comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
idno cuisdem nomims delegato
contendant utris satis driturn.¬
nec honiri hrdemcum possit cos¬
deui fidenissores alutramq sti¬
pulonem adhibe qr et ip̃i non
bon̾antur cur futurum sit. ut

Expanded text:
duo eiusdem nominis ‹de› legato contendant, utrisque sa‹tisda›tur: ‹n›ec onerari heredem, cum possit eosdem fideiussores ad utramque stipulationem adhibere, qui et ipsi n‹on› onerantur, cum futurum sit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
possit añ cefidicomimusso qm
deẜatis dacõne constire. ¶nec tñ
illa cognitõ imploranda erit abi
ħrte si fortedicatur ꝑ dalumpin¬
am satis peti. hoc enim cõmume
c̃ omnium sitisdacõnum. ¶ di¬
uus enimpirs ipsit. enmapd̾
et si quicem mindatum ei sit. nõ
hebit uctͣe dexito ciu̾e. s erit ci sa¬
tis dmdum. sin u̾o dubitetum: ani
mndatura sit uł nonsit. derato
enicõ erit crigenda. ¶ Si semel fu
egrnos fitenissor es c̾e dutos eti¬

Expanded text:
possit ante de fideicommisso quam de satisdatione constare. Nec non illa cognitio imploranda erit ab herede, si forte dicatur per calumniam satis peti: hoc enim commune est omnium satisdationum. divus enim Pius rescripsit eum, apud et, si quidem mandatum ei sit, non habebit necesse de rato cauere, sed erit ei satisdandum: si uero dubitetur, an mandatum sit uel non sit, de rato cautio erit exigenda. Si semel fueegenos fideiussores esse datos. et
Abbreviated transcription (Latin):
mutus c: et qui pꝰ cum est.
succedit intutele admmnist̃¬
concin. ¶Si parens filnim
r filiam uł nepotem uł n¬
cpttm ur deinceps impu¬
bes quos inpotitt hat cra

Expanded text:
utus est, qui post eum est succedit in tutelae administratione. Si parens filium uel filiam uel nepotem uel neptem uel deinceps impuberes, quos in potestate ha
Abbreviated transcription (Latin):
me decesẜit: tute laptnes cet¬
cros pronos ẽ qmͣis ille fil¬
nini reliquerit. ¶S cisi ab
bostib fu̾it captus. int̾im
soli conpromtutores firt.
similimõ eciam si inẜuitu¬
tem redactus sit: apparet cet¬
pr̃om decesẜint. tunc tutcla
ad libos corum incipit ꝑtin¬
cre ¶ ꝓuide si alt̾ ex pr̃onsfi¬
lumi. alt̾ nepotem reliquer¬
it uitum ad solum filumi
anuo et. ad nepotem tuteli
ꝑtincat. quu et nepos et ĩ
familia pr̃is sin ꝓrinuis ẽ.
hoc apparcbit criimis erħr¬
ditatib łimi autem h̾rdit¬
as ad solum filum ꝑtinct.
cigo ct tutela ad sonim fu¬
ium descendit ꝑ̾finu tuc
ad ncpotem. ¶queri põt si
promi fuius sit remotus.ł
cͣccusatus. an nepoti tutcla
ierunt atutcla. ntalii inlo¬
cum corumcentur. nõ ut
si iccessio. ad mittatur. ¶ nõ
cipitis dimumcõne suctes

Expanded text:
 decesserit, tutela penes ceteros patronos est, quamuis ille filium reliquerit. sed et si ab hostibus fuerit captus, interim soli compatroni tutores sunt. simili modo et si in seruitutem redactus sit, apparet cetpatroni decesserint, tunc tutela ad liberos eorum incipit pertinere. Proinde si alter ex patronis filium, alter nepotem reliquerit, utrum ad solum filium an uero et ad nepotem tutela pertineat, quia et nepos in familia patris sui proximus est? hoc apparebit ex legitimis hereditatibus: legitima autem hereditas ad solum filium pertinet. ergo et tutela ad solum filium descendit, post filium tunc ad nepotem. Quaeri potest, si patroni filius sit remotus uel excusatus, an nepoti tutela ierunt tutela, ut alii in locum eorum dentur, non ut successio admittatur. Non capitis deminutione succes
Abbreviated transcription (Latin):
ta italegaiit fumndum cornelia¬
ut c̃ instructus cum omnibus
rebus et mancipiis et reliquis
colonorum dati uolo. hec testa¬
trix rome litic cã ex affrica nemẽs
inncipia quedum ex supͣ scripto¬
fundo quo titius ꝑ remem op¬
am logaret sccum alduxit qĩtur
c̃ anca mancipia fidcicominisso
cedant cum quedam ex hris rus¬
ticis offiliis. A tempus pegrina¬
comc. alducta simt relictis conẜ¬
uib et filus siuc etquetam mri¬
b et p̾rib .lr. mancipia de quib¬
ex cã fiteicomimissi dcbi. ¶ idem
quesut. infructus ciuscem fundi
qui ibi m die mortic coacti mmẜit
fidcicomimisso ceduit. cum plenis¬
sinum testatoris erga affincm uo¬
luntis. ib co quo mamifestetur
ꝙ reliqui colonorum crustem pꝰ¬

Expanded text:
ta legauit: 'fundum Corneliaest instructus cum omnibus rebus et mancipiis et reliquis colonorum dari uolo'. haec testatrix Romae litis causa ex Africa ueniens mancipia quaedam ex fundo supra scripto, quo citius per hiemem operam elegeret, secum abduxit: quaesitum est, an ea mancipia fideicommisso cedant, cum quaedam ex his rusticis officiis ad tempus peregrinationis abducta sunt relictis conseruabus et filiis suis et quaedam matribus et pex causa fideicommissi deberi. Idem quaesiit, an fructus eiusdem fundi, qui ibi in diem mortis coacti manserint, fideicommisso cedant, cum plenissima testatoris erga adfinem uoluntas ab eo quoque manifestetur, quo reliqua colonorum eiusdem p
Abbreviated transcription (Latin):
uec deferentes uisuirandumde
calunpuia iurant. nec uonet si
uentris nomine inpossõm calũp¬
me causamiss a dicaturpationa
lib̾tus h̾dicens non anclietur qa
decalimpina patromi quen nou
de bet. his enimpsonis eciamnice¬
tio ꝑtibꝰ edicti honor hebitur hon¬
oran hiis ꝑsonis hebitur ip̃is nõe

Expanded text:
ec deferentes iusiurandum de calumnia iurant. Nec non et si uentris nomine in possessionem calumniae causa missa dicatur patrona, libertus hoc dicens non audietur, quia de calumnia patroni quaeri non debet. his enim personis etiam in ceteris partibus edicti honor habebitur. Honor autem his personis habebitur ipsis, non
Abbreviated transcription (Latin):
tor sit pupillo ad diu
itit num cum bone ficci u¬
dicium sit uemo ferret in¬
quit aut pupillum. aut
substitutum eius qucren¬
alite sint. quinimmno ꝑccͣ¬
rium putat posse cum tu¬
tore agi tutele si tale offici¬
actus sin confic̾e. et pupillo

Expanded text:
tor fit pupillo ad demiiterit: nam cum bonae fidei iudicium sit, nemo feret, inquit, aut pupillum aut substitutum eius querenalitae sint: quin immo per contrarium putat posse cum tutore agi tutelae, si tale officiactus sui conficere et pupillo
Abbreviated transcription (Latin):
inputare eun posse. s ẽ ne¬
rius non uisi ꝑquam egcu¬
ticedit inputare cum opͦtt̾
delargis facultatib pupilli.
utrinq igitur concurre

Expanded text:
imputare eum posse: sed est uerius non nisi perquam egenti dedit, imputare eum oportere de largis factultatibus pupilli: utrumque igitur concurrer
Abbreviated transcription (Latin):
tor esto. qud de ex cusacoe
ant ob absenciam rei.p. cĩ.
aut aliam quepꝰ ob ueu̾it
dit autem alia qͥo testim̃¬
to ex dic uł sub condicoe
intores dati. anse extusare
ante diem condicom. ne
lrditas. quugitur erco¬
tem testim̃to u̾m gesta fu
telic ante susceptis eciam
intra auimi. s hic exip̃o
testam̃to desiit cẽ tutor.ꝙ
si ap̾tore detur curator i¬
m̃te cipto. aut muto sinc
nentri excusatur unt libo¬
nim ¶rome datos tutor¬

Expanded text:
 quid de excusatione aut ob absentiam rei publicae causa aut aliam quae post obuenit dit autem alia quaestio, testamento ex die uel sub condicione tutores dati an se excusare ante diem condicionemue hereditas. quia igitur ex eodem testamento iam gesta fuitelis ante susceptis etiam intra annum, sed hic ex ipso testamento desierit esse tutor et Si a praetore detur curator mente capto aut muto siue uentri, excusatur iure liberorum.Romae datos tutor
Abbreviated transcription (Latin):
Iater fiuo suo cohrdee sine ulla cõ¬
tõne filias ip̃ius declit acpecut ut
filias suas emancipret ita tinato¬
res ap̾tore accipent filii. uidi eu
ficeicõmuilseł e placuit ut cas sin
uns cn constitutas alh̾rditate
auie per uenne patere᷑ nec alrez

Expanded text:
ater filio suo coheredes sine ulla condicione filias ipsius dedit ac petit, ut filias suas emanciparet, ita ut curatores a praetore acciperent. filii uideri fidei commississe placuit, ut eas sui iuris constitutas ad hereditatem auiae peruenire patere
Abbreviated transcription (Latin):
cumam cõclico ni comphũsam
statu lib̾hu̾it mr̃ constituto nulli
dando consequitur lib̾tatem diu̾¬
sa causa ẽ legatam niquius psona
placuit condicõm defice.si. anteꝙͣ¬

Expanded text:
cuniam condicioni comprehensam statuliber habuerit, iure constituto nulli dando consequitur libertatem. diuersa causa est legatarii, in cuius persona placuit. condicionem deficere, si, ante
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ub̃is tutores cedit.
uł filus. et hãt quosdam ap̃
hostes etum ip̃is dedisse in¬
debitur. si nõ illud aꝑte ꝑ¬
betur testatorem sensisse.
si qr̃ ciignor aret seti¬

Expanded text:
quis liberis tutores dederit vel filiis et habeat quosdam apud hostes, etiam ipsis dedisse videbitur, si non aliud aperte probetur testatorem sensisse. Si quis cum ignoraret se
Abbreviated transcription (Latin):
sccutus etim pendente con¬
dic̾one testanitarie lib̾tatis
adite hrditatem põt. item
siue testitor cum aliciuint.
suit h̾re post mo: tem testi¬
toris iussudũi lrditatem

Expanded text:
sit, etiam pendente condicione testamentariae libertatis adire hereditatem potest. Item siue testator eum alienauerit siue heres post mortem testatoris, iussu domini hereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
at qnͥquagnita dampuas esto
ras meus dare neq ad scͥptum
est maunos singulos iateo treb¬
ãc. pͥseus legatuui deben putanti
Set rectim dicitur id legatum

Expanded text:
at, quinquaginta damnas esto heres meus dare', neque adscriptum est 'in annos singulos'. Labeo Trebatius praesens legatum deberi putat, sed rectius dicetur
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tis legaiit uolut eum que iq¬
allienan uetuit. s ꝑtiu̾e uolurt
ad filios lib̾torum. ułer hiis na¬
tor deinde ẜ ũba. ⁊diecit aquibus
p̾stan nolosrdi er reditu eus⁊
fuidi .r. ꝑ aunos singulos.us.

Expanded text:
libertis legauit eumque alienari uetuit, sed pertinere uoluit et ad filios libertorum uel ex his natos: deinde haec uerba adiecit: 'a quibus praestari uolo heredi ex reditu eius fundi decem per annos singulos usque
Abbreviated transcription (Latin):
hrdi tribu̾c residuũ dodrantemut
legatirios distribue. ¶quare cum
nom̃ minus soluendo ẽ inh̾rditate
io denum iuhrditate computetur.
qͣnti nom̃ cdlistrahi põt. ¶ ser cumde¬
bitori lib̾acõ relĩquitur ip̃e sibi soi¬
uendo uidetur. ⁊ quod alse attinet di¬
ues ẽ quippe siei mortis cum. accep
tur. licet nicħ fac̾e possit sensisse eĩuui¬
bacõnem plenam uidetur ꝯͣnusi
icħ fac̾c possit soli si ei lib̾aco relicta
to illi fieri deb̾ent residua .c. duribũt

Expanded text:
heredi tribuere, residuum dodrantem inter legatarios distribuere. quare cum nomen minus soluendo est in hereditate, id demum in hereditate computetur, quanti nomen distrahi potest. sed cum debitori liberatio relinquitur, ipse sibi solvendo videtur et quod ad se attinet, dives est: quippe si ei mortis causa acceptur, licet nihil facere possit: sensisse enim liberationem plenam uidetur, quamuis nihil facere possit. si soli ei liberatio relicta to i
Abbreviated transcription (Latin):
repudin̾o mag̃ placere uccor
ꝑtem cefccisse. ¶ Sicob̾rte iusti¬
tuto quiul nicħ ur non totum
caꝑe põt ẜuo hrditario legatu:
fint trnictantib nobis decipa¬
citate intendu ẽ utrum hr¬

Expanded text:
repudiauero, magis placere uideo partem defecisse. Si eo herede instituto, qui uel nihil uel non totum capere potest, seruo hereditario legatum fuerit, tractantibus nobis de capacitate uidendu
Abbreviated transcription (Latin):
AAt mibentifilie quasdaures pt
dotem dedit eam qui anifamilia
retinuit acfrib subcondiciorie
sidotem et oeta quemultutitiadi¬
dit conculiss. coh̾rdemi conscps.
cum fuia scbons abstiuuiss et
frĩb res non indotem datas nẽ¬
dicantib erceptonem dolipla¬
cuit obstare. qm̃ p̃ filiam alter
cum fũb contenta dote absti

Expanded text:
ter nubenti filiae quasdam res praeter dotem dedit eamque in familia retinuit ac fratribus sub condicione, si dotem et cetera quae nubenti tradidit contulisset, coheredem adscripsit. cum filia se bonis abstinuisset, fratribus res non in dotem datas vindicantibus exceptionem doli placuit obstare, quoniam pater filiam alterucum fratribus contenta dote absti
Abbreviated transcription (Latin):
Ilius emancipatue Epimian
it. intestati patris possomi accepit
atq ita filia que mausit iupotesta
fratris emnaucipati secuta accepit.
doter sꝙͥto fñ conferreno agetur
cumea possõ frustra petitasit et fili¬
a patris uoluntatem idem secuta¬
trientes hat er bonorum possone
mide liberi fungatiur contra tabu¬
soluto matrrnoino dotem conf

Expanded text:
ilius emancipatus, qui posit, intestati patris possessionem accepit: atque ita filia, quae mansit in potestatfratris emancipati secuta accepit. dotem scripto fratri conferre non cogetur, cum ea possessio frustra petita sit et filia patris uoluntatem fini trientes habeant et bonorum possessio unde liberi fingatur pro contra tabusoluto
Abbreviated transcription (Latin):
tulerit cẽ tabulas bonorum posso¬
ne ancta porcionccuis dicendũ e¬
rit collacionis mimerce amfũgi
nisi forte contenta fuit porcione
erqua iustituta est. tuuc eumdi¬
ceudum est. et crindicio ꝑuentis
eam uementem non deb̾eħ mmu
collacioms sustinete Omponiũ¬

Expanded text:
tulit contra tabulas bonorum possessio aucta portione eius, dicendum erit collationis munere eam fungi, nisi forte contenta fuerit portione, ex qua instituta est: tunc enim dicendum est ex iudicio parentis eam uenientem non debere munus collationis sustinere. 4 Pomponiu
Abbreviated transcription (Latin):
iguantem ẽe mulierem oportet
possõmis nisiuere pͥgnas fumt
mortis tempore et eoquo miti
in possõm petit tocicus aũmiti¬
incertum sit. aliquo casutamẽ
possit erist̃e quo qui ecliti suuĩ
futuraissit: uentrem mutend̃
negan aliqũ alimenta eiquido¬
minus bonorim aliquo casufu¬
turus est. qret suta exh̃rdacio¬
fõa sit si̾i filius unus nascctis
est et enim subinc̾toeius quacil

Expanded text:
gnatem esse mulierem oportet is, nisi uere praegnas fuit et mortis tempore et eo, quo mitti in possessionem petit.Totiens autem mittiincertum sit, aliquo tamen casu possit existere, quo qui editur suus futurus sit, uentrem mittemusnegari aliquando alimenta ei, qui dominus bonorum aliquo casu futurus est.Quare et si ita exhere'si mihi filius unus nascetur, est enim sub incerto eius qui
Abbreviated transcription (Latin):
sin cuttus cã hret. ¶Lam lino pu¬
rpura urorilogatis que ciuscãi
parata cẽnt cum multam lanam
oris. s omnic comiuirti cẽt nõ
dissimilem cẽ delib̾atõnem cu
pens legata eẽt et multas ros
que penus ceñt reliquiss. ex ꝙ¬

Expanded text:
sui cultus causa haberet. Lana lino purpura uxori legatis, quae eius causa parata essent, cum multam lanam oris, sed omnis commixta esset, non dissimilem esse deliberationem, cum penus legata esset et multas res quae penus essent reliquisset, ex
Abbreviated transcription (Latin):
tutclam cͣr ordue
tutor cogi solz exquoscit se
tutorem ditum sicesset tu¬
tor suo ꝑuulo cessat. id cuiz
adiuo nruto constitutum
ẽ ut quisit sc tutorcm datũ.
noc ex cusaconem siqmͣ liz
allegit. intra tempa p̾stitu

Expanded text:
tutelam extra ordinem tutor cogi solet.Ex quo scit se tutorem datum si cesset tutor, suo periculo cessat: id enim a diuo Marco constitutum est, ut, qui scit se tutorem datum nec excusationem si quam habet allegat
Abbreviated transcription (Latin):
ostendimus. ¶quimus auit
ei potissimin iutelamcom¬
missurum se pto: dicit cui
testator delegauit. at tñ non¬
nuniqmͣ ad hoc recetetur. uti
putasi pr minus ꝑꝓpensocon¬
indebatim. deinde postea iter
crccpit maleconsura ignor¬
ante testatore. uł si contem
miniqm̃ ci aduniguntur cu¬
ratores. naim imp̃r nost̾ cimi
prisuo repsit. cum duos quis
lib̾tos suos tutoros dediss. u
nec pris sccuti sunt uolinititẽ.

Expanded text:
ostendimus.Quamuis autem ei potissimum se tutelam commissurum praetor dicat, cui testator delegauit, attamen nonnumquam ab hoc recedet, ut puta si pater minus penso conuidebatur, deinde postea idem coepit male conuersari ignorante testatore, uel si conmquam ei adiunguntur curatores: nam imperator noster cum patre rescripsit, cum duos quis libertos suos tutores dedisset, unec patris secuti sunt uoluntatem.
Abbreviated transcription (French):
quic tutorum tutclam et¬
at illum debe gerere pͥtor p¬
uolurtati. qui utiq recte
filio ꝓspexit. ¶ tantumtem
p̾torfaciet et dehusquos ꝑ¬
cns destununt testamcnto
ip̃t uitcm confimunt. ut
si parenc decliraut quemue¬
lit tutclam anmustrart il¬
le solus amnustrit. ccti gͥ¬

Expanded text:
quis tutorum tutelam gerat, illum debere gerere praetor uoluntati, qui utique recte filio prospexit. tantundem praetor facit et de his, quos parens destinauit testamento, ipse autem confirmauit, ut, si parens declarauit, quem uelit tutelam administrare, ille solus administret.Cet
Abbreviated transcription (Latin):
¶Incñs aute ad iatorum licẽ¬
cueritagentib. uł ipm̃ ad¬
ultum p̾sentem in iudici¬
um uocare. ut consensum
curatoris. conueniatur. ul
tͣc curatorem age. ut ipe litẽ
susciprit. mabsentib antẽ
adultis omnimo cͣ curato¬
remagendum. ¶nonden¬
officii indicium uotare. uł
cis hoc facientib suum acõ¬
Imodure conscusum. Itt¬

Expanded text:
In causis autem adultorum licentia erit agentibus uel ipsum adultum praesentem in iudicium uocare, ut consensu curatoris conueniatur, uel contra curatorem agere, ut ipse litem suscipiat. in absentibus autem adultis omnimodo contra curatorem agendum.Non denofficii in iudicium uocare uel eis hoc facientibus suum accommodare consensum.
Abbreviated transcription (Latin):
in apre tutor scriptus est.
aut non iusto testamẽto
aut non ut in loge pcipie¬
baitur. confirmandus esti
ad tutclam gerendam per¬
inde ac testamento tutori¬

Expanded text:
atre tutor scriptus est aut non iusto testamento aut non ut lege praecipiebatur, confirmandus est ad tutelam gerendam perinde ac si ex testamento tutor
Abbreviated transcription (Latin):
satis dabit pupillorems il¬
uam fore. s. et sicurator a
nr̃re testamento datus sit fi¬
lus enis decreto confirmã
ex inquisicone. Iulius.¬

Expanded text:
satisdabit pupillo rem saluam fore.Sed et si curator a matre testamento datus sit filiis eius, decreto confirmatur ex inquisitione. 3 Iu
Abbreviated transcription (Latin):
et ci assignitis ci sp̃ałr ie¬
gata sunt reliquũ alt̾i debet᷑.
itẽ ẽ cumalt̾i mudris mulic¬
bris alti argentum omne legatũ
ect ccargento ꝙ in mundo ecͥt. id̾¬
eͥ et sidue statue nurmorce ⁊ͥ et
dem̃ onne mirnor legatũ ec̃t
pͥt diris nulla statiu nurmorea
atis si mͥ dispensator logatuc sit.¬
¶ Cui cͥtum pondus ꝓgenti dare h̾re
cadem estimacõ fu̾it ꝙ ita u̾mẽ.

Expanded text:
et ei adsignatis, cui specialiter legata sunt, reliquum alteri debetur. idem est, cum alteri mundus muliebris, alteri argentum omne legatum esset, de argento quod in mundo esset. item si duae statuae marmoreae tibi et deinde omne marmor legatum esset, praeter duas nulla statua marmorea atis, si mihi dispensator legatus sit. Cui certum pondus argenti dare heres eadem aestimatio fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
rum ucudicacõne intesta¬
torum filiorum replłitur.
lib̾is dicesẜit. uł sub hac con¬
dicõne si intestatus mortis
crit fidicõmissi peticõ. que
ex alieno iudico tescendit.
nonẽ ꝑempta. ¶ que antez
suspoctum tutorem uonfe¬
nis iupenam uicidit.ꝙ. huiꝰ
modi fc̃a duudicare et esti¬
mre uirilis amuuẽ. et po¬
test cciam relicta ignorare
nir. saticq ẽ eam petisse ta¬
iti qui ex inquisicõne ꝑ
pͥtorem hũta ydoneus app¬
sufficiet ad aligentos tuto
res s inquisico fut eciam¬
si al mixime inboni ꝓpru
libis sins testõ tutoros dedit.
de anmuistracõne et ꝑicu¬
lo tutorum ul curatorũ
qui gesẜunt uł uon. et de
agendic ur conneniendis

Expanded text:
rum uindicatione intestatorum filiorum repellitur.liberis decesserit', uel sub hac ipsa condicione 'si intestatus mortuus erit', fideicommissi petitio, quae ex alieno iudicio descendit, non est perempta.Quae autem suspectum tutorem non fenis in poenam incidit, quod eiusmodi facta diiudicare et aestimare uirilis animi est et potest etiam delicta ignorare mater, satisque est eam petisse talem, qui inquisitione per praetorem habita idoneus appasufficit ad elinquisitio fit, etiamsi maxime in bona propria liberis suis testamento tutores dederit. DE ADMINISTRATIONE ET PERICULO TUTORUM ET CURATORUM QUI GESSERINT UEL NON ET DE AGENTIBUS UEL CONUENIENDIS
Abbreviated transcription (Latin):
irographis cebitor nin nictu¬
dioꝰ crustis cumer inututario
contutoros connenire cos pos¬
sent adsoluencum petumi.
aut noiucõncm ficicndam co¬
ge cum idem cuta priores debi¬
tores p̃pemdem cisum fecissẽt
id omisissent urcidebitores pu¬
pillorum ansi quid ꝓp̾ hanc
cessacõnem corum pͥnpilu
dampnu cͣccerunt. iudicõ¬

Expanded text:
irographis debitorum incendio exustis cum ex inuentario tutores conuenire eos possent ad soluendam pecuniam aut nouationem faciendam cogere, cum idem circa priores debitores propter eundem casum fecissent, id omisissent circa debitores pupillorum, an, si quid propter hanc cessationem eorem pupilli damnum contraxerunt, iudic
Abbreviated transcription (Latin):
acoclicur al testa fc̃is licet nõ firma¬
tis. nõ ioem sequentum ẽ. si scducta
buias ui coliallos argnit quia non
bertie ei suodata qui testimomo su¬
but uidend̃ ẽ fideicõmissum utiq
nõẽ diguns consequi ⁊ delibtate di
dum. ¶ ei auitutor datus ẽ nõ ꝑdest
alexcus acõnem ꝙ fusũ dixit. si aleg¬
atoremonetur. ¶ quimortis cinsa
donacõm accepit atestitore nõ ẽ si¬
nuł mhac ciusa legitario ala cã ẽ

Expanded text:
cillis ad testamentum factis licet non confirmatis. non idem sequendum est, si secundas tabulas vel codicillos coarguit, quia non bertas ei servo data, qui testimonio suat, videndum est. fideicommissum utique non est dignus consedum. Ei, qui tutor datus est, non prodest ad excusationem, quod falsum dixit: sed a legato removetur. Qui mortis causa donationem accepit a testatore, non est similis in hac causa legatario. Alia causa est
Abbreviated transcription (Latin):
cem iure ip̃o pocerint prohbencdi a
sint. innon er cuusq personacon¬
clicõne etate cognita cansa. aiuicdice
constituendumerit. ¶ amitere idi
quod cestõ meruit et eum placuit
qui tutor ẽ datus excusauit se atute
la. s si consuctus fuerit nõ xliiutta¬
tur. xlercusacõneri cdiuersumpu¬
to meo quilegitum tm̃ meruit. et
air̃ẽ pupulicutor petitus excusa¬
re se maluit. hic erum nichilcẽ uid¬
iciu defuncti fecit. set ħ legatuq
deserte sunt. si p̃r. accusau̾it testĩm

Expanded text:
runt. prohibendi autem sint an non, ex cuiusque persona condicione aetate cognita causa a iudice constituendum erit". Amittere id quod testamento meruit et eum placuit, qui tutor datus excusavit la: sed si consecutus fuerit, non admittitur ad excusationem. diuersum puto in eo, qui legatum ta matre pupilli tutor petitus excusare se maluit: hic enim nihil contra iudicium defuncti fecit. sed hoc legatumdesertae sunt. Si pater accusaverit testam
Abbreviated transcription (Latin):
sier asseħ̾s institutus. alicut hrdi¬
tatem fisco iocus. sit nam quasi indi¬
gnio ci anfertur hirditas per contra¬
rum aũt ductitm. ib eo quioffia¬
um in prouinai griebat qm. atuto¬
re illicite mag̾ ẽ ut cdicatur capeieil¬
lam extestõ. non quasi indignam
ẽc̃ repellendam. ¶Idemierit si quis
iiii ignor.intis bona. uł ꝑtem bo¬
norum alicunis ꝯgnati donau̾it
amfestissime est cõprobatus. id eg¬
isse ut per negugenciam i cuipani
suam mulier. a qua ħrs institutis
perssm ascuptum acusauit legi¬

Expanded text:
se heres institutus adierit hereditatem, fisco locus fit: nam quasi indigno ei aufertur hereditas. Per contrarium autem ducta tam ab eo, qui officium in provincia gerebat, quam a tutore illicite magis est, ut dicatur capere illam ex testamento nec quaesse repellendam. Idem erit, si quis uiui ignorantis bona uel partem bonorum alicuius cognati donaueritnifestissime comprobatus est id egisse, ut per neglegentiam et culpam suam mulier, a qua heres institutus falsum adscriptum, accusauit, lega
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpomis uentrem nistitutũ
ur echrdatum. ¶ quod dr̃
si pucctur ẽe pͥgnans sic acci¬
ttm. quio crgo sup̃a non di¬
cat. s neget aͦuii dicant pͥgnĩ¬
tem eẽ ab huc adire ħ̾rditas
non põt. finge obstrinces

Expanded text:
oponas uentrem institutum uel exheredatum. Quod dicitur 'si putetur esse praegnas', sic acciatem. quid ergo, si ipsa non dicat, sed neget, alii dicant praegnatem esse? adhuc adiri hereditas non potest: finge obstetrices
Abbreviated transcription (Latin):
post sub scriptam epła tu¬
tor morutur nĩquaim ex cpi¬
stola ẜuus adiet nemo dict¬
urus ẽ. obligari poster pu¬
pillim ł ditati. Affric̾¬

Expanded text:
post subscriptam epistulam tutor moriatur, antequam ex epistula seruus adiret, nemo dicturus est obligari postea pupillum hereditati. 51 Afric
Abbreviated transcription (Latin):
data. quero. au ab ħrdib
soc̃i maritus crig̾e dołem po¬
test cum eni milie:i reddit¬
urus ẽ Rudit cum filia aliis
apre hrdib institutis accõ¬
nem. dedote suaretuꝑanda
h̾re ceꝑit. neccͣe habebit in¬
aritus. aut exactam dotem
aut actõnem cipͥstare. ncci
ullam cxcepcõnem r̾ebũt
scc̃i h̾rdes ad u̾sus eumcun
mrnito ab surde dicitur dolo

Expanded text:
data: quaero, an ab heredibus soceri maritus exigere dotem potest, cum eam mulieri redditurus est. respondi: cum filia aliis a patre heredibus institutis actionem de dote sua reciperanda habere coeperit, necesse habebit maritus aut exactam dotem aut actiones ei praestare: nec ullam exceptionem habebunt soceri heredes aduersus eum, cum absurde dicitur dolo
Abbreviated transcription (Latin):
I soc ageno hrs istitutu
adicnit hrditatem qñ mo¬
etuo pre cum hrde eis fi¬
uius et sitmicipass prfili¬
am ip̃m no quor conuem¬
ri posse ¶Lucius ticius filie
scnum et lucrum ticunri

Expanded text:
i socer a genero heres institutus adierit hereditatem, quandoque mortuo patre cum herede eius firem et si emancipasset pater filiam, ipsum quoque conueniri posse. Lucius Titius filiae Seium et Lucium Titi
Abbreviated transcription (Latin):
tatoris. non in mare sm ip̃io
uolinitatem abiccit. s in mne¬
morim humane condicois
scpulture tradidit. s ħ prius
inspiciendum ẽ uc homo qui
talem condicõm posuit. ueq
compos mentis ect. igitur si
ꝑspicuit rõnib ħ suspicio
mimoi põt. nullo m̃o legit¬
timus hrs dehrditate coutro¬
lis ascripsit condicõnem. que¬
ro anei pare necde h̃t mod̾.¬
r. hrditis codicilł. n dãti. n

Expanded text:
tatoris non in mare secundum ipsius voluntatem abiecit, sed memoria humanae condicionis sepulturae tradidit. sed hoc prius inspiciendum est, ne homo, qui talem condicionem posuit, neque compos mentis esset. igitur si perspicuis rationibus haec suspicio amoveri potest, nullo modo legitimus heres de hereditate controlis adscripsit condicionem: quaero, an ei parere necesse reditas codicillis n
Abbreviated transcription (Latin):
sc. qĩ uon dum sit nec spetur.
mur. ¶qnĩ filium et ex coi
nepotembẽbat si nepoti tut¬
orem ted̾it h disceptatõm.
an aliquo cãu non sit utilis
datõ. ut put. siꝓponas filiũ
iuo p̾re decessisse et nepott̃
ex co successisse niuo auo. et
forcius diccnduẽ tutclim
quoz ex lege ilu ueller cõf¬
irmatami. nimi et pomp.ł.¬

Expanded text:
ri, quasi nondum sit, nec speretur. mur. Qui filium et ex eo nepotem habebat, si nepoti tutorem dederit, habet disceptationem, an aliquo casu non sit utilis datio: ut puta si proponas filium uiuo patre decessisse et nepotem ex eo successisse uiuo auo. et fortius dicendum est tutelam quoque e lege Iun‹i›a Uellea confirmatum: nam et Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
gulos asses istiduo. an mu
nuimi assem comunguit᷑.
ꝯueritur et putat lib̾. et
imus ẽ in unim assem ne¬
nirc. nam ctsi unus sinc ꝑ¬
te duo connincti suic ꝑte
iustituantur non tros tri¬
si quis dispondium distri¬
buit et tͥcium sine ꝑte nsti¬
intrientem uenict. ut lib̾o.¬

Expanded text:
ti duo an in unum assem coniungantur, quaeritur. et putat Labeo, et uerius est, in unum assem uenire: nam et si unus sine parte, duo coniunctim sine parte instituantur, non tres trisi quis dupundium distribuit et tertium sine parte instiin trientem uenit, ut Labeo
Abbreviated transcription (Latin):
sierps appõiti nonẽ excu¬
cumus duos ex quadrintib
łrtes scripẜit. Ecum sine prr¬
te quod assi de e̾ feret hoc et
labeo. uiñi idem trͣtit si duos
utrum omnib scim inicu
anad solum sine ꝑte scrip¬
tum ꝑtincit. et uirritur. s
suuis omnib ascrescͥe ait.
quam sm̃am ueriorem pu¬
to. namquantum ad ius
accrescendi non sunt com¬
micti quisine ꝑte institu¬
untur. quod et celsus . ł. ibi.
ħrdes scripẜit. nec hos. nec il¬
los conuinctos. ¶ S si asse
erpleto alium sinc ꝑte hr¬
demiscripẜit malum asser
uemiet alt̾. atq suta scripsis¬
sct ex plctoasse et reliqua

Expanded text:
rs adposita non est, excutiamus. duos ex quadrantibus heredes scripsit, tertium sine parte: quod assi deest, feret: hoc et Labeo.Unde idem tractat, si duosutrum omnibus semuncia an ad solum sine parte scriptum pertineat: et uariat. sed Seruius omnibus adcrescere ait, quam sententiam ueriorem puto: nam quantum ad ius adcrescendi non sunt coniuncti, qui sine parte instituuntur: quod et Celsus libro sextheredes scripserit, neque hos neque illos coniunctos.Sed si asse expleto alium sine parte heredem scripserit, in alium assem ueniet. aliter atque si ita scripsisset expleto asse: 'ex reliqua
Abbreviated transcription (Latin):
entur. underi fidei cominissi hono¬
re libertas. ¶ticius nepotee er fi¬
lia et fimosam filiam suam s¬
des iustituit et fideicommsit i¬
filie. ut si sũ liberis decesset ꝑs ei
data pueniret ad hcoħrdes set
eam funosam ipse ticius inma¬
tinonio collocauit et emxaest
fili. ani post mortem pr̃is quesit

Expanded text:
rentur uideri fideicommissi onere liberat‹o›s.Titius nepotes ex filia et furiosam filiam suam heredes instituit et fidei commisit filiae, ut, si sine liberis decessisset, pars ei data perueniret ad coheredes: eam furiosam ipse Titius in matrimonio collocauit et enixa est filia‹m› post mortem patris. quaesit
Abbreviated transcription (Latin):
tͥim ex refectu pauptatis que ad
nos ꝑuemit allatis enim cx usur
ic ꝓqnͣtitate nummnorimi redat¬
tis. hoc amplius eitenialipno
num sutorem qui eum artificõ
redacte competebant. an et si re¬
sidius p̾stare complli cebeant
tocius temporis.mer dic quo .xu.¬
annos compless et cumsui leg¬
aticis spãlit᷑ ut ex mcedib alere¬
tur stamu uemerint utrum in̾ce¬
tes anusuras pet̾e cebeat .R. ẜui¬

Expanded text:
nterim ex refectu paupertatis, qui ad uos peruenerit, alatis eum ex usuris pro quantitate nummorum redactis. hoc amplius eidem alumno nam sutorem, qui eum artificio redactae competebant, an et residuas praestare compelli debeant totius temporis explesset? et cum serui legati ei specialiter, ut ex mercedibus aleretur, statim uenierint, utrum mercedes an usuras petere debe‹a›t?
Abbreviated transcription (Latin):
reliquiss id fidei comunsso con¬
restitute que exstipulone dedo¬
te reddentu intͥ poĩta restituenda
suit eo actore brditatem compu¬
tiri. ¶ que b̾ebat filium et ex co
nepotem utrius in mariti pota¬
te. maritum exisse scripsit hrdẽ
ticius mititus mens hrs mͥerit.
peto ficriq eius commtto. ut¬
quicquid ex ħrditate mea aleu
puenit cum moricepit id resti¬
r. quidem uncias gars hãt. dinc
antem micias sens nepos hãt ꝙ
illa sequencia u̾ba ita . tr. ut .x. un¬
cus fuius diras aũt ncpos kĩt¬
tente filius et ncpos cos mrerũ¬
itura ceñt. cum autem ño suꝑ¬
uixit addicm ficei comiissi ne
pos scquens scriptina cessat. i.
et et fideicominisso obstrictam.¬
ħrdum ficeiconimisit. in quic¬

Expanded text:
rel‹i›quisset, id fideicommisso conrestitutae, quia ex stipulatione de dote reddenda interposita restituendae sint, eo auctiorem hereditatem computari. Quae habebat filium et ex eo nepotem utrosque in mariti potestate, maritum ex asse scripsit heredem Titius maritus meus mihi heres erit, peto fideique eius committo, quidquid ex hereditate mea ad eum pervenerit, cum mori coeperit, det restidecem quidem uncias Gaius habeat, duas autem uncias Seius nepos habeat: quod illa sequentia uerba 'ita tamen, ut decem uncias filius, duas autem nepos dente filius et nepos eorum in natura essent, cum autem non superuixit ad diem fideicommissi nepos, sequens scriptura cesset. reset, fideicommisso obstrictam.Hered‹u›m fidei commisit, ut, quid
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit et nepotem quam exeihẽ¬
bat ei substitint. et ita cauit lncõ
ticõ fr̃is mei filio gen̾o inco .cc. au¬
meam ci nepotem menmi łrdis
scripsi umu̾sam substanciam ciᷤᷤ¬

Expanded text:
cripsit et nepotem, quem ex ea habebat, ei substituit et ita cauit: 'Lucio Titio f‹r›atris mei filio genero meo ducentos aumeam et nepotem meum heredes scri‹ps›i, ‹uni›uersam substantiam ei
Abbreviated transcription (Latin):
fundue funit quam ad creditore
ex reliqnis porcõnib hroib ĩsci¬
titis itacait. fiteiantem uir̃t
marido gan sen et lucu ticui. ut pꝰ¬
ius scius defunctus sit iucra tici¬
a ħrde instituta. an ħ intraticia ꝑ¬
tem duidiam semissis qmͣ rog¬
atus crat gayus seius restitue
sium temum uniu̾sum ficeicõ¬
missum tam ex sua ꝑsona. qmͣ

Expanded text:
fundus fuit, quam ad creditorem ex reliquis portionibus heredibus institutis ita cauit: 'fidei autem uestrae mando, Gai Sei et Lucia Titiius Seius defunctus sit Lucia Titia herede instituta, an haec Lucia Titia partem dimidiam semissis, quam rogatus erat Gaius Seius restituere, demum mortem uniuersum fideicommissum tam ex sua persona quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponentur ceb̾i ccum siuxor ꝑata
sit in cõmune bonisi conferre.¬
menu duos filios h̾rdos reliquer¬
ctum silicinss curatores substan¬
cie mee dedissem remotis alus
ut hu restituant nepotib icis

Expanded text:
iam uxor parata sit in commune bona sua conferr‹e›.Maeuia duos filios heredes reliqueretiam, si licuisset, curatores substantiae meae d‹e›dissem remotis aliis, ut hi restituant nepotibus meis,
Abbreviated transcription (Latin):
lucium ticium. item gaium sciũ
fideiconimssum pctere nõ posse.¬
tres h̾rdos scripsit meinum frẽm
sum ex dodrinte scuum uero¬
et sextinite stichum ciusdeui scii

Expanded text:
Lucium Titium, item Gaium Seium fideicommissum petere non posse.Tres heredes scripsit Maeuium fratrem suum ex dodrante, Seium ex sextante, Stichum eiusdem Seii
Abbreviated transcription (Latin):
ineius rustitutus ẽ citem sticho
it substitutosq in iucem substi¬
tuit. bus u̾bis substitutos ħrteᷤᷤ
inuncem substituto coruindem
filiorum fideicominnsit. ut qui co¬
rum uita sucressit. et sisinc libis.¬

Expanded text:
ius institutus est, eidem Sticho it substitutosque inuicem substituit his uerbis: 'substitutos heredes inuicem substituo': eorundem filiorum fidei commisit, ut, qui eorum uita superasset et sine lib
Abbreviated transcription (Latin):
et et si alio loco nissus ẽ.adire et
rei publice ci absit eque cogend
adire hrdititẽ. et restim̾t nilunꝰ
ait. ubiab ẽ plane quid petierit
altelib̾acõnem tempus et impet᷑¬
uit. dem̃ pꝰ tempus delib̾acõnis
alierit et restitint h̾rditatem. ñ
nidetur coactus hoc fccisse uec cĩ
suspectam coactus aduit. s spõte

Expanded text:
ed et si alio loco iussus est adire et rei publicae causa absit, aeque cogendum adire hereditatem et restituere Iulianus ait, ubi abest. Plane si quis petierit ad deliberationem tempus et impetrauerit, deinde post tempus deliberationis adierit et restituerit hereditatem, non uidetur coactus hoc fecisse: nec enim suspectam coactus adit, sed sponte
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ cͥtonitͥduni.indiendũ fiteicõm¬
issariũ sicognitõ ꝓliriorẽ tͣcͣtatum
gniquo petenda et ĩtam delibaco
de qnͣtitite fidcicomissi incide dic̾cd̾
erit cõplłendũ eñ adire. ne pͥus ħrs
decedens fideicõmmissarnim decip¬
ut. ¶ tempestiuũ ẽi ẽ requircre p

Expanded text:
iendum fideicommissarium, si cognitio prolixiorem tractatum ginquo petenda et iustam deliberationem de quantitate fideicommissi incidere: dicendum erit compellendum cum adire, ne prius heres decedens fideicommissarium decipiat. Tempestiuu
Abbreviated transcription (Latin):
si duofu̾ñt apr̃e ĩstituti cun filio
eiꝰ ĩpube. et cid substitutifilo suf¬
fic̾e ei ꝗ fidcicõmissũ ĩẜis tabulis
accepit unumi exħrdibrin stitutis
firmitis q pr̃is tabulis potͥunt
ex substitutone ambo cogi adire
et restitue hrditatem. ¶utrum
aũt pͥsenti an ociam ab senti resti¬
tui possit ꝓcuratore xleunte p̾tore
indendum c̃. ego puto ab scati qͦ
fitcicõmissario cogip̾se hrtẽ ĩ stit¬
ntũ adire et restituͣt nec nerershr¬
dem oꝑt̾e ne forte ĩ cumpno mo¬
ret᷑. poͥt et ei ei ꝑ pͥtore succurri.

Expanded text:
nt a patre instituti cum filio eius impubere et idem substituti filio, sufficere ei, qui fideicommissum in secundis tabulis accepit, unum ex heredibus institutis firmatisque patris tabulis poterunt ex substitutione ambo cogi adire et restituere hereditatem. Utrum autem praesenti an etiam absent‹i› restitui possit procuratore adeunte praetorem, uidendum est. ego puto absenti quoque fideicommissario cogi posse heredem institutum adire et restituere nec uereri heredem oportere, ne forte in damno moretur: pote
Abbreviated transcription (Latin):
ħrditatem. n hoc dici oꝑt̾e notõc
soluendo. s ꝓfiterieum or. et ꝙ
non putat sͥ et pedire hrditatem
adire. ¶si quis sub condicõne fuit
łrs scriptus pendente condicõe
ncħ etagit tũ et si ꝑatus sit resti

Expanded text:
ditatem, neque hoc dici oportere non esse soluendo, sed profiteri eum oportet, quod non putat sibi expedire hereditatem adire. Si quis sub condicione fuit heres scriptus, pendente condicione nihil agit, tametsi paratus sit resti
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ indebitur cec̾c. nmict p̃r in fan¬
ti filio in possom accepit quo tñ
cessante in fans uon ex duditur.
quid ergo si curator acciꝑe uolu¬
it non ne iustius atq ntilius erit
quo.admisso substitutus cauc̃o
pstire cogitur oninib his quib
boni rest̾itmi tebent si forte insti¬
tutus mecdem furore tecesẜit. ant
compos mentis effr̃s. aut mortẽ
obiit qmͣ hrditatem ignoscͥct. nã
etficri põt ut uino furioso substi¬
tuto cecedat. uec tñ furiosus obst.

Expanded text:
idebitur cedere: nam et pater infanti filio possessionem accipit, quo tamen cessante infans non excluditur. quid ergo, si curator accipere nolit? nonne iustius atque utilius eritquo admisso substitutus cautionem praestare cogitur omnibus his, quibus bona restitui debent, si forte institutus in eodem furore decesserit aut compos mentis effectus ante mortem obierit, quam hereditatem agnosceret. nam et fieri potest, ut uiuo furioso substitutus decedat nec tamen furiosus obstet
Abbreviated transcription (Latin):
Itutorquos inuerit debitor¬
es uon conuenit at ꝑhoc nuuꝰ
ydonei efficiuntur. ur intra
sex primos menses pupillar¬
e pecumas noncollocait. ip̃e
intebitam pecumam ctimi
suras enis peciunc qmͣ non
fenauit conueniet.dcmi.¬
ł. prtabat situtor pupilli ꝑe
o nomine stipulatus cẽt p̾se
dici nomima integra pupil¬
lo salma cẽ de ꝑdita et malc
cctita ad tutorem ꝑtine.¬
s et iͥmis se putare posse tu¬
toren cam condicõmad oles¬
centi defreut id ꝙ gessiss tu¬
tor ncͣchendis nominib aut
nitotum agnosce̾ uit atoto
recetͥe. iti ut ꝑude c̾et ac situt
or negocium sibi gessiss. ¶id
ẽ et si pͦupilli nonime eque cͥd¬
idiss. ꝑ om̃p.

Expanded text:
itutus quos inuenerit debitores non conuenerit ac per hoc minus idonei efficiantur, uel intra sex primos menses pupillares pecunias non collocauerit, ipse in debitam pecuniam et in usuras eius pecuniae quam non fenerauit conuenitur.lus putabat, si tutor pecuniam o nomine stipulatus esset, posse dici nomina integra pupillo salva esse, deperdita et male contracta ad tutorem peverius se putare posse tutorem eam condicionem adulescenti deferre, ut id quod gessisset tutor in contrahendis nominibus aut in totum agnoscere aut a toto recedere, ita ut perinde esset ac si tutor sibi negotium gessisset. idem est et si pupilli nomine credidisset. Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
relictimẽ. itacipe ut cipiunt
lni quib nullatilis iuriguir¬
andi condicõ inẜitu. et recte
cum cuim ficiles sint. non ii¬
lli hominum. ad inxindum
contemptu religionis ali ꝑ¬
ne hni ur illi ant conscquerẽt᷑.
ant ꝑtent quod relictum est

Expanded text:
ictum est, ita capere, ut capiunt hi, quibus nulla talis iurisiurandi condicio inseritur, et recte: cum enim faciles sint nonnulli hominum ad iurandum contemptu religionis, alii pne vel hi vel illi aut consequerentur aut
Abbreviated transcription (Latin):
bit itaque renutticacõem.
siquis sub iuns uirindicon¬
dicõne ⁊ pͥterea sub allia sit ĩ¬
stitutus hinc udeaclum. an
reunttatur condicõ ⁊ magis
dicõ non debeat. quiapõt alti
si ẽ nͥius rcmittendam õe cõ¬
dicõnem ne alia rõne condi¬

Expanded text:
bit itaque remitti cautionem. Si quis sub iurisiurandi condicione et praeterea sub alia sit institutus, huic videndum est an remittatur condicio: et magis dicio non debet, quia potest alteri sed est verius remittendam condicionem, ne alia ratione condi
Abbreviated transcription (Latin):
cius łrs esto stichum incum
do. lego. stichus ħes esto. sisti¬
chuc hirs noncrit. stichus lib̾i
hͥrsq esto. in hac quor q̃one
inprimis querendum est.
utrum uus gradus sit. an
duo. et ancã mutata sit. sub¬
stitucõins ancadem ꝑnume¬
at. et quidem in płis querit᷑.
an ip̃e sibi substitui possit. et
rncctur c̃a instonis mutata
sub stitui posse. igitur siticius
ħre scriptus sit. et sib̾s nõsit.
idcm ħrs cẽ iussus sit. substõ
nullius monenti crit. s si sub
condicõ ne qui scriptus hrs¬
sit. pure intem substitutus ẽ¬

Expanded text:
us heres esto. Stichum Maevio do lego: Stichus heres esto. si Stichus heres non erit, Stichus liber heresque esto". in hac quaestione in primis quaerendum est, utrum unus gradus sit an duo, et an causa mutata sit substitutionis an eadem permaneat. et quidem in plerisque quaeritur, an ipse sibi substitndetur causa institutionis mutata substitui posse. igitur si Titius heres scriptus sit et, si heres non sit, idem heres iussus sit, substitutio nullius momenti erit. sed si sub condicione quis heres scriptus sit, pure autem substitutus e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙr. etquintuc nuicius et offurus
continenitur. ¶ item et thus et
ceras contimͥ uegaimt. s rutiline
et ligna et carbonos que non uen¬
deudi cĩ ꝑata sunt contim̾ att. sex¬
tris autem cetilius cciam thus.
tas ẽpla res penoris cẽ scribit. et c̃
inus hec omnia odoree quo cont¬
ad logarnm ꝑatas contun. ¶Uasl
quo penuaru quin contincint

Expanded text:
r. et Quintus Mucius et Ofilius continentur. idem et tus et ceras contineri negauerunt. sed Rutilius et ligna et carbones, quae non uendendi causa parata sunt, contineri ait.Sextus autem Caecilius etiam tus tas epistulares penoris esse scribit et est uerius haec omnia, odores quoque contad logarium paratas contineri.Uasa quoque penuaria quin con
Abbreviated transcription (Latin):
prisfa. toceatur. ¶ mellac̾te semꝑ
esculente penn cet̾e lactas quo
labco nogunt. ¶ poculenta pem
noncontinebutur. ¶penori
acctum quo ced̾e nemo dubitat
isiextingnendi ignis ei fu̾it pa¬
ratum. tiruc enimi esi potinq
non fuit. et ita offilius libro actõ

Expanded text:
oceatur. mella certe semper esculentae penui cedere, lacertas quoque Labeo negauit.Poculenta penunon continebuntur.Penori acetum quoque cedere nemo dubitat, nisi exstinguendi ignis causa fuit paratum: tunc enim esui potuique non fuit: et ita Ofilius libro sexto
Abbreviated transcription (Latin):
q reliquerat codicii. mͥab om¬
ni noluntate recessum in deba¬
tur. placinit humamus int̾pͥta¬
ri casola que uinente fre accep¬
tura erat ad empta iudi. non
ctiam que post mortem enis re¬
liquerat. si sinc ub̃is deced̾et. et
rus dececens institutis quibus¬
dam hrdib alumpno suo .l. leg

Expanded text:
 reliquerat. mihi ab omni uoluntate recessum uidebatur. placuit humanius interpretari ea sola, quae uiuente fratre acceptura erat, adempta uideri, non etiam quae post mortem eius reliquerat, si sine liberis deceder‹e›t, et rus decedens institutis quibusdam heredibus alumno
Abbreviated transcription (Latin):
tem impubistes merunt. ua
hrditatis in ꝓuincu fiteicõmis¬
ex pediri potuisse. rerumautẽ
buisse qui tutelam inytalia
suscepissent. ¶ al usuc tutore
qui pupillum hrditate p̃ris
ab stinuit actõm denegati nõ
ccͣcit. qmͣims tutor pccumam
uirem et pubis utet ¶ curato¬
res ad olescentis uuuitu ꝑitu¬
li gra cuitõnem inuicem sibi
pͥbuerunt et ueam rem pier¬
oraded̾unt cum officõ deposi¬
to soluento fuisstut irritam
cancõm ec̃ ftãm et pignoris so¬

Expanded text:
m impuberis deseruerunt: nam hereditatis in provincia fideicommisexpediri potuisse, rerum autem buisse, qui tutelam in Italia suscepissent. Adversus tutorem, qui pupillum hereditate patris abstinuit, actionem denegari non it, quamuis tutor pecuniam in rem impuberis uerteret. Curatores adulescentis mutui periculi gratia cautionem inuicem sibi praebuerunt et in eam rem pignora dederunt: cum officio deposito soluendo fuissent, irritam cautionem esse factam et pignoris
Abbreviated transcription (Latin):
orem ap̾tore constitui consul¬
tus petet. nc forte si reracept¬
condempnctur. non item ẜu¬
atur si quis ultro negocium
ilienim gesẜit cum tis ha¬
bunteq sufficiat. uł inuna i¬
sp̃e ꝑamici laborem tomino
consuti.¶ Hs institutus qui
non hũnt subscitutum prins¬
qmͣ Þrditatem ad iss quami
mipubi restitue debuit uiti te¬
cesst cum brditas mytali cc̃t

Expanded text:
consultius petet, ne forte, si rem coeptcondemnetur. non idem seruatur, si quis ultro negotium alienum gesserit, cum satis abundeque sufficiat uel in una specie per amici laborem domino consuli. Heres institutus, qui non habuit substitutum, priusquam hereditatem adiret, quam impuberi restituere debuit, uita decessit: cum hereditas in Italia
Abbreviated transcription (Latin):
sen fid̾iꝰ. ubertum que ei testimen¬
to patromi relicta fuerant cum pat¬
ronum suum post mortemeius
quasi illicite mercis negociitorem

Expanded text:
so libertum, quae ei testamento patroni relicta erant, cum patronum suum post mortem eius quasi illicitae mercis negotiatorem
Abbreviated transcription (Latin):
possom petat. in u̾o legatum ꝑ¬
scquatur. sSicleg̾it contra tabulis
nonhebit iegtum. si legatune¬
orum bonorum possõnem pocie¬
rit. siue crbonimm. ¶non sol¬
umantẽ icgatum denegatur
ei qui bonorum possonem icce¬
ꝑit. um cciam si quid aliudem
olinitate. iccepit euiconscqu̾s

Expanded text:
etat an vero legatum persequatur: si elegerit contra tabulas, non habebit legatum: si legatum eriam bonorum possessionem petierit siue Carbonianam. Non solum autem legatum denegatur ei, qui bonorum possessionem accepit, uerum etiam si quid aliud ex uoluntate accepit. cui consequ
Abbreviated transcription (Latin):
sut ꝑtic dimuidie que ad eum ex
torme assis sex uncias retineat. q
si impubes exunciadum taxat
institutus h̾rs fu̾it. nug̃qz ẽ eñ
hitirone logis faltidie. l crm¬
ex uncu fint impubes ħrs ĩsti

Expanded text:
ut partis dimidiae, quae ad eum ex totius assis sescunciam retineat. Quod si impubes ex uncia dumtaxat institutus heres fuerit, magis est habita ratione legis Falcidiae: licet
Abbreviated transcription (Latin):
rorisuc int̾ cet᷑a italogauit et domꝰ
cam ꝑtem in qua morari consu¬
ciendi temꝑe quim mortis tem¬
noc quicqmͣ er calocatum sit. au
ei tũi m̃o iudeatur legasse cub

Expanded text:
ori suae inter cetera ita legauit: 'et domus eam partem, in qua morari consuciundi tempore quam mortis tnec quicquam ex ea locatum, an ea
Abbreviated transcription (Latin):
destrintur non quo moritur.¬
¶i sĩ ex ea quam nefas sit du¬
eͣc postumum hrdem institu¬
ere non putit rumpi testm̃n
soror emi fictam hẽam poto¬

Expanded text:
destituitur, non quo moritur.Sed si ex ea, quam nefas sit ducere, postumum heredem instituo, non putat rumpi testamentum sororem factam habeam, pot
Abbreviated transcription (Latin):
non tñ nepotem iuptunu
mirceluuis qunt. ¶ diusum¬
q ẽ si mhostrum põtite filius
sit et decesẜit meodem scitu.i
rumpit crum lins cñb ne pos
testancutum. ¶quod simo¬
riente no filius repudiauit
uonabscissum ẽ ut suꝑiore

Expanded text:
nepotem rupturum Marcellus aiunt. diuersumque est, si in hostium potestate filius sit et decesserit in eodem statu: rumpit enim his casibus nepos testamentum, quod moriente auo fili ius pependerit, non abscisum ut superiore
Abbreviated transcription (Latin):
cri mulier emolument um bo¬
norui amis it ficci commissuz
ẽt retinendum integro nire de¬
biti rõnisc̃. ¶ pͥsidis iniquitite
res illate cedis ibsolutis u̾roibi
qui non ꝑdefunctorie debiti iro
officium impleu̾it. qm̃ius non

Expanded text:
 mulier emolumentum bonorum amiserit, fideicommissum esse retinendum integrato iure debiti rationis est. Praesidis iniquitate reis illatae caedis absolutis heredibus, qui non defunctorie debitum officium impleuerant, quamuis non
Abbreviated transcription (Latin):
hũde gr̾a negligi necesse est.
neptis qͥ possoncri anie pe¬
cierat mortem eius int̾ scctã
sciens non udefend̾at ficeicõ¬
nepti cebuit inrestituendis
fisco bonis non ẽẽ deducendũ
placint.dolus cum ħrdis pu

Expanded text:
e gratia neglegi necesse est. Neptis, quae possessionem aviae petierat, mortem eius interfectam sciens non defenderat. fideicomnepti debuit, in restituendis fisco bonis non esse deducendum placuit: dolus enim heredis pu