comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ contẽplacionis sublimitate suspenditur.
quicqͥd ꝑfecte ꝯspicere p̃ualet dñs non est:
cũ uero subtile aliquid conspicit. hoc est qd
de incõp̃hensibili substancia et̾nitatis audit.
Quasi enim sibilũ tenuis aure ꝑcipimus:
cũ saporẽ incircũscripte ueritatis. contẽpla¬
tione subita subtiliter degustamꝰ. Tunc ergo
uerũ est quod de deo ꝯgnoscimꝰ: cũ plene nos
aliquid de illo cognoscere non posse sentimꝰ.
Unde bene illic subditur. Quod cũ audisset
helias oꝑuit uultũ suũ pallio: et egressus
stetit in ostio spelunce. Post aure tenuis sibi¬
lum. uultũ suũ propħa pallio oꝑuit: qr in
ipsa subtilissima contẽplacione ueritatis. qͣnta
ignorantia homo tegatur agnoscit. uultus
nãq palliũ suꝑducere est. ne alciora mens
querere audeat. consideracionẽ proprie ĩfir¬
mitatis uelare: ut nequaquã intelligentie
oculos ultra se p̃cipitant̃ aperiat. sed ad hoc
quod apprehendere ñ ualet reuerent̃ claudat:

Expanded text:
 contemplationis sublimitate suspenditur, quidquid perfecte conspicere valet, Deus non est. Cum vero subtile aliquid conspicit, hoc est quod de incomprehensibili substantia aeternitatis audit Quasi enim sibilum tenuis aurae percipimus, cum saporem incircumscriptae veritatis contemplatione subita subtiliter degustamus. Tunc ergo verum est, quod de Deo cognoscimus cum plene nos aliquid de illo cognoscere non posse sentimus. Unde bene illic subditur: Quod cum audisset Elias, operuit vultum suum pallio, et egressus stetit in ostio speluncae suae. Post aurae tenuis sibilum vultum suum propheta pallio operuit; quia in ipsa subtilissima contemplatione veritatis, quanta ignorantia homo tegatur, agnoscitur. Vultum namque pallio operire est, ne altiora mens quaerere audeat, hanc consideratione propria infirmitatis velare, ut nequaquam intelligentiae oculos ultra se praecipitanter aperiat, sed ad hoc quod apprehendere non valeat, reverenter claudat;
Abbreviated transcription (Latin):
elatus. n aꝑta nesciat. Et ait dñs ad heli¬
am. Uade. et reuertere in uiã tuã. ꝑ desertũ
damasci. Cumq ꝑueneris: unges azahel re
gem sirie.Iheu autẽ filium nãsi: unges regẽ
super isrł̃. Heliseum autẽ filium saphat. qͥ
est de abelmaula: unges propħam pro te.
Et erit quicũq fugerit gladiũ arahel oc¬
cidet eũ iheu: et quicũq fugerit gladium
iheu. interficiet eũ heliseus: ⁊ cetera. Hoc ñ¬
ita accipiendũ est. qd̾ propħa dei heliseus
homicida futurus sit. et tirannus: s magis
spiritaliter intelligendũ. qr iusticia diuina
que singulis reddit scd̃m oꝑa sua. punit
peccata hominũ. aliqñ manifesta ulcione.
aliquando occulto iudicio. Uindicat ꝑ reges
et duces. uindicat per propħas ⁊ sacerdotes:
cũ alios nocentes facit plecti mucrone: ali¬
os transuerberat gladio lingue. Uñ dauid
et salomon. et ceteri reges. penã a reis exige¬

Expanded text:
elatus et aperta nesciebat. « Et ait Dominus ad Elielatus et aperta nesciebat. « Et ait Dominus ad Eliam: Vade et revertere in viam tuam per desertum Damasci. Cumque perveneris, unggem super Syriam et Hieu filium Namsi ungues regem super Israhel Heliseum autem filium Saphat qui est de Abelmaula ungues prophetam pro te et erit quicumque fugerit gladium Azahel occidet eum Hieu et qui fugerit gladium Hieu interficiet eum Heliseus et ita accipiendum est, quod propheta Dei Elisaeus homicida futurus sit et tyrannus, sed magis spiritaliter intelligendum, quia justitia divina quae singulis reddit secundum opera sua, punit peccatum hominum aliquando manifesta ultione, aliquando occulto judicio vindicat per reges et duces; vindicat per prophetas et sacerdotes, cum alios nocentes facit plecti mucrone, alios transverberat gladio linguae. Unde David et Salomon et caeteri reges poenam a reis exige
Abbreviated transcription (Latin):
derunt gladio: et derelictus sũ ego solus.
et quer̾t animã meã ut auferãt eam: ⁊¬
reliqua. Certũ est qd̃ cordis sui oculũ. per
elationis tenebras extinguit: qui cũ recta
agit. considerare meliorũ merita negligit.
at contra magno humilitatis radio semet¬
ipsum illuminat. qui aliorũ bona subtili¬
ter pensat: qr dum ea que ipse fecerit. fo¬
ris facta et ab aliis conspicit. eũ qui de sin¬
gularitate intus erũpere nititur suꝑbie
tumorẽ p̃mit. Hin est qd̾ uoce di ad heliã
solum se estimantẽ. dicitur. Reliqui michi
septẽ milia uirorũ qui non curuauerũt
genua ante baal: ut dum non solum se
remansisse coguosceret. elationis głam
que ei de singularitate surgebat. incli¬
naret. Propha nẽpe erat: ⁊ sepe misteria
superna cognouerat. Quid ergo difficile fuit:
agnoscere in hoc mundo fideliter di famulos
remansisse: S hinc sollerter intuendũ est.
oculũ cordis elacio quã nequiter claudat:
quando qui humilis et occulta dei nouerat.

Expanded text:
io, et derelictus sum ego solus, et quaerunt animam meam, ut auferant eam. » Certum est quod cordis sui oculum per elationis tenebras exstinguit, qui cum recta agit considerare, meliorum merita negligit. At contra magno humilitatis radio semetipsum illuminat, qui aliorum bona subtiliter pensat, quia dum ea quae ipse fecerit, facta foris et ab aliis conspicit, eum qui de singularitate intus erumpere nititur superbiae tumore premit. Hinc est quod vere Del ad Eliam solum se aestimantem dicitur: « Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal, » ut, dum non solum se remansisse cognosceret, elationis gloriam, qua ei de singularitate surgebat, inclinaret. Propheta nempe erat, et saepe mysteria superna cognoverat; quid ergo difficile fuit agnoscere in hremansisse? sed hic solerter intuendum est, oculum cordis elatio quam nequiter claudat, quando qui humilis et occulta Dei noverat,
Abbreviated transcription (Latin):
inueniamꝰ eternam:
mansit in spelunca. Et ecce sermo dñi
ad eum: diocitq illi. Quid hic agis helia :
At ille respondit. Telo zelatus sum ꝓ dño
exercituũ: qr dereliquer̃t pastũ tuũ filii
isrł. Altaria tua destruxer̃t. et ꝓpħas tuos

Expanded text:
inveniamus aeternam « inveniamus aeternam « mansit in spelunca. Et ecce sermo Domini ad eum, dixitque illi: Quid hic agis, Elia? At ille respondit: Zelo zelatus sum pro Domino Deo exercituum, quia dereliquerunt pactum tuum filii Israel. Altaria t
Abbreviated transcription (Latin):
in fortitudine cibi illius quadraginta dieb
et quadraginta noctib. usq ad montẽ dei
oreb: ⁊ cetera. Quid ergo hic helias bis pas¬
tus ab angelo exprimit. nisi nature nostre
infirmitatẽ. quib non sufficit simplex pastꝰ
sed dupplex: quatinꝰ ad suꝑna ualeamus
ascendere: Sicut enim corpus sine alim̃to
corporali subsistere nequit: ita nec anima
uiuere potest sine uerbo dei. Angłs enim
qui heliã pauit. quẽ congruentiꝰ quã ipsũ
sũmi consilii angelũ significat: cuius ope
tam in corporali quã etiam in spiritali na-¬
tura subsistimꝰ: Ambulauit enim helias
postquã surrexerat a sũno. ⁊ comedit ⁊ bi¬
bit. in fortitudine cibi illius quadraginta
dieb ⁊ quadraginta noctib usq ad montẽ
dei oreb: sic et nos dũ mercie sõnũ a no¬
bis excutimꝰ. necesse est. ut diuino solacio
confortati. gressu bonorũ operũ ꝑ omnetẽpꝰ
uite p̃sentis sũmoꝑe festinemꝰ ascendere in
montẽ dei. et in locũ scm eius: ut ibi reqͥem

Expanded text:
illius quadraginta diebus et quadraginta noctibus, usque ad montem Dei Horeb, etc. » Quid ergo hic Elias bis pastus ab angelo exprimit, nisi naturae nostrae infirmitatem, quibus non sufficit simplex pastus, sed duplex, quatenus ad superna valeamus ascendere? Sicut enim corpus sine alimento corporali subsistere nequit, ita nec anima vivere potest sine verbo Dei. Angelus enim qui Eliam pavit, quem congruentius, quam ipsum summi consilii angelum significat, cujus ope tam in corporali quam etiam in spirituali natura subsistimus? Ambulavit enim Elias, postquam surrexerat a somno, comedit et bibit in fortitudine cibi illius quadraginta diebus et quadraginta noctibus, usque ad montem Dei Horeb. Sic et nos dum inertiae somnum a nobis excutimus, necesse est ut divino solatio confortati, gressu bonorum operum per omne tempus vitae praesentis summopere festinemus ascendere in montem Dei et in locum sanctum ejus, ut ibi requiem
Abbreviated transcription (Latin):
illi. Reuertere septẽ uicibus. In septima aũ
nisi qd nascente axp̃o filio dei inter homines.
et teneritudinẽ carnis nr̃e accipiente: pꝰ ꝙͣ
mortẽ gustauit. ⁊ uictor de mũdo ad celos
ascendit. imbrem gracie diuine ꝑ septifor¬
mem sp̃m de suꝑnis ad terras misit. qui
nos a peccato mundaret: et spiritales fructꝰ
gignere faceret:
imuit helias. et surgens abiit quo¬
cũq eum ferebat uoluntas: uenit¬
q in bersabee iuda. ⁊ dimisit ibi puerũ
suũ: et ꝑrex̃ in desertũ uiã unius diei.

Expanded text:
illi: Revertere septem vicibus. In septima autem illi: Revertere septem vicibus. In septima autem nisi quod nascente Christo Dei Filio inter homines, et teneritudinem carnis nostrae accipiente, postquam mortem gustavit, et victor de mundo ad coelos ascendit, imbrem gratiae divinae per septiformem Spiritum de supernis ad terras misit, qui nos a peccato mundaret, et spiritales fructus gignere faceret. CAPUT XIX. « Timuit Elias et surgens abiit quocunque eum ferebat voluntas. Venitque in Bersabee Judae, et dimisit ibi puerum suum, et
Abbreviated transcription (Latin):
in eternũ gratulando canamꝰ. Dñs ipse ẽ d̾s.
ipse fecit nos. et non ipsi nos: nos autẽ popls
eius. ⁊ oues pascue eius. Mundato itaq altare
dñi. ⁊ consũptis holocaustis: diõc helias ꝓpħa
dei ad popł̃m. App̃hendite om̃s proph̃as baal.
et ne unus quidem fugiat ex eis. Quos cum
cõprehendisset. duxcit eos helias ad torrentẽ
cison qui interp̃tatur duricia eorũ: et inter¬
fecit eos ibi. Sic quoq redẽptor noster adue¬
niente diȩ iudicii. mittet angelos suos ⁊ colli¬
gent omĩa scandala de regno eius. et eos qui
oꝑantur iniquitatẽ: et mittẽt eos in stagnũ
ignis et sulphuris. ubi est bestia ⁊ pseudo¬
prophete: ubi et missus est diabolus qui se¬
ducebat eos: et cruciabunt᷑ ibi scd̃m duriciã
helias ascendit in uerticẽ carmeli: ⁊ ꝓnus
in terrã posuit faciem suã inter genua sua.
esset: ait. Non est quicquã. Et rursũ ait

Expanded text:
in aeternum gratulando canamus: « Dominus ipse est Deus, in aeternum gratulando canamus: « Dominus ipse est Deus, ipse fecit nos, et non ipsi nos. Nos autem populus ejus, et oves pascuae ejus . » Mundato itaque altari Domini, et consumptis holocaustis, dixit Elias propheta Dei ad populum: « Apprehendite omnes prophetas Baal, et ne unus quidem fugiat ex eis. Quos cum comprehendissent, duxit eos Elias ad torrentem Cison qui interpretatur duritia eorum , et interfecit eos ibi. » Sic quoque Redemptor noster, adveniente die judicii, « mittet angelos suos, et colligent omnia scandala de regno ejus, et eos qui operantur iniquitatem, et mittent eos in stagnum ignis et sulphuris ubi est bestia et pseudoprophetae, ubi et missus est diabolus qui seducebat eos, et cruciabuntur ibi secundum duritiam Elias ascendit in verticem Carmeli et protinus in terram posuit faciem inter genua sua, esset, ait: Non est quidquam. Et rursum ait
Abbreviated transcription (Latin):
credentib costituit. Diuisitq ꝑ m̃bra bouẽ.
et posuit suꝑ ligna: cũ om̃s actus suos
ad exemplũ scõrũ patrũ fideles formare
docuit. Iussitq super holocaustũ et suꝑ ligna
semel iterũ atq tercio aquã infundere: quia
om̃i tẽpore necesse est nobis uerba cogitatus
atq opera nr̃a. in pura orõne atq ꝯpũctiõe
lacrimarũ mundare: et non prius cessare
quam fosse aque ductus repleant᷑: idẽ donee
futurũ gaudiũ p̃senti merori succedens. per¬
fecte compleatur. Sicq erit iuxta id quod
sequitur. ignis de celo cadens ad inuocationẽ
helie uorauit holocaustũ. ligna. et lapides.
puluerẽ quoq et aquã que erat in aq̃ductu
lambẽs: quod discrimen suꝑni iudicis dicta
et facta. ac totã uitã nr̃ãm ꝑfecte examinãs.
probandos nos sicut igne ꝓbatur argentum.
ĩmortales ac beatos factos in sede collocauit
ꝑpetua: ut ad instar uerorũ israhelitarum

Expanded text:
credentibus constituit. Divisitque per membra bovem, credentibus constituit. Divisitque per membra bovem, et posuit super ligna cum omnes actus suos ad exemplum sanctorum patrum fideles formare docuit. Jussitque super holocaustum et super ligna semel, iterum, atque tertio, aquam infundere: quia omni tempore necesse est nobis verba, cogitatus, atque opera nostra, in pura oratione atque compunctione lacrymarum mundare, et non prius cessare, quam fossae aquaeductus repleantur, id est, donec futurum gaudium, praesenti memoriae succedens, perfecte compleatur. Sicque erit juxta id quod sequitur: « Ignis de coelo cadens ad invocationem Eliae, voravit holocaustum, ligna et lapides, pulverem quoque et aquam quae erat in aquando discrimen superni judicis dicta et facta, ac totam vitam nostram perfecte examinans, probandos nos sicut igne probatur argentum, immortales ac beatos factos in sede collocabit perpetua: ut ad instar virorum Israelitarum
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃o ait. etiã tercio idipsũ facite : fecerũtq
et t̾cio. ⁊ currebãt aque circa altare. ⁊ fossa
aque ductus repleta ẽ. ⁊ reliqͣ: quid ꝯuenien¬
tius figurare potest. quã qd redẽptor nost̃
contͣ mundi principẽ eiusq satellites decer-¬
tans ac suꝑans. altare dñi qd̃ destructũ fue¬
rat. hoc est fideliũ suorũ corda ab om̃i labe
iniquitatis purgans: aram deo dedicat:
Que ex duodecim lapidib constructa esse
memoratur: quia ex his qui prophicam et
apłicam fidem. seu doctrinã secuntur. gratis¬
sima deo ara construitur: in qua cotidie sa¬
crificiũ laudis in odorem suauitatis offert᷑.
fẽcitq aque ductum quasi per duas araci¬
unculas in circuitu altaris: ex contrito ui¬
delicet corde et humiliato sp̃u. flumina ꝓ¬
ducendo lacrimarũ. pro timore gehenne.
et desiderio uite eterne. Ibi ⁊ ꝯposuit lig¬
na: qr et scõrum dicta et facta ad exemplũ

Expanded text:
secundo, ait: Etiam tsecundo, ait: Etiam tet tertio. Et currebant aquae circa altare, et fossa aquaeductus repleta est, » et reliqua. Quid convenientius figurare potest, quam quod Redemptor noster contra mundi principem ejusque satellites decertans ac superans, altare Domini quod destructum fuerat, hoc est, fidelium suorum corda ab omni labe iniquitatis purgans aram Deo dedicat? Quae ex duodecim lapidibus constructa esse memoratur, quia ex his, qui propheticam et apostolicam fidem seu doctrinam sequuntur, gratissima Deo ara construitur, in qua quotidie sacrificium laudis in odorem suavitatis offertur. Fecitque aquaeductum quasi per duas aratiunculas in circuitu altaris, ex contrito videlicet corde, et humiliato spiritu flumina producendo lacrymarum pro timore gehennae, et desiderio vitae aeternae. Ibi et composuit ligna, quia et sanctorum dicta et facta ad exemplum,
Abbreviated transcription (Latin):
iudeorũ crediderãt: et erant occulti discipłi
ut nichodemꝰ. ⁊ ceteri. Nam qd̃ ait ad popłm
usqͦ claudicatis in duas partes: ita potest ĩ¬
telligi. Illi enim utroq pede claudicãt: qui
deo pariter ⁊ diabolo satisfacere cupiunt.¬
Iuit ergo helias ut ostenderet se haab: et¬
cetera. Quod autẽ helias congregãs uniuer¬
sum isrł. contra ꝓpħas baal disceptabat. illis¬
q frustra nitentib. ipse altare dñi curauit
qd̾ destructũ fuerat. et tulit duodecĩ lapi¬
des iuxta numerũ tribuũ filiorũ iacob. ⁊
edificauit de lapidib altare in nomine dñi.¬
fecitq aque ductũ quasi per duas araciun¬
culas in circuitu altaris. ⁊ ꝯposuit ligna. di¬
uisitq per m̃bra bouẽ. et posuit suꝑ ligna
et ait. implete quatuor hidrias aqua. ⁊ fun¬
dite super holocaustũ. ⁊ suꝑ ligna: rursũq
dixit. etiam scdo hoc facite : qui cũ fecissent

Expanded text:
Judaeorum crediderant et erant occulti discipuli Domini, Judaeorum crediderant et erant occulti discipuli Domini, ut Nicodemus et caeteri. Nam quod ait ad populum: « Usquequo claudicatis in duas partes? » ita potest intelligi. Illi enim utroque pede claudicant, qui Deo pariter et diabolo obsequiuIvit ergo Elias, ut ostenderet se Achab, etc. » Quod autem Elias congregans universum Israel, contra prophetas Baal disceptabat, illisque frustra nitentibus, ipse altare Domini curavit quod destructum fuerat, et tulit duodecim lapides juxta numerum tribuum filiorum Jacob, et aedificavit lapidibus altare in nomine Domiduas aratiunculas, in circuitu altaris, et composuit ligna: divisitque per membra bovem, et posuit super ligna, et ait: Implete quatuor hydrias aqua, et fundite super holocaustum, et super ligna. Rursumque dixit: Etiam secundo hoc facite. Qui cum fecissent
Abbreviated transcription (Latin):
helias. et reuersa est anima pueri intra eũ
et reuix̃. tulitq illũ et reddidit matri sue:
signa ⁊ miracula ostendebat incredulis. ut
cognoscerẽt ueraciter illũ uiuere qui cre¬
diderit in nomine eius: et sic eueniet. ut
uerba mulieris admirantis de suscitato pu¬
ero. plebs iudaica ueritate suꝑata ꝓclamet
ad xp̃m. ⁊ dicat. Nunc in isto cognoui qm̃
uir dei es turn uerbũ dñ inore tuo uerũ ẽ:¬
ost dies multos uerbum
dñi factum est ad heliam. in anno tercio
dicens. Uade et ostende te haab: ut dem plu¬
uiam super faciẽ terre. Tres anni famis scien-¬
ciam sancte trinitatis populo iudeorũ. uel in
toto mundo defuisse p̃figurabãt. Sex uͦ mses:
ad opus bonũ ꝑtinẽt. Quod penitꝰ desierat.
ab illis: de quib propħa dicit. Nonẽ qͥ faci¬
at bonũ: non ẽ usq ad unũ. Abdias pͥnceps
exercitus isrł cui nom̃ int̃ptatur seruus dñ
illos quodãmͦ p̃signabat. qui ex principib

Expanded text:
Elias, « et reversa est anima pueri intra eum, et revixit. Tulitque illum et reddidit matri suae, » signa et miracula ostendebat incredulis, ut cognoscerent veraciter illum vivere, qui credit in nomine ejus. Et sic eveniet ut verba mulieris admirantis de suscitato puero plebs Judaica veritate superata proclamet ad Christum, et dicat: « Nunc in isto cognovi, quoniam vir Dei es tu, et verbum Domini in ore tuo verum eost dies multos verbum Domini factum est ad Eliam in anno tertio, dicens: Vade et ostende te Achab, ut dem pluviam super faciem terrae. » Tres anni famis, scientiam sanctae Trinitatis, populo Judaeorum vel in toto mundo defuisse praefigurabant. Sex vero menses ad opus bonum pertinent, quod penitus desierat ab illis, de quibus propheta dicit: « Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. » Abdias princeps exercitus Israel, cujus nomen interpretatur servus Domini, illos quodammodo praesignabat, qui ex principibus
Abbreviated transcription (Latin):
Egredere: et sta in montẽ coram dño. Et
ecce dñs transiit: et sp̃c grandis et fortis
subuertens montes. et conterens petras ante
Non in ꝯmotione dñs: et post ꝯmotionem
ignis. Non in igne dñs: ⁊ post ignẽ sibilus
aure tenuis. Quod cũ audisset helias. oꝑuit
uultũ suũ pallio: ⁊ egressus stetit ĩostio spe¬
tes. et petras conterit : qr pauor qui ex ad¬
uentu eius irruit. et altitudinẽ cordis nr̃i
deicit. ⁊ duriciã liquefacit. S sp̃ui ꝯmocio¬
nis ⁊ ignis. non messe dñs dicitur. esse uͦ in

Expanded text:
 et sta in monte coram Domino. Et ecce Dominus transit, et spiritus grandis et fortis, subvertens montes, et conterens petras ante non in commotione Dominus, et post commotionem ignis: non in igne Dominus, et post ignem sibilus aurae tenuis. Quod cum audisset Helias, operuit vultum suum pallio, et egressus stetit in ostio spetes, et petras conterit; quia pavor qui ex adventu ejus irruit, et altitudinem cordis nostri dejicit, et duritiam liquefacit. Sed spiritui commotionis et ignis non inesse Dominus dici
Abbreviated transcription (Latin):
et ait. dñe deus meus reuertat᷑ oro aĩa pueri
huius in uiscera eius: ita et redẽptor ñr non
exasperatus malicia iudeorũ. sed misertus
populi credentis. tulit eũ de sinu matris. cũ
eum tulit de carnali obseruantia legis: et
posuit suꝑ lectũ suũ. hoc est demõstrauit ei
uitã habere in morte sua: expanditq se
tribus uicib. atq mensus est suꝑ puerũ.
cũ trinitatis fidem illi p̃dicando. uirtutes fa¬
ciendo insinuabat : et clamãs ad patrẽ diã.
Pater ignosce illis: qr nesciũt quid faciũt.
Et iterũ. pater inquit clarifica filiũ tuũ.
ut filius tuus clarificet te: sicut dedisti
ei potestatẽ om̃is carnis: ut omne qd̾ dedisti¬

Expanded text:
et ait: Domine Deus meus, revertatur, » oro, « anima pueri hujus in viscera ejus; » ita et Redemptor noster, non exasperatus malitia Judaeorum, sed misertus populi credentis, tulit eum de sinu matris, cum eum tulit de carnali observantia legis, et posuit super lectum suum, hoc est, demonstravit ei vitam habere in morte sua. Expanditque se tribus vicibus atque mensus est super puerum, cum Trinitatis fidem illi, praedicando et sanitates faciendo, insinuabat, et clamans ad Patrem dixit: « Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . » Et item: « Pater, inquit, clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te. Sicut dedisti ei potestatem omnis carnis, ut omne q
Abbreviated transcription (Latin):
Nonnulli uolunt aliter intelligi: qd̾ nobis
dissonũ esse uidetur quibdam in locis. Abscõ¬
ditus est inqͥunt helias nͣrͣ in torrente charith.
qui int̾p̃tatur caluus. et ibi de torrente bibit:
cũ in caluarie loco ubi abscondita est uirtus
głe eius. de torrente mortalitatis nr̃e dñs
gustauit. Corui autẽ pascebant heliã. defe¬
rentes ei panẽ et carnes. mane et uesperi:
cũ gentilitas de nigredine peccõrũ ueniens.
xp̃o dño salutẽ nr̃am esurienti. panẽ fidei
mane uidelicet euuangłice p̃dicationis. Et
itẽ panẽ et carnes uesperi similiter defert:
cũ eandẽ fidem usq ad finẽ mundi seruans
incontaminatã. cũ carnis resurrõne uenien¬
erit mors in uictoria: ⁊ iam ultra mors ñ
erit. neq luctus. neq clamor. qr pͥma abier̃t.

Expanded text:
Nonnulli volunt aliter intelligi, quod nobis Nonnulli volunt aliter intelligi, quod nobis dissonum esse videtur, quibusdam in locis. Absconditus est inquiunt Elias noster in torrente Carith, qui interpretatur calvus, et ibi de torrente bibit, cum in calvariae loco, ubi abscondita est virtus gloriae ejus, de torrente mortalitatis nostrae Dominus gustavit. Corvi autem pascebant Eliam, deferentes ei panem et carnes mane et vesperi, cum gentilitas de nigredine peccatorum veniens, Christo Domino salutem nostram esurienti, panem fidei mane videlicet, evangelicae praedicationis. Et item panem et carnes vesperi similiter defert, cum eamdem fidem usque ad finem mundi servans incontaminatam, cum carnis resurrectione venienerit mors in victoria : » etiam « ultra mors non erit, neque luctus, neque clamor, q
Abbreviated transcription (Latin):
raliter uindicãs. De quo per psalmistã dicitur:
fortis dñs. potens in p̾lio. Thebites aũ capti¬
uans. siue ꝯuertẽs int̾p̃tatur: sicut ⁊ de dño
scriptũ est. Conuerte dñe captiuitatẽ nr̃am.
Et sicut melchisedech in scripturis. qui utiq
tipum gessit saluatoris origo tacet᷑: ita ⁊ helie
in illius p̃siguracione genus minime narratur.
cum fubito nomen illius introducit: ex qͣ tribu
uel familia ortus sit minime ꝓfert᷑. Torrens
cyson qui et charith. qui interp̃tatur cognicio.
siue concisio. uel diuisio: iudaico popło ꝯgru¬
ere certissimũ est. Panes uero et carnes. ex qͥb
helias ministrantib coruis pastus est: opera
pietatis. et obsequiũ quod eidem dño a fideli-¬
bus ex populo iudeorũ exhibitũ ẽ: p̃sigurasse
non dubiũ est. Siccatio torrentis. abolitionẽ
significat legis: quã aduenient łaluatore. in
carnalib obseruacionib defecisse certum est.

Expanded text:
raliter vindicans. De quo per Psalmistam dicitur: raliter vindicans. De quo per Psalmistam dicitur: « Fortis Dominus, potens in praelio . » Thesbites autem captivans sive convertens interpretatur, sicut et de Domino scriptuEt sicut Melchisedech in Scripturis qui utique typum gessit Salvatoris origo tacetur, ita et Eliae; in illius enim praefiguratione genus minime narratur, cum subito nomen illius introducitur, ex quo tribu vel familia ortus sit minime profertur. Torrens Cison qui et Carith interpretatur cognitio, sive concisio, vel divisio, quod Judaico populo congruere certissimum est. Panes vero et carnes ex quibus Elias, ministrantibus corvis, pastus est, opera pietatis et obsequium, quod eidem Domino a fidelibus ex populo Judaeorum exhibitum est, praefigurasse non dubium est. Siccatio torrentis abolitionem significat legis, quam, adveniente Salvatore, in carnalibus observationibus defecisse certum est.
Abbreviated transcription (Latin):
cuius cõspectu sto. Sciendũ est qd̃ duob modis
in conspectu dñi uenimꝰ: uno qͥdem qñ peccata
nostra hic subtiliter ꝑpendentes. in eiꝰ nos ꝯspectu
ponimꝰ. ⁊ flendo diiudicamꝰ : alio uero ĩ ꝯspectu
dñi uenimꝰ. cũ in extremo iudicio ante tribunal
eius assistimꝰ. Nam quotiẽs conditoris nr̃i po
tenciã ad sensum reducimꝰ: tociens in cõspectu
illius stamꝰ. Unde recte nũc per uirũ di heliã
dicitur. Uiuit dñs d̾s isrł: in cuiꝰ ꝯspectu sto.
Hic iustus in cospectu dñi stat. ut fideliter ui¬
uat: illic ut ueraciter coronã uite accipiat.
Thes bi igitur unde helias thesbites dr̃: cuii¬
tas est galaditidis regionis. Ceterũ spiritalit̃
helias rectius dei filio assimilatus est: cui et
auctoritas. et nom̃ ueridice congruit. Helias
enim dñs deus interp̃tat᷑: siue fortis deus.
Quod nom̃ substancialit̃ dei filio in est: aucto¬
ritatem sibi uidelicet faciendi qđ uelit. natu¬

Expanded text:
cujus conspectu sto, » sciendum est quod duobus modis in conspectum Domini venimus: uno quando hic peccata nostra subtiliter perpendentes, in ejus nos conspectu ponimus et flendo dijudicamus; alio vero in conspectum Domini venimus, cum in extremo judicio ante tribunal ejus assistimus. Ntentiam ad sensum reducimus, toties in conspectu illius stamus. Unde recte nunc per virum Dei Eliam dicitur: « Vivit Dominus Deus Israel in cujus conspectu sto. » His justus in conspectu Domini stat ut fideliter vivat, illic ut veraciter coronam vitae accipiat. Thesbi igitur unde Elias Thesbites dicitur, civitas est Galaaditis regionis. Caeterum spiritaliter Elias rectius Dei Filio assimilatus est, cui et auctoritas et nomen veri Dei congruit: Elias enim Dominus Deus interpretatur, sive fortis Deus, quod nomen substantialiter Dei Filio inest, auctoritatem sibi videlicet faciendi quid velit natu
Abbreviated transcription (Latin):
illas uirtutes faciat. unde sic infirmꝰ ut ita
tur. ut ipsi sancti homines ⁊ multũ ualeant¬
per potenciã dei: ⁊ rursũ quadã mensura
moderati sint per infirmitatẽ suã : In illis
uirtutib helias quid de deo acceperat: ĩ istis
infirmitatib quid de se poterat agnoscebat.
Illa potencia iuirtus fuit: ista infirmitas cus¬
tos uirtutis. In illis uirtutib ostendebat qd̾
acceperat: in istis infirmitatib hoc qd̾ acce¬
perat custodiebat. In miraculis helias mõstra¬
batur : in infirmitatib seruabat᷑. Et ecce
angelus tecigit eũ: ⁊ dix̃ ei. Surge: ⁊ comede.
Respexit: et ecce ad caput suũ subcinericiꝰ
panis. et uas aque. Comedit ergo et bibit:

Expanded text:
illas virtutes faciat? Unde sic infirmus, ut ita illas virtutes faciat? Unde sic infirmus, ut ita duntur, ut ipsi sancti Dei homines et multum per potentiam Dei, et rursum quadam mensura moderati sint per infirmitatem suam? In illis virtutibus Elias, quid de Deo acceperat, in istis infirmitatibus, quid de se poterat, agnoscebat. Illa potentia virtus fuit, ista infirmitas custos virtutis. In illis virtutibus ostendebat quid acceperat, in istis infirmitatibus hoc quod acceperat custodiebat. In miraculis monstrabatur Elias, in infirmitatibus servabatur. « Et ecce angelus tetigit eum, et dixit illi: Surge, comede. Respexit: et ecce ad caput suum subcinericius panis et vas
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ reliqͣ. Sc̃i uiri qui subleuante sp̃u ad sũ.¬
ma rapiuntur: quãdiu in hac uita sunt ne
aliqua elacione suꝑbiant. quib dã tẽptacio¬
fit in eis ipsarũ quedã mensura uirtutum.
Hinc est enĩ quod helias. dum tot uirtutib
in alta ꝓfecisset. quadã m̃sura suspensus est:
dum ihezabel postmodũ quãuis reginã. tñ
mulierculã fugit. Perpendo quippe hũc mire
uirtutis uirũ. ignem de celo trahere: ⁊ sedo
quinqͣgenarios uiros cũ suis om̃ib peticiõe
subita concremare: uerbo celos a pluuiis
claudere. uerbo celos a pluuiis aperire.
suscitantẽ mortuos. uentura queq p̃uiden¬
tem: et ecce rursus animo occurrit. quo
pauore ante unã mulierculã fugit. Consi¬
dero uirũ timore ꝑculsum. de manu dei
mortẽ petere nec accipere: de manu muli¬
eris mortẽ fugiendo uitare. Querebat enĩ
mortẽ dũ fugeret. dicens. Sufficit mͥ dñe
tolle animã meã: neq enim melior sum
quã patres mei. Unde ergo sic potẽs ut tot

Expanded text:
 meam. Sancti viri qui sublevante Spiritu ad summa rapiuntur, quamdiu in hac vita sunt, ne aliqua elatione superbiant, quibusdam tentatiofit in eis ipsarum quaedam mensura virtutum. Hinc est enim quod Helias, dum tot virtutibus in alta profecisset, quadam mensura suspensus est, dum Jezabel postmodum, quamvis Reginam, tamen mulierculam fugiit. Perpendo quippe hunc mirae virtutis virum, ignem de coelo trahere, et secundo quinquagenarios viros cum suis omnibus petitione subita concremare: verbo coelos a pluviis claudere: verbo coelos ad pluvias aperire, suscitantem mortuos, ventura quaeque praevidentem: et ecce rursus animo occurrit, quo pavore ante unam mulierculam fugerit. Considero virum timore perculsum de manu Dei mortem petere nec accipere, de manu mulieris mortem fugiendo vitare. Quaerebat enim mortem dum fugeret, dicens: Sufficit mihi; tolle animam meam, neque enim melior sum quam patres mei. Unde ergo sic potens, ut tot
Abbreviated transcription (Latin):
uendo luxuriose reppetit: cũ errorũ dogma¬
ta. uel gentiliũ fabulas. ueritati ecclesiasti¬
ce qua imbutus est. quasi de bethel egredi¬
ens. ruinas iericho resuscitat. Meritoq ta¬
lis coram dño maledictus. et primũ filiorũ
in fundatiõe nefarie ciuitatis. et nouissimũ
in portarũ positione amittit: qr ⁊ funda¬
menta fidei. a quib bona edificia inchoare.
et claustra bone actionis. quibus perfici
debuerat perdit:¬
t dicit helias thesbites. de habitato¬
ribus galaad ad haab. Uiuit dñs ds
isrł in cuius cõspectu stor si erit annis his ros et
pluuia. nisi iuxta oris mei uerba. Et factũ est
uerbũ dñi ad eũ. dicens. Recede hinc. ⁊ uade ꝯͣ
orientẽ. ⁊ abscondere in torrente charith. qui
est contra iordanẽ: et ibi de torrente bibes:
coruisq p̃cepi. ut pascant te ibi. Abiit gͦ: et
fecit iuxta uerbũ dñi. Cũq abisset. sedit in tor¬
rente charith: qui est contra iordanẽ. Corui qͦ

Expanded text:
uriose vivendo repetit: cum errorum dogmauriose vivendo repetit: cum errorum dogmata, vel gentilium fabulas a veritate Ecclesiastica, qua imbutus est, quasi de Bethel egrediens, ruinas Hierico resuscitat: meritoque talis coram Domino maledictus, et primum filiorum in fundatione nefariae civitatis, et novissimum in portarum positione amittit; quia et fundamenta fidei, a quibus bona aedificia inchoare, et claustra bonae actionis, quibus perfici debuerat perdit dixit Helias Thesbites de habitatoribus Galaad ad Ahab vivit Dominus Deus Israhel in cuius conspectu sto si erit annis his ros et pluvia nisi iuxta oris mei verba et factum est verbum Domini ad eum dicens recede hinc et vade contra orientem et abscondere in torrente Charith qui est contra Iordanem et ibi de torrente bibes corvisque praecepi ut pascant te ibi abiit ergo et fecit iuxta verbum Domini cumque abisset sedit in torrente Charith qui est contra Iordanem corvi quoque
Abbreviated transcription (Latin):
eius edificauit ahiel de bethel iericho. in
abira primogenito suo fundauit eam. ⁊ in
seguch nouissimo suo posuit portas eius:
patet sensus. qr cũ p̃fate conditor urbis fun¬
dam̃ta illius ponere inciperet. primogenitꝰ
eius qui uocabat᷑ abiram mortuus ẽ: ⁊ cũ
urbe edificata portas munire tẽptaret: no¬
uissimũ filiorũ suorũ. ꝯgnom̃to seguch ami¬
sit. Qd̃ ita futurũ iosue cũ eã destructa ana¬
themati traderet. imp̃cando p̃dixit: maledic¬
tus inquiens uir coram dño. qui suscitau̾it
et edificauerit ciuitatẽ iericho. In pͥmogeni¬
to suo fundam̃ta illius iaciat: ⁊ ĩ nouissimo
liberorũ ponat portas eius. Quia uͦ ahiel
uiuens deo. bethel int̾pretatur domus dei:
ahiel de bethel destructa a iosue. atq ana¬
thematizata iericho menia restaurat: cum
quis eorũ qui in ecclesia habitũ religionis
assũpserat. ad agenda scelera. que ei dñs iħc
in die baptismatis donauerat reddit: quasq
ipse anathematizauerat diaboli pompas ui¬

Expanded text:
de Bethel Jericho: in Abiram primogenito suo fundavit eam, et in Segub novissimo suo posuit portas ejus . » Patet sensus, quia cum praefatae conditor urbis fundamenta illius ponere inciperet, primogenitus ejus, qui vocabatur Abiram, mortuus est: et cum urbe aedificata portas munire tentaret, novissimum filiorum cognomento Segub amisit: quod ita futurum Josue, cum eam destructam anathemati traderet, imprecando praedixit, « Maledictus, » inquiens, « vir coram Domino, qui suscitaverit et aedificaverit civitatem Hierico. In primogenito suo fundamenta illius jactet, et in novissimo liberorum ponat portas ejus. Quia vero Achiel uniens Deo: Bethel interpretatur domus Dei, Achiel de Bethel destructa a Josue atque anathematizata Hierico moenia restaurat. Cum quis eorum, qui in Ecclesia habitum religionis assumpserat, ad agenda scelera, quae ei Dominus Jesus in die baptismatis donaverat, redit, quasque ipse anathematizaverat, diaboli pompas, lux
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃i. ad turbã ait. Expedit enĩ ut unus
homo moriatur pro populo: et ñ tota gens
pereat. Si dimittimꝰ eum sic. om̃s credẽt ĩ eũ:
et uenient romamꝰ tollent nr̃m locũ ⁊ gentẽ.
Sed sicut propheta dei uerbis uidue ñ exaspe¬
ratus. quin potius misertus ait ad eam. damͥ
filiũ tuũ. tulitq eum de sinu illius. et porta¬
uit in cenaculũ ubi ipse manebat. ⁊ posuit

Expanded text:
Christi, ad turbam ait: « Expedit enim ut unus Christi, ad turbam ait: « Expedit enim ut unus homo moriatur pro populo, et non tota gens pereat. Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum; et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem . » Sed sicut propheta Dei verbis viduae non exasperatus, quin potius misertus, ait ad eam: « Da mihi filium tuum; tulitque eum de sinu illius et portavit in coenaculum ubi ipse manebat, et posu
Abbreviated transcription (Latin):
tibi uir dei: ingressus es ad me ut rememo¬
rarentur iniquitates mee: et int̾ficeres filiũ
meũ : Et ait ad eam. Da michi filiũ tuũ.
Tulitq eũ de sinu illius. et portaũ eũ ĩ cena¬
culum ubi ipse manebat: ⁊ posuit suꝑ suũ
et cuius benedix̃ farinae ⁊ oleo: bene expri¬
mit actũ redẽptoris nr̃i. in resuscitacione
populi. ad fidem conuersi. Que enim hec
uidua melius intelligi potest quã sinago¬
ga iudeorũ : que moysi morte uiduata.
filium nutriebat paruulũ: hoc ẽ populũ
carnalẽ iudeorũ: Hic ergo ad ingressum
helie. hoc ẽ saluatoris nr̃i infirmabatur:
qr in eũ non credendo. s sꝑnendo. ualida fe¬
bre infidelitatis egrotauit. Unde ⁊ mat̾ ipsa
conquerendo de infirmitate pueri: dicit¬
ingressus es ad me ut rememorarent᷑ iniqͥ¬
tades mee. ⁊ int̾ficeres filiũ meũ: cũ sinago¬
ga iudeorũ de aduentu saluatoris conq̃rit᷑.
quasi ipse esset causa interfectionis populi
iudaici. Hinc ẽ qd̾ caiphas cõspirãs de nece

Expanded text:
tibi vir Dei ingressus es ad me ut rememorarentur iniquitates meae et interficeres filium meum et ait ad eam da mihi filium tuum tulitque eum de sinu illius et portavit in cenaculum ubi ipse manebat et posuit super et cujus benedixit farinae et oleo, bene exprimit actum Redemptoris nostri, in resurrectione populi ad fidem conversi. Quae enim haec vidua melius intelligi potest, quam Synagoga Judaeorum, quae Moysi more viduata filium nutriebat parvulum, hoc est, populum carnalem Judaeorum. Hic ergo ad ingressum Eliae, hoc est, Salvatoris nostri infirmabatur, quia in eum non credendo, sed spernendo, valida febre infidelitatis aegrotavit. Unde et mater ipsa conquerendo de infirmitate pueri, ut rememorentur iniquitates meae et interficeres filium meum? » cum Synagoga Judaeorum de adventu Salvatoris conqueritur, quasi ipse esset causa interfectionis populi Judaici. Hinc est quod Caiphas, conspirans de nece
Abbreviated transcription (Latin):
pendebat᷑ : ubi dire sitis incendiũ. panisq
spiritalis antea fiebat angustia: ibi farina
oleũq ore prophico benedicitur. Que uo¬
lebat duo ligna colligere: priusꝗͣ moreret᷑.
Non hic solo ligni nomine. sed etiã numero
lignorũ signũ crucis exprimit᷑: quo nobis
est panis uite p̃paratus et̾ne. Benedicit᷑ ipeiꝰ¬
Hilarẽ enim datorẽ. diligit ds. uidua aũ
ista. quã dñs non frum̃ti sed uerbi pane
pascebat: eadem ipsa est de qͣ dicit᷑ in psalmo.
uiduã enis benedicẽs bñdicã: ⁊ reliqͣ. Illã
scilicet. de qua et paulus ait. Mortuo ui¬
ro quib uolet nuptiis libera ẽ: qr desinen¬
te legis littera. cuius finis dep̃c ẽ. ad gr̃t
libertatẽ transitũ faciens. ecclesie uidelicet ad
xp̃m quasi uidua legis innupsit. Huiꝰ nune
in uasis oleũ gracie. ⁊ benedictionis farina ñ
deficit. in om̃ib fere gentib same manente:
quarũ tipus uite esuriẽ et fidei trinitatis

Expanded text:
pendebatur, ubi dirae sitis incendium panisque pendebatur, ubi dirae sitis incendium panisque spiritalis antea fiebat angustia, ibi farina oleumque ore prophetico benedicitur. « Quae volebat duo ligna colligere priusquam moreretur. » Non hic solo ligni nomine, sed etiam numero lignorum, signum crucis exprimitur, quo nobis est panis vitae praeparatus aeternae. Benedicitur fariHilarem enim datorem diligit Deus . » Vidua autem ista quam Dominus non frumenti, sed verbi pane pascebat, eadem ipsa est, de qua dicitur in Psalmis: « Viduam ejus benedicens benedicam , » et reliqua. Illam scilicet, de qua et Paulus ait : Mortuo viro, quibus volet nuptiis libera est, quia desinente legis littera cujus finis Christus est ad gratiae libertatem transitum faciens, Ecclesia videlicet ad Christum, quasi vidua legis nupsit. Hujus nunc in vasis oleum gratiae et benedictionis farina non deficit, in omnibus fere gentibus fame manente, quarum cibus vitae esuriem ac fidei Trinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
nobis de coruorũ refragari uidet᷑ intellectu:
actus est igit᷑ sermo dñi.
ad eũ dicens. Surge ⁊ uade in sarepta sidoni¬
orum: et manebis ibi. Precepi enĩ ibi mulieri
uidue: ut pascat te. Mittitur helias pascen¬
dus. ad alienigenã iuiduã. Hec igitur uidua
gentiũ designat eccłam: que a suo diutius
conditore deserta. popłm fidei uere. ⁊ recte
uitatis nesciũ. quasi pauperẽ fegena stipe
nutriebat. idest uerbi fructu ex parte doce¬
bat: donec adueniens sermo propħicus. qui
exsiccato uellere israhelis ut pote clausa celi
ianua. fame ꝑiclitabat᷑ in iudea. pasceretur
simul ⁊ pasceret: et refectus uidelicet a cre¬
dentibus. et reficiens ipse credentes. Unde
bene hec eadem uidua. in sarepta sidonie
dicitur esse morata. Sidonia quippe inuti¬
lis uenatio. sarepta uero incendiũ uel angus¬
tia panis interp̃tat᷑: qr ubi abundauit pec¬
catũ. suꝑabundauit gr̃a. ubi reb suꝑua¬
cuis adquirendis. quasi occuipandi cura im¬

Expanded text:
rvorum refragare videtur intellectu. « Factus est igitur sermo Domini ad eum dicens: Surge et vade in Sarepta Sidoniorum et manebis ibi. Praecepi enim ibi mulieri viduae, ut pascat te. » Mittitur Elias pascendus ad alienigenam viduam: haec igitur vidua gentium designat Ecclesiam, quae a suo diutius Conditore deserta, populum fidei verae, et rectae veritatis nescium, quasi pauperem filium egena stirpe nutriebat, id est verbi fructu ex parte docebat, donec adveniens sermo propheticus, qui exsiccato vellere Israelis ut pote clausa coeli janua periclitabatur in Judaea, pasceretur ibi, simul et pasceret, et receptus videlicet a credentibus, et reficiens ipse credentes. Unde bene haec eadem vidua in Sarepta Sidoniae dicitur esse morata. Sidonia quippe inutilis venatio, Sarepta vero incendium, vel angustia panis interpretatur, quia « ubi abundavit peccatum, superabundavit et gratia . » Ubi rebus supervacuis acquirendis, quasi occupandi cura im
Abbreviated transcription (Latin):
stratũ decore multo. idẽq marmor
mox tabulis tectũ ab iegnis: qͥa ni¬
mirũ uita ustoꝵ pͥmo fidei firintate.
ỹmunienda incorde. ac de inde fp̃ua¬
liũ uirtutũ latitudine ẽ ad ornandã
inoꝑe. alioqu qͥd utilitatis habebat
decor marinoris p̃ciosissimi lignoꝵ
tabulis obtectus: si ñ mysticũ aliqͥd
tacite signabat. hoc ẽ bonoꝵ ãpli¬
tudinẽ oꝑmi fortitudine fidei inte¬
merate subfulciendã docebat. Abi¬
rabile̾. mentẽ electoꝵ infima queq¬
desideria sꝑuentẽ. & celestiũ contẽp¬
lationi semꝑ intentã. uirtute qͦq
patientie singularit᷑ excellentem
ñ incongrue de monstrat. Auri autẽ
lamine. que marinori ac tabulis ab¬
ignis sunt supposite: ipsa ẽ latitudo
caritatis de corde puro ⁊ conscientia
boua ⁊ fide ñ ficta. Que sic̃ aurum
aliis p̃ciosius ẽ metallis: ita ceteris exi¬
mior uirtutib intemplo dei sin¬
gulari luce refulget.

Expanded text:
stratum, decore multo, idemque marmor stratum, decore multo, idemque marmor mox tabulis tectum abiegnis; quia nimirum vita justorum primo fidei firmitate praemunienda in corde, ac deinde virtutum spiritualium latitudine est adornanda in opere; alioquin quid utilitatis habebat decor marmoris pretiosissimi lignorum tabulis obtectus, si non mysticum aliquid tacite signaret, ac bonorum amplitudinem operum fortitudine fidei intemeratae suffulciendam esse docebat? Abirabile, mentem electorum infima medesideria spernentem, et coelestium contemplationi semper intentam, virtute quoque patientiae singulariter excellentem, non incongrue demonstrat. Auri autem laminae marmori ac tabulis abiegnis superpositae, ipsa est latitudo charitatis, de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta , quae, sicut aurum aliis pretiosius est metallis, ita caeteris eximior virtutibus in templo Dei singulari luce refulget.
Abbreviated transcription (Latin):
uere ualeant ꝓtestari: qͥa xp̃i bonꝰ odor
sumus deo in omni loco.
Et texit pauimentũ tabulis abiegnis.
oc quomiͦ factũ sit: pleniꝰ inlibro ꝑa¬
lipomenon explicat᷑. ubi scͥptũ ẽ.Stra¬
uit quoq pauĩtũ templi p̃ciosissimo
marmore decore multo. Hnde patet
tegeret. nequaquã interra posuit. sed
pͥmo illud marmore ꝓtexit. ac deuide
tabulas marmori suꝑposuit: ac terciũ
his duob auro uestitũ suꝑ addidit.
ut insequentib legit᷑. Sicut autẽ lati¬
tudo parietis in altũ exsurgens atq usq
ad laquearia ꝑuemens. ꝓfectꝰ uirtutũ
qͥb electi ad cegnũ celeste ꝑuenuuit.
uel certe ipsos electoꝵ choros sibimet
ꝑtemipora uaria succedentes significit:
ita equalitas paiumenti concorde eor¬
rumde humilitatẽ qua intemporali
adhuc uita positi socialit̾ inuicẽ cari¬
tate dictante conuersant᷑. ũ mineri¬
to demonstrat. Quod udelieet paui¬
ientỹ p̃ciosissimo erat marmore

Expanded text:
jure valeant protestari quia « Christi bonus odor jure valeant protestari quia « Christi bonus odor sumus Deo » in oEt texit pavimentum tabulatis abiegnis. Hoc quo modo factum sit, plenius in libro Paralipomenon explicat, ubi scriptum est: Stravit quoque pavimentum templi pretiosissimo marmore stratum decore multo . Unde patet tegeret, nequaquam in terra posuit, sed primo illud marmore praetexit, ac deinde tabulas marmori superposuit, ac tertium his duobus auri vestitum superaddidit, ut in sequentibus legitur. Sicut autem latitudo parietis, in altum exsurgens, atque usque ad laquearia perveniens, profectus virtutum, quibus electi ad regnum coeleste perveniunt, vel certe ipsos electorum choros, sibimet per tempora variantia succedentes significant, ita aequalitas pavimenti concordem eorumdem humilitatem, qua in temporali adhuc vita positi, socialiter invicem charitate dictante conversantur, non immerito demonstrat. Quod videlicet pavimentum pretiosissimo erat marmore
Abbreviated transcription (Latin):
plent. Dũ eñ qͥ nc̃ ap̃cedentib erudi¬
untur magistris. rursũ ipsi alios
sic ab aliis fixa constantia portant᷑
ut ad portandos alios ⁊ ipsi sufficiant.
usq adultimos qͥ infiue mundi nascit̾ist̃
iustos. Qui quasi insũmo domꝰ di cacumine
locati docent᷑ qͥd̾e ⁊portant᷑ ab alus: s qͥs
doceant quor ue fragilitatẽ tolerent ipsi
ñ habent. Quidelicet parictes intͥnsecus
tabulatis cedrinis oꝑiunt᷑: cũ corda fideliũ
amore uirtutũ redundant. Sicut ciũ cedri
nat᷑a ꝑfectos homines ut supͣ dociumus
typice deuuntiat: ita etiã locis oportunis
celsitudinẽ uirtutũ qͥb ad eandẽ ꝑfectio¬
nẽ uenit᷑ ñ ininerito designat. Leguntur
pͥmis fidei rudim̃tis usq adꝑfectionem
bone actionis iusq ad ingressũ pat̾e celestis
bonis insudare ñ desistunt oꝑib: cũ pͥmis
uistis usq adultimos incõsũmatione scłi
om̃s uirtutib student. quarũ merito

Expanded text:
plent . Dum enim qui nunc a praecedentibus erudiplent . Dum enim qui nunc a praecedentibus erudiuntur magistris, rursum ipsi alios sic ab aliis fixa constantia portantur, ut ad portandos alios et ipsi sufficiant usque ad ultimos, qui in fine mundi nascituri sunt, justos. Qui quasi in summo domus Dei cacumine locati docentur quidem et portantur ab aliis, sed quos doceant quorumve fragilitatem tolerent ipsi non habent. Qui videlicet parietes intrinsecus tabulatis cedrinis operiuntur, cum corda fidelium amore virtutum redundant. Sicut enim cedri natura perfectos homines ut supra Dominus typice denuntiat, ita etiam locis opportunis celsitudinem virtutum quibus ad eamdem perfectionem venitur, non immerito designat. Teguntur  electi a primis fidei rudimentis, usque ad perfectionem bonae actionis, et usque ad ingressum patriae coelestis, bonis insudare non desistunt operibus, cum a primis justis usque ad ultimos in consummatione saeculi, omnes virtutibus student, quarum merito
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. ñ surrerit maior ihobanne baptilla.
Cuĩ si comp̾em magnitudinis scire uis:
audi qͥd pat̾ ipsiꝰ angͥłs ait. Et ipse p̃ce¬
dom̃ intrinsecꝰ tabulatis cedri¬
ins. a pauim̃to domꝰ usq adsu¬
premũ parietũ: & usq ad laquearia
oꝑuit lignis cedrinis intrinsecus.
Ntrinsecus qͥdẽ donĩ cedro erat uestita.
lã foruisecꝰ tanto iutore lapis ipse de
qͦ facta fuerat fulgebat: ac si calculo
esset candido tecta. Iurta sensus uͦ mys¬
ticos parietes templi st̃ fideliũ ppłi. ex
quib sc̃a uniuersalis consistit eccła quoꝵ
dilatationẽ ꝑ orbẽ latitudo designat
parietũ. spem uͦ ⁊ intentionẽ omnem
ad celestia erectã longitudo. Hel certe
altitudo parietis que ex ordinibus
lapidũ suꝑ inuicem positis constat. pre¬
sentis statũ eccłe significat: ubi elec¬
ti suꝑ fundam̃tũ xp̃i om̃s edificati
sͥ iucẽ inordine ꝑ temporũ curricu¬
la succedunt: seseq in inuicẽ portan¬
tes legem xp̃i que ẽ caritas ad in¬

Expanded text:
rum non surrexit major Joanne Baptista . Cujus si comparem magnitudinis scire vis, audi quid Patri ipsius Angelus ait: Et ipse praece intrinsecus tabulatis cedrinis, a pavimento domus usque ad summitatem parietum, et usque ad laquearia operuit lignis cedrinis intrinsecus. » Intrinsecus quidem domus cedro erat vestita: nam forinsecus tanto nitore lapis ipse, de quo facta fuerat, fulgebat, ac si calculo esset candido tecta. Juxta sensus vero mysticos, parietes templi sunt fidelium populi, ex quibus sancta universalis consistit Ecclesia, quorum dilationem per orbem, latitudo designat parietum: spem vero et intentionem omnem ad coelestia erectam, longitudo. Vel certe altitudo parietis quae ex ordinibus lapidum super invicem positis constat praesentis statum Ecclesiae significat, ubi electi super fundamentum Christum omnes aedificati, sibi invicem in ordine, per temporum curricula succedunt, seseque invicem portantes, legem Christi, quae est charitas, adim
Abbreviated transcription (Latin):
ad iplet: ut nichil aliud uisus ur̃
nichil auditus. nchil olfactus. nichil
gustus. nichil tactus. dulce habsas.
nͥ diligere. dñm dm̃ nr̃m ex toto cor¬
de tota auima tota uirtute: dilige¬
re & ꝓrimum tanquã nos ipsos.
It oꝑuit domun lignis cedrinis.
upremũ ipsum domꝰ tectũ dicti
idest tabulatũ illud qd̾ supre¬
mis trabib: suꝑpositũ erat. Non enĩ
habebat templũ culmen insuperieib
sicut nec tab̾naculũ: s erat equale
quoiͦi ominib inpalestina ⁊ egypto
doĩ edificantib facere moris est
Idipsũ autẽ hoc tabulatũ q oꝑta ẽ dom̃.¬
q̃sq inresurrectionis gła uiros ⁊ singu

Expanded text:
adimplet, ut nihil aliud visus noster, adimplet, ut nihil aliud visus noster, nihil auditus, nihil olfactus, nihil gustus, nihil tactus dulce habeat, nisi diligere Dominum Deum nostrum ex toto corde, tota anima, tota virtute diligere et proximum tanquam nosmetipsos . « Et operuit domum lignis cedrinis. » Hic supremum ipsum domus tectum dicit, id est, tabulatum illud quod supremis trabibus superpositum erat. Non enim habebat tem plumculmen in superioribus, sicut nec tabernaculum, sed erat aequale, quomodo omnibus in Palaestina et Aegypto domus aedificantibus facere moris est. Id ipsum autem hoc tabulatum, quo operta est domquosque in resurrectionis gloria viros, et sing