comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
De miraculo quod ostensumẽ
cum eius sc̃m corpus ad sepultu¬
ram tranfeͬretur. et de miraculo
quod ꝑ pallam sepulchri eius cõ¬
tra luem inguinariam ẽ osten¬
sum. s et de miraculo quod actũ
ẽ in homine qui oleam sibi da¬
tam prȩsumpsitxU
Quomodo angłico ministeri¬
o corpus illuis translatum est
de loco primȩ sepulturȩ ad aliã
sepulturam. et quomodo pipin¬
num regem in uilla anisiaco
flagellauit. xxuI.
De miraculo ostenso ꝑpulue¬
rem paium̃ti eius ȩxcłẽ quẽ co¬
lonus uillȩ quȩ płubea fontana
dicitur. contra oppresores suos de
fisco roseto colligens secum abs¬
De miraculis ostensis in fore¬
stariis hludouuiei inperatoris.
qui partem siluȩ quã sõs Remi¬
gius conparauit in uosago inua¬
dere prȩsumserunt. xx uiii.
De muiraculo ostenso in orato¬
rio nuernensis. et de uxore richu¬
ini quam in luliaco iacentẽ ꝑcus¬
sit. et quia causantur quidam
quod nr̃is temporib ita ꝑ eum
uirtutes non fuint sicut gante

Expanded text:
De miraculo, quod ostensum est, cum eius sanctum corpus ad sepulturam ferretur, et de miraculo, quod per pallam sepulchri eius contra luem inguinariam est ostensum, sed et de miraculo, quod actum est in homine, qui olcam sibi datam presumpsit. 25. Quomodo angelico ministerio corpus illius translatum est de loco prime sepulturae ad alteram sepulturam, et quomodo Pippinum regem in villa Anisiaco flagellavit. 26. De miraculo ostenso per pulverem pavimenti eius aecclesiae, quem colonus villae que Plumbea Fontana dicitur contra oppressores suos de fisco Roseto colligens secum De miraculis ostensis in forestariis Hludowici imperatoris, qui partem silve, quam sanctus Remigius comparavit in Vosago, invadere presumpserunt. 28. De miraculo ostenso in oratorio pagi Nivernensis et de uxore Richuini, quam in Luliaco iacentem percussit; et quia causantur quidam, quod nostris temporibus ita per eum virtutes non fiunt, sicut fieri
Abbreviated transcription (Latin):
sitionis sollempnitate nouem
lectiones ab exordio usq ad obi¬
tum eius legantui. et in eius
trans lationis festiuitate sex lec¬
tiones de his quȩ post obitum
illius ostensa sunt. et tres de o¬
melia lectionis euuangelicȩ
legantur. sub siciua distinctio¬
ne notis antiquorum peritia
inuentis quantum inde ppło
audiente legantur. et quȩ instru¬
ctiorib et studiosiorib quando
sibi licuerit uel libuerit legen¬
da seruentur designare euraus.
eo uidelicet mͦ. ut ea quȩ ppłõ
recitanda sunt. nota quȩ aste¬
riscus uocatur. non ut ea quę
omissa fuerant illucescant.s
ut quasi stellȩ radis minus sci¬
entes illuminent p̾notentur.
Fis uͦ quȩ ꝑ dei gr̃am illumina¬
tis legenda reseruari debent. no¬
ta paragraphus p̾ponatur. ad
separandas res areb quȩ in conex¬
ione ueniunt. Antisimma ue¬
ro subuirgatur. uhi sunt fi¬
nien¬
d Pquȩ para

Expanded text:
sitionis sollempnitate novem lectiones ab exordio usque ad obitum eius legantur, et in eius translationis festivitate sex lectiones de his que post obitum illius ostensa sunt et tres de omelia lectionis euvangelicae legantur, – subsiciva distinctione notis antiquorum peritia inventis, quantum inde, populo audiente, legantur, et que instructioribus et studiosioribus, quando sibi licuerit vel libuerit, legenda serventur, designare curavi: eo videlicet modo, ut illa que populo recitanda sunt nota quae asteriscus vocatur X, non ut ea que omissa fuerant illucescant, sed ut quasi stelle radii minus scientes illuminent, prenotentur; eis vero quae per Dei gratiam illuminatis legenda reservari debent nota paragraphus Γ preponatur ad separandas res a rebus, quae in conexione concurrunt; antisimma vero Ͻ subiungatur, ubi sunt finienda, quae para
Abbreviated transcription (Latin):
rum ascensiones in corde suo dis¬
posuit. et de uirtute inuirtutem
sedebeant ut exaudiantur. & qͣ¬
liter munitis corpore & sangui¬
ne xp̃i. & unum cum eodem xͦ¬
effectis. nobis ẽ exeundum de cor¬
pore. xXXU
Sequitur exemplar testamenti bea¬
ti remigii xxxxx
Sequuntur metrici uersus eon¬
culo conscripti argenteo. inquo
reconditum ẽ in tegrum corpus¬
is miraculorum
p̾missis capitulis. quędam
sunt in sequenti opusculo de scĩs
scripturis &chatolicorum dictis.
sed et de hystoriis ad instructi¬
onem & exortationem legentiũ
interposita. quȩ ut ad recitandũ
omnia in ppħ audientia non in¬
cres cant. cui pro captu audien¬
tium mensuram uerbi conuenit
ministrari. & excerpta ꝑ se. alia
lection studios orum non de¬
pereant sicut quondam contigiᷤ¬
se hac occasione. in p̾fatione huiꝰ
oꝑis cominemoraui: ꝑ lectiones
ad legenda induab festiuitatib
scilicet dep. ositionis et transla¬
tionis huius domni et patro¬
ni nr̃i determinatas. ut in depo

Expanded text:
o disposuit et de virtute in virtutem se debeant, ut exaudiantur; et qualiter munitis corpore et sauguine Christi et unum cum eo effectis nobis est exeundum de corpore. 32. Sequitur exemplar testamenti beati Remigii. 33. Sequuntur metrici versus conculo argenteo, in quo reconditum est integrum corHis miraculorum premissis capitulis, quedam sunt in sequenti opusculo de sanctis scripturis et catholicorum dictis sed et de hystoriis ad instructionem et exortationem legentium interposita. Que ut ad recitandum omnia in populi audientia non increscant, cui pro captu audientium mensuram verbi convenit ministrari, et excerpta per se alia lectioni studiosorum non depereant, sicut quondam contigisse hac occasione in prefatione huius operis commeruoravi, per lectiones ad legenda in duabus festivitatibus, scilicet depositionis et translationis huius domni et patronis nostri, determinatas, – ut in depo
Abbreviated transcription (Latin):
De secunda transbatione beati re¬
migii. et quomodo ipsa die Raddo¬
ibi quidam clericus sit sanatus.
Quomodo beatus remigius xxx¬
scõrum tam ueteris quã noui te¬
stamenti patrũ sp̃u uiuens in cor¬
pore plenus fuerit. et post obitũ

Expanded text:
De secunda translatione beati Remigii, et quomodo ipsa die ibi Rado quidam clericus sit sanatus. 30. Quomodo beatus Remigius sanctorum tam veteris quam novi Testamenti patrum spiritu vivens in corp
Abbreviated transcription (Latin):
is gͥ omissis ut ad proposi¬
tȩ narrationis seriem redeamꝰ:
abbati aytardo ut prȩfatũ ẽ
uita exempto successit teode¬
ricus a uuidone remiensi atꝰ cͣ¬
chiepiscopo ibidem ordinatus.
Qui cum plurima excłasticȩ
utilitati ꝓfutura decerneret di¬
sponere: deliberauit reparationi
ȩcclẽ suȩ quam suus p̾deces¬
sor inceperat. manum ꝑfectio¬
nis imponere. Uerum quia
graue nimis & explebile sibi il¬
lud erat incęptum.: deliberatio
quoq sua si id intenderet imple¬
re. udebatur non habitura ef¬
fectum. Quo circa eorũ qui
int̾ sibi cõmissos prudentiores
habebantur. & seniorum remen¬
sis. ꝓuintię consilio usus: dif
diruere opus. Quo pene diru¬
to. & fundamentis quib dam
relictis. quȩ architectis uisa
sunt necessaria fore futuris
edificiis: diuinam domũ cȩpit
faciliori quidem structura
s non uidecentiore construe¬
re: ut aspectum ad hibentib
facile ẽ cernere.
Ua incepta feliciter an¬

Expanded text:
His igitur omissis, ut ad proposiHis igitur omissis, ut ad propositae narrationis seriem redeamus. abbati Airardo, ut praefatum est, vita exempto successit Theodericus, a Widone Remensi archiepiscopo ibidem ordinatus. Qui cum plurima ecclesiasticae utilitati profutura decerneret disponere, deliberavit reparationi ecclesiae suae, quam suus praedecessor incoeperat, manum perfectionis imponere. Verum quia grave nimis et inexplebile sibi illud erat incoeptum, deliberatio quoque sua, si id intenderet implere, videbatur non habitura effectum. Quocirca eorum qui inter sibi commissos prudentiores habebantur, et seniorum Remensis provinciae consilio usus, diff diruere opus: quo pene diruto, et fundamentis quibusdam relictis, quae architectis visa sunt necessaria fore futuris aedificiis, divinam domum coepit faciliori quidem structura, sed non indecentiore construere, ut aspectum adhibentibus facile est cernere. ua incoepta feliciter an
Abbreviated transcription (Latin):
frui recuperatȩ sanitatis emolum̃¬
to. Nec duitius cassa spes ꝓperan¬
tis extitit: s antequam aute scĩ ꝑ¬
ueniret sepulchrũ optata salus af
tur: officio pedum diu in sueto qͥ
acclinis aduenerat se suꝑna grã eri¬
gente nititur: &ante sacros il¬
lius artus ꝑ cuiuis interuentũ
sibi salus ꝓueniebat. grãs ae¬
turus ingreditur. Hȩc uidens
fr̃m̃ conuentus diuinas inge¬
minat laudes: et qui in uici¬
no positi ea audiunt: ad tam
iocundum spectaculum con¬
fluunt alacres. Duos in opes
paulo ante corruptionis hu¬
manȩ miseria licet dispari
compeditos illic expeditos a¬
spiciunt. indeq dm̃ in scĩs su¬
is mirabilem collaudantes. ad
sua lȩti redeunt. Eorum aũt
unus qui maiori exemptus
erat in fortunio. intercesso¬
ris sius amore agglutinatus
p̾cipuo. usq ad mortem in mõ¬
nasterii obsequiis ꝑseuerauit
alt᷑ uͦ pistorib solatium ali¬
quanto tempore exibens. tan¬
dem dicessit.

Expanded text:
frui recuperatae sanitatis emolumefrui recuperatae sanitatis emolumento. Nec diutius cassa spes properantis exstitit; sed antequam ad sancti perveniat sepulcrum, optata salus adftur, officio pedum diu insueto qui acclinis advenerat, se superna gragente nititur, et ante sacros illius artus per cujus interventum sibi salus proveniebat gratias acturus ingreditur. Haec videns fratrum conventus divinas ingeminat laudes, et qui in vicino positi ea audiunt, ad tam jucundum spectaculum confluunt alacres. Duos inopes paulo ante corruptionis humanae miseria licet dispari compeditos, illic expeditos aspiciunt, indeque Deum in sanctis suis mirabilem collaudantes ad sua laeti redeunt. Eorum autem unus, qui majori exemptus erat infortunio, intercessoris sui amore agglutinatus praecipuo, usque ad mortem in monasterii obsequiis perseveravit: alter vero pistoribus solatium aliquanto tempore exhibens, tandem discessit. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
migi basilicam deduceretur: & in
hora qua saera missarũ sollempni¬
a celebrabantur ante scm̃ altare ab
eodem germano suo deportaretur.
Cumq iam a ministris illud incor¬
ruptum ꝑciꝑetur epulum: ab illo
miserationum indeficienti fonte sa¬
ptis emauauit donum. Caleanei a
posteriorib quib impacti erant in
momento cȩperunt a uelli eisq ad
congruum diuino nutu redeuntib
ordinem. ⁊ ad indicium miraeuli ui¬
de effluxerunt sanguinis riui. Quȩ
dĩ magnalia fr̃s qui aderant consi¬
derantes: signis pulsatis oꝑatrici
maiestati deuotas concinunt lau¬
Iccrescit deuotioni deuotio: Som¬
nipotentis uirtus. dilecti sui re¬
migiz merita. reciprocato de¬
eclarar miraculo. Postquam enĩ su¬
per pedes paulatim firmatos idem
constitit pauꝑ: ecce scabellulis tra¬
hens sese contractus adueniebat al¬
ter. Qui comꝑta dominici operis
nouitate suꝑ inualido. ingressus ẽ
ꝓperanter: ut et ipse mereretur ꝑ¬

Expanded text:
migii basilicam deduceretur, et in migii basilicam deduceretur, et in hora qua sacra missarum solemnia celebrabantur, ante sanctum altare ab eodem germano suo deportaretur. Cumque jam a ministris illud incorruptum perciperetur epulum, ab illo miserationum indeficienti fonte sautis emanavit donum. Calcanei a posterioribus, quibus impacti erant, in momento coeperunt avelli, eisque ad congruum divino nutu redeuntibus ordinem, ad indicium miraculi inde effluxerunt sanguinum rivi. Quae Dei magnalia fratres qui aderant considerantes, signis pulsatis, operatrici majestati devotas concinunt lauAccrescit devotioni devotio, et omnipotentis virtus dilecti sui Remigii merita reciproco declarat miraculo. Postquam enim super pedes paulatim firmatos idem constitit pauper, ecce scabellulis trahens sese contractus adveniebat alter, qui, comperta Dominici operis novitate super invalido, ingressus est properanter, ut et ipse mereretur per
Abbreviated transcription (Latin):
ptoq oꝑi finem non in po¬
ens uita decessit.
uius ergo tempore ad
beati remigii sepulchrum
dii mna uirtus se plurimis
declarauit miraculis: quoꝵ
Suio quȩdam que ego puer eõ¬
consperi hiuc narrationi inserere
oꝑe precium duxi. Debet enim di¬
lectio ura ueniam dare. si preter.
ea quȩ promisit prologus aliqua
interseram: quȩ tamen si sciatis ñ
sit in utile.
N uilla scĩ dionisi martiris quȩ
dicitur curtis superior. erat qui
dam mendicus occulto dĩ iuditio ta¬
ntȩ calamitatis infortunio pressus.:
ut pedes illi ambulandi subsidiũ
denegarent: & calcanei eius retro
inflexi. natib quasi naturaliter
inherebant. Unde sicut aliis con¬
tractis mos ẽ. non ualens sese per
terrã scabellis ad in łndi candum
trahere: uehiculo quodam ꝑsca lo¬
ca tam petendȩ stipis quam recupe¬
randȩ salutis grã. a suo circunduba¬
tur frẽ. Qua de re factũ ẽ. ut etiã
ad sepe memorandi ꝓtectoris nr̃i re¬

Expanded text:
coeptoque operi finem non impocoeptoque operi finem non imponens, vita decessit. 3. Hujus ergo tempore ad beati Remigii tumulum divina virtus se plurimis declaravit miraculis, quorum duo quaedam, quae ego puer conspexi, huic narrationi inserere operae pretium duxi. Debet enim dilectio vestra veniam dare, si praeter ea quae promisit prologus aliqua interseram, quae tamen si sciatis non sit inutile. In villa sancti Dionysii martyris quae dicitur Curtis Superior  Consevreu , erat quidam mendicus occulto Dei judicio tantae calamitatis infortunio pressus, ut pedes illi ambulandi subsidium denegarent, et calcanei ejus retro inflexi natibus quasi naturaliter inhaererent. Unde sicut aliis contractis mos est, non valens sese per terram scabellis ad mendicandum trahere, vehiculo quodam per sancta loca tam petendae stipis, quam recuperandae salutis gratia, a suo circumducebatur fratre. Qua de re factum est ut etiam ad saepe memorandi protectoris nostri Re
Abbreviated transcription (Latin):
carnationis millesimo
quinto. post reparatio¬
nem autem monastioȩ religi¬
onis ꝑ hugonem pseudo ep̃m
inibi factam sexagesimo se¬
cundo: ab arnulfo archipre¬
sule eidem loco ordinatus ẽ
airardus abbas. ⁊ post hincmna¬
rum precipuȩ bonitatis ui¬
rum. & in cȩnobiali strenui¬
um oedine sextus. Qui cũ sagaci
intenderet animo plures domi¬
nici gregis pastoris sua ȩtate ꝑ
gallias enituisse. qui ȩccłas su¬
as ex uetustate in potiorem sta¬
tum studuerant reformare: de¬
liberauit & ipse oꝑam adhibere
in eius quȩ sibi cõmissa erat.
renouatione. Qua ꝓpt̾ uiris qͥ
architecturȩ periti ferebantur.
ascitis: futuri templi fabricã
ex quadris labidib erigere cȩ¬
pit a fundamentis: multo qͥ¬
dem oꝑiosiorem illis quas p̃¬
notatum ẽ ingallico regno
renouatas. & ambitiosiorem:
ideoq sibi & illius ȩui homi¬
ib: in consummabilem. Nã
III heruiginti & octo fere
os pastorale officium am¬
nistrauit: senio confectꝰ

Expanded text:
carnationis millesimo quinto, post reparationem autem monasticae religionis per Hugonem pseudoepiscopum inibi factam sexagesimo secundo, ab Arnulfo archipraesule eidem loco ordinatus est Airardus abbas, post Hincmarum, praecipuae bonitatis virum et in coenobiali strenuum, ordine sextus. Qui Airardus cum sagaci intenderet animo plures Dominici gregis pastores sua aetate per Gallias enituisse, qui ecclesias suas ex vetustate in potiorem statum studuerant reformare, deliberavit et ipse operam adhibere in ejus quae sibi commissa erat renovatione. Quapropter viris qui architecturae periti ferebantur ascitis, futuri templi fabricam ex quadris lapidibus erigere coepit a fundamentis, multo quidem operosiorem illis quam praenotatum est in Gallico regno renovatas et ambitiosiorem, ideoque sibi et illius aevi hominibus inconsummabilem. Nam ubi per viginti et octo fere annos pastorale officium administravit, senio confectus
Abbreviated transcription (Latin):
tholici uiri feruore diuinȩ religi¬
onis: ut ꝓ facinorũ suorũ aboli¬
tione parentũq suor. quorũ corpo
ra humata ibi erant requiȩ ꝓ
posse ad id opus condigna subsidi¬
a studerent suppeditare. Non nu¬
lli etiã de exclãstica familia su¬
um auxilium prompta impen¬
derunt beniuolentia: suis plau¬
stris & bobus tantis incȩptis cõ¬
petentia aduexerunt onera Sic¬
que fundamentis in quib locis
non erant locatis et columniᷤ
ex diruto priori ȩdificio cõpe¬
tenter dispositis. arcus suꝑ eas
diligenter uoluti consurgere.
& lsilicȩ fabrica int̾ manus ar¬
tificum cȩpit clarescere: Tunc
iam uestibulorum parietib un¬
diq erectis. & interioris tem¬
pli fastiguis altius eleuatis: ue¬
tusta ȩcclã ab hincmaro archie¬
piscopo ut dictum ẽ antiquitꝰ
dedicata. ẽ euersa funditus. &
uilis interim tecti cooꝑtiorio¬
lum fabricatũ suꝑ chorũ frm̃:
ubi absq inquietudine uentor
&x pluiiarum diuinis possent

Expanded text:
tholici viri fervore divinae religionis, ut pro facinorum suorum abolitione parentumque suorum, quorum corpora ibi humata erant, requie, pro posse ad id opus condigna subsidia studerent suppeditare. Nonnulli etiam de ecclesiastica familia suum auxilium prompta impenderunt benevolentia, suisque plaustris et bobus, tantis incoeptis competentia advexerunt onera; sicque fundamentis in quibus locis non erant locatis, et columnis ex diruto priori aedificio competenter dispositis, arcus super eas diligenter voluti consurgere, et basilicae fabrica inter manus artificum coepit clarescere. Tunc jam vestibulorum parietibus undique erectis, et interioris templi fastigiis altius elevatis, vetusta ecclesia ab Hincmaro archiepiscopo, ut dictum est, antiquitus dedicata, est eversa funditus; et vilis interim tecti coopertoriolum fabricatum super chorum fratrum, ubi absque inquietudine ventorum et pluviarum divinis possent
Abbreviated transcription (Latin):
ex pfetis dum concurrentium
deuotio magis et magis ag¬
glomeratur: diei interea elap¬
so curriculo nox subsequitur
cuius tamen caligine basilicȩ
illius adita nullomodo fiunt
obscura : tot gratulabundi cõ¬
uentus suum quoda modo diẽ
preferentia undiq micant lu¬
minaria. Monachi aũt ibidẽ
circa patronũ suum lȩtis in¬
iuigilant excubiis & matutina¬
lem explent cursum cũ duo¬
decim lectionib et responso¬
riis suis. Postquos easdem ui¬
gilias sollempnit᷑ ꝑagendas.
canonici suscipiunt: et cum
nouem lectionib matutinoꝵ
officia consummantes. usq ad¬
lucem protraͥunt. Qui facto

Expanded text:
expletis, dum concurrentium expletis, dum concurrentium devotio magis et magis agglomeratur, diei interea elapso curriculo, nox subsequitur; cujus tamen caligine basilicae illius adyta nullo modo fiunt obscura. Tot gratulabundi conventus, suum quodammodo diem praeferentia, undique micant luminaria. Monachi ibidem circa patronum suum laetis invigilant excubiis, et matutinalem explent cursum cum duodecim lectionibus et responsoriis suis. Post quos easdem vigilias solemniter peragendas canonici suscipiunt, et cum novem lectionibus matutinorum officia consummantes, usqlucem protrahunt. Qui facto
Abbreviated transcription (Latin):
gitata uiolentia: nunc hi nunc
illi extorquendo sibi felicia ue¬
ndicant dona. Et ut paucis
multa concludantur. nec longiᷤ
ambagib legentium deficiat
intentio: toto int̾stitio quod
ciuitatẽ & castellum ipsius scĩ
inte̾riacet. tam iocunda agitatur
contentio. Ad ẽ remensis clerus
cum ciuium multitudine: apo¬
stolum suum ad ꝓpriȩ urbis mȩ¬
nia elaborat deuehere. Quẽ ux
ab huiuscemodi impetus densi¬
tate auulsum. sc̃ę dĩ genitricis
infert ȩcclẽ. ut cui uiuens in
corpore dignis laborib uitȩ prȩ¬
sentis multa conparauerat com¬
moda. catholicȩq religionis cõ¬
petentia addiderat insignia: hu¬
ic uel unius noctis morula ex¬
ultationem simul & scĩficationẽ
suorũ ossuum exhiberet prȩ¬
sentia. Collocato gͦ eo suꝑ sc̃ȩ
erueis altare. archep̾e ueson¬
tionensis ad altare beatȩ mariȩ
ꝓcedens. missarũ sollempnia
cum eodẽ clero de ipsius glorio¬
si patris celebrauit festiuitate.
is autem

Expanded text:
gitata violentia: nunc hi, nunc gitata violentia: nunc hi, nunc illi extorquendo sibi felicia vindicant dona; et ut paucis multa concludantur, nec longis ambagibus legentium deficiat intentio, toto interstitio quod civitatem et castellum ipsius sancti interjacet, tam jucunda agitatur contentio. Adest Remensis clerus cum civium multitudine, apostolum suum ad propriae urbis moenia elaborat devehere, quem vix ab hujuscemodi impetus densitate avulsum, sanctae Dei Genitricis infert ecclesiae, ut cui vivens in corpore dignis laboribus vitae praesentis multa comparaverat commoda, catholicaeque religionis competentia addiderat insignia, huic vel unius noctis morula exsultationem simul et sanctificationem suorum ossium exhiberet praesentia. Collocato ergo eo super sanctae crucis altare, archiepiscopus Vesontionensis ad altare beatae Mariae procedens, missarum solemnia cum eodem clero de ipsius gloriosi Patris celebravit festivitate. His autem
Abbreviated transcription (Latin):
remorum archiprȩsulis: mul¬
torum ibi scorum collocatis re¬
liquiis
eniq monasterii forib
pa tefactis. ubi illa cęle¬
stis gemina desiderantium po¬
pulorum est exposita obtutib.
tum uero cerneres ꝓmiscuum
uulgus pre nuia exultatiõe
manib plaudere: in numeros
in diuinas laudes gratulabun¬
da uociferatione erumpere: po¬
tentes. impotentes. nobiles. ig¬
nobiles. quemq ꝓ suis uirib
summopere niti ut tam opta¬
ta gaudia ꝓpius mereretur
contingure. Magna fides. ma¬
gno proculdubio remuneran¬
da premio: quȩ ne tantȩ red¬
datur expers emolumenti
nec umrinentis mortis reuo¬
catur periculo. Quidam enĩ
prȩ numia desiderii sui festi¬
natione precipites dũ int᷑ con¬
stipatos cuneos corruunt: ñ
ualentes resurgere sufocati &
conculcati intereunt. Rapit᷑
& iactatur potius quam por¬
tetur preciosi corporis techa
tot milium undiq ꝓpellente
frequentia. uelud nauis equo¬
reorũ fluc tuum hac & illac a¬

Expanded text:
Remorum archipraesulis, mulRemorum archipraesulis, multorum sibi sanctorum collocatis reliquiis. Denique monasterii foribus patefactis, ubi illa coelestis gemma desiderantium populorum est exposita obtutibus. Tum vero cerneres promiscuum vulgus prae nimia exsultatione manibus plaudere, innumeros in divinas laudes gratulabunda vociferatione erumpere, potentes, impotentes, nobiles, ignobiles, quemque pro suis viribus summopere niti, ut tam optata gaudia propius mereretur contingere. Magna fides, magno procul dubio remuneranda praemio, quae ne tanti reddatur expers emolumenti, nec imminentis mortis revocatur periculo. Quidam enim prae nimia sui desiderii festinatione praecipites, dum inter constipatos cuneos corruunt, non valentes resurgere, suffocati et conculcati intereunt. Rapitur et jactatur potius quam portatur pretiosi corporis theca, tot millium undique propellente frequentia, velut navis aequoreorum fluctuum hac et illac a
Abbreviated transcription (Latin):
se ante alios cum prȩfatis archie¬
pẏscopis et abbatib suppositis hri¬
meris illud deuote lacrimans ex¬
tulit: et responsorium iste ẽ de
sublimib incoauit. Cuuis uo¬
cem sub sequentes chori psal¬
lentiũ. ouantes erũpunt in ui¬
bilationis tripudium: prȩq a¬
lacritate cordis. o quantorũ ora
manantium rigauit redundan¬
tia fletuum: quantorũ ue m̃¬
tes ad tanti patris captanda
suffragia sunt conpunctȩ in
suspiria beatorum gemituum.
Tradens autem domnus pa¬
pa eundem preciosum thesau¬
rum se ultro ingerentiũ uotis.
ab inquietudine turbarum se¬
cessit. in oratorium sc̃ȩ trinita¬
tis.: quod ad meridianã plagã
infra ambitum ipsius eccłȩ̃ de¬
center constructum erat har¬
nobitȩ studio: continens do¬
minicum sepulchrũ elegan¬
ter imaginatum: instar illius
hierosolimitam in quo nr̃a re¬
quieuit saluatio. Hoc igitur
treuerensem archiepiscopũ in
sui presentia eadem die conse¬
crare fecit ex consensu prȩfati

Expanded text:
se ante alios cum praefatis archiepiscopis et abbatibus suppositis humeris illud devote lacrymans extulit, et responsorium Iste est de sublimibus inchoavit; cujus vocem subsequentes chori psallentium, ovantes erumpunt in jubilationis tripudium, praeque alacritate cordis, o quantorum ora manantium rigavit redundantia fletuum! quantorumve mentes ad tanti Patris captanda suffragia sunt compunctae in suspiria beatorum gemituum! Tradens autem domnus papa eumdem pretiosum thesaurum se ultro ingerentium votis, ab inquietudine turbarum secessit in oratorium sanctae Trinitatis, quod ad meridianam plagam infra ambitum ipsius ecclesiae decenter constructum erat, Harnobitae studio, continens Dominicum sepulcrum eleganter imaginatum, instar illius Jerosolymitani, in quo nostra requievit salvatio. Hoc igitur Trevirensem archiepiscopum in sui praesentia eadem die consecrare fecit, ex consensu praefati
Abbreviated transcription (Latin):
oni aduersum asserere presumeret
erga hunc uir dĩ illius uirtutis
potententiam ꝑ sui corporis pre¬
sentiam exhiberet. quam adhuc
inmundo uiuens. erga arrianũ
hereticum exibuit: eui in con¬
uentu ep̃orum catholicȩ fidei
lucem nebulosi doginatis um¬
bra obnubilare molienti ad ad¬
uentum suum diuina uirtute
officium uocis extorsit sed pa-¬
ulopost cum humili satisfacti¬
one reatum suum agnoscentẽ
animȩ corporisq eundem sani¬
tate donatum ad filios ad opti¬
onis transtulit. Quȩ ꝑ orantis
pape intentio ex suꝑno instu¬
ctu procedens. effectu nullo
modo caruit: uelut hoc opuscu¬
lum suo loco declarabit.
Iac gͦ decausa
sic locato beati remigii cor
ab batũ monatͥorum. clerieorũ¬

Expanded text:
oni adversum asserere praesumeret, oni adversum asserere praesumeret, erga hunc vir Dei illius virtutis potentiam per sui corporis praesentiam exhiberet, quam adhuc in mundo vivens erga Arianum haereticum exhibuit, cui in conventu episcoporum catholicae fidei lucem nebulosi dogmatis umbra obnubilare molienti, ad adventum suum, divina virtute officium vocis extorsit; sed paulo post cum humili satisfactione reatum suum agnoscentem, animae corporisque eumdem sanitate donatum, ad filios adoptionis transtulit. Quae perorantis papae intentio ex superno instinctu procedens, effectu nullo modo caruit, velut hoc opusculum loco suo declarabit. Hac ergo de causa sic locato beati Remigii corpabbatum, monachorum, clericoru
Abbreviated transcription (Latin):
ratam introeundi intercludere¬
tur licentia. Ipse nanq papa e¬
asdem ianuas uetuerat reserari.
ne impetus cum eodem sc̃o irru¬
entium. et sibi discrimini: et
impedimento cȩptȩ dedicationis
foret consummationr. Quo eir¬
ca aliquod diuerticulum quo
ualeat intromitti ꝑquiritur.
tandemq uix a turbarum inqͥ¬
etudine abstractus. ꝑ fenestram
quȩ ẽ suꝑ scę trinitatis orato¬
rium. demittitur. quem dom¬
nus apsicus cum maxima de¬
uotione et canticis spualibus
receptum. non ad presens in pro¬
prio loco reposuit. sed suꝑ prin¬
cipale altare quod in honore a po¬
stolorum petri. et pauli. clem̃¬
tisq et xp̃ophori martẏrũ et be¬
ati remigii consecrarat. collo¬
cauit. Et euuis rei grã hoc fa¬
cere decreuerit. dignam me¬
moria rationis sententiam sub¬
intulit. uidelicet ut euidens
et conspicuus om̃uum appare¬
ret oculis in cȩlebranda si nodo:
in qua siquis erroneus aliquid
friuolum uel ȩccłasticȩ religi¬

Expanded text:
ratam introeundi intercludereratam introeundi intercluderetur licentia. Ipse namque papa easdem januas vetuerat reserari, ne impetus cum eodem sancto irruentium, et sibi discrimini, et impedimento coeptae dedicationis foret consummationi. Quocirca aliquod diverticulum quo valeat intromitti perquiritur, tandemque vix a turbarum inquietudine abstractus, per fenestram quae est super Sanctae Trinitatis oratorium demittitur: quem domnus apostolicus, cum maxima devotione et canticis spiritualibus receptum, non ad praesens in proprio loco reposuit, sed super principale altare, quod in honore apostolorum Petri et Pauli, Clementisque et Christophori martyrum, et beati Remigii consecrarat, collocavit. Et cujus rei gratia hoc facere decreverit, dignam memoria rationis sententiam subintulit, videlicet ut evidens et conspicuus omnibus appareret oculis in celebranda synodo, in qua, si quis erroneus aliquid frivolum, vel ecclesiasticae religi
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ magdalenȩ sẽĩq remigii cõ¬
secrari fecit.
Ium itaq agitur illa circu¬
itio extra ciuitatis mȩ̨ni¬
a: domnus papa conuocatis e¬
pẏscopis intra dedicandi mona¬
sterii abdita. singulis singula
ad conserrandum delegauit al¬
taria. Remensem uͦ archi presu¬
cireuitionem cum crucib & scor
reliquiis scdm̃ ȩccłasticũ ordi¬
nem exterius constituit agere:
ibiq consecrationis officium ad¬
amplere. Ipse uͦ cum sibi neces¬
sariis remanens interius: diuini
tabernaculi scĩficationem stre¬
nue diligenterq exequitur.
Postquam igitur eo uentum
ẽ ubi sodm̃ ortodexorum patrũ.
decreta pignora scõrum et sa¬
era quęq debent intra dedica¬
tã ȩccłam recipi: prefati cano¬
niei ut dictum ẽ deportato cor¬
pore beati remigii ꝑ girũ urbis
& castelli eiq ad iacentis muni¬
cipii. ꝑuenerunt eum eo usq
ad portas monasterii: ubi tot
milium excreuerat frequentia:
ut pre eorum densitate eidem
glorioso patri domum sibi prepa¬

Expanded text:
riae Magdalenae sanctique Remigii consecrari fecit. 13. Cum itaque agitur illa circuitio extra civitatis moenia, domnus papa, convocatis episcopis intra dedicandi monasterii abdita, singulis singula ad consecrandum delegavit altaria. Remensem vero archiepiscircuitionem, cum crucibus et sanctorum reliquiis, secundum ecclesiasticum ordinem, exterius constituit agere, ibique consecrationis officium adimplere; ipse vero cum sibi necessariis remanens interius, divini tabernaculi sanctificationem strenue diligenterque exsequitur. Postquam igitur eo deventum est ubi, secundum orthodoxorum Patrum decreta, pignora sanctorum et sacra quaeque debent intra dedicatam ecclesiam recipi, praefati canonici, ut dictum est, deportato corpore beati Remigii per gyrum urbis et castelli, eique adjacentis municipii, pervenerunt cum eo usque ad portas monasterii, ubi tot millium excreverat frequentia, ut prae eorum densitate eidem glorisso Patri domum sibi praepa
Abbreviated transcription (Latin):
cis sp̃ualib decentissime illi¬
us noctis exegerunt spatia.
ane
autem facto susceptus ẽ
a domno papa intra ȩccłam sc̃s
martir cornelius: quẽ cum a¬
lus scõrũ pignerib conpendi¬
enses clerici illo detulerant.¬

Expanded text:
cis spiritualibus decentissime illicis spiritualibus decentissime illius noctis exegerunt spatia. 12. Mane autem facto, susceptus est a domno papa intra ecclesiam sanctus martyr Cornelius, quem cum aliis sanctorum pignoribus Compendienses clerici illo detulerant
Abbreviated transcription (Latin):
iusdem loci memorato abbati.
spatiositatem templi precepit
penitus euacuari: obseratisq
diligenter forib om̃ib interdu¬
di facultatem introeundi. Pre¬
cepit etiam ex sua parte hoc po¬
pulis annuntiari. ut ad horam
secederent: & absq ulla sui un¬
petus inquietudine sollempnes
illius noctis excubias cum dig¬
na deuotione a dõ militantib
celebrari sinerent se procul
dubio. die subsequenti eorum
desideriis promittit satis fac¬
turum. et thesaurum deside¬
rabilem quem quȩrebant illo¬
rum conspectib expositurũ.
Si uͦ mandatis detrectarent
annuere: infecto negotio ꝓpt᷑
quod aduenisset recessurũ fore
Quod cum tandem maxima
difficultate fuisset obtentum:
pleraq tamen numerositas po-¬
pulorũ cum copiosis lumina¬
rib deforis excubans eiusdẽ
pollicitationis prestolaretur ef¬
fectum: cȩreorũ ubertate qͦsi
multiplici syderum splendo¬
re interius irradiara eccłã:
dõ seruientium chori in canti¬

Expanded text:
jusdem loci memorato abbati jusdem loci memorato abbati spatiositatem templi praecepit penitus evacuari, obseratisque diligenter foribus, omnibus intercludi facultatem introeundi; praecepit etiam ex sua parte hoc populis annuntiari, ut ad horam secederent, et absque ulla sui impetus inquietudine solemnes illius noctis excubias, cum digna devotione, a Deo militantibus celebrari sinerent; se procul dubio die subsequenti eorum desideriis promittit satisfacturum, et thesaurum desiderabilem, quem quaerebant, illorum conspectibus expositurum; si vero mandatis detrectarent annuere, infecto negotio propter quod advenisset, recessurum fore. Quod cum tandem maxima difficultate fuisset obtentum, pleraque tamen numerositas populorum cum copiosis luminaribus deforis excubans, ejusdem pollicitationis praestolaretur effectum, cereorum ubertate quasi multiplici siderum splendore interius irradiata ecclesia, Deo servientium chori in canti
Abbreviated transcription (Latin):
conspici & loquens possit audi¬
ri aplĩca eos benedictione leti¬
ficauit. Hisq recedentib & alus
subinde atq aliis illud atrium
cateruatim replentib: ter in
eadem die suȩ exortationis mo¬
nita imꝑtiens salubria: liqui¬
do patefecit quȩ uitanda. quȩ¬
q ad salutem animarũ suarũ
sibi forent expetibilia. In eadẽ
deniq domo sacra misteria sibi
fecit celebrari: quia non daba¬
tur uspiam locus oportunus ȩc¬
clãm intro. eundi: nec ipsi fr̃s
prȩ impo rtunitate plebium
solitum illic pensum diumni
ualebant persoluere officii.
dueniente
in tere a nocte. nec tam̃
confluentium rarescente
sed magis magisq crebrescen¬
te copia: domnus papa metu¬
ens ne in sacris uigiliis dõ fa¬
mulantes importunitate ple¬
bis prepedirentur exequi di¬
uinę seruitutis sollempnia:
tũm etiam ne sibi pretiosi corpo¬
ris sc̃i ipsuis transferendi ȩc¬
cłȩ q dedicandȩ in hiberetur co¬
pia: delegatis clericis suis e¬

Expanded text:
conspici, et loquens possit audiconspici, et loquens possit audiri, apostolica benedictione eos laetificavit; hisque recedentibus, et aliis subinde atque aliis illud  al., aliud atrium catervatim replentibus, ter in eadem die, suae exhortationis monita impertiens salubria, liquido patefecit quae vitanda, quaeque ad salutem animarum suarum sibi forent expetibilia. In eadem denique domo sacra mysteria sibi fecit celebrari, quia non dabatur uspiam locus opportunus ecclesiam introeundi, nec ipsi fratres, prae importunitate plebium, solitum illic pensum divini valebant persolvere officii. Adveniente interea nocte, nec tamen confluentium rarescente, sed magis magisque crebrescente copia, domnus papa metuens ne in sacris vigiliis Deo famulantes importunitate plebis praepedirentur exsequi divinae servitutis solemnia, tum etiam ne sibi pretiosi corporis sancti ipsius transterendi ecclesiaeque dedicandae inhiberetur copia, delegatis clericis suis, e
Abbreviated transcription (Latin):
lis nobili. aut in ops cedere ne¬
sciebat diuiti: sed om̃s una cõ¬
globati concurrebant intentio¬
ne deuota: bustoq cȩlestem ma¬
rgaritam continenti dulcia im¬
primentes oscula. oblationũ
suarum. quisq ꝓposse offere¬
luant donaria. Qui uͦ constipa¬
torum uolentia repulsi ꝓpiuᷤ
accedere non ualebant: heu
quantũ gementes se desideris
sui effectu priuari delonge
piectis munerib quȩ ad tule¬
rant. quasi lapidib scĩ sepul¬
chrũ pia tam̃ de uotione obruebãt.
st aut
ante fores ip. siuis basilicȩ
quoddam spatiosũ atrium:
in quo quociens densitatẽ sui
ꝑpeti non poterat frequentia
tantorum explicabat cȩtuũ.
eo ducta auiditate cernendi
ipsum beati petri uicarium.
Post beati enim remigii capta¬
tum suffragiũ ad huius sum¬
mopere inhiabat conspectũ. Qui
ut magnanimo desiderantiũ
satisfaceret. affectui: eminen¬
tius solarium domus in qua
remorabatur petens. unde &
adstantes contueri & ab eisdẽ

Expanded text:
lis nobili, aut inops cedere nelis nobili, aut inops cedere nesciebat diviti, sed omnes una conglobatim concurrebant intentione devota, bustoque coelestem margaritam continenti dulcia imprimentes oscula, oblationum suarum quisque pro posse offerebant donaria. Qui vero constipatorum violentia repulsi propius accedere non valebant, heu! quantum gementes se desiderii sui effectu privari, de longe projectis muneribus quae attulerant, quasi lapidibus, sancti sepulcrum pia devotione obruebant. st autem ante fores ipsius basilicae quoddam spatiosum atrium, in quo quoties densitatem sui perpeti non poterat, frequentia tantorum se explicabat coetuum, eo ducta aviditate cernendi ipsum beati Petri vicarium; post beati enim Remigii captatum suffragium ad hujus summopere inhiabat aspectum, qui ut magnanimo desiderantium satisfaceret affectui, eminentius solarium domus in qua remorabatur petens, unde et astantes contueri, et ab eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
subsequenti metuens ne
prepeduetur frequentia cireũ¬
fluentium popło rũ: duob tan¬
tum comiratus capellanis. dũ
nocturnȩ a fragrib explerent᷑
auit remigium. Factoq sibi
balneo lotus & tonsus ẽ: utpo¬
te qui imminentem tanti pa¬
tris sollempnitatem in crasti¬
no celebraturus. tranferre dis¬
ponebat tam pretiose gemmnȩ ue¬
nerabile pignus. Et prȩparata
sibi quadam domo contigua ȩccłẽ.
illic secretum remorandi expeti¬
it: quia metuebat ad publicum
ꝓcedere. Ad sepulchrũ enĩ scĩ
quasi ex toto orbe excita tanta
sitas: ut introeuntib spati  tem¬
pli uir sufficeret capacitas. Ad¬
uolabant enim tam exiicinis
quam ex longinquis regionib:
promiscui sexus in numerabiles:
effundebat aspera francia ad ho¬
norem gloriosi aplĩ sui uillanoᷤ.
oppidanos & ciues: sed & galli¬
a pene ex om̃ib: suis partib huc
transmnittebat pupolor milia.
inter quos accelerabant ep̃oꝵ.
abbatum. monachorũ. clerico¬
rum generosa agmina. Ignobi¬

Expanded text:
subsequenti, metuens ne praepediretur frequentia circumfluentium populorum, duobus tantum comitatus capellanis, dum nocturnae a fratribus explerentur avit Remigium; factoque sibi balneo, lotus est et tonsus, utpote qui imminentem tanti Patris solemnitatem in crastino celebraturus, transferre disponebat tam pretiosae gemmae venerabile pignus, et praeparata sibi quadam domo contigua ecclesiae, illic secretum remorandi expetiit, quia metuebat ad publicum procedere. Ad sepulcrum enim sancti, quasi ex toto orbe excita tanta sitas, ut introeuntibus spatiosi templi vix sufficeret capacitas. Advolabant enim tam ex vicinis quam ex longinquis regionibus promiscui sexus innumerabiles, effundebat aspera Francia ad honorem gloriosi apostoli sui villanos opidanos et cives: sed et Gallia pene ex omnibus suis partibus huc transmittebat populorum millia. Inter quos accelerabant episcoporum, abbatum, monachorum, clericorum generosa agmina. Ignobi
Abbreviated transcription (Latin):
epyscopo ipsiusq cȩ nobi ab ba¬
ti ibidem missas agendi pote¬
state collata. et cui idem abbas
daret licentiam certe interdũ
rationis exi gente gr̃ã: nec ñ
clero remensi bis in anno feri¬
a uidelicet scdã paschalis festi.
et uiglĩa ascensionis dñicȩ:
quando sollempnes illic stati¬
ones ex antiqua faciunt tra¬
ditione. Hȩc decreta ne aliqu¬
ando irrita fierent. antiquita¬
te temporis. litteris mandari
easq signari sigillo suȩ prȩce¬
pit auctoritaris. Deinde memo¬
ratũ ꝑpłm scdm̃ institutionis
eius uerba. publicã de peccatiᷤ
sius confessionem agentem ab¬
soluit: explicitisq diuinis of¬
ficiis. aplĩca benedictione sci¬
ficans illum dimisit. Ponti¬
fices autem cȩnobiorũq rec¬
tores & ceteros sacri ordinis mi¬
nistros qui ibi aderant. ade¬
undem locũ in crastino iussit
reuerti ut cum illis haberet
rationem quam condixerat sy

Expanded text:
episcopo ipsiusque coenobii abbaepiscopo ipsiusque coenobii abbati, ibidem missas agendi potestate collata, et cui idem abbas daret licentiam, certe interdum rationis exigente gratia; nec non clero Remensi bis in anno, feria scilicet secunda paschalis festi, et vigilia Ascensionis Dominicae, quando solemnes illic stationes ex antiqua faciunt traditione. Haec decreta ne aliquando irrita fierent antiquitate temporis, litteris mandari, easque signari sigillo suae praecepit auctoritatis. Deinde memoratum populum, secundum institutionis ejus verba publicam de peccatis suis confessionem agentem, absolvit; explicitisque divinis officiis apostolica benedictione sanctificans illum dimisit. Pontifices autem, coenobiorumque rectores, et ceteros sacri ordinis ministros, qui ibi aderant, ad eumdem locum crastino jussit reverti, ut cum illis haberet rationem, quam condixerat, sy
Abbreviated transcription (Latin):
tifex exdedicationis celebrauit
festiuitate: lecto ȩuanglio pul¬
pitũ conscendens. exortationis
sermonem fecit. ad cirou̾stantẽ
ppłm. qui plurimus monaste¬
rii ut dictũ ẽ forib obseratis
ꝑ fenestras irrũpendo sibi fece¬
rat aditum. Ad quem mul¬
ta ex ipsius templi scĩficatio¬
ne contionatus utilia: diem
illam celebrẽ ẽẽ precepit per re¬
mensis episcopii confinia a¬
nathematis pęna dampnans
om̃s illos. qui ad eunde̾ locũ
huius sollempnitatis grã per
singulos annos confluentib
uel inde redeuntib alicuuis
impedimenti irrogorent in¬
cõmoda. Constituit etiam ut
ad altare quod ut prȩfatũ est.
in honore apłõx petͥ et pauli.¬
et clementis. et cristophori
martyrum. gloriosiq confes¬
soris remigi consecinuerat ñ
indiscrere aquibq sic̃ hactenꝰ
saero seã misteria agerentur.¬
tẽm tantũ modo sacerdotes qui
in illa congregatione dignioreᷤᷤ
haberentur. ad hoc officium de¬
putarentur soli remensi arclni¬

Expanded text:
tifex ex dedicationis celebravit festivitate; lectoque Evangelio, pulpitum conscendens exhortationis sermonem fecit ad circumstantem populum, qui plurimus monasterii, ut dictum est, foribus obseratis, per fenestras irrumpendo sibi fecerat aditum. Ad quem multa ex ipsius templi sanctificatione concionatus utilia, diem illam celebrem esse praecepit per Remensis episcopii confinia, anathematis poena damnans illos omnes qui ad eumdem locum hujus solemnitatis gratia per singulos annos confluentibus, vel inde redeuntibus, alicujus impedimenti irrogarent incommoda. Constituit etiam ut ad altare quod, ut praefatum est, in honore apostolorum Petri et Pauli, Clementis et Christophori martyrum, gloriosique confessoris Remigii consecraverat, non indiscrete a quibusque, sicut hactenus, sacrosancta mysteria agerentur,tem tantummodo sacerdotes, qui in illa congregatione digniores haberentur, ad hoc officium deputarentur, soli Remensi archi
Abbreviated transcription (Latin):
mane. primã. tertiã. missamq
cum sexta hora ante solita de¬
cantes tempora: uenerabile cor¬
pus cum diuinis laudib effe.¬
runt a beatȩ dĩ genitricis ȩccła.
quod in circintu eiuitatis cũ
iocunditate deportantes. con¬
gruas stationes ꝑ prefixa faci¬
unt spatia. Cũq ad eũ locum
uentũ eẽt ubi quondam fuerat
porta antiquo patens nuncupa¬
ta uocabulo: ꝑ quam idem sc̃s
hostem humani generis in eadẽ
urbe uisibilib ignium de bachan¬
tem exterminus. adhuc in carne
uiuens orationib expulit: illic
eosdem pretiosos artus de ponu¬
nt. et ipsius miraculi memori¬
am digna deuotione et canticis
sp̃ualib agunt. Ad cuuis facꝰ¬
ti memoriale ibidem basilica
moderno ẽ constructa tempo¬
re. quam quidam seruus dei
constantius nomine. suis im¬
pensis eleganter conposuit. &
dĩ famulos ad eius obsequium
quot potuit dum iuiueret ag¬
gregauit. & in honore sc̃ȩ ma

Expanded text:
mane primam, tertiam, missamque cum sexta hora, ante solita decantantes tempora, venerabile corpus cum divinis laudibus efferunt a beatae Dei Genitricis ecclesia. Quod in circuitu civitatis cum jucunditate deportantes, congruas stationes per praefixa faciunt spatia. Cumque ad eum locum ventum esset ubi quondam fuerat porta, antiquo Patens nuncupata vocabulo, per quam idem sanctus hostem humani generis in eadem urbe visibilibus ignium debacchantem exterminiis, adhuc in carne vivens orationibus expulit; illic eosdem pretiosos artus deponunt, et ipsius miraculi memoriam digna devotione, et canticis spiritualibus agunt. Ad cujus facti memoriale ibidem basilica moderno est constructa tempore, quam quidam servus Dei, Constantius nomine, suis impensis eleganter composuit, et Dei famulos ad ejus obsequium, quot potuit dum viveret aggregavit, et in honore sanctae Ma
Abbreviated transcription (Latin):
pro multis iuolentiis quas ȩccłã
sua patiebatur a quibd̃a male¬
factorib. Circa horam deinde
terciam. redim̾itus idem apłicꝰ
infulis sacerdotalib ad glorio¬
si patris remigii sepulchrum
procedit. cum timiamateriis
& crucib: sociatis sibi archie¬
pyscopis quatuor. remensi uide¬
licet. treuerensi. lugdunensi.
uesontionensi cum quib dã ali¬
is. s et ipsius loci abbate. dom¬
noq hugone uenerabili patre
cȩ nobii gͥluniacensis. S illi¬
is ordinis plurimis. Cũ qui¬
b lȩtania facta. & suꝑ scm̃
corpus non modica thimiama¬
tum accensa flagrantia: ce¬
cunt responsorium dirigat᷑
oratio mea. Quo cum uersu
expleto : feretrũ scĩ ut p̾pa¬
Dratis instrumentis aptatũ
ad portandum redderetur ha¬
bile. a suo loco paululũ remo¬
uit: & antiphonã cõfessor
domini remigii decantauit.
At ubi conpetent᷑ ꝓ ut res
exigebat dispositum fuit: ip

Expanded text:
pro multis violentiis quas ecclesia sua patiebatur a quibusdam malefactoribus. Circa horam deinde tertiam, redimitus idem apostolicus infulis sacerdotalibus, ad gloriosi Patris Remigii sepulcrum procedit cum thymiamateriis et crucibus, sociatis sibi archiepiscopis quatuor, Remensi videlicet, Treverensi, Lugdunensi, Vesontionensi, cum quibusdam aliis, sed et ipsius loci abbate, domnoque Hugone venerabili Patre coenobii Cluniacensis, et illius ordinis plurimis, cum quibus litania facta, et super sanctum corpus non modica thimiamatum accensa fragrantia, cecinit responsorium Dirigatur oratio mea, quo cum versu expleto, feretrum sancti, ut praeparatis instrumentis aptatum ad ferendum redderetur habile, a suo loco paululum removit, et antiphonam Confessor Domini, Remigi, decantavit. At ubi competenter, prout res exigebat, dispositum fuit, ip
Abbreviated transcription (Latin):
Nonaginta quidem sex cum cõ¬
pleuerat an8
Splendida lux nĩãs. deseruit tene¬
¶bras
dus iam plenas cum ianus men¬
sis haber.
meritus miles premia digna ea¬
ptt: Isti sequentes uersus
sdem hincmariis primus hac
sede sacerdo
Post tͥginta loco constitit et numero:
Qui sextus decimus sub hac radi¬
ante lucerna
Remigio remis munia cara dedit
Annis septennis quinis ac men¬
sibus e git¬
pastoris euram: hȩc recolenda
patrans.
Octingenteno quinquagenoque
secundo.
Quo ds̾ ẽ anno iurgine factꝰ homo:
Tertius et karolus regni compo¬
neret ac8
Octimber pramam cum daret
Ic ter centenos oc tauus tangeret
Hic iustus domini quo petit astra
poli
Per centum fuerant tres et dens
quater aniii.
Quo uitȩ francos gurgite lauit ouanꝰ:
psuis is prȩcib cȩlesti in sede lo¬
catur.
Quem t̾ris coluit uerus amator am̃.

Expanded text:
Nonaginta quidem sex cum comNonaginta quidem sex cum compleverit annos, Splendida lux nostras deseruit tenebras. Idus iam plenas cum Ianus mensis haberet, Emeritus miles premia digna capit. Isti sequentes versus sdem Hincmarus primus hac sede sacerdos Post triginta loco constitit et numero; Qui sextus decimus, sub hac radiante lucerna Remigio, Remis munia cara dedit. Annis septenis, quinis ac mensibus egitPastoris curam, hec recolenda patrans Octingenteno quinquagenoque secundo, Quod Deus est anno virgine natus homo, Tertius et Karolus regni componeret actus, Octimber primam cum daret Ac ter centenos octavus tangeret Hic iustus Domini quo petit astra poli. Ter centum fuerant tres et deni quater anni, Quo vitae Francos gurgite lavit ovans. Ipsius is precibus caelesti in sede locetur, Quem terris coluit verus amator.
Abbreviated transcription (Latin):
patris et filii et sp̃c scĩ dõno ad¬
uiuante compleui
UCappolus int̾fui et subscripsi.
Rustieolus int̾fui et subseripsi
Uc̃ E ulodius int̾fui et subscripsi.
occurrit sensib meis. ut basili¬
cȩ domnorum martirũ timo¬
thei & apollinaris missorium
argenteum sex librarum ibi de¬
putem ut exeo sedes futura meo¬
rum ossuum componatur.¬
sti uersus sunt seripti inserimo
corporis scĩ remigii. in linea su¬
ꝑiori. per cireuitum.
Hic famulus innemar. domini
saera menbra locauit.
Duleis remigii: ductꝰ amore pio:
Qui pͥus ẽ sẽs mundo quam
matre creatus:
Et magnꝰ dictus. cȩlitꝰ ore de I
Bisdenos binosq gerens felicit᷑
annos.
Sorte dĩ sumpsit pontificale decꝰ:
Sexaginta simul bis septem
manserat ann8.
Istiꝰ urbis honor p̾sul & orbis amor
Uitam defunctis reddens quoq
lumina ce cis:
Egerat et uiuens: plurima mrra
Nam domuit fera corda: animo
pius: ore ꝓfufl S
Sicambrȩ gentis. regia septra¬
sacrans:

Expanded text:
Patris et Filii et Spiritus sancti, Domino adPatris et Filii et Spiritus sancti, Domino adjuvante complevi. V. C. Pappolus interfui, et subscripsi. V. C. Rusticolus interfui, et signavi. V. C. Eulodius interfui, et signavi. V. m, occurrit sensibus meis, ut basilicae domnorum martyrum Timothei et Apollinaris missorium argenteum sex librarum ibi deputem, ut ex eo sedes futura meorum ossium componatur.Isti versus sunt scripti in scrinio corporis sancti Remigii, in linea superiori per circuitum: Hic famulus Hincmar domini sacra membra locavit, Dulcis Remigii ductus amore pio, Qui prius est sanctus, mundo quam matre creatus, Et magnus dictus celitus ore Dei. Bis denos binosque gerens feliciter annos, Sorte Dei sumpsit pontificale decus. Sexaginta simul bis septem manserat annis Istius urbis honor presul et orbis amor. Vitam defunctis, reddens quoque lumina cecis, Egerat et vivens plurima mira Nam domuit fera corda animo pius, ore profusus Sicambre gentis, regia sceptsacrans.