comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuper audientib nobis hoc q
mimpio publice sedentes mul¬
totiens. agimus ortiest aliqua q̃o
qͣm resolurmus statim huius
uero discentes contingere hoc iu
stumeẽ arbitrati sumus. sienĩ
quis abaliquo accipiat aurum.
aut res aliquas depositicausa in
quibusdm costitutionib dem¬
de illi agant neccitatẽ habeant
omne restituere aurum. aut rr̾
conditiorub semel ĩpleris ⁊¬
nulla oiolicentia sit aliquibus
exͣtrinsecus interdictionib uti.
⁊ retine̾ depositi restitutioneo.
cum ⁊ alia multa priuilegiatã
sis dãta sunt: licentia est erum
prohibenti reditionem eum
quidem cuu creditumest depo¬
situm/ nõ molestare eum uero
derebus que in questionemst
qui aurum aut ues aliquas ac¬
cepturus est litem sortiri ⁊ iusti¬
tiam ⁊ legem promoreri. Set
ne per hanc causam magrus
dãpnis subitiat eum qui inter¬
dictionem suscepit. et conpel¬
latur aut defensionem ex petere
aut res habere. ⁊ non possit uo¬
luntarie cũ ceponente agere be

Expanded text:
nuper audientibus nobis hoc quod in imperio publice sedentes multotiens agimus orta est aliqua quaestio, quam resolvimus statim: huiusmodi vero discentes contingere mustum arbitrati sumus. Caput I Si enim quis ab aliquo accipiat aurum aut res aliquas depositi causa in quibusdam condicionibus, deinde illi agant, necessitatem habeat omnem restituere aurum aut res, et condicionibus semel impletis nulla omnino licentia sit aliquibus extrinsecus interdictionibus uti et retinere depositi restitutionem, cui et alia multa privilegia tamsis data sunt. Licentia enim est prohibenti redditionem eum quidem cui creditum est depositum non molestare, eum vero de rebus quae in quaestione sunt qui aurum aut res accepturus est litem sortiri et iustitiam et legem promereri, sed ne per hanc causam damnis magnis subiciat cum qui interdictionem suscepit, et compellatur aut defensiones expetere aut res habere et non possit voluntarie cum deponente benigne
Abbreviated transcription (Latin):
res. aliquos dignitate ꝓuectos exꝑi
muititudine hoꝵ exercitatos qui
inscdo̾ in illis sed ib ꝯstitutus est.
imagna fessatti. qͣm in nobili
alexandrmoꝵ ciuitate ad ministͣ¬
uit.⁊ p̃fecture urbane tenuit p̃¬
sulatũ. Et neq legũ merꝑtũ ⁊ fo¬
camgłiosissimũ int̾ nr̃os ad mu¬

Expanded text:
es aliquos dignitate provectos et multitudine horum exercitatos, quiet secundo in illis sedibus constitutus est, in magna Hellade quam in nobili Alexandrinorum civitate administravit et praefecturae urbanae tenuit praesulatum, et neque legum inexpertum, et Focam
Abbreviated transcription (Latin):
cartularus er memorato fab¬
ricensium scrimo. quia er negli¬
gentia non solum peciniarias
sustinebunt penas. Szetiam in
corpore supplicia patientur et
militia cadant insuper nec ip¬
sum scrinium alterius ꝓ mutti
sium cirãque igitur placuert̃
nobis.⁊ per hant legem decła¬
ta sũt tuacelsitudo et qui post
te incingłm fui̾nt operi t̃mino¬
q ccͣtradice festinent indigna¬
tionem nostram ⁊ ip̃i meruen¬
tes nisi rem sic utilem. rei .p. cu

Expanded text:
cartulariis ex memorato fabricensium scrinio, quia ex neglegentia non solum pecuniarias sustinebunt poenas, sed etiam in corpore supplicia patientur et militia cadunt, insuper nec ipsum scrinium ulterius permittisium curam. Quae igitur placuerunt nobis et per hanc legem declarata sunt tua celsitudo et qui post te in cingulum fuerint operi terminoque contradere festinent, indignationem nostram et ipsi metuentes, nisi rem sic utilem reipublicae
Abbreviated transcription (Latin):
modo copulantur morientieos qui
similiter quidem consanguinei st̃
dudum ⁊ imaternis ⁊ inhus ꝗ
ex nuptiali causa aut. aliter non ac¬
quirantur sanccitumest hoc etiã¬
ut in reliquis morientibus uãle¬
re rebus atq tractan. hec igitur ler
iistocaũ duta sibi occascione sicut
atrimonus. ut alios quidem solũ¬
extendidicat matrimonia.⁊ ad¬
huc ampliustale aliquid ficri. ⁊
sic in huius casibus ubitales qui¬
cum introducuntur ordines frm̃
lerhabeat suam uirtutẽ et exclu¬
dunt duplici utentes uire eos qui
lis est casus. set solummodo con¬
stituti sunt uterini atq consagui¬
nei ⁊ moriatur. aliquis fratrum.
hec pro prioribus subiacent legi¬
bus. que eoꝵ successio nes disposu¬
erunt locum aũt hec ler habeat
non solum in hoc casu quiquestio¬
nem mouit. set etiam inbus qui
postea futurisunt. quocirca propͥ¬
apriora siaut iudicis sm̃a auteor
pactionum erpedita sunt formis
habeant q propriamderisioneo

Expanded text:
modo copulantur morienti eos qui modo copulantur morienti eos qui similiter quidem consanguinei simidudum et in maternis et in his quae ex nuptiali causa aut aliter non adquirantur sancitum est, hoc etiam in reliquis morientis rebus valere atque tractari. Haec igitur lex in isto casu data sibi occasione, sicuti atrimoniis alios quidem extendi dicat matrimonia et adhuc amplius tale aliquid fieri: et sic in huiusmodi casibus ubi tales quidam introducuntur ordines fratrum, lex habeat suam virtutem, et excludant duplici utentes iure eos qui lis est casus, sed solummodo constituti sunt uterini aut consanguinei, et moriatur aliquis fratrum, haec prioribus subiaceant legibus, quae eorum iam successiones disposuerunt. Locum tamen haec lex habeat non solum in hoc casu qui quaestionum movit, sed etiam in his qui postea futuri sunt. Quocirca priora, si aut iudicis sententia aut pactionum expedita sunt formis, habeant propriam decisionem
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ħ̾er utroq lerdecoratꝰ ⁊ simul
aũt ut̾inos fratres at successioneo
moriẽtis meliores cẽ. qͣm illiꝗ solũ¬
mõ ꝯsangumei. aut solũmõ ut̃ini
sint ᷑ ⁊ nõ nos fatiat hesitare natire
uanctas. s: nos huiꝰ moĩ ad ĩuentoẽs
ostendimꝰ logitimas. atq desdemimꝰ
ꝓfectõrib distribuentes q̃ meliori
sut ⁊ q̃minores crequẽ eis nõ pati¬
entes. płima ñq nos. adhoc inui¬
tauerũt. pͥmũ quid̾ altͣ nralexsi fi¬
liꝰ moriat filios non habens de in¬
de ex isstentibus ita forte mat¬
nis rebus autem exnuptiali.
aut ctiam eralia causaque non
atquiruntur.prius exhus deor
nuptus fratres ad hereditatem
uocari. deinde exalus ⁊ post hos
patrẽ quod probatio erat eo qd
dudum calia nostra logis latio co¬
cepisset. nam ⁊ si patre cristente
suo patre.⁊ hũsqui sunt. eralus
nuptus preponi consangumeos
et uterinos fratres contigit conse¬
quens est. licet pater noncristat.
his quiexuo parentum solum¬

Expanded text:
 simul autem uterinos fratres ad successionem morientis meliores esse quam illi qui solummodo consanguinei aut solummodo uterini sunt. Et non nos faciet haesitare naturae varietas, sed nos huiusmodi adinventiones ostendimus legitimas atque discernimus, perfectioribus distribuentes quae meliora sunt et minores exaequare eis non patientes. Plurima namque nos ad hoc invitaverunt. Primum quidem altera nostra lex, si filius moriatur filios non habens, deinde existentibus ita forte maternis rebus aut ex nuptiali aut etiam ex alia causa, quae non adquiruntur, prius ex eisdem nuptiis fratres ad hereditatem vocari, deinde ex aliis, et post hos patrem: quod probatio erat eo quod dudum talia nostra legislatio concepisset. Nam si et patre existente suo patri et his qui sunt ex aliis nuptiis praeponi consanguineos et uterinos fratres contingit, consequens est, licet pater non existat his qui ex uno parentium solum
Abbreviated transcription (Latin):
dꝰ Quicquid ad utilitatẽ ⁊̃ or̃n ͭ ͤ¬
festinamꝰ. gͥ etiãdudũ legẽ scr̾ipsci¬
mꝰ. suꝑgłiosissimis nris patricus q̃¬
putamꝰ. ut hos quos nos inoffõ p
na sũt potestate. nã ⁊ siemãcipa¬
nũcupant᷑ legis actionis fcãcumi¬
quomõ futuri oẽnt codicilli oĩum
honestissimi dati ap̃sindente uniũ¬
sis imꝑio. nõcos posse pat̃na pote¬
state libare. nuc aũt clem̃tius aut
⁊ honestius ⁊ inre .p. cogitantes.

Expanded text:
 Quicquid ad utilitatem et ornfestinamus. Igitur etiam dudum legem scripsimus super gloriosissimis nostris patricputavimus, ut hos quos nos in officiona sint potestate. Nam si emancipanuncupantur legis actiones facta cum iquomodo futuri essent codicilli omnium honestissimi dati a praesidente universis imperio non eos paterna potestate liberare? Nunc autem clementius aut etiam honesti
Abbreviated transcription (Latin):
descenderũt usqad nos qui płima
hor cor reximꝰ ꝓuenit aũt.id nos a¬
liꝗd tale durit᷑ quidã uyorẽ. ⁊ filu
exͤidem sũt nati. deinde moriente
illa dirit rursus aliã exqua natist̃
filu ei pͥorib cõsanguineis solum
nm. fecitq filios ⁊ erea post mor¬
dit. ex uo alios fecit filios. hus qui
ex pͥore uiro fuerat utͣmos solũ nõ
tũ ꝯsangumeos. moriente gͥ matͣ¬
tre postea mori unũ frẽm ext̃cio m̃o¬
ꝯtigit sine filus. ⁊ sine testam̃tis in¬
ultos frõs relinq̃ntẽ. alios quid̃ con¬
sangumeos alios alios aut̃ utinos.

Expanded text:
nos, qui plurima horum correximus; pervenit autem ad nos aliquid tale. Duxit quidem uxorem, et filii ex eadem sunt nati; deinde moriente illa duxit rursus aliam, ex qua nati sunt filii ei, prioribus consanguinei solum, m fecitque filios et ex ea. Post morvirum, ex quo alios fecit filios, his qui ex priori viro fuerant uterinos solum, non tamen consanguineos. Moriente igitur matre postea mori unum fratrum contigit sine filiis et sine testamentis, multos fratres relinquentem, alios quidem consanguineos, alios autem uterino
Abbreviated transcription (Latin):
nuꝑ hocagentes inꝗb uolumus
reuerẽtissi mos moãchos ap̃solos
cuuitatis epõs sub ꝗb sũt monastĩa
ꝯuẽtiones susciꝑe. petitisumꝰ ame¬
nadeo. amabili archepõs huiꝰ felicis¬
sime ciitatis ⁊ uniusali patriar¬
che reuerẽtissimis cłicis hoc dare pͥ¬
libet pocumniariã cãm prius adeo a

Expanded text:
volumus reverentissimos monachos apud solos civitatis episcopos sub quibus sunt monasteria conventiones suscipere, petiti sumus a Mena deo amabili archiepiscopo huius felicissimae civitatis et universali patriarcha, reverentissimis clericis hoc dare prlibet pecuniariam causam, prius ad deo a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑq̃ndam forte difficultatẽ si fuit
possibile deoa mabili epõ decide᷑ ne¬
gm̃. tuc licentiã cẽ ⁊ ad ciules iu¬
dices ꝑgere ⁊ pͥulegus oĩb custo¬
ditisq reuerẽtissimis cłicis sacre p̃.¬

Expanded text:
ndam forte difficultatem non fuerit possibile deo amabili episcopo decidere negotium, tunc licentiam esse et ad civiles iudices pergere, et privilegiis omnibus custoditis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd aũt ad audientes uidices putau¬
erĩt eẽ dubiũ cumꝰ eilicentiã dehi¬
is nũtiare nob̾ ⁊ cõsułe nos ut di
explicet̃ ⁊ fatiãt iusta simul rõna¬
biliaq iuditiatua. ¶ tua ig̃ emi¬
nentia q̃ placuert̃ nob̾ ⁊ ꝑꝑ urõꝵ¬

Expanded text:
d autem audientes iudices putaverint esse dubium, damus eis licentiam de his nuntiare nobis et consulere nos, ut diexplicent et faciant iusta simul rationabiliaque iudicia. Tua igitur eminentia quae placuerunt nobis et pro
Abbreviated transcription (Latin):
dicibs in nrãs loges studentib cũ
magnanimitate ⁊ uelocit᷑ lites deci
torus detineant᷑. ⁊ illisturbis atq
inhẽnte tumultu litigantiũ aĩabꝰ.
sitndecriminib ꝯueniant᷑. si quid
cuulib hic quid̃ ꝯpetentes uidices.
dices nõ trãscentedente m̃siũ duoꝵ

Expanded text:
dum nostras leges studentibus cum magnanimitate et velociter lites decidtoriis detineantur et illic turbis atque inhaerente tumultu litigantium animabus. Si tamen de criminibus conveniantur, si quidem civilibus, hic quidem competentes iudices, des
Abbreviated transcription (Latin):
Mostros tñiuoices oĩb modis sus¬
ciꝑe appllones sãccimꝰ ⁊ nullilicẽtiã
cẽ penitus hoc repelłe p̃tersolam
tuã emiẽtiã cuihor ab initio lar¬
git᷑ imꝑiũ retratatoĩs introducẽs

Expanded text:
ostros tamen iudices omnibus modis suscipere appellationes sancimus, et nulli licentiam esse penitus hoc repellere, praeter solam tuam eminentiam, cui hoc ab initio largitur imperium retractationis introducens
Abbreviated transcription (Latin):
cuitũ hoc et sãcimꝰ deceto᷑ nullũ fiene
oso uidicẽ arbitralẽ ⁊ cũiuris uirandi
cautioẽ uidicare. ne ex hoc ⁊ꝑ in piu¬
riũ miũ incidant hoĩes pp̃iudicu igͦ¬
rantiã peierare cõpulsi. s oĩo quidi⁊¬
cẽ. iut iudices eligũt. cũ pena eligãt
cos. qͣtenus hos ꝑtes ad inuicẽ cõcãt
⁊ necc̾itatẽ hañt. aut ꝯtente cẽ uidi¬

Expanded text:
cautum hoc esse, sancimus de cetero nullum fieri omnino iudicem arbitralem et cum iurisiurandi cautione iudicare, ne ex hoc in periurium invitum incidant homines propter iudicum ignorantiam peierare compulsi, sed omnino qui iudicem aut iudices eligunt cum poena eligant eos, quatenus partes adinvicem coeant, et necessitatem habeant aut conte
Abbreviated transcription (Latin):
uidices eligũt. qr si nõ her egiͣnt. neq
stipulati fui̾nt penã. s estim aumi
suffice̾ sibicxiure uirãdo cautionẽ
dem̃ iudices sic electi noceãt eis siqd̃¬
⁊ erstuduo. at nõteo penas ꝑiurii su¬
stinebũt. si aũt exignorãtia hoc pͥa

Expanded text:
iudices eligunt, quia si non hoc egerint neque stipulati fuerint poenam, sed aestimaverint sufficere sibi ex iureiurando cautionem, deinde iudices sic electi noceant eis, si quidem ex studio, a domino deo poenas periurii sustinebunt, si autem ex ignorantia hoc pa
Abbreviated transcription (Latin):
pplło fiat p̃ꝑare modis oĩb eos ꝗ ersuis
offitus aut scos aut sciius eligut mi¬
nistrantes hinc lesis dũpnucurare. si
uõ iudex senserit. alqͣm maglignitatẽ
abaliquo ministrãtiũfien. expellat ꝗd̾
utunt᷑. ilios aũt instituat sñ ⁊ clectõe

Expanded text:
praeparare modis omnibus eos qui ex suis officiis aut scholis aut scriniis eligunt ministrantes hinc laesis damnum curare. Si vero iudex senserit aliquam malignitatem ab aliquo ministrantium fieri, expellat quidem utuntur, alios autem institua
Abbreviated transcription (Latin):
ea igit᷑ sanccimꝰ siquis qmcũq hai¬
buit cãm cũ aliquib uenerabilib
sci moniab aut sacris uirginibus
aut mulieribroiõ inmonastus cõ¬
sistentib do̾amabilẽ ciuitatis uliꝰ
ep̃m int̃pellet ille uo̾ mittat ⁊ cũ
omĩhonestate que sut̃ ceꝑsonaꝵ
p̃sentia disponat. siueo portet ꝑ
abbates siue ꝑ resales siue ꝑalios
net riudicet ⁊ ciules nõ sint peni¬
tus cuif iudices. neq cõfundant eoꝵ
honestate. cũrdonei sint deoama
pone. ⁊iudicare honeste atq sacer¬
dotalit̾ ⁊ ẜ in leges nrãs ⁊ sacratissi¬

Expanded text:
ea igitur sancimus, si quis quamcunque habuerit causam cum aliquibus venerabilibus sanctimonialibus, aut sacris virginibus, aut mulieribus omnino in monasteriis consistentibus, Deo amabilem civitatis illius episcopum interpellet. Ille vero mittat, et cum omni honestate quae sunt de personarum praesentia disponat, sive oportet per abbates, sive per responsales, sive per net et judicet, et civiles non sint penitus ejus judices, neque confundant eorum honestatem, cum idonei sint Deo amabponere, et judicare, honeste atque sacerdotaliter, et secundum leges notras et sacratissi
Abbreviated transcription (Latin):
secebũt aũt hui pedanri iudices ꝯti¬
nuc. ⁊ nc mn regia basilica mquib et
nc̃ domũ cuu̾s iudicãt matutino mo¬
x ⁊ meridie ⁊ uesꝑe audientes cãs nõ
solũ que post loges mouende sũt ap̃
cos. S ⁊ alias quecũq ap̃.alios sunt.¬

Expanded text:
Sedebunt autem hi pedanei continue in regia basilica in quibus et nunc domunculis iudicant, matutino mox et meridie et vespere audientes causas, non solum quae post legem movendae sunt apud eos, sed etiam alias quaecu
Abbreviated transcription (Latin):
nũ quidem. x. libraꝵ auri susti¬
nere. siiliter aũt ⁊ ipõs caũ
singli subiacere ⁊ hoꝵ offitia.
defensores aũt̃ ⁊ patres ciuita¬
tumtrium auri libraꝵ mulc¬
tari pena. et incapite sustinẽ¬
tes non punerintiaut hoc agẽ
ualentib nõ nũtient. s latere
ant que anobis prohit᷑a sunt.
⁊ apriuiatis et alus quibrda
citraeos qui insacris nrĩs fa¬
bricensibus inferuntur fieri.
aut priuatis uendiarma. et
hoc perpresentem legem signi¬
ficare curauimus pro lom̃s
autem priuatos operariet eme¬
re arcus ⁊ sagutas. ⁊ spitas et
ensesi que uocare consucͣurit
semis paͣthia. et uque uocan¬
tur ciuie. siue lorice et conto
et quolibet modo uł figura fa¬
cras lnceas et que apud ysa¬
uros nominant᷑ monocapi¬
a. et appellatos sichinnos seu
misibili.i. insuper et aspides
siue scuta ⁊ galeas seu cassides
noneñ ista aliocuidum instru¬
ere sinimus preter qui deputa¬
tisunt insacris nostris fibri¬

Expanded text:
num quidem X librarum auri sustinum quidem X librarum auri sustinere, similiter autem et ipsos casui cinguli subiacere et horum officia, defensores autem et patres civitatum trium auri librarum multari poena et in capite sustinetes non punierint aut hoc agere valentibus non nuntient, sed latere ant quae a nobis prohibita sunt a privatis et aliis quibusdam, citra eos qui in sacris nostris fabricensibus referuntur, fieri aut privatis vendi arma, et hoc per praesentem legem significare curavimus. Prohibemus enim privatos operari et emere arcus et sagittas et spathas et enses quae vocare consueverunt semispathia et quae vocantur zavae sive loricae, et contos et quolibet modo vel figura factas lanceas, et quae apud Isauros nominantur monocopia, et appellatos siginnos seu missibilia, insuper et aspides sive scuta et galeas seu cassides: nec enim ista alio cuidam instruere sinimus praeter eos qui deputati sunt in sacris nostris fabri
Abbreviated transcription (Latin):
tes inhabitantibus priuatis
neq ullas incollentibus r¬
sticis arinis uti ad uersus alte¬
rutros necesq presumere et
ex ip̃o plurimos homines oc¬
cidi publicas uero perire fũc¬
tiones dumcetre cultores u¬
tam amuttere. metuentes fu¬
ga ꝓpt̃ timoremutuntur o¬
portere ergo eos qui dirigun¬
turatua celsitudine ex memo¬
rato fabricen sumscrinio ad
prohibendos priuatos arm¬
oꝵ factores confessionẽ accipe¬
re etiam ꝑloca iudices ⁊ sub¬
iecta eis offitia ⁊ cuutatum de¬
fensores ⁊patres qr nichil
ualebũt decetero hoꝵ qui no¬
bis probita sunt.aliquid a
sunt legem custodire penã ⁊ m
pecunus ⁊ miipm̃ formidan¬
tes cap̃. sancimus enim ma
quidem alexandrie iudicem
nẽgligñtem que anobis sanc¬
citasũt .xx. libras auri exsolue¬
re penam ⁊ cingulo cadere. biꝰ
officium similiter .xx. libras
auri. dare penam ⁊ capitaleor
sustinere supplicium. aliaru
uero proumciaꝵ iudices dãp¬

Expanded text:
tes inhabitantibus privatis tes inhabitantibus privatis neque villas incolentibus rsticis, armis uti adversus alterutros necesque praesumere, et ex hoc plurimos homines occidi, publicas vero perire functiones, dum terrae cultores vitam amittere metuentes fuga propter timorem utuntur. Oportet ergo eos qui diriguntur a tua celsitudine ex memorato fabricensium scrinio ad prohibendos privatos armorum factione confessionem accipere, etiam per loca iudices et subiecta eis officia et civitatum defensores et patres, quia nihil valebunt de cetero horum quae a nobis prohibita sunt aliquid agsunt legem costodient, poenam et in pecuniis et in ipsum formidantes caput. Sancimus enim magnae quidem Alexandriae iudicem neglegentem quae a nobis sancita sunt XX auri libras exsolvere poenam et cingulo cadere, et huius officium similiter XX auri libras dare poenam et capitale sustinere supplicium, aliarum vero provinciarum iudices dam
Abbreviated transcription (Latin):
struere ⁊ deferre ad sacrum no
qui post tesusceꝑint cingulum
custodiri sancimus deputan¬
tib nobis aliquos cartu lario¬
rum qui subtua celsitudine
inscrino cõstituti sunt fabricẽ¬
bonam op̃inionem habentes
licissima ciuitate ⁊ malus
ciuitatibus nr̃e rei .p. arma
fatiunt requirentes prohibe¬
ant priuatos aut etiam alios
quosdamcitra eos qui depu¬
tati sunt inter fabricenses ar¬
mari stature agere cãm ⁊ inꝗ
b cũq conperierĩt locis aliqͥ¬
uos pͥuatõs hocaudierites hec
auferre.⁊ fisci applicariarma
uifices oportunos muenire po¬
tuerint hus uoluint in militi¬
is statuere ⁊ inteͣscripcioẽ noĩa
coꝵ facere ⁊ destinare nobis de¬
scriptionem artificum ut per
sacrũ nr̃m rescripcum in ullis
statumnus locis inquibus sut
publice fabricenses. quatenꝰ
ipsi operantes arma ⁊ defisco
annonas accipiant hoc enim
facto subtiliter obseruato ap̃¬
dictis personis licentia peni¬
tus nullidabitur neq cuuita¬

Expanded text:
struere et deferre ad sacrum nosstruere et deferre ad sacrum nossitudine et qui post te susceperint cingulum custodiri sancimus, deputantibus vobis aliquos cartulariorum, qui sub tua celsitudine in scrinio constituti sunt fabricenbonam opinionem habentes licissima civitate et in aliis civitatibus nostrae reipublicae arma faciunt requirentes prohibeant privatos aut etiam alios quosdam, citra eos qui deputati sunt inter fabricenses, armifacturae agere causam, et in quibuscumque repererint locis aliquos privatos hoc audentes, haec auferri et fisci applicari armarivatos artifices oportunos invenire potuerint his, si volunt, in militiis statuere et in descriptione nomina eorum facere et destinare nobis descriptionem artificum, ut per sacrum nostrum rescriptum in illis statuantur locis in quibus sunt publicae fabricae, quatenus ipsi operantes arma et de fisco annonas accipiant. Hoc enim facto et subtiliter observato a praedictis personis licentia penitus nulli dabitur, neque civita
Abbreviated transcription (Latin):
bus balistatoꝵ sibi quos perdiuer¬
sas statunnus ciuitates ordinante̾
eos et arma facere sciente ut et
ipsi sola publica arma.et mar̃¬
mamentis publicis unuis cui¬
sq ciuitatis recondita corrigant
atq renouent. siqui uero num¬
cri aliquidarmor᷑ insfrurerit hoc
hoc similiter ⁊ ipsis interpublici
arma prestent. et nulli alteri
stodiant. qui inbalistarus depu¬
tati sunt periculo patrũtruo.
tiam atq custodiam constitui¬
mus quatinus siqui uisi fuerĩt
aut ceputati. autem fabricẽni
uententes arma prodeant per
loca uidices eos supplicus sub¬
dere insuper et arma ab hus
qui ea conparant sine pretioa
auferre ⁊ pubuco uendicare.
hanc igitur gubernantes nos de¬
o cogitationem per presentem
sancimus legem in nulla cuu¬
tate. aut prouitia nostre rei.¬
p. habere licentiam priuatos
aut alium quẽpiam arina fa¬
cere aut uendere aut quolibet
m̃cari modo. set solos qui int̾
fabricenses referuntur hec in¬

Expanded text:
bus balistariorum sunt, quos per diverbus balistariorum sunt, quos per diversas statuimus civitates, ordinantes eos et arma facere scientes, ut et ipsi sola publica arma in armamentis publicis uniuscuiusque civitatis recondita corrigant atque renovent. Si qui vero novum aliquid armorum instruxerint, hoc similiter et ipsi inter publica arma praestent et nulli alteri c quoque custodiant qui in balistariis deputati sunt periculo patrum civitatiam atque custodiam constituimus: quatenus si qui visi fuerint aut deputati aut fabricensii vendentes arma, provideant per loca iudices eos suppliciis subdere, insuper et arma ab his qui ea comparant sine pretio auferre et publico vindicare. Hanc igitur gubernante nos deo cogitationem per praesentem sancimus legem, in nulla civitate aut provincia nostrae reipublicae habere licentiam privatos aut alium quempiam arma facere aut vendere aut quolibet mercari modo, sed solos qui inter fabricenses referuntur haec in
Abbreviated transcription (Latin):
d Magnumdeum ⁊ salua¬
torem nostrum iħ̾m rp̃m et euis
mus omnes nostros subiectos qu¬
oꝵ regimen credit nobis deus ille¬
sos ⁊ sine calũpnia custodire. ⁊ in¬
contra se supplicium inferentes:
tam quod sibimet inferunt. qͣm
quod erlegibus uesani. mierum
punientibus pat̾umtur. uolentis
igitur huius mortibus homines
uberare persigrimus. armi facture
opus nullum priuatumoperari.
solos. iutem illos armafacere qui m
publicis deputati sunt arrficito¬
rus. uuit quidicuntur fabricennu.
cos autem quio periantur. arma nu¬
lli uendere priuato. set noq qui ꝑi
muncris statuti sunt. armificitores
quos deputatos appellant qui de
fisco annonas accipiunt pe̾mitta¬
mus operati aut alitui uendere.ir¬
ma. set solumdiligentiam hre
armorum milites innumero consti¬
stutos inquibus militant. Siuero
nouum aliquid fatumt. hoc auffer¬
n abeis ⁊ insacro nostro inferri ar¬
mario aditiendum ubi repositis
publicis armis. hic autem obser¬
uare uolumus. ⁊ eos qui mord mi¬

Expanded text:
 Magnum deum et salvatorem nostrum Iesum Christum et eius mus omnes nostros subiectos, quorum regimen credidit nobis deus, inlaesos et sine calumnia custodire, et incontra se supplicium inferentes, tam quod sibimet inferunt quam quod ex legibus vesaniam eorum punientibus patiuntur. Caput I Volentes igitur huiusmodi mortibus homines liberare perspeximus armifacturae opus nullum privatum operari, solos autem illos arma facere, qui in publicis deputati sunt armificatoriis aut qui dicuntur fabricensii; eos autem qui operantur arma nulli vendere privato. Sed neque qui in numeris statuti sunt armificatores, quos etiam deputatos appellant, qui de fisco annonas accipiunt, permittimus operari aut alicui vendere arma, sed solum diligentiam habere armorum milites in numeris constitutos in quibus militant; si vero novum aliquid faciunt, hoc auferri ab eis et in sacro nostro inferri armamento adiciendum ibi repositis publicis armis. Caput II Hoc autem observare volumus et eos qui in ordini
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾. iũt sicuti dom̃ est sancumus. ut
oĩs dignitas ⁊ omẽ cingłinacuriali
libͥart ualens hoc ⁊̃ sue pot̾atis p̃mi¬
ũ honoratis p̃stet ⁊ nõbiliores ad huc
paires ostentat. siergo ab imꝑio ꝗ
sic ip̃i hõratoꝵ sint patres ꝗ ⁊ si nõhͥ¬
petentes qua pp̃siue est aliquis nc̃ ꝙd̃
sub pot̾ate hus fiuens hõribraut cin¬
głis quos inpmis enumerauimꝰ sui
postea erit ⁊̃ hos ius fuc pot̾atis sequa¬
tur apeculiũ eidõnãs arbittu lib̾i eẽ
p̃bens. acdigne ageͣ honore aiuditõ
suꝑeis ab imꝑio habito. ħ eñi mul¬
siłia pͣbere. qualia alia q̃ ꝑemãcipa
ri.adeos ⁊ ipĩs. ad genus intacta atq¬
logitima ⁊ ex natura ẜuatauira et
filii eoꝵ post mortẽ alioꝵ ⁊ sub eoꝵ
recadãt pot̾ate. ac si ꝯtigisset boꝵ pa¬
rentes morte suoꝵ patrũ ⁊ nõex p̃sen¬
ti loge sue pot̾atis fien ⁊ mi̾to filios pꝰ
mortẽ suoꝵ patrũ sub pot̾ate ħre. ut
nicħ hoꝵ q̃ ab imꝑio ꝯferunt᷑ eis de¬

Expanded text:
us, ut omnis dignitas et omne cingulum a curia liberare valens hoc etiam suae potestatis praemium honoratis praestet, et nobiliores adhuc patres ostendat, si ergo ab imperio sic honoratorum sint patres; qui si nopetentes. Quapropter sive est aliquis nunc quidem sub potestate his fruens honoribus aut cingulis, quos in primis enumeravimus, sive postea erit, etiam hos ius suae potestatis sequatur et peculium eis donans et arbitrii liberi esse praebens ac digne agere honore et iudicio super eis ab imperio habito; haec enim mulsimilia praebere qualia aliae, quae per emancipatri ad eos et ipsis ad genus intacta legitima et ex natura servata iura, et filii eorum post mortem avorum sub eorum recidant potestatem, ac si contigisset horum parentes morte suorum patrum et non ex praesenti lege suae potestatis fieri et merito filios post mortem suorum patrum sub potestate habere: ut nihil horum quae ab imperio conferuntur eis de
Abbreviated transcription (Latin):
rũꝑe orthodore fidei honestatẽ si
quidãlitẽ habii̾nt. qiͣ cũ monac¬
his uit assistus cuules indices int̾¬
pellant. atilli mutũt exsecutores p̃¬
sum̃tes accede̾ intraloca fcã ⁊ mocĩ¬
chos tribe atq monastia uł assistri¬
as inquietate forsan. eas que nõ

Expanded text:
hodoxae fidei honestatem, si quidem litem habuerint quasi cum monachis aut ascetriis, civiles iudices interpellant, at illi mittunt executores praesumentes accedere intra loca sancta et monachos trahere atque monastrias vel ascetrias inquietare, forsan eas quae non
Abbreviated transcription (Latin):
d. A genone pie memorie scripta
est ler deͣuiditioꝵ ordine. multas
quid̃ mutatioẽs sub seq̃ntib suscipi¬
ens t̃prib. ad hoc aũt ꝑuenit ut pa¬
ulatĩ pene oiõcͣadent. nã ⁊qui mea
cõscriptisũt pedenxi iu̾dices huma¬
nãom̃s reliquenĩt uitã. ⁊ płiadiffi¬

Expanded text:
. A Zenone piae memoriae scripta est lex de iudiciorum ordine, multas quidem mutationes subsequentibus suscipiens temporibus, ad hoc autem pervenit ut paulatim paene omnino caderet. Nam et qui in ea conscripti sunt pedanei iudices humanam omnes reliquerunt vita
Abbreviated transcription (Latin):
dare uitẽat᷑. quo modo nõ mul¬
to magis pat̾ sidocum̃tũ nuptia¬
le oscripsent habebit filios ꝓpͥ¬
os ex hoc solo. ⁊ libos ⁊ logitimos si¬
ccessores. neq crũ quilib cũputatu¬
rus erit uoluisse filioꝵ quid̃ matrẽ
legitima cẽ. ⁊ boctim magnũ ei
donasse opuslibidmis. ꝓpͥos aũt
filios ex suo natos semine. ⁊dhuc
relinquẽ ẜ uitouros ¶ Hoc simiłr¬

Expanded text:
dare videatur, quomodo non multo magis pater, si documentum nuptiale conscripserit, habebit proprios filios ex hoc solo et liberos et legitimos successores? Neque enim quilibet eum putaturus erit voluisse filiorum quidem matrem legitimam esse et hoc tam magnum ei donasse opus libidinis, proprios autem filios ex suo natos semine adhuc relinquere servituros. Haec simi
Abbreviated transcription (Latin):
tum aliquib ⁊ quoscũq nos ꝓba¬
uimus q eos liberet acuria hoc uale¬
at. ⁊ ut potestate eos haberet patrũ
aut alioꝵ. nãsis ac̾uimus. ut siquis
ẜuus sciente dnõ meret᷑ militiã aut
qͣmlibet dignitatẽ adipiscat᷑. ab
imꝑio repente lib̾atur. ⁊ in ip̃anir
rapitur ingenuitatẽ quo mõ nõ est
iustũtantos ꝓmerentes cõdicillos.
lege sancimꝰ ⁊ ordinarios cõfules su
subpotestate ꝯsistat unacũ ipõ uer¬
bo quobis donat᷑ offm̃ sue potestatis
fieri uoc nõ  asqui honorant᷑ ab un

Expanded text:
tum aliquibus, quoscumque nos probaverimus, quod eos liberat a curia, hoc valeat et ut potestate eos liberet patrum aut avorum. Nam si sancivimus, ut si quis servus sciente domino meretur militiam aut quamlibet dignitatum adipiscatur ab imperio, repente liberatur et in ipsam rapitur ingenuitatem, quomodo non est iustum tantos promerentem codicillos nlege sancimus, et ordinarios consules, si sub potestate consistant, una cum ipso verbo quo hoc his donatur officium suae potestatis fieri, nec non
Abbreviated transcription (Latin):
iudicauĩt dignũ pͥus hũc spoliari
adeo. iabiliepõs acerdotalidigni¬
c̾c̃isticam mulctadeo. amabilis ep̃c
hoc discernat. nicħꝰ ꝯmunicãtib cla¬
rissimis ꝓuĩtie iudicib. nerũ uo
lumꝰ talia negocia oĩoscire ciuiles
iudices cũ oporteat talia eccłiastice

Expanded text:
iudicaverit dignum, prius hunc spoliari a deo amabili episcopo sacerdotali digniecclesiastica et multa, deo amabilis episcopus hoc discernat, nihil communicantibus clarissimis provinciae iudicibus. Neque enim volumus talia negotia omnino scire civiles iud
Abbreviated transcription (Latin):
defende eos qui imustitiã passi sut̃
recipientes que cc̃legẽ eractisũt. ꝙͣ
relam suscipuit flicatis. siue ꝙ uo
catur fła scriptura in quocũq colle
tioẽs punire. Sic erũ huiꝰ audientie du¬
m̾ ci pot̾tatem. ¶ Siuõ aliquis talit̾
lesoꝵ audient ordinatũ ẜm p̾sente᷑
dentiã ut cogat᷑ ⁊ ad nos ⁊ semꝑ¬
ad imꝑiũ hoc de nũtiare sciat aꝑte
quicingłin hoc assumit.qr ipẽ de su¬
o reddet ea ei. qui ab co nocglectus ẽ
male q̃ docuerat eũ ad delinq̃nte ꝓ¬
ciꝑe insr̃ ⁊ maiorimdignatione
nr̃a exꝑiet᷑ iuste ut pore nrãs u¬
puris marnib oĩaagere ⁊ mĩstra¬
tiones bic̃ nõsordidos neq turpis
acceptoĩs ꝑatos s pure ⁊ lib̾e adi¬
mistrare ⁊ si tale ali ꝗd suꝑ mĩstris

Expanded text:
i sunt, recipientes quae contra legem exacti sunt, quam relam suscipiunt falsitatis seu quod vocatur falsa scriptura in quocumque colletiones punire; sic enim huiusmodi audientiae damus potestatem ei. Si vero aliquis taliter laesorum adierit ordinatum secundum praesentem dentiam, ut cogatur ad nos et ad semper imperium haec denuntiare, sciat aperte qui cingulum hoc adsumit, quia ipse de suo reddet ea ei qui ab eo neglectus est male, quae decuerat eum a delinquente er et maiori indignatione nostra experietur iuste, utpote nostras iupuris manibus omnia agere et ministratores habere non sordidos neque turpi acceptioni paratos, sed pure et libere administrare, et si tale aliquid super ministris
Abbreviated transcription (Latin):
tos suscipientes. id piũtias dirigat.
toꝵ curã habentes ut nõsuas ꝓuĩ¬
tias deserentes hic atterant᷑ ⁊ mori
s ⁊ pͥigritie fuit quiddã scriptu¬
ra ⁊ ꝑegrinos om̃s pscrutabunt᷑
⁊ neq nouũ neq leue obcãs studi¬
um bonũ quid̃ ⁊ antiquũ. negloc¬
tũ uõ inmedio abunu̾saledente
negligentia paulatĩ ꝑiditatũ nõ
hoc ⁊ ꝓutilissimũ inuenientes rur¬
sus in rẽ.p. introducimꝰ. ¶ Sicũt
cñi p̃bemus incõrruptũ eum ⁊ eĩ o¬
nonaꝵ neq ꝑillũ aliã qͣmlibet
cãm. aut insacrũ nr̃m palatium
aut inforo cue celsitud mis occõe co¬
dicilloꝵ aut p̃ceptoꝵ aliꝗddare.
aut eiꝰ offõ. S undiq eis pura sũt¬
ẜuare que nrã largitate duant᷑ suf¬
ficiet enĩ oĩb ꝓ medela detenti gͥ¬
niu̾sis utilimũeẽ. ¶ Que igitur

Expanded text:
tos suscipientes ad provincias dirigant, tos suscipientes ad provincias dirigant, torum curam habentes, ut non suas provincias deserentes hic adterantur et morsed et pigritiae fuit quaedam scriptura et peregrinos omnes perscrutabantur. Et neque novum neque leve hoc causis studium, bonum quidem et antiquum, neglectum vero in medio ab universa laedente neglegentia paulatim periclitatum est hoc et utillimum invenientes rursus in rempublicam introducimus. Sicut enim praemiis incorruptum eum et eius ononarum neque per aliam quamlibet causam aut in sacrum nostrum palatium aut in foro tuae celsitudinis occasione codicillorum aut praeceptorum aliquid dare aut eius officio, sed undique eis pura servari quae nostra largitate dantur. Sufficiet enim omnibus pro medela decenti geniversis utillimum esse. Quae igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ãno quoꝵ ⁊̃ descriptionẽ hic legia¬
pponi p̃cipimꝰ. ut defiscilargitate
cõtenti alieruis abstineant erũtq
dei ⁊ nrĩ subtiles cultores ⁊ decelob
anc nrãm fruentes ꝓuidentiã ⁊ ad¬
mĩstratõ eũs facilius ⁊ legaliũs utẽ¬
tes. ¶ damus aũt ad ministratioẽ
hñti fidutiã ⁊ iudicib insistẽ ⁊ it
nos referre ⁊ exse agere ꝯpetentia
atlicentiã uõsimłr eidamꝰ publi
ad suas ꝓuĩtias sine lite ibi ductu¬
ros. ⁊ si quo eguerũt auxilio legitiõ
retransmissos ab eo rursus remare
cuutate inueniat quosdã nidificã¬
tes frustra qͦ lib̾tati ⁊ ad ꝓpͥa ꝓiũ¬
ciã transm̃isi sut̃ hus ⁊ ad castiga¬
tionẽ inponat decentẽ ⁊ uehxem̃ti¬
us itm transmittat. sic nob̾ ⁊ foris
ciuitates habitabãtur ⁊ magna
ciuitas hec cõfusioẽ lib̾abit᷑. ¶ Suiͦ
aliquos ꝑspererit suioffitu itras¬
marinis ꝑtib collocare.ꝙ ⁊ deforis
uenientes inquirãt ⁊ hinc destina¬

Expanded text:
am descriptionem huic legi adponi praecepimus, ut de fisco largitate contenti alienis abstineant. Eruntque dei et nostri subtiles cultures, et e caelo ac nostram fruentes providentiam et administrationis causis facilius et legalius utentes. Caput IX Damus autem administrationem habenti fiduciam et iudicibus insistere et ad nos referre et ex se agere competentia,at. Licentiam vero similiter ei damus publictant ad suas provincias sine lite ibi ducturos, et si quo egent auxilio legitimo retransmissos ab eo rursus remearecivitate inveniat quosdam nidificantes frustra, qui liberati et ad propriciam transmissi sunt, his et castigationem imponat decentem et vehementius iterum transmittat. Sic nobis etiam foris civitates habitabuntur et magna civitas haec confusione liberabitur. Si vero aliquos perspexerit sui officii in transmarinis portibus collocare, qui etiam deforis venientes inquirant et hinc destina
Abbreviated transcription (Latin):
possõres cuiꝰ eis discerne ꝓ quib uene¬
tũt cãs ⁊ remitẽ merentes mox que
iustasũt. ¶ Siuõforsanad resultati¬
onẽ possessoꝵ uene rũt. ⁊ at ũsus cos
dicant cãs si quid̃ multitudosit ꝑ
amduob aut trib relictis quiẜ m
colligantiũ scemalitẽ eͥuerceant.
⁊ itaeũ inimine̾ litis auditori.⁊ ꝓ¬
curatore tutius mꝰcidi negotia. ut
nõ longitudo eis fiat t̃pris ⁊ mari¬
ma agͥcoł quoꝵ ⁊ hic p̃sentia suꝑ¬
flua. ⁊ agͥculture euacuatiodãpnũ
tipũ ⁊ possessorib facit. ¶ Siuo nir

Expanded text:
ssores citius eas discernere pro quibus venerunt causas, et remittere merentes mox quae iusta sunt. Si vero forsan ad resultationem possessorum venerunt et adversus eos dicant causas, si quidem multitudo sit, am duobus aut tribus relictis, qui secundum collitigantium schema litem exerceant, et ita, eum imminere litis auditori et procurare citius incidi negotia, ut non longitudo eis fiat temporis, et maxime agricolis, quorum et hic praesentia superflua et agriculturae vacatio damnum et ipsis et posses
Abbreviated transcription (Latin):
ita ad meliorẽ mutare uitã. siuõ
quib tͣditi sut̃ boc sectari hac regia ci¬
uitate. ꝑentes crũ eis hac sancimꝰr
nõ signitie eos ⁊ illicitos actꝰ impeli:¬
tes leges eos abripiat ad penas mĩs
tridentes iudicib lesos aũt aut lesas
corpore aut canitie greues hoc sine
molestia eẽ iubemꝰ. In hac boãciui¬
tateaut pie agere uolentib a scribẽ¬
dos ⁊ alioꝵ singłos int̾rogare que
uenerũt̃ grĩ.⁊ inquisitis que digna
sũt suꝑcis agere. ut nõ pigrisic sedeãt
habitantiũ ciuutate. aut ⁊ deforis ue¬
qͣm abeis dãpnificati ꝑ occoẽm forte
eoꝵ que dicũtur sportula aut ⁊̃ ⁊ hoc
lesionẽu ⁊ dicãt cos aut p̃uaricari
ꝓhus nrãs leges aut ⁊ sine uiditi ali
p̃cepto. ad monitionẽ eis offerre que¬

Expanded text:
ita ad meliorem mutare vitam. Si vero ita ad meliorem mutare vitam. Si vero quibus traditi sunt, hos sectari hac regia civitate. Parcentes enim eis haec sancimus, ut non segnitie eos ad illicitos actus impellente leges eos arripiant ad poenas nostris tradentes iudicibus. Laesos autem aut laesas corpore aut canitie graves hos sine molestia esse iubemus in hac bona civitate, a pie agere volentibus adscribendos. Et aliorum singulos interrogare, qua venerunt gratia, et inquisitis quae digna sunt super eis agere, ut non pigri hic sedeant, habitantium civitate aut etiam deforis quam ab eis damnificati per occasionem forte eorum quae dicuntur sportulae aut etiam ex hoc laesionum, et dicant eos aut praevaricari pro his nostras leges aut etiam sine iudiciali praecepto
Abbreviated transcription (Latin):
absoluẽ ⁊litib lib̾atos remittere
ciuitates suas ⁊ ꝓiũtias habitare.
siuõ forsancũ institu̾nt auditores
litis aut ag̾colaꝵ dm̃ quia nob̾ sunt¬
uidices statuti. ut litigantes aut ob
tigantes aut egentes aliquo uire a
possessorib ⁊ ꝓinde nõ ꝓmerentes
examinare ⁊ citius dispone̾ ꝓquib
illi huic magne obẜuent ciuitati
adsuas remittẽ patrias aut oiõ ex
quib uenerũt locis omĩb ꝑemto
ab hoc pͥuilegio ⁊ fori p̃scrptione.
siuõ uiteͣ acõem. aliqui aut lites nõ
statũ quał quis est inspicere ⁊ siqui¬
dem u ulent eis corpora potntes aut
Siuõlib̾ifortuna ⁊ exali quib ciu¬
tatib aut ꝓũtus orti. hos transm
is utant᷑. uite aut eis deces no est ato
s tratere citius cos ut oꝑm publico¬
rũ attinet. artib ad ministĩũ ⁊ p̃posi¬
tis panificantiũ stationũ ⁊ ortos oꝑa¬
ntib alus qr diu̾sis artib aut oꝑib
in quib ualent simul quid̃ laborart

Expanded text:
litibus liberatos remittere suas civitates et provincias habitare. Si vero forsan cum institerint auditori litis aut agricolarum dominis qui a nobis statuti sunt iudices, ut litigantes aut obstigantes aut egentes aliquo iure a possessoribus proinde non merentes, et examinare, et citius disponentem pro quibus illi huic magnae observant civitati ad suas remittere patrias aut omnino ex quibus venerunt locis, omnibus perempto ad hoc privilegio et fori praescriptione.sionem aliqui aut litis non statum qualis quis est inspicere, et si quidem valent eis corpora potentes autem vero liberi fortuna et ex aliquibus civitatibus aut provinciis orti, hos transmiis utantur, vitae autem eis decens non est occasio, sed tradere citius eos et operum publicorum artibus ad ministerium et praepositis panificantium stationum et hortos operantibus aliisque diversis artibus aut operibus, in quibus valent simul quidem laborare
Abbreviated transcription (Latin):
siue ext̃naꝵ ciuitatũ ad uocatos. aut
altĩus cuiꝰcũq fortunc us dignitatis
existant ⁊ ꝑscrutari qui sint. aut uñ
uenerĩt.⁊ in qua occoẽ ⁊ siquid̃ agͥcole
sũt intente̾ qͥuib nr̃oꝵ uidicũ hoꝵ¬

Expanded text:
sive externarum civitatum advocatos aut alterius cuiuscumque fortunae vel dignitatis existant, et perscrutari qui sint aut unde venerint et in qua occasione. Et si quidem agricolae sunt, intendere quibus nostrorum iudicum ho
Abbreviated transcription (Latin):
cũdeᷤ. aurilio oẽm facimꝰ ꝓudentiã ut
subiecti ab eiꝰdem̃tia traditi nobis
illesi s uent. itaq ⁊ leges ponimus
oc̃m ieuis curantes iustitiã ⁊ꝙ po
ulatĩlabitur reꝑare festinamus.
ocriora fitiuit delictaquale uidelicet
aliꝗd p̃cores ꝑlppłi in hanc. felicissi¬
mã magnã urbẽ utillissimo eripõ
nrãm habitantibapprobatũ. exħ
igit᷑ exꝑm̃to ⁊ aliud quiddã mede la¬

Expanded text:
cum dei auxilio omnem facimus providentiam, ut subiecti ab eius clementia traditi nobis illaesi serventur. Itaque et leges ponimus omni in eis curantes iustitia, et quod paulatim labitur reparare festinamus, ocriora faciunt delicta. Quale videlicet aliquid praetores populi in hac fecimus magna urbe, utilissimum ex ipso nostram habitantibus approbatum. Ex hoc igitur ex
Abbreviated transcription (Latin):
toniꝰ ⁊agliosissimis p̃fectis utriusq
adhonorẽ reuerentissimoꝵ mina¬
choꝵ custodiat᷑. hec aut̃ ⁊̃ tu̾beititu¬
doꝯgnoscẽs ipãcustodiat inhac fe
olitas quor ipẽ suscepisti ordinẽ p̃¬
ponẽs ꝓpͥis littĩs hãc nra sacrã legẽ
ueꝵ illis subse ꝯstitutis epĩs hoc nũti¬
enti ut erpaucis litt̾is una ꝯ tinuatio
lebrari lites sãcimus moãchis illiba¬
tas ut nõ mẽs eoꝵ occupet᷑ circa litis
sollicitudinẽ. s uelocit᷑ uruti sagis

Expanded text:
totius et a gloriosissimis praefectis utriusquead honorem reverentissimorum monachorum custodiatur. Haec autem etiam tua beatitudo cognoscens et ipsa custodiat in hac feolitas, quorum ipse suscepisti ordinponens propriis litteris hanc nostram sacram legem. Verum illi sub se constitutis episcopis haec nuntient, ut ex paucis litteris una continuatio lerare lites sancimus monachis illibatis, ut non mens eorum occupetur circa litis sollicitudinem, sed velociter liberati sacris
Abbreviated transcription (Latin):
siłr subiectis ex hac lege dumus.
Resticiumꝰ eni. nature ingenuita¬
tẽ dignos nõ etiam ꝑsingsos de
cetoͣ. S om̃s deinceps quilib̾tatẽ
ad ñs meruerut᷑. ut hanc mag¬
namqͣndam ⁊ generalẽ largita¬
tẽ nr̃is subiectis aditiamꝰ. ¶ Quẽ

Expanded text:
r subiectis ex hac lege damus. Restituimus enim naturae ingenuitate dignos non per singulos de cetero, sed omnes deinceps qui libertatem a dominis meruerunt, ut et hanc magnam quandam et generalem largitatem nostris subiectis adiciamus. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
nis cenonis pie memorie que u¬
nuis cuiq p̃corioceteros desimuit
iudices oĩo ꝑuuimus. eligere uõꝑ
ationẽ qui ꝯmunes oĩumerut iu¬
dices tanqͣm undiqrelacti. ⁊ hoc ꝗt̃
gestũ est. ⁊ clectisũt. mobis iudices
anatolius uirspectabis iam aduo¬
catioẽ tudũ ꝯpleta ⁊ int̾ spoctabi¬
les fisci.aduocatos deputatꝰ acfla ꝰ¬

Expanded text:
ionis piae memoriae, quae unicuique praetorio certos definivit iudices, omnino perimimus, eligere vero ationem, qui communes omnium erunt iudices tamquam undique electi. Et hoc quidem gestum est, et electi sunt a nobis iudices Anatolius vir spectabilis, iam advocatione dudum completa et inter spectabiles fisci advocatos deputatus, ac Flavi
Abbreviated transcription (Latin):
penã. qͣmͣ intalib sacra nrã ꝯstitutiot̃¬
minauit. hus quicãs p̃parant sic eri¬
stentib sicut ⁊ militie suguri hactenꝰ
defimuit. uno qͦ tantũ ui dice duobus
ꝗd̃ crceptatorib utẽte. ⁊ duob cãs ĩpa

Expanded text:
poenam quam in talibus sacra nostra constitutio terminavit. His qui causas praeparant sic existentibus, sicut et militiae figura hactenus definivit. Vnoquoque tamen iudice duobus quidem exceptoribus utente et duobus causa
Abbreviated transcription (Latin):
bene naͣtus. s. donationes infirmas
pnũtiauimꝰ in hus que dudũ. anob
scriptasũt legib ⁊ inhus que anob
cotidie p̃cipumt᷑̃ quomodo patiem̃
manumissorẽ qui equał pati circa
libtum fefactus ẽ ab eo aliquit pati
malignũ. aut iniurias forsitam a¬
sꝑas ⁊ indecẽtes seuplagas aut in¬
axime intollerabilia sustiẽ dis¬
pendias. siquid hoꝵ legitimis ꝓ¬
batioĩb cõuicenit passũ sequi lib¬
tatẽ dedit. uł euis fili̾os post p̃dictaᷤᷤ
ꝓbões lib̾cum inpͥore restituus
hĩtu nominũ quid̃ ꝑscrutationũ.
⁊ pp̃ hec dispendus om̃s eripienteᷤ.
iustitiã iut ubiq ⁊ cquitatẽ ⁊ qd̃
legis latorẽ decet. ⁊ qd̃ placet deo et

Expanded text:
nfirmas pronuntiavimus in his quae dudum a nobis scriptae sunt legibus et in his quae a nobis cotidie praecipiuntur, quomodo patiemur manumissorem, qui aequalis patri circa libertum factus est, ab eo aliquid pati malignum aut iniurias forsitan asperas et indecentes seu plagas aut maxime intolerabilia sustinere dispendia? Sed si quid horum legitimis probationibus convicerit passum se qui libertatem dedit vel eius ones libertum in priori restituimus habitu, nominum quidem perscrutatione et propter haec dispendiis omnes eripientes, iustitiam autem ubique et aequitatem et quod legislatorem decet et quod placet deo et
Abbreviated transcription (Latin):
manifestͤit sĩam. applłoib inbus
nulli penit᷑ ꝑim̃dis insi forte t̾tio appẽ¬
Elleare uolũt aut potumatiã tefue
pedmeis udicib nõ uiriduos m¬
ses hr̃e indutias incursu fatalium
uolumꝰ post quos necc̃e ẽ fitales suũ
inchorre cursũ ea que uocit᷑ alegib
repatiolocũ inhus nullũbñte. ¶ ñ¬

Expanded text:
tiam. Appellationibus in his nulli penitus perimendis, nisi forte tertio appellare voluerit aut per contumaciam defuerpedaneis iudicibus non ultra duos menses habere indutias in cursu fatalium volumus, post quos necesse est fatales suum incohare cursum, ea quae vocatur a legibus reparatione locum in his nullum haben
Abbreviated transcription (Latin):
adueniat ut tres sint testificari¬
tes ⁊ nõ unus. siuõ noq ad nua¬
tor assuptus est ⁊ instrm̃ ipẽ tab¬
ellio totũ ꝑse cõscripsit atq sup¬
pseuit aut sietiam qui hocꝯͣscri¬
psitꝰ nõest. aut alit̃ ipẽ uenire
nõ ualeat.tñ cum iure iuirando
pͥe conpletioni atdestet᷑ ut cõ ꝑa¬
tioni nõ fiat locus. sint etiam sic
credibilia docum̃ta testimoniũ
eñi. et ex uoce cõpletis fcm̃ ⁊ ius¬
urandũ hñs adiectũ p̃buit qd̃¬
dam cãe docum̃tum. q sicabellio
defun̾ctus est.⁊ testimoniũ ꝑhi¬
beatur supplectioni exalia collatõe.
siquidẽ etiam sic hãt eũ qui con¬
scripsit instrum̃tum uiuentem
p̃sentes sint. ⁊ Hãt excollaticẽ ad¬
inipletionẽ ⁊ extestib cã fidem.

Expanded text:
adveniat, ut tres sint testificantes et non unus. Si vero neque adnumerator assumptus est et instrumentum ipse tabellio totum per se conscripsit atque supplevit, aut si etiam qui hoc conscripsit non adest aut aliter ipse venire non valet, tamen cum iureiurando propriae completioni attestetur, ut comparationi non fiat locus, sint etiam sic credibilia documenta. Testimonium enim et ex voce complentis factum et iusiurandum habens adiectum praebuit quoddam causae momentum. Quodsi tabellio defunctus est et testimonium perhibeatur suppletioni ex alia collatione, si quidem etiam sic habeat eum qui conscripsit instrumentum viventem praesentes sunt, et habeat ex collatione adimpletion
Abbreviated transcription (Latin):
ter eis boc largitũ est siue illi ꝙ pꝰ
hãc nrãm legẽ. ad ingeniͥtatẽ ue¬
mentes tanqͣmbene nati iamfcĩ
iuuãt ⁊ debitũ honorẽ manu¬
missorib reddãt ut nõdenuo ⁊ li¬
b̾tate ⁊ bene nationẽ cocunt. tan¬
cũpnatierũt nãq ita ꝓpetue lib̾i
⁊ ingenin si manumissorib eoꝵ

Expanded text:
ter eis hoc largitum est, sive illi qui post hanc nostram legem ad ingenuitatem venient, et tamquam bene nati iam facti vivant et debitum honorem manumissoribus reddant, ut non denuo et libertate et benenatione cadant tamdamnati. Erunt namque ita perpetue liberi et ingenui, si ma
Abbreviated transcription (Latin):
cłꝰ. s⁊ egregios anteriores imꝑato¬
res soquim᷑. sicut enĩ. antoninus
pius cõgnominatꝰ ex quo ⁊̃ ad nos
applso hoc ꝑuenit uis romane ci¬
uitatis. prius enĩ. ab uoquoq su¬
biectoꝵ petitus ⁊ talit᷑ exhus qui¬

Expanded text:
hil, sed egregios ante nos imperatores sequimur. Sicut enim Antoninus Pius cognominatus, ex quo etiam ad nos appellatio haec pervenit, ius Romanae civitatis prius ab unoquoque subiecto
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis aut̃ lib̾tam deduce᷑ uolui̾t
aut legitimã face̾ conugẽ cuiꝰlib
dignitatis ex istens nuptialia ꝯfici¬
at dotum̃ta hãc enũ solam post in¬
anumissõem obẜuationẽ adiciosꝰ
et sint ⁊̃ p̃cedentes filui qui post do¬
talia natisut̃ lib̃i ⁊ingenui. ⁊ sui
patͥ successores ⁊ apostulatione
aureoꝵ anuloꝵ. ⁊ pͥstinũ nataliũ
lib̾ati. nlłamq penutꝰ hñtes diffe¬
rentiã ad certa ingenuoꝵ m̾ma.¬

Expanded text:
Si quis autem libertam ducere voluerit aut legitimam facere coniugem cuiuslibet dignitatis existens, nuptialia conficiat documenta; hanc enim solam post manumissionem observationem adicimus. Et sint etiam praecedentes filii et qui post dotalia nati sunt liberi et ingenui et sui et patri successores, a postulatione aureorum anulorum et pristinorum natalium liberati nullamque penitus habentes differentiam ad cetera ingenuorum ma