comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
attendant qͦd sequit᷑. S i aũ ego in
beẽkebub eicio demonia: filii ur̃i
in qͦ eiciut̃: Id̾o ipsi iudices ur̃i ert̃.
Dixit hocutiq de liscipłis suis. illiꝰ
malarũ arciũ a bono magistro di¬
dicisse: ut in pͥncipe demonioꝵ
eicerent dȩmones. Ideo inquit ip
quib ñ artifitiosa malignitas. s
scã simplicitas mex̧ uirtutis appa¬
ret. ipsi testes mei uidices ur̃i erũt.
Alit̃. filios uideoꝵ exorcistas gentiᷤ
illiꝰ ex more significat: qͥ ad inuo¬
cationẽ dĩ eiciebant demones. Q̃
coartat eos int̾rogatione pruden
expulsio inqͥt dȩmonũ in filus
in me idẽ opꝰ. ñ eandẽ habet causã:

Expanded text:
sequitur. Si autem ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt. Dixit hoc utique de discipulis suis, illius malarum artium a bono magistro didicisse, ut in principe daemoniorum ejicerent daemones. Ideo inquit iquibus non artificiosa malignitas, sed sancta simplicitas meae virtutis apparet, ipsi testes mei, judices erunt vestri. Aliter: Filios Judaeorum, exorcistas gentis illius ex more significat, qui ad invocationem ejiciebant daemones. Et coarctat eos interrogatione prudentexpulsio inquit daemonum in filiis in me idem opus non eamdem habeat causam?
Abbreviated transcription (Latin):
iuda traditore uł symone ma¬
go cȩterisq talib specialit̾ legi¬
niꝰ impletũ. Quo aũ generalit᷑
hȩc parabola tendat. ipse scd̾m
matħm saluator exposuit: ubi
ea tĩninata mox subdidit dicẽs.
Sic erit generationi huic pessimȩ.:
id est qͦd de imo qͦlibet specialit̃ geri
solere narraui: hoc in tota generalit̃
huiꝰ ppłi gente geri ñ desinit. Immũ¬
dus qͥppe sp̃c exuuit a iudeis qnͣdo
accepunt legẽ: & ambulauit ꝑ loca
arida querens sͥ reqͥem. Expulsꝰ ui
delicet a iudeis: ambulauit ꝑ gen¬
tiũ solitudines. Quȩ cũ postea dño
credidissent.: ille ñ inuento loco
in nationib dixit. Reu̾tar indo¬
nũ meã pͥstinã unde exiiii: habe¬
o iudeos qͦs ante dimiserã. E uenies.
uinienit uacantẽ: scopis munclatã.
Uacabat enĩ templũ uideoꝵ: & xp̃m

Expanded text:
uda traditore, vel Simone mago, caeterisque talibus, specialiter legimus impletum. Quo autem generaliter haec parabola tendat, ipse secundum Matthaeum Salvator exposuit, ubi, ea terminata, mox subdidit dicens: Sic erit et generationi huic pessimae. Id est, quod de uno quolibet specialiter geri solere narravi, hoc in tota generaliter hujus populi gente geri non desinit. Immundus quippe spiritus exivit a Judaeis, quando acceperunt legem. Et ambulavit per loca arida, quaerens sibi requiem.delicet a Judaeis, ambulavit per gentium solitudines: quae cum postea Domino credidissent, ille non invento loco in nationibus, dixit: Revertar ad domum meam pristinam unde exivi: habebo Judaeos quos ante dimiseram. Et veniens invenit domum vacantem, scopis mundatam. Vacabat enim templum Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
de uia ad me: & ñ habeo qͦd ponã
ante illũ. Nogatꝰ a discipło salua¬
tor. ñ mͦ formã orationis: s instan¬
tiã frequentiãq tradit orandi.
Amicꝰ gͦ ad quẽ media uocte uenit᷑.
ipse cłs intelligit᷑: cui in media tri¬
bulatione supplicare. & tres paues. id
est intelligentiã trinitatis qua pre¬
sentis rutȩ consolent᷑ labores effla

Expanded text:
ponam ante illum. Rogatus a discipulis Salvator non modo formam orationis, sed et instantiam frequentiamque tradit orandi. Amicus ergo ad quem media nocte venitur, ipse Deus intelligitur. Cui in media tribulatione supplicare, et tres panes, id est, intelligentiam Trinitatis, qua praesentis vitae conso
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sc̃s ꝓpt̾ particionẽ donoꝵ q̃ in
eo dant᷑ unicuiq ꝓpͥa: siue homi¬
nũ siue angłoꝵ. In nullis enĩ mẽ¬
bris nr̃i magis apparet partitio
qu̾a in digitis. Qͦd aũ dixit ꝑue¬
nit inuos regnũ cłi. regnũ dĩnc̃
dicit qͦ dãpnant᷑ impii. & a fideli¬
b de peccatis suis pęnitentiã nc̃

Expanded text:
s, propter partitionem donorum quae in eo dantur unicuique propria, sive hominum, sive angelorum. In nullis enim membris nostris magis apparet partitio quam in digitis. Quod autem dixit, Pervenit in vos regnum Dei, regnum Dei nunc dicit quo damnantur impii, et a fidelibus de p
Abbreviated transcription (Latin):
adiungit ñ se habere qͦd ponat añ
illũ: qm̃ animȩ post scłi tenebras
dm̃ suspiranti. nichil pt̃ eũ cogitare.
nil loqͥ. nilq libet intueri: solũ qͦd
recognouit summe trinitatis gau¬
diũ contẽplari: atq ad hoc pleniꝰ
intuendũ ꝑuenire satagit. Et ille
tibi Ostiũ amici diumi ẽ intelli¬
gentia sermonis. qͦd sͥ paulꝰ orat
aꝑiri ad loquendũ mysteriũ xp̃i:
clausũq ẽ tempore famis uerbi. cũ
intelligentia ñ dat᷑. E illi qͥ euan¬
glicã sapientiã tamquã paneni
erogantes ꝑ orbem tͣre p̃dicauert̃
pueri pat̾s familias. iam st̃ in se¬
ereta quiete cũ dño: & tñ orando
efficit᷑. ut accipiat desiderãs intel¬
lectũ ab ipso dõ: etiã si homo desit
ꝑ quẽ sapientia p̃dicet᷑. Et ille si

Expanded text:
git: Non se habere quod ponat ante illum; quoniam animae post saeculi tenebras Deum suspiranti, nihil praeter eum cogitare, nil loqui, nil libet intueri; solum, quod recognovit, summae Trinitatis gaudium contemplari, atque ad hoc plenius intuendum pervenire satagit. Et ille tibi. Ostium amici divini est intelligentia sermonis, quod sibi apostolus orat aperiri ad loquendum mysterium Christi, clausumque est tempore famis verbi, cum intelligentia non datur, et illi qui evangelicam sapientiam tamquam panem erogantes per orbem terrae praedicauerunt, pueri patris familias, iam sunt in secreta quiete cum domino; et tamen orando efficitur, ut accipiat desiderans intellectum ab ipso deo, etiam si homo desit, per quem sapientia praedicetur. CLXXI
Abbreviated transcription (Latin):
bolũ. atriũ uͦ illiꝰ mundũ qͥ in ma¬
ligno positꝰ ẽ appellat: in qͦ usq ad
saluatoris aduentũ male pacato
potiebat᷑ imꝑio: qͥa in cordib in¬
fideliũ sine ulla contradictione
quiescebat. Unde & alibi pͥnceps
mundiuocat᷑: dicente dño. We¬
int enĩ pͥnceps mundi: & in me

Expanded text:
bolum, atrium vero illius mundum, qui in maligno positus est, appellat, in quo usque ad Salvatoris adventum male pacato potiebatur imperio, quia in cordibus infidelium, sine ulla contradictione quiescebat, unde et alibi princeps mundi vocatur, dicente Domino: Venit enim princeps mundi, et in me
Abbreviated transcription (Latin):
os. & ego uob̃ dico. Petite. & dabit᷑
uob̾. Querite. & inuenietis. Pulsa¬
te. ẜ aꝑiet᷑ uobis E õpatatio ẽ a
minori. Si enĩ amicꝰ homo sur¬
git de lecto & dat. ñ amicitia s
qͦd petit᷑: S ad hoc se peti uult:
cꝰ inedia disꝑeat. hoc ẽ ne animꝰ
nuꝑ ab erroris sui uanitate resi¬
piscens. desiderii spũalis diutiꝰ mo¬
pia tabescat. petamꝰ epulas uerbi
semꝰ ostiũ qͦ seruant᷑ absconsa.
Sle: qui ꝓmittendo ñ decipit. Om¬
S nis enĩ inqͥt qͥ petit accipit. & qͥ

Expanded text:
dabitur vobis; quaerite et invenietis; pulsate et aperietur vobis. Comparatio a minore: si enim amicus homo surgit de lecto, et dat non amicitia, quod petitur! Sed ad hoc se peti vult, cus inedia dispereat, hoc est, ne animus nuper ab erroris sui vanitate resipiscens, desiderii spiritualis diutius inopia semus ostium ubi servantur abscondita. uit, qui promittendo non decipit. Omnis enim qui petit accipit. Opus
Abbreviated transcription (Latin):
ficet᷑ nom̃ tuũ. adueniat regnũ tu¬
ũ. fiat uoluntas tua sicut in cȩlo
& in terra. qͦd ñ ab surde quidã intel¬
lexerũt in spũ & corpore omĩno sine
fine retinencda st̃. & hic inchoant᷑. qͣn¬
tũq ꝓficimꝰ augent᷑ in nobis. ꝑfecte uͦ
qͦd in alia uita sꝑandũ ẽ semꝑ possi¬
debunt᷑. Quod uͦ dicimꝰ. panẽ nr̃m

Expanded text:
ficetur nomen tuum, adveniat regnum tuum; fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra; quod non absurde quidam intellexerunt in spiritu et corpore, omnino sine fine retinenda sunt, et hic inchoantur, quantumque proficimus, augentur in nobis: perfecta vero quod in alia vita sperandum est semper possidebuntur. Q
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc licens ex ipsoꝵ confessione uole¬
bat intelligi. qͦd in eũ ñ credendo.
in regno diaboli eẽ delegissent: qͦd
utiq aduersũ se diuisum. stare non
posset. Eligant gͦ pharisei qͦd uolue¬
riit. Si sathanas satanan ñ potest
eicere: nichil contͣ dnm̃ qͦd dicẽnt
iruenire potuert̃. Si aũ potest. mul¬
tomagis sͥ ꝓspiciat᷑. & recedant de

Expanded text:
Hoc dicens ex ipsorum confessione volebat intelligi, quod in eum non credendo in regno diaboli esse delegissent: quod utique adversum se divisum stare nposset. Eligant ergo Pharisaei quod voluerint, si Satanas Satanan non potest ejicere, nihil contra Dominum, quod dicerent invenire potuerunt, si autem potest, multo magis s
Abbreviated transcription (Latin):
ano: de remissione peccatoꝵ. de tẽp¬
tatione uitanda. At uͦ qͦd ille in ul¬
timo posuit. s libera nos a malo.
iste ñ posuit: ut intellige̾mꝰ ad il¬
lud suꝑiꝰ qͦd de tẽp̾tatione dictũ
ẽ ꝑtinere. Ideo qͥppe ait s libera noᷤ.¬
ñ ait & libera tamꝗͣ unã peticionẽ
ẽẽ demonstrans. noli hoc s hoc:ut
sciat unusqͥsq in eo se liberari a
malo. qͦd ñ infert᷑ in tep̃tationẽ.
Et ait ad illos. Quis ur̃m ha¬
bebit amicũ & ibit ad illũ media

Expanded text:
ano, de remissione peccatorum, de tenano, de remissione peccatorum, de tentatione vitanda. At vero quod ille in ultimo posuit: Sed libera nos a malo, iste non posuit ut intelligeremus ad illud superius quod de tentatione dictum est pertinere. Ideo quippe ait: sed libera; non ait: Et libera, tanquam unam petitionem esse demonstrans, noli hoc, sed hoc, ut sciat unusquisque in eo se liberari a malo, quod non infertur in tentationem. Et ait ad illos: Quis vestrum habebit amicum, et ibit ad illum media
Abbreviated transcription (Latin):
& noĩs di scĩficatio & regnũ ei lus &
fectȩ atq immortalit̾ ꝑmanebunt.
Panis uͦ cotidianꝰ ideo dictꝰ ẽ: qͥa hic
est necessariꝰ quantꝰ animȩ carniq
tribuendus est: siue sp̃ualit̾ siue cor¬
poralit̃. siue utroq intelligat᷑ modo.
Hic est etiã quã poscimꝰ remissio. ubi
est omĩs cõĩissio peccatoꝵ. hic tẽp¬
tationes quȩ nos ad peccandũ uł
illiciunt uł impellunt: hic deniq
malũ unde cupimꝰ liberari. Illic aũ
nichil istoꝵ est. Fuglista uͦ lucas in
oratione dnĩca petitiones ñ septẽ
s quinq cõplexus est: nec ab isto uti¬
q discrepauit s qͦmͦ ista septẽ sint
intelligenda. ipsa sua breuitate cõ¬
monuit. Nom̃ qͥppe dĩ scificat᷑ in N4.¬
spũ: dĩ aũ regnũ in carnis resurrec¬
tione uenturũ est. Ostendens gͦ lu-¬
cas terciã petitionẽ duarũ suꝑioꝵ
eẽ qͦdãmodo repetitionẽ. magis eã
p̃t̃mittendo fecit intelligi. Deinde
tres illas adiungit de pane cotidi¬

Expanded text:
s Dei sanctificatione, et regnum ejus, erfecte atque immortaliter permanebunt. Panis vero quotidianus ideo dictus est, quia hic est necessarius quantus animae carnique tribuendus est, sive spiritaliter, sive corporaliter, sive utroque intelligatur modo. Hic est etiam quam poscimus remissio, ubi est omnis commissio peccatorum. Hic tentationes, quae nos ad peccandum vel alliciunt vel impellunt. Hic denique malum, unde cupimus liberari. Illic autem nihil istorum est. Evangelista vero Lucas in oratione dominica petitiones non septem, sed quinque complexus est. Nec ab isto utique discrepavit, sed quomodo ista septem sint intelligenda, ipsa sua brevitate commonuit. Nomen quippe Dei sanctificatur in situ, Dei autem regnum in carnis resurrectione venturum est. Ostendens ergo Lucas tertiam petitionem duarum superiorum esse quodammodo repetitionem, magis eam praetermittendo fecit intelligi. Deinde tres illas adjungit, de pane quotidi
Abbreviated transcription (Latin):
cla ur̃a & ñ uestim̃ta ur̃a. E iterũ. Uen¬
trẽ meũ doleo. uentrẽ meũ cloleo. sen¬
sꝰ cordis mei conturbatist̃ in me:
ñ tacebo: quia uocẽ bucinȩ audiuit
anima mea: clamorẽ p̃lii Et paulopt.
Quia stultꝰ ppłs m̃s me ñcognouit:
filii insipientes st̃ & uecordes. Uenit

Expanded text:
ra . Et iterum: Ventrem meum, ventrem meum doleo, sensus cordis mei conturbati sunt in me: non tacebo, quia vocem buccinae audivit anima mea, clamorem praelii . Et paulo post, Quia stultus populus meus me non cognovit, filii insipientes sunt, et vecordes. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Nunc defmnito consilio & pre¬
scientia dĩ traditũ ꝑ manꝰ iniqͦrũ
affligentes int̾emistis. Cui gͦ simi¬
les dicã hoĩes generationis huiꝰ. & cui
similes st̃: Similes st̃ pueris seclentib
in foro. & loquentib ad inuicẽ:  di¬
centib. Cantauimꝰ uob̾ tybiis & ñ
saltastis: lam̃tauimꝰ & ñ plorastis.
G eneratio uidoꝵ cõparat᷑ pueris se¬
dentib in foro: qͥa doctores olim ꝓ¬
pħas accipiebãt. De quibus dicit᷑.
Ex ore infantiũ & lactentiũ ꝑfecisti
laudem. E alibi. Declaratio sermo¬

Expanded text:
ait: Hunc definito consilio et praeait: Hunc definito consilio et praescientia Dei traditum per manus iniquorum affligentes, interemistis . Cui ergo similes dicam homines generationis hujus, et cui similes sunt? Similes sunt pueris sedentibus in foro, et loquentibus ad invicem, et dicentibus: Cantavimus vobis tibiis, et non saltastis. Lamentavimus, et non plorastis. Generatio Judaeorum comparatur pueris sedentibus in foro, quia doctores olim prophetas accipiebat. De quibus dicitur: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem . Et alibi, Declaratio sermo
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ meo: qͥa ñ ꝑcontumatiã refutat᷑:
s ꝑ iusticiã cłi munꝰ agnoscit᷑. Iustus
enĩ dnĩs: & iusticiam dilexit. In eo gͦ
ustificatio dĩ ẽ: siñ ad indignos &̃ nox¬
ios. s ad innocentes ꝑ ablutionẽ factos
uideat᷑ & iustos sua munera transtu¬
lisse. Dauid qͦq dicit. Tibi soli peccaui
& malũ corã te feei: ut ustificeris in
sermonib tuis & uincas cũ uidicariᷤ.
Ergo is qͥ peccat & confitet᷑ dõ peccatũ
iustificat cłm: cedens ei uincenti: & ab
eo grãm sꝑans in baptismate. Igit᷑
iustificat᷑ ds̃: in qͦ ẽ & confessio & ueni¬
sos. uel contͤ semet ipsos: significat.
qͥa qͥ gram dĩ respuit. contͣ semet ip¬
sũ facit. uł ad semet ipsos missũ di
consiliuĩ stulti & ingrati uituꝑant.
passionẽ s mortẽ dñi iħu mundũ
saluare decreuit. S hoc pharisei &
legisꝑiti spreuert̃. respuentes secre¬
tũ & salubre mysteriũ. cuiꝰ auspi
qđ ei ᷤᷤ apłs petrus de dño loquens.

Expanded text:
on per contumaciam refutatur, sed per justitiam Dei munus agnoscitur. Justus enim Dominus, et justitias dilexit . In eo ergo justificatio Dei est, si non ad indignos et noxios, sed ad innocentes per ablutionem factos videatur et justos sua munera transtulisse. David quoque dicit: Tibi soli peccavi, et malum coram te feci, ut justificeris in sermonibus tuis et uincas. dum iudicaris. ergo is qui peccat et confitetur deo peccatum iustificat deum cedens ei uincenti et ab eo gratiam sperans. in baptismate igitur iustificatur deus, in quo est et confessio et uenisos, vel contra semetipsos, significat quia qui gratiam Dei respuit, contra semetipsum facit, vel a semetipsos missum Dei consilium stulti et ingrati vituperantur passionem et mortem Domini Jesu mundum salvare decrevit. Sed hoc Pharisaei et legis periti spreverunt, respuentes secretum et salubre mysterium, cujus auspicquod eis apostolus Petrus de Domino loquens,
Abbreviated transcription (Latin):
aũ om̃s timor: & magnificabãt cłm
dicentes. Quia ꝓph̾a magnꝰ surrex̃
in nobis. Quanto desꝑatior aĩe
mors ad uitã reuocat᷑: tanto plures.
aũ grauior casꝰ. eo pietas. erigentis
gratior. Quo uͦ gratior in eis dñi
pietas apparuit: eo certior cunctis
penitentib spes salutis apparuit.
ut uire om̃s qui audiuit̃ dicant.
qͥa d̾s iusicauit plebem suam: ñ
tantũmodo uerbũ suũ semel incor¬
porando: s eriam nr̃ã hoc ut suscitaĩ.
debeamꝰ semꝑ in corda mittendo se
muntiauert̃ ioħi discipli eiꝰ de om̃ib
his. Non simplici corde ut opinor.s
muidia stimulato: discipłi ioħ̾is ei
xpĩ uirtutes & miracula narrant.
Nam & alibi ita apud eũ questi eẽ pro¬
dunt᷑. Rabbi qui erat tecũ transior¬
clanen cui tu testimoniũ ꝑhibuisti.

Expanded text:
autem omnes timor, et magnificabant Deum, autem omnes timor, et magnificabant Deum, dicentes: Quia propheta magnus surrexit in nobis. Quanto desperatior animae mors ad vitam revocatur, tanto plures eautem gravior casus, eo pietas erigentis gratior. Quo vero gratior in eis Domini pietas apparuit, eo certior cunctis poenitentibus spes salutis apparuit, ut jure omnes qui audiunt dicant: Quia Deus visitavit plebem suam. Non tantummodo verbum suum semel incorporando, sed etiam nostra hoc, ut suscitari debeamus, semper in corda mittendo. Et nuntiaverunt Joanni discipuli ejus de omnibus his. Non simplici corde, ut opinor, sed invidia stimulato, discipuli Joannis ei Christi virtutes et miracula narrant. Nam et alibi ita apud eum questi esse produntur: Rabbi, qui erat tecum trans Jordanem, cui tu testi
Abbreviated transcription (Latin):
ruunt. Dequib alibi dicit᷑. Omtte
mortuos sepelire mortuos suos.
Alortuos qͥpe mortui sepeliut̃: cum
peccatores quiq sui similes alios. noci¬
uo fauore demulcent: congestaq pes¬
simȩ adulationis mole. ne qua aliqñ
spe resurgendi potiant᷑ oppͥmunt.
Dño gͦ loculũ cangente. funeris bauili
stetert̃. qͥa suꝑm formidine iudicii
attacta conscientia. & carnaliũ sepe
affluentiũ uoluptatẽ. ꝙ miuste lau¬
dantiũ curbam cohercens. ad seapsã
reũtit᷑: uocantiq ad uitã festina res¬
pondet saluatõri. Unde recte seqͥt᷑.
Et ait. Adolescens: tibi cdico surge. Eẜ re¬
sedit qui rrat mortuus & cepit loqͥ.
ꝙ cledit illũ matͥ suȩ. Residet qͥppe
qui erat mortuus: cũ interna con¬
punctiõe reuiuseit peccator. Incip̃
loqͥ: cũ reducis indicia uite cunctis
qͥ peccatũ luxerant ostendit. Reddit̾
matͥ. cũ ꝑ sacerdotalis clecreta uidi¬
cii cõmuniom sociat᷑ eccłiȩ. Accepit

Expanded text:
ruunt. De quibus alibi dicitur: Dimitte ruunt. De quibus alibi dicitur: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Mortuos quippe mortui sepeliunt, cum peccatores quique sui similes alios nocivo favore demulcent, congestaque pessimae adulationis mole, ne qua aliquando spe resurgendi potiantur, opprimunt. Domino ergo loculum tangenti funeris bajuli steterunt, quia formidine superni judicii attacta conscientia et carnalium saepe affluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad se ipsam revertitur, vocantique ad vitam festina respondet Salvatori. Unde recte sequitur: Et ait: Adolescens, tibi dico, surge. Et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illqui erat mortuus, cum interna compunctione reviviscit peccator, incipit loqui cum reducis indicia vitae cunctis qui peccatum luxerant ostendit. Redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii communioni sociatur ecclesiae. Accepit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi mortuũ flere: quẽ mox uiuũ re¬
surgere uidebis. U bi mysticȩ nouati
dogina confundit᷑. qͥ de sua mundi¬
cia suꝑ be gloriatꝰ. humiłẽ penitentiũ
mundationẽ euacuare conat᷑. uerãq
matrẽ eccłiam denatoꝵ suoꝵ spũali
extinctione plorantẽ: spe uitȩ redonã¬
ds negat consolari debere. E pulchix
ȩuangłista dnm̃ prius misccłia mo¬
tũ eẽ suꝑ matrẽ. ac sic se filiũ suscita
re testat᷑: ut m uno nob̾ exemplum
imitandȩ pietatis ostenderet: in al¬
cero fide mirandȩ potestatis astru¬
eret Et accessit & tetigit loculum
Hiaũ qͥ portabant stetert̃. Loculus ĩ
peccatoris conscientia est. Qui uͦ sepe¬
liendũ portant: uł in munda defide¬
ria quę hominẽ rapiũt in interitũ.
uł lȩnocinia blandientiũ st̃ uenena¬
ca sotioꝵ. Quȩ peccata nimirũ dũ fa¬
uorib attollut̃. accumulant: peccan¬
tesq contẽptu quasi aggere cerrȩ ob¬

Expanded text:
quasi mortuum flere quem mox vivum requasi mortuum flere quem mox vivum resurgere videbis. Ubi mystice Novati dogma confunditur, qui de sua munditia superbe gloriatus, humilem poenitentium mundationem evacuare conatur, veramque matrem Ecclesiam, renatorum suorum spiritali exstinctione plorantem, spe vitae redonandae negat consolari debere. Et pulchre evangelista, Dominum prius misericordia motum esse super matrem, ac sic filium sure testatur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet, in altero fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit et tetigit loculum, autem qui portabant steterunt. Loculus in peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant, vel immunda desideria, quae hominem rapiunt in interitum, vel lenocinia blandientium sunt venenata sociorum, quae peccata nimirum dum favoribus tollunt, accumulant, peccantesque contemptu, quasi aggere terrae ob
Abbreviated transcription (Latin):
portã extͣhit᷑ mortuuᷤ. Qui uidĩt
mulierẽ ad concupiscendũ eã: ꝑ ocloꝵ
portã sue mortis indicia ꝓfert. Qui
fabulis otiosis. obcenisuȩ carminib
uł detiactionib aurẽ libent᷑ aꝑit:
hanc aĩẽ suȩ portam mortis efficit.
Cȩterosq qui ñ obseruat sensꝰ: mortis
sͥ ipse recidit aditꝰ. Obsecro dñe ihu.
cunctas meȩ ciuitatis portas. portas¬
uisticiȩ facias: ut ingressꝰ in eas con¬
ficear noĩ cuo: tueq maiestati cum
ministris cȩlestib eam crebriꝰ inuisen¬
ti. ñ fetor elati cadaueris occurrat.:
s occupet salꝰ muros eiꝰ. & portas illiꝰ
laudatio. Et hȩc uidua erat. & tur¬
ba cuntatis multa cũ illa. Uiduã
eẽ eccłiam om̃is anima q̃ sponsi dniq
sui se mortẽ recdeptã meminit: agnoᷤᷤ¬
cit. Diuino autẽ nutu multa dnm̃
turba. multa uiduã comitabat᷑:
ut uiso tanto miracło multi testes.
multi di fierent laudatores. Quã
dixit illi. Noli flere. Desiste inquit

Expanded text:
tam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus. Obsecro, Domine Jesu, cunctas meae civitatis portas justitiae facias, ut ingressus in eas confitear nomini tuo, tuaeque majestati cum ministris coelestibus eam crebrius invisenti, non fetor elati cadaveris occurrat, sed occupet salus muros illius, et portas ejus laudatio. Et haec vidua erat, et turba civitatis multa cum illa. Viduam esse Ecclesiam, omnis anima, quae sponsi Dominique sui se morte redemptam meminit, agnoscit. Divino autem nutu, multa Dominum turba, multa vidua comitabatur, ut viso tanto miraculo, multi testes, multi Dei fierent laudatores. Quam dixit illi: Noli flere. Desiste, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
opib pauꝑes: ut nulla int̾ nobiles.
ẜ ignobiles. int̾ diuites & egenos in
p̃dicatione distantia sit. Hȩc magis¬
tri rigorẽ. hȩc p̃ceptoris comꝓbant
ueritatẽ. qnͣdo omĩs apud eũ qͥsalua¬
ri potest equalis est. Quod aũ ait. &
beatꝰ est qui ñ fuerit scandaliratꝰ in nR

Expanded text:
opibus pauperes, ut nulla inter nobiles et ignobiles, inter divites et aegros, in praedicatione distantia sit. Haec magistri rigorem, haec praeceptoris comprobant veritatem, quando omnis apud eum qui salvari potest aequalis est. Quod autem ait: Et beatus qui
Abbreviated transcription (Latin):
crediderãt a ꝑfidiȩ scandalo castigat
ꝙ eicde ioħi qͦd querebat exponit: quia
ds saluos faciendi & dm̃ exitꝰ mortis.
Uisis enĩ tot signis cantisq uirtutib G̃
ñ scandalitari qͥsq potuit. sãmirari.¬
I.
S infideliũ mens graue in illo scanda¬
lũ ꝑtulit: cũ eũ ꝙ post tot miracu¬
la morientẽ uidit. Quid ẽ gͦ dicere
beatꝰ ẽ qui ñ fuerit scandalitatꝰ in
me:nͥ aꝑta uoce abiectionẽ mortis.
sue humilicatis ꝙ signare: Ac si patent̃
dicat. Mira quidẽ facio: s abiecta ꝑpe
tiñ dedignor. Quia gͦ moriendo te
subseqͣr: cauendũ ualde ẽ hominb
ne in me mortẽ despiciãt. qͥ signa ue¬
t cũ discessisset̃ ñtii ioħis:

Expanded text:
crediderant, a perfidiae scandalo castigat, et eidem Joanni quod quaerebat exponit, quia Deus salvos faciendi, et Domini exitus mortis . Visis enim tot signis, tantisque virtutibus, non scandalizari quisque potuit, sed admirari. ed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula morientem vidit. Quid est ergo dicere: Beatus est, qui non fuerit scandalizatus in me, nisi aperta voce, abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa veEt cum discessissent
Abbreviated transcription (Latin):
regno cdĩ minor ẽ: maior ẽ illo. Hȩc
sententia duob modis potest intelligi.
A ut enĩ regnũ di appellauit qͦd ñdũ
accepimꝰ. & in qͦ ñdũ sumꝰ uncde in
fine dicturꝰ ẽ. uenite beneclicti patͥs
mei ꝑcipite regnũ: ꝙ qͦd ibi st̃ angłi.¬
quilibet meis minor. maior est utiq
qͦlibet scõ & iusto portante corpus
quod corrũpit᷑ & aggrauat animã:
aut si regnũ dĩ intelligi uoluit hunus
temporis ȩccłiam. cuiꝰ filii st̃ õs ab ĩsti¬
turione generis humani usq q̃t qͦc
usti & scĩ eẽ potuerut. ꝓfecto se ipsũ
dñs signisicauit. qͦd nascendi tempo¬
re minor erat ioh̾e. maioraũ diuini¬
tatis ȩternitate & dm̃ca potestate.
Pinde scdm pͥorẽ expositionẽ ita distĩ

Expanded text:
regno Dei, major est illo. Haec sententia duobus modis potest intelligi. Aut enim regnum Dei appellavit, quod nondum accepimus, et in quo nondum sumus, unde in fine dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum ; et quot ibi sunt sanctiquilibet in eis minor, major est utique quolibet sancto et justo, portante corpus, quod corrumpitur et aggravat animam . Aut si regnum Dei intelligi voluit hujus temporis Ecclesiam, cujus filii sunt omnes ab institutione generis humaniusti et sancti esse potuerunt, profecto seipsum Dominus significavit, quod nascendi tempore minor erat Joanne, major autem divinitatis aeternitate, et dominica potestate. Proinde secundum priorem expositio
Abbreviated transcription (Latin):
apuo deu̾. Ecce enĩ camelꝰ deposita
gybbi sarcina ꝑ foram̃ acꝯ transit:
hoc ẽ diues & publicanꝰ relicto onẽ
diuitiaꝵ contẽpto censu fraudium.
angustã portã artãq uiã quȩ duc̃¬
ad uitã ascendit: qͥa nimirũ deuotio¬
ne fidĩ ad uidendu saluatorẽ qͦd na¬
tiira minꝰ habuerat. ascensu sup¬
plet arboris: aiq icło iuste quãus
ipse rogare ñ audeat. benedictionẽ
dñicȩ susceptionis qu̾a defiderabar᷑
accepit. Alisticȩ aũ zacheus qͥit̃pir en¬
tat᷑ iustificatꝰ credentẽ ex gentib

Expanded text:
us . » Ecce camelus, deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit, hoc est dives et publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam quae ducducit ascendit . Qui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris, atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem dominicae susceptionis, quam desiderabat, accepit. Mystice autem Zacchaeus, qui interpretatur jus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩfiliꝰ hoĩs querere & saluare qͦo
ꝑierat. Hoc ẽ qͦo alibi dicit. Non ue¬
ni uocare ustos: s peccatores. Puis
sane magist̾. qͥ murmurantib tur¬
bis fua mysteria ñ dedignat᷑ expo¬
ob hanc maxime querencłã sit des¬
tinatꝰ ao t̾ras. Qui ut pietatis suȩ
nob̃ dispensationẽ inculcet. sepis¬
sime se filiũ hõĩs appellat: cõm̃dãs
sollicite nob̃. qͦoͦ factꝰ est benigne pro
nobis:.

Expanded text:
is quaerere et salvare quod perierat. Hoc est quod alibi dicit: Non veni vocare justos, sed peccatores . Pius sane Magister, qui murmurantibus turbis sua mysteria non dedignetur expous ob hanc maxime quaerendam sit destinatus ad terras. Qui ut pietatis suae nobis dispensationem inculcet, saepissime se filium hominis appellat, commendans sollicite nobis quod factus est benigne pro nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
Nũqͥd qui lum̃ redde̾ poterat: qͥd uel¬
let cȩcꝰ ignorabat: S peti uult hoc:
qͦo & nos petere. & se concedẽ p̃noscit.
Importune namq ad orationẽ nos
ãmonet: ettñ dicit. Scit namq pa
t̃ ur̃ qͥd opꝰ sit uob: anteꝗͣ petatis e¬
ũ. Ad hoc gͦ requirit ut petatur: ad
hoc reqͥrit ut cor ad orationẽ susci¬
ut uideã. Eoce cȩcꝯ adño ñ aurũ. s
lucẽ querit. Pariupendit extra lu-
&ẽ aliqͥd querere: qͥa & si habere cȩx
qͦolibet potest. sine luce ñ potest ui¬
de qͦo habet. Iinitem᷑ gͦ eũ: quẽ & cor¬
Non falsas diuitias. ñ t̾rena dona.
ñ fugitiuos honores a cdĩo s lucẽ
queram: ilła uidelicet lucẽ qu̾a
uidere cũ solis angłis possimꝰ: qu̾a
nec iuitiũ inchoat. nec finis aut¬
tẽpꝰ angustat. Ad qu̾a ꝓfecto lucẽ
uia fides est.Unde recte & illumi¬
saluũ fecit. E confestim uidit. &

Expanded text:
 reddere poterat, quid vellet caecus ignorabat? Sed peti vult hoc, quod et nos petere et se concedere praenoscit. Importune namque ad orationem nos admonet, et tamen dicit: Scit namque Pater vester quid opus sit vobis, antequam petatis eum . Ad hoc ergo requirit, ut petatur; ad hoc requirit, ut cor ad orationem exciut videam. Ecce caecus a Domino non aurum, sed lucem qucem aliquid quaerere, quia etsi habere caecus quaelibet potest, sine luce non potest videre quod habet. Imitemur ergo eum quem et corNon falsas divitias, non terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus. Illam videlicet lucem quam videre cum solis angelis possumus, quam nec initium inchoat, nec finis angustat. Ad quam profecto lucem via fides est. Unde recte et illumisalvum fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ad dm̃ post ꝑpetrata uitia uolumꝰ
dũ contͣ hȩc eadẽ exorare uitia q̃
ꝑpetrauimꝰ conam᷑. occurrũt cor¬
di fantasmata peccatoꝵ q̃ fecimꝰ.
m̃tis nr̃ȩ aciẽ reu̾berant. ꝯfundunͭ
animũ. & uocẽ nr̃ȩ dep̾cationis pre¬
munt.S qu̾e turba increpat ut
taceat. magis ac magis clamat:
qͥa qnto grauiori tumultu cogi¬
tationũ carnaliũ p̾mim᷑. tanto
orationi insistẽ ardentiꝰ debemꝰ.
Stans aũ iħc: iussit illũ adduci ad se.
Ecce stat qͥ añ tnͣsibat: qͥa cũ adhuc
turbas fantasmatũ in oratione
patimur. iħ̾m aliquatenꝰ tnseu̾¬
tẽ sentimꝰ: cũ uͦ orationi uehem̃¬
t̾ insistimꝰ. stat iħc & luce̾ restitu

Expanded text:
ad Deum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia, quae perpetravimus, conamur, occurrunt cordi fantasmata peccatorum quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum et vocem nostrae deprecationis premunt, sed quae turbae increpant ut taceat, magis ac magis clamat. Quia, quanto graviori tumultu cogitationum carnalium praemimur, tanto orationi insistere ardentius debemus. Stans autem Jesus jussit illum adduci ad se. Ecce stat qui ante transibat, quia cum adhuc turbas phantasmatum in oratione patimur, Jesum aliquatenus transeuntem sentimus. Cum vero orationi vehementer ins
Abbreviated transcription (Latin):
declinata in uesꝑani. ptꝗͣ corporis
& sanguiis sui celebranoa discipłs
sacram̃ta cont̃didit: uenientib qͥeũ
cõprehensũ uincirẽt. cepit impleri qͦo
sequit᷑. Et ĩmolabit eũ om̃is multitti¬
do filioꝵ isrł ad uesꝑam. Stabant enĩ
uixta crucẽ iħu ñ solũ impii qui
mortẽ er deriderent: s etiã scĩ qͥ luge¬
rent. Hȩc paucis ꝑstricisse libuit: qͦ
monerem lectorẽ om̃ia q̃ deinceps
ad passionẽ usq dni sequunt᷑ ad agni
in domo retenti & ad occisionẽ parati
ꝑtinere figuram.

Expanded text:
declinata in vesperam, postquam corporis declinata in vesperam, postquam corporis et sanguinis sui celebranda discipulis sacramenta contradidit, venientibus qui eum comprehensum vincirent, coepit impleri quod sequitur: Et immolabit eum omnis multitudo filiorum Israel ad vesperam . Stabant enim juxta crucem Jesum non solum impii qui mortem ejus deriderent, sed etiam sancti qui lugerent. Haec paucis perstrinxisse libuit, quo moneremus lectorem omnia quae deinceps ad passionem usque Domini sequuntur, ad agni in domo retenti et ad occisionem parati pertinere figuram.
Abbreviated transcription (Latin):
mũ diem m̾sis eidem. Decima enĩ
die m̃sis pͥmi. io ẽ ante qͥnq dies
paschȩ. sic̃ ioħes euglista testatur.
egrediens om̃is ppłs in montẽ olua¬
rũ. tulit inde dñm qͥ agno est quia
uenit ut peccata tolleret. & peccatũ
in eo ñ est. Hecdus: qͥa peccati insumm¬
latꝰ ẽ. Agnũ clomi intulerũt: qui gau¬
dentes canebant. benedictꝰ qͥ uenit
rex in noĩe dñi. Hełu: qui contra
delantes aiebant. magist̾ increpa
discipłos tuos. Agnũ: om̃is pls qui
suspensꝰ erat audiens illũ: hedũ.
pͥncipes qui eũ ꝑdere cupiebant.
Quinq autẽ dies ante pascha. io est
a decima luna usq ad quartã deci¬
mã agnũ siue hedũ ĩmolaturi
seruabat᷑: qͥa licet etiã tũc eiꝰ sangͥnẽ
sitirent nemo tñ ineũ misit nanꝰ.
qͥa ñdũ uenerat hora eu. Agnũ ser¬
uabant qͥ libent̾ ei dicta auscul¬
tabant. hedũ qͥ insidiantes q̃rebãt
caꝑe aliqͥo ex ore ei. ut accusarent eũ
At uͦ quarta decima die cõpleta. io ẽ

Expanded text:
dem mensis . Decima enim die mensis primi, id est, ante quinque dies Paschae, sicut Joannes evangelista testatur, egrediens omnis populus in montem Olivarum, tulit inde Dominum . Qui agnus est, quia venit ut peccata tolleret, et peccatum in eo non est : haedus, quia peccati insimulatus est. Agnum domi intulerunt, qui gaudentes canebant, Benedictus qui venit Rex in nomine Domini : haedum, qui contra zelantes aiebant: Magister, increpa discipulos tuos . Agnum, populus omnis qui suspensus erat, audiens illum: haedum, principes qui eum perdere cupiebant. Quinque autem dies ante Pascha, id est, a decima luna usque ad quartam decimam, agnum sive haedum immolaturi servabant. Quia licet etiam tunc ejus sanguinem sitirent, nemo tamen in eum misit manus, quia necdum venerat hora ejus. Agnum servabant, qui libenter ejus dictis auscultabant; haedum, qui insidiantes quaerebant capere aliquid ex ore ejus ut accusarent eum. At vero quarta decima die completa, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
dio poni noluit. misit discipłos
in castelłu qͦo contra eos erat ioẽ
doctores qui in docta & barbara
totis orbis littora. qͣsi contͣ positi ca¬
stelli menia eugłirando penetraut
destinare curauit. Recte aũ duo mit¬
tunt᷑. siue ꝓpt̾ scientiã ueritatis &¬

Expanded text:
dio poni noluit, misit discipulos dio poni noluit, misit discipulos in castellum quod contra eos erat, id est, doctores qui indocta ac barbara totius orbis littora, quasi contra positi castelli moenia evangelizando penetraverent, destinare curavit. Recte autem duo mittunt
Abbreviated transcription (Latin):
re montis endẽ. quasi stadiis stadi¬
ta manifestat. ubi ẽ lararꝯ suscita¬
tꝯ a mortuis. cuiꝰ & monum̾tũ
ȩccłia. nũc ibidẽ constructa de¬
monstrat. Dethphage autẽ domꝰ
bucce: bethania domꝰ obedien¬
tiȩ dicit᷑. Quas ierosolimã uentu¬
rꝯ saluator p̃sentiȩ fuȩ dignatiõe
sublimauit: qͥa multos ante pas¬
sionẽ suã docendo donis pie con¬
fessionis & obedientię sp̃ualis im¬
pleuit. Que pulchrȩ ciuitates in
mon te oliueti positȩ referunt᷑.
hoc ẽ in ipso dño: qͥ nos unctio¬
nespũaliũ crismatũ. & scientiȩ
pieta. tisq luce refouet. Unde ali¬
bicũ diceret. ñ potest ciuitas ab¬
scondi supra montẽ posita. ꝯtinuo
subiecit. neq accendunt lucernã.
& ponunt eam sub modio. qͥa idẽ
mons oliueti id ẽ summꝰ spualiũ
distributor gr̃arũ. qui ciuitatẽ
suã ut emineat exaltat. hanc qͦq
oleo exultationis ut luc̾e posit in¬
fłamat. Et qͥa idem lum̃ sub mo¬

Expanded text:
re montis ejusdem, quasi stadiis qure montis ejusdem, quasi stadiis quta manifestat, ubi Lazarus est suscitatus a mortuis, cujus et monumentum Ecclesia nunc ibidem constructa demonstrat. Bethphage autem domus buccae, Bethania domus obedientiae, dicitur. Quas Hierosolyma venturus Salvator praesentiae suae dignatione sublimavitsionem suam docendo donis piae confessionis et obedientiae spiritalis implevit. Quae pulchrae civitates in monte Oliveti positae referuntur, id est, in ipso Domino, qui nos unctione spiritalium charismatum, et scientiae pietatisque luce refovet. Unde alibi cum diceret: Non potest civitas abscondi supra montem posita, continuo subjecit: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio . Quia idem mons Oliveti, id est, summus spiritalium distributor gratiarum, qui civitatem suam ut emineat exaltat, hanc quoque oleo exsultationis, ut lucere possit, inflammat. Et quia idem lumen sub mo
Abbreviated transcription (Latin):
nificat in die iuditii pumendã. ut
ppłi. ꝑ seruũ neqͣ mali catholici. per
inimicos qui eũ suꝑ se regnare nolu¬
erũt. impietas eoꝵ qui u̾bũ fidĩ aut
nũꝗͣ audire. aut male int̾p̾tando cor¬
rñꝑe maluert̃. ꝑ messionẽ ruris ñ
re contingit. discussio signet᷑. Quib
qͥnq ꝑsonis om̃e genꝰ humanũ. qͦd
in die iuditii fut᷑m ẽ expͥmit᷑. Et
his dictis: p̃cedebat ascendes ierosolis¬
mam.E mita parabola ascendit
lerosolunã. ut ostendat de endem
maxione ciuitatis euentu parabo¬
lam fuisse ꝗͣ pmisit. q̃ ñ longo post
tempore & ipsũ occisura. & ob odiũ
regni en hostili sit clade ꝑitura.
t factũ ẽ cũ appropinqͣsset xUI.¬
ad bethphage et bethaniam.
ad montẽ qͥ uocat᷑ oluieti: misit du¬
os discipłos suos dicens. Ite in castellũ:
qͦo cont᷑ uos ẽ. B ethphage erat uicu-¬
lus sacerdotũ in monte oliueti. betha¬
nia qͦq uillula siue ciuitas in late¬

Expanded text:
nificat, in die judicii puniendam, ut nificat, in die judicii puniendam, ut populi, per servum nequam mali catholici, per inimicos qui eum super se regnare noluerunt impietas eorum qui verbum fidei aut nunquam audire, aut male interpretando corrumpere, maluerunt, per messionem ruris non re contigit, discussio signetur. Quibus quinque personis omne genus humanum quod in die judicii futurum est exprimitur. Et his dictis, praecedebat, ascendens Jerosolyma. Finita parabola, ascendit Jerosolyma, ut ostendat de ejusdem maxime civitatis eventu parabolam fuisse praemissam, quae non longo post tempore et ipsum occisura, et ob odium regni ejus hostili sit clade peritura. Et factum est, cum appropinquasset ad Bethphage et Bethaniam, ad montem qui vocatur Oliveti, misit duos discipulos suos, dicens: Ite in castellum quod contlus sacerdotum in monte Oliveti; Bethania quoque villula sive civitas in late
Abbreviated transcription (Latin):
solet: notandũ qͦo illud dñi redeũ¬
tis exam̃. & nũc ex parte celebratũ:
s tunc ẽ uniũsalit̾ implendu. Coti¬
die namq accepto a patre regno re¬
dit: qͥa ꝑegrinantis in t̾ra eccłiȩ sem
ꝑstatũ ꝯspicit. Cotidie in tanto fide¬
liũ seruoꝵ numero. huic pecuniã
negotiatori cõm̃dat: in altero mo¬
dũ ꝯsũmati oꝑis examinat: hũc
fidelit̾ prudent̃q laborantẽ ampli¬
oris gr̃ȩ munẽ donat: illũ desidiaᷤᷤ
molles & marcicłã luxuriã sectan¬
qͦq t̃ribile est: multi qͥ ad docendũ
uidebant᷑ idonei. ob negligentiȩ su¬
e noram uit̾ in doctos reputabunt᷑:
at alii simplitiores fr̃s. & elem̃toꝵ pe¬
nitꝰ ignari. ob conũsationis tñ ex¬
doctores p̾nna sumina ꝑcipient. Qui
enĩ recipit ꝓpħam in noĩe ꝓpħe: ñ¬
cedẽ ꝓpħȩ accipiet. Uerũptam̃ mimi¬
cos meos illos qͥ noluerunt me reg¬
nare suꝑ se. ad ducite huc: & int̾ficite

Expanded text:
solet, notandum quod illud Domini redeunsolet, notandum quod illud Domini redeuntis examen etiam nunc ex parte celebratum, sed tunc est universaliter implendum. Quotidie namque accepto a Patre regno redit, quia peregrinantis in terra Ecclesiae statum conspicit. Quotidie in tanto fidelium servorum numero huic pecuniam negotiaturo commodat, in altero modum consummati operis examinat, hunc fideliter prudenterque laborantem amplioris gratiae munere donat, illum desidias molles et marcidactu quoque terribile est, multi, qui ad docendum videbantur idonei, ob negligentiae suae noxam, inter indoctos reputabuntur. At alii simpliciores fratres et elementorum penitus ignari, ob conversationis tadoctores praemia summa percipient. Qui enim recipit prophetam in nomine p accipiet . Verumtamen inimicos meos, illos qui noluerunt me regnare super se, adducite huc, et interficite
Abbreviated transcription (Latin):
ris ore didicit Et astantib dixit.
Auferte ab illo mnam: & date illi qͥ
decẽ mnas ht̃. Et dixerũt ei. Dñe:
ht̃ decẽ mnas. Recte amittit col¬
latã gr̃am qu̾a p̾dicando aliis cõ¬
municare negligit. ut ei augeat᷑
qͥinde laborauit uxta qͦd angło
ephesi eccłiȩ dicit᷑. Et mouebo
candelabrũ tuũ de loco suo: nͥ peni¬
tentiã egeris. Et cũ regiũ crisina qͦd¬
suꝑbiendo saul amisit. dauid obe¬
diendo ꝓmeruit: sp̃c inquit dñi¬
discessit a saul. & clirectꝰ in lauid
a die illa & deinceps. Quod uͦ abla¬
ta a neq̃ seruo mna. ei qͥ decẽ iuas
habet dari iussa est: mystice ut rao
indicat. intrante plenitudine gen¬
tiũ. omnẽ ifrł saluũ futurũ. & tũc
abundantiã gr̃ȩ sp̃ualis qu̾a mͦ noᷤ
tepent̾ exercemꝰ. illiꝰ ppłi doctorib¬
ra sententia respicit. docens & illũ
habens ht̃. hoc ẽ bene utit᷑. Quȩ
grarũ mutatio qm̃ ĩhac uita geri

Expanded text:
rio ore didicit. Et astantibus dixit: rio ore didicit. Et astantibus dixit: Auferte ab illo minam, et date illi qui decem minas habet. Et dixerunt ei: Domine, habet decem minas. Recte amittit collatam gratiam, quam praedicando aliis communicare neglexit, ut ei augeatur qui inde laboravit. Juxta quod angelo Ephesi Ecclesiae dicitur: Et movebo candelabrum tuum de loco suo, nisi poenitentiam egeris . Et cum regium chrisma, quosuperbiendo Saul amisit, David obediendo promeruit: Spiritus, inquit, Domidiscessit a Saul, et directus est in David a die illa , et deinceps. Quod vero ablata a nequam servo mina, ei qui decem minas habebat dari jussa est, mystice, ut reor, indicat, intrante plenitudine gentium omnem Israel salvum futurum, et tunc abundantiam gratiae spiritalis, quam modo nos tepentra sententia respicit, docens et illumhabens habet, hoc est, bene utitur. Quae gratiarum mutatio, quoniam in hac vita geri
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniã meã siue argentũ ad m̾sam:
ficat. Cloqͥa inqͥt eloqͥa casta: argen
igne examinatũ. Pecuina gͦ & argen¬
tũ. p̾dicatio ȩuangłii ẽ. & sermo diui¬
nꝰ. Qui dari debuit ad m̾̃sã: hoc ẽ
prõptis paratisq fideliũ cordib in¬
timari. Ad quã uidelicet m̃sã id est
ferenda pecunia: ut om̃is sermo do¬
centis scͥpture sensũ sequat᷑. ⁊ Iam qͦd
hic dñs ñ qu̾alibet pecuniã. s suã
dicit nũmulariis eẽ fenerandam:
exponit apłs dicens. Si qͥs loquit᷑:
qͣsi sermones cli. Et ego ueniens
cũ usuris: utiq exegissem illud.
ui u̾bi pecuniã adoctore ꝑcipit. e¬
mitq creclendo. necce̾ e̾ eam cũ usu¬
ris soluat oꝑando: ut qͦo auditu di¬
dicit. ex equat᷑ & actu. In usuris qͥp¬
ƿe: perunia etiã ñ oata recipit᷑. uł
certe de accepto u̾bi fenore usuras
soluit. qͥ ex eo qͦo audit. etiã alia stu¬
det iutellige̾. q̃ necdũ ex p̃dicato¬

Expanded text:
pecuniam meam sive argentum ad mensam? pecuniam meam sive argentum ad mensam? oquia casta, argentum igne examinatum . Pecunia ergo et argentum praedicatio Evangelii est, et sermo divinus, qui dari debuit ad mensam, hoc est, promptis paratisque fidelium cordibus intimari. Ad quam videlicet mensam, id esferenda pecunia, ut omnis sermo docentis Scripturae sensum sequatur . Nam quod Dominus non quamlibet pecuniam, sed suam dicit nummulariis esse fenerandam, exponit Apostolus, dicens: Si quis loquitur quasi sermones Dei. Et ego veniens, cum usuris utique exegissem illud? Qui verbi pecuniam a doctore percipit, emitque credendo, necesse est eam cum usuris solvat operando, ut quod auditu didicit, exsequatur et actu. In usura quippe pecunia etiam non data recipitur. Vel certe de accepto verbi fenore usuras solvit, qui ex eo quod audit etiam alia studet intelligere quae necdum ex praedicato
Abbreviated transcription (Latin):
data. neq audito eugłio dormiert̃.
qͥa ꝑ creaturã poterant creatorem
cognoscere: Hoc ẽ enĩ quasi metere
ubi ñ seminauit. id ẽ &̃ eos impie¬
tatis reos tenere. qͥb u̾bũ legis aut
ꝑicłm iudicii deuitantes. pigro lan¬
gore a u̾bi ministratione conqͥesct̾:
& hoc ẽ qͣsi in sudario ligare qͦo accȩ¬
hunt. Dicit ei. De ore tuo te iudi¬
co serue neqͤ. Seruus neꝗͣ uocat᷑. qͥa
& piger ac deses ẽ ad exercendu nego¬
tiũ: & ꝓcax ac suꝑb ao accusandũ
dm̃i iuditiũ. Sciebas qͦd ego auste¬
rus homo sũ: tollẽs qͦd ñ posui. &
metẽs qͦd ñ seminaui. Et quare ñ
dedisti pecuniã meã ao m̃sam:
Quod putauerat se ꝓ excusatione clix¬
isse: in culpã ꝓpͥam u̾tit᷑. Si inqͥt
durũ & crudełe eẽ me noueras. &
aliena sectari. ibiq metere ubi ñ se¬
uerim: qͣre ñ tibi isti modi cogi¬
tatio incussit timorẽ. ut scires me
mea diligentiꝰ quesiturũ. & dares

Expanded text:
est, neque audito Evangelio dormierunt, est, neque audito Evangelio dormierunt, quia per creaturam poterant Creatorem agnoscere ? Hoc est enim quasi metere ubi non seminavit, id est, eos etiam impietatis reos tenere, quibus verbum legis aut periculum judicii devitantes, pigro languore a verbi ministratione conquiescunt, et hoc est quasi in sudario ligare quod acceperunt. Dicit ei: De ore tuo te judico, serve nequam. Servus nequam vocatur, quia et piger ac deses est ad exercendum negotium, et procax ac superbus ad accusandum Domini judicium. Sciebas ergo quod ego austerus homo sum, tollens quod non posui, et metens quod non seminavi: et quare non dedisti pecuniam meam ad mensam? Quod putaverat se pro excusatione dixisse, in culpam propriam vertitur. Si, inquit, durum et crudelem esse me noveras, et aliena sectari, ibique metere ubi non seminaverim, quare non tibi istiusmodi cogitatio incussit timorem, ut scires me mea diligentius quaesiturum, et dares
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos suos ne uideat malũ. qͥ gustat
& uidet qu̾a suauis ẽ dñs. qͥ castigat
corpꝰ suũ & seruituti subicit. qui
lingua mutata. qͦd int̃p̃tat᷑ chana¬
an. Et qͥ eas a tenebris docendo cõ¬
mutauerit recte qͥnq ciuitatib p̃fi¬
ci memorat᷑. qͥa ñ de siuis tantũ. s &
de auditoꝵ suoꝵ qͦs ad lucẽ uocauit
ꝓfectib honorat᷑ Et alt̾ uenit dicẽs.
Dne: ecce mna tua: qu̾ã habui repo¬
sitã in sudario. Timui enĩ qͥa homo
austerꝰ es: tollis qd ñ posiusti. & me¬
tis qͦo ñ seminasti. Seruus qͥ negoti.¬
ari uissꝰ. acceptã dĩ pecuniã in su-¬
dario reposuit. ostendit eos. qͥ ao
trectant. Pecumã qͥpe in sudario
ligare e: ꝑcepta dona sub otio lenti
torporis abscondere. Sunt enim
hoĩes. hac sͥ pu̾sitate blandientes:
ut dicant. Sufficit ut de se unꝯqͥsq
rationẽ reddat. Quid opꝰ ẽ aliis p̃¬
dere cogatur: cũ apud dm̃ etiam
illi sint mexcusabiles. qͥb lex ñ ẽ

Expanded text:
suos, ne videat malum , qui gustat et videt quam suavis est Dominus , qui castigat corpus suum, et servituti subjicit , quilingua mutata, quod interpretatur Chanaan. Et qui eas a tenebris docendo commutaverat, recte quinque civitatibus praefici memoratur, quia non de suis tantum, sed et de auditorum suorum, quos ad lucem vocavit, profectibus honoratur. Et alteabui repositam in sudario. Timui enim te, quia homo austerus es: tollis quod non posuisti, et metis quod non seminasti. Servus qui negotiari jussus acceptam domini pecuniam in sudario reposuit, ostendit eos qui ad trectant. Pecuniam quippe in sudario ligare, est percepta dona sub otio lenti torporis abscondere. Sunt enim homines hac sibi perversitate blandientes, ut dicant: Sufficit ut de se unusquisque rationem reddat. Quid opus est aliis prdere quisque cogatur, cum apud Dominum etiam illi sint inexcusabiles quibus lex data non
Abbreviated transcription (Latin):
oo tnͣscurrim nũc eadẽ morali
intellectu discutienda repetam⁊
Widens ciuitatẽ fleuit suꝑ ilła dicẽs:
qͥa si cognouisses & tu. Hoc semel egit.
cũ piturã ciuitatẽ eẽ nuntiauit:
hoc cotidie redẽptor nr̃ ꝑelectos suoᷤ
agere nullatenꝰ cessat cũ qͦs dã ex
bona uita ad mores repbos ꝑuenisse
considerat. Plangit enĩ eos qͥ nescuĩt
cur plangant᷑. qui uixta salomonis

Expanded text:
do transcurrimus: nunc eadem morali do transcurrimus: nunc eadem morali intellectu discutienda repetamus: Videns civitatem flevit super illam, dicens ia si cognovisses et tu. Hoc semel egit, cum perituram civitatem esse nuntiavit. Hoc cotidie redemptor noster per electos suos agere nullatenus cessat, cum quosdam ex bona vita ad mores reprobos pervenisse considerant. Plangunt enim eos, qui nesciunt, cur plangantur. Qui, iuxta Salomonis