comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pareat. que plem¬
tudo larguzonis uł¬
doctrine. ininistra¬
tura nobis .i. nr̃o
ministerio fit.⁊
hor as donuin glo¬
riam .i. ut deus glorificetur. ꝓnidemus
enim ut opera nr̃a bona sint. non solum
coram deo.s. ut deo placent᷑. s eciam co¬
ram haminib ut eciam hominib bona
indeantur. Coram deo preuidet apastolꝰ
bonã dum facit ciroa ministerium sc̃oꝵ:
ꝙ deus iubet. coram haminib ꝓuidet
bonã dum bonos mittit ad hos opus ethor¬
tandum qui probitate sua eos ꝑuornt
ad dandum non scandalum fatiant. ne
bona doctrina apłi ꝑ imꝑuidos ministͤs:
in nituꝑationem eaderet. Noca ꝙ recte
apłs ait. se ꝑuidere bana coram deo ⁊ homi¬
mbus. pp̃ nos emiconscĩa nr̃a sufficit no¬
bis. pp̃ nos antem fama nr̃a non pollui s
pollete debet in nobis. O ne ressunt: cõ¬
scientia ⁊ fama. conscientia tibi. fama ꝑ¬
xim̃o prodest qui conscientie fĩderis famã
negligit᷑ crudelis est. Sequitur. Nisimꝰ
antem cumillis et¬

Expanded text:
pareat. Quae plenitudo largitionis doctrinae ministratur a nobis, id est ministerio fit, et hoc ad Domini gloriam, id est ut Deus glorificetur. Providemuenim ut opera nostra bona sint, non solum coram Deo, scilicet ut Deo placeant, sed et coram hominibus, ut etiam hominibus bona videantur. Coram Deo providet Apostolus bona, dum facit circa ministerium sanctorum quod Deus jubet; coram hominibus providet bona, dum bonos mittit ad hoc opus exhortandum, qui probitate sua eos provocent ad dandum, non scandalum faciant, ne bona doctrina Apostoli per improvidos ministros in vituperationem caderet. Nota quod recte Apostolus ait se providere bona coram Deo et hominibus. Propter nos enim conscientia nostra sufficit nobis, propter vos autem fama nostra non pollui, sed pollere debet in vobis. Duae res sunt, conscientia et fama: conscientia tibi, fama proximo prodest. Qui conscientiae fidens famam negligit, crudelis est. Misimus autem cum illis
Abbreviated transcription (Latin):
dico uobis o fr̃es
qm̃ caro ⁊ sanguis
.ĩ. homines dediti
uitus que de car¬
ne ⁊ sangume o¬
rimitar. non pos.¬
sidebunt regnum dei. ⁊ ue̾ quia corru¬
p̃tio peccati que est effectus carnis ⁊ san¬
guins .i. aliquis ẜuiens corruptioni poc

Expanded text:
dico vobis, o fratres, quoniam caro et sanguis, id est homines dediti vitiis quae de carne et sanguine oriuntur, non possidebunt regnum Dei, et vere, quia corruptio peccati quae est effectus carnis et sanguinis, id est aliquis serviens corruptioni pec
Abbreviated transcription (Latin):
cum plena scientia. suꝑemi alii cari¬
suꝑemi alii cari¬
tati quia quanto melius intelligit᷑ d̃s̃
tanto plus diligitur. Ideo oro nos scire i¬
sta ut ꝑ has scientias impleamini bo¬
tutum postea beatitudimis habeatis
plenitudinem hanc plenitudinem dĩ
quidam in hiis u̾bis sic intellexu̾nt. ut
pucarent nos hoc sdem futuros ꝙ deus
est dicentes. Si aliquid mimis quam
deus habebimins et minores erimus quo¬
modo implebimur in omnem plenitu¬
dinem dei. s quoniam implebimur pro¬
fecta erimus equales. detestandus ẽ error
iste non enim sic implebunt᷑ ut sint et
ip̃e plenus deus. s ut ꝑfecte sint pleni dõ.
⁊ mestimabilem cognoscere deum. omina
altitudo. quantur profimdu ita et
in deo ommĩa equalia sunt immensita¬
te infirmitatis inimo unum et sdem
prorsus. ⁊ est sensus que sit latitude ⁊ c̾.¬
tra se habens. ut solus ineffabilis ⁊ in fi¬
nitus habeatur. scire ⁊c̾. pꝰt immensita¬
tem pr̃is. uult eos scire caritatem xp̃i

Expanded text:
cum plena scientia supereminet alii charitati, quia quanto melius intelligitur Deus, tanto plus diligitur: ideo oro vos scire ista, ut per has scientias impleamini, botutum, postea beatitudinis habeatis plenitudinem. Hanc plenitudinem Dei quidam in his verbis sic intellexerunt, ut putarent nos hoc idem futuros quod Deus est, dicentes: Si aliquid minus quam Deus habebimus et minores erimus, quomodo implebimur in omnem plenitudinem Dei? Sed quoniam implebimur, profecto erimus Deo aequales. Detestandus est error iste. Non enim sic implebuntur ut sint et ipsi plenus Deus, sed ut perfecti sint pleni Deo. et inaestimabilem cognoscere Deum, omnia altitudo quantum et profundum, ita et in Deo omnia aequalia sunt immensitate infinitatis, imo unum et idem prorsus. Et est sensus: Quae sit latitudo, etc.tra se habens, ut solus ineffabilis et infinitus habeatur. Scire, etc., post immensitatem Patris vult eos scire charitatem Christi
Abbreviated transcription (Latin):
est homo qnod i nstus ꝓ impñs. dominꝰ
ꝑ sernis. creator ꝓ cr̃eatura moritira
⁊ c̾ huiusmodi. Ideo nolo nos scire ista
na diuinitatis ꝓfessio in nobis. quia tũc¬
time nichil deest ⁊p̃rano cum pr̃em et
filium sic cognoscit alit᷑ non ẽ integra
ꝑfessio deitatis quia fides nec in solo pẽe
integra est. nec in solo filio ꝑfecta. Qi

Expanded text:
est homo, quod justus pro impiis, Dominus pro servis, Creator pro creatura moritur, etc. hujusmodi: ideo volo vos scire ista,na divinitatis professio in vobis, quia tunc nihil deest Christiano cum Patrem et Filium sic cognoscit: aliter non est integra professio deitatis, quia fides, nec in solo Patre integra est, nec in solo Filio perfecta. Ei
Abbreviated transcription (Latin):
uobis ipsi¬
li non homini qͥ
nehil ex se potest
sit gloria pro hiis¬
pareat. non solum
in p̃senti sed etiã¬
in omnes gn̾atõs
seculi secnloꝵ ut
ĩta lege lictam. ei
autem qui po . o.
ista que peto face̾
.i. complere potens ẽ dico secundum uͥ¬
tutem q̃ oꝑat᷑ in nobis hominib bona

Expanded text:
vobis sili, non homini qui nihil ex se potest, sit gloria, pro hispareat, non solum in praesenti, sed etiain omnes generationes saeculi saeculorum. ita lege litteram: Ei autem qui potest omnia, ista quae peto facere, id est complere. Potens est, dico, secundum virtutem quae operatur in nobis, hominibus bona
Abbreviated transcription (Latin):
re in nobis supha¬
buidant quam ꝑe¬
timus aut incessigi¬
nos petere sciamis
aut presumamns¬
iõ dicit. petimus.
aut intelligimus.¬
quia plus intelli¬
gimus quam pe¬
tannis. pot̃ hic in
uobis dico. secund̾

Expanded text:
re in vobis, superabundanter quam timus aut intelliginos petere sciamus aut praesumamusIdeo dicit: Petimus aut intelligimuquia plus intelligimus quam petamus. Potest hoc in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ꝙ minus fecistis in uno temꝑe. resti¬
tuute in alio dimidrantes dies quos
impii non dimidiant. alii enim di¬
midiant. aliĩ implent dies. aliĩ nec
incipiunt .i. aliĩ moriũnt᷑ iñ egypto
haenita multa occurrunt impedim̃ta
nec omuia possunt agi ꝑ libitu. Pro¬
nolite fieri

Expanded text:
 minus fecistis in uno tempore, restituite in alio, dimidiantes dies quos impii non dimidiant. Alii enim dimidiant, alii implent dies, alii nec incipiunt; id id est, in hac vita multa occurrunt impedimenta, nec possunt agi pro libito. Pronolite fieri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet ad spatia horarum ordinati sunt
ducunt enim uices. agunt temꝑa. ori¬
turenim sol ⁊ occidit. transeunt temꝑa
cui molesta fint temꝑa. s homines sibi
non sunt molesti. dicinitur gͦ dies ma¬
li ut dixi pp̃ maliciam hominum ⁊ misi¬
aui s miseria hominis cominunis est
non debet malitia eẽ cominunis ex quo
enii lapsus ẽ adam ⁊ de ꝑadyso expul¬
sus nmquiam fuerunt dies insi mani ꝙ
ostendit puer qm nascitur qui a plora¬
ta incipit nec ridere pot̃. statim natus
testes sumnt miserie nondi soquit᷑ ⁊ iã
psbat Quid: in labore se futurum uel
is temptationib positiis semꝑ timebit¬
redimamus gͥ tempus. qid est tempꝰ
redimiere: redimit ille tempus qui ꝑdit.
.i. dat de suo ut nacet deo. non htibus qͣi
det numinium ꝑnino.das enim num¬
mum ⁊ emis panem uel ninum ꝑali¬
quid aliud dasꝰ ⁊ accipis. aliqid amit¬

Expanded text:
tinet ad spatia horarum ordinati sunt. Ducunt enim vices, agunt tempora. Oritur enim sol et occidit, transeunt tempora, cui molesta sunt tempora si homines sibi non sunt molestiae. Dies ergo dicuntur mali, ut dixi, propter malitiam hominum et miseriam; sed miseria hominis communis est, non debet malitia esse communis. Ex quo enim lapsus Adam de paradiso expulsus, nunquam dies nisi mali: quod ostendit puer qui nascitur, quia a ploratu incipit, nec ridere potest: statim natus testes sunt miseriae. Nondum loquitur, et jam prophetat in labore se futurum et iis tentationibus positus semRedimamus ergo tempus. Quid est tempus redimere? Redimit ille tempus qui perdit, id est dat de suo ut vacet Deo non litibus, quasi det nummum pro vitio. Das enim nummum et emis panem vel vinum, vel aliquid aliud; das et accipis, aliquid amit
Abbreviated transcription (Latin):
membrim. Ecce uñ
est secundum car¬
nem ambulare. ex
nis .i. dum mente
consentit carni. uel
eius oꝑa actu explet. secimdnm que duo
supra distinctum est intͥ ambulare ẜm
carnem ⁊ eẽ secundum tarnem. Si ant̃
si xp̃c in nobis est qui est idem cum spũ scõ

Expanded text:
membrum. Ecce unde est secundum carnem ambulare, ex nis, id est dum mente consentit carni, vel ejus opera actum explet. Secundum quae duo supra distinctum est, inter ambulare secundum carnem, et esse secundum carnem. Si autem. si Christus in vobis est, qui est idem cum Spiritu sa
Abbreviated transcription (Latin):
niuit pp̃ instificationem .i. licet hoc sit qd̾
dem fuit ante pectatum .i. potens mori.
s pꝰt peccatum fuit mortuum .i. habẽs
in se ncc̃itatem moriendi ⁊ iõ congrue
reseruatur. nt ꝑ hanc penam quam sen¬
tit magis timeat peocare. uel nomine
Ezechyel. e comu̾so. totum hominem no¬
mine anime significauit dicens. Anima
truc peccanit ipsa moriet᷑. qui autem in
est licet corpas mortuum est .i. hõ mor¬
tius fuerit ꝓp̃ peccatum .i. in peccatis.

Expanded text:
ivit propter justificationem, id est licet hoc sit quod dem fuit ante peccatum, id est potens mori; sed post peccatum fuit mortuum, id est habens in se necessitatem moriendi. Et ideo congrue reservatur, ut per hanc poenam quam sentit, magis timeat peccare. Ambrosius Vel nomine  econverso totum hominem animae nomine significavit, dicens: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Qui autem in n vobis est, licet corpus mortuum est, id est homo mortuus fuerit, propter peccatum, id est in peccatis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut quisq se ipsuum
considet. considera¬
te ñquam. Si estis
an sitis in oꝑib bo¬
nis iñ quib debent¬
ẽẽ fideles deide qͣi
se considerantib ait.

Expanded text:
ut quisque seipsum consideret; considerate, inquam, si estis an sitis in operibus bonis in quibus esse debent fideles. Deinde quasi se considerantibus ait,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ẽẽ ur declinemns a malo ⁊ faciamus
bonum. Non euini ait apłs moneiis.
doctimis. s oramus quia sciebat ħ omĩia
ñ ualere que plantando ⁊ rigando facie¬
bat iñ aꝑto nisi ꝑ illis exaudiret orate
qui dat incrementum in occulto. Qui¬
dam uo dieunt nos non debere petere a
sempit̾na maiestate ut det nobis ambula¬
re in mã recta ⁊ ꝑsenerare in mandatis
suꝑ nos facimus fr̃es mei euacuant. exina¬
nuit. elidunt ⁊ subscͥptiom nr̃am que¬
latio est ameNI. Quid dicis o none h̾e¬
tice dicis quia ñ peccare in potestate sic
habennis nt hoc sine adiutorio diuine gͣ¬
tie im̃płe̾ possimus. Planc inquit liberũ
arbitͥum ad hoc nobis sufficit. Qrͣ gͦ dỹe
mus uł m̃bemus ꝙ si dice̾te c̾tum dice̾t.
qr ⁊ uoluntas nr̃a agit aliquid. Non eñ
noluntas nr̃a agit mehil. s sola ñ suffic̃
malit̃ tamen dice̾ oramtis ut ip̃am gͣ¬
tiam cominendaret. nt m̃telligen̾t illi

Expanded text:
nobis esse ut declinemus a malo, et faciamus nobis esse ut declinemus a malo, et faciamus bonum? Non enim, ait Apostolus, monemus, docemus, sed oramus: quia sciebat haec omnia non valere, quae plantando et rigando faciebat in aperto, nisi pro illis exaudiret orantem qui dat incrementum in occulto. Quidam vero dicunt nos non debere petere a sempiterna majestate, ut det nobis ambulare in via recta, et perseverare in mandatis, super nos facimus fratres mei evacuant, exinaniunt, elidunt, et subscriptionem uae est amen. Quid dicis, o nove haeretice? dicis quia non peccare in potestate sic haberemus, ut hoc sine adjutorio divinae gratiae implere possimus? Plane, inquit, liberum arbitrium ad hoc nobis sufficit. Quare ergo dmus, vel jubemus. Quod si diceret, certum diceret, quia et voluntas nostra agit aliquid. Non enim voluntas nostra nihil agit, sed sola non sufficit. Maluit tamen dicere, oramus, ut ipsam gratiam comme
Abbreviated transcription (Latin):
uobis nisi repbiestis
s quiequid de uob̃
est spero quia ex ui¬
ta quam int̾ uos e¬
gi cognoscitis quia
nos ñ sumus reꝓbi.
nec a fide nec a po¬
ut reꝑbi. quasi sine
potestate ñ h̃ntes
qnd diiudicemus
Hoc orat apłs ut
hiis bñ agentibus
in cis corripienda ñ inueniant ⁊ sicre¬
probi appareant. ꝓbati emm unͣr dimi
ndicant pcc̃ores. Sn gͦ ñ sint qͦs nidicẽt
çessante anctoritate qͣiͣ reꝑbi uidentuꝵ¬
Attrnde etramꝙ ait. oram̃ns ur nichil ma¬
li facatis s bomimi. Intelligenda enim
hicẽ gr̃a dei qua soła homines lib̾antur a
malo ⁊ sine qua nullum ꝓrsus sine cogi¬
tando sine nolendo ⁊ amiando siue agẽdo
faciunt bonum tĩ solum ut monstrante
ip̃a quid faciendum sit scrant. u̾metram
ut p̃stante ip̃a faciant cum dilectione ꝙ
scunit. Hanc qnippe inspiratiõm bone uo¬
bunitatis ⁊ oꝑis poscebat apłs chorinthiis
cum dicebat oramus ne quid mali faciatis¬
⁊ ẽͣ anis hoc audiat ⁊ ñ fateat᷑ a dño deo

Expanded text:
vobis, nisi reprobi estis; sed, quidquid de vobis sit, spero quia ex vita, quam inter vos egi, cognoscetis quia nos non sumus reprobi, nec a fide, nec a pout reprobi. Quasi dicat: Sine potestate, non habentes quid vindicemus. Hoc orat Apostolus, ut his bene agentibus in eis corripienda non inveniat, et sic reprobi appareant: probati enim videntur, dum judicant peccatores. Sic ergo si non sint quos judicet, cessante auctoritate quasi reprobi videntuAttende quod ait oramus, ut nihil mali faciatis, sed boni. Intelligenda enim est haec gratia Dei, qua sola homines liberantur a malo, et sine qua nullum prorsus sive cogitando, sive volendo et amando, sive agendo faciunt bonum, non solum ut monstrante ipsa quid faciendum sit sciant, verum etiam ut praestante ipsa faciant cum dilectione quod sciunt. Hanc quippe inspirationem bonae voluntatis et operis poscebat Apostolus Corinthiis, cum dicebat: Oramus ne quid mali faciatis, etc. Quis hoc audiat et non fateatur a Domino Deo
Abbreviated transcription (Latin):
mus cum ip̃o ex mrtute dei ⁊ ita infir¬
.i. penes uos. Q uia si a ꝑfidis infirma¬
bantur a pd̾ credentes ñ erat ħ inf̾mi¬
tas. s ꝑfectus qr hinc potentiores fĩt
fideles. Mors igͣ illata a ꝑfidis uita est
erga credentes qua uirtute dei resur
di potestatem ha¬
beo ideo tempta¬
actus nosmet ip̃os

Expanded text:
m ipso ex virtute Dei, et ita infirid est penes vos. Quia, si a perfidis infirmabantur apud credentes, non erat haec infirmitas, sed profectus, quia hinc potentiores fiunt fideles. Mors ergo illata a perfidis, vita est erga credentes, quia virtute Dei resurgdi potestatem hbeo, ideo tentaactus vosmetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
t̃em a deo in nobis iudicandis ⁊ hic
⁊ in futuro. uł ita infirim sumns in
illo. hoc ñ mutat᷑. s uiuenns cum eo.
nirtutem dei quid tale est in nobis.
.i. iñ conscientiis ur̃is. huic sensui con¬
cordat alia litca que est erga nos ubi

Expanded text:
tem a Deo in vobis judicandis, et hic, et in futuro. Vel ita infirmi sumus in illo. Hoc non mutatur. Sed vivit cum eo, virtute Dei, quod tale est in vobis, id est in conscientiis vestris. Huic sensui concordat alia littera quae est erga vos, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
pero aut̃e
quod eognoᷤ¬
sumus repro¬
bi. Oramus
autem deum
ut nichil ma¬
li faciatis ñ
ut nos pro¬
bati parea¬
mus. s ut
est faciatis
nos autem
ut reprobi
sumus.

Expanded text:
pero autem quod cognossumus reprobi. Oramus autem Deum ut nihil mali faciatis, non ut nos probati pareamus, sed ut est faciatis, nos autem ut reprobi simus.
Abbreviated transcription (Latin):
futura significat. Ad euacnandam qurasi
lex ñ facit irritum ꝙ iam non ualeret.
ad euacuandam ꝑmissionem quia falsa.
ditur ⁊ frustratur abrabam deinde de¬
struit consequens dum subdit. Abͣhe.
sed est ex repmissione ꝙ in ꝑte ostendit᷑
quia deus doranit abrale. de quo non ẽ
dubium quin haboat. ⁊ constat. ꝙ sine
lege fuit. dorrauit dico ꝑ repmissionem.¬

Expanded text:
futura significat. Ad evacuandam. Quasi dicat: Lex non facit irritum quod jam valeret ad evacuandam promissionem, quia falsa ditur, et frustratur Abraham; deinde destruxit consequens dum subdit; Abrahaesed est ex promissione quod in parte ostendit, quia Deus donavit Abrahae de quo, non est dubium quin habeat, et constat quod sine lege fuit. Donavit, dico, per repromissionem
Abbreviated transcription (Latin):
.i. recipi debet in eo¬
clesia ⁊ instet .i.in
staro debos ob̾set᷑¬
tiombus que sũt
pro remotione to¬
tius mali et orati¬
ombus que sunt
pro adeptione bo¬
norum nocte ac
die. Ilam si aliter
fac̾it mortua est
unde subdit.a
henisibilis unde et

Expanded text:
est recipi debet in Ecclesia. Et instet, id est instare debet obsecrationibus, quae sunt pro remotione totius mali, et orationibus, quae sunt pro adeptione bonorum, nocte ac die. Nam si aliter facit, mortua est. Unde subdit: Nam, ehensibilis tantum, et
Abbreviated transcription (Latin):
ita amundi amore
destinite honora
sumptib ecc̃e sustẽ¬
tando ⁊ solatiis fouẽ¬
do. sigua antem iudu
honora non tamen
omnes ueras. s po¬
tus siqua uera nĩ¬
dua habet filios ant
nepotes prius discat
iege domum suam.
in quo probabr̃ ut
tunc domum digna
sit undua ecc̃e num¬
cupari. prenx enĩ
debent mi̾ta. ut de¬
bitus honor tribui
uideatur. ⁊ muti¬
am uicem redde pa¬
rentibus qui cam
aluerunt iõ hoc de¬
bet facere. enim̃ .i.
los regere ñ solum
in ecc̃a seruire ac¬
ceptum est corã dõ

Expanded text:
ita a mundi amore destitutae, honora, sumptibus Ecclesiae sustentando, et solatiis fovendo. Si qua autem. Quasi honora, non tamen omnes veras, sed potius si qua vera vidua habet filios aut nepotes, primum discat regere domum suam, in quo probabitur, ut tunc demum digna sit vidua Ecclesiae nuncupari. Praeire enim debent merita, ut debitus honor tribui videatur. Et mutuam vicem reddere parentibus, qui eam aluerunt. Ideo debet hoc facere, id est los regere, non solum in Ecclesia servire, acceptu
Abbreviated transcription (Latin):
nora que ne¬
re uidue sũt
si qua autẽ
uidua filios
aut nepotes
habet discat
primum do¬
mum suam
regere ⁊mu¬
tuam uicem
reddere pa¬
rentibus ħ¬
uere uidua
est desolata
speret in de¬
um ⁊ instet
obsecrationi¬
bus et orati¬
onibus noc¬
teac die.

Expanded text:
nora, quę uere uiduę sunt. Siqua autem uidua filios aut nepotes habet, discat primum domum suam regere et mutuam uicem reddere parentibus vere vidua est, et desolata, speret in Deum, et instet obsecrationibus, et orationibus nocte ac die.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc est. Nam dens
positam gr̃am p̃ꝑa¬
onis crederent illos
ante p̃ponit hoc ẽ
ꝓpositum de quo di¬
xit secundum ꝓpo Ang̃¬
situm nocati. pre¬
scinit dico fieri cõ¬
formes in puritait¬
uite modo ⁊ pꝰtea
in beatitudine cuiꝰ
conformes y mag̃is:

Expanded text:
eus positam gratiam praepaonis crederent illos, ante praenovit. Hoc est propositum de quo dxit, secundum propositum vocati, prscivit dico, fieri conformes, in puritatae modo, et postea in beatitudine, cujus conformes imaginis
Abbreviated transcription (Latin):
secu .i. sexta etas qr iñ ultima scłi etate:
sumis. ⁊ tot exemplis prioꝵ magis corri
se existimat stare
at necadat. A se.
a deo enim stat.¬
qui stat a se cadit.
qui cadit. iõ ait. ni¬
deat ne cadat. peccando uel peccare ałioi
faciendo ut illi qui p̃sumentes de scĩa cã
scandalo sr̃m edebant ydolatita. ⁊ de do¬
amputat ne ꝑ eam temptaeirtur sic̃ indei
t̾emptari sunt. ⁊ ꝑaerunt. quia sicut illi
moysi detrahentes deunitemptau̾nt:
ita hiĩ decrahentes apło deum temptant.
dico ne cadat. ñ ꝙ penitus aliquis sine
casn sit. s. Demptatio .i. pcc̃i delc̃atio.
non app̃hendat nos .i. nonducat rõnem
in cansensum. ⁊¬
emptatio

Expanded text:
st sexta aetas, qui in ultima aetate saeculi sumus, et tot exemplis priorum magis corrige existimat stare, t ne cadat a se. A Deo enim stqui stat, a se cadit qui cadit. Ideo ait, videat ne cadat peccando, vel peccare alios faciendo. Ut illi qui praesumentes de scientia, cum scandalo fratrum edebant idolothyta, et de doamputat ne per eam tententur, sicut Judaei tentati sunt, et perierunt, quia sicut illi Mosi detrahentes Deum tentaverunt, ita hi detrahentes Apostolo Deum tentant. Dico ne cadat, non quod penitus aliquis sine casu sit, sed tentatio, id est peccati delectatio, non apprehendat vos, id est non ducat rationem in consensum, e
Abbreviated transcription (Latin):
ex eis seqnit᷑ ut ꝑ hoc magis suadeat te
tami asꝑa. S accessistis ad syoninontẽ
.i. ad eos qui malto deum speculantur
quem spoculari magnum est p̃mium
cinibus suis uitam et̾nam dantem qui¬
milium angelorum quorum socii sufi
ẽstis multorum dicit quia cum płib
ui apłi conscripti sunt in celis a simi¬
li hec dicit ut olim

Expanded text:
ex eis sequitur, ut per hoc magis suadeat tenex eis sequitur, ut per hoc magis suadeat tentam aspera. Sed accessistis ad Sion montem, id est ad eos qui in alto Deum speculantur, quem speculari magnum est praemium; civibus suis vitam aeternam dantis, quimillium angelorum, quorum socii futuri estis. Multorum dicit, quia cum pluribus Qui apostoli conscripti sunt in coelis; a simili hoc dicit, ut olim
Abbreviated transcription (Latin):
Iapidatur grandi¬
ne sicut p̃ceꝑat do¬
mimis dicens lon¬
ge se facient filiiis¬
uł a monte qrna si
homo uel bestia te
audire arderent
Hoẏses dixit ext¬
ritus sum ⁊ treme¬
bundus. Multum
quam populus gͣ¬
tolerabilem quia
sola p̃ceptio erat sñ
gr̃a isdiuuante. Nõ
enim portabant ꝙ
dicebatur quia fñ
gr̃a insufficientes
erant ad obẜuan¬
dalegis precepta¬
agni immolatione telebratum erat qum¬
tragesimo die descendit dens in sỹna m
igne. s plebem longe stantem t̾ritans ⁊
digito suo scribens in lapide non in corde:
congͥgati erant fideles iñ unum in ig¬
neis linguis. non de longiñquo t̾ritans¬
m̃imo sedit suꝑ singulos eorum decelo
truidem factas est subito somis. qͣi f̾ret᷑
flatus uehemens souuĩt. s nullus ex¬
pauit. Ibi ignis ⁊ fummis. hic autem ig
ista pendent ubi dicit ad que accessi̾nt
pꝰt remotionem illorum ⁊ ñ pomĩt ꝯͣrra¬
eorum que ex opposito intelliguntur
sicut supͣ assignatam est s p̃mium qd̾

Expanded text:
lapidabitur, grandine, sicut praeceperat Dominus dicens: Longe faciant filii Israel a monte, quia si homo vel bestia tetaudire auderent,Moyses dixit: Exterritus sum et tremebundus. Haimo Multum quam populus grtolerabilem, quia sola praeceptio erat sine gratia adjuvante. Non enim portabant quod dicebatur, quia sine gratia insufficientes erant, ad observanda legis praeceptaagni immolatione celebratum erat primo die, descendit Deus in Sina in igne, sed plebem longe stantem territans, et digito suo scribens in lapide, non in corde; venit ubi congregati erant fideles in unum in igneis linguis, non de longinquo territans, imo sedit supra singulos eorum; de coelo quidem factus est subito sonus, quasi ferretur flatus vehemens sonuit, sed nullus expavit. Ibi ignis et fumus, hic autem ignuperioribus ista pendent, ubi dicit ad quae accesserint. Post remotionem illorum superioreorum quae ex opposito intelliguntur, sicut supra assignatum est, sed praemium quod
Abbreviated transcription (Latin):
Nons est diuinitas. bestia ẽ defectus ra
fertur in deum. tange̾ ẽ offende̾. ł ang̃
gͦ montem ut bestia qui deum offendit
blasphemia quem p̃cipit lex sine mĩa la¬
pidari. S si m̃ eccłiam uult reu̾ti mi¬
sericordit᷑ suscipitur. Moyses ibi tritus
est quiã tanta erat asꝑitas ut etiam per

Expanded text:
ons est Divinitas, bestia, defectus ratfertur in Deum; tangere est offendere. Tangit ergo montem ut bestia qui offendit Deum blasphemia, quem praecipit lex sine misericordia lapidari; sed si in Ecclesia vult reverti, misericorditer recipitur. Moyses ibi territus est, quia tantum erat legis asper
Abbreviated transcription (Latin):
di ⁊ inferni feca̾t¬
iterum captiuos
fecit xp̃c dum ad
celum reducunt᷑. Ipsos itaq homines
dcm̃ est. ex hoc iam eris homines capi¬
ens. captiuati igit᷑ dicintur qr capti.¬
⁊ capti quia subiugati. sub leue ingũ
missi. libati a peccato. ẜni fcĩ iusticie. ⁊
dedit dona hominibus rationabilibus
iħm cum pꝰt resurrectionem ascendisset
in celum declisse spm̃ sanctura quo imple¬
ti credentes locuiebantur omnib lingͥs.
In psalmo tamen ita legit᷑. Accepisti do
ca anctoritate maluit dicere. dedit hoĩb
Austoritas sensus plenissuis redderer᷑
utrumq enim nerum est. ⁊ quia dedit
hominib. ⁊ cua accepit m hominibus.
bris suis accepit in homimbus. idem ip̃e
in celo ⁊ accepit in t̾ra. dedit. quia deus
cum pr̃e secundiun ꝙ dat accopit. qr ip̃e
iñ suis est in ecc̃a in qua accipit. hoc est
ni hominib acciꝑe. Nec moneat ꝙ ait
dona non domim. cui etiam concordat
quo dominus ait. Samaritane si scires

Expanded text:
di et inferni fecIterum captivos fecit Christus, dum ad coelum reducuntur. Ipsos itaque homines dictum est: Ex hoc jam eris homines capiens . Captivati ergo dicuntur quia capti, quia subjugati, sub leve jugum missi, liberati a peccato, servi facti justitiae. Et dedit hominibus rationalibus Jesum, cum post resurrectionem ascendisset in coelum, dedisse Spiritum sanctum, quo impleti credentes loquebantur omnibus linguis. In Psalmo tamen ita legitur: Accepisti doca auctoritate maluit dicere, dedit hominibauctoritas, sensus plenissimus redderetur. Utrumque enim verum est, et quia dedit hominibus, et quia accepit in hominibus: brde coelo, et accepit in terra, dedit quia Deus cum Patre, secundum quod ait, accepit, quia ipse in suis est in Ecclesia, in qua accipit. Hoc est in hominibus accipere. Nec moveat quod ait dona non donum, cui etiam concordat quo Dominus ait Samaritanae: Si scires
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ medicum infirmum. nota u̾borum
ꝓprictates. Supͣ dixit memor ubi agit
de iustis qui fuerunt añ xp̃i aduentłi
quorum quasi memor fuit qñ prĩarchiᷤᷤ
de celo misertus est hic aũ ponĩt nisitas
ubi agit de incarnatione. cum u̾bum
caro factum est. cum medicus ad in fir¬

Expanded text:
r medicum infirmum? Nota verborum proprietates: supra dixit, memor, ubi agit de justis qui fuerunt ante Christi adventum, quorum quasi memor fuit, quando patriarchis de coelo misertus. Hic autem ponit, visitas, ubi agit de incarnatione, cum Verbum caro factum est, cum medicus ad infer
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi benedico orbem
iecta omnia. nichil
dimisit ñ sub.ei. ñ mutatur suũa quam
eandem fñam alia etiam littã confirmat
que talis est. In eo enim ꝙ dicit omina
⁊ ideo congrue supͣ dixit orbem faturũ sub¬
iectimmi.⁊ hoc est ꝙ ait. nunc autem ⁊ si scͥ¬
ꝑtura dicat omiua. tamen necdia in .o.
omnes qui subitiendi sunt subicient᷑ don¬
ñ inditio Distingne cumait. ni

Expanded text:
at: Bene dico orbem jecta esse omnia. Nihil dimisit non subjectum. Non mutatur sententia: Quam eamdem sententiam alia etiam littera confirmat quae est, in eo enim quod dicit omnia Et ideo congrue supra dixit orbem futurum subjectum. Et hoc est quod ait, nunc autem. Etsi Scriptura dicat omnia, tamen necdum videmusomnes qui subjiciendi sunt subjicientur, donn judicio. Distingue
Abbreviated transcription (Latin):
spũali .s. tĩ xp̃m significabat. ⁊ fidei id̾ fuit.
Mancte g in fido ⁊ indete signa uariata
ibi emm erat petra xp̃s. nobis qͦ in altari
dĩ ponit᷑ est xp̃c. Sa spẽm nisibilem at¬
tendas.: alind ẽ. si intelligibilem he t̃oem¬

Expanded text:
uae Christum significabat, et fide idem fuit. Manete ergo in fide, videte signa variata. Ibi enim petra erat Christus, nobis quod in altari Dei ponitur, est Christus. Si speciem visibilem attendas, aliud est; si intelligibilem
Abbreviated transcription (Latin):
tes sequite sunt e¬
huus munda suos
comitat᷑ uel de pet᷑
consequente .i. secu¬
turam ui̾tatem eis sigñficante. de qͣ subd̾.

Expanded text:
tes secutae sunt jus mundi suos comitatur. Vel, de petra consequente, id est secuturam veritatem significante. De qua subdit
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs tͣnsiens sigt̃ fideles. mors egyptiorũ
fuerant figure. illa tunc figurategesta:
mine in nr̃a falutecomplentar. quia tunc
ce qͥd ẽ ꝙ dixãt maro tͣnsierunt ħͥ exponĩt
ꝑtismi quantumualebit: Si ꝙ gestimi est
iñ figara tͣiectum ppłm ad mãna ꝑ duxit.
quid exhibebit xp̃c in m̾tate baptisim sui

Expanded text:
populus transiens significat fideles; mors Aegyptiorum fuerunt figurae. Illa tunc figurate gesta, nunc in nostra salute complentur, quia tunc ce quid est quod dixerat mare transierunt. Hic exponit ptismi quantum valebit? Si quod gestum est in figura trajectum populum ad manna perduxit, quod exhibebit Christus in veritate baptismi sui
Abbreviated transcription (Latin):
Petia aũ .e.xͦ. in signo ꝑcussa est petra de
nirgabis Gemina ꝑcrissio duo ligna cru¬
cis sig̃t̃. de petra educta est aqna. acceden¬
te mr̃ga. qma ligno accedente ad petram
tia earum rerum quas significant nomĩe
ed non in

Expanded text:
Christus. In signo autem percussa est petra de virga bis. Gemina percussio, duo ligna crucis significat. De petra educta est aqua accedente, virga; quia ligno accedente ad petram tia, earum rerum quas significant nomine ed non in
Abbreviated transcription (Latin):
aliĩ boni. Quare: quia cibum insibilem spi¬
ritualit᷑ intellexu̾nt. spũalit᷑ esurierunt sꝑi¬
ritualit᷑ gustau̾nt᷑ ut spñalit᷑ saciarent᷑. et
nos hodie accipminis iusibilem cibum s ali¬
did ẽ satͣmentum aliiduirtus sacͣmenti.
Sacͣmenta illa fuerunt: sacͣmenta sunt ⁊
significauit. hunc panem sigt̃ ałtare dei¬
ñ foris qui manducat cosdẽ. ñ qui peet̃t

Expanded text:
spiritualiter intellexerunt, spiritualiter esurierunt, spiritualiter gustaverunt, ut spiritualiter satiarentur, et nos hodie accipimus visibilem cibum; sed aliud est sacramentum, aliud virtus sacramenti. Sacramenta illa fuerunt, sacramenta sunt et significavit: hunc panem significat altare Deinon foris, qui manducat corde, non qui premit
Abbreviated transcription (Latin):
iustran est. quia
emꝑti estis pretio.
empti estis. nolitefi¬
eri ẜui hominum. ita s. ut postponatis s
hii sunẜm hominum tm humanis se si¬
bitunt suꝑstitionsb ꝙ cantingit nobis: si
dicatis ego sumpanli egͥ d apollo ⁊ huins¬
modi. Emisquisq. ⁊ c̾. ꝙ supradixit
hic it̾at. ut᷑ plene commendet q. dicens
unusquisq fr̃ in hoc statu maneat apd̃
deum.i. in obẜuatione mandatorumdĩ. ĩ
suio nocatus est. non a quo uocatus est.
qͣr mulus status nocet in quo aliquis no¬
catur. De uirgimibus añ. Su ꝑuis
ribi ait. dico antera
non iniptis ⁊ indu¬
is. non tantum uit¬
ginib. s etiam ni¬
duis continendi cõ¬

Expanded text:
ustum est, quia empti estis pretio, empti estis, nolite fieri servi hominum, ita, scilicet ut postponatis seHi sunt servi hominum qui humanis se subjiciunt superstitionibus, quod contingit vobis si dicatis: Ego sum Pauli, ego Apollo, et hujusmodi. Unusquisque, etc. Quod supradixerat hic iterat, ut plene commendet dicens, unusquisque frater in hoc statu maneat apud Deum, id est in observatione mandatorum Dei, in quo vocatus est, non a quo vocatus est, quia nullus status nocet, in quo aliquis vocatur. De virginibus autem. Superius ubi ait: Dico autem non nuptis et viduis, non tantum viginibus, sed etiam viduis continendi co
Abbreviated transcription (Latin):
arum adiecit. s p̃cipe sꝑare in deo
uiuo qui ꝑrestat nobis omma habu¬
dant᷑ .s. sine diminutione ad fruen¬
dumi in etͥnitate. non modo ad uten
unide bona faciamus. ista: unde boni
diuites omnino ab
li tamen non sunt
penitus abiciendi
diuites. s potins ꝑ̃¬
cipe diuitibus huiꝰ
seculi quia sunt ⁊
spũales diuites .i.
habundant pecu¬
nia. quid: non di¬
co dinites non esse.
is spem non habe̾
quia incte sunt. ⁊
iñde s timendum.
Nlota ꝙ non expa¬
s morbum diuiti¬
que ẽ uermis diui¬
tum grardis ani¬
muis est qui inter
diuitias istomor¬
bo non temptatur
magns est qui nĩ
se iõ magnum pu¬
tat quia daues ẽ
qui autem ideo se
magnum putat
supbus ⁊ egemis ẽ
in carne crepat.ĩ

Expanded text:
arum, adjecit: Sed, praecipe sperare in Deo vivo qui praestat nobis omnia abunde, scilicet sine diminutione, ad fruendum in aeternitate, non modo ad utendunde bona faciamus; ista, unde bonidivites omnino abjli, tamen non sunt penitus abjiciendi divites, sed potius praecipe divitibus hujus saeculi, quia sunt et spirituales divites, id abundant pecunia. Quid? non divites non esse, is spem non habere, quia incertae sunt. Et inde, sed timendum. Nota quod non expased morbum divitiquae est vermis divitum. Grandis animus est qui inter divitias isto morbo non tentatur, magnus est qui non se ideo magnum putat quia dives est. Qui autem ideo se magnum putat, superbus et egenus est, in carne crepat, in
Abbreviated transcription (Latin):
in promissis quiꝰ
nocauit uos admͤ¬
tam qui etiam fa¬
ciet in uobis .i. ꝑ¬
ficiet opiis gratie
implendo promis¬
sa. fratres orate
nobis. Sa¬
tate ex nostra par¬
te fraires omnes
in osculo non siui¬
lato sed sancto ty
est signum dilecti¬
mis. Salintate dico et epystolam ostẽ¬

Expanded text:
in promissis, qui vocavit vos ad vitam, qui etiam faciet in vobis, id ficiet opus gratiae implendo promisFratres, orate nobis. Satate ex nostra parte fratres omnes in osculo sancto, non simulato, sed sancto, est signum dilectinis. Salutate, dico, et Epistolam oste
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃i esseris sic̃ sodo᷑.
que int̾p̃tatur mu
ad confitendum. ⁊
fuissemus simmiles
sicut gomorra que

Expanded text:
facti essemus sicut Sodoma, quae interpretatur muta, ad confitendum. Et fuissemus similes sicut Gomorrha, quae
Abbreviated transcription (Latin):
senserant situt in illo temꝑe in nouitate
inuitationis ad fidem etiam sensibilib
miraculis p̃sentia sc̃i sp̃c apparebat. sicut
mñ actibus apłoꝵ legitur. Hoc antẽ fcm
erat apisd galathasantecinam isti ad
eos ꝑuertendos uenissent. Hic gͦ sensis
est ut in illis oꝑib legis eẽt salus nr̃a nĩ

Expanded text:
senserant. Sicut illo tempore in novitate vocationis ad fidem, etiam sensibilibus miraculis praesentia sancti Spiritus apparebat sicut in Actibus apostolorum legitur. Hoc autem factum erat apud Galatas, antequam isti ad eos pervertendos venissent. Hic ergo sensus est: Si in illis operibus legis esset salus vestra, non
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc solum nolo. pꝰt¬
quam galathas in¬
e pando commoiit
commotis eis ꝑ inc̾¬
pationem probat
q lex non est obẜ¬
uanda quiã nõ ex
ea si ex fsoe ueniñt
nati ⁊ stulti. tamẽ
har nolo anobis dis¬
cero. quia hoc a deo
euidens est. ut et
stalti doce̾ queant
⁊hoc solum nolo a
nobs scire qura si ni¬
nl alird esset hon¬

Expanded text:
Hoc solum volo. Postquam Galatas increpando commovit, commotis eis per increpationem probat  lex non est observanda, quia non ex ea, sed ex fide veniunt nati hoc volo a vobis discere, quia hoc adeo evidens est, ut et stulti docere queant; et hoc solum volo a vobis scire, quia si nihil aliud esset, ho
Abbreviated transcription (Latin):
In quib dnobus tota lex pendet. ⁊ prophe.¬
pequit᷑. Sic stulti. Item hic inc̾pat eos qͣi
initium habueritis a spũ scõ. nunc cumꝑ
nectiores estis consimiamim .i. quetitis
consiumnari carne .⁊. ꝑ carnales obẜuan¬
tias a quibus nec mnitium iusticie pota̾t
alibus ad carnana cadere sicut uobis accioit

Expanded text:
In quibus duobus tota lex pendet et propheIn quibus duobus tota lex pendet et propheunt. Sic stulti. Item hic increpat eos; quinitium habueritis a Spiritu sancto, nunc cum provectiores estis consummamini, id est quaeritis consummari carne, id est per carnales observantias, a quibus nec initium justitiae poterat alibus ad carnalia cadere, sicut vobis accidit,
Abbreviated transcription (Latin):
beretis. Et scientu ꝙ ninc de oꝑibus ma¬
time tractat que sunt in sacramentis que
non sunt ncc̃ia ubi iam gr̃a adei est.L
ꝑtita enim funt oꝑ a legis nam ꝑtim in sa¬
cramentis partim m̃ moribus accipimitur
ad sacramenta ꝑtiment cnr̃cumcisio. sulba¬
tum. neomense. sacͥficia ⁊ hunismodi in¬
nume obẜuantie obẜuanne: ad mores ar̃i
non occides non mechaberis. ⁊ huinsmodi.
In obsnantũs autem si nomintelligintur¬
sernitus sola est qualis erat in ppło indeoꝵ
etiam prosunt. si tempori congriant sicut
a mosse ⁊ ppħis obsuata sunt ⁊ congrir¬
entia omni ppło cun adhuo talis sernitus
ntilis erat. ut sub timore custodiretur. si¬
chil enimi tam pie t̾ret animam quamsa¬
tramentum non iñtellectum. intellectum
suauitate spetiali tantum legit᷑ ⁊ tͣctat᷑.
Omne autem sagramentum crm inteni¬
gitur uel ad contemplationem in̾tatis
in soluis dei dilectione. ⁊ cognitione funda¬
ta est. Poni mores in dilectiont dĩ ⁊ ꝑximi

Expanded text:
beretis. Et sciendum quod nunc de operibus maxime tractat quae sunt in sacramentis, quae non sunt necessaria, ubi jam gratia fidei est. Bipertita enim sunt opera legis. Nam partim in sacramentis, partim in moribus accipiuntur. Ad sacramenta pertinent circumcisio, Sabbatum, neomeniae, sacrificia, et hujusmodi innumerae observantiae. Ad mores autem: Non occides; non moechaberis , et hujusmodi. In observantservitus sola est; qualis erat in populo Judaeetiam prosunt aliquid, si tempori congruant; sicut Moyse Prophetisque observata sunt, congruentibus illi populo, cui adhuc talis servitus utilis erat, ut sub timore custodiretur. Nihil enim tam pie terret animam, quam sacramentum non intellectum: intellectum suavitate spiritali tamen legitur, et tractatur. Omne autem sacramentum, cum intelligitur, vel ad contemplationem veritatisin solius Dei dilectione et cognitione fundata est. Boni mores in dilectione Dei et proximi.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. et omnino. tanta passi estis sinecansa.
.i. sineutilitate. hoc iõ dicit quia multa iã
ꝑfide toleraua̾nt ⁊ in ipsis passionibus
caritate tunorem uiceranti sine cansa gͣ
tanta passi erant qni a caritate que ĩ eis
tanta sustirmerat. ad legem labi nolebãt
immo proderit. Sine cansa enim factũ
autem ꝓdesse potest si resipuerint hoc dicͭ
ne desperent. ui gͦ tribuĩt nobs spi

Expanded text:
tis. Et ideo tanta passi estis sine causa, id est sine utilitate; vel hoc ideo dicit, quia multa jam pro fide toleraverant, et in ipsis passionibus charitate timorem vicerant, sine causa ergo tanta passi erant, qui a charitate quae in eis tanta sustinuerat, ad legem labi volebant.imo proderit. Sine causa enim factum autem prodesse potest, si resipuerint. Hoc dicit ne desperent. Qui ergo tribuit,
Abbreviated transcription (Latin):
mea. ¶Lota ꝙ hebrei dicuntur ꝑ abraẽt
nuitata litt̾a ab abraham. Uñ origo t hit᷑
non abi heber. hoc aut̃ Aug̃ retractat.
ita dicens ꝙ dixi ex Abraham cepisse gẽ
tem hebreormm. est quidem ⁊ hoc credibile
ut hebrei. uelut abrahei dictiẽe iudean¬
tar. s exillo terius intelligunt᷑ appella¬
ti. qui uocabat᷑ hebͥ. tanqͣm heberenͭ. ⁊¬

Expanded text:
mea. Nota quod Hebraei dicuntur pro Abrahaei mutata littera ab Abraham, unde origo trahitur, non ab Heber. Hoc autem Augustinus retractat ita, dicens: Quod dixi tem Hebreorum est quidem et hoc credibile, ut Hebrei uelut Abrahei dicti esse uideantur, sed ex illo uerius intelleguntur appellati, qui uocabatur Heber, tamquam Heberei,
Abbreviated transcription (Latin):
nem .s. octaua dic cͥcimicidi cultello perͥ
parentibus natus uĩdens ⁊ sum non de
uiliori tͥbu. s de tͥbu beniamin. que ñ
fuit de concubinis que tribus adhesu¬
iude non recedens a templo quando fr̃a
est seꝑatio in seruos salomonis. Tunce¬
ni tribus uida que erat tͥbus regia. ⁊ tͥb
beniamm̃. ⁊ tͥbus leui que erat sac̾dotat
remansim̾it simul. non recedentes a ierłm

Expanded text:
nem, scilicet octava die circumcidi cultello petrinem, scilicet octava die circumcidi cultello petriparentibus natus Judaeis; et sum non de minori tribu, sed de tribu Benjamin, quae non fuit de concubinis, quae tribus adhaesit non recedens a templo quando facta est separatio in servo Salomonis. Tunc enim tribus Juda quae erat regia, et tribus Benjamin, et tribus Levi quae erat sacerdotalis remanserunt
Abbreviated transcription (Latin):
matur carne enĩ
serint̃ deo qui de
rebris carnalibus
sꝑat se placere dõ
cum uo ⁊ ip̃a caro
ad bona oꝑa spĩn
subdit᷑. spiritu ser
uimus deo. qui cͣ¬
nem domanus
ut sp̃e obtemporet
deo. spc̃ emm̃ regit
caro regitur. ñ sp̃c̃
bene regit. si ñ re¬
gitur. In ñ nuillis
serunmus. ꝑ hoc
nota spm̃ scm̃ eẽ
deum cui latria
sic tamen ut cum iusticiam dicit nos esse
non sumnis habentes fidntram i. spem salu¬
t̃is in carne .i. in carnali cͥcumcisione.
uel in genere respexit quosdam in cͣne
fidentes. ipsi erant qui de carnis cͥcumci
non posse fidere incarne ⁊ contempnere
ꝙ non ħt. subdit. quaniqͣm ego habeam
iͦ. habere possim confidentiam in carne
siqua esset ⁊ uere possum. quia etiã plus
aliĩs. ⁊ hoc ẽ ꝙ subdit. siquis alius a me qͥ
uos decipit uidet᷑ confidere in carne. qͣi
iñ iustussit. ego magis uideor debere cõ¬
fidere quam illi psendo quia ego sum. cir
sionem octanc diei. ut lex moysi p̃cipit hõi¬

Expanded text:
mus. Carne enim sevit Deo, qui de rebus carnalibus sperat se placere Deo. Cum vero et ipsa caro ad bona opera spiritui subditur, spiritu servimus Deo qui carnem domamus ut spiritus obtemperet Deo. Spiritus enim regit, caro regitur; nec spiritus bene regit, si non regatur. In nonnulis servimus. Per hoc note cui latria sic tamen ut cum justitiam dicit esse, nos sumus habentes fiduciam, id est spem salutis, in carne, id est in carnali circumcisione, vel in genere. Respexit quosdam in carne fidentes. Ipsi erant qui de circumcisione cnon posse fidere in carne et contemnere quod non habet, subdit: Quanquam ego habeam, id est habere possim confidentiam in carne, si qua esset. Et vere possim, quia plus aliis, et hoc est quod subdit: Si quis alius a me qui vos decipit, videtur confidere in carne, quasi inde justus sit, ego magis videor, debere confidere quam illi pseudo, quia ego sum circusionem octava die, ut lex Moysi praecipit homi
Abbreviated transcription (Latin):
q morib. Sicut¬
eram coniux: sic ⁊
satͣmo ad xp̃i fsdem
uocatar. s ille ĩ cõ¬
iũgio ñ a coningio.
mis ⁊ cͣ suprapo¬
sint ummiexeplũ¬

Expanded text:
. Sicut conjux, sic et latro ad Christi fidem vocatur; sed ille in conjugio, non a conjugio; vus, etc. Supraposuit unum exemplu
Abbreviated transcription (Latin):
hec comienda ho¬
minib fidelibus
.i. sane fidei quis
doneierunt uita
⁊ scientia ⁊ facu¬
dia. et alios docere
Inis enim debet
committi p̃dicatõ
diuina qui apti
stnt illi officio. et
tu ip̃e labora ir
p̃dicando eiuian¬
głio ccͤ hostes fidei
sicut bonus miles
xp̃i. si autem bon
miles eẽ uis: ñ im¬
plices te scłaribus
negociiͣs. quiã ¶e¬
mo in fpñ alibus
duobus contrarĩs
seruis. sieut ne mo
potest seruire duo¬
culare appellat ut
c mercatum fa¬
ciens cus: despũ¬
alibus carnalra q̃¬

Expanded text:
haec commenda hominibus fidelibus, id est sanae fidei, qui idonei erunt, vita et scientia et facundia, et alios docere. Illis enim debet committi praedicatio Dei qui apti sunt illi officio. Et tu ipse, labora in praedicando Evangelio contra hostes fidei, sicut bonus miles Christi. Si autem bonus miles esse vis, non implices te saecularibus negotiis, quia nemo in spiritualibus duobus contrariis servis, sicut nemo potest servire duoculare appellat, ut quasi mercatum faciens quis de spiritualibus carnalia q
Abbreviated transcription (Latin):
illi funt a nersi et
exemplum habes
illis honesiphori
fidei ⁊ sapientie in
te seruanda ⁊ anĩs
annuncianda que
data est in xp̃o iħ̃u
⁊ etiam condiutores¬

Expanded text:
illi sunt aversi, et exemplum habes illius Onesiphori,fidei et sapientiae in te servanda, et aliis annuntianda, quae data est in Christo Jesu, et etiam coad
Abbreviated transcription (Latin):
possunt nos illi nr̃i
iulicare ut solent.
aut quis instͣ xit eũ.
habenius sensum xͥ.
fide c̾ta tenentes ea

Expanded text:
possunt non illi vestri judicare, ut solent. Aut quis instruxit eum, habemus sensum Christi, fide certa tenentes ea
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam ut carnem suam cibo corꝑissui
⁊ foriet eam spũalib indrimentis pre¬
nem s̃nam quia corpus eius est ⁊ huius
corꝑis simnis membra. omnes fideles. ⁊
alii de carne elus sunt .i. infirmi qui
indigent sustentari fortib ut caro su¬
stentetur ossib. et alii ᷑ de ossibus eius
.i. ꝑfecti ⁊ fortes mn cunis rei figura a¬
dam qui erat forma futuri tum deco¬
sta sua fcãm mulierem uidisset in ge¬
nesi dicit. hoc os: de ossibus meis ⁊ caro
de carne mea si cut enim eua de adam
fcã traxit ab eo carnem ⁊ ossa. ita nos
a xp̃o instituti alii sumus ut ossa .s.
robusti. alii ut caro .s. infirmi. ⁊ iõ ait
ex carne enis .i. infirmi simius a simi¬
li infirmitatis eius quam habuit iN
xp̃s homo prem
formam serui ac¬
cipiendo. non enĩ
hoc sdeo dicit quia

Expanded text:
Ecclesiam ut carnem suam cibo corporis sui, Ecclesiam ut carnem suam cibo corporis sui, et fovet eam spiritualibus indumentis praenem suam, quia corpus ejus est, et hujus corporis sumus membra omnes, fideles, et alii de carne ejus, id est infirmi qui indigent sustentari fortibus ut caro sustentatur ossibus, et alii: de ossibus ejus, id est perfecti et fortes. In cujus rei figura Adam qui erat forma futuri, cum de costa suam factam mulierem vidisset, in Genesi dixit: Hoc os de ossibus meis, et caro de carne mea . Sicut enim Eva ab Adam facta traxit ab eo carnem et ossa, ita nos a Christo instituti, alii sumus ut ossa, scilicet robusti, alii ut caro, scilicet infirmi. Et ideo ait, ex carne ejus, id est infirmi sumus a simili infirmitatis ejus quam habuit in stus homo patrem, formam servi accipiendo. Non enim ideo haec dicit quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ saluandis uxo¬
ribus ⁊ u̾bo uite eas instruero ut
exhibeant eas deo. Item ita etiam
⁊ mulier portio corꝑis uiri est ⁊ bñ
dixi ut diligant uxores sicut corpora¬
slia tinia. Qui diligit uxo. sn. dili. se¬
rp̃m tuna uxor corpus uri est ⁊ uir
debet diligt̾ uxorem fiam uir quia ca¬
ro sua est. nemo enim unqͣm car. suo ha
eam odit s pcc̃m ꝙ in ea est Qui gͦ ma¬
uult eẽ sine corꝑe non corpiis. s corrnp¬
tiones eius ⁊ ponduis odit. non gͦ nullũ
corpus s incorruptum ⁊ celerrimum
corpus uult habe̾ qui gͦ continentia qͣ¬
dam ⁊ laboribus ꝑsequit᷑ corpris sinim
non id agit ut non habeat corpus sed¬
ut habeat subiugatum ⁊ ꝑatum ad o¬
ꝑa nc̃cta. nemo odit carnem suam dico
odio habere s fonere quia caro eius ẽ
⁊ de corꝑe eius fc̃a. sicut qͣ ita diligat
diligit ⁊ nitiͥt. ec̃cam ut carnem suam
⁊ est sensus ⁊ta debet uir facere deuxore
qne est caro enis quia sic ⁊ xp̃c nutrit

Expanded text:
 salvandis uxoribus, et verbo vitae eas instruere, ut exhibeant eas Deo. Item, ita etiam  mulier portio corporis viri est. Bene dixi, ut diligant uxores sicut sua corpora, quia qui diligit uxorem suam, diligit seipsum, quia uxor corpus viri est, et vir debet diligere uxorem suam quia caro sua est. Nemo enim unquam carnem suameam odit, sed peccatum quod in ea est. Qui ergo mavult esse sine corpore, non corpus, sed corruptiones ejus et pondus odit. Non itaque nullum corpus, sed incorruptum et celeberrimum corpus vult habere. Qui ergo continentia quadam et laboribus persequitur corpus suum, non id agit ut non habeat, sed subjugatum et paratum ad opera necessaria. Nemo odit carnem suam dico,odio habere sed fovere, quia caro ejus est, et de corpore suo facta. Sicut. Quasi dicatdiligit Ecclesiam, ut carnem suam. Et est sensus: Ita debet vir facere de uxore, quae caro ejus est, quia sic Christus nutrit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊. ꝑ hoc sꝑans uitam ettiam. hec est res
hic est fructus apñci officũ ꝑ hoc com¬
mendat officium apłicum non tepi¬
dius ẽẽ agendum. Seqͣ. Quam ui

Expanded text:
 hoc sperans vitam aeternam. Haec est res, hic est fructus apostolici officii. Per hoc commendat apostolicum officium non tepidius esse agendum. Quam, vi
Abbreviated transcription (Latin):
morat ideo dico qͣ¬
lem introitum ha¬
buimus et eius qͣ¬
litatem ñ expono
quta ñ ẽ necesse.
nam uos ipsi o

Expanded text:
dicat: Ideo dico qualem introitum habuerimus, et ejus qualitatem non expono, quia non est necesse. Nam vos ipsi, o
Abbreviated transcription (Latin):
ter conuersi tam̃¬
estis licet nos affli¬
si dico ad deum a
.I. a deo conu̾si estis
ut ẜuiatis deo ita
pure ut conuenit
⁊ uero qui in ue¬
ritate deus ⁊ uiuit
et̾nalit̾. ⁊ in hac
ẜuitute exspecte¬
tis udere filiũ dĩ
quando ueniẽt ⁊
ñ alium desidere¬
tis dari uobis qũa
uidere ip̃m secũ¬
dum diuinitatẽ
quam mali nõ ni¬
debunt unde ditͤ
scriptura sõllatur
impnis neuideat
filium dei quem

Expanded text:
ter conversi estis, licet nos afflis, dico, ad Deum a est a Deo conversi estis ut serviatis Deo ita pure, ut convenit et vero, qui in veritate est Deus, et vivit aeternaliter, et in hac servituto exspectetis videre Filium Dei quando veniet, et non aliud desideretis dari vobis quam videre Christum secundum divinitatem quem mali non videbunt. Unde dicit Scriptura: Tollatur impius, ne videat Filium Dei. Quem