comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est enĩ qđ egẏptiꝰ amalechitȩ puer
in itinere lassatur. nisi qđ amator p̃sentis
scłi peccati sui nigredine oꝑtus. sepe ab
eodem scło infirmꝰ. despectusq relinquit᷑.
ut cũ eo nequaꝗͣ currere ualeat. sed fractus
aduersitate torpescat: Sed hunc dauid
inuenit. quia redemptor nrͣ ueracit̃ manu
fortis ñnunquã quos despectos a mundi
gła repperit. in suo amore conuertit. cibo
pascit. quia uerbi scientia reficit. ducem
itineris eligit. quia suũ etiã p̾dicatorẽ facit.
& qui amalechitã sequi ñ ualuit. dux da¬
uid efficitur. quia is quẽ indignũ mundꝰ
deseruit. ñ solũ conuersꝰ in sua m̃te dnm
recipit. sed p̃dicando hunc etiã usq ad alie¬
na corda ꝑducit. Iuo uidelicet duce dauid
amalechitã conuiuantẽ inuenit & extinguit.
quia ipsis xp̃c p̃dicantib mundi lȩticiam
destruit. quos mundus comites habere de
spexit. Quia gͥ plerũq quos mundus re¬

Expanded text:
Quid est enim quod Aegyptus Amalecitae puer Quid est enim quod Aegyptus Amalecitae puer in itinere lassatur, nisi quod amator praesentis saeculi peccati sui nigredine opertus, saepe ab eodem saeculo infirmus despectusque relinquitur, ut cum eo nequaquam currere valeat, sed fractus adversitate torpescat? Sed hunc David invenit, quia Redemptor noster veraciter manu fortis, nonnunquam quos despectos a mundi gloria reperit, hos in suo amore convertit. Cibo pascit, quia verbi scientia reficit. Ducem itineris eligit, quia suum etiam praedicatorem facit. Et qui Amalecitas sequi non valuit, dux David efficitur: quia is quem velut indignum mundus deseruit, non solum conversus in sua mente Deum recipit, sed praedicando hunc etiam usque ad aliena corda perducit. Quo videlicet duce, David Amalecitam convivantem invenit et exstinguit, quia ipsis Christum praedicantibus mundi laetitiam destruit, quos mundus comites hspexit. Quia igitur plerumque quos mundus re
Abbreviated transcription (Latin):
seseq ꝓ tam stulto desiderio protinus ad
lamentũ uertant. & tanto ualentiꝰ ȩt̃na
desiderent. qnͣto se stultiꝰ laborasse pro
temporalib dolent. Inde bene descriptis
auferentur ex eis. Quos alios reliquos.
nsi huiꝰ mundi despectos accipimꝰ. quos
dũ p̾sens scłm ad nulliꝰ głȩ usũ eligit.
qͣsi minimos indignosq derelinquit:
Sed mundi reliquos auferre dñs dicitur.
quia despectos huiꝰ scłi eligere dignat᷑ paulo
attestante qui ait: ñ multi sapientes scd̾m
carnẽ. ñ multi potentes. ñ multi nobiles.
sed quȩ stulta mundi sunt elegit ds ut con¬
fundat sapientes. & infirma mundi ele¬
git ds̃. ut confundat fortia. Qđ bene in
libris regũ egyptio puero in uia lassescente
signatur. quẽ amalechita egrotũ in itinere
deserit. dauid uͦ inuenit. cibo reficit. ducẽ
sui itineris facit: amalechitã per sequitur.
ȩpulantẽ repperit. & funditus extinguit.

Expanded text:
seseque pro tam stulto desiderio protinus ad seseque pro tam stulto desiderio protinus ad lamentum vertant; et tanto valentius aeterna desiderent, quanto se stultius laborasse pro temporalibus dolent. Unde bene descriptis Deus eligit. --Quos alios reliquos, nisi hujus mundi despectos accipimus? Quos dum praesens saeculum ad nullius gloriae usum eligit, quasi minimos indignosque derelinquit. Sed mundi reliquos auferre Dominus dicitur, quia despectos hujus saeculi eligere dignatur, Paulo attestante qui ait: Non multi sapientes secundum carnem, non multi potentes, non multi nobilsed quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes; et infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Quod bene in libris Regum Aegyptio puero in via lassescente signatur, quem Amalecita aegrotum in itinere deserit, David vero invenit, cibo reficit, ducsui itineris fecit, sicque Amalecitas persequitur, epulantesque reperit, et funditus exstinguit.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ñnulli qui p̃sentis uitȩ oblectam̃ta
despiciunt. &iam cũ ad huc sunt transito¬
ria esse considerant. atq hec ex amore
ȩternitatis calcant. Cumq hoc in pͥmo
gradu iudicii gressum ponunt. uegetatio¬
res ad altiora pueniunt. ut cuncta tempo¬
ralia ñ solũ quia citiꝰ sunt amittenda de-¬
spiciant. sed in his inherere ñ appetant.
etiã si eterna esse potuissent. & pulcre a¬
conditis amorẽ subtrahunt. qͥa in ipstm
auctorẽ puleritudinis cordis passib tendt̾.
Et sunt ñnulli. qui bona uitȩ p̃sentis dili-¬
gunt. sed tam̃ hȩc nullatenꝰ assequuntur.
qui reb temporalib totis desideriis inbiant.
mundi głam quęrunt. sed adipisci nequaꝗͣ.
possunt. Hos ut ita dixerim cor ad mundũ
ꝑtrahit. mundus ad cor repellit. Nã sepe
contingit ut ipsis suis aduersitatib fracti
ad mentẽ redeant. & in semetipsis reuersi
considerent quã sint inania quȩ quȩreban.

Expanded text:
sunt nonnulli qui praesentis vitae oblectamentum sunt nonnulli qui praesentis vitae oblectamentum despiciunt, etiam cum adsunt, transitoria esse considerant, atque haec ex amore aeternitatis calcant. Cumque in hoc primo gradu judicii gressum ponunt, vegetiores ad altiora perveniunt, ut cuncta temporalia non solum quia citius sunt amittenda, despiciant, sed his inhaerere non appetant, etiam si aeterna esse potuissent; et a pulchre conditis amorem subtrahunt, quia in ipsum auctorem pulchritudinis cordis passibus tendunt. Et sunt nonnulli qui bona vitae praesentis diligunt, sed tamen haec nullatenus assequuntur: qui rebus temporalibus totis desideriis inhiant, mundi gloriam quaerunt, sed adipisci nequaquam possunt. Hos, ut ita dixerim, cor ad mundum 173 pertrahit, mundus ad cor repellit. Nam saepe contingit ut ipsis suis adversitatibus fracti ad mentem redeant, et in semetipsis reversi considerent, quam sint inania quae quaerebant,
Abbreviated transcription (Latin):
Ynde alias scriptũ est: iustꝰ ꝑit. & nemo ẽ
qui recogitet in corde suo. & uiri miscdiȩ
colliguntur. quia ñ est qui intelligat. Iniqui
gͦ dum sola tẽporalia appetunt. & quȩ bona
electis in ȩternũ maneant. scire contẽnunt.
dũ iustoꝵ afflictionẽ conspiciunt. sed quȩ
sit afflictionis retibittio ñ agnoseunt.
actionis suȩ pedem in ꝓfundũ porrigunt.
quia a luce intelligentiȩ sponte sua oculos
claudunt.: Stultis enĩ uolupratib decepti.
dum quȩ uident temporaliter diligunt.
a semetipsis alienati ñ uident ubi in ȩter¬
num ruunt. Potest etiã mane ꝓsperitas.
uesꝑe huiꝰ mundi aduersitas designari:
De mane gͦ usq ad uesꝑam reꝓbi succidim¬
tur. quia & ꝓspera lasciuientes depereunt.
& ꝑ aduersa impatientes ad insaniam
exurgunt. Quos demane usq ad uesꝑam
nequaꝗͣ culpa succideret. si uel prospera
fomentũ crederent. uel aduersa sectionẽ
sic humani generis multitudo deseritur.
ut cuncta ad interitũ tendere ꝑmittatur.

Expanded text:
: Justus perit, et nemo est qui recogitet in corde suo, et viri misericordiae colliguntur, quia non est qui intelligat . Iniqui ergo dum sola temporalia appetunt, et quae bona electis in aeternum maneant scire contemnunt; dum justorum afflictionem conspiciunt, sed quae sit afflictionis retributio non agnoscunt actionis suae pedem in profundum porrigunt, quia a luce intelligentiae sponte sua oculos claudunt. Stultis enim voluptatibus decepti, dum quae vident, temporaliter diligunt, a semetipsis alienati non vident ubi in aeternum ruunt. Potest etiam mane prosperitas, vespere hujus mundi adversitas designari. De mane ergo usque ad vesperum reprobi succiduntur, quia et per prospera lascivientes depereunt, et per adversa impatientes ad insaniam exsurgunt. Quos de mane usque ad vesperam nequaquam culpa succideret, si vel prospera fomentum crederent, vel adversa sectionem sic humani generis multitudo deseritur, ut cuncta ad interitum tendere permittatur,
Abbreviated transcription (Latin):
captamꝰ. In ingressu gͦ speluncȩ stare est.
represso nr̃e corruptionis obstaculo. ad co¬
gnitionẽ ueritatis incipere exire. Unde &
nube in tabernaculũ descendente. i frahelitȩ
elonginquo cernentes. in papilionũ suoꝵ
ostiis stetisse memorant᷑. quia hi qͥ aduentũ
diuinitatis ut cũq conspiciunt. quasi iam
ex habitaculo carnis ꝓcedunt. Quia gͥ hu-¬
mana mens qnͣtalibet se uirtute tetenderit.
uix de intimis exgema cognosete. recte nunc
dicitur. & uocẽ qͣsi auꝑ lenis audiur. Sea
qm̃ cũ de se saltem parũ nobis diuina cogni¬
tio exhibet. infirmitatis nr̃ȩ ignorantiam
ꝑfecte docet. qui uocẽ aurȩ lenis audiuit.
dicat quȩ exipsa hac auditione didicerit.

Expanded text:
captamus. In ingressu ergo speluncae stare, est captamus. In ingressu ergo speluncae stare, est represso nostrae corruptionis obstaculo, ad cognitionem veritatis incipere exire. Unde et nube in tabernaculum descendente Israelitae e longinquo cernentes, in papilionum suorum ostiis stetisse memorantur quia ii, qui adventum Divinitatis utcunque conspiciunt, quasi jam ex habitaculo carnis procedunt. Quia igitur humana mens quantalibet se virtute tetenderit, vix de intimis extrema cognoscit, recte nunc dicitur: Et vocem quasi aurae lenis audivi. Sed quoniam cum de se saltem parum nobis divina cognitio exbibet, infirmitatis nostrae ignorantiam perfecte docet, qui vocem aurae lenis audivit, dicat quae ex ipsa hac auditione didicerit.
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscere ñ posse sentimꝰ. Unde bene illic
subditur. Qđ cũ audisset helias. operuit
uultũ suũ pallio. & ingressus stetit in ostio
speluncȩ. Post aurȩ tenuis sibilũ uultum
contẽplatione ueritatis. qnͣta ignorantia
homo tegatur agnoscit. Qultui nãq palliũ
suꝑducere est. ne altiora mens quȩrere au¬
deat. hanc ex consideratione ꝓpriȩ infirmi-¬
tatis uelare. ut nequaꝗͣ intelligentiȩ oculos
ultra se precipitant᷑ aperiat. sed ad hoc qđ
app̾hendere ñ ualet reuerenter claudat.
Qui hȩc agens. in speluncȩ ostio stetisse
describitur. Quid nãq spelunca nr̃a ẽ. insi
hȩc corruptionis habitatio. in qua adhue ex
uetustate retinemur: Sed cũ aliquid ꝓcipere
de cognitione diuinitatis incipimꝰ. qͣsi iam
in speluncȩ nr̃ȩ ostio stamꝰ. Quia enĩ ꝓgredi
ꝑfecte ñ possumꝰ. ad cognitionẽ tam̃ uerita¬
tis mhiantes. iam aliquid de libertatis aura

Expanded text:
cognoscere non posse sentimus. Unde bene illic cognoscere non posse sentimus. Unde bene illic subditur: Quod cum audisset Elias, operuit vultum suum pallio, et ingressus stetit in ostio speluncae . Post aurae tenuis sibilum, vultumcontemplatione veritatis, quanta ignorantia homo tegatur, agnoscit. Vultui namque pallium superducere est, ne altiora mens quaerere audeat, hanc ex consideratione propriae infirmitatis velare; ut nequaquam intelligentiae oculos ultra se praecipitanter aperiat, sed ad hoc quod apprehendere non valet, reverenter claudat. Qui haec agens, in speluncae ostio stetisse describitur. Quid namque spelunca nostra est, nisi haec corruptionis habitatio, in qua adhuc ex vetustate retinemur? Sed cum aliquid percipere de cognitione Divinitatis incipimus, quasi jam in speluncae nostrae ostio stamus. Quia enim progredi perfecte non possumus, ad cognitionem tamen veritatis inhiantes, jam aliquid de libertatis aura
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. ecce dñs transit sp̃s grandis & for¬
lis. subuertens montes & conterens petras
ante dñm. ilico adiunxit. non in spũ dñs.
Et post spm̃ cõmotio. ñ in cõmotione dñs.
Et post commotionẽ ignis. ñ in igne dñs.
Et post ignẽ. sibilꝰ aurȩ tenuis. Sp̃s quippe
ante dñm euertens montes & petras conterit.
quia pauor qui ex aduentu eiꝰ irruit. & altitu.¬
dinẽ cordis nr̃i deicit. & duriciã liquefacit.
Sed spũi cõmotionis & igni ñ in esse dñs
dicit᷑. esse uͦ in sibilo aurȩ tenuis ñ negatur.
quia nimirũ mens cũ in contẽplationis sub
limitate. suspendit᷑. quicqͥd ꝑfecte conspicere
pͣualet. ds̃ ñ est. Cum uͦ suptile aliquis
conspicit. hoc est qđ de incompre¬
hensibili substantia ȩtͣ̃nitatis audit. Quasi
enĩ sibilũ tenuis aurȩ ꝑcipimꝰ. cũ saporem
incircũ scriptȩ ueritatis. contẽplatione subita
suptiliter degustamꝰ. Tunc gͦ uerũ est qđ de
dõ cognoscimꝰ cũ plene nos aliquid de illo

Expanded text:
Ecce Dominus transit, spiritus grandis et fortis, subvertens montes et conterens petras ante Dominum; illico adjunxit: Non in spiritu Dominus; et post spiritum commotio, non in commotione Dominus; et post commotionem ignis, non in igne Dominus; et post ignem sibilus aurae tenuis . Spiritus quippe ante Dominum evertit montes, et petras 169 conterit; quia pavor, qui ex adventu ejus irruit, et altitudinem cordis nostri dejicit, et duritiam liquefacit. Sed spiritui commotionis et igni non inesse Dominus dicitur, esse vero in sibilo aurae tenuis non negatur; quia nilimitate suspenditur, quidquid perfecte conspicere praevalet, Deus non est: cum vero subtile aliquid conspicit, hoc est quod de incomprehensibili substantia aeternitatis audit. Quasi enim sibilum tenuis aurae percipimus, cum saporem incircumscriptae veritatis contemplatione subita subtiliter degustamus. Tunc ergo verum est quod de Deo cognoscimus, cum plene nos aliquid de illo
Abbreviated transcription (Latin):
humiliter cogitet auctorẽ naturȩ. quia qui
mire ex nichilo hominẽ fecit. factũ impie
ñ affligit. Qđ tunc eliphar didicit. cũ uocẽ
quasi aurȩ lenis audiuit. In consideratione.
namq diuinȩ magnitudinis discitur. quã
humilit᷑ in sua animaduersione timeatur.
Et qui suꝑna degustat inferiora ȩquammi-¬
ter tolerat. quia plene intꝰ conspicit. quanti
ȩstimet qd̃ foris agit. Male enĩ se rectũ putat.
qui regulã sũmȩ rectitudinis ignorat. &
sepe lignũ rectũ creditur. si ad regulã non
ducatur. sed cũ regulȩ iungitur. ꝑ quantã
tortitudinẽ tumescit inuenitur. quia ni¬
mirũ rectitudo ab seidens increpat. quod
oculꝰ deceptus approbabat. Eliphar itaq
quia suꝑna conspexit. districtũ iudicium
de inferiorib exerit. & quãuis beatũ iob nͣ
recte redarguit. in comꝑatione tam̃ creato¬
ris omniũ creaturȩ modũ recte describit

Expanded text:
humiliter cogitet auctorem naturae, quia qui humiliter cogitet auctorem naturae, quia qui mire ex nihilo hominem fecit, factum impie non affligit. Quod tunc Eliphaz didicit, cum vocem quasi aurae lenis audivit. In consideratione namque divinae magnitudinis discitur quam humiliter in sua animadversione timeatur. Et qui superna degustat, inferiora aequanimiter tolerat, quia plene intus conspicit, quanti aestimet quod foris agit. Male enim se rectum putat, qui regulam summae rectitudinis ignorat; et saepe lignum rectum creditur, si ad regulam non ducatur; sed cum regulae jungitur, per quantam tortitudinem tumescit invenitur, quia nimirum rectitudo abcidens increpat, quod oculus deceptus approbabat. Eliphaz itaque quia superna conspexit, districtum judicium de inferioribus exerit; et quamvis beatum Job non recte redarguit, in comparatione tamen creatoris omnium, creaturae modum recte describit
Abbreviated transcription (Latin):
humana iusticia diumȩ iusticiȩ cõparata
iniusticia est. quia & lucerna in tenebris
fulgere cernitur. sed in solis radio posita
tenebratur. Quid gͦ eliphaz raptus in
contẽplatione cognouit. nisi qđ
iustificari homo di comꝑatione nͣ possit:
Recte namq credimꝰ quȩ exteriꝰ operamur
sed cũ minime int̾na cognoscimꝰ. cũ uͦ illa¬
ut cũq ꝑcipimus. ista ñ ut cumq iudicamꝰ.
quia tanto quisq suptiliꝰ de tenebris iudi¬
cat. qnͣto ei ueriꝰ claritas lucis constat. Qui
enĩ lucẽ uidet. scit quid de tenebris estimet:
nam qui candorẽ lucis ignorat. & obscura
ꝓ lucidis approbat. Bene autẽ subdit᷑. aut
factori suo purior erit uir. Quisquis de
ꝑcussione murmurat. quid aliua quã iusticiã
ferientis accusat: Puriorẽ se gͦ uir factori
suo estimat. si contͣ flagellũ querelã parat.
eũq sibi ꝓculdubio postponit. cuiꝰ iudiciũ
de sua afflictione redarguit. Ut gͦ homo
rep̃hendere ñ audeat iudicẽ culpȩ. hunc

Expanded text:
Humana justitia divinae justitiae comparata, injustitia est: quia et lucerna in tenebris fulgere cernitur, sed in solis radio posita tenebratur. Quid ergo Eliphaz raptus in contemplatione cognovit, nisi quod justificari homo Dei comparatione non possit? Recta namque credimus quae exterius operamur, sed cum minime interna cognoscimutcunque percipimus, ista non utcunque judicamus, quia tanto quisque subtilius de tenebris judicat, quanto ei verius claritas lucis constat. Qui enim lucem videt, scit quid de tenebris aestimet. Nam qui candorem lucis ignorat, et obscura pro lucidis approbat. Bene autem subditur: 170 Aut factore suo purior erit vir? Quisquis de percussione murmurat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Puriorem se ergo vir factore suo existimat, si contra flagellum querelam parat; eumque sibi procul dubio postponit, cujus judicium de sua afflictione redarguit. Ut ergo homo reprehendere non audeat judicem culpae, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
qui in hac peregrinationis inopia lȩtant᷑.
Suspirat autẽ qui comedit. quia qͦs amor
ueritatis afficit. etiã refectio contemplatio¬
nis pascie : Suspirans ꝓpheta comedebat cũ
diceret. fuerunt michi lacrimȩ meȩ panes.
Hucti enĩ suo anima pascitur. cũ ad supna
gaudia flendo subleuatur. & intus quidẽ
doloris sui gemitũ tolerat. sed eo refectionis
pabulũ ꝑcipit. quos uis amoris ꝑ lacrimas

Expanded text:
qui in hac peregrinationis inopia laetantur. qui in hac peregrinationis inopia laetantur. Suspirat autem qui comedit, quia quos amor veritatis afficit, etiam refectio contemplationis pascit. Suspirans Propheta comedebat, cum diceret: Fuerunt mihi lacrymae meae panes . Luctu enim suo anima pascitur, cum ad superna gaudia flendo sublevatur, et intus quidem doloris sui gemitum tolerabat, sed eo retectionis pabulum percipiebat, quo hic vi amoris per lacrimas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocamꝰ. Plet enĩ cȩcitatẽ quã foris patit᷑
si humilit᷑ meminit quo de interiorib
lumine priuatur. Cumq tenebras quib
circundatur respicit. splendoris intimi se¬
ardenti desiderio affligit. om̃iq intentioniꝰ
annisu semetipsã concutit. & suꝑnã lucẽ
quã condita deseruit. repulsa quęrit
Unde fit plerũq. ut in ipsis piis fletib
illa interni gaudii claritas erumpat. et
mens quȩ in torpore priꝰ ceca iacuerat. ad
inspectionẽ fulgoris intimi suspiriis ue¬
getata conualescat. Unde bene sequitur
namq est animȩ. suꝑnȩ lucis contempla¬
tionib pasci: Suspirat gͦ anteꝗͣ comedat.
quia gemitu tribulationis priꝰ afficit᷑. &
post modũ contemplationis refectione
satiatur. Nisi enĩ suspirat ñ comedit. quia
qui se in hoc exilio ꝑ desiderioꝵ cȩlestium
lamenta ñ humiliat. internȩ patriȩ gaudia
ñ degustat. a ueritatis enĩ pabulo ieiuni st̃

Expanded text:
revocamus. Flet enim caecitatem, quam foris patitur, revocamus. Flet enim caecitatem, quam foris patitur, si humiliter meminit, quod interiori lumine privatur. Cumque tenebras, quibus circumdatur, respicit, splendoris intimi ardenti se desiderio affligit, omnique intentionis nisu semetipsa concutit, et supernam lucem, quam condita deseruit, repulsa quaerit. Unde fit plerumque, ut in ipsis piis fletibus illa interni gaudii claritas erumpat, et mens quinspectionem fulgoris intimi suspiriis vegetata convalescat. Unde bene sequiturnamque est animae, supernae lucis contemplationibus pasci. Suspirat ergo antequam comedat, quia prius gemitibus tribulationis afficitur, et postmodum contemplationis refectione satiatur. Nisi enim suspiret, non comedit; quia qui se in hoc exsilio per desideriorum coelestium lamenta non humiliat, aeternae patriae gaudia non degustat. A veritatis enim pabulo jejuni sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
homo circundatur: quia quauis cȩlesti desi¬
derio ferueat. quid de semetipso sit disposi¬
tum intrinsecus ignorat. & ualde metuit ne
quid sibi in iudicio obinet. qdđ se de se nunc¬
& in desiderio boni feruoris latet. Tenebris
homo circundatur. quia ignorantiȩ suȩ cali¬
gine premitur. An tenebris circundatus
ñ est. qui plerũq prȩteritoꝵ ñ meminit
futura ñ inuenit. p̃sentia uix cognoscit:
Tenebris se circundatũ quidã sapiens in de¬
rat cũ dicebat: quȩ in ꝓspectu sunt inuenimꝰ
cũ labore. & quȩ in celis sunt quis inuestigabit:
his se tenebris ꝓpheta circundatũ uidit. cũ
dispositionis intimȩ penetrare interna non
potuit dicens. posuit tenebras latibulũ suũ
Auctor enĩ nr̃ quia nobis m hoc exilio deiecti
lucẽ suȩ uisionis abstulit. sese nr̃is oculis
quasi in tenebrarũ latbulo abscondit.
Quas nimirũ cecitatis nr̃ȩ tenebras cum
studiose conspicimꝰ mentẽ ad lamenta

Expanded text:
homo circumdatur; quia quamvis coelesti desihomo circumdatur; quia quamvis coelesti desiderio ferveat, quid de semetipso sit dispositum intrinsecus, ignorat. Et valde metuit, ne quid sibi in judicio obviet, quod se de se nunc in desiderio boni fervoris latet. Tenebris homo circumdatur, quia ignorantiae suae caligine premitur. An tenebris circumdatus non est, qui plerumque praeteritorum non meminit, futura non invenit, praesentia vix cognoscit? Tenebris se circumdatum quidam sapiens viderat, cum dicebat: Quae in prospectu sunt, invenimus cum labore; et quae in coelis sunt, quis investigabit ? His se tenebris Propheta circumdatum vidit, cum dispositionis intimae penetrare interna non potuit, dicens: Posuit tenebras latibulum suum . Auctor enim noster, quia nobis in hoc exsilium dejectis, lucem suae visionis abstulit, sese nquasi in tenebrarum latibulo abscondit. Quas nimirum caecitatis nostrae tenebras cum studiose conspicimus, mentem ad lamenta
Abbreviated transcription (Latin):
placidus instigatur. Salomone attestante
qui ait: est uia quȩ nidetur hominib recta.
nouissima autẽ eiꝰ ducunt ad mortẽ. Unde
scĩ uiri cũ mala superant sua etiã bene gesta
formidant. ne cũ bona agere appetunt. de
actionis imagine fallantur. ne pestifera tabes
putredinis. sub boni specie lateat coloris.
Sciunt enĩ quia corruptionis adhuc pondere
graiuati anudicare uona suptiliter nesciunt.
S eu ante oculos extremi examinis regulã
dedueunt. hȩc ipsa in se ñnunquam & quȩ
approbant metuunt. & tota quidẽ mente
interna desiderant. sed tam̃ de incertitudi.
ne operũ trepidi quo gradiunt᷑ ignorant.
Unde bene postquã dictũ est quare data est
misero lux. adiungitur. uiro cuiꝰ abscondita
est uia. ac si dicatur. cur huiꝰ uitȩ successus
accipit. qui sub qua sit estimatione iudicis.
iter sui oꝑis nescit: Bene autẽ subditur. &
circundedit eũ d̾s tenebris. Tenebris namq

Expanded text:
placidus instigatur; Salomone attestante, placidus instigatur; Salomone attestante, qui ait. Est quae videtur homini recta; novissima autem ejus ducunt ad mortem . Unde sancti viri cum mala superant, sua etiam bene gesta formidant, ne cum bona agere appetunt, de actionis imagine fallantur, ne pestifera tabes putredinis sub boni specie lateat coloris. Sciunt enim quia corruptionis adhuc pondere gravati, dijudicare bona subtiliter nesciunt; et cum ante oculos extremi ededucunt, haec ipsa in se nonnunquam et quae approbant metuunt, et tota quidem mente interna desine operum trepidi, quo gradiuntur ignorant. Unde bene postquam dictum est: Quare data est misero 144 lux? adjungitur: Viro, cujus abscondita est via. Ac si dicatur: Cur hujus vitae successus accipit, qui sub qua sit aestimatione judicis iter sui operis nescit? Bene autem subditur: Et circumdedit eum Deus tenebris. Tenebris namque
Abbreviated transcription (Latin):
stoꝵ in contemplationis uirtute subleuatur
Sed cũ requirens dicat. quare data ẽ misero
lux. cur hoc ipsũ requirere p̾sumat. insinu¬
uiro abscondita est. quia & si iam in qua sit
uitȩ qualitate considerat. adhuc tamen ad
quẽ finẽ tendat ignorat. & si iam superna
appetit. & si plenis hȩc desideriis quȩrit adhuc
sim eisdem desideriis ꝑmaneat nescit. Pecca¬
ta quippe deserentes ad iusticiã tendimus. &
unde uenimꝰ nouimꝰ. sed quo pueniamus
ignoramꝰ. quid hesterna die fuimꝰ scimus.
sed quid contingat crastina nos esse nescimꝰ
Uia gͦ sua uiro abscondita est. quia sic pedẽ
ponit opis. ut tam̃ pͣuidere nequeat exitũ
absconsio. quia ñnunquã ea ipsa quȩ rectȩ
nos agere credimꝰ. an in districti uidicis exami¬
ne recta sint ignoramꝰ. Sepe enĩ sicut & longe
suꝑius diximꝰ. opus nr̃m causa damnationis
est. & ꝓuectus putatur esse uirtatis: sepe unde.
placari iudex creditur. inde ad irascendum

Expanded text:
storum in contemplationis virtute sublevatur. storum in contemplationis virtute sublevatur. Sed cum requirens dicat: Quare data est misero lux? cur hoc ipsum requirere praesumat, insinuujus abscondvitae qualitate considerat, adhuc tamen ad quem finem tendat, ignorat. Etsi jam superna appetit, etsi plenis haec desideriis quaerit, adhuc tamen si in eisdem desideriis permaneat, nescit. Peccata quippe deserentes, ad justitiam tendimus; et unde venimus, novimus; sed quo perveniamus, ignoramus. Quid hesterna die fuimus, scimus; sed quid contingat crastina nos esse, nescimus. Via ergo sua viro abscondita est, quia sic pedem ponit operis, ut tamen praevidere nequeat exitum absconsio; quia nonnunquam ea ipsa quae recte nos agere credimus, an in districti judicis examine recta sint, ignoramus. Saepe enim, sicut et longe superius diximus, opus nostrum causa damnationis est, et provectus putatur esse virtutis. Saepe unde placari judex creditur, inde ad irascendum
Abbreviated transcription (Latin):
cro absconditos discipłos uiderat quib di-¬
cebat: mortui enĩ estis & uita ur̃a abscondita
est cũ xp̃o in do. Qui gͦ mortẽ quęrit gaudet
dũ septilcrũ inuenit. quia qui mortificare
se appetit. ualde adinuentã requiẽ contem.¬
plationis hilarescit. ut extinctꝰ mundo late¬
at. & cunctis exterioꝵ rerũ ꝑturbationibus
intra sinũ se intimi amoris abscondat.: Si uͦ
uentio sepulcri subinfertur. hoc necesse ẽ
ut intentio nr̃a conspiciat. qđ antiqui mor¬
tuos cũ diuitnis obruebant. In gͥ thesaurũ
quęrit gandet cũ sepulcrũ inuenit. quia
sapientiã ꝑquirentes. cũ sacrȩ scripturȩ
paginas uoluimꝰ. cũ exempla prȩcedentiũ
ꝑscrutamur. quasi ex sepulcro gaudium
sumimꝰ. quia mentis diuitias apud mortuos
inuenimꝰ. qui quia huic mundo perfecte.
extincti sunt. in occulto cũ diuitiis reqͥescuns̃.
Sepulcro gͦ diues efficitur: qui ꝑ erempla iu¬

Expanded text:
cro absconditos discipulos viderat, quibus dicro absconditos discipulos viderat, quibus dicebat: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Qui ergo mortem quaerit, gaudet dum sepulcrum invenit, quia qui mortificare se appetit, valde ad inventam requiem contemplationis hilarescit; ut exstinctus mundo lateat, et a cunctis exteriorum rerum perturbationibus intra sinum se intimi amoris abscondat. 10. Morulcri inventio subinfertur, hoc necesse est ut intentio nostra conspiciat, quod antiqui mortuos cum divitiis obruebant. Qui igitur thesaurum quaerit, gaudet cum sepulcrum invenerit, quia sapientiam perquirentes, cum sacrae Scripturae paginas volvimus, cum exempla praecedentium perscrutamur, quasi ex sepulcro gaudium sumimus, quia mentis divitias apud mortuos invenimus: qui quia huic mundo perfecte exstincti sunt, in occulto cum divitiis requiescunt. Sepulcro ergo dives efficitur, qui per exempla ju
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enĩ sepulerũ locus est quo abscondit᷑
corpus. ita diuina contemplatio quoddã se¬
pulcrũ mentis est. quo absconditur anima
Q uasi enĩ huic adhuc mundo uiuimꝰ cum
mente in eũ foras uagamur. sed mortui in
sepulcro abscondimur. cũ mortificati exteriꝰ
in secreto in ternȩ contemplationis celamur.
Scĩ gͥ uiri ab importunitate desiderioꝵ tem¬
poraliũ. a tumultu mutiliũ curarũ. aclamo-¬
re pstrepentiũ ꝑturbationũ semetipsos sa.
cri uerbi gladio moruficare ñ desinunt. atq
intus ante ci faciẽ in sinu mentis absconduns.
Unde recte ꝑ psalmistã dicitur: abscondes
eos in abdito uultꝰ tui. a conturbatione ho¬
minũ. Qd quãuis ꝑfecte post modum fiat.
etiã nunc ex magna parte agitur. cũ a tempo¬
raliũ desideriori tumultib delectatione in
interiora rapiuntur. ut mens eoꝵ dum in
amorẽ ddi tota tenditur. nulla mnutili ꝑtur¬
batione laceretur. Hinc est qđ paulus per
contemplationẽ mortuos. & quasi in sepul¬

Expanded text:
Sicut enim sepulcrum locus est quo absconditur corpus, ita divina contemplatio quoddam sepulcrum mentis est, quo absconditur anima. Quasi enim huic adhuc mundo vivimus, cum mente in eum foras vagamur; sed mortui in sepulcro abscondimur, cum mortificati exterius, in secreto internae contemplationis celamur. Sancti igitur viri ab importunitate desideriorum temporalium, a tumultu inutilium curarum, a clamore perstrepentium perturbationum, scri verbi gladio mortificare non desinunt, atque intus se ante Dei faciem in sinu mentis abscondunt. Unde recte per Psalmistam dicitur: Abscondes eos in abdito vultus tui a perturbatione hominum . Quod quamvis perfecte postmodum fiat, etiam nunc ex magna parte agitur, cum a temporalium desideriorum tumultibus delectatione in interiora rapiuntur; ut mens eorum dum in amorem Dei tota tenditur, nulla inutili perturbatione laceretur. Paulus apostolus per contemplationem mentis mortuos, et quasi in sepul
Abbreviated transcription (Latin):
in se sollicite psalmista conspexerat cum di-¬
cebat. non est occultatũ os meũ a te qđ fecisti
in occulto. & substantia mea in inferiorib
t̃rȩ. Tinea autẽ de ueste nascit᷑. & eandem
uestem de qua oritur oriendo corrumpit.
Quasi quędam uͦ uestis animȩ caro ẽ. sed
hȩc nimirũ uestis habet tineã suã. quia ab
ipsa carnalis temptatio oritur. ex qͣ lacerat᷑.
Quasi enĩ quadã sua unea uestis nr̃a consu¬
mitur. cũ caro corruptibilis temptationẽ
gignit. & ꝑ hanc ad interitũ ꝑuenit. Uelut
tinea homo consumit᷑. cui de se orit᷑ unde
conteratur. Ac si apte dicat. si illi sp̃s esse
ex se immutabiles nequeunt qͥ nulla carnis
infirmitate deprimuntur. qua temeritate
se homines in bono ꝑmanere constant᷑ existi¬
mant. quos in eo qd intellectus ad summa
euehit. carnalis infiriitas aggrauans p̃pedit.
ut ꝑ corruptionis uitiũ in semetipsis habe¬
ant. unde ab intima nouitate. ueterescant&¬

Expanded text:
in se sollicite Psalmista conspexerat, cum diin se sollicite Psalmista conspexerat, cum dicebat: Non est occultatum os meum a te, quod fecisti in occulto, et substantia mea in inferioribus terrae . Tinea autem de veste nascitur, et eamdem vestem, de qua oritur, oriendo corrumpit. Quasi quaedam vero vestis animae caro est; sed haec nimirum vestis habet tineam suam, quia ab ipsa carnalis tentatio oritur, ex qua laceratur. Quasi enim quadam sua tinea vestis nostra consumitur, cum caro corruptibilis tentationem gignit, et per hanc ad interitum pervenit. Velut tinea homo consumitur, cum de se oritur unde conteratur. Ac si aperte dicat: Si illi spiritus esse ex se incommutabiles nequeunt, qui nulla carnis infirmitate deprimuntur; qua temeritate se homines in bono permanere constanter existimant, quos in eo quod intellectus ad summa evehit, carnalis infirmitas aggravans praepedit, ut per corruptionis vitium in semetipsis habeant unde ab intima novitate veterascant
Abbreviated transcription (Latin):
gelica est in semetipsa mutabilis. quã uideli¬
cet mutabilitatẽ uicit ꝑ hoc qđ qui semper
idem ẽ uinculis amoris illigatur. recte nunc
dicitur. ecce qui seruiunt ei ñ sunt stabiles:
Atq eiꝰdem ꝓtinꝰ documentũ mutabilitatis
adiungitur. cũ de apostatis spiritib subin¬
fertur: & in angłis suis repperit prauitatẽ.
Ex quoꝵ casu. bene infirmitatis humanȩ
considerationẽ colligit. cum ilico subnectit:
quantomagis hi qui habitant domos lute¬
as. qui terrenũ habent fundamentũ. consu¬
mentur uelut tinea: Tuteas quippe domos
habitamꝰ. quia in corpore t̾reno subsistimꝰ.
Quȩ bene paulus considerans ait. habemꝰ
hesaurũ istũ in uasis fictilib. Et rursũ:
scimꝰ quia si terrestris domꝰ nr̃a huiꝰ habi¬
tationis dissoluat᷑. qđ edificationẽ ex do ha-¬
bemus. domũ ñ manufactã. Terrenum qͦ
fundamentũ est. substantia carnalis. Quod

Expanded text:
gelica est in semetipsa mutabilis, quam videligelica est in semetipsa mutabilis, quam videlicet mutabilitatem vicit per hoc, quod ei qui semper idem est vinculis amoris illigatur, recte nunc dicitur: Ecce qui serviunt ei, non sunt stabiles. Atque ejusdem protinus documentum mutabilitatis adjungitur, cum de apostatis spiritibus subinfertur: Et in angelis suis reperit pravitatem. Ex quorum casu bene infirmitatis humanae considerationem colligit, cum illico subnectit: Quanto magis hi, qui habitant domos luteas, qui terrenum habent fundamentum, consumentur velut tinea? Luteas quippe domos habitamus, quia in corporibus terrenis subsistimus. Quae bene Paulus considerans 171 ait: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Et rursum: Scimus quia si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam . Terrenum quoque fundamentum est substantia carnis. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
uelut tinea: Natura angłica & si contẽpla¬
tione auctoris inherendo in statu suo iminu¬
tabiliter ꝑmanet. eo ipso tam̃ quo creatura ẽ
in semetipsa uicissitudinẽ mutabilitatis
habet. Outari autẽ ex alio ad aliudire est.
& in semetipsa stabilem ñ esse. Una quȩq
enĩ res qͣsi tot passib ad aliud tendit. quot
mutabilitatis suȩ motib subiacet. Sola autẽ
natura in comp̃hensibilis ab statu suo nescit
moueri. quȩ ab eo qd semꝑ idem est nescit
immutari. Nam si angłoꝵ substantia a
mutabilitatis motu fuisset aliena. bene ab
auctore condita. nequaꝙͣ in reꝑbis spiritib
a beatitudinis suȩ arce cecidisset. Mire autẽ
omp̃s ds̃ naturã summoꝵ spirituũ bonã.
sed mutabilẽ condidit. ut & qui ꝑmanere
nollent ruerent. & qui in conditione psiste¬
rent. tanto in ea iam digniꝰ qnͣto & ex arbitrio
starent. & eo maioris apud dm̃ meriti fierent
quo mutabilitatis suȩ motũ uoluntatis sta-¬
tione fixissent. Quia gͦ ipsa qͦ natura an¬

Expanded text:
entia. --Natura angelica etsi contemplationi auctoris inhaerendo, in statu suo immutabiliter permanet; eo ipso tamen quo creatura est, in semetipsa vicissitudinem mutabilitatis habet. Mutari autem, ex alio ad aliud ire est, et in semetipso stabilem non esse. Unaquaeque enim res quasi tot passibus ad aliud tendit, quot mutabilitatis suae motibus subjacet. Sola autem natura incomprehensibilis a statu suo nescit moveri, quae ab eo quod semper idem est, nescit immutari. Nam si angelorum substantia a mutabilitatis motu fuisset aliena, bene ab auctore condita, nequaquam in reprobis spiritibus a beatitudinis suae arce cecidisset. Mire autem omnipotens Deus naturam summorum spirituum bonam, sed mutabilem condidit, ut et qui permanere nollent, ruerent, et qui in conditione persisterent, tanto in ea jam dignius, quanto et ex arbitrio starent; et eo majoris apud Deum meriti fierent; quo mutabilitatis suae motum voluntatis statione fixissent. Quia ergo ipsa quoque natura an
Abbreviated transcription (Latin):
ualde defleant quia tarde ad patriã redeuis.
tolerare insuꝑ honoris onera compellunt᷑.
amor eos ȩternoꝵ conterit. & gła de tempo¬
ralib arridet. qui dum cogitant quȩ sint
quȩ in infimis tenent. & quȩ sint quȩ de
sublimib ñ uident. quȩsint quȩ se in terra
fulciunt. quȩ autẽ de cęlestib perdiderunt
ꝓsperitatis suȩ merore mordentur. quia &¬
si uident nequaquã se ab ea funditꝰ opprimi.
pensant tam̃ sollicite cogitationẽ suã in amo¬
re dñi. & in ei dispensatione partiri. Unde
bene cũ dicit. quare data est misero lux. ꝓti¬
dine animȩ sunt: In amaritudine quippe
animȩ sunt om̃s electi. quia uel punire
flendo ñ desinunt quȩ deliquerunt. uel
graui se merore afficiunt. quia longe huc
a facie conditoris ꝓiecti. adhuc in ȩternȩ pa-¬
tiȩ gaudiis ñ sunt. De quoꝵ corde bene ꝑ¬
Salomonẽ dicit᷑: cor qđ nouit amaritudinẽ

Expanded text:
valde defleant quia tarde ad patriam redeunt, valde defleant quia tarde ad patriam redeunt, tolerare insuper honoris onera compelluntur. Amor eos aeternorum conterit, et gloria de temporalibus arridet. Qui dum cogitant 140 quae sint quae in infimis tenent, et quae sint quae de sublimibus non vident; quae sint quae in terra fulciunt, quae autem de coelestibus perdiderunt, prosperitatis suae moerore mordentur; quia etsi vident nequaquam se ab ea funditus opprimi, pensant tamen sollicite cogitationem suam in amore Domini et in ejus dispensatione partiri. Unde bene cum dicit: Quare data est misero lux? protimine. --In amaritudine quippe animae sunt omnes electi, quia vel punire flendo non desinunt quae deliquerunt, vel gravi se moerore afficiunt, quia longe huc a facie conditoris projecti, adhuc in aeternae patriae gaudiis non sunt. De quorum corde per Salomonem bene dicitur: Cor, quod novit amaritudinem
Abbreviated transcription (Latin):
misero lux: In scriptura saera ñnun quã
lucis appellatione ꝓsperitas. noctis autem no¬
mine huiꝰ mundi aduersitas designatur.
Unde & ꝑ psalmistã dicitur. sicut tenebre eiꝰ.
ritatem scłi despicientes calcant sicut &
aduersitatẽ eiꝰ calcantes tolerant. ꝑ magnã
mentis celsitudinẽ mundi sibi & aduersa
& ꝓspera substernentes dicunt. sicut tenebrȩ
eꝰ. ita & lumen eiꝰ. Acsi aptius dicant: sicut
intentionis nr̃ȩ fortitudinem eiꝰ tristia ñ
pͣmunt. ita hanc nec blanda corrumpunt
Sed quia. hȩc ut diximꝰ bonoꝵ mentẽ etiã
cum ñ subleuant ꝑturbant. scĩ uiri qui se
in huiꝰ exilii erumna miseros agnoscunt.
clarescere in eiꝰ ꝓsperitate refugiunt. Unde
bene nunc dicitur: quare data est misero
lux: Lux enĩ miseris datur. qnͣdo hi qui
sublimia contẽplantes esse se in hac pere¬
grinatione. miseros agnoscunt. claritatem
transitoriȩ ꝓsperitatis accipiunt. & cum

Expanded text:
misero lux? - In Scriptura sacra nonnunquam misero lux? - In Scriptura sacra nonnunquam lucis appellatione prosperitas, noctis autem nomine adversitas designatur. Unde et per Psalmistam dicitur: « Sicut tenebrae ejus, ritatem saeculi despicientes calcant, sicut et adversitatem ejus calcantes tolerant. Per magnam denique mentis celsitudinem mundi sibi et adversa et prospera substernentes dicunt: Sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus . Ac si apertius dicant: Siintentionis nostrae fortitudinem ejus tristia non premunt, ita hanc nec blanda corrumpunt. Sed quia haec, ut diximus, bonorum mentem etiam cum non sublevant, perturbant, sancti viri, qui se in hujus exsilii aerumna miseros cognoscunt, clarescere in ejus prosperitate refugiunt. Unde bene nunc dicitur: Quare data est misero lux? Lux enim miseris datur, quando ii qui sublimia contemplantes, esse se in hac peregrinatione miseros agnoscunt, claritatem transitoriae prosperitatis accipiunt. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ de ꝑceptione ueritatis dicuntur. a
recte sentientib ꝓferri ueraciter possint.
Nonnunquã uͦ heretici uera quȩdã & subli¬
mia loquuntur. ñ quo hȩc diuinitus ipsi
pcipiunt. sed quo ex scẽ eccłiȩ contentione
didicerunt. neq hȩc ad ꝓuectum conscientiȩ
sed ad scientiȩ ostentationẽ trahunt. Unde
sit plerũq ut alta sciendo dicant. sed uiuen-¬
do quȩ dicunt nesciant. Siue gͥ ex hereticoꝵ
specie. uidelicet ñ uitã scientiȩ sed uerba
tenentiũ. seu certe ex ꝑsona amicoꝵ beati
iob. qui de cognitione ueritatis potuerus
eliphar sermo discutit᷑. qnͣtȩ scientiȩ fuerit
demonstretur. quauis in eadem scientia hu¬
militatẽ ñ tenuit. qui cõmune bonũ sibi
specialiter arrogauit. Ait namq Porro¬

Expanded text:
ea quae de perceptione veritatis dicuntur, a ea quae de perceptione veritatis dicuntur, a recte sentientibus proferri veraciter possint.Nonnunquam vero haeretici vera quaedam et sublimia loquuntur, non quod haec divinitus ipsi percipiunt, sed quod ex sanctae Ecclesiae contentione didicerunt; neque haec ad profectum conscientiae, sed ad scientiae ostentationem trahunt. Unde fit plerumque ut alta sciendo dicant, sed vivendo quae dicunt nesciant. Sive igitur ex haereticorum specie, videlicet non vitam scientiae, sed verba tenentium, seu certe ex persona amicorum beati Job, qui de cognitione veritatis potueruntEliphaz sermo discutitur, quantae scientiae fuerit, demonstretur; quamvis in eadem scientia humilitatem non tenuit, qui commune bonum sibi specialiter arrogavit. Ait namq
Abbreviated transcription (Latin):
uultũ. Ut in comp̃hensibilia se cognouisse
indicent. ñ stetisse. sed transisse corã se spm̃
narrant: & uultũ se uidisse incognitũ simu-¬
lant. ut esse se ei cognitos qui ab humana m̃te
cognosci ñ ualet ostendant. Ubi ad huc subdit᷑.¬
lenis audiui: Sepe heretici dm̃ sibi imagina-¬
liter singunt. quẽ intueri spiritalit᷑ nequeunt.
eiꝰq uocem quasi aurȩ lenis audire se phibent.
quia ad secreta illiꝰ cognoscenda. quasi esse se
cȩteris familiariores gaudent: Non enĩ ea
docent quȩ ds publice loquitur. sed quȩ eoꝵ
auri quasi latenter aspirant᷑. Hȩc gͥ diximꝰ.
ut si quid sub hereticoꝵ specie in eliphar ser-¬
monib sentiendũ sit intiiemꝰ. Sed quia
amici beati iob tantiuiri amici non essent.
nisi manifeste aliquid ex ueritate didicis¬
sent. qui quauis in sententiis correptionis
errant. inueritatis tamen cognitione non
titubant:. Hȩc eadem paulo superiꝰ uerba
replicemꝰ: ut suptiliꝰ discernamus quomͦ

Expanded text:
Ut incomprehensibilia se cognovisse indicent, non stetisse, sed transisse coram se spiritum narrant; et vultum se vidisse incognitum simulant, ut esse se ei cognitos qui ab humana mente cognosci non valet ostendant. Ubi adhuc subdit--Saepe haeretici Deum sibi imaginaliter fingunt quem intueri spiritaliter nequeunt; ejusque 160 vocem quasi aurae lenis audire se perhibent, quia ad secreta illius cognoscenda, quasi esse se caeteris familiariores gaudent. Non enim ea docent quae Deus publice loquitur, sed quae eorum auri quasi latenter aspirantur. Haec igitur diximus, ut quid sub haereticorum specie in Eliphaz sermonibus sentiendum sit intimenius. Sed qui amici beati Job tanti viri amici non essent, nisi manifeste aliquid ex veritate didicissent, quia quamvis in sententiis correptionis errant, in veritatis tamen cognitione non in toto titubant: haec eadem paulo superius verba replicemus, ut subtilius discernamus quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
est ne malicia mutaret intellectũ eius. Si
iustos animaduersio nulla ꝑcuteret. petrꝰ
mimime p̾nuntiaret dicens. tempꝰ ut iudi-¬
ciũ incipiat de domo dĩ. Illi gͦ ueraciter
recti sunt. qui amore suꝑnȩ patriȩ ad cun-¬
cta p̃sentis uitȩ aduersa prȩparant᷑. nam
qui ꝓ ęternis bonis mala hic ppeti metuunt.
uidelicet recti ñ sunt: Sed eliphat uel deleri
rectos. uel innocentes hic ꝑire ñ estimat. qͥa
sepe hi qui ñ spe cęlestis głȩ. sed pro terrena
do retributione deseruiunt. ipsi sibimet
fingunt qđ quęrunt. & docere p̾sumentes
cũ terrenã securitatẽ p̾dicant. cunctis suis
laborib ostendunt qͥd amant. Sequitur.¬

Expanded text:
est, ne malitia mutaret intellectum ejus . Si est, ne malitia mutaret intellectum ejus . Si justos animadversio nulla percuteret, Petrus minime praenuntiaret, dicens: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Illi ergo veraciter recti sunt, qui amore supernae patriae ad cuncta praesentis vitae adversa praeparantur. Nam qui pro aeternis bonis mala hic perpeti metuunt, videlicet recti non sunt. Sed Eliphaz vel deleri rectos, vel innocentes hic perire non aestimat, quia saepe hi qui non spe coelestis gloriae, sed pro terrena Deo retributione deserviunt, ipsi sibimet fingunt quod quaerunt; et docere praesumentes, cum terrenam securitatem praedicant, cunctis suis laboribus ostendunt quid amant. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ꝑfecte in om̃ib uiuere. cunctis mentis
motib ex uirtutis arce dominari: Qui gͥ
patientiã tenet animã possidet. quia inde
cont᷑ aduersa omĩa fortis efficitur. unde sibi
& seipsũ uincendo dominatur. & quo se lau¬
dabiliter frangit. infractũ se fortit̾ exerit.
quia cũ in suiꝰ se uoluntatib superat. se se ad
contraria inuictũ parat. Sed quia inue-¬
hendo corripuit. nunc aliqua uelut exhor
amicos beati iob tenere speciem diximꝰ
seu puersi quilibet quã mordinate redar-¬
guunt. tam rep̃hensibiliter exhortantur.
Ait namq. quis unquã innocens periit. aut
quando recti deleti sunt: Sepe quippe. hic
& innocentes ꝑeunt. & recti funditus de-¬
lentur. sed tam̃ ad ȩternã głam pereundo
seruantur. Si enĩ nullus in nocens periret
ꝓpheta ñ diceret. iustus perit. & nemo ẽ qui
recogitet. Si rectos ds ꝓuidendo ñ raperet.
nequaqua de iusto sapientia dixisset. raptꝰ

Expanded text:
nisi perfecte in omnibus vivere, cunctis mentis nisi perfecte in omnibus vivere, cunctis mentis motibus ex virtutis arce dominari? Qui igitur patientiam tenet, animam possidet; quia inde contra adversa omnia fortis efficitur, unde sibi et semetipsum vincendo dominatur. Et quo se laudaquia cum in suis se voluptatibus superat, sese ad contraria invictum parat. CAP. hendo corripuit, nunc aliqua velut exhortamicos beati Job tenere speciem diximus, sive perversi quilibet, quam inordinate redarguunt, tam reprehensibiliter exhortantur. Ait namque: Quis unquam innocens periit, aut quando recti deleti sunt? Saepe quippe hic et innocentes pereunt, et recti funditus delentur; sed tamen ad aeternam gloriam pereundo servantur. Si enim nullus innocens periret, Propheta non diceret: Justus periit, et nemo est qui recogitet . Si rectos Deus providendo non raperet, nequaquam de justo Sapientia dixisset: Raptus
Abbreviated transcription (Latin):
res rerũ temporaliũ despicit. qnͣto se auctori
eordem temporaliũ ueraciꝰ ꝑ formidinem
subdit. que in timore dñi constituta non
inuenit extra qd metuat. quia dum recto
metu conditori omniũ iungitur. potestate
quadã supra omnia subleuat᷑. Fortitudo
autẽ ñ nisi in aduersitate ostendit᷑. unde
& mox pꝰ fortitudinẽ patientia surrogat᷑. Tanto
enĩ se quisq ad fortitudinẽ ꝓfecisse ueriꝰ
demonstrat. quanto aliena mala robustiꝰ
tolerat. nam minꝰ in se conualuit. quem
aliena iniquitas sternit. qui in eo qđ ferre
contrarietatẽ ñ ualet. pusillanimitatis suȩ
gladio confossus iacet. Quia uͦ ꝑfectio de
patientia nascitur. statim post patientiam
impatiens ñ est. nam qui alienã imꝑfectio¬
nem ferre ñ ualens deserit. ipse sibi testis
est. qđ ꝑfecte necdũ ꝓficit. Hinc in eugłio
ueritas dicit: in patientia ur̃a possidebitis
animas uras. Quid est enĩ animã possidere

Expanded text:
res rerum temporalium despicit, quanto se auctori res rerum temporalium despicit, quanto se auctori eorumdem temporalium veracius per formidinem subdit. Quae in timore Domini constituta, non invenit extra quod metuat, quia dum recto metu conditori omnium jungitur, potestate quadam supra omnia sublevatur. Fortitudo autem nonnisi in adversitate ostenditur, unde et mox post fortitudinem patientia subrogatur. Tanto enim se unusquisque ad fortitudinem profecisse verius demonstrat, quanto aliena mala robustius tolerat. Nam minus in se convaluit, quem aliena iniquitas sternit. Qui in eo quod ferre contrarietatem non valet, pusillanimitatis suae gladio confossus jacet. Quia vero perfectio de patientia nascitur, statim post patientiam, impatiens non est. Nam qui alienam imperfectionem ferre non valens deserit, ipse sibi testis est quod perfecte necdum proficit. Hinc in Evangelio Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Quid est enim animas possidere,
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ nimirũ cuncta ei sententiȩ surrogat.
quã prȩmisit dicens: nunc autẽ uenit suꝑ
te plaga & defecisti. tetigit te. & contur¬
batus es. Omĩa gͦ simul interisse asserte.
in eo qđ beatũ iob turbatũ flagello repre¬
hendit. Sed intuendum ualde est qͥa quauis
inconuenienter increpat. congruent᷑ tam̃
ordines uirtutũ narrat. Quatuor quippe.
gradib uitã beati iob uirtutib enumeran¬
do distinxit. dum & timori fortitudinẽ. &
fortitudini patientiã. & patientiȩ ꝑfectio¬
nem iunxit. In uia & enĩ d̃ĩ a timore incipi¬
tur. ut ad fortitudinẽ ueniatur. nam sicut
in uia scłi audacia fortitudinẽ. ita in uia di
audacia debilitatẽ parit. & sicut in uia scłi
timor debilitatẽ. ita in uia d̃i timor fortitu¬
dinẽ gignit. salomone artestante qui ait.
in timore dñi. fiducia fortitudinis. Timori
quippe dñi inesse fiducia fortitudinis dicit᷑.
quia nimirũ mens nr̃a tanto ualentiꝰ terro¬

Expanded text:
ntiae subrogat, quam praemisit, dicens: Nunc autem venit super te plaga, et defecisti; tetigit te, et conturbatus es. Omnia ergo simul interisse asserit, in eo quod beatum Job turbatum flagello reprehendit. Sed intuendum valde est, quia quamvis inconvenienter increpat, congruenter tamen ordines virtutum narrat. Quatuor quippe gradibus vitam beati Job virtutes enumerando distinxit, dum et timori fortitudinem, et fortitudini patientiam, et patientiae perfectionem junxit. In via etenim Dei a timore incipitur, ut ad fortitudinem veniatur. Nam sicut in via saeculi audacia fortitudinem, ita in via Dei audacia debilitatem parit; et sicut in via saeculi timor debilitatem, ita in via Dei timor fortitudinem gignit, Salomone attestante, qui ait: In timore Domini fiducia fortitudinis . Timori quippe Domini inesse fiducia fortitudinis dicitur, quia nimirum mens nostra tanto valentius terro