comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stulto homine sine ulla retrac tatione ꝑpetrat᷑.
quasi aqua iniquitas bibit᷑. Qui enim illicita
sine timore facit: quasi potum iniustitiȩ sine
obstaculo glutit. Sequit᷑. Ostendam tͥ audi
me: & quod uidi uarrabo tͥ. Nabent hoc
onĩs arrogantes ꝓprium: ut eum rectum quid
uel parum senserint. inusum hoc elationis
nnifsectant: atq unde ꝑ pateat. si. intellec¬
tum sibimecipsis altioresmat. S ꝯ fiunt.
ude ꝑtumorem infoueam elationis cadant :
seq doctis doc tiores existimant: reuerentiam
S ameliorib exigunt.: ⁊e docere sanctiores quasi ex
auctoritate contendunt. Unde nunc dr. Ostendã
t̃. audime. Et quia cum minore auc toritate docet
is qui audita. quam is qui ea quȩ uiderit loquit᷑.
ut fortiorem sibim& auc toritatem eliphar arro¬
get. dicĩ quod uidi narrabo tͥ. Ma uͦ ñ numqͣm
heretici de dampnatis fuis patrib confundunt᷑.:
& tamen eoꝵ sententias quasi cum auc toritate

Expanded text:
stulto homine sine ulla retractatione perpetratur, stulto homine sine ulla retractatione perpetratur, quasi aqua iniquitas bibitur. Quia enim illicita sine timore facit, quasi potum injustitiae sine obstaculo glutit. Sequitur: CAPUT me, quod vidi narrabo tibi. - Habent hoc omnes arrogantes proprium, ut cum rectum quid vel parum seinflectant; atque unde per intellectum sibimetipsis altiores fiant, inde per tumorem in foveam elationis cadant, seque doctis doctiores existiment, reverentiam sibi a melioribus exigant, et docere sanctiores quasi ex auctoritate contendant. Unde nunc dicitur: Ostendam tibi, audi me. Et quia cum minore auctoritate docet is qui audita quam is qui ea quae viderit loquitur, ut fortiorem sibimet auctoritatem Eliphaz arroget, dicit: Quod vidi narrabo tibi. Quia vero nonnunquam haeretici de damnatis suis patribus confunduntur, et tamen eorum sententias quasi cum auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
homo: qui bibit quasi aqua̾m iniquitatem: Q¬
iminaculatum pͥus hominem & iustum ꝑse pos¬
se ẽẽ negauerat. hune abhominabilem ⁊ mutilẽ
appellat. ab ominabilescilic& ꝓpt̾ ininunditiam
maculȩ: mutilem uͦ ꝓpt̾ iniustitiam in ꝑfecte ui¬
te. Q tamen abhominabilis & mutilis. intelligi
& alit̾ potest. Aliquando enim homo ꝑuersus qͣ¬
deam recte agere uidet᷑ s ꝑea quȩ iniqua sunt.
etrã ea quȩ seius recta sunt destruunt᷑. Et quia
multum do displicent mala: neq illa placent
quȩ uident᷑ bona. Qui gͦ inialis sius do ab ho¬
minabilis ÷̃. in boniis inutilis manet qi dũ se per
praua oꝑa do execrabilem exhib&. nec illud de eo
qrecte udt agere placet. Bene autem đr. qͥbibit
quasi aquas miquitatem. Hoc namiq qͦd comedit᷑.
cum mora glutit᷑. quia mandit᷑ ut glitiatur.
Quod autem bibit᷑. tantum adglutiendum
moram non hab&: quantum nuullam ldman¬
dendum necessitatem hab&. Culpa gͦ quia ab.

Expanded text:
homo, qui bibit quasi aquas iniquitatem? immaculatum prius hominem et justum per se posse esse negaverat, hunc abominabilem et inutilem appellat: abominabilem scilicet propter immunditiam maculae, inutilem vero propter injustitiam imperfectae vitae. Qui tamen abominabilis et inutilis intelligi et alitaedam recte agere videtur; sed per ea, quae iniqua sunt, etiam ea, quae ejus recta sunt destruuntur. Et cum multum Deo displicent mala, neque illa placent, quae videntur bona. Homo ergo in malis suis Deo abominabilis est, in bonis est inutilis, quia dum se per prava opera Deo exsecrabilem exhibet, nec illud de eo quod rectum videtur placet. Bene autem dicitur: Qui bibit quasi aquas iniquitatem. Hoc namque quod comeditur cum mora glutitur, quia manditur ut glutiatur. Quod autem bibitur, tanto ad glutiendum moram non habet, quanto nullam et ad mandendum necessitatem habet. Culpa ergo, quia a
Abbreviated transcription (Latin):
cui.s solum pensare quid dixit. Sequit᷑. Cu
ctis dieb suis. impius suꝑbit. Solent etiam
electi in quibdam suis cogitationib atq actib̾
fuꝑbiren s quia electi sunt. eunctis dieb suis
suꝑbire non possut. quia pͥusquam uitam fi.¬
mant. adhumilitatis metum ab elatione corda
cominutant. Impus uͦ dieb suis omnib suꝑbit.
quia sic uittini tm̃inat. ut ab elatione mini¬
me recedat. Circumspicit quod temporalit̃
sioret. & pensare negligit. quo mȩt̾num ducit᷑.
niuta carms fidutiam ponit. eamq diu per¬
ꝯImanere existimat. quam adͥpresens tenet.

Expanded text:
cui, sed solum pensare quid dixit. Sequitucui, sed solum pensare quid dixit. Sequitunctis diebus suis impius superbit . Solent etiam electi in quibusdam suis cogitationibus atque actibus superbire. Sed quia electi sunt, cunctis diebus suis superbire non possunt, quia priusquam vitam finiant, ad humilitatis metum ab elatione corda commutant. Impius vero diebus suis omnibus superbit, quia sic vitam terminat, ut ab elatione minime recedat. Circumspicit quod temporaliter floret, et pensare negligit quo in aeternum ducitur. In vita carnis fiduciam ponit, eaque diu permanere existimat quae ad praesens tenet.
Abbreviated transcription (Latin):
Qb solis data est terra: & non transiuit alienus
ꝑeos. Solis suis patribus datam tr̃am existinant.
quia solos errorum suoꝵ magistros rerisse ueracit᷑
ȩccłiam putant. Qs uero alienus nisi apostata an¬
gelus uocat᷑: Vnde & ꝑ psalmistam de cunc tis
simul malignis spiritib dicit᷑. Quoniam aliem ĩ¬
surrexerunt inniȩ: & fortes quesierunt aniniam
meam. Heretici gͥ quia doctorum suoꝵ corda apo¬
statȩ angło eristimant non fuisse subieta:
timisisse ꝑeos alienum denegant. Qui udelic&s
alieno ꝑ unum queniq transire est: iniquas
incorde eius cogitationes iinittere. Inde et ꝑ
ꝓpliȩ uocem demalignis spiritib contͣ stantem
anuam dicit᷑. Et dixerunt animȩ tuȩ. ĩcur¬
uare ut trmnseamus. S eliphar temanites qr
quedam naraturꝰ audiri uult. quaniuis nistta
quȩ dicenda sunt sciat. ⁊ s quia beato iob dicen¬
da non erant nesciat. audiamus sententiar
quas contra beatum iob ꝓtulit. Nec debemus

Expanded text:
 solis data est terra, et non transivit alienus per eos. Solis suis patribus datam terram existimant, quia solos errorum suorum magistros rexisse veraciter Ecclesiam putant. Quis vero alienus nisi apostata angelus vocatur? Unde et per Psalmistam de cunctis simul malignis spiritibus dicitur: Quoniam alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Haeretici igitur, quia doctorum suorum corda apostatae angelo existimant non fuisse subjecta, transisse per eos alienum denegant. Cui videlicet alieno per unumquemque transire est iniquas in corde ejus cogitationes immittere. Unde et per prophetae vocem de malignis spiritibus contra stantem animam dicitur: Et dixerunt animae tuae: Incurvare 408 ut transeamus . Sed Eliphaz Themanites quia quaedam narraturus audiri vult, quamvis multa quae dicenda sunt sciat, sed quia beato Job dicenda non erant nesciat, audiamus sententias quas contra beatum Job protulit. Nec enim debemus
Abbreviated transcription (Latin):
dictis uera aliqua ꝑmiscere. Et amici beati iob
quamiris inreprehensione eiuis ommimꝰ fallant᷑:
possut tamen & quedam uera dicere. qͣ exillius
assiduitate didicerunt. Quorum dic ta si omnia
refutanda eẽnit: eliphar sententiam. paulꝰ apostotꝰ
mimiie ꝓtuliss dicens. Apprehenait sapientes
in astutia eorum. Qa grea quȩ rec ta dicunt cõtͣ
beatum iob recte non dicunt: nos meoꝵ dictis.
&s calcemus uitium indiscretionis. & discutiam
terremis expͥmit᷑ & infirmus. Homo enni abhu¬
mo appellatus est. Et quomodo ual& eẽ. sine ma¬
cula: qui sponte sua adinfirmnitatem cõncidit
inparadyso. Quomodo gͦ iustus apparebit.
qui de illa natus est quȩ iniusticiȩ ꝓpinatrix

Expanded text:
miscere, et amici beati Job quamvis in reprehensione ejus omnimodo fallantur, possunt tamen et quaedam vera dicere, quae ex illius assiduitate didicerunt. Quorum dicta si omnia refutanda essent, Eliphaz sententiam Paulus apostolus minime protulisset, dicens: Apprehendit sapientes  Quia igitur et ea quae recta dicunt contra beatum Job recte non dicunt, nos in eorum dictis et calcemus vitium indiscretionis, et discutiamterrenus exprimitur et infirmus: homo enim ab humo appellatus est. Et quomodo esse valet sine macula, qui sponte sua ad infirmitatem concidit in paradiso. Quomodo ergo justus apparebit, qui de illa natus est quae injustitiae propinatrix
Abbreviated transcription (Latin):
ram omnes insemetipsis ꝓpͥam mutabilitatem
habent: s dũ ĩ mutabili ueritati studiose semꝑ
inherere desid̾ant. inherendo agunt. ut iminu¬
tabiles fiant. Cumq adhanc toto affeotu¬
se tenent: quando accipiunt ut suꝑ sem& ipsoᷤ
ducti. uncant hoc quod insemetipsis mutabilẽ
extiterant. Qd enim mutabilitas. nisi more
quedam est: Quȩ dum rem quanilib& ĩ aliud
nimutat: quasi occidit quod fuerat. ut ĩcipiat.
ẽẽ. quod non erat. Et de auctore omnium scrip¬
tum est. Msolus hab& ininutabilitatem. quia
uidelic& insemae ipso solus in mutabilis est.
De quo ꝑiacobum ãr̃. Apud quem non: trans¬
mutatio: nec uicissitudinis obumbratio. Ipsa enum
inutabilitas umbra est: quȩ quasi obscuraret lu

Expanded text:
ram omnes in semetipsis propriam mutabilitatem habent. Sed dum immutabili veritati semper inhaerere desiderant, inhaerendo agunt ut immutabiles fiant. Cumqse tenent, quandoque accipiunt ut super semetipsos ducti vincant hoc quod in semetipsis mutabiles exstiterunt. Quid enim mutabilitas nisi mors quaedam est? Quae dum rem quamlibet in aliam immutat, quasi occidit quod fuerat, ut incipiat esse quod non erat. Et de auctore omnium scriptum est: Qui solus habet immutabilitatem , quia videlicet in semetipso solus immutabilis est. De quo per Jacobum dicitur: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Ipsa enim mutabilitas umbra est, quae quasi
Abbreviated transcription (Latin):
niss& uitȩ. ĩ or̃one ꝯpũctꝰ ix̃. Obsecro domine
memento queso quomodo ambulauerim co-¬
ram te inueritate: & incorde ꝑfecto. Nec tam̃
dominus hanc confessionem ꝑfec tionis eiu
despexit aut renuit. quem insuis mor p̃cib
exaudiuit. Ecce phariseus se iustificauit in
opere: erechias iustum se asseruit etiam it
cogitatione: atq unde ille offendit. inde iste do-¬
minum placauit. Cur itaq hoc nisi qr omp̃s ds¬

Expanded text:
one compunctus dixit: Obsecro, Domine, memento quomodo ambulaverim coram te in veritate et corde perfecto. Nec tamen Dominus hanc confessionem perfectionis ejus despexit aut renuit, quem mox in suis precibus exaudivit. Ecce Pharisaeus se justificavit in opere, Ezechias justum se asseruit etiam in cogitatione; atque unde ille offendit, inde iste Domino placuit. Cur itaque hoc, nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
nisi scã predicatio. quia abipsa orit᷑. & mipsa subsist:
ẜ quid terrȩ uł pulueris nomne. nisi peccator acci¬
pit᷑. cui uoce conditoris dicit᷑. terra es & utt̾ram ibis:
uel certe sic̃ halis nr̃a transiatio. puliuis es. ⁊mpulue¬
reui reuerẽtis ꝰ Iustigͥ radi interra senescit. & ĩpul¬
uere truncꝰ emorit᷑. qi apucd cordaprauoꝵ eiꝰ p̃ddicatio
despecla cumnctisq unib effeta credit: Impuluere trunc̾
emoritur: qr int̾ manꝰ ꝑsequentiũ corpꝰ illiꝰ exammat᷑

Expanded text:
nisi sancta praedicatio, quia ab ipsa oritur, et in ipsa subsistit? et quid terrae vel pulveris nomine nisi peccator accipitur? cui voce conditoris dicitur: Terra es, et in terram ibis, vel certe, sicut habet nostra translatio: Pulvis es, et in pulverem reverteris . Justi igitur radix in terra senescit, et in pulvere truncus emoritur, 395 quia apud corda pravorum ejus praedicatio despecta cunctisque viribus effeta creditur. Et in pulvere truncus emoritur, quia inter manus persequentium corpus illius exanimatur.
Abbreviated transcription (Latin):
gebit. De coniugib paulus dicit. Tribulationẽ ca¬
men carius habebunt huiusmodi. S tribulationẽ
caruis hic pati possunt: etiam qui spiritalit᷑ uiuun.
Cur gͦ mẽe comigib carnis tͥbulatio quasi specia¬
lit̾ dicit᷑. quȩ etiam auita spiritalium longe non
est. insi quod hi frequent᷑ maiores tribulationesen
ne susoipiunt qui caris uoluptatib delec tantur:
Bene autem dicit᷑. & amina eius suꝑsemetipso lu¬
gebit: quia quisquis uise gaudere appetit. eo ipso
iam mluctu est: quo a uera letitia recessit. Tera qͥp¬
pe leticia menti. ereator est. Dignum itaq est
ut inse semꝑ homo merores inueniat: qui relic to
creatore nise gaudium querebat. Sequit᷑. Respondẽs¬

Expanded text:
De conjugibus Paulus dicit: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi . Sed tribulationem carnis hic pati possunt, etiam jam qui spiritaliter vivunt. Cur ergo inesse conjugibus carnis tribulatio quasi specialiter dicitur, quae etiam a vita spiritalium longe non est, nisi quod hi frequenter majores tribulationes ex carne suscipiunt qui carnis voluptatibus delectantur? Bene autem dicitur: Et anima ejus super semetipso lugebit, quia quisquis gaudere in se appetit, eo ipso jam in luctu est quo a vera laetitia recessit. Vera quippe laetitia mentis creator est Dignum itaque est ut in se semper homo moerores inveniat, qui, derelicto creatore, in se gaudium quaerebat. Sequitur. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
quem rationabilem condidisti. uł subita temptati¬
one deicis. uł longa ac lenta consum ꝑmittis. Atq
mox eãdem rationabilem creat᷑am uerbis sequenti¬
ꝑpetuum ꝑtransiraẽ. Paululum roboratꝰ est homo: qr¬
hic uiuendi uires adinodicum accepit. ut inꝑpetuũ
transeat. ubi eius uitam termuius non concludat.
S: inhac breuitate ubi roboratus est colligit. unde
inꝑpetuitat̾ẽ ueniat: uel ut semꝑ gaudeat. uel ut
suscepta supplicia non euadat. Qui ꝓ eo qͦo paululũ
roboratꝰ ÷ ut inꝑpetinum transeat: apte mor subdit᷑.
uͦ quia ab his quȩ uolens tenint. transire adȩtͣ̃na
cogit᷑ nolens: dimq adilla ꝑducit᷑ hec quȩ diu
cogitata tenint. qualit̾ se se habit᷑a sint. relic ta
uiuentes sunt mortuorum anime quo loco habe¬
ant᷑ ignorant: ita mortui. uita incarne uiuentium
post eos qualit᷑ disponat᷑ nesciunt: quia & uita
sp̃c longe est a uita carnis: & sic̃ corporea atq incor¬

Expanded text:
quem rationabilem condidisti, vel subita tentatiquem rationabilem condidisti, vel subita tentatione dejicis, vel longa ac lenta consumi permittis. Atque mox eamdem rationabilem creaturam verbis sequentiperpetuum transiret. - Paululum roboratus est homo, quia vivendi vires ad modicum accepit, ut in perpetuum transeat ubi ejus vitam terminus non concludat. Sed in hac brevitate ubi roboratus est colligit unde in perpetuitate inveniat, vel ut semper gaudeat, vel ut suscepta supplicia non evadat. Qui pro eo quod paululum roboratus est ut in perpetuum transeat, apte mox subditur:vero, quia ab his quae volens tenuit transire ad aeterna cogitur nolens; dumque ad illa perducitur, haec quae diu cogitata tenuit qualiter sese habitura sint relicta viventes sunt 403 mortuorum animae quo loco habeantur ignorant, ita mortui vita in carne viventium post eos qualiter disponatur nesciunt, quia et vita spiritus longe est a vita carnis; et sicut corporea atque incor
Abbreviated transcription (Latin):
idolis fabricaris:. Et qui pͥus do templum construxe¬
rat. assiduitate libidinis etiam ꝑfidiȩ substratus. ido¬
lis construere templa non tiuit. Sicq factum est:
ut ab assidua carins petulantia. usq mentis ꝑfidiã
ꝑuenirae. Quid itaq aliud quam aquȩ excauaris
lapidem: & alliuione paulatim t̾ra consumpta ẽ:
Quia subripiente paulisꝑ infusione peccati: terra
cordis illius adconsimiptionem defluxit. Consid̾et
gͦ beatus iob utrasq temptationes. uł subitam et
unmensam. uel lentam atq longiorem: consider&e
casus honunum. & ex his quȩ exterius accidunt.
rapiat interius contemplationem dicens. Nons
cadens defluit. & saxum transfert᷑ deloco suo: lapi¬
des excauant aquȩ. & allumone paulatim terra
consumit᷑. & homines gͦ siilit̾ ꝑdes: idẽ. sic̃ hȩc
insensibilia modo subrto corruunt. modo paulisꝑ
infusa aquarum mollitiae consumunt᷑: ita etiam eũ

Expanded text:
idolis fabricaret ; et qui prius Deo templum construxeidolis fabricaret ; et qui prius Deo templum construxerat, assiduitate libidinis, etiam perfidiae substratus, idolis construere templa non timuit. Sicque factum est ut ab assidua carnis petulantia usque ad mentis perfidiam perveniret. Quid itaque aliud quam aquae excavarunt lapidem, et alluvione paulatim terra consumpta est, quia subripiente paulisper infusione peccati, terra cordis illius ad consumptionem defluxit? Consideret ergo beatus Job utrasque tentationes, vel subitam et immensam, vel lentam atque longiorem; consideret casus hominum, et ex his quae exterius accidunt rapiat interius contemplationem, dicens: Mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo. Lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur; et homines ergo similiter perdes; id est, sicut haec insensibilia modo subito corruunt, modo paulisper infusa aquarum mollitie consumuntur, ita etiam eum
Abbreviated transcription (Latin):
tamien assiduam eorum qui eẽ fortes creduntur
preualere mentib sinis: quasi lapides ercauant
aquȩ. Est alluuione paulatim tr̃a consumitur:
quia mnurum suggestione leni. subacta mentis
mons altꝰ fuerit. qui tanta ai mysteria ꝓpheti¬
co spũ ualuit contemplari: sed aspiciamue
qͣu subito casu defsixit. Qdum insolarium deam¬
bulans. alienam coniugem concupuit & abstulit.
eiꝰq uirum cum damno sui exercitꝰ interẽmit. re¬
pentino casui monis cecidit: cum mens illa mysteriᷤᷤ
cȩlestib assueta. inopinata temptatione deuicꝰ ta÷
taniq umanissime turpitudimi subacta. Saximi
itaq deloco suo transiatum est: cum ꝓpħȩ anniis.
aꝓphetiȩ mysteriis exclusꝰ. ad cogitandas turpitudi¬
nes uenit. Uideamus etiam qualit̾ lapides excauañ
aquȩ. & alluuone paulatim terra consimntur:
Salomon quippe unmoderato usu atq assidintate
muhierum adhos usq ꝑductus est. ut templumi

Expanded text:
tamen assiduam, eorum qui fortes esse creduntur tamen assiduam, eorum qui fortes esse creduntur praevalere mentibus sinis, quasi lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur, quia nimirum suggestione leni subacta mentis mons altus fuerit, qui tanta Dei mysteria prophetico spiritu valuit contemplari; sed aspiciamus quam subito casu defluxit, qui dum, in solario deambulans, alienam conjugem concupivit et abstulit, ejusque virum cum damno sui exercitus interemit , repentino casu mons cecidit, cum mens illa mysteriis coelestibus assueta, inopinata tentatione devicta est, tamque immanissimae turpitudini subacta. Saxum itaque de loco suo translatum est, cum prophetae animus, a prophetiae mysteriis exclusus, ad cogitandas turpitudines venit. Videamus etiam qualiter lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur. Salomon quippe immoderato usu atque assiduitate mulierum ad hoc usque perductus est, ut templum
Abbreviated transcription (Latin):
id est mens sc̃a ciius locus uistitia fuerat. ĩ pussu
subito transfert᷑ adculpami. Rursum quia alia est
temptatio quȩ se cordi homuus lenit᷑ infundit.
omnemq duritiam fortitudinis corrumpit. atq
consinnit: dicat᷑. lapides excauant aquȩ: quia
uidelic& duritiam mentis absorbent assidua. et
mollia blandimenta libidinis: & lentum atq sub¬
tile uitium corrumpit durum & forte ꝓposttum
mentis. nde subdit᷑. Et allumnone paulatim
terra consumit᷑. Sic̃ enim influente aqͣ paulatumn
consumit᷑ tr̃a: sic lenit̾ subripiente uitio. mens
etiam fortis absorbet᷑. Tude bene subiungit᷑. et
homines gͦ similit̾ ꝑdes: id ẽ. quia cum tempta¬
tionem iusto iudicio eius menti. qui stare ĩalto
cernit᷑ repente dominari ꝑmittis. cadere ac de-¬
fuere moutem facis. Et cum uoluntas adutium
comutat᷑. quasi adlocum alium transfert᷑ saxũ.
Cum uͦ temptationem lentam atq subtilem. ses

Expanded text:
id est mens sua sancta, cujus locus justitia fuerat, impulsu id est mens sua sancta, cujus locus justitia fuerat, impulsu subito transfertur ad culpam. Rursum quia alia est tentatio quae se cordi hominis leniter infunditur, omnem duritiam fortitudinis corrumpit atque consumit, dicatur: Lapides excavant aquae. Quia videlicet duritiam mentis absorbent assidua et mollia blandimenta libidinis, et lentum atque subtile vitium corrumpit durum et forte propositum mentis. Unde subditur: Et alluvione paulatim terra consumitur. Sicut enim influente aqua paulatim consumitur terra, sic leniter subripiente vitio mens etiam fortis absorbetur. Unde bene subjungitur: Et homines ergo similiter perdes. Id est, quia cum tentationem justo judicio ejus menti qui stare in alto cernitur repente dominari permittis, cadere ac defluere montem facis; et cum voluntas ad vitium commutatur, quasi ad locum alium transfertur saxum; 402 cum vero tentationem lentam atque subtilem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdes Hoc crebro agit᷑. ut cadentib rupibus saxum
adloca alia transferat᷑. ut aquȩ lapides excauent. &
paulatim c̾r̃a alluiionib consumat᷑. S̾ ed magna
nobis intentione discutiendum est quod infertur:
& homines gͦ similit̾ ꝑdes. Qd ẽ. enim hos qoͦ caden¬
ti monti. & saxo transiato. qͦd excauato lapidi. et
ꝑ alluuionem terrȩ consumptȩ ꝑditio humana
comꝑat᷑. nisi hoc quod patent dat᷑ intelligi. quia
duo sunt genera temptationum. unum quod
inmente etiam iusti homines ꝑ repentinũ euentũ
agit᷑. quatinuis sic subito temptet᷑. ut hunc i¬
opinato ꝓuentu concutiat & ꝓsternat. casumq
suum non nisi postquam ceciderit uideat: aliud
uͦ quod paulatim uenit inmente. & resistentem
animum lenib suggestionib inficit. & omnee
ineo uires iustitiȩ non numetate sua s assiduita¬
te consinuit: Quia gͦ alia est temptatio qͣ iustos
plerumq subita inuasione ꝓsternit: dicat᷑. ions
cadeus defluit. & saximi transfert᷑ de loco suo:

Expanded text:
Hoc crebro agitur ut, cadentibus rupibus, saxum ad loca alia transferatur; ut aquae lapides excavent, et paulatim terra alluvionibus consumatur. Sed magna nobis intentione discutiendum est quod infertur: Et homines ergo similiter perdes. Quid est enim hoc, quod cadenti monti et saxo translato, quod excavato lapidi et per alluvionem terrae consumptae perditio humana comparatur, nisi hoc, quod patenter datur intelligi, quia duo sunt genera tentationum? Unum, quod in mente etiam justi hominis per repentinum eventum agitur, quatenus sic subito tentetur, ut hunc inopinato proventu concutiat et prosternat, casumque suum nonnisi postquam ceciderit videat. Aliud vero, quod paulatim venit in mentem, et resistentem animum lenibus suggestionibus inficit, et omnes in eo vires justitiae non nimietate sua, sed assiduitate consumit. Quplerumque subita invasione prosternit, dicatur: Mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo,
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit: & rursus ꝑobedientiam uim fortitudinis
ostendens ait. ueruntamen non sic̃ ego uolo s sic̃
tu: ut cum hoc piminet quod fieri nolumus. sic ꝑ
infirmitatem petamus. ut non fiat: quatinus ꝑfor¬
titudiuem parati suͥmus. ut uoluntas conditoris nr̃i
plo non nunquam a fortib infirmitatis uerba sus¬
cipienda sunt: ut ꝑeoꝵ post predicamenta fortia.
infirinoꝵ corda gratrus roborent᷑. Inde beatus iob
cum quasi dubitantis uerba protulit dicens. pu¬
tasne mortuus homo rursum uiuat: ilico senten¬
tiam suȩ certitudinis adiixit. qui ait. Ounctis¬

Expanded text:
suscepit. Et rsuscepit. Et rostendens ait: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu ut cum hoc imminet quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus ut voluntas conditoris nostri eemplo nonnunquam a fortibus infirmitatis verba suscipienda sunt, ut per eorum post praedicamenta fortia infirmorum corda gratius roborentur. Unde beatus Job, cum quasi dubitantis verba protulit, dicens: Putasne mortuus homo rursum vivet? illico sententiam suae certitudinis adjunxit, qua ait: C
Abbreviated transcription (Latin):
infernum. Dicit gͦ. Ero mors tua omors: id est
ielectis mĩs te finditꝰ ꝑio. Ero morsus tuus
infernȩ: quia sublatis eis te exparte transfigo. Sci¬
eusgͥ beatꝰ iob hunc aduentum ad inferos redemp¬
toris nr̃i petat. quod fut᷑ui preuidet. & dicat. & con¬
stituas mͥ tempus inqͦ recorderis mei. S eqͥt᷑. Pu
sti uiri meo quod ipsi certum ac solidũ sentunt.
quasi exdubietate aliquid ꝓferre. ut infirmorum
inse uerba transferant: s rursum ꝑfortem senten¬
tiam infirianti dubietati omnimodo contradiẽt. ⁊
quatinus ꝑ hoc quod dubiȩ ꝓferre cernunt᷑. infirmis
aliquatenus condescendant: & ꝑ hoc quod certam
sententiam ꝓferunt. infirmoꝵ mentes dubias ad
soliditatem trabant. Quod nunirum dũ faciuit:
exemplum nr̃i capitis sequuit᷑. Passioni quippe
domuius ꝓpinquans. infirmantium uise uocem
sumpsit diceus. Pat̃ mi: si posibile: transeat
aine calix iste. Sorumq tunoren ut abstraberet

Expanded text:
infernum. Dicit ergo: Ero mors tua, a mors; id est, infernum. Dicit ergo: Ero mors tua, a mors; id est, in electis meis te funditus perimo. Ero morsus tuus, inferne, quia, sublatis eis, te ex parte transfigo. Sciens igitur beatus Job hunc adventum ad inferos Redemptoris nostri, petat quod futurum praevidit, et dicat: Et constituas mihi tempus in quo recorderis mei. Sequsti viri in eo quod ipsi certum ac solidum sentiunt, quasi ex dubietate aliquid proferre, ut infirmorum in se verba transferant. Sed rursum per fortem sententiam infirmantium dubietati omnimodo contradicunt, quatenus per hoc quod dubie proferre cernuntur infirmis aliquatenus condescendant, et per hoc quod certam sententiam proferunt, infirmorum mentes dubias ad soliditatem trahant. Quod nimirum dum faciunt, exemplum capitis nostri sequuntur; passioni quippe Dominus propinquans, infirmantium in se vocem sumpsit, dicens: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste; eorumque timorem ut abstraheret
Abbreviated transcription (Latin):
itaq redemptionem uir dñi presciens. inꝗͣ erant mułti
etiaui exgentilitate liberandi. sic̃ ipse ait. lic& hec
celes meorde tuo. tamen scio quia uniu̾soꝵ memine¬
ris. apud onmipotentem đm tempus sibi constitui
suȩ recordationis petit. Hinc est enim qͦd meuangłio
dñs dicit. Et ego si exaltatꝰ fuero a terra: omnia
trabam adieipsim. Onnia uidelie& electa. Non
enim abiferno rediens dñs elec tos simul & reybos
traxit: s illa exinde oninia sustulit. quȩ sͥ inhesisse
presciuit. Unde etiam ꝑosee ꝓpħam dicit. Ero morᷤ
rua o mors: ero morsus tuus infernȩ. Qͦdem̃ occidimꝰ.
aginius ut penit᷑ non sit. Sxeo & eĩ qͦd mordemus.
parcem abstralimus: partemq relinquimus. Quia
gͣ melectis suis fiuiditꝰ dominus occidit morteni mors
mortis extitit: quia uͦ exinferno parteni abstulit.
partem reliquit. non occidit fimditꝰ s momordit

Expanded text:
itaque redemptionem vir Domini praesciens, in qua erant multi itaque redemptionem vir Domini praesciens, in qua erant multi ex gentilitate liberandi, sicut ipse ait: « Licet haec celes in corde tuo, tamen scio quia universorum memineris . » Apud omnipotentem Deum tempus sibi constitui suae recordationis petit. Hinc est enim quod in Evangelio Dominus dicit: Et ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum , omnia videlicet electa. Non enim ab inferno rediens Dominus electos simul et reprobos traxit, sed illa exinde omnia sustulit quae sibi inhaesisse praescivit. Unde etiam per Osee prophetam dicit: Ero mors tua, o mors, ero morsus tuus, inferne . Quod enim occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo enim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus Dominus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, partemque reliquit, non occidit funditus, sed momordit
Abbreviated transcription (Latin):
dem transit. s infine ꝑtransit: quia modo agit᷑.
s ininundi t̾mino consuimnat᷑. Qui tamen iste
furor quantum adelectorum animas. inredempto¬
ris nr̃i aduentu ꝑtransĩt: quia eas abinferni clau
stris adparadysi gaudia mediator di & hominum
dum ipse illuc piȩ desceuderet reduxit. Int̾ hȩc uͦ
sciendum est quod furoris nomen diuinitati non
congrint: quia nat᷑a dĩ simplioem. ꝑturbatio nulla
confundit. Unde ei dicit᷑. Tu autem dominator uir¬
tutis cum tranquillitate uidicas: & cum magna reue¬
rentia disponis nos. S ed quia iustoꝵ animȩ ꝑmedi¬
atdris aduentum erant quandoq ab inferii locis
quainuis non penalib liberande. hoc quoq iust
uir preuid&. & petendo subiungit. Et̃ constituas mͥ¬
tempus in qͦ recorderis mei. At ubi uenit pleuitudo
temꝑis. misit d̾s filium suum factũ ex muliere factum
sublege: ut eos qui sublege eraut redimera&. Hanc¬

Expanded text:
idem transit, sed in finem pertransit, quia modo agitur, idem transit, sed in finem pertransit, quia modo agitur, sed in mundi termino consummatur. Qui tamen iste furor, quantum ad electorum animas in Redemptoris nostri adventu pertransiit, quia eas ab inferni clstris ad paradisi gaudia mediator Dei et hominum, dum ipse illuc pie descenderet, reduxit. Inter haec vero sciendum est quod furoris nomen Divinitati non congruit, quia naturam Dei simplicem perturbatio nulla confundit. Unde ei dicitur: Tu autem dominator virtutis cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos . Sed quia justorum animae per Mediatoris adventum erant quandoque ab inferni locis, quamvis non poenalibus, liberandae, hoc quoque justus vir praevidet, et petendo subtempus in quo recorderis mei . At ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub
Abbreviated transcription (Latin):
radysi aditum rumphea flammea posita ẽẽ memorat᷑.:
quȩ & u̾satilis dicit᷑ ꝓeo quod quandoq ueniret
tempus. ut etiam remoueri potuissa. Nec tamen
ita iustoꝵ animas adinfernum dicimus descendisse.
ut in locis penalib tenerent᷑. sed eẽ. suꝑiora inferm
loca cẽ alia inferiora credenda sunt: ut & insuꝑioribꝰ
iusti requiescerent. & minferiorib iniusti cruciarent᷑.
Unde & psalinsta ꝓpt̾ p̾uenientem se di grãm dieit.
Eripinsti animam meani. ex inferno inferiori. B ea-
t᷑ g iob aute mediatoris aduentum ad infernum se
descendere sciens. conditoris sin illic ꝓtec tionem po
stulat. ut alocis penalib alienus existat: ubi dũ
ad requiem ducit᷑. asuppliciis abscondat᷑. Unde fub¬
iungit᷑. Et abscondas me donec ꝑtrauseat furor
tuus. Huror & enim ommpotentis di in hoc cotidie
uim suȩ districtionis per agit: quod uiuentes indig¬
ne. dignis suppliciis demergit. Qui furor nunc eqͥ¬

Expanded text:
radisi aditum romphaea flammea posita esse memoratur , radisi aditum romphaea flammea posita esse memoratur , quae et versati lis dicitur, pro eo quod quandoque veniret tempus ut etiam removeri potuisset Nec tamen ita justorum animas ad infernum dicimus descendisse, ut in locis poenalibus tenerentur. Sed esse superiora inferni loca, esse alia inferiora credenda sunt, ut et in superioribus justi requiescerent, et in inferioribus 398 injusti cruciarentur. Unde et Psalmista propter praevenientem se Dei gratiam dicit: Eripuisti animam meam ex inferno inferiori . Beatus igitur Job ante Mediatoris adventum ad infernum se descendstulat, ut a locis poenalibus alienus existat, ubi, dum ad requiem ducitur, a suppliciis abscondatur. Unde subjungit: Ut abscondas me, donec transeat furor tuus . Furor etenim omnipotentis Dei ivim suae districtionis peragit, quod viventes indigne suppliciis demergit. Qui furor nunc equ
Abbreviated transcription (Latin):
mortem uocat. mortem seruoꝵ dm non mortem sed
sonnum nominat: nisi quia infirma corda audientiũ
respiciens. medicamentum predicationis fuȩ mira arde
componit. & illum quem iam resurrexisse nouerañ.
eis mortuum insinuare non dubitat. eos uͦ qui nec¬
dum resurrexerant. ut spem resurrec tionis insinu&.
ñ mortuos s dormientes uocat. Non enim uerebat᷑.
dicere mortuum. quem auditores iam resurrexisse cog¬
nouerant: & uerebat᷑ dicere mortuos quos resurgere
iuix credebant. Beatꝰ gͥ iob quia carne mortuos ad
uitam rursᷤ eingilare non dubitat. eos dormientes
potius quam mortuos appellat. Sequit᷑. Quis mͥ hoc
tum mediatoris dĩ & hominum oñis homo quamuiᷤ
munde ꝓbateq uitȩ fuerit. adiuferm claustra descen-¬
dit. dubium non est. quoniam honio ꝑse cecidit. ꝑ
se ad paradysi requiem redire non potuit: nisi ueniriẜ
ille qui suȩ incarnationis mẏsterio eiusdem nob para¬
dysi it̃ aꝑiret. Unde & post culpam hominis adpa

Expanded text:
mortem vocat, mortem servorum Domini non mortem sed somnum nominat, nisi quia infirma corda audientium respiciens, medicamentum praedicationis suae mira arte componit; et illum quem jam resurrexisse noverat eis mortuum insinuare non dubitat, eos vero qui necdum resurrexerant, ut spem resurrectionis insinuet, non mortuos, sed dormientes vocat? Non enim verebatur dicero mortuum quem auditores jam resurrexisse cognoverant, et verebatur dicere mortuos quos resurgere vix credebant. Quia vero carne mortuos ad vitam rursus evigilare non dubitat, eos dormientes potius quam mortuos appellat, spem proctum mediatoris Dei et hominis, omnis homo quamvis mundae probataeque vitae fuerit, ad inferni claustra descendit, dubium non est, quoniam homo qui per se cecidit, per se ad paradisi requiem redire non potuit, nisi veniret ille, qui suae incarnationis mysterio, ejusdem nobis paradisi iter aperiret. Unde et post culpam h
Abbreviated transcription (Latin):
peccator morit᷑ neulpa: nudat᷑. aiustitia. consuinit᷑
myena. Hanc nuditatem peccatoris filii tergere
dignatꝰ est pat᷑. qui eo redeunte dix̃. Oito ꝓferte
stolam pͥmani. Prima quupe stola est uestis inocen¬
tiȩ. qͥm homo bene conditꝰ accepit: male a serpente
ꝑsuasꝯ ꝑdidit. Cont᷑ hanc rursum miditatem di.
Beatꝰ quitugilat & custodit uestimenta sua. ne
nudꝰ ambul&s. Cestimenta quippe eustodimis. eũ
p̃cepta innocentiȩ seruamus imente: ut cum nos
iudicii culpa nudat ad amissã redeinntes iinocẽ¬
tiã penitentiam oꝑiat. Bene autem d̃r. ubi qͣso ẽ:
quia peccator homo illic stare noluit. ubi conditꝰ
fuit: Hic uͦ ubi oecidit. dni ẽẽ. ꝓhibet᷑. Patriam
uolens ꝑdidit. aꝑegrinatione uero sua qͣm diligit

Expanded text:
peccator moritur in culpa, nudatur a justitia, consumitur in peccator moritur in culpa, nudatur a justitia, consumitur in poena. Hanc nuditatem peccatoris filii tegere dignatus est pater, qui eo redeunte dixit: Cito proferte stolam primam . Prima quippe stola est vestis innocentiae, quam homo bene conditus accepit, sed male a serpente persuasus perdidit. Contra hanc rursum nuditatem dicitur: Beatus qui vigilat, et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet . Vestimenta quippe custodimus cum praecepta innocentiae servamus in mente, ut cum nos judici culpa nudat, ad amissam redeuntes innocentiam poenitentia operiat. Bene autem dicitur: Ubi, quaeso, est? quia peccator homo illic stare noluit, ubi conditus fuit; hic vero, ubi cecidit, diu esse prohibetur. Patriam volens perdidit, a peregrinatione vero sua quam
Abbreviated transcription (Latin):
quia eius predicatio uideoꝵ ꝑfidiȩ despecta fuit.
Et inpuluere truncꝰ emortuus est: quia incorde
ꝑsequentium quod ꝑfiaiȩ suȩ uento leuabatur:
contemptibilis & despectiis est habitus. quia carne
potuit ocridi. Sed ad odoreni aquȩ germinauit: quia
ꝑuirtutem di extincta caro illius adutam reduit
npxta quod scͥptum est. Queri ds suscitauit amortinꝰ.
tatum est: quia illa apłoꝵ debilitas quȩ minorte il¬
lius & expauit. & negauit. & negando aruit: ꝑ resur¬
rectionis enis głam tursꝰ adfidem uiruit. In cuius
ligni comparatione. quid omnis oͥmo nͥ puluis ẽ:
nudatꝰ atq consumptus: ubi queso est: Hullus
honio sine peccato est: nisi ille qui in hoc mundo nͣ
uenit expeccato. Et quia om̃s inculpa ligamur
ipsa amissione iustitiȩ morimur. Concessa prius
inparadyso ueste urnocentiȩ nudamur: interitu
etiam carnis subsequente consumicͦa. Homo itaq

Expanded text:
quia ejus praedicatio Judaeorum perfidiae despecta fuit. quia ejus praedicatio Judaeorum perfidiae despecta fuit. Et in pulvere truncus emortuus est. Quia in corde persequentium, quod perfidiae suae vento levabatur, contemptibilis et despectus est habitus, quia carne potuit occidi. Sed ad odorem aquae germinavit, quia per virtutem Dei exstincta caro illius ad vitam rediit, juxta quod scriptum est: Quem Deus suscitavit a mortuis . tatum est, quia illa apostolorum debilitas, quae in morte illius expavit, et negavit, et negando aruit, per resurrectionis ejus gloriam rursus ad fidem viruit. In cujus ligni comparatione quid omnis homo, nisi pulvis est? nudatus atque consumptus, ubi, quaeso, est? - Nullus homo sine peccato est, nisi ille qui in hunc mundum non venit ex peccato. Et quia omnes in culpa ligamur, ipsa amissione justitiae morimur. Concessa prius in paradiso veste innocentiae nudamur, interitu etiam carnis subseq
Abbreviated transcription (Latin):
a sua specie dissipat᷑. S̾ ed adodorem aꝗ germimat.
quia ꝑ aduentum seĩ sp̃e resurgit. Et faciet comã
quasi cum pͥmum plantatum est: quia adillã speer¬
em redit. adquam ꝑcipiendam creatꝰ fuerat. sĩ para¬
aẏso positꝰ pecture uoluiss&. Quod fortasse etiam¬
de domino ipso scilics bonoꝵ omnium capite ualet
ĩ telligi:. Tutta hoc namiq quod prediximus ania de
semetipso ait. Siĩ uiridi ligno hoc faciunt᷑ ĩ arido
qͥd fict. Se enim lignum uiride. & nos lignum
aridum dixit: quia ipse inse uim diuinitatie
habuit: nos uͦ qui puri homines sumus. lignum
aridum appellamur. Habae gͦ lignum spem si p̾ci¬
sum fuerit quia rursum uireseit: qm &e si occidi
ꝑ passionem potuit: ꝑ resurrectionis głam rursus¬
aduitȩ iiriditatem uenit. Huiꝰ rami pullulaiͭ:
quia ex resurrec tione illius multipliaati longe lateq
sideles creuerint. Huius radix int̾ra qͣsi senuit.

Expanded text:
a sua specie dissipatur. Sed ad odorem aquae germinat, a sua specie dissipatur. Sed ad odorem aquae germinat, quia per adventum sancti Spiritus resurgit: Et faciet comam quasi cum primum plantatum est, quia ad illam speciem redit ad quam percipiendam creatus fuerat, si in paradiso positus peccare noluisset. 8. Chrde Domino ipso, scilicet bonorum omnium capite, valet intelligi; juxta hoc namque quod praediximus, quia de semetipso ait: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Se esse lignum viride, et nos lignum aridum dixit, quia ipse in se vim divinitatis habuit; nos vero, qui puri homines sumus, lignum aridum appellamur. Habet ergo lignum spem, si praecisum fuerit, quia rursum virescit, quoniam et si occidi per passionem potuit, per resurrectionis gad vitae viriditatem venit. Hujus rami pullulant, quia ex resurrectione illius multiplicati, longe lateque fideles creverunt. Hujus radix in terra quasi senuit,
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo sui oꝑis germen uirtitis facit. A quȩ eñi
appellatione non numquam scĩ sp̃o irrigatio desig¬
nari solae. sic̃ scͥptum est. Siquis sitit: ueniat adme:
bibut. Qui autem biberit exaqua quam ego dabo
pͥmium plantatum est. S ueciso trimeo comam face¬
re est. exticto corꝑalit̾ iusto. ipso sue passionis exem¬
plo multoꝵ coroa suscitare: & exfide recta iuriditatẽ
ueritatis ostendere. B ene autem dicit᷑. quasi eum
ymuni plautatũ est. Onne qͥuod hic aiustis agitur:
sciła plantatio est quia pͥma uidelios plantatio non
niope iustoꝵ s inpresentia conditoris est. St quia
ouucta quȩ agunt electi sic̃ pͥus interius conspieuuit᷑.
atq disponunt᷑. ita postiodum exterius ꝑficiunt᷑. ⁊
radir iusti ipsa natura humauitatis intelligi: ex qua
subsistit. Quȩ uidelies. radix senescit itterra: eĩ
nat᷑a carius deficit inpuluerem redac ta. Quius
inpuluere trimeꝰ eniorit᷑. quia extinctum corpus

Expanded text:
exemplo sui operis germen virtutis facit. Aquae etenim appellatione nonnunquam sancti Spiritus irrigatio designari solet, sicut scriptum est: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui autem biberit ex aqua, quam ego dabo primum plantatum est. Succiso trunco comam facere, est exstincto corporaliter justo, ipso suae passionis exemplo multorum corda suscitare, et ex fide recta viriditatem veritatis ostendere. Bene autem dicitur: Quasi cum primum plantatum est. Omne quod hic a justis agitur secunda plantatio est, quia prima videlicet plantatio non in opere justorum, sed in praescientia conditoris est. Et quia cuncta quae agunt electi, sicut prius interius conspiciuntur atque disponuntur, ita postmodum exterius perficiuntur, radix justi ipsa natura humanitatis intelligi, ex qua subsistit. Quae videlicet radix senescit in terra cum natura carnis deficit in pulverem redacta. Cujus in pulvere truncus emoritur, quia exstinctum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
Siue itaq nobiles fuernit filũ eius siue ignobiles
non intelligit. quia subtili examine diseussa. utrũ
approbentur eius oꝑa. an reprobent᷑ ignorat. Et
hie gͦ homo indolore laboris est positus: & illuc du¬
cit᷑ uitimore suspitionis. Inde adhuc de ipso pre¬

Expanded text:
Sive itaque nobiles fuerint filii ejus, sive ignobiles, Sive itaque nobiles fuerint filii ejus, sive ignobiles, non intelligit, quia, subtili examine discussa, utrum approbentur ejus opera an reprobentur ignorat. Et hic ergo homo in dolore laboris est positus, et illuc ducitur in timore suspicionis. Unde adhuc de ipso prae
Abbreviated transcription (Latin):
non est: quia quȩ nitus omiupotentis di claritatem
uident. millomodo credendum est quia sit foris ali¬
quid quod ignorent. S caruales quiq qr amorem
precipuun filiis impendunt. hoc eos beatus iob nes¬
cire postinodum asserit. quod hic uehement᷑ ama¬
uerunt: ut sine nobiles siue sint ignobiles filii nesci¬
ant. quoꝵ eos semꝑ cura fatigabat. Quod tamen si
intelligi spiritalit᷑ deb&. non incongrue filioꝵ nõie
oꝑa designant᷑. sic̃ demuliere paulus dicit. qr salua
erit ꝑfilioꝵ generationeni. Neq enuim mulier quȩ
continentiȩ studens. nequaquam filios generat salua
non erit. s ꝑgenerationem filioꝵ saluari dicit᷑: quia ꝑ
effectum bonoꝵ oꝑum ꝑpetuȩ saluti sociat᷑. Pobiles
gͦ sunt filii recta oꝑa: ignobiles autem facta ꝑuersa.
Et sepe homo agere quelilis bona intentione nitit᷑.
s tamen ꝓmultis quȩ subripiunt. eius acta apud
ommipotentem dm qualit̾ habeant᷑ incertum est.

Expanded text:
est, quia quae intus omnipotentis Dei claritatem vident nullo modo credendum est quia foris sit aliquid quod ignorent. Sed carnales quique, quia amorem praecipuum filiis impendunt, hoc eos beatus Job nescire postmodum asserit quod hic vehementer amaverunt, ut sive nobiles, sive ignobiles sint filii nesciant, quorum eos semper cura fatigabat. Quod tamen si intelligi spiritaliter debet, non incongrue filiorum nomine opera designantur; sicut de muliere Paulus dicit: Quia salva erit per filiorum generationem . Neque enim mulier quae, continentiae studens, nequaquam filios generat salva non erit, sed per generationem filiorum salvari dicitur, quia per effectum bonorum operum perpetuae saluti soci facientes, ignobiles autem facta perversa. Et saepe homo agere quaelibet bona intentione nititur, sed tamen pro multis quae subrepunt, ejus acta apud omnipotentem Deum qualiter habeantur incertum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia hoc iuxta litt̾am patet. debennus sensum ad
interiora reducere.: & qualit̃ hȩc nirta sp̃m intelligi debe¬
ant ꝑscrutari. Iiseͥpt᷑a & enim sacra ligni nomine ali¬
quando crire. aliquando uir ustus. aut etiã iniustus:
aliqͣndo uͦ incarnataꝵ dĩ sapientia figurat᷑. O erux
& emm ligno signat᷑.: cum dicit᷑. Uittamꝰ lignum in
panẽ eius. Lignum quippe inpanem mitdere est.
se exaltat humiliabit᷑. qui se huimliat eraltabit᷑.
Salomion quoq ait. S iceciderit lignum ad austrũ
aut aquilonem: inqͦcuniq loco ceciderit ibi erit.
Indie & enum mortis suȩ iustus adaustrum cadit. pecra¬
tor adaquilonen: quia &e iustus ꝑferuorem sp̃e acigau¬
dia ducit᷑. & peccator eum apostata angło qͥ dixit.
sedebo inmonte testamenti inlaterib aquilonis. ĩ
frigido suo corde reprobat᷑. R ursum ꝑlignum ĩ car

Expanded text:
Sed quia hoc juxta litteram patet, debemus sensum ad interiora reducere, et qualiter haec juxta spiritum intelligi debeant perscrutari. In Scriptura etenim sacra ligni nomine aliquando crux, aliquando vir justus, aut etiam injustus, aliquando vero incarnata Dei sapientia figuratur. Crux etenim ligno signatur, cum dicitur: Mittamus lignum in panem ejus . Lignum quippe in panem mittere est se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Salomon quoque ait: Si ceciderit lignum ad Austrum, aut ad Aquilonem, in quocunque loco ceciderit, ibi erit . In die etenim mortis suae justus ad Austrum cadit, peccator ad Aquilonem, quia et justus per fervorem spiritus ad gaudia ducitur, et peccator cum apostata angelo, qui dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis , in frig
Abbreviated transcription (Latin):
num uitȩ ẽ. his qui apprehenderint eam: & sicut
ipse ait. S i inuiridi ligno hȩc faciunt: marido qͥd
fiet: Hoc itaq loco eum lignum prefert᷑ homini:
quid homo nisi carnalis quiisq accipit᷑: Quiad lig¬
n nomme. nisi iusti umꝰcuiꝰq uita signat᷑: Lignũ
Genim hab& spem: si precisum fuerit tursum in

Expanded text:
m vitae est his qui apprehenderint eam ; et sicut ipsa ait: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Hoc itaque loco cum lignum praefertur homini, quid homo nisi carnalis quisque accipitur? Et quid ligni nomine nisi justi uniuscujusque vita designatur: Lignum etenim habet spe
Abbreviated transcription (Latin):
tuum dixit. nniferius non mortuum sed dormientẽ
uoniniat. euiiq desomno suo inimine consurgere.
donec celum atterat᷑ narrat: uisi quod patent᷑ datͣ᷑
intelligi. quia incomparatione ligni reuirenti
honunem mortuum peccatorem meniorat. a uita
scilic& iustitiȩ excincꝰ tumĩ. Ubi autem de morte
carnis loquit᷑. non hanc mortem s somnum maluit
uocare: spem ꝓculdubio resurrectionis insinuans:
quia sic̃ citius homo asomno euigilat. ita concite
adconditoris nutum amorte corꝑis surgat. Ue¬
hement̾ enim abinfirmis mentib nom̃ mortis
ꝑ tiescit᷑: sonini autem uocabulum nõ timet᷑.
Ande & paulus discipulos admonens dicit. No

Expanded text:
tuum dixit, inferius non mortuum, sed dormientem tuum dixit, inferius non mortuum, sed dormientem nominat, eumque de somno suo minime consurgere, donec coelum atteratur narrat, nisi quod patenter datur intelligi quia in comparatione ligni revirentis hominem mortuum peccatorem nominat, a vita scilicet justitiae exstinctum. Ubi autem de morte carnis loquitur, non hanc mortem, sed somnum maluit vocare, spem procul dubio resurrectionis insinuans, quia sicut citius homo a somno evigilat, ita concite ad conditoris nutum a morte corporis resurgat. Vehementer enim ab infirmis mentibus nomen mortis pertimescitur, somni autem vocabulum non timetur. Unde et Paulus discipulos admo
Abbreviated transcription (Latin):
sic homo cum dormierit non resurg&. Our itaq la¬
boramus.: si niresurrec tionis retͥbitionẽ ñ tendimius:
Quomͦ autem dicit᷑ non resurga: cum seͥptum sit.
omnes quidem resurgenius. s non om̃s immnutabimͦ:
Et rursum. Si inhac uita tantum inxp̃o sꝑantes
Et ꝑsemetipsam ueritas dicit. Om̃s qͥ inmonumtis
sunt audient uocem eius: & ꝓcedent qui bona fe¬
cerunt inrefurrec tionem uitȩ. S ed subiuncta sen¬
tentia indicat. quȩ discretio in premissa lateat.
Nam subdit᷑. Donec atterat᷑ celum nõ euigilabit.
nec resurg& de sommno suo. Liquet enim quia non
resurg& s donec atterat᷑ glum: quia nisi mundi
huius finis aduenerit. humanum genꝰ a somno suȩ¬
mortis aduitami non eiugilabit. Non gͦ quia omni¬
inodo non refingat. s quia ante contritionem cȩli hu-¬
iuauum genus nimme resurgat. insinuat. Notan¬
dũ quoq est cur postquam suꝑius hominem mor.¬

Expanded text:
Sic homo, cum dormierit, non resurget. Cur itaque laSic homo, cum dormierit, non resurget. Cur itaque laboramus, si in resurrectionis retributionem non tendimus? Quomodo autem dicitur: Non resurget, cum scriptum sit: Omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur . Et rursum: Si in 397 hac vita tantum in Christo sperantes in monumentis sunt audient vocem ejus, et procedent qui bona fecerunt in resurrectionem vitae . Sed subjuncta sententia indicat quae discretio in praemissa lateat. Nam subdnec consurget de somno suo. Liquet enresurget, scilicet donec atteratur coelum, quia nisi mundi hujus finis advenerit, humanum genus a somno mortis ad vitam non evigilabit. Non ergo quia omnino non resurgat, sed quia ante contritionem coeli, humanum genus minime resurgat, insinuat. Notandum quoque est cur postquam superius hominem mor