comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
timus gradus ultimus est. in quo ꝓhibent᷑. et post quem ꝑ¬
mittuntur. Quidam primo gradu posuerũt filios. secundo
nepotes. tercio pnepotes. quarto abnepotes. quinto adne¬
potes. sexto trinepotes: septimo trinepotũ nepotes. In hũe
modum septẽ gradus. in ꝓhibitione continent᷑. Qui autẽ
patrẽ ⁊ matrẽ radicem generacionis esse dicũt: filiũ autẽ
et filiam quasi truncũ generationis constituunt: isti in
nepotib primũ gradum ꝯputandũ censent. Scd̾m quam
acceptionẽ. ille gradus qui in suꝑiori dispositiõe septimꝰ
fuit: in hac sextus ess̃e ostenditur. Gtadus consanguinita¬
tis qͣtũuis tendatur sursum et deorsum. copulã conuga¬
lem non admitat: sicut de filio ad matrẽ et om̃s qui supͣ
sunt. hoc est auiam. pauiam. et cetera: et de matre ad fi¬
lium. et om̃s qui infra sunt. hoc est nepotem. ꝓnepotem¬
et cetera. Similiter de patre ad filiam. uel de filia ad pa¬

Expanded text:
timus gradus ultimus est, in quo prohibentur; et post quem ptimus gradus ultimus est, in quo prohibentur; et post quem permittuntur. Quidam primo gradu posuerunt filios; secundo, nepotes; tertio, pronepotes; quarto, adnepotes; quinto, abnepotes; sexto, trinepotes; septimo, trinepotum nepotes. In hunc modum septem gradus in prohibitione continentur. Qui autem patrem et matrem radicem generationis esse dicunt, filium autem et filiam quasi truncum generationis constituunt; isti in nepotibus primum gradum computandum censent, secundum quam acceptionem ille gradus qui in superiori dispositione septimus fuit; in hac sextus esse ostenditur. Gradus consanguinitatis quantumvis tendatur sursum et deorsum, copulam conjugalem non admittit, sicut de filio ad matrem et omnes qui supra sunt, hoc est aviam proaviam, etc., et de matre ad filium; et omnes qui infra sunt. Hoc est nepotem pronepotem, etc. Similiter de patre ad filiam, vel de filia ad pa
Abbreviated transcription (Latin):
generis. Affinitas est inter eos. qui genere quidem ꝯiũcti
non funt: et tam̾ mediante genere sunt sociaũ Uerbi grã.
filius frĩs mei consanguineus meus est. Uxor eius que de
meo genere non est: per ipsum qui de genere meo est af¬
finis michi facta est: et ego illi. Qui ergo de aliena cog¬
natione urorem ducit. cognatos suos illi affines facit:
et est inter mulierẽ et cognatos uiri. siue inter uirum
et cognatos mulieris: non quidem consanguinitas sed
affinitas: in qua similiter ut in consanguinitate ꝯtrac¬
tus matrimomi prohibet᷑. In consanguinitate. usq ad
septimũ gradum coniugia uetita sunt. Quedam tamen
scripture in serto gradii: quedam uero in septimo ꝓlibitio¬
nem terminare uident᷑. Ambigua est enim locutio cũ dicit᷑
quod usq ad septimũ gradum coniugia copula i ñ
ꝑmittunt᷑. Potest enim et sic intelligi. qr usq ad septimũ

Expanded text:
generis. Affinitas est inter eos qui genere quidem juncti generis. Affinitas est inter eos qui genere quidem juncti non sunt, et tamen mediante genere sunt sociati. Verbi gratia: Filius fratris mei consanguineus meus est; uxor ejus quae de meo genere non est, per ipsum qui est de genere meo affinis mihi facta est, et ego illi. Qui ergo de aliena cognatione uxorem ducit, cognatos suos illi affines facit, et est inter mulierem et cognatos viri, sive inter virum et cognatos mulieris non quidem consanguinitas, sed affinitas, in qua similiter ut in consanguinitate contractus matrimonii prohibetur. In consanguinitate usque ad septimum gradum conjugia vetita sunt. Quaedam tamen Scripturae in sexto gradu, quaedam vero in septimo prohibitionem terminare videntur. Ambigua est enim locutio cum dicitur, quod usque ad septimum gradum conjugia copulari non permittuntur. Potest enim et sic intelligi, quod usque ad septim
Abbreviated transcription (Latin):
tis accepit. et eius uxor ꝯmater non est. liceat
ei defuncto ꝓpatre suo. eius uiduã ducere uxotẽ: si nullã
non possunt coniungi: quos nulla ꝓximitas carnalis. uel
nulla generacio secernit sp̃ualis: Item. Simili racione qͥ
spualem habet ꝯpatrem. gener eius fieri non prohibetur:
de illa dũtaxat filia quã ipse de sacro fonte non suscepit.
Sp̃ualium quoq parentũ. idest ꝯpatrũ filii uel filie. ante
siue post ꝯpaternitatẽ geniti legitime conungi possunt.
preter illas ꝑsonas quib cõpatres existunt: quia spualem
filiam patris sui nemo uxorẽ ducere potest: quãuis filiã
eius qui compater est patris sui. si filiola patris sui ñ fue¬
rit. uxorem accipere non prohibetur Quid distet inter
ria quedam sunt. idest consan manitat̃¬
guinitas. affinitas. et sp̃ualis germanitas:
in quib xp̃ianorum conugio lex indicta est.
Consanguinitas est inter eos: qui iunguntur scd̾m lineã

Expanded text:
tis accepit, et ejus uxor commater non est, liceat tis accepit, et ejus uxor commater non est, liceat ei, defuncto compatre suo, ejus viduam ducere in uxorem si nullam non possunt conjungi quos nulla proximitas carnalis vel in id generatio secernit spiritalis? Item simili ratione qui spiritualem habet compatrem, gener ejus fieri non prohibetur; de illa duntaxat filia quam ipse de sacro fonte non suscepit. Spiritualium quoque parentum, id est compatrum filii vel filiae ante sive post compaternitatem geniti, legitime conjungi possunt. Praeter illas personas quibus compatres existunt, quia spiritualem filiam patris sui nemo uxorem ducere potest, quamvis filium ejus qui compater est patris sui si filiola patris sui non fuit, uxorem accipere non prohibeatur. CAP. XVII. Quid ria quaedam sunt, id est consanguinitas, affinitas et spiritualis germanitas; in quibus Christianorum conjugio lex indicta est. Consanguinitas est inter eos qui junguntur secundum lineam
Abbreviated transcription (Latin):
fallaciã suam aut ꝓpter fraudem quãdiu uiuit penitenciã
agat: a uiro tamen suo non separetur: Ex concilio ia
si ille qui filiolam suain duxerit uxorẽ. et de eo
qui concubuit cũ matre sua sp̃uali. et de eo qui
filium suũ bapti⁊auit. et cuius uxor eum de fonte susce¬
pit. ea ratione ut conugii discidiũ fieret: si tamen in tali
copulatione ꝑmanere possent: de talibus sic respondendũ
est. Si filiolam aut ꝯmatrẽ suam sp̃ualem aliquis in con¬
iug duxerit. separandos esse iudicaius: et graui peniten¬
cia plecter. Si autem comuges legitumi unus aut ambo.
ex induitria fecerint ut filiũ suum de fonte suscipiant. ut dis¬
cidium fiat: tale consiliũ damus. Si inmpti manere uolũt.
tur: et simul maneant. Et si suꝑuixerit p̃uaricator comugii
acerrima penitencia multetur: et sine spe coniugu maneat:¬
habet. cuius filium uel filiã de lauacro sacrifon¬

Expanded text:
fallaciam suam aut propter fraudem, quandiu vivat poenitentiam fallaciam suam aut propter fraudem, quandiu vivat poenitentiam agat; a viro tamen suo non separetur. Ex concilio Magogasti, si ille qui filiolam suam duxit uxorem, et de eo qui concubuit cum commatre spirituali, et de eo qui filium suum baptizavit, et cujus uxor eum de fonte suscepit, ea ratione ut dissidium conjugii fieret; si postea in tali copulatione permanere possent. De talibus sic respondendum est. Si filiolam aut commatrem suam spiritualem aliquis in conjugio duxerit; separandos eos esse judicimus, et gravi poenitentia plectendos. Si autem conjuges legitimi unus aut ambo ex industria fecerint ut filium suum de fonte suscipiant, ut dissidium fiat, tale consilium damus, si innupti manere voluerint tur; et simul maneant, et si supervixerit praevaricator conjugii, acerrima poenitentia mucltetur, et sine spe conjugii maneatrem, cujus filium de lavacro sacri fon
Abbreviated transcription (Latin):
ciscitatur a nobis sc̃itas ur̃a: si aliquis homo cõ¬
et uxor una caro per conubiũ efficiuntur: restat nimirũ
uirum ꝯpatrem constitui illi mulieri cuius matrimonio as¬
sũpta uxor ꝯmater esse uidebatur: et ideireo liquet uirũ
illi femine non posse coniungi incopula. que cõmater erat
eius. cum qua idem una fuerat caro effectus: Idem Rano
fuerit fornicatus : anathematis ut scitis ꝑcutit᷑
ictibus. Similiter autẽ et illũ ꝑcuti ꝑmulgamꝰ:
qui cum ea quã de sacro fonte baptismatis susceperit. aut
cum illa quã ante ep̃m tenuerit. cum saero crisinate fue¬
rit uncta. fornicationis ꝑpetrauerit scelus: legitimã tam̃
si habuerit non cogatur dimittere urorem Ex concilio
feminas desidiose. quasdam uero fraudulenter
ut a uiris suis separarent᷑: proprios filios corã
episcopis ad confirmandũ tenuisse. Unde nos dignum
duximus nos: ut si qua mulier filium suum desidia aut
fraude aliqua coram ep̃o tenuerit ad confirmandũ: ꝓpter

Expanded text:
ciscitatur a nobis sanctitas vestra, si aliquis homo comet uxor una caro per connubium efficiuntur, restat nimirum virum compatrem constitui illi mulieri cujus matrimonio assumpta uxor commater esse videbatur; et liquet idcirco virum illi feminae non posse jungi in copula, quae commater erat ejus cum qua idem una fuerat caro effectus. Idem Carolituali fornicatus fuerit, anathematis ut scitis percutitur ictibus. Similiter autem et illum percutere promulgamus, qui cum ea quam de sacro fonte baptismatis susceperit, aut cum illa quam ante episcopum tenuerit, cum sacro chrismate fuerit uncta, fornicationis perpetravit scelus; legitimam tamen, si habuerit, non dimittere cogatur uxorem. Ex concilio inas desidiose, quasdam vero fraudulenter ut a viris suis separentur proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus, ut si qua mulier filium suum desidia aut fraude aliqua coram episcopo tenuerit ad confirmandum, propter
Abbreviated transcription (Latin):
natio: a primo gradu incipit. At ea que ex transuerso numera¬
tur: a secundo. Primo gradu est supra pater mater: infra fi¬
lius filia. Secundo supra auus auia: infra nepos neptis: et¬
ex tͣnsuerso frater sororq. Tercio supra proaiuis proauia:
infra ꝓnepos ꝓneptis: ex tͣnsuerso fr̃is sororisq filius filia:
et conuenient̃ patruus amita auunculus matertera. Patru
et piniscue. Ne yuc̃. dicitur. Amita est patris soror: mater¬
tera est matris soror. Consobrinus consobrina: idest qui que
ue ex fratrib et ex sororib ꝓgenerantur. Sunt quidam¬
qui recte consobrinos eos proprie dici putant. qui ex duab
sororib ꝓgenerant᷑. quasi consororinos: eos uero qui ex
duobus ꝓgenerantur fratrib. proprie fr̃s patrueles uoca¬
ri.Si autẽ ex duob fratrib filie nascerentur. sorores patru¬
eles appellarent᷑: at eos qui ex fratre et sorore ꝓgenerant᷑

Expanded text:
natio a primo gradu incipit. At ea quae ex transverso numeranatio a primo gradu incipit. At ea quae ex transverso numeratur a secundo. Primo gradu est supra pater, mater: infra filius, filia. Secundo, supra avus, avia; infra nepos, neptis; ex transverso, frater et soror. Tertio, supra proavus, proavia, infra pronepos proneptis; ex transverso fratris sororisque, filius filia. Et consequenter patruus, amita; avunculus, matertera. Patruuet promiscue θεῖος dicitur. Amita est patris soror, matertera est matris vel ex fratribus aut sororibus progenerantur. Sed quidam recte consobrinos eos proprie dici putant, qui ex duabus sororibus progenerantur, quasi consororinos. Eos vero qui ex duobus progenerantur fratribus, proprie fratres patrueles vocari. Si autem ex duobus fratribus filiae nascerentur, sorores patrueles appellantur. At eos qui ex fratre et sorore progenerantur,
Abbreviated transcription (Latin):
cote iri. Ne uero in hac
hac disputacione duximus finiendã. Sunt enim quidam
qui non a fratrib sed a filiis eorũ id est patruelib uel con¬
sobrinis. genealogiã numerare incipiunt: dicentes filios
fr̃m in prima generacione ꝯputari debere: qr frẽs quasi
quidam truncus ex quo ceteri ramusculi oriant᷑ existũt.
S nec ista graduũ computacio. sibene intellecta fuerit.
ab ea quam suꝑius exposuimus in sentencia poterit esse
diuersa:
oc in loco de gradib cognationis.
necessariũ est exponere: quẽ ad modũ
gradus cognacionis numerent᷑. Qua¬
in re in primis admonendi sumus.
cognacionem aliam supra nuimerare. aliam infra. aliam ex tras¬
uerso: que etiam ex latere dicitur. Suꝑior cognacio est paren¬
tum. inferior liberorum. extͣnsuerso fr̃m sororũ ue. eorũ qui
que ue exhis ꝓgenerant᷑: et conuenient patrui. amite. auun¬
culi. matertere nominant᷑. Et suꝑior quidem et inferior cog¬

Expanded text:
cordari. Ne vero in hac cordari. Ne vero in hac iam disputatione duximus finiendam. Sunt enim quidam, qui non a fratribus, sed a filiis eorum, id est patruelibus, vel consobrinis, genealogiam numerare incipiunt, docentes filios fratrum in prima generatione computari debere: quia fratres, quasi quidam truncus ex quo caeteri ramusculi oriuntur, existunt. Sed nec ista graduum computatio, si bene intellecta fuerit, ab ea quam superius exposuimus in sententia poterit esse diversa. adibus cognationis. Hoc loco necessarium est exponere quemadmodum gradus cognationis numerentur. Quare in primis admonendi sumus cognationem aliam supra numerari, aliam infra, aliam ex transverso, quae etiam ex latere dicitur. Superior cognatio est parentum, inferior liberorum; ex transverso fratrum, sororum eorumve qui vel quae ex iis progenerantur, et consequenter patrui, amitae, avunculi, materterae. Et superior quidem et inferior cog
Abbreviated transcription (Latin):
nes inseptimo gradu. Utraq enim ꝯputacio sicut superius
diximus: uno fine concluditur. Namq duo gradus lega¬
les: unum gradũ canonicũ efficiunt. fratres itaq qui scdm
seculares leges dicuntur in scd̾o: iuxta canones numeran¬
tur inprimo. Filii fr̃m qui illic numerant᷑ in quarto. hic
ꝯputant᷑ in scd̾o. Nepotes uero qui ibi ꝯputant᷑ in sexto:
istic numerant᷑ in tercio. Sic deinceps qui in legib scribũ¬
tur in octauo et in decimo: in canonib definiunt᷑ inqͣr¬
do. et in quinto. Atq hoc modo de reliquis sciendum est
ut qui scdm canones dicunt᷑ in sexto et septimo: scd̾m le¬
ges accipiantur in undecimo uel quartodecimo. Nam
in septem gradib si canonice et usualiter numerant᷑. oĩa
ꝓpinquitatũ nomina continent᷑: ultra quos nec consangͥ¬
nitas inuenit̃. nec nomina repperiunt᷑: nec successio potest
amplius prorogati. nec memorit ab aliqua generacione re¬

Expanded text:
nes in septimo gradu. Utraque enim computatio, sicut superius nes in septimo gradu. Utraque enim computatio, sicut superius diximus, uno fine concluditur. Namque duo gradus legales unum gradum canonicum efficiunt. Fratres itaque qui secundum saeculares leges dicuntur in secundo, juxta canones numerantur in primo; filii fratrum, qui illic numerantur in quarto, hic computantur in secundo. Nepotes vero qui ibi computantur in sexto, istic numerantur in tertio. Sic deinceps qui in legibus scribuntur, in octavo et in decimo, in canonibus definiuntur in quarto et in quinto. Atque hoc modo de reliquis sentiendum est ut qui secundum canones dicuntur in sexto vel in septimo, secundum leges accipiantur in duodecimo vel quarto decimo. in septem gradibus, si canonice et usualiter numerentur, omnia propinquitatum nomina continentur. Ultra quos nec consanguinitas invenitur, nec nomina graduum reperiuntur, nec successio potest amplius prorogari, nec memoriter ab aliquo generatio re
Abbreviated transcription (Latin):
conuenire manifestũ erit. Iustinianus nãq usq ad quẽ gra¬
dum consanguinitas ipsa ꝑduret in suis legib ñ definiuit:
canones uero ultra septem nullam numerqre generacionẽ.
Sexto quippe gradu determinato: in ipsis legib subintulie
imperator. Hactenus ostendisse sufficiat: quẽadmodũ gra¬
dus cognationis numerent᷑. Namq ex lns palam est intel¬
ligere: quẽadinodũ ulteriores gradus numerare debeamus.
Generata quippe ꝑsona: gradum adicit. Eoce in his breuib
uerbis aꝑte ostenditur: quia tales gradus quales isti ꝯpu¬
esse decernat. ubi enim ulteriores gradus aꝑte indicat. ñ sex
tantum esse gradus: sed sex finitis. adhuc esse alios nume¬
randos. Ut ergo ueridice leges sint. et ueraces sint canones.
dicamus hoc quod ueritas habet: scilicet qd̾ non terminat᷑
consanguinitas in huiusmodi sexto: et terminat᷑ scd̃m cano¬

Expanded text:
convenire manifestum erit. Justinianus namque usque ad quem graconvenire manifestum erit. Justinianus namque usque ad quem gradum consanguinitas ipsa perduret in suis legibus non definivit. Canones vero ultra septem nullam numeravere generationem. Sexto quippe gradu determinato in ipsis legibus subintulit imperator. Hactenus ostendisse sufficiat quemadmodum gradus cognationis numerentur, namque ex iis palam est intelligere quemadmodum ulteriores gradus numerare debeamus. Generata quippe persona gradum adjicit. Ecce in iis brevibus verbis aperte ostenditur tales gradus quales isti compuesse decernat. Ubi enim ait ulteriores gradus, aperte indicat non sex tantum esse gradus; sed sex finitis adhuc esse alios numerandos. Ut ergo veridicae leges sint, et veraces sint canones, dicamus hoc quod veritas habet scilicet quod non terminatur consanguinitas in hujusmodi sexto, et terminatur secundum cano
Abbreviated transcription (Latin):
te disturbare nituntur. Nos uͦ d̾o annuente hanc q̃stionẽ
dnscutete cutauimꝰ in sinodo habita in lateranensi consisto¬
rio: connocatis ad hoc opus ep̃is et elericis atq iudicibus
diuersarũ ꝓuiciarũ. Deniq diu uentilatis legib et sacris
canonib: distincte inuenimꝰ ob aliam atq aliam causam.
alteram legum. alterã canonũ ficri ꝯputacionẽ. In legibus
siquidẽ ob nichil aliud ipsorũ graduũ mentio facta est:
ñ ut hereditas uel successio ab una ad alterã ꝑsonã int̃
consanguineos deferatur. Hac igitur de causa q heredi¬
tates nequeunt deferri niside una ad alterã ꝑsonam : ido
utauit scłaris imꝑator. in singulis ꝑsonis singulos prefi¬
ideo sacri canones duas muno gradu constituũt ꝑsonas. Utͣq
tamen cõputacio si attente ac subtiliter fuerit ꝑspecta: idem
sensisse et eandem esse in sentencia. atq ad eundẽ terminũ

Expanded text:
te disturbare nituntur. Nos vero Deo annuente hanc quaestionem te disturbare nituntur. Nos vero Deo annuente hanc quaestionem discutere curavimus in synodo habita in Lateranensi consistorio, convocatis ad hoc opus episcopis et clericis atque judicibus diversarum provinciarum. Denique diu ventilatis legibus et sacris canonibus, distincte invenimus ob aliam atque aliam causam alteram legum, alteram canonum fieri computationem. In legibus siquiden ob nihil aliud ipsorum graduum mentio facta est, nisi ut haereditas vel successio ab una ad alteram personam inter consanguineos deferatur. Hac igitur de causa quia haereditates nequeunt deferri nisi de una ad alteram personam, ideo curavit saecularis imperator in singulis personis singulos praefiideo sacri canones duas in uno gradu constituunt personas. Utramque tamen computationem si attente ac subtiliter fuerit perspecta idem sensisse et eamdem esse in sententia atque ad eumdem terminum
Abbreviated transcription (Latin):
lexander ep̃c seruiis seruorũ dei. om̃ib episcopis
et cdericis. necnon et iudicib per italiam consti¬
tutis salutem: et apłicam benedictionẽ. Ad sedẽ
apostolicam perlata est questio nouitet erorta. de gradib
consanguinitatis: qm̃ quidam legum et canonũ imperiti.
eccłasticũ morem numerare nitunt̃: nouo et inaudito er¬
rore affirmantes. quod germani fratres uel sorores int̃ se
sint in scd̾a generatione: filii corũ uel filie in quarta: nepo¬
tes eorũ. uel neptes in sexta. Caliq modo ꝓgeniem computã¬
tes. et eiusmodi sexto gradu cam terininantes. dicũt deinceps
uiros ac mulieres intet se poue tuptialia tura contrahere:
et ad huiuimodi ꝑfanũ grorem confiriandũ in arguiñto
assumũt seculares leges. quas iustinianus inꝑ ru: mul¬
uit de fuocessionib: consanguineorũ. Quibunfisi. ofster¬
Aere moliuntur fratres in scðo gradu esse nuttos: filios
eorum in quarto: nepotes in sexto. Sic seriem genealogie t̃¬

Expanded text:
lexander episcopus, servus servorum Dei, omnibus episcopis et clericis, necnon judicibus per Italiam constitutis, salutem et apostolicam benedictionem. Ad sedem apostolicam perlata est quaestio noviter exorta de gradibus consanguinitatis; quoniam quidam legum et canonum imperiti eecclesiasticum morem numerare nituntur; novo et inaudito errore affirmantes, quod germani fratres vel sorores inter se sint in secunda generatione, filii eorum vel filiae in quarta; nepotes vel neptes eorum in sexta: talique modo progeniem computantes et ejusmodi, sexto eam gradu termiviros ac mulieres inter se posse nuptialia jura contrahere. Et ad hujusmodi profanum errorem confirmandum, in argumentum assumunt saeculares leges quas Justinianus imit de successionibus consanguineorum, quibus confisi ostendere moliuntur, fratres in secundo gradu esse numeratos, filios eorum in quarto, nepotes in sexto. Sic seriem genealogiae ter
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet timoris: ꝑ quẽ mens funda¬
tur in solido humilitatis: Quantũ autem uale¬
at. dñica illa sententia probat quę dicit. Super
quem requiescet sp̃c meus. nisi suꝑ humilem. et
quietum. et trementem sermones meos: Hic est
lapis offensionis. et petra scandali: nisi forte. dubi¬
tes hunc ẽẽ lapidem. quẽ reprobauerunt edifican¬
tes. et factus est in caput anguli. Suꝑbę et enum
mentes. et suam iusticiam statuere uolentes. nil so¬
lent molestius pati. nichil amplius indignari: quã
apparere despecti. et uiles urderi.

Expanded text:
videlicet timoris per quem mens fundavidelicet timoris per quem mens fundatur in solido humilitatis. Quantum autem valeat Dominica illa sententia probat, quae dicit: Super quem requiescet Spiritus meus, nisi super humilem, et quietum, et trementem sermones meos? Hic est lapis offensionis et petra scandali, nisi forte dubites hunc esse lapidem quem reprobaverunt aedificantes, et factus est in caput anguli. Superbae etenim mentes, et suam justitiam statuere volentes, nil solent molestius pati, nihil amplius indignari quam apparere despecti et viles videri.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. et quot nemo om̃ino explere potuisset: si
uiberet dñs om̃s de om̃ibus tribubus lapidem su¬
um tollere: eo qd̃ nemo sufficeret se ipsum digne
pensare: qualis sit ad om̃ia. ñ dicam in omni. sed
ia solũmodo qualibet inrtute. Sufficit gͦ unũ
aliquod pieclarũ et insigne estus sui desiderium.
ꝑ om̃s has quas determinauimus uirtutes segre¬
gare: talisq memoriȩ usum firmare: et in eius¬
modi recordatione. sub omni diffidentię perieu¬
lo. contra desperationis malum pugnare. facile e¬
nim animum suum quãlibet deiectum. quantali¬
bet temptatione pulsatum. ad spem diuinȩ misera¬
tionis. statumq confidentię reparat: qui qualis a¬
liquando ex diuina operatione fuerit. ad memo¬
riam reuocat. Om̃ino et absq dubio libenter se caer¬
cet. in tali studio: cui datum est nosse quid ualeat.
uel quã utilis sit hec huiusmodi lapidum studiosa
collectio.
quẽ primo loco posumus. soliditatem

Expanded text:
esset, et quod nemo omnino explere potuisset, si esset, et quod nemo omnino explere potuisset, si juberet Dominus omnes de omnibus tribubus lapidem suum tollere, eo quod nemo sufficeret seipsum digne pensare, qualis sit ad omnia, non dicam in omni, sed una solummodo qualibet virtute. Sufficit ergo unum aliquod praeclarum et insigne aestus sui desiderium per omnes has quas determinavimus virtutes segregare, talisque memoriae usum firmare et in ejusmodi recordatione sub omni diffidentiae periculo contra desperationis malum pugnare. Facile enim animum suum quantumlibet dejectum, quantalibet tentatione pulsatum, ad spem divinae miserationis statumque confidentiae reparat: qui qualis aliquando ex divina operatione fuerit, ad memoriam revocat. Omnino et absque dubio libenter se exercet in tali studio, cui datum est nosse quid valeat, vel quod utilis sit haec hujusmodi lapidum studiosa collectio. quem primo loco posuimus, soliditatem
Abbreviated transcription (Latin):
fiat: hanc considerationis suȩ operam. ꝑ singłas
quas distinximus uirtutos exerceat: et lapidũ
suoꝵ numerum. usq in duo denariũ extendat.
Cogitet gͦ quis quis cupit. post iordans conuer¬
sionem hoc dñicum preceptum implere: eogitet
inquam. sub tempore diuinȩ insitationis. cinus
ingoris furrit uixta aliquid. in unaqualibet uir¬
tute. Cogitet quanta soliditas tunc temporis ei fu¬
erit in timore. quanta grauitas in compunctio¬
ne: quanta stabilitas inspe. quanta integritas
in caritate: quanta maturitas in iocunditate:
quanta asperitas in seueritate. Cogitet quã auste¬
rus fuerit in abstinentia: quã iobustus in pacien¬
tia : quã sollicitus in cireũspectione. quã assiduus
in speculatione: quã certus in discretione: quã
quietus in contemplatione. Cũ autem hȩc onũia
plene perspexerit. memorieq mandauerit: tu¬
mulum qualem oportuit erexit. Infiuiti negotu

Expanded text:
fiat, hanc considerationis suae operam per singulas fiat, hanc considerationis suae operam per singulas quas distinximus virtutes exerceat, et lapidum suorum numerum usque in duodenarium extendat. Cogitet ergo quisquis cupit post Jordanis conversionem hoc Dominicum praeceptum implere; cogitet, inquam, sub tempore divinae visitationis cujus vigoris fuerit juxta aliquid in unaqualibet virtute. Cogitet quanta soliditas tunc temporis ei fuerit in timore, quanta gravitas in compunctione, quanta stabilitas in spe, quanta integritas in charitate, quanta maturitas in jucunditate, quanta asperitas in severitate. Cogitet quam austerus fuerit in abstinentia, quam robustus in patientia, quam sollicitus in circumspectione, quam assiduus in speculatione, quam certus in discretione, quam quietus in contemplatione. Cum autem haec omnia plene perspexerit memoriaeque mandaverit, tumulum qualem oportuit erexit. Infiniti negotii
Abbreviated transcription (Latin):
tribus. alio loco iam diximus. ꝑruben et sẏmeo¬
nem intelligimus tunorem et compunctionem: ꝑ
leui spem. ꝑ uidam caritatem. ꝑ ysachar iocundita¬
tem. ꝑ tabulon seueritatem. In gad intelligitur
abstinentia: in aser pacientia: in dan et neptali.
circũspectio et speculatio: in ioseph et bemanun
discietio: et inuisibilium contemplatio. Horum
autẽ rationem. hoc loco ostendere iam uolumus:
de quibus quod nobis rectius uidebatur. alias iam
dixrimus. S: qui ex tali sobole semen suum in duo¬
decim tribus multiplicatum ẽẽ confidit: discat
quales lapides de medio iotoanis tollere debuerit.
cũ hanc uirtutum progeniem. usq ad eius transi¬
tum promouerit. Recolat gͦ quid roboris. quid
fortitudinis. uel firmitatis. ad diuinę aspirationis
afflatum. se seuserit hausisse: et hoc est lapides e¬
lectos. de loco determinato tulisse.S: ut ꝑ singłos
de singłis tribus homines. hȩc lapidum electio

Expanded text:
tribus, alio loco jam diximus. Per Ruben et Simeotribus, alio loco jam diximus. Per Ruben et Simeonem intelligimus timorem et compunctionem; per Levi, spem; per Judam, charitatem; per Issachar, jucunditatem; per Zabulon, severitatem; in Gad intelligitur abstinentia; in Aser, patientia; in Dan et Nephtalim, circumspectio et speculatio; in Joseph et Benjamin, discretio et invisibilium contemplatio. Horum autem rationem hoc loco ostendere jam volumus, de quibus quod nobis rectius videbatur alias jam diximus. Sed qui ex tali sobole semen suum in duodecim tribubus multiplicatum esse confidit discat quales lapides de medio Jordanis tollere debuerit, cum hanc virtutum progeniem usque ad ejus transitum promoverit. Recolat ergo quid roboris, quid fortitudinis vel firmitatis ad divinae aspirationis afflatum se senserit hausisse, hoc est et lapides electos de loco determinato tulisse. Sed ut per singulos de singulis tribubus homines haec lapidum electio
Abbreviated transcription (Latin):
est electos lapides in unũ locũ congregare: uisi
diuinę confirmationis et corroborationis quali¬
tates diligenter retractare. memorieq cõmen¬
dare. Et nichil aliud ẽ eos in loco castroꝵ fixis¬
se: iisi huiusmodi memoriam. in omni temp¬
tationis articulo firmiter assueuisse.
os autẽ de medio iotoanisꝑ
alueo ꝑ dĩ uirtutem siccatõ: et ad nu¬
merum duodecim tribuum colligimꝰ
quando statum mentis nr̃ȩ qualis sub diuinȩ in¬
sitationis tempore fuerit diligenter discutimus:
et quales tunc temporis in unaquaq principa¬
liũ uirtutum iuxta aliquid fuerimus. subtiliter
exquirimus. Noc ẽ enim singłos de tribubus
singłis homines. suum lapidem tollere. quantȩ
firmitatis uixta aliquid ad singłas uirtutes. ꝑ
aspirationis gr̃am aliquando extiterit ueraciter
inuenisse. Quid autem de duo decim filus iacob
sentiamus. ex quibus originẽ trahunt hȩ duodeci

Expanded text:
est electos lapides in unum locum congregare, nisi est electos lapides in unum locum congregare, nisi divinae confirmationis et corroborationis qualitates diligenter retractare, memoriaeque commendare, et nihil aliud est eos in loco castrorum fixisse, nisi hujusmodi memoriam in omni tentationis articulo firmiter assuevisse.Hos autem de medio Jordanis alveo per Dei virtutem siccato, et ad numerum duodecim tribuum colligimus, quando statum mentis nostrae, qualis sub divinae visitationis tempore fuerit, diligenter discutimus, et quales tunc temporis in unaquaque principalium virtutum, juxta aliquid fuerimus, subtiliter exquirimus. Hoc est enim singulos de singulis tribubus homines suum lapidem tollere, quantae firmitatis, juxta aliquid ad singulas virtutes per aspirationis gratiam aliquando exstiterit, veraciter invenisse. Quid autem de duodecim filiis Jacob sentiamus, ex quibus originem trahunt hae duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
nit: et desperationis insultus fortiter repellit.
cũ dicit. Ocl̃s fu ceco: et pes claudo. Pater erã
pauperum: et causam quã nesciebam. diligenter
inuestigabam. Conterebam molas iniqui: et de¬
dentibus illius auferebam predam. Sic et ezechi¬
as sub necessitatis articulo. ad huiusmodi lapi¬
dum munimina recurrebat. cũ de uita diffide¬
ret: et ex bonoꝵ actuum suoꝵ representatione
dñi miscdiam prouocabat: precũq suarum ob¬
tentu. diffidentię pericula ꝓpulsabat. Demento
inquit dñe quom̃ ambulauerun coram te in
ueritate et coroe perfecto: et qd̾ bonum ẽ in
ocłis tuis fecerim. Debemus itaq et nos promp¬
tum et familiare habere. sub omni tempore tẽp¬
tationis. ante actorũ bonoꝵ memoriam pre¬
sentem tenere: et cũ hanc consuetudinem in
continuum usum duxerimus: quasi lapides bo¬
uos et iuxrta diuinum documentum electos.
in loco castror. collocauimus. Nichil enim aliud

Expanded text:
nit, et desperationis insultus fortiter repellit, nit, et desperationis insultus fortiter repellit, cum dicit: Oculus fui caeco, et pes claudo; pater eram pauperum, et causam quam nesciebam diligenter investigabam. Conterebam molas iniqui, et dentibus illius auferebam praedam . Sic et Ezechias sub necessitatis articulo ad hujusmodi lapidum munimina recurrebat, cum de vita diffideret, et ex bonorum actuum suorum repraesentatione, Domini misericordiam provocabat, precumque suarum obtentu, diffidentiae pericula propulsabat: Memento, inquit, Domine, quomodo ambulaverim coram te in veritate et corde perfecto, et quod bonum est in oculis tuis fecerim . Debemus itaque et nos promptum et familiare haberi sub omni tempore tentationis, anteactorum bonorum memoriam praesentem tenere et cum hanc consuetudinem in continuum usum duxerimus, quasi lapides bonos, et juxta divinum documentum electos in loco castrorum collocavimus. Nihil enim aliud
Abbreviated transcription (Latin):
pouit carnem brachium suum. erit enim sieut mi¬
rice in deserto: et ñ saturabitur cũ uenerit estas.
Qũa utilis gͦ erit putamus in huiusmodi loco:
illa qũa prescripsimus malor lapidum congre¬
gatio. uiciorq recordatio: quȩ nos poterit custo¬
dire ab hoc execrabili suꝑbiȩ tẏpo. et protege¬
re ab huiusmodi maledicto:
ne suꝑuemente. cũ presenseris animũ
tuum desperatione tangi. et ad diffi¬
dentię locũ deici. et ad prefinitum castroꝵ locũ
deuolui: debes bonor. lapidum tumulum pre¬
sentẽ habere: et ad uirtutum preteritarũ memo¬
riam ocłos reflectere: et ex earũ recordatione
spei tue fiduciam reformare. Sic iob rebus nuda¬
tus. filus uiduatus. ulcere percussus. cũ se in loco
castror. deprehensum cerneret. et desperationis
inalo se pulsari presentiret. ut diffidentię malũ
temperaret. ad bonor. lapidum aceruum recurrit.
ex bonorq recordatione. castra sua undiq mu¬

Expanded text:
ponit carnem brachium suum: erit enim sicut myponit carnem brachium suum: erit enim sicut myricae in deserto, et non saturabitur cum venerit aestas, quam utilis ergo, putamus, erit in hujusmodi loco illa quam praescripsimus malorum lapidum congregatio, vitiorumque recordatio, quae nos poterit custodire ab hoc exsecrabili superbiae typo, et protegere ab hujusmodi maledicto. ne superveniente, cum praesenseris animum tuum desperatione tangi, et ad diffidentiae locum dejici, et ad praefinitum castrorum locum devolvi, debes bonorum lapidum tumulum praesentem habere, et ad virtutum praeteritarum memoriam oculos reflectere, et ex earum recordatione spei tuae fiduciam reformare. Sic Job rebus nudatus, filiis viduatus, ulcere percussus, cum se in loco castrorum deprehensum cerneret, et desperationis malo se pulsari praesentiret, ut diffidentiae malum temperaret, ad bonorum lapidum acervum recurrit, et ex bonorum recordatione castra sua undique mu
Abbreviated transcription (Latin):
contra me est semper.¬
tenere presenseris. et meritis tins altio¬
ra presumere perspexeris. memento statim qͥd ali¬
quando fueris: et a maloꝵ lapidum congeriem.
ocłos reflectens. te ipsum in humilitate eustodis.
Bonum ẽ sane presumere: ñ de tua tam̃en fortitu¬
dine. s dñi pietate. Ad hoc maloꝵ lapidum in lo¬
co bono congregatio cinq ualeat: ut ꝑer malor.
suoꝵ memoriam. num quam de uiribus suis pre¬
sumat. Ut gͦ diseat unusquisq presumere ñ de
se ipso s. de dño: semꝑ sibi in presumptionis loco.
occurrat sibi malor suor recordatio. Illa sane p̃¬
sumptionis fiducia dñm placat: et magnalia im¬
petrat. quã humilitas cõmendat. Qui confidunt
in Dño sicut mons syon.S ic econtrario abhomi¬
nabilis ẽ illa presumptionum fiducia. quã generat
suꝑbia. Non enam saluatur rex ꝑ multam uirtutẽ:
et gygas ñ saluabitur in multitudine uirtutis suę.
Maledictus gͦ homo qui confidit in homine: et

Expanded text:
contra me est sempercontra me est sempertenere praesenseris, et meritis tuis altiora praesumere perspexeris, memento statim quid aliquando fueris, et ad malorum lapidum congeriem oculos reflectens teipsum in humilitate custodis. Bonum est sane praesumere, non de tua tamen fortitudine, sed de Domini pietate. Ad hoc malorum lapidum in loco bono congregatio cuique valeat, ut per malorum suorum memoriam nunquam de suis viribus praesumat. Ut ergo discat unusquisque praesumere, non de seipso, sed de Domino, semper sibi in praesumptionis loco occurrat malorum suorum recordatio: illa sane praesumptionis fiducia Dominum placat, et magnalia impetrat, quam humilitas commendat. Qui confidunt in Domino sicut mons Sion. Sic econtrario abominabilis est illa praesumptionum fiducia quam generat superbia. Non enim salvatur rex per multam virtutem suam, et gigas non salvabitur in multitudine virtutis suae. Maledictus ergo homo qui confidit in homine, et
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am acceperimus. Testatur hoc qui dieit: si¬
ue me nichil potestis facere. Ergo nec lapides bo¬
nos est uspiam colligere: nisi ex eius operatio¬
ne. S malor lapidumꝰ uinumeram multitudi¬
nem facile inuenimus: quos ex tota uita nr̃a. co¬
piose. et ad manum colligunus. Quro gͦ oꝑus fu¬
it hor locũ designare: quos ubertim possumus
undecũq congregare: Cogitet gͦ quisq cuiu
duricię. cuius obstinatiȩ fueritꝰ: quociens diui¬
na gr̃a descruit. sibiq ipsi reliquit: et hoc fa¬
ciens. malor lapidum tumulum erexit. In hune
itaq modum possumus cumulos erigere. et di¬
uersos e diuerso constituere: hinc unum de lapi¬
dibus bonis. illinc alium de lapidibus malis.
Bonoꝵ lapidum sibi congeriem instituit qui
dixit. Inȩternum non obliuiscar iustificationes
tuas : quia nni ipsis uiuificasti me. Maloꝵ. lapi¬
dum tumulum erexerat cũ dicebat. Qm̃ iniqui¬
tatem meam ego cognosco: et peccatum meũ

Expanded text:
gratiam acceperimus. Testatur hoc qui dicit: Sigratiam acceperimus. Testatur hoc qui dicit: Sine me nihil potestis facere ; ergo nec lapides bonos est uspiam colligere nisi ex ejus operatione. Sed malorum lapidum innumeram multitudinem facile invenimus, quos ex tota vita nostra copiose et ad manum colligimus. Quid ergo opus fuit horum locum designare, quos ubertim possumus undecunque congregare? Cogitet ergo quisque cujus duritiei, cujus obstinationis fuerit, quoties eum divina gratia deseruit, sibique ipsi reliquit: et hoc faciens malorum lapidum tumulum erexit. In hunc itaque modum possumus tumulos erigere, et diversos e diverso constituere, hinc unum de lapidibus bonis, illinc alium de lapidibus malis. Bonorum lapidum sibi congeriem instituit, qui dixit: In aeternum non obliviscar justificationes tuas, quia in ipsis vivificasti me . Malorum lapidum tumulum erexerat, cum dicebat: Quoniam iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum
Abbreviated transcription (Latin):
ed illude
utoetur mirũ. magnaq amnuratio¬
ne dignum: qd iubemͣ bonos lapi¬
des de bono loco collectos. in malo
loco reponere: malos autem lapides undecũq
uollectos. in bono loco aggregare. Locus bonus
presumptio confidentię: locus malus despera¬
tio diffidentię. S: tam̃ debemus in loco confiden¬
tiȩ congregare lapides malos: et in loco diffi¬
dentię congregare lapides bonos. In die bonor.
ne imnemor. sis malor: et congregasti lapides
malos in loco bono: et in die maloꝵ. ne ime¬
mor sis bonor:: et congregasti lapides bonos
in loco malo. Quid enim est lapides bonos de
medio iordanis. de loco uidelicet facti prodigu.
colligere. nisi statum mentis. qualis tempore
diuine insitationis fuerit diligenter ret̾ctare .&. cuiꝰ
firmitatis seđm unam quãq uirtutem extiterit.
subtiliter inuestigare: memorięq cõmendando.
quasi quendã testimomi tumulum erigere: S
num quã talium lapidum copiam habemus:
nisi prius dunnc̨ usitationis et inspirationis

Expanded text:
ed illud videtur mirum magnaque admiratione dignum quod jubemur bonos lapides de bono loco collectos in malo loco reponere, malos autem lapides undecunque collectos in bono loco aggregare. Locus bonus praesumptio confidentiae, locus malus desperatio diffidentiae. Sed tamen debemus in loco confidentiae congregare lapides malos, et in loco diffidentiae congregare lapides bonos. In die bonorum ne immemor sis malorum, et congregasti lapides malos in loco bono, et in die malorum ne immemor sis bonorum, et congregasti lapides bonos in loco malo. Quid enim est lapides bonos de medio Jordanis de loco videlicet facti prodigii colligere, nisi statum mentis qualis tempore divinae visitationis fuerit diligenter retractare, et cujus firmitatis secundum unamquamque virtutem exstiterit subtiliter investigare, memoriaeque commendando quasi quemdam testimonii tumulum erigere? Sed nunquam talium lapidum copiam habemus, nisi prius divinae visitationis et inspirationis
Abbreviated transcription (Latin):
in gͦ hec bona fuerit adeptus. ñ intel¬
ligo ad ꝗd pro cõmodo corporis sui
ułterius porrigatur affectus. solumin
assit ei quã cunctos appetere diximus. diutur¬
uitas uite. S ista illi minime deerit: qr uiu̾et iusti
in ꝑpetuum.¬

Expanded text:
Qui ergo haec bona fuerit adeptus, non intelQui ergo haec bona fuerit adeptus, non intelligo ad quid pro commodo corporis suus ulterius porrigatur affectus. Solummodo adsit ei, quam cunctos appetere diximus, diuturnitas vitae. Sed ista illi minime deerit, quia justi in perpetuum
Abbreviated transcription (Latin):
cotdis positus. exempli causa homo aliquis. qui
tam u ipsis ocłor suor pupillis. quã et in singłis
membris ferrum ignitum et caudens infixum ha¬
beat: ita ut nȩe in medulla. nec in testina. nec om̃i¬
no quicquã in toto ipso a eruciatus illius imma¬
nitate uacet. uel eam leuius quã in oculis aliquate¬
nus sentiat. Quid dicam: Angustiatur Quis
hunc estimet sanę mentis iuiter ista: Codem mͦ.
s. penitus contraria consideratione in illa futura
uita mestimabilis delectatio. quedam bonos ine¬
briabit. et dulcedine sui totos cos inestimabili
exundantia saciabit. Quio dixi totos. Oculi. aures.
nares. os. manus. pedes.guttur. cor. iecur. pulio.
ossa. medullȩ. ersta etiam ipsa. et cuncta singilla¬
tim. singłaq mnembra eoꝵ in cominune tam mi¬
rabili delectationis. et dulcediuis. sensu comple¬
buntur. ut uere totus homo. torrente uoluptatis
dei potetur et ab ubertate domus eius inebri¬

Expanded text:
cordis positus, exempli causa, homo aliquis, qui cordis positus, exempli causa, homo aliquis, qui tam in ipsis oculorum suorum pupillis quam et in singulis membris ferrum ignitum et candens infixum habeat, ita ut nec medullae, nec intestina, nec omnino quidquam in toto ipso cruciatus illius immanitate vacet, vel eam levius quam in oculis aliquatenus sentiat. Quid dicam? Angustiatur. Quis hunc existimet sanae mentis inter ista? Eodem modo, sed penitus contraria consideratione, in illa futura vita ineffabilis delectatio quaedam bonos inebriabit, et dulcedine sui totos eos inaestimabili exundantia satiabit. Qui dixi totos? oculi, aures, nares, os, manus, pedes, guttur, cor, jecur, pulmo, ossa, medullae, exta etiam ipsa, et cuncta singulatim, singulaque membra eorum in commune, tam mirabili delectationis et dulcedinis sensu complebuntur ut vere totus homo torrente voluptatis Dei potetur, et ab ubertate domus ejus inebri
Abbreviated transcription (Latin):
rere possit. Duas eni beatitudines. et item mi¬
serias duas. maiorem indelicet atq minorem ẽẽ
nouimus. Maiorem beatitudinẽ regnũ dei: mino
rem in quo adam primo positus. fuerat gaudium
paradisi. Item maiorem miseriam ęternum ignem
gehennę̃: minorem fatemur quas incessanter pati¬
mur eruinnas presentis uitę. Beatitudinum autẽ
neutiam aliquando experti sumus. Quod si saltem
illam paruam beatitudinem quam in partoy so
positus adam habuit experti eẽmus: forte per
hanc uilam maiorem aliquomͦ comectando uide¬
re possemus: sicut nunc un minori miseria nati.
nutrici. et adulti. multi de maiori miseria quoci¬
ens uolumus edicere et explanare ualemus. Itaq
cũ delectationem de qua agimus constet ẽẽ unã
portionẽ magne beatitudinis. quo illam mͦ expli¬
cemus. ut cãpiamur ñ utoco. nisi forte id agamꝰ
aliqua contraria similitudine magnę miserię.
quã ex minori comectemus. Sit gͥ aute ocłos

Expanded text:
rere possit. Duas enim beatitudines, et item mirere possit. Duas enim beatitudines, et item miserias duas, majorem videlicet atque minorem esse novimus. Majorem beatitudinem, regnum Dei; minorem dicimus esse, in quo Adam primo positus fuerat, gaudium paradisi. Item majorem miseriam, aeternum ignem gehennae; minorem fatemur, quas incessanter patimur aerumnas praesentis vitae. Beatitudinem autem neutram aliquando experti sumus. Quod si saltem illam parvam beatitudinem, quam Adam in paradiso positus habuit, experti essemus, forte per hanc, illam majorem aliquo modo conjectando videre possemus, sicut nunc in minori miseria nati, nutriti et adulti, multa de majori miseria, quoties volumus, edicere et explanare valemus. Itaque cum delectatio, de qua agimus, constet esse una portio magnae beatitudinis, quo illam modo explicemus, ut capiatur, non video, nisi forte id agamus aliqua contraria similitudine magnae miseriae quam ex minori conjectamus. Sit igitur ante oculos
Abbreviated transcription (Latin):
sibi cõmoda iudieant delectantur Delectatur quip¬
pe ut uerbi gr̃a. pauers dicatur odoratus odorib
uanis. et gu̾stus rerũ diuersarum saporibus diuer¬
sis: nȩc ne singłi alii sensus his et illis. uirta qd euiq
fert naturalis appetitus. Iste tam̃ delectationes non
semper delectant: s suis qͦ: amatoribus. sui ñ numqͣm
tedium ingerunt: Transitorię nãq sunt. et bestia¬
trabuntur. ꝑpetes sunt et rationabiles. Quare non
udeo ut qualiter intelligantur possit edici: pre¬
sertim cũ in delectationibus intȩ presentis quo eas
designenius. exemplo nequeat inueniri. Delecta¬
tionibus ęternis illis quo magis quisq utetur.
eo feruentius illas amplectetur: quia ex earũ satu¬
ritate. nullum fastidium ulli ereatur. Quas delec¬
tationes ueminem in hac mortalitate uiuentem
c̃ẽ puto. uel fuisse qui senserit. uel gustauerit: ut
illarum saporem. uel habitudinem. ceteris dige¬

Expanded text:
sibi commoda judicant delectantur. Delectatur quipsibi commoda judicant delectantur. Delectatur quippe, ut, verbi gratia, paucis dicatur, odoratus odoribus variis, et gustus rerum diversarum saporibus diversis, necne singuli alii sensus his et illis, juxta quod cuique fert naturalis appetitus. Istae tamen delectationes non semper delectant, sed suis quoque amatoribus sui nonnunquam taedium ingerunt; transitoriae namque sunt et bestiatrabuntur perpetes sunt et rationabiles. Quare non video ut qualiter intelligantur possit edici, praesertim cum, in delectationibus vitae praesentis, quo eas designemus exemplo nequeat inveniri. Delectationibus etenim illis quo magis quisque utetur, eo ferventius illas amplectetur, quia ex earum saturitate nullum fastidium ulli creatur. Quas delectationes neminem in hac mortalitate viventem esse puto, vel fuisse, qui senserit, vel gustaverit, ut illarum saporem vel habitudinem caeteris dige
Abbreviated transcription (Latin):
cile forsitan intelligendas exponerem. tum quia¬
eas ego illas in me. tum quoniã. ab eis accepi.
qui eas quę sint experimento didicerunt in se.
At quod nec sensu percepi: nec ab ullo qui perce¬
pit ut dixi accepi. non eodem modo. Credere tam̃
et icunctanter ut mea quidem fert opinio. astru¬
ere licet. sanitatem uite future. ita iugem et incõ¬
mutabilem. aci̾olabilem fore. ut meffabili qua¬
dam atq sensibili suauitatis dulcedine. totũ ho¬
minem repleat: et om̃e qd̃ alicuius in se iicissi¬
tudinis. mutabilitatis. aut lesionis. suspicionis.
pretendere queat: procul arceat. atq repellat.
de saintate dicta sunt.cap̃. Ne uoluptate.
uic eo ordine quo singła de quibus
insticuimus tractare ꝓposuimus. uo¬
luptatem subumrimus: quam alio
conporeor sensuum nomine delecta¬
tionem appellamus. Et hȩc quidem magnopere so¬
let amari: quia singuli corporis sensus in his quȩ

Expanded text:
cile forsan intelligendas exponerem, cum quicile forsan intelligendas exponerem, cum quia ego illas in me, tum quoniam ab eis accepi qui eas quae sint experimento didicerunt in se, at quod nec sensu percepi, nec ab ullo qui perceperit, ut dixi, accepi, non eodem modo. Credere tamen et incunctanter, ut mea quidem fert opinio, astruere licet sanitatem vitae futurae ita jugem et incommutabilem atque inviolabilem fore ut ineffabili quadam atque sensibili suavitatis dulcedine totum hominem repleat, et omne quod alicujus in se vicissitudinis, mutabilitatis, aut laesionis suspicionem praetendere queat, procul arceat atque repellat. Haec de sanitate dicta sint. CAPUT VI. De voluptate. Hinc eo ordine quo singula de quibus instituimus tractare proposuimus, voluptatem subjunximus, quam alio nomine corporeorum sensuum delectationem appellamus. Et haec quidem magnopere solet amari, quia singuli corporis sensus in iis quae
Abbreviated transcription (Latin):
mus: Propone tibi quemlibet sanissuum corpo¬
re. et de saintate illius sciscitare. Sanus est suo
iudicio. Hic talis paulo durius tangatur. aut
in aliqua parte sui corporis artuis constringat᷑.
et statum indebis quia clamabit Sine ledis me:
ueras me. Quid est hoc: Nonne sanum prius¬
se ẽẽ dicebat: et nunc modiee tac̾tus ita dolent̃
subelamat: Iste ne sanus uidetur: Non puto. Ne¬
quaquam gͦ salus huiusmodi nobis datur: quo¬
rũ salus a dũo futura ẽẽ specialiter repromittit᷑.
slam absterget ds omnem lacrimam ab ocłis
eoꝵ. et iam̃ non erit amplius neq luctus. neq
clamor. neq ullus dolor: qm̃ priora
cransierunt. Et non esurient neq sicient.
quibus dextera dei tegumentum erit: Qualis
urtem sanitas sit illa. certe seio me. nee meo
nȩc alicuius sensu. uel experimento accepisse.
febrium uͦ et diuersarum infirmitatum quali¬
tates si euiusmodi suit. quauis interrogarer. fa¬

Expanded text:
mus? Propone tibi aliquem sanissimum corpomus? Propone tibi aliquem sanissimum corpore, et de sanitate illius sciscitare, sanus est suo judicio. Hic talis paulo durius tangatur, aut in aliqua sui corporis parte arctius constringatur, et statim videbis quia clamabit: Sine, laedis me, vexas me. Quid est hoc? Nonne prius se esse sanum dicebat? et tunc modice tactus, ita dolenter succlamat. Istene tibi sanus videtur? Non puto. Nequaquam ergo salus hujusmodi nobis dabitur, quorum salus a Domino futura esse specialiter repromittitur. Nam absterget Deus omnem lacrymam ab oculis suorum, et jam non erit amplius neque luctus, neque clamor, neque ullus dolor, quoniam priora transierunt ; et non esurient, neque sitientquibus dextera Dei tegmentum erit? Qualis autem sit sanitas illa, certe scio me nec meo nec alicujus sensu vel experimento accepisse. De febrium vero et diversarum infirmitatum qualitate, si cujusmodi sint quivis interrogaret, fa