comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mandauerat dñs.
esponditq uniuersus populus
simul. Cuncta quȩ locutus est
dñs faciemus. Cumq retulisset mo¬
ẏses uerba populi ad dñm. ait ei dñs.
lam nunc ueniam ad te in caligine
nubis. ut audiat me populus loquen¬
& scĩfica illos hodie & cras. Iauentq
uestimenta sua. & sint parati in diem
tercium: Die enĩ tercio descendet dñs
coram omni plebe. suꝑ montem sỹnai.
Constituesq terminos populo ꝑ circui¬
tum. & dices. Cauete ne ascendatis in
montẽ. nec tangatis fines illiꝰ. Omnis
qui tetigerit montem morte morietur
Manus non tanget eum. sed lapidib
opprimetur. aut confodietur iaculis.
Siue iumentũ fuerit siue homo. non
uiuet. Cum cȩperit clangere bucina.
tunc ascendant in montẽ. Descenditq
moises de monte ad populũ. & scĩfi¬
cauit eu. Cumq lauissent uestimen¬
ta sua. ait ad eos. Estote parati in diẽ
terciũ. ne appropinquetis uxorib urĩs
Ao aduenerat dies tercius.U
& mane inclaruerat. & ecce cȩperunt

Expanded text:
mandaverat Dominus. Responditque universus populus simul: Cuncta quae locutus est Dominus, faciemus. Cumque retulisset Moses verba populi ad Dominum, ait ei Dominus; am nunc ueniam ad te in caligine nubis, ut audiat me populus loquendie, et cras lavent vestimenta sua, et sint parati in diem tertium: die autem tertio descendet Dominus coram omni plebe super montem Sinai. Constituesque terminum populi per circuitum, dicens: Cavete ne ascendatis in montem, nec tangatis fines illius: omnis qui tetigerit montem, morte morietur. Manus non tanget eum, sed lapidibus opprimetur via, ut confodiatur jaculis: sive jumentum fuerit, sive homo, non vivet: cumque coeperit clangere buccina, tunc ascendunt in montem. Descenditque Moyses de monte ad populum, et sanctificavit eum. Qui cum lavassent vestimenta sua, ait ad eos: Estote parati in diem tertium, nec appropinquetis uxoribus vestris. Jam advenerat dies tertius, et mane inclaruerat: et coeperunt
Abbreviated transcription (Latin):
apparente in conspectu dñi dĩ tui.
ter in anno. Non immolabis suꝑ fer¬
mento sanguinem hostiȩ meȩ. neq
resi debit mane de uictima sollem ni¬
tatis phase:. Primitias frugum terrȩ
tuȩ. offeres in domo dñi dĩ tui. Non
coques hedum in lacte matris suȩ
Dixitq dñs ad moysen. Scribe tibi

Expanded text:
apparente in conspectu Domini Dei tui ter in anno non immolabis super fermento sanguinem hostiae meae neque residebit mane de victima sollemnitatis phase primitias frugum terrae tuae offeres in domum Domini Dei tui non coques hedum in lacte matris suae dixitq
Abbreviated transcription (Latin):
ar. & eoꝵ fructus capere quoꝵ radices
in cęlo fixȩ sunt: sed uelle fateor. sedenti
me ꝓfero. magistrũ renuens. comitem
spondeo. Petenti datur. pulsanti aperit᷑.
quȩrens inuenit. Discamus in terris.
quoꝵ nobis scientia ꝑseueret in cȩlo.
Obuiis te manib excipiam. & ut inepte
aliquid ac de ermagorȩ tumiditate
effundam. quicquid quęsieris. tecũ scire
conabor. Habes hic amantissimũ frẽm
eusebiũ qui litterarũ tuarum michi
grãm duplicauit. referens honestatem
moꝵi tuoꝵ. contemptũ scłi. fidem ami¬
citiȩ. amorem xp̃i. Nam prudentiã &
eloquii uenustatem. etiam absq illo ipsa
: habes
in potestate rem tuam uende. si ñ habes.
ꝓice. Tollenti tunicam. & pallium re¬
linquendum est: scilicet tu semꝑ recra¬
stinans & diem de die trahens. caute
& pedetemptim tuas possessiun culas
uendideris. non habet xp̃e unde alat
pauperes suos. Totum do dedit. qui se¬
retia reliquerunt. uidua duo era misit

Expanded text:
ar et eorum fructus capere quorum radices ar et eorum fructus capere quorum radices in coelo fixae sunt; sed velle fateor. Sedenti me praefero: magistrum renuens, comitem spondeo. Petenti datur, pulsanti aperitur, quaerens invenit. Discamus in terris quorum scientia nobis perseveret in coelo. Obviis te manibus excipiam, et ut inepte aliquid ac de Hermagorae tumiditate effutiam quidquid quaesieris, tecum scire conabor. Habes hic amantissimum tui fratrem Eusebium, qui litterarum tuarum mihi gratiam duplicavit, referens honestatem morum tuorum, contemptum saeculi, fidem amicitiae, amorem Christi. Nam prudentiam et eloquii venustatem etiam absque illo ipsa habes in potestate rem tuam, uende; si non habes, proice. tollenti tunicam et pallium relinquendum est. scilicet, nisi tu semper recrastinans et diem de die trahens caute et pedetemptim tuas possessiunculas uendideris, non habet Christus, unde alat pauperes suos. totum deo dedit, qui seretia reliquerunt: uidua duo aera mittit
Abbreviated transcription (Latin):
eugłio. animaduertimꝰ pariter omnia
uerba illi animȩ languentis esse medi¬
einam: Iacobꝰ. Petrus. Iohannes. Iudas.
septẽ epłas ediderunt. tam mysticas qũi
succinctas. & breues pariter ac longas.
breues in uerbis. longas in sententiis.
ut rarus sit qui earum lectionẽ discutiat.
Apocalypsis ioħis. tot habet sacramenta
quot uerba. Parum dixi. & ꝓ merito uo¬
luminis laus omnis inferior est In uerbiꝰ
singulis. multiplices latent intelligentiȩ:
Oro te frater koñe inter hȩc uiuere
ista meditari. nichil aliud nosse. nichil
querere. Nonne tibi uidetur iam hic
in terris regni cȩlestis habitaculum:
Nolo offendaris in scripturȩ sc̃ę simplicita¬
te & quasi uilitate uerboꝵ quȩ uel uicio
interp̃tum uel de industria sic ꝓlata st̃.
ut rusticam contionẽ faciliꝰ instruerent.
& in una eademq sententia aliter doctus.
aliter audiret indoctus. Non sum tam
petulans & hebes. ut hȩc me nosse pollice¬

Expanded text:
euangelio, animaduertimus pariter omnia euangelio, animaduertimus pariter omnia uerba illius languentis animae esse medicamina. Iacobus, Petrus, Iohannes, ludas septem epistulas ediderunt tam mysticas quam succinctas et breues pariter et longas: breues in uerbis, longas in sententiis, ut rarus non in earum lectione caecutiat. Apocalypsis lohannis tot habet sacrquot verba. Parum dixi et pro merito voluminis laus omnis inferior est. In verbis singulis multiplices latent intelligentiae. Oro te, frater charissime, inter haec vivere, ista meditari, nihil aliud nosse, nihil quaerere. Nonne tibi videtur jam hic in terris regni coelestis habitaculum? Nolo offendaris in Scripturis sanctis simplicitate, et quasi vilitate verborum, quae vel vitio interpretum, vel de industria, sic prolata sunt, ut rusticam concionem facilius instruerent, et in una eademque sententia aliter doctus, aliter audiret indoctus. Non sum tam petulans et hebes, ut haec me nosse pollice
Abbreviated transcription (Latin):
iustificationes tuas. in omni tempore.
Cȩterũ socraticum illud impletur in nobis.
hoc tantũ scio. qđ nescio. Iangam & nouũ
breuiter testamentũ. Matheus. marcus.
lucas. & Ioħs: quadriga dñi. & uerum
cherubim qđ interp̃tatur scientię multi¬
tudo. ꝑ totum corpꝰ oculati sunt. scintillȩ
emicant. discurrunt fulgura. pedes ha¬
bent rectos. &. in sublime tendentes. ter¬
ga pennata. & ubiq uolantia tenent se
mutuo. sibiq pplexi sunt. & quasi rota
in rotam uoluuntur. & ꝑgunt quocumq
eos flatus scĩ sp̃s duxerit. Paulus apłs.
ad septem scribit ęccłias. Octaua enĩ ad
hebreos. a plerisq extra numerũ ponitur.
timotheum instruit ac titũ. phylemonẽ
ꝓ fugitiuo famulo dep̃catur. super quo
tacere melis puto. quã pauea scribere.
Actus apłoꝵ nudam quidẽ sonare uiden¬
tur hrstoriã. & nascentis ȩccłiȩ infantiã
texere. sea si nouerimꝰ scriptorem eorũ
lucam esse medicum. cuiꝰ laus est in

Expanded text:
in stificationes tuas in omni tempore. in stificationes tuas in omni tempore. ceterum Socraticum illud inpletur in nobis: \'hoc tantum scio, quod nescio\'. tangam et nouum breuiter testamentum: Mattheus, Marcus, Lucas, Iohannes, quadriga domini et uerum cherubin, quod interpretatur \'scientiae multitudo\', per totum corpus oculati sunt, scintillae micant, discurrunt fulgora, pedes habent rectos et in sublime tendentes, terga pennata et ubicumque uolitantia. tenent se mutuo sibique perplexi sunt et quasi rota in rota uoluuntur et pergunt, . quocumque eos flatus sancti spiritus duxerit. Paulus apostolus ad septem scribit ecclesias — ectaua enim ad Hebraeos a plerisque extra numerum ponitur —, Timotheum instruit ac Titum, Philemonem pro fugitiuo famulo deprecatur. super quo tacere melius puto quam pauca dicere. Actus apostolorum nudam quidem sonare uidentur historiatn et nascentis ecclesiae infantiam texere, sed, si nouerimus scriptorem eorum Lucam esse medicum, cuius laus est in
Abbreviated transcription (Latin):
celebrem mittit in posteros. Paralypo¬
menon liber idest instrumenti ueteris
epytoma. tantus ac talis est. ut absq illo
siquis scientiam scripturarũ sibi uolue¬
rit arrogare. seipsum irrideat. Per singu
la quippe nomina iuncturasq uerboꝵ.
prȩtermissȩ in regum libris tanguntur
hystoriȩ. & innumerabiles explicantur
eugłii questiones. Hesdras & neemias
adiutor uidelicet & consolator a dño. in
uno uolumine artantur. instaurant
templũ. muros extruunt ciuitatis
Omnisq illa turba populi redeuntis in pa¬
triam. & descriptio sacerdotũ. leuitarum.
israhelitis ꝓselitoꝵ. ac ꝑ singulas familias
muroꝵ & turriũ oꝑa diuisa. aliud in cor¬
tice preferunt. aliud retinent in medulla
Cernis me scripturarũ amore raptũ exces¬
sisse modum epłȩ. & tamen ñ implesse qđ
uolui. Audiuimꝰ tantũ quid nosse quid
cupere debeamus. ut & nos quoq possimꝰ
dicere: concupiuit anima mea desiderare

Expanded text:
celebrem mittit in posteros. Paralipocelebrem mittit in posteros. Paralipomenon liber, id est, Instrumenti veteris ἑπιτομὴ tantus ac talis est, ut absque illo si quis scientiam Scripturarum sibi voluerit arrogare, seipsum irrideat. Per sila quippe nomina iuncturasque uerborum et praetermissae in Regum libris tanguntur historiae et innumerae explicantur euangelii quaestiones. Esdras et Neemias, adiutor uidelicet et consolator a domino, in unum uolumen artantur: instaurant templum, muros extruunt ciuitatis; omnisque illa turba populi redeuntis in patriam et discriptio sacerdotum, Leuitarum, Israhelis, proselitorum ac per singulas familias murorum et turrium opera diuisa aliud in cortice praeferunt, aliud retinent in medulla. Cernis me scripturarum amore raptum excessisse modum epistulae et tamen non inplesse, quod uolui. audiuimus tantum, quid nosse, quid cupere debeamus, ut et nos quoque possimus dicere: concupiuit anima mea desiderare
Abbreviated transcription (Latin):
de manu ur̃a. Ab ortu enim solis usq
ad occasum. magnum est nomen meũ
in gentib. & in omni loco sacrificatur
& offertur nomini meo oblatio munda:
Ysaiam. ieremiam. ez echihel. & damhel.
quis possit uel intelligere uł exponere:
Quoꝵ primus non ꝓphetiam michi u¬
detur texere. sed eugłm. Secundus
atum suis colorib. & quadruplex
diuersis metris nectit alfabetum.
ipsȩ partes cum exordio geneseos ante
annos triginta ñ legantur. Quartus
uero qui & extremus inter quatuor
ꝓphetas tempoꝵ conscius & totiꝰ mun¬
de monte sine manib. & regna om̃ia
subuertentem claro sermone ꝓnuntiat
Dauid. symonides nr̃. pindarus. et
psalterio ab inferis excitat resurgentẽ.
Salomon pacificus & amabilis dñi.
mores corrigit. naturam docet. ȩccłiam
dulce canit epytalamium. Hester
in ȩccłiȩ typo populum liberat de peri¬
culo. & interfecto aman qui inter pre¬
tatur iniquitas. partes conuiuii & diem

Expanded text:
de manu uestra. ab ortu enim solis usque de manu uestra. ab ortu enim solis usque ad oin gentibus: et in omni loco sacrificatur, et offertur nomini meo oblatio munda » . Isaiam, Jeremiam, Ezechielem, et Danielem quis possit vel intelligere, vel exponere? Quorum primus non Prophetiam mihi videtur texere, sed Evangelium. Secundus atum suis coloribus; et quadruplex diversis metris nectit alphabetum istae partes cum exordio Geneseos ante annos triginta non legantur. Quartus vero qui et extremus inter quatuor Prophetas, temporum conscius, et totius munde monte sine manibus, et regna omnia subvertentem, claro sermone pronuntiat. David, Simonides noster, Pindarus et psalterio ab inferis suscitat resurgentem. Salomon, pacificus, et amabilis Domini, mores corrigit, naturam docet, Ecclesiamdulce canit epithalamium. Esther in Ecclesiae typo populum liberat de periculo, et interfecto Aman, qui interpretatur « iniquitas, » partes convivii et diem
Abbreviated transcription (Latin):
est fortitudo erꝰ. Sophonias speculator
& archanori dñi cognitor. audit clamorẽ
a porta piscium. & eiulatum a secunda.
& contritionem a collib. Indicit quoq
ululatũ habitatorib pylȩ. quia conticuit
omnis populus chanaan. dispersi sunt
uniuersi qui inuoluti erant argento
Iggeus festiuus & lȩtus. qui seminauit
in lacrimis ut in gaudio meteret. destru¬
ctum templũ ȩdificat. dm̃q patrem in¬
ducit loquentem. adhuc unũ modicũq
& ego commouebo cȩlum & terram. et
& lapidem oculoꝵ septem. candelabrũq
aureum cum totidem lucernis. quot
oculis. duas quoq oliuas a sinistris
lampadis cernit & dextris. ut post
equos rufos. uarios. albos. & dissipatas
ierusalem. pauperem regem uaticine¬
tur. & prȩdicet sedentem suꝑ pullum
filiũ asinȩ subiugalis. Malachias aꝑte
& in fine omnium ꝓphetarum de abie¬
ctione isrł & uocatione gentium. non
est michi ait uoluntas in uobis dicit
dñs exercituum. & munus ñ suscipiam

Expanded text:
st fortitudo eius. Sophonias, speculator et arcanorum domini cognitor, audit clamorem a porta piscium et eiulatum a secunda et contritionem a collibus. indicit quoque ululatum habitatoribus Pilae, quia conticuit omnis populus Chanaan, disperierunt uniuersi, qui inuoluti erant argento. Aggeus, festiuus et laetus, qui seminauit in lacrimis, ut in gaudio meteret, destructum templum aedificat deumque patrem inducit loquentem: adhuc unum modicumque, et ego commouebo caelum et terram et  indutum et lapidem oculorum septem candelabrumque aureum cum totidem lucernis, quot oculis, duas quoque oliuas a sinistris lampadis cernit et a dextris, ut post equos rufos, uarios, albos et nigros et dt equum de Hierusalem pauperem regem uaticinetur et praedicet sedentem super pullum filium asinae subiugalis. Malachias aperte et in fine omnium prophetarum de abiectione Israhel et uocatione gentium: non est mihi, ait, uoluntas in uobis, dicit dominus exercituum, et munus non accipiam
Abbreviated transcription (Latin):
adamantinum. & uncinum pomorum
attrahentem supplicia peccatoꝵ. & famẽ
in terra non famem panis. neq sitĩ aquȩ
sed audiendi uerbum dĩ. Abdias qui
interpretatur seruus dñi ꝑtonat contͣ
edom. & sanguineum terrenũq. fratris
quoq iacob semꝑ ęmulum hasta ꝑcu¬
tit spirituali. Ionas columba pulcher¬
rima. naufragio suo passionem dnĩ prȩ¬
figurans. mundũ ad pęnitentiam reuo¬
cat. & sub nomine niniue salutem gen¬
eam. quia maxillam ꝑcusserit iudicis
isrł. Naum consolator orbis increpat
ciuitatem sanguinũ. & post euersionẽ
illiꝰ loquitur: ecce suꝑ montes pedes
ȩuangelizantis & annuntiantis pacẽ
Abacuc luctator fortis & rigidus stat suꝑ
custodiam suã. & figit gradum suꝑ mu¬
nitionem. ut xp̃m in cruce contempletur
& dicat: operuit cęlos gła eiꝰ & laudis
eiꝰ plena est terra: Splendor eius ut lux

Expanded text:
adamantinum, et onychinum pomerium, adamantinum, et onychinum pomerium, et trahentem supplicia peccatoribus, et famem in terra, non famem panis, neque sitim aquae, sed audiendi uerbum domini. Abdias, qui interpretatur seruus domini, personat contra Edom et sanguineum terrenumque, fratris quoque Iacob semper aemulum, hasta tit spirituali. Jonas « columba » pulcherrima, naufragio suo passionem Domini praefigurans, mundum ad poenitentiam revocat: et sub nomine Ninive, salutem geneam: quia maxillam percusserit judicis Israel. Nahum « consolator » orbis, increpat civitatem sanguinum, et post eversionem illius loquitur: « Ecce super montes pedes evangelizantis et annuntiantis pacem » . Abacuc « luctator » fortis et rigidus, stat super custodiam suam, et figit gradum super munitionem, ut Christum in cruce contempletur, et dicat: « Operuit coelos gloria ejus, et laudis ejus plena es
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph. iezrahel. & uxorem fornicariam.
& fornicationis filios. & adulteram cu¬
biculo clausam mariti. multo tempore.
sedere uiduam. & sub ueste lugubri uiri
ad se reditum prestolari. Iohel filius
fatuhel descripsit terrã.xiͦi. tribuum.
eruca. bruco. locusta. rubigine uastante
consumptam. & post euersionem prioris
erat in cęnacula sỹon. qui centũ uiginti
ab uno usq ad quintum decimum pau¬
latim & ꝑ incrementa surgentes. quin¬
decim graduum numerum efficiunt.
qui in psalterio mystice continetur.
Amos pastor & rusticus & ruboꝵ mora
distringens paucis uerbis explicari non
potest. Quis enim digne exprimat
tria & quatuor scelera damasci gazȩ. &¬
tẏri. & idumeȩ. & filioꝵ amon. & moab.
& in septimo octauoq gradu iudȩ et
isrł: Hic loquitur ad uaccas pingues
quȩ sunt in monte samariȩ & ruitu¬
ram domum maiorem minoremq
testatur. Ipse cernit fictorem locustȩ.
& stantem dñim suꝑ murum litum uel

Expanded text:
loseph. Iezrahel et uxorem fornicariam loseph. Iezrahel et uxorem fornicariam et fornicationis filios et adulteram cubiculo clausam mariti multo tempore sedere uiduam et sub ueste lugubri uiri ad se reditum praestolari. Iohel, filius Bathuel, describit terram duodecim tribuum eruca, brucho, locusta, rubigine uastante consumptam et post euersionem prioris iri in cenaculo Sion, qui centum uiginti ab uno usque ad quindecim paulatim et per incrementa surgentes quindecim graduum numerum efficiunt, qui in psalterio mystice continentur. Amos, pastor et rusticus ruborum mora destringens, paucis uerbis explicari non potest. quis enim digne exprimat tria et quattuor scelera Damasci, Gazae, Tyri, Idumeae, filiorum Ammon et Moab et in septimo octauoque gradu Iudae et Israhel? hic loquitur ad uaccas pingues, quae sunt in monte Samariae, et ruituram domum maiorem minoremque testet stantem Dominum super murum litum, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Ponit᷑ hinc hesdras legẽ templũq reformans
Ecclieq. tẏpũ referens mox scribit᷑ hester
Quȩ plebi ex torri lausq decusq fuit.
Post liber ẽ positꝰ cui dat sapientia nom̃
Qd xp̃i aduentus morsq patescit ibi.
Protinꝰ aptat᷑ liber ȩccłiasticus isti
heli mortuo. & in occisione saul uete¬
rem legem abolitam. porro in sadoch
atq dauid. noui sacerdotii nouiq im¬
perii sacramenta testatur. Malachim
idest tercius & quartus regum liber a
Salomone usq ad iechoniam & ab iero¬
boam filio nabath. usq ad osee. qui ductꝰ
est. in assyrios. regnum iuda & regnum
describit isrł. Si hystoriam respicias.
uerba simplicia sunt. si in litteris sensũ
latentem. ȩccłiȩ paucitas. & hereticorũ
contra ȩccłiam bella narrantur
Ouodecim ꝓphetȩ. in unius uoluminis
angustias coartati. multo aliud quam
sonat in littera prȩsigurant. Osee cre¬
bro nominat ephraim. samariam.

Expanded text:
Ponitur hinc Esdras, legem templumque reformans, Ponitur hinc Esdras, legem templumque reformans, Ecclesiaeque typum referens mox scribitur Esther, Quae plebi extorri lausque decusque fuit, Post liber est positus, cui dat Sapientia nomen, Quod Christi adventus morsque patescit ibi. Protinus aptatur liber Ecclesiasticus istiHeli mortuo et in occisione Saulis ueterem legem abolitam, porro in Sadoc atque Dauid noui sacerdotii nouique imperii sacramenta testatur. Malachim, id est tertius et quartus Regum liber, a Salomone usque ad Iechoniam et ab Hieroboam, filio Nabat, usque ad Osee, qui ductus est in Assyrios, regnum Iuda et regnum describit Israhel. si historiam respicias, uerba simplicia sunt; si in litteris sensum latentem, ecclesiae paucitas et hereticorum contra ecclesiam bella narrantur. duodecim prophetae in unius uoluminis angustias coartati multo aliud, quam sonant in littera, praefigurant. Osee crebro nominat Effraim, Samariam,
Abbreviated transcription (Latin):
Plangorẽ indiginis fert quoq pila tuis
Aggeus instaurat templũ celsũq tonantẽ
Moturum cecint ȩquora rura polum
Mystica ⁊acharias postꝗ̃. uidet ordine plura
Sessorem dñm dicit aselle tuum.
Munera malachus ppłi inquit abacta pͥoris
Agmina cumq suis gentiũ amata dõ.
I ob qͦ uerba tenens cũ gestis inde libellus
Ponitur hic paruus pondera magna uehit.
Mox dulcis dulcem deꝓmit cantio xp̃m
Psalmoꝵ lirici quos statuere pedes
Protinꝰ ididiȩ resident tres ordine libri
Cui nomen Salomon siue cȩleth in est.
Auloquitur primꝰ sub ꝓlis nomine cunctis
Corrigit & mores ȩthica lege tua.
Omĩa uana canit rutilo sub sole scds̃
Cui res est phisicas enumerare labor.
Rebus & in logicis uertitur e opus.
Inde philostoricus tanihelẽ totiꝰ orbis
Om̃ĩa qui lapidẽ frangere regna canit.
Hinc duo ponunt᷑ quis nom̃ uerba dierũ est
Promere siue labor gesta genusq ducum.

Expanded text:
Plangorem indigenis fert quoque pila tuis. Plangorem indigenis fert quoque pila tuis. Aggeus instaurat templum, celsumque Tonantem Moturum recinit aequora, rura, polum. Mystica Zacharias postquam videt ordine plura, Sessorem Dominum dicit, aselle, tuum. Munera Malachias populi inquit abacta prioris, Agmina cumque suis gentium amata Deo. Job quoque verba tenens cum gestis inde libellus Ponitur, hic parvus pondera magna vehit. Mox dulcis dulcem depromit cantio Christum Psalmorum, lyrici quos statuere pedes. Protinus Ididiae resident tres ordine libri, Cui nomen Salomon, sive Cohelet inest. Alloquitur primus sub prolis nomine cunctos, Corrigit et mores ethica lege tua. Omnia vana canit rutilo sub sole secundus, Cui res est physicas enumerare labor. Rebus et in logicis vertitur ejus opus. Inde philistoricus Daniel est totius orbis, Omnia qui lapidem frangere regna canit. Hinc duo ponuntur, queis nomen Verba dierum est, Promere sive labor gesta genusque ducum.
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc sedet ysaias. xp̃m de uirgine nasci
Qui canit. & gentes ad pia iura uocat.
Hinc ꝓpe ieremias. qui uirgã ollamq tuetur:
Ordine quadruplici flebile texit opus.
Partib ez echihel suminis obscurꝰ & imis
hinc est. stirps qui hominis more uocat᷑ heri.
Post duodenꝰ in est. uatũ pius ordo minoꝵ
Longe aliud signans. quã sua uerba sonant
Nam mechã & ꝓlem & ioseph creber ĩtonat osee
Flaminis aduentum concinit inde pii.
Quattuor eq trib ꝓbris regna increpat amos
Se & uidisse boat mystica plura satis.
Percutit abaias edom alim cuspide uerbi
Emulus & fratris ilsas ore roit.
Naufragio ione signatur passio xp̃i
Niniuis & uita nomine mundus habet.
Filia latronis iastatur famine. michȩ
Quod ducis isuhel leserit illa genas.
Uoce naum pusat constanti sanguinis urbẽ.
Paci canosq boit montis in arce pedes.
A bacuc int̾no in cruce xp̃m spectat ocello
Promit sophonias a porta & colle qđ audit

Expanded text:
Hinc sedet Isaias, Christum de virgine nasci Hinc sedet Isaias, Christum de virgine nasci Qui canit, et gentes ad pia jura vocat. Hunc prope Jeremias, qui virgam ollamque tuetur, Ordine quadruplici flebile texit opus. Partibus Ezechiel summis obscurus et imis, Hinc est stirps qui hominis more vocatur heri. Post duodenus inest vatum pius ordo minorum, Longe aliud signans quam sua verba sonent. Nam maecham et prolem Joseph creber intonat Osee,Flaminis adventum concinit inde pii. Quatuor aeque tribus probris regna increpat Amos, Se et vidisse boat mystica plura satis. Percutit Abdias Edon almi cuspide verbi, Aemulus et fratris illius ore ruit. Naufragio Jonae signatur passio Christi, Ninivis et vitam nomine mundus habet. Filia latronis vastatur famine Michae, Quod ducis Israel laeserit illa genas. Voce Naum pulsat constantis sanguinis urbem, Pacicanosque boat montis in arce pedes. Habbacuc interno in cruce Christum spectat ocello,Promit Sophonias a porta et colle quod audit,
Abbreviated transcription (Latin):
uicquid ab ebreo stilus atticꝰ atq latinꝰ
Sumpsit. in hoc totũ codice lector habes.
Quo loca pͥma tenet genesis. pͥmordia mundi
Diluuiũq canens gestaq magna patrum.
Exodus ȩgẏptũ spoliat. secat ȩquora rubra.
Pandit iter heremi limpha ibi lexq: datur.
Inde sacerdotum gentẽ leuiticus ornat.
Et tẏpica exponit dona sacris tẏpicis.
Bella uirosq liber numeri describit & actus:
Quis moyses fregit idola stupra duces
Post repetit legem. ppło benedicit. & alma
lura dat. ac dicto carmine uictor obit.
Diuidit hinc ꝓpͥo terrã nauegius heros
Libro. deletis urbibus atq locis.
Pridẽ iudicib quis & ordo cucurrit & actus
Continuante stilo concinit inde sequens.
Moxq: sedent. quȩ ruth moabitis femina gessit
Clara piis meritis clara nepote pio
Psalmi caniq actꝰ & iniqui gesta saulis:
Prime sequensq liber hinc samuhelis habet
Tereiꝰ ac quartꝰ malachim quis nom̃ hesit
Regum ebreoꝵ ex ordine gesta canunt.

Expanded text:
uidquid ab Hebraeo stylus Atticus atque Latinus Sumpsit, in hoc totum codice, lector, habes. Quo loca prima tenet Genesis, primordia mundi Diluviumque canens, gestaque magna patrum, Exodus Aegyptum spoliat, secat aequora Rubra, Pandit iter eremi, lympha ibi lexque datur. Inde sacerdotum gentem Leviticus ornat, Et typica exponit dona sacris typicis. Bella virosque liber Numeri describit et actus, Queis Moyses fregit idola, stupra, duces. Post repetit legem, populo benedicit, et alma Jura dat, ac dicto carmine victor obit. Dividit hinc proprio terram Navegius heros Libro, deletis urbibus atque locis. Pridem Judicibus quis et ordo cucurrit et actus, Continuante stylo, concinit inde sequens. Moxque sedent quae Ruth Moabitis femina gessit, Clara piis meritis, clara nepote pio Psalmicanique actus, et iniqui gesta Saulis Prime sequensque liber hinc Samuelis habes. Tertius et quartus, Malachim queis nomen inhaesit, Regum Hebraeorum ex ordine gesta canunt.
Abbreviated transcription (Latin):
hanaan autẽ genuit sydonem pri
& aracheum. sina eum. & aradiũ. sama
riten. & amatheum. Et post hȩc disse¬
minati sunt populi chananeoꝵ Factiq
sunt termini chanaan uenientibus a
sẏdone. gararam usq gazam. donec
ingrediaris sodomam & gomorram. &
adamam. & seboim. usq lesam. Hi filii
cham. in cognationib & linguis & gene
rationib. terrisq & gentid suis.
E sem quoq nati
sunt patre omnium silioꝵ heber.
fratre iaphet maiore. Filii sem. elam.
& assur. & arfarxat. & lud & aram:
Filii aram.uis. & ul. & gether. & mes.
At uero arfaxat genuit sala. de quo
ortus est heber. Natiq sunt heber
filii duo. nomen uni falegh. eo qđ in
dieb eiꝰ diuisa sit terra. & nom̃ frĩs erꝰ
iectan. Qui iectan genuit elmodad. &
saleph. & asarmoth. iare. & aduram.
Omnes isti filii iectan.¬

Expanded text:
am. genuit Sydonem prim. Arachraeum, et Amathaeum: et post haec disseminati sunt populi Chananaeorum. Factique sunt termini Chanaan venientibus a Sidone Geraram usque Gazam, donec ingrediaris Sodomam et Gomorram, et Adamam, et Seboim, usque Lesa. Hi filii Cham in cognationibus, et linguis, et rationibus, terrisque et gentibus suis. De Sem quoque nati sunt, patre omnium filiorum Heber, fratre Iafeth maiore filii Sem Aelam et Assur et Arfaxad et Lud et Aram filii Aram Us et Hul et Gether et Mes at vero Arfaxad genuit Sala de quo ortus est Eber natique sunt Eber filii duo nomen uni Faleg eo quod in diebus eius divisa sit terra et nomen fratris eius Iectan qui Iectan genuit Helmodad et Saleph et Asarmoth omnes isti filii Iectan
Abbreviated transcription (Latin):
letq capillos eiꝰ & ponet suꝑ ignem
qui est suppositꝰ sacrificio pacificoꝵ. &
armũ coctũ arietis. tortãq absq ferm̃¬
to unã de canistro. & laganũ azimum
rasum fuerit caput eiꝰ.: Susceptamq
rursũ ab eo eleuabit in conspectu ani.
& scĩficata sacerdotis erunt. sicut pectu¬
sculũ qđ separari iussum est & fȩmur
Post hȩc potest bibere nazareus uinum.
Ista ẽ lex nazarei. cũ uouerit oblationem
suã dño tempore consecrationis suȩ. exce¬
ptis his quȩ inuenerit manus eiꝰ iuxta

Expanded text:
letque capillos ejus, et ponet super ignem, letque capillos ejus, et ponet super ignem, qui est suppositus sacrificio pacificorum. Et armum coctum arietis, tortamque absque fermento unam de canistro, et lagarasum fuerit caput eius susceptaque rursum ab eo elevabit in conspectu Domini et sanctificata sacerdotis erunt sicut pectusculum quod separari iussum est et femur post haec potest bibere nazareus vinum ista est lex nazarei cum voverit oblationem suam Domino tempore consecrationis suae exceptis his quae invenerit manus ei
Abbreviated transcription (Latin):
etq sacerdos unum ꝓ peccato. & alterũ
in holocaustũ. & deprecabitur ꝓ eo quia
peccauit suꝑ mortuo. Scĩficabitq caput
eiꝰ in die illo. & consecrabit dño. Die
separationis illiꝰ offerens agnũ anniculũ
ꝓ peccato ita tamen ut dies priores irriti
fiant. qm̃ polluta ẽ scĩficatio eiꝰ. Ista est
lex consecrationis. cũ dies quos ex uoto
decreuerat cõplebuntur. Aaducet eũ
ad ostiũ tabernaculi fȩderis. & offeret¬
maculatũ in holocaustũ. & ouẽ anniculã
Fĩmaculatam
ꝓ peccato. & arietem immaculatũ hostiã
pacificam. Canistrum quoq panũ ari¬
morũ qui conspersi sint oleo. & lagana
absq fermento uncta oleo. ac libamina¬
singuloꝵ. quȩ offeret sacerdos corã dño.
& faciet tam ꝓ peccato quã in holocaustũ
Arietem uero immolabit hostiã pacificã
dño. offerens simul canistrũ azimoꝵ. &
libamenta quȩ ex more debentur. Tunc
federis cesariem consecrationis suȩ. tol¬

Expanded text:
etque sacerdos unum pro peccato, et alterum etque sacerdos unum pro peccato, et alterum in holocaustum, et deprecabitur pro eo, quia peccavit super mortuo sanctificabitque caput eius in die illo et consecrabit Domino dies separationis illius offerens agnum anniculum pro peccato ita tamen ut dies priores irriti fiant quoniam polluta est sanctificatio eius ista est lex consecrationis cum dies quos ex voto decreverat conplebuntur adducet eum ad ostium tabernaculi foederismaculatum in holocaustum, ovem anniculam immaculatam pro peccato, arietem immaculatum, hostiam pacificam, canistrum quoque panum azymorum, qui conspersi sint oleo, et lagana absque fermento uncta oleo. Itemsingulorum: quae offeret sacerdos coram Domino, et faciet tam pro peccato, quam in holocaustum. Arietem vero immolabit hostiam pacificorum Domino, offerens simul canistrum azymorum, et libamenta quae ex more debentur. Tunc foederis caesariem consecrationis ejus, tol
Abbreviated transcription (Latin):
Acetum ex uino & ex qualibet alia potio¬
ne & quicquid de uua exprimitur non
bibent. Uuas recentas siccasq ñ comȩ¬
dent. cunctis dieb quib ex uoto dño
consecrantur. Quicquid ex uinea esse
potest ab uua passa usq ad acinũ. ñ co¬
medent om̃i tempore sepa rationis suȩ
Nouacula ñ transibit ꝑ caput eiꝰ usq
ad completũ diem quo dño consecrat᷑
Sc̃s erit. crescente cesarie capitis eius.
Omni tẽpore consecrationis suȩ super
mortuũ ñ ingredietur. nec suꝑ patris
quidẽ & matris & fris sororisq funere
contaminabitur. quia consecratio di sui.
suꝑ caput eiꝰ est. Om̃s dies seꝑationis suȩ
sẽs erit dño. Sin autẽ mortuus fuerit
subito quispiã corã eo. polluetur caput
consecrationis eiꝰ. Qđ radet ilico. & in
eadem die purgationis suȩ. & rursum
septima. In octauo autẽ die. offeret duos
turtures uel duos pullos columbȩ sacer¬
doti. in introitu federis testimonii. faci¬

Expanded text:
Acetum ex vino et ex qualibet alia potioAcetum ex vino et ex qualibet alia potione, et quidquid de uva exprimitur non bibent. Uvas recentes siccasque non comedent cunctis diebus quibus ex voto Domino consecrantur. Quidquid ex vinea esse potest, ab uva passa usque ad acinum non comedent. Omni tempore separationis suae, novacula non transibit per capad conpletum diem quo Domino consecratur sanctus erit crescente caesarie capitis eius omni tempore consecrationis suae super mortuum non ingredietur nec super patris quidem et matris et fratris sororisque funere contaminabitur quia consecratio Dei sui super caput eius est omnes dies separationis suae sanctus erit Dominsubito quispiam coram eo h. super eum, polluetur caput consecrationis ejus: quod radet illico in eadem die purgationis suae, et rursum septima. In octava autem die offeret duos turtures, vel duos pullos columbae sacerdoti in introitu foederis testimonii. Faci
Abbreviated transcription (Latin):
bibere. Quas cũ exhauserit. tollet sacr¬
dos de manu eiꝰ sacrificiũ ⁊elotipiȩ.
& eleuabit illud coram dño. imponetq
suꝑ altare. ita dũ taxat ut priꝰ pugillũ
sacrificii tollat de eo qd̃ offertur et
incendat suꝑ altare. & sic potum det
mulieri aquas amarissimas. Quas cũ
biberit. si polluta est & contempto uiro
adulterii rea. ꝑtransibunt eam aquę
maledictionis. & inflato uentre cõpu¬
trescet fȩmur : eritq mulier in male¬
dictionem. & in exemplũ om̃i populo
Qđ si polluta ñ fuerit. erit innoxia.
& faciet liberos. Ita est lex ⁊elotipiȩ
Si declinauerit mulier a uiro suo &es
polluta fuerit. maritusq zelotipiȩ spũ
concitatus adduxerit eam in conspectu
am & fecerit ei sacerdos iuxta omnia
que scripta sunt. maritus absq culpa erit.
& illa recipiet iniquitatẽ suam XUIII
siue mulier cũ fecerint uotũ ut scĩficen¬
tur. & se uoluerint dño consecrare. uino
& om̃e qđ in ebriari potest abstinebunt.

Expanded text:
e. Quas cum exhauserit, tollet sacerdos de manu ejus sacrificium zelotypiae, et elevabit illud coram Domino, imponetque super altare, ita duntaxat ut prius pugillum sacrificii tollat de eo quod offertur, et incendat super altare, et sic potum det mulieri aquas amarissimas. Quas cum biberit, si polluta est et contempto viro adulterii rea, pertransibunt eam aquae maledictionis, et inflato ventre computrescet femur; eritque mulier in maledictionem et in exemplum omni populo. Quod si polluta non fuerit, erit innoxia et faciet liberos. Ista est lex zelotypiae. Si declinaverit mulier a viro suo, et si polluta fuerit, maritusque zelotypiae spiritu concitatus, adduxerit eam in conspectu Domini, et fecerit ei sacerdos juxta omnia quae scripta sunt, maritus absque culpa erit, et illa recipiet iniquitatem suam. Verba cerint votum ut sanctificentur, et se voluerint Domino consecrare, a vino et omni quod inebriari potest abstinebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ & ponet suꝑ manus illiꝰ sacrificium
recordationis. & oblationẽ ⁊ elotipiȩ
Ipse autẽ tenebit aquas amarissimas.
in quas cũ execratione maledicta conges-¬
sit. adiurabitq eã & dicet. Si ñ dormi¬
uit uir alienꝰ tecũ. & si non polluta es
deserto mariti thoro. ñ te nocebunt aquę
iste amarissimȩ. in quas maledicta con¬
gessi. Sin autẽ declinasti a uiro tuo atu
polluta es & concubuisti cũ altero. his
maledictionib subiacebis. Det te dñs
in maledictionẽ. exemplumq cunctoꝵ
in populo suo. Putrescere faciat fȩmur
tuũ. & tumens uterus dirumpatur
Ingrediantur aquȩ maledictȩ in uentĩ
tuũ. & utero tumescente. putrescat fe¬
mur. Et respondebit mulier amen am
Scribetq sacerdos in libello ista male¬
dicta. & delebit ea aquis amarissimis.

Expanded text:
eius et ponet super manus illius sacrificium eius et ponet super manus illius sacrificium recordationis et oblationem zelotypiae ipse autem tenebit aquas amarissimas in quibus cum execratione maledicta congessit adiurabitque eam et dicet si non dormivit vir alienus tecum et si non polluta es deserto mariti toro non te nocebunt aquae istae amarissimae in quas maledicta congessi sin autem declinasti a viro tuo atque polluta es et concubuisti cum altero his maledictionibus subiacebis det te Dominus in maledictionem exemplumque cunctorum in populo suo putrescere faciat femur tuum et tumens uterus disrumpatur ingrediantur aquae maledictae in ventrem tuum et utero tumescente putrescat femur et respondebit mulier amen amen scribetque sacerdos in libello ista maledicta et delebit ea aquis amarissim
Abbreviated transcription (Latin):
mnes qͦ primitiȩ quas offerunt
filii isrł. ad sacerdotem ꝑtinent
Et quicquid in scũario offertur a sing¬
lis. & tradit᷑ manib sacerdotis. ipsiꝰ erit
ocutus est dñs ad moysen xUI.¬
dicens. Loquere ad filios isrł: & dices
ad eos. Uir cuiꝰ uxor errauerit mari
tumq contemnens dormierit cũ altero
uiro. & hoc maritus deprehendere ñ
quiuerit sed latet ad ulteriũ. & testib
argui ñ potest quia ñ est inuenta in
uirũ contra uxorem suã quȩ uel pollu¬
ta est uel falsa suspitione appetitur.
adducet eã ad sacerdotẽ. & offeret obla-¬
NUM
tionem ꝓ illa decimã partẽ sati farinȩ
ordeaciȩ Non fundet suꝑ eam oleũ nec
imponet thus. quia sacrificiũ zelotipie
est. & oblatio inuestigans adulterium.
Offeret igitur eã sacerdos & statuet corã
dño. assumetq aqua scam in uase fictibi
& pauxillũ terrȩ de pauimento taberni¬
culi mittet in eam. Cumq steterit mu¬
lier in conspectu dnĩ. discoperiet caput

Expanded text:
mnes quoque primitiae quas offerunt filii Israhel ad sacerdotem pertinent et quicquid in sanctuarium offertur a singulis et traditur manibus sacerdotis ipsius erit locutus est Dominus ad Mosen dicens loquere ad filios Israhel et dices ad eos vir cuius uxotumque contemnens dormierit cum altero viro, et hoc maritus deprehendere non quiverit, sed latet adulterium, et testibus argui non potest, quia non est inventa in virum contra uxorem suam, quae vel polluta est, vel falsa suspicione appetitur, adducet eam ad sacerdotem, et offeret oblanem pro illa, decimam pahordeaceae: non fundet super eam oleum, nec imponet thus, quia sacrificium zelotypiae est et oblatio investigans adulterium. Offeret igitur eam sacerdos, et statuet coram Domino adsumetque aquam sanctam in vase fictili et pauxillum terrae de pavimento tabernaculi mittet in eam cumque steterit mulier in conspectu Domini discoperiet caput
Abbreviated transcription (Latin):
audi uocẽ eiꝰ. quia in isaac uocabit᷑ tibi
semen. Sed & filiũ ancillȩ faciam ingen¬
tem magnã. quia semen tuũ est. Surre¬
xit itaq abrahã mane. & tollens panem.
& utrem aquȩ imposuit scapulȩ erus.
tradiditq puerũ. & dimisit eã. Quȩ cũ
abisset. errabat in solitudine bersabeȩ.
Cumq consumpta esset aqua in utre.
abiecit puerũ subter unam arboꝵ quȩ
ibi erant. & abiit seditq eregione ꝓcul.
quantũ potest arcus iacere. Dixit enim.
Non uidebo morientẽ puerũ. Et sedens
contra. leuauit uocẽ suam & fleuit.
Exaudiuit autẽ ds uocem pueri. Uoca¬

Expanded text:
audi vocem ejus; quia in Isaac vocabitur tibi audi vocem ejus; quia in Isaac vocabitur tibi semen. Sed et filium ancillae faciam in gentem magnam, quia semen tuum est. Surrexit itaque Abraham mane, et tollens panem et utrem aquae, imposuit scapulae ejus, tradiabisset, errabat in solitudine Bersabeae. Cumque consumpta esset aqua in utre, abjecit puerum subter unam arborem quae ibi erat, et abiit, seditque e regione procul quantum potest arcus jacere.-- Dixit enim: Non videbo morientem puerum, et sedens contra, levavit vocem suam et flevit. Exaudivit autem Dominus vocem pueri,
Abbreviated transcription (Latin):
isitauit autẽ dñs saram sicut ꝓmi¬
serat. & impleuit quȩ locutus est.
Concepitq & peperit filiũ in senectute
sua. tempore quo prȩdixerat ei deus.
Uocauitq abraham nomen filii sui quẽ
genuit ei sara isaac. & circumcidit eũ
octauo die. sicut preceperat ei ds̃. Cum
centũ esset annori. hac quippe ȩtate pa¬
tris natus est isaac: Dixitq sara Risum
fecit michi ds: quicumq audierit. con¬
ridebit michi. Rursumq ait. Quis au¬
diturũ crederet abraham qđ sara lactaret
filiũ. quem peperit ei iam sem: Creuit
igitur puer & ablactatus est. fecitq abrahã
grande conuiuiũ in die ablactationis eiꝰ.
Cumq uidisset sara filiũ agar ȩgỹptiȩ¬
ludentẽ. dixit ad abraham. Eice ancillã
hanc & filiũ eiꝰ. non enĩ erit heres filiꝰ
ancillȩ cũ filio meo isaac. Dure accepit
hoc abraham ꝓ filio suo. Cui dixit ds̃.
Non tibi uideatur asperũ suꝑ puero &
suꝑ ancilla tua. omĩa quȩ dixerit tibi sara

Expanded text:
isitavit autem Dominus Saram, sicut promiserat, et implevit quae locutus est. Concepitque et peperit filium in senectute sua, tempore quo praedixerat ei Deus. Vocavitque Abraham nomen filii sui, quem genuit ei Sara, Isaac: et circumcidit eum octavo die sicut praeceperat ei Deus cum centum esset annorum hac quippe aetate patris natus est Isaac dixitque Sarra risum fecit mihi Deus quicumque audierit conridebit mihi rursumque ait quis auditurum crederet Abraham quod Sarra lactaret filium quem peperit ei iam seni crevit igitur puer et ablactatus est fecitque Abraham grande convivium in die ablactationis eius cumque vidisset Sarntem, dixit ad Abraham: Ejice ancillam hanc et filium ejus; non enim erit haeres filius ancillae cum filio meo Isaac. Dure accepit hoc Abraham pro filio suo. Cui dixit Deus: non tibi videatur asperum super puero, et super ancilla tua, omnia quae dixerit tibi Sara,
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur. & discipłi exempla p̾sumunt
Hȩcpace ueterũ loqͥr. & obtrectatorib mei
tantũ respondeo. qui canino dente me
rodunt in publico detrahentes. legentes
in angulis. Idem & accusatores & defenso¬
res cum inaliis ꝓbent qđ in me reꝓbant.
quasi uirtus & uitiũ ñ in reb sit. sed cum
auctore mutetur. Cȩterũ memini me
edditionẽ septuaginta translatoꝵ. olim de
greco emendatam tribuisse me nr̃is. nec
inimicũ deberi estimari eoꝵ quos in con¬
uentu fratrũ semꝑ edissero. Et qđ nunc
dabreiamin idest uerba dierũ interp̃tatꝰ
sum. iccirco feci. ut in extricabiles moras
& siluam nominũ quȩ scriptoꝵ confusa
sunt uitio. sensumq barbariem. aꝑtius
& ꝑ uersuũ cola digererem. michi metipsi
& meis iuxta hismenium canens. si au¬
res surdȩ sunt cȩterorum.

Expanded text:
loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatoribus meis tantum respondeo, qui canino dente me rodunt, in publico detrahentes; legentes in angulis, iidem et accusatores et defensores, cum in aliis probent quod in me reprobant: quasi virtus et vitium non in rebus sit, sed cum auctore mutetur. Caeterum memini, editionem Septuaginta Translatorum olim de Graeco emendatam tribuisse me nostris: nec inimicum debere aestimari eorum, quos in conventu fratrum semper edissero. Et quod nunc DABRE JAMIM  , id est, Verba dierum, interpretatus sum, idcirco feci, ut inextricabiles moras, et silvam nominum, quae scriptorum confusa sunt vitio, sensuumque barbariem, apertius  versuum cola digererem, mihimetipsi et meis juxta Hismeniam canens, si aures surdae sunt caeterorum.
Abbreviated transcription (Latin):
interpretũ pura
& ut ab eis in
grecũ uersa ẽ
editio ꝑmane¬
hominũ occupauerat. & nascentis ȩcclesiȩ
roborauerat fidem. iustũ erat etiam nr̃o
silentio comꝓbari. Nunc uero cũ ꝓ uarie¬
tate regionũ. diuersa ferantur exemplana.
& germana illa antiquaq translatio cor¬
rupta sit atq uiolata. nr̃i arbitrii putas
aut e plurib iudicare quid uerũ sit. aut
notum opus in ueteri oꝑe condere. illuden¬
tib iudeis cornicũ ut dicitur oculis confi¬
gere Alexandria & ȩgẏptus. in septuaginta
suis esichiũ laudat auctorẽ. Constantino¬
elaboratos eusebiꝰ & pamphilꝰ uulgauert᷑.
totusq orbis hac inter se trifaria uarietate.
compugnat. Et certe origenis non solum
exempla cõposuit quatuor editionũ e regi¬
one singula uerba describens. ut unꝰ dissen¬
tiens. statim cȩteris int̾ se. consentientib¬

Expanded text:
Interpretum pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permanehominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, justum erat etiam nostro silentio comprobari. Nunc vero, cum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata: nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere. Alexandria et Aegyptus in Septuaginta suis Hesychium laudat auctorem: Constantinoelaboratos Eusebius et Pamphilus vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compugnat. Et certe Origenes non solum exemplaria composuit quatuor editionum, e regione singula verba describens, ut unus dissentiens, statim caeteris inter se consentientib
Abbreviated transcription (Latin):
rint. & uirgulis quȩ ex suꝑfluo uideantur
apposita. Si gͥ aliis licuit ñ tenere qđ semel
susceperant. & post septuaginta cellulas
quȩ uulgo sine auctore iactantur singulaᷤᷤ
cellulas aperuere. hocq in eccłiis legitur
qd septuaginta nescierunt. cur me non
suscipiant᷑ latini mei. qui in inuiolata¬
simulata editione ueteri ita noua condidi.
ut laborem meũ ebreis . & qđ his maiꝰ est
apłis auctorib ꝓbem̾: Scripsi nuꝑ librũ
de optimo genere interp̃tandi. ostendens
illa de eugłio. ex egypto uocaui filiũ meũ.

Expanded text:
rant, et virgulis quae ex superfluo videbantur apposita. Si igitur aliis licuit non tenere quod semel susceperant, et post septuaginta cellulas, quae vulgo sine auctore jactantur, singulas cellulas aperuere, hocque in Ecclesiis legitur quod Septuaginta nescierunt, cur me non suscipiant Latini mei, qui inviolata Editione veteri ita novam condidi, ut laborem meum Hebraeis, et, quod his majus est, Apostolis auctoribus probem? Scripsi nuper librum de Optimo genere interpretandi, ostendens illa de Evangelio, Ex Aegypto vocavi filium meum
Abbreviated transcription (Latin):
ne dño. ut possit esse placabilis. eodem die
comedetis eam: Non remanebit quicqua
in mane alteriꝰ diei. ego dñs. Custodite
mandata mea & facite ea. ego dñs. Ne pol¬
luatis nomen meũ sc̃m. ut sc̃ificer in me¬
dio filioꝵ isrł. ego dñs qui scĩfico uos. &
eduxi de terra ȩgypti ut essem uobis in
dm̃. ego dominus.

Expanded text:
ne Domino ut possit esse placabilis eodem die ne Domino ut possit esse placabilis eodem die comedetis eam non remanebit quicquam in mane alterius diei ego Dominus custodite mandata mea et facite ea ego Dominus ne polluatis nomen meum sanctum ut sanctificer in medio filiorum Israhel ego Dominus qui sanctifico vos et eduxi de terra Aegypti ut essem vobis in Deum ego Do
Abbreviated transcription (Latin):
tam de bob quã de ouib. immaculatũ
offeret. ut acceptabile sit. Omĩs macu¬
la ñ erit in eo. Si cȩcũ fuerit. si fractũ.
si cicatricem habens. si papulas. aut
scabiem. uel impetiginẽ ñ offeretis ea
dño. nec adolebitis ex eis suꝑ altare dñi.¬
Bouem & ouem aure & cauda ampu¬
tatis uoluntarie offerre potest. uotum
autẽ ex his solui ñ potest. Om̃e animal
qđ uel contritis uel tonsis uel sectis abla¬
tisq testiculis est. ñ offeretis dño. & in
terra ur̃a hoc om̃ino ne faciatis.
e manu alienigenȩ ñ offeretis panes
dõ ur̃o. & quicquid aliud dare uolu¬
erit. quia corrupta & maculata sunt om̃ia.
ñ suscipietis ea. Locutusq est dñs ad moy¬
sen dicens. Bos. ouis. & capra. cum genita
fuerit. seꝑtem dieb erunt sub ubere ma¬
tris suȩ. Die autẽ octauo & deinceps offer¬
ri poterunt dño. siue illa bos siue ouis. ñ
immolabuntur una die cũ fetibus suis.
Si immolaueritis hostiã ꝓ gr̃arum actio¬

Expanded text:
ulatum offeret, ut acceptabile sit. Omnis macula non erit in eo . Si caecum fuerit, si fractum, si cicatricem habens, vel populas, aut scabiem, vel impetiginem, non offeretis ea Domino, neque adolebitis ex eis super altare Domicaudis amputatis, voluntarie offerre potes, votum autem ex his fieri non potest. Omne animal quod vel contritis, vel tonsis, vel sectis, ablatisque testiculis est, non offeretis Domino, et hoc in terra vestra hoc omnino ne faciatis de manu alienigenae non offeretis panes Deo vestro et quicquid aliud dare voluerint quia corrupta et maculata sunt omnia non suscipietis ea locutusque est Dominus ad Mosen dicens bos ovis et capra cum genita fuerint septem diebus erunt sub ubere matris suae die autem octavo et deinceps offerri poterunt Domino sive illa bos sive ovis non immolabuntur una die cum fetibus suis si immolaveritis hostiam pro gratiarum actio
Abbreviated transcription (Latin):
t locutus est dñs ad moysen dicens
Precipe filiis isrł. ut afferant tibi
dleum de oliuis purissimũ ac lucidum.
ad concinnendas lucernas iugiter extra
uelũ testimonii. in tabernaculo fȩderis:
Ponetq eas aaron a uespere usq in mane
corã dño. cultu rituq ppetuo in generati¬
onib ur̃is. Suꝑ candelabro mundissi¬
mo ponentur semꝑ in conspectu dñi.
cerpies quoq similam
& coques ex ea duodecim panes. qui
singũli habebunt duas decimas. Quoꝵ
senos altrinsecus suꝑ mensam corã dño¬

Expanded text:
locutus est Dominus ad Mosen dicens praecipe filiis Israhel ut adferant tibi oleum de olivis purissimum ac lucidum ad concinnandas lucernas iugiter extra velum testimonii in tabernaculo foederis ponetque eas Aaron a vespere usque in mane coram Domino cultu rituque perpetuo in generationibus vestris super candelabro mundissimo ponentur semper in conspectu Domini accipies quoque similam et coques ex ea duodecim panes qui singuli habebunt duas decimas quorum senos altrinsecus super mensam pur
Abbreviated transcription (Latin):
in eo. Hȩ sunt feriȩ dñi quas uocabits
celeberrimas atq scĩssimas. offeretisq
in eis oblationes dño. Holocausta & li¬
bamenta iuxta ritum uniꝰ cuiꝰq diei.
exceptis sabbatis dñi donisq ur̃is. &
quȩ offeretis ex uoto. uel quȩ sponte
tribuetis dño Aquinto decimo gͦ die

Expanded text:
. Hae sunt feriae Domini, quas vocabitis celeberrimas atque sanctissimas, offeretisque in eis oblationes Domino, holocausta et libamenta juxta ritum uniuscujusque diei: exceptis sabbatis Domini, donisque vestris, et quae offeretis ex voto, vel quae sponte t