comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si specie delectati deos putauerun :
sciant quanto his dominator eorũ
speciosior ẽ: Speciei enĩ geuerator.
hȩc om̃a constituit: Aut si uirtu¬
tẽ & opera eoꝵ mirati sunt: intelli¬
gant ab ipsis. qm̃ qͥ hȩc constituit.
fortior ẽ illis: Amagnitudine
enĩ speciei & creaturȩ: cognoscibi¬
lit̃ poterit horũ creator uideri:
Sed tam̃ adhuc in his minor est
quȩrela: & hi enĩ fortassis errant.
m̃ quȩrentes: & uolentes inuenire :¬
& eni cũ in operib illius conuer¬
sentur: inquir̃t & ꝑsuasum habeNs.
qm̃ bona sunt quȩ uidentur: Iterũ
aut̃. nec his debet ignosci Si enĩ
tantũ potuer̃t scire. ut possent ȩsti¬
mare scłm: quomodo huius dñm
non facilius inuenerunt :¬
ufelices aut̃ sunt: & int̾ mortuos
spes illoꝵ ẽ. qui appellauer̃ deos

Expanded text:
si specie delectati deos putaverunt, sciant quanto his dominator eorum speciosior est; speciei enim generator haec omnia constituit. Aut si virtutem et opera eorum mirati sunt, intelligant ab ipsis, quoniam qui haec constituit fortior est illis a magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterit horum creator videri sed tamen adhuc in his minor est querella et hii enim fortassis errant Deum quaerentes et volentes invenire etenim cum in operibus illius conversentur inquirunt et persuasum habent quoniam bona sunt quae videntur iterum autem nec his debet ignosci si enim tantum potuerunt scire ut possent aestimare saeculum quomodo huius Dominum non facilius invenerunt infelices autem sunt et inter mortuos spes illorum est qui appellaverunt de
Abbreviated transcription (Latin):
pris. ut uere scientes quib iura¬
m̃tis crediderunt animȩ quiores
e̾ent Suscepta est aut̃ a popło
tuo sanitas quidem iustorum:
niustoꝵ autẽ ext̾minatio: Dic̃
enĩ lȩsisti aduersarios: sic uos
ꝓuocans magnificasti Abscon¬
se enĩ sacrificabant iutti pueri
bonoꝵ: & iustitiȩ legẽ in concor¬
diã disposuerunt. similit̾ bona¬

Expanded text:
ris ut vere scientes quibus iuramentis crediderunt animaequiores essent suscepta est autem a populo tuo sanitas quidem iustorum iniustorum autem exterminatio sicut enim laesisti adversarios sic nos provocans magnificasti absconse enim sacrificabant iusti pueri bonorum et iustitiae legem in concordia disposuerunt similiter bona
Abbreviated transcription (Latin):
firmũ dep̾catur. & ꝓ uita mortuũ
rogat: & in adiutoriũ inutilẽ in¬
uocat. & ꝓ itinere petit ab eoq
ambulare ñ potest. & de adqui¬
rendo & de operando. & de omiu
rerũ euentu pecit ab eo qͥ in om̃ib¬
UI ẽ inutilis: Iterũ alius paiigare
cogitans. & ꝑferos fluctꝰ uicipi¬
eis iter facere. ligno portante se
fragilius lignũ inuocat: Illud eñ
cupiditas ad quirendi excogitauit
& artifex sapientia fabricauit sua:
UTua aut̃ pater gubernat pruden
fluctus semitã firmissimã: often¬
dens qm̃ potens es ex om̃ib sul

Expanded text:
vita mortuum rogat et in adiutorium inutilem invocat et pro itinere petit ab hoc qui ambulare non potest et de adquirendo et de operando et de omnium rerum eventu petit ab eo qui in omnibus est inutilis iterum alius navigare cogitans et per feros fluctus incipiens iter facere ligno portante se fragilius lignum invocat illud enim cupiditas adquirendi excogitavit et artifex sapientia fabricavit sua tua autem pater gubernat providentia fluctus semitam firmissimam ostendens quoniam potes
Abbreviated transcription (Latin):
insufflauit spiritũ uitalem: Sed
conuersationẽ uitȩ cõpositã acd
lucrũ. & oportere undecumquȩ
etiã ex malo adquirere: Hic enĩ
suꝑ om̃s scit se delinquere: qͥ ex
t᷑rȩ materia fragilia uasa & scul¬
ꝑtilia singit. Om̃s enĩ insipien¬
tes & infelices supra modũ animȩ
superbi sunt. Numici popłi tui
& imperantes illixxxnii¬
m̃ om̃a idola pationũ estimaues¬

Expanded text:
italem sed conversationem vitae conpositam ad lucrum et oportere undecumque etiam ex malo adquirere hic enim super omnes scit se delinquere qui ex terrae materia fragilia vasa et sculptilia fingit omnes enim insipientes et infelices supra modum animae superbi sunt inimici populi tui et imperantes illi quoniam omnia idola nationum aestimave
Abbreviated transcription (Latin):
uoluisti ꝑdere ꝑ manus parentũ
nr̃oꝵ ut dignã ꝑciperent peregi¬
nationẽ ꝑueroꝵ dĩ: quȩ tͥ omiũ
carior ẽ terra: DSed & his tãquã
hominib peꝑcisti: & misisti antt.
cessores exercitus tui uespas. at
illos paulatĩ ext̾minarent. Non
quia impotens eras in bello subies¬
re impios iustis: aut bestiis seuis
aut uerbo duro simul ext̾mnare
gitatio illoꝵ in ꝑpetuũ: Semen
enĩ erit maledictũ ab initio: nec
timens aliquẽ ueniã dabas pecca¬

Expanded text:
voluisti perdere per manus parentum voluisti perdere per manus parentum nostrorum ut dignam perciperent peregrinationem puerorum Dei quae tibi omnium carior est terra sed et his tamquam hominibus pepercisti et misicessores exercitus tui vespas, ut illos paulatim exterminarent. Non quia impotens eras in bello subjicere impios justis, aut bestiis saevis, aut verbo duro simul exterminare;gitatio illorum in perpetuum. Semen enim erat maledictum ab initio; nec timens aliquam veniam dabas pecca
Abbreviated transcription (Latin):
iñ tãquã mom̾itũ state̾rę sic ante
t̾e ẽ orbis t̾rarũ. & tãquã gutta
roris ante lucani: quȩ descendit
in terrã: Sed misereris omnium:
qm̃ om̃a potes. & dissimulas peccata
hominũ ꝓpt̃ pęnitentiã: Dili
gis enĩ om̃a quȩ sunt: & Nichil
odisti hoꝵ quȩ fecisti. Nec enim
odiens aliquid conftitiuisti aut¬
fecisti: Quomͦ aut̃ posset aliqͥd
ꝑmanere.: uisi tu uoluisses Aut
quod a te uocatũ ñ eet conserua¬
retur : Parcis aut̃ om̃ibus: qm̃
tua sunt dñe. qͥ amas animas
in nob̾: ideoq hos qͥ exerrant
partib corripis & de quib peccat̃
admones & alloqueris: ut relicta
inalitia credant in te dñe: Allos
enĩ antiquos inhabitatores scãe
odibilia tibi opera faciebant. per
medicamina & sacrificia inusta
filioꝵ suoꝵ necatores. sine misen¬
cordia: & comestores uiscerũ ho¬
minũ & deuoratores sanguiuis
a medio sacram̃to tuo & auctora
parentes animarũ in auxiliatañ

Expanded text:
quoniam tamquam momentum staterae sic ante quoniam tamquam momentum staterae sic ante te est orbis terrarum et tamquam gutta roris antelucani quae descendit in terram sed misereris omnium quoniam omnia potes et dissimulas peccata hominum propter paenitentigis enim omnia quae sunt, et nil odisti horum quae fecisodio habens aliquid constituisses. quomodo ergo posset aliquid permanere, nisi tu uoluisses, aut quod a te uocatum non esset, conseruaretur? parcis autem omnibus, quoniam tua sunt, domine, qui animas od hos qui exerrant partibus corripis et de quibus peccant admonens adloqueris ut relicta malitia credant in te Domine et illos enim antiquos inhabitatores sanctae odibilia tibi opera faciebant per medicamina et sacrificia iniusta et filiorum necatores sine misericordia et comestores viscerum hominum devorationem et sanguinis a medio sacramento tuo et auctores parentes animarum inauxiliatarum
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ enĩ ip expositione praua
ꝓiectũ deriserunt: in finẽ euentꝰ
mirati sunt. ñ similit̾ iustis faci¬
ens. Pro cogitationib aut̃ insen¬
satis iniquitatis illorum
ꝗͥ quidã errantes colebant mutos
serpentes & bestias superuacuas.
innuisisti illis multitudinẽ mutoꝵ
animaliũ ip uindictã. ut scirent.
quia ꝑquȩ peccat quis: ꝑhȩc &e
corquetur: Non enĩ impossibilis
erat om̃ps manꝰ tua quȩ creauit
orbẽ terrarũ: ex materia inuisa
inmittere illis multitudinẽ ursoꝵ
aut audaces leones: aut nouigene¬
ris ira plenas aut ignotas bestias.
aut uaporẽ igneũ spirantes. aut
odorẽ fuini ꝓferentes: aut horren¬
das ab oculis eiꝰ scintillas emitten¬
tes quarũ ñ solũ lȩsura poterat
illos ext̾minare: sed & aspectus
ꝑtimorẽ occidere : Sed & sine
his uno spiritu occidi poterant.
ꝑsecutionẽ passi ab ipsis factis
enĩ ualere tibi soli suꝑ erat semꝑ:
Q uirtuti brachii tui quis resistet:

Expanded text:
quem enim in expositione prava proiectum deriserunt in finem eventus mirati sunt non similiter iustis faciens pro cogitationibus autem insensatis iniquitates illorum quod quidam errantes colebant mutos serpentes et bestias supervacuas inmisisti illis multitudinem mutorum animalium in vindictam ut scirent quia per quae peccat quis per haec et torquetur non enim inpossibilis erat omnipotens manus tua quae creavit orbem terrarum ex materia invisa inmittere illis multitudinem ursorum aut audaces leones aut novi generis ira plenas et ignotas bestias aut vaporem igneum spirantes aut odorem fumi proferentes aut horrendas ab oculis scintillas emittentes quarum non solum laesura poterat illos exterminare sed et aspectus per timorem occidere sed et sine his uno spiritu occidi poterant persecutionem passi ab ipsis factis enim valere tibi soli superat semper et virtuti brachii tui quis resistet
Abbreviated transcription (Latin):
do: Infinitus enĩ thesaurus est
hominibus. quo qui usi sunt: par¬
ticipes facti sunt amicitiae dĩ.¬
ꝓpt̾ disciplinȩ dona cõmendati:
Mihi aut̃ dedit ds̃ dicere exsen¬
tentia: & p̾sumere digna horũ
quȩ mihi dantur. qm̃ ipse sapi¬
entiȩ dux ẽ: & sapientiũ emen¬
dator: In manu enĩ illius & nos

Expanded text:
rus est hominibus quod qui usi sunt participes facti sunt amicitiae Dei propter disciplinae dona commendati mihi autem det Deus dicere ex sententia et praesumere digna horum quae dantur quoniam ipse et sapientiae dux est et sapientium emendator in manu enim illius et no
Abbreviated transcription (Latin):
eñ luctu dolens pater: cito sibi
rapti filii fecit imaginẽ & illum
qui tẽ quasi homo mortuus fuerat.
ctãquã deũ colere cepit & con¬
iiũc int̾ seruos suos sacra & sa¬
tẽpore conualescente iniqua con¬
suetudine: hic error tãquã lex
custodita ẽ. & tyrannoꝵ imperio
colebantur figm̃ta Hos quos ip¬
palã honorare ñ poterant homi¬
nes ꝓpt̾ quod longe e̾ent: elongin¬
quo figurã illoꝵ allatã euidentẽ
imaginẽ regis quẽ honorare uole¬
bant fecert: ut illũ qui aberat tã¬
quã p̃sentẽ colerent sua sollicitu¬

Expanded text:
enim luctu dolens Pater, cito sibi rapti Filii fecit Imaginem, et illum qui tunc quasi homo mortuus fuerat, nunc tanquam Deum colere cepit, et constituit inter seruos suos sacra et satempore, ualescente iniqua consuetudine, hic error tanquam lex custoditum est, et tirannorum imperio colebantur figmpalam honorare non poterant homines propter quod longe essent e longinquo figura illorum adlata evidentem imaginem regis quem honorare volebant fecerunt ut illum qui aberat tamqua
Abbreviated transcription (Latin):
& tãquã habenȩ curuato arcũ nu¬
biũ. Exterminabuntur: & ad
certũ locũ insilient. & apetrosa
ira plenȩ mittentur grandines :¬
& scandescet in illos aqua maris.
& flumina concurrent dunter:¬
LIBER
Contra illos stabit sp̃s uirtutis:
& tãquã turb o uenti diuidet
illos. & ad hȩremũ ꝑducet omuẽ
terrã iniquitatis illoꝵ: & maligni¬
tas euertet sedespotentiũ: Ce¬
lior ẽ sapientia quã uires: & uir
prudens magis quam fortis: o¬
udite ergo reges & intelligite: di¬
scite iudices finiũ t̾re: Prębete
aures uos qui c̃tinetis multitudi
nes: & placetis uob in turbis nati¬
onũ. qm̃ data ẽ a dño potestas uob
& uirtꝰ ab altissimo qͥ int̾rogabit
opera ur̃a: & cogitationes scruta.¬
bitur. Qm̃ cũ essetis ministri reg¬
ni illius ñ recte iudicastis: neq
custodistis legẽ iustitiȩ. Neq scdm
uoluntatẽ di ambulastis: Horren

Expanded text:
bene curvato arcu nubium exterminabuntur et ad certum locum insilient et a petrosa ira plenae mittentur grandines et scandescet in illos aqua maris et flumina concurrent duriter contra illos stabit spiritus virtutis et tamquam turbedo venti dividet illos et ad heremiam perducet omnem terram iniquitatis et malignitas evertet sedes potentium melior est sapientia quam vires et vir prudens magis quam fortis audite ergo reges et intellegite discite iudices finium terrae praebete aures vos qui contineplacetis uobis in turbis nationum. quoniam data est a domino potestas uobis et uirtus ab altissimo, qui interrogabit opera uestra et cogitationes scrutabitur. quoniam cum essetis ministri regni ipsius, non recte iudicastis, neque custodistis legem iustitiae, neque secundum uoluntatem dei am
Abbreviated transcription (Latin):
ec popłm iuftũ & sciñ sine quęre¬
la liberauit anationib quȩ illũ
cõprimebant: Iutrauit in aniniã
scrui dñi: & stetit contra reges
horreudos in portentis & signis.¬

Expanded text:
ec populum justum et semen sine querela liberavit a nationibus quae illum comprimebant. Intravit in animam servi Domini, et stetit contra reges horrendos in portentis et signis
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑ iusti: etiã suȩ uirtutis oblitꝰ ẽ:
reatura eiũ tibi factori deseruieus :¬
excandescit iptorm̃tũ aduersus
iniustos. & lemior fit ad benefaciendũ:
ꝓhis qͥ ipte confidunt: Propt̃
hoc & tunc in om̃a transfigura¬
ta omniũ Nutrici gratię tuȩ
deseruieban: ad uoluntatem
horũ qui ate desiderati sunt:
t scirent filii tui qͦs dilexisti dñe:
qm̃ ñ natiuitatis fructus pascus

Expanded text:
is oblitus est creatura enim tibi factori deserviens excandescit in tormentum adversus iniustos et lenior fit ad benefaciendum pro his qui in te confidunt propter hoc et tunc in omnia transfigurata omnium nutrici gratiae tuae deserviebant ad voluntatem horum qui a te desiderati sunt ut scirent filii tui quos dilexisti Domine quoniam non nativitatis fructus pascu
Abbreviated transcription (Latin):
illũ in laboribus: & cõpleuit la¬
bores illius: In fraude circũueni¬
entiũ illũ ad fuit illi: & honestũ
illũ fecit: Custodiuit illum ab
inimicis: & a seductorib tutauit
cũ. & certam̃ forte dedit illi ut
uinceret: ut sciret qm̃ omniũ
potentior ẽ sapientia: Hȩc uen¬
ditũ iustũ ñ dereliquit: sed a
peccitorib liberauit eũ: Descen¬
ditq cũ illo in foueã: & in uincu¬
lis ñ dereliquit eũ. donec afferr&

Expanded text:
t labores illius in fraude circumvenientium illum adfuit et honestum illum fecit custodivit illum ab inimicis et a seductoribus tutavit eum et certamen forte dedit illi ut vinceret ut sciret quoniam omnium potentior est sapientia haec venditum iustum non dereliquit sed a peccatoribus liberavit illum descendit cum illo in foveam et in vinculis non dereliquit illum donec
Abbreviated transcription (Latin):
tanta cruciasti attentione. & libe¬
rasti dans tẽpus & locũ per quȩ
possuit mutari a malitia. cũ quan¬
ta diligentia iudicasti filios tuos.
quoꝵ parentib iuram̃ta & c̃ten¬
tiones dedisti bonarũ ꝓmissionũ:
Cũ ergo nob̾ disciplinã das. ini¬
micos nr̃os multiplicit᷑ flagellas
t bonitatẽ tuã cogitemꝰ iudicantes.

Expanded text:
tanta cruciasti adtentione et libetanta cruciasti adtentione et liberasti dans tempus et locum per quae possint mutari a malitia cum quanta diligentia iudicasti filios tuos quorum parentibus iuramenta et conventiones dedisti bonarum promissionum cum ergo nobis disciplinam das inimicos nostros multipliciter flagellas ut bonitatem tua
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ tuũ: Aut qͥs in c̾spectu
tuo ueniet uindex iniquoꝵ ho.¬
minũ: Aut qͥs tibi imputabit si
uationes perierint quas tu fecisti:
Nec enĩ ẽ alius ds̃ quã tu: cui cura
ẽ de om̃ibus. ut ostendas qm̃ ñ in¬
iuste iudicas iudiciũ: Neq rex
neq tẏrannꝰ in conspectu tuo in¬
quirent de his qͦs ꝑdidisti: Cum
sis ergo iustus: iuste om̃a disponis:
Ipsum quoq qͥ ñ debet puniri con¬
demnas: & exterũ estimas a tua
uirtute: Uirtꝰ enĩ tua iustitiȩ initi¬
um ẽ: & obhoc qͦđ omniũ dñs es om¬
nib te parcere facis: Mirtutẽ enĩ
ostendis. tu qͥ ñ crederis e̾ẽ in uir¬
ciunt audatia traducis. Tu autẽ
dominator uircutis cũ tranquil.¬
llade iudicas. & cũ magna reueren¬
da disponis nos: Sub ẽ enĩ tibi:
bopłm tuũ ꝑtalia opera: quoniã
oportet iustũ e̾e & humanum. &
bonȩ spei fecisti filios tuos: ad¬
m̃ iudicans das locũ ip peccatis
benitentiȩ : Si enĩ inimicos ser¬
uoꝵ tuoꝵ & debitos morti cum

Expanded text:
udicium tuum aut quis in conspectum tuum veniet vindex iniquorum hominum aut quis tibi inputabit si nationes perierint quas tu fecisti nec enim est alius Deus quam tu cuius cura est de omnibus ut ostendas quoniam non iniuste iudicasti neque rex neque tyrannus in conspectu tuo inquirent de his quos perdidisti cum sis ergo iustus iuste omnia disponis ipsum quoque qui non debet puniri condemnas exterum aestimas a tua virtute virtus enim tua iustitiae initium est et ob hoc quod omnium Dominus es omnibostendis, qui non crederis esse in virciunt audaciam traducis. Tu autem Dominus virtutum, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos . 4. Ipopulum tuum per talia opera, quoniam oportet justum esse et humanum, et bonae spei fecisti filios tuos. Quoniam judicans das locum in peccatis paenitentiae si enim inimicos servorum tuorum et debitos morti cum
Abbreviated transcription (Latin):
continendi om̃a: Abhac ut re¬
cessit iniustiis in ira sua: ꝑ ir̃a ho¬
mnicidii frat̾uitas deperuit: Prop¬
ter quẽ cũ aqua deleret terram
iterũ sanauit sapientia per con¬
tẽptibile lignũ iustũ gubernans.
Hdex & in consensu nequitiȩ cũ
se nationes contulissent: scuit
iuftũ & conseruauit sine quȩrt¬
la dõ: & in filiis miscđiam fort̃

Expanded text:
hac ut recessit iniustus in ira sua per iram homicidii fraternitatis deperiit propter quem cum aqua deleret terram iterum sanavit sapientia per contemptibile lignum iustum gubernans haec et in cose nationes contulissent, scivit justum et servavit sine querela Deo, et in filiis misericordiam fortem
Abbreviated transcription (Latin):
& electrix operũ illius: Et si duths
appetuntur inuita: qͥd sapientia
locupletius. quȩ om̃a operatur:
Si aut̃ sensus operatur. qͥs hoꝵ
quȩ sunt magis quã illa ẽ artifex:
& si iustitiam quis diligit: labo¬
res huiꝰ magnas habent uirtutes:
Sobrietatem enĩ & sapientiã do¬
cet: & iustitiã & uirtutẽ. quibus
utilius nihil est in uita hominibꝰ.
& similitudinẽ scientiȩ desiderat:
Quis scit p̾terita & de futuris ȩs¬
tumat. scit uersutias sermonũ. &
dispositiones argum̃toꝵ. signa
& monstra scit antequã fiant &
ergo hanc adducere mͥ ad conui¬
uendũ: sciens qm̃ cõmunicabit
mecũ debonis. & erit alloquutio
cogitationis & tȩdii mei Habebo
ꝓpt hanc claritatẽ ad turbas. &
honorẽ apud seniores: Iuuenis¬
& acutꝰ inueniar in iudicio.: & ip
conspectu potentiũ amabilis ero
Esacies principũ mirabunt᷑ me:
Cacentẽ me sustinebunt & loq̃n¬
tẽ me respicient. & sermocinan¬
t̃ me plura manꝰ ori suo ĩponeq

Expanded text:
 electrix operum illius et si divitiae appetuntur in vita quid sapientiae locupletius quae omnia operatur si autem sensus operatur quis horum quae sunt magis quam illa est artifex et si iustitiam quis diligit labores huius magnas habent virtutes sobrietatem enim et sapientiam docet et iustitiam et virtutem quibus utilius nihil est in vita hominibus et si multitudinem scientiae desiderat quis scit praeterita et de futuris aestimat scit versutias sermonum et dissolutiones argumentorum signa et monstra scit antequam fiant etergo hanc adducere mihi ad convivendum sciens quoniam communicabit mecum de bonis et erit adlocutio cogitationis et taedii mei habebo propter hanc claritatem ad turbas et honorem apud seniores iuvenis acutus inveniar in iudicio et in conspectu potentium admirabilis ero et facies principum mirabuntur me tacentem me sustinebunt et loquentem me respicient et sermocinante
Abbreviated transcription (Latin):
certo tẽpore fructus habentes
arbores. & in credibilis anims
memoria. stans fignitum salis
Sapientiã enĩ p̃tereuntes. nol
tantũ in hoc lapsi sunt ut igiuꝰ¬
iarent bona: sed & insipienais
suȩ reliquert hominib memoril
ut ip his quȩ peccauerunt. pec
latere potuissent: Sapientas

Expanded text:
ncerto tempore fructus habentes arbores, et incredibilis animae stans memoria figmentum salis. Sapientiam enim praetereuntes non tantum in hoc lapsi sunt, ut ignorarent bona, sed insipientiae suae reliquerunt hominibus memoriam, ut in his quae peccaverunt, nec latere potuissent. Sapien
Abbreviated transcription (Latin):
& gaudiũ Hȩc cogitans apud
me: & cõmemorans in corde meo
qm̃ inmortalis ẽ in cogitatione
sapientia: & in amicitia illius de¬
lectatio bona. & in operib manu¬
um illius honestas siune defectio¬
ne: & in certamine loquelȩ illius
sapientia. & p̾claritas in cõmuni¬
catione sermonũ ipsius. Circũ¬
ibã quęreus: ut mihi illam assu¬
merẽ: Puer aut̃ erã ingeniosus:
& sortitus sum animam bonam:
tcũ essẽ magis bonꝰ: ueni ad cor¬
pus incoiquinatũ & ut sciui qm̃
alit̾ ñ possũ c̾e continens uisi ds
det : & hoc ipsũ erat sapientia sci

Expanded text:
c cogitans apud me et commemorans in corde meo quoniam inmortalitas est in cogitatione sapientiae et in amicitia illius delectatio bona et in operibus manuum illius honestas sine defectione et in certamine loquellae illius sapientia et praeclaritas in communicatione sermonum ipsius circuibam quaerens ut mihi illam adsumerem puer autem eram ingeniosus et sortitus sum animam bonam et cum essem magis bonus veni ad corpus incoinquinatum et ut scivi quoniam aliter non possum esse continens nisi Deus det et hoc ipsum erat sapientiae sci
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: ꝑ hȩc cũ illis deessent bene
cũ illis actũ ẽ: Nam ꝓfonte qͥ¬
dem sẽpit̾ni fluminis: humanũ
sanguinẽ dedisti iniustis Qui cũ¬
minuerentur intraductione infui¬
tiũ occisoꝵ: dedisti illis abundantẽ
aquã insperate. ostendens ꝑ siti
quȩ tunc fuit: quẽ adinoduni tuos
exaltares. & aduersarios illorũ re¬
cares Cũ enĩ tẽprati sunt: & qui¬
dẽ cũ miscđia disciplinã accepert̃
scierunt quẽ adinodũ cũ ira iudica¬
ti unpu torm̃ta paterentur: Hos
quidem tãquã pater moncuis pro¬
basti: illos autẽ tãquã durus rex
int̾rogans condemnasti: Absentes
enĩ & p̾sentes: similit̾ torquebant᷑:
Duplex enĩ illos acceperat tȩduĩ:
& gemitꝰ cũ memoria prȩteritoꝵ:
Cum eiũ audirent ꝑsua torm̃ta
bene secũ agi: cõmeinorati st̃ dĩm.

Expanded text:
um illis deesset bene cum illis actum est nam pro fonte quidem sempiterni fluminis humanum sanguinem dedisti iniustis qui comminuerentur in traductione infantum occisorum dedisti illis abundantem aquam insperate ostendens per sitim quae tunc fuit quemadmodum tuos exaltares et adversarios illorum necares cum enim temptati sunt et quidem cum misericordia disciplinam accipientes scierunt quemadmodum cum ira iudicati impii tormenta paterentur hos quidem tamquam pater monens probasti illos autem tamquam durus rex interrogans condemnasti absentes enim et praesentes similiter torquebantur duplex enim illos acceperat taedium et gemitus cum memoria praeteritorum cum enim audirent per sua tormenta bene secum agi comme
Abbreviated transcription (Latin):
tãquã pauis quȩ ꝑtransit flucꝰ¬
⁊uantẽ aquã. Cuius cũ p̾terierit
ñ ẽ uestigiũ inuenire: neq se¬
mitã carinȩ illius in fluctibus
Put auis quȩ ꝑtransuolat in
aere : pullũ inuenitur argum̃¬
tũ itineris illius: sed tantum so¬
nitus alarũ uerberans leuẽ uen¬
tũ: & scindens ꝑ iũ ttineris aerẽ
cõmotis alis transuolauit. & post
hoc pullũ signũ inuenitur ta¬
neris illius. Aut tãquã sagita
emissa in locũ destinatũ. diuisus
aer continuo in se reclusus ẽ. ut
ignoretur transitꝰ illius Sic & nos
uati continuo desiuimꝰ eẽ: & uir¬
tutis qͥdem signũ pullũ ualuimꝰ
ostendere. In malignitate aut̃ nr̃a

Expanded text:
is, que pertransit fluctuantem aquam, cuius, cum preterierit, non est vestigium invenire neque semitam carine illius in fluctibus. Aut avis, que transvolat in aere, nullum invenitur argumentum itineris illius, sed tantum sonitus alarum verberans levem ventum et scindens per vim itineris aerem. Commotis alis transvolavit, et post hoc nullum signum invenitur itineris illius; aut tamquam sagitte emisse in locum destinatum, divisus aer continuo in se reclusus est, ut ignoretur transitus illius. Sic et nos nati continuo desinimus esse, et virtutis quidem signum nullum valuimus ostender
Abbreviated transcription (Latin):
litudines animaliũ. aut lapidẽ in¬
utilẽ : opus manꝰ antiquȩ. aut siqͥs
artifex faber de silua lignũ rectũ
secauerit: & huiꝰ docte erãdat om̃¬
nẽ corticẽ: & arte sua usus diligent᷑
fabric& uas inutile: in conuersati¬
one uitȩ. Reliquias autẽ eiꝰ operis
ad p̾parationẽ esce abutatur. & re¬
liquũ hoꝵ qͦđ ad uullũ usũ facit
lignũ curuũ & uerticib plenũ
sculpat diligent᷑ ꝑuacuitatẽ suã
& ꝑ scientiam artis suȩ figuret
illud: & assimilet illud imagini
hominis. aut alicui ex animalib
illud cõparet: ꝑliens lubrica
& rubicundũ faciens fuco colorẽ
illius : & omnẽ maculã quȩ in illo
ẽ ꝑliniens t̾ra. & faciat ei dignã
habitationẽ: in pariete ponens
illud. & confirmans ferro: neforte
cadat. ꝓspiciens illũ: sciens qm̃
ñ potest se adiuuare: Imago eñi
ẽ : & opus ẽ illi adiutoriũ & de
substantia sua & de filiis suis: &¬
de nuptus uotũ faciens inquirit:

Expanded text:
inutilem opus manus antiquae aut si quis artifex faber de silva lignum rectum secaverit et huius docte eradat omnem corticem et arte sua usus diligenter fabricet vas utile in conversatione vitae reliquias autem eius operis ad praeparationem escae abutatur et reliquum horum quod ad nullos usus facit lignum curvum et verticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam et per scientiam artis suae figuret illud et adsimilet illud imagini hominis aut alicui ex animalibus illud conparet perliniens lubrica et rubicundum faciens fuco colorem illius et omnem maculam quae in illo est perliniens et faciat ei dignam habitationem in pariete ponens illud confirmans ferro ne forte cadat prospiciens illi sciens quoniam non potest se adiuvare imago enim est et opus est illi adiutorio et de substantia sua et filiis suis et nuptiis votum faciens
Abbreviated transcription (Latin):
demnat aut̃ iustus mortuus
uiuos impios. & uiuentꝰ cęlerius
consũmata longã uitã iniusti:
Uidebunt enĩ finẽ sapientis: &
ñ intelligent quid cogitauerit
de illo d̾s & quare munierit eũ illi¬
dñs: Uidebunt enĩ & c̾tẽnent:
illos aut̃ dñs irridebit. & erunt
host hȩc decidentes sine honore:
& in contumelia inter mortuos
iu ꝑpetuũ. qm̃ disrũpet illos in¬
illos a fundam̃tis. & usq ad supre¬
mũ desolabuntur: & erunt ge
Uenient in cogitatione peccatoꝵ
suoꝵ timidi: & traducent illos ex
aduerso iniquitates ipsorum:

Expanded text:
demnat iustus mortuus uiuos impios et iuuentus celerius consummata longaeuitatem iniusti. uidebunt etenim finem sapientis et non intellegent quid cognouerit de illo et quare munierit dominus. uidebunt et contemnent, illos autem dominus inridebit. et erunt post haec decidentes sine honore et in con. tumelia mortis in perpetuo, quoniam disrumpet illos sinillos a fundamentis, et usque ad supremum deserentur, et erunt in uenient in cognitionem peccatorum suorum timidi., et transducent illos ex aduerso iniquitates eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ durissimũ in his qui pręsua
fiet: Exigue enĩ conceditur
miscđia : potentes aut̃ potenter
torm̃ita patientur: Non enum
subtrahet ꝑsonã cuiusquã dũs
nec uerebitur magnitudinem
cuiusquã qm̃ pusillũ & magnũ
ipse fecit: & ȩqualit̾ cura ẽ illi
de om̃ibus: Fortiorib aut̃. for¬
tior instat cruciatio: Aduosg
reges sunt hi sermon̾es mei: ut
discatis sapientiã. & ñ excedatis
Qui enĩ custodierint iustrua¬

Expanded text:
rissimum in his qui praesunt fiet exiguo enim conceditur misericordia potentes autem potenter tormenta patientur non enim subtrahet personam cuiusquam Dominus nec reverebitur magnitudinem cuiusquam quoniam pusillum et magnum ipse fecit et aequaliter cura est illi pro omnibus fortioribus autem fortioreges, sunt hi sermones mei, ut discatis sapientiam et non excedatis. Qui enim custodierint justi
Abbreviated transcription (Latin):
Auni cursus: & ftellarũ disposi¬
tiones. naturas animaliũ : & iras
bestiarũ. uĩ uentoꝵ & cogitati¬
ones hominũ. differentias uir¬
gultoꝵ: & uirtutes radicum. &
quȩcũq sunt absconsa & impro¬
docuit me sapientia: Est enum¬

Expanded text:
arum dispositiones, naturas animalium et iras bestiarum, uim uentorum et cogitationes hominum, digerentias uirgultorum et uirtutes radicum. Et quaecumque sunt abscondita et improsit haec sapientia, et qu
Abbreviated transcription (Latin):
Clara ẽ: & quȩ nũquã marcesc&
sapientia: & facile uidetur abhis
qͥ diligunt eã: & inuenietur abhis
qui quȩr̃t illã: Prȩoccupat qͥ se
concupiscunt: ut illisse prior os¬
tendat: Qui de luce uigilauerit
ad illa: ñ laborabit: Assidentem
eiũ illã forib suis inueniet: Cogi
tare erge de illa sensus ẽ consum¬
matus. & qͥ uigilauerit ꝓpt̾ illam
cito erit secutus. qm̃ dignos se ipsa
circuit quȩrens: & inunis suis os¬
tendit se illis hilariter. & in om̃i
prudentia occurret illis: Ipitiũ¬
enĩ illius. uerissima ẽ disciplinȩ
concupiscentia: Cura ergo disci.¬
plinȩ dilectio ẽ: & dilectio custodia
legũ illius ẽ. custoditio autẽ legũ.
consũmatio incorruptionis est:

Expanded text:
clara est et quae numquam marcescat sapientia et facile videtur ab his qui diligunt eam et invenietur ab his qui quaerunt illam praeoccupat qui se concupiscunt ut illis se prior ostendat qui de luce vigilaverit ad illam non laborabit adsidentem enim illam foribus suis inveniettare enim de illa, sensus est consummatus: et qui vigilaverit propter illam, cito erit securus. Quoniam dignos se ipsa circuit quaerens, et in viis suis ostendit se illis hilariter, et in omni prudentia occurret se illis. Initium illius verissimum est, et disciplinae concupiscentia. Secura ergo disciplinae dilectio est: et dilectio, custoditio legum illius est; custoditio autem legum consummatio
Abbreviated transcription (Latin):
Sapientiã enĩ & disciplinã qui
abicit infelix ẽ : & uacua ẽ spes
illoꝵ & labores sine fructu: &
inhabitabilia opera illoꝵ sunt:
Mulieres eoꝵ insensatȩ sunt.: &
nequissimi filii eoꝵ: Maledicta
creatura illoꝵ: qm felix fterilis¬
& in quoinquinata. quȩ ñ sciuit
thoꝵ in delicto: habebit fructũ
in respectione animarũ scãrum:

Expanded text:
tiam enim et disciplinam qui abicit infelix est et vacua est spes illorum et labores sine fructu et inhabitabilia opera illorum sunt mulieres eorum insensatae sunt et nequissimi filii eorum maledicta creatura illorum quoniam felix sterilis incoinquinata quae non scivit torum in delicto habebit fructum in respecti
Abbreviated transcription (Latin):
& apud dm̃ pota ẽ: & apud ho¬
mines: Cũ prȩsens ẽ imitant᷑
illã: & desiderant eã cũ se edu¬
xerit. & ip ꝑpetuũ coronatatri¬
ũphat: Incoinquinatoꝵ certa¬
minũ p̃miũ uincens: multgena

Expanded text:
 apud Deum nota est et apud homines. Cum praesens est, imitantur illam, et desiderant eam cum se eduxerit, et in perpetuum coronata triumphat, incoinquinatorum certaminum praemium uincens. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
utilis. & spuria uitulamina ñ
dabunt radices altas. pec stabile
firmam̃tũ collocabunt: Et sip
ramis in tẽpore germinaueris:
infirmit̾ posita a uento cõmo¬
uebuntur: & a nimietate uen¬
toꝵ eradicabuntur: Confrip¬
gentur enĩ rami inconsuminati
& fructus illoꝵ inutilis & acerbi
ad manducandũ: & ad pihilũ
apti Ex iniquis enĩ om̃s filii
qͥ uascentur. testes sunt nequitiȩ
aduersus parentes ipint̾rogatione sud:
ustus aut̃ si morte p̃occũpatꝰ fu

Expanded text:
 spuria vitulamina non dabunt radices altas nec stabile firmamentum conlocabunt et si in ramis in tempore germinaverint infirmiter posita a vento commovebuntur et a nimietate ventorum eradicabuntur confringentur rami inconsummati et fructus illorum inutilis et acerbi ad manducandum et ad nihilum apti ex iniquis enim omnes filii qui nascuntur testes sunt nequitiae adversus parentes in interrogatione sua iustus aut
Abbreviated transcription (Latin):
illius & ꝓbemus patientiã eius:
Morte turpissim.a condẽpnemuᷤ
illũ. erit eñi respectus ex sermoni¬
bus illius: Hȩc cogitauerunt. &
errauerunt: excęcauit enĩ illos
malitia illoꝵ & Nescier̃ sacram̃ta¬

Expanded text:
lius, et probemus patientiam ejus; morte turpissima condemnemus illum; erit enim respectus ex sermonibus illius. Haec cogitaverunt et erraverunt; excaecavit enim illos malitia illorum, et nescierunt sacram
Abbreviated transcription (Latin):
lore illius aggrauata : Q. QaVC
nr̃m obluuonẽ accipit ꝑ tc̃pus
& pemo memoriã habebit operũ
nr̃oꝵ Unibrę eiũ transitꝰ ẽ tẽpus
consigulta ẽ: & pemo reuertetur:
Uenut ergo & fruamur bonisquȩ ii¬
sunt: & utamur creatura tãquam

Expanded text:
lore illius aggravata. Et nomen nostrum oblivionem accipiet per tempus, et nemo memoriam habebit operum nostrorum. Umbre enim transitus est tempus consignata est, et nemo revertetur. Venite ergo, et fruamur bonis que sunt et utamur creatu
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti om̃a uerbo tuo. & sapientia
tua constitiusti hominẽ ut domi¬
naretur creaturȩ tuȩ quȩ a te
Da mihi sediũ tuarũ assistricẽ
sapientiã: & uoli me reprobare
a pueris tuis. qm̃ ego seruus tuus
sũ. & filius ancillȩ tuȩ. homo in¬
firmꝰ & exigui tẽporis: & minor
ad intellectũ iudicii & legum:
Et siquis erit consũmatꝰ inter
filios hiominũ. si affucrit ab illo
sapientia tua: in nihilũ cõputabit᷑:
Tu aat᷑ me elegisti regẽ populo
tuo: & udicẽ filioꝵ tuoꝵ & filiarũ.¬
& di xisti ȩdificare tẽplũ in mon
te scõ tuo: & in ciuitate habitatio¬
nis tuȩ altare. similitudinẽ taber¬
nacułi sc̃i tui: quod p̃parasti ab
inttio & tecũ sapientia quȩ nouit
opera tua: quȩ & affuit tunc cũ
orbẽ t̾rarũ faceres. & sciebat qͥd
placitũ eet oculis tuis: & qͥd di¬
rectũ ip p̃ceptis tuis. Mitte illã
de cęlis scĩs tuis & a sede magni¬
tudinis tuȩ: ut mecũ sit & mecũ
laboret: & sciã quid acceptũ sit

Expanded text:
fecisti omnia verbo tuo, et sapientia tua condidisti hominem, ut dominaretur creaturae tuae, quae a te fda mihi sedium tuarum assistricem sapientiam, et noli me reprobare a pueris tuis; quoniam servus tuus et filius ancillae tuae sum homo infirmus et exigui temporis et minor ad intellectum iudicii et legum et si quis erit consummatus inter filios hominum si afuerit ab illo sapientia tua in nihilum conputabitur tu me elegisti regem populo tuo et iudicem filiorum tuorum et filiarum dixisti te sancto tuo, et in civitate habitationis tuae altare, similitudinem tabernaculi sancti tui, quod praeparasti ab initio; et tecum sapientia tua, quae novit opera tua, quae et affuit tunc cum orbem terrarum faceres, et sciebat quid esset placitum oculis tuis, et quid directum in praeceptis tuis. Mitte illam de coelis sanctis tuis, et a sede magnitudinis tuae ut mecum sit et mecum laboret, ut sciam quid acceptum sit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tereat nos flos tẽporis: Coro¬
nemꝰ uos rosis antequã marcescaN :
uullũ pratũ sit qđ ñ pertranseat
luxuria nr̃a. ubiq reluiquamus
& hȩc ẽ sors Opprimamꝰ paupe¬
rẽ iustũ & ñ parcamꝰ uiduȩ nec
ueterano. Nec reuereamur canos
inulti tẽporis Sit aut̃ fortitudo
ur̃a lex iniustitiȩ: Quod enĩ in¬
firmũ ẽ: uutile inuenitur Cir¬
cũ ueniamꝰ ergo iustũ: qm̃ inuti¬
li c̃ nobis & contrarius ẽ operib
nr̃is: & inꝓꝓperat n iobis peccata

Expanded text:
tereat nos flos temporis coronemus nos rosis antequam marcescant nullum pratum sit quod non pertranseat luxuria nostra ubique relinquamus et haec est sors opprimamus pauperem iustum et non parcamus viduae nec veterani revereamur canos multi temporis sit autem fortitudo nostra lex iniustitiae quod infirmum est enim inutile invenitur circumveniamus ergo iustum quoniam inutilis est nobis et contrarius est operibus nostris et inproperat nobis
Abbreviated transcription (Latin):
prione. Confirmatioue. Conclu¬
sione determinat: Sengula iui
eꝯ uerba. plena sunt sensibus:
Ex ut le cȩteris sileam: resur¬
rectionem corporum sec prophe¬
tar ut pullus de ea uel mainfes¬
tuis uel cautius scripiecit: Dcio
inquit quoci redẽptor iũsuiuat:
& in pouissimo de tecra surrec¬
turus sim. & ruruu circũdahor

Expanded text:
e, confirmatione, conclusione determinat. singula in eo uerba plena sunt sensibus et, ut de ceteris sileam, resurrectionem corporum sic prophetat, ut nullus de ea uel manifestius uel cautius scripserit: scio, inquit, quod redemptor meus uiuat et in nouissimo de terra resurrecturus sim. et rursum cir
Abbreviated transcription (Latin):
ipmea froate pore ins. ctuꝰ studiũ
fuit onuissa repetere. cleprauata
corrigere. & sacramenta ecclesie
puro & fideli aperire sermone.
uel a fastidioss uel a maugrus
lectorib pon debeo reprobari:
Habeant qui uolunt uieteres li¬
bros: uel in menbranis purpureis
auro argentoq descriptos: uel
inicialibus ut uulgo aiuint litte¬
ris onera uiagis exarata quam
codices: dũ iuodo mihi meisque
permutant pauperes habere
scedulas. & non tam pulchros co¬
dices quam euicudaros. Ttraq
editio. & septuaginta uixta grę¬
cos. & mea upeta heoreas. h la¬
timim moo labore trauslata est:
Eligat imusquisq quoci uult
sti icliosim se magis quam
maliuolum prober. coo¬

Expanded text:
te portans, cujus studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres libros, vel in membranis purpureis auro argentoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, onera magis exarata, quam codices: dummodo mihi, meisque permittant pauperes habere schedulas, et non tam pulchros codices, quam emendatos. Utraque editio, et Septuaginta juxta Graecos, et mea juxta Hebraeos, in Latinum meo labore translata est. Eligat unusquisque quod vult: et studiosum me magis, quam malevolum probet.
Abbreviated transcription (Latin):
maledictis. qui interp̃tationẽ
meã rep̃hensione septuaginta
interp̃tũ criminantur: quasi ñ
& apud grecos. Aquila. Symachus.
& theodocion. uel uerbũ e uerbo
uel sensũ esensu. uel ex utroque
cõmixtũ. & medie temperatum
genꝰ trans lationis expresserin :
& om̃a ueteris instrum̃ti uolumi¬
na. origenes obelis afteriscisq di
stiuxerit: quos uel additos uel
Theodotione sũptos. translationi
antiquȩ uiseruit : ꝓbans defuisse
qͦđ additũ ẽ: Piscant igitur
obtrectatores mei recipereN
toto. qͦđ in partibus susceperuN :
aut inti: p̃tationẽ meã cũ afte¬
riscis siui radere Neq eiũ fie¬
ri potest. ut quos plura iuterin:¬
sisse susceperint: ñ eosdem etiã
in quib dã crrasse fateantur:
Precipue i lob cui si ea quãe
sub asteriscis addita sunt sub¬
cabitur. Et hoc dum taxat.
apud gretos Cȩterum apud
latinos aute eã transladonem
quã sub asteriscis & obeli puꝑ

Expanded text:
ctis, qui interpretationem meam, reprehensionem Septuaginta interpretum criminantur: quasi non et apud Graecos Aquila, Symmachus et Theodotion vel verbum e verbo, vel sensum e sensu, vel ex utroque commixtum et medie temperatum genus translationis expresserint, et omnia veteris Instrumenti volumina Origenes obelis asteriscisque distinxerit, quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partibus susceperunt, aut interpretationem meam cum asteriscis suis radere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur, praecipue in Job: cui si ea quae sub asteriscis addita sunt, subs detruncabitur: et hoc dumtaxat apud Graecos. Caeterum apud Latinos, ante eam translationem, quam sub asteriscis et obelis nuper
Abbreviated transcription (Latin):
E E UEAEO PRPSSIUS MRAN¬
iuli. Quẽ librũ ęditio uulgata
laciniio Innc inde uerborũ finibus
trahit: addens ea quȩ ex tẽpore
dici poterant & audiri. sic̃ solitũ ẽ
scolarib disciplinis. sũpto themate

Expanded text:
 e verbo pressius transtuli. Quem librum editio Vulgata laciniosis hinc inde verborum sinibus trahit: addens ea quae ex tempore dici poterant, et audiri, sicut solitum est scholaribus disciplinis sumpto them
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ꝑ ordinẽ puellarũ ut intraret
ad regẽ: expletis om̃ib quae ad
cultũ muliebrẽ ꝑtinebant m̃sis
duodecimꝰ uertebatur: Ita dum¬
taxat. ut sex m̃ses oleo ungeren¬
tur myrtino: & aliis sex quib dã
pigm̃tis & aromatib uterentur
ingredientesq ad regẽ quicquid
postulassent ad ornatũ ꝑtinens
accipiebant & ut eis placuerat cõ¬
posit de triclinio feminarũ ad
regis cubiculũ transibant: & quȩ
uttrauerat uespere: egrediebatur
maue: Atq inde ip secundas ȩdes
dedicebantur: quę sub manu Sa¬
sagazi eunuchi erant. qͥ c̃cubiiuis
regus p̃sidebat: Nec habebat po¬
testatẽ ad regẽ ultra redeundi:
uisi uoluisset rex: & eã uenire ius¬
sisset ex pomine: Quoluto aut̃
tẽpore ꝑordinẽ: instabat dies qͦd
Hester filia Abiahel fratris Mar¬
dochȩi quã sibi adoptauerat Ip
filiã intrare deberet ad regem:
Quȩ ñ quęsiuit muliebrẽ cultũ
sed quȩcũq uoluit ęgcus eunuchuᷤꝰ
custos iurginũ hȩc ei ad ornatũ

Expanded text:
uellarum, ut intrarent ad regem, expletis omnibus quae ad cultum muliebrem pertinebant, mensis duodecimus vertebatur: ita dumtaxat, ut sex mensibus oleo ungerentur myrtino, et aliis sex quibusdam pigmentis et aromatibus uterentur. Ingredientesque ad regem, quidquid postulassent ad ornatum pertinens, accipiebant, et ut eis placuerat, compositae de triclinio feminarum ad regis cubiculum transibant. Et quae intraverat vespere, egrediebatur mane, atque inde in secundas aedes deducebatur, quae sub manu Susagazi eunuchi erant, qui concubinis regis praesidebat: nec habebat potestatem ad regem ultra redeundi, nisi voluisset rex, et eam venire jussisset ex nomine. Evoluto autem tempore per ordinem, instabat dies, quo Esther filia Abihail fratris Mardochaei, quam sibi adoptaverat in filiam, intrare deberet ad regem. Quae non quaesivit muliebrem cultum, sed quaecumque voluit Egeus eunuchus custos virginum, haec ei
Abbreviated transcription (Latin):
dureis poculis: & aliis atq aliis
uasis cibi inferebantur: Minũ
quoq ut magnificentia regia dig¬
nũ erat abundans & p̾cipuũ po¬
nebatur. nec erat qui polentes co¬
geret ad bibendũ: sed sic rex sta¬
tuerat p̃ponens mensis singulos
de principib suis: ut sumeret
unꝰquisq quod uellet Uasthi qͦq
regina fecit c̃uiuiũ feminarum:
in palatio ubi rex Asuerꝰ manere
consueuerat: Itaq die septimo
cũ rex eet hilarior. & post nimniã
potionẽ incaluisset mero: p̃cepit

Expanded text:
s poculis et aliis atque aliis vasis cibi inferebantur vinum quoque ut magnificentia regia dignum erat abundans et praecipuum ponebatur nec erat qui nolentes cogeret ad bibendum sed sic rex statuerat praeponens mensis singulos de principibus suis ut sumeret unusquisque quod vellet Vasthi quoque regina fecit convivium feminarum in palatio ubi rex Asuerus manere consueverat itaque die septimo cum rex esset hilarior et post nimiam potionem incaluisset
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat de hierłm: eo tẽpore quo
lechoniã regẽ luda pabuchodo¬
nosor rex babylonis traustulerat
qui fuit nutricius filiȩ fratris sui
edessȩ. quȩ altero nomine hefter
uocabatur. & utrũq parentẽ ami¬
serat. pulchra nimis & decora facie
mortiuisq patre eius ac matre.
Mardochȩus sibi eã adoptauit iN
filiã: Qũq ꝑcrebruisset regis impe¬
riũ. & iuxta mandata illius multȩ
uirgines pulchrȩ adducerentur su¬
san. & egeo traderentur eunucho:
Hester quoq int̾ cęteras puellas ei
tradita ẽ: ut seruaret᷑ in pumero
feminarũ: Quȩ placuit ei: & in¬
uenit grãm ipc̃spectu illius. ut
acceleraret mundũ muliebrẽ: &
traderet ei partes suas. & septẽ pu¬
ellas speciosissimas de domo regis.
& tã ipsã quã pedissequas eiꝰ orna¬
ret atq excoleret: Quȩ poluit
ei indicare popłm & p̾at̾riam fuã:
Mardochȩus enĩ p̾ceperat: ut de
hac re omnino retice̾ret: Qui de.¬

Expanded text:
fuerat de Hierusalem eo tempore quo fuerat de Hierusalem eo tempore quo Iechoniam regem Iuda Nabuchodonosor rex Babylonis transtulerat qui fuit nutricius filiae fratris sui Edessae quae altero nomine Hester vocabatur et utrumque parentem amiserat pulchra nimis et decora facie mortuisque patre eius ac matre Mardocheus sibi eam adoptavit in filiam cumque percrebuisset regis imperium et iuxta mandata illius multae virgines pulchrae adducerentur Susan et Aegaeo traderentur eunucho Hester quoque inter ceteras puellas ei tradita est ut servaretur in numero feminarum quae placuit ei et invenit gratiam in conspectu illius ut adceleraret mundum muliebrem et traderet ei partes suas et septem puellas speciosissimas de domo regis et tam ipsam quam pedisequas eius ornaret  indicare populum et patriam suam, Mardochaeus enim praeceperat ut de hac re omnino reticeret. »
Abbreviated transcription (Latin):
epłas ad uniũsas ꝓuincias regni
sui. ut quȩq gens audire & le¬
gere poterat diuersis linguis &
ltiteris . eẽ uiros principes ac ma¬
iores in domib suis: & hoc ꝑ cuncꝰ¬
tos popłos deuulgare Hisitages .Vo¬
tis postquã regis Asueri deferbue¬
rat idignatio: Recordatus est
Uasthi. & quȩ fecisset uł quȩ pas¬
sa ẽet: Dixertq pueri regis ac
ministri eius Quȩrantur regi
puellȩ iurgines ac speciosae: &
mitantur qui considerent per
uniuersas ꝓuincias puellas speci¬
osas & uirgines: & adducant eas
ad ciuitatẽ Susan. & tradant ip
domũ feminarũ sub manu ȩgei
tunuchi. qui ẽ p̃positꝰ & custos
mulierũ regiarũ: & accipiant
mundũ muliebrẽ. & cȩtera ad
usus uecessaria Et quȩcumq
int̾ om̃s oculis regis placuerit:
ipsa regnet ꝓlasthi: Hlacuit ser¬
moregi: & ita ut suggesserant ius¬
sit fieri :: Frat uir ludaeus IN
susis ciuitatẽ uocabulo Mardoche¬
us. filius lair filii Sẏmei filii cis.
e stirpe lemini qui translatus

Expanded text:
incias regni sui ut quaeque gens audire et legere poterat diversis linguis et litteris esse viros principes ac maiores in domibus suis et hoc per cunctos populos divulgari his itaque gestis postquam regis Asueri deferbuerat indignatio recordatus est Vasthi et quae fecisset vel quae passa esset dixeruntque pueri regis ac ministri eius quaerantur regi puellae virgines ac speciosae et mittantur qui considerent per universas provincias puellas speciosas et virgines et adducant eas ad civitatem Susan et tradant in domum feminarum sub manu Aegaei eunuchi qui est praepositus et custos mulierum regiarum et accipiant mundum muliebrem et cetera ad usus necessaria et quaecumque inter omnes oculis regis placuerit ipsa regnet pro Vasthi placuit sermo regi et ita ut suggesserant iussit fieri erat vir iudaeus in Susis civitate vocabulo Mardocheus filius Iair filii Semei filii Cis de stirpe Iemini qui translatus
Abbreviated transcription (Latin):
inio furore succensus. int̾rogauit
sipientes qui ex more regio semꝑ
el aderant: & illoꝵ faciebat cunc̾¬
ta c̃silio scientiũ leges ac iura ma¬
iorũ : Orant aut̃ p̾rimi & ꝓximii
Charsena & Sethar & Ad matha.
& Tharsis & Mares & Marsana
& Mamucha: septẽ duces ꝑsarũ
atq medoꝵ. qui uidebant faciẽ
regis. & primi post eũ residere
soliti erant. cui sententię Vasthi
regina subiaceret: quae Asueri
regis imperiũ quod ꝑ eunuchos
mandauerat facere poluisset:
Responditq Mamuchan: Audi¬
ente rege atq principibus: Non
solũ regem lȩsit regina Uasthi.
sed om̃s principes & popłos qͥsuã
iꝑ cunctis ꝓuincus regis Asueri:
Egredietur enĩ sermõ reguiȩ ad
om̃s mulieres: ut contẽnant un
suos. & dicant: Eex Asuerꝰ lusit
ut regina Uasthi intraret adeũ
& illa uoluit. atq hoc exemplo
om̃s principũ conuiges ꝑsarum
atq medoꝵ parui pendent impe¬
ria maritoꝵ: Vude regis iusta
ẽ indignatio Si tibi placet. egre¬

Expanded text:
it sapientes qui ex more regio semper ei aderant et illorum faciebat cuncta consilio scientium leges ac iura maiorum erant autem primi et proximi Charsena et Sethar et Admatha et Tharsis et Mares et Marsana et Mamucha septem duces Persarum atque Medorum qui videbant faciem regis et primi post eum residere soliti erant cui sententiae Vasthi regina subiaceret quae Asueri regis imperium quod per eunuchos mandaverat facere noluisset responditque Mamuchan audiente rege atque principibus non solum regem laesit regina Vasthi sed omnes principes et populos qui sunt in cunctis provinciis regis Asueri egredietur enim sermo reginae ad omnes mulieres ut contemnant viros suos et dicant rex Asuerus iussit ut et illa noluit atque hoc exemplo omnes principum coniuges Persarum atque Medorum parvipendent imperia maritorum unde regis iusta est indignatio et si tibi placet egre
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑncredibili pulchritudine om̃iũ
oculis gratiosa & amabilis uidebat᷑:
Ducta ẽ itaq ad cubiculũ regis
Asueri. mense decimo qui uocatur
tebeth: septimo apno regni eius. &
amauit eã rex plusquam om̃s inu¬
licres: habuitq grãm & miscđiam
corã eo suꝑ om̃s mulieres. & posuit
diadema regni in capite eiꝰ: fecitq

Expanded text:
ncredibili pulchritudine omnium oculis gratiosa et amabilis videbatur ducta est itaque ad cubiculum regis Asueri mense decimo qui vocatur tebeth septimo anno regni eius et amavit eam rex plus quam omnes mulieres habuitque gratiam et misericordiam coram eo super omnes mulieres et posuit diadema regni in ca