comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Daqua ꝑ rotam tollẽ¬
.dam ex flumme ł haurientia ł
siquis ẜuitutem castello ĩmpoᷤ¬
su̾it qu̾idam dubitaunt nehoc
quecumqr legittimo modo sibi

Expanded text:
De aqua per rotam tollenda ex flumine uel haurienda, uel si quis seruitutem castello imposuerit, quidam dubitauerunt, ne hae quocumque legitimo modo sibi
Abbreviated transcription (Latin):
st. scribit. si quis intradendo di¬
x̾it fundumtitio ẜuire cumei
ditortitio ad ẜuitutem pr̃an
dam: an agere possit ex uedito
ut emptor ẜuitutem imponi
paciatur p̃dio qd̾ m̃catus est.¬
agert idemq ait ⁊ siuenditor
possit titio ẜuitutem uendere
eque agẽre ꝑmittendum. hec
ita demum si recipiende ẜuitu¬
tis gr̃a id intraditioẽ exp̃ssum
ẽ. cet̾um si quis inquid ueritꝰ
ne ẜuitus titio debeatur. ideo
hoc excepit. ñ ent ex uendito ac¬
tio si millam ẜuititem ꝓmisit.
tis ex prim̃da ẽ. ne si gen̾alit᷑ ẜui¬
re dc̃merit aut nichil ualeat qr
inc̾tum sit q̃ ẜuitus exceptasit.
aut omns ẜ uiͣtus ĩponi debãt
intꝑositis quoq auenis edib̾.
imponi pot̾. łutt ut altius tolłe
i nõ tollere liceati ⁊ sut̃ debeat

Expanded text:
 scribit, si quis in tradendo dixerit fundum Titio seruire, cum editor Titio ad seruitutem praestan- dam, an agere possit ex uendito, ut emptor seruitutem imponi patiatur praedio quod mer- catus estagere. idemque ait et si possit uenditor Titio seruitutem uendere, aeque agere permittendum. haec ita demum, si recipiendae seruitutis gratia id in traditione expressum est: ceterum si quis, inquit, ueritus, ne seruitus Titio debeatur, ideo hoc excepit, non erit ex uendito actio, si nullam seruitutem promisit.tis exprimenda est, ne, si generaliter seruire dictum erit, aut nihil ualeat, quia incertum sit, quae seruitus excepta sit, aut omnis seruitus imponi debeat. Interpositis quoque alienis aedibus imponi potest, ueluti ut altius tollere uel non tollere liceat uel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
donatio ẜuitutis ꝑfecta in tlli¬
gĩtur. noc utiliter intendeturĩ
sibi cẽ mnũcto te edificatum ha¬
bere cum eclificurm solicondi¬
tiõem secutum inutilem faciat
intentõem/ Cctum si in suo ma¬
cenam p̾cano qui ẜuitutemti¬

Expanded text:
donatio seruitutis perfecta intellegitur, nec utiliter intendetur ius sibi esse inuito te aedificatum habere, cum aedificium soli condicionem secutum inutilem faciat intentionem. ceterum si in suo maceriam precario, qui seruitutem ti
Abbreviated transcription (Latin):
acquiri n imponi ẜuitutem
posse isto casu locumhr̃e. hic
pote cum inĩdͣ tp̃c acquiratur
quo ꝓprius mens fundꝰ futur
⁊ribi fundi duo cõmunes titia¬
iamis ⁊ incliuisione conuent¬
siͣ ut michititiams tibi seian
cederet in ucem ꝑtes corumtͣ¬
didimus ⁊ intradendo dc̃m ẽ ut
alt̾i ꝑ alt̾um aquam ducere lice¬
ret recte ẽẽ ẜ uitutem impositã
ait. maxime si pacto stipuiatio
subdita sit per plm p̾dia a
uicino pot̾is haustum ex riuo
cedere pacto enmł stipułone
int̾uementib ⁊ hoc concecli
solet quamis nullum p̃di¬

Expanded text:
adquiri nec imponi seruitutes posse isto casu locum habere: hic pote cum in id tempus adquiratur, quo proprius meus fundus futurtibi fundi duo communes Titiat in diuisione conuenisset, ut mihi Titianus, tibi Seianus cederet, inuicem partes eorum tradidimus et in tradendo dictum est, ut alteri per alterum aquam ducere liceret: recte esse seruitutem impositam ait, maxime si pacto stipulatio subdita sit. Per plurium praedia aquicino poteris haustum ex riuo cedere: pacto enim uel stipulatione interuenientibus et hoc concedi solet, quamuis nullum p
Abbreviated transcription (Latin):
uicuie sint ambe edes annõ.
idemert ⁊ in p̃dus rusticis. Nã
⁊ si dues fundos rt hãt alium
alii pot̾ ẜuum fac̾e tradendo du¬
as auit̾ ctes suuinradendo. nõ
potest efficere alteras alt̾i ser

Expanded text:
uicinae sint ambae aedes an non. idem erit et in praediis rusticis: nam et si quis duos fundos habeat, alium alii potest seruum facere tradendo. duas autem aedes simul tradendo non potest efficere alteras alteris ser
Abbreviated transcription (Latin):
te liceat. siemptor exalio fundo
aquam acaperet ⁊ cam ĩifiore
ducere uellet quesitumẽ an poᷤ¬
sit id suo uire facere nec ne. ra.
mͥchilamplius quamq ip̃inc
fundi siccandi cã deriuarit. uuci¬
num infiorem recipere debere.
infundo nascebatur ⁊ cura car
aquamlate .x. pedes exceꝑat
quesitum ẽ utrum dominu
lociad eum ꝑtineat anut per
eum locum accedere᷑ possit. N
late petes .x. iterdum tatat

Expanded text:
te liceat: si emptor ex alio fundo aquam acciperet et eam in inferiorem ducere vellet, quaesitum est, an possit id suo iure facere nec ne. respondi nihil amplius, quam quod ipsius fundi siccandi causa derivaret, vicinum inferiorem recipere debere. in fundo nascebatur, et circa eam aquam late decem pedes exceperat: quaesitum est, utrum dominium loci ad eum pertineat an ut per eum locum accedere possit. resplate pedes decem', iter dumtaxat
Abbreviated transcription (Latin):
uba ¶ hu qui ex fundo subtria¬
no aquam ducere soutis adiert
me ꝓposuntq aquã qua ꝑ au¬
quot annos usi sunt ex fonte
quie᷑ infundo subtriano duc̾e
ñ potuisse quia fons exãruss
⁊ postea ex eo fonte aqua fluere
cepiss pecieruntq ame ut ꝙ uiᷤᷤ¬

Expanded text:
ba: 'Hi, qui ex fundo Sutrino aquam ducere soliti sunt, adierunt me proposueruntque aquam, qua per aliquot annos usi sunt ex fonte, qui est in fundo Sutrino, ducere non potuisse, quod fons exaruisset, et postea ex eo fonte aquam fluere coepiss
Abbreviated transcription (Latin):
poccoris ñ crete eximende calcis.¬
q coquende nis posse malieno.
ẽc̃. nͥ fundum uicinum hãt. ⁊
hoc ꝓculum ⁊ attulicinum existi¬
masst ait. s ip̃edicit ut maxime
calcis coquende ⁊ c̾te eximende s

Expanded text:
e eximendae calcisque coquendae ius posse in alieno esse, nisi fundum uicinum habeat: et hoc Proculum et Atilicinum existimasse ait. sed ipse dicit, ut maxime calcis coquendae et cretae eximendae s
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuitus pͥot. łuti uineis qͣr ea ad
solum magis quam ad super¬
ficiem ꝑtinet. ideo subiatis in
exceptio erit necessana ¶Si totue
ager itim̾ aut actui ẜuit᷑ domi¬
mis in eo agro nichil facere pot̾
quo ẜ uitus impediatur que ita
diffusa Ẽ ut omnos glebe ẜ uiãt.¬
t̾imabitur ⁊ qua primimiter
detͥminatum ẽ ea ẜuitus cõsistit.
cetere ꝑtes agrubere sunr. Igit̾
arbiter dandus ẽ qui utroq ca¬
su uiam detminare d. ¶Latitu¬
do actus itimisq ea ẽ que demõ¬
stratae̾. Qr si nichil dc̃mẽ hocab
nominatus ẽ ꝑ eum qualib¬

Expanded text:
uitus potest, uelut uineis, quod ea ad solum magis quam ad superficiem pertinet. ideo sublatis uinexceptio erit necessaria. Si totus ager itineri aut actui seruit, dominus in eo agro nihil facere potest, quo seruitus impediatur, quae ita diffusa est, ut omnes glaebae seruiantrminabitur et qua primum iter determinatum est, ea seruitus constitit, ceterae partes agri liberae sunt: igitur arbiter dandus est, qui utroque casu uiam determinare debet. Latitudo actus itinerisque ea est, quae demonstrata est: quod si nihil dictum est, hoc ab nominatus est, per eum qualib
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃. Simichi eodem tẽpore
cc̃cessens ⁊ ire agere ꝑtiuũ lo¬
cum ⁊ itti ⁊ fruico uis cẽ de inde
ego tibi cõcessero ns michi uti
frui nõ eẽ ñ auter eoloco utis

Expanded text:
m. Si mihi eodem tempore concesseris et ire agere per tuum locum et uti frui eo ius esse, deinde ego tibi concessero ius mihi uti frui non esse: non aliter eo loco uteris
Abbreviated transcription (Latin):
inumcis ñ desint. Qͣuid igitur
si pͣcliorum meliorem eãm hec
faciant. ñ ẽ dubitandum quin
r̃uitus sit ⁊ hoc ⁊ mociamis pro¬
batint̾m ut ⁊ talem ẜuitutem
cunstitu posse putet ut tugu
cere ⁊ ium̃tã agere pet̾. S trabe̾¬
dilapi demant tignumnent᷑
corumius ẽ quidam noc hasta
rocta mei ferre lic̾t qrn eundini¬

Expanded text:
ineas non desint. quid ergo si praediorum meliorem causam haec faciant? non est dubitandum, quin seruitutis sit: et hoc et Maecianus probat in tantum, ut et talem seruitutem constitui posse putet, ut tugurcere et iumenta agere potest. sed trahendi lapidem aut tignum neutri eorum ius est: quidam nec hastam rectam ei ferre licere, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Itemsic possunt ẜuitutes
impom ⁊ ut boues ꝑ quos fud
colitur. inuicino agro pascant᷑.
quam ẜuitutem im̃poni posse ne
uilla cogantur ceactiq hãntur
ius lapiclicine fundotuo inmi¬
neant posse te cõcedert uis cicẽ ter¬
ram infundo saxaq iacͣcre. pofita
hr̃e ⁊ ut in tuumlapides ꝓuoluã¬
tur ibiq positi hãntur indcq
ex portentur. Qiũht haustum
iter queq hr̃e udetur ad haunẽ¬
⁊ aditum. siue tm̃ ad cundi ad fõ¬
tem mnẽẽ ⁊ haustum. hec de hau¬
stu ex fonte pͥuato ad flum̃ au a¬
tem publicum idem ner̾ eodẽ. ł
scribit. it debere cedi haustum ñ
oportere. ⁊ siquis t̾m haustum
cesserit. nichilcum agere.
tes itemadaquam appellendi
Si p̾dñ fiuctus maxime inpee¬
core cõsistat: p̃du magis quam
ꝑsone uidetur. Sit̃n testator ꝑ¬
sonam defnonstrauit cuifintu¬
tem pr̃an uolu̾it.emptori uł hr̃

Expanded text:
m. Item sic possunt seruitutes imponi, et ut boues, per quos fundus colitur, in uicino agro pascantur: quam seruitutem poni posse Neruilla cogantur coactique habeantius lapidicinae fundo tuo immineant, posse te cedere ius ei esse terram rudus saxa iacere posita habere, et ut in tuum lapides prouoluantur ibique positi habeantur indeque exportentur. Qui habet haustum, iter quoque habere uidetur ad haurienet aditum, siue tantum adeundi ad fontem, inesse et haustum. haec de haustu ex fonte priuato. ad flumen autem publicum idem Neratius eodem libro scribit iter debere cedi, haustum non oportere et si quis tantum ‹haustum› cesserit, nihil eum agere. tes, item ad aquam appellendi, si praedii fructus maxime in pecore consistat, praedii magis quam personae uidetur: si tamen testator personam demonstrauit, cui seruitutem
Abbreviated transcription (Latin):
mimus alter faciatinulli enima
res sua ẜuit. Itaq pp̃ mmñsas
cogitatic̾es plerumq res ad
diuisicem ꝑuenit s ꝑ cõmuni
clundundo accõem cosequitur
socius quominus opus fiãt aũ
id opus ꝙ fecit tollat simodo to
omp. Sed sut̾ me ⁊ te com¬
munes sunt titiane cees ⁊ ex hu
aliquid ñ uic malias edes meaᷤᷤ
ꝓpͥas in missum sit nempe tecu
mich̾ agere liceat aut rem ꝑdere.
tu cdificandi uis has a uicino cõ¬
cessum quia inuito socio cõmu
ni inre nõ habes ius elificandi.

Expanded text:
minus alter faciat nulli enim res sua seruit: itaque propter immensas contentiones plerumque res ad diuisionem peruenit. sed per communi diuidundo actionem consequitur socius, quo minus opus fiat aut ut id opus quod fecit tollat, si modo tom. Sed si inter te et me communes sunt Titianae aedes et ex his aliquid non iure in alias aedes meas proprias immissum sit, nempe tecum mihi agere licet aut rem perdere. tu aedificandi ius habeas a uicino concessum, quia inuito socio in iure communi non habeas ius aedificandi.
Abbreviated transcription (Latin):
umẽ i snice cundiagendi po¬
test scpnimꝰ cedi. ergo subtui iõ¬
ñe nõ auter meun fict i̾qua
siomnes cedant. ⁊ noussima
demum cessioe suꝑiores omne̾
confirmabuntur benigius
t̃n dicctur añ qnam nouissimꝰ
cessent cos qui añ cessenint. ncta

Expanded text:
esse eundi agendi potest separatim cedi. ergo suptili ratione non aliter meum fiet ius, quam si omnes cedant et nouissima demum cessione superiores omnes confirmabuntur: benignius tamen dicetur et antequam nouissimus cesserit, eos, qui antea cesserunt, ueta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdomum adca que commnemo¬
rata sunt posse dum ñ noccat le¬
gatario¶Luttius titius aꝑto pa¬
nete domnus sue quatenus stu¬
licidii rigor ⁊ tignorum ꝓtectus
competebat ianuam in publico
aꝑuit quero cumn iuminib¬

Expanded text:
mmemorata sunt posse, dum non noceat legatario. Lucius Titius aperto pariete domus suae, quatenus stillicidii rigor et tignorum protectus competebat, ianuam in publico aperuit: quaero, cum neque luminib
Abbreviated transcription (Latin):
pelib uł angustior pot̃. ut tm
cam latitud inem hãt qua uehi¬
culumire pot̾. alioquin it̾ erit.
uitus ut ꝑuem̾iatur ad fundũ.
nicimim imponi pot̃. ¶Si fũ¬
dus ẜuicns ułis cui ẜuitus de¬
betur publicaretur. utroq casu
tamen fundus cuiẜuitus debet᷑
ctis regionib inter plures do¬
minos diuisus ẽ. quamius õi¬

Expanded text:
pedibus uel angustior potest, ut tamen eam latitudinem habeat, qua uehiculum ire potest: alioquin iter erit,ruitus, ut perueniatur ad fundum uicinum, imponi potest. Si fundus seruiens uel is cui seruitus debetur publicaretur, utroque casu tamen fundus, cui seruitus debetur, certis regionibus inter plures dominos diuisus est, quamuis o
Abbreviated transcription (Latin):
me iuis ñ fu̾it. si tibi cõcessero uis
eẽ eclificare: nchomiiuis hãc
ne alter ecdificis quam ut ductꝰ
aque meus mancat. totuis qz
enis rei cõditio tał ẽe debet quał
cẽt siuna dumtaxat ĩ ĩitio cõ¬
cessio fc̃a eẽt.Scͥnũtus natura¬
liter ñ manufc̃o opere led̾e pot̾¬
dum simbrib crescat aqua in
Si fundo seiano confims fõs fu¬
ent ex quo fonte ꝑfundum se¬
ianum aquam iure duceba
meo fc̃o sundo sçiano manet

Expanded text:
tibi concessero ius esse aedificare, nihilo minus hanc ne aliter aedifices, quam ut ductus aquae meus maneat, totiusque eius rei condicio talis esse debet, qualis esset, si una dumtaxat initio concessio facta esset. Seruitus naturaliter, non manu facto laedere potdum si imbri crescat aqua in Si fundo Seiano confinis fons fuerit, ex quo fonte per fundum Seianum aquam iure ducebam, meo facto fundo Seiano manet
Abbreviated transcription (Latin):
bent eundiagendiq uis habẽt
plenq trahendi quoq ⁊ rectam
hastam ferendisi modo fructus
nictat ¶ In rusticis autẽ p̃due
impolit᷑ ẜuitutem medium p̾¬

Expanded text:
bent, eundi agendique ius habent: plerique et trahendi quoque et rectam hastam referendi, si modo fructus non laedat. In rusticis autem praediis impedit seruitutem medium p
Abbreviated transcription (Latin):
ad migandos agros onudio¬
por̃tet nisi ꝓprio iurt quis plu
sibi datum osteͣndit. Item ip¬
serunt aquam ita deimum ꝑ¬
mitti diici. si sinc ĩniria alt̾ius
dos imponatur cum una ẜm¬
ẜuitutem ⁊ ẽ mag̾ ut aut to¬
ta amittatur aut tota retinca¬
tur Ideoq si nullo usussi in.
tota amntitur. sił imotõtaẜ

Expanded text:
ad irrigandos agros diuidi oportere, nisi proprio iure quis plus sibi datum ostenderit. item rescripserunt aquam ita demum permitti duci, si sine iniuria alterius dos imponatur, cum una seruiseruitutem? et magis est, ut aut tota amittatur aut tota retineatur: ideoque si nullo usus sum, tota amittitur, si uel uno, tota
Abbreviated transcription (Latin):
distractus iudetur/uñ siqua
res fu̾it peculiaris aẜuo sub¬
fepta. condici pot̾ uidelicet
quasi furtiua hec itasires ad
accessit peculio reodendum e
uenditori .uł uti ꝑtus ⁊ qd̾
exopis uicarii pceptum est.
ur cetas que in solo publico
ad priuatos ꝑtinet
onis itasit scriptum lumĩa¬

Expanded text:
distractus uidetur. unde si qua res fuerit peculiaris a seruo subrepta, condici potest uidelicet quasi furtiua: hoc ita, si res ad accessit peculio, reddendum est uenditori, ueluti partus et quod ex operis uicarii perceptum est. ceteras quae in solo publico ad priuatos pertineonis ita sit scriptum: 'flumina
Abbreviated transcription (Latin):
amur uasa aliqua seu uestez
ut nichil aliuo quam pecũiã
daremus emptiõem iuderi. nͦ
id fieret. Alit̾ atq si arcam da¬
rem ubi insulam elificares ꝙi̾i¬
Auł. I abeo sqibit obscuri¬
tatem pacti noce pocuis debert
uenditori qui id dig̾it quam
emptori. quia potuit re inte
si quid sagi uł fessgiosi ẽ eiue
nt. mullam c̃e emptionem.¬
ail. Et ꝙ solu̾it eonomine
sac̾ r religio sus uenit. s cptiõi

Expanded text:
am vel vas aliquod seu vestem, ut nihil aliud quam pecuniam daremus, emptionem videri, nec id fieret: aliter atque si aream darem, ubi insulam aedificaresum.Labeo scripsit obscuritatem pacti nocere potius debere uenditori qui id d‹i›xerit quam emptori, quia potuit re integ'si quid sacri uel religiosi est, eius rit, nullam esse emptionemet quod soluerit eo nomine, sacer uel religiosus uenit, sed emptioni
Abbreviated transcription (Latin):
ompꝰ. Sisciẽs emam abeo an
bonis interdictum sit uł cuitẽ¬
pus addelb̾andum de hroitate
uadatum sit ut eidem minue¬
di potestas ñ sit dominis noᷤ
toritate apupulo emit nł fal

Expanded text:
m.Si sciens emam ab eo cui bonis interdictum sit uel cui tempus ad deliberandum de hereditate ita datum sit, ut ei deminuendi potestas non sit, dominus non toritate a pupillo emit, uel fal
Abbreviated transcription (Latin):
mutendi euiscem pecume nãit
irau̾it. alt̾i quoq ꝓ dec̃ debebit¬
exceptio unisiurandi ñ tm siea ac¬
tice̾ quis utatur euius nomine
exegit uisuranclũ opponid.
s eniam si alia. si modo eãd qs¬

Expanded text:
endi eiusdem pecuniae alter iurauit: alteri quoque prodesse debebit.Exceptio iurisiurandi non tantum si ea actione quis utatur, cuius nomine exegit iusiurandum, opponi debet, sed etiam si alia, si modo ead
Abbreviated transcription (Latin):
ani. Quob reis stiyulandi
abaltõ delatum nnsiirandum.
uit. etiam fideussori ꝓficit afi¬
deuissore exactu insuirandu
Nam qr in iocum solutionis
tur. Sĩ ei qui debitorem men
in iuditium exibere ꝓmiscrit.
iͥuirand̃ detułim isq iurauit se
omnino ctibitionez eine nõ ꝓ¬
misisse. ꝓdee debitori meo idn
⁊ replicatoe emĩdand̾ irum i deo

Expanded text:
n duobus reis stipulandi ab altero delatum iusiurandum uit, etiam fideiussori proficit. a fideiussore exactum iusiurandum nam quia in locum solutionis tur.Si ei, qui debitorem meum in iudicium exhibere promisit, iusiurandum detulerim isque iurauerit se omnino exhibitionem eius non promississe, prodesse debitori meo id net replicatione emendandum, utrum ideo
Abbreviated transcription (Latin):
rauit ĩ peculio nicħ cẽ. filius cõ¬
ueniri pot̾it. s. ⁊ pat̾ ita ꝯuem¬
etur. ut post acquisiti peculirõ
uc ꝓficiscitur enim excõuẽtioẽ.
quamius hãt ⁊ in star indicii.

Expanded text:
rauerit in peculio nihil esse, filius conueniri poterit: sed et pater ita conuenietur, ut post adquisiti peculii raquia proficiscitur ex conuentione, quamuis habeat et instar iudicii.
Abbreviated transcription (Latin):
bit. qui ẜuo detulit iusmrand̾.
religio filii cum̃ quo ⁊̃ uiditũ
cõsistere por᷑. Iỹi u̾o deferentes s̃¬
ditõem eorim quib subiectis
nõ fagunt detioem.¬

Expanded text:
bit, qui seruo detulit iusiurandumreligio filii, cum quo etiam iudicium consistere potest. ipsi autem referentes condicionem eorum, quibus subiecti sunt, non faciunt det
Abbreviated transcription (Latin):
me eirem .s. exempto age̾ potit
ut eicet̾a pr̃entur .i. ut res trada¬
tur: ⁊ de enctioẽ caueaturat tñ
ad p̾cium ꝯsequendum ex uẽ¬
dito ꝯuenin possit iudendũ ẽ.¬
⁊ si quidem de hoc ip̃o uiratum ẽ
q p̾cium solutumẽ nuua pro

Expanded text:
me ei rem centum, ex empto agere poterit, ut ei cetera praestentur, id est res tradatur et de euictione caueatur: an tamen ad pretium consequendum ex uendito conueniri possit, uidendum. et si quidem et de hoc ipso iuratum est, quod pretium solutum est, nulla pro
Abbreviated transcription (Latin):
re quãm eam ẽe iiriui. resti¬
tui michi placuit. s ⁊ partum
ccuctum fect̾q pecorum restitu¬
endos eẽ ꝯstat. post iusuirandũ
delatumͭ It si iurauo usum .f
alicui iri uł meumcẽ uł dari
michi oporte. eatenus michi
competit accõ quatenus siuere
usum fruc. hr̃em. duraret. Qͥbꝰ
uirandi sequendum arbitror.
Idẽoq tc̃ quoq uideri eum rec¬
te uirasse puto⁊ exeo iure in¬
rando posso pet̾e usumfruct̾.
cautioe oblatata. ¶Sicum¬

Expanded text:
am meam esse iuraui, restitui mihi placuit: sed et partum editum fetusque pecorum restituendos constat post iusiurandum delatum.Item si iurauero usum fructum alicuius rei uel meum esse uel dari mihi oportere, eatenus mihi competit actio, quatenus, si uere usum fructum haberem, duraret: quibuiurandi sequendum arbitror ideoque tunc quoque uideri eum recte iurasse puto et ex eo iureiurando posse petere usum fructum caution‹e› oblata.Si, cum
Abbreviated transcription (Latin):
neniatur. si uirau̾it ꝓficiet ei
nis urandum. suic in ꝑsonam.
siue in rem. sue in fc̃m. sine pe¬
naliaccõe. uł quamnis alia aga¬
ut pitta detili tibi uisurrand̾.
⁊ iurasti mpotestate mea te ñ
ẽẽ tuendum erit iusmrandũ.¬
un marccllus scrib̾ ⁊ de eo uira¬
ti posse. an pͥgnans sit mulr
uł nõ sit ⁊ iuri mrando standũ
ire in possomuolebat. ⁊ cumei
ꝯtradice̾tur. uł ip̃a uirauit se p̃¬
gnantem ur ꝯ̃ eam uiratum est.

Expanded text:
auerit, proficiet ei iusiurandum, siue in personam siue in rem siue in factum siue poenali actione uel quauis alia agaut puta detuli iusiurandum et iurasti in potestate mea te non esse: tuendum erit iusiurandum.Unde Marcellus scribit etiam de eo iurari posse, an praegnas sit mulier uel non sit, et iuriiurando standum: ire in possessionem uolebat et, cum ei contradiceretur, uel ipsa iurauit se praegnatem uel contra eam iuratum est:
Abbreviated transcription (Latin):
ub̾atur quiã post litem ꝯtesta¬
tam cumco. ꝑpetuatur ad u̾sus e¬
um obligatio siminor .xxx. ãni¬
ptirm sedicat. adu̾sus erceptioẽ
ut pompꝰ. ait ego autem puto
hanc replicatõcmñ sẽ ꝑ ẽe bandã.¬

Expanded text:
atur, quia post litem contestatam cum eo perpetuatur aduersus eum obligatio.Si minor uiginti quptum se dicat, aduersus exceptionem ut Pomponius ait. ego autem puto hanc replication
Abbreviated transcription (Latin):
fraudem c̾ditorum isiurandũ
detulit debitori adu̾sus ercepti¬
oẽm uinsrurandi. replicatio fra¬
udis c̾ditorib debet dan pt̾ea
si fraudator detulit iusiurandũ
cclitori ut iuret sͥ .x. dan oporte.
mox bonis euis uenditis exꝑi¬

Expanded text:
fraudem creditorum iusiurandum detulerit debitori, aduersus exceptionem iurisiurandi replicatio fraudis creditoribus debet dari. praeterea si fraudator detulerit iusiurandum creditori, ut iuret sibi decem dari oportere, mox bonis eius uenditis exp
Abbreviated transcription (Latin):
uersanius uirare gr̃am ei facito¬
tentus uoluntate susceptiumn¬
uirandi ꝙ si nõ sũscepit uisurã¬
dum i postca ꝑato iirare actor
nolit deferre nõ iudebitur remi¬
sum. Nã ꝙ susceptũ c̾ remitti dr.¬

Expanded text:
uersarius iurare gratiam ei facit contentus uoluntate suscepti iurisiurandi. quod si non suscepit iusiurandum, licet postea parato iurare actor nolit deferre, non uidebitur remissum: nam quod susceptum est remitti d
Abbreviated transcription (Latin):
additur ꝯditiõe delata. Namsi
reus iurauit nemine ei uusiu¬
randum deferente. p̾tor id uis¬
uirandum nõ tuebiturs enĩ
uirauit anoquin facillimus
Quacumͣq autẽ accõe quis con

Expanded text:
adicitur 'condicione delata': nam si reus iurauit nemine ei iusiurandum deferente, praetor id iusiurandum non tuebitur: sibi enim iurauit: alioquin facillimus .Quacumque autem actione quis con
Abbreviated transcription (Latin):
Sͥ portionis an u̾o dimidic de¬
bite ci suc partis honoꝵ possõ
com̃pet̾et. ⁊ ait. si is cui uiratũ ẽ
patromus fuiss alti suc partis
ronorum possõm compet̾e nec

Expanded text:
s portionis an uero dimidiae debitae eis partis bonorum possessio competeret? et ait, si is cui iuratum est patronus fuisset, alteri suae partis bonorum possessione‹m› competere nec
Abbreviated transcription (Latin):
ceũ. Nespiciendum enimẽe
anqͣntum in natura hominũ
sit possit sciricam debitum iri.
ris ꝯsultrcantio hunsmodi. lu¬
cuis ticuis scͥpsi me accepisse a pu
ꝓͥba recte dari . Hł. futuris scipu¬

Expanded text:
um.Respiciendum enim esse, an, quantum in natura hominum sit, possit scire eam de‹b›itu iri. ris consulti cautio huiusmodi: 'Lucius Titius scripsi me accepisse a Pubecim proba recte dari kalendis futuris stipu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃.Sed ⁊ si posiõri fu̾it iusui¬
randum delatũ uirau̾itq rem
petitoris ñ eẽ quã diuquideor
possidet adu̾sus eum quidem¬
qui detunt iusuarandum. si pe
is posfideat qui ei iusirandu
tetusit nõ enim remsnam ẽe
iurauit s eis nõ eẽspinde sic̃
possideret ⁊ deferente pecctore
rem suam eẽ iurau̾it osequẽt᷑
dicemus amiña quoq possoc
siis qui detulit ĩiurand̾ nact᷑

Expanded text:
.Sed si possessori fuerit iusiurandum delatum iuraueritque rem petitoris non esse, quamdiu quidem possidet, aduersus eum qui detulit iusiurandum, si petis possideat qui ei iusiurandum detulit: non enim rem suam esse iurauit, sed eius non esse.Proinde si, cum possider‹et›, deferente petitore rem suam iurauit, consequenter dicemus amissa quoque possessione, si is qui detulit iusiura
Abbreviated transcription (Latin):
s an mutua sit uidentum.⁊ pu¬
to nec mutuam eẽ mag̃q inim¬
mos accipientis ñfi̾ cum alia
opinione accepit. qr̃ si cos cor¬
sumpserit l cõclitioe tencatur.
tndon erceptioe uti pot̾it. quia
scłm uoluntatem danͣtis nĩum

Expanded text:
 an mutua sit, uidendum. et puto nec mutuam esse magisque nummos accipientis non fieri, cum alia opinione acceperit. quare si eos consumpserit, licet condictione teneatur, tamen doli exceptione uti poterit, quia secundum uoluntat
Abbreviated transcription (Latin):
titio de inceps stipiuera seio ꝗͣ¬
to mimis atitio consequi pos¬
sim. si .x. peciero atitioñ liba¬
bitur seius aũoquin nec quic
catum fec̾it fu̾it titius. nchil
ultra scius tenebiturs ⁊ si cũ
seio eg̾o qͣnticumq ẽ n quo
m̃inus atitio exigere potuero.
eo tem pore quo iudicium in t̾
me ⁊ seiũ acceptum ẽ cm̃ minꝰ
a titio postea petere possum.
latus sis. ideo nõ posse te .x. dati¬

Expanded text:
Titio deinceps stipuler a Seio, quanto minus a Titio consequi possim: si decem petiero a Titio, non liberatur Seius, alioquin nequiccatum fecerit Titius, nihil ultra Seius tenebitur. sed si cum Seio egero, quantumcumque est quo minus a Titio exigere potuero eo tempore, quo iudicium inter me et Seium acceptum est, tanto minus a Titio postea petere possum. latus sis, ideo non posse te d
Abbreviated transcription (Latin):
nam taiem ccͣtit. ⁊ n donatõem
eẽ n pecuniam cclitam donati¬
cem nõ eẽ quia nõ eam̃te pec¬
cunia daretur ut ominno penes
acripientem man̾et. cditam ñ
ẽe ꝙ ex soluendi cã magis daret᷑
acceptã .ed̾it. ñ fore c̾ctitã. mag̃ ẽi
meñ acccpisse ĩtlłigidebo. s ħ ĩ in

Expanded text:
nam talem contractum neque donationem esse neque pecuniam creditam: donationem non esse, quia non ea mente pecunia daretur, ut omnimodo penes accipientem maneret: creditam non esse, quia exsoluendi causa magis dareturacceptam dederit, non fore creditam: magis enim meum accepisse intellegi debeo. sed haec in
Abbreviated transcription (Latin):
monstrau̾it id tñ accipi opor¬
sensent ⁊ idem alphemis scrib
fit accipientis quam si aut p̃
fidem habu̾imus emptorrsñ

Expanded text:
monstratum accipi oporsenserit: et idem Alfenus scripsit fit accipientis, quam si aut prefidem habuerimus emptor
Abbreviated transcription (Latin):
cam hoc ip̃o nolie tmptam sibi
q̃r si accusare eam ad ult̾u ceꝑit
uł ano crimine᷑ postulare ꝙ uł¬
uxori nemo obicit magis ẽ ut
dirẽpt᷑um sit mm̃ ⁊ enim me¬

Expanded text:
eum hoc ipso nolle nuptam sibi,quare si accusare eam adulterii coeperit vel alio crimine postulare, uxori nemo obicit, magis est, ut diremptum sit matrimonium
Abbreviated transcription (Latin):
sue sou̾it eicui mandanit. siue
di. orsipupulus mandauit sine
tutore utilem fun̾anam accõem
dandam adu̾sus pr̾dem ei qui i¬
pendit. lucran enimhr̾dem iniquũ
c᷑. Si aut puipillus funus adse
ꝑemõs sinc tutoris auctoritate
mandauit. dandam incum accõ¬

Expanded text:
siue soluit ei cui mandauit siue debet. quod si pupillus mandauit sine tutore auctore, utilem funerariam dandam aduersus heredem ei qui impendit: lucrari enim heredem iniquum est. si autem pupillus funus ad se pertinens sine tutoris auctoritate mandauit, dandam in eum ac
Abbreviated transcription (Latin):
qui dotem dedit ꝓmuliere stipu¬
iatus ẽ duas partes dotis rodcli
ĩ atiam ap̃ maritũ remane pactꝰ sit
ac quid mantus insimus cõfer
alius funau̾it. posseenm mari¬
tum conuen̾re. quia pacto hoc .p.
ius infringi ñ possit. Quid t̃nsi
quis dotem hac lege detent pro
muliere ut ad ip̃m rediret si in
mnno mortuacẽt. aut quequo
sucratur dotem conuenietur
fim̾aria. pat̾ autẽ non. S ĩ hñe
casum puto sidos ꝑ modica q̃ fuit
infunus ñ sufficit insuꝑfinum
in patrem deb̾e accõem danstũ inr̃¬
et facultatib.¬

Expanded text:
qui dotem dederat pro muliere, stipulatus est duas partes dotis reddi, tertiam apud maritum remanere, pactus sit, ne quid maritus in funus conferalius funeravit, posse eum maritum convenire, quia pacto hoc publicum ius infringi non possit. quid tamen si quis dotem hac lege dederit pro muliere, ut ad ipsum rediret, si in matrimonio mortua esset, aut quoquoucratur dotem, conuenietur funeraria, pater autem non. sed in hunc casum puto, si dos, quia permodica fuit, in funus non sufficit, in superfluum in patrem debere actionem dari.Cet facultatib
Abbreviated transcription (Latin):
in ferre ibi⁊ sepelire liceat urm
fi ueto¶Qui ferendi mortuum
ius ħ̃t. ñ ꝓhibet᷑ in ferre ꝓhiberi
aũt inferre uidet᷑ siue in locum
inferre ꝓhibeat᷑. siuc initinere co.¬
herceatur.¶Hoc int̾clicto de mortuo
inferendo dominus ꝓprictatis

Expanded text:
inferre et ibi sepelire liceat, vim fieri veto". Qui inferendi mortuum ius habet, non prohibetur inferre: prohiberi autem inferre uidetur, siue in locum inferre prohibeatur siue itinere arceatur. Hoc interdicto de mortuo inferendo dominus proprietatis
Abbreviated transcription (Latin):
demonstratõe fc̃a ma cõcessa
tũs iidebitur s siium̃tum ꝑ¬
cam̃ duci pot̾it nõ etiam uehicu¬
sticorum etiam si corporib acce¬
possõ eius int̾pellari uideatur.
diorum obsuatur¶ Senũtus ⁊¬
tin̾is ad sepulcrum priuatiums
manet. ⁊ ideo remitti domino
fundi ẜuientis pot̃ acquin etiã
post religiõẽm sepuleni ⁊ hoc ẜui¬
tus potspublico loco int̾uemẽte
Sacri ⁊ religiosi locunt̾uentus
etiam itineris ẜ uitutẽ impedit
cum ẜuitus ꝑ caloca nulli debe̾i
hominum nec p̃dioꝵ ẜuitutes
uaiet łuti ne ꝑ fundum tuu
cas aut ne ibi cõsistas ⁊ ideo si

Expanded text:
demonstratione facta uia concessa tus uidebitur: sed si iumentum ea duci poterit, non etiam uehicusticorum etiamsi corporibus accepossessio eius interpellari uideatur. orum observatur. Servitus itineris ad sepulchrum privati iuris manet et ideo remitti domino fundi servientis potest: et adquiri etiam post religionem sepulchri haec servitus potest. Publico loco intervenientsacri et religiosi loci interventus etiam itineris servitutem impedit, cum servitus per ea loca nulli deberi hominum nec praediorum servitutes valet, veluti ne per fundum tuum eas aut ibi consist
Abbreviated transcription (Latin):
Ipliciusuma ꝑ fundum cunis¬
piam cõcedatur uł reliñquatur.
mninfinitũ indel ꝑ qualibet eiꝰ
ꝑtem ire ag̾e licebit.ciuili modo¬
tam̃. nam quedam in ẜmone
tacite excipuintur. ñ enim per
uillam ip̃am nec ꝑ medias ui¬
neas ire agere smendus e cu
id eq cõmode ꝑ alt̾am ꝑtem
fac̾e possit. minore ẜuientis
nec amplius mnutande eius po
ui utebatur. quem primo qua¬
libet cluc̾em ucuiss. posteaquã
ductus eẽt tñsferre ñ lic̾et. qd et

Expanded text:
us uia per fundum cuiuspiam cedatur uel relinquatur, in infinito, uidelicet per quamlibet eius partem, ire agere licebit, ciuiliter modo: nam quaedam in sermone tacite excipiuntur. non enim per uillam ipsam nec per medias uineas ire agere sinendus est, cum id aeque commode per alteram partem facere possit minore seruientis nec amplius mutandae eius potui utebatur, quem primo qualibet ducere licuisset, posteaquam ductus esset, transferre non liceret: quod et
Abbreviated transcription (Latin):
eccurret᷑ ccͣ pla̾citum ẜ uituteo
uedicanti. Idq ⁊ sabimim ix¬
disse cassus retiuit ⁊ sibi plac̾e̾.¬
¶Ouclum adlici sututib posse
constat. ueluti quo gen̾e nehi¬
portentur aut carbo portetur.¬
Intnalla clienim ⁊ horarum ñ
ad temporis cãm s ad modur
ꝑtinent iire ꝯstitute ẜuitutis.

Expanded text:
ccurretur contra placita seruitutem uindicanti: idque et Sabinum respondisse Cassius rettulit et sibi placere.Modum adici seruitutibus posse constat: ueluti quo genere uehisducatur aut carbo portetur.Interualla dierum et horarum non ad temporis causam, sed ad modum pertinent iure constitutae seruitutis.
Abbreviated transcription (Latin):
genus morbi gͥciuocant. Nura¬
dam putant ubi ho lumine ad¬
ubito nich udet. ¶ Quesitum ẽ
an balb ⁊ blesus ⁊ attipus isq
qui tardius lequitur ⁊ uãnis
⁊ uãnicus sanus sit. ⁊ opmor cos
quo dente caret. n ideo morbosi
mus donec dentes hãmus. auo¬
quin millus senex sanus ce̾t.¬

Expanded text:
genus morbi Graeci uocant νdam putant, ubi homo lumine adhibito nihil uidet. Quaesitum est, an balbus et blaesus et atypus isque qui tardius loquitur et uarus et uatius sanus sit: et opinor eos quo dente caret neque ideo morbosi mus donec dentes habeamus: alioquin nullus senex sanus e
Abbreviated transcription (Latin):
auł. N mn antem quis ita spado
ẽ ut tam necessana pars corporie
eẽ samis uideatur quentur et
extat hec q̃o ap̃ offilum relata a p̃
cum mnͣcquoait enm hũc udi
digitus sit abscissus mẽbriue

Expanded text:
um. Sin autem quis ita spado est, ut tam necessaria pars corporis sanus esse uideatur, quaeritur. et exstat haec quaestio apud Ofilium relata apud eum in equo: ait edigitus sit abscisus membriue
Abbreviated transcription (Latin):
sonus uicium ẽ aut ⁊ corpons
gen̾alit̾ scͥptumẽ nõ de sonͣtico
morbo. noc mirum hoc uideri.
pomp᷑. ait. nicħ enim ibi agit̾
de eare cui hic ip̃e morb obstet.
Idem ait ñ omnem morbum da¬
relocum redibitioniut puta le¬
ius lippitudo. ant lerus dentis a¬
uncule ue dolor aut mecdiocre uil¬
cus ñ demq febricuiam qͣritulã¬
lib ad c̃am huinsedc̃i ꝑtine.¬

Expanded text:
solius uitium est aut et corporis generaliter scriptum est, non de sontico morbo, nec mirum hoc uideri Pomponius ait: nihil enim ibi agitur de ea re, cui hic ipse morbus obstet. Idem ait non omnem morbum dare locum redhibitioni, ut puta leuis lippitudo aut leuis dentis auriculaeue dolor aut mediocre ulcus: non denique febriculam quantulamlibet ad causam huius edicti pertine
Abbreviated transcription (Latin):
tuos morbos u̾m ad tempanos
quoq hoc gdcm ꝑtin̾e. ¶ Trebatui
ait impetigmosum morbo sũis
ñ ec̃. sicom̃enbro ubi impetigo
eet oque rocte utatur⁊ michiuã

Expanded text:
tuos morbos, uerum ad temporarios quoque hoc edictum pertinere. Trebatius ait impetiginosum morbosum non esse, si eo membro, ubi impetigo esset, aeque recte utatur: et mihi
Abbreviated transcription (Latin):
tͥum oculum aut art̾am maxillã
maiorem ht si recte utatur: sa¬
numiuden pedius scribit. ait e¬
nim mequalitatem maxillaꝵ
extra reclibitõem ẽẽ. s latus ł crꝰ¬
tum. ergo ⁊ hicent reclibendus.
Si qui natura gnitimrosus sit a¬
ut oculos emmẽtes hãt. sanꝰ inbet᷑
It sciendume̾ sceriã ñ eẽ morbo¬
sumł uiciosum p̾t quam sin¬
becillitate dextre ualidus sinstͣ

Expanded text:
oculum aut alteram maxillam maiorem habet, si recte iis utatur, sanum uideri Pedius scribit: ait enim inaequalitatem maxillaruextra redhibitionem esse. sed et latus uel crtum; ergo et hic erit redhibendus. Si quis natura gutturosus sit aut oculos eminentes habeat, sanus uidetur. Item sciendum est scaeuam non esse morbosum uel uitiosum, praeterquam si inbecillitat
Abbreviated transcription (Latin):
uicium ⁊ uidemur hoc uire uti
antẽ iniciim itadeͣmuri p̾stab̾
noninatim de errone ⁊ fugiti¬
uo extĩpitur. hoc enim animi
uicium ẽ ñ corporis ũ qͥdam
im̃ta pauida ⁊ caicitiosa mor¬
bosis ñ ec̃ ad mimti̾anda dix̾unt
anmienim nõ corporis hoc ui¬
cium ẽẽ ¶Insumina siquidem
animitm uicium ẽ relibi nõ
hoc ab cẽ ⁊ ñ abc̃. exempto tam̃¬

Expanded text:
uitium. et uidemur hoc iure uti,autem uitium ita demum praestabit nominatim de errone et fugitiuo excipitur: hoc enim animi uitium est, non corporis. unde quidam iumenta pauida et calcitrosa morbosis non esse adnumeranda dixerunt: animi enim, non corporis hoc uitium esse. In summa si quidem animi tantum uitium est, redhiberi non hoc abesse et non abest: ex empto tam
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃. Ob que uicia negat redibi¬
tõcm eẽ. s exempto dat acciõem.
s si uicium corporis usq adam¬
mum penetrat forte si pp̾ feorer
loquantur aliena uł qui ꝑ uicoᷤᷤ
Itemaicatoros ⁊ uinanos ñ cõt¬
ait. quemad modum nec guio¬
sos uł in postores aut m̃dãces
aut litigiosos idem pomp̃. ait.

Expanded text:
ium. ob quae uitia negat redhibitionem esse, ex empto dat actionem. Sed si uitium corporis usque ad animum penetrat, forte si propter febrem loquantur aliena uel qui per uicos Item aleatores et uinarios non contait, quemadmodum nec gulosos nec impostores aut mendaces aut litigiosos. Idem Pomponius ait,
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Siquis affir mauit
minimam eẽ hĩditatẽ ⁊ ita
eã abhr̃de emit.nc̃ de dolo ac¬
cio: cum ex uendito sufficiãt.¬
diaũt m ꝑsuaserit ut repudi¬

Expanded text:
ctum.Si quis adfirmauit minimam esse hereditatem et ita eam ab herede emit, non est de dolo actio, cum ex uendito sufficiat.Si autem mihi persuaseris, ut repudi
Abbreviated transcription (Latin):
tiitus sit quis eum de delo
ut pitta si de dolo stipulatus
sit Idem pomp̃. ait. ⁊ si accio¬
nem in nos dan nõ oportcat.
ueluti si stipulatio tam turpi
dolo malo frã sit ut nemo da¬
turus sit erea accioe̾m: non

Expanded text:
tutus sit quis, eum actionem ut puta si de dolo stipulatum sit. Idem Pomponius ait et si actionem in nos dari non oporteat, veluti si stipulatio tam turpis dolo malo facta sit, ut nemo daturus sit ex ea actionem, non
Abbreviated transcription (Latin):
ssaria ẽ ¶ Si ẜuum usuanum
ꝓpͥetarius occidit iegis aquilie
accioni ⁊ ad exhibendum ał.¬
legatum hr̃s añ aditam hrdi
fc̃s sit legatam interemptus sit
cessat legis aquilie accio. de do¬
lo aũ accio qͣuocumq dem pore
cum occiderit. cessat. quia extestõ
accio competit. ¶ Si quadͣru¬
lo. qua muis si noxe declitio sit
secuta nõ puto dandam nec
inid ꝙ excecdit ¶ Idem labeo¬
nõ mĩa ductus fecist furtite
¶ Seruus pactionis ꝓ liu̾tate
reñ comino decͣlit ea ꝯditione
ut post lib̃tatem t̃nsferatur ĩ
eum obligatio. mamimissus
ñ patitur inse obligõem tranᷤ¬
ferri. pomp. scribit iocum hr̃ e

Expanded text:
aria est.Si seruum usuarium proprietarius occidit, legis Aquiliae actioni et ad exhibendumlegatum heres ante aditam heredis sit legatarii, interemptus est, cessat legis Aquiliae actio: de dolo autem actio, quocumque tempore eum occiderit, cessat, quia ex testamento actio competit.Si quadrulo, quamuis si noxae deditio sit secuta, non puto dandam nec in id quod exceditnon m.Seruus pactionis pro libertate reum domino dedit ea condicione, ut post libertatem transferatur in eum obligatio: manumissus non patitur in se obligationem transferri.Pomponi
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ. Quid enin si mani¬
festum ẽ rem restitui ñ posse.
ueluti si ẜuue dolo malo tra¬
ditus desmͣctus sit. Ideoq
ꝓtinus ꝯdempnan debeati
idꝙ intersit actoris.¶Si
cuius usufructus legatus e¬
rat incenderit. nõ ẽ de dolo ac

Expanded text:
dum est: quid enim si manifestum sit restitui non posse veluti si servus dolo malo traditus defunctus sit ideoque protinus condemnari debeat in id quod intersit actoris? Si cuius usus fructus legatus erat, incenderit, non est de dolo ac
Abbreviated transcription (Latin):
noxalem dari. nam si ea res ẽ
in qua dolus ꝯmissus ẽ ex qͣ
de peculio daretur accio ⁊ nc
in peculio dandam. si u̾o ea sit
ex qua sit noxat. hoc quoq
noxale futurum.¶Mito ca¬
use cognitionẽm pͥtor in se¬
dulgenda ẽ. slam ecce ĩ pͥmis
bdam ꝑsonis nõ dabituri
putaliberis uł lib̾tis ad u̾sus
parentes patrõnosq cum sit
fam̃osa. s nec hũmili adu̾s
eum qui dignitate excerit
d dari. ut puta plebeio adũsu
ꝯsularem. pcepte auctoritatis

Expanded text:
noxalem dari. nam si ea res est, in quam dolus commissus est, ex qua de peculio daretur actio, et nunc in peculio dandam: sin vero ea sit, ex qua noxalis, hoc quoque noxale futurum. Merito causae cognitionem praetor inseindulgenda est. nam ecce in primisbusdam personis non dabitur, ut puta liberis uel libertis aduersus parentes patronosue, cum sit famosa. sed nec humili aduersus eum qui dignitate excellet debe‹t› dari: puta plebeio aduersus consularem receptae auctoritatis
Abbreviated transcription (Latin):
tes ait de dolo accionem in te
dandam quia nec de peculio
utit sit. cum in peculio ncħ
sit. nec inrem domnuu u̾suor
uidetur cum obid debitum
dom̃inus acceꝑit.Si ꝑ suasc¬
ris michi nullam socictateo
uiraus ⁊ absolutus sis. po¬
stea ꝑuirium fu̾it aꝓꝓbatũ
labeo ait de dolo accionem in

Expanded text:
eo ait de dolo malo actionem in te dandam, quia nec de peculio utilis sit, cum in peculio nihil sit, nec in rem domini uersum uideatur, cum ob debitum dominus acceperit.Si persuaseris mihi nullam societatem iuraueris et absolutus sis, postea periurium fuit probatum. Labeo ait de dolo actionem in
Abbreviated transcription (Latin):
itm tuͣum qi suum defendat
tituis⁊ tu hec aleum deposine
ap̃ seiũ ut is hoc uenderet ⁊
p̾cium ẜuaret. donce int̾uos
cliudicetur cmus oleum gẽt.
n tucus uait iudicium acci¬
pere. qm nz mandatinz sequc

Expanded text:
um tuum quasi suum defendat Titius, et tu hoc oleum deposueris apud Seium, ut is hoc uenderet et pretium seruaret, donec inter uos deiudicetur cuius oleum esset, neque Titius uelit iudicium accipere: quon
Abbreviated transcription (Latin):
reo submouendum ego mo¬
ueor quemadmodum d̾ dolo
accio dabitur: cum sit ana
cernendam at quĩ patronus
sum acci pere. ex ꝓmissori ad
u̾sus manumissum daridebe¬
bit accio de dolo ant fino sit
soluendo ex ꝓmissor domino
dicium in se subexceptione
hac si collusum ẽ. auoquin
de dõlo accio erit danda mich¬

Expanded text:
reo summouendum. ego moueor: quemadmodum de dolo actio dabitur, cum sit aliacernendam: atquin patronus ssum accipere. expromissori plane aduersus manumissum dari debebit de dolo: aut si non sit soluendo expromissor, domino dicium sub exceptione hac 'si collusum est': alioquin de dolo actio erit danda, sc
Abbreviated transcription (Latin):
cliruit ut arbores cxcidit uł
ex tirpauit iuincas. ait labeo
siue cau̾it de doio sine nõ dan¬
dam incum de dolo accioẽm.
qm si cau̾it lubuime̾ an cõ¬
petat ex stipuiatu accio s ẽ uiꝰ
siquidan dedolo captum est.

Expanded text:
diruit, arbores excidit: uel extirpauit: ait Labeo, siue cauit de dolo siue non, dandam in eum de dolo actionem, quoniam si cauit, dubium est, an competat ex stipulatu actio. sed est uerius, si quidem de dolo cautum est,
Abbreviated transcription (Latin):
tana sunt que dolo malo fcã õẽ
dicentur sidehis reb alia ac¬
cio nõ erit. ⁊ iusta cã m ẽẽ iide¬
tur. idicium dabo ¶Uoluz
alt̾ius decipiendi cã cum ali
cumueniatur: posse ⁊ sñ.d.m.
auud agi ⁊ aliud ẜamulari si¬
cut facuint qui ꝑ huiꝰmodi
tur ur sua uł auena. Itaq sic¬

Expanded text:
talia sunt: Que dolo malo facta esse dicentur, si de his rebus alia actio non erit et iusta causa esse videbitur, iudicium dabo. Dolum alterius decipiendi causa, cum aliucumueniatur: posse et sine dolo malo aliud agi, aliud simulari, sicuti faciunt, qui per eiusmodi tur uel sua uel aliena: itaq
Abbreviated transcription (Latin):
błtam. labeonis diffinitio
p̾tor dolum dicere s adiecit
malum. qm̃ ueteres etiam
doluim bonum dicebant ⁊ ꝓ
latronem ne quis machinet᷑¬

Expanded text:
bitam.Labeonis definito praetor dolum dicere, sed adiecit malum, quoniam ueteres dolum etiam bonum dicebant et platronemue quis machinet
Abbreviated transcription (Latin):
adhĩtus ꝓponatur arbitrui
ab soluteem a fferet. Quio eni
si metum quidem adhibuit ti¬
tius me nõcoscio. res autem ad
si ẜuns infuga ẽ eq si cauero.¬
potestatem ꝑueniar it restitu¬
tunm absolui debebo. Unde qui¬
dam putant hona fide empto¬
rem abco qui iim intulit com¬
pantem nõteni nec eipi qui
dono accepit ut ciures logat᷑a
ẽ s rectissĩe iuliano indetur ⁊
hos ten̾i ne metus quem pass
ut eum quidem qui uimad̾
si alius metunĩ fecit. nam in
alt̾ius p̾mium uͥti alienum
metunt nõ oportet ¶ Iabeo
ait siquis ꝑ metum reus sit¬
solus fidenissor lib̾atur. Qua¬
druplatur autẽ idquanti ca
res erit .i. cum fructib ⁊ om¬
nicã. ¶ Siquis ꝑͣ uim sisti
ꝑmitendo postea fideussorẽ
uit. putat cum in quadruplo
⁊ simplum reus sit cõsocutus.¬
lab̾. autem etiam post quad¬
nipli accioẽm nichominus ex¬
ceptoem submonend̾ eũ qui
iñ intulit dicebat. ꝙ cumdu¬
rum cẽ uidetur ita temꝑandũ

Expanded text:
adhibitus proponatur, arbitrium absolutionem adfert. quid enim si metum quidem Titius adhibuit me non conscio, res autem ad si seruus in fuga est, aeque, si caueropotestatem peruenerit, restituturum, absolui debebo. unde quidam putant bona fide emptorem ab eo qui uim intulit comparantem non teneri nec eum qui dono accepit uel cui res legata est. sed rectissime Uiuiano uidetur etiam hos teneri, ne metus, quem passus ut eum quidem qui uim admsi alius metum fecit: nam in alterius praemium uerti alienum metum non oportet.Labeo ait, si quis per metum reus sise et fideiussor liberatur: druplatur autem id quanti ea res erit, id est cum fructibus et omni causa.Si quis per uim sisti promittendo postea fideiussorem at, cum in quadruplo et simplum sit reus consecutus.Labeo autem etiam post quadrupli actionem nihilo minus exceptione summouendum eum, qui uim intulit, dicebat: quod cum durum uidebatur, ita temperandum
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtus cã gestam ẽ ⁊ ulo tẽ¬
pore p̾tor ratum hadebit qui
rossessioem nõ iusimdrtra¬
clicit ñ quanti fundus s qnͣ¬
ti possõ enis c̃. quadruplum
dos metu ꝓmissast ⁊̃ puro
na sci obligt̃em. quia ẽ nͣssi¬
mum nõ talem ꝑmissionem
dotis. ullam ẽẽ. ¶ Si metu co
remaneat. antem hoc simile sit
sumus cum finitasit cdum a¬
mittatur.⁊ magis ẽ ut simit
sp̃es acceptilanoni sit ⁊ ideo p̃¬
toria accio nascitur. ¶ Si metu
cõactus uĩditatem repudiare.
duplicinia michi pretor succꝰ¬
titaut utiles accioẽs qi hr̃di dã¬
do autaccc̃es qͦmetꝰ cã pr̃anto nͭ q

Expanded text:
metus causa gestum erit, nullo tempore praetor ratum habebit.Qui possessionem non sui fundi tradidit, non quanti fundus, sed quanti possessio est, eius quadruplum dos metu promis‹s›a sit, non puto nasci obligationem, quia est uerissimum nec talem promissionem dotis ullam esse.Si metu coaremaneat, an hoc simile sit niti, cum finita sit dum amittitur: et magis est ut similis species acceptilationis sit, et ideo praetoria actio nascitur.Si metu coactus hereditatem repudiem, duplici uia praetor mihi succurrit aut utiles actiones quasi heredi dando aut
Abbreviated transcription (Latin):
murce iniq indebitum solui¬
sse eum. qui claram dignitate
se hr̃e p̾tendebat. cum potuit
ius pubucum inuocare: ⁊ adi
tissimas ꝓbationes molẽciẽ¬

Expanded text:
in urbe inique indebitum soluisse eum, qui claram dignitatem se habere praetendebat, cum pot‹u›erit ius publicum inuocare et adirertissimas probationes uiolenti
Abbreviated transcription (Latin):
druplum meum uidicium
pollĩcetur. ¶ O.uadruplabit᷑
tuendi facuitatem siuuit pe¬
nam eutare. post annum noͣ
insimplum accioe̾m pollicetu.
s nõ semper s cã ceginta. In ca¬
usc. uitẽ cognitioe̾ ñsatur ut
si alia accio nõ sit tẽ hec detur.
et sane ꝙ cum ꝑ metum facta
inuiria anno quidem utili ex

Expanded text:
druplum in eum iudicium pollicetur: Quadruplabiturtuendi facultatem, si vult penam evitare. Post annum vero in simplum actionem pollicetur, sed non semper, sed causa cognita. In cause autem cognitione versatur, ut si alia actio non sit, tunc hec detur. Et sane cum per metum facta iniuria, anno et quidem utili ex
Abbreviated transcription (Latin):
alios nõ mimĩs ydoneos ad¬
hibeas. p̾terea ut ⁊ p̃ignora q̃¬
tat. ¶Si quis aliue sĩne ma¬
nicia fideuissoris ut fideuisso¬
ti accepto fieret nim fexit ñ

Expanded text:
alios non minus idoneos adhibeas: praeterea ut et pignora qutat. Si quis alius sine malitia fideiussoris ut fideiussori accepto fieret uim fecit, non
Abbreviated transcription (Latin):
auis. ¶llud u̾m est m sicx
fc̃o debitoris metum ad hibẽ
sores agi posse. ut se reponant
in obligonem. ¶Simetua
te coaccus acceptam tibi sti¬
pulatõem fec̾im. arbitratu
uidicis apud quem ex hoc

Expanded text:
ale Illud verum est, si ex facto debitoris metum adhibentisores agi posse, ut se reponant in obligationem. si metu a te coactus acceptam tibi stipulationem fecerim, arbitratu iudicis, apud quem ex hoc