comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uel honeste conuenit nainig¬
lo tuscatis q̃ntominus poit¬
ritis cum dolore tn et̃ imari¬
tudine cordis ⁊ subspe ucic
comunicates cudemcum cĩ
iam a uobmaiorem nauli
reccpint quantitatenince. ad
cam possint restituendamin¬
duciant ⁊̃ coartarilsi alit̾ fic¬
ret uidemimuos dampnum

Expanded text:
el honeste convenerit, navigio transeatis, quanto minus poteritis, cum dolore tamen et amaritudine cordis, et sub spe veniae, communicantes eisdem. Cum enim jam a vobis majorem nauli receperint quantitatem, nec ad eam possint restituendam induci aut etiam coarctari, si aliter fieret, videremini vos damnum
Abbreviated transcription (Latin):
imploret nõn d audirine sẽ¬
deatur.⁊pui amplius exsuo
contemptu liget᷑. ¶Qsi ab
fraganco defendum cuitusi
suffragancus ab solõis bñsi¬
uerit exbilx ĩe mchominue

Expanded text:
imploret, non debet audiri, ne sendeatur et per hoc amplius ex suo contemptu ligetur. Quod sifraganeo deferendum; cui tamen si suffraganeus absolutionis benefinoluerit ex
Abbreviated transcription (Latin):
condempnatisub. ntacuilo¬
di.adetincir q̃ cumsint incor¬
rigibitesnet in moastiis ua¬
c. antcustoditi. ad simili ał
iuor a facile laberentur. lax

Expanded text:
condemnati, sub arcta custodia detinere, qui, cum sint incorrigibiles, nec in monasteriis valeant custodiri, ad similia vel pejora de facili laberentur. Laic
Abbreviated transcription (Latin):
ne consulrustinos utr̃
clici guiter excetentes
ꝗ cute nopossunt monastii
io agendampͥniam deputa¬
ri qmͦ cum non peniteant de
commussis opcunitate fugi

Expanded text:
 consulendos, utrum clerici graviter excedentes, qui tute non possent monasteriis ad agendam poenitentiam deputari, quoniam, cum non poeniteant de commissis, opportunitate fugi
Abbreviated transcription (Latin):
terit difficilis et enormiesut.¬
pote si ad mutil ationci mc̃¬
briel effusionem sanguini
batem mnolentamanus ẽ in¬
iectalcum cecessus tales etsi¬
miles nequeant sine scan¬
iliquis in sreligiosampso¬
nam altius claustrim. amũ
priumet cius qpassus ẽ in¬

Expanded text:
t ita difficilis et enormis, utpote si ad mutilationem membri uel effusionem sanguinis sit batem uiolenta sit manus iniecta, cum excessus tales et similes nequeant sine scanaliquis in religiosam personam alterius claustri manus proprium et eius qui passus est in
Abbreviated transcription (Latin):
us ꝓlutiones st̃ ad mittẽde
anͥ quam ad disceruendum
superhoc aliquid proccdatũ
perquas demiqr apparebit
an ab solutione indigeat
conquerens uel denuncia¬
dus pocius sit non ligatus
¶In eo uero casucum excom

Expanded text:
tiones sunt admittendae antequam ad decernendum super hoc aliquid procedatur; per quas denique apparebit an absolutione indigeat conquerens, vel denuntiandus sit potius non ligatus. In reliquo vero casu, cum
Abbreviated transcription (Latin):
de ipo parit conq̃rentes ũbis ip¬
sius fidem non duximus adhi¬
ondam. sut in eosaitem pum¬
retur in quo peceauerat cont̾
acta uidicum que tem̾e mola¬
rat ip̃m sicut nec debiimus
nouunus exandire. nec uidet¬

Expanded text:
de ipso pariter conquerentes, verbis ipsius fidem non duximus adhibendam, sed ut in eo saltem puniretur in quo peccarat contra acta judicum quae temere violarat, ipsum, sicut non debuimus, sic noluimus exaudire, ne vide
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ab aliquo sb̃hac
forma mnãdatuR. auctorita¬
hesicanti ab auonon fit fides¬
nearis. suꝑ quo hustm tibi¬
a damus reusum ꝙ nisi de mã

Expanded text:
tibi ab aliquo sub hac forma mandatur: Auctoritahaesitanti ab aliquo non fit fidenearis. Super quo hujusmodi tibi damus r
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾latus. t̾cius ut suspectus im¬
to recusetiu. an couega suꝑste
suo nomine ac defuncti possit n
suosibi collega delegata coui¬
datoris erpiraint non ba br¬

Expanded text:
blatus, tertius ut su pectus merito recusetur, an collega superstes suo nomine ac defuncti possit nesuo sibi collega delata eo vidatarii exspiravit, non hab
Abbreviated transcription (Latin):
culiũ hint nͥ ab abbe̾ fucrit ciꝑ
inuĩcta ammĩstratõe ꝑmissua
acoĩone remoueant᷑ altaris. ⁊
qui extreimiscum pecuo inuẽt᷑
ꝓcofiat nec int̾ fr̃es accipiat se¬

Expanded text:
i ei ab abbate fuerit pro injuncta administratione permissum, a communione removeatur altaris; et qui in extremis cum peculio inventus eo fiat, nec inter fratres recipiat se
Abbreviated transcription (Latin):
uid qr cum priuit. sit lexp̾¬
uat.a ⁊ lcxn teleat et̃ obscura
uel captiosa s c̾ta⁊ maĩfesta
ligtudast illa uerbautres
dequa agiturualẽ possit po¬
cius quam pire maxime ẽ
sup̃dictus .c. pp̃. q cidẽ rasci¬
alie uicino successit u̾bis eq¬
oribusus dec̾minationem
ii.am prsus ammou̾itut
paschał ut uidelic sbrogatõ
indispositione abbis ⁊ fr̃m¬
sci bum semrer cxiste̾t ipse
mutau̾it decernẽs sbroga¬
tioncimp̾ius atb̃is ñ aliude
quamde monastio scĩbami

Expanded text:
uia, quum priuilegium sit lex priuata, et lex non debeat esse obscura uel captiosa, sed certa et manifesta, ligenda sunt illa uerba, ut res, de qua agitur, ualere possit potius quam perire, maxime quum supra dictus C. Papa, qui eidem Paschali e uincino successit, uerbis aequioribus usus, determinationem illam prorsus amouerit, uPaschalis, ut uidelicet surrogatio in dispositione abbatis et fri semper exsisteret, ipse mutauerit, decernens, surrogationem ipsius abbatis non aliunde quam de monasterio sancti Bertini
Abbreviated transcription (Latin):
ut quociens in alciaccnꝰ. mo¬
nastio albis elctio ĩminet
facienda. alciacen. moachi
de cenobioseĩbumpsonam
xdoneam sibicligant in ab¬
batemita uidelu̾t tamdix
monait̾iumpsum hachono¬
ris debeat progatina gaude
donec ibi deminguerit obs¬

Expanded text:
ut quotiescunque in Alciacensi monasterio abbatis electio imminet facienda, Alciacenses monachi de coenobio vestro personam idoneam sibi eligant in abbatem, ita videlicet quod tandiu monasterium vestrum hac honoris debeat praerogativa gaudere donec in eo viguerit obs
Abbreviated transcription (Latin):
misse. uuicẽte dño. pasce ouee:
meas. ñ dstĩgnẽe int has oue
et alias ut alienũ a suo demõ¬
straret ouili. qui petr̃ et succes¬
sores Ip̃ius magrõs ñ recognos¬
cẽt.⁊ pastores ut illudtanqͥuar

Expanded text:
missae, dicente Domino: Pasce oves meas , non distinguens inter has oves et alias, ut alienum a suo demonstraret ovili qui Petrum et successores ipsius magistros non recognosceret et pastores. Ut illud tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
licit᷑ dispucatũ. auiis assetib
inc̾mine simoĩe sic̃ inc̾mine
lese maiest. atia os indiffc̃ncer
tam in fames. qͣmcͥminosos
no solũ ad accand̾ s ad cestisi¬
candctiam admittendos cum
ad instarpublicic̾mims et le¬
se maiestatis ꝓcedat accatio

Expanded text:
inque disputatum; aliis asserentibus in crimine Simoniae, sicut et in crimine laesae majestatis, omnes indifferenter tam infames quam criminosos non solum ad accusandum, sed ad testificandum etiam admittendos, cum ad instar publici criminis et laesae majestatis procedat accusatio
Abbreviated transcription (Latin):
ugiosis locis pultulasse roꝑ¬
issimoniacã prauitatemĩ
q in eis multi p̃cio st̃ recepci
qui pocins gratis recipi debu¬
issentãmo ctiam ad religioiẽ¬

Expanded text:
giosis locis pullulasse repereris Simoniacam pravitatem, ita ut in eis multi sint pretio recepti qui potius gratis recipi debuissent, imo etiam ad religio
Abbreviated transcription (Latin):
in bello pẽptis ip̃e de sellacor¬
rens sractis cuncibus crpi¬
rauit. ad corrigedos igitur
subditor excesilis cantodi¬
lgencius dr p̃latus assurgẽ

Expanded text:
in bello peremptis, ipse de sella corruens fractis cervicibus exspiravit. Ad corrigendos igitur subditorum excessus tanto diligentius debet praelatus assurgere
Abbreviated transcription (Latin):
isa nob fuerat ca allegata. ꝓ¬
les uidel cũ tñ añ dispe̾satioe
obtentam uncafiliaq̃ habe¬
bat uiam fuerituniuse car¬
nis ing̾sĩa ꝓut tua consult¬
tio continebat. dissimul. are
posis ut remancat incopła cͤ
contet.i cum ex sepatione sic̃
asẜis gue in uideas scanda

Expanded text:
lsa nobis causa fuerat allegata, proles videlicet, cum tamen ante dispensationem obtentam unica filia, quam habebat, viam fuerit universae carnis ingressa, prout tua consultatio continebat, dissimulare poteris ut remaneat in copula sic contracta, cum ex separatione, sicut asseris, grave videas scanda
Abbreviated transcription (Latin):
cum hiꝰ costutationideatuꝵ ñ ee
discret.a qm̃nt idt.anq̃m notissi¬
uolupt.as arma sunt hostis . ãtiq
ad miscras aĩas capiendas uci
et ꝑsecutionis in cursus ñ dctrs

Expanded text:
modi postulatio videatur non esse discreta; quoniam ut id tanquam notissivoluptas arma sunt hostis antiqui ad miseras animas captivandas, aut persecutionis incursus, non debes
Abbreviated transcription (Latin):
quidit lupumuenientem ⁊ di¬
mittit oues et fugit s de supio¬
ris licencia tunc demum pot̾ ñ
tamtimide fugere quam proui¬
de cecinare cum oues ou̾̃tunt᷑
inluposet ꝗ debuerant huilit
obedure i. im irreuocabilit ꝯ̃dñt

Expanded text:
idet lupum venientem, et dimittit oves et fugit ; » sed de superioris licentia tunc demum potest non tam timide fugere, quam provide declinare, cum oves convertuntur in lupos, et qui debuerant humiliter obedire, jam irrevocabiliter cont
Abbreviated transcription (Latin):
forsanc̃atia latens ea pot̾ qͣm
ccdendi uolunt.is tibiceunus ĩ¬
spiratur. ⁊ nossiquidem ixmus
tu quomo seis ꝙ tat inspiratio
sit ccicitis. none recor quic glo
uirib corporis repenit destitin.¬

Expanded text:
forsan est alia latens causa, propter quam cedendi voluntas tibi coelitus inspiratur; et nos siquidem respondemus: Tu, quomodo scis quod talis inspiratio sit coelestis? Nonne recolis quid ille viribus corporis repente destit
Abbreviated transcription (Latin):
uoid cp̃c in astrigonem metro¬
rolim fucrit postulatus adam
am suꝑ ip̃a postuiatioc adusabã¬
curcidemut ꝓmotionc ip̃ius fa¬
cilius impedirent illius cͥmina¬
tiois carbones reaccende sũt mo

Expanded text:
metropolim exstitit postulatus, quidam, qui super ipsa postulatione adversabantur eidem, ut promotionem ipsius facilius impedirent, illius criminationis carbones reaccendere sunt mo
Abbreviated transcription (Latin):
tat infamã bõam: ⁊ oe scandalũ
ci iispicio de catholicor inaibus
delcatur.ꝙ si forsan in purgaci oẽ
positum ad agendam pniam in
arctum moastium decrude non

Expanded text:
tatur in famam, et omne scandalum et suspicio de catholicorum mentibus deleatur. Quod si forsan in purgatione ddepositum ad agendam poenitentiam in arctum monasterium retrudere non
Abbreviated transcription (Latin):
uras iomaiorem cautelam ini¬
uancennus ut abillius famila¬
sinistra de ipso suspitio non
possit haberi set inimicus ho¬
morescriptum litterarum subri¬

Expanded text:
ad majorem cautelam, ut, ab illius familiasinistra de ipso suspicio non posset haberi, sed inimicus homo, rescriptum litterarum illarum subri
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m tñsacto purgati oe u̾o recepta
onficium ei restitue nõ p̃ponas in
penam. at̾familiaritatis illius q̃
cum hr̃cicis scient huisse digno¬
scitur eum ab officio uolumus
mane suspensum donec scandaly
sopiat᷑ it⁊ cñut publice familia¬
ritatem hẽticoꝵ a biuret p̾cipi.ae
et aluis uillis c̾cum positis. ꝓfitea

Expanded text:
quam transacto. Purgatione vero recepta, beneficium ei restituere non postponas, npoenam autem familiaritatis illius quam cum haereticis scienter habuisse dignoscitur, eum ab officio volumus manere suspensum, donec scandalum sopiatur, ita tamen ut publice familiaritatem haereticorum abjuret. Praecipias et aliis villis circumpos
Abbreviated transcription (Latin):
sit et quair cũz offeratur pre¬
sumat reciꝑe ut ñ que sua
sunt nideatur quereresz que
tum recipientis maledroem
incurrat aqua mĩꝙnisi du¬
plum restitiat libetur uo¬
iumus eni uhus fraudem
tis ordinanio unt suos suo¬
prccipimus siuns sr̃s ronio

Expanded text:
sit, qualitercumque offeratur, presumat recipere; ut non que sua sunt uideatur querere, sed que tum, recipiens maledictionem incurrat, a qua numquam, nisi duplum restituat, liberetur; uolumus enim in hiis fraudem tis ordinario iure suos suprecipimus; saluis super ho
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fama ꝑsone multiplicit᷑
aquibusdam ctiam frĩbue
nris qui eum ĩscoł cognone¬
rant. ippbare faciebant etiã
ad id nonmodicum conco¬
rscapituliuigornꝰ electio cõ
peticio ppli assensus pͥncipie
uotum tuum suffragancor
suffragiaet humilis truocio
confitentis q spõte ac humi¬
lit suum maluit confiteri re¬
atum quamlesa oscĩa tronũ
conscendere pastoralemhũd

Expanded text:
 fama personae, multipliciter a quibusdam etiam ex fratribus nostris, qui eum in scholis cognoverant, approbatae. Faciebant etiam ad id non modicum concors capituli Wigorniensis electio, petitio populi, assensus principis, votum tuum, suffraganeorum suffragia, et humilis devotio confitentis, qui sponte ac humiliter suum maluit confiteri defectum quam laesa conscientia thronum ascendere pastoralem.
Abbreviated transcription (Latin):
otiuocẽtur.⁊ illi p̃cipue q lõx
añquamuos metropontam
urĩ obitum p̃scacialit̃ cogno¬
uer̃t. quoꝵ alia post eiꝰ ceces¬
sum ad capuanam ecc̃m st̃
rcũsi. qr uero mora longie:
in eictionib ẽualde suspecta
neam peletionem canonicã
concordit᷑. assumatis ad regi

Expanded text:
lli praecipue qui longe ante quam vos metropolitani vestri obitum praesentialiter cognoverunt, quorum aliqui post ejus decessum ad Capuanam Ecclesiam sunt reversi. Quia vero mora longior in electionibus est valde suspecta, neam per electionem canonicam concorditer assumatis ad regim
Abbreviated transcription (Latin):
cões. appllones. renuncia tões¬
et conclusi õoret c̃. auc occuire¬
rint ꝯpecenti ordine oscubrn¬
daloca designandocẽpora et ꝑ¬
penes scriptores mancantutsi
suꝑ processu iudicis frrit so¬
decalaran. quatmnus hoc aoh¬
ibito modamiesic ponestis

Expanded text:
tiones, appellationes, renunciationes, conclusiones et cetera que occurrerunt competenti ordine conscribenda, loca designando et tempora et ppenes scriptores remaneant, ut, si super processu iudicis fuerit sudeclarari quatenus adhibito moderamine, sic honestis
Abbreviated transcription (Latin):
nui canonice fuissi adept
Et aliquamom racifce pꝰ¬
secdissi. guissimo tandẽ rec̃
metuꝙ. cam resignaret iñ¬
rare caactus eamin eoꝵ ao¬

Expanded text:
 canonice fuisset adeptus, et aliquandiu pacifice possedisset, gravissimo tandem regis metu quod eam resignaret jurare coactus, eam in eo
Abbreviated transcription (Latin):
duouel tres uirati affirmãt
lipenam in fligẽ debeatis et
utrum adpxtitionẽ quorda
quasdam cedulas uob̾ occul¬
te telencium in famationez
cp̃i ꝯtinentes sit adĩꝗsitioe
corĩ q̃ in ip̃is ꝯtineut cedu¬

Expanded text:
duo vel tres jurati affirmant lli poenam infligere debeatis, et utrum ad petitionem quorumdam quasdam schedulas vobis occulte tradentium infamationem episcopi continentes sit ad inquisitionem eorum quae in ipsis continentu
Abbreviated transcription (Latin):
inicicit uinculum inscriptio¬
ns desistẽ uoluert. eis de uir̾
pmissloe idn duximus imꝑ¬
nt. indum. Ne aut̃ in absolo¬
iide. amiur quamis potius ĩ
pdorc bone opuoĩs cocpori¬

Expanded text:
onici citra vinculum inscriptionis desistere voluerunt, eis de juris permissione id non duximus imputandum. Ne autem in absolutiovideamur, quamvis potius in odore bon
Abbreviated transcription (Latin):
ut ab aceatioẽ nel cestificatõ¬
ne aliqsiepellacur. non ẽ in¬
scribinecẽe Is cum oppoitur
bñficu cecludat᷑. si añ ꝯfirm¬
ationem obicitur. no cogitin
modo ꝓbatum ĩpelit ꝓmon¬
¶ost ꝯsirm. ationemũo cum

Expanded text:
ut ab accusatione vel testificatione aliquis repellatur, non est inscribi necesse; sed cum opponitur beneficii excludatur, si ante confirmationem objicitur, non cogitur modo probatum impedit promovPost confirmationem vero, cum
Abbreviated transcription (Latin):
doccrint ẽ aduossi¬
mulet archicpiscopi
uestrudonatio p̾bendaꝵ ecc̃e
uestre ꝑtineat utr p̃bende ua¬
Cantis donatio penes archicp̃a
ip̃m iem. aneat.si eam .i. semes

Expanded text:
doceri ut cum ad vos simul et archiepiscopum vestrum donatio praebendarum ecclesiae vestrae pertineat, utrum praebendae vacantis donatio penes archiepiscopum ipsum remaneat, si eam infra semes
Abbreviated transcription (Latin):
ceat.⁊ qm̃ fumculus triplex
difficile nimpitur. pcipinius
ut cp̃i adsolum dcum ⁊ ad sa¬
uitem populi hntes respectũ
omni trepidacoc se poita ad
pacem fummit tenendam mu¬
tuum sibi consium ⁊ auxili¬
in hoc ope tepidus muentus
fuerit dampnum ꝓprie dig

Expanded text:
am funiculus triplex difficile rumpitur, praecipimus ut episcopi ad solum Deum et salutem propriam habentes respectum, omni tepiditate seposita, ad pacem firmiter tenendam mutuum sibi consilium et auxilii opere tepidus inventus fuerit, damnum propriae dig
Abbreviated transcription (Latin):
crat positus licomut dec̾n enͣt
ag̾. ¶Causa aut argumto
aut ꝓbatione ostat. arguint
nunquamtestibꝰ nunquã
cabul dat ꝓbationems sola

Expanded text:
rat positus, litem ut discerneret agri. Causa aut argumento aut probatione constat. Argumentum numquam testibus, numquam tabulis dat probationem, sed sola
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse c̃pue locie ĩdłgẽciã denoũ¬
grum de nouo ad cuitum it¬
dactum de q̾no cristat mem¬
oriaꝙ aliqu cltus suissi. s nͦ¬
de quolib talinouali clms
cis indugenciam fore ꝯcesa
cunam religiasus pot̾ ꝯuẽta¬

Expanded text:
fuise cum piis locis indulgenciam de nouaagrum de nouo ad cultum redautum de quod non extat memoria quod aliquando cultus fuisse se n...e quodlibet tali nouali credimus eas indulgenciam fore concessam zimum religiosus potest
Abbreviated transcription (Latin):
dicioꝵ ppositos questores uł
q̾sitores uocamus. ¶siegõ
multa sigficat. modo actur
rei.aueiius cui contrariuim
ẽ ocium ind actione cause

Expanded text:
diciorum et praepositos quaestores vel quaesitores vocamus. Negotium multa significat: modo actum rei alicuius, cui contrarium est otium; modo actionem causae,
Abbreviated transcription (Latin):
nefõ. in ead sibi ec̃ca confẽn¬
do ad .p. archid̃. tornaceñ. et
eius collegas de p̾dictis ĩns
non bita menc̃one executo¬
nas a nobiras impetrauit.

Expanded text:
neficio in eadem sibi ecclesia conferendo ad I. Archidiaconum Tornacensis et eius collegas, de praedictis litteris non habita mentione, executorias a nobis litteras impetrauit,
Abbreviated transcription (Latin):
nitunturut reus fatigatus
laborib et expesis ⁊ liti cede l
importuntatem actoris redi¬
mere opttatur. Cum aut̃ por
iudicium in uiriis aditus pa¬
tẽ non debeat quas uir̃ obs¬
uãcia int̾dicit. statim neqs
ult duas dictas cẽ suã dioc.¬
plras aplicas ad iudiciũ thi
possit. nisi de assen suꝑtiũ fuc¬
rit impecc̃e ul exp̃ssam de hac
ꝯstitutione fec̾int mẽtioner.
¶Sunt ⁊ aluase ad nouũ ge¬
nus meimnou ꝯuertẽtes ut ul
sospitas possint suscit. ire qͥre¬
las alel nouas ĩmittẽ qones

Expanded text:
nituntur, ut reus, fatigatus laboribus et expensis, liti cedere vel importunitatem actoris redimere compellatur. Cum autem per judicium injuriis aditus patere non debeat, quas juris observantia interdicit, statuimus ne quis ultra duas dietas, extra suam diopostolicas ad judicium trahi possit, nisi de assensu partium fuerint impetratae, vel expressam de hac constitutione fecerint mentionem. Sunt et alii qui se ad novum genus mercimonii convertentes, ut vel sospitas possint suscitare querelas aut novas immittere quaes
Abbreviated transcription (Latin):
nimme derogari. cum gͥh
tum ne cr̃cielicos ielicto suo
potisice adiudicia publica
ꝑtrabant. aliqquincam per¬
dant ⁊ acoione hant̾ ext̃nei¬

Expanded text:
nime derogari. Cum ergotum, ne clerici clericos, relicto suo pontifice, ad judicia publica pertrahant, alioquin causam perdant, et a communione habean
Abbreviated transcription (Latin):
sicordiã fac̾e spalc̃ cibum.aliq
competẽtemno añ ulum si ante
se faciat apportari de quoipse
enda officia monastii deputeti
a fideles sint et disc̃tinec alicu

Expanded text:
icordiam ei facere specialem, cibum aliquem competentem non ante illum sed ante se faciat apportari, de quo ipse enda officia monasterii deputentur qui fideles sint et discreti, nec alicui
Abbreviated transcription (Latin):
re opese int. aduccatospatronos.
uice dnios rectores. ⁊ osules mag¬
nates et milites seu quosuib ali¬
os ne monastiapsumant offede
inpsois aut reb. ⁊ si forsitan of¬
fend̾int eos. adsatisfactionẽ com¬
plẽ non omittant. ut lib̾ius et q¬
ecus deoualeant famulaHo

Expanded text:
pescant advocatos patronos , vicedominos , rectores et consules , magnates et milites seu quoslibet alios ne monasteria presumant offendere in personis aut rebus et si forsam offenderint eos ad satisfaciendum compellere non comittant ut liberius et quietus Deo valeant famulari
Abbreviated transcription (Latin):
samp alenie agg̃nare debitie
Aut lras aucuisen sigilia cõ¬
cedere qbo possent ec̃ce obligĩ¬
ti. decnentes si secus fuent at¬
ccptatum ad solonẽ calium
debitorũ cec̃e non ceneri st̃ iqs¬

Expanded text:
sam pro alienis gravare debitis, aut literas alicui seu sigilla concedere, quibus possent ecclesie obligari decernentes, si secus fuerit attentatum, ad solutionem talium debitorum ecclesias non teneri. I
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ legat cpo cius est p̃cipnum
cumecca tathedrali q̃admod.
si culib amͣ legarct ẽt de huc
que uus leg antur portione
canonicamꝰ nchominꝰ optĩt¬

Expanded text:
 episcopo, ejus est praecipuum cum ecclesia cathedrali, quemadmodum si cuilibet alii legaretur, et de iis quae illis legantur portionem canonicam nihilominus obtine
Abbreviated transcription (Latin):
bit im pecĩam soluissẽ ꝓba¬
re tenecur q. in debite sit sol¬
neminficias crinde ꝯuic.it.
tunc enim diffrcẽti honꝰ in cũ¬
pit ꝓbandi q debitũ recepisi¬

Expanded text:
bitam pecuniam se solvisse, probare tenetur quod indebite sit solnem inficians exinde convincatur. Tunc enim diffitenti onus incumbit probandi, quod debitum non recepis
Abbreviated transcription (Latin):
profere prcsumant insimo¬
ra meripenda satiffcone et cl¬
pa seu offensa pcessennt ꝙͥpr
inito ad inuingendam satis
similia in ducanturant̃ alia
ronaoius quam inipis sins¬

Expanded text:
proferre presumant, nisi mora in exhibenda satisfactione vel culpa sive offensa precesserint, quibus merito ad injungendam satisfsimilia inducantur, aut alia rationabilis, quam in suis sen
Abbreviated transcription (Latin):
dienciam nr̃am. qd̃
quidam simplices sac̾dotes
apud constantinopołca sac̃¬
menta p̾sumunt fi delibue
crehibere que ab aploꝵ tor¬

Expanded text:
dientiam nostram quod quidam simplices sacerdotes apud Constantinopolim ea sacramenta praesumunt fidelibus exhibere quae ab aposto
Abbreviated transcription (Latin):
ti tenorem ꝙͣctiam ꝯ̃ consue¬
cudinem. apꝓbatam q̃ opci¬
ma c̃ legum int̾pres m̾nus
canonice attemptata me¬
rito cassaridebeat ⁊ i. qr nb̃¬

Expanded text:
ti tenorem quam etiam contra consuetudinem approbatam, quae optima est legum interpres, minus canonice attentata, merito cassari debebat, et man
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in tuadioc. ⁊ in cau¬
sis ecc̃sticis consuctudo minꝰ
rationabilis hãtiu.ꝙr cum
auqua causa tractatur ibidẽ
tteratis ⁊ illit̾atis sapiẽtib
et inspientib quid uiris sit
q̃ritur. ⁊ ꝙ illi dictauerint¬

Expanded text:
 in tua dioecesi etiam in causis ecclesiasticis consuetudo minus rationabilis habeatur quod, cum aliqua causa tractatur ibidem,litteratis et illiteratis, sapientibus et insipientibus, quid juris sit quaeritur; et quod illi dicta
Abbreviated transcription (Latin):
uat au̾ẽ sac̃mtũ ꝯfirmatioĩs
ꝙ crismãdorenatis soli de¬
bent cp̃iꝑmanus impositõ¬
nem conferre. ad excusãdas
ercusationes in p̃dictis solĩ

Expanded text:
ut est sacramentum confirmationis quod chrismando renatis soli debent episcopi per manus impositionem conferre, ad excusandas excusationes in peccatis et
Abbreviated transcription (Latin):
tricte ĩcipimus. medicis co¬
rpoꝵut cum eos ad infirm¬
os uocari contigit. ap̃os antẽ
omnia moncant ⁊ inducat
ut meclicos aduocent aiar
ut postq̃m fint in firmo de
spuali salute puisum. ad cõ¬
poras medicine remedium
salubrius. ꝓcedat̃. cum ca ces¬
sante cess effectus. h ꝗdemit

Expanded text:
Precipimus medicis corporum, ut cum eos ad infirmos vocari contigerit, ipsos ante omnia moneant et inducant, ut medicos advocent animarum, ut postquam fuerit infirmo de spirituali salute provisum, ad corporis medicine remedium salubrius procedatur; cum causa cessante cesset effectus. Hoc qui
Abbreviated transcription (Latin):
dyac̃ ablata p̾nõiati mõis¬
cu fr̃ib cũ incegritaterestitu¬
ere dampna plenanc resar¬
cire ⁊ deuiatis innuimis cõp¬
tentersatis fac̃e ꝯpellatis pro
licitum possor es net̾es ꝑcep

Expanded text:
 ablata prenominati monasatribus cum integritate restituere, damnaque plenarie resarcire et de illatis iniuriis competenter satisfacere compellatis. Prolicitum, possessores veteres p
Abbreviated transcription (Latin):
oum. ¶Porro cõmonito
lante si eius ercessus cuite¬
nciareiuel ip̃ius ꝯfessione
aut aliomõlimo fuit ma¬
angiudicis pcessum inpe¬
diat coram codem ꝓbabuc̃
cãm appnatonis erponat.
talem iudelcet que si forct
prouata cebet lima reputa
anum infrat̾iinũ scõm

Expanded text:
dum. Porro commonito lante , si eius excessus evidentia rei, vel ipsius confessione, aut alio modo legitimo fuerit maans iudicis processum impediat, coram eodem probabilem causam appellationis exponat, talem videlicet, que si foret probata, deberet legitima reputari arium infra terminum
Abbreviated transcription (Latin):
nes ległtime ad repenendum te
sunt oceuriere in quib aisualit̃
gr̃a. Si st̾ alidius electione. uł co¬
pula maritali questio moneai
tuine et gr̃ ne ꝓpt̾ longam mo¬
ram insplialib ⁊ temporalibus
paciatur eõca lesionem. uł ulir
seu mulleri fornicanonis eteas
quitans gradꝰ opponitur lege
erit accio dirigenda. sinc quia ꝑ¬
emptoria citatione recepta uen¬
are contempnit. sine quia mali¬
ciose se ip̃m occuitar. sine quia
inpetit ne possit ad cum eittno

Expanded text:
nes legitime ad repellendum tesunt occurrere, in quibus casualiter gratia: si super alicuius electione vel copTunc etenim, ne propter longam moram in spiritualibus vel temporalibus patiatur Ecclesia laesionem, vel viro seu mulieri fornicationis occasquitatis gradus opponitur lege erit actio dirigenda, sive quia peremptoria citatione venire contemnit sive quia malitiose occultat se sive quia impedit, ne posset ad
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾is legitime reuocatas. cum ap¬
pareat primos iudices nulã uiris
dcõnem penitus habuisse. ⁊ ita cõ¬
stet ꝑ consequentiam patriarchã
ip̃m nõ recepisse mir̃dc̃onem. uł co¬
bertionem aliꝙͣ ab eisdem predc̃ã.¬

Expanded text:
das legitime revocatas, cum appareat primos judices jurisdictionem nullam penitus habuisse, et ita constet per consequentiam patriarcham ipsum non recepisse jurisdictionem vel coertionem aliquam ab eisdem, praedicta
Abbreviated transcription (Latin):
causa que alicui ex ap. delegatio¬
ne comiititur aꝑsonis eceliasti¬
tis una uł płib quib delega nis
ut parcat laborib parcium ⁊ expe¬
nsic cause cognitionẽ ip̃iꝰ ⁊ te¬
stium eraminationẽ sĩa sibi
dufmitam relinq̃re nõ tenetur.
aliis sine ꝓuocatione obstaculo
delegare.Si tñ delegatus anb̾ uł
uidex quiciunq nõ tã cogn itorẽ
ꝙ̃ executorẽ ad anquẽ c̾tum ar¬
ticulum ꝙͦ piam deputauerit
si deleganis anb̾. uł litic exordiũ¬

Expanded text:
causa, quae alicui ex apostolica delegatione committitur, a personis ecclesiasticis, una vel pluribus, quibus delegatus, ut parcat laboribus partium et expensis, causae cognitionem ipsius, et testium examinationem sententia sibi itam relinquere non tenetur. aliis sine provocationis obstaculo delegare, si tamen delegatus a nobis, aut judex quicunque, non tam cognitorem, quam exsecutorem, ad aliquem certum articulum quempiam deputarit, si delegatus a nobis vel litis exordiu
Abbreviated transcription (Latin):
it insuꝑ requisitum. utrũ si ali
oromarie potestatis suffraganes
sin subdito delegate. uł aĩadũte
ir  meunidẽ si cam rennerit sus¬
cipere delegatam.ad ꝙ N. ꝙ ar¬
chiep̃c ip̃m ad suscipiendã cele¬
gationem hiꝰ conpellere nequi¬
uit inuitum. cum in eim exce¬
an alicui liceat.sine speciali m̃
pp̃ contumatiã manifestam ex¬
comunicationis unculo uino¬

Expanded text:
it insuper requisitum, utrum, si aliordinariae potestatis suffraganei sui subdito delegare, vel animadvertere in eumdem si causam renuerit suscipere delegatam? Ad quod copus ipsum ad suscipiendam delegationem hujusmodi compellere nequit invitum, cum in eum, excean alicui liceat sine speciali manpropter contumaciam manifestam excommunicationis vinculo in
Abbreviated transcription (Latin):
atur. seneł ⁊ualitudinarii ⁊
Alii testes de quib ex aliqua t¬
tonabili causa timetur.⁊ luc
sit contumax siue sit absens
non possit. S si actor nõ con¬
uenit ad uersarium infra an

Expanded text:
atur, senes et valetudinarii et alii testes, de quibus ex aliqua rationabili causa timetur, etiamsit contumax sive sit absensnon possit. Sed si actor non convenerit adversarium infra ann
Abbreviated transcription (Latin):
Iutrum is qui monasfrum ẽ iug¬
ressus habitum sumendo noui¬
cu si añ ꝓfessionẽ emissam infra
rempus ꝓbationis exire uoluer
it. licite possit absq: apostasie no¬
ta᷑ ul uoxi p̾sertimcum debita
moꝵ correctione ad scłm remea¬
disciplinam aut si forte nõ pla¬
cucrit morib emendatus adsta¬
tuum pristimim reu̾tatur. In pu¬
mo cãsr. ebet ut regularit uui¬
at ad laxiotem saltem regulani
agnoseatur ꝓpositum sumi m pͥ¬
um illi qui manns minoribꝰ
constitriti nonicioꝵ habitum su¬
iceperunt. ⁊ infra annum post
bus ad sacros ordines sunt ꝓmoti
sustim̾ debeant millis eccłis mi¬
nistrare inquib sunt ab eiscem

Expanded text:
utrum is, qui monasterium est ingressus habitum assumendo nouicii, si ante professionem emissam infra tempus probationis uoluerit exire, licite possit absque apostasie nota uel noxa, presertim cum debita morum correctione, ad seculum remeaplinam, aut si forsitan non placuerit, moribus emendatus ad statum pristinum revertatur. In primo casu debet, ut regulariter vivat, ad laxiorem saltem regulam agnoscatur, propositum suum um illi qui in annis minoribus constituti novitiorum habitum susceperunt, et infra annum postm hoc scientibus ad sacros ordines sunt promoti, sustineri debeant in illis ecclesiis ministrare in quibus fuerint ab eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
dobiles ⁊ mopes magis illuc ĩ
defectum quam ad ꝓfectum ac¬
cedunt. crim isti pugnare no
possunt. ⁊ illi mendicare coga
uł artifices ⁊ agricole qui de la¬
borib sis sibi possunt acquire¬
ncitatem in habitantium ibi si
dimenti cam credinitur habe¬
re. qd̾ prmus indulgenda dila¬
tio. scdis aut est redempto ĩiu¬
genda. ac r̾r facultare pensata
quas possut aut quas facturi
eẽnt expensas ꝑsonarũ. p̾terca
conpensato labore insubsidiũ
tre sc̃e trans mittant. exequen¬
tes peralios quos ꝑ se nequunt
ad implere. ¶ Rursũs iurer il¬
les qui ꝓ defentione tr̃e sc̃e uotũ
ꝑegrinationis emittunt ⁊ eos qͥ¬
bus ꝓsatisfactione suoꝵcrimi
ccursus. ⁊ cirea sctos plus labor
uñ si quis hoc medo nouentiũ
est inutilis ad pugnandum ꝙͣ.¬
uis habilicad eundum. melins
est reoiniem uotum ꝙͣ. expen¬

Expanded text:
debiles et inopes magis illuc in defectum quam profectum accedunt, cum isti pugnare non possunt et illi mendicare coganvel artifices et agricole, qui de laboribus suis sibi possunt acquireucitatem inhabitantium ibi sindimenti causam creduntur habere, quod primis est indulgenda dilatio, secundis autem est redemptio injungenda, ac rerum facultate pensata, quas possunt aut quas facturi essent expensas, personarum praeterea recompensato labore, in subsidium terrae sanctae transmittant, exsequentes per alios quod per se nequeunt adimplere. Rursus inter illos, qui pro defensione terrae sanctae votum peregrinationis emittunt, et eos, quibus pro satisfactione suorum criminccursus, et circa secundos plus labor Unde, si quis hoc modo voventium est inutilis ad pugnandum, quamvis habilis ad eundum, melius est redi
Abbreviated transcription (Latin):
cr̃s quas exib ab alii excolendas ñ
quidem deductis sumptib aut semi¬
unuũsalis domimi sibi reddi ꝓcepit
luas eẽ decimas ⁊ ꝑrimicias aissen̾ĩs
occasione p̾missa. uł excogitata ma¬
debita sit solutio decimarumin tm̃
ut ad eas cłicis exibendas. quib eas
cunctis om̃io ꝓuentib decime st̃
redoende. si c̃ colonus de parte fruc¬
tuum que sibi remanet ratione
culture. sic ⁊ dñs de porcione ꝙͣ per¬
cipit tatione tr̃e decunaui reodere
sine diminutione tenet᷑. p̾textu uͦ¬

Expanded text:
ris quas exhibet aliis excolendas, non quidem deductis sumptibus aut semiuniversalis dominii sibi reddi praecepit, suas esse decimas et primitias asseverans, occasione praemissadebita sit solutio decimarum, in tantum ut ad eas clericis exhibendas, quibus eascunctis omnino proventibus decimae sint reddendae, sicut colonus de parte fructuum quae sibi remanet ratione culturae, sic et dominus de portione quam percipit ratione terrae, decimam reddere sine diminutione tenetur. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
illum. alia adalium ꝑtineant.ita
ut ille dundat qui amplius tp̃riᷤ
neat quem plebs clegerit.S si au
⁊ illi sinim qui ex conatistis conũ¬
si sunt płimoꝵ uoluntas paucio¬
rib p̾feratur. Si añt ꝑtes cqual¬
es sunt: maioris tpñs ep̃o depute¬
tur.Si aũt ita płrma loca mueni¬

Expanded text:
illum, alia ad illum pertineant, ita ut ille dividat, qui amplius temporis neat quem plebs elegerit. Quod si et illi suum, qui ex Donati parte conversi sunt, plurimorum voluntas paucioribus praeferatur: si autem partes aequales sunt, majoris temporis episcopo deputetur. Si autem ita plurima loca inveni
Abbreviated transcription (Latin):
sci augꝰ eo fecit abiecto tenore
ut indomo sua ꝓpria cum om̃i
sua substantia remaneret. Sa¬
ne in euis dem ordinis habitu
bienmo post ꝑmansit. lie id se
tam metu regio qͣ parentum
uotum emiẜat. eo dimisso de pa
IIII. sustulit filios tempore pro

Expanded text:
stini eo fecit adjecto tenore, ut in domo propria cum omni sua substantia remaneret. Sane in ejusdem ordinis habitu biennio post mansit, licet id se tam metu regio quam parentumvotum emiserat, eo dimisso de parquatuor sustulit filios tempore pro
Abbreviated transcription (Latin):
cum humilitate ⁊ puritate deb¬
am indulgere. ne uideatur ꝓpo¬
situm inpedire diuititꝰ inspira¬
tum. Si uero ꝓbabiłr dubitenir
ritrum quis uelit ad ordinem
arciorem an laxiorem ex carita¬
re an ex temeritate transite. suꝑ¬
ioris est indicium requirendum.
ne forte angelus sathane uluc

Expanded text:
cultate ac pravitate debeam indulgere, ne videatur propositum impedire divinitus inspiratum. Si vero probabiliter dubitetur utrum quis velit ad ordinem arctiorem an laxiorem ex charitate an ex temeritate transire, superioris est judicium requirendum, ne forte angelus Satanae in luc
Abbreviated transcription (Latin):
ligionis obtentu transire. ⁊t u
ibi libertas ⁊ que spũ dei agunt᷑¬
posita uisto. ea ratione indetur
hoc illis fuisłe concessum ne quic
p̾sumptum. nõ cͥpem ut ei tran¬
senndi licencia denegetur qui
c̃am cum humilitate ac purita¬
ce dux̾it postulandam. ut nõ fic¬
te s uere ad frugem melioris iute¬

Expanded text:
ligionis obtentu transire, ut unibi libertas, et qui spiritu Dei aguntposita iusto, ea ratione videtur hoc illis fuisse concessum, ne quissumptum; non quidem, ut ei transeundi licentia denegetur, qui eam cum humilitate ac puritate duxerit postulandam, quatenus non ficte, sed vere ad frugem melioris vit
Abbreviated transcription (Latin):
deserere p̾sulatum. qm̃ si ẽ maiꝰ
donum minori bono p̃̾ponitur.ita
comuis utilitas sp̃ali utilitati
p̾fertur. ⁊ in hoc casu rocde p̾pomi¬
tut doctrina silentio sollicitudo
contemplatiom ⁊ labor quieti.
chele scd̾m carnem natus est. s¬

Expanded text:
deserere praesulatum, quoniam sicut majus bonum minori bono praeponitur, ita communis utilitas speciali utilitati praefertur; et in hoc casu recte praeponitur doctrina silentio, sollicitudo contemplationi, et labor quieti. chele secundum carnem natus est, s
Abbreviated transcription (Latin):
int̾. R.⁊u. tam modiciun erar
era .d. que maio occupat spac
ito cercius est conpertum ꝙ
sub uetusto sigillo carra fue¬
iat perforata.⁊ ꝑ gluitinum

Expanded text:
inter R et V tam modicum erat tera D, quae majus occupat spatirto certius est compertum quod sub vetusto sigillo charta fuerat perforata et per glutinum
Abbreviated transcription (Latin):
duas diccas extra snam diocesĩ.¬
iimine tra hebatur scum ip̃e
archiep̃c terminũ intali locosta¬
tuerit qui remotꝰ ab alo non
erat ultra ꝙͣ uisum est ꝑ ꝯst̃. ꝯ.¬

Expanded text:
duas dietas extra suam diocesim trahebatur, cum ipse archiepiscopus terminum in tali loco statuerit qui remotus ab illo non erat ultra quam prouisum est per
Abbreviated transcription (Latin):
possedissei uerum si de p̾script¬
ione. ⁊ int̾tupnone in t̾partes
fuerit mota questio. ab utraq
ꝑte restes recipi debent.⁊ siꝑ
bata fuerit int̾ruptio prescͣrip

Expanded text:
possedisse. Verum si de prescriptione et interruptione, inter partes fuerit mota questio, ab utraque parte testes recipi debent et si probata fuerit interruptio, prescrip
Abbreviated transcription (Latin):
tostes absq ulla infaiia. uł
suspitione. uł manifesta mac¬
ula inferendo testimonio reqͥi
bus alio tempore commneti nł
fessi fuerunt testib obiciunt᷑¬

Expanded text:
testes absque ulla infamia, vel suspicione, vel manifesta macula, in ferendo testimonio, requibus alio tempore convicti, vel confessi fuerint, testibus objiciunt
Abbreviated transcription (French):
tium sui iuris sustiueat lesio¬
nem. presenti pagma ub indul¬
gemus quanꝰ uos ⁊ monastii
ur̃i conuersi posins incansis eiꝰ¬
dem deficientib alus testibus

Expanded text:
tium sui iuris sustineat lesionem, presenti vobis pagina indulgemus, quatenus vos et monasterii vestri conversi, possitis in causis eiusdem, deficientibus aliis testibus
Abbreviated transcription (Latin):
Illud aũt iuiramentũ ẽ ꝓculdu¬
infidelis. ⁊ nollet coh̾itare iuiro
absq contumelia creatoris uł
ut ulum ꝑtraheret ad infideli¬
tans errorem. tunc incunctan¬
ter deb illam nupetere apndi¬

Expanded text:
Illud autem juramentum est procul duinfidelis et nollet cohabitare viro absque contumelia Creatoris, vel ut illum pertraheret ad infidelitatis errorem, vir incunctanter deberet illam impetere apud
Abbreviated transcription (Latin):
cedat ex corde. quia tñ homin¬
um escrecente malicia simp¬
lici asẜciomi uł negationi nix
pene. nec exstentium s cxigc̃¬
cium iramentum. Nam in¬
credulitas hiꝰ. magis est peua
qͣ. culpa. Uñ non oixit malũ
s dixit amalolic: eũi uiram¬
entum dommnꝰ ꝓhibuisse in
deatur. nusqͣ. tameu ꝑ creato¬
rem s pcreaturam iupare pro

Expanded text:
cedat ex corde; quia tamen, hominum excrescente malitia, simplici affirmationi, vel negationi vix poenae, nec exhibentium, sed exigentium juramentum. Nam incredulitas hujusmodi magis est poena quam culpa, unde non dixit, malum, sed dixit, a malo. Licet enim juramentum prohibuisse Dominus videatur, nusquam tamen per Creatorem, sed per creaturam jurare pro
Abbreviated transcription (Latin):
posser a cũm p̾scriptione re¬
rum eccłiasticaꝵ bona fides ⁊
iustus titulus ex igitatur. ⁊ si
ctiam locum posset habere
prescriptio non credimus ce
ntenariam prescriptonem
que sola currit aduersꝰ .ro.¬

Expanded text:
ne rerum ecclesiasticarum bona fides et justus titulus exigantur. Quod si etiam locum potuisset habere praescriptio, non credimus, te centenariam praescriptionem, quae sola currit adversus Ro
Abbreviated transcription (Latin):
ut inf̾ra certum tempꝰ aidice
assigñadum. om̃s dilatorie ꝓpo¬
nantur. ita q si partes extunc
aliquas uoluerint oppon̾e qͣs nõ
fuerint ꝓtestatr. nullatenus
audiantur. nisi forte anqua de
nere fidem faciat uiramento.¬

Expanded text:
ut infra certum tempus a judice assignandum omnes dilatoriae proponantur; ita, quod si partes extunc aliquas voluerint proponere, quas non fuerint protestatae, nullatenus audiantur, nisi forte de novo anere, fidem faciat juramento
Abbreviated transcription (Latin):
es canonicas. mainfesta acensa
o in aliis obẜuari. neq tu qn sb̃
premisso tenore mirasti habebas
inmente ut ꝓpt̾ca uenires contͣ
canonicas sanctionee.alioquin
uon iuramentum s ꝑuirium po

Expanded text:
es canonicas, manifesta criminadebet in aliis observari, neque tu, quando sub premisso tenore iurasti, habebas in mente ut propterea venires contra canonicas sanctiones, alioquin non iuramentum, sed periurium po
Abbreviated transcription (Latin):
issent. iuiramento firmarunt
ꝙ uec ꝑ se. nec ꝑ alium p̾dc̃as us¬
uras repeterent. ⁊ił apud eccłias¬
ticum iudicem. siue etiam secu¬
larem suꝑ hus depouerent quest¬

Expanded text:
ito juramento firmarunt, quod nec per se nec per alium praedictas usuras repeterent, vel apud ecclesiasticum judicem, seu etiam saecularem, super eis deponerent quaest
Abbreviated transcription (Latin):
qud̃ utralib pars pot̾ instru¬
menta eniam post publicati¬
onem artestationum. usq ad
disfiuitiue sñe calenlum ex¬
ibere anreqͣ sit in causa conc¬
lusum. Suꝑ t̾cio uero articulo

Expanded text:
quod utralibet pars instrumenta potest etiam post publicationem attestationum usque ad diffinitivae sententiae calculum exhibere antequam fuerit in causa conclusum. Super tertio vero capitulo
Abbreviated transcription (Latin):
mandamꝰ ut reꝓbata mone¬
ta que alegituno ᷤ pondere fue¬
rat defraudata. alia sub noĩe
patris tur habuit meliorem.
cum ea pariter expendatur. ꝑ
ri ⁊ iuramentum ẜnari. ue¬
rumptũ si monetã ip̃am in pr¬
estatione uiramenti credebas

Expanded text:
mandamus ut reprobata moneta quae a legitimo pondere fuerat diminuta, alia sub nominepatris tui habuit meliorem; cum ea pariter expendatur, per rit et juramentum servari. Veuod monetam ipsam in prestatione iuramenti crederet
Abbreviated transcription (Latin):
arto ꝑ instrimenta locationũ
quas fecerant diu̾sis personis
albata monast̾ii memorati.
testes quoq ꝓduxerat ꝑ quos
intebatur ꝓbareꝙ monasteri¬
fania publica erar ea onñia p̾¬
fato mouast̾io aiaindc̃o litardo
fusse donata. Ser contra priui
tuo multa fueriuit obiecta pͥ¬
ino qr ibi marime apparebar
inderetur recencior apparebat
scriptura. tamqͣ uõ illo rempo¬
re factam fusse Tercio quia
falsu sigillum incõse iudeb¬
atur appositum. eo ꝙ amedia
parte sigilli apparebat quedã
ymago nõ cum mitra incapi¬
te s cum pillco. nõ induta pon¬
rificalib s realib tenens ĩma
s quasi sceptrum iegale. cuiꝰ
facies nõ apparebat integra.
diam. que tñ tota uacua rema¬
nebat. s quedam ymago uide¬
batur er ea pociis fuisse deleta.
quia cera in ea parte. nec inco¬
lore. nec inplancie relique

Expanded text:
arto, per instrumenta locationum quas fecerant diversis personis abbates monasterii memorati. Testes quoque produxerat, per quos nitebatur probare quod monasterifama publica erat ea omnia praefato monasterio a jamdicto Luitardo fuisse donata. Sed contra priviltuo multa fuerunt objecta. Primo, quia ibi maxime apparebat deretur, recentior apparebat scriptura, tanquam non illo tempore facta fuisset. Tertio, quia falsum sigillum vitiose videbatur appositum, eo quod a media parte sigilli apparebat quaedam imago non cum mitra in capite sed cum pileo, nec induta pontificalibus sed regalibus, tenens in ma quasi sceptrum regale, cujus facies non apparebat integra stamen tota vacua remanebat; sed quaedam imago videbatur ex ea fuisse deleta, quia certa in ea parte nec in colore nec in planitie reliquae
Abbreviated transcription (Latin):
etiam nr̃as. nec solum oubi¬
as szenam certas constiterit
impetrasse carerr uolumus
aliqͣ decretalis dqua iudex mͥ¬
iro dubitet allegatur. si eade
sit dissona scd̃m ip̃am nõ in¬
dicet. s suꝑiorem consulat sr̃¬

Expanded text:
et nostras, nec solum dubias, sed et certas constiterit impetrasse, carere volumus aliqua Decretalis, de qua judex merito dubitet, allegatur, si eademsit dissona, secundum ipsam non judicet, sed superiorem consulat s
Abbreviated transcription (Latin):
ruit q. neqͣquam susficiebant
duob cłicis facultates occłie m̃¬
morate. adiciens ꝙ predõs .c. nõ
crat ydoneus ad illiꝯ ecclie bene¬
ficium obtinendum.⁊iͣ. Causã¬

Expanded text:
ruit quod nequaquam sufficiebant duobus clericis facultates ecclesiae memoratae, adjiciens quod praedictus C. non erat idoneus ad illius ecclesiae beneficium obtinendum. U
Abbreviated transcription (Latin):
tran fuisse noscuntur qui tales
aiiramenti nerib absoluunt.
Ceteruu ut agatur consulcius
ramenta non ẜuent. s sinõ ea
aitende ruit. nõ obhoc sunt tãqͣ
ꝓ mortali crimine puruendi.

Expanded text:
trati fuisse noscuntur, qui tales a iuramenti nexibus absoluerunt. Ceterum ut agatur consultius ramenta non servent, sed si non ea attenderint, non ob hoc sunt tanquam pro mortali crimine puniendi.
Abbreviated transcription (Latin):
Mam si post contractum conmi¬
gium uir ꝓpt̾ formeationcni
ucite pot̾ uxorem asua coħ̾ita¬
tione dumittere. longe forcis
casu uinculo iuramenti . q. qui¬
dam ꝓpt̃ subinteingendam con¬
ditionem est tale ut is qui uir¬
auit ad utrumq sine trausgre

Expanded text:
am si post contractum conjugium vir propter fornicationem licite potest uxorem a sua cohabitatione dimittere, longe fortiuscasu vinculo juramenti; quod quidem, propter subintelligendam conditionem, est tale ut is qui juravit, ad utrumque sine transgre
Abbreviated transcription (Latin):
soparari. Accusatores .iim̃. ꝓdu¬
uerunt testes firmit assere̾ntes
qd̾ postqͣ mulier cum predc̃o in¬
io contraxerat. m̾m̃. consangu¬
ineum iuri eiusdem. solum cũ
sola. mdum cum nudam eo¬
dem lecto iacentem ea ut cre¬
debant intentione. ut eam co¬
gnosceret carnalit̾ indetunt

Expanded text:
separari, accusatores matrimonii produxerunt testes firmiter asserentes quod, postquam mulier cum predicto viro contraxerat matrimonium, consanguineum eiusdem viri, solum cum sola, nudum cum nuda, in eodem lecto iacentem, ea, ut credebant, intentione, ut eam cognosceret carnaliter, viderun
Abbreviated transcription (Latin):
iulegia tomanoꝵ imꝑaroꝵ pre¬
ter prunlogium henrrici. uel
falsa reperta sunt uł falsata. ser
⁊ ip̃in henrrici peuulegium o¬
ad fidemastruendam nõ iudrł.¬
atur sufficere. quia nec erat pn
lic icus. nec de cet̾is litr̾is insi ħ
adiunctõ deigr̃a apparebat.ita
ꝙ ex litt̾is ip̃is uõ magis poterat
conꝓbari fuisse sigillum benr¬
rici ꝙͣ lodoici. Instrumentum
quedam in ip̃o apparebant lit᷑
tiun quia subscriptio notariĩ
indebatur manus alterius fu
isse qͣ. subscriptio instrumenii.
cum tñ notarius in subscript
lutera queq̾. tecencior indebat᷑¬
tu ut antiquiꝰ appareret. In
om̃ib enam imꝑialib priulle¬
giis que post̾iora fuerant nulla
est habita mencio de illa stña qͣ¬
uis in eoꝵ aliquib mencio fc̃a
fuerat luitardi qui diecbanir
donationcin fecisse. Porro sile¬

Expanded text:
ilegia Rom. imperatorum, praeter privilegium Henrici, vel falsa reperta sunt vel falsata. Sed et ipsum Henrici privilegium ad fidem astruendam non videbatur sufficere; quia nec erat publicet icus, nec de caeteris litteris nisi haec adjectio, Dei gratia, comparebat; ita quod ex litteris ipsis non magis poterat comprobari fuisse sigillum Henrici quam Lodoici. Instrumentum quaedam in ipso apparebant liturae, tum quia subscriptio notarii videbatur alterius manus fuisse quam conscriptio instrumenti; cum tamen notarius in subscriptiLittera quoque recentior videbatm, ut antiquius appareret. In omnibus etiam imperialibus privilegiis quae posteriora fuerant nulla prorsus est habita mentio de illa sententia, quamvis in eorum aliquibus mentio facta fuerit Luitardi, qui dicebatur donationem fecisse. Porro si le
Abbreviated transcription (Latin):
menibrum. uł capiatur mala
captione. consilum ꝙ mchi
aut ꝑ seaut ꝑ luteras aut per
nuncium manite stabit. ad eor
dampnum nulli pandara. pap

Expanded text:
membrum aut capiatur mala captione. Consilium quod mihi per se aut per litteras aut per nuntium manifestabit ad eorum damnum nulli pandam. Pap
Abbreviated transcription (Latin):
.I. nõ luitardus s lotarius leg¬
eretur .ꝙ. etiam inde conuun¬
cipoterat. ꝙ scd̾m disposition¬
em aliarum litterarum in t̾
L⁊t. non erat spacium insi
ꝙ potiuss miam litreram con

Expanded text:
io non Luitardus sed Lotarius legeretur. Quod etiam inde cognosci poterat, quia secundum dispositionem aliarum litterarum inter L et T non erat spatium nisi quod potuisset unam litteram con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ non tam erat absolutio ne¬
cesłaria .ꝙͣ. iuterpreratio reqͥr¬
enda. qm̃i cum uiramentum
fecisti monetam aut falsam¬
esse aut legitunam eẽ credebaᷤ

Expanded text:
 non tam erat absolutio necessaria quam interpretatio requirenda, quoniam cum iuramentum fecisti monetam aut falsam aut legitimam esse credebas.
Abbreviated transcription (Latin):
sse sigillum. ꝙ. in una medieta
ip̃o sigillo nulle alie lutere app¬
arebant. nisi que nomen ꝓpriũ
cum hac adiunctione dei gr̃a
dus innomine ꝓprio q. exprim

Expanded text:
sse sigillum, quod in una medietatipso sigillo nullae aliae litterae apparebant, nisi quae nomen proprium cum hac adjectione Dei gratidus, in nomine proprio quod exprim