comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mines penitentiam ante baptismũ
de pecoatis fins priorib ita tamen ut
ita baptizentur sicut petrus ait mñ ac¬
ita peccauñt ut excomimunicari et.
postea reconciliari me̾antut. ficut agãt
in omnib eccłis illi qui pprie pñitentes¬
i appellantur. Est et̃iam pm̃a bonorum
⁊ himulrum fidelium pene cottdiana ã
qua pestora tundims dicentes dimit¬
te nobis debita nr̃a ⁊ c̾. Non ea nobũ di¬
mitti petunus que dimusañ dubitamꝰ
in baptismo. s illa que humane fragiita¬
ti quamuis parua tamen crebra fubre¬
punt que si collecta contra nos fuerent
ita nos grauabunt ⁊ opprimunt sicut
umim aliqd̾ grande peccatum. Q uid
enim int̾est ad naufragium animogͣa¬
di fluctu nauis ꝯprebatar ⁊ obriraur

Expanded text:
mines poenitentiam ante Baptismum de peccatis prioribus, ita tamen ut etiam baptizentur; sicut Petrus ait, Acita peccaverint, ut excommunicari, et post reconciliari mereantur, sicut agunt in omnibus Ecclesiis illi qui proprie poenitentes appellantur. Est etiam poenitentia bonorum et humilium fidelium pene quotidiana, in qua pectora tundunt, dicentes: Dimitte nobis debita, etc. . Non enim nobis ea dimitti petimus, quae dimissa non dubitamus in baptismo, sed illa quae humanae fragilitati, quamvis parva, tamen crebra subrepunt: quae si collecta contra nos fuerint, ita nos gravabunt et oppriment sicut unum aliquod grande peccatum. Quid enim interest ad naufragium, an grandi fluctu navis operiatur et obruatur
Abbreviated transcription (Latin):
nec inde succumiba¬
mus nel doleamꝰ.
Nota ꝙ gła ⁊ ignobilitas partessunt:
prosperorum uel admuersorum. uel exhi¬
bonnus nos minsstros ꝑ gloriam eutrã¬
gelũ ut predicemus ea que uidentur
gloriosa. et sunt. ⁊ ignobilitatem. ut ñ
pudeat predicare etram ea uerba euuan¬
geliĩ qne quidam horrent eodem modo
exhibeainus nos ministros ꝑ infamiam
fidei nel alicims alterins rei. ⁊ bonamt᷑a¬
mam .i. si iñfamamur de aliquo scelere:
uel bonam famam habennis. de aliquio
bono oꝑe. Item exhibeamus nos deo
habiti. Ut sedu¬
ctores. aput qͦsdam.
⁊ ideo non simplr
dico. seductores¬
est infamia. ⁊ ap̃¬
alios habiti. ñ dico
ut ueraces s sim¬
płr ueraces. sitie.
est. ⁊ inde ẽbona
fama. in hiiͥs autẽ¬
exhibeamus nos
deo ut nec bona¬
estimatione suꝑ¬
biamus nec mala¬
doleaius. Item
sicut qui ignoti
sint deo .i a deo re¬
suius cogniti .i. a¬
deo ꝓbati. Itemha¬
bitisiinns apuda
lios: quasi monen¬

Expanded text:
nec inde succumbamus, vel doleamus. Nota quod gloria et ignobilitas partes sunt prosperorum vel adversorum. Vel, exhibeamus nos ministros per gloriam Evangelii, ut praedicemus ea quae videntur esse gloriosa, et sunt, et ignobilitatem, ut non pudeat praedicare etiam ea verba Evangelii quae quidam horrent. Eodem modo exhibeamus nos ministros, per infamiam, fidei vel alicujus alterius rei, et per bonam famam, id est si infamamur de aliquo scelere. Vel, bonam famam habemus de aliquo bono opere. Item, exhibeamus nos, habiti ut ctores apud quosdam; t ideo non simpliciter dico, seductorest infamia, alios habiti, non dico ut veraces, sed simter veraces sine est. Et inde est bona fama. In his auexhibeamus nos, dico, ut nec bonaestimatione superbiamus, nec maldoleamus. Item, sicut qui ignoti sunt Deo, id est a Deo resumus cogniti, id probati. Item, habiti sumus apud lios quasi morien
Abbreviated transcription (Latin):
eum oꝑatur a quo in futuro lib̾abimur.
non eis obediendo. s ꝙ m̃ nobis habitat pcc̃m
eadem cominonendo ⁊ magnum est hos qd̾
cum sit ex carne concupiscentia ⁊ ad cͣnem
ꝑtiñeant corꝑis memibra. non tamcu reguat
peccatum .i. carnis concupĩa. Sẽ. scio enim
na non est bonum ꝙ cum cẽ destiti̾t caro
erit s iam uiciata. nel ũtiosa ñ erit. hoc¬

Expanded text:
eum operatur a quo in futuro liberabimur,non eis obediendo, sed quod in nobis habitat peccatum eadem commovendo. Et magnum est hoc, quod cum sit ex carne concupiscentia, et ad carnem pertineant corporis membra, non tamen regnat peccatum, id est carnis concupiscentia. Scio enim. na non est bonum; quod cum esse destiterit, caro erit, sed jam vitiata vel vitiosa non erit.
Abbreviated transcription (Latin):
nature adiutͥ cem
⁊ tamen ext̾ior ho¬
.i. fomes peccati qͥ
est excarneilla du¬
o mucta mñcit ut
homo ꝑ neutrum¬
se posse enade uidẽs
obnoxius sit gratie.

Expanded text:
naturae adjutricem, et tamen exterior hoest fomes peccati qui est ex carne, illa duo juncta vincit, ut homo per neutrse posse evadere videns, obnoxius sit gratiae.
Abbreviated transcription (Latin):
s deus in illo. U ocabo non plebem meã.
noueruntme nͨ di¬
cebant᷑ plebs mea¬
plebem meam ut
dicantur plebs m̃ã
aione ẜuiant. et.
ñ mĩam consecutã
ubi dem̃ est ñ pleb̾¬
t̾o mundo. nocabñ¬

Expanded text:
cabo non plebem meam, id noverunt me, nec dicebantur plebs meaplebem meam, ut dicantur plebs mea; ctione serviant; et cordiam consecutam, ubi dictum est: Non plebto mundo, vocab
Abbreviated transcription (Latin):
recte uideor hoc fa
turati estis .i. plem
fcĩ estis qͥnasi ⁊ ali
os saturare potestis.
yronia est. ac si dicer.¬
non ẽ ita. irascontis
enim u̾ba sunt non¬
confirmantis. ⁊ reg¬
bant illi głantes do
uere regnetis. uere¬
uẽ regnreest de
spe ⁊ ꝑmissis dĩ se¬
Anb̾ curum ẽẽ ⁊ in adu̾sis gaudẽte. Nota truia
ut puis pr̃ ettam ingratis filiis bene optat reg¬
notis elito ita nr ⁊ nos regnemisnobiscum
non clico uos nobiscum cum nos scii dedig¬
nemuni. s cliconoĩ uobiscum. ut nossequam᷑
uos si non ultissequinos qnosquidem seii
deberetis. quia nos rencra regnannis. s ti¬
meo ne sine nobis

Expanded text:
recte videor hoc facturati estis, id est facti estis. Quasi dicat: os saturare potestis. ironia est, ac si dicerNon est ita. Irascentis enim verba sunt, noconfirmantis. Regbant illi gloriantes de vere regnetis! Vereregnare, est de spe et promissis Dei securum esse, et in adversis gaudere. Nota quia ut pius pater etiam his ingratis filiis bene optat. Regnetis, dico, ita ut et nos regnemus vobiscum. Non dico vos nobiscum, cum nos sequi dedignemini; sed dico nos vobiscum, ut nos sequamur vos, si non vultis sequi nos quos quidem sequi deberetis, quia nos revera regnamus. Sed timeo ne sine vobis
Abbreviated transcription (Latin):
dicimins enim ⁊ oͥ
quia dicimis ex sens legis loquentes. qr
fides reputata est abrahe ad iustͦ. Non cir¬
cumcisio .i. nobis legem intelligentib cõ¬
stat de abraham ꝙ nistus est ꝑ fidem ⁊ cũ
hoc constet. Oxomodo gͥ reputata est
i. iñ que statu. cum ess in circumcisione
an etiam in p̃pntioͦ
cumcisione

Expanded text:
Dicimus enim, etc. quia dicimus ex sensu legis loquentes, Quia fides reputata est Abrahae ad justitiam non circumcisio; id est vobis legem intelligentibus constat de Abraham quod justus est per fidem. Et cum hoc constet, quomodo ergo reputata est, id est in quo statu, cum esset, in circuman etiam in praeputiocumcisione
Abbreviated transcription (Latin):
contra opinionem
insidiantium crum
preputii. a domino
creditum est michi.
ut fideli. ita princi¬
palit᷑ sicut ⁊ petro
cisionis. xp̃e enim
paulo dedit ut mi¬
nistraret gentibus
qui etiam petro de¬
derat ut ministra
buta est illis ut et
petrus gentib si
paulus indeis. Q

Expanded text:
econtra, opinionem insidiantium, cum praeputii, a Domino creditum est mihi, ut fideli, ita principaliter, sicut et Petro cisionis. Christus enim Paulo dedit ut ministraret gentibus, qui etiam Petro dederat ut ministrarbuta est illis, ut et Petrus gentibus prPaulus Judaeis. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tes .s. quot mira¬
ciria fecam. quot
gentes conu̾teram.
cephas .i. potrus
tui erant honora¬
donnno fuerunt
qui indebant᷑ colũ¬

Expanded text:
t quot miracula feceram, quot gentes converteram, Cephas, id est Petrus, qui erant honoraDomino fuerunt, qui videbantur colu
Abbreviated transcription (Latin):
niamini quales
bis qualem me nõ
⁊ puniens. s time¬
o ne forte sint intͤ
nos contentiones
ut debaptistis. e¬
mulationes .i. in
nidie in hiis qͥ mi¬
mis ħnt animosi¬
tates in repeticio¬
ne rerum ⁊ nlti¬
one. dissentionis
.i. odia inde orta.
sufurrationes cũ
łatent̾ seminant
discoraras. detrac¬
tiones cum decr̃a
hit ei quem odit.
inflationes ut in¬
flabantur illi qmi
maiora dona habe¬
bant. seditiones.¬
s. tumultus ad pug¬
les nos inuentam
ne iterum humi¬
liet me dens .i. af¬
fligat me ap̃ nos
cum uenero. ad
nos ita ꝙ ⁊ luge¬
am multos ex hiis
qui pꝰt baptismũ
ante epłam pri¬
mam peccanerũt
⁊ non egorunt
de predictis s etiã¬

Expanded text:
niamini quales bis qualem me non et puniens; sed timeo ne forte sint inter vos contentiones ut de baptistis, aemulationes, id est invidiae in his qui minus habent, animositates in repetitione rerum et ultione, dissensiones, id est odia inde orta, susurrationes, cum latenter seminant discordias, detractiones, detrahit quis ei quem odit, inflationes, ut inflabantur illi qui majora dona habebant, seditiones, tumultus ad pugles vos inveniam, ne iterum humiliet me Deus, id est affligat me, apud vos, cum venero ad vos, ita quod et lugeam multos ex his qui post baptismum ante epistolam primam peccaverunt, et non egerunt de praedictis, sed etia
Abbreviated transcription (Latin):
firmii stat sunda¬
mentum dei .i. illi
iimobilit̾ in fide¬
fundanit qui ꝑit
inde non erat fun¬
damentum dico
habens hoc signa¬
naculum ħ
hocin signum a¬
micis ⁊ inimicis
amicis ut accedãt.¬
inimicis ut t̾ritifu¬

Expanded text:
undamentum Dei, id immobiliter in fidefundavit; qui perit, inde non erat. Fudamentum, dico, habens hoc signaculum, hoc in signum amicis et inimicis. Amicis, ut accedainimicis, ut territi fu
Abbreviated transcription (Latin):
si unum menbrum
patit᷑ compatiunt᷑¬
⁊ cetã. ⁊ ñ habuistis
luctum .i. dolorem ꝑ
pcc̃is illius. ꝙ magĩs
faciendum esset ita
ntiq dole̾ debetis ut
qui fecit hoc opus. ꝙ
nullo modo tegi po

Expanded text:
si unum membrum patitur, compatiuntur caetera. Et non habuistis luctum, id est dolorem, pro peccatis illius, quod magis faciendum esset ita utique dolere deberetis, ut qui hoc opus, quod nullo modo tegi pot
Abbreviated transcription (Latin):
nus cẽ dampnatum
probat ꝑ nature si¬
militudinem sub¬
dens.  si delibatio¬
piocoram mriltum¬
erit ntilis. quam nedicatis o gentiles non
posse fieri quasi totum genus sit repudi
.i. si panci de illis assumpti ad fidera ut apo¬
stoli et aluĩ discipuli sunt sancti tunc. et
delibano ꝑira ex aligna reassumptio. ad ex¬
ꝑmentum tocins masse. ut ex cibo ł potu.
cum enim delibatio unius substantie fit
cum massa non potest delibatio esse scã
⁊ massa ninunda delibatio emin de massa
est. Et si railix est sancta .i. si prĩarche a
quibus contrahunt humarem fidei sancti
fuerunt. tunc ⁊ rami .i. illi qui de eorum
genere excrenerint. iñ eorum fide fundati
sancti sunt. sicut enim radix bona bonum
sticum diffunclit in ramos ubi fiunt fruc¬
tus boni saporis. ita et apostoli et alii qui dri¬
ginem cluxerunt a sanctis patrsb et eoꝵ
fidem initati sunt. boniet sancti fuerunt.

Expanded text:
nus esse damnatum, probat per naturae smilitudinem subdens: Quod si delibatioptio eorum erit multum utilis, quam ne dicatis, o gentiles non posse fieri, qua si totum genus sit repudiaid est si pauci de illis assumpti ad fidem, ubi apostoli et alii discipuli sunt facti sancti. Tunc et mdelibatio parva ex aliqua re assumptio ad experimentum totius massae, ut ex cibo vel potu. Cum enim delibatio unius substantiae sit cum massa, non potest esse delibatio sancta, et massa immunda. Delibatio enim de massa est. Et si radix est sancta, id est si patriarchae a quibus contrahunt humorem fidei sancti fuerunt, tunc rami, id est illi qui de genere eorum excreverunt, in eorum fide fundati, sancti sunt. Haimo Sicut enim radix bona bonum succum diffundit in ramos, ubi fiunt fructus boni saporis, ita apostoli et alii qui originem duxerunt a sanctis patribus et eorum fidem imitati sunt, boni et sancti fuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
factum atq completum esset sicut ⁊ ipse ꝑ¬
pheca. quo usus est teste non ait exiturus
est. s exinit somiis eorum tꝑntiq nondũ
erat factum. Dicendo igit᷑ eorum non so¬
lum de Apłis s et decorum posteris intel¬
ligi uoluit sicut et illuri non salis apłis
dicitur testes michi eritis usq ad ultimũ
t̾re. et illud. uobiscum sum risq ad con¬
summmationem seculi. et illud: cum ui

Expanded text:
factum atque completum esset, sicut et ipse Propheta quo usus est teste, non ait exiturus est. Sed exiit sonus eorum, quod utique nondum erat factum. Dicendo ergo, eorum non solum de apostolis, sed de eorum praeteritis intelligi voluit, sicut et illud non solum apostolis dicitur: Testes mihi eritis usque ad ultimum terrae ; et illud: Vobiscum sum usque ad consummationem saeculi ; et illud: Cum vi
Abbreviated transcription (Latin):
andierunt. Autlie¬
ꝑsalmo ostendit da¬
fama apostolorum.
nel eornm exunt
in omnem terram¬
.i. non modo ꝑxni
s etiam ultum an¬
dierunt. uel etiuidem alia littera .i. certe
et in fines orbisterre. exierunt ip̃sa nͥba
autem apłi nec hox impletum est s spiritu

Expanded text:
Audierunt utiquepsalmo ostendit Dafama, apostolorum vel eorum exivit, in omnem terramst non modo proximi, sed etiam ultimi audierunt, vel, equidem alia littera, id est ceet in fines orbis terrae, id est ex autem Apostoli nec hoc
Abbreviated transcription (Latin):
diabo instigante
⁊ cooꝑante qiui illũ
possidebit totum
faciet. non tamen
sine sensu ut fre¬
netici qui culpã
non habent dema¬
lis ita si ueraretur
adiabolo tanguã
freneticus nõ ei
imputaretur qͥc¬

Expanded text:
diabolo instigante et cooperante qui illum possidebit totum faciet, non tamen sine sensu ut phraenetici qui culpam non habent de malis, ita si vexaretur a diabolo tanquam phraeneticus non ei imputaretur q
Abbreviated transcription (Latin):
ut doctores tradunt in monte olineti.i.s.
in papilione ⁊ in solio suo in illolero contͣ
tiuem dominus ascendit ad celos. illo aut̃
intͥfecto non stari ueniet xp̃c s ut ex
libro danyelis intelligitur concedent᷑
electis ad penitentiam dies xbo. qͣntũ
dominus pꝰt uenturus sit penitus igno
struet dico illustrat one aduentus sui
.i. in claro aduentusno. Quius antpc

Expanded text:
ut doctores tradunt in monte Oliveti in papilione, et in solio suo, in illo loco contra quem Dominus ascendit ad coelos. Illo autem interfecto non statim veniet Christus, sed ut ex libro Danielis intelligitur, concedentur electis ad poenitentiam dies XLV quantum Dominus post futurus sit penitus ignorstruet dico, illustratione adventus sui, id est in claro adventu suo, cujus Antic
Abbreviated transcription (Latin):
.s. iam reuelata dis¬
cessione a deo uero
⁊ refrigerata mul¬
torum carttate ex
habundantia ini¬
quitatis quasi ꝑa¬
time est timendus
quia sequit᷑. quẽ
dominus ib̃c int̾fi¬
tiet spr̃i oris sui .i.

Expanded text:
 jam revelata discessione a Deo vero, et refrigerata multorum charitate, ex abundantia iniquitatis quasi paratunc est timendus, quia sequitur: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui id est
Abbreviated transcription (Latin):
ata munda sunt
ducat ꝑ offendiculum alorum quantoma
gis dei: ut adam pomum. esaulentes. iu¬
dei carnes iñ deserto. dei emin non parna
ifrahelitis erat offensio repudiare ꝙ dabat
sapientia ⁊ murminne quia io deerat ni
quod inhiabat concupiscentia fastidie
tebant pecierunt culpabili concupiscentia
ꝙ malo fuo impetrauerut. concupierũt
carnalibis nesci auibris pluiebat᷑ manna
de celo ⁊ ut scirẽmiis dei creaturam nõ Ar¬
esse culpabilem quia omins creatura. dĩ
bona est s pp̃ m̃obedientiam contumacẽ
⁊ inordinatam cupiditatem. non p̃p̃ porcum
s pp̃ pomum mortem primns honio non¬
uiuenit ⁊ esau peniratum sium. non pp̃
gallinam s pp̃ lenticulam pdidit. nangt¬
ditiam eupiditatis. scio enim Nioe omne
concessum helyam cibo carnis refectum io¬
hamiem mirabili abstinentia preditum
animalibus .i. locustis in escam cedentibus
non snisse poluitum ⁊ scio esan lentienle
concupiscentia deceptum ⁊ dauid p̃p̃ acie

Expanded text:
 munda sunt, ducat per offendiculum, aliorum, quanto gis Dei, ut Adam pomum, Esau lentem, Judaei carnes in deserto. Dei enim non parva in Israelitis erat offensio, repudiare quod dabat sapientia, et murmurare, quia id deerat in quod inhiabat concupiscentia. Fastidiebtebant. Petierunt culpabili concupiscentia quod malo suo impetraverunt; concupierunt carnibus vesci, quibus pluebatur manna de coelo, ut sciremus non Dei creaturam esse culpabilem, quia creatura Dei omnis bona est; sed inobedientiam contumacem, et inordinatam cupiditatem; non propter porcumsed propter pomum mortem primus homo invenit , et Esau primatus suos non propter gallinam, sed propter lenticulam perdidit ditiam cupiditatis. scio Noe omne carnispermissum, Elian cibo carnis refectum, Iohannem mirabili abstinentia praeditum animalibus, hoc est lucustis in escam cedentibus, non fuisse pollutum: et scio Esau lenticulae concupiscentia deceptum et Dauid propter aquae
Abbreviated transcription (Latin):
entus. licoi animo funs trmores neeo¬
alesie deficerem. uel foris .i. a ꝑfidis qui
sunt extra ecclesiam .s. ab aꝑtis inimi¬
inmente nomine. non numine .i. de fal¬
sis fratrib sunt timores. quia difficilius
tolerantur. quam aꝑtomali. nulla enim
pestis efficatior quam familiaris inimicꝰ.
⁊ inimici hominis domesticieins. Sed
passi simnis. s deus
solatur humi¬
miles spñ. nel hu¬
miles .i. afflictos.¬
les consola

Expanded text:
o sunt timores, ne Ecclesiae deficerent. Vel, foris, id est a perfidis quod sunt extra Ecclesiam, scilicet apertis inimiia corpore non mente, nomine non numine, id est de falsis fratribus, sunt timores, quia difficilius tolerantur quam aperte mali. Nulla enim pestis efficacior quam familiaris inimicus, et inimici hominis domestici ejus . Sed passi sumus, sed Deus, atur humiles spiritu, vel, humiles, id est afflictos, consola
Abbreviated transcription (Latin):
ipse facit augnien
cationem sin quia illos qui non sunt
corpus edificat in suam cinitatem uł
societatem ⁊ hoc totum facit in carita¬
te .i. iñ dilectione. quo pacto erit mẽ¬
sura etatis Hos gͦ. hic admonet
ephesios ut caueãt
sibi a consuerudĩe
tot anxilia dedit
ad enstodiam uni¬
tatis ⁊ quia cres¬
cere potestis et ei
transitoria amãt
nobis qui estis illu¬
te habeti. omnis
qui intelligit qͣ¬
dam luce mtiore¬
Di̾ illustratur. Estg̾
ne spe immortalitatis uel a uita dei
.i. a deo qui est amme uita quia deus
⁊ quomodo si anima deserat morit᷑
corpus. sic anima moriti.r. si desat ds̃
demergitur. alienati dico ꝑ ignorã¬
tiam .i. quia ignorant uitam dei q̃
ignorantia est ꝑmanens in illis
p̃p̃ cecitatem uel duriciam cordis illoꝵ¬

Expanded text:
ipse facit augmentucationem sui, quia illos qui non sunt corpus, aedificat in suam civitatem vel societatem, et hoc totum facit in charitate, id est ex dilectione. Quo peracto erit mensura aetatis. Hoc. Hic admonet Ephesios ut caveant sibi a consuetudine tot auxilia dedit ad custodiam unitatis, et quia crescere potestis et ei transitoria amant:vobis qui estis illuvitae habetis. Omnis qui intelligit qdam luce ire, illustratur. Est ergo ne spe immortalitatis. Vel a vita Dei, id est et a Deo qui est animae vita, quia Deus et quomodo si anima deserat, moritur corpus; sic anima moritur si deserat Deusdemergitur. Ambrosius Alienati dico, per ignorantiam, id est quia ignorant vitam Dei quae ignorantia est permanens in illis, propter caecitatem vel duritiam cordis ip
Abbreviated transcription (Latin):
nt sit iniquus deus ⁊ nr̃a mniqnitas com¬
illum: ip̃e ñ uiudicaret. trma iistus est
tp mĩtitutas nr̃a deum cominendet: add̾
apło. serundum hominem dico .i. secund̾
mtelligentiam dies carnalis homimis.
bilis ꝑsena̾t. nec pot̃ ñ amare que fecit.
non enim nult nos peccare.⁊ qina iustꝰ
est. Iõ inf̾t iram põci. cum gͦ põcori iusta

Expanded text:
ut sit iniquus, et quod nostra iniquitas comut sit iniquus, et quod nostra iniquitas comillum, ipse non vindicaret, quia justus est.  iniquitas Deum commendet, addit Apostolus: Secundum hominem dico, id est secundum intelligentiam carnalis hominis, bilis perseverat, non potest non amare quod fecit. Non enim vult nos peccare, et quia justus est, ideo infert i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ actus mali dei uistisicationi ꝓfitrant.
⁊ ꝑ mala nr̃a istus appareat. ⁊ iniusti¬
tia nr̃a ustum illam ostendat dixit
enim supea ꝙ uerax est deus. ⁊ om̃is
homo mendat ⁊ c indignis dat bona
in quo apparet commendabilior eius
gr̃a. ⁊ iustitia. Unde carnalis dicens de¬
um uti malis qnasi instrumento ad
głam suam eo rem dedricit ut dicat
deum initimm qui peccata pumit. que¬
slbi ꝑsut Si emm imusticia nr̃a ei
ꝑfic̾it sinc dubio inicunis est si damp¬
deris dat bona. in quo apparet commen¬
iusticiam dei .i. laudabilem facitiusti¬
tiam ⁊ scĩtatem dei quid dicemnus.⁊.
ĩ. uindictam ⁊ dampnatiom. Irã uam¬
q hoc loco apłs pro condempnatione
posnit. qr illius rei ultor est cuius an¬
amplius peccamus tanto ei placet. ẜm ꝙ
inferendo undictam pro malis que nult.
ut faciamis. si immñ milt ut peccemus
ut quidam stultorum dicunt. gͦ quando
dampnat hortfrem pec̃orem iniquus est
nam. urͣ utiq hoc quibusdam s absit

Expanded text:
tus mali Dei justificationi proficiant, et per mala nostra justus appareat, et injustitia nostra justum illum ostendat. Dixit enim supra quod verax est Deus, et omnis homo mendax, et quod indignis dat bona, in quo apparet commendabilior ejus gratia et justitia. Unde carnalis dicens Deum uti malis quasi instrumento ad gloriam suam, eo rem deducit, ut dicat Deum iniquum qui peccata punit qusibi prosunt. Si enim injustitia nostra ei proficit, sine dubio iniquus est si dam dat bona, in quo apparet commenimo. id est laudabilem facit justitiam et sanctitatem Dei. Quid dicemus? id id est vindictam et condemnationem. Iram namque hoc loco Apostolus pro condemnatione posuit, quia Deus illius rei ultor est, cujus auquanto amplius peccamus tanto ei placet, secuninferendo vindictam pro malis quae vult ut faciamus. Si enim vult ut peccemus, ut quidam stultorum dicunt, ergo quando damnat hominem peccatorem iniquus est.iram? Videtur utique hoc quibusdam. Sed absit!
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ ẽẽ iustus usdex¬
cabit si iniquus ẽ:
mala ⁊ malis bõa.
i enim u̾¬
iecta remotione ĩi¬
tpritatis dei .i. intͤ
posita demonstra¬
tione qua ostendr̃¬
ꝙ deus ñ ẽ miquas.¬

Expanded text:
potest esse justus Judexcabit si iniquus est? mala, et malis bona. Si enim ecta remotione iniquitatis Dei, id est posita demonstratione qua ostendd Deus non est iniquus
Abbreviated transcription (Latin):
Non humano mͦ
habeat si totum ui¬
ta est natura s. ꝑfe¬
uita ⁊ non ex dispi¬
b constituta s in¬
uens ipsa ꝑ totum.

Expanded text:
Non humano modhabeat, sed totum vita est: natura scilinita, et non est ex disparibus constituta, sed vivens ip
Abbreviated transcription (Latin):
natione domini
⁊ sui officii debito
monent nos ut
pares ad recta ita
ministrando. et
reuerentiam dig¬
nitati exhibendo.
honorem sifis fru¬
ctu habere. sicut
dinitie negligen¬
tiam paruunt sa¬
licis. ita egestas
dum saturari que¬
rit a uisticia decli¬
nat iõ in alia epła
p̃cipit p̃sbr̃os du¬
plici honore ẽẽ ho¬
grauitͤ increpant
uel primiunt. ha

Expanded text:
natione Domini, et sui officii debito monent vos, ut pares ad recta ita ministrando, et reverentiam dignitati exhibendo. honorem sine fructu habere? Sicut divitiae negligentiam pariunt salutis, ita egestas, dum saturari quaerit, a justitia declinat. Ideo in alia Epistola praecipit presbyteros duplici honore esse hograviter increpant, vel puniunt, ha
Abbreviated transcription (Latin):
Roganns aritẽ
huc usq cominu¬
nit̾ ad omnes lo¬
crutus est. nunc
ad subditos speci¬
alit̾. moralit̾ eos
instruens de ho¬
norificentia pre
facite ꝙ dixi. uos
autem minores
fr̃s ⁊ si subditi
sitis pogamusnt
noneritis .i. ostẽ¬
datis nos nosse cos
qui laborant int

Expanded text:
Rogamus autem. Hucusque communiter ad omnes locutus est, nunc ad subditos specialiter, moraliter eos instruens de honorificentia praelfacite quod dixi, vos autem, minores, fratres, etsi subditi sitis, rogamus ut noveritis, id est ostendatis vos nosse eos qui laborant int
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditur quia non¬
dum ꝓrsus aposta¬
tauerant s fide
genicierant uñ¬
subdit. s sumnus
filiiͣ fidei tine ua¬
let in acquisiom̃¬
non debent se subtrah̾e a fide uł non
sumus filii subtͣct᷑. in ꝑditõm .i. pa

Expanded text:
ima, quia nondum prorsus apostataverant, sed fide geniti erant. Unsubdit: Sed sumus filii fidei, qualet in acquisitinon debent se subtrahere a fide. Vel, non sumus filii subtractionis, in p
Abbreviated transcription (Latin):
s a o manducandũ
conamsuam. Et
aliuis quidẽ esurit.
cui nichil datis. aliꝰ
añ ebrnis ẽ. cum so¬
brii ẽẽ deberctis. Mł¬
tiplicit̾ tangit eos
quia ⁊ pransi sume¬
bant corpus domini
⁊ de prandiasuo lu¬
xurioso nichil tͥbu¬
ebant esuriantibus
⁊ hoo faciebant in
nam dominicam nͨ
Iumquid ñ habetis
domos ad man. ⁊bi.¬
nẽ facitas ⁊ siñputa¬
tis. ⁊ confunditis .i. e
rubesce facitis. eos
dr̃ ut exhibe̾t sibiglo¬
riosam eccsiam. hoc
tamen nomine uo

Expanded text:
 ad manducandum coenam suam. Et alius quidem esurit, cui nihil datis; alius autem ebrius est, cum sobrii esse deberetis. Multipliciter tangit eos, qui autem pransi sumebant corpus Domini, et de prandio suo luxurioso nihil tribuebant esurientibus, et hoc faciebant in  Dominicam, nec nunquid habetis domos ad mane facitis, et si non putatis, et confunditis, id est erubescere facitis eos qdicitur: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam ; hoc tamen nomine vo
Abbreviated transcription (Latin):
nim oblatum totius ppłi fit .i. uniu̾sis cõmu¬
nꝰ. nĩcari debet qr in imo panc onnies sigurãt᷑
ꝑ id eni ꝙ omnesunum sunt de uno simio̾
apoetet. bos gͦ notat quas in ecc̃a ubi causau¬
nitatis ⁊ mystii contienit᷑ suas ablationes cã
dissenfionis qͣm ꝑsendo seminau̾nt sibuen¬
dicabant. tantas enim dissensiones nitꝰ eas
psendo semmnauant. nt suas zelarent obla¬
tiones ⁊ uendicarent cum una eademq p̃¬
ce omnumi oblati ones bñdice̾nt᷑ ⁊ hoc ita
faciebant ut ceti uisde offerrent ñ habẽtes
ꝑndore consude̾nt᷑ ñ sumentes ꝑtem ⁊ lur
tan cito agebant ut suꝑuenientes nicluil in¬
uenirent ꝙ ede̾nt. ⁊ dum sic age̾nt dami po¬
tins hec agenda dicit. qͣm m̃ecc̃a. subdens.
Numquid domos ⁊ c̾. que patent usq ibi.
Quid dicam

Expanded text:
nim oblatum totius populi fit, id est universis communicari debet, quia in uno pane omnes figurantur. Per id enim quod omnes unum sunt, de uno sumere oportet. Hos ergo notat qui in ecclesia, ubi causa unitatis et mysterii convenitur, suas oblationes causa dissensionis quam pseudo seminaverunt sibi vindicabant. Tantas enim dissensiones inter eos pseudo seminaverant, ut suas zelarent oblationes et vindicarent, cum una eademque prece omnium oblationes benedicerentur, et hoc ita faciebant, ut caeteri unde offerrent non habentes, pudore confunderentur, non sumentes partem, et hoc tam cito agebant, ut supernae mentes nihil invenirent quod ederent. Et dum sic agerent domi potius haec agenda dicit quam in ecclesia, subdens: Nunquid domos, etc., quae patent usque ibi. Quid dicam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dominici corꝑis ⁊ sanguiis si oramentum
conficẽtur. pꝰt cclebratiom uo̾ sacͥmỹstii et
consecͣtiom̃ panis ao uini suas oblationos u̾ ld ͣ¬
dicabant ⁊ aliis ñ aminuinicantes soli sine¬
bant. i it inde etiam inebriarent᷑ aliiͥs esuri¬

Expanded text:
et Dominici corporis et sanguinis sacramentum confiteretur. Post celebrationem vero sacri mysterii, et consecrationem panis et vini suas oblationes vindicabant, et aliis non communicantes soli sumebant, ut inde etiam inebriarentur aliis esuri
Abbreviated transcription (Latin):
dare. istis landib.
q̃uasi est aliquis qui
hoc imponat nobis:¬
absit ut hoc faciamꝰ.
non ntiq uane nos
commnendantes hoc dicimus: s ne ab aliiͥs
decipiamini. id cogimur memorare: ꝙ añ
ñ nos commenidare intendims. ex hac p
q nullius uinquam commendaticias epłas
missis ab aliiĩ. ad nos ant ex uobis ad alias

Expanded text:
dare istis laudibus dicat, est aliquis qui hoc imponat nobisAbsit ut hoc faciamus, non utique vane nos conmendantes, hoc dicimus, sed, ne ab aliis decipiamini, id cogimur memorare. Quod autem non nos commendare intendimus, ex hoc patet, quia nullius unquam commendatitias epistolas missis ab aliis ad vos, 91 aut ex vobis ad alios
Abbreviated transcription (Latin):
Commendato illo
incipit commendare
ham pat̾ est omni¬
contra spem prio¬
rem que erat dom
tura .i. secundum
naturalem consuc¬
tisoinem credidit
deo ꝑmittenti in
spem .i. sperans et
secure exspec̾tans ꝙ
ꝓmissumerat pti¬
or spossecudum
cula secundum na¬
turam sperauit
sobolem: nec tñ
habuit. medo con¬
trarium illi spet
talus de uetula ⁊
sterili generaret
ex dei potentia q̃
spẽs est gratie. cre ayi¬
didit dico ut ita
fieret pr̃ multaꝵ
gentium ꝑ fidem.
⁊ tam ample credi

Expanded text:
Commendato illo incipit commendare ham est pater omnicontra spem, priorem, quae erat de natura, id est secundum naturalem consuetudinem, credidit, Deo promittenti, in spem, id est sperans et secure exspectans quod promissum erat. Prior spes, secundum cula secundum naturam speravit, sobolem nec tamen habuit; modo contrarium illi spei vetulus ex vetula et sterili generaret ex Dei potentia, quae spes est gratiae. Credidit, dico, ut ita, fieret, pater multarum gentium. Per fidem ita impleri credi
Abbreviated transcription (Latin):
de. infirmatur ille qmi hesitat ⁊ si carsamꝰ
qua posset infirmari haberet .s. suam sene¬
ait. Nec consideraunt corpais suum eẽ emor¬
tuum ab oꝑe gencrandi filios crm iam fe¬
re centum ess annoꝵ ⁊ similit non consi¬
derauit uuluam sare eẽ emortuam. Non
fine causa ħ ⁊ alia contra naturam fecit
ferret. ⁊ se omiipotentem deum omni¬
un demonstraret. aliqui enim ratione
mundi inflati deum neglexerunt. ideo
que mundo impossibilia sunt deus fecit
nõ mancipati. Attendendum est etiam
tra naturam generationis humane fuit
promissus. hoc enim fuit iñ signum dei fi¬
lium contrahumanam naturam ⁊ rati¬
onem ex homine nascituruma. filios q ho¬
minum ꝑ sparitum regenerationis ex pec¬
catorib filios dei exmortalib immortales
gn̾andos ⁊ non solum in ꝑmissione nõ he¬
sitauit abraham s etiam. I repiissi¬
one dei .i. quando ne¬
rum angelus ꝑ ii¬
sit secundam hoc tẽ
sare filius ⁊ sripsa
ꝓmissio differetar
głam deo. de constã¬

Expanded text:
mo. Infirmatur ille qui haesitat, etsi causam, qua posset infirmari, haberet, scilicet suam seneait: Nec consideravit corpus suum esse emortuum, ab opere generandi filios, cum fere centum esset annorum. Et similiter non consideravit, vulva Sarae esse, emortuam. Non sine causa haec et alia contra naturam fecit ferret, et se omnipotentem Deum omnium monstraret. Aliqui enim inflati ratione mundi, Deum neglexerunt. Ideo quae mundo impossibilia sunt, fecit DeusDei dominio mancipati. Attendendum est etiam tra naturam generationis humanae fuit promissus. Hoc enim fuit in signum, Dei Filium contra naturam humanam et rationem ex homine nasciturum, filiosque hominum per spiritum regenerationis ex peccatoribus filios Dei, ex mortalibus immortales generandos. Et non solum in promissione non haesitavit Abraham, sed etiam in repromissione Dei, id est quando angelus promisit: Secundum tempus Sarae filius. Etsi ipsa missio differretur, gloriam Deo, de constan
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus uł fomes
pcc̃i. mortuum e¬
rat .i. debile quia
non ita seuiebat¬
ad illusionem hõis
gn̾alit᷑ lociuitur ħ¬
primus actus hois¬

Expanded text:
diabolus seu fomes i mortuum erat, id est debile, quia non ita saeviebaad illusionem hominugeneraliter, loquitur primus actus ho
Abbreviated transcription (Latin):
spetierum atq motionum nichil enĩ
nisibilit᷑ fit ⁊ sensibilit̾ ꝙ ñ de int̾iore
ininsibili atq intelligibisi aula sum¬
mi imꝑatoris aut iubeatur aut punit¬
tat᷑ secimdum ineffabilem iusticiam
uo̾ mittuntur ad unidictam dicuntur
ignis ardens .i. seraphyn. ⁊ hoc est ꝙ ait.
in sodoma ⁊ iti alnͣs plurib locis ⁊ sicut
secundum lictam fit in e̾aturis. sic in ec¬
angelos suos .i. nuntios uerbi sui ⁊ mini¬
stros suos flamnam ignis quia minist᷑

Expanded text:
specierum atque motionum. Nihil enim specierum atque motionum. Nihil enim visibiliter fit et sensibiliter, quod non de interiore invisibili atque intelligibili aula summi imperatoris, aut jubeatur, aut promittatur secundum ineffabilem justitiam.ro mittuntur ad vindictam, dicuntur ignis ardens, id est seraphin, et hoc est quod ait, in Sodoma, et in aliis pluribus locis. Et sicut secundum litteram fit in creaturis, sic in Ecangelos suos, id est nuntios verbi sui, et ministros suos flammam ignis, quia ministri
Abbreviated transcription (Latin):
melorem angłis
demonstrat quan¬
to ẜuis dominum constat eẽ meliorem
idẽo xp̃m secundum carnem uissit a
cunctis angelis adorari dicens. adorent
eum om. an. dĩ quia uissioni eius obtem¬
pant et iterum dicit pr̃ de filio hoc qͥd̾
ad angelos ꝑtinens qui filius facͥ sp̃c
celestes angelos .i legatos suos ⁊ etia
flaminam ignis .i. seraphyn qu sunt
de ordine suꝑiori facit ⁊ ministros suos
Quamuis enini non iudeamus apparĩ¬
tionem angelorum abscondita ẽ enim
ab oculis nr̃is ⁊ est in quadam re publi¬
ca magna imꝑatoris dei tamen eẽ an¬
gelos nouimus ex fide ⁊ multis appa¬
ruisse leguinis ⁊ tenennis. Sp̃c autt̃
sunt angeli. nec eo spc sunt quo angłi
cum mittuntar: fiunt angeli. angelis
enim officĩ nomen est. non nature. no
erant sp̃c conditi a c̾atore deo. facit an
arbit᷑um sententie sue siue bonis per
etus grãm siue malis ꝑ ꝑpriam uolim¬
tatem ac ꝑ hoc uoluntas dei ẽ prima
⁊ sumina causa omnium corꝑanum

Expanded text:
meliorem angelis demonstrat, quanto servis dominum constat esse meliorem: ideo Christum secundum carnem jussit a cunctis angelis adorari, dicens: Adorent eum omnes angeli Dei, quod jussioni ejus obtemperant. Et iterum dicit, Pater de Filio, hoc quidem ad angelos, pertinens: qui, Filius, facit spiritus, coelestes angelos, id est legatos suos, et etiam flammam ignis, id est Seraphin qui sunt de ordine superiorum. Facit ministros suos. Quamvis enim non videamus apparitionem angelorum, abscondita est enim ab oculis nostris, et est in quadam republica magna imperatoris Dei, tamen esse angelos novimus ex fide, et multis apparuisse legimus et tenemus. Spiritus autem sunt angeli, nec eo spiritus sunt quo angeli, cum mittuntur, fiunt angeli. Angelus enim officii nomen est non naturae: nomerant spiritus conditi a Creatore Deo facit angearbitrium sententiae suae, sive bonis per ejus gratiam, sive malis per propriam voluntatem. Ac per hoc voluntas Dei est prima et summa causa omnium corporalium
Abbreviated transcription (Latin):
in euuangelio oẽ
iudicium dedit p̃r¬
filio .i. regia digni¬
tas.uł iuditiaria
hiĩ in ignemet᷑num ⁊ illiin uitam et̾nã

Expanded text:
in Evangelio: Omne judicium dedit P, id est regia dignitas, vel judiciaria hi in ignem aeternum, et illi in vitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
atore ⁊ c̾aturis.¬
hoc dicit de hiisint
eos maiorib qm ha¬
bentes scĩam cum offendiculo minorũ
edebant quos pͥmum arguit. nͨ sufficien¬
t scire dicit. qr offendienlum ꝑxim ñ ni¬
tabant. aliĩ añ ignari stibueuatõe ydoli

Expanded text:
eatore et creaturiHoc dicit de his inter eos majoribus, qui habentes scientiam cum offendiculo minorum edebant: quos primum arguit, nec sufficienter scire dicit, quia offendiculum proximi non vitabant. Alii autem ignari sub veneratione idoli
Abbreviated transcription (Latin):
iecit sub pe¬
dibus eius.
cum autem
dicat omni¬
a subiecta
sunt ei sine
dubio pret̾
eum qui sub¬
iecit ei om̃i¬
tem̃ subiecta
fuerint illi
omnia tũc
ipse filius
subiectus e¬
rit illi qui

Expanded text:
ecit sub pedibus ejus. Cum autem dicat, omnia subjecta sunt ei, sine dubio praeter eum qui subjecit ei omnitem subjecta fuerint illi omnia, tunc et ipse Filius subjectus erit illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
eniminulier ui¬
uente lutro alliga¬
ta ẽ legi uirt si aũ
soluta est ita dum
lex statum hr̃ ei sb̃¬
iectus est homo. cũ
tum soluit᷑ homo.¬
ułita. An ignora

Expanded text:
enim mulier vivente viro, alligata est legi viri. Si autem soluta est, ita dum lex statum habet ei subjectus est homo, cum tum, solvitur homo.ita, an ignora
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi qui impleui̾nt peccatã effectus m̃¬
dicat. quia ꝑuenit ira dei .i. uindicta
nem. ira dei est aduentus romanorũ
quando ꝑditi sunt gladio. fame. pesti¬
lentia. captinitate. que ira durat eis
captiuis usq in finem seculi qmia sẽꝑ
erunt captini. uel ficut quidam codi¬
ces habent. preuenit̃ ira dei .i. uin¬
dicta dei antenenit in hoc seculo fr̃
illos que durabit usq iñ finem que iõ
ditii in qua illi et̾nalit̾ paientur
p̃uenit hec temꝑalis pena ⁊ pꝰt seq̃tur
et̾na. uel deuiñdicta int̾ioriagit qua
deus punit eos excecando quasi ideo im¬
plent .i. consummant poc̃a quiã ꝑuenit
ira dei .s. uindicta cecitatis suꝑ illos .s.
opprimens eos ut excecent᷑ ⁊ hoc usq in

Expanded text:
 Quod impleverunt peccata, effectus indicat, quia pervenit ira Dei, id est vindicta nem. Ira Dei est adventus Romanorum, quando perditi sunt gladio, fame, pestilentia, captivitate, quae ira durat eis usque in finem saeculi, quia semper erunt captivi. Vel sicut quidam codices habent, praevenit ira Dei, id est vindicta Dei ante venit in hoc saeculo super illos, quae durabit usque in finem, quae idudicii in qua illi aeternaliter puniantur, praevenit haec temporalis poena, et post sequitur aeterna. Vel de vindicta interiori agit, qua Deus punivit eos excaecando. Quasi dicat: Ideo implent, id est consummant peccata, quia pervenit ira, id est vindicta caecitatis super illos, opprimens illos ut excaecentur: et hoc usq
Abbreviated transcription (Latin):
funt uos dico in qͦ
putant seobsequi
⁊ placere deo et tñ
non placent deo.¬
⁊ omnib homini¬
bis .i. salnti omni¬
um hominum ad¬
u̾santur. rohi¬
bentes uos loqui
gentibus ut salne
fiant ideo hec faci¬
unt ut semꝑ im¬
pleant pecc̃a fua
.l.ut in peccatis
ꝑmanendo ipsa
peccata fua. ⁊ pa¬
rentum confãmẽt

Expanded text:
sunt. Nos, dico, in quo putant se obsequi et placere Deo. Et tamen Deo non placent, et omnibus hominibus, id est saluti omnium hominum, adversantur prohibentes nos loqui gentibus, ut salvae fiant. Ideo hoc faciunt ut semper impleant peccata sua, id est ut in peccatis permanendo ipsa peccata sua et parentum consumment
Abbreviated transcription (Latin):
catis suis ⁊ parẽ¬
tum debitam ĩ se
pronocent. Qua¬
draginta quidem
annos post passi¬
onem domini de¬
dit dens uiders ad
tis cum nollent e̾¬
dere completa sut peccata eorum. Uñ

Expanded text:
catis suis et parentum debitam in se provocent. Quadraginta quidem annos post passionem Domini dedit Deus Judaeis ad tis cum nollent credere, completa sunt peccata eorum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
one ip̃ins xp̃i imi¬
tatores friestis iN
hoc utiq qr eadẽ
passi estis ⁊ tios a
contribulib ur̃is
ficut ⁊ ip̃i qui m̾
indea sunt. passi
sumt a indeis. qui
iñdei adeo asperi

Expanded text:
one ipsius Christi, imitatores facti estis, in hoc utique, quia eadem passi estis, et vos a contribulibus vestris, sicut et ipsi, qui in Judaea sunt, passi sunt a Judaeis, qui, Judaei adeo asperi
Abbreviated transcription (Latin):
mb nominat᷑ ꝑ hoc enim ꝙ ait fr̃ osten̾dit
ꝙ cum infideli ⁊ gentili ñ ꝑ hibuit cibũ
sume qui ⁊̃ alibiait. Si qm̃suocat uos
ex infidelib ad cenam ⁊ uultis ire. omne
uigꝰ ꝙ appositum fint᷑ manducate dicẽndo añ
nominat᷑ ostñdit non teme̾ ⁊ quõlibet
communione. ut si ꝑ inditium auferri
nione ꝙ̃ quam ꝑhibe ñ possumus. nisi aut
sponte confessum aut iñ aliqno iũditio uł
eccłiastico uł scłari nominatum aut coni¬
ctam. hoc gͦ dicendo noluit hominem ab ho¬
mine iudicari exarbitͥo suspicationis. uel
etiam extardinario usurpato iuditio. s
luit. apłs. que fit m̃ ꝙ̃ qͣm cum sententia
ordine indiciario atq integritate ꝑfert᷑.
Nam si nominatio q̃lib sufficit. multi
dampnandi sunt innocentes qr sepe fal¬
so iñ quaqͣm cͥmina nominant᷑.¬

Expanded text:
mbrosius Per hoc enim quod ait frater, ostendit quod cum infideli et gentili non prohibuit cibum sumere. Qui etiam alibi ait: Si quis vocat vos ex infidelibus ad coenam, et vultis ire, omne quod appositum fuerit manducate . Dicendo autem is ostendit non temere aut quomodolibet, communione: ut si per judicium auferri nione quemque prohibere non possumus, nisi aut sponte confessum, aut in aliquo judicio vel ecclesiastico, vel saeculari nominatum atque convictum. Hoc igitur dicendo noluit hominem ab homine judicari, ex arbitrio suspicionis, vel etiam extra ordinarium usurpato judicio, sed luit Apostolus, quae fit in quemque cum sententia ordine judiciario, atque integritate profertur. Nam si nominatio quaelibet sufficit, multi damnandi sunt innocentes, quia saepe falso in quoquam crimina nominantu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃odo comimgit dicens eẽ ex uo. It̾m
iñtuere qͣntam intͥest. ille quidem scĩ¬
ficat. nos scificamur. licet gͦ eximo si¬
mus. uerumtũ multum intͦ est. Ille
enim ẽ ex pr̃e secimdum dĩtatem ut p¬
pͥus filius .i. ex eius cẽntia genitus. nos
ORopt̃ qũa
causam non
confundit᷑
fratres eos

Expanded text:
modo conjungit dicens esse ex uno, item, intuere quantum interest, ille quidem sanctificat, nos sanctificamur. Licet ergo ex uno simus, verumtamen multum interest. Ille enim est ex Patre secundum deitatem ut proprius Filius, id est ex ejus essentia genitus, nos Propter quam causam non confunditur fratres eos
Abbreviated transcription (Latin):
Ill lutis pate̾tur. s ñ¬
AE dedecet quia exeo
tus ut alii homines
⁊ iõ conuenit ei pa¬
onem nec dedecebat xp̃m pati. qni enĩ

Expanded text:
lutis pateretur, sed non dedecet, quia ex Deo tus ut alii homines, et ideo convenit ei paonem, nec dedecebat Christum pati. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
filius ꝑ nam cunis cohedes eriius qui
sumus adoptione filii. uide quantum ẽ
in medio nr̃m ⁊ ille falins est ⁊ nos filiĩ
sumus. s distat quuia ille saluat nos sal¬
uam᷑. ⁊ ille scĩficat. nos scĩficamin. modo
cominigit nos scͥptura. mͦ disningit mł¬
nr̃e miserie conuensentissima fuit. ac
ꝙ si eẽt frustra fcã ceñt omniã. cetera.it.
homini ẜuiurit. homo deo nͨ in aliquib

Expanded text:
Filius per naturam, cujus cohaeredes erimus, qui sumus adoptione filii. Vide quantum est in medio nostrum, et ille Filius est, et nos filii sumus, sed distat, quia ille salvat, nos salvamur; ille sanctificat, nos sanctificamur. Modo conjungit nos Scriptura, modo disjungit. Mnostrae miseriae convenientissima fuit, ac Quod si esset, frustra facta essent omnia. Caetera enim homini serviunt, homo Deo, nec in aliquibus
Abbreviated transcription (Latin):
caris: Qui
ab homina¬
ris ydola
sacrilegiũ
facis: Qui
in legeglo¬
riaris per
preuarica¬
tionẽ legis
deum in ho¬
noras No¬
men enim
dei per uos
blasphe ma¬
tur inter
gentes sicut

Expanded text:
as? qui abominaris idola, sacrilegium facis? qui in lege gloriaris, per praeuaricationem legis deum inhonoras? nomen enim dei per uos blasphematur in gentibus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tuecc̃itati ut ex dile¬
c̃tione p̃dicem. ha¬
beo m̾cedem. et̾ nã.¬
Si antem inuitus¬
hoc ago dispensatõ¬
tantiim. michi cre¬
dita est qr ⁊ si m̾ce̾¬
dem ñ habeo: aliis¬
tamen dispenso ⁊
ꝑficio. Wanife-¬
stum est eniin qr¬

Expanded text:
tati, ut ex dictione praedicem, habeo mercedem aeternam.Si autem invitus ago, dispensattantum mihi credita est, quia etsi mercedem non habeo, aliistamen dispenso et proficio. Manifestum est eni
Abbreviated transcription (Latin):
siluisti a laude dei.
datur deus de bono
⁊ cum blasphematur de¬
phemas deum. Sigͦ ꝙd̾
tias agens ei qui tibi p̃buit mortali ⁊ fra¬
gili ista supplementorum solatia cib tai¬
ture debitum inmodatione uoratitatis
excedas ⁊ ninolentta te ingurgites qͣn
dequit᷑. Et sine offensi¬
one estote indeis.
qui abhorrent y¬
dola. ⁊ gentibus
que sic ñ argim¬
tur s in suo erro¬
re firmant᷑. ⁊ ec¬
cłie dei quantum
ad infirmos qui
iñ ecclia cmbus
fiunt offendicula:¬
dum eorum exẽ¬
plo ad he̾nt hiiͦs
que inimica sunt
deo. estote dicont
placeatis omnib
sicut ⁊ ego qui ꝑ¬

Expanded text:
siluisti a laude Dei, datur Deus de bono cum blasphematur Dephemas Deum. Si ergo qtias agens ei qui tibi praebuit mortali et fragili ista supplementorum solatia, cibus tuuturae debitum immoderatione voracitatis excedas, et vinolentia te ingurgites, quaa blasphemat. Et sine offensione estote Judaeis, qui abhorrent idola, et gentibus, quae sic non arguuntur, sed in suo errore firmantur; esiae Dei, quantum ad infirmos qui in Ecclesia, quibus fiunt offendicula,dum eorum exemplo adhaerent his e inimica sunt Deo. Estote, dico, placeatis omnibus, sicut et ego, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ASego
cum grati¬
a participo
quid blas¬
plemor pro
eo quod gͣ¬
tias ago:
Siue ergo
manduca¬
tis qui putarẽt
me sentire ydolũ
aliquid magim
ꝑticipo .i. edo qͥd
blasphemor .i. cur
alnid ꝙͥ fa. oĩa in
dem dei facite cũ
innocatione cͥato¬
ris ut m̃actib ⁊
conu̾satione ur̃a
laudetur deus Si
dent cum noce tira.
Cumenim uoce cã¬
tamis silebis aliꝙͣ¬
do mita. sic canta.
ut nimꝙͣ sileas.
Sin: ore clamas

Expanded text:
ego cum gratia participo, quid blasphemor pro eo quod gratias ago ? siue ergo manducatis qui putarent me sentire idolum aliquid magnumme sentire idolum aliquid magnumite in dem Dei, scilicet cum invocatione Creatoris, ut in actibus conversatione vestra laudetur Deus. Sident cum voce tua. Cum enim voce cantaveris, silebit aliquando vita; sed sic, cantas ut nunquam sileas. Si enim ore cla
Abbreviated transcription (Latin):
tꝑ ẽ nomen humilitatis quiã ñ imꝑat s
orat. estemm hic int̾tessio ꝑ onesimo. ĩõ
que humilitatis sunt commemorat in¬
cipiens ab miuria sua ut dignitatem epłe
sue faceret. Sicut enim peccan eansa ui¬
ciri obprobrium est. sic ecõa. pro xp̃o custo¬
die uincula. sustinere maxim̃a gloria ẽ.
non ẽẽ cansa doloris ꝙ eris si iimiseri¬
cors filium c̾ciauis. ⁊ tymothens frater.
cinus etiam cansa debes miscrere scͥbũt
hanc epłam phylemoni dilecto puen
diligibilt qui .s. diligime̾tur. ⁊ adiũto¬
ri nr̃o ministio p̃dicationis ⁊ apie ix̃¬
or eins tui scͥbit ut hec uirum exoret
km̃e sorori in fide non ficta ⁊ arohyppo.
filio enis colosensium ministro. ut ⁊ hic
prẽm exoret comimilitonins̃o qui mecũ¬

Expanded text:
quod est nomen humilitatis, quia non imperat, sed orat. Est enim hic intercessio pro Onesimo, ideo quae humilitatis sunt, commemorat incipiens ab injuria sua ut dignitatem suae Epistolae faceret. Sicut enim peccati causa vinciri opprobrium est, sic contra pro Christo custodiae vincula sustinere maxima gloria est. non esse causa doloris: quod eris si immisericors filium cruciaveris. Et Timotheus frater, etc. Cujus etiam causa debes misereri, scribunt hanc Epistolam Philemoni dilecto, provdiligibili, qui scilicet diligi meretur; et adjutori nostro ministerio praedicationis, et Appiae uxori ejus cui scribit ut haec virum exoret, charissimae sorori, in fide non ficta, et Archippo filio ejus Colossensium ministro, ut et hic patrem exoret, commilitoni nostro qui mecu
Abbreviated transcription (Latin):
scribit apłs phile¬
moni colosensi qͥ
nulla eccłiasice n¬
uistrationis p̃ditꝰ
erat dignitate. s
uir landabilis erat¬
in plebe cuifami¬
liares litta̾s mĩt¬
tit pro onesimo
bapti zatus est tui
nesimo apd̃ phile¬
monem. Modus ta
cat ⁊ gr̃as deo agat

Expanded text:
scribit Philemoni Colossensi, qui nulla ecclesiasticae ministrationis praeditus erat dignitate, sed vir laudabilis in plebe, cui familiares litteras mittit pro Onesimo baptizatus, cui nesimo apud Philemonem. Modus talcat, et gratias Deo agat,
Abbreviated transcription (Latin):
tis ut sibi ipsis. icõ
nolo te de p̃dictis
confirmare alios
trura hec ꝑdicta
funt bona in sei
⁊ utilia. aliis ho¬
minibus. S tul¬
tas antem quasi
de hiĩs confirma
stultas antem q̃o¬
nes ubi nec salns
necutilis scia est
riginum enum̾a¬
tiones ⁊ contenti¬
ones cirras delege
facinnt ut de cibis
tuos alii asserunt
discernendos aliĩ
amnis mathusal.
uel de humsmodi
aliis contͣria ułim¬
possibilia sentireui¬
detur deuita. sunt
fructu. ⁊ nane .i.

Expanded text:
tis vel sibi ipsis. Ideo volo te de praedictis confirmare alios, quia haec praedicta sunt bona in se, et utilia aliis hominibus. Stultas autem. Quasi dicat: De his confirma. Stultas autem quaestiones, ubi nec salus, nec utilis scientia, originum enumerationes, et contentiones, quas de lege faciunt, ut de cibis quos alii asserunt discernendos, alii annis Matussalae, et de hujusmodi aliis contraria, vel impossibilia sentire videtur, devita. Sunt fructu, et vanae, id
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ peccatoribus in se ⁊ in ꝑximum ⁊ sce¬
lereratis quib scelus ꝑ seplacet. ⁊ con¬
taminatis qmi uel fanore aliquo uel
dis ⁊ mricidis qr lexnature in hiis ob¬
soleuerat uł aboleuãt. litteris ẽ refor
plagas cinuilib genis inferunt proxi¬
ueritas concordat enuangelio enĩnge¬
lium dico glorie beati dei.i. ꝙ p̃dicat uł¬

Expanded text:
 peccatoribus, in se et in proximum, et sceleratis, quibus scelus per se placet, et contaminatis, qui vel favore aliquo vel dis et matricidis, quia lex naturae in his obsoleverat, litteris est reforplagas cujuslibet generis inferunt proxiveritas concordat Evangelio. Evangelium, dico, gloriae beati Dei, id est