comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rendũ etiã in om̃i ac bu. quidꝑsonis qͥd tẽꝑib
conueniat atq ȩtatib: quid etrã singłoꝵ inge¬
niis sit accõmodũ. sepe enim qd̃ alterũ decet.
altrũ ñ decet. Aliud iuueni aptum: aliud seni.
ingenium nouit: iad id se applicet. qd̃ sibi aptũ
degerit. Itaq priꝰ quid sequat᷑ consideret. No¬
uerit bona sua. s etiã uitia cognoscat: ȩqualẽq
se iudicẽ sui p̃beat. ut bonis intendat uitia de¬
dinet. Alius distinguende lecꝰtioni aptior: aliꝰ
psalmigratior. alius exorcuandis quimalo
laborant sp̃n sollicitior: alius sacrario oportumor
babet᷑. Hȩc om̃ia speclet sacerdos: ⁊ quid cinq con¬
gruat. io officii deputet. Qͥ ⁊ enim int̃iqũcq suum
ducit ingeniũ. aut qd̾ officium decet: io maiore
nr̃o actu difficillimũ ẽ. Amat. enim imꝰquisq uiã
scqui parentũ. Deniq pleriq ad militiã feruntuR.
quor militauer̃t parentes. alii adactiones diũsas.

Expanded text:
rendum etiam in omni actu quid personis, quid temporibus conveniat atque aetatibus, quid etiam singulorum ingeniis sit accommodum. Saepe enim quod alterum decet, alterum non decet. Aliud juveni aptum, aliud seni: ingenium noverit, et ad id se applicet, quod sibi aptum elegerit. Itaque quid sequatur, prius consideret. Noverit bona sua, sed etiam vitia cognoscat: aequalemque se judicem sui praebeat, ut bonis intendat, vitia declinet. 215. Alius distinguendae lectioni aptior, alius psalmo gratior, alius exorcizandis qui malo laborant spiritu, sollicitior, alius sacrario oportunior habetur. Haec omnia spectet sacerdos, et quid cuique congruat, id officii deputet. Quo etenim unumquemque suum ducit ingenium, aut quod officium decet, id majore nostro actu difficillimum est. Amat enim unusquisque sequi vitam parentum. Denique plerique ad militiam feruntur, quorum militaverunt parentes, alii ad actiones diversas.
Abbreviated transcription (Latin):
abutant᷑ potestatibus: ⁊ plerũq aũsus a nobi
animu̾s gentiliũ instipendia ꝑsecutionis excio
atq: infłament ad iracundiã. Itaq ut illi ꝓsecue¬
rare possint ⁊ supplitia uincere: quantos ꝑiri
ẜ molliri enim adulatione: ñ solum fortitudinis
diximꝰ: restat ut. de quarta uirtute. dicamꝰ. que tẽ¬
pantia ac modestia uocat᷑: inqua maxime tñquil¬
litas animi. studium mansuctudinis. moderationis
gr̃a honesticura decoris consideratio spectat᷑ &
socia ac familiaris mentis placiditati. ꝓter uram
sugitans. ab om̃i aliena luxu. sobrietatẽ diligit.
honestatẽ fouet. decoꝵ illud requirit. Sequͣ t
conũsationis electio: ut adiungam̃ ꝓbatissimis
quibq semiorib Namq ut ȩgualium usus dul-¬
tior. ita sentum tutior ẽ: qui magist̾io qͦda ⁊ duc tu
uitȩ colorat mores ad olescentium: iudut muricȩ
ꝓbitatis inficit. Namq sihi qui st̃ ignari locor.
cum sollertib uiaꝵ iter adoririgestiunt: qnͣto

Expanded text:
 potestatibus, et plerumque aversos a nobis animos gentilium in studia persecutionis excitent, atque inflamment ad iracundiam. Itaque ut illi perseverare possint, et supplicia vincere, quantos perirperiamus aurem; emolliri enim adulatione, non solum fortitudinis diximus, restat ut de quarta virtute dicamus, quae temperantia ac modestia vocatur: in qua maxime tranquillitas animi, studium mansuetudinis, moderationis gratia, honesti cura, decoris consideratio spectatur esocia ac familiaris est mentis 57 placiditati, proterviae fugitans, ab omni aliena luxu, sobrietatem diligit, honestatem fovet, decorum illud requirit. 211. Sequatur conversationis electio, ut adjungamur probatissimis quibusque senioribus. Namque ut aequalium usus dulcior, ita senum tutior est, qui magisterio quodam et ductu vitae colorat mores adolescentium, et velut murice probitatis inficit. Namque si hi qui sunt ignari locorum, cum solertibus viarum iter adoriri gestiunt; quanto
Abbreviated transcription (Latin):
expetis: Totã tͥ hereditatẽ eiꝰ dimitto. Quid p̃sci¬
tiã incã requiris: Infirmidiscipłi magiarum
p̃ddant fortis sequant᷑: ut uincant sine magisto.
qͥiam ñ indigent magistio. Sic ⁊ hlyas. hdiscũ
reliquit. Tibi g̾ mando nr̃s uirtutis successionem.
Talis gꝰ coͣntentio. digna sane de qua certarent
Infabulis ferunt tragicis. excitatos theatri mag¬
nos ẽẽ plausus: cum se pylades orestem diceret.¬
⁊ orestesut erat orestem se ẽẽ asseueraret. Ille nt
poreste necaret᷑ orestes. ne pyladẽ ꝓse pateret
necari. S illis ñ licebat uitiere: qd̾ut̃q ee̾t parti¬
iidureus. Alt̃ qui fecisset: alt̃ qui adiuisset. S.
laurentium scm̃ ad hoc nullus urgebat nͥ amo
deuotionis. tam̃ uipse pꝰ triduũ cum illuso q¬
ranno impositꝰ suꝑ craticulam exureretir.
uincebat ignis naturã. Cauendũ etiã reor. ne dĩ

Expanded text:
expetis? Totam tibi haereditatem ejus dimitto. Quid praesenexpetis? Totam tibi haereditatem ejus dimitto. Quid praesentiam meam requiris? Infirmi discipuli magistrum praecedant, fortes sequantur, ut vincant sine magistro, qui jam non indigent magisterio. Sic et Elias Elisaeum reliquit. Tibi ergo mando nostrae virtutis successionem. 206. Talis erat contentio, digna sane de qua certarent In fabulis ferunt tragicis excitatos theatri magnos esse plausus, cum se Pylades Orestem diceret; Orestes, ut erat, Orestem se esse asseveraret: ille ut pro Oreste necaretur, Orestes ne Pyladem pro se pateretur necari. Sed illis non licebat vivere, quod uterii reus: alter qui fecisset, alter qui adjuvisset. Hic Laurentium sanctum ad hoc nullus urgebat, nisi amor devotionis; tamen et ipse post triduum, cum illuso tyranno, impositus super craticulam exureretur: vincebat ignis natur
Abbreviated transcription (Latin):
Exꝑire certe. utrũ idoncũ ministr̃u elegeris. Cui
cõmisisti dñici sanguinis consecrationẽ: cui con¬
sumandor. consortium sacram̃toꝵ tr ibuisti. hiuc
sangunus tu consortium negas : Uide ne ꝑicli¬
tet᷑ iuditium: dũ fortitudo laudat᷑. Abicc hio disc¬
puli. dclm̃tum ẽ. magistri. Quid. qd̾ illustrius
p̃stantes uiri discipłoꝵ certaminib qũa suis uin¬
cunt: Ueniq abrabam filiũ optulit: petrꝰ ste¬
phanũ p̃misit: itupat̃ ostende infilio uirtutem
tuã.: offer qũe erudisti: ut securus iuditii tui.
comitatu nobili ꝑuenias ad coronã. Tuncs patꝰ.
Non egote fili relinq̃ ac desero: s maiora tͥ debent᷑
certamina. Nos quasi senes lenioris pugnȩ cursĩ
recipimꝰ: te quasi iuucnẽ manet głosior de tyran¬
no tumphus. O ooc uenies. flere desiste: pꝰ tr idiũ
me sequeris. Sacerdotẽ ileuitã hic medius numc¬
rusdecet. Non erat tuũ submagistro uincere: qͣsi
adutorẽ quertres. Quid consortiũ passionis mee

Expanded text:
rte utrum ministrum me elegeris. Cui commissisti Dominici sanginis consecrationem, cui consummandorum consortium sacramentorum, hic sanginis tui consortium negas. Vide ne periclitetur judicium tuum, dum fortitudo laudatur. Abjectio discipuli detrimentum magistri. Quid, quod inlustrius prestantes viri discipulorum certaminibus qui supervincunt. Denique Abraham filium obtulit , Petrus Stephanum praemisit . Et tu, pater, ostende in filio virtutem tuam, offer quem erudisti, ut securus judicii tui comitatu nobili pervenias ad coronam. 205. Tunc Xystus ait: Non ego te, fili, relinquo ac desero: sed majora tibi debentur certamina. Nos quasi senes levioris pugnae cursum recipimus: te quasi juvenem manet gloriosior de tyranno triumphus. Mox venies, flere desiste, post triduum me sequeris. Sacerdotem et levitam hic medius numerus decet. Non erat tuum sub magistro vincere, quasi adjutorem quaereres. Quid consortium passionis meae
Abbreviated transcription (Latin):
hereditario usu parentis: ne relinquaris qͣsi
infecundus ager. Esto tam̃ ut aliquis excu¬
sare possit qd̾ ñ dederit: q̃m̃ excusare pot̃
deris cęnare ad m̃sam potentis. sapient̃ in tellige
ea quȩ apponunt᷑ tͥ. ⁊ mitte manũ tuã. sciens qd̾
oportet te talia p̃parare. Si autẽ insatiabił es: no¬
li concupiscẽ escas eiꝰ. Hȩc enimoptinent uitam
fallacẽ. Quaf nos imitari cupientes. sententias
scͥpsimꝰ. Conferre grãmbonum ẽ: at qͥ referrenes
durissimꝰ. Humanitatis exempłu ipsa t̾ra sugde¬
rit. Spontancos fructꝰ ministrat: qs ñ seueris
gr̃e ap̃dm̃ consueuit ualere: tit eciã indie ru¬
me inueniat grãm. qnͣ possunt p̃ponderari pec¬
cata. Et quid aliis utar exemplis: cũ dñs ipse

Expanded text:
haereditario usu parentis, ne relinquaris sicut haereditario usu parentis, ne relinquaris sicut in foecundus ager. Esto tamen ut aliquis excusare possit quod non dederit, quomodo excusare potest deris coenare ad mensam potentis, sapienter intellige ea quae apponuntur tibi: et mitte manum tuam sciens quod oportet te talia praeparare. Si autem insatiabilis es, 43 noli concupiscere escas ejus; haec enim obtinent vitam fallacem . Quas nos imitari cupientes sententias, scripsimus. Conferre gratiam bonum est: at qui referre nescit, durissimus. Humanitatis exemplum ipsa terra suggerit. Spontane os fructus ministrat quos non severis, gratiae apud Deum consuevit valere, ut etiam in die ruinae inveniat gratiam quando possunt praeponderare peccata
Abbreviated transcription (Latin):
de eo qͥiã clauserat ostum suũ: siquis ostum eiꝰ
tẽ. Pulchrum quoq ẽ ꝓpensior̃ẽ eiꝰ haberirationẽ:
quit̾ aut beneficium aliqd̾aut mnimꝰ contulit: si
ipse innecessitatẽ incidit. ¶ iidenim tã contra of¬
ficium: quã ñ reddere qd acceꝑis: Nec mensura
pari. s. uberiore red̃dendum arbitror: iusũ pen¬
sare beneficii: ut ⁊tu subuenias. quantũ eiꝰ erũpnã
repellas. Et enim suꝑiorẽ ñ ẽẽ inreferendo qũã
imitanda nob̃ẽ. in hoc qͦ natura t̃raꝵ: quȩ sus¬
ceptũ sem̃ mulaplicatiore solet reddere numero
qũa acceꝑit. Ido ẽ. scͥptum. Sic̃ agͥcultura ẽ hõ
insipiens: ⁊ tãꝗͣ. unea. hõ egens sensu. Si reliq̃ris
eũ. desolabit᷑ sSic̃ agͥculturag̃ etiã sapiens: ut
t̃aꝗͣ fencrata sibi. maiore mensura semina suscep¬
ta restituat. Terragͥ aut spontancos fructus
germinat: aut creditos uberiore cumulo
refundit ac reddit. Utrumq debes quodã

Expanded text:
de eo qui jam clauserat ostium suum, si quis ostium ejus de eo qui jam clauserat ostium suum, si quis ostium ejus . Pulchrum quoque est propensiorem ejus haberi rationem, qui tibi aut beneficium aliquod, aut munus contulit, si ipse in necessitatem incidit. Quid enim tam contra officium, quam non reddere quod acceperis? Nec mensura pari, sed uberiore reddendum arbitror, et usum pensare beneficii; ut et tu subvenias, quantum ejus aerumnam repellas. Etenim superiorem non esse in referendo quam imitanda nobis est in hoc quoque natura terrarum, quae susceptum semen multiplicatiori solet numero reddere quam acceperit. Ideo tibi scriptum est: Sicut agricultura est homo insipiens, et tamquam vinea homo egens sensu. Si reliqueris eum, desolabitur . Sicut agricultura ergo etiam sapiens, ut tamquam fenerata sibi majore mensura semina suscepta restituat. Terra ergo aut spontaneos fructus germinat, aut creditos uberiore cumulo refundit ac reddit. Utrumque debes quodam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uidet: fĩdes si fuerit sic̃ gͣnum sinapis: monteᷤ
trans ferre potest. Et ñ tͥdatur ult᷑ granũ smnapis.
Si habundet in te gr̃añẽ. uerendum. ne menstua
tanto munere incipiat ex tolli: qr muslti st̃ qui
ab altitu dine cordis su grauius corruert̃: quã si
nullam habuissent di ꝗrãm. Et qui parum ñ
ñ nũꝗ̃ etiã uerecundra quȩ ingenuos ꝓdit nata¬
les: ut senib plus largiaris. qui sibi iamͣ ñ que¬
unt uic lũ querere. Similit̃ ⁊ debilitas corꝑis.
ihȩc uiuanda pr̃õptius. Tum siquis ex diuite
cȩcidit inegestatẽ: ⁊ maxime siñotiosuo. s ut
latͦciniis aut ꝓscͥptione. aut calũpnus quȩ ha¬
bebat amisit. S forte dicat aliquis. Cecus uno
loco sedet ⁊ p̃ti̾tur: iuiuenis ualidꝰ frequent̃ ac¬
cipit. Et uerum ẽ: quia obrepit ꝑinportunitatẽ.
Nonẽ illud iuditii. s. tedii. Nam idñs ait ineũgłio

Expanded text:
non videt? Fides si fuerit sicut granum sinapis, montes non videt? Fides si fuerit sicut granum sinapis, montes transferre potest, et non tibi datur ultra granum sinapis. Si abundet in te gratia, non est verendum ne mens tua tanto munere incipiat extolli; quia multi sunt qui ab altitudine cordis sui gravius corruerunt, quam si nullam habuissent Domini gratiam? Et qui parum habnonnumquam etiam verecundia, quae ingenuos prodit natales; ut senibus plus largiaris, qui sibi labore jam non queunt victum quaerere. Similiter et debilitas corporis, et haec juvanda promptius. Tum si quis ex divitiis cecidit in egestatem: et maxime si non vitio suo, sed aut latrociniis, aut proscriptione, aut calumniis, quae habebat, amisit. 159. Sed forte dicat aliquis: Caecus uno loco sedet et praeteritur, et juvenis validus frequenter accipit. Et verum est, quia obrepit per importunitatem. Non est illud judicii, sed taedii. Nam et Dominus ait in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi habundantia sit bone oꝑationis ad illoe sub¬
leuandam alendo inopiam: ⁊ illoꝵ habundantia
sꝑitalis aduinet. implens in opiam meriti sꝑitał.
⁊ conferat ei grãm. Uñ exemplu optimũ posuit.
Qui multum ñ habundauit: ⁊ qͥ modicũ ñ minuit
Benc hortat᷑ ad officium miscłiȩ om̃s homines
istud exemplum Et qui plur iũ aur iposfidet
Ressine dispendio ẽ: qͣr tota dispendioͥẽ. Est
etiã sic intellec tus bonꝰ. Q plur mĩi ht̃.:⁊ siñ do¬
nat ñ habundat: qr quantũ uis ad quirat eget
semꝑ. ꝙ plus concupiscit: & qͥ ex iguũ ht̃. ñ mi¬
nuit: qrꝰ multũ ẽ. qd̾ pauꝑem pascit. Similit̃
g̃ ⁊ ille pauꝑ qͥ consert sꝑitalia ꝓ pecunar iis.
isi plurnñu habeat gr̃ȩ: ñ habundat. Ñ enim
onerat gr̃a: s alleuat m̃tẽ. S etiã sic pot̃ in¬
telligi. Nͦ habundas o homo. Quantũ ẽ. enĩ qd̃
di gr̃a corꝑalit̃: quia sꝑitalis ẽ. Quis eiꝰ pot̃ aut
magnitudinẽ. aut latitudinẽ cõp̃hendere qũa

Expanded text:
populi abundantia sit bonae operationis ad illorum sublevandam alendi inopiam: et illorum abundantia spiritalis adjuvet in plebe inopiam meriti spiritalis, et conferat ei gratiam. 154. Unde exemplum optimum posuit: Qui multum, non abundavit: et qui modicum, non minuit. bene hortatur ad officium misericordiae omnes homines istud exemplum; quoniam et qui plurimum auri possidet,Res sine dispendio est, quae tota dispendium est. 155. Est etiam sic intellectus bonus: Qui plurimum habet, et si non donat, non abundat; quia quantumvis acquirat, eget semper, qui plus concupiscit: et qui exiguum habet, non minuit; quia non multum est quod pauperem pascit. Similiter ergo et ille pauper qui confert spiritalia pro pecuniariis, et si plurimum habeat gratiae, non abundat; non enim onerat gratia, sed allevat mentem. 156. Sed etiam sic potest intelligi: Non abundas, o homo. Quantum est enim quodoraliter, quia spiritalis est. Quis potest ejus aut magnitudinem aut latitudinem comprehendere, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uirum singulari certamine dimicaturus: arma
quib oneraret᷑ respint. Uirtus enim suis lacer¬
tis magis qũa alienis integim̃tis nitit᷑. Demde
eminus qͥ grauiꝰ feriret ic tu lapidis hostẽ int̾¬
emit: pꝰea nũꝗͣ nͥ consulto dño bellum ad orsus.
Ido mom̃ib uic tor p̃liis. usq ad sũm̃a senec lute
manu ꝓmptꝰ. bello adũsum titanas suscepto fe¬
rocib bellator miscebat᷑ agminib. głe cupidus
ẽ.S: etiam illor głosam fortitudinẽ acc̾ ꝓmus.
qͥ ꝑfidẽ magnitudine animi obstruxer̃t leotũ
ora. extinx er̃t uirtutẽ urtutẽ ignis. essugarint
aciem gladii: eualuerunt de infirmitate: forces
qui ñ comitatiri legionib succincꝰti. cõmunẽ ci
multis uictoriam. s nuda uirtute animi singi¬
larẽ de ꝑsidis reculerunt tumphum. Quamm
suꝑabilis danhel: qui crca latera sua rugiente
ñex pauit leones. F r̾emebant bestiȩ: ille epu¬

Expanded text:
virum singulari certamine dimicaturus, arma virum singulari certamine dimicaturus, arma quibus oneraretur, respuit ; virtus enim suis lacertis magis quam alienis integumentis nititur. Deinde eminus, quo gravius feriret, ictu lapidis hostem interemit. Postea numquam nisi consulto Domino , bellum adorsus. Ideo in omnibus victor praeliis, usque ad summam senectutem manu promptus, bello adversum Titanas suscepto, ferocibus bellator miscebatur agminibus gloriae cupidus, est; sed etiam illorum gloriosam fortitudinem accipimus, qui per fidem magnitudine animi obstruxerunt leonum ora, exstinxerunt virtutem ignis, effugerunt aciem gladii, convaluerunt de infirmitate fortes : qui non comitatu et legionibus succincti communem cum multis victoriam, sed nuda virtute animi singularem de perfidis retulerunt triumphum. Quam insuperabilis Daniel, qui circa latera sua rugientes non expavit leones! Fremebant bestiae, et ille epu
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ⁊ salomon dic̃. melior uicinꝰ inꝓr imo. qũa fr̃
longe habitans. Et id̾o plerumq amici se beniuo¬
lentiȩ quisq cõmittit: quã fris necessitudim. ẽ an¬
tũ ualet beniuolentia: ut plerumq pignora uin¬
uelut excelsior cȩtis diuidit᷑ inres bellicas ⁊ domes¬
ticas. S bellicarum rerum studium ant̃o officio
iam alienum uidet᷑: qr animi magis qũa corporis
officio intendimꝰ: nec ad arma tam spectat usus
nr s ad pacis negotia. Maiores autẽ nr̃i ut iłnnaue.
hierobaal ⁊amson. dauid. sũm̃a reb qͦ bellicis
retulere gram. Est itaq fortitudo uelut ex celnor
cȩtłs s ñuꝗͣ in comitata uirtꝰ. Non enim se ipsam
cõmictit sibi. Alioquin fortitudo sine iustitra.
iniquitatis materiaẽ. Quo enim ualidior ẽ. co
ꝓmptior: ut inferiorẽ oppͥmat: cum in ipsis re
balicis. iusta bella aninitista sint spec tandum
Itaq prudentiã. fortitudinis comitẽ habunt in
p̃lio. Nam adũsus goliam immanẽ mole corpis

Expanded text:
m et Salomon dicit: Melior vicinus in proximo, quam frater longe habitans . Et ideo plerumque amici se benevolentiae quisque committit, quam fratris necessitudini. Tantum valet benevolentia, ut plerumque pignora vinvelut excelsior caeteris, dividitur in res bellicas et domesticas. Sed bellicarum rerum studium a nostro officio jam alienum 47 videtur, quia animi magis quam corporis officio intendimus: nec ad arma jam spectat usus noster, sed ad pacis negotia. Majores autem nostri, ut Jesus Nave, Hierobaal, Samson, David summam rebus quoque bellicis retulere gloriam. 176. Est itaque fortitudo velut excelsior caeteris, sed numquam incomitata virtus; non enim seipsam committit sibi: alioquin fortitudo sine justitia iniquitatis materia est. Quo enim validior est, eo promptior ut inferiorem opprimat; cum in ipsis rebus bellicis justa bella an injusta sint, spectandum Itaque prudentiam fortitudinis comitem habuit in praelio. Nam et adversus Goliam immani mole corporis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habebat. Affliclio undiq. forispugne intus
timores : ⁊ qũauns imꝑiculis. in laborib plurimis.
incarcerib. inmortib positus: ammo tam̃ non
tingebat᷑. s: p̃liabatur: adeo ut potentior sun fi
naꝵ habere debere doceat. Si gͥ mortui estis cum

Expanded text:
non habebat. Afflictio undique: foris pugnae, intus non habebat. Afflictio undique: foris pugnae, intus timores. Et quamvis in periculis, in laboribus plurimis, in carceribus, in mortibus positus; animo tamen non frangebatur, sed praeliabatur, adeo ut potentior suis fienarum habere debere doceat. Si ergo 49 mortui estis cum
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudims: qm̃ in duob generib fortitudo
expectat᷑ animi : p̃ma ut ext̾ĩ corꝑis pro
miminis habeat.⁊ quasi suꝑflua despicienda
magis qũa expetenda ducat. Scda. ut sagoito
sina sunt om̃sq res in quib honestas ⁊̃ponde.
tare cernit᷑. p̃cdara animi intentione usq ad
ifectum ꝓsequat᷑. Quid enim tã p̃darũ qũa
uoluptates. neq honores in maximis constituas.
neq mhis studium om̃e conteras: Qd̾ cum ita
affec Pammo fueris: necesse ẽ. ut illũ honestũ
acdlecoꝵ p̃ ponendum putes: illicq m̃t̃ẽ itain¬
tendas duum: ut quicꝗͥd accidit. q̃ frangi bom¬
nes solent: aut pat̾monii amissio. aut honoris
imminutio. aut obtrectatio insidelium quasi
suꝑior ñ sentias: deinde ut te salutis ipsius ꝑicula
tudinis: t̾ribulatio patientiã oꝑat᷑: patientia
autẽ ꝓbationẽ. ꝓbatio autẽ spem. Uide. quot
certamina. ⁊ una corona. Qd p̃ceptam ũ dat.
nͥ quiẽ. confortatꝰ inxp̃o iłni: cuius caro requiẽ

Expanded text:
 in duobus generibus fortitudo spectatur animi. Primo, ut externa corporis pro minimis habeat, et quasi superflua despicienda magis quam expetenda ducat. Secundo, ut ea quae summa sunt, omnes quae res in quibus honestas et illud πρέπον cernitur, praeclara animi intentione usque ad affectum persequatur. Quid enim tam praeclarum, quam voluptates, neque honores in maximis constituas, neque in his studium omne conteras? Quod cum ita affectus animo fueris, necesse est illud honestum ac decorum praeponendum putes, illique mentem ita intendas tuam, ut quidquid acciderit quo frangi animi solent, aut patrimonii amissio, aut honoris immunitio, aut obtrectatio infidelium, quasi superior non sentias. Deinde ut te salutis ipsius pericultudinis: Tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio autem spem ? Vide quot certamina, et una corona. Quod praeceptum non dat, nisi qui est confortatus in Christo Jesu, cujus caro requiem
Abbreviated transcription (Latin):
i filios abdicanit. Hic custodiȩt ũbatua: et
testam̃tũ tuum obseruabit. Illi gͥ uirieiꝰ. et
manifesti eiꝰ. qui nicħ incorde doli habeant.
nichil fraudis occultent: s ũba eiꝰ custodiant.
uncorde suo conferant. sic̃ conferebat et
maria. que spͥasentes officio suo ñ nouerit᷑
p̃serendos. Qu uolatores oderint caslitatis
pudicitie ulciscant᷑ in uiriam: nouerint ofsicior

Expanded text:
et filios suos abdicavit: hic custodit verba tua, et testamentum tuum observavit . 257. Illi ergo viri ejus, et manifesti ejus, qui nihil in corde doli habeant, nihil fraudis occultent, sed verba ejus custodiant, et in corde suo conferant, sicut conferebat et Maria : qui suos parentes officio suo non noverint praeferendos, qui violatores oderint castitatis, pudicitiae ulciscantur injuriam, noverint officiorum
Abbreviated transcription (Latin):
diȩ ex tor quere consucuit. Benuolentia ecã fac̃:
ut amici uulnera utilia qũa uoluntarra inimici
oscula sint. B omuolentra fac̃ ut unꝰ frat ex pluri¬
tiones in amicitia gratas ẽẽ. quȩ aculeos hñt: dolo¬
rẽ ñ hñt. Compungunͣ etiã cemdriis sermonib
s. bentuolentiȩ delec tam᷑ utilitate. Ao sũmã non

Expanded text:
diae extorquere consuevit. Benevolentia facit diae extorquere consuevit. Benevolentia facit ut amici vulnera utilia quam voluntaria inimici oscula sint . Benevolentia facit, ut unus fiat ex pluritiones in amicitia gratas esse, quae aculeos habent, dolorem non habent. Compungimur enim censoriis sermonibus, sed benevolentiae del
Abbreviated transcription (Latin):
etiã parum studra uir tutũ. Si quidẽ beniuolen¬
tra etiam moꝵ fac̃ similitudme. Deniq ionatha
filiꝰ regis imitabat᷑ sc̃i dd mansuetudĩe: ꝓpt̾e̾a
diligebat eum. Uñ ullud cum scõ sc̃s eris: ñ solũ
ad conũsationẽ: s. etiam adbeniuolentiã diriuan¬
dim uidet᷑. Nam ittiq i filii noe habitabant¬
simul: iñ erat in his mor concordia. Habitabant
etiam indomo patris su esairuacob: s discrepa¬
bant. Non erat enim beniuolentia int̃ eos quȩ sibi
p̃ferret alterum: s magis contentio. quȩ p̃ripet
benedictionem. Nam cum alt̾ p̃durꝰ. alt̃ mansu¬
etꝰ ce̾t. int̃dispares mores ⁊ studia compugnantia.
lut compar. i socia beniuolentiȩ fac̃: ut cos quos pa¬
res nob credimꝰ. diligamꝰ. Ht̃ aude inse bemuolentia.
etiam fortitudinẽ. Nam cum amicitia ex beniuo¬
lentiȩ fonte ꝓcedit. ñ dubitat ꝓamico grauia uicȩ
sustinere ꝑicula. Et simala inqt mͥ euenerint ꝓ illo¬

Expanded text:
am parium studia virtutum. Siquidem benevolentia etiam morum facit similitudinem. Denique Jonathas filius regis imitabatur sancti David mansuetudinem, propter quod diligebat eum . Unde et illud: Cum sancto sanctus eris , non solum ad conversationem, sed etiam ad benevolentiam derivandum videtur. Nam utique et filii Noe simul habitabant, et non erat in his morum concordia . Habitabant etiam in domo patria Esau et Jacob, sed discrepabant . Non enim erat benevolentia inter eos, quae sibi praeferret alterum: sed magis contentio, quae praeriperet benedictionem . Nam cum alter praedurus, alter mansuetus esset, inter dispares mores, et studia compugnantia, lut compar et socia 46 benevolentiae, facit ut eos quos pares nobis credimus, diligamus. Habet autem in se benevolentia, etiam fortitudinem; nam cum amicitia ex benevolentiae fonte procedat, non dubitat pro amico gravia vitae sustinere pericula: Et si mala
Abbreviated transcription (Latin):
int̾siciebat bestiam atq: intrauit subeã. ⁊ subiecᷤ¬
to gladio int̃emit eam. Itaq cadens bestia opp̃ssit
deararum: att ita mortuus ẽ. Quanta gͥ uirtꝰ
animi. pͥmo ut mortẽ ñtimeret: deinde ut
cirtũfusus legionib inimicoꝵ in confertos ra¬
ꝑct̃ hostes: medium petietraret agm̃en: ⁊ con¬
tẽpta morte ferocior abiec to chypeo utͣq manu
uulneratȩ molẽ bestiȩ subiret ac sustineret: pꝰ
intͣipiã succide̾t. qͦ plemore feriret ictu. Cinꝰ rui¬
stfellit opinio turum: ꝗͣtus regius fefellerit am¬
bitꝰ. Tanto ⁊ em̃ uirtutis spectaculo defiã hostes:¬
ut inbermẽ occupatũ incursare ñ ce̾nt ausiłꝰ
casũ ruentis bestiȩ sic trepidautr̃t: uͭ mpares se
tũ solis ꝑsingulas bestias uł ut montes quidã
cleararꝰ heredẽ uirtutis suȩ pacẽ reliquit.S

Expanded text:
it ad bestiam, atque intravit sub eam, et subjecto gladio interemit eam. Itaque cadens bestia oppressit Eleazarum, atque ita mortuus est. Quanta igitur virtus animi! Primo, ut mortem non timeret: deinde, ut circumfusus legionibus inimicorum, in confertos raperetur hostes, medium penetraret agmen, et contempta morte ferocior, abjecto clypeo, utraque manu vulneratae molem bestiae subiret ac sustineret: post infra ipsam succederet, quo pleniori feriret ictu; cujus ruifefellit opinio virum, quamvis regius fefellerit habitus; tanto enim virtutis spectaculo defixi hostes inermem, occupatum incursare non ausi, post casum ruentis bestiae sic trepidaverunt, ut impares se tu solis per singulas bestias velut montes quidam Eleazarus haeredem virtutis suae pacem reliquit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ: si tẽꝑe affliclionis suȩ nicħ ate imperd.¬
sicẽꝑe ꝑiculi quo rapit᷑ ad mortẽ plꝰ ap̃te pecu¬
nia tua ualcat qũã uita morituri. De quo
nouit om̃ia. Nos autẽ om̃ib quidẽ debemus
miscdiã. S quia pleriq fraude eã querinł
⁊si ngunt eruͣpnã. ido ubi causa manifes¬
cat᷑. psona cognoscit᷑. tempꝰ urget. largiusse
debet ꝓfundere miscłia. Non enim auarꝰ dñs
ẽ: ut plurim̃u querat. Beatꝰ quid̃ẽ qͥ dimittit
om̃ia: ⁊ sequit᷑ eum. S: uille beatꝰ ẽ: guiqd̃ hit

Expanded text:
amplius si tempore afflictionis suae nihil a te impeamplius si tempore afflictionis suae nihil a te impee periculi quo rapitur ad mortem, plus apud te pecunia tua valeat, quam vita morituri. De quo novit omnia. Nos autem omnibus quidem debemus misericordiam: sed quia plerique fraude eam quaerunt, et affingunt aerumnam; 40 ideo ubi causa manifestatur, persona cognoscitur, tempus urget, largius se debet profundere misericordia. Non enim avarus Dominus est, ut plurimum quaerat. Beatus quidem qui dimittit omnia, et sequitur eum: s
Abbreviated transcription (Latin):
giaris. Affec tꝰ tuus nomen pͥonit oꝑi tuo. qͥ m̾
ate ꝓficiscit᷑ : sic estimat᷑. Uides qũa muralẽ
simstratua: quid faciat dextera tua. N de corꝑe
loquit᷑: s etiam unanimꝰ tuus fr̃ tuus qd̾ facis
nesciat: ne dum hic mercedẽ queris iacꝰtantis.
illic remunationis fructũ amitta s. ꝑfecꝰ ta
autẽ ẽ. lib̾alitas. ubi silentio quis tegit opꝰ suũ.
⁊ necessitatib singuloꝵ occulte subuenit: que
laudat os pauꝑm ⁊ ñ labia sua. Deinde ꝑfecta
lib̾alitas. fide. causa. loco tẽꝑe cõm̃dat᷑: uͭ pͥmũ
operiscirca domesticos fidi. Grandis culpa. si
sciente te fidelis egeat: siscias cum sine sũptu
eẽ. famẽ tolerare. erupnã ꝑpeti. qͥ p̃sert̃ĩ egtre
erubescat: siincausã ccciderit aut captiuitatis
suoꝵ aut calũpniȩ ⁊ ñ adinues: si sit in carc̾e
⁊ penis. ⁊ supplitus ꝓpt̃ debitũ aliqd iustꝰ ex cru¬
cietur. Nam ⁊ si om̃ib debet᷑ miscłia. tam̃ iusto

Expanded text:
Affectus tuus nomen imponit operi tuo: quomodo a te proficiscitur, sic aestimatur. Vides quam moralem sinistra tua, quid faciat dextera tua . Non de corpore loquitur, sed etiam unanimus tuus, frater tuus quod facis nesciat; ne dum hic mercedem quaeris jactantiae, illic remunerationis fructum amittas. Perfecta autem est liberalitas, ubi silentio quis tegit opus suum, et necessitatibus singulorum occulte subvenit: quem laudat os pauperis, et non labia sua. 148. Deinde perfecta liberalitas fide, causa, loco, tempore commendatur; ut primum opereris circa domesticos fidei. Grandis culpa si, sciente te, fidelis egeat: si scias eum sine sumptu esse, famem tolerare, aerumnam perpeti, qui praesertim egere erubescat: si in causam ceciderit aut captivitatis suorum, aut calumniae, et non adjuves: si sit in carcere, et poenis, et suppliciis propter debitum aliquod justus excrucietur nam etsi omnibus debetur misericordia, tamen justo
Abbreviated transcription (Latin):
lũ animꝰ exagitat᷑. amittit᷑ ratio. s etiã infła¬
mat᷑ uultꝰ. uł iracundia uł libidine. palescit
timore. uoluptate se ñ capit: inimia gestit le-¬
titia. Hȩc cum fiunt abicit᷑ illa naturalis quedã
censura grauitasq moꝵ: nec tenere pot̃ illa. quȩ
inrcb gerendis atq consiliis sola pot auctori¬
tatẽ suã atq illud qd̾ deceat denere scilicet con¬
stantiã. Grauior autẽ appetitꝰ ex indignatione
mmia. nascit᷑: qũa accepte plerũq accendit in¬
nirie dolor. Dequo satis nos psalmi qũẽ inp̃fa¬
cione posuiꝰ: p̃cepta instruunt. Pulcbrȩ autẽ
⁊ hoc accidit. ut scͥpturi de officiis. ea quoq p̃¬
fationis nr̃e assertione uterem᷑: quȩ nipsa ad of¬
ficii magisti̾um ꝑtineret. Et quia supͣut oportebat
ꝑstrimaximꝰ. qũcad modũ unꝰquisq cauere possit.
ne excitet᷑ accepta iniuria: uerens. ne p̃facio ꝓ¬

Expanded text:
lum animus exagitatur, amittitur ratio; sed etiam inflalum animus exagitatur, amittitur ratio; sed etiam inflammatur vultus, vel iracundia, vel libidine: pallescit timore, voluptate se non capit, et nimia gestit laetitia. 229. Haec cum fiunt, abjicitur illa naturalis quaedam censura, gravitasque morum: nec teneri potest illa quae in rebus gerendis atque consiliis sola potest auctoritatem suam, atque illud quod deceat tenere, constantia. 230. Gravior autem appetitus ex indignatione nimia nascitur, quam acceptae plerumque accendit injuriae dolor. De quo satis nos psalmi quem in praefatione posuimus , praecepta instruunt. Pulchre autem et hoc accidit, ut scripturi de Officiis, ea praefationis nostrae assertione uteremur quae et ipsa ad officii magisterium pertineret. 231. Sed quia supra, ut oportebat, perstrinximus quemadmodum unusquisque cavere possit, ne excitetur accepta injuria, verentes ne praefatio p
Abbreviated transcription (Latin):
Solliciti enim debemꝰ c̃ẽ ne quio tẽmere ant in¬
curiose geramꝰ: aut quicꝗͣ om̃mno. cuius ꝓbabise
ñ possi m̃ rationẽ reddere. Ac lus enim nr̃i causa
isiñ om̃ib reddit᷑: tamen ab om̃ib examinatur.
Necubum babcmꝰ: in quopossimꝰ nos excusare. Nã
iisiuis quedam nature in om̃i appetitu sit: tam̃
idem appetitꝰ rationi subiectꝰ ẽ. lege naturȩ ipsius.
i obedit ei. Unde boni speculatoris ẽ. ita p̃ten¬
dere animo. ut appetitꝰ neq p̃currat rationẽ
noꝵ descrat: ne p̃currendo ꝑturbet. atq exclui¬
dat. camq deserendo destituat. ꝑ turbatio tollit
constantiã. desutio ꝓdit ignauiã. accusat py¬
gritã. ꝓturbat enim m̃te. Latius se ac longiꝰ
fundit appetitꝰ. ⁊ tãꝗͣ efferato impetu frenos ra¬
tionis fuscipit: nec ulla sentit aurige modera¬
mina: quib possit reflecti. Uñ plerũq ñ so¬

Expanded text:
Solliciti enim debemus esse, ne quid timere aut inSolliciti enim debemus esse, ne quid timere aut incuriose geramus, aut quidquam 61 omnino cujus probabilem non possimus rationem reddere. Actus enim nostri causa, etsi non omnibus redditur, tamen ab omnibus examinatur. Nec vero habemus, in quo nos possimus excusare Nam etsi vis quaedam naturae in omni appetitu sit; tamen idem appetitus rationis subjectus est lege naturae ipsius, et obedit ei. Unde boni speculatoris est ita praetendere animo, ut appetitus neque praecurrat rationem, neque deserat; ne praecurrendo perturbet atque excludat, eamque deserendo destituat. Perturbatio tollit constantiam, destitutio prodit ignaviam, accusat pigritiam. Perturbata enim mente latius se ac longius fundit appetitus, et tamquam efferato impetu frenos rationis non suscipit, nec ulla sentit aurigae moderamina, quibus possit reflecti. Unde plerumque non so
Abbreviated transcription (Latin):
se. neq adulandum cuiq ex hibeat. Alterum
enim calliditatis ẽ : uanitatis alterum. Non despi¬
ciat quio de se unusquisq ⁊ maxime uir optimꝰ
sentiat. Hoc enim modo discit deferre bonis re¬
uerentiam. Nam negligere bonoꝵ iuditta ułarro¬
gantiȩ uł dissolutionis ẽ: quoꝵ alterũ suꝑbic as
scribit᷑. alterum negligentiȩ. Caueat etiam motꝰ
animi stu. Ipsc enim sibi ⁊ obsernandus ⁊ circum¬
spiciendus ẽ : nit adũsum se cauendis. ita etiam
des tuendus. Sunt enim motus inquib ẽ. appe¬
titus ille: qui quasi quodã ꝓrumpit impemi. Uñ
grecc ormẽ dicit᷑: quod in quadã se repente ꝓ¬
ripiat. Non mediocris in his uis queda anumiati:
naturȩ ẽ. Quȩ tam̃ uis gemina ẽ.: una in appeatu
altera in ratione posita. que appecitũ referent᷑es
.⁊ sibi obedientẽ p̃stet ⁊ ducat quouelit: ⁊ tanꝗͣ
sedulo magist̾io edoceat. quio fieri quidue uita¬
ri oporteat. ut bone dominatrici obtemꝑet.

Expanded text:
 adulandum cuiquam exibeat; alterum enim calliditatis est, vanitatis alterum. 226. Non despiciat quid de se unusquisque et maxime vir optimus sentiat; hoc enim modo discit bonis deferre reverentiam. Nam negligere bonorum judicia vel arrogantiae, vel dissolutionis est: quorum alterum superbiae ascribitur, alterum negligentiae. 227. Caveat etiam motus animi sui; ipse enim sibi et observandus et circumspiciendus est: et ut adversum se cavendus, ita etiam de se tuendus. Sunt enim motus, in quibus est appetitus ille, qui quasi quodam prorumpit impetu; unde Graece ὁρμὴ dicitur quod vi quadam se repente proripiat. Non mediocris in his vis quaedam animi atque naturae est. Quae tamen vis gemina est, una in appetitu, altera in ratione posita, quae appetitum refrenet, et sibi obedientem praestet, et ducat quo velit: et tamquam sedulo magisterio edoceat quid fieri, quid evitari oporteat, ut bonae domitrici obtemperet. 228.
Abbreviated transcription (Latin):
adhic om̃ib fidelib t autẽ fłłi contentũ diui¬
traꝵ ꝓfanarũ quoq ⁊ amilium fabulaꝵ suadet
dedinationẽ: nicħ ꝑmittens. nͥ qd̾ te exerceat ad
pietatẽ: qr corꝑalis exercitatio nulli rei usuiẽ:
pietas autẽ ad om̃ia utilis. Exerceat gͦ te pietas
adnistitiã. continentiã. mansuetudinẽ: ut fugias
tuuenilia oꝑa confirmatꝰ. ⁊radicatꝰ ingr̃a. Bonũ
fidi subeas certam̃. ñ te. implices negotiis scłarib
tioꝵ. forensiumaienditione mertiũ. ꝓhibet᷑ hu¬
manis legib: quantomagis quisidi exercet mi¬
litiã ab om̃i usu negotiationis abstinere debet:
agelli sui contentꝰ fractib sibt̃: siñ ht̃ stipen

Expanded text:
 fili, contemptum divitiarum, profanarum quoque et anilium fabularum, suadet declinationem, nihil permittens nisi quod te exerceat ad pietatem; quia corporalis exercitatio nulli rei usui est: pietas autem ad omnia utilis. 184. Exerceat ergo te pietas ad justitiam, continentiam, mansuetudinem; ut fugias juvenilia opera, confirmatus et radicatus in gratia bonum fidei subeas certamen: non te implices negotiis saecularitiorum forensium, venditione mercium prohibetur humanis legibus; quanto magis qui fidei exercet militiam, ab omni usu negotiationis abstinere debet, agelluli sui contentus fructibus, si habet: si n
Abbreviated transcription (Latin):
mȩsta: ut iniꝰquisq beniuolentis se magis qũa
sapientis credat consilio: ut daino cum eẽt pru¬
dentior ionatha. tam̃ iumoris confilus ao qui¬
escebat. Eͣ usu hominũ beniuolentiã tanqũa
solem emundo tuleris. itaerit: qr sine ea usus ho¬
minũ eẽ ñ pot̃. ut ꝑegͥnanti monstrare uĩã. reuo¬
care errantẽ. deferre hospitio. Nongͥ mediocris¬
untꝰ: de qua sibi plaudebat iobdicens. Foris autẽ
ñ habitabat hospes. ⁊ anua mea om̃i uianti patebat
Aquam de aqua ꝓfluenti dare. lum̃ de lumine
accendere. bemuolentia utiq inhis ẽ. om̃ib tãꝙͣ.
luceat: nec illi de sit quide suo lumme aliis lum̃
accenderit. Est etiã itbemuolentia& lib̾alitas. ut
si qõ habes debitoris. cyrographum scindens res¬
lituas. nicħ a debitore consecutus debiti. Qd̾ exem¬
plo sui facẽ nos debere. iob sc̃s ammonet. Namqͥ
ht̃ ñ mutiat᷑. qͥ ñ ht̃ non liberat cyrographum.

Expanded text:
moesta; ut unusquisque benevolentis se magis quam moesta; ut unusquisque benevolentis se magis quam sapientis credat consilio: ut David cum esset prudencior, Ionathe tamen iunioris consilio acquiescebat. Tolle ex usu hominum benivolenciam: tamquam solem e mundo tuleris, ita erit, quia sine ea usus hominum esse non potest, ut peregrinanti monstrare viam, revocare errantem, deferre hospicium. Exemplum ponivirtus, de qua sibi plaudebat Job dicens : Foris autem non habitabat hospes, janua mea omni venienti patebat  aquam de aqua profluenti dare, lumen de lumine accendere. Benevolentia itaque in his est omnibus, tamquam  in aliis luceat, nec illis desit, qui de suo lumine aliis lumen accenderint. 168. Est etiam illa benevolentiae liberalitas, ut si quod habes debitoris chirographum, scindens restituas, nihil a debitore consecutus debiti. Quod exemplo sui facere nos debere Job sanctus admonet . Nam qui habet, non mutuatur: qui non habet, non liberat syngrapham.
Abbreviated transcription (Latin):
dum prompta ẽ in uob uoluntasᷤ faciendi. ita sit
⁊i ꝑficiendiᷤ ẽo qd̾ habetis. Si enim uolunta s ꝓmpta
enim ut aliis refectio sit uob autẽ angustia. s ex
ȩqualitate in hoc tp̃r. ut ur̃a habundantia sit ad
illor inopiam: ut nlloꝵ habundantia sit ad ur̃am
inopiam: ut fiat ȩqualitas sic̃ scͥptum ẽ. Qui
multum habundauit:⁊ qͥ modicum ñ minora

Expanded text:
dum prompta est in vobis voluntas faciendi, ita sit et perficiendi ex eo quod habetis. Si enim voluntas promptaenim ut aliis sit refectio, uobis angustia, sed pro aequalitate in hoc tempore ut uestra abundantia sit ad illorum inopiam, ut et illorum abundantia fiat in uestram inopiam, ut fiat aequalitas. sicut scriptum est: qui multu
Abbreviated transcription (Latin):
fraudaueras: ⁊ gentilitatis uitia ficdi studio ⁊ cr¬
dentis oꝑatione compenses. F undam̃tũ gͥ habe¬
at lib̾alitas tua. Hoc pͥmũ querit᷑: ut cum si¬
de conferas: fraudẽ ñ facias oblatis: ne dicas te
plus conferre:⁊ minꝰ conferas. Quid enim op̃ẽ
dicere fraus ꝓmissiẽ. Intua potestate. largiri
qd̃ udis. Fr̾aus fundam̃tũ soluit:⁊ opꝰ corruit.
Nũꝗͥd petrꝰ ita indignatione efferbuit: ut ana¬
niam extingui uellet uł uxorẽ euis: S exem¬

Expanded text:
fraudaveris: et gentilitatis vitia fidei studio et crfraudaveris: et gentilitatis vitia fidei studio et credentis operatione compenses. Fundamentum igitur habeat liberalitas tua. 146. Hoc primum quaeritur, ut cum fide conferas, fraudem non facias oblatis; ne dicas te plus conferre, et minus conferas. Quid enim opus est dicere? Fraus promissi est: in tua potestate est largiri quod velis. Fraus fundamentum solvit, et opus corruit. Numquid Petrus ita indignatione efferbuit, ut Ananiam exstingui vellet, vel uxorem ejus ? Sed exem
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ diuidit᷑ etiã ipsa eumn beniuolentiã ⁊ libe¬
ralitatẽ. Ea his gͥ duob constat beneficientia.
ut sit ꝑfecꝰta: ñ enimsatis ẽ. bene uelle. s etiam
bene facere. Nec satis ẽ. itm̃ benefactre. nͥ idex
bonofonte. hocẽ. bona uoluntate ꝓficiscat᷑. hi¬
larẽ enim datorẽ. diligit dis. N amsi inuitas fa¬
hoc ago. mercedẽ habeo: simuitꝰ. dispensatio iqͥt¬
mͥ credita ẽ. In eũgłio quoq multas disciplinas
Nam siluxur ioso adluxuriȩ effusionẽ. adultero
ad mercede ad ult̾ii largiendum putes: ñ ẽ. bene¬
ficientia ista. ubi nulla ẽ beniuolentia. Officere
enim istud ẽ: ñ ꝓdesse alqͥ. Si largiaris ei qui
conspirat ad ũsus patͥam qͥ congregare cupiat.
tuo sũptu ꝑditos. qui impugnent eccłam: ñẽ.
hȩc ꝓbabilis lib̾alitas. Si adiuues eũ qͥ adũsũ
tas: si qd̾ alq̾largit᷑. alq̾ quis extorqueat. fim
iuste querat: ⁊ iuste dispensandum putet.: nͥ for

Expanded text:
quae dividitur etiam ipsa in benevolentiam et liberalitatem. Ex his igitur duobus constat beneficentia, ut sit perfecta. Non enim satis est bene velle , sed etiam bene facere: nec satis est iterum bene facere, nisi id ex bono fonte, hoc est, bona voluntate proficiscatur: Hilarem enim datorem diligit Deus . Nam si invitus fahoc ago, mercedem habeo: si invitus, dispensatio mihi credita est . In Evangelio quoque multas disciplinas Nam si luxurioso ad luxuriae effusionem, adultero ad mercedem adulterii largiendum putes; non est beneficentia ista, ubi nulla est benevolentia. Officere enim istud est, non prodesse alteri, si 39 largiaris ei qui conspiret adversus patriam, qui congregare cupiat tuo sumptu perditos, qui impugnent Ecclesiam. Non est haec probabilis liberalitas, si adjuves eum qui adversutas, si quod alteri largitur, alteri quis extorqueat: si injuste quaerat, et juste dispensandum putet; nisi fort
Abbreviated transcription (Latin):
terunt. Si gͣ inbello eciã iustitia ualet. quanto
magis in pace seruanda ẽ: Et hanc grãm ppłia
his acculit: qui ad eũ corr ipiendũ uenerant Dic
enim legmiꝰ. qd̾ in obsidionẽ ciꝰ miserat rex syriȩ
exercitum suium: cognito qd helseus ee̾t. qͥ con¬
silus r argum̃tatiomib eiꝰ oburaret om̃ib Qũe
uidens exercitum geri seruns ꝓpħe: de salutis

Expanded text:
etiam in bello justitia valet, quanto magis in pace servanda est? Et hanc gratiam propheta his detulit, qui ad eum corripiendum venerant. Sic enim legimus, quod in obsidionem ejus miserat rex Syriae exercitum suum, cognito quod Elisaeus esset, qui consiliis et argumentationibus ejus obviaret omnibus. Quem videns exercitum Giezi ser
Abbreviated transcription (Latin):
Et ido factum ẽ: ł̃muisllũ moy ses uic tor suꝑ esse
paterat᷑. G̃ abaonitas acc̃ẽ quisrande magis qũa
bello tẽptauerant plebẽ patr̃u ñ expugnar et
ibs: s. conditionis impostoe assiceret iniuria.
Syrosũheliseus quos obsidentes incuntate in dircȩ¬
rat mom̃tar ta cecitate ꝓfusos cum q̃ ingredereił̃
mdere ñ possent: uolenti reginrł ꝑcutere. ñ

Expanded text:
ullum Moyses victor superesse pateretur : Gabaonitas autem qui fraude magis quam bello tentaverant plebem patrum, non expugnaret Jesus; sed conditionis impositae afficeret injuria . Syros vero Elisaeus, quos obsidentes in civitatem induxerat, momentanea caecitate percussos, ut quo ingrederentur videre non possent, volent
Abbreviated transcription (Latin):
nũ putabat: nec arbitbat᷑ ꝑicło pudoris tuend̃a
salutẽ. To soli loquebat᷑ cuipotãt casta uerecund ¶ Dearo¬
loqui: resugiebat. ora intueriuiroꝵ. Est enim frib
⁊ mołis uerecundia. ut nec uidere iuiros femi
laude castitatis putet. Est eñĩ uerecundia pudi-¬
citie comes: cuiꝰ societate castitas ipsa tutior ẽ. Bo-¬
nꝰ eñi regende castitatis pudor ẽ comes: qͥsi p̃ten¬
dat: ⁊ quȩ pͥma ꝑicula st̃. pudicitiã tẽptariñ
sinit s Nic pͥmꝰ inpso cognitionis ing̃ssu dñi ma¬
tr̃e cõm̃dat legentib. ⁊ tanꝗͣ testis locuplet digña
quȩ ad tale mimꝰ digc̾t᷑ astruit. qd̾ incũbiculo.
qͥ sola. q salutata abangło tacet. ⁊ motaẽ in in¬

Expanded text:
num putabat, nec arbitrabatur periculo pudoris tuendam salutem. Deo soli loquebatur , cui poterat casta verecundia eloqui: refugiebat ora intueri virorum; est enim et in oculis verecundia, ut nec videre viros feminlaudem 20 castitatis putet. Est enim verecundia pudicitiae comes, cujus societate castitas ipsa tutior est. Bonus enim regendae castitatis pudor est comes: qui a quae prima pericula sunt, pudicitiam temerari non sinat. Hic primus in ipso cognitionis ingressu, Domini matrem commendat legentibus, et tamquam testis locuples, dignam quae ad tale munus eligeretur, astruit: quod in cubiculo, quod sola, quod salutata ab angelo tacet, et mota est in in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓaliis int̃nenire. quialios sibi subicere conat᷑:
itfirmo ad ũsum potentẽ op̃e strre. qui ipse
graũẽ lib̾tatis auec tat potentiam: Quanta
locisnee ꝑsonis. nec tẽꝑib excipit᷑. quȩ etiã
hosuib reseruat᷑: ut si constitutꝰ sit eum hoste
ant locꝰ aut dics p̃lio adñsus iustittã putetur.¬

Expanded text:
aliis intervenire, qui alios sibi subjicere conatur: et infirmo adversus potentes opem ferre, qui ipse gravem libertati affectat potentiam? 37 CAPUT locis, nec personis, nec temporibus excipitur, quae etiam hostibus reservatur; ut si constitutus sit cum hoste aut locus aut dies p
Abbreviated transcription (Latin):
moyses ꝓppło patͣ bella susiꝑe grauia non
formidauit: nec regis potentissimi trepidauit
arma. nec barbarice immanitatis ferociam.¬
aliis potius nata qũa sibi. cõmunitatẽ ⁊isotie¬
tatẽ nrãm admuat: excelsitatẽ tenet: ut suo
niditio om̃ia subiecta habeat: opem aliis ferat.
peciniã conferat: officta ñ abnuat. ꝑicula sus¬
ciprat aliena. Quis ninicup fret hanc uircu¬
cũ aroe tinere: nͥ pͥma auarita infir maret
dum augre opes aggregare pecumas. occu¬
pare t̃ras. possessionib cupimiꝰ p̃stare diuitiis.

Expanded text:
Moyses pro populo patriae bella suscipere gravia non reformidavit, nec regis potentissimi trepidavit arma, nec barbaricae immanitatis expavit faliis potius nata quam sibi, communitatem et societatem nostrane adjuvat: excelsitatem tenet; ut suo judicio omnia subjecta habeat, opem aliis ferat, pecuniam conferat, officia non abnuat, pericula suscipiat aliena. 137. Quis non cuperet hanc virtutis arcem tenere, nisi prima avaritia infirmaret dum augere opes, aggregare pecunias, occupare terras possessionibus cupimus, praestare divitiis;
Abbreviated transcription (Latin):
gencrari iussit omnia: Ut pastus om.¬
nibus communis esset: ꝙ terra ergo¬
foret oumium quędam cominunis possessio.
Hlatura igitur iis commune geuerauit.
usurpatio ius fecit priuatum. Quo in lo¬
co auint placuisse stoycis quȩ in terra
gignantur. ad usus hominum creari: ho¬
mines autem hominum causa esse gene¬
ratos ut ipsi inter se alii aliis prodesse
possint. Unde hoc nisi de scripturis
nostris dicendum assumpscrunt : Moy¬
ses enim scripsit. quia ilixit d̾s. faciamꝰ
hominem ad imaginem nostram. ꝙ secun¬
dum similitudinem: ꝙ habeat potesta.

Expanded text:
generari jussit omnia ut pastus omgenerari jussit omnia ut pastus omnibus communis esset, et terra foret omnium quaedam communis possessio. Natura igitur jus commune generavit, usurpatio jus fecit privatum. Quo in loco aiunt placuisse Stoicis, quae in terris gignantur, omnia ad usus hominum creari: homines autem hominum causa esse generatos; ut ipsi inter se aliis alii prodesse possint. 133. Unde hoc, nisi de nostris Scripturis dicendum assumpserunt? Moyses enim scripsit, quia dixit Deus: Faciamus hominem ad imaginem nostram et secundum similitudinem, et habeat p
Abbreviated transcription (Latin):
uensuram reddere sit iusticiȩ. & i
omnibus histis magnanimitas neces¬
aria sit. & quędam fortitudo men-¬
tis plerumq & corporis: ut quis quod
societatẽ generis humani: & ad cõmuni¬
tatẽ resertur. Societatis eni racio diuidi.¬
tiã. Quã cande liberalitatẽ. & benigni¬
tatẽ uocant. Iusticia. mͥ excelsior uidet᷑.
liberalitas gratior. Ila censlitã tenet.
ista bonitatẽ. Si primũ iptũ qđ putanͭ
philosophi iusticiȩ munus. apđ nos ex¬
cludit᷑. Dicunt cnĩ illi hanc primam ẽt
iusticie formam : ut nemini quis noce¬
at. nisi lacessitus iniuria. Quod cuuan¬
gelii auctoritate euacuatur. Wlt
enim scriptura ut sit in nobis spiritꝰ
filii hominis. Qui uenit conferre
gratiam. non inferre iniuriam.
demde formam iusticiȩ putauerunt.
ut quis communia id est publica pro
publicis habeat: priuata pro suis.
Nec hoc quidem: sccundum naturã.
Natura enim: omna etaabus i
commune profudit. Sic enim deus

Expanded text:
mensuram reddere, sit justitiae: et in mensuram reddere, sit justitiae: et in omnibus istis magnanimitas necessaria sit, et quaedam fortitudo mentis, plerumque et corporis; ut quis quod societatem generis humani, et ad communitatem refertur. Societatis enim ratio dividittiam, quam eamdem liberalitatem et benignitatem vocant: justitia mihi excelsior videtur, liberalitas gratior: illa censuram tenet, ista bonitatem. 131. Sed primum ipsum quod putant philosophi justitiae munus, apud nos excluditur. Dicunt enim illi eam primam esse justitiae formam, ut nemini quis noceat, nisi lacessitus injuria: quod Evangelii auctoritate vacuatur ; vult enim Scriptura, ut sit in nobis spiritus Filii hominis, qui venit conferre gratiam, non inferre injuriam. 132. Deinde formam justitiae putaverunt, ut quis communia, id est, publica pro publicis habeat, privata pro suis. Ne hoc quidem secundum naturam, natura enim omnia omnibus in commune profudit. Sic enim Deus