comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terne maiestatis. uirtutem.
quando omĩa ei subiecta
sunt. sicut ipse testatur
dicens. discipulis. Data est
ereasti omĩa. Ac si dĩcant.
Id circo cuncta tibi quȩ a
benda sunt. quia ut esse
possent qui ea quȩ tua st̃
agerent. a te acceperunt.
quomodo creata sunt. s
erant in p̃destinatione om¬
nipotentis di ꝙ ereata sũt
erant in artificis uolunta¬
te sine tempore. ereata st̃
secundum quod marte cre¬
atoris disposita erant ĩtem¬
pore. Tale quid ꝙ iohanneᷤ

Expanded text:
ternae majestatis: virtutem, ternae majestatis: virtutem, quando omnia ei subjecta sunt, sicut ipse testatur, dicens discipulis: Data est creata sunt. Ac si dicant: Idcirco cuncta tibi, quae a ibenda sunt, quia ut esse possent, et ea, quae tua sunt, agerent, a te acceperunt. quomodo creata sunt? Sed erant in praedestinatione omnipotentis Dei, et creata sunt prius in artificis voluntate sine tempore, creata sunt secundum quod in arte creatoris disposita erant in tempore. Tale quid et Joanne
Abbreviated transcription (Latin):
quitur: ꝙ ad orabant ui¬
uentem in secula seculoꝵ
Adorant namq eum. quan
illius. gloriam querunt.
Mitentes coronas suaf an¬
te thronum. quia coronã
uictores accipuint. Non in¬
merito hic ꝑ coronas scõꝵ
triumphuni ꝙ uictoriam
debenius accipere. Hoc est
itaq coronas ante thronũ
ponere. quod est in facieni
cadere ꝙ ad orare. Ante
thronum quippe electi suã
coronas inittunt. quia qͥc¬
quid uirtutis ꝙ fortitudiniᷤᷤ
habent. ipsi insecreto men¬
tis suȩ tribuunt. aquo. ut
uincere possent diabolum
ꝙ temptamenta sue carnis
forticudinem ꝑceperunt.
Noc deniq figuratum est
quando dũo hierosolimã
uenienti turbam quȩ ob¬
bus tlictoria significatur
ante pedes asine cui sede¬
bat pͥeostrauisse legicur.
Quod enim ꝑ paliarum
ramos inuiastracos hoc sig¬
nificatur ꝑ coronas ante
thronum positas. A ittentes
autem coronas dicunt. dig¬
głam. Gloriam xp̃c accep̃
quando tercia die surrȩx̃.
a mortuis. Eonorem quando
uatus est ad dexteram pa¬

Expanded text:
quitur: Quia adorabant viventem in saecula saeculorum. Adorant namque eum, quandillius gratiam quaerunt. Mittentes coronas suas ante thronum. Quia coronam victores accipiunt, non immerito hic per coronas sanctorum triumphum et victoriam debemus accipere. Hoc est itaque coronas ante thronum ponere, quod est in faciem cadere et adorare. Ante thronum quippe electi suas coronas mittunt, quia quidquid virtutis et fortitudinis habent, ipsi in secreto mentis suae tribuunt, a quo ut vincere possent diabolum et tentamenta suae carnis, fortitudinem perceperunt. Hoc denique figuratum est, quando Domino Hierosolymam venienti, turba quae ilibus victoria significatur, ante pedes asinae super quam sedebat prostravisse legitur. Quod enim per palmarum ramos in via stratos, hoc significatur per coronas ante thronum positas. Mittentes ante coronas dicunt: Digm. Gloriam Christus accepit, quando tertia die resurrexit a mortuis: honorem, quandovatus est ad dexteram pa
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem qua ȩqualis est patͥ.
suꝑ gentes accepisse credendꝰ
est. s ꝑ humanitatis formã
qua minoratus est etiã ab
angłis. secundum quod ine¬
uangelio dicit. data est ini¬
chi omnis potestas in celo ꝙ
interra. Secundum quam
etiam paterna adeũ uoce
terum de potestate quã cũ
patre habet ante tempora
daniel testatur dicens. Potes¬
tas eius potestas ȩterna. que
non auferetur. Illam igit᷑
potestatem quam intemꝑe
cepit. electis suis se dare ꝓ¬
mittit. S inse a quo totum
regitur corpus. ꝙ cui totuͣ
eccłȩ ad heret corpus. Cum
enim ipse sit caput electoꝵ
electi uero membra ipsius
quod ipsum caput habet
hoc membra illius habere¬
hereditario iure possidere
uidentur. Dicatur itaq. Uin¬
centi dabo potestatem super

Expanded text:
nitatem, quia aequalis est Patri, super gentes accepisse credendus est, sed per humanitatis formam, qua minoratus est etiam ab angelis. Secundum quam in Evangelio dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra ; secundum quam etiam paterna ad eum diciterum de potestate quam cum Patre habet ante tempora, Daniel testatur dicens: Potestas ejus potestas aeterna, quae non auferetur . Illam igitur potestatem quam in tempore Patre, electis suis se dare promittit, sed in se a quo totum regitur corpus, et cui totum Ecclesiae adhaeret corpus. Cum enim ipse sit caput electorum, electi vero membra illius, quod ipsum caput habet, hoc membra illius haereditario jure possidere videntur. Dicatur itaque: Vincenti dabo potestatem super
Abbreviated transcription (Latin):
pletur lex a credentibus.
in mandatis autem uite fi¬
gurande iuixta litteram qͥ¬
dem mnportabilis est. sed
uirta sp̃m transcenditur
lex. Quod autem dñs hac
expleta sentencia ita con¬
cludit. ut dicat donec ue¬
miat. nuirum ostendit
usq ad restaurationis tem¬
porã ȩccłam sub grã ꝑ ma¬
nere. ac nequaꝗͣ iuxta men¬
datium iudeorum ultra
onus legis credentium hu¬
meros aggregare. Et qui
iucerit desideria carnis
ꝙ demonum temptam̃ta.
s ꝙ qui eustodierit usq in
finem tempora mea. id est
infide mea ꝑ seue rauerit.
ꝗsq ad terminum uitȩ.
ab & Alu potestatem super
gentes.ꝙ reget illas inuirga
ferrea ꝙ cetera. usq sicut᷑ ego

Expanded text:
pletur lex a credentibus. In mandatis autem vitae figurandae, juxta litteram quidem importabilis est, sed juxta spiritum transcenditur lex. Quod autem Dominus, hac expleta sententia, ita concludit, ut dicat donec veniam, nimirum ostendit usque ad instaurationis tempora Ecclesiam sub gratia permanere, ac nequaquam juxta mendacium Judaeorum ultra onus legis credentium humeris aggregari. Et qui vicerit desideria carnis et daemonum tentamenta, et qui custodierit usque in finem opera mea, id est, in fide mea perseveraverit usque ad terminum vitae, dabo illi potestatem super gentes, et reget illas in virga fe
Abbreviated transcription (Latin):
ca. Iugum enim meum sua¬
Ab onere igitur ad onus uo¬
cat. s a graui ad leue. id est
a lege ad grãm. ꝑ quam nͣ
solum impletur lex. uerum
etiam transcendatur. S dũ
hoc dicimus. questionẽ nob̃
ipsi ligamus. Si enim scd̾m
pdictam beati petri senten¬
ciam lex inportabilis est. qͦ¬
modo transcendi potest:
S sciendum nobis est quia
in obseruatione carnalium
p̃ceptorum eadem lex in¬
portabilis est. incustodia
uero spiritalium mandato¬
rum que in .x. constant
uerbis duarum tabularũ
ad impletur. In actione aut̃
ꝗ ille uictime figura pͣsig¬
nabant transcendicur. quia
comparatione illarum quȩ
nunc inueritate raguntur.
uilissima apparent quȩ so¬
la littera exterius ꝓlata
ab audlitoribus implerͥi me¬
queunt. Alia enim fuert̃
inueteri testamento p̃cep¬
ta uite figurande. id est
carnalium uictimarum
oblationes. Alia uero uite
ꝑagende idest decem legiˢ

Expanded text:
ca: Jugum enim meum suaAb onere ergo ad onus vocat, sed a gravi ad leve, id est a lege ad gratiam, per quam non solum impletur lex, verum etiam transcenditur. Sed dum hoc dicimus, quaestionem nobis ipsi ligamus: si enim, secundum praedictam beati Petri sententiam, lex importabilis est, quomodo transcendi potest? Sed sciendum nobis est quia in observatione carnalium praeceptorum eadem lex importabilis est, in custodia vero spiritualium mandatorum, quae in decem constat verbis duarum tabularum, adimpletur. In actione autem quam illae victimae futuram praesignabant transcenditur, quia comparatione illarum quae nunc in veritate aguntur, vilissima apparent, quae sola littera exterius prolata ab auditoribus impleri nequeunt. alia enim fuerunt in Veteri Testamento praecepta vitae figurandae, id est carnalium victimarum oblationes: alia vero vitae peragendae, quod in decem legis
Abbreviated transcription (Latin):
luis est ut subtiluis hȩc u̾ba
ꝑscrutemur. Quod exemplo
ueteris testamenti meliꝰ ui¬
debimus. in quo legius oc¬
Lo animas inarca diluuii
tempore saluatas. Quo ĩ loco
.UIII. anime multitudine
significãt fidelium. Arca qͦ
unuersalem ȩccłam. Sicut
itaq ibi quod est archa hoc
sunt octo animȩ. ꝙ quod .uiii.
aninȩ hoc est archa. id est
generalis eccła. itaq hic
quod est sedes hõc est cȩłu
ꝙ quod celum hoc est sedes.
Sic itaq diciturꝰ sedes posita
erat incȩlo. quasi dicatur
eccła inȩccła. Et supra
sectem sedenf. Consuetudo ẽ.
istius prophecȩ. ut aliquandõ

Expanded text:
lius est ut subtilius haec verba lius est ut subtilius haec verba perscrutemur, quod exemplo Veteris Testamenti melius videbimus, in quo legimus octo animas in arca diluvii tempore salvatas. Quo in loco octo animae multitudinem significant fidelium, arca quoque universalem Ecclesiam. Sicut itaque ibi, quod est arca, hoc sunt octo animae, et quod octo animae, hoc est arca, id est, generalis Ecclesia, ita et hic, quod est sedes, hoc est coelum, et quod coelum, hoc est sedes. Sic itaque dicitur, sedes posita erat in coelo, quasi dicatur Ecclesia in Ecclesia. Et supra sedem sedens. Consuetudo est istius prophetiae, ut aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
Nost hec statim fui inspũ.
Non ẽ ita intelligendum
quod sp̃c eius a corpore fue¬
rit ablatus. ꝙ sic uiderit
istam uisionem. s sicut iam
superius dictum est. mente
totum hȩc uidit. Uis enim
sp̃c̃ scĩ subleuauit mentẽ
illius ad contemplanda miste¬
ria cȩlestia. nichilq ꝑ corpꝰ
uel audiuit uel uidit. s a spu
scõ inextasi raptꝰ eductus est
ut ea uideret ꝙ audiret
spiritaliter. audiens retine¬
re possq ea scͥbere ꝙ ad
posteros mittere. Siuͦ adelec¬
tos referre uolumus. spiri¬
talis in hoc eorum conuer¬
satio declaratur. quibꝰ ꝑ
paulum dicitur. Non estis
incarne s inspũ. Et alibi.
Spũ ambulate ꝙ cet̾a.
meelo᷑. Quod ita simplicit̾
dicere possumus. quia ȩccła
quȩ est sedes d̃i scilicet in
hac adhuc carne uersetur.
tamen iam mente cȩlũ in¬
habitat uirta illud apłi
Nrã conuersatio in cęlis es
Et taliter p̃sens eccła quȩ
ad huc corpore peregrinat᷑
iam regnat eum illo. S me¬

Expanded text:
ost haec statim fui in spiritu. Non est ita intelligendum, quod spiritus ejus a corpore fuerit ablatus, et sic viderit istam visionem, sed sicut jam superius dictum est, mente totum hoc vidit. Vis enim Spiritus sancti sublevavit mentem illius, ad contemplanda mysteria coelestia, nihilque per corpus vel vidit vel audivit, sed a Spiritu sancto in extasi raptus, id est ductus est ut ea videret et audiret, spiritualiter audiens retineret, possetque ea scribere et ad posteros mittere. Si vero ad electos referre volumus, spiritualis in hoc eorum conversatio declaratur, quibus per Paulum dicitur: Non estis in carne, sed in spiritu. Et alibi: Spiritu ambulate, et coelo, quod ita simpliciter dicere possumus, quia Ecclesia quae est sedes Dei, licet in hac adhuc carne versetur, tamen jam mente coelum inhabitat. Juxta illud Apostoli: Nostra conversatio in coelis est . Et aliter praesens Ecclesia quae adhuc corpore peregrinatur jam regnat cum illo. Sed me
Abbreviated transcription (Latin):
natur animum. s quia
p̃dicatione et lauacro spi¬
ritales filios do gygne¬
re cotidie non desistit.
Unde et ipse dicit ine
uuangelio. Si quis fecerit
uoluntatem patris mei.
enim eccłia reputatur
ininatrem. reputatur ĩ
filium. Quia dũ quoslib&

Expanded text:
natum animum, sed quia praedicatione et lavacro spirituales filios gignere quotidie non desistit. Unde et ipse dicit in Evangelio: Si quis fecerit voluntatem Patris, et cenim Ecclesia reputatur in matrem, reputatur in filium: quia dum quoslib
Abbreviated transcription (Latin):
bos inuadit. mendaci illos
autem non solum per¬
uerse credulitatis. uerũ
etiam malȩ operationis
nox am intellegere debe¬
mus. Quod enim sancta
eccła in sacris paginis rec¬
te fidi congruerẽ docet.
hoc heretici uidei atq phi¬
losophi. in prauum dogma
conuertunt. & quod illa
ad incrementa uirtutum
hoc praue iuuentes catho¬
lici. ad inritamenta uici¬
orum utuntur. Quam¬
uis autem & illi dedo
multa intellegant. & isti
quȩdam salutaria ꝑagant.
totum tamen amarum
est quod & illorum uerba
sonant. & istorum opera
olamant. Et multi homi¬
num mortui sunt ex
a quis quia amarȩ fac̾te
sunt. Idẽ exdoctrina here¬
ticorum perfida & amara
multi perierunt. Multos
siquidem. habuerunt dis¬
cipulos qui eorum exem¬
pla & doctrinam sunt

Expanded text:
bos invadit mendacio, illos autem non solum perversae credulitatis, verum etiam malae operationis noxam intelligere debemus. Quod enim sancta Ecclesia in sacris paginis rectae fidei congruere docet, hoc haeretici, Judaei, atque philosophi in pravum dogma convertunt; et quo illi ad incrementa virtutum, hoc prave viventes catholici ad incitamenta vitiorum utuntur. Quamvis autem et illi de Domino multa intelligant, et isti quaedam salutaria peragant, totum tamen amarissimum est, quod et illorum verba sonant, et istorum opera clamant. Et multi hominum mortui sunt ex aquis, quae amarae factae sunt. Id est ex doctrina haereticorum perfida et amara multi perierunt. Multos siquidem habuerunt discipulos, qui eorum expla et doctrinam sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rum nisi unitatem om¬
nium predicantium e
uiginti enim & quatu
or seniores propter nu¬
merum duorum testa¬
mentorum qui duo de¬
nario duplicato nume¬
ro. in duodecim tribu-¬
bus. acduotẽĩ aposto¬
lis exprimuntur: sepi-¬
us hic frequentanturꝰ.
In uno uero seniore. u¬
nitas eorundem testa¬
mentorum. uel certe
ipse senior seniorum
dominus uidelicet pre¬
dicatorum de signatur
Ideo autem in terrogat
senior ut quęrat iohan-¬
nes quęrens audiat. au¬
diens in telligat. in tel¬
ligens ad imitanda quȩ¬
telligit. semet ipsum ac¬
cendat. Deniq ostendun¬
tur ei amicti stolis al¬
bis. ut talem habitũ
tale. concupiscat in¬
dumentum.Set statira
requiritur qui sint¬
tales aut unde uene¬
rint. quatinus scilicet
si uult in talium tran¬
sire numerum. dum
audit qui sint & un¬
de uenerint. studeat ta¬
lis ẽẽ. quales illos cernit.
satagat inde uenire un¬
de illos uenisse cognos¬
cit. Quid uero sint sto¬
lȩ albȩ. paulo superius

Expanded text:
rum unitatem omrum unitatem omnium praedicantium? Viginti quatuor enim seniores propter numerum duorum testamentorum, qui duodenario duplicato numero in duodecim tribubus et duodecim apostolis exprimuntur, saepius hic frequentantur. In uno vero seniore unitas eorumdem testamentorum. Vel certe senior ipse seniorum, Dominus videlicet praedicatorum designatur. Ideo autem interrogat senior, ut quaerat Joannes, quaerens audiat, audiens intelligat, intelligens ad imitanda querit, semetipsum accendat. Denique ostenduntur ei amicti stolis albis, ut talem habitum, tale concupiscat indumentum. Sed statim requiritur qui sint, aut unde venerint, quatenus scilicet si vult in talium transire numerum, dum audit qui sint et unde venerint, studeat talis esse, quales illos cernit, satagat inde venire, unde alios venire cognoscit. Quid vero sint stolae albae, paulo superius
Abbreviated transcription (Latin):
homine sustinuit. Ipsi eti¬
am nichilominus dicũt.
non fuit xp̃s ȩterna uir¬
tus & fortitudo qui lassa-¬
ri potuit exitinere. Nos
econtra respondemus. quia
quod infirmum est di.
fortus est hominibus.
illius enim infirmitaᷤ.
totã mundi uirtutem
ac fortitudinem prostra¬
uit Et respondens unꝰ
deseroribus dicit michi.
hi qui amicti sunt stoliᷤ
dicit. respondit nulla
in terrogatione pre¬
missa: consueto moies
scripture loquitur. quȩ
solet plerumq nullo
in terrogante ita respon¬
dentis uoce ꝓ ferre sen¬
tentiam. Unde in euuan¬
gelio legimus. quia res-¬
pͥondens iħs dixit. Con-¬
fiteor tibi domine pater
celi & terre & alibi legi¬
mus quia respondens
angelus dixit mulierib.
Nolite timere. nulla in¬
terrogatione ipsarum
mulierum premissa. Hoc
autem in hac reuelatio¬
ne unuis semoris respon¬
sio dissimilicudinis ha¬
bet ab illis. quia ista
in terrogaturia est. illa
in dicatiua. Quid itaq
in uno seniore accipimꝰ.
nisi ordinem propheta¬

Expanded text:
digna sustinuit. Ipsi etiam nihilominus dicunt: Non fuit Christus aeterna virtus et fortitudo, quia lassari potuit ex itinere. Nos econtra respondemus, Quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Illius enim infirmitas totam mundi fortitudinem ac virtutem prostravit. Et respondens unus de senioribus dixit mihi: Hi qui amicti sunt stolis dicit, respondens: nulla interrogatione praemissa? Consueto more Scripturae loquitur, quae solet plerumque nullo interrogante, ita respondentis voce proferre sententiam. Unde in Evangelio legimus quia respondens Jesus dixit: Conitebor tibi, Domine, Pater coeli et terrae . Et alibi legimus, quia respondens angelus dixit mulieribus: Nolite timere , nulla interrogatione ipsarum mulierum praemissa. Hoc autem in hac revelatione unius senioris responsio dissimilitudinis habet ex illis, quia ista interrogativa est, illa indicativa. Quid itaque in uno seniore accipimus, nisi ordinem propheta
Abbreviated transcription (Latin):
tdr locustarum: ut leonĩt
erant. Bentes leonum ha¬
bent laniatum:⁊ fetorem
naturalem. Tales erant here¬
tici. qui animas hominũ
incerficiebant: & malam
famam de se emittebant.
Et sicut bonis xp̃i p̃dicato¬
ribus conuenit xp̃i bonus
odor: sumus sic econtrario
istis. erit prosuauiodore
feror Et habebant loriea :
sicut loricas fereas. Per lori¬
cas. obfirmata & dura ꝑũ¬
sorum hominum corda
moͬstrantur: quia sicut ho¬
mo lorica munitur. ne ictu
telorum uulnȩretur: ita
illi sua obstinatione mum¬
unt᷑. nesagita ueritatis ad
cor illorum ueniat. Et ita
de fendunt ꝑfidiam. ueluti
fideles ueritatem: sic que
mendatio dediti. contemp¬
nunt obedire ueritati. Et
notandum quã apta sit
hereticorum in singulis spe¬
tiebus conparatio. qui & lo

Expanded text:
 locustarum, ut leonum erant. Dentes leonum habent laniatum et fetorem naturalem. Tales erant haeretici, qui animas hominum interficiebant, et malam famam de se emittebant. Et sicut bonis Christi praedicatoribus convenit, Christi bonus odor sumus , sic econtrario istis erit pro suavi odore fetor. Et habebant loricas sicut loricas ferreas. Per loricas obfirmata et dura perversorum hominum corda monstrantur, quia sicut homo lorica munitur, ne ictibus telorum vulneretur, ita illi sua obstinatione muniuntur, ne sagitta veritatis ad corda illorum veniat, et ita defendunt perfidiam, sicut fideles veritatem, sicque mendacio dediti, contemnunt obedire veritati. Et notandum quam apta sit haereticorum in singulis speciebus comparatio, qui
Abbreviated transcription (Latin):
licet quinq dies qui
indanihelis libro & ysaye
cominemorantur. sp̃s
uite ado intrahit ĩ eis.
non tamen alienus sp̃s
ingredietur in eis. set
unusquisq homo suã
animam recipiet.

Expanded text:
licet quinque dies, qui in Danielis libro et Isaiae commemorantur. Spiritus vitae a Deo intrabit in eos. Non tamen alienus spiritus ingredietur in eos, sed unusquisque homo suam animam recipiet.
Abbreviated transcription (Latin):
tenis & huiiꝰ mundicuris
ge facrunt ut insecreto
is fui qui dño seruire
int. Unde unus eoꝵ ds̃

Expanded text:
enis et hujus mundi curis longe faciunt, ut in secreta cordis sui quiete Domino servire possint. Unde unus eo
Abbreviated transcription (Latin):
roces homines timore
concussit. Quod uero fecit
ȩterna cormenta predican¬
do peccatoribus & feroces
homines ad fidem illius
sua doctrina conuerten¬
do. Et cum clamas¬
ser. locuca sunt septem.
conitrua uoces suas. Quid
ꝑsepcem comtrua nisi
uniuersalis ȩcclesia in
sius predicatoribus intel

Expanded text:
roces homines timore roces homines timore concussit. Quod autem fecit aeterna tormenta praedicando peccatoribus, et feroces homines ad fidem illius sua doctrina convertendo. Et cum clamasset, locuta sunt septem tonitrua voces suas. Quid per septem tonitrua, nisi universalis Ecclesia in suis praedicatoribus intel
Abbreviated transcription (Latin):
successibus extolluntur.
Idest apostoli martires.
& ceteri qui habent po¬
testatem calcandi supra
omnem uirtutem ini¬
mici. Tales supra mare
hoc est suꝑ hunc mundũ
consticuuntur. quia om¬
nes malorum ꝑ secuciones
ꝑferunt & non succum¬
bunt. Per sinistrum aut̃
pedem qui supra terrã
ponitur. intelliguntur
confessores. sicut germa¬
nus martinus & ceteri.
qui pacis tempore iuxer̃
nec p̾ublicum ꝑtulerunt
martẏrium. quia super
terram hoc est suꝑ sollidi¬
tatem fidei sunt locati.
temporum. disposuit ec
clesiȩ membra. fortiora
scilicet suꝑ fluctus maris.
infirmiora uero suꝑ soli¬
ditatem terre consticu¬
ens. Sic & huius seculi pͥn¬
cipes ubi fortiorem in pet᷑
belli. fortissimos milites p̃¬
parant Et clamauit uo¬
ce magna. quemadmodũ
leorisit. Leo cum rugit.
omnes bestiȩ timent. Et
tudinẽ siue ꝑse siue ꝑ suos
predicatores cum dixit.
sua uoce fortitudinem suã
demonstrauit. dum mul-¬
tos sibi subiecit. Bestias
quoq. idest bestiales & fe¬

Expanded text:
successibus extolluntur, id est apostoli, martyres et caeteri, qui potestatem habent calcandi super omnem virtutem inimici. Tales super mare, hoc est, super hunc mundum constituuntur, quia omnes malorum persecutiones perferunt, et non succumbunt. Per sinistrum autem pedem qui supra terram ponitur, intelliguntur confessores, sicut Remigius, Germanus, Martinus et caeteri, qui pacis tempore vixerunt, nec publicum pertulerunt martyrium, quia super terram, hoc est, soliditatem fidei sunt locati. temporum disposuit in Ecclesia, membra fortioro scilicet super fluctus maris. Infirmiora vero super soliditatem terrae constituens. Sic et hujus saeculi principes, ubi fortior est impetus belli, fortissimos milites praeparant. Et clamavit voce magna quemadmodum cum leo rugit. Leo cum rugit, omnes bestiae timent. Et tudinem, sive per se, sive per suos praedicatores, cum dixit: sua voce fortitudinem suam demonstravit, dum multos sibi subjecit, bestias quoque, id est bestiales et fe
Abbreviated transcription (Latin):
pite scilicet᷑ suo eui unita:
est ꝑfidem. secundum quod
alibi dicitur. Nemo ascen¬
dit incȩlum nisi qui descẽ¬
qui est incelo. Uel certe. ĩ eo
de celo descendit. quia qͥc¬
quid habet infide ꝙ oꝑibꝰ
bonis. celitus a deo ꝑcipit᷑
iuxta illud apłi iacobi Om¬
ne datum optimum ꝙ .c̃.
b̾ene autem noua uocatur
quia uidelicet ꝑ lauachrũ
regeuerationis simul & spi¬
ritum dilectionis uetusta¬
te terrena hominis exp̃oli¬
atur ꝙ celesti nouitate̾ ues¬
titur. Hine apłs dicit. Ex¬
uentes ueterem hominem
indute nouum qui reno¬
uatur magnitione d̃i. Et
alibi. Uetera transierunt.
.Et nomen meum. nouum
rit scͥbam ut scilicet a meꝰ
qui xp̃c uocor ex tempore.
men nouum uon secundũ
diuinitatem qua equalis

Expanded text:
pite scilicet suo, cui unita est per fidem, secundum quod alibi dicitur: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de co etc. Vel certe in eo de coelo descendit, quia quidquid habet in fide, in operibus bonis, coelitus a Deo percepit; juxta illud apostoli Jacobi: Omne datum optimum , etc. Bene autem nova vocatur, quia videlicet per lavacrum regenerationis simul et spiritum dilectionis vetustate terreni hominis exspoliatur, et coelesti novitate vestitur. Hinc Paulus dicit: Exuentes veterem homineminduite novum, qui renovatur in agnitionem Dei . Et alibi: Vetera transierunt, Et nomen meum novum, rit scribam, ut scilicet a me qui Christus vocor, ex tempore men novum non secundum divinitatem, quam aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
oculis hanc intuitꝰ ẽ uisionẽ
sed spũ hoc est m̃ͣtis oculis ad
contẽplanda celestia myste¬
ria ẽ eleitatus. Mons mag¬
nus & altus in quo se dicit ele
uatũ xp̃c in telligit᷑. de quo
daniel dicit. Quia lapis p̃ci¬
sus de monte sine manibus
creuit iumontẽ magnum
& repleuit uniu̾sam t̾ram.
Magnus ẽ iste mons. quia
totum mundũ replet. Altus
quia ita ẽ homo ut sit etiã
uerus ds̃. De hoc monde ysa¬
ias dicit. In nouissimis dieb
erit mons domꝰ dñi p̃paratꝰ
inuertice montiũ. idest xp̃c
pͥnceps omniũ electoꝵ. Qũa

Expanded text:
oculis hanc intuitus est visionem, oculis hanc intuitus est visionem, sed spiritu, hoc est mentis oculis ad contemplanda coelestia mysteria est elevatus. Mons magnus et altus, in quo dicit setus intelligitur. De quo Daniel dicit: Quia lapis praecisus de monte sine manibus, crevit in montem magnum, et replevit universam terram .Magnus est iste mons, quia totum mundum replet. Altus, quia ita est homo, ut sit etiam Deus verus. De hoc monte Isaias dicit: In novissimis diebus erit mons domus Domini praeparatus in vertice montium, id est Christus princeps omnium electo
Abbreviated transcription (Latin):
iunctus inutero uirginis.
Uenit gͦ ꝑ incarnationis
mysteriũ qui uͥq erat ꝑdi
uinitatis potentiã. Isti an
plenas septẽ plagis nouis¬
simis. hoc ẽ ipsi sunt pleni
diuinitatis p̃dicatione qͣ
quidã auditoꝵ uulneran¬
tur ad salutẽ qͥdã aũt ad
sui ꝑniciem. bene aũt ipse
plage nouissime dicunt᷑.
quia innouissima huiꝰ
scł hora. idest ab incarna¬
tione dñi usq ad finem
mundi immittunt᷑.
tloquutꝰ ẽ mecũ dicens.
Ueni ostendã tͥ sponsã
uxorẽ agni. Ioħ̃es in hoc
loco significat eccłiã. cui
loquitur ds̃ ꝑoccultam
inspirationẽ inmente di¬
cens. Ueni passib fides
passib amores. Et osten¬
dam tͥ sponsã uxorẽ agni.
idest tͥ ipsi manifestabo
qualis nunc sis ꝑfidem
&e qualis postea futura es
cũ addei ueneris contẽplatio¬
nẽ. Duo aũt dic̃ sponsã & uxo¬
nunc ẽ sponsa ꝑfidem & di¬
lectionẽ. erit uxor cũ ad am¬
plexus sui ꝑuenerit uiri.
Uir eñ eccłie ds̃ ẽ. Unde sa¬

Expanded text:
unctus in utero Virginis. Venit ergo per incarnationis mysterium, qui ubique erat per divinitatis potentiam. Isti angplenas septem plagis novissimis, hoc est ipsi sunt pleni divina praedicatione, qua quidam auditorum vulnerantur ad salutem, quidam autem ad sui perniciem. Bene autem ipsae plagae novissimae dicuntur, quia in novissima hujus saeculi hora, id est ab incarnatione Domini usque ad finem mundi immittuntur. Et locutus est mecum, dicens: Veni, ostendam tibi sponsam uxorem Agni. Joannes in hoc loco signiam inspirationem in mente dicens: veni, passibus fidei, et passibus amoris et ostendam tibi sponsam uxorem Agni, id est tibi ipsi manifestabo, qualis nunc sis per fidem, et qualis postea futura es, cum ad Dei veneris contemplationem. Duo autem dicit, sponsam et uxonunc est sponsa per fidem et dilectionem, erit tunc uxor, cum ad amplexus sui pervenerit viri: vir enim Ecclesiae Deus est, unde Sa
Abbreviated transcription (Latin):
formem sp̃um quo eccłia
istruit᷑ & doctores erudi¬
unt᷑. Sepe enĩ dictũ ẽ. sep¬
denarium numerũ umi¬
uersitatẽ ostendere quia
om̃e p̃sens tẽpus iI. dieb̾
uoluit᷑. Unus gͦ ex septẽ
angłis qui adioħem uenit.
intelligit᷑ dñs iħs xp̃s. qͥ ẽ

Expanded text:
ptiformem Spiritum quo Ecclesia instruitur et doctores erudiuntur. Saepe enim dictum est septenarium numerum universitatem ostendere, quia omne praesens tempus septem diebus volvitur, unus ergo ex septem angelis qui ad Joannem venit intelligitur Domi
Abbreviated transcription (Latin):
licet incordibus sanctorũ
que uoluntates nulle emol¬
liunt. locum nullum dia¬
bolus inuenit. E contra in
arena gressum sigit. quia
mentes quas humor carnalis
concupiscentiȩ emollit in

Expanded text:
ia in cordibus sanctorum, quae voluptates nullae emolliunt, locum diabolus nullum invenit. E contra, in arena gressum figit, quia mentes quas humor carnalis concupiscentiae emollit, in
Abbreviated transcription (Latin):
resurgere. nec non ad cȩlos
ascendere uoluit. & se ad
iudicium uenturum esse
predixit. Unde ꝙ resur¬
gens a mortuis aperuit
discipulis sensum ut incel¬
ligerent omĩa quȩ de ipso
continebanturꝰ in scͥpturis
scĩs dicens. quia sic oportu¬
It pati xp̃m ꝙ resurgere
ã mortius. Inde est etiam
quod discipulis spm̃ scm̃
se missurum promisit. qui
eos doceret omnia. ꝙ qui
eis quȩ uentura essent an

Expanded text:
resurgere, nec non ad coelos resurgere, nec non ad coelos ascendere voluit, et se ad judicium venturum esse praedixit. Unde et resurgens a mortuis, aperuit discipulis sensum ut intelligerent omnia quae de ipso continebantur in Scripturis sanctis, dicens quia sic oportuit pati Christum et resurgere a mortuis . Inde est etiam quod discipulis Spiritum sanctum se missurum promisit, qui eos doceret omnia, et qui eis quae ventura erant an
Abbreviated transcription (Latin):
ruisset agnus unum
ex septem sigillis. & cetera.¬
Apercio sigilli reuelacio est
sigilla sicut supra dictum
est plenitudo misteriorũ
absconditorum designatur:
quȩ latebat ante aduentũ
dñi. Quȩ cum multa sint
ꝙ multis modis pronunci¬
multisq modis olim deus
loquens patribus in ꝓpħis.
possunt tamen unuiersa
tribus modis compͣ hendi.
locutione. actione. ꝙ oꝑati
one. ut uerbi gracia. eccȩ
uenio. locutio est. In capite
libri scͥptum est de me. cog¬
nicio est p̃misse locutiois
xp̃m demonstrans de quo
propheta. Ecce ueniet
desideratꝰ cunctis gentibꝰ.¬
ꝙ cet̾a. Nam ꝙ in capite
geneseos dr de eo. quod in
principio. idest infilio fe¬
cerit ds cȩlum & terram.¬
Quod idem filius de se osten¬
ut faciam uoluntatẽ eiꝰ
qui misit me. id est patͥs.
Ceterum ut breuiter dica¬
mus. cunc agnus .uii. sigil¬
la nobis aperuit. quando
pro salute nr̃a sicut erat
inscͥpturis sc̃ĩs de eo ꝓmissuͣ
ꝙ nasci ꝙ mori. ꝙ a mortuis

Expanded text:
ruisset agnus unum ex septem sigillis. Apertio sigilli revelatio est sigilla, sicut supradictum est, plenitudo mysteriorum absconditorum designatur, quae latebat ante adventum Domini. Quae cum multa sint, et multimodis praenuntimultisque modis olim Deus loquens patribus in prophetis , possunt tamen universa tribus modis comprehendi, scilicet locutione, actione et opere, verbi gratia: Ecce venio, locutio est: In capite libri scriptum est de me, cognitio est praemissae locutionis, Christum demonstrans, de quo propheta: Ecce veniet desideratus cunctis gentibus . Nam et in capite Geneseos de eo dicitur, quod in principio, id est in Filio fecerit Deus coelum et terram.Quod idem Filius de se ostenut faciam voluntatem ejus qui misit me Patris . Caeterum ut breviter dicamus, tunc agnus septem sigilla nobis aperuit, quando pro salute nostra, sicut erat in Scripturis sanctis de eo promissum, et nasci et mori et a mortuis
Abbreviated transcription (Latin):
celum hoc est se ipsos.
non quo
s quo suꝑ terram quȩ
spinas & cribulos germi¬
nat non pluant. pluunt
itaq ꝑ fectis. abscondunt
uero suam pluuiam im¬
piis. Quoniam bonis &
suscipere uolentibus su¬
am p̃dicationem mani¬
festant. contemptorib
uero & irrisoribus abscon¬
dunt. Unde est ne mise¬
ritis margarita
habent conuertendi eas.
in sanguinem. Aqua scrip¬
turas significat. Unde est.
Aqua ꝓfunda uerba exore
uiri. ipsi itaq aquam in
sanguinem conuertunt.
Cum occasionem illis qui
bene ꝓlata male intelle¬
gunt᷑ administrant. &
doctrinam quam per¬
ceperunt in sui ꝑuiciem
conuertunt. Quod id eir¬
co facere sancti dicunt᷑.
quia ipsi eis diuina uer¬
ba adnuntiant qui ea¬
contempnunt cupientes
eos instruere & ad i uolun¬
tatem reuocare. Habent
quoq potestatem ꝑcute¬
re terram omni plaga
quoties cumq uoluerĩt.
quia in potestate illorũ
est quando ueluit loqͣnt᷑.
& iterum quando ue¬
lint taceant. Ut scilicet

Expanded text:
coelum, hoc est se ipsos, coelum, hoc est se ipsos, non quo sed quod super terram, quae spinas et tribulos germinat, non pluant. Pluunt itaque perfectis, abscondunt vero suam pluviam impiis, quoniam bonis et suscipere volentibus suam praedicationem manifestant, contemptoribus vero et irrisoribus abscondunt. Unde est: Ne miseritis margaritas vestras aquas convertendi eas in sanguinem. Aqua Scripturam significat. Unde est: Aqua profunda sermo ex ore viri . Ipsi itaque aquam in sanguinem vertunt, cum occasionem illis qui bene prolata male intelligunt, administrant, et doctrinam quam perceperunt, in sui perniciem convertunt. Quod idcirco facere sancti dicuntur, quia ipsi eis divina verba annuntiant, qui contemnunt, cupientes eos instruere, et ad Dei voluntatem revocare. Habent quoque potestatem percutere terram omni plaga quotiescunque voluerint, quia in potestate illorum est, ut quando velint loquantur, et iterum quando velint taceant, ut scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
omni plaga quotiens¬
cumq uoluerint. Et
hoc iuxta litreram un¬
pletum cognoscimus
in moyse & helia. Quoꝵ
unus aquas nisi flumi¬
nis conuertit insangui¬
nem eo quod indura¬
tum esset cor pharao¬
nis. alter uͦ clausit ce¬
lum ne plueret trib
annis & dimidio. dum
enim regnaret rex aab
impius qui sanctos d̃i in¬
terfecit & in suꝑ idola co¬
luit omnisq populus is¬
rael relinquens dm̃ patrũ
suorum adoraret baal &
eos hȩlias reuocare ad di¬
cultum non potuisset
iratus dixit uuit dñs
si erit uobis ros aut plu¬
uia nisi iuxta oris mei
uerbum. quod ita factũ
est donec populus ageret
peuitentiam. et iterum.
Ille sua peticionẽ obtine¬
ret pluuiam. Moyses quoq
terram egypti ꝑcussit
omni plaga quoties cũq
uoluit. idest quo usq libe¬
rare filios israel de egypri¬
orum seruitute. spiritalit̃¬
autem ipsi sc̃i appellant᷑
celum appellantur &
nubes de quibus scrͥptũ
est & nubibus mandabo
ne pluant suꝑ eam in¬
brem. claudunt itaq

Expanded text:
omni plaga quotiescunque voluerint. Et hoc juxta litteram impletum cognovimus in Moyse et Elia, quoniam unus aquas Nili fluminis convertit in sanguinem, eo quod induratum esset cor Pharaonis. Alter vero clausit coelum ne plueret annis tribus et dimidio. Dum enim regnaret Achab rex impius, qui sanctos Dei interfecit, et insuper idola coluit; omnisque populus Israel relinquens Deum patrum suorum, adoraret Baal, et eos Elias revocare ad cultum Dei non potuisset, iratus dixit: Vivit Dominus, si erit vobis nos aut pluvia, nisi juxta oris mei verbum . Quod ita factum est, donec populus ageret poenitentiam, et iterum ille sua petitione obtineret pluviam. Moyses quoque terram Aegypti percussit omni plaga, quotiescunque voluit, id est, quousque liberaret filios Israel de Aegyptiorum servitute. Spiritualiter ipsi sancti appellantur coelum; appellantur autem et nubes, de quibus scriptum est: Et nubibus mandabo ne pluant super eam imbrem . Claudunt itaque
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib ornant.⁊ quia in
nomine patris ⁊ fi lu
signantur. ⁊ hoc signo
crucis ab om̃ib tuent᷑
ad uersis.
t audiui uocema
tanquam uocẽ dece

Expanded text:
ibus ornant. Et quia in nomine Patris et Filii signantur, et hoc signo crucis ab omnibus tuentur adversis. Et audivi vocem tanquam vocem
Abbreviated transcription (Latin):
aduentu antixp̃i dicun¬
tur tertium inchoat᷑
hic. et tendit usq ad
prefinitum locum. id
est dampnationem
omnium reꝑborum
cum capite suo. cap̃.

Expanded text:
adventu Antichristi dicuntur: tertium inchoatur hic, et tendit usque ad praefinitum locum, id est damnationem omnium reproborum cum capite suo.
Abbreviated transcription (Latin):
abinitio. ex quo scilicet pri-¬
mum hominem int̾fecit.
Celum autem ipsa ecclesia
incellegitur. que superius
magnificata est ꝑ mulierẽ:
Incelo est draco. quia etiam
inecclesia diabolus quibus
ualet nocere non desut.
Neq enim ipse cȩlum pos¬
sidet s celtie aduersatur
ꝑ un. autem draconis ca-¬
pita. omnes intelleguntur
ominia regna illi subiecta.
Nam quod in cornibus reg¬
na significentur. zacharias
manifestat et damel. quoꝵ
uterq dicit se uidisse qͣtuor
cornua quȩ sunt qͣtuor
regna principalia. Cum
enim his cornbus. hoc ẽ
cum ista scł̃i potent̾ia. et
regnis sibi subiectis pugnat
diabolus contra eos qui p̃
cepta legis tenent. Et in
capitibus eius. septent dia¬
demata. Quid significatur

Expanded text:
ab initio, ex quo scilicet primum hominem interfecit. Coelum autem ipsa Ecclesia intelligitur, quae superius significata est per mulierem. In coelo est draco, quia etiam in Ecclesia diabolus, quibus valet, nocere non desinit. Neque enim ipse coelum possidet, sed coelo adversatur. Per septem autem draconis capita, omnes intelliguntur omnia regna illi subjecta. Nam quod in cornibus regna significentur, Zacharias manifestat et Daniel, quorum uterque dicit se vidisse quatuor cornua, quae sunt quatuor regna principalia. Cum his enim cornibus, hoc est, cum ista saeculi potentia, et regnis sibi subjectis, pugnat diabolus contra eos, qui decem praecepta legis observant. Et in capitibus ejus septem diademata. Quod signifi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃bebat. Quorum unus
dicebat. Non auferetur
Et iterum salutare tuũ
expectabo dñe. Dũ enĩ
ista diceret. ostendebat
utiq librum illum per
ad uentum filii d̃i rese¬
randum. Unde ꝙ subiun¬
gitur. Eeeȩ uicit leo
de tribu uida. ꝙ cetera.
Leo appellatur xp̃s ꝑ sig¬
nificationem. quia uictor
a mortius surrexit. Ag
nus propter uictimatio¬
nem. quia oblacus est ꝓ
nobis incruce. De tribu
iuda quia uidelicet ex
semine uide descendit
dauid. de eiuius stirpe
fuit beata uirgo mauia
ideoq radix dauid ap¬
pellatur uixta quod esa¬
ias dicit. Egredietur
uirga de radice iesse
ꝙ flos de radice eius
ascendet. Eccȩ inquit
uicit leo. Quid uicͣ leo

Expanded text:
bebat. Quorum unus dicebat: Non auferetur Et iterum: Salutare tuum exspectabo, Domine . Dum enim ista diceret, ostendebat utique librum illum per adventum Filii Dei reserandum, unde et subjungitur: Ecce vicit leo de tribu Juda, etc. Leo appellatur Christus per significationem, quia victor a mortuis nus propter victimationem, quia oblatus est pro nobis in cruce. De tribu Juda, quia videlicet ex semine Judae descendit David, de cujus stirpe fuit beata virgo Maria, ideoque radix David appellatur, juxta quod Isaias dicit : Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet. Ecce inquit vicit leo. Quid vicit leo
Abbreviated transcription (Latin):
illos. ubi & thronum & tem¬
plum eos demonstrauit ẽẽ.
Seruunt autem die ac noc¬
te. id est in prosperis & adũsis.
fidei atq operationis rectitu¬
dinem conseruant. Dies enĩ
prosperitatem. tiox uero sig¬
nificat huius seculi ad uer¬
sitatem. S in utrisq sec uli¬
đo de seruiunt. quia eos nec
prosperitas nec aduersitas
abeata in stitutione ac libera
conditoris sui seruitute ua¬
let in clinare. Et hoc in ec¬
clesia hoc est inse ipsis. Non
esurient neque scitient. &¬

Expanded text:
illos, ubi et thronum et templum eos esse demonstravit. Serviunt autem die ac nocte, id est in prosperis et adversis fidei atque operationis rectitudinem servant. Dies enim prosperitatem, nox vero significat hujus saeculi adversitatem, sed in utriusque sancti Deo serviunt, quia eos nec prosperitas, nec adversitas a beata institutione et libera conditoris sui servitute valet inclinare, et haec in Ecclesia, hoc est in semetipsis. Non esurient neque sitient
Abbreviated transcription (Latin):
illos. & ad uite fontes aquarũ¬
deducet eos. Causa redditur
albis coruscare uidentur
cum dicitur. qm̃ agnus qui
in medio throni est reget
eos. & cet̾a. Non esurient in¬

Expanded text:
eos ad vitae fontes aquarum. Causa redditur, albis coruscare videntur, cum dicitur: Quoniam Agnus qui in medio throni est, reget eos, et caetera. Non esurient, n
Abbreviated transcription (Latin):
celleguntur. qui mortui
sunt inanima sub eade
ꝑ secutione. Et reliqui
qui infide ꝑmanserũt.
idest post ab negationẽ
ad fidem redierunt si¬
ue etiam qui exerrore

Expanded text:
elliguntur, qui mortui sunt in anima sub eadem persecutione. Et reliqui, qui in fide permanserunt, id est, post abnegationem ad fidem redierunt, sive etiam qui ex errore
Abbreviated transcription (Latin):
se apeecati somno euigilat.
Sic eium dicitur. esto uigi¬
lans ꝙ confirma cetera quȩ
moritura erant. tam qtiam
diceretur. Si ex parte qua
mortuus es reuiuiscis. cete¬
ra quȩ adhuc inte iuget᷑.
ne moriantur confirmas.
Possunt & hȩc aliter intelligi.
Sunt enim multi qui uitã
ab om̃ni crimine custodũit
uirtutibꝰ etiam seruiunt.
s tamen humanã laudem
requirunt. Ideoq quia in

Expanded text:
se a peccati somno evigilat. se a peccati somno evigilat. Sic enim dicitur: Esto vigilans, et confirma caetera quae moritura erant, tanquam diceretur: Si ex ea parte qua mortuus es, reviviscis, caetera quae adhuc in te vigent, ne moriantur confirma. Possunt et haec aliter intelligi. Sunt enim multi qui vitam ab omni crimine custodiunt, virtutibus etiam serviunt, sed tamen humanam laudem requirunt. Ideoque quia in
Abbreviated transcription (Latin):
rapina manus cohercent.
atq ab adulterii ꝑ petracio¬
ne se cohibent. s ire atq
inuidie stimulis agitati.
quoruidam uitam extin-¬
guere querunt. Sic quoq
insimilibus dum se quibꝰda
bonis oꝑibꝰ uiuere putant.
uno quolibet facinore multi
moriuntur de quibus ꝑ ia-¬
cobum dicitur. Quicumq
seruauerit totam legem. of¬
ffendit autem inuno. factꝰ
est ominum reus. Ad quoꝵ¬
uidelicet ꝑsonam. benigna
ex ortacio dirigitur. qua di
citur. Esto iugilans ꝙ confirma
cetera que moritura erant.
illis que bene gessisti uiuas
ab his que male operaris
ꝑ penitenciam eiuigila quia
sim illis mortius ꝑmanes. uistis
nullatenus uiues. Hinc psal-¬
musta ãmmonet dicens. De¬
clina a malo ꝙ fac bonum.
Nam ꝙ in hoc quod dicitur
confirma cetera quȩ moritu¬
ra erant. ostenditur quia
si a peccati somno ꝑ peniten¬
ciȩ lamentum ꝑ fecte quiˢ
eiugilat. nec illa quȩ etiam
mortuus bene gessit. post
uiuens opera amittet. atq
ideo illa uiuificat quod ip¬

Expanded text:
rapina manus coercent, atque ab adulterii perpetratione se cohibent, sed irae atque invidiae stimulis agitati, quorumdam vitam exstinguere quaerunt. Sic quoque in similibus, dum se in quibusdam bonis operibus vivere putant, unoquolibet facinore multi moriuntur. De quibus per Jacobum dicitur: Quicunque servaverit totam legem, offendat autem in uno, factus est omnium reus . Ad quoum personam benigna haec exhortatio dirigitur. VERS. 2.-- Esto vigilans, et confirma caetera, quae moritura erant. illis quae bene gessisti vivas, ab iis quae male gessisti per poenitentiam evigila, quia si in illis mortuus permanes, in istis nullatenus vives. Hinc Psalmista admonet dicens: Declina a malo et fac bonum . Nam et in hoc quod dicitur, confirma caetera quae moritura erant, ostenditur quia si a peccati somno per poenitentiae lamentum perfecte quis evigilat, nec illa quae etiam mortuus bene gessit, post vivens opera amittit, atque ideo illa vivificat, quod ip
Abbreviated transcription (Latin):
qui in monumentis sunt
audient uocem filii dei
ꝙ configuratum corpori
claritatis suȩ sorpus hu¬
militatis urẽ reformabit
Mortalitatis ꝙ enim tene¬
bris resurrectione infulgen¬
te depͣssis. quasi quida luci¬
fer apparebit. qui ꝑfectum
eternitatis diem demonstiret¬
Et angelo sardis
eccłe scribe. Sardis ut supͣ
dictum est interpͣtatur
principi pulchritudinis.
apta subauditur: atq or¬
nata. Et hic quoq dicendu
quia sicut superius exha¬
bundanti disseruimns. qd̾
uni ȩccłe dieitur. utiq oĩbꝰ
conuenit. Nee dieit qui
innatura. unitatis. Unde
esaias. Requieseet inquit
Habet quoq .uii. stellas. id
ancillam indicione pocestatis.
Et bene cum unuis sit substã¬
ciȩ̃ filius di cum patre ꝙ spũ
sc̃o habere dicitur septifor¬
mem sp̃m scm̃. quia omnis

Expanded text:
entis sunt audient vocem Filii Dei, et configuratum corpori claritatis suae, corpus humilitatis nostrae reformabit . Mortalitatis etenim tenebris resurrectione fulgente depressis, quasi quidam lucifer apparebit, quae perfectum aeternitatis diemde monstrEt angelo Sardis Ecclesiae scribe. Sardis, ut supra dictum est, interpretatur principi pulchritudinis, apta subaudis atque ornata. Et hic quoque dicendum, quia sicut superius ex abundanti disseruimus, quod uni ecclesiae dicitur, utique omnibus convenit. Haec dicit, qui in natura unitatis; unde Isaias : Requiescit, inquitHabet quoque septem stellas, id um, tanquam ancillam in ditione potestatis. Et bene cum unius sit substantiae Filius Dei cum Patre et Spiritus sancto, habere dicitur septiformem Spiritum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Cum dicit nomen habes.
quod uiuas. s mortuis es.¬
& confirma cetera quȩ mo¬
ritura erant. Ex parte hũc
iam mortuum ex parte ad
huc uiuum esse demonstͣt.
id est ex parte criminibus
mortuum. ex parte autem
oꝑibus bonis uiuum osten¬
dit. Dicatur gͦ. Nomen ha¬
bes quod uiuas. s mortuus
es. Ac si diceretur: Ideo te
uiuere putas. quia in quibꝰ¬
dam bonis oꝑibus exercicũ
habes. s attende quia uiu̾e
non uales. si uicia p̃ualuerit
uir tutibus. quibus uiuereᷤ
udebaris. Sunt enim non¬
nulli qui elemosinis insistũt.
pauperum euram gerunt.
s ipsi a rapina pauperum
li autem elemosinarum lar¬
gitati inseruiunt. & a rapi¬

Expanded text:
nomen habes quod vivas, sed mortuus es.et confirma caetera quae moritura erant. Ex parte hunc jam mortuum, ex parte vero adhuc vivum esse demonstrat, id est, ex parte criminibus mortuum, ex parte autem vivum bonis operibus ostendit. Dicatur ergo: Nomen habes quod vivas, sed mortuus es. Acsi diceretur: Ideo te vivere putas, quia in quibusdam bonis operibus exercitium habes. Sed attende, quia vivere non vales, si vitia praevaluerint virtutibus, quibus vivere videberis. Sunt enim nonnulli, qui eleemosynis insistunt, pauperum curam gerunt, sed ipsi a rapina manus li autem eleemosynarum largitati inserviunt, et a rapi
Abbreviated transcription (Latin):
cantate dño om̃is om̃is
terra. Hoc canticũ sancta
eccła cantat. quia hoc ui¬
giter recolit . ꝙ talia eũ
pro se ꝑegisse cognoscit.
Ipsis quoq operibus hoc
confitetur. dum innomĩe
eius fonte bapismatis re¬
generatur. se cum iuicu̾s
ꝙ concupiscentiis mortifi¬
cat. spe ꝙ fide eum illo
resurgit ꝙ ad eglestia sub¬

Expanded text:
cantate Domino, omnis cantate Domino, omnis terra . Hoc canticum sancta Ecclesia cantat quia hoc jugiter recolit, et talia eum pro se peregisse cognoscit. Ipsis quoque operibus hoc confitetur, dum in nomine ejus fonte baptismatis regeneratur, seque cum vitiis et concupiscentiis mortificat, spe et fide cum illo resurgit, et ad coelestia sub
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Et sua passione ta¬
liter ostendit latitudinẽ
caritatis dum pro suis
patri. pater ne statuas ilł
hoc peccatum. quia nes¬
cuint quid faciunt.
ras ꝙ phẏalas. quia ñ solũ
pro amicis s etiam ꝓ ipsis
orant inimicis sicut legi¬
mus mactibus apłoꝵ de
stephano qui positis genibꝰ
orabat dicens. dũe ne sta-¬
tuas illis hoc peccatũ. Aro¬
matibus comparantur
nulla magis đo grata po¬
test esse oracio quã ea quȩ
pro inimico funditur. ut
dñi p̃ceptum impleaturꝰ.
quod dicit diligite inimi-¬
cos uros ꝙ cet̾a. Et eanta¬
bant eanticum nouum
dicentes. dignuf ef dñe ac¬
cipere librum ꝙ cet̾a. Can
ticum nouum. nouũ est
testamentum. in quo noua
res continetur. in carna¬
tio scilicet eius. passio. morᷤ
resur rectio. ascensio ad
cȩlos. missio sp̃e sc̃i. In quo
etiam sub gemino p̾cep¬
to. tota lex comprehendi¬
tur ꝙ p̾rophetę ipso di¬
cente. Al andatũ nouum
do uobis. De hoc canti¬
CO psalmista dicit. Can¬
tate dño canticũ nouũ

Expanded text:
t, et sua passione taliter ostendit latitudinem charitatis, dum pro suis s: Pater, ne statuas illis hoc peccatum, quia nesciunt quid faciunt  phialas, quia non solum pro amicis, sed etiam pro ipsis orant inimicis sicut legimus in Actibus apostolorum de Stephano, qui positis genibus orabat, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Aromatibus comparantur nulla magis grata potest esse oratio, quam ea quae pro inimico funditur, ut Domini praeceptum impleatur, quod dicit: Diligite inimicos vestros, etc. Et cantabunt canticum novum, dicentes: Dignus es, Domine, accipere librticum novum Novum est Testamentum, in quo nova res continetur, incarnatio scilicet ejus, passio, mors, resurrectio, ascensio ad coelos, missio Spiritus sancti, in quo etiam sub gemino praecepto tota lex comprehenditur et prophetae, ipso dicente: Mandatum novum do vobis . De hoc cantico Psalmista dicit: Cantate Domino canticum novum,
Abbreviated transcription (Latin):
In cythara est lignũ ꝙ cor¬
de s tamen diuerso mo-¬
do tense. ꝑlignum gͦ de¬
bemus in telligere crucẽ
xp̃i. ꝑ cordas ipsam car-¬
nem scõrum. Tenduntur
scĩ imitantur xp̃i crucẽ
ꝙ passionem. uixta illud
quia non om̃s equaliter
paciuntur. Dum aliꝰ cru¬
cifigitur. aliꝰ decollatur.
alius ustulatur. atq aliꝰ
lapidatur. ꝙ cetera huiꝰmo¬
di discrete sustinent tor¬
menta. Unum tam̃ sonũ
om̃s reddunt. quia unã
pro illis. ita ꝙ ipsi moriu̾it᷑
pro ipso. ꝓphialas autẽ
caritatis illorum latitudi¬
nem de bemus intelligere.
Unde bene aromatibus ple-¬
ne fuisse referuntur. O do¬
ramenta quippe. mundas
significant oraciones. unde
psalinista dirigatur oracio
post cytharas phyale po¬
nuntur. quia prius dñs

Expanded text:
In cithara est lignum et chordae, sed tamen diverso modo tensae. Per lignum ergo debemus intelligere crucem Christi, per chordas ipsam carnem sanctorum. Tenduntur sancti imitantur Christi crucem et passionem, juxta illud quia non omnes aequaliter patiuntur, dum alius crucifigitur, alius decollatur, alius ustulatur, atque alius lapidatur, et caetera hujusmodi discrete sustinent tormenta, unum tamen sonum omnes reddunt, quia unam pro illis, ita et ipsi moriuntur pro ipso. Per phialas autem charitatis illorum latitudinem debemus intelligere. Unde bene aromatibus plenae fuisse referuntur. Odoramenta quippe mundas significant orationes. Unde Psalmista: Dirigatur oratio post citharas phialae ponuntur, quia prius Dominus