comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mnes reges gentium
umuersi dormierũt
in gła. uir in domo sua. Tu
autẽ ꝓiectus es de sepul¬
chro tuo quasi stirps inu¬
tilis. pollutus & obuolutꝰ
cũ his qui int̃̾fecti sunt gla¬
dio: & descenderunt ad fun¬
damenta laci. Quasi cacda¬
uer putridũ non habebis
consortiũ: neq cũ eis in se¬
pultura. Tu enim t̾ram tu

Expanded text:
mnes reges gentium universi dormierunt in gloria, vir in domo sua; Tu autem projectus es de sepulcro tuo, quasi stirps inutilis, pollutus et obvolutus cum his qui interfecti sunt gladio, et descenderunt ad fundamenta laci, quasi cadaver putridum. Non habebis consortium, neque cum eis in sepultura: Tu enim terram
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃as ago tibi: quia ñ sũ.
sicut ceteri hominũ. rap¬
tores. iniusti. adulteri: ue¬
lut etiã hic publicanus.
Quatuor sunt species qͥb
om̃is tumor arrogantiũ
demonstratur: cũ bonũ¬
aut a semet ipsis habere
se estimant. aut sibi da
suis se accepisse meritis
putant. aut certe cũ iac¬
tant se habere qd̃ non
habent. aut despectis ce-¬
teris singulariter uide¬
ri appetunt habere qd̃ ha¬
bent. Qua phariseus iste
lactantiȩ peste laborasse
dep̃henditur. qui idcirco
de demplo absq iustifi¬
catione descendit. quia
bonoꝵ operũ merita sibi
quasi singularit tribu¬
ens: oranti publicano se
p̃tulit. Ieruno bis in sab¬
bato: decimas do om̃rũ
que possideo. Ihezechiel
ꝓpħ̃a de ostensis sibi cȩli
animalib scribit. Et to¬
tũ corpus plenũ oculis.
in circuitu ipsoꝵ quatuor.
Corpora quippe animaliũ
id circo plena oculis descri¬
buntur. quia sc̃oꝵ actio ab
om̃i parte circũspecta est.
bona desiderabilit̾ ꝓuidenᷤ.

Expanded text:
as ago tibi quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injusti, adulteri: velut etiam hic publicanus. Quatuor sunt species quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, vel cum bonum a semetipsis habere se exisuis se accepisse meritis putant; aut certe cum jactant se habere quod non habent, aut despectis caeteris singulariter videri appetunt habere quod habent, qua Pharisaeus istae jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit. Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo. Ezechiel propheta de ostensis sibi coeli animalibus scribit: Et totum corpus plenum oculis in circuitu ipsarum , quatuor corpora quippe animalium quatuor, idcirco plena oculis describuntur, quia sanctorum actio ab omni parte circumspecta est bona desiderabiliter providens,
Abbreviated transcription (Latin):
actione diuisũ: ubi nichi
est in uoluntate diuersũ
Nye gͦ illuminat in¬
pater. illuminat filꝰ
mittentis. alia ꝓmittentis.
simul nobis & unitas ma¬
nifestatur & trinitas: ut
essentia habens equalitas
ñ recipiens solitudinẽ.
& eiusdem substantiȩ : &

Expanded text:
actione divisum, ubi nihil est in voluntate diversum. Quae ergo illuminat Pater, illuminat Filiumittentis, alia promittentis, simul nobis et unitas manifestatur et Trinitas; ut essentia habens aequalitatem, et non recipiens solitudinem, et ejusdem substantiae et
Abbreviated transcription (Latin):
t submiserunt illũ
cũ lecto in mediũ:
ande iħm. Patefacto tecto
eger ante iħm submittit᷑:
quia reseratis scripturarũ
misteriis. ad noticiam xp̃i
puenitur: hoc est ad eius
humilitatem fidei pieta¬
de descendit᷑. Et bene do¬
mus iħu tegulis contecta
describitur: quia sub con¬
demptibili litcerarũ uela¬
mine si assit qui reseret
doctor: diuina sp̃ualis
gr̃ȩ uirtus inuenit᷑. Quod
autẽ cũ lecto deponitur.

Expanded text:
t submiserunt illum cum lecto in medium ante Jesum. Patefacto tecto aeger ante Jesum submittitur, quia reseratis Scripturarum mysteriis ad notitiam Christi pervenitur, hoc est ad ejus humilitatem fidei pietate descenditur. Et bene domus Jesu tegulis contecta describitur, quia sub contemptibili litterarum velamine, si adsit qui reseret doctor, divina spiritalis gratiae virtus invenietur. Quod autem cum lecto deponitur
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc ulmus ponitur. ut
quisquis intuetur eũ qui
habere uirtutũ fructũ sp̃u¬
aliũ non ualet: sed tam̃ eos
qui sp̃ualib donis pleni st̃
seruiat: & celestiũ donoꝵ
botros quos gignendo non
ualet: sustentando ferat.
Ad hoc buxus ponit᷑: ut qͥ
habere multos adhuc in in¬
firmitate positos uerȩ fidi
uiriditatem considerat: es¬
se ipse infidelis erubescat.
Bene gͦ descriptis prius ar-¬
borib dicitur. ut uideãt
& sciant. & recogitent. & in¬
telligant. Ubi & apte sub¬
rungitur parit. quia cum
intra sc̃am eccłiam diuersi
hominũ mores. diuersi st̃
ordines. necesse est ut om̃s
simul discant. dũ in ea
sp̃uales uiri diuersȩ quali¬
tatis. etatis. & ordinis ad imi

Expanded text:
Ad hoc ulmus ponitur, ut quisquis intuitus fuerit eum qui habere virtutum fructum spiritalium non valet, sed tamen eos qui spiritalibus donis pleni sunt serviat, et coelestium bonorum botros quos gignendo non valet sustentando ferat. Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere multos adhuc in infirmitate positos verae fidei viriditatem considerat, etiam esse ipse infidelis erubescat. Bene ergo descriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant. Ubi et apte subjungitur Pariter, quia cum intra sanctam Ecclesiam diversi hominum mores diversi sunt ordines, necesse est ut omnes simul discant, dum in ea spiritales viri diversae qualitatis, aetatis et ordinis, ad imi
Abbreviated transcription (Latin):
cata multa: qm̃ dilexit
multũ. Que enim prius
frigida peccando reman¬
serat:postmodũ amando
fortiter ardebat. Nam post¬
qͣm uenit ad monumen¬
tũ.ibiq corpus dñicũ non
inuenit: sublatũ credidit.
atq discipulis nuntiauit.

Expanded text:
cata multa, quoniam dilexit multum . Quae enim prius frigida peccando remanserat, postmodum amando fortiter ardebat. Nam postquam venit ad monumentum, ibique corpus dominicum non invenit, sublatum credidit, atque discipulis nuntiavit.
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃ȩ remedio cupiens inno¬
uari: priscȩ consuetudinis
obstaculo retardatur. Sepe
int̾ ipsas orationes secretȩ
dulcedinis. & quasi suaue
cũ deo colloquiũ. turba co¬
gitationũ interueniens:
aciem mentis ne xp̃c ui-
deatur int̃cludit. Et qͥd
inter hec agendũ:Non
utiq in infimis exterrus
qua turbȩ tumultuant᷑
remanendũ: sed dectũ do-¬
mus in qua xp̃c docet as
limitas est appetenda. lexq
om̃i cũ psalmista die noc¬
tuq meditanda. In quo
enum corrigit iunior uiã
suam: In custodiendo in¬
quit sermones tuos.iii.

Expanded text:
e remedio cupiens innovari, priscae consuetudinis obstaculo retardatur. Saepe inter ipsas orationis secretae dulcedines, et quasi suave cum Domino colloquium, turba cogitationum interveniens aciem mentis ne Christus videatur impedit. Et quid inter haec agendum? Non utique in infimis exterius qua turbae tumultuantur remanendum, sed tectum domus in qua Christus docet ascpturae sublimitas est appetenda, lexque Domini cum Psalmista die noctuque meditanda. In quo enim corrigit junior viam suam? In custodiendo, inquit, sermones tuos .
Abbreviated transcription (Latin):
tcendite dertiũ. Bea¬
ti lugentes: qͣm ipsi
consolabunt᷑. In luctu opꝰ
est:in consolatione mer¬
ces est. Nam qui lugent
carnaliter:quas consola¬
tiones habent:Molestaᷤ.
metuendas.Ibi consolat᷑
lugens: ubi timet rursu
ne lugeat.Uerbi gratia.
Contristat filius amissu:
letificat natus. Illũ excu¬
lit: hunc suscepit. In illo
tristicia: in isto timor. Illa
quando dabitur qd non
amittatur ut illi se post¬
ea gaudeant consolari:
qui modo se lugent pere
opus & munus. Beati qui
esuriunt & siciunt iusti-¬
ciam: q̃m ipsi saturabun¬
tur. Saturari uis.Unde:
Si caro saturitatem con¬
cupiscit: digesta satieta¬
de famẽ iterũ patieris.

Expanded text:
tende tertium: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. In luctu opus est, in consolatione merces est. Nam qui lugent carnaliter, quas consolationes habent? Molestas, metuendas. Ibi consolatur lugens, ubi timet rursus ne lugeat. Verbi gratia, contristat filius elatus, laetificat natus: illum extulit, hunc suscepit; in illo tristitia, in isto timor: in qua dabitur quod non amittatur; ut illi se postea gaudeant consolari, qui modo se lugent peregopus et munus: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur. Saturari vis. Unde? Si caro saturitatem concupiscit, digesta saturitate, famem iterum patieris.
Abbreviated transcription (Latin):
ut a prauis oꝑib corrigat᷑:
nec cũ uiderit correptionẽ
aliqͣm uerboꝵ austeritate
feruere: existimet caritatẽ
in corde frigescere. Sic enĩ
uigilet in ore correptio: ut
in corde ñ dormitet oratio.
Ic ꝑ hoc in utroq peccanti
consulde ꝓspicitur. ut dũ
homo correptus de peccato
confunditur. & a malis oꝑi¬
bus separatur. & ꝑ oratio¬
nem deo miserante saluet᷑.
Nam & sc̃a scriptura dicit.

Expanded text:
ut a pravis operibus corrigatur. Nec tamen cum videt correptionem aliqua verborum austeritate fervere, existimet caritatem in corde frigescere. Sic enim vigilat in ore correptio, ut in corde non dormitet oratio. Ac per hoc, in utroque peccanti consulte prospicitur, ut dum homo correptus de peccato confunditur, et a malis operibus separetur et per orationem Deo miserante salvetur. Nam et sancta Scriptura dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
post resurrectionem suã
meternũ iam uicturus
intrauit. qui moriturus
ueniens. ñ aꝑto utero uir¬
ginis exiuit:Sed quia ad
illud corpus qd̃ iideri po¬
terat. fides intuentrũ du¬
bitabat: ostendit eis ꝓtinꝰ.
manus & latus. Palpan¬
dam carnem p̃buit: qͣm
clausis ianuis introdu¬
sibi ualde contraria osten¬
dit: dũ post resurrectio¬
nem corpus suũ & incor¬
ruptibile. & tamen palpa¬
bile demonstrauit. Nam
&& corrumpi necesse est. qd̃
palpatur. & palpari non
potest: qd̾ non corrũpit᷑.

Expanded text:
ctionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens non aperto utero virginis exivit? Sed quia ad illud corpus, quod videri poterat, fides intuentium dubitabat, ostendit eis protinus manus ac latus: palpandam carnem praebuit, quam clausis januis introdusibi valde contraria ostendit, dum post resurrectionem corpus suum et incorruptibile et tamen palpabile demonstravit. Nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpit
Abbreviated transcription (Latin):
par fructus esse boni oꝑis
debet enus qui minus. & eiꝰ
qui amplius deliquit:aut
eius qui in nullis. & eius
qui in quibdam facinoribꝰ
cecidit. Per hoc gͦ qd̾ dicitur.
facite fructus dignos pem¬
tentiȩ. uniꝰcuiusq conscien¬
tia conuenitur. ut tanto
maiora querat bonoꝵ ope

Expanded text:
par fructus esse boni operis, debet ejus qui minus, et ejus qui amplius deliquit, aut ejus qui in nullis, et ejus qui in quibusdam facinoribus cecidit. Per hoc ergo quod dicitur: Facite fructus dignos poenitentiae, unusquisque conscientia convenitur, ut tanto majora quaerat bonorum ope
Abbreviated transcription (Latin):
It salutem itaq filio
petiit. & tamen in
fide dubitauit: quia eũ
ad quem uenerat & po¬
tentem ad curandũ cre¬
didit: & tam̃ morienti
filio esse absentem puta
uit. Sed dñs qui rogatur
ut uadat: quia ñ desit
ubi inuitatur indicat.
Solo iussu salutem reddi¬
dit: qui uoluntade om̃ia
creauit. Qua in re hoc
nobis est sollerter intu¬
alio testante didicimus.
centurio ad dñm uenit
dicens. Dñe puer meus
iacet paraliticus in do¬
mo: & male torquetur.

Expanded text:
t salutem itaque filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat, et potentem ad curandum credidit, et tamen morienti filio esse absentem putavit Deum. Sed Dominus qui rogatur ut vadat, quia non desit ubi invitatur indicat, solo jussu salutem reddidit, qui voluntate omnia creavit. Qua in re hoc nobis solerter intugelista testante didicimus: Centurio ad Dominum dixit: Domine, puer meus jacet paralyticus in domo, et male torquetur .
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i sp̃c est discreta maiestas.
& quicquid in dispositio¬
ne omnrũ rerũ agit diui¬
na moderatio: ex dotius
uenit ꝓuidentia trinita¬
tis. Una est ibi benignitaᷤᷤ
miscdiȩ. una est censura
iusticiẽ: nec aliquid est in

Expanded text:
cti est discreta majestas; et quidquid in dispositione omnium rerum agit divina moderatio, ex totius venit providentia Trinitatis. Una est ibi benignitas misericordiae, una censura justitiae; nec aliquid est in
Abbreviated transcription (Latin):
conclusit dei pietas
duritiam nr̃am. Non est
iam quid homo excusati¬
onis inueniat. ds despictẽ
& expectat. contẽpni se
uidet &e reuocat: iniuriã
de contemptu suo susci¬
pit: & tam̃ qͣndoq reuer¬
dentib etiam p̃mia ꝓmit¬
tit. Sed nemo hanc eius
longanimitatẽ negligat.

Expanded text:
conclusit Dei pietas duritiam nostram. Non est jam quid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat
Abbreviated transcription (Latin):
onsiderandũ quoq¬
nobis est: quid est qd̃
marcus ait. sedet a dextris
dei. & stephanus dicit. ui¬
deo cȩlos aꝑtos: & filiũ ho¬
minis stantem a dextris
dei. Quid est hoc qd̃ hunc
marcus sedentem. stepha¬
nus uͦ stantem se uidere
testatur: Sed scitis fr̃es qͥa
sedere iudicantis est: sta¬
re uͦ pugnantis uel adiu¬
uantis. Quia igitur re¬
demptor ñr assumptus
in cȩlũ. & ñc om̃ia iudicat.
&e ad extremũ iudex om̃i¬
um ueniet: hunc post as¬
sũptionem marcus sedere
describit. quia post ascen
sionis suȩ głam iudex in
fine uidebitur. Stephanꝰ
uͦ in laboris certamine po¬
situs. stantem uidit. quẽ
adiutorem habuit: quia
ut iste in terra ꝑsecutoꝵ
infidelitatem uinceret:
ꝓ illo de celo illius gra pug¬
nauit. Sequitur. Illi autẽ
ꝓfecti p̾dicauerunt ubiꝙ:
dño cooꝑante & sermonẽ
confirmante: sequentib
signis. Quid in his consi¬
derandũ est. quid memoriȩ
cõmendandũ. nisi qd̃ pre¬
ceptũ obedientia. obedien¬

Expanded text:
onsiderandum nobis est quid est quod Marcus ait: Sedit a dextris Dei . Et Stephanus dicit: Video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris Dei? Quid est quod hunc Marcus sedentem, Stephanus vero stantem se videre testatur? Sed scitis, fratres, quia sedere judicantis est, stare vero pugnantis, vel adjuvantis. Quia igitur Redemptor noster assumptus in coelum, et nunc omnia judicat, et ad extremum judex omnium veniet, hunc post assumptionem Marcus sedere descrsionis suae gloriam, judex in fine videbitur: Stephanus vero in laboris certamine positus, stantem vidit, quem adjutorem habuit, quia ut iste in terra persecutorum infidelitatem vinceret, pro illo de coelo illius gratia pugnavit. Sequitur: Illi autem profecti praedicaverunt ubique, Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis. Quid in his considerandum est, quid memoriae commendandum, nisi quod praeceptum obedientia, obedien
Abbreviated transcription (Latin):
si possũ sub breuitate tͣns¬
currere: ut in fine eius
ualeam ad loquendũ lar¬
gius uacare.Sed queren¬
dũ prius est an hec apud
matħm ipsa sit lectio: qͤ
apud lucam sub appella¬
tione cenȩ describitur
Etquidem sunt ñnulla.
que sibi dissona esse ui-¬
uentur: quia hic pran¬
urũ. illic cena memorat᷑.
hic qui ad nuptias indig¬
nis uestib intrauit re

Expanded text:
si possum, sub brevitate transcurrere, ut in fine ejus valeam ad loquendum largius vacare. Sed quaerendum prius est an haec apud Matthaeum ipsa sit lectio quae apud Lucam sub appellatione coenae describitur . Et quidem sunt nonnulla quae sibi dissona esse videntur, quia hic prandium, illic coena memoratur; hic qui ad nuptias non dignis vestibus intravit re
Abbreviated transcription (Latin):
bitis in pedib Quid sunt
enim pedes nr̃i. nisi opera:
Quid uͦ caltiam̃ta. nisi pelleᷤᷤ
mortuoꝵ animaliũ: Calti¬
am̃ta autẽ pedes muniunt.
Que uͦ sunt mortua ant¬
malia. ex quoꝵ pellib nr̃i
mumuntur pedes: nisi an¬
tiqui patres.qui nos ad eter¬
nam patriam p̃cesserunt:
Quoꝵ dũ exempla conspici¬
mus: nr̃i oꝑis pedes muni¬
mus. Caltiam̃ta gͦ in pedi¬
b habere est: mortuoꝵ uitã
conspicere. & nr̃a uestigia
a peocati uulnere custodire:
Tenentes baculos in mani¬
bus. Quid lex ꝑ baculũ: ni¬
si pastoralem curam desig¬
nat. Et notandũ qd priꝰ
p̃cipinur renes accingere.
postmodũ baculos tenere:
quia illi debent curam pa

Expanded text:
bitis in pedibus . Quid sunt enim pedes nostri, nisi opera? Quid vero calceamenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniuntur pedes, nisi antiqui patres, qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes baculos in manibus . Quid lex per baculum nisi pastoralem custodiam designat? Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos 1537 tenere, quia illi debent curam pa
Abbreviated transcription (Latin):
gestũ constat in capite.
Si multũ nos abicimus.
nos menbra ultima: qd̃ de
menbris erus suꝑiorib au¬
diuimus. Ecce uero ad
memoriã rediit. qd̃ crucifi¬
xo dei filio rudei insultan¬
tes dicebant. Si filius dei
est: descendat nc de cruce.
& credimus ei. Qui si t̃c de
cruce descenderet. nimirũ
infultantib cedens. uir¬
tutem nobis patientiȩ ñ
demonstraret. Sed expecta¬
uit paululũ. tolerainit ꝓ¬
bra. irrifiones sustinuit.
seruauit patientiã: distu¬
lit admirationẽ: & qui de
cruce descendere noluit.
de sepulchro resurrexit.
Nus igitur fuit de sepul¬
chro resurgere: qͣm de cru¬
ce descendere. Pus fuit mor¬
tem resurgendo destruere:
qͣm uitam descendendo ser-¬
uare. Sed cũ iudei h̃c ad in¬
sultationes suas de cruce
descendere minime cerne¬
rent. cũ morientem uide¬
rent: eũ se uicisse credide¬
runt. nom̃ illius se quasi
extinxisse gauisi sunt. Sed
ecce de morte resurgens.no

Expanded text:
gestum constat in capite. Si multum nos abjicimus, nos membra ultima quod de membris ejus superioribus audivimus. 7. Ecce vero ad memoriam redit quod crucifixo Dei Filio Judaei insultantes dicebant: Si rex Israel est, descendat de cruce, et credimus ei . Qui si de cruce tunc descenderet, nimirum insultantibus cedens, virtutem nobis patientiae non demonstraret. Sed exspectavit paululum, toleravit opprobria, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, distulit admirationem; et qui de cruce descendere noluit, 1529 de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de sepulcro surgere quam de cruce descendere. Plus fuit mortem resurgendo destruere quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt. Sed ecce de morte no
Abbreviated transcription (Latin):
ciendũ est quia ille¬
recte delicti sui ue¬
niam postulat: qui pri
hoc qd̾ in eo delinquit᷑.
relaxat. Munus enim
non accipitur:nisi ante¬
latur: dicente ueritate.
Si offers munus cuũ ad

Expanded text:
ciendum est quia illerecte sui delicti veniam postulat, qui prius hoc quod in ipso delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi antelatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum a
Abbreviated transcription (Latin):
contra te rex: & di
cis quis contra nos: Ecce
contra de om̃is popłs: &
dicis quis contra nos: Sed¬
martyr. unde michi pro¬
bas que dicis. si ds ꝓ nob̾
quis contra nos: Sed ꝓba

Expanded text:
contra te rex, et tu dicis, quis contra nos? Ecce contra te omnis populus, et tu dicis, Quis contra nos? martyr; unde mihi probas quod dicis, Si Deus pro nobis, quis contra nos? Ma
Abbreviated transcription (Latin):
geretur audistis. Cum
enim dixisset si ds ꝓ nob̾
quis contra nos: danqͣm
ei diceretur. ꝓba quia
ds̃ ꝓ nobis: continuo at¬
tulit grande documen¬
tũ. continuo introduxit
martyrem martyrũ. te¬
stem destiũ. illũ scilicet

Expanded text:
distis. Cum enim dixisset, Si Deus pro nobis, quis contra nos? tanquam ei diceretur, Proba quia Deus pro vobis: continuo attulit grande documentum, continuo introduxit Martyrem martyrum, Testem testium; illum scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo d̃s susceptor est ani
mȩ meȩ. & restitutor cor¬
poris mei: Quid michi
deerit si menbra mea lace¬
ret inimicus: qͣndo capil¬
los meos dinumerat d̃s:
Exhortans martyres suoᷤᷤ
xp̃c ne ab inimicis ꝑ secu¬
toribꝰ aliquid formidarẽt:
capilli inquit ur̃i nume

Expanded text:
Quando Dominus susceptor est animae meae, erit et restitutor corporis mei. Quid mihi deerit, si membra mea dilaceret inimicus, quando capillos meos dinumerat Deus? Exhortans martyres suos Christus, ne ab inimicis persecutoribus aliquid formidarent, Capilli, inquit, ve
Abbreviated transcription (Latin):
espondent ipsi. Et
nobis. quis contra nos.
maledicere: possunt calũp¬
niari. possunt falsis oppro¬
briis agitare: postremo
dere: uerũ etiam dilaniare.¬
Est quid faciunt: Ecce
enim ds adiuuat me: &¬

Expanded text:
espondent tibi: Et nobis, quis contra nos? maledicere possunt, calumniari possunt, falsis opprobriis agitare possunt, postremo mere, sed etiam laniareet quid facient? Ecce enim Deus auxiliator
Abbreviated transcription (Latin):
rant innocentes: qͣndo per
ruerunt mori. priusqͣm
eũ possent coram homini¬
bus confiteri. Iste itaq pu¬
er qui mundũ creauit. qui
mundũ regit. qui om̃ia qͤ¬
cumq uult facit. qui cũc¬
ta mirabili atq insupera¬
bili diuinitate disponit:
hoc ordinauit. hoc egit. ut
ꝑtuam inuidiam furio¬
sam illi pueri mortẽ su¬
sciperent p̃ciosam: & quod
eis ad salutem tuam p̃sta¬
re ñ posses amicus: hoc ad
dãpnationem tuã faceres
inimicus. Ad hoc gͦ de per

Expanded text:
rant innocentes: quando per rant innocentes: quando per ruerunt mori, priusquam eum possent coram hominibus confiteri. Iste itaque puer, qui mundum creavit, qui mundum regit, qui omnia quaecunque vult facit, qui cuncta mirabili atque insuperabili ordine disponit, hoc ordinavit, hoc egit, ut per tuam invidiam furiosam illi pueri mortem susciperent pretiosam, et quod eis ad salutem tuam praestare non posses amicus, hoc ad damnationem tuam faceres inimicus. Ad hoc ergo te per
Abbreviated transcription (Latin):
ris. & nescis. Tu enim regnũ
nullatenus habuisses: ni¬
si ab isto puero qui nunc
natus est accepisses. Puer¬
iste qui nunc a magis di¬
citur rex uĩdeoꝵͥ idem cre¬
ator est & dñs angłoꝵ. Qua¬
ꝓpter cuiꝰ times infantiã
nascentis. magis timere de¬
bes om̃ipotentiam iudi¬
cantis. Noli gͦ timere reg¬
ni tui successorem. sed time
infidelitatis tuȩ iustissi¬
mũ dampnatorem. Uti
nam magis ad orantibus
tu pariter adorares. & ñ
ad eum magos fraudulen¬
ta calliditate ire manda¬
dulitas impia: o nequitia
fraudulenta. Si adorare
istũ ꝑuerũ certissime dis¬
ponebas: quare ꝓ illo mul¬
tos pueros occidebas: San¬
guis innocentũ quẽ cru¬
deliter effudisti: atcestat᷑
quid de hoc puero uoluisti.
Et tamen ñ solũ istũ pue¬
rũ non inuenisti.sed nec il¬
lis pueris aliquid nocuisti:
ĩmo inscius qd̃ illis ꝓderat
egisti. ꝑ seuitiam quippe
tuam facti sunt marcyres.
qui ꝑ infantiam suã fue-¬

Expanded text:
ris, et nescis. Tu enim regnum ris, et nescis. Tu enim regnum nullatenus habuisses, nisi ab isto puero qui nunc natus est, accepisses. Puer qui nunc a Magis dicitur Rex Judaeorum, idem Creator est et Dominus angelorum. Quapropter, cujus times infantiam nascentis, magis timere debes omnipotentiam judicantis. Noli eum timere regni tui successorem, sed time infidelitatis tuae justissimum damnatorem. 6. Utinam eum, Magis adorantibus, etiam tu pariter adorares, et non ad eum Magos fraudulenta calliditate mandadulitas impia! O nequitia fraudulenta. Si adorare istum puerum certissime disponebas, quare pro illo multos pueros occidebas? Sanguis innocentum, quem creduliter effudisti, attestatur quid de hoc puero voluisti. Et tamen non solum istum puerum non invenisti, sed nec illis pueris aliquid nocuisti: imo inscius, quod illis proderat, hoc egisti. Per saevitiam quippe tuam facti sunt martyres, qui per infantiam suam fue
Abbreviated transcription (Latin):
baris: suspitionib agita¬
ris. inuidiȩ stimulis inflã¬
tũ occidere conaris: Ina¬
nis est ista turbatio tua:
& uana prorsus cogitatio
dua.
ex iste qui natus ẽ
ñ uenit reges pug¬
nando suꝑare: sed morien
tus est ut tibi succedat:
sed ut in eũ mundus fide¬
liter credat. Uenit enim
ut ñ pugnet uiuus: sed
ut trrũphet occisus. Nec
ut sibi de aliis gentib au¬
ro exercitũ querat: sed ut
ꝓsaluandis gentib p̃tio¬
sum sanguinẽ fundat.
Inaniter uiuendo timui¬
sti successorem. quem cre¬
uendo debuisti querere
saluatorem: quia si in eũ
crederes cũ eo regnares: &
sicrit ab ipso accepisti dem¬
porale regnũ. acciperes eti¬
am sempiternũ. Huiꝰ enim
pueri regnũ non est de
hoc iuuidõͥ sed ꝑ ipsũ reg¬
natur in mundo. Ipse est
enim sapientia dei. que di¬
cit in ꝓuerbiis: ꝑme reges
regnant. Puer iste. uerbũ
dei est. Puer iste. uirtus &
sapientia dei est. Si potes
contra dei sapientiam cogi¬
ta. In tuani ꝑnitiem uersa¬

Expanded text:
baris, suspicionibus agitaris, invidiae stimulis inflamgem occidere conaris. Inanis est ista turbatio tua, et vana prorsus cogitatio tua. ex iste qui natus est non venit reges pugnando superare, sed moriendtus est ut tibi succedat, sed ut in eum mundus fideliter credat. Venit enim, non ut pugnet vivus, sed ut triumphet occisus; nec ut sibi de aliis gentibus auro exercitum quaerat, sed ut pro salvandis gentibus pretiosum sanguinem fundat. Inaniter 560 invidendo timuisti successorem, quem credendo debuisti quaerere salvatorem: quia si in eum crederes, cum eo regnares; et sicut ab illo accepisti temporale regnum, acciperes etiam sempiternum. Hujus enim pueri regnum non est de hoc mundo, sed per ipsum regnatur in mundo. Ipse est enim Sapientia Dei, quae dicit in Proverbiis: Per me reges regnant . Puer iste Verbum Dei est, puer iste Virtus et Sapientia Dei est. Si potes, contra Dei Sapientiam cogita. In tuam perniciem versa
Abbreviated transcription (Latin):
de eupatore antiochi fi¬
lio impii qũe gesta funt
narrabimus: breuianteᷤᷤ
mala que in bellis gesta
sunt. Hic enĩ suscepto reg¬
no consticuit suꝑ nego¬
dia regni lisiam quendã:
fenicis & syrie militie pͥn¬
cipem. Nami ptolomeus
qui dicebatur macer.iu¬
sti tenax erga iudeos esse
instituit᷑. & p̃cipue ꝓpter
iniquitatem que facta
erat in eos: & pacifice age¬
re cũ eis. Sed ob hoc accu¬
satus ab amicis apud eu

Expanded text:
de Eupatore Antiochi filio impii quae gesta sunt narrabimus breviantes mala quae in bellis gesta sunt hic suscepto regno constituit super negotia regni Lysiam quendam Foenicis et Syriae militiae principem nam Ptolomeus qui dicebatur Macer iusti tenax erga Iudaeos esse instituit et praecipue propter iniquitatem quae facta erat in eos et pacifice agere cum eis sed ob hoc accusatus ab amicis apud Eu
Abbreviated transcription (Latin):
uidere concupiunt.uii¬
t tu ergo munda cor
tirũ. Potes id agere.
ubi maneat.Roga & suꝑ¬
plica humiliare: audiscͥp¬
turam dicentem. D̃s suꝑ¬
ut in de requiescat ds. Idẽ
ipse xp̃c: tibi est uita in
patria. Si fideliter curris
ꝑrpsũ uadis: & ad ipsum
ꝑuenis. Etenm tibi eter¬
na uia assumpsit qd̃ non
erat: non amisit qͦd erat.
Ipsius gͦ miscd̃iam dep̃ce¬
mur. ut nobis fidem rec¬
tam & intellectũ ipsi pla¬
citũ ad exercenda oꝑa con

Expanded text:
idere cupiunt. Et tu ergo munda cor tuum. Si potes, id age, ubi maneat. Roga, supplica, humiliare: audi Scripturam dicentem, Deus suput in te requiescat Deus. Idem ipse Christus tibi est via et patria. Si fideliter curris, per ipsum vadis, et ad ipsum pervenies. Etenim tibi aeterna via assumpsit quod non erat, non amisit quod erat. Ipsius ergo misericordiam deprecemur; ut nobis fidem rectam et intellectum sibi placitum ad exercenda opera bon
Abbreviated transcription (Latin):
egipto. & clamorem eius
audiui ꝓpter duritiã eoꝵ
qui p̃surit oꝑib. & sciens
dolorem eius. descendi ut
liberarem eũ de manu
egiptioꝵ. & educerem de
derra illa in t̃ram bonam
& spatiosam: in t̃ram que
fluit lacte & melle. ad lo¬
ca chananei. & echei. & a¬
morrei.pherezei & euel.
& iebusei. Clamor gͦ filioꝵ

Expanded text:
o et clamorem ejus audivi, propter duritiam eorum, qui praesunt operibus: et sciens dolorem ejus, descendi ut liberarem eum de manibus Aegyptiorum et educerem de terra illa in terram bonam et spatiosam, in terram quae fluit lacte et melle, ad loca Chananaei, Ethaei, Amorrhaei, Pherezaei et Evaei et Jebusaei.
Abbreviated transcription (Latin):
nos iniurias. dare benefi-¬
cia iubet: ut & nobis pec¬
cata dimittantur: & uita
oetur ẽtna. Qua senten¬
tia breui sed eximia: cunc¬
ta que latissime de conu̾¬
sando cũ inimicis man¬
oauerat:comp̃hendendo

Expanded text:
nos injurias, dare beneficia jubet, ut et nobis peccata dimittantur, et vita detur aeterna. Qua sententia brevi, sed eximia, cuncta quae latissime de conversando cum inimicis mandaverat, comprehendendo
Abbreviated transcription (Latin):
fiteris: plenissime lecifica¬
beris. Uolo: mundare.
Non dubitasti credere: ñ
tardo sanare. Non distu¬
listi confessionem: ñ dif¬
feram te mundare:Uo¬
lo: mundare.Est ut mag¬
nam gr̃ãm tibi ostendã:
manũ ad de porrigam.
Extendens itaq manũ
iħe: detigit eũ dicens. Uo¬
lo: mundare. Et quare te¬
tigit eũ dñs. cũ lex ꝓhibu¬
isset leprosũ non tangere:
Propter hoc tetigit. ut os¬
tendisset quia om̃ia mun¬
oa mundis: quia alioꝵ
aliis ñ adherent inquina¬
menta. quia extranea im¬
mundicia ĩmaculados ñ
comquinat.

Expanded text:
fiteris, plenissime et laetificaris. Volo, mundare. Non dubitasti credere, non tardo sanare. Non distulisti confessionem, non differam te mundare. Volo, mundare. Ut et magnam gratiam tibi ostendam, manum ad te porrigo. Extendens itaque Jesus manum, tetigit eum, dicens: Volo, mundare. Et quare tetigit eum Dominus, cum lex prohibuisset leprosum tangere? Propter hoc tetigit, ut ostendisset quia omnia munda mundis, quia aliorum aliis non adhaerent inquinamenta, quia extranea immundities immaculatos non coinquinat.
Abbreviated transcription (Latin):
mones tuos.
Ngressa est itaq bechsa¬
bee ad regem: in cubicu¬
lo. Rex autẽ senuerat ni¬
mis: & abisagh sunami¬
tis ministrabat ei. Incli¬
nauit se bethsabee: & ad¬
orauit regem. Ad qͣm rex.
Quid tibi inquit uis:
Que respondens: ait. Dñe
mi tu iurasti ꝑ dñm dm̃¬

Expanded text:
mones tuos. Ingressa est itaque Bethsabee ad regem in cubiculo: rex autem senuerat nimis, et Abisag Sunamitis ministrabat ei: inclinavit se Bethsabee, et adoravit regem. Ad quam rex, Quid tibi, inquit, vis? Quae respondens, ait: Domine mi rex, tu jurasti per D
Abbreviated transcription (Latin):
circuitu tuo sunt: in con¬
spectu om̃is p̃dereuntis.
Et eris opprobriũ & blas¬
phemia. exemplũ & stupor
in gentib que in circuitu
tuo sunt: cũ fecero in te
iudicia in furore & in in¬
dignatione. & in increpa¬
tionib irȩ: ego dñs locutꝰ
sum. Quando misero sa
& quas mittam ut disper¬
oam uos. Et famẽ congre¬
gabo suꝑ uos: & conteram

Expanded text:
circuitu tuo sunt, in conspectu omnis praetereuntis. Et eris opprobrium, et blasphemia, exemplum, et stupor in gentibus quae in circuitu tuo sunt, cum fecero in te judicia in furore, et in indignatione, et in increpationibus irae. Ego Dominus locutus sum: Quando misero saget quas mittam ut disperdam vos: Et famem congregabo super vos, et conteram
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s heliseus sc̃o heliȩ non
duplosit in me.Quan¬
do autẽ ait ioħes bapti¬
sta. ñ enim ad mensurã
dat d̾s sp̃m: de ipso dei
filio loquebatur: cui ñ
est datus sp̃c ad mensurã:
quia in illo inhabitat
om̃is plenitudo diuinita¬
tis. Neq enim sine gr̃a

Expanded text:
s Elisaeus sancto Eliae non duplo sit in me . 3. Quando autem ait Joannes Baptista, Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum , de ipso Dei Filio loquebatur, cui non est datus Spiritus ad mensuram; quia in illo inhabitat omnis plenitudo divinitatis . Neque enim sine gra
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ unxit me. enͣgelizare
pauꝑib misit me. uiii.
yod enim est unige¬
nitus equalis patri: ꝯ¬
non est gr̃e. sed naturȩ.
Qd̃ autem in unitate ꝑ¬
sonȩ unigeniti assuptus
est homo: gr̃e est ñ natu¬
rȩ: confitente euͣgłio atq
dicente. Puer autem cre¬
scebat & confortabatur
plenus sapientia: & gr̃a

Expanded text:
d unxit me, evangelizare pauperibus misit me . Quod enim est Unigenitus aequalis Patri, non est gratiae, sed naturae: quod autem in unitatem personae Unigeniti assumptus est homo, gratiae est, non naturae, confitente Evangelio atque dicente, Puer autem crescebat et confortabatur plenus sapientia, et gra
Abbreviated transcription (Latin):
der. Que uidelicet cunc¬
ta. magnã nobis edifica-¬
tionem pariunt. si fue¬
rint mistica int̃pretatio¬
ne discussa.

Expanded text:
. Haec videlicet cuncta magnam nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione discussa.
Abbreviated transcription (Latin):
uam mutemus: & qua p̃¬
cepit dñs ambulemꝰ: ut
ad patriam uenire ualea¬
mus: ubi sine fine cũ ipso
dño gaudeamus. Uia enĩ
hominis est: uita eiu.
Qui male uiuit. uiam de¬
net erroris:qui bene uiuit
ꝑuiam graditur ueritatiᷤ
Quaꝓpter qui ambulabat
teneat castitatis: qui uia
uam deneat puritatis.
Ambulemus bene ꝑ fidẽ
ut ꝑueniamus ad speciẽ:
ubi plenũ erit gaudrum
nr̃m. quia ad implebitur
in bonis desideriũ nr̃m:¬

Expanded text:
am mutemus, et in qua praecepit Dominus ambulemus, ut ad patriam pervenire valeamus, ubi sine fine cum ipso Domino gaudeamus. Via enim hominis est vita ejus. Qui male vivit, viam tenet erroris; qui bene vivit, per viam graditur veritatis. Quapropter qui ambulabat teneat castitatis; qui viamviam teneat nunc puritatis. Ambulemus bene per fidem, ut perveniamus ad speciem , ubi plenum erit gaudium nostrum, quia implebitur in bonis desiderium n
Abbreviated transcription (Latin):
& descendi liberare eos. Et
nunc ueni: & mittam te in
egiptũ. Hunc moysen quẽ
negauerunt dicentes. quis
de constituit principem &¬
d̃s principem &e redempto¬
rem misit cũ manu angłi
qui apparuit illi in rubo.
Hic eduxit illos faciens ꝓ¬
digia &e signa in t̃ra egip¬
ti. &e in rubro mari: & in
ueserto.annis quadragin¬
ta. Hic est moyses: qui di¬
xit ad filios isrł. Propħam¬

Expanded text:
 descendi liberare eos. Et nunc veni, et mittam te in Aegyptum. Hunc Moysen, quem negaverunt, dicentes: Quis te constituit principem Deus principem et redemptorem misit, cum manu angeli, qui apparuit illi in rubo. Hic eduxit illos, faciens prodigia et signa in terra Aegypti, et in Rubro mari, et in deserto annis quadraginta. Hic est Moyses, qui dixit filiis Israel: Prop
Abbreviated transcription (Latin):
cũ angło qui loquebatur
ei in monte syna: & cũ pa¬
trib nr̃is.Qui accepit uer¬
ba uitȩ dare nobis. cui no¬
luerunt obedire patres
nr̃i: sed reppulerunt eũ. &¬
auersi sunt cordib suis in
egiptũ dicentes ad aaron.
fac nobis deos: qui p̃ce¬
dant nos. Moysi enĩ huic¬

Expanded text:
um angelo qui loquebatur ei in monte Sina et cum patribus nostris qui accepit verba vitae dare nobis cui noluerunt oboedire patres nostri sed reppulerunt et aversi sunt cordibus suis in Aegyptum dicentes ad Aaron fac nobis deos qui praecedant nos Mo
Abbreviated transcription (Latin):
dñs.
t relinqͣm in uobis
eos qui fugerint gla¬
orũ ingentib. cũ disꝑsero
uos in terris: & recordabun¬
tur mei liberati ũri in gen¬
tib ad quas captiui ducti
sunt:quia contrrui cor eoꝵ
fornicans & recedens a me:
&e oculos eoꝵ fornicantes
post idola sua. Et displice¬
bunt sibimet. suꝑ malis
que fecerant in uniuersis
abhominationib suis: et

Expanded text:
nus. Et relinquam in vobis eos, qui fugerint gladium in gentibus, cum dispersero vos in terris. Et recordabuntur mei liberati vestri in gentibus, ad quas captivi ducti sunt: quia contrivi cor eorum fornicans, et recedens a me; et oculos eorum fornicantes post idola sua: Et displicebunt sibimet super malis quae fecerant in universis abominationibus suis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
neris. & uitiũ excluderet᷑
uetustatis. Cũ igitur mi¬
sericors omp̃cq saluator
ita susceptionis humanȩ
moderaret᷑ exordia. ut uir¬
tutem inseparabilis a suo
homine ditatis ꝑ uelam̃
nr̃ȩ infirmitatis abscon¬
deret: illusa est securi ho¬
stis astutia. qui natiuita¬
tem pueri in salutẽ hu
aliter sibi qͣm omniũ na¬
scentiũ putauit obnoxiã.
Uidit enĩ uagientẽ atq
lacrimantẽ. uidit pannis
muolutũ. crrcũcisioni sub¬
ditũ: & legalis sacrificii
oblatione ꝑfunctũ. Ag¬
nouit deinceps solita in
ad uiriles annos de natu.¬
ralib ñ dubitauit aug¬
mentis. Int̃ hec intulit
contumelias. multiplica

Expanded text:
neris, et vitium excluderet neris, et vitium excluderet vetustatis. CAP. IV. Cum igitur misericors omnipotensque Salvator ita susceptionis humanae moderaretur exordia, ut virtutem inseparabilis a suo homine Deitatis per velamen nostrae infirmitatis absconderet, illusa est securi hostis astutia, qui nativitatem pueri in salutem genaliter sibi 71 quam omnium nascentium putavit obnoxiam. Vidit enim vagientem atque lacrymantem, vidit pannis involutum , circumcisioni subditum, et legalis sacrificii oblatione perfunctum. Agnovit deinceps solita pue in viriles annos de naturalibus non dubitavit augmentis. Inter haec intulit contumelias, multiplica
Abbreviated transcription (Latin):
am. qua ad destruendũ
opus diaboli. ñ uirtute
uteretur potentiȩ: sed ra¬
tione iusticiȩ. Nam suꝑ¬
bia hostis antiqui. ñ im¬
merito sibi in or̃as homi¬
nes. ius tirannicũ uendica¬
bat. nec ĩmerito dñatu
p̃mebat: quos a manda¬
to dei spontaneos. in obse.¬
quiũ suȩ uoluntatis ille¬
xerat. Non itaq iuste a¬
mitteret ori  ginalẽ
dediticii generis seruitu¬
tem: nisi de eo qd subege¬
rat uinceretur. Qd̃ ut fi¬
eret sine uirilis seminis
humanus coitus. sed sp̃c
sc̃s fecundauit. Et cũ in
om̃ib matrib ñ fiat sine
peccati sorde conceptio. hec
inde purgationem tra¬
xit: unde concepit. Quo
enĩ pat̃ni seminis trans¬
fusio ñ ꝑuenit: peccati se
illic origo ñ miscuit. In¬
uolata uirginitas. concu¬
piscentiam nesciuit: sub¬
stantiã ministrauit: ui¬
ssumpta est de ma¬
tre dñi natura non
culpa. creata est. forma ser¬
ui sine conditione seruili:
quia nouus homo sic con¬
demperatus est ueteri. ut
& uieritatem susciperet ge¬

Expanded text:
 qua ad destruendum opus diaboli, non virtute uteretur potentiae, sed ratione justitiae. Nam superbia hostis antiqui non immerito sibi in omnes homines jus tyrannicum vindicabat, nec indebito dominatu premebat, quos a mandato Dei spontaneos in obsequium suae voluntatis illexerat. Non itaque juste amitteret originalem humani generis servitutem, nisi de eo quod subegerat vinceretur. Quod ut fieret, sine virili semine humanus coitus, sed Spiritus sanctus fecundavit. Et cum in omnibus matribus non fiat sine peccati sorde conceptio, haec inde purgationem traxit, unde concepit. Quo enim paterni seminis transfusio non pervenit, peccati se illic origo non miscuit. Inviolata virginitas concupiscentiam nescivit, substantiam ministravit. Assumpta est de matre Domini, natura, non culpa. Creata est forma servi sine conditione servili, quia novus homo sic contemperatus est veteri, ut et veritatem susciperet ge
Abbreviated transcription (Latin):
pus carneũ ad ethera libra¬
uit. Cuiꝰ auis semitã igno¬
rauit: quisquis eũ cȩlum
ascendisse ñ credidit. De
hac sollempnitate: ꝑ psal¬
mistam dicitur. Eleuata
est magnificentia tua: su¬
ꝑ cȩlos. De hac rursus ait.
Ascendit d̾s in iubilatione:
& dñs in uoce tubȩ. De hac
iterũ dicit. Ascendens in
altũ. captiuam duxit cap¬
tiuitatem: dedit dona ho¬
minib. Ascendens quippe
in altũ. captiuam duxit
captruitatem: quia cor¬
ruptionem nr̃am uirtute
suȩ incorruptionis absor¬
buit. Dedit uero dona ho¬
minib: quia misso desuꝑ

Expanded text:
pus carneum ad aethera libravit. Cujus avis semitam ignoravit quisquis eum ad coelum ascendisse non credidit. De hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia tua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . De hac iterum dicit: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus . Ascendens quippe in altum captivam duxit captivitatem, quia corruptionem nostram virtute suae incorruptionis absorbuit. Dedit vero dona hominibus, quia, misso desu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: quia earũ sapor
ignoratur. Quis enim
amare ualeat qd igno¬
rat.Proinde psalmista
nos admonet dicens.Gu¬
state & uidete:q̃m sua¬
uis est dñs. Acsi aꝑte di

Expanded text:
sunt, quia earum sapor ignoratur. Quis enim amare valeat quod ignorat? Proinde Psalmista nos admonet, dicens: Gustate, et videte, quoniam suavis est Dominus. Ac si aperte di
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃es km̃ri ioħis humilitas
cõmendatur: qui cũ tantȩ
uirtutis esset. ut xp̃c credi
potuisset. elegit solide sub¬
sistere in se:ne humana
opinione raperetur inami¬
der suꝑ se. Nam confesfus
est: & non negauit. Confes¬
sus est. quia non sũ ego xp̃c.
Sed qui dixit ñ sum: nega¬
erat. sed ñ negauit qd̃ erat::
ut ueritatem loquendo. eiꝰ
menbrũ fieret: cuius nom̃
sibi fallaciter ñ usurparet.
Cũ ergo ñ uult appetere
nomen xp̃i. factus est men¬
brũ xp̃i: quia dũ infirmi¬
tatem suam studurt hu¬
militer agnoscere:illius
celsitudinem meruit ue¬
raciter obtinere. x.

Expanded text:
simi, Joannis humilitas commendatur, qui cum tantae virtutis esset ut Christus credi potuisset, elegit solide subsistere in se, ne humana opinione raperetur inaniter super se. Nam confessus est, et non negavit, et confessus est: Quia non sum ego Christus. Sed quia dixit Non sum, negased non negavit quod erat, ut veritatem loquens, ejus membrum fieret cujus sibi nomen fallaciter non usurparet. Cum ergo non vult appetere nomen Christi, factus est membrum Christi, quia dum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere, illius celsitudinem meruit veraciter obtinere.
Abbreviated transcription (Latin):
egrotare: quo gens credi
ex comꝑatione uirtutũ:
uitrũ non ostenditur.
ec autẽ mulier
sanguine fluens ñ
in domo. non in urbe.
accecdit ad dñm: quia
iuxta legem urbibus ex¬
cludebatur: sed in itine¬
re ambulante dño. ut
dũ pergit ad aliam alia
curaretur. Unde dicunt
ad gentes. Dicebat enĩ
intra se. Si tetigero tan¬
tũ uestimentum eius:
salua ero.
rem menstruatã aut
fluentem sanguine teti¬
gerit: ĩmundus est. Ista
ideo tangit dñm: ut san¬
guinis uitio etiam ipsa¬
curaretur. Confide fi
des tua de saluam fecit.
Nec dixit fides tua de sal¬
uam factura est: sed sal¬
uam fecit. In eo enim qd̃
credidisti: iam salua fac¬

Expanded text:
egrotare, quo gens  Al. ex comparatione virtutum vitium non ostenditur. Haec autem mulier sanguine fluens, non in domo, non in urbe accedit ad Dominum, quia juxta Legem urbibus excludebatur ; sed in itinere, ambulante Domino, ut dum pergit ad aliam, alia curaretur. Unde dicunt ad gentes . Dicebat enim intra se: Si tetigero tantum vestimentum ejus, salva ero. rem menstruatam aut fluentem sanguine tetigerit, immundus est . Ista ideo tangit Dominum, ut sanguinis vitio etiam ipsacuraretur. Confide, fides tua te salvam fecit. Nec dixit, fides tua te salvam factura est, sed salvam te fecit. In eo enim quod credidisti, jam salva fac
Abbreviated transcription (Latin):
bi coronam uitȩ. Qui ha¬
bet aurem audiat: quid
sp̃c dicat eccłiis. Qui uice¬
rit: non ledetur amorte
scd̃a. Et angło ꝑgamiec¬
clesiȩ scribe. Hȩc dicit qui
habet rompheam: utraq
parte acutam. Scio ubi ha¬
bitas. ubi sedes est sachanȩ:¬
& tenes nomen meũ. & ñ
negasti fidem meã. Et in
dieb antiphas testis meus
fidelis. qui occisus est apud
uos: ubi sathanas habitat.
Sed habeo aduersũ te pau¬
ca. quia habes illic tenen¬
tes doctrinam balaam. qui

Expanded text:
qui habet aurem audiat quid Spiritus dicat ecclesiis qui vicerit non laedetur a morte secunda et angelo Pergami ecclesiae scribe haec dicit qui habet rompheam utraque parte acutam scio ubi habitas ubi sedes est Satanae et tenes nomen meum et non negasti fidem ibus Antiphas testis meus fidelissimus, qui occisus est apud uos, ubi satanas habitat. sed habeo aduersus te pauca, quia habes illic tenentes doctrinam Balaam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
iudea subiecta romanis.
qͣndo in toto orbe est cele¬
brata descriptio. stipendi¬
aria facta fuerat: & erat in
populo magna seditio.
Dicentib aliis. ꝓ securitate

Expanded text:
udaea subjecta Romanis, quando in toto orbe est celebrata descriptio, stipendiaria facta fuerat, et erat in populo magna seditio, dicentibus aliis pro securitate
Abbreviated transcription (Latin):
odierni diei per
uniuersũ mun¬
dum nõta sollempnitas.
quid nobis afferat festiuii.¬
tatis: quid ue anmuersa¬
ria repeticione cõmemoret.
anniuersario qͦ sermone
dempus admonet ut loqͣ¬
mur. Epiphania quippe:
latine manifestatio dici
potest. Hoc autẽ die magi
dñm adorasse phibentur.
stella scilicet apparente
cõmoniti: ce precedente
ꝑducti.

Expanded text:
odierni diei per universum mundum nota solemnitas quid nobis afferat festivitatis, quidve anniversaria repetitione commemoret, anniversario quoque sermone tempus admonet ut loquamur. Epiphania quippe graece, latine manifestatio dici potest. Hoc enim die Magi Dominum adorasse perhibentur; stella scilicet apparente commoniti, et praecedente perducti.
Abbreviated transcription (Latin):
steria. ad liquidũ ꝓsccutus
est: ut ñ eum put s de fu¬
turo uaticinari. se Le pre¬
teritis hstoriam dexexeun¬
de comi̾tio noluisse. tunc tẽ¬
poris septuaginta int̾̃pr¬
tes fidei suȩ sacram̃ta ꝑspi¬
cui itħuicis ꝓdere: ne sc̃m
canihi. & iargaritas porcis
darent. Que cũ hanc editi¬
onem. legeritis: ab illis an¬
madu̾tẽtis abscondita. Nec
ignoro quauti laboris sit ꝓ
pdi Sis intelli gere. nec facile
quempiam posse iudicare
de interp̃tatione. nisi intel¬
lexerit ance que legerit.
nosq patere morsib pluri

Expanded text:
steria ad liquidum prosecutus est, ut non eum putes de futuro vaticinari, sed de praeteritis historiam texere. Unde conjicio, noluisse tunc temporis, Septuaginta Interpretes fidei suae sacramenta perspicue Ethnicis prodere: ne sanctum canibus, et margaritas porcis darent. Quae cum hanc editionem legeritis, ab illis animadvertetis abscondita. Nec ignoro quanti laboris sit, Prophetas intelligere, nec facile quempiam posse judicare de interpretatione, nisi intellexerit ante quae legerit. Nos quoque patere morsibus pluri
Abbreviated transcription (Latin):
samq substantiã ꝑ circu¬
tum: oꝑibq manuũ eius
benedixisti. & possessio eiꝰ
creuit in terra: Sed exten¬
de paululũ manũ tuam.
& tange cuncta que possi¬
det. nisi in facie tua bene¬
dixerit tibi .iiͣi.

Expanded text:
rsamque substantiam per circuitum, operibusque manuum ejus benedixisti, et possessio ejus crevit in terra? Sed extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet, nisi in facie tua benedixerit tibi. Di
Abbreviated transcription (Latin):
sti mulierem iezabel. que
ducere seruos meos: & for¬
nicari. & manducare de
ydolotitis. Et dedi illi tẽ¬
pus ut penitentiã ageret᷑
& ñ uult penitere a form¬
catione sua. Ecce mitto
eam in lecto. & qui me¬
chantur cũ ea in tribula¬
tione maxima erunt. ni¬
si penitentiam egerint

Expanded text:
mulierem Gezabel: que ducere servos meos fornicari: et manducare de idolotitis. Et dedi illi tempus ut penitentiam ageret: et non vult penitere a fornicatione sua. Ecce mitto eam in lectum: et qui mechantur cum ea in tribulationem maximam: nisi penitentiam egerint
Abbreviated transcription (Latin):
te.Atq post pauca. Et sa¬
crificate. de ferm̃tato lau¬
dem. De fermentato nãq
laudem ĩmolat: qui deo
sacrificiũ de rapina parat.
actuce uero ui.¬
agrestes:ualde amare st̃.
Carnes uͦ agni cũ lactucis
agrestib sunt edendȩ: ut
cum corpus redemptoris
accipimus: nos pro pecca¬
tis nr̃is in fletib affligamꝰ.
quatinus ipsa amaritudo
penitentiȩ abstergat a
mentis stomacho ꝑuersȩ
humorem uite. Ubi & sub¬
ditur. Non comedetis ex
eo crudũ quid: neq coctũ
aqua. Ecce iam nos ipsa
uerba historiȩ: ab intellec¬
tu historico repellunt. Nũ
ille popłs in egipto con¬
stitutus. comedere agnũ
crudũ consueuerat. ut ei
lex dicat ñ comedetis ex eo
crudũ quid: ubi & addit᷑.
neq coctũ aqua: Sed quid

Expanded text:
te . Atque post pauca: Et sacrificate de fermentato laudem . De fermentato namque laudem immolat, qui Deo sacrificium de rapina parat. Lactucae vero agrestes valde amarae sunt. Carnes ergo Agni cum lactucis agrestibus sunt edendae, ut cum corpus Redemptoris accipimus, nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatenus ipsa amaritudo poenitentiae abstergat a mentis stomacho perversae humorem vitae. Ubi et subditur: Non comedetis ex eo crudum quid, nec coctum aqua . Ecce jam nos ipsa verba historiae ab intellectu historico repellunt. Nunqille populus in Aegypto constitutus comedere agnum crudum consueverat, ut ei lex dicat: Non comedetis ex eo crudum quid? Ubi et additur: Nec coctum aqua. Sed quid