comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad fidem rectam. ⁊ auiciis ⁊ aliis peccatis ad
bonos mores reuocare et meis confirmare.
Modns talis est huic epłe sicut ⁊ alĩs sabata¬
tionem prescribit. et nomen sinm ꝙ cele¬
bre erat omnib gentib p̃ponit ut magistri
nomine auilito acquiescant correctioni. et
qr eis uilis erat. apponit dignitatis nomina
non humilitatis ut ẜmis. Post salutatiom̃
pro donis eorum qui bonierant int̾ eos gͣ¬
tias agit. deinde increpat illos qui de bap¬
tistis se iactabant. Post retrahit eos ab amo¬
re t̾rene sapientie. deinde redarguit eos de
fornicatore.quem int̾ se eẽ ferebant. deinde
increpat eos qui sibi inuicem inuirias
⁊ frandes faciebant.⁊ infidelium examma
requirebant. Postea instruit eos de mr̃imo¬
niis et de ꝑceptione eucharystie ubi plarimi
errabant.et de aliis pluribus. Cirra sinem
u̾o̾ subdr̃ moralis ammonitio. p̃mittit arit̃
salutationem elicens. Paulusuocatus

Expanded text:
ad fidem rectam, et a vitiis et aliis peccatis ad ad fidem rectam, et a vitiis et aliis peccatis ad bonos mores revocare, et in eis confirmare. Modus talis, huic Epistolae sicut et aliis salutationem praescribit, et nomen suum quod celebre erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat apponit dignitatis nomina non humilitatis, ut servus, post salutationem pro donis eorum qui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terrenae sapientiae. Deinde redarguit eos de fornicatore quem inter se esse ferebant. Deinde increpat eos quia 67 sibi invicem injurias, et fraudes faciebant, et infidelium examina requirebant. Postea instruit eos de matrimoniis, et de perceptione Eucharistiae, ubi plurimum errabant, et de aliis plurimis. Circa finem vero subditur moralis admonitio. Praemittit autem salutationem dicens: Paulus voc
Abbreviated transcription (Latin):
thii autem sunt a¬
chaii. hii ab ip̃o apło
sunt conu̾si. qui pre¬
cepto domini ammo¬
nitus reseilit apud
chorinthyos ꝑ an¬
nim unum ⁊ men¬
ses .ui. docens inter
eos u̾bum dei. sed
stis seiactarent. imui¬
tatem ecclesie scindẽ¬
tes ⁊sacramentoꝵ
uirtutem ⁊ usum
ex ministrorum mĩ¬
tis indicarent. pu¬
tabant enim sacͣmẽ¬
ta maroris eẽnsus si
ꝑbonos tractarent᷑.
bonos darent. Ita
sapientibus seculi se
iactarent. quorum
eloq̃ntia ⁊ t̾renaphi¬
losophia delectarent᷑
ut sub nomine xp̃i
hiis imbuerentur
que contͣria sunt fidei. Infłatiquoq erant
eo ꝙ non iret ad eos apłs. formcatorem quo
quiuxorem pr̃is tenebat. int̾ se eẽpatiebant᷑
Sunt ⁊ alia capitula in sins locis notanda de
fectu seribit eis apłs. aliqñ commonens. aliqñ
blaniliens. aliqñ arguens. Nam multe sũt
ctam fidem. ⁊ ab seismatibus eos reuocans
ad initatem᷑. Et gͦ intentio apłi in hac e¬
pła charinthios ab errorib et scismatib

Expanded text:
thii autem sunt Achaici, hi ab ipso Apostolo sunt conversi, qui praecepto Domini admonitus resedit apud Corinthios annum unum et menses sex, docens inter eos verbum Dei; sed stis se jactarent, unitatem Ecclesiae scindentes, et sacramentorum virtutem, et usum ex ministrorum meritis judicantes. Putabant enim sacramenta majoris esse usus, si per bonos tractarentur,bonos darentur. Itsapientibus saeculi se jactarent, quorum eloquentia et terrena philosophia delectabantur, ut sub nomine Christi his imbuerentur e contraria sunt fidei. Inflati quoque erant eo quod non iret ad eos Apostolus. Fornicatorem quoque qui uxorem patris tenebat inter se esse patiebantur. Sunt et alia capitula in suis locis notanda. Afectu scribit eis Apostolus, aliquando commonens, aliquando blandiens, aliquando arguens. Nam multae suntctam fidem et a schismatibus eos revocans ad unitatem. Est igitur intentio Apostoli in hac Epistola Corinthios ab erroribus et schismatibus
Abbreviated transcription (Latin):
letur. sicut fit apud paganos
quib aliquo modo illa que abeis uocan¬
tur sacrã uelantur. ne seuanitatib cer¬
nantur illudi. Oumis einm impostura
tenebras querit ⁊ falsa ꝓueris ostend̃.
sicut pagani tecti uanitatib illisdunt᷑.
apnonos aut̃ nichil astute fucatum est.
in unum ⁊ om̃s
loquantur lings
sine intͥprete. in¬
tret aut̃ ydiota.
uł infidelis nõne
dicet quid insani
tumultus quidam
aut forte quandã
se ductionem qui
auchiunt putabãt
que iõ linguis cana¬
tur. q̃uia pisdoris

Expanded text:
letur, sicut fit apud paganos, quibus aliquo modo illa quae ab eis vocantur, sacra velantur, ne se vanitatibus cernant illudi. Omnis enim impostura tenebras quaerit, et falsa pro veris ostendit, sicut pagani, tectis vanitatibus illuduntur. Apud vos autem nihil astute fucatum est, in unum, et omnes loquantur linguis, sine interprete, intret autem quis idiota vel infidelis, nonne dicet quid insanittumultus quidam Aut forte quamdam seductionem qui audiunt putabunt quae ideo linguis canatur, quia pudoris
Abbreviated transcription (Latin):
płi ut uos alii su¬
imuis uocati ꝑ int̾i¬
orem grãm. ⁊ hoc
non meritis. s sorte
.i. diuina electione
ns non est electio
s uoluntas dei qui
nulla nr̃a merita
imienit. s sorte no¬
luntatis sue nos ad
salutem uocauit qr
uoluit nonquia
sors ude tumõa
illa domini desuꝑ¬
texta que caritatẽ
significat. sarre su¬
ꝑ eam missa prone¬
nit quia dei gratia
caritas inspiratur
non meritis uoca¬
ti sunus. nos dico
prius p̃destinati .a.
ꝑ gratiam p̃pati¬

Expanded text:
oli ut vos alii, sumus vocati, per interiorem gratiam: et hoc non meritis, sed sorte, id est divina electione.minis non est electio, sed voluntatis Dei, qui nulla nostra merita invenit, sed sorte voluntatis suae nos ad salutem vocavit, quia voluit, non quia sors unde illa tunica Domini desupertexta, quae charitatem significat, sorte super eam missa provenit, quia Dei gratia charitas inspiratur, non meritis vocati sumus. Nos dico prius praedestinati, id est per gratiam pra
Abbreviated transcription (Latin):
que di bereditas quia firmit̾ habebitur
que erit in sanctis omnib commmuniter
crementum głe habebunt summi docto¬
res. ultra illio ꝙ cominunit omnesha¬
bebunt. habebunt enim omnes eundem
denarium. s differt stella a stella in cla¬
ritate. et erunt diu̾se mansiones in do¬
mo põis et int̾ͤ alios clariis fulgontes
apłi. altius sedebunt unde iñ tabͥnacło
domini suꝑmensam facta est corona
interrasilis alta digitis quatuor oꝑiens
totam mensam et suꝑ eam altera corona
natur qua omnes electi fruent᷑ que eti
.i. spũ scõ scͥptis annunciatur ⁊ erat int̾¬
rasilis ꝑ diu̾sitate mu̾torum corona aure¬
ola suꝑ illam est ꝑfectio remunationis
eorum qui in doctoribus excellunt. ideo
de illa beatitudine.
potentie uirtutis
eius qͣm oꝑatus est

Expanded text:
ur haereditas, quia firmiter habebitur quae erit in omnibus sanctis communiter.crementum gloriae habebunt summi doctores ultra illud quod communiter omnes habebunt. Habebunt enim omnes eumdem denarium, sed differet stella a stella in claritate, et erunt diversae mansiones in domo Patris: et inter alios clarius fulgentes, apostoli altius sedebunt. Unde in tabernaculo Domini super mensam facta est corona in terra simul alta digitis quatuor et operiens totam mensam, et super eam altera corona natur, qua omnes electi fruentur, quae i sancto, scriptis annuntiatur: et erat in terra simul pro diversitate meritorum. Corona aureola, super illam, est perfectio remunerationis eorum qui in doctoribus excellunt. Ideo de illa beatitudine potentiae virtutis ejus, quam operatus est
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ iusti iuditii dei
ut intelligat᷑ quod
ñ ꝑcet impiis tan¬
quam sarmentis
p̃cisis ad combu¬
stionem qui non
partit iustis p̃p̃ ꝑ
ficiendam p̾gati¬
onem. Unde petrꝰ
ait. Siinitiuma
nobis quis finis
erit eis qui non c̾
ut digni habeami
ni .i. int̾ alios glo¬
riosi in regno dei.
.i. in eterna beatim¬
senti quam hic re¬
⁊ c̾. q constat esse
non enim ponitur

Expanded text:
e justi judicii Dei, ut intelligatur quod non parcet impiis tanquam sarmentis praecisis ad combustionem, qui non parcit justis propter perficiendam purgationem. Unde Petrus ait: Si initium a nobis, quis finis erit eis qui non creut digni habeamini, id est inter alios gloriosi in regno Dei, id est aeterna beatitsenti quam hic ret, quod constat esse. Non enim ponitur
Abbreviated transcription (Latin):
dei .i. que tͥbulati¬
ones ostentunt qͥ
in iuditio futuro
patientibus ⁊ infe¬
rentib sit dandum
si enim tam senere
pumit̃ deus peccata

Expanded text:
d est quae tribulationes ostendunt, quid in judicio futuro patientibus et inferentibus sit dandum. Si enim tam severe punit Deus peccata
Abbreviated transcription (Latin):
enim dedit nobis tibi nt michi spm̃n tuno¬
ris quo turbatus petrus negauit xp̃m hũc
enim potius anferri uoluit a nobis cum
dixit. Nolite timere eos qui occsdunt corpꝰ.
humis timoris non accepimus spm̃. s illis
de quo dominus ait. Eum time qui pot᷑
corpus ⁊ animam ꝑde̾mn gehennam. ꝑp̃c
enim sc̃s dat timarem ñ mundi s dei qui
pot̾ ꝑderei gehennam. non dedit iñcrũa
spm̃ timoris. s urtutis .i. fortitudinis dont᷑
adu̾sa. que timorem pellat. quenenit ex
dilectione dei ⁊ protimi de qua addit. et
dilectionis quam sobrietas p̃cediti de aua
subdit. ⁊ sobrietatis .i. discretionis. Ecce a
simimo dono .i. a dilectione ad inium des¬
cendit .i. ad sobrietatem. oli itat. prĩ
monuit non timere ad ꝙ uaiet urtuas ħ

Expanded text:
enim dedit nobis, tibi ut mihi, spiritum timoris, quo turbatus Petrus negavit Christum. Hunc enim potius auferri voluit a nobis, cum dixit: Nolite timere eos qui occidunt corpus . Hujus timoris non accepimus spiritum, sed illius de quo Dominus ait: Eum timete qui potest corpus et animam perdere in gehennam . Spiritus enim sanctus dat timorem, non mundi, sed Dei qui potest perdere in gehennam. Non dedit, inquam, spiritum timoris, sed virtutis, id est fortitudinis contra adversa, quae timorem pellat, quae venit ex dilectione Dei et proximi, de qua addit, et dilectionis, quam sobrietas praecedit, de qua subdit, et sobrietatis, id est discretionis. Ecce a summo dono, id est a dilectione, ad unum descendit, id est ad sobrietatem. Noli itaque. Prius monuit non timere, ad quod valet virtus.
Abbreviated transcription (Latin):
fide illius ad eam stĩ
timore ⁊ erubescen¬
tia p̃dicandam ex
sopitam a deo tͥ coł¬
latam que est inte
ꝑ impositõm manu

Expanded text:
fide illius, ad eam sine timore et erubescentia praedicandam exhsopitam a Deo tibi collatam, quae est in te per impositionem manu
Abbreviated transcription (Latin):
quibus loquitur
ñ solum non p̃pa¬
rant se ad mminentes temptationes
s etiam promittunt felicitatem huis
turos ip̃i seculo. tu ꝑ prospera. ille ad
confortandum cor tuum uenit pati
mori. sputis illimiri. spinis coronari.
obprobria bibere. ligno configi. omniã
hes ille tulit pro te. tu nichil pro illo s
ꝑ te. ille con fortans insirimim ut cum
mittunt. u uero
uuero per¬
ꝑmane firmus in
hiis que didicisti.¬
a deo ues ame.et
deli dispensatori.uͭ
aliͣs annunties. ꝑ¬
uero doctore .s. a
me. didiceris et
ideo non debent
uenire tibiin du¬
ꝑmane quia ab
insantia tua no.
cras litteras

Expanded text:
quibus loquuntur, non solum non praeparant se ad imminentes tentationes, sed etiam promittunt felicitatem hujus turos ipsi saeculo, tu prospera; ille ad confortandum cor tuum venit pati, mori, sputis illini, spinis coronari, opprobria bibere, ligno configi. Omnia haec ille tulit pro te, tu nihil pro illo; sed pro te ille confortans infirmum ut, cum mittunt, tu vero permane firmus in his quae didicistia Deo vel a me; et eli dispensatori, ut aliis annunties; pvero doctore, scilime, didiceris. Et ideo non debent venire in durmane, quia ab infantia tua nosti sacras litteras
Abbreviated transcription (Latin):
dinitĩs. ⁊ ita sinmis habiti. ⁊pud alios. Item
quia timentibus deum nichil deest. hec fuit
gloria apłorum nichil omĩtia possidote sine
sanicitudine esse ⁊ tam res quam dommos
earnm possidere: quia orina ad pedes apło¬
ꝵ mittebantur sicut in actib apłorum legͣ.
Nota quibuidam addi uelut uel quasi. uel
scut. uel tanquam. quia hoc sicut in somp¬
nis transennt s contraria ponuntur. si¬
ne quasi. quia certa sunt. tristitia nr̃a ħt
quasi. gandium non habet. quasi. Aua¬
re hoc : quia gaudium certa res est. tͥsticia
uero est sicut in sompnis transiit. Siqtis
enim somputum dicat: addit quasi dncens
quasi daus sedebam quasi loquebat᷑. qua seͥ
equitabam. ⁊ hmusmodi. nbiq dicit quasi.
quia quod ndebat dormiens cum eingila¬
int non iuent. Os nostrum. de sui my¬
sborii dignitate et

Expanded text:
divitiis, et ita sumus habiti apud divitiis, et ita sumus habiti apud quia timentibus Deum nihil deest. Haec fuit gloria apostolorum, nihil omnino possidere, sine sollicitudine esse, et non tam res quam dominos earum possidere, quia omnia ad pedes apostolorum mittebantur, sicut in Actibus apostolorum legitur . Nota quibusdam addi vel ut, vel quasi, vel sicut, vel tanquam, quia haec sicut in somniis transeunt, sed contraria ponuntur sine quasi, quia certa sunt. Tristitia vestra habet quasi, gaudium non habet quasi. Quare haec? Quia gaudium certa res est: Tristitia vero sicut in somniis transit. Si quis enim somnum indicat, addit quasi, dicens: Quasi sedebam, quasi loquebar, quasi equitabam, et hujusmodi. Ubique dicit quasi, quia quod videbat dormiens, cum evigilavit non invenit. Os nostrum, de sui ministerii dignitate,
Abbreviated transcription (Latin):
euadere minas mi¬
quorum. ipsi aut̃ẽ
ope dei tuti fant a
futura. Item apud
alios habitisimius ut castigati .⁊ ꝑ nerb̾a
simnus ꝙ esset: mortificatos ẽẽ. Ideoq pro
eo ponit ⁊ non sumins mortificati qma nõ
uineebantur. non cedebant. Mortificatur
enim qui in fidei confessione nan ꝑmanet
uel de morce corporali porest intelligi fr̃ĩ
sumus ut sistigati. p̃ssuris quia ꝑmisit e¬
os deus preisuris exerceri ut merito cresce¬
rent. ⁊̃ non mortifieati. sumiis. quia non ꝑ¬
mittebat dens corporaliter occidi. ⁊ si enim
iat martyres occiduntur. non tam̃ mo¬
ritur eoc̃a. s aduersis emendatur. Item ha¬
biti sumus apud quosdam quasi tristes de
tribalatione. sdeo addit quasi. quia nõ uc̾
tristes. semꝑ antem eramus uere gaudentes
quia hec tristicia gaudium oꝑatur ⁊ tales
habitisumuis apud alios. Item habitisimus
sicut egentes ueris bonis ⁊ spiritualib ael
eramus egestatem patientes in terremsera¬
mus uitem locnpletantes multos. spũalibus

Expanded text:
evadere minas iniquorum. Ipsi autem ope Dei tuti sunt a nti et futura. Item: Apud alios habiti sumus ut castigati, id est per sumus, quod esset mortificatos esse. Ideoque et pro eo ponit, et non sumus mortificati, quia non vincebantur, nec cedebant. Mortificatur enim qui in fidei confessione non permanet. Vel de morte corporali potest intelligi, facti sumus ut castigati pressuris, quia permisit eos Deus pressuris exerceri, ut merito crescerent. Et non mortificati sumus, quia non permittebat Deus corporaliter occidi. Etsi enim multi martyres occiduntur, non tamen moritur Ecclesia, sed adversis emendatur. Aug. Item, habiti sumus apud quosdam quasi tristes, de tribulatione. Ideo addit quasi, quia non vere tristes. Semper autem vere gaudentes eramus, quia haec tristitia gaudium operatur. Et tales habiti sumus apud alios. Item, habiti sicut egentes veris bonis et spiritualibus; vel, eramus egestatem patientes in terrenis. Eramus autem locupletantes 127 multos spiritualibus
Abbreviated transcription (Latin):
dicebantur pr̃es cõ¬
scͥpti quia eoũ no¬
in libro inte. acsi di¬
cet̾ ne dubitetis ad
angelos ꝑuenire¬
quia ur̃i antecesso¬
est ty ait qui con¬
scripͥti sunt ĩ celis.
.i. cum eis qui sut
in celis conscripti
sunt .i. ⁊ eorum or¬
dine scripti sunt.
deindo subdit aluss¬

Expanded text:
cebantur patres conscripti, quia eorum noin libro vitae. Ac ret: Ne dubitetis ad angelos perquia vestri antecessoest quod ait, qui conscripti sunt in coelis,  cum eis qui sunt in coelis scripti st in eorum ordine scripti sunt. de subdit al
Abbreviated transcription (Latin):
ita s nos dico cum bona nolimtate ser¬
uientes dominis ur̃is. sicut domino .i.
ita ut iñ eo putetis uos ẜuire deo ⁊ ñ
hominibus tantum. uos dico. Sciẽ¬

Expanded text:
t vos dico cum bona voluntate servientes dominis vestris, sicut Domino, id est ita ut in eo putetis vos servire Deo et non hominibus. Tantum vos dico scien
Abbreviated transcription (Latin):
enimuolut plac̾e
uudeis infidelibus
in carne .i. in carnalib obsernantis hũ
cogunt nos circumcidi. improbitate non
ratione ducunt ⁊ iso pp̃ hoc tantum fa¬
xp̃m p̃dicabant. ut etiam legem seruandã
docerent. crucem p̃dicabeͣnt ut a fidelibus

Expanded text:
enim volunt placere, Judaeis infidelibus, in carne, id est in carnalibus observantiis, hi cogunt vos circumcidi, improbitate non ratione ducuntur. Et id propter hoc tantum faChristum praedicabant, ut etiam legem servandam docerent, crucem praedicabant, ut a fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
tita emin mala post tergumoꝑtet po¬
nere ut in ea que nobis ꝓromittintar
intendamus. gͦ nec ex p̃t̾ita uita nec ex
p̃senti delectari debennis. reuocandus est
ansiis a recordandis cum quadam dele¬
ctatione p̃t̾itis malis. ⁊ cum quadam cõ¬
cupiscentia fruendi ne redeamus corde ĩ
egyptum. uitam ig p̃ti̾tam malam ab¬
linisde̾ si te delectauit aliañ uanitas. nõ
te mͦ delectet ꝑsegnor dico eo nsq donͦ
in suꝑnis donandam nocat me deus per

Expanded text:
aeterita enim mala post tergum oportet ponere, ut in ea quae nobis promittuntur intendamus. Ergo nec ex praeterita vita, nec ex praesenti delectari debemus: revocandus est animus a recordandis cum quadam delectatione praeteritis malis, et cum quadam concupiscentia fruendi ne redeamus corde in Aegyptum. Vitam igitur praeteritam malam obliviscere, si te delectavit aliquando vanitas, non modo te delectet. Persequor, dico, eo usque donec in supernis dandam vocat me Deus per
Abbreviated transcription (Latin):
ab amore senili. iõ dicit obli. q̃ re. sunt.¬
.i. cuncta temꝑalia ⁊ extendens meip̃m
ad ea que sunt priora .i. appetens et̾na.
extensio enim illa est appeticio etͥnorum
s crina ꝑua sunt admitum collocandum

Expanded text:
ab amore saeculi. Ideo dicit, obliviscens quab amore saeculi. Ideo dicit, obliviscens qu cuncta temporalia, et extendens meipsum ad ea quae sunt priora, appetens aeterna. Extensio enim illa est appetitio terrenorused quia parva ad meritum collocandum,
Abbreviated transcription (Latin):
tͥa uł dnio. s uium suminum bonum
ꝙ uere est uum in quosunt omnia
bona hoc est illud unum. de quo phylip¬
pus ait. domine ostende nobis prõm et
snfficit nobis. ꝑsequor dico qualit̾: ħ
uo que sunt priora .i. ad celestia. que
terrenis pͥora sunt extendens meip̃m
tota intentione ⁊ desidio nundum ha¬
bite rei. Extendebant enim ad celestra
secindimi intentionem non secundũ
ꝑuentionem. ñ secimdum app̃hensio¬
amore uñ iam transiluimus. nec re¬
maneannis in illis in que iam uenimi
curramus. intendamus. in nia enim¬
stm̃ desidium est. ꝙ antem desidas ñdũ¬
iides. s defiderando capax efficieris. ut cũ
uenit ꝙ iudeas. implearis. si cut enim
si nelles implere aliquem sinum ⁊ nosti
qͣm magnim ẽ ꝙ dabr̃. extendis simim
nel sacci nel utͥs. uł aliciniis rei ⁊ exten
dendo fatis capatiorem. sic deus diffendo
rem extendit defidi̾um. desiderando ex¬
tendit animum. extendendo: facit capa¬
tem. desiderennis gͦ quia implendi simiꝰ.

Expanded text:
a vel duo, sed unum, summum bonum: quod vere est unum, in quo sunt omnia bona. Hoc est illud unum de quo Philippus ait, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Persequor, dico, qualiter? vero quae sunt priora, id est ad coelestia quae terrenis priora sunt, extendens me, tota intentione et desiderio nondum habitae rei. Extendebat enim se ad coelestia secundum intentionem, non secundum perventionem, nondum secundum apprehensionde jam transilivimus, nec remaneamus in illis in quae jam venimus. Curramus, intendamus, in via ctum desiderium est. Quod autem desideras, nonduvides; sed desiderando capax efficeris, ut cum venerit quod videas, implearis. Sicuti enim si velis implere aliquem sinum, et nosti quam magnum est quod dabitur, extendis sinum vel sacci vel utris vel alicujus rei: ndendo facis capaciorem: sic Deus differendo rem, extendit desiderium; desiderando, extendit animum; extendendo, facit capacem. Desideremus ergo quia implendi sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
um antẽ xp̃e qui
nobis ut eundem¬
cum pre deumui¬
deatis tunc ⁊ nos¬
nobis ⁊ aliis appa¬
rehitis entes eum
de in hiĩs u̾bis apłi¬
explicari illa duo
que in enuangłio

Expanded text:
 qui vobis, ut eumdemcum Patre Deum videatis, tunc vobis et aliis apparebitis stantes cum de in his verbis Apexplicari illa duo quae in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
que finidantur in t̾ra quia ab hnis mor¬
tui estis. Uñ subdit. mortui enim. qͣiͣ
quiã mortui estis minidanis ⁊ cadutis
⁊ uita nr̃a modo abscondita est omnib
hic ꝑegrinantib. s maxime tarnalibus

Expanded text:
quae fundantur in terra, quia ab his mortui estis. Unde subdit: Mortui enim quasi quia Mortui estis, mundanis et caducis. Et vita vestra modo abscondita est omnibus hic peregrinantibus, sed maxime carnalibus
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃ tib non quereret᷑. ¶ Et sciendum ẽ.
ꝙy pͥni eandem locpintioris figuram q̃
ditit᷑ apłis a domino. spc̃ loquit᷑ in nobis.
as pariatur. S quia ip̃e nos monet ad o¬
randum cum gemimus ⁊ ꝙ ip̃omonẽ¬
te nos facimns ip̃e face̾ dictus est. Ita. An¬
gͦ dictum est sp̃o postulat non ꝙ alicuiꝰ
rei spc̃ sc̃s sit indigens s quia nos postu¬
lare facit. nolus q int̾pellandi ⁊ gemen¬
diispirat affectum. Aduitorium igit᷑
spc̃ scĩ hic cxp̃ssim est. Raritas enim que ang̃
rat. contra hanc aures claude non nonit.
qni illam dedit. Non gͦ sic ẽ intelligen¬
dum ꝙ hic ait. ut estimennis spm̃ scm̃

Expanded text:
tibus non quaereretur. Et sciendum quod secundum eamdem locutionis figuram, qua dicitur apostolis a Domino: Spiritus loquitur in vobis ,as patiatur, sed quia ipse nos movet ad orandum cum gemimus; et quod ipso movente nos facimus, ipse facere dictus est. Ita ergo dictum est, spiritus postulat, non quod alicujus rei Spiritus sanctus sit indigens, sed quia nos postulare facit, nobisque interpellandi et gemendi inspirat affectum. Adjutorium igitur Spiritus sancti hic expressum est. Charitas enim quae per rat. Contra hanc aures claudere non novit, qui illam dedit. Non ergo sic est intelligendum quod hic ait, ut aestimemus Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
deus nr̃. ut sciat si diligitis eum .i. ut scire
uos faciat. hoc loquutionis tropo dicit᷑
frigus pigrum quia pigros facit ⁊ dies
letis nt tristis quia letos uł tͥstes facit.
Similit̾ de illa die dr̃ filius non scire. qr
non facit nos scire. hoc etiam mͥ loquu¬
tionis dixit deus ad abraham. Nume cog¬
noui quia times deum .i. cognosce̾ te feci.
Ita etiam ꝙ alibi ait apłs nunc autem
dognoscentes deum. immo cognitĩ a deo
ita dem̃ ẽ ut iñtelligamuis in nobis dñi¬
fecisse cognitionem suam quid eni est
ꝙ ait. cogniti estis a deo .i. cognitores suos
nos fecit. facit enim deus nos cognosce̾ so:
Unde dicimur cogniti ab eo que omnia
sic debe̾ incelligi docet apłs qui cum in qͦ¬
dam loco dicat. misit spm̃ clamantem ab¬
ba p̃r. alibi. tuasi hoc exponẽs ait. In qͦ
clamamius abba pr̃ sic itaq ⁊ hic aꝑiens
qualit̾ adiuuet ifsirmitatem nr̃am.
ait spc̃ postulat ꝑ nobas. et sciẽndum qr. Ang̃

Expanded text:
vester, ut sciat si diligitis eum , id est ut scire vos faciat. Hoc locutionis tropo dicitur frigus pigrum, quia pigros facit; et dies laetus vel tristis, quia laetos vel tristes facit. Similiter de die illa dicitur Filius non scire, quia non facit nos scire. Hoc etiam modo locutionis, dixit Deus ad Abraham: Nunc cognovi quia timeas Deum , id est cognoscere feci. Ita etiam quod alibi ait Apostolus, nunc autem cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo, ita dictum est ut intelligamus Deum in nobis fecisse cognitionem suam. Quid enim est quod ait: Cogniti estis a Deo , id est cognitores suos vos facit. Facit enim Deus nos cognoscere se, unde dicimur cogniti ab eo. Quae omnia sic debere intelligi, docet Apostolus, qui cum in loco quodam dicat: Misit spiritum clamantem, Abba, Pater , alibi, quasi hoc exponens ait: In quo clamamus Abba, Pater. Sic itaque et hic aperiens qualiter adjuvet infirmitatem nostram ait, s
Abbreviated transcription (Latin):
uenens ostersdit:
si resurrectõ mor¬
I tuorum ñ ẽ futa
quia si mortui ñ¬
resurgent. tunc
tudinem mortis xp̃i. quid facient t̃

Expanded text:
eniens ostendit, si resurrectio mortuorum non est futura, quia si mortui nresurgent, tunc tudinem mortis Christi, quid facient
Abbreviated transcription (Latin):
dandum. Cum uꝰ cepiss gentib emuinge¬
lium p̃tlicari iam comunctos gentilesgẽ¬
tilib comꝑit coniugesex quib si ñ ãbo
crede̾nt. s unus ułimia ⁊ infidelis anifi¬
deli consenitret habitarẽ. nͨ ꝓhiberi a do¬
mno debuit fidelis infidelom dimittere.

Expanded text:
nt. cum uero coepisset gentibus euangelium praedicari, iam coniunctos gentiles gentilibus comperit coniuges: ex quibus si non ambo crederent, sed unus aut una et infidelis cum fideli consentiret habitare, nec prohiberi a domino debuit fidelis infidelem dimittere
Abbreviated transcription (Latin):
apłm monendo dixisse. comiuix .n. fidelis
licite pot̃ relisiquere infidelem. ydolatria
enim ⁊ quelib noxia suꝑsticio: fornsoa¬
tio est. ⁊ dominus causa fornicationis per¬
misit quidem uxorem dimitti. s nõ ułit.
⁊ fic dedit apło locum monendi ut qui uo¬
lint᷑ ñ dimittat infidelem que forsan fiet
fidelis ⁊ qui nolint licite dimittẽpossit.
QQuia .n. fidelis infidelem licite dimittere

Expanded text:
m monendo dixisse. Conjux enim fidelis licite potest relinquere infidelem. Idololatria enim et quaelibet noxia superstitio fornicatio est, et Dominus causa fornicationis permisit quidem uxorem dimitti, sed non jussit: et sic dedit Apostolo locum monendi, ut qui voluerit, non dimittat infidelem quae forsan fiet fidelis: et qui voluerit, licite dimittere possit. Quia enim fidelis infidelem relinquere
Abbreviated transcription (Latin):
fi̾. ommino ñ lice̾t. hoc aut̃ fieri licet. Nã
si fornitatio carnis detestanda est iñ cõiu¬
ge. qͣntomagũ formcatio m̃tis .i. in fideli¬
tas: S qr ita licitum ẽ ut ñ ex pediat. nep̃p
conugñ seꝑationes ip̃am doctͥ nam salutis
homines offensi ex horreant: inc̾cedit apłs
nec iubentur a dño. nͨ ꝑhibentur fideles
nentis apłi ne hoc fie̾t. Legͣ tñ ꝙ eͥ de̾al¬
ꝓph̾a immo dñs ꝑ eum ñ modo ꝑiisit
s etiam iussit israhelitis uxores dimit¬
te̾ alienigenas ꝑ quas ibant ad dõs alienõ
ñ ille ꝑ maritos acquirebant᷑ deo. recte
itaq hoc p̃cepit qr nunclum tanta gr̃a
saliatoris illuxat Et ꝑ moysen dominus
iussat. nequis uxorem alienigenam dnce¬
Auꝰ ret. Merito gͦ quas duxerant dño ꝑ hiben¬

Expanded text:
i omnino non licet: hoc autem fieri licet. Nam si fornicatio carnis detestanda est in conjuge, quanto magis fornicatio mentis, id est infidelitas. Sed quia ita licitum est, ut non expediat, ne propter conjugum separationes ipsam doctrinam salutis homines offensi exhorreant, intendit Apostonec jubentur a Domino, nec prohibentur fideles nentis Apostoli, ne hoc fieret. Legitur tapheta, imo Dominus per eum non modo permisit, sed etiam jussit Israelitis uxores dimittere alienigenas, per quas ibant ad deos alienos ; non illae per maritos acquirebantur Deo. Recte itaque hoc praecepit, quia nondum tanta gratia Salvatoris illuxerat. Et per Moysen Dominus jusserat, ne quis uxorem alienigenam duceret . Merito ergo quas duxerant Domino prohiben
Abbreviated transcription (Latin):
hoc p̃cipit apłs sed¬
confulit. ut siquis
alitᷤ agat. ñ sic tͣus¬
gͥssor sic̃ ⁊ pꝰt de uirginib consuluit. Mõ¬
nec gͦ ꝙ ẽ lucrandi occ̃o cum posset licite
relinquere s ñ expedit. Tunc enim ñ ex̃pe¬
dit id ꝙ licitum est qñ ꝑmittit᷑ quid̾ s uiꝰ
ip̃ius potestatis aliis affert impedimentũ
discessio fidelis ab infideli qͣm ñ ꝑhibet
dominus qr coram illo ñ ẽ minsta s apłs¬

Expanded text:
hoc praecipit Aposconsulit, ut si quis aliter agat non sit transgressor, sicut et post de virginibus consulit. Monet ergo quod est lucrandi occasio, cum posset licite relinquere, sed non expedit. Tunc enim non expedit id quod licitum est, quando permittitur quidem, sed usus ipsius potestatis aliis affert impedimentum discessio fidelis ab infideli, quam non prohibet Dominus, quia coram illo non est injusta. Sed Apos
Abbreviated transcription (Latin):
omines habebunt ⁊ omnib crit suffi¬
cientia. Sicut
scriptum est de¬
manna in signũ
plius habuit quã
habuit. dedit indi

Expanded text:
omnes habebunt, et omnibus erit suffientia; sicut scriptum est demanna in signo hst amplius habuit quam habuit dedit indi
Abbreviated transcription (Latin):
uit ut ñ time̾nt¬
euuangelizare. a¬
diu̾si a priorib qr
mali sunt predi¬
cant quidem xp̃m
⁊ hoc faciunt ꝓpt̾
imudiam ⁊ contẽ¬

Expanded text:
it, ut non timeevangelizare. Arsi a prioribus quia mali sunt, pracant quidem Christum. Et hoc faciunt, propter invidiam et conten
Abbreviated transcription (Latin):
dat p̃poni. Nota
quosdam conten¬
tiosos fuisse inter
eos uł nichil ꝑ con¬
cant non contenci¬
osis u̾bis loquent᷑¬
⁊ nichil agentes ꝑ
ñ custodierint nec

Expanded text:
dant praeponi. Nota quosdam contentiosos fuisse inter eos. Vel, nihil per concant, non contentiosis verbis loquantt nihil agentes, pnon custodiant, nec
Abbreviated transcription (Latin):
credere: non. insi uolens. Intrare ecclesiam
⁊ accedere ad altare potest nolens. s non cre¬
dere. Ideoq congrueait. corde creditur. De
hac autem radice corais surgit confessio. con¬
fiteri enim est tlicere. quid sit in corde. si e¬
min aliud est in corde. alidin ore. loqni ẽ
non confiteri. quod gͦ est in corde. debet ẽe
in cre quia non sine causa sigmim crucis
fitin fronte .i. in sede pudoris ne xp̃i obp¬
it petro cre negare tum crede̾t corde. disce¬
dat gͦ mala neretimila. accedat salubris
confessio. non crubescamius de xp̃i nomĩe¬
icit enim
scriptura õ¬

Expanded text:
credere non nisi volens, intrare ecclesiam, credere non nisi volens, intrare ecclesiam, et accedere ad altare potest nolens, sed non credere, ideoque congrue ait, corde creditur. De hac autem radice cordis surgat confessio. Confiteri enim est dicere quid sit in corde. Si enim aliud est in corde, aliud 50 in ore, loqui est, non confiteri. Quod ergo est in corde debet esse in ore, quia non sine causa signum crucis fit in fronte, id est in sede pudoris, ne Christi oppit Petrum ore negare, cum corde crederet. Discedat ergo mala verecundia, accedat salubris confessio, non erubescamus de Christi nominecit enim Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
resurrexit merces
de enini quasi uere¬
credere dat salatem
quia dat iustiqam¬
que est causa salutis
corde enim cditur ad
iusticiam
cordis instificatur a¬
liquis .i. de impio fit
paus. ore autem pꝰt
minentia fidem qiram corde tenebant o¬
re confessi sunt. Non ergo icassin additũ
est ore antem confessio fit ad sabatem. Nam
pene onines qui xp̃m coram ꝑsequitorib
neganerunt ꝙ de illo credebant corde tenu¬
erunt. et tamen ore non confitendo ꝑlert̃
nisi illi qni penitentia reuixerunt ut pe¬
trus qui in illa negatione intus uerita¬
tem tenebat et foris mendatium prosere¬
bat. cur enim lacrimis diluit ꝙ ore nega¬
uerat si salnti faciebat ꝙ corde tenebat. q̃¬
rens ergo a deo pacem non aluid habebat
in professione oris. aliud in archano cordis.
nichil enim prodest hoc esse ñ corde ꝙ ue
rum est si hoc dicitur uoce ꝙo falsum est qr
ueritas et credenda es et loquenda. Et
nota ꝙ nonait simplicit᷑ creclitur. s corde
creditut. quia cetera potest homo nolens:

Expanded text:
resurrexit; merces de enim. Quasi dicacredere dat salutem, quia dat justquae est causa salutis. Corde enim creditur ad justitiam, cordis justificatur aid est de impio fit pius; ore autem, minentia, fidem, quam corde tenebant, ore confessi sunt. Non ergo incassum additum est, ore confessio fit ad salutem. Nam pene omnes qui Christum coram persecutoribus negaverunt, quod de illo credebant, corde tenuerunt, et tamen ore non confitendo perierunt, nisi illi qui poenitentia revixerunt, ut Petrus qui illa negatione intus veritatem tenebat, et foris mendacium proferebat. Cur enim lacrymis diluit, quod ore negaverat, saluti faciebat, quod corde tenebatur. Quaerens ergo a Deo pacem non aliud habeat in professione oris, aliud in arcano cordis. Nil enim prodest hoc esse in corde quod verum est, sed hoc dicitur voce quod falsum est, quia veritas et credenda et loquenda est. Et nota quod non ait simpliciter creditur, sed corde creditur, quia caetera potest homo nolens
Abbreviated transcription (Latin):
creator omnium
diues in ommes .i. sꝰ
ficiens dirare omnes.
qui iuocant illum.
fide ⁊ oꝑe. aliis non
est ipse ihues quia
participes non sunt
bonorum eius qui
autem ininocant
recipient eternam
remimerationem

Expanded text:
Creator omnium dives in omnes, id est sufficiens ditare omnes qui invocant illum, fide et opere; aliis non est ipse dives, quia participes non sunt bonorum ejus; qui autem invocant recipient aeternam remunerationem
Abbreviated transcription (Latin):
bium est de anty⁊ p̃o eum dixisse quem re¬
fugam uocat utiq a domino deo. si enm
hoc de ommbris impiis mi̾to dici potest
quanto magis deisto: quem etiam descri¬
bens subdit ⁊ nsi reuelatus .i. manife¬
status fui̾t cũnis speties iam p̃cedit homo

Expanded text:
bium est de Antichristo eum dixisse quem rebium est de Antichristo eum dixisse quem refugam vocat utique a Domino Deo. Si enim hoc de omnibus impiis merito dici potest, quanto magis de isto, quem etiam describens subdit: et, nisi revelatus, id est manifestatus, fuerit, cujus spes jam praecedit homo,
Abbreviated transcription (Latin):
comp̃hendet mim¬
di nonissimus di¬
in die isto moritur
talis in die illo in¬
re debet omnis xp̃iamis neimꝑatum
eum imaeniat domini aduentus. Im¬
paratum etum inueniet diesille qñc
imparatum inueni̾t uite huius dies
seducamini s addidit. qͣi instet dies do¬
mini. hoc iõ dicit ne ip̃a ꝑturbatione
dum incanti inuenirentur possent sedu¬
ei ad adorandum diabolum qui hec ideo
agebat ut sub nomine xp̃i apparens fa¬
ceret se adorari quod ut non possit face̾
imprdentissimus sathanas tempus et
signa aduentus domini apłs p̃scribit
qua non pͥrsuemet dominus quam
regni romani defectio fiat ⁊ appareatan
statim post ueniat domiiis. occulte lo¬
quitur de destructione romani imꝑii ne
forte si aꝑte hoc dice̾t irritaret eos ad ꝑ¬
sequutionem ecołie. Uel hoc dicit de spłi¬
ali imꝑio romane eccłie. uel de discessiõe
a fide. et est sensus. non ueniet domiꝰ
minum afide. Quidam codices habent
nisi uenit refaga primum ꝙ milli du¬

Expanded text:
comprehendet mundi novissimus din die isto quisque moritur, talis in die illo jure debet omnis Christianus ne imparatum eum inveniat Domini adventus. Imparatum autem inveniet dies ille, quem imparatum inveniet vitae hujus dies seducemini, sed addit, quasi instet dies Domini. Hoc dicit, ne ipsa perturbatione dum incauti invenirentur currant ad orandum diabolum: qui haec ideo agebat, ut sub Christi nomine apparens, faceret se adorari, quod ut non possit facere impudentissimus Satanas. Tempus et signa adventus Domini Apostolus rescribit, quia non prius veniet Dominus quam regni Romani defectio fiat, et appareat statim post veniat Dominus. Occulte loquitur de destructione Romani imperii, ne forte si aperte hoc diceret, incitaret eos ad persecutionem Ecclesiae. Vel hoc dicit de spirituali imperio Romanae Ecclesiae. Vel de discessione a fide. Et est sensus: Non veniet Dominuminum a fide. Haimo Quidam codices habent: Nisi venerit refuga primum, quod nulli du
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ ꝑditꝰ. dr̃ quia ip̃e ꝑdendus est ⁊ alos
⁊ extollit᷑ .i. effert
uel falsa opinione
ut diĩ gentium uł
bñficii gr̃a ut sc̃ĩ.
ant ꝙ colitur ut
deus trinitas extol¬
lit᷑ dico ita ut se¬
deat in templum dĩ
plo a romanis des¬
reedifificabunt. Mas¬

Expanded text:
dendus est, et alios et extollitur. id est effert vel falsa opinione, ut dii gentium; neficii gratia, ut sancti.  colitur, ut Deus Trinitas. Extollitur dico, ita, ut sdeat in templo Dei, plo, a Romanis desedificabunt. Nas
Abbreviated transcription (Latin):
icautem
peccantes in
fratres et
percutien¬
tes consciẽ¬
infirmam
catis Qua¬
ꝓpter si esca
scandalizat

Expanded text:
ic autem peccantes in fratres, et percutientes conscieninfirmam, catis. Quapropter si esca scandalizat
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sp̃c hominis ꝑ se
et tunc dessderia oͣ¬
nis .i. delectationes quas caro suggerit
non ꝑficietis. non ait feci̾tis. uel non ha¬
bueritis quia ea non habere non pota̾nt
s non ꝑficietis .i. non oꝑa eorum consen¬
su noluntatis inplebitis. Caro enim uł¬
antem qi dico non ꝑficietis s hoc grane
est. quia caro conempiscit. uel ita continua.
ideo ita agite tima granis pugna est et
hoc est ꝙ ait. Caro enim concupiscit. qͣi
posuit. qualem rixam. hoc intra te ipsũ
sentis nec enim nullum est uitium tũ
concupiscere. quia hoc secundum ipsam
agit anima. sicut auris dicitur audire
⁊ oculus uuidere cum potius anima ⁊ ꝑ
aurem audiat ⁊ ꝑ oculum uideat. caro
enim nichil nisi ꝑ animam corcupiscit
s concupasce̾ dr̃ tum anima carnali con¬
cupascentia spñi reluctatur. carnem igͦ
concupiscentem dicit carnalem delectati¬
onem craam de carne et a carne spiritꝰ
habet adu̾sus delectationem quam solus
ħt. Ipsius antem carnalis concupiscẽ¬

Expanded text:
s hominis per se. Et tunc desideria carnis, id est delectationes, quas caro suggerit, non perficietis. Non ait: Non feceritis, vel non habueritis, quia ea non habere non poterant; sed non perficietis, id est non opera eorum consensu voluntatis implebitis. VERS. at: Dico non perficietis, sed hoc grave est, quia caro concupiscit. Vel ita continua, ideo ita agite, quia gravis pugna est. Et hoc est quod ait, caro enim concupiscit. Quasposuit, qualem rixam, hoc intra teipsum sentis. Nec econcupiscere, quia hoc secundum ipsam agit anima, sicut auris dicitur audire et oculus videre, cum potius anima et per aurem audiat et per oculum videat. Caro enim nihil ubi per animam concupiscit, sed concupiscere dicitur, cum anima carnali concupiscentia spiritui reluctatur. Carnem igitur concupiscentem dicit carnalem delectationem, quam de carne et a carne spiritus habet, adversus delectationem quam solus habet. Ipsius autem carnalis concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
quam alliganit sathanas .xuiii. an¬
nis nonne oꝑtuit solui a uinculo die
sabbati᷑ iõ apłs ait. quos tradidit sa¬
thane ut ꝑ hoc discant ñ blasphemare.
ũt hoc modo excudatur a sathana rog
riam deo. siue que in u̾itate nõ stetit
truerens gloriam suam que uelit nolit
diune promĩdentie non seruiat sed no¬
lens facit cum ea ꝙ bonum est. de illa¬
uo̾ que hoe non uult fit ꝙ iustum est
non ei tamen rependitur ꝙ de ip̃a iu¬
ste fit. s animo ip̃a facit quia neq li¬
beram uoluntatem rationali create
dens negauit ⁊ tamen potestatem q̃
Minstos inste ordiuat sibi recimut¬

Expanded text:
quam alligavit Satanas decem et octo anquam alligavit Satanas decem et octo annis, nonne oportuit solvi a vinculo die Sabbati? Ideo Apostolus ait; quos tradidi Satanae, ut, per hoc, discant non blasphemare, ut hoc modo excludatur a Satana regnuriam Deo, sive quae in veritate non stetit quaerens gloriam suam, quae velit nolit, divinae providentiae non serviat; sed volens, facit cum ea vero quae hoc non vult, fit quod justum est. Non ei tamen rependitur quod de ipsa juste fit, sed quo animo ipsa facit, quia neque liberam voluntatem rationabili creaturae Deus negavit, sed potestatem qua injustos juste ordinat sibi retinu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatore non facit nisi quantum illi
ꝑmittitur ⁊ ꝓcuratores auctores ꝙ
huins mundĩ nichił faciunt nisi qũa¬
tum dominiis sinit. iõ ait. tradidi sa¬
thane uexandos. tuia nichil potest sa¬
thanas nisi ꝑmissus qui uexat sibi da¬
tos. tante antem potestatis erat apłs
tantam q grãm habebat ut recedẽtes
a fide solo uerbo traderet diabolo. Ora¬
ditio autem hec est quia commotus a¬
płs blasphemiis eornm sententiam ꝑ¬
tulit in eos. diabolus autem qui ad ħ
ꝑatiis erat. at au̾sos a deo accipiat in
potestatem audita sententia corripit e¬
os ꝙ ideo fecit apłs. non ut ꝑeant. sed
ut sic correcti discant ñ blasphemare et
intelligant sȩ soeo penis astringi. qr
blasphemaunt. unde in euuangelio
dominus dicit int̾ cet̾a iam noli pecca¬
re. ne det̾ius tibi contingat ostendens
tausa peccati alicm̃ infiriatates infͤ¬
ri corꝑibus ⁊ quia ministro diabolo
fiunt declarauit dominus dicens intͦ
multa. hec autem cum sit fĩlia ab he

Expanded text:
m illi permittitur; et procuratores actoresque hujus mundi nihil faciunt nisi quantum Dominus sinit. Ideo ait: Tradidi Satanae vexandos, quia nihil potest Satanas, nisi permissus qui vexat sibi datos. Tantae autem potestatis erat Apostolus, tantamque gratiam habebat, ut recedentes a fide solo verbo traderet diabolo. Traditio autem haec est, quia commotus Apostolus blasphemiis eorum, sententiam protulit in eos. Diabolus autem qui ad hoc paratus est, ut aversos a Deo accipiat in potestatem, audita sententia corripit eos. Quod ideo fecit Apostolus, non ut pereant, sed ut sic, correcti, discant non blasphemare, et intelligant se ideo poenis astringi, quia blasphemaverunt. Unde in Evangelio Dominus dicit inter caetera, jam noli peccare ne deterius tibi contingat , ostendens causam peccati, aliquando infirmitates inferri corporibus, et quia ministro diabolo fiunt, declaravit Dominus dicens inter multa: Haec autem cum sit filia Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sp̃c sc̃s ostendit
michi de te quid p̃¬
cipio utmilites
ꝑe impleridis bo¬
tis militiam .i.
consuecudinem
docere doce ⁊ alios
⁊ ꝑficiendo oꝑe
ꝙ p̃dicas ore qui
bene potes hoc fa¬
tere tu dico. ħus
fidem rectam ⁊ bo¬
nam consciam ne
docens erubescat
male nite consciꝰ
erubescibile enim
est aliud agero ⁊
aliud p̃dicare. tͣꝑ
conscĩam bonam
cuidam flagiciis
repellentes nanf¬
gau̾nt. alios etiã
secum mgentes

Expanded text:
 sanctus ostendit mihi de te. Quid praecipio? ut milites,pere implendis, botis, militiam, id est consuetudinem docendo te et alios, et perficiendo opere quod praedicas ore, qui bene potes hoc facere. Tu dico, habens fidem rectam, et bonam conscientiam, ne docens erubescat malae vitae conscius. Erubescibile enim est aliud agere, et aliud praedicare. Quam, conscientiam bonam, quidam flagitiis, repellentes naufragaverunt, alios, et secum jungentes
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis est in ꝑmis¬
sis ita nos sibi ułt¬
nris. teneamus
mus inuicem
non ut uideat ⁊¬
iisidietur. s in ꝑ¬
uocationem cãfi¬
tatis que in ani¬
mo est ⁊ bonoꝵ
alterius exemplo

Expanded text:
fidelis est in promissis, ita nos sibi tris. Teneamus mus invicem, non ut invideat insidietur, sed in provocatione charitatis quae in animo est, et bonorum alterius exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
morasis instruc¬
tõ in qio eos hor¬
tatur ad multa
s maxime ad fidẽ
patientiam. pacẽ
munditiam ⁊ fr̃¬
nitatis caritatẽ
⁊ infert ex om̃ib

Expanded text:
moralis instructio, in qua eos hortatur ad multa, sed maxime ad fidem, patientiam, pacem, munditiam, et fraternitatis charitatem, et infert ex omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
fit ut augeatur fidermi̾tum. quia nõ
habet fides mi̾tum cui humana rõ .i.
ille sacͥdossen int̾penat ꝑ nobis mnide
et hanc habentes ⁊ habentes sacdotẽ
mus ad intͦitum scõrum cum uerocorde
.i. cum uero intellectu ñ simulato. ⁊
si hoc non potest eẽ saltem accedamus
in plenitudine fidei .i. ini plena fide qr
nichil horum iam ẽ uisibile nec facͥdos
nec hostra ꝙ ⁊ debennis ⁊ possumus
sione habemus corda mundata a con¬
scientia mala .i. a conscientia prauĩ¬
t̾atis. illi uo̾corꝑa tantuni habenit ab¬
sola s bona uita cumuirtutib querit᷑
in hortatur ad ea que conueniunt fi
indeclinabilem ut
non ad t̾rena de¬
est de etͥnis .i. te

Expanded text:
fit ut augeatur fidei meritum, quia non habet fides meritum, cui humana ratio, id est ille sacerdos semper interpellat pro nobis. Unde et hanc habentes, et habentes sacerdotemus ad introitum sanctorum, cum vero corde, id est cum vero intellectu et non simulato. Et si hoc non potest esse, saltem accedamus in plenitudine fidei, id est in plena fide. Quia nihil horum jam est visibile, nec sacerdos, nec hostia, quod et debemus et possumus, uali aspersione habemus corda mundata a conscientia mala, id est a conscientia pravitatis. Illi vero corpora tantum habent absola, sed bona vita cum virtutibus quaeritur. Inde hortatur ad ea quae conveniunt fidindeclinabilem, ut non ad terrena deest de aeternis, id e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mortiferi pomi a ẜpente accipiens a naͣli
stͥagi.⁊ ita ñ inimi̾to ouinem post̾itatis pro¬
genĩem eius subdidit famulatui cuius effec¬
Aug̃tus est ẜuus uende̾ nos potuit. s redimere
ñ ualuit. uendidit nos consensu peccati. re¬
dimimnir insticia fsdei: Sanguis ennum
nocens datus est ꝓ nobis ut redimeremur. In
trium sub dominante iniquitate ⁊ accepit
ꝑ p̃cio exignam de arbore uetita uoluptatẽ.
Treatus est igͣ perinus homo rectus sũ culpa
sine uitio. s ip̃e non rectum se fecit. trma de
ꝑmifit ut miseria sua ꝓbaret ꝙ siñc dea ni¬
chil potest. se gͦ ⁊ alios nendidit noluntara
concupĩa. ut sub peccato .i. ẜui peccati sint
quia enim contine̾ cum posset. soluit infli¬
ctam ẽ ei non posse cum nelit ꝑ malum
uelle ꝑdsoitbonum posse ⁊ tc̃s captiiras dĩt̃¬

Expanded text:
et mortiferi pomi a serpente accipiens, a naturali et mortiferi pomi a serpente accipiens, a naturali stringi, et ita non immerito omnem posteritatis progeniem ejus subdidit famulatui, cujus effectus est servus. Vendere nos potuit, sed redimere non valuit. Vendidit nos consensu peccati, redimimur justitia fidei. Sanguis enim innocens datus est pro nobis ut redimeremur. In trium, sub dominante iniquitate, et accepit pro pretio exiguam de arbore vitae voluptatem. Creatus est ergo primus homo rectus sine culpa, sine vitio, sed ipse non rectum fecit se, quia despermisit, ut miseria sua probaret, quia sine Deo nihil potest. Se ergo et alios vendidit, voluntaria concupiscentia ut sub peccato, id est servi peccati sint. Quia enim continere cum posset noluit, inflictum est ei non posse cum velit. Per malum velle perdidit bonum posse,
Abbreviated transcription (Latin):
tum ad malos quos
ip̃e est. Ibi gͦ sunt u̾ba hic res est. Ego aũ
hucusq legem exeusaauit ꝙ ñ debet refim¬
di in eam culpã. hic dicit ꝙ nͨ refandi dob
anime uitio resiste̾ diabolo q uitum per
concupĩam gemitus ex carũt contraxit
⁊ uide hoc fit subdit. ego dico. uenundatꝰ¬
qͣi ecce unde infirimis sum .s. ex culpa
primi hominis qui pro delectationc cibi ue
subiectum ẽ peccato ut potestato sinut non
possit. circa obedientiam legis Ade quicpe p̃¬
uaricatione atq ut ita dicam dampnosa
negatiatione fraudulentaq comestione
uenditi simas. Omnem enim ꝑlem snam
ẜpentis ꝑsuasione seductus illicita cibi ꝑ¬
ceptione ꝑpetue c̾ntuti addixit. solet q ħ
mos int̾ uendentes ementes ꝙ ẜuari. ut is qͥ¬
p̃cii ꝑ iactura pprie lib̾tatis ⁊ addictione ꝑ¬
petu̾e ẜuitatis a suo consequat᷑ emptore:
Ꝙ etiam int̾ adam ⁊ ẜpentem manifestũ
est int̾cessisse. Ille enin p̃cium lib̾tatis naxis

Expanded text:
tum ad malos quos ipse est. Ibi ergo sunt verba, hic res est. Ego autem, hucusque legem excusavit, quod non debet refundi in eam culpa. Hic dicit quod non refundi debet animae vitio resistere diabolo, quod vitium per concupiscentiam genitus ex carne contraxi. Et unde hoc sit, subdit: Ego, dico, venumdat Ecce unde infirmus sum, scilicet ex culpa primi hominis qui pro delectatione cibi vetsubjectum peccato, ut potestate sui uti non possit circa obedientiam legis. Adae quippe praevaricatione atque, ut ita dicam, damnosa negotiatione fraudulentaque comestione venditi sumus. Omnem enim prolem suam serpentis persuasione seductus, illiciti cibi perceptione perpetuae servituti addixit. Soletque hic mos inter vendentes ementesque servari, ut is qpro jactura propriae libertatis et additione perpetuae servitutis, a suo consequatur emptore, quod etiam inter Adam et serpentem manifestum est intercessisse. Ille enim pretium libertatis noxiae,