comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quisq secundum mensuram fidei & agnitionem filii dei quem ideo agno¬
scere dicitur quia pͥus nouerat & postea nosse desinit suum recipiet locum &
incipiet id esse quod fucritita tñ ut non iuxti aliam heresim omnes in unacta¬
tosint posua idest omnes in angelos reformentur sed unum quodꝙͣ menbrum
uescra mensurim suam & offitium suum ꝑfectum sit Uerbi grã ut angelus
iresuo mdresse incipiat ꝙ crratuo est & homo qui de paradiso fucrat eiectuo ad ÷
rislcaramutrum ꝑ aradisi resticuatur. Ista autem uniuersa sicfint ut uuces
initusecarita iuuigantur &dum congaudent menbrum menbro & a alte¬
riuo puectionem lectatur xp̃ĩ corpus eclesu pͥmitiuoꝵ habitet in celesti ue¬
omolatim que ctiam nuncti quoq iubes cos legere ubidicis ꝙ omnes recorm¬
biles crcitur que sub unius rationabilis aĩalis exemplo intelligunturitam
uinum corpus reparande sint tamꝙ̃ si unius hominis menbrꝰ diuulsa rurs

Expanded text:
squisque secundum mensuram fidei et agnitionem Filii Dei quem ideo agnosquisque secundum mensuram fidei et agnitionem Filii Dei quem ideo agnoscere dicitur, quia prius noverat, et postea nosse desivit suum recipiet locum, incipiet id esse quod fuerat: ita tamen ut non juxta aliam haeresim omnes in una aetate sint positi, id est, omnes in Angelos reformentur: sed unumquodque membrum juxta mensuram suam et officium suum perfectum sit. Verbi gratia, ut Angelus refuga id essculturam iterum paradisi restituatur. Ista autem universa sic fient, ut invicem inter se charitate jungantur: et dum congaudet membrum membro, et in alterius provectione laetatur, Christi corpus Ecclesia primitivorum, habitet in caelesti Jeomnes Latini, quae etiam nunc tu quoque jubes eos legere, ubi dicis, quod omnes rationabiles creaturae, quae sub unius rationabilis animalis exemplo intelliguntur, ita in unum corpus reparandae sint, tanquam si unius hominis membra divulsa, rursus
Abbreviated transcription (Latin):
uus ungatur ad neruum separatim occuli iaceat leorsum nares manus ali¬
um locum teneant in alium piecti sint pedes & reliqua menbra in hunc mo¬
medicum qui iuxta fabulas ethiicoꝵ escu lapium possit imitari nouamq figu¬
ram nouumq hominem urbium suscitare ħ necesse habebit unum quodq
membrum suum in loco restituere & compagem copulare compagi & quodã
glutinio partibus restitutis unum corpus efficere hucusq nõb una similitudo
manus habent augmentum pedes sua sentiunt incrementa uenterdum ne-¬
scimus impletur hum eri dum falluntur occuli dilactantur & omnia menbra
ꝑ partes iuxta mensuram suam sic crescunt ut tñ non sibi sed corpori uideant
augeri itaigitur & in restitutione oĩum qñ corpus totius ecdesie nunc di¬
spersum atq laceratum uerus medicus iħs xp̃s sanaturus ad uenerit & unꝰ¬

Expanded text:
vus jungatur ad nervum, separatim oculi jaceant, seorsum nares, manus alivus jungatur ad nervum, separatim oculi jaceant, seorsum nares, manus alium locum teneant, in alium Al. alio projecti sint pedes, 350 et reliqua membra in hunc momedicum, qui juxta fabulas Ethnicorum, Aesculapium possit imitari, et novam figuram novumque hominem Virbium suscitare. Hic necesse habebit unumquodque membrum suo loco restituere, et compagem copulare compagi, et quodam glutino partibus restitutis, unum corpus efficere. Hucusque nobis una similitudo manus habent Al. habebit, et sentient augmentum, sua pedes sentiunt incrementa: venter, dum nescimus, impletur, humeri, dum falluntur oculi, dilatantur, et omnia membra per partes juxta mensuram suam sic crescunt, ut tamen non sibi sed corpori videantur augeri. Ita igitur et in restitutione omnium, quando corpus totius Ecclesiae nunc dispersum atque laceratum, verus medicus Jesus Christus, sanaturus advenerit, unu
Abbreviated transcription (Latin):
mensuram ꝑuenerimus plenitudis xp̃i de cuius plenitudine nos omnes ac¬
cepimus. ita ut xp̃s non ex parte sit sed totus innobis & relictis initiis paruu¬
loꝵ creuerimus in eum iuire de quo ꝓpha dicit feceuir oriens nomen est illi
qm̃ ante me erat tunc in occursum unius fidei & unius agnitionis filii dei quẽ
nune pro uarietate mentium non una nec eadem fide agnitionis cognoscimꝰ
paginem iuncturamq redigetur ita ut una subministratio eademq opatio
& unius etatis consumata ꝑscio totum fatiat crescere corpus equaliter & oĩa
merabra uixta mensuram suam incrementum etatis accipiant. Hec aute
tota edificatio ꝑ quam ecclesie ꝑ partes corpus augetur & mutua in se caritate
complebitur totas racõnabiles creaturas sub unius racõnabilis aĩalis intelli¬
sciamus esse refferendum ad unam quamq rationabilem creaturam. Iutemꝰ
hoc animal ita ꝑ artus uenas carnesq laceratum ut nec os ossi hereat nec ner¬

Expanded text:
mus aetatis plenitudinis Christi, de cujus plenitudine nos omnes accepimus , ita ut Christus non ex parte sit, sed totus in nobis, et relictis initiis parvulorum, creverimus in eum virum, de quo Propheta dicit, Ecce vir, Oriens nomen est illi  me factus est : quoniam ante me erat: tunc in occursu unius fidei, et unius agnitionis Filii Dei, quem nunc pro varietate mentium, non una nec eadem fide agnitionis Al. fide epaginem juncturamque redigetur, ita ut una subministratio, eademque operatio, et unius aetatis consummata perfectio, totum faciat crescere corpus aequaliter, et omnia membra juxta mensuram suam incrementum aetatis accipiant. Haec autem tota aedificatio, per quam Ecclesiae per partes corpus augetur, mutua in se caritate complebitur. Totas rationabiles creaturas sub unius rationabilis animalis intellisciamus esse referendum ad unamquamque rationabilem creaturam. Putemus hoc animal ita Al. tac. ita per artus, venas carnesque laceratum, ut nec os ossi haereat, nec ner
Abbreviated transcription (Latin):
tionem earum ad eo destinati sunt ut eas p̃dicatione sua ad illam habitationẽ
unde collapse fuerant reuocarẽt. Et hoc copiosissimis seͥpturarum testimoniis :¬
firmas. Et que sunt alia queso dicta pro quibus origenem in ius uocas. Que alia
dicta damnanda sunt.feres tu primus sniam &pro dictis talibus priorte ip̃e
condemnas. neq eni iam tͥ ultra ullum remansit effugium nulle hoc trophxe
pro quibus ceteros argius habebunt locum In ip̃a & enim penitentia tua post
conuersionem iam emendatus & correctis istis libris auctoritatem dedisti u¬
delicet ut ex his tua sententu dehis que condenandadicis dogmatibus probaretur.
Et ideo que hic septa sunt tamꝙ̃ si modo hoc pronunties & deffinies audienda sũt
& hec talia definis qualia dicis esse damnanda. Sed non sum inquid ego qui dif¬

Expanded text:
tionem earum a Deo destinati Al. praedestinati sunt, ut eas praedicatione sua ad illam habitationem tionem earum a Deo destinati Al. praedestinati sunt, ut eas praedicatione sua ad illam habitationem suam Al. tac. suam, unde collapsae fuerant, revocarent, et hoc copiosissimis Scripturarum 337 testimoniis firmas. Et quae sunt alia quaeso dicta pro quibus Origenem in jus vocas? quae alia dicta damnanda sunt, feres tu prius sententiam, et pro dictis talibus prior te ipse condemnabis. Neque enim jam tibi ultra ullum remansit effugium. Nullae hic strophae, pro quibus caeteros arguis, habebunt locum. In ipsa etenim poenitentia tua post conversionem jam emendatus et correptus, istis libris auctoritatem dedisti: videlicet, ut ex his tua sententia de his quae damnanda Al. condemnanda dicis, dogmatibus probaretur. Et ideo quae hic scripta sunt, tanquam si modo haec pronunties et definias, audienda sunt. Et hic talia definis qualia dicis esse damnanda. Sed non sum, inquit, ego qui de
Abbreviated transcription (Latin):
anteꝙ mundus fieret clecti erant a deo missos esse in eruditionem & magiste¬
rium aĩaꝵ peccatricum ut p̃dicatione coꝵ reuertentur ad cum locum unde
ctus es nobis in generatione & progenie.anteꝙͣ montes firmarentur & fiẽt
cipium sumeret sanctis sius deus refugium fuerit hoc sunt que in illio quos so¬
los in oĩbus opusculis tuis elegis & ad contẽnendos ceteros religi ubes cõmen¬
tariis scribio. Mundum ait fuisse inuisibilem anteꝙͣ hic inuisibilis fieret.
ait ob quasdam ciusas soli deo cognitas in hoc uisibili mundo nasci in corpori¬
bus & que ante habitauerant celum pͥus apud prius secundum nunchichabitãt
terram .s. non extra causas aliquas quas ip̃e inibi uiuendo cõmisserint. Et ait
ꝙ sancta quiq ut est paulus & ceteri similes ei ꝑgenerationes singulas ad erudi¬

Expanded text:
antequam mundus fieret, electi erant a Deo, missos esse in eruditionem et magisteantequam mundus fieret, electi erant a Deo, missos esse in eruditionem et magisterium animarum peccatricium, ut praedicatione eorum reverterentur ad eum locum unde e, refugium factus es nobis in generatione et progenie, antequam montes firmarentur, et fiera generatio principium sumeret, Sanctis suis Deus refugium fuerit. » 27. Haec sunt quae in illis, quos solos ex omnibus opusculis tuis eligis, et ad condemnandos caeteros relegi jubes, Commentariis scribis. Mundum, ais, fuisse invisibilem antequam hic visibilis fieret: ais, ob quasdam caussas soli Deo cognitas, in hoc visibili mundo nasci in corporibus, et quae ante habitaverant caelum apud prius saeculum, nunc hic habitant, terram scilicet non extra caussas aliquas, quas ipse inibi vivendo commiserint. Et ais, quod Sancti quique, ut est Paulus et caeteri similes ei per generationes singulas ad erudi
Abbreviated transcription (Latin):
quo sanctus constitutus orabat ut ad sedem pͥstinam reuertetur dicens. Heu
m qr incolatus meus prolongatus est. habitaui cum habitantibus cedar mul¬
tum peregrinata est anima mea. Et in alio loco. miser ego homo quis melibera¬
bit de corpore mortis huius. Et alibi.Melius est reuerti & esse cum xp̃o. Et
statuam qui deum iustum deffendunt qđ utiq omnes facimus qui sanum
tricibus suio in infimum ip̃e deiectus. elegit paulum deuo & ei similes co¬
ram qui se qua erant sancti &rimmaculati. Nemo autem eligitur nͥde pluribꝰ
& nisi sint aliqui uiliores ibi clectio ꝑpetratur. Quomõ autem in babilone cap¬
tuutate qñ nabuchdonosor captiuante in caldeam ductus est populus missi
sunt ꝓpħe ierechiel daniel tres pueri aggeus &zacharias non ꝙ ip̃i metuerĩt
captiuitatem set ut essent in solatio captiuoꝵ ita crilla deiectioe mundi cosꝗ

Expanded text:
quo sanctus constitutus orabat, ut ad sedem pristinam reverteretur, dicens, Heu quo sanctus constitutus orabat, ut ad sedem pristinam reverteretur, dicens, Heu mihi, quia incolatus meus prolongatus est, habitavi cum habitantibus Caedar: multum peregrinata est anima mea . Et in alio loco: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Et alibi, Melius est reverti, et esse cum Christo . Et m ab his qui Deum justum defendunt, quod utique omnes faciunt, qui sanum tricibus suis in infimum ipse dejectus, elegit Paulum Deus, et ei similes coram se, qui erant sancti et immaculati. Nemo autem eligitur nisi de pluribus, et ubi sunt aliqui viliores, ibi electio perpetratur. Quomodo autem in Babylonia captivitate, quando a Nabuchodonosor in Chaldaeam ductus est populus, missi sunt Prophetae, Ezechiel, Daniel, tres Pueri, Aggaeus et Zacharias, non quod ipsi meruerint captivitatem, sed ut essent in solatio captivorum: ita et in illa dejectione mundi, eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
romatͥs sue & ieremias in uulua sctĩfi catur eligitur & roboratur & in typo
xp̃i propha gentibus mittitur. hucusq unam edidit expositionem sed sub
cuius ꝑsona huiuscemodi intelligentia accipienda sit non exp̃ssit hoctiñ¬
qui deum conatur ostendere. Unde manifeste ostendit ꝙ perillam pͥorem
expositionem non ostendatur iustitia dei qđ utiq impium est sed ꝑistum
quem dicit alium. cuius assertionem sine dubio uolens apud omnes indu¬
bitatm & catholicam demonstrare dedit tale testimonium qđ hanc sua:
assertione ustum esse deum conetur ostendere qđ non exp̃uditio scientie¬
sed ex merito electoꝵ unumquemq eligat. Dicit aut uisibiles creaturas ce¬
lum terram maria. & oĩa que intra ea sunt fuisse alias inuisibiles crcaturas
inquibus & aĩas que ob quasdam causas soli deo notas deiecte sint deorsum

Expanded text:
ro matris suae, et Jeremias in vulva sanctificatur, eligitur, roboratur, et in typo ro matris suae, et Jeremias in vulva sanctificatur, eligitur, roboratur, et in typo Christi Propheta gentibus mittitur. » 26. Hucusque unam edidit expositionem, sed sub cujus persona hujuscemodi intelligentia accipienda sit, non expressit. Hocjustum conatur ostendere. Unde manifeste ostendit, quod per illam priorem expositionem non ostendatur justitia Dei: quod utique impium est: sed per istum quem dicit alium, cujus assertionem sine dubio volens apud omnes indubitatam et catholicam demonstrare, dedit tale testimonium, quod hac sua assertione, justum esse Deum conetur ostendere. Sed vised ex merito electorum unumquemque eligat, dicit ante visibiles creaturas, caelum, terram, maria, et omnia quae intra ea sunt, fuisse alias invisibiles creaturas, in quibus et animas, quae ob quasdam caussas soli Deo notas, dejectae sint deorsum,
Abbreviated transcription (Latin):
aut kacas eo ani qđ constitutio sonat. Unde & nos ꝑꝑ pauꝑtatem lingue &
resurrectionis nouitatem & sicut quidam ait ꝙ grecoꝵ & seemo latior & lin¬
gua felicior sit conabimur non tam uerbum ex uerbo trafferie quod impossi¬
resumit exordium. Unde & hii qui medium futuraꝵ prima iaciunt fũ¬
damenta kacabtBANkΕNAΥ idest deorsum initia fund am entorum iecis¬
sedicuntur. Uolens itaq paulus ostendere quia deus uniuersa sit machina¬¬
tus ex nichilo non creaturam non conditionem non facturam sed kataboa¬
NCidest initium fundamenti ad eum retulit ut non iuxta manicheum
electos nos ut essemus facti & immaculati coram ip̃o hoc est deum ante fabri¬
cam munditestatus est p̃scientiam dei pertinet cui oĩa futura iam facta sunt
& anteꝙͣ fiant uniuersa sunt nota sicut sicut & paulus ip̃e p̃destinatur in ute¬

Expanded text:
autem καταβολὴ, quod constitutio sonat. Unde et nos propter paupertatem linguae autem καταβολὴ, quod constitutio sonat. Unde et nos propter paupertatem linguae et rerum novitatem, et sicut quidam ait, quod Graecorum et sermo latior et lingua felicior sit, conabimur non tam verbum ex verbo transferre, quod impossires sumit exordium. Unde et hi qui aedium futurarum prima jaciunt fundamenta, καταβεβληκέναι, id est, deorsum initia fundamentorum jecisse dicuntur. Volens itaque Paulus ostendere, quia Deus universa sit machinatus ex nihilo, non creaturam, non conditionem, non facturam, sed καταβολὴν id est, initium fundamenti ad eum retulit, ut non juxta Manichaeum, electos nos ut essemus sancti et immaculati coram ipso, hoc est, Deo, ante fabricam mundi testatus est, ad praescientiam 335 Dei pertinet, cui omnia futura jam facta sunt, et antequam fiant universa sunt nota: sicut et Paulus ipse praedestinatur in ute
Abbreviated transcription (Latin):
hereticum sed & satisfacimus tamꝙͣ migistro. Mulieres tũ ille quas tam indi¬
gnis & mhonestis contumeliis laccrasti exibebunt ante tribunal x & bec que his
commentariis doces & illa que oblitus tui rursum cum contumeliis seͥbis & ibi
utraq recitabuntur nec cessabit uester fauor hominum & redempti ludibus
plausus silebunt & tecum ꝓhis uel dictis ued gestis tuis uidicibuntur apud iu-
se̾bat. H loc enim ad fidem ꝑtinet inquibus de carnis resurrectione sic uari
at cetera ad questiones. Item excomentariorum libro pͥmo de epła pauli ad
ephesios de eo capitulo ubi dicit apls sicut elegit nos in ip̃o ante mundi con¬
stitutionem ut essemus sancti & immaculati coram ip̃o ita ait. Fro constitu¬
tione mundi ingrecho scriptum habet.iipkasuaNcRocaaoy non idipm

Expanded text:
haereticum: sed satis facimus tanquam magistro. Mulieres tamen illae, quas tam indihaereticum: sed satis facimus tanquam magistro. Mulieres tamen illae, quas tam indignis et inhonestis contumeliis lacerasti exhibebunt ante tribunal Christi et haec quae his Commentariis doces, et illa quae oblitus tui, rursum cum contumeliis scribis: et ibi utraque recitabuntur, ubi cessabit jam favor hominum, et redemti laudibus plausus silebunt: et tecum pro his vel dictis, vel gestis tuis judicabuntur apud justscribat, hoc enim ad fidem pertinet, in quibus de carnis resurrectione sic variat caetera, ut Al. ad quaestiones. Item ex Commentariorum libro primo de Epistola Pauli ad Ephesios de eo capitulo, ubi dicit Apostolus: Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem, ut essemus sancti et immaculati coram ipso , ita ait: « Pro constitutione mundi in Graeco scriptum habet καταβολὴς κόσμου. Non idipsum
Abbreviated transcription (Latin):
tu eris pͥmi illius doginatis pater Et miror quomõ isti prudentes & erudicti uiri
qui hec cuis legunt seͥpta. & quibus illa ab eonunc scͥbuntur rideat de meq
me talpam nominent & non sentiant semagis ipõs ab eo talpas iudicari quos
putant hec in suis libris non uidere deffossa. Si enĩ putaret eos legentes intelli¬
gẽ posse numq ad condemnanda ea que magis ipe docet istos libros haberi uis¬
sisset exemplum in quibus ea ip̃a plenius & manifestius continetur quedam¬
nare nos suadet. Ostendimus interim ip̃s asserere istis electis commentariis sus
& que damnari in alterius libris iubet idest ꝙ aĩe fuerint in celestibus ante¬

Expanded text:
tu eris primi illius dogmatis pater. Et miror quomodo isti prudentes et eruditi viri, tu eris primi illius dogmatis pater. Et miror quomodo isti prudentes et eruditi viri, qui haec ejus legunt scripta, de quibus nunc illa ab illo scribuntur, rideant de me, quod me talpam nominet, et non sentiant se magis ipsos ab eo talpas judicari, quos putat haec in suis libris non videre defossa. Si enim putaret eos legentes intelligere posse, nunquam ad condemnanda ea, quae ipse magister docet, istorum librorum habere jussisset exemplum, in quibus ea ipsa plenius et manifestius continentur, quae condemnare nos suadet. Ostendimus interim istum Al. tac. istum ipsum asserere in istis electis Commentariis suis ea quae damnari in alterius libris jubet Al. videt, id est, quod an
Abbreviated transcription (Latin):
ponit &his omnibus qui modo non credent᷑ di abolo & angelis cius licet inferi¬
ora & cum deciius sola penarum aliqñ uenia opinionem non sententiam alte¬
rius argius tu in regno xp̃i ad premu secunda ꝑducis. Et ħuis intelligi quia sicut
nichil interest utrum uoluntate an necessitate xp̃s annũtietur ita nichil refcrt
uoluntite in necessitate creditur. Hec sunt que nobis discere de comentariss tuis iu¬
bet ista nos regula fidei confessionis doces ut hoc dinmetur in aliis quod domi
discetur. Nam utiq situ es nũc alius qui pͥmum istud dogma non sustines q̃d
aias incelestibus fusse dicit ante ꝙ in corporibꝰ nascerentur tu es sine dubio qui
diabolum & angelo eius atq omnes incredulos non solum uenia donas. uerũ
etum secundis munerandos esse p̾miis polliceris. Si uõ hoc secundum refugis

Expanded text:
ponis in his omnibus, qui modo non eredunt, id est, diabolo et angelis ejus, licet inferiponis in his omnibus, qui modo non eredunt, id est, diabolo et angelis ejus, licet inferiora, et eum de cujus sola poenarum aliquando venia opinionem, non sententiam alterius arguis, tu in regno Christi ad praemia secunda perducis. Et hoc vis intelligi, quia sicut nihil interest utrum veritate, an necessitate Christus annuncietur: ita nihil refert necessitate, an voluntate credatur. 33. Haec sunt, quae nobis discere de 339 Commentariis tuis jubes. Istas nos regulas confusionis fidei doces, ut hoc damnetur in aliis, quod domi discitur. Nam utique si tu es nunc alius, qui primum dogma illud non sustines, quod animas in caelestibus fuisse dicit, antequam in corporibus nascerentur: tu es sine dubio, qui diabolum et angelos ejus atque omnes incredulos, non solum venia donas, verum etiam secundis munerandos esse praemiis polliceris. Si vero hoc secundum dogma refugis,
Abbreviated transcription (Latin):
hisunt qui anteꝙͣ in hoc uisibili mundo in corporibus nascerentur spem in
ip̃o habuerint in celestibus positi sed ne istud dogma tuum uideretur aliam
in troduxisti expositionem quadicis eotempore quo omne genuflectetur
dño ihu uniuersa creatura celestium terrestrium & infernoꝵ duobus ei
modio erit subiecta quedam ucluntate quidam necessitate Et uoluntate
subiectos qui nunc quidem perpdicationem uerbi non crediderunt. Iunc aũt
iam negare non poterunt sicut & diabolus & angeli eius & quicumq cum
ip̃is necessitate crediderint quiq omnes cum quibus &diabolus & angelicius
& quicumq cum ip̃is necessitate crediderint quiq omnes cum quibus & dy¬
abolus & angeli eius quia postea credent non uocabuntur antesperantes pro
& postinodum & necessitate & ideo ait eos diuersa pmia recepturos. Premia tñ

Expanded text:
illi sunt qui antequam in hoc visibili mundo in corporibus nascerentur, spem in illi sunt qui antequam in hoc visibili mundo in corporibus nascerentur, spem in Christo habuerunt in caelestibus positi. Sed ne istud dogma tuum esse videretur, aliam introduxisti expositionem, qua dicis eo tempore, quo omne genu flectetur Domino Jesu, universa creatura caelestium, terrestrium et infernorum duobus ei modis erit subjecta, quidam voluntate, quidam necessitate. Et voluntate ais subjectos, qui nunc quidem per praedicationem verbi non crediderunt: tunc autem jam negare non poterunt, sicut diabolus et angeli ejus, et qui cum ipsis necessitate crediderunt, quique omnes cum quibus, et diabolu qui cum ipsis necessitate crediderunt, quique omnes cum quibus, et diabolus et angeli ejus, quia postea credent, non vocabuntur ante sperantes, pro postmodum, et necessitate. Et ideo ais eos diversa praemia recepturos. Praemia tamen
Abbreviated transcription (Latin):
cit animas fuisse ante ꝙ̃ in corpore degeremus & sperasse in xp̃o Repetamꝰ
ipm capitulum & quo rursum tendat diligentius ꝑsequamur ait itaq ali¬
us uero hoc dogma non sustinens quando antefucrimuo & sꝑauimus in xp̃o¬
tum domini saluatoris qñ in nomine eius omne genu flectatur celestium
terrestrium & infernoꝵ & omnis lingua confiteatur quia dñs iħs xp̃s in glo¬
tate subiciendo & cos qui ante presentiam muestatis eius sperauerunt in
geli cius potuerunt regnare. regnantem esse sperantes sed non liudem glo¬
riecius quidem quod & nũc exparte uidemus expleri quia alia sit merces
cius qui uoluntate sequatur deum alia qui necessitate uerumtamẽ siue per
diuersitate spei diuersa sunt premia recepturi. Ommis in hoc loco amittitur
cauillationis occasio. In supioribus dixisti ꝙ hũ qui ante sperauerunt in xp̃o

Expanded text:
cit, animas fuisse antequam in corpore degeremus, et sperasse in Christo. Repetamus cit, animas fuisse antequam in corpore degeremus, et sperasse in Christo. Repetamus ipsum capitulum, et quo rursus tendat, diligentius prosequamur. Ait itaque: « Alius vero hoc dogma non sustinens, quod ante fuerimus, et speraverimus in tu Domini Salvatoris, quando in nomine ejus omne genu flectetur, caelestium et terrestrium et infernorum et omnis lingua confitebitur Al. confiteatur, qtate subjiciendos, et eos qui ante praesentiam majestatis ejus speraverint in geli ejus poterunt negare regnantem, esse sperantes: sed non in laudem gloriae ejus. Quod quidem et nunc ex parte videmus expleri, quia alia sit merces ejus, qui voluntate sequatur Deum, alia qui necessitate. Verumtamen sive per diversitate spei diversa sint praemia recepturi. » 32. Omnis in hoc loco adimitur cavillationis occasio. In superioribus dixisti, quod hi qui ante speraverunt in Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
dam uutemur d&. qui comphensum est spelunci inimicum suum. Saul
non solum uerbo sed &reatq opere etiam si fateri non uult corde timen &cõ
scientia retinet. Demus gͦ ueniam ei qui ueniam dare nescit qui sine ullo
hum anititio respectu de dictis alterius uidicat Et iterum educamus cũ
de hacspelunca usqueqͦ in illam incdat de qua etiam si omneo conamur
cupiamus exire non possit. Dicat gͦ quia potest fieri ut insuꝑioribus illic
ubi illud dogma confirmabatur ab eo qui ustum deum conabatur osten¬
dere ubi alium quem dixit nature alterius ꝑsona non fuerit talio qualem
bus dicta sunt alium se ip̃m dixerit potest enim fieri ut conscius sibi sit ita
sensisse secum scriberet licet stillo id non potuerit explicare. Sit gͦ uenia & po¬
namus in hocloco alium istum hũc esse ipm qui non recipit dogma quod di¬

Expanded text:
cham imitemur David, qui comprehensum in spelunca inimicum suum Saul, cham imitemur David, qui comprehensum in spelunca inimicum suum Saul, non solum verbo sed et re atque opere, etiam si fateri non vult, corde tamen 339 et conscientia retinet. Demus ergo veniam ei, qui dare veniam nescit, qui sine ullo humanitatis respectu de dictis alterius judicat, et interim educamus eum de hac spelunca, usquequo in illam incidat, de qua etiam si omnes conemur et cupiamus, exire non possit. Dicat ergo, qui potest fieri, ut in superioribus illis, ubi istud dogma confirmabatur ab eo qui justum Deum conabatur ostendere: ubi alium quem dixit, vere ne alterius persona fuerit talis quatem bus dicta sunt, alium seipsum dixerit. Potest enim fieri, ut conscius sibi sit, ita sensisse se cum scriberet, licet stilo id non potuerit explicare Al. explanare. Sit ergo venia, et ponamus in hoc loco istum alium, hunc esse ipsum, qui non recipit dogma, quod di
Abbreviated transcription (Latin):
bus in suꝑiori ierusalem in celestibus constitutas & ibi uiuendo dixisse¬
ditiones tollerandi erunt ergo ista catholica dogmata & interimimpiũ
damnare quod catholicum est. Si uero alium istum hẽticum diceri
hereticum designabis cum qui fuisse animas non recipit & sperasse in x
rursum euaditur. Quocumq te conuerteris herebis. Non dicam nullus
subtrahendi te aditus datur sed ne respirandi quidem paululum sit copia
si tibi alexander tui aristotilici commentari proferant sic profiri ycatuocti
serabiliter coarcereris ut nec ad alpes possis esse deffensus. Sed parcamuo
ꝙ ꝙͣ ip̃e parcat nemini &tam rationedictorum ꝙ fragello lingue quos libi¬
tum fucrut uerberet & siquis eminus adulabitur contiuo hẽticuo &scriptis &
missio ꝓdiuersacentum codicibus disignetur. lamen nos non ip̃m si patrur¬

Expanded text:
bus in superiori Jerusalem in caelestibus constitutas, et ibi vivendo contraxissebus in superiori Jerusalem in caelestibus constitutas, et ibi vivendo contraxisseditiones tolerandi, erunt ergo ista catholica dogmata, et interim impium damnare quod catholicum est. Si vero alium istum haereticum dixeris, haereticum designabis eum, qui fuisse animas non recipit Al. recepit, erursum evaditur? Quocunque te converteris, haerebis. Non dico nullus subtrahendi te aditus datur, sed ne respirandi quidem paululum fit copia. Sic tibi Alexandri tui Aristotelici Commentarii profuere? sic Porphyrii εἰσαγωγή?serabiliter coarctareris, ut nec ad Alpes posses Al. possis esse defensus? 31. Sed parcamus ndus, quanquam ipse parcat nemini, et non tam ratione dictorum quam flagello linguae, quos libitum fuerit verberet. Et si quis ei minus adulabitur, continuo haereticus et scriptis et missis per diversa centum codicibus designetur. Tamen nos non ipsum, sed Patriar
Abbreviated transcription (Latin):
quem contaarium sibi. Quid dicis magister. Bicorni illo urgeris dequo ex¬
ponere discipulis soles. Sienim becalium istum qui ante fuisfe aiãs ꝗ̃ in
corpore degerent non recepte esse dixeris ꝓditum est quod in supioribus
celebratur Inueniris enim tua confessione alius ille tu esse qui diffinis illa¬
omnia doginata damnari iubes Diuero non es tu in supioribus alius ne
tibi ea que imꝑbas ascribantur nec hictu eris alius qui non sustineas ante
fuisse animas ꝙ̃ in corpore degeremus Elige utranlibet excusationis par¬
tem Iustum alium quem fre̾quenter inducis teuis intelligi an alteru
aliquem catholicum cum uis uideri an hẽticum damnandum an absol
uendum.Si catholicus est iste alius tuuus qui insupioribus dicbat añ
hunc mundum uisibilem fuisse animas cum angelis & ceceris uirtuti¬

Expanded text:
uem Al. alium contrarium sibi? Quid dicis, magister? bicorni illo urgeris, de quo exuem Al. alium contrarium sibi? Quid dicis, magister? bicorni illo urgeris, de quo exponere discipulis soles. Si enim hic alium istum qui ante fuisse animas quam in corpore degerent, non recipit, te esse dixeris, proditum est, quod in superioribus celabatur. Inveniris enim tua confessione alius ille tu esse, qui definis omnia dogmata, quae damnari jubes. Si vero non es tu in superioribus alius, ne tibi ea quae improbas adscribantur, nec hic tu eris alius, qui non sustineas ante fuisse animas quam in corpore degeremus. Elige utramlibet excusationis 338 partem. Istum alium, quem frequenter inducis, te vis intelligamus, an alterum aliquem? catholicum eum vis videri, an haereticum? damnandum, an Al. aut et vel absolvendum? Si catholicus est iste alius tuus, qui in superioribus dicebat, ante hunc mundum visibilem fuisse animas cum Angelis, et caeteris virtuti
Abbreviated transcription (Latin):
spuali in celestibus & elegerant ante constitucionem mundi ita etiam speras¬
sedicamus in xp̃o ex cotempore quo clecti & p̃destinati & benedicti surnus
in celestibus. Absoluit me ergo ut ip̃e puto suo testimonio oĩ suspitione calũ¬
pnie ꝙ alius iste non sit alius quam ip̃e Sed & maiora ad huc exconsequenti¬
bus sicut ꝓmissimus ostendemus post hoc enim qđ dixerat ante nos speras¬
se in xp̃o & ex eoiam tempore idest ante cõstitutionem mundi & anteꝙͣ in
corporibus nascerentur in celis esse benedictos & electos iterum illum suum
alium introducit & dicit. Alius uero hoc dogina non sustinens qđ ante fu¬
erimus &sperauimus in xp̃o ꝙͣ in isto corpore ddegeremus illo intelligentia
transfert hoc in loco oem suum fectorem quisq ille est iste eius alius exalauit
Dicat enim nobis hoc quem uult esse alium qui hoc dogia non sufferat qd
pro quo damnari iubet origenem quem uult hec alium intellexissc̾ an ali

Expanded text:
s in Christo, et elegerat ante constitutionem mundi: ita etiam sperasse dicamur in Christo ex eo tempore, quo electi et praedestinati et benedicti sumus in caelestibus. Absolvit ergo me ut puto ipse suo testimonio omni suspicione calumniae, quod alius iste non sit alius quam ille ipse. 30. Sed majora adhuc ex consequentibus, sicut promisimus, ostendemus. Post hoc enim quod dixerat, nos ante sperasse in Christo, et ex eo jam tempore, id est, ante constitutionem mundi, et antequam in corporibus nasceremur, in caelis esse benedictos et electos, iterum illum suum alium introducit, et dicit, « Alius vero hoc dogma non sustinens, quod ante fuerimus et speraverimus in Christransferet. » Hoc in loco omnem suum foetorem quisquis ille est, iste ejus alius exhalavit. Dicat enim nobis hic, quem vult alium esse, qui hoc dogma non sufferat, quisto, hoc est enim pro quo damnari jubet Origenem. Quem vult hic alium intellexisse? an aliq
Abbreviated transcription (Latin):
aodem libro subeodem capitulo post multa & diligenter inquit obserua quia
plasoatio quippe origem de terra eluto trabit factura uero uixta siulitu idi
penseymagurem dci sumpsit exordium ꝙ in centesimo xuui psalmoisut
mes polura prnum locum tenet deinde plasmatio Diuid ad huc aliud est qđ
condenma uult dicat id dceius libris immo de cius corde proferamus Qa
crecdondum regulam ponit ltem ex eodem libro de eo capitulo ubi septum ẽ

Expanded text:
eodem libro sub eodem capitulo, post multa: « Et diligenter, inquit, observa, quieodem libro sub eodem capitulo, post multa: « Et diligenter, inquit, observa, quiPlasmatio quippe originem de terrae limo trahit: factura vero juxta similitudinem et imaginem 344 Dei sumpsit exordium. Quod in cme. Factura primum locum tenet, deinde plasmatio. » Quid adhuc aliud est, quod condemnari vult? Dicat ut id de ejus libris, immo de ejus corde proferamus. Qucredendi regulam ponit. Item ex Al. in eo
Abbreviated transcription (Latin):
suspicantur postꝙ & corpora ista deiecti & obliti dei patris nunc eum per
reuelationem cognouimus secundum illud quod seͥptum est. Reminisce
edocuisse ꝙ si qñ ponit quia quidem dicat uel alius dicat nectamen que di¬
cuntur destruit ip̃e sit quidam uel alius maximecumum concordes hic sentẽ
nabilia dicit & dciecti capatia. Uideamuo gͦ quid ip̃e de talibus sentit in codem
libro ex co capitulo ubi scͥptum est. Oportet enim cum regnare donec ponat uñ cos
suos sub pedibuo sius ꝑ aliquanta potest inquit ita rłponderiꝙ absq pecti:¬
to nulluo sit & sidera ipãnon sunt mundi coram deo omnisq creatura pu
capitulo septum est & eramus natura filii iresicut & ceteri post aliquanta
n malitiam ltem ꝙ pͥma sit aiẽ factura oe de inceps corporio plasinatio Ex

Expanded text:
suspicantur, postquam in corpora ista dejecti, et obliti Dei Patris, nunc eum per suspicantur, postquam in corpora ista dejecti, et obliti Dei Patris, nunc eum per revelationem cognovimus, secundum illud quod scriptum est: Reminiscentur edocuisse, quod si quando ponit, Quia quidam haec dicunt, vel, Alius dicit, nec tamen ista quae dicuntur destruit: iste ipse sit quidam, vel alius, maxime cum jam concordes his sententnabilia dicit et delicti capacia. Videamus ergo quid ipse de talibus sentiat, In eodem libro ex eodem capitulo, ubi scriptum est: Oportet enim eum regnare, donec ponat inimicos suos sub pedibus suis , post aliquanta: « Potest, inquit, ita responderi, quod absque peccato nullus sit. Et sidera ipsa non sint munda coram Deo , omnisque creatura capitulo, ubi scriptum est: Eramus natura filii irae sicut et caeteri ; post aliquanta: ad malitiam . » Item quod prima sit animae factura, et deinceps corporis plasmatio, ex
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicis in hoc seculo uita acquiritur uel ommittitur non est uerum an
occultam habet aliquam interp̃tatione. Non enim penitentiam agio pro
hio que ex istis commentariis continentur. Item qđ de ecclesia unum corpus
non solum hominibus sed ex angelis & omnibus uirtutibus celestibus intel¬
ligendum sit ex eodem libro de todem capitulo in quo septum st & ipm de¬
dit caput suꝑ omnem ecclesiam post pauca non solum inquit hominum
sed etiam angeloꝵ cunctaꝵq uirtutum & ritionabilium cicaturaꝵ ecclu
intelłi potest.Item ꝙ aĩe quii in illa pͥori uita nouerat dũmmõ eum non qua¬
si ignotum cognoscant sed qiͣ post obliuionem denuo agnoscant ex codem lib
gunt ut inter etiocinzetiycNuot yti hoc est inter notionem & agnitionem
agnitio uero que postea recordamur & pͥorem quandam uitam in celestibꝰ

Expanded text:
quod dicis, in hoc saeculo vito, vel acquiritur, vel amittitur, non est verum: an quod dicis, in hoc saeculo vito, vel acquiritur, vel amittitur, non est verum: an occultam habet aliquam interpretationem? Non enim poenitentiam agis pro his, quae in istis Commentariis continentur. Item quod Ecclesia unum corpus non solum ex hominibus, sed et ex Angelis, et omnibus Virtutibus coelestibus intelligendum sit, ex eodem libro, de eo capitulo, in quo scriptum est: Et ipsum dedit caput super omnem Ecclesiam , post pauca: Non solum, inquit, hominum, sed etiam Angelorum cunctarumque Virtutum, et rationabilium creaturarum, Ecclesia intelligi potest. Item quod animae, quia in illa priori vita noverant Deum, modo eum non quasi ignotum cognoscant, sed quasi post oblivionem denuo agnoscant, ex eodem libro unt, ut inter γνῶσιν καὶ ἐπίγνωσιν, hoc est inter notionem et agnitionem, agnitio vero eorum quae postea recordamur. Et priorem quamdam vitam in coelestibus 343
Abbreviated transcription (Latin):
continentur reuoluentur tanta enim suntut plura si exequi ea cupiam uolumĩa
conscribendi sit sed tanta quanta satisfacẽ legentibus possint ꝙ non iste casu in hoc
incidat. que nunc discipulis imitanda ꝓponit.Sed latissima & frequenti ħ al¬
sertione confirmat. Sed uideamus adhuc que sunt que nos ex istis ꝓbatissimis
edocet commẽtariis. Item ex eodem libro ꝙ non solum in pñti seculo uerum etiã
in futuro ascensus sit hominum & descensus de cocapitulo in quo ait Suꝑ omnẽ
& simplices latinorum mentes ħ docos. Cur uouas uoco quas ab apłis nemo
suscepit in suetis auribus ingeris. Queso te ut parcas romanis auribuo par
cao fidci uoci que ab apłis laudata est. Cur in medium profers ꝙ petrus & paub
non fuit. Quid cum tu modo doces quod & in futuro seculo adhuc ascensi¬
ones & descensiones fiant & profitiant aliqui. aliqui decrescant. Ergo illud

Expanded text:
continentur revolventem tanta enim sunt, ut plura mihi, si exsequi ea cupiam, volumina continentur revolventem tanta enim sunt, ut plura mihi, si exsequi ea cupiam, volumina conscribenda sint, sed tanta quanta satisfacere legentibus possint: quod non iste casu in haec incidat, quae nunc discipulis imitanda proponit, sed latissima et frequenti assertione confirmat. Sed videamus quae sunt, quae nos ex his probatissimis edocet Commentariis. Item ex eodem libro, quod non solum in praesenti saeculo, verum etiam in futuro ascensus sit hominum et descensus, de eo capitulo, in quo ait: « Super oet simplices haec Latinorum mentes doces? Cur novas voces, quas ab Apostolis nemo suscepit, insuetis auribus ingeris? Quaeso te, ut parcas Romanis auribus, parcas fidei, quae Apostoli voce laudata est. Cur in medium profers quod Petrus et Paulus non fuit? Quid enim tu modo doces, quod in futuro saeculo adhuc ascensiones et descensiones fiant, et proficiant aliqui, et aliqui decrescant? Ergo illud
Abbreviated transcription (Latin):
UI
bomeb amur in ferni & propter uitia atq peccata ut opibuo carno ita cramus &
seipplicis destinati nunc in xp̃o regnemus. Sed eamuoq cum eo. Sedeamnuo au¬
or diltiutce d dnãtiones &omne nomen quod nominatur non solum in hoc
seculo sed etiam in futuro maxime qr oĩa xp̃i subiecta sunt pedibue non ad
autem tales habuerint sessores iuxta sedentium uoluntate incipuĩt guberna¬
ri Nunꝗd orhec ambiguitas aliqua derelicta est ut hic locus egeat assertore
ubi cuidentissime nulla illius alii sui interiecta ꝑsonadicit angelos refugas
& pͥncipem mundi huius &luciferum qui mane oriebatur in fine xp̃o sũper¬
sedente & regnante cum sanctis sius consortes ac sotios non solum regni eius
nis quam supplicare nos docuit patri nisi ut fiat uoluntas tua sicut in celo & in
terra. Ded queso patientur audite non ꝙ omni que de his dogiatibus in libris eiꝰ

Expanded text:
ue tenebamur inferni, et propter vitia atque peccata; ut operibus carnis, ita eramus et suppliciis destinati: nunc in Christo regnemus sedeamusque cum eo. Sedeamus auet virtutes, et dominationes, et omne nomen quod nominatur non solum in hoc saeculo, sed etiam in futuro maxime quia omnia Christi subjecta sunt pedibus non ad autem tales habuerint sessores, juxta sedentium voluntatem Al. voluntates incipient gubernari. » Numquid et hic ambiguitas aliqua derelicta est, ut locus hic egeat assertore Al. assessore? Ubi evidentissime, nulla illius alii sibi interjecta persona, dicit, angelos refugas, et principem mundi hujus, et Luciferum qui mane oriebatur, in fine, Christo supersedente et regnante cum sanctis suis, consortes ac socios, non solum regni ejus, nis, qua supplicare nos docuit Patri, nisi ut fiat voluntas ejus, sicut in coelo et in terra. 35. Sed quaeso patienter audite, non quidem omnia, quae de ipsis dogmatibus in libris ejus
Abbreviated transcription (Latin):
non prompte nec statim respondeant sed cunctabundi & nutu magio ꝙ uerbie
nifeste non protulit aut nescire aut dubitare nos dicimus & non tam intelligere
sed sub intelligere & id eonontum indicius ea ꝙ subindicimus tibi lamsire¬
uelata sunt illa que occulus non uidit nec auris audiit nec in corhominisu
scendit nec ascenderunt si iam tibi uenit quod ꝑfectum est & destructa sunt eͥ
indica que non solum ea que subindicata uerum & que confimati ab eosri¬
bie esse nunc damnas Hec enim omnia que nunc anathematisari iubeo dud
apli dicta exponis astrinxeris & tamꝙ illuis sensibus hec inserta essi docueras
Quid ad huc aluid est ꝙ damin are ceteroc iubet.Ꝙe corpus hoc inquit cuitrem¬
& uinculi aiẽ esse dicunt & ip̃am aĩam non ire asserunt sed redire q̃i ad caloca
ubi nettum fuert ꝓferimus cigo & de hoc quom̃o ip̃esenserit testimonia. Ex

Expanded text:
non prompte, nec statim respondeant, sed cunctabundi et nutu magis quam vernon prompte, nec statim respondeant, sed cunctabundi et nutu magis quam vermanifeste protulit, aut nescire, aut dubitare nos dicimus, et non tam intelligere, quam subintelligere, et ideo non tam indicamus, sed subindicamus? Jam si tibi revelata sunt illa quae oculus non vidit, nec auris audivit, et in cor hominis non ascenderunt: si tibi venit quod perfectum est, et destructa tibi sunt ea indica, qui non solum ea quae subindicata, verum et quae confirmata ab eo scribis esse, nunc damnas. Haec enim omnia quae nunc anathematizari jubes, dum Apostoli dicta exponis, adstruxeras, et tanquam illius sensibus haec inserta esse docueras. 347 40. Quid adhuc aliud est, quod damnare caeteros jubet? Quod corpus hoc, inquit, carceremt vincula esse animae dicunt, et ipsam animam non ire asserunt, se redire quasi ad ea loca, ubi jam ante fuerat. Proferamus ergo et de hoc quomodo ipse senserit, testimonia. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
Celestia ttrrestria id est angelos & homines sicut ante unam formam gesserunt et
unum ouile habuerunt ita & in fututo dicis esse repar inda quia xp̃s u̾enit utraq¬
amnioe sed scuriliter mulierculas irridebas que cum plausu uentris & femoris nega¬
rent sepost resurrectionem in corpore iterum fragili futuras esse qđ angelos Et hõc
cum tanta irrisionedici amulieribus arguis que de tuis illis dectio commentariis ÷¬
scripta ꝓferuntur. Nunꝗd non tibi tale uidetur hoc quile siquis furti alium incũsas
id ipm unde alium arguit in suosinu contegat furtum & postea ꝙ late perorueit
& magnifice fuerit inuectus in furem postea ꝙ testes ꝓduxerit uiris quoq uirin¬
di dederie sa cramenta post omnia hec furtum ipm desimi eius proquo aluim ur
se conuicisse putauerat extrahatur. Iñ deinde argius alios ꝙ interrogati de talibꝰ

Expanded text:
. » Coelestia et terrestria, id est, Angelos et homines, sicut ante unam formam gesserunt, et . » Coelestia et terrestria, id est, Angelos et homines, sicut ante unam formam gesserunt, et unum ovile habuerunt, ita et in futuro dicis esse reparanda. Quia Christus venit utraqamice, sed scurriliter mulierculas irridebas, quae cum plausu ventris et femoris, negarent se post resurrectionem in corpore iterum fragili futuras, sed similes Angelis, vel idipsum futuras esse quod Angelos? Et haec cum tanta irrisione dici a mulieribus arguis, quae de tuis illis electis Commentariis scripta proferuntur. Numquid non hoc tibi tale videtur, quale si quis furti alium incusans, idipsum unde alium arguit, in suo sinu contegat furtum, et posteaquam late peroraverit, et magnifice fuerit invectus in furem, posteaquam testes produxerit, juris quoque jurandi dederit sacramenta: post haec omnia furtum ipsum, pde sinu ejus extrahatur? Tum deinde arguis alios, quod interrogati de talibus
Abbreviated transcription (Latin):
nullus pudor est homini erudicto suas sententias sub alterius nomine cõ¬
demnare in axime cum hocita non secundum uulgatam expositionem sed se¬
cundum apli sensum dici debere doctrinis. Sed udeimus quid ad huc in codẽ
loco ad ditur post pauca sic inquit & instaurationem noui hominis tunc plena
ꝑfecteq complendmi cum celestu terrenaq fuerint copulata & in uno sp̃u &sen¬
sucandemq sententiam accesserimus ad patrem. Nescio quid tile & in alia
epla si quis taimen eam recipit prudentibus quisq lcoribꝰ paulus subuigit dicens¬
I lii ounes testimonium fidei accipientes non receperunt promissionem dco p
let qr timore dei in utero concepimus & dolemus & p̃stolitur reuelationem filioꝵ
dei ut de unitate scruitutis cui mĩc subiecta est liberetur & fiat unus pastor & inꝰ
grex & oratio domini compleatur dicentio fut uoluntas tua sicut in celo & in terra

Expanded text:
nullus pudor est erudito homini suas sententias sub alterius nomine connullus pudor est erudito homini suas sententias sub alterius nomine condemnare, maxime cum hoc ita non secundum vulgatam expositionem, sed secundum Apostoli sensum dici debere decernas? Sed videamus quid ad haec in eodem loco additur. Post pauca sic inquit: « Et instaurationem novi hominis tunc plene perfecteque complendam, cum coelestia terrestriaque su eademque sententia, accesserimus ad Patrem. Nescio quid tale et in alia Epistola si quis tamen eam recipit prudentibus quibusque lectoribus Paulus subindicat, dicens: Hi omnes testimonium fidei accipientes, non receperunt promissionem, Deo pro let, qui a timore Dei in utero concepimus, et dolemus, et praestolamur revelationem filiorum Dei, ut de vanitate servitutis, cui nunc est subjecta, liberetur, et fiat unus pastor et unus grex, et Oratio Domini compleatur dicentis: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra
Abbreviated transcription (Latin):
de xp̃o memorantio pacem fatiens ꝑ sanguinem crucis sue his que interra
crant & his que in clis & cetera que in eodem locodicuntur non putabit
nos qui uixta sp̃m istael uocamur fuisse longe & iudeos qui tantũmõ israel
nũcupantur in carne fuisse ꝓpe & hanc totam intelligentiam ad angelos
uirtutesq celestes & ad animas temperauit humanas qđ in xp̃o suo sangiu¬
ne terrena & celestia copulant que inter se desidebant & bonus pastor in orbi¬
dam ad montes reuectans ouem fecerit esse um ceteris dragmamq pierat¬
minem iuxta hymaginem & similitudinem iuam factum eandem post
reconciliationem formam recepturum quam & nunc angeli habent et
ipe ꝑdiderit. Nouum autem hominem dicit esse qui cotidie renouatur
& habiturus est in nouo mundo. Sicut ouis ab oue & dragina draginate¬
in natura differunt ita & animas cum angelis esse dicis in eadem forma
habiturum dicit in futuro sinatura si speties siforma non differat. Quomͦ

Expanded text:
de Christo memorantis, Pacem faciens per sanguinem crucis suae his quae in terra erant, et his quae in coelis , et caetera quae in eodem dicuntur loco, non putabit nos, qui juxta spiritum Israel vocamur, fuisse longe et Judaeos, qui tantummodo Israel nuncupantur in carne, fuisse prope. Et hanc totam intelligentiam ad Angelos virtutesque coelestes, et ad animas temperabit humanas, quod in suo Christus sanguine terrena et coelestia copulaverit, quae inter se dissidebant. Et bonus pastor morbidam ad montes revectans ovem , fecerit esse cum caeteris: drachmamqueminem 345 juxta imaginem, et similitudinem Dei factum, eamdem post reconciliationem formam recepturum, quam et nunc Angeli habent, et ipse perdidit. Novum autem hominem dicit esse, qui quotidie renovatur, et habitaturus est in novo mundo. » Sicut oves ab ove, et drachma a drachmis differunt: ita et animas cum Angelis esse dicit, et eamdem formam, habiturum dicit in futuro. Si natura, si specie, si forma non differat, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
nominas soles ponere quidem dicta cius sed statim ea destruere & impugnareut
copiosissimis munio Non ne ctiam nos tirdissimi ħ quos tu talpas dicio uide¬
cafiguri cum sub aliena ꝑsona suam sentẽtiam proferunt fuint ista ab orato¬
ribus cum autem offendere aliquos metuunt aut ĩuidiam cupiunt dedinare.
Nan si tute ex hoc deffensum putas ꝙ in his dictis alium nominas multo erit
excus abilior ille quem insilas. Nam ille non solum hoc in consuetudie habet
ut dicit ilios itadicere & quibusdam ita uidere se multo cautius dicit ille de
tit ut his omissis illa teneantur. Uide quanta ille cautione usus est &tñate ad
damnationem uocatur. Tu quia alium tantũmͦ ȩ nominas effugisse teputio &r
exhis eum condemnis in quibus cum sequeris & imitaris. Sed progrediamꝰ
legendo commentarios nem morando ꝑsingula excludamus ab agnitione plu¬

Expanded text:
nominas, soles ponere quaedam dicta ejus, sed statim ea destruere et impugnare: ut nominas, soles ponere quaedam dicta ejus, sed statim ea destruere et impugnare: ut copiosissimis munis, nonne etiam nos tardissimi, et quos tu talpas dicis, videca figura, cum sub aliena persona suam sententiam proferunt. Fiunt ista ab Oratoribus, cum aut offendere aliquos metuunt, aut invidiam declinare cupiunt. Nam si te ex hoc defensum putas, quod in his dictis alium nomines, multo erit excusabilior ille quem insimulas. Nam ille non solum hoc in consuetudine habet, ut dicat alios ita dicere, et quibusdam ita videri; sed multo cautius dicit ille, de rit, dicit Al. tac. dicit, ut his omissis illa teneantur. Vide quanta ille cautione usus est: et tamen a te ad damnationem vocatur. Tu quia tantummodo alium nominas, effugisse te putas. Ex his enim eum damnas, in quibus eum sequeris et imitaris. 30. Sed progrediamur legendo Commentarios, ne immorando per singula, excludamur ab agnitione plu