comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onia. rogamꝰ
ut habundetis
magis ⁊ oꝑam
detis ut quieti
sitis ⁊ ut ur̃m
negociũ agatiˢ
⁊ operemini ma¬
nib ur̃is sicut
precipimus uo¬
bis. ⁊ut honeste
ambuletis ad
eos qui foris st̃
⁊ nullius aliqͥd
desideretis.

Expanded text:
rogamus ut abundetis magis et operam detis, ut quieti sitis et ut uestrum negotium agatis et operemini manibus uestris, sicut praecepimus uobis, ut honeste ambuletis ad eos qui foris sunt et nullius aliquid desideretis.
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficetis bene operando.
⁊ ut abstineatis .q. lon
ge remoti uos. qui ⁊¬
estis. a fornicatõne oĩ
abstineatis. ut sciat u¬
anime possidere. coher
in honoretur aliqͣtur
munda seruare. ita m̃¬
brorum suorum offici¬
nas studeat perconti¬
nentiam honorabiles
exhibero uł ita ut sciat
quasi ita ab illicito ab¬
stinete: ut nec licito ab̾
desiderium sit quod est
passio ⁊ lesio anime. sic̃
⁊ gentes faciunt quib

Expanded text:
sanctificetis bene operando, et ut abstineatis, quasi ge remoti, vos, qui estis, a fornicatione omniabstineatis, ut sciat uebemus possidere, cohaerinhonoretur aliqua tumunda servare; ita membrorum suorum officinas, debet per continentiam honoexhibere. Vel ita: ut sciat. Quasi dicat: Ita ab illicito abstinete, ut nec licito abutdesiderium sit quod est passio et laesio animae; sicut et gentes faciunt, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quia deus uocaint nos
ñ inmundiciam. Itaꝙ
qui hec sperint. que pre¬
diximus. ñ hominem
solum sperint s deum¬
cuius precepta sunt. qͥ
loquitur ꝑ os meum.
qui etiam ad hec ꝑagẽ
ad uurtoren spernats a
incorpore fubdito pcc̃is

Expanded text:
 quia Deus vocavit non in immunditiam, itaque qui haec spernit, quae praediximus, non hominem solum spernit, sed Deumcujus praecepta sunt, qui loquitur per os meum, qui etiam ad haec peragauditorem spernatis, qui in corpore subdito peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
pacĩam ꝑfectis insua ł
illoꝵ tribulatõe suasit.¬
nũc demunditia min¬
orib suadet. exhortans
suetudo ÷ apłi ut u̾ba
dupplicet uł triplicet¬
unum habentia intel¬
lectum. sicut hic. roga¬
buletis. ita ꝑseuerando
magis .i. magis ac
magis crescatis infide
ci lonis operib ambul¬
etis dico sic utiq quem
admodum acte.a.no.¬

Expanded text:
iam perfectis in sua vel illorum tribulatione suasit,nunc de munditia minoribus suadet, exhortans ba duplicet vel tripliunum habentia intellectum, sicut hic. Rogabuletis, perseverando s, id est magis ac magis crescatis in fide onis operibus. Ambuletis, dico, sic, utique, admodum acce
Abbreviated transcription (Latin):
qui de celo descendit
solus .a. ille populu
pane celesti pascitur
qui inxp̃o ꝯtinetur.
se decorata .s. duo an¬
geli głiosi ⁊ decori ob

Expanded text:
qui de coelo descendit. Solus enim populus pane coeli pascitur, qui in Christo continetur. se decorata, scilicet duo angeli gloriosi et decori. Ob
Abbreviated transcription (Latin):
quia ip̃i xp̃o sp̃ałr a deo pr̃e datum: ut eẽt
ꝓpiciatio pro pẽcis nr̃is. potest ⁊ ałr hoc in¬
tlłigi. Magnum .N hic sacramentũ est. au¬
rum quippe sig̃cat sapĩam. archa sig̃cat
secrecũ dei. maicha uissa sunt. pom lex et
manna. ⁊ iuirga aaron inlege preceptas
in nirga potestas sig̃c̃atur. inmanna grã.¬
qr nͥ cũ grã ñ ẽ potestatis faciendi p̾cepta.
u̾m qr lex aquo uis ꝓficiente ñ ex omni ꝑ¬
te impletur desuꝑ est ꝓpiciatorium ad hoc
enĩ opus est ut deus sit ꝓpicius ⁊ ideo fuper¬
archa erat. urna au¬
na inmemoriam ã¬
tiqui beneficii. qua
sigc̃atur anima xp̃i
plenam hñs sapĩam
qua reficiunt᷑ ⁊ an¬
głi. ⁊ uirga aarõ
que fronduerat qua

Expanded text:
e datum est, ut esset propitiatio pro peccatis nostris. Potest et aliter hoc intelligi. Magnum etenim hic sacramentum est; aurum quippe significat sapientiam, arca significat secretum Dei. In arca jussa sunt poni lex, et manna, et virga Aaron. In lege, praecepta sunt; in virga, potestas significatur, in manna granisi cum gratia potestas est faciendi praecepta. Verum quia lex a quovis proficiente non ex omni parte impletur, desuper est propitiatorium. Ad hoc enim opus est ut Deus sit propitius, et ideo superarca erat urna auna, in memoriam antiqui beneficii, qua figuratur anima Christi plenam habens sapientiam qua reficiuntur et angeli: et virga Aaron quae frond
Abbreviated transcription (Latin):
duo cherubin ꝓpiciatorium penius obumbãt
.i. uelando honorant. qm̃ mist̾i̾a istasunt ⁊ in¬
uicem se attendunt qi ꝯsonant. hec .ii. sunt du¬
o cestam̃ta. qui a cherubin int̾pr᷑ plenitudo scie
quã ꝯtinent. duo testꝰ. q̃ obumbrant ꝓpitia¬

Expanded text:
Duo cherubim propitiatorium pennis obumbrant, id est velando honorant, quoniam mysteria ista sunt, et invicem se attendunt, quia consonant. Haec enim sunt duo Testamenta, quia cherubim in tempore, plenitudo scientiae, quam continent duo Testamenta quae obumbrant propitia
Abbreviated transcription (Latin):
o sunt: ut societatem caritatis ꝯmendent.
Ideo pennis ꝓpiciatoriũ obumbrant. qr deo non
sibi tribuũt pennas .i. deum honorant iurtu¬
tib quib prestant ⁊ uultus eoꝵ. ni sunt nisi
inppiciatoriũ quia ñ eis spes est nͥ ind̾i mĩa.

Expanded text:
o sunt ut societatem charitatis commendent, ideo pennis propitiatorium obumbrant, quia Deo non sibi tribuunt pennas, id est Deum honorant virtutibus quibus praeibant, et vultus eorum non sunt nisi in propitiatorium, quia non est e
Abbreviated transcription (Latin):
ces ⁊ supplicatões obtu¬
sione qñ orauit ꝓlixiꝰ¬
⁊ totũ fecit pro nobis
mortis nec̃rio s cau¬
sa nr̃e salutis orauit.¬
obtulit preces dico :
głio legitur. credendũ
offerens exauditus est quia ꝙ quesiuit acce¬
pit inrefurrectõe ⁊ ascensione. ⁊ hoc ꝓ sua reu̾en¬
tia .i. sicut sua religione menut. quia ampliuᷤ
omnib deum reueritus est. hoc sdeo dicit ut cer¬
ti simus nos ꝯsecuturos mĩam ꝑeum. ꝑ hec enĩ

Expanded text:
es obtusione quando oravit prolixit totum fecit pro nobis mortis necessario, sed causa nostrae salutis oravit.Obtulit preces dico, clio legitur, credendum offerens exauditus est, quia quod quaesivit accepit in resurrectione et ascensione. Et hoc, pro sua reverentia, id est sicut sua religio meruit, quia amplius omnibus Deum reveritus est. Hoc ideo dicit ut certi simus nos consecuturos misericordiam per eum.
Abbreviated transcription (Latin):
tecte eligitur a deo uoca¬
tur tamquam aaron.
qui inditio uirge ⁊ in
dos qui ñ uocant᷑ s in¬
gerunt se. ⁊ ita ⁊ xp̃c hõ
non clarificauit ꝑ suaꝰ
iurtutes semet ip̃m. ut
sibi sum̾et .i. ut sibi tͥ¬
bueret. non clarificauit
dico: ita ut pontifex fie.
sicut ip̃e ait. ego non
clarifico me ip̃m. sed il
eum dicent inpsalmo

Expanded text:
ecte eligitur a Deo vocatur, tanquam Aaron, qui indicio virgae et idos qui non vocantur, sed ingerunt se. Ita et Christus homo non clarificavit per suas virtutes semetipsum, ut sibi sumeret, id est sibi tribueret. Non clarificavit, dico, ita ut pontifex fieret, sicut ipse ait: Ego non glorifico meipsum , sed illeum, dicens in Psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
genui te. ꝑ quod uidet᷑ dignus ẽẽ dignus xp̃c. in
quo psalmo ostendĩ rex ⁊ sacerdos. quemadmodũ
.q. sic illud locutus ẽ pr̃ de generosa xp̃i natiuitate.
quemadmodᷤᷤ ⁊ in alio loco. de pontificatu eius dic̃¬
deus pr. Tu tam dignus es sacerdos . s. docens ⁊ or¬
ans. ⁊ offerens ⁊hi. meternum. non ad tempits
temporał fuit scriptura subticente mnitium et
finem eius inte infigura xp̃i qui caret initio ⁊
fine. ⁊ sicut ille obtulit in pane ⁊ uino. ⁊ semel:
suum discipłis dedit. Sacerdos aũt xp̃c est non¬

Expanded text:
genui te , per quod videtur dignus esse Christus, in quo psalmo ostenditur rex et sacerdos. Quemadmodum. Quasi dicat: Sic illud locutus est Pater de generosa Christi nativitate, quemadmodum in alio loco de pontificatu ejus, dicit Pater: Tu, tam dignus es sacerdos, id est docens et orans, et offerens. Et hoc, in aeternum, non ad tempus utemporalis fuit, Scriptura subticente initium et finem ejus vitae, in figura Christi qui caret initio et fine. Et sicut ille obtulit in pane et vino et semel,suum discipulis dedit. VERS. 7.-- Preces
Abbreviated transcription (Latin):
ligentia. uł siquo a¬
lio uocabulo ꝯmodi¬
us appellat᷑.ymago
dei est. qua preest hõ
ceteris animalibus
que creata magniti¬
one dei postquam peccato desipuit in eadem¬
renouat᷑ ut incipiat¬
illa ymago ab illo re¬
formari.: a quo forma
agnitione dei creata:¬
antequam delicto ue¬
terasceret. s post lapsũ¬
itc̃i ineadem reformati
datisgͦ ostendit᷑ ubi

Expanded text:
ligentia, vel si quo alio vocabulo commodius appellatur. Imago Dei est qua praeest homo caeteris animalibus, quae creata in agnitione Dei, postquam peccato desipuit in eademrenovatur, ut incipilla imago ab illo reformari, a quo formatgnitione Dei creataantequam delicto veterasceret, sed post lapsuati in eadem reformatur. Satis ergo ostenditur ubi
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ est si inuanitate
ambulant ꝙͣ de uobis¬
qui estis illuminati et
spem uite habetis. Omĩs¬
qui intelligit quadã
luce int̾iore illustrat᷑.
est gͦ quedam lux intuͤ
ꝙͣ ñ hñt qui ñ intellig¬
unt gentiles dico: alie¬
uita est deus. ⁊ qũo si anima deserat morit᷑ corpus:
sic amima morit᷑ si deserat deus. anima recedens a
luce iusticie. qnͣto magis q̃rit qͥd inueniat ccͣ iusti¬
ciam: tanto plus repellit᷑ a lumine u̾itatis ⁊ inten
ui desperãtes
lorii. alia litt̃a q̃ ĩgreco
uoluntatem ad mali¬
ciam lib̾am impudict¬

Expanded text:
mirum est si in vanitate ambulant, quam de vobisqui estis illuminati, et spiritum vitae habetis. Oqui intelligit quadam luce interiore, illustratur. ergo quaedam lux intus, quam non habent qui non intelligGentiles, dico, alieita est Deus: et quomodo si anima deserat, moritur corpus; sic anima moritur si deserat Deus. Anima recedens a luce justitiae quanto magis quaerit quid inveniat contra justitiam, tanto plus repellitur a lumine veritatis, et in tenene desperantes lorii, alia littera quae ex Graeco  voluntatem, ad malm liberam, impudic
Abbreviated transcription (Latin):
a ertOrI. tant ꝙ uetus homo corpus sit.
⁊ nouus anima. s corpus aĩa
ext̾ior homo est. anima ut̾ior. ⁊ int̾iori agitur
hec uetustas ⁊ nouitas. cum gͦ dicit. deponite uoᷤ
⁊c̾. ñ hoc iubet ut corpus deponat᷑. s ut uita in
melius mutet᷑. homo itaq int̾ior siuitia pristi¬
na sequit᷑ uetus dr̃. Si aũt in nouitate uite am¬

Expanded text:
i putant quod vetus homo corpus sit, et novus anima. Sed corpus, exterior homo est: anima, interior, et interiori agitur haec novitas et vetustas. Cum ergo dicit, deponite vos, etc., non hoc jubet ut corpus deponatur, sed ut vita in melius commutetur. Homo itaque si vitia pristina sequitur, vetus dicitur; si autem in novitate vitae am
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ restondet᷑ sic. ad districti iudicis usticiam ꝑtin:
ut ñꝙͣ careant supplicio. quoꝵ mentꝰ in hac uita
ñꝙͣ uoluit carere pcco ⁊ nullus detur inquo t̾mi¬
nus ultionis. qui quã diu ualuit. hr̃e noluit t̾mi¬
num criminis. Postremo qr utrũ mala uoluntas
atq conscĩa repłoꝵ ingehenna punitoꝵ sit peccatũ.
penam ad ꝙ dicimꝰ post hanc uitam ñ eẽ tempꝰ merẽ¬
di s recipiendi. Nullus enĩ meret᷑ nͥ dũ incorpe est. si¬
cut inconsequentib epłaꝵ locis logitur: Ideo quidã
concedunt malam uoluntate illam que est in
repbis. post hanc uitam peccarum quidem eẽ .i. cul¬
pam simł ⁊ reticiã penam s ꝑ eam nicħ m̾eri. sicit
uoluntatem tñpenam eẽ. ⁊ ñ culpam. Si eñ inqui¬
inremun̾atũ. ad ꝙ alri ixderant illud accipiend̃ esfe
de ꝯmissis uite presentis. nec tñ illud impunitum
scd̾m opera sic dicens.¬
entiã dei bomo¬
oꝑant᷑ bona reddet głi¬
am. qi fulgebunt ut¬
sol in regno prĩs sui. et

Expanded text:
judicis justitiam pertinet, ut nunquam careant supplicio, quorum mens in hac vita nunquam voluit carere peccato; et nullus detur iniquo terminus ultionis, qui, quandiu valuit, habere noluit terminum criminis. Postremo quaeritur utrum mala voluntas atque conscientia reproborum in gehenna punitorum sit peccatum, poenam. Ad quod dicimus, post hanc vitam non esse tempus merendi, sed recipiendi. Nullus enim meretur, nisi dum in corpore est, sicut in consequentibus epistolarum locis legitur. Ideo quidam concedunt malam illam voluntatem quae est in reprobis, post hanc vitam peccatum quidem esse, id est culpam simul et poenam, sed per eam nihil mereri, sicut voluntatem tantum poenam esse et non culpam. Si enim, inquiirremuneratum. Ad quod alii respondent illud accipiendum fore de commissis vitae praesentis, nec tamen illud impunitum secundum opera, sic dicensentia Dei operantur bona, reddet gloriam, quia fulgebunt utsol in regno Patris sui; et
Abbreviated transcription (Latin):
iam ñ est excusatõ. s iusta debetur dampnatio.
est intelligend̾. ut .q. ꝑ ignem salui fiant: ut
quidam dñt. s prorsus peribunt. Non nulli en¬
im catholici tractatores in hiis apłi u̾bis parũper
intendendo ałr quã res se ht̃ sapuerũt. ut drẽnt
illos ꝑire: qui sine lege peccauert̃. hos aũt qui in

Expanded text:
 utrisque jam non est excusatio, sed justa debetur damnatio. est intelligendum, ut quasi per ignem salvi fiant, ut quidam dicunt, sed prorsus peribunt. Nonnulli enim Catholici tractatores in his verbis Apostoli parumper intendendo aliter quam res se habet sapuerunt, ut dicerent illos perire qui sine lege peccaverunt. Hos autem qui in
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. ꝙ tołabilius erit sodome iniuidicio: quam
iudeis urxp̃m ñ credentib. qui tanta meis mir
abilia fecit ⁊ item dicit. ꝙ excusatõem fĩ habe¬
bunt de pcc̃o infidelitatis. quia uenit. ⁊ locutus
est eis. de quo hũt excusationem illi: quib nec
ꝑ se nec ꝑ suos locutus est qui tñ ñ effugient dã¬
pnatõem. qr qui sine lege peccau̾nt. sine lege pe¬
ribunt. leuiora tñ passuri. qr cui plus ꝯmittitur.
plus ab eo exigit᷑ ⁊ seruis sciens uoluntatẽ dñi

Expanded text:
quam Judaeis in Christum non credentibus, qui tanta in eis fecit mirabilia? Et item dicit quod excusationem non habebunt de peccato infidelitatis, quia venit et locutus est eis , de quo habent excusationem illi, quibus nec per se, nec per suos locutus est, qui tamen non effugient damnationem, quia qui sine lege peccaverunt, sine lege peribunt, leviora tamen passuri. Cui enim plus committitur, plus ab eo exigitur; et servus sciens voluntatem domi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ moysen data est sine lege peri. ⁊ quicumꝙ ĩ lege.
dicabunt᷑ per legeni .i. ⁊̃ prolegis p̾uaricatõe in
quo aggrauat eos. Qiuergo nouerũt diuina
mandata: aufert᷑ ab eis excusatio. ꝙͣ solent hr̃e
homines de ignorantia. s nec ip̃i sine pena erũt
ad ignorantie tenebras. ut ineis quiscs excusa¬
tõem requirat. aliud est enĩ neͥciuis se: aliud scue
uoluisse. Ignorantia quippe q̃ non est eoꝵ qͥ
scire nolunt. s qui tamꝙͣ simplicit̾ nesciũt. nemi¬
nem sic excusat. ut sempit̾no igne ñ ardeat s for¬
tasse ut minus ardeat. s pp̃ ea si crodit. quia ñ
audiuit quid cred̾et. Ideoq inexcusabił est omĩ¬

Expanded text:
per Mosen data est sine lege, peribunt. Et quicunque in lege, id judicabuntur per legem, id est etiam pro legis praevaricatione, in quo aggravat eos. Qui ergo noverunt divina mandata, aufertur ab eis excusatio quam solent habere homines de ignorantia, sed nec ipsi sine poena erunt ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisque excusationem requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse. Ignorantia quippe quae non est eorum qui scire nolunt, sed qui tanquam simpliciter nesciunt, neminem sic excusat ut sempiterno igne non ardeat, sed fortasse ut mitius ardeat, si propterea non credit quia non audivit quod cred
Abbreviated transcription (Latin):
ait suꝑ illum locum psalmi. Comitam inꝓfund̾
maris .i. eos qui erant desꝑatissimi. uñ rohescaute
ñ ait .dico ut ñ quisoret. s ñ clico ut quis oret. Et
si dñr tales ñ posse penit̾e uł humilitatem penitẽ¬
minus. qͥ inuitã ĩ̃mortẽ a prĩcipio ꝯstituit hoĩeᷤ
ip̃e enĩ infert sͥ int̾itum qui medentis dnuĩ ꝯtẽp
uelatonis. diem uocat ñ ꝓ tempore s qr oĩa tñc erũt
aꝑta. q̃ mͦ st̃ occulta ire. quantũ ad pcc̃ores qui tũc
punient᷑ reuelatõnis qi tũc reuelabr̃ ꝙ a nob mͣ¬
nescit᷑. ut ꝯfiteant᷑. ⁊̃ inuiti iustũ uiditiũ d̾i. qd ⁊̃
modum mͦ futurũ negatur: benedixi iusti iudicii
dei qr ip̃e est. Qui reddet
unicuiq sd̾m opera sua.¬
illis quos liberat sĩ redd̾¬
iniquos modo larga est
bonitas. Infu̾turo aũt redaet nes ia e n lalis aest

Expanded text:
ait super illum locum Psalmi: Convertam in profundum maris, id est eos qui erant desperatissimi. Unde Joannes caute non ait, dico ut non quis oret, sed non dico ut non quis oret . Et quod dicuntur tales non posse poenitere, vel humilitatem deprecanminus, qui invitam non mortem a principio constituit homines. Ipse enim infert sibi interitum, qui medentis contempsvelationis. Diem vocat, non pro tempore, sed quia omnia tunc erunt aperta quae modo sunt occulta; irae, quantum ad peccatores qui tunc punientur; revelationis, quia tunc revelabitur quod nescitur, ut confiteantur etiam inviti justum judicium Dei, quod modo futurum negatur. Bene dixit, justi judicii, quia ipse est qui reddet unicuique juxta opera sua.illis quos liberat, non rediniquos modo larga est ejus bonitas. In futuro autem reddet mala pro malis,
Abbreviated transcription (Latin):
est lydieuidens infidelis est hodie. hxreticus est ho¬
die scismiticus est hodie. quid si cras amplectat᷑
catholicetideᷤ : uł pacem: ⁊ sequat᷑ catholicã u̾ita¬
tem. qͥd isti quos inquocũq gen̾e erroris no
humilittẽ subire ñ possit. ⁊ si pom suũ mała

Expanded text:
est hodie; judaeus infidelis est hodie; haereticus est hodie: schismaticus est hodie; quid si cras amplectatur catholicam fidem, et sequatur catholicam veritatem? Quid si isti quos in quocumque genere erroris nohumilitatem subire non possit, etiamsi peccatum suum
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem dei peccant eos que pacientissime sufti¬
nens płiiis donat lonis. atq ad correctõem et
pñiam undiq uocat. bocat enĩ beneficiis creat᷑e.
do thesaurires tiburam. si tibi sic uideat᷑ deus
misericors. ut ñ uideat᷑ iustus. iͨ ita iustus ut
miseri ñ uelit. ad ħ enĩ parcit homini ut ꝯu̾tat

Expanded text:
entissime sustinens, plurimis donat bonis atque ad correctionem et poenitentiam undique vocat. Vocat enim beneficiis creaturae, do thesaurizes tibi iram. Non tibi videatur sic Deus misericors, ut non videatur justus; non ita justus, ut misereri non velit. Ad hoc non parcitur homini, ut
Abbreviated transcription (Latin):
.i. qui contendunt int̾ se ut uos romani facctis. uł¬
qui contendunt cum deo. nolentes penit̾e: cum ip̃e
diffidentes de iuditio futuro. hiis inꝙͣ talib erit
post uiditium. ita .i. pena mat̾ialis ⁊ sp̃ualis. et
in ip̃o die iudicii erit eis indignatio. qr sibi ip̃is in¬
iabunt᷑ ⁊ int̾im ante uiditiũ post carnus abso¬
dei .i. uidebr̃ deus iratus
passionib inmuinis est ⁊ ne uideat᷑ ĩraisci ⁊ ñ uin¬
dicare subdit. Indignatio. quã addens suꝑ iram
iniuriam suam dñi uindicaturam sigc̃at. unde
predcã exponcns subdit. tribulatõ ⁊ aigustia.
⁊ appelłatur tribulatio ꝙ priusira ⁊ angustia ꝙ
hiis qui sunt ⁊ c. hic uniu̾sałr dicit. ut includat
dulo enĩ agit ⁊ ideo maĩam dixit ut spũales pe¬
nas intelligas qi anima increduli ꝓꝑfidia artabr̃

Expanded text:
 qui contendunt inter se, ut vos Romani faciqui contendunt cum Deo nolentes poenitere, cum ipse diffidentes de Dei judicio futuro. His, inquam, talibus erit post judicium ira, id est poena materialis vel spiritualis: et in ipso die judicii erit ejus indignatio, quia sibi ipsis indignabuntur; et interim ante judicium post carnis absoDei, id est videbitur Deus iratus,passionibus immunis est. Et ne videantur irasci, et non vindicare, subdit: 12 indignatio, quia addens supra iram, injuriam suam Deum vindicaturum significat. Unde praedicta exponens subdit, tribulatio et angustia. Et appellatur tribulatio quod prius ira, et angustia quod his qui sunt, etc, hic universaliter dicit, ut includat dulo enim agit, et ideo in animam dixit, ut spirituales poenas intelligas, quia anima increduli pro perfidia arctabitur
Abbreviated transcription (Latin):
pax ꝙ supra incorrup¬
tio erit omni operanti
lo. uideo primũ tẽpore
xime operanti bonum¬
qr melius instructus
melius operat᷑. ⁊ greco¬

Expanded text:
quod supra, incorrutio, erit omni operanti bonum, Judaeo primum, tempore xime operanti bonumia melius instructus, melius operatur; et Graeco
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ quidam iuib ma¬
la que agũt displicẽt.
⁊ ducti prir̃a ordis qu¬
tes ineis ꝑtinacit̾ ꝑdurãt ĩ quo illiꝰ ctendunt
pacĩam ⁊ suam cumulant sarcinan. dec̾ius
uia ea eẽ intelligũt. pntãt sͥ iam sposse igno
sci. sicut ille qui dixit maior est inquitas in¬
ea: quã ut ueniã merear. ⁊ hac desꝑtione sub¬
repit eof eis. ut quicquid libũit tanquam
ittetur ei hic: uel infuturo. de quot iohannes
inepistola canonica ait. est peccat̾m ad mor¬
tem non pro eodico ut quis oregectatum ad
ꝑ obstinatõem uł desꝑatõem. Obstinatõ est
scm̃. desꝑatõ est qua quis penitus diffidit de di

Expanded text:
quidam quibla quae agunt displicent, et ducti poenitentia cordis, quis pertinaciter perdurant, in quo illius ostendunt patientiam, et suam cumulant sarcinam deterius gravia esse intelligunt, putant ssci, sicut Cain qui dixit: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear . Et hac desperatione subrepit eis, ut quidquid libuerit tanquamittetur ei hic neque in futuro . De quo et Joannes in Epistola canonica ait: Est peccatum ad mortem, non pro eo dico ut oret quis. Peccatum ad  obstinationem, vel desperationem. Obstinatio est iiritum sanctum. Desperatio est qua quis penitus diffidit de Dei
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ñ placent deo. uos ã¬
deo o romani ñ estisĩ
carne .i. cũ facitis opera
gue dixitħ. qr in legem¬
inducti ñdum ꝑfc̃e fidei

Expanded text:
t, non placent Deo, vos autem, o Romani, non estis id est non facitis opera gue dixit hoc, quia in legeminducti nondum perfectae
Abbreviated transcription (Latin):
nit enĩ saluator ad genꝰ humanũ nlłm sanũ
inuenit. It̾o magnꝰ meditꝰ uenit ad sarandum
uicium quo sarato reparata est naturac⁊ dr᷑
tura. alienoꝰ deo ꝯdita lona. que heri sapiebat
tio ñ pot̃ subici recte ambulatõni tolle u̾o
claudicatõem ⁊ uidebis rectam ambulatõem
ita excluso uitio sanata est natura. Qui ã

Expanded text:
enim Salvator ad genus humanum, nullum sanum invenit, id est magnus medicus venit, ad sanandum vitium, quo sanato, reparata est natura, et ditura, a bono Deo condita bona, quae heri sapiebat tio non potest subjici rectae ambulationi. Tolle vero claudicationem, et videbis rectam ambulationem. Ita excluso vitio, sanata est natura. Quid autem
Abbreviated transcription (Latin):
dcã est qr peccantes
int̾ficit ⁊ reos punit.
decinebamur. nec ũꝙͣ
soluti sumus dico ita
ut seruiamus in no¬

Expanded text:
dicta est, quia peccantes interficit, et reos punit. detinebamur, nec unquam Soluti sumus, dico, ita ut serviamus in no
Abbreviated transcription (Latin):
c̾edenti similitudinẽ. tria st̃. uir. mulier. lex
uiri ⁊ rursum in hac re pp̃ ꝙͣ similitudo in¬
ducta fuit. simiłr tria .s. anima. pcc̃m. lex.
hoc solum hic diu̾sum est. ꝙ in illa uir mori¬
tur ut alege uari soluta mulier nubat aui¬
uit mente legidei quamuis ip̃e passiones ñ dum
mortue sint: quamdiu carne seruit legi peccati.
Restat gͦ adhuc aliquid ei qui ẽ sub grã. ꝙ eum
tñ non uncat nec captiuũ ducat. Sequit᷑:
ergo. Hic querit᷑ utrũ
ip̃a lex sit mala qr inde¬
batur culpas se legem
dicendo passiones itcõꝵ
u̾ba mala intellecta fo¬
mitẽ insanie furori¬
a deo datam ⁊ eam euã¬
testimoniis apłiquȩ ñ¬

Expanded text:
cedenti similitudine tria sunt, scilicet vir, mulier, lex viri, et rursum in hac propter quam similitudo inducta fuit, similiter tria, anima, peccatorum lex. Hoc solum hic diversum est, quod in illa vir moritur, ut a lege viri soluta mulier nubat cuivit mente legi Dei, quamvis ipsae passiones nondum mortuae sunt, quandiu carne servit legi peccati. Restat ergo adhuc aliquid ei qui est sub gratia, quod eum tamen non vincat, nec captivum ducat. Quid ergo? Hic quaeritur ipsa lex sit mala, quia videbatur culpasse legem dicendo passiones peccatoerba male intellecta fomitem insaniae furora Deo datam, et eam Evatestimoniis apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
N. ꝑcc̃oꝵ .i. ꝯcupiscĩe que sũt cã pcc̃oꝵ morta
digna eterna morte. Dunc aũt ⁊ c̾ sumus
missis pcc̃is a lege que
aucta est enĩ ꝯcupĩa
cum lẽx ꝓhiberet uͥñ
erat fides ⁊ ad cumu¬
lum ptc̃oꝵ preuarit¬

Expanded text:
cupiscentiae quae sunt causa peccatorum digna aeterna morte. Nunc autem cum sumus missis peccatis, a lege, quae Aucta est enim concupiscentia, cum lex prohiberet ubi non erat fides; et ad cumulum peccatorum praevari
Abbreviated transcription (Latin):
accepit ymaginẽ ⁊ głiam dicens. uĩr quid̃ ymago ⁊
głia dei est. tñsformam᷑ aũt dixit .i. de forma ĩformã
mutam̃ ⁊ tnͣsimus de obscura forma inlucidam form¬
hec est ymago inq̃ homĩes st̃ creati que cet̾rs am᷑alib
presunt q̃ creatura inrebus creatis excellentissima¬
est cũ a suo creatore ab impietate iustificatur a de¬
formi forma informosam formã mutam. erat .ii. s¬
ter uicia natura lona. ⁊ obhec addit. Dẽ głoria ĩglo.¬

Expanded text:
iam dicens: Vir quidem imago Dei et gloria est. Transformamur autem, dixit, id est de forma in formam mutamur, et transimus de obscura forma in lucidam formHaec est imago in qua homines creati sunt, qua caeteris animalibus praesunt, quae creatura in rebus creatis excellentissima cum a suo Creatore ab impietate justificatur, a deformi forma in formosam mutatur formam. Erat enim eter vitia natura bona. Et ob hoc addit: De gloria in glo
Abbreviated transcription (Latin):
specłm rõnis uidendes
est hec speculatio ⁊ uñ
dicat᷑ illud occurrit qd̾¬
inspecło ñ nͥ ỹmago cer¬
nitur. uͥ qͥppe specłm ẽ. y
spetula u̾o ẽ de cuiꝰ alti¬
tudine longiꝰ aliud ĩtu¬
spli. etur. speculantes aũt dicit a speculo ñ aspecu¬
la ꝙ ing̾co ñ est ambiguum. unde ĩ latinum
hec scriptura translata est. Satisꝙ apparet dixisse.¬

Expanded text:
onis videntes est haec speculatio, et unde dicatur, illud occurrit qspeculo non nisi imago cernitur. Ubi quippe speculum est, Specula vero est, de cujus altitudine longius aliquid intuemur. Speculantes ergo dicit a speculo, non a specula, quod in Graeco non est ambiguum, unde in Latinum haec scriptura translata est. Satisque apparet dixisse
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ similitudo. ñ tñ equalitas. qr multa defunt yma¬
gini que insunt illi rei deqͣ exp̾ssa est. potest ⁊̃ aliꝙͣ¬
do eẽ ymago inqua fit equalitas ut inparentib ⁊
filiis inuenit᷑ ỹmago. ⁊ siłitudo. ⁊ equelitas. excepto
tempore quo procedunt parentes. qi de parente expri¬
mitur similitudo filii. ut recte ymago dicat᷑. ⁊ pot̾

Expanded text:
 similitudo, non tamen aequalitas, quia multa desunt imagini quae insunt illi rei, de qua expressa est. Potest etiam aliquando esse imago in qua sit aequalitas, ut in parentibus et filiis invenitur 122 imago et similitudo et aequalitas, excepto tempore quo praecedunt parentes, quia de parente exprimit similitudo Filii, ut recte imago dicatur, et potest
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ que in xp̃o homine fuit qui ꝑ suam bo¬
nitatem de sua plenitudine nobis tribuit ⁊ no¬
ta plũres non ibi poni comꝑatiue.s ab solute
tamꝙͣ diceret multos. Non enĩ plures iustificant᷑¬
ꝑ xp̃m: ꝙͣ ꝯdempnant᷑ ꝑadam. s ita dicendũ est.
multo magis hundauit ut dõnum xp̃i delicto
ade ꝯparet᷑ ⁊ p̾ferat adam quiipe ex uno delicto reos
dispares eẽ effectus cãꝵ¬
qiͣ drẽt ñ solum cãe¬
ꝑc̃m fit ⁊ per donum¬
um dei est procedens
ex uno tm̃ delicto ori¬
ginali ab adã tͣcluc̾to
ĩꝯdempnatõem corꝑa¬
lis mortis ⁊ et̾ne mortiᷤ

Expanded text:
virtutum quae in Christo homine fuit, qui per suam bonitatem, de sua plenitudine nobis tribuit. Et nota, plures, non ibi poni comparative, sed absolute, tanquam diceret multos. Non enim plures justificant quam condemnantur per Adam; sed ita dicendum est multo magis abundavit, ut donum Christi delicto Adae comparetur et praeferatur. Adam quippe ex uno delicto reos dispares esse effectus caussi dicat: Non solum causs fit per donumum Dei est procedens, ex uno tantum delicto orginali ab Adam traducto, in condemnationem corlis et aeternae morti
Abbreviated transcription (Latin):
ut delictum ade. quia
delictum ade unũ est¬
quo multi mortui
sunt. xp̃i uero gratia¬
multiplex est. qr młti
delictum multos mor¬
tificare potuit:patet
ꝙ multiplex gr̃a uiu¬
ificare multo magis

Expanded text:
ut delictum Adae, quia delictum Adae unum estquo multi mortui sunt; Christi vero gratiamultiplex est, qua multi delictum multos mortificare potuit, patet  multiplex gratia vivificare multo magis
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ sicut delictũ ade est:
ita est ⁊ donum xp̃i .i.
maius est donuin xp̃i
ꝙͣ delictum ade. ⁊ ideo¬
ñ sic est efficax ptc̃m ade
ad dampnatõem. ut
gr̃a xp̃i ad saluatõem

Expanded text:
n sicut delictum Adae est, ita est et donum Christi, majus est donum Christi quam delictum Adae et ideon sic est efficax peccatum Adae ad damnationem, ut hristi ad salvationem:
Abbreviated transcription (Latin):
nim ⁊c̾.q. uere ñ ita est donumaut dalictũ.
enĩ .i. qr unius hominis ade delicto uno qͥd̃.
⁊ si ip̃e plura amiserit inposteros tñ ñ nisi u¬
num originale transiccit. Nulti .s. omĩs filiz¬
siu ex eo carnałr geniti mortui sunt .i. ptc̃õrescõ¬
stituti. ⁊ si hoc est tunc grã dei ⁊ donum .i. gratu¬

Expanded text:
icat: Vere non ita est donum ut delictum. Enim, id est quia, unius hominis Adae delicto uno quidem, etsi ipsi plura admiserit, in posteros tamen non nisi unum originale transmisit, multi, scilicsui ex eo carnaliter geniti, mortui sunt, id est peccatores constituti, etsi, hoc est tunc, gratia Dei et donum, id est gratu
Abbreviated transcription (Latin):
sine qua nicħ ht boni. cã ade est pocm illud ori¬
ginale cuius rei sunt omnes carnałr geniti.
cet̾a pcc̃a hñt ex se multa ⁊ si exillo originali
sunt ad peccand̾ magis ꝓni. pret̾ ea ĩ inhiis
qui ꝑ xp̃m redimuntur temporałr preualet

Expanded text:
sine qua nil habet boni. Causa Adae est peccatum illud originale, cujus rei sunt omnes carnaliter geniti; caetera peccata habent ex se multa, etsi ex illo originali sint ad peccandum magis proni. Praeterea etiam his qui per Christum redimuntur temporaliter valet
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ int̾eẽ uoluit ut illie sit corpus animale. Ha hic
spũale anima enĩ incorpore ammali quid uiuit s
ñ uiuificat usq ad auferendam corruptõem. N
est. Nouissimus qr post eum ñ succedit alius qͥ sit
capud uł auctor humani gen̾is sicut illi duo fuer̃t.

Expanded text:
hoc interesse uoluit, ut illic sit corpus animale hic spiritale. anima quippe in corpore animali uiuit quidem, sed non uiuificat usque ad aest; novissimus, quia post eum non succedit alius, qui sit caput vel auctor humani generis, sicut illi duo fuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ustra additur animale nisi sit aliud spũale ad cꝰ
discrepantiã dr̃ animale ꝙ aũt sit animale ꝓbat¬
ale ostendit ibi nouissimus adam hoꝵ u̾boꝵ seneꝰ
ñ mutat᷑. s ñq. dixit corpora futura spũalia. s ne¬
quis dubitet an animade possit fi sp̃uale. probat ꝑ

Expanded text:
ustra additur animale, nisi sit et aliud spirituale, ad cujus discrepantiam dicatur animale. Et quia sit animale,ale, ostendit ibi, quia novissimus Adam. Horum verborum sensus non mutatur. Sed non. Dixit corpora nostra futura spiritualia, sed nequis dubitet an animale possit fieri spirituale, probat per
Abbreviated transcription (Latin):
suum ten̾e ñ possũt.
Corruptio ergo ip̃a ẽ
uanitas cui subiecta¬
est creatura. dico sub¬
iecta est uanitati. s
tñ pacient̾ ferens ip̃ eum qui subiecit eam in
spe .i. pacient̾ sustinet sciens deum subrecisse ad
conseruatõem humilitatis s ñ sine solatõ spei

Expanded text:
suum tenere non possunt. Corruptio ergo ipsa est vanitas, cui subjectast creatura. Dico subjecta est vanitati, sed tamen patienter ferens propter eum qui subjecit eam in spe, id est patienter sustinet sciens Deum subjecisse ad conservationem humilitatis, sed non sine solatio spei
Abbreviated transcription (Latin):
condigne .i. sufficientes¬
si districte ageret᷑ nob̾
namꝙ est cũ fine. mͥ¬
ces sine fine erit ⁊ mul¬
to magis maior erit

Expanded text:
condignae, id est sufficientessi districte ageretur nobinamque est cum fine, meces sine fine erit, et multo major erit
Abbreviated transcription (Latin):
qr ita om̃s precedentes pr̃es fecert usq in presens. ł
usq adhuc. dĩcit qr ⁊ si aliquis insinu abralx
iam constitutus dolere destitit. tñ in ilł qui ñdũ
sunt lib̾ati om̃is creatura ingemiscit. ⁊ dolet
ad huc sicut ⁊ q̃ precessit. qr inhiis qui nũdum
cit ⁊ dolet. Non enĩ hac uniu̾sali locutõe colligit
singula omniũ gen̾um. s gen̾a oĩm singłorum
on solum

Expanded text:
 ita omnes praecedentes patres fecerunt, usque in praesens. Vel, usque adhuc, dicit, quia etsi aliquis in sinu Abrahae jam constitutus dolere destitit, tamen in illis qui nondum sunt liberati, omnis creatura ingemiscit et dolet adhuc, sicut et quae praecessit, quia in his qui nondum cit et dolet. Non enim hac universali locutione colligit singula omnium generum, sed genera omnia singulorum. Non solum
Abbreviated transcription (Latin):
orie filioꝵ dei. qiͣ nos ñ sumus creatura s filii
dei. Item dicit. Omnis creatura ingemiscit ⁊ pas¬
turit usq ad huc ñ solum ab illa s ⁊ nos ip̃i tã¬
quam aliud simus nos. aliud om̃is creatura.
Sc̃iendum ergo ꝙ nos ip̃i dicimur. ⁊ creatura ⁊
filii. s ꝙ sumiis crratura apparet ꝙ aũt filiz¬
mus. s ñdũ apparuit quid erimus. cũ aũ ap
creatura. scd ꝙ modo corpore ⁊ anima dolemꝰ¬
quales nc̃ apparemꝰ. filii aũt dei dicimur. scd
bit quid erimus ꝙ nc̃ ad optõnem meremur.
itaꝙ ñ natiuit altius s alt̾ius qualitatis diũ¬
sitate a creatuta filios .q. distingues. ait expͤ¬
tatio create .i. expectans creat᷑a expectat. q. assi
reuelatõnem expectat alterius nature s ip̃a
ut si dret᷑ operante pictore lubiectis sibi colorib
⁊ ad opus eius paratis expoctatio coloꝵ manifesta¬

Expanded text:
oriae filiorum Dei. Quasi non simus nos creatura, sed filii Dei. Item dicit, omnis creatura ingemiscit, et parturit usque adhuc, non solum autem illa, sed et nosipsi, tanquam aliud simus nos, aliud omnis creatura. Sciendum ergo quod nosipsi dicimur creatura et filii, sed quod sumus creatura, apparet; quod autem filimus, sed nondum apparuit quid erimus; cum autem acreatura secundum quod modo anima equales nunc apparemus. Filii autem Dei dicimur secunbit quid erimus, quod nunc adoptione meremur. Itaque non naturae alterius, sed alterius qualitatis diversitate a creatura filios, quasi distinguens ait: Exspectatio creaturae, id est exspectans creatura, exspectat. Quasi revelationem exspectat alterius naturae, quia nur: Opere ante pictorem posito, subjectis sibi coloribus, et ad opus ejus paratis, exspectatio colorum revela
Abbreviated transcription (Latin):
.i. eiusdem głie ꝑticipes. ixredes quidam dei. qr
eius fiuemur beatitudine. coheredes aũt xp̃i. ĩ
erimus. Nota ꝙ cũ heres dicatur. cũ iam hereditaᷤ
heredes dei dicim᷑ ⁊ si si decedat qr hereditatẽ etͤ¬
nam nos filii sponsi ⁊ sponse speramꝰ quã ĩ fu¬
turo possidebimus ñ pr̃ĩs morte qui mori nõ
pot̾ qui est hereditas nr̃a. uł pot̾ dici ꝙ decedat

Expanded text:
 ejusdem gloriae participes, haeredes quidem Dei, quia ejus fruemur beatitudine, cohaeredes autem Christi, in erimus. Nota quod cum haeres dicatur, cum jam haereditas haeredes Dei dicimur, et si non decedat, quia haereditatem aeternam nos filii sponsi, et sponsae speramus quam in futuro possidebimus, non Patris morte, qui mori non potest, qui est haereditas nostra. Vel potest dici, quod decedet
Abbreviated transcription (Latin):
recognoscere facit¬
ꝑ eũm fc̃a remissione
facit cognosc̾e sp̃c sc̃s
dum ineccl̃ia fit rem¬
cum trinitas faciat..

Expanded text:
recognoscere facitper eum facta remissione facit cognoscere Spiritusdum in Ecclesia fit remota Trinitas faciat,
Abbreviated transcription (Latin):
paginat. ꝙͣ facit caritas. Caritas unde est nisi
a spũ scõ : ergo sp̃t est qui uiuificat. qr uiua
facit menbra. nec uiua facit ni si q̃ incorpore
ꝙ uegetat inuen̾it. sic̃ spt hominis ñ uiuidat
menbrũ qd separatũ inuen̾it a corpore. hoc dĩ
cunt᷑ ut amemus unitatem ⁊ timeamus se¬
ꝑatõem. nicħ enĩ sic debet formidare xp̃ianusꝙͣ¬
seꝑari a corpore xp̃i. pp̃ hanc societatẽ sp̃c sc̃s descẽ¬
dit suꝑ uiros congregatos inunũ. qui omnib
linguis locuti sunt. qr ꝑlinguas ꝯsociatõr est

Expanded text:
paginat, quam facit charitas, et charitas non est nisi a Spiritu sancto. Ergo spiritus est qui vivificat, quia viva facit membra: nec viva facit, nisi quae in corpore quod vegetat invenerit, sicut spiritus hominis non vivificat membrum, quod separatum invenerit a corcuntur ut amemus unitatem et timeamus separationem. Nihil enim sic debet formidare Chrisparari a corpore Christi, propter hanc societatem Spiritus sanctus descendit super viros congregatos in unum, qui et omnibus linguis locuti sunt, quia per linguas consonantior est
Abbreviated transcription (Latin):
spũalia tradebant. ñ ilł deessent carnalia. apollo
adu̾sum se apseudo aplis. discesserat. cum tena so¬
cio suo ad tytum cretensem ep̃m s corithiis iã
sedatis ꝑ epłas pauli mandat tyco. ut priusquã
ueniat nicopolim. premritat eos ita sollicite. ut
iniuatico illis desit. Salutãt te om̃s¬

Expanded text:
ualia tradebant, non illis deessent carnalia. Apollo adversum se a pseudoapostolis discesserat, cum Zena socio suo ad Titum Cretensem episcopum, sed Corinthiis jam sedatis per Epistolas Pauli, mandat Tito ut priusquam veniat Nicopolim, praemittat eos ita sollicite ut nihil in viatico illis desit. Salutant te om
Abbreviated transcription (Latin):
tionis effectꝰ. que p̾destinatõ sine p̾scĩa ñ pot̃
esse. pot̾ aũt ẽẽ sine predestinatõe prescĩa. p¬
destinatõe quippe deus ea p̾sciuit q̃ fuerat
ip̃e fcũrus. p̾scire aũt potens est ⁊̃ que ifẽ nõ
facit sicut quecũq pcca. qr ⁊ si st̃ quedã que¬
eiusq effectus bonus est. Ille̾ itaq oꝑat᷑ hoĩem
bonum ⁊ custodit qui inꝯmutabilit᷑ bonus ẽ.
semꝑq ab illo fĩ ⁊ ꝑfici delemus ei inħentes

Expanded text:
edestinatio sine praescientia non potest esse; potest autem esse sine praedestinatione praescientia, praedestinatione quippe Deus ea praescivit quae fuerat ipse facturus; praescire autem potens est etiam quae ipse non facit, sicut quaecunque peccata, quia etsi sint quaedam ejusque effectus bonus est. Ille itaque operatur hominem bonum et custodit qui incommutabiliter bonus est, semperque ab illo fieri et perfici debemus ei inhaerentes
Abbreviated transcription (Latin):
dñs aues celi .s. totus. aut pene totus aer iste
luna. ⁊ sidera ꝯstituta sunt. dicit hic scripta
mouendos. ⁊ alibi ꝑituros pp̃ magnam quã¬
dam sui mutatõem. cuius aũ aggei aucto¬
ritatis sensum exponit dicens. Ot¬

Expanded text:
li, scilicet totus, aut poene totus aer iste luna, et sidera constituta sunt. Dicit hic Scriptura movendos et alibi perituros propter quamdam magnam sui commutationem. Hujus autem auctoritatis
Abbreviated transcription (Latin):
uocatõni non repugnã
ditiones uł ꝯsuetudinẽ
uite retulit que nichil
obsunt fidei bonisq mo¬
rib. Sicut enĩ coniuux

Expanded text:
vocationi non repugnantditiones vel consuetudines vitae retulit, quae nihil obsunt fidei bonisque moribus. Sicut conjux
Abbreviated transcription (Latin):
ħ est ubiq doceo ita tenẽ¬
dũ est gͦ uob̾ ꝙ om̃s tenẽt.
i rciumcisuis. Qiͣ̃ in eo
saluti impedimentum
ñ afferunt ut uerbi
gr̃a. Si quis circsicisus
ñ cogat᷑ adduc̾e p̾ͥputiũ

Expanded text:
 est ubique, doceo. Tenendum est ergo vobis quod omnes tenent. Circumcisus. Quasi dicat: In eo saluti impedimentum non afferunt, ut verbi gratia, si aliquis circumcisus non cogatur adduce
Abbreviated transcription (Latin):
sic ⁊ latro ad xp̃i fidem uocatur. s ille inconuigio.
ñ a coniugio. iste u̾o ñ inlatrocinio. s alatrocinio.
Non enĩ necc̃e ut conuges desinant ẽẽ coniuges pp̃
xõi fidem. sicuit nec̃te est ut latrones definant ẽẽ
latrones. Seruus ⁊ c̾. Supra posuit unum exem

Expanded text:
sic et latro ad Christi fidem vocatur; sed ille in conjugio, non a conjugio; iste vero non in latrocinio, sed a latrocinio. Non enim necesse est ut conjuges desinant esse conjuges propter Christi fidem, sicut necesse est ut latrones desinant esse latrones. Servus, etc. Supraposuit unum exem
Abbreviated transcription (Latin):
deus ⁊ ideo ñ debemus ẽẽ¬
causa discordie ⁊ ñ opo¬
rtet nos litgare cum¬
discedente. quia odio
dei discedit. Inde enim.¬
Supra hortatus est ne fi¬
delis deserat infidelem
ꝑ ea q̃ forte euenerunt¬

Expanded text:
Deus, et ideo non debemus causa discordiae. Et non oportet nos litigare cudiscedente, quia odio fidei discedit. Unde ensupra hortatus est ne fidelis deserat infidelem  forte evenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quia tunc erunt omnia nota omnib poterunt
de se indicare ⁊ dealiis ⁊ tunc unicuiq bene agenti
uł cogitanti. erit pro modo suo laus .i. remun̾atõ
a deo. hic aũt nescit᷑ quis sit laude dignus. Hec¬
xerit illos dixisse. ego sũ
rit aperit hic. Quasi di
⁊ apollo. transfiguraui
cum in nobis ñ głiatem¬
ini .i. me ⁊ appollo ꝓposu¬
i figuram pro omnib
tur hoc sicut a nobis. hx̃c¬
ꝑu̾sas subsua persona
⁊ apollo euacuat. sũma¬
tim illos designans non
dia. Nemo enĩ audiens nom̃ suum

Expanded text:
quia tunc erunt omnia nota omnibus, poterunt de se judicare, et de aliis. Et tunc unicuique bene agenti, vel cogitanti erit pro modo suo laus, id est remuneratio a Deo. Hic autem nescitur quis sit laude dignus. Haxerit illos dixisse, ego sum rit, aperit hic. Quasi dicfratres, transfiguravi cum in nobis non gloriaremini, id est me et Apollo pi figuram pro omnibuss abhorreatur hoc, sicut a nobis. Amversas sub sua persona et Apollo evacuat, sumtim illos designans, nondia. Nemo enim audiens nomen suum
Abbreviated transcription (Latin):
um eius a seruo ꝓcedat
snĩa. ecce uiditiũ ꝓ hi¬
bet apłs. quia occulta¬
sunt nobis corda lomi¬
num in hisspme¬
nr̃a crudelitas fallit
s cauendum et ne¬
nitiosa opimone falla¬
mur: ut qr ñ possumꝰ¬
hominum indagare
scimus an ille. itł ille
tũ impudiciciam ⁊ in¬
iusticiam. ⁊ pudiciciã
⁊ iusticiam diligamꝰ
⁊ħ appetenda. illaꝙ uitanda indei u̾itate con¬
spicramus ut cũ deip̃is relii ꝙ appetendũ est ap¬
retimus ⁊ ꝙ deuitandum est. uitamus. ignosca

Expanded text:
us a servo procedat entia. Ecce judicium prohibet Apostolus, quia occultasunt nobis corda hominum. In his pletra credulitas fallitur. Sed cavendum est neniciosa opinatione fallamur, ut quia non possumhominum indagare scimus an ille, vel ille n impudicitiam et injustitiam; et pudicitiam, et justitiam diligamus. Et haec appetenda, illaque vitanda in Dei veritate conspicimus: ut cum de ipsis rebus quod appetendum est appetimus, quod devitandum est devitamus, ignoscat
Abbreviated transcription (Latin):
bis qui maiores sumus. discatis ne unus in fle. ad
.i.melior. qr nullus est quantũ ad se uł qnͣtũ adm
i tec Quis .ai. te discernita
massa ꝑditorũs nullusꝰ
cia mea occurrit apłs subdens. Quid aũt. Qiͣ
dico quis te disceruit s¬
ꝙ ñ accepistiͤ
adeo. Sc̃iendum est neminem posse descemi abilla per¬
ditionis massa nisi qui ħ bonũ ht̃. ut credat quod qͥc¬
quid boni ht̃ grã saluatoris accepit. Sciendũ ⁊̃ qd̾
sicut supra temerarium iuditiũ ꝓhibuit. ita hic
aliud genus arcogantie ãmou̾e conatur .s. ne homo
supbiat pp̃ aliqm grãm adeo sibi datam. putans
se eam hĩe a se uł a ministro. ꝙ apłs redarguens a¬
it. quid habes boni ꝙ non accepisti. Si aut acce.¬
a deo quid gloriaris

Expanded text:
bis, qui majores sumus, discatis, ne unus infletur aid est melior qui nullus est quantum ad se, vel quantum e. Quis enim te discernit a massa perditorum? nullus, ia mea, occurrit Apostolus subdens: Quid autem. quis te discernit, sn accepisti us Sciendum est neminem posse discerni ab illa perditionis massa, nisi qui hoc bonum habet, ut credat quod quidquid boni habet gratia Salvatoris accepit. Sciendum etiam quod sicut supra temerarium judicium prohibuit, ita hic aliud genus arrogantiae admonere conatur, scilicet ne homo superbiat propter aliquam gratiam a Deo sibi datam, putans se eam habere, a se, vel a ministro, quod Apostolus redarguens ait, quid habes quod non accepisti: Si autea Deo, quid gloriaris
Abbreviated transcription (Latin):
discerñis ab eo qui baptidatꝰ est apaulo. nicħ uti¬
it illos eostem qui głiabant de magist̾io. pseudo¬
ame. quid głiaris ꝯtra me .q. non idem accepis
ame ħ duicit ccͣ illos qui eadem que ab apło accepe¬
rant audientes de magist̾io pseudo apłoꝵ głiabãt᷑
se uertebant cũ apłs se ꝯtemptibilem uideri fe

Expanded text:
discernis ab eo qui baptizatus est a Paulo? Nihil utiit illos eosdem, qui gloriabantur de magisterio pseudoa me, quid gloriaris contra me, quasi non idem acceperis a me? Hoc dicit contra illos qui eadem quae ab Apostolo acceperant, audientes de magisterio pseudoapostolorum glorise vertebant, cum Apostolus se contemptibilem videri fe
Abbreviated transcription (Latin):
precet̾is digniorem se putans nouitate potesta¬
tis inflatus qiͣ eo indigeat religio. incidat ĩiu¬
dicium diaboli .i. ruat ꝑ arrogantiam sic̃ diabłs.¬
Nescit enĩ mom̃taneus sacardos humilitatẽ ⁊ mo¬
des ꝑsonaꝵ. uł se ip̃m continere. ñ ieiinauit. ñ
rib in arrogantiam que est ruina diaboli in¬
cidunt qui punctołore. nec dum discipuli fiũt

Expanded text:
eteris digniorem se putans novitate potestatis inflatus, quasi eo indigeat religio, incidat in judicium diaboli, id est ruat per arrogantiam sicut diabit enim momentaneus sacerdos humilitatem et modos personarum, vel seipsum continere: non jejunavit, non vit. In arrogantiam quae est ruina diaboli incidunt, qui puncto horae necdum discipuli fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
adutilitatem eccłie. quia
⁊̃ minor qui est mea ꝓdest
Nota qd̾ deus cum sit natura incorpoꝵi. ⁊ in ꝯmutabłr
uiua et̾na stabilitate inse ip̃o manens totꝰ ad est reb
mnib ⁊ singuł totꝰ. s inquib hĩtat hñt eum pro su¬
e capacitatis diu̾sitate. aliis amplius alii minus.¬

Expanded text:
Ad utilitatem Ecclesiae, quia etiam minor qui est in ea prodest. Nota quod Deus, cum sit natura incorporea et incommutabiliter viva, aeterna stabilitate in seipso manens, totus adest rebus omnibus, et singulis totus, sed in quibus habitat, habent eum pro suae capacitatis diversitate, alii plus, alii minus
Abbreviated transcription (Latin):
a malis scĩa est. pietatemi
ħ loco posuit dei cultũ. que grece dr̃ te obia teosebia ⁊
quis cultus est nͥ amor ⁊ cognitio eius. Scĩa u̾o quã
dexit eẽ abstinere a mał reix procul dubio temporaliũ
est. qr intemporalib mala sunt inquib caute et
prudent᷑ conusand̾ est. cui aũt datur sapĩa. cuͣ solẽ.
conscĩa cui scĩa: lumna in nocte scłi. illi queb cecera dã¬
tur stelle sunt. qi ⁊ hec nocte necrͣia st̃. Unde ĩ psalmo.
ait. alii dat᷑ sapĩa alii scĩa. s ait. sermo sapĩa ⁊ fer¬

Expanded text:
a malis scientia est . Pietatem hoc loco posuit Dei cultum, quae Graece dicitur theosebia. Et quis cultus est, nisi amor et cognitio ejus? Scientia vero quam dixit esse abstinere a malis, rerum procul dubio temporalium est, quia in temporalibus mala sunt, in quibus caute et prudenter conversandum est. Cui autem datur sapientia, quasi sol est; cui scientia, luna in nocte saeculi. Illi quibus caetera dantur, stellae sunt, quia et haec in nocte necessaria sunt. Unde in Psalmo: ait, alii datur sapientia, alii scientia, sed ait, sermo sapie
Abbreviated transcription (Latin):
perationes. ⁊ deo operationes supposu̾at. omĩa referẽs
ad unũ deũ subdit. qui deus oꝑat᷑ omnia necͣcͣria
caritas ⁊ humilitas. si enĩ humtł es ⁊ amas unita¬
dem. tͥ ht̃ quisquis in illa aliquid ht̃ tolle inuidiã
⁊ tuũ est ꝙ habeo. liuor seperat. caritas iungit. si¬
cut ini humano corpore oeuł solus uidet. s ñ sib
solr sic sp̃m scm̃ habes. sic eccliam amas. amasaũt
si menis compage ⁊ caritate consistis. hec caritas est
donum sp̃c scĩ quod suꝑat omnia ut post dicet. Uni¬
nicuiq aũ

Expanded text:
rationes, et Deo operationes supposuerat, omnia referens ad unum Deum, subdit quod Deus operatur omnia necessaria charitas et humilitas. Si enim humilis es et amas unitatem, tibi habet quisquis in illa aliquid habet, tolle invidiam et tuum est quod habeo; livor separat, charitas jungit. Sicut in humano 102 corpore oculus solus videt, sed non sibi soli, sic Spiritum sanctum habes, si Ecclesiam amas. Amas autem, si in ejus compage consistis et charitate. Haec charitas est donum Spiritus sancti, quod superat omnia ut post dicet. Unicuique
Abbreviated transcription (Latin):
meodem sp̃u¬
uera est. Non ergo sola
caritas. s caritas cum fi¬
de a deo nobis est. alu da¬
tur gr̃a sanitatum .i.¬

Expanded text:
eodem Spnera est, non ergo sola charitas, sed charitas cum fide a Deo nobis est. Altur gratia sanitatum, i
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan manebo. ueletiã
hẏemabo. quia multa cor¬
rigenda sunt ibi. sicut me¬
dicus moram habet. ubi
multi egrotant. ueniã
aduos dico. ut ⁊ uos me
deducatis quocumq iero.
dico manebo ap̃ uos. Nolo

Expanded text:
forsitan manebo, vel etiam hiemabo, quia multa corrigenda sunt ibi, sicut medicus ibi moram habet, ubi plures aegrotant. Veniam ad vos dico, ut et vos me deducatis quocunque iero. Dico manebo apud vos, nolo