comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ordinati. ł oroinatores scdm canones a ꝓpͥo gradu
deridant. Symoniac etiã symoniace a ñ symoni¬
acis ordinati. similit̾ ab officio remotieantur. sy¬
moniacos uero ñ symoniace a symonracis oroma¬
tos. misericordit᷑ ꝑ manus impositionẽ. ꝓ tꝑis ne¬
cessitate. in officio ꝑmiccimus ꝑmanere. Qd̾ intelligẽ¬
dum÷ de his quiordinantar a symoniacis ignorante
eos ẽ symoniacos. hos fac̃ symomiacos ñ reatus cri¬
minis. s ordinatio symoniaci. S ioliter cum¬
decernit alexander symomacos omnino capnã¬
dos. acdeponendos: sub intelligendum ÷. nis uio-¬
lent᷑ quis aittactꝰ fuerit. De hisenim &e a quib᷑ubet
harticis uiolait᷑ ordinatis: dicit innocentius qđ pos
abeis. & pessimo eoꝵ conciliabalo tenunciant. Otͣ
canones sanxert̃ ut subdiaconꝰ ñ ordinet᷑. añ xitii.
annos. Nec diacomis. añ xxx. slec prb̃t añxxx. De

Expanded text:
ati vel ordinatores, secundum canones, a proprio gradu decidant. Simoniaci etiam simoniace a non simoniacis ordinati, similiter ab officio removeantur. Simoniacos vero non simoniace a simoniacis ordinatos, misericorditer per manus impositionem pro temporis necessitate in officio permittimus permanere. Quod intelligendum est de his qui ordinantur a simoniacis, ignorantes eos esse simoniacos. Hos facit simoniacos non reatus criminis, sed ordinatio simoniaci. decernit Alexander papa simoniacos omnino damnandos ac deponendos, sub intelligendum est; nisi violenter quis attractus fuerit. De his enim et a quibuslibet haereticis violenter ordinatis, dicit Innoc., 1, q. 1, quab eis, et pessimo eorum conciliabulo renuntiant. 9. canones sanxerunt ut subdiaconus non ordinetur ante XIV annos, nec diaconus ante XXV, nec presbyter ante
Abbreviated transcription (Latin):
ttahi matͥmoniũ. &e int̾ mariam ce iosepl ñ fuisse
comugiũ. ł ñ fuisse ꝑfectũ. qd nefas sentire: Lãto
enĩ sancciꝰ fuit atq ꝑfectius. quanto a carnali oꝑe
ĩmuniꝰ. s suꝑiꝰ posita ea rõne dicta intelligendũ:
ñ quin ꝑtineat mulier illa ad macrimoniũ cum
qua ñ ÷ ꝑcnixtio sexuũ. ẜ ñ ꝑtinet ao mat̾moniũ:
ł exp̃ssam e plenã teneat figuram conunetio

Expanded text:
 Joseph non fuisse conjugium, vel non fuisse perfectum; quod nefas est sentire. Tanto enim sanctius fuit atque perfectius, quanto a carnali opere immunius. Sed superius posita, ea ratione dicta intelligendum est, non quin pertineat mulier illa ad matrimonium, cum qua non est permixtio sexuum; sed non pertinet ad matrimonium quod expressam et plenam tenet figuram conjunctio
Abbreviated transcription (Latin):
etiam eos ñ posse dare sp̃m sc̃m. quem amisait᷑. et
ordinatos ab hereticis cap̃ hr̃e uulneratũ. ce eum
qu honore amisit. honorem dare ñ posse. nec illũ
aliquio accepisse. qm̃ indante nicħ etat. qđ ille
poss et accipere. Tradit etiã uenientib ab hereacͥ
ꝑ manus impositionẽ laicam tm̃ tribuendã cõmu¬
nionẽ. nec ex hisaliquẽ inclericatus honorẽ. ł exi

Expanded text:
etiam eos non posse dare Spiritum sanctum quem amiserunt, et ordinatos ab haereticis caput habere vulneratum; et eum qui honorem amisit honorem dare non posse, nec illum aliquid accepisse, quoniam in dante nihil erat quod ille posset accipere. Tradit etiam venientibus ab haereticis per manus impositionem laicam tantum tribuendam communionem, nec ex his aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
am p̃positi ꝓ bono pacis. correcto scismatiçis errore.
suscepti st̃. cr si uistim ÷ opꝰẽẽ ut eadẽ officiagererẽt
q̃ agebant. ñ sut̃ rursꝰ ordinati.s sic̃ bap̃s in eis
ita orditiatio mansit integra. qr in p̃cisione fuetat
uicium: qđ unitate pacis cortectũ. ñ in sacram̃tis

Expanded text:
positi pro bono pacis, correcto schismatis errore, suscepti sunt, etsi visum est opus esse, ut eadem officia gererent, quae gerebant, non sunt rursus ordinandi, sed sicut baptismus in eis, ita ordinavitium, quod unitate pacis correctum est, non in sacramentis
Abbreviated transcription (Latin):
licite utantur: ñ mõ heretici. f etiã om̃s imipii. s illi
coerigendi st̃ et punicnoi. illa aũ agnoscenda et ue¬
neranda. Item GRrꝰ. Qd̾ dicitis ut qui ordinati sũt
itet̃ ordinentur. ualde ridicłosum ÷. uc enĩ baptira¬
tus semel it̃m baptrzati ñ debet. ita qui consecrat᷑:
semeb in eodẽ ordine ñ ualet it̃m consecrar. His
aliisq auctoritatib uidetur asser. inõib impiis.
cciam in hereticis p̃cisis et dapnatis xͥ sacram̃ta ꝑ¬
manere. cum uite dandi. Que p̃missis: ex oppofito

Expanded text:
n modo haeretici, sed etiam omnes impii; sed illi corrigendi sunt et puniendi, illa autem sunt agnoscenda et veneranda. Item Gregor.: Quod dicitis ut qui ordinatus est iterum ordinetur, valde ridiculosum est: ut enim baptizatus semel, iterum baptizari non debet, ita qui consecratus est semel, in eodem ordine non valet iterum consecrari. His aliisque auctoritatibus videtur asseri in omnibus impiis, etiam in haereticis praecisis et damnatis, Christi sacramenta permanere cum jure dandi.
Abbreviated transcription (Latin):
concunt. concentor ñ erit. H ss breuit̃ tractatis. am¬
monend st̃ xͥ ministri quatenus sic̃ excellt̾ oroiniᷤ
dignitate. ita p̃cellant uite scĩtate. ut plebs eis com¬
missa. eoꝵq disciplinis edocta. gratanter eis obediat
et coꝵ inutatione de die in diem ꝓficiat: A quib diuz
mini hostiã quȩ missa÷. ao cȩlestia tendentes p̾e
am. ł qr missus cȩlestisuenit ad consecrandũ do¬
minic̃ corpꝰ. ꝑ quan ad altare celeste defertar hostia.
sint cradere sacros ordines. ce si ab eis ordinati. re¬
deuntes ad eccłe unitatẽ. debeant reordinati. hãc
qõnẽ ꝑplexã acpene insolubilem faciunt doctoꝵ
uĩba. qui plurimũ dissencire uidentur. uioentur e¬
nim quidã tradere. heceticos sacros orome date
ñ posse. nec illos qui ab eis ordmati indentur grãen

Expanded text:
concinit, concentor non erit. His breviter tractatis adconcinit, concentor non erit. His breviter tractatis admonendi sunt Christi ministri, quatenus sicut excellunt ordinis dignitate, ita praecellant vitae sanctitate, ut plebs eis commissa, eorumque disciplinis edocta, gratanter eis obediat, et eorum imitatione de die in diem proficiat, a quibus divi est: Sequimini hostiam quae missa est ad coelestia, tendentes post eam; vel quia missus coelestis venit ad consecrandum dominicum corpus, per quem ad altare coeleste defertur hostia. sint tradere sacros ordines, et si ab eis ordinati, redeuntes ad Ecclesiae unitatem debeant reordinari. Hanc quaestionem perplexam ac pene insolubilem faciunt doctorum verba, qui plurimum dissentire videntur. Videntur enim quidam tradere haereticos sacros ordines dare non posse, nec illos qui ab eis ordinati videntur gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
sa÷. Om̃s aũ suꝑnis designat ordines. ep̃i sincupã¬
tur. Nota qđ archiep̃oꝵ nomine p̾mates suꝑiꝰ signi¬
qui suos flamines. alios simplicit᷑ flamines. alios ar¬
chi flamines alios ꝓthoflamines appellabant. Sa¬
cerdoces enun gentiliũ flamines dicebant᷑. qui ha-¬
bebant in capite pilleũ in quo erat bcenis nnrga.
desuꝑ hñs aliquid lanȩ. qcĩ cum ꝑ eĩtum fecce ñ
possent. filum tm̃ in capite ligare ceꝑunt. Nudisem̃
capitib eis incedere nefas erat. Uñ et a filo quo ute¬
bantur. flamines dict st̃. qĩ filamines. s festis die¬
b filo deposico. pilleum imponebarit. ꝓsacerdotis
eminentia. Uates a uim̃tis appellatisunt. cuius
significatio multiplex÷. Modo enĩ sacerdotẽ. mõ ꝑ¬
pħam. mõ poetam significat. Cantor uero uocatur
qui uocẽ modulatur incantu. huiꝰ st̃ duo genera. ẜte¬
centoꝵ. & suecencoꝵ. Precentor qui uocẽ p̃mucit. ĩ
cantu. succentor. qu subsequent̾ canendo respõdet.

Expanded text:
est. Omnes autem superius designati ordines episcopi nuncupantur. Nota quod archiepiscoporum nomine, primates superius signiqui suos flamines, alios simpliciter flamines, alios archiflamines, alios protoflamines appellabant. Sacerdotes enim gentilium flamines dicebantur, qui habebant in capite pileum, in quo erat brevis virga, desuper habens aliquid lanae, quod cum per aestum ferre non possent, filum tantum in capite ligare coeperunt. Nudis enim capitibus eis insidere nefas erat. Unde a filo quo utebantur flamines dicti sunt, quasi filamines. Sed festis diebus filo deposito pileum imponebant pro sacerdotii eminentia. Vates a vi mentis appellati sunt, cujus significatio multiplex est. Modo enim sacerdotem, modo prophetam, modo poetam significat. Cantor vero vocatur, qui vocem modulatur in cantu. Hujus sunt duo genera: praecentor, et succentor. Praecentor qui vocem praemittit in cantu, succentor qui subsequenter canendo respondet.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. onmia q̃c̾q faciunt hecetic catnalia. in ani¬
a. ce sactilega eẽ. ce eoꝵ altaria falsa. & illicita s a¬
cerdotia. et sacrificia sacrilega. qui more symia¬
r̃ q̃ cũ homines ñ sint. formã uitant᷑ humanĩa
amministrãt. &e altare pont̃. cum nec sacͥficari ob¬
esc̾ quoq asserit omnia q̃ offeruntur aggeuor.¬
ab hcreticis contaminata ẽẽ in conspectu dñi. qr l
cet sc̃a uideantur sp̃e sus: tñ qr contactast̃ ab illo
qui pollutꝰ ÷ polluunt᷑ omnia. Idem. odit ds̃ sa¬
criticia hcreticoꝵ. & a se ꝓicit. & quotiens in nomine
eiꝰ congregati fuerint. detestacur fecorẽ eoꝵ. &e claudit
nares ꝯuas. Id̾. Illi offert̃ panẽ sacrilogũ. et c̃. Leo ad¬

Expanded text:
d omnia quaecunque faciunt haeretici, carnalia et inania et sacrilega sint, et eorum altaria falsa, et illicita sacerdotia, et sacrificia sacrilega, qui more simiarum, quae, cum homines non sunt, formam imitantur humanam, administrant, et altare ponunt; cum nec sacrificari obron. quoque asserit omnia quae offeruntur ab haereticis contaminata esse in conspectu Domini, quia, licet sancta videantur specie sui, tamen quia contecta sunt ab illo qui pollutus est, polluuntur omnia. Idem: Odit Deus sacrificia haereticorum, et a se projicit; et quoties in nomine ejus congregati fuerint, detestatur foetorem eorum, et claudit nares suas. Idem: Illi offerunt panem sacrilegum, etc. Leo
Abbreviated transcription (Latin):
brcuit̃ elocut: quidad que ꝑtinet insinuauimus. sũ¬
q oms sp̃uales sint. &e sacri: excellent̾ tñ canones. uͦ.
tm̃ sacros ordines appellari censent. diaconatꝰ.s. et p̃s
buisse. ce oe his soł p̃ceptum apłi habemus. Apħe
leuitas etiam ab apłis oroinatos legimus. quoꝵ ma¬
ximus fuit b̃atꝰ stepħs. Subdiaconos uero et acol¬
tos ꝓcedente tp̃e eccła sib constitiit. ¶ uid sit ꝙ. ħ dr̃ or¬
Si aũ qr̃ quid fit qđ hc uocatur ordo. sane dicipo do¬
hu oromes sacram̃ta. q in eoꝵ ꝑceptiõe ressacta .i.¬

Expanded text:
breviter elocuti, quid ad quemquam pertineat insinuavimus. Cumque omnes spirituales sint et sacri, excellenter tamen canones duos tantum sacros ordines appellari censent, diaconatus, scilicetbuisse, et de his solis praeceptum Apostoli habemus. Apostoli eninaverunt. Levitas etiam ab apostolis ordinatos legimus, quorum maximus fuit beatus Stephanus. Subdiaconos vero et acolytos procedente tempore Ecclesia sibi constititur quid sit quod hic vocatur ordo, sane dici poteshi ordines sacramenta, quia in eorum perceptione res sacra, i
Abbreviated transcription (Latin):
bũdicere. Quicum ordinatet. &e inunguntur ei ma¬
nus. et ut incelligatse sccepissegr̃am consecrandi:
&e caritatis opera debere ad om̃s extendere. Accipit
et stolam q̃tenet ut̃q latꝰ. qri debet ẽẽ iunitus ar¬
mis iusticie. contra adu̾sa. et ꝓsꝑa. Accipit etiã cali¬
cem cũ uino. & patenam cũ hostus. ut ꝑ ħsciat seac
cepisse pocestatẽ placabiles dõ hostias offerendi.
ic oroo a filiis aarom sumpsit iniciũ. Su̾mos emm
pontifices. ce minores sacerdotes instauit ds̃ ꝑ mo¬
ysen. qui ex p̃ceptodĩ aaron in sũmũ pantificẽ. fi¬
uosuero aus imex̃: inminores sacetdotes. Xp̃̾c qͦ¬

Expanded text:
benedicere. Qui cum ordinatur, inunguntur ei mabenedicere. Qui cum ordinatur, inunguntur ei manus, ut intelligat se accepisse graciam consecrandi / et caritatis opera debere ad omnes extendere. Accipit et stolam, que tenet utrumque latus, quia debet esse munitus armis iusticie contra prospera et adversa. Accipit eciam calicem cum vino et patenam cum hostiis, ut per hoc sciat cepisse potestatem placabiles Deo hostias offerendi . Hic ordo a filiis Aaron sumpsit initium. Summos enim pontifices et minores sacerdotes instituit Deus per Moysen, qui ex praecepto Dei, Aaron in summum pontificem, filios vero ejus unxit in minores sacerdotes. C
Abbreviated transcription (Latin):
pretatur latine. ñ mõ ꝓ etate. ł decrepita senectu¬
te. s ꝓpt̾ honore & dignitatẽ quam accepett̃. Preᷤ¬
b̃ri nominant᷑ quimoꝵ prudentia. et maturitate cõ¬
ũsationis. p̃cellere debent inpopło. sic̃ scͥptũ÷. Senec¬
tꝰ uenerabit ÷. ñ ouittirna. nec annoꝵ numero cõ¬
putata. Cam eium sunt sensus hominis. ce etas se¬
necttitis. uita immacłata. Iõ añ et prb̃i sacetdotes
uocantur. qr sacrũ dant. Qui licet sint sacerdotes.
pontificatus apicẽ ñ h̃nt. sic̃ ep̃i. q nec crismate fr̃o¬
lectio actũum apłoꝵ demonstrat. Uñ et ap̃ueteres
ñ etaus. Sacerdos nom̃ hc̃ composicũ ex greco et
latino. qui ÷ sacrũ dans. siue sacer dux. Sic̃ enim
rex a regendo. ita sac̃dos a scificando dictꝰ:. Conse¬
crat enim et sc̃ificat. Nastes sacerdos dictꝰ: ab
eo qđ añ stat. Erimus ÷ enimit cedine eccłie. Ad p̃s
biter̃ aũ ꝑtinet sacramenitũ corporis et sangninis
oñ in altar dtũ conficere. orõcies oicere. ce donadĩ

Expanded text:
el decrepita senectute, sed propter honorem et dignitatem quam acceperunt, presbyteri nominantur; qui morum prudentia et maturitate conversationis praecellere debent in populo. Unde scriptum est: Senectus venerabilis est, non diuturna, nec annorum numero computata. Cani enim sunt sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata. Ideo cut episcopi, qui licet sint sacerdotes, tamen pontificatus apicem non habent; quia nec chrismate fronlectio Actuum apostolorum demonstrat. Unde et apud veteres non aetatis. Sacerdos nomen habet compositum ex Graeco et Latino, quod est sacrum dans, sive sacer dux. Sicut enim rex a regendo, ita sacerdos a sacrando dictus est; consecrat enim et sanctificat. Antistes vero sacerdos dictus est ab eo qipsum pertinet sacramentum corporis et sanguinis domini in altari conficere, oraciones dicere et dona dei
Abbreviated transcription (Latin):
uii. columpnȩ issistant. hai sunt uii. angłi tuba
cauentes in apocalipsi. qui quales tẽ debeant a¬
płc docet: thimoteo scribens. micum ordinantur
solus ep̃c ei manim imponit. qr ad ministerium
applicantur. Ponit eis orarium .i. stolam suꝑ leuum
humer̃. ut ꝑ ħ incelligant se accepisse uigum dñi su¬
aue. quo ad smnisttã ꝑtinentia. diuino timori subici¬
ant. Accipiunt ce textũ eugłii. itt intelligant se eẽ p̃
ut docet apłc. &e sic ministrent. nullũ crim̃ hñtes.
ei sanguinis. disciput dispensauit. & qñ apłos dce¬

Expanded text:
 columnae, assistant. II sunt septem angeli tuba canentes in Apocalypsi, qui quales esse debeant Apostolus docet Timotheo scribens. Hi cum ordinantur, solus episcopus eis manum imponit, quia ad ministerium applicantur. Ponit eis orarium, id est stolam, super laevum humerum, ut per hoc intelligant se accepisse jugum Domini suave; quo ad sinistram pertinentia, divino timori subjiciant. accipiunt et textum Evangelii, ut intelligant se esse prut docet Apostolus, et sic ministrent, nullum crimen habentes. et sanguinis discipulis dispensavit, et quando ap
Abbreviated transcription (Latin):
lum iñ dictum ÷ qđ ille qui ep̃c effictur. suꝑ intẽdat
curam s. subdicoꝵ gerens. Scopin enim srece. latine
tantur. Nam speculator ÷ p̃positꝰ in eccłia. dictꝰ ed qđ
speculetur. atq ꝓspiciat popłoꝵ intra se positorũ
mores et uitã. Pontifex princeps sacerootũ÷.
qĩuia sequentiũ ip̾e et summus sac̃dos nuncupat᷑.¬

Expanded text:
lum inde dictum, quod ille qui superefficitur, superintendat, curam scilicet subditorum gerens. Scopin enim Latine intenderpretantur. Nam speculator est praepositus in Ecclesia dictus: eo quod speculetur atque praespiciat populorum infra se positorum mores et vitam. Pontifex princeps sacerdotum est, quasi via sequentium: ipse et summus sacerdos, ip
Abbreviated transcription (Latin):
robusta. leuite g: ex nomine auctoris uocati sunt.
De leui enim ieuite exorti sunt. a quib in tẽplomiᷤ¬
tic sacram̃ti mysteria explebantur. hii grece dia¬
cones. latine mitustri dicuntur. qr sic̃ insac̃dote
consecratio: ita in diacono nuinisterii dispensatio
habetur. Addiaconũ ꝑtinet assistete sacerdotib. &
.s. in bap̃o. in crismate. in patena. et calice. obłoneᷤᷤ
quoq inferre. et disponere in altar. componere
etiam m̃sam dñi. e uestire. crucẽ ferre. & pdicare e
uugł̃m. & apłm. Nam sic̃ lectorib uetꝰ testam̃tũ:i¬
tadiaconib nousi p̾dicare p̾ceptũ÷. Ad ip̃m etiã ꝑ¬
tinet officiũ p̾cum. &e recitatio cathecuauoꝵ no¬
minũ. Ip̃e p̃monet aures hr̃e ad dm̃. ip̃e donat
pacẽ. oe ip̃e annunciat. Qđ aũ huicordiui a moy¬
se statutũ ÷. ħ etiã in nouo testam̃to rep̃sentat᷑. cũ d¬
acono suꝑ leuũ humer̃ stola ponit᷑. & casula in die¬
b: ieiuni complicatur. qr quicq̃d laboris et sustinẽ¬

Expanded text:
robusta. Levitae ergo ex nomine auctoris vocati sunt. De Levi enim Levitae exorti sunt, a quibus in templo mystici sacramenti mysteria explebantur. Hi Graece diacones, Latine ministri dicuntur, quia sicut in sacerdote consecratio, ita et in diacono ministerii dispensatio habetur. Ad diaconum pertinet assistere sacerdotibus, et scilicet, in chrismate et patena et calice; oblationes quoque inferre et disponere in altario; componere etiam mensam Domini atque vestire, crucem ferre, et praedicare e vetus Testamentum, ita diaconibus novum praedicare praeceptum est. Ad ipsum etiam pertinet officium precum, et recitatio catechumenorum nominum. Ipse praemonet aures habere ad Dominum; ipse donat pacem et ipse annuntiat. Quod autem huic ordini a Moyse statutum est, hoc etiam in novo Testamento repraesentatur, cum diacono super laevum humerum stola ponitur, et casula in diebus jejunii complicatur; quia quidquid laboris et sustinen
Abbreviated transcription (Latin):
in qui fertis uasa dĩ. Ad hosediam ꝑtinec tm̃ de ob¬
lationib ponere in altari. quant̃ sufficere possit
popło. nec ñ corporales. ce pallas. et substratoria. la¬
uare. hu cam ordinant accipiunt de manui ep̃i pate¬
nam et calicẽ nacuum. Ab archidiacono ueto. tirceo¬
lum cũ aqua manili. &e manuĩgium. Hoc offici
iuim. pedes discipłoꝵ lauit. et linceo t̾sit. De dia co
a coꝵ oꝵ ordo. sext̃tenet locũ ꝓpt̃ senarii nis.¬
ꝑfectionẽ hic ordo in netĩ testam̃to atribuleui no
moysi. ut pꝰ ordinationẽ a aron oe filioꝵ enis ꝓesꝰ tri¬
b leui ad dium cultꝰ ministĩa oroinaretur. ce cõse¬
craretur dño. c&e seruicent ꝑ ifrł. coram aaron et fihiiᷤ
eiuis intab̾nacło. ip̃iq gestarait archã. oe tab̃nacłm
ex omnia uasa emis. & in curuttu tab̃nacł excubarẽ.

Expanded text:
ni qui fertis vasa Domini. Ad hos etiam pertinet tantum de oblationibus ponere altari, quantum sufficere possit populo, necnon corporales et substratiora lavare. Hi, cum ordinantur, accipiunt de manu episcopi patenam et calicem vacuum; ab archidiacono vero urceolum cum aquamanili, et manutergium. Hoc officios aquam in pelvim, pedes discipulorum lavit, et linteo tersit. 8. De diaconorum ordo sextum tenet locum, propter senarii perfectionem. Hic ordo in veteri Testamento a tribu Levi nMoysi ut post ordinationem Aaron et filiorum ejus, prorsus tribus Levi ad divini cultus ministeria ordinaretur et consecraretur Domino; et serviret pro Israel coram Aaron et filiis ejus in tabernaculo; ipsique gestarent arcam et tabernaculum, et omnia vasa ejus; et in circuitu t
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. & ad corporat infirmitatis alleniationẽ. Uñ con¬
stat eum qui hanc unctionẽ fidelic̃ deuoteq ꝑcip̃:
ce incorpore et manima alleuiati. fitñ expedit. ut
in utroq alleuictur. Qd si forte corporis ualutidinẽ
ill hrẽ ñ expedit. illam q̃ ÷ anime sanitatẽ in ħsa
cramento adquitit. re sic̃ in aliis sacram̃tis. ita et in
isto aliud sacram̃tũ: aliud res sacram̃ti. Sacra¬
m̃tũ ÷ ip̃a unctio exterior. res sacram̃ti: nnctio in¬
terior. quȩ pcc̃oꝵ ranissione ce urrtutũ ampliat¬

Expanded text:
nem, et ad corporalis infirmitatis alleviationem. Unde constat eum qui hanc Unctionem fideliter devoteque percipit, et in corpore et in anima alleviari, si tamen expetit ut in utroque allevietur. Quod si forte corporis valetudinem illi habere non expedit, illam quae est animae sanitatem in hoc sacramento acquirit. Et sicut in aliis sacramentis, ita et in isto, aliud est sacramentum, aliud res sacramenti. Sacramentum est ipsa Unctio exterior; res sacramenti, unctio interior, quae peccatorum remissione
Abbreviated transcription (Latin):
punctionẽ animos audientiũ. licet quioã lectore i¬
ta miserant̃ legant. ł ꝓnuncient. ut quosła ad luctꝰ.
lam̃tationẽq compeslant. Ioẽ etiam ꝑnunciatores uo¬
cantur. quod porro annunciant. qr tam etit clata eoꝵ
ditur ab ep̃o codex diuinar̃ lectionũ. et dr̃ ez. Accipe.
ce estoũb dĩ celator. habitrus si fidelit̾ impleueris
officiũ: partẽ cumhis qui bñ ubam dĩ ministiauer̃t.
Qui ad hc̃ gradũ ꝓuehitur. litc̾ar̃ scĩa debet eẽ instruc¬

Expanded text:
punctionem animos audientium; licet et quidam lectores ipunctionem animos audientium; licet et quidam lectores ita miserabiliter pronuncient, ut quosdam ad luctum lamentationemque compellant. Iidem etiam et pronunciatores vocantur, quod porro annuncient. Tanta enim et tam ditur ab episcopo codex divinarum lectionum, et dicitur: Accipe, et esto verbi Dei relator; habiturus, si fideliter impleveris officium, partem cum his qui bene verbum Dei ministraverunt. Qui ad hunc gradum provehitur
Abbreviated transcription (Latin):
nens. ait. ¶LeRos. et clericos. hinc appellatos eẽ
credimus. qđ mathias electus sorte. quẽ pͥmũ ꝑ
apłos legimus ordinatũ. cieros enĩ grece. latine
Soes ł hereditas dt̃. Iõ gͥ dicti st̃ cleric. qr de sorte¬
ccipat sunt. om̃s qu in eccła xͥ deseruiunt. Quiotũ
gradꝰ et nomina sunt hec. hostiariꝰ. lector. et c̃. Hos¬
adcustodiã templi. ut ñ ingrederet᷑ in illuo ĩ mundꝰ.
Dicti aũ hostiarii. eo qđ p̃sinit hostis tẽph. Ip̃i enĩ tenẽ¬
tes clauẽ omnia intus extraq custodiunt. atq incer
bonos et malos hñtes iudiciũ dignos recipiunt. in¬
dignos respuunt. Uñ et eis cum ordinantur. claues ec¬
dõ redditur ꝓ reb que clauibi istis recluduntur: NIoc
officiũ dñs insua ꝑsona suscepit. qñ flagello de fum¬
e cyndꝰ ⁊ gradꝰ lectoꝵ. lectores a legendo. sic̃ psal¬
mistȩ a psalmis canendis uocatist᷑. Iili enĩ p̃dicãt
popłis. quid sequant᷑. isti canunt ut excitent ad com¬

Expanded text:
.: Cleros et clericos hinc appellatos esse credimus, quia Matthias electus est sorte, quem primum per apostolos legimus ordinatum. Cleros enim Graece, Latine sors vel haereditas dincupati sunt omnes qui in Ecclesia deserviunt; quorum gradus et nomina sunt haec: ostiarius, lector, etc. ad custodiam templi, ut non ingrederetur in illud immundus. Dicti autem ostiarii, eo quod praesint ostiis templi. Ipsi enim tenentes clavem, omnia intus et extra custodiunt, atque inter bonos et malos habentes judicium, dignos recipiunt, indignos respuunt. Unde et eis, cum ordinantur, claves EcDeo reddituri pro rebus quae clavibus istis recluduntur. Hoc officium dominus gessit, quando flagello de funa legendo, psalmistae a psalmis canendis vocati: illi enim praedicant populis quid sequantur; isti canunt, ut excitent ad com
Abbreviated transcription (Latin):
r̃ mens ad dm̃ lib̃a monstretur. que reuelata facie
głam dĩ contempletur. Sũmitas enĩ capitis : emi¬
nentia mentis. denudatio capitis ẽ. reuelatiom̃tis.
clericꝰ eiũ secretoꝵ dĩ. s̃i ignarus ẽẽ debet. Tondent᷑
et capill usq ad reuelatione sensuũ . s. ocłoꝵ. et au
tium. ut uicia in corde &e oꝑe pullulantia. ooce¬
antur p̃cidenda. ne ad audiendũ et incelligendum
ũbum dĩ p̃pedraturinens. ꝓ quo seruato reodeturĩ
excelsis corona. Tonfure aũ eccłastice usꝰ: a nara¬
reis exortus uidetur. qui p̾us crine setuato. deniq ob
uite continentiã cap̃ radebant. et capillos in igne
sacrificii ponebant. hinc usus moleuit. ut qui di

Expanded text:
rum mens ad Dominum libera monstretur, quae revelata facie rum mens ad Dominum libera monstretur, quae revelata facie gloriam Dei contempletur. Summitas enim capitis est eminentia mentis. Denudatio capitis est revelatio mentis. Clericus enim secretorum Dei non ignarus esse debet. Tondentur etiam capilli uium, ut vitia in corde et opere pullulantia doceantur praecidenda, ne ad audiendum et intelligendum verbum Dei praepediatur mens, pro quo servato reddetur in excelsis corona. Tonsurae autem ecclesiasticae usus a Nazareis exortus videtur, qui prius crine servato, deinde ob vitae continentiam caput radebant, et capillos in igne sacrificii ponebant. Hinc usus inolevit, ut qui di
Abbreviated transcription (Latin):
um officia in semaip̃o exibiit. & corpori sno qđ
ẽ eccłia eosoem obseruandos ordines teliquit. Sep
cedunt. Illi uero in quoꝵ m̃tib diffusa÷ septifor¬
in ip̃a spuał gressus ꝓmotiõe. ampliorẽ gram ꝑci¬
a les aut̃ ad ministeriũ spũale eligendi st̃ cle¬
xici qui digne possint dominica sacram̃ta trac¬
tare. Meliꝰ ÷ enim dño sacerdoti paucos hr̃e miais¬
tros. qui possint digne opꝰ d̃ĩ exercere: quã multos
mutiles. qui ordinatori onus grane inducant. T̃a
sc̃i sint decori. et quor̃ doctrina & conũsationis
forma. eadem grã in aliis transfundatur: necelestẽ
margaritas spualiũ u̾boꝵ officioꝵꝙ diuinoꝵ. sor¬
exorciste. acoliti. subdiaconi. diacom. sacerootis.
Om̃s tñ cleriquocantur .i. sortuz. sorona enĩ signa¬
cłm ÷ quo signantur in paitẽ soecis inysterii durini.
Corona. regale decus sig̃cat. &e seruire dõ regnare ẽ.
Uñ ministri eccłe reges cẽ debent. ut se et alios regãt.

Expanded text:
um officia in semetipso exhibuit, et corpori suo quod est Ecclesia, eosdem ordines observandos reliquit. Septcedunt. Illi vero in quorum mentibus diffusa est septiforiritualis gradus promotione ampliorem gratiam perciTales autem ad ministerium spirituale eligendi sunt clerici, qui digne possint dominica sacramenta tractare. Melius est enim episcopo paucos habere ministros qui possint digne opus Dei exercere, quam multos inutiles, qui ordinatori grave onus inducant. Talea Spiritus sancti sint decori; ex quorum doctrina et conversationis forma, eadem gratia in aliis transfundatur, ne coelestes margaritas spiritualium verborum officiorumque divinorum sorexorcistae, acolyti, diaconi, subdiaconi, sacerdotes; omnes tamen clerici vocantur, id est, sortiti. Corona enim signaculum est quo signantur in partem sortis ministerii divini. Corona regale decus significat, quia servire Deo regnare est. Unde ministri Ecclesiae reges esse debent, ut se et alios regant;
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rogatiue sit legendũ. uͥ sit morõne facienda distĩc¬
lio. hec enl male seruata intelłinturbant. ce alios ad
risum ꝓuocant. Aurib et cordi consulere debet. uox
d atur. qr gr̃a spũal clarere debent. qui aliis ũbum
cd̃ annunciant. hicordo formã et inicrũ a ꝓpħis ac¬

Expanded text:
ogative sit legendum, ubi sit in oratione facienda distinctio. Haec enim male servata intellectum turbant, et alios ad risum provocant. Auribus et cordi consulere debet vox  quia gratia spirituali clarere debent qui in aliis verbum Dei annuntiant. Hic ordo formam et initium a prophetis ac
Abbreviated transcription (Latin):
morit̃ itinere. manꝰq suꝑ encrguminos et cathecu¬
minos in exorciz ando imponere. Debet aũ sp̃m
malignũ expellere de corde suo: quẽ expellit de cor¬
pore aheno. ne medicina quã alii facit. sib ñ ꝓsit.
oe dicatur ei medice curateip̃m. hii cum oroinantur¬

Expanded text:
moriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando imponere. Debet autem habperat; et malignum expellere de corde suo, quem expellit de corpore alieno; ne medicina quam alii facit, sibi non prosit, et dicatur ei: Medice, cura teipsum, Luc. 4. Hi, cu
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ ueto alcaris. &e penitentie. &e coniugu sepei¬
terar rudctur. qr sepes acram̃tũ corporis ꝑcipitur.
frequent̃ penitentia agitur. comugiũ sepe contͣ¬
hitur. Quaregͦ nnctio similit̃ pot̾ iterari: Si morb
ñ trũtitur: madicina ñ iteretut. Si tiero morb ñ pot̾
cohiberi: quare debet medicina cohiberi : siẽ orõi
terari pot̾. ita & unctio iterari posse uidet᷑. U tr̃q enĩ
illic cõmemorat iacob. ce utĩq alti cooperatur. ad
conferendã alleuiationẽ corporiset animȩ. Curgͦ ne¬
get᷑ unctionẽ suꝑ infirmũ posse iterari. ad impetrã
mento intelligi uolunt. qđ ñ sit iterandũ s. scđ co
cram̃ta sepis posse fuscipi. q̃ damuem ñ. nec tñ q̃
sepnis fumuntur: totaliter ueranur. ut sacramẽ

Expanded text:
mentum vero altaris, et Poenitentiae, et Conjugii saepe iterari videtur; quia saepe sacramentum corporis percipitur, frequenter poenitentia agitur, conjugium saepe contrahitur. Quare ergo unctio similiter non potest iterari? Si morbus non revertitur, medicina non iteretur. Si vero morbus non potest cohiberi, quare medicina debet prohiberi? Sicut oratio iterari potest, ita et unctio iterari posse videtur: utraque enim illic commemorat Jacobus, et utrumque alteri cooperatur ad conferendam allievationem corporis et animae. Cur ergo negatur unctionem super infirmum posse iterari ad impetrandamento intelligi volunt quod non sit iterandum, scilicet cramenta saepius posse suscipi, quaedam vero non. Nec tamen quae saepius sumuntur, tot
Abbreviated transcription (Latin):
legicur. Erat luxuera q̃ illuminat omnẽ hominem
tienientẽ in hc̃ mundum. Ad acolitũ ꝑtinet p̃̾patatio
luminariũ in sacrario. Ipe ceteum portat. ip̃e uire¬
olum cum uino et aqua. suggesta ꝓ euchatistia. sub¬
diaconis p̃parat. hii cum ordinantut cum alocti fuetĩt
ab ep̃o qualit̾ ioffiqo suo agere debeant: ab archidi¬
acono accipiunt candelabr̃ cum cereo. & ircelũ uacu¬
um. Hoc officium dñs se hr̃e testatur dicens. ego fũ
lux mundi. ¶ti sequitut me ñ ambulat intenebris.
huiꝰ offici formã illigerebant in uet̾i testam̃to. qui lu¬
cernas candelabtz componebant. et accendebant igne
cȩlesti ad illuminandas cenebras aquilonares. De
serinentes. Ad fubdiaconũ ꝑtinet calicẽ &e patenam
ad altare x oeferre. ce lenitis tradere. eisq ministra¬
te. Uaceolũ quoq & aqua mnamle. & manutͥgium

Expanded text:
n. 1: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Ad acolytum pertinet praeparatio luminarium in sacrario. Ipse cereum portat, ipse urceolum cum vino et aqua suggesta, pro Eucharistia, subdiaconis praeparat. Hi cum ordinantur, cum edocti fuerint ab episcopo qualiter in officio suo agere debeant, ab archidiacono accipiunt candelabrum cum cereo, et urceolum vacuum. Hoc officium Dominus se habere testatur dicens, Joan. 8: Ego sum lux mundi; qui sequitur me, non ambulat in tenebris. Hujus officii formam illi gerebant in veteri Testamento, qui lucernas candelabri componebant et accendebant igne coelesti, ad illuminandas tenebras aquilonares. 7. re. 7. Ad subdiaconum pertinet calicem et patenam ad altarium Christi deferre, et Levitis tradere, eisque administrare; urceolum quoque, et aquamanilem, et manutergium
Abbreviated transcription (Latin):
Accipite. et habetote potestatẽ imꝑonendi manus
suꝑ energuminos. ł cathetuminos. Hoc officio usus
ẽ dñs qñ salrua sua cetigit aures cẽ uinguã surdi ce
alit̃ debere aꝑire aures p̃cordioꝵ hominũ. ad incel¬
sc̃s uas suum recipiat. Hoc etiam officio usꝰz xp̃c
cum demoniacos multos sanauit. hic cedo asalo¬
mone uidetur descendisse. qui quendã modũ exorci¬
tandi inuenit. quo demones aduitat: ex obsessis
corporib pellebantur. huic officio manciꝑat exorci¬

Expanded text:
Accipite, et habetote potestatem imponendi manus super energumenos, vel catechumenos. Hoc officio usus est Dominus, quando saliva sua tetigit aures et linguam surdi et aliter debere aperire aures praecordiorum hominum ad intelritus sanctum vas suum recipiat. Hoc etiam officio usus est Christus, cum daemoniacos multos sanavit. Hic ordo a Salomone videtur descendisse, qui quemdam modum exorcizandi invenit, quo daemones adjurati ex obsessis corporibus pellebantur. Huic officio mancipati exorci
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽ tterandũ. nec inuiria e facienda. rõnẽ dict.
teferas ad scĩficationẽ re quasacram̃tũ explet᷑.
de oĩ sacram̃to gn̾alit̾ id uer̾. Si uero ad suscep¬
tionẽ sacram̃t. de quibi dã uer̾̃ ÷ qđ ñ iterantur
crebra susceptiõe. de aliisuero quibꝰdã ñ. ꝙ freg̃n¬
t̃ sumuntur. ut ħ unctionis sacram̃tũ qͦd ioi
peneeccłia sepe repeatur. De ordinib eccł̃astici.

Expanded text:
dicti referas ad sanctificationem rei qua sacramentum expletur, de omni sacramento generaliter id verum est; si vero ad susceptionem sacramenti, de quibusdam verum est quod non iterantur crebra susceptione, de aliis vero quibusdam non; quia frequenter sumuntur, ut hoc unctionis sacramentum, quod in omni pene Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
teratur. &e si aliquis frequent̾ baptiat᷑. dum eadẽ
aqua ñ ĩm bñdicatur. S aliud inquiunt illi de
bñdictiõe aque qua fit bap̃s. aliuo de bñdictiõe
panis et ole. Eot̃ entm bap̃s celebtat in aqua enã
ñ benedicta. qr illa bñ dictio ꝓrenerentia tm̃ fit⁊
nis de pane consecrato. nec unctio illa fieq pot̾. ni¬
si de oleo ab ep̃o scĩficato. Iõq illa scĩficatio ad uir¬
tutẽ sacram̃tiꝑtinere uidetur. In conugio qͦ semł

Expanded text:
iteratur, etsi aliquis frequenter baptizetur, dum eadem aqua non iterum benedicatur. Sed aliud est, inquiunt illi, de benedictione aquae qua fit Baptismus, aliud de benedictione panis et olei, potest etiam Baptismus celebrari in aqua etiam non benedicta, quia illa benedictio pro reverentia tantum fit nisi de pane consecrato; nec unctio illa fieri potest, nisi de oleo ab episcopo consecrato. Ideoque illa sanctificatio ad virtutem sacramenti pertinere videtur. In conjugio quoque
Abbreviated transcription (Latin):
hõ maiorẽ meliorẽq seipõ gign̾et filium. s maiꝰ uł
melius dõ. quicquã eẽ ñ pot̃. Os g̃ cur ñ equalẽ
ut ais genuit filium. cui nec anni necessarii fuert̃.
ꝑ quos ad impleretur equalitas. nec oĩpotentia de¬
e d forte dices. Eo ip̃o maior ⁊ pat̾ filio. qr de nullo
Igenitus genuit tñ equalem. ad qđ cio responde¬
it̃. Ongͥnis enim qõ ÷ ista. Quis. de quo sit. equalita¬
tis aũ quał aut quantꝰ sit. Qđ ÷ dicere. Ad originẽ
ꝑtinet qõ qua queritur. quis de quo sit. ad equalita¬
tem uem illa qua q̃ritur quał. aut quantꝰ quis sit.
Nec cum dr̃ filius a patre genitꝰ ostenditur inequa¬
litas sub̾e. s ordo nature. ñ quo alt̃ pͥor eẽt altero.

Expanded text:
et filium. Sed majus vel melius Deo quidquam esse non potest. Deus ergo cur non aequalem, ut ais. Filium genuit; cui nec anni necessarii fuerunt, per quos adimpleretur aequalitas, nec omnipotentia deSed forte dicis: Eo ipso Pater est major Filio, quia de nullo genitus, genuit tamen aequalem. Ad quod cito respondeit. Originis enim quaestio ista est, quis de quo sit, aequalitatis autem, qualis aut quantus sit, quod est dicere: Ad originem pertinet quaestio qua quaeritur quis de quo sit; ad aequalitatem vero illa qua quaeritur quis aut quantus quis sit. Nec cum dicitur Filius a Patre genitus, ostenditur inaequalitas substantiae, sed ordo naturae, non quo alter prior esset al
Abbreviated transcription (Latin):
sat̃ a nemine potentiã accepit. filiꝰ aũ a patre.
faremur e nos filium accepisse potenciã. ab illode
quo natꝰ ÷ potens. Pͦat̾ uero potentiã mullus dedit.
qr nullus eum genuit. Gignendo enĩ delic pat̾ po
tantã quanta ip̃i ÷ pocentiã pat̃ filio deoerit. an
minorẽ. Si tantã. ñ solum pocentẽ. s etiam oĩpotẽ¬
tem gentusse ommpotens intelligit᷑. Si uero mino¬
rẽ. quomõ omnia q̃ ht̃ pat̾ filii sunt: s̃ pan̾s oĩpo¬
tentia filii ñ÷: ñ omnia ꝓculdubo q̃ ht̃ pat̾ filis st̃.
filii ÷. slon⁊ gͦ pat̾ potentior fiho. Nõ hereic qua artac

Expanded text:
ater a nemine potentiam accepit, Filius autem a Patre. Fatemur et nos Filium accepisse potentiam ab illo, de quo natus est potens; Patri vero potentiam nullus dedit, quia nullus eum genuit. Gignendo enim dedit Pater potantam quanta ipsi est, potentiam Pater Filio dederit, an minorem. Si tantam, non solum potentem, sed etiam omnipotentem genuisse omnipotens intelligitur; si vero minorem, quomodo omnia quae habet Pater, Filii sunt? Si Patris omnipotentia, Filii non est, non omnia procul dubio quae habet Pater, Filii sunt. Fili
Abbreviated transcription (Latin):
& una eaoẽq sub̾a. quant̃ breuit̃ potuunus demõ¬
strata÷. in suꝑioribꝰ. qualit̾. s. aliqua t̾um ꝑsonar̾
qualibet aliam nec eãnitate. nec magnitudine. nec
ic oricur qõ. ttahens originẽ ex p̃dictis. Dict̃:
enim supra qđ cantꝰ: solus pat̾. ut solus filiꝰ. uł

Expanded text:
et una eademque substantia, quantum breviter potuimus, demonstrata est in superioribus; qualiter scilicet aliqua trium personarum quamlibet aliam nec aeternitate, nec magnitudine, nec Hic oritur quaestio trahens originem ex praedictis. Dictum est enim supra quod tantus est so
Abbreviated transcription (Latin):
quens÷. ut u̾c̃q nominatur unus. sic̃ pateret filius.
tanta pace uni aoherens. intelligatur etiam ip̃a pax

Expanded text:
quens est ut ubicumque nominatur unus, sicut Pater et Filius, tanta pace uni adhaerens intelligatur etiam ipsa pax
Abbreviated transcription (Latin):
contra maximinũ ita dicens. Tudicis qđ pat̃ genu¬
it filium minorẽ seip̃o. in quo et pattidecogas. qͥ¬
si filium unicũ minorẽ genuit se. aut ñ pocuit
aut ñ uoluit gignere equalem. Si au̾dicis qr ñ no
liut eum inuidũ ẽ dixisti. Si aũ ñ pocuit. iͥz oĩ
potentia di pat̾s: ꝓrsꝰ ad hunc atticłm res colligit᷑.
ut ds̃ pat̾ qualem sibi gignere filium. aut ñ potu¬
erit. aut noluerit. Si ñ potuit. infirmꝰ. si noluit. in¬
equał ÷. benuit gͦ pat̃ sibi equalem filium. &e ab utͦ¬
nere potuit. nec tñ plenã genuit. si minorẽ. cogimini
patr̃e inuidum dicere. plenum gͥ om̃. equalem sͥ ge¬
nuit filium. ꝑ simile ostendic. quod ñ minorem pa

Expanded text:
c. 7, ita dicens: Tu dicis quod Pater genuit Filium minorem seipso, in quo et Patri derogas; qsi Filium unicum minorem genuit, aut non potuit, aut non voluit gignere aequalem. Si autem dicis, quia noluit, eum invidum esse dixisti; si autem non potuit, ubi est omnipotentia Dei Patris? Prorsus ad hunc articulum res colligit, ut Deus Pater aequalem sibi gignere Filium aut non potuerit, aut noluerit. Si non potuit, infirmus, si noluit inaequalis est. Genuit ergo Pater sibi aequalem Filium, et ab utrnere potuit nec tamen plenam genuit, sed minorem, cogimini Patrem invidum dicere. Plenum ergo Deum, et aequalem sibi genuit Filium. 6. Per simile ostendit quod non minorem Pa
Abbreviated transcription (Latin):
restat quomõ aliqua har̃ ꝑsonar̾ aliam tĩ ex¬
cellat potentia. ut sic̃ una et in oifferens magnitti¬
dotͥum. ita una et indifferens monstretur pocenti¬
filius ut pat̃ spũ scõ. nec maiorẽ pocentiã habẽt
ouo: uł cres simul: quã singħ eoꝵ. qr nec plus pot̃
mulplus posst̃: quã singħ eoꝵ. qr omnipocentiam
quã ht̃ pat̾. & filiris accepit nascendo: et spc̃ s̾ ꝓcedẽ

Expanded text:
restat quomodo aliqua harum personarum non excellat potentia; ut sicut una et indifferens est magnitudo trium, ita una et indifferens monstretur potentiFilius vel Pater Spiritu sancto, nec majorem potentiam habent duo vel tres simul quam singulus eorum, quia nec plus potesmul plus possunt quam singulus eorum, quia omnipotentiam quam habet Pater, et Filius accepit nascendo, et Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
quant̃ tres sunł. &e plus st̃ duȩ. quam una res. Intͥ
mul. ce tm̃ st̃ duȩ. quant̾ una &e in se infinite st̃.
Ne omnia in singłis. et singula in omnib. et oĩa
in omnib. & unum in omnib ẽ. & unũ omnnia.
Ecce iam ostendimiis sufficient̃ qualit̾ in tͥnicate
aliqua ꝑsona aliam ñ suꝑet magnituoine.

Expanded text:
quantum tres simul, et plus sunt duae quam una res. In Trmul; et tantum sunt duae, quantum una; et in se infinitae sunt, n singulis, et omnia in singulis, et singula in omnibus, et omnia in omnibus, et unum in omnibus est, et unum omnia. Ecce jam ostendimus sufficienter, qualiter in Trinitate aliqua persona aliam non superet magnitudine.
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾atꝰ ÷. Si uero ñ sufficit dolor int̾ior simul cũ pe¬
na inuncta: a det d̃s penã. Qa aũ int̾tũ sufficit
dolor interior ad mndictã pcc̃ĩ ceraũ docum̃tũ ha¬
bemus in illo lattone qui solam̃tis contͥciõe et confes¬
sione. statm cum conũsus fuit: para dysũ ingredi

Expanded text:
liberatus est; si vero non sufficit dolor interior simul cum poeliberatus est; si vero non sufficit dolor interior simul cum poena injuncta, addet Deus poenam. Quod autem interdum sufficiat dolor interior ad vindictam peccati, certubemus in illo latrone, qui sola mentis contritione et confessione, statim ut conversus fuit, paradisum ingredi
Abbreviated transcription (Latin):
qui ħ nouit ab illo quitalit̾ penitet: ult̾ius penã ñ
exigit. Si uero interior penitudo ũ sufficit in uindic¬
tam pcc̃i. nec ext̃ior penitentia impletur. ds̃ qui
modos et m̃sutas pcc̃oꝵ ce penar nouit: addit pe¬
rigere: ut pꝰmorcẽ ñ opoeteat penain coletate. Quȩ¬
dam enĩ pcc̃a mortalia in penitentia furnt uenia¬
lia. tĩ mox tñ sanantur: Sepe infirmus moreretur.
s ñ medicaretut. nec tñ statim medicatꝰ sanatur.¬
languet uictarus. qui prius erat moriturus. Mui
aũ impenitens mortur. omnino moritur. et et¬
nalit̾ cruciat᷑. Si enĩ semꝑ inueret: semꝑ pecraret.
plencrit. que ignorantia ł negligentia sacerdotĩ
pcc̃o condigna ñ fuit. utr̃ oetuta inigans ab oĩpe¬
na lib̃sit. idem tespondco qđ supta de illo: qui pe¬
nitentiã ñ compleuit dixi. ꝗd̾ si tm̃÷ lam̃cũ interi¬
oris doloris ut sufficiat in uindictam pct̾i ommnno

Expanded text:
qui hoc novit, ab illo, qui taliter poenitet, ulterius poenam non qui hoc novit, ab illo, qui taliter poenitet, ulterius poenam non exigit. Si vero interior poenitudo non sufficit in vindictam peccati, nec exterior poenitentia impletur; Deus, qui modos et mensuras peccatorum et poenarum novit, addet poerigere, ut post mortem non oporteat poenam tolerare. Quaedam autem peccata mortalia in poenitentia fiunt venialia, non mox tamen sanantur. Saepe infirmus moreretur, si non medicaretur; nec tamen statim medicatLanguet post victurus, qui prius erat moriturus. Qui autem impoenitens moritur, omnino moritur, et aeternaliter cruciatur. Si enim semper viveret, semper peccaret. pleverit, quae ignorantia vel negligentia sacerdotis, peccato condigna non fuit, utrum de vita migrans, ab omni poena liber sit, idem respondeo quod de supra de illo qui poenitentiam non complevit dixi. Quod si tantum est lamentum interioris doloris, ut sufficiat in vindictam peccati, omnino
Abbreviated transcription (Latin):
cem. De his qui hic penitentiam non complent:
i uero quericut de his qui in hac uita penitentiã
Iñ complent. utr̃ ttansitur sint ꝑ ignem. ut ibi qĩ
compleant qđ hic minuisfecert̃. Idẽ dicimꝰ et deistis
eẽ sentiendum: ce de his qui in extremis penicent. Si
enim tanta fuerit cordis contritio. et delicti ex ꝓbra¬
tio. st sufficiat ad pumendũ pcc̃m. lib ab alis pe¬
nis transeunt ad uicam. et s mexpleta fuecit pem¬
tentia. qr ꝑfecte penituert̃. e gemuert̃ corde. quiuͦ
ñ adeo conteruntur corde. ce ingemiscutit ꝓ pcc̃o.
si añ explecionẽ penitentie decesserint: ignẽ purga¬
toriũ sentiunt. et gratnus pumuntur. quã si hic im¬
plessent penicentiã. horrendum ÷ enĩ incidete in ma¬
sericordia penitenti ignoscit. ñ reseruans poc̃mad pe¬
nã et̃nam. Exiusticiauero: impunitũ ñ oimutit de¬
lictũ. Aut enim hõ punit aut ds̃. hõ aũ punit peni¬

Expanded text:
tem. 2. De his qui hic poenitentiam non complent. tem. 2. De his qui hic poenitentiam non complent. Si vero quaeritur de illis qui in hac vita poenitentiam non complent, utrum transituri sint compleant, quod hic minus fecerunt, idem dicimus de istis esse sentiendum, quod et de illis qui in extremis poenitent. Si enim tanta fuerit cordis contritio et delicti exprobratio, ut sufficiat ad puniendum peccatum, liberi ab aliis poenis transeunt ad vitam, etsi inexpleta fuerat poenitentia, quia perfecte poenituerunt, et ingemuerunt corde. Qui vero non adeo conteruntur corde et ingemiscunt pro peccato, si ante expletionem poenitentiae discesserint, ignem purgatorium sentient, et gravius punientur quam si hic implessent poenitentiam. Horrendum est enim incidere in masericordia poenitenti ignoscit, non reservans peccatum ad poenam aeternam; ex justitia vero impunitum non dimittit delictum, aut enim homo punit, aut Deus. Homo autem punit poeni
Abbreviated transcription (Latin):
÷ graiis. E xcellit enĩ omnnẽ penã quã unquã passꝰ:
aliquis in hac uita. sunquã in carne tanta iuenta
ẽ pena. licet mirabilia maitẏres passi st̃ corm̃ta. et
multi nequit̃ quanta sustimieit̃ sepe supplicia. Ex
hissatis ostendicur quã ꝑicłosum sit diffetre penitent
nitentia. homniẽ liberat. & uitam mortuo impettat.
ñ sic tñ ut nullã sentiat penã. nisi forte tanta sit uehe¬
m̃tiagemitꝰ &e contͥcionis: q̃ sufficiat ad delict pti¬
nicionẽ. Licet gͦ difficile. nt cunc sit uera penitentia qñ
tam sera uenit. qñ crticiatꝰ m̃bra ligat. et dolor sen fũ
oppͥmit. uc uix hõ aliquid cogitare ualeat. melior:
tñ sera: quã nulla. Penitentia enuĩ si in extremo uitẽ
hyatu aduenit. sanat. et libetat. Multũ sera fua latro¬
nis penitentia. s ñ fiit sera indulgentia.S licet la¬
tro ueniam meruisset in fine de omn ctimine: nõ
tñ dedit baptrzatis peccandi et ꝑseueranoi actorita¬

Expanded text:
excellit enim omnem poenam, quam unquam passus sit aliquis in hac vita. Nunquam in carne tanta inventa est poena, licet mirabilia martyres passi sint tormenta, et multi nequiter tanta saepe sustinuerunt supplicia. Ex his satis ostenditur quam periculosum sit differre poenitentibeatur poenitentia, hominem liberat, et vitam mortuo impetrat; non sic tamen ut nullam sentiat poenam, nisi forte tanta sit vehementia gemitus et contritionis, quae sufficiat ad delicti punitionem. Licet ergo sit difficile ut tunc sit vera poenitentia quae tam sera venit, quando cruciatus membra ligat et dolor sensum opprimit, ut vix homo aliquid cogitare valeat, melior est tamen sera quam nulla. Poenitentia enim etsi in extremo vitae hiatu advenit, sanat et liberat. Multum sera fuit latronis poenitentia; sed non fuit sera indulgentia. Sed licet latro veniam meruisset in fine de omni crimine, non tamen dedit baptizatis peccandi et perseverandi auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
io petrꝰ eam spalit̾ accepit. ut om̃s intilligant. qđ qui¬
c̃q ab unitate fidĩ et societate eccłiȩ se seꝑauerint:
nec ꝓcc̃is solui. nec celum pot̾ ingredi. Item qdͥ sacer¬
dos etiamsi malus sit. gr̾am tñ transftmdit᷑ ꝓsue dig¬
numeris admoysen. et aaron saceraotes. uos ponite
nom̃ meil suꝑ filios istł. ego dñs bñdicã eos. ut
grãm traditio ꝑ mnistetiũ ordinati. tranffundat
hominib nee uotuntas sacerdotis obẽ ł ꝓdcẽ pos¬
sit. si metitũ benedictionẽ poscentis. Quanta aũt dig

Expanded text:
ant quod quicunque ab unitate fidei et societate Ecclesiae se separaverit, nec a peccatis solvi, nec coelum potest ingredi. » Item quod sacerdos etiam si malus sit, gratiam tamen transfundat pro suae digomino, in Numeris, ad Moysen et Aaron sacerdotes: Vos ponite nomen meum super filios Israel, ego Dominus benedicam eos, ut gratiam traditio per ministerium ordinati transfundat hominibus, nec voluntas sacerdotis obesse aut prodsit, sed meritum benedictionem poscentis. Quanta autem dig
Abbreviated transcription (Latin):
hãt dulcedinẽ inaffectione. discretione inuarietate.
doceat ꝑseuerantiã. saueat ne corruat. ne uiste ꝑdat
iudiciariam potestatẽ. Et si enim penitentia ez pos¬
sit adquirere grãm.: ñ iñ mox restituit in potestatẽ
pͥmã. et sipetr᷑ꝰ pꝰ lapsum restitatus fuerit. & sepe lap¬
fis sac̃dotib reddita sit dignitatis potestas. ñ tñz ne
ceẽ. ut oĩb concedatur qĩ ex actoritate. Inueniturae¬
concedit. s uetat quȩ scͥpture ñ tepugnant. s cõcor¬
dant. Cum enim dot sunt qui labuntur. ut p̾stinã
dignitatẽ ex actoritate. defendant. &x qĩ usum pectã¬
di sibi faciant. recioenda spesista. Si uero locus÷.
u̾ista ñ recurrant: resticui possut qui peceant. Ex hi¬
satis ꝑpenoitur. quat debeat eẽ saceroos. qui alios
sepe animas. q̃ ñ moriunt᷑. &e unuificat q̃ ñ iruiunt.
et ita ince̾ndit in maledictionis iudicium. ¶ Ilyd
dotes qui uita et scĩa earentes bñdicere p̃sitmũt.

Expanded text:
habeat dulcedinem in affectione, discretionem in varietate, doceat perseverantiam, caveat ne corruat, ne juste perdat judiciariam. Licet enim poenitentia ei possit acquirere gratiam, non tamen mox restituit in potestatem primam. Etsi enim Petrus post lapsum restitutus fuerit, et saepe lapsis sacerdotibus reddita sit dignitatis potestas, non ecesse ut omnibus concedatur quasi ex auctoritate. Invenitur auconcedit, sed vetat; quae Scripturae non repugnant, sed concordant. Cum enim tot sunt qui labuntur, ut pristinam dignitatem ex auctoritate defendant, et quasi usum peccandi sibi faciant, recidenda est spes ista. Si vero locus est ubi ista non concurrant, restitui possunt qui peccant. Hsatis perpenditur qualis debeat esse sacerdos qui alios saepe animas quae non moriuntur, et vivificat quae non vivunt; et ita incidit in maledictionis judicium. Illud adotes qui vita et scientia carentes benedicere praesumunt,