comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .I. ¶llicitas exactões ⁊ uiolẽ¬
cias factas ⁊ extortas metuet
meracc̃e ꝓhibeat p̃ces ꝓuincie.
It̾ nequis iniquum luciũ aũ
intie id sequatur ꝙ ꝯuenit se¬
qui eũ ex fide eoꝵ q̃ ꝓ babũtur.
ADe potencõres uiri hũliores
miurus. afficiantnene defen¬
sores eoꝵ calũpn gis crimimbꝰ.¬

Expanded text:
 Illicitas exactiones et violentias factas et extortas metu meratione prohibeat preses provincie et ne quis iniquum lucrum aut inciae id sequatur quod conuenit eum ex fide eorum quae probabuntur. Ne potentiores uiri humiliores iniuriis adficiant neue defensores eorum calumniosis crimi
Abbreviated transcription (Latin):
Ongruit bono ⁊ gͣuipt¬
sidicurare ut pattata acqu
difficue oꝑimebit si sollitut
agatut mał hominibo ꝓuin¬
cia careateos qz equirat nãi
ceptatores q eoꝵ colcie sine
atres putaũnt ħinꝑsona
eius quipatritidiũ ad misa
utrum simulato furore fatmꝰ
admisiss annõ reu̾a cũcõpo
m̃tis ñ ẽet ut simulass piecte¬
tur si fureret incarc̾en ꝯtiñet᷑.¬

Expanded text:
ongruit bono et graui praesidi curare, ut pacata atque difficile obtinebit, si sollicite agat, ut malis hominibus prouincia careat eosque conquirat: nam ceptatoresque eorum, sine atres putauerunt in persona eius, qui parricidium admiserat, utrum simulato furore facinus admississet an uero re uera compos mentis non esset, ut si simulasset, plecte‹re›tur, si fureret, in carcere cont
Abbreviated transcription (Latin):
exteri n mnocẽtibo penas ir¬
rogari ad soilicitudinc̾ sua
p̃ces ꝓuintie reuccet. ¶ Neten¬
ius urte homines sub p̃textu
tilił suppellectili adauoꝵ uss
tm̃slatis iniurus nexentur p̃¬
ses ꝓuincie puidebit nequid

Expanded text:
eque innocentibus poenas irrogari ad sollicitudinem suam praeses provinciae revocet. Ne tenuis vitae homines sub praetextu vi suppellectili ad aliorum usus translatis, iniuriis vexentur, praeses provinciae providebit. Ne quid
Abbreviated transcription (Latin):
one ab soli nlla ex hac sẽ¬
tencia facta deregatione ficei¬
ꝯmissipeticio qͣm iire hrdita¬
rio ꝑfiliam hrs uxoris maril¬
nifructus nõ dum pecptimu¬
lieris lucio fiãt huiꝰ pactum¬
rat deide cumuiro pacrumcõ¬
uentum fecerat ut diuorcio fa¬
restrtũet postea uolente uxore
uir cundem fundum ducẽtoꝵ¬
ctum. labro pirtat iiro potesta¬
tem fĩ deb̾x utrumuelit duceta
us fitndum iedderener ei pactũ
ꝯuntum remittio portere. Idc
exhigetur ouenit in dotis cau¬
sam c̃ẽ non udctiur.
de fundo

Expanded text:
one absolui nulla ex hac sententia facta derogatione fideicommissi petitioni, quam iure hereditario per filiam heres uxoris Marulnii fructus nondum percepti mulieris lucro fiant, huiurat, deinde cum uiro pactum conuentum fecerat, ut diuortio fare›stitueret: postea uolente uxore uir eum fundum ducentoctum. Labeo putat uiro potestatem fieri debere, utrum uelit ducenta uel fundum reddere, neque ei pactum conuentum remitti oportere. idciexigeretur conu‹en›erit, in dotis causam esse non uideretur. DE FUNDO
Abbreviated transcription (Latin):
potũat dotis reꝯtiuato matri¬
momo fieri nõ posse pattiex¬
cepcoe submoui. ¶dulier
de dote ꝙ dedit pacta ẽ ut sũ
miimomo decessiss fricius
redderetur isq in eum cãu
scipuiatus ẽ. Sdislier decedẽs
quas damres dotales mari¬
uis dotalib manumisit. q̃si¬
minc q̃ legauit mulier⁊ ẜuo¬
rum quos manumisit fratri
bebio maxillo dotis filiesue
nomine centena ꝓmiserat. ⁊
ꝯueñat int̾ eosue ea dos con¬
mortempr̃is in miumnomo fi
uasmenbis decessiss ut dim¬
idia dos ap̃marilium rema¬
ducta erant. ¶Mortuo ma¬
rillo filio ⁊ filia suꝑstitib do¬
te unusa fiue p̃ legnta mari¬
llus natafilia diu̾terat⁊ miłr
detesserat fresuo ⁊ filia exequis
um magnump̃torem manllꝰ
ab h̾rcefilio marilliex dotis
ꝓmissione umũsam dotenrĩ
duos placuiss millo fiuor ex¬
tante mortua mułre ꝑtem dotiᷤ
remañe ap̃ maritum magiscõ¬
ueniss utiq totamcius dotem
ẽẽ si filium filiamue huiss.
Ex diũso incebatur pacto ꝙ

Expanded text:
potuerat, dotis reconciliato matrimonio fieret, posse pacti exceptione summoueri. Mulier de dote quam dedit pacta est, ut, si in matrimonio decessisset, fratri eius redderetur isque in eum casum stipulatus est: mulier decedens quasdam res dotales mariseruis dotalibus manumisit. quaesimine, quas legauit mulier, et seruorum, quos manumisit, fratri Baebio Marullo dotis filiae suae nomine centena promiserat et conuenerat inter eos, ne ea dos conmortem patris in matrimonis filia decessisset, ut dimidia dos apud Marullum remaducta erant. mortuo Marcello, filio et filia superstitibus, dote uniuersa filiae praelegata Marullus nata filia diuerterat et mulier deium Magnum praetorem Marullus ab herede filio Marcelli ex dotis promissione uniuersam dotem duos placuisset nullo filiorum exstante mortua muliere partem dotis remanere apud maritum, magis conuenisset utique totam eius esse dotem, si filium filiamue habuisset. ex diuerso respondebatur pacti quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Qui GIeris si pacta sit ĩ¬
muir uł ante nuiptias uł pgt
dico si annupcias id ꝯuent
uale pactũ eo quo m̾o min¬
orem dotẽ estitutam. p̃ iip¬
çias u̾o cumonera inrimon
nfructꝰ uelenaturist̾iam de
suo maritꝰ paciscit̃ ut dim¬
ittat c̃ditorẽ. ⁊ erit mera do
pactꝰ ẽ circuscribẽde młris gr̃a
ut p̾lia mextimata eẽnt ut¬

Expanded text:
Quaeris, si pacta sit mulier uel ante nuptias uel post dico, si ante nuptias id conuenerit, ualere pactum eoque modo minorem dotem constitutam: post nuptias uero cum onera matrimonii fructus releuaturi sunt, iam de suo maritus paciscitur ut dimittat creditorem, et erit mera donpactus est circumscribendae mulieris gratia, ut praedia inaestimata essent, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ad iuum ꝑtineret. Ꝙ suuuẽte
matrefilius o bisszuirdoti sĩ
porcõem uxore in minnomo
defuncta retinet mułr naufias¬
io cum ammncło fiio put. qui
au̾isiłe uidebatur an̾matrem
infantẽ pusseunum ꝑtem do¬
tis ietiñe placuit. ¶Eꝑdotẽꝙͣ
expacto filienomine retine po¬
tuit si lapus errore nõ retinuit
extiit ap̃ arbitrum diuisiõis
nõ ipbe dotis pperam ap̃re
mis souite ycetionem deside¬
rare ⁊scitit. ¶Cumint̾ pr̃em
⁊ generum ꝯuenitutinmatri¬
momo siueliberis defũcta filia
dos prirestituatur id actũm
ter ⁊ trahentes intelligi debet
ut ub̃is suꝑstitib filia defũ¬
cta dos retineaturnec seꝑab¬

Expanded text:
ad uirum pertineret: quod si uiuente matre filius obisset, uir dotis portionem uxore in matrimonio defuncta retineret. mulier naufragio cum anniculo filio periit. quia uerisimile uidebatur ante matrem infantem perisse, uirum partem dotis retinere placuit. Uir dotem, quam ex pacto filiae nomine retinere potuit, si lapsus errore non retinuiterit, apud arbitrum divisionis non improbe dotis perperam a patre solutae praeceptionem desiderare constitit. Cum inter patrem et generum convenit, ut in matrimonio sine liberis defuncta filia dos patri restituatur, id actum inter contrahentes intellegi debet, ut liberis superstitibus filia defuncta dos retineatur, nec sepa
Abbreviated transcription (Latin):
soient ⁊ alia ad uouitatẽ ꝑti¬
nent ut mmułr dote ꝓmissa se
aiat ⁊ donçe nupta sit dos ab
ea ñ petat᷑ aut c̾tã sũmã uiro
p̃stet⁊ ab eo alat᷑ ⁊ hus filia

Expanded text:
solent, alia ad uoluntatem pertinent, ut mulier dote promissa se alat et donec nupta sit do ab ea non petatur, aut certam summam uiro praestet et ab eo alatur, et his similia:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe emm indotatã mi̾remh
pactofi̾. GS ita distingunt
ut sid̃ fund̾ in dotẽ dedit mir
itaut maritꝰ fruttꝰ reddet nõ
fructũm dotẽ ħ pacto dederit.

Expanded text:
pe enim indotatam mulierem hoc pacto fieri. sed ita distinguit, ut, si quidem fundum in dotem dederit mulier ita, ut maritus fructus redderet, non fructum in dotem hoc pacto dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ eximit. S si eolcco ietinue¬
rit nõ ab dixx̃it hus ũb̾ tenet᷑.
It siquis eurri ꝑ calũpniam
uccab itur exement constate¬
um hoc edicto tem ¶Pretor
ait neue faciat dolo malo qͤ
a causa est exempionis.
hac clausula teñetur siue p̃
iumdatur quo nõro ꝯtinetur
ꝙ in utate est. s qnͣti ea resẽ

Expanded text:
eo loci retinuerit, non abduxit, his uerbis tenetur. Item si quis eum, qui per calumniam uocabatur, exemerit: constat eum hoc edicto teneri. Praetor ait 'neue faciat dolo malo, quo a causa est exemptionis.hac clausula tenetur, siue praium datur: quo non id continetur quod in ueritate est, sed quanti ea res est
Abbreviated transcription (Latin):
tos uieripiunt demq pom¬
poñ. stribit serui quornõie
noxale iudiciũ redderd̃nisi
sciente dño id fetit. tũc enĩ
smenoxe deditc̾e uroitium
suscipiet. ¶ O ffiuꝰ putatlo¬
cum huic edicto ñẽẽ. Si per¬
sona que inius uccarmpot¬
uit exempta ẽ ueluti parẽs
ne si delĩquit quiuocat ñ de¬
linquit quiui eximit.

Expanded text:
tos ui erip‹i›unt. Denique Pomponius scribit serui quoque nomine noxale iudicium reddendum, nisi sciente domino id fecit: tunc enim sine noxae deditione iudicium suscipiet. Ofilius putat locum hoc edicto non esse, si persona, quae in ius uocari non potuit, exempta est, ueluti parens ne si deliquit qui uocat, non deliquit qui exemit.
Abbreviated transcription (Latin):
edictum faciat ⁊ lib̾tus qui
num uiexuuit ¶ Det̾ioret̾n
icco lib̾tus ẽ quim siłi delic¬
to petitoris partes sustinet.
ead equitas ẽ in eoqui alio
ꝙ quo debũat inius uocab¬
nõuderi ui eximi eum qui

Expanded text:
um faciat, et libertus qui num ui eximat: deteriore tamen loco libertus est, qui in simili delicto petitoris partes sustinet. Eadem aequitas est in eo, qui alio quam quo debuerat in ius uocabnon uideri ui eximi eum, cui
Abbreviated transcription (Latin):
refri. art enm senatus mutu¬
ampetũnam dedisse. s si fraus
sit senatus ꝯsulto adẜitapu¬
mutuo data ut ⁊ hus disfcͣcis
fructib utatur pecuma sõne¬
mend̃ est. fiuofa. si filius in¬

Expanded text:
rri: ait enim senatus "mutuam pecuniam dedisset". sed si fraus sit senatus consulto adhibita, pumutuo dato, ut his distractis fructibus uteretur pecunia, subveniendum est filio fa
Abbreviated transcription (Latin):
ũõ si pr ignorauit ad hx sẽaꝰ
eo ꝗ studioꝵ cã abģẽs mutu¬
dum in mutuã ñ excessit c̃te¬
ad eã qñtitatẽ ꝙͣ p̃r solebat sõ¬
ministr̃e. ¶Si fiaccep̃ mutu¬
ampecũam ut eũ lb̃aret qui
si pet̾et excepcõe nõ sub mou̾e¬
tur senatus ꝯsuiticefsabit ex¬
ceptio. S Bãpuus cessabit
cessabit senatꝰ esstum rcpe

Expanded text:
o, si pater ignoravit, adhuc senatus eo, qui studiorum causa absens mutudum in mutua non excessit, certe eam quantitatem, quam pater solebat subministrare. Si filius accepit mutuam pecuniam, ut eum liberaret, qusi peteret, exceptione non summoveretur, senatus consulti cessabit exceptio. Hoc amplius cessabit cessabit senatus consultum nec
Abbreviated transcription (Latin):
relegato urlongo tp̃re ab¬
sente dotẽ ꝓ fiua ꝓmiẜit ⁊ rẽ
pris pignori dederit senatus
ꝯsul tũ cessabit pr̃is tñ res
nõ tenebitur. plane si patri¬

Expanded text:
relegato uel longo tempore absente dotem pro filia promiserit et rem patris pignori dederit, senatus consultum cessabit. patris tamen res non tenebitur: plane si patr
Abbreviated transcription (Latin):
decesẜit excepcc̾e uti posse ¶ Int̾¬
sit tñ mn auũ dat acco utputa
filiꝰ fa. institor mutuã petũiã
accepit. scribit enĩiur. ł .xii.¬
s institoriã accõem ad ñsꝯ eũ

Expanded text:
decesserit, exceptione uti posse. Intesit, tamen in alium datur actio, ut puta filius familias institor mutuam pecuniam accepit: scribit enim Iul institorem exc
Abbreviated transcription (Latin):
thunt sponsalia uelutiuali¬
tudo sponsisponsene ul mor¬
tes pentumaut capitalia criã¬
mina autlongiores pegrina¬
mes que ex necitate fiunt.

Expanded text:
ahunt sponsalia, ueluti ualetudo sponsi sponsaeue uel mortes parentium aut capitalia crimina aut longiores peregrinationes quae ex necessitate fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tem fcĩq̃o agitanda quio ĩt
eos actum sit utrũ discedat᷑
ab ypothecam totũ cũ prior
ꝯcessit c̃ditor alii obugari
ypothecã. anut ordo serutt᷑¬

Expanded text:
tio agitanda, quid inter eos actum sit, utrum, ut discedatur ab hypotheca in totum, prior concessit creditor alii obligari hypothecam, an ut ordo seruet
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. ¶Etdum post̾ior e̾ditor
pocior ẽ prioreut puta simre
c̃didit ueluti sinauis fuit oblꝰ¬
igata ⁊ adarmandã eamus ir¬
ficiendam ego creclidero.
uam fecitittiꝰ pignoris cãm.
ꝙ pot̾it quis admitt̾e. ⁊ si inci¬
bana nautaꝵ fũit cditum su
quib nauissalua puemire ñ po¬

Expanded text:
dum posterior potior est priori, ut puta si in rem credidit: ueluti si nauis fuit obligata et ad armandam eam uel reficiendam ego credidero: 6uam fecit totius pignoris causam. quod poterit quis admittere et si in cibaria nautarum fuerit creditum, sine quibus nauis salua peruenire non po
Abbreviated transcription (Latin):
pignori dedit post toitampos¬
sessc̾emid̃ p̃chum alii denuopig¬
nori dedit prioris cãm ẽe ptc̃dre
apparuit. siñ c̃clitor stõs pcium
eiqui negin gesẜat souuss uerũ
in ea qntitate ꝙ solruss ei qu
suris pocõrem ẽẽ estaret. ñ forteci
auunde pecũiam soluiss priorẽ
a creditore suo nõ lib̾ass exdi¬
iam alt̾ distraheret. pigmusĩt¬
elligi ꝯtc̃tum existimass et. s pͥ¬
cund̃ pignꝰ ad eã ꝑtem directũ¬

Expanded text:
pignori dedit: post traditam possessionem idem praedium alii denuo pignori dedit. prioris causam esse potiorem apparuit, si non creditor secundus pretium ei qui negotium gesserat soluisset: uerum in ea quantitate, quam soluisset eiusque usuris potiorem fore constaret, nisi forte aliunde pecuniam soluisset, priorem a creditore suo non liberasset, ex diiam alter distraheret. pignus intellegi contractum existimaui, sed prcundum pignus ad eam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt młrindeat᷑. ¶ua cã ẽ eiꝰ qui
pigno accepit ad eã sũmam q̈
infradiẽ c̃tum num̃ass. ac for¬
te priꝰ ꝙͣ num̃ass aluires pig¬
nori data est.
pignori accepit eo pocõr ẽ cuipꝰ¬
ea pdium ex hus bonispigno¬
ri datur qm̃uis excefis petinar
suãredige possit. ¶Qsiea ꝯue¬

Expanded text:
e videatur. Alia causa est eius, qui pignus accepit ad eam summam, quam intra diem certum numerasset, ac forte prius, quam numeraret, alii res pignori data est. pignori accepit eo potior est, cui postea praedium ex his bonis pingori datur, quamvis ex ceteris pecuniam suam redigere possit. q
Abbreviated transcription (Latin):
de ypotheca uendenda ꝯueñrt
u̾ius est priorem ꝑcciorẽ esse.
nam ⁊mpignore placet sipri
sionem pignora sufficent. ius
um ad meꝑtinere quiamch¬

Expanded text:
de hypotheca uendenda conuenerit, uerius est priorem potiorem esse: nam et in pignore placet, si prisionem pignora sufficerent, ius um ad me pertinere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
or tuus ñ fu̾it s ratihiciom
quid fecir tuum negm̃ ⁊ sic̃ci
a quo exactũ ẽ adusus eũ da¬
turcum datur repeticõ quri
me compet̾e acc̃o. sicranhi¬
cio ꝯstimet tuum negitium
ꝙ ab uncõ tuũ nõ erat. Stui¬

Expanded text:
or tuus non fuerit. sed ratihabitio, inquit, fecit tuum negotium: et sicut ei a quo exactum est aduersus eum datur repetitio qui rme competere actio. sic ratihabitio constituet tuum negotium, quod ab initio tuum non erat, s
Abbreviated transcription (Latin):
nefiliꝰ meus mãdati idicõ
tencatur mag est ut ex ꝑgõa
ei iego tecummandati age̾
possmm ⁊ tumetũ actõem heas
de peculio/ quia ⁊ si titiꝰ romã¬
datum suscepiss ⁊ne eo nõie
teñetur emissẽ agem cũtitio

Expanded text:
ne filius mandati iudicio teneatur, magis est, ut ex persona eius et ego tecum mandati agere possim et tu mecum actionem habeas de peculio, quia et si Titius id mandatum susc‹e›pisset et, ne eo nomine teneretur, ego emissem, agerem cum Titio
Abbreviated transcription (Latin):
mares cum ectineum gessi¬
sses . sicut econtrio inmetͥ. da¬
retur. Si cum h̾rditate que
ad meptinet turã putares
res tuas ꝓprias iegatariis
soluisses qn de ca souicõli¬

Expanded text:
mares, cum esset meum, gessisse‹s›: sicut ex contrario in me tibi daretur, si, cum hereditatem quae ad me pertinet tuam putares, res tuas proprias legatas soluisses, quandoque de ea sol
Abbreviated transcription (Latin):
rum .gͦ. acc̃c̃e summe illiꝰ usu¬
negiuia gebat ñdumuene¬
ras usuras nõ debrturũ. seo
die p̃tito si nõ intuit rõib
creditoris cuius negocia gere¬
bat eã pecumã a se debitamĩ
m̃ito usuras bone fidei iudi¬
cio pr̃aturum ¶ S quas usu¬
ras decebit uideamꝰ utrume
ministret. aut magratus ⁊̃¬
inusus suos ꝯũtit maxĩas
usuras pr̃at. ut ẽ ꝯstitutu
adiuis principibꝰ. S istiꝰ
diusa ca est quia ñ s supcit
ex ad mĩstracce nummos s
ab amico accep̃.⁊ an negõrĩ¬
.gͥ. ãministracõem. Namu
tam certemtegrã ⁊ abstinẽ¬
tem omni uicro pr̃are fidem
debẽt ucencia qͣ un dẽtur abͣuti
maximis usuris uite cuiusd
pene sbitiuntur. Hic bonare
accep̃ ab alio mutuũ⁊ exus
fu̾it debitoris ꝙ sat̃ ẽ ex ñus¬
Quis. SOluendo quisq pa
lo licet imuto ⁊ ignorante uib¬
erat eum. ꝙ aũt alicui debetur
alius sine uoluntate eius nõ
ꝯdõem meliorẽ quid̾ ugnor

Expanded text:
rum actione summae illius usunegotia gerebat nondum uenerat, usuras non debiturum: sed die praeterito si non intulit rationibus creditoris cuius negotia gerebat eam pecuniam a se debitam, merito usuras bonae fidei iudicio praestaturum. sed quas usuras debebit, videamus: utrum eministrat, aut magistratus in usus suos convertit, maximas usuras pa diuis principibus. ‹sed› istius diuersa causa est, qui non sibi sumpsit ex administratione nummos, sed ab amico accepit et ante negotiorum administrationem. nam tam certe integram et abstinentem omni lucro praestare fidem deberent, licentia, qua uidentur abuti, maximis usuris uice cuiusdam poenae subiciuntur: hic bona ratione accepit ab alio mutuum et usufuerit debitoris, quod satis est ex nus.Soluendo quisque pro alio licet inuito et ignorante liberat eum: quod autem alicui debetur, alius sine uoluntate eius non condicionem meliorem quidem
Abbreviated transcription (Latin):
suo p̃stitisse. nec enm aut
mat̾ aluisset nõ possit aum̃¬
ta que pietate cogẽte de suo
prestitisse repetẽ. Ex ꝯtr̃io dic¬
ebatur tũc ħ pecte dicis cũde
suo aluisse ꝓ baretur. ac inꝑ
trabat ĩusumile ẽ de reip̃iꝰ ne¬
potis eum alursse tͣctatũ ẽ ñ
ntquid deutroz p̃rimomo
erogata uideãtur. q̃ro quid

Expanded text:
suo praestitisse: nec enim aut mater aluisset, non posset alimeta, quae pietate cogente de suo praestitisset, repetere. ex contrario dicebatur tunc hoc recte dici, ut de suo aluisse mater probaretur: at in trabat, verisimile esse de re ipsius nepotis eum aluisse. tractatum est, numquid utroque patrimonio erogata videantur. quaero quid
Abbreviated transcription (Latin):
ritus dũgerit facere potͦuit.
tis acc̃ce max̾itꝰ ꝯueniatur.co
or sit exeare factus cumpatit̃
eoꝵ nõmum que ip̃ ꝯtraxit
nisi fortuitis casi debitores
ita suas fortunas amiser̃t
ut tp̃re utis ex ea acite ꝯgest¬
atesouuẽdo nõ eẽnt. ¶Bater
siemantipatifiuires asedõa¬
tas amiminist̾uit filio actẽe
negitiorum .g. tenebitim.

Expanded text:
ritus dum gerit facere potuit: atis actione maritus conueniatur, or sit ex ea re factus, cuius pateorum nominum, quae ipse contraxit: nisi fortuitis casibus debitores ita suas fortunas amiserunt, ut tempore litis ex ea actione contestatae soluendo non essent.Pater si emancipati filii res a se donatas administrauit, filio actione negotiorum gestorum tenebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
gendi sororis negctia io fe¬
ciss muitate tũm filioꝵ de¬
functi qui sui h̃rdes pr̃isb̾la¬
to testõ erant gessiss ⁊ quia
equum est in dampno eum
nõ u̾sari actõe negoꝵ .gͥ. ide

Expanded text:
rendi sororis negotia id fecisset, ueritate ‹ta›men filiorum defuncti, qui sui heredes patri sublato testamento erant, gessisset: quia aequum est in damno eum non uersari, actione negotiorum ge
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ obugare possẽ. ¶Cumab
me ab sente negamea g̾eres
impͣrudẽs rẽmeã emistrug
norans usucepistim neg.
igatus nõ es. S sianꝙ̃ usu¬
capias cognoscas rẽmeã esse
sb̃icere debes aliꝙ̃ qui ate peE¬
tat meo nomineut n̾rẽ itͥ¬

Expanded text:
 obligare possem.Cum me absente negotia mea gereres, imprudens rem meam emisti et ignorans usucepisti: mihi igatus non es. sed si, antequam usucapias, cognoscas rem meam esse, subicere debes aliquem, qui a te petat meo nomine, ut et m
Abbreviated transcription (Latin):
sor nõ iutetur creditor ob
idfc̃m adrestituend̾ iudico
ꝙ de pignoredato redditur
cum uiteatur ius suũ m̃idi¬
disse ñ tenebitur. ¶Ignorã¬
te uirginemat̾ asponso fili¬
e res donatas suscepit quia
oremqueres uiri tp̃re nup¬
ciarumin sua pot̾rate hũit

Expanded text:
sor non videtur. creditor ob id factum ad restituendum iudicio, quod de pignore dato redditur, cum videatur ius suum vendidisse, non tenebitur. Ignorante virgine mater a sponso filiae res donatas suscepit: quia orem, quae res uiri tempore nuptiarum in sua potestate habuit,
Abbreviated transcription (Latin):
poñ scribit si neg̃ma teꝙͣuisͤ
neindubio an h anratur
Nam quom̃ocum semel te¬
perit mida uolu̾rate touet.
S sĩius ita u̾m se putaresi
doius marate absii. ¶Sco¬

Expanded text:
ponius scribit, si negotium a te quamuis ne in dubio hoc, an ratum nam quomodo, cum semel coeperit, nuda uoluntate tolletur? sed superius ita uerum se putare, si dolus malus a te absit.Sc
Abbreviated transcription (Latin):
labo ait. ¶Huerbasũ quis
negitia q̾ cuuisq cum is
moritur fu̾it gesserit sig¬
inficãt ulld̃ tp̃c quo quis pꝰ
mortẽ alicuiꝰ negitia ges¬
senit de quo fuit nccͣtiũ edi¬
cere. qm̃n testatoris iam
defunctin h̾rdis qui ñd̃ad¬
ut h̾rditatẽ negĩn gessisse

Expanded text:
Labeo ait.Haec uerba: 'siue quis negotia, quae cuiusque cum is moritur fuerint, gesserit' significant illud tempus, quo quis post mortem alicuius negotia gessit: de quo fuit necessarium edicere, quoniam neque testatoris iam defuncti neque heredis qui nondum adiit negotium gessisse
Abbreviated transcription (Latin):
nct̃mest ͥ ut accidit cũ alt̾ ex sõ¬
ris negoui explicandi cãge
sũm̃etur s quo tp̃re incho¬
arentur. ¶ dãdato tuone¬
gicia meã luciꝰ ticiꝰ gefsit

Expanded text:
ecessarium est. ut accidit cum alter ex soris negotii explicandi causa onsummentur, sed quo tempore inchoarentur.Mandatu tuo negotia mea Lucius Titius gessit
Abbreviated transcription (Latin):
quo pecinam soluissent. Ser
reddere iuditiũ. ¶Qui neg̃ci
h̾rditaria g̾it quodã m̃o ubi
h̾rditatẽ sea ei obligat ĩo¬
q inch̾ refertan ĩ pupillus¬

Expanded text:
que pecuniam soluissent: Seru in eum reddere iudicium.Qui negotia hereditaria gerit, quodammodo sibi hereditatem seque ei obligat: ideoque nihil refert an
Abbreviated transcription (Latin):
atipfidi ꝯmifsũ restitui iufsa
eẽth̾rditas magr̾atus actor¬
es hor bonor ticuri seium et
gauĩ ydoneos creaũnt post¬
mod̾ hii actores int̾se diui¬
scruntadmĩsttcem bonoꝵ id¬

Expanded text:
ati per fideicommissum restitui iussa esset hereditas, magistratus actores horum bonorum Titium et Seium et Gaium idoneos creauerunt: postmodum hi actores inter se diuiserunt administrationem bonorum id
Abbreviated transcription (Latin):
DSiego Nac m̃te petũia
ꝓturatori dem ut emp̃a c̃o¬
itoris ficret ꝓprietas quid̃
tum h̃ndo pecumã suã facere
qr atumtor in accipiẽdo c̃dito¬
ris dum taxat negetiũ gessit
no cͥditoris ratihicc̃e ubor¬

Expanded text:
Si ego h‹a›c mente pecuniam procuratori dem, ut ea ipsa creditoris fieret, proprietas quidemtum habendo pecuniam suam facere, quia procurator in accipiendo creditoris dumtaxat negotium gessit: et ideo creditoris ratihab
Abbreviated transcription (Latin):
cuius ⁊ pegasus bonãfidẽeu
qui inseruitute gerere ceperitĩ
pr̃are debere nunt ĩo qnͣtumĩ
si alius eius negñ gessiss ẜua¬
re potuissz tm̃ eum qui asemz

Expanded text:
culus et Pegasus bonam fidem eum, qui in seruitute gerere coepit, praestare debere aiunt: ideoque quantum, si alius eius negotia gessisset, seruare potuisset, tantum eum, qui a semet
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ S fuiꝰ f. neg̃a gessi Eposse
sse ꝓponatur equissimũ er̃ urĩ
pr̃em quo affectõemdari. siue
pitulũ heat siuemrẽ prĩs si
uͣtit ⁊ si ancilla similimodo.

Expanded text:
lius familias negotia gessisse proponatur, aequissimum erit in patrem quoque actionem dari, siue peculium habet siue in rem patris sui uertit: et si ancilla, simili modo.
Abbreviated transcription (Latin):
nich̃ sit inpecłio qminplus
dãdam accc̃emin qnͣt lccupl¬
ecõr ex mea admĩstĩo̾e fc̃s sit.¬
S ⁊ si h̾ois lib̾i quitͥ bonafi¬
de seriuebat neg̾a gessero si
gessit. põp̾. scribit eaꝵ rr̃ pe̾¬
culiariũ cã que te sequideb¬

Expanded text:
nihil sit in peculio, quoniam plus dandam actionem, in quantum locupletior ex mea administratione factus sit.Sed si hominis liberi qui tibi bona fide seruiebat negotia gessero: si gessi, Pomponius scribit earum rerum peculiarium causa, quae te sequi deb
Abbreviated transcription (Latin):
te h̾rdiras petipossit. ¶Q d
ergo inquit pedius sicũte
itariamtuq ratũ hu̾eris. a
sit mͥadũsus te acto. u nõ
forent cum h fc̃o incoaiter
sit iccuplettatꝰ ⁊ ait̾ius reip¬

Expanded text:
te hereditas peti possit. quid ergo, inquit Pedius, si, cumitariam tuque ratum habueris, an sit mihi aduersus te actio? sed non fore ait, cum hoc facto meo alter sit locupletatus et
Abbreviated transcription (Latin):
ad ũsus eum cũ quo ꝯt̾xi rułã.
Quid tñ sia ꝓcuritore tuo sti¬
int̾pocui¶ Siquis petĩuam uł
alam qindãrẽ ad me ꝑfe̾ndã
accepit. qr meũ negin gessit

Expanded text:
aduersus eum cum quo contraxi nullam. quid tamen si a procuratore tuo stiinterposui.Si quis pecuniam uel aliam quandam rem ad me perferendam acceperit: quia meum negotium gessit
Abbreviated transcription (Latin):
eẽcepent ut ñ dolum ac cłpa
inseruttute ꝯmissam oblig¬
aturur malomore petũramn
seruitute erogata lib̾abitimr.¬
S i ubo homim quibona fi¬
de mͥ seriuebat mãdarẽ ut a¬
uquidagat nõ fore cumeo
mãdati ⁊ctõem lab̾o ait quia
nõ liba uolũtate exequitur
ate seruili. er̃igitur neg̃. g̃.¬

Expanded text:
ut dolum aut culpam in seruitute admissam in obligatur uel malo more pecunia in seruitute erogata, liberabitur.Si libero homini, qui bona fide mihi seruiebat, mandem, ut aliquid agat, non fore cum eo mandati actionem Labeo ait, quia non libera uoluntate exsequitur ate seruili: erit igitur neg
Abbreviated transcription (Latin):
dine ĩpeditur. an̾mn hił sit
agend ¶Et si ex̃neus defen¬
dere uelit innũsitate ꝑmittit
ꝓꝯsul sicut in priuatoꝵ defe¬
siombꝰ obseruatur qr eom̾
rem nõerit d̃ndum h̾ oñd̃¬
uenit non prosinguus.

Expanded text:
dine impedietur aut inhabilis sit ad agendum.Et si extraneus defendere uelit uniuersitatem, permittit proconsul, sicut in priuatorum defensionibus obseruatur, quia eo modo rem, non erit dicendum quauenit, non pro singulis.
Abbreviated transcription (Latin):
municipii uł ꝓpetua ꝯsuetu
phibeat. ¶SSi decuriones de¬
creu̾int actoem ꝑ eum mou¬
endam qm̃ deumiurieleg¬
erint is uidetur ab ordĩe ele
petende negm ticuis h̾ret ip̃o
uire id dectum nulliꝰ monu¬
mentiẽe. qr nõ possit uid̃i de
eare que ad huc de ea mnꝯtr

Expanded text:
municipii uel perpetua consuetudo prohibeat.Si decuriones decreuerunt actionem per eum mouendam quem duumuiri elegerint, is uidetur ab ordine elecpetendae negotium Titius haberet, ipso iure id decretum nullius momenti esse, quia non possit uideri de ea re, quae adhu
Abbreviated transcription (Latin):
Abol. Quitates si ꝑ eos
quires earũ ad mĩstrẽt nõ
defendũtur: nec ꝗcꝙ̃ ẽ corp
At p̾torsi quis negoia
utius siue quis negocia q̃
cuiusq cumis moritur fu¬
erint gessent iudiciũ eo no¬
mine dabo. ħũbasi quis sit

Expanded text:
o. ‹Ciuitates› si per eos qui res earum administrant non defenduntur nec quicquam est corpoaetor: 'Si quis negotia alterius, siue quis negotia, quae cuiusque cum is moritur fuerint, gesserit: iudicium eo nomine dabo.' Haec uerba 'si quis' sic
Abbreviated transcription (Latin):
uersitatis si agat cõpellitur
de rato sz inẗd̃ si de decreto
dubitetur puto intponẽdã
⁊ de ratocaucc̃em actorita
q ꝓcuratoris portib fũgit
⁊ idiccti acto ei ex eccõ nõdo¬
mrẽ suã datꝰ sit ⁊ ꝯstit̾ui ei
pot̾. ¶ Ex husd̾ cãis mutã¬
di actoris pot̾tas erit exq¬

Expanded text:
versitatis si agat, compellitur de rato. sed interdum si de decreto dubitetur, puto interponendam et de rato cautionem. actor itaque iste procuratoris partibus fungitur et iudicati actio ei ex rem suam datus sit. et constitui ei potest. ex isdem causis mutandi actoris potestas erit, ex
Abbreviated transcription (Latin):
ũm. s sepe fit ut ignorante
opẽferẽte ẜuo meo furtum
fetis m idex pech̃o deductnd̃
ẽ q mino obrem sõreptamꝰ
sequipossĩ. ¶Siere alieno ĩ¬
dm̃co exhauriat persiũ ẜuiros

Expanded text:
um. Sed saepe fit, ut ignorante opem ferente servo meo furtum mihi feceris, id ex peculio deducendum est, quo minus ob rem subreptam consequi possim. Si aere alieno dominico exha
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ex eo osiscit ꝙ ꝑsimona
sua quis pauit uͥoffõme¬
rũit a quolz sͥ donari idq
suũ h̾re quis uonu̾nit.
crescit⁊ decrescit moritur. ⁊i
deo elegant papiriꝯ fronto
dicebat peculĩ siłe eẽ hõrqͦ¬

Expanded text:
 ex eo consistit, quod parsimonia sua quis paravit vel officio meruerit a quolibet sibi donari idque suum habere quis voluerit. crescit decrescit moritur, et ideo eleganter Papirius Fronto dicebat peculium simile esse ho
Abbreviated transcription (Latin):
sessionẽ eiꝰ reiẜuande cãmit¬
ti ñ possũ d depecłio ẽ eo actu¬
rus sũ. qr nõ fraudacõis cã
latitat quisiurditiũ accipet
absoun deb̾et nec adrẽ ꝑtinet
tur latitare. tñ ⁊ si pot̾uidicis
tñ sic acceptus est. GSi c̾ditor
patrẽ qui de pecłio tenebatu
hr̾dem institũit. quiamortiᷤ

Expanded text:
sessionem eius rei servandae causa mitti non possum, qui de peculio cum eo acturus sum, quia non fraudationis causa latitat qui, si iudicium acciperet, absolvi deberet. nec ad rem pertinetr latitare, tametsi potest iudicis tamen sic acceptus est. Si creditor patrem, qui de peculio tenebatur, heredem instituerit, quia mo
Abbreviated transcription (Latin):
distincttemexistimãtiumsi
nõ manumittã dm̃ petĩna
cẽ mamimissione ũo secuta
uid̃i pecĩnam ex remeaq̃sitã
michi qm magis pp̃rẽ meã
qm ex remea pecuniãm darit᷑¬

Expanded text:
distinctionem existimantium, si non manumittam, domini pecuniam esse, manumissione uero secuta uideri pecuniam ex re mea quaesitam mihi, quoniam magis propter rem meam, quam ex re mea pecunia mi
Abbreviated transcription (Latin):
inclinat. ¶Supulũ a tam
fiũ ꝙͣ seruũ petuliũ hr̾e pos
go ⁊ si furerecepit ẜuus ue
fuus retinebũt peculum.
In peculio ã res eẽ possunt.
õs ⁊ mobiles ⁊ souincarios
quoq in peculiũ pot̾ hre et
incarioꝵ pecłium. ħ ãplius
⁊ noia debitoꝵ. s ⁊ sid furti

Expanded text:
inclinat. Pupillum autem tam filium quam servum peculium habere possgo et si furere coeperit servus vel filius, retinebunt peculium. in peculio autem res esse possunt omnes et mobiles et soli: vicarios quoque in peculium potest habere et vicariorum peculium: hoc amplius et nomina debitorum. Sed et si quid furti
Abbreviated transcription (Latin):
rorum ⁊̃ io dabitur acc̃o. p̃¬
piane si ex repupiii nõia
fecit ur pecumamn archade¬
posuit daturei iuridicano
mimorum ⁊ ad ñsus debi
tutoredicendum est. nec ĩ¬

Expanded text:
rorum inhibebitur actio. plane si ex re pupilli nomina fecit vel pecuniam in arca deposuit, datur ei vindicatio nummorum et adversus debittutore dicendum est. nec
Abbreviated transcription (Latin):
culio ñ oĩo dñs ad qnͣtitatẽ
debitipuniendus ẽ cũ ⁊ sũptꝰ¬
debitim petendo ⁊ euñtꝰ exe¬
cucõis possit ẽẽmc̃tus ⁊ cogit¬
andasit mora tp̃ris q̃ datur
iudicatis aut uend̃ois uon¬
dum erit. er gosi patus sit ac¬
ciones mãdare ab so lũetur.

Expanded text:
ntitatem debiti condemnandus est, cum et sumptus in petendo et euentus exsecutionis possit esse incertus et cogitanda sit mora temporis quod datur iudicatis, aut uenditionis bondum erit. ergo si paratus sit actiones mandare, absoluetur.
Abbreviated transcription (Latin):
repudiãtibꝰ eis ip̃elib̾ heros¬
q extit̾it posse dicide pecũo
aũtrest siseruus quismas¬
culi anmusris fũit nã depe¬
cuuo ⁊ muuer ꝯnemetunr.
pedius. ⁊̃ ĩpubes dños depec¬
furiosi quo curatores dicimꝰ¬

Expanded text:
repudiantibus eis ipse liber heresque exstiterit, posse dici de peculio autem refert, seruus quis masculi an mulieris fuerit: nam de peculio et mulier conuenietur. Pedius etiam impuberes dominos de pecfuriosi quoque curatorem dicim
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃are nõ ẽẽ peculiũ. Itagͥ
nascitur peculiũ. crescit cu
riimoriũtur. Ẽres int̾tidt̃
ip̃. Nec ẜuus quicꝙ debẽ
pot̾. necseruo pot̾ deberi. s
cum eoũbo abutimurfae¬
tum magis demonstͣmus
E qm adius cuulerefamus obu¬
gationẽitaq ꝙ seruo debetur
Ab er̃neis dñs recce petet ꝙ ser¬
uus ip̃e debet eo noĩe in peculiũ¬

Expanded text:
are, non esse peculium. ita igitur nascitur peculium: crescit, cum rii moriuntur, res intercidunt: num. Nec seruus quicquam debere potest nec seruo potest deberi, sed cum eo uerbo abutimur, factum magis demonstramus quam ad ius ciuile referimus obligationem. itaque quod seruo debetur, ab extraneis dominus recte petet, quod seruus ipse debet, eo nomine in peculiu
Abbreviated transcription (Latin):
pecłurõem postqͣmpiacuit
alienato hoĩe ꝑmittẽd ẽ c̃di¬
torricunditore. ⁊ c̃ ẽp̃tore a¬
gere. ¶Si actum sit depecłio
cũ eo quiusũ fructũm seruoĩ¬

Expanded text:
onem, postquam placuit alienato homine permittendum creditori et cum venditore et cum emptore agere. Si actum sit de peculio cum eo qui usum fructum i
Abbreviated transcription (Latin):
qñta pecũia exh̃roitatead
te puentteneb̾is de pecłio.
seris uicariũ em̃e aureis .uiii.
ille .x. err̾nt ⁊ tͥ scripgerit. se oc¬
to einisse. tuq ei ꝑiiẜ iscos.
.uiii. ex tua pecuna soluere

Expanded text:
nta pecunia ex hereditate ad te peruenerit' teneberis de peculio. seris uicarium emere aureis octo, ille decem emerit et tibi scripserit se octo emisse tuque ei permiseris eos octo ex tua pecunia soluere
Abbreviated transcription (Latin):
nich̃ sit inpecuuo siue acces¬
serit alid p̾sens status pecłu
spectandꝰ ẽ. q̃re circa undito¬
m̃nͦ ꝙ accessit pecuuã posse ⁊̃¬
nos ad ẽptore ⁊sequinecre
sit. ¶enditor ẜui sicũ pecłi
um necitt annũquidẽ de pe¬

Expanded text:
nihil sit in peculio siue accesserit aliquid, praesens status peculii spectandus est. quare circa uendito accessit peculio posse nos ab emptore consequi, nec retsit. Uenditor serui si cum peculio um, ne intra annum quidem de
Abbreviated transcription (Latin):
bere ꝙ ẜuus eiꝰ nõie c̃ eo depec¬
ulio ag̾cturante aditam b̃rdi¬
tatem ex bonis h̾rditarns an¬
siss corrupiss ¶Si seruusal¬
ienatus sit qm̃ius meũ ꝙ⁊¬

Expanded text:
ervus, cuius nomine cum eo de peculio ageretur, ante aditam hereditatem ex bonis hereditarsisset corrupisset. Si servus alienatus sit, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
dolo malo dm̃ ftm̃ ẽ quoni¬
mus inpeculiũeẽt s douĩma¬
uim acciꝑe debemꝰ si eiadem
sus est. melascribit doio ma¬
lo cuis ftms ⁊ siquis cũ sus¬
pitareturali secũ. actuꝵ:ali¬
o pecuuũ adũtat doio ñca¬
ret s si auisolũit ñ dubito¬

Expanded text:
dolo malo domini factum est, quo minus in peculio esset. sed dolum malum accipere debemus, si ei ademisus est, Mela scribit dolo malo eius factum. sed et si quis, cum suspicaretur alium secum acturum, alio peculium avertat, dolo non caret
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ eptore an c̃ unditore agere
hũc igitur elig̃e l ꝓ acc̃ce de¬
duciõem nec uido ꝙ heant cre
ẽẽ inpecsio. ¶Nõ solũ ã ꝙ ei
debet qui ꝯuenit᷑ deoucẽd̾ ẽ¬

Expanded text:
cum emptore an cum venditore ageret: hunc igitur eligere pro actione deductionem. nec video quid habeant credesse in peculio. Non solum autem quod ei debetur qui convenitur deducendum e
Abbreviated transcription (Latin):
me duplicis iuris pecłium q̃
ut putaseruus est dotał. pot
hre pecurrum ꝙ ad merespici¬
sius id ad maritum ꝑtinet¬
ꝑtinet ⁊ io si respectumarituĩ
hr̃s sit institutus uł eilegat᷑
datur ⁊d eum nõ debere restitu¬
um agatur ex eo c̃ctu qui adme
respicitutrũ cẽ deducam ꝙ de
betur michisiue ex mea c̃a su
ex er q̃ aduxorẽ respitit. anu̾
sepamus cãs qĩin duob pet¬
uius ut excã debiti ꝙ pettuir¬

Expanded text:
me duplicis iuris peculium: ut puta servus est dotalis, potest habere peculium, quod ad me respicisuis, id ad maritum pertinet: et ideo, si respectu mariti heres sit institutus vel ei legatum datum, id eum non debere restituum agatur ex eo contractu qui ad me respicit, utrum omne deducam quodquod debetur mihi, siue ex mea causa siue ex ea quae ad uxorem respicit? an uero separamus causas quasi in duobus peculiis, ut et causa debiti qu
Abbreviated transcription (Latin):
qr in duob bonefrd̃i ẽptorib
erit dĩtõ. s in marito melius
nomine ali quid p̃stititan ao¬
ũsus muli erẽ.⁊ gentẽ dotisno¬
mine deduce ro possit:⁊ ait si
usq gem̃ns peculum ptinebit.
ꝓratautrimq peculio deietere
debere ex quo intelligi pot. sias
xd alterumpecunũ cc̃tus ꝑtin¬
ebit m eo soli uxori dethi debe
fructuario adiisus dñndatur
actio depeculio ut puta siapd̾¬

Expanded text:
et in duobus bonae fidei emptoribus erit dicendum. sed in marito melius nomine aliquid praestiterit, an aduersus mulierem agentem dotis nomine deducere id possit? et ait, si usque generis peculium pertinebit, pro rata utrique peculio decedere debere. ex quo intellegi potest, si ad alterum peculium contractus pertinebit, modo soli uxori detrahi, fructuario adversus dominum datur actio de peculio, ut puta si ap
Abbreviated transcription (Latin):
debita spectamꝰ in petulii de
deduxit c̃ ꝯuemret᷑. rursꝰ si ꝯu¬
ematꝰ de pecłio eximere debeat.
anuouintisoluitũ ei uideatur
semel frã deductõe. ⁊ neratiꝰ et
sit si q̃ abstunt ħ de pecłio nõ
deb̾e deduci. siu̾o eand̃ possõ¬

Expanded text:
debita spectamus in peculii deddeduxit cum conveniretur, rursus si conveniatur, de peculio eximere debeat, an vero veluti solutum ei videatur semel facta deductione. et Neratius et si quidem abstulit hoc de peculio, non debere deduci, si uero eandem positi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si pecuuil lccuplex sit ¶Is
quisemł depecsio egit. rurss
aucto pecłio de resiouo debi¬
tiagẽpot̃. ¶Si annua excep¬
cione sit repuisꝰ aunditore
ẽditor sõ ueniri ei adũsꝰ ẽp¬
torẽ d. s si auaexcepcõe acte¬
ns sõuenirid. ut deducta
ea qñtitate ꝙͣ aũnoitores
sequi potuiss ab ẽptore re¬
siduum ⁊seq̃tur. Ondolo¬
obiciendo tp̃risrõ łxtur for¬
tassis enim post tp̃ de doio a¬
cionis non patictur dolum

Expanded text:
 si peculium locuples sit. Is, qui semel de peculio egit, rursus aucto peculio de residuo debiti agere potest. Si annua exceptione sit repulsus a uenditore creditor, subueniri ei aduersus emptorem debet: sed si alia exceptione, hactenus subueniri, ut deducta ea quantitate, quam a uenditore consequi potuisset, ab emptore residuum consequatur. obiciendo temporis ratio habetur: fortassis enim post tempus de dolo actionis non patietur dolum
Abbreviated transcription (Latin):
unhẽe q sͥ debef᷑. sane c̃ excͣtis
ã ip̃m a semet ip̃o exegifse dĩiᷤᷤ
quinegaur tutelã gerat. curñ
⁊̃ in sp̃e peculiari exeg̾it ꝙ exigi
deducet ꝙ sͥ debetur si ꝯuemat᷑
umisso ur legato pure hũit.

Expanded text:
 sane cum ex ceteris causis ipsum a semet ipso exegisse dicimus qui negotia vel tutelam geret, cur non etiam in specie peculiari exegerit, quod exigi deducet quod sibi debetur, licet umisso vel legato pure habuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
uus peculiũ heat ap̃ alteꝵ
ap̃ alteꝵ nõ. utputa si alt̾
ex dñs furiosus situr pup¬
illus ¶Et̃ quidã inquit¬
qui putat peculiũ seruos

Expanded text:
uus peculium habeat, apud alterum non, ut puta si alter ex dominis furiosus sit uel pupillus, si ut quidam, inquit, putant peculium seruus
Abbreviated transcription (Latin):
ui demz quolz auo agente
depecũo mimine dubitãd̃
ait cõputarinõ oporterita¬
q adexhib̃nd̃ agẽme ⁊ ex¬
hibitamuindicare debere.
de cotaꝓmissione an deduc¬
sione ub̃andã ẽẽcũ certent
siexꝓmissc̃e c̃ eo a gẽtur exc¬
epcc̃e dolimau tuen sese pꝰget.

Expanded text:
e de peculio minime dubitandum ait computari non oportere. itaque ad exhibendum agere me et exhibitam vindicare debere. mne tota promissione an deducliberandam esse, cum certe et si ex promissione cum ea ageretur, exceptione doli mali tueri se posset.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ adicit pupillũ uł furigũ
ꝯstituere quid̃ pecuuũ ẜuam
nõ posse. uerum añ ꝯstitut᷑
id ẽrõ añ furorẽ ura p̃re ⁊̃¬
pupitunõ adimeturex ĩ

Expanded text:
 adicit pupillum uel furiosum constituere quidem peculium seruo non posse: uerum ante constitutum, id est ante furorem uel a patre pupilli, non adimetur ex
Abbreviated transcription (Latin):
uus mãdauit ut creditorime¬
dandi hũit si ꝓcreditore suo⁊̃
sorui mãdaui eẽ obligatum
dñm de peculio ꝙ siintercessor¬
is offõ fũctus sit ñ obligarido
fideuissorẽ accepo quid afite¬
uissore accepoidme nõ demn
rem u̾so s depecłio acc̃ce maᷤ¬
dati pratinũid̃ accipias ⁊m¬

Expanded text:
servus mandaverit, ut creditori medandi habuerit: si pro creditore suo solvi mandavit, esse obligatum dominum de peculio: quod si intercessoris officio functus sit, non obligari dofideiussorem accepero, quidquid a fideiussore accepero, id me non de in rem verso, sed de peculio actione mandati pra
Abbreviated transcription (Latin):
itaq quicquro ergo calore
mitundiefit ue dicitur ñau̾t
ratum ẽ quam si ꝑ seuerean¬
cia apparint iudicium ani
fuisse. ideoq peum calorez
remisso repudio ue si ureui
reusa est uxornec diñtisse ur.¬

Expanded text:
cquid calore iracundie fit vel dicitur, non aliter ratum est, quam si perseverantia approbaverit iudicium animi fuisse. Ideoque per eum calorem misso repudio, si in brevi reversa est uxor, nec divertisse
Abbreviated transcription (Latin):
est uł quiain diusas ꝑits
entit qui distrahunt m̃rim¬
omum. ¶nrepudus aute
.i. inrenunciacione com pr¬
obata sunt huba tua res ⁊¬
tibi habeto. It ħ tuas res ł¬
tibiagito. ¶nsponsauoz
quoq discutiendis piatuit
renuntia cõemint̾uemre o¬
portereiqua re ḣ u̇ba con.¬
ꝓbata surt ⁊dicione tua nõ
utarsine au̾t ip̃i p̃sentixen¬
uncietur siue ab sentiper
eum queni por̾tatt eius sit
ciuus ucis ea ue inpostaiti
sit nchĩ inter est.
ulus Du¬

Expanded text:
st vel quia in diversas partes eunt, qui distrahunt matrimonium. In repudiis autem, id est renuntiatione comprobata sunt haec verba: "tuas res tibi habeto", item haec: "tuas res tibi agito". In sponsalibus quoque discutiendis placuit renuntiationem intervenire oportere: in qua re haec verba probata sunt: "condicione tua non utor". Sive autem ipsi praesenti renuntietur sive absenti per eum, qui in potestate eius sit cuiusve is eave in potestate sit, nihil interest. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
rcio orm. ¶Quare si accusare e¬
am adultem cepit us alio cum¬
mercampostulare ꝙ urori ne¬
cumq igitur ur temius in telle¬
ctus in ceripo t̃ uoientis iiptã
dicend̾ est iam incipe lib̾te cu
tronus sͥ despondent. iuiamur
destinau̾it ur mĩiionum altis

Expanded text:
rtio oriri. quare si accusare eam adulterii coeperit uel alio crimine postulare, quod uxori necumque igitur uel tenuis intellectus uideri potest nolentis nuptam, dicendum est iam incipere libertae cum tronus sibi desponderit aliam uel destinauerit uel matrimonium
Abbreviated transcription (Latin):
tat nec inꝯcubinatu eam ait̃iꝰ¬
qm promi ⁊ẽ posse. ¶Ait lex qͣm¬
aut uelle desient finta ẽ legis
autis ¶Uud rectissime piac¬
uit c̃iicumq uouintate intelli¬
gipossit pr̃onus ammumhre
desisse qͣiinuxorem fimnlegis
huius bnficium. ¶Pi cuꝰ pr̃o¬
nus rexãmotar cum liu̾ta que
inuito eo du̾iterat uell experiri

Expanded text:
tat nec in concubinatu eam alterius patroni esse posse.Ait lex: 'quamaut uelle desierit, finita est legis auctoritas. Illud rectissime placuit, qualiquali voluntate intellegi possit patronus animum habere desisse quasi in uxorem, finiri legis huius beneficium. Proinde cum patronus rerum amotarum cum liberta, quae ab invito eo divorterat, vellet experiri,
Abbreviated transcription (Latin):
E Dictum ꝙ ab añces¬
soredatum ẽ innum̾io tri¬
um edc̃oꝵ ꝯnum̃ari debet pi¬
ane licet omnnsab añcessore
numus funitus sit soiet suc¬
cessor unum edictum dare.

Expanded text:
Edictum, quod ab antecessore datum est, in numero trium edictorum connumerari debet. plane licet omnis ab antecessore numerus finitus sit, solet successor unum edictum dare.
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur retro res in iudiciũ¬
3ꝯ ¶Amex lrecte deducta.
famił. cõpetit actio. s mort¬
uo fiuio post litẽ ꝯtestatam
m̃sft̾ur iudiciũ inpr̃em du
u̾sum est certesi qĩ ꝓcurator
alicuiꝰ filiusfamiit. iuditiũ
acceperit mortuo eo ineumi.¬
uetante eo qui iudicare ius
rit cuꝑꝰ est qui udicare iussit

Expanded text:
uidetur retro res in iudicium recte deducta. familias competit actio: sed mortuo filio post litis contestationem transfertur iudicium in patrem uersum est. certe si quasi procurator alicuius filius familias iudicium acceperit, mortuo eo in eum quetante eo qui iudicare iussrit, cuius erat qui iudicare iussit
Abbreviated transcription (Latin):
ihãc defenscem ñ pot̃.¬
Si lib̾tis siustessaras fium̃¬
tarias emiuoluit qmius ⁊̃
maior pars h̾rditatis in ꝓ¬
uincia sit tnrome debẽ fidei¬
ro testatorẽsñsisse ex geñe
dam clarissis uiris argẽti uł
auri pondo relicta ⁊ si sit suf¬

Expanded text:
fensionem non potest.Si libertis suis tesseras frumentarias emi uoluerit, quamuis maior pars hereditatis in prouincia sit, tamen Romae debere fideiid testatorem sensisse ex genere sdam clarissimis uiris argenti uel auri pondo relicta et sit suf
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ res int̾petitorẽ ⁊ ẽptore
cipta ẽ adsuũ indicẽ reucca¬
oris iuditẽ sequisołe Iu¬
dices ap̃side qrti solẽt ⁊ in
tp̃t successoꝵ eiꝰ durare et

Expanded text:
rem et emptorem coepta est, ad suum iudicem reuocaoris iudicem sequi solere.Iudices a praeside dati solent etiam in tempus successorum eius durare et
Abbreviated transcription (Latin):
alitꝰ elegĩt ut m̃ĩmis eiꝰ
redimatur atq hus so¬
lutis manumittatur nec
iuic obiatã petumã susci¬
pere uelle dicat ⁊tͣctꝰ fidez
seruodetegẽdi pot̃tas tribu

Expanded text:
ius elegerit, ut nummis eius redimatur atque his solutis manumittatur, nec ille oblatam pecuniam suscipere uelle dicat, contractus fidem detegendi seruo potestas tribu
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ S debitori meo uelimac¬
cionem edeꝓ band̃ erit si fat¬
eatur debr seꝑatumq dicat
soluere audiẽdum eum dan¬
dumq diem cum competẽti
cautela ad soluendam petum¬
am. Neq enim magnũ dãp¬

Expanded text:
 debitori meo uelim actionem edere, probandum erit, si fateatur se debere paratumque dicat soluere, audiendum eum, dandumque diem cum competenti cautela ad soluendam pecuniam: neque enim magnum da
Abbreviated transcription (Latin):
bis. cesiq rome magrãtus.¬
Nõ ã omnes iudices daripos̃.¬
sũt ab hiis qui iudicis dandi
ius hñt. Quidã em̃ iege ĩpediꝰ¬
uuntur ne iudices sirit qdã
natura. quidã morib. Nat¬
um ut surdus. mutus .⁊ ꝑpetuo
furiosus ⁊ impubes quia urdr¬
cio carent lege impedit᷑ quia

Expanded text:
bi ceterique Romae magistratus.Non autem omnes iudices dari possunt ab his qui iudicis dandi ius habent: quidam enim lege impediuntur ne iudices sint, quidam natura, quidam moribus. natura, ut surdus mutus: et perpetuo furiosus et impubes, quia iudici
Abbreviated transcription (Latin):
ei qui pr̃is nõie agat. Nam
legatõe uł studioꝵ gr̃a aber
⁊ uł furtur uł dãpnum iniuria
passus sit posse eimutili iud¬
itio ag̃ene dum p̃r expectat
ĩpunita sũt maieficia. quia
potum iepetis ur mandati a¬
gens uł pecuniã ꝙ̃ c̃didit pe¬
tẽs. Si forte p̃r in ꝓuintiasit.
ip̃e ã forte rome ur studioꝵ

Expanded text:
e agat. nam legationis uel studiorum gratia aberit et uel furtum uel damnum iniuria passus sit: posse eum utili iudicio agere, ne dum pater exspectatur impunita sint maleficia, quia positum repetens uel mandati agens uel pecuniam quam credidit petens, si forte pater in prouincia sit, ipse autem forte Romae uel studiorum
Abbreviated transcription (Latin):
noret ꝯsentire ⁊ putet sua
sit. Uidẽd̃ ẽ i puto posse defẽ
prĩcipali iussioneꝓrigatio
fu̾it in h̾ita p̾sut tp̃ra intra¬
que quis iussus ẽ litt̃e diri¬
extitisunt uł inꝓuintia destiñ¬
ati reuccandi domũ suamiꝰ

Expanded text:
noret consentire et putet suam sit, uidendum est: et puto posse defendprincipali iussione prorogatio fuerit inhibita, possunt tempora, intra quae iussus est litem diriarcessiti sunt uel in prouinciam destinati, reuocandi domum suam ius
Abbreviated transcription (Latin):
cum smãm dicebat. ¶udexĩo
utẽ suã fac̾e intelligitur cũdo¬
lo malo infraudẽ legis sm̃ã
dix̾it. dolo malo uitetur hfa
cere si euidẽs arguatur eiis

Expanded text:
iam dicebat. Iudex tunc litem suam facere intellegitur, cum dolo malo in fraudem legis sententiam dixerit dolo malo autem videtur hoc facere, si evidens arguatur eius