comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nunciante dubitare ñ pote¬
rant: contristabatur huma¬
nus affectus: quia carnalis
desolabatur aspectus. Noue¬
rat aũt ille quid eis potiusex¬
pecdiret. quia uisus interior
ipse est utiq melior: quo eos
consolaturus fuerat sp̃s sanctꝰ:
ñ cernentiũ corporib ingestur᷑
corpus humanrũ. sed se ipsum
credentiũ pectorib infusurus.
Deniq adiungit. Sed ego ue¬
ritatem dico uob̃: expedit uo¬
bis ut ego uadã. Si enĩ ñ abi¬
ero:paraclitus ñ uemiet ad
eũ ad uos. Tanquã diceret.
Expedit uob̾: ut hec forma
serui auferatur a uob̃.Caro
quidem factum uerbũ. habi¬
to in uob̾:sed nolo adhuc me
carnaliter diligatis: et isto la¬
cte contenti. semper infantes
esse eupiatis. Expedit uob̃.
ut ego uadã. Si enĩ ñ abiero:
paraclitus ñ uemet ad uos.
Si alimenta tenera quib uos
alui ñ subtraxero: solidum
cibũ ñ esurietis. Si carmi car¬
naliter heseritis: capaces sp̃s
ñ eritis. Nam quid ẽ. si ñ

Expanded text:
nuntiante, dubitare non poterant, contristabatur humanus affectus, quia carnis desolabatur aspectus. Noverat autem ille quid eis potius expediret, quia visus interior ipse est utique melior, quo eos consolaturus fuerat Spiritus sanctus, non cernentium corporibus ingesturus corpus humanum, sed seipsum credentium pectoribus infusurus. Denique adjungit: Sed ego veritatem dico vobis: Expedit vobis ut ego vadam. Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad eum ad vos. Tanquam diceret: Expedit vobis ut haec forma servi auferatur a vobis. Caro quidem factum Verbum habito in vobis, sed nolo adhuc me carnaliter diligatis, et isto lacte contenti, semper infantes esse cupiatis. Expedit vobis ut ego vadam. Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos. Si alimenta tenera quibus vos alui, non subtraxero, solidum cibum non esurietis; si carni carnaliter haeseritis, capaces Spiritus non eritis. Nam quid est, Si no
Abbreviated transcription (Latin):
E illuminato illo qui cecꝰ
iudeos exortus est. Huric ita¬
q lectioni hodiernã esse con¬
textam: scire debuit et com¬
moneri caritas uestra. Cum
enĩ dñs dixisset. in iudiciũ ego
uiem in hunc mundũ. ut qui
ñ uident uideant. et qui ui¬
dent. ceci fiant. quod eo tem

Expanded text:
e illuminato illo qui natusaeos Domini exortus est. Huic itaque lectioni hodiernam esse contextam, scire debuit et commoneri Charitas vestra. Cum enim Dominus dixisset, In judicium ego veni in hunc mundum, ut qui non vident, videant; et qui vident, c
Abbreviated transcription (Latin):
eit etiã ipse. Aperi michi so¬
ba mea.perfecta mea:quia
caput meũ repletũ est rore:
et crines mei guttis nõctiũ.¬
tunica mea: quomodo ĩdu¬
am eam: Laui pedes me¬
os: quomodo inquinabo e¬
os: Oadmirabile sacram̃¬
tum: o grande mysterrum.
Ergone timet inquinare
pedes: ueniendo ad eũ qui
met certe:quia per terram
uenit ad eũ qui etiã in terra
est: quia suos hic constitritos
ñ deserit. In ñ ipse ait. uĩde¬
bitis celos apertos: et angłos
clei ascendentes et descenden¬
tes. ad filiũ hominis: Si ascẽ¬
dunt ad eũ propterea quia
sursũ est. quomodo ad eũ
descendunt. si ñ etiã hie est:
Dicit ergo eccła. Laui pe¬
des meos: quomodo inqui¬
nabo eos In eis hoc dicit. qͥ
possunt omni fece munda¬
ti dicere. cupio dissolui. et
esse cũ xp̃o: permanere aũt
in carne. magis necessarium
propter uos. Ergo in eis
hoc dicit qui predicant
xp̃m: et aperiunt illi osti¬
um. ut habitet per fidem

Expanded text:
cit etiam ipse: « Aperi mihi, socit etiam ipse: « Aperi mihi, soba mea, perfectamea, quia caput meum repletum est rore et crines mei guttis noctis.tunica mea; quomodo induam eam? Lavi pedes meos; quomodo inquinabo illos » ? O admirabile sacramentum! o grande mysterium! Ergone timet inquinare pedes, veniendo ad eum qui  pedes? Timet certe, quia per terram venit ad eum, qui etiam in terra est, quia suos hic constitutos non deserit. An non ipse aitbitis coelos apertos, et Angelos Dei ascendentes et descendentes ad Filium hominis ? Si ascendunt ad eum propterea quia sursum est, quomodo ad eum descendunt, si non etiam hic est? Dicit ergo Ecclesia: Lavi pedes meos; quomodo inquinabo eos? In eis hoc dicit qui possunt omni faece mundati dicere: Cupio dissolvi et esse cum Christo, permanere autem in carne magis necessarium propter vos ? In eis hoc dicit qui praedicant Christum et aperiunt illi ostium, ut habitet per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
iam ipsi loti essent: nec opus
haberent nsi pedes lauare.
Ubi uisũ est intelligendũ.
quod baptismo quidẽ homo
totus abluitur: sed dũ isto po¬
stea uiuit in scło. humanis af¬
fectib derram uelut pedib cal¬
cans. ipsa scilicet conuersatio¬
ne uite huius contrahit: un¬
de dicat. Dimitte nobis debi¬
ta nostra. Ac sic etiã inde mũ¬
datur ab eo qui lauit pedes
discipulis suis: nec desinit int̃¬
pellare pro nobis. Hic occur¬
rerunt excantico canticoꝵ ec¬
clesie uerba dicentis. laui pe¬
des meos.quomodo inquina¬
bo eos: cũ uellet ire et aꝑire ei
qui uenerat ad eam et pulsa¬
uerat. sibiq aperiri poposce¬
rat: ille speciosus forma pre fi¬
liis hominũ. Hinc questio
nata est: quã coartare nolu¬
mus angustiis temporis. Id̃o¬
q distulimus. quonã modo
eccła timeat inquinare pedeᷤᷤ
dũ pergit ad xp̃m: quos ba¬
ptifmate lauerat xp̃i. Sic enĩ
ait. Ego dormio: et cor meũ
uigilat. Uox fratrueliꝰ mei
puisat ad iamã. Deindedi¬

Expanded text:
iscipuli loti essent, nec opus haberent, nisi pedes lavare. Ubi visum est intelligendum quod Baptismo quidem homo totus abluitur; sed dum isto postea vivit in saeculo, humanis affectibus terram velut pedibus calcans, ipsa scilicet conversatione vitae hujus, contrahit unde dicat, Dimitte nobis debita nostra . Ac sic etiam inde mundatur ab eo qui pedes lavit discipulis suis , nec desinit interpellare pro nobis . Hinc occurrerunt ex Cantico canticorum Ecclesiae verba dicentis, Lavi pedes meos; quomodo inquinabo eos? cum vellet ire, et aperire ei qui venerat ad eam, et pulsaverat, sibique aperiri poposcerat, ille speciosus forma prae filiis hominum . Hinc quaestio nata est quam coarctare noluimus angustiis temporis, ideoque distulimus, quonam modo Ecclesia timeat inquinare pedes, dum pergit ad Christum, quos baptismate laverat Christi. 2. Sic enim ait: « Ego dormio, et cor meum vigilat; vox fratruelis mei pulsat ad januam » Deinde di
Abbreviated transcription (Latin):
rat. diligebat. Sed adhuc eti¬
am tunc amor ipse infirmꝰ
fuerat et angustris. donec eñ
roboraret et cdilataret sprritꝰ
sanctus: qui postea quã illi
est abundantia gracie largio¬
ris infusus. sic ad perhiben¬
dum de xp̃o destimoniũ qͦn¬
dam eius frigidum pectus ac¬
cendit. atq illa prus trepida
que ueritatem suppresserat.
ora reserauit. ut cũ omnes
hi inquos uenerat sp̃s san¬
ctus linguis omniũ gentiũ
loquerentur. iudoꝵ circum¬
stantib turbis. solus ad testi
ret. eiusq interfectores de illi
resurrectione confunderet. Si
quẽ delectat tam suauiter
sanctũ. tale spectacłm intuie¬
ri.actus apłoꝵ legat:ibe be¬
atum petrũ quẽ negantem

Expanded text:
rat diligebat. Sed adhuc etiam tunc amor ipse infirmus fuerat et angustus, donec eum roboraret et dilataret Spiritus sanctus. Qui posteaquam illi est abundantia gratiae largioris infusus, sic ad perhibendum de Christo testimonium quondam ejus frigidum pectus accendit, atque illa prius trepida quae veritatem suppresserant, ora reseravit, ut cum omnes in quos venerat Spiritus sanctus, linguis omnium gentium loquerentur, Judaeorum circumstantibus turbis, solus ad testimret, ejusque interfectores de illius resurrectione confunderet. Si quem delectat tam suaviter sanctum tale spectaculum intueri, Actus Apostolorum legat : ibi beatum Petrum quem negantem
Abbreviated transcription (Latin):
dum est quodcũq petieritis
hoc faciam: si deus aliqua
petentib fidelib etiã cõsu¬
lendo ñ facit: An forte solis
apostolis dictum debemus

Expanded text:
dum est, Quodcumque petieritis, hoc faciam, si Deus aliqua petentibus fidelibus etiam consulendo non facit? An forte solis Apostolis dictum debemus
Abbreviated transcription (Latin):
ues. Si aũt ñ eredis: et cũ
uiis morturis es. Probemꝰ
et hoc. quia si ñ credis: et si
iuius. mortuis es. Ctndam
dñs differenti sequi eũ. et
dicenti. eam prius sepelire
patrẽ meũ. sine inqͥt mortu¬
os sepelire mortuos suos: tu

Expanded text:
ves: si autem non credis; et cum ves: si autem non credis; et cum vivis, mortuus es. Probemus et hoc, quia si non credis, etsi vivis, mortuus es. Cuidam Dominus differenti sequi eum, et dicenti, Eam prius sepelire patrem meum: Sine, inquit, mortuos sepelire mortuos suos; tu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in hoc popło. quos pre¬
mit consuetudinis moles.
Forte audiunt me quidam
quib dicitur. Nolite inebͥ¬
ari umno. in quo est luxuria.
Dicunt. ñ possumus. Forte
audint me aliqui inmun¬
di: lasciuiis et flagitiis inqui¬
nati: quib dicitur. Dolice
hoc facere. ne pereatis:et res¬
pondent. Non possumꝰ tol¬
li a consuetudine nostra. O
dñe. istos resuscita. Egosum
inqͥt resurrectio et uita. Ideo
resurrectio: quia uita. Qui
credit in me: etiã si mortuus
fuerit uiuet. Et omnisqui
uurit et credit in me: ñ mo
riet᷑ in eternũ. Qͥd ẽ hoc: Qui
credit ĩ me: etiã si mortuꝰ fue
rit.sicut lazarus mortuus est
uiuet: quia ñ est deus mortu¬
oꝵ. s uinioꝵ. De olim mortu¬
is patrib. hoc est de abrahã
ysaac. et iacob: tale respon¬
sum dedit iudeis. Ego fum
deus abraham et d̃s ysaac. &
deus iacob. Non est ds̃ mor¬
tuoꝵ. sed uiuoꝵ. Omnes
enĩ illi uiuunt. Crede er¬
go ÷ et si mortuus fueris.i¬

Expanded text:
sunt in hoc populo, quos presunt in hoc populo, quos premit consuetudinis moles! Forte audiunt me quidam, quibus dicitur, Nolite inebriari vino in quo est luxuria : dicunt, Non possumus. Forte audiunt me aliqui immundi, lasciviis et flagitiis inquinati, quibus dicitur, Nolite hoc facere, ne pereatis: et respondent, Non possumus tolli a consuetudine nostra. O Domine, istos resuscita. Ego sum, inquit, resurrectio et vita. Ideo resurrectio, quia vita. 15. Qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet: et omnis qui vivit et credit irietur in aeternum. « Quid est hoc? Qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, vivet: sicut Lazarus mortuus est, et vivit; quia non est Deus mortuorum, sed vivorum. De olim mortuis patribus, hoc est, de Abraham, de Isaac, de Jacob, tale responsum Judaeis dedit. Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob, non est Deus mortuorum, sed vivorum: omnes enim illi vivunt . Crede ergo; et si mortuus fueris, vi
Abbreviated transcription (Latin):
poposceris a deo.dabit tibi
deus. Non dixcit. sed modo
rogo te. ut resuscites fratrem
meũ. Unde enĩ sciebat. si fra¬
tri eius resurgere utile fuerit:
Hoc tantũ dixit: scio. quia
potes. Si uis. facis. Utrũ enĩ
facies. indicii tui est: ñ presũ¬
ptionis mee. Sed et numc scio:
quia quecumq poposceris
a do. dabit tibi deus. Dicit
illi iħe. Resurget frater tu¬
us. Hoc ambiguũ fuit. Non
enĩ ait. modo resuscito fratrẽ
tuuim: sed resurget frater tui¬
us. Dicit ei marcha. Seio qͥ¬
a resurget in resurrectione:
in nouissimo die. De illa re¬
surrectione secura sũ: de hac
incerta sum. Dicit ei ihesus.
Ego sum resurrectio. & uita.
Dicis. resurget frater rmeus
in nouissima die÷ uerũ est.
Sed per quem tune resurget:
potest et modo. Quia. ego
sum inquit resurrectio et ui¬
ta. Audite fratres : audite qͥd
dicat. Certe tota expectatio
erat circũstantrũ. ut reuiui¬
sceret latarus: timus mortu¬
uis quatriduamis. Atidiamꝰ
et resurgamus. Quã multi

Expanded text:
poposceris a Deo, dabit tibi Deus. Non dixit, Sed et modo rogo te ut resuscites fratrem meum. Unde enim sciebat, si fratri ejus resurgere utile fuerit? Hoc tantum dixit, Scio quia potes, si vis facis: utrum enim facias, judicii tui est, non praesumptionis meae. Sed et nunc scio quia quaecumque poposceris a Deo, dabit tibi Deus. 14. Dicit illi Jesus: Resurget frater tuus. Hoc ambiguum fuit. Non enim ait, Modo resuscito fratrem tuum; sed, Resurget frater tuus. Dicit ei Martha: Scio quia resurget in resurrectione, in novissima die. De illa resurrectione secura sum, incerta sum. « Dicit ei Jesus: Ego sum resurrectio et vita. » Dicis, resurget frater tuus in novissimo die; verum est, sed per quem tunc potest et modo, quia Ego sum, inquit, resurrectio et vita. Audite, fratres, audite quid dicat. Certe tota exspectatio erat circumstantium ut revivisceret Lazarus, unus mortuus quatriduanus: audiamus, et resurgamus. Quam multi
Abbreviated transcription (Latin):
des quib conuersamur int̾¬
ra. Proinde. eccła quã mun¬
dat̾ xp̃c lauacro aque in uer¬
bo. ñ solũ in illis est sine ma¬
eula et ruga. qui post laua¬
crum regenerationis. conti¬
nuo ex huiꝰ uite contagine
dolluntur. nec calcant terrã
ut opus habeant pedes la¬
uare: uerũ etiam in his qui¬
bus istam miscd̾iam p̃bens
dñs. fecit eos de scło isto lotis
etiã pedib emigrare. In his
aũt qui hic demorantur etiã¬
si munda sit quoniã iuste ui¬
uunt: opus tam̃ habent pe¬
des lauare:quomã sine pec¬
cato utiq ñ sunt. Propt᷑ boc
dicit in cantico canticoꝵ. La¬
uri pedes ineos: quomodo in¬
quinabo illos: Dicit enim
hoc eũ cogitur ad xp̃m ue
nire: et derrã calcare cõuenit.
Alia questio rursus exorit᷑.
Ionne xp̃c sursũ est: Non¬
ne ascendit in celũ: et sedet
ad dexteram patris: Non¬
ne apłs clamat et dicit. si
ergo resurrexistis cũ xp̃o. que
sursũ sunt sapite. ubi xpistꝰ
est ad dexterã dei sedens:

Expanded text:
des quibus conversamur in terra. 5. Proinde Ecclesia quam mundat Christus lavacro aquae in verbo, non solum in illis est sine macula et ruga , qui post lavacrum regenerationis continuo ex hujus vitae contagione tolluntur, nec calcant terram ut opus habeant pedes lavare; verum etiam in iis quibus istam misericordiam praebens Dominus, fecit eos de saeculo isto lotis etiam pedibus emigrare. In his autem qui hic demorantur, etiamsi munda sit, quoniam juste vivunt; opus tamen habent pedes lavare, quoniam sine peccato utique non sunt. Propter hoc dicit in Cantico canticorum, Lavi pedes meos; quomodo inquinabo illos ? Dicit enim hoc cum cogitur ad Christum venire, et terram calcare cum venit. Alia quaestio rursus exoritur. Nonne Christus sursum est? nonne ascendit in coelum, et sedet ad dexteram Patris? nonne Apostolus clamat, et dicit, Si ergo resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, ubi Christus est ad dexteram Dei sedens,
Abbreviated transcription (Latin):
oportebat: etiã ipse pressuras
eius pro sua portione adimple¬
bat. Quod ut etiã hoc loco cer¬
tum sit: attende sequentia.

Expanded text:
oportebat, etiam ipse pressuras ejus pro sua portione adimplebat. Quod ut etiam hoc loco certum sit, attende sequentia.
Abbreviated transcription (Latin):
de prandio dñi. cum istis septẽ
discipulis. et de his que post
prandium locutus est: ac de
ipsius eugłii termino. ut deus
quod donauerit disseramus:
sed hoc ñ est isto sermone coar¬

Expanded text:
de prandio Domini cum istis septem discipulis, et de his quae post prandium locutus est, ac de ipsius Evangelii termino, ut Deus quod donaverit disseramus: sed hoc non est isto sermone coar
Abbreviated transcription (Latin):
bonis futura ẽ significatur.
per capturam centũ quinqua¬
ginta trium piscium: et eis qͥ
hec credunt. sperant. diligũt:
participatio tante beatitudi¬
ins per hoc prandiũ demon¬
stratur. Hoc iam tercio inqͥt
manifestatus est iħe discipuł
sins: cũ resurrexisset a mortuis.

Expanded text:
bonis futura est, significatur bonis futura est, significatur per capturam centum quinquaginta trium piscium et eis qui haec credunt, sperant, diligunt, participatio tantae beatitudinis per hoc prandium. Hoc jam tertio, inquit, manifestatus est Jesus discipulis suis cum resurrexisset a mortu
Abbreviated transcription (Latin):
prendidistis nunc. Et utiq
iubente illo. eos ñ fecisse qͥs cre¬
dat: Hinc ergo fecit dñs pran
dium illis septem discipuł su¬
is. de pisce scilioet quẽ prunis
superpositũ uiderant: hiric
adiungens ex illis quos ceꝑant:¬
et de pane quẽ nichilominus
eos uidisse narratũ est. Niscis
assus. xp̃c est passus: ipse est¬
et panis qui de celo descendit.
Huic concorporatur eocła ad
participandam beatitudinem
sempiternam: propter quod
dictum est. afferte de piscibus
quos prendidistis nunc: ut
omnes qui hanc spem gerimꝰ.
per illũ septenariũ nuimerũ
discipuloꝵ. per quẽ potest hoc
loco nostra uniuersitas intelligi
figurata. tanto sacramento nos
comimunicari nossemus: et ei¬
dem beatitudini sociari. Poc
dm̃ prandium est cũ discipu¬
lis suis. ad quod ioħs eugłiuos
suum. cũ haberet de xp̃o alia
multa que diceret magna ut
estimo: et rerum magnarum
contemplatione concludit.
Hic enim eocła qualis in solis

Expanded text:
prendidistis. Et utique prendidistis. Et utique jubente illo eos non fecisse quis credat? Hinc ergo fecit prandium Dominus illis septem discipulis suis, de pisce, scilicet, quem prunis superpositum viderant, huic adjungens ex illis quos ceperant. De pane quidem nihilominus eos vidisse narratum est. Piscis assus, Christus est passus: ipse et panis qui de coelo descendit. Huic concorporatur Ecclesia ad participandum beatitudinem sempiternam. Propter quod dictum est: Afferte de piscibus quos prendidistis nunc, ut omnes qui hanc spem gerimus, per illum septenarium numerum discipulorum, per quem potest hoc loco nostra universitas intelligi figurata, tanto sacramento nos communicare nossemus, et eidem beatitudini sociari. Hoc Domini prandium est cum discipulis suis, quo Joannes Evangelium suum, cum haberet de Christo alia multa quae diceret, magna, ut existimo, et rerum magnarum contemplatione concludit. Hic enim Ecclesia qualis in solis
Abbreviated transcription (Latin):
tu quis es: acsi diceretur. nemo
audebat dubitare quod ipse
esset. Et uenit ih̾e et acceꝑit
panem et dat eis: et piscem si¬
militer. Ecce dictum ẽ quid
pranderĩt: dequo prandio a¬
liquid suaue ac salubre dice¬
inus et nos: si pascat et nos.
Superius narratum est. qđ
isti discipuli quando descen¬
derunt in terram. uiderunt
prunas positas. et piscem suꝑ¬
positum. et panem: ubi ñ est
intelligendum etiã panẽ fuisse
superpositum pruiris: sed tan¬
tum subaudiendũ uiderunt.
Quod uerbũ si repetamus eo
loco ubi subaudiendum ẽ: ita
totum dici potest. uiderũt pru¬
nas positas. et piscem superpo¬
situm. et panem uiderunt. uł
ita potius: uiderunt prunas
positas. et piscem superposi¬
tum: uiderunt et panem. Iu-¬
bente etiam dño attulerunt
et de piscibus quos ipsi ceꝑant:
quod eos fecisse quamuis anar¬
rante ñ esset expressum: tam̃
dñm iussisse ñ est tacctũ. Ait
enim. Afferte de piscib quo ᷤᷤ

Expanded text:
Tu quis es? ac si diceretur: Nemo Tu quis es? ac si diceretur: Nemo audebat dubitare quin ipse esset. Et venit Jesus, et accepit panem, et dedit eis, et piscem similiter. Ecce dictum est etiam quid pranderint; de quo prandio aliquid suave ac salubre dicemus et nos, si pascat et nos. Superius narratum est quod isti discipuli quando descenderunt in terram, viderunt prunas positas, et piscem superpositum, et panem. Ubi non est intelligendum etiam panem fuisse superpositum prunis, sed tantum subaudiendum, viderunt: quod verbum si repetamus ex loco ubi subaudiendum est, ita totum dici potest: Viderunt prunas positas, et piscem superpositum, et panem viderunt. Vel ita potius: Viderunt prunas positas, et piscem superpositum, viderunt et panem. Jubente etiam Domino attulerunt et de piscibus quos ipsi ceperant. Quod eos fecisse, quamvis a narrante non est expressum, tamen Dominum jussisse non tacitum est; ait enim: Afferte de piscibus quos nunc
Abbreviated transcription (Latin):
eugłium terimnatur: in quo
iam pertractauimus ut ualu¬
imus partem priorem usꝙ ad
eum locum ubi narratum est
captos fuisse pisces. centũ quin¬
quaginta tres. a discipulis. qui¬
bus se demonstrauit: et cũ ma¬
gni essent: retia ñ sunt dirupta.
Deinde que sequuntur consi¬
deranda sunt: et quantũ adiu¬
uat dñs. sicut res postulare ui¬
debitur disserenda. Peracta qͥp¬
pe illa piscatione: dicit eis iħc.
Uenite. prandete. Et nemo
audebat discumbentrum in¬
terrogare. tui quis es: scientes
quia dñs est. Si ergo sciebant:
quid opus erat ut interroga¬
rent: Si aũt opus ñ erat. qre
dictum est ñ audebant: qua¬
si opus esset. sed timore alieeͦ
ñ auderent: Sensus ergo hic
est. Tanta erat euidentia ue¬
ritatis. qua iħe illis discipulit
apyarebat: ut eoꝵ ñ solũ nega¬
re. sed ne dubitare quidem mil¬
lus eoꝵ posset: quonã si quis¬
quam dubitaret. utiq interro¬
gare deberet. Sic ergo dictum
est. nemo audebat interrogare

Expanded text:
elium terminatur: in quo jam pertractavimus, ut valuimus, partem priorem, usque ad eum locum ubi narratum est captos fuisse pisces centum quinquaginta tres a discipulis quibus se demonstravit, et cum magni essent, retia non esse disrupta. Deinde quae sequuntur consideranda sunt, et quantum adjuvat Dominus, sicut res postulare videbitur, disserenda. Peracta quippe illa piscatione, Dicit eis Jesus: Venite, prandete. Et nemo audebat discumbentium interrogarquia Dominus est. Si ergo sciebant, quid opus erat, ut interrogarent? Si autem non opus erat, quare dictum est Non audebant, quasi opus esset, sed timore aliquo non auderent? Sensus ergo hic est: Tanta erat evidentia veritatis qua Jesus illis discipulis apparebat, ut eorum non solum negare, sed ne dubitare quidem nullus auderet, quoniam si quisquam dubitaret, utique interrogare deberet. Sic ergo dictum est: Nemo audebat interrogare.
Abbreviated transcription (Latin):
quoniã quod ei nocet. hoc di¬
ligit. Odit ergo in se naturã:
diligit uiciũ. Odit quod fa¬
ctus est per dei bonitatem: di¬
ligit quod in eo factum ẽ per
liberam uoluntatẽ. Ttnde noᷤ
quoq illũ diligere: et prohi¬
bemur si recte intelligimus.
et iubemur. Prohibemur sei¬
licet. ubi nobis dicitur. nolite

Expanded text:
quoniam quod ei nocet, hoc diligit. Odit ergo in se naturam, diligit vitium. Odit quod factus est per Dei bonitatem, diligit quod in eo factum est per liberam voluntatem. Unde nos quoque illum diligere et prohibemur, si recte intelligamus, et jubemur. Prohibemur scilicet ubi nobis dicitur: Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
debeatur mortis supplicium:
continuo subiecit. Sed ut
cognoseat mundus quia di¬
ligo patrẽ: et sicut mandatũ

Expanded text:
debeatur mortis supplicium? continuo subjecit: Sed ut cognoscat mundus quia diligo Patrem, et sicut mandatu
Abbreviated transcription (Latin):
eocpositione: dabit nobis for¬
tasse illa etiã que ñ exposunt
intelligere. Pascit enĩ mani
festis: exercet obscuris. Qui
ũ intrat per ostium in oui¬
le ourũ: sed ascendit alrun¬
de. Te misero. quia casurus
est. Sit ergo humilis: per osti¬
um intret:planopede ueni¬
at : et ñ offendet. Ille inquit.
fur est et latro. Oues suas
uult dicere oues alienas.
Ad hoc suas. id est furco ab¬
latas: ñ ut saluet: sed ut oc¬
cidat. Ergo fur est:qͥ a quod
alienũ est. suũ dicit : latro.
quia et quod furatus est. occi¬
dit. Qui aũt intrat per osti¬
um: pastor est ourũ. Huic
ostiarius aperit.De ostiario
isto tunc queramus:quan¬
do ab ipso dño audierimꝰ
quod sit ostiũ. et qui sit pa¬
stor. Et oues uocẽ eius auidi¬
unt: et proprias ouesuocat
nominatim. Habet enĩ no¬
mina earũ scripta in libro
uite. Proprias oues uocat
nominatim. Hinc dicit a¬
postolus. Douit dñs qui
sunt eius. Et adducit eas.

Expanded text:
expositione dabit nobis fortasse etiam illa quae non exposuit intelligere. Pascit enim manfestis, exercet obscuris. Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde. Vae misero, quia casurus est! Sit ergo humilis, per ostium intret: plano pede veniat, et non offendet. Ille, inquit, fur est et latro. Oves suas vult dicere oves alienas: ad hoc suas, id est, furto ablatas, non ut salvet, sed ut occidat. Ergo fur est, quia quod alienum est, suum dicit: latro, quia et quod est furatus, occidit. Qui autem intrat per ostium, pastor est ovium: huic ostiarius aperit. De ostiario isto tunc quaeramus, quando ab ipso Domino audierimus quod sit ostium, et qui sit pastor. Et oves vocem ejus audiunt, et proprias oves vocat nominatim. Habet enim nomina earum scripta in libro vitae. Proprias oves vocat nominatim. Hinc dicit Apostolus: Novit Dominus qui sunt ejus . Et educit eas.
Abbreviated transcription (Latin):
erat. et quo ego uado scitis. &
uiam scitis: et se nescire dicẽ¬
tes. eos hec scire conuicerat.
addendo atq dicendo. ego

Expanded text:
erat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, addendo atque dicendo, Ego
Abbreviated transcription (Latin):
efficĩt merita. Et uidete caris¬
simi. quẽadmodũ ñ eligat bo¬
nos: sed quos eligit. faciat bo¬
nos. Ego inquit elegi uos. et po¬
siri uos ut eatis. et fructum affe¬
ratis: et fructus uester maneat.
Nonne iste est fructus. de quo
iam dixerat: sine me nichil po¬
testis facere: Elegit ergo & po¬
surit ut eamus: et fructũ affe¬
ramus. Nullũ itaq fructum
unde nos eligeret habebamus.
Ttt eatis inquit: et fructum
afferatis. Imus. ut afferamus :
et ipse est uia qua imus: ĩquia
nos posuit ut eamus. Proinde.
mbus. Et fructus inquit ue¬
ster maneat: ut quodcũq pe¬
tieritis patrẽ in nomine meo.
det uobis. Maneat ergo dile¬
ctio: ipsa est enĩ fructus noster.
Que dilectio. nunc est in desi¬
derio. nondũ in saturitate: et
ipso desiderio. quecũq petie

Expanded text:
efficit merita. Et videte, charisefficit merita. Et videte, charissimi, quemadmodum non eligat bonos, sed quos eligit faciat bonos. « Ego, inquit, elegi vos et posui vos ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat . » Nonne iste est fructus, de quo jam dixerat: « Sine me nihil potestis facere? » Elegit ergo et posuit, ut eamus et fructum afferamus. Nullum itaque fructum unde nos elegit habebamus. « Ut eatis, inquit, et fructum afferatis. » Imus ut afferamus, et ipse est via qua imus, in qua nos posuit, ut eamus. Proinde s. Et fructus, inquit, vester maneat. Ut quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Maneat ergo dilectio, ipse est ergo fructus noster, quae dilectio nunc est in desiderio, nondum in saturitate; et ipso desiderio quodcunque petie
Abbreviated transcription (Latin):
git bonũ. Quid ergo elegit
in ñ bonis: Non enĩ electi st̃
qtua bomi fuerunt: qui boni
ñ essent. nisi electi essent. Alio¬
quin gr̃a. iam ñ est gr̃a. si preces¬
sisse contendimus merita. Hec
quippe electio grãciẽ est: de qͣ
dicit apłs. Sic ergo et in hoc tẽ¬
pore.reliquie per electionẽ gra¬
cie falue facte sunt. ATnde sub¬
iungit. Si at̃it gr̃a.iam ñ ex o¬
perib:. alioquin gr̃a. iam ñ ẽ
gr̃a. Audi ingrate: ingrate au¬
di: ñ uos me elegistis. sed ego
uos elegi. Non est ut dicas.
Ideo electus sum: quia iam ere¬
debam. Si enĩ credebas in eum:
iam elegeras eum.S audi. Non
uos me elegistis. Non ẽ ut di¬
cas. Ante quã crederẽ. iam bo¬
na operabar: ido electus sum.
Quid enĩ est boni operis ante
ñ uos me elegistis: nnsi qͥa ma¬
li eramus. et electi sumus. ut bo¬
in per gr̃am nos eligentis esse¬
mus. Non est enĩ gr̃a: si pre¬
cesserant merita. Est aũt gra¬
cia. Hec igitur ñinuenit: sed

Expanded text:
git bonum. Quid ergo eligit in non bonis; non enim electi sunt, quia boni fuerunt, qui boni non essent nisi electi essent: « Alioquin gratia jam non est gratia , » si praecessisse contendimus merita. Haec quippe electio gratia est, de qua dicit Apostolus : « Sic ergo et in hoc tempore reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt. » Unde subjungit. « Si autem gratia, jam non ex operibus, alioquin gratia jam non est gratia. » Audi, ingrate, audi: « Non vos me elegistis, sed ego vos elegi . » Non est ut dicas, ideo electus sum, quia jam credebam. Si enim credebas in eum, jam elegeras eum. Sed audi: « Non vos me elegistis. » Non est ut dicas: Antequam crederem jam bona operabar, ideo electus sum. Quid enim est boni operis ante Non vos me elegistis, » nisi quia mali eramus, et electi sumus, ut boni per gratiam nos eligentis essemus. Non est enim gratia, si praecesserant merita: est autem gratia. Haec igitur non invenit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
est in corpore xp̃i: qui negat
hominẽ xp̃m: Qui enĩ ca¬
put negat. quomodo est m̃¬
brũ: Sed quid multis immo¬
rer: cũ ipse dñs abstulerit om
nes argum̃tationis humane¬
ambages. Non enĩ ait ñ can¬
tabit gallus. donec der homi¬
nem neges: aut sicut loqui
familiariore cũ hominibus
dignatione confueuit. ñ can¬
tabit gallus. donec filiũ ho¬
minis der neges: sed ait.do¬
nec me der neges. Quid est
me. nisi quod erat: Et qͥd.
nisi xp̃c erat: Quiequid
ergo eius negauit: ipsũ nega¬
dm suũ negauit: quia & ille¬

Expanded text:
 in corpore Christi, qui negat hominem Christum? Qui enim caput negat, quomodo est membrum? Sed quid multis immorer, cum ipse Dominus abstulerit omnes humanae argumentationis ambages? Non enim ait, Non cantabit gallus donec hominem neges; aut, sicut loqui familiariore cum hominibus dignatione consuevit, Non cantabit gallus donec Filium hominis ter neges: sed ait, donec me ter neges. Quid est, me, nisi quod erat? et quid nisi Christus erat? Quidquid ergo ejus negavit, ipsum negaDeum suu
Abbreviated transcription (Latin):
maritanus: ipse est custos no¬
ster. ipse accessit ad sauciũ⁊ ip¬
se impendit miscdiam ei que
se prestitit proximũ: quem ñ
deputauit alienũ. Ad hoc er¬
go solum quod demoniũ non
haberet: ñ autẽ se samaritanũ
ñ esse respondit. Deinde post

Expanded text:
maritanus, ipse est custos nomaritanus, ipse est custos noster; ipse accessit ad saucium, ipse impendit misericordiam, eique se praestitit proximum, quem non deputavit alienum . Ad hoc ergo solum quod daemonium non haberet, non autem se Samaritanum non esse, respondit. 3. Deinde post
Abbreviated transcription (Latin):
habeo. Non dixit. ñ sũ sama¬
ritanus: et utiq duo fuerant
obiecta. Quanuis maledictũ
maledicto ñ reddid̾it: quãuis
conuiciũ non conuicio refuta¬
uerit: pertinuit tam̃ ad eum
negare rem unam: alterã non
negare. Non frustra fratres.
Samaritanus enĩ interpretat᷑
custos. Douerat se ille nostrũ
esse custodem. Don enĩ dormit
neq dormitat: qui custodit is¬
rael. Et nisi dñs custodierit ei¬
uitatẽ: in uanũ uigilant qui
custodiunt eã. Est ergoille cu¬
stos noster: qui ẽ creator nost̾.
Num enĩ pertinuit ad eũ ut
redimeremur: et ñ pertineret
ut seruaremur: Deniq ut ple¬
nius noueritis mysteriũ. qua¬
re se samaritanũ negare ñ de¬
buit: parabolã illam notissi¬
mam attendite. tibi homo qͥ¬
dam descendebat ab iherłm
in ierico. et incidit in lat̾nes:
qui eũ grauiter uulnerantes.
semiuiuũ reliquerunt in uia.
Transiit sacerdos. neglexit e¬
um ÷ transiit leuites: et ipse
preteriit. Transiit quidã sa¬

Expanded text:
habeo. Non dixit, Samaritanus non sum: et utique duo fuerant objecta. Quamvis maledictum maledicto non reddiderit, quamvis convicium non convicio refutaverit; pertinuit tamen ad eum negare unam rem, alteram non negare. Non frustra, fratres. Samaritanus enim interpretatur Custos. Noverat se ille nostrum esse custodem. Non enim dormit neque dormitat qui custodit Israel : et, Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilabunt qui custodiunt . Est ergo ille custos noster, qui creator noster. Num enim pertinuit ad eum ut redimeremur, et non pertineret ut servaremur? Denique ut plenius noveritis mysterium quare se Samaritanum negare non debuit, parabolam illam notissimam attendite, ubi homo quidam descendebat ab Jerusalem in Jericho, et incidit in latrones, qui eum graviter vulnerantes, semivivum in via reliquerunt. Transiit sacerdos, neglexit eum: transiit Levites, et ipse praeteriit: transiit quidam Sa
Abbreviated transcription (Latin):
nobis est: et cum credimus
quia est. et cũ uidemus eũ
sicuti est. Si enĩ quamdiu
sumus in corpore corrupti-¬
bili quod aggrauat animã
cũ per fidem ambulamus.

Expanded text:
nobis est, et cum credimus quia est, et cum videmus eum sicuti est . Si enim quamdiu sumus in corpore corruptibili quod aggravat animam, cum per fidem ambulamus
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ uestrũ maret. Qua¬
re:. Quia dicendo uidemꝰ.
medicum non queritis. in ce¬
citate uestra remanetis. Hoc
est ergo quod paulo ante ñ
intellexeramus quod ait: ego
ueni. ut qui ñ uident. uideãt.
Quid est. ut qui ñ uidẽt. ui¬
deant: Qui se ñ uidere con¬
fitentur: et medicũ querunt
uit uideant. Et qui uidẽt.
ceci fiant. Quid est. qui ui¬
dent. ceci fiant:Qui se pu¬
tant uidere. et medicũ non
querunt: in sua cecitate per¬
maneant. Ergo istam discre¬
tionem uocauit iudiciũ. cũ
ait. in iudiciũ ueni in hunc
mundũ: quo discernit causã
credentiũ et confitentiũ. a su¬
perbis se uidere putantib: &
ido graurus excecatis. Tanꝗͣ
dixerit ei peccator confitens. &
medicũ querens: iudica me
deus. et discerne causam meã
de gente ñ sancta: illoꝵ scili¬
cet. qui dicunt. uidemus. et
eoꝵ peocatũ manet. Non au¬
tem illud iudiciũ iam intu¬
lit mundo: quo de uiuis et
mortuis in fine scłi iudicabit.

Expanded text:
peccatum vestrum manet. Quapeccatum vestrum manet. Quare? quia dicendo Videmus, medicum non quaeritis, in caecitate vestra remanetis. Cest ergo quod paulo ante non intellexeramus quod ait, Ego veni, ut qui non vident, videant: quid est, ut qui non vident, videant? Qui se non videre confitentur, et medicum quaerunt, ut videant. Et qui vident, caeci fiant: quid est, qui vident, caeci fiant? Qui se patant videre, et medicum non quaerunt, in sua caecitate permaneant. Ergo istam discretionem vocavit judicium, cum ait, In judicium veni in hunc mundum, quo discernit causam credentium et confitentium a superbis, se videre putantibus, et ideo gravius excaecatis; tanquam dixerit ei peccator confitens et medicum quaerens, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta : illorum scilicet qui dicunt, Videmus, et eorum peccatum manet. Non autem illud judicium jam intulit mundo, quo de vivis et mortuis in fine saeculi judicabit.
Abbreviated transcription (Latin):
cium in hunc mundum ego¬
uemi: ut qui ñ uident uideãt:
et qui uident.ceci fiant. Quid
est hoc dñe : Magnã questio¬
nem fessis intulisti: sed erige
uires nostras: tit possimus in¬
telligere quod dixisti. Uem¬
sti. ut qui ñ uident. uideant.
Recte. quia lumen es.recteqͥa
dies es:recte.quia de tenebris
liberas.Hoc omnis amma ac¬
cipit : omnis intelligit. Quid
est quod sequitur. et qͥ uident.
ceci fiant: Ergone quia ue¬
nsti: ceci frunt qui uidebãt :
Audi quid sequit᷑. et fortasse
intelligis. Commoti sunt er¬
go uerbis istis quidã ex pha¬
riseis: et dixerunt ei. Dum¬
quid et nos ceci sumus: Au¬
di iam quid est qđ moueb̾at:
et qui uident ceci fiant. Dix¬
it eis iħc. Si ceci essetis. ñ habe¬
retis peccatũ: cũ sit cecitas ipsa.
peccatũ. Si ceci essetis. idest. si
uos cecos aduerteretis: si tios ce
cos diceretis: et ad medicum
curreretis. Si ergo ita ceci esse¬
tis. ñ haberetis peccatũ ÷ quia¬
uero quia dicitis uidemus:

Expanded text:
mundum veni, ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant. Quid est hoc, Domine? Magnam quaestionem fessis intulisti: sed erige vires nostras, ut possimus intelligere quod dixisti. Venisti ut qui non vident, videant: recte, quia lumen es; recte, quia dies es; recte, quia de tenebris liberas: hoc omnis anima accipit, omnis intelligit. Quid est hoc quod sequitur, Et qui vident, caeci fiant? Ergone quia venisti, caeci fient qui videbant? Audi quid sequitur, et fortassis intelliges. 17. Commoti sunt ergo verbis istis quidam ex Pharisaeis, et dixerunt ei: Numquid et nos caeci sumus? Audi jam quid est quod movebat, Et qui vident, caeci fiant. Dixit eis Jesus: Si caeci essetis, non haberetis peccatum. Cum sit caecitas ipsa peccatum. Si caeci essetis, id est, si vos caecos adverteretis, si vos ccos diceretis, et ad medicum curreretis; si ergo ita caeci essetis, non haberetis peccatvero quia dicitis, quia videmus,
Abbreviated transcription (Latin):
spiritus sancti. quẽ negaue¬
rat predicauit: et quẽ confi¬
teri timuerat: ñ trmuit pro¬
fiteri. Prius enĩ exemplo qͥ¬
dem fuerat edoctus. ut qđ
fieri conuenerat nosset: sed
nondũ fuerat uircute fultꝰ:
ut quod nouerat faceret. In¬
structus erat ut staret: sed ñ
erat firmatus ne caderet. Qd̃
postea quã per sp̃m sc̃m fa-¬
ctum est. adminciauit usq
ad mortem: quẽ negauerat
timens mortẽ. Id̃o dñs in
hoc consequenti capitulo.
de quo nunc uob̾ loquẽdũ
est. hec inquit locutus sũ
uobis: ut ñscandaliremini.
Canitur quippe in psalmo.
Pax multa diligentib legẽ
tuam: et ñ est illis scandalũ.
Merito itaq promisso sp̃u
sancto. quo in eis operante fi¬
erent testes eius: subiunxit.
hec lo cutus sũ uob̾. ut non
scandaliremim. Cũ enĩ ca
ritas dei diffunditur in cor¬
dibus nostris. per sp̃m scm̃¬
multa diligentib legem dĩ.
ut ñ sit eis scandalũ. Deinde
quid passuri essent. iam expͥ¬
mens.ait. extra synagogas fa

Expanded text:
Spiritus sancti, quem negaverat praedicavit; et quem confiteri timuerat, non timuit profiteri. Prius enim exemplo quidem fuerat edoctus, ut quod fieri convenerat nosset; sed nondum fuerat virtute fultus, ut quod noverat faceret: instructus erat ut staret, sed non erat firmatus ne caderet. Quod posteaquam per Spiritum sanctum factum est, annuntiavit usque ad mortem, quem negaverat timens mortem. Ideo Dominus in hoc consequenti capitulo, de quo nunc vobis loquendum est, Haec, inquit, locutus sum vobis, ut non scandalizemini. Canitur quippe in Psalmo, Pax multa diligentibus legem tuam, et non est illis scandalum . Merito itaque promisso Spiritu sancto, quo in eis operante fierent testes ejus, subjunxit, Haec locutus sum vobis, ut non scandritas diffunditur in cordibus nostris per Spmulta diligentibus legem Dei , ut non sit scandalum eis. Deinde quae passuri essent jam exprimens ait: Extra synagogas fa
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo nec in arboris radi
ce apparet aliqua pulchritu¬
do : totũ tamen quicqͥd delec¬
tat in arbore. de radice surre¬
xit. Sed uides radicem et ñ
delectaris: uides arborem et
miraris. Stulte quod mira¬
ris inde surrexit: quo ñ de¬
lectaris. Parũ aliquid uide

Expanded text:
quomodo nec in arboris radice, non apparet aliqua pulchritudo; totum tamen quidquid te delectat in arbore, de radice surrexit. Sed vides radicem, et non delectaris; vides arborem et miraris. Stulte, quod miraris, inde surrexit quo non delectaris. Parum aliquid vide
Abbreviated transcription (Latin):
exprimetur ueritas in nobis.
Quid dicam caritati uestre:
Osi cor esset qualitercũq sus¬
pirans in illam ineffabilem
głam:o si peregrinationem
nostrã in gemitu sentiremꝰ.
et scłm ñ amaremnus : et ad
eũ qui nos uocauit.pia men¬
te perpetuo pulsaremus. De¬
siderium sinus cordis est: capi
sideriũ extendamus. Hoc nob̃¬
cum agit scriptura diuina:
hoc congregatio popłoꝵ: hoc
celebratio sacramentoꝵ⁊ hoc
baptismus sanctus: hoc can¬
tica laudis dei: hoc ipsa nr̃a
disputatio: ut hoc desideriũ
ñ solum seminetur & germi¬
net. uerũ etiã in modũ tante
capacitatis augeatur: ut ido¬
neum sit sumere quod oculus
ñ uidit. nec auris audririt nec
in cor hominis ascendit. Sed
amate mecũ. Non amat
multũ numinũ: qui. amat
d̾m. Et ego palpaui infirim¬
tatem: ñ ausus sũ dicere. ñ a¬
mat numinũ : sed ñ multũ
amat nummũ. Quasi amã¬
dus sit numinus: sed ñ mul
no. Erit tibi nuimmꝰ instru¬
mentũ ꝑegrinationis. ñ irri¬

Expanded text:
exprimetur veritas in nobis. 10. Quid dicam Charitati vestrae? O si cor esset qualitercumque suspirans in illam ineffabilem gloriam! O si peregrinationem nostram in gemitu sentiremus, et saeculum non amaremus, et ad eum qui nos vocavit, pia mente perpetuo pulsaremus! Desiderium, sinus cordis est; capiesumus extendamus. Hoc nobiscum agit Scriptura divina, hoc congregatio populorum, hoc celebratio sacramentorum, hoc baptismus sanctus, hoc cantica laudis Dei, hoc ipsa nostra disputatio, ut hoc desiderium non solum seminetur et germinet, verum etiam in modum tantae capacitatis augeatur, ut idoneum sit sumere quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Sed amate mecum. Non amat multum nummum, qui amat Deum. Et ego palpavi infirmitatem, non ausus sum dicere, Non amat nummum; sed, non multum amat nummum: quasi amandubimus. « Erit tibi nummus instrumentum peregrinationis, non irri
Abbreviated transcription (Latin):
serpulis suis quos tunc se¬
cum habebat. atq adiunxiss
suos alios. dicens. ñ pro his au¬
tem rogo tantũ. sed et pro eis
qui credituri sunt per uerbũ
eoꝵ in me: uelut quererem

Expanded text:
scipulis suis quos tunc secum habebat, atque adjunxisset suos alios, dicens: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me, velut quaer
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ uidit eum. nec scitꝰ e¬
um: uos aũt cognoscetis eum.
quia apud uos manebit. et
in uobis erit. Multa sunt.
que in istis paucis uerbis do¬
mim requirantur : sed mul¬
tum est ad nos uł omnaque
hic querenda sunt querere.
uł omnia que hic querimus
inuenire. Ttertĩtam̃ quan¬
tum nob̃ dominꝰ donare
dignatur pro nostra et ur̃a
capacitate. quid dicere debe¬
amus. et quid audire debea-¬
tis.atcendite.Per nos caris¬
simi quod possumus sumi¬
te: et ab illo quod ñ possumꝰ
poscite. Spiritũ paraclitum
tem modo promiserit. adu̾¬
tamus. Si diligitis me inqͥt
mandata mea seruate:et e¬
go rogabo patrẽ et aliuĩ para-¬
clitũ dabit uob. ut mane¬
at uobiscũ in et̾num: sp̃m¬

Expanded text:
quia non videt eum, nec scit eum. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Multa sunt, quae in istis paucis verbis Domini requirantur; sed multum est ad nos vel omnia quae hic quaerenda sunt quaerere, vel omnia quae hic quaerimus invenire. Verumtamen quantum nobis Dominus donare dignatur, pro nostra et vestra capacitate, quid dicere debeamus, et quid audire debeatis, attendentes, per nos, charissimi, quod possumus sumite, et ab illo quod non possumus poscite. Spiritum paracletum tem modo promiserit, advertamus. Si diligitis me, inquit, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscu
Abbreviated transcription (Latin):
quã interficere: Quid quod
ipse dñs eandem mortem suã.
idest mortẽ erucis etiã int̾fecti¬
onem̃ uocat sicut legimꝰ apd̃
eum et flagellabunt. et int̃¬
ficient eum. et tercia die re
moriturus: ñ quod hic mortẽ
erucis uellet intelligi: sed qđ e
um iudei fuissent gentib tra¬
clitu.hoc ẽ romanis. Nam
pylatus romanus erat: eumq
in iudeam romam presidem
miserant. At ergo iste sermo
iħu impleretur. idest. ut eũ si¬
bitraditũ gentes int̾ficerent.
quod iħc futiuũ esse predixe¬
rat: ideo pylatus qui romanꝰ¬
uidex erat. cũ uellet eũ reddere
iudeis ut scłm suã legem iudi
carent eũ. noluerunt eũ acci¬
pere dicentes: nob ñ licet int̃¬
ficere quẽqtiã. Ac sic impletꝰ
sermo iħu est. quẽ de morte
sua predixit. ut eũ a iudeis
traditũ gentes interficerent
minore scelere quã iudei:qui
se isto modo ab eius interfecti¬
one uelut alienos facere tiolu¬
erunt: ñ ut eoꝵ innocentia.
sed ut dementia demonstret᷑.

Expanded text:
quam interficere? Quid quod ipse Dominus eamdem mortem suam, id est mortem crucis, etiam interfectionem vocat, sicut legimus apud eum, et flagellabunt eum, et interficient eum, et tertia die resmoriturus: non quod hic mortem crucis vellet intelligi, sed quod eum Judaei fuissent Gentibus tradituri, hoc est Romanis. Nam Pilatus Romanus erat, eumque in Judaeam Romani praesidem miserant. Ut ergo iste sermo Jesu impleretur, id est, ut eum sibi traditum Gentes interficerent, quod Jesus futurum esse praedixerat; ideo Pilatus qui judex Romanus erat, cum vellet eum reddere Judaeis, ut secundum Legem suam judicarent eum, noluerunt eum accipere dicentes, Nobis non licet interficere quemquam. Ac sic impletus est sermo Jesu, quem de sua morte praedixit, ut eum a Judaeis traditum interficerent minore scelere quam Judaei, qui se isto modo ab ejus interfectione velut alienos facere voluerunt, non ut eorum innocentia, sed ut dementia monstr
Abbreviated transcription (Latin):
ens.exiit a patre.ut ñ desere¬
ret patrem: et sic uadit adpa¬
trem relicto mundo. ut ñ de¬
rat mundũ. Exiuit enim
a patre: quia de patre est. In
mundũ uenit: quia mundo

Expanded text:
ens exiit a Patre, ut non desereret Patrem; et sic vadit ad Patrem relicto mundo, ut non deserat mundum. Exiit enim a Patre, quia de Patre est: in mundum venit, quia mundo
Abbreviated transcription (Latin):
sus est. quod ligno confixus.
quod de cruce positus. qđ lin¬
teis inuolutris. quod insepul¬
chro conditus. quod in resur¬
rectione manifestatus: ñ sem¬
per habebitis uobiscũ. Qua¬
re : Quoniã conuersatus ẽ
sccłm corporis presentiã qua¬
draginta dieb eũ discipulis
suis: et eis deducentib uiden¬
do ñ sequendo ascendit in ce¬
lum: et ñ est hic. Ibi est enĩ:
sedet ad dextram patris: & hic
est. Non enĩ recessit presen¬
tia maiestatis. Alit̾. Sccł̃m
presentiã maiestatis semper
bebitis. Habuit em̃ illũ ec¬
clesia scđm presentiã carnis
pauicis dieb : modo fide te¬
net: ñ oculis uidet. Ergo si¬
ue ita dictũ est. me autemũ
semper habebitis: questio si¬
cut arbitroriã nulla ẽ que du¬
obus modis soluta est. Cetera
que pauca remanent audia

Expanded text:
sus est, quod ligno confixus, quod de cruce depositus, quod linteis involutus, quod in sepulcro conditus, quod in resurrectione manifestatus, non semper habebitis vobiscum. Quare? Quoniam conversatus est secundum corporis praesentiam quadraginta diebus cum discipulis suis, et eis deducentibus videndo non sequendo, ascendit in coelum , et non est hic. Ibi est enim, sedet ad dexteram Patris: et hic est, non enim recessit praesentia majestatis. Aliter: secundum praesentiam majestatis semper bebitis. Habuit enim illum Ecclesia secundum praesentiam carnis paucis diebus: modo fide tenet, oculis non videt. Ergo sive ita dictum est, Me autem non semper habebitis, quaestio sicut arbitror jam nulla est, quae dobus modis soluta est. 14. Caetera quae pauca remanent, audia
Abbreviated transcription (Latin):
scđm maiestatem suam. secũ¬
dũ prouidentiam. scdm in¬
effabilem et inuisibilem gra¬
ciam impletur quod abeo
dictum est: ecce ego uob̾cũ
sum usq ad consummatio¬
nem scłi. Scdm carnẽ uero.¬

Expanded text:
m majestatem suam, secundum providentiam, secundum ineffabilem et invisibilem gratiam, impletur quod ab eo dictum est, Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem s
Abbreviated transcription (Latin):
mul et ñ in occulto: quomo¬
do dictum ẽ. ut uidente ᷤᷤ ui¬
deant et ñ uideant: Qͦ modo
em̃ uideant: nisi quia palã.
ñ in occulto: Et quomodo
rursus idem ipsi ñ uideant:
nisi quia ñ palam. sed̃ in oc¬
culto: E a tamen ipsa que au¬
dierant. et ñ intellexerant.
talia erant. ut ñ possent ius¬
de ac ueraciter criminari: et
quotiens cũq interrogando
temptauerunt. ut inuem¬
rent unde accusarent eum:
sic eis respondit. ut omnes eo¬
rum obtunderentur doli.
et calumnie frustrarentur.
Ideo dicebat. Quid me int̾̃¬
rogas: Interroga eos qͥ audi¬
erunt: quid locutus sũ ipsis.
Ecce hi sciunt que dixerim
ego. Hec aũt cum dixisset:

Expanded text:
mul et non in occulto, quomomul et non in occulto, quomodo dictum est ut videntes videant, et non videant ? Quomodo enim videant, nisi quia palam, non in occulto? et quomodo rursus iidem ipsi non videant, nisi quia non palam, sed in occulto? Ea tamen ipsa quae audierant, sed non intellexerant, talia erant, ut non possent juste ac veraciter criminari; et quotiescunque interrogando tentaverunt, ut invenirent unde accusarent eum, sic eis respondit, ut omnes eorum retunderentur doli, et calumniae fustrarentur. Ideo dicebat: Quid me interrogas? interroga eos qui audierunt, quid locutus sum ipsis. Ecce hi sciunt quae dixerim ego.