comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfer̃. ut uerbi gratia foti¬
uus negat xp̃m ante ma¬
riam fusse. s exipsa mitiũ
dicit eum sumpsisse & ue¬
rum corpus habuisse. Econ¬
tra arrius dicit eum an¬
re secula tiatũ. s creaturã
ẽẽ. similit̃ & ceteri uarios
mendatii inuenuint er¬
rores ualde sibi contrarios.
S quamuis inter se disside
nant. Et habebant cau¬
daf similef scorpionum.¬
dictium est. potentia tem¬
poralis intellegitur. ꝑ qͣam
nocent cõningentes suo
errori principes huuis se¬
culi. Uerum quod superiꝰ
fuerat p̃ter missum. de
caudis scorpionum. hic ad¬
adiungitur cum dicit᷑.
Et aculei in caudis earum
Quid sit aculeus in caudis
locustarum: paulus apłs¬
ex ponit cum dicit. ubiẽ
mors uictoria tua ubi est
aculeus tuus: stimulus
autem mortis peccatum
est. Constat ergo. quia omnis

Expanded text:
ferunt, verbi gratia: Photinus negat Christum ante Mariam fuisse, sed ex ipsa initium dicit eum sumpsisse, et verum corpus habuisse. Econtra, Arius dicit eum ante saecula natum et creaturam esse. Similiter et caeteri varios mendacii inveniunt errores valde sibi contrarios: sed quamvis inter se dissideanant. Et habebant caudas similes scorpionum,dictum est, potentia temporalis intelligitur, per quam nocent conjungentes suo errori principes hujus saeculi. Verum quod superius fuerat praetermissum de caudis scorpionum, hic adjungitur cum dicitur: Et aculei in caudis eorum. Quid sit aculeus in caudis locustarum, Paulus exponit cum dicit: Ubi est mors victoria tua, ubi est aculeus tuus? Stimulus autem mortis peccatum est . Constat ergo quia omnis
Abbreviated transcription (Latin):
tur quare timentes laudare
dm̃ p̃cipiant᷑ cum ipse ioħes
dicat inepistola sua. qͣm ti¬
mor penam habet. Et qui
timet non ẽ ꝑfectus incarita¬
te. Alibi quoq scͥptum est.
quia non ẽ speciosa laus
in ore peccatoris. Sed sciendũ
ẽ. quia duo sunt timores.
seruilis uidelicet. & filiorũ
Serui enim timent ne flagellan¬
tur a dominis. filii aũt ne ocłõs
offendant pii patris & eorum
timent repbi. atq alit̾ iusti.
li sunt qui non possunt pe¬
netrare altiora mysteria.
quib apłs dicit. Non potui
uobis loqui quasi spirita
escam. Nec possunt etiam
implere dm̃i consilium quo
ait. Siuis ꝑfectus ẽẽ uade
uende omnia que habes et
da pauꝑibus & ueni seque¬
re me. Magni uero sunt.
de quib ipse dominus ait.
Qui fecerit & docuerit. hic
magnus uocabit᷑ in regno
celorũ. hi om̃s dm̃ laudat̃i¬

Expanded text:
tur, quare timentes Deum laudare tur, quare timentes Deum laudare praecipiantur, cum ipse Joannes dicat in Epistola sua: Quoniam timor poenam habet, etc. Qui timet, non est perfectus in charitate. Alibi quoque scriptum est, quia non est speciosa laus in ore peccatoris . Sed sciendum est quia duo sunt timores, servorum videlicet et filiorum. Servi enim timent ne flagellentur a dominis: filii autem, ne oculos offendant pii patris, et haertiment reprobi, atque aliter justi. li sunt, qui non possunt penetrare altiora mysteria, quibus Apostolus dicit: Non potui vobis loqui quasi spiritualescam . Nec possunt etiam implere Domini consilium, quo ait: Si vis perfectus esse, vade et vende omnia quae habes, et da pauperibus, et veni, et sequere me . Magni vero sunt, de quibus ipse Dominus dicit: Qui fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum . Hi omnes D
Abbreviated transcription (Latin):
dit sanguinẽ bibat. hoc ẽ
uindictam sanguinis susti¬
neat. Et iccirco laudandꝰ
est. qui siue ꝓpt̃ uoluptatiᷤ
laudate dominum. Cũ aũt
thronus ⁊ uginti quattuor
semores una sit eccłia distin¬
guit᷑ ita. quia & generaliter
axp̃o ut unus thronus & spe¬
cialit̾ in quibusdam suis emi¬
nentioribus membris. mysticȩ
sedet suꝑ thronos. Ideoq se in¬
uicem ortantes dicunt allelu¬
ia. id est laudate dñm.
t uox de throno exiuit di¬
cens. Laudem dicite dõ nr̃o
om̃s serui eius. Hoc non se¬
mel sed etiam scđo inp̃missa
loquutione factum legimus
quod hic iterum fieri iubet᷑.
Sed ut ipsa laus indeficiens
semꝑ ꝑseueret. ipsa membra
mutua exhortatione informan¬
t᷑ ut om̃s ei laudem dicant.
Thronus enim. ipsi sunt ser¬
ui dei. Cum gͦ de throno exiuit
uox & aures scõrum penetrat.
nimirum ad conseruos exhor¬
tationis ꝓferunt uerbum.
Uerum in hoc quod sequit᷑.
& qui timetis dm̃. questio ori¬

Expanded text:
dit, sanguinem bibat, hoc est, dit, sanguinem bibat, hoc est, vindictam sanguinis sustineat. Et idcirco laudandus est, qui sive propter voluptatum laudate Dominum. Cum autem thronus et viginti quatuor seniores una sit Ecclesia, distinguitur ita, quia et generaliter a Christo, ut unus thronus, et specialiter in quibus suis eminentioribus membris mystice sedet super thronos ideoque se invicem hortantes, dicunt, Alleluia, id est, Laudate Dominum. Et vox de throno exivit, dicens: Laudem dicite Deo nostro, omnes sancti ejus. Hoc non semel, sed etiam secundo in praemissa locutione factum legimus, quod hic iterum fieri jubetur. Sed ut ipsa laus indeficiens semper perseveret, ipsa membra mutua exhortatione informantur, ut omnes ei laudem dicant, thronus enim ipsi sunt servi Dei. Cum ergo de throno exivit vox, et aures secundo penetrat, nimirum servi ad conservos exhortationis proferunt verbum. Verum in hoc quod sequitur, et qui timetis Deum, quaestio ori
Abbreviated transcription (Latin):
tuor anmalia & adora-¬
uerunt dm̃ sedentẽ suꝑ
thronum. dicentes amͣ
alleluya. Quod inginti
quattuor seniores. hoc si¬
gnificant & quattuor an¬
malia. id est omnẽ electoꝵ
eccłiam. Quia enim sub¬
iectorum facta examinat.
recte ꝑseniores. Quia pas¬
cua eternȩ uiriditatis in¬
quirit digne ꝑ animalia
fugurat᷑. Inuicefimo autẽ
quarto numero sicut supͣ
dictum ẽ. om̃s patres tam
ueteris testamenti quam
noui ostendunt᷑ ꝓpt̾ dup¬
plicatũ duodenarum de
cuius natura satis suꝑius
dictum ẽ. Iste aũt casus
seniorum &r animalium.
non ꝑtinet adruiam sed ad
humilitatẽ. Cadunt enim
ante sedentem inthrono. id
est. ante dm̃. qui p̾sidet suȩ
eccłie quia semet ipsos hu¬
miliantes quicqͥd habent
infide & oꝑe ipsi deputant
a quo hȩc ꝑceꝑunt. qͥ dicit
sine me nichil potestis face¬
re. Aiunt gͦ ad orantes. Am̃
id est uerum ẽ quia dõ nr̃o¬
ẽ laus & gloria & uirtus.
qui uidicauit de meretrice
ut qui sangumẽ scõrum fu¬

Expanded text:
tuor animalia, et adoraverunt Deum sedentem super thronum, dicentes: Amen, Alleluia. Quod viginti quatuor seniores, hoc significant et quatuor animalia, id est omnem electorum Ecclesiam. Quia enim subjectorum facta examinat, recte per seniores: quia pascua aeternae viriditatis inquirit, digne per animalia figuratur. In vicesimo autem quarto numero, sicut supra dictum est, omnes patres tam Veteris Testamenti quam Novi ostenduntur, propter duplicatum duodenarium, de cujus natura satis superius dictum est. Iste autem casus seniorum et animalium non pertinet ad ruinam, sed ad humilitatem. Cadunt enim ante sedentem in throno, id est ante Deum, qui praesidet suae Ecclesiae, quia semetipsos humiliantes, quidquid habent in fide et opere, ipsi deputant, a quo haec perceperunt, qui dicit: Sine me nihil potestis facere. Aiunt ergo adorantes, Amen, id est verum eest laus et gloria et virtus, qui judicavit de meretrice ut qui sanguinem sanctorum fu
Abbreviated transcription (Latin):
patres. hoc nos etiam licet
infirmantes paruuli dicimꝰ.
Sed etiam quid dicant au
cere scilicet deo laus. quia
om̃is creatura cęlestis & ter¬
restris dm̃ laudare debet.
Et gloria idest honor & ex¬
ultatio. & uirtus dõ nr̃o ẽ.
quia ipse uicit diabolũ
& electis suis potestatem

Expanded text:
patres, hoc nos etiam licet patres, hoc nos etiam licet infirma mente parvuli dicimus. Sed jam quid dicant audcere scilicet, quod laus: quia omnis creatura coelestis et terrestris Deum laudare debet. Et gloria, id est honor et exsultatio. Et virtus Deo nostro est, quia ipse vicit diabolum, et electis suis potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
dicit post hec: Non est diuer¬
sitas temporis sicut dictum
est: sed ordo narrationis. Ista
aũt uoxmagna. magnũ ẽ
scõrum desiderium. Que rec¬
te magna dicit᷑: quia scĩ
magna loquunt᷑. magna
oꝑant᷑. Multitudo tubarũ
multus ẽ conuentus fideliũ
Sed qͣmuis multi sint: unã
uocem emittunt. quia om̃e
quod loquunt᷑ munius fid̃i
concordia consistit. Iste sunt
tubȩ p̃dicatorum quibꝰ sep¬
tem dieb iericho circũeun¬
tibus muri illius corruerunł.
Quod mystice inhac eccł̃ia
complet᷑. inqua ꝑ septem
dies. hoc est ꝑ omne tempus
huiꝰ uitȩ p̃dicatorib tuba
doctrine insonantib: omnis
fortitudo infidelium ruit.
lleluya. Grecus sermo est.
latine dicit᷑. laudate dñm.
Unde & ubi nos innr̃is codi¬
cibus habemus. laudate pn¬
eri dñm. greci habent. alle¬
luya. Alleluya gͦ scĩ resonant.
quia & ipsi dm̃ uerbo &. oꝑe
laudant. & cȩteros ut eadem
faciant ammonent. Hoc fe¬
cerunt p̃cedentes fortissimi

Expanded text:
dicit: Post haec, non est diverdicit: Post haec, non est diversitas temporis, sicut dictum est, sed ordo narrationis. Ista autem vox magna, magnum est sanctorum desiderium, quae recte magna dicitur, quia sancti magna loquuntur, magna operantur. Multitudo tubarum, multus est conventus fidelium. Sed quamvis multi sint, unam vocem emittunt: quia omne quod loquuntur, in unius fidei concordia consistit. Istae sunt tubae praedicatorum quibus septem diebus Hiericho circumeuntibus, muri illius corruerunt, quod mystice in hac Ecclesia completur, in qua per septem dies, hoc est, per omne tempus hujus vitae praedicatoribus tubam doctrinae insonantibus, omnis fortitudo infidelium ruit. Alleluia, Graecus sermo est, Latine dicitur: Laudate Dominum. Unde et ubi nos in nostris codicibus habemus: Laudate, pueri, Dominum. Graeci habent alleluia. Alleluia ergo sancti resonant, quia et ipsi Dominum verbo et opere laudant, et caeteros ut eadem faciant admonent. Hoc fecerunt praecedentes fortissimi
Abbreviated transcription (Latin):
inuentus est. & omnilimtes¬
fecti sunt gladio. Sediodi¬
uinus. aliquando loquitur
adbabylonẽ quasi ad scł̃a ꝑ
sonam. aliqnͣdo debabylone.
quasi detercia. Dicit eñi suꝑiꝰ.
Om̃is artifex & omĩs ars non
inueniet᷑ inte amplius. & cȩt̃a
similit̃. Nunc aũt dicit. Et
inuentus ẽ in ea sanguis ꝓphe¬
tarum & scoͬrum qui int̃fecti
sunt. interra. In quibus uerb̃
aꝑtissime demonstrat᷑ in hac
ciuitate totum corpus diabo¬
li intelligi debere. Sanguis
aũt inuentus dicit᷑. id est uin¬
dicta sanguinis quȩ ueniet
suꝑ omñe reꝓbam generatio¬
nem. Iurta illud. Requiretur
sanguis omniũ qui effusus ẽ
suꝑ terram ageneratione hac.
Sciendum ẽ etiam quia ut
supͣdictum est illi sanguinẽ
ꝓpħarum & scõrum fuisse in¬
ueniunt᷑ qui dicta illorum
malium sensum quã ꝓlata
sunt ꝑuertere non timuerun.
uocem magnam tubarum
multarum dicentium alle¬
ꝑsonam tenet eccł̃ie quȩ co¬
tidie audit has uoces quia
ipsa eas emittit. Quod aũt

Expanded text:
inventus est, et omnium qui interfecti sunt in terra. Sermo divinus aliquando loquitur ad Babylonem, quasi ad secundam personam, aliquando de Babylone, quasi de tertia. Dicit enim superius: Omnis artifex et omnis ars non invenietur in te amplius, etc., similiter nunc autem dicit: Et inventus est in ea sanguis prophetarum et sanctorum, qui interfecti sunt in terra. In quibus verbis apertissime demonstratur, in hac civitate totum corpus diaboli intelligi debere. Sanguis autem inventus dicitur, id est vindicta sanguinis, quae veniet super omnem reprobam generationem, juxta illud: Requiretur sanguis omnium qui effusus est super omnem terram a generatione hac. Sciendum est etiam, quia, ut supra dictum est, illi sanguinem prophetarum et sanctorum fudisse inveniuntur, qui dicta illorum in alium sensum quam prolata sunt, pervertere non timuerunt.vocem magnam tubarum multarum in coelo dicentium: Allepersonam tenet Ecclesiae, quae quotidie audit has voces, quia ipsa eas mittit. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
poralib. ⁊ ipsis iusto dĩ iudi¬
cio fraudat᷑. & eternis suppli¬
ciis damnanda submergit᷑.
Ex ipsis enim regib terre ac
mercatorib impia ciuitas cõ¬
stat. Qui & suas animas uena¬
les faciunt. & elationis fastu
t quia inueneficus. id est
in maleficiis tius errauerui
om̃s gentes. Hinc manifesta¬
t᷑. quia sicut eccłia iomnes
mundi gentes distenditur.
ita & babylon. Marime aũt
pͥncipes huius. scłi ostendit
auaricie seruire in bis uerb̃

Expanded text:
poralibus, et ipsa justo Dei judiporalibus, et ipsa justo Dei judicio fraudatur, et aeternis suppliciis damnanda submergitur. Ex ipsis enim regibus terrae ac mercatoribus impia civitas constat, qui et suas animas venales faciunt, et elationis fastu . Quia in veneficiis, id est in maleficiis, tuis erraverunt omnes gentes. Hinc manifestatur, quia sicut Ecclesia in omnes mundi gentes distenditur, ita et Babylon. Maxime autem principes hujus saeculi ostendit avaritiae servire in his
Abbreviated transcription (Latin):
plius. his que suꝑius cõme¬
morauerat que adquinq
sensus corporis ꝑtinent. sub¬
iungit. que simul etiã int̾
alia de mundo auferri p̃diẽ.
Omĩa enim hec cum delec¬
tatione apͥncipib huiꝰ scłi.
requirunt᷑. Sed tunc ab illis
auferent᷑. quia iam nulla
erit eis delectatio ut pote. qͥ
intormento constituti. et̃nis
penis cruciabunt᷑. Et osten¬
dit in his omnibꝰ ea que ꝑ
qͥnq sensus corporis cũ dul¬
cedine ꝑcipiunt᷑. penitus ab
hoc scło ẽẽ transitura.
tomĩs artifex sicut funt.
fabri. carpentarii. gemmnarii.
& om̃is ars &c̃. non inuenie¬
ret. Om̃ia que adusum & io¬
cunditatẽ ꝑtinent. tollent᷑
abimpiis. Et quare hoc fiat
sub infert᷑ causa. qm merca¬
tores tui inquit erant pͥnci¬
pes terre. Isti sunt mercatores
dequib supͣdictum ẽ. qui ut
honores temporales sibi adqͥ¬
rant. anmas suas infelici cõ¬
mertio cõmutant. Et iccirco
quia babylon terrena querit
que male utitur bonis tem¬

Expanded text:
s quae superius commemoraverat, quae ad quinque sensus corporis pertinent, subjungit quae simul etiam inter alia de mundo auferri praedicit. Omnia enim haec cum delectatione a principibus hujus saeculi requiruntur, sed tunc ab illis auferentur, quia jam nulla erit eis delectatio, ut pote qui in tormento constituti, aeternis poenis cruciabuntur. Et ostendit in his omnibus ea quae per quinque sensus corporis cum dulcedine percipiuntur, penitus ab hoc saeculo esse transitura. Et omnis artifex sicut fabri, carpentarii, gemmarii, et omnis ars in te non invenieret. Omnia quae ad usum et jucunditatem pertinent, tollentur ab impiis. Et quare hoc fiat, subinfertur causa. Quoniam mercatores tui, inquit, erant principes terrae. Isti sunt mercatores, de quibus supra dictum est, qui ut honores temporales sibi acquirant, animas suas infelici commercio commutant. Et idcirco, quia Babylon terrena quaerit, quae utitur bonis tem
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ laudat. ex cuius ꝑsona
psalmista dicit. benedicã
cta cõmemorant. quod uide¬
licet terram hoc ẽ se ipsam
malis oꝑib corruperit et¬
& quod sanguinẽ scõrum fu¬
derit. Proquib gehenne
incendium et̾nalit sustine
t fumus tormenbit.¬
torum eius ascendit inscła
scłorum. Hic fumus non.
p̃sentis scħ tribulationem.
sed eternam significat. In¬
de intuendum quia non
dicit ascendet. se ascendit
quia uidelicet infingulis
repbis cotidie reꝓba ciui¬
tas damnat᷑. & ad inferni
penas deducit᷑ sic̃ cotidie
ierusalem transit insin¬
gulis electis ad patriam
celestem. Nam hic ꝑfumũ
flamma eternȩ penȩ desi¬
gnat᷑ qua miseri ineternũ
sunt torquendi. Hic locus
ualet contra eos qui dict
quod reprobi post multos
annos ad gloriam sunt re¬
uersuri contra sententiã
dñi qua dicturus ẽ illis
ite inignem edernum. Qc¬
quid enim ȩt̾num ẽ termi¬
num non habet & hoc ẽ
quod hic dicit᷑ fumus eiꝰ

Expanded text:
Deum laudat, ex cujus persona Deum laudat, ex cujus persona Psalmista dicit: Benedicam cta commemorantur, quod videlicet terram, hoc est, seipsam malis operibus corruperit, et quod sanguinem sanctorum fuderit, pro quibus gehennae incendium aeternaliter sustinebit. Et fumus tormentorum ejus ascendit in saecula saeculorum. Hic fumus non praesentis saeculi tribulationem, sed aeternam significat. Unde intuendum, quia non dicit ascendet, sed ascendit, quia videlicet in singulis reprobis quotidie reproba civitas damnatur, et ad inferni poenas deducitur, sicut quotidie Hierusalem transit in singulis electis ad patriam coelestem, nam hic per fumum flamma aeternae poenae designatur, quia miseri in aeternum sunt torquendi. Hic locus valet contra eos qui dicunt quod reprobi post multos annos ad gloriam sint reversuri, contra sententiam Domini, qua dicturus est illis: Ite in ignem aeternum . Quidquid enim aeternum est, terminum non habet, et hoc est quod hic dicitur, Fumus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dicia eius quibus scilicet
iudicauit ut hi qͥ: sanguinẽ
fuderunt sanguinẽ bibant.
hoc est uindictam sangui-¬
nis sustineant. Hinc psal¬
mista dicit. Iustus es dñe
& rectum iudicium tuum.
ui iudicauit de meretͥce
magna. id est de om̃i ma¬
lorum multitudine. quȩ
corripit terram. hoc ẽ se¬
ipsa inꝓstitutione sua. id ẽ.
in inmundicia carnis uel
in ydolorum cultura seu
etiam indilectione terre¬
narum rerum. plus qua
celestium:
t uindicauit sanguinem
seruorum suorum de manu
eius. quia sicut ille effude¬
runt eorum sanguinem
ita & ipse fudit sanguinẽ
illorum. Uel effusionẽ san¬
guinis. possumus intellige¬
re spiritalit̾. sicut & supra.
Sanguinem enim fudert̃
scorum. qui spiritalem sen¬
sum corruperunt. Et quia
illud quod uitale erat in
diuiniseloquiis effuderuil
& incarnalem sensum uer¬
terunt. ipsi quicqͥd uitale
habent amittent.
t iterum dixerunt alle¬
luia. Geminatio sermonis
confirmatio ẽ. Eccłia eñi
semꝑ indefinenti affectu

Expanded text:
us scilicet judicavit, ut hi qui sanguinem fuderunt, sanguinem bibant, hoc est, vindictam sanguinis sustineant. Hinc Psalmista dicit: Justus es, Domine, et rectum judicium tuum .-- Qui judicavit de meretrice magna, id est de omni malorum multitudine. Quae corrupit terram, hoc est, seipsam. In prostitutione sua. Hoc est in immunditia carnis, vel in idolorum cultura, seu etiam in delectione terrenarum rerum plus quam coelestium. Et vindicavit sanguinem servorum suorum de manu ejus. Quia sicut illi effuderunt eorum sanguinem, ita et ipse fudit sanguinem illorum. Vel effusionem sanguinis possumus intelligere spiritualiter, sicut et supra. Sanguinem enim sanctorum fuderunt, quia spiritualem sensum corruperunt. Et quia illud quod vitale erat in divinis eloquiis effuderunt, et in carnalem sensum verterunt, ipsi quidquid vitale habent, amittunt. Et iterum dixerunt: Alleluia. Geminatio sermonis confirmatio est. Ecclesia enim semper indesinenti affectu
Abbreviated transcription (Latin):
romanis p̃dixerunt. Per
flumen eufraten in quo
angeli alligati sunt. po¬
tentia secularis intellegi¬
tur. Quia in principibus
huius seculi maxime dia

Expanded text:
Romanis praedixerunt. Per flumen Euphratem, in quo angeli alligati sunt, potentia saecularis intelligitur, quia in principibus hujus saeculi maxime dia
Abbreviated transcription (Latin):
do sequitur. Nam gran
Grando quippe. &fruges
terre comminuit. Et ipsa
comminuit᷑. fitq ut et
grando funditus defici¬
at. et denuo terra fruc¬
tificet. Sic nimirum pͥn¬
cipes huius seculi dum
ꝑ sequebãtur sanctos et
affligebant. & ipsi parit᷑
confringebantur et ad
nichilum redigebant᷑.
Aut uiribus scilicet aut
commutacione in melius.
flures et enim de his qui
ecclesiam di ꝑsecutisunt.
adfidem di conuersi ce¬
perunt pati que prius
aliis inferebant. porro
malis ꝑeuntibus aut
etiam his qui fuerant
p̃destinati conuersis ad
uitam. ecclesiam fruc¬
tificare in bono opere

Expanded text:
do sequitur, nam grandGrando quippe et fruges terrae comminuit, et ipsa comminuitur; fitque ut grando funditus deficiat, et denuo terra fructificet. Sic nimirum principes hujus saeculi dum persequebantur sanctos et affligebant, et ipsi pariter confringebantur, et ad nihilum redigebantur, aut viribus scilicet, aut commutatione in melius. Plures etenim de his, qui Ecclesiam Dei persecuti sunt, ad fidem Christi conversi, coeperunt pati, qui prius aliis inferebant. Porro malis pereuntibus, aut etiam qui fuerant praedestinati conversi ad fidem, Ecclesia fructificare in bono opere
Abbreviated transcription (Latin):
certe si sollerterꝰ inspicitur
effectus ipsius hiri indicare
iuidetur. Nam ingreditur
radius solis nubem imbrife¬
ram & sic formatur arcus.
Quod utiq ualde. xp̃o con¬
gruit. Ipse est enun sol ꝑ di¬
uinitatem de quo seͥptum.
est uobis. timentibus nom̃
meum orietiuri sob iusticiȩ
Radius istus solis id est cla¬
ritas lucis eternȩ ingressa
est nubem. quando inutero
uirginis accepit carnẽ. Dẽ
hac quippe nube ꝑ prophe¬
tãm dicitur. Ecce dñs as¬
deneset. suꝑ nubem leuem.
nubes. ⁊dest caro diu̾ recte
ambrisem dicitur prapt̃
multicudinem scilicet doe¬
trinarum. Est autem arcꝰ
signum propiciationis. quia
uidelicet in xp̃o om̃is nr̃a
salus q propiciatio consis

Expanded text:
certe si solerter inspicitur, certe si solerter inspicitur, effectus ipsius iris indicare videtur. Nam ingreditur radius solis in nubem imbriferam, et sic formatus est arcus, quod utique valde Christo congruit. Ipse est enim sol per divinitatem, de quo scriptum est: Vobis timentibus nomen meum orietur sol justitiae. Radius istius solis, id est claritas lucis aeternae ingressa est nubem, quando in utero virginis accepit carnem. De hac quippe nube per prophetam dicitur: Ecce Dominus ascendit super nubem levem nubes, id est, caro Domini, recte imbrifera dicitur, propter multitudinem scilicet doctrinarum. Est autem arcus signum propitiationis, quia videlicet in Christo omnis nostra salus et propitiatio consis
Abbreviated transcription (Latin):
terra. pceptatur. ad celes¬
ipubeois hoc tantum non
ꝙ ds̃ ex duabus constat na¬
turis. ꝑfectus enim ds est
uiret. potencie. quod rubet
miscłiȩ. ꝙ qui ex eo quod
uiret nos creauit. ex eo qđ
rubet redemit. Pssumꝰ ꝙ
ꝑ hos lapides ȩcłam incel¬
ligere. Que iuroet iaspidi
habet in contenplatione
di mauens. atq ideo huius
mundi prospera pro ichilo
habetncolorem. qm̃ electi ne
diuina rextollanturdnisione
fragibitatisra bumanitatis mo¬
nentiu inde dameli uel
erechielil diuina. linistema
gontuentibus. angłs dibitt.
filii homiis ue. sieis. dieeret¬
ꝙ si claritatem ssslꝑte grȩ
aspicitis. tamen. iemores
estote. quia homines estis.
q. de propagine. peccatoriᷤᷤ
hominis descendistiss ideoq
ex humana infirmitate t̾ra
Arcus autem indie pluuiȩ
paret. ꝙ est signum propici¬
ationis. Dicente dño temꝑe
diluiui adnoe. Ponam arcũ
meum in nubibus ꝙ recorda¬
bor federis mei.ꝙ cet̾a. Quid
itaq ꝑ arcum debemꝰ in cel

Expanded text:
terpretatur, ad coelesrubet. Sed hoc tantum non et Deus ex duabus constat naturis. Perfectus enim Deus, pviret, potentiae est, quod rubet misericordiae. Et qui ex eo quod viret, nos creavit: ex eo quod rubet, nos redemit. Possumus et per hos lapides Ecclesiam intelligere, quae virorem jaspidis habet in contemplatione Dei manens, atque ideo jam hujus mundi prospera pro nihilo habet colorem, quoniam electi ne divina extollantur visione, fragilitate humanitatis monentur. Unde et Danieli vel Ezechieli divina mysteria contuentibus angelus dicit, Filii hominis, ac si eis diceret: Et claritatem supernae gratiae aspicitis, tamen memores estote quia homines estis, et de propagine hominis peccatoris descendistis, ideoque ex humana infirmitate rubra Arcus autem in die pluviae paret, et est signum propitiationis, dicente Domino tempore diluvii ad Noe: Ponam arcum meum in nubibus, et recordabor foederis mei . Quid itaque per arcum debemus intell
Abbreviated transcription (Latin):
sum ma refectio omnium
scorum. Unde est illud.
ꝑme si qus introierit salua¬
bitur ꝙ iascua inueniet.
łlec enimerit remuneratio
electorun. scilicet di uultꝰ
in cuius unone saciabunt᷑
om̃ibꝰ bons. Unde est. Oueᷤᷤ
mee uocem meam audient.

Expanded text:
summa refectio omnium sanctorum. Unde est illud: Per me si quis introierit, salvabitur, et pascua inveniet . Haec enim erit remuneratio electorum, scilicet Dei vultus, in cujus visione satiabuntur omnibus modis. Unde est: Oves meae vocem meam audie
Abbreviated transcription (Latin):
omnia istius scłi mutabiba
designantur. Idoq tam beata
di genitrix quam eriam omĩs
ecclesia lumen subpedibus
habet. quia cuncta tempora¬
lia despicit. et omnia muta¬
bilia ꝓ nichilo ducens. cȩlestia
mentis tenet intuitu. di-¬
cens cum apło. Nr̃a conuer¬
satio incelis est. Aliter in hac
muliere. possumus intelli¬
gere ꝓfectiores in ecclesia qͥ
iuxta domini consilium
sua omnia relinquentes
secuti sunt xp̃m. Flunam
autem. simplices qui labo¬
rant adaliorum usus. in plan-¬
tando. edificando. et agricoła¬
do. Nos itaq habent illi qui
sunt ꝑfecti. quasi sub pedibꝰ.
quia longe abeorum merito
distant. non tamen illi mer¬
cede. carebunt. licet illis nõ
ꝑomnia cequentur. si fidelit̃
ministerium suum imple¬
ecdesia intellegitur. caput
illius dominus iħs xp̃s
intellegitur de quo paulꝰ

Expanded text:
omnia istius saeculi mutabilia designantur, ideoque tam beata Dei genitrix, quam etiam omnis Ecclesia, lunam sub pedibus habet, quia cuncta temporalia despicit, omnia mutabilia pro nihilo ducens, coelestia mentis tenet intuitu, dicens cum Apostolo: Nostra conversatio in coelis est . Aliter: In hac muliere possumus intelligere perfectiores in Ecclesia, qui juxta Domini consilium, sua omnia relinquentes, secuti sunt Christum. Per lunam autem simplices, qui laborant ad aliorum usus, in plantando, aedificando et agricolando. Hos itaque habent illi, qui sunt perfecti, quasi sub pedibus, quia longe ab eorum merito distant, non tamen illi mercede carebunt, licet illis non per omnia coaequentur, si fideliter ministerium suum impleEcclesia intelligitur, caput illius Dominus Jesus Christus intelligitur. De qua Paul
Abbreviated transcription (Latin):
gere uult. latinis litt̃is
ponamus nom̃. in quo
ioem numerus inueni¬
atur hoc mõ. Dic lux.
Ipse eñi ut dictum est
satebitur se ẽẽ lucem.

Expanded text:
gere vult, Latinis litteris ponamus nomen, in quo idem numerus inveniatur, hoc modo: Dic Lux. Ipse enim ut dictum est fatebitur se esse lucem,
Abbreviated transcription (Latin):
mus adhuc eundẽ nu¬
merum. si ꝑ grecas lit¬
teras scribatur. gotino¬
mine reperitur hoc mo¬
t. quippe: tria . e. quin
N. quinquaginta .e. du¬
centos. ħ occo .p. centũ¬
septuaginta .c. ducen¬
tos ostendit. Qui simł
seductor. in eo xp̃o contͣ

Expanded text:
mus adhuc eumdem numerum, si per Graecas litteras scribatur, Gothico nomine, reperire hoc moγ quippe tria, ε quinque, ν quinquaginta, σ ducentos, η octo, ρ centumseptuaginta, σ ducentos ostendit. Qui simulseductor: in eo Christo cont
Abbreviated transcription (Latin):
cupletatur ad iudicium
pariter secum capite
suo uenturam proficet᷑.
Quid autem ipsa anima¬
lia ꝙ seniores dieant au¬
diamus. Dignus in quuit̃
es dñe ds nr̃ accipere li¬
brum ꝙ cet̾a. Accepit
dñs librum ꝙ signacula
eus soluit. quando fac¬
tus est homo ⁊ea que de
se fuerant p̃dicit. oꝑe
impleuit. Unde in euã¬
gelio legimus. quia cũ
gustass acetum dixit.
Consummatum est om̃e
scilicet quod inme opor¬
tebat fieri usq ad mor¬
tem. Ac si dicerent ad
comparationem uictori¬
arum nr̃arum. tua sola
iudicatur digna uictoria
cuius singulari passio ne
de morcis principe a
ma ledicto legis sumus¬
redempti. Si quis autẽ
dubitauerit in quatuor.
animalibus. uel uiginti
quatuor senioribꝰ totã
eccłam posse comprehendi.

Expanded text:
cupletatur, ad judicium pariter se cum capite suo venturam profitetur. Quid autem ipsa animalia et seniores dicant, audiamus: Dignus, inquiunt, es Domine Deus noster, accipere librum, etc. Accepit Dominus librum, et signacula ejus solvit, quando factus homo, ea quae de se fuerant praedicta, opere implevit. Unde in Evangelio legimus, quia cum gustasset acetum, dixit: Consummatum est , omne scilicet quod in me oportebat fieri usque ad mortem ac si dicerent, Ad comparationem victoriarum nostrarum tua sola digna judicatur victoria, cujus singulari passione, de mortis principe a maledicto legis redempti sumus. Si quis autem dubitaverit in quatuor animalibus vel viginti quatuor senioribus totam lesiam posse comprehendi
Abbreviated transcription (Latin):
& helia qui uenturi sunt.
s etiam de p̃sentis nunc
temporis ecclesiȩ p̃dicato¬
ribus dictum intelliga¬
mus. Et cum finierint
testimonium suum bes¬
tia quȩ ascendet de abys¬

Expanded text:
 Elia, qui venturi sunt, sed etiam de praesentis nunc temporis Ecclesiae praedicatoribus dictum intelligamus. testimonium suum, bestia, quae ascendet de abys
Abbreviated transcription (Latin):
tua & cetera. Noc ñ uni speci¬
alit̾. s generaliter omĩbꝰ elec¬
tis congͣuit. quorũ opera la¬
bor ꝙ pͥatientia dõ st̃ cog¬
nita. Scire autẽ dĩ ẽ eligere
Unde in libris moysi fre¬
quenter populo dicit᷑.
Uos seit d̾s ex omĩbꝰ gentibꝰ.
id est uos elegit. Et ipsi mo¬
ysi. Noui te ex nomine. idẽ

Expanded text:
non specialiter, sed generaliter omnibus electis congruit, quorum opera, labor, et patientia Deo sunt cognita. Scire autem Dei, eligere est. Unde in libris Moysi frequenter populo dicitur: Vos scit Deus ex omnibus gentibus; id est: Vos elegit; et ipsi Moysi: Novi te ex no mine , id est:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentiam sentire reprobos. s
quia fidem illorum opera nͣ
secuntur: nequaꝗͣ apud eos
manet. s ad electorum cor¬
da ab eis transit inquibus
ꝑ opera uirtutum in habitet.
Hoc enum indicat columba
ex arca dimissa quȩ suꝑ aꝗsͣ
diluuii uolitans cum nͣ inue¬
nisset ubi requiesceret pes
enis: ad arcam reuersa est.
H inc in euangelio ipse dicit.
Si quis diligit me sermonem
In quibus uerbis ostendit qͥa
ad eos iam uenit. in quibus
mansionem non inuenit. Be¬
ne itaq dicitur qui ambulat
in medio .uiI. candelabrorum
aureorum. Ac si aꝑte diceret᷑.
Tam dui interꝰ electos ꝙ repro¬
bos exortationis uerbo discur¬
rit. quo usq inueniat apd̃
quem ꝑ opera uirtutum man¬
sionem faciat. uel certe dũ
quemlibet electorum ĩtimo
discretionis examine ꝓbandu
ad tempus intemptatione
deserit. atq ut alium a tẽp¬
tatione eripiat pio fauore
prosequitur. tamꝗͣ ĩ medio

Expanded text:
praesentiam sentire reprobos: sed praesentiam sentire reprobos: sed quia fidem illorum opera non sequuntur, nequaquam apud eos manet, sed ad electorum corda ab eis transit, in quibus per opera virtutum inhabitet. Hoc enim indicat columba ex arca dimissa, quae super aquas diluvii volitans, cum non inveniret ubi requiesceret pes ejus, ad arcam reversa est. Hinc in Evangelio dicit: Si quis diligit me, sermonem In quibus verbis ostendit quia ad eos venit in quibus mansionem non invenit. Bene itaque dicitur: Qui ambulat in medio septem candelabrorum aureorum. Ac si aperte diceretur: Tandiu inter electos et reprobos exhortationis verbo discurrit, quousque inveniat apud quem per opera virtutum mansionem faciat. Vel certe dum quemlibet electorum intimo discretionis examine probandum ad tempus, in tentatione deserit: atque ut alium a tentatione eripiat, pio favore prosequitur, tanquam in medio
Abbreviated transcription (Latin):
pitalitatem. abstinentiã. con¬
templationem. ꝙ cȩtera his
similia. quȩ operatur unus
atq idem spiritus. qui cũ
ubiq p̾sens sit. dum douo¬
gitur: quasi inmedio cande¬
labrorum cotidie ambulat.
uel certe ꝑ manum possumꝰ
intelligere potentiam diui¬
nitatis eius quam nullus po
rest euadere quia in manu
eius sunt omnes fines terre.
In hac dextera continentur¬
ꝙ boni ꝙ mali. Boni quidẽ
comprimuntur ne uel ultͣ
mensuram accepte uirtutis
ꝑ inanem głam transeant.
uel ad uiciorum illecebras
ruant. Mali aucẽ ne quan¬
tum uolunt nocere possit.
ac uirtutis dextera retinent᷑.
s tamꝙͣ. serui sub potestate
dñ ad mensuram filios uer¬
bere cedant. Sut gͦ quidam
ad quos dñs uenit ꝑ fidem gͦ
habent. & aliquando ꝑ bonã
uoluntatem. S quia iterum
reprobis moribus eum eici¬
unt & ad uicia labuntur:. nõ
pocest ibi idcirco ambulat
ꝙ ad electos transitum facit.
apud quos diu manet.ꝙ in
eorum cortlibus. moratur.
facit quidem aduentus sui

Expanded text:
pitalitatem, alii abstinentiam, contemplationem, et caetera his similia, quae operatur unus atque idem Spiritus . Qui cum ubique praesens sit, dum donogitur, quasi in medio candelabrorum quotidie ambulat. Vel certe per manum possumus intelligere clementiam divinitatis test evadere, quia in manu ejus sunt omnes fines terrae. In hac dextera sunt boni et mali: boni quidem comprimuntur, ne vel ultra mensuram acceptae virtutis per inanem gloriam transeant, vel ad vitiorum illecebras ruant; mali autem, ne quantum volunt, nocere possint, hac virtutis dextera retinentur, sed tanquam servi sub potestate Domini, ad mensuram filios verbere caedant. Sunt ergo quidam ad quos Dominus venit per fidem quam habent, et aliquando per bonam voluntatem: sed quia iterum reprobis moribus eum ejiciunt, et ad vitia labuntur, non potest ibi manere, idcirco ambulat, et ad electos transitum facit, apud quos diu manet, et in eorum cordibus moratur. Facit quippe adventus sui
Abbreviated transcription (Latin):
autem quia non dicit eiciã
candelabrum de loco suo.
s tantum mouebo. quia ui¬
delicet licet quis peccet. tñ
si penitentiam egerit ꝑfectã.
non amittet pristinã dig¬
nitatem suam. aut gradum.
Unde petrus. licet negaue¬
apostolicum. S dicamꝰ hoc
sub exemplo. Si enim quili¬
bet hominum graue pecca¬
tum ad mittit: inconspectu
hominum de loco suo mouet᷑.
At tamen sicito ꝑ penitenciam

Expanded text:
autem hoc quod non dicit: Ejiciam autem hoc quod non dicit: Ejiciam candelabrum de loco suo, sed tantum movebo; quia videlicet, licet quis peccet, tamen si poenitentiam egerit perfectam, non amittet pristinam dignitatem suam aut gradum. Unde Petrus licet negaveapostolicum gradum. Sed dicamus hoc sub exemplo: si enim quilibet hominum grave peccatum admittit in conspectu hominum, de loco suo movetur, at tamen si cito per poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
beo inquit ad uersus te. id
est ad uersus reprobos qui ĩ
te sunt. quia primam cari¬
tatem reliquisti. id est fide
&  dilectionem.ꝙ sub didisti
te delectationibus seculari¬
bus ꝙ terrenis. sicut mulier
deserit primum uiri amorẽ.
& iungit se adultero. Dum
enim a quibusdam caritas¬
đi inchoata repellitur. pro¬
tinus cupiditas scłi intro¬
ducitur. fitq modo misera¬
bili. ut nec ad memoriam
illa redeat. cum hec mentem
plene possederit. Qemor este
itaq unde exciderif id est a
qua gracia separatus sis. qui
prius michi coniunctus splen¬
dore sanctitatis fulgebas.
Etage penitenciam. pro eo
quod me reliquisti. ꝙ terrenũ
amorem tamquã mulier ad¬
ulterum suscepisti. Et prima
opera fas id est redi inamo¬
rem prioris uiri. Sin autem
uento tibr. q presentiam ire
mee tibi ostendam. Et no¬
uebe eandelabrum tuũ de
loco sus. nisi penitentiã ege¬
ris. id est mouebo te de lo¬
COuirtutis tuȩ.ꝙ de socie¬
tate fidelium. Notandum

Expanded text:
beo inquit adversus te, id beo inquit adversus te, id est adversum reprobos qui in te sunt, quia primam charitatem reliquisti, id est fidem Dei et dilectionem; et subdidisti te delectationibus saecularibus et terrenis, sicut mulier deserit primum viri amorem, et jungit se adultero. Dum enim a quibusdam charitas inchoata repellitur, protinus cupiditas saeculi introducitur, fitque modo miserabili, ut nec ad memoriam illa redeat, cum haec mentem plene possederit. Memor esto itaque unde excideris, id est a qua gratia separatus sis, qui prius mihi conjunctus splendore sanctitatis fulgebas. Et age poenitentiam, pro eo quod me dereliquisti, et terrenum amorem tanquam mulier adulterum suscepisti, et prima opera fac, id est redi in amorem prioris viri.; sin autem, venio tibi, et praesentiam irae meae tibi ostendam, et movebo candelabrum tuum de loco suo, nisi poenitentiam egeris, id est movebo te de loco virtutis tuae, et de societate fidelium. Notandum
Abbreviated transcription (Latin):
mate: eiecti sunt ab ȩcclesia.
Similiter sabellius fõtinꝰ & ce¬
teri latrones. qui non ꝑ hosti¬
um intra sinum ȩccłe intra¬
uerunt. latebant. quo usq
ab ȩccłe pastoribꝰ probarent᷑.
Et pacientiam habes tole¬
rando pacienter illorum ꝑ¬
uersitatem. qui tibi mala in¬
gerunt. Et sustinuisti ꝓpt̾.
nomen meum ꝙ ñ defecisti.
Ac si electorum oĩũ ȩcclesiȩ
diceretur. quia in omnibus pa¬
cientiam habiusti. id circo utiq
ea quȩ tibi ab impiis sunt il¬
lata tormenta sustiniusti. quę
nisi pacientiam habuisses. ĩ tot
aduersis defecisses. Et ideo pa-¬
cientiam habens non succum¬
bis. quia non proterrena gła.
s propter nomen meum hec
sustines. Sed habes aduer¬
sus te. quod caritatem tuam
primam reliquisti. Superus
locutus est sanctis. nũc aut̃
loquitur reprobis. quia sic̃
supradictum est. sicut sunt
mixti boni ꝙ mali inp̾senti
uita. ita communiterꝰ allo¬
quitur  diuinus sermo. łta¬

Expanded text:
mate, ejecti sunt ab Ecclesia. mate, ejecti sunt ab Ecclesia. Similiter Sabellius, Photinus, et caetori latrones, qui non per ostium intra sinum Ecclesiae intraverant, latebant quousque ab Ecclesiae pastoribus probarentur. Et patientiam habes tolerando patienter illorum perversitatem, qui tibi mala ingerunt. Et sustinuisti propter nomen meum, et non defecisti. Ac si electorum omnium Ecclesiae diceretur: Quia in omnibus patientiam habuisti, idcirco utique ea quae tibi ab impiis sunt illata tormenta sustinuisti, quia nisi patientiam habuisses, in tot adversis defecisses. Et ideo patientiam habens non succumbis, quia non pro terrena gloria, sed propter nomen meum haec sustines. Sed habeo adversus te quod charitatem tuam primam reliquisti. Superius locutus est sanctis, nunc autem loquitur reprobis, quia sicut supradictum est sicut sunt misti boni et mali in praesenti vita, ita communiter eos alloquitur divinus sermo: Ha
Abbreviated transcription (Latin):
Tempore beati iohannis. sur¬
rererunt falsi apħi. id est he¬
retici. martion. ebion. ꝙ hie¬
rintus in asia. uolentes corrũp¬
ere rectam fidem. ꝙ pͣdican¬
tes xp̃m minorem patre. Qui
s a diabolo. transfigurantes
missos dicebant. cum ñ ueri¬
tatis s falsorum dogmatum
essent doctores. De talibus
dns ꝑ propħam dicit. Ipsi ue¬
niebant eum ego non mise¬
q doctrinam. Et inuenisti
eof mendaces. Temptationes
enum duȩ sunt. s hic temp¬
tatio ad probationẽ ꝑtinet.
sicut ꝙ ibi. Tempta nos diebꝰ
decem. Sic ꝙ scã ȩccła cotidie
tẽptat. id est probat corda
singulorum. ut qui rectam
non tenent fidem. aut cor¬
rigantur. aut ab eccłe socie¬
tate pellantur. sicut eiecti
sunt heretici. Isti enĩ id est
ebion. ꝙ ceteri anteꝙͣ. exami¬
narentur occulti erant. sed
probati sunt tam a beato io¬
hanne quã ab angło illiꝰ eccłȩ.
ꝙ quia ꝑuersi doctores reꝑti
sunt. dampnati sub anathe¬

Expanded text:
Tempore beati Joannis surTempore beati Joannis surrexerunt falsi apostoli, id est haeretici. Marcion, Ebion, et Cherinthus in Asia volentes corrumpere rectam fidem, et praedicantes Christum minorem Patre, qui sed diabolo, transfigurantes missos dicebant, cum non veritatis, sed falsorum dogmatum essent. De talibus Dominus per Prophetam dicit : Ipsi veniebant, cum ego non miseet doctrinam. Et invenisti eos mendaces. Tentationes enim duae sunt, sed hic tentatio ad probationem pertinet, sicut et ibi: Tentat nos diebus decem . Sic et sancta Ecclesia quotidie tentat, id est probat corda singulorum, ut qui fidem rectam non tenent, aut corrigantur, aut ab Ecclesiae societate pellantur, sicut ejecti sunt haeretici. Isti enim, id est Ebion et caeteri, antequam examinarentur, occulti erant, sed probati sunt tam a beato Joanne quam ab angelo illius Ecclesiae. Et quia perversi doctores reperti sunt, damnati sub anathe
Abbreviated transcription (Latin):
Pacientia autem uerã est quȩ
ꝙ mala proximorum equani¬
miter tolerat: ꝙ eos quos pra¬
ue agentes portat sincerit᷑
amat. Est quia non potes
sustinere malos. subaudit᷑ li¬
benter: ꝙ hic iungendum ẽ
scio sicut supra. In hac enim
uita simul mixti sunt boni
q mali. ideoq necesse est qr
aliter esse non pocest. ut ip¬
si mali tolerentur a bonis.
Debent enim m illis odio
habere quod mali sunt. &¬
debent eos diligere ꝑ hoc
quod homines sunt. Il inc
dauid ait. Iniquos odio habui
Non quo naturam iniquoꝵ
s opera iniquitatis odio habu¬
erit. Non numquam itaq in¬
firmi quiq malorum prauita¬
tes atq
eorum consortia gressibus cor¬
pous conantur fugere. igno¬
rantes quam impium sit ꝓpt̾
prauorum aduersitatem re¬
linquere sanctorum unanimi¬
tatem. Qui si pacientiȩ stude¬
rent. quia alibi locus de est
insemetipsis mueniturent.
ubi eos euadere possent.
Et temptasti eos qui se di¬
cunt eẽ apostolos ꝙ ne̾ sunt.

Expanded text:
Patientia autem vera est quae Patientia autem vera est quae et mala proximorum aequanimiter tolerat, et eos quos prave agentes portat, sinceriter amat. Et non potes sustinere malos, subaudis libenter; et hic jungendum est scio, sicut supra. In hac enim vita simul misti sunt boni et mali. Ideoque necesse est, quia aliter esse non potest, ut ipsi mali tolerentur a bonis. Debent enim in illis odio habere quod mali sunt, et debent eos diligere per hoc quod homines sunt. Hinc David ait: Iniquos odio habui . Non quia naturam iniquorum, sed opera iniquitatis odio habuerit. Nonnunquam itaque infirmi quique, malorum pravitates atque eorum consortia gressibus corporis conantur effugere, ignorantes quam impium sit propter pravorum perversitatem relinquere sanctorum unanimitatem, qui si patientiae studerent, quia alibi locus deest, in semetipsis invenirent ubi eos evadere possent. Et tentasti eos qui se dicunt apostolos esse, et non sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ur ut sciat si diligitis eum
annon. id est ut scire uos
faciat. Et abrahe: Hunc
cognoui quod timeas dm̃
id est cognoscere te feci. Di
pitur. cui nuda ꝙ aperta st̃
omnia iuxta illud. tu cog¬
nousti omnia nouissima ꝙ
antiqua. In istis itaq locuti¬
onibus eccłe pro locorum
qualitatibus scire cłi debemꝰ
accipere. Dicitur gͦ ecclesiȩ
a xp̃o. Scio opera tua. idd
opera tua. id est scire te fa¬
cio mnercedem operũ tuoꝵ
Et laborem. Quia homo o¬
peraus laborat. id circo p̃
opera uirtutum recte. etiã
subiungitur: ꝙ laborẽ. Quia
scã eccła sicut magna est
in operibus. ita magna est
ꝙ in labore. Cuius etiã pacien¬
tia specialiter predicatur. qͣ
cunctos tolerat labores paci¬
enter. ꝙ eos quos male agen¬
tes portat sinceriter amat.
erit. Opera enim ꝙ labores
comunia sunt. bonis ꝙ maliꝰ.
pacientia autem uera singu¬
lare munus collatum est
celestibus. Que si desit mul¬
ta opera multiq labores. subi¬
Tad nichilum rediguntur

Expanded text:
 ut sciat si diligatis eum an non, id est ut scire vos faciat; et Abrahae: Nunc cognovi quod timeas Dominum , id est cognoscere te feci. Dicpitur, cui nuda et aperta sunt omnia, juxta illud: Tu cognovisti omnia novissima et antiqua . In istis itaque locutionibus Ecclesiae, pro locorum qualitatibus scire Dei debemus accipere. Dicitur ergo Ecclesiae a Christo: Scio opera tua, id opera, id est scire te facio mercedem operum tuorum et laborem. Quia homo operans laborat, idcirco post opera virtutum recte etiam subjungitur et labor, quia sancta Ecclesia sicut magna est in operibus, ita magna est et in labore. Cujus etiam patientia specialiter praedicatur, quae cunctos tolerat labores patienter, et eos quos male agentes portat, sinceriter amat, erit . Opera enim et labores communia sunt bonis et malis: patientia autem vera, singulare munus collatum est in coelestibus; quae si desit, multa opera, multique labores subito ad nihilum rediguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
paulus dicit inmedio natio¬
nis praue & peruerse inter
quos lucetis sieut lumina¬
ria infirmamento cęli. Hoc
etiam sciendum. quia hoc
est unus angeluis quod .uii.
hoc .uii. quod unus. quia q̃d
uni loquitur ad om̃s ꝑtinet.
q iterum quod om̃ibꝰ dic̃
ad singulos refertur. Quod
autem idem angłs qui bea¬
To iohanni apparuit queda
exposuit quedam uero sig¬
nata reliquit. nimirũ idcͥco
hoc egit. ne nobis lectio il¬
lius uilesceret. Iut habere¬
mus etiam ubi sensũ nr̃m
excitare possemus. expo¬
suit quedam. quia si
ex tocornobis clausus ess
liber. tederet nos eum lege¬
re. ad cuius mysteria intima.
non potuissemus ꝑuenire. Ite¬
rum si ꝑ omnia eum aperiret.
facilis nobis esset ad intelligẽ¬
dum. & id circo etiam minꝰ
studiose illum legeremꝰ. An¬
głi autem quibus scripsit
sicut insequentibus inuenie¬
mus non cȩlestes intelligunt᷑
spiritus. ꝙ absurdum ẽ ere¬
dere aliquid esse in cęlestibꝰ
spiritibus indignum rep̃hen¬

Expanded text:
aulus dicit: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in firmamento coeli. Hoc etiam sciendum, quia hoc est unus angelus quod septem, hoc septem quod unus, quia quod uni loquitur ad omnes pertinet; et item quod omnibus dicit ad singulos refertur. Quod autem idem angelus qui beato Joanni apparuit quaedam exposuit, quaedam vero signata reliquit, nimirum idcirco hoc egit, ne nobis lectio illius vilesceret, et ut haberemus etiam ubi sensum nostrum exercitare possemus. Exposuit quaedam, quia si ex toto nobis clausus esset liber, taederet nos eum legere, ad cujus mysteria intima non possemus pervenire. Iterum, si per omnia eum aperiret, facilis nobis esset ad intelligendum, et idcirco etiam minus studiose eum legeremus. Angeli autem quibus scripsit, sicut in consequentibus inveniemus, non coelestes intelliguntur spiritus, quia absurdum est credere aliquid esse in coelestibus spiritibus dignum reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
bulat in medio .uiI. cande¬
labrorum aureorũ. Ephes
interp̃tatur uoluntas uel
consilium meum. quod ꝙ ip̃¬
si eccłe conuenit specialiter:
inqua erat di uoluntas. sic̃
inueniemus in sequentibus.
opera tua ꝙ ẽ. Et consilium
correptionis in hoc quod sub¬
iungit. Eabeo aduersus te
pauca. quod caritatẽ tuam
primiim reliquisti. ꝙ omĩ ec¬
elesiȩ generaliter. Quod enĩ
dicitur angło. id est sacerdo¬
ti ipsus eccłe. in illo oĩ eccłȩ
dicitur. Et ineccła ephesoꝵ.
uniuersali ȩccłe fideliũ. Ham
ꝙ ꝑ .uii. stellas quas tenebat
indextera sua: om̃s scĩ incelli¬
guntur. qui in prosperitate
eternȩ beatitudinis iam te¬
nentur indĩ p̃sentia. Ipsi qͦ
designantur & ꝑ .uii. cande¬
labra. in quorum medio am¬
bulat xp̃s. quia dona gr̃ẽ
sue eis particulatim diffun¬
dit. alii scilicet sermonem

Expanded text:
 candelabrorum aureorum. Ephesus interpretatur voluntas vel consiliam meum; quod et ipsi Ecclesiae convenit specialiter, in qua erat Dei voluntas, sicut inveniemus in sequentibus, opera tua; et consilium correctionis in hoc quod subjungit: Habeo adversum te pauca, quod charitatem tuam primam reliquisti, et omni Ecclesiae generaliter. Quod enim dicitur angelo, id est sacerdoti ipsius Ecclesiae, in illo omni Ecclesiae dicitur; et in Ecclesia Ephesiorum, universae Ecclesiae fidelium. Nam et per septem stellas quas tenebat in dextera sua, omnes sancti intelliguntur, qui in praedestinatione aeternae beatitudinis jam tenentur in Dei praesentia. Ipsi quoque designantur et per septem candelabra, in quorum medio ambulat Christus, quia dona gratiae suae eis particulatim diffundit. Alii scilicet sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
annuncient. ꝙ ꝑ hȩc ad fidem
xp̃i alios trahant. Et quȩ
quȩ opoiter fiert post hec
in membris meis. Quod aut̃
superius iam dictum ẽ ei
ut scribere debeat ea quȩ
uidit. ꝙ nunc iterata uoce
ad scribendum compellit᷑.
in repeticione uerbi negli¬
gentia torporis a p̃dicatoꝵ
sepius admonentur. sine
tarditate impleantur. Seqͥt᷑
ud udetur.ꝙ aliud intel¬
ligitur. sicut uerbi gracia
in xp̃i corpore. ubi cum iui¬
deatur panis uera est caro.
Unde ipsi sacerdotes dicũt
sacramenta quȩ sumpsimꝰ
dñe proficiant nobis ad sa
quia in xii. stellis uel .uii. cã¬
delabris uniuersalis ȩcclesia
exprimitur. Quod enĩ signi¬
ficatur ꝑ .uii. stellas. id ipsũ
significatur ꝙ ꝑ .uii. cande¬
labra. id est omĩs eccła. speci¬
aliter scĩ doctores. Qui nimi¬
rum recte ꝑ stellas designãt᷑
nocte lucent ꝑ mundiciã ui¬
tȩ. ꝙ aliis celestia nunciando

Expanded text:
annuntient, et per haec ad fidem annuntient, et per haec ad fidem Christi alios trahant; quae quae oportet fieri post haec in membris meis. Quod autem superius jam dictum est ei, ut scribere debeat ea quae vidit, et nunc iterata voce ad scribendum compellitur in repetitione verbi, negligentia torporis removetur a saepius admonentur, sine tarditate impleantur. Sequituud videtur, et aliud intelligitur, sicut verbi gratia in Christi corpore, ubi cum videatur panis, vera est caro. Unde ipsi sacerdotes dicunt: Sacramenta quae sumpsimus, Domine, proficiant nobis ad salquia in septem stellis vel septem candelabris, universalis Ecclesia exprimebatur. Quod enim significatur per septem stellas, id ipsum significatur et per septem candelabra, id est omnis Ecclesia, vel specialiter sancti doctores, qui nimirum recte per stellas designantur nocte lucent per munditiam vitae, et aliis coeles