Ita recentes ⁊ calide acsi
deuiuente ꝓfluerent corpore. Sicq de¬
latũ est urdunũ unde relatũ mectłia
est scĩgermani locatũ. interim dũ suo
abess monastĩo nordinatin. ad id ꝑ¬
uenerũt. s dño illud ꝓtegente nec

Expanded text:
derata suscipientes munera, dum in ecclederata suscipientes munera, dum in ecclesiam sancti Germani ea conantur inferre, tanto persentiunt ante ipsius introitum basilicae defixa pondere, ut haec nequaquam potuerint ulterius emovere; cum per triduum id enitentes omni gestierint conamine perpetrare. Sic demum tecto super defixa condito membra confessoris, per trienue ad tempora Karoli regis, et Hincmari archiepiscopi, quando Nordmanni hoc coeperunt regnum depopulari. Quorum terrore compulsi canonici ejusdem loci, corpus hujus patroni sui de sepulcro levatum super altare sancti Laurentii posuerunt. Quod dum fieret, tres guttae sanguinis de capite ipsius defluxerunt, ita recentes et calidae, ac si de vivente profluerent corpore. Sicque delatum est Virdunum. Unde relatum in ecclesia est sancti Germani locatum. Interim dum suo abesset monasterio, Nordmanni ad id pervenerunt: sed Domino illud protegente, nec
Abbreviated transcription (Latin):
Deniꝙ temꝑis diligentia Cap̃.xxxii¬
clicoꝵ p̃notatũ ip̃iꝰ bĩ uiri monast̾ium
incolentiũ eiꝰ est. illuc corpꝰ furtun dela¬
tũ delusis fraude custodib remis ablatũ.
Quos duni in seq̃rent᷑ quidam cuĩes re¬
m̃ses eo usq sunt ꝑsecuti. donet eos uisu
quidẽ dep̾henderẽt. dũꝙ turbarent᷑ hoꝵ
aduentu sacͥ latores pigneris: int̾u
trosq densa dirimens nebula duuintꝰ
credit̃ illata. Qua seq̃ntes obtenebra¬
ti siertore in deuia naptiuestigia p̃ce¬
dentiũ seruare neqͥuerũt. Euectores
autẽ sacͥ corporis in nocte splendor suꝑ
missis irradiauit. donec ad pyeunã ce¬
nobio possessionẽ q̃ dicit᷑ uilla spanul¬
fi in fatigabiles ꝑuenerũt. Ubi quia
scã deposuere menbͣ in honore ip̃is
postẽa ꝯstructa est eccl̃ia. Quib abide
cum sacro promouentib pignere il
monastĩo ꝓpinqͣre ceꝑunt: eccl̃ie signa
cenobiisponte absq humanoscilitz
impulsu sonuisse ferunt᷑. Qd̾ audit̃¬

Expanded text:
denique temporis diligentia clericorum praenotatum ipsius beati viri monasterium incolentium, ejus est illuc furtim corpus delatum, delusis fraude custodibus, Remis ablatum. Quos dum insequerentur quidam cives Remenses, eo usque sunt persecuti donec eos visu quidam deprehenderent. Dumque turbarentur horum adventu sacri latores pignoris, inter utrosque densa dirimens nebula divinitus creditur illata, qua sequentes obtenebrati, et errore in devia rapti, vestigia praecedentium servare nequiverunt. Evectores autem sacri corporis in nocte splendor superne missus irradiavit, donec ad proximam coenobio possessionem, quae dicitur villa Spanulfi  al., Spamulfi, infatigabiles pervenerunt. Ubi quia sancta deposuere membra, in honore ipsius postea constructa est ecclesia. Quibus abinde cum sacro promoventibus pignore, ubi monasterio propinquare coeperunt, ecclesiae signa coenobii sponte, absque humano scilicet impulsu, sonuisse feruntur. Quod audien
Abbreviated transcription (Latin):
foras extͣ monast̾iũ suũ idẽ sacrũ corpꝰ
efferret᷑. ⁊ obuã scĩiouinipigneribꝰ
portaret᷑. suiꝰ dũ fuiss in occͣsũ ꝑlatũ
mox ut simul uenert̃ obnubilãto elo
cũ magna siccitas existeret: copiosa plu¬
uarũ us effusa est. Et humectarent᷑
tus intacta manserunt aplinua. ubiqͥ¬
dam luscus luȩmẽ amissi tecepit oculi
qui statim fugiens. nec dm̃n głificans ut
erat iccularis ingͣciͣs recessit. At uͥ dom̃
ꝑuenit. lumenqd̃ receꝑat it̾um ꝑdi¬
dit. Dũ uͦ ꝑuentũ est ad monaft̾ium
cũ utͥusq sc̃i corpore. ita scĩbalderici pig¬
nus ẽ aggrauatũ ut nullatenꝰ moiui
poss donec scĩ iouini usq ad cenobiũ
p̃cedere m̾bra fecissent. Cũ aut̃ domnꝰ
dire: ꝯstituit ut oĩb annis tͥummd¬
nastĩum sacra pignera simulinquẽdã
mẽdiũ defe̾rent locũ noĩe gaudiacũ.
coitio. inqua ñ aliqͥs infirmoꝵ fu̾it bs¬
pitate redeintegratꝰ. Maxime tñ illiqͥ

Expanded text:
em sacrum corpus efferretur, et obviam sancti Jovini pignoribus portaretur. Cujus dum fuisset in occursum perlatum, mox ut simul venerunt, obnubilato coelo cum magna siccitas existeret, copiosa pluviarum vis effusa est; et dum humectarentur tus intacta manserunt a pluvia. Ibi quidam luscus lumen amissi recipit oculi. Qui statim fugiens, nec Deum glorificans, ut erat jocularis, ingratus recessit; at ubi domum pervenit, lumen quod receperat iterum perdidit. Dum vero perventum est ad monasterium cum utriusque sancti corpore, ita sancti Balderici pignus est aggravatum, ut nullatenus moveri posset, donec sancti Jovini usque ad coenobium praecedere membra fecissent. Cum autem domnus dire, constituit ut omnibus annis trium monasteriorum sacra pignora simul in quemdam medium deferrentur locum nomine Gaudiacum. coitio, in qua non aliquis infirmorum fuerit sospitate redintegratus: maxime tamen illi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tanto scĩ balderici pondere aggrauata
sunt ossa ut penitꝰ manere uiderẽt᷑
immobilia ad quẽ miraculi stuporẽ
recurrentib młtis dũ q̃runt᷑ sin cur
inibi uellet ĩmorari. ⁊ qͥd ibidẽ dispo

Expanded text:
tanto sancti Balderici pondere aggravata sunt ossa, ut penitus manere viderentur immobilia. Ad quem miraculi stuporem recurrentibus multis, dum quaeruntur sui, cur inibi vellet immorari, et quid ibidem disp
Abbreviated transcription (Latin):
honore digno tutorẽ suũ suscipiunt.
Quib missaram sollẽpnia celebranti¬
b: tͥa mͥ repẽtente mira contigerunt.
Contͣctus unꝰ erectꝰ. cecus qͥdam n lu¬
minatꝰ ⁊ loq̃lam mutꝰ adeptꝰ est. It̾um
p̃fatꝰ abbas blasphemare dei nõcessa¬
bat miracula quos poterat auisitatõ¬
ne sc̃ĩ aeũtens. Que dum gereiet febre
correptꝰ. ita grauit̾ est uexatꝰ ut nͨ mã¬
ducare nec bibere uł incedere poss A
dorib autẽ languorib huiꝰcecoactꝰ¬

Expanded text:
honore digno tutorem suum suscipiunt. honore digno tutorem suum suscipiunt. Quibus missarum solemnia celebrantibus, tria inibi repente mira contigerunt. Contractus unus erectus, caecus quidam illuminatus, et loquelam mutus adeptus est. Iterum praefatus abbas blasphemare Dei non cessabat miracula, quos poterat a visitatione sancti avertens. Quae dum gereret, febre correptus ita graviter est vexatus, ut nec manducare, nec bibere, vel incedere posset. Ardoribus autem languoris hujusce coact
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndã uillã supͣripam renisitam cogno¬
mẽto wasliciã qͣm qͥdã eoꝵ abbas nõie
ad elardus eidẽ contulerert cenobio
ꝓfectisũt.u̾dum pagenses alma ue¬
nantes pignera sua dona deferre cepis¬
sent. albas q̃dam monastĩi qd uoca¬
t᷑ͣ bũna. ꝑgens ad uuilleb̾tũ colomi¬
ensẽ p̾sulẽ cepit hanc in famare deuo¬
tionẽ: nec reuera sci alicuiꝰ pignera il¬
luc astruens eẽ celata. Timentes au¬
tem canonici qui aduen̾ant ne for¬
te constringerent᷑ ⁊ discuterent᷑ abe¬
bant. moxut hec audissent subduo¬
bdieb ad suũ ꝑleugas fere centũ
rediere monast̾ium. Assum̃tesq cũ
integͥtate bĩuiri menbͣ subtotidẽ di¬
eb ad p̃notatã remeant uillam. Cui
dum ꝓpinqͣre cepissent eis adhucab
ip̃a uilla spacio leuge fere distantibꝰ:
eccl̃ie signa nullo impolente resonare
cepere.At hi qͥ remanserant ĩ eodẽ loco
clici. hoc audientes ⁊ patroñ suũ ad¬

Expanded text:
quamdam villam, supra ripam Rheni sitam, cognoquamdam villam, supra ripam Rheni sitam, cognomento Wasliciam, quam quidam eorum abbas, nomine Adelardus, eidem contulerat coenobio, profecti sunt. Ubi dum pagenses, alma venerantes pignora, sua dona deferre coepissent, abbas quidam monasterii, quod vocatur Bunna, pergens ad Willebertum Coloniensem praesulem, coepit hanc infamare devotionem, nec revera sancti alicujus pignora illuc astruens esse delata. Timentes autem canonici qui advenerant, ne forte constringerentur et discuterentur abbant, mox ut haec audissent, sub duobus diebus ad suum per leucas fere centum rediere monasterium; assumentesque cum integritate beati viri membra, sub totidem diebus ad praenotatam remeant villam. Cui dum propinquare coepissent, eis adhuc ab ipsa villa spatio leucae fere distantibus, ecclesiae signa, nullo impellente, resonare coepere. At hi qui remanserant in eodem loco clerici hoc audientes, et patronum suum ad
Abbreviated transcription (Latin):
unã solũm glandem neꝙ famenneꝙ
sitim passus fuisse memorat᷑. it̾m q̃
tunc locus idem meritis ħ bĩuiti a
cedib ⁊ incendio paganoꝵ liberatꝰ
est. Postea ꝯtigit ut qͥdã p̃dones re-¬
gie maiestatis infideles adeundẽ de¬
uenirent locũ ⁊ñ inuemientes ibi
manũ repuguantẽ sͥ desolatũ p̾da¬
riaggressi sunt locũ. Qd̾ dũ ꝑagerẽt¬
signa eccl̃ie scĩlaurentii neminepulsãte
sonare ceꝑunt. ⁊ duocerei suꝑosunt ig¬
uediumitꝰ accensi. P̃donib uero timore
ꝑculsis ⁊ aufugientibꝰ uꝰ eoꝵ. ꝓ lapsꝰ
ad ip̃am monast̾ii portã corruit. Tãq
ip̃o qͣm suꝑbo eiꝰ equoruma cont̾ͥto ut¬
res qͦ in quo uinũ deferebat ablatũ
difruptist̃. Cetĩ hoc uidentes doms ec¬
dĩam munãuerũt metuq affectireces¬
serunt.
serunt. De uilla waslicia. Cap ao
uiꝰ uenabilis loci canonici famis
qͦndã necc̃ĩtate cõpulsi suptis a cor¬
pore uen̾andi ꝑatͦni sui reliqͥs ad suã

Expanded text:
ns glandem, neque famem, neque sitim passus fuisse memoratur. Iterumque tunc locus idem meritis hujus beati viri a caedibus et incendio paganorum liberatus est. Postea contigit, ut quidam praedones, regiae majestatis infideles, ad eumdem devenirent locum, et non invenientes ibi manum repugnantem sibi, desolatum praedari aggressi sunt locum. Quod dum peragerentsigna ecclesiae sancti Laurentii, nemine pulsante, sonare coeperunt, et duo cerei supero sunt igne divinitus accensi. Praedonibus vero timore perculsis et aufugientibus, unus eorum prolapsus ad ipsam monasterii portam corruit, tamque ipso quam superbo ejus equo ruina contrito, utres quoque, in quibus vinum deferebat ablatum, disrupti sunt. Caeteri hoc videntes, donis ecclesiam muneraverunt, metuque affecti recesserunt. CAPUT XLI. De villa Waslicia. Hujus venerabilis loci canonici famis quondam necessitate compulsi, sumptis a corpore venerandi patroni sui reliquiis, ad suam
Abbreviated transcription (Latin):
gio ad p̾dictã uillã. sicq ante corporis
alim p̾sentiã ꝑferri cepit fecit ibiq
culpam suã ꝯfessus absolui sepetiit.
⁊ qͣntitatẽ cere sui corꝑis ponderi coeqͣns
dedit. factisq uotis annuatim soluẽ¬
dis ꝑ. sex remoratꝰ dies sanitatẽ inte¬
gerrimã reciꝑe meruit. ⁊ sic pedibꝰ suis
ad sua sanus recessit. demorantib hͥ
p̾fatis ꝑanni spaciũ compatͦuo suo cli¬
cis. nulla ut ferũt dies p̃terunt. quo
non ibidẽ dei miracula patrarent᷑. in
ip̃is autẽ iugiliis scĩ ioħis baptiste ꝯ
fluentib de saxonia plutib ⁊ alõgin¬
quis etiam regionib decem ⁊ octo in¬
signia ꝓbant᷑ ostensa. Uixq aliqͥs ac
cessit.qͥ nõ sospes alacerq remearet. uͥ
tanta reꝵ delata ÷copia. ut ⁊ ip̃i cłici
ex inde uiuerent ⁊ cet̾os qͥ remanserãt
inmonastĩo sustentarent eccl̃iam que

Expanded text:
e ad praedictam villam, sicque ante corporis almi praesentiam perferri fecit; ibique culpam suam confessus, absolvi se petiit, et quantitatem cerae sui corporis ponderi coaequans dedit; factisque votis annuatim solvendis, per sex remoratus dies, sanitatem integerrimam recipere meruit, et sic pedibus suis ad sua sanus recessit. Demorantibus hic praefatis per anni spatium cum patrono suo clericis, nulla ut ferunt dies praeteriit, quo non ibidem Dei miracula patrarentur. In ipsis autem vigiliis sancti Joannis Baptistae, confluentibus de Saxonia pluribus, et a longinquis etiam regionibus, decem et octo insignia probantur ostensa; vixque aliquis aeger accessit, qui non sospes alacerque recesserit. Ubi tanta rerum delata est copia, ut et ipsi clerici exinde viverent, et caeteros qui remanserant in