comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corpore: si prius a terre¬
nis desideriis. mortua
Non ficiss& in mente
Erectus namq in uirtutis
culmine animus. torm̃ta
derisit : prȩmia calcauit.
Ante armatos reges & prȩ¬
sides ducta stetit. feriente
robustior iudicante subli¬
mior Quid inter hec nos
barbati & debiles dicimꝰ.
qui ire ad regnã. ȩlestia
puellas ꝑ ferrũ andemuse
Quos ira superat. superbia
inflat. ambitio ꝑturbat:
luxuria inquinat: Qui
si adipisci regna cęlorũ
ꝑ bella ꝑsecutionũ non
possumus. hoc ipsũ nobis
turpe sit quod dm̃ nolu¬
mus saltem ꝑpacẽ sequi:
Ecce nulli nr̃m hoc tẽpore
dicit ds̃. pro me morere.
sed illicita tantum modo
inte desideria occĩde:
Qui ergo in pace subicere
carnis desideria nolumꝰ¬
quando in bello ipsã car
citur. ex om̃i genere pisciũ
congreganti : quȩ imple-¬
ta adlitus educitur. &
in uasis boni pisces eli¬
guntur : mali autẽ proi¬
iciunt᷑ foras Sc̃a excła
sagenȩ comparatur: quia
& piscatorib est cõmis¬

Expanded text:
corpore, si prius a terrenis desideriis mortua non fuisset in mente. Erectus namque in virtutis culmine animus tormenta despexit, praemia calcavit. Ante armatos reges et praesides ducta stetit, feriente robustior, judicante sublimior. Quid inter haec nos barbati et debiles dicimus, qui ire ad regna coelestia puellas per ferrum videmus, quos ira superat, superbia inflat, ambitio perturbat, luxuria inquinat? Qui si adipisci regna coelorum per bella persecutionum non possumus, hoc ipsum nobis turpe sit, quod Deum nolumus saltem per pacem sequi. Ecce nulli nostrum hoc tempore dicit Deus: Pro me morere, sed: Illicita tantummodo in te desideria occide. Qui ergo in pace subigere carnis desideria nolumquando in bello pro Dominocitur, ex omni genere piscium congreganti, quae impleta ad littus educitur, et in vasis boni pisces eliguntur, mali autem projiciuntur foras. Sancta Ecclesia sagenae comparatur, quia et piscatoribus 1474 est commis
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq reluctantẽ animũ
uincimꝰ: & iam ꝓ inimicis
precẽ. sed utinã cor teneat
amorẽ Nam sepe & ora¬
tionẽ inimicis nr̃is impen¬
dimus: sed hanc ex prȩcep¬
tione potius fundimꝰ. quã
ex caritate Nam & uitã
inimicoꝵ petimꝰ: & tamen
ne exaudiamur timemus.
Sed quia internꝰ iudex men¬
tẽ potius quã uerba con¬
siderat : ꝓ inimico nil po¬
stulat. qui ꝓ eo ex caritate
Non orat: Sed ecce inimicꝰ
grauit̃ deliquit. dampna
intulit: iuuantes lesit :
amantes ꝑsequutus est:
Retinenda hȩc essent: si
remittenda nobis delicta
Non essent: Aduocatus
& enĩ nr̃. precẽ nobis in
causa nr̃a composuit: &¬
ipse eiusdẽ causȩ uidex
est. qui aduocatus Preci
autẽ quã composuit.
conditionẽ in seruit di¬
cens: Dimitte nob̾ debita
nr̃a: sicut & nos dimittim

Expanded text:
plerumque reluctantem animum vincimus, cum etiam pro inimicis precem, sed utinam cor teneat amorem! Nam saepe et orationem inimicis nostris impendimus, sed hanc ex praeceptione potius fundimus quam ex caritate. Nam et vitam inimicorum petimus et tamen, ne exaudiamur, timemus. Sed quia internus iudex mentem potius quam verba considerat, pro inimico nihil postulat, qui pro eo ex caritate non orat. Sed ecce nobis inimicus graviter deliquit, damna intulit, iuvantes laesit, amantes persecutus est. Retinenda haec essent, si remittenda nobis / delicta non essent. Advocatus etenim noster precem nobis in causa nostra composuit, et ipse eiusdem causae iudex est, qui advocatus. Preci autem, quam composuit, condicionem inseruit, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittim
Abbreviated transcription (Latin):
icut eadẽ scã trinitas ip¬
separabilis est in substan¬
tia. ita inseparabilis in ope¬
ribus: quamuis quȩdam
opera dĩ quibuidam ꝓsonis
specialit̃ conueniant. sĩcut
patri uox illa quȩ de cęlo
sonuit suꝑ xp̃m baptizatũ :¬
& ad filii ꝑsonã humanita

Expanded text:
im eadem sancta Trinitas inseparabilis est in substantia, ita inseparabilis est in operibus, quamvis quaedam opera Dei quibusdam personis specialiter conveniant; sicut Patri vox illa, quae de coelo sonuit super Christum baptizatum; et ad Filii personam humanita
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc tria Idem ds̃ & dñs.
uera & sempit̾na trinitas in
personis : uera & sempit᷑na
unitas in substantia: quia
una est substantia. pater
minatis quã in una qualir¬
bet ꝑsona semel dicta: quia
una quȩq ꝑsona plena est
substantia inse .: Non tamen
tres substantiȩ. sed unus ds̃:
una substantia. una poten¬
tia: una essentia. una ęter¬
nitas: una magnitudo. una
bonitas: pater & filius &r̾¬

Expanded text:
Haec tria idem Deus et Dominus, vera et sempiterna trinitas in personis, vera et sempiterna unitas in substantia, quia una est substantia Pater eminatis quam in una qualibet persona semel dicta, quoniam unaquaeque persona plena est substantia in se, non tres substantiae, sed unus Deus, una substantia, una potentia, una essentia, una aeternitas, una magnitudo, una bonitas Pater, et Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
telligendo: non seuiendo &
occidendo: Nam modo fr̃s
mei. quando talia loquor:
infirmꝰ fortia. paruus ma¬
gna. fragilis solida : & uos
tanquã & eãdem massa un¬
de sum & ego. & ego ipse
qui uobis loquor: simul
om̃s apprȩhendere uolumꝰ
xp̃m Quid est app̃henderes
Intellexisti. apprȩhendisti.
sed non sic iuidȩi Tu appre¬
hendis ut habeas. illi appre¬
hendere uolebant: ut non
haberent Et qr sic uolebant
app̃hendere. quid eis fecit a
Exiit de manu eorũ: Non
eũ app̃henderunt qr manꝰ
fidei non habuerunt: Uer¬
bũ caro factũ est: sed non
carnẽ suam de manibus
carnis Mente uerbũ preh̃¬
dere: hoc est xp̃m recte

Expanded text:
telligendo, non saeviendo et telligendo, non saeviendo et occidendo. Nam modo, fratres mei, quando talia loquor, infirmus fortia, parvus magna, fragilis solida, et vos tanquam ex eadem massa unde sum et ego, et ego ipse qui vobis loquor, simul omnes apprehendere volumus Christum. Quid est apprehendere? Intellexisti, apprehendisti. Sed non sic Judaei: tu apprehendisti ut habeas, illi apprehendere volebant ut non haberent. Et quia sic volebant apprehendere, quid eis fecit? Exiit de manibus eorum. Non eum apprehenderunt, quia manus fidei non habuerunt. Verbum caro factum est: sed non carnem suam de manibus carnis. Mente Verbum apprehendere, hoc est Christum recte
Abbreviated transcription (Latin):
Si autẽ facio. & si michi non
uultis credere: operib cre¬
dite. ut cognoscatis & cre¬
datis : qr in me est pater &
ego in illo: Non sic dicit filuᷤ
in me est pat̾ & ego in illo:
quomodo possunt dicere¬
homines Si enĩ bene cogi¬
temꝰ in dõ sumꝰ. & si bene
uiuamꝰ: ds̃ in nobis est: Fide¬
les participantes eius gr̃ã
illuminati ab ipso. in illo
sumꝰ & ipse in nobis. sed non
sic unigenitus filius Ille
in patre. & pat̾ in illo i tan¬
quã ȩqualis in eo cui est
ȩqualis: Deniq nos aliquan¬
do possumꝰ dicere.: in dõ su¬
sumꝰ nunquid possumus
continet: Os̃ est inte quia
teplũ di factus es Sed nũ¬
quid qr in dõ es & ds ẽ inte
potes dicere qui me uid&
dm̃ uidet: Quomͦ unigenitꝰ
dixit. qui me uidet uidet
& patrẽ: Et ego & pater
unũ sumus: Agnosce pro¬
priũ dñi. & munus serui :
Propriũ dñi ẽ: ȩqualitas pa¬
tris. munꝰ serui est: partici¬
patio saluatoris: Quȩrebant
derent. sed credendo & in¬

Expanded text:
si mihi non vultis credere, operibus credite, ut cognoscatis et credatis quia in me est Pater, et ego in illo. Non sic dicit Filius, in me est Pater, et ego in illo, quomodo possunt homines dicere. Si enim bene cogitemus, in Deo sumus; et si bene vivamus, Deus in nobis est: fideles participantes ejus gratiam, illuminati ab ipso, in illo sumus, et ipse in nobis. Sed non sic unigenitus Filius: ille in Patre, et Pater in illo, tanquam aequalis in eo cui est aequalis. Denique nos aliquando possumus dicere, In Deo susumus, numquid possumuscontinet te. Deus est in te, quia templum Dei factus es. Sed nunquid quia in Deo es, et Deus est in te, potes dicere: Qui me videt? Deum videt: quomodo Unigenitus dixit, Qui me vidit, vidit et Patrem ; et, Ego et Pater unum sumus? Agnosce proprium Domini, et munus servi. Proprium Domini, est aequalitas Patris: munus servi, est participatio Salvatoris. 11. Quaerebant derent, sed credendo et in
Abbreviated transcription (Latin):
iam nos de somno surge
Sed ueniens dñs. quid uigi¬
lantibus seruis exhibeat
audiamus: Amen dico uo¬
bis. quod prȩcinget se. &
faciet illos discumbere:
& transiens ministrabit
illis: Prȩcingit se: idest¬
ad retributionẽ prẽparat.
Faciet illos discumbere :
idest ineterna quiete
fouẽri. Discumbere quip.¬
pe nr̃m: in regno quie¬
scere est: Unde rursum
dñs dicit: Venient & re¬
cumbent cum abraham
ysaac & Iacob Transiens
autẽ ministrat: quia li¬
cis suȩ illustratione nos
satiat: Transit uero dictũ
est. de uidicio ad regnũ
redit Vel certe dñs no¬
bis post uidicium transt
quia ab humanitatis
forma ⁊ in diuinitatis sił
contemplationẽ nos ele¬
uat Et transire eius est
in claritatis suȩ specula¬
tionẽ nos ducere: cũ eĩ
quẽ inhumanitate in ui-¬
dicio cernimus. etiam in

Expanded text:
am nos de somno surgere . Sed veniens Dominus, quid vigilantibus servis exhibeat, audiamus. Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecingit se, id est retributionem praeparat; facit illos discumbere, id est in aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum, in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, et Isaac et Jacob . Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transit vero, dictum est, de judicio ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit, quia ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplatione nos elevat. Et transire ejus, est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
est ipse filius: Noc impiũ
est dicere Sed hoc dicit: in
eo quod filiũ uides. Intellige
patrẽ. Non enĩ potest ap¬
pellari filius: Nisi habuerit
patrẽ: Quando dicit᷑ pat̃:
non dicitur nisi habuerit
pauea de mysterio trinita.¬
tis audisse: Rogo uos hoc
magis inter nos certãm̃ sit.
quomodo aduersariũ superemꝰ.
quomodo ieiunemꝰ. quomodo
peccata nr̃a plangamus: quo¬
modo ꝓtanto scelere satis.¬
faciamus. quomodo elemosy¬
nis in sistamꝰ: quomodo cogi¬
tatio nr̃a non nos captiuos
in libidinẽ trahat: quomodo
patientiã contra omnẽm in¬
iuriam habeamus. quomodo
fratri in iuiriam facienti non
resistamꝰ : sed uincamus eum
in humilitate quã axp̃o di-¬
dicimus : qui cũ pateretur.
non minabat᷑ Quando uene¬
rit cogitãtio & ꝓposuerit
quid est ds̃ & que ratio est

Expanded text:
est, ipse filius? Hoc impium est, ipse filius? Hoc impium est dicere: sed hoc dicit, In eo quod Filium vides, intellige Patrem: non enim potest appellari filius, nisi habuerit patrem. Quando dicitur pater, non dicitur, nisi habuerit pauca de mysterio Trinitatis audisse. Rogo vos, hoc magis inter nos certamen sit, quomodo adversarium superemus, quomodo jejunemus, quomodo peccata nostra plangamus, quomodo pro tanto scelere satisfaciamus, quomodo eleemosynis insistamus, quomodo cogitatio nostra non nos captivos in libidinem trahat, quomodo patientiam contra omnem injuriam habeamus, quomodo fratri injuriam facienti non resistamus, sed vincamus eum in humilitate, quam a Christo didicimus, qui cum pateretur, non comminabatur . Si quando venerit cogitatio, et proposuerit quid est Deus, et quae est
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc solũ scio: quia in hoc
sum xp̃ianus: quia unum
dm̃ intrinitate confiteor:¬
.III. Si autẽ dñero unã ꝑsonam
esse patris & filii & sp̃c sc̃ĩ.
Sabellius appellabor. & in¬
cipio non esse xp̃ianus sed
iudẽus. quia & iudȩus unũ
dm̃ dicit. Et quia patrem
ꝓpterea mystẽriũ non te¬
net trinitatis. Ergo si sic
dicimus unũ dm̃. ut patrẽ
damus a mysterio trinitã¬
tis: ludȩi efficimur Ego
libere dico. Non ex me sed
ex sententia saluatoris.
scandalũ quod in animo
sed in personarũ qualitate:¬
Quando cunq ꝑsonas appello:
Rogo uos. ne me reputẽtis
ꝑsonas hõminũ dicere : Ego
ꝑsonas in patre & filio & sp̃u
scõ: Non dico quasi ꝑsonas
hominũ Patris ꝑsonã dico:
quia pater ẽ Et filii: quia
sociantur. Uidete. hoc ipsum
scandalũ philippus quondã
ait Philip̃pe : tanto tẽpore
uobiscũ sum: & ignõras pa¬
trem: Qui me uidet: iud&
& patrẽ: Quidꝰ Iͥpse pat̃

Expanded text:
Hoc solum scio, quia et in hoc Hoc solum scio, quia et in hoc sum Christianus, quia unum Deum in Trinitate confiteor. Si autem dixero, unam personam esse Patris et Filii et Spiritus sancti, Sabellianus appellabor, et incipio non esse Christianus, sed Judaeus. Quia Judaeus unum Deum dicit, et quia Patrem nctum, propterea mysterium non tenet Trinitadicimus unum Deum, ut Patrem damus a mysterio Trinitatis, Judaei efficimur. Ego libere dico non ex me, sed ex sententia Salvatoris, scandalum esse quod in animo sed in personarum qualitateQuandocumque personas appello, rogo vos ne me putetis personas hominum dicere: ego personas in Patre et Filio et Spiritu sancto non dico quasi personas hominum. Patris personam dico, quia pater est; et Filii, quia sociantur. Videte, hoc ipsum scandalum Philippus quondam ait: Philippe, tanto tempore vobiscum sum, et ignoras Patrem? Qui me videt, videt et Patrem . Quid? ipse pater
Abbreviated transcription (Latin):
rã creatoris mei Si autẽ
aliquid temere dixero: te¬
meritas pęnã habet : igno:¬
rantia ueniã ꝓmerẽtur :
Dicãmus aliquid de scriptũ¬
ris. non rationẽ sequentes :
sed auctoritatẽ dñi saluato.¬
ris : Ap̃c dicit ascensurus
ad cȩlos ad apłos loquens:
quib p̃dicat. ut magister
& dñs Nemo sic nouit de
natura sua dicere: quõmodo
ipse qui ds̃ . ẽ. Nobis autẽ
sufficiat scire de trinitãte.
quod dñs expõnere dignatꝰ
est Quid ergo dicit ad
apłosa Ite baptizãte om̃s
gentes. in nõmine patris.
na audio: & unũ dicitur
nom̃ Non enĩ dixit if
nomĩnibus. sed in nõmine :
Tria nõmina dicit: & quo:¬
modo unũ ponit in nõmine
Nomen patris & filii. & sp̃c
scĩ. unum. ẽ: sed trinitas ẽ.
Nom̃. quod dicit᷑ in nõmine
patris dĩ. in nomine filii dĩ.
in nomine sp̃c scĩ dĩ Pater
a me quomodo uno nomine.
tres appellant᷑: Nescio: &
libere me nescire ꝓfiteor

Expanded text:
ram Creatoris mei: si autem ram Creatoris mei: si autem aliquid temere dixero, temeritas poenam habet, ignorantia veniam promeretur. Dicamus aliquid de Scripturis, rationem non sequentes, sed auctoritatem Domini Salvatoris. Christus dicit, ascensurus in coelum, ad Apostolos loquens, quibus praedicat ut magister et Dominus: nemo sic novit de natura sua dicere, quomodo ipse qui Deus est; nobis autem sufficiat scire de Trinitate quod Dominus exponere dignatus est: quid ergo dicit ad Apostolos? Ite et baptizate omnes gentes in nomine Patris na audio, et unum dicitur nomen. Non enim dixit, In nominibus; sed, In nomine. Tria nomina dicit, et quomodo unum ponit, In nomine Nomen Patris et Filii et Spiritus sancti unum est: sed Trinitas est nomen quod dicitur in nomine Patris Dei, in nomine Filii Dei, in nomine Spiritus sancti Dei, Pater a me quomodo uno nomine tres appellantur, nescio, et libere me nescire profiteo
Abbreviated transcription (Latin):
deris ruchil scire. si scias hoc
ipsum quod nescias. non ne
magis plus uideris a ceteris
scire.⁊ Gentilis homo uidet
lãpidẽ: & dm̃ putat: Philo¬
sophi uident cęlũ : & dm̃ pu¬
tant:Alii uident solẽ: &
dm̃ putant: Tu uero uide
quantũ suꝑ istos habeas sci¬
potest: Sol ds eẽ. non potest.
quia alterius imperio cur-¬
rit Uides quod in eo quod
dicas Nichil te scire: magis
nosti Nlentiles autẽ in eo
quod se dicunt scire nesciuis:
quia falsa sunt quȩ noue¬
runt : Simulq considera
quid uoceris. fidelis quoque
Non rationalis Deniq accepto
baptismo. hoc dicimus:
Fidelis factus est siue factus
sum: credo quod nescio: &
ꝓpterea scio. quia me scio
exponere : sed fugere expo¬
sitionẽ: Et nos sciehamus
scire quod nesciebamus: Iu
nos docebas scire quod ignor¬
ramus: Nonne meliꝰ est pie
ignorantiã confiteri: quã tẽ¬
mere michi scientiã uendica¬
re& In die iudicii non dãna¬
hor: quia dicã nesciui natũ¬

Expanded text:
deris nihil scire, si scias hoc deris nihil scire, si scias hoc ipsum, quod nescias; nonne magis plus videris a caeteris scire? Gentilis homo videt lapidem, et Deum putat; philosophi vident coelum, et Deum putant; alii vident solem, et Deum putant: tu vero vide quantam super istos habeas scipotest, sol Deus esse non potest; quia alterius imperio currit. Vides quia in eo quod dicis nihil te scire, magis nosti? Gentiles autem in eo quod se dicunt scire, nesciunt; quia falsa sunt quae noverunt. Simulque considera quod voceris fidelis, non rationalis. Denique accepto Baptismo hoc dicimus: Fidelis factus est, sive factus sum. Credo quod nescio, et propterea scio, quia me scio exponere, sed expositionem fugere. Et nos sciebamus scire quod nesciebamus: tu nos dicebas scire quod ignoramus. Nonne meum est pie ignorantiam confiteri, quam temere mihi scientiam vindicare? In die judicii non damnor, quia dicam, Nescivi natu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sc̃s. & tres sunt. & unum
sunt: Uidetis ex questione.
quã periculõsa sit disputã:¬
tio. Lutũ & uas fictile. de
creatõre disputat: & ad na-¬
ture suȩ ratiõnẽ. non potest
ꝑuenire : & curiõse querit
scire de mysterio trinita¬
tis. quod angłi incęlo scire
Non possunt: Quid enim
dicunt angeli in cęloquis
est iste rex głe Dñs uir¬
tutũ ipse ẽ rex głs Simi¬
liter in ysaĩa dicitur:
Quis est iste qui ascendit
de edom. candida uestim̃ta
eius: Uide quid dicunt :
Dulchritũdinẽ p̃dicant: &̾¬
de natura tacent: Ergo
& nos simplĩcit̃ dicamus
Uis scire naturã dĩꝰ Uis scire
quid sit ds̃ hoc scito quod
nẽscias. Nec in hoc contri¬
steris quia nescias: quia &
angłi nesciẽrunt. & omnes
similit̾ creature: Sed dicit¬
aliquis: Quomõdo ergo erẽ.¬
do quod nescio Quomodo
xp̃ianus sum qui nẽscio.
quomodo sim xp̃ianus.
Dicam simplicit᷑ antequã
aliqua de scripturis profe.¬
ram Oxp̃iane qui tibi ui¬

Expanded text:
sanctus et tres sunt, et unum sunt. Videtis ex quaestione, quam periculosa sit disputatio. Lutum et vas fictile de Creatore disputat; et ad naturae suae rationem non potest pervenire: et curiose quaerit scire de mysterio Trinitatis, quod Angeli in coelo scire non possunt. Quid enim dicunt Angeli in coelo? Quis est iste rex gloriae? Dominus virtutum ipse est rex gloriae . Similiter in Isaia dicitur, Quis est iste qui ascendit de Edom, candida vestimenta ejus ? Vide quid dicunt: pulchritudinem praedicant, et de natura tacent. Ergo et nos simpliciter dicamus, Vis scire naturam Dei? vis scire quid sit Deus? Hoc scito, quod nescias: nec in hoc contristeris quia nescias; quia et Angeli nescierunt, et omnes similiter creaturae. 2. Hacaliquis: Quomodo ergo credo quod nescio? quomodo christianus sum, qui nescio quomodo sum christianus? Dicam simpliciter, antequam aliqua de Scripturis proferam. O christiane, qui tibi vi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ conditori suo cuius
nuda oculis &̾ aperta
non metuit. dñe tu scis
quia amo te: Quã casta
& sc̃a anima. quȩ & suam
cogitationẽ dño patẽre
Non dubitat: & se nil ali¬
uã quam ea quȩ dñs ap¬
probat cogitare non igno¬
rat: Unde bene in apoca¬
lypsi scõrũ corda: phialis
aureis comparant᷑. dicente
iohanne : Et habebant
singuli cytharas & phia¬
las aureas. plenas odora¬
mentoꝵ: quȩ sunt orati¬
ones scõrũ. Cytharas
quippe aureas habent
electi : quia om̃is eorum
sermo. omne quod de illoꝵ
actibus ad notitiam ꝓxi¬
morũ fama uulgante ꝑ

Expanded text:
quae Conditori suo, cujus nuda oculis et aperta non metuit, Domine, tu scis quia amo te! Quam casta et sancta anima, quae et suam cogitationem Domino patere non dubitat, et se nil aliud quam ea quae Dominus approbat cogitare non ignorat! Unde bene in Apocalypsi sanctorum corda phialis aureis comparantur, dicente Joanne: Et habebant singuli citharas, et phialas aureas plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum. Citharas quippe aureas habent electi, quia omnis eorum sermo, omne quod de illorum actibus ad notitiam proximorum fama vulgante
Abbreviated transcription (Latin):
iniꝰqui in ignem ȩternum :
qui parãtus est diabolo &
angelis eius. At tendãmus
autẽ quos illuc saluator
ituros eẽ prȩdixerit Nẽpe
illos quib dicturus est.
Esuriui. & non dedistis mͥ
manducare : sitiui. & non
dedistis michi bibere Nu¬
dus fui: & non uestistis me:
Hospes: & non suscepistis me:
nfirmus & incarcere : &
non uenistis ad me: Quia
si in ignẽ ęt̾nũ digne initrẽ¬
tur: qui xp̃o in suis minimis
esurienti panẽ non dederit:
quid passurus.ẽ. qui ipsũ
panẽ qui de cęlo descendit.
sibi ꝑ infidelitatis ui̾tium
adimit: Et si flaminis
ꝑennibus exuretur qͥ p̃o
in suis minimis sitienti ca¬
licem aquę frigidȩ non tri¬
buit: quid ille patietur: qui
ꝑmit̾tit: quod ad salutem
illũ credimus perennibus
subdendũ tormentis. qui

Expanded text:
iniqui in ignem aeternum, iniqui in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. 4. Attendamus autem quos illuc Salvator ituros esse praedixerit, nempe illos quibus dicturus est: Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere; nudus fui, et non vestistis me; hospes, et non suscepistis me; infirmus et in carcere, et non venistis ad me . Quod si in ignem aeternum digne mittetur qui Christo in suis minimis esurienti panem non dederit, quid passurus est qui ipsum panem qui de coelo descendit, sibi per infidelitatis vitium adimit? Et si in flammis perennibus exuretur qui Christo in suis minimis sitienti calicem aquae frigidae non tribuit, quid ille patietur qui rpermittit, quod ad salutem illum credimus perennibus subdendum esse tormentis qui
Abbreviated transcription (Latin):
causa uero fidei. qua xp̃c
nos redemit sanguine suo:
Om̃is de corde nr̃o humanꝰ
timor abscedat: Illi nr̃as
animas debemuis: Cuius
sanguine redẽpti sumus :¬
llum debemꝰ prȩ om̃ibus
nr̃arũ animarũ clementis
missa toto affectu cordis
appẽtere : qui potest & ani¬
mȩ & corpori donare uitã
ȩternã: Illius debemꝰ timere
iracundiã : qui potest anĩ¬
mam & corpus mittere
in gehennã: In cuius iudi¬
cio. sine acceptione ꝑsonã¬
rũ. sine ambitu potestatũ.
ȩqualit̾ iudicabuntur do¬
mini & serui: reges & mi¬
lites. diuites & pauperes:
humiles & sublimes Ubi
seruus quisquis hic fidem
dĩ inueritate tenuit : re¬
gno potiet᷑ ȩterno: Dñs aut̃
infidelis: sempit̃no exuret᷑
incendio Ubi seruoꝵ domi¬
norũq. fideliũ. Nec uita ter¬
minabit᷑. nec lȩtitia finiet᷑
Infideliũ uero seruoꝵ siuẽ
dominorũ. scđm sermonis
ꝓpħȩ ueritatẽ ignis eorũ
Non extinguet᷑: & uermis
Non morietur: Ibunt enim

Expanded text:
causa vero fidei, qua Christus nos redemit in sanguine suo, omnis de corde nostro timor abscedat. Illi animas nostras debemus cujus sanguine redempti sumus. Illum debemus prae omnibus strarum animarum clementissmissa toto affectu cordis appetere, qui potest animae et corpori donare vitam aeternam. Illius debemus timere iracundiam, qui potest animam et corpus mittere in gehennam: in cujus judicio sine acceptione personarum, sine ambitu potestatum aequaliter judicabuntur domini et servi, reges et milites, divites et pauperes, humiles et sublimes; ubi servus quisquis hic fidem Dei in veritate tenuerit, regno potietur aeterno, dominus autem infidelis sempiterno exuretur incendio; ubi servorum dominorumque fidelium nec vita terminabitur, nec laetitia finietur, infidelium vero sive servorum sive dominorum, secundum sermonis prophetici veritatem, Ignis eorum non exstingunon morietur . Ibunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
posito infontis gremio.
gentẽ propriis uidi. oculi:
de qua mundus exurgenss
ab om̃i me lepre squalore
mundatum agnoui:
leuatoq me de uenerabili
fonte. indutus uestib can¬
didis: septiformis scĩ sp̃c¬
in me consignatione ad¬
hibuit beati chrismatis
crucis in mea fronte lini¬
uit dicens Signat te ds̃
Cunctus clerus respondit
ameri: Adiecit presul:
Pax tibi Prima itaq die
post ꝑcẽptũ sacri bap¬
tismatis mysterium. &
post curationẽ corporis
mei a leprȩ squalorẽ:
agnotu non esse alium
trimitatẽ in unitate. uni¬
tatẽ in trinitate Nam
om̃s dii gentium quos
hactenus colui: demo¬
nia. opera hominum¬
manufacta comprobant᷑.
Et enim quantam pote¬
statem isdem saluator
nr̃ suo apło beato Pstro
contulerit in cęlo ac
terra : lucidissime nobis
isdem uenerabilis pater
edixit. dum fidelẽ eum
in sua interrogatione
inueniens ait: Iues Pe¬
TRUS & suꝑ hanc petrã
edificabo ęccłam meam:
& porte inferi non prȩ-¬
ualebunt aduersus eam

Expanded text:
 in fontis gremio, gentem propriis oculis vidi, de qua mundus exurgens, ab omni me leprae squalore mundatum cognoscite . Levatoque me de venerabili fonte indutoque vestibus candidis septiformis Spiritus sancti in consignationem adhibuit, beati crismatis crucis vexillo meam frontem linivit, dicens: « Signat te Dominus » cunctusque clerus respondit: « Amen. » Et adjecit presul: « Pax tibi. » Primo itaque post perceptum sacri baptismatis mysterium et post curationem corporis mei a squalore leprae agnovi non esse alium trinitatem in unitate, unitatem in trinitate. Nam omnes dii gentium quos hactenus colui, demonia opera manufacta comprobantur. Etenim quantam potestatem idem Salvator noster suo apostolo beato Petro contulerit in coelo ac terra lucidissime nobis idem venerabilis Pater edixit, dum fidelem eum in sua interrogatione inveniens ait: « Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam
Abbreviated transcription (Latin):
corpore Monstratur aut̃
sepulchrũ eius. cernentibus
nobis usq ad pręsens IN
uallis iosaphat medio. quȩ

Expanded text:
corpore. Monstratur autem sepulchrum eius cernentibus nobis usque ad presens in uallis Iosaphat medio; que
Abbreviated transcription (Latin):
figuratos in homine. a¬
Cuius etiã uestimenti fim¬
brias. occulto aditu mu¬
lier egrota tangendo :
uelut furtiuamꝰ subri¬
puit sanitatẽ: Sed tan¬
quã uere ds̃. quẽ nullũ
humanorũ pectorũ po¬
terat latere secretũ. &
egressam de se mox pro¬
didit medicinã. & circũ¬
stantib turbis. credentis
feminȩ meritũ publica¬
uit: Uidet in filio maie¬
statẽ pat̾nã. qui aspicit
xp̃m non impetrantis
gr̃a. sed iubentis. imperio.
& paternȩ uoluntatis
assensu: aut de lectulis
suis mortuos: aut de tu¬
mulis suscitantẽ: Si di¬
uinȩ est operationis cre¬
asse hominẽ. eiq dedisse
uitã. Quomodo non diuini

Expanded text:
figuratos in homine. Cujus etiam vestimenti fimbrias occulto aditu mulier aegrota tangendo, velut furtivam subripuit sanitatem: sed tanquam verus Deus, quem nullum humanorum pectorum poterat latere secretum, et egressam de se mox prodidit medicinam, et circumstantibus turbis credentis feminae meritum publicavit. Videt in Filio majestatem paternam, qui aspicit Christum non impetrantis gratia, sed jubentis imperio, et paternae voluntatis assensu, aut de lectulis suis mortuos, aut de 248 tumulis suscitantem. Si divinae est operationis creasse hominem eique dedisse vitam, quomodo non d
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrii libertatẽ : Nos uer
dicimus hominẽ semper &
peccare. & non peccare posse
ut nos liberi confiteamur
arhitri lilgiate. Hec est fides dilec¬
tissimi fr̃s quam in ecclesia¬
SET OMNIPOTENTIA EXII

Expanded text:
arbitrii libertatem. Nos vero dicimus hominem semper et peccare, et non peccare posse; ut nos liberi confiteamur esse arbitrii. Haec est fides, dilectissimi fratres, quam in caet omnipotentia
Abbreviated transcription (Latin):
cibus non nunquam ds
nr̃ obȩdire uidetur: prę¬
sertim. cum habeatis uo¬
biscum quas imitari uir¬
tutis est: cum quib dis¬
cere potestis affectum
a me potius quã magi¬
sterium. quod ad laudẽ
huius dici requisistis.
Unde excusare non debui
propter obseruantiam
grauitatis: Ne impertirẽ
deuotioni ur̃ȩ quȩ man¬
dastis: Quod si docere
Nequiui. saltem ad laudẽ
tantȩ uirginis exhortari
omnino curaui: quatinus
non deessem uobis quẽ
diligitis in die tante
festiuitatis: sed iungerer
precibus. iungerer uotis.
quo quomodo mente
adea uobiscum eleuari
merear ur̃is suffragantib
meritis. adquȩ peruẽnit
beata & intemerata uir¬
goMaria : Ecce hodier¬
na die. ad illum prȩcla¬
rum & splendidum thro¬
num archangelorũ ipsa

Expanded text:
cibus nonnumquam Deus noster obedire videtur; praesertim cum habeatis vobiscum, quas imitari virtutis est, cum quibus discere potestis: affectum a me potius quam magisterium ad laudem hujus diei requisistis. Unde excusare non debui propter observantiam gravitatis, ne impartirem devotioni vestrae, quae mandastis. Quod si docere nequivi, saltem ad laudem tantae virginis exhortari omnino curavi: quatenus non deessem vobis quem diligitis in die tantae festivitatis, sed jungerer precibus, jungerer votis, si quo modo mente ad ea vobiscum elevari merear vestris suffragantibus meritis, ad quae pervenit beata et intemerata virgo Maria. Ecce hodierna die ad illum praeclarum et splendidum thronum angelorum, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m oculos ad quisiuit.
Hic .ẽ. paulus: qui ꝓsuarũ
remuneratione uirtutũ.
ultra humana merita
tertiũ raptus ad cęlum.
cȩlestia secreta cognouit.
ut eccłarũ futurus doctor
inter angłos disceret. qͦd
inter homines p̃dicare
Aut quis ei impune ulta
Non credat: qui de sacri¬
mentis dñicis non solun
audita loquitur. sed &
uisa testatur⁊ Quanta
hoc fr̃s dĩ nr̃i actum est
gr̃a: ut qui de cȩlestibus
in apostolatũ uocatus ẽ.
apostolatus eius conseqd¬
retur in cęlo Et post
om̃ia hic.ẽ. paulus : qui
ceruices suas. quas aduers
xp̃i nom̃ superbus eras¬
rat. ꝑfidorũ cedendas gl¬
dio: humillimus proã
honore sũmi sit : Nec

Expanded text:
Christum oculos acquisivit. Christum oculos acquisivit. Hic est Paulus, qui pro suarum remuneratione virtutum ultra humana merita tertium raptus ad coelum, coelestia secreta cognovit ; ut Ecclesiarum futurus doctor inter angelos disceret quod inter homines praedicaret. Aut quis ei impune ultra non credat, qui de sacramentis dominicis non solum audita loquitur, sed et visa testatur? Quanta hoc, fratres, Dei nostri actum est gratia, ut qui de coelestibus in apostolatum vocatus est, apostolatus ejus consecraretur in coelo. Et post omnia, hic est Paulus, qui cervices suas, quas adversum Christi nomen superbus erexerat, perfidorum caedendas gladio humillimus pro Christi honore submisit; nec
Abbreviated transcription (Latin):
uit iniquitas Nunquid
quia illuminaui cecos. qͥa
sanaui egros. quia fugaui
demones. quia esurientes
populos quinq panibus
paui: An quia de tumu¬
lis mortuos suscitauiͣ
Anforte magis quia fidelib
meis regnum cȩleste pro¬
misi Sed si prȩstare me
posse dubitas quȩ ꝓmitto:
Aspice si tamen potes. un¬
de te uel qualis apꝑello:
Sed quare me ꝑsequeris
saule: Aut quid me ꝑse¬
quendo ꝓficies  Nunquid
aduersus regnantem in
cȩlo. ullũ tua ꝑsecutio
habebit effectũ Nunqͥd
nocere michi quicquam
poteris: quẽ non potes
intueri: Ego enĩ sum
iħc Nazarenus quem tu
ꝑsequeris. qui terras cęlo:
crucẽ regno. mortẽ per¬
petuitate mutaui : De
quibus omnib nõn te
debere cunctari: & erep¬
tus tibi nunc. & post
paululũ redditus suadebit
aspectus: At beatissimus
paulus. Repentina quidẽ
cecitate coercitus. intellec¬
Eta tam̃ maiestate loquen¬
tis e cęlo: Continuo fide¬
lis effectus. & a ꝑsecutione
destitit: & nouos intuendi

Expanded text:
it iniquitas? Nunquid quia illuminavi caecos, quia sanavi aegrotos, quia fugavi daemones, quia esurientes populos quinque panibus pavi? An quia de tumulis mortuos suscitavi? An forte magis quia fidelibus meis regnum coeleste promisi? Sed si praestare me posse dubitas quae promitto, aspice, si tamen potes, unde te vel qualem appello? Sed quare me persequeris, Saule? Aut quid, me persequendo, proficies? Nunquid adversus regnantem in coelo ullum tua persecutio habebit effectum? Nunquid nocere mihi quidquam poteris, quem non potes intueri? Ego enim sum Jesus Nazarenus, quem tu persequeris, qui terras coelo, crucem regno, mortem perpetuitate mutavi. De quibus omnibus non te debere cunctari, et ereptus tibi nunc, et post paululum redditus suadebit aspectus. At beatissimus Paulus repentina quidem caecitate coercitus, intellecta tamen majestate loquentis e coelo, continuo fidelis est effectus, et a persecutione destitit, et novos intuendi
Abbreviated transcription (Latin):
Quinq quoq passeres secun¬
dum lucam. qui duob
assib ueneunt : ad
sensus. refferunt: Sed qͦ¬
modo illa intellig. aen

Expanded text:
Quinque quoque passeres, secundum Lucam , qui duobus assibus veneunt, ad sensus referunt. Sed quomodo illa intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
patefecerit doctrina uer¬
borũ. eorũ animab petrus
aperiat regna cęlorum:
Clauem enim quodã modo
a xp̃o scientie & paulus
accepit Clauis enĩ dicen¬
da est: qula ad fidẽ pectoꝵ
dura reserantur. Mentium¬
secreta panduntur: & quic¬
quid intrinsecus clausum
tenetur. in palã rationabili
manifestatione ꝓducitur:
Clauis inquam .ẽ. quȩ &
conscientiã ad confessionem
peccati aperit : & gratiam
ad ȩt̃nitatẽ mysteru salu¬
taris inclu̾dit: Ambo igit᷑
claues adño ꝓceperunt᷑:
scientiȩ iste : ille potentiȩ:
Ouitias in mortalitatis ille
dispensat: scientiȩ thesauros
iste largitur: Sunt enim
sentiȩ thesauri. sicut scrip¬
tum.ẽ. in quo sunt omnes
thesauri sapientiȩ & scien¬
tiȩ absconditi Ergo beati
petrus & paulus. eminent
inter uniuersos apłos: & pe¬
culiari. quadã prȩrogatiua
prȩcellunt: Uerũ inter ipsos

Expanded text:
patefecerit doctrina verborum, eorum animabus Petrus aperiat regna coelorum. Clavem enim quodam modo a Christo scientiae et Paulus accepit. Clavis enim dicenda est qua ad fidem pectorum dura secreta panduntur, et quidquid intrinsecus clausum tenetur, in palam rationabili manifestatione producitur. Clavis, inquam, quae et conscientiam ad confessionem peccati aperit, et gratiam ad aeternitatem mysterii salutaris 231 includit. Ambo igitur claves a Domino perceperunt, scientiae iste, ille potentiae; divitias immortalitatis ille dispensat, scientiae thesauros iste largitur; sunt enim scientiae thesauri, sicut scriptum est, In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Ergo beati Petrus et Paulus eminent inter universos apostolos, et peculiari quadam praerogativa praecellunt. Verum inter ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
lorum meorũ uita : usq
ad mortẽ certando per¬
ueneris. & ut illi incorpo¬
re possint pariter & men¬
te saluari : ipse tormenta
corporis omnia. quȩ ad¬
uersario infligere libet :¬
forti mentis constantia
toleraueris: Quod ipse
quoq euangelista subse¬
quent᷑ insinuat : cũ ait
Hoc autẽ dixit: significats
qua morte clarificaturus
ess& dm̃ Clarificauit
quippe petrus morte
sua dm̃. quando hoc in¬
dicio cunctis quantum
qds ess& colendus. aman-¬
dusq monstrauit. Dum
ipse data optionẽ mall&
crucis subire tormentũ :¬
quã a cȩlestis uerbi prȩ¬
dicatione cessare: Qui
notandũ quod non solũ
morte : sed & uita sua.
& passionib quȩ mortẽ
precesserant dm̃ clarifi¬
cauit: Clarificauit nanq

Expanded text:
lorum meorum vita usque ad mortem certando perveneris; et ut illi in corpore possint pariter et mente salvari, ipse tormenta corporis omnia quae adversarium infligere libet forti mentis constantia toleraveris. Quod ipse quoque evangelista subsequenter insinuat cum ait: Hoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. Clarificavit quippe Petrus morte sua Deum, quando hoc indicio cunctis quantum Deus esset colendus amandusque monstravit, dum ipse data optione mallet crucis subire tormentum quam a coelestis verbi praedicatione cessare. Qui notandum quod non solum morte, sed et vita sua et passionibus quae mortem praecesserant, Deum clarificavit
Abbreviated transcription (Latin):
assisterent : alii corpores
oculis ingredientes ange¬
los uderunt. sed dicere
aliquid nullomodo po¬
tuerunt: Alii omnino
nichil uiderunt. sed om̃s
qui aderant. Ita uehem̃¬
tissimꝰ timor ꝑculit. ut
nullus egrediente illa
scã anima . Illic stare po¬
tuiss& Et hi ergo qui
uiderant. & hi qui om¬
nino nil uiderant: uno
om̃s timore ꝑculsi & ter¬
riti fugerunt. Nullusq
illic assistere illo morien¬
te potuit Pensate igit᷑¬
reat quando districtus
uidex uenturus est: si
sic assistentes terruit.
quando gratus remune¬
rans uenit. Aut qualit̃
timeri potest cũ iuideri
potuerit: si sic mentes
prȩsentiũ strauit. & quan¬
do uideri non potuit:
& in eccłastica pace pa¬
tientia: ad quantũ hunc
retributionis culmen
euexit Quid huic suus
conditor intus dedit.
de quo nobis tantã glo¬
riam in die eius exitus &
foris in notuit: Quib

Expanded text:
assisterent, alii corporeis oculis ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt; alii omnino nihil viderunt; sed omnes qui aderant ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi fugerunt, nullusque illic assistere illo moriente potuit. Pensate reat quando districtus judex venturus est, si sic assistentes terruit quando gratus et remunerans venit; aut qualiter timeri potest cum videri potuerit, si sic mentes praesentium stravit et quando videri non potuit.  in Ecclesiastica pace patientia, ad quantum hunc retributionis culmen evexit. Quid huic suus conditor intus dedit, de quo nobis tantam gloriam in die ejus exitus et foris innotuit? Quib
Abbreviated transcription (Latin):
sicut incontinentes. exerce¬
ant lites sicut inmites. non¬
sciant subuenire sicut si¬
ne benignitate indicent
inimicis piorũ quȩ occul¬
tando cognouerint sicut
ꝓditores: Humanã uerecun¬
diam in uerecunda ex agi¬
tatione ꝑturbent sicut᷑
ꝓcaces non intelligant
neque quȩ loquuntur neq
de quibiis affirmant sicut
cecati. lȩtitias carnales spi¬
ritualibus gaudiis ante¬
ponant. sicut uoluptatũ
amatores magis quam dĩ
Hęc enĩ atq. huiusmodi uitia
siue uni homini accidant
om̃a. siue bis alia. illis alia
dominentur ex illa radice
quodammodo pullulant.
cũ sunt homines seipsos
amantes quod uitium ma¬
xime cauendũ. ẽ. eis qui
pascunt oues xp̃i ne sua
& in usus cupiditatũ sua-
amor in eo qui pascit oues
eius intam magnũ debet
sp̃ualẽ crescert᷑ ardorem.
ut uincat etiam mortis
naturalẽ timorẽ quo mo¬
ri nolumus. & quando

Expanded text:
sicut incontinentes; exerceant lites, sicut immites; nesciant subvenire, sicut sine benignitate; indicent inimicis piorum quae occultanda cognoverint, sicut proditores; humanam verecundiam inverecunda exagitatione perturbent, sicut procaces; non intelligant neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant , sicut caecati; laetitias carnales spiritualibus gaudiis anteponant, sic ut voluptatum amatores magis quam Dei. Haec enim atque hujusmodi vitia, sive uni homini accidant omnia, sive his alia, illis alia dominentur, ex illa radice quodammodo pullulant, cum sunt homines seipsos amantes. Quod vitium maxime cavendum est eis qui pascunt oves Christi, ne sua et in usus cupiditatum suaruamor in eo qui pascit oves ejus, in tam magnum debet spiritualem crescere ardorem, ut vincat etiam mortis naturalem timorem, quo mori nolumus, et quando
Abbreviated transcription (Latin):
di decꝰ mulierũ. caput
uginũ: Ortus conclusus.
fons signatus : puteus aqua¬
rũ uiuentiũ: Multiplicat᷑
ut cedrus libani floret
ut palma: uelut oliua
frutifera in domo dñi
siro scã. uirgo prudens:
& una ex numero pru¬
dentiũ uirginũ: Uirgo
pulherrima. uirgo pudi¬
ea corpore decora. animo
fulgida. fide ꝑspicua. m̃te
prȩelara: amore uirgini¬
iais deuota Ad obȩdiendũ
plrata. in mysterio sibi
credito cauta: in ꝑsecuti¬
ons pacifica. in passione
xp̃i m̃te compassa:
Aprophetis dĩ prȩdicta :
a phylosophis scĩs prȩfata:
Ab archangło salutata. ab
sp̃u scõ fęcundata : atq
ab eodem obumbrata
Seminis uirilis ignara: ꝓle
filii fecunda Uirgo in¬
nupta. ex filio lȩta : fide
aluo hȩc uirgo inclusit:
Qui mundũ pugillo tenet.
eũ beatissima uirgo pannis
maiestatis suȩ in cęlis ange¬
los pascit. uirgo hunc sacra
sacrato ubere in terris aluit
lacte : & insuꝑ. ad cuius
arbitriũ totus orb t̾rarũ
regit᷑ : huius głose uirginis

Expanded text:
ierum, caput virginum, hortus conclusus, fons signatus, puteus aquarum viventium. Multiplicatur ut cedrus Libani, florens ut palma, velut oliva fructifera in domo Dei . Virgo sancta, virgo prudens, et una ex numero prudentium virginum. Virgo pulcherrima, virgo pudica, corpore decora, animo fulgida, fide perspicua, mente praeclara, amore virginitatis devota, ad obediendum parata, ministerio sibi credito cauta, in persecutione pacifica, in passione sti mente compassa est. A prophetis Dei praedicta, a philosophis sanctis praefata, ab archangelo salutata, a Spiritu sancto fecundata, atque ab eodem obumbrata, seminis viri ignara, prole filii fecunda: virgo innupta, ex Filio laeta, fide calvo haec Virgo inclusit. Qui mundum pugillo continet, eum beatissima Virgo pannis majestatis suae in coelis angelos pascit, Virgo hunc sacra sacrato ubere matris aluit lacte. Et insuper ad cujus arbitrium totus orbis terrarum regitur, hujus gloriosae Virginis
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ex semine abrahȩ orta
ex tribu iuda: iurga de
radice iesse. ex clara styrpe
uauid: filia iherłm stella
maris. ancilla dĩ. regina
gentiũ. dña regũ.sponsa
tẽplũ. sp̃c scĩ sacrarium:

Expanded text:
nem, ex semine Abrahae orta ex tribu Juda, virga de radice Jesse, clara ex stirpe David, filia Jerusalem, stella maris, ancilla Dei, regina gentium, domina regum, sponsa templum, Spiritus sancti sacrarium,
Abbreviated transcription (Latin):
RSDILECTISSIMII
cũ aliquid pro
amore creatoris
qui auctor ipsius creati¬
rarũ operis inuenit᷑. siccti
& in quodã laudabili ai
mirabili artificio quicgu
in eo magnis laudib cdi¬
brat᷑ ad saudẽ artificis ud
meȩ: Qui cũ sim tardus
more infantiũ balbutia¬
tiũ susurrare conatꝰ sur
qui ꝑse sponte adhis
ingerunt qđ digne M¬
re nequeunt. sed ab onil¬
potente dõ non tã effł
quã uoluntas requirtis¬

Expanded text:
dilectissimi, cum aliquid pro amore Creatoris qui auctor ipsius creaturarum operis invenitur. Sicuti et in quodam laudabili ac mirabili artificio, quidquid in eo magis laudibus celebratur, ad laudem artificis jure meae, qui cum sim tardus more infantium balbutientium susurrare conatus sum, qui se sponte ad hoc ingerunt quod digne explere nequeunt. Sed ab omnipotente Domino non tam effectus quam voluntas requiri
Abbreviated transcription (Latin):
homo cũ sit senex redire
rursũ in utero matris suȩ
& nasci: Ille quidẽ dixitꝰ.
quia homo cũ sit senex hoc
non potest quasi & si in¬
fans esse poss&. Omnino

Expanded text:
homo cum sit senex, redire rursum in uterum matris suae, et nasci. Ille quidem dixit, quia homo cum sit senex, hoc non potest, quasi, et si infans esset, posset. Omnino
Abbreviated transcription (Latin):
tentis: considerans intelli¬
ge quȩ apponuntur tibi.
& sic mitte manũ tuam
sciens qm̃ talia oportet te
preparare: Nam quȩ men¬
sa est potentis. nisi unde
sumitur corpus & sanguis
euis. qui ꝓ nob posuit ani¬
mam suame Et quid est
ad eã sedere. Nisi humilit̃
accedere Et quid est
considerare & intelligere
quȩ apponantur tibi. nͥ
digne tantã gratiã cogita¬
re Et quid est sic mit¬
tere manũ ut scias quia
talia oportet de preꝑa¬
rare. nisi quod iam dixi.
quia sicut ꝓ nobis xp̃e¬

Expanded text:
tentis considerans intellige, quae apponuntur tibi, et sic emitte manum tuam, sciens quoniam talia oportet te praeparare . » Nam quae mensa est potentis, nisi unde sumitur corpus et sanguis ejus, qui pro nobis posuit animam suam? Et quid est ad eam sedere, nisi humiliter accedere? Et quid est considerare et intelligere quae apponuntur tibi, nisi digne tantam gratiam cogitare? Et quid est sic mittere manum, ut scias quia talia oportet te praeparare, nisi quod jam dixi? quia sicut « pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
xpc ꝓnobis passus est
relinquens nob exẽplũ :
ut sequamur uestigia eiꝰ.
hoc est talia prȩparare
hoc beati martyres. aru¬
denti dilectione fecert̃:
quorũ si non in aniter
memorias celebramꝰ. atq
in conuiuio quo & ipsi sa¬
turati sunt ad mensã dñi

Expanded text:
 nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Hoc est talia praeparare. Hoc beati martyres ardenti dilectione fecerunt: quorum si non inaniter memorias celebramus, atque in convivio quo et ipsi saturati sunt, ad mensam Domi
Abbreviated transcription (Latin):
adhunc ut diximꝰ legatio¬
nẽ nr̃am: flendo. tribuen¬
do: Sacras hostias offeren¬
do Singularit̾ namq ad
absolutionẽ nr̃am: oblata
cũ lacrimis. & benignita¬
te mentis. sacri altaris
hostia suffragatur:
Quia is qui inse surgens
amortuis iam non morit᷑.
adhuc ꝑhanc in suo my¬
sterio ꝓ nobis iterũ patit᷑
Nam quotiens ei hostiam
suȩ passionis offerimus :
totiens nobis ad absoluti¬
onẽ. nr̃am passionẽ illuiᷤᷤ
reparamꝰ: Multos ut
contigit nosse. hoc quod
uolo ad memoriã ur̃am
narrando reuocare : Non
longe a nr̃is fert᷑ tempo¬
ribus factũ. quod quidam
ab hostib captus longe
transductus est : Cumque
diu teneretur in iunculis.

Expanded text:
ad hunc, ut diximus, legatioad hunc, ut diximus, legationem nostram, flendo, tribuendo, sacras hostias offerendo! Singulariter namque ad absolutionem nostram oblata cum lacrimis et benignitate mentis sacri altaris hostia suffragatur, quia is, qui in se resurgens a mortuis iam non moritur, adhuc per hanc in suo mysterio pro nobis iterum patitur. Nam quotiens ei hostiam suae passionis offerimus, totiens nobis ad absolutionem / nostram passionem illius reparamus. Multos, utcontigit nosse hoc, quod volo ad memoriam vestram narrando revocare. Non longe a nostris fertur temporibus factum, quod quidam ab hostibus captus longe transductus est. Cumque diu teneretur in vinculis
Abbreviated transcription (Latin):
de funditus abscisa nonẽ.
Ille autẽ qui iudicaturus
uenit. exteriora simul
& interiora iudicat. facta
parit̃ & cogitationes pen¬
sat: Cũ duplo ergo exer.¬
citu contrã simplũ uenit.
qui nos uix in solo opere
prȩparatos. simul de opere
& cogitatione discutit:
Quid ergo agendũ ẽ fr̃s:
Nisi ut dũ nõs cum simplo
exercitu contra duplum
illius sufficere non posse
conspicimus: dũ adhuc
longe est legationẽ mit¬
tamus. rogemꝰ ea quȩ pa¬
cis sunt: Nonge enĩ esse
dicitur. quia adhuc prae¬
sens ꝑ uidiciũ non uidetu
Mittamꝰ adhunc legationẽ
lacrimas nr̃as. mitfamus
miscdiȩ opera: mactemus
in ara eius. hostias placa¬
tionis: Cognoscamꝰ nos
cum eo: in iudicio non pos.¬
se contendere: Pensemus
uirtutẽ eius fortitudinis:
rogemꝰ ea quȩ pacis sunt:
Hȩc est nr̃a legatio. quae
regẽ uenientem placat:
Pensate fr̃s quã benignum.
sit : quod is qui suo aduen¬
tu ualet opprimere. tar¬
dat uenire: Mictamus

Expanded text:
de funditus abscisa non est. de funditus abscisa non est. Ille autem, qui iudicaturus venit, exteriora simul et interiora iudicat, facta pariter et cogitationes pensat. Cum duplo ergo exercitu contra simplum venit, qui nos, vix in solo opere praeparatos, simul de opere et cogitatione discutit. Quid ergo agendum est, fratres, nisi ut, dum nos cum simplo exercitu contra duplum illius sufficere non posse conspicimus, dum adhuc longe est, legationem mittamus: Rogemus ea, quae pacis sunt! Longe enim esse dicitur, qui adhuc / praesens per iudicium non videtur. Mittamus ad hunc legationem – lacrimas nostras! Mittamus misericordie opera, mactemus in ara eius hostias placationis! Cognoscamus nos cum eo in iudicio non posse contendere, pensemus virtutem eius fortitudinis, rogemus ea, quae pacis sunt! Haec est nostra legatio, quae regem venientem placat. Pensate, fratres, quam benignum sit, quod is, qui suo adventu valet opprimere, tardat venire. Mittamus