comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& om̃is cius habitator planctu & luc
tibus occupat᷑. Quȩ loquit᷑ ut osten¬
dat magnitudinẽ diuine potentię.
ne forsitan uelit quidẽ facere qđ mi¬
natur. sed uires non impleant uolun¬
tatem. Sinautem t̾ra tabescit siue con¬
cutit᷑ & creatorẽ suum insensibilis
mo fragile animal cuius animȩ tbe¬
saurus in uasis fictilibus atq corꝑeiᷤ
claudit᷑: Et quomͦ egypti fluuius
decurrit in mari atq sorbetur: ita &
t̾ra isrł de qua supradixerat. qui tan¬
git t̾ram & tabescit. ibit in captiuita¬
tem & ab hostib deuorabitur. & hec¬

Expanded text:
et omnis ejus habiet omnis ejus habiquitur, ut ostendat magnitudinem divinae potentiae, ne forsitan velit quidem facere quod minatur; sed vires non impleant voluntatem. Sin autem terra tabescit, sive concutitur, 348 et Creatorem suum insensibilis mo, fragile animal, cujus animae thesaurus in vasis fictilibus atque corporeis clauditur? Et quomodo Aegypti fluvius decurrit in mare atque sorbetur: ita et terra Israel, de qua supra dixerat: Qui tangit terram, et tabescit, ibit in captivitatem, et ab hostibus devorabitur:
Abbreviated transcription (Latin):
inde qͥd scrutans auferã eos. Q si in ꝓ¬
fundo maris atq ut de ꝓpħa loqua¬
mur in tharsis dĩ oculos uitare co¬
nentur: ibi mandabo serpenti quẽ
in hoc loco leuiathan siue cȩcũ sig¬
nificat ut seruet metaphoram: et
ꝑ serpentem atq cȩtum ad hostem ue-
niat. Et mordebit eos. id ẽ suis fau¬
cibus deuorabit: ut de hostib senti
tura: qđ priꝰ sub enigiatib dixerat.
& si habuerint in captiuitatẽ coram
immicis suis: ibi mandabo gladio
& occidet cos: ne scilicet extiemã ma¬
lorum suors estiment seruitutem:
s etiã captos hostilis muchro confo¬
diat. Q qui suꝑ eẽ poterant & mortẽ
euadere dei aspectum non effugiant.
s ponat suꝑ eos oculos suos in malũ
& ñ in bonũ: ut sẽꝑ eos uisitet. & ad
penitentiam ꝑtorm̃ta compellat
& hec facturum eẽ se dicit om̃ipo¬
tens as̃. ad cuiꝰ tactũ & nutum t̾re
fundam̃ta quatiunt᷑ siue tabescunt:

Expanded text:
inde, inquit, scrutans auferam eos: et si in pinde, inquit, scrutans auferam eos: et si in profundo maris , atque ut de propheta loquar, in Tharsis, Dei oculos vitare conentur, ibi mandabo serpenti, quem  Al. qui in hoc loco Leviathan, sive cete significat, ut servet metaphoram, et per serpentem atque cetum  Al. cete ad niat. Et mordebit eos, id est, suis faucibus devorabit. Et ne forsitan nigmatibus dixerat. Et si abierint in captivitatem coram inimicis suis, ibi mandabo gladio, et occidet eos, ne scilicet extrema malorum suorum aestiment servitutem; sed etiam captos hostilis mucro confodiat: et qui superesse potuerint et mortem evadere, Dei aspectum non effugiant; sed ponat super eos oculos suos in malum, et non in bonum, ut semper eos visitet, et ad poenitentiam per tormenta compellat. Et haec facturum esse se dicit omnipotens Deus, ad cujus tactum et nutum terrae fundamenta quatiuntur, sive tabescunt,
Abbreviated transcription (Latin):
adixerat ñ erit fuga eis: fugiet & non
saluabit᷑ qui fugerit: nẽ ipsã fugam
in partes secat. & yꝑbolice etiã si hoc
& hoc fecerint euadere eos ñ posse tes¬
tat᷑. Si descenderint ait usq ad infer¬
num. inde manꝰ mea edicet eos. Non
quo ullus ante resurrectionis diem
ab inferis retrahat᷑: s quo & in infer¬
no positi in illiꝰ potestate sint. Quod
suꝑ dathan & abiron impletum esse
cognoscimus: qͦs uiuentes t̾rȩ hiatꝰ
absorbuit. & si ascenderint inquit
usq ad eclum. inde detraham eos.
Quia & enocħ & helias rapti cũ corꝑib
in celum: aĩ regunt᷑ arbitrio. & cerniᷤᷤ
ubi ꝓpͥetatẽ. Ad infernũ descendit᷑: ad ce¬
lum conscendit᷑. De inferno educim᷑:
de cęlis detrahimur. In altero extre¬
ma desꝑatio ẽ: in altero suꝑbiȩ mag¬
nitudo. Si absconditi fueruit in u̾¬
tice carmeli uł iuxta phenicis t̾minoᷤᷤ
in septemtrionali plaga. uł ad meri¬
diem ꝓpt̾ heremi uastitatẽ ubi qͦndã

Expanded text:
dixerat, non erit fuga eis: fugiet, et non salvabitur qui fugerit, nunc ipsam fugam in partes secat, et hyperbolice 347 etiamsi hoc et hoc fecerint, evadere eos non posse testatur. Si descenderint, ait, usque ad infernum, inde manus mea educet eos: non quod ullus ante resurrectionis diem ab inferis retrahatur; sed quod et in inferno positi, in illius potestate sint. Quod super Dathan et Abiron impletum esse cognoscimus, quos viventes terrae hiatus absorbuit . Et si ascenderint, inquit, usque ad coelum, inde detraham eos: quia et Enoch et Elias rapti cum corporibus in coelum , Dei reguntur arbitrio. Et cerne proprietates: ad infernum descenditur, ad coelum conscenditur: de inferno educimur, de coelis detrahimur. In altero extrema desperatio est, in altero superbiae magnitudo. Si absconditi fuerint in vertice Carmeli, vel juxta Phoenicis terminos in septentrionali plaga, vel ad meridi
Abbreviated transcription (Latin):
re. Quȩ om̃ia ad hereticos referre pos¬
iutationes & sacram̃ta sacrilega cõ¬
monent᷑. Quauariciã habuerunt in capi¬
tib suis. clamante ꝑ cos perdice &e con-¬
gregante qͦs non peꝑit. & faciente
aiuitias absq uidicio. Unde & no¬
uissima eiꝰ siue reliquias dñs int̾¬
ficiet. ut ceptum capitulum comple¬
atur: & nouissimũ eiꝰ erit insipiens.

Expanded text:
. Quae omnia et ad haereticos referre posinitiationes et sacramenta sacrilega commoventur, qui avaritiam habuerunt in capitibus suis, clamante per eos perdice, et congregante quos non peperit, et faciente divitias absque judicio . Unde et novissima ejus sive reliquias Dominus interficiet, ut coeptum capitulum compleatur, et novissimum ejus erit 346 insipiens.
Abbreviated transcription (Latin):
nati st̃. hi suꝑ qͦs dñs subriaet uastita¬
tem. & affert in eos depopulationem:
qui in malo robusti st̃. & ad p̾menaũ
potentes. odio habuerunt in porta: id
ẽ in iudicio corripientẽ. uł me. uł alios
ꝓpħas. qui ad cos missi st̃. In porta autem¬
pretati sumus. Ut nec agricola ad cau¬
sam ueniens. frequentia ciuitatis &
nouo t̾reretur aspectu. nec urbis ha¬
bitator longe ab urbe ꝓperaret: & sub¬
uectionem quereret iuinentors. Gran¬
de peccatum ẽ odisse corripientem:
maxime site non odio. s amore corri¬
piat. Si solus ad solum. si assumpto
studio detrahendi. s emendationis tuę
uideatur crimen ingciere. O pplices por¬
psalmis Qui exaltat me de portis mor¬
tis: ut annuntiem omnes laudationeᷤᷤ
tuas in portis filie syon. haud dubium

Expanded text:
nati sunt. Hi super quos Deus subridet vastitatem, et affert in eos populationem, qui in malo robusti sunt, et ad opprimendum potentes, odio habuerunt in porta, id est, in judicio corripientem: vel me, vel alios prophetas, qui ad eos missi spretati sumus: ut nec agricola ad causam veniens, frequentia civitatis et novo terreretur aspectu; nec urbis habitator longe ab urbe properaret, et subvectionem quaereret jumentorum. Grande peccatum est odisse corripientem: maxime si te non odio sed amore corripiat, si solus ad solum, si assumpto studio detrahendi, sed emendationis tuae, videatur crimen ingerere.  illud in Psalmis: Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion ; haud dubium
Abbreviated transcription (Latin):
iudeors possessionẽ inuenire ñ potuit:
sicut in libro iudiciũ scͥptum ẽ. inter¬
pirtat᷑q iudicium. Bersabeȩ aũ ꝓ ua
rietate accentuũ uertit᷑ in lingua ur̃a
puteus iuram̃ti. aut puteꝰ sacietatiᷤᷤ
ac scytimi. Itaq & heretici in extremiᷤᷤ
scͥpturarum scãrũ finib sitient dei
iudiciũ contẽpnentes: & desiderantes
uiam bersabee quȩ fuit in tribu uida
multaq eccłiȩ unitari sacram̃ta cupi¬
entes. saturatos & repletos eẽ se dicunt.

Expanded text:
terminis possessionem invenire non potuit, terminis possessionem invenire non potuit, sicut in libro Judicum , scriptum est, interpretaturque judicium. Bersabee autem pro varietate accentuum vertitur in linguam nostram, puteus juramenti, aut, puteus satietatis, ac septimi. Itaque et haeretici in extremis Scripturarum sanctarum finibus sitient, Dei judicium contemnentes, et desiderantes viam Bersabee, quae fuit in tribu Juda: multaque Ecclesiae imitari sacramenta cupientes, saturatos et repletos esse se dicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ malarũ uirginũ bonas posuit.
quȩ st̾ sc̃ẽ corpore & sp̃u. Alalȩ uirgi¬
nes qͥnq stulte. quȩ lampadibus suis
qͣnͣdo doctrina non fuerit in ȩccłiis pe¬
diet ꝑ salomonem. Iustꝰ comedens saci¬
at aminam suã: animȩ aũ impiorum
ꝑuenerat abrahȩ libere decantabat.
cutionibus ꝑierunt fame: & indigu¬
eit̾ frumento alim̃tisq istis corpors:
Eigo de eo dicit pane qui de cęlo descen¬
dit. quẽ qͥ comederit: nec esurut poterit
nec sitire. Deficientib aũ uirginibus
&e adolescentes deficient: qui pͥus uice¬
rant mundum. Et idcͥco deficient qr
uirant in ydola samarie: quã in here¬
ticorum ꝑsona sẽꝑ accipimꝰ. dicente
hoc eodem ꝓpħa. Qle qui despiciunt
syon: & confidunt in monte samarie.¬
Siquis gͥ uirat in delicto samarie & dicit.
uiuit ds̃ tuus dan. & uiuit uia ber¬
sabeȩ: iste cadit & resurgere ultͦ non
poterit. Dan trib in ultimis t̾minis

Expanded text:
onem malarum virginum bonas posuit, onem malarum virginum bonas posuit, quae sunt sanctae corpore et spiritu. Malae virgines quinque sunt stultae, quae lampadibus suis quando doctrina non fuerit in Ecclesiis, pediet per Salomonem: Justus comedens saturat animam suam: animae autem impiorum pervenerat, libere decantabat: cutionibus perierunt fame, et indiguerunt frumento alimentisque istis corporum. Ergo de eo dicit pane, qui de coelo descendit, quem qui comederit, nec esurire poterit, nec sitire. Deficientibus autem virginibus, et adolescentes deficient, qui prius vicerant mundum; et idcirco deficient, quia jurant in idolo Samariae, quam in haereticorum persona semper accipimus, dicente hoc eodem propheta: Vae qui despiciunt Sion, et confidunt in monte Samariquis ergo jurat in delicto Samariae, et dicit: Vivit deus tuus, Dan, vivit via Bersabee; iste cadet et resurgere ultra non poterit. Dan tribus in ultimis Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
id cͥ̾co corruent & ñ resurgent am¬
plius: id c̃ non recipient eum statũ
quẽ prius habuerant. Alittit aũ
añs famem in t̾ra suꝑ eos qui t̾rena
sapiunt: & famem non panis neq si
tim aquȩ: sed audiendi uerbũ dñi:
qnͣdo ꝓpt̾ peccata populi doctrina
tibus usq ad mare ꝑueniunt. non
occurrentes fluminibꝰ. ñ dulcissimiꝰ
& uariis fontib. sed rursus ad ama¬
ra occurrentes: & ab aquilone usq
ad orientẽ cupientes aquilonem de¬
serere qui ẽ uentꝰ durissimus: & ab
ignorantib dexter uocat᷑. & ꝑuenire
ad orientẽ. Quẽ iepperire non poter̾t.
qr ñ recto pergunt itinere. sed deuiis
circumeunt callibus. uiamq regiã
non tenentes curuis ducuntur
anfractibus. In illo tp̃r deficient a¬
nimȩ uirginales quas incorruptas apłs
nominat. & cupit ȩt̾nam pudicitiam
possidere. Scribit ad corinthios. Des¬
pondi enim uos uni uiro uirginẽ castã
pulchiȩ uł bone: numquã dixisset de¬
ficient uirgines bone: S ad distincti¬

Expanded text:
idcirco corruent, et non resurgent amplius, id est, non recipient eum statum, quem prius habuerant: Mittit autem Dominus famem in terram super eos, qui terrena sapiunt: et famem non panis, sitimque non aquae, sed audiendi verbum Domini, quando propter peccata populi doctrina tibus usque ad mare perveniunt: non occurrentes fluminibus, non dulcissimis et variis fontibus, sed rursus ad amara currentes: et ab Aquilone usque ad Orientem, cupientes Aquilonem deserere qui est ventus durissimus, et ab ignorantibus dexter vocatur et pervenire ad Orientem, quem reperire non poterunt: quia non recto pergunt itinere, sed deviis circumeunt callibus: viamque regiam non tenentes, curvis ducuntur anfractibus. In illo tempore deficient animae virginales, quas incorruptas Apostolus nominat: et cupit aeternam pudicitiam possidere, scribens ad Corinthios: Despondi enim vos uni viro virginem castam pulchrae vel bonae, numquam dixisset, deficient virgines bonae: sed ad distincti
Abbreviated transcription (Latin):
decorata cesarie comã dño nutͥebant.
Tc̃ primogenitꝰ filius dĩ populus isrł
qr in unigenitũ & uere filiũ dĩ mi¬
serat manum. et̾no luctui tͣditꝰ ẽ.
& nouissima eius siue qui cum eo e¬
rant a maritudine st̃ repleta. Nunc
gͥ illis habentibus tenebras qr repu¬
lerunt solem iusticie. nos qͥ sedeba¬
mus in tenebris & ĩ umbra mortis
uidimus lucẽ magnã. Et illors u¬
niu̾sa festiuitas ad eccłiȩ ẽ tͣnslata
misteria: ut illis flentibus nos lau¬
des año concinamus. ¶Eoce dies¬

Expanded text:
sarie, comam Domino nutriebant. Tunc primogenitus filius Dei, populus Israel, qui in Unigenitum et vere Filium Dei miserat manum, aeterno luctui traditus est: et novissima ejus, sive qui 341 cum eo erant, amaritudine sunt repleta. Nunc ergo illis habentibus tenebras, qui repulerunt solem justitiae: nos qui sedebamus in tenebris et in umbra mortis, vidimus lucem magnam , et illorum universa festivitas ad Ecclesiae translata est mysteria, ut, illis flentibus, nos laudes Domino concinamus. Illi
Abbreviated transcription (Latin):
Stes in siti: qͥ iurant in delicto sama
toria tam latina quam greca & om¬
nium gentium barbaraꝵ nichil
fame duriꝰ: quȩ sepe compellit op¬
pressos humanis uesci carnibus.
& in suã sȩuire nat᷑am: ita ut nec
parentes parcant paruulis liberiᷤ.
& maritalis affectus: dudũ uxoriᷤᷤ
amate menbra dilaceret. Si hoc
facit fames corꝑum᷑. qͥd de fam e
dicendum ẽ animarum: Quȩ in
die resurrectionis diũi oppressit
populum iudeors: & iuncta fami
ardentissima sitis non habentiũ
panẽ qui de celo descendit. & eas
aquas quȩ de ih̃u uentre manarunt.
Ablata ẽ ab eis lex & ꝓphete. et̾no con¬
ticuere silentio. Mouent᷑ a mari usꝙ¬
ad mare. & ab occeano britannico usq
ad occeanũ athlanticũ. id ẽ ab occiden¬
te ad meridiẽ & ab aquilone usꝙ ad o¬
rientem. toto orbe peregrini u̾bum dĩ
non ualent inuenire. In quo loco in¬
t̾rogemus iudeos quã illam diem
significari putent in qua sustine¬
ant famem audiendi uerbum dĩ:

Expanded text:
stquam dixit, Jurant in delicto Samartoria, tam Latina quam Graeca, et omnium gentium barbararum, nihil fame durius, quae saepe compellit obsessos humanis vesci carnibus, et in suam saevire naturam: ita ut nec parentes parvulis parcant liberis, et maritalis affectus dudum amatae uxoris membra dilaceret. Si hoc facit fames corporum, quid de fame dicendum est animarum? quae in die resurrectionis Domini oppressit populum Judaeorum, et juncta fami ardentissima sitis, non habentium panem, qui de coelo descendit, et aquas, quae de Jesu ventre manarunt. Ablata est ab eis Lex, et Prophetae aeterno conticuere silentio: moventur a mari ad mare, et ab oceano Britannico, usque ad oceanum Atlanticum, id est, ab Occidente ad Meridiem, et ab Aquilone usque ad Orientem, toto orbe peregrini, verbum Dei non valent invenire. In quo loco interrogabimus Judaeos, quam illam diem significari putent, in qua sustineant famem audiendi verbum Dei:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint. qͦs sponsus transilit in can¬
tico canticors & appellat colles: con¬
sitierunt & imitabunt᷑ paradysum
dĩ. ut om̃ia in illis poma pendeant
doctrinarum. Tunc siqͥs infidelita¬
te captiuus ẽ. & nec dum credidit
in nomine añi: & ẽ de reliquiis ppłi
quȩ in ꝓpħis audierat in eugło teneat.
Hi autẽ montes qͥstillabunt dulcedi¬
nem & colles qui consiti fuerint. post¬
quam conu̾terit dñs captiuitatẽ ppłi
sui isrł edificabunt ciuitates ante
desertas. & habitabunt in eis: ut una

Expanded text:
fuerint, quos sponsus transilit in Canfuerint, quos sponsus transilit in Cantico Canticorum , et appellat colles, consiti erunt et imitabuntur paradisum Dei: ut omnia in illis poma pendeant doctrinarum. Tunc si quis infidelitate captivus est, et necdum credidit in nomine Domini, et est de reliquiis populi quem in Prophetis audierat, in Evangelio teneat. Hi autem montes qui stillabunt dulcedinem, et colles qui consiti fuerint, postquam converterit Dominus captivitatem populi sui Israel, aedificabunt civitates antea desertas, et hab
Abbreviated transcription (Latin):
semen. Suscitato tab̃naculo dauid
qđ ceciderat & reȩdificatis his que fu¬
erant lapsa atq subu̾sa: describitur
ierũ om̃iũ habundantia. quomͦ hi
qui prius euntes ibant & flebant por¬
tantes semina sua. uenientes uenient
in exultatione portantes manipu¬
ut uua uariet᷑ ac ducat calorẽ in tp̃r
seminis: siue ut ueriꝰ ẽ calcator uue cõ¬
prehendat sementt̃: Q sic sibi inuicẽ
cuncta sua edant: ut nulla die sit absq
frumento uino & osco. In illo tẽpore
plenis torcularibus. uua calcauitur.
& dexp̃i ac martyrum sanguine ru¬
bentia musta fundentur. Et huiꝰcemo¬
di calcator uuȩ erit seminariũ sermo¬
nis dei: ut sangus eors magis clamet
in mundo quam clamauit sanguis
abel iusti. Quicumq aũ merito uir¬
tutum suarũ ad montana conscen¬
derit mel suũ dabit. immo stillabit
dulcedinẽ sermonis aĩ: De qͦ scͥptũ ẽ.
Gustate & uidete quoniã suauis ẽ dñs:
& cȩt̾a. Quam dulcia eloquia tua gut
fra montes immo sedi amontibus

Expanded text:
s. Suscitato tabernaculo David quod ceciderat, et reaedificatis his quae fuerant lapsa atque subversa, describitur rerum omnium abundantia, quomodo hi qui prius euntes, ibant, et flebant, portantes semina sua, venientes venient cum exsultatione, portantes manipuet uva varietur, ac ducat colorem in tempore seminis: sive, ut verius est, calcator uvae comprehendat sementem, et sic sibi invicem cuncta succedant, ut nulla dies sit absque frumento, vino et gaudio. In illo tempore, plenis torcularibus uva calcabitur, et de Christi ac martyrum sanguine rubentia musta fundentur, et hujuscemodi calcator uvae erit seminarium sermonis Dei, ut sanguis eorum magis clamet in mundo, quam clamavit sanguis Abel 357 justi. Quicumque autem merito virtutum suarum ad montana conscenderit, melle sudabit, immo stillabit dulcedinem sermonis Dei, de quo scriptum est: Gustate et videte quam suavis est Dominus : Et, Quam dulcia eloquia tua guttfra montes, immo secundi a montibus
Abbreviated transcription (Latin):
catores ppłi mei non q peccauerint: s qr
usq ad mortẽ ꝑseucrauerint in peccatis.
Om̃is aũ qui ẽ isrł & priꝰ dm̃ mente con¬
spiciens cauctusq de egypto si desiderans
uitam egẏpti & scł̃i uoluptates: ñ solũ
in egyptum sed in ȩchiopiam reuertat᷑.
in qua qui fuerit natꝰ. iuxta hieremiam
pellẽ suã mutare ñ pot̾. xꝑi saluat᷑ ad¬
uentu. & implet᷑ in eo qđ scͥptũ ẽ. Ethio¬
pia preueniet manus eiꝰ dõ. Cumq eũ
adorauerit adicet᷑ de illo: in conspectu eiꝰ
ꝓcident ethiopes. Qui cũ ꝓciderint &
trans flumina ethiopiȩ inde detulerĩt
uictimas. dño dicert potert: nigra sũ
& spetiosa qm̃ decolęrauit me sol. Corꝑa
enĩ umbris otioq maicentia: tẽp̃tatio¬
nes & estus scłi ferre ñ possunt. Que aũ
ad luctam & ad certamina preꝑantur.¬

Expanded text:
catores populi mei: non quia ante peccaverint; sed quia catores populi mei: non quia ante peccaverint; sed quia usque ad mortem perseveraverint in peccatis. Omnis autem qui est Israel et prius Deum mente conspiciens, eductusque de Aegypto, si desiderans vitia Aegypti, et saeculi voluptates, non solum in Aegyptum, sed in Aethiopiam revertatur, in qua qui fuerit, juxta Jeremiam , pellem suam mutare non potest, Christi salvatur adventu, et impletur in eo quod scriptum est: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo . Cumque eum adoraverit, dicetur de illo: In conspectu ejus procident Aethiopes . Qui cum prociderint, et trans flumina Aethiopiae inde detulerint victimas Domino, dicere poterunt: Nigra sum et speciosa, quoniam decoloravit me sol . Corpora enim umbris otioque marcentia, tentationes et aestus saeculi ferre non possunt: quae autem ad luctam et ad certamina pra
Abbreviated transcription (Latin):
bus mortalitatis lege sociaui. & ꝓ arbi¬
trio meo seruos meos huc illucq cõmu¬
to. & uniu̾sas ꝓuintias transfero ne e¬
rigamini in suꝑbiam qđ uos de egypto
eduxerim. & quasi peculiarẽ populum
meũ pharaoni seruire ñ passus sim.
Hoc idem feci & palestinis. qͦs septuaginta
alienigenas transtulert. qͥ hebraice ap¬
pellant᷑ caphorim: ut tͦnsferrẽ eas de ca¬
padotia & in palestina e regionib collo¬
carẽ. Dyros qͦq id ẽ aram tͣnstuli de cy¬
rene: ex qͦ qui ȩquali conditione st̃ facti.
equali iudicio mei sententia punient᷑:
& om̃ia absq discretione ꝑsonarũ impia
quibꝰ dixi. pͥmogenitꝰ filiꝰ m̃s isrł. & ex
egypto uocaui filiũ meũ ꝑcutiam in
tos atq concussos mundabo & eligam:
ut qui lapillus suerit & ꝑ penitentiã.
toboratꝰ de cribro meo non excidat.
Qui aũ instar pulueris ceciderit in ter¬
ram: ꝑcutiatur gladio & moriatur. Dec¬

Expanded text:
bus mortalitatis lege sociavi, et pro arbibus mortalitatis lege sociavi, et pro arbitrio meo servos meos huc illucque commuto, et universas provincias transfero, nec erigimini in superbiam, quod vos de Aegypto eduxerim, et quasi peculiarem populum meum Pharaoni servire non passus sum: hoc idem feci et Palaestinis, quos Septuaginta alienigenas transtulerunt, qui Hebraice appellantur ut transferrem eos de Cappadocia et in Palaestinae regionibus collocarem. Syros quoque, id est, transtuli de Cyrene, ex quo quia aequali conditione sunt facti, aequali judicio mea sententia punientur, et omnia absque discretione personarum impia quibus dixi: Primogenitus filius meus Israel . Et: Ex Aegypto vocavi filium meum , percutiam in tos atque concussos, mundabo et eligam, ut qui lapillus fuerit, et per poenitentiam roboratus, de cribro meo non excidat: qui autem instar pulveris ceciderit in terram, percutiatur gladio, ut moriantur pec
Abbreviated transcription (Latin):
in altum ussione suspendat: relinquenᷤ¬
q eas & etherio calore decoquens dis¬
penset in pluuiam. & emittat suꝑ fa¬
ciem t̾re : ut arentia queq rigentur ybri¬
bus. & ubi habundauit peccatũ suꝑ¬
habundet grã. Num quid non ut fi¬
lii echiopum uos estis michi filii isrł
ait dñs: Numquid ñ isrł ascendere
feci de t̾ra egypti & palestinos de capa
docia. & syros de cyrene. Ec̃ce oculi do¬
mini dĩ suꝑ regnũ peccans: & conteram
illuo a facie t̾rȩ. Uerumtam̃ conterenꝰ
ñ conterã domũ iacob. dicit añs. E go¬
⁊ dñs ds̃ omp̃s quẽ celare nichil potest.
qui tango t̾rã & mouebit᷑ qͥ edifico in
celo ascensionẽ meam: qͥ uoco aq̃s mariᷤ
& esfundo eas suꝑ faciẽ t̾re. cuiꝰ nom̃ est
dominus. qͥ creator sum om̃iũ. cunctas
gentes de eodem finxi luto & equali sor¬
te gn̾aui. Deniq ȩchiopes palestinos sy¬
ros atq iudeos aistantes locis atq corꝑi¬

Expanded text:
in altum jussione suspendat, eliquansin altum jussione suspendat, eliquansque eas, et aethereo calore decoquens, dispenset in pluvias, et emittat super faciem terrae, ut arentia quaeque rigentur imbribus, et ubi abundavit peccatum, superabundet gratia. Numquid non ut filii Aethiopum vos estis mihi, filii Israel, ait Dominus? Numquid non Israel ascendere feci de terra Aegypti, et Padocia, et Syros de Cyrene? Ecce oculi Domini Dei super regnum peccans, et conteram illud a facie terrae. Verumtamen conterens non conteram domum Jacob, dicit Dominus. E Deus omnipotens quem celari nihil potest, qui tango terram et movebitur, qui aedifico in coelum ascensionem meam, qui voco aquas maris et effundo eas super faciem terrae, cujus nomen est Dominus, qui creator sum omnium, cunctas gentes de eodem finxi luto, et aequali sorte generavi. Denique Aethiopes, Palaestinos, Syros, atque Judaeos, distantes locis atque corpori
Abbreviated transcription (Latin):
ficat in cęlum ascensionẽ suam et
pum ȩccłiȩ semel ȩdificauit euam.
sed cotidie credentes. & menbra corpiᷤᷤ
sui ȩdificat: & de t̾ris ad c̨lum leuat.
ut in illis ipse conscendat. Ascendit
ad celum dñs cum enoch. ascenait cũ
helia. ascendit cum moyse cuiꝰ sepul¬
ture locus qr in cęlos ascenderat in
t̾ra non potuit inueniri. Ascendit
cum paulo. qr uas electionis in apłm
de ꝑsecutore mutatꝰ ẽ: & de humilib
nibus audire non licitum ẽ. Iste gͦ qui
cotidie ascendit in scĩs. fasciculũ suũ
sundauit suꝑ t̾ram. De quo in eugłio
loquit᷑. ne timeas grex paruule: quia
complacuit patri meo habitare in te
Iste fasciculus. una añi religione con¬
strictus ẽ. Unde ipsa religio a religan¬
do. & in fasce dñi uinciendo nom̃ ac¬
ꝑ eos qui faciem sirã uertunt ad dñm.
Ideo aũ uocat amaras aquas. ut dul¬
ces faciat: & ediicat uentos de thesau¬
ris suis. & graues salsugine aquas sua

Expanded text:
Al. coelum ascensionem suam, et pum Ecclesiae semel aedificavit Evam , sed quotidie credentes et membra corporis sui aedificat, et de terris ad coelum levat, ut in illis ipse conscendat. Ascendit Dominus in coelum cum Enoch , ascendit cum Elia , ascendit cum Moyse, cujus sepulturae locus, quia in coelum ascenderat, in terra non potuit inveniri . Ascendit cum Paulo qui vas electionis, in apostolum de persecutore mutatus est , et de humilibus tatis, quae hominibus audire non licitum est. Iste ergo qui quotidie ascendit in sanctis, fasciculum suum fundavit super terram, 350 de quo in Evangelio loquitur: Ne timeas, grex parvule, quia complacuit Patri meo habitare in te . Iste fasciculus una Domini religione constrictus est. Unde et ipsa religio a religando, et in fascem Domini vinciendo nomen acsuper eos, qui faciem suam verterunt ad Dominum. Ideo autem vocat amaras aquas, ut dulces faciat, et educat ventos de thesauris suis, et graves salsugine aquas sua
Abbreviated transcription (Latin):
cȩpisse iam uiderat. cessait precibus
impetrant: prescrtim cum nullus
tiuos in chaldeamq translatos
reducere in t̾ram uida. Quia semel
prȩerat ad eccłiam. & eccłiȩ peccato¬
res qui confitent᷑ quidem rectam
purgantibus se indigent flaminis:
iacͥco nunc dñs adiudicium ignẽ

Expanded text:
coepisse jam viderat, cessare precibus impetraret: praesertim cum nullus tos in Chaldaeamque translatos reducere in terram Judam. Quia vero praeerat, ad Ecclesiam et Ecclesiae peccatores, qui confitentur quidem rectam purgantibus se indigent flammis: idcirco nunc Dominus ad ignem
Abbreviated transcription (Latin):
cum: ultraq non peꝑcit eis deus.
Et ululauerunt cardines templi suꝑ
omni loco proiectum ẽ silentium.
habentibus iudeis moysen & ꝓpħas
sea non habentibus uerbum dĩ. legen¬
tibus litt̾am & ꝑdentibus sp̃m: & u

Expanded text:
 ultraque non pepercit eis Dominus. Et ululaverunt cardines templi, velomni loco projectum est silentium, habentibus Judaeis Moysen et Prophetas, et non habentibus Verbum Dei: legentibus litteram, et perdentibus spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ: in cerui sicientis modum. psalmiᷤ¬
ta suspirat dicens. Sicut ceruus desi¬
derat ad fontes aquarũ. Cumq due
& tres ciuitates ad unam ꝑrexerint
non uoluntate. s necessitate uener̾t.
Dercussi uos in uento urente. & in
aurugine multitudinẽ hortorum

Expanded text:
sancti in cervi sitientis modum Psalmissancti in cervi sitientis modum Psalmista suspirat, dicens: Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum: ita det tres civitates ad unam pergunt non voluntate, sed necessitate veniunt. « Percussi vos in vento urente, et in aurugine multitudinem hortor
Abbreviated transcription (Latin):
explet mensibꝰ. qui singłi tricenis uol¬
dedit. & solis illustratur radiis ab ea
parte qua ei uicina c̃ uł plus uł minꝰ
ꝓuarictate ter porũ lumen accipienᷤ.
sic & ȩocłia ueri solis splendore decorata.
uodecimĩ implet apłoꝵ numerũ.
Unde & duodecim in isrł appellant᷑
tribus: & in testimonium et̾ne me¬
morie de iordanis alueo duodecim la¬
pides auferunt᷑: ut imponantur in
loco scdę cͥcũcisionis. Pluit aũ oñs
suꝑ unam ciuitatẽ uere confessionis
eccłiam. & suꝑ alterã non pluit. quę
in hereticoꝵ conciliabulis ẽ: cum illa
u ibit̃ recipiet sempit̾nũ. ista uigi ari¬
ditate siccet᷑: ut qui siciunt coacti pe¬
nuria. ueniant ad dĩ ciuitatẽ. de qͣ
egrediȩt᷑ fons largissimus: qͥ irrigat
torrentẽ spinarũ. Iste ẽ aũ fons qui
dicit ꝑ hieremiã. me dereliquerunt
fonte ꝓcedens: triplici unione decur¬
rit. Quos fontes patris & filii & sp̃c

Expanded text:
explet mensibus, qui singuli tricenis volexplet mensibus, qui singuli tricenis voldedit, et solis illustratur radiis ab ea parte qua ei vicina est, vel plus vel minus pro varietate temporum lumen accipiens: sic et Ecclesia, veri Solis splendore decorata, duodecim implet apostolorum numerum. Unde et duodecim in Israel appellantur tribus, et in testimonium aeternae memoriae, de Jordanis 273 alveo duodecim lapides auferuntur, ut ponantur in loco secundae circumcisionis . Pluit autem Dominus super unam civitatem verae confessionis Ecclesiam, et super alteram non pluit, quae in haereticorum conciliabulis est. Cumque illa imbrem recipiat sempiternum, ista jugi ariditate siccatur: ut qui sitiunt, coacti penuria, veniant ad Domini civitatem, de qua egreditur fons largissimus, qui irrigat torrentem spinarum. Iste autem est fons qui dicit per Jeremiam: Me dereliquerunt fonte procedens, triplici unione decurrit: quos fontes Patris et Filii et Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
aũ uernũ tempus extremi apͥlis men¬
sis. a qͦ usq ad mes. sem frum̃ti tres m̃ses
serotina agris palestine. aruisq sicien¬
tibꝰ uł maxime necessaria ẽ. Ut qͣndo
herba tͣgeret in messem: & triticum par¬
turiet. nunia siccitate marcesseret.
bibendi penuriam sustinerent. In il¬
lis enĩ locis preter paruos fontes:.
om̃s cisternarum aquȩ st̃. E si ym¬
brem diuina ira suspenderit: maiꝰ
sitis. quã famis ꝑiculũ ẽ. & ne forsi¬
tan putarent hoc lege nature. & astro¬
rum cursu. ac uarietate temporũ ur¬
bibus & ppłis accidisse. suꝑ unam ur¬
bem & agros eiꝰ pluere se dicit: & ab al¬
tera imbrem suspendere. Cũq hȩc fece
rit. non in penam s in medicinam.
increpat in scelere ꝑmanentes: & nec
sic quidem redistis ad me dicit dñs.
as spũales. & omnẽ iorẽ diuine sa
fructum misterii trinitatis pueni¬
re non possint. & quomͦ sol iste quem
cernimus annuũ cursum fuũ donee
ad pͥstinam metam redeat: duodecim

Expanded text:
autem vernum tempus extremi mensis Aprilis, a quo usque ad messem frumenti, tres menses  agris Palaestinae arvisque sitientibus, vel maxime necessaria est, ut quando herba turgebat in messem, et triticum parturiebat, nimia siccitate marcesceret, bibendi penuriam sustinerent. In illis namque locis, praeter parvos fontes omnes cisternarum aquae sunt. Etsi imbres divina ira suspenderit, majus sitis quam famis periculum est. Et ne forsitan putarent hoc lege naturae et astrorum cursu ac varietate temporum urbibus ac populis accidisse, super unam urbem et super agros ejus pluere se dicit, et ab altera imbrem suspendere, ut duae erit, non in poenam, sed in medicinam, increpat in scelere permanentes: et nec sic quidem ad me redistis, dicit Dominus. ab fructus mysterii Trinitatis pervenire non possint. Et quomodo sol iste, quem cernimus, annuum cursum, donec ad pristinam metam redeat, duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
am. Sed consurget dñs suꝑ domũ hie¬
ioboam in gladio: cõminans penam. ñ
imperans. Nec in gladio moriet᷑ hiero¬
gladio non ẽ mortuus. sed domꝰ eius:. id
Porro hieroboam uanissima amasiȩ
mandata contẽpnens: nichil ad ea quȩ
illi mandauerat uoluit respondere.
Unde ip̃se sibi assumit auctoritatem
sacerdotalis fastigii: & loquit᷑ ad amos.
Qui uides gradere in t̾ram iuda. Opħe
ut crebro diximus prius appellabant᷑
uidentes: qr quȩ uentura dicebant. cor¬
dis oculis intuebant᷑. Uidentẽ autẽ¬

Expanded text:
am; sed, consurget Dominus super domum Jeam; sed, consurget Dominus super domum Jeroboam in gladio: comminans poenam, non inferens. Nec dixit: In gladio morietur Jerogladio non est mortuus, sed domus ejus, id Porro Jeroboam vanissima Amasiae mandata contemnens, nihil ad ea quae ille mandaverat voluit respondere: unde ipse sibi assumit auctoritatem sacerdotalis fastigii, et loquitur ad Amos: Qui vides, gradere: fuge in terram Juda. Prophetae, ut crebro diximus, 332 prius appellabantur videntes, quia quae ventura dicebant, cordis oculis intuebantur. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Salomonis ꝓuerbium ẽ. immo
mandatum: noli arguere malos. ne
oderint te. E contrario de bonis prȩci¬
pit: argue sapientem. & ailiget te. In a¬
lio quoq loco. Qui arguit hominis
loquitur quȩ delectent. Itaq & amos
emendationis affectu loquebatur ad
ppłm: & ex sermonibus dĩ t̾ribilia mi¬
nabatur. ut agentes penitentiam re¬
uerterent᷑ ad dñm: & idola desererent.
Tunc sacerdos bethel ad regem mittit.
tuens ne si populus conuertat᷑ ad cultũ
dĩ. ille sacerdotii ꝑdat głam. Cumq du¬
o audierit. ille de sua non mandat in
uiria: ut de regis tantũ contuinelia do¬
lere uideatur. Hȩc enĩ inquit dicit a¬
mos. Erras calumpniator. In om̃ibus
enim sermonibus suis ñ quasi ex se ꝓro¬
phȩta loquitur: sed semꝑ prȩponit in ti
ut magis regem ꝓuocet ad undictam
Quȩ sunt quȩ dicit amos: Ingladio
morietur hieroboam & in hoc m̃tiris.
Non enim dixit moriet᷑. Si enim hoc
dixisset: uidebat᷑ non susciꝑe penitenti¬

Expanded text:
regni. Salomonis proverbium est, immo mandatum: Noli arguere malos, ne oderint te : Et econtrario de bonis praecepit: Argue sapientem, et diliget te. In alio quoque loco: Qui arguit, inquit,loquitur quae delectent . Itaque 331 et Amos emendationis affectu loquebatur ad populum, et ex sermonibus Dei terribilia minabatur, ut agentes poenitentiam, reverterentur ad Deum et idola desererent. Tunc sacerdos Bethel, in qua eratex: metuens ne si populus convertatur ad cultum Dei, ille sacerdotii perdat gloriam. Cumque duo audierit, juria, ut de regis tantum contumelia dolere videatur. Haec enim, inquit, dicit Amos. Erras, calumniator. In omnibus enim sermonibus suis non quasi ex se propheta loquitur, sed semper praeponit in titut magis regem provocet ad vindictam. Quae sunt quae dicit Amos? In gladio morietur Jeroboam. Et in hoc mentiris: non enim dixit, morietur; si enim hoc dixisset, videbatur non suscipere poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
falsi sac̃dotis mandata despex̾. nec ad
suggestionẽ eiꝰ quicꝗͣ. uoluit respondere.
isti aũ cũ multis amasus sac̾dotib fame
& penuria. carcerib. exiliis. & amos ꝓpħam
& sacerdotes dñi necauerunt. & respon¬
dit amos. & dixit ad amasiam. Non

Expanded text:
falsi sacerdotis mandata despexit, nec ad falsi sacerdotis mandata despexit, nec ad suggestionem ejus quidquam voluit respondere. Isti autem cum multis Amasiis sacerdotibus suis, fame et penuria, carceribus et exsiliis 333 Amos prophetam et sacerdotes Domini necaverunt. Et respondit Amos, et dixit ad Amasiam: Non
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc quasi falsus sacerdos loquitur.
adulans regali fastigio: ut non dicat
cunctis qui falsos deos colunt consu¬
etudinẽ. ut suꝑbiam suã regibus im¬
putent: & qđ ipsi fatiunt. rex fecisse
uideatur. Om̃ia quȩ de amasia &
hieroboam & isrł. & amos int̾pretati
da sunt. Quorum sacerdos amasias
solet int̾dum mittere ad hieroboam
regem hereticum. atq hereticoꝵ patro¬
num. & scõs uiros ac precones fidei
accusare apud cum: & iubere docto¬
rib ne predicent in istł. ne contra re¬
gis faciant uoluntatẽ: qr bethel hoc
ẽ domus dĩ & falsa eccłia scĩficatio ir¬
gis sit. & domus regni. Solent enĩ dice¬
re. Imꝑator nobis cõmunicat: & si qͥs
ei resistit. statim calumpniat᷑. Ergo tu
cont᷑ imꝑatorẽ facis: augusti manda¬
ta contempnis. & tamen consideremꝰ¬
qđ multi reges xp̃iani qui ꝑsecuti st̃
ȩccłiam dĩ. & arrianã impietate̾ in toto or¬
be fundare conati sunt. uineant in
scelere hieroboam regem isrł. Ille enĩ

Expanded text:
Et hoc quasi falsus sacerdos loquitur, adulans regali fastigio, ut non dicat: cunctis qui falsos deos colunt consuetudinem, ut superbiam suam regibus imputent, et quod ipsi faciunt, rex fecisse videatur. Omnia quae de Amasia, et Jeroboam, et Israel, et Amos interpretati da sunt, quorum sacerdos Amasias solet aliquando mittere ad Jeroboam regem haereticorum atque patronum, et sanctos viros ac praecones fidei accusare apud eum, et jubere doctoribus ne praedicent in Israel, ne contra regis faciant voluntatem: quia Bethel, hoc est domus Dei, et falsa Ecclesia sanctificatio regis sit et domus regni. Solent enim dicere: Imperator nobis communicat, et si quis ei restiterit, statim calumniatur. Ergo tu contra imperatorem facis, Augusti mandata contemnis. « Et respondit Amquod multi reges Christiani qui persecuti sunt Ecclesiam Dei, et Arianam impietatem in toto orbe fundare conati sunt, vincant in scelere Jeroboam regem Israel. Ille enim
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte iniuriam non audet facere. ne
audientes ledere uideat᷑. Made in¬
quit in t̾ram uida in qua natus est:
ubi libent̾ audiuntur insani: Et co¬
mede ibi panem tuum. uł ibi uiue: aut
certe exerce artem tuam. ꝑ quam reꝑi

Expanded text:
te injuriam non audet facere, ne audientes laedere videatur. Vade, inquit, in terram Juda, in qua natus es, ubi libenter audiuntur insani: et comede ibi panem tuum, vel ibi vive, aut certe exerce artem tuam per quam ti
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc qđ beatos apłos fecisse seriptura
cõmemorat. qñ denuntiauert᷑ eis
scribe & pharisei ne docerent ĩ noie
iħu. & illi respondert dicentes obedire
magis o portet dõ quam ho¬
minibus: etiam amos ꝓpħam fecisse
cognoscimus. Qui iubente ydolor
pontifice ne ꝓpħaret in bethel: non
solum ꝓphetat. & ostendit se magis do¬
minum timere mittentem. quã illũ
prohibentẽ: sed audacter & libere ip¬
se denuntiat supplitia. quȩ uitare
conatus ẽ : & dĩ unplere sermone.

Expanded text:
Hoc quod beatos apostolos fecisse Scriptura commemorat, quando denuntiaverunt eis Scribae et Pharisaei ne docerent in nomine Jesu; et illi responderunt dicentes: Obedire Deo magis oportet, quam Al. an hominibus , etiam Amos prophetam fecisse cognoscimus, qui jubente idolorum pontifice, ne prophetaret; in Bethel, non solum prophetat, et ostendit se magis Deum timere mittentem, quam illum prohibentem; sed audacter et libere ipsi denuntiat supplicia qui vetare conatus est, et Dei impedire sermonem.
Abbreviated transcription (Latin):
& in manu ciꝰ trulla cementarii. qua
solent suꝑ induci parietes: & non so¬
lum pulchritudinem accipere: s & for¬
titudinem cont᷑ iniuriam ymbrium.
et creberrimas tempestates. Legimus
in ierechiele añm comminantẽ. quod
tempestate & gͣnaine consurgente. neqͣ¬
quam liniat. nec uestiat parietem ifrł:
s dimittat cum pluuiis dissipari. Un¬
de & nunc dicit ille de qͦ scribit᷑. structor
maceriȩ uocabit᷑ ipse angularis lapis.
& edificator domꝰ. qd deponat trullam
de medio ppłi sui isrł: & cessare faciat
atq torpere: ut nequaquam ultͦ suꝑ in¬
ducat eum: & suo uestiat. ac tueatur
auxilio. Cumq dñs ꝓtectionem suam. &
ut ita dicam parietis uestim̃tum trulla
cessante subtͣxerit: tunc demolientur
excelsa ydolorum quȩ hebraice appellan¬
tur bamoth. & sc̃ificationes decem tri-¬
buum desolabunt᷑. ut destruatur dan.
& bethel: in quibus adorabantur aurei

Expanded text:
atio sive trulla caementarii, qua solent superinduci parietes, et non solum pulchritudinem accipere, sed et fortitudinem contra injuriam imbrium et creberrimas tempestates. Legimus in Ezechiele , Dominum comminantem, quod tempestate et grandine consurgente, nequaquam linat nec vestiat parietem Israel, sed dimittat eam pluviis dissipari. Unde et nunc dicit ille, de quo scriptum est: Structor maceriae vocabitur, ipse angularis lapis, aedificator domus, quod deponat trullam in medio populi sui Israel, et cessare faciat atque torpere, ut nequaquam ultra superinducat eum, et suo vestiat ac tueatur auxilio. Cumque Dominus protectionem suam, et, ut ita dicam, parietis vestimentum trulla cessante subtraxerit, tunc demolientur excelsa idolorum, quae Hebraice appellantur BAMOTH  , et sanctificationes decem tribuum desolabuntur, ut destruantur Dan et Bethel, in quibus adorabantur vi
Abbreviated transcription (Latin):
cendistis. Uocatus autem ignis ad
iudiciũ ut deuorat pͥmũ abysum. id
ẽ om̃ia gn̾a peccatorum. ligna. fenũ
dm̃i & in eius parte reputant᷑: tempus
enim ẽ ut incipiat iudicium a domo
dñi. Ꝙ in icrechiele precipit᷑ his qui
penas inlaturi sunt: a scĩs meis inci¬
tempore suscitabit. Et suscitabit ꝑ
uirtutes qͥ uitiis iacebamus. hoc dño
ꝓmittente atq dicente. Sed & istud
non crit. Pulchie autem dixit. sed &¬
istud: qr supra iam dixerat. hoc ñ erit.
Non enim in finem irascet᷑: neq met̾¬

Expanded text:
e . Vocatus autem ignis ad judicium, devorat primum abyssum, id est, omnia genera peccatorum, ligna, fenum, Domini et in ejus parte reputantur; tempus enim est ut incipiat judicium a domo Domini. Et in Ezechiele praecipitur his qui poenas illaturi sunt: A sanctis meis incitempore suscitabit, sive suscitabit per virtutes qui in vitiis jacebamus, hoc Domino promittente, atque dicente: Sed et istud non erit. Pulchre autem dixit, sed et: quia jam supra dixerat: hoc non erit. Non enim in finem irascetur, neque in aete
Abbreviated transcription (Latin):
añs. Qui locus duplicit̾ exponi pot̾:
ut aut inde possit euadere. qr expoli¬
auit se ueterẽ hominẽ. & pellicias
tunicas peccatoꝵ. & nulla fuit sarcina
p̃grauatꝰ : aut econtͣrio qi nudus ẽ. &
apłi resistere non ualens: hostib terga
prȩbebit. ¶Audite uerbum qđ locutꝰ
ẽ dñs suꝑ uos filii isrł. suꝑ om̃i cogna¬
tione quam eduxi de t̾ra egẏpti dicẽs.

Expanded text:
. Qui locus dupliciter exponi potest: Ut aut ideo possit evadere, quia exspoliavit se veterem hominem, et pelliceas tunicas peccatorum, et nulla fuit sarcina praegravatus, aut econtrario, quia nudus est et Apostoli resistere non valens, hostibus terga praebebit. Audite verbum, quod locutus est Dominus super vos, filii Israel: super omni cognatione, quam eduxi de terra Aegypti, dic
Abbreviated transcription (Latin):
terre nĩȩ fenum. stipulamq consũp¬
serint: quicumq scĩ in populo fue
suscitare poterit iacob nisi tu solus:¬
ad cuiꝰ tactum fimbrie statim sani¬
mansere uestigia. Quod si egerit pę¬

Expanded text:
trae fenum stipulamque consumpserit, quicumque sanctim populo fuersuscitare poterit Jacob ad cujus tactum fimbriae, statim sanimansere vestigia. Poeniteat te
Abbreviated transcription (Latin):
& aut consanguinitate. aut amiciti¬
a. & econtͣrio uł hostili odio. uł ini¬
micitiis in iudicando ducitur. ꝑu̾¬
tit iudicium xpi qui ẽ iusticia: et
fructum illius uertit in amaritudi¬
nem. Qui hoc faciunt letantur in
Nonne in fortitudine nr̃a assumpsimꝰ¬
nobis cornua: cũ eregione iustus in
año gloriet᷑ & dicat. in te mimicos nrõs¬

Expanded text:
 aut consanguinitate, aut amicitia; et econtrario, vel hostili odio, vel inimicitiis in judicando ducitur, pervertit judicium Christi, qui est justitia; et fructum illius vertit in amaritudinem. Qui hoc faciunt, laetantur in Nonne in fortitudine nostra habuimus cornua? cum e regione justus in Domino glorietur, et dicat: In te i
Abbreviated transcription (Latin):
tem sȩuissimam dñs deus om̃ipotens
suscitaturum eẽ se dicit: quȩ conterat
tatur murus: aut murata. Ueta¬
buntur itaq ab hac gente seuissima.
cui supplicia delegata st̃. cum fugerint
ad ciuitatem munitã. quȩ ẽ celestis
irłm. ne introeant & saluent᷑: ut ex¬

Expanded text:
tem saevissimam Dominus Deus omnipotens se suscitaturum esse dicit, quae conterat, tatur murus, aut murata. Vetabuntur itaque ab hac gente saevissima, cui supplicia delegata sunt, confugere ad civitatem munitam, quae est coelestis Jerusalem, ne introeant et salventur: in
Abbreviated transcription (Latin):
peditis: & ꝑ singłas petras corruenti¬
& cum causam nesciat. nec iudicii no¬
uerit ueritatẽ: ante prędicat qualẽ
debeat ferre sententiam. Fructum qͦ
iusticie qui uulcissimus ẽ: uertit in
amaritudinẽ. Qđ de una uirtute
diximus. intelligamus & de reliquis:
prudentia. fortitudine. temperantia.
Quarum qͥ iratꝰ fuerit: fructus caꝑe

Expanded text:
peditis, et per singulas petras corruentipeditis, et per singulas petras corruenti cum causam nesciat, nec judicii noverit veritatem, ante praejudicat qualem debeat ferre sententiam: fructum quoque justitiae, qui dulcissimus est, vertit in amaritudinem. Quod de una virtute diximus, intelligamus et de reliquis, prudentia, fortitudine, temperantia, quarum qui iratus fuerit, fructus capere
Abbreviated transcription (Latin):
nil. siue torrens de heremo ueniens
mart ingredit᷑. Emath ut supra epy¬
phaniam diximus: que ab antiocho
cui cognomentũ epiphanes fuit no¬
men sortita ẽ. Quidam iuxta anago
putant: & de gentibus ęccłiam congit¬
gatam. Iuli enim magni ꝓpt̾ patres
uocantur & legem & ꝓpħas: nos mi¬
nores. qi i absq testamento fuimus.
& mandatis aĩ: de quib & in cantico
legimus. Soror nr̃a paruula ẽ. & ube¬
ra non habet. Qdomꝰmagna & parua in
unam dĩ familiam congregata. si non
habuerit disciplinam. & dĩ mandata ñ
feccrit: ꝑcutietur ruinis & scisionibus.
Quotiens cumq gͦ uel in ꝑsecutionibꝰ.
uł in heresibus. & scisinatib domus cĩ
quȩ ẽ ȩccłia corruit atq laceratur: oi
ꝑcutientis ostendit manum. Quam
si uolumus esfugere: comꝑationis au¬
diamus & faciamus exemplũ. In pe¬
tris. equi ꝑsequi non ualent. Petra xͦ
Qui in istis petris fuerit. adu̾sarias
potestates quȩ appellantur equi ꝑse

Expanded text:
Nili, sive torrens de eremo veniens, Nili, sive torrens de eremo veniens, mare ingreditur. Emath supra Epiphaniam diximus, quae ab Antiocho cui cognomentum Ἐπιφανὴς fuit, nomen sortita est. Qui autem putant quod putant, et de gentibus Ecclesiam congregatam. Illi enim magni propter patres vocantur, et legem, et prophetas: nos minores, quia absque Testamento fuimus et mandatis Dei, de quibus et in Cantico legimus: Soror mea parvula est, et ubera non habet . Quae domus magna et parva, in unam Dei familiam congregata, si non habuerit disciplinam, et Dei mandata non fecerit, percutietur ruinis et scissionibus. Quotiescumque ergo vel in persecutionibus, vel in haeresibus et schismatibus domus Dei, quae est Ecclesia, corruit atque laceratur, Dei percutientis ostendit manum: quam si volumus effugere, comparationis audiamus et faciamus exemplum. In petris equi persequi non valent. Petra Chram meam . Qui in istis petris fuerit, adversariae potestates, quae appellantur equi, de
Abbreviated transcription (Latin):
dauit. & ꝑcutiet domũ maiorem ru¬
inis. & domũ minorẽ scissionibus.
Quia in tantam rabiem ꝓsilistis ut
ministros domũ maiorẽ ruiis. ia est¬
decẽ trib. & domum minorẽ scissionib
ruinas & scissiones equis & bubalis
comꝑarat. Quorum pͥoris in petris eur¬
ieie nequeunt: posteriores tam̃ indomi¬
ti sunt: ut iugum ceruicib non recipi¬
ant. & cum siluestres boues sint: ꝓpt̾ fe¬
ritatem nolint t̾ram uomere scindere.
Uos aũ cum equi & bubali naturam
suam mutare ñ possint. mutastis na¬
turam dĩ: ut dulcem amaram faceretis:
& fructum iusticiȩ eiꝰ in absinthium
uerterctis: quȩ ẽ herba amarissima. Qui
lecamini in nichili. id ẽ in ydolis:. Qui
ꝓpͥa fortitudine putatis assumpsisse
uos cornua reges & potentiam quib
uentilaretis inimicos. Quia gͥ ista fe
tabo suꝑ uos gentẽ sȩuissimam assyrioꝵ
& chaldeoꝵ quȩ uos conterat atq sub
coruram: int̾ quam & pelusium riuus

Expanded text:
dabit, et percutiet domum majorem rudabit, et percutiet domum majorem ruinis, et domum minorem scissionibuQuia in tantam rabiem prosiliistis,etiam mortis tempore, et imminentibus malis, nolueritis nomen Domini nomiruinas, scissiones, equis et bubalis comparat, quorum priores in petris currere nequeunt, posteriores tam indomiti sunt, ut jugum cervicibus non recipiant, et cum silvestres boves sint, propter feritatem nolint terram vomere scindere. Vos autem cum equi et bubali naturam suam mutare non possint, mutastis naturam Dei, ut dulcem amarum faceretis, et fructum justitiae ejus in absinthium verteretis, quae est herba amarissima. Qui laetamini in nihili, vel idolis vipropria fortitudine putatis assumpsisse vos cornua et reges et potentiam, quibus ventilaretis inimicos. Quia igitur istatribus, gentem saevissimam Assyriorum et Chaldaeorum, quae vos conterat atque subcoruram, inter quam et Pelusium rivus 320