comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
horare. Ad undecimã uero gentiles
uocantur : quib & dicitur: Quid hic
statis totadie ociosi: Qui enĩ trans¬
acto tã longo mundi tempore ꝓuita
sua laborare neglererant: quasi to¬
ta die ociosi stabant. Pensate frͣs. qͥi
inquisiti respondeant: Dicunt enĩ.
quia nemo nos conduxit Nullus em̃i
ad eos patriarcha : nullus ꝓpheta ue¬
nerat. Et quid est dicere. ad laborẽ
nobis uiã nullusp̃dicauit: Quid ergo
nos abono opere cessantes. in excusa¬
tione nr̃a dicturi sumus: qui pene
amatris utero ad fidẽ uenimus: qui
uerba uitȩ ab ipsis cunabulis audi¬

Expanded text:
borare. Ad undecimam vero gentiles borare. Ad undecimam vero gentiles vocantur, quibus et dicitur: Quid hic statis tota die otiosi? Qui enim, transacto tam longo mundi tempore, pro vita sua laborare neglexerant, quasi tota die otiosi stabant. Sed pensate, fratres, quid inquisiti respondeant: Dicunt enim: Quia nemo nos conduxit. Nullus quippe ad eos patriarcha, nullus propheta venerat. Et quid est dicere: Ad laborem nobis vias nullus praedicavit? Quid ergo nos, a bono opere cessantes, in excusatione nostra dicturi sumus, qui pene a matris utero ad fidem venimus, qui verba vitae ab ipsis cunabulis aud
Abbreviated transcription (Latin):
titit.
ane & enĩ mundi fuit: ab adam
usq ad noe. Hora uero tertia.
a noe usq ad abraham. Serta q̃q¬
Ut
ab abraham usq ad moysen. Nona
autẽ : a moyse usq ad auentũ dñi.
Undecima uero: ab aduentu dñi usq
ad fine̾ mundi. inqua pͣdicatores sc̃ĩ
apłi missi sunt: qui mercedẽ plenã &
tarde uenientes acceperunt. Ad eru¬
diendam ᷤ dñs plebẽ suã quasi ad ex¬
colenda. a uineam sua̾ nullo tẽpore
operarios mittere desistit: qͥa & prius
ꝑ patres. & postmodũ ꝑlegis docto¬
res. & ꝓphetas. ad extremũ uero ꝑ a
ꝑ operarios in uine cultura laborauit.
quãuis in quolibet modulo uel mensu¬
ra. quisquis cũ fide recta bonȩ actio¬
nis extitit: huius uineȩ operarius fuit.
perator ergo mane. .dxi.¬
hora tertia. sexta. & nona. antiꝰ¬
quus ille n ebraicus popłs designat᷑.
qui in electis suis ab ipso mundi exor¬
dio dũ recta fide dm̃ studuit colere.
quasi non destitit in uineȩ cultura la¬

Expanded text:
titit. ane etenim mundi fuit ab Adam usque ad Noe, hora vero tertia a Noe usque ad Abraham, sexta quoque ab Abraham usque ad Moysen, nona autem a Moyse usque ad adventum Domini, undecima vero ab adventu Domini usque ad finem mundi. In qua praedicatores sancti apostoli missi sunt, qui mercedem plenam et tarde venientes acceperunt. Ad erudiendam ergo Dominus plebem suam, quasi ad excolendam vineam suam, nullo tempore destitit operarios mittere, quia et prius per patres, et postmodum per legis doctores et prophetas, ad extremum vero per per operarios in vineae cultura laboravit. Quamvis, in quolibet modulo vel mensura, quisquis cum fide recta bonae actionis exstitit hujus vineae operarius fuit. Operator ergo mane, hora tertia, sexta et nona, antiquus ille Hebraicus populus designatur, qui in electis suis ab ipso mundi exordio, dum recta fide Deum studuit colere, quasi non destitit in vineae cultura la
Abbreviated transcription (Latin):
nobilis & urbanȩ elegantię : nec ha¬
bens quicqua in eloquo rusticitatis
amicetũ. Unde accidit: ut pͣcȩteris
florem sermonis. translatio non po¬
tuerit conseruare. Deinde etiam hoc
adiciendũ: qͦd non tam ꝓpheta quã
cuangłista dicendus sit: Ita enim
dũ ꝓsecutus ẽ: ut non eũ putes. de
futuro uaticinari : sed de preteritis
historiam tẽxere Unde conicto nolu
isse tunc temporis septuaginta in ter¬
pretes fidei suę sacramenta ethnicis¬

Expanded text:
 urbanae eloquentiae, nec habens quidpiam in eloquio rusticitatis admistum. Unde accidit, ut prae caeteris, florem sermonis ejus translatio non potuerit conservare. Deinde etiam hoc adjiciendum, quod non tam propheta, quam evangelista dicendus sit. dum prosequitur ut non eum putes de futuro vaticinari, sed de praeteritis historisse tunc temporis, Septuaginta Interpretes fidei suae sacramenta perspic
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑ Et ait. Ad olescens. tibi dico.
surge Et reseae quierat mortiuis. &
cepit loqͥ : & dedit illũ matri suȩ. Resi¬
det qui erat mortuus : cũ interna cõpun¬
ctione reuiuiscit peccator. Incipit lo¬
qui : cũ reducis indicia uitȩ cunctis
qui peccatũ luxerant ostendit: Reddi¬
tur matri : cũ ꝑ sacerdotalis decreta
iudicii cõmunionis sociat᷑ eccłiȩ. Dor̃.

Expanded text:
sequitur: Et ait: Adolescens, tibi dico, sequitur: Et ait: Adolescens, tibi dico, surge. Et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum matri suae. Residet quippe qui erat mortuus, cum interna compunctione reviviscit peccator. Incipit loqui, cum reducis indicia vitae cunctis, qui peccatum luxerant, ostendit. Redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii communioni sociatur Ecclesiae.
Abbreviated transcription (Latin):
de cõparat᷑ ei. quẽ fluxus carnaliũ uolup¬
tatũ ex uberans aggrauat. Compa¬
ratur diuiti auaro: qui quanto est
copiosior diuituis quib nonbene utit᷑: tan¬
to ardentius talia concupiscit. de.¬
It respondens iħc: dixit ad legis pe¬
ritos & pharisȩos. Licet sabbato cu¬
rare: At illi tacuerunt. Qđ dicit᷑ res¬
pondisse iħc : ad hoc respicit quod pre¬
missũ ẽ. & ipsi obseruabant eũ. Dñs enĩ.
nouit cogitationes hominũ Sed merito
interrogati tacent: qui contra sedictum
quicqͥd dixerint uident. Nã silicet sab¬
bato curare: quare saluatorẽ ancuret
obseruant: Si non licet : quare ipsi sab¬
bato pecora curant : Ipse uero appͣhen¬
sũ sanauit eũ ac dimisit. Prouida dispen¬
satione dñs ante legis ꝑitos & phariseos ydro¬
picũ crirat. & mox contra auaritiã disputat.
ut uidelicet ꝑ huius ȩgritudinẽ corporis

Expanded text:
e comparatur ei quem fluxus carnalium voluptatum exuberans aggravat. Comparatur diviti avaro, qui quanto est copiosior divitiis, quibus non bene utitur, tanto ardentius talia concupiscit. Et respondens Jesus, dixit ad legisperitos et Pharisaeos: Licet Sabbato curare? At illi tacuerunt. Quod dicitur respondisse Jesus, ad hoc respicit quod praemissum est: Et ipsi observabant eum. Dominus enim novit cogitationes hominum. Sed merito interrogati tacent, qui contra se dictum quidquid dixerint vident. Nam si licet Sabbato curare, quare Salvatorem an curet observant? si non licet, quare ipsi Sabbato pecora curant? Ipse vero apprehensum sanavit ac dimisit. Provida dispensatione Dominus ante legisperitos et Pharisaeos hydropicum curat, et mox contra avaritiam disputat, ut videlicet per hujus aegritudinem corporis
Abbreviated transcription (Latin):
e illuminato illo qui natus ẽ cecus:
fermo ad iudȩos diũ ex orsus ẽ.Hu¬
ic itaq lectioni hodierna̾ esse contextã:
scire debuit & cõmoneri caritas ur̃a. Cũ
enĩ dñs dixisset. in iudiciũ ego in hunc

Expanded text:
e illuminato illo qui natus est caecus, sermo ad Judaeos Domini exortus est. Huic itaque lectioni hodiernam esse contextam, scire debuit et commoneri Charitas vestra. Cum enim Dominus dixisset, In judicium eg
Abbreviated transcription (Latin):
tius nos dicere debemus. trahi hominẽ
ad xp̃m qui de lectat᷑ ueritate : delecta¬
tur beatitudine. delectatur iustitia.
delectatur sempiterna uita : quod to¬
tũ xp̃e ẽ  An uero habent corporis
sensus uoluptates suas. & animus deseri¬
tur auoluptatib suis : Si animus non
habet uoluptates suas : unde dicitur.
filii autẽ hominũ. sub tegmine ala¬
rũ tuarũ sperabunt. in ebriabuntur
ab ubertate domus tuę. & torrente uo¬
luptatis tuȩ potabis eos: quoniam apud

Expanded text:
tius nos dicere debemus trahi hominem tius nos dicere debemus trahi hominem ad Christum, qui delectatur veritate, delectatur beatitudine, delectatur justitia, delectatur sempiterna vita, quod totum Christus est? An vero habent corporis sensus voluptates suas, et animus deseritur a voluptatibus suis? Si animus non habet voluptates suas, unde dicitur, Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt; inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos; quoniam apud
Abbreviated transcription (Latin):
non tangebat stantẽ : quomodo tange¬
ret ad patrͣe ascendentẽ: Sic tamensis
se tangi uoluit. Sic tangit᷑ ab eis aql
bene tangitꝰ: ascendens ad patre: mane
Icũ patre : equalis patri: Unde & hics
auertis. nemo uenit adme. nisi que
pater attraxerit:¬
nolit cogitare inuitũ trahi. Trahit᷑
aninus. Pamore. Nec timere de¬
benias ne ab hominib qui uerba ꝑpen¬
dunt. & arebus maxime diuinis intel¬
ligendis remoti s̃. in hoc scripturarũ
sc̃arũ euangłico uerbo forsitan reprehen¬
damur : & dicatur nobis Quomo douo¬
luntate eredo. si trahor: Ego dico. Pa¬
rũ est uoluntate: etiam uoluptate tra.¬
heris Quid est trahi uoluptate: Deloc¬
tare in dño: & dabit tibi petitiones cor¬
dis tui. Est quȩdam uoluptas cordis. cui
panis dulcis ẽ ille cȩlestis: Porro si poe¬
te dicere licuit. trahit sua quemq uo¬
luptas. non necessitas sed uoluptas: non
obligatio. sed delectatio: quanto for¬

Expanded text:
non tangebat stantem, quomodo tangenon tangebat stantem, quomodo tangeret ad Patrem ascendentem? Sic tamen, sic se tangi voluit: sic tangitur ab eis a quibus bene tangitur, ascendens ad Patrem, manens cum Patre, aequalis Patri. 4. Inde et hic si advertis, Nemo venit ad me, nisi quem Pater attraxeritNoli te cogitare invitum trahi: trahitur animus et amore. Nec timere debemus ne ab hominibus qui verba perpendunt, et a rebus maxime divinis intelligendis longe remoti sunt, in hoc Scripturarum sanctarum evangelico verbo forsitan reprehendamur, et dicatur nobis, Quomodo voluntate credo, si trahor? Ego dico: parum est voluntate, etiam voluptate traheris. Quid est trahi voluptate? Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . Est quaedam voluptas cordis, cui panis dulcis est ille coelestis. Porro si poetae dicere licuit, « Trahit sua quemque voluptas » ; non necessitas, sed voluptas; non obligatio, sed delectatio: quanto for
Abbreviated transcription (Latin):
uenit adme. nisi pater qui misit me
traxerit eũ: Si trahit᷑ ait aliquis :
inuitusuenit Si inuitus uenit: nec ere¬
dit. Si noncredit: non uenit Non eñi
ad xp̃m ambulando currimus. sed
credendo : Nec motu corporis : seduo¬
luntate cordis accedimus Ideo illa
mulier quȩ fimbriam tetigit: magis
tetigit qua turba quȩ pressit. Id eodi¬
xit dñs Quis me tetigit. Et mirantis
discipuli dixerunt: Turba te compsi¬
mit : & dicis quis me tetigit: & illere¬
petiuit: Tetigit me aliquis. Illa tan¬
git: turba premit Quid ẽ tetigit:
nisi credidit: Unde & mulieri illi
post resurrectionẽ dixit: uolenti se mi¬
tere adpedeseius. Noli me tangere.
nondũ enĩ ascendi ad patrẽ meũ. Qd
uides: hoc solũ me esse ercdis. Noli me
tangere. Quid ẽ hoc: Si hoc solum re
esse putas qͦd tibi appareo: noli sic cr¬
dere. hoc est noli metangere: Nondũ
enĩ ase̾ndi ad patrẽ meũ: Tibi nonas¬
cendi: nã inde nũquã recessi. In terra

Expanded text:
nisi Pater qui misit me, traxerit eum? 3. Si trahitur, ait aliquis, invitus venit. Si invitus venit, nec credit; si non credit, nec venit. Non enim ad Christum ambulando currimus, sed credendo: nec motu corporis, sed voluntate cordis accedimus. Ideo illa mulier quae fimbriam tetigit, magis tetigit quam turba quae pressit. Ideo Dominus dixit, Quis me tetigit? . Et mirantes discipuli, dixerunt: Turbae te comprimunt, et dicis, Quis me tetigit? Et ille repetivit: Tetigit me aliquis. Illa tangit, turba premit. Quid est tetigit, nisi credidit? Unde et mulieri illi post resurrectionem dixit volenti se mittere ad pedes ejus: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem . Quod vides, hoc solum me esse putas; noli me tangere. Quid est? Hoc solum me esse putas quod tibi appareo, noli sic credere: hoc est, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem; tibi non ascendi, nam inde nunquam recessi. In terra
Abbreviated transcription (Latin):
mactare. & occidere. Quid de istis di¬
cam: fcce ipsi phariseilegebant: & in
eo quod legebant xpm sonabant: uen¬
turũ sperabant. & presentẽ non agnos¬
cebant. Iactabant se etiam inter uiden¬
tes. hoc ẽ inter sapientes. & negabant
xp̃m : & non intrabant ꝑ ostiũ Ergo
& ipsi siquos forte seducerent: mactan
randos. Et hos dimit tamus: iuideamꝰ
illos si forte intrant ꝑ ostiũ: qui ipsi¬

Expanded text:
mactare et occidere. 4. Quid de istis dimactare et occidere. 4. Quid de istis dicam? Ecce ipsi Pharisaei legebant, et in eo quod legebant, Christum sonabant, venturum sperabant, et praesentem non agnoscebant: jactabant se etiam ipsi inter videntes, hoc est inter sapientes, et negabant Christum, et non intrabant per ostium. Ergo et ipsi, si quos forte seducerent, mactanderent. Et hos dimittamus: videamus illos si forte ipsi intrant per ostium, qui ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
pagani. bene uiuimus: Si ꝑ ostiũ
non intrant: quid ꝓdest eis unde glo¬
riant᷑. Ad hoc debet unicuiq ꝓdes¬
se bene uiuere : ut detur illi semꝑ
uiuere Nam cui nondat᷑ semꝑ ui¬
uere: quid ꝓdest bene uiuere : Quianec
bene uiuere dicendi sunt : qui finẽ
bene uiuendi uel cecitate nesciunt.
uel inflatione conteͬpnunt: Ec.iiiͬ.
Ion est autẽ cuiquã spes uera &
certa. semꝑ uiuendi: nisi agnos
tret in ouile Quȩrunt ergo plerũ¬
q: tales homines etiam ꝑsuadere ho¬
minib ut bene uiuant : & xp̃iani nͣ
sint. Per aliam partẽ uolunt ascen¬
dere : rapere & occidere: non ut pas¬
tor conseruare atq saluare: fuerunt:
tes. definientes. ratiotinationes a cu¬
tissimas concludentes : libros implen¬
tes. suã sapientiam buccis crepanti¬
b uentilantes: qui etiam dicere au¬
derent hominib nos sequimini. sectã nr̃am
tenete. si uultis beate uiuere. Sed non
intrarunt ꝑ ostiũ: ꝑdere uolebant &

Expanded text:
Pagani: Bene vivimus. Si per ostium Pagani: Bene vivimus. Si per ostium non intrant, quid prodest eis unde gloriantur? Ad hoc enim debet unicuique prodesse bene vivere, ut detur illi semper vivere: nam cui non datur semper vivere, quid prodest bene vivere? Quia nec bene vivere dicendi sunt, qui finem bene vivendi vel caecitate nesciunt, vel inflatione contemnunt. Non est autem cuiquam spes vera et certa semper vivendi, nisi agnosctret in ovile. 3. Quaerunt ergo plerumque tales homines etiam persuadere hominibus ut bene vivant, et christiani non sint. Per aliam partem volunt ascendere, rapere et occidere; non ut pastor, conservare atque salvare. Fuerunt etes, definientes, ratiocinationes acutissimas concludentes, libros implentes, suam sapientiam buccis crepantibus ventilantes; qui etiam dicere auderent hominibus, Nos sequimini, sectam nostram tenete, si vultis beate vivere. Sed non intrarant per ostium: perdere volebant,
Abbreviated transcription (Latin):
die cũ reritarentur audiuimus: Amen
amen dico uobis. qui non intrat ꝑ osti¬
um in ouile duiũ. sed ascendit aliunde.
ille fur ẽ & latro dixerant se cȩcos ñ
esse. uidere autẽ tunc. possent: si oues
xp̃i essent. Unde sibi usurpant diem:
qui furebant contradiem: Le. iͭ.¬
ropter illorũ ergo uana̾ & suꝑbã.
& insanabilem arrogantiã. dñs
sc ista conteruit: in quib nos salubri¬
ter si aduertamus ãmonuit. Multi
enĩ sunt qui secundũ quandã uitę
hnꝰ consuetudine̾ dicuntur boni homi¬
nes. boni uiri. bonȩ feminȩ: in nocen¬
tes: & quasi obseruantes ea quȩ inlege
precepta sunt. deferentes honorẽ pa¬
rentib suis : non mechantes : non ho¬
micidiũ ꝑ petrantes: non furtũ faci¬
se iactant quomodo isti Nũquid
nos eȩci sumus. Quia uero ista om̃ia
qui faciunt. & nesciunt ad quemfi¬
neͣ referant. in aniter faciunt : dñs
de grege suo. & de ostio quo intra¬
tur ad ouile. similitudine̾ ꝓposuit
inhodierna lectione Dicant ergo

Expanded text:
Amen, amen dico vobis, qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Dixerunt enim se caecos non esse: videre autem tunc possent, si oves Christi essent. Unde sibi usurpabant lumen qui furebant contra diem? Propter illorum ergo vanam et superbam et insanabilem arrogantiam Dominus Jesus ista contexuit: in quibus salubriter nos, si advertamus, admonuit. Multi enim sunt qui secundum quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, boni viri, bonae feminae, innocentes, et quasi observantes ea quae in lege praecepta sunt; deferentes honorem parentibus suis, non moechantes, non homicidium perpetrantes, non furtum facise jactant quomodo isti, Numquid et nos caeci sumus? Quia vero ista omnia quae faciunt, et nesciunt ad quem finem referant, inaniter faciunt, Dominus de grege suo, et de ostio quo intratur ad ovile, similitudinem proposuit in hodierna lectione. Dicant ergo
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. ut securi non possiderent neq portarent.
huic uitȩ necessaria. nec magna nec mi¬
nima Ideo posuit nec uirgam: ostende¬
ns. a fidelib suis omĩa deberi ministris
suis. nulla suꝑflua requirentib : ac ꝑ
hoc addendo dignus ẽ eñi operarius
cibosuo: ꝓrsus aperuit & illustrauit.

Expanded text:
tur, ut securi non possiderent neque portarent tur, ut securi non possiderent neque portarent huic uitae necessaria nec magna nec minima. ideo posuit: nec uirgam, ostendens a fidelibus suis omnia deberi ministris suis nulla superflua requirentibus. ac per hoc addendo: dignus est enim operarius cibo suo, prorsus aperuit et inlustrauit
Abbreviated transcription (Latin):
dño apłis dictũ. & ut nec uirga̾ ferrent.
& ut ñ nisi uirgã ferrent. Cũ enĩ scđm
mat heũ diceret eis. nolite possidere aurũ
neq argentũ & cętera: continuo subiecit.
dignus ẽ operarius cibo suo Unde sa¬
tis ostendit᷑ cur eos hȩc possidere ac fer¬
re noluerit: ñ quod necessaria non
sint sustentationi huius uitę : sed quia
sic eos mittebat. ut eis hȩc deberent
ministrari. ab illis: quib euangł i ere¬
dentib annuntiarent.. Iii.¬
laret autẽ hȩc non ita p̃cepisse dm̃n
tanqu̾a euangłistę uiuere aliunde
non debeant. qua eũ p̃bentib quib an¬
nuntiant euangłm: alioquin contra hoc
uis esset: sed potestatẽ dedisse. inqua sei¬
rent sibi ista deberi. Cũ autẽ adño aliqͥd
imꝑatur: nisi fiat. in obidientię culpa
ẽ. Cũ autẽ potestas dat᷑ licet cuiq non
uti. & tanquã desuo iure cedere Hoc
cdicit apłs. his qui euangłm annuntianit
de euangłio uiuere: illa apłis loqueba¬

Expanded text:
apostolis dictum, et ut nec virgam ferrent, et ut non nisi virgam ferrent. Cum enim secundum Matthaeum diceret eis: Nolite possidere aurum, neque argentum, etc.; continuo subjecit: Dignus est enim operarius cibo suo. Unde satis ostendit cur eos haec possidere ac ferre noluerit. Non quod necessaria non sint sustentationi nujus vitae, sed quia sic eos mittebat, ut eis haec deberi monstraret ab illis, quibus Evangelium credentibus annuntiarent. aret haec non ita praecepisse dominum, tamquam euangelistae uiuere aliunde non debeant quam eis praebentibus quibus adnuntiant euangelium — alicquin contra hoc uis esset —, sed potestatem dedisse, in qua scirent sibi ista deberi. cum autem a domino aliquid imperatur, nisi fiat, inobaudientiae culpa est. cum autem potestas datur, licet cuique non uti et tamquam de suo iure cedere. haec dicit apostolus, qui euangelium annuntiant de euangelio uiuere, illa apostolis loqueba
Abbreviated transcription (Latin):
paralitici huius. animȩ post diut᷑na
illecebrȩ carnalis inertiam ad xp̃m sus¬
pirantis. indicat saluationẽ. Quȩ primo
om̃iũ ministris qui eã subleuent & xp̃o
afferant. id est bonis. doctorib qui spẽ
sanationis. opemq intercessionis sug¬
gerant indiget Qui bene marco nar¬
rante quatuor fuisse repperiunt᷑. si¬
ue quia quatuor euangłii libris om̃is
predicantiũ uirtus. om̃is sermo firma¬
tur: seu quia quatuor sunt uirtu¬
tes quib ad ꝓmerendã sospitatẽ fidu¬
tia mentis erigit᷑: de quib in ęternę

Expanded text:
paralytici hujus, animae post diuturnam illecebrae carnalis inertiam ad Christum suspirantis indicat salvationem. Quae primo omnium ministris qui eam sublevent et Christo afferant, id est, bonis doctoribus qui spem sanationis opemque intercessionis suggerant, indiget. Qui bene, Marco narrante, quatuor fuisse reperiuntur, sive quia quatuor Evangelii libris omnis praedicantium virtus, omnis sermo firmatur, seu quia quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fiducia mentis erigitur. De quibus in aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
consequenter femina fct̾rib teuta. sid
adimꝑiũ diũ curata. carne ostendit
l concu piscent ȩ suȩ seruore ꝑ eenti¬
letiȩ precepta frenatã. Om̃is enĩ
amaritude cira. & in dignatio. a cla¬
mor & blasphemia: sp̃s inmundi furor
c̃. Fornicationẽ uero im munditiam.
libidine̾. egncupiscentiã. malã. & ar ori¬
tiam quȩ sunulachroꝵ seruitus : febrẽ
illecebross carnis in tellige: Et roga¬
uerunt illũ ꝓea. Et stans suꝑ illam.
imꝑauit febri & dimisit illã: Modo
saluator rogatus. modo: curat egro¬
tos: ultro. ostendens se contra pecca¬
torũ quoq passiones. & precib semꝑ
annuere fideliũ: & eã quȩ ipsi minime in se
nctelligunt. uel intelligenda dare. uel
etiam non intellecta dimittere. iuxta
quod psalmista postulat. Delicta
quis intelligit: Ab occultis meis mun¬

Expanded text:
 tenta, sed ad imperium Domini curata, carnem ostendit a concupiscentiae suae fervore per continentiae praecepta frenatam. Omnis enim amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia, spiritus immundi furor est. Fornicationem vero, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam, et avaritiam, quae est simulacrorum servitus , febrem illecebrosae carnis intellige. Et rogaverunt illum pro ea. Et stans super illam, imperavit febri, et dimisit illam. Modo Salvator rogatus, modo ultro curat aegrotos, ostendens se contra peccatorum quoque passiones et precibus semper annuere fidelium, et ea quae ipsi minime in se intelligunt, vel intelligenda dare, vel etiam non intellecta dimittere. Juxta quod Psalmista postulat: Delicta quis intelligit? ab occultis meis mun
Abbreviated transcription (Latin):
uenire adme: nisi pater qui misit me
cõmendatio: Nemo uenit: nisi
tractus. Quẽ trahat. & que non tra¬
hat: quare illũ trahat. illũ non trabat.
noli uelle iudicare : si nonuis errare:
Semel accipe: & intellige Non traheris.
ora ut traharis: Quid hic dicemus fr̃s.
Si traĩmur ad xp̃m.: ergo inuigi credi¬
nius: Ergo uiolentia adhibet᷑: non uolũ¬
tas excitat᷑ Intrare quisquã ȩccłiam
potest nolens. accedere ad altare potest
nolens: accipere sacram̃tũ potest no¬
lens: credere non potest nͥsi uolens
Si corpore crederet᷑ : fieret innolentib
Sed non corpore credit᷑ Audi apłmn:¬
Corde credit᷑ ad iusticiã. Et qͥd sequit᷑
Ore autẽ confessio fit ad salutẽ. Dera¬
dice cordis. surgit ista confessio Aliqͣn¬
do audis confitentẽ : & nescis credentẽ
Sed nec debes uocare conficentẽ. quẽ
idicas non credentẽ Hoc ẽ enĩ confite¬
ri: dicere quod habes incorde Si autem
aliud incorde habes. aliud dicis: leque¬

Expanded text:
i misit me, commendatio! Nemo venit nisi tractus. Quem trahat et quem non trahat, quare illum trahat et illum non trahat, noli velle judiSemel accipe et intellige, si non traheris, ora ut traharis. Quid hic dicimus, fratres? Si trahimur ad Christum, ergo inviti credimus; ergo violentia adhibetur, non voluntas excitatur. Intrare quisquam ecclesiam potest nolens, accedere ad altare potest nolens, accipere Sacramentum potest nolens: credere non potest nisi volens. Si corpore crederetur, fieret in nolentibus: sed non corpore creditur. ApCorde creditur ad justitiam. Et quid sequitur? Ore autem confessio fit ad salutem . De radice cordis surgit ista confessio. Aliquando audis confitentem, et nescis credentem. Sed nec debes vocare confitentem, quem judicas non credentem. Hoc est enim confiteri, dicere quod habes in corde: si autem aliud in corde habes, aliud dicis; loque
Abbreviated transcription (Latin):
cas habeatis Solet quęri. quomodo
mathcus & lucas cõmemorauerint diris¬
se dĩm discipłis. ut nec uirgã ferrent.
cũ dicat marcus. & precepit eis. nequid
tollerent in uia. nisi uirgã tantũ.
Quod ita soluit᷑. ut in telligamus sub
alia significatione dictã uirgã quȩ se¬
cundũ marcũ ferenda ẽ : & sub alia
illã quȩ scdm̃ matheũ & lucã non ẽ
ferenda : sicut sub alia significatione
intelligitur te̾ptatio dequa dictũ ẽ
ds̃ neminẽ tep̾tat. & sub alia dequa dic¬

Expanded text:
quaeri, quomodo Matthaeus et Lucas commemoraverint, dixisse Dominum discipulis, ut nec virgam ferrent, cum dicat Marcus, et praecepit eis, ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum. Quod ita solvitur, ut intelligamus sub alia significatione dictam virgam, quae secundum Marcum ferenda est, et sub alia illam, quae secundum Matthaeum et Lucam non est ferenda. Sicut sub alia significatione intelligitur tentatio, de qua dictum est: Deus neminem tentat, et sub alia, de qua dic
Abbreviated transcription (Latin):
saphirus. quasi species solu apparuit su.
pea. Etdix̃ ad uirũ qui indutus erat line.
s: &ait. In gredere in medio rotarũ quȩ
sunt subtus cherubin: & imple manũ tu¬
am prunis ignis quȩ sunt int̾ cherubin :
&effunde suꝑ ciuitatẽ. Ingressusq ẽ incõn.¬
spectu meo: Cherubin autẽ stabant adex¬
iris domus. cũ ingrederet᷑ uir: & nubes
impleuit ãtriũ interius..UIII.

Expanded text:
pparuit super ea et dixit ad virum qui indutus erat lineis et ait ingredere in medio rotarum quae sunt subtus cherub et imple manum tuam prunis ignis quae sunt inter cherubin et effunde super civitatem ingressusque est in conspectu meo cherubin autem stabant a dextris domus cum ingrederetur vir et nubes implevit atrium interius
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ciborũ. quia possunt bono animo &
simplici corde sine uitio concupiscenti¬
equicũq humani cibi in differenter su
bus uescebant᷑ & unũ bibebant. ab eis
quise ab huiusmodi alimentis temꝑ aba¬
nt. Qui manducat inquit: non mandu-¬
cantẽ nonsꝑnat Et qui non manducat.:

Expanded text:
tem ciborum, quia possunt bono animo et simplici corde sine uitio concupiscentiae quicumque humani cibi indifferenter sumbus uescebantur et uinum bibebant ab eis qui se ab huius modi alimentis temperabant: qui manducat, inquit, non manducantem non spernat, et qui non manducat
Abbreviated transcription (Latin):
i eni ille rex & dñs seruo debitori de¬
Icem miliũ talentorũ tã facile dimisit
quantomagis serui conseruis suis debent:
minora dimictere: Quod ut manifesti¬
us fiat : dicamus sub exemplo. Siquis
nrm cõmiserit adulteriũ. homicidiũ. sa¬
criległum. maiora crimina dece̾ miliũ
talentorũ: rogantib dimittłnt᷑: si & ip¬
si dimittamꝰ minora peccantib Si autẽ
ob factã contumeliam simus implacabiles
& ꝓpt̾ amarius uerbũ. ꝑ̃petes habeamus
discordias. non ne nobis uidemꝰ recte re¬
digendi in carcerẽ: & sub exẽ plo oꝑis ntͣi
hoc agere ut maiorũ nobis delictorũ

Expanded text:
nus servo debitori decem millia talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi conservis suis debent minora dimittere! Quod ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo. Si qui nostrum commiserint adulterium, homicidium, sacrilegium, majora crimina, decem millium talentorum, rogantibus dimittantur eis, ut et ipsi dimittant minora peccantibus. Sin autem ob factam contumeliam simus implacabiles, et propter amarius verbum perpetes habeamus discordias, nonne nobis videmur recte redigendi in carcerem, et sub exemplo operis nostri hoc agere, ut majorum nobis delictorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ turbandos. eis longe ante & eiusdẽ pas¬
sionis pęnã. & resurrectionis sus̨ głam
predicit : ut cũ eũ morientẽ sicut predic¬
tu est cernerent: etiã resurrecturũ ñ
dubitarent. Sed quia carnales adhuc dis¬
cipuli nullomodo ualebant cãpere uer¬
ba mysterii : uenitur ad miracłm. Ante
corũ oculos cęcus lum̃ recẽpit: ut qui cę¬
lestis mysterũ uerba non cãperent: cos
ad fidẽ cęlestia facta solidarent. X.

Expanded text:
sdem passionis poenam, et resurrectionis suae gloriam praedicit, ut cum eum morientem, sicut praedictum est, cernerent, etiam resurrecturum non dubitarent. Sed quia carnales adhuc discipuli nullo modo valebant capere verba mysterii, venitur ad miraculum. Ante eorum oculos caecus lumen recipit, ut qui coelestis mysterii verba non caperent, eos ad fidem coelestia facta solidarent.
Abbreviated transcription (Latin):
delib non fidelib data sunt Etno¬
tandũ quod redemptorẽ nr̃m cum
iam ꝓuectȩ esset ętatis. eisdem gen¬
t̃il apłi prȩdicant . eumq paruulũ
& nec dũ ꝑ humani corporis officium
loquentẽ. stella gentib denuntiat:
quia nimirum rationis ordo posce¬
bat. ut loquente iam dñm loquen¬
tes nobis prȩdicatores in notescerent.
& necdũ loquentẽ elementa muta

Expanded text:
delibus, non fidelibus data sunt. Et notandum quod Redemptorem nostrum, cum jam perfectae esset aetatis, eisdem gentilibus apostoli praedicant, eumque parvulum, et necdum per humani corporis officium loquentem, stella gentibus denuntiat, quia nimirum rationis ordo poscebat ut et loquentem jam Dominum loquentes nobis praedicatores innotescecent, et necdum loq
Abbreviated transcription (Latin):
Aiudistis. cęli rege nato rex tent̃
turbatus eͣ : quia nimirũ terrena
altitudo confundit᷑. cũ celsitudo
cȩlestis aperitur Sed quęrendun
nobis est. quid namsit quod red̾s¬
tore nato. pastorib in uidȩa angͥ
apparuit : atq ad ad orandũ hunc
ab oriente magos non angłs sea stel¬
la ꝑduxit: quia uidelicet iudęis to¬
quã ratione utentib rationale an¬
mal iđ est angłus predicare debus

Expanded text:
Rege nato, rex terrae turbatus est, quia nimirum terrena altitudo confunditur cum celsitudo coelestis aperitur. Sed quaerendum nobis est quidnam sit quod, Redemptore nato, pastoribus in Judaea angelus apparuit, atque ad adorandum hunc ab Oriente magos non angelus, sed stella perduxit? Quia videlicet Judaeis, tanquam ratione utentibus, rationale animal, id est ang
Abbreviated transcription (Latin):
iligebat autẽ cũ iħc. non excep.¬
tis cęteris singulariter solũ: sed
pre çteris quos diligebat familia.¬
rius unũ : quẽ specialis preroga¬
tiua castitatis. ampliori dilectione
fecerat dignũ: Om̃s quippe se di¬
ligere ꝓbat. quib ante passionẽ
loquitur Sicut dilexit me pater.
& ego dilexi uos: manete indilec
diligit : qui uirgo electus ab ipso.
uirgo in euũ ꝑmansit. Tradunt nã¬
q historiȩ quod eũ denuptus uo.¬
lentẽ nubere uocauerit . & propte.¬
rea quẽ acarnali uoluptate retrare.¬
rat. potiore sui amoris dulcedine
donauit. Deniq huic moriturus
in cruce. matre suam cõmendauit.
ut uirginẽ uirgo seruaret: & ipso
post morte acresurrectionẽ cȩlos
ascendente. non de esset eius geni.¬
trici filius. cuius casta uita. castis
eius tueretur obsequus. Ponit &
aliud suę ꝑsonȩ beatus ioħs indĩ.¬
ciũ sub iingens Qui & recubuit

Expanded text:
iligebat autem eum Jesus non exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum, quem specialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe se diligere probat, quibus ante passionem loquitur: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos. Manete in dilecdiligit, quia virgo electus ab ipso, virgo in aevum permansit. Tradunt namque historiae, quod eum de nuptiis volentem nubere vocaverit; et propterea, quem a carnali voluptate retraxerat, potiore sui amoris dudonavit. Denique huic moriturus in cruce matrem suam commendavit, ut virginem virgo servaret, et ipso post mortem ac resurrectionem in coelos ascendente, non deesset ejus genitrici filius, cujus casta vita castis ejus tueretur obsequiis. Ponit et aliud suae personae beatus Joannes indicium, subjungens: Qui et recub
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ. tertio petrũ anse amara
in terrogauit : ac tertio amorẽ con¬
fitenti. quia ter eũ negauerat. eis
tio pascendas suas oues cõmisit. a
deinde quia ꝓ earũdẽ buiũ. iad th
animarũ fideliũ. cura pastoralii¬

Expanded text:
randendum tertio Petrum an se amaret, randendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commisit: ac deinde quia pro earumdem ovium, id est, animarum fidelium cura pastorali
Abbreviated transcription (Latin):
petrus. uidit illũ discipułm quẽ
diligebat iħc sequentẽ. qui & recu¬
buit. incęna suꝑ pectus enus. & dix̃
dñe. quis ẽ qui tradet te. Et rđ.¬
ta ẽ fr̃s mei. tanto maiori a nobis
intentione debet ꝑsingula uerba pa¬
sari: quanto magna gr̃e supernȩ du¬
cedine tota redundat Cõmendat
enĩ nobis beatissimus euangłista&
ruit honorari. Cõmendat testimo¬
niũ ȩuangłicȩ descriptionis. qͦđ ue¬
ritate diuina subnixũ. nullus fideli¬
ũ dubitare ꝑmittit᷑ Commendat
placitã suę carnis absolutionẽ: quã
dño specialit se uisitante ꝑcepit:
Sed ut ꝑfecte lectionis huius prin¬
cipia considerare ualeamus: libei
suꝑiora parũꝑ attendere: Appas¬
it dñs post resurrectionẽ discipulis
septẽ . inter quos erat petrus & ion
frustra inpiscando tota nocte lab¬
rantib : & stans inlittore. copiosa
rete eorũ pisciũ multitudine imi¬
pleuit. Moxq egressus ad terrã
inuitauit ad prandiũ : Et interp¬

Expanded text:
um quem diligebat Jesus, sequentem, qui et recubuit in coena super pectus ejus, et dixit: Domine, quis est qui tradet te? etc.ta est, fratres mei, tanto majori a nobis intentione debet per singula verba pensari, quanta magna gratiae supernae dulcedine tota redundat. Commendat enim nobis beatissimus evangelista rari a Domino: commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur: commendat placidam suae carnis absolutionem, quam Domino specialiter se visitante percepit. Sed ut perfectae lectionis hujus principia considerare valeamus, libet superiora parumper attendere. Apparuit Dominus post resurrectionem discipulis septem, inter quos erat Petrus et Joannes, quibus frustra in piscando tota nocte laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invitavit ad prandium, et inter p
Abbreviated transcription (Latin):
arma ꝓiecit Tũ deinde tremefac¬
tus: flebat amarissime. Et acce¬
dentis ad se. senis gẽnib ꝓuoluitur.
gemitib & ululatib quib poterat
satis faciens: & uberrimis lacrimarũ
suarũ fontib iterũ baptizabatus.
occultans solã dexterã suã. Apłus
uero iuris iurandi sacramento se ei
licens. simulq genib eius ꝓuolutus.
atq ipsã dexterã ex cuius cedis con¬
scientia torquebatur: tanquã iam ꝑ
penitentiã purgatã deosculans. ad
ȩccłiam rẽuocat: et indesinentes. ꝓeo
orationes ꝓfundens. & cũ ipso parit̃
ducens creba ie uinia : indulgentiam
a dõ quã ei pollicitus fuerat expetebat:
sed & uarus sermonũ consolationib.
uelut quib dã prȩcantationib efferos
& exterritos eius animos mitigabat:
Nec prius absticit. quã eũ in om̃ib
emendatũ. etiam ȩccłȩ prȩficeret.
prebens ꝑ hoc magna exempla uerȩ
penitentiȩ. & documentũ ingens no¬
uȩ regenerationis. atq insigni a

Expanded text:
restitit. Jam deinde tremefactus flebat amarissime, et accedentis ad se senis genibus provolvitur, gemitibus et ululatibus, quibus poterat, satisfaciens, et uberrimis lacrymarum suarum fontibus iterum baptizabatur, occultans solam dexteram suam. Apostolus vero jurisjurandi sacramento se eo licens, simulque genibus ejus provolutus, atque ipsam dexteram, ex cujus caedis conscientia torquebatur, tanquam jam per innocentiam purgatam deosculans, ad ecclesiam revocat, et indesinenter pro eo orationes profundens, et cum ipso pariter ducens crebra jejunia, indulgentiam a Deo, quam ei pollicitus fuerat, expetebat. Sed et variis sermonum consolationibus, velut quibusdam praecantationibus, efferos et exterritos ejus animos mitigabat: nec prius abstitit, quam eum in omnibus emendatum etiam Ecclesiae praefecerit, praebens per hoc magna exempla verae poenitentiae, et documentum ingens novae regenerationis, atque insignia
Abbreviated transcription (Latin):
sed eax eo tam̃ innuit᷑ quod subiungit:
Conuersus petrus. uidit illũ discipu¬
atet namq quia cũ dixisset pe¬
tro sequere me. id est crucem pa¬
tiendo imitare. surrexit deloco con¬
uiuii . & abire iam cępit. Secutus
est autẽ eũ petrus etiam incessu pe¬
dũ. cupiens implere quod audiuit
sequere me: Secutus ẽ & ille disci¬
płus. qũe diligebat ihc̃ : neq arcen¬
dũ se aconsectatu xp̃i putabat :
qui non minori se gr̃ã dilectionis
a xp̃o cõplexũ nouerat. Neq incre¬
dibile ẽ ideo utrũq discipłm corpo¬
rali gressu uestigia dñi secutũ: quia
necdũ intellexerat quid significaue
ti. qui sit ille discipulus quẽ dilige¬
bat iħc. ioħs uidelicet ipse. euius
hodie natalitia festa celebramus.
qui hoc scripsit ȩuangłm. atq idõ
suam ꝑsonã maluit indiciis rerũ ac

Expanded text:
sed ex eo tamen innuitur quod subjungit, sed ex eo tamen innuitur quod subjungit, Conatet namque quia cum dixisset Petro, Sequere me, id est, crucem patiendo imitare, surrexit de loco convivii, et abire jam coepit. Secutus est autem eum Petrus etiam incessu pedum, cupiens implere quod audivit, Sequere me. Secutus est et ille discipulus quem diligebat Jesus. Neque enim arcendum se a consectatu Christi putabat, qui non minori se gratia dilectionis a Christo complexum noverat. Neque incredibile est ideo utrumque discipulum corporali gressu vestigia Domini secutum, quia necdum intellexerat quid significaverti qui sit ille discipulus quem diligebat Jesus, Joannes videlicet ipse, cujus hodie natalitia festa celebramus, qui hoc scripsit Evangelium, atque ideo suam personam maluit indiciis rerum ac
Abbreviated transcription (Latin):
us te cinget. & ducet quo non uls
n manuũ nãq extensione: designauit¬
qđ ꝑ mortẽ crucis coronandus. in
cinctione alterius. quod uinciendus
aꝑsecutore: inductu quo non uel¬
let. qͦd tormenta passionis contra
uoluntatẽ esset passurus huma nȩ
fragilitatis: Sed ne grauis forte
uideretur petro predicta a dño pas¬
sio crucis. hanc suo confestim leni¬
re curauit exemplo: ut cruciatũ
martyrii eo leuius ferret: qđ se me¬
minisset similẽ suo redẽptori mor
significauit ei qua morte clarifica¬
turus esset dm̃ : protinus adiungit
qd in huius capite lectionis audi¬
uimus Et dicit ei. Sequere me:
Ic si aꝑte dicat. Quia ipse prius ꝓ
tua redẽptione crucis supplicium
subire non timui cur tu ꝓmei con¬
fessione nominis crucẽ pati formi¬
des : qui eo gloriosiori martyrii pal¬
ma clarificaberis : qd in hac ꝓmeren¬
da magistri iter sequeris : Iam uero
euangłista non subdit᷑. qͥd post hȩc
dicta dñs & discipłi eius fecerint.

Expanded text:
us te cinget et ducet quo non vis. In manuum namque extensione designavitper mortem crucis martyrio coronandus; in cinctione alterius, quod vinciendus a persecutore; in ductu quo non vellet, quod tormenta passionis contra voluntatem esset passurus humanae fragilitatis. Sed ne gravis forte videretur Petro praedicta a Domino passio crucis, hanc suo confestim lenire curavit exemplo, ut cruciatum martyrii eo lenius  Al., levius ferret, quo se meminisset similem suo Redemptori mortsignificavit ei qua morte clarificaturus esset Deum, protinus adjungit quod in hujus capite lectionis audivimus. Et dicit ei: Sequere me. Ac si aperte dicat: Quia ipse prius pro tua redemptione crucis supplicium subire non timui, cur tu pro mei confessione nominis crucem pati formides? Qui eo gloriosiore martyrii palma clarificaberis, quod in hac promerenda magistri iter sequeris. Jam vero ab evangelista non subditur quid post haec dicta Dominus et discipuli fecerint,
Abbreviated transcription (Latin):
& principes eius: Confregit inira furoris
sui omne cornu isrł. auertit retrorsum
dexteram suam a facie inimici: & sigecu¬
dit in iacob quasi ignẽ flunmę deuoratis
ingyro: Tetendit arcũ suũ quasi inimi¬
cus: firmauit dexterã suã quasi lostis:
Et occidit omne quod pulcrhũ erat uisu
in tabernacri filię sẏon. effũdit quasi igne

Expanded text:
 GIMEL. « Confregit in ira furoris sui omne cornu Israel, avertit retrorsum dextram suam a facie inimici, et succendit in Jacob, quasi ignem flammae devorantis  Tetendit arcum suum quasi inimicus, firmavit dexteram suam quasi hostis: et occidit omne quod pulchrum erat visu in tabernaculo filiae Sion, effudit quasi ignem
Abbreviated transcription (Latin):
tit manũ aꝑditione Luxit ante murale.
& murus pariter dissipatus ẽ: Defixȩ sunt
interra porte eius: ꝑdidit & contriuit uec¬
tes eius. regẽ euis. & principes eius ingentib
inuenerunt uisionẽ adno. Sederunt
in terra: conticuerunt senes filiȩ syon: u¬

Expanded text:
 antemurale et murus pariter dissipatus est TETH defixae sunt in terra portae eius perdidit et contrivit vectes eius regem eius et principes eius in gentibus invenerunt visionem a Domino IOTH sederunt in terra conticuerunt senes filiae Sion
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt: Non habenius regẽ: nisi cȩsa
rẽ solũ Obfirmauerunt sermone̾ ma¬
lignũ Offerebat ille regẽ filiũ dĩ. illi
ad hominẽ recurrebant: digni qui illũ
haberent. & illũ non haberent. Audi qͦ¬
modo firmauerunt sermonẽ malignũ.
Non inuenio aliquid in isto homine ait
udea: qͦd dignus sit morte Et illi qui
firmauerunt sermone maligrai. sanguis¬
modo enĩ non dño sed sibi: Cum dicunt.
Qued ergo firmauerunt. sibi firmaue¬
i unt : quia ipsa uox ẽ alibi Foderunt

Expanded text:
Dixerunt: Non habemus regem nisi solum Dixerunt: Non habemus regem nisi solum Caesarem . Obfirmaverunt sermonem malignum. Offerebat ille regem Filium Dei; illi ad hominem recurrebant: digni qui illum haberent, et illum non haberent. Adhuc audi quomodo firmaverunt sermonem malignum. Non invenio aliquid in isto homine, ait judex, quo dignus sit morte . Et illi qui firmaverunt sermonem malignum, dixmodo enim non sibi, cum dicunt: Quod ergo firmaverunt, sibi firmaverunt: quia ipsa vox est alibi, Foderunt
Abbreviated transcription (Latin):
Similis enĩ nescienti erat inter ipsos dñs
ignorantes quid nesciret. & quid sciret:
immo ignorantes eũ nichil nescire. &
omĩa scire : & adhoc uenisse ut illi face¬
rent. quod se potestate facere arbitraban¬
tur. Repente sagittabunt eũ & nonti¬
mebunt : firmauerunt sibi sermonem
malignũ. Obfirmauerunt. facta sunt
tanta miracula. non sunt moti. ꝑstite¬
runt in consilio sermonis maligni:
Traditus ẽ iudici Trepidat uidex:
& non trepidant qui iudici tradide¬
runt Contremiscit potestas. & non
contremiscit immanitas Uult ille
lauare manus : & illi inquinant linguas.
Sed quare hoc : firmauerunt sibi ser¬
uanta egit pilatus. quanta utre¬
frenarent᷑. Quȩ dixit: Quid egit:
Sed firmauerunt sibi sermone̾ malig¬
nũ. crucifige crucifige. Repetitio: con¬
firmatio ẽ sermonis maligni Uide aonuis¬
U. quo modo firmauerunt sibi sermo¬
nẽ malignũ. Rege̾ ur̃m crucifigam:

Expanded text:
Similis enim nescienti erat inter ipsos Dominus Similis enim nescienti erat inter ipsos Dominus ignorantes quid nescirimo ignorantes eum nihil nescire, et omnia scire, et ad hoc venisse ut illi facerent quod se potestate facere arbitrabantur. Repente sagittabunt eum, et non timebunt. 8. Obfirmaverunt sibi sermonem malignum. Obfirmaverunt: facta sunt tanta miracula; non sunt moti, perstiterunt in consilio sermonis maligni. Traditus est ille judici: trepidat judex, et non trepidant qui judici tradiderunt; contremiscit potestas, et non contremiscit immanitas; vult ille lavare manus, et illi inquinant linguas. Sed quare hoc? Firmaverunt sibi seruanta egit Pilatus? quanta ut refrenarentur? quae dixit? quid egit? Sed firmaverunt sibi sermonem malignum: Crucifige, crucifige! Repetitio, confirmatio est sermonis maligni. Videamus quomodo firmaverunt sibi sermonem malignum. Regem vestrum crucifigam?
Abbreviated transcription (Latin):
si nesciente dño facere: quod moliunt᷑.
Intenderunt arcũ rem amarã: ut sagĩt.¬
tent in abscondito im maculatũ. Quod
dixit intenderunt arcũ: hoc ẽ in abscõn¬
dito. quasi fallentes insidiis łe.G.¬
ostis enĩ quib dolis id egcrint: quẽ¬
ad modũ discipulũ ei coherente̾ pe¬
cunia corruperint. ut sibi traderetur.
quo modo falsos testes ꝓeurauerint: qui¬
b insidus & dolis egerint. ut sagnta¬
rent in abscondito im maculatũ. Magna
iniquitas. Fece de abscondito uenit sagit¬
ta. Quã maculã ferit. qui nec tantam
habebat maculã. quanta potest pungi
asagita: Agnus quippe immaculatus :
totus ammaculatus : semꝑ immaculatus:
Non cui maculȩ ablatę sint: sed macu¬
las nullas contraxerit. Nã fecit multos
immaculatos donando peccata: ipse im¬
maculatus non habendo peccata. Ut sagit
durũ : occidere uelle hominẽ. qui mor¬
tuos suscitabat: Repente idest insidi¬
ose. quasi inopinate : quasi non p̃uise.

Expanded text:
facere quod moliuntur. Intenderunt arcum, rem amaram, ut sagittarent in abscondito immaculatum. Quod dixit, Intenderunt arcum; hoc est, in abscondito; quasi fallentes insidiis. Nostis enim quibus dolis id egerint; quemadmodum discipulum ei cohaerentem pecunia corruperint, ut sibi traderetur ; quomodo falsos testes procuraverint; quibus insidiis et dolis egerint, ut sagittarent in abscondito immaculatum. Magna iniquitas! Ecce de abscondito venit sagitta quae immaculatum ferit, qui nec tantum habebat maculae, quantum potest pungi a sagitta. Agnus quippe immaculatus, totus immaculatus, semper immaculatus; non cui maculae ablatae sint, sed qui maculas nullas contraxerit. Nam fecit multos immaculatos donando peccata; ipse immaculatus non habendo peccata. Ut sagittdurum, occidere velle hominem qui mortuos suscitabat! Repente, id est insidiose, quasi inopinate, quasi non praevise.
Abbreviated transcription (Latin):
qui obtẽperando ãministral st. Ipsũ est
totũ acũmen uidȩorũ: hoc quod ꝓmagno
quesierunt: Occidamus : & non occidamꝰ.
Sic occidamus: ut non occidisse udicem᷑:
Earacuerunt tanquã gladiũ linguassuas.
intenderunt᷑ rẽ amaram: Arcũ dicit insi¬
dias. Qui eni gladio cõminus pugnat: aꝑ¬
te pugnat. Quisagittã mittit: fallit ut
feriat. Prius enĩ sagitta ꝑcutit. quã ueni¬
re aduulnus preuideat᷑ Sed quẽ laterent
insidis̨ generis humani: Nũquid &
bebat. ut ei testimoniũ quisqũã ꝑhibẽ¬
ret de homine: Ipsc enĩ sciebat. qͥd esset
in homine: sicut eu angłista testat᷑: Ta

Expanded text:
qui obtemperando administrabant. Ipsum est qui obtemperando administrabant. Ipsum est totum acumen Judaeorum; hoc est quod pro magno quaesierunt: Occidamus, et non occidamus; sic occidamus, ut non ipsi occidisse judicemur. Exacuerunt tanquam gladium linguas suas. 6. Intenderunt arcum, rem amaram. Arcum dicit insidias. Qui enim gladio cominus pugnat, aperte pugnat: qui sagittam mittit, fallit ut feriat. Prius enim sagitta percutit, quam venire ad vulnus praevideatur. Sed quem laterent insidiae cordis humani? numquid etbebat ut ei testimonium quisquam perhiberet de homine? Ipse enim sciebat quid esset in homine, sicut evangelist
Abbreviated transcription (Latin):
& posuit quasi signũ ad sagittã Misit
inrenib meis: filias pharetrȩ suę fãctꝰ
sũ inderisũ om̃i popło meo: canticũ eoꝵ
Et repulsa ẽ in pace anuma mea: oblitus
sũ bonorũ. Et dixi. Perut finis m̃s: & spes
gressionis meȩ. absintu & fellis. Memori¬
a memor ero: & tabescet in me anima mea.
Hoc recolens incorde meo: ideo sperabo
ensumpti: quia non d̃ fecerunt mise¬
rationes eius. Nouediluculo. multa ẽ
sides tua Pars mea dñs. dixit anima mea.
ꝓpterea expectabo eũ Ec .iiiͦi.
am lectionis: quanta agi potue̾runt
cũ apud pilatũ dñs accusaretur ut cru¬
efigeretur : inuẽnimus horã tertiam e̾e̾
potuisse. quando clamauerunt illi cru¬
ufige crucifige Ergo uerius illi tunc
seiderunt: quando clamauerunt. Ap¬
diritores potestatis hora sexta crucifirẽ¬
uit. Preuaricores legis. hora tertia cla¬
dauerunt. Quod illimanib hora sexta.
hoc illi ligͣua hora tertia Rei magis
isti. qui clamando seiebant: qua illi

Expanded text:
 Misit in renibus meis filias pharetrae suae. Factus sum in derisum omni populo meo, canticum eorum Et repulsa est a pace anima mea, oblitus sum bonorum. Et dixi: Periit finis meus, et spes gressionis meae, absynthii, et fellis. Memoria memor ero, et tabescet in me anima mea. Haec recolens in corde meo, ideo sperabo. consumpti: quia non defecerunt miserationes ejus. Novi diluculo, multa est fides tua. Pars mea Dominus, dixit anima mea: propterea exspectabo eum.  Teth. am lectionis, quanta agi potuerint, cum apud Pilatum Dominus accusaretur, ut crucifigeretur; invenimus horam tertiam esse potuisse, quando illi clamaverunt, Crucifige, crucifige. Ergo verius illi tunc occiderunt, quando clamaverunt. Apparitores potestatis hora sexta crucifixerunt; praevaricatores Legis hora tertia clamaverunt: quod illi manibus hora sexta, hoc illi lingua hora tertia. Rei magis isti qui clamando saeviebant, quam illi
Abbreviated transcription (Latin):
suam tota die Uetus tam fecit pellem
meã & carneͣ mea̾ : contriuit ossa mea
Edificauit ingyromeo: & circundedit
me felle & labore. Intenebrosis collocauit
me: quasi mortuos sempiternos. Circũ¬
edificauit᷑. me ut non egrediar: aggra¬
uauit compedem meã Sed & cũ clama¬
uero & rogauero. exclusit orationẽ meã:
Conclusit uias meas lapidib quadris:

Expanded text:
it pellem meam, et carnem meam, contrivit ossa mea. Aedificavit in gyro meo, et circumdedit me felle, et labore. In tenebrosis conlocavit me, quasi mortuos sempiternos. Circumaedificavit adversum me, ut non egrediar: aggravavit compedem meum. Sed et cum clamavero, et oravero, exclusit orationem meam. Concl