comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊lictãxũ euenit̃ diu̾sitatẽ. ut in uariis signi¬
ficatõib noĩa ꝯmutent᷑. Adã sic̃ beatꝰ iherom¬
mꝰ tͣdit. hõ siue t̾renꝰ. siue t̾ra rubra int̾p̃tat᷑.
Exx t̾ra .n. facta ẽ. caro. ihꝰ hõis faciendi mat̾ies
fuit. Eua int̾p̃tat᷑ uita siue calamitas. siue ue.
Uita: qr origo fuit nascendi. Calamitas ⁊ ue: qr
ꝑ pͣuaricatõnẽ causa exstitit moriendi. A caden¬
do enĩ. nom̃ sũpsit calamitas. Alii aũ dict̃. obħ
euã utã ⁊ calamitatẽ appellatã: qr sepe mu¬
lier uiro causa salutis ẽ. sepe calamitatis ⁊ mor¬
tis origo ẽ. qd̾ ÷ ue. Cai possessio int̾p̃tat᷑. Uñ
ethimologiã ip̃iꝰ expͥmens pat̃ eiꝰ: ait. Caneth.¬
id÷ possedi hominẽ ꝑ dm̃. Idẽ ⁊ lam̃tatõ: eo qͦd
ꝓ urt̾fecto abel int̾fectꝰ sit: & penã sui scełis
dedit. Abel luctꝰ int̾p̃tat᷑: q̃uo noĩe p̃figa᷑¬
bat᷑ occidendꝰ. Idẽ ⁊ uanitas: ꝙ cito solutasẽ.

Expanded text:
in variis significationibus nomina commutentur. Adam, sicut beatus Hieronymus tradit, homo sive terrenus sive terra rubra interpretatur. Ex terra enim facta est caro, et humus hominis faciendi materies fuit. Eva interpretatur vita sive calamitas sive vae. Vita, quia origo fuit nascendi: calamitas et vae, quia praevaricatione causa extitit moriendi. A cadendo enim nomen sumpsit calamitas. Alii autem dicunt: ob hoc Eva vita et calamitas appellata, quia saepe mulier viro causa salutis est, saepe calamitatis et mortis, quod est vae. Cain possessio interpretatur, unde etymologia Possedi hominem per Deum.' Idem et lamentatio, eo quod pro interfecto Abel interfectus sit, et poenam sui sceleris dederit. Abel luctus interpretatur, quo nomine praefigurabatur occidendus. Idem et vanitas, quia cito solutus est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħarũ ethimologiȩ nõiũ. annotand̾ st̃. Uoca¬
bula enĩ coꝵ satis ostendunt: qͥd in futis. factis.
dictisq suis p̾̃nuntiassent. Helias int̾ỹtat᷑ dñs
in sacͥficio cũ quadringentis sac̃dotib baal. in¬
uocato uoĩe dm̃i descendit de celo ignis sr̃ ho¬
locaustũ. Qd̾ cũ iudisset om̃is popłs. cecidit. ĩ
faciẽ suã: & ait. Dñs. ipse ẽ ds. Ex hac gͥ causa.¬

Expanded text:
arum etymologiae nominum adnotandae sunt. Vocabula enim eorum satis ostendunt quid in futuris factis dictisque suis praenuntiassent. Helias interpretatur Dominus ur cum quadringentis sacerdotibus Baalim, invocato nomine Domini, descendit de celo ignis super olocaustum ‘quod cum vidisset omnis populus cecidit in faciem suam et ait: Dominus ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
colũbe. Henĩ auis corꝑalit̾ ipso felle caret. ha¬
bens tm̃ innocentiã ⁊ amorẽ. Sp̃c sc̃s inde
sedit suꝑ unũ quẽq eoꝵ. ꝓpt̾ea aut̃ diu̾sar̃
lingͥrũ grãm apłis dedit: ut idonei efficerent᷑
fideliũ eruditioi popłoꝵ. Quod uͦ supͣ singłos
sedisse memorat᷑. id cause ẽ. ut ĩtelligat᷑ ꝑ plu¬
res ñ fuisse diuisꝰ. s mansisse in singłis totꝰ. fic̃
censꝰ. ut qͣnti ad cũ. qͣnti ad cͥũr pͣpure colo¬
ris aspexerint. tantis uisũ sue lucis ĩꝑciat.¬
tantis minist̾iũ sui munis tͥbuat: ⁊ ip̃e nicħ¬
dicente.Si qͥs sitit: ueniat adme ⁊bi. Qcre
dit in me. flumina de uent᷑ eiꝰ fluent aq̃ rii.¬

Expanded text:
columbae.' Haec enim avis corporaliter ipso felle caret, habens tantum innocentiam et amorem. Spiritus sanctus inde sedit super unumquemque eorum. Propterea autem diversarum linguarum gratiam apostolis dedit, fidelium eruditione populorum. Qui vero in singulos sedisse memoratur, id causae est ut intelligatur per plures non fuisse divisus, mansisse in singulis totus, sedcensus, ut quanti ad eum, quanti ad crinem purpurei splendoris aspexerint, tantis usum suae lucis itantis ministerium sui muneris tribuat, et ipse nihidicente: « Si quis sitit, veniat ad me et bibat, et flumina de ventre ejus fluent aq
Abbreviated transcription (Latin):
plem st̃ cherubin. id÷ ꝑlenitudo scĩȩ appellant᷑.
psast̾ illadrio aĩalia suꝑͣ ꝓpiciatoriũ arche fa¬
cta ex metallo ꝓꝑ significandã angłoꝵ p̃sen¬
tiã. in qͦꝵ medio ostendr̃ ds. Seraphin qͦ si¬
milit̾ młtitudo ẽ angłoꝵ: qͥ ex ebreo ĩ latinc̃
ardentes ł ince̾dentes int̾p̃tant᷑. Q iccirco¬
ardentes uocant᷑. qr int̾ eos ⁊ dm̃ nulli alig¬
angłi ꝯsistunt. Et iõ qͣntũ uiciniꝰ corã eo ꝯ¬
sistunt. tantomag̾ claritate diuini luminis
inflãmant᷑. Uñ ⁊ ip̃i uelant faciẽ ⁊ pedes se¬
dentis inthrono dĩ. Et idcͥco cȩiã angłoꝵ tͣba
tude di ẽentiã plene ñ ualet: qm̃ cherubui
eã teg̃. Hec gͥ uocabła agminũ angłoꝵ ⁊ca
st̃ specialia ordinũ singłoꝵ: ut tñ sint expar¬
te ꝯmunia õiũ. Nãdũ throm sedes di. in qͦꝵ¬
ordines angłoꝵ pͥuatis uoib appellant᷑: qr
ħ ipsud officiũ ĩ ꝓpͥo ordine pleniꝰ acceꝑunt.

Expanded text:
t, Cherubin, id est plenitudo scientiae, appellantur. Ipsa sunt illa duo animalia super propitiatorium arcae ficta ex metallo, propter significandam angelorum praesentiam, in quorum medio ostenditur Deus. Seraphin quoque similiter multitudo est angelorum, qui ex Hebraeo in Latinum ardentes vel incendentes interpretantur. Quim nulli angeli consistunt et ideo quanto vicinius coram eo consistunt, tanto magis claritate divini luminis inflammantur. 25. Unde et ipsi velant faciem et pedes sedentis in throno Dei, et idcirco caetera angelorum turba videre Dei essentiam plene non valet quonieam tegit. Haec igitur vocabula agminum angelorum ita sunt specialia ordinum singulorum, ut tamen sint ex parte communia omnium. Nam dum Throni sedes Dei in quoordines angelorum privatis nominibus appellantur, quia hoc ipsud officium in proprio ordine plenius acceperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aũi. qͦd .iiͦii. in uet̾i testam̃to absq ullo uelamine
nõib suis añꝗͣ nascent᷑ uocati st̃. Ismael. ẏsaac.
Salomon ⁊ sosias. Lege scͥptãq iacob: suplantator
it᷑p̃tat᷑. siue qͦd inͣ suo plantã nascentis fr̃is app̾¬
hend̾it. siue qd̾ pꝰea frẽm arte deceꝑit. Uñ ⁊ esa

Expanded text:
quattuor in Veteri Testamento absque ullo velamine nominibus suis, antequam nascerentur, vocati sunt: Ismahel, Isaac, Salomon et Iosias. Lege Scripturas. Iacob subplantator interpretatur, sive quod in ortu plantam nascentis fratris adprehenderit, sive quod postea fratrem arte deceperit. Unde et Esa
Abbreviated transcription (Latin):
to echimologiã nõis sũpsit. Abi melech: pat̃
nis rex. Tola u̾micłs. uł coccinũ. Iair. illumi¬
nans. Iepte. aꝑiens. uł aꝑtꝰ. Esebon: cogitatõ.
siue uincłm meroris. Abdo. seruus eiꝰ. San¬
son: sol eoꝵ. u soł fortitudo. fuit enĩ uirtute
cdarꝰ &o libauit isrł de hostib emꝵ. Dauila. pau¬
ꝑcła uł situla. Boor: in fortitudine. siue in qͦ¬
robur.Noemi: quã int̾p̃tari possumꝰ ꝯsolatã.
eo qͦd marito ⁊ libis ꝑegre mortius. uurũ mo¬
abitidẽ in consolatione sua tenuit. Ruth in¬
t̃p̃tat᷑. festinans. Alienigena enĩ erat eopło¬
gentili: quȩ relicta patͥa festinanit tnsire int̾¬

Expanded text:
nto etymologiam nominis sumpsit. Abimelech pater nto etymologiam nominis sumpsit. Abimelech pater meus rex. Tola vermiculum, vel coccinum. Iair inluminans. Iephte aperiens, vel apertus. Esebon cogitatio, sive vinculum maeroris. Abdo servus eius. Samson sol eorum, vel solis fortitudo. Fuit enim virtute clarus, et liberavit Israel de hostibus. Dalila paupercula, vel situla. Booz in fortitudineuam interpretare possumus consolatam, eo quod marito et liberis peregre mortuis, nurum Moabitidem in consolatione sua tenuit. Ruth interpretatur festinans. Alienigena enim erat egentili, que relicta patria festinavit transire in te
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis inẽptat᷑: ꝓpt̃ qd turibulit̃ acciprens.
in medio suꝑstitũ ⁊ int̾emptoꝵ obitiã stert:
ruiã morts qͣsi qͥdã mons fortis exclusit. Elea rar
di adiutoriũ. Balas p̃cipitans. sitie deuorans. Ba¬
laã. uanꝰ popłs. finees. ori parcens. Tñsfixit enĩ
pugione ⁊ ambri cũ scorto madianitide. ⁊ dñ
furoiẽ placauit ut parcẽt. hambri iste lacessicos.
uł amaricans. ꝓpͥe enĩ nom̃ ẽ ab amaritudine
figatũ. qd peccando amaricauĩt popłim. Ra¬
ab latitudo uł fames. siue impet᷑. Iosus int̾p̃ta¬
responsio di. Aoth. głosꝰ. Barach fulgorane. Del¬
bora apis. uł locax. Apis: qr fuit ad bellũ ꝓmp¬
tissima. dinicans adu̾sus si sarã. Quo ꝑempto:
cecinit cantic̃. Inde loeax. Iael. ascensio. Gede¬
on exꝑim̃tũ iniqͥtatis eoꝵ. freq̃ntib enĩ dͥo¬
cum̃tis eoꝵ informatꝰ ẽ: quali p̾sagio contͣ ho¬
stes fugirã uictoriã exp̃diret. Ex qͦ futͦo exꝑim̃¬

Expanded text:
pter quod turibulum accipiens in medio superstitum et interemptorum obviam stetit, et ruinam mortis quasi quidam mons fortis exclusit. Eleazar Dei adiutorium. Balac praecipitans, sive devorans. Balaam vanus populus. Phinees ori parcens. Transfixit enim pugione Zambri cum scorto Madianitide, et Domini furorem placavit, ut parceret. Zambri iste lacessiens vel amaricans. Proprie enim nomen ab amaritudine figuratum, quod peccando amaricaverit populum. Raab latitudo, vel fames, sive impetus. Iosue interpretaresponsio Dei. Aoth gloriosus. Barach fulgurans. Debbora apis vel loquax. Apis, quia fuit ad bellum promptissima, dimicans adversus Sisaram, quo perempto cecinit canticum; inde loquax. Iahel ascensio. Gedeon experimentum iniquitatis eorum. Frequentibus enim documentis informatus est quali praesagio contra hostes futuram victoriam expediret, ex quo futuro experime
Abbreviated transcription (Latin):
te nincupata ẽ: qd̃ ꝓlunite constitui solet. Lossessio¬
nes st̾. agͥ late patentes publici pͥuatiq: qͥs intao¬
ñ mancipatione s qͥsq ut potuit occupaũ atq
possedit. uñ ⁊ nuncupate st̃. fundꝰ dictꝰ. qd̾ eo fun¬
dat᷑ uł stabiliat᷑ pat̾s monum̃tũ. fundꝰ aũ ⁊urbani
edificiũ. ⁊ rusticũ intelligendũ ẽ Erediũ dictũ. ꝗͦ¬

Expanded text:
rrae, nuncupata, quod pro limite constitui solet. Possessiorrae, nuncupata, quod pro limite constitui solet. Possessiones sunt agri late patentes publici privatique, quos initio non mancipatione, sed quisque ut potuit occupavit atque possedit; unde et nuncupati. Fundus dictus quod eo fundatur vel stabiliatur patrimonium. Fundus autem et urbanum aedificium et rusticum intellegendum est. Praediu
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Pi enĩ dr̃ ignis. hos egẏpt᷑ ht̃. Ap̃ maiores. it
potentes. aut submontib. aut in montib sepelie
bant᷑. Inde tͣctũ ẽ. ut suꝑ caclauã aut piramides
fierent. aut ingentes colũnȩ collocarent᷑. de edificis
Iuitis harundinibq contextũ. qͥb possint
hoĩes tueri a ui frigoris uł caloris iniuria. Tugu
nandos: siue ut ĩnuł homines uł bestiolas q̃ insi¬
diari solent natis frugib abigant. Hane rustici
caupannã uocant: qͣunũ tm̃ capiat. lescua. qͥdam¬
putant eẽ. tiguria: qͥdã loca p̃rupta ⁊ asꝑa. Maga¬
lia st̃ eclificia numidarũ agͥstiũ. oblonga incͦuis la¬
terib tecta qͣsi nargũ carmȩ st̃. siue rotunda in
modũ fu̾noꝵ. Et magaria dicta qͣsi magalia. qi
magar punici noniã uillã dict̃ una litt̃a ꝯmutata
ser latine appellari q̃r. eo qd in eo agat᷑ aliqͥd
Aui agrũ ex greco noĩar⁊ manifestiꝰ eredunt.

Expanded text:
nis. Pyr enim dicitur ignis. Has Aegyptus habet: apud majores enim nis. Pyr enim dicitur ignis. Has Aegyptus habet: apud majores enim pobantur. Inde tractum est ut super cadavera aut pyramides fierent, aut ingentes columnae conlocarentur. § 12 De aedgultis arundinibusque contextum, quibus possint homines tueri a vi frigorisnandos: sive ut inde vel homines vel bestiolas, quae insidiari solent natis frugibus, abigant. Hanc rustici capannam vocant quod unum tantum capiat. Casa putant esse tuguria, quidam loca praerupta et aspera. Magalia aedificia Numidarum agrestium oblonga, incurvis lateribus tecta, quasi navium carinae sunt, sive rotunda in modum furnorum. Et magalia dicta quasi magaria, quia 'magar' Punici novam villam dicunt, una littera commutata Ager Latine appellari dicitur eo quod in eo agatur aliquid. Alii agrum ex Graeco nominari manifestius credunt.
Abbreviated transcription (Latin):
epnlcrũ a sepulto ẽ dictũ. Eriꝰ aũ qͥsq qͥfq
in domo sua sepeliebat᷑. pꝰea aũ uecitũ ẽ le¬
gib. ne fecore ip̃o. corꝑa uiuentiũ contacta
inficerent᷑. Monum̃tũ ĩo ñcupat᷑. eo qͦd m̃tẽ
moriã tereduẽ ut mortui record̾is. Momim̃ta
itaq ⁊ menorie. ꝓmĩtis ãmonitõe st̃ dicte. lu¬
mulꝰ dict᷑. qͣsi tum̃s tellꝰ. Sargo fagũ g̃cũ ẽ nom̃:
comedẽ dr̃. Mausolea st̃ sepulc̾. seu montim̾ta re¬
gũ.a mausoleo rege egyptioꝵ dicta. Nã eo defune¬
to uror eiꝰ mire magnitudinis ⁊ pulc̾tudinis ex¬
trux sepuler̃: in tm̃ ut usq hodie omĩa monum᷑¬
da p̾ciosa ex noĩe eiꝰ mausolea ñcupent᷑. Pramideᷤᷤ¬
ẽgenꝰ sepulcͦr. qͣdratũ ⁊ fastrgiatũ ułt᷑ omnẽ excessi¬
tatẽ. que fieri manu possit. Uñ. ñisurã unã ũbra¬
rũ egͥse. millãbrẽ ũbrã dñr. lali aut̃ edificio sur¬
gunt. ut a lato incipiant ⁊ mangꝰto finiant᷑: sic̃ ig¬

Expanded text:
epulcrum a sepulto dictum. Prius autem quisque in domo sua sepeliebatur: postea vetitum est legibus, ne fetore ipso corpora viventium contacta inficerentur. Monumentum ideo nuncupatur, eo quod mentem moriam te reducit, ut mortuum recorderis. Monumenta itaque et memoriae s tellus. Sarcophagus Graecum est nomen, comedere dicitur. Mausolea sunt sepulchra seu monumenta regum, a Mausoleo rege Aegyptiorum dicta. Nam eo defuncto uxor eius mirae magnitudinis et pulchritudinis extruxit sepulchrum in tantum ut usque hodie omnia monumenta pretiosa ex nomine eius Mausolea nuncupentur. Pyramidegenus sepulcrorum quadratum et fastigiatum ultra omnem excelsitudinem, quae fieri manu possit: unde et mensuram umbrarum egressae, nullam habere umbram dicuntur. Tali autem aedificio surgunt, ut a lato incipiant, et in angusto finiantur, sicut ig
Abbreviated transcription (Latin):
feminar̃ ad opꝰ lanificii exercendũ. ꝯueniat.
Mulier enĩ g̃ce. gene ñcupat᷑. Pist̾nũ qͣi pilistͥ¬
nũ: qr pilo an̾a. tundebant gͣnũ. Uñ ⁊ ap̃ ue¬
teres ñ molitores s pistores dicti qͣsi finsores
erat. s grinũ pilo findebant. Uñ uirgiliꝰ¬

Expanded text:
feminarum ad opus lanificii exercendum conveniat, mulier enim graece gyne nuncupatur. Pistrinum, quasi pilistrinum: quia pilo antea tundebant granum. Unde et apud veteres non molitores, sed pistores dicti: quasi pinsores erat, sed granum pilo pinsebant. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ueteres incultos agͦs dicebant.i. siluas ⁊ pascua.
ges demũ uotis: respondet auari: agͥcole. Cõpasciuus
ager dictꝰ. qr a diuisorib agroꝵ relictꝰ ẽ ad pascen:¬
dũ ꝯmunit̃ uicinis. Alluuꝰ agerẽ. ꝗͦ paulatĩ flu¬
uiꝰ in agrũ redait. Arcifiniꝰ ager dictꝰ ẽ: qr certis line¬
arũ m̃suris ñ ꝯtinet᷑: s arcet᷑ finis eiꝰ obiecta flu¬
minũ. montiũ. arboꝵ. Uñ ⁊ in his agͥs nicħ subfici

Expanded text:
veteres incultos agros dicebant, id est, silvas et pascua: ges demum votis respondet avari agricolae. Conpascuus ager dictus qui a divisoribus agrorum relictus est ad pascendum communiter vicinis. Alluvius ager est quem paulatim fluvius in agrum reddit. Arcifinius ager dictus est qui a certis linearum mensuris non continetur, sed arcentur fines eius obiectu fluminum, mo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstat longitudine pedñ. ccͣ.xl. latitudine.c: ita¬
oxx. Iexx. Actũ ꝓuincie beticȩ rustiq agrũ
uocant᷑. Eorcã ttẽ betici. xxx. pedũ latitudins n
lxxx longitudine defiuniunt ita xx¬
S porca ẽ quȩ in arando extat qͥ defusũ ẽ lira
Galli candetũ appellant mareis urbanis spaci
ii .c. pedũ. qͦsi centetũ. In agͣstib aũ pedes.e.l.
qͣdratoꝵ. iustũ candetũ uocant. Porro stadia¬
m̃sura octie ꝯputata. miliariũ fac̃ qd̾ constat.¬
uͥ milib pedib. Centuria aũager ẽ .cc. iugerũ:¬
qͥ ap̃ antiqͦs a .o. iugerib uocabat᷑. S pꝰ ea du¬
plicata ẽ. nom̃q pͥstinũ retinuit. In numo̾.N.
centurie multiplicate st̃ nom̃ mutare ñ
potuiert̃. De itineribus. xui.
ensuras uiarũ. nos miliaria dicimꝰ. g̾ci
stadia. galli leuuas. egyptii signes. ꝑse
nille passib t̾minat᷑. Idictũ miliariũ qͣsi
nulle adiũ. hñs pedes.uͦ. milia. leuua finit᷑¬
passib mille qͥngentis. Stadiũ octaua pars

Expanded text:
nstat longitudine pedum CCXL, latitudine CXX. Actum provincie Betice rustici agrum vocant; porcam idem Betici XXX pedum latitudine et octoginta longitudine diffiniunt, Sed porca est, quod in arando exstat. Quod defossum est lira. Galli candetum appellant in areis urbanis spatium centum pedum, quasi centetum. In agrestibus autem pedum CL quadratorum candetum vocant. Porro stadiamensura octiequinque milia pedibus. Centuria autem ager est ducequi apud antiquos a centum iugeribus vocabatur, sed postea duplicata est nomenque pristinum retinuit. In numero enim centuriae multiplicatae sunt, nomen mutare non potuerunt. De itineribus . Mensuras viarum nos miliaria dicimus, Graeci stadia, Galli leugas, Aegypti schoenos, Persae mille passibus terminatur; et dictum miliarium quasi mille adium, habens pedes quinque milia. Leuga finitpassibus mille quingentis. Stadium, octava pars
Abbreviated transcription (Latin):
lbi arunt ostiũ appellari. qͥa hostẽ morat᷑. Ibi enĩ
adu̾sariis nos obicimꝰ. Hinc ⁊ ostra tib̾ina. qr ho¬
Claust᷑. abeo qͥ claudunt᷑ dicła. Fenestrȩ s̃. qͥb pars
ext̾ĩor ang̾ta. ⁊ interior diffusa ẽ. qͣles ĩ horreis
strã putant dictã. eo qͥ doniui lucẽ ministrre. ꝯpo¬
sitũ nom̃ ex g̃co. latinoq sermone. fos .i. g̃de. lux¬

Expanded text:
lii aiunt ostium appellari quia ostem moratur; ibi enim adversariis nos obicimus: hinc et Ostia Tiberina, quia oClaustra ab eo quod claudantur dicta. Fenestrae sunt quibus pars exterior angusta et interior diffusa est, quales in horreis stram putant dictam eo quod domui lucem minestret, conpositum nomen ex Graeco Latinoque sermone; φῶς
Abbreviated transcription (Latin):
rib ł a colore ł a sexu. Ex similitudine t̾restũ.
ut rane. uituli leones. uigͥ meruli. ⁊ paui diũ¬
so colore dorso ⁊ collo picti. ⁊ turdi albouarii. ꝯcetã
q̃ sͥ iuxta sp̃es t̃reffũ aĩaliũ noĩa uendicauert̃.
Ex inorib t̃restũ. ut canes in mari. a t̾renis carib
nuncupati qd mordeant. ⁊ lupi qd̾ imꝓba uora¬
citate.alios ꝑsequiit᷑. A colore ut ũbre. qr colore
ũbrȩ st̃. ⁊aurate. qr in capite. rari colorẽ hñt
uarii a uarietate qͦs uulgo tructas uocant. Afi¬
gura ut orb̾ qr rotundꝰ ẽ. totꝰq in capite ꝯstat
ut solea. qd̾ sit instar calciam̃toꝵ a soleis. A sexir
ut muscłs. qd̾ sit balene mascłs. Eiꝰ enĩ cortu cõ¬
ciꝑe ħ belua phibet᷑. hinc ⁊ inuscłi coclear̃. quoꝵ
lacte ꝯcipiunt ostreȩ. Balene autt̃ st̃ ĩm̃se mag¬
titͥtudinis bestie. ab emiitendo ⁊ fundendo aq̃s
uocate. Cen̾s aͣut̃ besttis maris. altiꝰ iaciunt un¬

Expanded text:
re, vel figura, aut sexu. Ex similitudine terrestrium: ut ranae et vituli et leones et nigri meruli et pavi diverso colore, dorso et collo picti, et turdi albo varii, et cetera quae sibi iuxta species terrestrium animalium nomina vindicaverunt. Enuncupati, quod mordeant. Et lupi, quod improba voracitate alios persequantur. 6. A colore, ut umbrae, quia colore umbre sunt, et aurate, quia in capite auri colorem habent, et varii a varietate, quos vulgo tructas vocant. A figura, ut orbis, quia rotundus est totusque in capite constat, et solea, quia sit instar calciamentorum soleis. A sexu, ut musculus, quia sit balene masculus: eius enim coitu cipere haec bellua perhibetur. Hinc musculi coclearum, quorum lacte concipiunt ostreae. Ballenae autem sunt immensae magnitudinis bestiae, ab emittendo et fundendo aquas vocatae. Caeteris enim bestiis maris altius jaciunt un
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ tm̃ ĩ nubilo. Timallꝰ. ex flore nom̃ accẽp̃.
Thimũ qͥppe flos appellat᷑. Nãdũ sit sp̃ẽ gͣtus.
n sapore iuicundꝰ. tam̃ sic̃ flos flagrat. ⁊ corꝑe
odores aspirat. Scaurꝰ. dictꝰ eo qd̾ solꝰ escã ru¬
minare ꝑhibet᷑. Deniq alii pisces ñ ruminant.
Iradt̾ aũ hc̃ ingeniosũ eẽ. Nãq inclusũ nassis.
ñ fronte erũꝑe. nec in festis iminib cap̃ ĩse¬
rere. s au̾sũ caude ictib erebris laxare fores.
atq ita retͦrsũ redire. Quẽ luctatũ eiꝰ si forte
aliꝰ scaurꝰ extͥnsecꝰ uideat app̾hnsa mordicꝰ cau¬
da. adiuuat msꝰ erĩrpentis. Sparꝰ. a lancea
pͥꝰ iuenta st̃: ꝗͣ marina. Nã sparꝰ ẽ telũ rusti¬
canũ missilȩ. a spargendo dictũ. Anstłis pis
later̃ uirgis puniceis ꝑpetuis aliisq discolorib
nais parriꝰ ⁊ semi pedał piscicłs nom̃ sũpsit.
qd̾ nauẽ abherendo retineat. Ruant lic& uen¬
ti. seinant ꝓcelle. nauis tñ qͦͣsi radicata. in ma

Expanded text:
nisi tantum in nubilo. 29. Thymallus ex flore nomen accepit. Thymus quippe flos appellatur, nam dum sit specie gratus, et sapore jucundus, tamen sicut flos fragrat, et corpore odores aspirat. 30. Scarus dictus, eo quod solus escam ruminare perhibetur, denique alii pisces non ruminant. Tradunt autem hunc ingeniosum esse. Namque inclusum nassis, non fronte erumpere, nec infestis viminibus caput inserere, sed aversum caudae ictibus crebris laxare fores, atque ita retrorsum redire; quem luctatum ejus si forte alius scarus extrinsecus videat, apprehensa mordicus cauda, adjuvare nisus erumpentis. 31. Sparus a lancea prius inventa sunt quam marina; nam sparus est telum rusticanum missile, a spargendo dictum. 32. Australilateribus virgis puniceis perpetuis, aliisque discoloribus, nais, parvus et semipedalis pisciculus, nomen sumpsit quod navem adhaerendo retineat. Ruant licet venti, saeviant procellae, navis tamen quasi radicata in mar
Abbreviated transcription (Latin):
molib saltu p̃eqiti fert̃. tr̃pestates significare
uident᷑. Hn ꝓpͥe symones nõint᷑. Est ⁊ delfinũ
genꝰ in inlo dorso serrato: qͥ cocodrillos ten̾a uen¬
tris secantes int̾tinunt. Porci marim ft̃. qͥ nulgo
uocant᷑ suill: qr dũ escã q̃r̾. more sius t̃tã sub
aqͥs fodiũt. Cirea gitit᷑ enĩ hñt oris officiũ. ⁊¬
nͥ rostrũ arenis ĩ merg̃t pastũ ñ collig̾t. Corui
acorctis uocedich. qr griumiũt pectore. suaq

Expanded text:
molibus saltu praecipiti feriunt, tempestates significare videntur. Hi proprie simones nominantur. Est et delphinum genus in Nilo dorso serrato, qui crocodillos tenera ventrium secantes interimunt. Porci marini, qui vulgo vocantur suilli, quia dum escam quaerunt, more suis terram sub aquis fodiunt. Circa guttnisi rostrum arenis immergant, pastum non colligunt. 13. Corvi, a cordis voce dicti, quia grunniunt pectore, suaque
Abbreviated transcription (Latin):
pedtũ tioeat᷑ꝰ. qͥ ꝯt̾ctꝰ inglobũ ꝯplicat᷑. Nascit᷑ sub
petris: ex humore ⁊ t̾ra. Limax u̾inis limi diclꝰ.
qd in limo uł delimo nascat᷑. Uñ ⁊ sordida sẽꝑ
inĩmunda habet᷑. Bõbacis frondiũ u̾mis. ex cui
textura bõbicinũ ꝯfictt᷑. Appellat᷑ aũ ħ noĩe.
ab eo qͦnd euacriet᷑ dũ fila genat. & aer solꝰ in eo¬
remaneat. Er uga frondiũ u̾mis in holere ł
pampino inuoluta: dicta ab exodendo. Deqͣ
meminit plautꝰ. Imitatꝰ neꝗͣ bestiã. ⁊ malefi¬
cã. inuolutã ĩ pãpino. Implicat seidẽ nec ad¬
uolat ut locusta ut huc illucq discurrens. se
n tardo lapsu. pig̾sq morsib uniu̾sa ꝯsumit.
ligni ũines uocant᷑. qͦs tpre ĩportuno cese arbo¬
res gignu̾nt. Tin ea uestim̃toꝵ i̾tm̃toꝵ u̾mis
dicta qdꝰ teneat. cousq in̾sidat. qͦ erodat. Ind̾
⁊ ꝑtinax. qd̾ in eandẽ rẽ ĩdentidẽ urgeat. Uer

Expanded text:
pedum vocatus, qui contactus in globum conplicatur. Nascitur sub petris ex humore et terra. Limax vermis limi, dictus quod in limo vel de limo nascatur; unde et sordida semper et inmunda habetur. Bombyx frondium vermis, ex cuius textura bombycinum conficitur. Appellatus autem hoc nomine ab eo quod eremaneat. Eruca, frondium vermis, in olus vel pampino involuta, ab erodendo dicta. De quo meminit Plautus: « Imitatus nequam bestiam et maleficam involutam in pampino implicat. » Sed idem nec advolat, ut locusta, ut huc illucque discurrens semet tardo lapsu pigris morsibus universa consumit. ligni vermes vocantur quos tempore importuno caesae arbores gignunt. Tinea, vestimentorum vermis, dicta, quod teneat et eo usque insideat, quo erodat. Unde pertinax, quod in e
Abbreviated transcription (Latin):
pio. St̃ aut̃ u̾mes aut t̾reiaut aque. au̾tae¬
ris. aut carniũ. uit frondiũ. aut lignoꝵ. aiti
uestim̃toꝵ. Aranea u̾mĩsaeris. abaeris
nutũito cognominata quȩ exiguo. poꝑẽ
longa fila deduc̃. ⁊ tele sẽꝑ intenta. nũꝗͣ
desinit laborare. ꝑpetuũ su̾stinens in stia
arte suspendiũ. Sangͥsuga u̾mis agͣtił. dicta.
qd̾ sangͥnẽ sugit. Pocantibi enĩ insidiat᷑. Cũq
illabit faucib ł uspiã adherescit: sangͥnẽ hau¬
rit. ⁊ cũ niio cruore maduerit. euomiit qͥd
harisit. ita ut recentiorẽ denuo sugat Scorpiꝰ¬

Expanded text:
pio. Sunt autem vermes, aut terrae, aut aquae, aut aeris, aut carnium, aut frondium, aut lignorum, aut vestimentorum. 2. Aranea, vermis aeris, ab aeris nutrimento cognominata, 73 quae exiguo corpore longa fila deducit, et telae semper intenta nunquam desinit laborare, perpetuum sustinens in sua arte suspendium. 3. Sanguisuga, vermis aquatilis, dicta, quia sanguinem sugit. Potantibus enim insidiatur, cumque illabitrit, et cum nimio cruore maduerit, evomit, quod hausit: ita ut recentiorem denuo sugat. C
Abbreviated transcription (Latin):
tͥsticiã inducat morituro. De qua poeta. Signifer̃
iuuenẽ tyreni sangͥnis aulũ: tota cap̃ retro dipsas
calcata moniordit. uix dolor. aut sensꝰ dentis fuit.
alpica serpens ẽ. q̃ ñ uidet᷑. Cecula dicta ẽ. eo qd̾ par¬
ua sit nñ habeat ocłos. Centu peda a multitudine
pedũ dicta. Lac̾tꝰ reptile genꝰ ẽ uocatꝰ ita. qd̾ bra¬
chia habeat. Genã lac̾toꝵ plura: ut botrax. sala¬
mandria. saura. stellio Bot rãcã dicta ẽ: qd̾ ranȩ¬
habeat faciẽ. Nã g̃ci ranã hotiã nocant. Sala¬
mandria uocata. qd̾ ꝯt̃ incendia ualeat. Cinꝰ int̾
oĩã uenenata. uis maxia ẽ. Lȩta eñ singlos fe
riunt. hec płimos parit̾ interunit. Nlã si ar hbo¬
ri irrepserit. omĩa poma inficit ueneno ⁊ eõ
qͥ comed̾int occidit. Qui ñ si uł in puteo ca¬
dat. uiis ueneni eiꝰ potantes int̾fic̃. Ista cit̃
incendia repugnans ignes sola aĩaliũ extn¬

Expanded text:
tristitiam inducat morituro. De quo tristitiam inducat morituro. De quo juvenem Tyrrheni sanguinis Aulum Torta caput retro Dipsas calcata momordit. Vix dolor, aut sensus dentis fuit. 33. Solpunga, serpens est quae non videtur. Caecula, dicta, eo quod parva sit, et non habeat oculos. Centupeda, a multitudine pedum dicta. 34. Lacertus, reptilis genus est, vocatus ita, quod brachia habeat. 70 Genera lacertorum plura, ut botrax, salamandrhabeat faciem; nam Graeci ranam βάτραχον vocant. Salamandra vocata, quod contra incendia valeat. Cuius inter omnia venenata vis maxima est; cetera enim singriunt, haec plurimos pariter interimit. Nam si arbori irrepserit, omnia poma inficit venenis, et eos, qui ederint, occidit. Quae etiam si vel in puteo cadit, vis veneni ejus potantes interficit. Ita contra incendia repugnans ignes sola animalium exstin
Abbreviated transcription (Latin):
Tractiq uia fumante chelidri. Sẽꝑ aũ dircctꝰ abulat.
Na si torserit se dũ currit. stati crepat. Rinat̾x serpẽs.
aquã ueneno inficiens. In qͦcq .n. fonte fu̾i̾t. eũ
sulcare parias Boͣas angͥs italie. ĩm̃sa mole. ꝑsaͥt᷑
gͣges arm̃toꝵ. ⁊ bubalos. ⁊ płimo lacte riguis. se
ub̃ib innectit. ⁊ surgens int̾imit. atq ind̾ a bori
depopłatõe. boas nom̃ accep̃. Iaculꝰ. serpens uolais:
qd̾ aĩal obiiũ fũt. iactant se suꝑ eũ ⁊ ꝑimunt.: uñ
⁊ iacłi dict st̃. In arabia aũ st̃ serpentes albi cũ alis.
dict᷑. Quoꝵ tanta uͥt̾ ẽ. ut morsũ añ mors inseqͣt᷑
Concolor exustis. atq indiscretꝰ arenis ad moditꝰ.
Sepsexiguus serpns. qͥ ñ solũ corpꝰ. s ⁊ ossa ueneno
ꝯsumit. Cuiꝰ poeta sic meminit. Oesaq dissoluẽs¬
itatis fert᷑. ut dũ calct᷑ ñ uideat᷑. Cuiꝰ uenenũ añ
extinguit ꝗ̃ sentiat᷑: ut facies p̾uenta morte. nec

Expanded text:
ia fumante chelydri. Semper autem directus ambulat; nam si torserit se, dum currit, statim crepat. Natrix serpens aquam veneno inficiens; in quocumque enim fonte fuerit, eum sulcare parias. Boas, anguis Italiae inmensa mole, persequitur greges armentorum et bubalos, et plurimo lacte riguis se uberibus innectit et sugens interimit, atque inde a boum depopulatione boas nomen accepit. Iaculus serpenquod animal obvium fuerit, iactant se super eum et perimunt; unde et iaculi dicti sunt. In Arabia autem sunt serpentes cum alis, dicuntur; quorum tantum virus est ut morsum ante mors insequatur concolor exustis atque indiscretus arenis ammodytes. Seps exiguus serpens, qui non solum corpus sed et ossa veneno consumit. Cuius poeta sic meminit Luitatis fertur ut cum calcetur non videatur; huius venenum ante extinguit quam sentiatur, ut facies praeventa morte nec
Abbreviated transcription (Latin):
łs int̾itu. Lucanꝰ. Uiꝑe coeunt abrupto corꝑe
puat. illa aut̃ ex uoluptate libidims in rabtẽ
t̃sa. cap̃ maris ore receptũ p̃cidit. Ita fit ut pa
parturit. Ex urꝑa enĩ fiuntꝰ pastelli. qͥ tiriaci
na ĩmittat ⁊ spargat. Ios enĩ g̾ci. uenenũ
dicunt. Iind̾ dr̃ aspis. qd̾ morsu uenenato int̾¬

Expanded text:
ris interitu: Lucanus "viperei coeunt abrupto corpore puat, illa autem ex voluptate libidinis in rabiem versa, caput maris ore receptum praecidat, et ita fit ut parparturit. Ex vipera autem fiunt pastilli, qui Tyriaci na immittat et spargat. Ios enim Graeci venenum vocant: et inde aspis, quod morsu venenato int
Abbreviated transcription (Latin):
nitudine. Nã circa semitas delitescens. ꝑ qͣse
gͣat. ac suffocatos ꝑinit. Signit᷑ aut̃ in echi¬
opia ⁊ india. in ip̃o incenctio iugis estꝰ. Basi¬
liscꝰ grece latine int̾p̃tat᷑ regłs. eo qd̾ rex ser¬
pentiũ sit. adeo ut eũ uidentes ftigiant. qđ
olfatu suo eos necat. Nã ⁊ hõiẽ. ⁊ si aspiciat in¬
terinut. Siqͥdẽ ⁊ eiꝰ aspectũ nulla aiis uolans
illesa tͣnsit: s ꝗ̃ ꝓcul sit. eiꝰ ore ꝯbusta deuoelt᷑
A mustesł tñ nincit᷑ qͣs illic hoĩes infert̃ euĩ

Expanded text:
itur. Nam circa semitas delitescens per quasgat, ac suffocando perimit. Sunt autem in Aethiopia et India in ipso incendio iugis aestus. Basiliscus Graece, Latine interpretatur regulus, eo quod rex serpentium sit, adeo ut eum videntes fugiant, quia olfactu suo eos necat; nam et hominem vel si aspiciat interimit. Siquidem et eius aspectu nulla avis volans inlaesa transit, sed quam procul sit, eius ore conbusta devoratur. A mustelis tamen vincitur, quas illic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnincie archactie. H latinȩ excedra dr̃. qd̾ uno celo¬
drã locũ fuisse euom̃tẽ aqͣs uastantes uicinã ciui¬
tatẽ: in qͦ de eatu clauso miati erũpebant. Qd̃
hercules uidens loca ipsa exussit.: ⁊ sio aq̃ clausit

Expanded text:
ovinciae Arcadiae. Hovinciae Arcadiae. Hfuisse euomentem aquas uastantens uicinam ciuitatem, in quo meatu uno clauso multi erumpebant; quod Hercules uidens, ipsa loca exussit et sic meat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑunit. Iorũ .i. corpꝰ degit arenis. nec ullũ indictũ
sui p̾bet. nͥ exea parte. qͦ inuitatas aues ł aĩalra ai¬
get t̃giuiarietate. ut natar̃ gra aspicientes retar¬
det. Et qr reptando pigrior ẽ. qͦs asseq̃ ñ ualet:
miracło sui stupendes capit. Tanti añ feruoris ÷.
ut ⁊̃ Inemis tpre. exiruias corꝑis feruentes ex
nis. Exuuiias posita suas. Anfibena dicta. eo qd̃
iiͦ. capita hat. unũ in loco suo⁊ altai cauda.
currens exutͦq capite tͤctu corꝑis cͥculato. Hec so¬
la serpentiũ frigora se s mitit. pͥma orũ ꝓcedes
De qͣ idẽ lucanꝰ. Et grauis in geminũ u̾gens cap̃ ã¬
fibena. Cuiꝰ ocłi lucent. ueluti lucernȩ. Enidris
colub̾ in aqͣ uiuens. Greci .ii. aquã ydor uocant.
Ydros aqͣtił serpens: a qͦ icti obtͣgescunt. Cuiꝰ mor¬
bũ. qͥdã oã dict̃. eo qͦd fimo boũ remediet᷑. Ydra
traco muitoꝵ capitũ qł fuit in lerna palude¬

Expanded text:
perimit. Totum enim corpus tegit arenis, nec ullum indicium perimit. Totum enim corpus tegit arenis, nec ullum indicium sui praebet, nisi ex ea parte, qua invitatas aves vel animalia caget tergi varietate, ut notarum gratia aspicientes retardet, et quia reptando pigrior est, quos assequi non valet, miraculo sui stupentes capit. Tanti autem fervoris est, ut etiam hiemis tempore exuvias corporis ferventis expnis Exuvias positura suas. 20. Amphisbaena dicta, eo quod duo capita habeat, unum in loco suo, alterum in cauda, currens ex utroque capite, tractu corporis circulato. Haec sola serpentium frigori se committit, prima omnium procedens. De qua idem Lucanus: Et gravis in geminum vergens caput Amphisbaena. Cujus oculi lucent veluti lucernae. 21. Enhydris, colubra in aqua vivens; Graeci enim aquam ὑδωρ vocant. Hydros aquatilis serpens, a quo icti obturgescunt; cuius quidam morbum boam dicunt, eo quod fimo bovis remedietur. Hydra draco multorum capitum, qualis fuit in Lerna palud
Abbreviated transcription (Latin):
cendũ. feit᷑ aut̃ aspis cũ ceꝑit pat in cantatorẽ. qͥ ci
quibdã carminib ꝓp̾is euocat. ut eã de caũnisꝓ¬
ducat. illa cũ exux uoluerit. unã aurẽ in t̾rã pͥmit.
alt̾a̾m cauda obturat. ⁊ oꝑit. atq uoces illas. magi¬
cas ñ audiens. ñ exit ad incantantẽ.Dipsa. genꝰ aspi¬
dis. quȩ latine situla dr̃. qr quẽ momordit. siti ꝑit.
Ipnalis genꝰ aspidis dicta. qd̾ sõuo necat. Hanc s̾ cleo¬
patra apposuit: & ita morte qͣsi sõno soluta ẽ. Emor¬
iois aspis ñcupata qd̾ sangͥnẽ sudet qͥ ab ea morsꝰ
patenti ⁊ uaporanti currit. Cuiꝰ poeta si memi
Extuꝑatũ enĩ. pitͦdo seqr. Spectabificꝰ aspis. qͥdũ
momordit hoiẽ statĩ eũ ꝯsumit. ita ut liq̃fiat
totꝰ in ore serpentis. Cerastes serpens dictꝰ cođ ĩ ca
ꝑite cornua hat.similia arietũ. Cerasta. ni. g̾ci cor¬
nua uocant. St̃ aũ illi qͣdrigemina cormcła. ꝙͦ
ostntatõe ueluti esca illiciens sollicitata aĩalia

Expanded text:
autem aspis, cum coeperit pati incantatorem, qui eam quibusdam carminibus propriis evocat ut eam de caverna producat: illa, cum exire noluerit, unam aurem in terram premit, alteram cauda obturat et operit, atque ita voces illas magicas non audiens non exit ad incantantem. Dipsas, genus aspidis, qui Latine situla dicitur, quia quem momorderit siti perit. Hypnalis, genus aspidis, dicta quod somno necat. Hanc sibi Cleopatra adposuit, et ita morte quasi somno soluta est. Haemorrhois aspis nuncupatus quod sanguinem sudet qui ab eo morsus patenti et vaporanti currit. Cuius poeta sic memextuberatum enim putredo sequitur. Seps, tabificus aspis, dum momorderit hominem, statim eum consumit, ita ut liquefiat totus in ore serpentipite cornua habet similia arietum. Cerata graeci cornua dicunt. Sunt autem illi quadrigemina cornicula, quorum ostentatione veluti esca illice sollicitata, animalia
Abbreviated transcription (Latin):
mures. qd̾ ex huniore t̾rȩ nascant᷑. Nã
u mꝰ t̾ra. und̃ ⁊ hamꝰ. his in plemilunio iecor¬
crescit: sic̃ q̃dã maritima augent᷑. q̃ rursũ
minuente luna deficrunt. Sorex. latimĩ ẽ.
eo qd̾ rodat. ⁊ in modũ serre p̃cidat. Antiqͥ
aut̃ soricẽ. sauricẽ dicebant. sic̃ ⁊ ełndũ. clau¬
dñ. Mustella dicta. q̃si mꝰ longꝰ. Nã telũ a
longitudine dictã. Hec ingemo subdola. ĩ
domib nͥ nutͥt eatulos suos. tnsfert. mutat¬
q sedẽ. serpentes ĩ ⁊ mures ꝑseqͥt᷑. Duo aut̃ st̃
gn̾a mustellarã ¶ Alter̃ enĩ siluestreẽ. distais
domib oberrant. Falso aut̃ opinant᷑. qͥ dict̃
niusteslã ee ꝯciꝑe aure effunde̾ partã Mus
aranetĩ. cutꝰ morsu aranea ẽ ĩ sardinia aĩal ꝑ¬
exiguũ araneȩ forma. q̃ solifuga dr̃. eo qd̾ di¬
c̃ fugiat. In mecalł argentarus płima ẽ occul¬
te reptans. ⁊ ꝑ imprudentiã sr̃ se. dentib pe¬
st̃e faẽ. Talpa dicta. eo qd̾ sit dãpnata cecita

Expanded text:
e nascuntur. Nam MUS terra, unde et humus. His in plenilunio jecurcrescit, sicut quaedam maritima augentur, quae rursus minuente luna deficiunt. 2. Sorex, Latinum est, eo quod rodat, et in modum serrae praecidat. Antiqui autem SORICEN sauricen dicebant, sicut et CLODUM claudum. 3. Mustella dicta, quasi mus longus; nam telum a longitudine dictum. Haec ingenio subdola, in domibus, ubi nutrit catulos suos, transfert mutatque sedem. Serpentes etiam et mures persequitur: duo autem sunt genera mustellarum. Alterum enim silvestre, est distans domibus oberrans. Falso autem opinantur qui dicunt mustelam ore concipere, aure effundere partum. Mus araneum, cuius morsu aranea. Est in Sardinia animal perexiguum, aranei forma, quae solifuga dicitur, quod diem fugiat. In metallis argentariis plurima est, occultim reptans, et per inprudentiam supersedentibus pestem facit. Talpa d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑoseiꝰ inuentiẽ. ⁊ carpens oĩa interanea eiꝰ sie
morit᷑. Hine nͣomon g̾ce uocatꝰ. eo qd̾ odore suo.
n salubria ciboꝵ ⁊ uenenosa ꝓdant᷑. De qͦdra¬
cũ addu̾s aspidẽ pugnat. caudã exigit. qͣ aspiᷤ
maxĩe incipit absernare. qͦsi minantẽ. Ad qͣ
cũ uñ suã tͥnsfert. decepta corripit᷑. Ausio ap¬
pellata ẽ. eo qd̾ murib uifestꝰ sit. Hc̃ uulgꝰ cat¬
tũ a captura uocat. Alii dicunt qd captat. id:¬
iudet. Nã tanto acrite cernit. ut falgore lu¬
minis noctis tenebras suꝑet. Uñ agͣco uenit
tio dict᷑ und̾ ⁊ ftir. T̃ enebrosos enĩ ⁊ occultoᷤᷤ
qd̾ sit rotundissimo m̃bro. ł qd fauos petat.

Expanded text:
s in ventrem, et carpens omnia interanea ejus, sic moritur; ichneumon Graece vocatus eo quod odore suo et salubria ciborum et venenosa prodantur. De quo Dracum adversus aspidem pugnat, caudam erigit, quam aspis maxime incipit observare quasi minantem; ad quam cum vim suam transfert, decepta corripitur. Musio appellatus, quod muribus infestus sit. Hunc vulgus cattum a captura videat. Nam tam acute cernit, ut fulgore luminis noctis tenebras superet. Unde a Graeco venitvo dictus, unde et fur. Tenebrosos enim et occultos  40. Melo, quod sit rotundissimo membro, vel quod favos petat,
Abbreviated transcription (Latin):
cere. dicunꝰ crescere. Hẏeme cũ tota dor¬
iniunt. ⁊ ĩmnobiles ꝗͣsi mortu iacent. tp̃r¬
nͦ estiuo reuiuisct.¶ Hiriciũ aĩal spinis coo
qñ spinis sicis elaudit᷑. qͥb undiq ꝓtectꝰ
ẽ cont᷑ insidias. Nã statĩ ut aliqͥd p̃senserre
recollig̃. hꝰ prucntia q̃dam ẽ. Nã dũ abscide¬
rit uuã de urte. suꝑinꝰ sese uolutat sopeã.: liceã
bt̃. hicretro ambulat t̾rã terebrat stridet
noctib. Uenat᷑ cũ formica ccligata capo¬
nesc abscondat. ita formicȩ ꝯplexib tͣ¬
hit᷑ Formica dicta. eo qd̾ ferat micas far¬
ris. Cuiꝰ sollertia multa. Auidet enĩ in
futur᷑ n⁊ p̃ꝑat estate qd̾ hieme comedat.
Inmesse aut̃ eligit cͥticũ: or deũ ñ tangit.
Dũ pluit eis sr̃ frutũ totũ eicit. Dic̃t᷑ in
ethiopia formice ẽẽ ad formã canis qͥ a
formicis satis infestũ. qd̾ se in puluẽ absẽditt.
& fornucas frum̃ta gestantes urtͥsic̃ m̃¬

Expanded text:
Hieme enim tota dormiunt, et immobiles, quasi mortui jacent, tempore aestivo reviviscunt. 7. Hericius animal spinis coopquando spinis suis clauditur, quibus undique protectus est contra insidias. Nam statim ut aliquid praesenserit, recolligit. Hujus prudentia talis est. Nam dum absciderit uvas de vite, supinus sese volutat super eas, et sic eas t. Hic retro ambulat, terram terebrat, stridet noctibus; venatur eum formica circumligata capine se abscondat; ita formicae conplexibus trahitur. Formica dicta, ab eo quod ferat micas farris. Cuius sollertia multa; providet enim in futurum, et praeparat aestate quod hieme comedat; in messe autem eligit triticum, hordeum non tangit; dum pluit ei super frumentum, totum eicit. Dicuntur in Aethiopia esse formicformicis satis infestum, quod se in pulvere abscondit, et formicas frumenta portantes interfic
Abbreviated transcription (Latin):
ñsꝯdicione. s ꝓ etate puerili uocamꝰ Lupilli
aut̃ dicti qͣsi sine ocłis. ħ ÷ a parertib orbi.
i aut̃ uere pupilli dic̃t᷑: quoꝵ patͣres ante
discessert̾. q̃ abhis nom̃ acciꝑent. Cȩt̃i orbi uo¬
cant᷑. Or fani idẽ qͥ ⁊ pupilli. Illd̾ enĩ gͤcũ no¬
m̃ ẽ: ħ latinũ. Nã ⁊ in psalmo uͥ legr᷑. ꝓupil¬

Expanded text:
cione, sed pro aetate puerili vocamus. Pupilli autem dicti quasi in oculis, hoc est a parentibus orbi. Hi autem vere pupilli dicuntur quorum patres ante decesserunt quam ab his nomen acceperint. Ceteri orbi vocantur orphani, idem qui et pupilli; illud enim Graecum nomen est, hoc Latinum. Nam et in psalmo, ubi legi
Abbreviated transcription (Latin):
aut in aliũ sexũ ꝓ ruere. Dr̃ gͥ mulier sa¬
c̃dũ fenuneũ sexũ. ñ scłm coruptõniẽ ie¬
gͥtatis. Et hoc ex lingͣ sacrȩ sc̃pte ꝓbat᷑
Nã eua statĩ facta de latẽ uiri sui. ñ dũ con¬
tacta auiro mulier appellata ẽ dicente

Expanded text:
aut in alium sexum proruere. 20. Dicitur aut in alium sexum proruere. 20. Dicitur cundum femineum sexum, non secundum corruptionem integritatis: et hoc ex lingua sacrae Scripturae. Nam Eva statim facta de latere viri sui, nondum contacta a viro, mulier appellata est, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
dissime pubescati. Certissimũ ẽ. aut̃ eũ pulẽ
ẽẽ.qͥ ⁊ ex habitti corꝑis pub̾tatẽ ostendit. et
cens ddictꝰ. eo qd̾ sit ad gignendũ adultꝰ: siue¬
a crescere ⁊ augeri. Iuuenus uocat᷑ qd̾ iuurers
posse incipiat: ut in bub iuuenqi. cũ aui¬
tcilis discesseruit. Est enĩ iuuenis in ipso
ȩtatis increm̃to positꝰ. ⁊ad auxiliũ p̃ꝑatꝰ.
Nã iriuare hoĩs ẽ. opꝰ aliqͥo ꝯferentis Siẽ aũ
t̾cesimꝰ ꝑfectȩ etatis ẽ. annꝰ in hõib: ita in
pecudib ac ium̾tis t̃tiꝰ robustissimꝰ uir
nuncupatꝰ qd̾ maior in eo uis ẽ. ꝗͣ in fe¬
minis unde ⁊ uixtꝰ nom̃ accep̃: siue qł
ui agat feminã. Mulier uͦ amolliciȩ. tõͣ
mollior. & detͣcta lit̾a. ł mutata appella¬
ta ẽ mulier. Utͥq enĩ forritudinet
dine ⁊ ĩbecillitate corꝑum seꝑant᷑ S ĩo
uirtꝰ maxima uiri. mulieris minor. ut
paciens uro ẽẽt: scilica ne fȩminis repus¬
nantib. libido cogera uiros aliud appetẽ

Expanded text:
t, quamvis tardissime pubescat: certissimum autem puberem esse qui et ex habitu corporis pubertatem ostendit et gcens dictus, eo quod sit ad gignendum adultus, sia crescere et augeri. 16. Juvenis vocatus, quod juvare posse incipiat, ut in bubus juvenci, 27 cum a vitulis discesserint. Est enim juvenis in ipso aetatis incremento positus, et aNam iuvare hominis est opus aliquod conferentis. Sicut autem trecesimus perfectae aetatis est annus in hominibus, ita in pecudibus ac iumentis tertius robustissimus. Vir nuncupatus, quia maior in eo vis est quam in feminis: unde et virtus nomen accepit; sive quod vi agat feminam. Mulier vero a mollitie, tamquam mollier, detracta littera vel mutata, appellata est mulier. Utrique enim fortitudine et imbecillitate corporum separantur. Sed ideo virtus maxima viri, mulieris minor, ut patiens viro esset, scilicet, ne, feminis repugnantibus, libido cogeret viros aliud appetere,
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ diluiqũ sedisse ꝑhibet᷑. Duplex ẽ. iut̃ ar¬
menia. suꝑior & inferior: sic̃ duȩ panno¬
nie. Ibia regio asiȩ. ꝓpe pontũ armenie
iuncta. In hac ħbe tincture utiles nascunt᷑.
casu asiã minorẽ. ab aqͥlone mare cyme¬
ricũ. ⁊chemiserios cãpos. qͦs hũe ama rones.
ameridie uͦ taurũ montẽ cui subiacoe cili¬
cia nysauria. usq ad cilicũ simĩ. qͥspectat
cont insulã cyprũ. T̃erra eiꝰ ante alias nitͥx
eqͦꝵ. Alis ãnis ꝑ eã fluit: qͥ qͦndã liddiȩ reg¬
na disiunx̃ a ꝑsis. Asia minor aboriente caꝑ¬
padocia cingit᷑. ab aliis partib undiq ma
ri cc̃dat᷑. Nã a septent̾one pontũ enxinũ
ht̃. aboccasu ꝓpontidẽ. a meridie egyꝑtiũ¬

Expanded text:
 diluvium sedisse perhibetur. Duplex est autem Armenia, superior et inferior, sicut duae Pannoniae. Hiberia regio Asiae est, prope Pontum Armeniae iuncta. In hac herbae tincturae utiles nascuntur. casu Asiam minorem: ab aquilone mare Cimericum et Themiscirios campos, quos habuere Amazones: a meridie Taurum montem, cui subjacet Cilicia et Isauria usque ad Cilicum sinum, qui spectat contra insulam Cequorum. Halys amnis per eam fluit, qui quondam Lydiae regna disiunxit a Persis. Asia minor ab oriente Cappadocia cingitur, ab aliis partibus undique mare circumdatur; nam a septentrione pontum Euxinum habet, ab occasu Propontide
Abbreviated transcription (Latin):
Et uentͥsnimiũ sic mitigat illa dolorẽ.
Sic qͥq fit sũpta leuior paralitiẽ illa
Demoniũfumꝰ depellere dicitur ei.
Infantes fumo tradunt hoc ex hilarari.
S istula curat᷑ huiꝰ radicib herbe.
Sibene pͣgatis eiꝰ loca concaua farcis.
Singultus sũpta sedari dicit᷑ illa.
O. mĩa longa pocest que dix posse rocund̃ã
Longa tamen uires hadet illã debiliores.
U ñ quidẽ si defuerit quandoq rotundã.
Parpondꝰ. longe ponatur dimidiũq
Fomento longe ꝓdest decoctio mire.
Matͥtũ morbis humores excenuando.
Pingues ⁊ pͣgat eadẽ si sumitur illa.
Pliniꝰ hanc formare mares cũ carne bouina.
A ppositã uulue. postquã conceꝑit inqͥd.
Trita necat pisces admixta calce rotuda.
Banc id̃o qͥdã t̃re dixere uenenũ.

Expanded text:
et ventris nimium sic mitigat illa dolorem, et ventris nimium sic mitigat illa dolorem, et sic fit sumpta levior paralyticus illa. Daemonium fumus depellere dicitur ejus, infantes fumo tradunt hoc exhilarari. Fistula curatur hujus radicibus herbae, si bene purgatis ejus loca concava farcis; singultus sumpta sedari dicitur illa. Omnia longa potest quae dixi posse rotundam, longa tamen vires habet illa debiliores, unde quidem si defuerit quandoque rotunda par pondus longae ponatur dimidiumque; fomento longae prodest decoctio mire matricum morbis humores extenuando pingues, et purgat eadem si sumitur illas. Plinius hanc formare mares cum carne bovina appositam vulvae postquam conceperit inquit. Trita necat pisces, admixta calce, rotunda, hanc ideo quidam terrae dixere venenum.
Abbreviated transcription (Latin):
ristologie species tres nouim̃ ẽe
Nongã pͥor raditẽ. cuiꝰ longa uoeat.
U icta rocunda sequens quod sit radice rotunda
Tercia demathil g̃eo sermone uocat᷑.¬
U irib hoc pene par dr̃ ẽs rotunde
Om̃s uim calida sicc̃ãq legunt᷑ hab̾e.
En pͥmo uissieca gradu fer uensq secõndo:
D esiferos morsus cũ uino sũpta rotunda.
Curat ⁊ assumptis ꝓdest sic aucta uenenis¬
N ocq mͦ tardas educit sũpta secundas.
Eũ pipere⁊ mirra putredine pͣgat ab õĩ
Post partũ potata teras idẽ subdita tm̃
Asinathicu ꝓd est ⁊ frigora sũpta repellit.
U uln̾a cũ melle purgatq repletq liqͦre.
Q uodsi p̃dictis yrĩ coniungisq inde
Ungas gnigiuas. dentesq putdine pͣgas
S pienis duriciã soluit laterasq doloiẽ.
S imixta potat᷑a aqua febresq malignas.
ħoc potata mͦ fertur cõpesc̾e mire.
S̾ ic etiã spasmis suꝑ om̃ia subuenit hausta
Et sedat dirã sic sepius hausta podagrã.
Et morbũ curare solecsicsũpta cãducũ.

Expanded text:
ristolochiae species tres dicimus esse, longa prior, radix est cujus longa, vocatur. Dicta rotunda sequens, quod sit radice rotunda, tertia clematis graeco sermone vocatur, viribus haec pene par dicitur esse rotundae. Omnes vim calidam siccamque leguntur habere, in primo vis sicca gradu fervensque secundo. Pestiferos morsus cum vino sumpta rotunda curat et assumptis prodest sic hausta venenis, hocque modo tardas educit sumpta secundas, cum pipere et mirrha putredine mundat ab omni post partum potata steras, vel subdita ita trita repellit, vulnera cum mellis purgatque repletque liquore; quod si praedictis irim conjungis at inde ungas gingivas, dentes putredine purgat. Splenis duriciam solvit laterisque dolorem, si mixta potatur aqua; febresque malignas hoc potata modo fertur compescere mire. Sic etiam spasmis super omnia subvenit hausta et sedat diram sic saepius hausta podagram, et morbum curare solet sic sumpta caducum,
Abbreviated transcription (Latin):
Pectoris humores exhaurit ñ redituros.
Om̃ib his ꝓdest radixsisumit᷑ assa.
Istud idẽ faciet. eius decoctio sumpta.
Eus cũ uino radix uenerẽ monec hausta.
Brouocat urinas. fera demq uulnꝰa curat.¬
Sola sibi iuncto maculas depellit aceto.
Esse pedũ tuciũ dic̃t cui sꝑnio nomen.
a ꝑ nicie mẽbri pacientis id ipsum
Plebs dicit millã solet ħ de frigore nasci.
Amne dragonthee radices decõqͦ tali.
S ꝑnio delet᷑. si sepiꝰ amne fouetur

Expanded text:
pectoris humores exhaurit non redituros; pectoris humores exhaurit non redituros; omnibus his prodest radix si sumitur assa, istud idem faciet ejus decoctio sumpta. ejus cum vino radix venerem movet hausta. Provocat urinas, fagedaenica vulnsola sibi juncto maculas depellit aceto. Esse pedum vitium dicunt, cui pernio nomen est a pernicie membri patientis id ipsum, plebs dicit mulam, solet hoc de frigore nasci, amne dragonteae radices decoque tali, pernio deletur, si saepius amne fovetur