comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ilii chore. qui fideles de¬
bent incelligi xp̃iani::
eorum ꝓbatur et uirtus. Scdo
xp̃m clicunt apparere in medio
eoce sue. qui cam inse ip̃o tãꝙͣ
msolidissima petra edificate
dignatus ẽ. Tertio credentiũ
turba genaliter inuitatur ad
diuina magnalia contuẽda.
clicentes oninipotentem dm̃
arma nequitie confringere.
bella remonere. et tristiciam
fidelium met̾na gauclia com¬
emucare.

Expanded text:
ilii Core, qui fideles debent intelligi Christiani, eorum probatur et virtus. Secundo Christum dicunt apparere in medio Ecclesiae suae, qui eam in seipso tanquam in solidissima petra aedificare dignatus est. Tertio credentium turba generaliter invitatur ad divina magnalia contuenda, dicentes omnipotentem Deum arma nequitiae confringere, bella removere, et tristitiam fidelium in aeterna gaudia commutare.
Abbreviated transcription (Latin):
prima sectione cõmon¬
cet iustos. indomino debeant
tota mentis a lactitate gau¬
dere. qui creaturas suas mira¬
bili potentia linoscitur con¬
tinere. Sccł̃a soctione ex cla¬
mat beatum ẽẽ qui ad eius
culturam meruit ꝑtinere.
significans tempora xͥana:
inquibus erat multitudo gẽ¬
tium creditura.

Expanded text:
prima sectione commonet justos, ut in Domino debeant tota mentis alacritate gaudere, qui creaturas suas mirabili potentia dignoscitur continere. Secunda sectione exclamat beatum esse, qui ad ejus culturam meruit pertinere, significans tempora Christiana, in quibus erat multitudo gentium creditura.
Abbreviated transcription (Latin):
is ip̃e congandeas. Ille enĩ
auctor iusticie non pͥot̾ illos
derelinquere. qui eius elig¬
unt p̾cepta complere. Et in¬
tende ꝓmissionem. quia nõ
dicit iustos intemporalibus
rebus nequaꝙͣ deserendos.
s eos in eternum conseruan¬
dos ẽẽ ꝓnuntiat. Hic enimui¬
sualiter conseruare neque¬
unt: qui tribulationibus sup¬
plicusq lacerantur. Aucliãt
cupidi uite huiꝰ. qui sͥ lõge¬
uos annos postulare noscũt᷑.
autem punientur: et seniẽ
impiorum peribit. Frequẽt᷑
sensus iste repetitur. ut ampli
que sunt uentura credant᷑.
Pmima siquidem miseratio.
clum nos ma uult gehenne
penas euadere. dignatur se¬
pius ammonere. Et sicut
suꝑius iustorum semen. icl
oꝑa inbenedictione dixit eẽ
mansura. ita hic impiorum
actꝰ ꝑire confirmat. Peribũt
sane. quando et ip̃m delictu.
et locus noscitur interire pec¬
cantium. Dam perire opera
infidelium. non tam nr̃is u̾b̾
quam salomone dicente ꝓ¬

Expanded text:
is ipse congaudeas. Ille enim is ipse congaudeas. Ille enim auctor justitiae non potest illos derelinquere qui ejus eligunt praecepta complere. Et intende promissionem: quia non dicit justos in temporalibus rebus nequaquam deserendos, sed eos in aeternum conservandos esse pronuntiat. Hic enim visualiter conservari nequeunt, qui tribulationibus suppliciisque lacerantur. Audiant cupidi vitae hujus, qui sibi longaevos annos postulare noscuntur,autem punientur, et semen impiorum peribit. Frequenter sensus iste repetitur, ut amplius quae sunt ventura credantur. Divina siquidem miseratio, dum nos mavult gehennae poenas evadere, dignatur saepius admonere. Et sicut superius justorum semen, id est opera in benedictione dixit esse mansura, ita hic impiorum actus perire confirmat. Peribunt sane, quando et ipsum delictum, et locus noscitur interire peccantium. Nam perire opera infidelium, non tam nostris verbis quam Salomone dicente pro
Abbreviated transcription (Latin):
uitam et̃nam. Declina a ma¬
lo et facbonum et ĩ habita
in scłm scli. Duobꝰ modis ui¬
tam nr̃am piamat̾ instituit.
Primus ẽ ut mala decline¬
mus quia poc̃ori bonarum
rerum repente eẽ non pot̾
appetitus. Ecd̃s. ut bona fa¬
actione cessauimus. Pecli¬
nemus gͦ mala que nr̃a st̃.
et faciamus bona que xͥ sũt.
quia dominus iniudicio ius
s ideo coronat quia nudos nes¬
tierunt. insitau̾unt inflrm¬
os. esimientes sicientesq pas¬
cere delegerunt. Uides ergo
quia non sufficit xp̃iano ama¬
lis abstinere. isi etiam bo¬
num nitantur. qua datur o¬
ꝑatori ꝑficere. Uerum hec:
pcepta quid sequitur: Et ĩ¬
habita in scłm scłi. Ut tali ꝓ¬
missione confisus: futura p̃
nulla successione mutabitur.
Qm̃ amat iuclitium. et non
derelinquet scõs suos. meter¬
num conseruabuntur. Au¬
diens ergohoc u̾bum. ama
et tu incłitium. fac iusticiam.
ut inuant dño recta te uolũ¬
tate contineas. ut bonis tu¬

Expanded text:
SAMECH. Declina a maSAMECH. Declina a malo et fac bonum, et inhabita in saeculum saeculi. Duobus modis vitam nostram pia mater instituit. Primus est, ut mala declinemus, quia peccatori bonarum rerum repente esse non potest appetitus. Secundus ut bona faactione cessavimus. Declinemus ergo mala, quae nostra sunt, et faciamus bona, quae Christi sunt, quia Dominus in judicio justsed ideo coronat, quia nudos vestierunt, visitaverunt infirmos, et esurientes sitientesque pascere delegerunt. Vides ergo quia non sufficit Christiano a malis abstinere, nisi etiam bonum nitatur quadam operatione perficere. Verum haec praecepta quid sequitur? Et inhabita in saeculum saeculi; ut tali promissione confisus, futura pranulla successione mutabitur. amat judicium, et non derelinquet sanctos suos: in aeternum conservabuntur. Audiens hoc verbum, ama et tu judicium, fac justitiam, ut, juvante Domino, recta te voluntate contineas, ut bonis tu
Abbreviated transcription (Latin):
num. Ipã est enim ꝑfecta ele¬
mosina:que prius ase ĩchoat.
et sic adalt̾ius inuamina ne¬
nire festinat. siue magis co
modare illum dicamius:
sp̃ualia bona que affluenter
dare possit ⁊ pauꝑ. Comodat
plane iustus unde om̃ino
cdiues ẽ. de doctrina. de pieta¬
te. de iusticia. de ꝑacientia. ce¬
terisq bonis quibus fruitur
mens uia scĩssima. S necte¬
deres iustum int̾clum uelle
mutuari. posuit totadie. O
diuitie mestimabiles que
intota uita copiam suam
affluentissime largnntur.
Merito non deficit dare qui
a xp̃o semꝑ consueuit acciꝑe.
Sequitur. Et semen eius
inbenelictione erit. Simi¬
lis ẽ et iste locus suꝑioribus.
Nam si semen uelis fllios
intelligere: multi scĩ filios
genuerunt luxurios et im¬
pios. S semen dicit oꝑa que
ab homine dono suꝑnoue¬
lut frumentale semen as¬
ꝑgitur. Hec recipitur inbe¬
nedictione. quia seminata
ẽ inbona uoluntate. Ham
seminat incarne. decarne

Expanded text:
num. Ipsa est enim perfecta elenum. Ipsa est enim perfecta eleemosyna, quae prius a se inchoat, et sic ad alterius juvamina venire festinat. Sive magis illum commodare dicamus spiritualia bona, quae affluenter Dei possidet pauper. Commodat plane justus, unde omnino dives est, de doctrina, de pietate, de justitia, de patientia, caeterisque bonis, quibus perfruitur mens illa sanctissima. Sed ne crederes justum interdum velle mutuari, posuit tota die. O divitiae inaestimabiles, quae in tota vita copiam suam affluentissime largiuntur! Merito non deficit dare, qui a Christo semper consuevit accipere. Sequitur, et semen ejus in benedictione erit. Similis est et iste locus superioribus. Nam si semen velis filios intelligere, multi sancti filios genuerunt luxuriosos et impios. Sed semen dicit operam, quae ab homine dono superno velut frumentale semen aspergitur. Haec recipitur in benedictione, quia seminata est in bona voluntate. Nam seminat in carn
Abbreviated transcription (Latin):
dicit non se iidisse semenn
ti egens panem. Quod si ad
litt᷑am accipias. nec hoc pote¬
nt constare qd̃ dicicur. Le¬
giius enim famis causa a¬
braham. ysabac.et iacob mu¬
tasse ꝓuincias. unde cdubiũ
non est eguisse panem. quos
constat appetisse regiones.
D tedemmus ad interiorem
hominem. et uerara nob̾ sentẽ¬
tia salutariter apparebit. Eem̃
inius cusq hominis oꝑam
cẽ diximus. quam seminat.
et metit siue bonam siue ma¬
lam. Ergo oꝑa nisti pane. ñ
indiget. hoc ẽ ũbo dei. quo sa¬
tiatur. quo reficitur. quo intꝰ
reuera uiuit et pascitur. sic fi¬
et ut cõcordantia reddantur.
tione erit. Tota die dicit to¬
totempore uite sue. Pies eĩ
singuiar mimieto frequent̃
ronitur ut totius uite tẽpora
declarentur. quale ẽ uiud pri¬
mi psalmi. Et in lege eius
meditabitur dichac nocte.
Ita fit ut ampanca dicimꝰ.
plurima sentiamus. Mise¬
retur et comodat. siue elemo¬
sinas dedit. ubi ante mĩa tan¬
git animum. et sic aperit ma¬

Expanded text:
sse semen justi egens pane. Quod si ad litteram accipias, nec hoc poterit constare quod dicitur: legimus enim famis causa Abraham, Isaac, et Jacob mutasse provincias; unde dubium non est eguisse pane, quos exteras expetiisse regiones. Sed redeamus ad interiorem hominem, et vera nobis sententia salutariter apparebit. Semen uniuscujusque hominis operam esse diximus, quam seminat et metit, sive bonam, sive malam. Ergo opera justi pane non indiget, hoc est verbo Dei quo satiatur, quo reficitur, quo intus revera vivit et pascitur. Sic fiet ut concordantia reddantur, s in benedictione erit. Tota die dicit, toto tempore vitae suae. Dies enim singulari numero frequenter apponitur, ut totius vitae tempora declarentur: quale est illud primi psalmi, et in lege ejus meditabitur die ac nocte . Ita fit ut, cum pauca dicimus, plurima sentiamus. Miseretur et commodat: sive eleemosynas dicit, ubi ante misericordia tangit animum, et sic aperit ma
Abbreviated transcription (Latin):
nes temporales funt. quas
tamen dominus afidelibus
suis ex toto non amouet q̃
mordent potius quam deuo¬
rant. cõpungunt quam ꝑcu¬
tiunt. affligunt quam quar¬
ĩminuunt᷑. Illa enim tribula¬
tio que indie iudicii impiis
uenit mala. quia eterna. tris¬
tis. quia cruciat. uehemens.
quia districta ẽ. In hoc gͦ tem¬
pore tribulationis ꝓtector ẽ
dominus. quia ex ip̃a eripit
inhoc mundo efficaciter ad¬
coluctatione contraria fati¬
gantur. nb̾at enim dũ fidẽ
ip̃orum non sunt praua suasi¬
one puerti. eripit apcc̃oribus.
utiq amundi istius contra¬
rictate seruat illesos. Addicdit
quoq causam lib̾ationis. qm̃¬
sꝑau̾unt ineum. Hon quia
non peccau̾unt. s qm̃ spem suã
indmi pietate posuerunt. qd̾
pot̾ etiam et ad illud inditui
ttahi. quando scĩs sus et̾na

Expanded text:
nes temporales sunt, quas nes temporales sunt, quas tamen Dominus a fidelibus suis ex toto non amovet; quae mordent potius quam devorant, compungunt quam percutiunt, affligunt quam imminuunt. Illa vero tribulatio quae in die judicii impiis venit, mala, quia aeterna; tristis, quia cruciat; vehemens, quia districta est. In hoc ergo tempore tribulationis protector est Dominus: quia ex ipsa eripit in hoc mundo efficaciter colluctatione contraria fatigantur. Liberat enim, dum fidem ipsorum non sinit prava suasione perverti. Eripiet a peccatoribus, utique a mundi istius contrarietate servat illaesos. Addidit quoque causam liberationis: qunt in eum, non quia non peccaverunt, sed quoniam spem suam in Domini pietate posuerunt. Quod potest etiam et ad illud judicium trahi, quando sanctis suis aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
liquie significant memoriã
bonorum. quam iustus uir
in hoc mundo pꝯt obitum de¬
relinquet dum de actuum su¬
orum ꝓbitate laudatur. Qd̃
utiq m̃ribꝰ contigit. qui pro
u̾ĩtatis testimonio. felices a¬
nimas recididerunt. Hoc me¬
reri impii nuillatenis poss.
qui nullum uestigium dig¬
num memorie sue derelin¬
quunt. qm̃ supueniente ĩ¬
tentu eorum falsa laus ⁊ fra¬
gilis uita dissoluitur. Salus
Autem iustorum a domino
et ptector eorum intempore
tribulationis. Sc̃a ecc̃a red¬
dit adsolitas consolationes.
ne putaretur austera.si et bo¬
ne ꝓmissionis gauclia non
haberet: pollicitatio firma cus¬
coclia fortis. nistorum sarutẽ
adomino non ab alia potes¬
tate uenire commnernorat.
Quo loco alterius ysalmi se¬
sus uste clicendus ẽ.Si ambu¬
lem in medio umbre mortis.
non timebo mala qm̃ tu me¬
cum es. Sequitur. Et ꝓtector
corum ẽ intempore tribulati
oms dupplex ẽ. s longe lissi¬
mile. Nam et hic tribulatio¬

Expanded text:
liquiae significant memoriam liquiae significant memoriam bonorum, quam justus vir in hoc mundo post obitum derelinquit, dum de actuum suorum probitate laudatur. Quod utique martyribus contigit, qui pro veritatis testimonio felices animas reddiderunt. Hoc mereri impii nullatenus possunt, qui nullum vestigium dignum memoriae suae derelinquunt: quoniam superveniente interitu eorum falsa laus et fragilis vita dissolvitur. Versautem justorum a Domino, et protector eorum est in tempore tribulationis. Sancta Ecclesia redit ad solitas consolationes, ne putaretur austera, si et bonae promissionis gaudia non haberet. Pollicitatio firma, custodia fortis, justorum salutem a Domino, non ab alia potestate venire commemorat. Quo loco alterius psalmi sensus dicendus est: Si ambulem in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es. Sequitur, et protector eorum est in tempore tribulationis duplex est, sed longe dissimile. Nam et hic tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
qui clixit. Egosum ueritas.
Ergo si deum custoclias. iue
te sine clubitatione custodit.
Dicit etiam et uide equitatẽ.
dei uidelicet. Nam que sit
equitas. consequent expoñ.
Ait enim. Qm̃ sunt reliquie
homini pacifico. Intendamꝰ
quemadmodum hunc ser¬
monem intelligere debeamꝰ.
Reliquie sunt homin paci¬
fico. quando spes eiꝰ dñi re¬
muneratione ꝑagitur. Re¬
liquum ẽ enim ut pot hanc
uitam. etñe beaticucdinis p̃¬
mia consequatur. Sunt er¬
go reliquie pacificorum. qñ
spem certissimam tunc hab̾e̾
incipiunt: cum ad ꝑcipienda
dñi dona ꝑueniunt. Pacificꝰ
autem dicitur. qui in hoc mũ¬
do inter liscordantes pacem
facit. stuclioq mansuetudĩs
nec ip̃e inde decoris certami¬
nibus implicatur. Et nota
quia mbeatorum loco ponit᷑.
rum peribunt. Sententie
dantur aꝑte clisparibus. Hã
sicut iusti pot hanc uitam spẽ
maximam gratulantur: ita
in iusti finita luce dispereunt.
Siue ut quidam uolunt re¬

Expanded text:
qui dixit, Ego sum veritas . qui dixit, Ego sum veritas . Ergo si Deum custodias, ille te sine dubitatione custodit. Dicit etiam, et vide aequitatem, Dei videlicet. Nam quae sit aequitas consequenter exponit; ait enim, quoniam sunt reliquiae homini pacifico. Intendamus quemadmodum hunc sermonem intelligere debeamus: reliquiae sunt homini pacifico, quando spes ejus Domini remuneratione peragitur. Reliquum est enim, ut post hanc vitam aeternae beatitudinis praemia consequatur. Sunt ergo reliquiae pacificorum, quando spem certissimam tunc habere incipiunt, cum ad percipienda Domini dona perveniunt. Pacificus autem dicitur, qui in hoc mundo inter discordantes pacem facit, studioque mansuetudinis nec ipse indecoris certaminibus implicatur. Et nota quia in beatorum loco ponitur,iquiae impiorum peribunt. Sententiae dantur aptae disparibus. Nam sicut justi post hanc vitam spe maxima gratulantur, ita injusti finita luce dispereunt. Sive ut quidam volunt re
Abbreviated transcription (Latin):
mus domine dispositiomib
tins. Nam quid iste lser fea¬
qui mundum religatꝯ affli¬
transitur. siue cum deseritur
meliori comĩsatione siuecũ
mortis fine relinquitur. Gͣ
qui transierit ad deui con
głatur humanitas. Quesi¬
ui enim dicit. hoc ẽ ininemo¬
riam reduxi. quia tunc iusti
recordantur maxime poc̃oꝵ.
quando ministratione dm̃
inmelius ĩmuitantur. dolẽ¬
tes quia miseri ab eis malis
actibus segregantur. Locus
enim poc̃orum munclus iste
dmoscitur. in quo et sceleta
ꝑfĩciunt. et fugitiua felicita¬
te cumuilantur. S utiq lo
cus iste cum eorum ꝓsꝑita¬
te dissoluitur. quando totiꝰ
orbis corruptibilis gła ter¬
minatur. Custodi ueritatẽ
et uide equitatem qm̃ sunt
reliquie homini pacifico.
Dum nos p̾cipit custoclire ue¬
ritatem. ãmonet ne ĩ mũda¬
nis rebus curam habere de¬
beamus. Custodire eĩ solet.
non nisi qui semper assiduus
licitudine segregatur. Sed
que ẽ ista u̾itas : utiq deus.

Expanded text:
mus, Domine, dispositionibus mus, Domine, dispositionibus tuis. Nam quid iste liber faqui mundum religatus afflitransitur, sive cum deseritur meliori conversatione, sive cum a mortuis in fine relinquitur. Ergo qui transierit ad Deum sancgloriatur humanitas. Quaesivi enim dicit, hoc est in memoriam reduxi: quia tunc justi recordantur maxime peccatorum, quando miseratione Domini in melius immutantur: dolentes quia miseri ab eis malis actibus segregantur. Locus enim peccatorum mundus iste dignoscitur, in quo et scelera perficiunt, et fugitiva felicitate cumulantur. Sed utique locus iste cum eorum prosperitate dissolvitur, quando totius orbis corruptibilis gloria terIN. Custodi veritatem et vide aequitatem, quoniam sunt reliquiae homini pacifico. Dum nos praecipit custodire veritatem, admonet ne in mundanis rebus curam habere debeamus. Custodire enim solet, nonnisi qui semper assiduus licitudine segregatur. Sed quae est ista veritas? utique Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
ris illis digne ꝑeuntibus. te
grauissĩmum morbum ple¬
Dicunt enim quidam. Si:
deo talia clisplice̾nt pcc̃oribꝰ
tanta felicitas minime ꝓue¬
niret. Ideo ꝑ energiam que
actum rei incorpore aͥima¬
ginatione reỹsentat: uidisse
se dicit impium creuisse. non
adbonorem s potiꝰ ad ruma.
supra iustos. quia illi sunt
humiles. isti suꝑbi. S isti ĩ
indicio cadent: illi feliciter eri¬
gentur. Et quia clixerat suꝑ¬
exaltatum. ne putares eum
tantum supra humiles euec¬
tum. adclidit. Et eleuatum
suꝑ cecdroslibam. Ut ip̃is qͦ
ꝓceres cacuminibus celsior.
appareret. cuius ꝓfectus ideo
tantum extollitur: ut eius
nrremecliabili ruia mons¬
tretur. Hoc etiam de cibło in¬
telligifas ẽ. de quo iohel pro¬
pheta cestatur dicens. Et
eum qui ab aquilone ẽ effu¬
gabo auob̾. et eiciam int̾rã
sitientem et desertam. et ex¬
t̾minabo faciem eius illum
primum. et postĩora eius in
mare nouissimo. Grãs agi¬

Expanded text:
ris, illis digne pereuntibus, te ris, illis digne pereuntibus, te gravissimum morbum meDicunt enim quidam: Si Deo talia displicerent, peccatoribus tanta felicitas minime proveniret. Ideoque per energiam, quae actum rei incorporeae imaginatione repraesentat, vidisse se dicit impium crevisse non ad honorem, sed potius ad ruinam. supra justos, quia illi sunt humiles, isti superbi; sed isti in judicio cadent, illi feliciter erigentur. Et quia dixerat, superexaltatum, ne putares eum tantum supra humiles evectum, addidit, et elevatum super cedros Libani, ut ipsis quoque proceris cacuminibus celsior appareret. Cujus profectus ideo tantum extollitur, ut ejus irremediabilis ruina monstretur. Hoc etiam de diabolo intelligi fas est, de quo Joel propheta testatur dicens: Et eum qui ab Aquilone est, effugabo a vobis, et ejiciam in terra sitienti et deserta; et exterminabo faciem ejus in mare illud primum, et posteriora ejus in mare novissimum . Gratias agi
Abbreviated transcription (Latin):
debis. Euꝑiorib reb diligẽ¬
ter expositis. que ad et̾nam po¬
tãnt beatitudinem ꝑtinere.
recliit adiustum consolans
eum et dicens. Tu qui iam
credidisti ad q̃ bona euenire
possis. confidenter expecta dñ.
icł pacienter age. Et qualis
sit ip̃a pacientia non tacetur.
Hon enim ocioso dicitur ex¬
pecta. s laboranti. qui ulas do¬
mini hoc ẽ sacratissima p̾cep¬
ta custodit. apte quoq sua re¬
ddidit suis. Terram illam nͥ
exaltatus non potest possid̾e.
qͥuia sic magna. sic sc̃a. sic celes¬
tis ẽ quam nemo p̾ualet nisi
bene mentus adipisci. Seqͥt᷑.
Cum ꝑeunt poc̃ores uidebis.
Dupplici ratione iustorum
gaudia cumilantur. Pͥmũ.
cum senserint inquantis sĩt
iocunditatibus collocandi.
einde cum uiderint penas
pcc̃orum. exultabunt ampliꝰ
abet̾no se supplicio libatos. Tc̃
enim gratior fit qualitas mu¬
neris attibuti. quando conspec¬
ta fuerit penalis adu̾sitas.
Ergo hoc dicit uidebis hoc ẽ
ab solute cognosces. et letabe¬

Expanded text:
ebis. Superioribus rebus diligenter expositis, quae ad aeternam poterant beatitudinem pertinere, redit ad justum, consolans eum, et dicens: Tu qui jam credidisti ad quae bona evehi possis, confidenter exspecta Dominum, id est patienter age: et qualis sit ipsa patientia non tacetur. Non enim otioso dicitur exspecta, sed laboranti, qui vias Domini, hoc est sacratissima praecepta custodit. Apte quoque sua reddidit suis. Terram illam nisi exaltatus non potest possidere: quia sic magna, sic sancta, sic coelesti; est, quam nemo praevalet, nisi bene meritus, adipi sci. Sequitur, cum perierint peccatores videbis. Duplici ratione justorum gaudia cumulantur. Primum cum senserint in quantis sint jucunditatibus collocandi; deinde cum viderint poenas peccatorum, exsultabunt amplius ab aeterno se supplicio liberatos. Tunc enim gratior fit qualitas muneris attributi, quando conspecta fuerit poenalis adversitas. Ergo hoc dicit, videbis, hoc est bsolute cognosces, et laetabe
Abbreviated transcription (Latin):
libatione conspicere. et usq
adrerum uiscera ꝑuenire.
Nam indie resintectionis
pic̃or ppendet iustum: et dic
incorde suo. Ronne iste est
qui egebat quem incontẽp¬
tuhabuimus et inderisu. et
modo eum cerimus supra
nos electum. et insumma:
gła constitutum: Hoc ẽ pcc̃o¬
rem iustum considerare que¬
tit autem ꝑt̾e eum. aconsue¬
tudine dicitur delinquẽtiũ.
qm̃ et in illo scło festinant iꝯ¬
tum ꝑdere. ubi iam cognos¬
ordinem istum futuro scło:
deputauit. ut dicat in potes¬
tate inimici iustum ulteriꝰ
non ẽẽ tradenctum quod in
isto sclo frequent euenit ut
mr̃es relinqueret psecutorũ
manibus carnaliter occidendos.
Tunc enim famulos suos iã
non derelinquet arbitriis ĩ¬
bitur. Non dampnat iustu
cum iucdicat impium. s dis¬
cretione meritorum iustum
beatitudo suscipiet uium debi¬
ta pena torquebit. E xpecta¬

Expanded text:
liberatione conspicere, et usque liberatione conspicere, et usque ad rerum viscera pervenire. Nam in die resurrectionis peccator perpendet justum, et dicet in corde suo: Nonne iste est qui egebat, quem in contemptu habuimus et derisu; et modo cernimus supra nos electum, et in summa gloria constitutum? Hoc est peccatorem justum considerare. Quaerit autem perdere eum, a consuetudine dicitur delinquentium, quoniam et in illo saeculo festinant justum perdere, ubi jam cognosordinem istum futuro saeculo deputavit, ut dicat in potestate inimici justum ulterius non esse tradendum; quod in isto saeculo frequenter evenit, ut martyres relinqueret persecutorum manibus carnaliter occidendos. Tunc enim famulos suos jam non derelinquet arbitriis imbitur illi. Non damnat justum, cum judicat impium; sed discretione meritorum justum beatitudo suscipiet, illum debita poena torquebit. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
nichil aliud homo incorde
recipiat nisi uoluntatẽ dei
qua beatus efficitur. ꝑ quã
adtantum culmen ascen¬
ctit. cui grãs indesmenter
acturus ẽ. Pei eius signifi¬
cat. qui eum de mundi isti
clade lib̾auit. Hoc enim ꝓ¬
nomine: grãm indicat dñi
saluatoris. Hamcum sit
om̃ium deus. ip̃ius ꝓprie
clicitur quem lib̾atẽ digñ¬
tur. Cum dicit incorde̾:
ip̃ius. sensum beati uniũ¬
sum: tali bono significat ẽẽ
completum. Iꝯuiꝰ itaq gss
supplantare nemo p̃ualebit.
quando iam et originale
piendi licentiam nõ habebit.
Supplantare enimdicimꝰ
plantis foueas p̃tendere. ne
possit incedens firnum rep¬
perite uestigium. bocc ibi mu¬
latemis constat ẽe faciẽctũ.
ubi secura et etna sunt om̃ia.
sicut in quinquagesimo qͥn¬
topsalmo licturus ẽ. Qm̃eri¬
puisti animam meam de mor
pcc̃or iustum et querit ꝑdẽ
eum. Adhuc ista dicuntur
defuturo iuclicio. Conside¬
rare ẽ enim aliquid alta de¬

Expanded text:
nihil aliud homo in corde nihil aliud homo in corde recipiat nisi voluntatem Dei, qua beatus efficitur, per quam ad tantum culmen ascendit, cui gratias indesinenter acturus est. Dei ejus significat qui eum de mundi istius clade liberavit. Hoc enim pronomen ejus gratiam indicat Domini Salvatoris. Nam cum sit omnium Deus, ipsius proprie dicitur quem liberare dignatur. Cum dicit, in corde ipsius, sensum beati universum tali bono significat esse completum. Hujus itaque gressus supplantare nemo praevalebit, quando jam et originale iendi licentiam non habebit. Supplantare enim dicimus plantis foveas praetendere, ne possit incedens firmum reperire vestigium. Hoc ibi nullatenus constat esse faciendum, ubi secura et aeterna sunt omnia; sicut in quinquagesimo quinto psalmo dicturus est: Quoniam eripuisti animam meam de mopeccator justum, et quaerit perdere eum. Adhuc ista dicuntur de futuro judicio. Considerare est enim aliquid alta de
Abbreviated transcription (Latin):
Os hic cogitationem debe¬
mus acciꝑe. quia delĩgua
sequitur quid loquatur. Me¬
dicabitur gͦ sapientiam. nõ
sctipturarum lectionem. s
cordis purissima uisione.
Ibi enim non litteris sapiẽ¬
tia colligitur. s celesti largi¬
tate in elaborata p̾statur.
Et lingua eius loquetut
iudictum. Quia sermo iͥ
nequaqꝙͣ acogitatione dissen¬
tiet. s sicut cor meclitabitur
sapientiam ita lingua lĩgua
loquetur ꝑcuncta iustitiam.
Hic ẽ ille celestis et beatorũ
modus. ut merito inconsorti¬
um anglorum recipiantur. qͥ
se nullo errore confuncdunt.
iucitium. cum ueri lumĩs
fũit manifestatione comple¬
tus. Iudicium enim dictũ ẽ.
quasi niris dicium. quodinco
ius dicatur. N onenim sc̃i sẽ¬
ꝑ iudicabunt.: cum constet
unum dni eẽ iuditium. sed
inet̃num iuste locuturi st̃. qd
reũa dnima uiitus amplẽc¬
ip̃nis: et non subplantabũ¬
tur gͥssus eius. Uides quẽ¬
ad moclum nob̃ ꝑfectio fute̾
beatitudinis inclicatur. ut

Expanded text:
Os hic cogitationem debeOs hic cogitationem debemus accipere, quia de lingua sequitur quid loquatur. Meditabitur ergo sapientiam, non Scripturarum lectione, sed cordis purissima visione. Ibi enim non litteris sapientia colligitur, sed coelesti largitate inelaborata praestatur. Et lingua ejus loquetur judicium, quia sermo ibi nequaquam a cogitatione dissentiet: sed sicut cor meditabitur sapientiam, ita lingua loquetur per cuncta justitiam. Hic est ille coelestis et beatorum modus, ut merito in consortium angelorum recipiantur qui se nullo errore confundunt. judicium, cum veri luminis fuerit manifestatione completus. Judicium enim dictum est, quasi juris dicium, quod in eo jus dicatur. Non enim sancti semper judicabunt, dum constet unum Domini esse judicium. Sed in aeternum juste locuturi sunt, quos revera divina virtus amplecupplantabuntur gressus ejus. Vides quemadmodum nobis perfectio futurae beatitudinis indicatur; ut
Abbreviated transcription (Latin):
scli suꝑeam. Sicut assidue
increpat ut corrigat: ita fre¬
quenter mumera pollicetur
ut erigat. Utraq enim sicut
diximus efficacissima sunt
instrumenta doctrine. ut.
malos uinclicta bonos ꝓmi¬
ssa p̃mia subsequantur. Ter¬
ra ergo ista appellata ẽ. eo qd̾
cõmeantium pedibus atte¬
ratur. ad cuius similitudĩe
et illa futura tr̃a uocitatur.
non quia teratur que nigit
qualitatibus immutatis. sic̃
et celum et corpora nr̃a credi¬
mus innouanda. que licet
noua erunt. isdem tamen
nominibus appellantur.
Secretum enim uidetur ut
putamus ip̃ius habitatio¬
nis exponere. et ideo dictũ ẽ
suꝑ eam. quia sp̃uali corpori
non erat necesse tram gra
mui rapiemur cum illis in
nubibꝰ. obuiam xp̃o in ae¬
ra. et sic semꝑ cum domino
sapientiam: et lingua eiꝯ
loquetur iuclicium. Har¬
ratio hec ꝑfiguram characte¬
rismon. que latine formatio
uł descriptio dicitur. tempꝰ
beate resinrectionis ostẽdit.
Honenim dicit meditatur.
s meditabitur de futuro.

Expanded text:
li super eam. Sicut assidue increpat ut corrigat, ita frequenter munera pollicetur ut erigat. Utraque enim, sicut diximus, efficacissima sunt instrumenta doctrinae, ut malos vindicta, bonos promissa praemia subsequantur. Terra ergo ista appellata est, eo quod commeantium pedibus atteratur. Ad cujus similitudinem et illa futura terra vocitatur, non quia teratur quae jugitqualitatibus immutatis, sicut et coelum et corpora nostra credimus innovanda, quae licet nova erunt, iisdem tamen nominibus appellabunturSecretum enim videtur, ut putamus, ipsius habitationis exponere, et ideo dictum est, super eam, quia spirituali corpori non erit necesse terram grmul rapiemur cum illis in nubibus obviam Christo in aera, et sic semper cum Domino sapientiam, et lingua ejus loquetur judicium. Narratio haec per figuram characterismon, quae Latine informatio vel descriptio dicitur, tempus beatae resurrectionis ostendit. Non enim dicit, meditatur, sed meditabitur de futuro.
Abbreviated transcription (Latin):
nouissimis temporibus sus¬
cipe meruit dñm redempto¬
rem. Nam et euangelista io¬
hannes. inepła sua sic ait. Fi¬
liolr. nouissima hora ẽ. S ꝑ
hec tempora que muncli totĩ
ambitus excucutrit: iustũ se
non dicit uidisse derelictum.
Ita fit ut longum tempus:
mamibus inciderunt: He
ip̃o quoq nuisto iustorum. qͥ
clamauit incruce. deus deus
meus quare me dereliquisti:
S ut onmem nodum con¬
tumetatis euadamus: nist
bonis non temporalibus :
ut putatur auxiliis. quibus
tunc p̃mia reuera collata st̃.
quando tormenta. seculi su¬
pare potuerunt. ip̃o testante.
Reatiqui ꝑsecutionẽ patiñt᷑

Expanded text:
novissimis temporibus suscipere meruit Dominum Redemptorem. Nam et evangelista Joannes in Epistola sua sic ait: Filioli, novissima hora est . Sed per haec tempora quae totius mundi ambitus excurrit, justum se non dicit vidisse derelictum. Ita fit ut longum tempus pmanibus inciderunt, de ipso quoque justo justorum qui clamavit in cruce: Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti ? Sed ut omnem nodum contrarietatis evadamus, justus bonis, non temporalibus, ut putatur, auxiliis: quibus tunc praemia revera collata sunt, quando tormenta saeculi superare potuerunt, ipso testante: Beati qui persecutionem patiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Er totum psalimum:
sicut dictum ẽ. ec̃ce uox
introclucitur ad ppłm corri¬
gencdum. Porima positione
cominonet ne malignantes
quis piam debeat immitari.
s quicquid boni spandum
ẽ a domino postuletur. qui
nouit et ꝓ futura concedere.
et pheniut̾ mansura p̾stare. i
qua hebrei alphabeti sex lutẽ
contineitur. Eccla dicit pcc̃o¬
res maxima hic inuidie cͥru¬
ciatione corquere. qm̃ ĩ fuis
accibus nichil simile boni se
habere cognoscunt. hec habet
iutas septem. Tercia ꝓficetur
numqͣm se iustum uidisse de¬
relictum. malorum penas et
p̃mia bonorum. uturimam
cõmutationem ꝑmiscens. is¬
ta pars residuas ht uttera octo

Expanded text:
tum psalmum, sicut dictum est, Ecclesiae vox introducitur ad populum corrigendum. Prima positione commonet ne malignantes quisquam debeat imitari, sed quidquid boni sperandum est, a Domino postuletur, qui novit et profutura concedere, et perenniter mansura praestare: in qua Hebraei alphabeti sex litterae continentur. Secunda dicit peccatores maxima hic invidiae cruciatione torqueri, quoniam in suis actibus nihil simile boni se habere cognoscunt: haec habet litteras septem. Tertia profitetur nunquam se justum vidisse derelictum, malorum poenas et praemia bonorum utili commutatione permiscens; ista pars residuas habet litteras octo
Abbreviated transcription (Latin):
quod grauiter oͥrentur. Sed̾o.
sublaude dñi collata beatorũ
p̃mia descrionitur os que
dicit domus dm̃iubeitate cõ¬
pleri. breniretq irumamia¬
lorum psalmus ife conclui.¬
ditur. nequis putaret fortas¬
se temptanclum: quod tanta
execratione nouerat accusa¬
tum. Qua ꝓt̾ subtilitatem
cius paulo diligentius ꝑsctu¬
temur. est enimi non nulla:
difficuitate contextus.

Expanded text:
quod graviter horreatur. Secundo sub laude Domini collata beatorum praemia describuntur, eosque dicit domus Domini ubertate compleri. Breviterque in ruina malorum psalmus iste concluditur, ne quis putaret fortasse tentandum quod tanta exsecratione noverat accusatum. Quapropter subtilitatem ejus paulo diligentius perscrutemur; est enim nonnulla difficultate contextus.
Abbreviated transcription (Latin):
mus.xxiii. Psalmus dci
prima sabbati.
Elum p̃sentis tituli iu¬
uante domino alactit᷑
subleuemus. ut nobis penetta¬
na psalmi clarius innotescant.
Primia sabbati significat cdiẽ
auicum. que prima ẽ ꝑot sab¬
batum quo die dominus re¬
sinrexit a mortuis. qui ꝓpter
excelienciam tanti miraculi i
m eo muncdum creͣdidit. Co
si quidem dicisti scło resurgẽ¬
do dominus subuenisse cog¬
noscitur. quando eum et fecis¬
se declaratur. S quia totus
psalmus post resurrectionem
canitur: ioeo eititulus iste pre¬
missus ẽ: ut corda sidelium cõ

Expanded text:
MUM XXIII. Psalmus David prima sabbati. Velum praesentis tituli, juvante Domino, alacriter sublevemus, ut nobis penetralia psalmi clarius innotescant. Prima sabbati significat diem dominicam, quae prima est post sabbatum, quo die Dominus resurrexit a mortuis. Qui propter excellentiam tanti miraculi proprie in eo mundum condidit. Eo siquidem die isti saeculo resurgendo Dominus subvenisse cognoscitur, quando eum et fecisse declaratur. Sed quia totus psalmus post resurrectionem canitur, ideo ei titulus iste praemissus est, ut corda fidelium co
Abbreviated transcription (Latin):
a fatie ab solon filii sui.
Usalon clum patrem
suum dd crudelit᷑ inse¬
queretur: mule impetu ꝑductꝰ
incondensam quercum: ramis
eius coua negtentibus. ĩaeris
sicut iudas innodatꝰ laqueo
uitam finiuit: ita et ꝑsecutor
dd̃ confractis faucib expira¬
ret. Testante autem regum is¬
toria: psalmus iste quinqua¬
gesimo actu posterior ẽ. qm̃ pꝯ
culpas adulterii et homicidii
absalon filii eius psecutio noc¬
citur contigisse. s ꝓ uirtute sua.
competenti numero ꝓbatur
aptatus. Tenere eniminum
locum tc̃ium oportuetat: ⁊ scẽ
gnificatur. ut animi xp̃iano¬
rum tali exemplo roborati:
madũsis casibus constanter
erigantur. Simile ẽ et ulud
qd̾ pentatheucꝰ logitur ante
iob: cum pot multos annos
moyses extitisse noscatur. Qua¬
pꝑt̃ non scͥcłm existentiam tem¬
porum: s ꝓ qualitate lictoru
ordo plerumq ponitur lectio¬
num. Memento autẽ alios eẽ
psalmos qui passionem ⁊ tesur¬
rectionem dñi breuit̃ tangũt.

Expanded text:
a facie Abessalom filii sui. salom dum patrem suum David crudeliter insequeretur, mulae impetu perductus in condensam quercum, ramis ejus colla nectentibus, in aeris sicut Judas innodatus laqueo vitam finivit, ita et persecutor David constrictis faucibus expiraret. Testante autem Regum historia psalmus iste quinquagesimo actu posterior est: quoniam post culpas adulterii et homicidii Abessalom filii ejus persecutio noscitur contigisse; sed pro virtute sua competenti numero probatur aptatus. Tenere enim illum locum tertium oportuerat, qui et gnificatur; ut animi Christianorum tali exemplo roborati, in adversis casibus constanter erigantur. Simile est et 20 illud quod Octateuchus legitur ante Job, cum post multos annos Moyses exstitisse noscatur. Quapropter non secundum existentiam temporum, sed pro qualitate dictorum ordo plerumque ponitur lectionum. Memento autem alios esse psalmos, qui passionem et resurrectionem Domini breviter tangunt;
Abbreviated transcription (Latin):
dampnabitut. Uia enim
cdicitur. quoͦ ꝑ eam unusqͥsq
transeuntium uiator gͣdit᷑.
Iter qiͣ itetum actus. quod
agendo iterat᷑. Q uod tam̃
utrumq ꝓ locorum quati¬
tatibus: reperitur uariatũ.
Nam et uiam pcc̃orum fu¬
ꝑius dixit: et iter mbono
positum ẽ sicut ait in alio
psalmo. E t illic iter ẽ.inquo
ostendam illi salutare dei. Itẽ
ysaias ꝓpha dicit. Idrincipiũ
syondabo: et ihrłm consolabor
mitmere. Dunc ad conclusi¬
onis qddam speculum ueni¬
amus: ut nob totiꝯ psalmi:
pulchertima facies elucescat.
Conclusio psaimi.

Expanded text:
damnabitur. Via enim damnabitur. Via enim dicitur, quod per eam unusquisque transeuntium viatur. Iter, quasi iterum actus, quod agendo iteratur. Quod tamen utrumque pro locorum qualitatibus reperis esse variatum; nam et viam peccatorum superius dixit, et iter in bono positum est, sicut in alio psalmo ait: Et illic iter est, in quo ostendam illi salutare Dei . Item Isaias propheta dicit: Principium Sion dabo, et Jerusalem consolabor in itinere . Nunc ad conclusionis quoddam speculum veniamus, ut nobis totius psalmi pulcherrima facies elucescat. Conclusio psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
silio enim in uidicio dicit. qr
omne rectum iudicium in
confilio ẽ. Consilium enĩ
dictum ẽ a consulendo. Nã
suꝑius consilium impiorũ
ab usiue positum ẽ: qm et ip̃i
putant confulere. quamius
cognoscantur imamquãq
rem noxia sͥ machinatione
uiam dixit dm̃ nosse. iterat᷑
impiorum ꝑire confirmat:
quasi dominus utrumq
non nouit. S allegorice
dictum ẽ ut ħ sciat᷑ dominꝰ
quod ni beatitudine ꝑmane¬
bit: hoc nesciat quod peribit.
Ham et ip̃e dicturus ẽ ĩuidi¬
cio suo pcc̾oribꝰ: nescio uos.
Quod si ħ. adlutam uelis ad¬
ũtere. quomodo ignorare po¬
terit quos creauit: Sic ⁊ ade¬
ad locutus ẽ post pcc̃m. Ubi
es adam. Non quia deus
inparadiso eum eẽ nõ noue¬
tat:. s indignus diuine cog¬
nitioni eo quod cecidetit in¬
crepatur. Iter impioum pe¬
ribit. Nam sicut ẽ beatoruĩ
uia dominus: ita pcc̃orum
iter dbłꝰ ẽẽ cognoscitur. qui
sine dubio ꝑibit: quando cũ
sequacibꝰ suis et̾na pena

Expanded text:
silio enim, in judicio dicit, quia silio enim, in judicio dicit, quia omne rectum judicium in consilio est. Consilium enim dictum est a consulendo. Nam superius consilium impiorum abusive positum est: quoniam et ipsi putant consulere, quamvis cognoscantur unamquamque rem noxia sibi machinatione viam dixit Dominum nosse; iter autem impiorum perire confirmat: quasi Dominus utrumque non noverit. Sed allegorice dictum est, ut hoc sciat Dominus, quod in beatitudine permanebit: hoc nesciat quod peribit. Nam et ipse dicturus est in judicio suo peccatoribus: Nescio vos . Quod si hoc ad litteram velis advertere, quomodo ignorare poterit quos creavit? Sic et Adae locutus est post peccatum: Ubi es, Adam ? non quia Deus in paradiso eum esse non noverat, sed indignus divina cognitione, eo quod ceciderit increpatur. Et iter impiorum peribit. Nam sicut beatorum via est Dominus, ita peccatorum iter diabolus esse cognoscitur: qui sine dubio peribit, quando cum sequacibus suis aeterna poena
Abbreviated transcription (Latin):
puniatur. Hoq pec̃ores in
consilio iustorum. pocc̃ores
sunt ꝓfessione quidem xp̃ia¬
ni. s minoribus pcc̃is ob noxii.
quib dominica datur oratio.
ut se exuant adelictis. Impn
autẽ sunt. qui suum nesciẽtes
auctorem diu̾sis sceleribus
polluuntur. ut blasphemi. in¬
penitentes. cultores ydolorũ.
et principalib uiciis obliga¬
ti. Qua ꝓpt̃ cluo sunt genera
peccantium. primum quod
nulla placabili satisfactione
completa remanet in delictis
Aliud ẽ. tui ꝑ grãm confessio¬
nis pcc̃a donantur. sicut legit᷑.
Beati quorum temisse funt
iniquitates: et quorum tec¬
ta sunt pcc̃a. In quo numeto
et sc̃i sunt. quia nullus sine
dicit. Si clicetimus quia pe¬
ccatum non habemus. nos¬
ip̃os seducimus. et ueritas
in nobis non ẽ. E tgo deil¬
lo primo numeto peccantiũ
dicit: qui nulla fuerunt lig¬
nia nur᷑atione saluari. Hoi ei̾
cum iustis minime iudica¬
bunt. Quod euangelica uo¬
ce solis fidelibꝰ suis dominꝰ
inp̃mium pollicetur. Incõ¬

Expanded text:
tur. Neque peccatores in consilio justorum. Peccatores sunt professione quidem Christiani, sed minoribus peccatis obnoxii, quibus dominica datur oratio, ut se exuant a delictis; impii autem sunt qui suum nescientes auctorem diversis sceleribus polluuntur, ut blasphemi, impoenitentes, cultores idolorum, et principalibus vitiis obligati. Quapropter duo sunt genera peccantium: primum, quod nulla placabili satisfactione completa remanet in delictis; aliud est cui per gratiam confessionis peccata donantur, sicut legitur: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . In quo numero et sancti sunt, quia nullus sine icit: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Ergo de illo primo numero peccantium dicit qui nulla fuerunt digni miseratione salvari. Hi enim cum justis minime judicabunt, quod evangelica voce solis fidelibus suis Dominus in praemium pollicetur. In con
Abbreviated transcription (Latin):
uissimam. non putemus ue¬
corum ludibriis comparatã.
que corpora facile mobilia ĩ
auras aerias lucdiuaca com¬
pulsione transponunt. Hic
enim facilitate expuisionis
uult ostendere: non acerbita¬
tem discriminis leuigare.
Faciem uo tre significat super¬
ficiem telluris. ubi reuera pͭ
pulius tenssĩmus insid̃e.
Hanc greci epiphaniam uo¬
cant. que solam longitudĩez
et latitudinem ħt. Hec colores
suscipit. diũsa qualitate dis¬
tinctos. Hec ꝓbatur recipere.
figuras illas geometrice dis¬
cipline. In ea deniq datur:
conspici. quicquid pot̾ corpore¬
is oculis intueri. Ideo non re¬
surgunt impii inuditio.
Impii sunt. qui scãm trinita¬
tem creduitate mentis nul¬
latenus conficẽtur: noc uet̾is
autem noui testamenti pa¬
rere rogulis ad quiescunt. Uł
sicut dicit apłs. qui uerbis cõ¬
ficentur dm̃. factis autem ne¬
gant. et hi iniudicio non re¬
surgunt. quia iam sua infide¬
litate dampnati sunt: ĩ euã¬

Expanded text:
vissimam non putemus vevissimam non putemus ventorum ludibriis comparatam, quae corpora facile mobilia in auras aethereas ludivaga compulsione transponunt. Hic enim facilitatem expulsionis vult ostendere, non acerbitatem discriminis levigare. Facies vero terrae significat superficiem telluris, ubi revera potest pulvis tenuissimus insidere. Hanc Graeci epiphaniam vocant, quae solam longitudinem et latitudinem habet. Haec colores suscipit diversa qualitate distinctos: haec probatur recipere figuras illas geometricae disciplinae; in ea denique datur conspici, quidquid potest corporeis oculis intueri. Vers. 7. Ideo non resurgunt impii in judicio. Impii sunt qui sanctam Trinitatem crudelitate mentis nullatenus confitentur, nec Veteris aut Novi Testamenti parere regulis acquiescunt; vel, sicut dicit Apostolus: Qui verbis confitentur Deum, factis autem negant ; et hi in judicio non resurgunt, quia jam sua infidelitate damnati sunt, in Evan
Abbreviated transcription (Latin):
potent᷑ exquiritur. ut distric¬
tio sit incõminatione suppli¬
cii: magnitudo semꝑ in pre¬
miis. Dicit gͦ. Hon sic ĩpii
non sic: qm̃ non erit sic impiꝰ.
ut suꝑius clixit. Et ut ĩmo¬
biliter crecłes firmitatem ne¬
gationis: iterando monstra¬
uit. Ham si locum eorum:
diligent᷑ inquiras: aucli a¬
pocalipsm iohamris dicẽtẽ.
Et clbłus qui seclucebat
eos. missus ẽ instagnum
ignis et sulfuris. ubi illa bes¬
tia. et psendo ꝓphe. Quod.
uidelicet ad omes ꝑtinet
impios. cruciabuntut illic¬
die ac nocte in scła scłorũ.
Sed tãqͣm puluis quẽ ꝑicit
uentus a facie tre. Cõgrua
nimis facta comparatio.:
Hduluis enim ẽ resolutio t̾r̃e.
Et quia homo trenus qn̈ͣ¬
do inflatur seductorio uen¬
to suꝑbie. de soliditate t̾r̃e
uiuentium quasi puluis
abicitur: quia sua leuitate
ad firmamentum manda¬
torum se tene non potuit.
merito puluis dicitur. quia
tãqͣm substantia tenus:
uitiorum flatib uentilatur.
S hanc dampnationem gra¬

Expanded text:
potenter exsequitur, ut distinctio sit in comminatione supplicii, magnitudo semper in praemiis. Dicit ergo: Non sic impii, non sic, quoniam non erit sic impiis, ut superius dixit. Et ut immobiliter crederes, firmitatem negationis iterando monstravit. Nam si locum eorum diligenter inquiras, audi Apocalypsim Joannis dicentem: Et diabolus, qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris, ubi illa bestia et pseudopropheta, quod videlicet ad omnes pertinet impios, cruciabuntur illicdie ac nocte, in saecula saeculorum . Sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae. Congrua nimis facta comparatio. Pulvis enim est resolutio terrae. Et quia homo terrenus, quando inflatur seductorio vento superbiae, de soliditate terrae viventium quasi pulvis abjicitur, quia sua levitate ad firmamentum mandatorum se tenere non potuit, merito pulvis dicitur, qui tanquam substantia tenuis vitiorum flatibus ventilatur. Sed hanc damnationem gra
Abbreviated transcription (Latin):
trine genus. et inuitare ꝓs¬
peris. et t̾rere contrariis. sic̃
et pat̾ augustinus. inlibris
de dectrina xp̃iana memo¬
rat clicens. Debet igitur
diuiarum scriptarum trac¬
tator et doctor. defensor roc¬
te fidei ac debellator erroris.
et bona docere. et mala de do¬
cere. Q uod institutionis ge¬

Expanded text:
trinae genus, et invitare prostrinae genus, et invitare prosperis, et terrere contrariis; sicut et Pater Augustinus in libris de Doctrina Christiana memorat dicens : Debet igitur divinarum Scripturarum tractator et doctor, defensor rectae fidei, ac debellator erroris, et bona docere, et mala dedocere. Quod institutionis ge
Abbreviated transcription (Latin):
pientiam. et fortitudinem.
et honorem ⁊ glam et bene¬
dictionem. Et omnem cte¬
aturam que ẽ in celo et ĩtr̃a.
et sub tr̃a. et inmari. et que
sunt meis: inmisos audiui
clicentes sedenti inchrono ⁊
agno. Beneclictio et honor
et gła et potentia in scła scło¬
rum. Et .iiiͦiͦ. animalia di¬
cebant. amen. Et seniores
ceciderunt. et ad orauunt.
et cet᷑a. Plena ẽ rerum tali¬
um scriptura diuina. qm̃
sicut in assumpto corpore fu¬
it humilitas. ita et post resur¬
rectionem dñi xp̃i declarata
maiestas. Hunc ad teliqua
tem ubi memorat que impii
cum poc̃orib sustinebunt. ut
eorum actus refugiatur. quo¬
nm pena cognoscitur. Quod
scema dicitur paracligina.
Scema autẽ ẽ figura clictio¬
nis mordinem ũborum
cum decore composita. Est
enim paradigna. narratio
ꝑ exempla oͥrtans aliquem
aut deterrens. In uitauit at̃.
cum dicit beatus uir. et re¬
liqua. De tertuit a ut cũ ait.
non sic impii nor sic. et cetã.
Efficacissimum plane doc¬

Expanded text:
m, et honorem, et gloriam et benedictionem. Et omnem creaturam, quae est in coelo, et in terra, et sub terra, et in mari, et quae sunt in eis, universos audivi dicentes: Sedenti in throno, et Agno, benedictio, et honor, et gloria, et potentia in saecula saeculorum. Et quatuor animalia dicebant: Amen. Et seniores ceciderunt, et adoraverunt , etc. Plena est rerum talium Scriptura divina, quoniam sicut in assumpto corpore fuit humilitas, ita est post resurrectionem Domini Christi declarata majestas. Nunc ad reliqua  secundam partem, ubi memorat quae impii cum peccatoribus sustinebunt, ut eorum actus refugiatur, quorum poena cognoscitur. Quod schema dicitur paradigma. Schema autem est figura dictionis in ordine verborum cum decore composita; est enim paradigma narratio per exempla, hortans aliquem, aut deterrens. Invitavit autem cum dixit: Beatus vir, et reliqua; deterruit autem cum ait: Non sic impii, non sic, etc. Efficacissimum plane doc
Abbreviated transcription (Latin):
quod et deus illum exaltauit.
et donauit ei nomen quod ẽ
suꝑ omne nomen. ut in noĩe
dm̃ ihu omne genu flectatur.
celestium. t̾restrium. et infer¬
norum. Et in apocalipsin iho¬
ichaninis ita legitur. Ꝙ uidi
et aucdiui uocem magnam
angelorum multorum. ĩ cir¬
cuitu chroni et animalium
et seniorum. et erat numemꝰ
corum dena milla. denũ mili¬
um. milia miliuum. dicentiu
uoce magna. Dignus ẽ ag¬
nus qui occisus ẽ acciꝑe uir

Expanded text:
quod et Deus illum exaltavit, quod et Deus illum exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen; ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum . Et in Apocalypsi Joannis ita legitur: Et vidi, et audivi vocem magnam angelorum multorum in circuitu throni, et animalium et seniorum: et erat numerus eorum dena millia denorum millium, millia millium dicentium voce magna: Dignus est Agnus qui o
Abbreviated transcription (Latin):
Ldec sunt aque sp̃uales. he folia¬
hec folia salutaria. de quibus
in apocalipsi beatus iohannes
dicit. Et ostendit michi flum̃
aque uite splendidum. tãqͣm
cristallum. exiens de throno:
dei et agni. in medio platee es
et ex utraq parte fluminis.
arborem uite que facit fructũ.
duodecies singulis mensibus
reddens fructum suum: et fo¬
lia arboris illius. sunt ad sani¬
tatem gentium deputata.
Et omnia quecumq facit ꝓs¬
perabuntur. Aptissime cõtra
illud ade ponitur. cuius facta¬
a nob̃ adũsa peperunt. Ham
sicut dominus xp̃c dulcedĩe
salutis mundo p̃stitit: ita ille
humano generi a maritudiẽ
mortis inflixit. Tribus ergo
moł hec p̃dicationis forma
constructa ẽ. dicendo quid ui¬
tau̾it. ⁊ referendo quid egetit.
Tercio ad quem finem fructus
mectioctit᷑ positum ẽ. ꝓpt̃ humi¬
litatem humanitatis assũp¬
te. Ceterum si magnificen¬
tiam eius uelis ad uertere.
audi apłm dicentem. Propt̃

Expanded text:
Hae sunt aquae spirituales, haHae sunt aquae spirituales, haec folia salutaria, de quibus in Apocalypsi beatus Joannes dicit: Et ostendit mihi flumen aquae vivae splendidum, tanquam crystallum, exiens de throno Dei et Agni; in medio plateae ejus, et ex utraque parte fluminis, arborem vitae, quae facit fructum duodecies, singulis mensibus reddens fructum suum; et folia arboris illius sunt ad sanitatem gentium deputata . Et omnia quaecunque faciet prosperabuntur. Aptissime contra illud Adae ponitur, cujus facta nobis adversa pepererunt. Nam sicut Dominus Christus dulcedinem salutis mundo praestitit, ita ille humano generi amaritudinem mortis inflixit. Tribus ergo modis haec praedicationis forma constructa est, dicendo quid vitaverit, referendo quid egerit, tertio ad quem finem fructus mediocriter positum est propter humilitatem humanitatis assumptae. Caeterum si magnificentiam ejus velis advertere, audi Apostolum dicentem: Propter