comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid dic̃ apłs: Qͥ autͣ manducat ⁊ bibit
indigne: iudicium sͥ manducat ⁊ bibit.
Nonait. qr illa res mala ẽ: s qr ille malꝰ
male accipiendo. ad udicium accipit bo¬
nũ qd̾ accipit. Numqͥd enĩ mala erat bu¬
cella. q̃ tͣdita ẽ uide a domino: Absit.
O edicus ñ daret uenenũ. Salutẽ medicꝰ
dedit: s in digne accipiendo ad ꝑnitiẽ
accepit. qͥ ñ paccatus accepit.
Seio km̃i moueri posse ñ nullos. siue
pios ut requirant. siue impios ut rep̃¬
hendant. qd̾ postea qͣm panẽ tinctũ
suo tͣditori suo dñs dedit: intrauerit

Expanded text:
quid ait Apostolus? Qui autem manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Non ait quia illa res mala est: sed quia ille malus, male accipiendo, ad judicium accipit bonum quod accipit. Num enim mala erat buccella quae tradita est Judae a Domino ? Absit. Medicus non daret venenum: salutem medicus dedit; sed indigne accipiendo, ad perniciem accepit qui nsimi, moveri posse nonnullos, sive pios ut requirant, sive impios ut reprehendant, quod posteaquam panem tinctum traditori suo Dominus dedit, intraverit
Abbreviated transcription (Latin):
utum. Significat finẽ scłi. qnͣ erit sc̃õꝵ reqͥes
ñ adhuc in sacram̃to spei q̃ in hoc tpr̃e
consociat᷑ eccła. ꝙͣ diu bibitur qd de xp̃i
latere manauit: s ĩa in ipsa ꝑfectione sa¬
lutis et̾nȩ. cũ tradetur regnũ qo ⁊ patri.
ut in illa ꝑspicua contemplatione in com¬
mutabił ueritatis. nullis mysteriis corpo¬

Expanded text:
t, significat finem saeculi, quando erit sanctorum requies, non adhuc in sacramento spei, quo in hoc tempore consociatur ecclesia, quamdiu bibitur, quod de Christi latere manauit, sed iam in ipsa perfectione salutis aeternae, cum tradetur regnum deo et patri. ut in illa perspicua contemplatione incommutabilis ueritatis nullis mysteriis corpo
Abbreviated transcription (Latin):
Uerset᷑ ante ocłos imago futuri utoicii.
ut cũ alii accedunt ad altare dĩ. quo
ipse ñ accedit: cogitet qͣm sit contre. Ex libr¬
miscenda illa pena. cum ꝑcipientibuᷤ sententi
aliis uitam etnã. alii inmorte p̃cipitent᷑ arum¬
et̃nã. Ad hoc enim altare qõ nc̃ in eccła ꝓsperi.
ẽ int̾ra positum. terrenis ocłis exposi¬
tum. ad mistioꝵ diuinoꝵ signacula
celebranda. multi etiã scelerati possunt
ritatẽ suã Accedunt enĩ ignorantes: enchiri¬
qm̃ patientia dei ad penitentiã eos dioti.¬
adducit. Illi autẽ scq̃m duritiã cordiᷤ
sui ⁊ cor impenitens. thesaurrzant sibi
iram in die ire ⁊ reuelationis iusti iudi

Expanded text:
Versetur ante oculos imago futuri judicii: Versetur ante oculos imago futuri judicii: ut cum alii accedunt ad altare Dei, quo ipse non accedit, cogitet quam sit contremimiscenda illa poena, qua percipientibus aliis vitam aeternam, alii in mortem praecipitantur aeternam. Ad hoc enim altare, quod nunc in Ecclesia est in terra positum, terrenis oculis expositum, ad mysteriorum divinorum signacula celebranda, multi etiam sritatem suam. Accedunt enim ignorantes quoniam patientia Dei ad poenitentiam eos adducit. Illi autem secundum duritiam cordis sui et cor impoenitens, thesaurizant sibi iram in die irae et revelationis
Abbreviated transcription (Latin):
penitentia maiorẽ inse quisq seueritatẽ
debet exercere: ut a se ipso iudicatus ñ
iudicetur a domino: sic̃ toem apł̃s dicit
Si enim iudicaremꝰ nos: a dño ñ uidicare¬
mur. Ascendat itaq homo adu̾sum se tͥ¬
bunal m̃tis suȩ. si timet illud qd̾ oportet
nos exiberi ante tͥbunal xp̃i. ut illic
recipiat unusquisq que ꝑ corpꝰ gessit
siue bonũ. siue malũ. Constituat se
ante faciem suam: ne hoc ei postea fiat.
Nã minat᷑ hoc ds peccatori dicens. Ar-¬
guã te: ⁊ statuã te ante faciẽ tuã. Atꝙ ita
constituto incorde uidicio assit accusatͥxe
cogitatio. testis conscientia: carnifex ti¬
mor. Inde qͥdã sanguis animi confitentiᷤᷤ
ꝑ lacrimas ꝓfluat. Postremo ab ipsa
mente talis sententia ꝓferatur. ut se
indignũ homo uidicet participatiõ ẽ
corporis ⁊ sanguinis dñi: ut qͥ separari
a regno celoꝵ timet ꝑ ultimã sententiã
sumimi iudicis: ꝑ ecctasticam disciplinã
a sacram̃to panis cȩlestis int̾im separet᷑.

Expanded text:
enitentia, majorem quisque in se severitatem debet exercere; ut a se ipso judicatus, non judicetur a Domino, sicut idem apostolus ait: Si enim nos judicaremus, a Domino non judicaremur . Ascendat itaque homo adversum se tribunal mentis suae; si timet illud quod oportet nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod per corpus gessit, sive bonum, sive malum . Constituat se ante faciem suam, ne hoc ei postea fiat. Nam minatur hoc Deus peccatori, dicens: Arguam te, et statuam te ante faciem tuam . Atque ita constituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitatio, testis conscientia, carnifex timor. Inde quidam sanguis animi confitentis per lacrymas profluat. Postremo ab ipsa mente talis sententia proferatur, ut se indignum homo judicet participatione corporis et sanguinis Domini: ut qui separari a regno coelorum timet per ultimam sententiam summi judicis, per ecclesiasticam disciplinam a Sacramento coelestis panis interim separetur.
Abbreviated transcription (Latin):
in sporta sũmissꝰ est. ut manꝰ ꝑseqͦn¬
tis effugeret. N gͦ illi fuit cura de o¬
uibꝰ : quas lupo ueniente deserebat:
orationib cõm̃dabat. se autͣ utilitati
eaꝵ fugiendo seruabat: sic̃ qͦdã loco
ait. Manere ĩ carne necessariũ ꝓp̃t̃ uos.
Ab ipso nãq pastore om̃s audierant.
Si uos ꝑsecuti fuerint ĩ una ciuitate:
fugite ĩ aliam. O mercennariȩ. lupũ¬
uenientẽ uidisti. ⁊ fugisti. Respondet
forte ⁊ dic̃. Ecce hic sum: ñ fugi.
Fugisti: qr tacusti. Tacuisti: qr timu¬
isti. Fuga animi: timor ẽ. Corpore
stetisti. spũ fugisti. qd̾ ille ñ faciebat
qͥ dicebat. Et si corpore absens sũ: sꝑu
uobiscũ sum. Qo mͦ enim sꝑũ fugiebat.
qͥ etiã corpore absens fornicatores litt̃is

Expanded text:
in sporta submissus est, ut manus persequentis evaderet . Non ergo illi cura fuit de ovibus, quas lupo veniente deserebat? orationibus commendabat: se autem utilitati earum fugiendo servabat, sicut quodam loco ait, Manere in carne necessarium propter vos . Ab ipso namque pastore omnes audierant, Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . Hanc nvenientem vidisti, et fugisti. Respondet forte et dicit: Ecce hic sum, non fugi. Fugisti, quia tacuisti; tacuisti, quia timuisti. Fuga animi, timor est. Corpore stetisti, spiritu fugisti: quod ille non faciebat qui dicebat, Etsi corpore absens sum, spiritu vobiscum sum . Quomodo enim spiritu fugiebat, qui etiam corpore absens, fornicatores litteris
Abbreviated transcription (Latin):
plenissima atq certissima ẽ. desideriofer¬
uentiore queratur. Magis opus ẽ iudi¬
care atq dinoscere. cũ se sathanas trans¬
figurat uelut angelum lucis. ne fallendo
ad aliqͣ ꝑnitiosa ꝑducat. Nam qndo
sensꝰ corporis fallit. mente̾ uͦ ñ mouet
auera rectaq sententia. qua
quisq uitam fidełe gerit. nullũ ẽ ĩ re¬
ligione ꝑiculum: ł cũ se bonũ fingens
ea fac̃ siue dic̃ q̃ bonis angeł congru¬
unt. etiã sicredat̾ bonus. ñ ẽ error xͥ¬
ane fidei ꝑiculosꝰ aut morbidus. Cũ li¬
ꝑ hec aliena. ad sua incipit deicere: tc̃ Eeserm̃
eũ dinoscere nec ire pꝰ eum. magna & dñi in¬
necessaria uigilantia ẽ. S quotꝰ qͥsq monte¬
eiꝰ euadere: nͥ regat atq tueatur d̾s:
Et ipsa huuis rei difficultas ad hoc est
utił. ne sit spes sͥ quisq aut homo alt̃
potiꝰ expedire. Ipͣioꝵ ambigit nemo.

Expanded text:
plenissima atque certissima est, desiderio ferplenissima atque certissima est, desiderio fernoscuntur. Magis opus est dijudicare atque dignoscere, cum se satanas transfigurat velut angelum lucis , no fallendo ad aliqua perniciosa seducat. Nam quando sensus corporis fallit, mentem vero non movet a vera rectaque sententia, qua quisque vitam fidelem gerit, nullum est in religione periculum: vel cum se bonum fingens, ea facit sive dicit, quae bonis angelis congruunt, etiam si credatur bonus, non est error christianae fidei periculosus aut morbidus. Cum  haec aliena ad sua incipit ducere, tunc eum dignoscere, nec ire post eum, magna et necessaria vigilantia opus est. Sed nejus evadere, nisi regat atque tueatur Deus. Et ipsa hujus rei diffest, ne sit spes sibi quisque, aut homo alter expedire prorsus piorum ambigit nemo.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: aut desidiis carnalib impłicatos. qͥ
terreno ocło inquirunt. Ipse enĩ sathanas
tate scõꝵ angłoꝵ nullomͦ qͥde metuimus.
ne tales amici ł morte nos sua. ł depͣuatiõe
cont̾stent. S qr nob̾ ñ ea qͣ homines fa¬
miliaritate miscentur. qd̾ etiã ipsũ ad
erumpnas huiꝰ ꝑtinet uitȩ. & aliqnͣdo
sathanas sic̃ legimꝰ transfigurat se sicut
angłm lucis. ad temptandos eos quos ita
ł erudiri opꝰ ẽ. ł decipi iustum ẽ : mag¬
na di miscđia necessaria ẽ. ne quisqͣm
cũ bonos angłos amicos se habere putat.
habeat malos demones factos amicos:
eosq tanto nocentiores qͣnto astutiores.
ac fallaciores patiat᷑ inimicos. Et cui ista
mitur:. ut facile istoꝵ simulatione fallat᷑:¬
seq enĩ sc̃i ⁊ fideles unius uerid̾i summiq
cultores: ab eoꝵ fallaciis. ⁊ multiformi tẽp¬
tatione securi sunt. In hoc enĩ loco infir¬
mitatis. & dieb malignis. etiã ista sollici¬
tudo ñ ẽ mutilis: ut illa securitas. uͥ par

Expanded text:
sit; aut desideriis carnalibus implicatos, qui terreno oculo inquirunt. Erunt autem t caelum, nullo modo quidem metuimus, ne tales amici uel morte nos sua uel deprauatione contristent. Sed quia nobis non ea, qua homines, familiaritate miscentur quod etiam ipsum ad aerumnas huius pertinet- uitae et aliquando Satanas, sicut legimus, transfigurat se uelut angelum lucis ad tentandos eos, quos ita uel erudiri opus est uel decipi iustum est: magna Dei misericordia necessaria est, ne quisquam, cum bonos angelos amicos se habere putat, habeat malos daemones fictos amicos, eosque tanto nocentiores, quanto astutiores ac fallaciores, patiatur inimicos. Et cui magnamitur, ut facile istorum simulatione fallateque sancti et fideles unius veri Dei summique cultores, ab eorum fallaciis et multiformi tentatione securi sunt. In hoc enim loco infirmitatis et diebus malignis etiam ista sollicitudo non est inutilis, ut illa securitas, ubi pax
Abbreviated transcription (Latin):
stat᷑ ut ñ solũ doctores simꝰ. uerũ etiã
cũ simus homines diuina doceamus.
Ne ĩ magnitudine reuelationũ mearũ
extollar : datꝰ ẽ mͥstimulus carnis &¬
cetera. Und e & ipse dñs. tumoris huiꝰ
gentiũ : dic̃. Neq qͥ plantat ẽ aliqͥd
neq qͥ rigat : s qui increm̃tũ dat ds.
Hoc ⁊ ille meminit qͥ in natis mulierũ
qͣnto magnus erat. tanto se in om̃ibus
humiliabat: indignũ se affirmans
qͥ xp̃i calciam̃ta p̾ortaret. Qrd enim
aliud ostendit uͥ ait. qͥ habet sponsã sponsꝰ
est. amicꝰ autͣe sponsi stat & audit cũ
& gaudio gaudet ꝓptͣ uoc̃e sponsi: hic:¬

Expanded text:
tatur, ut non solum doctores simus, uerum etiam, tatur, ut non solum doctores simus, uerum etiam, cum simus homines, diuina doceamus? t: Ne magnitudine revelationum mearum extollar, datus est mihi stimulus carnis etc. Unde et ipse Dominus, tumoris hujus Gentium dicit, Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Hoc et ille meminit qui in natis mulierum quanto magnus erat , tanto se in omnibus humiliabat , indignum se affirmans qui Christi calceamenta portaret . Quid enim aliud ostendit ubi ait: Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi stat et audit eum, et gaudio gaudet p
Abbreviated transcription (Latin):
operat᷑ in uob̾. & uelle & operari ꝓ
parcebat. ut eiꝰ uirtutẽ in infirmitate
ꝑficeret qͥ ei dederat colaphizantem
angłm sathane: nͥ dicitis qd eum
diabolus dederit. Diabolꝰ gͦ agebat
ne magnitudine reuelationũ paulꝰ
extolleret᷑: & ut uirtꝰ eiꝰ ꝑficcrit᷑
Qs hoc dixerit. Ab illo gͥ tͣditus
erat iustꝰ colaphizandꝰ angelo
sathanȩ: qͥ ꝑ cũ tradebat᷑ iniustos ipsi sa¬
thane : de quibꝰ idẽ dicit. Qes tradidi
sathane: ut discant nͣ blasphemare.
Sollicitissime cauendũ ẽ ĩ docendo
suꝑbie uitium : qd̾ in discendo ñ ita est.
Uñ & scã scͥptura nos admonet dicens.
Sit om̃is homo uelox ad audiendũ: tar¬
dꝰ aute ad loquendũ. Et ille in psalmo
facillime humilitatẽ. qd̃ difficile ẽ in
docendõ : qm̃ necesse eͣ ut doctor ha-¬
beat suꝑiore locũ. uͥ laboriosũ ẽ opti¬
nere. ne surrepat elatio. Uidesne quem
admodũ ꝑiclitemur : a quib hoc expec¬

Expanded text:
operatur in nobis et uoperatur in nobis et uparcebat, ut eius uirtutem in infirmitate perficeret, qui ei dederat colaphizantem angelum satanae, nisi dicitis, quod eum diabolus dederit. diabolus ergo agebat, ne magnitudine reuelationum Paulus extolleretur, et ut uirtus eius perficeretur. quis hoc dixerit? ab illo igitur traditus erat iustus colaphizandus angelo satanae, qui per eum tradebat et iniustos ipsi satanae; de quibus idem dicit: quos tradidi satanae, ut discant non blasphemare.sollicitissime cauendum est in docendo superbiae uitium, quod in discendo non ita est. unde et sancta scriptura nos admonet dicens: Sit omnis homo uelox ad audiendum, tardus autem ad loquendum; et ille in psalmo seruari humilitatem, quae difficilis est in docendo, quoniam necesse est, ut doctor habeat superiorem locum, ubi laboriosum est obtinere, ne subrepat elatio. Videsne. quem ad modum periclitemur, a quibus hoc expec
Abbreviated transcription (Latin):
angelis scĩs. Aut forte angłs sc̃s ĩcelo florentinũ
ne extollat᷑. accipit stimulũ angelum
sathane a qͦ colaphizet᷑: Absit hoc
de scis angeł suspicari. Homines sumꝰ.
apłos scõs homines agnoscamus: ua-¬
sa electa. s adhuc fragilia. ad huc ĩ
hac carne ꝑegͥnantes. ñ dũ incȩlesti
potest omnia sanare: hoc utiq agit
ut sanet omĩa: s agit iudicio suo.
nec ordine̾ sanandi accipit ab egͦto.
bat efficere : cui tam̃ dic̃ uirtꝰ ĩm
firmitate ꝑficit᷑ : & nͣ ei tocies oran.i
aufert nescio que stimulum carnis.
que sibi dic̃ datũ. ne ĩ magnitudine
reuelationũ extolleret᷑. Cȩtera enim
uitia tantũ in malefactis ualent .:
sola autem suꝑbia etiã in recte factiᷤ
cauenda ẽ. Unde admonentur illi
ne dona d̃i sue potestati tͥbuendo.
seseq extollendo grauius pereant.
ꝙͣ si nichil operarentur boni: quib
dr. Cũ timore & tremore. ur̃am ip-¬
soꝵ salutẽ operamini: d̃s ẽ enĩ qui

Expanded text:
Angelis sanctis. An forte et angelus sanctus in coelo, ne extollatur, accipit stimulum angelum satanae, a quo colaphizetur? Absit hoc de sanctis Angelis suspicari. Homines sumus, Apostolos sanctos homines agnoscamus; vasa electa, sed adhuc fragilia; adhuc in hac carne peregrinantes, nondum in coelesti potest omnia sanare, hoc utique agit, ut sanet omnia, sed agit iudicio sno nec ordinem sanandi accipit ab aegroto. bat efficere, cui tamen dicit: uirtus in infirmitate perficitur et non ei totiens oranti aufert nescio quem stimulum carnis, quem sibi dicit datum, ne in magnitudine reuelationum extolleretur. cetera enim uitia tantum in male factis ualent, sola autem superbia etiam in recte factis cauenda est. unde ammonentur illi, ne dona dei suae potestati tribuendo seseque extollendo grauius pereant quam si nihil operarentur boni, quibus dicitur: cum timore et tremore nostram ipsorum salutem operamini; deus enim est qui
Abbreviated transcription (Latin):
bone conscientie. para disꝰ eͣ. Unde eccła
in sc̃is temperanter ⁊ iuste & pic uiuentibꝰ
para dẏss recꝰte dr̃: pollens affluentia
graꝵ. castisq deliciis: qñ qͥde & intͥbula¬
tionib głat᷑. de ipsa patientia plurimũ
gaudens : qr scdmͣ multitudinẽ dolors
incorde eiꝰ. consolationes d̃ĩ iocundant
hoc om̃e corporeũ generali nomine qͥcqͥd
ẽ suꝑ aqͥs & terram: scđ̾m autẽ ĩ simili¬
tudine corporali qđ sp̃ũ cernitur. sic̃ illud
unde animalib plenus ĩ extasi petͦ diseꝰ

Expanded text:
nscientiae paradisus est. Unde et Ecclesia in sanctis temperanter et juste et pie viventibus paradisus recte dicitur , pollens affluentia gratiarum, castisque deliciis: quandoquidem et in tribulationibus gloriatur de ipsa patientia plurimum gaudens, quia secundum multitudinem dolorum in corde consolationes Dei jucundant hoc omne corporeum generali nomine quidquid est super aquas et terram; secundum autem, in similitudine corporali quod spiritu cernitur, sicut illud unde animalibus plenus in ecstasi Petro discus
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ ꝓpͥe qͥdã nemorosꝰ locꝰ. tͣns¬
lato autẽ u̾bo om̃is etiã spiritalis
qͣsi regio uͥ animȩ bene ẽ. merito
paradysꝰ dici potest. ñ solũ ter-¬
magnũ sublimit᷑q p̃clarũ ẽ. uerũ

Expanded text:
Si enim proprie quidem nemorosus locus, translato autem verbo, omnis etiam spiritualis quasi regio, ubi animae bene est, merito paradisus dici potest; non solum termagnum sublimiterque praeclaru
Abbreviated transcription (Latin):
sus enim sͥ zelat sponsã suã. Amicꝰ aũ
sponsi nͣ eã sͥ debet zelare. s sponso.
Apłs amicus sꝑonsi: ⁊elat ⁊ ipse ñ sͥ
s sponso. Audi uocẽ ⁊ elantis. Zelo
cłi uos zelo dix̃. ñ meo: nͣ mͥ. s zelodi.
Ynde: oemͦ : Quã relas: ł cui zelas:
Desponsaui enĩ uos uni uiro: uirginẽ
castã exibere xp̃o. Qd gͦ times: Ure
zelas : Timeo inquit ne sic̃ serpens
corrũpant᷑ a castitate quȩ ẽ in xp̃o.

Expanded text:
sus enim sibi zelat sponsam suam: amicus autem sponsi non eam sibi zelare debet, sed sponso.olus amicus sponsi zelat, et ipse non sibi, sed sponso. Audiat vocem zelantis zelo Dei. Vos zelo dixit, non meo, non mihi, sed zelo Dei. Unde? Quomodo? Quem zelas, cui zelas? Desponsavi enim vos uni viro, virginem castam exhibere Christo. Quid ergo times? Quare zelas? Timeo, inquit, ne sicut serpens corrumpantur a castitate, quae est in
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dicẽt. Os nr̃m patet ad uos o cho¬
rinthii. cor nr̃m dilatatũ ẽ: nͣ an¬
gustiamini in nob̃. Id̾o gͦ latũ mandatũ¬
t̾uũ ualde. Qd̾ ẽ latũ mandatũ: Man¬
datũ nouũ do uob̃: ut uos inuicem
diligatis. Karitas gͦ. ñ angustatur
Uis ñ angustari int̾ra: In lato habita.
Qͥcquio emĩ tͥ fecerit hõ ñte angustat.
qr illico diligis qd̾ ñ nocet homo. Eandẽ¬
autẽ habentes remunerationẽ. tanqͣm
filiis dico. dilatamini & uos. Cordis
dilatatio: iusticiȩ ẽ delectio. Hoc muns
ẽ di: ut in p̃ceptis ei ñtimore pene¬
angustemur: s dilectione ⁊ delectati¬
onẽ iusticiȩ dilatemur. hãc enĩ nob̃
ꝓmittit latitudinẽ dicens. Habitabo in
eis. & deambulabo. Quã enĩ latũ ẽ: uͥ
deambulat ds. In hanc latitudinẽ dif

Expanded text:
cum diceret, Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est: non angustamini in nob latum mandatum? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Charitas ergo non angustatur. Vis non angustari in terra? In lato habita. Quidquid enim tibi fecerit homo, non te angustat; quia illud diligis qautem habentes remunerationem, tanquam filiis dico dilatamini et vos. Cordis dilatatio, justitiae est delectatio. Haec munus est Dei, ut in praeceptis ejus non timore poeangustemur, sed dilectione, et delectatione justitiae dilatemur. Hanc enim nobis promittit latitudinem ejus dicens: «Habitabo in et deambulabo» . Quam enim latum est ubi deambulat Deus! in hac lati
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ex ardescimꝰ cũ audimꝰ ⁊ legimꝰ. ecce nc̃
tempꝰ acceptabile. ecce nc̃ dies salutis. nullã
in qͦ qͣm dantes offensionẽ. ut ñ rep̃hendat᷑
ministiũ nr̃m. s in om̃ib comindantes nos¬
met ipsos ut di ministros. in multa patientia

Expanded text:
d exardescimus, cum audimus et legimus: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis: nullam in quoquam dantes offensionem, ut non reprehendatur ministerium nostrum; sed in omnibus commendantes nosmetipsos ut Dei ministros,
Abbreviated transcription (Latin):
quib in eodẽ loco dic̃. itaq nos amodo¬
bat᷑. qͥ resurgentes cõmutabunt᷑ : am ĩ qͥt
neminẽ nouimus scđm carnẽ : id÷ tam
certã sp̃e tenemus fut᷑e nr̃e ĩcorruptioniᷤ
& ĩmortalitatis: ut amͦ iã in ipsa noticia
gaudeamꝰ. Uñ alio loco dicͣ. Si resurrex¬

Expanded text:
quibus in eodem loco dicit: itaqbatur, qui resurgentes commutabuntur: amodo, inquit, neminem nouimus secundum carnem, id est: tam certam spem tenemus futurae nostrae incorruptionis et inmortalitatis, ut amodo iam in ipsa notitia gaudeamus. unde alio loco dicit: si autem resurrex
Abbreviated transcription (Latin):
E ece qͥ dixerat ñ ꝓ muoo rogo. ꝓ. xxxuiii
mundo rogat. ut credat: qm̃ ẽ mundus
de q̃ scͥptũ: ne cũ mundo dampnemur.
ꝓisto mundo ñ rogat. neq eñĩ qͦ sit pre¬
destinatꝰ ignorat: & ẽ mundꝰ de qͦ scͥp¬
tũ ÷ ñ uenit filius hominis ut iudicet

Expanded text:
ecce qui dixerat Non pro mundo rogo, pro mundo rogat, ut credat, quoniam est mundus de quo scriptum est: Ne cum hoc mundo damnemur . Pro isto mundo non rogat; neque enim quo sit praedestinatus ignorat. Est et mundus de quo scriptum est: Non venit Filius hominis ut ju
Abbreviated transcription (Latin):
nare languore. qd̾ fit paulatim ꝓficien¬
do in renouatione huiꝰ imaginis. Que
duo demonstrantur in psalmo uͥ legitur.
Qͥ ꝓpitius fit om̃ib miquitatib tuis
qd̃ fit ĩ baptismo. Demde sequit᷑. qui
sanat om̃s languores tuos: qd̾ fit cotidi

Expanded text:
nare languorem, quod fit paulatim proficiendo in renovatione hujus imaginis: quae duo demonstrantur in Psalmo, ubi legitur, Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis; quod fit in Baptismo: deinde sequitur, Qui san
Abbreviated transcription (Latin):
uiderat in monte. nec sic̃ uidebat
intabernaculo. s in ea substantia qͣ
ds̃ ẽ. nulla assumpta corporali cre¬
atura. que mortał carnis sensib pre¬
sentaret᷑: neq in spũ figuratis simili¬
tudinibꝰ corpoꝵ: s ꝑ speciem suam
qͣntũ eã caꝑe creatura rationał ⁊ in-¬
tellectuał potest. seuocata ab omni
corporis sensu: ab om̃i significatiuo
enigmate sp̃c. Sic enim scͥptum est.
Si gͦ inueni gram in conspec̾tu tuo
ostende mͥ temet ipsum manifeste ut
uideã te: cũ paulo suꝑius legat᷑. lo¬
cutꝰ eͣ dñs ad moysen facie ad faciẽ
siẽ quis loquit᷑ ad amicũ suũ. Senti

Expanded text:
uideruiderin tabernaculo , sed in ea substantia qua Deus est, nulla assumpta corporali creatura, quae mortalis carnis sensibus praesentetur: neque in spiritu figuratis similitudinibus corporum; sed per speciem suam, quantum eam capere creatura rationalis et intellectualis potest, sevocata ab omni corporis sensu, et ab omni significativo aenigmate spiritus. Sic enim scriptum est, Si ergo inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te; cum paulo superius legatur locutus Dominus ad Moysen facie ad faciem, sicut quis l
Abbreviated transcription (Latin):
habere qd̾ amas. Ibi eni beata uita ĩ fonte
suo bibitur: uñ asꝑgitur aliqͥd huic humanȩ
uite: ut intemptationibꝰ huius scħ. tẽꝑant̃
fortit. iustȩ. prudent̾q utuat᷑. ꝓpt̾ illud
qͥppe adipiscendũ uͥ secura quies erit. &
in effabilis uisio ueritatis. labor suscipitur
& continendi auoluptate. ⁊ sustinendi ao-¬
u̾sitates. ⁊ subueniendi indigentib. & re-¬
sistendi decipientibꝰ: Ibi uto et᷑ claritas
dñi. ñ ꝑ uisionẽ significantẽ. siue corporalẽ
sic uisa ẽ in monte syna: siue spiritalem
sic̃ unidit ysaias. ł iohannes in apo¬
calẏpsi: s ꝑ speciẽ. ñ ꝑ enignata. qͣn-¬
tũ eam caꝑe humana mens potest. se¬
cđm assum̃tis di grãm: ut os ad os lo¬
quat᷑ ei quẽ dignum tali colloquio
fecerit. ñ os corporis. s m̃tis: sicͣ intel¬
ligendũ arbitror qd̾ de moy se scͥp¬
tum ẽ. Concupiuerat nãq sic̃ in exo¬
do legimus uidere dm̃. nͣ utiq sicut

Expanded text:
habere quod amas. ibi enim beata uita in fonte habere quod amas. ibi enim beata uita in fonte suo bibitur, unde aspergitur aliquid huic humanae uitae, ut in temtationibus huius saeculi temperanter, fortiter, iuste prudenterque uiuatur. propter illud quippe adipiscendum, ubi secura quies erit et ineffabilis uisio ueritatis, labor suscipitur et continendi a uoluptate et sustinendi aduersitates et subueniendi indigentibus et resistendi decipientibus. ibi uidetur claritas domini non per uisionem significantem siue corporalem, sicut uisa est in montesicut uidit Esaias uel Iohannes in Apocalypsi, sed per speciem non per aenigmata, quantum eam capere humana mens potest, secundum adsumentis dei gratiam, ut os ad os loquatur deus ei quem dignum tali conloquio fecerit, non os corporis, sed mentis, sicut intellegendum arbitror, quod de Moyse scriptum est. Concupiuerat enim, sicut in Exodo legimus, uidere deum, non utique sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ in apocalypsi iohanni exponebat᷑. mag-¬
na reuelatio ẽ: etiã si forte ignoret ille culhec
demonstrantur utrũ e corpore exierit. an
adhuc sit in corpore: s sꝑu a sensib corꝑis
alienato ista uideat. ꝑ ocest enim sic arrep¬
Tꝰ id ignorare: si ei ⁊ hoc ñ ostendatur
Porro autem si quẽ admodũ raptus ẽ a sen-¬
sibꝰ corporis. ut e̾et in istis similitudinibus
corpoꝵ que sꝑu uidentur. ita ⁊ abipsis ra-¬
piat᷑ ut in illam qͣsi regionẽ intellectuahũ
ł intelligibilium subueatur: ibi sine ulla
corporis similitudine ꝑspicua ueritas cer-¬
nitur: nullis opinionũ falsaꝵ nebuł obfus¬
cat᷑. Ibi uirtutes anime ñ sunt oꝑose. Ac la¬
boriose. Neq eñĩ oꝑe temꝑantie libido fre¬
nat᷑. aut oꝑe fortitudinis tolerant᷑ adu̾sa.
aut oꝑe iusticie iniqͥ puniuntur: aut oꝑe
prudentie mala deuitantur. Una ibi ⁊ tota
uirtꝰ ẽ amare qd̾ uideas. ⁊ sũma felicita ᷤ

Expanded text:
sicut in Apocalypsi Iohanni exponebatur, magsicut in Apocalypsi Iohanni exponebatur, magna reuelatio est, etiamsi forte ignoret ille, cui haec demonstrantur, utrum e corpore exierit an adhuc sit in corpore, sed spiritu a sensibus corporis alienato ista uideat; potest enim sic raptus id ignorare, si ei et hoc non ostendatur. Porro autem, si quemadmodum raptus est a sensibus corporis, ut esset in istis similitudinibus corporum, quae spiritu uidentur, ita et ab ipsis rapiatur ut in illam quasi regionem intellectualium uel intellegibilium subuehatur, ubi sine ulla corporis similitudine perspicua ueritas cernitur, nullis opinionum falsarum nebulis offuscatur, ibi uirtutes animae non sunt operosae ac laboriosae; neque enim opere temperantiae libido frenatur aut opere fortitudinis tolerantur aduersa aut opere iustitiae iniqua puniuntur aut opere prudentiae mala deuitantur. una ibi et tota uirtus est amare quod uideas et summa felicitas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinꝗͣtur do: & ipse ds̃. ex qͦ omnia.
ꝑ quẽ omnia. inqͦ omĩa. Quã ꝗͣ itaq
in eadẽ aĩa fiant uisiones. suie que
sentiuntur ꝑ corpus. sic̃ hoc corpore¬
um cȩlum ⁊ terra. & quecumq ĩ eis
nota esse possunt. quẽadmodũ pos¬
sunt: siue q̃ spũ uidentur similia
q̃ nec corpora st̃. nec similitudines
corpoꝵ. habent utiq ordinẽ scium :¬
& ẽ aliud alio p̃cellentius. Prestantior
rapit᷑ anima in ea uisa q̃ sꝑu cernunt᷑
similia corporalibꝰ ita ut omnino a
sensib corporis au̾tatur amplius
ꝙͣ in somno solet. s minꝰ ꝙ ĩ mente.
ĩa diuinȩ admonitionis ẽ ⁊ adutorii. ut
se ñ corpora. s uisa corpoꝵ similia. spirita-¬
lit̃ nouerit cernere : sicuti qͥse in somnis
uidere anteqͣm euigilent sciunt. Ibi si etiã
uidentur futura. ut omnino futura noscant᷑.
quoꝵ imagines presentes uidentur. siue
ipsa hominis m̃te diuinitus adiuta. siue
aliqͦ int̃ ipsa uisa qͥo significet exponente.

Expanded text:
pinquatur deo, et ipse deus, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia. Quamquam itaque in eadem anima fiant uisiones, siue quae sentiuntur per corpus, sicut hoc corporeum caelum et terra et quaecumque in eis nota esse possunt, quemadmodum possunt, siue quae spiritu uidentur similia quae nec corpora sunt, nec similitudines corporum; habent utique ordinem suum, et est aliud alio praecellentius. Praestantiorrapitur anima in ea uisa, quae spiritu cernuntur similia corporalibus, ita ut omnino a sensibus corporis auertatur amplius quam in somno solet, sed minus quam in morte, iam diuinae admonitionis est et adiutorii, ut se non corpora, sed uisa corporum similia spiritaliter nouerit cernere, sicuti qui se in somnis uidere, etiam antequam euigilent, sciunt. ibi si etiam uidentur futura, ita ut omnino futura noscantur, quorum imagines praesentes uidentur siue ipsa hominis mente diuinitus adiuta siue aliquo inter ipsa uisa quid significent exponente,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯalio loco. nolite inquit errare: neq form¬
catores. neq idoł seruientes. ⁊ cct̃a. q̃ illic
enumerat: regnũ d̾i possidebunt. Cur g ad
baptismũ. idoł seruientes ñ admittimus.
& fornicatores admittendos putamꝯ: cũ &
his. ⁊ cẽtis mał dicat. ⁊ hȩc qͥde̾ fuistis. s
abluti estis. s iustificati estis. innoĩe dñi nr̃i¬

Expanded text:
alio loco, nolite, inquit, errare; neque fornicatores neque idolis seruientes et cetera, quae illic enumerat, regnum dei possidebunt. cur ergo ad baptismum idolis seruientes non admittimus et fornicatores admittendos putamus, cum et his et ceteris malis dicat: et haec quidam fuistis, sed abluti estis, sed sanctificati estis,
Abbreviated transcription (Latin):
temporalia diligens ⁊ concupiscens. merito
in corpꝰ ꝓpͥum peccare dicatur: id÷ uniũse
concupiscentie carnali deditus ⁊ subditꝰ fac̾tꝰ.
tanqͣm totus creature seruus: ab ipso creatore
alienus. ꝑ illam initium om̃is peccati suꝑ¬
biam: cuius suꝑbiȩ initium : ut scͥptũ est
apostatare a doͦ. A qͦ generalis fornicatiõis
malo quisq alienus. quod cũq aliud pecc̃m
potuerit ut homo corruptibilis adhuc n
mortalis incurrere. hoc intelligatur extra
corpꝰ esse : it: extra corporee ⁊ tẽporalis
omis concupiscentie malũ alienum esse.

Expanded text:
temporalia diligens et concupiscens, merito temporalia diligens et concupiscens, merito in corpus proprium peccare dicatur, id est, universae concupiscentiae carnali deditus et subditus factus, tanquam totus creatur. alienus per illud initium omnis peccati superbiam, cuius superbiae initium est, ut scriptum est, apostatare a deo. a quo generalis fornicationis malo quisque alienus quodcumque aliud peccatum potuerit ut homo corruptibilis adhuc et mortalis incurrere, hoc intellegatur extra corpus esse, id est extra corporalis et temporalis omnis concupiscentiae malum alienum esse
Abbreviated transcription (Latin):
salua fide intelligi potest utriusq fornica¬
tionis malum. tã specialis qͣm generalis
in hoc uno capitulo tanti ⁊ tã magni doctoris
uͥ ait. om̃e peccatũ qd̾cumq fecerit homo
extra corpꝰ ẽ. qͥ autem fornicat᷑ in corpꝰ ꝓpͥum
peccat: ut aut ex aggeratio facta sit ab apło
huius specialis formcationis qͣ in corpꝰ ꝓpriũ
peccari recte intelligit᷑. q nusq̃m fic totꝰ
homo corporis ipsius uoluptati ad dicitur. Ee libro ¶¬
⁊ ineffabiliter uł in euitabiliter afficit᷑: ut in d̾ tͥnitate¬
comparatione huius tanti mali. cetera pecc̃a . xiͦi.¬
extra corpꝰ eẽ uideantur: etiã si ꝑ corpꝰ exer-¬
ficare apłs fornicationẽ. ꝓpt̃ qͣm dixisse ui-¬
deat᷑. om̃e peccatũ qd̾ cũq fecerit homo extͣ
corpꝰ ẽ. qͥ aũ forncat᷑ in corpꝰ ꝓpriũ peccat.
sic accipiendũ ÷ ⁊ intelligendũ. ut unusqͥsq
dũ ñ adheret do quia adheret mundo. oĩa

Expanded text:
salua fide intellegi posse utriusque fornicasalua fide intellegi posse utriusque fornicationis malum, tam specialis quam uniuersalis, in hoc uno capitulo tanti et tam magni doctoris, ubi ait: omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat, ut aut exaggeratio facta sit ab apostolo huius specialis fornicationis, qua in corpus proprium peccare recte intellegitur, quia nusquam sic totus homo corporis ipsius uoluptati addicitur uel ineffabiliter uel ineuitabiliter affigitur, ut in comparatione huius tanti mali cetera peccata extra corpus esse uideantur, etiam si per corpus exerisse videatur, Omne peccatum quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat: sic accipiendum est et intelligendum, ut quisque dum non adhaeret Deo, qui adhaeret mundo, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
etiã sic intelligere ualeamus scđm istam
generalem fornicationem qd̃ ait apłs. om̃e
peccatũ qd̾ cũq fecerit homo extra corpꝰ ẽ
qͥ autẽ fornicatur in corpꝰ ꝓprium peccat:
qr si ñ fornicatur aĩa humana adherens d̾o
nͣ adherens mundo: quecũq alia peccata
concupiscentia carnali ꝓrsꝯ aliena. potuerit
incurrere. hoc sit qd̃ dictum ÷ om̃e pec¬
catũ qd̃cũq fecerit homo extra corpꝰ est:
qr nullũ hic corporalis ł temporalis concu¬
piscentiȩ poterit repperiri. Unde merito
extͣ corpꝰ qͣlibet tale peccatum. dici ui¬
detur. Qd̾ si adherens mundo mundanꝰ
homo. longe se faciat a do. fornicando ab
ipso dõ. in corpus ꝓprium peccat: qr corpo¬
rali concupiscentia inqueq temporalia &
carnalia. carnali sensu & prudentia hu¬
manus animus trahitur atq distrahitur.
creature seruiens potius qͣm creatori: qͥt᷑
benedictus in scła. Sic gͦ qͣntum mͥ uidet᷑

Expanded text:
etiam sic intellegere ualeamus secundum istam etiam sic intellegere ualeamus secundum istam generalem fornicationem quod ait apostolus: omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem forQuia si non fornicetur anima humana, adhaerendo Deo, nec adhaerendo mundo, quaecumque alia peccata, a concupiscentia carnali prorsus aliena potuerit pincurrere, hoc sit quod dictum est, Omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corpus est, quia nullum hic corporalis uel temporalis concupiscentiae peccatum poterit reperiri; unde merito extra corpus esse quodlibet tale peccatum dici uidetur. quod si adhaerens mundo mundanus homo longe faciat a deo, fornicando ab ipso deo, in corpus proprium peccat, quia corporali concupiscentia <in quaeque temporalia et carnalia carnali sensu et prudentia humana trahitur atque distrahitur, creaturae seruiens potius quam creatori, qui est benedictus in saecula. Sic ergo, quantum mihi, uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidisti om̃em qͥ fornicat᷑ abste. Ubi con¬
sequenter qͥliter ista generalis fornicatio
euadi ⁊ effugi possit. adiungit dicens. oͥ
aũ adherere dõ bonum ẽ : ut exinde
qͣsi adu̾tamus illam ẽẽ generalẽ fornicati¬
onẽ amme humane. qͥ ñ adherens quisq
dõ. ad heret mundo. Unͣ beatus apłs ioħes
dicit. Si qͥs dilexerit mundũ: dilecꝰtio
patͥs ñ ÷ in illo. Et apłs iacob dic̃. Adult̃i.
nescitiꝰq amicitia huiꝰ mundi inimica ẽ
d̾o: Breuit gͦ definitum ẽ. ñ posse hab̾e
dilecꝰtionẽ di. qͥ habuerit mundi dilec-
luerit mundi. Adhoc etiã ꝑtinet qd̾ dñs
in euuangłio dicit. Nemo potest duob dñis
seruire. Aut enĩ unũ odio habebit ⁊ alterũ
diliget: aut unũ patietur ⁊ alterũ contempnet.
Et concludit. Non potestis d̾o seruire. ⁊ mã¬
mone. Ista ẽ gͦ generalis ut diximus anime
fornicatio: om̃ia om̃ino ñ se continens
qͣ ñ adheret᷑ dõ dũ adheret᷑ mundo: ut

Expanded text:
didisti omnem, qui fornicatur abs te. ubi subsequitur qualiter ista generalis fornicatio euadi et effugi possit; adiunxit dicens: mihi autem adhaerere deo bonum est, ut exinde facile aduertamus illam esse generalem fornicationem animae humanae, qua non adhaerens quisque deo adhaeret mundo. unde beatus apostolus Iohannes dicit: si quis dilexerit mundum, dilectio patris non est in illo. et apostolus Iacobus dicit: adulteri, nescitis, quia amicitia huius mundi inimica est deo? breuiter ergo definitum est dilectionem dei qui habuerit dilectionem luerit mundi. ad hoc etiam pertinet quod dominus in euangelio dicit: nemo potest duobus dominis seruire: aut enim unum odio habebit et alterum diliget, aut unum patietur et alterum contemnet, et concludit: non potestis deo seruire et mamonae. ista est ergo generalis, ut dictum est, animae fornicatio omnia omnino in se continens, qua non adhaeretur deo, dum adhaeretur mundo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
apłs uidetur distin guere. cũ ait. his auͣ
uxorẽ a uiro ñ discedere. qd̾ si recesserit
manere innuptã. aut uiro suo reconciliari
ubi intelligit᷑ qr etiã si una illa causa. qlła
sola relicłio conugis ꝑmittitur. muilier
a uiro suo recesserit. innupta ꝑseuerare
debet: aut si se nͣ continet uiro potius
reconciliari. ł correpto. uł certe toleran-¬
do. qͣm alt̃ nubere. Sequit᷑ autẽ ⁊ dicit.
n uir uxorẽ nedimittat: breuit̃ eãdẽ formã
intimans uiro qͥm p̃cipiebat in femina.
quib ex p̃cepto di insinuatis. ita sequit᷑.
Cȩteris autẽ dico ego ñ dominus. Si qͥs
frãt habet uxor̃c infidelem. ⁊ cetera:¬
ubi dat intelligi dñm de his loquutum:¬
ad ut neut̃ alterũ dimitteret si fideles ãbo

Expanded text:
Apostolus videtur distinguere, cum ait: His autem Apostolus videtur distinguere, cum ait: His autem uxorem a viro non discedere; quod si recesserit, manere innuptam, aut viro suo reconciliari. Ubi etiam intelligitur quod si una illa causa, qua sola relectio conjugii permittitur, mulier a viro recesserit, innupta perseverare debet: aut si se non continet, viro potius reconciliari vel correcto vel certe tolerando, quam alteri nubere. Sequitur autem, et dicit, Et vir uxorem non dimittat: breviter eamdem formam intimans in viro, quam praecipiebat in femina. Quibus ex praecepto Domini insinuatis ita sequitur: Caeteris autem ego dico, non Dominus, Si quis frater habet uxorem infidelem, et haUbi dat intelligi Dominum de his locutum, ut neuter alterum dimitteret, si fideles ambo
Abbreviated transcription (Latin):
mitti ꝓhibet: consequens ÷ ut paganismus
fornicationi ñ deputetur. Solã autẽ form¬
cationis causã exceptã facere dñm cũ de
dimittenda coniuige loquit᷑ in eũ głio ma¬
nifestũ ẽ: paganũ uͦ contugiũ hicꝰ ñ ꝓhibet̾
daret. ut fidelis uolentẽ secũ ẽẽ coniugem
infidelem ñ dimittat: ait. Ego dico non
dñs: ut dñs intelligat᷑. ñ quidẽ iubere ut
dimiitatur. ne contra iussum eiꝰ consilium
in ea re iuissionis necessitate teneat᷑: sed con¬
silii uoluntatẽ libere faciat. Uerumtam̃
si quisqͣm asserat solã ilła fornicationem
dñm admitt̾ẽ. ad causam relinquendȩ
quȩ concubitu illicito ꝑpetrat᷑: hoc potest
dicere dñm cũ de hacloqueret᷑ de utroq
fideli dixisse.⁊ marito ⁊ uxore: ut si ambo
fideles sunt. neutͥ liceat alterũ relinquere.
nͥ causa fornicationis: uͥ ñ potest paganisnꝰ
incelligi. quia uterq fidelis ẽ. Sic eni &

Expanded text:
mitti non prohibet, consequens est ut paganismus mitti non prohibet, consequens est ut paganismus fornicatio deputetur. Solam autem fornicationis causam exceptam facere Dominum, cum de dimittenda conjuge loquitur in Evangelio, manifestum est. Paganum vero conjugium hinc non prohibetur lium daret, ut fidelis volentem secum esse conjugem infidelem, non dimittat, ait, Ego dico, non Dominus: ut Dominus intelligatur, non quidem jubere ut dimittatur, ne contra jussum ejus consiliumin ea re jussionis necessitate teneatur, sed consilii voluntate libere faciat. Verumtamen si quisquam asserat solam illam fornicationem Dominum admittere ad causam relinquendae  est quae concubitu illicito perpetratur: hoc potest dicere, Dominum, cum de hac re loqueretur, de utroque fideli dixisse, et marito et uxore, ut si ambo fideles sint, neutri liceat alterum relinquere, nisi causa fornicationis; ubi non potest paganismus intelligi, quia uterque fidelis est. Sic enim et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓ castitate fortit sustineri: & mechum
dic̃ etiã uirũ qͥ eã duxerit q̃ ñ ÷ soluta
auiro. Cuius rei paulus apłs terminum
ostendit: qu̾e tandiu obseruandum dicit.
qͣm dii uir cuis uiuit: illo aut̃ mortuo
dat nubendi licentiã. Hanc etiã regulã
ipse tenuit: ⁊ in ea ñ suũ consiliũ sic̃
inñ nullis monitis. s p̃ceptũ dm̃ iubentis
ostendit cũ ait: eis aũ qui in coniugio st̃
p̃cipio ñ ego s dñs. mulierẽ a uiro ñ dis¬
cedere: qd si discesserit manere in nuptã
aut uiro suo reconciliari: ⁊ uir uxore ne cdimoe¬
tat: credo simili forma ut si dimiserit ñ duca
aliã. aut reconcilict᷑ uxori. Fieri emͣ̃ potest ut
dimittat uxorẽ causa fornicationis. qͣm dñs
exceptã ẽẽ uoluit. Lã ui si nec illi nubere con¬
cedit᷑ uiuo urro a qͦ recessit: neq huic alteram
ducere unia uxore ꝗͣ. dimisit: multominus
fas ẽ in licita cũ quibuslib et stupͣ cõmittere.¬
nicationis ãmittit: ⁊ paganũ coniugium di¬

Expanded text:
ortiter sustinere. Et moechum dicit etiam virum qui eam duxerat quae soluta est viro: cui rei apostolus Paulus terminum ostendit, quia tandiu observandum dicit, quandiu vir ejus vivit, illo autem mortuo, dat nubendi licentiam . Hanc etiam regulam ipse tenuit, et in ea non solum consilium, sicut et in nonnullis monitis, sed praeceptum Domini jubentis ostendit cum dicit: « Eis autem quae nupta sunt praecipio, non ego sed Dominus, mulierem a viro non discedere; quod si discesserit, manere innuptam, aut viro suo reconciliari: et vir uxorem non dimittat . Credo, simili forma, ut si dimiserit non ducat aliam, aut reconcilietur uxori. Fieri enim potest ut dimittat uxorem causa fornicationis, quam Dominus exceptam esse voluit. Jamvero si nec illi nubere conceditur vivo viro a quo recessit, neque huic alteram ducere viva uxore quam dimisit; multo minus fas est illicita cum quibuslibet stupra committere.nicationis admittit, et paganum conjugium di
Abbreviated transcription (Latin):
continentie bonũ. etiã si coniugale ñ
uiduale uoluisset ut acciꝑes indum̃tum.
ad indecentẽ te quoq cõpuliss ornatum.
qͦ ⁊ si aliqͣ dura conditione cogcreris: posses
habere insuꝑbo cultu. cor humile. Nempe
apd̃ patres. hester illa regina dm timens. dm̃
colens. dõ subdita. marito regi alienigene ñ
eundẽ sccũ colenti dm. tam̃ subiecta seruiebat.
Que cũ extremo ꝑiculo nͣ suo tantum s etiã
gentis suȩ qͥ tunc erat populus dĩ domino
ꝓsterneret᷑ orando: in ipsa oratione dixit.
ita sibi ornatũ regiũ sic̃ pannũ mͣstrualem.
& ita orantẽ confestim exaudiuit qͥ cordis
inspector eã uerũ dicere scuut: ⁊ utiq ma-¬
ritũ habebat. multarũ mulierum uirum.

Expanded text:
continentiae bonum, etiamsi coniugale non continentiae bonum, etiamsi coniugale non uiduale uoluisset ut acciperes indumentum, ad indecentem quoque te compulisset ornatum, quo etsi aliqua dura condicione cogereris. posses habere in superbo cultu cor humile. nempe apud patres Esther illa regina deum timens, deum colens, deo subdita marito regi alienigenae non eundem secum colenti deum tamen subiecta seruiebat. quae cum extremo periculo non suo tantum sed etiam gentis suae, qui tunc erat populus dei, domino prosterneretur orando. in ipsa oratione sua dixit ita sibi esse ornatum regium sicut pannum menstrualem; et ita orantem confestim exaudiuit, qui cordis inspector eam uerum dicere sciuit. et utique maritum habebat multarum mulierum uirum
Abbreviated transcription (Latin):
modi. q̃ ł ad inanẽ pompã. ł ad illecebrã
forme. adhiberi solent. merito rep̃hensa
st̃. S est quidã ꝓ modulo ꝑsone habitꝰ
matronalis. a uiduali ueste distincꝰtus.
qͥpotest fidelib coniugatis salua religi-¬
onis obseruantia conuenire. Hunc te
maritꝰ sic deponere noluit: ne te uelut
uiduã illouiuente iac̾tares. Puto quia ñ
fuerat in hac re usq ad dissensionis scan-¬
dalũ ꝑducendꝰ: magis in obedientiȩ malo
qͣm illius astinentię bono. Qid÷ eñi ab¬
surdius qͣm mulierẽ de humili ueste iuri
suꝑbire: cui te potius expediret obtem¬
perare candidis morib qͣm nigellis uestib
repugnare: qr ⁊ si te indum̃tũ monache
rito obseruato exoratoq p̃sumi: Ctõ
ꝑiret: Absit ut hinc displiccres d̾o: qd̾
comuge tuo ñ dũ defuncꝰto. ñ induereris
sicut anna: s sic̃ susanna. Neq enĩ ⁊ ille
qui tecũ iã ceperat custodire tam magnũ

Expanded text:
modi, quae uel ad inanem pompam uel ad inlecebram modi, quae uel ad inanem pompam uel ad inlecebram formae adhiberi solent. merito reprehensa sunt. sed est quidam pro modulo personae habitus matronalis a uiduali ueste distinctus, qui potest fidelibus coniugatis salua religionis obseruantia conuenire. hunc te maritus si deponere noluit, ne te uelut uiduam illo uiuente iactares, puto, quia fuerat in hac re, usque ad dissensionis scandalum perducendus, magis inobedientiae malo quam ullius abstinentiae bono. quid est enim absurdius quam mulierem de humili ueste uiro superbire, cui te potius expediret obtemperare candidis moribus quam nigellis uestibus repugnare, quia. etsi te indumentum monachae rito obseruperiret? absit ut hinc displiceres Deo, quod conjuge tuo nondum defuncto non induereris sicut Anna sed sicut Susanna. Neque enim et ille, qui tecum iam coeperat custodire tam magnum
Abbreviated transcription (Latin):
saurirandũ incelo eẽt̾. quid ad uite hinus
sufficientiã uobis ⁊ ur̃is ur̃õq filio relinquen¬
dũ. ne aliis refectio uob̾ autẽ angustia.⁊ in
his disponendis atq faciendis. si qͦuio tͥ fbrte
melius uideretur. suggereres uro reuerenter.
eiusdemq auctͥoritate tanqͣm tui capitis se¬
quereris ob edienter: ut om̃s qͥ sanũ sapunt
ad quosposset hoc bonũ ur̃m fama ꝑferre
de domus urẽ fructu ac pace gauderent.
& adu̾sarius reuereret᷑. nichil habens de
uobis dicere praui. Porro si de faciendis
demosinis. ⁊ in pauꝑes impendendis reb
tuis. de qͦbono oꝑe ⁊ magno tã euidentia
pͣcepta st̃ dñi cũ uiro tuo fideli. ⁊ tecum
continentie sca pacta seruante. consilium
cõmunicare deberes. eiusdẽq ñ spernere
uoluntatem: qͣntomagis de habitu att:
legimus imꝑatũ : Scͥptũ :÷ qͥdẽ mulieres
esse debere in habitu ornato. auriq circũ¬
positio. ⁊ intorcio crimum ⁊ cetera huius

Expanded text:
us sufficientiam uobis et uestris uestroque filio relinquendum, ne aliis esset refectio. uobis autem angustia. et in his disponendis atque faciendis si quid tibi forte melius uideretur, suggereres uiro reuerenter eiusdemque auctoritatem tamquam tui capitis sequereris oboedienter. ut omnes, qui sanum sapiunt, ad quos posset hoc bonum uestrum fama perferre, de domus uestrae fructu ac pace gauderent et aduersarins reuereretur nihil habens de uobis dicere praui. Porro si de faciendis elemosynis et in pauperes inpendendis rebus tuis, de quo bono opere et magno tam euidentia praecepta sunt domini. cum uiro tuo fideli et tecum sancta continentiae pacta seruante consilium communicare deberes eiusdemque non spernere uoluntatem, quantlegimus imperatum? Scriptum est quidem, mulieres esse debere in habitu ornato; aurique circumpositio et intortio crinium et cetera huius
Abbreviated transcription (Latin):
Sid̾s sp̃ͣc sc̃s ñ esset: templum utiq
nos ipsos ñ haberet. Scͥptum ÷ quippe in
apło. Nescitis qr templũ d̾i estis: & sp̃c
dĩ habitat inuobis : Et iterũ. Nescitis
qr corpora ur̃a templũ ÷ sp̃c scĩ. qͥ inuo¬
bis ẽ. quẽ habetis a d̾o: Nonne sitẽplum
alicui sc̃o angło ⁊ excellentissimo de lig¬
nis n lapidib faceremus. anathematiraret᷑

Expanded text:
itus sanctus non esset, templum utique nos ipsos non haberet. Scriptum est quippe in Apostolo, Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis ? Et iterum, Nescitis quia corpora i, quem habetis a Deo ? Nonne si templum alicui sancto angelo excellentissimo de lignis et lapidibus faceremus, anathemaremur
Abbreviated transcription (Latin):
llud qͣle est: in quo sibi blandiuntur. qͥ
sua se uanitate seducunt: ꝑ seuerantes enĩ
in maliciis atq luxuriss suis. cũ audiunt
apłm dicentẽ. qm̃ qͥ talia agunt regnum
d̃i nͣ possidebunt. audent sibi preterd̾i
regnũ salutẽ qͣm desiderant polliceri:
atq ita intͣ se loquunt᷑. dum recusant age̾
penitentiam ꝓ peccatis suis. & ꝑditos mores
aliquando ĩ melius cõmutare. Regnare
nolo. Sufficit mͥ saluũ me ẽẽ. In qͦ primũ
eos fallit: qr eoꝵ nec salus ÷ ulla: quoꝵ
iniquitas ꝑseuerat. Qd̃ enĩ ait dñs. qm̃
habundauit iniqͥtas refrigescet karitas
multoꝵ: qͥ autem ꝑ seuerauerit usq ĩfinẽ¬

Expanded text:
llud quale est, in quo sibi blandiuntur, qui sua se vanitate seducunt? Perseverantes enim in malitiis atque luxuriis suis, cum audiunt Apostolum dicentem, Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt: audent sibi praeter Dei regnum salutem, quam desiderant, polliceri; atque ita inter se loquuntur, dum recusant agere poenitentiam pro peccatis suis, et perditos mores aliquando in melius commutare: Regnare nolo, sufficit mihi salvum me esse. In quo primum eos fallit, quia eorum nec salus ulla est; quorum iniquitas perseverat. Quod enim ait Dominus, Quoniam abundavit iniquitas, refrigescet charitas multo