comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed ut eternam lucem re¬
cipiat rogare dissimulat:
atq a precib cessat. cecus
quidem iuxta uiam sedet.
sed minime mendicat.S.
uͦ &e credit & exorat: & iux¬
ta uiam sedet cecus & m̃¬
dicat. xii.

Expanded text:
sed ut aeternam lucem recipiat, rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mendicat. Si vere credit, et exorat, et juxta viam, sedet caecus, et mendicat.
Abbreviated transcription (Latin):
nem patris qͣm audiere ꝑ
os dñi: sunt expectare pre¬
cepti. Gaudia magna refe¬
runt: quia dm̃ ac dñm su¬
um post trrũphũ resurrec¬
tionis: etiam cȩlos pene¬
trasse letantur.Manent
semꝑ in demplo laudantes.
& benedicentes dm̃: ut in
loco orationis & int̾ laudũ
aduentũ: ꝓmptis ꝑ om̃ia
paratisq cordib expectent:

Expanded text:
nem Patris quam audiere per os Domini sunt exspectare praecepti, gaudia magna referunt, quia Deum ac Dominum suum post triumphum resurrectionis, etiam coelos penetrasse laetantur. Manent semper in templo laudantes et benedicentes Deum, ut in loco orationis, et inter laudum adventum promptis per omnia paratisque cordibus exspectent
Abbreviated transcription (Latin):
nũmus: sic deo anima. lu¬
mine uultus eius illustra¬
ta. atq signata. Vnde
psalmista. Signatũ est
inquit in nobis: lumen
uultus tui dñe. Hoc quip¬
pe lumen est dotũ homi¬
nis &e uerbũ bonũ: qd̃ ñ
oculis sed mente conspicit᷑.
Signatũ autẽ dixit in no¬
bis: tanqͣm denarius sig¬
natur regis imagine. Ho¬
mo enĩ factus est ad ima¬
ginem & similitudinẽ di:
qͣm peccando corrupit. Bo¬
nũ ergo eius est uerũ atq
eternum:si renascendo
signetur. Et ñ potuer̃t
uerbũ eius rep̃hendere: co¬
ram plebe.Et mirati in re¬
sponsis erus: tacuer̃t. Qui
credere debuerant ad tan¬
tam sapientiam: mirati
sunt qd̾ calliditas eoꝵ. insi¬
diandi ñ inuenisset locũ:

Expanded text:
nummus, sic Deo anima lumine vultus ejus illustrata atque signata. Unde Psalmista: Signatum est, inquit, in nobis lumen vultus tui, Domine . Hoc quippe lumen est totum hominis, et verum bonum quod non oculis, sed mente conspicitur. Signatum autem dixit in nobis, tanquam denarius signatur regis imagine. Homo enim factus est ad imaginem et similitudinem Dei , quam peccando corrupit. Bonum ergo ejus est verum atque aeternum, si renascendo signetur. Et non potuerunt verbum ejus reprehendere coram plebe; et mirati in responsis ejus, tacuerunt. Qui credere debuerant ad tantam sapientiam, mirati sunt quod calliditas eorum insidiandi non invenisset locum.
Abbreviated transcription (Latin):
gens iħc: sequebatur eũ:
est. in quo princeps
suscitari postulat filiam
suam: nolens de misterio
crrcũcisionis excludi. Sed
subintrat mulier sangui¬
ne fluens & octauo sanat᷑
loco: ut principis filia de
hoc exclusa numero ueni¬
at ad nonũ. iuxta illud
qd̃ in psalmis dicitur. echi¬
opia p̃uemiet manus eruᷤ
oeo: & cũ intrauerit plem¬

Expanded text:
gens Jesus sequebatur eum est, in quo princeps suscitari postulat filiam suam, nolens de mysterio verae circumcisionis excludi. Sed subintrat mulier sanguine fluens, et octavo sanatur loco, ut principis filia, de hoc exclusa numero, veniat ad nonum, juxta illud quod in Psalmo dicitur: Aethiopiam praeveniat manus ejus Deo , et Cum intraverit ple
Abbreviated transcription (Latin):
tens cor thesauriras tibi
iram in die irȩ. & reuela¬
tionis rusti iudicii dei. qui
reddet urnicuiq scdm oꝑa
eius. His quidem qui scd̃m
pacientiam boni oꝑis glo¬
riam & honorem & incor¬
ruptionem: querentib ui¬
tam eternam. His autem
qui ex contentione & qui
ñ adquiescunt ueritati.
credunt autẽ iniquitati:
ira & indignatio. tribula¬
tio & angustia in omnem

Expanded text:
r thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis iusti iudicii Dei qui reddet unicuique secundum opera eius his quidem qui secundum patientiam boni operis gloriam et honorem et incorruptionem quaerentibus vitam aeternam his autem qui ex contentione et qui non adquiescunt veritati credunt autem iniquitati ira et indignatio tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s baptirari. qui
ad hoc uenit in mundũ:
ut peccata tolleret mun¬
Si. Ab illo debuit ipse io¬
hannes baptizari. id est
⁊ peccati originalis conta
uatus ex muliere culpe
neuo non carebat. ideoꝙ
cũ ceteris mulierũ natis
ab eo qui natus ex uirgine
d̃s in carne apparuit: opu̾
habebat ablui. Qm̃ ergo
scriptũ eit quid est homo
ut ĩmaculatus sit & ut
minidus appareat natus
ex muliere: iure timuit
homo qͣmius sc̃s. natus ta¬
men ex muliere: & ob id
a culpȩ macula ñ immu¬
nis baptizare dñm: quem
ex uirgine natũ nouerat

Expanded text:
omnes baptizari qui ad hoc venit in mundum ut peccata tolleret mundi. Ab illo debuit ipse Joannes baptizari, id est a peccati originalis contagnatus ex muliere culpae naevo non carebat. Ideoque cum caeteris mulierum natis ab eo qui natus ex virgine Deus in carne apparuit, opus habebat ablui. Quoniam ergo scriptum est: Quid est homo ut immaculatus sit, et ut mundus appareat natus ex muliere Job, XV? jure timuit homo quamvis sanctus, natus tamen ex muliere, et ob id a culpae macula non immunis baptizare Dominum, quem ex virgine natum noverat
Abbreviated transcription (Latin):
dhuc illa loquente
cũ rege: nathan ꝓ¬
pheta uenit. Et nuntia¬
uerunt regi dicentes. No¬
est nathan ꝓpħa. Cumq
introisset ante conspectũ¬

Expanded text:
dhuc illa loquente cum rege, Nathan propheta venit. Et nuntiaverunt regi, dicentes: Adest Nathan propheta. Cumque introisset ante conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
in t̃ram. Proiecit & uersa
est in colubrũ: ita ut fu¬
geret moyses. Dixitq dñs.
Extende manũ tuam:. &
app̃hende caudam eius.
Ertendit & denuit:uer¬
saq est in uirgam. Et cre-¬
dant inquit qd apparue¬
rit tibi dñs ds patrũ tuoꝵ:
ds̃ abraham. & ds̃ ysaac.

Expanded text:
iecit et versa est in colubrum ita ut fugeret Moses dixitque Dominus extende manum tuam et adprehende caudam eius extendit et tenuit versaque est in virgam ut credant inquit quod apparuerit tibi Dominus Deus patrum tuorum Deus Abraham Deus Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ non congrueret oꝑi
aregno uidentur
alieni: beati inquit pau¬
nũ cȩloꝵ. Et quia mites
homines excludunt᷑ a
derra sua:beati inquit
mides: quia ipsi here¬
ditade possidebunt ter¬
ram. Iam cetera aꝑta
sunt &e clara: sua spon¬
de cognoscunt᷑. Disputa¬
dore non indigent: com¬
memoratore opus ha¬
bent. Beati qui lugent.
Quis lugens ñ consolati¬
consolabunt᷑. Beati qui
esuriunt & sitiunt iusti¬
ciam. Quis esuriens & si¬
tiens ñ saturitatẽ requi-¬
rat: Ipsi inquit satura¬
buntur.

Expanded text:
d non congrueret opera regno videntur alieni: Beati, inquit, paunum coelorum. Quia mites homines facile excluduntur de terra sua: Beati, inquit, mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram. Jam caetera aperta sunt, clara, sua sponte cognoscuntur: disputatore non egent, commemoratore opus habent. Beati qui lugent. Quis lugens non consolaticonsolabuntur. Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam. Quis esuriens et sitiens non satietatem requirit? Et ipsi, inquit, saturabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
itaq nomen mul¬
dos seducere nituntur:
dulcib sermonib multis
scandalũ inferentes. Isti
ait. Per suos dulces sermo¬
nes & blandos seducunt
corda innocentrũ. Sed ex¬
fructib eoꝵ cognoscetis
eos. Nolite ad uultũ at¬
tendere:sed ad oꝑa. Noli¬
te uestimentũ considera¬
re: sed inspicite figuram
fallaciȩ. Apłos p̃dicant:
sed apłis contraria annũ¬
tiant. Martyres magni¬
ficant: sed martyrũ esse¬
ꝑsecutores ꝓbantur. Apłi
& martyres sc̃i ñ ꝑsecuti¬
onem fecerunt: sed ꝑsecu¬
tionem ꝑtulerunt: Non
maledixerunt: sed male¬
dicta sustinuerunt. Non

Expanded text:
itaque nomen multos seducere nituntur, dulcibus sermonibus multis scandalum inferentes. Isti postolus: Per suos dulces sermones et blandos seducunt corda innocentium . Sed fructibus eorum cognoscetis eos. Hoc est, nolite ad vultum attendere, sed ad opera. Nolite vestimentum considerare, sed inspicite figuram fallaciae. Apostolos praedicant, sed apostolis contraria annuntiant; martyres magnificant, sed martyrum persecutores probantur. Apostoli et martyres sancti non persecutionem fecerunt, sed persecutionem pertulerunt; non maledixerunt, sed maledicta sustinuerunt; non
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰ uigilare in prima ui¬
gilia noluit. custodiat
uel scd̃am. ut qui conu̾ti
tatib neglexit: ad uias
uitȩ saldem in tempore
in dempore iuuentutis
eiugilet. &. qui uigilare
in sed̃a uigilia noluit :
dertiȩ uigiliȩ remedia ñ
amittat: ut qui in iuuen¬
tute ad uias uitȩ ñ euigi¬
lat: saltem in senectute

Expanded text:
 vigilare in prima vigilia noluit, custodiat vel secundam, ut qui converti ritia neglexit, ad vias vitae saltem in temporeempore juventutis evigilet. Et qui vigilare in secunda vigilia noluit, tertiae vigiliae remedia non amittat. Ut qui et in juventute ad vias vitae non evigilat, saltem in senectute
Abbreviated transcription (Latin):
oiui te: nc̃ autẽ oculus
meus uidet te. Idcirco ip¬
se me rep̃hendo:& ago
penitentiam in fauilla.
& cinere. Postqͣm autem
locutus est dñs uerba hec
ad iob: dixit ad eliphar
chemanithem. Tratus est
furor meus in te: & in du¬
os amicos tuos. qͣm non
estis locuti contra me rec¬
tum: sicut seruus meus

Expanded text:
ivi te; nunc autem oculus meus videt te: Idcirco ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cinere. Postquam autem locutus est Dominus verba haec ad Job, dixit ad Eliphaz Themaniten: Iratus est furor meus in te, et in duos amicos tuos; quoniam non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur: cũ supra mo¬
dũ sublimitas ambitur
Si enim ñ ad auaritiam
honoris rapina ꝑtineret:
nequaqͣm paulus de uni¬
genito filio diceretͥ non
rapinam arbitratus est
esse se equalem dõ. In hos¬

Expanded text:
dicitur, cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Dei Filio diceret: « Non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo . » In ho
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c. Qd̃ uͦ ait rogabo pa¬
trem & alrũ paraclitũ da¬
bit uobis:ostendit & se¬
ipsũ paraclitũ. Paraclituᷤ
enim: latine dicit᷑ aduo¬
catus. Et dictũ est de xp̃a
tem mundũ dixit ñ possi
nis:inimica est deo. Legi
enim dei ñ est subiecta. ne
potest: uelut si dicamus:
iniusticia iusticia esse ñ

Expanded text:
 ait, Rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ostendit et seipsum esse paracletum. Paracletus enim latine dicitur advocatus: et dictum est de Christem mundum dixit non possenis inimica est in Deum: legi enim Dei non est subjecta; nec enim potest ; velut si dicamus, Injust
Abbreviated transcription (Latin):
dubitantrũ corriganrus:
Nonne etiam t̾c rucdei
xp̃m ostendunt gentibꝰ.
quem nolunt adorare
cũ gentibus:

Expanded text:
dubitantium confirmemus? Nonne etiam tunc Judaei Christum ostendunt Gentibus, quem nolunt adorare cum Gentibus?
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Ipsũ est acumen iu-¬
deoꝵ: hoc est qd̃ ꝓ magno
quesierunt. Occidamus.&
non occidamꝰ. Sic occidamꝰ:
ut ñ ipsi occidisse iudicem᷑.
Exacuerunt tanqͣm gladi¬
um linguas suas: intende¬
runt arcũ rem amaram.
Arcũ dicit insidias. Qui
enim gladio cõminꝰ pug¬
nat: aꝑte pugnat. Qui sa¬
gittam mittit: fallit ut
feriat. Prius enim sagitta
ꝑcutit: qͣm uenire ad uuil¬
nus p̃uideatur. Sed quem
laterent insidiȩ cordis hu

Expanded text:
bant. Ipsum est totum acumen Judaeorum; hoc est quod pro magno quaesierunt: Occidamus, et non occidamus; sic occidamus, ut non ipsi occidisse judicemur. Exacuerunt tanquam gladium linguas suas. 6. Intenderunt arcum, rem amaram. Arcum dicit insidias. Qui enim gladio cominus pugnat, aperte pugnat: qui sagittam mittit, fallit ut feriat. Prius enim sagitta percutit, quam venire ad vulnus praevideatur. Sed quem laterent insidiae cordis hu
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est ex fructib eoꝵ
cognoscetis eos: de mani¬
festis dictũ est. que ñ pos¬
sunt bono animo fieri.
sicuti sunt stupra. uelblaᷤᷤ¬
phemiȩ. uel furta. uł ebri¬
etates. & siqua sunt talia:
de quib nobis iudicare
ꝑmittitur. De genere au
tem ciboꝵ. quia possunt
bono animo & simplici
corde sine uitio concupi¬
scentiȩ. quicũq humani
cibi indifferent sumi: ꝓ¬

Expanded text:
Ex fructibus eorum cognoscetis eos , de manifestis dictum est, quae non possunt bono animo fieri, sicuti sunt stupra, vel blasphemiae, vel furta, vel ebrietas, et si qua sunt talia, de quibus nobis judicare permittitur. De getem ciborum, quia possunt bono animo et simplici corde sine uitio concupiscentiae quicumque humani cibi indifferenter sumi, p
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. sp̃c oꝑa fuissent:
id est beelzebub qui deus
erat acharon. Nam beel
quidem.ipse est baal:Ze¬
bub autẽ musca uocat᷑.

Expanded text:
mundi spiritus opera fuissent, id est, Beelzebub, qui Deus erat Accaron. Nam Beel quidem ipse est Baal. Zebub autem musca vocat
Abbreviated transcription (Latin):
di exordio dũ recta fide
dm̃ studuit colere: quasi
ñ desticit in uineȩ cultu¬
ra laborare. Ad undecimã
uͦ gentiles uocantur:qui¬
bus & dicitur. Quid hic
statis tota die ociosi: Qui
enim transacto tam lon¬
go mundi dempore. pro
uita sua laborare negle¬
xerant: quasi tota die oci¬
osi stabant. Pensate frẽs:
quid inquisiti responde¬
ant. Dicunt enim: quia
nemo nos conduxit. Nul¬
lus quippe ad eos patriar¬
cha: nullus ꝓpħa uenerat.
Et quid est dicere ad labo¬
rem nemo nos conduxit.
nisi quia uitȩ nobis uas
ergo nos ab om̃i bono
opere cessantes. in excusa

Expanded text:
di exordio, dum recta fide Deum studuit colere, quasi non destitit in vineae cultura laborare. Ad undecimam vero gentiles vocantur, quibus et dicitur: Quid hic statis tota die otiosi? Qui enim, transacto tam longo mundi tempore, pro vita sua laborare neglexerant, quasi tota die otiosi stabant. Sed pensate, fratres, quid inquisiti respondeant: Dicunt enim: Quia nemo nos conduxit. Nullus quippe ad eos patriarcha, nullus propheta venerat. Et quid est dicere: Ad laborem nos nemo conduxit, nisi, vitae nobis vias ergo nos, a bono opere cessantes, in excusa
Abbreviated transcription (Latin):
tione simul cũ sua coniuge
benedici ꝓmeruit: ut qui
eatenus abram id est pater
excelsus dictus est: deinde
abraham. id est pater mul¬
tarũ gentiũ uocaretur. qͥa
patrem inquit multarũ
gentiũ constitui te. Que
fidissima ꝓmissio tam late
ꝑ orbem iam patet imple¬
ta: ut etiam nos ipsi de gen¬
tib ad fidei illius deuotio¬
nem uocati. ipsũ nos pa¬
trem sp̃ualiter habere gau¬
deamus: dicente etiã nob̃

Expanded text:
tione simul cum sua conjuge tione simul cum sua conjuge benedici promeruit, ut qui eatenus Abram pater excelsus dictus est, deinde Abraham, id est pater multarum gentium, vocaretur: quia patrem, inquit, multarum gentium constitui te. Quae fidelissima promissio tam late per orbem jam patet impleta, ut etiam nos ipsi de gentibus ad fidei illius devotionem vocati, ipsum nos patrem spiritualiter habere gaudeamus, dicente etiam nob
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit. Sed ueniens in car¬
ne dei filius. qui solam car¬
nis naturam. nullã autẽ
contagionem peccati traxit
munere gr̃ȩ renascentis.
utrũq gemis purificatio¬
nis subire dignatus est:
zatus a ioħe. immo etiam
terciũ salutaris munus¬
hostiȩ. ipse templi dñs ꝓ
se ñ respuit offerri: cuius
dehinc diei tricesima t̃cia
dño opitulante ur̃a cari¬
tas auditura simul est:
& celebratura misteriũ:
galis & euͣgelice pu¬
rificationis genera. qui
nullo indiguit dñs susci
suo tempore doceret esse sa¬
luberrima: & aduenientis
euͣgelii cunctis fidelib os¬
tenderet eque subeunda
remectia. Sed & hoc qd̃ eo¬
dem die suȩ circũcisionis
nomen ut iħc uocaretur
accepit: ad imitationem
priscȩ fecit obseruationis.
qͣm ex eo credimus sũptã:
qd̃ abraham patriarcha qͥ
primus circũcisionis sacra¬
mentũ in testimoniũ sue
magnȩ fidei & diunȩ ad
eũ ꝓmissionis accepitꝰ. eodẽ
die suȩ suoꝵq circũcisionis
etiam nominis amplifica¬

Expanded text:
ivit . Sed veniens in carne Dei Filius, qui solam carnis naturam, nullam autem peccati contagionem contraxit munere gratiae renascentis: utrumque genus purificationis subire dignatus est, zatus a Joanne, imo etiam tertium salutaris hostiae munus ipse templi Dominus pro se non respuit offerri. Cujus die dehinc tricesima tertia, Domino opitulante, vestra charitas auditura simul est et celebratura mysterium. galis et evangelicae purificationis genera, qui nullo indiguit, Dominus susuo tempore doceret esse saluberrima, et advenentis Evangelii cunctis fidelibus ostenderet aeque subeunda remedia. Sed et hoc quod eodem die suae circumcisionis nomen ut Jesus vocaretur, accepit, ad imitationem priscae fecit observationis, quam ex eo credimus sumptam quod Abraham patriarcha, qui primus circumcisionis sacramentum in testimonium suae magnae fidei et divinae ad eum promissionis accepit, eodem die suae suorumque circumcisionis etiam nominis amplifica
Abbreviated transcription (Latin):
te misteria. Conue¬
scens eleuatus est. Come¬
dit & ascendit: ut uideli¬
cet ꝑ effectũ comestionis
ueritas patesceret carnis.
tia increpasse discipulos
memorat. Qua in re quid
considerandũ est. nisi qd̃
idcireo dñs c̾c discipłos in¬
crepauit. cũ corporalit̃ re¬
liquit: ut uerba que rece

Expanded text:
Convescens elevatus est. Comedit, et ascendit, ut videlicet per effectum comestionis veritas patesceret carnis. tia increpasse discipulos memorat. Qua in re quid considerandum est, nisi quod idcirco Dominus tunc discipulos increpavit, cum eos corporaliter reliquit, ut ve
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat predicandũ. ut de
eo discipłis dicatur. p̃dica¬
te om̃i creaturȩ: S om̃is
creaturȩ nomine: signat᷑
homo. Sunt namq lapi¬
des: sed nec uiuunt nec sen¬
tiunt. Sunt herbȩ &e arbu¬
sta: uiuunt quidẽ. sed ñ
sentiunt. Chuunt dico ñ
quia et paulus dicit. Insi

Expanded text:
edicandum, ut de eo discipulis dicatur: Praedicate omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non quia et
Abbreviated transcription (Latin):
uixit ad me. fili hominis
ecce ego conteram baculũ
panis in iherłm: & come¬
dent panem in pondere.
& in sollicitudine. & aqͣm
in mensura. & in angustia
bibent: ut deficientib pa-¬
ne & aqua. corruat unus

Expanded text:
dixit ad me: Fili hominis, ecce ego conteram baculum panis in Jerusalem, et comedent panem in pondere, et in sollicitudine, et aquam in mensura et angustia bibent; ut deficientibus pane et aqua, co
Abbreviated transcription (Latin):
est uas qd̃ ipse faciebat e
luto manib suis. conuier¬
susq fecit illud uas alde¬
rũ: sicut placuerat in ocu¬
lis eius ut faceret. Et fac¬
tum est uerbũ dñi ad me
dicens. Nũquid sicut figu

Expanded text:
d ipse faciebat e luto manibus suis conversusque fecit illud vas alterum sicut placuerat in oculis eius ut faceret et factum est verbum Domini ad me dicens numquid sicut figu
Abbreviated transcription (Latin):
re ac saluare dignatus est:
insinuat. Non solũ quia
olei natirra lucis ministra
est: & laboꝵ doloꝵq solam̃.
uerũetiam quria cunctis
quib miscetur. solet excel¬
lere liquorib. Et apl̃s de
caritate locuturus: adhuc

Expanded text:
re ac salvare dignatus est, insinuat; non solum qui olei natura lucis ministra est, et laborum dolorumque solamen, verum etiam quia cunctis quibus immiscetur, solet excellere liquoribus. Et Apostolus de charitate locuturus: Adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
carne nascenti d̃s ẽ:
ueniet in te: & uirtus al¬
tissum obumbrabit tibi.
Ideoq qd nasietur de te
scm: uocabitur filius dei.
Origo dissimilis: sed na¬
tura consimilis. Humano¬
usu & consuetudine qd cre¬
testate subnixũ est: ut uir

Expanded text:
carne nascenti Deus esteniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi; ideoque quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Origo dissimilis, sed natura consimilis; humanusu et consuetudine ctestate subnixum est, quod vir
Abbreviated transcription (Latin):
crudeliter seuientemͥ. & quẽ
habuit in terra ꝑsecutorẽ:
in celo meruit habere con¬
sortem. Ipsa sc̃a ce indefes¬
sa caritas. desiderabat oran¬
do adquirere:quos nequi¬
uit monendo conu̾tere:

Expanded text:
crudeliter saevientem, et quem habuit in terra persecutorem, in coelo meruit habere consortem Ipsa sancta et indefessa caritas desideravit orando acquirere quos nequivit monendo convertere
Abbreviated transcription (Latin):
deierat in illo. Ceteris au¬
tem ad mensuram datur.
& datus additurͥ donec
rinicuiq ꝓ modo suȩ per¬
fectionis ꝓpria mensura
compleatur.Unde monec

Expanded text:
Dei erat in illo . Caeteris autem ad mensuram datur, et datus additur, donec unicuique pro modo suae perfectionis propria mensura compleatur. Unde e
Abbreviated transcription (Latin):
nem eoꝵ. Esrrauerunt ceci
in plateis:polluti sunt m
sanguine. Cumq ñ pos
mauerunt eis recedite:abi¬
te.nolite tangere. Iurgati
quippe sunt: & cõmoti dixe¬
runt. Inter gentes ñ addet
ultra: ut inhabitet in eis.

Expanded text:
N. « Erraverunt caeci in plateis, polluti sunt in sanguine. Cumque non pomaverunt eis: recedite, abite, nolite tangere. Jurgati quippe sunt, et commoti dixerunt inter gentes, Non addet ultra ut inhabitet in eis.
Abbreviated transcription (Latin):
diuini sp̃c infusa seruaret:
que statuerat deiecta eri¬
gere.confracta solidare:
& superandis carnis illece.¬
bris: multiplicatã ꝑucdi¬
citiȩ donare uirtudem:
ut uirginitas que in aliis
ñ poterat salua esse gene¬
rando: fieret in aliis imita¬
bilis renascendo.u.

Expanded text:
us infusa servaret, qui statuerat dejecta erigere, confracta solidare, et superandis carnis illecebris multiplicatam pudicitiae donare virtutem: ut virginitas, quae in aliis non poterat salva esse generando, fieret et in aliis imitabilis renascendo.
Abbreviated transcription (Latin):
terit. in die illa non
adiciet residuũ ifrł. &
hii qui fugerint de domo
iacob inniti suꝑ eo qui ꝑ¬
cutit eos: sed innitetur suꝑ
fortem. Si enim fuerit po

Expanded text:
erit in die illa non adiciet residuum Israhel et hii qui fugerint de domo Iacob inniti super eo qui percutit eos sed innitetur supefortem si enim fuerit po
Abbreviated transcription (Latin):
nis ad eterna norunt spe¬
rando & amando trans¬
migrare. Discũbente au¬
dem ad nuptias dño ui¬
nũ defecit. ut uino meli¬
ore ꝑ ipsũ mirabili ordi-¬
ne facto. manifestaretur
gła latentis in homine cłi.
&e credentiũ in eũ fides auc
in carne dño. meraca illa¬
id est legalis sensus suaui¬
tas: paulatim ceperat ob
carnalem phariseoꝵ int̾¬
pretationem.a prisca sua
uirtute deficere. Qui mox
ea que carnalia uidebant᷑
mandata. ad sp̃ualem
conuercit doctrinam:
cunctamq litterȩ lega¬
lis suꝑficiem. euͣgłica ce¬
lestis gr̃ȩ uirtute muta¬
uit: quod est uinũ fecis¬
se de aqua.

Expanded text:
nis ad aeterna norunt sperando et amando transmigrare. Discumbente autem ad nuptias Domino vinum defecit, ut, vino meliore per ipsum mirabili ordine facto, manifestaretur gloria latentis in homine Dei, et credentium in eum fides auctin carne Domino, meraca illa legalis sensus suavitas paulatim coeperat, ob carnalem Pharisaeorum interpretationem, a prisca sua virtute deficere. Qui mox ea, quae carnalia videbantur, mandata ad spiritalem convertit doctrinam, cunctamque litterae legalis superficiem evangelica coelestis gratiae virtute mutavit, quod est vinum fecisse de aqua.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfletus cotidie & lam̃ta
pparate. Cũ certa mors
maneat om̃ib. nolite de
temporalis uitȩ ꝓuiden¬
dia incerta cogitare: der¬
renarũ rerũ uos cura ñ
aggrauet. Quantis libet
circũdetur. quiblibet p̃¬
tiosis uestib induatur
caro. quid est alrud nisi
caro Holite gͦ attendere
quid habetis:sed quid

Expanded text:
fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non aggravet; quantislibet circumdetur; quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro; quid est aliud quam caro? Nolite ergo attendere, quid habetis, sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
monia: Hoc dicens ex ip¬
soꝵ confessione uolebat
intelligi: qd̃ in eũ non
credendo in regno diabo¬
li esse delegissent: qd̃ utiq
aduersũ se diuisũ stare
non posset: Dñica. in.

Expanded text:
 Hoc dicens, ex ipsorum confessione volebat intelligi quod in eum non credendo, in regno diaboli esse delegissent, quod utique adversum se divisum stare non posset. Eligan
Abbreviated transcription (Latin):
sic compellerent᷑ credere
potentiam eius.qui cordis
uidebat occulta. Si autẽ
om̃e regnũ in seipsũ di¬
uisũ desolatur. ergo patͥs
c& filii e sp̃c sc̃i regnũ non
est diuisum:qd sine ulla
contradictione:ñ aliquo

Expanded text:
sic compellerentur credere potentiae ejus, qui cordis videbat occulta. Si autem omne regnum in seipso divisum desolabitur, ergo Patris et Filii et Spiritus sancti regnum non est divisum, quod sine ulla contradictione, non aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
culte eam dimitteret. Hȩc
cogitabat. ut eam dimit¬
deret. Si suspitionem in ea
habebat: quomͦ iustus erat:
Si gͦ ñ est suspicatus. uel
tale aliquid cogitauit: cur
eam dimittere uolebat.
ut ĩmaculatam & scãm
uellet dimittere: Inustũ
enim & hoc erat. Sed enm
simplicem sensũ audi huiꝰ
sermonis. Ioseph iustus
erat: & illa ĩmaculata uir¬
go erat. Sed ideo eam di-¬
mittere uolebat. qm̃ uir¬
tutem misterii. & sacram̃¬
tũ qd̃dam magnificũ in
eadem cognoscebat: cui ap¬
ꝓximare sese indignũ esti¬
mabat. Ergo humilians
se ante tantam & tam in¬
effabilem rem:querebat
se longe facere. sicut & be¬
atus petrus dño se humi¬
lians: aiẽbat. Recede a me
oñe: quia homo peccator
sum. Uel sicut ille centu¬
rio ad eundem dñm mrit¬
tens: dicebat. Non sũ dig¬
nus ut sub tectũ meũ in¬
tres. quia nec me ipsũ dig¬
nũ estimaui ad te uenire.
Nel sicut sc̃a elisabeth ad

Expanded text:
culte eam dimitteret. Haec cogitabat ut eam dimitteret. Si suspicionem in ea habebat, quomodo justus erat? Si ergo non est suspicatus, vel tale aliquid cogitavit, cur eam dimittere volebat? ut immaculatam et sanctam voluit dimittere. Injustum enim et hoc erat. Sed enim simplicem sensum audi hujus dictionis. Joseph justus erat, et illa Virgo immaculata erat. Sed ideo illam dimittere volebat quoniam virtutem mysterii et sacramentum quoddam magnificum in eadem cognoscebat, cui approximare sese indignum aestimabat. Ergo humilians se ante tantam et tam ineffabilem rem, quaerebat se longe facere, sicut et beatus Petrus Domino se humilians aiebat: Recede a me, Domine, quia homo peccator sum . Vel sicut ille centurio ad eumdem Dominum mittens, dicebat: Non sum dignus ut intres sub tectum meum, quia nec meipsum dignum existimavi ad te venire . Vel sicut sancta Elisabeth ad
Abbreviated transcription (Latin):
dem: sed ad multoꝵ notici¬
am ꝑ locutionis oꝑatio¬
nis ue indiciũ: quasi ꝑ
suȩ cruitatis ostia ꝓpalan¬
tem. Qui bene filius uni
quia licet e multis collec

Expanded text:
em, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve sui indicium, quasi per suae civitatis ostia propalantem. Qui bene filius unichibetur, quia licet e multis collec
Abbreviated transcription (Latin):
ñe si uis: potes me
mundare. Uolun¬
tas tua opus est: quia & oꝑa
uoluntati tuȩ obediunt.
Ideoq siuis:potes me mun¬
dare. Non cdubito. ñ fallor.
ñ dico sicut ille qui filii sa¬
lutem dep̃cabatur. si quid
potes adiuua nos:sed scio
quia omĩa potes. ideoq ñ
potentiam peto: ñ fortitu¬
dinem quero. Has enĩ scio
esse indeficientes.sed uo
luntatem tuam dep̃cor:
& sequens uirtus statim
hanc grãm adimplebit.
Dñe si uis: potes me mun¬
dare. Michi ad beneficiũ. tͥad
Dñe si uis: potes me mũdare.
Tu priꝰ naaman ait pͥncipẽ sy¬
riȩ ꝑ heliseũ in iordanẽ tingenᷤ¬
a lepͣ mũdasti: & tu mͦ si ui potes
me mũdare. Cui respõdens dñs
diã confiteris: uolo: mundare.
Magnifice credis: magnifice
ee mun¬
daberis. Ulenissime con

Expanded text:
ne, si vis, potes me mundare. Voluntas tua opus est, quia et opera voluntati tuae obediunt, ideoque, si vis, potes me mundare. Non dubito, non fallor, non dico sicut ille qui filii salutem deprecabatur, Si quid potes, adjuva nos; sed scio quia omnia potes, ideoque non potentiam peto, non fortitudinem quaero, has enim scio esse indeficientes, sed tantum voluntatem tuam deprecor, et sequens virtus statim hanc gratiam adimplebit: Domine, si vis, potes me mundare. Mihi ad beneficium, tibi Domine, si vis, potes me mundare. Tu prius Naaman principem Syriae per Eliseum in Jordane tingens lepra mundasti ; tu et modo, si vis, potes me mundare. Cui respondens Domintiam confiteris. Volo, mundare. Magnifice credis, magnifice et mundaris. Plenissime con
Abbreviated transcription (Latin):
ossumus xii.¬
uero & easdem di¬
uersitates horarũ: etiam
ad unũquemq hominẽ.
ꝑ ecatũ momenta distin¬
guere. Mane quippe:in¬
cellectus nr̃i pueritia ẽ.
Hora autẽ dercia. adole¬
scentia intelligi potest:
quia quasi iam sol in al¬
tũ ꝓficit: dũ caloretatis
crescit. Sexta uͦ iuuentus
est:quia uelut in centro
sol figiturꝰ. dũ in ea pleni¬
tudo roboris solidatur
Nona autẽ senectus intel¬
ligitur: in qua uelut sol
ab alto axe descendit. qͥa
ea etas a calore ruuentu¬
tis deficit. Undecima uͦ
hora est. ea etas:que de¬
crepita uel ueterana dicit᷑

Expanded text:
ossumus vero et easdem diversitates horarum, etiam ad unumquemque hominem per aetatum momenta distinguere. Mane quippe intellectus nostri pueritia est. Hora autem tertia adolescentia intelligi potest, quia quasi jam sol in altum. proficit, dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est, quia velut in centro sol figitur, 1512 dum in ea plenitudo roboris solidatur. Nona autem senectus intelligitur, in qua sol velut ab alto axe descendit, quia ea aetas a calore juventutis deficit. Undecima vero hora ea est aetas quae decrepita vel veterana dicit
Abbreviated transcription (Latin):
niti. Quando uͦ sufficient̃
aut digne loqui poterit
quis de quo: Homo de d̃o.
mortalis de ĩmortali. uisi¬
bilis de inuisibili.mutabi¬
lis de incõmutabili: opus
de opifice. de creatore crea¬
tura. de factore factura:
paruus de ĩmenso:tempo¬
ralis de eterno.humilis de
altissimo. plasmatus e limo
de illo qui om̃ia creauit ex
nichilo: Cuius est menar¬
rabilis om̃ipotentia. qua
nos gratuita bonitate fe¬
cit: nec minus tam̃ inenar¬
rabilis gr̃a. qua nos om̃ipo¬
tentissima miseratione sal¬
uauit. Qui & opus crectri¬
cis om̃ipotentiȩ gratis fe¬
cit: & opus gr̃ȩ saluatricis
om̃ipotenter adimpleuit.
Illic habens potestatẽ con¬
dendi &e regendi creatirrã
suam: hic habens potesta¬
tem ponendi ce assumendi¬

Expanded text:
niti. 3. Quomodo vero sufficienter aut digne loqui poterit quis? De quo? Homo de Deo, mortalis de immortali, visibilis de invisibili, mutabilis de incommutabili, opus de opifice, de creatore creatura, de factore factura, parvulus de immenso, temporalis de aeterno, humilis de altissimo, plasmatus e limo de illo qui omnia creavit ex nihilo. Cujus est inenarrabilis omnipotentia, qua nos gratuita bonitate fecit; nec minus tamen inenarrabilis gratia, qua nos omnipotentissima miseratione salvavit. Qui et opus creatricis omcit, et opus gratiae salvatricis omnipotenter implevit. Illic habens potestatem condendi et regendi creaturam suam, hic habens potestatem ponendi et sumend
Abbreviated transcription (Latin):
landa & fraudulen¬
da int̾rogatio illuc
ꝓuocat respondentem. ut
magis dm̃ qͣm cesarem ti¬
meat. & dicat ñ debere tri¬
buta solui: ut statim aui¬
dientes ministri p̃sidis.
qui iuxta alios euuͣgłistas
affuisse. leguntur:seditio¬
nis contra romanos prin¬
cipem teneant.Conside¬
rans autẽ dolũ illoꝵ: dixit
ad eos. Quid me tẽptatis:
Ostendide michi denariũ.
Cuiꝰ habet imaginem ce
inscriptionẽ: Sapientia
semꝑ sapient̃ agit: ut fuiꝰ
potissimũ temptatores
sermonib confudentuR.
Ostendite mͥ inquit dena¬
riũ. hoc est genus nũmiͥ
qd̃ ꝓ decem nũmis impu¬
tabatur: & habebat yma¬
ginem cesaris. Qui autẽ
putant interrogationẽ
saluatoris ignorantiam
esse & ñ dispensationẽ

Expanded text:
landa et fraudulenta interrogatio illuc provocat respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut statim audientes ministri praesidis, qui juxta alios evangelistas adfuisse leguntur, seditionis contra Romanos principem teneant. Considerans autem dolum illorum, dixit ad eos: Quid me tentatis? Ostendite mihi denarium, cujus habet im Sapientia semper sapienter agit, ut suis potissimum tentatores sermonibus confutentur. Ostendite mihi, inquit, denarium. Hoc est genus nummi quod pro decem nummis imputabatur, et habebat imaginem Caesaris. Qui autem putant interrogationem Salvatoris ignorantiam esse, et non dispensatione
Abbreviated transcription (Latin):
dueniens autẽ sp̃c.
testimoniũ ꝑhibuit
de illo erant scienda mor¬
talib clara illis luce reue¬
lauit: qd̃ uidelicet equa¬
lis & consubstantialis patͥ
erat ante scł̃a. qd̃ consub¬
stantialis factus est nobis¬
in fine scłoꝵ:qd de uirgine
natus sine peccato uxit
in mundo. qd̃ quando uo¬
luit & qua uoluit morte
transiuit de mundo. qd̃
nem: ad cȩlos ascendendo
leuauit. atq in paternȩ
glȩ dextera constituit: qd
omĩa ꝓphetarũ scripta illi
testimoniũ ꝑhibent: qd̃
confessio nominis erus
usq ad fines erat ꝓpagan¬
da terrarũ: ceteraq fidei
illius misteria sp̃c sc̃i testi¬
uelata: neq illis tantũmo¬
do. sed & om̃ib qui ꝑ uer

Expanded text:
dveniens autem Spiritus testimonium perhibuit de illo erant scienda mortalibus, clara illis luce revelavit: quod videlicet aequalis et consubstantialis erat Patri ante saecula, quod consubstantialis nobis factus est in fine saeculorum, quod de Virgine natus sine peccato vixit in mundo, quod quando voluit et qua voluit morte transivit de mundo, quodnem ad coelos ascendendo levavit atque in paternae gloriae dextera constituit, quod omnia prophetarum scripta illi testimonium perhibent, quod confessio nominis ejus usque ad fines erat propaganda terrarum, caeteraque fidei illius mysteria Spiritus sancti testiulis. Neque illis tantummodo, sed et omnibus qui
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑ ipsũ noluiit expla¬
nare.
xponendo ergo q̃d̃
dixit figurate se lo¬
qui innotuit: quatinus
certos uos redderet: cum
uobis nr̃a fragilitas uer¬
boꝵ illiꝰ figuras aperiret.
crederet.si spinas diuitias
int̃pretari uoluissem. ma¬
xime cũ illȩ pungant. iste
uelectent: Et tam̃ spinȩ
sunt: quia cogitationũ
suarũ punctionib men¬
tem lacerant: & cũ usq
ad peccatũ ꝑtrahuntͥ qͣs
inflicto uulnere cruen¬
tant. Quas bene hoc in
loco alio euuigłista testan¬
te nequaqͣm dñs diuitiaᷤ
s fallaces diuitias appel¬
lat. fallacesenim sunt:
que nobiscũ diu ꝑmanere
non possunt. Fallaces sũt:
que mentis nr̃ȩ mopiam
ñ expellunt. Solȩ autem¬

Expanded text:
etipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas bene hoc in loco, alio evangelista attestante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat . Fallaces enim sunt quae nobiscum diu permanere non possunt, fallaces sunt quae mentis nostrae inopiam non expellunt. Sol
Abbreviated transcription (Latin):
pitis: ueras diuitias amate.
Siculmen ueri honoriᷤ que¬
ritis: ad celeste regnũ den¬
dite. Si głam dignitatũ
diligitis: in illa suꝑna an¬
głoꝵ curia ascribi festina¬
te. Uerba dei que aure ꝑ¬
cipitis: mente retinete.
Cibus enim mentis est:
sermo dei. Et quasi accep¬
tus cibus stomaco languen¬
de reicitur. qnͣdo auditus
sermo in uentre memo¬
riȩ ñ denetur. Sed quisqͥs
alimenta ñ retinet: huiꝰ
ꝓfecto uita desꝑatur. Et̃¬
nȩ gͦ mortis ꝑiculũ formi¬
date. si cibũ quidem sõe ex¬
hortationis accipitis. si uer¬
ba uitȩ. id est alim̃ta iusti¬
ciȩ in memoria ñ denetis.
Escce transit om̃e qd agi¬
dis. ad extremũ iudiciũ si¬
ne ulla momenti int̃posi¬
tione cotidie uolentes no¬
lentesq ꝓperatis. Cur gͦ

Expanded text:
pitis, veras divitias amate. Si culmen veri honoris quaeritis, ad coeleste regnum tendite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. 2. Verba Domini, quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. Sed quisquis alimenta non retinet, hujus profecto vita desperatur. Aeternae igitur mortis periculum formidate, si cibum quidem sanctae exhortationis accipitis, sed verba vitae, id est alimenta justitiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur
Abbreviated transcription (Latin):
equitur. Iohes testi¬
moniũ ꝑhibuit de
dño: hic est inquit de quo
dixi.Lost me uenit uir qͥ
ante me factus est:quia
prior me erat.Post me ue¬
nit uir: post me natus ẽ
in mundo.post me p̃di-¬
care incipiet mundo. Qui
ante me factus est: qui
me potentia maiestatis
tantũ quantũ sollucife¬
rum.licet post apparens
antecellit. Quia prior me
erat. quia in principio e¬
rat uerbũ. & uerbũ erat
apud dm̃: & ds erat uer¬
bũ. Post me uenit uir: dẽ¬
pus humanȩ natiuitatiᷤ.
quo ioħe posterior est.in¬
tellige. Qui ante me fac¬
tus est:primatũ regiȩ po.¬
testatis. quo etiam angelis
p̃sidet intuere. Quia pri¬
or me erat: eternitatem
diuinȩ maiestatis qua pa¬
triest equalis intellige.
Post me uenit uir qui an¬
de me factus est:quia pͥor
me erat. Lost me uenit
humanitate. qui id̃o me
p̃cellit dignitate: quia
prior me erat diuinitate.
Et ego nesciebam eũ inqͥt
Certũ est quia sciebat
dñm ioħes. qui testimoni¬
um ꝑhibere missus est:

Expanded text:
equitur: Joannes testimonium perhibens de Domino, Hic est, inquit, de quo dixi: Post me venit vir qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit vir, post me natus est in mundo, post me praedicare incipiet mundo qui ante me factus est, qui me potentia majestatis tantum quantum sol luciferum, licet post apparens, antecellit, quia prior me erat, quia In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Post me venit vir, tempus humanae nativitatis, quo Joanne posterior est, intellige. Qui ante me factus est, primatum regiae potestatis, quo etiam angelis praesidet, intuere. Quia prior me erat, aeternitatem divinae majestatis, qua Patri est aequalis, intellige. Post me venit vir qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit humanitate, qui ideo me praecellit dignitate, quia prior me erat divinitate. Et ego nesciebam eum, inquit. Certum est quia sciebat Dominum Joannes, cui testimonium perhibere missus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ixitq dñs rursum.
Mitte manũ tuam:
in sinũ tirũ. Quam cum
misisset in sinũ: ꝓtulit
leprosam instar niuis.
Retrahe ait manũ in sinũ
tuũ. Retraxit & ꝓtulit ite¬
rũi: & erat similis carm re¬
liquȩ. Siñ crediderint in

Expanded text:
ixitque Dominus rursum: Mitte manum tuam in sinum tuum. Quam cum misisset in sinum, protulit leprosam instar nivis. Retrahe, ait, manum in sinum tuum. Retraxit, et protulit iterum, et erat similis carni reliquae. S
Abbreviated transcription (Latin):
tura que in primo homi¬
ne mundũ peccado pollu¬
it: ipsa in scd̃o homine
mundũ apeccato munda¬
uit. Primus homo de t̃ra
terrenus:scd̃s homo de cȩ¬
lo celestis. Primũ hominẽ
mulier corrupta mente
decepit᷑. scđ̃m hominem
uirgo incorrupta uirgi¬
nitate concepit. In primi
hominis coniuge.nequitia
diaboli seductam depraua¬
uit mentẽ: in scdi autem
hominis matre: gr̃a d̃i et
mentẽ integram seruauit¬
& carnem.Menti contulit
firmissimã fidem: carni
abstulit om̃ino libidinẽ.
Qm̃ igitur miserabiliter
ꝓpeccato dampnatꝰ est ho¬
mo. ideo sine peccato mira¬
biliter natus est ds homo.
Atcendite fres medicinalis
gr̃e lineas:diuina nobis
benignitate monstratas.
Tunc ad euam malus an-
gelus accessit ut ꝑ eã homo
quem ds fecerat a do se¬
pararetur: nunc autẽ ad
Mariam bonus angłs ue

Expanded text:
tura quae in primo homine mundum peccato polluit, ipsa in secundo homine mundum a peccato mundavit. Primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis . Primum hominem mulier corrupta mente decepit, secundum hominem virgo incorrupta virginitate concepit. In primi hominis conjuge nequitia diaboli seductam depravavit mentem, in secundi autem hominis matre gratia Dei et mentem integram servavit et carnem: menti contulit firmissimam fidem, carni abstulit omnino libidinem. Quoniam igitur miserabiliter pro peccato damnatus est homo, ideo sine peccato mirabiliter natus est Deus homo. 7. Attendite, fratres, medicinalis gratiae lineas, divina nobis benignitate monstratas. Tunc ad Evam angelus malus accessit, ut per eam homo, quem Deus fecerat, a Deo separaretur; nunc autem ad Mariam bonus ange
Abbreviated transcription (Latin):
eris temerariam credulita¬
tem fuerat ante deiectũ.
Et uo cabunt nom̃ eius
emmanuel: qd̃ est int̃pre¬
tatũ nobiscũ d̃s. Uocant
nomen prius angłi psallen¬
tes in eius generatione atq¬
& regem pacis ad homines
uementem. Demde apłi uni¬
geniti dei dñationem atq
uirtutem om̃ib gentib p̃¬
dicantes: adhuc & sc̃i marty¬
res contra ignes & gladios
usq ad mortẽ resistentes.
Deinde cuncti credentes. hoc
ipsũ nomen usq in consũ¬
mationẽ scłi memorantes:
atq laudantes. Et uocab̾t
nomen eius emmanuel: qd
est int̃pretatũ nobiscũ ds̃.
Qui uocabunt nisi iusti.
quoꝵ uocabitur in derra no¬
uũ nomen. ñ sicut prius in
figuris. & imaginib. sed fa¬
cie ad faciem apparentem
nobiscũ dm̃: Abrahȩ patͥ
credentiũ trib horis tem¬
poris licet ñ ꝑ ipsam inef¬
fabilem deitatis suȩ substan¬
tiam: sed potius ꝑ angłicã
speciem meridie uisus est.

Expanded text:
eris temerariam credulitaeris temerariam credulitatem fuerat dejectum. Et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus. Vocant nomen prius angeli, psallentes in ejus generationet regem pacis, ad homines venientem. Deinde apostoli, Unigeniti Dei dominationem atque virtutem omnibus gentibus praedicantes. Adhuc et sancti martyres, contra ignes et gladios usque in mortem resistentes. Deinde cuncti credentes, hoc ipsum nomen usque ad consummationem saeculi memorantes atque laudantes. Et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus. Qui vocabunt, nisi justit quorum vocabitur in terra nomen novum, non sicu, prius in figuris et in imaginibus, sed facie ad faciem apparentem? Nobiscum Deus. Abrahae patri credentium tribus horis temporis, licet non per ipsam ineffabilem deitatis substantiam, sed potius per angelicam speciem a meridie visus est
Abbreviated transcription (Latin):
lem ñ tenuistis:audice de
letamini. audice & conso¬
lamini. Audite qd uirgo
in utero accipiet. ñ ex desi-¬
derio partũ concipiens. neq
serpentis ꝑsuasione decep
da. neq eius afflatib uene¬
nosis infecta. sed uirgo in
utero accipiet. p̃dicationẽ
angłi suscipiens: ꝓph̾arũ
destimonia assumens. Uir¬
go in udero accipiet. ut dm̃
dignant̃ incarnatũ. ad mũ¬
di pariat salutem. Ecce
inquit. Hoc ipsũ qđ dicit
ecce. admirantis est tanti
misterii magnitudinem:
ut om̃s uelut e somno su¬
scitans. ad hoc dictũ exꝑgi¬
lec. Ecce uirgo dicit in ute¬
ro accipiet & pariet filiũ:
ad colligandũ illũ fortem
armatum. ad conculcan¬
dũ serpentis impii caput.
ad conterendas uires eius.
ad p̃dam eius diripiendã:
adq captiuitatem sui po
puli conuertendam. Pariet
filiũ ad denuo reparandũ
adam. ad inobedientiã euȩ¬
ꝑ beatȩ mariȩ obedientiam
excludendam. ad erigendũ
iacentiũ genus. qd̃ ꝑ muli¬

Expanded text:
lem non timuistis. Audite et lem non timuistis. Audite et laetamini, audite et consolamini, audite quod virgo in utero accipiet, non ex desiderio partum concipiens. Neque serpentis persuasione decepta est, neque ejus afflatibus venenosis infecta est, sed virgo in utero accipiet, praedicationem angeli suscipiens, prophetarum testimonia assumens. Virgo in utero accipiet, ut Deum dignanter incarnatum ad mundi pariat salutem. Ecce, inquit. Hoc ipsum quod dicit, ecce, admirantis est tanti mysterii magnitudinem, ut omnes velut e somno suscitans, ad hoc dictum evigilent. Ecce virgo, dicit, in utero accipiet, et pariet Filium. Ad colligandum illum fortem armatum, ad conculcandum serpentis impii caput, ad conterendas vires ejus, ad praedam ejus diripiendam, atque captivitatem populi sui convertendam, pariet filium, ad denuo reparandum Adam, ad inobedientiam Evae per Mariae obedientiam excludendam, ad erigendum jacentium genus, quod per muli
Abbreviated transcription (Latin):
sessionem tuam t̃minos
terrȩ. Ipse saluabit popłm
suũ apeccatis eoꝵ: sangui¬
ne uidelicet suo cunctos re-¬
dimens.morte sua de mor¬
tis eos liberans potestate.
Ipse saluabit hoc est salua¬
dor erit omniũ hominũ fi¬
deliũ. atq credentiu. Hoc
autẽ totũ factũ est. Quid
dotũ: Hoc ꝑ unigeniti de-¬
scensionem. hoc de ista dñi
incarnatione. hoc de angłi
ad uirginem destinatione.
hoc de ipsius uirginis de¬
sponsatione uel castitate.
hoc enim totũ factũ est:
ad totius mundi salutẽ.
hoc totũ factũ est: ut unũ
compleretur. & unũ consũ¬
maretur. Quid illud: Qd̃
uirgo genuit. qd̃ uirgo ꝑ¬
mansit. qd̃ mater fuit: &
intacta uirgo ꝑseuerauit.
Ecce uirgo in utero accipi¬
et. Audite qd̃ dicit om̃s filiȩ
euȩ̃. audite om̃s uos que
hereditatem doloris & tri-¬
sticiȩ post illam: & ex illiuᷤᷤ
condempnatione sũpsistis.
Uos que in tristicia gene¬
ratis filios. & magis uos que
concupiscentiã corruptibi¬

Expanded text:
sessionem tuam terminos terrae. Ipse salvabit populum suum a peccatis eorum, sanguine videlicet suo cunctos redimens, morte sua de mortis eos liberans potestate. Ipse salvabit, hoc est, salvator omnium hominum fidelium atque credentium. Hoc autem totum factum est. Quod totum? Hoc de Unigeniti descensione, hoc de ista Domini incarnatione, hoc de angeli ad Virginem destinatione, hoc de ipsius Virginis desponsatione, vel castitate. Hoc enim totum factum est ad totius mundi salutem: hoc totum factum est, ut unum compleretur, ut unum consummaretur. Quid illud? Quod virgo genuit, quod virgo permansit, quod mater fuit, et intacta virgo perseveravit. Ecce virgo in utero accipiet. Audite quod dicit, omnes filiae Evae: audite, omnes vos qui haereditatem doloris et tristitiae post illam et ex illius condemnatione sumpsistis; vos quae in tristitia generatis filios, vel magis vos quae concupiscentiam corruptibi
Abbreviated transcription (Latin):
tus ex ipso. & post ab ipso
missus e cȩlo: Quappter
cur ipsa que facta est eui¬
denter donatio eius. bis fac

Expanded text:
tus ex ipso, et post ab ipso missus e coelo? Quapropter cur ipsa quae facta est evidenter donatio ejus, bis fac
Abbreviated transcription (Latin):
filio suo.Ulade &ẽ ad duc
aliquos de tribu nr̃a tim̃¬
tes dm̃: ut epulent᷑ nob̾cũ.
Cumq abisset: reuersus
nuntiauit unũ ex filiis
isrł iugulatũ iacerȩ in
platea. Statimq exiliens
de accubitu suo. relinqͦns
prandiũ iernus ꝑrexit
ad corpus: tollensq illud
portauit ad domũ suam

Expanded text:
lio suo: Vade, et adduc aliquos de tribu nostra, timentes Deum, ut epulentur nobiscum. Cumque abiisset reversus nuntiavit ei, unum ex filiis Israel jugulatum jacere in platea. Statimque exsiliens de accubitu suo, relinquens prandium, jejunus pervenit ad corpus: tollensque illud portavit a
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlis. ministrantib angłis.
consedentib apłis. in sede
maiestatis suȩ xp̃c apparu¬
erit: om̃s hunc electi & reꝓ¬
bi parit̃ uidebunt᷑: ut et
iusti de munere retributi¬
onis sine fine gaudeant:
& iniusti de ultione suppli¬
cii in ꝑpetuũ gemant. ii.¬
am quia hoc ista sen

Expanded text:
is, consedentibus apostolis, in sede majestatis suae Christus apparuerit, omnes hunc et electi et reprobi pariter videbunt, ut et justi de munere retributionis sine fine gaudeant, et injusti in ultione supplicii in perpetuum gemant. Nam quia ad hoc ista sen