comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luminib orbaretur. Hi gͥ figm̃ti sui hi¬
iuscemodi penas dederunt. Narcissusnͥ¬
N cũ ita desertũ petiss ac locis semet sect¬
tiorib abdidiss ⁊ ubinam degeret nulis
agnosceret: necessariũ uisum ẽ ep̃is un¬
cui nom̃ erat dius. Quiq cum paruot᷑¬
pore p̃fuisfet eccłiȩ succedit german¬
o. ⁊ germanioni gordius. Cũ ecce subito
uelut rediuiuꝰ celoq redditꝰ⁊ ex impui¬
so apparuit narcissus: ⁊ rursus a fr̾ib
ad p̃sidendũ rogat᷑ eccłie. Multo enin
uehementiꝰ erga eũ amor om̃ium fue¬
rat incitatus: uel peo qd̾ cͥminosis mi

Expanded text:
luminibus orbaretur. Hi igitur figmenti sui huluminibus orbaretur. Hi igitur figmenti sui hujuscemodi poenas dederunt. Narcissus vero cum ita desertum petiisetioribus abdidisset, ut ubinam degeret nullus agnosceret, necessarium visum est episcui nomen erat Dius. Qui cum parvo tempore praefuisset Ecclesiae, succedit Germanus, et Germano Nigordius, cum ecce subito velut redivivus, coeloque redditus ex improviso apparuit Narcissus, et rursus a fratribus ad praesidendum rogatur Ecclesiae. Multo enim vehementius erga eum amor omnium fuera
Abbreviated transcription (Latin):
que mota sunt indignitatẽ ac molestiã
non ferens: simul ⁊ secretam ac filophisꝰ
uitã semꝑ habere desiderans: subt̾fugit
eccłie multitudinem. ⁊ insecretis locis
atq agellis secretiorib delitescit annis qͥ¬
plurimis. At non ille magnus diuine
uidentiȩ oculus quiescit in longũ s ini¬
pios ultionẽ. ꝑ ea ipsa que sibi inꝑprs
statuierant. maledicta molitur. Primis
nanq ille testis parua ignis sintilla nor¬
tis tempore. domo sua succensa: cũ oñi
genere om̃iq familia. flaminis ultͥcib
conflagrauit. Alius repente ab imispi¬
dib usq ad summũ capitis u̾ticem. ni¬
bo regio qd̃ fuerat imp̃catus repłet᷑m
confumitur. Tercius autẽ pͥoꝵ exitum
uidens. ⁊ oculũ diuinũ ñ se latuisse pe¬
spiciens: prumpit in mediũ. ⁊ audienti
ordinẽ pandit. Tantis autem lacͥmis im¬
manis commissi facinꝰ deflet. ⁊ intanti
die noctuq ꝑdurat infletib: usq quo

Expanded text:
quae mota sunt indignitatem ac molestiam quae mota sunt indignitatem ac molestiam non ferens, simul et secretam ac philosophicam vitam semper habere desiderans, subterfugit ecclesiae multitudinem, et in desertis locis atque agellis secretioribus delitescit annis qplurimis. At non ille magnus divinae Providentiae oculus quiescit in longum, sed in impios ultionem per ea ipsa quae sibi in perjuriis statuerant maledicta molitur. Primus namque ille testis, parva ignis scintilla noctis tempore domo sua succensa, cum omni genere omnique familia flammis ultricibus conflagratur; alius repente ab imis pedibus usque ad summum capitis verticem morbo regio, quod fuerat imprecatus, repletur atque consumitur. Tertius autem priorum exitium videns, et oculum divinum non se latuisse perspiciens, prorumpit in medium, et audientiordinem pandit. Tantis autem lacmanis commissi facinus deflet, et in tantum die noctuque perdurat in fletibus, usquequo
Abbreviated transcription (Latin):
mi uͦ uͥtus quanta ieo fũit: alio nicho¬
minꝰ. uno ex eiꝰ gestis oꝑe dedarabitur.
Isnanq cum inter cet̾a uͥtutũ suarum.
bona eẽt ualde constantis animi. ⁊ iusti.
rectiq indedinabilit̾ tenax: quidã ho
munculi nequam male sibi conscii me-¬
tuentes. ne cͥminũ suoꝵ si arguerentur
non possint esfagere uindictam: p̃ueni.¬
unt factionib. ⁊ cͥcunuenire parant
eum cuiꝰ iuditium u̾ebant᷑. Concinnant
gͥ ad u̾sum eũ infame satis. ⁊ noxiũ cͥm̃
Conueniunt auditores: testes ex semet¬
ipsis ꝓducunt: qui sub sacram̃to iuram̃ti
que obiciebant᷑ confirmarent. Quoꝵ unꝰ
testis ita ne igni consumeret᷑. uera se dicẽ
testabatur. Alius: ita ne regio morbo cor¬
rumꝑetur. Terciꝰ:. ita ne luminib orba¬
ret᷑. Et quanuis ita ne iuram̃tis quidem
istis. quisquã fideliũ ⁊ dm̃ tim̃tiũ crede¬
ret. eo qd̃ uita narsissi ⁊ institutio. ac pu¬
dicicia. ab om̃ib nosceretur: ipse tñ eoꝵ

Expanded text:
mi vero virtus quanta in eo fuerit, alio nihilominus uno ex ejus gestis opere declarabitur. Is namque cum inter caetera virtutum suarum bona esset valde constantis animi, et justi rectique indeclinabiliter tenax, quidam munculi nequam male sibi conscii, metuentes ne criminum suorum si arguerentur, non possent effugere vindictam, praeveniunt factionibus et circumvenire parant eum, cujus judicium verebantur. Concinnant igitur adversus eum infame satis et noxium crimen. Conveniunt auditores; testes ex semetipsis producunt, qui sub sacramenti juramento, quae objiciebantur confirmarent. Quorum unus testis ita, ne igni consumeretur, vera se dicere testabatur. Alius ita, ne regio morbo corrumperetur. Tertius ita, ne luminibus orbaretur. Et quamvis nec juramentis quidem istis quisquam fidelium et Dominum timentium crederet, eo quod vita Narcissi et institutio, ac pudicitia, ab omnibus nosceretur; ipse tamen eorum
Abbreviated transcription (Latin):
morabimꝰ ex quo cet̾is quȩ de eo narrã¬
tur merito fides possit adhiberi. Actidit¬
aliquando in die sollempni uigiliarum pa¬
sce: oleũ de ẽs luminarib Cumq id ꝑ mini¬
stros innotuiss meror plebi maximꝰ fuit.
S narcissus fide fidens: ministris imꝑat
haurire aquã sibiq deferri. Eũq detulis¬
sent: orauit ⁊ benedixit aquã: ⁊ infundi
luminarib p̃cepit. Tum repente miro ⁊
scłis in audito genere uͥtutis. natura aq̃
in olei pinguedinẽ uersa. splendorẽ lu¬
minũ etiam solito reddidit clariorem.
Ad fidem autẽ rei. a plurimis religiosori
fr̃um. ex eodẽ oleo qd̾ u̾sũ de aqua fuerat

Expanded text:
morabimus, ex quo caeteris quae de eo narrantur merito fides possit adhiberi. Acciditaliquando in die solemni vigiliarum Paschae oleum deesse luminaribus. Cumque id per ministros innotuisset, moeror plebi maximus fuit, sed Narcissus, fide fidens, ministris imperat haurire aquam, sibique deferri. Cumque detulissent, oravit et benedixit aquam, et infundi luminaribus praecepit. Tum repente miro et saeculis inaudito genere virtutis, natura aquae in olei pinguedinem versa, splendorem etiam solito reddidit clariorem. Ad fidem autem rei a plurimis religiosorum fratrum ex eodem oleo, quod versum de aqua fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
ut potui quod preceꝑas: certus quod
excusabit impericie nr̾e culpas precipi¬
entis auctoritas. Sciendum sane est. qͦd
decimus liber huius oꝑis. in greco quo
nichil ad scientiam rerum conferentib
occupatus: omissis que uidebantur suꝑ-¬
flua: historie si quid habuit. nono con¬
iunximus libro: et in ipso eusebii narra
tionis dedimus finem. Decimum uero uł
undecimum librum nos scripsimus par¬
tim ex maioꝵ traditionib. partim ex hiᷤ
que nr̃a iam memoria comprehendat:
et eos uelud duos pisciculos suprascrip.¬
tis panib addidimus. Quos si tu uel ꝓ¬
baueris. uel benediteris: ꝓcerto confidã.

Expanded text:
ut potui, quod praeceperas: certus quod ut potui, quod praeceperas: certus quod excusabit imperitiae nostrae culpas, praecipientis auctoritas. Sciendum sane est, quod decimus liber hujus operis in Graeco, quonihil ad scientiam rerum conferentibus occupatus, omissis quae videbantur superflua, historiae si quid habuit, nono conjunximus libro, et in ipso Eusebii narrationi Al. narrationis dedimus finem. Decimum vero et undecimum librum nos conscripsimus partim ex majorum traditionibus, partim ex his quae nostra jam memoria comprehenderat; et eos velut duos pisciculos supra scriptis panibus addidimus. Quos si tu probaveris, vel benedixeris, pro certo confidam
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis amiseram: consideraui quod ñ
absq aliquo apostolice institutionis or¬
dine nobis ista precipes. Nam et cum do¬
minus aliquando esurientib in deseito
auditorum curbis dixisset ad apostolos.
date eis uos manducare: philippus unus
ex apostolis intelligens eo magis splen-¬
descere diuine uirtutis insignia. si mini¬
moꝵ quoꝵq ministeriis explerentur:⁊
non proculit panes apłice reconditos pe¬
re: s puerulum adesse dixit habentem
quinq panes et duos pisces. Quem ue¬
recunde excusans: adiecit. Sed hec qͥd
sunt inter tantos: Quo magis in an¬
gustis opib et desperatis: clara fieret
diuina potentia. Sciens gͦ ex illis ce qͦ
descendere disciplinis: recordatus quod
philippi fortassis exemplo: ubi pascen¬
di turbas tempus uidisti. puerulum
subrogaueris: qui panes quidem quin
ad explendum tam̃ euangłicum sacram̃¬
tum ꝓprio labore captus. adderet etiam
pisciculos duos: ad gressus sum exequi

Expanded text:
sermonis amiserim, consideravi quod non sermonis amiserim, consideravi quod non absque aliquo Apostolicae institutionis ordine nobis ista praeciperes. Nam et cum Dominus aliquando esurientibus in deserto auditorum turbis, dixisset ad Apostolos: Date eis vos manducare: Philippus unus ex Apostolis intelligens, eo magis splendescere divinae virtutis insignia, si minorum quorumque ministeriis explerentur, non protulit panes Apostolicae reconditos perae, sed puerulum adesse dicit, habentem quinque panes, et duos pisces. Quem verecunde excusans, adjecit: Sed haec quid sunt inter tantos ? quo magis in angustis opibus et desperatis clara fieret divina potentia. Sciens ergo ex illis te quoque descendere disciplinis, recordatus quod Philippi fortassis exemplo, ubi pascendi turbas tempus vidisti, puerulum subrogaveris, qui panes quidem quinqad explendum tamen Evangelicum Sacramentum, proprio labore captos adderet etiam pisciculos duos, aggressus sum exsequi,
Abbreviated transcription (Latin):
eritorum dicunt esse
medicorum: ubi im¬
minere urbib uel
regionib generales
uiderint morbos:
prouidere aliquod
medicamenti uel poculi genus. quo pre-¬
muniti homines ab imininenti defen-¬
dantur exicio. Quod tu quoqi deneran-¬
de pater cromathi. medicine crequens
genus: tempore quo diruptis italie clau¬
stris a laricho duce gothoꝵ. se pestifer
morbus infudit: et agros armenta. iu¬
ros longe lateq uastauit: popłis tibi
a deo commissis. feralis exicii aliquod re¬
medium querens. ꝑ quod egre mentes
ab ingruentis mali contagione subtra-¬
cte. meliorib occupate studiis cenerent᷑:
iniungis michi ut eccłiasticam historiam
quam uir eruditissimus eusebius cesari¬
ensis. greco sermone conscripserat: in la¬
om animus audientium iunctus: dũ no¬
ticiam rerum gestarum auicdus petit:
obliuionem quodammͦ maloꝵ que gere¬
rentur acciꝑet. Aquo ego oꝑe  excusare
me uellem. iit potẽ infcrior & impar.
et qui in tam multis annis usum latini

Expanded text:
eritorum dicunt esse medicorum, ubi imminere urbiburegionibus generales viderint morbos, providere aliquod medicamenti, vel poculi genus, quo praemuniti homines, ab imminenti defendantur exitio. Quod tu quoque, Venerande Pater Chromati, medicinae exequens genus, tempore quo, diruptis Italiae claustris ab Alarico duce Gothorum, se pestifer morbus infudit, et agros, armenta, viros longe lateque vastavit, populis tibi a Deo commissis feralis exitii aliquod remedium quaerens, per quod aegrae mentes ab ingruentis mali contagione subtractae, melioribus occupatae studiis tenerentur: injungis mihi ut Ecclesiasticam historiam, quam vir eruditissimus Eusebius Caesariensis Graeco sermone conscripsit, in Laone animus audientium vinctus, dum notitiam rerum gestarum avidius petit, oblivionem quodammodo malorum, quae gererentur, acciperet. A quo ego opere cum excusare me vellem, utpote inferior et impar, et qui in tam multis annis usum Latini
Abbreviated transcription (Latin):
manentib. indulget int̾im ꝰ qui erant ini¬
litia tantum gentilium ꝑsecutione pulsa
S cum nullus ex hoc clem̃tie eiꝰ intelled
popłiꝰ redlerctur:. quin potius uelut igil¬
rantes dm̃. absq diuina ꝓuidentia res
dicerent: ⁊ ꝑ hoc eo magis ꝑsisterent in
malis suis. atq ipsi qui duces popłi ind¬
bantur ⁊ pͥncipes. duuni mandati ñne¬
mores effecti. adu̾sũ. sẽ inuicem contal¬
tonb. telo. liuore. suꝑbia. mmiciciis. atq odi¬
s inflammarent᷑. i ta ut tyrannidem potiꝰ
quam sacerdotium tenere se credent: xp̃ia¬
ne humilitatis ⁊ sinceritatis obliti. sacra
minist̾ia ꝓfanis mentib celebrarent: tũ
demũ scd̃m uocem iheremie ꝓphete. ob¬
scurauit dñs in ira filie syon. ⁊ deiecit de
cȩlo głam ifrael. nec rememoratꝰ ẽ scabel¬
lum pedũ suoꝵ indie ire sue. Et sicut ite¬
rum dicit: submersit dñs omnem deco¬
rem isrł. ⁊ om̃s macherias eiꝰ destruxit.¬

Expanded text:
manentibus, indulget interim eos qui erant in mimanentibus, indulget interim eos qui erant in militia tantum gentilium persecutione pulsari. Sed cum nullus ex hoc clementiae ejus intellectus populis redderetur, quin potius, velut ignorantes Deum, absque divina Providentia res agi ducerent, et per hoc eo magis persisterent in malis suis, atque ipsi, qui duces populi videbantur, et principes divini mandati immemores effecti, adversus se invicem contentionibus, zelo, livore, superbia, inimicitiis, atque odiis inflammarentur, ita ut tyrannidem potius quam sacerdotium tenere se crederent, Christianae humilitatis et sinceritatis obliti, sacra mysteria profanis mentibus celebrarent, tunc demum, secundum vocem Jeremiae prophetae , obscuravit Dominus in ira filiam Sion; et dejecit de coelo gloriam Israel, nec rememoratus est scabelli pedum suorum in die irae suae. Et sicut iterum dicit, submersit Dominus omnem decorem Israel, et omnes macerias ejus destruxit
Abbreviated transcription (Latin):
returꝰ. Si ꝑtempus plurimũ eccłiarũ sta¬
tus incrementis ꝓsꝑiorib augebatur ⁊
gła earum t̾ris excedens. ⁊ cuncta suꝑemi¬
nens festinare uidebatur ad celum. Nulla
enim occurrebat inuidia: nullus liuor ne¬
quissimi demonis obuiabat: q̃inquidem a¬
lestis dextere fulciebatur auxilio popłs ͥts
tũ bene de deo pro pietatis cultu. ⁊ iusticie
obseruatione ꝓmeritus. Uerũ uͥ ex multi
libertate multaq indulgentia. uiciati st
mores ⁊ disciplina corrupta ẽ. dũ alter alt̾i
inuidemus. ⁊ alter alt̾i derogamꝰ⁊ dũq
nosmet ipsos intestina p̃lia commouemꝰ
dũ u̾boꝵ iaculis ꝓximori corda terebramu
dũ pͥncipes cũ pͥncipib. popłi cũ popłs
sediciones ⁊ certamina concitamꝰ: dũ simnu¬
lationes inuultu. dolus incorde. fallatia
ꝓfertur inu̾bis: ⁊ malorũ ꝑ singła cumu¬
lus intumescite diuina ꝓuidentia iaccuri
discipline p̾pło suo illatam ex plurima pa¬
tegro ad huc eccłie statu. congregationihs

Expanded text:
er tempus plurimum Ecclesiarum status incrementis prosperis augebatur, et gloria earum terris excedens, et cuncta supereminens, festinare videbatur ad coelum. Nulla enim occurrebat invidia, nullus livor nequissimi daemonis obviabat, quandoquidem coelestis dexterae fulciebatur auxilio. Populus etiam tunc bene de Deo pro pietatis cultu et justitiae observatione promerebatur. Verum ubi ex multa libertate multaque indulgentia vitiati sunt mores, et disciplina corrupta est, dum alter alteri invidet, et alter alteri derogat, dum semetipsos intestina praelia commovent, dum verborum jaculis proximorum corda terebrant, dum principes cum principibus, populi cum populis, seditiones et certamina commovent, dum simulatio in vultu, dolus in corde, fallacia profertur in verbis, et malorum per singula cumulus intumescit, divina Providentia jacturam disciplinae populo suo illatam ex plurima pategro adhuc Ecclesiae statu, congregationibusque
Abbreviated transcription (Latin):
minis depellatur. Nicħ omnino uirium
gerens. si antequam exeȩ fimbrie sũmitatẽ
crescendo contigerit decerpatur. Hanc sta¬
tuam ad similitudinẽ uultꝰ m̃u forma¬
tam tradebant. quȩ ꝑmansit ad nr̃a us-¬
q tempora. sicut ip̃iocłis nr̃ iᷤᷤ ̃ speximus.
Et nicħ mirũ si hii qui ex gentib credide¬
rant. ꝓ beneficiis que asaluatore fuerãt
consecuti. huiꝰ cemodi uelrit munus uide¬
bantur offerre cum uideamus etiam nũc
ris imagines designari. tabulasq depin¬
gi. S ⁊ antiqͣs ipsoꝵ imagines aquib¬
dam conseruatas nos uidimus. Qd̃ mͥ uide¬
tur exgentili consuetudine indifferẽteR
obseruatum: qd̃ ita soleant honorare qͦs
honore dignos duxerint. Insignia ⁊ enĩ
ueterum. reseruari ad post̾or memoriã.
illoꝵ honoris. horum uero amoris. indi¬
ciũ est.
eniq ⁊ iacobi cathedra qui pͥmus
int̾ris ep̃c ab ipso saluatore. ⁊ ab
apłis iherosolimis ẽ electus: quẽq frẽm

Expanded text:
minis depellatur, nihil omnino virium minis depellatur, nihil omnino virium gerens, si antequam aereae fimbriae summitatem crescendo contigerit, decerpatur. Hanc statuam ad similitudinem vultus Jesu formatam tradebant: quae permansit ad nostra usque tempora, sicut oculis nostris ipsi inspeximus. Et nihil mirum, si hi qui ex gentibus crediderant pro beneficiis quae a Salvatore fuerant consecuti, hujusmodi velut munus videbantur offerre; cum videamus etiam nunc Salvatoris imagines designari, tabulasque depingi; sed et antiquas ipsorum imagines a quibusdam conservatas nos vidimus. Quod mihi videtur ex gentili consuetudine indifferenter observatum, quod ita soleant honorare quos honore dignos duxerint: insignia etenim veterum reservari ad posterorum memoriam, illorum honoris, horum vero amoris indicium est. et Jacobi cathedra, qui primus in terris episcopus ab ipso Salvatore et ab apostolis in Hierosolymis est electus, quemque fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
erum quia urbis huiꝰ
fecimus m̃cionem: iustum uide¬
tur. cominemorare etiam illud in ea. qd̃
hystoria dignũ duximꝰ. Mulierẽ quã
sanguinis ꝓfluuio laborantẽ a salua¬
tore curatam euangłia tradiderunt.
huiꝰ urbis ciuem constat fuisse: domusq
eiꝰ in ea etiam nunc ostenditur. P forib
uͦ domus ipsius. basis quedam in loco
editiore collocata monstratur: in qua
mulieris ipsius uelut genib ꝓuolute.
palmasq supplicit̾ tendentis: imago
exea iudetur exp̃ssa. Adstat uͦ alia ni
chilominus erea fusa statua: habitu
uiri stola compte cͥcundati. ⁊ dexterã
mulieri porrigentis. Huius ad pedem
statue. ebasi herba quedam noua specie
nascitur. Que cum exorta fuerit: excresc̾e
usq adstole illius erei indum̃tr. fimbriã
solet. Quam cum summũ u̾ticem crescens
herba contigerit: uires inde ad̾pellendos
om̃s morbos langoresq conquirit ⁊ ita ut
quecunq illa fuerit infimitas corporis.
haustu exiguo madefacti salutaris gra-¬

Expanded text:
erum quia urbis hujus fecimus mentionem, justum videtur commemorare etiam illud in ea gestum, quod historia dignum duximus. Mulierem quam sanguinis profluvio laborantem a Salvatore curatam Evangelia tradiderunt, hujus urbis civem constat fuisse; domusque ejus in ea etiam nunc ostenditur. Pro foribus vero domus ipsius basis quaedam in loco editiori collocata monstratur, in qua mulieris ipsius veluti genibus provolutae palmasque suppliciter tendentis imago aere videtur expressa. Astat vero alia aere nihilominus fusa statua, habitu viri, stola compte circumdati, et dexteram mulieri porrigentis. Hujus ad pedem statuae, e basi herba quaedam nova specie nascitur; quae cum exorta fuerit, excrescere usque ad stolae illius aerei indumenti fimbriam solet; quam cum summo vertice crescens herba contigerit, vires inde ad depellendos omnes morbos languoresque conquirit; ita ut quaecunque illa fuerit infirmitas corporis, haustu exiguo madefacti salutaris gra
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mͦ scribit. Nam et ego ipse inquit sectis
platonicis institutus. audiens infamari xp̃i¬
anos: et uidens eos impauidos ad suscipien¬
dam mortẽ. atq omne suppliciũ tolerandũ:
consid̾abam quod impossibile eẽt in malici-¬
a eos et in libidme contiersari. Quis enim¬

Expanded text:
osophia. Nam et ego ipse, inquit, sectis platonicis institutus, audiens infamari Christianos, et videns eos impavidos ad suscipiendam mortem, atque omne supplicium tolerandum, considerabam quod impossibile esset in malitia eos et in libidine conversari. G. VI
Abbreviated transcription (Latin):
cipatu romani apicis ministrato: cũ filis
parit̾ inter emptus est. ⁊ gallus susce¬
septuagesimo etatis anno. non ad integr̃
lus inquit. malũ decii. aut uidere potu¬
it aut cauere: S maindem lapidem offen¬
sionis impegit. Cuius cum regnũ floreret
ininitio ⁊ cuncta ei ex sententia ced erẽt
scõs uiros qui ꝓ pace regni eiꝰ deo sũmo
supplicabant. ꝑsecutus ẽ: cum quibus
⁊ ꝓsꝑitatem suam pariter fugauit ⁊

Expanded text:
cipatu Romani apicis ministrato cum filiis pariter interemptus est, Gallus susceseptuagesimo aetatis anno non ad integrum lus quidem malum Decii aut videre potuit aut cavere, sed in eumdem lapidem offensionis impegit. Cuius cum regnum floreret ab inicio et cuncta ei ex sentencia cederent, sanctos viros, qui pro pace regni eius Domino supplicabant, persecutus est, pro quibus et prosperitatem suam pariter fugavit et
Abbreviated transcription (Latin):
ambob fideu̾tute. pietate p̃stantib̾. qͥsto¬
o exorta ẽ in affrice magis partib. sid
porteret hereticos rebaptrzari. Ciq id
acpriano ⁊ cetis pene om̃ib ꝑ affrieam
sacerdotib oportere fieri decerneretur:
corneluis ⁊ cet̾i om̃s ꝑ italiam sacerdotes.
huius modi decretũ manente sacerdota¬
li concordia refutarunt.

Expanded text:
ambobus fide virtute praestantibus, quaestio exorta est in Africae majoris partibus, si oporteat haereticos rebaptizari. Cumque id a Cypriani et caeteris pene omnibus per Africam sacerdotibus oportere fieri detineretur, Cornelius et caeteri omnes per Italiam sacerdotes hujusmodi decretum manente sacerdotali concordia refutaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mine meo. In huiꝰ ⁊ enĩ ꝑsecutione umũ¬
sus conturauit orbis: ⁊ commoti sunt
principes terre. gentes. regna. exercitus.
coierunt adu̾sus eum. Ille autem diuinũ
illud conseruabat eloquiũ dicens. Si cõ¬
sistant adu̾sum castra: non timebit cor
meum. Si insurgat in me p̃lium: in hoc
ego sꝑabo. Uerũ qm̃ tanta ac talia eius
gesta sunt. ut magnitudo quidem rerũ
nichil me p̃terire patiat᷑. multitudo uͦ
gestoꝵ quam plurima cogat omittere:¬
in incerto estuat animus. dum delibe¬
rare non ualet quid teneat. quid omit.¬
omittat. Et ideo pauca nos que ad rem
ꝑtinent memorabimꝰ: reliqua eꝰ fama
narrabit sine dubio minora quꝰã nun¬
tiatura. Nlam nicħ qd̃ addere possit

Expanded text:
mine meo. In hujus namque persecutionem univmine meo. In hujus namque persecutionem universus conjuravit orbis, et commoti sunt principes terrae, gentes, regna, exercitus convenerunt adversus eum. Ille autem divinum illud conservabat eloquium, dicens: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum: si insurgat in me praelium, in hoc ego sperabo . Verum quoniam tanta ac talia ejus gesta sunt, ut magnitudo quidem rerum nihil me praeterire patiatur: multitudo vero gestorum quam plurima cogat omittere, incertus aestuat animus, dum deliberare non valet quid teneat, quid omittat. Et ideo pauca nos quae ad rem pertinent memorabimus, reliqua ejus fama narrabit sine dubio minora vero nuntiatura. Nam nihil quod addere possit
Abbreviated transcription (Latin):
uel quid responderint. simul ⁊ ab eo qui
int̾rogauerant ubi uidit scłm religiois
nr̃e ritum cuncta constare collocutus
cum concilio cłicori statuisse traditur
illis quib integris int̾rogationib ⁊ re¬
sponsionib aqua fcierat infusa. it̾ari bap¬
tismũ nondebere⁊ s adimpleri ea que a
sacerdotib mosẽ Athanasium uͦ atq eos
quos ludus ille uel p̃sbiteros habere ui¬
sus fuerat. uel ministros: conuocatis pa¬
rentib sub dei obtestatione tradit eccł̃ie
nutͥendos. Paruo autem tempore exac-¬
to. cum a notario integre ⁊ a grãmatico
sufficienter athanasius fuiss instructus
continuo tanqͣm fidelem dñi comm̃da¬
tum aparentib restituitur sacerdoti:
ac uelut samuel quidem intemplo do¬
mini nutͥtur: ⁊ ab eo ꝑgente ad patres
insenectute bona ad portandũ post se
ephor sacerdotale delegitur. S post¬
buiꝰ tanti in eccłia ꝓfidei integritate a¬
gones fuerunt. ut etiam de hoc uideat᷑

Expanded text:
, quidve responderint, simul et ab eo, qui , quidve responderint, simul et ab eo, qui interrogaverat; ubi videt secundum religionis nostrae ritum cuncta constare, collocutus cum concilio clericorum, statuisse traditur illis, quibus, integris interrogationibus, et responsionibus, aqua fuerat infusa, iterari baptismum non debere, sed adimpleri ea quae a sacerdotibus mos est; Athanasium vero atque eos, quos ludus ille vel presbyteros habere visus fuerat, vel ministros, convocatis parentibus, sub Dei obtestatione tradit Ecclesiae suae nutriendos. Parvo autem tempore, cum a Notario integre, et a Grammatico sufficienter Athanasius fuisset instructus, continuo tanquam fidele Domini commendatum a parentibus, restituitur sacerdoti, ac velut Samuel quidam in templo Domini nutritur, et ab eo pergente ad patres in senectute bona, ad portandum post se ephod sacerdotale deligitur. Sed hujus tanti in Ecclesia pro fidei integritate agones fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
erum non mͥ absq ordine uidetur
pauca de huiꝰ uiri origine suptase¬
petere. ⁊ cuius a puero institutionis fũit
siuti ab his quicum ipso uitã duxerant.
accepimus memorare. lempore quo apd̃
alexandriam petri martiris diem alex
lempnia. conuenturos ad conunuiũ su¬
um clericos expectaret: in loco mari ui¬
cino. uidet eminus pueroꝵ suꝑ hora ma¬
ris ludum. unitantiũ ut fieri solet ep̃m:
atq ea que meccłiis geri mos ẽ S cũ in¬
tentus duitino pueros inspectaret: ud
abhis geri q̃dã etiã secreciora ⁊ mistica.
pturbatus ilico: uocari ad se cłicos iubet.
atq eis quid eminꝰ ipse uideret ostendit.
Tum abire eos. ⁊ comp̃hensos ad se ꝑduce.¬
re om̃s pueros imꝑat. Cunq ad eẽnt quis
eis ludus ⁊ quid egissent. uł quo modo ꝑ¬
cunctatur. Illi ut talis ht̃ etas pauitli:
negare pͥmo. deinde rem gestam ꝑordi-¬
le diligent̾ inquirens. abhis qui bapti-
zati dicebantur. quid int̾rogati fuissent¬

Expanded text:
erum non mihi absque ordine videtur, pauca de hujus viri origine supra repetere, et cujus a puero institutionis fuerit, sicuti ab his qui cum ipso vitam duxerant, accepimus, memorare. Tempore quo apud Alexandriam Petri martyris diem Alexalemnia conventurus ad convivium suum clericos exspectaret, in loco mari vicino, videt eminus puerorum supra oram maris ludum imitantium, ut fieri solet, Episcopum atque ea quae in Ecclesiis geri mos est. Sed cum intentius diutine pueros inspectaret, videt ab his geri quaedam etiam secretiora et mystica. Perturbatus illico, vocari ad se clericos jubet, atque eis quid eminus ipse videret, ostendit. Tum abire eos, et comprehensos ad se perducere omnes pueros imperat. Cumque adessent, quis eis ludus, et quid egissent, vel quomodo percunctatur. Illi, ut talis habet aetas, pavidi, negare primo, deinde rem gestam per ordile diligenter inquirens ab his qui bazati dicebantur, quid interrogati fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. Et p̃cipue frum̃tius: cuiꝰ prudentia
ad moderandum sufficeret regnũ. Nlam alt̾
quidem puram ⁊ sobriam m̃tem simplici¬
ter exhibebat. Idq dum agerent ⁊ regni
gubernacula frum̃tius haberet in maniby:
deo m̃tem eiꝰ ⁊ animos instigante. reqturere
solliciciꝰ cepit. siqui int̾ negotiatores roma
mam dare. ac monere. ut conuenticula ꝑ
lota singula facerent. atq romano ritu ora¬
tionis causa confluerent. S ⁊ ipse multo
magis eadem facere: ⁊ ita cet̾os cohortari. fa¬
uore ⁊ beneficiis inuitare. p̃stare qͥcquid
oportunũ fuiss. loca edifitiis aliaq neces

Expanded text:
rentur: et praecipue Frumentium, cujus prudentia rentur: et praecipue Frumentium, cujus prudentia ad moderandum sufficeret regnum. Nam alius fidem puram, et sobriam mentem simpliciter exhibebat. Idque dum agerent Al. ageret, et regni gubernacula Frumentius haberet in manibus, Deo mentem ejus et animos instigante 232 requirere sollicitius coepit, si qui inter negociatores Romanmam dare, ac monere, ut conventicula per loca singula facerent, ad quae Romano ritu orationis caussa confluerent. Sed et ipse multo magis eadem facere, et ita caeteros cohortari, favore et beneficiis invitare, praestare quicquid opportunum fuisset, loc
Abbreviated transcription (Latin):
rũ necessarioꝵ causa. ad portũ quendã na-¬
barbarorũ: ut siqñ fedus ibi cũ romanis tur
pd̃ eos ex romanis inuenti fuerint. iugulen¬
tur. Inuaditur nauis philosophi. cuntti cũ
ipso pariter ꝑimunt᷑. Pueruli reꝑti sub ar¬
bore meditantes. ⁊ lectiones suas parantes:
barbaroꝵ miseratione seruati ducuntur
ad regem. Hoꝵ ille alterũ id ẽ edesiũ. sibi
pinceruam fecit. frum̃tio uͦ quẽ quasi ꝑ¬
spicacem dep̃henderat. ⁊ prudentẽ. ratio¬
nes suas. scͥntaq commnisit. Ex quo ⁊ in ho¬
nore magno. apd̃ regem habiti sunt: ⁊ ĩ
amore. At uero moriens rex: uxorens cum par¬
uulo filio. regni reliquerat herelem. ad oles¬
centib autẽ quid uellent agendi dedit libe¬
ram facultatẽ. Quos tñ regina supplicit̾ ex¬
orat: tanquã que nichil habcret in toto re¬
gno fidelitis. ut secum ust quo ad oleseeret
filius. regendi regni sollicitudinem parti¬

Expanded text:
rum necessariorum caussa ad portum quendam navrum necessariorum caussa ad portum quendam navBarbarorum, ut siquando foedus sibi cum Romanis turbpud eos ex Romanis inventi fuerint jugulentur. Invaditur navis philosophi: cuncti cum ipso pariter perimuntur. Pueruli reperti sub arbore meditantes, et lectiones suas parantes, Barbarorum miseratione servati, ducuntur ad regem. Horum ille alterum, id est, Edesium sibi pincernam fecit. Frumentio vero, quem quasi perspicacem deprehenderat et prudentem, rationes suas scriniaque commisit. Ex quo et in honore magno apud regem habiti, et in amore. At vero moriens rex, uxorem cum parvulo filio regni dereliquit haeredem: adolescentibus autem quid vellent, agendi dedit liberam facultatem. Quos tamen regina suppliciter exorat, tanquam quae nihil haberet in toto regno fidelius, ut secum, usquequo adolesceret filius, regendi regni sollicitudinem parti
Abbreviated transcription (Latin):
Nea diuisione orbis terre. que ad p̃dicandũ
u̾bum dei. sorte ꝑ apłos celebrata ẽ cum ali¬
e aliis ꝓiuincie obuenissent. thome part̾ia.
⁊ matheo ethiopia. ⁊ que adherens cit̾ior in
dia. ẜ longe int̾ior tractu india ult̾ior iacet.
multis uariisq lingius igentib babitata.
Quam uelut longe remotau: nullus apłice
p̃dicationis uomer imp̃sserat. Que tũ tem¬
porib constantini tali quadã ex causa. se¬
mina fidei pͥma suscepit. Metrodorus quidã
filosophus: inspiciendoꝵ locoꝵ. ⁊ orbis per¬
scrutandi grã. ult̾iorem dicitur indiã pene¬
trasse. Cuiꝰ exemplo inuitatus etiã metropiꝰ
quidam tirius philosophus: simili ex causa
adire indiam uoluit. hñs secũ duos pueru¬
los. quos liberalib litt̾eris ut pote ꝓpinqͦs
instituebat. Quoꝵ unus qui erat iunior edessꝰ
alter frum̃tius uocabat᷑. Igitur ꝑ uisis ⁊ in
noticiã captis his quib animꝰ pascebatur
cũ philosophus redire cepiss: aque uel cet̾o¬

Expanded text:
ea divisione orbis terrae, quae ad praedicandum verbum Dei sorte per Apostolos celebrata est, cum aliae aliis provinciae obvenissent, Thomae Parthia, et Matthaeo Aethiopia, eique adhaerens citerior InAl. longe interior tractu, India ulterior jacet, multis variisque linguis et gentibus habitata, quam velut longe remotam, nullus Apostolicae praedicationis vomer 231 impresserat, quae tamen temporibus Constantini tali quadam ex caussa semina fidei prima suscepit. Metrodorus quidam philosophus, inspiciendorum locorum, et orbis perscrutandi gratia, ulteriorem dicitur Indiam penetrasse. Cujus exemplo etiam invitatus Meropius quidam Tyrius philosophus simili ex caussa adire Indiam voluit, liabens secum duos puerulos, quos liberalibus litteris utpote propinquos instituebat. Quorum unus qui erat junior Edesius, alter Frumentius vocabatur. Igitur pervisis, et in notitiam captis his quibus animus pascebatur, cum philosophus redire caepisset, aquae vel caetero
Abbreviated transcription (Latin):
usu humanitatis carente: a paretonio
trium dierũ itinere indesertũ ꝓtento:
nexos uinculis reliquerunt. Hec indiuer¬
liquit. In quib memorat etiam maximũ
p̃sbiterũ: ⁊ dioscorũ demetriũq. ⁊ luciũ.
nec non ⁊ faustinũ atq aquilam satis
claros. ⁊ inseͥgnes tituli confessione fcos.¬

Expanded text:
usu humanitatis carente, a Paraetonio usu humanitatis carente, a Paraetonio trium dierum itinere in desertum protento, nexos vinculis reliquerunt. Tunc teliquerunt. Tunc temporis etiam Maximus presbyter, et Dioscorus, Demetrius quoque et Lucius, necnon Faustinus atque Aquila, satis clari et insignes titulo confessionis
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. deos. neq ad orari debere: in castrum
qõdam deserti qd̃ cefro appellat᷑. in exi¬
liũ truditur. Ob hoc p̃cipue electũ: qd̾
loci incole gentiles erant: ⁊ ydolorũ suꝑ¬
sticionib satis dediti. Quiq exulem dio¬
nisium pͥmo hostili animo ⁊ satis auersa
mente suscipiunt: post uͦ cum paulatim
ꝑ dñi grãm u̾bum dei his seminare cepis¬
set: pars maxima trucis ⁊ barbari popłi
relictis ydolis. conu̾sa ẽ ad dm̃ uerũ. xp̃oq
subiecta. Quo comꝑto: rursũ eum ad aliũ
locum uicimĩ quidẽ alexandrie s incolis
desertum. ac pene habitatorib uacuum:
transtulerunt. S̃ ibi cum ꝓurbis uicitate.
deo reditu pastoris recepto. grex letior ⁊
constantior agonib redleretur: rursum
missis cum centurione militarib uiris.
ipsum dionisium ⁊ cum eo gaiũ ⁊ petrũ.
cathenis constrictos. ⁊ diu̾sis cruciatib af¬
flictos⁊ in desertũ qd̾dam libie ꝑtraxert̃.
Ibiq eos in loco squalidissimo. ⁊ omni

Expanded text:
esse deos, neque adorari debere; in castrum quoddam deserti, quod Cefro appellatur, in exsilium truditur, ob hoc praecipue electum quod loci incolae gentiles erant, et idolorum superstitionibus satis dediti. Qui exsulem Dionysium primo hostili animo et satis adversa mente suscipiunt; post vero cum paulatim per Domini gratiam verbum Dei his seminare coepisset, pars maxima trucis et barbari populi, relictis idolis, conversa est ad Deum verum, Christoque subjecta. Quo comperto, rursus eum ad alium locum, vicinum quidem Alexandriae, sed incolis desertum, ac pene habitatoribus vacuum transtulerunt. Sed et ibi cum pro urbis vicinitate et tanquam pastore recepto grex laetior et constantior agonibus redderetur, rursum missis cum centurione militaribus viris, ipsum Dionysium, et cum eo Gaium et Petrum catenis constrictos, et diversis cruciatibus afflictos, in desertum quoddam Libyae pertraxerunt, ibique eos in loco squallidissimo, et omni
Abbreviated transcription (Latin):
in carcere tenebantur fr̃s. nemo ꝓrsus hu
gendo. squalore carceris ⁊ cathenarũ pon¬
derib enecando ⁊ suꝑ om̃ia p̃cipiendo ne
quis ad eos ꝓrsus accederet: ut ⁊ media
quasi aliud tormenti genus adhiberetur:
concessit tamen ds̃ supradictis diaconib

Expanded text:
in carcere tenebantur fratres nemo prorsus humgendo, squalore carceris et catenarum ponderibus enecando, et super omnia praecipiendo ne quis ad eos prorsus accederet, ut et inedia quasi aliud tormenti genus adhiberetur; concessit tamen Deus huic diacono,
Abbreviated transcription (Latin):
rabiles alii ñ inferiori gła. tam
uere. Quidam ex ip̃is post u̾bera. post un¬
gulas. post flagella. aliosq diu̾si gen̾is
horribiles crugatus: flaminis traditi st̃.
Alii in mare p̃cipitati: non nulli capite
patibulis affixi In quib quidã more per-¬
u̾so capite deorsum p̾sso: ⁊ pedib in sub

Expanded text:
rabiles alii non inferiori gloria tam vere: quidam ex ipsis post gulas, post flagella, aliosque diversi generis horribiles cruciatus, flammis traditi sunt, alii in mare praecipitati, nonnulli inedia cbulis affixi, ex quibus nonnulli more perverso capite d
Abbreviated transcription (Latin):
tyrum: misso elatere scio uno ex comiti¬
b adnitente archelao tc̃ comite orien¬
tis. nec non ⁊ eo qui fenice ꝓuintiã gub̃¬
nabat. congregari iubet. Eo deducitar
athanasius: loculus cum humano bra¬
chio cͥcunfertur. Inuidie horror:. nõ solũ
religiosas s ⁊ uiles animas ꝑuadit.

Expanded text:
Tyrum misso e latere suo uno ex ComitiTyrum misso e latere suo uno ex Comitibus, adnitente quoque Archelao tunc Comite Orientis, nec non et eo qui Phoenicem provinciam gubernabat congregari jubet. Eo deducitur Athanasius: loculus cum humano brachio circumfertur: invidia et horror non solum religiosas, sed et viles animas pervadit.
Abbreviated transcription (Latin):
regnum solus obtinuit: constantino fr̃e xui.
non longe ab aquilera apud alsam flu¬
uium. amilitib interfecto: constans citriꝰq
germantis occidentem satis industris gu¬
bernabat. Clam constantius. natura ⁊
animo regio. dum pͥmis illis regni sui
fautorib satis indulget. ꝑeunuchos
arte in ꝑfidiam decipitur aꝑuersis sacer¬
dotib ⁊ intento satis studio prauis eorũ
contentionib obscd̃at. S ilhuerentes ne
forte adeundi regis copia quandoq fie¬
ret athanasio. ⁊ ꝑ eũ de ueritate fidei
quam ꝑuertebant scđm scripturas edo¬
ceretur: omnimodis insimulare eum apd̃
humani corporis brachiũ loculo delatũ
imꝑatori ostendunt. qd̃ ab athanasi exci¬
sum magice artis gr̃ã. de arsenii cuiꝰdam
corpore confirmabant. S ⁊ aliqua pluri-¬
ma criminosa simtil ⁊ flagitiosa com¬
ponunt. T
t. De concilio hereticoꝵ ap̃ tyrum¬
imꝑator iubet conuocato concili XUii¬
d. athanasium condempnari. Idq apud

Expanded text:
regnum solus obtinuit, Constantino fratre non longe ab Aquileia apud Alsam fluvium a militibus interfecto, Constans utriusque germanus, Occidentem satis industrie gubernabat. Nam 243 Constantius natura et animo regio, dum primis illis regni sui fautoribus satis indulget, per eunuchos arte in perfidiam decipitur a perversis sacerdotibus; et intento satis studio, pravis eorum contentionibus obsecundat. Sed illi verentes, ne forte adeundi regis copia quandoque fieret Athanasio, et per eum de veritate fidei quam pervertebant, secundum Scripturas edoceretur, omnimodis insimulare eum apud humani corporis brachium loculo delatum Imperatori ostendunt: quod ab Athanasio excisum magicae artis gratia de Arsenii cujusdam corpore confirmabant. Sed et alia quam plurima criminosa simul et flagitiosa componunt. CAPUT XVI. De concilio haereticorum apud Tyrumator jubet convocato Concilio Athanasium condemnari. Idque apud
Abbreviated transcription (Latin):
lacris imolare cog̾entur: auĩt. Ducite
nos ad aras. & cum fuissent adducti ma¬
tegxerimꝰ inquiunt. sacͥficasse nos credite
Et quo adusq caro om̃is in ignẽ deflue¬
ret immobilit̾ ꝑdurarunt. Alii cum ad sa

Expanded text:
immolare coguntur. Aiunt: Ducite nos ad aras. Qui cum abducti ftraxerimus, inquiunt, sacrificasse nos credite. Et quoadusque caro omnis in ignem deflueret, immobiliter perdurant. Itaque, cum ja
Abbreviated transcription (Latin):
b ꝑ occultos exitus eduxit: ac fuge qua
Conciliũ tam̃ rursũ conueniens. tanqͣm
si nichil om̃ino dep̃hensũ fuiss ut cõ¬
fessum de intentatis cͥminib athana¬
sium condempnat. Et gesta in hunc mo¬
dum ficta ꝑ orbem mittentes. ad sceleris
sun consensum imꝑatore cogente cetõs
lus ei tutus adlatendum suꝑerat locus
Tribuni p̃positi. comites. exertitus quoq
imꝑialib p̃mia delatorib ꝓponuntur.
siquis uiuum maxime. sinmuiꝰ capd̃ cer¬
te athanasii detuliss. Ita totiꝰ regni uiri¬
b. frustra adu̾sus eum cui ds̃ aderat cer¬
tabatur. Int̾ea sex continuis annis ita la¬
tusse fertur in lacu cisterne non haben¬
tis aquam: ut solem nũquam uideret.
S cum ꝑ ancillã que sola conscia dñors
catus fuiss tanqͣm dei sp̃u admonitus¬
ipsa nocte qua ad eum comprehenden¬
dum cam iudicib ueniebatur. post annos
sex emigrauit ad aliũ locũ. Ita illi qui

Expanded text:
bus, per occultos exitus eduxit, ac fugae qua bus, per occultos exitus eduxit, ac fugae qua Concilium tamen rursum conveniens, tanquam si nihil omnino deprehensum fuisset, ut confessum de intentatis criminibus Athanasium condemnat. Et gesta in hunc modum ficta per orbem terrae mittentes, ad sceleris sui consensum, Imperatore cogente, caeterlus ei tutus ad latendum supererat locus. Tribuni, Praepositi, Comites, exercitus quoqueimperialibus. Praemia delatoribus proponuntur, si quis vivum maxime, si id minus, caput certe Athanasii detulisset. Ita totis regni viribus frustra adversum eum, cui Deus aderat, certabatur. Interea sex continuis annis ita latuisse fertur in lacu cisternae non habentis aquam, ut solem numquam videret. Sed cum per ancillam, quae sola conscia dominorum catus fuisset, tanquam Dei spiritu admonitusipsa nocte qua ad eum comprehendendum cum indicibus veniebatur, post annos sex migravit ad alium locum. Ita illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
catis: exsurrexertuit aliquanti qui se dice¬
rent optime scisse arsenuĩ: inquib non¬
nulli erant absq conscientia factionis.
minem quem negotiũ fleposceret iube¬
ant introduci.Cumq introductus eẽt ar-¬
senus: eleuato euis ułtri athanasius. cõ¬
cilio ⁊ iudicib ait. Hic ẽ. arsemꝰ. Et alle.¬
uans eius nichilominus dexteram. hec
est inquid dextera eius: hec ẽ ⁊ sinistra.
Hec autẽ quam isti offerunt manus: re
fuse: quid agerent quo se uerterent nesci¬
ebant. Ipsum ⁊ enĩ eẽ arseniũ testes qui
paulo ante scire se dixerant. confirma¬
bant. Uertm q non iudicantli s obpri.¬
mendi hominis causa conciliũ gͤrebat᷑.
fragor omniũ repẽte attollitur magũ
es̃ athanasiũ ⁊ deciꝑe intuentiũ ocłos ac¬
clamattir nec debere ullo mͦ talẽ homi¬
nem uiuere. factoq impetu. suis eũ dis¬
cerꝑe manib parant.S archelaus qui
cum ceteris ex p̃cepto imꝑatoris concilio

Expanded text:
catis. Exsurrexerunt aliquanti, qui se dicecatis. Exsurrexerunt aliquanti, qui se dicerent optime scisse Arsenium, in quibus nonnulli erant absque conscientia factionis. minem suum, quem negocium deposceret, jubeant introduci. Cumque introductus esset Arsenius, elevato ejus vultu, Athanasius concilio et judicibus ait: Hic est Arsenius. Et allevans ejus nihilominus dexteram: Haec est, inquit, etiam dextera ejus, haec est et sinistra. Haec autem, quam isti offerunt, manus undfusae, quid agerent, quo se verterent, nesciebant. Ipsum etenim esse Arsenium testes qui paulo ante scire se dixerant, confirmabant. Verum, quia non judicandi, 246 sed opprimendi hominis caussa concilium gerebatur, fragor omnium repente attollitur, magum esse Athanasium, et decipere intuentium oculos, conclamatur, nec debere ullo modo ultra talem hominem vivere: factoque impetu, suis eum discerpere manibus parant. Sed Archelaus, qui cum caeteris ex praecepto Imperatoris concilio
Abbreviated transcription (Latin):
Per ego mansi apd̃ te aliquando aut uĩ
tibi ut asseris feci. lunc illa ut mulierum
se talium ꝓcacitas ht̃ obũeans timothe¬
um. tutu inquid mͥuim fecisti: tu in illo
loco commaculasti castitatem meã Si¬
mul ⁊ conu̾sa adiudices obtestari fidem
dei cepit uera se dicere. lum om̃s ridiculosꝰ
pudor habere cepit. qd̾ tam facile tacente
tñ ꝑmissi sunt iudices habere de mulie¬
re questionẽ: uñ hec uel ꝑ quos aut quo¬
modo fuiss aptata calumpnia. qm̃ iu¬
dicandi libertas. penes accusatores erat
hinc transitur. ad aliud crim̃: ꝓfert᷑ faci¬
nus seculis in auditum. hoc ẽ inquiũt
ubi nemo possit u̾boꝵ p̃stigiis decipi Res
oculis agitur: u̾bis cessantib. Brachium
hoc te aiunt athanasi: accusat excisũ.
hec ẽ arsenii dextera. quam tu quomo¬
do uel adqueͦs usts extideris indicato
lum ille. Quis enĩ inquit ur̃m arseniũ
nouerat: ut hanc ipsiꝰ ẽẽ. dexterã cognos¬

Expanded text:
lier, ego mansi apud te aliquando, aut vim lier, ego mansi apud te aliquando, aut vim tibi, ut asseris, feci? Tunc illa ut mulierum se talium procacitas habet objurgans Timotheum: Tu tu, inquit, mihi vim fecisti, tu in illo loco commaculasti castitatem meam. Simul et conversa ad judices, obtestari fidem Dei coepit, vera se dicere. Tum omnes ridiculosus pudor habere caepit, quod tam facile, tacentetamen permissi sunt judices habere de muliere quaestionem, unde haec, vel per quos, aut quomodo fuisset aptata calumnia, quoniam judicandi libertas penes accusatores erat. Hinc transitur ad aliud crimen. Profertur facinus seculis inauditum. Hoc est, inquiunt, ubi nemo possit verborum praestigiis decipi, res oculis agitur, verbis cessantibus: Brachium hoc te, aiunt, Athanasi, accusat excisum. Haec est Arsenii dextera, quam tu quomodo, vel ad quos usus excideris, indicato. Tum ille: Quis enim, inquit, vestrum Arsenium noverat, ut hanc ipsius esse dexteram cognos
Abbreviated transcription (Latin):
succiso confessor extiterat. uerũ ꝓnimia
simplicitate nicħ de sacerdotũ scelere sus¬
picantẽ. consedisse cum cet̾is quos factio¬
nis macła sotiauerat. mediũ consessum
adire non ueritus: te inquit omaxime cũ
quo mͥ unũ atq idem confessionis insig¬
ne s̃ cumquo mͥ parit̾ mortale lum̃ effos-¬
sum. clariorẽ diuini luminis conciliauit
aspectũ: te inquã non patiar sedere in con¬
cilio malignantiũ. ⁊ cum iniqua gerentib
introire. Iniectaq manu. eleuans eũ de me¬
dio eori ac dde singulis instruens: ꝑpetua
de hinc athanasio communone sotiauit
S int̾im causa dicitur. Orima introdu¬
citur accusatio mulierif cuiꝰdam. que se
ruptionis eẽ ꝑpessam. Introduci adhec
presbitero suo : eumq monet. ut postea¬
quã intilier dicendi finẽ feciss se taccnt
pͥse ad ea que dixerat responderet. Cũꝙ
mulier ea que edocta fuerat porass ti¬
motheus conu̾sus ad eam uere inquit mo¬

Expanded text:
succiso, confessor extiterat, verum pro nimia succiso, confessor extiterat, verum pro nimia simplicitate nihil de sacerdotum scelere suspicantem, consedisse cum caeteris quos factionis macula sociaverat, medium consessum adire non veritus: Te, inquit, o Maxime, cum quo mihi unum atque idem confessionis insigne est, cum quo mihi pariter mortale lumen effossum, clariorem divini luminis conciliavit aspectum: te, inquam, non patiar sedere in concilio malignantium, et cum iniqua gerentibus introire. Injectaque manu elevans eum de medio eorum, ac de singulis instruens, perpetua dehinc Athanasio communione sociavit. Sed interim caussa dicitur. Prima introducitur accusatio mulieris cujusdam, quae sruptionis esse perpessam. Introduci ad haec heo presbytero suo, eumque monet, ut posteaquam mulier dicendi finem fecisset, se tacente, ipse ad ea quae dixerat responderet. Cumque mulier ea quae edocta fuerat, perorasset, Timotheus conversus 245 ad eam: Vere, inquit, mu
Abbreviated transcription (Latin):
brachiũ dĩcebatur excisisum lec¬
tor aliqñ athanasii fuerat. ⁊ obculpam
correptionẽ ueritus. frequentie sese sub¬
traxerat. Cuiꝰ latebras oportunas sibi ad
huiꝰcemodi comm̃tum. flagiosi homines
rati: inicio compositi cͥminis occultatum
crimmis intentaretur athanasio. Et siue
eum ipsahumanitatis contemplatio. si¬
ue diuina ꝑtulit ꝓuidentia: clam pnoc¬
tis silentia euadens claustris enauigaur
tirum. Et pͥdie quã cause dicende ader
ultimus dies: athanasio sese arsĩnius ob¬
tulit. ut q se rerũ gestarũ series haberet
edocuit. Ille domi eẽ hominẽ: nec nnote¬
scere cuiquã de eius p̃sentia iubet. Inter¬
ea consiliũ cogitur in quo aliquanti cõ¬
cinnate calumpnie conscii om̃s pene in¬
fenso animo aduersum athauasiũ pre¬
iudicatoq conueniunt. Didem tempus
pafnuptius confessor. de quo supra memo¬
rauimꝰ ad erat: athanasii innocentie cõ¬
scius. Is cũ udiss maximum iherosolimoꝵ
ep̃m. qui una secũ effosso oculo ⁊ poplite

Expanded text:
brachium dicebatur excisum, Lector aliquando Athanasii fuerat, et ob culpam correptionem veritus, frequentiae sese subtraxerat. Cujus latebras opportunas sibi ad hujuscemodi commentum flagitiosi hominem rati, initio compositi criminis occultatum criminis in intentaretur Athanasio. Et sive eum ipsa humanitatis contemplatio, sivi divina perpulit providentia, clam per noctis silentia evadens claustris, enavigavit Tyrum, et pridie quam caussae dicendae adesset ultimus dies, Athanasio sese Arsenius obtulit, utque se rerum gestarum series haberet, edocuit. Ille domi esse hominem, nec innotescere cuiquam de ejus praesentia, jubet. Interea Concilium cogitur, in quod aliquanti concinnatae calumniae conscii, omnes pene infenso animo adversum Athanasium praejudicatoque conveniunt. Per idem tempus Paphnutius confessor, de quo supra memoravimus, aderat, Athanasii innocentiae conscius. Is cum vidisset Maximum Jerosolymorum Episcopum, qui una secum effosso oculo, et poplite
Abbreviated transcription (Latin):
cim rem cuiꝰdam potentis sub mercede ꝓ¬
uisaret. iubetur ab eo idolis immolare: re¬
cisans cogebatur iniuriif ꝑsistens. rursũ
blanditiis mulcebatur. Cum uͦ utrũq con¬
tempneret: p̃acuta sude ualidissima trais¬
uerberatur ꝑ media iuscera neciq traditur.
srigore. languore. latronib bestiisq con¬
sumptȩ sunt: qui om̃s imitati electos dei
ꝓpħas. głia martirii coronati sunt. Deniq
⁊uenerandus senex cheromon. ep̃c hic erat
urbis egipti quȩ dicitur nichopolis: cũ
ad arabicũ montẽ una cum grandeua cõ¬
iuge discessiss: nulli ultra apparuit. Et¬

Expanded text:
cum rem cujusdam potentis sub mercede procuraret, jubetur ab eo idolis immolare. Recusans cogebatur injuriis; persistens rursum blanditiis mulcebatur. Cum vero utrumque contemneret, praeacuta sude validissima transverberatur per media viscera, et neci traditur. frigore, languore, latronibus, bestiisque consumpti sunt; qui omnes imitati electos Dei prophetas, gloria martyrii coronati sunt. Inter quos et venerandus senex Chaeremon episcopus hic erat urbis Aegypti quae dicitur Nilopolis cum ad Arabicum montem una cum grandaeva conjuge discessisset, nulli ultra apparuit.