comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intentat : rogo ꝑ eundem
om̃ipotentẽ dñm. ne hoc
ulterius faciat. Nã adhuc
nescimꝰ. quis ibi qualis sit.
Et paulus egregius p̃dicator
dicit: Nolite iudicare ante
tẽpus. donec ueniat dñs qͥ
& illuminabit abscondita
tenebrarũ. & manifestabit

Expanded text:
intentat, rogo per eumdem intentat, rogo per eumdem omnipotentem Dominum, ne hoc ulterius faciat: nam adhuc nescimus quis ibi qualis sit; et Paulus egregius praedicator dicit: Nolite judicare ante tempus, donec veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabi
Abbreviated transcription (Latin):
Et qr nos qui intra ciuitatẽ
euasimꝰ. quȩsitũ ẽ unde cul¬
pabiles ee iiderem. uidelico
cur frum̃ta defuerint. que
in hac urbe diumulta Ser¬
uari nullatenꝰ possunt.
sic̃ in alia suggestione ple¬
nius
indicaui: Et qͥdẽ de memet¬
ipso innullo turbatꝰ sũ. qͥa
teste c̃scientia fateor. aduer¬
sa quęlib& pati paratussũ:
dũ modo hȩc om̃ia cũ salute
dã. sed de głosis uiris. Gre¬
gorio p̃fecto. & Castorio
magistro militũ ñ medio¬
criter sum afflictꝰ Qui &
om̃a q̃ potuert̃ fieri nullo
modo facere neglexerunt.
& labores uigiliarũ. & cu¬
stodiȩ ciuitatis in obsidione
eadem uehem̃tissimos ꝑtu¬
lert̃ : Et post hȩc om̃a gra¬
ui dominoꝵ indignatione
ꝑcussi st̃: Dẽ quib patenter
intelligo. qr eos ñ sua acta.
sed mea ꝑsona grauat: cũ
quo qr parit̃ intribulatio¬
ne laborauerant. post labo¬
rẽ parit̃ tribulant᷑. Quod
aut̃ dominoꝵ pietas illud
michi pauendum & t̾ribi¬
le om̃ipotentis dĩ iudiciũ

Expanded text:
Et quia nos, qui intra civitatem evasimus, quaesitum est unde culpabiles esse videremus, videlicet cur frumenta defuerint, quae in hac urbe diu multa servari nullatenus possunt, sicut in alia suggestione plenius indicavi. Et quidem de memetipso in nullo turbatus sum, quia teste conscientia fateor, adversa quaelibet pati paratus sum, dummodo haec omnia cum salute dam. Sed de gloriosis viris Gregorio, praefecto, et Castorio, magistro militum, non mediocriter sum afflictus: qui et omnia quae potuerunt fieri, nullo modo facere neglexerunt, et labores vigiliarum et custodiae civitatis in obsidione eadem vehementissimos pertulerunt; et post haec omnia gravi dominorum indignatione percussi sunt. De quibus patenter intelligo quia eos non sua acta, sed mea persona gravat, cum qua, quia pariter tribulatione laboraverant, post laborem pariter tribulantur. 134 Quod autem dominorum pietas illud mihi pavendum et terribile omnipotentis Dei judicium
Abbreviated transcription (Latin):
lex abstinere a chana¬
neis: Propt̃ hoc tac& dñs.
ꝓpt᷑ hoc non respondit
mulieri. Uide quomodo
seruat legẽ. ut iudeos
confunder& dicens Quis¬
nã ur̃m arguit me de
peccato: Ecce non respi

Expanded text:
lex abstinere a Chananaeis. Propter hoc tacet Dominus: propter hoc non respondit mulieri. Vide quomodo servat legem, ut Judaeos confunderet, dicens: Quisnam vestrum me arguit de peccato? Ecce non respi
Abbreviated transcription (Latin):
gens. secitus ẽ eũ Ouirtꝰ
Sermonis: Uenit crucis pal¬
ma. & statĩ fecit militem
de captiuo & lutũ ꝓtinus
conuertit in aurũ: Uenit
crucis palma: & surgens
publicanꝰ: secutus ẽ xp̃m

Expanded text:
gens secutus est eum . O virtus sermonis! venit crucis palma, et fecit militem de captivo, et lutum protinus convertit in aurum. Venit crucis palma, et surgens publicanus secutus e
Abbreviated transcription (Latin):
mons aethna eructuauit
incendiũ Et ecce quasi flu¬
uius torrens. ita uehemen¬
ueniebat ad catenensium.
ciuitatẽ: Tunc grandis mul¬
uelũ unde erat coopertũ
sepulchrũ eiꝰ. statuerunt
Hora stetit ignis diuinus

Expanded text:
mons ethenus eructauit| incendium. Et quasi fluuius torrens . ita ignis uehemenueniebat ad cathenensium| ciuitatem. Tunc paganorum muluelum unde erat coopertum sepulchrum eius . et| statuerunt t stetit ignis diuinus
Abbreviated transcription (Latin):
posset: Hȩc gͦ sententia ꝓpt᷑
eos solũmodo dicta ẽ. qui illo
iudicare student : quoꝵ cura
sibi cõmissa ñ ẽ At postꝗͣ nos
auctore dño unũ sumꝰ. si uob̃
ea q̃ corrigenda st̃ tacemꝰus:
ualde delinqͥmꝰ.
Neminẽ sane pontificũ apar¬
roechia sua. saltẽ parũꝑ absq
in euitabili ꝓrsus necessitate
disceđe Gregorius ꝑmittebat.
Quos nimirũ in causis mundi

Expanded text:
posset. Haec ergo sententia propter eos solummodo dicta est qui illos judicare student quorum cura sibi commissa non est. At postquam nos, auctore Deo, unum sumus, si ea quae nobis corrigenda sunt tacemus, valde delinquimus. 36. Neminem sane pontificum a parochia sua saltem parumper absque inevitabili prorsus necessitate discedere Gregorius permittebat: quos nimirum in causis mundi
Abbreviated transcription (Latin):
eã uidisset & ꝓcelebritate
nominis uidere gestisset :
ipsam ẽẽ ñ crederet. sed
ancillarũ ultimã: Et cum
frequentib choris uirginũ
cingeret᷑ & ueste & uoce
& habitu & incessu minim
om̃iũ erat: Nũquã post
uiri mortẽ usq ad diem
dormitionis suȩ cũ ullo
comedit uiro: quãuis eũ
scm & in pontificali sciret
culmine positũ Balneas
nisi periclitans non adiit
Mollia etiã in grauissima fe¬
bri lectuli strata ñ habuit:
sed suꝑ durissimã humum
stratis ciliciis quiescebat :
si tam̃ illa quies dicenda
noctesq iungebat: Illud
implens de psalterio. laua¬
bo ꝑsingulas noctes lectũ
meũ. lacrimis meis stratũ
meũ rigabo: In qua fonteᷤᷤ
crederes lacrimarũ: Ita
leuia peccata plangebat:
ut illam grauissimorum
criminũ crederes reã: Cũq
a nobis crebrius moneretur
ut parceret oculis. & eosser¬
uaret euangłicȩ lectioni:

Expanded text:
eam uidisset et pro celebritate eam uidisset et pro celebritate nominis uidere gestisset, ipsam esse non crederet, sed ancillarum ultimam. et cum frequentibus choris uirginum cingeretur, et ueste et uoce et habitu et incessu minima omnium erat. numquam post uiri mortem usque ad diem dormitionis suae cum ullo comedit uiro, quamuis eum sanctum et in pontificali sciret culmine positum; balneas nisi periclitans non adiit. mollia etiam in grauissima febri lectuli strata non habuit, sed super durissimam humum stratis ciliciolis quiescebat, si tamen illa quies dicenda noctesque iungebat illud inplens de Psalterio: lauabo per singulas noctes lectum meum, in lacrimis stratum meum rigabo. in qua fontes crederes lacrimarum; ita leuia peccata plangebat, ut illam grauissimorum criminum crederes ream. cumque a nobis crebrius moneretur, ut parceret oculis et eos seruaret euangelicae lectioni
Abbreviated transcription (Latin):
ebat: & forsitan cunctis eã
suscipientib impetrasset. nͥ
magissc̃oꝵ locoꝵ retraxiss&
desideriũ: Atq ꝓpt̾ feruen¬
tissimos estus de pelusio
mauimam nauigatione
ꝑueniens. tanta uel ocitate
reuersa ẽ ut auẽ putares.:
Nec multo post in sc̃a beth¬
leem mansura ꝑpetuo.
angusto ꝑtrienniũ man¬
sit hospitio: donec extrue¬
ret cellulas ac monasteria
& diuersorũ peregrinorũ
uixta uiã conderet man¬
siones. in qua maria & losepͥ
hospitiũ non inuenerant:
Huc usq iter eiꝰ descriptũ sit¬
qđ cũ multis uirginib & filia
comite peragrauit: Nunc
uirtus latius describatur
quȩ ipsius ꝓpria ẽ: Et inqua
exponenda dõ iuidice ac te¬
ste ꝓfiteor. me nichil ad¬
dere: nichil in maus extol¬
lere more laudantiũ. sed
ne rerũ excedat fidẽ mul¬
ta retrahere: & ne apud
detractores quoꝵ ẽ genui.¬
gere qͥsq putaret. & cornĩcẽ
aesopi alienis colorib ad¬
xp̃ianoꝵ uirtus ẽ tanta se
humilitate deiecit : ut qui

Expanded text:
ebat. Et forsitan cunctis eam suscipientibus, impetrasset, ni majus sanctorum Locorum retraxisset desiderium. Atque propter ferventissimos aestus de Pelusio Maiomam navigatione perveniens, tanta velocitate reversa est, ut avem putares. Nec multo post in sancta Bethleem mansura perpetuo, angusto per triennium mansit hospitiolo, donec exstrueret cellulas, ac monasteria, et diversorum peregrinorum juxta viam conderet mansiones, in qua Maria et Joseph hospitium non invenerant. Huc usque iter ejus descriptum sit, quod multis virginibus et filia comite, peragravit. 15. Nunc virtus latius describatur, quae ipsius propria est, et in qua exponenda, Deo judice ac teste, profiteor me nidere, nihil in maius extollere more laudantium, sed, ne rerum excedat fidem, multa detrahere, et ne apud detractatores et genuigere puter et cornicem Aesopi alienis coloribus adChristianorum uirtus est, tanta se humilitate deiecit, ut, qui
Abbreviated transcription (Latin):
exhibeat. Quiescat felicis¬
simis tẽporib ur̃is in uni¬
ũsa republica ꝓlata sub
causarũ imagine preda
pacis. cessent testam̃toꝵ in¬
sidiȩ. donationũ gr̃e uio¬
lent exacte: Redeat cun¬
ctis in reb ꝓpris secura
possessio. ut sine timore ha¬
bere se gaudeant. quȩ ñ

Expanded text:
enignos. Quiescat felicissimis temporibus vestris universa respublica, prolata sub causarum imagine praeda pacis. Cessent testamentorum insidiae, donationum gratiae violenter exactae. Redeat cunctis in rebus propriis secura possessio, ut sine timore habere se gaudeant quae n
Abbreviated transcription (Latin):
tia in roborari nos citius cre¬
dimꝰ. qui benignitatẽ ur̃ȩ
pietatis ad imꝑiale fastigiũ
ꝑuenisse gaudemꝰ. Lȩtent᷑
cȩli & exultet t̾ra. & de be¬
nignis ur̃is actib uniuersȩ
rei publice popłs nuncusq
uehem̃t̃ afflictꝰ hilarescat:
Coprimant᷑ iugo ur̃ȩ domi¬
nationis. superbȩ mentes
hostiũ. Releuentur ur̃a mi¬
scđia c̃triti. ac dep̃ssi anima
subiectorũ. Uirtus cȩlesta
gr̃ȩ inimicis uos t̃ribiles
faciat. pietas subditis ben¬
Ignos

Expanded text:
tia roborari nos citius cretia roborari nos citius credimus, qui benignitatem vestrae pietatis ad imperiale fastigium pervenisse gaudemus. Laetentur coeli, et exultet terra ; et de benignis vestris actibus universae reipublicae populus nunc usque vehementer afflictus hilarescat. Comprimantur jugo dominationis vestrae superbae mentes hostium, releventur vestra misericordia contriti ac depressi animi subjectorum. Virtus coelestis gratiae inimicis vos terribiles faciat, pietas subditis benignos
Abbreviated transcription (Latin):
& leontiȩ augustoꝵ cum
eorudẽ fauorabilib litteri
romã delata ẽ. & post quã
a clero & senatu acclama¬
tũ ẽ eis in basilica Iulu.
iussu Gregorii in oratorio
scĩ Cȩsarũ lateranensi pa¬
latio c̃stituto reponitur:
Qui etiã focȩ imꝑatori ita
respondit: Gta in excelsis
dõ. qui iuxta qđ scriptũ ẽ
mutat tẽpora & transfert
regna. & qui hoc cunctis
innotuit qđ ꝑ ꝓpham suũ
loqui dignatus est dicens
Quia dominat᷑ excelsus in
regno hominũ. & cui uo¬
Iluerit
ipse dat illud In om̃ipoten¬
tis quippe dĩ in cõprehensi¬
bili dispensatione. alt̾nant¬
uitȩ mortalis moderamina.
peccata ferienda sunt. unꝰ
erigit᷑. ꝑ cuiꝰ duritiã tribu¬
lationis iugo subiectorum
colla deprimant᷑. qđ nos
in nr̃a diutius tribulatione
misericors ds̃ merentia mul¬
torũ corda sua decernit
c̃solatione refouere. unũ
ad regiminis culm̃ ꝓuehit:
cunctoꝵ mentib exultati¬
onis suȩ gr̃am infundit: De
qua exultationii habundan¬

Expanded text:
et Leontiae, augustorum, cum eorumdem favorabilibus litteris Romam delata est, 136 Et postquam a clero et senatu acclamatum est eis in basilica Julii, jussu Gregorii in oratorio sancti Caesarii Lateranensi palatio constituto reponitur. Qui etiam Phocae imperatori ita rescripsit: « Gloria in excelsis Deo, qui, juxta quod scriptum est, Mutat tempora et transfert regna ; et qui hoc cunctis innotuit quod per prophetam suum loqui dignatus est, dicens: Quia dominatur Excelsus in regno hominum, et cui voluerit, ipse dat illud . In omnipotentis quippe Dei incomprehensibili dispensatione vitae mortalis moderamina cpeccata ferienda sunt, unus erigitur, per cujus duritiam tribulationis jugo subjectorum colla deprimantur. Quod nos in nostra diutius tribulatione misericors Deus moerentium multorum corda, sua decernit consolatione refovere, unum ad regiminis culmen provehit, cunctorum mentibus exultationis suae gratiam infundit. De qua exultationis abundan
Abbreviated transcription (Latin):
francoꝵ exercitu & ale¬
uotũ xp̃o fecit & uicit. indeq
reuersus se credere & bapti¬
uxori suȩ narrauit:
Huomodo regina rothildis

Expanded text:
tu et AleChristo fecit et vicit, indeque reversus, se credere et baptiuxori suae narravit. 14. Quomodo regina Rothildis
Abbreviated transcription (Latin):
In mercurio tyropica. In uenere
mars. & in om̃ib istis monstruo¬
sis dȩmonib. ars dõ inimica
cognoscitur. Ista quis ñ ita

Expanded text:
in Mercurio tropica, in Venere Mars, et in omnibus istis monstruosis daemonibus ars Deo inimica cognoscitur. Ista Christiani ita
Abbreviated transcription (Latin):
lutũ ñ deb& ẽẽ iudiciũ. hoc
tuȩ c̃scientiȩ eligimꝰ cõmit¬
tendũ. qͣdere si in sacro or¬
dine c̃stitutꝰ. eiꝰ te ꝑmixtione
ẽẽ recolis maculatũ. sacer¬
doti honore deposito: ad
administrandũ nullomodo
p̃sumas accedere Sciturus in

Expanded text:
lutum non debet esse judicium, hoc lutum non debet esse judicium, hoc tuae conscientiae elegimus committendum. Qua de re, si, in sacro ordine constitutus, ejus te permistione esse recolis maculatum, sacerdotii honore deposito, ad administrandum nullo modo praesumas accedere, sciturus in
Abbreviated transcription (Latin):
re c̃uenit uigilantes existant:
ut nullũ nos de eis denuo
murm ex asperet Si quẽ uero
eoꝵ post hȩc neglegentẽ cogno¬
ueris. ad nos eũ sine aliqͣ excu¬
satione transmitte. Ut quã
sit graue nolle abhis q̃ rep̃¬
hensibilia. & ualde uitupe¬
randa st̃ corrigi regulari in
se ualeat districtione sentire:
tẽ Uictori ep̃o panormitano
post aliqͣ Cuiꝰ in qͥt iã culpe
Sis intelligis: Ut ego tã longe
positꝰ q̃ in ciuitatẽ tua agunt᷑
agnoscã. & tot curis occupatꝰ.
q̃ fieri debeant disponam:
Notandũ sane qr sic̃ manife¬
sta crimina discretissimꝰ p̃sul
GREGoRius. aut uix aut nũꝗͣ¬
aliqͣndo certa sententiã ꝓfe¬
rebat Qua ꝓpt̃ Andreȩ taren¬
tino ep̃o scribit dic̃s Iribunal
iudicis ȩt̃ni securꝰ aspiciet. qͥs¬
qͥs reatꝰ sui c̃scius digna eum
modo penitentia placare
c̃tendit: Habuisse te siquidẽ¬
c̃traria ẽ qͥbdã nata suspitio
Sed qr in reb ambiguis abso¬

Expanded text:
re convenit, vigilantes existant, re convenit, vigilantes existant, ut nullum nos de eis denuo murmur exasperet. Si quem vero eorum post haec negligentem esse cognoveris, ad nos eum sine aliqua excusatione transmitte, ut quam sit grave nolle ab his quae reprehensibilia et valde vituperanda sse valeat districtione sentire. » Item Victori, episcopo Panormitano, post aliqua: « Cujus, inquit, jam culpae sis intelligis, ut ego tam longe positus, quae in civitate tua aguntur, agnoscam, et tot curis occupatus, quae fieri debeant, disponam. » 43. Notandum sane, quia sicut manifesta crimina discretissimus praesul Gregorius, aut vix, aut nualiquando certam sententiam proferebat. Quapropter Andreae Tarentino, episcopo, scribit dicens: « Tribunal judicis aeterni securus aspiciet, quisquis, reatus sui conscius, digna eum modo poenitentia placare contendit. Habuisse siquidetraria est quibusdam nata suspicio. Sed quia in rebus ambiguis abso
Abbreviated transcription (Latin):
ñ credimꝰ post hanc adhor¬
tationẽ nr̃am solito adhuc
more neglegens ẽẽ tẽptaue¬
rit. ad nos ẽ modis om̃ibus
transmittendus Ut hic posit̾
discere possit qͥd uł qualit̃
scđm dĩ timorẽ agere c̃ue¬
niat sacerdotem:
coepisq nr̃is audimꝰ. quȩ &
illos rephensibiles ostenđe
& nob̾ tristitiã ualeant ge¬
nerare. de eorũ nos em̃dãti¬
one ñ mediocrit̃ cogit neces¬
sitas cogitare: Quia ergo nun¬
tiatũ nob̾ ẽ cãpanie ep̃os ita
neglegentes existere. ut im¬
memores honoris sui genio:
neq erga ȩccłas. neq erga
filios suos. pat̾nȩ uigilantiȩ
curã exhibeant. uł monaste¬
rioꝵ sollicitudinẽ gerant:
seu in opp̃ssoꝵ seu pauperũ
tuitionẽ impendant: Ideo hac
tͥ auctoritate p̾cipimꝰ. ut eis
a te c̃uocatis. & nr̃o illos man¬
dato districtȩ cõmoneas. qͣtin
desides ulteriꝰ eẽ ñ debeant. sed
sac̃dotalẽ se habe zelũ & solli¬
citudinẽ oꝑe doceant. atq ita
in his q̃ eos iuste scđm dm̃ age¬

Expanded text:
n credimus, post hanc adhortationem nostram, solito adhuc more negligens esse tentaverit, ad nos est modis omnibus transmittendus: ut hic positus discere possit, quid vel qualiter secundum Dei timorem agere conveniat sacerdotem. copisque nostris audimus quae et illos reprehensibiles ostendere, et nobis tristitiam valeant generare, de eorum nos emendatione non mediocriter cogit necessitas cogitare. Quia ergo nuntiatum nobis est Campaniae episcopos ita negligentes existere, ut, immemores honoris sui geniique, neque erga Ecclesias, neque erga filios suos paternae vigilantiae curam exhibeant, vel monasteriorum sollicitudinem gerant, seu in oppressorum se et pauperum tuitionem impendant, ideo hac tibi auctoritate praecipimus ut eis a te convocatis, ex nostro illos mandato districte commoneas, quatenus desides ulterius esse non debeant, sed sacerdotalem se habere zelum et sollicitudinem opere doceant, atque ita in his quae eos juste secundum Deum age
Abbreviated transcription (Latin):
one licentia:
irũ sine uxoris ꝓpriȩ uo¬
luntate conũsũ. etiãsi fuis¬
set iã tonsoratꝰ: Gregorius
uxori reddi iubebat Qua¬
ꝓpt̾ Adriano panormitano
notario scribens ait Aga¬
thosa latrix p̃sentiũ quȩsta
est maritũ suũ contra uo¬
luntatẽ suã in monasterio
Urbici abbatis ẽẽ conuersũ.
Qđ qr ad eiꝰdẽ abb̃is culpã &
iniudiã ñ est dubiũ ꝑtinere.
exꝑientiȩ tuȩ p̃cipimꝰ: ut dili

Expanded text:
one licentia. » 41. Virum sine uxoris propriae voluntate conversum, etiamsi fuisset jam tonsuratus, Gregorius uxori reddi jubebat. Quapropter Hadriano, Panormitano notario, scribens, ait: « Agathosa, latrix praesentium questa est maritum suum contra voluntatem suam in monasterio Urbici abbatis esse conversum. Quod quia ad ejusdem abbatis culpam et invidiam non est dubium pertinere, experientiae tuae p
Abbreviated transcription (Latin):
c̃uersio uxori relictȩ in scło
fieri possit ꝑditionis occasio.
uolumꝰ ut maritũ suũ illi¬
ctiã si iã tonsoratꝰ ẽ. reddere
om̃i debeas excusatione ces¬
sante: Quia & si mundana
lex p̃cipit conũsionis gratia
ꝑmittit Nã excepta forni¬
cationis causa. uirũ uxorẽ
relinq̃re nulla ratione con¬
cedit: Quia postꝗͣ copulatio
ne c̃iugii. uiri atq mulieris
unũ corpꝰ efficit᷑. ñ potest
gorius decertabat: Qua ꝓͦpt̃
Uirgilio & theodoro ep̃is
galuiarũ post aliꝗͣ scribet

Expanded text:
o fieri possit perditionis occasio, volumus ut maritum suum illi, vel si jam tonsuratus est, reddere omni debeas excusatione cessante. Quia etsi mundana lex praecipit, conversionis gratia,permittit. Nam, excepta fornicationis causa, vir uxorem dimittere nulla ratione conceditur, quia pne conjugii viri atque mulieris unum corpus efficitur, non potest gorius decertabat. Quapropter Virgilio et Theodoro, episcopis Galliarum, post aliqua scribe
Abbreviated transcription (Latin):
cobum et iolãunt frem̃
cius: et duxit illos ĩ mon¬
Ostensuirus dñs glam
suam discipulis ni moit¬
temi cos ducit excelsumt.
ut doccat oẽs qui hanc ui¬
dexe desiderart. nõ in ĩfi¬
mis iacere uoluptatib.
non illecebris scruire car¬
nalib. non cupiditatib
adhetescere terrenis: sed
eternioꝵ amore ad super¬
na semꝑ crigi angelice
mundicie pietatis. pa¬
cis. dilectionis. ⁊ iusti¬
cic uitã quantũ morta¬
lib possibile est semper
discipulos ducit: Ut dis¬
cant ip̃i. discant omẽs
qui hanc uidere si tuuit.
nõ cam sibi in huius se¬
culi profundo s in regno
suꝑne bratitudinis esse
querendam. Et benc cũ
diceret quia ducit illos ĩ
montẽ excelsum. addidit
scorsimi: quia iusti et
nunc cum prauor uici¬
nia premuntur animo¬
tamẽ sunt toto atq in-

Expanded text:
cobum, et Joannem fratrem ejus, et ducit illos in monOstensurus gloriam suam discipulis, in montem eos ducit excelsum, ut doceat omnes qui hanc videre desiderant, non in infimis jacere voluptatibus, non illecebris servire carnalibus, non cupiditatibus adhaerescere terrenis, sed aeternorum amore ad superna semper erigi: angelicae munditiae, pietatis, pacis, dilectionis, et justitiae vitam, quantum mortalibus possibile est, semperdiscipulos ducit, ut discant ipsi, discant omnes qui hanc videre sitiunt, non eam sibi in hujus saeculi profundo, sed in regno supernae beatitudinis esse quaerendam. Et bene cum diceret, quia ducit illos in montem excelsum, addidit seorsum: quia justi et nunc cum pravorum vicinia premuntur, animtamen sunt toto atque in
Abbreviated transcription (Latin):
diuo triumphat. para¬
dysũ de crice latro in¬
uenit: Quidergo ⁊do
fueris inpiblic̃o foro
ora intra te: Noli quȩ.¬
rere locũ. locus ipse es
Ubi fueris ora. si fueris in
balneo & ibi tẽplũ est
ora. Mare ante te ẽ. &
post te sequit᷑ pharao:
ora : Nichil loquitur
moyses. & dñs dicit: Quid
clamas ad me: Os eius
tacet. & precordia cla¬
mant Et cũ stẽteris ante
crudeles ministri. ora

Expanded text:
divo triumphat; paradisum de cruce latro invenit. Quid ergo si fueris in publico foro? ora intra te: noli quaerere locum; locus ipse es. Ibi, ubi fueris, ora. Si fueris in balneo, ora, et ibi templum est. ora. Mare ante te est, et post te sequitur Pharao, ora. Nihil loquitur Moyses, et Dominus ei dixit: Quid clamas ad me? Os ejus tacet, et praecordia clamant. Et tu cum steteris ante crudeles ministri, ora
Abbreviated transcription (Latin):
liget nescio Uerũtam̃ hoc
bene atq constant̃ noui.
qr &si quã reb publicis
fraudẽ fec̃ substantia eiu
cedi debuit ñ lib̾tas. Nã in
hoc qđ liberi homines ce¬
duntur uł includunt᷑ ut

Expanded text:
leget, nescio: unum tamen hoc bene atque constanter novi, quia, et si quam rebus publicis fraudem fecit, substantia ejus caedi debuit, non libertas. Nam in hoc quod liberi homines caeduntur vel includuntur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
& si eiꝰdẽ loci monachos bene
ritate patuerit. eis subuenire
hac auctoritate subfultꝰ mo¬
dis om̃ib festinab. sciturꝰ tuis
ẽẽ rationib quicqͥd nr̃a p̃cep¬
tione p̃bueris imputandũ. ded¬
& trulã ȩccłȩ nr̃ȩ uicinã sibi.
quã solidũ unũ & tremisses
duos pensitantẽ asserunt si ita
est libellario nomine ad sũ¬
mã tremissis hos hab̾e c̃cede:
Stude gͦ tui sit hȩc om̃a cople¬
re: si sic̃ diximꝰ eiꝰ monachi in
dĩ seruitio sic̃ dec& sollertes
extiterint: Itẽ eidẽ: Diuina:
p̃cepta nos admonent diliet¬
ꝓximos tãquã nos met ipsos: &
cũ hac eos p̃cipiam᷑ caritate
diligere. quantomagis debe¬
mꝰ his in subsidiis necessitatũ
carnaliũ subuenire: ut eorũ
angustias si ñ ex om̃ib saltẽ
aliquib sustentaculis suble
sed etiã in opia uictꝰ egestatẽ
pati c̃speximꝰ : Necessarium
duximꝰ in qͣntũ possibilitas
subpetit ei p̾bere consultũ:

Expanded text:
et si ejusdem loci monachos bene et si ejusdem loci monachos bene sta veritate patuerit, eis subvenire hac auctoritate suffultus, modis omnibus festinabis, sciturus tuis esse rationibus quidquid nostra praeceptione pet terrulam Ecclesiae nostrae vicinam sibi, quam solidum unum et tremisses duos pensitam asserunt, si ita est, libellario nomine ad summam tremissis unius habere concede. Studii ergo tui sit haec omnia ita complere, si, sicut diximus, ejus monachi in Dei servitio, sicut decet, solertes perstiterint. » Item eidem: « Divina praecepta nos admonent diligoximos sicut nosmetipsos; et cum hac eos praecipiamur charitate diligere, quanto magis debemus his in subsidiis necessitatum carnalium subvenire, ut eorum angustias, si non ex omnibus, saltem aliquibus sustentaculis sublevsed etiam inopia victus egestatem pati conspeximus, necessarium duximus, in quantum possibilitas suppetit, ei
Abbreviated transcription (Latin):
effectũ p̃cepta ꝑducas Item
petro subdiacono Insinuatũ
nob̾ ẽ marcellũ baronitanae
eccłȩ ibidẽ in ciuitate panor¬
mitana in monasterio sc̃ĩ
Adriani in pęnitentiã depu¬
tatũ ñ solũ uictꝰ necessitatẽ
pati. sed & nuditatis nimiam
sustinere molestiã: ꝓ qua re
necesse habemꝰ strenuitati
tuȩ p̃senti issione p̃cipere :
ut ipsi ꝓuictu ac uestim̃to¬
stratuq ad c̃tinentiã pueroq
satis eẽ constituas. ut inopia
nuditasq eiꝰ tali ꝓuidentia pos¬
sint hab̾e consultũ. Ut ea quȩ
idẽ uiro deputaueris. tuis post¬
modũ rationib imputari: Ita
gͦ fac ut nr̃am iussionẽ implea̾.
& tu qͦq hoc ipsũ bene dispone-
ndo. hac ipsa possis participari
mercede: Itẽ eidẽ: Monachos
monasterii scĩ archangłi qđ in
tropeis ẽ c̃stitutũ. indicante p̃¬
sentiũ portitore uictꝰ hab̃e ne¬
cessitatẽ didicimꝰ. Ideoq experi¬
entia tua diligent̃ inuigilet:

Expanded text:
perfectum praecepta perducas. » Item perfectum praecepta perducas. » Item Petro subdiacono: « Insinuatum nobis est Marcellum Barunitanae Ecclesiae, ibidem in civitate Panormitana in monasterio sancti Adriani, in poenitentiam deputatum, non solum victus necessitatem pati, sed et nuditatis nimiam sustinere molestiam. Pro qua re necesse habemus strenuitati tuae praesenti jussione praecipere, ut ipsi pro victu ac vestimstratoque ad continentiam, pueroque satis esse, constituas; ut inopia nuditasque ejus tali providentia possint habere consultum, ut ea quae eidem viro deputaveris, tuis postmodum possint rationibus imputari. Ita ergo fac, ut et nostram jussionem impleas, et tu quoque hoc ipsum bene dndo, hac ipsa possis participari mercede. » Item eidem: « Monasterium sancti Archangeli, quod in Tropaeis est constitutum, indicante praesentium portitore, victus habere necessitatem didicimus. Ideoque experientia tua diligenter invigilet;
Abbreviated transcription (Latin):
solidos ministra: qͥ tuis pos¬
sunt rationib imputari:
Pret̾ea Paulino pbro monaste¬
ri scĩ herasmi qđ in latere
montis soractis sitũ ẽ. sed &
duob monachis in oratorio
scĩ archangłi seruientib qđ
in lucallano nr̃o iuxta sc̃ĩ Petri
basilicã ẽẽ dinoscit᷑. binos te¬
tantũ modo solidos dare p̃cipi¬
mus: qͥ & ipsi tuis rationib um¬
putentur: Ita gͦ fac ut impen¬
sȩ mercedis. tu quoq participrũ
sortiaris: Itẽ eidẽ : Si in ꝓximoꝵ
necessitatib habita cõpassione
benigna m̃te c̃currimꝰ nr̃is
ꝓcul dubio petitionib clem̃tẽ
dñm repperimꝰ: Palatina siqͥ¬
dẽ illustris femina c̃tinua ho¬
stilitate insinuaũ se plurimiᷤ
necessitatib subiacere Propt̃¬
ea exꝑientiȩ tuȩ p̃senti aucto¬
ritate p̃cipimꝰ. ut ei ꝓsusten¬
xxx. solidos dare ñ differat:
qͥ tuis possint postmodũ rati¬
onib imputari: Ita gͦ fac ut¬
& tu bene ministratȩ merce
dis cõmodũ ꝑcipias. & nr̃a ad

Expanded text:
solidos ministrare, qui tuis possint rationibus imputari. Praeterea Paulino presbytero monasterii sancti Erasmi, quod in latere montis Soractis situm est, sed et duobus monachis in oratorio sancti Archangeli servientibus, quod in Lucullano castro 507 juxta sancti Petri basilicam esse dignoscittantummodo solidos dare praecipimus, qui et ipsi tuis rationibus imputentur. Ita ergo fac ut impensae mercedis tu quoque participium sortiaris. » Item eidem: « Si in proximorum necessitatibus, habita compassione, benigna mente concurrimus; nostris proculdubio petitionibus clementem Dominum reperimus. Palatina siquidem, illustris femina, continua hostilitate insinuavit se plurimis necessitatibus subjacere. Propteea experientiae tuae praesenti auctoritate praecipimus, uti pro susteninta solidos dare non differat, qui tuis postmodum possint rationibus imputari. Ita ergo fac ut et tu bene ministrando mdis commodum percipias, et nostra ad
Abbreviated transcription (Latin):
re si insacro ordine c̃stitut᷑
eiꝰ te ꝑmixtione ẽẽ recolis
maculatũ. sac̃doti honore
deposito administrandum
nullo modo p̃sumas accedere.

Expanded text:
re si, in sacro ordine constitutus, ejus te permixtione esse recolis maculatum, sacerdotii honore deposito, ad ministrandum nullo modo praesumas accedere
Abbreviated transcription (Latin):
quatinꝰ possent sicut Iudith
& ester suꝑ uenturã cladem
euadere. Consentientes ergo
genouefȩ. dies aliquot in bap¬
tisterio uigilias exercentes:
ieiunus & orationib sicut ge¬
nouefa suaserat. dõ uacauert̃
Uiris quoq earũ idem suadebat:¬
ne bona sua a parisius auferreN:
Nam illas ciuitates quas ẽẽ tutio¬
res credebant. gens ista uastaret.
parisius uͦ in contaminatam ab
inimicis. xp̃o ꝓtegente saluan¬
dam ut factũ ẽ asserebat In¬
surrexerunt in eã ciues parisioꝵ.
dicentes pseudo ꝓpħam suis
tẽporib apparuisse: eo quod
ꝓhiberentur ab ea. quasi ape¬
ritura ciuitate in alias tutio¬
res urbes bona sua transferre:
Tractantib ergo ciuib ut geno¬
uefam aut lapidib obrutam.
aut uasto gurgite mersã pu¬
nirent: Interea adueniente
ab alciode̾rense urbe archi¬
diacono. qui olim audierat
sc̃m germanũ magnificum
testimoniũ de genouefa de¬
disse : inuenit ploca ciues
conuenticula facere:ac de
interemptione genouefae

Expanded text:
quatenus possint, sicut Iudith et Ster, superventura clade evadere. Consentientes ergo Genuvefe, dies aliquod in baptisterio vigilias exercentes, ieiuniis et orationibus, sicut Genuvefa suasserat, Deo vacaverunt. Viris quoque earum idem suadebat,ne bona sua a Parisius auferrent: nam illas civitates, quas esse tutiores credebant, gens irata vastaret; Parisius vero incontaminata ab inimicis, Christo protegente, salvandam, ut factum est, adserebat. Insurrexerunt in eam cives Parisiorum, dicentes, pseudoprophetam suis temporibus aparuisse, eo quod prohiberentur ab ea quasi a peritura civitatem in alias tucioris urbis bona sua transferre. 13. Tractantibus ergo civibus, ut Genovefam aut lapidibus obrutam aut vasto gurgite mersam punirent, interea adveniente ab Alceoderense urbe arcediacono , qui olim audierat, sanctum Germanum magnificum testimonium de Genovefa dedisse, invenit per loca cives conventicola facere ac de interemptione Genovefe
Abbreviated transcription (Latin):
btũs petrus sicut alius
euuangelista testatur:
nesciebat quid diceret. ĩ
co quod celesti conuersa¬
tione tabernacula faciẽ¬
¶Nilla namoz celestis uite
gloria domus necesiaria
non erit.ubi diuine con¬
templationis luce omĩa
pacificante. aura aduer.¬
sitatis alicuiꝰ timenda
nuilla renicuicb it: testã¬
te apostolo ioli anne qui
eusdem suꝑne cuutatis¬
claritatẽ describens dicit
inter alia. et tenipluni
nou uidi in ca dominus
ciũ omnipotens templũ
illius ẽ et agnus. Sed
benc nouerat quid diceret
cum ait. Domine bonsi
solum homuris bonuz
ẽ intrare i gaudium
dñi sui et huic cõtent¬
plando meternũ assiste¬
re. Undemerito nichil
unꝙͣ ueri boni habuisse
putandus ẽ: cui reatu
suo exigente contingit.
num ꝙͣ sui faciẽ uidere cre¬
atoris. Quod sibratus
petrus glorificatã christi
hunranitatẽ contem¬
platus. tanto afficitirr¬
gaudio. ut nullaterius
ab cuis intu̾itu uelit se¬
cerni. quid putanius fra¬

Expanded text:
atus Petrus, sicut alius atus Petrus, sicut alius evangelista testatur , nesciebat quid diceret, in eo quod coelesti conversatione tabernacula facienilla namque coelestis vitae gloria domus necessaria non erit, ubi divinae contemplationis luce omnia pacificante, aura adversitatis alicujus timenda nulla remanebit, testante apostolo Joanne, qui ejusdem supeclaritatem describens, dicit inter alia: Et templum non vidi in ea, Dominus enim omnipotens templum illius est, et agnus . Sed bene noverat quid diceret, cum ait: Domine, bonum solum hominis bonum est intrare in gaudium Domini sui, et huic contemplando in aeternum assistere; unde merito nihil unquam boni veri habuisse putandus est, cui reatu suo exigente contigit nunquam sui faciem videre creatoris. Quod si beatus Petrus glorificatam Christi humanitatem contemplatus, tanto afficitgaudio, ut nullatenus ab ejus intuitu velit secerni, quid putandum es
Abbreviated transcription (Latin):
acre mox per acto iudicio
ad uitam inducantus
cternã. Quibz apte con¬
neuit: quod moyses et
helyas ĩ maiestate fuisse
uisi ꝑhrbentur. Per excel¬
lentiam nanqz maies¬
tatis utsigne muneris
quosunt coronandi mõ-¬
stratur. Bene cõuenit
et hoc quod excessum eiꝰ
quem completurus erat
in hicrusalem dixisseme¬
morant: quia ninuruz
unica laudis ma teria
fidelib siuis fit passio re-¬
demptoris. Qui quãto
magis meminerĩt eius
se gr̃a esse redemptoᷤᷤ tan¬
to sue reparationis me-¬
a moria deuoto semꝑ ni¬
pectore uersant deuota cõ¬
fessione testantur. Scrũ
quia cum amplius quisq
uite celestis dulcedinem
degustat. co amplius fasfi¬
dit omia que placebãt
iu ĩfinus merito petrus
uisa domini et sanctoꝵ eiꝰ
ma iestate repẽte cũcta que
nouerat terrena obliuisci-¬
tur. solis his que uidet
ꝑ petuo delectatur ad here:
diceus. Domine bonuin
ẽ nobis hic ẽe si uis facia¬
mus hic tria tabernacła:
tibi uiiũ. moysi unum.
et helye unũ. Et quidez

Expanded text:
aere mox peracto judicio ad vitam inducuntur aeternam. Quibus apte convenit quod Moyses et Elias in majestate fuisse visi perhibentur; per excellentiam namque majestatis insigne muneris quo sunt coronandi, monstratur. Bene convenit et hoc quod excessum ejus, quem completurus erat in Jerusalem, dixisse memorantur: quia nimirum unica laudis materia fidelibus suis fit passio redemptoris: qui quanto magis meruerint ejus se gratia esse redemptos, tanto suae reparationis memoriam devoto sempectore versant, devota confessione testantur. Verum quia quo amplius quisque vitae coelestis dulcedinem degustat, eo amplius fastidit omnia quae placebant in infimis, merito Petrus, visa Domini et sanctorum ejus majestate, repente cuncta quae noverat terrena obliviscitur, solis his quae videt perpetuo delectatur adhaerere, dicens: Domine, bonum est nos hic esse; si vis, faciamus hic tria tabernacula, tibi unum, et Moysi unum, et Eliae unum.
Abbreviated transcription (Latin):
tharius. hludouuicus. &
karolus regnũ post patris
sui õbitũ inter se diuiseruÑ.
episcõpiũ rem̃se qđ tenebat
folco prb̃t: Karolus inter
homines suos diuisit: uillã
luliacũ. Richuino in benefi¬
ciũ dedit: Cũ autẽ uxor illiꝰ.
nomine. betta in cubiculo
uille ipsius iaceret. uenit ad

Expanded text:
tharius, Hludowicus et Karolus regnum post patris sui obitum inter se diviserunt, episcopium Remense, quod tenebat Folco presbiter, Karolus inter homines suos divisit; villam Luliacum Richuino in beneficium dedit. Cum autem uxor illius nomine Betta in cubiculo villae ipsius iaceret, venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
pendiis subsistit. ad lucra
ꝓpria ñ anhel&: Siquid
uero sine peccato. sine ap¬
petitui c̃cupiscentiȩ ꝑ eos
qui causas eccłȩ agunt.
ad ȩccłam uenerit. dignũ ẽ

Expanded text:
pendiis subsistit, ad lucra propria non anhelet. Si quid vero sine peccato, sine appetitu concupiscentiae, per eos qui causas Ecclesiae agunt ad Ecclesiam venerit, dignum e
Abbreviated transcription (Latin):
di. & intꝰ corruens. ascen¬
disse exteriꝰ uideor : unde
me a conditoris mei facie
longe expulsũ deploro:

Expanded text:
di, et intus corruens, ascendisse exterius videor, unde me a Conditoris mei facie longe expulsum deploro
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ conũti ad dm̃ nullatenus
uolunt: Sed uidet᷑ mͥ ut ꝑ
om̃s possessiones in qͥb ipsi
hebrei ẽẽ noscuntur. epłas
transmittere debeas. eis ex
me specialit̃ ꝓmittens: qđ qͥ¬
fuerit. onꝰ possessionis eiꝰ ex
aliqͣ parte imminuet᷑. Quod
ita fieri uolo: ut siquiꝰ exeis
conũsus fuerit. si solidũ pensionẽ
hab&. tremissis ei relaxari de¬
beat: Si tres uel qͣttuor. unuꝰ
solidus relaxet᷑: Siqͥd ampliꝰ.
iã iuxta eundẽ modũ debet
relaxatio fieri: uł certe iuxta
qđ dilectio tua p̃uiderit. ut
eccłastica utilitas. ñ graui di¬
spendio p̃mat᷑ Nec hoc in¬
utilit̾ facimꝰ. si ꝓleuandis pen¬
sionis onerib eos ad xp̃i gr̃am
ꝑducamꝰ: qr & si ipsi minus
fidelit̾ ueniunt: hi tam̃ qui
de eis nati fuerint. iã a fidelib

Expanded text:
 converti ad Deum nullatenus volunt. Sed videtur mihi ut per omnes possessiones in quibus ipsi Hebraei esse noscuntur, epistolas transmittere debeas, eis ex me specialiter promittens quod qufuerit, onus possessionis ejus ex aliqua parte imminuetur. Quod ita quoque fieri volo, ut si quis ex eis conversus fuerit, si solidi pensionem habet, tremissis ei relaxari debeat; si tres vel quatuor, unus solidus relaxetur. Si quid amplius, jam juxta eumdem modum debet relaxatio fieri, vel certe juxta quod dilectio tua praevidet, ut ecclesiastica utilitas non gravi dispendio prematur. Nec hoc inutiliter facimus, si pro levandis pensionum oneribus eos ad Christi gratiam perducamus, quia etsi ipsi minus fideliter veniunt, hi tamen qui de eis nati fuerint jam fideli
Abbreviated transcription (Latin):
obtinuit. prȩdictȩ puellȩ
parentes ualde honorati
ac familiares & ut ferebat᷑
carne ꝓpinqui eius erant :
cum litteris ac legatis ipsius
ad beatũ ReoIGIUMI pro
emundatione sepe dicte pu¬
elle ab antiquo hoste in
hanc urbẽ illã secũ uinctã
adducentes uenerunt: ut
xp̃i ꝑ eam uirtutẽ agnosce¬
rent in purgatione subolis.
quã prȩscierant confessione
latronis Beatus autẽ Rexił¬
GIUs cum diuturna relu¬
ctatione se non esse ad tan¬
tũ opus dignũ assereret.
& consueta patientia repu.¬
gnaret. precib est populi sup¬
plicantis euictus: ut orationẽ
ꝓ ipsa funderet. & parentũ
lacrimis condoleret Tunc
meritis sc̃itatis armatus. uer¬
bi prȩcepit imperio. ut inĩ¬
quus predo per quod ingres¬
sus fuerat discederet : & xp̃i
famulã relaxaret: Itaq cum
nimio uomitu & obsceno
fetore.per õs quo intrauit
egressus est: Sed paulopost
discedente pontifice. sub ipsiuᷤᷤ
tamen horȩ spatio dũ nimio

Expanded text:
obtinuit, predictae puellae obtinuit, predictae puellae parentes valde honorati ac familiares et, ut ferebatur, carne propinqui eius erant, cum litteris ac legatis ipsius ad beatum Remigium pro emundatione sepe dictae puelle ab antiquo hoste in hanc urbem, illam secum vinctam adducentes, venerunt, ut Christi per eum virtutem agnoscerent in purgatione subolis, quam prescierant confessione latronis. Beatus autem Remigius cum diuturna reluctatione se non esse ad tantum opus dignum assereret et consueta patientia repugnaret, precibus est populi supplicantis evictus, ut orationem pro ipsa funderet et parentum lacrimis condoleret. Tunc meritis sanctitatis armatus, verbi precepit imperio, ut iniquus predo per quod ingressus fuerat discederet et Christi famulam relaxaret. Itaque cum nimio vomitu et obsceno fetore per os quo intravit egressus est. Sed paulo post, discedente pontifice, sub ipsius tamen hore spatio, dum nimio
Abbreviated transcription (Latin):
tib erat tunc uir uitȩ̨ uene¬
rabilis gr̃a & nomine BENE¬
DiCTUS. plurimis effulgens
uirtutibus Cuius famam au¬
dientes ipsius puellȩ paren¬
tes. ad eundẽ dĩ seruũ illam
ꝑduxerunt: Qui multis ieii¬
nus & orationib ꝓ ipsius
emundatione ab infestissimo
dȩmone laborans: dñi poten¬
tiam studuit ex orare Quam
cũ nulla potuiss& intercessi¬
one purgare. nec ab ipsa cal¬
lidi dȩmonis uirus ualuis¬
set expellere: multis ae ua¬
lidissimis exorcisinis adiuratus.
hoc responsum antiquus hostiᷤᷤ
reddidit diuini nominis ob¬
testatione constrictus. quod
nũquã alterius de eodẽ habi¬
taculo. Nisi huius beatissimi
RFAIIGII antistitis orationib:
poss& expelli Tunc parentes
eius cum ipsius uiri dĩ Bene¬
dicti litteris. hanc remorũ
ciuitatẽ adire cęperunt :
Et qm apud Alaricũ regem
gothorũ qui in tolosana
ciuitate sedẽ suã constituit.¬
& unã cum regno gothico
magnã partẽ galliarũ sibi

Expanded text:
tibus erat tunc vir vitae venetibus erat tunc vir vitae venerabilis, gratia et nomine Benedictus, plurimis effulgens virtutibus. Cuius famam audientes ipsius puellae parentes, ad eundem Dei servum illam perduxerunt. Qui multis ieiuniis et orationibus pro ipsius emundatione ab infestissimo demone laborans, Domini potentiam studuit exorare. Quam cum nulla potuisset intercessione purgare nec ab ipsa callidi daemonis virus valuisset expellere, multis alidissimis exorcismis adiuratus, hoc responsum antiquus hostis reddidit, divini nominis obtestatione constrictus, quod numquam alterius de eodem habitaculo, nisi huius beatissimi Remigii antistitis, orationibus posset expelli. Tunc parentes eius cum ipsius viri Dei Benedicti litteris hanc Remorum civitatem adire coeperunt. Et quoniam apud Alaricum regem Gothorum, qui in Tolosana civitate sedem suam constituit et una cum regno Gothico magnam partem Galliarum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
sensib imbiberunt: qui cũ dõ
in cęlis regnant. & int̾ris mira¬
culis coruscant. & apud nos
immo in toto t̾rarũ orbe in
doctrina sua clarissima ui¬
uunt. & siquid alit̃ quã illi
docuere a quoqͣm dogmatizat᷑.
sine ulla dubitatione cassat᷑.
qr totũ ueritate ẽ uacuũ. qͥc¬
quid ab illoꝵ doctrina con¬
stat ẽẽ diuersum:
De eo qđ p̃fatus ciuis contra
uetitũ beati REMIGII quod
ille clauserat aperire p̾sum¬
psit & ultione ñcaruit. nos
quoq ꝑtimescamꝰ scõꝵ uerba
& p̃ceptiones paruipendere:
quia dõ inse loquente sine
mutabilitate manentes sen¬
tentias exprimit eoꝵ sermo
qui transit:
uȩdã puella ab urbe tolosa
Uprȩclaris orta natalibus.
ab infantia maligni sp̃c tene¬
batur obsidione captiua:
Quã cum tenero amore dilige¬
rent piissimi genitores: ad
scĩ petri sepulchrũ in roma¬
nam urbe̾ cũ plurima mul¬
titudine & multa deuotione
duxerunt: In eisdẽ nãq par¬

Expanded text:
sensibus imbiberunt, qui cum Deo sensibus imbiberunt, qui cum Deo in caelis regnant et in terris miraculis choruscant et apud nos, immo in toto terrarum orbe, in doctrina sua clarissima vivunt. Et si quid aliter, quam illi docuere, a quoquam dogmatizatur, sine ulla dubitatione cassatur, quia totum veritate est vacuum, quicquid ab illorum doctrina constat esse diversum. Ͻ. De eo, quod prefatus civis contra vetitum beati Remigii quod ille clauserat aperire presumpsit et ultione non caruit, nos quoque pertimescamus sanctorum verba et preceptiones parvi pendere, quia, Deo in se loquente, sine mutabilitate manentes sententias exprimit eorum sermo, qui transit. Ͻ. 9. Quaedam puella ab urbe Tolosa, preclaris orta natalibus, ab infantia maligni spiritus tenebatur obsidione captiva. Quam cum tenero amore diligerent piissimi genitores, ad sancti Petri sepulchrum in Romanam urbem cum plurima multitudine et multa devotione duxerunt. In eisdem namque par
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tiũ : ut si uniuersitas cap¬
tiuoꝵ in redẽptorẽ suũ cre¬
deret. nullũ diaboli uincula
retinerent: Qua copiosa re-¬
dẽptione. non credentes se
ipsos defraudauert̃. & ante
& post aduentũ eiꝰ credentes.
fide quȩ ꝑdilectionẽ operat᷑
saluati sunt: qr una nimirum
ẽ fides eoꝵ qͥ ante incarnationẽ
dñicã & qui postea fuere ꝓbati.
qͣmuis sacram̃ta habuerint ꝓ
tẽporũ ratione disparia. petro
at testante qͥait. sed ꝑ gram dñi
iħu credimꝰ saluari quemadmo¬
dũ & illi: ł lec idcirco cõmemo¬
rauimꝰ. qm̃ adhuc reliquiae
p̃destinatianoꝵ in istis gallica¬
nis ꝓuincus fauce susurra mussi¬
tant. ut hȩc legentes doctrina
catholica istius patris & pon¬
tificis nr̃i socioꝵq eiꝰ imbuti.
atq muniti. a sibilis mortiferiᷤᷤ
antiqͥ serpentis existant: quia
illud ẽ sanũ atq salubre. qđ
ipsi de fontib saluatoris scĩs ui¬
delicet scripturis hausert̃: &
ueritatis sp̃u ꝓmulgantes nr̃is

Expanded text:
tium, ut si universitas captivorum in redemptorem suum crederet, nullum diaboli vincula retinerent. Qua copiosa redemptione non credentes se ipsos defraudaverunt, et ante et post adventum eius credentes fide, quae per dilectionem operatur, salvati sunt, quia una nimirum est fides eorum, qui ante incarnationem dominicam et qui postea fuere probati, quamvis sacramenta habuerint pro temporum ratione disparia, Petro attestante, qui ait: Sed per gratiam domini Iesu credimus salvari, quemadmodum et illi. Haec idcirco commemoravimus, quoniam adhuc reliquiae predestinatianorum in istis Gallicanis provinciis fauce susurra musitant, ut haec legentes doctrina catholica istius patris et pontificis nostri sociorumque eius imbuti atque muniti a sibilis mortiferis antiqui serpentis existant; quia illud est sanum atque salubre, quod ipsi de fontibus Salvatoris, sanctis videlicet scripturis, hauserunt, et veritatis spiritu promulgantes, nostris
Abbreviated transcription (Latin):
nulli pęnitꝰ denegabat: Nã
tuit. patriachalib sedib
suã sẏnodicã destinauit.
ut post modũ secundo ser¬
uo dĩ inclauso int̾ cetera
scribens dic̃: Hinc ẽ ut qͦ
tiei in quattuor precipiu
sedib antistes ordinant᷑.
synodales sibi epłas uicis¬
sim mittant. in quib se
scam calcedonensẽ synodũ
cũ aliis generalib synodis
custodire fateant᷑ Itẽ Ana

Expanded text:
nulli penitus denegabat. Nam mtuit, patriarchalibus sedibus suam synodicam destinavit, et postmodum Secundino, servo Dei incluso, inter caetera soties in quatuor praecipuis sedibus antistites ordinantur, synodales sibi epistolas vicissim mittant, in quibus se sanctam Chalcedonensem synodum, cum aliis generalibus synodis custodire fateantur,
Abbreviated transcription (Latin):
rũ se facile ꝓdidit: Quẽ
beatus Gregorius multis
& suauissimis monitionib
seu districti diuini exa¬
minis terrorib. studio¬
sissime & sepissime. immo
indesinenter ꝑsuadere
contendit: ut uxorẽ suã
in gratiã pactã reciper&.¬
a qua quo quo modo diuel¬
li : Nisi morte aut amboꝵ
consensu intercedente ne¬
quiret: Sed his di abolica

Expanded text:
rum se facile prodidit. Cui beatus Gregorius multis et suavissimis monitionibus, seu districti divini examinis terroribus, studiosissime et saepissime, imo indesinenter persuadere contendit ut uxorem suam in gratiam pactam recipera qua quoquo modo divelli nisi morte, aut amborum consensu intercedente nequiret; sed is diabolica
Abbreviated transcription (Latin):
iudeoꝵ seruitio non solũ
iudeus. sed etiã qͥsquã paga¬
noꝵ fieri uoluerit xp̃ianus.
postꝗͣ uoluntas eiꝰ fuerit pa¬
tefacta: Ne hunc subqͦlib&̃
ingenio uł argum̃to ciupiã
iudȩoꝵ uenundandi facul¬
c̃uerti desiderat: defensione
ur̃a in libertatẽ modisom¬
nib uindicet᷑. Hi uͦ quos
huiuscemodi. oportet ser¬
uos amittere : Ne forsitan
utilitates sua inrationabi¬
lit̃ estiment impediri. sol¬
licita uos hoc conuenit
c̃sideratione seruare. ut si
paganos qͦs mercimonii

Expanded text:
servitio non solum Judaeus, sed etiam quisquam paganorum fieri voluerit Christianus, postquam voluntas ejus fuerit patefacta, nec hunc sub quolibet ingenio vel argumento cuipiam Judaeorum venundandi faculonverti fidem desiderat defensione vestra in libertatem modis omnibus vindicetur. Hi vero quos hujuscemodi oportet servos amittere, ne forsitan utilitates suas irrationabiliter aestiment impediri, sollicita vos haec convenit consideratione servare; ut si paganos, quos mercimonii
Abbreviated transcription (Latin):
Non solũ xp̃iana mancipia
Gregorius in libertatẽ pri¬
stinã legalit̃ reuocabat. uerũ
etiã pagana ad fidẽ uenire
uolentia. uendi nullomodo
ꝑmittebat: Unde Fortunato
neapolitano ȩp̃o. int̃ cetera

Expanded text:
Non solum Christiana mancipia Gregorius in libertatem pristinam legaliter revocabat, verum etiam pagana ad fidem venire volentia, vendi nullo modo permittebat. Unde Fortunato, Neapolitano episcopo, inter caetera
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ p̃cib elemosynis. ieiu¬
nus. fletib & hostiȩ salutariᷤ
oblationib absoluti penis.
& ipsi adbeatoꝵ ꝑuenient
reqͥem. Unde pensandũ ẽ. quod
tutior sit uia sit ut bonũ qđ

Expanded text:
fidelium precibus, eleemosynis, jejuniis, fletibus et hostiae salutaris oblationibus absoluti poenis, et ipsi ad beatorum perveniunt requiem. Unde pensandum est, quod tutior via sit, ut bonum q
Abbreviated transcription (Latin):
scere. sursũ desiderant᷑ aspi¬
cere: Cũ subito sp̃s aduen¬
tare c̃spiciens reuolutis t̾ri¬
bilit̃ oculis: monachis in nu¬
it & abscessit. eosq tanto t̃¬
rore ꝑculsos dimisit. ut
multis noctib soli iacere
timuerint:
odẽ die sic̃ postea depre¬
hensũ ẽ. eodẽq mom̃to qͣn¬
do prb̃r morieis andreae
periculũ fuerat imp̃catus.
idẽ andreas fundi barbili¬
ani positi scilic& uia osten¬
si c̃ductor in lectũ decidit.
in qͦ ꝑ multũ tẽporis c̃tinuo
languore correptꝰ. ita totꝰ
emarcuit ut om̃e corpꝰ eiꝰ
particulatĩ uideret᷑ dissol¬
ui: Cũq de fluentib car¬
nib c̃sumi poss&. mori aut̃
ñ poss&: uxor q̃ fȩtorem
uulnerũ uiriq cruciatꝰ iã
sustinere ñ poterat. in tel¬
lexit tanta languoris in¬
cõmoda. sine diuine ulti¬
onis sendentia:. hunc nulla¬
denꝰ incurrisse: Quẽ flen¬
do curauit inquirere. ut
qm a moriente p̃posito
frustra uocari ñ poterat.
quid cũ ipso cõmiserit mo¬

Expanded text:
scere, sursum desideranter aspicere: cum subito spiritus adventare conspiciens, revolutis terribiliter oculis, monachis innuit, et abscessit; eosque tanto terrore perculsos dimisit, ut multis noctibus soli jacere timuerint. 87. Eodem die sicut postea deprehensum est, eodemque momento, quando presbyter moriens Andreae periculum fuerat imprecatus, idem Andreas, fundi Barbiliani, positi scilicet via Ostiensi, conductor, in lectulum decicit; in quo per multum temporis continuo languore correptus, ita totus emarcuit, ut omne corpus ejus particulatim videretur dissolvi. Cumque defluentibus carnibus consumi posset, mori autem non posset, uxor, quae foetorem vulnerum virique cruciatus jam sustinere non poterat, intellexit tanti languoris incommoda sine divinae ultionis sententia hunc nullatenus incurrisse. Quem flendo curavit inquirere, ut quoniam a moriente praeposito frustra vocari non poterat, quid cum ipso commiserat mo