comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nistudio cdate oꝑam mboni regis aulam ac iura concurrere. ꝓpt̾
hoc demq uerus ꝓpħa cum eẽc prescus nobiscum. &e quosdam ex
diuitib negligentes erga dei cultum uideret: huius rei ita aꝑuit ue¬
ritatem. Nemo potest inquit duob dm̃s scruire. Et non potestĩ do
publice sola nissione faciebat cetos uidere. surdos audire. fuga¬
bat demones. egris sanitatẽ reddebat & mortius uitam. cumq
nichil ei eẽt impossibile itiam cogitationes hominum ꝑuidebat
qd̾ nulli c̃ possibile nisi soli deo. hic annunciabat regnum dei cui
nos de omnib quȩ dicebat tanquam uero ꝓpħe credidimꝰ firmi¬
tatem fidei nr̃t non solum exuerbis eius s ex oꝑib assumentes
quia dicta legis que ante multas generationes de presentia eius
ex posuerant in ipso consignantur & imagines gestoꝵ moysi. & an
ipsum patriarche iacob ipsius ꝑ omnia typum ferebant. Tempꝰ

Expanded text:
ni studio date operam in boni regis aulam ac jura concurrere. Propter ni studio date operam in boni regis aulam ac jura concurrere. Propter hoc denique verus propheta, cum esset praesens nobiscum et quosdam ex divitibus negligentes erga Domini cultum videret, hujus rei ita aperuit veritatem. « Nemo potest, inquit, duobus dominis servire, et non potestis Domino publice sola jussione faciebat caecos videre, surdos audire, fugabat daemones, aegris sanitatem reddebat, et mortuis vitam, cumque nihil esset ei impossibile etiam cogitationes hominum praevidebat, quod nulli est possibile nisi soli Deo; hic annuntiabat regnum Dei, cui nos de omnibus quae dicebat tanquam vero Prophetae credimus, firmitatem fidei nostrae non solum ex verbis ejus, sed ex operibus assumentes, qui dicta legis quam ante multas generationes de poenitentia ejus exposuerant in ipso designantur, et imaginem gestorum Moysi, et ante ipsum patriarchae Jacob ipsius per omnia typum ferebant. Tempus
Abbreviated transcription (Latin):
sit in hoꝵ ꝑmutatione diũsitas. Propter quod consilium do umi¬
cinꝙ discentium libenter prebert aurem uerbo dei. & cum amore
u̾itatis audire que dicimus. ut mens optimo semine suscepto ꝑ
bonos actus letos afferat fructus. Nam si me docente eaque ad sa¬
lutem ꝑt̾inent reciꝑe quis abnuit. & animo prauis opinionib occu¬
pato obsistere nititur. non ex nob̾ s ex semet ipso habebit ꝑeundi
causam. Debit enm tusto iudicio eraminare que dicimꝰ. & intelli¬
gere quia uerba loquimur ũiratis. ut cognitis his que sunt᷑ &e in
bonis actib dirigens uiam suam. regni celoꝵ possit particeps in
mum etiam ipse fiat dominatoris omnium iocunda possessio. Nã
qui ꝑmanet in malo. & seruus ẽ mali. non potest effici portio bo
fiat portio. cui se ad obediendũ ipse subiecerit. Et quia definitum
est apud dm̃ non posse unum hominẽ utriusq regni ẽc̃ scruum: om¬

Expanded text:
sit in horum permutatione diversitas, pariter quod consilium do unisit in horum permutatione diversitas, pariter quod consilium do unicuique discenti, libenter praebere aurem verbo Dei, et cum amore veritatis Domini audire quae dicimus, ut mens, optimo semine suscepto, per bonos actus laetos afferat fructus. Nam si me docente ea quae ad salutem pertinent, recipere quis abnuit, et animo pravis opinionibus occupato obsistere nititur, non ex vobis, sed ex semetipso habebit pereundi causam. Debet enim justo judicio examinare quae dicimus, et intelligere quia verba loquimur veritatis, ut cognitis his quae sunt ut sunt, in bonis actibus dirigens viam suam regni coelorum possit particeps inmum etiam ipse fiat dominatoris omnium jucunda possessio. Nam qui permanet in malo et servus est mali, non potest effici portio bonfiat portio cui se ad obediendum ipse subjecerit. Et quia definitum est apud Dominum non posse unum hominem utriusque regni esse servum, om
Abbreviated transcription (Latin):
latur bonoꝵ sibi dostͥnam fuisse aelatam. requirat intentiꝰ & discẽ
non desinat usꝙ quo cognoscat si ẽ uere aliud scłm in quo bonis pͥ¬
mia p̃parata sunt. Et cum certus de hoc fuerit. gras agat deo qd̃ s ũi¬
tatis lumen ostenderit. De cetero dirigat actus suos inomnib oꝑi¬
bus bonis. quoꝵ s in futuro mercedem certus est p̃paratam. de¬
mitans ꝑ omnia & stupens ceteroꝵ hominũ errores. & qd ante acu¬
los positam ũitatẽ nemo uidebat. Ipse camen gaudens suꝑ diuitiis
sapientiȩ quas inuenit insatiabiliter his ꝑfruatur & exeritto bo¬
noꝵ operum aelestetur festinans ad scłm futurum mundo corde o
pura conscientia ꝑuenire. uͥ etiam uidere dm̃ regem omniũ possit.
His autem omnib earere nos & fraudari sola facit ignorantia.
Dum enim ignorant homines qͣntum bom habcat scientia. igno¬
rantiȩ malum de se ñ patiuntur exdudi. Nesciunt enim quanta

Expanded text:
lanter bonorum sibi doctrinam fuisse delatam requirat intentius et discere lanter bonorum sibi doctrinam fuisse delatam requirat intentius et discere non desinat usquequo cognoscat, si est vere aliud saeculum in quo bonis praemia praeparata sint, et cum certus de hoc fuerit, gratias agat Deo. Quod si veritatis lumen ostenderit de caetero dirigat actus suos in omnibus operibus bonis, quorum sibi in futuro mercedem certus est praeparatam demirans per omnia, et stupens caeterorum hominum errores, et quod ante oculos positam veritatem nemo videbat. Ipse tantum gaudens super divitiis sapientiae quas invenit satiabiliter his perfruatur, et exercitio bonorum operum delectetur, festinans ad saeculum futurum mundo corde et pura conscientia pervenire, et etiam videre Deum Regem omnium possit. His autem omnibus carere nos, et fraudari sola facit ignorantia. Dum enim ignorant homines quantum boni habeat scientia, ignorantiae malum de se non patiuntur excludi. Nesciunt enim quanta
Abbreviated transcription (Latin):
ãt ut audientes eum iam non haberent in potestate aliuid facẽ¬
quam audierant. uis erat quedam natuȩ ꝑ qͣm liberum ñ cẽt
ad aliam migrare sententiam. flut si rursus ex audientib nullũ
omnino reciꝑet. & hoc nature ins erat que aliquid unũ cogeret fic¬
ri & alteri parti non daret locum. Nunc autem q liberum ẽ ani¬
mo inquam uelit partem declinare iudicium suũ & qͣm ꝓbaue¬
rit eligere uiam. constat euidenter inẽc hominib arbitrii liberta¬
tem. Igitur pͥus qͣm audiat quis quod ei expedit. certum ẽ q igno¬
ret aeignorans uult ce desiderat quod non expedit ag̃e ꝓpter quod
ꝓ hoc non iuidicatur. Cum uero audierit causas erroris sui. & ratio¬
nem ũntatis acccꝑit. tunc si ꝑmanserit in his errorib quib dudũ
fuerat p̃uentus. recte iam uocabitur ad iudicium daturus penã
qr uitȩ huiꝰ spacium qd̾ ad bene uiuendum accepit: in ludibriiꝰ
consumpserit erroꝵ. Qui uͦ audiens hȩc libenter accepit &e gratu¬

Expanded text:
non haberent in potestate aliud facerquam audierant; vis erat quaedam naturae per quam liberum non est ad aliam migrare sententiam, aut si rursus ex audientibus nullo omnino reciperet, et hoc naturae vis erat, quae aliquid unum cogeret fieri, et alteri parti non daret locum, nunc autem quia liberum est animo in quam velit partem declinare judicium suum, et quam probaverit eligere viam, constat evidenter inesse hominibus arbitrii libertatem, igitur priusquam audiat quis quod ei expedit, certum est quia ignoret, et ignorans vult, et desiderat quod non expedit agere, propter quod pro hoc non judicatur. Cum vero audierit causas erroris sui et rationem veritatis acceperit, tunc 10 si permanserit in his erroribus quibus dudum fuerat praeventus, recte jam vocabitur ad judicium daturus poenas, quia vitae hujus spatium quod ad bene vivendum accipit, in ludibriis consumpserit errorum. Qui vero audiens haec libenter accepit, et gratu
Abbreviated transcription (Latin):
in iudicio cum generatione hac & condemnabunt eam ꝙ pe¬
nitentiam egerunt in p̃dicatione ione. Et ecce plusquã iona
hic. Uidctis gͦ quo modo eos qui erudiebantur ex lege adduc¬
tis ad exemplum illis qui ex gentili ignorantia ueniebant.
ostendens eos nec equales illis ẽt̃ qui in errorc positi indeban¬
tur ex ipsa tantum comparatione condeminat. Ex quib om¬
nib sermo quem ꝓposuimus approbatur. ut castimonia q̃
aliquatemis etiam ab his qui in errore sunt positi custoditur.
to magis quo apud nos obseruantiȩ cius p̃mia eterna sunt po
in suo ordine semꝑ custodiat fr̃s &e sibi placere in omnib coi

Expanded text:
in judicio cum generatione hac, et condemnabunt eam, quia poenitentiam egerunt in praedicatione Jonae, et ecce plusquam Jonas hic . » Videtis ergo quomodo eos qui erudiebantur ex lege, adductis ad exemplum illis qui ex gentili ignorantia veniebant, et ostendens eos nec aequales illis esse qui in errore positi videbantur, ex ipsa tamen comparatione condemnatos. Ex quibus omnibus sermo quem proposuimus approbatur, ut testimonia quae aliquatenus etiam ab his qui in errore sunt positi custoditur, eo magis quod apud nos observantiae ejus praemia aeterna sunt posin suo ordine semper custodiat, fratres, et sibi placere in omnibus co
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ tenebras depellert. Grande enim malumẽ ut diximꝰ ignorantio.
s quia substantiam non habet facile abhis qui studiosi sunt esfuga¬
tur. Non cnim aliud ẽ ignorantia. nͥ non agnouisse qd̾ expedit. Ubi
autem cognou̾is: ꝑit ignorantia. Queri gͥ magnoꝑe debet u̾itatis
agintio. quam nemo alius assignare potest mliuerus ꝓpheta. hȩc

Expanded text:
e enim malum est, ut diximus, ignorantia, sed quia substantiam non habet facile ab his qui studiosi sunt effugatur. Non enim aliud est ignorantia, nisi non cognovisse quod expedit, ubi autem cognoveris perit ignorantia, quaeri ergo in agone debet veritatis agnitio, quam nemo alius assignare potest
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ hereditariis sedib moleste & indignanter auellitur. Et ideo paulu¬
lum laborandũ nob̾ t̃. ut indignantis ignorantiȩ p̃sumptiones. sci¬
entiȩ ratione resecemus. in his p̃ci pue qui in aliquib minus rectis
opmionib p̃uenti sunt. ꝑ quas quasi sub sperie alicuius scientie ig¬
norantia in his uehementius radicata est. Nichil est enim grauiꝰ quam
sud quod ignorat quis scire se credat. & defendat uerũ eẽ qd̾ falsum est.
Quod tale est quale si quis ibrius sobrium se putet. & agat quidem
cuncta ut ebrius. sobrium se tamen ce ipse putet. & dici a cattris ue¬
lit. Ita sunt gͦ & hiignorantes quod uerum est. specientam en alicuiꝰ
scientiȩ tinent. & mala quasi bona grrunt atꝙ ad ꝑnitiem quasi

Expanded text:
Et ideo paululum laborandum nobis est, ut indignantes ignorantiae praesumptiones scientiae ratione resecemus in his praecipue qui in aliquibus minus rectis opinionibus praeventi sunt, per quas quasi sub specie alicujus scientiae ignorantia in his vehementius radicata est. Nihil enim est gravius quamire se credat et defendat verum esse quod falsum est, quod tale est, quale si quis ebrius sobrium se putet, et agat quidam cuncta ut ebrius, sobrium se tamen et ipse putet, et dici a caeteris velit: ita sunt ergo et hi ignorantes quod verum est, speciem tamen alicujus scientiae tenent et mala quasi bona geru
Abbreviated transcription (Latin):
tum ꝑ capita accepit apopulo. & iudicandi popłos sorte susceꝑ¬
ta de mundis immundis ꝙ iudicabat. S si alius exipso un¬
guento ꝑunctus ẽ. uirtute inde concepta ctiam ipserexant ꝓ¬
pheta aut pontifex fiebat. Quod si temporalis gratia ab homi¬
nib composita tantum potuit. intelligite iam quantũ sit ills̾
unguentum quod adeo de uirgulto uitȩ ꝓlatum ẽ. cum hoc qd̾
ab hominib factum ẽ tam eximias inter homines conferat
ꝑunctus. & in cruitate constitutus scripturis sacris eruditus.
iarus & p̾̃ciosus hominib oppido ẽc̃ debet. Quem quasi xp̃ilo¬

Expanded text:
i populos sorte suscepta de mundis immundisque judicabat. Sed si alius ex ipso unguento perunctus est, virtute inde concepta, etiam ipse rex, aut propheta aut pontifex fiebat. Quod si temporalis gratia ab hominibus composita tantum potuit, intelligite jam quantum sit illud unguentum quod a Domino de virgulto vitae prolatum est, cum hoc quod ab hominibus factum est tam eximias inter homines conferat perunctus, et in civitate constitutus, Scripturis sacris conditus, charus
Abbreviated transcription (Latin):
recipit: recipit eum qui me misit. Nichil enim inustius uł in¬
honestius ẽ quam filios patrib rebelles aut clerios uel laicos
doctorib. seu discipulos magistris inobedientes uel ꝓt̃uos exis¬
tere. Nouimus cnum pͥmum hominẽ ꝑ mobedientiam eccidi¬
se. iicuco om̃s hoc uitium summoꝑe cauere monemꝰ. Et q dñs¬

Expanded text:
eum qui me misit , » nihil enim injustius vel inhonestius est quam filios patribus rebelles, aut clericos vel laicos doctoribus seu discipulos magistris inobedientes vel protervos existere. Novimus enim primum hominem per inobedientiam cecidisse, idcirco omnes hoc
Abbreviated transcription (Latin):
homines patiuntur. alii patientes sanant. causa sine dubio uel
patiendi uel curandi noᷤcenda c̃. Que nonalia ẽt quam patientib
quidem infidelitatis. curantib uero fidei demonstratur. Infidebi¬
tas enim dum non credit futurum dei iudiciũ: peccandilieatiam
prebet. Peccatum ucro hominẽ passionib obuorium facit. fiies

Expanded text:
tes sanant, causa sine dubio vel patiendi vel curandi noscenda est. Quae non alia esse quam patientibus quidem infidelitatis, curantibus vero fidei demonstratur; infidelitas enim, dum non credit futurum Domini judicium, peccandi licentiam praebet, peccatum vero hominem passionibus obnoxium fac
Abbreviated transcription (Latin):
cere atq agere bona retusat. magis diaboli quam xp̃i membrum
ẽẽ ostenditur. & potius infideł quam fidelis monstratur. Quomodo
g non omnib hoc amabile est cunctis ꝙ cxoptatum ut que ignorat:
discat. & que didicerit doctat: Certissimũ namꝙ ẽ qd̾ neq amicicia
neꝙ ꝓpinquitas generis. neꝙ regni sublimitas homini debet ẽẽ p̃

Expanded text:
cere atque agere bona recusat, magis diaboli quam Christi membrum esse ostenditur, et potius infidelis quam fidelis monstratur. Quomodo ergo non omnibus hoc amabile est cunctisque exoptatum, aut quae ignorat discat, et quae didicerit doceat? Certissimum namque est quod neque amicitia, neque propinquitas generis, neque regni sublimitas, homini deb
Abbreviated transcription (Latin):
sruere &e ꝑfecte possint docere urita danielem ꝓpham qui ait.
Popłs antem sciens dñm suum obtinebit & faciet. et docti mpo¬
pulo docebunt plurimos. Om̃s docibiles ut iam dictumẽ qui do
ti sunt ẽẽ oportet s sacerdotes doctiores cct̃is popłis necesse fore doce
maledixerint uob̾ & ꝑsecuti uos fuerint & dixerint om̃e malum

Expanded text:
struere, et perfecte possint docere, juxta Danielem prophetam, qui ait: « struere, et perfecte possint docere, juxta Danielem prophetam, qui ait: « Populus autem sciens Deum suum obtinebit et faciet, et docti in populo docebunt plurimos . » Omnes docibiles, ut jam dictum est, qui docti non sunt, esse oportet, sed sacerdotes doctiores caeteris populis necesse fore docebmaledixerint vobis, et persecuti vos fuerint, et dixerint vobis omne malum
Abbreviated transcription (Latin):
pescitur. &e ꝑ aliud benignitas ꝓpagatur. ut ne malum quis infe¬
rat sed bonum impendat. Primũ ut caueat ledere scd̾m prestare.
Si enim frẽm quem uides non diligis. dm̃ quẽ non uides qͣm po
tes diligere: Sic gͦ decet nos exercere curam nr̃am ut non duntita¬
mus curam urãm & sic diligere nos ne negligatur dilextio ꝓximmi
Quia dei dilectio morti comparatur dicente sapientia. Ualida est
dilectio ut mors. iccurto q sicut mors uiolenter separat animam
acorpore. ita dilectio dei iuolenter separat hominẽ a mundano
Nam qui dei p̃cepta contemint: dm̃ non diligit. Unde scriptumẽ.
Nolite putare ut maneatis in dilectione mea si non seruaueritis
p̃cepta mea. Neꝙ enin regem diligimus. si odio leges eius habemꝰ.
seꝙ enim ex toto corde poterit ille dm̃ diligere qui noscitur in ꝓri¬
genda oportit om̃s cẽ ut & ipsi docti sint &e alios prudenter in¬

Expanded text:
pescitur, et per aliud benignitas propagatur, ut ne malum quis infepescitur, et per aliud benignitas propagatur, ut ne malum quis inferat, sed bonum impendat. Primum, ut caveat laedere. Secundum, praestare, « Si enim fratrem quem vides, non diligis; Deum quem non vides quomodo potes diligere? » Sic ergo nos docet exercere curam nostram, ut non dimittamus curam vestram, et sic diligere nos, ne negligatur dilectio proximi. Quia Dei dilectio morti comparatur, dicente Sapientia: « Valida est dilectio ut mors , » idcirco, quia sicut mors violenter separat animam a corpore, ita dilectio Dei separat animam a mundano » Nam qui Dei praecepta contemnit, Deum non diligit, unde scriptum est. « Nolite putare ut maneatis in dilectione mea, si non servaveritis praecepta mea . » Neque enim regem diligimus, si odio leges ejus habemus. Neque enim ex toto corde poterit ille Dominum diligere qui noscitur in proxigenda oportet omnes esse, et ut ipsi docti sint, et alios prudenter in
Abbreviated transcription (Latin):
uinitate genitus genitori ꝑ omnia coequalis. Nec queratur qͦ mͦ
secretam originem cum ꝓpͥo filio nouit ipse solus qui genuit.
Nec a nob̾ ds discutiendus ẽ sed credendus. quim nob̾ ipsis nes¬
cius quod sapimus. quomodo sapientia ingeniũ. aut intellec¬
reputabitur alterad eum. & post in terra uisus ẽ & inter hominẽ
ma ut prefixumẽ. ce extota fortitudine oportet. & ꝑximum tanꝗͣ
semet ipsum respondente dño cuidam scribarum acdictnte. Pri¬
mum omniũ mandatu est. Audi isrł. dñs ds tuus ds unus est
&e diliges dñm dm̃ tuum extoto corde tuo & ex tota anima tua &¬
ex tota mentetua. & ex tota uirtute tua. hoc est pͥmum manda¬
tum. Scd̾m autem simile e huic. Biliges ꝓrimum tuum tanqͣm
te ipsum. Maius hoꝵ aliud mandatum non ẽ. Quod mans est
omnib holocaustomatib & sacrificiis. Unde & inuet̾i testam̃to
scriptum habetur. Quod tibi fieri non us. alteri ne fecerif. Et dñs

Expanded text:
vinitate genitus, Genitori per omnia coaequalis. Nec quaeratur quomodo vinitate genitus, Genitori per omnia coaequalis. Nec quaeratur quomodo  ? quam secretam originem cum proprio Filio novit ipse solus qui genuit. Nec a nobis Deus discutiendus est, sed credendus, qui in nobis ipsis nescimus quod sapimus, quomodo sapientiam, ingenium, aut intellecreputabitur alter ad eum; et post: In terris visus est, et inter homines ma, ut praefixum est, et ex tota fortitudine oportet, et proximum tanquam semetipsum, respondente Domino cuidam Scribarum, ac dicente: Primum omnium mandatum est: « Audi, Israel, Dominus Deus tuus, Deus unus est, et diliges Dom ex tota virtute tua, hoc est primum mandatum. Secundum autem simile est illi: Diliges proximum tuum tanquam teipsum. Majus horum aliud mandatum non est . » Quod magis est omnibus holocaustomatibus et sacrificiis, unde et in Veteri Testamento scriptum habetur: « Quod tibi fieri non vis, alteri ne feceris , » et Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
fidei testimoniũ & fundamentum in pͥma fronte monstratur.
quia saluus ẽẽ pot̾it quirecte crediderit. Credere enim oportet
Et illud. Iustus ex fide uiuit. et nisi credideritis non intellige¬
tis. Ergo in reb humanis nullum opus incipitur. nisi labor
omins ad effectum uenire credatur. Unde credendum ẽ in dm̃
aquo tam presens uita quam futura tribuitur. Ds autẽ appella¬
tio ẽ substantiȩ sempit̾nę siue timoris diuini. Igitur d̾s sine
pͥncipio sine fine simplex. in corporeus & incomprehensibilis.
Patrem autẽ cum audis: agnosce quod habeat filium ueracit᷑
genitum. sicut possessor dicitur qui aliquid possidet. & dñs qui
habet cui dñetur. dD̾s gͦ pater secreti sacramenti uocabulum ẽ
cuius uere filius ẽ uerbum & speculum & karacter & iiago uiueis
patris unientis in omnib patri similis enisdem nature. & in di¬

Expanded text:
fidei testimonium, et fundamentum in prima fronte monstratur, fidei testimonium, et fundamentum in prima fronte monstratur, quia salvus esse poterit qui recte crediderit. « Credere enim oportet » Et illud: « Justus ex fide vivit . » Et: « Nisi credideritis, non intelligetis . » Ergo in rebus humanis, nullum opus incipitur nisi labor omnis ad effectum venire credatur, unde credendum est in Deum a quo tam praesens vita quam futura tribuatur. Deus autem appellatio est substantiae sempiternae, sive timoris divini, igitur Deus sine principio, sine fine, simplex, incorporeus et incomprehensibilis; Patrem autem cum audis, agnosce quod habeat Filium veraciter genitum, sicut possessor dicitur qui aliquid possidet, et Dominus qui habet cui dominetur. Deus ergo Pater secreti sacramenti vocabulum est cujus vere Filius est Verbum, et speculum, et character et imago vivens Patris viventis, in omnibus Patris similis, ejusdem naturae, et in di
Abbreviated transcription (Latin):
lam ꝑ om̃s gentes p̃dicarent. Suminã gͦ totius fidei catholice
recensentes. in qua & integritas credulitatis ostenditur. & uniꝰ
dei omnipotentis idest sc̃e trinitatis equalitas declaratur. &
misterium incarnationis filii dei qui ꝓsalute humanigenis
apatre de cȩlo descendens di uirgine nasci dignatus ẽ quoꝙ
ordine uel quando ꝑtulerit. quomodo sepultus surrexerit¬
& in carne ipsa celos ascenderit. ad dexteramꝙ patris consede
rit. & iudex uenturus sit. ac qualiter remissionem peccatoꝵ sa¬
cro baptismate reuatis contulerit. et resurrectionẽ humanige¬
ueris in cadem carne inuitam et̾nã futuram sic docuerunt. Sym¬
cium quod ꝑ hoc qui recte credidit indicatur. Ergo cunctis cre¬
dentib que continentur in prefato symbolo salus animarum
& uita ꝑpetua bonis astib p̃paratur. Ergo qd̾ in pͥmordio eiꝰdem
simboli preponitur credo in dm̃ patrem omnipotentẽ p̃clarũ

Expanded text:
lam per omnes gentes praedicarent. Summam ergo tolam per omnes gentes praedicarent. Summam ergo torecensentibus, in qua integritas credulitatis ostenditur, et unius Dei omnipotentis, id est sanctae Trinitatis aequalitas declaratur, et mysterium Incarnationis Filii Dei, qui pro salute humani generis, a Patre de coelo descendens, de virgine nasci dignatus est, quo ordine, vel quando pertulerit, quomodo sepultus surrexerit, et in carne ipsa coelos ascrit, judex venturus sit, aut qualiter remissionem pecatorum sacro baptismate renatis contulerit, et resurrectionem humani generis in eadem carne in vitam aeternam futuram sic docuerunt. Symcium, quod per hoc qui recte crediderit indicatur. Ergo cunctis credentibus quae continentur in praefato symbolo, salus animarum, et vita perpetua bonis actibus praeparatur. Ergo quod in primordio ejusdem symboli praeponitur: Credo in Deum Patrem omnipotentem, praeclarum
Abbreviated transcription (Latin):
dicationis sermone ꝓtulerit. aut ingestoꝵ uirtute ꝑrofecerit. qͣm¬
is tibi de his plurima iam & plenius ante descripta ipsouben¬
ti ransimserim sub eo ipso titulo quem ipse p̃cepit affigi. id est
clementis itincrariũ non p̃dicationis petri. S & mnc exponere
im que p̃cepit dño opem ferente incipiam. Penitemini inquit
&e ueram agite penitentiam. Om̃s gͦ homines qui tp̃iano censen¬
credere &e confiteri. cumꝙ toto corde & tota mente & tota untute
diligere. & ꝓrimos suos tanquam semet ipsos docibiles ꝙ usꝙ
ad ꝑfectam doctrinam ad hec ꝑficienda summopere oportet. fideᷤ
emim &e dilectio totius bonitatis ẽ fundamentũ. Sine fide autem
misso scõ spũ collata apłis scientia linguarum adhuc inuno po¬
siti. simbolum quod fidelis nunc tenet eccła unusquisꝙ quod
lensit dicendo condiderunt. ut discedentes ab inucẽ hanc regu¬

Expanded text:
aedicationis sermone protulerit, aut in gestorum virtute perfecerit, quamvaedicationis sermone protulerit, aut in gestorum virtute perfecerit, quamvis tibi de his plurima jam et plenius ante descripta ipso jubente transmiserim sub eo ipso titulo quem ipse praecepit affigi, id est, Clementis itinerarium, non praedicationis Petri. Sed et nunc exponere jam praecepit, Domino opem ferente incipiam. Poenitemini inquit et veram agite poenitentiam. Omnes ergo homines, qui Christiano censencredere et confiteri, eumque tota mente et toto corde, et tota virtute diligere, et proximos suos tanquam semetipsos, docibiles quae usque ad perfectam doctrinam ad haec proficienda sumere oportet. Fides enim et dilectio totius bonitatis est fundamentum. « Sine fide autem misso sancto Spiritu, collata apostolis scientia linguarum, adhuc in uno positi symbolum quod fidelis nunc tenet Ecclesia unusquisque quod sensit, dicendo condiderunt, ut discedentes ab invicem hanc regu
Abbreviated transcription (Latin):
fucris. queq ꝑ singłas ciuitatis me disputante sollicitus auditor
exceꝑis. quiq in predicationib meis uel uerboꝵ fuerit ordo uel ac¬
tuum. ẜ &e qui me finis in hac urbe reppererit sicut dixi omnia qͣ
potes breuiter comprehensa ad ipsumte destinare non pigcat.
Ncrueraris ne forte multũ de meo exitu contristandꝰ sit. cum idine
ꝓpietate sustinere non ambigat. Er̃it autẽ cigrande solatium sidi
muerbi misterium. eccłastici ordinis disciplinam uel doctue regu¬
lam nesciens susceꝑit cathedram meã. Scit enim quia si indoctus
istus officium doctoris accipiat. sine dubio discipuli & auditores
ignoiantiȩ tenebris inuoluti innteritũ demergentur. Unde &
ego mi dñe iacobe cum hȩc ab eo p̃cepta susceꝑim necesse habuum¬
pleri quod iusserat. indicans tibi & deipsis simul & de illis breuit̃
comp̃hendens que ꝑ singulas quasq urbes digrediens aut inp̃¬

Expanded text:
fueris, quaeque per singulas civitates me disputante sollicitus auditor fueris, quaeque per singulas civitates me disputante sollicitus auditor exceperis, quique in praedicationibus meis vel verborum fuerit ordo vel actuum, sed qui me finis in hac urbe repererit, sicut dixi, omnia, quam potes, breviter comprehensa, 464 ad ipsum te destinare non pigeat. Nec verearis, ne forte multum de meo exitu contristandus sit, cum id me pro pietate sustinere non ambigat. Erit autem ei grande solatium si diverbi mysterium, et ecclesiastici ordinis disciplinam, vel doctrinae regulam nesciens, susceperit cathedram meam; scit enim quia si indoctus et inscius officium doctoris accignorantiae tenebris involuti in interitum demergentur. Unde et ego, mi domine Jacobe, cum haec ab eo praecepta susceperim, necesse habui implere quod jusserat indicans tibi, et de ipsis simul et de illis breviter comprehendens, quae per singulas quasque urbes digrediens, aut in pr
Abbreviated transcription (Latin):
cus fuerit his quib ipse amicus non ẽ. & locutus fuerit cum his qͥ¬
bus ipse non loquitur: unus ẽ &e ipse ex illis qui ext̃minare uolt̃
ȩccłam dei. & cum corpore uobiscum eẽ uideatur. mente & animo
contra uos ẽ. Et multo ẽ nequior hostis hic qͣm illi quiforis sunt.
et cuidenter inimici sunt. Hic enim ꝑ amiciciarũ sp̃em q̃ inimi¬
ca sunt gerit. & eccłam disꝑgit acuastat. Et cum hec dixisset in
medio coram omnib manus michi imposuit. & in cathedra sua
ingenti uerecundia fatigatum sedere me compulit. Cumq sedis¬
scm. hȩc ad me rursum locutus c̃. Dep̃cor te clemens coram omnib
qui p̃sentes sunt. ut post ea quã sicut naturale debitum ẽ uite pre¬
sentis finem fecero. iacobo fr̃idm̃ descripta breuiter uel que adiciũ
fidei tuȩ ex pectant. uel etiam quos ante fidem animos gesseris.
s & qualiter michi abinicio usq ad finẽ comes itineris & actuum

Expanded text:
cus fuerit his, quibcus fuerit his, quibibus ipse non loquitur, unus est et ipse ex illis qui exterminare volunt Ecclesiam Dei; et cum corpore vobiscum esse videatur, mente et animo contra vos est. Et est multo nequior hostis hic quam illi qui foris sunt, et evidenter inimici sunt. Hic enim per amicitiarum speciem, quae inimici sunt gerit, et Ecclesiam dispergit ac vastat. Et cum haec dixisset, in medio coram omnibus manus mihi imposuit, et in cathedra sua, ingenti verecundia fatigatum, sedere me compulit. Cumque sedissem, haec ad me rursum locutus est: Deprecor te, o Clemens, coram omnibus qui praesentes sunt, ut posteaquam sicut naturae debitum est vitae praesentis finem fecero, Jacobo fratri Domini, descripta breviter, vel quae ad initium fidei tuae spectant, vel etiam quos ante fidem animos gesseris, sed et qualiter mihi ab initio usque ad finem comes itineris et actuum
Abbreviated transcription (Latin):
ipso sentire. & summno studio fauorem ur̃m erga ipsum depende
scientes q ꝓpter singulos uos ipsi magis soli infestat inmicus
&e in ipso maiora suscitat bella. Oportet gͦ uos summo studioni¬
ti. ut omni erga illum uinculo amoris innexi. plenissimo crga
eum inhereatis affectu. Sed & uos quoꝙ ipsi unanimes mom¬
ni concordia ꝑdurate. quo facilius etiam illi obedire om̃s pari¬
ter consensi & unanimitate possitis. Ppter quod & uos salutĩ
consequi. & ille possit obtemꝑantib sibiuobis promptius im¬
cus ẽ alicui maloꝵ ꝓ actib suis. uos nolite expectare ut ipse uobis
dicat. cum illo nolite amici eẽ. s prudenter obseruare debctis & uo
ipsum sentitis auersum. S uec loqui his quib ipse non loquitur
ut ums quisq qui inculpa ẽ dum cupit omnium ur̃m amicicias
at ad sanitatẽ cum obedire ceꝑit monitis p̃sidentis. Siuͦ quis ami¬

Expanded text:
ipso sentire, et summo studio favorem verum erga ipsum dependere, ipso sentire, et summo studio favorem verum erga ipsum dependere, scientes quia propter singulos vos ipsi magis soli infestat inimicus et in ipso majora suscitat bella. Oportet ergo vos summo studio niti, ut omni erga illum vinculo amoris innexi, plenissimo erga eum inhaereatis affectu. Sed et vos quoque ipsi unanimes in omni concordia perdurate quo facilius etiam illi obedire omnes pariter consensu et unanimitate possitis. Propter quod et vos salutem consequi, et ille possit obtemperantibus sibi vobis promptius imcus est alicui pro actibus suis? vos nolite exspectare ut ipse vobis dicat: Cum illo nolite amici esse, sed prudenter observare debetis et voipsum sentitis adversum, sed nec loqui his quibus ipse non loquitur, ut unusquisque qui in culpa est dum cupit omnium vestrum sibi grat ad salutem, cum obedire ceperit monitis presidentis. Si vero quis ami
Abbreviated transcription (Latin):
efr̃ib ꝓpter rigorem iusticiȩ odio habuerint. ex boc quidem ñ
lederis. s ex hinuscemodi odiis amor conciliabitur dci. Et ideo
satage magis & refuge ne lauderis ab iniquis. & ne apessime
agentib diligaris. s pocius ꝓpter iusticiȩ dispensationẽ &e cqͥs¬
simam regulam discipline axp̃o collaudari merearis. Hȩc cum
dixisset & his similia quam plurima: rursum respiciens ad po
uob̾ ad ueritatẽ docendam in omnib obedite. scientes qd siqͥs
hunc contristaũit. xp̃m qui ei docendi credidit cathedram noi
recipit. & qui xp̃m non susceꝑit. nec dm̃patrem suscepisse uidi¬
cabitur. Et ideo nec ipse suscipictur in regno celoꝵ. ꝓpter quod
satis agite ad omnẽ collectam & congregationẽ semꝑ conuenire
ut neuelut negligentes et desides aiudice xp̃o condempnemi¬
ni. Conuementes uero semꝑ ad clementẽ date omnes oꝑam ꝓ

Expanded text:
lti e fratribus propter rigorem justitiae odio habuerint, ex hoc quidem non lti e fratribus propter rigorem justitiae odio habuerint, ex hoc quidem non laederis, sed ex hujusmodi odiis amor tibi conciliabitur Dei. Et ideo satage magis et refuge ne lauderis ab iniquis, et ne a pessime agentibus diligaris, sed potius, propter justitiae dispensationem et aequissimam regulam disciplinae, a Christo collaudari merearis. Haec cum dixisset et his similia quamplurima, rursum respiciens ad popvobis ad veritatem docendam in omnibus obedite. Scientes quod si quis hunc contristaverit, Christum, qui ei docendi credidit cathedram, non recipit, et qui Christum non susceperit, nec Deum patrem suscepisse judicabitur . Et ideo nec ipse suscipietur in regno coelorum. Propter quod satis agite, ad omnem collectam congregationem semper convenite, ut non velut negligentes et desides a judice Christo condemnemini. Convenientes vero saepe ad Clementem, date omnes operam pro
Abbreviated transcription (Latin):
te ex desideriis iniquis uelut ex cibis noxiis congregata est. Qm
utiq cum euomuerit quis & abiecerit. ingentis egritudinis libe¬
rabitur morbo. si tamenpꝰ uomitũ que ad sanitatẽ ꝑtinent fu¬
mat. Ueruntamen scitote cuncti quod supra om̃s uos labori
ep̃c quia unusquisq ur̃m suum ꝓpͥum laborem fert: ille uͭ e suũ¬
& singłoꝵ. Propter quod oclemens tanquam qui omnib preĩt
te noueris. singulos ꝓ ut potueris iuua &e singłos relcua. qui ce
singuloꝵ omis &e sollicitudinẽ portas. Unde & ego nunc hanctͥ
inungens dispensationẽ scio quia accipio grãm magis quã
presto. S esto confidens & fortiter ferens. certus quia laboris
tui meritũ recipies cum ad portum quietis incolumẽ hanc pro¬
uextris nauem. Ubi mercedes & p̃mia ꝓ omnium salute susci¬
pies. si hic ꝓ omnium incolumitate uigilaueris. Itaq site mła

Expanded text:
te ex desideriis iniquis, velut ex cibis noxiis, congregata est. Quam te ex desideriis iniquis, velut ex cibis noxiis, congregata est. Quam utique cum evomuerit quis et abjecerit, ingentis aegritudinis liberabitur morbo; si tamen post vomitum, quae ad sanitatem pertinent sumat. Verumtamen scitote cuncti quod supra omnes vos laboret episcopus; quia unusquisque vestrum suum pet singulorum. Propter quod, o Clemens, tanquam qui omnibus prodesse te noveris singulos, prout potueris, juva, et singulos releva, qui et singulorum onus, et sollicitudinem portas. Unde et ego nunc hanc tibi injungens dispensationem, et scio quia accipio gratiam, magis quam praesto. Sed esto confidens, et fortiter ferens, certus quia laboris tui meritum recipies, cum ad portum quietis, incolumem hanc provexeris navem ubi mercedes et praemia pro omnium salute suscipies, si hic pro omnium incolumitate vigilaveris. Itaque si te mu
Abbreviated transcription (Latin):
nino quod ad diligentiam uel ad disciplinã ꝑtinet diaconinegi¬
gant. Prb̃ri uelut naute aptent singła ad instructionẽ nauis di¬
ligenter. & instruant que in suo tempore requirenda sunt. Ep̃e tai
xp̃i. Saluator dñs gubernator ȩccłȩ suȩ diligatur ab omnib. et
ipsius solius p̃ceptis ac iussis credat & obediat omnis eccła. Deo
quoq indesinenter supplicetur a cunctis de ꝓsꝑitate uentoꝵ. ut
nauigantes omnẽ tribulationẽ ce omne ꝑiculum surꝑent tanqͤ¬
in mare ꝓfundum mundi istius & uite humane pelagus naui
suꝑ & hominum insidias ac dolos sepe laborandum. quippe qui
gregandos. Uomitus quoꝙ & suggillationes ferendas cum
ex confusione peccatoꝵ &e reiectione criminũ uelut male congre¬
gati in inscerib fellis iactura facienda est et abicienda prorsus
ecorde omnis intrinsecus que latet amaritudo peccati. siqua for¬

Expanded text:
nino quod ad diligentiam vel ad disciplinam pertinet, diaconi neglinino quod ad diligentiam vel ad disciplinam pertinet, diaconi negligant. Presbyteri, velut nautae aptent singula ad instructionem navis diligenter, et instruant quae in suo tempore requirenda sunt. Epii. Salvator Dominus, gubernator Ecclesiae suae, diligatur ab omnibus, et ipsius solius praeceptis ac jussis credat et obediat omnis Ecclesia. Deo quoque indesinenter supplicetur a cunctis de prosperitate ventorum. Navigantes omnem tribulationem et omne periculum superent, tanquam mare profundum mundi istius et vitae humanae pelagus navigsuper et hominum insidiis ac dolo saepe laborandum, quippe quigregandos; vomitus quoque et sugillationes ferendas, cum ex confusione peccatorum et rejectione criminum, velut male congregati in visceribus fellis, jactura facienda est, et abjicienda prorsus e corde omnis intrinsecus quae latet amaritudo peccati, si qua for
Abbreviated transcription (Latin):
biis mente & de rꝓmissionũ ueritate nutantib conferantur.
atq his qͥ irrationabili fidem nr̃am ratione discutiunt. ypocͥte
uero & dolosi piratis similes haberantur. Iamuͦ rapidus uer¬
tex &tartarea caribdis. & saxis illisa naufragia ac mortifere
submersiones quid aliud estimenda sunt quam peccata: Res¬
tat gͥut hec nauis cursu prõꝑo tuta possit portum desid̃ate
urbis intrare. Ita deo p̃cem fundere conuenit ut nauigantes me
reantur audiri. fudiri autẽ adeo ita demũ merebitur quis si ora¬
tiones ipse bonis morib & bonis operib adiuuentur. Sed ante om¬
nia cum quiete & silentio epibate id est laici in suis unusquisq
resideant locis. ne forte ꝑ inquietudinẽ et inconditos inutilesq
discursus. si passim uagari ceꝑint uel ab officio suo nautas impe¬
diant. uel in alterum latus ꝑ inquietudinẽ eoꝵ nauis pressa de¬
mergatur. Nauthologi de mercedib commoneant. & nichil om¬

Expanded text:
biis mente et de repromissionum veritate nutantibus conferantur, biis mente et de repromissionum veritate nutantibus conferantur, atque his qui irrationabili fidem nostram ratione discutiunt. Hypocritae autem et dolosi, piratis similes habeantur. Jam vero rapidus vortex, et tartarea charybdis, et saxis illisa naufragia, ac mortiferae submersiones, quid aliquid aliud aestimanda sunt, quam peccata? Restat igitur ut haec navis cursu prospero tuta possit portum desideratae urbis intrare, ita Deo precem fundere navigantes, ut mereantur audiri. Audiri autem a Deo ita demum merebitur quis, si orationes ipsae bonis moribus et bonis operibus adjuventur. Sed ante omnia cum quiete et silentio, epibatae id est laici in suis unusquisque resideant locis, ne forte per inquietudinem et inconditos inutilesque discursus, si passim vagari coeperint, vel ab officio suo nautas impediant, vel in alterum latus per inquietudinem eorum navis pressa demergatur. Naustologi de mercedibus commoneant, et nihil om
Abbreviated transcription (Latin):
uobis cupio in cominune seruari. ut concordiamteneatis. ꝑ quod
solum potestis portum quietis intrare. & ciuitatẽ regis summi
gionib uiros portat ad unam potentis regni urbem ꝓperare
cupientes. Sit gͦ naus huius dñs. ipse omnipotens ds. guber¬
nator uͦ sit xp̃c. Tum deinde prorete officium ep̃c impleat. preᷤ¬
biteri nautarum. Diaconi dispensatoꝵ locũ teneant. hi qui ca¬
theritant nauthologis conferantur. ephibatis autẽ totius fra¬
ternitatis multitudo sit similis. Ipsum qͦ mare hic mundus
habeatur. Tlentoꝵ uͦ uarietates & turbinum diuersis temp¬
tationib conferantur. ꝑsecutiones tribulationes & ꝑicula flu¬
lib spirant. pseudo ꝓphetarum & seductoꝵ seu prauȩ doct̾uȩ
uerba ducantur. ꝑmontoria uͦ & loca confragosa hiquim pote¬
statib scłi sunt iudices & ꝑicula minantur ce mortes. Bithalas
sauͦloca que duplicib unde fallaꝗs estib uerberantur. du¬

Expanded text:
vobis, cupio in commune servari, ut concordiam teneatis, per quod vobis, cupio in commune servari, ut concordiam teneatis, per quod solum potestis portum quietis intrare et civitatem summi Regis, gionibus viros portat, ad unam 461 potentis regni urbem properare cupientes. Sit ergo navis hujus dominus ipse omnipotens Deus, gubernator vero sit Christus. Tum deinde proretae officium episcopus impleat, presbyteri nautarum, diaconi dispensatorum locum teneant; hi qui catechizant, naustologis conferantur; epibatis autem totius fraternitatis multitudo similis sit; ipsum quoque mare hic mundus habeatur; ventorum vero varietates et turbinum, diversis tentationibus conferantur; persecutiones tribulationes et pericula, flulibus spirant, pseudoprophetarum et seductorum, seu pravae doctrinae verba ducantur; promontoria vero et loca confragosa, hi qui in potestatibus saeculi sunt judices, et pericula minantur et mortes. Dithalassa vero loca, quae duplicibus undae fallacis aestibus verberantur, du
Abbreviated transcription (Latin):
dicent ddehis ut et ipsiuisitent eos &e que nenessaria sunt p̃beats
cis cum conscientia eius qui p̃est. Quod tamen etiam siclam fe¬
cerint. non peccabunt. S &e de ꝑegͥnis similitir ep̃o suggerant
refouendis. Et cetera his similia que ad eultum ȩccłȩ & disciplinã
cius ꝑtinent diaconis curȩ sint. Qui catheritant. id est qui u̾bo
institiunt incipientes pͥmo oportet ut ipsi instructi fino. De
anima cm̃ agitur hominũ. & oportet eum qui docet & instruit
animas rudes ẽẽ talem. ut pro ingenio discentiũ semetipsum¬
possit aptare. & uerbi ordinẽ ꝓ audientis capacitate dirigere.
Debet eͦ ipse prccipue ad pͥme ẽe cruditus & doctus. irrep̃hensibi¬
lis. maturus impauidus. sicut ipsi ꝓbabitis fore elementẽ hurc
pꝰ me. Multumẽ autẽ si ego nunc de singłis que unus quisq ha¬
bere debeat ꝑsequar. Ucruntamen illud c̃ quod p̃cet̾is ab omnib

Expanded text:
dicent de his, ut et ipsi visitent eos, et quae necessaria sunt praebeant dicent de his, ut et ipsi visitent eos, et quae necessaria sunt praebeant eis cum conscientia ejus qui praeest. Quod tamen etiamsi clam fecerint, non peccabunt. Sed et de peregrinis similiter episcopo suggerant refovendis; et caetera his similia quae ad cultum Ecclesiae et disciplinam ejus pertinent, diaconis curae sint. Qui catechizant, id est, qui verbo instruunt incipientes, primo oportet ut ipsi instructi sint, de anima enim agitur hominum. Et oportet eum qui docet et instruit animas rudes, epossit aptare, et verbi ordinem pro audientis capacitate dirigere. Debet ergo ipse praecipue apprime esse eruditus, et doctus, irreprehensibilis, maturus, impavidus, sicut ipsi probabitis fore Clementem hunc post me. Multum est autem si ego nunc de singulis, quae unusquisque habere debeat prosequar. Verumtamen illud est quod prae caeteris ab omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
lapsurus ẽ uti reuocetur. & non corruat in peccatum. Negligẽ¬
tiores quoq & eos qui rarius ad audiendum uerbum dei acce¬
dunt. nec sollicite ad ep̃i tractatum conueniunt ipsi cõmone¬
ant & hortentur. Sienim assidui sint ad audiendum ñ solum
uitȩ et̃nȩ ex salubri commonitione capiunt lucra. uerum ce q̃¬
cumꝙ ille sunt tristicie uel merores que ex p̃sentis uite necessi¬
tudinibus & cladibus tempoꝵ ueniunt. quecumꝙ sermonib¬
suiꝰ in corde uelut iacula defixa circũferunt abiciunt᷑ omnia
ta. Alioquin si multo tempore auditum subtrhant a uerbo dei
ce remancant in culti uitioꝵ sine dubio spinis erunt acsentib
occupati. Et quid altud nisi ad ignẽ talis hec terra p̃parabitur
De his gͦ ut diximus diaconis cura sit. Sed eos qui ȩ secunuliun
carnẽ egrotant sollicite ꝑquirant. & plebi si forte ple̾s ignorat in¬

Expanded text:
lapsurus est, uti revocetur, et non corruat in peccatum. Negligenlapsurus est, uti revocetur, et non corruat in peccatum. Negligentiores quoque, et eos qui rarius ad audiendum verbum Dei accedunt, nec sollicite ad episcopi tractatum conveniunt, ipsi commoneant et hortentur. Si enim assidui sint ad audiendum, non solum vitae aeternae ex salubri commonitione capiunt lucra, verum et quaecunque illae sunt tristitiae vel moerores quae ex praesentis vitae necessitatibus et cladibus temporum veniunt, quaeque malorum sermonibus in corde suo velut jacula defixa circumferunt, abjiciuntur omnta. Alioquin si multo tempore auditum subtrahant a verbo Dei, et remaneant in cultu vitiorum, sine dubio spinis erunt ac sentibus occupati. Et quid aliud, nisi ad ignem talis haec terra praeparabitur? De his ergo, ut diximus, diaconis cura sit. Sed et eos qui secundum carnem aegrotant, sollicite perquirant, et plebi si forte plebs ignorat in
Abbreviated transcription (Latin):
omnino non possumus. Siquidem hȩc omnia ita ẽẽ uentura
uerus nob̾ ꝓpheta p̃dixerit. Unde & uos qui estis utri ꝓpħe
discipuli abicite acordib ur̃is ante omnia discordias e animoꝵ
dissensiones ex quib omne malum opus ꝑcedit. Benignitatẽ
& simplicitatẽ tota mente seruate. Quod si forte alicuius cor uel
luior uel infidelitas uel aliquod malum ehis que suꝑiꝰ memo¬
rauimꝰ latenter irrepserit non erubescat qui animȩ suȩ curam
gerit confiteri. hec huic qui p̃ est. ut ab ipso ꝑ uerbum dei &e cor¬
et̃m ignis effugere. & ad perpetua uitȩ p̃mia ꝑuenire. Dia coniuͦ
ȩccłȩ tanquam ocłisint ep̃i. oberrantes &e circum lustrantes cum
uerecundia actus totius eccłȩ & ꝑscrutantes diligentiꝰ si quẽ ui¬
deant uicinum fieri p̃cipicio & ꝓximũ ẽẽ peccato. ut referant
hec ad ep̃m. et commoneri ab eo possit is quim precipitium

Expanded text:
omnino non possumus. Siquidem haec omnia ita esse ventura omnino non possumus. Siquidem haec omnia ita esse ventura verus nobis propheta praedixit: unde et vos, qui estis veri Prophetae discipuli, abjicite a cordibus vestris ante omnia discordias et animorum dissensiones, ex quibus omne malum opus procedit, et benignitatem ac simplicitatem tota mente servate. Quod si forte alicujus cor, vel livor, vel infidelitas, vel aliquod malum ex his quae superius memoravimus, latenter irrepserit; non erubescat, qui animae suae curam gerit, confiteri haec huic qui praeest, ut ab ipso per verbum Dei et conenas aeterni ignis effugere et ad perpetuae vitae praemia pervenire. Diaconi vero Ecclesiae tanquam oculi sint episcopi, oberrantes et circumlustrantes 460 cum verecundia actus totius Ecclesiae, et perscrutantes diligentius si quem videant vicinum fieri praecipitio et proximum esse peccato, ut referant haec ad episcopum, et commoneri ab eo possit is qui in praecipitium
Abbreviated transcription (Latin):
est uiuate. ꝑ egrinos satis ꝓmpte in domib ur̃is suscipite. & ne
omnia nunc sigillatim dicam. omne bonũ ipsa ꝑse si in uobis
fuerit caritas facere uos docebit. sicut et econtrario eos qui a
salute alienisunt omne malũ facereᷤ dium docet. Si qui ex fratͥ¬
bus negocia habent inter se. apud cognitores scłi non uidicent᷑.¬
obediant statutis eoꝵ. Suꝑ omnnia autẽ auariciam fugite quȩ
homines occasione presentis lucri ab ec̃nis separat bonis. Poi¬
dera. mensuras. stateras ꝓ locis quibꝙ equissima custodite
deposita fideliter restituite. Quȩ omnia & siqua sunt similia
his. ita demum sollicite & diligenter implebitis. si futurũ dei
iudiciũ sine int̾missione inur̃o corde uoluatis. Quis cnim pec¬
care poterit si semꝑ ante ocłos suos dei iudicium ponat qd̾ in
fine mundi cctum est agitandum. ut tandem qui bene i hac ui¬

Expanded text:
est, juvate; peregrinos satis prompte in domibus vestris suscipite. Et ne est, juvate; peregrinos satis prompte in domibus vestris suscipite. Et ne omnia nunc singulatim dicam, omne bonum ipsa per se si in vobis fuerit charitas vos facere docebit, sicut et e contrario eos qui a salute alieni sunt, omne malum facere odium docet. Si qui ex fratribus negotia habent inter se, apud cognitores saeculi non judicentobediant statutis eorum. Super omnia autem avaritiam fugite, quae homines occasione praesentis lucri ab aeternis separat bonis. Pondera, mensuras, stateras, pro locis quibusque aequissima custodite; deposita fideliter restituite. Quae omnia, et si qua sunt similia his, ita demum sollicite et diligenter implebitis, si futurum Dei judicium sine intermissione in vestro corde volvatis. Quis enim peccare poterit, si semper ante oculos suos Dei judicium ponat? Quod in fine mundi certum est agitandum, ut tandem qui bene in hac vi
Abbreviated transcription (Latin):
ignorant artificia ex quirite honestas aliquas occasiones. quib
uictum necessarium querant. Artificib uͦ oꝑam preuidete. debili¬
bus miscdiam facite. Scio autem hec omnia facturos uos. si cari¬
tatem pre ceteris & ante omnia in ur̃o corde figatis. Cuius carita¬
tis & recipiende & habende maximũ erit fomentũ. si frequenter
inter uos met ipsos comunem cibum ur̃m mensamq faciatis.
& inquantũ unusquisq preualet crebrius panes ac sales suos
cum fr̃ib suis sumat. Phiȩc enim p̃cipue caritas comparatur et
causa totius boni in huius cemodi omunione consistit. Ubi aũ
pax & bonitas: ibi & salus. Ppterquod omunes facite cibos ue¬
&e caritatis fructib gaudia et̾na merebimini. Multo autẽ solli¬
citius esurientes reficite. & sitientib potum date. nudis uesti¬
mentum. Egros uisitate &e eos qui in carcere sunt ꝓut possibile

Expanded text:
ignorant artificia, exquirite honestas aliquas occasiones quibus ignorant artificia, exquirite honestas aliquas occasiones quibus victum necessarium quaerant; artificibus vero operam providete, debilibus misericordiam facite. Scio autem haec omnia facturos vos, si charitatem prae caeteris et ante omnia in vestro corde figatis. Cujus charitatis, et recipiendae, et habendae, maximum erit fomentum, si frequenter inter vosmetipsos communem cibum vestrum mensamque faciatis, et in quantum unusquisque praevalet, crebrius panes ac sales suos cum 459 fratribus suis sumat. Per haec enim praecipue charitas comparatur, et causa totius boni in hujusmodi communione consistit. Ubi autem pax et bonitas, ibi et salus. Propter quod communes facite cibos veet charitatis fructibus gaudia aeterna merebimini. Multo autem sollicitius esurientes reficite, et sitientibus potum date, nudis vestimentum; aegros visitate, et eos qui in carcere sunt, prout possibile