comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nonsũ sponsus : sed amicus sponsi sũ:
Nec propter uoce suã sed propter uo¬
cẽ sponsi se gaũdere ꝑhibebat : quia
non ideo lȩtabatur incorde. qͣm apo¬
płis hum iliter audiebat᷑ loquens. sed
quia ipse ueritatis uocẽ audiebat
intus : ut loqueretur foris Quod be¬
ne gaudium impletũ dicit: quia qͥs¬
qͥs de sua uoce gaudet: pleni. gaudiũ¬
non habet. A quo & subdit᷑ Illũ opor¬
tet crescere : me autẽ minui Qua inre
quȩrendũ est in quo creuit xp̃c. in quo
diminutus est iob̃s : nisi qͦđ popłs io¬
hannis abstinentiam uidens remotũ
hunc ab hominib esse conspiciens. eũ
esse xp̃m putabat. xp̃m uero cũ pu¬
blicanis comedentẽ. inter peccatores
ambulantẽ intuens. eũ non xp̃m sed¬

Expanded text:
sponsus non sum, sed amicus sponsi sum. sponsus non sum, sed amicus sponsi sum. Nec propter vocem suam, sed in voce sponsi se gaudere perhibebat, quia non ideo laetabatur in corde, quoniam a populis humiliter audiebatur loquens, sed quia ipse veritatis vocem audiebat intus ut loqueretur foris. Quod bene gaudium impletum dicit, quia quisquis de sua voce gaudet, plenum gaudiunon habet. A quo et subditur: Illum oportet crescere, me autem minui . 5. Qua in re quaerendum est in quo crevit Christus, in quo imminutus est Joannes, nisi quod populus Joannis, abstinentiam videns, remotum hunc ab hominibus esse conspiciens, eum esse Christum putabat; Christum vero cum publicanis comedentem, inter peccatores ambulantem intuens, eum non Chris
Abbreviated transcription (Latin):
montem credebat. de quo scriptũ ẽ.
in nouissimo dierũ erit mons domus
dñi preparatus in uertice̾ montiũ:
Nam hunc esse xp̃m putabant : sicut
aute̾ populo. & cogitantib om̃ib in
cordib suis de iohanne ne forte ipse
esset xpistus: quem & inquirebant
erat ostenderet: dixit. Uenit fortior
me post me : cuius non sum dignus
soluere corrigiam calciamenti.Et¬
sus est Amicus autẽ sponsi qui stat
& audit eũ gaudio gaudet ꝓpter uo¬
cẽ sponsi: Hoc autẽ gaudiũ meum
impletũ est. Illũ oportet crescere : me
autẽ minui. Ecce cũ pro mira operatio¬
ne uirtutũ talis esset ut xp̃c esse crede¬
retur. non solũ xp̃m se non esse respon¬
dit : sed etiam corrigiam calciamenti
eius soluere. id est incarnationis eius
mysteriũ ꝑscrutari nonse dignũ esse
ꝑhibuit: Fuis esse sponsam ȩccłam
credebant : qui hunc quia xp̃s esset
estimabant: Sed ait. Qui habet spon¬
sam: sponsus ẽ. Acsi diceret Ego

Expanded text:
montem credebat, de quo scriptum est: montem credebat, de quo scriptum est: In novissimo dierum erit mons domus Domini praeparatus in vertice montium . Nam hunc esse Christum putabat, sicut autem populo et cogitantibus omnibus in cordibus suis de Joanne, ne forte ipse esset Christus, quem et requirebant erat ostenderet, dixit: Venit fortior me post me, cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti esus est, amicus autem sponsi qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Hoc autem gaudium meum impletum est. Illum oportet crescere, me autem minui . Ecce cum pro mira operatione virtutum talis esset, ut Christus esse crederetur, non solum Christum non esse se respondit, sed etiam corrigiam calceamenti ejus solvere, id est incarnationis ejus mysterium perscrutari non se dignum esse perhibuit. Ejus esse sponsam Ecclesiam credebant, qui hunc quia Christus esset existimabant. Sed ait: Qui habet sponsam sponsus est . Ac si diceret: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
mons autẽ & collis humiliatus decres¬
cit : quia nimirũ infide mediatoris
gentilitas plenitudinẽ gr̃aę accepit.
& iudẽa ꝑ errorẽ ꝑfidiȩ hoc unde tu¬
mebat ꝑdidit. Om̃is uallis imple¬
bitur. quia corda humiliũ sacrȩdoc¬
trinȩ eloquio. uirtutũ gr̃a reple
buntur : iuxta hoc quod scriptũ ẽ:
Qui emittis fontes inconuallib:
Et unde rursũ dicit᷑. Et conualles
habundabunt fruiento: Amonti¬
b nãq aqua dilãbit᷑ . quia suꝑbas
mentes. ueritatis doctrina deserit.
Sed fontes in conuallib surgunt:
quia mentes humiliũ uerbũ prę̧¬
dicationis accĩpiunt. Iam uidemꝰ.
iam conualles frumento habunda¬
re conspicimus : quia illorũ ora
pabulo ueritatis impleta sunt. qͥ
mites ac simplices huic mundo des¬
picabiles esse uidebant᷑. Ipsũ quo¬
q iohẽm baptistam quia mira sc̃i¬
tate preditũ populus uiderat. illũ
hunc esse singulariter celsũ ac solidũ

Expanded text:
mons autem et collis humiliatus decresmons autem et collis humiliatus decrescit, quia nimirum in fide Mediatoris gentilitas plenitudinem gratiae accepit, et Judaea per errorem perfidiae hoc unde tumebat perdidit. Omnis enim vallis implebitur, quia corda humilium sacrae doctrinae eloquio virtutum gratia repd scriptum est: Qui emittit fontes in convallibus . Et unde rursum dicitur: Et convalles abundabunt frumento . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes veritatis doctrina deserit. Sed fontes in convallibus surgunt, quia mentes humilium verbum praedicationis accipiunt. Jam videmus, jam convalles frumento abundare conspicimus, quia illorum ora pabulo veritatis impleta sunt qui mites ac simplices huic mundo despicabiles esse videbantur. 4. Ipsum quoque Joannem Baptistam, quia mira sanctitate praeditum populus viderat, illum hunc esse singulariter celsum ac solidum
Abbreviated transcription (Latin):
situs quis esset : respondit. Ego uor
clamantis in deserto. Qui sicutꝰ ante
nos dictũ est. ideo uox a propheta
uocatus est : quia uerbũ prȩibat.
Quid autẽ clamaret aperitur. cũ
subdit᷑: Parate uiam dñi: rectas fa¬
citẽ sẽmitas eius. Om̃is qui fidem
rectam. & bona opera prȩdicat. qͥd
aliud quã uenienti dño ad corda
audientiũ uiam parat. ut hȩc uis
gratiȩ. penetret. lumen ueritatis il¬
lustret : ut rectas dõ sẽmitas faciat.
dũ mundas in animo cogitationes.
ꝑsermonẽ bonȩ predicationis format:
Om̃is uallis implebit᷑ : & om̃is mons
& collis humiliabit᷑ Quid hoc loco
ualliu̾ nomine. nisi humiles : quid
montiũ & colliũ. nisi suꝑbi homines
designant᷑ : In aduentu igitur re¬
demptoris nr̃i ualles impletȩ. montes
uero & colles humiliati sunt : quia
uixta eius uocẽ. om̃is qui se exaltat
humiliabit᷑: & qui se humiliat exal¬
tabitur Uallis & enĩ impleta crescit.

Expanded text:
situs quis esset, respondit, dicens: Ego vox situs quis esset, respondit, dicens: Ego vox clamantis in deserto . Qui, sicut ante per nos dictum est, ideo vox a propheta vocatus est, quia verbum praeibat. Quid autem subditur: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Omnis qui fidem rectam et bona opera praedicat, quid aliud quam venienti Domino ad corda audientium viam parat? Ut haec vis gratiae penetret, et lumen veritatis illustret, ut rectas Deo semitas faciat , dum mundas in animo cogitationes per sermonem bonae praedicationis format. Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur. Quid hoc loco vallium nomine nisi humiles; quid montium et collium, nisi superbi homines designantur? In adventu igitur Redemptoris valles impletae, montes vero et colles humiliati sunt quia, uxta ejus vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et omnis qui se humiliat exaltabitur . Vallis etenim impleta crescit,
Abbreviated transcription (Latin):
pecctorũ. Cunc tis legentib liquer
quia ioħ̃s baptismũ pęnitentiȩ non
solũ prȩdicauit : uerũ etiã quibusdã
ddedit : sed tamen. baptismũ suũ in
remissionẽ peccatorũ dare non põ¬
tuit: Remissio eñi peccatorũ. in
solo nobis baptismate xp̃i tribuit᷑
Notandũ itaq qđ dicit᷑. prȩdi¬
cans baptismũ pęnitentiȩ. in remis¬
sionẽ peccatorũ : qm̃ baptismũ qua
peccata solueret. quia dare non po¬
terat. prȩdicabat : ut sicut incarna¬
tũ uerbum patris precurrebat uer¬
bo prȩdicationis : ita baptismũ pe¬
nitentiȩ quo peccata soluuntur p̃¬
curreret suo baptismate. quo pecca¬
ta solui non possunt: ut quia eius
sermo precurrebat prȩsentiam re¬
demptoris : ipsũ quoq eius baptis¬
ma p̃cedendo ficret umbra uerita¬
tis: Sequit᷑ Sicut scriptũ est inli¬
bro sermonũ isaiȩ ꝓphetȩ. Uox
clamantis in deserto parate uiam
ddñi. rectas facite semitas eius:
Idẽ uero iohannes baptista requi¬

Expanded text:
s legentibus liquet quia Joannes baptismum poenitentiae non solum praedicavit, verum etiam quibusdam dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum, in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicitur, praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, quoniam baptismum quod peccata solveret, quia dare non poterat, praedicabat: ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis. Sequitur: 3. Sicut scriptum est in libro seclamantis in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Idem vero Joannes Baptista requi
Abbreviated transcription (Latin):
honorẽ animarũ sanctarũ. qm̃ ds̃cra¬
uit hominẽ in exterminabilẽ: & ad ma¬
ginẽ suȩ similitudinis fecit illũ: Iniui
dia  diaboli mors introiuit inorbẽ
terrarũ: imitant᷑ autẽ illũ qui sunt
ex parte illius: Iustorũ autẽ animȩ
in manudĩ sunt: & nontanget illos tos¬
mentũ mortis Uisi sunt oculis insipi¬
entiũ mori: & cstimata ẽ afflictio exi

Expanded text:
honorem animarum sanctarum quoniam Deus creavit hominem inexterminabilem et ad imaginem suae similitudinis fecit illum invidia autem diaboli mors introivit in orbem terrarum imitantur autem illum qui sunt ex parte illius iustorum autem animae in manu Dei sunt et non tanget illos tormentum mortis visi sunt in oculis insipientiu
Abbreviated transcription (Latin):
b: Anno tertio decimo nabugo donosor regis.
uicesima & secunda die mensis primi. factũ
ẽ uerbũ indomo nabugodonosor regis as¬
siriorũ. ut defenderet se. Uocauitq om̃s
maiores natu om̃sq duces & bellatores suos.¬

Expanded text:
 Anno tertio decimo Nabuchodonosor regis, vigesima et secunda die mensis primi, factum est verbum in domo Nabuchodonosor regis Assyriorum ut defenderet se. Vocavitque omnes majores natu
Abbreviated transcription (Latin):
us nutũ frumta populis uendebant᷑ Ii.
ũq adorassent eũ frͣs sui. & agnouisset
eos: quasi ad alienos dũrius loquebat᷑. in¬
ttrrogans cos Unde ueniꝰtis: Qui respondẽ¬
runt. Deterra chanaan. ut emamꝰ uictui
necessaria Et tamen fr̃s ipse cognoscens.
non ẽ agnitus ab eis: Recordatusq somnioꝵ
quȩ aliquando uiderat: ait: Exploratõ¬
res estis: ut uideatis infirmiora terrȩ ue¬
nistis: Qui dixerunt: Nonest ita dñe.
sed serui tui uenerunt ut emerent cibos
Oñs filũ uiri unius sumus. Pacifici uẽni¬
mus: nec quicqua famuli tui machinantur
mali Quib ille respondit Alit̾ est: Immu¬
nita terrȩ huius considerare uenistis Et illĩ:
Duodeci inquiunt setui tui fr̃s sumus. fi.¬
l̃ uiri unius interra chanaan. Ilinimus
cũ patre est: alius non est suꝑ. Hoc estait
quod locutus sũ: exploratores estis Iã nẽ
experimtũ ur̃i capiã ꝑsalute pharaonis
non egrediẽmini hinc̃. donee ueniat fr̃¬

Expanded text:
us nutum frumenta populis vendebantur. Cumque adorassent eum fratres sui, et agnovisset eos, quasi ad alienos durius loquebatur, interrogans eos unde venistis qui responderunt de terra Chanaan ut emamus victui necessaria et tamen fratres ipse cognoscens non est agnitus ab eis recordatusque somniorum quae aliquando viderat ait exploratores estis ut videatis infirmiora terrae venistis qui dixerunt non est ita domine sed servi tOmnes filii unius viri sumus. Pacifici venimus, nec quidquam famuli tui machinantur mali. Quibus ille respondit: Aliter est: immunita terrae hujus considerare venistis. Et illi: Decem, inquiunt, servi tui fratres sumus, filii viri unius in terra Chanaan. Minimus cum patre nostro est. Alius non est super. Hoc est, ait quod locutus sum: Exploratores estis. Jam nunc experimentum vestri capiam; per salutem Pharaonis, non egrediemini hinc donec veniat fr
Abbreviated transcription (Latin):
Dͣ autẽ meus omp̃s faciat uobis ea
placabilem: & remittat uobiscũ fratire
urm quẽ tenet. & hunc beniamin.
Ego autẽ quasi orbatus: absq libens
ero: Tulerura ergo uiri munera. &
pecuniã duplicẽ: & beniãim. Desco¬
deruntq in egiptũ. & steterunt cotiͣ¬

Expanded text:
 autem meus omnipotens faciat vobis eum  autem meus omnipotens faciat vobis eum placabilem et remittat vobiscum fratrem vestrum quem tenet et hunc Beniamin ego autem quasi orbatus absque liberis ero tulerunt ergo viri munera et pecuniam duplicem et Beniamin descenderuntque in Aegyptum et steterunt co
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃o minimo.
ucit eis istł. In meam hoc fecistis
miseriam: n idicaretis e otali¬
um uos habere fratreͣ. Atlli oixe¬
runt: Intirrogauit nos honio
geniẽ. si pater uiueret.
si haberenus fratre. &
nos respondimus
ei consequenter
iuxta id quod
fuerat sciscrta¬
tus. Nũqͥd
scire poteramus. quod dicturus esset.
adducite uobiseũ fratrẽ urm: ludas
quoq diaxit patri suo Mit te puerũ
mecũ ut proficiscam᷑ & possimus uiut¬
re: ne moriam᷑ nos &. paruuli nr̃i.
Ego suscipiam puerũ : demanu mea re¬
quire euͣ. Nisi reduxero & tradidero
cũ tibi: ero peccati reus inte omi tẽpor
Sinon intercessisset dilatio. iam uice
altera uenissemus. Igitur istł pater eo
dixit ad eos Si sic necesse est. facite.
nera: modicũ resinȩ̨ & mellis. & ftyraes¬
& stactis. & therebinti. & amigde lan
Fecuniam quoq duplice̾ ferte uobis¬
cũ. & illã quã inuenistis insacculis re¬
portate. ne forte errore factũ sit:
Sed & fratre ur̃m tollite. & ite adu

Expanded text:
vestro minimo. vestro minimo. xit eis Israel: In meam hoc fecistis miseriam, ut indicaretis et alium habere vos fratrem. At illi responderunt: Interrogavit nos homorogeniem si pater viveret si haberemus fratrem et nos respondimus ei consequenter iuxta id quod fuerat sciscitatus numquid scire poteramus quod dicturus esset adducite vobiscum fratrem vestrum Iudas quoque dixit patri suo mitte puerum mecum ut proficiscamur et possimus vivere ne moriamur nos et parvuli nostri ego suscipio puerum quire illum: nisi reduxero, et tradidero eum tibi, ero peccati in te reus omni tempore. Si non intercessisset dilatio, jam vice altera venissemus. Igitur Israel pater eorum dixit ad eos: Si sic necesse est, facite qnera, modicum resinae, et mellis, et styracis, stactes, et terebinthi, et amygdalarum. Pecuniam quoque duplicem ferte vobiscum, et illam, quam invenistis in sacculis, reportate, ne forte errore factum sit; sed et fratrem vestrum tollite, et ite ad
Abbreviated transcription (Latin):
uetit pute drob Absq liberis me esse
fecistis. Iosenh non est suꝑ. symeonte.¬
netur in uinculis.
deniamin auferẽtis:
In uit hȩe omła mala recidẽrunt: Cui
respondit rubeñ. Duos filios meos int᷑.
Trade eũ in manu mea. & ege
eũ tibi restiuã Atille. non descendet
inquit filius meus uobiscũ Frater eius
mortuus ẽ. ipse solus remansit Si quio
ei aduersi acciderit interra ad quam
ꝑgitis. ceducetis canos meos cũ dolore
ad inferos. Interim fames omnẽ terra
cibis os ex egẏpto detulerant : dixit
iacob filiis suis. Reuertimini: & emi¬
te nobis paua. llũ escarũ: Res pondit
uidas Benuntiauit nobis uir ille
sub testificatione iuram̃n dicens. Non
uidẽbitis faciẽ mea: nisi fratr̃e ur̃m
uimimũ ad duxeritis uobiseñ. Si ergo
ius mictere eũ nobiscũ ꝑgemus parit᷑.¬
& ememus tibi necessaria: sin aute no¬
lueris. non ibimus Uir enĩ ut sepe dixi¬
mus. denuntiauit nobis dicens Non
udẽbitis faciem meam: absq fratre

Expanded text:
it pater Jacob: Absque liberis me esse fecistis, Joseph non est super, Simeon tenetur in vinculis, Benjamin auferetis: in me haec omnia mala reciderunt. Cui reego eum restituam at ille non descendet inquit filius meus vobiscum frater eius mortuus est ipse solus remansit si quid ei adversi acciderit in terra ad quam pergitis deducetis canos meos cum dolore ad inferos interim fames omnem terram cibis quos ex Aegypto detulerant, dixit Jacob filiis suis: Revertimini, et emite nobis pauxillum escarum. Respondit Judas: Denuntiavit nobis vir ille sub attestatione jurisjurandi, dicens: Nitis faciem meam, nisi fratrem vestrum minimum adduxeritis vobiscum. Si ergo vis mittere eum nobiscum, pergemus pariter, et ememus tibi necessaria: sin autem non vis, non ibimus: vir enim, ut saepe diximus, denuntiavit nobis, dicens: Non videbitis faciem meam absque fratre
Abbreviated transcription (Latin):
uidiens autẽ iacob quod alim̃ta uen¬
lerent᷑ in egipto: dixit filiis suis
Quare negligius. audiui quod triticũ
uenundetur in egypto Descẽndite &
ẽmite nobis necessaria. ut possimusu.¬
uere: & non consum am᷑ in opia. Descen.¬
dentes igit᷑ fr̃s iosepb dexc̃. ut ẽmerent
frum̃tũ in exypto beniamui domi reten¬
t ab iacob. qui dĩxerat fr̃ib cius. nefor¬
te iuitinere oͥcqũa panatur mali:. ingad¬
si sunt terrã egypti. cũ aliis qui ꝑ geba¬

Expanded text:
udiens autem Jacob quod alimenta venderentur in Aegypto, dixit filiis suis: Quare negligitis? audivi quod triticum venundetur in Aegypto: descendite et emite nobis necessaria, ut possimus vere et non consumamur inopia descendentes igitur fratres Ioseph decem ut emerent frumenta in Aegypto Beniamin domi retento ab Iacob qui dixerat fratribus eius ne forte in itinere quicquam patiatur mali ingressi sunt terram Aegypti cum aliis qui
Abbreviated transcription (Latin):
lisent sibi dicentes: Locutus ẽ nobis
dauinus terrę dure. & putauit nos ex¬
ploratores ꝓuintiȩ. Cui respondimus:
Pacifici sumus: nec ullas molimur insidi¬
as: Duodecim fratres uno patre geniti
sumus. unus nonẽ suꝑ: minimus cũ pa¬
tre uersat᷑ in terra chanaan. Quiait
nobis: Sic ꝓbabo qͦđ pacificisitis fratre
urm̃ unũ dimittite apud me. & cibaria
domib ur̃is necessaria sumite. & abite.
fratreq ur̃m nmimũ adducite ad me.
ut sic i. qud ñsitis exploratores. & is

Expanded text:
t sibi, dicentes: Locutus est nobis t sibi, dicentes: Locutus est nobis dominus terrae dure, et putavit nos exploratores provinciae. Cui respondimus: Pacifici sumus, nec ullas molimur insidias. Duodecim fratres uno patre geniti sumus: unus non est super, minimus cum patre versatur in terra Chanaan. Qui ait nobis: Sic probabo quod pacifici sitis: Fratrem vestrum unum dimittite apud me, et cibaria domibus vestris necessaria sumite, et abite, fratremque vestrum minimum adducite ad me, ut sci
Abbreviated transcription (Latin):
am atumȩ euis. dũ deprecaret᷑ nos. & nͣ
aadiurimus: Iecircouenit suꝑ nos ista
tribulatio: ł quib unus ruben ait Nũqͥd
non dixi uobis. nolite peccare in puerum.
& non audistis me : Ensanguis eius ex¬
quiritur: Nesciebant aut̃ quod in telli¬
geret ioseph. eoquod ꝑ interpretẽ loque¬
retur ad eos Auertitq se parũꝑ & fleuit.
Et reuersus locutus est ad eos: tollenssy
meon. & ligans illis presentib iussit mi¬
nistris. ut implerent saccos eorũ triti¬
co. & reponerent pecunias singuloꝵ:
in sacculis suis: datis supra cibariis in
uia Qui fecerunt ita
t illi portantes frun̾ita in asinis.:
ꝓfecti sunt. Aꝑtoq unus sacco. ut
daret ium̃to pabulũ indiuersorio: con¬
teraplatusq pecuniã in ore sacculi. dixit
fratrib suis Reddita ẽ michi pecunia
ti turbatiq dixerunt mutuo. uio¬
nã est hoc quod fecit nobis dr. Uene¬
runtq ad iacob patr̃e suũ. in terra cla¬
NIn. & narrauerunt omĩa quȩ acci

Expanded text:
m animae illius, cum deprecaretur nos, et non audivimus: idcirco venit super nos ista tribulatio. E quibus unus Ruben, ait: Numquid non dixi vobis: Nolite peccare in puerum, et non audistis me? en sanguis ejus exquiritur. Nesciebant autem quod intelligeret Joseph: eo quod per interpretem loqueretur ad eos. Avertitque se parumper, et flevit: et reversus locutus est ad eos. Tollensque Simeon, et ligans illis praesentibus, jussit ministris ut implerent saccos eorum tritico, et reponerent pecunias singulorum in sacculis suis, datis supra cibariis in viam: qui fecerunt ita. At illi portantes frumenta in asinis  fecti sunt. Apertoque unus sacco, ut daret jumento pabulum in diversorio, contemplatus pecuniam in ore sacculi, dixit fratribus suis: Reddita est mihi pecunia ti, turbatique, dixerunt mutuo: Quidnam est hoc quod fecit nobis Deus? Veneruntque ad Jacob patrem suum in terram Chanaan, et narraverunt ei omnia quae acci
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte dicat. Suauitatẽ eius non cognos¬
citis : si hanc minime gustastis Sed
cibũ uitȩ ex palato cordis tangite. ut
pbantes eius dulcedinẽ amare ualeatis:
IIIII ͭ unc amisit: cũ in paradiso peccauit. Ex
Unde nos nati in huius ꝑegrinationis crũ¬
na huc fastidiosi iã uẽninius: & nescimꝰ
qͥd desiderare debeamius Tantoq se ampliꝰ
fastidu nrͣi morbus ex aggerat: quanto
magis ab esu illius dulceduus se animus
elongat Et eo iam internas delitias ñ ap¬
petit: quo eas comedere du longoq desueuit.

Expanded text:
aperte dicat: Suavitatem ejus non cognosaperte dicat: Suavitatem ejus non cognoscitis, si hanc minime gustatis. Sed cibum vitae ex palato cordis tangite, ut probantes ejus dulcedinem amare valeatis. icias tunc amisit, cum in paradiso peccavit ; exUnde nos quoque nati in hujus peregrinationis aerumna, huc fastidiosi jam venimus, 1619 nec scimus quid desiderare debeamus; tantoque se amplius fastidii nostri morbus exaggerat, quanto magis ab esu illius dulcedinis animus elongat; et eo jam internas delicias non appetit, quo eas comedere diu longeque desuevit.
Abbreviated transcription (Latin):
as corporis & cordis solet: qͦd cor¬
porales delitiȩ cũ non habent᷑ graue
in se desideriũ accendunt. cũ uero
habitȩ eduntur. comedentẽ ꝓtinus
infastidiũ ꝑ sacietatẽ uertunt: At
contra spũales delitiȩ cũ non haben¬
t᷑ infastidio sunt. cũ uero habentur
indesiderio: tantoq acomedente am¬
plius esuriunt᷑. quanto ab esurien¬
te amplius comedunt᷑ In illis appe¬
titus placet. experientia displicet. in
istis exꝑientia uilis ẽ. & exꝑientia ma¬
gis placet In illis appetitus saturita¬
tẽ. saturitas fastidiũ generat: in istis
appetitus saturitatẽ. sarturitas ap¬
ugent enĩ spũales delitiȩ desideri¬
ũ in m̃te dũ satiant. quia quan¬
tomãgis earũ sapor ꝑcipitur. eo ampli¬
us cognoscit᷑ qđ auidius ametur: Et ic¬
circo ñ habitȩ amari non possunt: quia
earũ sapor ignoratur: Quis enim a¬
mare ualeat quod ignorat: Proinde
psalmista. nos ammonet ilicens Gus¬
tate & uidete. quia suaius ẽ dñs. Ac si

Expanded text:
as corporis et cordis solet, quod corporales deliciae cum non habentur grave in se desiderium accendunt, cum vero habitae eduntur comedentem protinus in fastidium per satietatem vertunt. At contra spiritales deliciae cum non habentur in fastidio sunt, cum vero habentur in desiderio; tantoque a comedente amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus placet, experientia displicet: in istis appetitus vilis est, et experientia magis placet. In illis appetitus saturitatem, saturitas fastidium generat; in istis autem appetitus saturitatem, saturitas apugent enim spiritales deliciae desiderium in mente, dum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur. Et idcirco non habitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratur. Quis enim amare valeat quod ignorat? Proinde Psalmista nos admonet, dicens: Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . Ac si
Abbreviated transcription (Latin):
to agitata ioħs non erat: quẽ astatus
sui fortudine nulla rerũ uarietas in¬
nimũ: Inter auras linguarũ positus.
stet inflexibilis status mentis Nulla
nos de tractio adirã ꝓuocet: atq ad re¬
missionẽ in utilis gr̃ȩ nullus fauor in¬
clinet Non nos ꝓsꝑa eleuent: non ad¬
uersa ꝑturbent: ut qͥ insoliditate
fidei figimur : nequaqu̾a rerũ tran¬
seuntium mutabilitate moueamur.

Expanded text:
to agitata Joannes non erat, quem a status to agitata Joannes non erat, quem a status sui rectitudine nulla rerum varietas innimum inter auras linguarum positum, stet inflexibilis status mentis. Nulla nos detractio ad iram provocet, atque ad remissionem inutilis gratiae nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa perturbent, ut qui in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate moveamur.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ despiciant. qui signa uenerant᷑: Ecppii¬
ed di missis ioħis discipłis: quid
de eodẽ iohanne turbis dicat. au¬
diamus. Quid ea istis in deserto ui:¬
dere : Arundinẽ uento agitatã. Qd
uidelicet non asserendo: sed negan¬
do intulit: Arundinẽ quippe mox
ut aura tetigerit: inparte̾ alterã¬
U inflectit. Et qͥd ꝑ arundinẽ nisi carnalis
animus designatur: Qui max ut fã¬
uore uel detrac tione tangitur: inpar¬
tẽ quãlibet inclinatur Si enĩ ab huma¬
no ore aura fauoris flauerit: hilares¬
cit. ex tollitur : totũq se quasi ad grãm
inflectit Sed si inde uentus detractio¬
nis eruperit. unde laudis aura ueniebat
mox hunc quasi in part̾e alteram ad
uim furoris inclinat Sed arundo
uento agitata ioħs non erat: quia
hunc nec blandũ gr̃a. nec cuius libet
detractio in ira asꝑum faciebat: Nec
ꝓspera hunc erigere : nec aduersa no¬
uerant inclinare: Arundo ergo uen¬

Expanded text:
tem despiciant, qui signa venerantur. 2. Stem despiciant, qui signa venerantur. 2. Sed dimissis Joannis discipulis, quid de eodem Joanne turbis dicat audiamus: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento agitatam? Quod videlicet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per arundinem nisi carnalis animus designatur? Qui mox ut favore vel detractione tangitur, statim in partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flaverit, hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox eum quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, quia hunc nec blandum gratia, nec cujus libet detractio ira asperum faciebat. Nec prospera hunc erigere, nec adversa noverant inclinare. Arundo ergo ven
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Et beatus c̃ : qui nonfuerit scan¬
dalitatus in me: Uisis tot sig̃nis tan¬
tis uirtutib non sc andalizari quisq
potuit: sed ammirari Sed infideliũ mens.
graue in illo scandalũ ꝑtulit: cũ eũ
& post tot miracła morientẽ uidit:
Unde & paulus dicit: Nos autẽ prȩ¬
dicamus xp̃m crucifixum. uidȩisqͥ¬
dem scandalũ: gentib autẽ stulti¬
tiam: Stultũ quippe hominib ui¬
sum est : ut ꝓ hominib auctor uitȩ
moreret᷑. Et inde contra eũ homoscan¬
dalũ sumpsit: unde ampius debitor
ficri debuit. Nam tanto ds̃ ab homi¬
nib dignius. honorandus cẽtquanto
ꝓ hominib indegna suscepit Quidc̃.
gͦ dicere. beatus qui non fuerit᷑
scandali iatus in me. nisi aꝑtaͬ uoce
abiectione̾ mortis suȩ. humilitatẽq
signare : Aesi aꝑte dicat Mira quidẽ
facio : sed abiecta ꝑ peti non dedignor:
Quia ergo moriendote subsequor. c̃a¬
uendũ ualde ẽ hominib ne in me mor¬

Expanded text:
tur, et beatus est qui non fuerit scantur, et beatus est qui non fuerit scandalizatus in me. Visis tot signis, tantisque virtutibus, non scandalizari quisquam potuit, 1454 sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula morientem vidit. Unde et Paulus dicit: Nos autem praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Stultum quippe hominibus visum est ut pro hominibus auctor vitae moreretur; et inde contra eum homo scandalum sumpsit, unde etiam plus debitor fieri debuit. Nam tanto Deus ab hominibus dignius honorandus est, quanto pro hominibus et indigna suscepit. Quid est ergo dicere: Beatus qui non fuerit scandalizatus in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mor
Abbreviated transcription (Latin):
diordanis enĩ fluenta positus. qͥ a
ipse redemptor mundi esset asse¬
ruit: Missus uero incar cerem.
utrũ aliũ expectent. an ipse ueniat
requirit: ñ quia ipsũ ee̾ mundi re¬
deͣptore̾ dubitat : sed querit utsciat.
si is qui ꝑse in mundũ uenerat. ꝑse etiã
ad inferni claustra descendeͬret. Qũe
enĩ pͣcurrens nacendo. mundo nunti¬
auerat: hunc moriendo ad inferos pͣ¬
currebat Ait ergo. Tues qui uentu¬
rus es. an aliũ expectamus: Ac si aꝑte
dicat: Sicut ꝓ hominib nasci dig¬
natus es. an etiã ꝓ hominib mori dig¬
neris insinua: ut qui natiuitans tuę
precursor extiti. mortis etiam pͣcur¬
sor fiam: & uenturũ inferno te nuntiẽ
quẽ iã uenisse mundo nuntiaui. łc .xi.¬
Inde & inquisitus dñs. enumeratis
potentiȩ suȩ miraculis. de mor¬
tis suę̧ ꝓtinus humilitate respondit
dicens Cȩci uident. claudi ambulant.
leꝓsi mundart᷑. Surdi audiunt: mor¬
tui resurg ⁊t: pauperes euangłizan¬

Expanded text:
ordanis enim fluenta positus, quia ipse Redemptor mundi esset, asseruit. Missus vero in carcerem, utrum alium exspectent, an ipse veniat, requirit: non quia ipsum mundi Redemptorem dubitat, sed requirit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat, per se etiam ad inferna claustra descendat. Quem enim praecurrens nascendo mundo nuntiaverat, hunc moriendo ad inferos praecurrebat. Ait ergo: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Ac si aperte dicat: Sicut pro hominibus nasci dignatus es, an etiam pro hominibus mori digneris ipraecursor exstiti, mortis etiam praecursor fiam, et venturum inferno te nuntiem, quem jam venisse mundo nuntiavi. Unde et inquisitus Dominus enumeratis potentiae suae miraculis, de mortis suae protinus humilitate respondit, dicens: Caeci vident, claudi ambulant, leprosi mundantur, surdi audiunt, mortui resurgunt, pauperes evangelizan
Abbreviated transcription (Latin):
utã deuenit. Qu̾a bene hierieoͥ quȩ lina
nt᷑pretat᷑ significat: uarus uidelicet de
sectuũ laborib erroribq semꝑ incerta:
lt incidit in latrones: Latrones diabolũ
&angłos eius intellige: inqͦs quia descen¬
Abat incidit. Nisi : pͣrius intus intu¬
uesceret: soris tẽptatus t̃a facile non
aderet: Uera ẽ enĩ sententia quȩ dicit:
lnte ⁊iunã enĩ. ex altabit᷑ cor: Quietiã
despoliauerunt eũ: Gta uidelicet immor¬
talitatis. & innocentiȩ ueste priuarunt.
Hȩc ẽ prima stola: qua iuxta aliam pa¬
rabolã luxuriosus filius ꝑ penitentiã
rediens ornat᷑. & qua prothoplasti amis¬
sa cognouerunt see nudos: tunicasq pel¬
licias naturȩ mortalis induti sunt. Et
plagis impositis abierunt semiuuo re¬
licto Plagę peccata sunt. quib natu¬
rę humanę integritatẽ uiolando. semi¬
narium quoddã ut ita dicã augendę
mortis. fessis indidere uiscerib DÑICA

Expanded text:
vitam devenit. Quam bene Jericho, quae luna vitam devenit. Quam bene Jericho, quae luna interpretatur, significat, variis, videlicefectuum laboribus, erroribusque semper incertam. Et incidit in latrones. Latrones, diabolum et angelos ejus intellige, in quos qui descendebat incidit. Nam nisi prius intus intumesceret, foris tentatus tam facile non cederet, vera est enim satis sententia, quae dicit: Ante ruinam edespoliaverunt eum. Gloria videlicet immortalitatis et innocentiae veste privarunt. Haec est enim prima stola, quam, juxta aliam parabolam, luxuriosus filius per poenitentiam rediens ornatur, et qua protoplasti amissa, cognoverunt esse se nudos, tunicasque pelliceas naturae mortalis induti sunt. Et plagis impositis, abierunt, semivivo relicto. Plagae peccata sunt, quibus naturae humanae integritatem violando, seminarium quoddam ut ita dicam augendae mortis, fessis indidere visceribus. A
Abbreviated transcription (Latin):
respondisse iac taret᷑: primũ se legis fa¬
ut᷑ ignorare mandatũ: Uere iuxta sal¬
uatoris sententiam. sapiens & prudens
inlege: Sed quia ñ humiliari cũ paruu
lis. sed se ipsũ iustificare desiderat: beatos
oculos eolũbarũ innocentiȩ lacte lota¬
rũ quib xp̃i arcbana uidere possit ac¬
cipere recusans. Cui ꝓfecto dñs ita res¬
ponsũ temꝑauit suũ: ut & om̃e quifa¬
ceret misedĩam ciulibet. proximũ doce¬
ret: & tam̃ hac eadẽ parabola speciali¬
ter ipsũ dĩ filiũ qui nobis ꝑhumanita¬
tẽ ꝓaimus fieri dignatus ẽ designaret:
Neq enĩ ita aarimũquẽ sicut nos dilige¬
re iubemur suꝑ xp̃o intͣ pretaridebemꝰ :
ut moralia mutuę fraternitatis institu¬
ta. sub allegoriȩ regulis extenuare. &
uspiciens autẽ ib̃e dixit: Homo qͥdam
descendebat ab hierłm in hiericho. Homo
ste: adã intelligit᷑ in geuerc humano Hie¬
rłm.ciuitas pacis illa cęlestis. acuius beati¬
tudine lapsus. in hanc mortalẽ nuserãq

Expanded text:
jactaretur, primum se legis fatetur ignorare mandatum, vere juxta Salvatoris sententiam, sapiens et prudens in lege, sed quia non humiliari cum parvulis Christi, sed seipsum justificare desiderat, beatos oculos columbarum innocentiae lacte lotarum, quibus Christi arcana videre posset, accipere recusans. Cui profecto Dominus ita responsum temperavit suum, ut omnem quiceret cuilibet proximum doceret, et tamen haec eadem parabola, specialiter ipsum Dei Filium, qui nobis per humanitatem proximus fieri dignatus est, designaret. Neque enim ita proximum, quem sicut nos diligere jubemur, super Christo interpretari debemus, ut moralia mutuae fraternitatis instituta sub allegoriae regulis extenuare et uspiciens autem Jesus, dixit: Homo quidam descendebat a Jerusalem in Jericho. Homo iste Adam intelligitur in genere humano. Jerusalem civitas pacis illa coelestis, a cujus beatitudine lapsus in hanc mortalem miseramque
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ iret dñs iħe inhierusalem: transibat
ꝑmediã samariã & galileam: Et cũ ingre¬
derct᷑ qͦdd̃a castellũ: occurrerunt ei de¬

Expanded text:
dum iret Jesus in Hierusalem, transibat per mediam Samariam. Et cum ingrederetur quoddam castellum, occurrerunt ei de
Abbreviated transcription (Latin):
surrexit. tẽptans eũ & dicens: Magit
quid faciendo uitã ȩtͣnã possidebo: Le
rogat: occasioñẽ ut reor tẽptandi deip¬
sisꝰ dñi sernionib sũpsit. ubi ait: Gau¬
dete quod nomina ur̃a scripta sunt
incelo. Sed ipsa tẽptatione sua dela¬
rat qũa uera sit illa dñi confessio qua
patri loqͥt᷑. qͥd abs condisti hȩc asapi¬
entib & prudentib & reuel asti ea pa¬
uulis. Atille dixit adeũ: In lege quo
seriptũ ẽ. qͣmodo logis: Iue responden
dixit: Diliges dum dm̃ tuũ extoto corat
tuo. & extota anuna tua. & ex om̃ibrui
ribus cius. & ex om̃i mente tua: & ꝓreitĩ
tuũ sicut teipsũ: łe xͣ.¬
ũ legis perito respondet. ꝑfectũ nobi
saluator iter uitȩ cęlestis ostendis.
Cui primo dedilectione dĩ & peruus
gis seripta proponenti eixit: Rectis¬
pondisti: hoc fac & uiues: Deinde pt
induetã parabolã respondenti illi su¬
isse ꝓormiã uulnerato. qui fecit mise¬
ricordiam millũ: adiecit: ade stuse

Expanded text:
surrexit, tentans eum dicens: Magister, quid faciendo vitam aeternam possidebo? Leg tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudete quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Sed ipsa sua tentatione declarat quam vera sit illa Domini confessio, qua Patri loquitur: Quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus et revelasti ea parvulis. At ille dixit ad eum: In lege quid scriptum est, quomodo legis? Ille respondens dixit: Diliges Dominum Deum tuum ex toanima tua, et ex omnibus viribus tuis, et ex omni mente tua, et proximum tuum sicut teipsum. Dum legisperito respondet, perfectum nobis Salvator iter vitae coelestis ostendit. Cui primo de dilectione Dei et proximi legis scripta proponenti dicit: Recte respondisti: Hoc fac, et vives. Deinde post inductam parabolam respondenti illum fuisse proximum vulnerato qui fecit misericordiam in illum, adjicit: Vade, et tu fac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mundabit aream suam : aquo sp̃m
scm̃ dari debere testabatur. ipse uos
baptizabit inquiens spũ sco. aquo
seipsũ. desiderabat dicens. ego ate
debeo baptitari & tu uenis adme.
Quomodo ergo dicit. & ego nesciebã
eũ: nisi quia cũ quẽ ante nouerat.
ꝑ fectius iam cũ baptuaretur agno

Expanded text:
permundabit aream suam . A quo Spiritum permundabit aream suam . A quo Spiritum sanctum dari debere testabatur: Ipse vos baptizabit, inquiens, Spiritu sancto , a quo seipsum ablui desiderabat, dicens: Ego debeo a te baptizari, et tu venis ad me ? Quomodo ergo dicit: Et ego nesciebam eum, nisi quia eum quem et ante noverat, perfectius jam, cum baptizaretu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ inquit dequo dixi. Post me ue¬
nit uir qui ante me factus est: qͥa
prior me erat: Post me uenit uir.
post me natus est inmundo: post
ante me factus ẽ: qui me poten¬
tia maiestatis tantũ quantũ sol
luciferũ licet post apparens ante¬
cellit. quia prior me erat. quia
in principio erat uerbũ : & uerbum
erat apud dm & ds̃ erat uerbũ.
Post me uenit uir. tempus huma¬
nę natiuitatis quo iohanne poste¬
rior estintellige. Qui ante mefac¬
tus ẽ : primatũ regiȩ potestatis quo
etiam angłis pͣsidet in tuere. Quia
prior me erat : ȩternitatẽ diuinȩ
maiestatis qua patri est ȩqualis
intellige. Post me uenit uir qui
ante me factus ẽ : quia prior me
erat. Post me uenit humanitate :
qui ideo me p̾cellit dignitate. qͥa
prior me erat diuinitate Et ego
nesciebam eũ inquit Certũ est qͥa
sciebat dñm iohannes. cui testimo¬
niũ ꝑhibere nussus est : quẽ iudice
om̃iũ uenturũ predicabat dicens.
cuius uentil abrũ in manu sua. &

Expanded text:
 inquit, de quo dixi: Post me venit vir qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit vir, post me natus est in mundo, post ante me factus est, qui me potentia majestatis tantum quantum sol luciferum, licet post apparens, antecellit, quia prior me erat, quia In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Post me venit vir, tempus humanae nativitatis, quo Joanne posterior est, intellige. Qui ante me factus est, primatum regiae potestatis, quo etiam angelis praesidet, intuere. Quia prior me erat, aeternitatem divinae majestatis, qua Patri est aequalis, intellige. Post me venit vir qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit humanitate, qui ideo me praecellit dignitate, quia prior me erat divinitate. Et ego nesciebam eum, inquit. Certum est quia sciebat Dominum Joannes, cui testimonium perhibere missus est, quem judicem omnium venturum praedicabat, dicens: Cujus ventilabrum in manu sua, et
Abbreviated transcription (Latin):
& ad ipsam aliquoties fidem dulei gr̃a
ꝓuocati: Fadem uero mensura quã mensi
fueritis. remetiet᷑ uobis. Et apłs ad elemo¬
Hoc autẽ dico. Qui parce seminat: par¬
ce & metet Et qui seminat in benedicti¬
onib : debenedic tionib & metet Potest
autẽ & de om̃ib quȩ mente. matiui. & lin¬
gua gerimus accipi Et quia tureddes

Expanded text:
et ad ipsam aliquoties fidem dulci gratia et ad ipsam aliquoties fidem dulci gratia provocat. Eadem quippe mensura, qua mensi fueritis, remetietur vobis. Et Apostolus ad eleemoem dico: Qui parce seminat, parce et metet. Et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metet . Potest autem et de omnibus quae mente, manu, lingua gerimus, accipi. Quia tu reddes
Abbreviated transcription (Latin):
nfestabit cogitationes cordis. Ni.¬
io sunt autẽ in quib temerariũ¬
iudiciũ cauere debenus. cũ incertũ est quo
animo quidq factũ sit: uel cũ incercũ est
qualis futurus sit. qui nunc uel malus ut
bonus apparet: Dimittite & dimittemini:
late & dabit᷑ uobis: Dimittere nos in uiri¬
as: dare beneficia iubet: ut & nobis peciata
dimictant᷑: & uita detur ȩterna. Quasen¬
iiii. tentia breui. sed eximia. cuncta quȩla¬
tissime de conuersando cũ inimicis man¬
dauerat comprehendendo concludit xnͭi.¬
ensurã bonã. & confertã. & coagitatã.
& suꝑ effluentẽ : dabunt insinũ ur̃m
Huic simile ẽ quod alibi dicit: ut & ipsi
recipiant uos inętͣna tabernacula. Non
enĩ pauꝑes ipsi. sed xp̃c mercedẽ his qui
clemosinã secẽre. redditurus ẽ. quam tamĩ
insinũ dare dicuntur: quia ꝓmerends il¬
lius occasionẽ dedere. cũ uel egentes mise¬
re uel improbe seuientes. sortiorũ sunt &¬
tolerati patientia. & beneficio sustati.

Expanded text:
ones cordis . Duo sunt autem, in quibus temerariujudicium cavere debemus, cum incertum est quo animo quidque factum sit, vel cum incertum est qualis futurus sit, qui nunc vel malus vel bonus apparet. Dimittite, et dimittemini. Date, et dabitur vobis. Dimittere nos injurias, dare beneficia jubet, ut et nobis peccata dimittantur, et vita detur aeterna. Qua sententia brevi, sed eximia, cuncta quae latissime de conversando cum inimicis mandaverat, comprehendendo concludit. Mensuram bonam confertam et coagitatam et supereffluentem dabunt in sinum vestrum. Huic srecipiant vos in aeterna tabernacula . Non enim pauperes ipsi, sed Christus mercedem his, qui eleemosynam fecere redditurus est, quam tamen in sinum dare dicuntur, quia promerendae illius occasionem dedere, cum vel egentes misere, vel improbe saevientes, fortiorum sunt et tolerati patientia, et beneficentia sustentati,
Abbreviated transcription (Latin):
post qua uitȩ labentis mortalitatẽ deumn
cens. inea qua passus ẽ carne stabilitatẽ
ꝑpetue quietis adiit. Turbarũ conuen¬
tus ad cũ: gentiũ infide concurrentiũ ty¬
pus ẽ. Dequib: isaias: Et fluent inquit
adcũ om̃s gentes. & ibunt popłi & dicent.
Uenite ascendamus ad montẽ dñi : Et
uidit duas naues stantes: secus stagnũ:

Expanded text:
postquam, vitae labentis mortalitatem postquam, vitae labentis mortalitatem cens, in ea qua passus est carne, stabilitatem perpetuae quietis adiit, turbarum conventus ad eum, gentium in fide concurrentium typus est, de quibus Isaias: Et fluent, inquit, ad eum omnes gentes, exibunt populi multi et dicent: Venite, ascendamus ad montem Domini . Et vidit duas n
Abbreviated transcription (Latin):
irruerent ad dñͣm iħm ut audirent uerbu
dĩ. & ipse stabat secus stagnũ genesareth¬
tagnũ genesareth idem dicunt bitĩ.¬
esse quod mare galileȩ: uel mare tibe¬
riadis: Sed mare galileȩ ab adiacente ꝓ¬
uintia ẽ dictũ : mare tiberiadis. aprima
ciuitate. quȩ olim cenereth uocata. sed ab
perodo aetrarcha instaurata. in honorẽ
tibori cęsaris. tiberias ẽ appellata:
Porro genesar alaci ipsius natura qua
crispantib aquis descipso sibi excitare
urã ꝑhibet᷑. greco uocabulo quasi gene¬
rans sibi aurã dicit᷑ Neq enĩ instegni mo-¬
tatur.haustu dulcis. & ad potandũ habi¬
lis. Sed hebres linguȩ consuetudine om̃is
aquarũ congregatio siue dulcis siue sal¬
si. mare nuncupat᷑. Qui lacus interflu¬
ente iordane centũ quadraginta stadi¬
is in longitudinẽ. & quadraginta exten¬
dit᷑ inlatitudinẽ. Ec. x ͦ.¬
ua ergo stagnũ siue mare prȩsens se¬
culũ designat. dñs secus mare stat:

Expanded text:
rbum Dei, et ipse stabat secus stagnum Genesarethtagnum Genesareth idem dicunt esse quod mare Galilaeae, vel mare Tiberiadis. Sed mare Galilaeae ab adjacente provincia dictum, mare Tiberiadis a proxima civitate, quae olim Chennereth vocata, sed ab Herode tetrarcha instaurata, in honorem Tiberii Caesaris Tiberias est appellata. Porro Genesar a laici ipsius natura, qua crispantibus aquis de seipso sibi excitare auram perhibetur, Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram dicitur. Neque enim in stagni motatur, haustu dulcis, et ad potandum habilis. Sed Hebraeae linguae consuetudine, omnis aquarum congregatio sive dulcis, sive salsa, mare nuncupatur. Qui lacus, interfluente Jordane, centum quadraginta stadiis in longitudinem, et quadraginta extenditur in latitudinem. Quia ergo stagnum sive mare praesens saeculum designat, Dominus secus mare stat,
Abbreviated transcription (Latin):
quo adusq ueniat dñs. & illuminet ab¬
scondita tenebrarũ. & manifestabit co¬
gitationes cordis. Sunt: quȩdã facta me-¬
dia. quȩ ignoramus quo animo fiant.
quȩ & bono & malo animo fieri possunt.
deqͥb temerariũ ẽ iudicare. marime
ut condẽpnemur: Horũ autẽ ueniet¬

Expanded text:
quoadusque veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis . Sunt autem quaedam facta media, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt, de quibus temerarium est judicare, maxime ut conde
Abbreviated transcription (Latin):
assur : & uenient & requiescent om̃s
in torrentib ualliũ & cauernis petra¬
rũ. & in om̃ib frutectis. & in uniuer¬
sis foraminib Ec .uii.
In uie illa radet dñs in nouacula con¬
C cta inhis qui trans flum sunt in
rege assẏrioꝵ caput & pilos pedum:
& barbã uniuersam Et erit Indie
illa nutriet homo uacam boum: &
duas oues : & pre ubertate lactis co¬
medet but yrũ Butyrũ enĩ & melman

Expanded text:
et requiescent omnes in torrentibus vallium, et in cavernis petrarum, et in omnibus frutetis, et in universis foraminibus. In die illa radet Dominus in novacula conducta, in his qui trans flumen sunt, in rege Assyriorum, caput et pilos pedum, et barbam universam. Et erit in die illa: Nutriet homo vaccam boum et duas oves, et prae ubertate lactis comedet butyrum: Butyr
Abbreviated transcription (Latin):
les similitudines animalib hic assimi¬
lati sunt homines. dm̃ uel dĩ filium
not cognoscentes Est enĩ animal hoc
inimundũ : & p̃cęteris pene ium̃tis ma¬
gis irrationabile. & stultũ. & infirmũ
& ignobile: & oneriferũ magis Fuert᷑
homines ante xpm idolatriis & passio

Expanded text:
les similitudines animalibus hic assimilati sunt homines, Deum vel Dei Filium non cognoscentes. Est enim animal hoc immundum, et prae caeteris pene jumentis magis irrationabile, et stultum, et infirmum, et ignobile, et oneriferum magis: sic fuerunt et homines ante Christum idololatriis
Abbreviated transcription (Latin):
o. Et adiecit dñs loqui ad me ad huc
dicens. Pro eo qͦd abiecit ppłs aquassi¬
loȩ quȩ uadunt cũ silentio. & assumpsit
magis rasin. & filiũ romelię. ꝓpter hoc
riuos eius. & fluet suꝑ uniuersas ripas
eius : & ibit ꝑ iudam inundans. & trai¬
siens usq ad collũ ueniet. Et erit ex¬
tensio alarũ eius. implens latitudi¬
nẽ terrȩ tuȩ. o emmnanuhel Se d̃m¬

Expanded text:
orum. » Et adjecit Dominus loqui ad me adhuc, dicens: Pro eo quod abjecit populus iste aquas Siloe, quae vadunt sub silentio, et assumpsit magis Rasin et filium Romeliae, propter hoc rivos eius et fluet super universas ripas eius et ibit per Iudam inundans et transiens usque ad collum veniet et erit extensio alarum eius implens latitudinem terrae tuae o Emmanuhel
Abbreviated transcription (Latin):
os nos inuenire desiderans. senescenl¬
tem mundũ quȩ mala sequantur de¬
nuntiat: ut notͣius amore cõpescat.
Appropinquantẽ eius terminũ quan¬
te ꝑcussiones preueniant. innotescit.
ut si dm̃ metuere intranquillitate no
lumus : uicinũ eius iudiciũ uel ꝑcussi¬
onib attriti timeamus: N uic & enim
lectioni sc̃i cuangłii quã modo ur̃a fra¬
ternitas audiuit. paulo superius dñs
premisit dicens Exurget gens contra
gentẽ. & regnũ ad uersus regnũ: & eruit¬

Expanded text:
os nos invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti timeamus. Huic etenim lectioni sancti Evangelii, quam modo vestra fraternitas audivit, paulo superius Dominus praemisit, dicens: Exsurget gens contra gentem, et regnum adversus regnum;
Abbreviated transcription (Latin):
dñm sedentẽ suꝑ soliũ excelsũ et ele¬
uatũ: & ea quȩ sub ipso erant imple¬
bant templũ. Seraphin stabant su¬
ꝑ illud: sex alę uni. & sex alȩ alte¬
ri. Duabus uel abant faciem eius.
& duab uelabant pedes cius. & du¬
ab uolabant. & clamabant alter ad.
alterumr. & dicebant. Sẽs. sẽs. sc̃s. dñs

Expanded text:
num sedentem super solium excelsum et elevatum, et ea, quae sub ipso erant, implebant templum. Seraphim stabant super illud, sex alae uni, sex alae alteri. Duabus velabant faciem ejus, et duabus velabant pedes ejus, et duabus volabant et clamabant alter ad alt
Abbreviated transcription (Latin):
huius. & aures eius aggraua: & ocu.¬
los eius claude: ne forte uideat oculis¬
suis. & aurib suis audiat. & corde suo¬
intelligat. & conuertat᷑ & sanẽ eum:
Et dixi. Usq quo dñe: Et dix̃ Do¬
nec desolent᷑ ciuitates absq habitato¬
re : & domus sine hõmine: et terra re¬
linquet᷑ deserta. Et longe faciet dñs
homines : & multiplicabit᷑ quȩ derelic¬
ta fuerat in medioterrȩ: & adhuc in
ea decimatio. Et conuercet᷑ & erit in
ostensione̾ sicut terebintus : & sicut
quercus quȩ ex pandit ramos suos
Semen scm erit: id qͦd stẽterit in ea:
t factũ ẽ in dieb achar filii.iiii.¬

Expanded text:
huius, & aures eius aggraua, & oculos eius claude: ne forte videat oculis, & auribus audiat, & corde intelligat, & conuertatur, & sanem et dixi usquequo Domine et dixit donec desolentur civitates absque habitatore et domus sine homine et terra relinquetur deserta et longe faciet Dominus homines et multiplicabitur quae derelicta fuerat in medio terrae et adhuc in ea decimatio et convertetur et erit in ostensionem sicut terebinthus et sicuti quercus quae expandit ramos suos semen sanctum erit id quod steterit in ea et factum e