comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
periculo euitato & amalo decline mus & depi&atedĩ
uenia speremus. Similiter & in omni tribulationũ
angustia spe ad solatiũ suꝑ nȩpietatis currendũ qua
m illo soliomnis spes & salus sine dubio consistit dicon¬
tȩ ꝓpheta. Indõ salutare meũ & gloria mea ds̃ auxi¬
lu mei & spes mea indõ est . DELICTIONIS STUDIC¬
nis In his eni quasi in quodã speculo homoseipsũ considera¬
re potest. qualissit ł quotendat. Lectio assidua purifi¬
eit animã timorẽ incutit gehennȩ ad gaudia sempit̾na
instigat legentes. Qui uult cũ dõ semꝑ ee frequenter de¬
b& orare & legere. Nã cũ oramus ipsicũ dõ loquimur
Cũ ue rolegimus ds nobiscũ loquitur. Geminũ conferedo¬
nũ lectio scarũ scripturarũ. siue quia lntellectũ m̃tis
erudit. seu quod amundi uanitatibus abstractũ hominẽ
ad amorẽ dĩ ꝑducit. Libor honestus est lectianis. & multũ

Expanded text:
periculo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei periculo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Similiter et in omni tribulationum angustia, spe ad solatium supernae pietatis currendum est, quia in illo solo omnis spes et salus sine dubio consistit, dicente Propheta: In Deo salutare meum et gloria mea: Deus auxilii mei, et spes mea in Deo est . nis. In his enim quasi in quodam speculo homo seipsum considerare potest, qualis sit, vel quo tendat. Lectio assidua purificat animam, timorem incutit gehennae, ad superna gaudia cor instigat legentis. Qui vult cum Deo semper esse, frequenter debet orare, et legere. Nam cum oramus, ipsi cum Deo loquimur; cum vero legimus, Deus nobiscum loquitur. Geminum confert donum lectio sanctarum Scripturarum, sive quia intellectum mentis erudit, seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Labor honestus est lectionis, et multum
Abbreviated transcription (Latin):
gat & proximũ Siforte quis lib& quae rat qui
sit praximus sciat omnẽ ap̃i anũ recte prexiu¬
mũ dici quia om̃s in baptismo filii dĩ scĩ fica mur
ut fr̃s simus spirita liter in caritate ꝑfecta. Nobi¬
lior est generatio spiritalis quam carnalis. Dequa
in euangelio ipsa uerita sait. Nisi quisre natus fuerit
homo quę sint prȩ ceptadĩ & eacustodiat quantũ ua¬
leat & sic se cognoscat caritatẽ habere dĩ. Quo aliqu
cuae ostendere dilectissime fili deuotioni nomino¬
timcurabo: ut paucis intollectis. facilius aliorum
uirtutes intelle gere ualeas. DE SBI
gentiũ doctordicens. Spes Pides Caritas tria
haec sunt. Maior aut his est caritas : Ne mo ig:¬
tur quã uis ingentipit catorũ pondere pri¬
cotidianis deprecari lacrimis. Quã recte sperare possunt
si ab actione prauioperis cessabunt. Ideonec ꝓpt̃ spem
ueniae ꝑseueranter peccare debemus. neq qui ads̃ iuste
pec catapunit ueniã desperare debemus. Sed utroq

Expanded text:
gat et proximum . Si forte quislibet quaerat quis sit proximus, sciat omnem Christianum recte proximum dici, quia omnes in baptismo filii Dei sanctificamur, ut fratres simus spiritualiter in charitate perfecta. Nobilior est generatio spiritualis quam carnalis, de qua in Evangelio ipsa Veritas ait: Nisi quis renatus Al., nhomo quae sunt praecepta Dei, et ea custodiat quantum valeat: et sic se cognoscat charitatem Dei habere. Quorum aliqua tuae ostendere, dilectissime fili, devotioni nominatim curabo, ut paucis intellectis  Al., perspectis facilius aliorum virtutes intelligere valeas. 130 gentium doctor, dicens: Spes, fides, charitas, tria haec: major autem his est charitas . Nemo igitur, quamvis ingenti peccatorum pondere prequotidianis deprecari lacrymis; quam recte sperare possunt, si ab actione pravi operis cessabunt. Ideo nec propter spem veniae perseveranter peccare debemus, neque quia Deus juste peccata punit, veniam desperare debemus: sed utroque
Abbreviated transcription (Latin):
fiddẽ dicenda est chatholicã: qui a sine fide inpassibu¬
eest placeredõ : Verebeatus qui& recte credendob
ui uit & beneuiuendo fidẽ rectam custodit igitur
sicut otiosa est fidessine operibus bonis itani hilpro fici
unt operabona si nefide recta. Vnde & beatus ia cobus
apłs dixit Quid proderit fr̃s mei sifidem quis dicat¬
se habere opeła autẽ non habeat : Num quid poterte fi¬
cuius excellentia alterius est temporis disputare quia
breui arum quod deman datisdi tibi pecististricto sermo¬
nefieri. profundissimas defide catholica rationes ex¬

Expanded text:
licam discenda est; quia sine fide impossibile est placere Deo . Vere beatus est, qui et recte credendo bene vivit, et bene vivendo fidem rectam custodit. Igitur sicut otiosa est fides sine operiunt opera bona sine fide recta. Unde beatus Jacobus apostolus dixit: Quid proderit, fratres mei, si fidem se quis dicat habere, opera autem non habeat? numquid potericujus excellentia est alterius temporis disputare; quia breviarium, quod de mandatis Dei tibi petisti districto sermone fieri, profundissimas de fide catholica rationes
Abbreviated transcription (Latin):
uera scientia : ueraq sapientia : Sapientia huius
scłi scultitia est apud dm̃ : Scienti auera estũ diabo l
sor uitio quod sunt peccatarecedere : Et sa pientia per¬
fecta est dm̃ colere. scđm mandatorũ illius ucritat̃: Quia bihis
duob: mandatis uitabeata ad quiritur. sicut psalmisto
ait : Deuerte amalo & fac bonũ:Nec &iã sufficit c̃ui¬
quã mala non facere: nisi&iam & bona facit. Necbona
facere : nisi etiam & mala ammit t. Oinisergo qui
sic sapiens estĩ procul dlubio beatus irit in aecernum:
Beata si qui demuita estĩcognitio diuinitatis: Cogniio

Expanded text:
 veraque sapientia, quia sapientia hujus saeculi stultitia est apud Deum . Scientia vera est a diaboli servitio, quod sunt peccata, recedere; et sapientia perfecta est Deum colere secundum mandatorum illius veritatem, quia in his duobus vita beata acquiritur, sicut Psalmista ait: Diverte a malo, et fac bonum . Nec etiam sufficit cuiquam non mala facere, nisi etiam bona faciat; nec bona facere, nisi etiam mala omittat. Omnis ergo qui sic sapiens est, procul dubio beatus erit in aeternum, beata siquidem vita est cognitio divinitatis; cognitio
Abbreviated transcription (Latin):
iuu pro uudere :ͥ neforte siet sacer dotis tordius
uoloerił efferre & populi nimis impedo m̃tis
mun di istius ocrupati. dedignentur inquirere:
impleatur illud quod scrip tum est. Mit tã inꝗt
famem interram: non famem panis. neq sitim

Expanded text:
ium providere: ne forte si et sacerdotes tardius voluerint offerre, et populi nimiis impedimentis mundi istius occupati dedignentur inquirere, impleatur illud quod scriptum est, Mittam, inquit, famem in terram; non famem panis, neque sitim
Abbreviated transcription (Latin):
Quae cum foris religioso habitu quasi pellioui um
conte gantur : uelut lupira paces intrinxecus esse
noscuntur : & serpentum uel uiperarum more
tandiufictam humilitatem habitucor poris demons¬
trari uidentur: quandiu nulla castigatione
corripiuntur. At ubi uelleuis ad monitio fuerit.
tune falsa humilitate remota. apparebit celata
suꝑbia: & tunc inueritate cognoscitur. quia
aliud proferebatur inore. Aliud abs condebatur
incorde. Falsa humilitas fingebat᷑ incorpore : &
superbi ae uirus trgebatur inmente. Haec ergo
omniatimentes potius quam de uolus sinis trum ali¬
quid sentientes cum omni humilitate & paterna
sollicitudine caritati urae sugigessimus. Ꝙideo
ante oculos uros tepidorum neglegentias ꝓferre
uolimusi nt & debonis que in uobis munere cliun
colbra sunt spintalitor puebbis manere cli

Expanded text:
Quae cum foris religiQuae cum foris religicontegantur, velut lupi rapaces intrinsecus esse noscuntur, et serpentum vel viperarum more tandiu fictam humilitatem habitu corporis demonstrare videntur, quandiu nulla castigatione corripiuntur. At ubi vel levis admonitio adfuerit, tunc, falsa humilitate remota, apparebit celata superbia; et tunc in veritate cognoscitur quia aliud proferebatur in ore, aliud abscondebatur in corde. Falsa humilitas fingebatur in corpore, et superbiae virus tegebatur in mente. Haec ergo omnia, timentes potius quam de vobis sinistrum aliquid sentientes, cum omni humilitate et paterna sollicitudine charitati vestrae suggessimus. Et ideo ante oculos vestros tepidorum negligentias proferre voluimus, ut de bonis quae in vobis munere divino collata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ecuslas ne detran quilitatr pacientia ꝑturb¬
sos faciuant nan fragare & que in pri mordus
pos uesionis sue relictis sc̃łi fluc tibus adquidnt
suenasterii confugerunt. Nunc nim o furore
sur lnȩ mipso portu procellis iracondig nautra¬
duncer ubantur. Istis talibus meligressunt autra
quiscdo ser uire uidentur Qiuamuleo melior
est lumilis coniugalitas : quam suꝑlia urrginitas
It plus laudabiles sunt qui se in medio pelago dos
aeddiliante custodiunt : quã .illi qui in portu nimis
uesgle gentia uel secularitate merguntur. Ecli¬
eis ergo sunt illȩ animȩ quae ita corsuũ. diuersis
uirtutum aromatibus xp̃o donante replere
oncendunt ut ex illorum ore numquam nuisi carrtas
feratur Asnde & sib act̃na pͥmia & alis p̃ be ant
sos conuer sationis ex empla. Sicut econtrario lo¬
felicoes sunt tiomuserse & omni latrimarũ fonte
iugende  ue namalis moribus corrum puntur
utexillarum orȩ uel indigna conuersatione . non
aep mediaimenta sed diaboli uenena ꝓcedant

Expanded text:
tate patientiae perturbatas, faciunt naufragare. Et quae in primordiis conversationis suae, relictis saeculi fluctibus, ad quietem monasterii confugerunt, nunc nimio furore superbiae, in ipso portu, procellis iracundiae naufragare probantur. Istis talibus meliores sunt illi qui saeculo servire videntur, quia multo melior est humilis conjugalitas quam superba virginitas. Et plus laudabiles sunt qui se in medio pelago, Deo auxiliante, custodiunt, quam illi qui in portu nimia negligentia vel securitate merguntur. Felices ergo sunt illae animae quae ita cor suum diversis virtutum aromatibus, Christo donante, replere contendunt, ut ex ore illarum nunquam nisi charitas feratur: unde et sibi aeterna praemia, et aliis praebeant sanctae conversationis exempla. Sicut econtrario infelices sunt, et miserae, et omni lacrymarum fonte lugendae, quae ita malis moribus corrumpuntur, ut ex illarum ore, vel indigna conversatione, non Christi medicamenta, sed diaboli venena procedant.
Abbreviated transcription (Latin):
tra istas durissimas capti uitates animat. auti¬
li ante dño quantum possumus repugnenus. &
otiosas fabulas quas etiam extra ȩccłam noxias
eẽ nouimus p̃cipue intra ȩccłam quasi uenena
diabolifugiamus: Et quetiens cumq dia conus
damauerit. ut aut in orati one genua flectere
aut benedictioni. inclinare capita debratis. eb¬
dienter hoc ec fideliter cum uera humilitatr
saciatis. ut et orando pectora ur̃a amalis omnib
lił erari & binedictionem accipiendo bonis
spiritalilis mere antur implerie Prestante dño¬

Expanded text:
tra istas durissimas captivitates animae, auxiliante Domino, quantum possumus repugnemus: et otiosas fabulas, quas etiam extra ecclesiam noxias esse novimus, praecipue intra ecclesiam quasi venena diaboli fugiamus. Et quotiescumque diaconus clamaverit ut aut in oratione genua flectere, aut benedictioni inclinare capita debeatis, obedienter hoc et fideliter cum vera humilitate faciatis; ut et orando pectora vestra ab omnibus malis liberari, et benedictionem accipiendo bonis spiritualibus mereantur impleri: praestante Do
Abbreviated transcription (Latin):
post abstinenti: itiam adgula postuigilias
a somno lentiã: post humilitatem ad supbiam
postoboedientiam ad contumatiã. post patientiuã
adiracondiam: uelut canis ad uomitum & uelias
sus reuercuntus adluxuria uolutabrũ : & ideo
quitalem se ẽẽ cognoscit: dum corrigenditem¬
pus est cum rugitu & gemitu. ad uulnus suꝑ bię
humilitatis medicamentum contendat apponere :
Contramurmurationis uel ira condiȩ uenenum
antidotum oboedientiae festin& accipere: &
ante quam anima sua ultis peccatis obnoxia dehac
luce discedat: remedium sibi indie necessi tatis
adquirat: Ꝙlam padisuae per suꝑbiam extinctȩ
humilitatis. & caritatis oleum dũ colligendi &
emendi tempus est p̃ parare contendat. ut in¬
er scãs uirgines accensa uirginitatis lampaila
inuas culo animȩ sua oleum caritatis exuber&:
Quia penitus uirginiss in corpore nil pro derit
sicaritas uel humilitas acorde disces serit

Expanded text:
post abstinentiam ad gulam, post vigilias post abstinentiam ad gulam, post vigilias ad somnolentiam, post humilitatem ad superbiam, post obedientiam ad contumaciam, post patientiam ad iracundiam, velut canis ad vomitum, et velut sues revertuntur ad luxuriae volutabrum. 3. Et ideo qui se talem esse cognoscit, dum corrigendi tempus est, cum rugitu et gemitu ad vulnus superbiae humilitatis medicamentum contendat apponere: contra murmurationis vel iracundiae venenum antidotum obedientiae festinet accipere. Et antequam anima sua multis peccatis obnoxia de hac luce discedat, remedium sibi in diem necessitatis acquirat, et lampadi suae per superbiam exstinctae humilitatis et charitatis oleum, dum colligendi et emendi tempus est, praeparare contendat, ut inter sanctas virgines accensa virginitatis lampade in vasculo animae suae oleum charitatis exuberet. Quia penitus virginitas in corpore nihil proderit, si charitas vel humilitas a corde discesserit.
Abbreviated transcription (Latin):
lu o boe disntes tepidi cum in primor dus con¬
mlsionns suac rrelraga scł conuersatione ad
tlitum scẽ relgionis anim feruenti con¬
fugerint & gratiam dĩ uacuantur it imnibꝰ
malis: Postea uero dum ꝑneglegentiã. acdes¬
diam non apponunt studium ut cum dĩ adiu¬
torio repleantur spiritalibus bonis. Dicia
quȩ discesserant inuenientes eos uacuos. cum
multiplici nequitia reme antes: Cum pellunt
eos redire aduomitũ : ut impleat᷑ in illis quod
scriptũ est: Sicut canis quando reuertitur ad
uomitũ suum odibilis fit. ita & pec cator quan¬
do reuertitur ad peccatũ suum: Deistis talibus
pliciti suptrantur: facta sunt eorum posteriora
peiora prioribus: Melius inquit fuerat illis
non cognos cere uiam iustitiur. quã post cognino¬
nem retror sum conuertis abeo quo l illis tradi¬
tum est scm̃ mandatum Contingit en ĩ illis illud
uiri pro uerbii: Cars reuersus aduomitũ suũ
& sus lota inuoluta łro luti: Haet illis aGienit qui

Expanded text:
bedientes et tepidi. Cum enim in primordiis conversionis suae relicta saeculi conversatione ad militiam sanctae religionis animo ferventi confugerint, per gratiam Dei vacuantur omnibus malis; postea vero dum per negligentiam ac desidiam non apponunt studium, ut cum Dei adjutorio repleantur spiritalibus bonis, vitia quae discesserant invenientes eos cum multiplici nequitia remeantes, compellunt eos redire ad vomitum; et impletur in illis quod scriptum est: Sicut canis quando revertitur ad vomitum suum odibilis fit, ita et peccator quando revertitur ad peccatum suum. De istis talibus plicati superantur, facta sunt eorum posteriora deteriora prioribus. Melius, inquit, fuerat illis non cognoscere viam justitiae, quam post cognitionem retrorsum converti ab eo quod illis traditum estveri proverbii: Et canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in volutabro luti . Hoc illis evenit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est: Quod procidens interram ita orauerit.
ut abeo gut tȩ sanguinis stilla uerint: Quid enim in¬
digebat xp̃s ut taliter supplicaroe: Nonille quie¬
quam indigebat: sed nobis exem plo suo orationis
remedia preparabat : Orat miscđa & non orat
miseria: Orat caritas & non humiliatur: iniqui¬
tas. Prostratus interram orat medicus & rier in¬
clinatur egrotus: Orat innocentia & nonorat
ne quitia : Orat qui percatũ nonfecit. nec dolus
inuentus est inore eius & non prosternitur mul¬
tis poc catis obnoxis Orat iudex & de siderat
parcere : & non orat reus ut indul gentiam inere¬
atur accipere Orat iudicaturus. & orare disso¬
mulat iudicandus: Nonergopigeat. si ln fit nita
non prohibet: ut se unus quisq inter ratipros uui

Expanded text:
Evangelio scriptum est, quod procidens in terram ita oraverit, Evangelio scriptum est, quod procidens in terram ita oraverit, ut ab eo guttae sanguinis stillarent . Quid enim indigebat Christus ut taliter supplicaret? Non ille quidquam indigebat, sed nobis exemplo suo orationis remedia praeparabat. Orat misericordia, et non orat miseria, orat charitas, et non orat iniquitas. Prostratus in terra orat Medicus, et non inclinatur aegrotus. Orat innocentia, et non orat nequitia: orat qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus; et non prosternitur multis peccatis obnoxius. Orat Judex, et desiderat parcere; et non orat reus, ut indulgentiam mereatur accipere: orat judicaturus, et orare dissimulat judicandus. Non ergo pigeat, si infirmitas non prohibet, ut se unusquisque in terram prostratu
Abbreviated transcription (Latin):
bere : Auer tat hoo ds̃ a sensibus xpi anis Apse
periculosius peccat. qui se grauiter pet carsistm
partat y fi runo maxine in pugnatio nẽ sastmae.
quandose in pugnari nonsentit: Seddicit aliquis
Quis est qui se pet catorem cẽ non ere gatiert sinaui
dubio ille sepetcatũ graue haberi non credit:
qui prostratus aut in curuatus. animȩ suae rr¬
ditur: multis petcatis ac neglegentis anima sor¬
turis nec inclinore capita uolunt .  Sraliquid sibi
sutis neressariũ Aut ag̃e Aut auidiato uut abali¬
quer potenti persona expeterent dutrũ ftante
de ererto capite neglegenter & tepide snpplics¬
run is Remterrenam abhomine terre no pt iui¬
namis & pro peusq ad terram nos humiliter ind¬
nomuse & adõ remissionem peccatori et aeteroa
su quiem inquirentes : nec capita nra inclinart
nidisconur Nonita legimus debeato nebiare
hulo sto uel exteris scis de quibus legitur. quo d fre¬
iutuonr prostrati interrã. Addm̃ dum omnocoste¬

Expanded text:
bere. Avertat hoc Deus a sensibus christianis. Ille bere. Avertat hoc Deus a sensibus christianis. Ille periculosius peccat, qui se graviter peccare non putat: et tunc maxime impugnationem custinet, quando se impugnari non sentit. Sed dicit aliquis: Quis est qui se peccatorem esse non credat? Sine dubio ille se peccatum grave habere non credit, qui prostratus aut incurvatus animae suae reditur, multis peccatis ac negligentiis anima sorec inclinare capita volunt, si aliquid sibi satis necessarium aut a judice aut ab aliqua potenti persona expeterent, utrum stantes et erecto capite negligenter et tepide supplicarent. Rem terrenam ab homine terreno quaerimus, et prope usque ad terram nos humiliter inclinamus: et a Deo remissionem peccatorum et aeternam requiem inquirentes, nec capita nostra inclinare dignamur. Non ita legimus de beato Elia et Elisaeo vel caeteris sanctis, de quibus legitur quod frequenter prostrati in terram, ad Deum cum omni con
Abbreviated transcription (Latin):
et omni modis obseruandum: Instate orationi uigi¬
lantes in ea : & iterũ: Sine intermissione orata
in omnibus grãs agrte: Et dñs: Vigilate inquit
& orate ne in tretis in temptationem : Etiterii
Oporta semper orari & nondeficere : &idtor
qui pro aliqua infirmitate non potest genua fleo¬
tere uel dorsum curuare: Q caput non pigeat
inclinare : Considerans ꝑ hanc humilitatem pub¬
li canim illũ dĩ miscđam consecutum: quiadcalũ
oculos lruare non audebat. sed inclinato in terrã
capite pectus tundebat. & pec cata intus inclusa
quasi iudex seuissimus uerberabat. & ideo me¬
ruat utde eo dñs dicere dignarrtur: De cendit
hbublicanus iustificatus indomũ suam magis quã
ille pharisers : Quia omnis quise exaltat humilit¬
bitur et quise ⁊ humiliat exaltabitur: Exemplũ
etiam ipsius fariser considerandum est ecurrot¬
dũ nep eo quod stans orabat: ideo non menitro
audiri : Sed fortȩ sunt aliqui qui ideo ienua nolut
flectere: qui a se credunt peccata gra iita non ba¬

Expanded text:
et omnimodis observandum, Instate orationi vigilantes in ea ; et iterum, Sine intermissione orate, in omnibus gratias agite . Et Dominus, Vigilate, inquit, et orate, ne intretis in tentationem ; et iterum, Oportet semper orare et non deficere . Et ideo qui pro aliqua infirmitate non potest genua flectere vel dorsum curvare, vel caput non pigeat inclinare; considerans per hanc humilitatem Publicanum illum Dei misericordiam consecutum, qui ad coelum oculos levare non audebat, sed inclinato in terram capite pectus tundebat, et peccata intus inclusa quasi judex severissimus verberabat: et ideo meruit ut de eo Dominus dicere dignaretur, Descendit hic Publicanus justificatus in domum suam magis quam ille Pharisaeus: quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur . Exemplum etiam ipsius Pharisaei considerandum est et timendum; ne pro eo quod stans oraverit, ideo non meruerit exaudiri. flectere, quia se credunt peccata gravia non ha
Abbreviated transcription (Latin):
cor poraliter de aeccłȩ conuentu repellere: in ipsa
&otio sis stud& sermonibus occupare : ut nobis
plmanes & uacuas. Aut forte & itiam mordaces
c&lo cutiones acsordidas iactationes diuinȩ let¬
tionis fructum. uel orationis reme dium possit
Aufirre Iut cose por̃e tantum uide amur in ȩecła
sani et eor de uel cogitatione longr acons¬
pert diuine mauestatis abscedere : Etideo quan¬
tiuia possumus cumdĩ ad iutor õ contra illi us
insidias re pugnemus scđm illud qđ at beatus
uułs petrus: Aduer sarius ur̃ diabolus tamquã
leo rugiens circuit quȩ rensquem deuorit

Expanded text:
corporaliter de Ecclesiae conventu repellere, in ipsa corporaliter de Ecclesiae conventu repellere, in ipsa t sermonibus occupare; ut nobis per inanes et vacuas, aut forte etiam mordaces collocutiones ac sordidas cogitationes, divinae lectionis fructum vel orationis remedium possit auferre: ut corpore tantum videamur in ecclesia stare, et corde vel cogitatione longe a conspectu divinae majestatis abscedere. Et ideo quantum possumus, cum Dei adjutorio contra illius insidias repugnemus, secundum illud quod ait beatus apostolus Petrus, Adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit
Abbreviated transcription (Latin):
rere uel p̃bere cognoscimus. dum uerbũ dĩ
nec ipse audit : nec alios audire ꝑmittit: Quien
talis est: & pro sua & ꝓ ali orum destructione.
in die iuditii redditurus est rationem: icut
enim fideliter psallentes. & humi liter suppli¬
cantes. & ꝓ se & pro aliis quibus exem pluĩ uitae
p̃buerint accepturi sunt gloriã. ita illi qui
econtrario nonȩ dificationis sed destructionisuirt
poenam: Qui psallere dissi mulat: ueltace. & si¬
lentium p̃beat. ut si se non aedificat. uel alios exem¬
plomalo non destruat. Quia timendum est illud
qđ dñs in euangło dicit : Omne uerbum gtiosum qđ¬
cumq locuti fuerintꝰ homines. reddent deeo rati¬
onem indie iudicii: Rogo ups frĩ si extra ȩccłam
occupariotiosis sermonibus malum est : quid puta¬
enimfr̃s lom̃i tunc maxime impugnare nos con¬
sue uit : quando nos contrase spiritalibis armis
p̾paratos er̃ cognouerit: & quia nos nom potest

Expanded text:
rere vel praebere cognoscitur, dum verbum Dei rere vel praebere cognoscitur, dum verbum Dei nec ipse audit, nec alios audire permittit. Qui enim talis est, et pro sua et pro aliorum destructione in die judicii redditurus est rationem. Sicut enim fideliter psallentes et humiliter supplicantes, et pro se et pro aliis, quibus exemplum vitae praebuerint, accepturi sunt gloriam; ita illi qui e contrario non aedificationis, sed destructionis exem sunt poenam. Qui psallere dissimulat, vel taceat et silentium praebeat; ut si se non aedificat, vel alios exemplo malo non destruat: quia timendum est illud quod Dominus in Evangelio dicit, Omne verbum otiosum quodcumque locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Rogo vos, fratres, si extra ecclesiam occupari otiosis sermonibus malum est; putaenim, fratres charissimi, tunc maxime impugnare nos consuevit, quando nos contra se spiritualibus armis praeparatos esse cognoverit: et quia nos non potest
Abbreviated transcription (Latin):
ad accipiendam benedictionem humiliter mneli¬
duunt Quasi ualles faciunt : dum ipsi pluuiam
diuine benedictionis accipiunt : & impletur in
pis illud quod scriptum est: Omnis uallis impli
itus.s & omĩnis mons & collis humiliabitir
Qudest omnis uallis im plebitur . usi omis qͥ se
humiliat ex altabitur: Quid est mons & collis humilia¬
binur. nisi qui se exaltat deprimetur: Ipsitamen in
oratione genua flectere. uel capita sua benedic¬
tioni dissimulant inclinare. quistantes inȩccła
magis eligunt uerbo sari quã ꝓsallere: Unde ergo¬
uos fr̃s ad monitiones. immo p̃ces nras libenter sit̃
consueiustis accipite : & uenientes adȩccłam hoc
solum quod in ȩccła fieri expedit agite. id est
Aut orate. aut psallite. ut & orando peccatorũ
ueniam accipere & psallendo ad spiritalem
possitis laetitiam peruenire: Quienĩ in eccła in¬
ertibus & congrus fabulis occũpatur : quasi ue¬
nenum & gladium reliquis hominibus eũ inge¬

Expanded text:
ad accipiendam benedictionem humiliter incliad accipiendam benedictionem humiliter inclinantes, quasi valles faciunt, ipsi pluviam divinae benedictionis accipiunt: et impletur in eis illud quod scriptum est, Onis mons et collis humiliabitur . Quid est, Omnis vallis implebitur; nisi, Omnis qui se humiliat, exaltabitur? Quid est, Mons et collis humiliabitur; nisi, Qui se exaltat, deprimetur? Ipsi tamen in oratione genua flectere, vel capita sua benedictioni dissimulant inclinare, qui stantes in ecclesia magis eligunt verbosari quam psallere. 6. vos, fratres, admonitiones, imo preces nostras, libenter, sicut consuevistis, accipite; et venientes ad ecclesiam hoc solum quod in ecclesia fieri expedit, agite: id est aut orate aut psallite; ut et orando peccatorum veniam accipere, et psallendo ad spiritualem possitis laetitiam pervenire. Qui enim in ecclesia ineptis et incongruis fabulis occupatur, quasi venenum et gladium reliquis hominibus inge
Abbreviated transcription (Latin):
qua quamego dabo non sitiet umquam sedfidis
ineo fons aquȩ silientis inutiam aeternã: dtt
ergo fontem fideliter currit: qui cumq: od eicłan
fideliter uenit: Sod sicut defonte cerrono . q
corporali fluuio non potest aliquis bibere sise nolu¬
sluuio nemo aquam uiuam haurirepoterit nisi
sehumiliter inli nare uoluerit : Propter illud qđ
seriptum et : Ds superbis resistit humilibus aut dat
grãm: E illud simul admoneo frs̃ dem̃i : quotiens
dia conus damauerit. ut uos benedictionibus humi¬
Naret debeatis. & corpora & capita fideliter in¬
clinetis Quia benedictio uobis lica ꝑ hominem
teincanen ab homineditur: Noc ad tendatis si for¬
quutrgle gens est qui exhib& sed addm̃ respicite
qustrans mit tit: Bendictio enim quȩ uobis dat᷑
rosio pluuia caclestis eẽ cognoscitur: Sicenĩ
ã morses ait : Ex peccetur sicut pluuia eloqui¬
nosre uni.⁊ & sicut ros uerbameo : & obtime
postis fr̃s : quia pluuia simontem nimis ereetũ
inuereiii : cito inuallem decurrit: E ideo qͥ se

Expanded text:
o dabo, non sitiet unquam: sed fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . Ad istum ergo fontem feliciter currit, qui ad ecclesiam fideliter venit. Sed sicut de fonte terreno et corporali fluvio non potest aliquis bibere, si se noluti Spiritus fluvio nemo aquam vivam haurire poterit, nisi se humiliter inclinare voluerit; propter illud quod scriptum est, Deus superbis resistit, humilibus autem dat grdiaconus clamaverit ut vos ad benedictionem humiliare debeatis, et corpora et capita fideliter inclinetis; quia benedictio vobis, licet per hominem, non tamen ab homine datur. Nec attendatis si forte negligens est qui exhibet; sed Dominum respicite qui transmittit: benedictio enim quae vobis datur, ros et pluvia coelestis esse cognoscitur. Sic enim et Moyses ait: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum, et sicut ros verba mea . Et optime nostis, fratres, quia pluvia si montem nimis erectum invenerit, cito in vallem decurrit. Et ideo qui se
Abbreviated transcription (Latin):
te sulento uelis aliquẽ in causam netes saria alli pare
d subito a uersus abillo media inter locutionea
tisii ptaidliquibus truelis occupare scurilita¬
tubis qualemte putas iniuriam illi persone
cum qua loque laris inferre: Quomodo cono
cumilius iracondiam commo ueriso lerg
Siergo
cura honine loquentes tota intentione animi la¬
horamus neali ud cogitantes illi cumquoloqui¬
rauro inurim facere uid eamuti umdo io

Expanded text:
ersonam velles aliquam causam necessariam allegare, ersonam velles aliquam causam necessariam allegare, et subito aversus ab illo, media interlocutione disrupta, aliquibus te velles occupare scurrilitatibus; qualem te putas injuriam illi personae cum qua loquebaris, inferre? quomodo contra te illius iracundiam commoveres? Si ergo cum homine loquentes, tota intentione animi laboramus, ne aliud cogitantes illi cum quo loquimur injuriam facere videamur; cum Deo in
Abbreviated transcription (Latin):
uel gemitus audiatur. Nam oratio nr̃a talis
esse deb& : qualis fuisse legitur scaẽ annȩ matris
beatisa muelis. Sicenim de illa scriptũ est. Quia
flens orabat. & labia eius tantum modo mouebant᷑.
& uox penitus non audiebatur. Audiant haec
omnes & imitentur. Pretipueilli quiita alta
garrulitate sine ulla uere condia cum strepitu
uocis orant: ut uixtase orare alios non per mit¬
tant. Ore mus ergo sicut dixi cum suspirio.
rugitu ul gemitu: scđm illũ ꝓpheticũ. Rugi¬
ebam agemitu cordismei. Oremus inquã no
uoce sonante : sed conscientia addm̃ elamantt¬
Drantes aut̃ fr̃s Remi quantum possumus. ad¬
lo uante dño labore mus ut nulla nolus ex tranea
cogitatio subripere possit. Nefortealiud ha¬
beamus incorde & aliud ꝓferamus exore. Ne
forte dũ lingua dm̃ rogatꝰ cogitatio in rebus
uariis occupata ab oratione. sensudiscedat . &
inde ad quirat peccatum unde potuit haberi
terme d iurl Sienim apud aliquem. personam po¬

Expanded text:
vel gemitus audiantur. Nam oratio nostra talis vel gemitus audiantur. Nam oratio nostra talis esse debet, qualis fuisse legitur sanctae Annae matris beati Samuelis. Sic enim de illa scriptum est, quia flens orabat, et labia ejus tantummodo movebantur, et vox penitus non audiebatur . Audiant haec omnes et imitentur, praecipue illi qui ita alta garrulitate sine ulla verecundia cum strepitu vocis orant, ut juxta se alios orare non permittant. Oremus ergo, sicut dixi, cum suspirio, rugitu vel gemitu, secundum illud propheticum, Rugiebam a gemitu cordis mei . Oremus, inquam, non voce sonante, sed conscientia ad Deum clamantratres charissimi, quantum possumus, adjuvante Domino laboremus, ut nulla nobis extranea cogitatio subrepere possit; ne forte aliud habeamus in corde, et aliud proferamus ex ore: ne forte dum lingua Deum rogat, cogitatio in rebus variis occupata ab oratione sensu discedat; et inde acquirat peccatum, unde potuit habere remedium. Si enim apud aliquam potentem p
Abbreviated transcription (Latin):
nentes pericula multo. Interdum &iã famem
usitim amarissimam tolitantes Sed hȩc omĩa
lipatienter sufferunt  propter subsiantiam
peraturati Et nos quare pigrat uigilari ꝓpt̃
turans aeternam &ideo rugo uos ut & ma¬
isius ueniatis. & cum ueneritis magis orare
ue l psillate quam otiosis uos uel secularibus stui¬
deatis fabulis occupare. Quienim adcieniens
nisse quia duonse in fructuosis fabulis occũ pat.
nec ipse psillit. necaliospsallere Aut lectiones di¬
uinas audire permutet. Quitalis est: & sicũ
par uopeccato adȩccłam uenit. cum maiori ad
domũ propriam redit. Quia ibi seuerbosando
studuit uulnerare. ubipsallendo uel orando
& sibi & aliis medicamenta potuit pro uidere
Ante omiã fr̃s kmĩ quotiens orationi in cũbimꝰ
cumsilentio & quiete supplica redõ debemus
Quia qui cumq: uoluerit cum alta uoce orare
omnibus iuxta se stantibus oratio nisufructum
uidetur auferre. Rugitus tantum & suspiria

Expanded text:
nentes pericula multa, interdum etiam famem nentes pericula multa, interdum etiam famem ac sitim amarissime tolerantes; sed haec omnia illi patienter sufferunt propter substantiam perituram: et nos quare pigeat vigilare propter vitam aeternam? Et ideo rogo vos, ut et maturius veniatis, et cum veneritis, magis orare vel psallere, quam otiosis vos vel saecularibus studeatis fabulis occupare. Qui enim ad ecclesinisse: quia dum se infructuosis fabulis occupat, nec ipse psallit, nec alios psallere aut lectiones audire permittit. Qui talis est, etsi cum parvo peccato ad ecclesiam venit, cum majori ad domum propriam redit: quia ibi se verbosando studuit vulnerare, ubi psallendo vel orando et sibi et aliis medicamenta potuit providereatres charissimi, quoties orationi incumbimus, cum silentio et quiete supplicare Deo debemus: quia quicumque voluerit cum alta voce orare, omnibus juxta se stantibus orationis fructum videtur auferre. Rugitus tantum et suspiria
Abbreviated transcription (Latin):
deur̃is profectibus frequenstius gaudeamus.
tamen sunt aliqua de quibus urã caritas debȩat
admoneri : & ideo rogo ut suggestionem nram
sicut consue uisti: libenter accipiatis. Gaudeo fr̃s
dilectis simi & dõ gratias ago quia uos ad audue¬
dis lecciones diuinas uideo ad ȩcclesiam fidelites
currere. Sed siet pro fectum ur̃m & gaudium
nr̃m complere ad integrum uultis. maturius con¬
uenire debeatis. Nam intam ꝓ lixis noctibus. quẽ
non infirmitas detinet: non sine reatu animȩ suae
tardius ad et clesiam uenit. Rogo uos fr̃s si sutores
Artifices. fabri. uel re liqui artifices maturius
uigilant. ut possint corpori necessaria prouidere
nos de bemus ante lucem ad ȩccłam surgere . ut
peccatorum indulgentiam mere amur accipere
inegotiato res uigilare solent ꝓlucro pecuniae
nos quare non uigilamus ꝓ amore uite ꝑ pecuae
Interdũ aliqui uentis se tem pestatibus quȩ com¬
mittunt & nauigant ab oriente usq ad occi¬
dentẽ & ab occidente usq adorientem susti¬

Expanded text:
 profectibus frequentius gaudeamus; tamen sunt aliqua de quibus vestra Charitas debeat admoneri: et ideo rogo ut suggestionem nostram, sicut consuevistis, libenter accipiatis. Gaudeo, fratres dilectissimi, et Deo gratias ago, quia vos ad audiendas lectiones divinas video ad ecclesiam fideliter currere: sed si et profectum vestrum et gaudium nostrum complere ad integrum vultis, maturius convenire debetis. Nam in tam prolixis noctibus, quem non infirmitas detinet, non sine reatu animae suae tardius ad ecclesiam venit. Rogo vos, fratres, si sutores, aurifices, fabri, vel reliqui artifices maturius vigilant, ut possint corporis necessaria providere; nos non debemus ante lucem ad ecclesiam surgere, ut peccatorum indulgentiam mereamur accipere? Si negotiatores vigilare solent pro lucro pecuniae; nos quare non vigilemus pro amore vitae perpetuae? Interdum aliqui ventis se tempestatibusque committunt, et navigant ab Oriente usque ad Occidentem, et ab Occidente usque ad Orientem, susti
Abbreviated transcription (Latin):
nobis indulgentiam donare dignetur. Qideo¬
dulcissimi fr̃s. Iterum atq iterũ rogo sifien
potest. ut istas captiuitates animȩ ad integrũ
possitis euadere. Velquantum possumus : au¬
xiliante dño laboremus. ut eas uel tardius in cur¬
rere uideamur. Ne forte per negle gentiam
dum orantes aliud cogitamus. inde apud dm̃
inueniamus offensam. unde potuerimus adqui¬
rere gram̃. Oremus ergo fr̃s non solum pro
nobis sed etiam pro omnibus ubi cumq sint
xpi anis. Nec solum proamicis sed es iam pro
inimicis dĩ misericordiam dep̃cemur. & q
beatus apłs dicit. Quidoremus sicut oport&:
nescimus. Hoc semper & pronobis. & pro
omnibus aliis supplicemus. ut nobis ds̃ hocdig¬
netur concedere quod no utt nrãe Animae
conuenire. Ante omnia fr̃s. orationem do¬
minicam in oratione dicamus. Quia sine dubio
libenter orationem exaudit: quam ipse ꝓ in¬
effabili sua benignitate instituit. Haec ergo

Expanded text:
nobis indulgentiam donare dignetur. nobis indulgentiam donare dignetur. dilectissimi fratres, iterum atque iterum rogo, si fieri non potest ut istas captivitates animae ad integrum possitis evadere; vel quantum possumus, auxiliante Domino, laboremus, ut eas vel tardius incurrere videamur: ne forte per negligentiam dum orantes aliud cogitamus, inde apud Deum inveniamus offensam, unde potueramus acquirere gratiam. Oremus ergo, fratres, non solum pro nobis, sed etiam pro omnibus, ubicumque sint, Christianis: nec solum pro amicis, sed etiam pro inimicis Dei misericordiam deprecemur. Et quia beatus Apostolus dicit, Quid oremus, sicut oportet, nescimus ; hoc semper et pro nobis et pro omnibus aliis supplicemus, ut nobis Deus hoc dignetur concedere, quod novit nostrae animae convenire. Ante omnia, fratres, orationem dominicam in oratione dicamus: quia sine dubio libenter orationem exaudit, quam ipse pro ineffabili sua benignitate instituit. Haec ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
ripitur :: utforum cogit&. Siforum cogitat:
furum adorat. Subripitur illi ut domum quã
fabricat. aut reparat. Ante oculos proposu¬
erat. Quod ante oculos habuerit: hoc adorat
Forte uineas. authortum. aut aliud aliquid
cogitat. quod ante cordis oculos ꝓposuerat.
hõc hu illa orati one prodõ adorat. Ticeo
demalis & forte etiam turpidus cogitationi¬
ut lingua quasi cum deo loquatur & tota ani¬
nii latentio adter ram et parietes uella pides
dipigaturre eẽ susta quae licite alio tẽ pore
uel cogitare possumus uel uidere: nimis durũ
est si nobis inoratione subripiant: putas illa
qur otiam aliotpr̃ inlicite cogitantur quan¬
dum nulierit siea in oratione positi cogitemꝰ:
desi sicupiditatem: si odium si iracondiam Aut
inuriam: uel adulteria & cetera hissimilia
hnebinati ad oratiunẽ ante cordis nr̃i oculos
suantuae dnm̃ dep̃cemur ut nos ał ista iudi¬
ficatione demonum liberare & petcatonĩ¬

Expanded text:
ripitur ut forum cogitet: si forum cogitat, ripitur ut forum cogitet: si forum cogitat, forum adorat. Subripitur illi ut domum quam fabricat aut reparat, ante oculos proponat: quod ante oculos habuerit, hoc adorat. Forte vineas aut hortum aut aliud aliquid cogitat: quod ante oculos cordis proposuerit, hoc in illa oratione adorat. Taceo de malis et forte etiam turpibus cogitationiut lingua quasi cum Deo loquatur, et tota animi intentio ad terram et parietes vel lapides dirigatur. Et si ista quae licite alio tempore vel cogitare possumus vel videre, nimis durum est ut nobis in oratione subrepant; putas illa quae etiam alio tempore illicite cogitantur, quantum mali erit, si ea in oratione positi cogitemus; id est, si cupiditatem, si odium, si iracundiam, aut luxuriam, vel adulteria et caetera his similia inclinati ad orationem ante cordis nostri oculoscientiae Dominum deprecemur, ut nos ab ista ludificatione daemonum liberare, et peccato
Abbreviated transcription (Latin):
tis casi ruares tatem peccatorum nr̃o rum mise¬
i mnis captiuis sensibus huc illuc q dis coneribe¬
& infelicem mentem multis occupationibus
Aconspectu diuine maieftatis abstra here. &
ideo unus quisq: Antequam in oratione ꝓcũ bat.
omnes cogitationes suꝑ fluas ab animi sui inten¬
tione dõ auxili ante repellat. ut ani manrã
laticas cogitationes longrdis pergat. ut sole uir¬
iduertit. Hoc sibi prodõ conftituit. & hoc qua¬
sidm̃ habere. & quasidnm̃ uidebitur ad orare
Quȩres dnm̃ dilectissimi: nimi um mihi. aliquoti¬
ens intolerabilem dolorem incutit & tremorẽ
cum in ipsaorationis intentione. mens addiuer¬
sas occupationes scłi rapitur. Et cum uidetur
aliud aFre longe: alibi agnoscitur cogita¬
tione discedere quasisit aliquid quod plus co¬
gitare debeamus. Quan do cumdõ loquimur
nilnobis aliud est cogitandum nisi uttocor de &
toto animo. & rota mente peccatorum hoe¬
dulgentiam. & dĩ gram̃ debeamus expetisub
Verbi gratia cui cumq in oratione furte sub¬

Expanded text:
estatem peccatorum nostrorum misecimus captivis sensibus huc illucque discurrere, et infelicem mentem multis occupationibus a conspectu divinae majestatis abstrahere? Et ideo unusquisque, antequam in oratione procumbat, omnes cogitationes superfluas ab animi sui intentione, Deo auxiliante, repellat: ut anima nostrlaticas cogitationes longe dispergat; ut solae viritat, hoc sibi pro Deo constituit, et hoc quasi Deum habere et quasi Dominum videbitur adorare. Quae res, dilectissimi, nimium mihi aliquoties intolerabilem dolorem incutit et tremorem, cum in ipsa orationis intentione mens ad diversas occupationes saeculi rapitur: et cum videtur aliud agere, longe alibi cognoscitur cogitatione discedere; quasi sit aliquid, quod plus cogitare debeamus. Quando cum Deo loquimur, nil nobis aliud est cogitandum, nisi ut toto corde et toto animo et tota mente peccatorum indulgentiam et Dei gratiam debeamus expetere. Verbi gratia, cuicumque forte in oratione sub
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s lem̃i. ut quotiens cumq iuxta altare
indieicis oratur. Aut oratio diacono clamante
indicitur. non solum corda sedetia corpora
fideliter inlinetis : Namdum froquenter
sim oporte & diligenter adtendo die cona
opuuitu flectamus genua macimam parsorio¬
popula uelut colum nas eree tas stare pnspicio
quod nepianis dum inȩccła oratur omon sp ato
nos ilia conus lamat  Qidro rtinas sidl ro¬

Expanded text:
rissimi, ut quotiescumque juxta altare a clericis oratur, aut oratio diacono clamante indicitur, non solum corda, sed etiam corpora fideliter inclinetis. Nam dum frequenter, sicut oportet, et diligenter attendo, diacono clamante, Flectamus genua; maximam partem velut columnas erectas stare conspicio: quod Christianis dum in ecclesia oratur, omnino nec vos diaconus clamat. Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
aquae sed audi uerbum dĩ Credimus tamen de
dĩ miscđa quod ita & nobis studium legendi uel
predicandi. & uobis studium audiendi pry̧stare
dignabitur : ut ante tribunal xeterni iudicis.
et nos de predicationibus nr̃is bonam possimus
rationem reddere. ł& uos probenigna oboedientia
& bonorum operum perseuerantia. ad aeterna
ualeatis premia peruenire Prastante dño nr̃o

Expanded text:
aquae, sed audiendi verbum Dei . Credimus tamen de Dei misericordia, quod ita et nobis studium legendi vel praedicandi, et vobis audiendi desiderium praestare dignabitur, ut ante tribunal aeterni Judicis et nos de praedicationibus nostris bonam possimus reddere rationem, et vos pro benigna obedientia et bonorum operum perseverantia, ad aeterna valeatis praemia pervenire: praestante Domino
Abbreviated transcription (Latin):
icut enĩ scã ac spiritalis animae feruore cari¬
tatis accense spũ scõ aguntur. et ad omne opus
banũ iugiter p̃parantur. Scđm illud quodapłi
ait. Quot quot spũ dĩ aguntur. hisunt filu
dĩ Ita e contrario neglegentes Accepidi ab illo
contrario spũ possidentur : de quoscriptum est
ũ cacierit sp̃s inmundus ab homine uadit per
loca arida. querit requiem & non inuenit
sess careuerinus ihuenit domum siã uacuams
sos oeqs ioris datp e adducit secũ alios seprem
ii nse quioresses eterunt noiissimaoominis¬

Expanded text:
Sicut enim sanctae ac spiritales animae fervore chariSicut enim sanctae ac spiritales animae fervore charitatis accensae Spiritu sancto aguntur, et ad omne opus bonum jugiter praeparantur, secundum illud quod Apostolus ait: Quotquot spiritu Dei aguntur, hi sunt filii Dei ; ita econtrario negligentes et tepidae ab illo contrario spiritu possidentur, de quo scriptum est: Cum exierit immundus spiritus ab homine, vadit per loca arida, quaerit requiem et non invenit; postea revertens invenit domum suam vacuam et scopis mundatam, et adducit secum alios septem spiritus nequiores se, et erunt novissima
Abbreviated transcription (Latin):
in exem plo ꝓ ponit᷑ ac p̃parat. utdũ illos sim plices
quiqeesminus sollicĩ imitantur : diuersis laquȩ is
uel retibus capiantur. Isti tales nonsolũ prose.
sed etiam proaliis quos exemplis male conuersa¬
tionis debono hamilitatis & oboedientia reuo¬
cauerint: rationem sunt indieiuditu reddituri.
Antiquus enim hostis qui bonis semꝑ inuidere
gconsueuit primũ seruos uel ancillasdĩ quos tepi¬
dos ac neglegentes eẽ cognouerit. ꝑsuad& onosis
fabulis occupari. murmurando. uel detrahendo.
& ancontum aam̃ ꝓuocare. & ad audi enlã
lictionẽ ar dissimos reddere. &cum ineorum
cordibus uelut callum. & ut itadixerim scoriam
teporis induxerit: adque lib& maliopera sibi ets
facit p̃ paratos. & omnib: uiti is. bieiglegenti is in¬
feliciter ser iure compellit. Scđm illud qđ ueritas
dicit. Quifacit peccatũ. seruus est peccati. t a
quo qui superatur: eius & seruus efficistur.

Expanded text:
in exemplum proponit ac praeparat, ut dum illos simplices in exemplum proponit ac praeparat, ut dum illos simplices quique et minus solliciti imitantur, diversis laqueis vel retibus capiantur. Isti tales non solum pro se, sed etiam pro aliis, quos per exemplum malae conversationis de bono humilitatis et obedientiae revocaverint, rationem sunt in die judicii reddituri. Antiquus enim hostis, qui bonis semper invidere consuevit, primum servos vel ancillas Dei, quos tepidos ac negligentes esse cognoverit, persuadet otiosis fabulis occupari, murmurando vel detrahendo ad contumaciam provocare, et ad audiendam lectionem tardissimos reddere, ut cum in eorum cordibus velut callum et, ut ita dixerim, scoriam teporis induxerit, ad quaelibet opera mala sibi eos faciat praeparatos, et omnibus vitiis vel negligentiis infeliciter servire compellat, secundum illud quod Veritas dixit: Qui facit peccatum, servus est peccati. Et a quo quis superatur, ejus servus efficitur .
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo militare. A stutus enim et crudelis
hastis diabolus calliditate ueteris arti ficii.
ac multi formis ingenii. Animas quas semel
ꝑsuasione nequissima desides actepidas uel
ue sicrintes esfeseriir &tiam in aliorum sub¬
ungtumeftiu atenamcalidus esses aut frigi dus
tiam uer so prtabsenim animas e adino biedien¬
uan uel se peebiam preparatas. dabolus ootlien
ents anirias aprat se ce p̃rarat quo modo aucr¬
rites facere solent qui columlus quas prius cepe¬
relique cr̃cande  suf dis faciunt ut dums aduas
ribiaue columbe cumuenerint p̃ paatisreaibi
clpontur cita etiam hostis antiquis de tepidis
clericisi a neglegentibus monachis uel desiddiosis
uir ienibus exercere consueuit : &cũ ineis ocilib¬
patientiar clauserit. Inemq compunctionis
uliflammam uerȩ caritatis extinxerit. & deso
habitu religionis ꝑsuaserit glariari : sicut lam
dixi adaliorum ꝑditionem uelut indices ros

Expanded text:
diabolo militare. Astutus enim et crudelis diabolo militare. Astutus enim et crudelis hostis diabolus, calliditate veteris artificii ac multiformis ingenii, animas quas semelrsuasione nequissima desides, tepidas, ac negligentes effecerit, etiam in aliorum subscriptum est: Utinam calidus esses aut frigidus! edientiam vel superbiam praeparatas diabolus omni anctas animas aptat ac praeparat; quomodo aucupes facere solent, qui columbas quas primum ceperint excaecant et surdas faciunt; ut dum ad illas reliquae columbae conveniunt, praeparatis retibus capiantur. Ita etiam hostis antiquus de tepidis clericis, et de negligentibus monachis, vel desidiosis virginibus exercere consuevit: et cum in eis oculae clauserit, ignemque compunctionis vel flammam verae charitatis exstinxerit, et de solo habitu religionis persuaserit gloriari, sicut jam dixi, ad aliorum perditionem, velut indices eos
Abbreviated transcription (Latin):
ne mo sibi moritur. Omnis erini hono quants¬
iumq exem plũ scȩ conuersationis p̃ buerit. cum
tantis et protancis ad p̃mia aecerna peruenia
It ȩcontra qui exemplum malȩ uitar. et peruer¬
st̃ actionis ostenderit. quantos cumq suis malis
moribus ad iniqua opera prouocauerit : cum
tantis & protantis perpetua supplicia suscinebit
Nosuero non solum exemplu male uiuendi
crteris non p̃beamus sed etiam scã & salubri
a monitione adhumilitetem & caritatẽ. ueloboe¬
dientiam iugitet prouocemus. Nonsimus deillis
qui iras centibus uel furentibus quibus cumq fra¬
tribus. aut sororibus. malis consiliis solent paululũ
superbiȩ ministrare dicentes. quod non de beant
tanto tẽ pore abiecta humilitate se deicere:
Nonsimus de illis. quiper a marissimas linguas
non solum nolunt uulnerata curare: sedetiã
quae fina sunt uulnerare contendunt. Qui
murmurando. detrahendo. per in obocdientiam.
uelira condiam non xp̃o seruire sed consuerunt

Expanded text:
 sibi moritur. Omnis enim quantiscumque exemplum sanctae conversationis praebuerit, cum tantis et pro tantis ad praemia aeterna perveniet. Et econtra qui exemplum malae vitae et perversae actionis ostemoribus ad iniqua opera provocaverit, cum tantis et pro tantis perpetua supplicia sustinebit. Nos vero non solum exemplum male vivendi caeteris non praebeamus, sed etiam sancta et salubri admonitione ad humilitatem et charitatem vel obedientiam jugiter provocemus. Non simus de illis qui irascentibus vel furentibus quibuscunque fratribus aut sororibus malis consiliis solent pabulum superbiae ministrare dicentes, quod non debeant tanto tempore abjecta se humilitate dejicere. Non simus de talibus qui per amarissimas linguas, non solum nolunt vulnerata curare, sed etiam quae sana sunt vulnerare contendunt: qui murmurando, detrahendo, per inobedientiam vel iracundiam non Christo servire, sed consueverunt