comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
despũ quoddepatredẽsonat: undenullũ spr sciminis¬
teriũ sed consortiũ magis honoris autoperis cumin
& filium hocopinionis uestrȩ prȩiudicium diriuec¬
aliquodtrinitatis aut syllabȩ ex primitur sed po¬
testas: Denique utscias quia fidei non prȩiudicat
syllaba sed conmendat fides syllebem & paulus
loquitur imxpo Necideo minor xp̃s est quicpau¬
lus locutus in xpõ est sicuthabes : coram dõ inxpõ
loquimur: quem ad modũ igitur a postolus dicit
quic in xp̃o loquimur: Ita illud est quia loquimur.
sci sed gratiae copulconde signatur & ut scias din¬
cr&ionẽ non esse desyllaba :alibi quo que ait
diꝰ nostri : Quam multa possum hic exemplco
proferre scriptum estenim: Uos unu̾estis im

Expanded text:
u quod de Patre et de se sonat. Unde nullum Spiritus sancti ministerium, sed consortium magis honoris aut operis, cum in et Filium hoc opinionis vestrae praejudicium derivataliquod Trinitatis hac syllaba exprimitur, sed potestas. 73. Denique ut scias quia fidei non praejudicat syllaba, sed commendat fides syllabam, et Paulus loquitur in Christo. Nec ideo minor Christus est, quia Paulus locutus in Christo est, sicut habes: Coram Deo in Christo loquimur . Quemadmodum igitur Apostolus dicit quia in Christo loquimur; ita illud est quia loquimur isancti, sed gratiae copula designatur. 74. Et ut scias discretionem non esse de syllaba, alibi quoque ait: ti, et in Spiritu Dei nostri . Quam multa possum hinc exempla proferre! Scriptum est enim: Omnes vos
Abbreviated transcription (Latin):
enim similiter dico scriptumesse defilio quem¬
ad modum despũ scriptum est: Macgis illud in¬
curro ut non quicde filio scriptum est : peleg¬
osedictum uideaturesse despũ sed quiccidem
despũ scriptumest: &icm desilio propterspn
obiciant derogactũ : Dicunt enim num quio
dedõ patre scriptum est: ged accipiant &i am
idedõpatre dictũ : In dõ laudaho sermones¬

Expanded text:
enim similiter dico scriptum esse de Filio, quemadmodum de Spiritu scriptum est, magis illud incurro; ut non quia de Filio scriptum est, religiose dictum videatur de Spiritu: sed quia idem de Spiritu scriptum est, etiam de Filio propter Spiritum objiciant derogatum. Dicunt enim: Numquid de Deo Patre scriptum est? 76. Sed accipiant etiam de Deo Patre dictum: In Domino laudabo ver
Abbreviated transcription (Latin):
non sibitintum sede uiccmouibur surbonur Bonus
enim pces toramimam succm ponitp ouibus sius Po¬
suitplane acnimã suco mut nostreom leuar&: sed ꝓ
diuinitectis potes tacte posuite sumpsit sicut
scriptũ ÷. Potes tetem habeo ponendicenimã
mneccmn & potestatem habeo sumendie eminullur
ecc̃tollitame sed ego amemietipsoponoecin Vides
bonitectem quia sponte posu Mlider pores tectem
quicsu p̃sit & tubonum negaescumm ipsedese ineun¬
gelio dixerit Siegolionurquacre oculus tuuis nequã i
ingrae quid eges: Bonum negocs ꝑquembona
spercersita men cred ccs: Bonum negoes quidedit

Expanded text:
non sibi tantum, sed etiam ovibus suis bonus: Bonus enim pastor animam suam ponit pro ovibus suis . Posuit plane animam suam, ut nostram levaret: sed pro divinitatis potestate posuit et sumpsit, sicut scriptum est: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo sumendi eam. Nullus eam tollit a me, sed ego a memetipso pono eam . 26. Vides bonitatem, quia sponte posuit: vides potestatem, quia sumpsit; et tu bonum negas, cum ipse de se in Evangelio dixerit: Si ego bonus, quare oculus tuus nequam ? Ingrate, quid agis? Bonum negas, per quem bona speras, si tamen credas? Bonum negas, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
neat: Fidem &iam pignorib: suis praeferat : se¬
cundum quodscriptum est : ꝑclinque omniec
&iam nostros dilue ut teadoremus tecolamus
uisibilium & in uisibiliũ creatorem : Non potes
ergo inuisibilis aut bonus nones sequiid&iam
tus operibus contulisti YINII LI .I.¬

Expanded text:
neat, fidem etiam pignoribus suis praeferat, seneat, fidem etiam pignoribus suis praeferat, secundum quod scriptum est: Relinque omnia tJesu, sensus etiam nostros dilue, ut te adoremus, te colamus visibilium et invisibilium creatorem. Non potes ergo invisibilis aut bonus non esse, qui id etiam tuis operibus contulisti. LI
Abbreviated transcription (Latin):
surro preterme antis riuuli sed sermonibus
adicem aquarum operantib: supranitorem
aquarum perspicius: & omnipuriorib niue:
Illis utique ser monib: quib dixisti si fuerint pec¬
cata uestra sicut faenicium ut̃ niuem dealbabo
est&iam poculũ quosecr&a mentis mundare
consuesti poculum nonnaturae u&eris nec ex
one estumũ quod letificat corhominis. sabrie¬
tatem inebriat crapulã fidei & uere relegio¬
nis exhalat crapulã castitatis infundit: Hoci¬
÷ pere grino quisicut uua deuite ita ille in carne crucis pe¬
pendit eligno: Ex hocer gobatrione .n¬
gitur uino dne meus dneaures agustae mentis
emunda : ut sicut uino naturali homines inebri¬
ati qui &em diligunt. TTimorem mortis expel¬
lunt Iniurics nonsentiunt. Aliencc nonque¬
runt suorũ obliuiscuntur : Ita &iam uinotuo
cra pulcctus pacem diligat & fidei exultatione
securus mostem infidelitatis ignor& : pacientiã
caritatis exhibeat. Sacrilegic alienc nonte¬

Expanded text:
surro praetermeantis rivuli: sed sermonibus surro praetermeantis rivuli: sed sermonibus ad vicem aquarum operantibus, supra nitorem aquarum perspicuis, et omni purioribus nive; illis utique sermonibus, quibus dixisti: Si fuerint peccata vestra sicut phoenicium, ut nivem dealbabo . 135. Est etiam poculum quo secreta mentis mundare consuevisti, poculum non naturae veteris, nec ex one est vinum quod laetificat cor hominis, sobrietatem inebriat, crapulam fidei et verae religionis exhalat, crapulam castitatis infundit.  peregrino, qui sicut uva de vite, ita ille in carne crucis pependit e ligno. Ex hoc ergo botryone gitur vino, Domine meus, domini aures Augusti mentis emunda, ut sicut vino naturali homines inebriati, quietem diligunt, timorem mortis expellunt, injurias non sentiunt, aliena non quaerunt, suorum obliviscuntur: ita etiam vino tuo crapulatus, pacem diligat, et fidei exsultatione securus, mortem infidelitatis ignoret, patientiam charitatis exhibeat, sacrilegia aliena non te
Abbreviated transcription (Latin):
nmunde labia habeam cogor dedi generatione trac¬
ure: Quoigitur dehis quae m&uo locuturus erũ po
sum da uid dehis quaesciat orisuo custodia p&at. O
imihi quoque unum deseraphim candente millũ
carbonem quem dealtari diumo sumpsit : utriusq
sor cipe deferens testamenti in mundec adurat
lebia : Aut quia tunc seraphi n descendit infigura
adproph&am : Tuautem dñẽ reuelato m sterio
adnos in car neuenisti: Non ꝑlegatum neque ꝑnun¬
tium sed ipse ꝑte aboccultis meis conscientiã meã
mundes Vtego quoque dudũ inmundus sediã
pertuã misericordiã fidemundus illud da uiticũ canã
tuos & hostes relinquens conferte cdnos: & sci¬
fica aures principes gratiani omnium que praȩ¬
terea quorum inmcnib hicliber uenerit
uacuas mihi prȩsta : Necubi auditȩ ꝑfidiaȩ sor¬
des residant: emunda ergo emunda autem
nonfontanis poculis necfluuicliꝰ austo pecsu¬

Expanded text:
immunda labia habeam, cogor de Dei generatione tracimmunda labia habeam, cogor de Dei generatione tractare? Quo igitur de iis quae metuo, locuturus erumpo; cum David de iis quae sciat ori suo custodiam petat ? O si mihi quoque unus de Seraphim candentem illum carbonem, quem de altari divino sumpsit, utriusque forcipe deferens Testamenti, immunda adurat labia! 133. At quia tunc Seraphim descendit in figura ad prophetam : tu autem, Domine, revelato mysterio ad nos in carne venisti, non per legatum, neque per nuntium, sed ipse per te, ab occultis meis conscientiam meam mundes; ut ego quoque dudum immundus, sed jam per tuam misericordiam fide mundus, illud Davidicum canam, tuos et hostes relinquens, confer te ad nos; et sanctifica aures principis Gratiani, omniumque praeterea quorum in manus hic libellus venerit, vacuas mihi praesta aures; necubi auditae perfidiae sordes resideant. Emunda ergo, emunda aurem non fontanis poculis, nec fluviali haustu, nec su
Abbreviated transcription (Latin):
alia substantic filium dicent ipsisereuincunt: &uer¬
bum substantiae quod m&iuunt confitendo & filium
creaturis quib praeferre sesimulcent coȩquabunt :
Arrius dicit creaturamdifilium : pop sicut c&eras
creaturas: Quae enim creaturec porisicut alia creatu
raest hom̃o nonutangelus terra nonut cȩlum
golnonutaquã. Iumen nonut tenebrae Nihiler¬
gopraeferendodonauit sed a dsimplices decipiendos
misero colore fraudem suȩ impiaatis obduxit: ar
rius dicit mutabilem & conuestibilem difilium
Quomodoer godr simutabilis cum ipsedixerit ego sũ
egosum & non summutatus uerenunc mihi pro¬
phaicum illud est confitendum: quod proph&ccturus
dedño praemitut esaias dicens : Omisergo & conpunc¬
to corde quicum inmundec labia habeam in medio
quo quepopuli in hecbitem in mundc lcbicc haben¬
ns uididnmꝰ sabaoth Ergoeraias miserum sedicit:
quiuidit dnm sabaoth: Quidego demedicam quicũ

Expanded text:
alia substantia Filium dicent, ipsi se revincunt, et veralia substantia Filium dicent, ipsi se revincunt, et verbum substantiae quod metuunt confitendo, et Filium creaturis quibus praeferre se simulant, conferendo. 130. Arius dicit creaturam Dei Filium, non sicut caeteras creaturas. Quae enim creatura non sicut alia creatura non est? Homo non ut Angelus, terra non ut coelum, sol non ut aqua, lumen non ut tenebrae. Nihil ergo praeferendo donavit, sed ad simplices decipiendos misero colore fraudem suae impietatis obduxit. 131. Arius dicit mutabilem et convertibilem Dei Filium. Quomodo ergo Deus, si mutabilis; cum ipse dixerit: Ego sum, ego sum, et non sum mutatus pheticum illud est confitendum, quod prophetaturus de Domino praemittit Esaias dicens: O miser ego, et compuncto corde, qui cum immunda labia habeam, in medio quoque populi inhabitem immunda labia habentis; vidi Dominum Sabaoth . Ergo si Esaias miserum se dicit, qui vidit Dominum 470 Sabaoth: quid ego de me dicam, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
modo eruct atum excor de uerbum legitur: nisi
ut exintimo & inaestimcebili patris intellegatur ut
scriptũ est prodirse secroõ Filiusenim non per
adoptionẽ sedpernatura est: peradoptionem nos
filidicimur. Illeper ueritatem naturȩest: quomo¬
doergo exnihilo illequi ex nihilo fecit omnice Nop
hab& filium: quinescit undesit: Denique nec iu¬
dei habebant filium: quiccundeessa pesciebant:
me nostis neque patrem meum scitis: Quienim
negat expatrefilium pccpatrem ex quo est silius
nouit pequefilium nouit quiccpatrem nescit.
Arrius dicit exclia substantic: quoe igitur alia subs¬
tanticc xquatur difilio ut exipsecdifilius sit᷑ aut
quo modo reprehendunt quiccnos indõ autusi cem
grece autdatine substantia dicimus. Cum exclia
dicendo substantiam diesse filium &iam ipsi substan¬
ut legimus diuinȩ consortes fierinaturae : Quodsiex

Expanded text:
modo eructatum ex corde Verbum legitur, nisi modo eructatum ex corde Verbum legitur, nisi ut ex intimo et inaestimabili Patris intelligatur, ut scriptum est, prodiisse secreto? Filius enim aut per adoptionem, aut per naturam est: per adoptionem nos filii dicimur, ille per veritatem naturae est. Quomodo ergo ex nihilo ille, qui ex nihilo fecit omnia ? 127. Non habet Filium, qui nescit unde sit. Denique nec Judaei habebant Filium, quia unde esset nesciebant. infra: Neque me nostis, neque Patrem meum scitis . Qui enim negat ex Patre Filium, nec Patrem ex quo est Filius, novit: neque Filium novit; quia Patrem nescit . 128. Arius dicit: Ex alia substantia. Quae igitur alia substantia aequatur Dei Filio, ut ex ipsa Dei Filius sit? Aut quomodo reprehendunt quia nos in Deo aut οὐσίαν Graece, aut Latine substantiam dicimus, cum ex alia dicendo substantia Dei esse Filium, etiam ipsi substanut legimus , divinae consortes fieri naturae. Quod si ex
Abbreviated transcription (Latin):
dicere ubĩ ad queita crepuit medius prostra¬
tus in faciem eccquib: xp̃inegauerat foedera
pollutus crepuit enim gicut &iam deiudape¬
trus ccpostolus dixit: quia possedit agrum de
mer cede iniustitiae: & infaciem prostratus
crepuit medius & effuse sunt omnia uiscera
eius Non est fortuita mors ubiinsacrilegio
paripoene parilis proces sit exemplum ut
idem subirent supplicium qui eundem dnim
negauerunt & quieundem dnin prodiderũ
Veniamus ad alia : arrius dicit antequam
nascer&ur nonerat Sed scriptura dicit
omniaes seper filium: quomodo ergo cclusde¬
dit es sequinonerat cum autem dicit impius quan¬
do & ante hȩc utique duo uerba tempus ostendunt:
quomo do ergonegant tempus antesilium & uo¬
lunt prius fuisse queemporis sunt : Cumidipsum
quando & ante &ccliquando non fuisse sit temporis.
Aerius dicit exnihilo difiliũ quomodo ergodifibi¬
us: Quomodo pater: noi generatus exuterõ quo¬

Expanded text:
dicere ubi, atque ita crepuit medius, prostradicere ubi, atque ita crepuit medius, prostratus in faciem; ea quibus Christum negaverat, foeda ora pollutus. Crepuit enim, sicut etiam de Juda Petrus apostolus dixit , quia possedit agrum de mercede injustitiae, et in faciem prostratus crepuit medius, et effusa sunt omnia viscera ejus. Non est fortuita mors, ubi in sacrilegio pari poenae parilis processit exemplum; ut idem subirent supplicium qui eumdem Dominum negaverunt; et qui eumdem Dominum prodiderunt. 125. Veniamus ad alia. Arius dicit: Antequam nasceretur, non erat: sed Scriptura dicit omnia esse per Filium. Quomodo ergo aliis dedit esse, qui non erat? Cum autem dicit impius, quando et ante, haec utique duo verba tempus ostendunt. Quomodo ergo negant tempus ante Filium, et volunt prius fuisse quae temporis sunt: cum idipsum, quando et ante et aliquando non fuisse, sit temporis? 469 126. Arius dicit ex nihilo Dei Filium. Quomodo ergo Dei Filius? quomodo paterno generatus ex utero? quo
Abbreviated transcription (Latin):
ti decema octo ut supradixi episcopi ad concilium con¬
uenerunt : Sed ut innumero eorum per signum su¬
e passionis & nominis dñs ihs suo probar& secdes se
concilio: Crux intrecentis. ihũ nomen in decem &
ecto est sacer dotib: hoc& inariminensi concilio
habut prima confessio: et posta riminense conci
constantium mis scctestatur correetionem secutec
concilia confiencur: Arriusergodicit eratqan¬
dononerat sedicriptura dicit erat. nondicitnon
erat: ceniq in hannes scripsit: In principioeratuer¬
bum & uerbum erat apud dm̃ &dserat uerbum
hocerat in principio cepuddm: Eccequotienserat:
&nus quam dixit quod nonerat: cuier gocredi¬
mus iohanni in xp̃ipectore recumbenti a nar¬
rio intereffusco sesuccuiscerec uolutanti utas¬
nosceremus similem iudae proditoris arru
quo que suis se ꝑfidiam quem similis poencedã¬
nauit effusec suntenim & arrii uiscerec. Pude

Expanded text:
ti decem et octo, ut supra pressius dixi , episcopi ad concilium conti decem et octo, ut supra pressius dixi , episcopi ad concilium convenerunt: sed ut in numero eorum 468 per signum suae passionis et nominis Dominus Jesus suo probaret se adesse concilio; Crux in trecentis, Jesu nomen in decem et octo est sacerdotibus. 122. Hoc et in Ariminensi concilio habuit prima confessio, et post Ariminense concil imperatorem Constantium missa testatur, correctionem secuta concilia confitentur. do non erat; sed Scriptura dicit, Erat, non dicit, non erat. Denique Joannes scripsit: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum . Ecce quoties erat et nusquam dixit quod non erat. Cui ergo credimus? Joanni in Christi pectore recumbenti, an Ario inter effusa se sua viscera volutanti; ut agnosceremus similem Judae proditoris Arii quoque fuisse perfidiam, quem similis poena damnavit? 124. Effusa sunt enim et Arii viscera, pudet
Abbreviated transcription (Latin):
igitur ex dõ iumendelumine suerus dr̃ de
douero : expatrenatus non factus unius subs¬
tantiae cum patre: Sicnemphe nostrisecun¬
dum scripturces dixerunt patres. qui&iam sec¬
crilega dogmata. Ideo suis in serendec putaue¬
re decr&is : ut arriiper fidic ipscse proder&
Nequasi fucis quib: decm & colori in lita uelare¬
tur: Fucum enim faciunt quinon audent ex¬
plicare quod sentiunt censoriae Itcque im¬
piocs arriana non expositione peseratur.
sed damnatione d&egitus: Ut qui curios e
gestit ccudire prius damnatam cognoscera
nelaber&ur : quc̃ expositam audir& utcreder&:
quid quidicunt erat quando nonerat: & antequam
nascer&ur nonerat . et quiex nihilo fecctum autex
alia substantia uelusi cedic unt esse aut mutebilem
& conuestibilem difilium anathematizat catholi¬
ca &ccpostolicec ecclesice: accepisti Scãẽ imperator
eos quitedia cedserunt iureesse damnatos: non huna¬
nac industria nor compositione aliqua sed trecen¬

Expanded text:
igitur ex Deo, lumen de lumine, Deus verus de Deo vero, ex Patre natus, non factus, unius substantiae cum Patre. 119. Sic nempe nostri secundum Scripturas dixerunt Patres, qui etiam sacrilega dogmata ideo suis inserenda putavere decretis, ut Arii perfidia ipsa se proderet; ne quasi fucis quibusdam et coloribus illita velaretur. Fucum enim faciunt, qui non audent explicare quod sentiunt. Censorie itaque impietas Ariana non expositione reseratur, sed damnatione detegitur; ut qui curiose gestit audire, prius damnatam cognosceret, ne laberetur, quam expositam audiret, ut crederet. quit, qui dicunt: Erat quando non erat, et antequam nasceretur non erat: et qui ex nihilo factum, aut ex alia substantia vel οὐσίᾳ dicunt esse, aut mutabilem, aut convertibilem Dei Filium, anathematizat catholica et apostolica Ecclesia. 121. Accepisti, sancte Imperator, eos qui talia asserunt, jure damnatos. Non humana industria, non composito aliquo trecen
Abbreviated transcription (Latin):
nomen nouum quod benedic&ur suꝑter¬
ram & benedicent dm̃ uerum & qui iurat
dixit esaias: quando uidit maiestactẽ
cius: hoc in euangelio designatur quod maies¬
tatem uiderit xpi & locutus sit deeo: Accipe
iamen quod&iam scripserit euangelistec io¬

Expanded text:
nomen novum, quod benedicetur super ternomen novum, quod benedicetur super terram, et benedicent Deum verum: et qui jurant ec, inquam, dixit Esaias, quando vidit majestatem ejus. Hoc in Evangelio designatur, quod majestatem viderit Christi, et locutus sit de eo. 117. Accipe tamen quid etiam scripserit Evangelist
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ filius est: Hocidem centurio cum cclus quise¬
cum erant tremesactis mundi Cardinib in
pas sionedni confit&ur : Et tuher&ice negas.
Centurio dicit uere filius dierat iste erat in¬
quidcenturio . Et arricnus dicit nonerat᷑. Il¬
leergo generationis & ueritatem & aerni¬
tatem cdseruit manucruentus sed mente
deuotus. Tuheretice ueritatem generatio¬
nis negas. tempus adstribis : utnc̃manus
potius quã animũ cruentas ses: sed nec manu
in nocens & mente ferclis: quantum inteest
mortem infers. quiinfir mum opinceris: im¬
mo quod grauius est: & si diuinitas uulnus sen¬
tire non possit quod inte tamenest maiestec¬
tem suam inxpo non corpus inter ficere co¬
naris : uerum igitur dm̃ dubitare non possu¬
mus. Quem uerum dĩfilium & carnificescre¬
diderunt & daemones fatebantur: quorum
nunc non testimonia requiruntur sedtuis
tamen sacrilegis praeferuntur: illos nomi¬
nauimus ut erubesceres: Diuincc quoque

Expanded text:
Dei Filius es . 114. Hoc idem Centurio cum aliis qui seDei Filius es . 114. Hoc idem Centurio cum aliis qui secum erant, tremefactis mundi cardinibus in passione Domini confitetur: et tu, haeretice, negas! Centurio dicit: Vere Filius Dei erat iste . Erat, inquit Centurio, et Arianus dicit, non erat. Ille ergo generationis et veritatem et aeternitatem asserit manu cruentus, sed mente devotus: tu, haeretice, veritatem generationis negas, tempus ascribis. Utinam manus potius quam animam cruentasses! Sed nec manu innocens, et mente feralis, quantum in te est, mortem infers, qui infirmum opinaris; immo, quod gravius est, etsi divinitas vulnus sentire non possit, quod in te tamen est, majestatem suam in Christo, non corpus interficere conaris. 115. Verum igitur Deum dubitare non possumus, quem verum Dei Filium et carnifices crediderunt, et daemones fatebantur: quorum nunc non testimonia requiruntur, sed tuis tamen sacrilegiis praeferuntur. Illos nominavimus, ut erubesceres divina quoque
Abbreviated transcription (Latin):
unũ sumus si secum uero quiuerus nonerat ipsecon¬
ferre : Paciccmuser godicitpater q̃uidatuerusest
potest neergouerus nonesse illequi fecit & quo d
dicenti defestur facientinegatur quomod occu¬
temnisiuerum filiũ scir& committer& ciuolin¬
tatis suae unitatem & operis ueritatem Cumenĩ
eadem faciat silius opera quȩ pater facit & quos
uilt uiuific& filius sicut scriptii ÷ necin differens
potestate & liber est uoluntate. Ieccunitas seruec
tur quia &iustusdiindiumnitatis propri& ecte est¬
& liber tacs non inaliqua differentia sedu
nitateest uoluntatis : Tur bati mfr&o apos¬
tolorum lic& sed adhuc non credentium cor
ubi primum subpedib: dni ludereaqua s&
in qui &o mceris aestu deambulantis dnisu¬
peraquas intrepida uidere uestigiee. Su¬
bitoque naui que fluctib turbar&ur ubi
eam tamen xpr ascendit placida aequora
& elementa conspexere famulanticc
Uerum difilium crediderunt dicentes: uere

Expanded text:
Unum sumus ; si se cum vero, qui verus non esset ipse, conUnum sumus ; si se cum vero, qui verus non esset ipse, conferret. Faciamus ergo dicit Pater. Qui dixit, verus est: potestne ergo verus non esse ille, qui fecit; et quod dicenti defertur, facienti negatur? 112. Quomodo autem nisi verum Filium sciret, committeret ei voluntatis suae unitatem, et operis veritatem? Cum enim eadem faciat Filius opera, quae Pater facit, et quos vult vivificet Filius, sicut scriptum est ; nec differens potestatur; quia et virtus Dei in divinitatis proprietate estet libertas non in aliqua differentia, sed in unitate est voluntatis. 113. Turbati in freto apostoli, licet adhuc non credentes corde, ubi primum sub pedibus Domini ludere aquas, et inquieto maris aestu deambulantis Domini super aquas intrepida videre vestigia; subitoque navi quae fluctibus turbaretur, ubi eam tamen Christus ascendit; placidata aequora, et elementa conspexere famulantia, verum Dei Filium crediderunt, dicentes: Vere
Abbreviated transcription (Latin):
erseoperationem uncc̃esse patris & filiuoluntatem:
Sinaturalem ergomaestatem quȩ rimus genitusest
quigenitum inficiatur proprium negat : qui propri¬
umccbnuit communem c&eris arbitratur : Sinuero
genesirtionis ipsius propri&atem requirimus exdõ
exiuit : Nã cũ musu nostro id sit exire quodiam sit &¬
exinteriorib seqr&is prodir eudeatur quodexire
perhib&ur angustis lic& sermonib: propri&ectẽ
diunȩ generationis ceduestimus ut non ex locoa¬
liquo uideatur exisse Sedut d̃ ex dõ filius expatre
pec uideatur coepisse extempose quiex patrenas¬
cendo prodiuit utdixit ipse quinatus est exorecclas¬
imiprodiui. Sed sinatusacꝰ non agnoscunt sinonese¬
dunt scripturis uelo perib credant Ciudicit pa¬
ter faciamus hominem nisieiquem uerum filiũ
scir& in quonisi inuero suam ima ginem recognosce¬
r&: Nonestunũ cdoptiuus &uerus Necfilius dicer&

Expanded text:
esse operationem, unam esse Patris et Filii voluntatem. 110. esse operationem, unam esse Patris et Filii voluntatem. 110. Si naturalem ergo majestatem quaerimus, genitus est. Qui genitum inficiatur, proprium negat: qui proprium abnuit, communem caeteris arbitratur. Sin vero generationis ipsius proprietatem requirimus, ex Deo exivit. Nam 466 cum in usu nostro id sit exire quod jam sit, et ex interioribus secretis prodire videatur, quod exire perhibetur: angustis licet sermonibus proprietatem divinae generationis advertimus; ut non ex loco aliquo videatur exisse, sed ut Deus ex Deo, Filius ex Patre; nec videatur coepisse ex tempore, qui ex Patre nascendo prodit, ut dixit ipse qui natus est: Ex ore Altissimi prodii . 111. Sed si naturam non agnoscunt, si non credunt Scripturis, vel operibus credant. Cui dicit Pater: Faciamus hominem , nisi ei quem verum Filium sciret? In quo nisi in vero suam imaginem recognosceret? Non est unum adoptivus et verus; nec Filius diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
patre filiur redequiacedõ exiut filiur acipie uusta¬
tur dicens e x copces si &uem e ẽclibia do exiui qiuiex¬
dõprocernt & codõ exiuit Nihilcliud potest habere
nisi quod diẽst : Vnde non solum dr̃sedoiam uerus dr̃:
uerus euero &cdõuerus utipsesitueritas. Itccque
sinomen quȩ rimus uerita sest: Si maiestactem quȩ¬
rimus naturalem eousque filius diuerus est : & ut pro¬
prius: scriptumestenim qui filio proprio non peꝑcit sed
pronobis omnib: tradiditeum: Tradidit utique secim¬
dum casnem: propri&aes diumitatis est ueritas propri¬
&cqs misericordicc pi&ectis oblatio securitatis. Sed ne¬
calum niarentur quia scriptum est tradidit eum pater
Ipsecepostolus cclibidixit: Paxccdõ patre & dño nostro
ihũ xp̃o quisededit propeccatis nostris : Et alibi sicut xps
dilexitnos &tradidit sem& ipsum pronobis: Sier goa
traditus est cepatre &iprese tradidit : Appare unc̃e

Expanded text:
Patre Filius, crede quia a Deo exivit Filius, ut ipse testaPatre Filius, crede quia a Deo exivit Filius, ut ipse testatur dicens: Ex Deo processi, et veni ; et alibi: A Deo exivi Deo processit, et a Deo exivit, nihil aliud potest habere nisi quod Dei est. Unde non solum Deus, sed etiam verus Deus, verus a vero, et adeo verus, ut ipse sit veritas. Ita si nomen quaerimus, veritas est, si majestatem quaerimus naturalem, eo usque Filius Deus verus est, ut et proprius. Scriptum est enim: Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum . Tradidit utique secundum carnem. Proprietas divinitatis est veritas proprietatis, misericordia pietatis, oblatio securitatis. » Ncalumniarentur, quia scriptum est: Tradidit eum Pater; ipse Apostolus alibi dixit: Pax a Deo Patre, et Domino nostro Jesu Christo, qui se dedit pro peccatis nostris ; et alibi: Sicut Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis . Si ergo et traditus est a Patre, et ipse se tradidit, apparet unam
Abbreviated transcription (Latin):
rem inter pr&em querimus scripturarun quam
illũ doctorem gentium uaselectionis electum de ꝑ¬
secutorib quihim quẽ ꝑsecutus fue rot fater&ur.
Legerat utique scclomonem plus quẽc arrius &
erat peritus in lege Etideo quicelegerat noncre
cctum dixitesse sedgenitũ : Legerat enim ipsedi¬
xit & facta sunt ipsemandauit & creatasunt : Nũ¬
& enimds̃ naturae simplicis est non coniuncte at¬
que compositȩ cuinihil accȩdat. sed solum quod di¬
uinũest inaturoc habeat succ complens omnicenꝵ¬
quã ipseconfusus : Pen&rans omia nusquam ip¬
sepen&randus : ubique totus eodemque tempo¬
re uelincaelo uel interris uelm nouis simo mec¬
ris praesens iusu inconprahensibilis. fatu Ininter¬
prbce tabilis sensu maestimabilis: side sequendusre¬
legione uenerandus: ut quid quid relegiosius senti¬
ripotest quid quid prae stantius ad decorem quid q̃el
sublimius cedpotestatem hoc dõ intellegees conue nise:
er ꝗo quiac in filio conplaca pater Grede quia dignus

Expanded text:
rem interpretem quaerimus Scripturarum, quam illum doctorem gentium, vas electionis, electum de persecutoribus? Qui Jesum persecutus fuerat, fatetur. Legerat 465 utique Salomonem plus quam Arius, et erat peritus in Lege; et ideo quia legerat, non creatum Christum dicit esse, sed genitum. Legerat enim: Ipse dixit, et facta sunt: ipse mandavit, et creata sunt . NumEtenim Deus naturae simplicis est, non conjunctae atque compositae: cui nihil accedat, sed solum quod divinum est in natura habeat sua: complens omnia, nusquam ipse confusus: penetrans omnia, nusquam ipse penetrandus: ubique totus, eodemque tempore vel in coelo, vel in terris, vel in novissimo maris praesens: visu incomprehensibilis, fatu ininterpretabilis, sensu inaestimabilis, fide sequendus, religione venerandus; ut quidquid religiosus sentiri potest, quidquid praestantius ad decorem, quidquid sublimius ad potestatem, hoc Deo intelligas convenire. 107. Ergo quia in Filio complacet Pater , crede quia dignus
Abbreviated transcription (Latin):
siam Et sicut pater datgratiam curacionũ itadat
& filius sicut paterdat donco linguarum. Ita lar gi
aeccdem graciarum genera largiatur Datur inqͥt
ter dat &iam filius accipiamus nunc exprȩssius
quod superius prȩlibauimus. quiaidem quod pater
tituat: dicit enimpaulus gotendite uobis &õmni
unitas lcergitatis namsi constitutionẽ separaes & p¬
testatem. quȩerat causa ut quos posuerat apostolo
tam quam in consostio posses sionis aut iuris prȩiu¬
cium uerebantur : Etideo diuidebatur operatio disti¬
buebatur imperium : Hȩc inter ipsor homines angu¬
ta sunt & minuteo qui plerũque tamen &iam siop¬
ratione non congruunt. congruunt uoluntate
dequidã interrogatus quid amicus es sac alter
inquitego: siergo homo amicum ita definiuit ut alte¬
rum sees sedicer& perunitatem uidelic& amoris &gra¬
tiae. quantomagis in patre& filio & spũsco unitatem mae¬
icstatis aestimaredebemus. cumper eandem operatio¬

Expanded text:
siis; et sicut Pater dat gratiam curationum, ita dat t Filius; sicut Pater dat dona linguarum, ita largitua eadem gratiarum genera largiatur. Datur enim,ter, dat etiam Filius. Accipiamus nunc expressius, quod superius praelibavimus, quia idem quod Pater tituat; dixit enim Paulus: Attendite vobis, et omni unitas largitatis. Nam si constitutionem separes et potestatem, quae erat causa ut quos posuerat apostolostamquam in consortio possessionis aut juris praejudicium verebantur? Et ideo dividebatur 664 operatio, distribuebatur imperium. 154. Haec inter ipsos homines angusta sunt et minuta, qui plerumque tamen etiamsi operatione non congruunt, congruunt voluntate. Unde quidam interrogatus quid amicus esset: Alter, inquit, ego. Si ergo homo amicum ita definivit, ut alterum se esse diceret, per unitatem videlicet amoris et gratiae; quanto magis in Patre et Filio et Spiritu sancto unitatem majestatis aestimare debemus, cum per eamdem operatio
Abbreviated transcription (Latin):
nes apostolos non solũxpi fuis se discipulos reuela
enim doctor gentiũ doc& dicens. quosdam quidem
posuit dr inecdesia primo a postolos. secundo pro¬
ph&cs Testio doctores. de in deuistutes. gratiã cu
suit apostolos proph&ces adque doctorer deditcu
Dedit generec linguarum sed tamen Nonomnes &¬
postoli. Nonom nes proph&ȩ. Nonomnes doctores
non omnes in quĩd habent gratiarũ curacionem.
Ne que omnes inquid linguis loquuntur Ipsingu¬
lis enim hommibus. uniuersa dona diuina essen
possunt pro captu unusquisque idaccipit. quod
aut desiderat aut mer&ur Sed non huius infir¬
mitatis similis potentia trinitatis: quȩ omnium
munifica gratiarũ est Denique posuit apostolos dr
ordinauit & in orbẽ direxit dicens: Ite morbemuni¬
uersum & prȩdicate euangelium uniuerse cseaturȩ¬
et quicrediderit & baptiz cctus suerit hic saliuise¬
rit. qui uero non crediderit damnebitur: Signaau¬

Expanded text:
nesque apostolos non solum Christi fuisse discipulos revelabnesque apostolos non solum Christi fuisse discipulos revelabetiam Doctor gentium docet dicens: Quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primo apostolos, secundo prophetas, tertio doctores: deinde 663 virtutes, gratiam cursuit apostolos, posuit prophetas atque doctores, dedit cudedit genera linguarum. Sed tamen non omnes apostoli, non omnes prophetae, non omnes doctores. Non omnes, inquit , habent gratiam curationum, neque omnes, inquit, linguis loquuntur. In singulis enim hominibus universa dona divina esse non possunt: pro captu unusquisque id accipit, quod aut desiderat, aut meretur. Sed non hujus infirmitatis similis potentia Trinitatis, quae omnium munifica gratiarum est. 151. Denique posuit apostolos Deuordinavit, et in orbem dixerit dicens: Ite in orbem universum, et praedicate Evangelium universae creaturae. Qui crediderit, et baptizatus fuerit, hic salvus erit: qui vero non crediderit, damnabitur. Signa au
Abbreviated transcription (Latin):
ecceigitur in paro dr̃ gratiam praedicationis ope¬
ratus est. in quo utique per xpm electus sit &cod sũp¬
tus operationem xpĩ quisccudeat diffiteri cumip¬
sednis dicat pcsceagniculos meos Vnaigitur
quinegatis eius demerge a postolos operis unita
tem operatum patrem. etideo operatũ inspũ inp&ͥd
in quo filius operatus fuerat. quasiei fili operatio mi¬
tionem fuis se multiplioem. Neadeo infirmandũ
parum xpisolius operatio uacillar& : Et solũ unac
reuelcctur : & quȩdam supernȩ constitutionis auctori¬
tas operatio diuina hab& imperiũ. Non hab& minis¬
terium neque enim cũ operatur dr̃ autlabore aliqͥo
extenditur: aut aste sed dixit & facta sunt: dixit fiatluix
& facta estlux In praecepto enimdi operationis effec¬
tus est hancigitur regalem quandam &iam sco spũ
potestatem. scripturarum testificationem delata
siuelimus aduestere facilepossumus repperireom¬

Expanded text:
Ecce igitur in Petro Deus gratiam praedicationis operatus est. In quo utique cum per Christum electus sit et assumptus, operationem Christi quis audeat diffiteri, cum ipse Dominus dicat: Pasce agniculos meos ? 147. Una igitur qui negatis ejusdem erga apostolos operis unitatem, ideo operatum Patrem, ideo operatum Spiritum in Petro, in quo Filius operatus fuerat, quasi ei Filii operatio miancti operationem fuisse multiplicem, ne ad confirmandum Petrum Christi solius operatio vacillaret. 148. Nec solum una revelatur, et quaedam supernae constitutionis auctoritas. Operatio enim divina habet imperium, non habet ministerium; neque enim cum operatur Deus, aut labore aliquid extundit, aut arte: sed dixit, et facta sunt . Dixit, Fiat lux, et facta est lux ; in praecepto enim Dei operationis effectus est. 149. Hanc igitur regalem quamdam etiam sancto Spiritui potestatem Scripturarum testificatione delatam, si velimus advertere, facile possumus reperire; om
Abbreviated transcription (Latin):
um exercitũ ducunt. sed tuũ dneihũ nomen&
cultus non hic infideles aliquaregio. sedeccqͦ ȩ
ta mutata numquam: quã dudum ab hoste
barbaro defendisti niunc&iam uindiccasti
damnat : & pater damnat: & ileo honorificemꝑ
filiũ sicut honorisicamus patrem : utperfiliũ
ad patrem peruenire pessimus : hȩcergo¬
imperator auguste cartim & breuiter. inpo¬
lita magis proposin.quã enodatar diges sĩ
Quodsiqua arriani in conũmatam arbitran¬
tur: egouix fateor inchoata: si quec adhuc suꝑ¬
esse opmnantur: ego propeomni: infidebus
enim totum deest : sed abundat sidelibur De¬
nique una confessio p&ri. abundauit᷑ fidem
rationem scire diuinc̃ non diuiscc non dimi¬
nutam : Non deriuatoriam. non crecctam̃ hoc
&iam totis scripturarum exponitur libris.
Necadhuc abimpiis creditur incrassatum est

Expanded text:
um exercitum ducunt: sed tuum, Domine Jesu, nomen et um exercitum ducunt: sed tuum, Domine Jesu, nomen et cultus. Non hic infidelis aliqua regio, sed ea quae ta, mutata numquam: quam dudum ab hoste barbaro defendisti, nunc etiam vindicastidamnat, et Pater damnat. Et ideo honorificemus Filium, sicut honorificamus Patrem; ut per Filium ad Patrem pervenire possimus. CImperator auguste, carptim ac breviter impolita magis proposui, quam enodata digessi. Quod si qua Ariani inconsummata arbitrantur, ego vix fateor inchoata: si qua adhuc superesse opinantur, ego prope omnia; infidelibus enim totum deest, abundat fidelibus. Denique una confessio Petri abundavit ad fiderationem scire divinam, non divisam, non diminutam, non derivatoriam, non creatam. 494 130. Hoc etiam totis Scripturarum exponitur libris, nec adhuc ab impiis creditur: Incrassatum est
Abbreviated transcription (Latin):
quod quiperfidiae aliȩtii pugna excepimus
fidei catholicȩ inteuigentes. habiturisumus
auxiliũ : Euidens enim ante hȩc diuinȩ indig¬
nationis causa prȩces sit utibi primum fidesro¬
mano imperio franger&ur : Ubi fracta estdõ
non lib& confes iorum Neces tormentoc exilia
recordarim piorum sacerdotio proditorum
munera: Nonne deraciae pastib perripensem
daciam & moesiam omnemque ualeriam pan¬
noniorum totumillũ limitem sacrilegis parit̃
uocib & barbaricis motibus audiuimus in hor¬
rentem: quid poterat nobis uicin tamferialis
inuehere Autquemadmodum resroma nee
talituta poterat esse custodicc̃ sediam satis su¬
per que omnipotensdr nostro exilio nostroque
sanguine confessorũ necer : Exiliccsacerdotũ
& nefas tantȩ impi&cctis eluimus satis clarnt
eos quiuio lauerunt fidem totasesse non pos¬
sẽ conuesterednẽ fidei quȩ tuae attolle uexil
loc non hic aquilȩ militares neque uolatus aui¬

Expanded text:
quod qui perfidiae alienae pugnam excepimus, quod qui perfidiae alienae pugnam excepimus, fidei catholicae in te vigentis habituri simus auxilium. Evidens enim antehac divinae indignationis causa praecessit; ut ibi primum fides Romano imperio frangeretur, ubi fracta est Non libet confessorum neces, tormenta, exsilia recordari, piorum sacerdotia proditorum munera. Nonne de Thraciae partibus per Ripensem Daciam et Mysiam, omnemque Valeriam Pannoniorum, totum illum limitem sacrilegis pariter vocibus et Barbaricis motibus audivimus inhorrentem? Quid poterat nobis vicinia tam feralis invehere? aut quemadmodum res Romana tali tuta poterat esse custodia? 141. Sed jam satis superque, omnipotens Deus, nostro exsilio, nostroque sanguine, confessorum neces, exsilia sacerdotum, et nefas tantae impietatis eluimus: satis claruit eos qui violaverint fidem, tutos esse non posse. Convertere, Domine, fideique tuae attolle vexilla. 142. Non hic aquilae militares, neque volatus avi
Abbreviated transcription (Latin):
omnes quinegat filium pegat & patrem Neque¬
uerote imperator plurib ten ere debeo bello
intendere tumetuictricia debarbaris trophecc
meditantẽ : progredere plane scuto fidei septus
& glecdium sp̃s babens progrederecductoriam
superiorib: promis scm temporib: & diuiniso¬
raculis prophetatam. Nam que & suturam nos¬
tridepopulationem &bellagothorum ez echi¬
el illo iamtempore proph&auit: Sicenim hec¬
habitare populus meus is rahel inpace. sur¬
ges &uenies delocotuo abextremo aquilo¬
ne & gentes tecum multas sessores aquorum õm¬
nescongregatio multa & magnac &iurtus copiosa
& ascendit ad populum meu̾israhel ut nubes ope
mitatur nobis futura uictoria dicented nõ
Et depredabunt eos quide predatieos fueran
& despoliabunt eos quisibi spoliec de traxerun
dicit dñr: Eritque in dieillec dabogoth hoc estgo¬
tiͦs locum nominatũ monimentũ israhel mul¬
torũ uirorũ congestium qui superuenerunt

Expanded text:
Omnis qui negat Filium, negat et Patrem Omnis qui negat Filium, negat et Patrem vero te, Imperator, pluribus tenere debeo bello intentum, et victricia de barbaris trophaea meditantem. Progredere plane scuto fidei septus, et gladium spiritus habens: progredere ad victoriam superioribus promissam temporibus, et divinis oraculis prophetatam. 137. Namque et futuram nostri depopulationem, et bella Gothorum Ezechiel illo jam tempore prophetavit; sic enim hahabitare populus meus Israel in pace, surges et venies de loco tuo, ab extremo Aquilone: et gentes tecum multae, sessores equorum omnes, congregatio multa et magna, et virtus copiosa; et ascende ad populum meum Israel ut nubes operpromittitur nobis futura victoria, dicente Domino: Et depraedabuntur eos, qui depraedati eos fuerant, et despoliabunt eos, qui sibi spolia detraxerant, dicit Dominus. Eritque in die illa, dabo Gog, hoc est, Gothis, locum nominatum, monumentum Israel multorum virorum congestum, qui supervenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
entia bona & fide non ficta A quib: quidã
aberrantes conuersi sunt inuaniloquiuꝰ.
uolente sesse legis doctores. non intellegen¬
tes neque quȩ loquuntur. Nequede quibus
ad firmant A libi quoque idema postolus di¬
cit stultas autem & sine disciplina questi¬
ones deuita: Tales deserendos apostolus
dicit qui quȩstiones asserunt. Hoses sehere¬
ticos dequib alibidicit. quod discedent quidã
afide intendentes spiritib erroris doctrinis
daemoniorum: Etiohannes dicit her&icoses¬
se ante cristos. arrianos utique designans hȩc
enimheresis postomnes hereses coepit. &ex
omneherese uenena collegit sicut enimde
antechristo scriptum est quia a peruit ossuum.
mbles phemiã addm̃ blasphemare nomeneius
& bellum facere cum scis eius: Ita &isti & filiodide¬
rogant. nec martiribus pepercerunt e& quod for¬
tas se ille non faci&. scripturas sod sauere diuinas.
tus qͥuinegat saluatorem mundi negat ihmrꝰ qui
negat filium. Negat & patrem quicc scriptumest.

Expanded text:
 A quibus quidam aberrantes, conversi sunt in vaniloquium, volentes esse legis doctores, non intelligentes neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant . Alibi quoque idem Apostolus dicit: Stultas autem et sine disciplina quaestiones devita . 134. Tales deserendos Apostolus dicit, qui quaestiones serunt, hoc est, haereticos: de quibus et alibi dicit quod discedent quidam a fide, intendentes spiritibus erroris et doctrinis daemoniorum . 135. Et Joannes dicit haereticos esse Antichristos, Arianos utique designans . Haec enim haeresis post omnes haereses coepit, et ex omni haeresi venena collegit. Sicut enim de Antichristo scriptum est, quia aperuit os suum in blasphemiam ad Deum, blasphemare nomen ejus, et bellum facere cum sanctis ejus : ita et isti Filio Dei derogant, nec martyribus pepercerunt; et, quod fortasse ille non faciet, Scripturas falsavere divinas. tus: qui negat Salvatorem mundi, negat Jesum: qui negat Filium, negat et Patrem; quia scriptum est: 495
Abbreviated transcription (Latin):
uero & uoce aususes dicere utinsipiente. insipi¬
entior probccreris Negasergo inquiddmꝰ
cumego dixͥim diestis & filiexcelsiomnes &tu
dmꝰ negas cuius opera diuina circũspicis dicat
patrem: Non audis filium numquid hic nul¬
lac confusioest scriptura ipsec nos doc& pat¬
temes se quid&ullit iudicium. filiumes seqi
upego auctorem carnis nostrȩ diabulum cre¬
do Respondebit ei ergo quid facies iexles¬
tib ut de aclauctoremtuum: ego eos uolome¬
cumesse quos dedit mihi pater Tutea diabu¬
locreatum manichex arbitraris: acdilliuser¬
gofestina sedem ubi ignis & sulfur : ubinon
restinguitur eius mncendium. necumquam
ta non nominec: quid gesserit iudicii quae
erit forma sententiae: Respondebit hisom¬
nib & illemortaliter: populus meus quidse¬
ci tibi aut quid contristauite: Non neexaxxp¬
to eduxite & exdomo seruitutis liberauite:

Expanded text:
vero et voce ausus es dicere, ut insipiente insipivero et voce ausus es dicere, ut insipiente insipientior probareris. Negas ergo, inquit, Deum; cum ego dixerim: Dii estis, et filii excelsi omnes . Et tu Deum negas, cujus opera divina circumspicis? 118. Dicat Patrem, non audis Filium. Numquid hic ulla confusio est? Scriptura ipsa te docet Patrem esse, qui detulit judicium: Filium esse, qui at et Manichaeus: Ego auctorem carnis nostrae diabolum credo. Respondebit ei: Ergo quid facies in coelestibus? Vade ad auctorem tuum. Ego eos volo mecum esse, quos dedit mihi Pater. Tu te a diabolo creatum, Manichaee, arbitraris: ad illius ergo festina sedem; ubi ignis et sulphur, ubi non restinguitur ejus incendium, ne umquam ta, non nomina; quid eis erit judicii, quae erit forma sententiae? Respondebit his omnibus et ille moraliter: Populus meus, quid feci tibi, aut quid constristavi te ? Nonne ex Aegypto eduxi te, et ex domo servitutis liberavi te?
Abbreviated transcription (Latin):
sidericctuco non prodo crimincc. seriẽns tuorum
expecto uotoruꝰ Dicutique eccquȩ in communi
uoto sunt dicinquam dñe fecme adimagine
di Respondebit & ille ad quã imagine q̃uam ne¬
gasti dic focme incorruptibilem Refestutiq
quomodoteincorruptibilem facere possum.
quemtucr eaturam dicendo ca pacem corrupti¬
bilitatem es seuoluisti mostui resurgent in cor¬
rupti & corruptibilem dicis quem dmꝰ cernis.
dicbonus esto mihi : dic& quid postulces quod ne¬
expectas ueniam peccatorũ sed nemopotest do¬
nare peccata nisi solus dr ita quecũ uerus & solus
tibids nonsim. Nonpossum utique tua peccata
donare hȩc arrius dicat & fotinianus negote
inquĩddm̃ ꝑespondebit & dñs Dixitinsipiens
incordesuo non estdr̃ de quodictũ putas deiu¬
deo degentili andediabulo dequo uis dictũ si
fotiniane. tolerabilior est ille quitacuit : su

Expanded text:
sideria tua: non prodo crimina, seriem tuorum sideria tua: non prodo crimina, seriem tuorum exspecto votorum. 114. Dic itaque ea quae in communi voto sunt; dic, inquam: Domine, fac me ad imaginem Dei. Respondebit ille: Ad quam imaginem? Quam negasti? 115. Dic: Fac me incorruptibilem. Referet utique: 492 Quomodo te incorruptibilem facere possum, quem tu creaturam dicendo, capacem corruptibilitatis esse voluisti? Mortui resurgent incorrupti, et tu corruptibilem dicis quem Deum cernis ? 116. Dic: Bonus esto mihi. Dicet tibi: Quid postulas, quod neexspectas veniam peccatorum? Sed nemo potest donare peccata, nisi solus Deus. Itaque cum verus et solus tibi Deus non sim, non possum utique tua peccata donare. 117. Haec Arianus dicat, et Photinianus: Nego te, inquit, Deum. Respondebit ei Dominus: Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus . De quo dictum putas, de Judaeo, de gentili, an de diabolo? De quovis dictum sit, Photiniane, tolerabilior est ille, qui tacuit: tu
Abbreviated transcription (Latin):
poncdorat. laudatur trinitas non lccudatꝰ Ego
medo sicut seraphi n credere & sicut omnes po¬
testates uistutesq caelestes ad orareigitur per¬
secutionemtucm. Uideamus quem codmodum
conciliestibi iudicem Dicsane. dic inquam. egote
xpe̾ putoesse dissimilem patris respondebit
&ille discernesi potes. discerne inquam quopu¬
tes es sedissimilem dicaliud: creaturam in¬
quies te arbitror respondebit &xpr: siduorũ
hominum testimonium uerumest. tunecmi¬
hinec patri saltem credere debuir ti. quigeni
secundum fidemtuam. ut tibibonus nonsim om
nipotentem non arbitror respondebit &ipsenon
possum ergotibi. tuccpeccata donare᷑ sibiectum
dico refertad hoc curigitur liber tatem acueniã
abeo p&̾is quem puttes proseruitio es sesubiectũ
Ui deo herere prosecutionemtuam. nonurgueo
quiccpeccatorum meorũ ipsesum conscius non in¬
uidĩcio ueniam: quicc ipseopto indulgentiam uo¬
tumtuũ scire desideroꝰ ãn allego aput iudicem de¬

Expanded text:
non adorat: laudatur Trinitas, non laudat. Ego malo sicut Seraphim credere, et sicut omnes Potestates Virtutesque coelestes adorare. secutionem tuam videamus, quemadmodum concilies tibi judicem. Dic sane, dic, inquam: Ego te, Christe, puto esse dissimilem Patri. Respondebit et ille: Discerne, si potes; discerne, inquam, in quo putes esse dissimilem. 109. Dic aliud: Creaturam, inquies, te arbitror. Respondebit et Christus: Si duorum hominum testimonium verum est, tu nec mihi, nec Patri saltem credere debuisti, qui genitsecundum fidem tuam, ut tibi bonus non sim. 111. Omnipotentem non arbitror. Respondebit et ipse: Non possum ergo tibi tua peccata donare. 112. Subjectum dico. Referet ad hoc: Cur igitur libertatem ac veniam ab eo petis, quem putas pro servitio esse subjectum? 113. Video haerere prosecutionem tuam: non urgeo, quia peccatorum meorum ipse sum conscius. Non invideo veniam, quia ipse opto indulgentiam: votum tuum scire desidero. En allego apud judicem de
Abbreviated transcription (Latin):
uificationem nonessediui sam. accipequia ui¬
uificationis quoque unitas sit quando ipse
ꝑ spm̾uiui ficat dr dixit enim paulus quisus¬
d tauit xpmꝰ exmortuis uiuificauit & mor¬
talicc corpora uestra propter in babitantem
cut pater & filius crecctor est omnium Nec
pater intellegatur operatus qucendo qui¬
dem & in principio creccturae sps super fe¬
rebatur suꝑ aquã Itaque cũ suꝑfertur sp̃s¬
nullecerit gratia creature postecquam
uero operationem sp̃s &iam creaturam
mundi istius suscepit . om nem hanogra¬
tiae meruit uenustectem quã mundus i¬
in luxit Deniq sisinespũ scq̃ uni uersitaͥ¬
tis gratiam manere non posse proph&ec decla¬
rauit dicens auferes spm eorum & deficient.
& inpuluerem̃ suum conuestentur Emit tis
spm̃tuum & crecbuntur. & innouabis omnem

Expanded text:
ificationem non esse divisam, accipe quia vivificationis quoque unitas sit; quando ipse per Spiritum vivificat Deus; dixit enim Paulus: Qui suscitavit Christum ex mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra propter inhabitantem cut Pater et Filius, creator est omnium, nec Pater intelligatur operatus; quandoquidem et in principio creaturae Spiritus superferebatur super aquam ? 33. Itaque cum superferebatur Spnulla erat gratia creaturae: postea vero quam operationem Spiritus etiam creatura mundi istius suscepit, omnem hanc gratiae meruit venustatem, qua mundus illuxit. Denique sine Spiritu sancto universitatis gratiam manere non posse Propheta declaravit dicens: Auferes Spiritum eorum, et deficient, et in pulverem suum revertentur. Emitte Spiritum tuum, et creabuntur, et innovabis o