comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus sui sentenciam fratribus indicauit:
et in insibilibus uerberibus sub febris
specie laniatus. nil aliud dicere poterat
nisi domne reficio. domne reficio. Cum¬
q interrogaretur cur hoc tam frequen¬
ter repeteret: dicebat se sub continuo
uerbere gemere: sicq sexto die sub hac
miserabili uoce defunctus est. Siquidem
plurimis documentis probatum est. in
eodem uenerabili monasterio fornicatio¬
nis contagione pollutos. diu subsistere
omnino non posse:xxii.
uo scilicet hactenus libra omnis¬
q mensura quam idem beatus
gregorius instituit: cũ modio
reseruatur. De cuius mensura si quis ad
opus monasterii panes uelit efficere.
triginta et quinq fiunt: singillatim
duntaxat trium librarum. Si quis uͦ
ad opus alterius: ad eundem numerũ
nũquam pertingunt. Quod cum pre¬
fatus Tacharias episcopus procerto uel¬
let addiscere: pro celebranda festiuitate
sancti andree apostoli. decem modiorũ
tritici mensuram pistoribus dedit. Ex

Expanded text:
tus sui sententiam fratribus indicavit, tus sui sententiam fratribus indicavit, et invisibilibus verberibus sub febris specie laniatus, nihil aliud dicere poterat, nisi: Domine, reficio; Domine, reficio. Cumque interrogaretur cur hoc tam frequenter repeteret, dicebat se sub continuo verbere gemere; sicque sexto die sub hac miserabili voce defunctus est. Siquidem plurimis documentis probatum est in eodem venerabili monasterio fornicationis contagione pollutos diu subsistere omnino non posse. 98. Quo scilicet hactenus libra omnisque mensura quam idem beatus Gregorius instituit cum modio reservatur, de cujus mensura si quis ad opus monasterii panes velit efficere, triginta et quinque fiunt, singuli duntaxat trium librarum; si quis vero ad opus alterius, ad eumdem numerum nunquam pertingit. Quod cum praefatus Zacharias episcopus pro certo vellet addiscere, pro celebranda 186 festivitate beati Andreae apostoli decem modiorum tritici mensuram pistoribus dedit; e
Abbreviated transcription (Latin):
am ligatus presbiter recordatus: incre¬
pando subiunxit. Dominus papa pridie
contra sarracenos perrexit: et uos qͦmodo
dicitis quod ipse ligare me iusserit. qui
cum postea non uidistis.: At illi dixerũt.
Si iohannes papa hinc abiit. sanctissimꝰ
gregorius hic remansit: qui monasterii
sui claustra solito more perlustrans. a te
suum fontem repperit dissipatun : et
nos ex cius tegminibus tue meretricule
furnum ac necessarium uidimus cooper¬
tum. Qui presbiter ut audiuit erubes¬
cens intremuit : eorumq uiolentia se
in curte monasterii teneri conspiciens:
quendam subdiaconem ab intimis egre¬
dientem. atq cubiculariis dicentem au¬
diuit. Extendite eum: et cum quadra¬
ginta rubricis uentrem totidemq dor¬
sum fornicatoris. atq sacrilegi pres biteri
uerberate. Quarum doloribus re uera
presbiter iam febricitans excitatus: ad
monasterium caballo depositus. dextra
leuaq ab aliis sustentatus recurrit: rea¬

Expanded text:
ae ligatus presbyter recordatus, increae ligatus presbyter recordatus, increpando subjunxit: Dominus papa pridie contra Sarracenos perrexit, et vos quomodo dicitis quod ipse me ligari jusserit, qui eum postea non vidistis? At illi dixerunt: Si Joannes papa hinc abiit, sanctus Gregorius hic remansit, qui monasterii sui claustra solito more perlustrans, a te suum fontem reperit dissipatum, et nos ex ejus tegminibus tuae meretriculae furnum ac necessarium vidimus coopertum. Quod presbyter ut audivit, erubescens intremuit, eorumque violentia se in corte monasterii teneri conspiciens, quemdam subdiaconum ab intimis egredientem atque cubiculariis dicentem audivit: Extendite eum, et cum quinquaginta rubricis ventrem, totidemque dorsum fornicatoris atque sacrilegi presbyteri verberate. Quarum doloribus revera presbyter jam febricitans excitatus, ad monasterium caballo impositus, dextra laevaque ab aliis sustentatus recucurrit, rea
Abbreviated transcription (Latin):
li quod appellatur glibus cauri diripu¬
it uel subduxit : et in regione septẽ
inarum loco qui dicitur iupera collo¬
cauit. Cui cum corrupta sanctimoni¬
alis quia latrinam et furnum contigu¬
um non habebat. crebro uideretur esse
molesta: infelix presbiter peccatum
peccato conectens. ut meretricule pla¬
cere potuisset. beatum gregorium ñ
recusauit offendere. Cuius mirabilis
immo saluberrimi fontis ligna tegulas¬
q diripiens: secessum et furnum pro¬
stitute femine non erubuit fabricare.
Quibus peractis. cum sequenti nocte
iam securior a querelis lasciue mulieris
in eadem domo dormiret: uidet duos
quosdam horribiles cubicularios. se li¬
gatis manibus ad uenerabile monasteri¬
um reducentes. Quos interrogans. cu¬
iiis precepto sibi talia facerent: audiuit
hec romanum pontificem precepisse.
Forte tune iohannes sancte sedis aposto¬
lice pontifex: contra sarracenorum in¬
cursus litora peragrabat. Cinius absenci¬

Expanded text:
li, quod appellatur Clivus Scauri, diripuli, quod appellatur Clivus Scauri, diripuit vel subduxit, et in regione septem viarum loco qui dicitur Vipera, collocavit. Cui cum corrupta sanctimonialis, quia latrinam et furnum contiguum non habebat, crebro videretur esse molesta, infelix presbyter peccatum peccato connectens, ut meretriculae placere potuisset, beatum Gregorium non recusavit offendere. Cujus mirabilis, immo saluberrimi fontis ligna tegulasque diripiens, secessum et furnum prostitutae feminae non erubuit fabricare. Quibus peractis, cum sequenti nocte jam securior a querelis lascivae mulieris in eadem domo dormiret, vidit duos quosdam terribiles cubicularios se ligatis manibus ad venerabile monasterium reducentes. Quos interrogans, cujus praecepto sibi talia facerent, audivit hoc Romanum pontificem praecepisse. Forte tunc Joannes, sanctae sedis apostolicae pontifex, contra Sarracenorum incursus littora peragrabat; cujus absenti
Abbreviated transcription (Latin):
labundus inquirere cepit. At illi deletũ
dormitorium coccorum manibus osten¬
derunt. Cumq deo deuotus comes eos
uellet supplicio subiugare: confessi sũt
illud edificium indulfi iussionibus de¬
leuisse. Fro cunus reparacione dum co¬
mes monachis argentum uoluisset
tribuere. sergniis magister militum resti¬
tit: promittens illud se pro eo continuo
melius refacturum. Mox comes humi¬
liter a monasterii claustro secedens: ad do¬
mum petri filii quondam Raroli cum su¬
is omnibus concessit: neq ulterius in
codem monasterio hospicium sibi dari
consensit. Indulfus uero in domo eiusdẽ
sergii magistri militum derelictus dispe¬
rut: sibiq senem apostolum preualuis¬
se suo ipsius detrim̃to monstrauit:i.
uper dominicus quidam presbi¬
ter ⁊acharia episcopo de quo
prefatus sum gregoriani mo¬
tit : qui carnis fragilitate corruptus.
eupraxiam quandam sanctimonialem
a monasterio beatissimi andree aposto¬

Expanded text:
labundus inquirere coepit. At illi deletum labundus inquirere coepit. At illi deletum dormitorium cocorum manibus ostenderunt. Cumque Deo devotus comes eos vellet supplicio subjugare, confessi sunt se illud aedificium Indulfi jussionibus delevisse. Pro cujus reparatione dum comes monachis argentum voluisset tribuere, Sergius, magister militum, restitit, promittens illud se pro eo continuo melius refecturum. Mox comes humiliter a monasterii claustro secedens, ad domum Petri filii quondam Caroli cum omnibus suis concessit; neque ulterius in eodem monasterio hospitium sibi dari concessit. Indulfus vero in domo ejusdem Sergii, magistri militum, derelictus disperiit, sibique sanctum apostolum praevaluisse suo ipsius detrimento monstravit. 185 97. Nuper Dominicus quidam presbyter, Zacharia episcopo, de quo praefatus sum, Gregoriani motitit monasterii; qui carnis fragilitate corruptus, Eupraxiam quamdam sanctimonialem a monasterio sancti Andreae aposto
Abbreviated transcription (Latin):
ge et dic comiti. ut ab hoc meo monas¬
terio in quo diuersorium fieri omnino
non licet: ante quam me ad iracundiam
prouocet. saluus recedat. Ecce ego fami¬
liari eius michi obnoxio. quem uidelicet
percussum ante secessum dimisi: congru¬
am medelam refundam. Quem quis esset
clericus requirens: ipsum se esse ꝑhibuit.
qui ex pictura que ex eius lectulo premi¬
nebat. facile potuisset agnosci. Statim
clericus surgens. lumen arripuit: et pie
ad indulfum iacentem perrexit: eum
semiuiuum iam repperit. Quem mag¬
nis heiulatibus clamare incipiens: tam
comitem quam cunctos qui sub eisdem
domibus dormiebant miserabili uocife¬
racione uenire coegit: et in faciem ia¬
centis aquam subfundens. per inuocati¬
onem beatissimi andree apostoli tandem
aliquando loqui fecit: atq cuncta que
sibi reuelata fuerant cum eo pariter co¬
miti reuelauit. Qui die facto monachos
euocauit: quid contra beatissimum an¬
dream apostolum commiserit. quere¬

Expanded text:
ge, et dic comiti ut ab hoc meo monasge, et dic comiti ut ab hoc meo monasterio, in quo diversorium fieri omnino non licet, antequam me ad iracundiam provocet, salvus recedat. Ecce ego familiari ejus mihi obnoxio, quem videlicet percussum anto secessum dimisi, congruam medelam diffundam. » Quem quis esset clericus requirens, ipsum se esse perhibuit, qui ex pictura quae ejus lectulo praeminebat agnosci facile potuisset. Statim clericus surgens lumen arripuit, et ex paque ad Indulfum jacentem perrexit, et eum semivivum jam reperit. Quem magnis ejulatibus clamare incipiens, tam comitem quam cunctos qui sub eisdem domibus dormiebant miserabili vociferatione venire coegit, et in faciem jacentis aquam suffundens, per invocationem sancti Andreae apostoli tandem aliquando loqui fecit; atque cuncta quae sibi revelata fuerant cum eo pariter Comiti revelavit. Qui, die facto, monachos evocavit, quid contra sanctum Andream commiserit quere
Abbreviated transcription (Latin):
de cetero plenam correptionem promit¬
tere. Continuo sanctissimus gregorius
iussit eum dimittere: qui ad terram de¬
luit. eodem anno ueram fuisse beatissimi¬
gregorii sentenciã moriendo ꝓbauit:
iusdem comitis homo sub alio
tempore. indulfus uocatus est.
Cui dum coccus pro comparan¬
dis lignis denarios peteret: nullomodo
potuit impetrare. S nefario iure per¬
cepit licenciam. ut regias. et fenestras.
et uicini dormitorii tabulas aggressus
diriperet: earumq ignibus sibi prandi¬
um prepararet. Cum sequenti nocte ip¬
semet indulfus ad secessum pergens: cur
monasterii tabulas tam petulanter pre¬
cepisset incendere. a quodam sene discus¬
sus est. At ille more gallico sanctum senẽ
increpitans follem: ab eo uirga leniter¬
quidem percussus est. S uir superbus
tanto pondere lapsus est: ut semiuiuus
humi decumberet. Eodem momento sub
eadem specie cuidam clerico foris dor¬
inienti. idem senex apparuit dicens. Sur¬

Expanded text:
de caetero plenam correctionem promitde caetero plenam correctionem promittere. Continuo Gregorius jussit eum dimitti; qui ad terram deluit, eodem anno veram fuisse Gregorii sententiam moriendo probavit. 96. Ejusdem comitis homo sub alio tempore Indulfus vocatus est. Cui dum cocus pro comparandis lignis denarios peteret, nullo modo potuit impetrare; sed nefario jure percepit licentiam, ut attegias, et fenestras, et vicini dormitorii tabulas aggressus diriperet, earumque ignibus sibi prandium praepararet. Cum sequenti nocte idem Indulfus ad secessum pergens, cur monasterii tabulas tam petulanter inpraecepisset, a quodam sene discussus est. At ille more Gallico sanctum senem increpitans follem, ab eo quidem virga leniter percussus est; sed vir superbus tanto pondere lapsus est, ut semivivus humi decumberet. Eodem momento sub eadem specie cuidam clerico foris dormienti idem senex apparuit, dicens: « Sur
Abbreviated transcription (Latin):
priuatus est:¬
odem quoq tempore: iappo pice¬
ni comes ibi applicuit. Qui mo¬
nachis quidem plurimam dapsi¬
litatem ostendit: et in rebus tam uenerabi¬
lis monasterii. usurpationem suorum pro¬
hibuit. Huius quidam familiaris nomine
falardus existens: si quando suppo ad pa¬
lacium processisset. fornicarias illuc detes¬
tantibus monachis non uerebatur indu¬
cere: atq cum eis cõmessationes et salta¬
ciones illicitas celebrare. Is deniq noctis
principio secessum petens: ab spiritibus
immundis in aere per capillos appensus
est. Cumq tota nocte dependens. uocis
officium non haberet: matutinalib horis
beatus gregorius ei uidendum se p̃buit
dicens. Inimice dei. non tibi sufficiunt
alia plurima mala que in meo monaste¬
rio peruicaciter perpetrasti: insuper me
retriculas scenicas in claustro monachico
tanquam in theatro conducis: Crede mͥ:
hoc anno peribis. Tunc ille magnis ce¬
pit uiribus penitenciam supplicare: et

Expanded text:
privatus estprivatus estEodem quoque tempore Suppo, Piceni comes, ibi applicuit, qui monachis quidem plurimam dapsilitatem ostendit, et in rebus tam venerabilis monasterii usurpationem suorum prohibuit. Hujus familiaris quidam, nomine Faraldus, existens, siquando Suppo ad palatium processisset, fornicarias illuc, detestantibus monachis, non verebatur inducere, atque cum eis comessationes et saltationes illicitas celebrare. Idemque noctis principio secessum petens, a spiritibus immundis in aere per capillos appensus est; cumque 184 tota nocte pendens vocis officium non haberet, matutinalibus horis beatus Gregorius ei videndum se praebuit, dicens: « Inimice Dei, non sufficiunt tibi alia mala quae in meo monasterio pervicaciter operaris, insuper scenicas meretriculas in claustro monachico tanquam in theatro conducis. Crede mihi, hoc anno peribis. » Tunc ille magnis coepit viribus poenitentiam supplicare, et
Abbreviated transcription (Latin):
am apostolum per dexteram tenens:
precepit subdiacono qui se preibat cũ
lumine dicens. Corripe illum. Qui dũ
correptus in lectulo clausis oculis rese¬
disset: beatus gregorius ait. Aspice in
nos. Intuitus autem eos teut gaudus ma¬
gis intremuit: eumq sibi taliter cõmi¬
nantem audiuit. Quia secundo commo¬
nitus uerbis oris mei credere noluisti.
et me tua inobediencia adeo ꝓuocasti
ut hunc apostolum dei huc fatigare
studuerim: scito cognoscens quia nisi
hodie ab hoc monasterio meo recesseris.
futura ebdomada cum tuis omnibus
uita priuaberis. Si uero recesseris. ab hac
quidem momentanea sentencia libera¬
beris: sed neq tu neq aliquis hic tecũ
degentium suam patriam reuidebit.
Mox teugaudus lectulo se proripuit:
et primo suis. deinde monasterii mo¬
nachis: postremo quibuscumq potuit
somnium reuelauit. Et quia aliud
hospicium cicius a pontifice impetrare
non potuit: apud sabinos concedens
eodem anno cum suis omnibus uita

Expanded text:
am apostolum per dexteram tenens, am apostolum per dexteram tenens, praecepit subdiacono qui se praeibat cum lumine, dicens: « Corripe illum. Qui dum correptus in lectulo clausis oculis resedisset, Gregorius ait: Aspice in nos. Intuitus eos Theutgaudus magis intremuit, eumque sibi taliter comminantem audivit: Quia secundo commonitus, verbis oris mei credere noluisti, et me tua inobedientia adeo provocasti ut nunc apostolum Dei huc fatigare studuerim, scito cognoscens quia nisi hodie ab hoc monasterio meo recesseris, futura hebdomada cum tuis omnibus vita privaberis. Si vero recesseris, ab hac quidem momentanea sententia liberaberis; sed neque tu, neque aliquis hic tecum degentium suam patriam revidebit. » Mox Theutgaudus lectulo se proripuit, et primo suis, deinde monasterii monachis, postremo quibuscunque potuit somnium revelavit. Et quia aliud hospitium citius a pontifice impetrare non potuit, apud Sabinos consedens, eodem anno cum suis omnibus vita
Abbreviated transcription (Latin):
nicholao fuerat sacerdotali priuatus
officio: liberalitate adriani pontificis
in eodem monasterio mansionem susce-¬
pit. Cu beatus gregorius in somnis ap¬
parens: maximum terrorem quo de suo
monasterio concitus egrederetur incus¬
sit. Ille perpendens uisum fuisse fantasti¬
cum: oracione facta rursus dormire ce¬
cali habitu redimitus apparens: nonne
inquit dixi tibi. ut a monasterio meo
quod in rebus propriis per inuocationẽ
sancti andree apostoli domino dedicaui
recederes: quia diuersorium fieri nullo
modo licuisset: Cumq teut gaudus hos¬
pitandi licenciam suscepisse se a pontifice
respondisset: beatus gregorius ait. Et
tu qui petisti. et ille qui dedit. utriq
contra deum fecistis: cuius uindictam
citius incurretis. Euigilans teut gaudus
intremuit: et facta oracione sopori se
reddere uoluit: cum repente uenientiũ
sonitum audiens uehementer expauit:
seq dormire simulauit. Appropinquans
ergo beatus gregorius. sanctum andre¬

Expanded text:
Nicolao fuerat sacerdotali privatus Nicolao fuerat sacerdotali privatus officio, liberalitate Hadriani pontificis in eodem monasterio mansionem suscepit. Cui beatus Gregorius in somnis apparens, maximum terrorem quo de suo monasterio concitus egrederetur incussit. Ille perpendens visum fuisse phantasticum, oratione facta rursus dormire coecali habitu redimitus apparens: « Nonne, inquit, dixi tibi, ut a monasterio meo, quod in rebus propriis per invocationem sancti Andreae apostoli Domino dedicavi, recederes, quia diversorium fieri nullo modo licuisset? » Cumque Theutgaudus hospitandi sibi licentiam suscepisse se a pontifice respondisset, Gregorius ait: Et tu qui petisti, et ille qui dedit, utrique contra Deum fecistis, cujus vindictam citius incurretis. Evigilans Theutgaudus intremuit, et facta oratione sopori se reddere voluit, cum repente venientium sonitum audiens vehementer expavit, seque dormire simulavit. Appropinquans ergo Gregorius sanctum Andre
Abbreviated transcription (Latin):
ens. ferula caput taurelli percussit: eũq
in fugam conuertens. me ab illius per¬
secutionibus liberauit. Ergo dum in co¬
le deperissent. et nullus ibidem habita¬
tor accederet. ac per hoc monachi pro
desolatione loci satagerent. cuidam eo¬
rum beatissimus gregorius in somnis
apparens: iubet ut si demonem a monas¬
terii fundo uoluissent depellere. ab ora¬
torio sancte martine in eodem fundo¬
usq ad oratorium sancte marie ibidem
in domo dominica constitutum: fratres
cum letaniis aquam spargentes exorci¬
zatam procederent. Quo facto. ita de¬
mon ab omni monasterii possessione re¬
pulsus est. ut postea per confinium li¬
mites. ore. naribus. atq oculis flãmas
eicere. porcosq cogere a subulco cona¬
tus sit: sed intra fines monasterii nũꝗͣ
intrare permissus:
lio quoq tempore teutgaudus
quondam treuirensis episcopus.
qui cum gunthario agrippine
colonie episcopo a reuerende memorie

Expanded text:
ens, ferula caput taurelli percussit, eumque ens, ferula caput taurelli percussit, eumque in fugam compellens, me ab illius percussionibus liberavit. » Ergo dum incolae deperissent, et nullus ibidem habitator accederet, ac per hoc monachi pro desolatione loci satagerent, cuidam eorum Gregorius in somnis 183 apparens jubet, ut si daemonem a monasterii fundo voluissent depellere, ab oratorio sanctae Martinae usque ad oratorium sanctae Mariae ibidem in domum Dominicam constitutum, fratres cum litaniis aquam spargentes exorcizatam procederent. Quo facto ita daemon ab omni monasterii possessione repulsus est, ut postea per confinii limites ore, naribus atque oculis flammas ejicere, porcosque cogere a subulco notatus sit, sed intra fines monasterii nunquam intrare permissus. 94. Alio quoque tempore Theutgaudus quondam Trevirensis episcopus, qui cum Guntario, Agrippinae Coloniae episcopo, a reverendae memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
mine. quem similiter affligebat reli-¬
querit. Qui romam ueniens. dum tan¬
te cladis periculum fratribus indica¬
ret. interrupto sermone monasterii
portas egressus est: et obstupescentib
monachis non nisi mane facto reuer¬
sus est. A quibus curiose discussus.
quonam se pridem subita uelocitate
proriperet : confessus est dicens. Dum
uobis infaniem demonis reuelarem.
taurellus affuit : anterioribusq pedi¬
bus me complectens. ac suis corniculis
tondens. ante se cepit minare: et tota
nocte me subire muros coegit. et ar-¬
bores. Cumq nouissime per pontem
me conaretur emergere. de ipsius
complexibus exihiui: eumq toto cona¬
mine fugiens. ad portas quas euthimi¬
us egumenus fecerat monasterii huius
perueni: quas clausas inueniens. amba¬
bus manibus ambos eius anulos appre¬
hendi: et dum ab eis me luctaretur diuel¬
lere. quidam caluus pontifex obliquo
latere se inter portarum rimas excuti¬

Expanded text:
mine, quem similiter affligebat, relimine, quem similiter affligebat, reliquerit. Qui Romam veniens, dum tantae cladis periculum fratribus indicaret, interrupto sermone monasterii portis egressus est, et obstupescentibus monachis nonnisi mane facto reversus est. A quibus curiose discussus, quonam se pridem tam subita velocitate proriperet, confessus est, dicens: « Dum vobis insaniam daemonis revelarem, taurellus adfuit, anterioribusque pedibus me complectens, ac suis corniculis tundens, ante se coepit minare, et tota nocte me subire muros coegit et arbores. Cumque novissime per pontem me conaretur demergere, de complexibus ipsius exilui, eumque toto conamine fugiens, ad portas quas Euthymius hegumenus fecerat monasterii hujus perveni; quas clausas inveniens, ambabus manibus ambos ejus annulos apprehendi; et dum ab eis me luctaretur divellere, quidam calvus pontifex obliquo latere se inter portarum rimas excuti
Abbreviated transcription (Latin):
ab ergastulo iussit extrahere: libe¬
rumq dimittere. Nec multum post
monachi frater ita sanus reuersus
est: ut uideatur hactenus in eiusdẽ¬
patris monasterio tanto fidelius deser¬
uire: quanto se illius adminiculo me¬
dudũ memorie nicholai pontifi
ne presule. sicut hodie super est. pro¬
curante: fundum barbilianum. cuius
superius feceram mentionem. pro in co¬
larum sceleribus demon aggressus est:
et in similitudine taurelli de pratis
mugiendo ad domum recurrens. inui¬
sibiliter suis corniculis uirum sentieba¬
tur noctu percutere: bouesq a prese¬
pibus extrahens. per contiguos campos
et compita cursu uelocissimo fatigare.
Cumq hoc diutius faceret. crebroq
rusticis noxius immineret: huiusmo¬
di percussionibus saxulum quendam
eiusdem predii conductorem affligen¬
do disperdidit. Deinde bubulcos aggres¬
sus tanta cede perdomuit: ut intra
trium mensium spacium neminem il¬
lic preter unum caucum ursulum no¬

Expanded text:
ab ergastulo jussit extrahi, libeab ergastulo jussit extrahi, liberumque dimitti. Nec multo post monachi frater ita sanus reversus est, ut videretur hactenus in ejusdePatris monasterio tanto fidelius deservisse, quanto se illius adminiculo meue memoriae Nicolai pontificae praesule, sicut hodie superest, procurante, fundum Barbilianum, cujus superius feceram mentionem, pro incolarum sceleribus daemon aggressus est; et in similitudine taurelli de pratis mugiendo ad domum recurrens, invisibiliter suis corniculis virum sentiebatur noctu percutere, bovesque a praesepiis extrahens, per contiguos campos et compita cursu velocissimo fatigare. Cumque hoc diutius faceret, crebroque rusticis noxius immineret, hujusmodi percussionibus Saxulum quemdam ejusdem praedii conductorem affligendo disperdidit. Deinde bubulcos aggressus, tanta caede perdomuit, ut intra trium mensium spatium neminem illic praeter unum tantum Ursellum no
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut sibi fratrem sospitem reddere
dignaretur. Itaq cum nocte quadam
post huiusmodi fletus quiesceret: be¬
atissimus gregorius apparuit ei. et¬
dixit. Uidens lacrimas tuas suscepi ora¬
tionem tuam. et ecce germanum tu¬
um tibi hodie sanum restituam: et
hoc tibi signum. quia statim ut dies
illuxerit. iussu pontificis presbiter qͥ
hic inclusus est extrahetur. Que ille
surgens. matutinali tempore fratrib¬
uelociter indicauit. Forte tunc idem
pres biter campanus de loco qui claus¬
trum non longe a terracina dicitur
a suis pro quodam crimine accusa¬
tus. in eodem monasterio uinctus¬
tenebatur : et temporibus multis la¬
bentibus a suis accusatoribus iam
contemptus : a cunctis quoq fuerat
in obliuionem deductus. Cum nullũ
propinquum. nullum in urbe cog¬
nitum habere potuisset. qui de eo
pontifici suggessisset. et monachi qui¬
dem pro eo satagerent. sed proficien¬
di aditum non haberent: pontifex

Expanded text:
tur, ut sibi fratrem sospitem reddere tur, ut sibi fratrem sospitem reddere dignaretur. Itaque 182 cum nocte quadam post hujusmodi fletus quiesceret, beatus Gregorius apparuit ei dicens: « Videns lacrymas tuas, suscepi orationem tuam; et ecce germanum tuum tibi hodie sanum reducam. Et hoc tibi signum, quia, statim ut dies illuxerit, jussu pontificis, presbyter qui hic inclusus est extrahetur. » Qui surgens matutinali tempore fratribus indicavit. Forte tunc idem presbyter Campanus de loco qui Claustrum non longe a Terracina vocatur, a suis pro quodam crimine accusatus, in eodem monasterio tenebatur; et temporibus multis labentibus a suis accusatoribus, jam contemptus, a cunctis quoque suis fuerat in oblivionem deductus, cum nullum propinquum, nullum in Urbe cognitum habere potuisset, qui de eo pontifici suggessisset; et monachi quidem pro eo satagerent, sed proficiendi aditum non haberent, pontifex
Abbreviated transcription (Latin):
rantibus. monachicum habitum sus¬
cepit: et paulatim ingrauescente mo¬
lestia. sexte ferie diluculo subdormi¬
uit: ac denuo suscitatus. apparuisse
sibi sanctum andream apostolum. seq
circa horam terciam uocandum esse:
sibiq preceptum perhibuit : ut quia
sue mortis expectacione suspensi mona¬
chi. sancti fabiam munia solito celebra¬
re non poterant. mox corpus suum se¬
pulture traderent: acceptis a se oereis
ac thimiamatibus. ad peragenda sollẽp¬
nia festinarent. Hora itaq tercia letus¬
episcopus defungitur: ut in ipsa uultꝰ
eius leticia. conuersio ipsius deo fuisse pla¬
cabilis. cunctis uidentibus benignissime¬
monstraretur: xui.
odem tempore germanus eius¬
dem monachi mentis insaniam
passus est: ita ut humana con¬
sorcia fugiens. multo tempore ꝑuagus
per criptas solitarias et cenosa monum̃¬
ta discurreret. Cuius insanie frater
nimium condolens: cotidie beatissimũ
gregorium profusis lacrimis precaba¬

Expanded text:
rantibus, monachicum habitum susrantibus, monachicum habitum suscepit; et paulatim ingravescente molestia, sextae feriae diluculo subdormivit. Ac denuo suscitatus, apparuisse sibi sanctum Andream apostolum, seque circa horam tertiam vocandum esse, sibique praeceptum perhibuit, ut quia suae mortis exspectatione suspensi monachi, sancti Fabiani munia solita celebrare non poterant, mox corpus suum sepulturae traderent, acceptisque a se cereis ac thymiamatibus ad peragenda solemnia festinarent. Hora itaque tertia episcopus laetus defungitur, ut in ipsa vultus ejus laetitia, conversio ipsius Deo fuisse placabilis cunctis videntibus monstraretur. 92. Eodem tempore germanus ejusdem monachi mentis insaniam passus est, ita ut humana consortia fugiens, multo tempore pervagus per cryptas solitarias, et coenosa monumenta discurreret. Cujus insaniae frater nimium condolens, quotidie sanctum Gregorium profusis lacrymis precaba
Abbreviated transcription (Latin):
palacio prandere cognouit expectans.
redeuntem sacerdotalibus uestimentis
indutum. colore fulgidum. ualitudine
quoq sanissimum. salutare curauit. Cui
episcopus ait. Iam nune in tota urbe ꝓ
diuino haberis: quia de his quos mori¬
turos prenunciasti. solus unus reman¬
sit. At ille. utinam sicut et ille quem ui¬
uere putas defunctus est: sic ipse qͥ hunc
sequi predictiis est exiliret. Cumq de eo¬
episcopus tota curiositate requirerit. et
monachus dicere palpitaret: tandem uͥ
die sexto se moriturum cognouit expal¬
luit. atq contremuit: resumptisq uiri¬
bus. contra monachum frenduit: quem
redire uolentem retinuit: interiora cu¬
biculi peruagus penetrauit: paulatim
sibi fauces dolere persensit. De hinc tac¬
to sibi pulsu. mox febris signa cognouit.
monacho credidit. domum suam dispo¬
suit: ad monasterium cui preerat eisdẽ
infulis redimitus quibus a patriarcha
fuerat reuersus uenit. Secunda feria tã¬

Expanded text:
palatio prandere cognovit, exspectans palatio prandere cognovit, exspectans redeuntem, sacerdotalibus vestimentis indutum, colore fulgidum, valetudine quoque sanissimum, salutare curavit. Cui episcopus ait: « Jam nunc in tota urbe pro divino haberis, quia de his quos morituros praenuntiasti, solus unus remansit. At ille: Utinam sicut et ille quem vivere putas defunctus est, sic ipse qui hunc sequi praedictus est exiliret. » Cumque episcopus de eo tota curiositate requireret, et monachus dicere palpitaret, tandem ubi die sexto se moriturum cognovit, expalluit atque contremuit; resumptisque viribus, contra monachum frenduit; quem redire volentem retinuit. Interiora cubiculi pervagus penetravit; paulatim sibi fauces dolere persensit. Deinde sibi tacto pulsu, mox febris signa cognovit; monacho credidit; domum suam disposuit; ad monasterium cui praeerat, eisdem infulis redimitus quibus a patriarchio reversus fuerat, venit. Secunda feria cun
Abbreviated transcription (Latin):
excrearet iniunxit. Ille tussiens. partẽ
coagulati sanguinis in morem lapidis
reuera proiecit: et ab ipsis pene mor¬
tis ianuis liberatus: eadem nocte contͣ
spem omnium matutinalibus himnis
interfuit. Mirantibus fratribus: sa¬
nitatis sue modum innotuit. Quos
quando et qualiter ex monasterii fami¬
lia morituros preuiderit indicauit:
de sola interi episcopi morte dubi¬
tando conticuit. Euestigio in cuncto¬
rum morti deputatorum auribus uo¬
lans fama discurrit: et dum ex rela¬
cione monachi se morituros certo die
cognoscerent: dispositis suis reculis.
ita se in mortem secuti sunt. sicũt in
umq pres. Abiter et mo¬
nachus lucido episcopo tam
durum nuncium reuelare
timeret. tacere autem penitus non au¬
deret. monasterio se tandem proripu¬
it: et ad domum episcopi. non longe
a flumine tiberis. regione uidelictx
iuxta basilicam sanctorum ciri et ioħis
positam: somnium nunciaturus asces¬
sit. Quem scilicet ubi cum pontifice in

Expanded text:
excrearet injunxit. Ille tussiens, partem excrearet injunxit. Ille tussiens, partem coagulati sanguinis in modum lapidis re vera projecit; et ab ipsis pene mortis januis liberatus, eadem nocte contra spem omnium matutinalibus hymnis interfuit. Mirantibus fratribus, sanitatis suae modum innotuit, quos quando et qualiter ex monasterii familia morituros praeviderit, indicavit; de sola interim episcopi morte dubitando conticuit. Et e vestigio in cunctorum morti deputatorum auribus volans fama discurrit; et dum ex relatione monachi se morituros certo die cognoscerent, dispositis suis reculis, ita se in mortem secuti sunt, sicut fuerant in Cumque presbyter monachus Lucido episcopo tam dirum nuntium revelare timeret, tacere autem penitus non auderet, monasterio se tandem proripuit, et ad domum episcopi non longe a flumine Tiberi, regione videlicet juxta basilicam sanctorum Cyri et Joannis positam, somnium nuntiaturus accessit. Quem scilicet, ubi cum pontifice in
Abbreviated transcription (Latin):
enedicti quoq pontificis tem¬
pore lucido ficulino episcopo
ei e:⁊dem monasterio premi¬
nente. cum U pestilencia faucium
multitudo cotidie maxima deperiret:
idem monachus preclusis faucibus ue¬
nit ad mortem. Cui desperanti. bea¬
tissimus gregorius in somnis apparu¬
it dicens. Uis sanus fieri: At ille se¬
Si michi inquit promiseris ea que tͥ
dixero fore dicturum: scito te esse cito¬
sanandum. Sin uero: cicius moritu¬
rum. Cumq ille se dicturum tota cer¬
titudine promisisset: audiuit. Uade
denuncians sabe. iohanni. benedicto.
martino. palumbo. et antonio mona¬
chis: laurentio cocco. gemmoso carpen¬
tario. accepto pistori andree romano.
et leoni laicis: quontam a crastino inci¬
pientes. omnes diatim se moriendo sub¬
sequentur. Post quorum discessum : de¬
nuncia lucidum episcopum qui tenet
id monasterium. die septimo nichilomi¬
nus moriturum. His dictis. monachum
oscitare precipiens. duos digitos in fau¬
cem comecit: uulnusq disrumpens. ut

Expanded text:
enedicti quoque pontificis tempore, Lucido Ficulino episcopo eidem monasterio praeminente, cum pestilentia faucium multitudo quotidie maxima deperiret, idem monachus, praeclusis faucibus, venit ad mortem, cui desperanti beatus Gregorius in somnis apparuit, dicens: Vis sanus fieri? At ille reSi mihi, inquit, promiseris ea quae tibi dixero fore dicturum, scito te esse sanandum; sin vero, citius moriturum. Cumque ille se dicturum tota certitudine promitteret, audivit: Ito, denuntians Sabae, Joanni, Benedicto, Martino, Palumbo et Antonio monachis, Laurentio coco, Gemmoso carpentario, Accepto pistori, Andreae, Romano, et Leoni laicis, quoniam a crastino incipientes omnes dietim se moriendo subsequentur. 181 Post quorum decessum denuntia, Lucidum epîscopum, qui tenet id monasterium, die septimo moriturum. » His dictis, monachum oscitare praecipiens, duos digitos in faucem conjecit, vulnusque disrumpens, ut
Abbreviated transcription (Latin):
meritis scĩs euicit. expulit. et extindẽ.
uiri quod ipse clauserat aꝑire p̾sũpsit.
et ultione non caruit: nos quoq ꝑti
dere: quia deo in se loquente sine mu¬
tabilitate manentes sentencias expri¬
mit eorũ sermo qui transit:
uedam puella ab urbe tholo¬
sa preclaris orta natalibus:
ab infanc a maligni sp̃c tene

Expanded text:
meritis sanctis evicit, expulit et extincxit. meritis sanctis evicit, expulit et extincxit. Remigii quod ille clauserat aperire presumpsit et ultione non caruit, nos quoque perdere, quia, Deo in se loquente, sine mutabilitate manentes sententias exprimit eorum sermo, qui transit. Ͻ. 9. Quaedam puella ab urbe Tolosa, preclaris orta natalibus, ab infantia maligni spirit
Abbreviated transcription (Latin):
Sioq totũ flãmarũ globum ante se fu¬
gientem per patentẽ portã sic enĩ tunc
temporis uocabatur: quia portis aliis
clausis. ob ciuitatis custodiam ꝓ exeun¬
tium et introeuntiũ cõmoditate in die
patebat diuina potencia expulit: et
alia porta ad hoc officiũ deputata p̃fa¬
tam portã clausit: et ut nũquã ab ali¬
quo aperiretur cum interminatione
uindicte qui illã p̃sumeret aꝑire ꝓhibu¬
it. sicut et iosue inp̃catus est ultionem
de eo qͥ muros iericho dei uirtute deiectoᷤ
denuo restauraret:
ost quosdam uero annos cuns¬
quidam nomine fercintus secus illam
portã manens. ꝑtusum in maceria qua
eadem porta obstrusa fuerat fecit: per
quem fimũ sue curtis eiceret. Quẽ mox
tanta uindicta est secuta: ut non homo
non pecus. clade suꝑuemente in eadem
domo remanserit. In quo miraculo om¬
nibus dei gracia declarauit. qd uir dei
plenus fide plus igne dium amoris
caluit. qui seuiciã tante indignationis

Expanded text:
Sicque totum flammarum globum ante se fuSicque totum flammarum globum ante se fugientem per Patentem portam, – sic enim tunc temporis vocabatur, quia, portis aliis clausis ob civitatis custodiam, pro exeuntium et introeuntium commoditate in die patebat, – divina potentia expulit, et alia porta ad hoc officium deputata, prefatam portam clausit, et ut numquam ab aliquo aperiretur, cum interminatione vindictae, qui illam presumeret aperire, prohibuit, sicut et Iosue inprecatus est ultionem de eo, qui muros Hiericho Dei virtute deiectos denuo restauraret. Post quosdam vero annos cquidam nomine Fercintus secus illam portam manens pertusum in maceria, qua eadem porta abstrusa fuerat, fecit, per quem fimum suae curtis eiceret. Quem mox tanta est vindicta secuta, ut non homo, non pecus, clade superveniente, in eadem domo remanserit. In quo miraculo omnibus Dei gratia declaravit, quod vir Dei plenus fide plus igne divini amoris caluit, qui sevitiam tantae indignationis
Abbreviated transcription (Latin):
marum globis eiuitatẽ remorũ fuccendit:
et nimia uastacione oborta. iam fere ter¬
ciam partem fauillis extantib conere¬
matio ꝑacta consũpserat: et qđ residuũ
erat uictrix flãma lambebat. Cinus rei¬
nichasii urbis remorũ pontificis et mris
nam ibi tunc morabatur. se prostrauit.
Et surgens ab or̃one. suspiciens in celũ
ingemuit. et dix̃. Deus deus m̃s: ad esto
uoci mee. Et concito cursu per gradus
molle lucũ imp̃ssa eius fuere uestigia:
que hodieq ad memoriã diuini mira cłi
demostrantur. Et sic celeri uelocitate cu¬
currit: atq se igni opposuit. Statĩq
ut extensa dextera contra ignem cum
inuocatione xp̃i nominis signum sc̃e
crucis fecit: totũ illud incendiũ uelut
quodam reatu cognito fracta et conci-¬
sa atq in sese relisa uirtute. cepit ante
uiri dei presentiã fugere. qd uir dñi
semper insequebatur: et inter ignem
et ea que adhuc erant residua. cũ signo
sc̃e crucis et inuocatione xͥ se oppouebat.

Expanded text:
marum globis, hanc civitatem Remorum succendit, et nimia vastatione oborta, iam fere partem tertiam, favillis extantibus, concrematio peracta consumpserat et quod residuum erat victrix flaNicasii urbis hujus pontificis et martyris nam ibi tunc morabatur se prostravit: et surgens ab oratione, suspiciens in coelum, ingemuit et dixit: Deus, Deus meus, adesto voci meae. Et concito cursu per gradus, molle lutum, inpressa eius fuerunt vestigia, que hodieque ibi ad memoriam divini miraculi demonstrantur. Et sic celeri volocitate cucurrit atque se igni opposuit. Statimque ut extensa dextera contra ignem cum invocatione Christi nominis signum sanctae crucis fecit, totum illud incendium, velut quodam reatu cognito, fracta et concisa atque in sese relisa virtute, copit ante viri Dei presentiam fugere. Quod vir Dei semper insequebatur et inter ignem et ea que adhuc erant residua cum signo sanctae crucis et invocatione Christi se opponebat.
Abbreviated transcription (Latin):
et uitã et rerum suarũ possessionem.
apud regem obtinuit. Idem autẽ re¬
compensationis gr̃a. sc̃o remigio spar-
sionis sue beneficio recipere noluit. S
qm̃ idem eulogius uerecundie confusi¬
one addictus. quia contra natales fu¬
os uita donari per alterius indulgen-¬
tiam meruit. in seculari habitu stare
non uoluit: sc̃s remigius ei dix̃. ut
si ꝑfectus esse uellet uenderet omĩa
sua et daret pauꝑib. et sequeretur
xp̃m. Et sic de thesauro eccłastico
taxatũ p̃cium quinq scilicet milia
libras argenti eulogio dedit: et ean¬
parauit: bonum exemplũ omnibus
epĩs tam suo tẽpore in carne uiuen¬
tibus quã post eum in ordine succe
uel his qui ad miscd̾iam ecclesie confu¬
giunt qui iniuriã patiuntur. aut
qui peccantes in exilio uel in insulis
dãpnantur. aut certe quãeũq senten¬
ciam suscipiunt. iuxta sacros cano¬
nes subuenentes. uel quecũq agen¬
tes bona pro temporali retributione ñ

Expanded text:
et vitam et rerum suarum possessionem et vitam et rerum suarum possessionem apud regem obtinuit. Isdem autem recompensationis gratia sancto Remigio Sparnaonis suae beneficio recipere noluit. Sed quoniam idem Eulogius verecundiae confusione addictus, quia contra natales suos vita donari per alterius mdulgentiam meruit, in saeculari habitu stare non voluit, sanctus Remigius ei dixit, ut, si perfectus esse vellet, venderet omnia sua et daret pauperibus et sequeretur Christum. Et sic de thesauro aecclesiastico taxatum pretium, quinque scilicet milia libras argenti, Eulogio dedit et eancomparavit: bonum exemplum omnibus episcopis, tam suo tempore in carne viventibus, quam post eum in ordine succedvel pro his qui ad misericordiam aecclesiae confugiunt, qui iniuriam patiuntur, aut qui peccantes in exilio vel in insulis damnantur, aut certe quamcumque sententiam suscipiunt, iuxta sacros canones subvenientes, vel quaecumque agentes bona pro temporali retributione non
Abbreviated transcription (Latin):
repulsus. dixit illis. Semꝑ laborate. et
egestatem sustinete: sicut hodie manen¬
tis sentencie uerborũ illius uirtus os¬
tendit. Surgente interea rege a sõno
meridiano. reuersus est ad eum sc̃s re¬
migius: et omĩa que ambitus cireui¬
tionis eius continuit. ei p̃cepto sue aue¬
toritatis rex donauit: que usq hodie
rem̃sis eccła quarũ rerum capita sũt
luliacus et codiciacus iure quieto pos¬
sidet. Legimꝰ in saera et antiqͣ histo¬
ria scm̃ dauid montes gelboe male¬
dixisse: ut nec ros nec pluuia ueniret
super eos: neq essent agri primiciarũ.
Habemus sc̃m remigium ore ꝓpħico
maledixisse insensibilib creaturis: ut
possessores earũ sterilitatis dãpno in uin
dicta retributionis ferirentur: xxu.
ulognus quidam uir p̃potenꝰ
conuictus apud regem lug¬
douicũ de crimine regie
maiestatis: cum se purgare
cessionem piissimi remigii confessoris¬
xͥ confugiũ fecit. Cui sc̃s remigius

Expanded text:
repulsus, dixit illis: 'Semper laborate et repulsus, dixit illis: 'Semper laborate et egestatem sustinete'; sicut hodieque manentis sententiae verborum illius virtus ostendit. Surgente interea rege a somno meridiano, reversus est ad eum sanctus Remigius, et omnia que ambitus circuitionis illius continuit ei precepto suae auctoritatis rex donavit. Que usque hodie Remensis aecclesia, – quarum rerum capita sunt Luliacus et Codiciacus, – iure quieto possidet. Legimus in sacra et antiqua historia, sanctum David montes Gelboe maledixisse, ut nec ros nec pluvia veniret super eos, neque essent agri primiciarum. Habemus sanctum Remigium ore prophetico maledixisse insensibilibus creaturis, ut posdicta retributionis ferirentur. XLVIII. Eulogius quidam vir praepotens, convictus apud regem Ludovicum de crimine regiae majestatis, cum se purgare cessionem beati Remigii confugiugium fecit. Cui sanctus Remigius
Abbreviated transcription (Latin):
tim rota molendini uerti in aduersũ
cepit. Idem autẽ homo clamauit post
beatum remigiũ dicens. Serue dei ueni:
et habeamus insimul hunc molendinũ.
Cui sc̃s remigius. Nec michi. nec tͥ. Et
sic talis fossa in eodem loco deuenit:
ut ex tune et nunc et usq in ꝑpetuũ
molendinus ibi esse ñ possit. Et quia
repulsus est a quibusdam hominibus
ne siluulam quandã intra terminos.
suos concluderet: dix̃ ut nec folia ũꝗͣ
de ipsa silua intra terminos suos cum
eĩset contigua euolarent: nec fustis
inde uersus illos terminos caderet. Qd̃
et obseruatũ est: quãdiu ipsa silua mã¬
sit. Abinde quoq procedens: uenit ad
uillam nomine cauiniacũ. Quã conclu¬
dere intra illos fines uolens: ab homi¬
nibus eiusdem uille reiectus fuit. Tũc
ille uultu hilari mͦ reiectus. mͦ reꝓpin¬
quans. signa per suum iter misit: sicut
loca demonstrant per que reiectus. et ꝑ
que reappropinquans ꝑrex̃. Tandem

Expanded text:
tim rota molendini verti in inversum tim rota molendini verti in inversum cepit. Isdem autem homo clamavit post beatum Remigium, dicens: 'Serve Dei, veni, et habeamus insimul hunc molendinum'; cui sanctus Remigius: 'Nec mihi nec tibi. Et sic talis fossa in eodem loco devenit, ut ex tunc et nunc et usque in perpetuum molendinus ibi esse non possit. Et quia repulsus est a quibusdam hominibus, ne silvulam quandam intra terminos' suos concluderet, dixit, ut nec folia umquam de ipsa silva intra terminos suos, cum esset contigua, evolarent, nec fustis inde versus illos terminos caderet; quod et observatum est, quandiu illa silva mansit. Abinde quoque procedens, venit ad villam nomine Caviniacum; quam concludere intra illos fines volens, ab hominibus eiusdem villae reiectus fuit. Tunc ille vultu hilari, modo reiectus, modo repropinquans, signa per suum iter misit, sicut loca demonstrant, per que reiectus et per quae reappropinquans perrexit. Tandem
Abbreviated transcription (Latin):
ex lugdouicus sedem suam
in suessionis ciuitate unde¬
siagrium expulerat consti¬
tuens: delectabat᷑ p̃sencia
colloquio beaii remigii. S quia
uillas quas sibi rex et franci in pago
iessionco uidelicet ac laudunensi de
sis dei dederat: no habebat in uei¬
nitate illius ciuitauis suessorũ nͥ unã
uillulã que scõ nic asio data fuerat.
Unde suadente rel giosissima regina.
et petentib locorũ incolis qui
multiplicib exemis erant grauati:
ut qd̾ regi debebant ecclesie rem̃si ꝑsol
uerent: rex scõ remigio concessit. ut
quantũ circuiret dum ipse meridie
quiesceret. totum illi donaret. Sẽs au¬
tem remigius per fines qui manifestis¬
sime parent ꝑgens: signa sui itineris
misit. In quo fine quidam homo
habens molendinũ: reppulit sc̃m
remigiũ ne intra illos fines ipsum molen
dinum concluderet. Quẽ beatꝰ remigiꝰ
blande alloquens ait. Amice ñ sit tibi
durum: ut simul habeamꝰ hune mo¬
lendinum. Ille autem reiecit eũ. Et sta¬

Expanded text:
ludowicus rex sedem suam in Suessionis civitate, undeSiagrium expulerat, constituens, delectabatur presentia et colloquio beati Remigii. Sed quia villas, quas sibi rex et Franci in pagis Suessonico videlicet ac Laudunense dedcasis Dei donaverat, non habebat in vicinitate ipsius civitatis Suessorum nisi unam villulam, quae sancto Nicasio data fuerat. Unde, suadente religiosissima regina et petentibus locorum incolis, qui multiplicibus exeniis erant gravati, ut qverent, rex sancto Remigio concessit, ut quantum circumiret, dum ipse meridie quiesceret, totum illi donaret. Sanctus autem Remigius per fines, quae manifestissime patent, pergens, signa sui itineris misit. In quo fine quidam homo habens molendinum repulit sanctum Remigium, ne intra illos fines ipsum moledinum concluderet. Quem beatus Remigius blande alloquens, dixit: 'Amice, non sit tibi durum, ut simul habeamus hunc molendinum'. Ille autem reiecit eum, et sta
Abbreviated transcription (Latin):
ulti demnq de francorũ exer¬
citi necdum ad fidem conuer¬
si. cum regis parente ragana¬
rio ultra sũnam fluuiũ aliꝗͣ¬
diu deguerunt: donec xp̃i gracia coo¬
perante gloriosis potitus uictoriis. eun¬
dem raganariũ flagiciis turpitudinũ
inseruientẽ. uinctũ a francis sibi tradi¬
tum rex lugdouicus occidit: et om¬
nem francorũ popłm ꝑ beatũ remigi¬
um ad fidem ꝯuerti et haptirari clem̃¬

Expanded text:
ulti denique de Francorum exercitu, necdum ad fidem conversi, cum regis parente Raganario ultra Sumnam fluvium aliquandiu deguerunt, donec, Christi gratia cooperante, gloriosis potitus dem Raganarium, flagitiis turpitudinem inservientem, vinctum a Francis, sibi traditum rex Ludovicus occidit, et omnem Francorum populum per B. Remigium ad fidem converti et baptizari
Abbreviated transcription (Latin):
ostendere per coiumbe speciem in allacio¬
ne crismatis: sicut et des⁊ aliis rata est
eatholicorũ patrum se Iquenda senten¬
tia. qua dicitur. Diuina oꝑatio si raci¬
one cõprehendit᷑ non ẽ ãmirabilis:
nec fides habet meritũ. cui humana ra

Expanded text:
ostendere per columbae speciem, in allatione chrismatis, sicut et de aliis, rata est catholicorum Patrum sequenda sententia, qua dicitur: Divina operatio, si ratione comprehenditur, non est admirabilis; nec fides habet me
Abbreviated transcription (Latin):
antro quod illic cernitur hospicium faci¬
ens. nocturnis horis tanto crepitabat fra¬
gore: ut omnia fundamenta monaste¬
rii putaretur conuellere. Nonnumquam
equos de stabulis auferens: audiebatur
tota nocte discurrere: quorum duos
precipicio demersisse probatus est. Cũq
pauore tanti sonitus monachos a tricli¬
nio quo ad auram propter feruorem
caumatis iacere solebant penitus auer¬
tisset: unus eorum in uirtute dei om¬
nipotentis ante foramen decumbens.
oracione facta cepit dormire. Cui de¬
monium in similitudine catti apparuit:
eumq unguibus est aggressus decerpt¬
re. Quo monachus oracione depulso:
identidem sopori se tradidit. Cum su¬
bito demon in similitudinem euiusdam
ethiopis lancea minando apparuit di¬
cens. Ego quidem hinc uado: sed te
uulneratum dimitto. Quo dicto lan¬
ceam uibrauit: monachumq sicuti uidebat᷑
in somnis percussit. Qui tantis clamo¬
ribus eiulauit: tãquam si re uera per¬

Expanded text:
antro, quod illic cernitur, hospitium faciantro, quod illic cernitur, hospitium faciens, nocturnis horis tanto crepitabat fragore, ut omnia fundamenta monasterii putaretur convellere. Nonnunquam equos de stabulis auferens audiebatur tota nocte discurrere, quorum duos praecipitio demersisse probatus est. Cumque pavore tanti sonitus monachos a triclinio, in quo ad auram propter fervorem caumatis jacere solebant, penitus avertisset, unus eorum confisus in virtute Dei omnipotentis ante foramen decumbens, oratione facta, coepit dormire. Cui daemon in similitudine catti apparuit, eumque unguibus est aggressus discerpere. Quo monachus oratione repulso, identidem sopori se tradidit, cum subito daemon in similitudine cujusdam Aethiopis lancea minando apparuit, dicens: Ego quidem hinc vado, sed te vulneratum dimitto. Quo dicto, lanceam vibravit, monachumque sicut videbatur, in somnis percussit. Qui tantis clamoribus ejulavit, tanquam si revera per