comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
putoneũ : & dexteraei conplect&ur me : ꝓmit tit fratriauguste memorie
gratiamus prestosibifructus deuersarũ eẽ urtutũ : fuitem̃ & ipse fidelis indño
pius ad quem ansu&us purocor de fuit : & iã castus corpore : qui praecer con¬
iugiũ nescierit femine alterius consu&udinẽ : ideo in foribus sedissuae hab&
fructus paratos nec lon gep&endos offertque seruauerit fratrino ua&u&era
hoc est & testam̃ tiu&eris & eu angelii sacram̃ta & dicit. quiscd abĩte frat̃
sratrẽmibi lactante mubera matrisincȩ : hoc est non quicũq te sedx p̃s in lu¬
min auit gratia spiritali ille tebapti : auit : quiahumanatibi officia defu¬
erum plus ad eptuses quiminorateamissis se credebas: quȩ sunt ubera
ecdesiaȩ nisi sa cram̃ tabaptis matis & beneait lactantem quasi cum
baptiꝑitus : lactisniuei sucum requirat: in uenien sin quidteforis osculabor

Expanded text:
put meum, et dextera ejus complectetur me . Promittit fratri augustae memoriae put meum, et dextera ejus complectetur me . Promittit fratri augustae memoriae Gratianus praesto sibi fructus diversarum esse virtutum; fuit enim et ipse fidelis in Domino, pius atque mansuetus, puro corde. Fuit etiam castus corpore, qui praeter conjugium nescierit feminae alterius consuetudinem. 75. Ideo in foribus sedis suae habet fructus paratos, nec longe petendos. Offert quae servaverit fratri nova et vetera, hoc est, et Testamenti veteris, et Evangelii sacramenta, et dicit: Quis dabit te, frater, fratrem mihi lactentem ubera matris meae, hoc est, non quicumque te, sed Christus, illuminavit gratia spiritali, Ille te baptizavit, quia humana tibi officia defuerunt. Plus adeptus est, qui minora te amisisse credebas. Quae sunt ubera Ecclesiae, nisi sacramenta baptismatis? Et bene ait, lactentem, quasi eum qui baptizatus lactis nivei succum requirat. Inveniens, inquit, te foris, osculabor
Abbreviated transcription (Latin):
ex tamus e gomagrũ in quo nonuacuus labor sed fecundus ꝓuentis est gritiariũ qđ nũ
ris seniastihuc mee qđ hnibi spar sistis hic collige: autcetit uenimllũ agrũ quiest
ddoriacob hocest uem ingremũ acob: insicitlazara paup in abrabesinũ tacũ
tumia cobpatriar he tranquillitaterequiescas: sinusem̃ patriacharũ recessusqua¬
da est qu ais eterne cneritũ ergo ia cobager eststuc tuosus sicut isa eptiri¬
achatestatus estdicens ecceo dor filimei tã quã odoragriplem: quebenede dñs¬
Reque scamꝰ inꝗd in castellis ostendens i llic essere ꝗei tutiorẽ quȩ septo caelestis re¬
fugiimunita atq uallate non exagitdur seculariũ incur sib bestiarũ inforib
tefrit̃ fraerẽmihilac tantem uberamatrismeȩ : inueniens teforis osculaborte
adsumãto &inducã indomũ matris meg dinscr&ũ eius que concepitme. potũ dabo
tibi auno opero sungenti afluxmalorũ granatorũ ieorũ. leuacius subca¬

Expanded text:
Exeamus ergo in agrum, in quo non vacuus labor, sed fecundus proventus est gratiarum. Quod in terris seminasti, hic mete: quod ibi sparsisti, hic collige. Aut certe veni in illum agrum, qui est odor Jacob, hoc est, veni in gremium Jacob, ut sicut Lazarus pauper in Abrahae sinu, ita etiam tu in Jacob patriarchae tranquillitate quiescas; sinus enim patriarcharum recessus quidam est quietis aeternae . Merito ergo Jacob ager est fructuosus, sicut Isaac patriarcha testatus est dicens: Ecce odor filii mei tamquam odor agri pleni, quem benedRequiescamus, inquit, in castellis , ostendens illic esse requiem tutiorem, quae septo coelestis refugii munita atque vallata, non exagitetur saecularium incursibus bestiarum. 74. In foribus te, frater, mihi lactentem ubera matris meae? Inveniens te foris, osculabor teum ejus quae concepit me. Potum dabo tibi a vino operosi unguenti, a fluxu malorum granatorum meorum. Laeva ejus sub ca
Abbreviated transcription (Latin):
quã quod sibi optit nonme ab illis postmortem separes quod in hacuita
tarissimos sensi : dñe p&o : ut ubiego fuero : & illi sint mecum: uelillic eorũ
ppeeua copulata fruar quia hicuti corum diuturniore conuncionenon
potue tequeso sum meds̃ ut caris simos iuuenes matura resur rectione sus¬
cites & resuscutes ut inmaturum huncuit istiuscursus matura re surret

Expanded text:
quam quod sibi optat; non me ab illis post mortem separes, quos in hac vita quam quod sibi optat; non me ab illis post mortem separes, quos in hac vita charissimos sensi. Domine, peto ut ubi ego fuero, sint et illi mecum ; ut vel illic eorum perpetua copula fruar, quia hic uti eorum diuturniore conjunct one non potui. Te quaeso, summe Deus, ut charissimos juvenes matura resurrectione suscites et resuscites; ut immaturum hunc vitae istius cursum maturiore suscit
Abbreviated transcription (Latin):
&ualentemani iustitia nonfuit uacuanetinanis auctonitas: o uomodosi ne pug¬
naceaderunt potentes : doleo inte filigratiane : su auis mihi : ualdepluri¬
ma dedisti tuȩ p&atis in signa: tume int̃ tua pericula require bast tum
tuis ex tremis ine appellabas meũ deceplus dolebas dolorem. dolco & iã
intesi liualentim anespeciosus mihiu alde deciderat: amortuus ine sicut
amorpiȩnoris tuper meputaba seripite periculis : tume non solum ut paren¬
temdlizebas sedutredemtoremtu & liberator emsperabas tudiebas .
putas neui debopatrẽmeũ : speciosademe uolunt astuae sedno nefficax prȩ¬
sumptio: eimihi uana spes in homine sed tu in sacor dote dñm requirebas. cũ
mibn qđuo luntatẽ tuã non ante cognoui eumihi quod non clanculo antemi¬
sisti eumihi : qualia amisi pignora: quo modocetidȩruant potentes &pe
rierunt ar maconcupiscenda: dñequi a ne mohab& qđ ali plusdeserat

Expanded text:
et Valentiniani justitia non fuit vacua, nec inanis auctoritas. Quomodo sine pugna ceciderunt potentes? 79. Doleo in te, fili Gratiane, suavis mihi valde. Plurima dedisti tuae pietatis insignia. Tu me inter tua pericula requirebas, tu in tuis extremis me appellabas, meum de te plus dolebas dolorem. Doleo etiam in te, fili Valentiniane, speciosus mihi valde. Deciderat amor tuus in me, sicut amor pignoris. Tu per me putabas eripi te periculis: tu me non solum ut parentem diligebas, sed ut redemptorem tui, et liberatorem sperabas. Tu dicebas: Putasne, 1196 videbo patrem meum? Speciosa de me voluntas tua, sed non efficax praesumptio. Hei mihi vana spes in homine! sed tu in sacerdote Dominum requirebas. Hei mihi quod voluntatem tuam non ante cognovi! Hei mihi quod non clanculo ante misisti! Hei mihi qualia amisi pignora! Quomodo ceciderunt potentes, rierunt arma concupiscenda ? 80. Domine, quia nemo habet, quod alii plus deferat,
Abbreviated transcription (Latin):
conuenerit suꝑterrã : deomnire quã cumque p&ierit fi& in ꝗl ap atre
ieo quin glis est ubiem̃ sunt duo ueltres congrati in nominemeo biego
sum inmedioeorũ : quanto magis ubi plena est in nomine dm̃ comgre¬
gatio : ubiuniuersorum postõlatio congruit: dubitarenos nequa quã
dignosuder: quorũ in medioxp̃s sit ubiem̃ pax ibixp̃s ꝗap̃. xp̃s

Expanded text:
convenerit super terram, de omni re quamcumconvenerit super terram, de omni re quamcummeo, qui in coelis est; ubi enim sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi ego sum in medio eorum : quanto magis ubi plena est in nomine Domini congregatio, ubi universorum postulatio congruit, dubitare nos nequaquam dignos videri, quorum in medio Christus sit. Ubi enim pax, ibi Chris
Abbreviated transcription (Latin):
bant & quoduerecundus estmmihi : ad scribitur urã intentio quae ad fostinpe¬
dim̃tũ : Nãcũ sint in uobis dissensiones: quomodo possimus aliꝗd aũ nos
decernere aũuos eligere : aut quisquã ad quiescere. ut inter dissiden¬
tes suscipiat hoc munus quod int̃ conuenientes uix sustin&ur haec
ilest confessoris instraitio: haec iustorũ sobolis patrũ qui scm̃ eusebium
quemnũ quã antecogouerant : posthabitis ciuibus simulutderunt&
ꝓbauerunt : tantũq: int̃fuit ut ꝓbar&ur : quantũ utiuider&ur mnerito
uir tantuseua sit : que omnis elegit ecła : merito creditum qđ diuanoess&
electus uditio que momines postolauis sent : conuenitigitur. in sequamini
exemplũ parentũ : preser c̃cum a scõ confessores institutos: meliores
patribus eẽ oporteat quanto uos melior doctor instituit. atquecrudiuit
Mod estiae queuraẽ & concordae : insigne edere & congruatis ad sensũ. ad pos¬
tolandum sacerdãtem : & enĩ siuxta dominicã sententiã : quod duobus

Expanded text:
bant, et quod verecundius est, mihi ascribitur vestra intentio, quae affert impedimentum. Nam cum sint in vobis dissensiones, quomodo possumus aliquid aut nos decernere, aut vos eligere, aut quisquam acquiescere; ut inter dissidentes suscipiat hoc munus, quod inter convenientes vix sustinetur? 2. Haec illa est confessoris institutio, haec justorum soboles patrum, qui sanctum Eusebium quem numquam ante cognoverant, posthabitis civibus, simul ut viderunt et probaverunt: tantumque interfuit, ut probaretur; quantum, ut videretur? Merito vir tantus evasit, quem omnis elegit Ecclesia: merito creditum quod divino esset electus judicio, quem omnes postulavissent. Convenit igitur ut sequamini exemplum parentum, praesertim cum a sancto confessore institutos tanto meliores patribus esse oporteat, quanto vos melior doctor instituit atque erudivit; modestiaeque vestrae et concordiae insigne edere, ut congruatis assensu ad postulandum sacerdotem. 3. Etenim si juxta Dominicam sententiam, quod duobus
Abbreviated transcription (Latin):
uit adño: conuerteresclamitis conuertere: ad pacem seme l in setulo conuer¬
u sa est : i terata communione ad gratiã xp̃i & id eo pulcra cone sio eius inseculo
pulcherrimꝰ incessus eius &uolatus incȩlum unde merer&ur audire: speciosi
facti sunt gres sustui: in calciam̃tis filiamina daib: hoc est filia principis: specio¬
sosem̃ ꝓcessus habuistiincorpore tãquã calciam̃to eousa a non ut uolucra it quasi

Expanded text:
a Domino: Convertere, Solamitis . Conversa est ad pacem semel in saeculo, convera Domino: Convertere, Solamitis . Conversa est ad pacem semel in saeculo, conversa est iterata communione ad gratiam Christi; et ideo pulchra conversio ejus in saeculo, pulcherrimus incessus ejus et volatus in coelum. 67. Unde meretur audire: Speciosi facti sunt gressus tui in calceamentis, filia Aminadab , hoc est, filia principis; speciosos enim processus habuisti in corpore, tamquam calceamento eo usa, non ut involucro; ut quasi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt relinquentin e conuertere solamitis : conuercere conuertere &iudebimte
Conuertere ad nospacifica : ut griãtua sororibustuis monstres & incipiant secuae
quiaetis & gratiae securitate solari semeltintum nos ad nos conuertere ut teuideam¬
s& tur sus conuertere . at que hierus alem illaciuitatem scõꝵ tota intentio ne festina :
Aurcerte qui a ad animã piã xp̃s hocdicit : iub& illã pau lisper coruerti ut nobisgboriu
eius appareat: ut requies futuracũ scis & postea pracipiteã adillud suꝑnũ scõrũ
festina reconsortiũ : ꝗd uidebitis inꝗd in solamitidequaeuenit sicut chori castrorũ
hoc est in ea quȩ multũ & aduer sum plurimos in corpore proeliata est : & enĩ pugnau
aduersum extrancos hostes pugnauit aduersus lubricas sȩculi mutationes : pug¬
nauit aduersum corporis fragilitates : aduersus multiplices passiones: audi¬

Expanded text:
sunt, relinquentem. 65. Convertere, Solamitis, convertere; et videbimus te sunt, relinquentem. 65. Convertere, Solamitis, convertere; et videbimus te . Convertere ad nos pacifica; ut gloriam tuam sororibus tuis monstres, et incipiant se tuae quietis et gratiae securitate solari. Semel tantum ad nos convertere, ut te videamus, et rursus convertere, atque ad Hierusalem illam civitatem sanctorum tota intentione festina. Aut certe quia ad animam piam Christus hoc dicit, jubet illam paulisper converti; ut nobis gloria ejus appareat, et requies futura cum sanctis: et postea praecipit eam ad illud supernum sanctorum festinare consortium. 66. Quid videbitis, inquit, in Solamitide, quae venit sicut chori castrorum ? hoc est, in ea quae multum et adversus plurimos in corpore praeliata est. Etenim pugnavit adversus extraneos hostes, pugnavit adversus lubricas saeculi mutationes, pugnavit adversus corporis fragilitates, adversus multiplices passiones. Audi
Abbreviated transcription (Latin):
parabã: dixitam̃ absens & dicaen tẽ mefidẽ protexpi audiuit: tenciur incelo respon¬
sio mea: & si non ten&ur interris obligatus sum dõ : & si non potiu hominibus oblgari-
locutus sum decor pare tuonun alloquar animãtuã dignũ ꝓph&icis orna¬
mentis : hisdem igitur utar exodus: Quaenã est hac prospiciens sicut diluculum
speciosa si culun& : electascut sol: uideor mihi teuidere fulgentem: udeor
audi redicentem: diluculũ mihiestpat̃: noxter renaꝓcessit diescȩlestis ad y¬
respiciens : ex istid& enebris istius sacculi : & ut luna resplendes ut solrefulges
& beneut luna: quia & ant in ũbra licet istius corporis refulgebas: & terrarũ
tenebras in luminabas &nunclum̃ a solaiustiae mutuata : clarũ diemducis: uidereigit᷑
uideorte tãquã dicorpore recedentẽ & repul sa noctes caligine : surgentem dilu¬
culo sicut solem : ad propinquantem dõ & rapido uolatu sicut a quilã quȩ terrena

Expanded text:
parabam; dixi tamen absens, et dicentem me fidem pro te Christus audivit. Tenetur in coelo sponsio mea, etsi non tenetur in terris. Obligatus sum Deo, etsi non potui hominibus obligari. 64. Locutus sum de corpore tuo, nunc alloquar animam tuam dignam propheticis ornamentis. Iisdem igitur utar exordiis: Quaenam est haec prospiciens sicut diluculum, speciosa ut luna, electa ut sol . Videor mihi te videre fulgentem, videor audire dicentem: Diluculum mihi est, pater. Nox terrena praecessit, dies coelestis apprrespiciens. Existi de tenebris istius saeculi, et ut luna resplendes, ut sol refulges. Et bene ut luna, quia et ante in umbra licet istius corporis refulgebas et terrarum tenebras illuminabas, et nunc lumen a sole justitiae mutata clarum diem ducis. Videre igitur videor te tamquam de corpore recedentem et repulsa noctis caligine surgentem diluculo sicut solem appropinquantem Deo, et rapido volatu sicut aquilam, quae terrena
Abbreviated transcription (Latin):
uitatȩ subiecta cogitationes ratbnabiles fidei: honor dcũ cisionis ad tentioornatus
caput gloriosum quo dnonregalia diademata sed dñ sanguinis in signiaccionarent
Meritotã quã rex peccati uictor : &cae lesti corona redimitus ascendit : cuius animȩ
derd̃ uerbũ Quid pulchra & suauis facta est caritas indelicuis tus pulcra ꝑ
uirtutis decorem : suauis ꝑ gratiã sicit ꝓcera siut palma qus uincentis cst prȩmũ :
huic ascendents  anim& gratiarus frateroccur nte&x conplexus cãdi: go
fratrimeo & sopermeron uersioeus : uel quod sibi cũcupiat in bȩrere uel qđ
pi&ate fraterna quasi ad uo catus ad iistat dicens: conuersionem eius iã suȩ
grati ae p̃ferendã ueni in quid frater ieus : ex eamus inagrũ tequiesconĩs
in castellis diluculo surgamus inuneas : hoc est uenstico ubidiuer sarum
uir tuñ fructus psingulorũ meritis deferuntur ubiabind ant meritoiũ ꝑmia

Expanded text:
te subjecta, cogitationes rationabiles, fidei odor, circumcisionis attentio, ornatus capitis gloriosus; quod non regalia diademata, sed Dominici sanguinis insignia coronarent. 70. Merito tamquam rex peccati victor, et coelesti corona redimitus ascendit, cujus animae dicit Deus Verbum: Quam pulchra et suavis facta es, charitas, in deliciis tuis ! Pulchra per virtutis decorem, suavis per gratiam. Procera sicut palma, quae vincentis est praemium. 71. Huic ascendenti animae Gratianus frater occurrit, et complexus eam dicit: Ego fratri meo, et super me conversio ejus ; vel quod sibi eum cupiat inhaerere, vel quod pietate fraterna quasi advocatus assistat, dicens conversionem ejus etiam suae gratiae praeferendam. 72. Veni, inquit, frater meus, exeamus in agrum, requiescamus in castellis, diluculo surgamus in vineas , hoc est, venisti eo ubi diversarum virtutum fructus pro singulorum meritis deferuntur, ubi abundant meritorum pra
Abbreviated transcription (Latin):
uir cutũ ominiũ capax sicut grat̃ ab ipsofidei auctor &ornatus : sapienciaenimin
grateremiscuit uinũ suũ dicens : uenite aedite panes meos & bibite uinẽm quod

Expanded text:
virtutum omnium capax, sicut crater ab ipso fidei auctore tornatus. Sapientia enim in virtutum omnium capax, sicut crater ab ipso fidei auctore tornatus. Sapientia enim in cratere miscuit vinum suum, dicens: Venite, edite panes meos, et bibite vinum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
superior & eminentior quo uellestuum cir cũ feres sinculla offensione uestigium
uel certesi cut calciamentum. illud ex soluere: sicut morses focit ciuidictũ est solue
calciam̃tũ pedũ tuorũ dicit gitur tibminc pater aminadab: illepopuliprin¬
ceps a ud filia & iuide. qm̃ concupiuit rexspeciemtuã : speciosier gofactisunt
gressustui in calciam̃tis fili aminadab modib femorũ tuorũ simlestorquibus
hocest consonas sibimnõmibos factis suis. gratia ad quemoderatio nagnorum
equauit insi gniatrnẽ phorum: denique moderatione tua & tranquillitate pa¬
cifica nec galiã hostem sensit : &italia hostem reppulit quieiis sinib inmine¬
bat: tor que s autem in signia eẽ uctorie dubitariñ po test cũ mihi ꝗinbello
fortiter fecerint tõ quib honorentur: umbilicustuus catertornãlis
no⁊ deficiens mixto: uenter tuus aceruus triaiciminuti i nterlilia ceruix

Expanded text:
superior et eminentior, quo velles tuum circumferres sine ulla offensione vestigium: vel certe sicut calceamentum illud exsolveres, sicut Moyses fecit, cui dictum est: Solve calceamentum pedum tuorum . 68. Dicit igitur tibi nunc pater Aminadab, ille populi princeps: Audi, filia, et vide quoniam concupivit rex speciem tuam . Speciosi ergo facti sunt gressus tui in calceamentis, filia Aminadab. Moduli femorum tuorum similes torquibus , hoc est, consonans sibi in omnibus factis tuis gratia atque moderatio, magnorum aequavit insignia triumphorum. Denique moderatione tua et tranquillitate pacifica nec Gallia hostem sensit, et Italia hostem repulit, qui ejus finibus imminebat. Torques autem insignia esse victoriae dubitari non potest, cum ii qui in bello 1192 fortiter fecerint, torquibus honorentur. 69. Umbilicus tuus crater tornatilis, non deficiens mixto. Venter tuus acervus tritici muniti inter lilia. Cervix
Abbreviated transcription (Latin):
inet amentũ libidmis ilecebra uoluptatis incortinenti a fomes inceadũ
Sor uocilluiscu⁊ seducant fuerunt nobiscum: sed non suerunt ex nobis
Nequeem̃ pudo diecre: quod dix̃ou angelista iohannas : sedhicpositipri

Expanded text:
itamentum libidinis, illecebra voluptatis, incontinentiae fomes, incendium oniam nulli usui esse ducant. Fuerunt nobiscum, sed non fuerunt ex nobis ; neque enim pudet dicere, quod dicit evangelista Joannes. Sed hic positi pri
Abbreviated transcription (Latin):
it anus in scã : uteos saltim munere uicem eius meritis rependãmus Nonego floribus
egopiorũ starũ separabo nominamerita discernã scio qđ dm̃ cõmemorationtacon

Expanded text:
manus in sancta, ut eo saltem munere vicem ejus meritis rependamus . Non ego floribus manus in sancta, ut eo saltem munere vicem ejus meritis rependamus . Non ego floribus ego piorum fratrum separabo nomina, merita discernam. Scio quod Dominum commemoratio ista con
Abbreviated transcription (Latin):
tires sicuthaec amini fuerit coronantur : None nĩ coronantur si non iniciantur
couindicatus : periclitatur ãplius gratianus si separ&ur a fratre : si nonmiercatur
essecũeo perquem meruit uindicari: Quas illenune manus ate pater erigit : qua s psri
tre preces fundit quo ci inher& amplexu: quem ad modum sibieũ non patitut auelli adest
eiã pater quimilitiã subiuliuno & tribunatis honores fidei amore contẽpsit: donapati
filium fra trigetmanũ suũ : quorũ utrũ quc imitatus alterũ fides alterũ deuotionepa¬
riter ad que pi&ate intemplorum priui legi is deneg andis quod patride fuerit adiun¬
xit. quod fraret constitunt custodiut: & huc adhnic inter cessionem adesco cũremu¬
nerationem presuno Datemanibus scã mrsteria piorequiem eiis poscamus affectu:
Aare sactañti corlestia: anmane potisir̃is oblationibus psequamut extolite populintiũ

Expanded text:
tyres, si catechumeni fuerint, coronentur; non enim coronantur, si non initiantur. s jam, et tuo judicio vindicatus, periclitatur amplius Gratianus, si separetur a fratre, si non mereatur esse cum eo, per quem merui vindicari. Quas ille nunc manus ad te, Pater, erigit? quas pro fratre preces fundit? quo ei inhaeret amplexu? quemadmodum sibi eum non patitur avelli? 55. Adest etiam pater, qui militiam sub Juliano, et tribunatus honores fidei amore contempsit. 1189 Dona patri filium, fratri germanum suum, quorum utrumque imitatus est: alterum fide, alterum devotione pariter atque pietate in templorum privilegiis denegandis. Quod patri defuerat adjunxit: quod frater constituit, custodivit. Et huic adhuc intercessionem adscisco, cui remunerationem praesumo. 56. Date manibus sancta mysteria, pio requiem ejus poscamus affectu. Date sacramenta coelestia, animam nepotis nostris oblationibus prosequamur. Extollite populi mecum
Abbreviated transcription (Latin):
Ille incorporo positus r&ia nontimebat. sedemin obat
supr&ia : Idẽ supra temptamenta mundi & corporis
passiones immo & alios eminere faciebat. Id eoq: siam
hanc animã fundare uolens dicebat: Ex surge ueni pxi¬
mamea nolitimere r&ia Iã praeterut hemps. Id ẽ. uenit
pascha uenit indulgentia. aduenit romis sio peccatorũ
cessauit tẽptatio. imberabut procella abitoquassatio
ante aduentũ xp̃i. hiemps ẽ. postaduentũ eiꝰflores
sunt: undeait : flores uisi suñ interra : ubiantespinȩ¬
ibinunc flores tẽpus inquid fecundũaduenit uibiante

Expanded text:
Ille in corpore positus retia non timebat, sed eminebat Ille in corpore positus retia non timebat, sed eminebat super retia, id est, super tentamenta mundi, et corporis passiones; immo et alios eminere faciebat. Ideoque etiam hanc animam fundare volens dicebat: Exsurge, veni proxima mea, noli timere retia. 35. Jam praeteriit hyems , id est, venit pascha, venit indulgentia, venit remissio peccatorum, cessavit tentatio, imber abiit, procella abiit et quassatio. Ante adventum Christi hyems est, post adventum ejus flores sunt. Unde ait: Flores visi sunt in terra . Ubi ante spinibi nunc flores. Tempus, inquit, secandi advenit. Ubi ante
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetarũ legendo eos & tenendo eorũ sermones. uid&e um
prospcientẽ sed quas ꝑsonestrã Non ad huc qua sip̃ sentem
uid& eminentõ suꝑr&ia quid ẽ hoc ⁊ nisi forto quia illa
r&ia nobis sunt non illi r&ia eo quod adhuc illa anima intra
sonsibilia & mundanasit . quȩ mentẽ hominis capero &
eduoda sinuproprio consuerunt in uoluere. Posito igitur
adhuc insaecularib: Sed tamen quȩ rentieũ perre&ia
soostendit Deniq dicit adanimã eius modi: Exsurgo¬
r uen: ꝓxima mea. Idẽ ex surge adolo cͥeionib mundi ex sur¬
go aterrenis. Quenadme quae ad huc laboras &onorataes
quia sollicitaes quao sunc mundi ueni supra mundũ. uoni
admo qui aegouici mundũ, ueniꝓpemo iãpulchra ae t̃¬
na uita decore. lam colũba. Ioẽ mitis atq mansueta
lamtota gratiae spiritalis: Iuroergor&ia iãtimere nonde¬
b& cũ is uoc& adso animã qui tompta m̃tis & r&ibimundi

Expanded text:
prophetarum, legendo eos et tenendo eorum sermones videt eum prophetarum, legendo eos et tenendo eorum sermones videt eum prospicientem, sed quasi per fenestram, non adhuc quasi praesentem. Videt eminentem super retia. Quid est hoc, nisi forte quia illa retia nobis sunt, non illi. Retia sunt, eo quod adhuc illa anima intra sensibilia et mundana sit, quae mentem hominis capere, et quodam sinu proprio consueverunt involvere. Posito ergo adhuc in saecularibus, sed tamen quaerenti eum per retia se ostendit. 34. Denique dicit ad animam ejusmodi: Exsurge, veni proxima mea , id est, exsurge a delectationibus mundi, exsurge a terrenis, et veni ad me, quae adhuc laboras, et onerata es, quia sollicita es quae sunt mundi. Veni supra mundum, veni ad me, quia ego vici mundum. Veni prope me jam pulchra aeternae vitae decore, jam columba, id est, mitis atque mansueta, jam tota plena gratiae spiritalis. Jure ergo jam retia timere non debet, cum is vocet ad se animam, qui tentamentis et retibus mundi
Abbreviated transcription (Latin):
Inde quasi onulus ceruorũ quidesiderat ad fontes aquarum
descendit ad paulũ : & circũ fulsiteũ & exiliuit suꝑ ecclesiam
scam̃ quae ẽ b&her quad dicitur domusdi. Paulie nĩ uocatio
ecdesiȩ firmitudo est : uenitergo & primo post parietẽ est.
ut inimicitiapanimae & corporissoluat. Sublato pariete
quiim pedimentũ concordiȩ uidobatur a ferre: dein de prospicit
respexit humanũ prius quã interras ipsedescender&. &t
hodieq: si qua eum anima multũ requirat multũ merebitur
miseri cordiȩ qm̃ quimultũ requirit plurimũ debetur ei
Si qua ergo anima eum studiosius quaerat. longe audit uocẽ eiꝰ
& quã uis ab aliis requirat praeipsis a quib: quȩrit : Audit
uocemeius: uid eteum salientẽ ad seuenire id est ꝓperantẽ
atq: currentẽ & transsilientẽ eos quun firmo corde uirtutẽ
eius capore non possunt: De inde prospicientẽ per eniginata

Expanded text:
Inde quasi hinnulus cervorum, qui desiderat ad fontes aquarum, Inde quasi hinnulus cervorum, qui desiderat ad fontes aquarum, descendit ad Paulum, et circumfulsit eum, et exsilivit super Ecclesiam sanctam, quae est Bethel, quod dicitur domus Dei. Pauli enim vocatio Ecclesiae firmitudo est. 32. Venit ergo, et primo post parietem est, ut inimicitias animae et corporis solvat, sublato pariete qui impedimentum concordiae videbatur adferre. Deinde prospicit uos Dominus genus respexit humanum priusquam in terras ipse descenderet. 33. Et hodie si qua eum anima multum requirat, multum merebitur misericordiae; quoniam qui multum requirit, plurimum debetur ei. Si qua ergo anima eum studiosius quaerat, longe audit vocem ejus: et quamvis ab aliis requirat, prae ipsis a quibus quaerit, audit vocem ejus. Videt eum salientem ad se venire, id est, properantem atque currentem, et transilientem eos qui infirmo corde virtutem ejus capere non possunt; denique prospicientem per aenigmata
Abbreviated transcription (Latin):
Ego flos campi alilium conualliũ : In moralib ergo
flos ẽ innaturalib: soliustitiae quioriens drosurgens
inluminat: occiden s obumbrat: Cauo nstibi occidat. qui a scriptũ est.
Solno noccidat suꝑ iracundiã uram̃ : In mrsticiscaritas ẽ quia
plenitudo legis estxp̃s. Et ideo ecclosia quȩ diligit xpm̃. uul
nerataost caritatis : Hancitaq caritatẽ suscitat & rosuscitat.
donecuocemeius accipiat & praesentiam eius accorsat. quiaquȩ¬
situs non solumuenit fed &iam saliensuenit: Saliens suꝑ mon¬
tes. transiliens suꝑcolles: Suꝑ maioris gratiae anima salit.
inferioris transilit. uel sic saliens quomodouenit : saltu quoda
uenit in hunc mundũ. aput patrẽerat. in uirginẽuenit. & ex
uirgine in praesepe transiliuit : In praesepierat & fulgebat
eȩlo. descendit iniordanen ascendit inerucẽ. Descendit
intumulũ surrexit et umulo & sedit ad patris dexteram:

Expanded text:
Ego flos campi, et lilium convallium . In moralibus ergo Ego flos campi, et lilium convallium . In moralibus ergo flos est, sicut in naturalibus sol justitiae, qui oriens et resurgens illuminat, occidens obumbrat. Cave ne tibi occidat, quia scriptum Sol non occidat super iracundiam vestram . In mysticis charitas est, quia plenitudo legis est Christus. Et ideo Ecclesia quae diligit Christum, vulnerata est charitate. 31. Hanc itaque charitatem suscitat, et resuscitat donec vocem ejus accipiat, et praesentiam ejus arcessiat; quia quaesitus non solum venit, sed etiam saliens venit: Saliens super montes, et transiliens super colles . Super majoris gratiae animas salit, inferioris transilit. Vel sic: saliens quomodo venit? Saltu quodam venit in hunc mundum. Apud Patrem erat, in Virginem venit, et ex Virgine in praesepe transilivit. In praesepi erat, et fulgebat in coelo, descendit in Jordanem, ascendit in crucem, descendit in tumulum, surrexit e tumulo, et sedet ad Patris dexteram.
Abbreviated transcription (Latin):
quoq canticorũ libro solomon hanctriplicem sapientiã cui¬
dentor expraessit lic& in ꝓuerbiis dixerit ut cripliciter sibi
scriber& quisapientiã eiꝰ uellet audire : ait. Ergo in canticis
sponsa desponso eccesponsus consobrinus ieus equidem
pulcher: adclinationrã opaca. trabesdomorũ nostrarũ
cedri lacunarianrã cupressi : Possumus hocdemorabilib
accipere: ubienĩ requi escit xp̃s. & ecdosia : nisi inoporibus
suae plebis. Deniq: ubi inpudicitia ubi suꝑbia. ubiinꝗtas
concupiui & sodi & fructus eiꝰ dulcis in faucibus mois: qui
enĩtorrena suꝑ greditur & cuimundanamoriuntur qm̃
orucifigitur ei mundus. & i ꝓsemundo : omnia quae sunT sub
sole contemnit ei refugit. Demrsticis quoq ait: int̾ro¬
ł i ducite
ducme indomum uini constituite in me caritatẽ : Qonĩ
quib: dã bracchuis caritatis amplectitur. Considera sin¬
gula in moralib flosest interspinas liliũ. Sicut ipse ait :

Expanded text:
quoque Canticorum libro Salomon hanc triplicem sapientiam eviquoque Canticorum libro Salomon hanc triplicem sapientiam evidenter expressit; licet in Proverbiis dixerit , ut tripliciter sibi scriberet, qui sapientiam ejus vellet audire. Ait ergo in Canticis sponsa de sponso: Ecce es sponsus consobrinus meus equidem pulcher: acclinatio nostra opaca, trabes domorum nostrarum cedri, lacunaria nostra cupressi . Possumus hoc de moralibus accipere. Ubi enim requiescit Christus et Ecclesia, nisi in operibus suae plebis? Denique ubi impudicitia, ubi superbia, ubi iniquitas concupivi et sedi, et fructus ejus dulcis in faucibus meis . Qui enim terrena supergreditur, et cui mundana moriuntur quoniam crucifigitur ei mundus, et ipse mundo omnia qusole, refugit et contemnit. De mysticis quoque ait: Introducite me in domum vini, constituite in me charitatem. Etenimquibusdam brachiis charitatis amplectitur. 8. Considera singula; in moralibus flos est inter spinas lilium, sicut ipse ait:
Abbreviated transcription (Latin):
re uelis affluentiã caritatis quae maior & uberior est
uã fides : spes. tunc tibi fonsest. Ex uberat enĩ caritas ut &¬
haurireeam comminus & rigare ẽius afluentiã. hortum
ũ possis spiritalib fruetib: redundantẽ. & qr ultra
ũputeũ latitudinis ẽ quicar itatẽ hab&i. Ide odixit.
itatẽ samariȩ que dicitur sichar Iuxta praodiun
edit ia cobꝰlosepi filio suo. erat aut̃ bi fonsi aceb & fati¬
gatus in quid sedebat sic supraputeũ. Vnde & ad mrsticã doctrinã
hunc referriputoũ &iã ibi cognoscimus quia ibi samaritanailla
Idẽ. custos. Custosaut̃ caelestium praeceptorũ hausit deputeo illo
diuina mysteria. Cognoscens quia ds̃ sp̃sẽ. et non in loco adora¬
tur. sed inspũ. & quia messi as xp̃sẽ. Et ideo qui adhuc expectat᷑
aiudeis iamuenit: quib: auditis mulierilla quae speciem ec¬
desiae gorit. legis sacramenta cognouit & credidit in ipso

Expanded text:
rire velis affluentiam charitatis quae major et uberior est rire velis affluentiam charitatis quae major et uberior est quam fides et spes, tunc tibi fons est. Exuberat enim charitas, ut et haurire eam cominus, et rigare ejus affluentia hortum tuum possis spiritalibus fructibus redundantem. Et quia ultra ipsum puteum Latitudinis est, qui charitatem habet; ideo dixit, amariae, quae dicitur Sychar, juxta praedium quod dedit Jacob Joseph filio suo, Erat autem ibi fons Jacob. Et fatigatus, inquit, sedebat sic super puteum . Unde ad mysticam doctrinam hunc referri puteum etiam ibi cognoscimus quia ibi Samaritana illa, id est, custos custos autem coelestium praeceptorum hausit de puteo illo divina 365 mysteria, cognoscens quia Deus spiritus est, et non in loco adoratur, sed in spiritu ; et quia Messias Christus est. Et ideo qui adhuc exspectatur a Judaeis, jam venit. Quibus auditis, mulier illa quae speciem Ecclesiae gerit, legis sacramenta cognovit, et credidit. 27. In ipso
Abbreviated transcription (Latin):
proprlũs eiocundare cũ uxore. Eo quod aduersus tomptamta
nundiremediõ nobis uerã sapientiã sit. moralis quoq doetrina
quae imaginẽ inundane uoluptatis meretriciis quib: dã inlitã
fũcis inriguo suo diluat ec fluento sui fontis abstergeat᷑: Dena¬
turalib: quoq: habes in ecdesi astendictũ Fecimihi piscinas
aquarũ ad inrigandũ ex his saltũ germinantem. Neque te
moueat quod ꝓputoo piscinas posuit . quia & morses puteũ
ltitudin isdixit. Eo qđ a sollicitudine omni & angustiis ab sol¬
tur qui mundum hunc piamente trascenderit. Non in¬
merito ergo piscinas hab& ecclesiastes ꝗͥ uidit nullã abun¬
dantiã esso subsole sed siquis abundare uelit in xp̃o abundo
incanticis canticorũ dicente scriptura. Fonshostorũ
uteus aquae uiue &impetus descendens alibano. Menim
nsteriorũ altitudinẽ ꝑ sequaris: puteus tibi uidetur
quã in ꝓfundo sita mysticaes se sapientia. Si uero hau¬

Expanded text:
proprius, et jucundare cum uxore ; eo quod adversus tentamenta proprius, et jucundare cum uxore ; eo quod adversus tentamenta mundi remedio nobis vera sapientia sit. Moralis quoque doctrina, quae imaginem mundanae voluptatis meretriciis quibusdam illitam fucis irriguo suo diluat, et fluento sui fontis abstergat. 25. De naturalibus quoque habes in Ecclesiaste dictum: Feci mihi piscinas aquarum ad irrigandum ex his saltum germinantem . Neque te moveat quod pro puteo piscinas posuit; quia et Moyses puteum Latitudinis dixit, eo quod a sollicitudine omni et angustiis absolvitur, qui mundum hunc pia mente transcenderit. Non immerito ergo piscinas habet Ecclesiastes, qui vidit nullam abundantiam esse sub sole: sed si quis abundare velit, in Christo abuin Canticis Canticorum, dicente Scriptura: Fons hortorum, puteus aquae vivae, et impetu descendens a Libano . Etenim si mysteriorum altitudinem persequaris, puteus tibi videtur tamquam in profundo sita mystica esse sapientia: si vero hau
Abbreviated transcription (Latin):
menti in quoeiuisus ẽdr̃ & ait ei : Nolntimere tecũ enĩsum
& bene dixiteum Haec doctrina iammrsticaest: habes haec
in salomone. quia ꝓuerbia eius moralia ecdesi astes natura¬
lis in quoquasiuanitates istius despicit mundi. mesticasuã
ei cantica canticorũ habes & in ꝓfeta. Seminate uobis
adiustitiamuuiñ demiate ad fructũ uitȩ. Inlumina te uob
lum̃ cognitionis. hoc est lum̃ cognitionis habere cari¬
tatis ꝑ foctionẽ. Id eoq dictũ ẽ. Nolitimere. caritas enĩ
timorẽ excludit foras. Vt cognoscamus aut̃ quia & solo¬
mon itahos interpretatus est puteos ut ad moralem
doctrinã & naturalẽ referr& etmesticã in singulis li¬
bris suis quos demoralibus uelnaturalib: uel mesticis
aquã detius uasis & deputeorũ tuorũ fontib: & super¬
luant tibi aquie decuofento. & infra fons aquaetuȩ sacibi

Expanded text:
menti, in quo ei visus est Deus, et ait ei: Noli timere, tecum enim sum menti, in quo ei visus est Deus, et ait ei: Noli timere, tecum enim sum . Et benedixit eum. Haec doctrina jam mystica est. 23. Habes haec in Salomone; quia Proverbia ejus moralia; Ecclesiastes naturalis, in quo quasi vanitates istius despicit mundi; mystica ejus sunt Cantica canticorum. Habes et in propheta: Seminate vobis ad justitiam, vindemiate ad fructum vitae, illuminate vobis lumen cognitionis . Hoc est enim lumen cognitionis, habere charitatis perfectionem. Ideoque dictum est: Noli timere; charitas enim timorem excludit foras. Ut cognoscamus autem quia et Salomon ita hos interpretatus est puteos, ut ad moralem doctrinam, et naturalem referret, et mysticam, in singulis libris suis quos de moralibus, vel naturalibus, vel mysticis aquam de tuis vasis, et de puteorum tuorum fontibus, et superfluant tibi aquae de tuo fonte . Et infra: Fons aquae tuae sit tibi
Abbreviated transcription (Latin):
puteũ quem foderat pater abraham de quolitẽ fecerunt
pastores gerarũ hoc estina cheriȩ ubi enim maceria i bi dit¬
uisio iterre pugnantes. ibi iniustitia. &ideo uocauit iniusti¬
tiam. alium quoq fodit & orta dissensione uocauit eũ in imi¬
citas: Inquib: uidetur elucere doctrin amoralis. eo quod¬
sublaco pariete macoriȩ solute sint in carne hominis
sitreꝑta tã quã doctrina moralis utilis ad hauriendum
Putous quoq lattudmis quid aliud significat. nisidonatũ¬
ralib: disciplinã qua causa & latita dodicitur. quia sine
contentione sinelite iamqͥetur atq socurus est. qͥmun¬
danahaec & sensibilia fuerit suꝑ gressus. undo superatis
lam aduersantib: & alienigenis cogitationibus. Quidenim
tã alienũ quã omnia saecularia quae ꝑpotua ẽe non pos.¬
sent potest sapiens dicere. Dlatauit dñs nobis & auxitnor
suꝑterrã quia terrena transcendit. Ultimus ẽ puteus iunc¬

Expanded text:
puteum, quem foderat pater ejus Abraham, de quo litem fecerunt puteum, quem foderat pater ejus Abraham, de quo litem fecerunt pastores Gerarum, hoc est, maceriae. Ubi enim maceria, ibi divisio inter repugnantes, ibi injustitia; et ideo vocavit Injustitiam. Alium quoque fodit, et orta dissensione, vocavit eum Inimicitias. In quibus videtur elucere doctrina moralis; eo quodsublato pariete maceriae, solutae sint in carne hominis sit reperta, tamquam doctrina moralis utilis ad hauriendum. Puteus quoque Latitudinis quid aliud significat nisi de naturalibus disciplinam? Qua causa et Latitudo dicitur, quia sine contentione, sine lite, jam quietus atque securus est, qui mundana haec et sensibilia fuerit supergressus. Unde superatis jam adversantibus et alienigenis cogitationibus quid enim tam alienum quam omnia saecularia, quae perpetua esse non possunt potest sapiens dicere: Dilatavit Dominus nobis, et auxit nos super terram , quia terrena transcendit. Ultimus est puteus 364 Jura
Abbreviated transcription (Latin):
puteum iuramenti : Quis hȩclegens terrona magis quã
spiritalia operaeẽ. arbit᷑retur. quoduel abrahã fodit
puteos uel is ac tantiui delic& patriarchȩ uel&iã iacob. Sicit
in euangelio repperimus uelut fontes quidã generis humani
&specialiter deuotionis acfidei: quid est onimputeus aque uiuae:
nis ꝓfundȩ altitudo doctrinae : Vinde clagar ad puteum angelũ
uidit. &iacob ad puteum rachel sibiinuenit uxorẽ : morser
quoq: secus puteũ futuri locauit morita prima coniugu.¬
apute oigitur uisionis aperire isac adorsusest putous & bono
ordine in eius putei aqua primũ rationabile animȩ oculũq:
eius diluer& et soueret. quouisumeius facer& dariorom
fodit &iã alios puteos pluror. Vnde & scriptũ ẽ : Bibeaquam
detuis uasis & deputeorũ tuorũ fontibus. quantoplures fue¬
rint. tanto est uberius redundantia gratiarũ : fodit tamen

Expanded text:
puteum Juramenti. 21. Quis haec legens, terrena magis quam puteum Juramenti. 21. Quis haec legens, terrena magis quam spiritalia opera esse arbitretur, quod vel Abraham fodit puteos, vel Isaac, tanti videlicet patriarchae, vel etiam Jacob, sicut et in Evangelio reperimus, velut fontes quidam generis humani, et specialiter devotionis ac fidei. Quid est enim puteus aquae vivae, nisi profundae altitudo doctrinae? Unde et Agar ad puteum angelum vidit, et Jacob ad puteum Rachel sibi invenit uxorem: Moyses quoque secus puteum futuri locavit merita prima conjugA puteo igitur visionis, aperire Isaac adorsus est puteos, et bono ordine; ut ejus putei aqua primum rationabile animae, oculumque ejus dilueret et foveret, quo visum ejus faceret clariorem. Fodit etiam alios puteos plures. Unde et scriptum est: Bibe aquam de tuis vasis, et de puteorum tuorum fontibus . Quanto plures fuerint, tanto est uberior redundantia gratiarum. Fodit tamen
Abbreviated transcription (Latin):
plena pacis atq pietatis duos populos sua fide & prȩdicatione
magis quã uxor appellatur. eo qđ mitis atq: pacifica anima
communis magis pietatis. quamspecialis copulae nom̃ acci¬
piat. Et quia uniuersis inagis. quamunise existum & obligata:
.I. oditaut̃ puto os sac & plurimos quidem quos foderat pat᷑ei
& repleuerant illor postmortẽ abrahȩ patrĩsillius alieni¬
genae preceterirta menfodit hos pute os unum in conualle
gerarũ & inuenit ibi puteum aquae uiuȩ & litem fecert̃ pasto¬
res gerarũ cũ pastoribus isac eoquod a quã sibihũius putei
quasi ppriam uindicabant. & uocauit nom̃eius iniustitiam:
& fodit alium puteum in quo orta ẽ disceptatio. &in posura
illinomen in imicitias: & fodit tertiũ inquolis nulla inter
pastores commissa ẽ. et uocauit eũ latitudinẽ : Fi odit &
puteum iuramenti & noninuenit ineo aquã. &uocauit eum

Expanded text:
plena pacis atque pietatis duos populos sua fide et praedicationeplena pacis atque pietatis duos populos sua fide et praedicationemagis quam uxor appellatur, eo quod mitis atque pacifica anima communis magis pietatis quam specialis copulae nomen accipiat; et quia universis magis quam uni se existimet obligatam. 20. Fodit autem puteos Isaac; et plurimos quidem, quos foderat pater ejus, et repleverant illos post mortem Abrahae patriis illius, alienigenae. Prae caeteris tamen fodit hos puteos, unum in convalle Gerarum, et invenit ibi puteum aquae vivae: et litem fecerunt pastores Gerarum cum pastoribus Isaac; eo quod aquam sibi ejus putei quasi propriam vindicabant, et vocavit nomen ejus Injustitiam. Et fodit alium puteum, in quo orta est disceptatio; et imposuit illi nomen Inimicitias. Et fodit tertium, in quo lis nulla inter pastores commissa est, et vocavit eum Latitudinem. Fodit et puteum Juramenti, et non invenit in eo aquam; et vocavit eum
Abbreviated transcription (Latin):
nima dicendũ suscepimus huius. quae similis aestimatur
haec anima hoc ẽ ꝓfeticae uela postolicae uirtutis. quod
in eorũ adnumeretur grege qui fecunditate praedicationis
suȩ totius orbisterrarũ spatia refersorunt. Et quãuis in
corpore constituti. nullatam̃ cursus spiritalis sensere dispon¬
dia: Ideoq laudatur qđ caelesti sibi inluminanto prȩcepto.
Iamspeciosa iam pulchrasit. quae uultu praeferat castitatis
decorẽ & redimicula ceruicis at collat. In quast̃ patientiao
& humilitatis in signia : Talis animae diligobat is ac uerus de¬
corẽ humilitatẽ patientiã : &ideo partuseiusr equir ebat.
soluit: Quid aut̃pariat profetica atq apostolica anima con¬
si deremus & quomodo pariat: ab uit inquid interrogared nm̃.
quia exultabant infantes in utero eius. et responsũ accepit: duȩ
gentes inuterotuosunt: eo quod nihil sponte praesumat. Sed in
omnibus sum mũdm̃ prȩsulem poscat suorũ consiliorũ simul

Expanded text:
nima dicendum suscepimus. Hujus equae similis aestimatur haec anima, hoc est, propheticae vel apostolicae virtutis, quod in eorum annumeretur grege, qui fecunditate praedicationis suae totius orbis terrarum spatia referserunt; et quamvis in corpore constituti, nulla tamen cursus spiritalis sensere dispendia. Ideoque laudatur quod coelesti sibi illuminante praecepto, jam speciosa, jam pulchra sit, quae vultu praeferat castitatis decorem, et redimicula cervicis attollat, in qua sunt patientiae et humilitatis insignia. Talis animae diligebat Isaac verus decorem, humilitatem, patientiam; et ideo partus ejus avide requirsolvit. Quid autem pariat prophetica atque apostolica anima consideremus, et quomodo pariat: Abiit, inquit, interrogare Dominum , quia exsultabant infantes in utero ejus. Et responsum accepit: Duae gentes in utero tuo sunt ; eo quod nihil sponte praesumat: sed in omnibus summum Deum praesulem poscat suorum consiliorum: simul
Abbreviated transcription (Latin):
scit siuid& altissimus : Sed ipsa magis lucõ expetit tãquã
in superiorib: domussuae : Id est corporis sui : & supra
mundũ posita diuina in tuetur. & ad aetorna se eleuat . ut
dõ ad sit Iamlumen suorũ operũ sicut luna orbemsuũ toto
orbe circũferens: Quod aut̃ acrlasait : Sonans sicut sol: uidet᷑
illa axis cadestis : conuersio solisque & lunȩ & stellarũ cursus
concentus globorũ exprimi: A quib:dã &iã nr̃is uidetur

Expanded text:
scit si videt Altissimus ? Sed ipsa magis lucem expetit tamquam scit si videt Altissimus ? Sed ipsa magis lucem expetit tamquam in superioribus domus suae, id est, corporis sui: et supra mundum posita divina intuetur, et ad aeterna se elevat, ut Deo adsit, jam lumen suorum operum sicut luna orbem suum toto orbe circumferens. 63. Quod autem Aquila ait: Sonans sicut sol, videtur illa axis coelestis conversio, solisque et lunae et stellarum cursus, concentusque glob
Abbreviated transcription (Latin):
umuersa constant & de quo omnia pendent : h aecboni
naturat̃ quȩ mentẽ repl&: circa hocuersaturanim a
pura hocintro ꝑspicit  &dm̃ cernitbonis omnib:
abundat. unde &ait: sauceraius dulce dines & totus de¬
sideriũ : Omniũ enĩbonorũ auctor. ẽds̃ &quȩ st̃ eius ꝓ
ferto omnia sunt Nusquã illicmalũ : & simillo nr̃a mens
mancat malũ nescit: Animaigitur quȩ in dõñ man&
ipsa sibiauctor malorũ. ẽ dtaq poccat: Anim ⁊ aute
que peccat ipsa morietur. Aureis enimuiculis solutauis tutũ :¬
pfana fertur precipitio. & labitur adinferiora : Anima aut̃¬
beata ẽ quã nulla aduersa corporis proelia expugnant :
haecanima sicut passer laqueo contrito euolat : Esce enim
malorũ sunt uoluptates corporis : hisquisq: intenditla queo
Quaenã est haec prospiciens tã quã diluculũ speciosa sicut
te nolrȩ cõperiunt me & parietes circumdant me . & quis

Expanded text:
universa constant, et de quo omnia pendent. Haec boni universa constant, et de quo omnia pendent. Haec boni natura est, quae mentem replet. 61. Circa hoc versatur anima pura, hoc introspicit, et Deum cernit, bonis omnibus abundat. Unde et ait: Fauces ejus dulcedines, et totus desiderium . Omnium enim bonorum auctfecto omnia sunt. Nusquam illic malum; et si in illo mens nostra maneat, malum nescit. Anima igitur quae in Deo non manet, ipsa sibi auctor malorum est; itaque peccat: anima autem quae peccat, ipsa morietur. Aureis enim vinculis soluta virtutum prona fertur praecipitio, et labitur ad inferiora. Anima autebeata est, quam nulla adversa corporis praelia expugnant. Haec anima sicut passer laqueo contrito, evolat. Escae enim malorum sunt voluptates corporeae. His quisquis intendit, laqueoQuaenam haec est prospiciens tamquam diluculum, speciosa sicut Tenebrae cooperiunt me, et parietes circumdant me, et quis
Abbreviated transcription (Latin):
indigentia : suo enim de fraudatur. atq alieni indig&
exinanitur. acropletur. sine ulla mensura & modo:
Matorialia autẽ uitia animȩ obumbrant gratiã. Ignoran¬
tiae concupiscentia. Animȩ st egritudines. sed ad speciom
quã ad materiem magis referuntur: cnatoria ẽ caro:
spocies ẽ ignorantia & concupiscenia: Curigit᷑ caro
accussatur cunitantȩ sint inspociȩ labes: quianihilspe¬
cies potest sinemateria: Doniq nihil species securis.
sine materia facit: Ouidenĩ ess& concupiscentia nisieã
raro inflãmar& : frig& in senib: pueris quoq: quia in his
corpus infirmũ est: ardet in adolescentib: uis corporis
nisi quȩ priuantur bonis: ꝑma latam̃ factũẽ ut bonae¬
minerent: Er goindigentia bonimalitiae ẽ & definitio¬
ne bonimalitia de prehenditur. qm̃ ꝑdisciplinã boni
malũ repperitur: Honũ aut̃ nullius eg& sibi abundat
mansura & ꝑfectionẽ : finẽ quoq tribuit omnib: inquo

Expanded text:
indigentia ? Suo enim defraudatur, atque alienis indiget, indigentia ? Suo enim defraudatur, atque alienis indiget, exinanitur atque repletur sine ulla mensura et modo. Materialia autem vitia animae obumbrant gratiam. Ignorantia et concupiscentia animae sunt aegritudines: sed ad speciem magis quam ad materiam referuntur. Materia est caro, species est ignorantia et concupiscentia. Cur igitur caro accusatur, cum tantae sint in specie labes? Quia nihil species potest sine materia. Denique nihil species securis sine materia facit. Quid enim esset concupiscentia, nisi eam caro inflammaret? Friget in senibus, in pueris quoque, quia in his corpus infirmum est: ardet in adolescentibus in quibus vinisi quae privantur bonis . Per mala tamen factum est, ut bona eminerent. Ergo indigentia boni malitia est, et definitione boni malitia deprehenditur, quoniam per disciplinam boni malum reperitur. Bonum autem nullius eget, sibi abundat, mensuram, et perfectionem, finem quoque tribuit omnibus, in quo