comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hebreoꝵ psalmũ hc ẽẽ digestũ: ut homo
elem̃ta formatꝰ. qͥb ȩtas puerilis assueuit:
usq ad maturitatẽ uͥtutis excrescat. Qit¬
terȩ aũ singulȩ. uelut tituli st̃ eoꝵ u̾suũ.
qͥ sub hisdẽ litt̾is asseribunt᷑. seriem ⁊oti¬
nentiã declarantes: sic̃ hic unicũ signĩ¬
ficat litt̾a: ⁊ de unigenito dĩ filio. atq eiꝰ
ȩt̾ni luminis claritate. psalmi eiꝰ portio
ꝓphat᷑. Nec sane ab ista abhorret etiã illa
in alio reꝑta codice. litt̾e huniꝰ int̾prȩtatio.
pascuas se collocatũ ꝓpħa lȩtatꝰ ẽ dicens:
in loco pascuȩ ibi me collocauit: Ipse eni
nos pascit. ⁊ reficit. Bona pascua: sacͤm̃ta
diuma st̃. Carpis illis nouũ florẽ: q̃ bonũ
odorẽ dedit resurrectioĩs C arpis liliũ: in
qͦ sit splendor ȩt̾nitatis. Carpis rosã: idẽ¬
corporis dm̃ci sanguinẽ. B ona etrã pascura
libri st̃ scͥpturaꝵ cȩlestiũ: in qͥb cotidiana
lectione pascimi. inqͥbꝰ recream᷑ ac reficimur:

Expanded text:
lmum hunc esse digestum; ut homo elementa formatus, quibus aetas puerilis assuevit, usque ad maturitatem virtutis excrescat. Litterae autem singulae velut tituli sunt eorum versuum, qui sub iisdem litteris ascribuntur, seriem et continentiam declarantes, sicut hic unicum significat littera, et de unigenito Dei Filio, atque ejus aeterni luminis claritate psalmi hujus portio prophetat. 2. Nec sane ab ista abhorret etiam illa in alio reperta codice litterae hujus interpretatio. pascuis se locatum propheta laetatus est dicens: in loco pascuae, ibi me collocauit; ipse enim nos pascit et reficit. bona pascua sacramenta diuina sunt. carpis illic nouum florem, qui bonum odorem dedit resurrectionis; carpis lilium, id est splendorem aeternitatis; carpis rosam, corporis sanguinem. bona etiam pascua uerba sunt scripturarum caelestium, in quibus cotidiana lectione pascimur, in quibus recreamur ac reficimur,
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc t̾ra. ut fundata ꝑmaneat: atq subiecit.
Nisi qͦd lex tua meditatio mea ẽ: tc̃ forte.
pissem in humilitate mea. Ista ẽ lex ficłrãñ
manis fidĩ: s quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑. ꝑ hãc
impetrat᷑ gr̃a: quȩ fortes facit in t̾bulatio¬
ne tẽporali: ne ꝑeant in humilitate. mor¬
tͥbulationis. tẽpora qͥb humiliamͣ aliquibꝰ
adu̾sis. sustinere. ⁊ tolerare possimꝰ. ut neq
humiliato nimis neq deiecto frangamur
affectu. Deniq dñs ñ frangi nos humilita¬
te. usq ad idesꝑationẽ uult: s usq ad cor¬

Expanded text:
haec terra, ut fundata permaneat; atque subjecit, «Nisi quod lex tua meditatio mea est, tunc forsitan perissem in humilitate mea.» Ista lex fidei est; non inanis fidei, sed quae per dilectionem operatur . Per hanc impetratur gratia, quae fortes facit in tribulatione temporali, ne pereant in humilitate mortribulationis, tempora quibus humiliamur aliquibus aduersis, sustinere et tolerare possimus, ut neque humiliato nimis neque deiecto frangamur affectu. denique dominus non frangi nos humilitate usque ad desperationem uult, sed usque ad cor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in magnis ꝑt̃bationib positꝰ. se derelinqͥ
timebat: hic aũ ĩa fortior ñ timet dere¬
linqͥ ut tẽptet᷑ ÷s rogat ne penit᷑ derelinq̃¬
tur. P serũq enĩ derelinqͥt ds: qͦs uult
ꝓbare. Penitꝰ aut̃ derelinqͥt: qͦs deserit.

Expanded text:
et in magnis perturbationibus positus. ne derelinqueretur, timebat, hic autem iam fortior non timet derelinqui, ut temptetur, sed rogat. ne penitus derelinquatur. plerumque enim derelinquit deus quos uult probari, penitus autem derelinquit quos deser
Abbreviated transcription (Latin):
audiunt: electi ñ solũ audiunt. s etiãgus¬
tant: ut eis in corde sapiat: qͦd repboꝵ ñ m̃ti¬
bus. s solu̾mꝰ auribꝰ sonat. Aliud ẽ nãq no¬
minatũ cibũ audire solu̾mͦ: aliud uͦ etiã
gustare. Electi itaq cibũ sapientiȩ suȩ au¬
diunt. ut degustent: qi hoc qͦo audiunt. eiꝰ
ꝑ amorẽ medullitꝰ sapit. Reꝓboꝵ uͦ scientia
usq ad cognitionẽ sonitꝰ tendit᷑: ut qͥdẽ
uirtutes audiant: s tam̃ corde frigido
qualit̾ sãpiant ignorent. & aliud ẽ de dõ¬

Expanded text:
audiunt, electi non solum audiunt, sed etiam gustant, ut eis in corde sapiat quod reproborum non mentibus, sed solummodo auribus sonat. Aliud namque est nominatum cibum audire solummodo, aliud vero etiam gustare. Electi itaque cibum sapientiae sic audiunt, ut degustent, quia hoc quod audiunt eis per amorem medullitus sapit. Reproborum vero scientia usque ad cognitionem sonitus tenditur, ut quidem virtutes audiant, sed tamen corde frigido qualiter sapiant ignorent. Quibus vide
Abbreviated transcription (Latin):
lac coreoꝵ. Subtile cor scõꝵ: agulatũ uͦ
ẽ eor suꝑboꝵ. Ut enĩ lac natura sua purũ.
spetiosũ. atq sincerũ ẽ. s corruptione coa
cera. ⁊ ꝑspicua ẽ. pͥusꝙͣ. uitioꝵ ãmixtione
corrũpat᷑. Coagulato enĩ lacte. fit quȩdã
ꝯcretio: nec eande habens suauitatẽ. nec
grãm. Ita homines qͥ ante. benignitate.

Expanded text:
ab ar. subtile cor sanctorum, coagulatum est uero cor superborum. ut enim lac natura sui purum, speciosum atque sincerum est, sed corruptione coaccera perspicua est, priusquam uitiorum admixtione coacescat. coagulato enim lacte fit quaedam concretio nec suauitatem habens eandem nec gratiam. ita homines, qui ante sedulitate
Abbreviated transcription (Latin):
ueniente ꝓmittit᷑. qͦd rediicat corda fili¬
oꝵ ad patres eoꝵ: ut doctna senũ. quȩ nẽ
a nicłoꝵ corde ablata ẽ. t̃c̃ miserante dño
rint filii: qͦd p̃dicauert᷑ patres. Doct̾na
senũ ablata ẽ: postꝙͣ. hanc ȩccłia de gen-¬
tibꝰ uidelicet iuuencula accepit. Qũa qͥa
ostendit: dũ ꝓtinꝰ subdit. dicens. Qa man¬
data tua quesiui. Qa enĩ studuit oꝑan-¬
do implere qͦd didicit: accepit intellig̾e

Expanded text:
veniente, promittitur quod reducat corda filiorum ad patres eorum ut doctrina quae nunc a Judaeorum corde ablata est, tunc, miserante Dominrint filii, quod praedicaverunt patres . Esasenum ablata est postquam hanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvencula accepit, quae per ostendit, dum protinus subdit, dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia enim studuit operando implere quod didicit, accepit intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
cies tecũq tractabis. ne facile. capiaris af¬
fectu: si uȩ latitudine ꝓuocatꝰ ingrediariᷤᷤ
iter. qͦt ad inferna deduicat: Eogita ergo
em̃ p̃cedit cogitatio: maturitas oꝑatioĩs
adhibet᷑. Itaq pes iste. fidĩ uestigiũ ẽ: quẽ
meditatione ꝑpensa. a corporalib motibꝰ
ad testimonia diuina deflectit. Qdg̃ ꝓ-
sit cogitare ante. qͦd pꝰea facturꝰ sis. docet
u̾siculus qͥ seqͥtur: Paratꝰ sũ ⁊ ñ sũ turbat᷑:
ut custodiã mandata tua. Ubi cogitatiõe.

Expanded text:
ipse tractabis, non considerabis, ne facile capiaris affectu, si uiae latitudine prouocatus ingrediaris iter quod ad inferna deducat? cogita ergo enim praecedit cogitatio, maturitas operationis adhibetur. itaque pes iste fidei uestigium est, quem meditatione perpensa a corporalibus motibus ad testimonia diuina deflexit. Quid igitur prosit cogitare ante, quod postea facturus sis, docet uersiculus qui sequitur: paratus sum e t non sum turbatus, ut custodiam m mandat
Abbreviated transcription (Latin):
guo eos. qͥa filii eoꝵ uelut nouelle consta¬
bilite a iuuentute suat̾ nec qͥa filiȩ eoꝵ orna¬
tȩ sicut similitudo templi: nec qͥa cȩ¬
tera abundantia. & pax t̾rena adhe¬
ret illis. S qͣre arguo: Beatũ dixert̃
ppłm: cui hȩc st̃. O loqͦntes homines ua¬
rate ut ponamini ad dexteram. Dixer̃t¬

Expanded text:
elut novellae constabilitae a juventute sua, nec quia filiae eorum ornatae sicut similitudo templi, nec quia caetera abundantia et pax terrena aderat eis: sed quare arguo? «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» O loquentes homines varate dexteram, ut ponamini ad dexteram. I
Abbreviated transcription (Latin):
uolens gr̃ȩ. posuit in uase pastorali qͦ
lac mulgere consueuerat: his armatꝰ.
suit: unum misit. Libri lecti sunt: sed
unitas uicit. Plenitudo enĩ legis ut
diximꝰ. ẽ caritas. Et apłs ait. Sufferentes
inuicẽ in caritate: studentes seruare u¬
nitatẽ sp̃c. in uinculo pacis. Deniq il¬
lo ꝑcusso. atq deiecto. gladium illiꝰ ab¬
stulit: & illi caput abscidit. Et hoc fecit
nr̃ dauid. Deiecit diabolũ de suis. Qndo
autẽ credunt magni eiꝰ. qͦs ille in manu
habebat. & de quib cȩteras animas tru¬
cidabat: conu̾tunt linguas suas contra
diabolũ: & sic de gladio suo goliȩ ca¬
put incidit᷑. Myst̾ium tituli tractauimꝰ:¬

Expanded text:
volens gratiae, posuit in vase pastorali, quo lac mulgere consueverat? His armatus,suit, unum misit. Libri quinque lecti sunt, sed unitas vicit. «Plenitudo» enim «Legis,» utimus, «charitas:» et Apostolus ait, «Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis» . Deinde illo percusso atque dejecto, gladium ejus abstulit, et inde caput illi abscidit. Et hoc fecit noster David, dejecit diabolum de suis: quando autem credunt magni ejus, quos ille in manu habebat, et de quibus caeteras animas trucidabat, convertunt linguas suas contra diabolum; et sic Goliae de gladio suo caput inciditur. Mysterium tituli pro tem
Abbreviated transcription (Latin):
emitterent uoces suas ꝑ onĩs t̾ras. & face¬
rent mirabilia choruscante do illis. & in¬
tonante dño miraculis & preceptis putati
st̃ dii descendisse de celo ad homines. Unde
runt. T̃ unc illi uidentes sibi deferri in de¬
bitum honorem: ex pauescentes & detestã¬
tes. & eos qͥ sic errabant corrigentes dixert̃.¬

Expanded text:
emitterent voces suas per omnes terras, et facerent mirabilia, coruscante de illis et intonante Domino miraculis et praeceptis, putati sunt dii descendisse de coelo ad homines. Nam runt. Tunc illi videntes sibi deferri indebitum honorem, et expavescentes, et detestantes, et eos qui sic errabant corrigentes, ut
Abbreviated transcription (Latin):
luntatis in t̾ra: hȩc ẽ uita consummati. ꝑ¬
fectiq sapientis. De huiꝰmodi regno pa¬
catissimo & ordinatissimo. missus ẽ foras
ꝑsecutiones ille qͥ foras ẽ mis sus. forinsecꝰ
cientib machinis suis. in notesce faciens
quanta firmitas intꝰ extructa sit. Post¬

Expanded text:
luntatis ; haec vita consummati perfectique sapientis. De hujusmodi regno pacatissimo et ordinatissimo missus est foras persecutiones ille, qui foras missus est forinsecus cientibus machinis suis, innotescere faciens quanta firmitas intus exstructa sit.
Abbreviated transcription (Latin):
tere pacẽ. s gladiũ. Separaturꝰ enĩ erat
fideles ab infidelib filios a parentibde
cȩteras necessitudines direpturꝰ. gladio
putredinẽ abscidente: m̃bra aũ xp̃i sanã¬
te. Est gͦ benignꝰ gladiꝰ bis acutꝰ. utroqa
cumine p̾potens ueteris &e noui testam̃q:

Expanded text:
terram, sed gladium» . Separaturus enim erat fideles ab infidelibus, filios a parentibus, et caeteras necessitudines dirempturus, gladio putredinem abscindente, membra autem Christi sanante. Est ergo benignus gladius bis acutus, utroque acumine praepotens, Vet
Abbreviated transcription (Latin):
ad tempꝰ. dexterã desideremꝰ in ȩtͥnũ. Diui¬
diuitiis affluentib cor apposueritis: qͦd si¬
nistrũ ẽ. dextrũ facietis. Corrigite uos. ag¬
noscite sapientiã amplectentẽ uos: eui di¬
ctum ẽ. sinistra enis sub capite meo: ae dex¬
in tẽporalib necessariis. s tam̃ ipsa sinist᷑

Expanded text:
eram desideremus in aeternum. Dividivitiis fluentibus cor apposueritis, quod sinistrum est, dextrum facietis. Corrigite vos, agnoscite sapientiam amplectentem vos; cui dictum est, «Sinistra ejus sub capite meo, et dexin temporalibus necessariis: sed tamen ipsa sinistra
Abbreviated transcription (Latin):
quillitatẽ animi ꝑt̾bet. qͣntum mepta le¬
ticia uigorẽ animi resoluat. qualit̾ mul¬
tlo qͥum munitionẽ cordis destruat. qͣmͦ
inuidia caritatẽ int̾ficiat: quẽ a dmodu
suꝑbia arcẽ humilitatis effodiat. Scire eti

Expanded text:
litatem animi perturbet, quantum inepta laetitia vigorem mentis resolvat, qualiter multiloquium munitionem cordis destruat, quomodo invidia charitatem interficiat, quemadmodum superbia arcem humilitatis effodiat, quali
Abbreviated transcription (Latin):
ditia luxurie. Ex dissolutione qͥppe sp̃e.
la uitia ad mentẽ ñ simul ueniunt. s sub¬
ponunt᷑: ut unũ alt̾i in temptatione succe¬
dat. Et̃ aliud contra faciẽ uenit: aliud uͦ m
tẽptatione se ex lat̾e subicit ut dũ alteri
resistit᷑ab altero mens decepta capiat᷑. Hitia
zelus se in furorẽ trahitatq extͣ patientiȩ
limitẽ animũ captiuũ rapit. Scire quoq¬

Expanded text:
ium. Ex dissolutione quippe spiritus la vitia ad mentem non simul veniunt, sed supponuntur, 1304 ut unum alteri in tentatione succedat. Et aliud contra faciem venit, aliud vero in tentationem se ex latere subjicit, quatenus dum alteri resistitur, ab altero mens decepta capiatur. Ipsa zelus se in furorem trahit, atque extra patientiae limitem animum captivum rapit. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
essetis. & eis hac hora ꝑmixti uiueretis.
qͣntas uanitates audiretis: quoꝵ os locu¬
qͥtatis. Quid tu int̾ eos cũ uase pastorali:
habente qͥnq lapides: Dic mͥ alit̾ eandẽ
legem: quã significasti qͥnq lapidib. Ds̃¬
ẽ. S ne putetis grãm a lege discedẽ cũ ma¬

Expanded text:
essetis, et eis hac hora permixti viveretis, quantas vanitates audiretis! «Quorum os locu Quid tu inter eos cum vase pastorali, habente quinque lapides? Dic mihi aliter: eamdem Legem quam significasti quinque lapidibus, sied ne putes gratiam a Lege discedere, cum ma
Abbreviated transcription (Latin):
dite gͦ qͥa int̾ illos ꝑiclitamini̾ int̾ hoꝵ
linguas adu̾sus carms ur̃e desidia dimi¬
catis: int̾ hoꝵ linguas positas in manu
diaboli de qͥb pugnat. colluctationẽ ha¬
aut infirmi. aut maligni. Ecce filios alienoᷤ.

Expanded text:
ia inter istos periclitamini, inter horum linguas adversus carnis vestrae desideria dimicatis: inter horum linguas positas in manu diaboli, de quibus pugnat, colluctationem haaut infirmi aut maligni. Ecce, fratres, certe filios alienos
Abbreviated transcription (Latin):
significant. Erant in flumine tanquã
lex illa utilis eẽt accepit grãm: lex enĩ sine
grã impleri ñ potest. Nam plenitudo
legis. caritas. Significat᷑ autẽ gr̃a lacte.¬
Hoc ẽ enim in carne gratiutũ: uͥ mater
ñ querit acciꝑe: s satagit dare. Quomͦ¬

Expanded text:
ant enim in flumine tanquam lex illa utilis esset, accepit gratiam. Lex enim sine gratia impleri non potest. Plenitudo enim legis charitas. Quiahoc est enim in carne gratuitum, ubi mater non quaerit accipere, sed satagit dare: ho
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Scimꝰ autẽ. multis sacram̃tis uisibilib
&e corporalib oneratũ eẽ ppłm primum:
curucisione. negotioso qͦq sacerdotio.
&e templo figuris pleno: multplicib etiã
holocaustoꝵ sacrificioꝵq generib. Hȩc
dauid nr̃ tanquã arma p̾mentia. non ad¬
iunantia: posuit. Si enĩ data eẽt lex. quȩ
posset iustificare: uere ex lege eẽt iusticia.
Utqͥd gͦ lexs Sequit᷑. S concdiisit omĩa sub¬

Expanded text:
. Nostis multis sacramentis visibilibus et corporalibus oneratum esse populum primum; circumcisione, negotioso illo quodam sacerdotio, et templo figuris pleno, multiplicibus holocaustorum sacrificiorumque generibus. Haec David noster tanquam arma prementia, non adjuvantia, posuit. «Si enim data esset lex quae posset vivificare, vere ex Lege esset justitia.» Utquid ergo Lex? Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
saluatorẽ. Quid miram᷑ diabolũ uictũ:
Ille erat grandis statura corporis: iste sta¬
tura paruus: fide magnus. Arma acce¬
pit bellica sc̃s dauid: ut adu̾sus goliam ꝓ¬
cederet. Hȩc arma. ꝑ etatẽ & perruã ut dix¬
imus staturã corporis portare ñ ualuit: ab¬
iecit onerantia. ñ adiuuantia. Accepit
quinq lapides de flumine: & posuit in
uase pastorali. His armatꝰ corporalit̾. noĩe
autẽ cłi sꝑaliter: ꝓcessit & uicit. Hoc qͥdem
ille dauid: s mystia ꝑscrutem᷑. In dauid ut

Expanded text:
stum. Quid miramini diabolum victum? Ille erat grandis statura corporis; iste autem statura parvus, fide magnus. Accepit arma bellica sanctus David, ut adversus Goliam procederet. Haec arma per aetatem, et parvam, ut diximus, staturam corporis, portare non valuit. Abjecit onerantia, non adjuvantia: accepit quinque lapides de flumine, et posuit in vase pastorali. His armatus corporaliter, nomine autem Dei spiritualiter, processit, et vicit . Hoc quidem ille David: sed mysteria perscrute
Abbreviated transcription (Latin):
de qͦ pugnat diabolꝰ adu̾sus fideles. Sed
qͦmͦ golie ꝓstrato tollit᷑ gladius. ut ipsi
goliȩ de suo gladio caput amputetur.
aliqͣndo tenebre: nc̃ autẽ lux in dño. Pu¬
gnastis de manu goliȩ: lam in manuxͥ
tollite caput goliȩ. Hoc ẽ unũ p̾lium.

Expanded text:
de quo pugnat diabolus adversus fideles. Sed quomodo Goliae prostrato tollitur gladius, ut ipsi Goliae caput de gladio suo amputetur; aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino» . Pugnastis de manu Goliae, jam in manu Christi tollite caput Goliae. 5. Hoc unum praelium:
Abbreviated transcription (Latin):
erat domꝰ abrahȩ. abundans auro. argento:
familia. filiis. pecorib: Nonne iacob sc̃s
patͥarcha fugiens a facie frĩs sui esaii. in me¬
sopotamiã. seruiens ditatus regressus ẽ & e
git gr̃as dño do suo: qͥa i uͥga sua tnsiuit
fluuiũ. & regressus ẽ cũ tanta abundantia

Expanded text:
erat domus Abrahae abundans auro, argento, filiis, familia, pecoribus ? Nonne Jacob sanctus patriarcha fugiens a facie Esau fratris sui in Mesopotamiam, serviens ditatus, regressus est, et egit gratias Domino Deo suo, quia in virga sua transiit fluvium, et regressus est cum tanta abundantia
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dicit. Ego ueni in noĩe patͥs mei. ⁊ ñ
suscepistis me. si aliꝰ uenerit in noĩe suo. il¬
lũ suscipietis. Benediximꝰ uob̃ de domo dñi.
Credo qͦd ista uox ẽ magnoꝵ uiroꝵ ad pus-¬
dm̃. sic̃ in hac uita posst̾. m̃te otingunt.
Tam̃ sermonẽ suũ ꝓpt̃ paruulos tẽꝑant: &

Expanded text:
 dicit: «Ego veni in nomine Patris mei, et non accepistis me: si alius venerit in nomine suo, illum accipietis» . «Benediximus vos de domo Domini.» Credo quod ista vox magnorum est ad pusDeum, sicut in hac vita possunt, mente contingunt; et tamen sermonem suu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tam̃ hoc eis a qͥb passꝰ ẽ. factꝰ ẽ. Na⁊ illi qͥ
ȩdificabant: replauer̃t. S in eo qͦo dñs oc¬
cuite ȩdificabat. fecit ĩ caput angłi. qͦd illi¬
reꝓbauert: & ẽ mrabile ĩ ocłis ur̃ĩs. In ocłis
int̾ioris hõis: in ocłis credentiũ. sꝑantiũ. di¬

Expanded text:
n tamen hoc ab eis a quibus passus est, factus est: nam illi qui aedificabant reprobaverunt, sed in eo quod Dominus occulte aedificabat, fecit in caput anguli, quem reprobaverunt. Et est mirabilis in oculis nostris. In oculis interioribus hominis, in oc
Abbreviated transcription (Latin):
ne uictoriã: Dare auxiliũ de t̾bulatioe ut
afflictis uera dĩ sał patesceret: affligentibus
aũ uana sał hoĩs remanere. Magna suq̃¬
hȩc. S qͥd miraris: Audi. qd repetat. Non
homo se eraltauit. ñ homo se ꝑfecit᷑ ñ sͥ
homo glam dedit. ñ homo uicit: ñ homo
saluti sͥ fuit. Dext̾a dm̃ fec̃ uͥtutẽ. Non¬
moriar s uiuã: & narrabo oꝑa dñi. at illi
stragẽ fimerũ uͥq facientes: eccłiam xp̃
pulando ferientes: patiendo ꝑseqͣntes: dui¬

Expanded text:
ne victoriam, dare auxilium de tribulatione; ut afflictis vera salus Dei patesceret, affligentibus autem vana salus hominis remaneret. Magna haec; sed quid miraris? audi quid repetat. Non homo se exaltavit, non homo se perfecit, non sibi homo gloriam dedit, non homo vicit, non homo sibi saluti fuit: «Dextmoriar, sed vivam, et enarrabo opera Domini.» At illi stragem funerum ubique facientes, Ecclesiam Christi pulando ferientes; patiendo, impatientes; dili
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inunã societat̾e tãꝙͣ in cumulũ ducta:
habundantiã numeri mei. numerꝰ gentiõ
Multitudinẽ g̃ fideliũ inunitate fidĩ simul
habitantẽ. ꝑsecutio gentiũ qͦ ĩpelleret ⁊
duceret ñ habebut. qnͣdo meũ erẽditũ ẽ. qͥ
& singłos & om̃s uͥq susciꝑet: qr eis inuo

Expanded text:
 societatem tanquam in cumulum ducta; Abundantiam numeri mei, numerus gentiumMultitudinem ergo fidelium in unitate fidei simul habitantem persecutio gentium quo impelleret, dejiceret, non habebat: quando in eum creditum est, qui et sin
Abbreviated transcription (Latin):
ñdũ inuocauert̃ nom̃ dñi:audiant ⁊ q̃rant.
ut inueniant tͥbulationẽ ⁊ dolorẽ: & ĩuocens̃
nom̃ dñi ⁊ saluȩ fiant. A hoc eis dicimꝰ. ut
querant miseriã ꝙͣ. ñdũ hnt: s ut ĩ ueniais
eã. qm nescientes habent. Neq hoc eis op¬
tamꝰ ut t̾rena necessaria desint: qͥb ĩ digen
do mortalit̾ uiuunt: ẜ ut hoc plangant.
qͦd amissa societate cȩlesti t̾renis necessa

Expanded text:
ni; audiant et quaerant, ut inveniant tribulationem et dolorem, et invocent nomen Domini, et salvae fiant. Non hoc eis dicimus, ut quaerant miseriam quam non habent, sed ut inveniant eam quam nescientes habent: neque hoc eis optamus, ut terrena necessaria desint eis, quibus indigent, dum mortaliter vivunt; sed ut hoc plangant, quod amissa satietate coelesti, terrenis, non a
Abbreviated transcription (Latin):
Circũdedert̃ me sic̃ apes fauũ: & ex arsert̃ si¬
eut ignis ĩ spmnis. Apes eñ in ore mel habess:¬
& in aculeo caudȩ uulnꝰ. Eẜ om̃s qͥ lingua
blandiunt᷑. s latent̃ ex malicia feriunt.
apes st̃: qi loqñdo dulcedinẽ mellis ꝓpo¬
nunt. s occulte feriendo uulnꝰ inferutt.
Ista uͦ facientes. exardescunt sic̃ ignis ĩ spi¬
nis:  ꝑ fłamas det̾hentiũ. ñ iustoꝵ uita
cõburit᷑: s si quȩ ineis mẽe poterant pecra

Expanded text:
Circumdederunt me sicut apes, et exarserunt sicut ignis in spinis . Apes enim in ore mel habent, in aculeo caudae vulnus. Et omnes qui lingua blandiuntur, sed latenter ex malitia feriunt, apes sunt, quia loquendo dulcedinem mellis proponunt, sed occulte feriendo vulnus inferunt. Ista vero facientes exardescunt sicut ignis in spinis, quia per flammas detrahentium non justorum vita comburitur, sed si quae in eis esse poterant
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ uota readditurꝰ es: Qs uoinsti uictimas:
que incensa q̃ holocausta: An ad illuo res¬
picis. qd paulo ante dixisti. calicẽ salutariᷤ
accipiã: & nom̃ dm̃ iuocabo: & reuera¬
specto nũmo dñs dicit. Reddite cȩsari q̃
cesaris st̃.: ⁊ do. q̃ cdi st̃. Imago sua reddatur
cȩsari: imago sua reddat᷑ do. Confiteatur

Expanded text:
Quae vota redditurus es? Quas vovisti victimas? quae incensa? quae holocausta? An ad illud respicis, quod paulo ante dixisti, «Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo;» especto nummo Dominus dicit; «Reddite Caesari quae Caesaris sunt, et Deo quae Dei sunt» : imago sua redditur Caesari, imago sua reddatur Deo. 9. «ver
Abbreviated transcription (Latin):
am. S q̃si causa quereret᷑. ũn tanta mala
suꝑare potuerit: respectũ ẽ ad exemplũ: &
dix̃ qͥd pmo passa sit incapite suo. adden¬
do qͦd seqͥt᷑. Citũdantes circũdedert me:¬
repetitũ ẽ om̃s gentes. qͦd a iudeis solis fa¬
ctũ ẽ. ⁊ innoĩe dñ qr ult sũ ĩ eos: q illic ip
de quoꝵ gente caro illa suscepta ẽ: e ꝓ quo¬

Expanded text:
am; sed quasi causa quaereretur unde tanta mala superare potuerit, respectum est ad exemplum, et dixit quid primo passa sit in capite suo, addendo quod sequitur, «Circumdantes circumdederunt me:repetitum est, «omnes gentes;» quod a Judaeis solis factum est. «Et in nomine Domini ultus sum eos:» quia illic ipsde quorum genere caro illa suscepta et su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte credidi. Non enĩ ꝑfecte
credt̃: qͥ qd̾ eredt. loqͥ nolt̾. Ad ip¬
sam enĩ fidẽ ꝑtinet: creders illud. qo dictr̃¬
ẽ. Q me ofessus fuerit corã hominib̾: ꝯfite¬
bor ⁊ ego eũ corã patre meo. Ex hoc enim
appellatꝰ ẽ fidelis ille seruus: ñ tantũ qr
accepit: s qr impendit atq lucratꝰ ẽ. Ita
⁊ hoc loco. ñ ait credidi ⁊ locutꝰ sũ: s ꝓpt̃
hoc dix̃ se locutũ eẽ. qr credidit. Ego aũ¬
humiliatꝰ sũ nimis. Passus ẽ enĩ multas
tͥbulationes: ꝓpt̾ u̾bũ qͦd fidelit̃ tenebat ÷

Expanded text:
fecte credidi. Non enim perfecte credunt qui quod credunt loqui nolunt: ad ipsam enim fidem pertinet etiam illud cr me confessus fuerit coram hominibus, confitebor eum coram Angelis Dei» . Ex hoc enim est appellatus fidelis ille servus, non tantum quia accepit, sed quia impendit atque lucratus est. Ita et hoc loco non ait, Credidi, et locutus sum; sed propter hoc dicit se locutum esse, quia credidit. Simuhumiliatus sum nimis.» Passus est enim multas tribulationes, propter verbum quod fideliter tenebat,
Abbreviated transcription (Latin):
aũ inimicis. ñ sic mͥ tãꝙ̃ bonꝰ hõ se amicus
apponat: ut inse spẽ meã iubeat collocari.
S onũ ẽ enm̃ ꝯfidere in cño: ꝙͣ ofidere i homine.
N ec qͥsqͥs sccłm quẽcłi modũ dici pot̾ angłs
bonꝰ. sic a me cogitet᷑: ut ineo ofidere debeã.

Expanded text:
autem inimicis, non sic mihi tanquam bonus homo se amicus opponat, ut ipse in se spem meam jubeat collocari: «Bonum est» enim «confidere in Domino, quam confidere in homine.» Nec quisquis secundum quemdam modum dici potest angelus bonus, sic a me cogitetur, ut in eo confidere debeam:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ enĩ. Qm̃ abundauit iniqͥtas: refriges¬
cit caritas multoꝵ. In his in quib caritas
erit. Ecce in quib steterunt pedes eiꝰ. In eo
loco adora: id est detalib esto. in quib stete
in xͦstent. Tc̃ aũ staburt pedes: si ꝑseuerau̾̃is

Expanded text:
«Quoniam abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum.» In his in quibus charitas m, hic salvus erit» . Ecce in quibus steterunt pedes ejus: in eo loco adora, id est, de talibus esto in quibus steterin Christo stent. Tunc autem stabunt pedes, si perseveraveris
Abbreviated transcription (Latin):
& filii eoꝵ usq in scłm. sedebunt suꝑ sedẽ
tuã. Id est. hic erit fructꝰ eoꝵ: ut sedeant su
cere uoluntatẽ eiꝰ: ingemiscimꝰ petentes
ut adiuuet nos qͦ impleamꝰ. qͦd uibet. Nũ¬
qͥd iã sedemꝰ in illis sedib beatitudinis:
quȩ nobis ꝓͥmutunt᷑: Non. S mandata
tenemꝰ. sꝑantes hoofuturũ. Et ipsa spes
tanquã in filiis data ẽ: qͥa hoĩs in hac ui¬
ut spes eoꝵ ñ fallat: ut illuc ueniant. quo
sꝑant seuenturos. Mꝰ gͦ tanquã patres st̃
hoĩes. spei futurȩ. Cũ aũ adepti fuerint.
qͥd sꝑant. fili st̃ qͥa illud qͦd adipiscunt᷑.

Expanded text:
 filii eorum sedebunt super sedem tuam:» id est, hic erit fructus ipsorum, ut sedeant supere voluntatem ipsius, et ingemiscimus petentes ut adjuvet nos, quo impleamus quod jubet; numquid jam sedemus in illis sedibus beatitudinis, quae nobis promittuntur? Non: sed mandata tenentes speramus hoc futurum. Ipsa spes tanquam in filiis dicta est; quia hominis in hac viut spes eos non fallat, ut illuc veniant quo sperant se venturos. Modo ergo tanquam patres sunt, homines spei futurae: cum autem adepti fuerint quod sperant, filii sunt; quia illud quod adipiscuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntũ eũq enĩ cogitau̾is de pace illa. minꝰ
eã capit animꝰ adhuc in ista corporiᷤᷤ gra¬
nacłm uincat᷑. . Ion ꝓcedemꝰ ad pugnandũ:
Beati qͥ habitant in domo tua dñe: in se¬
cła scłoꝵ laudabunt te. In tab̾naculo
adhuc gemimꝰ: in domo laudabimꝰ: qͥa

Expanded text:
uantumcumque enim cogitaveris de pace illa, minus eam capit animus adhuc in ista corporis grarnaculum vocetur. Non procedemus ad pugnandum, Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . In tabernaculo adhuc gemimus, in domo laudabimus. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
firmarent᷑. Non timeant gͦ imꝑfecti: tantũ
ꝓficiant. Nec qͥa dixi ñ timeant. ament
imꝑfectionẽ: &e ibi remaneant. uͥinuenit
inuenti st̃. Tantũ ꝓficiant: qͣntũ in ipsis est
cotidie addant: cotidie accedant: tam̃ a
corpore dñi ñ recedant: ut in uno corpore &
in his m̾bris cõpaginati posfint merers de

Expanded text:
fecti. Non timeant imperfecti, tantum proficiant. Nec quia dixi, Non timeant, ament imperfectionem, et ibi remaneant ubi inventi sunt. Tantum proficiant, quantum in ipsis est. Quotidie addant, quotidie accedant: tamen a corpore Domini non recedant; ut in uno corpore, et in his membris compaginati possint mereri de
Abbreviated transcription (Latin):
dormiunt s dormitant: aliqͣntũ retraht̃
se ab amore tẽporaliũ. & rursuᷤ reuoluũ¬
t᷑ in eũ. qͣsi dormitantes caput crebro mneli¬
nant. Euigila: excute somnũ: dormitando
casurus es. Non uult psalmꝰ ocłis dare sõ¬
nũ: nec palpebris dormitationẽ: eũ qͥ nult

Expanded text:
dormiunt, sed dormitant. Aliquantum retrahunt se ab amore temporalium, et rursus revolvuntur in eum; quasi dormitantes, caput crebro inclinant. Evigila, excute somnum; dormitando casurus es. Non vult Psalmus, oculis suis dare somnum, nec palpebris dormitationem, eum qui vult
Abbreviated transcription (Latin):
Tab̾nacłm qͥppe constrint᷑: ut ab estu cor¬
pus & frigore defendatur. Qd itaq hoc lo¬
co tab̾nacłi noĩe. nͥ edificatio t̾renȩ felicita¬
tis expͥmit᷑. ꝑ quã suꝑ se reꝓbi casura mul¬
tiplicant: ut se a p̾sentis uite necessitatib
qͣsi ab estu & imbrib defendant: Hono¬
rib namq excrescere ambiunt: ne despecti
uideant᷑. Terrena aggregando exagge-¬
nom̃ dilatare ne lateant: &e si cuncta ad
desidium suppetant: munitos se in oĩb

Expanded text:
Tabernaculum quippe construitur ut ab aestu corpus et frigore defendatur. Quid itaque hoc loco tabernaculi nomine nisi aedificatio terrenae felicitatis exprimitur, per quam super se reprobi casura multiplicant, ut se a praesentis vitae necessitatibus quasi ab aestu et imbribus defendant? Honoribus namque excrescere ambiunt, ne despecti videantur. Terrena aggregando exaggenomen dilatare, ne lateant; et si cuncta ad desiderium suppetant, munitos se in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Erat ita mansuetꝰ: ut nec ꝑsecutori suo sa¬
uili malũ ꝓ malo reddiderit. Seruauit aũ
erga eũ tantam humilitatẽ: ut illũ regẽ
fateret᷑. se aũ canẽ. Et nec ꝓt̾ue. nec suꝑbe.
cũ eẽt in dõ potentior. respondebat regi.
s eum potiꝰ placare affectabat humilita¬
te: quã concitare suꝑbia. In potestate da
tꝰ ẽ saul. & hoc a dño dõ: ut ei faceret qͥcqͥt
ret. s tantũ in potestate illi datꝰ erat:¬
ad lenitatẽ potiꝰ deflexit. qͦd ei d̾s con¬
cessit. Quid si uellet occidere: careret
immico: s qͦm diceret. dimitte mͥ de¬
bita: sicut & ego dimitto debitorib me

Expanded text:
et ita mansuetus ut nec persecutori suo Saüli malum pro malo reddiderit. Servavit autem erga eum tantam humilitatem, ut illum regem fateretur, se autem canem: et non proterve nec superbe, cum esset in Deo potentior, respondebat regi; sed eum placare potius affectabat humilitate, quam concitare superbia. Etiam in potestate datus est ei Saül, et hoc a Domino Deo, ut ei faceret quidquiret, sed tantum in potestate datus illi eratd lenitatem potius deflexit quod ei Deus concessit. Qui si vellet occidere, careret inimico: sed quomodo diceret, Dimitte mihi debita, sicut et ego dimitto debitoribus me
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse dauid uouit tanquã in potestate ha¬
bens: & rogat dm ut impleat qͦd uouit.
Est deuotio uouentisi s ẽ humilitaᷤ p̾can¬
tis. Nemo p̾sumat uirib suis se reddere:
qͦd uou̾it. Quite hortat᷑ ut uoueas: ipse ad¬
iuuat ut redlas. Quid gͦ uouit uideamꝰ:
&e hĩc uitelligamꝰ quẽa dmodũ accipienduᷤ¬
sit in figura dauid. Dauid int̾pretat᷑ ma¬
nu fortĩ. Erat enĩ magnꝰ belligerator: p̃sii¬
immicos dõ se adiuuante: quẽ admodu
se habebat illiꝰimꝑii dispensatio. p̾figuranᷤ
tam̃ fortẽ manu quendã ad debellandoᷤᷤ
Seuiebat ille: ille sufferebat. Uictus ẽ qui
seiuiebat: uicit qui sufferebat. In ista man¬
suetudine: corpꝰ xp̃i. qͦd ẽ eccłia uicit inimi¬
cos. Sit manu fortis: oꝑando uincat. Nlã¬

Expanded text:
quam in potestate habens, et rogat Deum ut impleat quod vovit: est devotio voventis, sed est humilitas deprecantis. Nemo praesumat viribus suis se reddere quod voverit: qui te hortatur ut voveas, ipse adjuvat ut reddas. Quid ergo vovit videamus, et hinc intelligimus quemadmodum sit accipiendus in figura David. David autem interpretatur, Manu fortis. Erat enim magnus belligerator. Praesquemadmodum se habebat illius imperii dispensatio; praefigurans tamen fortem manu quemdam ad debellandos diabolum. Saeviebat ille; iste sufferebat: victus est qui saeviebat; vicit qui sufferebat. In ista mansuetudine corpus Christi, quod est Ecclesia, vincit inimicos. Sit manu fortis, operando vincat.
Abbreviated transcription (Latin):
dent᷑: somnia st̃ dormientiũ. Et sicut qͥ
uidet thesauros in somniis. dormiens
diues ẽ. s eugilabit & pauꝑ erit: sic omĩa
dent: in somnio gaudent. Puigilabt̃ q̃n
nolunt: si ñ mͦ uigilant qñ utile ẽ. Et m¬
uenient somnia fuisse illã &e transire sic̃¬

Expanded text:
li, somnia sunt dormientium; et quomodo qui videt thesauros in somniis, dormiens dives est? sed vigilabit et pauper erit: sic omnia dent in somno. Evigilabunt quando nolunt, si non modo evigilant quando utile est, et inveniunt somnia fuisse illa 7. AMBROS
Abbreviated transcription (Latin):
soniꝰ uenit ad ocłos. Siñ dederis reqͥem
timporib tuis: ñ uenit somnꝰ. Cũ gͦ ce¬
ꝑit te aliqͥd temporale delectare ad pecca¬
tũ: iam grauant᷑ tͥ timpora. uis euigilare :
& ñ dormire. nec dormitare: Noli te cre¬
dere tali delectationi. Maiores dolores ba¬
bebis. quã suauitates. Et ea cogitatione
qͥ si confricans frontẽ. excutis somnũ: &
paras locũ dño. donec inuenias locũ dõ¬

Expanded text:
s, et venit somnus; si non dederint requiem temporibus suis, non venit somnus. Cum ergo coeperit te aliquid temporale delectare ad peccatum, jam gravantur tibi tempora. Vis evigilare, et non dormire, nec dormitare? Noli te credere tali delectationi; majores dolores habebit quam suavitates. Ista cogitatione quasi confricans frontem, excutis somnum, et paras locum Domino. 10. «Donec inveniam locum Do
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Idcuro creatã corruptibilis ꝑsistere ad
incorruptionẽ potest: qͥa tue potestatis ma¬
nu deducit᷑: & tui respectuᷤ gr̃a ut ꝑsistat
tenet᷑. Humana namq natura. eo ipso quo
creat᷑a ẽ. in seipsa ht sub se defluere: s a con
ditore suo homo accepit. ut & suꝑ se contẽ¬
platione homo rapiat᷑: & in se ipso in corrup¬
tione teneat᷑. Creatura gͦ ne sub se defluat.
s in incorruptioẽ ꝑsistat: ad incõmutabili¬
tatis statũ auctoris sui dextera subleuat᷑.
Potest qͦq dexterȩ nomine filiꝰ hominis
designari: qͥa omĩa ꝑ ipsũ facta st̃. Omp̃c
ctũ atq in infimis iacens ad sũma deduceret :
nob̾ incarnatione datũ ẽ uͭ qͥ ex uoluntate
ꝓpͥa in corruptionẽ cecidimꝰ: deducente nos
d̃o. qñq in incorruptionis głã stare ualeamꝰ.

Expanded text:
cat: Idcirco creatura corruptibilis persistere ad incorruptionem potest, quia Dei omnipotentis manu erigitur, et sui respectus gratia ut persistat tenetur. Humana creatura eo ipso quo creatura est, in semetipsa habet sub se defluere; sed a conditore suo homo accepit, ut et super se contemplatione rapiatur, et in seipso incorruptione teneatur. Creatura ergo ne sub se defluat, sed in incorruptione persistat, ad incommutabilitatis statum auctoris sui dextera levatur. Potest quoque dexterae nomine Filius designari: Quia omnia per ipsum facta sunt . Octum atque in infimis jacens ad summa erigeret gennobis incarnatione datum est ut qui ex voluntate propria in corruptionem cecidimus, vocanti nos Deo quandoque ad incorruptionis
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre eiꝰ. ita ce lum̃ eius. In hac nocte. in
hac mortalitate uitȩ humanȩ habent
mã ꝑfidem. & ꝓmiserit aliam lucẽ. & inspi¬
rauerit & donau̾it patientiã. & monuerit
hominẽ ñ delectari ꝓsꝑis. ne frangat᷑ adu̾¬
sis: incipit homo fidelis indifferenter uts
nec frangat᷑ qñ res adu̾se st̃. s ubiq dm be
nedicere ñ solũ qñ abundat. s õe qñ amit¬
tit: ñ solum qñ sanus ẽ. s etiã qñ egrotat:
ut sit in illo uera illa cantatio. Benedicã
dñm in om̃i tempore: semꝑlaus eiꝰ in ore
obseura ẽ nox ista: qñ arridet ꝓsꝑitas. qͣndo
tͥstis ẽ adu̾sitas. semꝑ sit laus in ore tuo: fiet.¬

Expanded text:
tenebrae sunt noctis hujus. In hac nocte, in hac mortalitate vitae humanae habent mam per fidem, et promiserit aliam lucem, et inspiraverit et donaverit patientiam, et monuerit hominem non delectari prosperis, ne frangatur adversis; incipit homo fidelis indifferenter uti nec frangi quando res adversae sunt, sed ubiquenedicere; non solum quando abundat, sed etiam quando amittit; non solum quando sanus est, sed etiam quando aegrotat; ut sit in illo vera illa cantatio: «Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore obscura est nox ista; quando arridet prosperitas, quando tristis est adversitas, semper sit laus e
Abbreviated transcription (Latin):
nox illuminatio mea in deliciis meis. fã¬
cta ẽ mͥ noxilluminatio: qͥa in nocte desꝑa¬
ueram posse transire tantũ mare. & tantã
uiã suꝑare : &e uenire ad extremũ. ꝑseueran¬
do usq in finẽ. Grãs illi qui me quesiuit fu¬
gitiuũ: qui t̾ga mea flagelli plaga ꝑcussit᷑
qui me uocando ab int̾itu reuocauit. fecit
mͥ illuminatã noctẽ. Nox enĩ ẽ quã diu
uita ista agit᷑. Quomͦ ẽ nox illuminata:
nẽ xp̃c de isto scło. & illuminauit nobis
noctẽ. P diderat enĩ dragmã mulier unãi
accendit lucernã. Sapientia dĩ ꝑdiderat
ipsiꝰ imꝑatori ᷤ nr̃i. factus ẽ enĩ homo ad
imaginẽ di: & ꝑierat. Et qͥd fecit mulier
sapiens: Aecendit luc̾nam. Lucerna de luto
e. S habet lucẽt qua inueniat᷑ dragma. Lu¬
ẽna gͦ sapientiȩ. caro xp̃i de luto facta est.
s u̾bo suo lucet: &e iuenit ꝑditos. Et nox
illuminatio mea in delitiis meis. Deliciȩ¬

Expanded text:
nox illuminatio» «in deliciis meis.» Facta est mihi nox illuminatio: quia in nocte me desperaveram posse transire tantum mare, et tantam viam superare, et venire ad extremum perseverando usque in finem. Gratias illi qui me quaesivit fugitivum, qui terga mea flagelli plaga percussit, qui me vocando, ab interitu revocavit, qui fecit mihi illuminatam noctem. Nox est enim quamdiu ista vita agitur. Quomodo est nox ilnem de isto saeculo, et illuminavit nobis noctem. Perdiderat enim drachmam mulier illa; accendit lucernam . Sapientia Dei perdiderat ipsius Imperatoris nostri. Factus est enim homo ad imaginem Dei , et perierat. Et quid fecit mulier sapiens? Accendit lucernam. Lucerna de luto est, sed habet lucem qua inveniatur drachma. Lucerna ergo sapientiae, caro Christi, de luto facta est; sed Verbo suo lucet, invenit perditos. «Et nox illuminatio in deliciis meis:» fac
Abbreviated transcription (Latin):
casti in tenebris es: s confitendo tenebͣs
tuas. mereberis illuminari. Unde autẽ¬
sinit impunite. abire peccata nr̃a. flagel¬
lat nos in istis laborib: &e erudit. Tota
ista miseria geners humani. in qua ge¬
tentia penalis. Et si ad hoc ds istis talib fla¬
gellis erudit nos. ut ñ tenebrent᷑ tenebre
ñe. agnoscamꝰ nos sub pena flagelli eẽ ÷&e bñ¬
dicamꝰ dm̃ miscentẽ amaritudines dulde¬
dmi uite temporalis. ne tẽporaliũ delici¬
arum delectatione cȩcati. ñ desideremuᷤ
delicias et̾nas: nec uelimus finire mare.
& habitare in nouissimo maris. Sic fiet¬

Expanded text:
casti, in tenebris es: sed confitendo tenebras tuas, mereberis illuminari tesinit impunita habere peccata: flagellat nos in istis laboribus, et erudit nos. Tota ista miseria generis humani in qua geSi ad hoc Deus hic talibus flagellis eruit nos, ut non tenebrentur tenebrae nostrae; agnoscamus nos sub poena flagelli esse, et benedicamus Deum miscentem amaritudines dulcedini vitae temporalis, ne temporalium deliciarum delectatione caecati; non desideremus delicias aeternas, nec velimus finiri mare et habitare in novissima maris. Sae
Abbreviated transcription (Latin):
habebat qͥdam pat̾familias: maice non
longe ierat. s. in agro oꝑabat᷑ significat
scõs in lege facientes oꝑa. & precepta le¬
gis. Genus aũ humanũ qͦd defluxerat in
idoloꝵ culturã: in longinqͦ fuerat ꝑegri¬

Expanded text:
habebat quidam paterfamilias: major non longe ierat, sed in agro operabatur, et significat sanctos in Lege facientes opera et praecepta Legis. Genus autem humanum quod deflexerat in idolorum culturam, in longinquo fuerat peregri
Abbreviated transcription (Latin):
ẽmundꝰ: Ubi ñ ẽ ds. Quis fallit dme
Quẽ ñ uidet ds̃; A quo fugitiuũ suũ ñ
repetit ds: Quo g̃ ibit fu gitiuus iste:
a facie dis Uertit se hac atq illac: qͣoi q̃ renͤ
si descendero in infernũ ades: id ẽ si me ex
tulero te inuenio rep̾ssorẽ: si me absconde
uera est iusticia. Si peccando uenero in ꝓ¬
fundũ maloꝵ. & confiteri contẽpsero di¬
cens. qͥs me uidet: in inferno aũ qͥs confite¬
inqͥt a facie tua. fugiã a sp̃u tuo:. ab ultore

Expanded text:
est. Ubi non est Deus? quis fallit Deum? quem non videt Deus? a quo fugitivum suum non repetit Deus? Quo ergo ibit fugitivus iste a facie Dei? Vertit se hac atque illac, quasi quaerens Si ascendero,» inqutulero, te invenio repressorem; si me absconderest vera justitia. Si peccando venero in profundum malorum, et confiteri contempsero , dicens, «Quis me videt» ? «inferno» enim «quis confiteinquit, a facie tua, sic fugiam a Spiritu tuo; ab ultore
Abbreviated transcription (Latin):
basti: scđm uoluntatẽ tuã factũ ẽ. Si
aũ uolueris acciꝑe uocẽ capitis ex ꝑso¬
na corporis: dicamꝰ & nos. tu cognouisti
sessionẽ meã. & resurrectionẽ meã. Sedet
enĩ homo. qñ se humiliat in penitentia:
surgit aũ in remissis peccatis: qͣndo erigit᷑
in spem uitȩ et̾nȩ. Propterea ce in alio psal¬
mo dr. Surgite pꝰtquã sederitis: qͥ man¬
ducatis panẽ doloris. Panẽ doloris peniten¬
tes manducant: qͥ cantant in alio psõ. fa.
cte. Quid ẽ gͦ. surgite postea quã sederi¬
tis: Nolite exaltari: nͥ humiliati fueri¬
tis. Multi enĩ uolunt surgere antequã
sederint: uolunt se iustos uideri. ante¬
quã peccatores se eẽ confessi siit. G̾ si ex
ꝑsona capitis nr̃i accipis intellectũ: tu cog¬
nouisti sessionẽ meã & resurrectionẽ meã:

Expanded text:
basti; secundum voluntatem tuam factum est. Si autem volueris accipere vocem capitis ex persona corporis, dicamus et nos, «Tu cognovisti sessionem meam et resurrectionem meam.» Sedet enim homo, quando humiliat se in poenitentia; surgit autem remissis peccatis, quando erigitur in spem vitae aeternae. Propterea et in alio psalmo dicitur: «Surgite posteaquam sedistis, qui manducatis panem doloris» . Panem doloris poenitentes manducant, qui cantant in alio psalmo, etcte» . Quid est ergo, «Surgite posteaquam sedistis?» Nolite exaltari, nisi humiliati fueritis. Multi enim volunt surgere, antequam sederint; volunt se justos videri, antequam peccatores se esse confessi sint. Ergo si ex persona capitis nostri accipis, sic intellige: «Tu cognovis
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃: usꝙ ad huiꝰ uite mortalitatẽ sufficiat la¬
bor nr̃. Recordem̃ panẽ patͥs ñĩ recolamꝰ beati¬
tudinẽ domꝰ patͥs nr̃it ñ nos delectent silique
porcoꝵ doctnȩ demonioꝵ. Ecce tu dñe
cognouisti omĩa nouissima & antiqua.
Nouissima. qͦ ꝑueni: antiqua uͥ te offendi.
Tu formasti mece posuisti suꝑ me manũ
tuã. finxisti mẽ. Ubi: In ista mortalitate.

Expanded text:
Deum: usque ad hujus vitae mortalitatem sufficiat labor noster. Recordemur panem Patris nostri, recolamus beatitudinem domus patris nostri; non nos delectent siliquae porcorum, doctrinae daemoniorum. «Ecce tu, Domine, cognovisti omnia novissima et antiqua: novissima,» quo perveni; «antiqua,» ubi te offendi. «Tu finxisti me, et posuisti super me manum tuam. Finxisti me:» ubi? In ista mortalitate;
Abbreviated transcription (Latin):
qd s̃ p̃ponit. Hic aut̃ dñs astitit a dextͥo
pauꝑis:. ut diuitiȩ pauꝑis sint ipse dñs:
finiendȩ: neq ut eiꝰ augeret pecuniam.
aut eũ faceret corporeis iuribꝰ fort̾e. uł
ad tempꝰ incolumẽ: s ut saluã faceret
a ꝑsequentibꝰ animã meã. Salua fit au
a ꝑsequentibꝰ anima: si ñ eis ꝯsentiatur
ad malũ. Non eis aut̃ ꝯsentit᷑. cũ assi¬
stit dñs a dextͥs pauꝑis: ne ipsa pauꝑta.
te .i. infirmitate succũbat. Hoc adiuto¬

Expanded text:
dito: hic autem Dominus «astitit a dextris pauperis,» ut divitiae pauperis sint ipse Dominufiniendae, neque ut ejus augeret pecuniam, aut eum faceret corporis viribus fortem, vel ad tempus incolumem; sed «ut salvam faceretsequentibus animam meam.» Salva fit autem a persequentibus anima, si non eis consentiatur ad malum; non eis autem consentitur, cum assistit Dominus a dextris pauperis, ne ipsa paupertate, id est infirmitate, succumbat. Hoc adjuto
Abbreviated transcription (Latin):
ut morerem̃. Peccata aut̃ parentũ ñ ꝑtineñ
ad filios: quȩ faciunt parentes iã natis filis.
Nati enĩ filii ad se ꝑtinent: & parentes ad se.
ꝑtinent. Itaq illi qͥ nati st̃. si tenuerint.
uias parentũ suoꝵ malas: necesse ẽ. portent.¬
⁊ merita ipsoꝵ. Si aut̃ mutauerint se: in
S ĩa qd accepit ad mortalitatẽ istã radix

Expanded text:
 enim peccata parentum non pertinent ad filios, quae faciunt parentes jam natis filiis: jam enim natifilii ad se pertinent, et parentes ad se pertinent. Itaque illi qui nati sunt, si tenuerint vias parentum suorum malas, necesse est portent et merita ipsorum: si autem mutaverint se, et  quod accepit ad mortalitatem istam radix
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ erat. ut regenerarem᷑. ⁊ credendo
noui efficerem᷑ : atq in resurrectione. om̃is
ipsa mortalitas absumeret᷑: & nouitas to¬
cius hominis repararet᷑. Siẽ enĩ in adam
om̃s moriunt᷑: sic ⁊ in xp̃o om̃s uiuifica

Expanded text:
futurum erat ut regeneraremur, et credendo novi efficeremur, atque in resurrectione omnis illa mortalitas absumeretur, et novitas totius hominis repararetur; sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes vivif
Abbreviated transcription (Latin):
scłm scłi. Nam quã sit secura ista laudatio.
ipso bono. Si enĩ gaudes de bono qͦd tͥ ac¬
cidit ꝑ diem: fortasse transit in alio die
bonũ hoc unde gaudes.Si autẽ gaudeas
ẽ ille cercior in quo gaudebis. Gaudes de

Expanded text:
s» ? Nam quam sit secura ista laudatio, ipso bono. Nam si gaudes de bono quod tibi accidit per diem, fortasse transit alio die bonum hoc unde gaudes. Bene est ille certior in quo gaudebis. Si enim gaudes de
Abbreviated transcription (Latin):
misericors. Suauis dñs uniu̾sis: & mise¬
rationes eiꝰ suꝑ omĩa oꝑa eiꝰ. Nisi ille talᷤᷤ
eẽt: de nobis repetitio nulla eẽt. Attende
ad ipsum. Quid merebaris peccator &e am¬
qͥd tͥ debebat᷑: & qͥd dederit. qͥ gͣtis dedis.
Data ẽ uenia peccatori: datus ẽ sp̃e
dñs. in his quibus ueniã dedit. In hiᷤᷤ
quibus adhuc ñ dedit. patiens: scił ñ
dampnans. s expectans: & in ipsa expec¬
tatione clamans: conu̾timini ad me. &
ego reu̾tar ad uos. Et nimia longanimi¬

Expanded text:
misericors. Suavis Dominus omnibus, et miserationes ejus in omnia opera ejus.» Nisi ille talis esset, de nobis repetitio nulla esset. Attende ad te ipsum; quid merebaris peccator? cond tibi debebatur, et quid dederit qui gratis dedit. Data est venia peccatori, datus est spirdedit: in his quibus adhuc non dedit, «longanimis,» non damnans, sed exspectans, ipsa exspectatione clamans, «Convertimini ad me, et convertar ad vos» ; et nimia longanimi
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ optamꝰ ut ueniat. hoc regnũ uentr¬
num. decorẽ habet. Quẽ decorẽ habet t̾ra :ͤ
do ipsa sic eminet: ut qͣsi pulchriꝰ nichil in¬
ueniri possit: Et hic in isto decore. in ista
pulchritudine ꝓpe iam in effabili uiuunt¬

Expanded text:
regnum optamus ut veniat; hoc regnum ventudecorem habet. Quem decorem habet terra, mado ipsa sic eminet, ut quasi pulchrius nihil inveniri possit? Et hic vivunt in isto decore, in ista pulchritudine prope jam ineffabili, hi
Abbreviated transcription (Latin):
datur: Sp̃es. utilitas. aliqua uirtꝰ. aliqͣ
potentia rerũ istarũ. Si pulchritudo te
delectat: quid pulchriꝰ faciente: Si utiliraᷤᷤ
laudatur: quid illo utilius. qͥ fecit omĩa:
Si uirtus laudat᷑: quid illo potentiꝰ. a qͦ
liuiscentes creatorẽ:ñ sic te laudat gene¬
ratio &e generatio in seruis tuis: s poten¬

Expanded text:
datur? Species, utilitas, aliqua virtus, aliqua potentia rerum istarum. Si pulchritudo te delectat, quid pulchrius faciente? Si utilitas laudatur, quid illo utilius, qui fecit omnia? Si virtus laudatur, quid illo potentius, a quo liviscentes Creatorem; non sic te laudat generatio et generatio in servis tuis,
Abbreviated transcription (Latin):
finis. Noli gͦ putare eum cuiꝰ magnitu¬
dinis ñ ẽ finis: sufficient̾ te posse lauda
laudatio sine fine sit. Non enĩ cũ mor¬
tuus fueris in hac carne: desines lauda¬
re dm. Dictum ẽ quidẽ. ñ mortui lau¬
dabunt te dñe:s illi de quib dicitur: a
mortuo uelut qui ñ sit ꝑiit confessio ñ

Expanded text:
i ergo te putare eum cujus magnitudinis finis non est, sufficienter posse laudarlaudatio sine fine sit. De mtuus fueris in hac carne, desines laudare Dominum. Dictum est quidem, «Non mortui laudabunt te, Domine» : sed illi de quibus dicitur, «A mortuo, velut qui non sit, perit confessio» ; non
Abbreviated transcription (Latin):
conspiciunt᷑ Sequit᷑ gͦ. Generatio &e ge
forte duas quasdã generationes insinua¬
re uoluerit ista repeticio. Sumꝰ enim in
hac generatione filii di: erimꝰ in alia re¬
generatione filii resurrectionis. Laudam¬

Expanded text:
generationes! forte duas quasdam generationes insinuare voluit ista repetitione? Sumus enim in ista generatione filii Dei; erimus in alia generatione filii resurrectionis. A