comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
martiriũ beatoꝵut ueliusꝰ nullo regno in eoꝵ
ꝓtulcrut᷑. et fortasse uidebimꝰ. no ei deforuntas
seis s diginitas ẽ et quedã. qmͣius incorꝑe ñ cor¬
pis s uͥtutis pmcritudo fulgebit.nioc tũ si aliqͣ
martibib amputata et ablata sũt mẽbra sũ

Expanded text:
martyrum beatorum, ut velimus in illo regno in eorum imus. Non enim deformitas in eis, sed dignitas erit, et quaedam, quamvis in corpore, non corporis, sed virtutis pulchritudo fulgebit. Nec ideo tamen si aliqua martyribus amputata et ablata sunt membra, sine
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ q̃dã ꝙͣuis in corꝑe nõ corꝑis s uͥtutis pu¬
lt̾tudo fulgebit nec tñ si aliqua martyribꝰ
ampntata et ablata st̃ memibra sine ip̃is
m̃b̾s er̃t ĩ resurrectõne mortuoꝵ quib dic¬
tũ est capillus de capite nr̃o nõ ꝑibit Ad¬

Expanded text:
 quamuis in corpore, non corporis, sed uirtutis pulchritudo fulgebit. Nec ideo tamen si aliqua martyribus amputata et ablata sunt membra, sine ipsis membris erunt in resurrectione mortuorum, quibus dictum est: Capillus capit
Abbreviated transcription (Latin):
Per mirablem sapĩe pfunditate m
nec stabilitate bomi oꝑ ĩs nec ꝯslima¬
toĩs poilebat/. nali iõe  gandebat ar¬
bit̾i libcate ⁊ se ut nõ poterat sta¬
re nec ꝑfide me grã a iiutrice et
sc̃e crucis uirtute Ex uirtuto aut¬

Expanded text:
per mirabilem scientiae profunditatem, nec stabilitatem beatitudinis. Ex primatione pollebat naturali ratione, gaudebat arbitri libertate; per se autem nec poterat stare nec proficere, sine gratia adjutrice et sine crucis virtute. Ex se ergo
Abbreviated transcription (Latin):
res ip̃a et iur̃tus sicis intelligĩ
siue qua ad hoc satrm̃ indigne acce¬
ditut et ad indiciũ nõ ad salutem
sumits in aq̃ua n qntelle fides q̃
In pane qui ꝯformat a ceffin un
Iocacaratos ce in pane qui cone¬

Expanded text:
res ipsa et virtus sacramenti intelligitur, sine qua ad hoc sacramentum indigne acceditur, et ad judicium non ad salutem sumitur. In aqua enim intelligitur fides quae In pane qui confirmat, intelligitur charitas. Vel in pane qui co
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute sc̃e crucis et sacrĩ
altaris magna ẽ guẽteu¬
cia si magua efficacia cum ꝑ gtraq
excludantur ãmla ⁊ renouẽt᷑ et
scdficetur ecca ¶Duplici ãt̾ roẽ re

Expanded text:
virtute sanctae crucis et in sacramento altaris magna est convenientia et magna efficacia, cum per utrumque excludantur contraria, et renovetur et sanctificetur Ecclesia. Duplici autem re
Abbreviated transcription (Latin):
fili hõĩs adhuc conuersus in debis ab¬
hominationes maiores his Et introdu¬
xit me in at̾um domũ dñi interiꝰ Et
ecce in hostio templi dum inter nestibu¬
tem et adonibant ad ortum solis et
dpoit ad me certe indisti fili hoĩs Nũ¬
quid lene est hoc domui inda ut fac̾ent
abhoĩationes istas quas fecerunt hic

Expanded text:
fili hominis adhuc conversus videbis abominationes maiores his et introduxit me in atrium domus Domini interius et ecce in ostio templi Domini inter vestibuntem et adorabant ad ortum solis et dixit ad me certe vidisti fili hominis numquid leve est hoc domui Iuda ut facerent abominationes istas quas fecerunt hic
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ ꝑsãfogr̾ẽ ꝑ passõe̾. ⁊ in sacram̃to. Pcñ nobis a
patre ꝑscificato̾em : pastea patͥ a nobꝰ: ꝑ oblato̾e.
ħ ẽ etũ sola sutficietis ⁊ ydonea missio siue legatõ.
ad soluendas ĩt deum ⁊ hoĩes inimicicias. ⁊ offen¬
sas. Cum diaconꝰ ait. Ite missae̾: idẽ ẽ acsi dr̃et.
redite ad ꝓͥa : qr oblata e̾ hostia salutarit. ¶It̾¬

Expanded text:
o primum nobis a Patre per sanctificationem, postea Patri a nobis per oblationem. Haec est sola sufficiens et idonea missio seu legatio ad solvendas inter Deum et homines inimicitias et offensas. Cum ergo diaconus ait: Ite, missa est, idem est ac si diceret, redite ad propria, quia oblata est hostia salutaris.
Abbreviated transcription (Latin):
mansissei. euuan  fide̾ exclusissemt Et¬
rat eñi in ilł magnifica ⁊ reu̾entie plena
religio q̃ pꝰ aspectu stupefac̾er intuenxe᷑. qͥ seĩ
iudens scũarũ. altare sac̾dotes sacri  ꝯsũma̾¬
tes: ⁊̃ o̾em illius rei ordine̾ nĩ putaret pleuis
bant᷑ in t̾ris. ⁊ cultũ dei auisibilib ad ĩui si¬
bilia transtulit atp̃alib ad et̾na. Ex qͦ pat¬

Expanded text:
mansissent, Evangelii fidem exclusissent. Erat enim in illis magnitudo et reverentiae plena religio, quae primo aspectu stupefaceret intuentem. Quis enim videns sanctuarium, altare, sacerdotes sacrificium consummantes, et omnem illius rei ordinem, non putaret plenissbantur in terris, et cultu Dei a visibilibus ad invisibilia transtulit, et a temporalibus ad aeterna. Sed ip
Abbreviated transcription (Latin):
latum. ibide̾. certum ẽ qd̾ hũ qui sacrificantes
ñ edunt rei st̃ doͥci sacram̃iti. quic̾q gͦ sacerdo¬
tum demceps di̾no altario sacrificiũ oblaturꝰ ac¬
cesserit. ⁊ se a cõione suspend̾it ab ip̃a quase ĩ¬
decent̾ pͥuauit gr̾a ꝯĩonis a̾no uno repulsũ no¬

Expanded text:
ltaris, certum est quod hi qui sacrificantes non edunt rei sunt Dominici sacramenti. Quicunque ergo sacerdotum deinceps divino altario sacrificium oblaturus accesserit et se a communione suspenderit, ab ipsa qua se indecenter privavit grati
Abbreviated transcription (Latin):
Et ẽ unitas cõiugatiua: qua fit ut duo ñ iã
duo sint: set una caro ¶ Et e̾̃ unitas natiua.
qua aĩa ⁊ caro unus nascitur homo. Et est
inueniri. ¶ Etẽ unitas consentanea: cum ꝑca
ritatẽ multoꝵ hoĩm e̾cor unũ ⁊ aĩa unã. ac.¬

Expanded text:
Est et conjugativa, qua fit ut duo jam non duo sint, sed una caro. Et est nativa, qua anima et caro unus nascitur homo. Est uniinveniri. Est consentanea, cum per charitatem multorum hominum est cor unum, et anima una
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾o solus d̾s mirabilia facio. ⁊ cũ de iusto hoĩe
dr̾. fecit en̾imitabilia inuita sua. ita ⁊̃ solus
d̾s pecr̃a dimittit. tunc qͦ qñ sacerdos ab eo ⁊
ꝑeum dimitrit ip̃e em̾ hoc in homine facit
qd hõ ꝑ enm facit. nec ideo dd̾ ẽ hoĩe̾ iͥ nicħ fu¬
cere : qr ꝑ eum d̾s facit. ĩmo ũo multo meli
⁊ multo ĩius fac̾e : qr ꝑ eum d̾ facit. ¶ Ad hoc¬

Expanded text:
quomodo solus Deus mirabilia facit, et tamen de justo homine dicitur: Fecit enim mirabilia in vita sua ; ita etiam solus Deus peccata dimittit, tunc quoque quando sacerdos ab eo et per eum dimittit. Ipse enim hoc in homine facit quod homo per eum facit; nec ideo dicendum est hominem ibi nihil facere, quia per eum Deus facit. Imo vero ideo multo melius et multo verius facer
Abbreviated transcription (Latin):
ta tria continet.p̾cepta. sacram̃ta. ꝓmissa. In p̃¬
ceptis ẽ m̾itum. In ꝓmissis ẽ p̾mium. In sacrani¬
tis ẽ aduitoriũ. ꝑ p̾cepta: eundũ fu̾at ad ꝓmis¬
sa. S qr hõ ꝑse infirmus erat: uenert̾ sacraͭ me¬
dia int̾ p̾cepta ⁊ ꝓmissa q̃ illum adiuuarent. ⁊ ad¬

Expanded text:
ta tria continet: Praecepta, sacramenta, promissa. In praeceptis est meritum, in promissis est praemium, in sacramentis est adjutorium. Per praecepta eundum fuerat ad promissa. Sed quia homo per se infirmus erat, venerunt sacramenta media, inter praecepta et promissa q
Abbreviated transcription (Latin):
si sanguinẽ ñ fundat exuulñe dat uttam q̃
prõsicr ẽ sanguine. Nam sanguinẽ fund̾e pos¬
fett̃ siuitam ñ daret. ⁊ minꝰ ẽet sangumẽ
fund̾e qͣm uitam dare. bene gͦ sanguine fune¬
dit quiuitam ponit ꝓ xp̃o. ħ hugẽ.¬

Expanded text:
si sanguinem non effundit ex vulnere, dat vitam quae pretiosior est sanguine. Nam sanguinem fundere posset; et si vitam non daret, et minus esset sanguinem fundere quam vitam dare. Bene ergo sanguinem fundit, qui vitam ponit pro Ch
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ xp̃i ꝯfessõe moru̾it᷑. tantũ eis ualet
ad dim̾tenda peccata qnͣt̾ si ab lũ entur
sacro fonte bap̾atis. qui eñi dix̃. nͥ qͥs re
natus fu̾it ex aqua ⁊ spñ sc̃o non intra¬
bit in regno celor. Alia sn̾ia istos fecit¬

Expanded text:
 confessione moriuntur, tantum eis ualet ad dimittenda peccata, quantum si abluerentur sacro fonte baptismatis. Qui enim dixit: Si quis non renatus fuerit ex aqua et spiritu, non intrabit in regnum caelor
Abbreviated transcription (Latin):
defermentato sacrificant. Aut si hoc exꝓhan¬
do dcm̃ ẽ qͣ fronte sacrificant qd̾ ꝓpħ̾a i̾s acrifici
dix̾it : dubium ñ ẽ: ⁊̾ hoc ip̃e actõni associaũt.
dix̾at eni uenite ad bethel.⁊ impie agite. et
panlo post: ꝗtiñuata increpatõe ait.⁊ sacrisica¬
te de ferm̃tato laudem. ¶ Adiͦ qd̾ õ qđ̾ archon

Expanded text:
de fermentato sacrificant. At si hoc exprobrando dictum est, qua fronte sacrificant quod propheta in sacrificidixerit, dubium non est; cum hoc impiae actioni associaverit. Dixerat enim: Venite ad Bethel, et impie agite. Et paulo post, continuata increpatione ait: Et sacrificate de fermentato laudem. Aut ergo tan
Abbreviated transcription (Latin):
ta angłi.⁊ azua supͣ petram posuit. ⁊ ea uiso
ꝑfudit. q̃ simul ut uirge cacumĩe qͣm g̾ebat an¬
gelus dei contingit. de petra ignis erupit. adq
ita sacri  ̃ qd̾ offerebatur assumptũ ẽ. qͦ itidips
declaratũur᷑ qd petra illa tẏpumi hũit corꝑis xͥ.¬

Expanded text:
 angeli, et azyma supra petram posuit et ea jure perfudit: quae simul ut virgae cacumine, quam gerebat angelus, Dei contigit, de petra ignis erupit; atque ita sacrificium quod offerebatur, absumptum est . Quo indicio declaratum videtur quod petra illa typum habuerit corporis
Abbreviated transcription (Latin):
nis ad carnem: ⁊ uinũ refercur ad aĩam. Et ideo
ter signũ cracis ꝓducitur cum hostia sr̃ calioẽ
qr uircus tͥtutatis aĩam crucifixi reduxit ad
carnem. ned̾elinq̃ret aĩam eiꝰ in infertio. neoda¬
ret carnem eiꝰ uid̾e corrupͦne̾. Iuxca qd̾ ip̃e dicit
tres cruces fiunt c̾ bostia suꝑ os calicis: qr tres
mulieres q̃rebant crucifixum ad hos . mo. Uͣ m. ul¬
boc loco sigͥt hostium monuͣ. de quo dia comis uł¬

Expanded text:
nis ad carnem, et vinum refertur ad animam. Et ideo ter signum crucis producitur cum hostia super calicem, quia virtus Trinitatis animam crucifixi reducit ad carnem, ne derelinqueret animam ejus in inferno, nec daret carnem ejus videre corruptionem. Juxta quod ipse dicit tres cruces fiunt cum hostia super os calicis, quia tres mulieres quaerebant crucifixum ad ostium monumenthoc loco sig
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ xp̃m manducare: ñ hoc solum.⁊ in sacram̾̃to
nentẽ. Spũalit̾ eĩ manducat: qui ĩ unitate a ͥ ⁊̃¬
ecc̃e quam ip̃mt sacraũtũ sigͣt᷑: manet. Nam
qui discedat a xp̃o. nec caruem xͥ maudu cat.
nec sangͥne̾ bibit ⁊ si tante rei sacra ͭ ad iudi¬

Expanded text:
 in sacramento nentem. Spiritualiter enim manducat, qui in unitate Ecclesiae quam ipsum sacramentum significat manet. Nam qui discordat a Christo, nec carnem Christi manducat, nec sanguinem bibit, etsi tantae rei sacramentum ad judi
Abbreviated transcription (Latin):
ut cauea qd̾ onq nociũ ẽ. Fortitudinẽ: A
sinstͥs ut eum adu̾sa ñ depͥmant. temꝑan .
adextris ut eũ ꝑsꝑa ñ extollant. ¶Due li¬
nee qua una ponitur deorsum. ⁊̃ alt̃a ꝓgre¬
ditur ante p̾tꝰ: acc̾uiã ⁊ contẽplatĩa uita sigsit.
dedit alus: inidem se s restituat. Itmꝰ ⁊̃cũ

Expanded text:
ut caveat quod unicuique nocivum est. Fortitudinem a sinistris, ut eum adversa non deprimant. Temperantiam a dextris, ut eum prospera non extollant. Duae lineae, quarum una post dorsum, et altera progreditur ante pectus, activam et contemplativam vitam significant. dederit aliis, interdum s
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rã ꝓstratꝰ cũ lacͥmis ꝓ coꝵ absołone decattitet.
tc̃ resurgens aboratos iuxta qd canones iubẽt
cum genutu ⁊ crebris suspiriis denuntict cu si c
łia abiciunt᷑. postea iubet mĩstͥs ut eos extraia¬
ponsorio. Insudore uultus tiui uescis panętuo.¬

Expanded text:
s cum lacrimis pro eorum absolutione decantet; tunc resurgens ab oratione, juxta quod canones jubent, cum gemitu et crebris suspiriis denunciet eis, quois abjiciuntur. Post haec jubeat ministris, ut eos extra japonsorio: In sudore vultus tui vesceris pane
Abbreviated transcription (Latin):
beat indicare. diligenis gͥ inquisitor. subtilis
imi estigator. sapient̃ ⁊ astute int̾roget ap¬
catore qͣ d̾ forsitan ignoret uł u̾eciidia ne¬
lit occultare coginto inqͣm crimine uarieta¬
tes eius ñ dubitet in uestigarẽ. quib cogni¬

Expanded text:
ernat. Diligens igitur inquisitor, subtilis investigator, sapienter et quasi astute interroget a peccatore quod forsitan ignoret, vel verecundia velit occultare. Cognito itaque crimine, varietates ejus non dubitet investigare,
Abbreviated transcription (Latin):
tiu̾ sue dampͥ ᷤᷤ in ip̃a au̾siõe uoliuitatis ĩuenit.
ut ñ aliud ẽẽt inciꝑe iam puniri : qͣm illius be¬
neficii botu diłcõe destitui qm d̾ in et̾no sic to¬
tam p̾cipit p̾cep̃ reman̾e supplicio. ut ⁊̃ ei ig¬
nẽ et̾uum p̾pararet. in qͦ illi omnes p̾uariͭ ͤ ᷤᷤ ange

Expanded text:
sione voluntatis invenit: ut non aliud ei esset incipere jam puniri, quam illius beatifici boni dilectione destitui; quam Deus in aeterno sic totam praecepit remanere supplicio, ut etiam ignem ei aeternum pararet: in quo illi omnes praevaricatores angel
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ. lib̾a nos amalo: nos admonemur cogitare
ñ dum nos in eo bons nͥ millũpatiemur malu̾
⁊ hoc qui dẽ ultimũ qd̾ ĩ oratõe diũoa poi̾tũ ẽ
tam bate patet. ut homo xͥanꝰ in qualib tri¬
błacõe ꝯstitutꝰ in hoc gemitus edat. m̃ hoc la¬
cͥmas fundat. huic exordiatur. ĩ hoc ĩmore¬
tur. ad hoc t̾minet oratõem. ¶ Adi qd̾ d ͭ augꝰ.¬

Expanded text:
cimus: Libera nos a malo, nos admonemus cogitare nondum nos esse in eo bono, ubi nullum patiemur malum. et hoc quidem ultimum quod in oratione dominica positum est, tam late patet, ut homo Christianus in qualibet tribulatione constitutus in hoc gemitus edat, in hoc lacrimas fundat. hinc exordiatur, in hoc inmoretur, ad hoc terminet orationem. his enim u
Abbreviated transcription (Latin):
ut sp̃m xͥ ꝑticipando m̃ito deinceps xͥanꝰ ap¬
pesiet᷑. coh̾es regni ⁊ głe sacra uncẽõe es¬
fecẽus. Exinde tradr̾ xͥano uestis candida
ut qui pͥme natĩtatis decore̾ uet̾tatis pãnis
m̃tũ. Tegr̾ ⁊̃ post sacrã uncdõe eiꝰ capd̾ sacp
uelamine ut sciat se dẏade ͤ regni ⁊ sac̾do

Expanded text:
ti participando merito deinceps Christianus appelletur, cohaeres regni et gloriae sacra unctione effectus. Exinde traditur Christiano vestis candida, ut qui primae nativitatis decorem vetustatis pannis  etiam post sacram unctionem ejus caput sacro velamine, ut intelligat se diademate regni et sacerdotali
Abbreviated transcription (Latin):
ungit᷑ oło sacro ĩ pectore tam qͣm imuuat᷑ ad¬
ũsus hostem: ne ei deiũceps ĩm̃da ⁊ noxia per¬
sua d̾e possit. Ungit᷑ ⁊ int̾ scapłas uͥ uĩgor ꝑ¬
tandi honeris ẽ. ⁊it forti ͤ accipiat ad ꝑtand̾
onꝰ dñi. Deinde fc̃a int̾rogatõe si credat ĩ dmmñ¬

Expanded text:
ungitur oleo sacro in pectore tanquam muniatur adversus hostem, ne ei deinceps immunda et noxia persuadere possit. Ungitur et inter scapulas, ubi vigor portandi oneris est, ut fortitudinem accipiat ad portandum onus Domini. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
doꝰ. totum gͦ sexp̃c exhibet nob̾ in cibum. ut si
ta nos humanitate reficiat qͣmcoͣrlit᷑ ore ꝯmadi¬
mus ut ita de uisibilib adinuisibilia. de temꝑa¬
lib ad et̾na. de t̾renis ad celestia. dohumanis ad
diuuia ñ transferat. ego sum inquit paniis us.

Expanded text:
tus se exhibet nobis in cibum, ut sicut ta nos humanitate reficiat, quam corporaliter ore comedimus, ut ita de visibilibus ad invisibilia, de temporalibus ad aeterna, de terrenis ad coelestia, de humanis ad divina nos transferat. Ego sum, inquit, panis vivus
Abbreviated transcription (Latin):
bap̃a ĩ nonissima sua exspiratõe suscipiat.
fortass ñ adipiscitur. ⁊ credite mͥ ñ t̾rens nos
dico qđ dicturꝰ sum. multos noni qͥ hoc passi st̃
qui spe bapͣ multa peccabant. c̾ca diem ã mor¬
tis discesserunt uacui. d̾s em̃ pp̃ hoc bap̃a tribu¬
it ut soluat pcc̃a ñ ut addat. si quis u̾o ad ħ¬

Expanded text:
baptisma in novissima sua exspiratione suscipiat, fortassis non adipiscitur. Et credite mihi, non terrens vos dico quod dicturus sum. Multos novi, qui hoc passi sunt, qui spe baptismatis multa peccabant, circa diem autem mortis discescerunt vacui; Deus enim propter hoc baptisma tribuit, ut solvat peccata, non ut addat. Si vero quis ad
Abbreviated transcription (Latin):
manducabatur. Si gͦ in eo qd̾ dabat qd̾ ip̃e
erat iudebatir ⁊ in eo ꝯd̾ dabatur ꝗd̾ erat
ip̃e ñuidebatur.⁊ si in eo qd̾ dabat tenebatur
⁊ crucifigeltur. ⁊ ĩ eo ꝙ dahatur: franoce¬
batur ⁊ ñ indebatur. edebatur ⁊ ñ corrumpe¬
batur: quid miraris si ĩ eo qd̾ dabat mortał
dr̃. ⁊ ĩ eo qd̾ dabatur: ĩmortad. ⁊ in passibił fu¬
isse p̃dicatur. Consenticus gͥ snũc suig̃: cõ

Expanded text:
 in eo quod dabat, quod ipse erat videbatur, et in eo quod dabatur, quod ipse erat non videbatur, etsi in eo quod dabat tenebatur et crucifigebatur, et in eo quod dabatur frangebatur et non dividebatur, edebatur et non corrumpebatur: quid miraris si in eo quod dabat mortalis dicitur, in eo quod dabatur immortalis et impassibilis fuisse praedicatur? Hoc t
Abbreviated transcription (Latin):
odio. certitudinẽ ntiq ñ hm̃s. set spei fionti
a ꝯsolatur nos scͥptum ne dubitatõe huiꝰ.
anxietate penitus cruoemur. pp̃ hoc data
st signa quedam ⁊ inditia manifesta salutis: ut in¬
dubitabile sit eum ẽẽ de m̃o electoꝵ in qͦ ea sig¬

Expanded text:
odio . Certitudinem utique non habemus; sed spei fiducia consolatur nos, ne dubitationis hujus anxietate penitus cruciemur. Propter hoc data sunt signa quaedam et indicia manifesta salutis, ut indubitabile sit eum esse de numero electorum, in quo ea sig
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ xp̃m manducare: ñ hoc solum.⁊ in sacram̾̃to
nentẽ. Spũalit̾ eĩ manducat: qui ĩ unitate a ͥ ⁊̃
ecc̃e quam ip̃mt sacraũtũ sigͣt᷑: manet. Nam
qui discedat a xp̃o. nec caruem xͥ maudu cat.
nec sangͥne̾ bibit ⁊ si tante rei sacra ͭ ad iudi¬

Expanded text:
Qui manducat me, ipse vivet propter me . Ad quod nentem. Spiritualiter enim manducat qui in unitate Christi et Ecclesiae quam sacramentum significat, manet. Nam qui discordat a Christo, nec carnem Christi manducat nec sanguinem bibit, etsi rei tantae sacramentum ad judi
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. qr tr̾ quidẽ reges solum ⁊ sac̃dotes limebantur
qͦꝵ unctõ̾e singłaris ille unctus p̾fig᷑abat᷑ qͥ pre
amctit ꝑticipib suis unctus ẽ: ut c̃ illo ꝑriciparẽt
in noĩe qui ꝑticipes islius e̾e m̾erẽt᷑ in unctõe. Aqͥr¬
mate eñi x dr̾ : ⁊ a xͦ xͥanꝰ noĩat᷑. dͥ pͭ qd̾ ex ũbo hug¬

Expanded text:
mus, qua tunc quidem reges solum et sacerdotes liniebantur. Quorum unctione singularis ille unctus praefigurabatur, qui prae cunctis participibus suis unctus est , ut cum illo participerant in nomine, qui participes illius esse mererentur in unctione. A chrismate enim
Abbreviated transcription (Latin):
sũus sac̾dotib supͣdc̃a. dcuro singłarit̃ reserua¬
ta sunt: ne eadem ꝓrsus auct̾as potestatis ab
Iom̃ib passim uendicata infcriores erga supra¬
poĩtos insolentes redd̾et.⁊ soluto obedĩe uinoło
scanda sum gn̾aret.

Expanded text:
 sacerdotibus supradicta idcirco singulariter reservata sunt, ne eadem prorsus auctoritas potestatis ab omnibus passim vindicata, inferiores erga superpositos insolentes redderet, et soluto obedientiae vinculo scandalum generaret.
Abbreviated transcription (Latin):
ordines. aliud ẽe executõẽ ip̃ius potestatis qui ĩ
tta unitatẽ catholice ecc̃e constituti sac̃dotalẽ
uł ep̃alẽ unctõem accipiunt: offm̃ ⁊̃ executõẽ
sui officii consecratõs adipiscunt᷑. recedentes
uero ab integͥtate fidei potestatẽ acceptam
sacra tenus retinent effectu uo sue potestatis

Expanded text:
 illius potestatis. Qui enim intra unitatem catholicae ecclesiae constituti sacerdotalem vel episcopalem unctionem accipiunt, officium et exsecutionem sui officii ex consecratione adipiscuntur. Recedentes vero ab integritate fidei, potestatem acceptam sacramento tenus retinent, effectu suae potestatis
Abbreviated transcription (Latin):
cia redire̾t a quib lotge recesserunt. dee¬
gipto gͦ exeuntib euicino bessa subcͣhũt᷑
qr resinq̾ntib scłm q̃dam pͥus tranqͥslitas
ostenditur. ne in ip̃a dein̾itate ⁊ inchoatõe
turbati ad hoc qd̾ relinquerant redeant.¬

Expanded text:
nt. De Aegypto ergo exeuntibus e vicino bella subtrahuntur: quia relinquentibus saeculum quaedam prius tranquillitas ostenditur, ne in ipsa teneritudine et inchoatione turbati, ad hoc quod reliquerant, redeant
Abbreviated transcription (Latin):
si inualuerit a pd̾ nos manus adue¬
ne atq ꝑegrins ⁊ arcenuiatus frat᷑ tu¬
us uendid̾it se ei aut cinqͣm destirpe eius
post uenditõem pot̾ redimi qui redimi¬
uoluerit exfratͥb sins redimat eum⁊o¬

Expanded text:
uerit apud vos manus advenae atque peregrini et adtenuatus frater tuus vendiderit se ei aut cuiquam de stirpe eius post venditionem potest redimi qui voluerit ex fratribus suis redimet eum
Abbreviated transcription (Latin):
trentur. ⁊ dento statiumus ut qñ ip̃i frẽs
detalib expurgari se debent missa ab
alb̃e celcbietur uł ab aliquo p̾sentib frĩ¬
b. ⁊ sic expleta missa: omnes ꝯĩcent in hec
ĩiba. corꝰ domimi sit tͥ ad ꝓbatõem hodie ꝯͣ

Expanded text:
trentur. Idcirco statuimus ut quando ipsi fratres de talibus se purgare debent, missa ab abbate celebretur, vel ab aliquo praesentibus fratribus. Et sic, expleta missa, omnes communicent in haec verba: 316 Corpus Domini sit tibi ad probationem hodie.
Abbreviated transcription (Latin):
siqnis ꝑingendi arcifex nultum alicuꝰ ⁊ sp̾em
⁊ corꝑis qualitate̾ emulo colore signasset. ⁊ sig¬
nato iã ꝯsu̾matoqs błacro simisacro manꝰ
alius inferret ut iam formata iam pict̾a .q.
ꝑitior reformaret grauis p̾oris arcificis u̾uriã
⁊̃ indignatõ iud̾etur. tu te existimas impunc
laturam tã ĩꝓbe teruitatis audatiã dei artificis
offensam. ut impudica cͥca hai̾es. ⁊ in cesta fucis
lenocinantib ũsis corruptis molatisq q̃ dei st̾
peior adult̾a detiñs qd̾ ornari te putas. qd̾ pu¬
tas comi impugͣtio e̾ isba dĩni oꝑis : p̾uarica

Expanded text:
Si quis pingendi artifex vultum alicujus et speciem et corporis qualitatem aemulo colore signasset, et, signato jam consummatoque simulacro, manus alius inferret, ut jam formata, jam picta quasi peritior reformaret, gravis prioris artificis injuria et justa indignatio videretur. Tu te existimas impune laturam tam improbae temeritatis audaciam, Dei artificis offensam? Ut enim impudica circa homines et incesta fucis lenocinantibus non sis, corruptis violatisque quae Dei sunt, pejor adultera detineris. Quod ornari te putas, quod putas comi, impugnatio est ista divini operis, praevarica
Abbreviated transcription (Latin):
us dͭ. ñ posses fac̾e capislum .t. album aut
nigrum. ⁊ tu ad uincendã doꝰ tui uoce̾. uis ce
et pocõre̾. audaci ornatu. ⁊ sacrilego ꝯtemptu
trines tug inficis. malo p̃sagio futuroꝵ ca¬
pisiq iam tͥ flãmeꝙ auspitaris. Ex hiis ur᷑ qd̾¬

Expanded text:
tuus dicit: non potes facere capillum unum album aut nigrum: et tu ad uincendam Domini tui uocem uis te esse potiorem, audaci conatu et sacrilego contemptu crines tuos inficis, malo praesagio futurorum capillos iam tibi flammeos auspicaris et peccas pro
Abbreviated transcription (Latin):
tib ꝓderit it̾ata. alioqͥn remissio ad pcc̾m e̾et
incit᷑atõ. dñt eĩ. quis ñ semꝑ peccaret si redire sꝑ
posset: dñt eĩ deum incitatorẽ mali: si sꝑ peni¬
tentib subuenit ⁊̃ ⁊̃ ei placẽ pecc̃a. quib semꝑ p̃s¬
to ẽ gr̃ã.errant ã. ĩto constat ei multũ pec¬

Expanded text:
roderit iterata; alioquin remissio ad peccatum esset incitatio. Dicunt enim, Quis non semper peccaret, si redire semper posset? Dicunt enim Deum incitatorem mali, si semper poenitentibus subvenit: et ei placere peccata, quibus semper praesto est gratia. Errant a
Abbreviated transcription (Latin):
ignis ꝓbabit. glo. duo ignes legimus futiͣs.
Unum etuum quo et̾nalit̾ pimient̾ reꝓbi qui seq̃¬
tur iuditiũ. Alterum qui preced quo exuretur
in eucħ. post hanc urtam incredibiseñ ẽ ⁊̃ nul¬
los fideles ꝑ ignem q̃mdam purgatoriũ. qͣnco
a płt. lig. fe. sti. que illi edificant. qui ⁊ si aliena nõ
mpiunt: reb tam̃ infirmiꝰ c̾cessis aliqua dilectõẽ
inherent qui scd̾m suos amandi ħ modos diutius
ut lignũ. ł minꝰ ut fenũ. ł minimũ ut stipula ig¬

Expanded text:
i probabit; duos enim ignes legimus futuros, unum aeternum quo aeternaliter punientur reprobi, qui sequitur judicium, alterum qui praecedet quo exureturtinus: post hanc vitam incredibile non est nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium, quanto stipulam, quae illi aedificant, qui etsi aliena non rapiant, rebus tamen infirmitati concessis aliqua dilectione inhaerent. Qui secundum suos amandi modos, vel diutius ut lignum, vel minus ut foenum, vel minimum ut stipula, ig
Abbreviated transcription (Latin):
eccła scpe febricitantes languido. sepe passio¬
nib captos sepe lib̾ari ut apparcat toriens opꝰ
miserantis. qͦciens confõ fit penitentis. qͦ dam
mͦ eñi qd̾ uelitis ẽ ab ip̃o dissiłis sepe salnaret.
⁊ aĩam digniorẽ ⁊ redemptam ñ cociens lb̾aret.
medicũ se uocat. ⁊ ñ sanis. sec malehñtib oꝑtu¬
nũ. ẜ quał ħͥ medicꝰ qui malũ it̾atum nesciret
curare. Medicoꝵ eñi ẽ centies infirmũ centies cura

Expanded text:
ecclesia saepe febricitantes, saepe languidos, saepe passionibus captos saepe liberari, ut appareat toties opus miserantis, quoties confessio fit poenitentis. Quom vilius est et ab ipso dissimilius, saepe sanaret, et animam digniorem et redemtam non toties liberaret? Medicum se vocat, et non sanis, sed male habentibus opportunum. Sed qualis hic medicus, qui malum iteratum nesciret curare? Medicorum enim est centies infirmum visitare, centies cura
Abbreviated transcription (Latin):
di hominib pc̃ca sua confitendi. sic̃ discipuł pa¬
tem dedit confitentul poc̃a dimittendi. Audi
qr̃e uoluit xp̃c ut a temet ip̃o surg̾et. ut ñ .q.
ex torta ł cnact̾a uid̾etur confõ tua. idcirco quo
ut medicoꝵ more egros uementes exciperent¬
⁊ sanarent. Mxdicis gͦ dixit ut curarent. set infir¬
nuis ñ dixit ut ad medices curandi uenirent. hoc
.q. certum eẽ uoluit qd̾ egͥ libent̾ salutẽ q̃rerent
⁊ se curandes offerrent si medicos ĩuenirent. pp̾̃ea
solos medicos monuit. In firmũ eñ ip̃e morb
sinis sufficient᷑ ad monet. n opꝰ p̾cepto ht̃ si dol¬

Expanded text:
dit hominibus peccata sua confitendi, sicut discipulis potestatem dedit confitentium peccata dimittendi. Audi quare voluit Christus ut a temetipso surgeret, ut non quasi extorta vel coacta videretur confessio tua. Idcirco quodut medicorum more aegros ad se venientes exciperent et sanarent. Medicis ergo dixit ut curarent, sed infirmis non dixit ut ad medicos curandi venirent. Hoc quasi certum esse voluit, quod aegri libenter salutem quaererent, et se curandos offerrent, si medicos invenirent. Propterea solos medicos admonuit; infirmum enim ipse morbus suus sufficienter admonet, neque opus praecepto habet si dol
Abbreviated transcription (Latin):
surgit qui nocte quiescẽbat: nnite ꝯsiliũ ñ rau¬
tauit. Aliud magr̃ adolescenti qͣm pũo soledat
latenus ẽe mutandum. mutata qͥppe tꝑ̃is ca̾ ꝙ
tat. Ut c̾ ip̃i dicant recte ñ fi̾ simutet᷑. ¶ antͣ
u̾itas clamat rect̃e q̃ fi̾ nͥ mutet᷑ aptum fuit¬

Expanded text:
surgit qui nocte quiescebat, vitae consilium non mutavit. Aliud magister adolescenti quam puero solebatlatenus esse mutandum. Mutata quippe temporis catat, ut cum ipsi dicant, recte non fieri si mutetur, contra veritas clamet, recte non fieri nisi mutetur; qui
Abbreviated transcription (Latin):
hugo pp hoc d̾s fcũs ẽ homo ut scͥ ꝯ fabuland̾
hõi ꝓximũ ac famsliarẽ exhib̾et.Utĩuna ea¬
demq ꝑsona ⁊̃ siũi genus homo ĩueniret cui
sione pccbꝵ suoꝵ suoꝵ ñ diffid̾et. deinde ut dis¬
pensatr̃ius gra largius multiplicaret᷑ d̾s hõ haĩes
qui puri erant homines ꝑticipes fecit potestatis
sus ut offitiũ eius implerent penitentiũ ꝯfo̾em sͦ

Expanded text:
us est homo, ut se ad confabulandum homini proximum et familiarem exhiberet, ut in una eademque persona et suum genus homo inveniret, cuisione peccatorum suorum non diffideret. Deinde ut dispensationis gratia largius multiplicaretur. Deus homo homines qui puri homines erant participes fecit potestatis suae, ut officium ejus impl
Abbreviated transcription (Latin):
puer̾ in ycalia fc̃m ẽenarrauit. Nam cum ꝑbr̃
quidam missara celebrans. ĩuentam suꝑ altare
u̾am carnem ⁊ ĩrm ĩ calice sangͥne̾ ẜ pͥam cariui¬
coepiscopis ad hoc cotuentis calicem illum c̾
eadem carne ⁊ sanguine̾ domini diligender
aꝑtum ⁊ sigillatum ĩ lusit in medio altare¬

Expanded text:
puero in Italia factum esse narravit; nam cum presbyter quidam missam celebrans, inventam super altare veram carnem et verum in calice sanguinem, secucoepiscopis ad hoc convocatis, calicem illum cum eadem carne et sanguine Domini diligenter opertum ac sigillatim in medio altar
Abbreviated transcription (Latin):
trib cͥminib aliqͥm excoĩcari deb̾e cum ad sy¬
nodum canonice uocatus uenixe contempserit.
Ant si po stqͣm iłluc ueu̾it sac̾dotalib contemp¬
uit obedire p̃ceptis. Autsi ante finitã cãc suc
examinatõt̃ a synodo abire p̾suit. Ex hiis urͤ¬

Expanded text:
his criminibus aliquem excommunicari debere, cum ad synodum canonice vocatus venire contemnit aut si postquam illuc venerit, sacerdotalibus contemnit obedire preceptis aut si ante finitam cause sue examinationem a synodo abire presumit. Gratianu
Abbreviated transcription (Latin):
fide.: s nͥ quis renatus fu̾it exaqua ⁊ spũ .s.
uens uinculum cułpe rocõcilians bonũ nat᷑e
regn̾ant hor̃em in uno alio: ex uno adam re
etatẽ iuꝰ eius demq sp̃r ꝓdest offerentu ĩ
uoluntas ꝑulo oblato. qñ a̾ in ꝑiilum¬

Expanded text:
fide", sed: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu. uens uinculum culpae, reconcilians bonum naturae regenerant hominem in uno Christo, ex uno Adam genetatem unius eiusdemque spiritus prodest offerentium uoluntas paruulo oblato. quando au
Abbreviated transcription (Latin):
seqͣ graduale qd̾ penĩe lamentũ insinuat. pp̾
qd̾ in dieb pentecostes tołĩctur de offitio. q
uidel dies illi futur̾ ĩ regno dei feliso cẽ sta
felicitatis et̾ne. Dr̃ a̾ graduale ł gradale ⁊
gradib hũilitatis. ut pote illi conuetuens qͥ

Expanded text:
quod poenitentiae lamentum insinuat. Propter quod in diebus Pentecostes tollitur de officio, quia videlicet dies illi futurum in regno Dei felicem Ecclesifelicitatis aeternae. Dicitur autem graduale a gradibus humilitatis, utpot
Abbreviated transcription (Latin):
mimit̾ suꝑ obl̃atam ⁊ calioem c̃ dicit bti̾dclim. asqͥ¬
tam. ratam. trecenti ꝑtẽ ⁊ xpͣx: mustiplicatõẽ
suscipiũt a t̾nario. Postmod̾ u̾o ad siguand̾ ueu¬
ditõem ⁊ empcõẽ: duas cruces expͥmit sigillatim
rnã suꝑ oblatam. ⁊ alt̾am suꝑ calice̾ cum dicit. ut¬

Expanded text:
muniter super oblatam et calicem, cum dicit: Benedictam, ascriptam, ratam.suscipiunt a ternario. Postmodum autem ad designandum venditionem et emptionem, duas cruces imprimit sigillatim, unam super oblatam, et aliam super calicem, cum dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
lum c̃ aqua. calicẽ ẽ uino. thurribulũ ẽ in¬
censa. effic̾ suꝑ ea crucis signaculũ. ut ꝑ
liqͦ modo p̃ualeat. Ob hoc eñi suꝑducit ⁊ cir
culo crucis ⁊ thuris incenso diabolice Fran¬
dis malignitas extricetur. ħꝰi eñi fumꝰ cu

Expanded text:
lum cum aqua, calicem cum vino, thuribulum cum incenso: efficit super ea crucis signaculum, ut peliquo modo praevaleat. Ob hoc etiam in modum culo et thuris incenso diabolicae fraudis malignitas extricetur, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
ierłimã usq ad decimã septimã qñ surrex̃
amortius. Pp̃ qd̾ int̾ p̾fatõe̾ ⁊ canone̾ in plu¬
tisq sacramentariis: ymago crucifixi depin
pict̃ure memo dñce passõnis inspiret. ⁊
forma signũ crucis ostendit.⁊ expͥmit in figͤa¬
łhau namq mist̾ium crucis insinuat dũte̾¬

Expanded text:
m, usque ad septimam decimam quando resurrexit a mortuis. Propter quod inter praefationem et canonem in plerisque sacramentariis imago Christi depingpicturae memoriam Dominicae passionis inspiret. Etforma signum crucis ostendit et exprimit in figura. T namque mysterium crucis insinuat, dice
Abbreviated transcription (Latin):
pedierat. ꝑit̾ se ab homĩe seꝑancrat. ¶u¬
deus namq c̾imonias excosebat. gentũ
ỹdolatͥam ex̾ochat. utriq ritus alt̾ius dis¬
plicebat. s uttetis pax nra fecit utraq
⁊ cccrentes pietes in sc angłari lapide coĩ¬

Expanded text:
per varios ritus se ab homine separaverat. Judaeus namque caeremonias excolebat, gentilis idololatriam exercebat, utrisque ritus alterius displicebat. Sed veniens pax vera, fecit utraque et concurrentes parietes in se angulari lapide co
Abbreviated transcription (Latin):
possibil e̾ intessiges. si diligent̾ humanã conside¬
ras. sic̾ eu̾̃i hõ ñ potuit reconciliari nisi ꝑ hoi̾g̾
deum qui mori poss. ꝑ cuiꝰ tticiam deo restitu¬
eret᷑ qd̾ ꝑ pectr̃a homĩs ꝑdid̾at : ita angłi dãpna¬
ti ñ possunt saluari nͥ ꝑ angłm deũ qui mori pꝰ

Expanded text:
possibilem intelliges, si diligenter humanam consideres. Sicut enim homo non potuit reconciliari, nisi per hominem Deum, qui mori posset, per cujus justitiam Deo restitueretur quod per peccatum hominis perdiderat: ita angeli damnati non possunt salvari, nisi per Angelum Deum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ sui gñis ordĩe lissoluntur. ⁊ auaꝵ dissolucõnem
pena nr̃e mortalitans. Horromus reliquit ĩforind.
s creat nĩnua ĩ corꝑe acuta sensu aĩancia. Ut maiori
aitencõne stupe auius agilitatẽ misce uolentis qͣ ma¬
gui tudinẽ iumenti gradientis. ampłi quia nũ itmur

Expanded text:
tur, et quarum dissolutionem ex poena nostrae mortalitatis horremus, relinquit informia: sed creat minima corpore, acuta sensu, animantia; ut majore attentione stupeamus agilitatem muscae volantis, quam magnitudinem jumenti gradientis, ampliusque mir
Abbreviated transcription (Latin):
anior ĩquit gratuitus est qͣudo auis ci a quo nichil mu¬
nens accepit gratanter ĩpendit camor debitus est qñ
quis ei a quo gratis accpit nicħ nͥ amorem rependiti
amoi u̾o ex utroq ꝑmixtus est quo alt̾natim aman¬
to. et gratis accipit et gratis impendit. alaui u̾o per¬

Expanded text:
Amor gratuitus est quando quis ei a quo nihil muneris accipit gratanter impendit. Amor debitus est quando quis ei a quo gratis accipit nihil nisi amorem rependit. Amor ex utroque permistus est, qui alternatim amando et gratis accipit et gratis impendit. Plenitudo
Abbreviated transcription (Latin):
nelud cardo auidꝰ cͥca q u̾sentar existiti extimꝰ uo maiot
moibuatu rota tus. qͣnͣto a ꝑnudai men̾ia ⁊̃ diuidualitate disce¬
dit etauto amalurb spacis explicat᷑ .si auid uo ⁊li se me¬
dio conectat ⁊ soaeti ⁊ simplicitate cogitur. dibldiqat
dusosue cessat. sui tõne ad langꝰ a pͥmo mente discedtt.

Expanded text:
ueluti cardo quidam circa quem uersentur exsistit, extimus uero maiore ambitu rotatus quanto a puncti media indiuiduitate discedit tanto amplioribus spatiis explicatur, si quid nero illi se medio conectat et societ, in simplicitatem cogitur diffundique ac diffluere cessat, simili ratione quod longius a prima mente disced
Abbreviated transcription (Latin):
hbam pabuli. ꝑ se utelicet tellus g̾miuare p̃cepta est
uisslius ĩdigens ad anũto. asũ quidã opinantur plantis
ac seminibꝰ solem causas p̃stare trescendi dũ ca que de
t̾ra pululant ꝓpͥi caloris attractu ab uuis sedibus
ad sũma ꝓducitud arto sole autiauior trene fecun¬
ditatis cinatus emicuit ut occasio uenerandi solem
ut pote actoiem nascenciũ huis qui ĩ eirore poĩt sũt
auferret᷑isi tñ suadeni posuerint. qr pꝰamͣ ip̃e cutus¬

Expanded text:
herbam pabuli. Per se videlicet tellus germinare praecepta est, nullius indigens adjumento. Quoniam quidam opinantur plantis ac seminibus solem causas praestare crescendi, dum ea quae de terra pullulant, proprii caloris attractu, ab imis sedibus ad superna producit, idcirco sole antiquior terrenae fecunditatis ornatus emicuit, ut occasio venerandi solem, ut pote auctorem nascentium, his qui in errore positi sunt auferretur, si tamen suaderi potuerint quia p
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝑturbacõib̾ aĩoꝵ nullis corꝑis ledeb autur
ĩ ꝯmodis . tam felix uniisa societas ess hũana
si nec illi malum quod etiam in posteros tͣ¬
hic̾ent nec quis qͣm eꝵ stirpe ini auitatem ꝯ¬
mitteret que damꝑnacõm reciꝑet. Ex s u̾bo¬

Expanded text:
tur perturbationibus animorum, nullis corporum laedebantur incommodis: tam felix universa societas esset humana, si nec illi malum, quod etiam in posteros trajicerent, nec quisquam ex eorum stirpe iniquitatem committeret, quae damnationem reciperet. Atqu
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ess facta ruullier uiro. ad ꝙ gͦ ad iutouũ fc̃a est si qr simia
oꝑ arctur t̾ram: ñ dũ erat labor ut adiuiũte in dig̾e̾t. ⁊ si opꝰ
ess nenꝰ adiutoriã masculus fieret ħ ⁊ desolacs dici potest.
si solituidinis fortasse tedebat. quͣto em̃ ꝯgiuentiꝰ ad ꝯuiuend̾ ⁊
colloq̃nd̾ duo amici ꝑit̾ qmͣ uir ⁊ uuilier ħitarent. qd sioꝑ¬

Expanded text:
n est facta mulier uiro, ad quod ergo adiutorium facta est? si, quae simul operaretur terram, nondum erat labor, ut adiumento indigeret, et, si opus esset. melius adiutorium masculus fieret . hoc et de solacio dici potest, si solitudinis fortasse taedebat. quanto enim congruentius ad conuiuendum et conloquendum duo amici pariter quam uir et mulier habitarent
Abbreviated transcription (Latin):
s nõ tm̃ int̃ se natint silitudiuẽ ũmi ⁊ cognacõis affedtu
hõĩs uenerent᷑ qñ net ipãm auid feminã copulandam
uis sicut ip̃m c̾ate ali placuit. s ex ipo ut omĩt ex
hõie uno disfunderẽtur genꝰ hũauũ. de scd̃a aug.xxi
de a dent. xxii ut ĩ exordio gñis hũaui de late uniꝰ do¬
erat xp̃i. auus exomms ĩ auee pendentis latus Ian¬
cra ꝑforatum ẽ atq item sanguis ⁊ aaua fiuxit ꝙͣ

Expanded text:
 inter se naturae similitudine, uerum etiam cognationis affectu homines necterentur; quando ne ipsam quidem feminam copulandam uiro sicut ipsum creare illi placuit, sed ex ipso, ut omnino ex homine uno diffunderetur genus humanum. CAPUT XXId fecit. ut enim in exordio generis humani de latere uiri doerat Christi, cuius exanimis in cruce pendentis latus lancea perforatum est, atque inde sanguis et aqua profluxit;
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ĩuitat iuxͣ hũc uotatũ modum. diues ⁊ copiesus m̃t
mũdi hiꝰ. ⁊ magnas has cpulas uarias q dispõnes. sit in¬
troduxit heĩtm daus ci opus eximiũ custodire mãdatũ
quo nĩ appetitu reñ uõ extanciũ s p̃scuciũ possessionegai¬
deret. ifte tres rõnes sumũt᷑ ex exigentia ꝯstituc̃onis

Expanded text:
tum invitat: juxta hunc modum dives et copiosus nostrae mundi hujus et magnas has epulas variasque disponens, sic introduxit hominem, dans ei opus eximium custodire mandatum, quo non appetitu rerum non exstantium, sed praesentium possessione gauderet. Idcir
Abbreviated transcription (Latin):
sit isi io natũ ex uirgiñe dm̃ nõ putas qr homo usios ꝑ¬
enti debet natiuitas. quõ res dissimiles ex dissimilib.
ẽditiumis es substitiusse naturis. gͦ apud te uet cofm¬
tes subito rentiis ĩ tulit nec in auua decidit uet uiust̃
ex aqua ꝓdit nec nuata nuilia hõim ex uno aibo ꝑa¬

Expanded text:
 ideo natum ex Virgine Deum non putas, quia homoousios parienti debet esse nativitas: quomodo res dissimiles ex dissimilibus crediturus es substitisse naturis? Ergo apud te nec coturnices subito ventus intulit, nec manna decidit, nec vinum ex aqua prodiit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ us nc̃ ꝯꝑatur. ac ꝑ ħ iami ꝑ ałtos notissimos lucis
corꝑtus dic̃i qui cͥtuitu solis fint. cua ftã est de lac̾e
uii suictũt os̃i deus adis finxit deterra bestias et
Uolatilia iĩ auibꝰ cũ adutonũ siłe ip̃i adã nõ ess ĩut̃.¬
tum. illa formata c̃. In talibꝰ gͦ dicuꝰ ⁊ ipm de limafes¬

Expanded text:
sque nunc operatur. ac per hoc iam per istos notissimos lucis corporalis dies, qui circuitu solis fiunt. Eua facta est de latere uiri sui. tunc enim deus adhuc finxit de terra bestias et uolatilia, in quibus cum adiutorium simile ipsi Adam non esset inuentum, illa formata est. in talibus ergo di
Abbreviated transcription (Latin):
eiũ pila. cũ au aliauo fint ĩpitisa. cũ spacia diuexa re¬
ꝑit : ip̃a sui uolubili lociq ꝙ cliuitate uelociꝰ incitata
ꝓfertur. uet prius stare pot̾it aͣłu ad plaua descendat.
ita natura rer̃ dei p̃certõne cõmota nascentiũ morẽ¬
ꝑ silitudinẽ sui custodit cauałr̾. donet ad statutũ t̾mi¬

Expanded text:
sa, cum spatia devexa repererit, ipsa sui volubilitate, locique proclivitate velocius incitata perfertur, nec prius stare poterit, quam ad plana descendat, ita natura rerum Dei praeceptione commota, nascentium morienper similitudinem sui custodit a
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscumti᷑ net sugg endis oꝑibꝰ cura ⁊ oꝑt auiouent᷑ alieua.
S ca ip̃i ĩ mat̃uis corꝑib lico addito posita mitabai faclli¬
tate uouerũt. ꝯͣ hõi nato uet ad ĩ cessũ pedes y denei uet
mauus saltem ad scal pend̾ habiles. ⁊ uisi oꝑ nutͥentis admo¬
tis labus pupille iucris ĩ gerunt᷑. uet uͥ sut senciũt. ⁊ uixͣ¬

Expanded text:
gnoscunt, nec sugendis uberibus cura et ope admoventur aliena, sed ea ipsi in maternis corporibus loco abdito posita mirabili facilitate noverunt. Contra homini nato nec ad incessum pedes idonei, nec manus saltem ad scalpendum habiles, et nisi ope nutrientis admotis labris papillae uberis ingerantur, nec ubi sint sentiunt, et jux
Abbreviated transcription (Latin):
amore dei. Nos te diligimꝰ affectu amoris a te nob̾ indito.
mĩꝙ accidenti uł ĩ cidenti amoris affectu amas quos auias
isł aliq ĩ aliqͦ affic̾is qui ⁊ om̃e sticis ⁊ om̃ia: absit. ab surdᷤ
est. ꝓcul est afide. alienũ ab om̃i c̾atore. acceptõ aũ ⁊ a¬
mas: te amantes dulcedĩe bonitatis me ꝙͣ hobes ad canirã
tuã c̾ator bone ĩspirare eis ħ desid̾iũ amandi te ⁊ amorẽ¬

Expanded text:
te nobis indito: numquid accidenti vel incidenti amoris affectu amas quos amas: et aliquo modo in aliquo afficeris, qui et omnes facis, et omnia? Absit! Absurdum est, procul est a fide, alienum ab omnium Creatore. Quomodo ergo mas te amantes, a dulcedine bonitatis tuae quam habes ad creaturam tuam, Creator bone, inspirare eis hoc desiderium amandi te, et amore
Abbreviated transcription (Latin):
equalitatem angeloꝵ ad quam ꝑuentiui etãt
homines cum ꝑfectus erait nimnenis de illis
assum̃dis: ill a tam iusticia in qua erant iudot᷑.
ita ꝯfirmarentur cum om̃i ꝓpagine sua ut
ultͣ petcare non possent. quẽad̾m quia uicti
quis ciim audtat dicert plus ualere in iustici¬
am ad alligandu ĩ seruitute hoĩem in prima
sua sione sibi consencientem quam ualeret
iusticia ad confirmandũ eum in libertate
erat in primis ꝑentibus: tota in illis uicta ẽ
ut pecta ret excepto illo solo homine quemi
deus sicut sine semine uini de uirgine facere:
sic sciuit a pertato ade setern̾o. ita iu eisdem
tota uicissert si non peccasset. ħ item uitetͤ¬

Expanded text:
equalitatem angelorum, ad quam perventuri erant homines, cum perfectus esset numerus de illis assumendus. In illa tamen justitia, in qua erant, videtur ta confirmarentur cum omni propagine sua, ut ultra peccare non possent: quemadmodum quia victi Quis enim audeat dicere plus valere injustitiam ad alligandum in servitute hominem in prima suasione sibi consentientem, quam valeret justitia ad confirmandum eum in libertate, erat in parentibus primis, tota in illis victa est ut peccaret excepto illo solo homine, quem Deus sicut scivit sine viri semine de Virgine facere, sic scivit a peccato Adae secernere; ita in eisdem tota vicisset, si non peccassent. Restat
Abbreviated transcription (Latin):
puctentie. ⁊ ĩ uatur alibꝰ ⁊ ĩ uoluntatus motibꝰ admi¬
nistiet c̾are uaturam tam nuallus augłus p̃t̃ quam
nct se ip̃m. uoliuitas u̾o augllca otedienter dõ sub di¬
ta eius q exetuta uissionem naturtlibꝰ motibus
de iebus subitis tãqmͣ mat̾iaui s̃isttare.ut scd̾m

Expanded text:
et in naturalibus et in uoluntariis motibus administret, creare naturam tam nullus angelus potest quam nec se ipsum. uoluntas uero angelica oboedienter deo subdita eiusque executa iussionem naturalibus motibus de rebus subiectis tamquam materiem ministrare, ut secundum
Abbreviated transcription (Latin):
fonnosioris acq insit̾oris qd ista sit inmor sp̃ẽs illa ma¬
ior nõ anodo s decore. aut qr uõ ꝯgnist huic rei cui
adħibita est ut alieua ⁊ ĩꝯens uiceatur. tãꝙ si nud̃
homo ⁊̃ fers de ambillet. qd̾ uõ offendit si ĩ baluco ui¬
deatur. silr ⁊ oido tũt malus dĩ cũ niuiꝰ spẽ ordo suat᷑.
Uñ nõ ĩbi ordo s poti ĩoidinacõ mala est. cũ aut̃iuiuꝰ

Expanded text:
formosioris atque pulchrioris, quod ista sit minor species, illa maior, non mole, sed decore, aut quia non congruit huic rei, cui adhibita est, ut aliena et inconueniens uideatur: tamquam si nudus homo in foro deambulet, quod non offendit, si in balneo uideatur. similiter et ordo tunc malus dicitur, cum minus ipse ordo seruatur: unde non ibi ordo, sed pot
Abbreviated transcription (Latin):
eo ip̃o quo uera sunt salsa sint. p̃t em̃ face̾ ut aliꝙͥ nõ sit ꝙ erat.
tũc eĩ facit ad̾ nõ sit añ id esse iuet̾it te auo fiat. uelud cum
aliꝙͦ qui cepit esse uascendo faciat nõ esse moriendo. ħ eñs
f̾cm̃ ĩeuit te quo fieret. qͥs aũt dicat ut sdem qd̾ iam nõ est
faciat nõ esse. ꝓͥquid em̃ p̃t̾itum ẽ. iam nõ est. ad si de ip̃s¬

Expanded text:
lsa sint. potest enim facere, ut aliquid non sit. quod erat; tunc enim facit. ut non sit, quando id esse inuenerit, de quo fiat; uelut cum aliquem, qui coepit esse nascendo, faciat non esse moriendo; hoc enim factum inuenit, de quo fieret. quis autem dicat, ut id, quod iam non est, faciat non esse? quicquid enim praeteritum est, iam non est.
Abbreviated transcription (Latin):
mnͦ ꝓ tenut. s nõ unã mansionẽ soctiunt᷑. pisces n
ꝯuginali sede ꝓmanent. uolatilia sursimi tollunt᷑
⁊ sunt qiͣ supͣ id ad̾ fc̃ã sunti sic de una massa corrupti¬
bilis itͤ ⁊ sua mutabilitate tefluentis uuiu̾sa gm̃s
hũaui ꝓpago trabit᷑. s aliis teorsum ĩ ea qua nati st̃
cormpcõne iuste relictis. alii sursim douo gr̃e ad sor¬

Expanded text:
ne prodeunt; sed non unam mansionem sortiuntur. Pisces in originali sede permanent. Volatilia sursum tolluntur, et fiunt quasi supra id quod facta sunt. Sic de una massa corruptibilis naturae, et sua mutabilitate defluentis universa generis humani propago trahitur, sed aliis deorsum in ea qua nati sunt conruptione juste derelictis; aliis sursum dono gratiae ad sor
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib utitur ad gub̾uacõm uniu̾sitatis. qui sũ ma
⁊egt᷑ dñatur. si cĩ ĩ alicuiꝰ opificis officinam ĩꝑitus
ĩtrauorit. uideit ibi uulta ĩstrum̃ta auor causas
ignorat. ⁊ si nuatũ est ĩsipiens suꝑ flua putat. Iam
tifox ĩ sipiãm cius urridet ⁊ u̾ba ĩepta nõ curans. offi¬
tiñam suaui ĩstautẽ ex̃cet.⁊ tñ tam stulti sũt hoĩes

Expanded text:
omnibus utitur ad gubernationem universitatis, cui summa lege dominatur. Si enim in alicujus opificis officinam imperitus intraverit, videt ibi multa instrumenta, quorum causas ignorat, et si multum est insipiens, superflua putat. Iam tifex, insipientiam ejus irridet, et verba inepta non curans, officinam suam instanter exercet. Et tamen tam stulti sunt homines,
Abbreviated transcription (Latin):
Cfit asiasciens ut gͣrii motus ꝯfusionẽ gignant.
nisi it media int̾uenious pidat ab ĩuicemꝰ᷑. ⁊ dis¬
ceruat uolstates ⁊ appetitꝰ. tesid̾ia q disudicet
quid sit uidel qd̾ ex tame deorsum trahit. aiid
Qd̾ ex spłi ĩ suꝑua iłi hiat. sũmũ illud ⁊ ĩmortale

Expanded text:
t; nisi ratio media interveniens dividat ab invicem, et discernat voluntates et appetitus, desideriaque dijudicet. Quid sit videlicet quod ex carne deorsum trahit; quid quod ex spiritu in superna inhiat, summum illud et immortale
Abbreviated transcription (Latin):
nebulosimi ⁊ hunud̾ ĩ quo aues uolant a doctissimis ho¬
imib qui ħ diigenter ĩ auirunt cũ aaus solcie de¬
putati. ꝯcrescit eiũ ⁊ crassus efficitur ex alacõuib. ⁊
nͣ uaporib maris ⁊ terre. te ip̃o humere p̃iguescit
quodaui mnͦ ut uolatiis auiũ poitare possit. is̃ ꝓ nottes

Expanded text:
nebulosum et humidum, in quo aves volant, a doctissimis hominibus qui haec diligenter inquirunt, cum aquis solere deputari. Concrescit enim et crassus efficitur exhalationibus et quasi vaporibus maris et terrae, et de ipso humore pinguescit quodammodo ut volatus
Abbreviated transcription (Latin):
teirena gestabant. que sicet semo ĩucteras cerent ut
ucttitate ꝙ duc̃entur ad mortem qui statꝰ cis de ligno
uite adͥ ĩ medio ꝑ adiso cũ arbore uetita simul erat
iird ͥ tei gr̃a p̃ stab atur. tũ ⁊ alios sumebaut cibos
ptor unam arboreri¬

Expanded text:
terrena gestantes. Quae licet senio non veterascerent, ut necessitate perducerentur ad mortem qui status eis de ligno vitae, quod in medio paradiso cum arbore vetita simul erat, mirabili Dei gratia praestabatur: tamen et alios sumebant cibos praeter unam arbore