comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&. hunc mittet filius a patre .a. sꝑs
ueritatis ẽ. qͥ a patre ꝓcedit. Ex¬
cuciat gͥ ingenii sui ac uleos om¬
nis hereticoꝵ. scola: & qͣrat nunc
qͦd uel m̃tiri ignorantibꝰ possit:
& doceat qͥd fit hoc qͦd filius mit¬
tita patre. Qͥ mittit : potestatẽ
suã in eo qͦd mittit. ostendit. Sed
qͦd a patre mittit. qͥd intelligi¬
mꝰ: utrũ acceptũ aut dimissum.
aut genitũ: Nã hor necesse ẽ
unũi aliqͥd significet: qͦd apatre
missurus ẽ. At missurꝰ a patre ẽ
eũ sꝑmueritatis: qͥ a patre ꝓcedit.
Iã gͦ ñ est accepcio: ubi de monstra¬
ta ꝓcessio est. Suꝑ est ut c̃firme¬
mꝰ in eo sentenc iã nr̃ͣam: utrũ in
hoc c̃sistentis egressionẽ. ange¬
niti ꝓcessionẽ ex istimemꝰ. Neq
in hoc nc̃ calumpnior libertati
intelligenciȩ: utrũ ex patre. an

Expanded text:
 hunc mittet Filius a Patre, et Spiritus  hunc mittet Filius a Patre, et Spiritus veritatis est qui a Patre procedit. Excutiat ingenii sui aculeos omnis haereticorum schola, et quaerat nunc quod vel mentiri ignorantibus possit, et doceat quid sit hoc quod Filius mittit a Patre. Qui mittit, potestatem suam in eo quod mittit ostendit: sed quod a Patre mittit quid intelligimus? Utrum acceptum, aut dimissum, aut genitum? Nam horum necesse est unum aliquid significet, quod a Patre missurus est, et missurus a Patre est eum Spiritum veritatis qui a Patre procedit. Jam vero non est acceptio, ubi demonstrata processio est. Superest ut confirmemus in eum sententiam nostram, utrum in hoc consistentis egressionem, an geniti processionem existimemus. Neque in hoc mundo nunc calumnior libertati intelligentiae, utrum ex Patre an
Abbreviated transcription (Latin):
pat cognitꝰ ẽ: dũ eo uisg. pater
uisus est: dũ quȩ loquit᷑. manens
insepat᷑ loquit᷑: dũ in oꝑante se
oꝑat᷑ patͣ: dũ ipse in pat̾re . &. in
tura. s natiuitas: ñ efficit uo¬
luntas. s potestas: ñ loquit᷑ una¬
nimitas. s natura: qͥa ñ unũ est
creari&. nasci. neq uelle id ip¬
sũ ẽ. qͦd &. posse: neq concorda¬
re idem est. qͦd manere. Non ne¬
trẽ &.filiũ. Nã hoc solent here¬
tici mentiri. ut cũ solã concor¬
diã ad unitatẽ ñ recipimꝰ. dis¬
cordes eos a nobis affirmari lo¬
quant᷑. Sed audiant quã a nob̾
un an imitas ñ negetur. Unũ
st̾ pat̃ &. filius. natura. honore
uirtute: nec natura eãdẽ po¬
test uelle diuersa . &. audiant
ad huc naturȩ sibi cũ patre
imitatẽ filiũ testantẽ. Ait eniĩ. Cũ
uenerit aduocatꝰ ille quẽ ego
mitt᷑a uobis a patre sꝑm uerita
tis. qͥ a patre meo ꝓcedit: ille tes¬
tificabit᷑ de me. Aduocatꝰ ueniet¬

Expanded text:
Pater cognitus est; dum eo viso Pater Pater cognitus est; dum eo viso Pater visus est; dum quae loquitur, manens in se Pater loquitur; dum in operante se operatur Pater; dum ipse in Patre est, et in tas; non efficit voluntas, sed potestas; non loquitur unanimitas, sed natura: quia non unum est creari, et nasci; neque velle id ipsum est, quod et posse; neque concordare idem est, quod manere. trem et Filium: nam hoc solent haeretici mentiri, ut cum solam concordiam ad unitatem non recipimus, discordes eos a nobis affirmari loquantur. Sed audiant quam a nobis unanimitas non negetur. Unum sunt Pater et Filius natura, honore, virtute: nec natura eadem potest velle diversa. Et audiant adhuc naturae sibi cum Patre unitatem Filium testantem; ait enim: Cum venerit advocatus ille, quem ego mitis, qui a Patre meo procedit, ipse testificabitur de me . Advocatus veniet, et
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorata a nobis ft̃ .qr. uo¬
luntatis tantũ int̾ patrẽ &. fi¬
liũ. uitate heretici mencien¬
tes. unitatis nr̃e addm ut eban¬
tͣ exemplo: tamꝗͣ. nobis ad fili¬
ũ .& ꝑ filiũ ad patr̾e obsequio
tantũ ac uoluntate religionis
unitis. nulla ꝑ sacram̃tũ car¬
nis &. sanguinis naturalis cõmu¬
nionis ꝓprietas indulgeretur.
cũ &. ꝑ honorẽ nõbis datũ dei
filis .&. ꝑ manentẽ in nobis
carnalit᷑ filiũ .&. in eo nobis
corporatit᷑ .&. in separabiliter
unitis. mysteriũ uere ac naturalis
unitatis sit pͣdicandũ. Re sponsũ¬
gͥ a nobis ẽ stulticiȩ furenciũ ad
demonstracionẽ tantũ in anis m̃¬
dacii: ne imꝑitos fallerent uane
ac ridicłȩ assercionis errore. Cȩ¬
terũ fides euange lica responsio¬
nis nr̃e necessitate ñ eguit Uni
ea manet: nec ꝑ sac ramͣtũ dis¬
pensacionis unũ st̾. s ꝑ naturȩ
natiuitatẽ: dũ nieh il in eo ex se
ds eũ gignendo degenerat. Unũ
de manu patris. dũ eo cognito.

Expanded text:
commemorata a nobis sunt, quia, voluntatis tantum inter patrem et filium unitatem haeretici mentientes unitatis nostrae ad Deum utebantur exemplo, tanquam nobis ad filium, et per filium ad patrem obsequio tantum ac voluntate religionis unitis, nulla per sacramentum carnis et sanguinis naturalis communionis proprietas indulgeretur, quum et per honorem nobis datum Dei filii, et permanentem in nobis carnaliter filium, et in eo nobis corporaliter et inseparabiliter unitis mysterium verae ac naturalis unitatis sit praedicandum. igitur a nobis est stultitiae furentium, ad demonstrationem tantum inanis mendacii: ne imperitos fallerent vanae ac ridiculae assertionis errore. Caeterum fides evangelica responsionis nostrae necessitate non eguit. Uniea manet. Nec per sacramentum dispensationis unum sunt, sed per naturae nativitatem, dum nihil in eo ex se Deus eum gignendo degenerat. Unum de manu Patris ; dum eo cognito
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ tu dicis. ostende nobis pa¬
trẽ: Non creditis mͥ. qͥa ego in
patre. &. patͣ inme ẽ :Non relic¬
⁊ꝰ ẽ hominũ eloquiis de di rebꝰ
alius prȩt̃ꝗͣ. dĩ sermo. Omnia
reliqͦ .&. arta .&. conclusa: &. un¬
pedita st̃. & ob scura. Si qͥs aliis
uerbis monstrare hoc quã qͥ¬
bꝰ a d̾o ẽ dictũ uolet: aut ipse
ñ intelligit: aut legentibꝰ ñ
intelligendũ relinqͥt. Dñs dixͣ
cũ rogaret᷑ ut ostenderet pa¬
tre: qͥ me uidet. uidet &. patr̃e.
Hoc demutare antichristi est :
hoc negare uidei ẽ. hoc nesci¬
re gentilis ẽ.Sed forte intelli¬
genciȩ sensus in crimine sit.
Sit infide m̃a uiciũ. si indic¬
tis d̃i resedit obseuritas. Nam
nec solitariũ sermo significat.:
ꝙ in different̾e tam̃ naturã ꝓ¬
fessio docet. Uisũ enĩ infilio pa
tr̾ẽ. nec singłaris potest e̾e̾. nec
disparis: qͥa ꝑ hune ille uisus. ne¬
q ñ unũ st̃ in sacram̃ti ꝓfessi¬
one. neq unꝰ. eẜ qͣro qͥd signifi¬

Expanded text:
Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis: quia per hunc ille visus, neque non unum sunt in sacramenti professione, neque unus. Et quaero quid signifi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed qͥd illud ẽ. qͦd qͣrit᷑ se tanto tẽ¬
pore cognitũ ñ fuisse.: Scilicet ꝙ
se cognito. patͣnȩ inse naturȩ eet
intelligenda diuinitas. Cũ enim
ea quȩ gereret. ꝓpria do ee̾nt. cal¬
care undas. iubere uentis. intel¬
lecta cõmutacione uini inerem̃¬
toq panũ congestoꝵ. fide gerere
fugare demones. morbos depelle¬
re. dampna corpoꝵ rependere.
emendare uicia natiuitatis. pec¬
cata qͥimittere. uitã mortuis red¬
dere .& hȩc agere carnalẽ & dei
se filiũ int̾ ista. ꝓfitentẽ: hinc ã¬
relȩ om̃is orta conquestio ẽ. qͦd cũ
in sacram̃tis natiuitatis humanȩ
co arguens. cur eũ hȩc tanto tẽpo¬
re ageret. agnitꝰ ñ fuisset: postu¬
lantibꝰ ut sibi patr̾e ostendet. ait.
Qͥ me uidet. uidet & patrẽ. Non
hie ille nũc ẽtẽplacionẽ corpore¬
ã &. uisũ ocłoꝵ carnaliũ signifi¬
cat: s eoꝵ de qͥbꝰ dixerat. Nonne
uos dicitis. qmͣ adhuc quatuor

Expanded text:
Sed quid illud est, quod queritur se tanto temSed quid illud est, quod queritur se tanto tempore cognitum non fuisse? Scilicet quia se cognito, paternae in se naturae esset intelligenda divinitas. Cum enim ea, quae gereret, propria Deo essent, calcare undas, jubere ventis, inintellecta demutatione vini 205 incrementoque panum cum gestorum fide gerere, fugare daemonas, morbos depellere, damna corporum rependere, emendare vitia nativitatis, peccata dimittere, vitam mortuis reddere; et haec agere carnalem, et Dei se filium inter ista profitentem: hinc querelae omnis orta conquestio est, quod in sacramento nativitatis humanae, co arguens, cur cum haec tanto tempore gereret, agnitus non fuisset; postulantibus ut sibi Patrem ostenderet, ait: Qui me vidit, vidit et Patrem . Non hic ille contemplationem corpoream et visum oculorum carnalium significat, sed eorum de quibus dixerat, Nonne vos dicitis, quoniam adhuc quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
corporalis c̃tẽplacionis defidaus
s de monstracionẽ intelligendi
eiꝰ qͥ uisus ẽ postulauit. Filiũ eñs
in habitu hominis uiderat. s qͦmͦ
ꝑ id patrẽ uiderit nescit. Nã adid
qͦd dixerat. dñe. ostende nobis pa¬
tre. ut ostensio illa intelligendi
pocius e̾e̾t de monstracio quã ui¬
dendi. subiecit. & sufficit nobis.
Non adempta ẽ fides dicto. s cog¬
noscendi de monstracio ẽ postu¬
lata. quȩ fufficeret ad fide dicti.
qͥa ꝑ dñi ꝓfessionẽ auctoritas eẽt
ñ incerta credendi. Hinc aũ os¬
tendendi patris peticio orta estꝰ
qͥa dictũ e̾e̾t uisus eẽ. & ꝑ hoc no¬
scendꝰ e̾e̾. qͥa uisus sit. Nec impu¬
dens erat: ostensionẽ eiꝰ qͥ uisus
lippi. hȩc reddidit. santo tẽpore
uobiscũ sũ & ñ cognouistis me. phy¬
lippe. Arguit apłi in cognoscendo
se ignoracionẽ. qͥa suꝑius se cogni¬
co. patrẽ qͦq cognitũ eẽ dixisset.

Expanded text:
corporalis contemplationis desideravit, corporalis contemplationis desideravit, sed demonstrationem intelligendi ejus qui visus est postulavit. Filium enim in habitu hominis viderat: sed quomodo per id Patrem viderit, nescit. Nam ad quod dixerat, Domine, ostende nobis Patrem , ut ostensio illa intelligendi potius esset demonstratio, quam videndi, subjecit, et sufficit nobis. Non adempta est fides dicto; sed cognoscendi demonstratio est postulata, quae sufficeret ad fidem dicti: quia per Domini professionem auctoritas esset non incerta credendi. Hinc autem ostendendi Patris petitio orta est, quia dictus esset visus esse, et per hoc noscendus esse, quia visus sit. Nec impudens erat, ostensionem ejus qui visus lippi haec reddidit: Tanto tempore vobiscum sum; et non nostis me, Philippe ? Arguit Apostoli in cognoscendo se ignorationem: quia superius se cognito Patrem quoque cognitum esse dixisset.
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑent. Sed cõmouit apłm phi¬
lippum: nouitas dictoꝵ. Homo
cernit᷑: di se filiũ c̃fitet᷑. Cogni¬
to se: cognoscendũ patrẽ fatetur.
Patrẽ uisũ ẽẽ dicit: & ꝑ id cogno¬
scendũ ee̾. qͥa uisus sit. Humani
istud animi infirmitas ñ capit :
nec fid̃e sumit tam diuersaru̾
rerũ. ꝓfessio. ut qͥ tunc uisus fit.
nũc cognoscendꝰ sit. cuͣ uidisse
cognicio sit. ut si filius cognitꝰ
sit & patͣ cognitꝰ sit: cũ cogni¬
cionẽ filii ipse seđ̾m hominem
corporalis & uisus & tactꝰ inges¬
serit. cognicionẽ aũ ex eo pa¬
tris ipsa illa differens ab eo c̃spech
hominis natura ñ prȩstet : &. fre¬
quent᷑ filius patrẽ a nemine ui¬
sũ eẽ testatꝰ sit. Prorupit gͥ apos¬
des nc̃ ꝑiclitat᷑ s ignoracionis
hic error est.Uisũ enĩ iã & a modo
cognoscendũ dñs patrẽ dixerat:
s uisũ e̾e apłs nͣ intellexerat. De¬
niq ñ uisũ negauit: s ostendi sibi
rogauit. Neq ostensionẽ ueluti

Expanded text:
at. --Sed commovit apostolum Philippum novitas dictorum. Homo cernitur, Dei se filium confitetur, cognito se cognoscendum Patrem fatetur. Patrem visum esse dicit, et per id cognoscendum esse quia visus sit. Humani istud animi infirmitas non capit, 204 nec fidem sumit tam diversarum rerum professio; ut qui tunc visus sit, nunc cognoscendus sit, cum vidisse cognitio sit; ut si Filius cognitus sit, et Pater cognitus sit: cum cognitionem Filii ipse secundum hominem corporalis et visus et tactus ingesserit, cognitionem autem ex eo Patris, ipsa illa differens ab eo conspecti hominis natura non praestet, et frequenter Filius Patrem a nemine visum esse testatus sit. Prorupit igitur aposdes nunc periclitatur: sed ignorationis hic error est. Visum enim jam, et a modo cognoscendum Dominus Patrem dixerat: sed visum esse Apostolus non intellexerat. Denique non visum negavit; sed ostendi sibi rogavit: neque ostensionem veluti
Abbreviated transcription (Latin):
sumpti hominis species in exẽplo
ẽ: sed agnitꝰ in eo ds ẽ. si qͥb tam̃
ipse agnitꝰ ẽ. ex iurtute naturȩ:
.s. intellectꝰ di filius id prestat.
ut intellectꝰ &. pat̾ sit. dũ ita ima¬
go ẽ. ut ñ differat genere: s signi¬
ficet auctorẽ.Imagines eñi cȩ¬
terȩ ex diuersis metallis. aut fu¬
cis. aut gene ribꝰ. aut artibꝰ red¬
dunt eor. species. quoꝵ st̾ ima¬
gines institute. Sed nunqͥd uti¬
magines uere sint. exȩquari pos¬
sunt in anima uiuentibꝰ & uel
picta. uel sculpta. uel fusa nati
tenet naturȩ eiꝰ ex qua nͣ diuer¬
sus ẽ potestatẽ. Quod gͦ imago ẽ.
eo ꝓficit. ut patrẽ dm unigeni¬
ti dei significet natiuitas. Signi¬
ficet aũ ut forma ipse & imago in¬
uisibilis d̾i. &. ꝑ hoc ñ amittat
naturȩ unitã similitudinẽ:ꝙr

Expanded text:
plo est. Sed agnitus in eo Deus est, si quibus tamen ipse agnitus est, ex virtute naturae: et intellectus Deus Filius id praestat, ut intellectus et Pater sit: dum ita imago est, ut non differat genere, sed significet auctorem. Imagines enim caeterae ex diversis aut metallis aut fucis aut generibus aut artibus reddunt eorum species, quorum sunt imagines institutae: sed numquid ut imagines verae sint, exaequari possunt inanima viventibus, et vel picta vel sculpta vel fusa nativtenet naturae ejus ex qua non diversus est potestatem. Quod ergo imago est, eo proficit, ut Patrem Deum unigeniti Dei significet nativitas; significet autem, ut forma ipse et imago invisibilis Dei: et per hoc non amittit natur
Abbreviated transcription (Latin):
intelligencia. & qͥd relictũ est.
nͥ ꝑ naturȩ unitã similitudinẽ
pat̾ ꝑ filiũ uisus sit . Eł. ne hoc
in certũ nobis ad fidẽ relinq̃ret᷑.
dñs subiecit. Quomͦͣ tu dicis. os¬
tende nobis patr̃e: Quȩ eñi ig¬
norandi patrẽ. aut ostendendi
ignorantibꝰ necessitas relinq̃ba¬
t᷑ cũ pat̾ infilio uisus esset :¬
turȩ:cũ ex in differeneia atq in
genere ueritatis unũ st̃. natꝰ &
generans: ut hic dñi sermo seꝗͣ¬
ret᷑. Non creditis qͥa ego inpatre:
& patͣ inme : In separabiles ẽẽ ꝑ
naturalẽ similitudine̾. patre̾ &
filiũ ñ possumꝰ uerbis aliis doce¬
re. nͥ filii. Non eñĩ hic ꝑ demuta¬
cionẽ nominũ atq specierũ. fi¬
lius qͥ uia .&. ueritas .&. uita est.
mimis theatralibꝰ ludit: ut in
assumpto homine se filiũ dĩ nun¬
cupet. innatura uͦ ħ d̾m patrẽ:
& unꝰ ac solus ꝑ sonali demuta¬
cione se nũe in alio menciat᷑
Non itaq ipse solitarnis. nime

Expanded text:
intelligentia. Et quid reliquum est, nisi ut per naturae unitam similitudinem Pater per Filium visus sit? Et ne hoc incertum nobis ad fidem relinqueretur; Dominus subjecit: Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Quae enim ignorandi Patrem aut ostendendi ignorantibus necessitas relinquebatur, cum Pater in Filio visus essetex indifferentia atque in genere veritatis unum sunt natus et generans, ut hic Domini sermo sequeretur: Non creditis, quoniam ego in Patre, et Pater in me ? Inseparabiles esse per naturalem similitudinem Patrem et Filium, non possumus verbis aliis docere, nisi Filii. Non enim hic per demutationem nominum atque specierum Filius, qui via est et veritas et vita, mimis theatralibus ludit: ut in assumpto homine 207 se filium Dei nuncupet, in natura vero Deum patrem, et unus ac solus personali demutatione se nunc in alio mentiatur. Non itaque ipse solitarius, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ft̾ : Om̃s enĩ renati erant ad
inocenc iã. ad immortalitatẽ: Ad
cognicionẽ di. ad spe fidi. et. si
cionis unũ ẽ: si hȩc assensu po¬
in unius uitȩ atq etͣnitatis natu¬
rã st̃ ꝑ qͦd anima eoꝵ & cor unũ
rupto dictor sensu aliqͣ ex his
ementita cõpingimꝰ. sed sane
doctrinȩ formã tenentes. quȩ
sincera st sapimꝰ &. prȩdicanus.
Docet enĩ apłs ex natura sacra¬
m̃toꝵ. ẽe̾ hanc fideliũ unita¬
tẽ: ad galathas scribens. Quot¬
qͦt eñi in xꝑo baptizatiestis:
xꝑm induistis. Non in est iu¬
deus. neq grecꝰ: ñ inest seruus.
neq liber: ñ inest mascłus. ne¬
q feminaꝰ om̃s enĩ uos unũ
estis inxꝑo iħu. Quod unũ st̃
intanta genciũ. ẽdicionũ. sexu¬
ũ diuersitate: nũqͥd ex assensu
uoluntatis ẽ.aut ex sacram̃ti u
et:cũ ꝑ id unũ sint qͦd uno xꝑo
ꝑ naturã unius baptism indu¬
gat unũ st̃: nũqͥd ñ ꝑ hoc unũ
st . qͥa in uno baptismo renati

Expanded text:
nim renati erant ad innocentiam, ad immortalitatem, ad cognitionem Dei,ad spei fidem. Et si tionis unum est: si haec assensu poin unius vitae atque aeternitatis naturam sunt, per quod anima eorum et cor unum rupto dictorum sensu aliqua ex his ementita compingimus: sed sanae doctrinae formam tenentes, quae sincera sunt sapimus, et praedicamus. Docet enim Apostolus ex natura sacramentorum esse hanc fidelium unitatem, ad Galatas scribens: Quotquot enim in Christo baptizati estis, Christum induistis. Non inest Judaeus neque Graecus, non inest servus neque liber, non inest masculus neque femina; omnes 219 enim vos unum estis in Christo Jesu . Quod unum sunt in tanta gentium, conditionum, sexuum diversitate; numquid ex assensu voluntatis est, aut ex sacramenti unet, cum per id unum sint, quod uno Christo per naturam unius baptismi indugat sunt, quia ipsi in uno baptismo renati
Abbreviated transcription (Latin):
¶ qͦmͦ si ipse cognitꝰ sit. erit cog¬
nitꝰ patͣ : cũ nature sũȩ. id est ho¬
minis in eo habitũ apłi recogno¬
scant .&. liber a corporali qs carne
nͣ in hac corꝑalis carnis infirmi¬
tate noscendꝰ sit : Sed in sacram̃¬
to assumpti corporis. diuinitatis
patͣnȩ naturã in se dñs c̃firmans:
hunc ordinẽ tenuit. Si scitis me.
&. patr᷑e meũ scitis. & a modo sci¬
etis eũ . &. uidistis eũ .Tempꝰ ui¬
sionis. separauit a tẽpore cogni¬
cionis. Nã quẽ cognoscendũ ait.
eund̾e iã dix & uisũ: ut natutę
iã prid̃e in se c̃spectȩ scienciã.

Expanded text:
et quomodo si ipse cognitus sit, erit cognitus Pater; cum naturae suae, id est, hominis in eo habitum Apostoli recognoscant, et liber a corporali Deus carne, non in hac corporalis carnis infirmitate noscendus sit? Sed in sacramento assumpti corporis divinitatis paternae naturam in se Dominus confirmans, hunc ordinem tenuit: Si scitis me, et patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Tempus visionis separavit a tempore cognitionis. Nam quem cognoscendum ait, eumdem jam dixit et visum ut naturae jam pr
Abbreviated transcription (Latin):
aut dubiã dñs tanti sacramͣti
doctrnia reliqͥt: nec nos in am¬
biguȩ intelligenciȩ deseruit
ertore.& audiamꝰ eũ omnẽ
fidi huiꝰ cognicionẽ: apłis re¬
uelantẽ. Ait eñi. Ego sũ uia. &
ueritas .&. uita. Ne mo uenit

Expanded text:
aut dubiam Dominus tanti sacramenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim : Ego sum via et veritas
Abbreviated transcription (Latin):
st. neq singlarẽ pͣdicabis. qͥa ut̃q
ñ unꝰ ẽ. Non habet gͥ fides apłica
duos dos: qͥa nec duos patres ha¬
beat. nec duos filios. Confitendo
patrẽ. c̃fessa filiũ ẽ: credens in
fil iũ. credidit &. in patre: qͥa &
nom̃ patris hab et inse filii no
ficacio filii. demonstracio patris
ẽ: qͥa ñ nͥ ex patre sit filius. In u¬
nius itaq c̃fessione. ñ unꝰ ẽ. dũ
&. patrẽ c̃sũmat filius. &. filii ex
patre natiuitas ẽ. Non demuta¬
tͣ auͣ ꝑ natiuitatẽ natura. ne
scđm similitudinẽ generis sui
eadẽ sit. Eade aũ ita ẽ: ut ꝑ na¬
tuitatẽ & generacionẽ uterq
pocius unũ c̃fitendꝰ sit e̾e̾. ñ unꝰ.¬

Expanded text:
t; neque singularem praedicabis, quia uterque non unus est. Non habet igitur fides apostolica duos deos, quia nec duos patres habeat, nec duos filios. Confitendo patrem, confessa filium est: credens in filium, credidit et in patrem: quia et nomen patris habet in se filii nomet significatio filii, demonstratio patris est: quia non nisi ex patre sit filius. In unius itaque confessione non unus est: dum et patrem consummat Filius, et Filii ex Patre nativitas est. Non demutatur autem per nativitatem natura, ne secundum similitudinem generis sui eadem sit. Eadem autem ita est, ut per nativitatem et generationem uterque potius unum confitendus sit esse, n
Abbreviated transcription (Latin):
filius .&. ex deo đs . & nature insera¬
Trabilis
atq indissimilis unitate &. sacram̃¬
tũ natiuitatis ostendensait. Ego
.&. pat̾ unũ sumꝰ . es. qͥa calũpnia dic¬
ti tamꝗͣ. insolentis existeret: ut
ẽ scienciã pocius nature demons¬
tiaret indicto: subiecit. dicitis. ꝙr
naturȩ tam̃ afferret natuuitas ꝓ¬
fessa discidiũ. hanc pocius resꝰ¬
ponsionis sue tenuit ab solucio¬
nẽ: oꝑ ibꝰ credite. qmͣ pat̾ in me
& ego in patre. Qͥd hic nͣ natura¬
le ac ꝓpriũ sub sacram̃to natiui¬
tatis ostensũ ẽ. Insunt sibi mui¬
ce̾.dũ ñ est nͥ ex patre natiur¬
tas: dũ ind̾m alterũ natura uel
exterior uel dissimilis ñ subsis¬
tit: dũ d̾s ex do manens. ñ est ali¬
unde qͦd d̾s ẽ. Infer duos si occa¬
sio patet fidĩ ȩccłȩ dos. aut soli¬
tariũ d̾m. uel falsa saltẽ menti¬
re racione: fibũ si potes a patre
absq natiuitatis tantũ cͣfessa ue¬
ritate. discerne. Filnis inpatre ẽ

Expanded text:
 et ex Deo Deus, et naturae inseparabilis atque indissimilis unitatem et sacramentum nativitatis ostendens, ait, Ego et Pater unum sumus. Et quia calumnia dicti tamquam insolentis exsisteret; ut conscientiam potius naturae demonstraret in dicto, subjecit, Dicitis quianaturae tamen afferret nativitas professa dissidium; hanc totius responsionis suae tenuit absolutionem, Operibus credite, quoniam Pater in me, et ego in Patre. Quid hic non naturale ac proprium sub sacramento nativitatis ostensum est? Insunt sibi invicem, dum non est nisi ex patre nativitas, dum in Deum alterum naturae vel exterior vel dissimilis non subsistit, dum Deus ex Deo manens non est aliunde quod Deus est. Infer duos, si occasio patet, fidei Ecclesiae deos: aut solitarium Deum vel falsa saltem mentire ratione: Filium, si potes, a Patre absque nativitatis tantum confessa veritate discerne, Filius in Patre est,
Abbreviated transcription (Latin):
timauimꝰ hec ꝓparte inserere
cõparacionis exempla: ne menti¬
ri de ꝓfessione sua existimaret᷑.
cũ diuinȩ nobis ꝓfessionis intel¬
ligenciã aliqͦ modo naturalia erę¬
aturarũ exempla prȩstarent. Igit᷑

Expanded text:
timavimus haec pro Patre exerere comparationis exempla: nec mentiri de professione sua existimaretur, cum divinae professionis intelligentiam et aliqua naturalia creaturarum exempla pr
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo poterit raꝑe de manuya¬
tris mei. Ego .&. pat̾ unũ sumꝰ. Qͥs
rogo intelligenciã nr̃am stupor
hebetis m̃tis obtundit: ut hȩc
in sensũ nr̃m tam absolutȩ dicta
ñ sub eant: Aut qͥs infirmitatem
humana tumor animi in solen¬
tis illudit: ut dĩ cognicionẽ exhis
adepti d̾m putent ñ in his intel¬
ligendũ e̾e̾ qͥbꝰ cognitꝰ ẽ. Aut eni
alia st̃ euangelia ꝓferenda quȩ
doceant: aut si de d̾o sola ista do
m᷑. Quod si ex his tantũ sumpta
cognicio ẽ: cur ñ exinde fides
sit. unde cognicio : Sed cũ fides
cognieioni ẽẽ aduersa de tegit᷑
ia ñ cognicionis fides illa. s cri¬
minis ẽ: irreligiosã sib fidẽ ad¬
uersus religionẽ cͣfesse cognici¬
onis assumens. Unigenitꝰ gͥ d̾s
nature in se suȩ conscius. nati¬
uitatis ꝓpriȩ inenarrabile sacra¬
m̃tũ. ad fidĩ tam̃ nr̃e c̃fessionẽ qͥn¬

Expanded text:
nemo poterit rapere de manu patris mei. Ego et Pater unum sumus . Quis, rogo, intelligentiam nostram stupor hebetis mentis obtundit, ut haec in sensum nostrum tam absolute dicta non subeant? Aut quis infirmitatem humanam tumor animi insolentis illudit, ut Dei cognitionem ex his adepti, Deum putent non in his intelligendum esse quibus cognitus est? Aut enim alia sunt Evangelia proferenda quae doceant: aut si de Deo sola ista Evmur? Quod si ex his tantum sumpta cognitio est; cur non exinde fides sit, unde cognitio? Sed cum fides cognitioni esse adversa detegitur; jam non cognitionis fides illa, sed criminis est, irreligiosam sibi fidem adversus religionem confessae cognitionis assumens. Unigenitus igitur Deus naturae in se suae conscius, nativitatis propriae inenarrabile sacramentum, ad fidei tam
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̾na naturȩ di uiuentis potes¬
tas ẽ. & qͦd cũ sacram̃to scienci¬
e suȩ ex eo nascit᷑. ñ potuit ali¬
ud natũ e̾e̾. quã uiuens. Nã eũ
ait. sicut misit me uiuens pat᷑.
&. ego inuo ꝓpt̾ patrẽ: docuit ui¬
tã in se ꝑ iuuente̾ patrẽ in esse.
De hinc cũ dicit. sicut enĩ pater

Expanded text:
erna naturae viventis potestas est: et quod cum sacramento scientiae suae ex eo nascitur, non potuit aliud natum esse quam vivens. Nam cum ait, Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo per Patrem ; docuit vitam in se per viventem Patrem inesse. Dehi
Abbreviated transcription (Latin):
ceneiã gestoꝵ. naturȩ natiui¬
tas auferat᷑. eħ qͥa sub sac ram̃¬
to assumpti corporis .&. nati ex
maria hominis. dei filius ñ in¬
telligebat᷑ fides nobis intimat᷑
se efficit ñ uult. Quod si facit
oꝑa. & ꝑ humilitatẽ corporis
fide ꝓfessionis indignꝰ ẽ. oꝑ um
fide̾ postulat. Cur enĩ sac ram̃¬
tũ nati hominis. intelligenciã
diuinȩ natiuitatis impediatꝰ cũ
diuina natiuitas omne opus
suũ sub ministerio assumpti
hominis ex sequat᷑ : Si gͥ homi¬
ni ꝑ oꝑa ñ credit᷑ qͦd di filius sit.
credat᷑ oꝑibꝰ qͦd d̾i filii sint: qͥa
negari qͦd d̾i sint. ñ possunt.
Omne eñĩ in se filius  habet
nascendo qͦd d̾i ẽ .&. iccireo op̃
filii. opꝰ patris ẽ: qͥa natuitas
nec extra naturã eã ẽ ex qua
manet: & naturã eã in se ha¬
bet unde subsistit. Faciens gͥ¬

Expanded text:
centiam gestorum naturae nativicentiam gestorum naturae nativitas auferatur. Et quia sub sacramento assumpti corporis, et nati ex Maria hominis, Dei filius non intelligebatur, fides nominis intimatur se efficit, non vult. Quod si facit opera, et per humilitatem corporis fide professionis indignus est, operum fidem postulat. Cur enim sacramentum nati hominis, intelligentiam divinae nativitatis impediat; cum divina nativitas omne opus suum sub ministerio assumpti hominis exsequatur? Si igitur homini per opera non creditur quod Dei filius sit; credatur operibus quod Dei filii sint, quia negari quod Dei sint non possunt. Omne enim in se filius Dei habet nascendo, quod Dei est: et idcirco opus Filii opus Patris est, quia nativitas nec extra naturam eam est ex qua manet, et naturam eam in se habet unde subsistit. 27.
Abbreviated transcription (Latin):
lis ẽ d̾o creatura: neq ei naturȩ
alienȩ potestas cõparat᷑. Sola ei
natiuitas filii . ñ impiȩ ꝑ similitu¬
dinẽ credit᷑ ȩqͣlis. Nã qͥcqͥd extra
eũ ẽ: cũ contumelia ei honora¬
tȩ uirtutis equabit᷑. Si eñi ali¬
qͥd qͦd ñ ex ipso ẽ repꝑiri potest
simile ei ac uirtutis eiꝰdẽ. ami¬
sit pͥuilegiũ di sub cͣsoreio coȩqͦ¬
lis: iãq ñ erit ds unꝰ: a qͦ indif¬
ferens sit ds alius. At uͦ ñ habet
c̃tumeliã ꝓprietatis eqͣlitas: qͥa
suũ ẽ. qͦd sui simile ẽ: & ex se se
ẽ. qͦd sibi ad similitudinẽ cõpa¬
ratur: nec extra se ẽ qͦd quȩ sua
stͥ potest. & ꝓfectꝰ dignitatis ẽ
genuisse potestatẽ. nec alienas¬
se natur̃a. Oꝑa patris efficit fi¬
lius: & ꝑ id credi se filiũ di pos¬
tulat. Non est pͣsumpcio arrogãs.
q̃ ꝓbari se ñ nͥ ex his quȩ gerat
poscit. Gerere aũ se ñ sua. sed
qͣ patris st̃ testat᷑. ne ꝑ magnifi¬

Expanded text:
lis 197 est Deo creatura, neque ei naturae lis 197 est Deo creatura, neque ei naturae alienae potestas comparatur: sola ei nativitas filii non impie per similitudinem creditur aequalis. Nam quidquid extra eum est, cum contumelia ei honoratae virtutis aequabitur. Si enim aliquid, quod non ex ipso est, reperiri potest simile ei ac virtutis ejusdem; amisit privilegium Dei sub consortio coaequalis; jamque non erit Deus unus, a quo indifferens sit deus alius. At vero non habet contumeliam, proprietatis aequalitas: quia suum est, quod sui simile est; et ex se est, quod sibi ad similitudinem comparatur; nec extra se est, quod quae sua sunt potest: et profectus dignitatis est, genuisse potestatem, nec alienasse naturam. Opera Patris efficit Filius; et per id credi se Dei filium postulat. Non est praesumptio arrogans, quae probari se non nisi ex his quae gerat poscit. Gerere autem se non sua, sed quae Patris sunt, testatur; ne per magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uultis credere. oꝑ ibꝰ credite. ut
sciatis &. cognoscatis qmͣ patͣ in me¬
ẽ. &. ego in patre. In frenis audae
extra pudorẽ ẽ ꝓfessa om̃is impi¬
etas. Nã ia qͥs nec erubeseit stul¬
ticiȩ: ubi ꝑdidit religionẽ. His
enĩ c̃tradicere: amencia pocius
quã ignorancia ẽ. Dñs dixerat: e¬
go &. patͣ unũ sumꝰ. Natiuitas hoc
sacram̃tũ est: ut pat̾ & filius in
unitate nature sint. Eẜ. qͥa natu¬
re pͣsumpcio uocaret᷑ in crimen:
p̃ sum̃di racio docet᷑ ex causa.A¬
it enĩ. Si ñ facio oꝑa patris: noli¬
te credere mͥ. Si ñ oꝑa patris fa¬
cit: ñ credendũ ẽ ei ꝓfitenti dei
ẽẽ. se filiũ. Non habet gͦ natiuitas
nouã externãq natura qͥa ꝑ id
filius eẽ credendꝰ est. qͦd oꝑa patil
efficiat. Quid hic adopcio. qͥd in¬
qulgencia nominis loci inuenit.
ne ex natura di filius sit: cũ dei
filius ex naturȩ pat̾nȩ oꝑ ibꝰ ere¬
dendꝰ sit : Non exȩquat᷑ ac simi¬

Expanded text:
n vultis credere, operibus credite; ut sciatis et cognoscatis, quoniam Pater in me, et ego in eo . Infrenis audaciae extra pudorem est professa omnis impietas. Nam jam quis nec erubescit stultitiae, ubi perdidit religionem: his enim contradicere, amentia potius quam ignoratio est. Dominus dixerat, Ego et Pater unum sumus: nativitatis hoc sacramentum est, ut Pater et Filius in unitate naturae sint. Et quia naturae praesumptio vocaretur in crimen, praesumendi ratio docetur ex causa. Ait enim: Si non facio opera Patris, nolite credere mihi . Si non opera Patris facit, non credendum ei est, profitenti Dei esse se filium. Non habet ergo nativitas novam externamque naturam; quia per id filius esse credendus est, quod opera patris efficiat. Quid hic adoptio, quid indulgentia nominis loci invenit, ne ex natura Dei filius sit; cum Dei filius ex naturae paternae operibus credendus sit? Non exaequatur aut simi
Abbreviated transcription (Latin):
Siaũ facio: &. si michi ñ uultis
credere. oꝑibꝰ credite: ut scia¬
tis &. cognoscatis. qmͣ pat̾ inme.
& ego in eo. Hoc ẽ illud. dei fili¬
us sũ. Hoc ẽ illud. ego &. pater
unũ sumꝰ. Hȩc ẽ natiuitatis na¬
tura: hoc salutaris fid̃i sacram̃tũ¬
ñ diuidere qͦd unũ st̾. nec natiuita¬
ti adimere naturã:.. ex iuuente
do uiuentis di ueritatẽ c̃fiteri. Nͣ
eñi ex cõpositis neq manimis as̃
qͥuita ẽ subsistit: neq qͥ uirtꝰ est.
ex infirmis c̾tinet᷑. neq qͥlux est.
ex obscuris coaptat᷑ neq qͥ sꝑs ẽ.¬

Expanded text:
 facio, et mihi non vultis credere, operibus credite; ut sciatis, et cognoscatis, quoniam Pater in me, et ego in eo . Hoc est illud, Dei filius sum; hoc est illud, Ego et Pater unum sumus. Haec est nativitatis natura: hoc salutaris fidei sacramenn dividere quod unum sunt, nec nativitati adimere naturam, et ex vivente Deo viventis Dei veritatem confiteri. Non enim ex compositis atque inanimis Deus, quiex infirmis continetur; neque qui lux est, ex obscuris coaptatur; neque qui
Abbreviated transcription (Latin):
ob inolati sabbat obiectũ sibi
reatũ. dixerat. pat̾ meus usq
adhuc oꝑat᷑. &. ego oꝑor: ut usur¬
passe hoc ex auctoritate intelli¬
geret᷑ exempli: significans tam̃
hoc qͦd ipse ageret patris ee̾ opus
intelligendũ. qͥa ipse inse oꝑa¬
ret᷑ oꝑante . e. rursũ aduersũ
eã inuidiã qua se ꝑ pat̃nũ nom̃
deo exȩquasset: hȩc subdidit.

Expanded text:
ad violati sabbati objectum sibi reatum dixerat, Pater meus usque adhuc operatur, et ego operor: ut usurpasse hoc ex auctoritate intelligeretur exempli; significans tamen hoc, quod ipse ageret. Patris esse opus intelligendum, quia ipse in se operaretur operante. Et rursum adversum eam invidiam, qua se per paternum nomen Deo exaequasset, haec subd
Abbreviated transcription (Latin):
tocius fidi nr̃e sacram̃tũ: unige¬
nitidi sermo. Nãq cũ responsũ
adid fuisset. cur se cũ homo ẽe̾t
dđ̾m faceret. ut dictũ illud. ego
te intelligenciȩ ordinẽ sumeret:

Expanded text:
totius fidei nostrae sacramentum unigeniti Dei sermo. Namque cum responsum ad id fuisset, cur se cum homo esset Deum faceret; ut dictum illud, Ego tae intelligentiae ordinem sumeret,
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑm sc̃ificac ionis. Cesset gͦ blas¬
phemiȩ crim̃. qͦd cũ sit homo.
d̾m se faciat: cũ hoc nom̃ pluri¬
mis di sermo detulerit. & scĩfi¬
catꝰ ac missus a patre. nichil ali¬
ud se quã di filiũ sit ꝓfessus. Ñ¬
di locꝰ. quin de natura diuini¬
tatis dictũ sit. ego & pat̾ unum
sumꝰ. Nã cũ iudei arguissent il
lũ ꝑ hoc dictũ. qͦd homo ipse
cũ ee̾t. se sed̾m fa ceret: respon¬
sio eiꝰ c̃firmat. qͦd di se filium
ꝑ id qͦd ego & pat̾ unũ sumꝰ os¬

Expanded text:
ficationis . Cessat ergo blasphemiae crimen, quod cum sit homo Deum se faciat: cum hoc nomen plurimis Dei sermo detulerit, et sanctificatus ac missus a Patre nihil aliud se quam Dei filium sit professus. 2196 locus, quin de natura nativitatis dictum sit: Ego et Pater unum sumus. Nam cum Judaei arguissent illum, quod per hoc dictum, homo ipse cum esset, sese Deum faceret: responsio ejus confirmat, quod Dei se filium per id quod Ego et Pater unum sum
Abbreviated transcription (Latin):
de natura: postremo natiita¬
te Nã & ego a. patͣ. rerũ nomi¬
qo in eo qͦd est. uterq ñ differat.
sumꝰ aũ. ñ patit᷑ unionẽ. es. ubi
qͦd unũ sumꝰ. unio ñ est: unum
eos efficit ẽẽ natiuitas. Hoc e¬
nͣi totũ ex eo ẽ. qͦd dĩ se filium
sio dei filii hoc quod ego &. patͣ¬

Expanded text:
tate. Nam ego et Pater rerum nomiquia in eo quod est uterque non differat; sumus autem non patitur unionem. Et ubi quod unum sumus unio non est, unum eos efficit esse nativitas. Hoc enim totum ex eo est, quod Dei se filium sio Dei filii hoc quod Ego et Pat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pat᷑ unũ sumꝰ. iudȩi lapides
eleuauert̃ : &. eor. impius dolor
aq sacram̃tũ fidi salutaris impa¬
ciens. usq ad impetũ inferendȩ
mortis erupit. Qͥd tu ñ haben¬
do quẽ lapides: negando minꝰ
efficis: Non differt uoluntas:
s uoluntatẽ tuã in efficacẽ esse
cȩlestis thronꝰ effecit. Quanto
tu irreligiostor uideo. Lapides
ille in corpꝰ eleuat: tumn sꝑm. I¬
le in hominẽ ut putabat. tu in
dm. Ille in ẽuersantẽ int̾ris: tu
inthrono inrtutis sedentẽ. Ille
in ignoratũ: tu in ẽfessũ. Ille in
moriturũ: tu in iudicẽ secłor
Ille dicit. cũ sis homo: tu dicis cũ
sis creatura. Uterq aũ dicitis fa¬
cis te dm. Hoc cõmune in eũ im¬
pii ur̃i oris obꝓbriũ ẽ. Negaseñ
đm ex generacione di: negas ħ¬
liũ ex natiuitatis ueritate: negas

Expanded text:
et Pater unum sumus, Judaei lapides et Pater unum sumus, Judaei lapides elevaverunt, et eorum impius dolor ad sacramentum fidei salutaris impatiens, usque ad impetum inferendae mortis erupit. Quid tu, non habendo quem lapides, denegando minus efficis? Non differt voluntas: sed voluntatem tuam inefficacem esse coelestis thronus efficit. Quanto tu irreligiosior Judaeo? Lapides ille in corpus elevat, tu in Spiritum; ille in hominem ut putabat, tu in Deum; ille in diversantem in terris, tu in throno virtutis sedentem; ille in ignoratum, tu in confessum; ille in moriturum, tu in judicem saeculorum. Ille dicit: Cum sis homo ; tu dicis: Cum sis creatura; uterque autem dicitis, facis te Deum; hoc commune in eum impii vestri oris opprobrium est. Negas enim Deum ex generatione Dei, negas filium
Abbreviated transcription (Latin):
telligi licet menciũ uesanarũ
uoluntas. cessante licet uolunta¬
tis effectu: &. malignũ animum
maliuolenciȩ studũt absistente
mali oꝑis occasione ñ deserit. Nuc
enĩ hereticoꝵ furor iã dño incę¬
lis sedente. qͥa exemplo iudȩoꝵ
incruc̃e agere ñ possunt: pari
tam̃ infidelitate hoc eũ qͦd est
q̃ dicta st̃: tam̃ dictis ñ obȩdien¬
tes. odiũ impietatis exercentes.
uerboꝵ lapides miciunt: & si
possent de throno eũ suo. mneru¬
cẽ retraherent. E de uideis qͥdẽ
ad dicti huiꝰ nouitatẽ cõmotis: ita
scribit᷑. Tuler̃t̃ gͥ lapides iudei:
ut eũ lapidarent. Respondit eis.
Multa bona oꝑa ostendi uobis a
patre: ꝓptͣ qͦd eoꝵ opꝰ lapidatis
me: Respondert ei iudi. Fro bono
oꝑe ñ lapidamꝰ te: s ꝓblasphemi¬
a. &. qͥa tu cũ sis homo. facis te d̾m.
At uͦ heretice qͥd agas ac ꝓfitearis
agnosce . &. eor. te intellige ee̾ con¬
sortẽ. quor inte refers ꝑfidiȩ ex¬
emplũ. Adid enĩ qͦd dictũ ẽ. ego

Expanded text:
telligi licet, mentium vesanarum voluntas, cessante licet voluntatis effectu: et malignum animum malevolentiae studium, absistente mali operis occasione, non deserit. Nunc enim haereticorum furor, jam Domino in coelis sedente, quia exemplo Judaeorum in crucem agere non possunt, pari tamen infidelitate hoc eum quod estquae dicta sunt, tamen dictis non obedientes, odium impietatis exercent, verborum lapides injiciunt, et si possent, de throno eum suo in crucem retraherent. Et de Judaeis quidem ad dicti hujus novitatem commotis ita scribitur : Tulerunt igitur lapides Judaei, ut eum lapidarent. Respondit 194 eis: Multa bona opera ostendi vobis a Patre, propter quod eorum opus lapidatis me? Responderunt ei Judaei: Pro bono opere non lapidamus te, sed pro blasphemia; et quia tu cum sis homo, facis te Deum. At tu vero, haeretice, quid agas ac profitearis agnosce; et eorum te intellige esse consortem, quorum in te refers perfidiae exemplum. Ad id enim quod dictum est, Ego
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitas ñ nͥ ex ꝓpͥetate naturȩ
sit: & sa natiuitas ñ erit. si ꝓpͥetas
naturȩ in natiuitate ñ inerit:
Hinc ille om̃is estꝰ .&. furor est: ut
infilio di ñ natiuitas sit. s creacio:
ut ñ naturȩ suȩ originẽ subsistens
teneat. s alienã ado. de ñ extan¬
tibꝰ sumat: quia scđm qͦd ait. qͦd
de carne nascit᷑. caro ẽ .&. qͦo de sꝑu¬

Expanded text:
ivitas non nisi ex proprietate naturae sit; et jam nativitas non erit, si proprietas naturae in nativitate non fuerit? Hinc ille omnis aestus et furor est, ut in filio Dei non nativitas sit, sed creatio; ut non naturae suae originem subsistens teneat, sed alienam a Deo de non exstantibus sumat: quia secundum quod ait: Quod de carne nascitur, caro est; et quod de s
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ accepit a patre: pat̾s manius est
qͣ dedit filio. et. qͦmꝰ qͦd ñ rapitur
de manu filii: ñ rapit᷑ de manu
patris: Q uomͦ si qͣris. intellige. Ego
&. pat᷑ unũ sumꝰ. Manus filii: manꝰ
patris ẽ. Non enĩ degenerat ꝑ nati¬
uitatẽ natura. ne eade̾ sit . neq rur¬
sũ qͥa eadẽ ẽ. intelligenciã natiui
tatis offendit: qͥa natiuitas nichil
admittit inse alienũ. Ut uͦ ꝑ corpo¬
rssẽ significacionẽ uirtutẽ possis
eiꝰdẽ nosse nature. cõme morata est
filii manꝰ. manꝰ patris: qͥa natura &.
uirtꝰ patris ee̾t infilio. Postremo
ut ꝓ sacram̃tũ natiuitatis uerita¬
tẽ. naturȩ indifferentis agnosce¬
res. dictũ ẽ. ego ꝙ. pat̾ unũ sumꝰ:
ut qͦd unũ st̃. nec diuersũ. nec soli¬
tariũ crederet᷑: ñ alia in utioq ꝑ

Expanded text:
quae accepit a Patre; Patris manus est, quae accepit a Patre; Patris manus est, quae dedit Filio: et quomodo quod non rapitur de manu Filii, non rapitur de manu Patris? Quomodo si quaeris intellige: Ego et Pater unum sumus . Manus Filii, manus Patris est. Non enim degenerat per nativitatem natura, ne eadem sit: neque rursum quia eadem est nativitas nihil in se admittit alienum. Ut vero per corporalem significationem virtutem possis ejusdem nosse naturae, commemorata est Filii manus manus Patris; quia natura et virtus Patris esset in Filio. Postremo ut per sacramentum nativitatis veritatem naturae indifferentis agnosceres; dictum est: Ego et Pater unum sumus: ut quod unum sunt, nec diversum nec solitarium crederetur, non alia in
Abbreviated transcription (Latin):
atq ipse intellectꝰ. amittat e̾e̾ qͦd
filius ẽ. Testat᷑ enĩ pͥmũ naturȩ
uirtutẽ: cũ de ouibꝰ suis ait. Nec
qͥsꝗͣ. rapiet eas de manu mea. Con¬
sciȩ potestatis hȩc uox ẽ: imꝑt᷑¬
batȩ uirtutis libertatẽ. ꝑ id qͦd
nemo oues de manu sua ab ripi¬
et. cͣfiteri. At uͦ ut in natura licet
di. naturȩ tam̃ ex d̾o sit intelli¬
genda natiuitas: subiecit. Patͣ. qͦd
dedit mͥ: maiꝰ ẽ om̃ibꝰ. Non occul¬
tat ex patre se e̾e̾ natũ. Quod e¬
nĩ a patre accepit. maiꝰ ẽ om̃ibꝰ. &.
qͥ accepit. ẽ in eo qͦd accepit nascen¬
do. ñ po ffe̾a  tam̃ ñ ex alio ẽ. dũ
accipit. Sed qͥ ex alio accepit: ne
aliud qͥd pocius a. ñ eiꝰ intellige¬
ret᷑ natura a qͦ accepit ex istere:
ait. Nemo poterit raꝑe de manu
patris mei. De manu sua nemo
rapit.: qͥa a patre qͦd est om̃ibꝰ maiꝰ
accepit. Qͥd sibi uult tã diuersa
ꝓfessio: ut rursũ de manu patͥs
sui nemo rapiat : Filii manus es

Expanded text:
ater intellectus amittat esse quod filius est. Testatur enim primum naturae virtutem, cum de ovibus suis ait: Nec quisquam rapiet eas de manu mea . Consciae potestatis haec vox est, imperturbatae virtutis libertatem per id, quod nemo oves de manu sua abripiat, confiteri. At vero ut in natura licet Dei, naturae tamen ex Deo sit intelligenda nativitas; subjecit: Pater quod dedit mihi majus est omnibus . Non occultat ex Patre esse se natum: quod enim a Patre accepit, 193 majus est omnibus. Et qui accepit, est in eo quod accepit nascendo, non postea; et tamen ex alio est, dum accepit. Sed qui ex alio, accepit, ne aliud quid potius, et non in ejus intelligeretur natura a quo accepit exsistere; ait: Nemo poterit rapere de manu patris mei. De manu sua nemo rapit: quia a Patre quod est omnibus majus accepit. Quid sibi vult tam diversa professio, ut rursum de manu patris sui nemo rapiat? Filii manus est,
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ ñ potest posse natutas. Quod
aũ uidet: consciȩ in se naturẽ sig¬
nificat᷑ agnicio . &. in eo nẽ uera
di cognosce naturã. Quȩcũq eñi
ille facit: eadẽ &. filius facit simi
lit᷑. Post nature aũ uirtute. natu
rȩ ꝑid indissimilis intellige unita¬
tẽ: ut om̃s honorificent filiũ. si¬
eut honorificant patrẽ qͥ misit
illũ. Ac ne te naturȩ unitas inso¬
litarii unione c̃tineat: sacram̃tũ
in eo fid̾ei disce. Qͥ ñ honorificat
filiũ: ñ honorificat patrẽ qͥ misit

Expanded text:
nim non potest posse nativitas: quod nim non potest posse nativitas: quod autem videt, consciae in se naturae significatur agnitio. Et in eo nunc veram Dei cognosce naturam: Quaecumque enim illedem. Post naturae autem virtutem, naturae per id indissimilis intellige unitatem: Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem qui misit illum . Ac ne te naturae unitas in solitarii unione contineat; sacramentum in eo fidei disce: Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit
Abbreviated transcription (Latin):
opus patris ẽ. &. opus filii. opus di
ẽ.¶ẜ. de oꝑibꝰ sequens adhuc ser¬
mo ẽ. Interim nẽ nichil aliud stu¬
duit responsio. quã ut omne opꝰ
referret ad utrũq: utriusq aũ
natura ñ differret oꝑandi cũ in
eo qͦd usq ad huc pat̾ oꝑat᷑. oꝑet᷑¬
& filius: ne qͥ dñs sabbati ẽ. dñs¬
pie oꝑari sabbato crederet᷑ cuiꝰ
opꝰ ꝑ natiuitatis naturã paterni
inse oꝑis ee̾t auctoritas. Non ẽ¬
fundit᷑ itaq aut abolet᷑ natura.
ne filius sit: nec tamͣ rursũ adimi¬
t᷑ natura. ne ds sit : nec discernũ¬
t᷑ diuersitate. ne unũ sint: neq
qͦd unũ st̃. id potest prestare. ne
ut̃q fit . &ł. pͥmũ filiũ cognosce:
cũ dicit᷑. Non potest filius a se
facere qͥcquã: nͥ qͦd uiderit patr̃ẽ
facientẽ. Habes natiuitat̾ẽ filis. quȩ
a se nichil possit facere. nͥ uideat.
In eo aũ qͦd a se nichil potest: inna¬
scibilitatis ademit errorẽ. Ase e¬

Expanded text:
opus Patris est: et opus Filii, opus Dei opus Patris est: et opus Filii, opus Dei est. Et de operibus sequens adhuc sermo est. Interim nunc nihil aliud studuit responsio, quam ut omne opus referret ad utrumque; utriusque autem natura non differret operandi, cum in eo, quod usque adhuc Pater ope Filius: ne qui dominus sabbati eperari sabbato crederetur, cujus opus per nativitatis naturam paterni in se operis esset auctoritas. Non confunditur itaque aut aboletur natura, ne filius sit: nec tamen rursum adimitur natura, ne Deus sit. Nec discernuntur diversitate, ne unum sint: neque quod unum sunt, id potest praestare ne uterque sit. Et primum filium cognosce, cum dicitur: Non potest Filius ab se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem . Habes nativitatem filii, quae ab se nihil possit facere, nisi videat. In eo autem, quod ab se nihil potest, innascibilitatis adimit errorem; ab se e
Abbreviated transcription (Latin):
honorificent filiũ. sicut honori¬
ficant patr̾ẽ. Qͥ ñ honorificat fi¬
liũ ñ honorificat patrẽ qͥ mifit
illũ. Eͥd gͥ oro derelictũ ẽ suspici¬
onis: aut qͥd relictũ ẽ ad impieta¬
ȩquati honoris ad patrẽ sit : &. inho¬
norificus filio. in honorificꝰ & pa¬
tri sit .Q. qͦmͦ post hȩc intelligit᷑
natiuitatis differre natura: quã ñ
solũ oꝑacio. uirtꝰ. honor. s etiã ẽ¬
tumelia negati honoris exequat:
Nichil gͥ aliua quã sacram̃tũ nati¬
uitatis: sermo nc̃ diiunȩ responsionis
ostendit. Neq alit̾ potuit aut de¬
buit filius apatre distingui. quã
ut &. natꝰ ee̾t: nec tam̃ indifferens
us oꝑat᷑. I abes nature nomina:
cũ &. pat̾ oꝑat᷑ &. filius. Intellige
tẽ Ac ne forte duas oꝑ aeiones na¬
turarũ dissimiliũ ex istimes in¬
telligendas: mem̃to de cęro die¬
tũ fuisse. ses ut manifestent᷑ oꝑa
dđi meo: me opo tet oꝑari oꝑa eiꝰ
qͥ me misit. In eo gͦ qͦd oꝑat᷑ filius.

Expanded text:
sicut honorificant Patrem. Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum . Quid igitur, oro, derelictum est suspicionis, aut quid reliquum est ad impietaequati honoris ad Patrem sit, et inhonorificus Filio inhonorificus et Patri sit. Et quomodo post haec intelligitur nativitatis differre natura, quam non solum operatio, virtus, honor, sed etiam contumelia negati honoris exaequat? Nihil igitur aliud, quam sacramentum nativitatis, sermo nunc divinae responsionis ostendit. Neque aliter potuit aut debuit Filius a Patre distingui, quam ut et natus esse, nec tamen differens bes naturae nomina, cum et Pater operatur et filius. Intellige tem. Ac ne forte duas operationes naturarum dissimilium existimes intelligendas; memento de caeco dictum fuisse: Sed ut manifestentur opera Dei in eo: me oportet operari opera ejus qui me misit . In eo ergo, quod operatur Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
noscimꝰ: ut ñ meredibile in do
ꝑ iat᷑ elem̃tis. Quero itaq nũc
utrũ dunsio aut separacio sit.
cũ ignis ex igne ẽ: aut cũ qͥdẽ
abscidit᷑. naturane maneat: aut
ñ seqͥt᷑ natura. nec insit cũ accen¬
so lumine ex iumme ꝑ quendã
qͥsi natiuitatis. ꝓfectũ. naturȩ nulla
Aesectio sit: &. tam̃ sit lum̃ ex lumi¬
ne. Aut nunqͥd hoc ñ manet ineo.
qͣd ex sese sine desectione subsistit
Aut hoc ñ mest in eo unde recisũ
ẽ s cũ umitate substanciȩ natura¬
lis ex unt: ẽẜ quȩro anne ñ unũ
sint: cũ lum̃ ex lumine nec diui¬
sione separabile sit. nec genere
genciã fid̃i tantũ cõparata sint.
ñ etiã ad di dignitate̾: ut nos poci¬
us intelligenciã in uifibiliũ ex cõ
parabilibꝰ sumeremꝰ ñ utiq ut
aliqͥd naturȩ dĩ satisfaceret c̃o¬
paracionis exemplũ: cũ dignũ
&. iustũ eẽt. testanti de se đo cre¬
dere. Sed qͥa simpliciũ fide furor

Expanded text:
noscimus, ut non incredibile in Deum noscimus, ut non incredibile in Deum eriatur elementis. Quaero itaque nunc utrum divisio ac separatio sit, cum ignis ex igne est. Aut numquid absciditur natura ne maneat, aut non sequitur natura ne insit, cum accenso lumine ex lumine per quemdam quasi nativitatis profectum naturae nulla desectio sit, et tamen sit lumen ex lumine? Aut numquid hoc non manet in eo, quod ex sese sine desectione subsistit? Aut hoc non inest in eo, unde non recisum est, sed cum unitate substantiae naturalis exivit? Et quaero anne non unum sint, cum lumen ex lumine nec divisione separabile sit, nec genere gentiam fidei tantum comparata sint, non etiam ad Dei dignitatem, ut nos potius intelligentiam insumeremus, non utique ut aliquod naturae Dei satisfaceret comparationis exemplum: cum dignum et justum esset testanti de se Deo credere. Sed quia simpliciorum fidem furor