comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuissent racionabiliter occupari atq
eas inconsulte actemere consecrari
rocuto expientie tue p̃cipimus utq
qd̃semel consecratum ẽ eis nõ ualet
ultra restitiu studutui situt ipe ep̃s
aut eccłia apud principes debet int᷑¬
cedere nõ cos temerano ausudefen¬
Ii qui infurtis publicis ausrd̃fendat¬
implicatisunt a nob̾ nonuidentur
inuiste defendi. ne oppinionẽ male
egentium exin discrete defensionis
ausu inno ullo modo transferamꝰ.
s quantum decet eccłiam monẽdo
u̾bum intercessionis adbibendo qb̾
ualetis succurite ut et alus opem fera

Expanded text:
 res Judaeorum potuissent rationabiliter occupari, atque eas esse inconsulte ac temere consecratas. Idcirco experientiae tuae praecipimus, ut, quia quod semel consecratum est eis non valet ultra restitui, studii tui sit ut ipse episcopus autem apud principes Ecclesia debet intercedere, non eos temerario ausu defeni, qui in furtis publicis implicati sunt, a nobis non videantur injuste defendi, ne opinionem male agentium ex indiscretae defensionis ausu in nos ullo modo transferamus; sed, quantum decet Ecclesiam admonendo et verbum intercessionis adhibendo quibus valetis succurrite, ut et illis opem ferat
Abbreviated transcription (Latin):
autem nõ solum inmaioribus S
ctiam in innorib indicatur non
enuĩ qd̾ furto ablatum ẽ. s mens furã¬
tis adtenditur. quõ in fornicatione
nontocirco diu̾sa sit fornicatio. Si
mulier płera aut deformis anciua
aut ingenua paupera aut opulen¬
ta.s qualiscumq illa fuĩt una est

Expanded text:
autem non solum in majoribus, sed et in minoribus etiam judicatur. Non enim quod furto ablatum est, sed mens furantis attenditur, quomodo in fornicatione, non idcirco diversa sit fornicatio, si mulier pulchra aut deformis, ancilla, aut ingenua, pauper aut opulenta; sed qualiscunque illa fuerit, una est
Abbreviated transcription (Latin):
sino est unde rectlat ablatam peccu
bumanum ẽ etia ꝓtalib intcẽt̾e
aliena. s neftustra hõ mbomine se¬
uiat et paulo post. Inud enĩ fidentis¬
sime dixerim. eum qui ꝓhomineat
hoc interuenit ne mala. ablata resti¬
tuat et qui ad seconfugientẽ quãtũ
honeste pot adrecdlendum nõ ꝯpellic
socium eẽ fraudis etcriminis nami¬
sencordius oꝑem nrãm talib subita¬
hũtus quam impendimus nõeiope

Expanded text:
si non est, unde luat ablatam pecunihumanum non est etiam pro talibus intercealiena, sed ne frustra homo in hominem saeviat. Et paulo post: § 3. Illud vero fidentissime dixerim, eum, qui pro homine ad hoc intervenit, ne male ablata restituat, et qui ad se confugientem quantum honeste potest ad restituendum non compellit, socium esse fraudis et criminis. Nam misericordius opem nostram talibus subtrahimus quam impendimus. Non enim opem
Abbreviated transcription (Latin):
dit qd ullicite. abstulit noĩc ctiam ma¬
licura et sollicitudo morralium expͥmi¬
tur. demalo ergo bonũ facit qui paup¬
ib dispensat. qd̾ cum labore et sollici¬
tudine acquisiuit uixta illio enãge¬
iii.facite uob̾ amicos demamonam¬
turpi cã possidetur. ueluticum mathe¬
possunt conuerti. depeccato etia ali¬
qua nõ nunquã acquiruntur quepa¬

Expanded text:
dit quod illicite abstulit. Nomine etiam mali cura et sollicitudo mortalium exprimitur. De malo ergo bonum facit qui pauperibus dispensat quod cum labore et sollicitudine acquisivit, juxta illud evangelii: Facite vobis amicos de mammonaturpi causa possidetur, veluti cum mathepossunt converti. De peccato etiam nonnumquam aliqua acquiruntur, que pa
Abbreviated transcription (Latin):
tiodedit uellet quidem repetere insi
tumeret uel puderet emisse. sunt alic
cialis.⁊ qui amouctur ⁊ cui admoue¬
tur officium abhis excorta ꝑimod̃¬
gisq rep̃bendimus quitalia musita¬
te repetiuerunt quam qui ea demore
binus modi ꝯmodis ueltenẽtur istis
uiam iuite mutauerint. aut excellen¬
tioris conscenderint sanccitatis glũ
faciluis eaque hoc mõ acquisierunt
tamquam sua paupibr larguintur
ꝗ̃eis aquibus accepunt tanquar

Expanded text:
io dedit, uellet quidem repetere, nisi timeret uel puderet emisse. Sunt aliaecialis, et a quo admouetur et cui admouetur officium; ab his extorta per inmodegisque reprehendimus, qui talia inusitate repetiuerunt, quam qui ea de morehuius modi commodis uel tenentur. isti si uiam uitae mutauerint aut excellentioris conscenderint sanctitatis gradum, facilius ea, quae hoc modo adquisierunt, tamquam sua pauperibus largiuntur. quam eis, a quibus accepta sunt, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
qr uitat. ut exeorum fruccib largas
elimosinas faciat ideorapinã iuutifi¬
c̃at. neqr enĩ si aliquis run patno uei
uiste q̃ito auaniis icũbat. Ideoculp̃¬
daeuins ciuilis reguiaqua possor le¬
gutimus factus c̃. neq tiramce facti¬
onis pusitas laudabilis entsi regia
dem̃tia tirannos subditos tractet nͦ¬

Expanded text:
ue utatur, ut ex eorum fructibus largas elemosynas faciat, ideo rapinam iustificat; neque si alius ruri paterno uel iuste quaesito auarus incumbat, ideo culpanda est iuris ciuilis regula, qua possessor legitimus factus est; nec tyrannicae factionis peruersitas laudabilis erit, si regia clementia tyrannus subditos tractet; n
Abbreviated transcription (Latin):
ximauasa argẽtea iaupea niestes
nõ huic qd̃ quisq sumendum exem¬
plum putare debet ex adexpoliãdur
istomo ꝓtimum hoc em̃ deus iussit
qui nouerat ꝗoqueq pati oporteat nͦ¬
dato rapina uidetur ꝓbibita.S no¬
mine finrti omnis illicita usurpatio
rei aliene intelligitur. Wnde augusti¬

Expanded text:
xima uasa argentea et aurea et uestem. non hinc quisque sumendum exemplum putare debet ad expoliandum isto modo proximum; hoc enim deus iussit, qui nouerat quid quemque pati oporteret. ndato rapina videtur prohibita. Sed nomine furti omnis illicita usurpatio rei alienae intelligitur. Unde Augusti
Abbreviated transcription (Latin):
actuum qualitate recipient. aut peã.
aut gloriam. ¶Sacretũ legis aucto¬
ritate. aialia ulbentur int̾fici. nõ ꝓpt̃
conscientiam peccati. s quia refricãt
memoriam facti. Wndeang̾. super
memoriam facti pecus occiditur adq
minata indignam refricãt fcĩmcõ
morsibr. multos nocuisse. Quosdretiã
occidisse captos aũt industria.⁊ iudi¬
ci oblatos minimereos fcõs. co qdñ
uoluntate s inpellente iñ nescio qua
hec gesẜint nescientes. Quõ enĩ reuss
stituitur qui nescit quod fecerit. Iter¬

Expanded text:
actuum qualitate recipient aut poenam aut gloriam. Sacrae tamen legis auctoritate animalia jubentur interfici, non propter conscientiam peccati, sed quia refricant memoriam facti. Unde Augustinus memori facti pecus occiditur, ad minata indignam refricant facti memmorsibus, multis nocuisse, quosdam etiam occidisse; captos autem industria et judicibus oblatos, minime reos factos, eo quod non voluntate, sed impellente vi nescio qua haec gesserint nescientes. Quomodo enim reus constituitur, qui nescit quid fecerit? It
Abbreviated transcription (Latin):
I. qd inuen̾sti et nõ rectlidisti. rapusti
quantum potiusti fecisti. qui a plus nõ
inuenisti qui alienũ negat siposs etĩ
demptoris nñ occulis illa placet que nõ
exlicitis ⁊ miꝗtate congentur.s que
dereb concessis ⁊ bñ acquisitis impẽcti¬
atoputant essȩ sialienũ qdinuener̃t
tencant et dieant deus michidedit cui
habeo redlere. diseãtigitur hoc pecca

Expanded text:
id invenisti et non reddidisti, rapuisti: quantum potuisti fecisti, quia plus non invenisti. Qui alienum negat, si posset, demptoris nostri oculis illa placet, quae non de illicitis et iniquitate congeritur, sed quae de rebus concessis et bene acquisitis impendiato putant esse, si alienum, quod invenerint, teneant, et dicunt: Deus mihi dedit, cui habeo reddere? Discant ergo pecca
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam. nullumtũ eorum inpfi
dia sua ꝑseuerantẽ. hecignorantia
excusat. Excarnis infirimutate ꝓce¬
dunt. que nature langore fiunt
quenisi imputarẽtur adpenam
nequaquã apostolus iege carnis gra
tie illud augustini deuera religioẽ¬

Expanded text:
scientiam. Nullum tamen eorum in sua perfidia perseverantem haec ignorantia excusat. Ex carnis infirmitate procedunt quae naturae languore fiunt, quae, nisi imputarentur ad poenam, nequaquam Apostolus lege carnis gravtiae illud Augustini de vera religio
Abbreviated transcription (Latin):
cum gaio sẽĩõ incuntateilla.domo
illa. mense illo. ꝯsulib illis adultiũ
ꝯmisisse utiq erĩ et locus designã¬
dus est in quo adultium omissuz ẽ.¬
et ꝑsonacum qua ꝯmissum clicit᷑.
et mensis. hoc enũ lege nilia publi¬
corum uidicioꝵ cauetur. ⁊ gnãliter

Expanded text:
cum Caio Seio in civitate illa, illius, mense illo, consulibus illis, adulterium commisisse. Utique enim et locus designandus est, in quo adulterium commissum eersona, cum qua admissum dicitur, et mensis. Hoc enim lege Julia publicorum judiciorum cavetur, et generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
erseripta nuliiiisaccusatiosuscipiat᷑.
accusare desiterat. quia nullum ab¬
sens accusare põt. nec ab aliquo acer¬
san ¶Si calixtus pp̃ preccpit.ut accu¬
sator presente eo quem accusat.ĩsen
onis legat stephamis aũt ꝓhibet. ne¬
absens aliquẽ pepłam accusareau
nis. quis in ociis ꝯcipiendorũ libelloꝵ¬

Expanded text:
er scripta nullius accusatio suscipiatur, accusare desiderat, quia nullus absens accusare potest nec ab aliquo accusari. Sed Calixtus papa precepit, ut accusator presente eo quem accusat in scronis legat. Stephanus autabsens aliquem per epistolam accusare aunis, et quis modus concipiendorum libello
Abbreviated transcription (Latin):
lis indelicer et sacerdotalis. Sicut re̾¬
ges p̃sunt incausis seculuta sacerdo¬
tes incausis dei. regumẽ corporalemir¬
rogare penam.sacerdotum spũalem
in ferteuindictam. dauco ergo ⁊ si ex
regali unctione sacerdotib ⁊ pphis
causis dei. unde reges aꝓphetis ⁊ sacerdo

Expanded text:
lis videlicet et sacerdotalis. Sicut reges praesunt in causis saeculi, ita sacerdotes in causis Dei. Regum est corporalem irrogare poenam, sacerdotum spiritualem inferre vindictam. David ergo, etsi ex regali unctione sacerdotibus et procausis Dei. Unde reges a prophetis et sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
cdia subditis. s subditis forma tiñdat
humiliterremtendi p̃latis si forte eoᷤ
admalum cogereuolucrĩt balaam ña¬
qr asinam urgens ut admaledicen¬
dum populum dei eum iehxeret. sigm¬
ficat eõs qui uerberib et cruciatibus
asubditis exigunt. ut eis inmialo fax¬

Expanded text:
di a subditis, sed subditis tantum forma datur humiliter renitendi praelatis, si forte eos ad malum cogere voluerint; Balaam namque asinam urgens, ut ad maledicendum populo Dei eum veheret, significat eos, qui verberibus et cruciatibus a subditis exigunt, ut eis in malo fa
Abbreviated transcription (Latin):
Ccus atorm psone sinc scͣriptisnũ¬
quam recipianturnec absente co q̃
accusare uoluerint qbrlibi acͣcusart
tatis et luce clanorib expedita.Itẽ¬
scriptionis arripias custodie silicu¬
dinem. Iubitatam̃i dignit᷑atisexti.a¬

Expanded text:
Accusatorum persone sine scripto nunquam recipiantur nec absente eo quem accusare voluerint. Quibuslibet accusare , vel indubitatis et luce clarioribus expedita. Itescribtionis arripiat, custodiae similitudinem, habita tamen dignitatis aestima
Abbreviated transcription (Latin):
tate ꝑmictitun magisergo ex hoc fcõ
datur intelligi qd̃ i nouissimis cẽpo¬
us qui inlicesiniquitatis. scribus .s. ⁊
phariseos. falsis criminib susanam.
id ẽ eccliam accusantes⁊ rea adulte.¬

Expanded text:
tate permittitur. Magis ergo ex hoc facto datur intelligi, quod in novissimis tempous, qui judices iniquitatis, Scribas scilicet et Pharisaeos, falsis criminibus Susannam, id est Ecclesiam, accusantes et ream adulter
Abbreviated transcription (Latin):
it.nathun ergo ꝓpha cim regemred¬
darguit. snum ẽ executus offitiumin
quo erat rege suꝑior. nõ usurpauit re¬
gis offitium inquoerat rege inferior mo
tanquam adult̃ ⁊ homicida morti foͣ¬
su ꝓlubuit. sicut enĩ non sine cã uidci
gladium portat. itañosine cã claues
ecclic saceidotes accipiunt. ille portat
gladiumaduindictam malefactorũ.
lautcmuo bonoru. istihnt claues regͥ¬
tus uidices apopulo ꝯstitutos de falso
testuronio conuineit. ⁊ ꝯuictos dam¬
prauit. ostat ergo qd millam potãtẽ
bnte ᷤ possunt redarguere potestatibus¬
Rndetur. miracula et maxrime uet̾cris
testam̃tisunt ãmiranda. nõ mnerem¬
plum nrẽ. ictionis trahirda. multa eĩ¬
phibẽtur. timcenis amuel agagpin¬
guissimum regemamalech infrustra
clundendo ꝯidit. miiic nulli eccłiastic¬
corumandicium sangͥinis agitare l.
tc̃fintes udeum cocunter cũ madiam¬
tainterfecit. et reputatum ẽ ei adiusti¬

Expanded text:
it. Nathan ergo propheta, quum regem redarguit, suum est exsecutus officium, in quo erat rege superior, non usurpavit regis officium, in quo erat rege inferior; motanquam adulter et homicida morti su prohibuit. § 6. Sicut enim non sine causa judex gladium portat, ita non sine causa claves ecclesiae sacerdotes accipiunt. Ille portat gladium ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum; isti habent claves tus judices a populo constitutos de falso testimonio convicit, et convictos damnavit. Constat ergo, quod nullam potestatem habentes possunt redarguere dignitatibusrespondetur. Miracula et maxime Veteris Testamenti sunt admiranda, non in exemplum nostrae actionis trahenda. Multa ehibentur. Tunc enim Samuel Agag pinguissimum regem Amalech in frusta dividendo conscidit; nunc nulli ecclesiasticorum judicium sanguinis agitare licet. Tunc Phinees Judaeum coeuntem cum Madianita interfecit, et reputatum est ei ad justi
Abbreviated transcription (Latin):
nulla dissimulatoe ⁊ post ponere. ne
sil. anͣgor non fuerit curatus in caͣpite
quedum enm deprimate ur̃o clemen¬
tio.ad nos plãt᷑a sunt. queqm̃ ita gra¬
uiuacitate mcisin dagare multis mo¬
grã. non fauor ñ qdlibet blandim̃tũ.
in hoc piger aut negligcrs eẽ presũp¬
ẜit. clictis criminib apio deurseno

Expanded text:
nulla dissimulatione postponere; ne us invadere, si langor non fuerit curatus in capiteQuaedam enim de primate vestro Clementio ad nos perlata sunt, quae quoniam ita gravivacitate gratia, non favor, non quodlibet blandimentum in hoc piger aut negligens esse praesumpserit, dictis criminibus apud Deum se no
Abbreviated transcription (Latin):
future uincdicte aconsensualienema
prelaci ꝓbanturaccusandi asubditis
lati sunt redarguendiet rep̃hindendi a¬
meant. et cimcta quem iomodum si
urã p̃sens fuiss inꝑialis gloria dilige¬
terexquirant. et nontiñ iecsola que
supiusdirimus. querumis. ut ecamissi
iora illis sint denob̾ indicata negotia.
tita corumcuncta legictimo t̾minẽtũ
examine. quatinus in posteni nõ sit¬
remaneat. ¶Item cumbulaam an¬
nere ꝯpescut qua aumiille uberibus

Expanded text:
tes dicimus, erimus pre ceteris erroris magistri. Inde magnitudinis vestre magnopere clemenciam imploramus, ut tameant, et cuncta, quemadmodum si vestra presens fuerit imperialis gloria, diligenter exquirant; et non tantum hec sola, que superius diximus, querimus, ut examussim nora illis sint de nobis indicata negocia, ita eorum cuncta legittimo terminentur examine, quatenus imposterum niratian. Item, quum Balaam arnere compescuit, quam dum ille verberibus
Abbreviated transcription (Latin):
sumptione assumitur temeritatis.
aliud qd̾ erneccĩtatt geritur carita¬
tis. monachienĩ exꝑresumptione
cpõs accusare non possunt. excanta¬
te possimt im et incanorub p̃cipi¬
tur. ut cubiculari epĩ sint. ułreligi

Expanded text:
sumptione assumitur temeritatis; aliud, quod ex necessitate geritur charitatis. Monachi enim ex praesumptione episcopos accusare non possunt: ex charitate possunt. Unde et in canonibus praecipitur, ut cubicularii episcopi sint vel religi
Abbreviated transcription (Latin):
uocem cõ questionis ꝓrumps et p̃latiꝰ
suis dicerecurnos u̾berib affugitis. cũ
nob̾miuste irrascimini.nũꝗduob̾
mobeclientes aliqñ fuimus. isimuĩc
cum admalum cogimum. iutete cum
qui phibet abincepto. non ergo hine¬

Expanded text:
ocem conquestionis prorumpere et praelatis suis dicere: Cur nos verberibus affligitis? cur nobis injuste irascimini? numquid vobis inobedientes aliquando fuimus, nisi nunc, quum ad malum cogimur? Videte illum, qui prohibet ab incepto. Non ergo hin
Abbreviated transcription (Latin):
natuͣ palios non fiãt. nisipipõ quicri¬
mina intendũt.si tñ ip̃i digͣn et irre¬
p̃hn sibiles apparuerint. et accił publi¬
cis docuerint omni se suspitione care¬
re. ⁊ minncitia et ĩreprelensibilem
fidem hro ac conusations ducere.

Expanded text:
r alios non fiant, nisi per ipsos, qui crimina intendunt, si tamen ipsi digni et irreprehensibiles apparuerint, et actis publicis docuerint omni se suspicione carere et inimicitia, atque irreprehensibilem fidem habere ac conversationem ducere.
Abbreviated transcription (Latin):
secdem aplicam. utibi ante ꝯfessionẽ
beatipetri mecum uste decertet. qua
p̃latos suos. s sicut dexp̃o clictum est
qñ udcis dixit. si male locutussur ⁊c̃.
piendisbditospiaceãtionẽsin. s nõ
Aulus de accliñe ciuitatis ep̃s accusat̾
asubditis delapsucamis. ꝯumcitur. de¬
ponitur. alius ioco eius substituitur ħ
an exdispensatione. accusatianexri¬
gorcuns fit factum. ex registro gͥgorii
uitatis cp̃s subditorum accusatioẽ ꝯiu
nosueniens in dicauit. qd̾ paulus de¬
accline cuntatis ẽp̃santer aliamala
incorporalicriine lapsusasius cłi
ruim ueniens episcopiuz more p̃doĩs
ecclie abstulit omni morausercusa¬
nichil ecclie.s ppͥum se dixerit. astuli¬
sse. quannus graue et iniquum fũitur
nõ auob uel metropolitano euis hoc
subfraternitatis ure debet examine
tuxs indepoĩtumult̾us ꝓsequitũ¬
uerit. omnib modis repellatur et ad
agendam penitentiam pheppem
monastium detrudatur. quẽ cͣrgo gͥr.
dis repellit. quem gram pemͣtentie

Expanded text:
sa sunt, ut ibi ante confessionem sancti Petri mecum juste decertet, quatlatos suos. Sed, sicut de Christo dictum est, quando Judaeis dixit: Si male locutus sum, etcpiendi subditos in accusationem sui, sed non Paulus Dyaclinae civitatis episcopus accusatur a subditis de lapsu carnis, convincitur, deponitur, alius loco ejus substituitur. Hoc an ex dispensatione accusati, an ex rigore juris sit factum, ex regesto Gregorii itatis episcopus subditorum accusatione convens indicavit, quod Paulus Dyaclinae civitatis episcopus, inter alia mala in corporali crimine lapsus, a suis crium veniens, episcopatum more praedonis ue abstulit, omni mora vel excusanihil Ecclesiae sed proprium se dixerit abstulisse, quamvis grave et iniquum fuit ut non a vobis vel metropolitano ejus hoc sub fraternitatis vestrae debet examine tur, sed in depositum ulterius prosequituis omnibus repellatur, et ad agendam poenitentiam perennem in monasterium detrudatur. Quem ergo Gregordis repellit, quem gravi poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
pastorem sumnõ accu sent nec rep̃¬
hndant. s exauctoritate diuine uir¬
tutis qua gentiles acceperant sp̃m sã
it eroffitio repellere quere las s nolu¬
it. non ergo hoc exemplo p̃laticogũ¬
tur suscipe rep̃hnsionem subditoꝵ
De hacergo humilitatis dispͤensati¬
affligeret. imiccem ꝓrupit.⁊ ꝓpħe uesa¬
nam redargunt ac reprchendit. Si¬
uerum ẽ qd ꝑasinam subditi intili¬

Expanded text:
pastorem suum non accusent nec reprehendant, sed ex ratione divinae virtutis, qua gentiles acceperant Spiritum it ex officio repellere querelas, sed noluit, non hoc exemplo praelati coguntur suscipere reprehensionem subditorum. Ex hac etiam humilitatis dispensatimissoram vestrorum cuncta volumus emendare iudicio; quoniam si nos, qui aliena corcerte non veritatis discipuli, sed, quod dolen
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bera que abͣeispaciebatur nt. Sĩm¬
ale locutus sum. testimoniui ꝑibere
demalo. Itemquis exuob arguerme
depecco atqͣr quicumq ad testificã¬
dum inaliquez ueladarguenduz
admittuntur adeunde accusancdu
admtti possunt: cumergo ones adu̾¬
sus pastore suũ testimonuu ferant.

Expanded text:
bera, quae ab eis patiebatur, ait: Si male locutus sum, testimonium perhibe de malo, etc. Item: Quis ex vobis arguet me de peccato? At quicunque ad testificandum in aliquem vel ad arguendum admittuntur, ad eumdem accusandum admitti possunt. Quum ergo oves, ut adversus pastorem suum testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
Ua ꝓpterneecli rant romani põtifici.
salubriter sequeda aplica de promp
ptimͣus. ad aures romani pontificis de
nis ultio. fiat ceteris interdictio d̾lin¬
qñdi. Sinuo nõ m odisomibrerit
imus quisqr pontificum ordimiᷤ ⁊ ho¬
noris su elisor. si cuclicorimmus qn¬

Expanded text:
us deferant Romani Pontificis.salubriter sequenda apostolica deprompsprotinus ad aures Romani Pontificis defnis ultio fiat et caeteris interdictio delinquendi. Sin vero, modis omnibus erit unusquisque pontificum ordinis et honoris sui elisor, si cuiquam
Abbreviated transcription (Latin):
oñe exqua hodicmecclia alii presũt
alus. un quidam p̃lati quidam sub¬
rale offitium ñ gerebat.an isticaeñ
et uisi biliunctione ncc inrege necĩ
sacerdotem unctuscrat. que solẽ duc
psone in populo illo p̃lature sibi no
men uendieabant. non ergo ex hac
auctate soiti pbãtur admtẽdiad.a¬

Expanded text:
onem ex qua hodie in Ecclesia alii praesunt aliis, unde quidam praelati, quidam subrale officium non gerebat. Mystica enim et visibili unctione nec in regem, nec in sacerdotem unctus erat, quae solae duae personae in populo illo praelaturae nomen sibi vendicabant. Non ergo ex hac auctoritate subditi probantur admittendi in a
Abbreviated transcription (Latin):
lumbe. epi scmoris non ne et priuile¬
gium ẽ auferenclum dignitatis. ut po¬
ssint asubclicis rep̃hndi. uñ scriptura
dissimulans priuilegium prauesenee¬
tutis ait. maleclictus nõ senior. s pn
reconantur. qui locum siu regiminis
unt exacusatione p̾latorum suorum.
quaminfames. Item qd̃ dicitur. ma¬
ior quispiam minoꝵ accusationibus
non impetatu. minores intelligẽdi

Expanded text:
lumbae, episcopi, senioris, nonne et privilegium est auferendum dignitatis, ut possint a subditis reprehendi? Unde Scriptura, dissimulans privilegium pravae senectutis, ait: Maledictus, non senior, sed puer re conantur, qui locum sui regiminis unt ex accusatione praelatorum suorum, quam infames. Item, quod dicitur: Majorum quispiam minorum accusationibus non impetatur, minores intelligendi
Abbreviated transcription (Latin):
agentes accusarenondebent. ¶Ecce
ostensum ẽ quid iꝑnd̃catur actorita¬
tib et argumentis. quibr subditi ab
acusatione p̃latorum indebanti
repellendi. nunc demonstrandu ẽ
quib rõnib ꝓbentur recipiendi. et

Expanded text:
agentes accusare non debent. § 1. Ecce, ostensum est, quid respondeatur auctoritatibus et argumentis, quibus subditi ab accusatione praelatorum videbantur repellendi. Nunc demonstrandum est, quibus rationibus probentur recipiendi, et
Abbreviated transcription (Latin):
rat caritatis studiout famiuan collo¬
sunt. et caritatiue em̃dent que iuste
em̃danda agnouerĩt. Si aũt aliq
cos priusquam bocegerĩtlacerare ac¬
cusareuelin festare presumpserint
excomunicẽtur.miime absoluã¬

Expanded text:
rrat caritatis studio, ut familiari collosunt, et caritative emendent quae juste emendanda agnoverint. Si autem aliqui eos prius, quam hoc egerint, lacerare, accusare aut infestare praesumserint, excommunicentur et minime absolva
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ maria soror aafon que prima post
transitũ marisrubn. sũpto tỹpano h̃
xerat muxorẽ adomino lepra ꝑcusa¬
c̃. Item in libro regum legitũr. qd̾ cũ
dauid fugeret afacie sauuatint in spe¬
luncainquam cum sanl diu̾tiss. ad
purgandumuẽtremdard p̃cictit or¬
ramclamidis euis qd̾ se fecisse postea
guiter doluit et uehem̃ter penitut
Saul adomino erat reꝓbatus.⁊ ex inui¬
dia dauid ꝑsequebatur. ut eũ mortit᷑¬
deret. Danid eratuir humiłimitiᷤsauli
adomino substitutus ꝑsamuelez unc
midis saulis graniter fleuit. cũ asaule
sola administrationcunctionis suꝑa¬
retur. uñ dati intelligiqd subditi q̃¬
ius religiosi sint. p̃latos suos crimino¬
sos accusate ñ possinit. nã ꝑsaulez qri
uentrẽ purgabat. p̃lati intelligũtur.
qui malitiar suam corde oceptaran
opus ꝑducunt. Item legitur mlib.
regum. qd dum archa domini reclu¬
cerctur degabaa incrusalez bob ree¬
calcitrantibr archa inclinata ẽ cuidĩ

Expanded text:
d Maria soror Aaron, quae prima post transitum maris rubri sumto tympano hymxerat in uxorem, a Domino lepra percus. Item in lib. Regum legitur, quod quum David fugeret a facie Saul, latuit in spelunca, in quam quum Saul divertisset ad purgandum ventrem, David praecidit oram chlamydis ejus quod se fecisse postea graviter doluit et vehementer poenituit. Saul a Domino erat reprobatus, et ex invidia David persequebatur, ut eum morti traderet. David erat vir humilis et mitis, Sauli a Domino substitutus, per Samuelem uncmydis Sauli, graviter flevit, quum a Saule sola administratione unctionis superaretur. Unde datur intelligi, quod subditi, quamvis religiosi sint, praelatos suos criminosos accusare non possunt. Nam per Saulem, qui ventrem purgabat, praelati intelliguntur, qui malitiam suam corde conceptam in opus producunt. Item legitur in libro Regum, quod quum arca Domini reduceretur de Gabaa in Hierusalem, bobus recalcitrantibus arca inclinata est; cui dum
Abbreviated transcription (Latin):
fames et maccusacione religiosorim
eẽnt recipiendi. cumeẽnt sceleratissimi
qui dexp̃i nece tractantes. innocenter
ꝯdempnare uolebant. hoc ergo erẽplo
p̃lati non cogũtur recipe subditos in
accusatione sui. si ꝑmitruntux m. Itẽ¬
ceps apostolorũ erat. rñ datur intlligi.
qd subitipossunt repbndere p̃latos
refelsitut si undesit rep̃hen sus adnͣti¬
tur. petrus cogelut gc̃tesudanzare ⁊ a
ueritate euangeliĩ recedere. cuminde¬
is gregem faciens et acibis gentiliu
latenter se subtrahens. Paraũt ẽnse
afide exorbitare.⁊alios exemplo uel
u̾bo afide deicere ergo hoc exemploñ
pbantur p̃latiacciuandi asubdittis.
nisi forte afide exorbitau̾it. uel alios

Expanded text:
fames in accusatione religiosorum essent recipiendi, quum essent sceleratissimi, qui, de Christi nece tractantes, innocentem condemnare volebant. Hoc ergo exemplo praelati non coguntur recipere subditos in accusatione sui, sed permittuntur. § 4. Iteceps apostolorum erat. Unde datur intelligi, quod subditi possunt reprehendere praelatos refellitur, si, unde sit reprehensus, advertitur. Petrus cogebat gentes judaizare, et a veritate Evangelii recedere, cum Judaeis gregem faciens, et a cibis gentilium latenter se subtrahens. Par autem in se est a fide exorbitare, et alios exemplo vel verbo a fide dejicere. Ergo hoc exemplo non probantur praelati accusandi a subditis, nisi forte a fide exorbitaverint, vel alios
Abbreviated transcription (Latin):
roris socͣiłmuł asinuoluntarie ꝓpoĩ¬
titranite recedente. aut sacris patrũ
reguł ⁊ ꝯstitutionib nõ obedientem.
suscipe ñ possumus nec debemius. nec
imipetere recte c̃dentesuł sanctorũ pa¬
trum sactionibr obtẽpantes ꝑmitti¬
musquia in famesomines eẽ censem̾.

Expanded text:
roris socium, vel a sui voluntarie propositi tramite recedentem, aut sacris patrum regulis et constitutionibus impedientem, suscipere non possumus, nec debemus, nec impetere recte crudentes, vel sanctorum patrum sanctionibus obtemperantes permittimus: quia infames omnes esse censemus,
Abbreviated transcription (Latin):
lati nõ debere sẽ rep̃hndi. ułaccus cos
san ꝑeo qd̾ casiones non cos passim
ꝯstituunt accusandos. quiã tantũm
sint accusandi a subditisdicentesore
pastores suosnon accusent nec repre¬
Undant. insi afide exorbitauernt. E¬
cceinquo casisunt accusandi asubdi¬

Expanded text:
lati non debere se reprehendi vel accusari, pro eo quod canones non eos passim constituunt accusandos. Quod tamen negsint accusandi a subditis, dicentes: Oves pastores suos non accusent nec reprehendant, nisi a fide exorbitaverint. Ecce in quo casu sunt accusandi a subdi
Abbreviated transcription (Latin):
pͥlatipor am subditi. ꝑmelinationẽ
arche casus intelliguntur p̃iatorum.
pillum quimanu adhibuit ĩtlligũ¬
tur rep̃hendentes ul accusantes iuetã
doctorũ qui adomino ꝑcusi intereu̾t
significari p̃latos. ⁊ poram subditos.
Ilsud uero falsum est.qd̃ ꝑinclinati¬
onem arche casus significetut p̃lato¬
nim. aliud ẽ melinar uel descende.¬
nr̃ seinclinauent. sicut qñ digito se̾¬
inmontẽ altiora doceret p̃cepta. uel
ut curbam fugiers exaltitudine oxõ¬
tis cas respicere et libere poss doc̃cre.
melmnatio uel descensio humilitatẽ
significat. quam spiales nõ mĩ quã
camalib condescencdunt.⁊ eoru in¬
firmitati ꝯpaciuntarurta illud. ap¬
postoli. quis infirmatur. ⁊ego nonin

Expanded text:
per Ozam subditi, per inclinationem arcae casus intelligitur praelatorum, per illum qui manum adhibuit, intelliguntur reprehendentes vel accusantes vitam doctorum, qui a Domino percussi intereuntsignificari praelatos, et per Ozam subditos. Illud vero falsum est, quod per inclinationem arcae casus significetur praelatorum. Aliud enim est inclinari vel descender se inclinaverit, sicut quando digito scrin monte altiora doceret praecepta, vel ut turbas fugiens ex altitudine montis eas respicere et libere posset docere. Inclinatio vel descensio humilitatem significat, qua spirituales nonnunquam carnalibus condescendunt, et eorum infirmitati compatiuntur, juxta illud Apostoli: Quis infirmatur, et ego non
Abbreviated transcription (Latin):
tores desgnantur. Moyses cthiopis¬
sam uxorem ducit cum quilib pre¬
clicator peccatorem sibi copulat. ut
erco sobolem bonorum opum deogi¬
gñe ualcat. hanc copulam durmana.
roest subditi reprehndunt. leprapec¬
catimficiuntur nel ꝑmariam sinago¬
gaintelligitur. q̃ ĩ morsẽ .i. xp̃m mũ¬
murauit. quia ethiopissam .i. eccliar
degentibr sibi copulauit.quosle pra
ꝑfidie et erroris sordidos fecitiũ ergo
his auctoritatib subditi ꝓhibentur.
liguntur.et ꝑdauid subditi. Saulpũ¬
gans uentrem .cos significat quima¬
utiam corde ꝯceptã. foras mopu  pro¬
ducunt. sunp̃cisione clamidis. nõ sigͥ¬
ficatur nisi rep̃b̾nsio peccati. ꝑclam̃u
dẽeñ regni potestas intelligitur. hãc
p̃scidit qo prelatumsm̃a dãpnatioĩs
ferit. qd̾ nulli subditorumlices. facta
enim pastorisoris gladio .i. dãpnatio
cerdotii qd̾ inꝓrimo erat scindendũ
et auferendum iudcis ul pdaiud si

Expanded text:
tores designantur. Moyses Aethiopissam uxorem duxit, quum quilibet praedicator peccatorem sibi copulat, ut ex eo sobolem bonorum operum Deo gignere valeat. Hanc copulam dum Maria, id est subditi, reprehendunt, lepra peccati inficiuntur. Vel per Mariam synagoga intelligitur, quae in Moysen, id est muravit, quia Aethiopissam, id est ecclesiam, de gentibus sibi copulavit, quos lepra perfidiae et erroris sordidos fecit. Non ergo his auctoritatibus subditi prohibentur liguntur, et per David subditi. Saul purgans ventrem eos significat, qui malitiam corde conceptam foras in opus producunt. Sed in praecisione chlamydis non significatur nisi reprehensdem enim regni potestas intelligitur. Hanc praecidit, qui praelatum sententia damnationis ferit quod nulli subditorum licet. Facta enim pastoris oris gladio, id est sentencerdotii, quod in proximo erat scindendum, et auferendum Judaeis. Vel per David si
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ fidelis qui deo ex̃titerit iñfidel. Iudes
cut infide xp̃i suspẽctisut. ita intesti¬
monio humano anbu bntur. infir
manoportet eorur testimoniũ qui ĩ
fide faisi docentur .n. neceis est cre¬
dendum. qui uitatil a se fidem abiece

Expanded text:
e fidelis qui Deo exstiterit infidelis. Judaecut in fide Christi suspecti sunt, ita in testimonio humano dubii habentur. Infirmari ergo oportet eorum testimonium qui in fide falsi docentur, nec eis esse credendum qui veritatis a se fidem abjece
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ indẽtes maiora coꝵ peccata ꝯtẽp¬
mint. minima u̾o ⁊ leuia qĩ extremã
loram clamidis p̃cidentes rep̃hndẽ
dictum ẽqui solus indit pudẽda pa¬
tris que non opint.s ridenda mõstra¬
uit. hacita qr auctoritateñ ĩ bibetur

Expanded text:
majora eorum peccata contemnunt, minima vero et levia, quasi extremam oram chlamydis praecidentes, reprehendere dictum est, qui solus vidit pudenda patris, quae non cooperuit, sed ridenda monstravit. Hac itaque auctoritate non inhibetur
Abbreviated transcription (Latin):
precipitium suos meigunt. auditores
quib nõ salutaria que corngãt. s que
illosde lectant erronea p̃licint deqb
aporeis concultatur. et quidicit pax
uob plerumq nõ collumba seoru
reputatur. patet qd non senꝑ poffõ¬
ẽ agendum cumoñis ꝑsonacrimi¬
nauter peecans alteretur. tut ita di¬
cam capite legibr minor censeatur.
quiem̃ facit peccatum ẜuus est peceati.
t.amimpen.a quã inculpa. Uñ aug̃.

Expanded text:
praecipitium suos mergunt auditores, quibus non salutaria, quae corrigant, sed quae illos delectent erronea praedicant? De a porcis conculcatur, et qui dicit: Pax vobiscum, plerumque non columba, sed corvus reputatur: patet, quod non sempest agendum, cum omnis persona criminaliter peccans, alterata, ut ita dicam, et capite minor legibus censeatur. Qui enim facit peccatum servus est peccati , tam in poena quam in culpa. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Iulus dicit semorcmne increpandus.¬
scruañda. cum culpa scinoris suo ex¬
emplo nõ trahit adintĩtum corda
nimorum. ubi aũt semoriuuemb
eremplum. adint̃itum p̃bet.bi dist̾c¬
tamcrepatione feriendus est nascri¬
ptimĩ est. laqũeus Iuugmimuos om̃s.

Expanded text:
lus dicit: Seniorem ne increpavservanda est, cum culpa senioris exemplo suo non trahit ad interitum corda juniorum. Ubi autem senior juvenibus exemplum ad interitum praebet, ibi districta increpatione feriendus est. Nam scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
tes ño possunt im᷑ petere ẜuantes lum¬
tem sue ꝓfessionus. ex hoc daturintelu¬
recedenͣtes crminari possunt. Itemũ
obedientes sanctionib scõn patrũ.
ñ possunt accusare obtrmpantes sacͥ
constitutionib.anquosimiliterin¬
tlligit qdmobediẽtibr ĩobcilicresac¬

Expanded text:
tes non possunt impetere servantes limitem suae professionis. Ex hoc datur inteler recedentes criminari possunt. Item non obedientes sanctionibus sanctorum Patrum non possunt accusare obtemperantes sacris constitutionibus. In quo similiter intelligitur, quod inobedientibus inobedien
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt eo ip̃o qd̾ suorum doctorumi
uitam reprebntere conãtur.infames
enmsunt ut canonũ tradit anctori¬
tas. omnes qui impatres armantur⁊
qui doccorum suorur intam rep̃ln¬
sant. nullus aut infamis maccusaci¬
cẽp̃laroꝵ ẽ audiẽdus nͥ forte afide ex¬
exorbitauerit. ut supradictũ. cu ẽgo¬

Expanded text:
unt eo ipso quod suorum doctorum vitam reprehendere conantur. Infames etiam fiunt ut canonum tradit auctoritas omnes, qui in patres armantur, et qui doctorum suorum vitam repsant. Nullus autem infamis in accusatione praelatorum est audiendus, nisi forte a fide exorbitaverit, ut supra dictum
Abbreviated transcription (Latin):
nimil reliquorũ sacerdotumnon
oportet eos anicuicib ecc̃c audĩan
quam eorum discuciatur extima¬
tiguis suspitioułoppinio qua intẽ¬
tione qua fide qua temeritate qua
uita quaconscieptia quouemerito.
citia uł hodioaut cupĩditãte. ista p̃¬
sumpeint. Item calixtus. pp̃. quio¬

Expanded text:
um aut aliorum sacerdotum non oportet eos a iudicibus ecclesie audiri, antequam eorum discutiatur existimationis suspicio vel opinio qua intentione, qua fide, qua temeritate, qua vita, qua conscientia quove merito, citia vel odio vel cupiditate ista presumpserint. Item Calixtus papa: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
accusat. qui reo p̃serite crirũ mdicir
offert ꝓbaturus qd̾intendit cham
solus uidit pudenda patris. ⁊ideo per
eumͣ intelligũtur. quieũ sint soli con¬
scu criminu suoru p̃latoꝵ. atqr ⁊deo
ideo eos accusare nõ possunt. uitam

Expanded text:
accusat qui reo praesente crimen judici offert, probaturus quod intendit. Cham solus vidit pudenda patris, et ideo per eum intelliguntur, qui, quum soli sint conscii criminum suorum praelatorum, atque ideo accusare non possun
Abbreviated transcription (Latin):
frequentes extitennt. alexistunt. pene
usqr adermamtionẽ extremeuntutiᷤᷤ
quasdam basilicas ꝑduxisse ꝓbãtur.
ne ergosiat decetero qd ꝯstat hacten̾¬
ons pensione se uinctis. Cum uocp̃s
diocesim iusitat nulli p̃multitudine
honerosus eristat. necum quã quĩq̃ ge¬
nanum numerum euectionisercẽ¬

Expanded text:
frequenter existunt, pene usque ad exactionem extremae virtutis quasdam basilicas perduxisse probantur. Ne ergo fiat de caetero quod constat hactenonis pensione sejunctis. Cum vero episcopus dioecesem visitat, nulli prae multitudine onerosus existat nec unquam quinquagenarium numerum evectionis exce
Abbreviated transcription (Latin):
lud te modis omnibr uolumus custo¬
dire nequisquam eporum sicilie de
parochus aseꝑtinentibr nomine ca¬
thedratici amplius quam duos soli¬
dos p̃sumat accipe nec compellere p̃s¬
bitctos ant clicum pãrochiaꝵ suaꝵ
imponendus est quãti pecierĩt. uelad
regenerationem festinauerĩt nõ sint
ꝑ altĩus uoluntate repellendi⁊ideo
ut unus quisqr aut inincina suace¬
bapticetur. Cathedraticumetiam nõ
fuerint offerentum deuocione colla

Expanded text:
lud te modis omnibus volumus custodire, ne quis episcoporum Siciliae de parochiis ad se pertinentibus nomine cathedratici, amplius quam duos solidos praesumat accipere, neque compellere presbyteros aut clerum parochiarum imponendus, cum quanti petierint, vel ad regenerationem festinaverint, non sint pro alterius voluntate repellendi. Et iut unusquisque aut in vicina sibi earbitrio. Cathedraticum etiam non fuerint offerentium devotione colla
Abbreviated transcription (Latin):
ria sacerdotes ꝑommbrorare debẽt.
quorum clemosmnas ⁊ oblationes ac¬
cipiunt. quia fronte p̃sumũt laici
oblationes quas xp̃iani ꝑpeccatis. sci¬
concedere cumipinondebeant ꝓpo¬
pulo orare: obhoc. ppͣ. głiose mittete

Expanded text:
ia sacerdotes pro omnibus orare solent, quorum eleemosynas et oblationes accipiunt: qua fronte praesumunt laici oblationes, quas Christiani pro peccatis sconcedere: cum ipsi non debeant pro populo orare? Ob hoc, papa gloriose, mittere
Abbreviated transcription (Latin):
dii dare p̃sumat. s et hoc neccĩum ĩ¬
stituere direinus ut plures ecclicun
nequaquã ꝯmit̾tãtur pbro qui solus
ptotas ecclias nec offitium ual⁊ per¬
soluere nec rebr earum neccĩam curã

Expanded text:
dii dare praesumat. Sed et hoc necessario instituendum delegimus, ut plures ecclesiae uni nequaquam committantur presbytero, quia solus per totas ecclesias nec officium valet persolvere, nec
Abbreviated transcription (Latin):
Namsitertiam partẽ iliam ep̃s tollic lu¬
menet sartatecta abstulit ecclie. Si
cogantur quia scriptum est. neq ut
lech̃n. bosilicarum reparationi ꝑficia
iscopus deparochianis ecclus t̾tiams
sequeretur cui sua plenissime nõ suffi¬
cere possunt. Nuic placuit scõ concilio

Expanded text:
Nam si tertiam partem illam episcopus tollat, lumen et sarta tecta abstulit ecclesicogantur, quia scriptum est: Neque ut II. Basilicarum reparationi proficiiscopus de parochianis ecclesiis tertiam consequeretur, cui, sua plenissime sufficere possunt. Placuit huic sancto concilio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmictitur exige. p̃termedietatẽ uel
tertiam partem oblationũ que etiã
puaria ecclianim ꝯsuetudineerpre¬
missis auccoritatib epõ debetur inte¬
lligendum c̃. nec illa pars oblationỹ
ommum generaliter intelligentac̃.
s uel anniuersaĩe declicationis uel qͦ¬

Expanded text:
rmittitur exigere, praeter medietatem vel tertiam partem oblationum, quae etiam pro varia ecclesiarum consuetudine ex praemissis auctoritatibus episcopo debetur, intelligendum est, nec illa pars oblationum omnium generaliter intelligenda est, sed vel anniversariae dedicationis, vel q
Abbreviated transcription (Latin):
ctorib eccłiarum ronabiliter fiebat.
et sesuosq successores penagͣui obli¬
gabant. ut facta ip̃orum nequissẽt
dissoluere p̃cipimus. ut nemo sueces¬
sor mantecessoris su pena sit obliga¬
cus. s suc ꝓuidentie sit concessũ. ut si
p̃s hãt potestatem inreb ecclieut
dispenss neccĩtatẽ hñtib cum om¬
uu reu̾renua et timore dei. participa¬
re etiam oporcet eum que neccĩa st̃
Sitam̃ ip̃e aut qui cum eosũt fratreᷤ
ti simus. Si autem res eccliasticas
cumq ꝓpinquis suis dedent potesta¬
tem.ut peos res latenter ledantur ec
cclie. hunc oportet obnoxium cẽ xi¬
lio sin aliter ep̃s. uł qui cumeo sunt
p̾bri aut diacomi accusentur. quia

Expanded text:
ctoribus ecclesiarum irrationabiliter fiebant, et se suosque successores poena gravi obligabant, ut facta ipsorum nequivissent dissolvere, praecipimus, ut nemo successor in antecessoris sui poena sit obligatus, sed sue providentie sit concessum, ut si opus habeat potestatem in rebus ecclesiae ut dispenset necessitatem habentibus. Cum omni reverentia et timore Dei participare eum oportet quae necessaria sunt: si tamen ipse aut qui cum eo sunt fratres ti sumus. Si autem res ecclesiasticas cunque propinquis dederit potestatem, ut per eos latenter laedantur res ecclesiae, hunc oportet obnoxium esse concilio. Sin aliter episcopus vel qui cum eo sunt presbyteri aut diaconi accusentur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur ꝑconomo ⁊ aliis gub̃nato¬
uł memphiteosim acceptam fecerit
totius temporis pensionẽ. ⁊idin quo
remlesit resartiat. nõ repetiturus sigd
impẽdit nomine meliorationis ¶Q
domusut pensio nt minuatur inter¬
tiam partem ab ea questantib ad¬
lnic habitantib colligebatur aut prĩ
eo hedificante exadditis illic pextĩa¬
tionem pensionis medietas decurre¬
ligiose domir. ¶Qui u̾ores iamdic¬
tas nongratuito alienationis titulo.
citra formã legisaccipit.rem quider
cum om̃i increm̃to medii temporis
restituat. enis aũt qd̾ dedit nullam

Expanded text:
videntur oeconomo et aliis gubernatovel in emphyteusim acceptam fecerit totius temporis pensionem, et id, in quo rem laesit, resarciat, non repetiturus si quid impendit nomine meliorationis. § itae domus, ut pensio diminuatur in tertiam partem ab ea, quae stantibus adhuc aedificiis colligebatur, aut, prius eo reaedificante, ex additis illis per aestimationem pensionibus medietas detur religiosae domui. Nam priore tas non gratuito alienationis titulo citra formam legis accepit rem quidem cum omni incremento medii temporis restituat: ejus autem quod dedit nullam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd listrahatur aput duos ułtres ꝯ ꝓ¬
uinciales. aut uicinos ep̃os cã quãne¬
ccesse fuerit uẽdere primitus ꝯꝓbe¬
tur. ut habita liscreptione sacerto¬
tali eorum suscriptione sacerdotali¬
eoꝵ suscaptione que facta fiũt uen¬
ditioułtrinsaccio cõroboretur. aliter
facta uendicio ultransactio ñ ualeb

Expanded text:
id distrahatur, apud duos vel tres comprovinciales vel vicinos episcopos causa qua necesse sit vendi primitus comprobetur, ut habita discussione sacerdotali, eorum subscriptione eorum subscriptione quae facta fuerit venditio vel transactio corroboretur. Aliter facta venditio vel transactio non valeb
Abbreviated transcription (Latin):
prauum ẽ. et contra dñicu p̃ceptum
decrim̃tum aĩe suc in feit. qui illuda¬
gere conatur qḋei nulla rõe oceditur.qr
omnib sanctis patribrnrĩsq priorib
placuit hanc sanctionẽ  fieri⁊ nos si¬
militer omnes meisdem ꝑsistere uo

Expanded text:
pravum est et contra Dominicum praeceptum, et detrimentum animae suae infert, qui illud agere conatur, quod ei nulla ratione conceditur. Quia omnibus sanctis patribus nostrisque prioribus placuit, hanc sanctionem fieri, et nos similiter in iisdem persistere vo
Abbreviated transcription (Latin):
ti.sires meorum geritur p̃sentia q¬
bus hoc assignatur legeaurantibus
hiquorũ interẽ exeo contractunich
adlesionem diuine domus efficiso¬
litos rectlitus ip̃ius reique fuit cum
dnimoum declicaretur.nõ in minu̾¬
endonisi in sextam parter. aut si ob
cladem diminuta fuerit. tunc cõstã¬
te nẽ penssione m emphiteosi detur.

Expanded text:
i res in eorum geratur praesentia, quibus hoc adsignatur lege, jurantibus his quorum interest, ex eo contractu nihil ad laesionem divinae domus effici, solito reditu ipsius rei, qui fuit, quum divino juri dedicaretur, non minuendo nisi in sextam partem, aut si ob cladem deminuta fuerit, tunc pro constante nunc pensione in emphyteusim detur.
Abbreviated transcription (Latin):
bilibrułconflãt᷑a cuilibet uendãtur.
Qui aũt hec accrꝑit citra hanc obs¬
uationẽ. husdem penus subiacet que
ĩ rebĩmobilibus ꝑditesunt. siautẽ
debitum exmobilibr solumnoualet.
primo res mmobiles spãlidentur pi¬
gnoricinis fructus c̾ditor sibi repu

Expanded text:
vel conflata cuilibet alii vendantur. Qui autem haec acceperit contra hanc observationem, iisdem poenis subjaceat, quae in rebus immobilibus proditae sunt. Si autem debitum ex mobilibus solvi non valet, primo res immobiles specialiter dentur pignori, quarum fructus creditor sibi repu
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ordinator domus apud eũ aqͤ
iuentium consentiente ⁊ debitũur¬
gere.nec ex mobilib solui posse. Quo
lem sit publice notum. ut plu̾soff̃e¬
rentideti. pcio modis om̃ib ꝓdbi¬
todando. asitereni resemptori nõ ꝯ¬
ceditur. Et hoc inscribatur nileẽ fac¬
ordinatoris et maioris partis ibide
ẜuientium. Sit tam̃eares medioc¬
cris interceteras. inspecta ip̃ius qua
carum interdicitur.ita phibetur nc

Expanded text:
tunc ordinator domus apud cum, a qrvientium consentiente, et debitum urgere, nec ex mobilibus solvi posse. Quo lem esse publice notum sit, ut plus offerenti detur, pretio modis omnibus pro debito dando. Aliter enim res emtori non conceditur, et hoc inscribatur, nihil esse faconsensu ordinatoris et majoris partis ibidem servientium. Sit tamen ea res mediocris inter ceteras, inspecta ipsius qualae interdicitur, ita prohibetur,
Abbreviated transcription (Latin):
usu tenẽre uoluerit. Siaũt res pprias
ad p̃sens dimisit. tunc exrebr ecclia¬
ciat. ut anulla potestate quis cogatur
at. neminẽ cui nõ uult contra utili¬
itatem et rationẽ cogi depprio facere

Expanded text:
 tenere voluerit. Si autem res proprias ad praesens dimiserit, ex rebus ecclesia. Et a nulla potestate quis cogatur at, neminem cui non vult contra utilitatem et rationem praestitum de proprio facere
Abbreviated transcription (Latin):
rum et repationes. ⁊ ministrantiur ui¬
rensi.ii. sicstatutum legitur. Quem
Lacuit sitantes epĩ aclicis .s. ex quirre
clias epĩ et ꝑdiceses ambulaintes pri¬
modisclitiant clicos quomõ ordinẽ
quidem inueneñt. deo gratias referãt.
Sin aũt minime docere debẽt ignaroᷤ
et hoc molis omnib p̃cipere. utͦ anti¬
qui canones iubent. ut ante dies.xx.
luptismi. adpurgationẽ exorcismi ci
asia die conocata plebe ip̃ius eccłie
doceant illosut errores fugiant ydo¬
uinadultĩum. puitium. falsum testi¬
moniumet reliqua peccata mortife
et diem iuditiim quo unusquisq

Expanded text:
rum, et reparationes, et ministrantium virensi II. cap. 1. sic statutum legitur: C. XII. Quae visitantes episcopi a clericis suis exquireias et dioeceses ambulantes primum discutiant clericos, quomodo ordinem quidem invenerint, Deo gratias; sin autem minime, docere debent ignaros, et hoc omnimodis praecipere, ut sicut antiqui canones jubent, ante dies viginti baptismi ad purgationem exorcismi catalia die, convocata plebe ipsius Ecclesiae, doceant illos ut errorem fugiant idoum, adulterium, perjurium, falsum testimonium, et reliqua peccata mortiferet diem judicii, in quo unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
uel mancipiola ecclie ep̃ificut ñ licet.
priscas anccorum canonũ p̃cepitau¬
ctoritas. ueluassa monaster quasi
m̃data fidelipposito. integro eccliei
re possideant .i. ut neqr uendere. neq
ꝑquoscũq contractusre  uñ paupe¬
res uuiunt alienare p̾̃sumant. Imꝑ

Expanded text:
el mancipiola ecclesiae episcopi, sicut prisca canonum praecepit auctoritas, vel vasa ministerii, quasi commendata fideli proposito in integro ecclesiae jure possideat, id est ut neque vendere, neque per quoscunque contractus res unde pauperes vivunt alienare
Abbreviated transcription (Latin):
El.ata est coram sancta sinodo quẽi¬
monia plebium. qdsint quidar ep̃i
nolentes ad pdicandumul. ad cõfir¬
mandum suas pannũ parochiascir¬
cuire. qui tñ erigũt ut mãsigẽs quib̃
sancte synodo magno fuit horrori. sti¬
tuerunt itaqr nequis ultra exͥceat io
cupiditatis ingemum.⁊ut sollicici¬
ores sint ep̃i dsius gregibrusitãdis.

Expanded text:
Delata est coram sancta synodo querimonia plebium, eo quod sint quidam episcopi nolentes ad praedicandum, vel ad confirmandum, suas per annum parochias circumire: qui tamen exigant ut mansiones quibus sanctae synodo horrori fuit magno, et statuerunt ne quis ultra exerceat id cupiditatis ingenium, et ut sollicitiores sint episcopi de suis gregibus visitandis.
Abbreviated transcription (Latin):
licam ase factam.
adiocesiana lege se
rochias militibr ꝯmitatu crudeliter
desenit. que ecelie su  tãquã sibi debi¬
ta usurpare ꝯtendit. Mo primo que¬
ritur. an basilicacum omnidote su
ad epĩ ordinationẽ ꝑtineat Necun¬
do anres eccliarmepi usurpare lict¬

Expanded text:
licam a se factam a dioecesana lege seg et per parochias militibus comitatus crudeliter desaevit; quae ecclesiae sunt tanquam sibi debita usurpare contendit Modo primum quaeritur, an basilica cum omni dote sua ad episcopi ordinationem pertineat? Secundo, an res ecclesiarum episcopi