comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meon prophaetat in ruinã
et in resurrectionem mul¬
torũ uenisse dñm ihesum
xp̃m: ut iustorũ iniquoꝵ¬
q merita discernat ⁊ pro
nostrorũ qualitate facto¬
rũ iudex uerus et iustus
aut supplicia decernat:
aut premia. Et tuã ip̃ins
animam pertransibit gla¬
dius. Mec littera docet nec
hystoria: ex hac uita ma¬
riam corporalis necis pas¬
sione migrasse. Non em̃
aĩa sed corpus materiali
gladio transuerberatur.
Et ideo prudentiam ma¬
rie: hauo ignaram celestis

Expanded text:
meon prophetat in ruinam et resurrectionem plurimorum uenisse dominum Iesum Christum, ut iustorum iniquorumque- merita discernat et pro nostrorum qualitate factorum iudex uerus et iustus aut supplicia decernat aut praemia. et tuam inquit ipsius animam pertransibit gladius. nec littera nec historia docet ex hac uita Mariam corporalis necis passione migrasse; non enim anima, sed corpus materiali gladio transuerberatur. et ideo prudentiam Mariae haut ignaram mysterii
Abbreviated transcription (Latin):
mitti ueniat in tẽ¬
plum : ueniat in ihesura¬
Accipiat in manib uer¬
bũ dñi: complectatur¬
uelut quibusdam fidei
sue brachiis. Tu̾c dimit¬
tetur. ut non uideat mor¬
tem: qui uiderit uitam.
Uides uberem in omnes¬
dei gratiam generatiões
diffusam et p̾rophetiam
in credulis esse negatam

Expanded text:
mitti ueniat in templum, ueniat in Hierusaaccipiat in manibus uerbum dei et conplectatur quibusdam fidei suae bracchiis. tunc dimittetur, ut non uideat mortem, qui uiderit uitam. uides uberem in omnes gratiam domini generatione diffusam et prophetiam incredulis negatam
Abbreviated transcription (Latin):
geli dictis credidisti. Dũ
uirgo deu̾ et hominem ge¬
nusti et post partũ uirgo
ĩuolata permansisti.ꝟ.
Gabrielem archangelum
credimus diuinitus te esse
affatũ uterũ tuũ despiritu
sancto credimus ĩpregna¬
tum erubescat iudeus ĩ felix
qui dicit xp̃m ex ioseph se¬
nime esse natũ. Dũ uirgo.

Expanded text:
disti; dum virgo Deum et hominem genuisti, et post partum virgo inviolata permansisti. Vers. Gabrielem archangelum credimus divinitus tibi esse affatum. Uterum tuum de Spiritu sancto credimus impraegnatum. Erubescat Judaeus infelix, qui dicit Christum ex Joseph semine esse natum. Dum Virgo.
Abbreviated transcription (Latin):
est autem ut triũ
dierum accepto spatio:
uirgo sancta ieiumis et
orationibus occupare¬
tur: Habens secũ sanctã
uirginem feliculã colla¬
ctaneam suam in dei ti¬
more perfectam. Tertio
itaq die ueniens ad eã
sanctus nichomedes pres¬
biter. celebrauit myste¬
ria xp̃i. Uirgo autẽ sa¬
cratissima mox ut xpri¬
sti sacramentũ accepit:
reclinans se in lectulo
emisit spiritũ: cuiꝰ cor

Expanded text:
est autem ut trium dierum acceptum spatium virgo sancta jejuniis et orationibus occuparet, habens secum sanctam virginem Feliculam, collactaneam suam, in Dei timore perfectam. Tertio itaque die veniens ad eam sanctus Nicomedes presbyter, celebravit mysteria Christi; virgo autem sacratissima mox ut Christi sacramentum accepit, reclinans se in lectulum, emisit spiritum. Eodem
Abbreviated transcription (Latin):
tis uirgo sanctissima: li¬
mines ingulastis. Hec
et hiis similia dũ turbis
furentibus diceret lapi¬
data est ab eis. Et orãs
ta que pro defensione iu¬
sticie dum confiteretur
dominũ mortem constã¬
ter accepit. Eadẽ deniq
hora fit terremotus uehe¬
mentissimus. et cũ ninia
esset celi serentas: tante
choruscationes tantaq
fulgura et tontrua exti¬
terunt: ut pars maxima
insan populi expiraret.
Unde factum est ut nullꝰ
pemtus ex eo aduementi.¬
bus ad sepulturam sanc¬
torum aliquas molestias
excitaret. Uenientes au¬
tem parentes beate agne
tis cum sacerdotibus no¬
cte: abstulerunt corpus¬
tiane: et sepelierunt il¬
lud in confinio agelli bo¬
atissime uirginis agnetis¬

Expanded text:
m . uirgo sanctissima lees jugulatis. Haec et his similia dum turbis furentibus diceret, lapidata est ab eis, et orans ta, quae pro defensione justitiae, dum confiteretur Dominum, mortem constanter excepit. Eadem denique hora fit terrae motus vehementissimus; et cum nimia esset coeli serenitas, tantae coruscationes, tantaque fulgura et tonitrua exstiterunt, ut pars maxima insani populi exspiraret. Unde factum est ut nullus penitus ex eo advenientibus ad sepulcra sanctorum aliquas molestias excitaret. Venientes autem parentes beatae Agnae virginis cum sacerdotibus nocte, abstulerunt corputianae, et sepelierunt illud in confinio agelli beatissimae virginis Agn
Abbreviated transcription (Latin):
laudari nescia cepit :⁊ se¬
cretos actus ueridica fa¬
ma prodente: rumor ꝓ¬
bitatis eius uulgabatur
in domo sua paterna de¬
libamenta uirtutis: ta¬
les primitie spiritus ta¬
lia preludia sanctitatis¬

Expanded text:
laudari nescia coepit, et secretos actus veridica fama prodente, rumor bonitatis eius vulgabatur in domo paterna suae delibamenta virtutis, tales primitiae spiritus, talia praeludia sanctitatis
Abbreviated transcription (Latin):
pauperes. Et ut suum
sacrifitiũ gratius deo of
ferret: proprio corpuscu¬
lo delicata cybaria subtra
nũcios mittens: reficiebat
uiscera pupillorũ. Sac

Expanded text:
urimorum. Et ut suum sacrificium gratius esset Deo, proprio corpuscolo delicata subtrah internuncios mittens, reficiebat viscera pupillorum. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
Ange lingua glo¬
riosi preliũ certa¬
minis: et super crucis tro¬
pheũ: dic triumphũ no¬
bilem: qualiter redẽptor
orbis immolatus uicerit.
¶e parentis ꝓthoplau¬
sti: fraude factaᷤᷤ condolẽs:
quando pomi noxialis.
morte morsu corruit: ip̃e

Expanded text:
ange, lingua gloriosi Praelium certaminis, Et super Crucis trophaeum Dic triumphum nobilem: Qualiter Redemptor orbis Immolatus vicerit. De parentis protoplasti Fraude Factor condolens, Quando pomi noxialis Morte morsu
Abbreviated transcription (Latin):
tatione plebis iudeorũ.
ad domũ marie
matris iohannis. qui
cognominatus est mar¬
cus: ubi erant multi cõ¬
gregati et orantes. Pul¬
sante autẽ eo ad hostiũ
ianue: processit puella
ad uidendũ noĩe rhode.
Et yt cognouit uocem
petri: pre gaudio non a¬
peruit i anuam. Sed in¬
tro currens nũciauit sta¬
re petrũ ante ianuã. At
illi dixerunt ad eam. In¬
sanis: Illa autem affir¬
mabat sic se habere. Illi
autem dicebant. Ange¬
lus eius est. Petrus au¬
tem perseuerabat pulsãs
Cũ autem aperuissẽt ho¬
stiũ uiderunt eum. ⁊ ob¬
stupuerunt. Annuens
autem eis manu ut tace¬
rent: narrauit quomo
do dñs eduxisset eũ de
carcere. Dixitq. Nũci¬
ate ia cobo et fratribus
hec. Et egressus abiit ĩ
aliũ locum. Facta autẽ
die: erat non parua tur¬
batio inter milites qͥd¬
nã factum esset de petro.
Herodes autem cum re¬
quisisset eum : et non ĩ¬
uenisset: inquisitione
facta de custodib: ius¬
sit eos duci: descendens¬
q a iudea in cesar eam:

Expanded text:
tatione plebis Judaeorum. ad domum Mariae matris Joannis, qui cognominatus est Marcus, ubi erant multi congregati, et orantes. Pulsante autem eo ostium januae, processit puella ad audiendum, nomine Rhode. Et ut cognovit vocem Petri, prae gaudio non aperuit januam, sed intro currens nuntiavit stare Petrum ante januam. At illi dixerunt ad eam: Insanis. Illa autem affirmabat sic se habere. Illi autem dicebant: Angelus ejus est. Petrus autem perseverabat pulsans. Cum autem aperuissent, viderunt eum, et obstupuerunt. Annuens autem eis manu, ut tacerent, narravit quomodo Dominus eduxisset eum de carcere, dixitque: Nuntiate Jacobo et fratribus haec. Et egressus abiit in alium locum. Facta autem die, erat non parva turbatio inter milites, quidnam factum esset de Petro. Herodes autem cum requisisset eum, et non invenisset, inquisitione facta de custodibus, jussit eos duci: descendensque a Judaea in Caesaream,
Abbreviated transcription (Latin):
flere magis libet ꝙͣ ali¬
quid dicere. Cuius em̾
uel saxeũ pectus ille hu¬
ius peccatricis lachrime
ad exemplum penitendi
non emolliant: Consi¬
derauit nãq quod fecit:
et noluit moderari quid
faceret. Super cõuiuan¬
tes ingressa est: non ius¬
sa uenit: inter epulas la¬
chrimas obtulit. Discite
quo dolore ardet que fle¬
re et inter epulas nõ eru¬
bescit. Hanc uero quam
lu cas peccatricẽ mulierẽ.
iohannes mariã nomi¬
nat. illam esse mariam
credimus: de qua mar¬
cus septem demonia eie¬
cta fuisse testatur. Et qͥd
per septem demones isi
uniuersa uitia designan¬
tur: Quia eni septẽ die¬
bus omne tempus com¬
prehenditur: recte septe¬
nario numero uniu̾sitas
figuratur. Septem ergo
demonia maria habuit.
que uniuersis uiciis ple¬
na fuit. Sed ecce quia
turpitudinis sue macu¬
las asperit: lauanda ad
fontem misericordie cu¬
currit: cõuiuantes non
erubuit. Nam quia se¬
metipsam grauiter eru¬
bescebat intus: nichil ẽẽ
credidit quod uerecunda¬

Expanded text:
bet quam aliquid dicere. Cujus enim vel saxeum pectus illae hujus peccatricis lacrymae ad exemplum poenitendi non emolliant? Consideravit namque quid fecit, et noluit moderari quid faceret. Super convivantes ingressa est, non jussa venit, inter epulas lacrymas obtulit. Discite quo dolore ardet, quae flere et inter epulas non erubescit. Hanc vero quam Lucas peccatricem mulierem, 1593 Joannes Mariam nominat, illam esse Mariam credimus de qua Marcus septem daemonia ejecta fuisse testatur. Et quid per septem daemonia, nisi universa vitia designantur? Quia enim septem diebus omne tempus comprehenditur, recte septenario numero universitas figuratur. Septem ergo daemonia Maria habuit, quae universis vitiis plena fuit. Sed ecce quia turpitudinis suae maculas aspexit, lavanda ad fontem misericordiae cucurrit, 1594 convivantes non erubuit. Nam quia semetipsam graviter erubescebat intus, nihil esse credidit quod verecunda
Abbreviated transcription (Latin):
Bi inuenta: aut a
quo inuenta est.
Primo ab angelis custo.¬
dientibus eam: protegẽ¬
tibus eam: conseruãtib
eam: uel eius beatissimam
animam ad honorem il¬
lius qui ab ip̃a generan¬
dus erat. De hinc non ĩ
ab ip̃so beato ioseph sanc¬
to et iusto: qui bene licen¬
tia maritali: licet eã non
contigerit: future tamẽ:
ut putabatur uxoris oĩa
nouerat. Ioseph autem
uir eius inquit cũ esset
traducere: uirũ eũ appel¬
lauit contra iudeorũ pra¬
uitatem: ut aduersus uir.¬
ginem nõ seuirẽt. Prop¬
terea et desponsata fuit ip¬
si ioseph ut supradictum
est. Si enĩ non fuisset
desponsata ioseph: omni¬
um bonorũ incredibiles
et inmici iudei lapidib
eam occiderent. Ideo ui¬
rũ eius hic eũ euangeli¬
sta appellauit. Ioseph
uir eius cũ esset homo iu¬
stus. Iustus autẽ in uer¬
bo: iustus in facto: iustꝰ¬
sũmatione: iustus in ini.¬
tio gratie. Iustus itaq
cipere: noluit eam male
diffamare: sed uoluit eã
occulte dimittere. R An¬

Expanded text:
i inventa, aut a a quo inventa est? Primo ab angelis custodientibus eam, protegentibus eam, conservantibus eam, vel ejus beatissimam animam ad honorem illius qui ab ipsa generandus erat. Dehinc inventa non ab ipso beato Joseph sancto et justo, qui pene licentia maritali, licet eam non contingeret, futurae tamen, ut putabatur, uxoris omnia noverat. Joseph autem vir ejus, inquit, cum esset traducere. Virum appellat contra Judaeorum pravitatem, ut adversus virginem non saevirent: propterea et desponsata fuit ipsi Joseph, ut supra dictum est. Si enim non fuisset desponsata Joseph, omnium bonorum incredibiles et inimici Judaei lapidibus eam occidissent; ideo virum ejus hic eum evangelista appellavit. Joseph vir ejus cum esset homo justus. Justus autem in verbo, justus in facto, justsummatione, justus in initio gratiae. Justus itaque cipere, noluit eam male diffamare, sed voluit eam occulte dimittere.
Abbreviated transcription (Latin):
stra conuersatione pater¬
ne traditionis: sed preci
oso sanguine quasi agni
incontaminati et ĩmacu¬
lati ihũ xp̃i: precogniti
qui dem ante consfituti¬
onem mundi: manife¬
stati autem nouissimis
temporibus: ꝓꝑter uos
qui per ipsum fi deles estis
in deum qui suscitauit e¬
um a mortuis: et dedit
ei gloriam ut fides ur̃a
et spes esset in deo. Aĩas
uestras castificantes in
obedientia caritatis in¬
amore fraternitatis si
plici ex corde inuicẽ dili¬
gite attentius renati nõ

Expanded text:
stra conversatione paterstra conversatione paternoso sanguine Agui quasi incontaminati et immaculati Jesu Christi, praecogniti quidem ante constitutionem mundi, manifestati autem novissimis temporibus, propter vos, qui per ipsum fideles estis in Deo, qui suscitavit eum a mortuis, et dedit ei gloriam, ut fides nostra et spes esset in Deo: animas vestras castificantes in obedientia charitatis, in fraternitatis amore, simplici ex corde invicem diligite attentiu
Abbreviated transcription (Latin):
spiritus xpristi: prem̃ci¬
ans eas que in xp̃o sunt
passiones: et posteriores
glorias. Quibus reuela¬
tum est: quia non sibi
ipsis uobis autem mini¬
strabant ea : que nũc nũ¬
ciata sunt uobis: per eos
qui euangelizauerũt uo¬
bis spiritusancto misso
de celo: in quem deside¬
rant angeli prospicere.
Propter quod succincti
lumbos mentis uestre so¬
brii perfecte sperate in eã
que offertur uobis gra¬
tiam: in reuelatione ihũ
xp̃i quasi filii obediẽtie.
non configurati priori¬
bus ignorantie uestre de¬
sideriis: sed secundũ eum
qui uocauit uos sanctos:
ut et ip̃i sancti in omni
conuersatione sitis: qm̃
scriptum est. Sancti es¬
tote: quoniam ego san¬
ctus sum. Re Si diligis
me symon petre pasce oues
meas. dñe tu nosti quia
amo te. Et animã meam
pono prote. ꝟ̾ Si opor¬
tuerit me mori tecum nõ
te negabo. Et animam.
patrem ĩuocatis
eum qui sine personarũ
scientes ꝙ non corrupti¬
bilibus auro uel argẽto
redempti estis de uana ue¬

Expanded text:
spiritus Christi: prenuncians eas que in Christo sunt passiones et posteriores glorias: quibus revelatum est quia non sibi ipsis vobis autem ministrabant ea quae nunc nuntiata sunt vobis per eos qui evangelizaverunt vos Spiritu Sancto misso de caelo in quae desiderant angeli prospicere proplumbos mentis vestrae, sobrii, perfecti sperate in eam quae offertur vobis gratiam, in revelatione Jesu Christi, quasi filii obedientiae non configurati prioribus ignorantiae vestrae desideriis, sed secundum eum qui vocavit vos sanctum, ut et ipsi facti sancti in omni conversatione sitis, quoniam scriptum est: Sancti eritis, quoniam ego sanclaves. Resp. Si diligis me, Simon Petre, pasce oves meas. Domine, tu nosti, quia amo te, et animam meam pono pro te. Vers. Si oportuerit me mori tecum, non te negabo. Et animam.Patrem invocatis eum qui sine personarum scientes quoniam non corruptibilibus auro et argento liberati estis de vana ve
Abbreviated transcription (Latin):
to preciosior sit auro qḋ
per ignem probatur : ĩue¬
niatur in laudẽ et gloriã
et honorem: in reuelatio¬
non uideritis diligitis: ĩ
quem nunc quoq non
uidentes creditis : credẽ¬
tes autem exultabitis le¬
ticia menarrabili et gio¬
rificata reportantes finẽ
fidei uestre salutem am¬
mon petre anteꝙͣ de naui
uocarem te noui te ⁊ super
plebem meam principem
te constitui. Et claues re¬
gni celorum tradidi tibi.
U̾ꝰ Quodcũq ligaueris
sr̃ t̾rã erit ligatũ et ĩ celis. et

Expanded text:
auro quod per ignem probatur: inveniatur in laudem et gloriam et honorem in revelationon videritis: diligitis: in quem nunc quoque non videntes creditis: credentes autem exultatis leticia inenarrabili et glorificata: reportantes finem fidei vestre salutem anmon Petre, antequam de navi vocarem te, novi te; et super plebem meam principem te constitui, et claves regni coelorum tradidi tibi. Vers. Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis; et
Abbreviated transcription (Latin):
spem uiuam: per resurrec¬
tionem ihũ xp̃i ex mor¬
tuis: in hereditatem in¬
corruptibilem: et in con¬
taminatam et ĩmarces¬
sibilem conseruatam in
celis: in uobis qui ĩ uir¬
tute dei custodimini per
fidem in salutem paratã
reuelari in tempore no¬
uissimo. In quo exulta¬
bitis : modicum nũc si
oportet contristari ĩ ua

Expanded text:
pem vivam, per resurrectionem Jesu Christi ex mortuis in haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam et immarcessibilem, conservatam in coelis, in vobis qui in virtute Dei custodimini per fidem in salutem paratam revelari in tempore novissimo, in quo exsultabitis, modicum nunc si oport
Abbreviated transcription (Latin):
illa mulier quãto
plus debebat: tanto di¬
missorem debitoꝵ suoꝵ
amplius diligebat dño
ip̃o dicente. Dimittun.
lexit multũ nisi qr mul¬
tũ debebat: Deniq addi¬
dit et adiunxit. Cui au¬
tem modicũ dimitti tur:
modicũ diligit. Honnie
expedit in quit ut multũ
michi dimittatur ꝙ mi¬
nus:. unde amplius dili¬
gam dñm meũ. Didetis
certe profunditatẽ ques¬
tionis. Scio uidetis an¬
gustias temporis: ⁊ hec
pite ergo pauca. Si
magnitudini questio¬
rum presentem recondi¬
te sermonem in futuro
tenete debitorem. Date
nunc duos homines ut
sub exemplis euidentio¬
ribus quod proposui co¬
gitetis. Unus eorum
pessime uixit. alter eorũ
ergo ambo ad gratiam:¬
ambo baptizantur. In¬
trant debitores: exeunt
liberi. Plus donatũ est
uni minus alteri. R Di

Expanded text:
illa mulier quanto plus debebat, tanto dimissorem debitorum suorum amplius diligebat, Domino ipso dicente, Dimittuntulexit multum, nisi quia debebat multum? Denique addidit et adjunxit, Cui autem modicum dimittitur, modicum diligit. Nonne expedit, inquit, ut multum mihi dimittatur, quam minus, unde amplius diligam Dominum meum? Videtis certe profunditatem quaestionis: scio, videtis. Videtis angustias temporis, et hoc pite ergo pauca. Si magnitudini quaestiorim praesentem recondite sermonem, in futuro tenete debitorem. Da nunc duos homines, ut sub exemplis evidentioribus quod proposui cogitetis. Unus eorum pessime vixit; alter eorum unt ambo ad gratiam, baptizantur ambo; intrant debitores, exeunt liberi: plus donatum est uni, minus alteri. I
Abbreviated transcription (Latin):
Artholomeus a¬
postolus nomen¬
ex syra lingua¬
Lycaoniam in sortẽ pre¬
dicationis accepit: ato
euangeliũ iuxta matheũ
apud iudos ĩ eoꝵ lĩguã
conuertit. Ad ultimum
in albano maioris arme¬
me urbe uiuens a barba¬
ris decoriatus: atq ꝑ ius¬
sum regis astriagis decol¬
latus est: sicq terre cõ¬

Expanded text:
artholomaeus apostolus, nomex Syra linguaLycaoniam in sortem praedicationis accepit, atque Evangelium juxta Matthaeum apud Indos in eorum linguam convertit. Ad in Albano majore Armenie urbis vivens a Barbaris decoriatus, atque per jussum regis Astragis decollatus, sicque terrae con
Abbreviated transcription (Latin):
cti tymothei.
Qui abantiochia ueni¬
ens romam: sub melchi¬
Qui cum annũ totum ⁊
aliquot menses ibi pre¬
dicans. multos ad xp̃m
conuertisset: tentus a
tarquinio urbis prefec¬
to. et longa carceris cus¬
todia maceratus: cũ sa¬
crificare noluisset : fertio
cesus. et grauissimis suꝑ¬
pliciis attrectatus: ad ul¬
timũ decollatus. et iuxta
pultus est. Scriptũ esti¬
in hystoria setĩ siluerii.¬

Expanded text:
cti Timothei, qui ab Antiochia veniens Romam sub Miltiqui cum annum totum et aliquot menses ibi praedicans multos ad Christum convertisset, tentus a Tarquinio Urbis praefecto, et longa carceris custodia maceratus cum sacrificare idolis noluisset, tertio caesus, ac gravissimis suppliciis attrectatus, ad ultimum decollatus et juxta pultus est. Scriptum in historia s
Abbreviated transcription (Latin):
rex hereticus hec audiẽs
totam ytaliam gladio
pore iohannes papa e¬
fletu ambulauit: ⁊ sena¬
tores et consules cũ eo.
id ẽ theodorus ĩportunꝰ ⁊ a¬
liꝰ aggapitus patritius.
accipientes hec in man¬
derentur ecclesie heticis ĩ
partibus orientis : ꝙ si
non: omnẽ ytaliã gladio
perderet.

Expanded text:
re haereticus rex Theodoricus totam Italiam gladio unc Joannes Papa aefletu ambulavit, et senatores, et Consules cum eo, id est, Theodorus importunus, Agapitus Patritius, accipientes in manderentur Ecclesiae haereticis in partibus Orientis, quod si non, omnem Italiam gladio perderet.
Abbreviated transcription (Latin):
capillis capitis ⁊ barba¬
eo tempore quo leuabatur:
chro. Etiam odore tãto
repleti sunt. ut omnium
aromatũ uinceret suaui.¬
qui in eodem horto positꝰ
xit sanctus episcopus: et
publica et celebris ĩ die
uasii et prothasii fidelibus
populis presentatur : et
uenerabiliter excolitur. Itẽ
lidis cyrimi et naboris sed¬
et beatorum nazarii et cel¬
si: quos duos passos fuis¬
se apud hebredunensem
urbem antiquitas memo¬
rando celebrat

Expanded text:
pilis capitis et barbaeo tempore, quo levabatur, positum. Etiam odore tanto repleti sunt, ut omnium aromatum vinceret suaqui in eodem horto positusxit sanctus episcopus, et publica et celebris in die vasii et Protasii a fidelibus populis frequentatur, et venerabiliter excolitur. Item lidis, Cyrini, Naboris. Sed et Nazarii et Celsi, quos duos passos fuisse apud Ebredunensem urbem, antiquitas memorando celebrat
Abbreviated transcription (Latin):
uit: ꝙͣdiu uoluit allocuta
est turbam circũstantem
dicens eis. Annuncio uo¬
bis pacem ecclesie dei datã.
diocleciano de regno suo
deiecto. et maximiano ho¬
famula dei lucia: ut dixi¬
mus gladio uiscerib pa
tefactis. ante oculos eius
uinctus ducitur pascasius.
Cucurrerat enim relatio
ctus ad urbem romã. ab
pitalem accepit sentẽtiã.¬

Expanded text:
uit quam| diu uoluit adlocuta est turbam circumstantem| dicens. Adnuncio uobis pacem datam ecclesiae dei .| diocletiano de regno suo deiecto . et maximino hotem famula dei lucia ut| diximus uisceribus gladio patefactis . ante oculos| eius ferro uinctus ducibatur pascasius . cucurrirant| enim relationctus ad urbem romam . ab ditus . accipit sententia
Abbreviated transcription (Latin):
Abent hoc merita
sanctorũ ut a deo
nomen accipiant. Sic
ia cob ifrael dicitur: qͥa
angelus sed pater nomẽ
Reuelabitur enĩ inquit
filius meus ihũs cũ hiis
qui cum eo iocundabun¬
tur: qui relicti sunt ĩ an¬
nis quadringentis. Et
erit post amos hos ⁊ mo¬
rietur filius meus ihũs
et conuertetur seculum.
Uides angelos que au¬
dierunt non que usurpa¬
uerunt nunciare.Hec
mireris si nomen mulier
quod non au diuit asse¬
ruit: quando spũssanctꝰ¬
ei qui angelo mãdauerat
reuelauit. Mec enĩ pote¬
rat dñi ignorare prenũ¬
ciũ: que prophetauerat
xp̃m. Et bene additur:
quia nemo in cognatio¬
ne eius uocabatur hoc no¬
mine: ut intelligas no¬
men non generis ẽẽ sed

Expanded text:
abent hoc menta sanctorum, ut a deo nomen accipiant. sic Iacob Israhel dicitur, quiaangelus, sed pater nomen euelabitur enim inquit filius meus Iesus cum his qui cum eo iocundabuntur, qui relicti sunt in annis quadringentis. et erit post annos hos et morietur filius meus Christus et conuertetur saeculum. uides angelos quae audierint, non quae usurpauerint nuntiare. nec mireris si nomen mulier quod non audiuit adseruit, quando spiritus ei sanctus, qui angelo mandauerat, reuelauit. neque poterat domini ignorare praenuntium quae prophetauerat Christum. et bene additur quia nemo in cognatione eius uocabatur hoc nomine, ut intellegas nomen non generis esse, sed
Abbreviated transcription (Latin):
eius quem uellet
uocari eum : et accepit pu¬
gillarem et scripsit. Iohã¬
nes est nomen eius. Et
mirati sunt omnes. Cõ¬
tinuo autem resoluta ẽ
lingua eius. et apertuz
est os eius: et loqueba¬
tur benedicens deum.
Iire sanctus euangeli¬
sta premittendũ puta¬
uit: ꝙ plurimi infantẽ
patris nomine zachariã
appellandũ putarũt. Ut
aduertas matri nõ no¬
men alicuius displicuuis¬
se de generis : sed id sãc¬
to infusum spiritu quod
ab angelo ante zacharie
fuerat preminciatũ. Et
quidem ille mutus inti¬
mare yocabulum filii ne¬
quiuit uxori: sed per pro¬
phetiam heliz abeth didi¬
cit : quod non didicerat
a marito. Iohannes in¬
quit est nomen eius O
Hoc est: non ei nos no¬
men imponimus: quia
iam a deo nomẽ accepit.
Habet uocabulum suũ
quod agnouimus non
quod elegimus. R Ga

Expanded text:
eius quem uellet uocari eum. et accepit pugillarem et scripsit dicens: Iohannes est nomen eius. et mirati sunt omnes. continuo autem resoluta est lingua eius et apertum est os eius, et loquebatur benedicens deum. mire sanctus euangelista praemittendum putauit quod plurimi infantem patris nomine Zacchariae adpellandum putarunt, ut aduertas matri non nomen alicuius displicuisse degeneris, sed id sancto infusum spiritu, quod ab angelo ante Zacchariae fuerat praenuntiatum. et quidem ille mutus intimare uocabulum fili nequiuit uxori, sed per prophetiam Elisabet didicit quod non didicerat a marito. Iohannes est inquit nomen eius, hoc est: non ei nos nomen inponimus, qui iam a deo nomen accepit. habet uocabulum suum quod agnouimus, non quod elegimus. ha
Abbreviated transcription (Latin):
nimiis fatigatus: aliena
loquitur. Et hec dicens
abscessit: narrauitq ge¬
sta et dicta uxori sue cã¬
dide. Et ecce subito noc¬
tis initio adest homo
dei petrus arthemio ⁊ cã¬
dide: indutus uestibus
candidis tenens. ĩ ma¬
nbus sus triumphum
crucis. In cuius uestigia
corruentes illi clamabãt.
Uerus deus unus est et

Expanded text:
s fatigatus aliena loquitur, et haec dicens abscessit. Narravitque gesta et dicta uxori suae Candidae. Et ecce subito noctis initio adest homo Dei Petrus Artemio et Candidae, indutus vestibus candidis, tenens in manu sua triumphum crucis. In cujus vestigia corruentes illi clamabant: Vere unus Deus est, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ome marcelli.¬
ni presbiteri et
petri exorciste:
tore iudice sereno. Fac¬
tum est dum teneretur
beatus petrus in obscu¬
rissimo carcere uĩculis
ferreis astrictus: custos
carceris nomine arthe¬
mius habebat filiam de¬
moniacam quam unice
diligebat. Cui uir dei pe¬
trus. Audi consiliũ meũ
arthemi: et crede uinge¬
nitũ filiũ dei uiui dñmn
nostrũ ihesũ xpristum:
qui est liberator omniũ
in se credentiũ. Si cre¬
dideris saluabitur filia
tua. Cui arthemius. Mi¬
ror prudentiam consilii
tui. Te. deus tuus libera¬
re non potest cum illi cre¬
das: et quotidie pro eiꝰ
nomine plagas et uĩcu¬
la perferas. Et quomo¬
do poterit filiam meam
si ei credidero liberare:. Si
me uis credere deo tuo.
ecce ego duplicabo super
te catscenas: et claustra
omma carceris muniã:
te autem ip̃m in yma¬
a solum includam. Si
de hiis omnibus libera¬
bit te deus tuus credã ei.
petrus assensũ de¬
dit: promittens ad do¬
mũ eius se uenturũ. Hoc
inquiens faciam nõ ad

Expanded text:
e, Marcellini presbyteri et Petri exorcistae, o, judice Sereno. Factum est dum teneretur beatus Petrus in obscurissimo carcere vinculis ferreis astrictus, ut custos carceris nomine Artemius haberet filiam daemoniacam, quam unice diligebat. Cui vir Dei Petrus dixit: Audi consilium meum, Artemi, et crede unigenitum Filium Dei vivi Dominum nostrum Jesum Christum, qui est liberator omnium in se credentium. Si credideris, salvabitur filia tua. Cui Artemius: Miror imprudentiam consilii tui. Te Deus tuus liberare non potest, cum illi credas, et quotidie pro ejus nomine plagas et vincula perferas, quomodo poterit filiam meam liberare si ei credidero? Si me vis credere Deo tuo, ecce ego duplicabo super te catenas, et claustra omnia carceris muniam; te autem ipsum in a solum includam. Si de his omnibus liberaverit te Deus tuus, credam ei. Petrus assensum dedit, promittens ad domum illius se venturum: Hoc, inquam, faciam non ad
Abbreviated transcription (Latin):
me sed ip̃m dñm:
generi humano clamã
corde. Audi et beatum
petrum ammonentem.
Christus pro nobis pas¬
exemplum: ut sequanũ
pansus apostolus clamat.
Imitatores dei estote: si¬
cut filii charissimi.Qd
ad hec respondebimus
fratres. uel quam excu¬
sationem habere poteri¬
mus. Si tibi aliquis
dicat: ut uirtutes quas
fecit dñs debeas imitari.
iusta potest esse excusa¬
tio tua: quia uirtutes ⁊
mirabilia facere: non
omnibus datũ est. iuste
et caste uiuere: et chari.¬
tatem cum omnbus
custodire cum dei adiu.¬
torio omnib preceptũ
est. R̾. Tradiderunt corpo
ra sua propter deũ ad sup¬
plicia. Et meruerunt ha¬
bere coronas perpetuas. ꝟ.
Isti sunt qui uenerunt ex
magna tribulatione et la¬
uerunt stolas suas in san¬
guine agni. Et meruerũt.

Expanded text:
me, sed ipsum Dominum generi humano clamantcorde . Audi et beatum Petrum admonentem: Christus, inquit, pro vobis pasexemplum, ut sequamini apostolus Paulus clamat: Imitatores Dei estote, sicut filii charissimi . Quid ad haec respondebimus, fratres, vel quam excusationem habere poterimus? Si tibi aliquis dicat ut virtutes quas fecit Dominus debeas imitari, justa potest esse excusatio tua, quia virtutes et mirabilia facere non omnibus datum est; juste autem et caste vivere, et charitatem cum omnibus custodire cum Dei adjutorio, omnibus praeceptum esra sua propter Deum ad supplicia et meruerunt habere coronas perpetuas. V\. Isti sunt qui venerunt ex magna tribulatione et laverunt stolas suas in sanguine agni. Et meruerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ui enu sanctos
martyres uel in ꝙͣ¬
tum potuerit noluerit imi¬
tari: ad corum beatitudi¬
nem non poterit ꝑuenire
Sic et apostolus paulus¬
predicat dicens. Si fue¬
rimus socii passionum:
erimus et consolationũ:
et dñs in euangelio. Si
mundus yos odit: scito.¬
te quia me priorem yo.¬
bis odio habuit. Recu¬
sat esse in corpore qui o¬¬
dium non uult sustinere
cum capite. Sed dicit a¬
liquis. Et quis est qui
possit beatorũ martyrũ
uestigia sequi: Huic ego
respondeo. quia non so¬
lum martyres sed et ipsũ
dominũ cũ ipsius adiu¬
torio si uolumus possu¬
mus imitari. R. Uiri sã

Expanded text:
ui enim sanctos martyres, vel in quantum potuerit, noluerit imitari, ad eorum beatitudinem non poterit pervenire. Sic et Apostolus praedicat, dicens : Si fuerimus socii passionum, erimus et consolationum. Et Dominus in Evangelio: Si mundus, inquit, vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit . Recusat esse in corpore, qui odium non vult sustinere cum capite. Sed dicit aliquis: Et quis est qui possit beatorum martyrum vestigia sequi; huic ego respondeo: Quia non solum martyres, sed etiam ipsum Dominum cum ipsius adjutorio, si volumus, possumus imitari. Audi non
Abbreviated transcription (Latin):
Cce ꝙͣ grata nobis¬
est hodierna solẽp¬
nitas: ita ut se nõ modicũ
addicat : si cui ex hoc con¬
uentu uestro deesse cõtin¬
gat. Quid ergo ĩ illa actu¬
rus ẽ die: qui a conspectu
iudicis rapitur: ab electo¬
rũ socictate separatur qui
tenebrescit a lumine : cru¬
ciatur eterna cõbustione.
Unde et hanc eandẽ com¬
parationẽ dñs sub breui¬
tate aperit: cũ subiũgit.
Sic erit in consũmatione
seculi. Exibunt angeli et
separa bunt malos de me¬
dio iustorũ: et mittent
eos in caminũ ignis. Ibi

Expanded text:
cce quam grata est vobis hodierna solemnitas, ita ut se non modicum addicat, si cui ex hoc conventu vestro deesse contingat. Quid ergo in die illa acturus est, qui a conspectu judicis rapitur, ab electorum societate separatur, qui tenebrescit a lumine, cruciatur aeterna combustione? Unde et hanc eamdem comparationem Dominus sub brevitate aperit cum subjungit: Sic erit in consummatione saeculi. Exibunt angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos
Abbreviated transcription (Latin):
tamurad ciuitatẽ celestẽ.
in qua scripti sumus ⁊ ci¬
ues decreti. Hon enim su¬
sed ciues sanctorum et do¬
mestici dei: etiam illius

Expanded text:
tamur ad civitatem coelestem, in qua scripti sumus, et cives decreti. Non sused cives sanctorum et domestici Dei, etiam illius
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ sanctoꝵ
patrocimis terra letatur:
quorũ triumphis ecclesia
sancta coronatur. quorũ
confessio ꝙͣto ĩ passione
fortior tanto est clarior ĩ
honore. Dũ enim creuit
pugna: creuit et pugnan¬
tiũ gloria: et martyrii tri¬
umphus multiplici gene̾¬
passionũ adornatur. Per¬
que enim grauiora tormẽ¬
ta: gratiora fuere et pre
crucis et mortem didicit¬
non timere: magis ma¬
gisq roborata est eius ex¬
emplo non resistendo sed
perferendo. Uniuersos au.¬
tem quos agmine inelito
carcer penasis inclusit: ad¬

Expanded text:
omnium Sanctorupatrociniis terra laetatur, quorum triumphis Ecclesia sancta coronatur: quorum confessio quanto in passione fortior, tanto est clarior in honore; quia dum crevit pugna, crevit et pugnantium gloria, et martyrii triumphus multiplici passionum genere adornatur, perque graviora tormenta, gratiora fuere et praecrucis et mortem non timere, magis magisque roborata est non in resistendo, sed in perferendo. Universos autem quos agmine inclyto carcer poenalis inclusit,
Abbreviated transcription (Latin):
On dicit dñs uade
in orientem ⁊que¬
re iusticiam: nauiga usq
mittetur tibi: indulge
et indulgebitur tibi. da
et dabitur tibi. Nichil¬
a te extra te querit: adte¬
ip̃m : et ad conscientiam
tuam deus te dirigit. In
te enim posuit : quod re¬
quiretur. Hon itaq me¬
dicamenta uulneribus
tuis longe habes inqui¬
rere: peccatorum tuorũ
indulgentiam: si uis in
cellario cordis tui: pote¬
ris inuenire

Expanded text:
on dixit, Vade in Orientem, et quaere justitiam; naviga usque tuo, et dimittetur tibi; indulge, et indulgebitur tibi; da, et dabitur tibi. Nia te extra te quaeritur. Ad teipsum et ad conscientiam tuam te Deus dirigit. In te enim posuit quod requirit. Non itaque medicamenta vulneribus tuis longe habes inquirere. Peccatorum tuorum indulgentiam si vis, intus in cellario cordis tui poteris invenire
Abbreviated transcription (Latin):
donec ad martinũ uẽtũ ẽ.
Tunc uero oportunũ tẽ¬
pus existimans: quo pe¬
teret remissionem : neq
eñi integrũ sibi fore arbi¬
trabatur: si donatiuũ nõ
militaturus accipet. Hac¬
tenus inquit ad cesarem
militaui tibi: patere ut
nũc militem deo. Dona¬
tiuũ tuũ pugnaturus ac¬
miles sum: pugnare mi¬
chi non licet. R. Oculis

Expanded text:
donec ad Martinum ventum est. donec ad Martinum ventum est. Tum vero opportunum tempus existimans, quo peteret missionem — neque enim integrum sibi fore arbitrabatur, si donatiuum non militaturus acciperet —, hactenus, inquit ad Caesarem, militaui tibi: patere ut nunc militem Deo: donatiuum tuum pugnaturus acmiles sum: pugnare mihi non licet. tum uero
Abbreviated transcription (Latin):
memor dñs dicto¬
rum suorũ que ante pre¬
dixerat: ꝙdiu fecistis u¬
ni ex minimis istis michi
fecistis: se in paupere pro¬
fessus est fuisse uestitum.
Et ad confirmandũ tam
boni operis testimoniũ in
eodem se habitu quẽ pau¬
per acceperat : ẽ dignatus
ostendere. Quo uiso uir
beatissimus nõ ĩ gloria ẽ
eleuatus humana: s bo¬
nitatem dei in suo opere
cognoscens. cũ esset anoꝵ
duo de uiginti ad baptis¬
mũ conuolauit. Hec sta¬
tim militie renunciauit:
tribum sui precibus deuic¬
tus: cui contubernium fa¬
miliare prestabat. Eten̾i
transacto tribunatus sui
tempore: renũciaturum
se seculo pollicebatur: qua
martinus expectatione su¬
spensus: per bienniũ fere
postea ꝙͣ est baptismũ cõ.¬
secutus: solo scilicet noĩe
militauit. Interea irruen¬
tibus intrã gallias barba¬
ris: iulianus cesar coacto
in unũ exercitu apud uã.¬
gionũ ciuitatem donati¬
uũ cepit erogare militi¬
bus: et ut est consuetu¬
dinis singuli citabantur:

Expanded text:
memor Dominus dictorum suorum, qui ante praedixerat: quamdiu fecistis uni ex minimis istis, mihi fecistis, se in paupere professus est fuisse uestitum: et ad confirmandum tam boni operis testimonium in eodem se habitu, quem pauper acceperat, est dignatus ostendere. 1 quo uiso uir beatissimus non in gloriam est elatus humanam, sed bonitatem Dei in suo opere cognoscens, cum esset annorum duodeuiginti, ad baptismum conuolauit. nec tamen statim militiae renuntiauit, tribuni sui precibus euictus, cui contubernium familiare praestabat: etenim transacto tribunatus sui tse saeculo pollicebatur. Qua Martinus exspectatione suspensus, per biennium fere posteaquam est baptisma consecutus, solo licet nomine, militavit. IV. Interea irruentibus intra Gallias barbaris, Julianus Caesar coacto in unum exercitu apud Vangionum civitatem, donativum coepit erogare militibus: et, ut est consuetudinis, singuli citabantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Riennum fere
ante baptismum
in armis fuit: integer ta¬
men ab hiis uitiis : quibꝰ
illud hominũ genus ĩpli¬
cari solet. iulta illi cir¬
ca cõmilitantes benigni¬
tas. multa charitas: pati¬
entia uero atq humilitaᷤᷤ
ultra humanũ modũ. Mã
frugalitatem laudari in¬
eo non est necesse : qua
ita usus est: ut iam illo
tempore non miles sed
monachus putaretur.
Quibus rebus ita sibi
omnes cõmilitones de
uinxerat: ut eum miro
affectu uenerarẽtur. Hec
dum tamen regeneratus
in xp̃o: agebat quẽdam
bonis operibus baptisma¬
tis candidatũ assistere
scilicet laborantibus: opẽ
ferre miseris. alere egẽtes.
uestire nudos : nichil sibi
ex militie stipendiis p̾ter
quotidianũ uictum reser¬
lii non surdus auditor.
de crastino non cogitabat.

Expanded text:
riennium fere ante baptisma in armis fuit, integer tamen ab iis vitiis, quibus illud hominum genus implicari solet. Multa illi circa commilitones benignitas, mira caritas; patientia vero atque humilitas ultra humanum modum. Nam frugalitatem in eo laudare non est necesse, qua ita usus est, ut jam illo tempore non miles, sed monachus putaretur. Quibus rebus ita sibi omnes commilitones suos devinxerat, ut eum miro affectu venerarentur. Nec dum tamen regeneratus in Christo, agebat quemdam bonis operibus baptismatis candidatum: assistere scilicet laborantibus, opem ferre miseris, alere egentes, vestire nudos: nihil sibi ex militiae stipendiis praeter quotidianum victum reserlii non surdus auditor de crastino non cogitabat.
Abbreviated transcription (Latin):
itaqz tempore cuz
preter arma et simplicem
militie uestem haberet: me¬
dia hyeme que solito aspe¬
rior in horruerat: a deo ut
plerosq uis algoris extĩ¬
gueret: obuiũ Habuit in
porta ambianentiũ ciui¬
tatis pauperem nudum.
Qui cum pretereũtes ut
sui miserentur oraret: om¬
nesq miserũ preterirent:⁊
tellexit uir deo plenus sibi
illũ aliis misericordiã nõ
prestantibus reẜuari. Qd
tamen ageret: nichil pre¬
ter clamidem qua ĩdutus
erat habebat. Iam enĩ reli¬
qua omnia in opus simile
consumpserat. Arrepto ita¬
q ferro quo accinctꝰ erat
mediam diuidit : partẽq
eius pauperi tribuit: reliqͣ
rursus induitur. Interea de
circunstantib risere nõnul¬
li: quia deformis esset: et¬
truncatus habitu uideret᷑.
Multi quidem quibus
erat mens samor altius
simile fecissent : cũ utiq
plus habentes. uestire pau¬
perem sine sua nuditate po¬
tuissent. Nocte igitur in¬
secuta cũ se sopori dedisset.
pauperem texerat ꝑte uesti¬

Expanded text:
itaque tempore, praeter arma et simplicem militiae vestem haberet, media hieme quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque vis algoris exstingueret obvium habet in porta Ambianensium civitatis pauperem nudum: qui cum praetereuntes ut sui misererentur oraret, omnesque miserum praeterirent; intellexit vir Deo plenus sibi illum, aliis misericordiam non praestantibus, reservari. Quid tamen ageret? nihil praeter chlamydem, qua indutus erat, habebat: jam enim reliqua in opus simile consumpserat. Arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam dividit, partemque ejus pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. Interea de circumstantibus ridere nonnulli, quia deformis esse truncatus habitu videretur: multi tamen, quibus erat mens sanior, altius simile fecissent; cum utique plus habentes, vestire pauperem sine sua nuditate potuissent. Nocte igitur insecuta, cum se sopori dedisset, pauperem texerat, parte vesti
Abbreviated transcription (Latin):
mori timuit nec uiuere recu¬
sauit. ꝟ. Dñe si adhue po¬
pulo tuo sum necessarius
non recuso laborem: fiat ro¬
luntas tua. Qui In secũdo
noct̾. anͣ. Confido in domĩo
ꝙ filia mea precibus tuis
reddita sit sanitati: p̃s. Cũ
inuocarem. anͣ. Tetradiꝰ
cognita dei uirtute ad bap¬
tisini gratiam peruenit. p̃s.

Expanded text:
 nec vivere recusavit. Vers. Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem; fiat voluntas tua. Qui nec. In secundo nocturno. Confido in Domino, quod filia mea precibus tuis reddenda sit sanitati. Psal. Cum invocarem. 834 Ant. Tetradius, cognita Dei virtute, ad baptismi grat
Abbreviated transcription (Latin):
Pud tusciã ciui¬
tate aretio: nata¬
le sancti donati episcopi
et martyris. Qui nutri¬
tus a sancto pigmenio
presbitero: ĩ titulo sãcti
pastoris eruditus est.
non solũ in diuinis ue¬
rũ etiam in humanis
litteris sufficiẽtissime.
Cum quo et iulianus
creuit et subdiaconus or¬
dinatus: reiecto post
ctus ad imperiũ aspira¬
uit. Quo tempore bea¬
tũ pigmeniũ rome ĩ cu¬
stodia mancipauit: ⁊ sã¬
ctos patrem et matrem
donati gladio occidit.
Donatus uero fugam
petiit aretiũ ciuitatem:
et habitauit cum hylari¬
ano gloriosissimo mo¬
nacho: seruiens deo cõ.¬
tinuis oratiomibus ⁊ ie¬
Actũ est autẽ ut

Expanded text:
 Tuscia, civitate Aretio, nativitas sancti Donati episcopi et martyris. Qui nutritus a sancto Pigmento presbytero in titulo beati Pastoris, eruditus est non solum in divinis, verum etiam in humanis litteris sufficientissime. Cum quo et Julianus crevit, et subdiaconus ordinatus, rejecto postmctus, ad imperium aspiravit. Quo tempore beatum Pigmenium Romae in custodiam mancipavit, et sanctos patrem et matrem Donati gladio occidit. Donatus vero lector fuga petiit Arelium civitatem, et habitavit cum Hilarino religiosissimo monacho, serviens Domino continuis orationibus et jeactum est autem ut
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis uult post
me uenire abneget semet¬
ipsum. quia nisi quis a
semetipso deficiat ad eũ
qui supra ipsum est non
prehen dere si nescierit ma¬
ctare quod est. Sic rerũ

Expanded text:
Si quis vult post me venire, abneget semetipsum. Quia nisi quis a semetipso deficiat, ad eum qui supra ipsum est non est, si nescierit mactare quod est. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
lector attende: ꝙ
ex consequentibus textu¬
q sermonis: apostoli ne¬
qua ꝙͣ homines. sed dii
appellantur. Cum enim
dixisset: quem dicunt ho¬
mines esse filiũ hominis.
subiecit. Uos autem quẽ
me esse dicitis: Illis qui
homines sunt humana
me esse existimatis:. Pe¬
trus ex persona omnium
apostolorum profitetur.
Tu es xpũs filius dei uiiii.
Deum uiuũ appellat ad
distinctionem eorũ deoꝵ
qui putantur dii sed mor¬
tui sunt: saturnũ. iouem
rum: herculem. ⁊ cetera
ydolorum portenta signi¬
Respondens autem ihũs
dixit ei. Beatus es simõ
bariona: quia caro et sȧ¬
guis non reuelauit tibi:
sed pater meus qui est ĩ
celis. Testimomo de se
apostolo reddidit uicem.
Petrus dixerat : tu es chri¬
stus filius dei uiui. Mer¬
cedem recepit uera confes¬
sio. Beatus es simon ba¬
riona. Quare: Quia nõ
reuelauit tibi caro et san¬
guis: sed reuelauit tibi¬
Quod caro et sanguis re
tibi. Ergo ex cõfessione
sortitur uocabulũ : quod
reuelatione exspũsancto

Expanded text:
lector, attende, quod ex consequentibus textuque sermonis, apostoli nequaquam homines, sed dii appellantur. Cum enim dixisset: Quem dicunt homines esse Filium hominis, subjecit: Vos autem quem me esse dicitis? Illis quia homines sunt, humana me esse existimatis? Petrus ex persona omnium apostolorum profitetur: Tu es Christus Filius Dei vivi. Deum vivum appellat, ad distinctionem eorum deorum, qui putantur dii, sed mortui sunt: Saturnum, Jovem, rum, Herculem, et caetera idolorum portenta signiRespondens autem Jesus, dixit ei: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est. Testimonio de se Apostoli reddit vicem. Petrus dixerat: Tu es Christus Filius Dei vivi; mercedem recepit vera confessio: Beatus es, Simon Barjona. Quare? quia non revelavit tibi caro et sanguis, sed revelavit Quod caro et sanguis revt. Ergo ex confessione sortitur vocabulum, quod revelationem ex Spiritu sancto
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est in ue¬
teri testamento filius ho¬
mus. Filii hominũ usq¬
quo graui corde: in he¬
breo dicitur filii adam.
Pulchre autem interro¬
gat quem dicunt homi¬
nes esse filium hominis:
quia qui de filio homĩs
loquuntur homines sũt
Qui uero diuinitatẽ illiꝰ
intelligunt: non homi¬
nes sed dii appellantur.
At illi dixerunt. Alii io
causas errorum inquire¬
re singulorũ: et disputa.¬
tionem longissimã texere
quare dominũ nostrum
putauerunt. alii heliam.
alii iheremiam. aut unũ
ex prophetis: cum sic po¬
tuerint errare in helia et
iheremia: quomodo hero¬
des errauit in iohãne di
cens. Quem ego decolla¬
ui iohdannem ip̃se surrexit
a mortuis et ideo uirtu¬
tes operantur ĩ eo. Uos

Expanded text:
scriptum est in veteri Testamento, filius homus: Filii hominum usquequo gravi corde , quod in Hebraeo dicitur, filii Adam. Pulchre autem interrogat: Quem dicunt 123 homines esse Filium hominis? quia qui de Filio hominis loquuntur, homines sunt: qui vero divinitatem ejus intelligunt, non homines, sed dii appellantur. At illi dixerunt: Alii Joacausas errorum inquirere singulorum, et disputationem longissimam texere, quare Dominum nostrum putaverint, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis: cum sic potuerint errare in Elia et Jeremia, quomodo Herodes erravit in Joanne, dicens: Quem ego decollavi Joannem, ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes operantur in eo . S
Abbreviated transcription (Latin):
utrosq honores: amplissi¬
te candidas. uel de passio¬
ne purpureas. Dei enim
ineffabilis et ĩmensa boni¬
tas etiam hoc prouidit:
ut laborũ quidem tẽpus
et agonis non extẽderet.
nec longũ faceret aut eter¬
nũ: sed breue et ut ita di¬
cam momentaneũ: ut ĩ
Hac breui uita et exigua:
agones essẽt ⁊ labores: ĩ
illa uero que eterna est:
corone et premia merito¬
rũ. Et ut labores quidem
cito finirentur. meritoꝵ
uero premia sine fine du¬
rarent: ut post huiꝰ mun¬
di tenebras uisuri essent
candidissimam lucem et
accepturi maiorem passi¬
onũ cunctarum acerbita¬
tibus beatitudinem Ibi¬

Expanded text:
utriusque honoris amplissire candidas uel de passione purpureas. ineffabilis et immensa bonitas etiam hoc providit, ut laborum quidem tempus et agonis non extenderet, nec longum faceret aut aeternum; sed breve et, ut ita dicam, momentaneum: ut in hac brevi et exigua vita agones essent et labores; in illa vero quae aeterna est, corona et praemia meritorum: ut labores quidem cito finirentur, meritorum vero praemia sine fine durarent: ut post hujus mundi tenebras visuri essent candidissimam lucem, et accepturi majorem passionum cunctarum acerbitatibus beatitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
Iciuitate nola cã¬
panie: natale scti
paulim episcopi et con¬
fessoris. Qui se tempo¬
ribus uuandalorũ pro
filio cuiusdam uidue ĩ
seruitutem tradens: et
terribili uisione regis eo¬
rũ quis esset agnitus. red¬
dita sibi omni captiui¬
tate ciuitatis sue. et one¬
ratis frumento nauibus
cum ingenti gloria ex af¬
frica ad patriam sedem
reuersus est. Claruit au¬
tem non solũ eruditione
et copiosa uite sanctita¬
te: sed etiam potentia
aduersus demones.¬

Expanded text:
civitate Nola Campaniae natalis sancti Paulini episcopi et confessoris, qui se temporibus Wandalorum pro filio cujusdam viduae in servitutem tradens, et terribili visione regi eorum quis esset agnitus, reddita sibi omni captivitate civitatis suae, et oneratis frumento navibus, cum ingenti gloria ex Africa ad propriam sedem reversus est. Claruit autem non solum eruditione, et copiosa vitae sanctitate, sed etiam potentia adversus daemones.
Abbreviated transcription (Latin):
Ec sunt testĩoma
maris: campi cederent ĩ¬
peranti. anteꝙͣ uentus te
iubente siluisset. mortui
te uocante resurrexissent:
sol te moriente palluisset:
terra te moriente tremuis¬
set: celũ te ascendente pa¬
tuisset. Adhuc em̃ in ma¬
nibus matris portabaris.
et iam dñs orbis agnos
rebat. Pulcher in celis
pulcher in terris: pulcher
in patre uerbum pulcher
in matre caro et uerbum:
pulcher in utero uirgĩs:
ubinon amisit diuimtatẽ
cum suscepit humanita¬
tem. Quia cũ hic fuisset¬
et cum manibus portare¬
tur letati sunt celi: gaui¬
si sunt angeli. Magos
stella direxit: adoratus ẽ
in presepio: cibaria man¬
suetorum. Adoratus est
in templo puer xpristus.
A sene symeone gestatus
est in ulnis a quo ip̃e re¬
gebatur. Pulcher ergo
xpristus in miraculis: ĩ
flagellis: in sermonibus:
in uerberibus. Pulcher
non cu rans mortem : et
mortuos suscitans. Pul¬
cher in ligno: pulcher in
celo: puscher ĩsepulchro.

Expanded text:
ec sunt testimoniamaris calcanti, cederent imperanti; antequam ventus te jubente siluisset, mortuus te vocante resurrexisset, sol te moriente palluisset, terra te resurgente tremuisset, coelum te ascendente patuisset. Adhuc enim in manibus matris portabaris; et jam Dominus orbis cognoscrebat: pulcher in coelis, pulcher in terris; pulcher in Patre Verbum, pulcher in matre caro et Verbum; pulcher in utero Virginis, ubi non amisit divinitatem, cum suscepit humanitatem: quia cum hic esset, cum manibus portaretur, locuti sunt coeli, gavisi sunt Angeli, Magos stella direxit. Adoratus est in praesepio cibaria mansuetorum; adoratus est in templo puer Christus a sene Simeone, gestatus est in ulnis, a quo ipse regebatur. Pulcher ergo Christus in miraculis; in flagellis, in sermonibus, in verberibus pulcher; non curans mortem, et mortuos suscitans; pulcher in ligno, pulcher in coelo, pulcher et in sepulcro.