comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nim sane et praue incelligi pot̾. & iõ responoend̃ ÷
ita. Ds pat̾ genuit dm̃: qui ẽ ip̃e pat̾. hoc dicimꝰ eẽ
alius ds : quã pat̾. s unus q̃s cum patre. Si uero
ad liturgenuit d̾m. qui ñ ÷ ds pat᷑. hic distingui¬
mꝰ. qr ouplicit᷑ pot̾ incelligi. ẜenuit dm quiñ: ds
Unus emim ce idẽ ds̃. ÷ pater. filius. et sp̃c sc̃. &e e¬

Expanded text:
et prave intelligi potest; et ideo respondendum est ita: Deus Pater genuit Deum qui est ipse Pater. Hoc dicimus esse alius Deus quam Pater, sed unus Deus cum Patre. Si vero additur: Genuit Deum qui non est Deus Pater; hic distinguimus, quia dupliciter potest intelligi. Genuit Deum qui non esUnus enim et idem Deus est Pater, et Filius, et Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
sap̃iam qua sapiens : ita nec ẽẽntiam qua ẽ. Ut
emin sap̾ia sapiensz. ce potentia potens ita: et
tet itaq ex p̃dictis. qr pat̾ cẽntiam diuinã ñ gemuuit.
nuit. id qđ ip̃e genuit. nec denichilo. nec deali
nicuris &e uoluit. & potuit. ħad se indicandũge¬
da eẽ. dicentes pacet de seip̃o genuit. illuo quod ip

Expanded text:
sapientiam qua sapiens est; ita nec essentiam qua est. Ut enim sapientia sapiens est, et potentia potens; ita et tet itaque ex praedictis quia Pater essentiam divinam non genuit. nuit, id quod ipse est genuit; nec de nihilo, nec de alinituris et voluit et potuit, hoc ad seipsum indicandum geda esse, dicentes: Pater de seipso genuit illud quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tiuũaus. manens s dĩ natura susceꝑat. generis
sui pocestatẽ. in habitu assup̃ce humilitatis exer¬
cens. Ecre hic aꝑte dicit et naturã genuisse. & na¬
turã genicã. et nacurã assumpsisse naturã. qđ a
plerisq negatur. Idem in eodẽ. Nunqͥd unige¬
nito dõ contumelia÷. pacrem s innascibilem om̃
eẽ. cum ex innascibili oõ natuncas unigenita in
naturã unigenitã subsistat: ecce et hicoic̃ uni¬

Expanded text:
tivitatis manens sibi Dei naturam susceperat, generis tivitatis manens sibi Dei naturam susceperat, generis sui potestatem in habitu assumptae humanitatis exercens. Ecce hic aperte dicit, et naturam genuisse, et naturam genitam, et naturam assumpsisse naturam, quod a plerisque negatur. Item in eodem: Numquid unigenito Deo contumelia est, Patrem sibi innascibilem Deum esse, cum ex innascibili Deo nativitas unigenita in naturam unigenitam subsistat. Ecce et hic dicit uni
Abbreviated transcription (Latin):
nisi natum ht̃ filius. et genici honoris ãmitatio in
honore generantis:. sum gͦ filius eẽntiam hãt. co¬
ta enimi in eo÷ diuina eantia: uoetur qđ ipã diui¬
ñ poc̾eam ex qua ꝓfecta ÷. ñ tenere naturã. nec enĩ
Aliuo quã os̃ subsistit. qͣđ ñ aliuñ quã oe do sub¬
sistit. Ecre hic dic̃ natiuitatẽ  ꝓfectam ex nat̾a. &e
ita uioetur ex his ũb̃ atq p̃dictis natura dĩ. & geni¬
ta. et genuisse. Qd aꝑtus dic̃ in ł uini. det̾nicate.
Nos inquit unigenitũ am in forma ꝙ̃ manentẽ
in natura dĩ mansisse. ꝓficemui: nec unicacem
forme seruit. in natura diuinȩ unitatis refuadi¬
mus. nec tursꝰ corporali insinuatiõe patrẽ infilio
p̃oicamus. s ex eo eiusdem generis genitam na¬
turã naturalit̾ in segignentẽ. habuisse naturam
quȩ in formã ie gignentis manens. formã nature
et infirmitatis corporał accepit. Nonemĩ defece
rat di natura. ne cẽt. s in se humilitatẽ t̾rene na¬

Expanded text:
nisi natum habet Filius; et geniti honoris admiratio in honore generantis est. Cum ergo Filius essentiam habeat tota enim in eo est divina essentia, videtur quod ipsa diviec enim aliud quam Deus subsistit, quod non aliunde quam de Deo subsistit. Ecce hic dicit nativitatem Dei provectam ex natura; et ita videtur ex his verbis atque praedictis natura Dei et genita, et genuisse. Quod apertius dicit in lib. 9 de Trin. Nos, inquit, unigenitum Deum in forma Dei manentem, in natura hominis mansisse profitemur; nec unitatem formae servilis in naturam divinae unitatis refundimus, nec rursum corporali insinuatione Patrem in Filio praedicamus, sed ex eo ejusdem generis genitam naturam, naturaliter in se gignentem habuisse naturam, quae in forma naturae se gignentis manens, formam naturae et infirmitatis corporalis acceprat Dei natura ne esset, sed in se humilitatem terrenae na
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e foni uitt ÷ apud dm pacrem. fentẽ uite. filius
gͥ sapĩa. de patre sapia ÷. sic̃ filius ium̃ oe lumine
patir. et ds̃ filius de dõ patre. ut et singłis sit lumen.
et singłs sit os. ce singłs sit sap̃ĩa. et simulunum
lum̃. unus ds̃. una sap̃ia. Ẽ coe his ub̾ manifeste a¬

Expanded text:
ntem vitae. Filius ergo sapientia de Patre sapientia est, sicut Filius lumen de Patre lumine; et Deus Filius de Deo Patre, ut et singulis sit lumen et singulus Deus, singulus sapientia; et simul unum lumen, unus Deus, una sapientia. Ecce manifeste
Abbreviated transcription (Latin):
eẽntiam. unũ p̾ncipium. Incelligit enĩ qr siouo
si aliquid deeẽt uni. quod haberet alder: ñ eẽt ibi
summa ꝑfectio. Si uero nicħ umi deaẽt. qđ hab̾et
alt̃. cum in uno ẽent omnia: alt̃ suꝑfiueret. Incel¬
lex̾ gͦ unumeẽ om̃. unũ omnium auctorẽ. ce uu¬
dit qr abiq sapĩa ñ sit. qĩ res facua. ce iõ incellex̾

Expanded text:
m. Intelligit enim quia si duo si aliquid deesset uni quod haberet alter, non esset ibi summa perfectio. Si vero nihil uni deesset quod haberet, alter cum in uno essent omnia, alter superflueret. Intellexit ergo unum esse Deum omnium auctorem, et vidit quia absque sapientia non sit,
Abbreviated transcription (Latin):
no subsistit. ex uno. Ac sic ingeneratiõe filii. et natu¬
ram suã ut ita dicã. sequitur moemutabit ds̃. in¬
demutabilem gignens dm. nec naturã suam dese¬
tit. ex inoenutabili dõ. indenucabit di ꝑ fecta naci¬
nitas. subsistentẽ gͥ in eo õĩnaturam incelligamus.
cum in dõ d̾s insit. nec p̃cereum qui ÷ ds̃. quisquã
ds̃ aliussit. ꝙr ip̃e ds̃. ce in eod̃s. Nature ergo dĩ pa¬
tris ueritas. in dõ filio ẽẽ oocetur. cum in eo ds uitel¬
ligitur eẽ. qui ds ÷. Est enimunus in uno. & unus
ab uno. Q& legit᷑ pat̃ de sua suba genuisse filiũ ee fi
nullo genicus dõ. semel de sua natura. sine inicioge¬
nuit filium dm̃. sibi qualem. &e eadẽ quaip̃e eter¬
illud nerbum apł. loquentis de do patre sic. quie¬
ruit nos ot pocestate tenebtar̃. et transtulit inirgnĩ
fan caritatis suȩ.  dictum: inquit fili caritatissu

Expanded text:
no subsistit, et ex uno. Ac sic in generatione Filii et naturam suam, ut ita dicam, sequitur indemutabilis Deus indemutabilem Deum gignens, nec naturam suam deserit ex indemutabili Deo indemutabilis Dei perfecta nativituisquam Deus alius sit: quia ipse Deus, et in eo Deus. Naturae ergo Dei Patris veritas in Deo Filio esse docetur, cum in eo Deus intelligitur esse qui Deus est. Est enim unus in uno, et unus ab uno. 9. Quod legitur Pater de sua substantia genuisse Filium, et Finullo genitus Deo, semel de sua natura sine initio genuit Filium Deum sibi aequalem, et eadem, qua ipse naturillud verbum Apostoli loquentis de Deo Patre sic: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae . Quod dictum est, inquit, Filii charit
Abbreviated transcription (Latin):
minit. incelligit. diligit. qui nec memoria ÷.
plicitate natuix quȩ ds̃ ÷. quãuis unꝰ sit ds̃. tres
iñ ꝑsone sunt. pater et filuis. & sp̃c sc̃s. & heȩ cre
unus ds. Anud ÷ itaq trimtas res ip̃a. aliud ima¬
go trinitatis: in realia. ꝓpt̃ quã imaginẽ eti ã illuo
Uria. nna ꝑsona: Inla uerottinicas ii una ꝑsona

Expanded text:
mini, ego intellego, ego diligo, qui nec memoria sum plicitate naturae, quae deus est, quamuis unus sit deus, tres tamen personae sunt, pater et filiunus Deus. Aliud est itaque Trinitas res ipsa, aliud imago Trinitatis in re alia: propter quam imaginem etiam illud persona est, illa vero Trinitas non una persona
Abbreviated transcription (Latin):
sumus dicere cruntatẽ sic eẽ in dõ. ut aliquid oĩ sit.
nec ip̃a sit ds: absit. ut ħ cedamus. Dicamꝰ gͦ in
mente nrã imaginis crinitatẽ. s exiguam. et qua¬
lemc̃q eẽ que summe triitatis itagent sumlitudi¬
nẽ.: ut ex maxima parte sit dissumt. Sciendñ ue
ro qđ hec crinitas m̃tis. ut ait ausꝰ in .xiiii. ł oe tͥ¬
mens. &e intelligit. ac diligis. se.s: qr pot̾ etiam me¬
minisse. & incelligere. et amare. illum a quo frã÷.
distingui trinitas in anima. qͥ÷ imago illius
qualam sunt. Mens enim nouie se.ce amat se. nec
eiis. Cuigͥ senouit mens & amat se. manet trini¬
tas .s. mens. amor et noticia. Mens aũ hie accipiar.
ñ ꝓ anima. s ꝓ eo qd̾ manima excellentius ẽ. Quo
in animo subalit̾ existunt. Otta mens uice patiis¬
noscit. noticiã su gignit. & ẽ sola parens fue noncie.
Terciꝰ: amor quioc ipa mence ⁊ noticia ꝓceclit. dũ
mens cognoscens se. diligit se. Non emm possẽt se

Expanded text:
quid Dei sit, nec ipsa sit Deus? Absit ut hoc credamus! Dicamus ergo in mente nostra imaginem Trinitatis, sed exiguam, et qualemcumque esse; quae summae Trinitatis ita gerit similitudinem, ut ex maxima parte sit dissimilis. Sciendum vero est quod haec trinitas mentis, ut ait Augustin., in lib. 14 de Tmens, et intelligit, ac diligit se; sed quia potest etiam meminisse, et intelligere, et amare illum a quo facta ediquaedam sunt. Mens enim novit se et amat se, nec ejus. Cum se noverit mens, et amat se, manet Trinitas, scilicet mens, amor et notitia. Mens autem non accipitur pro anima, sed pro eo quod in anima excellentius est, in anima substantialiter existunt. 19. Quia mensnoscit, notitiam sui gignit, et est sola parens suae notitiae. Tertius est amor, qui de ipsa mente et notitia procedit, dum mens cognoscit se et diligit se; non enim posset se
Abbreviated transcription (Latin):
tes. & abscondite ab oclis nt̃is. Que de fucuro expo¬
nens iest ait. Obluuon tradent priora mala. qr for¬
sitan in fucato p̾stinȩ conu̾sationis memoria om¬
mino delebttur. succedencib boms et̃nis. ne sit pari
taloꝵ priorisangustie memorarz.S hec &e his si¬
milia. possunt accipi sic. ut ñ exludant memoria
p̃celentiũ maloꝵ s ex ea molestiã et lesionẽ amo¬
ueant. Noneni eoꝵ memoria scõs cont̾stabit. uł
eꝵ ba̾titudinẽ obfuscabit. s gratiores d̃õ red̾dit.

Expanded text:
res, et absconditae ab oculis nostris. Quae de futuro exponens Hieron. ait: Oblivioni tradentur priora mala, quia forsitan in futuro pristinae conversationis memoria omnino delebitur, succedentibus bonis aeternis, ne sit pars malorum, prioris angustiae memorari. Sed haec et his similia possunt accipi sic, ut non excludant memoriam praecedentium malorum, sed ex ea molestiam et laesionem amoveant. Non enim eorum memoria sanctos contristabit, vel eorum beatitudinem obfuscabit, sed gratiores Deo reddet.
Abbreviated transcription (Latin):
cusatur. hanc ꝓpinquitatẽ iuiram̃to firmauetĩt. ł
ꝓpinquitas ÷ nota. qui bonȩ famȩ. &e ueracis cesti¬
monii sinit. remoco amore. timore. p̃cio. et omni
malo studio. p̃dicto mõ firmauerint. fine mo¬
ra contugia dissoluantur. sonsanguineos uero
extraneoꝵ nulł accuset. ł consanguinitatẽ in sy¬
nodo compucet. s ꝓpinqui ad quoꝵ noticiã ꝑtiniet.
Si aũ ꝓienies tota defecerit: ab antiquiorib et
uetatiorib quib ꝓpinquitas nota sit tota ep̃c ca¬
nonice ꝑquitat. et s inuenta fuerit separentur. Ec¬
ce quib accusantib ł testificantib. otrim̃da sit
consanguiueoꝵ comunctio. q̃ cõuigiũ nocat᷑.¬

Expanded text:
nquitatem juramento firmaverint; vel propinquitas est nota, qui bonae famae et veracis testimonii sunt, remoto amore, timore, pretio et omni malo studio, praedicta firmaverint, sine mora conjugia dissolvantur. Consanguineos vero extraneorum nullus accuset, vel consanguinitatem in synodo computet; sed propinqui ad quorum notitiam pertinet. Si autem progenies tota defecerit, ab antiquioribus et veracioribus, quibus propinquitas tota nota sit, episcopus canonice perquirat; et si inventa fuerit, separentur. Ecce quibus accusantibus vel testificantibus dirimenda sit consanguineorum conjunctio, quae conjugium vocat
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ quos adoptio iungit. quanto potiꝰ a car¬
nals oportet int̾ se contub̃nio cessare. quos ꝑ celes¬
dã uolt̾ intelligere. de ilt tm̃ filiis. quib cõpactes
fci st̃. De aliis uero qu añ cõpat̾nitatẽ. ł p̾ genitist̃.
concedt᷑. qđ legicime et licite ningi posst̃. quib ui¬
det᷑ consentire urbanꝰ pp̃. i. dicens. Suꝑqͥb cõfu¬
luit nostua dilectio ħ uidr̃ respondẽdũ. ut et bap¬
tismꝰ sit. si instante necessitate femina puer̾ in
nomine trinicatis baptizanerit. ce qđ spũaliũ
parentũfili. ł filie. añ ł pꝰ compat̾nitatẽ genicȩ. po

Expanded text:
monium, quos adoptio jungit, quanto potius a carnali oportet inter se contubernio cessare quos per coeless quibus compatres facti sunt. De aliis vero qui ante compaternitatem vel post geniti sunt, concedunt quod legitime et licite jungi possunt. Quibus videtur consentire Urbanus II dicens: Super quibus consuluit nos tua dilectio, hoc videtur respondendum: ut Baptismus sit, si instante necessitate femina puerum in nomine Trinitatis baptizaverit; et quod spiritualium parentum filii vel filiae ante vel post compaternit
Abbreviated transcription (Latin):
baptizand opꝰ. laicis fidelib sicñ necẽẽ fuĩt lib̃e cõce¬
ditur. Uñ si supradictꝰ nõ filiũ moriatẽ aspiciens. ne
anima perire ꝑpetuo dimilteret. unda bap̃i lauit. ut
eũ de potestate mortis eriperet. benefecisse laudat᷑.
lõq sue uxoꝵ s iamolim legitime sociate impu¬
ne drim uix̾it. uidicamꝰ manere contunctũ. nec ob
ħ seꝑari debere. his altisq plurib actoritatib eoo¬
cetur comuges ñ eẽ separandos. s pꝰ legitimã co¬
pulam. alc̃ altiꝰ filiũ de fonte leuat: ł in confirma¬
tione tenet. Quid p̃missis obuiet.

Expanded text:
opus laicis fidelibus, si tamen necesse fuerit, libere conceditur. Unde si supradictus homo filium morientem aspiciens, ne animam perpetuo perire dimitteret, unda Baptismi lavit, ut eum de potestate mortis eriperet, bene fecisse laudatur. Ideoque suae uxori, sibi jam olim legitime sociatae, impune dum vixerit judicamus manere conjunctum, nec ob hoc separari debere. His aliisque pluribus auctoritatibus edocetur conjuges non esse separandos, si post legitimam copulam alter alterius filium de fonte levarit, vel in Confirmatione tenuerit. 3. Quid praemissi
Abbreviated transcription (Latin):
et̃nuĩcaiit. qui miseriȩ ñ memmit: quomõ aut̃
plena batitudo. si memoria reatꝰ nłtẽ tangit: S se¬
peleci t̾strũ meminitꝰ. et sanidoloꝵ meminimꝰ.
sine dolore. & iñ ampliꝰ leti. et gratisumꝰ. E x his
apparet. qđ si p̾oꝵ maloꝵ memoriã sci habebt̃ ĩ
fututo: ñ enttni eis ad penam. ł głe dcrogationẽ. s¬

Expanded text:
ni canit, qui miseriae non meminit? Quomodo autem plena beatitudo, si memoria reatus mentem tangit? Sed saepe laeti tristium meminimus, et sani dolorum meminimus sine dolore; et inde amplius laeti et grati sumus. Ex his apparet quod si priorum malorum memoriam sancti habebunt in futuro, non eis tamen erit ad poenam ve
Abbreviated transcription (Latin):
solent homines mouere qõnẽ. s quis audeat
diffinire. qđ nec apłm iudeo diffinisse: ait enĩ.
Si dormierit uir etus. cui uult nubar. son oicit.¬
illas nuptias debeo dap̃nare. nec eis uetec̃diam¬
numerositatis auferte. nec contta humanȩ ne¬
rec̃die sensũ audeo dic̾ẽ. ut quotiẽs uoluetit᷑ mu¬
bant. nec ex meo corde p̃ter sctipt̾e actoritatẽ quo¬
mã. ĩ monec irigamã. &x ita licere u. et ui. quẽ¬
admodũ scdo marito nubere. ¶Ołc cñ biga¬
mos a sacerdotali honore exeludit. S h ñ facit
ꝓuicio diganne. ĩ mo ꝓ sacram̃t uirtuce. ut sit
una unius. sic̃ utuca uniq. Aocũ cesarien

Expanded text:
solent homines movere quaestionem. Sed quis audeat diffinire, quod nec Apostolum audio diffinisse? Ait enim: « Si dormierit vir ejus, cui vult nubat, tantullas nuptias debeo danumerositatis auferre; nec contra humanae verecundiae sensum audeo dicere ut quoties voluerint nubant; nec ex meo corde, praeter Scripturae auctoritatem, quomam, imo nec trigamam; et ita licere quinto et sexto, quemadmodum secundo, marito nubere. Apostolus tamen bigamos a sacerdotali honore excludit; sed hoc non facit pro vitio bigamiae, imo pro sacramenti virtute, ut sit una unius, sicut unica unici. Illud tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Nonenĩ ꝑ carnis umionẽ ad umonẽ sp̃c ꝑtra̾sit.
Sedsciendũ ÷ qđ actoritas nichola de illo agit
a iuro suo derelinqͥt᷑. illiꝰ cõmat᷑ efficit᷑. nec pꝰ cõpa¬
t̾nitatẽ a uito suo cognoscit᷑. ł de illo potiꝰ agut̃. cuiꝰ
uxor añ defungit᷑. quã ab eo cognoscatur. Si uit¬
queri siuxor cum uiro simul oebeat inbapo
Sciꝑe puer̃. De h urbanꝰ ita scribit. Qđ uxorcũ ma¬
tito in bap̾o simul ñ debeat susciꝑe puet̾. mil
nis. decreiumꝰ. ut utͥq sunł ad ħ aspirare ñ p̃sumãt.
qr uero piacłare flagitiũ cõmisit. qui duab cõma¬
itib uelut sororib nipsit. magna penitentia es¬

Expanded text:
Non enim per carnis unionem, ad unionem spiritus transitur. Sed sciendum quod auctoritas Nicolai de illo agit,a viro suo derelinquitur, illius commater efficitur, nec post compaternitatem a viro suo cognoscitur; vel de illo potius agunt cujus uxor ante defungitur quam ab eo cognoscatur. 8. Si. Solet etiam quaeri si uxor cum viro simul debeat in Baptismo suscipere puerum. De hoc Urbanus ait, ibid.: Quod uxor cum marito in Baptismo simul non debeat suscipere nis, decrevimus ut utrique simul ad hoc aspirare non praesumant. Quia vero piaculare flagitium commisit, qui duabus commatribus vel sororibus nupsit, magna poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
tasurã si quis duas cõmacres hite̾ ualeat. unam
pꝰ alt̾am. in quo meminisse ocbes scͥpt̃ eẽ. Ett̃ ouo
in carneuna. sum gͥ constet qđ uir et mulier n¬
na caro efficiuntur. restat uitũ compatrẽ consti¬
tui muliei. cuuis asup̃ta uxor. cõmat̾ erat. ae ĩo
uir̃ illi femine ñ posse conuingi. q̃ cõmat̃ eiꝰ ecat.
cum qua idẽ fu̾at una caro effect. Huic aũ illõ¬

Expanded text:
vestra si quis duas commatres habere valeat, unam post alteram. In quo meminisse debes scriptum esse: Erunt duo in carne una. Cum ergo constet quod vir et mulier una caro efficiuntur, restat virum compatrem constitui mulieris, cujus assumpta uxor commater erat; et ideo virum illi feminae non posse conjungi, quae commater ejus erat, cum qua idem fuerat una caro effectus. Huic autem ill
Abbreviated transcription (Latin):
quidã uiri et mulieres p̾cetito sabb̃o paschali pro
magno popłs incursu. nescientes filios suos susce¬
pisse. de latiacro. supis gͦ scue. an ꝓpt̾ ħ debeant
uiri et mulieres. ad ꝓpͥũ usũ redire. ł ñ. Nos uͦ hac
archutis .i. armariis apłice sed̃. ĩa calia contigisse.
r̃ pͥncipis eccłia ꝓhibentes. talia resc̾psec̃t. et cõ¬
firmauert̃. ut nullo mõ se inconugio reciꝑent.

Expanded text:
quidam viri et mulieres praeterito sabbato paschali, pro magno populi incursu nescientes filios suos suscepissent de lavacro. Cupis ergo scire an propter hoc debeant viri ac mulieres adest, in armariis Apostolicae Sedis, jam talia contigisse lorum principis Ecclesia praesidentes, talia rescripserunt et confirmaverunt: ut nullo modo se in conjugio reciperent
Abbreviated transcription (Latin):
qui umius eiscteq infidelitatis fuert̃. qñ coniuncti
sunt. S cum uenisset eiuigłm. alt̾ sine altã credioit:
Incelligis ne quid dicã: attenoe. tit rem ipam dilige¬
tiꝰ explanem. Ecce comuges duo. umꝰ infidelitatis
ad illuo p̃cept̃. uetĩs &e noui testam̃ti. quo ꝓhibe.¬
tur fidet cum infidele copulare conugiũ. Ita st̃ cõ

Expanded text:
 infidelitatis fuerunt, quando conjuncti sunt. Sed cum venisset Evangelium, alter sine altera credidit. Intelligis ne quid dicam? Attende, ut rem ipsam diligentius explanem. Ecce conjuges duo unius infidelitatis ad illud praeceptum veteris et novi Testamenti, quo prohibetur fidelis cum infideli copulare conjugium. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
teu̾s ita in oilectioe suar̃ conuigã ꝑseuietant. ut
eas in suum cupiant redur consortitum dimittẽ¬
dum ÷. et inculpabile nidicanoũ. qđ necessitas
intulit. et restituendũ qđ fides posc
legitimũ cransite consortiũ. merico sunt notãde
ita ut eccłastica cõmunione pͥuentur. que de re
excusabil contaminationẽ criminis elegert̃. Re¬
deant gͦ in sirũ statũ conugia. qr sic̃ mulieres q̃ ad
uiros suos reñti noluetint impie st̃ hñdȩ. itaille
que redeunt merico st̃ laudande. Ex his osten¬
luncatis. S si quifrelicta in pactua sua uxore. in
ingiũ. Sane dici pot̾ ñ eẽ conugiũ. &e muliert̃ oe
crimine excusar ꝑignorantiã. iir̃ aut̃ adultiũ
admifisse. S ex quo ad p̾mã redire uolens. nec
ualens. cogitur eccłie disciplina hanctenere: inci¬
pit excusar. ꝑ obedientiam. et timorẽ. de ħ qđ
poscenti mulieri. debitũ raldit. a qua ipẽ posce¬

Expanded text:
ersi ita in dilectione suarum conjugum perseverant, ut eas cupiant in suum redire consortium, dimittendum et inculpabile judicandum quod necessitas intulit, et restituendum quod fides poslegitimum redire consortium, merito sunt notandae, ita ut ecclesiastica communione priventur, quae de re excusabili contaminationem criminis elegeria statum, quia sicut mulieres quae ad viros suos reverti noluerint, impiae sunt habendae, ita illae quae redeunt, merito sunt laudandae. Ex his ostenluntatis. Sed si quis relicta in patria sua uxore in jugium. Sane dici potest non esse conjugium, et mulierem de crimine excusari per ignorantiam, virum autem adulterium admisisse. Sed ex quo ad primam redire volens nec valens cogitur Ecclesiae disciplina hanc tenere, incipit excusari, per obedientiam et timorem, de hoc quod poscenti mulieri debitum reddit, a qua ipse nunqu
Abbreviated transcription (Latin):
sa qõnȩ aliquid minꝰ sufficient᷑ orcimꝰ. Iam de sp̃u¬
ali cognatiõe addamus. quȩ etiam ꝑsonas impe¬
dit. uit ñ sint legitune ad meundas nuptias. Tti¬
a q̃dam st̃. consanguinitas. affinitas. & sp̃ualis
germanitas. Consangamitas int̾ eos qui iun¬
guntur scd̾m linea genetis. Affinicas int̾ cos qui
genere quidẽ ñ st̃ conuinct. s madiante genere st̃
Sociat. Uerbi grã. Axorfilii fr̃is mei que ñ ÷ ocge
nere meo. ꝑ ip̃m quti ÷ degenere meo. michi affitus
fcã ÷. or ego illi. Spũat ꝓximitas ÷. int̾ compatrẽ.
ce cõmatre. et int̾ eos. quoꝵ unus altet de sacto fõ¬
ce leuauit. ł in catezrracione aut confirmatiõe
tenuit. Est etiã int̾ filios euisde hominis carnale.
ce sp̾uales. Qui sint filu spirituales.
pũales filii st̃. quos de sacto fonte leuamꝰ. uł
in erthezizatione seu confitmatione tenemꝰ.
fili etiam ce filiȩ spũales eoꝵ st̃ qui t̾nȩ metsio¬
nis uocabulo eos sacro baptismate tingunt. Or̃¬

Expanded text:
stione, aliquid, licet minus sufficienter, diximus. Jam de spirituali cognatione addamus, quae etiam personas impedit ut non sint legitimae ad ineundas nuptias. Tria quidem sunt: consanguinitas, affinitas, et spiritualis germanitas. Consanguinitas est inter eos qui junguntur secundum lineam generis; affinitas, inter eos qui genere quidem non sunt conjuncti, sed mediante genere sunt sociati, verbi gratia, uxor filii fratris mei quae non est de genere meo, per ipsum qui est de genere meo, mihi affinis facta est, et ego illi. Spiritualis proximitas est inter compatrem et commatrem; et inter eos quorum unus alterum de sacro fonte levavit, vel in catechizatione aut Confirmatione tenuit. Est etiam inter filios ejusdem hominis carnales et spirituales. 2. Qui sint filii spirituales. Spirituales filii sunt quos de sacro fonte levamus, vel in catechizatione seu Confirmatione tenemus. Filii etiam et filiae spirituales eorum sunt, qui trinae mersionis vocabulo eos sacro Baptismate tingunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aplicã consulere decreuisti. si mulier copula nuptia¬
li exttaneo uiro comuncta cognationi eiꝰ ꝑtineat. s
eo defuncto cognatiomaneat. ł s sub alio uio cog¬
nationis uocabula dissoluant. ł si suscepte soboles
possunt legitime ad p̾oris uiri cogonis itansite co¬
pulã. Si una caro fu̾it. quom̃o poc̃ aliquis eoꝵ ꝓpmi
quus. uni ꝑtinere. nisi ꝑtineat alteri: ñ miiime posse
fieri credendũ ÷. Porro uno defuicto in suꝑstices affĩ¬
nitas ñ deletur. nec alia copula conuigat. affinicatẽ
copule p̾oris. soluere ualet. s nec alt̾inus comunctioĩs
soboles. placet ad affinitatis pͥoris urts consortium
transire. Si quis gͦ saclego &e temerario ausu in de¬
functo querit ꝓpinquicat̾e extinguere. ł sub altõ
affinitatis uocabula dissipare.ł fusceptas soboles al¬
terius copulȩ ꝓpinquitati pͥoris credit legitime so¬
ro uxor eius alii nupsetit. filios de scđo uiro gens¬
tos ducere uxores de cognatione p̾oris uiri. qr filii

Expanded text:
licam consulere decrevisti, si mulier copula nuptiali extraneo viro juncta cognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio manet eadem, vel sub altero viro cognationis vocabula dissolvuntur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulnquus pertinere uni, nisi pertineat alteri? Hoc minime posse fieri credendum nitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem copulae prioris solvere valet; sed nec alterius conjunctionis soboles placet ad affinitatis prioris viri consortium transire. Si quis ergo sacrilego et temerario ausu in defuncto quaerit propinquitatem extinguere, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel si susceptas soboles alterius copulae propinquitati prioris credit legitime soro uxor ejus alii nupserit, filios de secundo viro genitos ducere uxores de cognatione prioris viri, quia filii
Abbreviated transcription (Latin):
qđ eccłia infra p̃dictos gradꝰ consangumitatiᷤ
gumitate eiusde iudicio sepatati. quettr̃ utr̃ copu¬
la illa conugiũ fu̾it. Quibꝰdĩ indecur ñ fuisse con¬
uigcũ qr ñ erant legitime ꝑsone. s cñ decrimine
excusantur ꝑ ignꝙantiam. oe qi comuguĩ repurat᷑.¬
qr bona fioe. & ꝑ manũ eccłie conuenert̃. Uñ et¬
filii coꝵ legicum hñtur. Alii uero dict̃ fuisse con¬
uigiũ licet ñ ẽent legitime ꝑsone. qr taliũ coniũc¬
tiones uocant canones comugia. uͥ de ꝑsonis a¬
gunt. Quar̾ cestimonio. consanguineoꝵ sit duz¬
ip̃i forie confessi fuernt. conugia disseluiant᷑. Siuͦ
nus palam faceautur. si se recognosct consangus¬
neos. Si seuidicio ep̃oꝵ segregauerint. alia matͥ¬

Expanded text:
 Ecclesia infra praedictos gradus consanguinitatis guinitate ejusdem judicio separati, quaeritur utrum copula illa conjugium fuerit. Quibusdam videtur non fuisse conjugium, quia non erant legitimae personae; sed tamen de crimine excusantur per ignorantiam, et quasi conjugium reputa bona fide et per manum Ecclentur. Alii vero dicunt fuisse conjugium, licet non essent legitimae personae, quia talium conjunctiones vocant canones conjugia, ubi de personis agitur, quarum testimonio consanguineorum sit diripsi forte confessi fuerint, conjugia dissolvantur. Si vero nus palam fateantur, si se recognoscunt consanguineos. Si se judicio episcoporum segregaverint, alta matr
Abbreviated transcription (Latin):
intelligicur. in usuniouar̾. ł meretricũ. uił concu¬
binar. Stuprũ ꝓp̾e ℥. utginũ illicita deflorati¬
o. Adult̾ium ÷. alienithor uolatio. uñ adulcetiũ
dr̃. qi alteriꝰ thori accessio. Incestꝰ: consanguineat᷑.
ł affiniũ abusꝰ. Uñ incestuosi dicunt᷑ qu consan¬
guineis. ł affinib suis abutuntur. Raptꝰ admict¬
tur. cum puella uiolent̾ a domo patris educut᷑.
ut corrupta in uxorẽ hãt. siue puelle. siue parẽ¬
tib uisillata consticerit. hic morte multatur.s
si ad eccłiam cũ rapta confugerit. p̃uulegio eccłe
mortis impunitatẽ meretur. Actendendũ÷ etiã
illud alexandi qđ ait. Qd fr̃ sororue uxoristue
cognaci dicunt. equ uocatioĩs ture fit. &e neces¬
sitate uulgaris appellatioĩs potiꝰ quã ulla appella

Expanded text:
intelligitur in usu viduarum, vel meretricum, vel concubinarum. Stuprum proprie est virginum illicita defloratio. Adulterium est alieni thori violatio, unde adulterium dicitur quasi alterius thori accessio. Incestus est consanguineorum, vel affinium abusus. Unde incestuosi dicuntur, qui consanguineis vel affinibus suis abutuntur. Raptus admittitur, cum puella violenter a domo patris educitur, ut corrupta in uxorem habeatur. Sive puellae, sive parentibus vis illata constiterit, hic morte mulctatur; sed si ad Ecclesiam cum rapta confugerit, privilegio Ecclesiae mortis impunitatem meretur. Addendum est etiam illud Alexandri, qui ait: Quod frater sororve uxoris tuae cognati dicuntur, aequivocationis jure fit, et necessitate vulga
Abbreviated transcription (Latin):
timꝰ ex ꝓpinquitate fui sangrunis ł uxoris. usq in
Un. generatioĩs gradũ. uxorẽ duc̃e ł ĩ cesti macła co¬
pulat. qr sic̃ ñ sicet cuiquã.xͥanode sia consangui¬
nitate. sic nec de consanguinitate uxoris. coniugẽ
uiigenerõnẽ obseruare. Nam et hereditas ret̃ ꝑ le¬
gales instrum̃toꝵ diffintiones. sanctita. usq ad
uii. gradũ heredũ ꝓtendit successionẽ. Non enĩ eis
succederent. ñ deꝓpagine cognatiols debet᷑. his
actoricatib insinuatur. &e q̃ sit affinitas. ce risq ad
qrẽ gradũ sit obseruanda.s. usq ad septimũ.
ed alii uident᷑ Uatie traditiões de affinitate:
comugiũ. & in ini. etiã si contractũ fuĩt seꝑari. Ait
enĩ fabianꝰ pp̃. De ꝓpinquis qui ad affinitatẽ ꝑ ui¬
r̃ ec uxorẽ ueniunt. defuncta uxore. ł uiro. in u. ge¬
t̃. In ui. añ ꝓpinquitate. ñ licet uxorẽ alt̾uis acciꝑe.
pꝰ obitũ eiꝰ. E qualit̾ uir iungat᷑ in matͥmonio. eis

Expanded text:
nis vel uxoris, usque in septimum generationis gradum, uxorem ducere, vel incesti macula copulari: quia sicut non licet cuiquam christiano de sua consanguinitate, sic nec de consanguinitate uxoris conjugem generationem observare. Nam et haereditas rerum per legales instrumentorum definitiones sancita, usque ad septimum gradum haeredum protendit successionem. Non enim eis succederent, nisi de propagine cognationis deberetur. His auctoritatibus insinuatur, et quae sit affinitas, et usque ad quem gradum sit observanda, scilicet usque ad septimum. 2. Variae traditiones de affinitate. conjugium, et in quarta etiam, si contractum fuerit, non separari. Ait em Fabianus papa: De propinquis qui ad affinitatem per virum et uxorem veniunt, defuncta uxore vel viro, et quinta geia vero propinquitate, non licet uxorem alterius accipere post obitum ejus. Aequaliter vir jungatur in matrimonio eis
Abbreviated transcription (Latin):
GRꝰ ayẜ̃o angloꝵ ep̃o a quo requisitꝰ fuerat quo¬
ta generõne debeant copulari. rescribit sic. Que¬
duoꝵ fr̃m germanoꝵ. seu duar̃ soroꝵ fili. et fili¬
a misceantut. S ex ꝑim̃to didicimus. ex tali cõ¬
iugio sobolem ñ posse succrescere. uñ neceẽ:¬

Expanded text:
gustino, Anglorum episcopo, a quo requisitus fuerat quota generatione debeant copulari, rescribit sic, duorum fratrum germanorum, seu duarum sororum filius et filia misceantur. Sed experimento didicimus ex tali conjugio sobolem non posse succrescere. Unde nece
Abbreviated transcription (Latin):
generis gradũ. consanguntas consticuta ẽ. ut
sic̃ ui.etatib mundigenerõ. & hominis statꝰ fi¬
nit᷑. ita ꝓpiquitasgeneris tot gradib t̃minet᷑.
In hisui. gradib omnia ꝓpinquitatũ nomina
continentur. Ultra quos nec affintas iauenurz.
nec successio pot̾ ampliꝰ ꝓpagar. Scd̾alios yii.

Expanded text:
 consanguinitas constituta est, ut sicut sex aetatibus mundi, generatio et hominis status finitur, ita propinquitas generis tot gradibus terminetur. » In his vero gradibus omnia propinquitatis nomina continentur, ultra quos nec affinitas inveniri, nec successio potest amplius praerogari.
Abbreviated transcription (Latin):
UII.nulla insensu existit diu̾sitas. quãuis in mi¬
meto graduũ uarietas uideatur. Ultima enim
generõ si a fr̃ib sumat inictũ numerandi .uii.ĩ.
uenitur. Q uare ucro ui. gradꝰ computet. ysidorꝰ
ip̃e aꝑit dicens. Consanguinitas dum sẽ paulat̾
ꝓpaginũ ordinib oirimens. usq ad ultimũ gra¬
dum ꝓcrax̾it. & ꝓpinquicas eẽ desierit. tc̾ pͥmũ¬

Expanded text:
nulla in sensu existit diversitas, quamvis in numero graduum varietas videatur. Ultima enim generatio, si a patribus sumat initium numerandi, septima invenitur. » Quare vero sex gradus computet Isidorus, ipse aperit, dicens: « Consanguinitas, dum se paulatim propaginum ordinibus dirimens usque ad ultimum gradum protraxerit, et propinquitas esse desierit, tunc p
Abbreviated transcription (Latin):
cat. ł in oĩ eo. qđ infideł facit. percat. ñ qr illuo fac̃.
s qr ñ eo modo illud facit quodebet. ñ referens
ad debitum finem. Qd legitimũ sit conugiũ in¬
que ÷ mnt̾ infideles contugium÷. legitimũ. s ñ
ratum. legitimũ. qr ÷ int̾ legitimas ꝑsonas. s nõ
ratũ. qr sine fide. Coniugiu tiero fideliũ legitim̃z.
oe tatum. s tñ legitime sint ꝑsone. Qd aũ illegiti¬
apłc consulit infioelem ñ dimutere. Qd ñ facctet
si ñ ec̃t int̾ eos iegicimũ comugium. lagicuuĩ÷ qđ

Expanded text:
cat. Vel in omni eo quod infidelis facit, peccat, non quia illud facit, sed quia non eo modo illud facit quo debet, non referens ad debitum finem. 9. Quod legitimum sit conjugium inest inter infideles, conjugium est legitimum, sed non ratum. Legitimum, quia est inter legitimas personas; sed non ratum, quia sine fide. Conjugium vero fidelium est legitimum et ratum, si tamen legitimae sunt personae. Quod antem legitiApostolus consuluit infidelem non dimittere; quod non faceret, si non esset inter eos legitimum conjugi
Abbreviated transcription (Latin):
ii.ponunt. Alii pͥmũ gradũ filios appellant. negã¬
tes gradum cognationis int̾ patrẽ &e filiũ eẽ. c̃
tina cato fint patet et filius. actoritates gͥ q consan¬
gumitatis cautelam uiq in uii. gradum ꝓhibẽt.
patie ponunt in pͥmo gradu. Ille tieto q̃ usq ad
ui. gradum ꝓhibent. primũ gradũ filios appellãt.
atq ita fit. ut heedẽ ꝑsone scđm hanc diũsitatem
inuemantur inui. et uii. gradu. patrẽciero in pti¬
mo gradii ponit. qui fr̃s dicit eẽ pͥmũ gradum.
ħ mõ computat ⁊ achatias pp̃. inquiens. pacen¬
telȩ gradꝰ. talit̃ computamꝰ. Ẽgo et fr̃ meus. una
generõ sumnus. ẜ rimũq gradum efficimꝰ. Rursũ
filius meus. fr̾isq me filius .ii. genetõ sunt. et gͣ¬

Expanded text:
secundo ponunt; alii primum gradum filios appellant, negansecundo ponunt; alii primum gradum filios appellant, negantes gradum cognationis in patrem et filium esse, cum una caro sint pater et filius. Auctoritates ergo quae consanguinitatis cautelam usque in septimum gradum prohibent, patrem ponunt in primo gradu. Illi vero qui usque ad sextum gradum prohibent, primum gradum filios appellant. Atque ita fit, ut eaedem personae secundum hanc diversitatem inveniantur in mus gradus. Hoc modo computat Zacharias papa inquiens: « Parentelae gradus taliter computantur. Ego et frater meus una generatio sumus, primumque gradum efficimus. Rursumque filius meus fratrisque mei filius secunda sunt g
Abbreviated transcription (Latin):
ad septimã obsetuate decerminus generationẽ.
ce quã dni se agnosct affinitate ꝓpinquos ad cõ¬
ingalem copulã accadere denegamꝰ. qł si fecerut̃:
sua. nullus uxorẽ ducat. usq pꝰgenerationẽ uii.
ł quonsq parentela cognoscipot. It. Hulli ex ꝓpĩ¬
quitate sui sanguiniusq ad uii. gradũ uxores
neoꝵ comunctiones ꝓhibentur. usq ad septimũ
gradũ. Quomõ aũ gratꝰ consangumitatis cõpu¬
tandi sint. ysidorꝰ ostendit sic. Secies consangui¬
⁊ fr̾ et sotor sit ip̃e cruncꝰ ilł seorsum setunctis. ex
tadice illiꝰ runq. egraliuntur istiramtiscħ. nepõ.
ce neptis. pͥmꝰ. ꝓnepos et ꝓneptis. scłs abnepos.
et ab neptis. t̾ciis. ad nepos. ce adueptis. quartus.
trinepos. et t̾neptis. Quinrꝰ itinepotis nepos. &e t̾¬
uero qui uii. ponunt gradꝰ. truncum int̾ gradꝰ cõ¬
numerant. Uarie nanq computant̃ gradꝰ cogna¬
tionis. Alii enim patrẽ in pͥmo gradu. filios in

Expanded text:
ad septimam observare decrevimus generationem; et quandiu se agnoscunt affinitate propinquos ad conjugalem copulam accedsua nullus uxorem ducat usque post generationem septimam, vel quousque parentela cognosci potest. Item nullus ex propinquitate sui sanguinis usque ad septimum gradum uxorem neorum conjunctiones prohibentur usque ad septimum gradum. Quomodo consanguinitatis gradus computandi sunt, Isidorus ostendit sic: « Series consanguiest frater et soror, sit ipse truncus. Illis seorsum sejunctis, ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi: nepos et neptis, primus; pronepos et proneptis, secundus; abnepos et abneptis, tertius; adnepos et adneptis, quartus; trinepos et tvero, qui septem ponunt gradus, truncum adputant. Varie namque computantur gradus consanguinitatis. Alii enim patrem in primo gradu, filios in
Abbreviated transcription (Latin):
uider.ita ut sͥ etiam amb&ꝰ contradicẽ inoeat᷑.
S̃ distinguendũ ÷ hic. aliuo eẽ dimicere. nolentẽ co¬
habitare. aliuo dimita ꝓpt̃ dm. ab illo qui horret no
m̃.x̾. Ibi lex benitiolenciȩ ñ seruat᷑. hic uericas custo¬
ditur. et iõ cum liceat dimitere uolentẽ cohabitare.
ñ tñ ea uiuente. aliam ducere. discedencẽ uero seqͥ ñ
oportet. & ea uiuente. aliã ducere licet .s. hñ intel

Expanded text:
a ut sibi Ambros. contradicere videatur. Sed distinguendum est hic aliud esse dimittere volentem cohabitare, aliud dimitti propter Deum ab illo qui horret nomen Christi. Ibi lex benevolentiae non servatur, hic veritas custoditur. Et ideo cum liceat dimittere volentem cohabitare, non tamen ea vivente aliam ducere licet. Discedentem vero sequi non oportet: et ea
Abbreviated transcription (Latin):
ne crimine. & utir uxorẽ suam ddimitere. & uxor ui¬
t̃it̃. Rectissime dimuttur. si uiro suodicat. ñ ero
ipcor tua. nisi mͥ de lacrocinio diuitias congeras. tił
nisi solita lenocima exerceas. aut si quid alio facino¬
tosum.⁊ fiagiciosũ a uiro suo expetat. lt ille si ue¬
racit᷑ penicens ẽ. hĩq fioem ꝑ diloctionẽ oꝑantt̃. mẽ¬
brũ qđ eum scandali: at amputabit. Ex his appa

Expanded text:
ne et vir uxorem suam dimittere, et uxor virum. Item rectissime dimittitur, si viro suo dicat: Non ero uxor tua, nisi mihi de latrocinio divitias congreges, vel nisi solita lenocinia exerceas, aut si quid aliud facinorosum vel flagitiosum a viro suo expetat. Tunc ille, si veraciter poenitens est, habetque fidem per dilectionem operantem, membrum quod eum scandalizat
Abbreviated transcription (Latin):
Recte ħ pcepio qr ꝑ moysen uisserat dñs. ne quis uxo¬
tẽ alienigenã cduceret. Merito gͦ quas duxerant dũo
ꝓhibente. dño iubente dimisert̃ quit ait ambił. i:¬
comunctos genciles gentilib comꝑit comugib. Ex
quib si ñ ambo crederent. s tinus ł ina &e infidelis
cum fideli consentiret habitare. na ꝓhib̃i a dño ocbu¬
it fidet. infidelem dumctere. nec uiberi. Iõ ñ ꝓhibi.
qr iusticia ꝑmiccit. a forncante discedere. ox infidel
hoĩsforncatio. ẽ maior in corde. nec uera eiꝰ pudicici¬
a. Cum coniuge dici pot̾. Nura õẽ qđ ñ⁊ ex fioe pec¬

Expanded text:
 per Moysen jusserat Dominus ne quis uxorem alienigenam duceret. Merito ergo quas duxerant Domino prohibente, Domino jubente dimiserunt; quia, ut ait Ambros. conjunctos gentiles gentilibus comperit conjugibus; ex quibus si non ambo crederent, sed unus vel una, et infidelis cum fideli consentiret habitare, nec prohiberi a Domino debuit fidelis infidelem dimittere nec juberi. Ideo non prohiberi, quia iustitia permittit a fornicante discedere et infidelis hominis fornicatio est maior in corde, nec uera eius pudicitia cum coniuge dici potest, quia omne quod non est ex fide, pec
Abbreviated transcription (Latin):
suscipientib. uł sub trine mersionis uocabulo m̃¬
gentib. unda bap̃i regenerauit. S iluester etiã am¬
monet ut ad suam penitentialẽ nullus sacerdos
accedat. qr sc̾pt̾ ÷. Om̃s quos in penitentia accipi¬
mꝰ. ita nc̃i filii st̃. ut in bap̃o suscepti. quor̃ om¬
mũ flagiciosa cõmixtioꝵ. Qđau compat᷑. uel
cõmat̾ sib uingi nequeant. nẽc pat̾ spũał. uel
mat̾ filie. ł filio spũali. ex cõcilio magunciens do¬
tespondendũ . Sifiliolam auc cõmacti suam aliqͥs
in coniugio cduxit. separandos eẽ iudicamꝰ. &e gra¬

Expanded text:
cipientibus, vel sub trinae mersionis vocabulo mergentibus, unda Baptismi regeneravit. Sylvester etiam admonet ut ad suam filiam poenitentialem nullus sacerdos accedat, quia scriptum est: Omnes quos in poenitentia accipimus, ita nostri filii sunt, ut in Baptismo suscepti; quorum omnium flagitiosa est commixtio. Quod autem compater et commater sibi jungi nequeant, nec pater spiritualis nec mater filiae, vel filio spirituali, ex concilio Maguntinensam duxerit in uxorem, et de eo qui concubuit cum matre spirituali; et de eo qui filium suum baptizavit, et u
Abbreviated transcription (Latin):
centia quȩ ꝑniciose tupitq corrũpit. formeatio spi¬
rituat ÷. ꝑ quã tut uxorẽ ut tixor itirum dimiccere
lencẽ cohabitare. nec adeo reuocate. Si fideli liceat a¬
aliam ducere. U ioet᷑ actoritas cestatz qđ uuente illa.
altam ducere ñ ualeat. Amb& enim u̾ba apłi expo¬
nens ait. Alioqui si disceditis ab inuicẽ. & uolentes
cohabicare dimittitis. ce aliis uoscopulatis. adulti es¬
tis. et filii ut̃. qui de hac copula nascuntur. t̃mundi.¬

Expanded text:
niciose turpiterque corrumpit, fornicatio spiritualis est, per quam vir uxorem vel uxor virum dimittere delem volentem cohabitare, nec a Deo revocare. 5. Si fideli liceat aaliam ducere. Videtur auctoritas testari quod illa vivente alteram ducere non valeat. Ambros. enim  5: Alioquin si disceditis ab invicem, et volentes cohabitare dimittitis, et aliis vos copulatis, adulteri estis; et filii vestri qui de copula nascuntur, immundi
Abbreviated transcription (Latin):
tat. s consulit. uc si quis alit̾ agat. ñ sit transgres¬
sor. sic̃ et de iurginib consulit. Monet gͦ qł ÷ lu¬
cran occasio. cum possit licite relinq̃re. s ñ ex¬
quid̃. s usꝰ ip̃iꝰ. alius affeit impedimtũsalutis. sic̃ oi
suadet. ut nemo mea re uissioĩs neces sitace tene¬
atur. s consan uoluntace libere faciat. Exx his
monstratur int᷑ fideles coniugiũ ẽẽ. ee consilum
apłi ñ obiare p̃cepto dñi. quo uibet fidelẽ. non

Expanded text:
 sed consulit, ut si quis aliter agat non sit transgressor, sicut et post de virginibus consulit. Monet ergo quod est lucrandi occasio, cum posset licite relinquere, sed non exsalutis: sicut disuadet, ut nemo in ea re jussionis necessitate teneatur, sed consilii voluntate libere faciat. Ex his monstratur inter infideles conjugium esse, et consilium Apostoli non obviare praecepto Domini, quo jubet fidelem non
Abbreviated transcription (Latin):
tum. unus. ł ambo ex industria ħ fecerit᷑. ut filiũ¬
suũ de fonte fusceꝑint. si imupti manere uolu¬
etint. bonũ ÷. Sm aũ grauis penitentia insidia¬
cor inrungatur: &e simulmaneant. oe si p̾tiarica¬
tor conugi suꝑuix̃it. acetruna penitencia mul¬
tetur. ce sinespe conuigiz maneat. Ex his ap¬
paret qđͣ aliquis filiolam suã ł cõmatiẽ ñ pot̾s
copulare nuptialit̃. &e s pͥsuptũ fu̾it. sepatandi st̃.
qui aut̃ legitime conuincti st̃. ñ iõ zeꝑandi st̃.
qr alt̾ eoꝵ insidiose filium de foate leuiuit. Qd
etia ncholaus confirmat dicens. Noz ze defi c̾as
cto fonce leuau̾̃it. pꝰmodũ possit cũ eod̃ uiro copula¬
sacros nͥ amboꝵ consensu. nulliꝰ religiois obcentu de¬
bet conuinx dimttere coniugẽ. cũ apłc p̃cipiat. slo
nas. desidiose. quasda uero frandulent̾ ut auiris su¬
is separentur ꝓpͥos filios corã ep̃is. ad cõfirmand̃ tenti¬
isse. Uñ nos dignũ ouximus ut si qua mulier filiũ

Expanded text:
xor ejus eum de fonte suscepit, hac causa ut dissidium fieret conjugii, si post in tali copula non erint, bonum est; sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur, et simul maneant; et si praevaricator conjugii supervixerit, acerrima poenitentia mulctetur, et sine spe conjugii maneat. Ex his apparet quod aliquis filiolam suam vel commatrem non potest sibi copulare nuptialiter; et si praesumptum fuerit, separandi sunt. Qui autem legitime conjuncti sunt, non ideo separandi sunt, quia alter eorum insidiose filium de fonte levavit. Quod etiam Nicolaus confirmat dicens, 30, q. 7, c. Nosscro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulasacros, nisi amborum consensu, nullius religionis obtentu debet conjux dimittere conjugem, cum Apostonas desidiose, quasdam vero fraudulenter, ut a viris suis separentur, proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus, ut si qua mulier filium
Abbreviated transcription (Latin):
de filiab alienigenar̃ filis tuiis. nettaducant
eos pꝰ ocossuos. Iuxta ħ dm̃ p̾ceptũ iudeoꝵ comugi¬
a cum alieugenis itata. esdras separauit. hiõẽ
bat femina nisi suȩ religionis uiro. uł ne uirta
lem ducat uxore̾. Id enĩnc dicis iubet dñs. docet

Expanded text:
filiis tuis, ne traducant eos suos. Juxta hoc Domini praeceptum Judaeorum conjugia cum alienis inita Esdras separavit. Hoc idebat femina, nisi suae religlem ducat uxorem. id enim, ut dicis, iubet deus, docet
Abbreviated transcription (Latin):
utatur. hoc exectabilit̾ fit in meratrice. s exectabi¬
lius fit inuxore. De ilł qͥ pꝰ longã captiuitatẽ rede
ic querit̾ de ilł feminis quȩ putances uiros su¬
os int̃emptos incaptiutate. ł ab miqua dũati¬
one nunquã lib̾andos. in alioꝵ coniuigia transi¬
ert̃ s illi qui putabant ꝑisse remearint. utr̃ eis
raldi debeant. ce anscd̃ fornicarii sint. & ip̃e
ree adult̃ii. De ħ leo pp̃sicait. Neceẽ÷ ñ legitima¬
r federa nuptiar̃ remtegranda credamꝰ. & temo¬
tis his q̃ hostilitas inculit. cuiq id legiaime infor¬
metur. qđ inculit. ꝓcurandũ ÷ ut recipiat quisq
qđ ꝓpͥumz. nec inculpabit indicetur. ce qĩ alienz

Expanded text:
utatur; hoc execrabiliter fit in meretrice, sed execrabilius fit in uxore. 5. De illis qui post longam captivitatem redeunt. Hic quaeritur de illis feminis quae putantes viros suos interemptos, vel in captivitate, vel ab iniqua dominatione nunquam liberandos, in aliorum conjugia transierunt: si illi qui putabantur periisse remeaverint, utrum eis reddi debeant, et an secundi fornicati sint, et ipsae reae adulterii. De hoc Leo papa sic ait: Necesse est ut legitimarum foedera nuptiarum redintegranda credamus; et remotis his quae hostilitas intulit, cuique id legitime reformetur quod intulit; procurandumque est ut recipiat quisque q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ÷ pcc̾m ez. qui dimictitur ꝓpt̃ om̃. si alii secopulaũ¬
it. Contumelia enĩcreatoris soluit nis mat̾monii. cit¬
ca etim qui relinq̃t neaccusetur alii copulat᷑. Infioe¬
ł aũ disced ens. or indm peccat. & in mat̾moniũ. nec
ẽ ei seruanda fides conuigii. qui iõ recessit. ne audi¬

Expanded text:
 peccatum ei qui dimittitur propter Deum, si alii se copulaverit. Contumelia enim Creatoris solvit jus matrimonii circa eum qui relinquitur, ne accusetur alii copulatus. Infidelis autem discedens, et in Deum peccat, et in matrimonium; nec est servanda ei fides con
Abbreviated transcription (Latin):
iraantatis. INhis ub hylariꝰ pluralitatẽ ꝑsona¬
ueri. Plutralitas enim uł consortiũ ꝑsonar̃. cũ dici¬
tursolitudo. Et singłaritas negatur. cum dicimꝰ
pludes eẽ ꝑsonas. significamus qđ ñ: una sola.
Iõ hẏlarius uolens ista subtilit̾ & sane intelligi
aic. ꝓfessio conscoti sustulit intelligentiã singu¬
laris. ñ dic̃ posuit aliquid. Ita etiam cũ dicimus

Expanded text:
ivinitatis. In his verbis Hilar. pluralitatem personaivinitatis. In his verbis Hilar. pluralitatem personaveri. Pluralitas enim vel consortium personarum cum dicitur, solitudo vel singularitas negatur; cum dicimus plures esse personas, significamus quod non est una sola. Ideo Hilarius volens ista subtiliter et sane intelligi, ait: Professio consortii sustulit intelligentiam singularitatis; non dicit: Posuit al
Abbreviated transcription (Latin):
ioem in iiͦ.t. Absolutius uoluit intelligi signisi¬
cationẽ hanc. ñ ad se tm̃ eẽ reterendam. dicendo. fa¬
ciamus hominẽ ad imaginẽ. et similitudinẽ nr̃ã
ꝓfessio enim comortui. sustulit intelligentiã singła¬
ris. qr consortium aliqdđ ñ pot̾ eẽ. sibup̃i solitario.¬
neq rursum solitudo solitatii. reipit faciamus:
neq quisquã alieno a se.loquetur nr̃am. Utt gͥ
ñ paticur:. ita. neq diu̾sum a se. aliaũq signific̃.
solicario conuenit faciam. & meam. ñ solitario uͦ
conuenit dicere faciamus. &e nram. Ut̃ sermo i
ñ solicariũtm̃ ita neq differentẽ eẽ. uł ouĩsum
eẽ significat. Nob̃ quoq nec solitariꝰ nec diu̾ sus
÷coefidend̾. Ita gͦ ds̃ ad cõmunẽ s cumdo imagi¬
nem eandẽq similitudinẽ. hominẽ repꝑituroꝑa¬
tz. ut nec significatio efficientis. admidat intelli¬
gentiã solitudinis. nec oꝑatio constituta. ad eandẽ
iaginẽ uł similitudinẽ paciatur dnĩsitatẽ di¬

Expanded text:
inem: Absolutius voluit intelligi significationem hanc non ad se esse referendam tantum, dicendo: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram; professio enim consortii sustulit intelligentiam singularitatis, quia consortium aliquod nec potest esse sibi ipsi solitarioneque rursum solitudo solitarii recipit faciamus; neque quisquam alieno a se loquitur nostram; uterqunon patitur, ita neque diversum a se, alienumque significat; solitario convenit faciam et meam; non solitario vero convenit dicere faciamus et nostram; uterque sermo ut non solitarium tantum, ita neque differentem esse, vel diversum esse significat. Nobis quoque nec solitarius nec diversus est confitendus; ita ergo Deus ad communem sibi cum Deo imaginem, eamdemque similitudinem reperitur operari, ut nec significatio efficientis admittat intelligentiam solitudinis, nec operatio constituta ad eamdem imaginem vel similitudinem patiatur diversitatem d