comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lampades suas querunt᷑ extingui ostend̃t̃
eas inparce lucere. s ñ hñt lum̃ indeficiens.
octib ẽẽ contenta. ne arescat. s ꝑfectas habere
u̾tutes ut lum̃ habeat sempitnũ. Nespon¬
cdert̃ prudentes. dicentes. Nle forte ñ sufficiat
Hoc ñ de auaritia s de timore respondebt̃ licet
Unꝰ qͥsq ꝑse rationẽ reddet nec erit opꝰ testimo¬
nio: ap̃ scientẽ oñ. Prudentes ornant sens suos.
inqͥb oleũ scientiȩ recipiunt. & uentoit᷑ hoc
oleũ multo p̃cio. ac difficili labore conqͥrit᷑. qñ
In elemosinis cȩc̃is q u̾tutib & consisiis ma¬
gistroꝵ intendunt. U autẽ uidebunt᷑ dic̾e̾¬
fatius. Ice ad uendentes & emite uob̾. tale
ẽ ac si dicat᷑. Uideamꝰ nc̃ quid uos adiuuent.
qͥ nob̾ laudes uendẽ consueuer̃t̃. Non sunt
putande consiliũ dare. s crim̃ earũ ꝯmemo¬
rare. Adulatores uendt̃ oleũ ñ intelligentib
qͦd dictũ ẽ. Qui uos felices dict̃ in errorem

Expanded text:
lampades suas queruntur exstingui, ostendunt eas in parte lucere, sed non habent lumen indeficiens nocribus esse contenta, ne arescat; sed perfectas habere virtutes, ut lumen habeat sempiternum. Responderunt prudentes, dicentes: Ne forte nHoc non de avaritia, sed de timore respondent: unusquUnusquisque pro se rationem reddet, nec erit opus testimonio apud scientem omnia. Prudentes ornant sensus suos, in quibus oleum scientiae recipiunt, et venditur hoc oleum multo pretio, ac difficili labore conquiritur, quando in eleemosynis caeterisque virtutibus et consiliis magistrorum intendunt. AUGUSTemite vobis, tale est, ac si dicatur: Videamus nunc quid vos adjuvent, qui vobis laudes vendere consueverunt. Non sunt putandae consilium dare, sed crimen earum commemorare. Adulatores vendunt oleum non intelligentibus quod dictum est: Qui vos felices dicunt, in errorem
Abbreviated transcription (Latin):
tẏpicum pascha fuerat impletum. & agni carnes
cũ apłis comederat. assumid panẽ qui confortat
cor hoĩs. & aduerũ pasche transgredit᷑ sac̾m̃tũ
ut quomͦ in p̃fug᷑atiõe eiꝰ melchi sedech sũmi cdĩ¬
sac̃dos panẽ & uinũ fecerat. ipse quoq in uĩtate sui
corꝑis & sanguinis rep̃sentaret. Beda in marcũ.
Panẽ grã cerci sacram̃ti. pꝰ ꝙͣ frange̾t bñdix̃. qi
naturã humanã ꝙͣ passurꝰ assũpsit. grã diuinȩ uir

Expanded text:
typicum Pascha fuerat impletum, et agni carnes cum apostolis comederat, assumit panem qui confortabat cor hominis, et ad verum Paschae transgreditur sacramentum ut quomodo in praefigurationesacerdos panem et vinum fecerat, ipse quoque in veritate sui corporis et sanguinis repraesentaret. Beda in Marcum: « Panem gratia certi sacramenti, priusquam frangeret, benedixit; quia naturam humanam quam passurus assumpsi
Abbreviated transcription (Latin):
te & comedite. hoc ẽ corpꝰ meũ qͦd ꝓuob bat᷑. Postq
tẏpicum pascha fuerat impletum. & agni carnes
cũ apłis comederat. assumid panẽ qui confortat
cor hoĩs. & aduerũ pasche transgredit᷑ sac̾m̃tũ
ut quomͦ in p̃fug᷑atiõe eiꝰ melchi sedech sũmi cdĩ
sac̃dos panẽ & uinũ fecerat. ipse quoq in uĩtate sui
corꝑis & sanguinis rep̃sentaret. Beda in marcũ.
Panẽ grã cerci sacram̃ti. pꝰ ꝙͣ frange̾t bñdix̃. qi
naturã humanã ꝙͣ passurꝰ assũpsit. grã diuinȩ uir

Expanded text:
te et comedite. Hoc est corpus meum. Postquam typicum pascha fuerat completum, et agni carnes cum Apostolis comederat, assumit panem, qui confortat cor hominis, et ad verum Paschae transgreditur sacramentum, ut quomodo in praefiguratione ejus Melchisedech summi Dei sacerdos panem et vinum fecerat, ipse quoque in veritate sui corporis et sanguinis repraesentaret. Beda in Marcum: « Panem gratia certi sacramenti, priusquam frangeret, benedixit; quia naturam humanam quam passurus assumpsi
Abbreviated transcription (Latin):
bucellam: exiit continuo. Erat aut̃ nox.
Quia bono male usus ẽ. ħ p̃sumtio peccã auxit.
ut aꝑte a dño recedet. Nlox aut̃ congruit sacͣm̃¬
to: erat enĩ qͥ exiit filiꝰ cenebrarũ. faciens oꝑa te¬
nebrarũ. Cum gͦ exisset: dic̃ ibc. Nunc clarificat᷑¬

Expanded text:
ccellam, exiit continuo. Erat autem nox. AUGUST. Quia bono male usus est, haec praesumptio peccata auxit, ut aperte a Domino recederet. Nox autem congruit sacramento: erat enim qui exiit, filius tenebrarum, faciens opera tenebrarum. Cum ergo exiisset, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
sum inꝗͣ credid̾int in dm̃ patrẽ. & ad duxit eos pat̃
ad filiũ. tc̃ de uino eoꝵ bibet dñs & insimilitudinẽ
ioseph inebriabit᷑ cũ fr̃ĩb suis. Sensꝰ ẽ. Deinceps
ñ de lectabor in sacͥficiis fynagoge donec cretat
in patrẽ meũ & inme. & in ȩccłia fidelit̃ immolet
sacͥficiũ carnis mee. & sanguinis mei. Qoͦ cũ fecĩt:
tc̃bibã. hoc ẽ delectabor uob̾cũ in renouatione
sua. ꝑ fidẽ eccłiȩ. Beda in marcũ. Passurꝰ dñs
ait. iam ñ bibam degeminine uitis. Ac si aꝑte
dicat. Non ultͣ carnalib cęrimoniis delectabor
in quib carnalis agnꝰ locũ tenet. Aderit enĩ tẽpꝰ
me resurgente. cũ ego sublimat᷑ in głiam uitȩ
immortał uob̾cũ fungar. de salute huiꝰ popłi
plicit̃ accipi. qͦd hora cene. usq adcẽpꝰ resurrecti¬
otus uinũ bibit᷑rꝰ ñ eẽt. Postea namq mandu¬
cauit & bibit. ut ait petrꝰ apłs. qͥ manducauitꝰ
cum illo pꝰꝙͣ. resurrex̃ amortuis. Multo tamen

Expanded text:
diderint in Deum Patrem, et adduxerit eos Pater ad Filium, tunc de vino eorum bibet Dominus, et in similitudinem Joseph inebriabitur cum fratribus suis . Sensus est: Deinceps non delectabor in sacrificiis Synagogae, donec credat in Patrem meum et in me, et in Ecclesia fideliter immolet sacrificium carnone sua per fidem Ecclesiae. Beda in Marcum: « Passurus Dominus, ait: Jam non bibam de genimine vitis. Ac si aperte dicat: Non ultra carnalibus caeremoniis delectabor, in quibus carnalis agnus locum tenet. Aderit enim tempus, me resurgente, cum ego sublimatus in gloriam vitae immertalis, vobiscum fungar de salute hujus populi pliciter accipi, quod ab hora coenae usque ad tempus resurrectionis, vinum bibiturus non esset. Postea namque manducavit et bibit, ut ait Petrus Apostolus: qui manducavimus cum illo, postquam resurrexit a mortuis . » Multo tamen
Abbreviated transcription (Latin):
noui testam̃ti confirmator. uetꝰ aut̃ cestam̃tum
hyrcoꝵ & uituloꝵ fuit sanguine dedicatũ. Gͣqr
impossibile ẽ sanguine hẏrcoꝵ peccã dolli: necessa¬
õs suffice̾t. si fide ac dilectione. & sacm̃toꝵ parti¬
cipatione uͥtutẽ eiꝰ attingẽnt. Dico aut̃ uob̾ non
bibã amͦ de hoc genmine uitis usq indiẽ illũ. cũ

Expanded text:
 Testamentum hircorum et vitulorum fuit sanguine dedicatum. Igitur quia impossibile est sanguine hircorum peccata tolli , necessaomnes sufficeret, si fide ac dilectione et sacramentorum participatione virtutem ejus attingerent. Dico autem vobis, non bibam amodo de hoc g
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitatis ineẽ potentiã demonstraret. ꝑ citã
resurrectionẽ. Idẽ in lucam. finitis paschȩ uet̾is
sollempniis que incõmemorationẽ antiq lib̾atioĩs
de egypto agebant᷑. transiit ad nouũ pascha. ut
ꝓ carne & sanguine agni suȩ carnis & sangui¬
nis sacͣm̃tũ in pane & uiuo monstraret. frangit
panẽ quẽ porrigit ut ostendat corꝑoris sui frac¬
tionẽ. ñ sine sponte sua futurã. Qõ ait discipłis
tale ẽ. Accipite. & mente & corꝑe. co medite. &
fide. & ore seruantes in corde p̃ciũ reclemptioĩs

Expanded text:
mortalitatis inesse potentiam demonstraret per citam resurrectionem. » Idem in Lucam: « Finitis paschae veteris solemniis, quae in commemorationem antiquae liberationis de Aegypto agebantur, transiit ad novum pascha, ut pro carne et sanguine agni, suae carnis et sanguinis sacramentum in pane et vino monstraret. Frangit panem quem porrigit. ut ostendat corporis sui fractionem non sine sponte sua futuram. Quod ait discipulis, tale est: Accipite et mente et corpore, comedite et fide et ore, servantes in co
Abbreviated transcription (Latin):
egit. ob hoc nmirum qi uet̾a tͣnsit᷑a erant. et
noua uentura. utiq patͥ gr̃as egit. nob̃ tͥbuens
exẽplum. głificandi dm̃. in omĩ bona in choatiõe.
Uł ita. accipiens calicẽ passionẽ suam p̃figͤantẽ
gella culpȩ alienȩ. hĩc quod ait. Bibite ex hoc
om̃s & ore & corde. ut sicis participes passionis
mer. Uñ apłs. Si compatimur. & conregnabinꝰ:
Benedix̃ dnis calicem eadem celesti bñdictione q̃
is panẽ. qr passionẽ suã constituit hostiam suffici¬

Expanded text:
egit. Ob hoc nimirum, quia vetera transitura erant, et nova ventura. Utique Patri gratias egit, nobis tribuens exemplum glorificandi Deum in omni bona inchoatione. Vel ita: Accipiens calicem passionem suam praefigurantem, gella culpae alienae. Hinc est quod ait: Bibite ex hoc omnes, et ore et corde, ut sitis participes passionis meae. Unde apostolus: Si compatimur, et conregnabimus . Benedixit Dominus calicem eadem coelesti benedictione qua et panem; quia passionem suam constituit hostiam suffici
Abbreviated transcription (Latin):
Qnod qͣi exponens subdit. Si ds clarificat᷑ ẽ in eo
quia ñ ueñ fac̾e̾ uoluntatẽ suam s patͥs. & d̃s
clarificabit eiĩi se dõ & continuo fiet ħ clarifi¬
catio. Statĩ namq pꝰ mortẽ resurget humana
natura immortaluet̾nitate. in qͦ apparebit dm̃
hab̾e inse qi eã resuscitabit. Uł qi mox fuf᷑a qͣi
iam facta reputant᷑. pot̃ & ita in telligli. foce
tͣditor induc̃ inercatores mortis. flagella crucẽ
s gła triumphalis ħ ẽ. Nunc clarificabit᷑ filiꝰ
hoĩs qi sc̃ĩ qui intenebris expectant uidebunt.
dm̃ anima eiꝰ ministrante. ꝗͣ. cito expirabit.
Ec hoc ẽ qͦo dic̃. dm̃ clarificari ieo. Si d̾s cla
constat qr & ds głificabit eũ insemetipso &
continuo glisicabit ne diferat᷑ eiꝰ unmortal¬
um ¶ELUI. resurrectio ut alioꝵ¬

Expanded text:
arificatus est in eo, quia non venit facere voluntatem suam, sed Patris; et Deus glorificabit eum in se Deo, et continuo fiet haec glorificatio. Statim namque post mortem resurget humana natura immortali aeternitate, in quo apparebit Deum habere in se, qui eam resuscitabit. Vel quia mox futura quasi jam facta reputantur, potest et ita intelligi: Ecce traditor inducit mercatores mortis, flagella, crucem, sed gloria triumphantis est haec. Nunc clarificabitur Filius hominis, quia sancti qui in tenebris exspectant, videbunt Deum, anima ejus ministrante quam cito exspirabit. Et hoc est, quod dicit Deum cconstat quia Deus et glorificabit eum in seipso, et continuo glorificabit, ne differatur ejus immortalis resurrectio ut alio
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ. s p̃dix̃. dans inse potestatẽ. ut qi uo¬
luntatis crim̃ ꝓfacto pensat᷑. inuidia ꝑagẽt
re. qͦd uoluntate iam fecerat. Festinat dñs in
bonũ salutis fidelium. qͦd iudas oꝑat᷑ s ñ sibi.
Multi qͥppe bonũ ut uidas faciunt: s nicħ
ꝓficit illis. hoc aut̃ nemo sciuit discumbenti¬
ũ. ad qͥd dixit ei. Quidam enĩ putabant quia
locłos habebat. qͦd dic̃ ei iħc. emne ea que opꝰ¬

Expanded text:
nus, sed praedixit, dans in se potestatem, ut quia voluntatis crimen pro facto pensatur, invidia perageret re, quod voluntate jam faceret. Festinat Dominus in bonum salutis fidelium, quod Judas operatur, sed non sibi. Multi quippe bonum ut Judas faciunt, sed nihil proficis illis. Hoc autem nemo scivit discumbentium, ad quid dixerit ei. Quidam enim putabant quia loculos habebat Jud
Abbreviated transcription (Latin):
sc uicdet᷑. int̾rogat sic̃ alii. In hoc quod ait rabi:
iungit affectũ blandientis. & magistrũ nocat qͣi
çecuset ꝓditionẽ. Ait illi. Tu dixisti. Cogitando ali
qi iudas cocde dix̃. & ratũ hũit se ẽẽ ꝓdicorẽ. Con¬
fucat᷑ gͦ cũ audic tu dixisti. nec tam̃ aliis aꝑte

Expanded text:
oc quod ait Rabbi, jungit affectum blandientis, et magistrum vocat, quasi excuset proditionem. Ait illi: Tu dixisti. Cogitando aliqquia Judas corde dixit et ratum habuit se esse proditorem. Confutatur ergo cum audit: Tu dixisti; nec
Abbreviated transcription (Latin):
cio fũs eugłium qđ eugłizatum ẽ a me. quia
ñ ab homine accepi illud. Cł. cet̾a. Qꝰ nos qͦ¬
tiensc̃q plurali numero dicimꝰ eugłia. nec
doctrinam diuidimꝰ. s libros distinguimus.
u̾itate⁊ sonũ edidunt. Sicut enim duo u̾s
eande prorsꝰ habentes mat̾iam. ꝓ diu̾sitate
met. & uerboꝵ duo sunt & tamen ñ nͥ uña
continent sententiam. sic eugłistaꝵ libricũ
sũs quatuor unum continent eugłiũ. quia
unam doctrinam faciunt. de fide catholica
de cõmumone sacͣmentoꝵ. ac de p̃mio uirtu¬
tum. Iutta hoc dictt etiam ieronimus suꝑ¬

Expanded text:
ium, quod Evangelizatum est a me, quia non ab homine accepi illud, etc. . Et nos quotiescunque plurali numero dicimus Evangelia, nec doctrinam dividimus, sed libros distinguimus. veritate consonum ediderunt. Sicut enim duo versus eamdem prorsus habentes materiam, pro diversitate metri et verborum duo sunt, et tamen nonnisi unam continent sententiam, sic evangelistarum libri cum sint quatuor, unum continent Evangelium; quia unam doctrinam faciunt de fide catholica, de communione sacramentorum ac de praemio virtutum. » Juxta hoc dicit etiam Hieronymus su
Abbreviated transcription (Latin):
si deinceps pumienda commiscrint: ꝑ eunde
adoptionis sp̃m indulget formam bñ agendi
p̃buit. & ut possint agi que docuit. aduito¬
rem sp̃m insimdit. Nam p̃cepta legalia ꝯꝑatiõe
euuangłii etiam ñ bona dicuntur quia qd̃
p̃cipiunt non ꝑsiciunt. Gr̃a uͦ euuangłii qd̾
ext̾ius imꝑat. int̾ius ut ꝑficiat᷑ iuuat. Ere¬
chieł enim testimonio dicitur. Dedi eis pre¬
ꝑata. quia in eis quedam inutilia infirimo¬
rib sensib agenda ꝑmissa sunt. sic̃ illud uibi
d̾s iscłitarum cupiditatẽ spoliis egyptioꝵ sa¬
ciati ꝑmisit. Nam ꝓeo qd̃ carnalis popłs
modum egredẽtur uindicte lex ꝑmitut car¬
nalib uicem rependere mali: qͦd eugłiũ fir¬
figuris & enigmatibꝰ demonstrare. eũgłis
au̾t. ad etͥne beatitudinis głam mente hu¬
Iscͥpturarum ẽẽ eugłium s insensu: ñ
insuꝑficie. s in medulla. non insermonum folũ
eugłium hab unũ dm̃ docet. Remigiꝰ ĩ ma¬

Expanded text:
si deinceps punienda commiserint, per eumdem si deinceps punienda commiserint, per eumdem adoptionis spiritum indulget. Formam bene agendi praebuit, et ut possint agi quae docuit, adjutorem Spiritum infundit. Nam praecepta legalia comparatione Evangelii etiam non bona dicuntur, quia quod praecipiunt, non perficiunt; gratia vero Evangelii quod exterius imperat, interius ut perficiatur iuuat. Ezechielis enim testimonio dicitur: Dedi eis prae quia in eis quadam inutilia infirmioribus sensibus agenda permissa sunt, sicut illud, ubi Deus Israhelitarum cupiditatem spoliis Aegyptiorum satiari permisit. Nam et pro eo quod carnalis populus modum egrederetur uindictae, lex permittit carnalibus uicem rependere mali, quod euangelia firfiguris et aenigmatibus demonstrare; Evangelii autem, ad aeternae beatitudinis gloriam mentes hucripturarum esse Evangelium, sed in sensu; non in superficie, sed in medulla; non in sermonum foliis, Evangelium habet, unum Deum docet. » Remigius in Ma
Abbreviated transcription (Latin):
carnis & sanguinis offertur. xp̃i. quod ꝑ illa
ammalia sigurabatur. Illic ex carne agni pa¬
scha celebratur hic pascha nr̃m imindatus
menie. id ẽ noue lune pͥncipia colebant᷑
hic noua creatura in xp̃o accipitur ut paulꝰ
ait Si qua noua in xp̃o creatura. ueta transi¬
erunt: ecce facta sunt noua. Quid plura : In
lege quippe res geste.ꝓ figura in significatio
Item in lege mandata scͥpta sunt. & ꝓmissa
s in lege mandata tenentur. que legẽ imple¬
ie. uł conseruare iubent: ꝓmissa uͦ: in eugłis
plenitudine consummantur. Item lex pecca¬
tum monstrauit non abstulit. & sub suo t̾rore
recsactos homine. seruos effecit. & inde sp̃m
seruitutis babuisse porem popłm apłos docuit
Fuuangłium uͦ ueniens. crudelitatẽ legis amo¬
uit. peccata que lex puniebat ꝑ sp̃m scruitutis
laxauit ꝑ sp̃m adoptionts filios ex siruis reddi¬
dit. amorem implende legis om̃ib donauit. &

Expanded text:
carnis et sanguinis offertur Christi, quod per illa carnis et sanguinis offertur Christi, quod per illa animalia figurabatur. Illic ex carne agni pascha celebratur, hic pascha nostrum immolatmeniae id est, novae lunae principia celebrantur, hic nova creatura in Christo accipitur, ut Paulus ait: Si qua nova in Christo creatura, vetera transierunt, ecce facta sunt omnia nova . Quid plura? In lege quippe res gestae pro figura in significationItem: In lege mandata scripta sunt et promissa, sed in lege mandata tenentur, quae legem implere vel conservare jubent, promissa vero in Evangelii plenitudine consummantur. Item: Lex peccatum monsredactos homines seruos effecit, et inde spiritum seruitutis habuisse príorem populum Apostolus docuit. Euangelium uero ueniens crudelitatem legis amouit; peccata, qulaxavit, per spiritum adoptionis filios ex servis reddidit, amorem implendae legis omnibus donavit: et
Abbreviated transcription (Latin):
Iti demonstrat peccatũ. ista agnitũ uiuat
Tut uycetur. Illa flagiciis deditos increpat.
ista peccantes bonitate. ꝓyͥalibat. Illa talio¬
nem decͥuit reddere. ista etiam ꝓ inimicis oiare
uissit.Illa conugio multas babere. cresc̾e ce gene¬
rare precepit. ista continentiam suasit. Illic pre¬
dicatur cutuncisio carnis. hic lauachrũ in ab¬
litione cordis ⁊ corꝑis. Illic chanaan regnũ ⁊ ꝓ¬
missiones rerum temꝑalium continentur. hic
uita ct̾na. regniniq ccloꝵ ꝓmittitur Illic sabbi
otium et requies celebratur hic sabbi requies
in xꝑo habetur. qui dix̃. uenite ad me om̃s qui
laboratis. & onerati estis. et ego uos reficiam. &
inueniets requiem animab ut̃is. Illic a scĩs
animalia immunda ꝓhibentur. hic in corꝑe
xp̃i id ẽ in scĩs suis non ammittitur. quicquid
ł immunda ammalia in mores hominũ signi¬
ficatur. Illic pecorib immolatis carius & san¬
guinis hostie offrrebantur. hic sacrificium

Expanded text:
ti demonstrat peccatum, ista agnitum adiuuat, ti demonstrat peccatum, ista agnitum adiuuat, ut uitetur. Illa flagitiista peccantes bonitate propria liberat; illa talionem decrevit reddere, ista etiam pro inimicis orare jussit; illa conjuges multas habere, crescere et generare praecepit, ista continentiam suasit; illic praedicatur circumcisio carnis, hic lavacrum in ablutionem cordis et corporis; illic Chanaan regnum et promissiones temporalium rerum continentur, hic vita aeterna regnumque coelorum promittitur. Illic Sabbati otium et requies celebratur, hic Sabbati requies in Christo habetur, qui dixit: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam, et invenietis requiem animabus vestris . Illic a sanctis animalia immunda prohibentur, hic in corpore Christi id est in sanctis suis, non admittitur, quidquid per illa immunda animalia in mores hominum significatur. Illic pecoribus immolatis carnis et sanguinis hostiae offerebantur, hic sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
&e differentia ipsius ad legem. de figuris eugłi¬
staꝵ. & eoꝵ modo scͥbendi. de mat̾ia euuangłii. in¬
tentione fine ⁊ ad quas parte philosophie spe¬
ctet: dictat ratio p̃scribere
at̾ia euuangłii sunt. scẽ trinitatis my
naturam. dicta & facta eius. alioꝵq facta &e.
dicta ad ipsum. Intentionẽ uͦ &e sinem aꝑit
ioħs dicens. ħ autem scͥpta sunt. ut credatis
quia iħc ẽ xꝑc filius di ut credentes uitã ba¬
beatis in nomine euis. finis enim id ẽ finat
causa euuangłi ẽ: sane credere. ꝑfecte dilig̾e
sacͣitis insigniri. & horum trium finalis cau¬
sa ẽ uita et̾na. Ad ħ quippe adipiscenda fuit
intentio euuangłica. p̃dicare & scribere.
unc de excellentia. &e differentia euͣgłis
głio demõstrat᷑ Er libio diffcrentiaꝵ ysidori.
¶Nt̾ legem et euugłium hoc int̾est. quod in
lege litta. in euuangłio gr̃a. Illa habuit um¬
bramistanaginem. Iua data ẽ ꝓpt̾ tͣnsg̾ssi¬
onẽ: ista ꝓpter iustificationẽ. Illa ignoran¬

Expanded text:
 differentia ipsius ad legem, de figuris evangelistarum et eorum modo scribendi, de materia Evangelii, intentione, fine et ad quas partes philosophiae spectet, dictat ratio praescribere. Materia Evangelii sunt sanctae Trinitatis mynaturam, dicta et facta ejus, aliorumque facta et dicta ad ipsum. Intentionem vero et finem aperit Joannes, dicens: Haec autem scripta sunt, ut credatis quia Jesus est Filius Dei, et ut credentes vitam habeatis in nomine ejus . Finis enim id est finalis causa Evangelii est sane credere, perfecte diligere, sacramentis insigniri; et horum trium finalis causa est vita aeterna. Ad haec quippe adipiscenda fuit intentio evangelica praedicare et scribere. Nunc de excellentia et differentia Evangelii gelio demonstratur. Ex lib. Differentiarum Isidori: « nter legem et euangelium hoc interest, quod in lege littera, in euangelio gratia. Illa habuit umbram, ista imaginem. Illa data est propter transgressionem, ista propter iustificationem. Illa ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
licit. uii dicantur. quia diuisum. ⁊ uario ordi
ne. ul. ca ꝑscͥpsere. tam unum sunt in sũma fi¬
dĩ catholice. Sic etiam dic̃ augustinꝰ. psalmod.
qd̃ plures eccłie sunt una eccłia. Plures qͥdẽ
uarietate tribuum & linguarum. ⁊ popłoꝵ.
una sunt participatione fidi ⁊ sacm̃toꝵ. Fu

Expanded text:
licet quatuor dicantur, quia divisim et vario ordine quatuor ea perscripsere, tamen unum sunt in summa fidei catholicae. » Sic etiam dicit Augustinus psalmo CL, « quod plures Ecclesiae sunt una Ecclesia. Plures quidem varietate tribuum et linguarum et populorum, una sunt participatione fidei et sacramentoru
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ a iudeis. qui eũ ꝓpt̾ea saluatorẽ suũ ñ ẽẽ cre¬
diderunt: qr occidere potuerunt. Si aut̃ iã
de templo illo. Sublatum ẽ sacrificium.
sublata unctio. mito apłis de fine querentibꝰ
responsũ ẽ. non ẽ urm scire tempora uł mo¬
menta que posuit pat̃ in sua potestate. qm̃¬

Expanded text:
est a Judaeis, qui eum propterea Salvatorem suum non esse crediderunt, quia occidere potuerunt. Si autem jam  civitatis ejus, jam de templo illo sublatum est sacrificium, sublata unctio merito; apostolis de fine quaerentibus, responsum est: Non est vestrum scire tempora vel momenta quae Pater posuit in sua potestate
Abbreviated transcription (Latin):
quod dictum c̃. Abhominatio scdm ueterem
scripturã. ydolũ nũcupat᷑. & idcitco addit᷑
desolationis. qͦd indesolato tẽplo ydolũ posi¬
tũ sit. Putant aut uł de antixꝑo intelligi.
uł de imaginȩ cȩsaris. ꝗͣ pilat̾ posuit intẽplo
uł de adriani statua que in ppso scõscõꝵ loco
multo tꝑr stetit. Lucas uͦ sequenti capło
ostendit cunc factam fuisse ab hominationẽ
desolationis quȩ a danihele p̃dicta ẽ. qñ expug¬

Expanded text:
dictum est. Abominatio secundum veterem scripturam idolum nuncupatur: et idcirco additur desolationis, quod in desolato templo positum sit idolum. Putant autem vel de Antichristo intelligi, vel de imagine Caesaris, quam Pilatus posuit in templo, vel de Adriani statua, quae in ipso Sancto sanctorum loco, multo tempore stetit. Lucas vero sequenti capitulo ostendit tunc factam fuisse abominationem desolationis, quae a Daniele praedicta est, quando expug
Abbreviated transcription (Latin):
t p̃dicabit᷑ hoc eugłm reg̾ni in uiuerso
orbȩ. intestimoniũ omnib gentib. et
tc̃ ueniet consummatio. Quia nouerat dñs
corda discipłoꝵ de ꝑditione suȩ gentis ẽẽ c̾stan¬
da: hoc mͦ consolat᷑. ut sciant amissis uidis se
socios regni celestis ex toto mundo habit᷑os. Sic̃
enĩ eccłiasticȩ testant᷑ scͥpture multo añ exci¬
diũ uideȩ om̃s apłi ad p̃dicandũ eugłiũ ꝑ totũ

Expanded text:
t praedicabitur hoc Evangelium regni in universo orbe, in testimonium omnibus gentibus, et tunc veniet consummatio. Quia noverat Dominus corda discipulorum de perditione suae gentis esse tristanda, hoc modo consolatur, ut sciant amissis Judaeis se socios regni coelestis ex toto mundo habituros. Sicut enim ecclesiasticae testantur historiae multo ante excidium Judaeae omnes apostoli ad praedicandum
Abbreviated transcription (Latin):
a fide timore uł itnmanitate torm̃doꝵ. uł porten¬
tis. Inuicẽ tͣclent fr̃ infideł frẽm fidelẽ. & odio
habebunt insurgendo filii in parentes. & paten¬
ces infilios. gladio dñi seꝑante eos ab inuicem.
qͦd in pͥncipio p̃dicatioĩs factũ ẽ. Falsi ꝓpħe surgẽt
piat. usq ad finẽ p̃sentis uidȩ ꝑmaneat incari¬
tatȩ. ꝗͣ ñ pot̾unt extingue̾ aqͥ multȩ. Et sicut

Expanded text:
 timore vel immanitate tormentorum vel portentis. Invicem tradent, frater infidelis fratrem fidelem, et odio habebunt, insurgendo filii in parentes, et parentes in filios, gladio Domini separante eos ab invicem, quod in principio praedicationis factum est. Falsi prophetae surgent, piat, usque ad finem praesentis vitae permaneat in charitate, quam non poterunt exstinguere aquae multae. Et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑ hic p̃t̃ missũ. S bñ intelligentibꝰ utrũq
inuenit᷑ in singłis. Qa enĩ ds dilex̃ in nob̾ nͥ
ut hab̾emꝰ eũ : Nicħ diligit medicꝰ in egris nͥ
salutẽ ꝗͣ cupit reuocare. In hoc cognoscent
õs qr mei discipłi estis. sidilectionẽ habueri¬
tis adinuicẽ. Alia mun̾a mea hñt. ct̃ ñ mei. na¬
turã uideł uitã. sensũ. rationẽ fidẽ. s qm̃ ca
ritatẽ ñ hñt. ut cymbala concrepant. & nicħ
eis ꝓdest. hic ẽ fons in qͦ alienꝰ ñ cõmunicat.

Expanded text:
ne intelligentibus utrumque invenitur in singulis. Quid enim Deus dilexit in nobis, nisi ut haberemus eum? Nihil diligit medicus in aegris nisi salutem quam cupit revocare. In hoc cognoscent omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem. Alia munera mea habent etiam non mei, naturam videlicet, vitam, sensum, rationem, fidem; sed quoniam charitatem non habent, ut cymbala concrepant, et nihil eis prodest. Hic est fons, in quo alienus non communicat.
Abbreviated transcription (Latin):
ilioli adhuc modicũ uob̾cũ sũ. a cxxu¬
IAnteqͣ moriar in hac infirmitate carnis uobc̃
modicũ ero: nã pꝰ resurrectionẽ ñ ero uob̾c̃ incon¬
sortio infirmicatis humanȩ. Querstis me. & sic ut
dixi uideis qͦ ego uado ñ uos potestis uenire.
& uob̾ dico mͦ. hoc ẽ mͦ ñ pocestis. Iułis aut̃ cũ dicẽt

Expanded text:
ilioli, adhuc modicum vobiscum sum. Antequam moriar, in hac infirmitate carnis vobiscum modicum ero, nam post resurrectionem non ero vobiscum in consortio infirmitatis humanae. Quaeretis me, et sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire, et vobis dico m
Abbreviated transcription (Latin):
Satharias expecit bonos ad eribrandũ. hoc ẽ
anhelat ad afflctionẽ eoꝵ. Oñs rogat ꝓpecͦ ñ
ut ñ cẽptec᷑. s uc pꝰ bapsnũ negatioĩs ad statũ pͥsti¬
nũ resurgat. Est enĩ scĩs ucile tẽptatiõib exami¬
nari uł ut tẽptati qͣ forces fuerint appareant. uł
cognita ꝑtẽptationẽ sua infirmitate foctiores fieri
cliscant. & sic cũ ꝓbati fuint accipient coronã uitȩ

Expanded text:
Satanas expetit bonos ad cribrandum, hoc est, anhelat ad afflictionem eorum. Dominus rogat pro Petro, non ut non tentetur, sed ut post lapsum negationis ad statum pristinum resurgat. Est enim sanctis utile, tentationibus examinari, ut vel tentari quam fortes fuerint, appareant, vel cognita per tentationem sua infirmitate, fortiores fieri discant, et sic cum probati fuerint, acc
Abbreviated transcription (Latin):
tre  Qmͦ gͦ dic̃ ħ qr de celo descendis Isti a pa¬
ne de ceło longe erant. aurib aꝑtis surdi erant.
nidebant. & ceci stabant. Panis quippe iste: int̾o¬
ris honiinis esuriẽ querit. Uñ alibi. Beati qͥ esu
dixit se panẽ. qͥ de celo descendit. hortans ut c̾¬
damꝰ ĩ eũ. Credẽ enĩ ĩ eũ ħ mãducare pañe ui

Expanded text:
rgo dicit hic, Quia de coelo descendi? Isti a pane de coelo longe erant; auribus apertis, surdi erant; videbant, et caeci stabant. Panis quippe iste interioris hominis esuriem quaerit. Unde alibi: Beati qui esudixit se panem qui de coelo descendit, hortans ut credamus in eum. Credere enim in eum, hoc est manducare panem vi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ duo. ħ dipondiꝰ. Ur̃ĩ aut ⁊ capilli capiti. om̃s nit¬
meratist̃. Ut de massa corꝑis taceã: minine &ẽ particłȩ
di ꝓiudentia conseruant᷑. ħ actu ꝯputationis sed
facilitate cognitionis st̃ oiado numerata.
.i. cognita. ⁊ bñ num̾ata dicunt᷑ que ser¬
uat. qr que uolumꝰ seruare num̾amꝰ. Hic
derident nos. negantes resurrectionẽ. qͣsi
nos mat̾iam que fit cadauer anuna disce¬
dente. ita dicamꝰ reꝑandã. ut ea que dila¬
capillis redit qd̃ crebra tonsura detrarit &
ungiibꝰ: indecens occurrit resurrectio. Sed
quẽãmodũ si statua metalli ꝯtereret᷑ in pul¬
uerẽ. ⁊ artifer eam uellet reꝑare. ñ quereret
particda. cui m̃bro statue ręcłet. dũ tam̃ tot᷑a
refic̾et. ex eo uñ constit̾at. ita ds̃ mirabilit̾ de
mat̾ia carnis nr̃e. nos restituet. Nec attine¬
bit ad redintegͥtatẽ utrũ capilli ad capillos.
& ungues adungues redeant. dũ solum᷑ dĩ ꝑ
uidentia decent̾ restituam᷑. Nolite gͦ time

Expanded text:
 duo, hoc dipondius. Vestri autem et capilli capitis omnes numerati sunt. Ut de massa corporis taceam, minimae etiam particulae Dei providentia conservantur. Non actu computationis, sed facilitate cognitionis sunt omnia Deo numerata, id est, cognita: et bene numerata dicuntur quae servat, quia quae volumus servare, numeramus. Hic derident nos negantes resurrectionem, quasi nos materiam, quae fit cadaver anima discedente, ita dicamus reparandam, ut ea quae dilacapillis redit, quod crebra tonsura detraxit, et unguibus, indecens occurrit resurrectio. Sed quemadmodum si statua metalli contereretur in pulverem, et artifex eam vellet reparare, non quaereret quae particula cui membro statuae redderetur, dum tamen totam reficeret ex eo unde constiterat; ita Deus mirabiliter de materia carnis nostrae nos restituet. Nec attinebit ad integritatem, utrum capilli ad capillos, et ungues ad ungues redeant, dum solummodo Dei providentia decenter restituamur. Nolite ergo timere,
Abbreviated transcription (Latin):
uod dico uob̃ in tenebris dicite in lu¬
mine. ⁊ qd̃ in aure atiditis p̃dicate su¬
ꝑ tecta. In tenebris .i. in myst̾io. uł dũ adhuc
in tunore estis. Edicate in lumine .i. aꝑte. cũ
fiduciau̾itatis accepto sp̃u sc̃o. Qd̃ audistiˢ
in aure .i. in secreto. suꝑ tecta. hoc ẽ ꝯstant̾

Expanded text:
uod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. In tenebris, id est, in mysterio, vel dum adhuc in timore estis. Praedicate in lumine, id est, aperte cum fiducia veritatis accepto Spiritu sancto. Quod auditis in aure, id est, in secreto, super tecta
Abbreviated transcription (Latin):
in tectis residere. N̾ enĩ tecta nr̃o more culins¬
nibꝰ sublimata faciunt. s ple̾no scemate
eqͣlia. Uñ lex p̃cep̃. ut qͥ domũ edificaret. mu¬
rum tecti poneret in giro. ne sundetur ibi
sanguis innoxiꝰ labente aliqͦ ⁊ in ꝑceps ruente.
Lucã s Iieo ałit uob̾ amicis meis. Dsolite
timere eos qui occidunt corpꝰ animã au̾t ñ poᷤ
sunt occidẽ. s potiꝰ tuete eũ. qͥ pot̾ & aĩam &
corpꝰ ꝑcłe in gehennã. Amici di uocant᷑. qͥ nil
trenũ cupiunt. duo st̃ genera ꝑsecutoꝵ. unũ
palam seuientiũ. alt̾m ficte blandientiũ. qd̾
ꝑtiner ad hypocrisin phariscoꝵ. Utrũq p̾cip̃
dñs ñ timeri. qi ñ hñt potestatẽ in animas
iustoꝵ. Eimore mundi expuiso. seruite d̃no¬
in timore gehenne donec illũ caritas foras
mittat. ꝑmanente casto timore .i. reueren¬
tia sñ fine do exhibenda. Duplicẽ aũt eẽ ge¬
henna ignis et frigons in iob plenissime legunꝰ
Uonne duo passeres asseueneunt. et uñ ex urñ¬

Expanded text:
is residere. BEDA. Non enim tecta nostro more culminibus sublimata faciunt, sed plano schemate aequalia. Unde lex praecepit ut qui domum aedificaret murum tecti poneret in gyro, ne funderetur ibi sanguis innoxius, labente aliquo et in praeceps ruente. L. Dico autem vobis amicis meis: M. Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem noidere; sed potius timete eum qui potest et animam et corpus perdere in gehennam. Amici Dei vocantur, qui nil terrenum cupiunt. Duo sunt genera persecutorum, unum palam saevientium, alterum ficte blandientium, quod pertinet ad hypocrisin Pharisaeorum. Utrumque praecepit Dominus non timeri, quia non habent potestatem in animas justorum. Timore mundi expulso, servite Domino timore gehennae, donec illum charitas foras mittat, permanente casto timore, id est, reverentia sine fine Deo exhibenda. Duplicem autem esse gehennam ignis et frigoris, in Job plenissime legimus . Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex
Abbreviated transcription (Latin):
arte sua licita uictũ querere. apłatꝰ sui indeg̾ta¬
te seruata cũ uñ uiuerent ñ hab̾ent. & sic eis
laborantib adiecit ds necessaria quȩ ꝓmiserat
pͥmũ querentioꝰ regnũ di & iusticiã eiꝰ. Nã quis
aliꝰ pisces qͥ caꝑent᷑ apposuit: Q ñ ob aluto
credendꝰ ẽ eis ingessisse penuriã qͣ cõpellerent᷑
ire piscatũ. nͥ dispositum uolens ex hib̾e mira¬
cłm. ut simul & p̃dicatores sui eugłii sui pas¬
ceret. & ipsũ eugłiũ tanto sacradñto quod erat
denumero pissciũ cõmendaturꝰ aug̾et. Sep¬
tẽ disctpłi qͥ in ista piscatione  finẽ tp̃ris qͦd .uii.¬

Expanded text:
arte sua licita victum quaerere a populis, sui integritate servata, cum unde viverent non haberent. Et sic eis laborantibus adjecit Deus necessaria quae promiserat, primum quaerentibus regnum Dei et justitiam ejus: nam quis alius pisces qui caperentur, apposuit? Qui non ob aliud credendus est eis ingessisse penuriam qua compellerentur ire piscatum, nisi dispositum volens exhibere miraculum, ut simul et praedicatores Evangelii sui pasceret, et ipsum Evangelium tanto sacramento, quod erat de numero piscium commendaturus, augeret. Septem discipuli qui in ista piscatione fuerunt, fi
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ suã inhitore stetit. qͥ añ resurrectionẽ
corã eis suꝑ mare ambulauit. S mare sig̃cat
p̃sens scłm. in quo adhuc discipłi laborabant.
Soliditas aut̃ littoris ꝑpetuitatẽ qͥetis in
qͣ iã dñs erat. Bis in eugłio legit᷑ dnm̃
uississe retia mitti ad piscandũ. añ passionẽ
& pꝰ. S añ. utrũ indext̾ra uł uisinstra
non uibet. In illa piscatione p̃ multitu¬
dine piscium retia rupta sunt. in ista ñ.
Gilla piscatio p̃sentẽ ȩccłiam signauit bo¬
nos & malos colligentẽ. Hȩc aut̃ piscatio
significat solam eccłiam electoꝵ q̃ nulł
heresib scindit᷑. incontinua pace̾ sui
ad refurrectionẽ & ponendi sunt addex¬
t̃am. ñ apparebt̃ nͥ cii resurgent: Hos enĩ
ht̃ eccłia pꝰ finẽ uitȩ lattentes in somno

Expanded text:
suam in littore stetit, qui ante resurrectionem coram eis super mare ambulavit; sed mare significat praesens saeculum, in quo adhuc discipuli laborabant; soliditas autem littoris, perpetuitatem quietis in qua jam Dominus erat. Bis in Evangelio legitur Dominum jussisse retia mitti ad piscandum, ante passionem et post. Sed ante, utrum in dextra vel sinistra, non jubet. In illa piscatione prae multitudine piscium retia multa sunt, in ista non. Ergo illa piscatio praesentem Ecclesiam significavit, bonos et malos colligentem. Haec autem piscatio significat solam Ecclesiam electorum, quae nullis haeresibus scinditur, in continua pace sui ad resurrectionem, et ponendi sunt ad dexteram, non apparebunt nisi cum resurgent? Hos enim habet Ecclesia post finem vitae latentes in somno
Abbreviated transcription (Latin):
dare gentib & censor patmonioꝵ futurus in
syriam uenit. Et q uidea quasi umbilicus to¬
tiꝰ t̾re ẽ census pͥmũ m medio t̾te exigitur᷑ ut
Imꝑante augusto. & p̃sidente eyrino ibant om̃s
ad descͥptionẽ ut singłi in suam ciuitatẽ reu̾si
do. censim uisticit ꝓfiteamur. ugũ eiꝰ quod
leue ẽ subeamꝰ. & inueniemus requiẽ ammabꝰ
nt̃is. Cesari soluebatur denariꝰ. qui decẽ num¬
mos habebat. qui etiam nomine cesaris inti¬
tulabatur & nos offeramꝰ regi nr̃o decalogũ

Expanded text:
dare gentibus et censor patrimoniorum futurus, dare gentibus et censor patrimoniorum futurus, Syriam venit. Et quia Judaea quasi umbilicus totius terrae est, census primo in medio terrae exigitur, ut Imperante Augusto et praesidente Cyrino, ibant omnes ad descriptionem, ut singuli in suam civitatem reversi, des, censum justitiae profiteamur, jugum ejus quod leve est subeamus, et inveniemus requiem animabus nostris . Caesari solvebatur denarius, qui decem nummos habebat, qui etiam nomine Caesaris titulabatur: et nos offeramus regi nostro Decalogum
Abbreviated transcription (Latin):
unuieriꝰ orbis. Iuxta fide hystoriarũ tanta
pace iognauit augustꝰ annis .xii. cura tẽpꝰ
dominice natiuitatis. ut tã forinsecis quã
cuulib bellis. toto orbe sopitis. etiam ad lit¬
teram completũ uideatur illud. ꝓpħicum
Conflabunt gladios suos in uomeres. & lan
ceas in falces. N leuabit gens contͣ gentem
gladiũ. Pacatissimo autẽ temꝑe congrue na
bar pacem quam mectiator nr̃ facturꝰ erat. &¬
ꝑse a ꝑ discipilos int̾ dłm et homins. Oportu¬
gerentur discipuli. qͣc̾q ad p̃dicandũ tͣnsirẽt
Nam sicut a cesare erigebatur. ꝓfessio census
ab imiu̾so orbe sic axꝑo exigenda erat ficdiꝑ
fessio in totomundo. Uñillud. ł untes in mũ¬
dumunu̾sũ p̾dicate cugłium oĩ treature. Hec
descriptio pͥma facta ẽ ap̃side sytie cyrmo. &
ibant omnes. ut ꝓfitentur singiali in suam
eiuitatẽ. ħ descͥptio pͥma dicitur quantum
ad tempꝰ eyrini. nam antea sepe descͥpte suer̃t̃
plereꝙ partis tͥraꝵ. Eyrunis a ocsare missus ius

Expanded text:
a fidem historiarum tanta pace regnavit Augustus annis duodecim circa tempus Dominicae nativitatis, ut tam forinsecis quam civilibus bellis toto orbe sopitis etiam ad litteram completum videatur illud propheticum: Conflabunt gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces. Non levabit gens contra gentem gladium ; pacatissimo autem tempore congrue nasbat pacem quam mediator noster facturus erat per discipulos inter Deum et homines. Opportugerentur discipuli, quocunque ad praedicandum transirent. Nam, sicut a Caesare exigebatur professio census ab universo orbe, sic a Christo exigenda erat fidei professio in toto mundo. Unde illud: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae . Haec descriptio prima facta esibant omnes ut profiterentur singuli in suam civitatem. Haec descriptio prima dicitur, quantum ad tempus Cyrini. Nam antea saepe descriptae fuerunt pleraeque partes terrarum. Cyrinus a Caesare missus jus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ego me regẽ. qi ego in hoc natꝰ sũ. ut osten¬
dam quod sum. Non ẽ ꝓducenda ħ sillaba
hoc tanquã dicet in hac re s corripienda tanꝙͣ
dixerit ad hanc rem. uł ad hoc natꝰ sũ. In g̃c̃o
namq nicħ ẽ huiꝰ ẽ locutionis ambiguum.
Unde manifestum ẽ eũ hic memorasse tꝑalẽ
natiuitatẽ. ñ et̾nã. Quod addidit oĩs qͥ ẽ ex iu̾¬

Expanded text:
 esse regem, quia in hoc natus sum, ut ostendam quod sum. Non est producenda haec syllaba hoc, tanquam diceret, in hac re; sed corripienda, tanquam dixerit, ad hanc rem, vel ad hoc natus sum. In Graeco namque nihil est hujus locutionis ambiguum. Unde manifestum est eum hic memorasse temporalem nativitatem, non aeternam. Quod addit, Omnis qui est ex ver
Abbreviated transcription (Latin):
mur. quo caput ẽ inuentũ. siue eleuatũ. aiunt
appellari discum. uas rotinidum. & desuꝑ ual¬
de extensum. Serapis dictus ẽ ds egypti
herodes famam iħu. & om̃ia que siebant
ab eo. & hesitalut eo quod dicerctur a qbdã
qd̵ iohannies surrex̃ amortus. a quibꝰda uͦ qr

Expanded text:
mur, quo caput est inventum sive elevatum. Aiunt mur, quo caput est inventum sive elevatum. Aiunt appellari discum, vas rotundum et desuper valde extensum. Serapis dictus est deus Aegyautem Herodes famam Jesu, et omnia quae fiebant ab eo et haesitabat eo quod diceretur a quibusdam quod Joannes surrexit a mort
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad patrẽ suũ philippũ iherosolimã detuler̃t.
at ille statĩ ꝑ diaconũ suũ uilianũ misit atha¬
nasio alexandrie eꝑo. Ce ibi postea seruata
theophilus eiusdẽ urb̃ ep̃c. expurgato a sor¬
dib tẽplo serapis ibidẽ exposuit. ⁊ basilic̃a
in honore scĩ iohannis ꝯsecrauit qnͣ uibente
theodosio pͥncipe. fana gentiũ destructa st̃.
Temꝑe uͦ martiani pͥncipis duobꝰ monachis
orientalib qͥ ob orationẽ uenerant iherosoli¬
mam: reuelat ioħs cap̃ suũ uirta herodis
qͦndã regis habitacłm. Qd̃ ibi ab eii inuentũ
& assũptũ. s non multo pꝰ in curia ꝑditum
ꝑlatũ ẽ ab aliis. in emissam phenicie urbẽ
& in qͦdam specui in urna sub t̾ra. ñ paruo
tẽꝑe ignobilit̾ reconditũ. donec denuo i dẽ¬
iohannes. sese. suũq caput ostendit marcello
uentum. Ex quo temꝑe cepit in eade ciuitate
dccollatio p̃cursoris celebrari. ipso die ut arbit᷑¬

Expanded text:
et ad patrem suum Philippum Hierosolymam detulerunt. et ad patrem suum Philippum Hierosolymam detulerunt. At ille statim per diaconum suum Julianum misit Athanasio Alexandriae episcopo, et ibi postea servata Theophilus ejusdem urbis episcopus, expurgato a sordibus templo Serapis, ibidem posuit, et basilicam in honorem sancti Joannis consecravit quando, jubente Theodosio principe, fana gentium destructa sunt. Tempore vero Martiani principis, duobus monachis orientalibus, qui ob orationem venerant Hierosolymam, revelat Joannes caput suum juxta Herodis quondam regis habitaculum. Quod ibi ab eis inventum et assumptum, sed non multo post incuria perditum, perlatum est ab aliis in Emissam, Phoeniciae urbem, et in quodam specu in urna sub terra tempore non pauco ignobiliter reconditum, donec denuo ideJoannes sese suumque caput ostendit Marcello byterum constat inventum. Ex quo tempore coepit in eadem civitate decollatio praecursoris celebrari, ipso die, ut arbitra
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Legimꝰ in romana hystoria flaminiũ ducẽ
romanoꝵ a tensorib pulsũ de curia. idõ quod
meretcłẽ q̃ nũꝗͣ se iudisse dicet hominem
decollatũ. affensꝰ sit. ut reꝰ quidã capitał cri¬
minis. in ꝯuiuio truncaretur. Quanto scelerãor
herodes. & herodias ⁊ puella: ħ iuxta liti̾am.
Nos aũt usq hodie c̾nimꝰ in capite ioħis ꝓpħe¬
ecbłie. & puella dat mat̾ sue adult̾e. uidelicet
synagoge. in finẽ crediture. Corpꝰ ioħis sepeli¬
płi eiꝰ .i. auditores legis carnalib in se obser¬
uantiis extinctis. qͣsi ioħis corꝑe sepulto. ue-¬
niunt ex lege ad eugłiũ. ex litt̾a ad sp̃m. in qͦ
inuidentes xꝑianis. qui sepulchrũ iohannnis
sollicite frequentabant. monum̃tũ inuadt̃.¬
ossa disꝑgunt. eadẽ rursꝰ collecta. ⁊ crrmata
latiꝰ disꝑgunt. S di ꝓuidentia affuerunt
qͥd̃a monachi ex iherosolimis. qͥ mixti paganiᷤ
ossa legentib maximã eoꝵ partẽ ꝯg̾gauer̃t.

Expanded text:
tes. Legimus in Romana historia Flaminium ducem Romanorum, a censoribus pulsum de curia, ideo quod meretriculae quae nunquam vidisse se diceret hominem decollatum, assensus sit, ut reus quidam capitalis criminis in convivio truncaretur. HIERON. Quanto sceleratior Herodes et Herodias et puella? Haec juxta litteram. Nos autem usque hodie cernimus in capite Joannis pEcclesiae; et puella dat matri suae adulterae, videlicet Synagogae, in fine crediturae. Corpus Joannis sepelipuli ejus, id est auditores legis, carnalibus in se observantiis exstinctis, quasi Joannis corpore sepulto, veniunt ex lege ad Evangelium, ex littera ad spiritum, in quo invidentes Christianis qui sepulcrum ejus pia sollicitudine frequentabant, paganos inva cremata latius dispergunt. Sed Dei providentia adfuerunt quidam monachi ex Hierosolymis, qui misti paganis ossa legentibus, maximam eorum partem congregaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥescebant. qͥb lex temꝑalia ꝓmiserat: p̃cipit᷑
eis suꝑ uiride fenum iacere. Om̃is enim caro
fenũ. & claritas hominis sicut tĩos feni. Dis¬
cumbit gͦ suꝑ fenum. qͥ carne suã calcat. & flo¬
res eiꝰ qͣsi arens fenũ cont̾it. scłi uoluptates sͥ¬
subiciens. diu̾si discubitus ꝯuiuantiũ. diu̾¬
sos signant conuentꝰ eccłiaꝵ. Quinqͣgeni añt
discumbunt. qͥ abhuc in penitentia positi au¬
ditum u̾bi ꝑcipiunt. Nam quinq̃genariꝰ nu¬
merꝰ. penitentie⁊ remissionis est.

Expanded text:
miserat, praecipitur eis super viride fenum jacere. Omnis enim caro fenum, et claritas hominis sicut flos feni . Discumbit ergo super fenum qui carnem suam calcat, et flores illius quasi arens fenum conterit, saeculi voluptates ssubjiciens. Diversi discubitus convivantium, diversos signant conventus Ecclesiarum. Quinquageni autem discumbunt, qui adhuc in poenitentia positi, auditum verbum percipiunt. Nam quingenarius numerus poenitentiae et remissionis est.
Abbreviated transcription (Latin):
panes ordeaceos. & duos ꝑisce.S quid sunt int̾
tantos:  N forte nos eamꝰ & emanus in om̃em
banc ttirbam escas. M Q ait eis. afferte illos micħ
huc .R.l. Et p̃cepit illis. ut accumbere facerent
om̃s. scd̾m contub̾ma supͣ uiride fenum. E discu¬
buerunt in partes. ꝑ centenos. & ꝑ qͥnqͣgenos. Que¬

Expanded text:
panes hordeaceos et duos pisces. Sed haec quid sunt inter tantos? L. Nisi forte nos eamus et emamus in omnem hanc turbam escas. M. Qui ait eis: Afferte illos mihi huc. R. L. Et praecepit illis ut accumbere facerent omnes secundum contubernia supra viride fenum. Et discubuerunt in partes per centenos et per quinquagenos.
Abbreviated transcription (Latin):
ad fractionem panum. ut illis testantibꝰ se non
habere. magnitudo signi notior fiat. simul insi¬
nuans. ꝙ cotidie ꝑ eos sumꝰ pascendi. Qd enim
mntis celestib pascant: In uesꝑe turbas reficit.
quia uł finc scłi ꝓpinquante. uł cũ soluistine
ꝓ nob̾ occubuit a diutina sp̃uał inedie fame
sumꝰ libati. Nota ordin̾ẽ myst̾ii. Post defectũle¬
gis. eugłicꝰ cib incipit. s pꝰ ꝑ remission̾ẽ pecca¬
toꝵ uuln̾ibꝰ medicina tͥbuitur. & postea m̃se ce

Expanded text:
ad fractionem panum, ut illis testantibus se non habere, magnitudo signi notior fiat, simul insinuans quia quotidie per eos sumus pascendi. Quid enim mentis coelestibus pascant? In vespere turbas reficit, quia in fine saeculi propinquitate cum sol justitiae pro nobis occubuit, a diutina spiritualis inediae fame sumus liberati. Nota ordinem mysterii. Post defectum legis evangelicus cibus incipit, sed prius per remissionem peccatorum vulneribus medicina tribuitur, et pos
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ei. pedestres deciuitatibꝰ. E exiens ui¬
dit turba multã. ⁊ miseriꝰ ẽ ciꝰ. & curauit lan¬
guidos eoꝵ. Bñ dictũ ẽ secessit non fugit. ut
ostendatur magis eum ꝑsecutores uitare ꝙͣ.
timere. Oportunũ ñaq t̾epꝰ sue passionis ex¬
pectans uitabat ne homicidio de ioħe. uinge¬
ret᷑ homicidiũ de se. Uł ido recessit. ut nob̾
ỹberet exemplũ uitande tem̾itatis ultro t̾den¬
tium se. N enimom̃s eadem constantia ꝑseuerant
in torm̃tis. q̃ setorquendos offer̃t. Petendo ⁊̃ sol
licitudiñc turbaꝵ fidẽ. an sequi curent explorat.
& ꝓbatam digna meirede remunerat. Turbe
aũt ñ ium̃itis. ñ uehicłis. s ꝓpͥo labore pedum
it᷑ deserti arripiunt. ⁊ salutis desid̾ium osten¬
dunt. Rurꝰ ipse excipiendo fatigatos. docendo
inscios. sanando egͣtos. recreando ieunos. qͣn¬
tum deuotione credentiũ delectetur insinu¬
at Alit̾ postquam apud uideos ꝓpħia uocẽ
ꝑdidit tͣnsiit ad desertum eccłie. que uro care¬

Expanded text:
civitatibus. Et exiens vidit turbam multam, et misertus est ejus, et curavit languidos eorum. » Bene dictum est secessit, non fugit, ut ostendatur magis eum persecutiones vitare quam timere. Opportunum namque tempus suae passionis exspectans, et vitabat ne homicidio de Joanne jungeretur homicidium de se. Vel ideo secessit, ut nobis praeberet exemplum vitandae temeritatis, ultro tradendum se. Non enim omnes eadem constantia perseverant in tormentis qua se torquendos offerunt. Petendo etiam solitudinem turbarum fide an sequi curent explorat, et probatam digna mercede remunerat. Turbae autem non jumentis, non vehiculis, sed proprio labore pedum iter deserti arripiunt, et salutis desiderium ostendunt. Rursus ipse excipiendo fatigatos, docendo inscios, sanando aegrotos, recreando jejunos, quantum de notione credentium delectetur insinuat. Aliter postquam apud Judaeos prophetia vocem perdidit, transiit ad desertum Ecclesiae, quae viro care
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ panc̃ uite p̃tio studii. & laboris. em̃tes phi¬
losophoꝵ dotrinas. sius rationibꝰ munitas. qͣ
pastii delectemur: Quod aũt discipłi desectũ
dicunt ẽẽ locũ. sigurat uidos murmurantes
de. ꝯu̾sione gentium. Hinc ysaias in eoꝵ uoce.
Eccegentes qͣsi stilla situle. Item. Om̃s gentes
q̃ si ñ sint: sic sunt coram eo. Respondit ei phi.a¬
lippꝰ. Ducentoꝵ denarioꝵ panesñ sufficiunt eis.
ut umisquisq modicũ quid accipiat. R E dic̃ eiᷤ

Expanded text:
anem vitae, pretio studii et laboris ementes philosophorum doctrinas suis rationibus munitas, quarum pastu delectemur. Quod autem discipuli desertum esse dicunt locum, figurat Judaeos murmurantes de conversione gentium. Hinc Isaias in eoru« Ecce gentes quasi stilla situlae . » Item: « Omnes gentes quasi non sint, sic sunt coram eo . « Respondit ei Philippus: Ducentorum denariorum panes non sufficiunt eis ut unusquisque modicum qui