comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tate sua & erat uidua annis. Lxxx.iiii.
nec recedebat detemplo ieiuniis & obse¬
crettionib seruiens nocte acdie. Nec
mirum si uidere meruerit saluatorẽ:
quem tanto labore querebat. Confera
& tenere. natum confiteri: & incrucifixũ
credere: paruulum non negare. & uitũ
gaudere regnantem. Non facio ullam
inter scas feminas differentiã: quͦd ñ¬
non nulli inter
scõs uiros & eocle¬
siarum principeᷤ
stulte facere con¬
sueuerunt. S ed
illa ostendit as¬
sertio : ut quarum unus ẽ. labor: unũ & prę¬
mium sit Diff cile est in maledica eiuitate &
in urbe inqua orbis quondam popłs fuit. palmaa¬
uitioꝵ. & si honestis detraherent. & pura aentu¬
cda macularent: non aliquam sinistri rumoris
fabulam trahere: Unde quasi rem difficillimã
ac penȩ impossibilẽ optat ꝓpħa potius quam
presumit dicens. Beati inmaculati in uia: qui
ambulant in lege dñi. In maculatos inuia huiꝰ

Expanded text:
tate sua et erat uidua annis octoginta qutate sua et erat uidua annis octoginta quattuor nec recedebat de templo ieiuniis et obsecrationibus seruiens nocte ac die. nec mirum, si uidere meruit saluatorem, quem tanto labore quet tenere: natum confiteri, et in crucifixum credere, parvulum non negare, et virum gaudere regnantem. Non facio ullam inter sanctas feminas differentiam, quod nonnulli inter sanctos viros et Ecclesiarum principes stulte facere consueverunt: sed illo tendit assertio, ut quarum unus est labor, unum et praemium sit. 3. Difficile est in maledica civitate, et in urbe, in qua orbis quondam popuitiorum, si honestis detraherent et pura ac munda macularent, non aliquam sinistri rumoris fabulam trahere. unde quasi rem difficillimam ac paene inpossibilem optat propheta potius quam praesumit dicens: beati inmaculati in uia, qui ambulant in lege domini, inmaculatos in uia huius
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate nobilior. orbata patris morte.
uiro quoq post nuptias. uii. m̃se priuata ẽ.
Cumq eam cerealis cuius clarum inter oon¬
sules nom̃ ẽ. propter etatem & antiqui¬
tatem familie. & insignem qͥd maxime
uiris placere consueuit. decorẽ corporis.
ac moꝵ temperantiam. ambitiosius peter&:
Suasq longeuius polliceretur diuitias : ce¬
ñ quasi inucorem: sed quasi infiliã uel¬
let donatione transfundere: albinaq
mater tam clarum prȩsidium uiduita¬
te domus ultro appeter&. Illa respondit.
Si uellem nubere. & ñ eternȩ me cupe¬
rem puditiciȩ dedicare : utiq maritũ
quererem ñhereditatẽ. Illoq mandante.
mori.sed senex dui uiuere non potest.
Qua sententia repudiatus. exemplo cetĩs
fuit: ut eius nuptias desperanent. Legimꝰ
in euangłio sodm lucam. Et erat anna
ꝓpheussa filia phanuhelis de tribu aser:
& hȩc ꝓuecte ȩtatis in dieb plurimis. ĩux¬
xeratq cum uiro annis septem auirgini¬

Expanded text:
humilitate nobilior. Orbata patris morte humilitate nobilior. Orbata patris morte uiro quoque post nuptias septimo mense priuata est. cumque eam Cerealis, cuius clarum inter consules nomen est, propter aetatem et antiquitatem familiae et insignem — quod maxime uiris placere consueuit—decorem corporis ac morum temperantiam ambitiosius peteret suasque longaeuus polliceretur diuitias et non quasi in uxorem sed quasi in filiam uellet donationem transfundere Albinaque mater tam clarum praesidium uiduitati domus ultro appeteret, illa respondit: \'si uellem nubere et non aeternae me cuperem pudicitiae dedicare, utique maritum quaererem, non hereditatem\'. illoque mandante pmori, sed senex diu uiuere non potest\'. qua sententia repudiatus exemplo ceteris fuit, ut eius nuptias desperarent. legimus in euangelio secundum Lucam: et erat Anna prophetissa, filia Phanuhelis, de tribu Aser et haec prouectae aetatis in diebus plurimis. uixeratque cum uiro annis septem a uirgini
Abbreviated transcription (Latin):
flagitas uirgo xp̃i principia. ut
memoriam sc̃ȩ feminȩ marcellȩ littĩs
recolam: & bonum quo diu fruituri su¬
mus. & iam cȩteris noscendum imitan¬
dumq describam: Satisq doleo: qd̾
hortaris sponte currentem: & arbitrarᷤ
indigere p̾cibus quin & tibi quidẽ
in eius e lectione concedam: multoq
plus accipiam quã tribuam beneficiĩ
tantarum recordatione uirtutum:
&ant ut huc usq reticerem & bientuum
p̃terirem silentio. non fuit dissimulatio¬
nis ut male estimas: sed tristicie inoredi¬
bilis: Quȩ ita meum oppressit animum.
ut melius iudicarẽ tacere in p̃sentiarum :
qua nichil dignum illius laudib dicere.
Neq uͦ marcellam tuam. immo meã. &
stitutis rethoꝵ p̃dicabo. ut exponã illus¬
trem familiam. alti sanguims decus &
stemata ꝑ consules & p̃fectos p̃torio de¬
currentia. Nichil in ea laudabo nisi qͥd
ꝓprium ẽ: & in eo nobilius. qd̾ opib & no¬
bilitate contẽpta. facta ẽ. paupertate &

Expanded text:
flagitas, uirgo Christi Principia, ut memoriam sanctae feminae Marcellae litteris recolam et bonum, quo diu fruiti sumus, etiam ceteris noscendum imitandumque describam. satisque doleo, quod hortaris sponte currentem et me arbitraris indigere precibus, qui ne tibi quidem in eius dilectione concedam multoque plus accipiam quam tribuam beneficii tantarum recordatione uirtutum. nam ut hucusque reticerem et biennium praeterirem silentio, non fuit dissimulationis, ut male aestimas, sed tristitiae incredibilis, quae ita meum obpressit animum, ut melius iudicarem tacere inpraesentiarum, quam nihil dignum illius laudibus dicere. neque uero Marcellam tuam, immo meam et, stitutis rhetorum praedicabo, ut exponam inlustrem familiam, alti sanguinis decus et stemmata per consules et praefectos praetorio decurrentia. nihil in illa laudabo, nisi quod proprium est et in eo nobilius, quod opibus et nobilitate contempta facta est paupertate et
Abbreviated transcription (Latin):
pene oblitꝰ de ea loqui. quȩ prima
de uob̾ p̾cessit. ad dñm. uere nẽ quin¬
que in tres & duas uidemꝰ ẽẽ diuisos.
illa cũ soiore paulma. dulci sõno
fruit᷑. Tu duarũ medius. ad. xp̃m
leuius subuolabis: Explicit ad¬

Expanded text:
paene oblitus de ea loqui, quae prima paene oblitus de ea loqui, quae prima de uobis praecessit ad dominum. uere nunc quinque in tres et duas uidemus esse diuisos: illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius ad Christum leuius subuolabis. LXVII.
Abbreviated transcription (Latin):
huc illucq discurrunt: & certe magnꝰ
uirgniũ chouis cũ illis habitat: Non hu¬
iuscemodi ministeria aliis imperarem̃
poterant : Sed nolunt uinci aib his labo¬
re corpor. quas ipse superant uirtute
animi. hoc dico. ñ quo de ardore men¬
tis tuę quicquã dubitẽ. s qͦ currentẽ
inpellã: & acriter dimicanti feruorem
feruori augeã. Nos in ista ꝓuincia nun¬
dũ ȩdificato mon asterio & diuersorio
ꝓpter instructionẽ. forte os mͦ ioseph
cũ maria in bethilem ueniens ñ unue¬
niat hospitiũ. Tantis de toto orbe con¬
fluentib turbis obrum᷑ monachoꝵ:
ut nec ceptũ opꝰ deserere. nec supra
pensas. Compulsi sumꝰ fratrẽ pauli¬
nianũ ad patriã mittere. ut semiru¬
tas uillulas quȩ barbaror effugert
manꝰ. & parentũ cõmuniũ cineres¬
uenderet.: ne cȩptũ scõr ministeriũ¬
In calce epłȩ recoidatꝰ sũ quadrige
ur̃ȩ & ꝓpositi quintã de ee̾ blesillã:

Expanded text:
huc illucque discurrunt. et certe magnus huc illucque discurrunt. et certe magnus uirginum chorus cum illis habitat. num huiusce modi ministeria aliis imperare non poterant? sed nolunt uinci ab his labore corporum, quas ipsae superant uirtute animi. haec dico, non quo de ardore mentis tuae quicquam dubitem, sed quo currentem inpellam et acriter dimicanti feruorem fauore augeam. Nos in ista prouincia aedificato monasterio et diuersorio propter extructo, ne forte et modo Ioseph cum Maria Bethlehem ueniens non inueniat hospitium, tantis de toto orbe confluentibus turbis obruimur monachorum, ut nec coeptufu opus deserere nec supra pensas, conpulsi sumus fratrem Paulinianum ad patriam mittere, ut semirutas uillulas, quae barbarorum effugerunt manus, etparentumcommuniumcineresuenderet, ne coeptum sanctorum ministeriuIn calce epistulae recordatus sum quadrigae uestrae et proposito quintam deesse Blesillam,
Abbreviated transcription (Latin):
dignant̾ introeas. cȩcor ocłssis. sis manꝰ
debiliũ. pes claudor. ipse aquã portes:
ligna concidas: focũ exstruas ubi uin¬
cula. ubi alapę. ubi sputa. ubi flagel¬
la. ubi patibulũ. ubi mors: ꝙ cun
onũa quȩ diri feceris: ab eustochio tua.
paulaq uinceris. sinon oꝑe. at certe
sexu Ego quidem nome ñ erã. &tẽ
me tenebat heremꝰ. atq utinã ꝑte¬
niusset: quando socero tuo uiuente
tarotio. scło seriuebant. s tam̃ audio
quȩ inmunditias platearũ ferre ñ
terant. quȩ eunuchor manibꝰ por¬
.t᷑. &in equale solũ molestus
uanscendeban. Quib serica uestis
oueri erat. ⁊ solis calor incendiũ. nc̃
sordidate & lugubres. ⁊ sui cõparatio¬
ne forticulȩ. uel lucernas concinnant.
uel suecendunt focũ lauim̃ta uerrunt.
mundant legumina. olerũ fasciculos in
feruente olla deiciunt. apponunt men¬
sas. calices poirigunt. effundunt cybos.

Expanded text:
dignanter introeas, caecorum oculus sis, manus dignanter introeas, caecorum oculus sis, manus debilium, pes claudorum, ipse aquam portes, ligna concidas, focum extruas: ubi uincula? ubi alapae? ubi sputa? ubi flagella? ubi patibulum? ubi mors? et cum omnia, quae dixi, feceris, ab Eustochio tua Paulaque uinceris, si non opere, at certe sexu. ego quidem Romae non eram et tunc me tenebat heremus — atque utinam pertenuisset! — quando socero tuo uiuente Toxotio saeculo seruiebant, sed tamen audio: quae inmunditias platearum ferre non poterant, quae eunuchorum manibus portabantur et inaequale solum molestius transcendebant, quibus serica uestis oneri erat et solis calor incendium, nunc sordidatae et lugubres et sui conparatione forticulae uel lucernas concinnant uel succendunt focum, pauimenta uerrunt, mundant legumina, holerum fasciculos in feruentem ollam deiciunt, adponunt mensas, calices porrigunt, effundunt cibos,
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ in facie benedirerit tͥ. Seit hostis an¬
tiquus mauis continentie quã nũmor
ẽẽ certam̃. Facile abicit᷑ qđ hęret er¬
trinsecus. intestinũ bellũ periculosiuᷤ
est. Coniuncta disglutinamꝰ. unca dis¬
secanꝰ. ⁊ acheus diues erat. apłi pau¬
peres. reddit ille quadruplũ qͦd rapu¬
erat. dusitq pauꝑib medietatẽ sub¬
stantiȩ que remanserat Suscepit
ritati se nou potuerat coertendere.
quantũ aduoluntatẽ totũ mundũ
parit̾ reliquerunt. Si offeramꝰ xp̃o
opes cũ anima nr̃a. libent̾ susc. pret
Sin autẽ quȩ aforis sunt d̃o qͦ intꝰ
sunt diabolo demꝰ: ñ ẽ equa partitio.
chuis ẽẽ cepisti: non tib sit tumoris
s. humilitatis occasio. sciens filium
di factũ filiũ hominis Quantũcũq
deieceris te: hum ilior xꝑo ñ eris Esto¬
ut incedas pedibꝰ. furua tunica uestia¬
ris. aequaris pauperibꝰ. in opũ cellulã

Expanded text:
nisi in faciem benedixerit tibi. scit hostis annisi in faciem benedixerit tibi. scit hostis antiquus maius continentiae quam nummorum esse certamen. facile abicitur, quod haeret extrinsecus; intestinum bellum periculosius est. coniuncta disglutinamus, unita dissicimus. Zacheus diues erat, apostoli pauperes. reddidit ille quadruplum, quod rapuerat, diuisitque pauperibus medietatem substantiae, quae remanserat; suscepit ritati se non potuerat coextendere, quantum ad uoluntatem, totum mundum pariter reliopes cum anima nostra, libenter suscipiet. Si autem quae foris sunt Deo, quae intus sunt, diabolo demus, non est aequa partitio, chus esse coepisti, non tibi sed humilitatis occasio, scienti filium dei factum filium hominis. quantumcumque te deieceris, humilior Christo non eris. esto, incedas pedibus, fusca tunica uestiaris, aequeris pauperibus, inopum cellulas
Abbreviated transcription (Latin):
in dan consecutos occiderit. Et tam̃ postquã
crebro hospitalitatis officio: dũ homines ñ
recusat susciꝑe meruit đm. Non seruis &
ancillulis imꝑauit ut hospitib ministrarent.
& bonũ qͦd exrercebat ꝑ alios minuit.s qua¬
si reꝑta preda cũ sarra sua humanitati
solus in cubuit. Ipse pedes lauit. ipse pin¬
guẽ uitulũ portauit humeris de arm̃to.
Stetit ut seruus peregrinis praudentibus:
& sarrȩ manb coctꝰo cibyieumaturiᷤᷤ appo¬
suit. hȩc moneo frat̾ lm̃e pietate qua te di¬
ligo. ut ñ solũ pecuniã s te ipsũ xp̃o offeras
hostiã uiuã. placentẽ do. rationabile obseqͥũ
tuũ. & imiteris filiũ hominis qͥ ñ uenit mi¬
nistrari. s ministrare. Et qđ patriarcha
alienis: hoc discipulis & seruis magister ex¬
hibuit & dñs. Coriũ ꝓ corio. ⁊ omnia. quȩ
possidet dare potest homo ꝓ anima
sua. s tange inqͥt diabolus carneseiꝰ.

Expanded text:
in Dan consecutus occideret; et tamen, postquam in Dan consecutus occideret; et tamen, postquam crebro hospitalitatis officio, dum homines non refutat, suscipere meruit deum, non seruis et ancillulis imperauit, ut hospitibus ministrarent, et bonum, quod exercebat, per alios minuit, sed quasi reperta praeda cum Sarra sua humanitati solus incubuit. ipse pedes lauit, ipse pinguem uitulum portauit umeris de armento, stetit ut seruus peregrinis prandentibus et Sanae manibus coctos cibos ieiunaturus adposuit. Haec moneo, frater carissime, pietate, qua te diligo, ut non solum pecuniam, sed te ipsum Christo offeras, hostiam uiuam, placentem deo, rationabile obsequium tuum, et imiteris filium hominis, qui non uenit ministrari, sed ministrare et, quod patriarcha alienis, hoc discipulis et seruis magister exhibuit et dominus. corium pro corio et omnia, quae homo possidet, dare potest pro anima sua. sed tange, inquit diabolus, carnes eius,
Abbreviated transcription (Latin):
castra metaris: & suꝑ undtyberis ubi ille co¬
gente quadã penuria crustis fatalib &
quadris patulis ñ peꝑcit. Tu uiculũ nr̃m
idẽ domũ panis ȩdificas: ut duturnã fa¬
mẽ repentina saturitate conpenses Euge.
nr̃ hinc trans grederis. statim sũmũ tene¬
ns tenens de radice. ꝑuenis ad cacumen.
Primꝰ int̾ mon achos in pͥma urbe pͥmum
sequeris patriarchã. Lot h qͦd interp̃tat᷑
declinans qͥ campestria eligat. & iuxta
pytagorem litterã. facilia magis ⁊ sinistra
ac peritura sectet᷑ : tu in arduis & saruo¬
sis cũ sarra tͥ monum̃tũ para: ut iuxa
sit ciuitas litterarũ. Deletisq gigantib
filiis enac : hereditatẽ mutuã gaudiũ &
risus excipiat. diues erat abrahã auro ar¬
gento. pecore. possessione. uestib tantãq
habebat familiã. ut ad subitũ nuntium
uiuenib electis armare posset exercitũ.
& quattuor reges quos quinq reges fugerant

Expanded text:
castra metaris et super undam Thybridis, ubi ille cocastra metaris et super undam Thybridis, ubi ille cogente quondam penuria crustis fatalibus et quadris patulis non pepercit, tu uiculum nostrum, id est domum panis, aedificas et diuturnam famem repentina saturitate conpensas.. euge, noster, initia transgredens; statim summum tenes; de radice peruenis ad cacumen; primus inter monachos in prima urbe primum sequeris patriarcham. Loth, quod interpretatur \'declinans\', campestria eligat et iuxta Pythagorae litteram facilia magis et sinistra ac peritura sectetur; tu in arduis et saxosis cum Sarra tibi monumentum para, ut iuxta sit ciuitas litterarum deletisque gigantibus filiis Enac hereditatem tuam gaudium et risus excipiat. diues erat Abraham auro, argento, pecore, possessione, uestibus tantamque habebat familiam, ut ad subitos nuntios iuuenibus electis armare posset exercitum et quattuor reges, quos quinque reges fugerant,
Abbreviated transcription (Latin):
desiderat anima tua. & loquere confidenter.
Ego dormio. & cormeum uigilat. Cũq in¬
ueneris eum & tenueris : ne dimittas. & pͥaxil¬
lulum dormitanti elapsus fuerit. e manib:
noli ꝓtinus desperare. E gredere in plattas:
Ad uira filias hierusalẽ : repperies eũ cubantẽ
in meridie. lassum ebrium. noctis rore made.¬
factum intergreges solalium: in aromatũ
uarietatib. inter poma paradysi. ibi ei da ma.¬
millas tuas. sugat de erudito pectore. & re.¬
quiescat in medios cleros. pennȩ de argenta.¬
tȩ columbȩ. & interiora eius in fulgoreauri.
Paruulus iste de puer qui butiro & melle sa¬
ginat᷑. qͥ inter caseatos nutritus ẽ montes. cito
crescit in iuuenẽ. uelociter inte hostes spoli¬
at. predet᷑ mature damascũ: & regẽ uincit
assiriũ. Audio te.renodochiũ in portu fecis¬
se romano & uirgã de arbore abrahã in au¬
sonio plantasse littore. quasi ae neas noua

Expanded text:
desiderat anima tua, et loquere confidenter: desiderat anima tua, et loquere confidenter: ego dormio et cor meum uigilat. cumque inueneris eum et tenueris, ne dimittas. et si pauxillulum dormitanti elapsus fuerit e manibus, noli protinus desperare. egredere in plateas, adiura filias Hierusalem, repperies eum cubantem in meridie, lassum. ebrium, noctis rore madefactum, inter greges sodalium, in aromatum uarietatibus, inter poma paradisi. ibi ei da mamillas tuas, sugat de erudito pectore et requiescat inter medios cleros, pinnae deargentatae columbae et interiora eius in fulgore auri. paruulus iste et puer, qui butyro et melle saginatur, qui inter caseatos nutritus est montes, cito crescit in iuuenem, uelociter in te hostes spoliat, mature praedatur Damascum et regem uincit Assyrium. Audio te xenodochium in portu fecisse Romano et uirgam de arbore Abraham in Ausonio plantasse litore. quasi Aeneas noua
Abbreviated transcription (Latin):
ad olescentuli. cum aꝑfecto oratore in p̃faci¬
uncula diceretur. risimus: meminisse te pute
erroris mutui. quando omne machelũ scolas¬
ticoꝵ uocib consonabat. Sat cito sisat bene. fe¬
lices essent inquit fabius artes si de illis soli ar¬
tifices iudicarent. Poetam ñ potest nosse. nisi
qui uersum nouerit instruere: philosophos
non intelliga&e. nͥ qui nouerit dogmata ueritatiꝰ.
manu facta. & oculis patentia magis ꝓbant
artifices Nr̃a quã dura sit necessitas. hinc po¬
tes animaduertere. qd̃ uulgi standũ ẽ. iudicio
& ille inturba metuendus: Quẽ cum solũ uide¬
ris despicias Iec p̃teriens tetigi. ut eruditis
contentus aurib ñ magnopere cures. quid un¬
ꝑitoꝵ de ingenio tuo rumusculi lactitent.
sed ꝓpħarum cotidie medullas bibas. xp̃i patri
bis. siue dormies: amos tͥ semper bucina in
aurib son&. Nic lituus excitis animã tuam.
hoc amore furibundus. Quere in lectulo quẽ

Expanded text:
adolescentuli, cum aadolescentuli, cum auncula diceretur, risimus. meminisse te puto erroris mutui, quando omne Athenaeum scholasticorum uocibus consonabat: sat cito, si sat bene. felices, inquit Fabius, essent artes, si de illis soli artifices iudicarent. poetam non potest nosse, nisi qui uersum potest struere; philosophos non intellegit, nisi qui scit dogmatum uarietates; manu facta et oculis patentia magis probant artifices. nostra quam dura sit necessitas, hinc potes animaduertere, quod uulgi standum est iudicio et ille in turba metuendus, quem cum solum uideris, despicias. haec praeteriens tetigi, ut eruditis contentus auribus non magnopere cures, quid inperitorum de ingenio tuo rumusculi iactitent, sed prophetarum cotidie medullas bibas, Christi μύσbis siue dormies, <Iesn amsr tibi semper bucina in auribus sonet, hic lituus excitet animam tuam, hoc amore furibundus quaere in lectulo, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ueris captiuam mulierẽ. id ẽ sapientiã
secularẽ & eius pulchritudine captus fueris:
decalua eam. & in lecebras criminũ atq ornam̃t
uerboꝵ. cum remotis unguib seculi laua eam
ꝓphetali nitro. & tunc requiescens cũ illa dicio
S inistra eius sub capite meo. & dextra illius
amplexabitur me Et multos tͥ fȩtus captiua
dabit. ac de moabitide efficietur. israhelites.
xp̃c sanctificatio ẽ. sine qua nemo uidebit fa
inueniet ꝓ omnib. Et qui possit libere pro¬
clamare. Pars mea dñs Sentio te diuinis ar¬
dere doctrims: nec temeritate quorundã docer
qd̃ nescias: sed ante discere qd̃ docturus sis Sim
Non coturnatam & affectatã eloquentiã: nec
more pueroꝵ argutas sententis las in clausuliꝰ
instruis eito turgens spuma dilabit᷑. & quã uiꝰ
grandis tumor: contrarius ẽ. sanitati scitũ ẽ.
illud qͦq catonis. Sat cito si sat b̃n. qd̾ noᷤ qͦnd

Expanded text:
veris captivam mulierem, id est, sapientiam veris captivam mulierem, id est, sapientiam saecularem, et ejus pulchritudine captus fueris, decalva eam, et illecebras crinium atque ornamenta verborum cum emortuis unguibus seca. Lava eam Prophetali nitro, et tunc requiescens cum illa, dicito: « Sinistra ejus sub capite meo, et dextra illius amplexabitur me » , et multos tibi foetus captiva dabit, ac de Moabitide efficietur Israelitis. Christus sanctificatio est, sine qua nemo videbit facinveniat pro omnibus, et possit libere proclamare: Pars mea Dominus . 9. Sentio te divinis ardere doctrinis, nec temeritate quorumdam docere quod nescias; sed ante discere, quod docturus 400 sis. SimpNon cothurnatam affectas eloquentiam; nec more puerorum argutas sententiolas in clausulis struis. CITO TURGENS spuma dilabitur; et quamvis grandis tumor, contrarius sanitati est. Scitum est illud quoque Catonis: Sat cito, si sat bene. « Quod nos quondam
Abbreviated transcription (Latin):
cede sua: & qui altario ministrant. de al¬
tario participant᷑ : Memento qͦq huius
sententiȩ. Rabentes uictum atq uestitũ.
his contenti simus Ubi uideris fumare
patenas. & fasides aues lentis uaporib
discoqui argenti pondere feruentes
manus. conmatu los pueros. p̃ciosaᷤ
uestes. pictata petia. Ubi ditiorẽ. largio¬
rẽ. cui largiendum. Pars sacrilegii est.
rem pauꝑum dare ñ pauꝑib : & tamen
ñ ẽ. satis ꝑfecto. s & consummatit uiro
opes contempnere: pecunam dissipare
& ꝓicere. qd̾ in momento. & ꝑdi & inueniri
potest Fecit hoc crates tebanus : fecit ad¬
tistenos: fecerunt plurimi : quos uitiosis¬
simos legimus. Plus deb& xp̃i discipulus
p̃stare: quam mundi phylosophus. Glȩ
animȩ populares aures. atq uiroꝵ ope¬
rum uenale mancipium ẽ: Tibi non suf¬
pientiam. Hic tesaurus in agro scrip
turarum nascitur. hȩc gemina multis
emitur margaritis. Sin autẽ ad ama¬

Expanded text:
cede sua et: qui altari ministrant, de alcede sua et: qui altari ministrant, de altari participantur, memento huius quoque sententiae: habentes uictum atque uestitum his contenti sumus. ubi uideris fumare patinas et Phasides aues lentis uaporibus discoqui, ubi argenti pondus, feruentes mannos, comatulos pueros, pretiosas uestes, picta tapetia, ubi ditior est largitore, cui largiendum est, pars sacrilegii est rem pauperum dare non pauperibus. et tamen non est satis perfecto et consummato uiro opes contemnere, pecuniam dissipare et proicere, quod in momento et perdi et inueniri potest. fecit hoc Crates Thebanus, fecit Antisthenes, fecerunt plurimi, quos nitiosissimos legimus. plus debet Christi discipulus praestare quam mundi; philosophus gloriae animal et popularis aurae atque rumorum uenale mancipium est. tibi non sufpientiam. hic tturarum nascitur, haec gemma multis emitur margaritis. Sin autem adama
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuirtute meruit. neo sola milicia
possioc. & agrestia dudum corpora
fulgens palma circumdat. Plus gͦ accepimus
quam dedimus. parua dimisimus. & grandia
possidemus. Centuplicato fenore xp̃i ꝓmissa
redduntur Intali agro & isaac quondã se uerat.
qui paratus ad mortẽ. ante ȩuangllum ȩuange¬
trio: & id̃o uirginitatẽ apłs ñ imperat. qr dñs
disputans deetinuchis qui se castrassent ꝓpt̾
regna cȩloꝵ: ad extremum intulit Qui potest
capere capiat: Non ẽ. enim currentis neq
uolentis : sed miserantis ẽ. dĩ. Sius ꝑfectus
ẽẽ. non tͥ inponitur necessitas. ut uoluntaᷤᷤ
nuriȩ infidelitatis oecasio sit. & cũ anania
& saplura ꝑeas: sed uniũsa quȩ posside̾. Cũq
uendideris. da pauꝑib ñ locupletib ñ suꝑbi.
da quo necessitas sustentetur. ñ qͦ augeant᷑
opes Cũq legeris illud apłi. boui trituran¬
ti os ñ obturabis. & dignus ẽ oꝑarius mer¬

Expanded text:
pro uirtute meruit, nunc sola militia pro uirtute meruit, nunc sola militia possidet et agrestia dudum corpora fulgens palmata circumdat. plus ergo accepimus, quam dedimus. parua dimisimus et grandia possidemus, centuplicato faenore Christi promissa redduntur. in tali agro et Isaac quondam seuerat, qui paratus ad mortem ante euangelium euangetrio. et ideo uirginitatem apostolus non imperat, quia dominus disputans de eunuchis, qui se castrassent propter regna caelorum, ad extremum intulit: qui potest capere, capiat. non est enim uolentis neque currentis, sed miserentis dei. si uis perfectus esse: non tibi inponitur necessitas, ut uoluntas pnuriae infidelitatis occasio sit et cum Anania et Sapphira pereas, sed uniuersa, quae possides. cumque uendideris, da pauperibus, non locupletibus, non superbis. da, quo necessitas sustentetur, non quo augeantur opes. cumque legeris illud apostoli: boui trituranti os non frenabis et: dignus est operarius mer
Abbreviated transcription (Latin):
senatu. sic̃ & multi alii. habebat infulaᷤᷤ
ꝓ consularis. totus orbis huius cemodi
honorib plenus ẽ Primus erat. & inter
pͥmos p̃cedebat alios dignitate. & alios
sequebatur. quãuis clarus. bono¬
rabilis. & inturba & apud bonos uiros.
Indigna ipsa fit dignitas. qũ i multi in¬
digni possident. Unde egregiȩ de oȩsare
tullius cum qͦsdam ait ornare uoluit. ñ
illos honestauit. sed ornam̃ta ipsa turpa¬
uit. At nẽ om̃s xp̃i eccłȩ pammachium
loquuntur : miratur orbis pauperem.
quẽ huc usq diuitẽ nesciebat. Q deon¬
sulatu illustrius : Annuus honor. ẽ. &
post quã alius successerit: prior desinoe:
lat& inmultitudine. Laureȩ & triumphi.
interdum triumphantium sordib pol¬
luuntur. Qd ante ꝑmanus patriciĩ tra¬
debatur. & sola nobilitas possidebat.
Consularius uictor numidiȩ & teutonũ
atq cymbroꝵ ob nobilitatẽ familiȩ pu¬
tabatur indignus. Qͦd scipio ultra annoᷤ

Expanded text:
senatu, sed et multi alii habebant infulas senatu, sed et multi alii habebant infulas procollsulares. totus orbis huiusce modi honoribus plenus est. primus erat, sed inter primos; praecedebat alios dignitate, sed et alios sequebatur. quamuis clarus honor uilescit in turba et apud bonos uiros indigna ipsa fit dignitas, quam multi indigni possident. unde egregie de Caesare Tullius: dum quosdam, ait, ornare uoluit, non illos honestauit, sed ornamenta ipsa turpauit. at nunc omnes Christi ecclesiae Pammachium loquuntur. miratur orbis pauperem, quem huc usque diuitem nesciebat. quid consulatu inlustrius? annuus honor est et, postquam alius successerit, prior desinet. latent in multitudine laureae et triumphi interdum triumphantium sordibus polluuntur. quod ante per manus patriciis tradebatur et sola nobilitas possidebat, quo Marius, uictor Numidiae, Teutonum atque Cimbrorum, ob nouitatem familiae putabatur indignus, quod Scipio ultra annos
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ posuerit faciem eoꝵ quasi urbem ȩneã
& lapidem ad amantinum: & colũpnam
ferream. ne pauerent ad iniurias popłi:
Sunprudentium subs annantium fronte
rigorẽ contererent ingenua. Liberaliter
educat facib uerecundia. quã metus supe¬
rat. & quos tormenta non uincunt. Inter¬
dum uincit pudor. Non est parũ uirum
nobilẽ. uirum disertũ. uirũq locupletẽ.
inplateis potentium uitare comitatum.
miscere se turbis. adherere pauꝑib rusti¬
cis copulari: deprincipe uulgũ fieri. sed
quanto humilior: tanto sublimior. ẽ. Luc&
margaritum insordib : & fulgor gemmȩ
purissimȩ etiã inluto radiat. Hoc. ẽ qd̃
dñs reꝓmisit. Glorificantes me glorifi¬
cabo. Alii hoc intelligant de futuro. qͦndo
meror uestitur ingaudium. & transeunte
mundo. scõꝵ corona ñ transit. Ego & in
p̃sentiarum uideo ꝓmissa cõpleri. anteꝙͣ
xp̃o tota mente seruir&. Notus erat in

Expanded text:
quod posuerit faciem eorum quasi urbem aeneam quod posuerit faciem eorum quasi urbem aeneam et lapidem adamantinum et columnam ferream, ne pauerent ad iniurias populi, sed inpudentiam subsannantium frontis rigore contererent. ingenia liberaliter educata facilius uerecundia quam metus superat et, quos tormenta non uincunt, interdum uincit pudor. non est parum uirum nobilem, uirum disertum uirumque locupletem potentium in plateis uitare comitatum, miscere se turbis, adhaerere pauperibus, rusticis copulari, de principe uulgum fieri. sed quanto humilior, tanto sublimior est. Lucet margaritum in sordibus et fulgor gemmae purissimae etiam in luto radiat. hoc est, quod dominus repromisit: glorificantes me glorificabo. alii hoc intellegant de futuro, quando maeror uertitur in gaudium et transeunte mundo sanctorum corona non transit: ego et in praesentiarum uideo promissa conpleri. antequam Christo tota mente seruiret, notus erat-in
Abbreviated transcription (Latin):
extinguit ignem: sic elemosina peccatum:
Quantas uirtutes hab & miscđia. & quibus
donanda sit p̃miis. beatus cyprranus gran¬
di uolumine. ꝓsequitur: & danihelis consiliũ
probat: qui regem in ꝓbissimum si audire
uoluiss&. scit pauꝑum sustentatione saluan¬
dum. G aud& huius cemodi filia. & mat̾ herede:
ñ dol& opes ad alium ꝑuenisse. qͦs cerint hisd̾e
quib ipsa uoluerat erogari: aumn potius gra¬
tulat᷑ absq labore suo. sua uota cõpleri. Non
enim substantiȩ diminutio: si operarii cõ¬
mutatio ẽ. us hoc creder& consulum ꝓnepos
& furiam germinis. decus inter purpuras senator
fusca tumca pullatus incedere. ut non erubes¬
cer& oculos sod alium. deridentes se ipse deri¬
der&: Ost confusio quȩ ducit ad mortẽ. &
est confusio quȩ ducit ad uitam. Prima uir¬
tus est monachi. contempnere hominũ
iuditia. & semper apłi recordari dicentiᷤ.
Si adhuc hõib placere uellem: xp̃i seruũ

Expanded text:
extinguet ignem, sic elemosyna peccata. extinguet ignem, sic elemosyna peccata. quantas uirtutes habeat misencordia et quibus donanda sit praemiis, et beatus Cyprianus grandi uolumine exsequitur et Danihelis consilium probat, qui regem inpiissimum, si se audire uoluisset, scit pauperum sustentatione saluandum. gaudet huiusce modi filiae mater herede, non dolet opes ad alium peruenisse, quas cernit isdem, quibus ipsa uoluerat, erogari. quin potius gratulatur absque labore suo sua uota conpleri; non enim substantiae deminutio, sed operarii commutatio est. Quis hoc crederet, ut consulum pronepos et Furiani germinis decus inter purpuras senatorum furua tunica pullatus incederet, ut non erubesceret oculos sodalium, ut deridentes se ipse rideret? est confusio, quae ducit ad mortem, et est confusio, quae ducit ad uitam. prima uirtus est monachi contemnere hominum iudicia et semper apostoli recordari dicentis: si adhuc hominibus placere uellem, Christi seruus
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus insum&e Ille cȩcus extendens manus.
& sepe ubi nemo ẽ. clamitans. heres paulinȩ
coheres pammachii ẽ. illum truncum pedib
& toto corꝑe se trahentem tenera puellȩ sus¬
tentat manus. fores quȩ prius salutantum
turbas amouebant. nc̃ amiseris obsidentur.
Alius tumenti aqualiculo mortẽ parturit.
Auus elinguis & mutus. & ne id quidem ha¬
bens unde rogae magis rogat. q rogare non
potest. hic debilitatus aparuo. ñ sibi mendicat
stipem. Ille putre factus morbo regio: super¬
in his xp̃m confou&. horum soł dieh de albat᷑
Munerarius pauꝑum & egentium. candidatꝰ
sic festinat ad cęlum. cȩteri mariti suꝑ tumu¬
los coniugium spargunt. uiolas rosas. lilios
floresq purpureos & dolorũ pictores. his of¬
ficiĩs consolantur. Pammachiuis nr. scãm
fauillam ossaq ueneranda elemosinȩ balsa¬
mis rigat. Iis pigmentis atq odorib fou&
cineres quiescentes: sciens scriptum. sic̃ aqua

Expanded text:
uirtus insumit. ille caecus extendens manum uirtus insumit. ille caecus extendens manum et saepe, ubi nemo est, clamitans heres Paulinae, coheres Pammachii est; illum truncum pedibus et toto corpore se trahentem tenera puellae sustentat manus. fores, quae prius salutantum turbas uomebant, nunc a miseris obsidentur. alius tumenti aqualiculo mortem parturit; alius elinguis et mutus et ne hoc quidem habens, unde roget, magis rogat, quia rogare non potest; hic debilitatus a paruo non sibi mendicat stipem; ille putrefactus morbo regio superin his Christum confouet, horum sordibus dealbaturj muneranus pauperum, egentium candidatus sic festinat ad caelum. ceteri mariti super tumulos coniugum spargunt uiolas, rosas, lilia floresque purpureos et dolorem pectoris his officiis consolantur: Pammachius noster sanctam fauillam ossaque ueneranda elemosynae balsamis rigat. his pigmentis atque odoribus fouet cineres quiescentes sciens scriptum: sicut aqua
Abbreviated transcription (Latin):
& cognomen nascitur. Nobis post dormitio¬
nẽ sonnumq pauline. pammachium mona¬
chum ȩccła genuit. postumum & patris et
coniugis. nobilitate patricium. elemosinis di
rudim̃ta poscebant. ut granum sinapis pau¬
latim in arborem crescer&: ut sensim ęuan¬
gelii fermentum. totam eccłȩ massam altius
el euar&e Nr̃is temꝑib roma possid&. qd̾ mun¬
dus ante nesciuit: Per rari sapientes nobiles
lior. magnus inmagnis. primus inprimis.¬
choꝵ talis paulina morte sua nobiles liberoᷤ
edidit: quos uiuens cupiuerat possidere. Le¬
tare sterilis. quȩ non paris: erumpe & clan
quȩ ñ parturis. qm̃ qͦt romȩ pauperes sunt tot
filios repente genuisti Ardentes gemmȩ quib
ante collum & facies ornabatur. egentiũ uen¬
tres saturant. uestes serioȩ & aurum infila len¬
tescens. in mollia lanarum uestim̃ta mutate
st: quib repellatur frigus. ñ quib nudetur
ambitio. Deliciarum quondam suppellectilẽ

Expanded text:
cae cognomine nascitur. nobis post dormitiocae cognomine nascitur. nobis post dormitionem somnumque Paulinae Pammachium monachum ecclesia peperit postumum et patris et coniugis nobilitate patricium, elemosynis diurudimenta poscebant, ut granum sinapis paulatim in arborem cresceret, ut sensim euangelii fermentum totam ecclesiae massam altius eleuaret. nostris temporibus Roma possidet, quod mundus ante nesciuit. tunc rari sapientes, potentelior: magnus in magnis, primus in primis,chorum. tales Paulina morte sua nobis liberos edidit, quos uiuens cupiuerat possidere. laetare, sterilis, quae non paris, erumpe et clama, quae non parturis, quoniam, quot Romae pauperes sunt, tot filios repente genuisti. Ardentes gemmae, quibus ante collum et facies ornabatur, 5 egentium uentres saturant; uestes sericae et aurum in fila lentescens in mollia lanarum uestimenta mutata sunt, quibus repellatur frigus, non quibus nudetur ambitio; deliciarum quondam supellectilem
Abbreviated transcription (Latin):
reddito fructu nuptiarum. scđ̾m oastimonis̨
gradum arriper&: & tanti duc femina facti.
uirum ꝓposito suo iunger&. ñ derelinquens
salutis comitem. sed expectans Dumq crebris
abortis ẽ. experta fecunditatem conceptum
non desperat liberos. & socrus auiditatẽ mariu
tristiciam p̾ponit inbecillitati suę passa ẽ. aliqͥd
derachelis exemplo: & pro filio doloris ac dextire.
uirum desiderii sui peperit her edẽ. Certisq aue¬
torib didici illam ñ primȩ sententiȩ dei. Cres¬
cite & multiplicamim. & replete terrã. officio
coniuigali seruire uoluisse. sed ad hoc optasse
filios. ut xp̃o uirgines parer&e Legimus & ux¬
orem sacerdotis finees audita captiuitate
arce dñi. subito uteri dolore correptã edidisse
filium. hic haboth: & intermanus & officia
feminarum. animam emisisse: cum prole
prima. beniam in hoc ẽ. filius uirtutis aut
dextere: Descd̾a. inclitus sacerdos cłi. & ar¬

Expanded text:
reddito fructu nuptiarum secundum castimoniae reddito fructu nuptiarum secundum castimoniae gradum arriperet et, tanti dux femina facti, uirum proposito suo iungeret non relinquens salutis comitem, sed expectans. dumque crebris abortiis et experta fecunditate conceptuum non desperat liberos et socrus auiditatem maritique tristitiam praeponit inbecillitati suae, passa est aliquid de Rachelis exemplo et pro filio doloris ac dexterae uirum desiderii sui peperit heredem. certisque auctoribus didici illam non primae sententiae dei: crescite et multiplicamini et replete terram nec officio coniugali seruire uoluisse, sed ad hoc optasse filios, ut Christo uirgines pareret. Legimus et uxorem sacerdotis Finees audita captiuitate arcae domini subito uteri dolore correptam edidisse filium Hicabod et inter manus et officia feminarum animam emisisse cum prole. de prima Beniamin, hoc est \'filius uirtutis ac dexterae\', de secunda inclitus sacerdos dei ex ar
Abbreviated transcription (Latin):
Prudentiã iusticiã. fortitudinẽ. tẽpe¬
rantiam.. Pas om̃s sic habetis singuli. ut
maneat insingulis. Prudentia inte : in
matre iusticia: in uirgine fortitudo: in
nupta temperantia p̾dicatur Qid aut̃
eo sapientius : qui contempta mundi
stulticia xp̃m secutus ẽ. dĩ uirtutẽ &
di sapientiam : Qd matre uistius. quȩ
inter liberos opib distributis. do cuit
diuitias contempnendas: Ꝙa filii
amare deberent. QA eustochio fortius. auȩ no¬
bilitatis portas arrogantia generis consulario
uirginali ꝓposito franger&: & in urbe prima
primum genus sub iugauerit pudicitiȩ: qio
paulinȩ temꝑantius: quȩ legens illud apłi
honorabiles nuptiȩ. & cubile ininmaculatũ
nec sororis felicitatem. nec matris continentũ
inse apperer&: m aluit inhumiliorib tota ꝑ¬
gere: quam pendulo gradu insublimib fluc̾¬
tuare. Quamquã illa intto semel matrimonio
nichil aliud dieb ac noctib cogitauit. nͥ ut

Expanded text:
prudentiam, iustitiam, fortitudinem, tempeprudentiam, iustitiam, fortitudinem, temperantiam. has omnes sic habetis sinas, ut tamen emineatis in singulis. prudentia in te, in matre iustitia, in uirgine fortitudo, in nupta temperantia praedicatur. quid enim eo sapientius, qui contempta mundi stultitia Christum secutus est, dei uirtutem et dei sapientiam? quid matre iustius, quae inter liberos opibus distributis docuit diuitias contemnendo, quid filii amare. deberent? quid Eustochio fortius, quae nobilitatis portas et adrogantiam generis consularis uirginali proposito fregerit et in urbe prima primum genus subiugauerit pudicitiae? quid Paulina temperantius, quae legens illud apostoli: honorabiles nuptiae et cubile inmaculatum nec: sororis felicitatem nec matris continentiam ausa appetere maluit in humilioribus tuto pergere quam pendulo gradu in sublimioribus fluctuare? quamquam illa inito semel matrimonio nihil aliud diebus ac noctibus cogitauit, nisi ut
Abbreviated transcription (Latin):
Intrib mulierib & sanguine a uirtiue
con iunctis. tria xp̃i p̃mia recognosco:
Eustochium uirginitatis flores metit:
paula laboriosam uiduitatis aream
terit: paulina matrimoniĩ castum cu¬
bile conseruat: Talis filiarum mat᷑ fulta
comitatu : totum fibi interris uindicat.
domus una emitter& sc̃itatis. & feminaꝵ
uirtutib responderent uiri. ad ditur co¬
mes pammachius. Uerum erechielis
cerubin cognatus. gener. maritus. immo
fr̃ amantissimus. Quia sc̃a consortia sp̃c
uocabula non tenent nuptiarum. Ruic
cuc canit. Ascendens super equos tuos.
& equitatio tua salus In pari curris: pari
a nio ad palmam tenditur. Discolores
equi. sed uoluntate concordes: Unũ aurige
iugum trahunt. ñ expectantes flagelli
uerbera. sed ad uocis ortamenta feruen¬
tes. dicamus aliqͥd & dephilosophis. Quat¬
tuor uirtutes uirgines describunt stoici:
ita sibi inuicẽ nexas. & mutuo coheren¬
tes. ut qui unã ñ habuerit: om̃ib careat:

Expanded text:
in tribus mulieribus et sanguine et uirtute in tribus mulieribus et sanguine et uirtute coniunctis tria Christi praemia recognosco. Eustochium uirginitatis flores metit, Paula laboriosam uiduitatis aream terit, Paulina castum matrimonii cubile conseruat. tali filiarum mater fulta comitatu totum sibi in terris uindicat, domus una emitteret sanctitatis et feminarum uirtutibus responderent uiri, additur comes Pammachius, uerum Hiezechielis cherubin, cognatus, gener, maritus, immo frater amantissimus, quia sancta consortia spiritus uocabula non tenent nuptiarum. huic cum canit: ascendes super equos tuos et adequitatio tua salus.inparicursu, pari animo ad palmam tenditur. discolores equi, sed uoluntate concordes unum aurigae iugum trahunt non expectantes flagelli uerbera, sed ad uocis hortamenta feruentes. Dicamus aliquid et de philosophis. quattuor uirtutes describunt Stoici ita sibi inuicem nexas et mutuo cohaerentes, ut, qui unam non habuerit, omnibus careat:
Abbreviated transcription (Latin):
anato uulnere. & incicatrice suꝑ¬
ducte cutis si medicina colorem
reddere uoluerit. dum pulchritudinẽ
corꝑis querit: plagam doloris instau¬
rat. Ita & ego seuus consolator qui in¬
portune ꝑbiennium tacui. uereor ñe¬
ne inportunius loquar: & actrectans
uulms pectoris tui. qͦd tp̃r & ratione
curatum ẽ. cõmemoratione exuloerẽ.
Quȩ enim aures tam durȩ quȩ desilice
excisa p̃cordia. & hyrcanoꝵ tygriũ lacte
nutrita. possunt sine lacrimis paulinę tuę
audire nom̃ ᷤ ds parturientẽ rosam. & pa¬
pillatum corẏbum antequã incalathum¬
fundatur orbis. & tuta rubentium folioꝵ¬
pandatur ambitio. ĩmat᷑a deͫ equis ocłis
marcescere uideat: fractum ẽ. p̃ciosissi¬
mum margaritum. Uirens ⁊ maragi
gemina contrita. ẽ. Od uoni habeat sa¬
nitas. languor ostendit. Plus sensimꝰ quod
habuimus. post quam habere desiuimus.
Inagro terre bonȩ. Tres fructus legimus.
centesimum. Sexagesimũ. & tricesimũ.

Expanded text:
anato uulneri et in cicatricem supanato uulneri et in cicatricem superinductae cuti medicina colorem reddere noluerit, dum pulchritudinem corporis quaerit, plagam doloris instaurat. ita et ego, serus consolator, qui inportune nunc importunius loquar, et attrectans vulnus pectoris tui, quod tempore et ratione curatum est, commemoratione exulcerem. Quae enim aures tam durae, quae de silice excisa praecordia, et Hyreanarum tygrium lacte nutrita, possunt sine lacrymis Paulinae tuae audire nomen? Quis parturientem rosam et papyllatum coryfundatur orbis et tota rubentium foliopandatur ambitio, inmature demessum aequis oculis marcescere uideat? fractum estpretiosissimum margaritum, uirens zmaragdi gemma contrita est. quid boni habeat sanitas, languor ostendit. plus sensimus, quod habuimus, postquam habere desiuimus.\' In agro terrae bonae tres fructus legimus, centesimum, sexagesimum et tricesimum;
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq & illam & te adbeati apli pauli
basilicam barbari deduxissent. ut uel
salutem uobis ostenderent uł sepulchrũ.
intantam lȩticiam dicit᷑ erupisse. ut
grãs ager& dõ qd̾ te sibi integram reser¬
uasses: qͦd pauꝑem illam ñ fecissoe capti¬
uitas. sed inuenissce: Qa egera cotidiano
cybo: quod saturata xp̃o. ñ sentir& esu¬
riem: qd̾ & uoce & ope loqueretur. huda
eriui deuentre matris mee. nuda &
redeam: Sic̃ dño uisum ẽ. ita & factũ
est: sit nom̃ dñi benedictum. Post aliqͦt
menses. sana. integra. uegetatoq cor¬
puseulo dormiuit in dño: & te pauper¬
tatulȩ suȩ. immo perte pauꝑes reli¬
quit heredes. claudens oeulos inmanib
tuis. reddens sp̃m intuis oculis. dũ inter
lacrimas tuas illa rider&. conscientia
uite bonȩ & p̃miis futuroꝵ. N ee t̾ mar¬
cella uenerabilis. & hȩc t principia filia
una & breui lucubratione dictaui:
ne eloquii uenustate: sed uoluntate¬
de morte paulinae. cxxi.¬

Expanded text:
cumque et illam et te ad beati apostoli Pauli cumque et illam et te ad beati apostoli Pauli basilicam barbari deduxissent, ut uel salutem uobis ostenderent uel sepulchrum, in tantam laetitiam dicitur erupisse, ut gratias ageret deo, quod te sibi integram reseruasset, quod pauperem illam non fecisset captiuitas, sed inuenisset, quod egeret cotidiano cibo, quod saturata Christo non sentiret esuriem, quod et uoce et opere loqueretur: nuda exiui de uentre matris meae, nuda et redeam. sicut domino uisum est, ita et factum est. sit nomen domini bemenses sana, integra vegetoque corpusculo dormivit in domino et te paupertatulae suae, immo per te pauperes reliquit heredes claudens oculos in manibus tuis, reddens spiritum in tuis osculis, dum inter lacrimas tuas illa rideret consci- entia vitae bonae et praemiis futurorum. Haec tibi, Marcella venerabilis, et haec tibi. Principia filia, una et brevi lucubratione dictavi non eloquii venustate sed voluntateDE DORMITIONE PAULIXAE. S
Abbreviated transcription (Latin):
incircuitu hierusalem & ñ erat qui sepelire
Quis cladẽ illius noctis. quis funera fando
explic&: Aut possit lacrim is equare dolorẽ.
Urbs antiqua ruit multos dominata ꝑ annoᷤ.
Plurima ꝑque uias sparguntur in ertia passim
corꝑa: ꝑ que domus & plurima mortis imago.
Cum interim ut intanta confusione rerum
marcellȩ quoq domũ eruentus uictor in¬
greditur Sit mn fas audita loqͥ. immo a
scĩs uiris uisa narrare qui inter fuere p̃¬
sentes: qui te dicunt inꝑieulo qͦq ei fuesse
sociatam Intrepitlo uultu excepisse dicitꝰ
introgressos. Cũq posceretur aurũ. & de¬
fossas opes uili excusar& tunica: ñ tam̃ fidẽ
fecit uoluntarie pauꝑtatis. oesa fustib fla¬
gellisq aiunt ñ sensisse tormenta: sed hoc
lacrimis hoc pedib eoꝵ egisse ꝓstratam.
ne te asuo consortio separarent. ne susti¬
ner& ad olescentia. qd̾ senilis etas timere
ñ poterat. Xp̃e dura corda molliuit. & in¬
ter cruentos gladios inuenit locũ pictas᷑

Expanded text:
in circuitu Hierusalem et non erat, qui sepeliret. quis cladem illius noctis, quis funera fando explicet possit lacrimis aequare dolorem? urbs antiqua ruit multos dominata per annos plurima perque uias sparguntur inertia passim corpora perque domos et plurima mortis imago. Cum interim, ut in tanta confusione rerum, Marcellae quoque domum cruentus uictor ingreditur — sit mihi fas audita loqui, immo a sanctis uiris uisa narrare, qui interfuere praesentes, qui te dicunt in periculo quoque ei fuisse sociatam – , intrepido uultu excepisse dicitur introgressos; cumque posceretur aurum et defossas opes uili excusaret tunica, non tamen fecit fidem uoluntariae paupertatis. caesam fustibus flagellisque aiunt non sensisse tormenta, sed hoc lacrimis, hoc pedibus eorum egisse prostratam, ne te a suo consortio separarent, ne sustineret adulescentia, quod senilis aetas timere non poterat. Christus dura corda molliuit et inter cruentos gladios inuenit locum pietas.
Abbreviated transcription (Latin):
resurgentẽ ab inferis. ad cȩlor reg¬
na ꝑindiciũ manuũ concitatis ab
imo in altũ significarent. Esalteriũ¬
itaq cũ decẽ cordis ęccłia ẽ cũ decẽ
uerbis legis. contritis contra omnẽ
eoqđ in manu mulieris portari pot̾.
sicut scriptũ e̾ in exodo. Sumpsit
autẽ maria ꝓpħissa soror aaron
tẏmpanũ in manu suaꝰ & ẽ tuba cũ
uno fistulo in capite angusto ꝑ qͦđ
legis. ueteris in manu iudeoꝵ. sina¬
goge. antiquis tẽporib fuit. Chorus
quoq simples pellis e̾ cũ duab cecu¬
tis aȩreis: & ꝑ primã inspirat᷑. ꝑscdam
uocẽ emittit. Typus popłi prioris qͥ
angustã intelligentiã legis accepe¬
rat: & ꝑ angustã uoluntatẽ p̃dicati¬
onis omĩa infirmiter predicauit.
Si autẽ terrena sapienter ac disi¬
genter respiciã. spiritaliter ac mys¬
tice intelligenda Sur¬

Expanded text:
resurgentem ab inferis ad coelorum regresurgentem ab inferis ad coelorum regna per indicium manus concitantis ab imo in altum significarent psalteriuitaque cum decem chordis, id est, cum decem verbis legis contritis contra omnem quod in manu mulieris portari potest, sicut scriptum est in Exodo: «Sumpsit autem Maria prophetissa, soror Aaron, tympanum in manu sua»; et fieri tubam cum uno fistulo in capite angusto, per quod Legis veteris in manu Judaeorum. Synagogae antiquis temporibus fuit chorus quoque simplex pellis cum duabus cicutis aereis: et per primam inspiratur, per secundam vocem emittit. Typus populi prioris, qui angustam intelligentiam legis acceperat: et per angustam voluntatem praedicationis omnia infirmiter praedicavit. Si autem terrena sapienter ac diligenter respiciam, et spiritualiter ac mystice intelligenda sun
Abbreviated transcription (Latin):
Bucina uocatꝰ ãpud hebreos: deinde ꝑdi
minutionẽ bucina dicit᷑. Sambuca autẽ
apud hebreos. sola interpretat᷑. sicut scrip¬
tũ ẽ: sanson soleor. Propterea autẽ sambu¬
ca apud eos inscribit᷑: qr multi corticẽ¬
alicuius arboris ẽẽ putant: & per solidita¬
tem mellis uenei ac mutabilem quas
in modũ tubȩ de ramo arhoris moueri
potest. Ideo sambuca dicit᷑. qr in tempo.¬
re aestatis tantũ fieri potest. & usque
ad frigͥoris tempꝰ durare potest. Arescit
enĩ. scđm cõmunẽ consuetudinem.
& in tẽpore frigous ide̾ in tp̃r tribu¬
lationis uel ꝑsecutionis laudare eũ
ñ possunt ꝓpt̾ infidelitatẽ eor & abun¬
qđ hebraice nablum grȩce autẽ psal¬
teriũ. latinȩ autẽ laudatoriũ dicitur.
de quo inquinquagesimo & quarto
psabno scribit᷑. exurge psalteriũ &
cythara: ñ quasi inmodũ cytharȩ. s
In psalterio decẽ cordarũ psallã tibi.
Si hinc indecorde eiꝰ contrita ẽ. ut

Expanded text:
Bucca vocatur tuba apud Hebraeos: deinde per Bucca vocatur tuba apud Hebraeos: deinde per diminutionem apud Hebraeos interpretatur, sicut scriptum est: Samson sol eorum. Propterea autem sambuca apud eos inscribitur: qm arboris esse putant, et per soliditatem mellis, ac venti mutabilitatem, quasi in modum tubae de ramo arboris moveri potest: ideo sambuca dicitur, quia aestatis tempore fieri potest, et usque ad frigoris tempus durare potest. Arescit enim secundum communem consuetudinem.  in tempore frigoris, id est, in tempore tribulationis vel persecutionis laudare eum non possunt, propter infidelitatem vitae sed Hebraice nablum, Graece autem psalterium, Latine autem laudatorium dicitur. De quo in quinquagesimo et quarto psalmo scribitur: Exsurge, psalterium et cithara ; non quod in modum citharae, sed In psalterio decem chordarum psallam tibi . Sed hinc inde chordae ejus contritae sunt: ut