comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ebent aũ suꝑscriptȩ ingenuitatis cartȩ
ñ solũ nom̃ illiꝰ qui has fieri rogat. s etiã
nõia sacerdotũ. & nobiliũ laicoꝵ qui ibi fue¬
rint in ordine digesta cũ signis ꝓpria manu
imp̃ssis continere. Nã sine hoꝵ astipulatione
pagina auctoritati cestiũ nudata ꝓ nichilo
deputet᷑. Oportet etiã ut locũ. diem. annũ. &¬
principẽ. & indictiones in fine ł in margine
annotatas hat in hunc modũ. Actũ ilł.
ciuitate. in domo sci petri Rł. ilł. anno dñice¬
incarnationis itł. regnante ił. rege. & p̾sidñ.¬
te incathedra supͣdictȩ cuntatis ep̃o ilł. uł
in monasterio ilł indictione ilł. in di noie
felicit̾ amen. Ait enĩ romana auctoritas.
quetũq leges sine die & ꝯsule fuerint ꝓlate
tenus alio loco manuinittere ꝓprios possuntꝰ
seruos. quos dr̃aicis castris aggregari detre¬
uert̃. nͥ in sacroscã eccłia ordine supͣnotato.
Quomͦ enĩ cderici extra eccłiam libtatẽ ꝯseqͥ

Expanded text:
ebent autem suprascriptae ingenuitatis chartae non solum nomen illius qui has fieri rogat, sed etiam nomina sacerdotum et nobilium laicorum qui ibi fuerint, in ordine digesta, cum signis propria manu impressis continere. Nam sine horum astipulatione pagina auctoritate testium nudata pro nihilo deputatur. Oportet etiam ut locus, dies, annus, princeps, et indictiones in fine vel in margine adnotata habeantur in hunc modum. Actum in illa civitate, in domo Sancti Petri, Kalendiincarnationis illo, regnante illo rege, et praesidente in cathedra supradictae civitatis episcopo illo, in monasterio illo, indictione illa, in Dei nomine feliciter. Amen. Ait enim Romana auctoritas : « Quaecunque leges sine die et consule fuerint prolattenus alio loco manumittere proprios possunt servos, quos Dominicis castris aggregari decreverunt, nisi in sacrosancta ecclesia, ordine supra notato. Quomodo enim clerici extra ecclesiam libertatem consequi
Abbreviated transcription (Latin):
erc. De illis qui ꝓ aliqͦ reatu fugiunt ad eccłiam.
cxci. De raptore si cũ rapta ad eccłiam ꝯfugerit.
cxcii. De seruo si ꝑqualibet culpa dñm suũ ad eccł̃iã¬
cxcy. De eadem re crxyi. De emunitate eccłiȩ.
excyii De fugientib ad eccł̃iam.
cxoyti. Q yid mneccła legidebeat.
excix. At excõmunicandi sint qͥ libros famosos leg̾int

Expanded text:
C. De illis qui pro aliquo reatu fugiunt ad ecclesiam. CXCI. De raptore, si cum rapta ad ecclesiam confugerit. CXCII. De servo, si pro qualibet culpa dominum suum ad ecclXCV. De eadem re. CXCVI. De immunitate ecclesiae. CXCVII. De fugientibus ad ecclesiam. CXCVIII. Quid in ecclesia legi debeat. CXCIX. Ut excommunicandi sint qui libros famosos legerint.
Abbreviated transcription (Latin):
cxlix. Qd̃ tricennał possessio si intacta ꝑmansit mu
cl. Itẽ de reb ꝑ .xxx. annos possessis.
cli. De illis qui de eccłiis cimiteria facuint.
clii De illis qui in sacris locis se sepelire petierint.
cliii. De eadem re. cliiĩ De eademre.chi. D e eadẽre.
chyi. De eadẽ re clyii. Ut corꝑa defunctoꝵ ĩ eccłia
ñ sepeliant᷑. chyii. De eadem re:
clix. Ut nemo ꝓsepeliendis mortuoꝵ corꝑibꝰ aliqͥd¬

Expanded text:
CXLIX. Quod tricennalis possessio, si intacta permansit, CL. Item de rebus XXX annis possessis. CLI. De illis qui de ecclesiis coemeteria faciunt. CLII. De illis qui in sacris locis se sepeliri petieriCLV. De eadem re. CLVI. De eadem re. CLVII. Ut corpora defunctorum in ecclesia non sepeliantur. CLVIII. De eadem re. CLIX. Ut nemo pro sepeliendis mortuorum corporibus aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃os qui uocati de saronia ad sc̃m con¬
ciliũ ñ uenert̃. nec scđm canones sacros
missos suos ł uicarios direxerunt. graui
increpatione obuirgare: & ꝓ cillpa inobe¬
dientiȩ increpare: Ynde iterũ eos fr̃na ca¬
ritate ad ꝯdictũ ꝯciliũ inuitamꝰ. & uocamꝰ.

Expanded text:
opos qui vocati de Saxonia ad sanctum concilium non venerunt, nec secundum canones sacros missos suos vel vicarios direxerunt, gravi increpatione objurgare, et pro culpa inobedientiae increpare. Unde iterum eos fraterna charitate ad condictum concilium in
Abbreviated transcription (Latin):
mobedientie sue detrectauerint: apłica
auctoritate int̃ilicit eis petrus. scĩ petri
& pape missus. una cũ sca synodo missas
celebrare quousq romã ueniant. & corã
papa & scã eccłia dignã rebdiderint ra

Expanded text:
reddere detrectaverint, apostolica auctoritate interdicit eis Petrus sancti Petri et papae missus, una cum sancta synodo, missas celebrare, quousque Romam veniant, et coram papa et sancta Ecclesia dignam reddiderint rat
Abbreviated transcription (Latin):
suã ñ custodierint. si eosdẽ qͥ eas uiolane¬
rint maritos acceꝑint. eo qd̃ solas nuptias
uolauerint. post penitentiã uniꝰ anni re¬
concilient᷑. Si alios cognouerint uiros. eo qd̃
mechate st̃. quinquennio peniteant. & sic ad
cõmunionẽ accedant. Qd̃ nulli liceat ꝯcu¬

Expanded text:
suam non custodierint, si eosdem qui eas violaverint maritos acceperint, eo quod solas nuptias violaverint, post poenitentiam unius anni reconcilientur. Si alios cognoverint viros, eo quod moechatae sunt, quinquennio poeniteant, et sic ad communionem accedant. De
Abbreviated transcription (Latin):
uore corruptꝰ. cdericũ alterius parrochie
latent̃ ac furtiue ad orctinationẽ subm¬
troduc̾e p̃sumat. Qd̃ si fecerit. iuxta calci¬
donense decretũ. is qui mediator extitit si
cdericus ẽ ꝓpͥo gradu decidat. si laicꝰ aut
monachus anathematiret᷑. Ut ep̃c cleri¬

Expanded text:
us paroeciae latenter ac furtive ad ordinationem subintroducere praesumat. Quod si fecerit, juxta Chalcedonense decretum, is qui mediator exstitit, si clericus, proprio gradu decidat, si laicus aut monachus, anathematizetur. C
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuincia audeat ad aliã transgredi. &
ad ꝓmotionẽ ministerii aliqͦs in eccłiis
at. & sic ad actionẽ ordinationis accedat.
Si uero nullo uocante mordinato mo¬
re depperet suꝑ aliqͥb ordinationib &
eccłiasticis negotiis ad eũ ñ ꝑtinentib cõ¬
ponendis. irrita quidẽ q̃ ab eo gerunt᷑
existant. Ipse uͦ ĩcompositi motus sui. &
irrationabilis audatie subeat ultionẽ.
ex hoc iam dãnatus a sc̃o ꝯcilio. Ne ep̃c

Expanded text:
vincia audeat ad aliam transgredi, et ad promotionem ministerii aliquos in Ecclesigatus adveniat, et sic ad actionem ordinationis accedat. Si vero, nullo vocante, inordinato more deproperet super aliquibus ordinationibus et ecclesiasticis negotiis, ad eum non pertinentibus, componendis, irrita quidem quae ab eo geruntur existant, ipse vero incompositi motus sui et irrationabilis audaciae subeat ultionem, ex hoc jam damnatus a sancto concilio. C
Abbreviated transcription (Latin):
dauit. ut oꝑa seruilia dieb dm̃cis ñ a¬
gant᷑. sic̃ genitor nĩs in suis synodalib edic¬
tis mandauit. qd̃ nec uiri ruralia exerceãt.
nec in uinea colenda. nec in campis arando.
ł metendo. ł fenũ secando. uel sepẽ ponen¬
do. ł in filius stirpando. ł arbores cedere: ł
in petris laborare: nec domos struere: nec in
horto laborare. nec ad placita ꝯueniant. nec
mecatus fiat. nec uenationes exerceant᷑. de
in dñica die: id est hostilicia carra. uic ̃¬
tualia. ł angaria. & si forde necesse sit cor¬
pus cuiꝰlibet duci ad sepulchrũ. Itẽ de ead̃ re:

Expanded text:
davit, ut opera servilia diebus Dominicis non agantur, sicut genitor meus in suis synodalibus edictis mandavit, quod nec viri ruralia exerceant, nec in vinea colenda, nec in campis arando, vel metendo, vel fenum secando, vel sepem ponendo: nec in silvis stirpando vel arbores caedere, vel in petris laborare, nec domos struere, nec in horto laborare, nec ad placita conveniant, nec mercatus fiat, nec venationes exerceantur. CAinica die, id est, hostilitia carra, victualia vel angaria: et, si forte necesse sit, corpus cujuslibet duci ad sepulcrum. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
t̃fectorib omnẽ eccłiasticã dignitatẽ dene¬
gamꝰ. donec dignã penitentiã ꝓ reatu suo
homicidis penitere debent: De pb̃ris qͥfñ
stola uł orario induti. Et si mn itm̾e spo¬
lrant᷑ ł uulnerant᷑. aut occidunt᷑ ñ stola
uestiti. simplici em̃datione sua soluant᷑.
soluatur. ita uidelicet ut medietatẽ yuiri¬
geldi eiꝰ ep̃c utilitatib eccłie cui p̃fuit tri¬
buat & alterã medietatẽ in elemosinã eius
iuste disꝑtiat. qr nullus nob eiꝰ heres ꝓximi¬
or uidetur. quã ille qͥ ipsũ dño sociauit. De¬
fecerit: uigi penitentie se submittat. Et
si hoc publice actũ ꝯstat. si laicus ẽ a cõmuni¬
one orationũ qͥnquennio remoneat᷑. Post
qͥnq̃nniũ cm̃ in orõnũ cõmunionẽ recipiat᷑.
ñ autẽ offerat. ñ corpꝰ dñi ꝯtingat. In qͦ ꝑdu

Expanded text:
terfectoribus omnem ecclesiasticam dignitatem deneterfectoribus omnem ecclesiasticam dignitatem denegamus, donec dignam poenitentiam pro reatuhomicidis poenitere debent. CAP. 139. - De pstola vel orario induti. Et si in itinere spoliantur vel vulnerantur, aut occiduntur non stola vestiti, simplici emendatione sua solvantur; solvatur, ita videlicet ut medietatem wirigeldi wergeldi ejus utilitatibus ecclesiae cui praefuit tribuat, et alteram medietatem in eleemosynam ejus juste dispartiat, quia nullus nobis ejus haeres proximior videturrfecerit, jugi poenitentiae se submittat. Et si hoc publice actum constat, si laicus est, a communione orationum quinquennio removeatur. Post quinquennium tantum in orationum communionem recipiatur, non autem offerat, non corpus Domini continga
Abbreviated transcription (Latin):
noxa. usq ad ultimũ uite tẽpus militie cin¬
gulo careat. & absq spe ꝯiugii maneat.¬
yi sacerdotẽ uo De int̾fectorib sacerdotũ.
luntarie occiderit. carnẽ ñ comedat. &
uinũ ñ bibat cunctis dieb uitȩ suȩ. Ieru¬
net usq ad uesꝑam. exceptis dieb festisatq
dñicis. Arma ñ sumat. equũ ñ ascendat. ec
cłiam ꝑ u. annos ñ ingrediat᷑. s ante fores
eccłie stet. Post y. annos eccłiam egrediat᷑.
ñdũ uͦ cõmunicet. s int̾ audientes stet.
Cũ aũ fuerit duodecimi anni cursus finitꝰ.
cõmunicandi ei licentia ꝯcedat᷑. & eqͥtandi
tribuat᷑ remissio. Matieat aĩi in reliquis ob¬
seruationib tres diesꝑ ebdomadã. ut ꝑfec¬
tius purificari mereat᷑. De pb̃ris depositis
qui olim dixert̃ se fuisse sacerdotes. &
postea degradati ꝓ fuis pectatis penitentiã
agendo. suffragia sc̃oꝵ ꝑ diu̾sa loca transe¬
untes quesiert. trucidati sint. Huiꝰcemodi in¬

Expanded text:
noxae usque ad ultimum vitae tempus militiae cingulo careat, et absque spe conjugii maneat. CAP. 8.-- De interfectoribus sacerdotum. luntarie occiderit, carnem non comedat et vinum non bibat cunctis diebus vitae suae; jejunet usque ad vesperam, exceptis diebus festis atque Dominicis; arma non sumat, equum non ascendat, ecdiatur, sed ante fores ecclesiae stet. Post quinque annos ecclesiam ingrediatur, nondum vero communicet, sed inter audientes stet. Cum autem fuerit duodecim anni cursus finitus, communicandi ei licentia concedatur, et equitandi tribuatur remissio. Maneat autem in reliquis observationibus tres dies per hebdomadam, ut perfectius purificari mereatur. CAP. 138. - De presqui olim dixerunt se fuisse sacerdotes, et postea degradati pro suis peccatis poenitentiam agendo, suffragia sanctorum per diversa loca transeuntes quaesierunt, trucidati sint. Hujuscemodi in
Abbreviated transcription (Latin):
be decam sint ꝑ uillas ꝯstituti. uiri uera¬
ces. & dm̃ tim̃tes. qͥ cet̾os ãmoneant ut ad
eccłiam ꝑgant. ad matutinas. missã. &
ad uesꝑas. & mebil oꝑis in dieb festis fa¬
ciant. & si hoꝵ quisqͣm transgressus fu̾it.
statĩ prd̃ro annuntient. similit̾ de luxu¬
ria. & omni opere prauo. lxix. int̃ꝵ.

Expanded text:
ia decani sunt per villas constituti, viri veraces, et Deum timentes, qui caeteros admoneant ut ad ecclesiam pergant ad matutinas, missam, et vesperas, et nihil operis in diebus festis faciant: et si horum quisquam transgressus fuerit, statim presbytero annuntient; similiter et de 214 luxuria et omni opere pravo. 70.
Abbreviated transcription (Latin):
rit uxorẽ uirginẽ ante baptisma. iiiuen¬
te illa post baptisia alterã hab̾e ñ potest.
Crimina in baptismo soluunt᷑. ñ ꝯnigia.
De illis feminis q̃ nulla causa int̾ueniente¬
p̃cedente causa reliq̃runt uiros suos. & alt̾
se copulauert̃. & in hoc ꝑman̾e uoluerint.
tem femina fidelis q̃ adulterũ maritũ reli¬
querit fidelẽ. & adulterũ ducit. ꝓhibeat᷑ ne cap̃.¬
oucat. Si aũ duxerit. ñ pꝰ accipiat cõmunio¬
nẽ. quã is quẽ religuit de scło exierit nͥ forte

Expanded text:
rit uxorem virginem ante baptismum, vivente illa, post baptisma alteram habere non potest. Crimina in baptismo solvuntur, non conjugia. - De illis feminis quae, nulla causa intervenienaecedente causa reliquerunt viros suos, et alteri se copulaverunt, et in hoc permanere voluerint, lterum acceperit. Item femina fidelis quae adulterum maritum reliquerit fidelem, et adulterum ducit, prohibeatur ne ducat. Si autem duxerit, non prius accipiat communionem qua
Abbreviated transcription (Latin):
bens uxorẽ. ñ semel s sepuis fuerit mecha¬
rit cessaturũ: det᷑ ei cõmunio. Si resuscita¬
tus rursus fu̾it mechatꝰ: placuit ulteriꝰ ñ
illudere alios de cõmumone pacis. Qd̃ ñ ꝯ¬
nuptiaꝵ federa celebrare: nec eis filios
di laicus cũ laica fe  absoluta peccau̾it.
Imina id est ut̾q absolutꝰ a lege ꝯiugii¬
ꝯcubuerit: ii. annos peniteat. Et qͣnto sepiꝰ
& negligentiꝰ ea peccata cõmiserit. tantonia¬
i conscio marito & ipsa ꝯsentiente uxor
fuerit mechata. placuit nec in fine dan¬
dã eis cõmunionẽ. Si uͦ eã reliquerit & se¬
ꝑati fuerint. & digne penituerint. pꝰ. x
annos accipiant cõmunionẽ. De uiro uro¬

Expanded text:
bens uxorem non semel sed saepius fuerit moechabens uxorem non semel sed saepius fuerit moecharit cessaturum, detur ei communio. Si resuscitatus rursus fuerit moechatus, placuit ulterius non illudere alios de communione pacis. CAP. nuptiarum foedera celebrare, nec eis filios absolutus cum laica absoluta peccaverit. mina, id est, uterque absolutus a lege conjugii, tres annos poeniteat; et quanto saepius et negligentius ea peccata coSi conscio marito et ipso consentiente uxor moechata fuerit, placuit nec in fine dandam eis communionem. Si vero eam reliquerit, et separati fuerint, et digne poenituerint, post decem annos accipiant communionem. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
defuncto eandẽ su̾psisse dinoscit᷑. om̃imo¬
Edis publice penitentie subigat᷑. De qͦ etiã
post penitentiã p̃fata si expedierit serua¬
bit᷑ regula. nͥ forte idẽ aut mulier uirũ
qͥ mortitus fuerat occidisse notent᷑ aut ꝓ¬
pinqͥtas ł alia q̃ libet actio cͥnunał ĩpediat.
Qd̾ si ꝓbatũ fuerit sine ulla spe ꝯuigii cũ
penitentia ꝑpetuo maneant. Si aũ nega¬
uerit se eandẽ feminã uiuente utro neqͣ¬
quã adulterasse: & p̃fati homicidii neuter
eoꝵ reus extiterit. & ꝓbatis testib neut̃ eoꝵ
ꝯiunci potuerit. purgent legalit̾ famã sue
opinionis. & sũpto utant᷑ ꝯuigio. si alia ut
diximꝰ ñ impedierit ratio. De cadem re.
Selatũ est aurib scõꝵ sacerdotũ. q̃ndã al¬
cerius uxorẽ stupro uolasse: insuꝑ & me¬
che iuente uiro suo iuram̃tũ dedisse. ut pꝰ
legitimi mortẽ mariti. si suꝑuixisset ducet
uxorẽ. Qd̃ & factũ est. Tale gͥ conubiũ ꝓhi¬
⁊ quis fidelis ha I& sepiꝰ mechatꝰ fuerit.

Expanded text:
eamdem sumpsisse dignoscitur, omnimodis publicae poenitentiae subigatur. De quo etiam post poenitentiam, praefata, si expedierit, servabitur regula, nisi forte idem aut mulier virum, qui mortuus fuerat, occidisse notentur, aut propinquitas vel alia quaelibet actio criminalis impediat. Quod si probatum fuerit, sine ulla spe conjugii cum poenitentia perpetuo maneant. Si autem negaverit se eamdem feminam vivente viro adulterasse, et praefati homicidii nemo eorum reus exstiterit, et probatis testibus neutiquam convinci potuerit, purgent legaliter famam suae opinionis, et sumpto utantur conjugio, si 301 alia, ut diximus, non impedierit ratio. De eadem re.Relatum est auribus sanctorum sacerdotum quemdam alterius uxorem stupro violasse, insuper et moechae, vivente viro suo, juramentum dedisse ut, post legitimi mariti mortem si supervixisset, duceret uxorem. Quod et factum est. Tale igitur connubium prohio qui
Abbreviated transcription (Latin):
adulteriũ ꝑpetrauit. aut si qͣ mulier ñ lixii¬
hñs uirũ cũ alt̾ius uiro. ille qͥfedus uiola¬
uit ꝯiugs yq annosut sup̃dictũ ẽ peni¬
teat. Ille qͥ lege ꝯuigii ñ tenet᷑ .u. armnos peñ.
Neq enĩ equalis penitentia danda ẽ his qͥb
sufficere poterat ad explendã libidinẽ suã
ꝯuigũ amplexꝰ. & illis qui ꝯiuge carentes. ar¬
dore libidinis ĩpellente: in fornicationẽ ceci

Expanded text:
petraverit; aut si qua mulier non habens virum cum alterius viro, ille qui foedus violavit conjugii, 7 annos, ut supradictum est poeniteat. Ille qui lege conjugii non tenetur, 5 annos poeniteat. Neque enim aequalis poenitentia danda est his, quibus sufficere poterat ad explendam libidinem suam conjugum amplexus, et illis qui conjuge carentes, ardore libidinis impellente, in fornicationem cecid
Abbreviated transcription (Latin):
si uiri de captiuitate regressi. intẽꝑantia
uroꝵ offensi ñ fuerint. & uoluerint eas ui
ꝯiugio reciꝑe. liberã habeant facultatem.
t id̾o si uiri post longã captiuitatẽ reu̾¬
si ita in dilectione suarũ ꝯiugũ ꝑseue¬
rent. ut eas cupiant in suũ redire ꝯsortiũ¬
omittendũ ẽ & inculpabile iudicandũ qd̃
necessitas intulit. & restituendũ ẽ qd̃ fides¬
poscit. De illo qͥ in paganismo urorẽ suã di
serit uxorẽ ante baptisma. post baptis
gentilis. & seqͥ ñ uult: sit sicut dicit apłs.
infidelis si discedit discedat. De iuo qͥ ante

Expanded text:
si viri de captivitate regressi, intemperantia uxorum offensi non fuerint, et voluerint eas in conjugium recipere, liberam habeant facultatem. XLIV. Et ideo si viri post longam captivitatem reversi ita in dilectione suarum conjugum perseverent, ut eas cupiant in suum redire consortiuomittendum est, et inculpabile judicandum, quod necessitas intulit,  De illo qui in paganismo uxorem suam dimserit uxorem ante baptisma, post baptismgentilis, et sequi non vult, sicut dicit Apostolus, infidelis, si discedit, disceda
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾ea sitie de ꝯiugii federe. siue de adul¬
terii crimine indiciũ sit agitandũ: mlła
re ꝯflictũ. ł legitimũ ꝯtrou̾sie inire certa¬
m̃. nͥ priꝰ ad tempꝰ fuerit sue potestati. &
ꝯsanguineis ꝓpriis lib̾e sociata. Int̃ quos
etiã locꝰ ꝓuidendꝰ ẽ: in qͦ nulla sit uis multi¬
tudimi formidanda. & ñ sit difficile testeᷤᷤ

Expanded text:
rea, sive de conjugii foedere, sive de adulterii crimine judicium sit agitandum, nullare conflictum, vel legitimum controversiae inire certamen, nisi prius ad tempus fuerit suae potestati et consanguineis propriis libere sociata; inter quos etiam locus providendus est in quo nulla sit vis multitudinis formidanda, et non sit difficile tes
Abbreviated transcription (Latin):
res ita posterioꝵ uiroꝵ amore st̃ capte. ut
malint his coherere quã ad legitimũ redire
ꝯsortiũ. merito st̃ notande. ita ut eccłiastica
nationẽ criminis elegert̃ ostendentes sibi¬
met ꝓ sua in ꝯtinentia placuisse. qd̾ iusta
remissio poterat extusare. Redeant gͦ in fu

Expanded text:
res, ira posteriorum virorum amore sunt capte, ut maluerint his coherere quam ad legitimum redire consortium, merito sunt notande, ita ut ecclesiastica nationem criminis elegerunt, ostendentes sibimet per suam incontinentiam placuisse, quod iusta remissio poterat expiare. Augustinu
Abbreviated transcription (Latin):
parrochiã beneficiũ aut hereditatẽ ha¬
bent & alteriꝰ ep̃i parrochiami st̃. & de loco ad
locũ it̃ faciunt. rapinas & dep̃dationes ꝑ a¬
ex parrochia exeant. quã q̃ ꝑpetrart̃ digne
em̃ident. Quoꝵ excõicatio semiori eoꝵ & ꝓpͥo

Expanded text:
aroechiam beneficium aut haereditatem habent, et alterius episcopi paroechiani sunt, et dum de loco ad locum iter faciunt, rapinas et depraedationes peraex paroechia exeant quam quae perpetrarunt digne emendent. Quorum excommunicatio seniori eorum
Abbreviated transcription (Latin):
clici seu laici c̃ bono testimonio cũ sacͥs ꝓuellis
ut laici remoti a peculiaritate uirgiũ.
nec usq ad uestibulũ habeant accedendi fa¬
miliare ꝑmissũ. nec ipse qͥ p̃est cũ sola colloqͥ
debet. s sub testimonio duarũ aut triũ soroꝵ

Expanded text:
ici et laici cum bono testimonio cum sacris puellisut laici remoti a peculiaritate virginum, nec usque ad vestibulum habeant accedendi familiare permissum. Nec ipse qui praeest cum sola colloqui debet, sed sub testimonio duarum aut trium soro
Abbreviated transcription (Latin):
suis mala erempla prebent..
semo quippe amplius in eccłia nocet quã hedti¬
qui ꝑuerse agens. nom̃ uł ordinẽ sc̃itatis
& sacerdotis habet. Delinguentẽ nãq hunc
redarguere nullus p̃surmit. & in exemplũ
culpa uehement̃ extendit᷑. q̃m ꝓ reuerentia

Expanded text:
suis mala exempla praebent. Nemo quippe amplius in Ecclesia nocet, quam quiperverse agens, nomen vel ordinem sanctitatis  sacerdotis habet. Delinquentem namque hunc redarguere nullus praesumit: et in exemplum culpa vehementer extenditur, cum pr
Abbreviated transcription (Latin):
cũq manumissi st̃. atq eccłie patͦcimo cõm̃¬
stituert̃. sacerdotali defensione a cuiꝰlibet
insolentia ꝓtegant᷑. siue in statu libtatis
eoꝵ seu inpeciuo qd̾ hab̾e noscunt᷑. De ma¬
uł ꝑtestamentũ eccłiȩ cõmendatos. si qͥs
in seruitutẽ uł in obsequiũ ł ad colonariã
ꝯditionẽ inpͥmere tẽptauerit: animadu̾si¬
one eccłiastica cohercebitur. De fugitiuis¬

Expanded text:
numissi sunt, atque Ecclesiae patrocinio comsunt, sacerdotali defensione a cujuslibet insolentia protegantur, sive in statu libertatis eorum, seu in peculio quod habere noscuntur. De er testamentum ecclesiae commendatos, si quis in servitutem vel obsequium, vel ad colonariam conditionem imprimere tentaverit, animadversione ecclesiastica coerceatur. Canon Epau
Abbreviated transcription (Latin):
nendũ. ut sola int eccłiam fidelib orõne iun¬
gant᷑. sacre misterioꝵ celebritati quãuis ñ m̾e¬
ant᷑ int̾sint. a diñce aũ m̃se ꝯuiuio segregen¬
t᷑. ut hac saltẽ districtione correcti. & ipsi sua
errata castigent. & aliis exemplũ tribuant.
qͣtinꝰ ab oscenis cupiditatib retrahant᷑. qͥb

Expanded text:
nendum, ut sola intra Ecclesiam fidelibus oratione junnendum, ut sola intra Ecclesiam fidelibus oratione jungantur. Sacrae ministeriorum celebritati quamvis non mereantur intersint: a Dominicae autem mensae convivio segregentur, ut hac saltem districtione correcti, et ipsi sua errata castigent, et aliis exemplum tribuant, quatenus ab obscoenis cupiditatibus retrahantur; quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tuxta illd̾. Ignẽ ardentẽ extinguit aqͣ. & ele¬
mosina extinguit peccatũ. S ea q̃ aut necessi¬
tate. aut casu. aut qͣlibet fiunt fragilitate.
ea uͦ q̃ ex industria ad cuꝰlibet libidinẽ explen¬
dã idcrco fiunt ut elemosinis redimant᷑ ne¬
quaꝙͣ eis redimi posst̃ qr qͥ hoc ꝑpetrant. ui¬
dñt᷑ dm̃ mercede ꝯduc̾e. ut eis imptine pec¬
care liceat. Nongͦ idcirco qͥs peccare debet.
ut elemosinã faciat. s id̃o elemosinã fac̾e de¬
bet. q peccauit. Mentẽ enĩ & corpꝰ q̃ libido
traxit ad culpã: afflctio & ꝯtritio debet re¬
ad pristina redeunt uolutabra..
crectidit ꝯsulendã. qͥacta penitñtia canꝙͣ
canes ac sues ad nomitꝰ pͥstinos & ad uolutabͣ
redeuntes. & militie cingulũ. & ludicras uo¬
iuptates. & noua ꝯuigia. & in hibitos denuo¬
appetiere ꝯcubitꝰ. quoꝵ ꝓfessã in ꝯtinentiã ge¬
nerati pꝰ absoltitionẽ filii ꝓdidert̃. de qͥb qr iã
suffugiũ ñ habent penitendi. id diximꝰ decer¬

Expanded text:
juxta illud: Ignem ardentem extinguit aqua, et eleemosyna extinguit peccatum. Sed ea quae aut necessitate, aut casu, aut qualibet fiunt fragilitate. Ea vero quae ex industria ad cujuslibet libidinem explendam idcirco fiunt ut eleemosynis redimantur, nequaquam eis redimi possunt: quia qui hoc perpetrant videntur Deum mercede conducere, ut eis impune peccare liceat. Non ergo idcirco quis peccare debet ut eleemosynam faciat: sed ideo eleemosynam facere debet, quia peccavit. Mentem enim et corpus quae libido traxit ad culpam, afflictio et contritio debet read pristina redeunt volutabra. Ecredidit consulendam, qui, acta poenitentia, tanquam canes ac sues ad vomitus pristinos et ad volutabra redeuntes , et militiae cingulum, et ludicras voluptates, et nova fessam incontinentiam generati post absolutionem filii prodiderunt. De quibus quia jam suffugium non habent poenitendi, id duximus decer
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quartꝰ uͦ eoꝵ qͥ ꝓpt̃ dm̃ in obedientia
subiecti st̃ patͥb Erat gͦ illis trib ordinib
hic ordo suꝑior qͥ obedientiã exhibebat. & ha¬
bebat torquẽ. aureã. & maiorẽ głiam p̃cet̾is
possidebat. Dicit aũ senex ei qͥsibi hoc in ex¬
tasi demonstrabat. qr isti alii om̃s habent
aliquã reqͥẽ ad implendas ꝓprias uoluntateᷤ.
Hic gͦ qͥ obecdientiã exercet. om̃s uoluntates

Expanded text:
obedientia subjecti sunt patribus. Erat ergo illis tribus ordinibus hic ordo superior qui obedientiam exhibebat, et habebat torquem aureum, et majorem gloriam prae caeteris possidebat. Dicit autem senex ei qui sibi hoc in extasi demonstrabat, quia isti alii omnes habent aliquam requiem ad implendas proprias voluntates. Hic ergo qui obedientiam exercet, omnes volu
Abbreviated transcription (Latin):
oebet reconciliari. aut man̾e innupta.
ita eccłie ñ licet dimittere ep̃m suũ. aut
ab eo se segregare: ut alterũ eo uiuente
accipiat. s aut ipsũ habeat. aut innup¬
ta maneat. id ẽ ne alterũ ep̃m suo ui¬
uente accipiat. ut fornicationis aut ad¬
ulterii crimen incurrat. Nam si adulte¬
rata fuerit. id ẽ si se alt̾i ep̃o iunxerit.
aut suꝑ se alterũ ep̃m adduxerit aut
eẽ fecerit. ł desiderauerit. ꝑ acerrimã
penitentiã aut suo reꝯciliet᷑ ep̃o: aut

Expanded text:
debet reconciliari, aut manere innupta: debet reconciliari, aut manere innupta: ita Ecclesiae non licet dimittere episcopum suum, aut ab eo se segregare, ut alterum eo vivente accipiat: sed aut ipsum habeat, aut innupta maneat, id est, ne alterum episcopum suo vivente accipiat, ut fornicationis aut adulterii crimen incurrat. Nam si adulterata fuerit, id est, si se alteri episcopo junxerit, aut super se alterum episcopum adduxerit, aut esse fecerit, vel desideraverit, per acerrimam poenitentiam, aut suo reconcilietur episcopo, aut
Abbreviated transcription (Latin):
acerdotes uͦ uice: xp̃i legatione fungunt᷑ łx e¬
in eccłia. & sicut ei sua ẽ ꝯuincta spon¬
sa. id ẽ eccłia. sic ep̃is iungunt᷑ eccłie: unicuis
ꝓportione sua. Et sic̃ uir ñ debet neglig̾e
uxorẽ suam s dilig̾e & caste custodire &
amare.atq prudenter regere: ita & ep̃c
oebet eccłiam suã. & uelut uxor q̃ sub ma¬
nu ẽ uirrobedire debet uiro suo. eũq ama¬
re & diligere: potius etiã eccłiã ep̃o suo in¬
om̃ib obedire. eũq amare & dilig̾e ut aĩ¬
mã suã debet. qr illud fit carnalit᷑ istud
spiritaliter. Et sic̃ uir ñ debet adulterare
uxorẽ suã. ita nec ep̃c eccłiam suã. id est
ut illã dimittat ad quã ꝯsecratꝰ ẽ absq
ineuitabili necessitate. aut apłica uł regła¬
ri mutatione. & alt̾i se ambitus causa con¬
rungat. Et sic̃ uxori ñlicet dimitt̾e ui¬
rũ suũ ut alteri uiuente eo matͥmonio
se societ ut eũ adulteret. licet formcatꝰ
sit uir eius. s uixta apłm aut uiro suo

Expanded text:
acerdotes vero vice Christi legatione funguntur in Ecclesia, et sicut ei sua est conjuncta sponsa, id est, Ecclesia, sic episcopis junguntur Ecclesiae unicuique pro portione sua. Et sicut vir non debet negligere uxorem suam, sed diligere et caste custodire, et amare, atque prudenter regere, ita et episcopus debet Ecclesiam suam. Et velut uxor quae sub manu est viri, obedire debet viro suo, eumque amare omnibus obedire, eumque amare et diligere ut animam suam debet, quia illud fit carnaliter, istud spiritaliter. Et sicut vir non debet adulterare uxorem suam: ita nec episcopus Ecclesiam suam, id est, ut illam dimittat, ad quam consecratus est, absque inevitabili necessitate aut apostolica vel regulari mutatione, et alteri se ambitus causa conjungat. Et sicut uxori non licet dimittere virum suum, ut alteri, vivente eo, matrimonio se societ, ut eum adulteret, licet fornicatus sit vir ejus, sed juxta Apostolum, aut viro suo
Abbreviated transcription (Latin):
ri in quoscũaria ñ fuerit: nicħ̾ idicamus
offic̾e̾. si ꝑ eam minima aqͣ exortitata iac¬
tetur. qi ꝯsecrationẽ cuiꝰlibet eccłie in q̃ sp̃c¬
scĩ ara ñ ponit᷑. celebritatẽ tantã scimꝰ ẽẽ mis¬
sarũ. Et ido si qͣ scõꝵ basilica a fundam̃tis
etiã fu̾it innõuata: sine aliqua dubitatio¬
tociꝰ scificatio ꝯsecrationis implebit᷑ Si uͦ
scu̾aria que habebat ablata sunt. rursus

Expanded text:
ri, in quo sanctuaria non fuerint, nihil judicamus ri, in quo sanctuaria non fuerint, nihil judicamus officere, si per eam minima aqua exorcizata jactetur, quia consecrationem cujuslibet Ecclesiae, in qua Spi ara non ponitur, celebritatem tamen scimus esse missarum. Et ideo, si qua sanctorum basilica a fundamentis etiam non fuerit innovata, sine aliqua dubitatiototius sanctificatio consecrationis implebitur: si vero sanctuaria quae habehat, a
Abbreviated transcription (Latin):
celebrare nͥ in locis ab ep̃o ciuitatis ꝯsecratis.
iegͦ hoc ẽ in p̃senti uitapositos. oportet ex¬
uos agnoscere uoluntatẽ & p̃ceptũ d̾i.
ubi & agendi & sacrificandi sit locus. q̃m
in aliis locis sacrificare & missas celebrare
aut ab ep̃o regularit̃ ordinato. tenente
uidelicet cuutatẽ ꝯsecrati fuerint. Aliter
etũ non sunt hec agenda. nec rite celeb̃n¬
da. docente nos nouo & uet̾i testam̃to. Hec
a dño apłi accepert̃ & nob̾ tradider̃t. hec
nos docemus. nob̾q & om̃ib absq rep̃hen¬
p̃cipiant prb̃is suis missas celebrare. ce
int̾ canũ discursus & scortoꝵ greges sc̃itatĩ
misteria polluant᷑ magis quã ꝯsecrent᷑.
Quaꝓpt̾ p̃cipimꝰ. ut nulłꝰ prb̃r extra eccłiã
p̃sumat missã cantare. nͥ forte itinerisne¬
cessitas exposcat. in tentorio aut sub diuo
in loco nitido. & longe ab om̃i ĩ munditia
remoto: misas ꝑmictimꝰ celebrare. & hoc
loco ꝯsecrationis sollemnitas debeat itera¬

Expanded text:
celebrare, nisi in locis ab episcopo civitatis consecratis. Hic ergo, hoc est, in praesenti vita positos oportet vos agnoscere voluntatem et praeceptum Dei, ubi et agendi et sacrificandi sit locus, quoniam in aliis locis sacrificare et missas celebrareaut ab evidelicet civitatem, consecrati fuerint. Aliter enim non sunt haec agenda, nec rite celebranda, docente nos Novo et Veteri Testamento. Haec a Domino Apostoli acceperunt, et nobis tradiderunt: haec nos docemus, vobisque et omnibus absque reprehenpraecipiant presbyteris missas celebrare et inter canum discursus et scortorum greges sanctitat magis quam consecrentur. Quapropter praecipimus, ut nullus presbyter extra ecclesiam praesumat missam cantare, nisi forte itineris necessitas exposcat in tentorio, aut sub dio divo in loco nitido, et longe ab omni immunditia remoto, missas permittimus celebrare, et haec loco consecrationis solemnitas debeat itera
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ p̃termittende supplicationes ꝓ spiritibꝰ
mortuoꝵ. quas faciendas ꝓ om̃ib in xp̃ia¬
na & catholica societate laudamꝰ. Defunc¬
tos etiã tacitis nominib eoꝵ sub generali
cõmemoratione suscepit eccłia. ut quib
ad ista defunt parentes aut filii. aut qͥ¬
cũq cognati. uł amici. ab una eis exhibe¬
atur pramatre cõmuni. Ut missa mor in

Expanded text:
termittendae supplicationes pro spiritibus mortuorum, quas faciendas pro omnibus in Christiana et catholica societate laudamus. Defunctos etiam tacitis nominibus eorum sub generali commemoratione suscepit Ecclesia, ut quibus ad ista desunt parentes, aut filii, aut quicunque cognati vel amici, ab una eis exhibeatur pia matre communi. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut in om̃ib missarũ sollemnib ꝓ
defunctoꝵ spiritib loco cõpetenti dñs dep̃¬
cetur. Sic̃ enĩ nulla dies excipit᷑. qua ñ ꝑ
quin ꝓ animab fideliũ p̃ces dño in mis¬
sarũ sollemnib fundant᷑. Antiquitꝰ igit᷑
hc̃ morẽ scã tenet eccłia. ut & in misfaꝵ
sollemnb & aliis p̃cib dño sp̃c quiescen

Expanded text:
omnibus missarum solemni tatibus pro defunctorum spiritibus loco competenti Dominus deprecetur. Sicut enim nulla dies excipitur, qua non quin pro animabus fidelium preces Domino in missarum solemnibus fundantur. Antiquitus igitur hunc morem sancta tenet Ecclesia, ut missarum solemnibus et al
Abbreviated transcription (Latin):
ter qͥnos annos ad uitã donasti: ita et
famulũ tuũ .N. a lecto ȩgritudinis tua
potentia erigat ad salutẽ. Pđ̾. Alia.
Respice dñe famulũ tuũ .N. in infirmi¬
tate sui corporis laborantẽ.: ⁊ animã
refoue quã ercasti: ut castigationib
emendata. continuo se sentiat tua
fectu : inclina aurẽ tuã supplicationib
nr̃is. ⁊ famulũ tuũ .N. ex adũsa ualitu¬
dine corporis laborantẽ placatꝰ res¬
pice : ⁊uisita in salutari tuo. ac cȩlestis
⁊ uitȩ ȩt̃nȩ munera c̃tulisti : conserua
famulo tuo.N. tuarũ dona uirtutũ.
⁊ c̃cede ut medelã tuã ñ solũ in corpore.
ẜetiã in anima sentiat. Eđ. ALIa.
irtutũ gelestĩ ds̃ qͥ ab humanis corpo¬
rib omnẽ languorẽ ⁊ omnẽ infirmitatẽ
p̃cepti tui potestate depellis: ad esto ꝓ¬
pitius huic famulo tuo.N. ut fugatis
infirmitatib ⁊ uirib receptis : nom̃
sc̃m tuũ instaurata ꝓtinꝰ sanitate benedi

Expanded text:
ter quinos annos ad vitam donasti, ita et famulum tuum illum a lecto aegritudinis tua potentia erigat ad salutem. Per. Alia. --Respice, Domine, famulum tuum in infirmitate sui corporis laborantem, et animam refove quam creasti, ut, cemendatus, continuo se sentiat tua fectu, inclina aurem tuam supplicationibus nostris, et famulum tuum N. ex adversa valetudine corporis laborantem placatus respice, et visita in salutari tuo, ac coelestis et vitae aeternae munera contulisti, conserva famulo tuo N. tuarum dona virtutum, et concede ut medelam tuam non solum in corpore, sed etiam in anima sentiat. Per. Alia. irtutum celestium Deus, qui ab humanis corporibus omnem langworem et omnem infirmitatem precepti tui potestate repellis, adesto propitius huic famulo tuo N., ut fugatis infirmitatibus et viribus receptis nomen tuum sanctum instaurata protinus sanitate benedi
Abbreviated transcription (Latin):
Irȩsta q̃s dñe huic famulo tuo .n. dignũ
penitentiȩ fructũ: ut eccłȩ tuȩ sc̃ȩ a
cuiꝰ integritate deuiarat peccando.
confitenti huic famulo tuo ꝓtua pie¬
tate peccata dimitte : ut ñ plusei no.¬
ceat c̃scientiȩnteatꝰ ad pęnã. quã in.¬
dulgentia tuȩ pietatis ꝓsit adueniã.ł.¬

Expanded text:
s Domine huic famulo tuo N. dignum poenitentiae fructum, ut ecclesiae tuae sanctae, a cujus integritate deviarat peccando, confitenti huic famulo tuo N. pro tua pietate peccata dimitte ut non plus ei noceat conscientiae reatus ad poenam quam indulgentiae tuae pietas prosit ad veniam.
Abbreviated transcription (Latin):
tutis tuȩ dignatione c̃firmas. ut salu¬
tarib remedus pietatis tuȩ corpora
nr̃a ⁊ mẽbra uegetent᷑: suꝑ hc̃ famulũ
tuũ . N. ꝓpiciatꝰ intende. ut õi necessi.¬
tate corporeȩ infirmitatis exclusa : gr̃a
in co pͥstinȩ sanitatis ꝑfecta reparctur ł.
quẽ dure ad p̾sens malũ languoris affugit.
ut eũ dñi pietas cęlestib dignet᷑ curare
medicinis. ut qͥ dedit uitã. det ⁊ salutẽ. F.¬

Expanded text:
lutaribus remediis pietatis tuae corpora nostra et membra vegetentur, super hunc famulum tuum Ill. propitiatus intende, ut, omni necessitate corporeae infirmitatis exclusa, gratia in eo pristinae sanitatis perfecta reparetur. quem dure ad praesens malum languoris affligit, ut eum Domini pietas coelestibus dignetur curare medicinis: ut qui dedit vitam, det et salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
Aliter autẽ uana habenda ẽ conse¬
cratio. quia nec loco fundata ẽ: nec
auctoritate munita:¬
ullus ẽ ordinandus
ep̃s: nisi conuocatis clericis & parroechi¬
anis. & in unum consenti entibus.
on liceat populo electionẽ facere ꝑ
se. eoꝵ qui ad sacerdotiũ ꝓuocantur:
sed in iudicio ep̃oꝵ e̾e debet. ut ipsi eũ
qui ordinandus ẽ ꝓbent : si in sermone.
& fide. & spiritali uita edoctus sit:¬
qui nec aclericis sunt electi: nec aple¬
bib expetiti. nec a conꝓuincialib ep̃is
cũ metropolitani iudicio consecrati.
Unde cũ sȩpe quȩstio de male accep¬
to honore nascatur: quis ambigat.
nequaquã & ab istis ce tribuendum.¬
uidam assũpta ȩccła: & reb diuinis
eleuantur. & cunctos fastu superbiȩ
parui pendunt: hi canes magis quam
principes nominantur : :.
suetudinis accipit. ñ suꝑbiȩ. Paulus
dicit. Decet huiusmodi hominẽ man

Expanded text:
Aliter autem vana habenda est conseAliter autem vana habenda est consecratio, quia nec loco fundata est, nec auctoritate munitaullus est ordinandus episcopus, nisi convocatis clericis et parochianis, et in unum consentientibus. Non liceat populo electionem facere per se, eorum qui ad sacerdotium provocantur, sed in judicio episcoporum esse debet, ut ipsi eum, qui ordinandus est, probent, si in sermone, et fide, et spiritali vita edoctus sitqui nec a clericis sunt electi, nec a plebibus expetiti, nec a comprovincialibus episcopis cum metropolitani judicio consecrati. Unde, cum saepe quaestio de male accepto honore nascatur, quis ambigat nequaquam istis esse tribuendumuidam assumpta Ecclesia et rebus divinis, elevantur, et cunctos fastu superbiae parvipendunt, hi canes magis, quam principes nominantur. CAP.suetudinis accepit, non superbiae, Paulus dicit: Decet hujusmodi hominem man
Abbreviated transcription (Latin):
serunt. ł poenas ł p̃mia. Sinuptias
ñ imꝓbet. Si scda matrimonia non
condẽpnet. Si carniũ ꝑceptionẽ ñ
culpet. Si poenitentib reconciliatis
cõmunicet. Si in baptismo om̃a pec¬
cata. idest tam illud originale
contractũ. quã illa quȩ uoluntarie
admissa sunt dimittantur. si extra
ȩccłam catholicã ullus saluetur.
Cũ in his omnibus examinatus. ple¬
niterq instructus reꝑtus suerit :
tunc ordinetur episcopus.:.¬
t ep̃i iudicio metropolitanorũ. & eoꝵ
ep̃orum qui circũcirca sunt: ꝓuehant᷑
ad ȩccłasticã potestatẽ. hi uidelicet.
qui plurimo tẽpore ꝓbant᷑ tam uerbo
fidei. quã rectȩ conuersationis exẽplo.
Si qui autẽ clerici ab istis pseudo¬
ep̃is in eis ȩccłiis ordinati sunt. quȩ
ad ꝓprios ep̃os ꝑtinebant. & ordina¬
tio eoꝵ cũ consensu & iudicio pręsi¬
dentiũ facta ẽ : potest rata haberi.
ita ut in ipsis ȩccłiis perseuerent.

Expanded text:
serunt, vel poenas, vel praemia. Si nuptias serunt, vel poenas, vel praemia. Si nuptias non improbet. Si secunda matrimonia non condemnet. Si carnium perceptionem non culpet. Si poenitentibus reconciliatis communicet. Si in baptismo omnia peccata, id est tam illud originale contractum quam illa quae voluntarie admissa sunt, dimittantur; si extra Ecclesiam catholicam ullus salvetur. Cum in his omnibus examinatus, pleniterque instructus repertus fuerit, tunc ordinetur episcopus.pi iudicio metropolitanorum et eorum episcoporum, qui circumcirca sunt, provehantur ad aecclesiasticam dignitatem, hi videlicet qui plurimo tempore probantur tam verbo fidei quam rectae conversationis exemplo. Si qui autem clerici ab istis pseudepiscopis in eis Ecclesiis ordinati sunt, quae ad proprios episcopos pertinebant, et ordinatio eorum cum consensu et consilio praesidentium facta est, potest rata haberi, ita ut in ipsis ecclesiis perseverent.
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ diuinã. non in patre. neq in
spu scõ factã sed in filio tantũ credat.
ut qui erat in diuinitate dĩ patris filius:
ipse fieret in homine hominis matris
filius. ds̃uerus ex patre. homo uerus
ex matre. carnẽ ex matris uisceribus
habens. & animã humanã. rationalẽ.
patre. & sp̃u scõ omniũ creaturarũ:
qui passus sit uera carnis passione. mor¬
tuus uera corporis sui moste: resurre¬
xit uera carnissuȩ resurrectione. &
uera animȩ resũptione. in quaueniet
uidicare uiuos & mortuos. Quȩrendũ
etiã ab eo. si noui & ueteris testam̃ti
id est legis & ꝓphetarũ. & apłorum.
unũ eundemq credat auctorẽ & dm̃.
Si diabolus ñ ꝑ conditionẽ. sed ꝑ arbi¬
triũ suũ factus sit malus. Quȩrendũ
etiã abeo. sicredat huius quã gestamꝰ
& ñ alterius carnis resurrectionem.
Si credat iudiciũ futurũ. & receptu¬
ros singulos ꝓhisquȩ in hac carne ges¬

Expanded text:
nationem divinam non in Patre neque in nationem divinam non in Patre neque in Spiritu sancto factam, sed in Filio tantum credat; ut qui erat in divinitate Dei Patris Filius, ipse fieret in homine hominis matris filius, Deus verus ex Patre, homo verus ex matre, carnem ex matris vihabens, et animam humanam rationalem: Patre et Spiritu sancto omnium creaturarum. Qui passus sit vera carnis passione, mortuus vera corporis sui morte, resurrexit vera carnis suae resurrectionesumptione, in qua veniet judicare vivos et mortuos. Quaerendum etiam ab eo, si Novi et Veteris Testamenti, id est, legis et prophetarum, et apostolorum, unum eumdemque credat Auctorem et Dominum. Si diabolus non per conditionem, sed per arbitrium suum factus sit malus. Quaerendum etiam ab eo, si credat hujus, quam gestamus, et non alterius carnis resurrectionem. Si credat judicium futurum, et recepturos singulos pro his quae in hac carne ges
Abbreviated transcription (Latin):
cis renitendi. si se uiderint p̃grauari.
Et quos sibi ingeri extransuerso cogno¬
uerint: ñ timeant refutare. Quisi ñ
debitũ p̃miũ: ł liberũ de eo qui eos
recturus ẽ debent habere iudicium:
Tunc alter de altera eligat᷑ ȩccła si de
credimus potuerit inueniri. Primum
enĩ illi reꝓbandi sunt: ut aliqui de
ui ep̃s ordinandus ẽ: antea examinet᷑.
si natura prudens ẽ : si docibilis. si mo¬
rib tẽperatus. siuita castus. si sobrius
si sẽꝑ sui negotii cauens. sihumilis. si af¬
fabilis. si miscricors. silitteratus. si in le¬
ge dñi instructus. si inscripturarũ sen¬
sibus cautus. siin dogmatib ȩccłasticis
exercitatus. Et ante om̃a. si fidei docu¬
menta uerbis simplicib asserat. idest
coessentialẽ. & consubstantialẽ. & co¬
ȩternalẽ. & coomni potentẽ p̃dicans:
singulãq in trinitate ꝑsonã. plenũ dm̃
& totas tres ꝑsonas. unũ dm̃. Si incar¬

Expanded text:
cis renitendi, si se viderint praegravari, cis renitendi, si se viderint praegravari, et quos sibi ingeri ex transverso agnoverint, non timeant refutare. Qui si non debitum praemium, vel liberum de eo qui eos recturus est, debent habere judicium. Tunc alter de altera eligatur ecclesia, sicredimus, potuerit inveniri. Primum enim illi reprobandi sunt, ut aliqui depiscopus ordinandus est, antea examinetur, si natura prudens est, si docibilis, si moribus temperatus, si vita castus, si sobrius, si semper sui negotii cavens, si humilis, si affabilis, si misericors, si litteratus, si in lege Domini instructus, si in Scripturarum sensibus cautus, si in dogmatibus ecclesiasticis exercitatus, et ante omnia, si fidei documenta verbis simplicibus asserat, id estcoessentialem et consubstantialem et coaeternalem et coomnipotentem praedicans, singulam quamque in Trinitate personam plenum Deum et totas tres personas unum Deum, si incar
Abbreviated transcription (Latin):
sed postulent᷑ ad numerũ supradictorũ
si haberi possunt duo in eadẽ plebe cui
ordinandus ẽ: & discutiant᷑ pͥmo ꝑsonȩ
contradicentiũ. Postremo etiã illa quȩ
obiciunt᷑ ꝑ tractent᷑. Et cũ purgatus
fuerit : sub conspectu publico ita demũ
ordinetur. Si hoc cũ ur̃ȩ sc̃ĩtatis animo
concordat : roboret᷑ ur̃ȩ dignationis res¬
ponsione. Ab uniuersis ep̃is dictũ est:
satis placet.:¬
N ciuitatib quarũ rectores obierint:
de substituendis ep̃is hȩc forma seruet᷑.
ut is qͥordinandus ẽ : etiã sibonȩ iũitȩ
testimonio fulciatur. ñ laicus. ñ neophitꝰ
nec scđẽ c̃iugis sit maritꝰ. aut qui unã¬
alienis ȩccłus merito p̃ferant᷑. Habeat
unusquisq suȩ fructũ militiȩ in ȩccła
in qua suã ꝑ om̃a officia transegit ȩtatẽ.
In alien̾a stipendia minime alter ob¬
repat: nec alii debitã alter sibi audeat
uendicare mercedẽ. Sit facultas cleri¬

Expanded text:
sed postulentur ad numerum supradictorum sed postulentur ad numerum supradictorum si haberi possunt duo, in eadem plebe cui ordinandus est, et discutiantur primo personae contradicentium. Postremo etiam illa quae objiciuntur pertractentur; et cum purgatus fuerit in conspectu publico, ita demum ordinetur. Si hoc cum vestrae sanctitatis animo concordat, roboretur vestrae dignationis responsione. Ab universis episcopis dictum est: Satis placet.In civitatibus quarum rectores obierint, de substituendis episcopis haec forma servetur, ut is qui ordinandus est, etiam si bonae vitae testimonio fulciatur, non laicus, nec neophitus, nec secundae conjugis sit maritus, aut qui unaesiis merito praeferantur. Habeat unusquisque suae fructum militiae in Ecclesia in qua suam per omnia officia transegit aetatem. In aliena stipendia minime alter obrepat, nec alii 275 debitam alter sibi audeat vindicare mercedem. Sit facultas cleri
Abbreviated transcription (Latin):
bari. Scitis autẽ apłos a dño e̾e electos
& c̃stitutos. & postea ꝑ diuersas ꝓ uinci¬
as ad p̃dicandũ disꝑsos. Cũ uero messis
cȩpit crescere : uidens paucos e̾e opera¬
rios. ad eoradiumentũ septuaginta
locũ tenent. Ep̃i autẽ non in castellis.
aut in modicis ciuitatib debent c̃sti¬
tui : sed pb̃ri ꝑcastella & modicas ciui¬
tates atq uillas debent ab ep̃is ordina¬
ri & poni. singuli tam̃ ꝑ singulos tĩtulos
suos. amplius quã isti duo ordines sacer¬
dotũ. nec nob̾ collati sunt: nec apłi do¬
quidem habeat. ł habuerit. & quã sibi
uiduã copularit. Sacerdotũ enĩ tam
excellens ẽ electio: ut hȩc quȩ in aliis
membris ȩccłȩ ñ uocantur ad culpam.
in illis tamen habeantur illicita.
ed & illud ẽ statuendũ ut quando ad
eligendũ ep̃m conuenerimꝰ. si qua con¬
tradictio fuerit oborta. quia taliã facta
sunt apud nos: non p̃sumant ad pur¬
gandũ eũ qui ordinandus ẽ tres ep̃i iã.

Expanded text:
 a Domino esse electos, et constitutos, et postea per diversas provincias ad praedicandum dispersos. Cum vero messis coepit crescere, videns paucos esse operarios, ad eorum adjumentum septuaginta locum tenent. Episcopi autem non in castellis aut in modicis civitatibus debent constitui, sed presbyteri per castella et modicas civitates atque villas, debent ab episcopis ordinari et poni singuli tamen per singulos titulos suos. Amplius quam isti duo ordines sacerdotum, nec nobis collati sunt, nec apostoli doquidem habeat, vel habuerit, sed quam sibi viduam copularit. Sacerdotum enim tam excellens est electio ut haec, quae in aliis membris Ecclesiae non vocantur ad culpam, in illis tamen habeantur illicita.Sed et illud est statuendum, ut quando ad eligendum episcopum convenerimus, si qua contradictio fuerit oborta, quia talia facta sunt apud nos, non praesumant, ad purgandum eum, qui ordinandus est, tres episcopi jam,
Abbreviated transcription (Latin):
ost resurrectionẽ liudiciũ ñ credamꝰ re¬
surrectionẽ futurã: quã origeneᷤ delirat.
ut dȩmoneᷤ ł ĩpi homineᷤ pꝰ torm̃ta quasi
donent᷑. eo qđ hoc diuinȩ c̃ueniat pietati :
ne qđ ex rationabilib ꝑeat creaturiᷤ.s qͦlib&
mͦ saluent᷑. S noᷤ credamꝰ ipsi iudici omniũ
⁊ retributori iusto qͥ dic̃. Impu ibt insup.

Expanded text:
Post resurrectionem et judicium non credamus restitutionem futuram, qua Origenes delirat, ut daemones vel impii homines post tormenta, quasi donentur, eo quod hoc divinae conveniat pietati, ne quid ex rationalibus pereat creaturis, sed quolibet modo salventur. Sed nos credamus ipsi judici omnium et retr
Abbreviated transcription (Latin):
ficit. Quãuĩ hoc etiã iustoꝵ uoci c̃gruit:
quoꝵ menᷤ sc̃ꝑsollicita uenturo examini in¬
tendit. Omne eñĩ qđ agunt metuunt. dum
caute c̃siderant ante qͣntũ iudicẽ stabunt.
Intuent᷑ potentiã illuᷤ magnitudiniᷤ. ⁊ pen¬
sant qͣnto reatu c̃stricti s̃ ꝓpͥȩ infirmitatiᷤ.¬
aggerant bonagĩȩ c̃ditoriᷤ. Considerant
pͣua quã districte iudic&. bona oꝑa quã
subtilit̾ penset: ⁊ ꝑituroᷤᷤ sec absq ãbigui¬
tate p̾sciunt. si remota pietate iudicentur.
Quia hoc ipsũ qͦq qđ iuste uidem᷑ uiuere:
culpaẽ. si uitã nrãm cũ iudicat. hancapud

Expanded text:
Quamvis hoc etiam justorum voci congruit, quorum mens semper sollicita venturo examini intendit. Omne enim quod agunt metuunt, dum caute considerant qui ante quantum judicem stabunt. Intuentur potentiam illius magnitudinis, et pensant quanto reatu constricti sunt propriae infirmitatis.aggerant bona gratiae Conditoris. Considerant prava quam districte judicet, bona opera quam subtiliter penset, et perituros se absque ambiguitate praesciunt, si remota pietate judicentur. Quia hoc ipsum quoque quod juste videmur vivere culpa est, si vitam nostram cum indicat, hanc apud