comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et unde uenerũt ad te : Et dixit exechias.
De terra longinqua uenerũt ad me: de
babilone. Et dicit. Quid uider̃t in domo
tua: Et dixit etechias. Omĩa que ĩ domo
mea sunt. uiderũt. Non fuit uerbũ siue res:
quã non ostenderim eis in thesauris meis.
Et dixit ysaias ad ezechiam. Audi uerbũ
dñi exercituũ. Ecce dies ueniũt. ⁊ auferen
tur omĩa que in domo tua sũt: et que the¬
saurnauerũt patres tui usq in diem hãc
in babilonẽ. Non relinquet᷑ quicquã dicit
dominus. Et de filiis tuis qui egredient᷑
ex te. quos genueris tollẽt: et erũt eunu¬
chi in palacio regis babilonis. Et dix̃ ere¬

Expanded text:
e? Et dixit Ezechias: De terra longinqua venerunt ad me, de Babylone. Et dixit: Quid viderunt in domo tua? Et dixit Ezechias: Omnia quae in domo mea sunt viderunt: non fuit verbum, sive res, quam non ostenderim eis in thesauris meis. Et dixit Isaias ad Ezechiam: audi verbum Domini exercituum. Ecce dies veniet, et auet que thezaurizaverunt patres tui usque ad diem hanc in Babillonem, non relinquetur quidquam, dicit dominus. Et de filiis tuis, qui exibunt de te, quos genueris, tollent, et erunt eunuchi in palacio regis Babillonis! Quid
Abbreviated transcription (Latin):
nistra tua quid faciat dextera tua : ut sit
helemosina tua in abscondito: ⁊ pat̃ tuus
qui uidet in abscondito reddet tibi. Hinc
est quod de electorũ ecclesia. ꝑ psalmistã
Hinc paulus ait. Gła nr̃a hec ẽ: testimo¬
nium ꝯsciencie nr̃e. filia quippe regum
est eccła: que in bono est oꝑe sp̃ualium
principũ predicatione generata. Głam in¬
tus habet: qr hoc qd̃ agit in ostentaciõe
lactanciã non habet. Głam suã paulus
testimoniũ consciencie memorat: qr fauo¬
rem oris alieni non appetit. dum uite sue
gaudia exxtra semet ipsũ ponere igno¬
rat. Occultanda sunt ergo que agimus:
ne hec in huius uite itinere in caute por¬
tantes. latrocinantiũ sp̃uũ ĩcursiõe ꝑdamꝰ:

Expanded text:
quid faciat dextera tua, ut sit eleemosyna tua in abscondito, et pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi. Hinc est, quod de electorum Ecclesia per PsalmistamHinc Paulus ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae. Filia quippe regum Ecclesia, quae in bono est opere spiritualium principum praedicatione generata, gloriam intus habet quia hoc quod agit, in ostentationis jactantia non habet. Gloriam suam Paulus testimonium conscientiae memorat, quia dum favores oris alieni non appetit, vitae suae gaudia extra semetipsum ponere ignorat. Occultne haec in hujus vitae itinere incaute portantes, latrocinantium spirituum incursione perdam
Abbreviated transcription (Latin):
regiũ intelligi uolunt: cui contraria
putant᷑ uel sũpta in cibo. uel apposita
corpori. quecumq sunt dulcia. Ergo ut
dei potencia mõstraretur: per res noxi¬
as et aduersas. sanitas restituta est. Alii
sin. non ulcus sed apostema suspicant᷑:
quando tumẽs corpus. noccio et putres¬
cente pure cõpletur. Et iuxta artẽ me¬
dicorũ. om̃is sanies siociorib ficis atq
contusis in cutis suꝑficiẽ ꝓuocatur: ac
per hoc non sꝑnendã esse medicinã. que
usu constet et exꝑimento: qr et hanc
ixit autẽ etechias ad ysaiã. Qd̃

Expanded text:
regium intelligi volunt. Cum contraria regium intelligi volunt. Cum contraria putantur vel sumpta in cibo, vel opposita corpori, quaecunque sunt dulcia. Ergo ut Dei potentia monstraretur, per res noxias et adversas sanitas restituta est. Alii Sim non ulcus, sed apostema suspicantur, quando tumens corpus cocto et putrescente pure completur. Et juxta artem medicorum omnis sanies, siccioribus ficis atque contusis, in cutis superficiem provocatur; ac per hoc non spernendam esse medicinam, quae usu constet et experimento, quia et hanc erat autem Ezechias ad Isaiam: Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Fecerat enim rectũ. i uata omĩa que fecit
dauid pater eius. Et auditur eius oracio.
uidenturq lacrime: qm̃ ambulauerat co¬
ram dño inueritate.⁊ in corde ꝑfecto. et
fleuerat fletu magno: et qd̾ placitũ erat
in oculis dñi fecerat. Adiciunt᷑q qͥndecim
anni ad uitã. quos ille non postulauerat:
Sin autẽ ut quidam putant in corpore
uiuere condẽpnacio est: et iuxta illud
quod dicitur. reuertere anima mea in re¬
quiem tuã. et in alio loco educ de car¬
cere animã meam. optandũ est uiris ut
de carcere liberent᷑ : quomͦ nunc donat
dñs pro beneficio. ut qui liberandus
erat. adhuc quindecim annis uiuat in
carcere: Dixitq ysaias. Afferte massã
ficorũ. Quã cum attulissent. et posu¬
issent super ulcus eius: curatus est. Aiũt
hebrei uerbum. sin. quod p̃termisere
septuaginta ulcus sonare: non uulnus.
Nam aquila simmachusq et theodocio
eaRocꝰ. interp̃tati sunt. per qd̾ morbũ

Expanded text:
Fecerat enim certum juxta omnia quae fecit Fecerat enim certum juxta omnia quae fecit David pater ejus, et auditur ejus oratio, videnturque lacrymae, quoniam ambulaverat coram Domino in veritate, et in corde perfecto, et fleverat fletu magno, et quod placitum erat in oculis ejus fecerat. Adjiciunturque quindecim anni ad vitam, quos ille non postulaverat, Sin autem ut quidam putant in corpore vivere condemnatio est, et juxta illud quod dicitur: « Revertere, anima mea, in requiem tuam; » et in alio loco: « Educ de carcere animam meam; » optanda est mors, ut de carcere liberemur, quomodo nunc Dominus donat pro beneficio, ut qui liberandus erat adhuc quindecim annis vivat in carcere? « Dixitque Isaias, Afferte massam ficorum. Quam cum attulissent et posuissent super ulcus ejus, curatus est. » Aiunt Hebraei verbum Sim, quod praetermisere Septuaginta, ulcus sonare, non vulnus. Nam et Aquila, Symmachusque, et Theodotio Laroc interpretati sunt, per quod morbum
Abbreviated transcription (Latin):
Eo enim tẽpore. exechias filios non habe¬
bat. Nam post mortẽ eius. manasses cum
duodecim esset annorũ: regnare cepit in
iuda. Ex quo ꝑspicuũ est: post terciũ annũ
concesse uite manassen esse generatũ. Ergo
iste om̃is est fletus: qd desperabat xp̃m
de suo semine nasciturũ. Alii asserũt qͣuis
scõs uiros morte terreri ꝑpter incertũ iudi¬
cium et ignoracionẽ sciencie dei: quam se¬
dem habituri sunt. Simulq fati questio
soluitur. ac necessitatis uincula atq cau¬
sarum. qd̾ nequaquã dies mortis singulis
p̃stituta sit: sed uoluntate dei. ⁊ ignotis mor¬
talib causis. uel uiuat aliquis uel moriat᷑:
p̃sertim cũ et statuta nũc mortis necessitas
differatur: et post mortẽ resuscitatos plu¬
rimos legerimus. Reuertitur autẽ ad regẽ
propha dñi iussione: ut et ipse sanaret qui
ꝑcusserat. Et uocatur ezechias dux popłi
eius. et filius dauid: cuius oꝑa sectabatur.

Expanded text:
Eo enim tempore Ezechias filios non habeEo enim tempore Ezechias filios non habebat; nam post mortem ejus Manasses, cum duodecim esset annorum, regnare coepit in Judaea. Ex quo perspicuum est, post tertium annum concessae vitae Manassen esse generatum. Ergo iste omnis est fletus, quod desperabat Christum de suo semine nasciturum. Alii asserunt, quamvis sanctos viros morte terreri, propter incertum judicii, et ignorationem sententiae Dei, quam sedem habituri sint. Simulque fati quaestio solvitur, ac necessitatis vincula atque causarum, quod nequaquam dies mortis singulis praestituta sit, sed voluntate Dei et ignotis mortalibus causis, vel vivat aliquis, vel moriatur: praesertim cum et statuta nunc mortis necdifferatur, et post mortem resuscitatos plurimos legerimus. Revertitur autem ad regem propheta, Domini jussione, ut ipse sanaret qui percussit. Et vocatur Ezechias dux populi ejus, et filius David, cujus opera sectabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
eius despex̃. aut renuit: quẽ mox in su¬
is p̃cibus exaudiuit. Eoce phariseus se ius¬
tificauit in opere: ez echias iustũ se asse¬
ruit etiam in cogitacione: atq unde ille
offendit. inde iste dño placuit. Cur itaq
hoc. nisi qr omp̃s dñs singulorũ uerba ac
cogitaciones pensat: et in eius auribus
suꝑba non sunt. que humili corde ꝓferun-¬
tur: Hleuit itaq ezechias fletu magno:
et ante quã egrederetur ysaias mediã
partẽ atrii. factus est sermo dñi ad eũ
dicens. Reuertere: et dic ezechie duci
populi mei.Hec dicit dñs deus dauid¬
patris tui. Audiui oracionẽ tuã. uidi lacri¬
mam tuam: et ecce sanaui te. Die t̃cio ascen¬
des templũ dñi: et addam dieb tuis qͥndecĩ
annos. Sed et de manu regis assiriorũ libera-¬
bo te. ⁊ ciuitatẽ hanc: et ꝓtegam urbẽ istã
autem fletu magno ꝑpter ꝓmissionem ad
dauid: quã uidebat in sua morte ꝑiturã.

Expanded text:
ejus despexit aut renuit, quem mox in suejus despexit aut renuit, quem mox in suis precibus exaudivit. Ecce Pharisaeus se justificavit in opere. Ezechias justum se asseruit etiam in cogitatione, atque unde ille offendit, inde iste Dominum placavit. Cur itaque hoc, nisi quia omnipotens Deus singulorum verba ac cogitationes pensat; et in ejus auribus superba non sunt, quae humili corde proferuntur? « Flevit itaque Ezechias fletu magno, et antequam egrederetur Isaias mediam partem atrii, factus est sermo Domini ad eum dicens: Revertere et dic Ezechiae duci populi mei: Haec dicit Dominus Deupatris tui David: Audivi orationem tuam, et vidi lacrymam tuam; et ecce sanavi te. Die tertio ascendes templum Domini, et addam diebus tuis quindecim annos. Sed et de manu regis Assyriorum liberabo te et civitatem hanc, et protegam urbem istam autem fletu magno, propter promissionem Domini ad David, quam videbat in sua morte perituram.
Abbreviated transcription (Latin):
coguntur fateri. S cum eorũ dicta ĩiusti
audiunt: hec per elacionẽ potius quam
per ueritatẽ existimãt prolata. Ex suis
enim cordib uerba iustorũ pensãt: ⁊ dici
humiliter posse uera bona non estimant.
Sicut grauis culpa est sibi hoc hominem
arrogare quod non est: sic plerũq culpa
nulla est. si humiliter bonũ dicat quod est.
Unde sepe contingit ut iusti et iniusti
habeant uera similia: sed tamen cor semꝑ¬
longe dissimile. Et in quib dictis dñs ab
iniustis offenditur: in eisdem qͦ a iustis
placatur. Nam phariseus ingressus tẽplũ
dicebat. ieiuno bis in salbato. decimas do
om̃iũ que possideo: sed iustificatus magis
publicanus quã ille exiit. E techias quoq
rex cũ molestia corporis afflictus. ad extre¬
mitatẽ ꝑuenisset. in or̃one ꝯpũctus dix̃.
obsecro dñe mem̃to quomͦ ambulauerim
coram te in ueritate. et in corde ꝑfecto:
nec tam̃ dñs hanc confessionẽ ꝑfectionis

Expanded text:
coguntur fateri, sed cum eorum dicta injusti coguntur fateri, sed cum eorum dicta injusti audiunt haec per elationem potius quam per veritatem existimant prolata. Ex suis enim cordibus verba justorum pensant, et dici humiliter posse vera bona non aestimant. Sicut gravis culpa est sibi hoc hominem arrogare quod non est, sic plerumque culpa nulla est si humiliter bonum dicat quod est. Unde saepe contingit ut justi et injusti habeant verba similia, sed tamen cor semper dissimile longe, et in quibus dictis Dominus ab injustis offenditur in eisdem quoque a justis placatur. Nam Pharisaeus, ingressus templum, dicebat: « Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo. Sed justificatus magis publicanus, quam ille exiit . » Ezechias quoque rex cum molestia corporis afflictus ad extremitatem pervenisset, in oratione compunctus dixit: « Obsecro, Domine, memento quomodo ambulaverim coram te in veritate et in corde perfecto; » nec tamen Dominus hanc confessionem perfectionis
Abbreviated transcription (Latin):
Conuertitq etechias faciem suã ad pari¬
etem : qr ad templũ ire non poterat. Ad
parietem autẽ tẽpli. iuxta qđ salomon
palaciũ extrurerat: uel absolute ad pari¬
etem. ne lacrimas suas assidentib osten¬
tare uideretur: aut certe iuxta ihere¬
miam ad cor suũ. qui circũ idest parie¬
tem cor appellat: ut tota mente dñin¬
dep̃caretur. Obsecro dñe mem̃to quomͦ
ambulauerĩ corã te in ueritate. ⁊ ĩ corde
ꝑfecto: et qd̾ placitũ est corã te fecerim.
Felix consciencia: que afflictioĩs tẽpore
bonorũ oꝑum recordatur. Beati enim̃
mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt.
Et quomͦ alibi scriptũ est : quis glori¬
abitur purũ se habere cor: Qd̃ ita
soluitur: ꝑfectionẽ cordis in eo minc
dici. qd idola destrurerit. tẽpli ualuas
apuerit. serpentẽ eneũ cõminuerit:
et fecerit que scriptura ꝯmemorat. Plerũq
aliquib iusti necessitatib afflicti: sua oꝑa

Expanded text:
Convertitque Ezechias faciem suam ad pariConvertitque Ezechias faciem suam ad parietem, quia ad templum ire non poterat, etc. Ad parietem autem templi, juxta quod Salomon palatium exstruxerat, vel absolute ad parietem, ne lacrymas suas assidentibus ostentare videretur. Aut recte, juxta Jeremiam, ad cor suum, qui circum, id est, parietem, cor appellat, ut tota mente Dominum precaretur. « Obsecro, Domine, memento, quomodo ambulaverim coram te in veritate et in corde perfecto, et quod placitum est coram » Felix conscientia quae afflictionis tempore bonorum operum recordatur. « Beati enim mundo corde quoniam ipsi Deum videbunt . » Et quomodo alibi scriptum est: « Quis gloriabitur purum se habere cor ? » quod ita solvitur: perfectionem cordis in eo nunc dici, quod idola destruxerit, templi quoque valvas aperuerit, serpentem aeneum comminuerit, et caetera fecerit quae Scriptura commemorat. Plerumque aliquibus justi necessitatibus afflicti sua opera
Abbreviated transcription (Latin):
mundi ꝓsꝑitas sequat᷑. quantũue aduer¬
sitatis feritas feriat: ne electos eius aut
ĩmoderata ꝓsꝑitas eleuet: aut nimia
aduersitas grauet. Sratutũ quoq est.
quantũ in ipsa uita mortali temporalit̃
iuuatur. Nam et si annos etechie qͥnde¬
cim regi ad uitam addidit omp̃s deus:
cũ eũ mori ꝑmisit. tunc p̃sciuit ẽẽ mori¬
turũ. Qua in re questio oritur. quomͦ
ei a propħa dicitur: dispone domui tue
quia morieris tu. ⁊ non uiues. Cui cum
mortis sentencia dicta est : protinus ad
eius lacrimas est uita addita. S cũ per
propħam dñs dicit. quo tẽpore mori ip¬
se merebat᷑: nec dñica instituta conuul¬
sa sunt. Cui autẽ ex largitate dei anni
uite crescerẽt. hoc quoq ante secula
prefixũ fuit: atq spaciũ uite qd̾ inopi¬
nate foris est additum. sine augmento p̃¬
sciencie fuit intus statutũ. Qͥ conuertit
faciem suã ad parietẽ: et oraũ dñm dicẽs.

Expanded text:
mundi prosperitas sequatur, quantumve advermundi prosperitas sequatur, quantumve adversitatis feritas feriat, ne electos ejus ut immoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. Statutum quoque est, quantum in ipsa vita mortali temporaliter vivatur. Nam etsi annos quindecim Ezechiae regi ad vitam addidit omnipotens Deus, cum eum mori permisit, tunc praescivit esse moriturum. Qua in re quaestio oritur: quomodo ei a propheta dicitur: « Dispone domui tuae, quia morieris tu, et non vives. » Cui cum mortis sententia dicta est, protinus ad ejus lacrymas est vita addita. Sed per prophetam Dominus dixit quo tempore mori ipse merebatur: nec Dominica instituta convulsa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula praefixum fuit, atque spatium vitae, quod inopinate foris est additum, sine augmento praescientiae fuit intus statutum. « Qui convertit faciem suam ad parietem, et oravit Dominum, dicens: »
Abbreviated transcription (Latin):
liter armenie delata est. qui appellant᷑
ararath: sed ad montes tauri altissimos
qui ararath ĩminẽt campis¬
usq ad mortẽ: et uenit ad eũ
Ysaias filius amos propħa. dixitq ei.
Hec dicit dñs d̾s. Precipe domui tue:
morieris enĩ. ⁊ non uiues. Ne eleuaret᷑
cor ezechie post ĩnumerabiles triũphos
et de media captiuitate uictoriã. infir¬
mitate corporis uisitatur. ⁊ audit se ẽẽ
moriturũ: ut conuersus ad dñm. flectat
sentenciã eius. Qd̃ quidem ⁊ in iona pro¬
pheta legimus. ⁊ in ꝯminationib contra
dauid que dicunt᷑ futura nec facta sunt:
non deo mutante sentenciã. s ꝓuocante
humanũ genus ad noticiã sui. Dñs peni¬
tens est suꝑ maliciis. Hulla que in hoc
mundo hominib fiunt: absq om̃ipotẽ¬
tis dei occulto consilio ueniũt. Nã cũcta
deus secutura p̃sens ante secula decreuit:
qualit per secula disponant᷑. Statutum
quippe iam hominib uel quantũ huius

Expanded text:
liter Armeniae delata est, qui appellantur liter Armeniae delata est, qui appellantur Ararath, sed ad montes Tauri altissimos, qui Ararath imminent campisusque ad mortem, et venit ad eum Isaias filius Amos propheta, dixitque ei: Haec dicit Dominus Deus: Praecipe domui tuae, morieris enim tu, et non vives. » Ne elevaretur cor Ezechiae, post incredibiles triumphos, et de media captivitate victoriam, infirmitate corporis visitatur, et audit se esse moriturum, ut conversus ad Dominum, flectat sententiam ejus. Quod quidem et in Jona propheta legimus , et in comminationibus contra David, quae dicuntur futura, nec facta sunt . Non Deo mutante sententiam, sed provocante humanum genus ad notitiam sui, Dominus poenitens est super malitiis. Nulla quae in hoc mundo hominibus fiunt absque omnipotentis Dei occulto consilio veniunt. Nam cuncta Deus secutura praesciens, ante saecula decrevit qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe jam hominibus, vel quantum hujus
Abbreviated transcription (Latin):
cusserũt eum gladio. fuger̃tq in terram
armeniorũ: ⁊ regnauit asaraddon filius
eius pro eo. Pharao quoq in decem egipti
seruatur plagis: ut nouissimꝰ pereat. Qd̃
niniuen urbẽ primã regni sui. et adora¬
ret in tẽplo nesrach dm̃ suum. quasi uicto¬
riam de hostib reportaret. et delubrũ
idoli sui triũphans et gratulabundus¬
incederet: contẽptor ueri dei in fano fal¬
si numinis trucidatur. Nec angelico perit
gladio qd̃ erat ꝯmune cõpluribus: sed
parricidio filiorũ. Qui cũ fugisset ĩ trã
ararath quod intelligitur armenie: sue¬
cessit in patris locum assaradon: quem
scriptura testatur misisse habitatores
samarie. ne terra maneret inculta.Ara¬
rath autẽ regio in armenia cãpestris
est. per quam araxes fluit incredibi¬
lis ubertatis. ad radices tauri montis:
qui usq illuc extenditur. Ergo ⁊ archa
in qua liberatus est noe cũ liberis suis.
cessante diluuio. non ad montes genera¬

Expanded text:
rcusserunt eum gladio, fugeruntque in terram rcusserunt eum gladio, fugeruntque in terram Armeniorum, et regnavit Asaraddon filius orum . Pharao quoque in decem Aegypti servatur plagis, ut novissimus pereat: quod Niniven urbem primam regni sui, et adoraret in templo Nesrach Deum suum, quasi victoriam de hostibus reportaret, et delubrum idoli sui triuincederet, contemptor veri Dei, in fano falsi numinis trucidatur, nec angelico perit gladio, quod erat commune cum pluribus, sed parricidio filiorum. Qui cum fugissent in terram Ararath, quod intelligitur Armeniae, successit in patris locum Asarhaddon, quem Scriptura testatur misisse habitatores Samariae, ne terra maneret inculta. Ararath autem regio in Armenia campestris est, per quam Araxases fluit, incredibilis ubertatis ad radices Tauri montis, qui usque illuc extenditur. Ergo et arca in qua liberatus est Noe cum liberis suis, cessante diluvio, non ad montes genera
Abbreviated transcription (Latin):
negligencie et illius fidei ⁊ iusticie: quia
internã diligat deus iusticiã: ut posteros
maiorũ uirtute tueatur:
actũ est igitur in nocte illa uenit
angelus dñi : et ꝑcussit castra assiri¬
orum. centũ octoginta quinq milia. Cũq
diluculo surrexisset. uidit omĩa corpora
mortuorũ: et recedens abiit. Centũ octo¬
ginta quinq milia fortissimorũ uirorũ
ab uno angelo una nocte ceduntur: et
absq uulnerib occisorũ mors seua discur¬
rit: excludẽs a corporib animas dñi uo¬
luntate. Suꝑ quo in paralipomenon legit᷑.
Et misit dñs angelũ qui ꝑcussit omnẽ
nia in terrã suam. Qͥ idcirco seruatus est
ut sciret potenciã dei. et blasphemancia
ora cõprimeret: fieretq testis illius maies¬
tatis quẽ paulo ante contẽpserat. Et reuer¬
sus est sennacherib rex assiriorũ: ⁊ mansit
in niniue. Cũq adorasset in tẽplo nesrach
deũ suũ. adramelech ⁊ sarasar filii eius ꝑ-¬

Expanded text:
negligentiae, et illius fidei et justitiae; quia negligentiae, et illius fidei et justitiae; quia in tantum diligit Deus justitiam, ut posteros majorum virtute tueatur. « Factum est igitur in nocte illa, venit Angelus Domini et percussit in castris Assyriorum centum octoginta quinque millia. Cumque diluculo surrexisset, vidit omnia corpora mortuorum, et recedens abiit. » Centum octoginta quinque millia fortissimorum virorum ab uno angelo una nocte caeduntur, et absque vulneribus occisorum mors saeva discurrit, excludens a corporibus animas, Domini voluntate. Super quo in Paralipomenon legitur: « Et misit Dominus Angelum suum qui percussit omnem nia in terram suam . » Qui idcirco servatus est, ut sciret potentiam Dei, et blasphemantia ora comprimeret, fieretque testis illius majestatis, quem paulo ante contempserat. « Et reversus est Sennacherib rex Assyriorum, et mansit in Ninive. Cumque adoraret in templdeum suum, Adramalech et Sarasar filii ejus pe
Abbreviated transcription (Latin):
bis reliquie. que nunc hostili uallant᷑ exer¬
citu. et euasuras esse non credũt. tantam
recipient rerũ omĩum habundanciã. ac fe¬
licitatem: ut instar arboris alta radice fun¬
date. pomis densissimis impleant᷑. De ihrłm
enim ⁊ de monte sion egredient᷑ reliquie
et implebũt totã terrã iude ã. ñ suo m̾ito.
sed dei miscd̃ia: ĩmo zelo quo aduersus im¬
pios telatus est popłm suum. P ropt̃ea hec
dicit dñs de rege assiriorũ. Non intrabit
ciuitatẽ hanc. ⁊ non iaciet ibi sagittã. nec
occupabit eã clipeus: ⁊ non mittet ĩ circui¬
tu eius aggerẽ. In uia qua uenit ꝑ eam reuer¬
tetur. ⁊ urbem hanc non ingeniet᷑ dicit
dñs. ꝓtegãq ciuitatẽ istã: et saluabo eam
ꝓpter me. ⁊ ꝓpter dauid seruũ meũ. Propt̃¬
futurorũ spem: p̃sentẽ excutit metum.
Dicit autẽ quia non suo merito. sed dei
clem̃tia conseruent᷑: ĩmo patris eorum
dauid memoria. in quo monent᷑ et sue

Expanded text:
jus reliquiae, quae nunc hostili vallantur exerjus reliquiae, quae nunc hostili vallantur exercitu, et evasuras se esse non credunt, tantam recipient rerum omnium abundantiam ac felicitatem, ut instar arboris alta radice fundatae, pomis densissimis impleantur. De Hierusalem enim et de monte Sion egredientur reliquiae, et implebunt terram Judeam, non suo merito, sed Dei misericordia, imo zelo quo adversus impium zelatus est populum suum. « Haec dicit Dominus de rege Assyriorum non introibit civitatem hanc et non iaciet ibi sagittam et non occupabit eam clypeus et non mittet in circuitu eius aggerem in via qua venit per eam revertetur et civitatem hanc non ingredietur dicit Dominus et protegam civitatem istam ut salvem eam propter me et propter David servum meum futurorum spem, praesentem excutit metum. Dicit autem, quia non suo merito sed Dei clementia conserventur, imo patris eorum David memoria: in quo monentur et suae
Abbreviated transcription (Latin):
uerba ipsius propħe ad regem erechiam
destinata sũt: ita narrantur. Comede hoc¬
anno que sponte nascunt᷑: et anno scd̃o
pomis uescere. In anno autẽ tercio semi¬
nate ⁊ metite. et plantate uineas: et
comedite fructũ earũ. Et mittet id qd̾
saluatũ fuerit de domo iuda. ⁊ quod reliquũ
est radicem deorsũ. et faciet fructũ sursum:
quia de ihrłm exibunt reliquie. ⁊ saluatio
de monte sion. Telus dñi exercituũ faciet
hoc. Nunc ad ipsum ezechiã loquit᷑. Hoc
erit inquit signũ eorũ que futura p̃nuncio.
Qd hoc anno ea comedas que sponte nascun¬
tur: siue uirta septuaginta que prius se¬
ueras. Anno autẽ scd̃o iuxta siminachũ po¬
mis uescere: siue iuxta eosdem qui de pre¬
teritis segetibus et cadente in terrã semine
pullulauerint. In anno autem t̃cio fugato
iam assirio. et obsidione laxata. seminate.
et metite: plantate uineas. ⁊ comedite
fructũ earum. Siquidem parue huius ur¬

Expanded text:
verba ipsius prophetae ad regem Ezechiam verba ipsius prophetae ad regem Ezechiam descripta suanno quae sponte nascuntur, et anno secundo pomis vescere. In anno autem tertio seminate et metite, et plantate vineas, et comedite fructum earum. Et mittet id quod salvatum fuerit de domo Juda, et quod reliquum est radicem deorsum, et faciet fructum sursum, quia de Jerusalem exibunt reliquiae, et salvatio de monte Sion: zelus Domini exercituum faciet hoc erit, inquit, signum eorum, quae futura praenuntio, quod hoc anno ea comedas, « quae sponte nascuntur, » sive, juxta Septuaginta, « quae prius severas. » Anno autem secundo, juxta Symmachum, pomis vescere, sive juxta eosdem, quae de praeteritis segetibus et cadente in terram semine pullulaverint. In anno autem tertio, fugato jam Assyrio, et obsidione laxata, seminate et metite, plantate vineas, et fructum earum comedite. Siquidem parvae urbis hu
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq et sessionẽ et egressum. et introi¬
tum tuũ ante cognoui: et insaniã qua
contra me debachaturus eras. prophetis
uaticinantib sum locutus: per quos olĩ
dicturũ te esse nouerã. in celũ ascendam.
super sidera celi ponã thronũ meũ: ero
similis altissimo. Itaq furor tuus. ⁊ suꝑ¬
bia tua: ꝑuenit in aures ieas. Et neqͣ¬
quã te ultra portabo: ut intelligas qd̾
potiusti non tuis potuisse te uiribus. sed
meo arbitrio. Merebant᷑ enim impie gen¬
tes. et infructuose arbores: ut per te
quasi securi et sera mea succiderentur ⁊
gam: et nequaquã ultra talia loqui au¬
deas. frenũq ĩmittã labiis tuis. qd̾ tuã
ferociã domet: et te reducat in assirios.
Tibi autẽ ezechia. hoc erit signũ. Come¬
de hoc anno quod reppereris: in secundo
autẽ anno que sponte nascuntur. Porro
in anno tercio seminate ⁊ metite: ⁊ cet̾a.
Notandũ autẽ quod in libro ysaie. ubi

Expanded text:
Itaque sessionem, et egressum, et introiItaque sessionem, et egressum, et introitum tuum ante cognovi, et insaniam, qua contra me debacchaturus eras, prophetis vaticinantibus sum locutus; per quos olim dicturum esse te noveram. In coelum ascendam super sidera coeli ponam thronum meum, eroque similis Altissimo. Itaque furor tuus, et superbia tua pervenit in aures meas, et nequaquam te ultra portabo, ut intelligas quod potuisti, non tuis potuisse te viribus, sed meo arbitrio. Merebantur enim impiae gentes, et infructuosae arbores, ut per te quasi securim, et serram meam succiderentur et gam, et nequaquam ultra talia loqui audeas, frenumque injiciam labiis tuis, quod tuam ferociam domet, et te reducat in Assyrios. « Tibi autem de hoc anno quae repereris; in secundo autem anno, quae sponte nascuntur. Porro in anno tertio seminate, et metite, » etc. Notandum autem quod in libro Isaiae, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
maturesceret. Habitacionẽ tuã. ⁊ egres¬
sum tuũ. et introitũ tuũ cognoui: et
insaniam tuã contra me. cũ fureres aduer¬
sum me: suꝑbia tua ascendit ĩ aures me¬
as. Ponam ergo circulũ in narib tuis. et
frenũ in labiis tuis: et reducã te in uiã
uerba assirii sencienda sunt: qd̃ ad blas¬
phemiã eius responderit dñs. Num is¬
noras quod hec que fecisti mea feceris uo¬
luntate: et hec ego futura predixerim:
ac per te facienda mandauerim: Itaq
quod olim decreui. hoc est expletũ tẽꝑ.
ut colles idest principes. qui inter se anl
pugnabant. et ciuitates munitissime.
me contrahente manũ meã. nec solitum
prebente auxiliũ. eradicarentur. et contre¬
miscerent. ac perirent: et ꝯpararentur
non oliue:⁊ uinee. fructuosisq arborib.
sed feno ⁊ gramini. herbisq domatum.
que frugib impedim̃ta sunt: ⁊ ante
marcescũt. quã ad maturitatẽ ꝑueniãt.

Expanded text:
maturesceret. Habitationem tuam, et egresmaturesceret. Habitationem tuam, et egressum tuum, et introitum tuum cognovi, et insaniam tuam contra me cum fureres adversum me. Superbia tua ascendit in aures meas. Ponam ergo circulum in naribus tuis, et frenum in labiis tuis, et reducam te in viam verba Assyrii sentienda sunt, quod ad blasphemiam ejus sic responderit Dominus. Num ignoras quod haec quae fecisti, mea feceris voluntate, et haec ego futura praedixerim, ac per te facienda mandaverim? Itaque quod olim decrevi, hoc expletum est tempore, ut colles, id est, principes, qui inter se ante pugnabant, et civitates munitissimae, me contrahente manum meam, nec solitum praebente auxilium, eradicarentur, et contremiscerent, ac perirent, et compararentur non olivae, et vineae, fructuosisque arboribus, sed feno, et gramini, herbisque domatum, quae frugibus impedimenta sunt, et ante marcescunt, quam ad maturitatem perveniant.
Abbreviated transcription (Latin):
ec ipse per te: sed per seruos tuos. ut ma¬
ior esset arrogantia: dñm blasphemasti.
altitudo montiũ. et iuga libani excelsa:
de cũctis gentibus accipiendũ est. et prin-¬
cipibus earũ: uel de ihrłm. que est liba¬
nus. Cedri et abietes: potentes. ⁊ optima¬
tes. Altitudo sũmitatis. ⁊ saltus carmeli:
tẽplũ est. Quodq infert. ego fodi. ⁊
bibi aquã. et siccaui uestigio pedis mei
om̃s riuos aggerũ: uel ob hoc diacit. qr
pro multitudine exercitus omĩa fluenta
siccauerit. ut puteos sibi fodere ꝯpulsus
sit: uel quia om̃s populos. quos aque sig¬
nificant. suo uastauit exercitu. Nũquid
non audisti que olim fecerim in dieb an¬
tiquis: Ego plasmaui illud. ⁊ nũc addu¬
oei: et factũ est in eradicationẽ collium
cõpugnantiũ. et ciuitatũ munitarum.
Habitatores earũ breuiata manu con¬
tremuerũt. et confusi sunt: facti sunt
sicut fenũ agri. ⁊ gramen pascue. et
herba tectorũ: que exaruit ante quam

Expanded text:
, » hoc est, nec ipse per te, sed per servos tuos, ut major esset arrogantia, Dominum blasphemasti. « Altitudo montium, et juga Libani, excelsaede cunctis gentibus accipiendum est, et principibus earum, vel de Jerusalem, quae est Libanus, cedri et abietes, potentes quique et optimates, altitudo summitatis et saltus Carmeli templum est. Quod infert: « Ego fodi et bibi aquam, et siccavi vestigio pedis mei omnes rivos aggerum, » vel ob hoc dixit, quia pro multitudine exercitus omnia fluenta siccaverit, ut puteos sibi fodere compulsus sit, vel quia omnes populos, quos aquae significant, suo vastavit exercitu. « Nunquid non audisti quae olim fecerim? Ex diebus antiquis ego plasmavi illud, et nunc adduxi; et factum est in eradicationem collium compugnantium, et civitatum munitarum. Habitatores eorum breviata manu contremuerunt et confusi sunt. Facti sunt sicut fenum agri, et gramen pascuae, et virens herba tectorum, quae exaruit, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
et dm̃ ostenderet. Scd̾s gradus descensioĩs
de angelo in patriarchis fuit: qr ĩ om̃ib
ut ait apłs ipse est oꝑatus. Tercius ĩ legis
dacione: qr ⁊ in lege ipse locutus ẽ. Quar¬
tus gradus in ihunaue: ut popłm in t̃ram
repmissionis induceret. Quintus in iudicib:
qr eundẽ popłm per eos ipse regebat. Sectꝰ
in regib iudeorũ: qr in eis ipse regnabat.
Septimus in prophetis: quia per eos adnũ¬
ciatur. Octauus in pontificibus: quia ipse
sũmus sacerdos est patris. Nonus in hoĩe:
decimus in passione. Per hos enim decem
gradus. quasi per umbrã legis prisce xep̃e
descendit: ac rursus post resurrõnẽ suã
sol iusticie xp̃c per eosdem gradus sursũ
in celum ascendit: et omnẽ illam umbrã
legis ueritatis radiis illustrauit. obscura
reuelans. clausa reserans: et omĩa tecta¬

Expanded text:
et Deum ostenderet. Secundus gradus descensionis et Deum ostenderet. Secundus gradus descensionis de angelo in patriarchis fuit, « quia in omnibus, ut ait Apostolus, ipse est operatus . » Tertius in legis datione, « quia et in lege ipse locutus est. » Quartus gradus in Jesu Nave, « ut populum in terram repromissionis induceret. » Quintus in judicibus, « quia eumdem populum per eos ipse regebat. » Sextus in regibus Judaeorum, « quia in eis ipse regnabat. » Septimus in prophetis, « quia per eos est annuntiatus. » Octavus in pontificibus, « quia ipse summus sacerdos est Patris. » Nonus in homine. Decimus in passione. Per hos enim decem gradus, quos ipse, umbram legis priscae, Christus descendit, ac rursus post resurrectionem suam sol justitiae Christus per eosdem gradus sursum in coelum ascendit, et omnem umbram illam legis veritatis radiis illustravit, obscura revelans, clausa reserans et omnia tecta
Abbreviated transcription (Latin):
ut quomͦ sol reuerteretur ad exordiũ sus.
ita et ezechie uita ad detextos annos re¬
protelentur. Solent scõrum locorũ in hac
prouincia mõstratores. intra consepta tẽpli
ostendere gradus domus etechie. uel achat:
qd̾ sol per eos descenderit. S nũquã ego
credo. non dico achaz qui rex impius fuit.
sed cuius libet regis iusti domũ fuisse in tẽ¬
plo dei : cũ salomon idcirco dm̃ int̾ cetera
offendisse dicatur. qd in sublime edificaue¬
rit mello: unde atriũ templi deãbulans.
in turri palacii residere solitus sit. Solent
quidã hos decem linearũ gradus ad miste¬
rium xp̃i referre. ut ũbras figurarũ in
sol iusticie xp̃c post resurrõnẽ ascendit.
Primus itaq gradus descensionis de deo
in angelo fuit: qr magni consilii nuncius
erat. Deniq et iacob sic alloquit᷑. ⁊ dixit
inquit angelus dñi. ego sum ds cui unccis¬
ti titulum. ⁊ uouisti uotũ: ut et angelũ.

Expanded text:
ut quomodo sol reverteretur ad exordium sui, ut quomodo sol reverteretur ad exordium sui, ita et Ezechiae vita, ad detextos annos reprotelentur. Solent sanctorum locorum in hac provincia monstratores, intra consepta templi ostendere gradus Ezechiae domus vel Achaz, quod sol per eos descenderit. Sed nunquam ego credo, non dico Achaz qui rex impius fuit, sed cujuslibet regis justi domum fuisse in templo Dei: cum Salomon idcirco Deum inter caetera offendisse dicatur, quod in sublime aedificaverit Mello, unde atrium templi, deambulans in turre palatii, respicere solitus sit. Solent quidam hos decem gradus linearum ad mysterium Christi transferre, ut umbras figurarum in sol justitiae Christus, post resurrectionem ascendit. Primus itaque gradus descensionis de Deo in angelo fuit, qui magni consilii nuntius erat. Denique et Jacob sic loquitur: Et dixit, inquit, angelus Dei: Ego sum cui unxisti titulum, et vovisti votum , ut et angelum
Abbreviated transcription (Latin):
Uidit nãq qr maioris miraculi esse
poterat. si sol contrariũ suo mori cursũ
ageret: quam si consueto ꝓcessu incedẽs
tam et si multo altius. idest supra terras
elatus. ad orientẽ quasi secundi diei ma¬
ne nulla int̃ueniente nocte facturus
aduolaret. Nam et hi qui in insula tile
que ultra brittanniã est. uel in ultimis
scitarũ finib degũt. om̃i estate dieb
aliquot fieri uident. qr sol ceteroorbi
in occasu ⁊ sub terra positus. ipsis nichi¬
lominus tota nocte supra terrã appare¬
at: et quomͦ a parte occidentis ad ori¬
atur: donec oportuno tẽpore denuo
toto orbi ꝯmuni ortu reddatur: sicut
et ueterũ historie et nr̃i homines eui
qui illis de partibus adueniũt. habundan¬
tissime ꝓdunt. Nũquã autẽ hi qui interio¬
ra austri incolunt: uidẽt solem ꝑ meridia¬
nas plagas ad orientẽ ab occasu redire. Qd̾
signũ ⁊ p̃sentis tẽporis et futuri trpuserat:

Expanded text:
Vidit namque quod majoris miraculi esse Vidit namque quod majoris miraculi esse poterat, si sol contrarium suo mori cursum ageret, quam si consueto processu incedens; tametsi multo altius, id est, supra terras elatus ad orientem, quasi secundi diei mane nulla interveniente nocte, facturus advolaret. Nam et hoc qui in insula Thyle, quae ultra Britanniam est, vel in ultimis Scytharum finibus degunt, omni aestate diebus aliquot fieri vident, quia sol caetero orbi in occasu et sub terra positus, ipsis nihilominus tota nocte supra terram appareat; et quomodo a parte occidentis ad oriatur, donec tempore opportuno denuo toto orbi communi exortu reddatur, sicut et veterum historiae, et nostri homines aevi, qui illis de partibus adveniunt, abundantissime produnt. Nunquam autem hi qui interiora austri incolunt, videre solem per meridianas plagas ad orientem asignum et praesentis temporis et futuri typus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
Cui ait ysaias. Hoc erit signũ a dño:
qd̾ facturus sit dñs sermonẽ quẽ locu¬
tus est. uis ut ascendat umbra decem
lineis: an ut reuertatur totidẽ gradib
I cetera. Datur autẽ signũ ut sol decẽ
gradibus reuertatur. qd̾ nos iuxta sim¬
machũ in lineas et horologiũ uertimus:
qui gradus intellexit in lineis. ut mani¬
festiorẽ sensũ legentib faceret. Siue¬
ita erant extructi gradus arte mecha-¬
horarũ spacia terminaret. Erat autẽ
hora diei decima: quando hec regi pro¬
pheta loquebatur.Uis ergo inquit ut
ascendat umbra decem lineis. ꝓcedente
sole suꝑ terrã per boreales plagas usq
ad orientẽ. qd̾ subtus terram cotidianã
consuetudinẽ sui cursus erat facturus:
an ut reuertat᷑ umbra totidẽ gradib
conuersa retrorsũ facie solis. ipsoq per
australem plagã ad orientẽ reuerso:
At rex. facile est inquit umbrã cresce¬
re decem lineis. Nec hoc uolo ut fiat.
sed ut reuertatur retrorsũ decẽ gradib.

Expanded text:
 Hoc erit signum a Domino, quod facturus sit Dominus sermonem quem locutus est. Vis ut ascendat umbra decem lineis, an ut revertatur totidem gradibus, » et reliqua. Datur autem signum ut sol decem gradibus revertatur quos nos juxta Symmachum in lineas et horologium vertimus, quos gradus intellexit in lineis, ut manifestiorem sensum legentibus faceret: sive-ita erant exstructi gradus, arte mechahorarum spatia terminaret. Erat autem hora diei decima, quando hoc regi Propheta loquebatur: Vis ergo, inquit, ut ascendat umbra decem lineis, procedente sole supra terram per boreales plagas usque ad orientem, quae subtus terram quotidiana consuetudine sui cursus erat facturus: an ut revertatur umbra totidem gradibus, conversa retrorsum facie solis, ipsoque per australem plagam ad orientem regresso? At rex, Facile est, inquit, umbram crescere decem lineis; nec hoc volo ut fiat, sed ut revertatur retrorsum decem gradibus.
Abbreviated transcription (Latin):
etechiam. non assaradon. qui sennache-¬
rib patri apud assirios in regnũ successe¬
rat: de cuius seu morte. seuuita script᷑a
conticuit. Ex quo ꝑspicuũ est aliud
fuisse tunc regnũ assiriorũ: et aliud
babiloniorũ. Deniq samariã idest decem
tribus cepere assirii: iudam autem et
ihrłm postea legimus cepisse chaldeos
quorũ rex nabugodonosor fuit. Et qr
apud eos astrorũ obseruancia. stellar̃q
cursus longo usu et exercitacione cog¬
nitus. qd et dñi natiuitate mõstratur:
intellexerũt solem reuersũ. diei spacia¬

Expanded text:
Ezechiam, Asarhaddon, qui SennacheEzechiam, Asarhaddon, qui Sennacherib patri apud Assyrios in regnum successerat, de cujus seu morte seu vita Scriptura conticuit. Ex quo perspicuum est aliud fuisse tunc regnum Assyriorum, et aliud Babyloniorum. Denique Samariam, id est, decem tribus cepere Assyrii. Judam autem et Jerusalem postea legimus cepisse Chaldaeos, quorum rex Nabuchodonosor fuit. Et quia, apud eos astrorum observantia est, stellarumque cursus longo usu et exercitatione cognitus, quod et in Domini nativitate monstratur, intellexerunt solem reversum, diei spa
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ⁊ pigm̃ta uaria: ungenta quoq ⁊
domũ uasorũ suorũ: ⁊ omĩa que habere
poterat in thesauris suis. Non fuit qd ñ
mõstraret eis ezechias in domo sua: ⁊ in
om̃i potestate sua. Supra legimꝰ qͣrtodeci¬
mo anno regis ezechie. ascendisse senna¬
cherib regẽ assiriorũ suꝑ om̃s ciuitates
iuda munitas. et cepisse eas. ⁊ postea obse¬
disse lachis: transisse lobnam. misisse ihe¬
rusalem partem exercitus sui. cesaq per an¬
gelum centũ octoginta quinq milia exer¬
citus eius. et ipsum fugisse niniuen: inter¬
fectũq a suis in fano dei sui. et regnasse ꝓ
eo assaradon filiũ eius. egrotasse ezechiam.
et recepisse propħe nuncio sospitatẽ. factũ
signũ incredibile. ut sol horarũ spaciis reuer¬
teretur ad hortũ suum. ⁊ pene dupplex di¬
es fieret: nũc legimus quod intẽpore illo
hoc est in eodem anno quo hec gesta sunt
omĩa misit marodachbaldab filius bala¬
dan rex babilonis libros ⁊ munera ad

Expanded text:
tum et pigmenta varia, unguenta quoque et domum vasorum suorum, et omnia quae habere poterat in thesauris suis. Non fuit verbum quod non monstraret eis Ezechias in domo sua, et in omni potestate sua. » Supra legimus decimo quarto anno regis Ezechiae ascendisse Sennacherib regem Assyriorum super omnes civitates Juda munitas, et cepisse eas, et postea obsedisse Lachis, transisse Lobnam, misisse Hierusalem partem exercitus sui, caesaque per angelum centum octoginta quinque millia exercitus ejus, et ipsum fugisse Niniven, interfectumque a filiis in fano dei sui, et regnasse pro eo Asarhaddon filium ejus. Aegrotasse Ezechiam, et recepisse prophetae nuntio sospitatem, factum signum incredibile, ut sol horarum spatiis reverteretur ad ortum suum, et pene duplex dies fieret. Nunc legimus quod in tempore illo, hoc est, in eodem anno quo haec gesta sunt omnia, misit Merodach Baladam, filius Baladam, rex Babylonis, litteras et numera ad
Abbreviated transcription (Latin):
in domo sua. et in om̃i potestate suã. Uñ
dei ira iustissima: qm̃ non solũ thesauros
suos atq palacii: sed ⁊ tẽpli ostenderit.
Qd̾ certe fuit potestatis eius: de cuius
ualuis atrii laminas ante iam tulerat.

Expanded text:
in domo sua, et in omni potestate sua. Unde in domo sua, et in omni potestate sua. Unde Dei ira justissima, quoniam non solum thesauros suos atque palatii, sed et templi ostendit, quod certe fuit potestatis ejus, de cujus valvis atrii laminas ante jam tulerat.
Abbreviated transcription (Latin):
et facta est contra eũ ira. ⁊ contra iudam
et ihrłm. Rursũq scriptura scã elacio¬
nem cordis eius. dicit penitencia miti¬
gatam inferius. Et humiliatus ẽ postea
eoqd̃ exaltatũ esset cor eius: tam ipse quã
habitatores ihrłm. Idcirco non uenit ira
dñi super eos. in dieb etechie. Letatus
est ergo in aduentu legatorũ merodach.
quẽ patrẽ fuisse nabugodonosor he¬
brei autumãt: et in datione munerum
et congratulacione sanitatis sue. Osten¬
ditq eis iuxta septuaginta domũ ne¬
chota. pro qua simmachus tͣnstulit aro¬
matum suorũ ⁊ thesauros argenti. ⁊ auri.
et odoramentorũ. et ungenti optimi. qd̾
in hebraico scribitur olei boni: et om̃s
thesauros uasorũ gaze: siue ut ibi le-¬
gitur uasorũ suorũ. Garza autẽ. lingͣ
ꝑsarũ diuitie nuncupant᷑. Nec ẽ hebreꝰ
sermo: sed barbarus. Non fuit gͥ uerbũ
quod iuxta hebraicã consuetudinẽ ꝓ re
frequent̃ accipitur: qd̾ non ostenderit eiꝰ

Expanded text:
tra eum ira, et contra Judam et Jerusalem . » Rursumque Scriptura sancta elationem cordis ejus dicit poenitentia mitigatam, inferens: « Et humiliatus est postea, eo quod exaltatum fuisset cor ejus, tam ipse, quam habitatores Jerusalem; et idcirco non venit ira Domini super eos in diebus Ezechiae . » Laetatus est ergo in adventu legatorum Merodach, quem patrem fuisse Nabuchodonosor Hebraei autumant, et in oblatione munerum et congratulatione sanitatis suae. « Ostenditque eis juxta Septuaginta domum Nechotha » pro qua Symmachus transtulit, « aromatum suorum, et thesauros argenti et auri et odoramentorum et unguenti optimi quod in Hebraico scribitur, olei boni , et omnes thesauros vasorum Gazae, » sive ut ibi legitur « vasorum suorum. » Gaza autem, lingua Persarum, divitiae nuncupantur; nec est Hebraeus sermo, sed barbarus. « Non fuit, inquit, verbum quod, juxta Hebraicam consuetudinem, pro re frequenter accipitur: quod non estender
Abbreviated transcription (Latin):
liter iusequuntur. Inudie enĩ facibus
accensi nolunt alus uiuere: qͦs se conspi¬
cunt non posse posside. Unde & illic ꝑ¬
uersa mulier clamat: uec meus sit nec
istius. Ut eiũ dixinꝰ qͦs s̾ obsequi non
uident ad głam temporalem: eos alus
iudent uiuere ꝑueritatem. Hera au¬
tem mater satagit ut eiꝰ filius saltẽ apud
ex traneani sit et uiuat: qͥa concedunt
quidem magisterui laudem habeant. si
tamen integ̾tatem uite idem discipłi ñ
amutant. ł que pietatis uiscera hec ead̾e
mater uera agnoscitur omnĩno quia
miagisteriũ in examine caritatis appro¬
batur. Et sola tota recipere meruit. que
quasi totũ concessit: qaͥ fideles p̃positi.
ꝓeo qd̾ ex bonis discipłis sius ñ solũ alus
laudem ñ uiuident s utilitatẽ eis etiam
ꝓfectus exorant. ipsi & integros ⁊iuuen¬
tes filios recipiunt: quando insupremo
eramine excor uita ꝑfecte rerbutionis
gaudia consequinitur.

Expanded text:
liter insequuntur. Invidiae enim facibus liter insequuntur. Invidiae enim facibus succensi, nolunt alios vivere quod se conspiciunt non posse possidere. Unde et illic perversa mulier clamat: « Nec meus sit nec istius. » Ut enim diximus, quos sibi obsequi non vident ad gloriam temporalem, eos aliis invident vivere per veritatem. Vera autem mater satagit ut ejus filius saltem apud extraneam sit et vivat. Quia et concedunt quidem magisterii laudem habeant, si tamen integritatem vitae iidem discipuli non amittant. Per quae pietatis viscera, haec eadem mater vera agnoscitur omnino, quia magisterium in examine charitatis approbatur et sola totum recipere meruit, quae quasi totum cessit. Quia fideles praepositi, pro eo quod ex bonis discipulis suis, non solum aliis laudem non invident, sed utilitatem eis etiam profectus exorant: ipsi et integros et viventes filios recipiunt, quando in supremo examine ex eorum vita perfectae retributionis gaudia consequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
itte laudabilis nequeuat: alienos sͥ attra¬
here conantur quatuĩ dũ bonos se hab̾e¬
sequaces ostendunt apud iudiciũ homi¬
num excusent mala que agunt. ꝙ̃ qua¬
si scibditoꝵ uita mortiferã tegant negl¬
gentiam. Unde & illic mulier que filiũ
extixit ꝓpͥum: que suut alienum.
S. tam̃ uerã matrem salomonis gladius
inuenit: qaͥ uidelicet ciĩ fructus uiuat.
uel cuiꝰ intereat. extremo examine ira dis¬
tricti iudicis demonstrat. Ibi & illud ẽ soller¬
ter intuendum. qd filiꝰ uiuens priꝰ diudi
p̃cipitur. ut soli postinodu mat̾ reddat᷑:
qͥa inbac uita quasi partiri conceditur.
uita discipłi. dũ erilla ñ ñquã alter apud
dnim meritũ. alter uͦ apud homines laudẽ
babere permittit᷑. S falsa mater eũ quẽ
non genuit occidi ñ metuit: qͥa arrogan¬
tes magistri & caritatis ignari. siple¬
nissimum nom̃ laudis exalienis discip¬
ulis consequi nequeunt. eoꝵ uitã clude¬

Expanded text:
vitae laudabilis nequeunt, alienos sibi attravitae laudabilis nequeunt, alienos sibi attrahere conantur: quatenus dum bonos se habsequaces ostendunt, apud judicia hominum excusent mala quae agunt: et quasi subditorum vita mortiferam tegant negligentiam. Unde et illic mulier quae filium exstinxit proprium, quaesivit alienum. Sed veram matrem Salomonis gladius invenit, quia videlicet, cujus fructus vivat, vel cujus intereat, extremo examine, ira districti judicis demonstrat. Ibi et illud est solerter intuendum quod filius vivens prius dividi praecipitur, ut soli postmodum matri reddatur. Quia in hac vita quasi partiri conceditur vita discipuli, dum ex illa nonnunquam alter apud Dominum meritum, alter apud homines laudem habere permittatur. Sed falsa mater eum quem non genuit occidi non metuit, quia arrogantes magistri et charitatis ignari, si plenissimum nomen laudis ex alienis discipulis consequi nequeunt, eorum vitam crude
Abbreviated transcription (Latin):
calumpniã synagoge hoc uelle se dicat.
Iua que uolebat eccłe filiũ ingrã uiuere
nec ꝑbaptismĩ liberari: libenter habet di¬
uidi puerũ. ñ ut possideat. s ut int̾ficiat.
sccła quẽ scit suũ esse libenter coucedit.
emul e dũ uiuat saltem apud ad uersa
riam: ine inter legẽ diuisus ⁊ grãm salua¬
toris mucrone feriatur. Unde dicit apls
Ecce ego paulus dico uob̾: qd̾ si legem ob¬
seruatis ꝙ p̃c uobis uichil prodest.
tem alio modo. Quid inhac sententia me¬
lius ꝑmatrii lactantiũ nomina. nͥ docto¬
rum ordo: qͥd uͦ ꝑ earũ filios nͥ discipłor
ꝑsona signatur: Nam magistri nimurũ
uigilantes quide scientia. s iuta dor m¬
entes. auditores suos quos ꝑuigilias p̃dici¬
tionis nutriunt. du qd̾ dicunt facere
negligunt. ꝑsomnũ soporis occidunt. &
negligendo oppͥmunt. quos alere uerboꝵ
lacte iudebantur. Unde plerũq du ipli
rep̃hensibiliter uiuunt. & hab̾e discipłos

Expanded text:
calumniam synagogae hoc uelle se dicat. calumniam synagogae hoc uelle se dicat. illa, quae nolebat ecclesiae filium in gratia uiuere nec per baptismum liberari, libenter habet diuidi puerum, non ut possideat, sed ut interficiat; ecclesia, quem scit suum esse, libenter concedit aemulae, dum uiurium; ne inter legem divisus et gratiam, Salvatoris mucrone feriatur, unde dicit Apostolus: « Ecce ego Paulus dico vobis, quod si legem observetis, Christus vobis nihil prodest . » Item alio modo. Quid in hac sententia mealiud per matres lactentium, nisi doctorum ordo; quid vero per earum filios, nisi discipulorum persona signatur? Nam magistri nimirum vigilantes quidem scientia, sed vita dormientes, auditores suos quos per vigilias praedicationis nutriunt, dum quod dicunt facere negligunt, per somnum torporis occidunt; et negligendo opprimunt, quos alere verborum lacte videbantur. Unde plerumque dum ipsi reprehensibiliter vivunt, et habere discipulos