comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sfnddũ. qđ qͥdã ingenuus ingenuã
rit. utrũ necessario mulierẽ tenere de¬
beat: ⁊ si tenuerit. utrũ illa qͦq scđ̾m
ti. ñ tam̃ ob xp̃i lege̾ mulierẽ in serui¬
tutẽ redigi: dũ ille ñ exc̃sensu c̃iugis
se seruũ fecit. quẽ liberũ ipsa maritũ
homo. nobilẽ de saxonia saxonũ lege
dux̃ uxorẽ. Tenuit multis annis: ⁊ ex
ea filios ꝓcreauit. Uerũ qr ñ isdem
utunt᷑ legib saxones ⁊ franci. causatꝰ
ẽ qđ eã ñ sua id÷ francoꝵ lege despon¬
sauerit. ł acceperit. aut dotauerit:
dimissaq illa. dux̃ alterã. Definiuit oͤ¬
suꝑ hoc sc̃a sẏnodꝰ. ut ille transgressor
euangłicȩ legis subigat᷑ pęnitentiȩ.
Ascda c̃iuge separet᷑. pͥorẽ resumere
adulteris ñ c̃ueniant. ⁊ illud deside¬
ratũ ẽ sciri : cur cõmunicantes uiri
cũ adulteris uxorib ñc̃ueniant. cũ o¬
ẽtra uxores in c̃sortio adulteroꝵ uiroꝵ
manere uideant᷑: dũ suꝑ hoc xp̃iana

Expanded text:
synodum quod quidam ingenuus ingenuam rit, utrum necessario mulierem tenere debeat; et si tenuerit, utrum illa quoque secuti, non tamen ob Christi legem mulierem in servitutem redigi, dum ille non ex consensu conjugis se servum fechomo, nobilem de Saxonia Saxonum lege duxit uxorem. Tenuit multis annis, et ex ea filios procreavit. Verum, quia non iisdem utuntur legibus Saxones et Franci, causatus est quod eam non sua, id est, Francorum lege desponsaverit, vel acceperit, aut dotaverit, dimissaque illa duxit alteram. Definivit super hoc sancta synodus ut ille transgressor evangelicae legis subigatur poenitentiae; a secunda conjuge separetur, priorem resumere adulteris non conveniant, et illud desideratum est sciri, cur communicantes viri cum adulteris uxoribus non conveniant, cum contra uxores in consortio adulterorum virorum manere videantur, dum super hoc Christiana
Abbreviated transcription (Latin):
aut bis. ł sepius repetierit: siuitã ci
obtinere possit. ꝑqͥrat ⁊ reddat. Sin
aut̃: omnino ñ reddat. Maritꝰ uero
quãdiu ipsa uiuat. nullomͦ alteram
tuta definimꝰ ⁊ p̃uidicamꝰ. ut siquiᷤᷤ
cũ uxore alterius uiuente eo forni¬
catꝰ fuerit. moriente marito synodali
iudicio aditꝰ ei claudat᷑ inlicitꝰ: ne
ulterius ei c̃iungat᷑ matrimonio.
quã pͥus polluit adulterio. Nolumꝰ
enĩ. nec xp̃ianȩ religioni c̃uenit:
ullus ducat in c̃iugiũ. quã pͥuspol¬

Expanded text:
aut bis, vel saepius repetierit, si vitam ei aut bis, vel saepius repetierit, si vitam ei obtinere possit, perquirat et reddat: sin autem, omnino non reddat. Maritus vero, quandiu ipsa vivat, nullo modo alteram tuta definimus et praejudicamus, ut si quis cum uxore alterius, vivente eo, fornicatus fuerit, moriente marito synodali judicio aditus ei claudatur illicitus, ne ulterius ei conjungatur matrimonio, quam prius polluit adulterio. Nolumus enim nec Christianae religioni convenit ut ullus ducat in conjugium, quam prius pol
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonȩ qͥb tales c̃iuncti st̃: etiã ipsȩ
adulteriũ cõmisisse uideant᷑. scd̾m
illud qđ legimꝰ in eugło. qͥ dimiserit
incentores illiciti c̃ sortu fuisse uideant᷑:¬
maritus ꝑdere illam machinauerit:
icuiꝰ uxor c̃stuprata suerit. ⁊ ꝓpt̾ta
maritꝰ capitali sententia delere illã
machinauerit. ipsa uͦ urguente mor¬
tis periculo ad ep̃m c̃fugerit. ⁊ auxi¬
liũ quęsierit. operosiori tam̃ si potest
ep̃s labore desudet ne occidat᷑. siuͦ
ñ potest: nullomͦ liceat ei reqͥrenti
eã reddere ad occidendũ. quȩ se ei
obtulit ad defendendũ. Sed sollerti
cura transmittat eã ad locũ quẽ ipsa
delegerit. ut secura possit uiuere. Si
uͦ int̾dũ maritꝰ eã inuenerit ⁊ repc¬
tierit. scđ̾m scłm potestatẽ habuerit
qͥd ei agere uelit. S audiat sanctũ
id fragilitate. qͣre c̃tra crudelissimã
libidinis bestiã uult unꝰqͥsq uxorẽ
timore ꝑt̾rita. a loco ubieã ep̃s desti¬

Expanded text:
 ipsae adulterium commisisse videantur, secundum illud quod legimus in Evangelio: Qui dimiserit incentores illiciti consortii fuisse detmaritus perdere illam machinaverit. Si cujus uxor constuprata fuerit, et propterea maritus capitali sententia delere illam machinaverit, ipsa vero, urgente mortis periculo, ad episcopum confugerit, et auxilium quaesierit, operosiori tamen si potest episcopus labore desudet ne occidatur; si vero non potest, nullo modo liceat ei requirenti eam reddere ad occidendum, quae se ei obtulit ad defendendum: sed solerti cura transmittat eam ad locum quem ipsa delegerit, ut secura possit vivere. Si vero interdum maritus eam invenerit, et repetierit, secundum saeculum potestatem habuerit quid eid est fragilitate, quare contra crudelissimam libidinis bestiam vult unusquisque uxortimore
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatis : ut ꝑ instantiã ur̃ãm quã
uelut uicariũ p̃sidere iussit in terris.
euangelicis apłicisq pͣceptis non dura
suꝑbia resistat᷑. s ꝑ obȩdientiã quȩ sunt

Expanded text:
tis, ut per instantiam vestram quam velut vicarium praesidere jussit in terris evangelicis apostolicisque praeceptis, non dura bia resistatur, sed per obedientiam, quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ dĩ: s subtus. Quando canonica
uentilant᷑. nͥ sint religiosilaiciñ int̃sin
Quando ea quȩ canonica st̃ uenti¬
lant᷑. ł qͣndo regularia examinant᷑.
neq aliqͦs laicos int̾e̾e̾ nisi religiosos
oportet. ⁊ nisi hos tantũmͦ: qͥ in pro.¬
pͥa appellantur ꝑsona. Ut laici iN¬

Expanded text:
canonica ventilantur, nisi sint religiosi, laici non intersint. Quando ea quae canonica sunt ventilantur, vel quando regularia examinantur, neque aliquos laicos interesse nisi religiosos oportet, et nisi hos tantummodo, qui in propria appellantur persona. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
t ep̃i potestatẽ habeant res ȩccł asticas
pͣuidere. regere. ⁊ gub̾nare: atq dispen¬
sare scđm canonũ auctoritatẽ. Uolumꝰ
ut laici in coꝵ ministerio obȩdiant ep̃is
ad regendas ȩccłas dĩ. uiduas. ⁊iorpha¬
nos defendendos: ⁊ ut obȩdientessint
c̃sentientes comitib ⁊ iudicib ad iusti¬
tias faciendas : ⁊ut nullatenꝰ ꝑ aliquoꝵ
m̃datiũ ł falsũ testimoniũ. neq ꝑ per¬

Expanded text:
pi potestatem habeant res ecclesiasticas praevidere, regere, et gubernare, atque dispensare, secundum canonum auctoritatem, volumus ut laici in eorum ministerio obediant episcopis, ad regendas Ecclesias Dei, viduas et orphanos defendendos, et ut obedientes sint consentientes comitibus et judicibus ad justitias faciendas: et ut nullatenus per aliquorum mendacium, vel falsum testimonium neq
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatori ł cuiquã pietatẽ custodienti.
aliqͥd c̃tra mandata diuinitatis p̾sumere.
nec qͥcquã qͦ euangłicis. ꝓpheticisq. seu
apłicis regulis obuict᷑ agere. Iniustũ
enĩ iudiciũ: ⁊ definitio in iusta: regio

Expanded text:
atori vel cuiquam pietatem custodienti aliquid contra mandata divinitatis praesumere, nec quicquam, quo euangelicis propheticisque seu apostolicis regulis obvietur, agere. Iniustum enim iudicium et diffinitio iniusta, regio
Abbreviated transcription (Latin):
superet te : expoliatũq uircutib te
nudũ efficiat. Uinũ enĩ ut scã scrip¬
tura dic̃: apostatare facit etiã sapi¬
entes. Attende Noe uirũ sapientẽ
ens. Attende ⁊ loth patriarchã: qͥ
ꝑebrictatẽ ĩpudent̃ se miscuit filigs
Hincbeatꝰ basilius dicit. Multi ꝑuinũ
ademonib capti st̃ : nec ẽ aliud ebri¬
etas. quã manifestissimꝰ dȩ mon. Hinc
ꝓpħa ait. Fornicatio ⁊ ebrictas aEfen¬
cor. Ebrictas ẽnĩ ꝑturbationẽ parit:
gignit m̃tis furorẽ. ⁊ flãmã suscitat li¬
bidinis: apło teste. Nolite inebriari
uino. in qͦ ẽ luxuria. Siqͥs aut̃ c̃trahȩ
fecerit scõꝵ statuta : dignã aclongam
agat pęnitentiã. qr unũ ẽ ex his pecca¬
tis quȩ hominẽ aregno dĩ separant: di¬
cente apło paulo. Neq ebriosi. regnũ
Iui ꝑ ebrietatẽ uomitũ faciunt

Expanded text:
oliatumque virtutibus te nudum efficiat. Vinum enim, ut sancta Scriptura dicit, apostatare facit etiam sapientes. Attende Noe virum sapientem ens. Attende et Loth patriarcham, qui per ebrietatem impudenter se commiscuit filiabus. Hinc beatus Basilius dicit: Multi per vinum a daemonibus capti sunt: nec est aliud ebrietas quam manifestissimus daemon. Hinc propheta ait: Fornicatio et ebrietas aufeEbrietas enim perturbationem parit, gignit mentis furorem, et flammam suscitat libidinis. Apostolo teste: Nolite inebriari vino, in quo est luxuria. Si quis autem contra haec fecerit sanctorum statuta, dignam ac longam agat poenitentiam: quia unum est ex his peccatis quae hominem a regno Dei separant, dicente apostolo Paulo: Neque ebriosi regnum qui per ebrietatem vom
Abbreviated transcription (Latin):
cõmessationib ⁊ uinolentus nimus in.¬
cũbere: S c̃siderent sententiã dñi dicen¬
tis. Attendite ne gͣuent᷑ corda ur̃a ir
crapula ⁊ ebrictate. Moderate enĩ çibil
⁊ necessariũ sũptũ sumant. ut uixta apłm
cent. qr ñ potest libere sobrietatẽ p̃di¬
care. qͥ se mero usq ad alienationẽ m̃tis
ingurgitat. Hoc ⁊ de cõmessationib ⁊
cȩt̾is pestib ad gastrimariã ꝑtinentib
obseruandum est.: De eadem re:

Expanded text:
commessationibus et vinolentiis nimis incombere, sed considerent sententiam Domini dicentis: Attendite ne graventur corda vestra in crapula et ebrietate. Moderate enim cibum et necessarium sumptum sumant, ut juxta Apostcent: quia non potest libere sobrietatem praedicare, qui se mero usque ad alienationem mentis ingurgitat. Hoc et de commessationibus, et caeteris pestibus ad gastrimargiam pertinentibus, observandum est. CAP. 5.-- De eadem re.
Abbreviated transcription (Latin):
uomitũ facit : iii. dies a carne & uino
corpore ⁊ animomortuos e̾e p̃dicabat
De qͥb ꝑ exẽplũ aiebat. Uȩ qͥ c̃surgitis
mane ad ebrietatẽ sectandã. ⁊ potandũ
usq ad uesperã: ut uino ȩstuctis. Ci.¬

Expanded text:
vomitum facit, tres dies a carne et vinocorpore et animo mortuos esse praedicabat. De quibus per exemplum aiebat: Vae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad vespera
Abbreviated transcription (Latin):
ac defendendis : ĩpositã a dõ
sibi cũrã ñ ãbigant. Ideoq dũ c̃spici¬
unt iudices. ac potentes. pauperũ op¬
pressores existere : pͥus cossacerdotali
admonitione redarguant. ⁊ si c̃tẽpse¬
monente ep̃o ñ reddiderit: excõmuni¬

Expanded text:
ac defendendis, impositam a Deo sibi curam non ambigant. Ideoque dum conspiciunt judices, ac potentes pauperum oppressores existere, prius eos sacerdotali admonitione redarguant: et si contempsemonente episcopo non reddiderit, excommuni
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ep̃s hostilitate expulsus. ad
aliam uacantẽ transeat ȩccłam.
Pastoralis officii cura nos ammonet. de¬
stitutis ȩccłus ꝓprios c̃stituere sacer¬
dotes : qͥ gregẽ dñi cũ pastorali debe¬
ant sollicitudine gub̃nare. Propterea
te lohannẽ abhostib captiuatȩ lisitanȩ
ciuitatis ep̃m. in squillacina ȩccła car¬
dinalẽ necesse duximꝰ ẽstituere sacer¬
dotẽ : ut & susceptã semel animarum
curã intuitu futurȩ retributionis im¬
pleas. & licet a tua hoste imminente
depulsus sis: aliã quȩ pastore uacat
debeas ȩccłam gub̾nare. ita tam̃. ut si
ciuitatẽ illã ab hostib liberã effici.
& dño ꝓtegente ad priorẽ statũ conti¬
gerit reuocari: in eã in qua & prius
ordinatꝰ es ȩccłam reuertaris. Sin aut̃
p̃dicta ciuitas. c̾tinua captiuitatis ca¬
lamitate p̃mit᷑ : in hac in qua & a nob̾
incardinatꝰ es debeas ȩccła ꝑmanere:¬

Expanded text:
us, hostilitate expulsus, ad aliam vacantem transeat Ecclesiam. Pastoralis officii cura nos admonet destitutis Ecclesiis proprios constituere sacerdotes, qui gregem Dominicum pastorali debeant sollicitudine gubernare. Propterea te Joannem ab hostibus captivitate Lisitanae civitatis episcopum, in Squillicina Ecclesia cardinalem necesse duximus constituere sacerdotem, ut et susceptam semel animarum curam intuitu futurae retributionis impleas, et licet a tua, hoste imminente, depulsus sis, aliam quae pastore vacat debeas Ecclesiam gubernare: ita tamen ut, si civitatem illam ab hostibus liberam effici, et Domino protegente ad priorem statum contigerit revocari, in eam in qua et prius ordinatus es Ecclesiam revertaris. Sin autem praedicta civitas continua captivitatis calamitate premitur, in hac in qua et a nobis incardinatus es debeas Ecclesia permanere
Abbreviated transcription (Latin):
restituto in cõmunione ep̃o. ipse re¬
moueat᷑ a cõmunione accusator: ita
tam̃. ut nec ipsi adimat᷑ facultas causȩ
ꝑagendȩ : si se ad diẽ occurrere non
noluise. sed ñ potuisse ꝓbauerit. Illud
uero placuit. ut cũ agere cȩperit in
ep̃oꝵ iudicio: si fuerit accusatoris
ꝑsona culpabilis. ad arguendũ non
admittatur: nisi ꝓprias causas ñ tam̃
ȩccłasticas asserere uoluerit: De ma.

Expanded text:
restituto in communione episcopo, ipse rerestituto in communione episcopo, ipse removeatur a communione accusator: ita tamen ut nec ipsi adimatur facultas causae peragendae, si se ad diem occurrere non noluisse, sed non potuisse probaverit. Illud vero placuit, ut, cum agere coeperit in episcoporum judicio, si fuerit accusatoris persona culpabilis, ad arguendum non admittatur, nisi proprias causas, non tamen ecclesiasticas, asserere voluerit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Quisqͥs ep̃oꝵ accusat᷑: ad primatem
ꝓuinciȩ ipsius causã deferat accusator.
nec a cõmunione suspendat᷑. cui crim̃
intendit᷑: nisi si ad causã suã dicendã
electoꝵ iudicũ die statuta litteris euo¬
catꝰ minime occurrerit: hoc ẽ infra
spatiũ mensis ex ea die. qua eũ litteras
accȩpisse c̃stiterit. Qđ si aliquas ueras
necessitatis causas ꝓbauerit. quib eũ
occurrere ñ potuisse manifestũ sit:
causȩ suȩ dicendȩ intra alterũ mensem
in tegrã habeat facultatẽ. Verũ post m̃sẽ
scđm ñ cõmunicet: donec examinecur.
Si aut̃ ad c̃ciliũ uniuersale infra anni
spatiũ occurrere noluerit. ut uel ibi
causa eiꝰ t̃minet᷑ : ipse in se dãpnationis
sententiã dixisse iudicet᷑. Tempore
sane qͦ ñ cõmunicat: nec in sua ȩccła
ł parroechia cõmunicet. accusator
aut̃ eiꝰ. si nũquã dieb causȩ dicendȩ
defuerit: a cõmunione ñ remoueat᷑.
Si uͦ aliqͣndo defuerit. subtrahens se:

Expanded text:
quis episcoporum accusatur, ad primatem provinciae ipsius causam deferat accusator, nec a communione suspendatur cui crimen intenditur, nisi si ad causam suam dicendam, electorum judicum die statuta litteris evocatus, minime occurrerit, hoc est, infra spatium mensis ex ea die qua eum litteras accepisse constiterit. Quod si aliquas veras necessitatis causas probaverit, quibus eum occurrere non potuisse manifestum sit, causae suae dicendae intra alterum mensem integram habeat facultatem. Verum post mensem secundum non communicet donec examinetur. Si autem ad consilium universale infra anni spatium occurrere noluerit, ut vel ibi causa ejus terminetur, ipse in se damnationis sententiam dixisse judicetur. Tempore sane quo non communicat, nec in sua Ecclesia vel parochia communicet. Accusator autem ejus, si nunquam diebus causae dicendae defuerit, a communione non removeatur. Si vero aliquando defuerit, subtrahens se,
Abbreviated transcription (Latin):
neglegatis: Vnde & dñs ꝑ prophetã
mane iudiciũ. & eruite ui opp̃ssos
de manu calũpniantis: Ne forte egre¬
diat᷑ quasi ignis indignatio mea. &
succendat᷑. & ñ sit qͥ extinguat. Uos
ergo qͥ in sũmo speculo a dño consti¬
tuti estis: attendere eos & opprimere
oportet. qͥ in fr̃s seditiones & scandala
excitant. ne simul cũ eis pereatis. :¬
discordes fucritis. & canino dente uos
derodere cȩperitis : ñ solũ eos ñ supe¬
rabitis. sed & uob̃ ipsi nocebitis: atq
ab eis suꝑabimini. & nocent̃ forte peri
Sicut omnis qͥ diligit fratrẽ suũ ex
dõ ẽ: Ita omnis qͥ odit ꝓximũ ex di¬
abolo est. Dilectione enĩ sola discer¬
nit᷑ quis. ex qͦ genit̾ ad ꝓbet᷑: dicente
lohanne. In hoc manifesti sunt filui
dĩ. & filii diaboli. Omnis qͥ ñ facit

Expanded text:
s. Unde et Dominus per Prophetam mane judicium, et eruite vi oppressos de manu calumniantis; ne forte egrediatur, quasi ignis, indignatio mea, et succendatur, et non sit, qui exstinguat . Vos ergo qui in summo speculo a Domino constituti estis, aoportet qui inter fratres seditiones et scandala excitant, ne simul cum eis pereatis. discordes fueritis, et canino dente vos derodere coeperitis, non solum eos non superabitis, sed et vobis ipsi nocebitis, atque ab eis superabimini, et nocenter forte peribSicut omnis qui diligit fratrem suum, ex Deo est: ita omnis qui odit proximum, ex diabolo est. Dilectione enim sola discernitur quis, ex quo genitus approbetur, dicente Joanne: In hoc manifesti sunt filii Dei, et filii diaboli. Omnis qui non facit
Abbreviated transcription (Latin):
diligere cõꝓbam᷑. Nullã quippe eis
nos in ur̃is ȩccłis auctoritatẽ tribuimꝰ:
sed tam̃ eos ur̃is solatus c̃tineri. sũmoꝑe
hortamur.: De ep̃is ł pb̃ris ignotis.¬
ut ante probationem synodalem
ministrare non permittantur.
Statuimꝰ scđ̾m canonicã cautelã. om̃s
undecũq suꝑuenientes ignotos ep̃os

Expanded text:
diligere comprobamur. Nullam quippe eis diligere comprobamur. Nullam quippe eis nos in vestris Ecclesiis auctoritatem tribuimus, sed tamen eos vestris solatiis contineri summopere hortamur. Meut ante probationem synodalem ministrare non permittantur. Statuimus, secundum canonicam cautelam, omnes undecunque supervenientes ignotos epis
Abbreviated transcription (Latin):
illiricũ scriptis suis nob̃ indicasse di.¬
noscit᷑. ad se sacris apicib destinatis
iussũ fuisse. ep̃os quos e ꝓprus locis
hostilitatis furor expulerat: ad eos ep̃os
c̾e̾ iungendos. Et licet ad hoc frat̾nita¬
tẽ urãm iussio pͥncipalis ammoneat :
habemꝰ tam̃ maius horũ mandatũ ȩc̃ni
pͥncipis. qͦ ad hȩc t̾ribilius ꝑagenda cõ¬
ipsos etiã qͦs nob̾ c̃trarios patim᷑. cum
oportunitas postulat: in c̾ferendis sub¬
sidiis. necessitatũ carnaliũ diligamus.
Oportet ergo uos ad hanc rẽ. & cȩlesti
primitꝰ pͥncipi oboedientes existere. &
imperialib etiã iussionib c̃sentire :
c̃ueniendosq uobiscum in ȩccłasticis
sustentationib libent̃ suscipere : ñ qͥdem
ut ꝑ cõmunionẽ episcopalis throni dig
nitatẽ. sed ut ab ȩccła iuxta possibilita¬
tẽ sufficientia debeant alim̃ta ꝑcipere.
Sic enĩ. & ꝓximũ in dõ: & dm̃ in ꝓximo

Expanded text:
Illyricum scriptis suis nobis indicasse digIllyricum scriptis suis nobis indicasse dignoscitur, ad se sacris apicibus destinatis jussum fuisse episcopos quos e propriis locis hostilitatis furor expulerat, ad eos episcoesse jungendos. Et licet ad hoc fraternitatem vestram jussio principalis admoneat, habemus tamen majus horum mandatum aeterni principis, quo ad haec terribilius peragenda comipsos etiam, quos nobis contrarios patimur, cum opportunitas postulat, in conferendis subsidiis necessitatum carnalium, diligamus. Oportet ergo vos ad hanc rem et coelesti primitus principi obedientes existere, et imperialibus etiam jussionibus consentire, qconvivendosque vobiscum in ecclesiasticis sustentationibus libenter suscipere. Non quidem ut per communionem episcopalis throni dignitas dividatur, sed ut ab Ecclesia juxta possibilitatem sufficientia debeant alimenta percipere. Sic enim et proximum in Deo, et Deum in proximo
Abbreviated transcription (Latin):
si nulla sit tã grauis necessitas quȩ de.¬
tineat: ut amplius a supͣscripto tẽpo¬
coep̃o nr̃o olimpio. etiã hoc placuit:
ut si aliqͥs uim ꝑpessus ẽ: & iniq expul¬
sus ꝓdisciplina & catholica c̃fessione.
ł ꝓdefensione ueritatis. effugiens pe¬
ricula in nocens. & deuotꝰ ad aliã uene¬
rit ciuitatẽ: ñ ꝓhibeat᷑ immorari. quã¬
dui aut redire possit: aut iniuria eius
remediũ acceperit. Quia durũ est eũ
qͥ ꝑsecutionẽ patit᷑ ñ recipi: etiã & lar¬
ga beniuolentia & humanitas ei ẽ ex¬
hibenda. Omnis synodus dixit. Uni¬
uersa quȩ constituta sunt : catholica
ȩccła in uniuerso orbe diffusa custodi&̃.
Et subscripser̃. qͥ c̃uenerant: De ulis¬
locis Scotti & alii erronei. qͥ se dicunt
ordinationẽ. quia plerũq in simonia¬
cã incidit heresim. & multis errorib
subiacet: modis omnib irritam fieri¬
ouinus excellentissimꝰ uir filius nr̃. ꝑ

Expanded text:
si nulla sit tam gravis necessitas quae desi nulla sit tam gravis necessitas quae detineat, ut amplius a supradicto tempocoepiscopo nostro Olympio, etiam hoc placuit, ut si aliquis vim perpessus est, et inique expulsus, pro disciplina et catholica confessione, vel pro defensione veritatis, effugiens pericula, innocens et devotus ad aliam venerit civitatem, non prohibeatur immorari, quandiu aut redire possit, aut injuria ejus remedium acceperit: Quia durum est eum qui persecutionem patitur non recipi; etiam et larga benevolentia et humanitas ei est exhibenda. Omnis synodus dixit: Universa quae constituta sunt catholica Ecclesia in universo orbe diffusa custodiet. Et subscripserunt qui convenerant. CAP. CXlocis scotti et alii erronei qui se dicunt ordinationem, quia plerumque in Simoniacam incidit haeresim, et multis erroribus subjacet, modis omnibJovinus excellentissimus vir filius noster per
Abbreviated transcription (Latin):
ere debetis. ut ex alia ciuitate cũ ue.¬
nerit ad aliã ciuitatẽ. & ambitioni
magis quã deuotioni seruiens. uolu¬
erit in aliena ciuitate multotẽpore
residere : forte enĩ euenit. ep̃m loci
ñ e̾e tã instructũ neq tã doctũ. is uero
qͥ aduenit: incipiat c̃tẽpnere cũ. &
frequent̃ facere sermonẽ. ut de hones
ret & infirmet illius ꝑsonã: ita. ut
ex hac occasione ñ dubitet relinque.
re adsignatã sibi ȩccłam : & transeat
ad alienã. De finite ergo tẽpora. qͥa
& ñ recipi ep̃m in humanũ est: & si
diutius resideat. ꝑnitiosũ ẽ. Hoc ergo
ne fiat: ꝓuidendũ ẽ. Memini autẽ
suꝑiori c̃cilio fr̃s nr̃os c̃stituisse : ut si.
qͥs laicus in ea in qua cõmorat᷑ ciuitate.
iiuͬ. dñicos dies. iđ ꝑtres septimanas ñ
cģlebrasse c̃uentũ: cõmunione priua¬
ret᷑. Si hȩc cuta laicos c̃stituta sunt:
multomagis ep̃m nec licet nec decet.

Expanded text:
ere debetis, ut ex aliqua civitate cum adveere debetis, ut ex aliqua civitate cum advenerit ad aliam civitatem, et ambitioni magis quam devotioni sermonem, voluerit in aliena civitate multo tempore residere: forte enim evenit episcopum loci non esse tam instructum, neque tam doctum: is vero qui advenit incipiat contemnere eum, et frequenter facere sermonem, ut dehonestet et infirmet illius personam, ita ut ex hac occasione re assignatam sibi Ecclesiam, et transeat ad alienam. Definite ergo tempus, quia et non recipi episcopum inhumanum est, et si diutius resideat, perniciosum est: hoc ergo ne fiat, providendum est. Memini autem superiore concilio fratres nostros constituisse ut si quis laicus in ea, in qua commoratur civitate, tres dominicos dies, id est per tres septimanas, non celebrasset conventum, communione privaretur. Si haec circa laicos constimulto magis episcopum nec licet, nec decet,
Abbreviated transcription (Latin):
inuenta ꝑ om̃a occasione transmittat:
ut sub ea qua dignũ est obseruantia
refrenatꝰ: scłares mores ad sacerdota¬
lem studeat c̃uercere grauitatem
Nam satis noxiũ atq ꝑnitiosũ est:
ut imitatione ipsius. qui ȩdificare
debuerant destruant᷑. Inqua re ñ
solũ ille culpabilis. sed eciã qui non
restiterit inuenit᷑. Nam c̃ sentire uidet᷑
erranti : qͥ corrigenda ut resecari de¬
beant ñ c̃currit. Quia uero quidam
Theodorꝰ ep̃s de diocese reuerentissimi
fr̃is nr̃i õstantu mediolanensis ȩccłȩ
ep̃i. disciplinã ut dicit᷑ euitans: illuc
uenisse firmatur. Hortam᷑ ut & isto
diligentius reqͥsito. ad ep̃m suũ ur̃a
frat̾nitas recransmittat. Et quia sic̃
legit᷑. qͥ abicit disciplinã infelix est:
Nulla eũ illic excusatione patiamini
retinere. quatenꝰ & hi qͥleuitatis eoꝵ
uitio possunt decipi liberent᷑. & de
ipsis habere mercedẽ. ne in hac stultitia

Expanded text:
inventa per omnia occasione transmittat, inventa per omnia occasione transmittat, ut sub ea qua dignum est observantia refrenatus, saeculares mores ad sacerdotalem studeat convertere dignitatem. Nam satis noxium atque perniciosum est, ut imitatione ipsius, qui aedificari si debuerant destruantur. In qua re non solum ille culpabilis, sed etiam qui non restiterit invenitur. Nam consentire videtur erranti, qui corrigenda, ut resecari debeant, non concurrit. Quia vero quidam Theodorus episcopus de dioecesi reverendissimi fratris nostri Constantii Mediolanensis Ecclesiae episcopi, disciplinam, ut dicitur, evitans, illuc venisse firmatur: hortamur ut et isto diligentius requisito, ad episcopum suum vestra fraternitas retransmittat. Et quia, sicut legitur, qui abjicit disciplinam infelix est, nulla eum illic excusatione patiamini retinere, quatenus et hi, qui levitatis eorum vitio possunt decipi, liberentur, et de ipsis habere mercedem, ne in hac stultitia
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinẽ clericoꝵ faciat : sed scđ̾m
meritũ. ł reditũ ȩcbłarum numerus
De ep̃is peregrinis qͥ in urbẽ solent
uenire. qͦs ueracit᷑ ep̃os scimꝰ c̾ẽ: placu¬
it eis locũ dari ut offerant: Ut leui
aliis uideat᷑ dignitatib eminere. ita
qͥs qͥs ea ordinatꝰ ẽ. cunctis se imitan.¬
dũ deb& ostendere : ut exemplo sui
nulli nocere. sed uitã potius ualeat
cõponere subiectoꝵ. Nam si actus
dissentiat a nomine. qͣnto pontificatꝰ
ipse plus erigit : tanto magis addicit.
Itaq menatẽ quendã ep̃m qͥ illuc de
dioceseos nr̃ȩ ordinationis ꝓfectus ẽ :
in tanta se leuitate didicimꝰ exhibere.
ut & nob̾ ãe eo maior sit uerecundia:
& illi episcopatꝰ nom̃ ñ sit in honore.
sed onere. Qđ quia pudoris nob̾ est
de eo illa cognoscere. quȩ in aliarũ
ꝓuinciarũ omnino rep̃hendimꝰ sacer¬
dotibus : fraternitas ur̃a eũ illic im¬
morari amplius ñ ꝑmittat. sed ad nos
qͣntotius reuerti cõpellat: ac magis

Expanded text:
multitudinem clericorum faciat, sed secundum meritum, vel redditum Ecclesiarum numerus De episcopis peregrinis qui in urbem solent venire, quos veraciter episcopos scimus esse, placuit eis locum dari ut offerant. CAP. CXValiis videatur dignitatibus eminere, ita quisquis ea ornatus est, cunctis se imitandum debet ostendere, ut exemplo sui nulli nocere, sed vitam potius valeat componere subjectorum. Nam si actus dissentiat a nomine, quanto pontificatus ipse plus erigit, tanto magis abdicit. Itaque Menatem quendam episcopum, qui illuc de dioeceseos nostrae ordinatione profectus est, in tanta se levitate didicimus exhibere, ut et nobis de eo major sit verecundia, et illi episcopatus nomen non sit in honore, sed onere. Quod quia pudori nobis est, de eo illa cognoscere, quae in aliarum provinciarum omnino reprehendimus sacerdotibus, fraternitas vestra eum illic immorari amplius non permittat, sed ad nos quantocius reverti compellat. Ac magis
Abbreviated transcription (Latin):
infames c̾e censemꝰ. neq eos qͥ cũ inimicis
morant᷑: ad accusationẽ ł ad testimoniũ
recipiendos. Placuit ut semꝑ in accu¬
satione clericoꝵ. pͥmo ꝑsona. fides. uita
& c̃uersatio blasphemantiũ ꝑscrutet᷑.
Nã fides: om̃s actus hominis p̃cedere
deb&. qͥa dubius in fide: infidelis est.
Nec eis omnino e̾e credendũ : qͥ ueri¬
tatis fidẽ ignorant. Nec rectȩ c̃uersa¬
tionis uitã ducunt: qm̃ tales facile &
indifferent᷑ lacerant. & criminantur
recte & pie uiuentes: ideo suspitio
eoꝵ discutienda ẽ pͥmo. & corrigenda.
Neq accusatorib suspectis. ł de ini¬
micors domib ꝓdeuntib credendũ::¬

Expanded text:
infames esse censemus: neque eos qui cum inimicis infames esse censemus: neque eos qui cum inimicis morantur, ad accusationem vel ad testimonium recipiendos. Placuit ut semper in accusatione clericorum primo persona, fides, vita et conversatio blasphemantium perscrutetur. Nam fides omnes actus hominis praecedere debet: quia dubius in fide, infidelis est. Nec eis omnino esse credendum qui veritatis fidem ignorant, nec rectae conversationis vitam ducunt: quoniam tales facile et indifferenter lacerant, et criminantur recte et pie viventes. Ideo suspicio eorum discutienda est primo et corrigenda. Neque accusatoribus suspectis, vel de inimicorum domibus prodeuntibus credendu
Abbreviated transcription (Latin):
Accusatores. & accusationes quas leges
mouemꝰ. nec fiat in districta ꝓbatione
impietas: cũ recta sit iudicu in electi¬
eccłȩ se ꝓpriũ crediderit habere nego¬
tiũ: ñ prius ad eat iudices. quã ad eos
recurrat caritatis studio: ut familiari
colloqͥo cõmoniti ea sanare debeant.
quȩ inquȩrimoniã deducunt᷑. Qđ si
alit̾ egerit : cõmunione pͥuet᷑. Ne mo
pontificũ deinceps aliquẽ ep̃m suis¬
expoliatũ reb aut a sede pulsum. ex¬
cõmunicare aut iudicare p̾sumat.
quia ñẽ pͥuilegiũ. quo spoliari possit
iã nudatus. Pari tenore decernimꝰ. ñ
credi accusatori: qͥ absente aduersario
causã suggesserit ante utriusq partis
discussionẽ. nec accusatores ł testes
suscipi: qͥ ñ sunt idonei. Placuit si ac¬
cusatꝰ ł dãpnatꝰ ep̃s appellauerit romanũ
pontificẽ: id statuendũ. qđ ipse iuste cen¬
suerit. Et om̃s qͥ aduersus patres armant᷑.

Expanded text:
judicetur. Accusationes quas leges judicetur. Accusationes quas leges movemus. Nec fiat in districta probatione impietas, cum recta sit judicii in electiEcclesiae, se proprium crediderit habere negotium , non prius adeat judices, quam ad eos recurrat charitatis studio, ut familiari colloquio commoniti, ea sanare debeant, quae in querimoniam deducuntur. Quod si aliter egerit, communione privetur. II. --Nemo pontificum deinceps aliquem epexpoliatum rebus aut a sede pulsum, excommunicare aut iudicare presumat, quia non est privilegium, quo spoliari possit iam nudatus. Pari tenore decernimus credi accusatori qui, absente adversario, causam suggesserit, ante utriusque partis discussionem: nec accusatores nec testes suscipi, qui non sunt idonei. Placuit, si accusatus vel damnatus episcopus appellaverit Romanum pontificem, id statuendum quod ipse juste censuerit. Et omnes qui adversus Patres armantur,
Abbreviated transcription (Latin):
grauiorib pulsant᷑ ł criminant᷑ causis:
quotiens necesse fuerit. libere apłicã
appellent sedẽ. atq ad eã quasi ad ma¬
trẽ confugiant: ut ab ea sic̃ semꝑ fuit
pie fulciant᷑. defendant᷑. & liberentur.
Cuiꝰ dispositioni: om̃s maiores ȩcclasti¬
ep̃i. qͥi alit̾ erga fr̃s egerint: quam
eiusdẽ sedis papȩ fieri placuerit. Pla¬
cuit ut accusatꝰ ł iudicatꝰ a c̃ꝓuincia¬
libus in aliqua causa ep̃s: licent᷑ ap-¬
pellet & ad eat apłicȩ sedis potificẽ.
qͥ aut ꝑse. aut ꝑuicarios suos. eius re¬
tractari negotiũ ꝓcuret. Et dũ iterãto
iudicio pontifex causã suã agit: nullus
scrutari liceat: ñ tam̃ definiri inc̃sulto
romano pontifice ꝑmissũ ẽ. cũ beato
Petro apło. ñ ab alio quã ab ipso dictũ
ert̃ ligata & in cęlis : & quȩcũq solueris
suꝑ terrã. er̃ soluta & in cęlis. Siquis
putauerit se a ꝓpͥo metropolitano gra¬
uari : apud pͥmatẽ diocesȩos. aut penes

Expanded text:
gravioribus pulsantur vel criminantur causis, quoties necesse fuerit, libere apostolicam appellent sedem , atque ad eam quasi ad matrem confugiant, ut ab ea sicut semper fuit pie fulciantur, defendantur, et liberentur. Cujus dispositioni omnes majores ecclesiastiepiscopi qui aliter erga fratres egerint, quam ejusdem sedis papae fieri placuerit. III. Placuit , ut accusatus vel judicatus a comprovincialibus in aliqua causa episcopus licenter appellet et adeat apostolicae sedis pontificem. Qui aut per se, aut per vicarios suos, ejusdem retractari negotium procuret. Et dum iterato judicio pontifex causam suam agit, nullus scrutari liceat, non tamen definiri, inconsulto romano pontifice, permissum est, cum beato Petro apostolo non ab alio quam ab ipso dictum erit ligatum et in coelis; et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in coelis . Si quis putaverit se a proprio metropolitano gravari, apud primatem dioeceseos aut penes
Abbreviated transcription (Latin):
ministerii accedere prȩsumat.
aliã transgredi : & ad ꝓmotionẽ mini¬
sterii aliquos in ȩccłiis ordinare. lic&
nulli: nisi lit teris tã metropolita
ordinationis accedat. Si uero nullo
uocante. in ordinato more deꝓper&
suꝑ aliqͥb ordinationibus. & ȩccłasticis
negotiis ad eũ ñ ꝑtinentib cõponendis:
irrita quidẽ quȩ ab eogerunt᷑ existant.
Ipse uero in cõpositi motꝰ sui. & irrati¬
onabilis audatiȩ subeat ultionẽ: ex
audacter inuadere attemptet.
Siqͥs ep̃s clericũ ad aliũ ꝑtinentẽ.
audacter inuadere & in sua ȩccła
ordinare tẽptauerit. ñ consentiente
ep̃o a quo discessit is qͥ regulȩ manci¬
Relatio nos urȩ dilectionis instruxit.
& gestorũ series plenius intimauit :
gaudentiũ offiniensis ȩccłȩ sacerdo¬
tẽ. contra statuta canonũ ac nr̃a prȩ¬
cepta: ordinationes inlicitas ꝑpetras.¬
se. quarũ illi totã penitus auferri p̃
fuerit: ipse in supͣdicta ȩccła c̃sidera¬

Expanded text:
ministerii accedere praesumat. aliam transgredi, et ad promotionem ministerii aliquos in Ecclesiis ordinare, licetnulli, nisi litteris tam metropolitanordinationis accedat. Si vero, nullo vocante, inordinato more deproperet super aliquibus ordinationibus et ecclesiasticis negotiis, ad eum non pertinentibus, componendis, irrita quidem quae ab eo geruntur existant, ipse vero incompositi motus sui et irrationabilis audaciae subeat ultionem, ex audacter invadere audeat.ericum ad alium pertinentem audacter invadere, et in sua Ecclesia ordinare tentaverit, non consentiente episcopo a quo discessit, is qui regulae mancius. Relatio nos vestrae dilectionis instruxit, et gestorum series plenius intimavit, Gaudentium Offiniensis Ecclesiae sacerdotem contra statuta canonum ac nostra praecepta ordinationes illicitas perpetrasse. Quarum illi totam penitus auferri prafuerit, ipse in supradicta Ecclesia, considera
Abbreviated transcription (Latin):
& reliqͥs ep̃is tenendã tradider̃. Et ñ
solũ hoc in nouo testam̃to ẽ c̃stitutum :
sed etiã in ueteri fuit. Vnde scriptũ ẽ.
Moyses & aaron in sacerdotib eius.
idẽ pͥmi int̾ eos fuerunt. Et quã uisita
sit ordinatũ: nemo tam̃ qđ suũ ẽ quęrat.
sed qđ alterius. Unde ait beatus apłs
Paulus. Vnꝰqͥsq placeat ꝓximo suo in
bonũ. ad ȩdificationẽ. Et sic̃ ipse sal¬
uator suis ait discipłis. qͥ maior. ẽ. ur̃m.

Expanded text:
et reliquis episcopis tenendam tradiderunt. Et non et reliquis episcopis tenendam tradiderunt. Et non solum hoc in Novo Testamento est constitutum, sed etiam in Veteri fuit. Unde scriptum est: Moses et Aaron in sacerdotibus ejus, id est, primi inter eos fuerunt. Et quamvis ita sit ordinatum, nemo tamen quod suum est quaerat, sed quod alterius. Unde ait beatus apostolus Paulus: Unusquisque placeat proximo suo in bonum ad aedificationem. Et sicut ipse Salvator suis ait discipulis: Qui major est vestrum,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ante sententiã ꝓferant dãpnationis:
quã apłica fretis auctoritate. aut reũ
seipsũ c̃fiteat᷑ : aut ꝑ innocentes & cano¬
nicȩ examinatos regularit᷑ testes c̃uin¬
catur. Alit̃ censemꝰ irritã cͥe & iniustã
ep̃oꝵ dãpnationẽ. & id circo a synodo
retractandã : ita ut opp̃ssis. ab omnibus
Conciliũ uero catholicoꝵ ep̃oꝵ ãmo
ci postpositis uitȩ meritis faciat: qm̃
apud dnm ñ gradus eligantior. sed uitȩ
melioris actio cõꝓbatur. Ipse uͦ primas.
ñ passim sic̃ moris ẽ ꝑuillas. sed in una
uixta coꝵ electionẽ ciuitate resideat:
statuer̃. ut ep̃i singularũ scirent gen¬
tiũ.: qͥs int̾ eos primꝰ cet. quatenꝰ ad cũ
potior coꝵ sollicitudo ꝑtineret. Nã &
int̾ beatos apłos. quȩdã fuit discretio.
Et licet om̃s essent apłi: Petro tamen
a dño ẽ c̃cessũ. & ipsi int̾ se id ipsũ uolu¬
idẽ ut petrus pͥncipatũ teneret aposto¬
latꝰ. Qui & eandẽ formã suis successorib

Expanded text:
tionis, quam, apostolica fretus auctoritate, aut reum seipsum confiteatur, aut per innocentes et canonice examinatos regulariter testes convincatur. Aliter censemus irritam esse et injustam episcoporum damnationem, et idcirco a synodo retractandam: ita ut oppressis ab omnibus Concilium vero catholicorum episcoporci, postpositis vitapud Dominum non gradus elegantior, sed vitae melioris actio comprobatur. Ipse vero primas non passim sicut moris est, per villas, sed in una, juxta eorum electionem, civitate resideat. statuerunt, ut episcopi singularum scirent gentium quis eos pripotior eorum sollicitudo pertineret. Nam et inter beatos apostolos quaedam fuit discretio. Et, licet omnes essent apostoli, Petro tamen a Domino est concessum, et ipsi inter se idipsum voluid est, ut Petrus principatum teneret apostolatus. Qui et eamdem formam suis successoribus
Abbreviated transcription (Latin):
Uimis tim̃da c̃ fr̃s hȩc sententia &
p̃uidendũ uob̃: ne offendatis cos qͥ
tantã a dño habent potestatẽ. Q
ideo potius obaudiendi. diligendi. &
sũmopere sunt uenerandi: & ñ detra¬
hendi. ł lacerandi. aut eiciendi: sed
portandi. & amandi. ipso dicente dño.
Qui uos audit.: me audit. & qui uos
spnit: me spuit ideo hȩx uob e om̃ib¬

Expanded text:
Nimis timenda est haec sententia et providenduum vobis, ne offendatis eos qui tantam a Domino habent potestatem. Et ideo potius oboediendi, diligendi et summopere sunt venerandi; non detrahendi vel lacerandi aut eiciendi, sed portandi et amandi, ipso dicente Domino: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit. Ideo haec vobis et omnib
Abbreviated transcription (Latin):
ales in eiꝰ criminatione dissenserint.
& c̃tingat de eo c̃ꝓuinciales ep̃os dissi¬
dere: cũ iudicatꝰ ab alus innocens cre¬
dit᷑. reus ab aliis ȩstimat᷑: ꝓpt̾ huiꝰ ambi¬
guitatis absolutionẽ. sc̃ȩ synodo placuit:
iudices alios c̃uocet. qͥ controuersiam
tollant: & ut ꝑ eossimul & c̃ꝓuinciales
n consensu. & subscriptione omniũ possit¬
constitutũ ẽ : ut nullus laicus. ep̃o. uł
alicui in ordinib posito crim̃ aliquod
possit inferre. Et ut pb̃r ñ aduersus
diaconꝰ aduersus diaconũ. ñ acholitus
aduersus subdiaconũ: ñ exorcista ad¬
uersus acholitũ. ñ lector aduersus exor¬
cistã: ñ hostiarius aduersus lectorem
det accusationẽ aliquã. Et ñ dãpnet᷑
p̃sul. nisi in .lxx duob idoneis testibus:
nocere cupiant: ne lȩsi ulcisci se uelis.
In offensis igit᷑ accusatorũ & testium
affectus quȩrendus ẽ : & ñ suspectus.

Expanded text:
ales in ejus examinatione dissenserint. et contingat de eo comprovinciales episcopos dissidere, cum judicatus ab aliis innocens creditur, reus ab aliis aestimatur: propter hujus ambiguitatis absolutionem, sanctae synodo placuit uovincia judices alios convocet qui controversiam tollant, et ut per eos simul et comprovinciales n consensu et subscriptione omnium constitutum est ut nullus laicus episcopo, vel alicui in ordinibus posito, crimen aliquod possit inferre. Et ut presbyter non adversus diaconus adversus diaconum, non acolytus adversus subdiaconum, non exorcista adversus acolytum, non lector adversus exorcistam, non ostiarius adversus lectorem, det accusationem aliquam. Et non damnetur praesul, nisi in LXX duobus idoneis testibus. nocere cupiant, ne laesi ulcisci se velint. In offensis igitur accusatorum et testium affectus quaerendus est, et non suspectus.
Abbreviated transcription (Latin):
udices aut̃ ep̃os qͦs cõmunis c̃sensus
elegerit : ñ liceat quẽquã ꝓuocare.
& qͥsqͥs ꝓbatꝰ fuerit ꝓ c̃tumatia nolle
obtẽperare iudicibus : cũ hoc primȩ
sedis cp̃o fuerit ꝓbatũ. dec litteras. ut
nullus ei cõmunicet ep̃orum. donec
apłica auctoritate: generali sanctione
ꝓhibemꝰ. qͥa indignũ ẽ ut ab exteris iu¬
dicet᷑ : qͥ ꝓuinciales & a se electos deb&
habere iudices. nisi fuerit appellatũ.
atur qͥ sunt in ꝓuincia ep̃is. quia non
oportet accusatũ aliubi quã in foro
iudicẽ suspectũ habuerit. & uiderit
se ingrauari : libere sedem apłicam ap¬
pellet. Appellantẽ aut̃. non habeat
afflictio ulla. aut detentionis iniuri¬
osȩ custodia : sed liceat appellatori con.¬
uiciantũ causã appellationis remedio
subleuare. liceat etiã in causis crimina¬
lib appellare: nec appellandi uox de¬
neget᷑ ei. quẽ in supliciũ sententia de
elix ep̃s dixit. Suggero scđm sta¬
tuta ueterũ c̃cilioꝵ : ut siqͥs ep̃s qđ¬

Expanded text:
 quos communis consensus elegerit, non liceat quemque provocare, et quisquis probatus fuerit pro contumacia nolle obtemperare judicibus, cum hoc primae sedis episcopo fuerit probatum, det litteras ut nullus ei communicet episcoporum donec apostolica auctoritate generali sanctione prohibemus, quia indignum est ut ab exteris judicetur qui provinciales et a se lectos debet habere judices, nisi fuerit appellatum. atur qui sunt in provincia, episcopis, quia non oportet accusatum, alibi quam in suo judicem suspectum habuerit, et viderit se ingravari, libere sedem apostolicam appellet. Appellantem autem non habeat afflictio ulla, aut detentionis injuriosae custodia, sed liceat appellatori conviciantum causam appellationis remedio sublevare: licet etiam in causis criminalibus appellare, nec appellandi vox denegetur ei quem in supplicium sententia desFelix episcopus dixit: Suggero, secundum statuta veterum conciliorum, ut si quis epis
Abbreviated transcription (Latin):
Non bene uiuit: a ñ recte credit
Nihil maliuult: q̃ fidelis. ẽ. Siquis
fidelis ẽ: uideat ne falsa loquat᷑. aut
cuiquã insidias ponat. Fidelis homo.
sẽꝑ fidelit̃ agit : & infidelis. callide in¬
sidiat᷑: atq fideles & pie ac iuste uiue¬
ntes. ꝑdere nitit᷑: quia similis similẽ
sibi quȩrit. Infidelis uero homo: mor¬
tuus ẽ in corpore uiuente. Econtra.
sermones fidelis hominis: uitã custo¬
diunt auditorũ. Doctorẽ enĩ catho¬
licũ & p̃cipue dñi sacerdotẽ. sicut
nullo errore implicari : ita nulla opor¬
tet machinatione aut cupiditate ui¬
olari. dicente scriptura sc̃a. Post c̃cu¬
piscentias tuas ñ eas. & a uoluntate

Expanded text:
Non bene vivit qui non recte credit. Non bene vivit qui non recte credit. Nihil mali vult qui fidelis est. Si quis fidelis est, videat ne falsa loquatur, aut cuiquam insidias ponat. Fidelis homo semper fideliter agit, et infidelis callide insidiatur, atque fideles et pie ac juste viventes perdere nititur, quia similis similem sibi quaerit. Infidelis vero homo mortuus est in corpore vivente. Econtra sermones fidelis hominis vitam custodiunt auditorum. Doctorem enim catholicum, et praecipue Domini sacerdotem, sicut nullo errore implicari, ita nulla oportet machinatione aut cupiditate violari, dicente Scriptura sancta: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is qui ab ouibus suis criminantur.
ut eors criminatio non recipiatur.
Calistus ep̃s ȩccłȩ catholicȩ urbis
romȩ: benedicto fr̃i & coep̃o. salutẽ
in xp̃o.. Criminationes uero contra
doctort̃ nemo suscipiat. qͥa ñ oport&
filios patres rep̃hendere : nec seruos
dominos lacerare. Filii ergo sunt
doctoꝵ. om̃s qͦs instruunt: & sic̃ filu
patres carnales. sic & hi patres debent
diligere spiritales. Non enĩ bene ui¬
uunt. qͥ ñ recte credunt: aut patres
rep̃hendunt. ł detrahunt suis. Docto¬
res ergo qͥ & patres uocant᷑: magispor¬
tandi. quã rep̃hendendi sunt. Nisi in
recta fide errauerint. Nullus ergo
doctoꝵ ꝑ scripta accusetur: nec nisi
fideli & legitimo. qͥ etiã in rep̾hensi¬
bilẽ uitã ac c̃uersationẽ ducat: accu¬
satori respondeat. quia indignũ ẽ: ut
doctor stulto & indocto atq rep̃hen¬
sibilit̾ uiuenti respondeat iuxta stul¬
titiã suã : dicente scriptura. Non res¬
pondeas stulto: iuxta stultitiã suam.

Expanded text:
pis qui ab omnibus suis criminantur, ut eorum criminatio non recipiatur. Callistus episcopus Ecclesiae catholicae urbis Romanae, Benedicto fratri et coepiscopo, salutem in Christo. Criminationes vero contra doctorem nemo suscipiat: quia non oportet filios patres reprehendere, nec servos dominos lacerare. Filii ergo sunt doctorum omnes quos instruunt: et sicut filii patres carnales, sic et hi patres debent diligere spiritales. Non enim bene vivunt qui non recte credunt, aut patres reprehendunt, vel detrahunt suis. Doctores ergo, qui et patres vocantur, magis portandi quam reprehendendi sunt, nisi in recta fide erraverint. Nullus ergo doctorum per scripta accusetur, nec nisi fideli et legitimo, qui etiam irreprehensibilem vitam ac conversationem ducat, accusatori respondeat. Quia indignum est ut doctor stulto et indocto atque reprehensibiliter viventi respondeat juxta stultitiam suam, dicente Scriptura: Non respondeas stulto juxta stultitiam suam.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nũmoꝵ qͥdem p̃mia ex ordinatione
ñ accipiunt : & tam̃ sacros ordines ꝓ
humana gr̃a largiunt᷑. hi nimirum
qđ gratis accipiunt. gratis ñ tribuunt:
quia nũmũ fauoris. de impenso officio
sc̃itatis expetunt. Vnde cũ uirũ iustũ
describer& esaias. ait. qͥ excutit manꝰ
suas ab omni munere. quia aliud est
munꝰ ab obsequio: aliud munꝰ amanu.
aliud munꝰ alingua. Munꝰ ab obseqͥo
ẽ: subiectio indebite impensa. Munꝰ
amanu: pecunia ẽ. Munꝰ alingua :
fauor. Qui ergo sacros ordines tribuit.
tunc ab omni munere manꝰ excutit :
quando in diuinis reb ñ solũ ullam
pecuniã. sed etiã humanã grãm non
requirit.: Ut ñ ualeat sententia ep̃i.
nisi clericoꝵ suoꝵ p̾sentia firmetur.

Expanded text:
qui nummorum quidem praemia ex ordinatione non accipiunt, tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur. Hi nimirum quod gratis accipiunt, gratis non tribuunt: quia favoris nummum de impenso officio sanctitatis expetunt. Unde cum virum justum describeret Isaias, ait: Qui excutit manus suas ab omni munere: quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus ab obsequio, est subjectio indebite impensa. Munus a manu, pecunia est. Munus a lingua, favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divinis rebus non solum ullam pecuniam, sed etiam humanam gratiam non requirit.nisi clericorum suorum praesentia firmetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis. & ab alis cõmunione priuetur.
Ut ep̃i. a solo dño sint duudicandi.
Ep̃os aut̃ a solo dño iudicandos. aut
remouendos. & ñ ab aliis e̾e dicebat:
qͥa sui st̃ ñ alterius. Et qͥs ẽ qͥ alterius
iudic& seruũ: Nã si ista ñ patiuntur
& ꝓphetas sibi testes cͥe̾ dicebat. per
qͦs dñs loquit᷑ dicens. Ecce ex coxi te.
sed ñ quasi argentũ. elegi tẽ in cami¬
no pauꝑtatis. Ept̾ me. ꝓpt̾ me faciã.
ut ñ blasphemer. & głam meã alteri

Expanded text:
ipsis et ab aliis communione privetur, ipsis et ab aliis communione privetur, pi a solo Domino sint dijudicandi. Episcopos autem a solo Domino judicandos aut removendos, et non ab aliis esse dicebat: quia sui sunt, non alterius. Et quis est qui alterius judicet servum? Nam si ista non patiuntur  et per prophetas sibi testes esse dicebat, per quos Dominus loquitur, dicens: Ecce excoxi te, sed non quasi argentum: elegi te in camino paupertatis. Propter me, propter me faciam ut non blasphemer; et g
Abbreviated transcription (Latin):
nis definitionẽ nullo modo recipienda
ee censemꝰ. ꝑsonis tam̃ discordantiũ
id speciali definitione p̃cipimꝰ. ut
antequã eos rec̃ciliatio uera innectat :
nullus eoꝵ accedere ad altare dñi
audeat. ł grãm cõmunionis sc̃ȩ ꝑci¬
piat: sed geminato tẽpore ꝑ pęniten¬
tiã cõpensabunt. qͦ discordiȩ seruier̃.
Qđ si unꝰ eoꝵ alio c̃tẽpnente ad satis¬
factionẽ caritatis cucurrerit: ex eo
tẽpore iã pacificus intra ȩccłam reci-¬
piet᷑. ex qͦ ad c̃cordiã festinasse c̃un-¬
cit᷑ : sententia tam̃ suꝑiori seruata.
ut tẽpus qđ in irã expendit : gemina
nisi pͥus eũ de eadẽ sȩpe int̾pellet.
libet quȩrelã habere iustã crediderit: ꝓͣ¬
ñ prius pͥmates aut alios ad eat iudices:
quã ipsos a qͥb se lȩsũ estimat conue¬
niat familiarit᷑. ñ semel: sed sepissime.
ut ab eis aut suã iustitiã accipiat. aut
excusationẽ. Si aut̃ secus egerit: ab

Expanded text:
nis definitionem, nullo modo recipiendas nis definitionem, nullo modo recipiendas esse censemus. Personis tamen discordantium id speciali definitione praecipimus, ut, antequam eos reconciliatio vera innectat, nullus eorum accedere ad altare Domini audeat, vel gratiam communionis sanctae percipiat: sed geminato tempore per poenitentiam compensabunt, quo discordiae servierunt. Quod si unus eorum, alio contemnente, ad satisfactionem charitatis cucurrerit, ex eo tempore jam pacificus intra Ecclesiam recipietur, ex quo ad concordiam festinasse convincitur: sententia tamen superiori servata, ut tempus quod in iram expendit, geminatunisi prius eum de eadem saepe interpellet. libet querelam habere justam crediderit, non prius primates aut alios adeat judices quam ipsos a quibus se laesum aestimat conveniat familiariter non semel, sed saepissime, ut ab eis aut suam justitiam accipiat aut excusationem. Si autem secus egerit, ab