comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naꝵ supposita retia ⁊ catenule. miracł
sue connexionis spectantib p̃bent. Ma¬
foris cortice. multa int̾ius gna cirtũdant
Uñ eccl̃iam significant. que unius fic̃
munimine: innumera electoꝵ agnima
cirtumdant. Ułcuiꝰq iusti utta ⁊ mores
ne forte diffluant. firma fid̾i ⁊ humilitan
memoriam reuocant. eoꝵq exemplis ae¬
⁊ sermones suos omni parte confirman
ne si aliter qm̃ illoꝵ ht̃ regła uixerint
ꝓsꝑis ⁊ adu̾sis. ingressum regni celestis
ante oculos habendum doceant. Notan¬
oum uͦ qͥa porticus tempłi. etiã uestibuliton
uocat᷑. ⁊ qͦd leginꝰ int̾ uestibulum ⁊ abta¬
re. inter portitũ ⁊ altare intelligi deben¬

Expanded text:
narum superposita retia et catenulae miraculum suae connexionis spectantibus praebent. foris cortice multa interius grana circumdant, unde Ecclesiam significant, quia unius fidei munimine innumera electorum agmina circumdat, vel cujusque justi vitam et mores, ne forte diffluant, firma fidei et humilitatmemoriam revocant; eorumque exemplis et sermones suos omni parte confirmant, ne si aliter quam illorum habet regula, vixerint in adversis ingressum regni coelestis ante oculos habendum doceant. Notandum vero quod porticus templi etiam vestibulum vocatur, et quod legimus inter vestibulum et altare, inter porticum et altare intelligi debe
Abbreviated transcription (Latin):
nulla potest adu̾sitate dissolui Sculptu¬
ra subt᷑ labium crreuibat illud x. tubitis
ambiens mare. duo ordines sculpturarũ
hystatarũ erant fusiles. Cum p̃dictum
sit qͥd resticula tͥgrita cubitoꝵ mare cir¬
cuimierit. nunc addat᷑. qd sculptura sub
ter labiũ posita x. iubitis ambierit: patet
in labio usq ad .x. coartatum Sculptura
datur exempla pͥoꝵ temꝑum designant᷑.¬

Expanded text:
taculo dissolvi. « Et sculptura subter labium circumibat illud decem cubitis ambiens mare. Duo ordines sculpturarum histriatarum erant fusiles. » Cum praedictum sit supra quod resticula triginta cubitorum mare circumierit, et nunc addatur, qter labium posita, decem cubitis ambierit, patet in labio, usque ad decem est coactum. Sculptura datur exempla priorum temporum signant
Abbreviated transcription (Latin):
onis sigc̾at. que ꝑ utͥusq testam̃ti obser¬
sunt. Q nͥq autẽ sunt libri legis. ⁊ .iii.
idem numerus in longnudine ⁊ latitu¬
dm̃e altaris. cũ cor̾a electoꝵ docente ut̃q
testam̃to ꝑseuerantĩã boni oꝑis. etĩã in ꝑ¬
setutionib seruant. ⁊ hilaritatẽ dilectio¬
nis. etiã in eos qui ꝑsecunt᷑ &ͤ decẽ cubi¬
lias laborant. denario remitnerant᷑. unde
atare qͣd̃ electos figcat. ꝓ significanda eoꝵ
uita ꝑpetua .x. cubitis exaltat᷑. Mare etiã

Expanded text:
icat, quae per utriusque Testamenti obsersunt, quinque autem sunt libri legis, et quatuidem numerus in longitudine et latitudine altaris, cum corda electorum docente utroque Testamento perseverantiam hujusmodi operis etiam in persecutionibus servant, et hilaritatem dilectionis etiam in eos qui persequuntur Et decem cubilias laborant, denario remunerantur. Unde altare, quod electos significat, pro signanda eorum vita perpetua decem cubitis exal
Abbreviated transcription (Latin):
decẽ. Has mensas tam ad panes ꝓpofition.
qmͣ ad uasa dñ portanda factas ẽẽ tredͥi¬
autẽ ifrł p̃uaricati sunt mandatũ:
onis. potuit fieri ut panes noui. nouit cocti.¬
llis mensis imponerent᷑. ibiq: nocte illa ser¬
uarent oꝑti: donec pͥmo mane ablatis ue¬
itib sitꝑ mensam ꝓpositionis ponerentur

Expanded text:
 has mensas tam ad panes propositionis quam ad vasa Domini portanda factas esse crediautem Israel praevaricati sunt mandatum, et onis: potuit fieri ut panes novi noviter cocti mox illis mensis imponerentur, ibidemque nocte illa servarentur operti, donec primo mane ablatis uteribus super mensam propositionis ponerentur
Abbreviated transcription (Latin):
Capit mare tͥa milia metretas. cũ baptismm
sacram̃tum. in fide tͥnitatis datũ in se ab¬
Millenariꝰ ꝑfectionẽ sigcat: qͥa denariꝰ qͣ¬
dratũ solidum facit. Deties eñ decẽ. centũ
ut in altitudinẽ surgat. ⁊ solida efficiat᷑.
multiplitat centũ ꝑ decem. ⁊ siunt mille
Quo numero stabił. ⁊ in suꝑabił. ⁊ uelut q̃¬
drata uistoꝵ ꝯscientia signat᷑. Q uocũq em̃
qͣdratũ uertis. stabit. Sic electoꝵ animꝰ nul¬
la temptatioẽ a statu rectitud̃ins indiat᷑.¬

Expanded text:
Capit mare tria millia metretas; cum baptismi sacramentum in fide Trinitatis datum, in se abMillenarius perfectionem significat, quia denarius quadratum solidum facit. Decies enim decem, centumut in altitudinem surgat et solida efficiatur, multiplica centum per de cem, et fiunt mille. Quo numero stabilis et insuperabilis, et velut quadrata justorum conscientia signatur. Quocunque enim quadratum vertis, stabit. Sic electorum animus nulla tentatione a statu rectitudinis inclinat
Abbreviated transcription (Latin):
columpne domꝰ uideri ⁊ appellari tolil
cum in se firmȩ fidi. ad contempnends
scli pompas. ac desideria bona inuisibi¬
lia nchil habeant roboris ad corrigen¬
oos uł industriȩ ad intelligendos eoꝵ qͣb
nerantiam in bono oꝑe longitud̃o altariᷤᷤ
cepͥnnti. Latitudo. amplitudm̃ẽ in carteate
di i ꝑrcum. spem in expectatiõe diumȩ¬
insirationis. altitudo p̃tendit. Uigenti cu

Expanded text:
columnae domus Dei videri et appellari volunt, cum in se firmae fidei ad contemnendas saeculi pompas, ad desideranda bona invisibilia, nihil habeant roboris ad corrigendos, vel industriae ad intelligendos eorum quiverantiam in bono opere longitudo altaris exprimit, latitudo amplitudinem in charitate Dei et proximi, spem in exspectatione visitationis altitudo praetendit. Viginti
Abbreviated transcription (Latin):
fores templi. ⁊ ing̾ssum templi suo decore
ex utraq parte exornabant. Ostium templi
dñs ẽ. qui ait. nemo uenit ad ꝑatrẽ . nͥ. ꝑ
re tircumstant: cũ ministri sermonis utͥq
ppłõ intͦitum regni celestis ostendunt. ut qͥ
ad fidem euugłii uenerit. habeat eos ꝑatos.
qͥ sibi iter salutis u̾bo monstrarent ⁊ exem¬

Expanded text:
fores templi, et ingressum templi suo decore ex utraque parte ornabant. Ostium templi Dominus est, qui ait: Nemo venit ad Patrem, nisi re circumstant, cum ministri sermonis utrique populo introitum regni coelestis ostendunt, ut quiad fidem Evangelii venerit, habeat eos paratos qui sibi iter salutis verbo monstrent et exem
Abbreviated transcription (Latin):
outnt. sic uit habeant uersas facies ad exti¬
orem domũ. gitia angłi sic suam innocen¬
tam ꝯseruant. sic de scõrum beatitudine
iongaudent. ut eis quos adhut interris
conspictunt. opem ferant: donec illos ad
cȩlestem patͥam mtͦdueant. Omnes entm
sutnt amiministratorii sp̃c. in ministtum
missi ꝓpter eos qͥ heditatẽ capiunt salutis.

Expanded text:
as ad exteriorem domum: quia angeli sicut suam innocentiam conservant, sic de sanctorum beatitudine gaudent, ut eis quos adhuc in terris conspiciunt, opem ferant donec illos ad coelestem patriam introducant. Omnes enim sunt administratorii spiritus in ministerium missi, pr
Abbreviated transcription (Latin):
ingͥssu oraculi fecte ostiola de lignis oli¬
uaꝵ postesq anguloꝵ quinq ⁊ duo ostia
de lignis oliuarum. S uelum istud deco
ris gr̃a factum ẽ: ut int̾ͥ parietes deaura
tos oloseritum fulgeret. S eiusdẽ mist̾i
cuius ostiola congrua significatione ante¬
archam ⁊ in igͥssu oratuli appensum. ut
sicut ostiola congrins horis aꝑiebant᷑. sic

Expanded text:
oraculi fecerit ostiola de lignis olivarum, postesque angulorum quinque, et duo ostia de lignis olivarum . Sed velum istud decoris quidem gratia factum est, ut inter parietes deauratos etiam ob sericum fulgeret, sed in ejusdem mysterii, cujus et ostiola, congrua significatione arcam atque ingressum oraculi appensum, ut sicut ostiola congruis horis aperiebantur, sic
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Extendunt alas ad inuitẽ suꝑ ar¬
cham: cum ad laudẽ saluatoris referunt
om̃ẽ bonũ qͦd acceꝑunt. Extendunt al¬
teras alas ad parietes oraculi: cũ sc̃os sec̃
uidere letant᷑: eosq uelut alaꝵ sitmmita¬
tib tangunt: quos imitatores suȩ purta¬
tis in hai uita fuisse exultant. Duos egie

Expanded text:
us. Extendunt alas ad invicem super arcam, cum ad laudem Salvatoris referunt omne bonum quod acceperant. Extendunt alteras alas ad parietes oraculi, cum sanctos secum videre laetantur, eosque velut alarum summitatibus tangunt, quos imitatores suae puritatis in hac vita fuisse exsultant. Et
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ꝑ uaria temꝑa succedentes significat:
ita eqͣlitas pauim̃ti ꝯcorde eoꝵ humilitat̃ẽ
qͣ in hac uita positi. sociali caritate ꝯu̾santur.
Pauim̃tum p̃tioso marmore. stratũ multo
decore. ⁊ marmor tectum tabuł. abiegnis:
qͥauita sc̃oꝵ. pͥmo fid̃i firmitate munien
da i corde: pt. uͥtutum latitudine ornan¬
da m oꝑe Quid em̃ ꝓdest decor marmoris.
tabuł obtecti nͥ aliquia isticum ostendat:
S bonoꝵ amplitudinẽ oꝑum: foratudine
fid̃i fulciendam ẽẽ significat Abies uero¬
alta. ⁊ durabił. mentem electoꝵ infima sꝑ¬
nent̃e. celestib mherentẽ.: ⁊ uͥtute pacientiȩ
excellentẽ demonstrat. Auri lammine mar¬
moꝵ ac tabuł abiegnis suꝑposite. lantudo
ẽ caritatis. de corde puro. ⁊ ꝯscienia bona.
⁊ fide ñ ficta Que sicut aurũ altis metal

Expanded text:
ibi per varia tempora succedentes significant: ita aequalitas pavimenti concordem eorum humilitatem, qua in hac vita positi sociali charitate conversantur. Pavimentum pretioso marmore stratum multo decore, et marmor tectum tabulis abiegnis, quia vita justorum primo fidei firmitate munienda est in corde: post virtutum latitudine ornanda in opere. Quid enim prodest decor marmoris tabulis obtectis, nisi aliquid mysticum ostendat? sed bonorum amplitudinem operum fortitudine fidei fulciendam esse significat. Abies veroalta et durabilis mentem electorum infima spernentem, coelestibus inhaerentem, et virtutem patientiae excellentem demonstrat. Auri laminae marmori de tabulis abiegnis superpositae latitudo est charitatis de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, quae sicut aurum ali
Abbreviated transcription (Latin):
que p̃dicta sunt qͣi cherubin in medio tmn¬
pli int̾ioris sint positi. quoꝵ habitatio ẽ
Quod ala una tangebat parietẽ. ⁊ ala
cherub secd̃i. altm parietẽ. ꝑtinet ad illã
exhibent. Quod ale alt̾e in medio temꝑb
se inuicẽ contingebant. eam dilectionis
conditor immortali claritate sublimaui
⁊ mentẽ uera dilectionis atq humiltanꝰ

Expanded text:
quae praedicta sunt, quare cherubim in medio templi interioris sint positi, quorum habitatio sQuod vero ala una tangebat parietem et ala cherub secundi alterum parietem, ad illam exhibent angeli. Quod alae alterae in medio templi se invicem contingebant, eam dilectionis Conditor immortali claritate sublimavit, et mentem vera dilectionis atque humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cherubm. his am̃. tolorib cum in omnib
quȩ pie agimꝰ a uenenatis demonum telis.
ꝑ angłica p̃sidia ꝓtegimur.⁊ multitudme
scientiȩ indesmenter utimur. respicientes
semꝑ ad eloqͥa diuma. ne a uͥtutum calle

Expanded text:
cherubim his quatuor coloribus, cum in omnibus quae pie agimus a venenatis daemonum telis per angelica praesidia protegimur, et multitudine scientiae indesinenter utimur, respicientes semper ad eloquia divina, ne a virtutum calle
Abbreviated transcription (Latin):
m sequentib laminis aureis texit eam .i.
lento ponderis ꝑfectio qͥ caritatis ꝑfectionẽ
expͥmit: sicut ꝑfectio senarii ꝑ quẽ cente¬
narius multiplicat᷑: ut fiant sexcenti.
numero peccatoꝵ remisfio.⁊ sp̃itał gr̃a.¬

Expanded text:
in sequentibus: Laminis aureis texit eam , idlentis ponderis perfectio quae charitatis perfectionem exprimit, sicut perfectio senarii per quem centenarius multiplicatur, ut fiant sexcenti. numero peccatorum remissio, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
hẏram sp̃itał nouit oꝑari. ut ornatus domũ
di coram ocłis hominũ digno decore. fulgeat.
i bone opimonis oddore acceptabił fiat. Nos¬
aut̃e. cedem ligna. ⁊ c. significat qd gentes
auãtta fama euugłii. diu̾sas ꝑsonas ꝑ fidem
ad baptismũ tñfimitunt: soliꝰ tñ ẽ ueri pa¬
cifici ut abluenda peccata ꝑ baptisim satra¬
menta. unttati eccłie illos adimare de qͦ dr¬

Expanded text:
Hiram spiritualis novit operari, ut ornatus domus Dei coram oculis hominum digno decore fulgeat, et bonae opinionis odore Deo acceptabilis fiat. autem, etc. Significat quod gentes audita fama Evangelii diversas personas per fidem ad baptismum transmittit. Solius tamen est veri pacifici, ut absolvendo peccata per baptismi sacramenta unitati Ecclesiae illos adunare, de quo d
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Oraculum habebat ingniti cubitos lon¬
gitudimis. ⁊ uiginti latitudinis. ⁊ iuginti
ri domo factum ẽ: qͥa in suꝑna patͥa angłaꝵ
uisio ⁊ allocutio. ⁊ ip̃a cd̃i p̃sentia reuelabit᷑.
Quod dicit .xx. cubitos altitudinis. parietẽ¬

Expanded text:
est: Oraculum habebat viginti cubitos longitudinis, et viginti latitudis et viginti ri domo factum est, quia in superna patria angelorum visio et allocutio et ipsa Dei praesentia revelabitur. Quod dicit
Abbreviated transcription (Latin):
cubitos uigniti. Longitudo domꝰ. longam
ecdiȩ potentiam significat. latitud̃o cari¬
tatem. qͣ etiam diligit inmicos. donec cum
uentium. Notandum quod tͥgnita cubin
altitudinis. qͥ in regũ legunt᷑. ñ ad tectum
templi. s usq ad cenaculum inferiꝰ ꝑueno¬
runt. hic enĩ quod altitudo.c.xx. cubitoꝵ
uͦ ad t̾tium. dem̃ usq ad sup̃mum templi
tectum numerabantur. Ali tͥgiita. ⁊ sici
ta altituado domus. incentũ uignnti cubits
futuram uitã signficant. que nunc agtꝰ
in quiete ammaꝵ. ⁊ ꝑficietur in refutredi¬
one corpoꝵ. Qumdetim uͦ in tͥgonũ ducb
.i. cum om̃ib partib siris numerata. e. iceꝰ
electoꝵ. Bñ autẽ hoc numero t̾cium dons¬
cenatulum consummat᷑. que pt p̃sente
labores. pt̾ anmaꝵ requiem plena feliti¬
tatis gla in resurrectione complebitite.

Expanded text:
us. Longitudo domus longam Ecclesiae patientiam significat. Latitudo charitatem qua etiam diligit inimicos, donec cum iventium. Notandum quod triginta cubiti altitudinis, qui in Regum leguntur, non ad tectum templi, sed usque ad coenaculum inferius pervenerunt. Hic enim quod altitudo centum vigintivero ad tertium, deinde usque ad supremum templi tectum numerabuntur, alii triginta et sic tota altitudo domus in centum viginti cubitisfuturam vitam signant, quae nunc agitur in quiete animarum et perficietur in resurrectione corporum: quindecim vero in trigonum ducta, id est, cum omnibus partibus suis numerata centum vielectorum. Bene autem hoc numero tertium coenaculum domus consummatur, quae post praesentes labores, post animarum requiem, plena felicitatis gloria in resurrectione completur.
Abbreviated transcription (Latin):
dro omnis domꝰ uestiebatur. Decem lan¬
des parietis. ł pauim̃ti. ⁊ tabule. ⁊ aurũ
scõrum uitã in ȩccłiam significant. Lap¬
des uiui sunt sc̃i. fortitudine ficti munã
regłam coniuncti Tabule qͦ cedrine. uł
cyp̃sine. sunt scĩ. latitudme uariarim
u̾tutum scd̾m donationẽ sp̃e scĩ in eadem si¬
fulgore gratissimo adrnuutem congaudenes.

Expanded text:
dro omnis domus vestiebatur, etc. Lapides parietis vel pavimenti et tabulae et aurum sanctorum vitam in Ecclesia significant. Lapides vivi sunt sancti fortitudine fidei in unam regulam conjuncti. Tabulae quoque cedrinae vel cypressinae sunt sancti latitudine variarum virtutum secundum donationem Spiritus sancti in eadem fifulgore gratissimo ad invicem congaudentes.
Abbreviated transcription (Latin):
add ministrandum. Habebat autẽ hoc atͥim.
dotib hoc licere significaret. Erat ei ianua
aqd orientalem plagam. ad quã usq ppłs
hostias suas ⁊ sacͥficia inferebant. inde fus¬
tipienda a sacaotib ⁊ ad altare ꝑfereñda.

Expanded text:
andum intrarent. Habebat autem hoc atrium trdotibus hoc licere signiad orientalem plagam, ad quam usque populus hostias suas sacrificia inferebat; inde suscipienda a sacerdotibus, atque ad altare perferenda.
Abbreviated transcription (Latin):
sextentis argenteis. qͥa duoꝵ testam̃toꝵ p̃d¬
catiõe ad cognoscendam fidi ueritatẽ ꝑp̃s
catores in usum ueri salomonis homines a¬
tio legis omĩno consistit. p̃cipue cũ red̃em¬
tor nr̃ sexta die passus. omia que dese m
lege ⁊ ꝓpħis scpͥta erant complettit. Uñ at
consummatũ ẽ. ⁊ incltnato .e.t.s. ⁊ equum

Expanded text:
Sexcentis argenteis. Quia doctorum testamentum praedicatione ad cognoscendam fidei veritatem per praedicatores in usum veri Salomonis homines a in qua perfectio legis omnino consistit: praecipue cum Redemptor noster sexta die passus, omnia quae de se in lege et prophetis scripta erant, complevit; unde ait. Consummatum est. Et inclinato capite, em
Abbreviated transcription (Latin):
met᷑poł ciuitas eueoꝵ: cetiditq in fortem
beniammn. ⁊ fuit seꝑata leuitis. Mirũ gͦ ẽ
qͥd iosephꝰ dicit. qͥa salomon in hebron ueinit
ut sacͥficaret in altari eneo. qd̃ fecerat mo¬
yses nͥ forte tpam hebron. excelsum gabaon
intelligi uolitit: eoqd̃ ibi pͥmum regnauie.
Int̾pr autẽ gabaon sublimitas. uł colł pagu¬
ñ diuitias. ñ t̾renam głam a dõ petit. s ut
sciat ppłm cdi regere ⁊ iudicare: si hoc eligit
sum ad spetĩe ppło dĩ demonstrent. coram¬

Expanded text:
aeorum, ceciditque in sortem Benjamin, et fuit separata Levitis. Mirum ergo est quod Josephus dicit, quia Salomon in Hebron venit ut sacrificaret in altari aeneo, quod fecerat Moyses: nisi forte ipsam Hebron excelsum Gabaon intelligi voluerit, eo quod ibi primum regnavit. Interpretatur enim Gabaon sublimitas, vel collis panon divitias, non terrenam gloriam a Deo petit, sed ut sciat populum Dei regere et judicare. Si hoc elegit sum ad spem populo Dei demonstrent. VER
Abbreviated transcription (Latin):
me salomith de tͥbu dan: de qͦ in libro nti¬
meroꝵ legit᷑. Patrem eiꝰ t̾idunt hebrei fu¬
isse hebreum de stirpe oliab. de tͥbu dan
qͥ cum beseleel in heremo oꝑatus ẽ. Quod
uͦ tyrium uocat. aiunt hebrei. hoc tnͣsla
none factum fuisse. ⁊ ocri enm lingua eoꝵ
plasmatio int̾p̃r. Gyros enm quã illi ⁊ or

Expanded text:
nie Salomith; de tribu Dan, de quo in libro Numerorum legitur. Patrem ejus tradunt Hebraei fuisse Hebraeum, de stirpe Oliab, de tribu Dan, qui cum Beseleel in eremo operatus est. Quod vero Tyrium vocat, aiunt Hebraei hoc translatione factum fuisse. Zochri enim lingua eorum plasmatio intelligitur. Tyrus enim, quem illi Ozor
Abbreviated transcription (Latin):
firiorib ascendit᷑ ad suꝑiora: ut ostendat᷑ qͦd
illa eccł̃ia in nouissimo ex illis ante repbis quo¬
tata. habebit tñ menbra a suꝑiorib ñ imparia.
In qͣ fit mentio gͥssiuim: qͥa ñ motio futura. s
ad certam̃ ꝓtessura pͥmam pulchritudinẽ osten
Recte pͦt gresso calciatos. uinctura femoꝵ laudat᷑.
tunctio credentiũ ppłorum. ¶Sicut monilia. fic̃¬
munitissima cũ iam ñ dissentiant hii ab illis.
s in omĩb ꝯueniant. ⁊ oꝑm attestatiõe clarescant
Umbilicus .i. infirmitas nr̃e mortalitatis. ut tratet
gñ infirmitatẽ nram in nob̃ exꝑti. ut alii per
porrigit erranti. ut a do remuneratore. ł. t̾re¬
fec̃ ñ sue causa fragiliratis erigende ad dm̃ fent:
terrenam mercedem requirte.

Expanded text:
ferioribus ascenditur ad superiora; ut ostendatur, quod illa Ecclesia in novissimo, ex illis ante reprobis convocata, habebit tamen membra superioribus non imparia; in qua fit mentio gressuum, quia non in otio futura, sed ad certamen processura, primam pulchritudinem ex Recte post gressus calceatos, junctura femorum laudatujunctio credentium populorum. Monilia. Mundissima, cum jam non dissentiant hi ab illis, sed in omnibus conveniant: et operum attestatione clarescantUmbilicus. Id est, infirmitas nostrae mortalitatis fit crater, quando infirmitatem nostram in nobis experti, ut alii per porrigit erranti, ut a Deo remuneratore vel tecausa suae fragilitatis erigendae ad Deum fecit, sed terrenam mercedem requirit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶E luna In nocte inite p̃sentis ubi uariatur
mundo. numc despecta. nunc uͥtutũ candore
plena. nunc pͣnoꝵ dehonestata uitiis. In futu¬
ra beatitudine. uibi idem status erit: sicut
sol fulgebunt insti.

Expanded text:
 luna. In nocte vitae praesentis, ubi variantur mundo, nunc despecta; nunc virtutum candore plena, nunc pravorum dehonestata vitiis. In futura beatitudine, ubi idem status erit, sicut sol fulgebunt justi.
Abbreviated transcription (Latin):
Nestum. Dum sic sponsus. ł ipsa
iccłia labores suos euugłicos sy¬
nagoge intranti p̃dicat. illa sa¬
lubri penitudine compuncta.
ꝓfitetur se causa ꝓphane ceci¬
tatis diuiniis aherrasse.

Expanded text:
mea. Dum sic spon sus, vel ipsa Ecclesia, labores suos evangelicos Synagogae miranti praedicat: illa salubri poenitudine compuncta, profitetur se causa profanae caecitatis diutius aberrasse.
Abbreviated transcription (Latin):
Sine isli qͥ uere sunt participes
regni: siue illi enam qui nomi¬
netinus adherent. ⁊ si spes illoꝵ
sit in terrens: laude dignam
farentur.
ordinatos. qui ꝓ babilib sententi¬
is fidem nr̃am enacuant ⁊ ter¬
rorem nobis incutiunt.

Expanded text:
Sive illi, qui vere sunt participes regni; sive etiam illi, qui nomine tenus adhaerent, et si spes eorum sit in terrenis, laude dignam fatentur. ordinatos, qui probabilibus sententiis fidem nostram evacuant, et terrorem nobis incutiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Auerte. ñ a desiderio cognosim¬
di desistas. s de cognoscendi
facultate ne p̃sumas. Inde
dicitur. magnitudinis enis
non est finis.¬
Hii uerficuli supra positi sint¬
⁊ expositi: s ñ pigeat. nos i¬
rato exponere: quod auctoret
non piguit scribendo iterat.
ut nomi aliquid addatur.

Expanded text:
me. Non a desiderio cognoscendi desistas, sed de cognoscendi facultate ne praesumas: unde dicitur, Magnitudinis ejus non est finisHi versiculi supra positi, et expositi, sed non pigeat nos iterando exponere quod auctorem non piguit scribendo iterare, ut novi aliquid addatur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Regine ⁊ concubine partter ad thorum accedunt. pa¬
riter gerierant. s ñ utraq diadema regni ht̃. Regine
sexagnita. qͥa sola dilectione p̃ceptorum dĩ ꝑfectioñe¬
regulam apłice docdrine temꝑant. Octogenarius
antẽ tum in malo accipit᷑. temꝑalium curas de¬
tircumagitur temporib ⁊ mundus ipse quatuor
climatib oriente. occidente. aquilone ⁊ austro
pirmitur.¬

Expanded text:
 Reginae et concubinae pariter ad thronum regis accedunt, pariter generant, sed non utraeque diadema regni habent. Reginae sexaginta, quia sola dilectione praeceptorum Dei perfectioneregulam apostolicae doctrinae temperant. Octogenarius autem cum in malo accipitur, temporalium curas es quatuor circumagitur temporibus, et mundus ipse quatuor climatibus oriente, occidente, aquilone et austro dirimitur,
Abbreviated transcription (Latin):
fides ima ẽ in eis. unũ baptisma
legem. alia sub lege alia fub gr̃a.
s inuna pace. uno timore consti¬
tita.
Mater nr̃a. regeneratͥx gr̃a. que
eligit simplices.⁊ electos custodit
& subleuat.

Expanded text:
fides una est in eis, unum baptista, legem, alia sub lege, alia sub gratia: sed in una pace, uno timore constituta. Mater nostra regeneratrix gratia est, quae elegit simplices, et electos custodit et sublevat.
Abbreviated transcription (Latin):
hñs. aut suꝑior. siue iurgiũ hñs.
Lechare. torcular lupi. Iecha. torcular.
oatham. ẽ ꝑfectus. Patr. illuminans.
Ionathan. columbe donũ. uł columbe
affidoth. lamꝑas. siue qͣsi os cult᷑.
ab ore. ñ ab osse. Lais. leo. uł gͥmet uir.

Expanded text:
habens, aut superior, sive jurgium habens. Jecbaze , torcular lupi. Jecba, torcular. Jotham, est perfectus. Jair, illuminans. Jonathan, columbae donum, vel columbae Laffidoth, lampas, sive quasi os cultri: ab ore, non ab osse. Lais, leo, vel sibimet vir.
Abbreviated transcription (Latin):
conscendens. Resatarm. impie¬
arai. longeniis. uł senariꝰ. Se¬
phech. spetula Salabim. salus cor¬
dium. Sẏria. sublimtas Sairath.
capra Semegar. nomen aduene. si¬
ue ibi colonꝰ Sisara. gaudii exclusio.
Salmana. umbra ꝓhibendi. uł umbra
commotionis Samir. uepres. ut in¬
cultum. Seon. temptatio calens. uł
germen qd ñ ẽ. Semanoth. nomen
humile. Samson. sol eoꝵ. uł soł for¬
titudo. S orec. electa. uł optima. Sal
abath. bona. Excepto hoc nomi¬
ne. cetera que secunt᷑ huius littere.
ꝑ aspirationẽ legenda sunt. Thamai.
suspensio. uł sulcus. Thamnathares.
uł respondebit tͥ. Thebes. conuersio.¬

Expanded text:
conscendens. Resathaim, impiesai, longaevus, vel Senarius. Sepheth  , specula. Salabbim, salus cordium. Syria  , sublimitas. Sairath, capra. Semegar, nomen advenae, sive ibi colonus. Sisara gaudii exclusio, Salmane, umbra prohibendi, vel umbra commotionis. Samir, vepres, vel incultum. Seon, tentatio calens, vel germen quod non est. Semanoth, nomen humile. Samson, sol eorum, vel solis fortitudo. electa, optima. T. bath , bona. Excepto hoc nomine, caetera, quae sequuntur hujus litterae, per aspirationem legenda sunt. Thalmai, suspensio, vel sulcus. Thamnathares vel respondebit tibi. conversio
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c de aereis potestatib tͥumphans. fre¬
num erroris qͦd humano generi impo¬
dm̃ iħu defignat. ꝑ quam ex ppło infi¬
deti. alios gratuita miseratione uuifi
to itidicio in sua impietate derelinquens.
masci ⁊ cͥ. Damascus nobił ẽ itrbs fenicis.
ham filius appellatus ẽ. Syria uͦ sublumᷤᷤ¬
ta libidine sublimi fpũ. sangumẽ huma¬
num mexplebiliter sitiebat. nc̃ mundata
baptifinate xͥ sublimis ꝓfectu uͥtutum san¬
guiis etus poculum sumere desiderat

Expanded text:
inus de aereis potestatibus triumphans, frenum erroris quod humano generi imposignificat, qui quam ex populo infideli, alios gratuita miseratione vivifito judicio in sua impietate derelinquendo, in m. Damascus, nobilis urbs Phoenicis. ham filius, appellatus est. Dan, viculuta libidine super spiritu sanguinem humanum inexplebiliter sitiebat, nunc mundata baptismate Christi sublimis profectu virtutum, sanguinis ejus poculum desiderat
Abbreviated transcription (Latin):
& ioab.xii. iniłia.ficut in titulo qͥnquage¬
frim.uiii. psalmi scͥbitur. Ceterũ allegori¬
te. quid in ꝑcussa multitudine a dauia
illo pͣua sentiunt stulticiã timoderati sa¬
poris extinguit: Uñ & ꝑ quendã dr. cor¬

Expanded text:
odecim millia, sicut in titulo, Quinquagesimi Octavi psalmi scribitur. Caeterum allegorice quid in percussa multitudine a David illo prave sentiunt, stultitiam immoderati saporis exstinguit? Unde et per quemdam
Abbreviated transcription (Latin):
ait in domo ẽ machir. ⁊ c̾. Interrogatus
siba a rege. intphiboseth filiũ ionathe in
domo machir filii amiel in lodobar esse
respondit. Que res p̃senti expositoni bene¬
dauid nr̃ contemptibiles huiꝰ mundi. &
ea quȩ ñ sunt eligens. ut ea que sunt
destruat. eos uendibiles mundo. & in in¬
firmitate constitutos repꝑiendo. ppło suo
dignoᷤᷤ u̾bo p̃dicatiõis ascurit. eisq regiũ honor̃e
inter filios habere concessit. Qͦͦ restituã tͥ¬
agͦs ipsi imphiboseth restituit. & eũ suꝑ

Expanded text:
aaSiba a rege, Miphiboseth filium Jonathae, in domo Machir filii Amiel in Lodobar esse respondit. Quae res praesenti expositioni beneDavid noster contemptibiles hujus mundi, et ea quae non sunt eligens, ut ea quae sunt destruat, eos vendibiles mundo, et in infirmitate constitutos reperiendo, populo suo dignos verbo praedicationis ascivit, eisque regium honorem inter filios habere concessit. Unde et Dans, ipsum Miphiboseth
Abbreviated transcription (Latin):
miscłiam. timorẽ dñi derelinquit. Que
res & fidelitatẽ ꝓbauit scđm hẏstoriam
i utro: & sacram̃tum tuxta allegoriã osten¬
pit in facto. Sepe eñ dictum ẽ dauid ꝑso¬
nam xͥ figurare. netñ & in suꝑiorib cõme¬
moratũ ẽ ionathan qͥ interpr columbe. do¬
ut scpͥtura testat᷑. Quem ad se dauid accer¬
stri iusfit. cũ p̃destinatio. & p̃scientia dĩ eũ
exercenda. sermone & actione debilem con¬
spicit. aq̃ diuinũ intiristium eligit. qͥa gũe
mitudus ꝑ fastum elationis sꝑnit. hunc d̃s
ꝓpt̾ deuotionẽ humilitats atquirit. Inter p̃r
enm imphiboseth: de ore ignomtnia. Is gͦ
cuuis loquelam & p̃scientiam suꝑbia mundi
despitit. di dono utił ad spũale innusti̾um
ẽ gͥ qͣd dauid sibam seruũ saul. aliquẽ de
stirpe saul quesitans eo reuelante iniphibo¬
sech muenit: nͥ qͥa redemptor nr̃ electoꝵ
numerũ discutiendo. inter eos qͥ contẽp̃ti
mundim reliquerunt. ad se uenrre fecit:
Syba em̃. egressus uenit interp̃r. Ecce¬

Expanded text:
elinquit. Quae res et fidelitatem probavit secundum historiam in viro, et sacramentum juxta allegoriam ostendit in facto. Saepe enim dictum est David personam Christi figurare, necnon et in superioribus commemoratum est: Jonathan qui interpretatur cout Scriptura testatur, quem David ad se accersiri jussit, cum praedestinatio et praescientia Dei eum, exercenda sermone et actione debilem conspicit, ad divinum ministerium elegit: quia quem mundus per fastum elationis spernit; hunc Deus propter devotionem humilitatis acquirit. Interpretatur enim Miphiboseth de ore ignominia. Is ergo cujus loquelam et praesentiam superbia mundi despicit, Dei dono utilis ad spirituale ministerium ergo quod David Sibam, servum Saul, de stirpe Saul quaesitans, eo revelante, Miphiboseth invenit, nisi quod Redemptor noster electorum numerum discutiendo inter eos qui contempti mundum reliquerunt, ad se venire fecit? Siba enim egressus venit interpret
Abbreviated transcription (Latin):
biles ꝑsonas de mundo auferens. posses¬
sores uͥtutum efficit. & scientia spũali.
suꝑ mensam scͥpͥturaꝵ sc̃aꝵ. cotidie secũ
reficit. Uñ euenit ut tales sobolem gi¬
ne. Micha enim qͥs ẽ latine resonat.
qͥa frequenter in ammirationẽ ppłi ta¬
les ueniunt. qui in mundo nuꝑ despe¬

Expanded text:
biles personas de mundo auferens, possessores virtutum efficit, et scientia spiritali super mensam Scripturarum sanctarum quotidie secum reficit. Unde evenit ut tales sobolem gi. Micha enim quis est Latine resonat, quia frequenter et in admirationem populi tales veniunt: qui nuper e despe
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi quẽ redemisti ex egypto gente & dõ
euis. ⁊ c̾. Hebreus ht̃ gentib & diis eaꝵ.
& ẽ sensus. a facie ppłi quem redemisti
mari rubro ꝑemisti. & de diis eoꝵ.in qͥb
i nocte qua egressus ẽ ppłs de egypto¬
n egypto templa cum idoł destructa sunt.
dam a dño. Propterea muenit seruus
tuus cor suum ut oraret te. Cum gͦ co¬
gnatio ꝑ discretionis custodiam restrm¬
gitur: cor qd̃ fugere consueuit muem¬
tur. Nichil qpͥpe in nob̾ ẽ corde fugatius.
Quod a nob̃ totiens reced̃it: quotiens ꝑ
prauas cogitationes deflitit. S dauid
cor suum inuenisse se dicit .i. audatiã

Expanded text:
tui, quem redemisti tibi ex Aegypto gentem et Deum ejus. » Hebraeus habet: Gentibus et diis earum. Et est sensus: A facie populi tui, quem redemisti mari Rubro peremisti; et de diis eorum, in quibus d nocte qua egressus est pegypto templa destructa sunt, us. « Propterea invenit servus tuus cor suum, ut oraret te. » Cum ergo cogitatio per discretionis custodiam restringitur, cor quod fugere consuevit, invenitur. Nihil quippe in nobis est corde fugacius, quod a nobis toties recedit, quoties per pravas cogitationes defluit. Sed David cor suum invenisse dic
Abbreviated transcription (Latin):
ros. alios argento .i. eloquentie nitore
splendentes. alios ere .i. p̃dicatione diumna
sonoros. scificat dño ut in eus tab̾nacło
fidelit. deseruientes. ipsius inystiͥo ꝑpetuo
sibi foruicẽ tumphalem. fecit etiã sibi no¬
men. qͥa uixta syria damasci. & syria so¬
bal erexisse sibi r. alterũ fornicẽ tͥumpha¬
lem. cͦ ͦ si quẽ mouet qͦd in plerisq lati¬
noꝵ codicib inuenitur dauid ñ decem

Expanded text:
ros, alios argenti, hoc est, eloquentiae nitore splendentes, alios vero praedicatione divina sonoros significat Domino, ut in tabernaculo fideliter deservientes, ipsius ministerio sibi fornicem triumphalem. Fecit etiam sibi nomen, quia victa Syria Damasci, et Syria Sobal, erexisse sibi dicitur alteram fornicem triumphalem. Et si quem movet, quod in plerisque Latinorum codicibus inve
Abbreviated transcription (Latin):
mentes erubescat. Feciq tͥ nomen gran¬
catur ds̃ dauid. sicut abraham. ysaat. &
iacob. uł sicut feci moyfi & iofue. quoꝵ
nomina famofisfima sunt in terra:. fic fe¬
ci tͥ. &ͦͦ ponam locum ppło meo ifrł. Hic¬

Expanded text:
mentes erubescat. « Fecique tibi nomen grancatur Deus David, sicut Abraham, Isaac et Jacob: sicut feci Moysi et Josue, quorum nomina famosissima sunt in terra, sic feci tibi. « Et ponam locum populo meo Isr
Abbreviated transcription (Latin):
in uerb̃ nathan dictum sit. & nuntia
Deide dictum ẽ in uerb̃ dauid. qm̃¬
serui tui dicens. domũ edificabo tͥ. Hanc
enĩ domũ & nos edificamus bene ui¬
uendo. & ds̃ ut bene uiuamꝰ oꝑitulando.
qͥa nͥ dñs edificauerit domũ. in .u .l. qͥ .e.¬

Expanded text:
in verbis Nathan dictum sit: Et annuntpostea dictum est in verbis David: Qserui tui dicens: Domum aedificabo tibi. Hanc enim domum et nos aedificamus bene uiuendo, et Deus ut bene uiuamus opitulando; quia nisi Dominus aedificauerit domum, in uanum
Abbreviated transcription (Latin):
quod heliseus puero flentẽ mulierem
.&. ñ .i. mͥ. Quod omp̃c d̾s ex magna pi¬
etatis dispensatione disponit. quia dũ
in celsitudinẽ. & tustodit in humilitate.¬
& ut accipientes sp̃m. inueniant quid
sint. Uñ ꝓpħa quod ex se dicit ꝓpter ꝓ
illud quod sequitur ex sermone dñi

Expanded text:
quod Elisaeus cum mulierem ihi . » Quod omnipotens Deus ex magna pietatis dispensatione disponit, quia dum in celsitudine, et custodit in humilitate: ut accipientes spiritum, inveniant quid sint. Unde propheta quod ex se dixit, propterillud quod sequitur ex sermone Domini
Abbreviated transcription (Latin):
cũ suerit elisabeth de filiab aaron.
Ex quo intelligitur de tͥbu leui &
filiab aaron. aliquã nupsisse in tͥbum
iudam. ut ñ fieret inter ambas illas
cognatio. ut dm̃i caro ñ solum dere¬
gia. s: etiam de sacerdotali stirpe ꝓ¬
pagaretur.

Expanded text:
cum fuerit Elizabeth de filiabus Aaron: ex quo intelligitur de tribu Levi et filiabus Aaron aliquam nupsisse in tribum Juda, unde ita fieret inter ambas illa cognatio, ut Domini caro non solum de regia, verum etiam de sacerdotali stirpe propagaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur. cum subdit. introduxit .i. spe future
labores.
¶ Quantum caritas mentem quam absorbuerit ꝑ¬
fecte ab amore infimorum sustollat ostendit.
tata. ira in amore dĩ ardet: ut preninio amore.
ł penis illatis languor cartiatis immineat.
bene oꝑando. sitis michi recreatio: ut in bons
oꝑib ur̃is quiescam. que adhuc non possum

Expanded text:
ostenditur, cum subdit, Introduxit me. Id est, speostenditur, cum subdit, Introduxit me. Id est, spelabores. Quantum charitas mentem quam perfecte absorbuerit ab amore infirmorum sustollat ostendit, tata, ita in amorem Dei ardet, ut prae nimio amore vel poenis illatis languor carnis immineat. Velntes bene operando, sitis mihi recreatio, ut in bonis operibus vestris quiescam, quae adhuc non possum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sub uimbra. Ido cdilectũ om̃ib p̃pono. qͥa in sola pie¬
tatis eiꝰ ꝑꝓtectione cuiꝰ desidio ardebam refrigeriũ
tͥbulationũ me inuenisse conspicio. ⁊ suauissimũ
donoꝵ eiꝰ fructũ sentio. qͦ me ꝑpetuo reficiendam
confido. Desidãbat autẽ sub itmbra auctoris re¬
spirare. cũ se sole ꝑsecutionũ fuscat̾a querebat᷑ cũ
auxiliũ dĩ implorans ilamabat. Inctica mͥ que di
tetio fatigata. s recordatione pulchritudmis. &
decoris eiꝰ illecta dicebat. Lectulus nr̃ .f. tinus de
siderii se compotem factam ostendit dicens.
Sub umbra illius. ⁊ nota quod suꝑris tigna tedri¬
na. ⁊ laquearia cypresfina p̃dicabat. ñ m̃ horim
sibi ꝓtectionem sufficere memorabat. s solam in¬
te arborem in cuius umbra requiesceret. ⁊ fructu
reficeretur querebat: quia sc̃i exemplis. dodtina.
intercessione suffragia ferunt. soli tñ saluatori
oitere habemus. filii autem homtnum in ꝓtectio¬
ne alaritm tuaritm sꝑabunt.

Expanded text:
 Sub umbra. Ideo dilectum omnibus propono, quia in sola pietatis ejus protectione, cujus desiderio ardebam, refrigerium tribulationum me invenisse conspicio, et suavissimum donorum ejus fructum sentio, quo me perpetuo reficiendam confido. Desideraverat autem sub umbra auctoris respirare, cum se sole persecutionem fuscatam querebatur, cum Dei auxilium implorans clamabat: Indica mihi qutaedio fatigata, sed recordatione pulchritudinis et decoris ejus illecta dicebat: Lectulus noster floridus; cujus desiderii se compotem factam ostendit, dicens: Sub umbra. Et notandum quod superius tigna cedrina et laquearia cypressina praedicabat, non tamen horum sibi protectionem sufficere memorabat; sed solam vitae arborem, in cujus umbra quiesceret, et fructu reficeretur quaerebat, quia sancti exemplis, doctrina, et intercessione, suffragia ferunt: soli tamen Salvatori dicere habemus, Filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt
Abbreviated transcription (Latin):
lentib Asa tollens. siue sustollens. & ba¬
tollens dr. qui mentẽ suam ad
suꝑna desidia sufpendens. confusionem
t̾renaꝵ tupiditaiũ. cum eaꝵ suggestore
diabolo. sꝑnit. & uelut sicca & mutilia
contempnit.

Expanded text:
enim tollens, sive sustollens, et Batollens dicitur, qui mentem suam ad superna desideria suspendens, confusionem terrenarum cupiditatum cum earum suggestore diabolo spernit ac velut sicca et inutilia contemnit.
Abbreviated transcription (Latin):
nis. ꝑ eloquentiã uerboꝵ copiã queruił.
quatinꝰ eoꝵ sonoritate uelut scutorum
ereoꝵ firmitate tutamen contͣ hostes ꝓ
subiectis sibi opponant. S gnͣto es ẽ uiltꝰ
metallo auri: tanto inferior ẽ uana elo¬
quentia uerȩ sapientiȩ fructu. Unde. uͥ¬

Expanded text:
r eloquentiam verborum copiam quaerunt quatenus eorum sonoritate, velut scutorum aereorum firmitate, tutamen contra hostes pro subjectis sibi opponant. Sed quanto aes est vilius metallo auri, tanto inferior est vana eloquentia verae eloquentiae fructu. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ret. unde culꝑamnegligent᷑
admisisset. Inde etiã  manifeste
ostendit᷑. qͦd peccatũ inobȩdientiȩ. in ip¬
sa fu̾it morte laxatũ: qͥa idẽ leo qͥ ui¬
uentẽ p̃sumpsit. octidere. ñ ẽ ausus
medendi licentiã ñ accep̃. qͥa is cuius
uistus ex morte.

Expanded text:
am negligenter admisisset. Hic autem manifeste ostenditur, quod peccatum inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo qui viventem praesumpsit occidere, ausus medendi licentiam non accepit. Quia is cui justus ex morte.
Abbreviated transcription (Latin):
cherubm illa figmenta uocabant᷑. Itẽ dũ¬
qͥsq uidet soniniũ. ñ dicit uidi mmagmẽ
augustim.s uidi augustinũ cũ eo temꝑe¬
quo aliquid tale aliquis uidit. ignoraret
hoc augustinus. Usq adeo mani festum
ẽ ñ ipsos hommes. s nmagnes eoꝵ uideri.
& pharao spicas se dixit indisse ni sonins.
& boues. ñ spiearũ aut boum nmagies.
Si gͥ constat liquido nominib eaꝵ rerũ
quaꝵ nagines sunt. eas nagnies appel¬
lari: ñ iirum ẽ. qd̾ scͥptura dicit. sainu¬
elem uisum. etiã si forte tinago samuel
apparuit. ꝑ ficta machinamenta eiꝰ. qui
tiansfiguat se uelut angł̃m bucis. & unenu¬
sitos suos subornat. uelut ministros uisticiȩ.

Expanded text:
cherubin illa quoque figmenta uocitantur. item quicherubin illa quoque figmenta uocitantur. item quisquis uidet somnium, non dicit: „uidi imaginem Augustini quo aliquid tale aliquis vidit ignoraret hoc Augustinus. Usque adeo manifestum est non ipsos homines, sed imagines eorum videri. Et Pharao spicas se dixit vidisse in somniis et boves, non spicarum aut boum imagines . Si igitur constat liquido, nominibus earum rerum quarum imagines sunt easdem imagines appellari, non mirum est quod Scriptura dicit Samuelem visum: etiam si forte imago Samuelis apparuit per ficta machinamenta, ejus qui transfigurans se velut angelum lucis, et ministros suos subornat velut ministros jus
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse. ut ñ inuitus. nec dominante ma¬
gica potentia. s uolens atq obtemꝑans
occulte dispensationi dĩ. quȩ phitonissã
inuelis. ut se ostenderet aspectib regis.
uiuina eum sententia ꝑcussurus: quam¬
qm̃ in hoc facto potest adeẽ alius facilior
intellectus. ut ñ uere spm̃ samueł excita¬
tum a requie sua credamꝰ s aliqͦd phan¬
tasina. & imaginariam illusionẽ diaboli
machinationib factam. Quam ꝓpterea scͥp¬
tura nomine samuelis appellat. qͥa solet
imagines earũ rerum nominib appellare.
quarũ imagines sunt. sicut omĩa que pim
incunctanter adhibetur & dicit. ille. ẽ tice
ro. ille salustius. ille achilles. ille hector. hoc
flumen simoen. illa roma: cum alud nicħ
sint qm̃ picte imagies. Uñ cherubi cũ
sint celestes uͥtutes. facti tñ. uł tunc ex me¬
tallo. quo imꝑauit ds suꝑ archam testam̃ti
magne rei significande gr̃a.ñ aliud quã

Expanded text:
fuisse ut non invitus nec dominante mafuisse ut non invitus nec dominante magica potentia, sed volens atque obtemperans occultae dispensationi Dei, quae Pythonissam ncti se ostenderet aspectibus regis, divina eum sententia percussurus. Quanquam in hoc facto potest esse alius facilior intellectus, ut non vere spiritum Samuelis excitatum a requie sua credamus, sed aliquod phantasma, et immachinationibus factam, quam propterea Scriptura nomine Samuelis appellet, quia soleat imagines rerum earum nominibus appellare, quarum imagines sunt. «Quis enim incunctanter adhibetur, et dicitur: Ille Cicero est, ille Sallustius, ille Achilles, ille Hector: hoc flumen Simois, illa Roma, cum aliud nihil sint quam pictae imagines. Unde et Cherubin cum sint coelestes virtutes, ficti tamen ex metallo, quo imperavit Deus super arcam testamenti, magnae rei significandae gratia non aliud quam
Abbreviated transcription (Latin):
Ueritur scd̾m hẏstoriam utrũ phito¬
nissa ipsum ꝓpħam de inferno euo¬
cauerit. an aliam aliquã imragmariã illu¬
fionẽ fallacia demonũ factam. De qͣ ques¬
tione beate memorie augustinꝰ ep̃c. sim¬
pliciano mediolanensi ep̃o ita scpͥsit. Inqui¬
ris inquit utrũ potuerit malignꝰ spc̃ ex¬
titare ammã iusti. & tamqm̃ de ab ditis
mortuoꝵ receptacuł euocare. ut uideret᷑
& loqueret᷑ cum saul: Nonne magis m
iutum unde uoluit affumendum &
uͥ uoluit constituendum. qm̃ ad samueł
defuncti fpm̃ e suis sedib excitandum.
Quod si illud in ęuugł̃io nos ido ñ con¬
turbat. quia dñs uoluit atq ꝑmisit.
nulla diminutione suȩ potestatis. &. di¬
uinitatis id fieri. sicut ab ipsis udeis qm̃¬
qm̃ ꝑuersis atq ummundis. & facta dia¬
boli facientib. & teneri se. & uinciri. &
illudi. & trucifigi atq niterfici passus ẽ.¬
ita ñ ẽ absurdum credere ex aliqua dis¬
pensatione diumȩ uoluntatis ꝑinissum

Expanded text:
eritur, secundum historiam, utrum pythonissa ipsum prophetam de inferno evocaverit, an aliam aliquam imaginariam illusionem fallacia daemonum factam? De hac quaestione beatae memoriae Augustinus episcopus Simpliciano Mediolanensi episcopo ita scripsit: « Inquiris, inquam, utrum potuerit malignus spiritus excitare animam justi, et tanquam de abditis mortuorum repagulis evocare, ut videretur et loqueretur cum Saul. Nonne magis mivivum, unde voluit assumendum, et ubi voluit constituendum, quam ad Samuelis defuncti spiritum e suis sedibus excitandum. Quod si illud in Evangelio nos ideo non conturbat, quia Dominus voluit atque permisit, nulla diminutione suae potestatis et divinitatis id fieri, sicut ab ipsis Judaeis quanquam perversis atque immundis, et facta diaboli facientibus, et teneri se, et vinciri, et illudi, et crucifigi atque interfici passus est, non est absurdum credere ex aliqua dispensatione divinae voluntatis permissum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possit. tũ fallatia sathane. atq imaginũ
simulandaꝵ callida oꝑatio decipiendis
sensib humanis multis formis iuigilat.
pedetemptim quidẽ. ne inquisitionib
diligentiorib p̃scribamus.s potius ex¬
istrnemꝰ tale aliquid factum maligno
spũ. & phitonisse illius iminsti̾o. qmͣdiu
nob̃ aliquid amplius excogitare. atq ex¬
plicare ñ datur. Hȩc sunt quȩ tunc de
phitonissa. & samuele scpͥsit beatus augu¬
tasie. crebro in hoc libro legitur. dicendũ
ẽ unde nomen accepit. Nomiulli enim
ab apolline phitio reꝑtum: atq ab eius
cognomine sic dicunt eẽ uocatũ. S &
& p̾hitones legendum putant. Quod &
nos diligenter inuestigantes. sic in anti
tum asserunt. Uñ & phitonissam & phi¬
tones legunt. Quod nos arbitͥo prudentiᷤᷤ
lecdaxis derelinquimꝰ qͥd mag̃ elige̾ platinit.

Expanded text:
non possit, tamen fallacia Satanae, atque imaginum non possit, tamen fallacia Satanae, atque imaginum simulandarum callida operatio, decipiendis sensibus humanis, multiformis invigilat pedetentim quidem, ne inquisitionibus diligentioribus praescribamus: sed potius existimemus tale aliquid factum maligno spiritu Pythonissae illius ministerio; quamdiu nobis aliquid amplius excogitare atque explicare non datur. » Haec sunt quae tunc de Pythonissa et Samuele scripsit beatus Augutasiae crebro in hoc libro legitur, dicendum est unde nomen acceperit: nonnulli enim ab Apolline Pythio repertum atque ab ejus cognomine sic dicunt esse vocatum. Sed et nissam et pythones legendum putant. Quod et nos diligenter investigantes sic in antiqutum asserunt, unde et pythonissam et pythones legunt. Quod nos arbitrio prudentis lectoris derelinquimus, quid magis eligere placuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ulteros iacebat iam in requie constitutũ.
magnũ chaos interiectum ẽẽ testatit&.
aut si ꝓpterea samuel ei dexit. mecũ eris.
ut ñ ad qualitatẽ felicitatis.s parẽ con¬
ditionẽ mortis referatur. qd uterq homo
fuerit. & uterq mori potuerit. iãq mor¬
tiuis mortem uiuo p̃nuntiabat. ꝑspicit
qnͣtum oꝑmor prudentia tua. scd̾m utrũꝙ
intellectum habere exitũ hanc lectionẽ
forte ꝓfundiori inquisione inueniat᷑¬
ad liguidum. uł. posse uł ñ posse am¬
man humanam cum ex hac uita migra¬
uerit. magicis carminib euocari. & uiuoꝵ
apparere conspectib etiam corꝑis linam̃ta
gestantem. ut ñ solum uideri ualeat. s &
agnosci. & si potest. utrum etiam iusti am¬
ma. ñ quidẽ cogatur magicis sałs. s di¬
gnetur ostendi. occultiorib inist̾iis summe
legis obtemꝑans. & si fieri ñ posse clauserit.
intelligatur. s siue illud fieri possit. siue

Expanded text:
ulcerosus jacebat, jam in requie constitutum, ulcerosus jacebat, jam in requie constitutum, magnum chaos interiectum esse testatur. aut si propterea Samuhel Sauli dixit: mecum eris, ut non ad aequitatem felicitatis, sed ad parem condicionem mortis referatur, quod uterque homo fuerit, uterque mori potuerit, iamque mortuus mortem uiuo praenuntiabat: perspicit, quantum opinor, prudentia tua, secundum utrumque intellectum habere exitum illam lectionem, forte ad liquidum, vel posse vel non posse animam humanam, cum ex hac vita migraverit, magicis carminibus evocari, et vivorum apparere conspectibus etiam corporis lineamenta gestantem: ut non solum videri valeat sed et agnosci. Et si potest, utrum etiam justi anima, non quidem cogatur magicis sacris, sed dignetur ostendi occultioribus mysteriis, summae legi obtemperans: ut si fieri non posse claruerit, intelligatur. Sed quoniam sive illud fieri possit, sive
Abbreviated transcription (Latin):
istam temortalitatẽ ꝑtinentia. fatile. ẽ. &
ñ nncongruitm. ut omp̃c & uistus ad eoꝵ
penam quib ista p̃dicantur. ut malam
qdͥ cis miminet. antegm̃ ueniat p̃noscen¬
do patiant᷑. occulto apparatu ministĩoꝵ
suoꝵ. etiã sp̃itib talib aliqd̾ duinationiͤᷤ
imꝑtiat: & qd̾ audiunt ab angłis. p̃ncn¬
tient hominib. Gantũ autẽ audinit.
qñtum om̃ĩum dñs atq moderator ui¬
bet atq finit. Uñ etiam phitonissa in
actib apłoꝵ attestatrix paulo aplo et
eiugłista conatur ẽẽ. Miscent t̃ isti
fallatias. & uerũ qͦd nosse potuerunt.:
ñ docendi magis qm̃ decipiendi fine ꝓ¬
nuntiant. oͦ hoc ẽ. quod cũ illa tmago
saielis saulem p̃diceret morititrum:¬
dixit etiam ẽẽ secum futtirum. Q uod
utiq falsum ẽ. Magno qͥppe intͥuallo
post mortẽ seꝑari bonos a malis in euũ¬
głio legimis. tum inter suꝑbum illum
diuitẽ. qui iam apd̃ inferos tormenta
pateretur: & illum qui ad eus iantiã

Expanded text:
mortalitatem pertinentia, facile est et non incongruum, ut omnipotens et justus ad eorum poenam quibus ista praedicantur, ut malum quod eis imminet, antequam veniat, praenoscendo patiantur occulto apparatu mysteriorum suorum, etiam spiritibus talibus aliquid divinationis impertiat, et quod audiunt ab angelis, praenuntient hominibus. Tantum autem audiunt, quantum omnium Dominus atque moderator jubet vel sinit. Unde etiam pythonissa in Actibus apostolorum attestante Paulo apostolo, et evangelista conatur esse. Miscent tamen isti fallacias, et verum quod nosse potuerunt, non docendi magis, quam decipiendi fine pronuntiant: et forte hoc est quod cum illa imago Samuelis Saulem pdixit etiam esse secum futurum. Quod utique falsum est. Magno quippe intervallo post mortem separari bonos a malis in Evangelio legimus, cum inter superbum illum divitem, cum jam apud inferos tormenta pateretur, et illum qui ad ejus januam
Abbreviated transcription (Latin):
dum t̾rena diligentes. lucra de alienis
damnis exaggerant. & hoc absente da¬
ud agunt. quia xp̃m ante oculos cor¬
lechitȩ puer in itinere lassatur. quia ama
ab eodem scdo. infirmus despectusq relin¬

Expanded text:
dum terrena diligentes, lucra de alienis damnis exaggerant. Et hoc absente David agunt: quia Redemptorem ante oculos corlecitae puer in itinere lassatur, nisi quodab eodem saeculo infirmus despectusque relin