comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Duersus frem tiui qndamtu I¬
ris ex̾nem pactisi mea reftaudẽ do¬
lumq admissum pbare potes. nam
replicacio dolioppoita boẽ fiden udi¬
cium facit et ꝯmentu fraude repellit

Expanded text:
dversus fratrem tuum quondam turis exceptionem pacti, si in eo fraudem dolumque admissum probare potes: nam replicatio doli opposita bonae fidei iudicium facit et commentum fraudis repellit
Abbreviated transcription (Latin):
si fluufuitusũ. sinant exiureiura¬
doet nimus huissecditor.iuenia.¬
cre dicorẽ eundemq domimump¬
mancat. sicamplioris su mioris
qnͣtũ ad debitum ꝙͣtitatis ẽ audi

Expanded text:
 fuerit visum. sin autem ex iureiurando etiam minus habuisse creditor inveniatcreditorem eundemque dominum permaneat, sive amplioris sive minoris quantum ad debitum quantitatis est, iudi
Abbreviated transcription (Latin):
limices coꝵ uigiiis ⁊ labori¬
bcoꝵ dõ adiunãte illesi cu¬
stodiant. ¶Sic cĩ iubemus
audaces ⁊ feroces õ inimico
iuidices ac milires nr̃os ec̃. sͥ
uolumus cosmites ⁊ beniro¬
los cuca collatores nr̃os ex¬
istere ⁊ nlłm dãpnũ. nlłam ꝙo
lesionẽ meos effice. ¶sina
qcꝙͣ de militib ausus fuit q̃¬
cinMlesionẽ tributariis no¬
stris infr̾e ꝑicło iuri specrab¬
ilis ducis scu tribum ⁊ prĩ¬
cipis dignauindea efficiat
⁊ indẽpnes cributanñ c¬

Expanded text:
limites eorum vigiliis et laboribus deo iuvante illaesi custodiantur. Sicut autem iubemus audaces et feroces contra inimicos iudices ac milites nostros esse, sic volumus eos mites et benevolos circa collatores nostros existere et nullum damnum nullamque laesionem in eos efficere. si aquam de militibus ausus fuerit quamcunque laesionem tributariis nostris inferre, periculo viri spectabilis ducis seu tribuni et principis digna vindicta afficiatur, ut indemnes tributarii
Abbreviated transcription (Latin):
todin ad talẽ moł ea ostitxi
dispoãt. ut possit ꝑ paucos br̃
suari. ¶Cum a magnitudo
tua oĩbo dispõicis ad nos re¬
meare iussa fuiit tẽ dices u¬
niuscuiusq limitis quoc̃ ꝓ¬

Expanded text:
todiri, ad talem modum eas construi disponat, ut possint per paucos bene servari. Cum autem magnitudo tua omnibus dispositis ad nos remeare iussa fuerit, tunc duces uniuscuiusque limitis, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tes ⁊̃ ãtiqunstatũ o reduci.
oĩs affricasic detẽtasintisic
erat. ¶Cũ ergo ħ̃ oia dõ ix¬
nate. p̾sente tua magnitu
omĩs affrica recepit ⁊ docuit
nos de oĩ orcliacoe totio affr¬

Expanded text:
tes in antiquum statum reducti, et omnis Africa sic detenta fuerit sicut erat, cum ergo haec omnia Deo juvante praesente tua magnitudomnes Africa receperit, et docuerit nos de omni ordinatione totius Afri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ab omihostiñ incuisione
sb̃icctos nros tuea̾tur illesor.
ut festiner dic necruꝙ deu
uocando auxiliil adiligẽt
laborando usq ad illos fire
puĩcras affricanas exrẽde.x
ostendicun. ¶Maxic a diri¬
cates que ꝓpe clausuras ⁊ fi¬
nes aña teniebantim cũ cẽnt
sub rõmno ĩpio ostitute an¬

Expanded text:
 ab omni hostium incursione subjectos nostros tueantur illaesos, et festinent die nocteque Dei invocando auxilium, et diligenter laborando, usque ad illos fines provincias Africanas extendere,ostenditur; maxime autem civitates quae prope clausuras et fines antea tenebantur, cum essent sub Romano imperio constitutae, au
Abbreviated transcription (Latin):
ad silitucdinẽ nrĩ exẽplior¬
puincis ydonca corpa. aũ
de ilł quos aña milites hc̃¬
bant limitancoꝵ ꝯstituas
nũo in uno quoq linite
ut si forsicã omotõ aliqya
fint. possint ip̃i lunitanci
sñ ꝯmitacẽsib milicib u¬
nacũclucibo sis adiura¬
reclispõiti loca ubi dispoiti
fiunt ñ lõge limirẽ exeun¬
tes. nec ip̃t lunitaneinec
ms p̾dcĩ linitanei sustłe¬
aut. nec aliqͥs sibi osuece¬
dies de corstipẽdiis ꝑfia¬
des. adsuũ lucrũ ꝯutant. ħ¬

Expanded text:
ri exempli orprovinciis idonea corpora, aut de illis, quos antea milites habebant, limitaneorum constituas numero in unoquoque limite, ut, si forsitan commotio aliqua fuerit, possint ipsi limitanei sine comitatensibus militibus una cum ducibus suis adiure loca, ubi dispositi fuerint, non longe limitem exeuntes, nec ipsi limitanei, nenis praedicti limitanei sustineant, nec aliquas sibi consuetudines de eorum stipendiis per fraudem ad suum lucrum convertant.
Abbreviated transcription (Latin):
tid allegdnibus qui noũtu¬
cores anc̾c̾acores datieiat. lib¬
cucon uenisse udicis reli¬
gionempsit p̾ses ꝓuincie
Audiet nos ⁊ si iniuistum de¬
cretumextorsisse cos appũ¬
erit exiñ ad cos piculũ ad¬
mmnistratõis ꝑtin̾e ꝓnũci¬
abit ex quo dati sunt. Imp̃¬

Expanded text:
nibus, qui vobis tutores aut curatores dati erant, libcircumvenisse iudicis religionem prosit, praeses provinciae audiet vos et, si iniustum decretum extorsisse eos apparuerit, exinde ad eos periculum administrationis pertinere pronuntiabit, ex quo dati sunt. P
Abbreviated transcription (Latin):
Iutallegas tutoris datus et
cum qs disceptatõm her̃dit¬
atis tibi ec̃ pponis ⁊ tpr⁊ as¬
restitutorum principaliũ ob¬
tempari ꝑ su guitate iussr̃.¬
marco hut uͥba deficiantas
tã qui post atas nupcias
miru sue cutator datur ex¬
eusare se or. ne manifestam sẽ¬
tenciam cius offendat ⁊ labẽ
pudons contrahat. Ios p̾e¬

Expanded text:
as, his tutor datus es, cum quibus disceptationem hereditatis tibi esse proponis, et tempora anre statutorum principalium obtemperari pro sua gravitate iussMarco habitae verba deficiant, is tamen, qui post contractas nuptias nurui suae curator datur, excusare se debet, ne manifestam sententiam eius offendat et labem pudoris contrahat. D.
Abbreviated transcription (Latin):
reilsi gͣdu pulsi momisa loca distribu¬
endi funt. s tyronib ꝑdend̾ ẽ ¶ Qd̾ si
ifato hoc adroiserint pena cõpetenti
affigiũtur ¶isqui adhostẽ cõsugit ⁊¬
rediit torquebitur. ad bestias que

Expanded text:
int, gradu pulsi in diuersa loca distribuendi sunt. sed tironibus parcendum est: qui si iterato hoc admiserint, poena competenti adficiuntur.Is, qui ad hostem confugit et rediit, torquebitur ad bestiasque
Abbreviated transcription (Latin):
drtur ĩ uo qui nõ statim qͥ dẽ
s postca esticẽ solent eo tempore
cui auferatur ncħ agatur si au¬
dem decesserit actul prĩt nõ impe¬
diatur. Itaq negatunt prenifil¬
o saluo ꝯĩ diuidundo agentem ꝓpͥ¬
etatem alienatar exemplo dotar
p̾dii ¶S nec si socũ ultro cũ eo agt¬

Expanded text:
tur: hi uero, qui non statim quidem, sed postea efficere solent, eo tempore cui auferatur, nihil agatur, si ante decesserit, actus patris non impediatur.Itaque negabimus patrem filio saluo communi diuidundo agentem proprietatem alienaturum, exemplo dotalis praedii. sed nec si socius ultro cum eo ag
Abbreviated transcription (Latin):
at militi filis ren̾so aui donat Ide
castrensis pecailii nõfacit s alt̾ius pec¬
culii ꝑude ac sifilius uriomͣ militats
¶Stipłanti filio spondeat siꝙ ex cauisa
pecclii castrensis tenebit scipło ¶Ce¬
t̾m ex qual causa alia nõ tenebis. si

Expanded text:
 milit‹i› filio reuerso quod donat, castrensis peculii non facit, sed alterius peculii, perinde ac si filius numquam militasset.Si stipulanti filio spondeat, si quidem ex causa peculii castrensis, tenebit stipulatio: ceterum ex qualibet alia causa non tenebit.Si
Abbreviated transcription (Latin):
cõfirmacõ ⁊ is postea reu̾sus est in
postiminio nus suũ recꝙit. buma¬
intatis rõmi cõgruiũ est eos codicillor
captuitas int̾cersset ced̾a que inse
sũt postea qmͣ postlimimo rediit
ꝓ eo hñtur ac si nũ qmͣ iste hostium
potitus ẽet. sicuis ẜuũ caꝑtinũ ab
hostib redem̾it. ꝓtinus ea redrmẽ¬
tis. amͣuis scientis auenũ fuisse. s
oblato eo p̾cõ ꝙ dedit posilim̃e re¬
disse aut receptus eẽ ẜ̾urs creditur
tis lata est cum redimentis ẜnũ fa¬
intessi nõ p̃t. rursus ari cõstitucõ

Expanded text:
orum, et is postea reuersus est et postliminio ius suum recepit, humanitatis rationi congruum est eos codicillos captiuitas intercessisset.Cetera quae in iure sunt, posteaquam postliminio redit pro eo habentur, ac si numquam iste hostium potitus fuisset.Si quis seruum captum ab hostibus redemerit, protinus est redimentis, quamuis scientis alienum fuisse: sed oblato ei pretio quod dedit postliminio redisse aut recept‹us› esse seruus credetur.Et tis lata est, eum redimentis seruum faintellegi non potest. rursum cum cons
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ cum belli nemũt nec sub alieno
noĩe ad̾ eis agm̃ cõparare lice c ali¬
ꝯquin fisco uendicabr̃. ic autẽami
cõt disciplinam agrũ cõparauit. si
mina de ea re qõne mota amissionẽ¬

Expanded text:
sam uenerunt, ne sub alieno quidem nomine eis agrum comparare licet: alioquin fisco uindicabitur.Is autem, qui contra disciplinam agrum comparauerit, si nulla de ea re quaestione mota missione
Abbreviated transcription (Latin):
i auo ĩbello captum est inp̾da
ẽ nõ postlimo redit. pantus mn
mo inbello captus pace fc̃a domũ
redin. demde renouato bello ca¬
pitur postlimio redie ad euitia
ano pͥore bello captus erat. simodo

Expanded text:
i quid bello captum est, in praeda est, non postliminio redit.Paulus immo si in bello captus pace facta d‹o›mum refugit, deinde renouato bello capitur, postliminio redit ad eum, a quo priore bello captus erat, si modo
Abbreviated transcription (Latin):
tici cesaris malitem deẜtorem facie¬
bat. qui dra affuguret. ut isint̾e¬
cans tofferat se. siue dep̾henslis of¬
seratur penam defc̃õnis enitat. nec
rat̾est cui se offerat ur aqno dep̾hẽ¬

Expanded text:
nici Caesaris militem desertorem faciebant, qui diu afuisset, ut is inter ‹equis et offerat se, siue deprehensus offeratur, poenam desertionis euitat: nec interest, cui se offerat uel a quo depre
Abbreviated transcription (Latin):
missio. nãm in metalium ur mopus
metalli nõ dabuntur. nec torqñtur
trã reduanir. is aui exploracõne em¬
auat hostib insistentib ¶Aut qui a
fossato recedit. capite puuendus est¬
¶Qui stacõnis mumis reliouid plus
qm emansor est. itaq ꝓ modo delic¬
ti aut castigatur aut gmon milicie
deiatur ¶Sip̾fidis aut auꝰuis p̾põiti ab
sbibit. Si ad diem cõmeatus caus
nõ nemiat ꝑinde meum statuend̾
est acsi emancipasse aut desenusset

Expanded text:
missio. nam in metallum aut in opus metalli non dabuntur nec torquenturtus reducitur.Is, qui exploratione emanet hostibus insistentibus aut qui a fossato recedit, capite puniendus est.Qui stationis munus relinquit, plus quam emansor est: itaque pro modo delicti aut castigatur aut gradu militiae deicitur.Si praesidis uel cuiusuis praepositi ab rtionis subibit.Si ad diem commeatus quis non ueniat, perinde in eum statuendum est, ac si emansisset uel deseruisset
Abbreviated transcription (Latin):
bbẜuandam disciplinam cõsistit pr̃o¬
nis quo scribit debere enm omseni¬
nau̾it arimato pͥẽẽ passime cõme¬
uatum pisdatum uenatum inlitem
nõ pmut̾e. nam indisaplina angusti
itacauetur¶ Et si scio fabraib oꝑib
e̾cere milits nõ eẽ anemi ue ortum

Expanded text:
nda disciplina constitit.Paternus quoque scripsit debere eum, qui se meminerit armato praeesse, parcissime commeuatum piscatum uenatum militem non mittere. nam in disciplina Augusti ita cauetur: 'Etsi scio fabrilibus operibus exerceri milites non esse alienum
Abbreviated transcription (Latin):
cõftituebantur. iubostrũ potestate
nõ puenissent. apparet gͦ eadem
onña ꝑtin̾e adhr̃dem eins quẽ ip̃e
qui hostiũ potestate poĩus est hĩ¬
turus eẽt sipostlmimo reu̾tisset.¬

Expanded text:
constitueb‹a›tur, in hostium potestate‹m› non peruenissent.Apparet ergo eadem omnia pertinere ad heredem eius, quae ipse, qui hostium potitus est, habiturus esset, si postliminio reuertisset.
Abbreviated transcription (Latin):
qr pr sit illum annsi auẽadmodum
pria ⁊ ꝙ. disciplina castroꝵ antiqui¬
or fuit parentib romanis qmͣ caritas
tisoꝵ. tͥuffuga autem nõ is solum
acupiendus est amaut ad hostes Ał
inbello tͣnsingit. s ⁊̃ qui ꝑmduciaꝵ¬

Expanded text:
r sic illum amisit, quemadmodum patria, et quia disciplina castrorum antiquior fuit parentibus Romanis quam caritas liberorum.Transfuga autem non is solus accipiendus est, qui aut ad hostes aut in bello transfugit, sed et qui per i
Abbreviated transcription (Latin):
dũo dampnosum cõstituatur. sista¬
tułt tͥaffuga reu̾sus sit exisentẽ
ꝯdicõne postarã redit liber efficitur
adũsum est si cõdicõ exstitistet dum
apd̾ hostes. in eo em̃ ceñ ne sibi reu̾¬

Expanded text:
o damnosum constituatur.Si statuliber transfuga reuersus sit, existente condicione postquam redit, liber efficitur. diuersum est, si condicio extitisset, dum apud hostes est: in eo enim casu neque sibi reue
Abbreviated transcription (Latin):
cetͥoꝵ is qmi redemit fuccedãt. si
fideicomussaria lib̾tas debita cap¬
tino fa̾it redemptus. nõ dimmeam
pet̾e pot̾it insi redemptori satiffe¬
terit si deportatum ab insraa ho¬
tes cepuit. redemptris ꝯnib cãi¬
b redit meam cam uemet in
qm̃ futuru ẽet. si captus nõ fuis¬
uo tar p̾cesserãt c̃ã que eius uł
ad temipꝰ uł inpetuu lib̾tatem
nupedire. ui nẽc redempcõm ab

Expanded text:
ei qui redemit succedant.Si fideicommissa libertas debita captiuo fuerit, redemptus nondum eam petere poterit, nisi redemptori satisfecerit.Si deportatum ab insula hostes ceperunt, redemptus quibus casibus redit, in eam causam ueniet, in qua futurus esset, si captus non fuisruo talis praecesserat causa, quae eius uel ad tempus uel in perpetuum libertatem impediret, nec redemptione
Abbreviated transcription (Latin):
est p̃t dici ꝑtrae om huic quor pni¬
uoũ p̾ftatur spissionũ gn̾ales cãe
funt tres honesta cansaria. ⁊ igno¬
miniosa /honesta es que terupore
milicie inpleto datur causaria. Aĩ¬

Expanded text:
est dici pertinere, cum huic quoque praemium praestatur.Missionum generales causae sunt tres: honesta causaria ignominiosa. honesta est, quae tempore militiae impleto datur: causaria, c
Abbreviated transcription (Latin):
te aduifiis. nõ cõmisisse .Re. licet
inuiriam suã ꝓtegende pudicicie
cã cõfestim marito amĩciare pru¬
buit. impta quo muliere tam¬
⁊ si lenocanũ uͥ nõ prior postulet᷑
pot̾at inferri. inmatrimonio quo

Expanded text:
e adulteriis non commisisse respondi, licet iniuriam suam protegendae pudicitiae causa confestim marito renuntiari prohibuit. Nupta quoque muliere, tametsi lenocinii uir prior non postuletur, poterit inferri. In mat
Abbreviated transcription (Latin):
modo si atrocem m̃nuriam passus
est ¶c̾te si pr̃onũ qui fit ex eom̃o
qui dep̾hensus ab alio rict̾fici pt̃
Iadult̾io uroris dep̾hñdit delib̾¬
andũ est an impune possit occid̾e
qd̃ durũ nob̾ ẽe indetur. namcͥ
fame multo magis ⁊ uite ꝑcend̾
ẽ.¶Si quis in honore ĩ adminstͣcͣcẽ¬

Expanded text:
modo si atrocem iniuriam passus esset. certe si patronum, qui sit ex eo numero, qui deprehensus ab alio interfici potest, in adulterio uxoris deprehenderit, deliberandum est, an impune possit occidere. quod durum nobis esse uidetur: nam cuius famae, multo magis uitae parcendum est. Si quis in honore
Abbreviated transcription (Latin):
nocẽs cõueniretur cõ deꝑnaretur
¶t̾ea tenetur cunhominis netandi
testunomũ dolo malo dix̃it. quo aͥs
publico ntõ rei capitał damꝑnẽ¬
obcapitalem cãm peccunam aco¬
ꝑit. int pubnca lege reus fiet. ⁊ ꝯm io¬
minẽ ocad̾it ꝑiitur. nõ hĩta dr̃a¬

Expanded text:
r condemnaretur. Praeterea tenetur, qui hominis necandi testimonium dolo malo dixerit quo quis publico iudicio rei capitalis damnare‹o›b capitalem causam pecuniam acceperit ut publica lege reus fieret. Et qui hominem occiderit, punitur non habita d
Abbreviated transcription (Latin):
usserit ne quid sĩ. ant amd incoi¬
lum ingessent ut torq̃atur ¶tera
qd̾ ad legatos oratores comites ne
atimebit siquis quẽ eoꝵ pisasse
quis reũ uinciat inpediat ue quo

Expanded text:
iusseritue quid fieri aut quid in collum iniecerit, ut torqueatur. item quod ad legatos oratores comitesue attinebit, si quis eorum pulsasse et quis reum uinciat impediatue, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tanem cõstitutũ est abantonino
ut ⁊̃ in bona hr̃dis admittantur
quis cͥtis modis. Si quis gͥ nhuis
ronis. nõ admictatur dd̾ est acc̃õ¬
nẽ hnͣc utilem cõpet̾e cet̾m poc̾it

Expanded text:
tarem. Constitutum est ab Antonino, ut etiam in bona heredis quis admittatur certis modis. si quis igitur in his bonis non admittatur, dicendum est actionem hanc utilem competere: ceterum poterit
Abbreviated transcription (Latin):
tutor dolofecerit. inpupillum
dabimus accõm. simodo solu
ta legatoꝵ missione intͣ amnuĩ
cõpet̾e: ⁊ nõ postea scend̾ est.
cũ at penar nec in hr̃dem sumiles

Expanded text:
tutor dolo fecerit, in pupillum dabimus actionem, si modo solueta legatorum missione intra annum competere et non postea sciendum est, cum sit poenalis, nec in heredes similes
Abbreviated transcription (Latin):
pnis cedicõse turbułnte segeste¬
iut ⁊ aliquociens apphñsi tccari
clemencius. in eadem tem̾tate ꝑ
eantẽ hr̃e honoris reu̾enciam de¬
b̾e qm̃ decimones hñt. Est enim

Expanded text:
pius seditiose et turbulente se gesserint et aliquotiens adprehensi tractati clementius in eadem temeritate eandem habere honoris reuerentiam debent, quam decuriones habent. est enim
Abbreviated transcription (Latin):
puiati eũit in metallũ dãpnarenti
id amiserũt sũmo suppticio affic̾ent᷑.
¶famosos latrones iñ hns locit uͥ gras¬
cati fñt furta sigendos płiibr placit
ut ⁊ cõspectu det̾eantur ami ab eis¬
dem facmorib ⁊ solacõ sit cognatis
⁊ affanb int̾emptor eoder loco pe¬

Expanded text:
ur, qui in metallum damnati id admiserint, summo supplicio adficerentur. Famosos latrones in his locis, ubi grassati sunt, furca figendos compluribus placuit, ut et conspectu deterreantur alii ab isdem facinoribus et solacio sit cognatis et adfinibus interemptorum eodem loco p
Abbreviated transcription (Latin):
dit ⁊ sireꝰ ꝓmictendi: duob hĩdi¬
b relictis decesserit alt̾rem nõ
defendat. alt̾ defendat isqui nõde¬
fendit obrem nõ desensam cõue¬
niri pot̾it ille qui defenoit obrẽ

Expanded text:
t si reus promittendi duobus heredibus relictis decesserit, alter rem non defendat, alter defendat: is qui non defendat ob rem non defensam conveniri potest, ille qui defendat ob rem
Abbreviated transcription (Latin):
es quot sime sũt. tot¬
stipłone ñ fiat noria¬
cõ: s efficit douas ẽẽ sti¬
placait tot ẽẽstipłoes
quor sũme tot ⁊ eẽ sti

Expanded text:
es, quot summae sunt, totstipulatione, non fiat nouatio, sed efficit duas esse stiplacuerit tot esse stipulationes, quot
Abbreviated transcription (Latin):
est stipulatus sit urace¬
riuri pecunie: nõ dot
sunt stipusones qͣt i¬
quot nũmoꝵ corporastͤ
per singłos denarios
singulas ẽẽ stipłones
absurdum est. ¶Etip¬
pła corpora fint uł płtã
legata. s ⁊ famineul¬

Expanded text:
atus sit, uel aceruum pecuniae, non tot s‹u›nt stipulationes, quot nummorum corpora, per singulos denarios singulas esse stipulationes absurdum est. stipplura corpora sint uel plura legata. sed et fami
Abbreviated transcription (Latin):
nõ fu̾it di igencior arra mouẽd̾
talem seniũ qͣlem depon̾et.¶Cir¬
caatem como datum m̾ito ali¬
uo estimandum uidel qd̾ tñc eiꝰ
sotius comodum qui utendum
modau̾it sicut inlocacõne nͥsũ
dolocundem fec̾it nõ ultͣpciũ ẜui
auid amissurũ. qm̃ ⁊̃ paulo re¬
misstusidcͥcͣ int̾p̾ta cõm doli mali
oꝵ cõmiserit cum aliogum inch¬
nuindũ est ¶Locau tibi fundũ ⁊
ut assolet cõucuit ut fructus
tus pendentes uendidisse ⁊ emꝑ¬
tor eos deportauit cõseqũs erit
ut infurtiuã cãm eos incide̾ dica¬
uius ¶ Et enĩ fructus qm̃ diuso¬
lo adhereant sundi ẽẽ ⁊ iõ colo¬
nũ qr uolintate dñi eos ꝑciꝑe
uideanr suos fructus fac̾e qd̾ gͥe
eni racõne colonifĩpossũt. cum
emptor eos suo noĩe cogac ¶Sta¬
tulibum omi siꝙ. dederit liber ẽe
uissus ecat hr̃s noxali uitõ defen

Expanded text:
on fuerit diligentior circa monendum, qualem seruum deponeret.Circa commodatum autem merito aliud existimandum, uidelicet quod tunc eius solius commodum, qui utendum mmodauerit, sicut in locatione, si dolo quid fecerit non ultra pretium serui quid amissurum: quin etiam paulo remissius circa interpretationem doli mali orum commiserit, cum alioquin nihimandum est.Locaui tibi fundum, et ut adsolet conuenit, uti fructus ctus pendentes uendideris et emptor eos deportauerit, consequens erit, ut in furtiuam causam eos incidere dicamus. etenim fructus, quamdiu solo cohaereant, fundi esse et ideo colonum, quia uoluntate domini eos percipere uideatur, suos fructus facere. quod certe enim ratione coloni fieri possint, cum emptor eos suo nomine cogat?Statuliberum, qui, si decem dederit, liber esse iussus erat, heres n
Abbreviated transcription (Latin):
iure repetit. quo accusarat u erm
possunt p̾scͥrtõnes ei obici que reo añ
reor abolucõmi nõ sunt abiecte ⁊ ita
diuus adriamis repfit. ¶Sistellio na¬
tus ams obiec̾it ur expilate hĩdidatis
crimiẽ. ⁊ destitis. pena senatus. cõ subiit

Expanded text:
iure repetit, quo accusabat: ‹ne›que enim possunt praescriptiones e‹i› obici, quae ante reorum abolitionem non sunt obiectae. et ita diuus Hadrianus rescripsit. Si stellionatum quis obiecerit uel expilatae hereditatis crimen et de‹sti›tit, poenam senatus consult
Abbreviated transcription (Latin):
marons Reꝑsit. cõfessiones reõꝵ. ꝓ ex¬
ploratu facmoribe br̃i nõ oport̾e cõ
ꝓ bõ teligionem cognoscentis instru¬
at ¶cum quidem depon̾e p̾õ ẜmꝑ
cipes inse torancantur. se que dño
aliquid fĩunt cõfessi apd̾ indicẽ

Expanded text:
rescripsit confessiones reorum pro exploratis facinoribus haberi non oportere, tio religionem cognoscentis instruat. Cum quidam deponere pretium cipes in se torqueantur deque domino aliquid fuerint confessi apud iudicem:
Abbreviated transcription (Latin):
itẽ est. qr hoc ano morte nõ soluit᷑
¶Cetͣm si postea a accuuator de au¬
tutus decessent. nõ iõ. magis deuic¬
tum accusatoris reneiatus. nam
añ licem cõcestatã. amno ur biennui¬
o agẽ nõ potilunt. uaniis p̾sidris oc¬

Expanded text:
quoque morte non soluitur. Ceterum si, postea quam accusator destitit, reus decesserit, non ideo magis delictum accusatoris releuatur. nam ante litem contestatam anno uel biennio agere non potuerint uariis praesidum oc
Abbreviated transcription (Latin):
cõdempnatuł ꝓuocans der̾ade ac¬
b accusacõne desiftit qui cum adu̾
tendebat fu̾it locutus. ¶Oñimo abac¬
cusacõne desistit qmieffcm ⁊ animũ
accusandi deposint. ¶Destitisse in detur
cui infra p̾finitum tempus reñsur̃¬

Expanded text:
condemnatus prouocauit, deinde acb accusatione destitit qui cum aduerinis quod intendebat fuerit locutus. Animo ab accusatione destitit, qui affectum et animum accusandi deposuit. Destitisse uidetur, qui intra praefinitum
Abbreviated transcription (Latin):
Cnsator dem̾itas trib modis de¬
tegitur. ⁊ trib penis sb̃iatur. ante¬
ñ calũpniantim aut p̾uaricaut᷑.
aut t̾gm̃santur¶ Calumpmari
ricari est u̾a crimina absconde̾
t̾gisan est. muniu̾sum ab accusa¬
cone desisfe ¶Calũpmatorib pena
lege remna nrogatur. s nõ utiq
qui nõ ꝓbat qd̾ intendit. ꝓdims
calimpmari indetur Nam eiꝰ rei¬
inquisicõ arditno cognoscẽtis. con¬
mittitur ¶ Qui reo absoluto de ac¬
cusatoris mopit cõalio q̃rere qua
mente. ductus ad acaisacõm ꝓcesfĩt
⁊ siquidem iustum enis enrorem.

Expanded text:
cusatorum temeritas tribus modis detegitur et tribus poenis subicitur: aut enim calumniantur aut praeuaricantur aut ‹t›ergiuersantur. Calumniari ricari uera crimina abscondere, tergiuersari in uniuersum ab accusatione d‹e›sistere. Calumniatoribus poena lege Remmia irrogatur. Sed non utique qui non probat quod intendit protinus calumniari inquisitio arbitrio cognoscentis committitur, qui, reo absoluto, de accusatoris incipit consilio querere, qua mente ductus ad accusationem processerit et si quidem iustum eius errorem
Abbreviated transcription (Latin):
nemerb aut locau̾it. scͥpsent
aliud ne auid siuale cõmiserit
dinuis seuerus. ⁊ anco rains q̃¬
dã claussinũ niuenẽ sum ĩniẽ¬
tus esset archulam intemplum
ron̾e ib̃iq homainẽ incudere.
aui post clausum templũ dear

Expanded text:
t aliudue quid simile commiserit. Diuus Seuerus et Antoninus quendam clarissimum iuuenem, cum inuentus esset arculam in templum ponere ibique hominem includere, qui post clusum templum de ar
Abbreviated transcription (Latin):
ic agroꝵ aut ad aliud cõtinentẽ
ege uilia petculatus tenecur. ea¬
demi lege tenetur. qui quid in pu
sũt autẽ sacraegi. qni ẜublica
ta seicur. ur edrlitas maisto ditas
teraptau̾it. ampliusam̃ fures
ums am̃ sacrilegi mentur. qͣre
ad̃ sacrũ. ad ue admussũ. insacri¬
legñ crimiẽ cadit. diligent̃ cõside¬

Expanded text:
iud continentem lege Iulia peculatus tenetur. Eadem lege tenetur, qui quid in tabSunt autem sacrilegi, qui publica ta sacra uel aediculas incustoditas temptauerunt, amplius quam fures, minus quam sacrilegi merentur. quare quod sacrum quodue admissum in sacrilegii crimen cadat, diligenter conside
Abbreviated transcription (Latin):
lato num̾ie accusandi desmgitur
bunati nõ deplano. nec p̾ses hnͣc
cognicõm alfidemõdare p̃t ¶Six
lim crimina ⁊ dem eidera intulent
ut anis cõsniferit eius noĩe. senatꝰ
cõ. perram pacietur. ¶accusacõm is
uit amlibet adult̾i masculo pos
u. annos cõtumos ex die cõmisslad¬
ulfu ur femine post .ui. menses u¬

Expanded text:
ner‹e› accusandi defungitur, ibunali, non de plano: nec praesens hanc cognitionem alteri demandare potest.Si plura crimina idem eidem intulit, ut quid admiserit, eius nomine senatus consulti poenam patietur. Accusationem is ut quilibet adulterii masculo post quinque annos continuos ex die commissi adulterii uel feminae post ‹s›ex menses u
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnus si satem in unũ ħ cõꝓmiẜit
eum ingͣtũ accusan. s om̃ cõsen¬
sum nc̃carm. si sint eiuidem gͣduĩ
sipr̃ lib̃tum uni ex filiis assigna¬
int solum eum acaisare poite mr¬

Expanded text:
ius, si saltem in unum hoc commiserit, eum ut ingratum accusari, sed omnium consensum necessarium, si sint eiusdem gradus. Si pater libertum uni ex filiis adsignaverit, solum eum accusare posse
Abbreviated transcription (Latin):
denegari ¶Siauis sciens lib̾im e¬
m̾it: nõ denegabitur uendito in
lib̾tatem ꝓclamacõ adu̾sus enra
qui eum cõꝑanit. cuiꝰq sit etatis
qui emptus est. idcirto. qr nõ est
ad hoc qui sciuit ignorans denegã¬
tes alt̾ scens alt̾ ignorans indend̾
erit uñquid is fit nõ deb̾eat not̾e ig¬
noranti. qd̃ quidem magis est. s
isqui ignorauit an totũ ⁊ quid
dicemus de ana ꝑte an ad enra qui
scit ꝑtineat. s ille indignus est qui

Expanded text:
dene gari.Simerit, non denegatur vendito in libertatem proclamatio adversus eum qui eum comparavit, cuiusque sit aetatis qui emptus est, idcirco quia non eab hoc, qui sciuit, ignorans, denegates, alter sciens, alter ignorans, videndum erit, numquid is qui scit non debeat nocere ignoranti: quod quidem magis est. sedis qui ignoravit an totum? et quid dicemus de alia parte? an ad eum qui scit pertineat? sed ille indignus est qui
Abbreviated transcription (Latin):
ntͣ ułis iuł p̾cario possiceat nũamͣ
ercepcõe. ⁊diuuandus est. nean
te possõ ei anferatur: s nuilla
nis est hꝰ cõuencõnis utrem ane¬
nam dño inuito possidete lice¬
at precari rogacõ ⁊ ad hĩdem qͥ¬
antẽ eius qui p̾cario rogauit nõ

Expanded text:
 Iulias precario possideat, numquid exceptione adiuuandus est, ne ante ei possessio auferatur? sed nulla uis est huius conuentionis, ut rem alienam domino inuito possidere liceat.Precario rogatio et ad heredem eiautem eius qui precario rogauit
Abbreviated transcription (Latin):
cõseans ent dr̃e int̾oc̃o locum nõ
fore nͥ lib̾ata fu̾int ¶ I   ͦ̾ notand̾ ẽ
pͥtorẽ hnõ exigisse ut in bonis fũ¬
it cõductoris. nec nͭ eẽc pignori tes
iata. s utpignorit res noĩe induc¬

Expanded text:
o locum non fore, nisi liberata fuerint. Illud notandum est praetorem hic non exegisse, ut in bonis fuerit conductoris, nec ut esset pignori res illata, sed si pignoris nomine induc
Abbreviated transcription (Latin):
iams lib̾um homner ignoran¬
tem suũ stacum retineas. cũ sido.
nr. retmnec cogitur exhibe. ¶Nera¬
ciuis quor ait nõ tem̾ eum ami lib̾¬
um hominem ꝓsuo bona fideem̾¬
it ⁊ retineat.¶Nullo tõre doloma.¬

Expanded text:
is liberum hominem ignorantem suum statum retineat, tamen si dolo malo retinet, cogitur exhibere. Trebatius quoque ait non teneri eum, qui liberum hominem pro servo bona fide emerit et retineat. Nullo t
Abbreviated transcription (Latin):
dum cõceditim. tam diu amͣdiu
isani cõcessit ratitur. qdͥ gemis
libͣtatu ex iure genciũ descendit¬
⁊ distat adonacõne eo qđ quido¬
nat. sic dat ne recipiat: qui p̾cati¬
o cõcedit. sis dat .ꝙ tũc receptimis
cum sibi libu̾it p̾canũ so lũe. ⁊ ẽ
simile comodato. nam ⁊ qui co

Expanded text:
dum conceditur tamdiu, quamdiu is qui concessit patitur. Quod genus liberalitatis ex iure gentium descendit. Et distat a donatione eo, quod qui donat, sic dat, ne recipiat, at qui precario concedit, sic dat quasi tunc recepturus, cum sibi libuerit precarium solvere. Et est simil
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃at. nec imu̾ito dolum solum
p̾stat is am p̾cano rogauit cum
tãtũ ħ̃ ex lib̾atitate descendit eiꝰ
tis sit si dolus tm̃ p̾stedur. culpã
tam̃ dolo ꝓrimam cõti̾i quis m̾i¬
to oirit. ¶Ex hoc it̾dco d restiu¬
ti int̾sint actoris ei rem restitui¬
⁊ exeo tempore. ex quo int̾dcũt
editum est gͦa ⁊ fructus ex diein¬
t̾d̃ci edici pͥstabũtur: Si ẜ uicute
usus nõ funit is qui p̃cano roganit
ac ꝑhoc amissa sic ludeamus. an in¬
t̾ccõ teneatur. ego arbitror nõ ał
latam dũtarat. cet̾a nõuenire.¬
¶ Plane post int̾ocm̃ editum oporte¬
uerure. nam ubi moram quis fa¬
cit p̾cario om̃em cãm d restitie¬

Expanded text:
praestat. nec immerito dolum solum praestat ‹is› qui precario rogauit, cum totum ex liberalitate descendat eius tis sit, si dolus tantum praestetur. culpam tamen dolo proximam contineri quis merito dixerit.Ex hoc interdicto restitunti interfuit actoris ei rem restitui ex eo tempore, ex quo interdictum editum est: ergo et fructus ex die interdicti editi praestabuntur. Si servitute usus non fuit is qui precario rogavit ac per hoc amissa sit, videamus, an interdicto teneatur. ego arbitror non alilatam dumtaxat, cetera non venire. plane post interdictum editum oportere: nam ubi moram quis fecit precario, omnem causam debebit
Abbreviated transcription (Latin):
nũ int̾dcmñ ei nõ cõpecit. ¶ Eñ ami
p̾cauo rogau̾it. ut sibi possicere
liceat. nanscissi possõm iło est du¬
bĩ. an is quor possiceat qui roga¬
tus sit dubitandum est placeca
penes utrũ ẽẽ eum hominẽ am̃
p̃cano datus eẽt ¶penes eum qui
rogassec qr possiceat corpore. pen¬
quo qns loco p̾cario autpossi¬
deat aut ceꝑit possidere uich refeit

Expanded text:
um interdictum ei non competit. Eum, qui precario rogaverit, ut sibi possidere liceat, nancisci possessionem bium: an is quoque possideat, qui rogatus sit, dubitatum est. placet autem penes utrumque esse eum hominem, qui precario datus esset, penes eum qui rogasset, quia possideat corpore, penQuo quis loco precario aut possideat aut coeperit possidere, nihil refert
Abbreviated transcription (Latin):
at. utium totam arborem inbeat
p̾tor adimii an u̾o id solum qd̾ fr̃¬
si adimat dñs arborem labeo ait
puti ei cui arbor offic̾et ut fiuł¬
lec sucid̾et eam ligna qz toleret.
¶uboris appllacõne ⁊ uites cõtinẽ¬
tur. ¶Nõ solum autem dño ednĩ.¬
qr ⁊ ip̃is int̾est arborem istam ñ
imꝑendere ¶p̾t̾ea ꝓband̾ est. si arbor
cõib edib impendeat singłos dños¬

Expanded text:
eat, utrum totam arborem iubeat praetor adimi an vero id solum, quod supersi adimet dominus arborem, Labeo ait permitti ei, cui arbor officeret, ut si vellet succideret eam lignaque tolleret. Arboris appellatione etiam vites continentur. Non solum autem domiet ipsius interest arborem istam non impendere. Praeterea probandum est, si arbor communibus aedibus impendeat, singulos do
Abbreviated transcription (Latin):
płes. fũsui nuis sine aliem ħ enĩ
trã spectamus. au tib sit ¶s cñ qui
quia dolo malo nõ indetar hr̃e qͥ
suo uire uitur. ¶Si quis quem ab
hostib redemit retrneat in ea cã est
ut int̾cc̃o nõ teneatur nõ enĩ co¬
lo malo fecit ¶ Plane si offertur. p̾¬

Expanded text:
 sit sive alieni: hoc enim tantum spectamus, an liber sit. Is tamen, qui quia dolo malo non videtur habere qui suo iure utitur. Si quis eum, quem ab hostibus redemit, retineat, in ea causa est, ut interdicto non teneatur: non enim dolo malo facit. plane si offertur p
Abbreviated transcription (Latin):
tate lucii tii est is ea ue ne apd̾
te ẽẽc dolo ue ma. tuo fcm̃ est ͦ
iimis ap̃te eẽt. ita eum eam ue
exhibeas. Hoc nnt̾dm ꝓponit᷑. ad¬
u̾sus eum quem quis exhib̾e desid̾¬
ipotestate est hoc int̾am̃ cõpec̾e

Expanded text:
tate Lucii Titii est, si is eaue apud te est doloue malo tuo factum est, quo minus apud te esset, ita eum eamue exhibeas'.Hoc interdictum proponitur aduersus eum, quem quis exhibere desidein potestate
Abbreviated transcription (Latin):
cum deduc̾e ⁊ indendi ⁊ tangen¬
di hominis facintatẽ p̾b̾es ꝓpͥe
autem erhibe est. er secretum
hĩe ¶hoc int̾dcm̃ om̃ib cõpetit
u̾e ¶ Dane excũ suspecte ꝑsone
remouẽdesunt. si forte tar ꝑsoͬ
lul ħ int̾cc̃m desideret ꝓ cõgnato ẜ
est ap̾tore ad quẽ marĩe res ꝑti¬
ydonior est. ⁊ est opcunũ ex cõdi¬
cõne erside ex dignitate. actorem
mouenduur nam nec in pn. in
oiciis ꝑmitotur aliquem reagi

Expanded text:
tangendique hominis facultatem praebere: proprie autem exhibere est extra secretum habere.Hoc interdictum omnibus competit: uere.Plane ex causa suspectae personae remouendae sunt, si forte talis perhoc interdictum desiderent pro cognato vel est a praetore, ad quem maxime res pertidone‹i›or est: et est optimum ex coniunctione, ex fide, ex dignitate actorem mouendum. nam nec in publicis iudiciis permittitur amplius agi
Abbreviated transcription (Latin):
ui ꝓbabili rõne hoc faciat recte
dicetur dolo malo retin̾e. ¶Is ꝯm
uescit apd̾ se eẽ hoĩem libum do¬
lo malo carec. s ubi c̾cioratus
retinet dolo malo nõ carec p̃i¬
ur facit status cõtron̾siam rece¬
denidii erit ab hoc int̾dc̃o ⁊ agẽ¬
da est cã libtatis. ⁊ ai recte pla

Expanded text:
probabili ratione hoc facit? recte dicetur dolo malo retinere. Is, qui nescit apud se esse hominem liberum, dolo malo caret; sed ubi certioratus retinet, dolo malo non caret. Plus sit, vel facit status controversiam, recedendum erit ab hoc interdicto et agenda causa libertatis. etenim recte pla
Abbreviated transcription (Latin):
alienũ monio disponi apud
tronsiam intẽpus pub̾tatis dit¬
ferre. neꝑcollusionem uł imꝑ¬
ne potestati pr̃fam̃. addicatur
ant siliusalienus prissamis. loco¬
cognita mr̃ in retinendo eopo¬
am filius moraretur ¶In hocĩ¬
tͥdc̃o donec res indicetin fem̃ã
p̾testatam eumia qni proxi¬

Expanded text:
alienum, inquit, disponi, apud trouersiam in tempus pubertatis differri, ne per collusionem uel impnae potestati pater familias addicatur aut filius alienus patris famicognita mater in retinendo eo poam filius moretur. In hoc interdicto, donec res iudicetur, feminam, Praetextatum eumque, qui proxi
Abbreviated transcription (Latin):
colonus arborem deqna cõtrou̾¬
sis erac succederit uł quid opus
aᵈ fecerit si amdẽ inssu dñi id
scm̃nsit. ambo tenebuntur. nõui
pacĩam p̾stent: s ut inpensam qͦ
ad restituendum p̾beant ¶Sian¬
tẽ dñs nõ iuisserat: coloniis am¬

Expanded text:
colonus arborem, de qua controversia erat, succiderat vel quid aliud opus fecerit, si quidem iussu domini id factum sit, ambo tenebuntur, non ut patientiam praestent, sed ut impensam quoque ad restituendum praebeant: si autem dominus non iu
Abbreviated transcription (Latin):
abiudice qui ex ħ tut̾dco sũptus ẽẽt
testitue alius qnis ini. ui clam sus¬
tulisset ncħoꝰ idem ille om̃imõ in¬
nicum opus fac̾e cũ qͣntũ aome
ꝑtinet. ad clanidest ma suspicio¬
nem. nõ nemret. ẜuns antem meꝰ
turũ eimi antencat ⁊ nõ puto
cum mẽa ꝑsona sit intuenda ¶n
oꝑe nono tam soli qmͣ celi mẽsu

Expanded text:
a iudice, qui ex hoc interdicto sumptus esset, restituere, alius quis vi aut clam sustulisset, nihilo minus idem ille omnimodo iumeum opus facere, cum, quantum ad me pertinet, in clandestnem non veniret, servus autem meus iturum eum, an tenear? et non puto, cum mea persona sit intuenda. In opere novo tam soli quam Caeli mensur
Abbreviated transcription (Latin):
ompetit hoc inc̃dcm ⁊̃ hns qui nõ
possident. si mõ eoꝵ int̾est ¶Sia̾s
ui aut clam arbores nõ fingiferat
mino cõpetit int̾dcm̃ ¶ S si ameni¬
tͣas quedam ex huis arborib p̾s

Expanded text:
ompetit hoc interdictum etiam his qui non possident, si modo eorum interest. Si quis vi aut clam arbores non frugiferas mtaxat competit interdictum. sed si amoenitas quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
tus sim ut mͥ ced̾e lic̾et. ¶omesitũ
est sicuro p̾diũ int̾im nullius ẽẽt
aliquio ui aut clam fcm̃ fit. an
postea dñid ad aꝙ deuoluto int̾dõo
locus sit ut puta hr̃ditas iacebat
postea adiit hrditatem ticius an
ei int̾dam cõpetat. ⁊ est apud mł
sepissime relatum sepissime cõpe

Expanded text:
sim, ut mihi caedere lice‹a›t.Quaesitum est, si, cum praedium interim nullius esse‹t›, aliquid ui aut clam factum sit, an postea dominio ad aliquem deuoluto interdicto locus sit: ut puta hereditas iacebat, postea adiit hereditatem Titius, an ei interdictum competat? et est apud Uiuianum saepissime relatum heredi compe
Abbreviated transcription (Latin):
p̾canũ nam nec mutatur cã pos¬
sonis ⁊ nõ cõfutintur eo mõ
p̾canũ. s in longnis tempus
ꝓfertur si u̾o p̾t̾ita die rogas
ꝓpͥus est ut solutaiam cã p̾cami
nõ redintegretur. s noua cõsti

Expanded text:
nec mutatur causa possessionis et non constituitur eo modo precarium, sed in longius tempus profertur. si vero praeterita die rogas, propius est, ut soluta iam causa precarii non redintegretur, sed nova consti
Abbreviated transcription (Latin):
putũ ne iactantis ꝓ hibendi gr̃a tã¬
diu ã uim facit᷑. ꝓhĩtus qm diu
res in eodem statu ꝑmanebi. nã
sipostea cõnen̾it cũ adu̾sario desin¬
⁊ it nim fac̾e ¶tem si ꝓhĩti hr̃s uł
is qui ab eo em̃it ignorans cãm p̾¬
cedentemn fec̾it dd̾ est. ꝑaip̃ an nõ¬

Expanded text:
umve iactantis prohibendi gratia. Tamdiu autem vi facit prohibitus, quamdiu res in eodem statu permanebit: nam si postea convenerit cum adversario, desinit vi facere. Item si prohibiti heres vel is, qui ab eo emerit, ignorans causam praecedentem fecerit, dice
Abbreviated transcription (Latin):
opus scmñ est. ani fieri desñt liꝑ
fectum nõ fit ¶ Alio ꝯin si aprm¬
cipio oꝑis cepti annũ quis rulares
nc̃ce est cum hiis qui opus tardis¬
sime fac̾ent sepius agi ¶S ⁊ si is
sit locus in quo opꝰ fcm est qui fa¬
ole nõ adiretur. utputa insepł¬

Expanded text:
ri desiit, licet perfectum non sit: alioquin si a principio operis coepti annum quis numeret, necesse est cum his, qui opus tardissime facerent, saepius agi. Sed si is sit locus, in quo opus factum est, qui facile non adiretur, ut puta in sepu
Abbreviated transcription (Latin):
pantus honestiorem cõcub¬
nam applłari garus fiacꝰ
inure cerire papirianos
sẽbit pelicem nuĩ mil go no¬
dari que cumeo uror tui fn
corpus misceat quosdam eã
que urorĩ ioco smõ nuptui

Expanded text:
paulo honestior‹e› concubinam appellari. Granius Flaccus in libro de iure Papiriano scribit pellicem nunc uolgo uocari, quae cum eo, cui uxor sit, corpus misceat: quosdam eam, quae uxoris loco sine nuptiis
Abbreviated transcription (Latin):
nopes on̾a primorm ip̃a nõ bñdi
potestare ncc̃itate nõ sustinent. cor¬
cori antẽ udca obsequia soluerẽt¬
ui obnornns mmu̾ib sue cantatis
nom̃ẽ milicie defugiendi oñis in¬
uiapar gr̃a dedit det̾iorẽ cam̃ rei
publice fac̾e nõ ponnt S Enola.

Expanded text:
nopes onera patrimonii ipsa non habendi necessitate non sustinent, corpori autem indicta obsequia solvunt. Qui obnoxius muneribus suae civitatis fuit, nomen militiae defugiendi oneris municipalis gratia dedit: deteriorem causam rei publicae facere non potuit. Scaevola
Abbreviated transcription (Latin):
Emꝑ incuntate nr̃a senectin uenͥ ⁊¬
abiͣ fint. name maiores nũ pene
eundem ionorem senib quem
miagr̃atib tribuebant ¶Enta mu¬
na quo mumapalia w̾eunda
idem honor senectuti tͥbimnis est
set eum am insenectute locuplex
tus est dici p̃t nõ eximi ab hoc ho¬
nore priuit̾io etatis maxĩe si nõ
tam corporis hẽdi pexacom qmͣ pec¬

Expanded text:
er in ciuitate nostra senectus uenerabilis fuit: namque maiores nostri paene eundem honorem senibus, quem magistratibus tribuebant. circa munera quoque municipalia subeunda idem honor senectuti tributus est. sed eum, qu‹i› in senectute locuples nere functus est, dici potest non eximi ab hoc onere priuilegio aetatis, maxime si non tam corporis habeat uexationem quam pec
Abbreviated transcription (Latin):
ut fñt mesorer emptõ ualitudinarii
medici capsani ⁊ artifices ⁊ auifossã
faciñt uet̾anoꝵ architertus gub̃na¬
tores naupegii. ualistͣm speularii
sabri. sagitani. erani. buinrlani
stinctores. carpentarii sartiuami gł¬
diatores. aquilites. tubacornicłari.
altarii. plũbarii. ferarii. lapidarii
⁊ hii qui calicem cocunt. ⁊ cm clliã

Expanded text:
ut sunt mensores, optio ualetudinarii, medici, capsarii, et artifices et qui fossam faciunt, ueterinarii, architectus, gubernatores, naupegi, ballistrarii, specularii, fabri, sagittarii, aerarii, bucularum structores, carpentarii, scandularii, gladiatores, aquilices, tubarii, cornuarii, arcuarii, plumbarii, ferrarii, lapidarii, et hi qui calcem cocunt, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
Iaras ip̃os cultores agroꝵ uł Calist᷑.
piscatores deferre utenfitia in cunta¬
tẽ iustent ip̃i ea dutͣhant deftituetur
anone porbico cñ auocentur ab
demq sĩme peudencie ⁊ anctoritatis
ap̃ grecos piato cũ ruaftitũet onead¬
modũ oitas bene beate hitar possit
inprims istos negociatores nocarios
durit¶ Sic enĩ primo libro Sblp̃de

Expanded text:
is ipsos cultores agrorum uel piscatores deferre utensilia in ciuitate‹m› iusserit, ut ipsi ea distrahant, destituetur annonae praebitio, cum auocentur ab denique summae prudentiae et auctoritatis apud Graecos Plato cum institueret, quemadmodum ciuitas bene beate habitari possit, in primis istos negotiatores necessarios duxit. sic enim libro se
Abbreviated transcription (Latin):
obstetritẽ audiant qne utiq medi¬
cinam eꝑhibe uidetur medicos fort¬
assis quis accipiet ⁊ eos qmi alicatꝰ ꝑ¬
tis corporis uł cerai doioris sauitatẽ
pouicentur ut prita siamiciarius si
fistisle uł dencũ nõ tñ si moantauit
post̾it utar si exor⁊izami nõ fũt ifta
mediqne gen̾aꝵ ꝑsifint qm hos sibi
ꝓfuisse aĩ p̾dicadone aftirment. an
⁊ philosoꝑ hi ꝓtertoꝵ mio sint ⁊ nõ
putent nõ qrͣ nõ religiosa rese s qr
hoc primũ pfiteri eos or mernaniã
delpnestanda dũ munido honor peti¬

Expanded text:
obstetricem audiant, quae utique medicinam exhibere uidetur.Medicos fortassis quis accipiet etiam eos, qui alicuius partis corporis uel certi doloris sanitatem pollicentur: ut puta si auricularius, si fistulae uel dentium. non tamen si incantauit, postorum utar, si exorcizauit: non sunt ista medicinae genera, tametsi sint, qui hos sibi profuisse cum praedicatione adfirment.An et phiputem, non quia non religiosa res est, sed quia hoc primum profiteri eos oportet mercedehonestanda, dum in iudicio honor peti
Abbreviated transcription (Latin):
u annos idonea cancone nõ exacta
curator rei publice locauit cet̾is an¬
ns colonus si reliqua tnt de fuctib
successor ꝯm locauit tenebr ideui m
uectigalib nõ ita pͥdiũ cõstitutũ est
s. ut sui temporis singłi ꝑicłm pͥstarẽ¬

Expanded text:
 annos idonea cautione non exacta curator rei publicae locauit. ceteris annis colonus si reliqua traxerit et desuccessor qui locauit tenebitur. idem in uectigalibus non ita pridem constitutum est, scilicet ut sui temporis singuli periculum praestare
Abbreviated transcription (Latin):
tum restum ciuitati nõ cõpensari
merogata d sin anfe frumẽtana pri
malios usus qm̃ quib destmnata est
tur. si indempintas debiti frumẽtarie
peccume cum usuris sit ¶Immo di¬
cet illicite dispñsacons modũ nõ ad¬
hibet .i. ne comodoꝵ comodata iu¬

Expanded text:
 non compensari in erogata debet. sin autem frumentaria pecunia in alios usus, quam quibus destinata est, tur. Si indemnitas debiti frumentariae pecuniae cum suis usuris fit, immodicae et illicitae computationis modus non adhibetur: id est ne commodo
Abbreviated transcription (Latin):
nis decuriones fc̃i sportulas deamo¬
nũ accipiñt ¶S⁊ it̾im fuffragmã ĩ¬
t̃ cetos sufferre nõ possũt decurio ⁊̃
sue cintatis uectigalia ey̾oere nõ
rionũ honore decorari nõ possũ ¶Eñ

Expanded text:
 decuriones facti sportulas decurionum accipiunt: sed interim suffragium inter ceteros ferre non possunt.Decurio etiam suae ciuitatis uectigalia exercere prorionum honor‹e› decorari non possunt, cum
Abbreviated transcription (Latin):
sicum pactus ea indeanus anpe¬
te possit ⁊ quice pactis ita septũ
ꝓmisam ip̃e quo ꝓfitis s hoc ĩ
est si si ispensalite societanem fu¬
turi emolumete cenicõ polucetu
siu̾o p̾ cãan actam caritu est hono¬
raria suma peti pofit isq ad p

Expanded text:
lite pactus est, uideamus, an petere possit. et quidem de pactis ita est respromissam ipse quoque profiteris. sed hoc ita ius est, si suspensa lite societatem futuri emolumenti cautio pollicetur. is uero post causam actam cauta est honoraria summa, peti poterit usque ad p
Abbreviated transcription (Latin):
uuie genciũ cõnent ẽẽ ita eum qui le¬
gatum pulsasset ꝯm̃tul inuoul dedi hos¬
tibi qnoꝵ enint legati solitus est responde̾
quẽ hostes siuõ recepissent. q̃itum est an
tui is romamr man̾es ꝯmbrdam exis¬
timantib man̾e aliis ꝯͣ qr qne semi
quis fuisse Id autẽ maxĩe que sitũ est
in hostilio mantino qnẽ mumã¬
tim sͥ deditũ nõ acceꝑant deano
tñ lex postea data est ut ẽet cour roma

Expanded text:
uri gentium conuenit esse. itaque eum, qui legatum pulsasset, Quintus Mucius dedi hostibus, quorum erant legati, solitus est respondere. quem hostes si non recepissent, quaesitum est, an ciuis Romanus maneret: quibusdam existimantibus mcius fuisse. id autem maxime quaesitum est in Hostilio Mancino, quem Numantini sibi deditum non acceperunt: de quo tamen lex postea lata est, ut esset ciuis R‹o›ma
Abbreviated transcription (Latin):
pelti nõ possent minti susciꝑeui
tum honorem sides eins ẜuanda
honores applicare passi sunt sm̃
watterdos rpto ad beniduũ rifũ
legatum ceciie declaratur Idem.¬

Expanded text:
pelli non possent inuiti suscipere istum honorem: fides eis seruanda honores applicare se passi sunt. mittendos rescripto ad Uenidium Rufum legatum Ciliciae declaratur. 4 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
cuta nacaco̾nes dicendum est nt
siante ams ad mun̾a muniopania
uocatus sit qm negociarii mapet
ul ante qmͣ incoilegiũ assir̾ẽtur
qui sumitatẽ pariat uł ante mͣl
septuagenarius fieret uł ante ꝙͣ
gerendum ¶Regotiato ꝓ incenẽ¬
to facultat᷑ exercenda ẽ afloam̃ fiqͥł

Expanded text:
ca uacationes dicendum est, ut, si ante quis ad munera municipalia uocatus sit, quam negotiari inciperet, uel antequam in collegium adsumeretur quod immunitatem pariat, uel antequam septuagenarius fieret, uel antequgerendum.Nego‹tia›tio pro incremento facultatium exercenda est. alioquin si quis
Abbreviated transcription (Latin):
renibeant᷑ ei quẽ sũ c̃a sepuis in¬
quitebat¶ Qui infrandemordinis
ĩlpnorib gerendis annint᷑ eos ad
primoi honores creari posfũt ami
moritate muabantur eniterdor
maioꝵ honerũ gͣ ad colonos p̾ di¬
oꝵ se tͥnstulerlit. ut inmorib sõ¬
iantur hans exaisacõm sͥ nõ pa¬

Expanded text:
re iubeatur ei, quem sine causa saepius inquietauit.Qui in fraudem ordinis in honoribus gerendis, cum inter eos ad primos honores creari possint qui in ciuitate munerabantur, euitandorum maiorum onerum gratia ad colonos praediorum se transtulerunt, ut minoribus subiciantur, hanc excusationem sibi non pa
Abbreviated transcription (Latin):
calia detrimeta resartiũs. ut uito
intͣ mixta hoc imumnus debeas mim̾¬
an s ea que supͣ ꝑsonalia ẽẽ dixi¬
mus sihii qui finiguntur ex lege
nam exigentes ¶ Uestoꝵ p̾dioꝵ
dampna fustineant mixtoꝵ diffi¬
incõne cõtinebũtur hec omĩa mu¬
ña ã triphanam diuisimꝰ unasig¬
inficacõne cõp̾hendutur ¶Namꝑli¬
thurra ĩ imintas alicm cõcedatur
n ab anona n ab angarns n
b n ab hospite recipiendo nraca

Expanded text:
calia detrimenta resarciunt, ut merito inter mixta hoc munus numerari debeat.Sed ea, quae supra personalia esse diximus, si hi qui funguntur ex lege nam exigentes desertorum praediorum damna sustineant, mixtorum definitione continebuntur.Haec omnia munera, quae trifariam diuisimus, una significatione comprehendu immunitas alicui concedatur, neque ab annona neque ab angariis neque  ab hospite recipiendo neque
Abbreviated transcription (Latin):
tigmd ita temporis ad̾ post mortem
erui cessit muno honore eos extruxitor¬
ram oꝑis a que ductus manio cã mu¬
u̾e cõstitutus postea susceꝑas p̾post̾e iꝰ¬
susest pet̾e eꝑ hoñan priori nimu̾e ut¬
usq iam inplicitus qñ sialt̾um tm̃
sust̾ine eum oportuisset anͥ ꝓbabilem
ipetͣsset p̃ꝑ ꝑrius iniunis aseqñti eꝑ¬

Expanded text:
d post mortem eius cessit, nullo onere eos obstrinxit.Curam operis aquae ductus in alio iam munere constitutus postea susceperat. praepostere uisus est petere exonerari priore utrisque iam implicitus, quando, si alterum tantum sustinere eum oportuisset, ante probabilius impetrasset propter prius munus a sequenti e