comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sũma congesserit sollicidint p̃cipiti effusione
dilacerat heres lircuriosus ⁊ dui quesita t̾pis
elluo p̃sentium. cȩcus. futuri. inꝓnidus. quada
absorbet uoragine. Sepc etiam insꝑatꝰ sucessor
inuidiã ad quirit partiȩ heroditatis. ⁊ cderiobi¬
tu ex traneis aodite succcssionis. trascribit com¬
pendia. Quid eu᷑m uane arancã teais. quȩ uiani
⁊ sine frucꝰ buẽ. ⁊ tanꝗͣ casses suspendis inutiles
diuitiarũ copias: Quȩ ⁊ sifluant nicħ ꝓsunt.
immo exuunt imaginẽ di: ⁊ indiuntꝰ t̾ren una¬
ginẽ. Si tyranni aliquiᷤᷤimaginẽ habeat. nonie
obnorius ẽ. dampnationis: T̃u deponis imagiñe
et̃m imꝑatoris: ⁊ erigisinte imaginẽ mortisᷤ. Eice
magis de cuutate ammȩ tuȩ imaginẽ diaboli:
iactolle imaginẽ xp̃i. Hec inte fulgeat. intua
ciuitate. hoc ẽ. inamina tua resplendeat. quȩ obli¬
terat intior. imagines. Deniq ait daiuid. Dñe in

Expanded text:
summa congesserit sollicitudine, praecipiti effusione summa congesserit sollicitudine, praecipiti effusione dilacerat haeres luxuriosus: et diu quaesita turpis helluo, praesentium caecus, futuri improvidus, quadam absorbet voragine. Saepe etiam speratus successor invidiam partae acquirit haereditatis, et celeri obitu extraneis aditae successionis transcribit compendia. 244. Quid ergo vane araneam texis, quae inanis et sine fructu est, et tamquam casses suspendis inutiles divitiarum copias: quae etsi fluant, nihil prosunt; immo exuunt te imaginem Dei, et induunt terreni imaginem? Si tyranni aliquis imaginem habeat, nonne obnoxius est damnationi? Tu deponis imaginem aeterni imperatoris, et erigis in te imagiginem mortis. Ejice magis de civitate animae tuae imaginem diaboli, et attolle imaginem Christi. Haec in te fulgeat, in tua civitate, hoc est, anima resplendeat, quae oblitterat vitiorum imagines. De quibus ait David: Domine, in
Abbreviated transcription (Latin):
sigr̃ã tua abscondat. omñe ꝑfidiã. beatꝰ eris:
quia ñ respicis inuanitates.: iinsanias falsas. An
mediocre ẽ. collere uocẽ ad ũsario. ut arguendi
te habere ñ possit auc toritatẽ: Itaq qͥ ñ respic̃
inuanitates. ñ conturbat᷑. Quienim respic̃ con¬
t᷑ubat᷑. ⁊ uanissime quide. ¶ttio ẽ. enim congre¬
gare opes nͥuamim: Quia caduca querere. uanũ
ẽ satis. Cur autẽ congregaui̾s. qͥ nescias an possi¬
dere liceat tͥ: Nonnc uanum ẽ ut medtt᷑ noc tib.
acdicb qͣm conficiat it̃. quo aggregare possit
thesauri aceruos. merces congreget. conturbet᷑
adp̃tium. ne forte minoris uendat qũa emerit.
aucupet̃ locoꝵ p̃cia. ⁊ subito aut lati onis inse in¬
uidiã famose negotiationis excitet. aut ñ ex pec¬
tatis sereniorib flatib dum lucru querit nau¬
fragium impatiens maͣt isincidat: Anñ contur¬
qd̾ nesciat cui heredi rdinquat. Sepe qd auarus

Expanded text:
si gratia tua abscondat omnem perfidiam, beatus eris; si gratia tua abscondat omnem perfidiam, beatus eris; quia non respicis in vanitates et insanias falsas . An mediocre est tollere vocem adversario, ut arguendi te non possit habere auctoritatem? Itaque qui non respicit in vanitates, non conturbatur; qui enim respicit conturbatur, et vanissime quidem. Quid est enim congregare opes, nisi vanum; quia caduca quaerere vanum est satis? Cum autem congregaveris, qui scias an possidere liceat tibi? 242. Nonne vanum est ut mercator noctibus ac diebus conficiat iter, quo aggregare possit thesauri acervos, merces congreget, conturbetur ad pretium, ne forte minoris vendat quam emerit, aucupetur locorum pretia, et subito aut latrones in se invidia famosae negotiationis excitet, aut non exspectatis serenioribus flatibus, dum lucrum quaerit, naufragium impatiens morae incidat? 243. Annon conturquod nesciat cui haeredi relinquat? Saepe quod avarus
Abbreviated transcription (Latin):
inimagine uidemꝰ. illic facie ad faciẽ. uͥ plena ꝑfec¬
uemꝰ imaginẽ: utibi ꝑueniamꝰ ao uitatẽ. Sit inno¬
bis imago iustitiȩ. sit imago sapientiȩ: ꝙ uenict᷑
ad illũ dic̃. ⁊ scłm imaginẽ ȩstimabim̃. N inueniat
inte adũsariꝰ imaginẽ suã: ñ rabiẽ. ñ furorẽ. In his
enim. imago nequitiȩ ẽ. Adũsariꝰ enim diabołꝰtãꝗͣ
leorugiens. querit quẽ occidat. quẽ deuoret. N
inuemat auri cupiditatẽ. ñ argenti aceruos. ñ
uitior simuchra. nͨauferat tͥ uocẽ lib̾tatis. U ooc
enim lib̾tatis illa c̃ : ut dicas. ueniet huiꝰ mundi
pͥnceps. ⁊ mme maeniet nichil. Itaꝙ si securus
dices illud qd̃ dix̃ ad laban iacob patriarcha.
Cognosce siquid tuoꝵ ẽ. ap̃me. Merito beatꝰ iob
ap̃ quẽ nicłi laban suum potuit repꝑire. Abscon¬
derat enim rachel simulacra d̃oꝵ. eiꝰ aurea ⁊ ar¬
gentea. Itaq si sapientia. si fides. si contẽptꝰ scłi.

Expanded text:
in imagine videmus: illic facie ad faciem, ubi plena perfecin imagine videmus: illic facie ad faciem, ubi plena perfecvemus imaginem, ut ibi perveniamus ad veritatem. Sit in nobis imago justitiae, sit imago sapientiae; quia venietur ad illum diem. et secundum imaginem aestimabimur. 240. Non inveniat in te adversarius imaginem suam, non rabiem, non furorem; in his enim imago nequitiae est. Adversarius enim diabolus sicut leo rugiens quaerit quem occidat, quem devoret. Non inveniat auri cupiditatem, non argenti acervos, non vitiorum simulacra; ne auferat tibi vocem libertatis. Vox enim libertatisprinceps, et in me inveniet nihil . Itaque si securus dices illud quod dixit ad Laban Jacob patriarcha: Cognosce si quid tuorum apud me est . Merito beatus Jacob, apud quem nihil Laban suum potuit reperire! Absconderat enim Rachel simulacra deorum ejus aurea et argentea. 241. Itaque si sapientia, si fides, si contemptus saeculi,
Abbreviated transcription (Latin):
surgit in suo ordine. p̾mitiȩ xp̃c: deinde hi qͥ suil
xp̃i. qui in aduentũ eiꝰ credider̃t. deinde finis.
pedim̃tum. hic infirmitas. etiã ꝑfecłoꝵ: illic plena
ꝑfectio. Ido ⁊ diesillos reqͥrit uitȩ et̃nȩ qui st̃. ñ qui
p̃te̾unt. ut cognoscat quid sibi desit. quȩ t̾ra sit
reꝓmissionis. ꝑpetuos fruc łꝰ ferens. quȩ pͥma ap̃
patr̃e mansio. quȩ scda. quȩ t̃cia: in quib ꝓratio¬
ne meritor unꝰ quisq requiesc̃. Illa gͥ nob̾st̃ exc
petenda: in quib ꝑfectio. inquib uitas ẽ. Hic
umbra. hic imago. illic iu̾tas. U̾mbra in lege.
imago inȩu̾głio: uitas inclestib Ante agnꝰ offe¬
rebat᷑. offerebat᷑ uitulus nunc xp̃c offert᷑. S offer¬
t᷑ quasi homo. quasi recipiens passionẽ: ⁊ offert
se ipsum quasi sac̾dos. ut peccata nr̃a dimittat.
Hic inimagine. ibi inuitate: uͥ ap̃ patr̃e ꝓ nob̾ qͣsi
aduocatꝰ int̾uenit. Hic g̃ inunagine ambulamꝰ.

Expanded text:
surget in suo ordine: Primitiae Christus, deinde hi qui sunt Christi, qui in adventum ejus crediderunt, deinde finis . pedimentum, hic infirmitas etiam perfectorum, illic plena perfectio. Ideo et dies illos requirit vitae aeternae, qui sunt, non qui praetereunt; ut cognoscat quid sibi desit, quae terra sit repromissionis perpetuos fructus ferens, quae prima apud patrem mansio, quae secunda, quae tertia, in quibus pro ratione meritorum unusquispetenda, in quibus perfectio, in quibus veritas est. Hic umbra, hic imago, illic veritas. Umbra in Lege, imago in Evangelio, veritas in coelestibus . Ante agnus offerebatur, offerebatur et vitulus, nunc Christus offertur: sed offertur quasi homo, quasi recipiens passionem; et offert se ipse quasi sacerdos, ut peccata nostra dimittat: hic in imagine, ibi in veritate, ubi apud patrem pro nobis quasi advocatus intervenit. Hic ergo in imagine ambulamus,
Abbreviated transcription (Latin):
similis illi fias. Prim̃ugͥ officiumẽ: loquenqi
modis Hoc sacͥsiciũ laudis dõ dependit᷑. hox re¬
uerentia ex hibet᷑ cum scͥpturȩ diumȩ legunt᷑
hoc onorant᷑ parentes. Scio loqui plerosq cũ
tacere nesciant: rarũ ẽ. tacere qũeꝗͣ: cũ sibi ñ
ꝓsit loqui. Sapiens ut loquat᷑. multa priꝰ con¬
siderat. quid dicat. aut cuidicat: quo in loco
uł intẽꝑe. Est gͣ i tacendi ⁊ loquendi modꝰ est
cner etiã facꝰtis modꝰ. Pulchrũ gͥ officitam. Officium¬
sicii autẽ om̃e aut mediũ aut ꝑfectumẽ: qd̾ ȩque
scͥturaꝵ auc toritate ꝓbare possumꝰ. Habemꝰ
t enim in ȩu̾głio dixisse dm̃m. Siuis inuita ȩcña
uenire: serua mandata. Dic̃ ille. Que: Iħs aitẽ
drã illi. Non homicidiũ facies. ñ ad ulterab̾. non
facies furtũ: ñ falsum testimoniũ dices. ho¬
nora patr̃e ac matr̃e: ⁊ diliges ꝓxmm̃ tuũ. sic̃

Expanded text:
similis illi fias . 35. Primum igitur offisimilis illi fias . 35. Primum igitur offiicium laudis Deo dependitur, 11 hoc reverentia exhibetur, cum Scripturae divinae leguntur, hoc honorantur parentes. Scio loqui plerosque, cum tacere nesciant. Rarum est tacere quemquam, cum sibi non prosit loqui. Sapiens ut loquatur, multa prius considerat, quid dicat, aut cui dicat, quo in loco, et tempore. Est ergo et tacendi et loquendi modus: est etiam facti modus. Pulchrum igitmne aut medium, aut perfectum est, quod aeque Scripturarum auctoritate probare possumus. Habemus etenim in Evangelio dixisse Dominum: Si vis in vitam aeternam venire, serva mandata. Dixit ille? Quae? Jesus autem dixit illi: Non homicidium facies, non adulterabis, non facies furtum, non falsum testimonium dices: honora patrem et ma
Abbreviated transcription (Latin):
studet uł remis ducere: priꝰ in fluuio p̃ludit.
Qui canendi suauitatẽ ⁊ uocis affectant p̃stanti¬
am: prꝰ sensim canendo uocẽ excitant: ⁊ qͥ uiri¬
b corꝑis legitimoq luctandi certamine coro¬
na petunt : cotidiano usu palestre durantes m̃¬
bra nud̾entes patientiȩ laborẽ assuescunt. Nec
ipsa natura nos in paruulis docet. qd̾ priꝰ sonos
meditant᷑ loquendi: ut loqͥ distant. Itaq sonꝰ
exercitatio quedamẽ : ⁊ palestra uocis ẽ. Ita gͦ &
qͥ uolunt discere cautionẽ loquendi: qd̾ naturȩ
ẽ ñ negent: qd̾ custodic ẽ exercant: ut qͥ inspe¬
culast̃. speculando intendant ñ dormiendo. Oñs
enĩ res ꝓpriis ac domesticis exercitis auget᷑. ergo
debat : ⁊ fic̃ alibiait. loquentes uanitat̃e. ⁊ cogi¬
tantes dolũ ñ audicbat quasi sirdus: ⁊ quasi
mutꝰ ñ aꝑiebat ilł os suũ: qr ⁊ alibi habes. Noli
respondere in prudenti ad inprudentiã eiꝰ: ne

Expanded text:
studet, vel remis ducere, prius in fluvio praeludit. studet, vel remis ducere, prius in fluvio praeludit. Qui canendi suavitatem et vocis affectant praestantiam, prius sensim canendo vocem excitant. Et qui viribus corporis, legitimoque luctandi certamine coronam petunt, quotidiano usu palaestrae durantes membra, nutrientes patientiam, laborem assuescunt. 33. Haec ipsa natura nos in parvulis docet, quod prius sonos meditantur loquendi, ut loqui discant. Itaque sonus exercitatio quaedam et palaestra vocis est. Ita ergo et qui volunt discere cautionem loquendi, quod naturae est, non negent: quod custodiae est, exerceant; ut qui in specula sunt, speculando intendant, non dormiendo. Omnis enim res propriis ac domesticis exercitiis augetur. 34.debat. Et, sicut alibi ait , loquentes vanitatem, et cogitantes dolum, non audiebat quasi surdus, et quasi mutus non aperiebat illis os suum; quia et alibi habes: Noli respondere imprudenti ad imprudentiam ejus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a legent si uolent: qͥñ sermoñe suppellec tilẽ
neq arcẽ dicendi. s simplic̃e rerũ exqͥrt̃ grãm.
ad ducꝰ lis ducẽ salutis eoꝵ ꝑ passionẽ consũmari
Nũꝗͥd prior panctius. Nũqͥd . ͣr istoteles qͥ uipse
disputauit de officio qũa dauid: cum ⁊ ipse py-¬
thagoras qͥ legit᷑ socrate antiquior. ꝓpħã sccutꝰ
dauid legẽ silentii dedit suis: S. ille ut ꝑ quin¬
quenmum discipłis usũ inhiberet loquendi: dd̾
aut̃ẽ ñ ut naturȩ mimꝰ imminucret: s ut custo¬
diã ꝓferendi sermonis doceret. Et pythagoras qͥ¬
đa ut ñloquendo loqui doceret: d̃d ut loqͣndo
qui cotidie exercet᷑ armis: ⁊ tanꝗͣ in ꝓcinc lu po¬
sitꝰ pludit p̃liũ: ⁊ uelut cora posito p̃tendit boste:
atq ad ꝑitiã uiresq iaculandi uł suos ex plorat
lacertos: uł adũsarior declinat ic tus ⁊ ui gilanti
exit obtutu. Qui nau̾e in mariregere gub̃nacłis

Expanded text:
nostra legent si volent: qui non sermonum supellectilem, nostra legent si volent: qui non sermonum supellectilem, neque artem dicendi; sed simplicem rerum exquirunt gratiam. adductis, ducem salutis eorum per passionem consummari . 31. Numquid prior Panaetius, numquid Aristoteles, qui et ipse disputavit de Officio, quam David; cum et ipse Pythagoras, qui legitur Socrate antiquior, prophetam secutus David , legem silentii dederit suis? Sed ille ut per quinquennium discipulis usum inhiberet loquendi: David autem non ut naturae munus imminueret; sed ut custodiam proferendi sermonis doceret. Et Pythagoras quidem ut non loquendo loqui doceret, David ut loquendo qui, quotidie exercetur armis, et tamquam in procinctu positus praeludit praelium, et velut coram posito praetendit hoste: atque ad peritiam viresque jaculandi, vel suos explorat lacertos, vel adversariorum declinat ictus, et vigilanti exit obtutu. Qui navim in mari regere gubernaculis
Abbreviated transcription (Latin):
niale. Et qͥd p̃stantuis. Demde hȩc tria in N.
genã diuiser̃t: in duo honesta. ⁊ duo utilia. et
eligendi iuditiũ. Prima ꝑtinere dicunt ad decꝰ
honestatẽq uitȩ: scłam. ad uite cõmoda. copias.
opes. facultates. De his eligendi subẽẽ iuditium.
Hec illi. Nos autẽ nicħ om̃ino. nͥ qd̾ deceat ⁊ hones¬
tum sit futuroꝵ magis qũa p̃sentiũ metimͣ for
grãm desinimꝰ: t̃ qd̾ ad delec lationẽ p̃sentis. Neq
aliqua cõmoda infacultatib ⁊ copiis op̃u con¬
stitummꝰ.: s in cõmoda hȩc putamꝰ si ñ reiciant᷑
ea quȩ honericum sint estimarimagis qũa dis¬
ẽ opꝰ. qr officiũ dñisa estimamꝰ regula: atq illi
estimauer̃t. illi scłi cõmoda in bonis duct̃: nos
hȩc eciã in detͥm̃tis: qm̃ qͥ hic recipit bona. ut
ille diues. illic cruciat᷑: ⁊ latarꝰ qͥmala hic ꝑtulit.
illic consolatioñe inuenit. Demde qͥ illa ñ leg̃t

Expanded text:
utile, et quid praestantius. Deinde haec tria in quinque utile, et quid praestantius. Deinde haec tria in quinque genera diviserunt, in duo honesta, et duo utilia, et eligendi judicium. Prima pertinere dicunt ad decus honestatemque vitae, secunda ad vitae commoda, copias, opes, facultates: de iis eligendis subesse judicium. Haec illi. 28. Nos autem nihil omnino nisi quod deceat et honestum gratiam definimus, non quod ad delectationem praesentis. Neque aliqua commoda in facultatibus et copiis opum constituimus: sed incommoda haec putamus, si non rejiciantur; eaque oneri cum sint aestimari magis, quam disest opus, quia Officium diversa aestimamus regula atque illi aestimaverunt. Illi saeculi commoda in bonis ducunt, nos haec etiam in detrimentis; quoniam qui hic recipit bona, ut ille dives, illic cruciatur: et Lazarus qui mala hic pertulit, illic consolationem invenit . Deinde qui illa non legunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sonȩ conueniunt: uideamꝰ utr̃u resipsa con-¬
uenat scribere de officiis. ⁊ iitrũ hoc nomen
inscͥpturis reppiat᷑ diuinis. Puldrȩ itaq dum
legimꝰ hodie çũgłium. quasi ad ortat᷑. ad scriben¬
dũ sp̃s sc̃s. optulit nob̾ lectionẽ qua confirma¬
remͣ᷑ etiã in nob̾ officiũ diciposse: nã aute ratha¬
rias sacdos obmutuisset intẽplo: ⁊ loqͥ ñ posset.
Factumẽ. inquit. ut impleti st̃ dies officii ciꝰ.
abiit indomũ suã. li egimꝰ gͥ officiũ dicia nob̾
posse. noc ratio ipsa aborret. quando quidẽ offi-¬
ciũ abefficiendo dictũ putamꝰ. quasi efficiũ. s
ꝓpt̃ decorẽ sermonis una imimitata littera offi¬
ciũ nuncupari: uł certe ut ea agas quȩ nulli offi¬
li dici estimauer̃t: ⁊ de his duob elige̾ qͥd p̃stet.
Deinde incedere ut duo concurrant honesta et
duoutilia: ⁊ querat᷑ qͥd honestius. ⁊ qͥd utilius.
Orim̃u gͥ intres partes officiũ diuidit᷑: honestũ

Expanded text:
sonae conveniunt, videamus utrum res ipsa conveniat scribere de Officiis: et utrum hoc nomen in Scripturis reperiatur divinis. Pulchre itaque dum legimus hodie Evangelium quasi adhortaretur ad scribendum Spiritus sanctus obtulit nobis lectionem, qua confirmaremur etiam in nobis Officium dici posse. Nam cum Zacharias sacerdos obmutuisset in templo, et loqui non posset: Factum est, inquit, ut impleti sunt dies Officii ejus, abiit in domum suam . Legimus igitur Officium dici a nobis posse. 9 26. Nec ratio ipsa abhorret, quandoquidem Officium ab efficiendo dictum putamus, quasi efficium: sed propter decorem sermonis una immutata littera, officium nuncupari: vel certe, ut ea agas, quae nulli offili duci existimaverunt, et de iis duobus eligere quid praestet: deinde incidere ut duo concurrant honesta, et duo utilia; et quaeratur quid honestius, et quid utilius. Primum igitur in tres partes Officium dividitur: honestum, et
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͥ supse ñ exigas: Maliuolis auaris. heredib¬
seruas qũa potes cum beniuolentia tua laude sine
so eg̃ssa mundũ impleuit. Ueniq cum inutro et
semina bemuolentẽ ãs possuissec affectum. dixit.
Erunt ambo incarne una. ⁊ in uno sp̃u. Uñ se ȩxa
serpenti credidit: qm̃ quȩ benuiolentiã acceꝑat.

Expanded text:
Quid Quid reservas, quam potes cum benevolentiae laude sine so egressa mundum replevit. Denique cum in viro et femina benevolentem Deus posuisset affectum, dixit: Erunt ambo in una carne , et in uno spiritu. Unde se Eva serpenti credidit; quoniam quae benevolentiam acceperat, esse
Abbreviated transcription (Latin):
mȩsta: ut iniꝰquisq beniuolentis se magis qũa
sapientis credat consilio: ut daino cum eẽt pru¬
dentior ionatha. tam̃ iumoris confilus ao qui¬
escebat. Eͣ usu hominũ beniuolentiã tanqũa
solem emundo tuleris. itaerit: qr sine ea usus ho¬
minũ eẽ ñ pot̃. ut ꝑegͥnanti monstrare uĩã. reuo¬
care errantẽ. deferre hospitio. Nongͥ mediocris
untꝰ: de qua sibi plaudebat iobdicens. Foris autẽ
ñ habitabat hospes. ⁊ anua mea om̃i uianti patebat
Aquam de aqua ꝓfluenti dare. lum̃ de lumine
accendere. bemuolentia utiq inhis ẽ. om̃ib tãꝙͣ.
luceat: nec illi de sit quide suo lumme aliis lum̃
accenderit. Est etiã itbemuolentia& lib̾alitas. ut
si qõ habes debitoris. cyrographum scindens res¬
lituas. nicħ a debitore consecutus debiti. Qd̾ exem¬
plo sui facẽ nos debere. iob sc̃s ammonet. Namqͥ
ht̃ ñ mutiat᷑. qͥ ñ ht̃ non liberat cyrographum.

Expanded text:
moesta; ut unusquisque benevolentis se magis quam moesta; ut unusquisque benevolentis se magis quam sapientis credat consilio: ut David cum esset prudentior, Jonathae tamen junioris consiliis acquiescebat. Tolle ex usu hominum benevolentiam, tamquam solem e mundo tuleris, ita erit; quia sine ea usus hominum esse non potest ut peregrinanti monstrare viam, revocare errantem, deferre hospitium, non igitur mediocris virtus, de qua sibi plaudebat Job dicens : Foris autem non habitabat hospes, janua mea omni venienti patebat  aquam de aqua profluenti dare, lumen de lumine accendere. Benevolentia itaque in his est omnibus, tamquam  in aliis luceat, nec illis desit, qui de suo lumine aliis lumen accenderint. 168. Est etiam illa benevolentiae liberalitas, ut si quod habes debitoris chirographum, scindens restituas, nihil a debitore consecutus debiti. Quod exemplo sui facere nos debere Job sanctus admonet . Nam qui habet, non mutuatur: qui non habet, non liberat syngrapham.
Abbreviated transcription (Latin):
enim. si reddendi nulla facultas suppecit: In be¬
nesicio reserendo plus ammꝰ qũa censtis oꝑatur:
magisa: p̃ponderat benuolentia qũa possibili¬
tas restrendimimeris. Grã enim in eo ipso qd̾
habet᷑ refert̃. Magna gͥ beniuolentia: quȩ etiã
sincħ conferat plus exhibet: ⁊ cum inpatͥmonio
nicħ habeat: largit᷑ plurib Ioq fac̃ sine ullo
sin dispendio. stucro om̃tũ. ⁊ idõ p̃stat beniuo¬
lentia supͣ ipsam liberalitatẽ. Ditior hec morib
qũa illa munerib. Plures enim st̃ qͥ indigent
beneficio: qũa qui abundant. Est autẽ bentuo¬
lentia: comuncta libalitati. a qua ipsa liberali¬
tas ꝓficiscit᷑ cum largitatis affec tũ. sequit᷑ lar¬
giendi usus. ⁊ separata atq discreta. Ibi enim
deẽ. libalitas. beniuolentia manet. Cõmunis que¬
dam parẽ. om̃iũqͣ. amicitiam conecꝰtit ⁊ copu¬
lat. In coniluis fidelis. inꝓsꝑis leta. intristib

Expanded text:
enim si reddendi nulla facultas suppetit? In beenim si reddendi nulla facultas suppetit? In beneficio referendo plus animus quam census operatur: magisque praeponderat benevolentia, quam possibilitas referendi muneris. Gratia enim in eo ipso quod habetur, refertur. Magna igitur benevolentia, quae etiam si nihil conferat, plus exhibet: et cum in patrimonio nihil habeat, largitur pluribus; idque facit sine ullo sui dispendio, et lucro omnium. Et ideo praestat benevolentia supra ipsam liberalitatem. Ditior haec moribus, quam illa muneribus; plures enim sunt qui indigent beneficio, quam qui abundant. 167. Est autem benevolentia etiam conjuncta liberalitati, a qua ipsa liberalitas proficiscitur, cum largitatis affectum sequitur largiendi usus: et separata atque discreta. Ubi enim deest liberalitas, benevolentia manet, communis quaedam parens omnium, quae amicitiam connectit et copulat: in consiliis fidelis, in prosperis laeta, in tristibus
Abbreviated transcription (Latin):
Dulchirum ẽ gͣ ut diumaꝵ scͥpturax uełcam̃ allo¬
quio: ⁊ quasi ros. sc in nos di ũba desccudant.
sum gͥ sederis adillam m̃sam potentis: in tellige
quis sit iste. potenᷤ. Et in paradiso delectationis
positꝰ atq in conuiuio sapientiȩ locatꝰ. considera
quȩ apponunt᷑ tͥ. Sc̃p̃tura diuma: comnuium¬
sapientiȩ ẽ. S inguli librt. singula sc̃ fercula.
ntelliꝗe priꝰ ꝗd habeant fertuloꝵ dapes: ⁊ t̃c mitte
mam̃i. ut ea quȩ logis atł quȩ accipis adño do tuo
opib exequaris. ⁊ collata inte grãm officiis rep̃¬
sentes. ut petrꝰ. ipaulꝰ qͥ eũ głirando uicẽ quand̃a
largitori muneris readiderunt: ut possint smn¬
guli dicere. Grã autẽ di sum qd̾ fũ: ⁊ gr̃a eiꝰ egena
imne ñ fuit: s: abundantiꝰ illis om̃ib laboraui.
Alius ꝗ̃ fructum accłp t benesicii: aurũ auro.
argentũ. argento rependit. aliꝰ laborẽ aliꝰ haud
scio. anetiã locupleqꝰ solum restituit affecꝰtũ. ¶d

Expanded text:
rum est ergo ut divinarum Scripturarum humescamus alloquio, et quasi ros sic in nos Dei verba descendant. Cum igitur sederis ad illam mensam potentis, intellige quis sit iste potens: et in paradiso delectationis positus, atque in convivio sapientiae locatus, considera quae apponuntur tibi. Scripura divina coula sunt fercula. 44 Intellige prius quae habeant ferculorum dapes, et tunc mitte manum; ut ea quae legis vel quae accipis a Domino Deo tuo, operibus exsequaris, et collatam in te gratiam officiis repraesentes: ut Petrus et Paulus, qui evangelizando vicem quamdam largitori muneris reddiderunt, ut possent singuli dicere: Gratia autem Dei sum quod sum, et gratia ejus egena in me non fuit: sed abundantius illis omnibus laboravi . 166. Alius ergo fructum accepti beneficii, ut aurum auro, argentum argento rependit: alius laborem, alius, haud scio an etiam locupletius, solum restituit affectum. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Serius autẽ cuus: exercebat᷑ iniustificatiõib
I duertimꝰ arma iusti: tius¬
quib om̃s aoũsarior repellat impetus.
a libi ait. circuer̃t me ⁊ ex pugnauert
gratis. ꝓeo ut me diligerent detrahebant.
mnͥ ego autẽ orabam: hic ait. qd̃ studiũ ei
ñexercendȩ ad belli artes fuerit iuuentutis.
ñ decipiendi adũsantis. astutia ulla cordis:¬
s: ut illũ uinceret quẽ uidebat: ad uersũ coᷤ
p̃liabat᷑ qͦs ñ uidebat: maiorq in eo pietas
quã uirt᷑ corꝑis militabat. Itaq indi exerce¬
bat᷑ iustificationib: ut contrario ic bu dia¬
bolũ uulneraret. Ille eum ab incentione
inticiȩ ⁊ studio deuotionis. occupationib
bellicis conabat᷑ ab ducere: hic magis se
diuini oꝑis ⁊ cultꝰ meditationib occupabat.
taq dñs ꝓtexit eum. inqũe sꝑauit.cum q̃
loquebat᷑. cui toto adherebat affec bi. lustꝰ
enim aut do loquit᷑ orando. aut diuina
d̃. ne loquat᷑ os suũ oꝑa hominũ. Nichil

Expanded text:
eru-us autem tuus meditabatur i n iustificationibus tuis. aduertimus arma iusti, quibus omnes aduersariorum repellat impetus. alibi ait: cireumierunt me et expugnauerunt me gratis. pro eo ut me diligerent, detrahebant mihi, ego autem orabam. hic ait, quod studium ei non exercendae ad belli artes fuerit iuuentutis, non decipiendi aduersantis astutia ulla cordis, ut illum uinceret quem uidebat, sed aduersum eos proeliabatur quos non uidebat maiorque in eo pietas quam uirtus corporis militabat. itaque in dei exercebatur iustificationibus, ut contrario ictu diabolum uulneraret. ille eum ab intentione iustitiae et studio deuotionis occupationibus bellicis conabatur abducere, hic magis se diuini operis et cultus meditationibus occupabat. itaque dominus protexit eum, in quem sperauit, cum quo loquebatur, cui toto adhaerebat affectu. iustus enim aut deo loquitur orando aut diuina dei, ne loquatur os suum opera hominum. nihil
Abbreviated transcription (Latin):
cumdõ: lapsum timere ñ poteris. Stans cum
do pottris dicere: eruit pedes incos alapsu.
S ita eruit pedes tuos dñs ab om̃i lapsu: sicog¬
nouerit qd̾ tuphibcas pedes tuos alapsu. Id̃o ħ
meruit dauid ut ds alapsu pedes eiꝰ erueret:
qm̃ pedes suos ipie ꝓhibebat. ne p̃cipitiatq
incando peccatoꝵ laberentur uestigio. Unde.
ipotuit uerba custodire diuina. Non enim.
custo dire quis poterit: nͥ potuerit priꝰ stare.
Cum autẽ custodierit: ipsi incipit di ũbum

Expanded text:
cum deo lapsum timere non poteris, stans cum cum deo lapsum timere non poteris, stans cum deo poteris dicere: eruit pedes meos a lapsu. sed ita eruit dominus pedes tuos ab omni lapsu, si cognouerit quod tu prohibeas pedes tuos a lapsu. ideo hoc meruit Dauid, ut deus a lapsu pedes eius erueret, quoniam pedes suos ipse prohibebat, ne praecipiti atque incauto peccatorum laberentur uestigio, unde et potuit uerba custodire diuina. non enim custodire quis poterit, nisi potuerit prius stare. cum autem custodierit, ipse incipit ei
Abbreviated transcription (Latin):
mentis in cessum. Phibe inquam. Resiste cupi¬
ditatib: obsisit motib quiuident᷑ irruere sic̃
bestiȩ atq iumenta: ut teneros fructꝰ. ⁊ noua
ruris huius nr̃i culta depascant. Phibui in¬
quit pedes meos. Nonutiq corpis pedes ꝓhibuit.
qui mentis piȩ plerumq obsegunt᷑ arbitrio.
Neq enim ꝓhibendi sunt cumꝓdeunt ad dĩ
templum: uiduȩ opem ferre festinant: im¬
pium p̃uenire: supplantare aliquẽ fraudu¬
lentum. Alius gͥ ẽ. pes: quiiure ꝓhibet᷑. Qui
ille sit: ipse ꝓpħa nos doccat. Non ueniat mͥ
inquit pes suꝑbiȩ. Est etiam pes imquitatis
guicito labit᷑. stare ñ potest: sic̃ pes ꝑfidoꝵ
ẽ. de quib scͥptum ẽ. Ibi ceciderunt oꝑantes
iniquitatẽ: ex pulsi sunt nec poducrt̃ stare.
Phibe g̃ pedes tuos necadas. Sunt enim non
solum cͥminum: s eciam infirmitatis pedes.
ne cadas. Diligent̃ attende uiam tuam ut
audias. tuautẽ hic sta mecum. Stans enim

Expanded text:
mentis incessum. prohibe, inquam, resiste cupimentis incessum. prohibe, inquam, resiste cupiditatibus, obsiste motibus qui uidentur inruere sicut bestiae atque iumenta, ut teneros fructus et noua ruris huius nostri culta depascant. Prohibui, inquit, pedes meos. non utique cor- Puris pedes prohibuit, qui mentis piae plerumque obsecuntur arbitrio. neque enim prohibendi sunt, cum prodeunt ad dei templum, uiduae opem ferre festinant, impium praeuenire, subplantare aliquem fraudulentum. alius igitur est pes qui iure prohibetur. qui ille sit, ipse propheta nos doceat: non ueniat, inquit, mihi pes superbiae. est etiam pes iniquitatis, qui cito labitur, stare non potest, sicut pes perfidorum est, de quibus scriptum est: ibi ceciderunt operantes iniquitatem, expulsi sunt nec potuerunt stare. prohibe ergo pedes tuos, ne cadas; sunt enim non solum criminum, sed etiam infirmitatis pedes, ne cadas. diligenter attende uiam tuam, ut audias: tu autem hic sta mecum. stans enim
Abbreviated transcription (Latin):
irascit᷑: ñ inuenit qd̾ accipiat. ¶ at̾ occurit
ipionos informat hortatu: residet penes me
stola illa: bonis intexta mandatis. Ab om̃i¬
inquit uia mala ꝓhibuisti pedes meos: ut
custodiam uerba tua.
erc dignꝰ qui suꝑ seniores intelligeret :
quandoquidem diuino ẽ. honoratꝰ sp̃u
ut seniores doceret: ñ solum intelloctꝰ
ueritate: uerum etiam peccati suga culpeq
cantela. Itaq cum fragilitas humana ꝓna sit
ut ad unum affectib ⁊ currente uestigio
feratur inuitium: docet qũc̃adinodum uiȩ
istius lubricum. itineris huius anfractꝰ ui¬
antẽ. implicare ñ possit. Phibe inquit pedeᷤ
tuos amaligna uta: hoc ẽ. abistiꝰ scłi uanitate.
qr scłm in maligno positum ẽ. Dubium qͥcqͥd
ẽ. ⁊ ancipitis affectꝰ. hoc malignumẽ: ut lux
dubia maligna dicit᷑. Ita malignum ẽ: qͥcqͥd
admiscet malitiȩ tenebras. ueritati. Reuoca gͦ
abistius mundi lubrico pedes animitui: et

Expanded text:
irascitur, non inuenit quod accipiat; mater occurrit irascitur, non inuenit quod accipiat; mater occurrit et pio nos informat hortatu. residet penes me stola illa bonis intexta mandatis. Ab omni uia maligna prohibui pedes meos, ut custodiam uerba tua. uere dignus qui super seniores intelquandoquidem divino est honoratus spiritu, ut seniores doceret non solum intellectus veritatem, verumetiam peccati fugam, culpaeque cautelam. itaque cum fragilitas humana prona sit, ut ad imum affectibus et currente uestigio feratur in uitium, docet quemadmodum uiae istius lubricum, itineris huius anfractus uiantem implicare non possit. prohibui, inquit, pedes meos a maligna uia, hoc est ab istius saeculi uanitate, quia saeculum in maligno positum est. dubium quicquid est et ancipitis effectus, hoc malignum est; ut lux dubia maligna dicitur, ita malignum est quicquid admiscet malitiae tenebras ueritati. reuoca ergo ab istius mundi lubrico pedes animi tui et
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium senectutis. insensu ẽ: ⁊ ueterani con¬
silii scientia. intellectus maturitate: ñ uite
longeuitate p̃fertur. Ex quiramꝰ gͦ mandata
di. ut suꝑ semores intelligamꝰ. Fugiamꝰ uiã
lubricam peccator: ut possimꝰ p̃cepta custo dire
celestia. Hoc enim decdarant sequentia. Suꝑ
seniores intellexit iacob iunior fr̃: quia cũ
semor esau p̃rogatiuam sibi benedicꝰtionis
pͥuilegio ȩtatis ex poscit. reliquit epulas miti¬
ores. dum querit agrestes. ꝓfecto illo inue¬
nationem. uniorfr̃ uestim̃ta ciꝰ accepit: ⁊ mͥ
tradidit ppłonationum : mat̃no usus consilio.
Illam g̃ sapientiȩ stolam qũa habuit ante ppl̃s
uidoꝵ: induit me rebecca. stola enm bona.
lex ippħȩ. hac stola ille ppłi ẽ. nudatꝰ: nos in¬
las mitiores: patientiç cibos. miscdiȩ lenitatẽ:
suauitatẽ intellecꝰtꝰ. Accipio benedicꝰtionem:
p̃ripio fr̃i seniori. grãm spitalem. Uenit ille.

Expanded text:
iudicium senectutis in sensu est et ueterani coniudicium senectutis in sensu est et ueterani consilii scientia intellectus maturitate, non uitae longaeuitate praefertur. Exquiramus ergo mandata dei, ut super seniores intellegamus, fugiamus uiam lubricam peccatorum, ut possimus praecepta custodire caelestia; hoc enim declarant sequentia. super seniorem intellexit Iacob iunior frater, quia, cum senior Esau praerogatiuam sibi bene- dictionis priuilegio aetatis exposcit, reliquit epulas mitiores, dum quaerit agrestes. profecto illo in uenationem iunior frater uestimenta eius accepit et mihi tradidit populo nationum, materno usus consilio. illam ergo sapientiae stolam, quam habuit ante populus Iudaeorum, induit me Rebecca; stola eius bona, lex et prophetae. hac stola ille populus est nudatus, nos inlas mitiores, patientiae cibos, misericordiae lenitatem, suauitatem intellectus. accipio benedictionem, praeripio fratri seniori gratiam spiritalem. uenit ille,
Abbreviated transcription (Latin):
legerit. ñ te p̃tereat narratio senioꝵ. ⁊ ipsi
enim didicert̃ apatrib: namr ialibi sirach
dixit sapientia ubi sunt senes ñ multũ loqͣris:
s nouit quib se p̃ferat seniorib : inueteratis
scilicet inpeccato.: ⁊ ueterno impietatis atq
senio ꝑfidiç delirantib Isti sunt seniores pleb̃
didert̃. Conuenert enim sacerdotes : i scribe.
iseniores: ut ait marcꝰ. Et iterum. Fecerunt
sacerdotes consilium cum semorib : ut eum
traderent. Et adũsum apłos in actib eoꝵ.
qo semores mrł conuenerint. petrꝰ sc̃ĩ: lucas
eu̾głista testant̃. Nlongͣ semili derogauit ȩcati:
s uoce ppłi umioris. indocilem dĩ. uetustum il
tute inuenire ñ potuit. Namq. apncipio fre¬
quentib dnm̃ exc asꝑauit offensis. Cuius gͥ¬
grãm cum cẽt iuuenis ñ potuerat emereri:
huius aduentum senex ñ meruit agnoscere:
donum tenere ñ potuit. S ensus autẽ incane.

Expanded text:
legeris: non te praetereat narratio seniorum; et ipsi legeris: non te praetereat narratio seniorum; et ipsi enim didicerunt a patribus. nam et alibi Sirach dixit SapiSed novit quibus se praeferat senioribus, inveteratis scilicet in peccato, et veterno impietatis, atque senio perfidiae delirantibus. Isti sunt seniores plebisdiderunt: Convenerunt enim sacerdotes, et scribae, et seniores, ut ait Marcus . Et iterum: Fecerunt sacertraderent. et aduersum apostolos in Actibus eorum quod seniores Israel conuenerint Petrus sanctus et Lucas euangelista testantur. non ergo senili derogauit aetati, sed uoce populi iunioris indocilem dei uetustum illtute inuenire non potuit. nam qui to principio frequentibus dominum exasperauit offensis, cuius gratiam, cum esset iuuenis, non poterat emereri, huius aduentum senex non meruit agnoscere, donum tenere non potuit. speciosum autem incanae
Abbreviated transcription (Latin):
centes. atq doc tores: fortasse hoc arbitratꝰ
quia doctores sunt alienor iuditio ad hoc
munꝰ decti: docentes aut̃e qui ꝓpria usur¬
patione hoc sibi munꝰ assumpseruit. Sed
cedant necesse ẽ. ei docꝰtores quoq: quen
testimonior meditatione cȩlestium. doc fͥna
quia p̃cepta tua ex quisuii.
ec hoc quidem difficile. ut is qũe dñs
docuerit suꝑ seniores intelligat: siqͥdẽ
dĩ gr̃a. ad doc tnam maturitatẽ ȩtatis
ꝓg̾rediat᷑ senilis. Cum enim ȩtas senecꝰ tutis
uita immaculata sit: utiq doc trina uitȩ
immaculatȩ. senilem p̃stat ctatẽ. Deniq ex¬
cusanti hieremiȩ. qd iuuenis cẽt. responsũ ẽ.
noli dicere iuuenis sum: eoqd ñ estimaretur
iuuenis diffinitione diunta: qui caña habe¬
ret prudentiam. quȩ sc̃ificationis cęlestis
grãm reluceret. Ueruntamen. ñ mͥ uidetur
se ipsum ꝓpħa laudare. ⁊ip̃ferre seniorib cũ

Expanded text:
centes atque doctores; fortasse hoc arbitratus centes atque doctores; fortasse hoc arbitratus quia doctores sunt aliorum judicio ad hoc munus electi: docentes autem qui propria usurpatione hoc sibi munus assumpserint. Sed cedant necesse est ei doctores quoque, quem testimoniorum meditatione coelestium doctrina quia praecepta tua exquisivi. Nec hoc quidem difficile, ut is quem Dominus docuerit, super seniores intelligat; siquidem Dei gratia ad doctrinam et maturitatem 1135 aetatis progrediatur senilis. Cum enim aetas senectutis uita inmaculata sit, utique doctrina uitae inmaculatae senilem praestat aetatem. denique excusanti Hieremiae, quod iuuenis esset, responsum est: noli dicere: iuuenis sum, eo quod non aestimaretur iuuenis definitione diuina qui incanam haberet prudentiam, quae sanctificationis caelestis gratia reluceret. Uerumtamen non mihi uidetur se ipsum propheta laudare et praeferre senioribus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cisio: samubel unctionis ꝓpħicȩ pariter ac
regic sacramenta monstrauerit. Uideritur
inquam incongrua p̃sumptio. nͥ p̃misisset
suꝑiora: quib ñ inmerito suꝑ docentes se¬
intellexisse compbaret. Debuit hanc assu¬
mere considentiam qui docebat᷑ adño: et
mandatum qd̾ docebatur dñi erat: ⁊ pse
dñs qui docebat. Merito suꝑ om̃s intelligit:
quc̃ docebat ipsa sapientia. Unde ⁊ alibiait.
beatꝰ qũc tuerudieris dñe: ⁊ de lege tua do¬
cueris eum. Ostendit gͥ: qd̾ diumũ ẽ. homi¬
nes docere ñ posse. Et ido qui docere p̃su¬
munt nesciunt .s: agnoscit discipłs qͥ doct᷑
Inquo p̃ter donum scientiȩ qd̾ de sp̃u scõ
fuerat consecutꝰ. moralis quoq suauis est¬
locus: quod multi docentes sunt qui io qd̃
intelligunt. docere se dicunt: ⁊i plurimi sc̃
discipłi. qui studio suo assequunt᷑ un dus¬
tria: qd̾ ñ didicerunt amagistris. Deniq.
ante nos. quidam inter ẽẽ dixit inter do¬

Expanded text:
 Samuel unctionis propheticae pariter ac  Samuel unctionis propheticae pariter ac regiae sacramenta monstraverit . Videretur, inquam, incongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non immerito super docentes intellexisse se comprobaret. Debuit hanc assumere confidentiam, qui docebatur, a Domino: et mandatum qdominus qui docebat. merito super omnes intellexit quem docebat ipsa sapientia. unde et alibi a beatus quem tu erudieris, domine, et de lege tua docueris eum. Ostendit igitur quod diuinum est homines docere non posse, et ideo qui docere pmunt, nesciunt; sed agnoscit discipulus qui docetur. In quo praeter donum scientiae quod de Spiritu sancto fuerat consecutus: moralis quoque suavis locus est, quod multi docentes sunt qui quod non intelligunt, docere se dicunt: et plurimi sunt discipuli qui studio suo assequuntur et industria quod non didicerunt a magistris. Denique ante nos quidam interesse dixit inter do
Abbreviated transcription (Latin):
scribȩ iudõꝵ: quia legem. iꝓpħas. ipsi
priores habere meruerunt.S: illi ꝓfi¬
tentur docere. s: ñ docent. Ei autẽ ppło qͥẽ.
exgentib compecit dicere. suꝑ om̃s docenteᷤ
me intellexi: quia illi ñtellexerunt. Respon¬
det iudcus. Unde habuisti intelligere: Scp¬
tum ẽ. Int̾roga patr̃e tuum : Adnuntiabit
tͥ: seniores. ⁊ dicent tͥ. Ego sum pat̾ tuuis :
me int̾roga.S: si int̾rogauero ñ responde¬
bitis mͥ: dix̃ iħs. Et ex illo respondere: ⁊ ex
testimonia didici. quȩ ille ñ nouit. Didici.
qui sequitur me tollat crucẽ suam : didici.
diligite inmicos ur̃os. Et id̾o optat ana¬
thema cẽ paulus ꝓfr̃ib genere: inimicis
fide. Uideretur in conueniens ẽẽ ucrecundiȩ
ꝓpħ̃ali huiusmodi usurpatio: eo qd̾ p̃sũp¬
serit dicere qd̃ suꝑ om̃s docentes intellexe¬
rit: cum uel legẽ moyses acceꝑit adño.
cioꝵ om̃ium decurso ritu. sacerdotalem do¬
cuerit disciplinam. hiesus naue. significa

Expanded text:
scribae Iudaeorum, quia legem et prophetas ipsi priores habere meruerunt. sed illi profitentur docere, sed non docent. ei autem populo qui ex gentibus conpetit dicere: super omnes docentes me intellexi, quia illi non intellexerunt. respondet Iudaeus: \'unde habuisti intellegere, scriptum est: interroga patrem tuum, et adnuntiabit tibi; seniores tuos, et dicent tibi. ego sum pater tuus, me interroga\'. sed etsi interrogauero, non respondebitis mihi, dixit Iesus, et ex illo respondere non potellegebant, quia testimonia didici quae ille non nouit. didici: qui sequitur me tollat crucem suam, didici: diligite inimicos uestros. et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide. Uideretur inconueniens esse uerecundiae prophetali huiusmodi usurpatio, eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum uel legem Moyses acceperit a domciorum omnium decurso ritu, sacerdotalem docuerit disciplinam , Jesus Nave significave
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: cecerum. siquis in formationẽ cuusq
hominis considerat: potest leuitis cõmunia
pmisa librare. sic̃ habes. Date leui uiros eiꝰ:
date leui manifestos eiꝰ. Potest etiam ppłi
credentis eleclis alloquium istud aptare:
cui ꝑtipum ioseph. pͥmo intypo eiꝰ nominis:
deinde ꝑtͥbum. inpͥmȩ lectionis heredes
trans fusa ẽ. diuina ꝓmissio. dicente moyse.
sis gentes uentilabit simul: usq ad sũmitatẽ.
trȩ Unicum enim ũbum dĩ. hoc ꝓpħat᷑
ueretindus sui. impatiens uͦ cõmunis ꝓfectꝰ
morantis. exigere uidet᷑. et ad didit. Hȩc

Expanded text:
sunt. Ceterum si quis informationem cuiusque sunt. Ceterum si quis informationem cuiusque hominis considerat, potest leuitis communia promissa librare, sicut habes: date Leui uiros eius, date Leui manifestos eius; potest etiam populi credentis electis adloquium istud aptare, cui per typum Ioseph primo in tribum eius nominis, deinde per tribum in primae electionis heredes transfusa est diuina promissio, dicente Moyse: sis gentes uentilabit simul usque ad summitatem terrae; unicum enim uerbum dei hoc prophetatur uerecundus sui, inpatiens uero communis profectus morantis exigere uidetur. Et addidit: haec
Abbreviated transcription (Latin):
u Egosum ego sum quideleo iniquitates cuas
⁊̃ memor ñero: tu aut̃e memor esto ⁊iudicem᷑.
Uult obliuisci quecumq minitatꝰ fuerit
peccatorib: si uias aliquando conuertant.
remiierationis expectet: qum etiã exigat:
sic habes scͥptum. Certam̃ certaui cur sumbomĩ
consũmaui: reposita ẽ. mͥ corona iustitiȩ.
NIon enim arrogans usurpatio s fidelis: qr
uerum dm̃. ñ posse fallere confitet᷑. Idõq. ad¬
monet ⁊ daid dicens. ut meminerit dñs uer¬
bisui quo nosad sꝑandum ꝓuocat: ut t̾re¬
qd ꝓmisistim. Memor esto ꝓmissoꝵ tuoꝵ: quȩ
spopondisti seruo tuo. Non usurpatorie sꝑaui:
quȩ ut sꝑarẽ ipse fecisti. Seruus sum: ex pec¬
to alimentum a ddño. Miles sum: exigo ab
imꝑacore stipendium. Uocatꝰ sum: postulo
ab inuitante ꝓmissum. Uerecunde audem
auctoritatẽ sue fidi tem ꝑauit. dicendo se
seruim: quia ocłi seruoꝵ inmanib dñoꝵ
suor. hȩc ex ꝑsona dauid ꝓpria bene ꝓmpta

Expanded text:
 ego sum ego sum, qui deleo iniquitates tuas, et memor non ero; tu autem memor esto. et iudicemur. uult obliuisci quaecumque minitatus fuerit peccatoribus, si uias aliquando conuertant, remunerationis expectet, quin etiam exigat, sicut t habes scriptum: certamen certaui, cursum consummaui; reposita est mihi corona iustitiae. non enim arrogans usurpatio, sed fidelis, quia uerum deum non posse fallere confitetur. ideoque admonet et Dauid dicens, ut meminerit dominus uerbi sui, quo nos ad sperandum prouocat, ut terrequod promisisti mihi. memor esto promissorum tuorum quae spopondisti seruo tuo. non usurpatorie speraui, quae ut sperarem ipse fecisti. seruus sum, expecto alimentum a domino; miles sum, exigo ab imperatore stipendium; uocatus sum, postulo ab inuitante promissum\'. uerecunde autem auctoritatem suae fidei temperauit dicendo se seruum, quia oculi seruorum in manibus dominorum suorum. haec ex persona Dauid propria bene prompta
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. G dauid qm̃ sepe responsis erat inuitatꝰ
gelestib. quib remunerationẽ sid̾i meritoꝵq
sꝑaret. forte sic̃ habes sc̃ptum dicente dõ ꝑ
nathan ꝓpħam. accepite de ouili eximo qͣge
ut si sinpͥncipem inppłm meum isrł. ⁊ eram
tecum inom̃ib quib ingrediebaris:. ⁊ exter¬
minaui om̃s inimicos tuos a facie tua: ⁊ infra.
u requiem tͥ dabo ab om̃ib inimicis tuis. quo
responso accepto ait dauid. quid sum ego
spec tu tuo dñe. ⁊ locutꝰ es ꝓdomo seruitui
in longinquo: ⁊ uifra ait. et nunc dñe. m̃s
ꝓseruo tuo bonahec. ⁊ nc̃ incipe benedicere
domũ serui tui. ut sim mȩt̃num in conspa¬

Expanded text:
mus. Ergo Dauid, quoniam saepe responsis erat inuitatus mus. Ergo Dauid, quoniam saepe responsis erat inuitatus caelestibus, quibus remunerationem fidei meritorumque speraret fore-sicut habes scriptum dicente deo per Nathan prophetam: accepi te de ouili ex uno grege, ut sis in princ-ipem in populum meum Israel, et eram tecum in omnibus quibus ingrediebaris et exterminaui omnes inimicos tuos a facie tua, et infra: et requiem tibi dabo ab omnibus inimicis tuis, quo responso accepto ait Dauid: quid sum ego,spectu tuo, domine, et locutus es pro domo serui tui in longinquo, et infra ait: et nunc, domine mepro seruo tuo bona haec. et nunc incipe benedicere domum serui tui, ut sim in aeternum in conspe
Abbreviated transcription (Latin):
ittera scdm hebreos : tai.
significat latine diic cẽ. alibi
significat huic. Quid sibi
uelit ista int̃p̃tatio ñ satis
liquet: nͥ forte unꝰ quisq se regat. ⁊ ipse
sui duc torsit: uelhuc. idẽ. quolictere lier¬
siculi uocant. dirigat iter. Qeritoꝙ m
pͥmo statim uersu requiem suam postul
quia ipse litterȩ septimꝰ numerꝰ ẽ. quicas
Quȩ autẽ maior requies quam ut uerbo dĩ
requiescat: atq eiꝰ sc gr̃a ⁊ consolatione de¬
mulceat: Memento inquit dñe uerbi dui
seruotuo: in quo mͥ spem dedisti.
erbum di deiec tos nos atq dep̃ssos ad
celestem grãm ꝓuocat. ut desideremus
ec̃nitatẽ: despiciamꝰ p̃sentia temꝑalium
incursionum. si futura ⁊ inuisibilia requi¬
ramꝰ. Uocat gͥ nos ad sedĩ ũbum: sic̃ habes
scͥptum. Uenite adme om̃s quilaboratis:
honerati estis: ⁊ ego uos reficiam. Idõq sequa¬
mͣ uocantẽ dñm iħ̃m: ut asccularib ad ꝑ¬
petua transeamꝰ: nosq ipsos regere noueri¬

Expanded text:
Littera secundum Hebraeos Zain, significat Latine \'duc te\': alibi significat huc. quid sibi uelit ista interpretatio, non satis liquet, nisi forte ut unusquisque se regat et ipse sui ductor sit: uel \'huc\', id est: quo litterae huius uersiculi uocant, dirigat iter. meritoque in primo statim uersu requiem suam postulat, quia ipse litterae septimus numerus est quietis. quae autem maior requies quam ut in uerbo dei requiescat atque eius se gratia et consolatione demulceat ? Memento, inquit, domine, uerbi tui seruo tuo, in quo mihi spem dedisti. uerbum dei deiectos nos atque depressos ad caelestem gratiam prouocauit, ut desideremus aeternitatem, despiciamus praesentia, temporalium incuriosi futura et inuisibilia requiramus. uocat igitur nos ad se dei uerbum, sicut habes scriptum: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam.ideoquespquamur uocantem dominum Iesum. ut a saecularibus ad perpetua transeamus nosque ipsos regere noueri
Abbreviated transcription (Latin):
de. diuinis canimꝰ. laudib consitentes Non sit
anceps ⁊ dubia seutentia. ñ discolor mentis
intentio: ñ mnatialib negotiis occupata. aꝓpo¬
siti sꝑitalis executione de flectat. Iustificeair
semꝑiustitia dĩ: tranquillo animo. ñ otio fe¬
riato. Sequit᷑ ũsus. Pax multa. diligentib
nom̃ tuum: ⁊ ñ ẽ. his scandalum.

Expanded text:
de diuinis canimus laudibus confitentes. non sit de diuinis canimus laudibus confitentes. non sit anceps et dubia sententia, non discolor mentis intentio, non materialibus negotiis occupata a propositi spiritalis exsecutione deflectat. iustificetur semper iustitia dei tranquillo animo, non otio feriato. Sequitur uersus quintus: pax multa diligentibus nomen tuum, et non est his scandalum.
Abbreviated transcription (Latin):
cruoris ingssi. Illa gͦ lex diligenda. in qua uerꝰ
hebreus liber ab om̃i seruitute. uitioꝵ ẽ: in
qua magnum sab̃b̃m ⁊ in offensa requies de¬
sunc toꝵ: inqua mortui ppłi sem̃ resuscitat᷑.
ñ cõmixtione. s redemptione fr̃na. Scđm
hanc gͦ legẽ odio ht̃ sc̃s inustitiam. ñ inius¬
tum: qui pot̃ sepe conuerti: nec mortuoꝵ
reliquias. s mortuam iniquitatẽ execratur
iresugit. Seqͥt᷑ ũsus quartꝰ. Septies in die
laudẽ dicitͥ: suꝑ iudita iustitie tuȩ.¬
t numero quidem studiũ sc̃e deuotionis
ex pͥmitur: s puto magis. qd̾ purꝰ ⁊ qͥctus
ac uacuus ab om̃i onere delictoꝵ dedarat᷑
affecꝰtꝰ: ut sine ullo iracunde imp̃cationis
aut flagitiose cupiditatis incendio. deferat᷑
oratio. Nichil qd alii noceat postulemꝰ: nicħ
qd nos scłarib pecitionib decoloret. Laude¬
mꝰ in ẏmnis ⁊ canticis. uera semꝑ nusta ea quę

Expanded text:
cruoris ingressi. illa ergo lex diligenda, in qua uerus cruoris ingressi. illa ergo lex diligenda, in qua uerus Hebraeus liber ab omni seruitute uitiorum est, in qua magnum sabbatum et inoffensa requies defunctorum, in qua mortui populi semen resuscitatur non conmixtione, sed redemptione fraterna. secundum hanc ergo legem odio habet sanctus iniustitiam, non iniustum, qui potest saepe conuerti, nec mortuorum reliquias, sed mortuam iniquitatem exsecratur. Sequitur uersus quartus: septies in die laudem dixi tibi super iudicia iustitiae tuae. et numero quidem studium sanctae deuotionis exprimitur, sed puto magis quod purus et quietus ac uacuus ab omni onere delictorum declaretur affectus, ut sine ullo iracundae inprecationis aut flagitiosae cupidi- tatis incendio deferatur oratio, nihil quod alii noceat postulemus, nihil quod nos saecularibus petitionibus decoloret. laudemus in hymnis et canticis, uera semper et iusta ea quae