comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deliciis scłarib in ꝑpetue famiᷤ
apd̾ inferos constitutũ significaũ
erumpnã. Cui ñ immerito quinq
fr̃s. id÷ qͥnq senss corporis na¬
turali qͣdam germanitate uiden¬
tur fuisse sociati. qͥ ĩmodicis atq
innumeris cupiditatib estua¬
bant. Lazarũ uͦ in abrahe gre¬
mio qͣsi in qͦdam sinu quietis
& scĩtatis recessu locauit : ne
illecti p̃sentium uoluptate
maneamꝰ inuitiis: uel tedio
uicti laboꝵ dura fugiamus. Siue
itaq lazarꝰ pauꝑ in seculo. s
d̾o diues. siue apłicus aliquis
pauꝑ in u̾bo. locuples fide. neq
diuitiȩ criminosȩ : s ut luxuria
infamat diuitias. ita pauꝑtatẽ
infulas. fucũ argum̃toꝵ. ambi-¬
tiosa sententiarũ uelamina ñ
requirat. feneratã mercedẽ ac-¬
cipit : impugnans hereticos.¬
manicheum. marcionẽ. sabel¬
lium. arrium. fotinumq. Isti
enĩ ñ aliud qͣm fr̃s sunt iudeoꝵ.
quib ꝑfidie germanitate nec¬

Expanded text:
deliciis saecularibus in perpetuae famis deliciis saecularibus in perpetuae famis aput inferos constitutum significant aerumna, cui non inmerito quinque fratres. id est quinque sensus corporis naturali quadam germanitate uidentur fuisse sociati, qui inmodicis atque innumeris cupiditatibus aestuabant, Lazarum uero in Abrahae gremio quasi in quodam sinu quietis et sanctitatis recessu locauit, ne inlecti praesentium uoluptate maneamus in uitiis uel taedio uicti laborum dura fugiamus. siue itaque Lazarus pauper in saeculo, sed deo diues, siue apostolicus aliqui pauper in uerbo, locuples fide — neque diuitiae criminosae, sed ut luxuria infamat diuitias, ita paupertateinfulas, fucum argumentorum, ambitiosa sententiarum velamina non requirat: feneratam mercedem accipit, impugnans hManicheum Marcionem Sabellium Arrium Fotinumque — isti enim non aliud quam fratres sunt Iudaeorum, quibus perfidiae germanitate nec
Abbreviated transcription (Latin):
lane fila carpentẽ. s pretiose uir¬
tutis pensa tractantem uir eiꝰ in¬
ueniat q̃ manꝰ extollat in noctibꝰ.
⁊ad libram dirigat opꝰ: morumq
suoꝵ pondꝰ examinet: gestoꝵ q̃ꝙ
nouerit seruare m̃suram. gło¬
uuc i subtegmen laboriᷤᷤ
sollicita. anxia. atq suspirans.
& ia cũ uirosuo esse desiderans
dicens. Moras fac̃ uir m̃s uenire.
festinabo ad eum ipsa. Occurram
ei facie ad faciem: cũ uenire ceꝑit
in gła sua. Uem domine ihesu.
ut inuenias sponsam tuã non
contaminatã. ñ adulteratã. que
ñ uiolauit domũ tuã ñ mandata
neglexerit. Dicat tͥ. Inueni quẽ
dilexit aĩa mea. Introducat te
in domũ uini: uinũ enĩ lȩxificat
cor hominis. In ebrietur ĩsꝑu
agnoscat mysteriũ. loqͣtur oracłin.¬
omo autẽ qͥdam diues. indu¬
ebat᷑ purpura. Narratio ma-¬
gis qͣm parabola uidetur : quan¬
do etiã nom̃ expͥmitur. Non oci¬
ose aũ hic diuitẽ dñs ꝑfunctũ

Expanded text:
lanae fila carpentem, sed pretiosae uirlanae fila carpentem, sed pretiosae uirtutis pensa tractantem uir eius inueniat, quae manus extollat in noctibus et ad libram dirigat opus morumque suorum pondus examinet, gestorum quoque nouerit seruare mensuram, gloriosi subtegmen laboris it, anxia atque suspirans et iam cum uiro suo esse desiderans, dicens: moras facit uir meus uenire, festi-i nabo ipsa ad eum; occurram ei faciem ad faciem, cum uenire coeperit in gloria sua. ueni, domine Iesu, ut inuenias sponsam tuam, non contaminatam, non adulteratam, quae non uiolauerit domum tuam, non mandata neglexerit. dicat tibi: inueni quem dilexit anima mea, introducat te in domum uini — uinum enim laetificat cor hominis — inebrietur in spiritu, agnoscat mysterium, loquatur oraculumomo autem quidam diues induebatur purpuram. narratio magis quam parabola uidetur, quando etiam nomen exprimitur. non otiose autem hic diuitem dominus perfunctum
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ. Qis liber ẽ inquit re¬
pudii matͥs ur̃e: qͦ dimisi eam:
Audisti repudiũ: crede coniugiũ.
Audisti qͥd iudeoꝵ plebi. ipse uir
dicat. Ecce ininiquitatib ur̃is
uenditi estis: ⁊ in peccatis ur̃is
cdimisi matrẽ uram. Mane gͦ
tu in domo patͥs. mane cũ spon¬
so: enitere ut placeas uiro m̃te
qi creddidisti d̾o. Esto fortis muli¬
er. qͣlis illa uł anima ȩccłastica
uł eccła: de ꝗͣ dic̃ salomon. Mu¬
lierẽ fortem qͥs inueniet: Preti¬
osior autẽ lapidib preciosis
quȩ tał ẽ. Confidit in ea uir suuꝰ
Uideamꝰ qͥd hȩc uiro faciat suo
qd̵ opꝰ eiꝰ. qd̾ sit obsequiũ: eur
confidat in ea xp̃c. Bona uxor:
uirũ suũ uestit. Uestiat iħm fides
nr̃a corpore suo: uestiat carne̾ eiꝰ
diuinitatis sue gła: sic̃ ⁊ illa. bina
uestim̃ta fec̃ uiro suo. ut & in pre¬
senti scło ⁊ infuturo honorificet
eũ. Non medioc̾s hec femina: cuiꝰ
tale textͥnum ẽ. Quã ñ mollia

Expanded text:
ueritatem. Quis liber inquit iste est reueritatem. Quis liber inquit iste est repudii matris uestrae, quo dimisi eam? audisti repudium, crede coniugium. audisti quid Iudaeorum plebi ipse uir dicat: ecce in iniquitatibus uestris uenditi estis et peccatis uestris dimisi matrem uestram. mane ergo tu in domo patris, mane cum sponso, enitere ut placeas uiro. mens, quae credidisti deo, esto fortis mulier, qualis illa uel anima ecclesiastica uel ecclesia, de qua dicit Salomon: mulierem fortem quis inueniet? pretiosior autem est lapidibus pretiosis quae talis est: confidit in ea uir suus. uideamus quid haec uiro faciat suo, quod opus eius, quod sit obsequium, cur confidat in ea Christus. bona uxor uirum suum uestit. uestiat legum fides nostra corpore suo, uestiat carnem eius diuinitatis suae gloria, sicut et illa bina uestimenta fecit uiro suo, ut et in praesenti et in futuro saeculo honorificet eum. non mediocris haec feraina cuius tale textrinum est, quam non mollia
Abbreviated transcription (Latin):
dit corpꝰ. Ostendit autẽ hic locꝰ
q̃ ꝓpt̃ fragilitatẽ humanã scͥpta
sunt: ñ ado scͥpta. Uñ ⁊ apłs.
Denuntio inqͥt ñ ego s dominus:
uxorẽ auiro ñ discedere. Et infra.
fr̾ infidelem habet uxorẽ. Et
hic apłs negauit legis ẽẽ diuine.
ut coniugium qͣlecũq soluat᷑.
tuto. Hȩc moraliter. Tam̃ qr sup̃
ꝓposuit regnum dĩ euuangłizare.
& cũ dixisset. de lege unũ apicẽ
ñ posse cadere. subiecit: omnis
qͥ dimittit uxorẽ suã & ducit
alterã mechatur : recte ammo¬
bitet a d̾o iunctum: cũ ipse dicat.
has nuptias potuit copulare. &
ido mẏstice salomon dixit. a do
imno p̃parabitur iuro uxor.
uir xp̃c: uxor eccła ẽ. Caritate
uxor: integritate uirgo. Que
d̾s traxit ad filium. ñ separet ꝑ¬
secutio: ñ au̾tat luxuria: ñ phy¬
losophia dep̃detur: ñ manicheꝰ
contaminet: ñ arriꝰ au̾tat: non
sabellius inficiat. Dñs iunxit: ħo
ñ separet. Adulti st̃ om̃s. qͥ ad¬
ulterare cupiunt fidĩ ⁊ sapientie

Expanded text:
it corpus. ostendit autem hic locus quae propter fragilitatem humanam scripta sunt non a deo scripta. unde et apostolus denuntio inquit non ego, sed dominus uxorem a uiro non discedere et infra frater infidelem habet uxorem et rlus negauit legis esse diuinae, ut coniugium qualecumque soluatur, tuto. haec moraliter. tamen quia supra proposuit regnum dei euangelizari et cum dixisset de lege unum apicem non posse cadere, subiecit: omnis qui dimittit . uxorem suam et ducit alteram moechatur. recte ammobitet a deo iunctum, cum ipse dicat: has nuptias potuit copulare. et ideo mystice Salomon dixit: a deo praeparabitur uiro uxor. uir Christus, uxor ecclesia est, caritate uxor, integritate uirgo. ergo quem deus traxit ad filium non separet persecutio, non auertat luxuria, non philosophia depraedetur, non Manicheus contaminet, non Arrianus auertat, non Sabellianus inficiat. deus iunxit. Iudaeus non separet. adulteri sunt omnes qui adulterare cupiunt fidei et sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
dñi: cui obsequunt᷑ etiã qͥ lege ᷤ
fer̃t. Quȩ d̾s coniunxit : homo
ñ separet. S ñ solũ hic celeste
preceptum. s qͦdda etiã opꝰ dĩ
soluit᷑. Pat̃is ne oro liberoᷤ tuos
uiuente te ẽẽ sub iutrico: aut
incolumi matre degere sub no¬
uerca: Pone si repudiata non
nubat. Et hec uiro
tibi
debuit displicere.
ultero. fidem seruat: Pone
si mibat. Necessitas illuis. tuũ
crim̃ est: ⁊ coniugium qd̾ putaᷤᷤ
adulterium ẽ. Qͥd enim refert
utrũ id aꝑta criminis confessiõe
an mariti specie adult̃ admittaᷤᷤ.
nͥ qd̾ gͣuius ẽ legẽ criminis fe¬
cisse qͣm furtũ. S fortasse dic̃
aliqͥs. Quomͦ moyses mandauit
dare librum repudii: ⁊ dimitte̾
uxorẽ. Qͥ hoc dic̃. iudeus est.:
qͥ hoc dic̃. xp̃ianꝰ ñ est. Et id̾o
qr hoc obicit. qd̾ obiectũ ẽ dño
respondeat ei dñs. Adduriciã inqͥt
cordis ur̃i: ꝑmisit uob̾ moyses da¬
re librũ repudii. ⁊ dimittere uxo¬

Expanded text:
Domini, cui obsequuntur etiam qui leges Domini, cui obsequuntur etiam qui leges ferunt: Quae Deus conjunxit, homo non separet. sed non solum hic caeleste praeceptum, sed quoddam etiam opus dei soluitur. paterisne, oro. liberos tuos uiuente te esse sub uitrico aut incolumi matre degere sub nouerca? pone, si repudiata non nubat: et haec uiro tibi debuit displicere, cui adultero fidem seruat? pone, si nubat: necessitas illius tuum crimen est et coniugium quod putas adulterium est. quid enim refert utrum id aperta criminis confessione an mariti specie adulter admittas nisi quod grauius est legem criminis fecisse quam furtum? Sed fortasse dicit aliquis: quomodo Moyses mandauit dari librum repudii et dimittere uxorem? qui hoc dicit Iudaeus est, qui hoc dicit Christianus non est. et ideo quia hoc obicit quod obiectum est domino, respondeat ei dominus: ad duritiam inquit cordis uestri permisit uobis Moyses dare librum repudii et dimittere uxo
Abbreviated transcription (Latin):
auctor erroris: etiã culpe reꝰ ẽ.
Qe cũ pariuuilis fȩta dimittitur:
Qe ti titubante uestigio
gndeua detruditur : Durũ
si excludas parentem. pignora
teneas: ut ad contumeliã cari¬
tatis addas etiã pietatis iniuriã.
Duruis si ꝓpt̾ matrẽ etiã filios
simul pellas: cũ magis apat᷑ lib̾i
redimere debeant culpã parentiᷤᷤ.
Quã ꝑiculosum: si fragilem ado¬
lescentule errori etatem offera ᷤ:
Quã impium si eiꝰ destituas
senectitem: cuiꝰ defloraueraᷤᷤ
iuuentutẽ: Ergo in honoratis
stipendiis. & ueteranũ imꝑator
dimittat in gloriũ: atq imꝑii
sui possessione detrudat: & rusti¬
cũ laboris effectum. agͦ suo pro¬
pulset agͥcola. An qd̃ insubditoᷤ
nefas est: in comparẽ fas est :
Oimittis gͦ ueorẽ qͣsi iure sine
crimine. & putas id tͥ licere. qr
lex humana ñ ꝓhibet. S diui¬
na ꝓhibet. Q hominib obse¬
queris: dm̃ uerere. Audi legẽ

Expanded text:
auctor erroris, etiam reus culpae est. auctor erroris, etiam reus culpae est. Quo cum parvulis feta dimittitur? Quo titubanti vestigio grandaeva detruditur? Durus, si excludas parentem, pignora teneas, ut ad contumeliam charitatis, addas etiam pietatis injuriam; durus, si propter matrem etiam filios simul pellas; cum magis redimere a patre liberi debeant culpam parentis. Quam periculosum, si fragilem adolescentulae aetatem errori offeras! Quam impium, si ejus destituas senectutem, cujus defloraveris juventutem! Ergo inhonoratis stipendiis et veteranum imperator dimittat inglorium, atque imperii sui possessione detrudat; et rusticum laboris sui effetum agro suo propulset agricola? An quod in subditos nefas est, in comparem fas est ? . 5. Dimittis ergo uxorem quasi jure, sine crimine; et putas id tibi licere, quia lex humana non prohibet; sed divina prohibet. Qui hominibus obsequeris, Deum verere. Audi legem
Abbreviated transcription (Latin):
tilibꝰ di iudicio copulant᷑: cũ lex
ꝓhibeat. S occurrit illud: qd̾
ait salomon. Domũ ⁊ substantiã
patͥs partiuntur filii: a d̾o aut̃
p̃parabitur uiro uxor: qd̃ qͥ in
greco legit ñ putat contrarium.
Armonia enim conueniens &
apta rerũ om̃iũ dr commissa
conexio. Armonia ẽ. cum fistule
organi ꝑ ordinẽ copulatȩ. legi¬
timȩ tenent grãm cantilene.
cordarumq aptꝰ seruat ordo
concordiam. Itaq non habent
armoniã suã nuptiȩ: qͣndo. xp̃i¬
ano uiro gentilis mulier ñ legi¬
timȩ copulat᷑. E uͥ nuptiȩ ar-¬
monia : uͥ armonia d̾s iungit.
caritas est. Noli gͦ uxorẽ dimittere
ne d̾m tuȩ copule diffiteariᷤ auc¬
torẽ. Et enim si alienos: multo
magis uxoris debes tolerare et
em̃dare mores. Audi quid dixerit
dñs. Qi dimittit mulierẽ: fac̃ eã
mechari. Et enĩ cui ñ licet uiuente
iuro mutare comugium : potest¬
obriꝑe libido peccandi. Itaq qͥ

Expanded text:
tilibus dei iudicio copulantur, cum lex tilibus dei iudicio copulantur, cum lex prohibeat. sed occurrit illud quod ait Salomon: domum et substantiam patres partiuntur filiis; a deo autem praeparabitur uiro uxor. quod qui in Graeco legit non putat esse contrarium. armonia enim conueniens et apta rerum omnium dicitur conmissa conexio. armonia est, cum fistulae organi per ordinem copulatae legitimae tenent gratiam cantilenae cordarumque aptus seruat ordo concordiam. , itaque non habent armoniam suam nuptiae, quando Christiano uiro gentilis mulier non legitime copulatur. ergo, ubi nuptiae, armonia? ubi armonia, deus iungit,  quia deus caritas est. Noli ergo uxorem dimittere, ne deum tuae copulae diffitearis auctorem. etenim si alienos, multo magis uxorios debes tolerare et emendare mores. audi quid dixerit dominus: qui dimittit mulierem facit eam moechari. etenim cui non licet uiuente uiro mutare coobrepere libido peccandi. Itaque qui
Abbreviated transcription (Latin):
morat potestatẽ : plures dõs et
plures dominos in ȩccłam genti¬
lis uitio erroris inducunt.¬
usq ad ioħem:¬
dicatio euuangłii. Hidentur enĩ
minora compleri. cũ potiora suc¬
cedunt: & id̾o uim faciamꝰ reg¬
no cȩloꝵs. Om̃ĩs qui uim facit
uehem̃ti studio ꝓperat: ñ torpen-¬
ti lentescit affectu. Est gͦ fidei
religiosa uiolentia. segnitia cri¬
minosa. Lex multa. scđ̾m naturã.
Ut naturalib indulgentior de-¬
sidiis. ad iusticiȩ studiũ nos uo¬
naturales q̃q amputat uoluptates.
Et iso uim faciamus nature : ut ñ
ad terrena demergat. s ad suꝑna
se subrigat.
Pris dicendum arbitror de lege
coniugii: ut postea de ꝓhibendo
diuortio disputemꝰ. Quidã enim
putant om̃e conuigium a dõ eẽ.
homo ñ separet. G si om̃e con¬
iugiũ a d̾o: om̃e conugiũ ñ licet
& mirabiliter noluit a pd̃ xp̃ia¬
nos causam residere diuortii:
& ostendit ñ ad̾o esse omne con¬
iugium: neq enim xp̃iane gen¬

Expanded text:
morant potestatem plures deos et plures dominos in ecclesiam gentilis uitio erroris inducunt.usque ad Iodicatio; uidentur enim minora conpleri, cum potiora succedunt. et ideo uim faciamus regno caelorum; omnis enim qui uim facit uehementi studio properat, non torpenti lentescit affectu. est ergo fidei religiosa uiolentia, segnitia criminosa. lex multa secundum naturam, ut naturalibus indulgentior desideriis ad iustitiae studium nos uonaturales quoque amputat uoluptates. et ideo uim faciamus naturae, ut non ad terrena demergat, sed ad superna se subrigat. prius dicendum arbitror de lege coniugii, ut postea de prohibendo diuortio disputemus. quidam enim putant omne coniu gium a deo esse, homo non separet. ergo si omne coniugium a deo, omne coniugium non licet o mirabiliter et noluit aput Christianos causam residere diuortii et ostendit non a deo omne coniugium; neque enim Christianae gen
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ in hoc iustificatus sum. Et
nos gͦ ñ a nob̃ laudẽ exigamus :¬
nec p̃ripiaimus iudiciũ dĩ. & p̃¬
ueniamꝰ sententiã iudicis: s
suo tp̃re suo iudici reseruemuᷤ.
Post hec rep̃henduntur ingrati:
atq ita demum ad tractatũ fut᷑i
uenitur iudicii. In illa hora qͥ
fui̾t intecto ⁊uasa eiꝰ in domo.
ñ descendat tollere ea : & qͥ ĩ agͦ.
similit ñ redeat retro. uiii

Expanded text:
sed non in hoc iustificatus sum. et sed non in hoc iustificatus sum. et nos ergo non a nobis laudem exigamus nec praeripiamus iudicium dei et praeueniamus sententiam iudicis, sed suo tempori, suo iudici reseruemus. posthac reprehenduntur ingrati atque ita demum ad tractatum futuri uenitur iudicii. In illa hora qui fuerit in tecto et uasa eius in domo, ne descendat tollere illa et qui in agro similiter non redeat
Abbreviated transcription (Latin):
docens moraliter etiã ea q̃ solida
sunt. fide posse dissolui. Eoc fide
autẽ caritas : ex caritate spes.
Et rursꝰ inse scõ qͦdam circuntu
refunduntur. Sequit᷑ ut nemo
ex oꝑibꝰ glorietur : qr iure dño
debemus obsequium. uii
amsitu ñ dicis seruo aranti
aut oues pascenti. transi.
retumbe. Ubi intelligit᷑. qr nemo
recũbit. nͥ ante transierit. Deniq
& moẏses ante transiuit: ut mag¬
nũ uisum uideret. Si gͦ ñ solũ ñ
diciᷤᷤ seruo tuo recũbe s exigis ab eo
aliud ministeriũ. ⁊ gr̃as ei ñ ago ᷤ.
ita nec inte patiturꝰ dñs uniu s
dũ uiuimꝰ debemꝰ semꝑ oꝑari.
gͦ agnosce ẽẽ te sertiũ: pluribꝰ
obsequiis defeneratum. Nonte
p̃seras: qr filius di diceris. ag¬
noscenda gr̃a: s ñ ignoranda
natura. Neq te iactes sib ene
seruisti: qd̾ facere debuiti. Ob¬
sequitur sob: obtemꝑat luna:
seruiunt angħ. Uas gentium
ostendens consciũ culpe. subiecit:

Expanded text:
docens moraliter etiam ea quae solidata docens moraliter etiam ea quae solidata sunt fide posse dissolui. ex fide autem caritas, ex cariet rursus in se sancto quodam circuitu refunduntur. 31. Sequitur ut nemo in operibus glorietur: quia jure Domino debemus obsequium. Nam si tu non dicis servo aranti, aut oves pascenti: Transi, recumbe ubi intelligitur quia nullus recumbit, nisi ante transierit: denique et Moyses ante transivit, ut magnum visum videret; si ergo tu non dicis servo tuo: Recumbe, sed exigis ab eo aliud ministerium, et gratias ei non agis: ita nec in te patitur Dominus unius dum uiuimus, debemus semper operari. ergo agnosce esse te seruum plurimis obsequiis defaeneratum. non te praeferas, quia filius dei diceris — agnoscenda gratia, sed non ignoranda natura — neque te iactes, si bene seruisti, quod facere debuisti. obsequitur sol, obtemperat luna, seruiunt angeli. uas gentium ostendens conscium culpae subiecit:
Abbreviated transcription (Latin):
libro de monte sit dictum. cuius
species nuda gignentium uitiũ
olearũq iquna. infecunda mes¬
.sibꝰ. apta latibuł bestiarum. fe¬
rarumq cursibus inquieta. ex¬
tollentem se altitudinẽ nequitie
spiritalis uideatur expͥmere. E¬
sic̃ ⁊ scͥptum ẽ. ecce ego ad te mon̾
corrupte qͥ corrumpis om̃em t̃rã.
congruit ut hoc quoq loco opi¬
nemur id dictum. qm̃ fides sp̃m
excludit iminundũ: maxime cũ
arboris natura huic concurrat
opinioni: nam fructꝰ eiꝰ pͥmo
albet in flore. deinde iã formatꝰ
irrutilat : maturitate nigrescit.
Diabolꝰ quoq ex albenti angłicȩ
flore naturȩ. & potestate ruti¬
lanti p̃uaricatione deiectus. tet᷑
in horruit odore peccati. En tibi
illũ arbori mori dicentẽ. eradi¬
care ⁊ iactare in mare. cũ legi¬
onẽ eicit ex homine: inporcos tran¬
sisse ꝑmittit: qͥ exagitati diabo¬
lico spũ. se in maria demersert.
Hic gͥ locus hortatorius ad fidem:

Expanded text:
libro de monte sit dictum, cuius libro de monte sit dictum, cuius species nuda gignentium uitium olearumque ieiuna, infecunda messibus, apta latibulis bestiarum ferarumque cursibus inquieta extollentem se altitudinem nequitiae spiritalis uideatur exprimere, sicut scriptum est: ecce ego ad te, mons corrupte, qui corrumpis omnem terram, congruit ut hoc quoque loco opinemur id dictum, quoniam fides spiritum excludit inmundum, maxime cum arboris natura huic concurrat opinioni. nam fructus eius primo albet in flore, deinde iam formatus inrutilat, maturitate nigrescit. diabolus quoque ex albenti angelicae flore naturae et potestate rutilanti praeuaricatione deiectus taetro inhorruit odore peccati. en tibi illud arbori mori dicentem: eradicare et iactare in mare, cum legionem eicit ex homine, in porcos transire permittit, qui exagitati diabolico spiritu se in maria demerserunt. hic igitur locus hortatorius ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
sicut granum sy napis.
dicetis huic arbori moro. eradi¬
dicare & iactare in mare: & obe¬
diet uob̃. De gͣno sy napis supra
dictum ẽ: nunc de arbore mori
est disputandum. Arborẽ lego
ñ tam̃ arborẽ credo. Nã q̃ ratio
qͥ ꝓfectus hic nr̃. ut arbor quȩ
laborantib agͥcolis ferat fructꝰ
eradicetur ⁊ mittatur ĩ maria :¬
Licet hoc ꝓuirtute fidĩ possibile
iudicemus. ut sensibilib ĩꝑiis
natura insensibilis obseqͣtur
Qͥd sibi uult tam̃ etiã ipsa ar¬
boris species. Legi qͥd̾e. Pastor
erã caprarũ : uellicans mora.
Et puto ꝓpħam significasse
nobis. qd̃ ex peccatoꝵ grege
peccator ipse conu̾sus sit: licet
conueniat ut futurꝰ ꝓpħa gen¬
tiũ. fructũ q̃sisse uideat᷑ in sen¬
tibꝰ. cybũ ex sentib eruisse: de¬
coloros & fetidos greges gentium
ppsos nationũ. in suoꝵ scriptoꝵ
pascuis locaturos. ut spiritalib
refectione pinguesc̾ent: ipse aũ
de peccatore conu̾so lac spiritale
mulgeret. S cũ in alio euuangłii

Expanded text:
num sinapis, dicetis huic arbori mori: \'eradicare et iactare in mare\', et obaudiet uos. de grano sinapis supra dictum est, nunc de arbore mori est disputandum. arborem lego, non tamen arborem credo. nam quae ratio, qui profectus hic noster, ut arbor, quae laborantibus agricolis ferat fructus, eradicetur et mittatur in mare? licet hoc pro uirtute fidei possibile iudicemus, ut sensibilibus inperiis natura insensibilis obsequatur, quid sibi uult tamen etiam ipsa arboris species? legi quidem: pastor eram caprarum uellicans mora et puto prophetam significasse nobis quod ex peccatorum grege peccator ipse conuersus sit, licet conueniat ut futurus propheta gentium fructum quaesisse uideatur in sentibus, cibum ex sentibus eruisse, decoloros et faetidos greges gentium, populos nationum in suorum scriptorum pascuis locaturus, ut spiritali refectione pinguescerent, ipse autem de peccatore conuerso lac spiritale mulgeret. sed cum in alio euangelii
Abbreviated transcription (Latin):
S uͥ unitas potestatis ẽ. nulla
comparationis ẽ questio. neq
contuersia magnitudinis: cum
magnꝰ sit dñs. & magnitudims
eiꝰ finis esse ñ possit. Si gͥ qd̾
credimꝰ unitas tͥnitatis ẽ. indis¬
creta utiq magnitudo ẽ. sic̃ in¬
discreta oꝑatio : qđ in conseqͣn¬
tibꝰ demonstratur. Nã cũ alibi
dictũ sit. pat̾ uobis dat qd̃ lo qua¬
mini : hic subiecit. Sp̃e enĩ sc̃s
docebit uos. in illa hora : quid
oporteat dicere. Et̃ si operatio
una est: una ẽ & contumelia.
S ad ꝓposita reu̾tamur. hic ui¬
detur quibꝰdam ut eundẽ ⁊ filiũ
& unitate substantiȩ: qr unus

Expanded text:
sed ubi unitas potestatis est, nulla sed ubi unitas potestatis est, nulla conparationis est quaestio neque controuersia magnitudinis, cum magnus sit dominus et magnitudinis eius finis esse non possit. si igitur, quod credimus, unitas trinitatis est, indiscreta utique magnitudo, sicut indiscreta operatio, quod m sequentibus demonstratur; nam cum alibi dictum sit: pater uobis dat quod loquamini, hic subiecit: spiritus enim sanctus docebit uos in ilia hora quae oportet dicere. ergo si operatio una est. una est et contumelia. sed ad proposita reuertamur. hic uidetur quibusdam ut eundem et filiumet unitate substantiae, quia unus
Abbreviated transcription (Latin):
& immacłati iħu xp̃i. Et bene
p̃ciosi: qr immaculati corporiᷤ
sanguis ẽ : qr sanguis ẽ filii di
qͥ ñ solũ de maledicto legis. s
etiã de impietatis morte ꝑpetu¬
a nos redemit. In summa gͥ.
hic sensꝰ est. Si dñs uilibꝰ aui¬
bꝰ .&. infidelibꝰ hominibꝰ. uł
inoriendo sole uł interrena
fecunditate. ꝓspexit. si miscdiȩ
sue om̃ib munꝰ imꝑtit: haut
esse dubitandũ contẽplationẽ
apd̃ illũ fideliũ ualiturã m̾i̾toꝵ.
Preclare autẽ & fidẽ acuendo
intexuit. & fid̃i ipsi uirtutũ
fundam̃ta subiecit. Nã ut forti¬
tudinis incentiuũ ẽ fides: ita fidi
fundam̃tũ ẽ fortitudo. Et om̃is
qͥ dic̃ u̾bũ infiliũ hominis re¬
mittet᷑ ei: in sp̃m aut̃ sc̃m qui
dixit ñ remittetur ei. Utiq filiũ
hominis xp̃m intelligimꝰ. qͥ de
scõ spũ generatꝰ ex uirgine est:
qd̃ parens eiꝰ int̾ris. sola sit uirgo.
sequantur: in sp̃m sc̃m delinqͣnteᷤ
remissionẽ ñ mereant᷑ adipisci :

Expanded text:
. Et bene pretioso, quia immaculati corporis sanguis est, quia sanguis est Filii Dei; qui non solum de maledicto legis, sed etiam de impietatis morte perpetua nos redemit. 118. In summa igitur hic sensus est: si dominus uilibus auibus et infidelibus hominibus uel in oriundo sole uel in terrena. fecunditate prospexit, si misericordiae suae omnibus munus inpertit, haut esse dubitandum contemplationem aput illum fidelium ualituram esse meritorum. praeclare autem et fidem acuendo intexuit et fidei ipsi uirtutum fundamenta subiecit: nam ut fortitudinis incentiuum est fides ita fidei firmamentum est fortitudo. Et omnis qui dicit uerbum in filium hominia remittetur illi spiritum autem sanctum qui dixerit non remittetur ei. utique filium hominis Christum intellegimus, qui de sancto spiritu generatus et uirgine est, quod parens eius in terris sola sit uirgo. sequantur, in sanctum spiritum delinquentes remissionem non mereantur adipisci?
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs ñ undecim lucas. s plures
scribit fuisse. Istos aut̃ matheꝰ
undecim solos in galilea conue¬
nisse ñ siluit. Deniq sic habes.

Expanded text:
s non undecim Lucas, sed plures scripsit fuisse : istos autem Matthaeus undecim solos in Galilaea convenisse non siluit. Denique sic habes
Abbreviated transcription (Latin):
heret iusticia. Ne despicias asinã
quoq istã: q̃ quondã angłm dĩ
udit: qũẽ homo uidẽ ñ potuit
Et uidit. & detulit. & locuta ẽ: ut
agnosceres posteriorib temporib
sub aduentu magni angł di. gen¬
tiles illos ante asinos. locuturos.

Expanded text:
haeret iustitia. ne despicias asinam haeret iustitia. ne despicias asinam quoque istam, quae quondam angelum dei uidit, quem homo uidere non potuit. et uidit et detulit et locuta est, ut agnosceres posterioribus temporibus sub aduentu magni angeli dei gentiles illos ante asinos locuturos.
Abbreviated transcription (Latin):
mundi dociusset agͥcola: qr iam
securis ad radices arboꝵ posita ẽ.
q̃ sub aduentu dñi saluatoris in¬
fecunda succidat: ⁊ infructuo¬
sarũ inanẽ głam gentiũ solo
sternat. fidelium pedib ꝓteren¬
dam: ut renouatȩ m̃tis sp̃ũ nati¬
ones. uelut nouellarũ arborum
stirpes. deuetustis possint germi¬
nare caudicibꝰ. Ne gͦ despicias
hunc asellum: nã sic̃ inuestitu
ouium sunt lupi rapaces. ita
contͣ in est homo cordis abscon¬
ditus sub speciȩ bestiali: qr sub
exuuiis corporis qd nob̾ ÷ cõmune
cũ belus. mens d̾õ plena uegetat᷑.
Q̾ ad figurã hõĩum ꝑtine̾. sc̃s iohes
euidentiꝰ declarauit addendo: qr
acceꝑunt sͥ medullas palmarũ.
Iustꝰ enim ut palma florebit.
Et id̾o aduentante. xp̃o. erige¬
bant᷑ iã supͣ humeros uexilla
iusticiȩ: ⁊ insignia tͥumphoꝵ.
Qͥd mirat᷑ turba: qd operatur
mysterium : Et si nesciat qͥd mi¬
ret᷑ : mirat᷑ tam̃ qr in illo pullo
sapientia sedet .: uirtus manet.

Expanded text:
us docuisset agricola, quia iam securis ad radices arborum posita est, quae sub aduentu domini salutaris infecunda succidat et infructuosarum inanem gloriam gentium solo sternat fidelium pedibus proterendam, ut renouatae mentis spiritu nationes uelut nouellarum arborum stirpes de uetustis possint germinare caudicibus. ne ergo despicias hunc asellum; nam sicut in uestitu ouium sunt lupi rapaces, ita contra inest homo cordis absconditus sub specie bestiali. quia sub exuuiis corporis, quod nobis est conmune cum beluis, mens deo plena uegetatur. quod ad figuram hominum pertinere sanctus Iohannes euidentius declarauit addendo quia acceperunt sibi medullas palmarum; iustus enim ut palma floriet. et ideo aduentante Christo erigebantur iam supra humeros hominum uexilla iustitiae et insignia triumphorum. quid miratur turba quod operatur mysterium? etsi nesciat quid miretur, miratur tamen quia in illo pullo sapientia sedet, uirtus manet,
Abbreviated transcription (Latin):
sueuit hospitibꝰ: n qͦscũq sua
receꝑit domo. pollutis ñ patiat᷑
habitare uestigiis. s maculosos
licet uitȩ pͥoris. in reliquũ tam̃
dignet᷑ mundare. ꝓcessus. Hic:
gͥ solꝰ quẽ nemo deserere de¬
bet : nemo mutare. Cui bene
d̾r. Dñe ad que ibimus. Uerba
uitȩ ȩt̃ne habes. ⁊ nos credimꝰ.
Uides exequutorẽ cȩlestiũ p̃cep
pitiũ : cȩlestis consortiũ conse¬
crationis emeruit. fides igit᷑¬
in pͥmis eccłe querenda mandat᷑.
in qͣ si xp̃c habitat᷑ꝰ sit. haut du¬
bie sit legenda. Sin uͦ ppłs ꝑfidꝰ
habitaculũ. uitanda hereticoꝵ
cõmunio. fugienda synago gã
censet᷑: excutiendꝰ pedũ pului ᷤ.
ne fatiscentibꝰ ꝑfidiȩ sterił sic¬
citatibꝰ tanqͣm humi arido ha-¬
renosoq puluere. mñtis tue ues¬
tigium polluat᷑. Nã sic̃ corporeaᷤᷤ
infirmitates ppłi fideł susciꝑe
inse debet euuangłii p̃dicator.
⁊tã qͣm ꝓpriis inania gesta pulue¬

Expanded text:
sueuit hospitibus et quoscumque sua sueuit hospitibus et quoscumque sua receperit domo pollutis non patiatur habitare uestigiis, sed maculosos licet uitae prioris in reliquum tamen dignetur mundare processus? hic est igitur solus quem nemo deserere debet, nemo mutare, cui bene dicitur: domine, ad quem ibimus? uerba uitae aeternae habes, et nos credimus. uides exsecutorem caelestium ppitium, caelestis consortium consecrationis emeruit. fides igitur mpiimis ecclesiae quaerenda mandatur, in qua si Christus, habitaturus sit, haut dubie sit legenda. sin uero populus phabitaculum, uitanda haereticorum conmunio, fugienda synagoga censetur. excutiendus pedum puluis, ne fatiscentibus perfidiae sterilis siccitatibus tamquam humi arido harenosoque mentis tuae uestigium polluatur. nam sicut corporeas infirmitates populi fidelis suscipere in se debet euangelii praedicator et tamquam propriis inania gesta pulue
Abbreviated transcription (Latin):
da censet᷑: ita etiã si ñ recipiant᷑
excutiendũ pulu̾em. egredien-¬
dũ de ciuitate mandat᷑. Qe ñ
mediocͥs remuneratio docet᷑
hospitii. ut ñ solũ pacẽ tͥbuamꝰ
hospitibꝰ. uerũ etiã si qͣ eos ter¬
renȩ obũbrant delicta leuita¬
tis. receptis apłice p̃dicationis
uestigiis auferant᷑. Nec ociose scd̾m
matheũ domus qͣm ing̃diant᷑ apħ
legenda decernit᷑: ut mutandi
hospitiĩ. necessitudinisq uiolan-¬
dȩ causa ñ suppetat. Non tamen
eãdẽ cautio receptori mandat᷑
hospitii: nedum hospes eligit᷑.
hospitalitas ipsa minuat᷑. S ut
gione uenerabit : forma p̃cepti:
ita etiã mysterio sententie cȩlestiᷤ
arridet. Et em̃ cũ domus eligit᷑.
dignꝰ hospes inqͥrit᷑. Uideamus
gͥ ne forte eccła preferenda de
domus apłice p̃dicationis ing̃ssu
qͣm scã eccła : Aut quis p̃ferendꝰ
magis om̃ib uidetur esse qͣm
xp̃c. Qͥ pedes suis lauare con¬

Expanded text:
da censetur, ita etiam si non recipiantur, da censetur, ita etiam si non recipiantur, excutiendum puluerem, egrediendum de ciuitate mandatur. quo non mediohospitii, ut non solum pacem tribuamus hospitibus: verum etiam si qua eos terrenae obumbrant delicta levitatis, receptis apostolicae praedicationis vestigiis, auferantur. Nec otiose secundum Matthaeum domus quam ingrediantur apostoli, legenda decernitur ; ut mutandi hospitii necessitudinisque violandae causa non suppetat. Non tamen eadem cautio receptori mandatur hospitii; ne dum hospes eligitur, hospitalitas ipsa minuatur. 67. Sgione venerabilis est forma praecepti: ita etiam de mysterio sententia coelestis arridet. Etenim cum domus eligitur, dignus hospes inquiritur. Videamus igitur ne forte Ecclesia praeferenda desdomus apostolicae praedicationis ingressu, quam sancta ecclesia? aut quis praeferendus magis omnibus uidetur esse quam Christus, qui pedes suis lauare con
Abbreviated transcription (Latin):
exeuntes de ciuitate illa. etiã
puluerẽ de pedib ur̃ĩs excutite
intestimoniũ supͣ illos. Qualis
debeat esse qͥ euuangłizat regnũ
dĩ. p̃ceptis euuangłicis designat᷑.
ut sine uirga. sine pera. sine
calciam̃tis. sine pane. sine pecu¬
nia. boc ÷ subsidĩ scłaris ammi¬
nicula ñ requirens. fid̃iq toto
putet sͥ qͦminus ea reqͥrat. magiᷤ
posse suppetere. Que possunt qͥ
uolunt ad eũ diriuare tͣctatũ.
ut spiritalẽ tantũmꝰ locus iste
formare uideat᷑ affectum: qͥ
uelut indum̃tũ qͦdd̃a uideat᷑
corporis exuisse: ñ solum potes¬
tate reiecta. contemptisq diui¬
tiis. s etiam carnis ipsius ille¬
cebris abdicatis. Qrbꝰ pͥmo om¬
nũ dat᷑ pacis atq constantie
gn̾ale mandatũ: ut pacẽ feratł.
constantiam seruent: hospitał
necessitudinis iura custodiant:
alienũ ap̃dicatore regni cȩlestiˢ
astruens. cursitare ꝑ domos. ⁊
inuiola bił hospitii iura muta¬
re. S ut hospicii gr̃a deferen¬

Expanded text:
exeuntes de ciuitate illa etiam puluerem de pedibus uestris excutite in testimonium supra illos. qualis debeat esse qui euangelizat regnum dei praeceptis euangelicis designatur, ut sine uirga, sine pera, sine calciamento, sine pane, sine pecunia, hoc est subsidii saecularis amminicula non requirens fideique tutus putet sibi quo minus ea requirat magis posse subpetere. quae possunt qui uolunt ad eum deriuare tractatum, ut spiritalem tantummodo locus iste formare uideatur adfectum, qui uelut indumentum quoddam uideatur corporis exuisse non solum potestate reiecta contemtisque diuitiis, sed etiam carnis ipsius inlecebris abdicatis. quibus primo omnium datur pacis atque constantiae generale mandatum, ut pacem ferant, constantiam seruent, hospitalis necessitudinis iura custodiant, alienum a praedicatore regni caelestis adstruens cursitare per domos et inuiolabilis hospitii iura mutare. sed ut hospitii gratia deferen
Abbreviated transcription (Latin):
uirga maria: flos marie xp̃c.
ret. nunc fructificat in nobis.
nẽ rediuiua corporis resurrec¬
tione reparatur. Et uñ hoc mͥ
salutetur. S qͣsi ñ humani hoc
meriti s diuine gr̃e munus ẽẽ
cognoscat. ita dicit. Uñ ħmͥ.
ut mat̾ dñi mei ueniat adme.
ñ cognosco meum. Uñ hoc mͥ
Qua iusticia: Quib factis:
ꝓ quibus meritis: Non usitata
hec officia feminaꝵ sunt: ut
ueniat mat̾ domini mei adme.
Miraculum sentio: eognosco
mysterium : mat̾ dñi uerbo
feta. dõ plena ẽ. Ecce enim
ut facta ẽ uox salutationis
tue in auribꝰ meis. exultauit
gaudio infans inutero ineo
Et beata q̃ credidisti. Uides
ñ dubitasse mariã. s credi¬
disse: & id̾o fructum fidei
consecutã. Beata inquit q̃ cre¬
didisti. S & uos beati: qͥ au

Expanded text:
virga Maria, flos Mariae Chrisvirga Maria, flos Mariae Chrisret, nunc fructificat in nobis, nunc rediviva corporis resurrectione reparatur. Et unde hoc misalutetur: sed quasi non humani hoc meriti, sed divinae gratiae munus esse cognoscat, ita dicit: Unde hoc ut mater Domini mei veniat ad me? n cognosco meum. unde hoc mihi? qua iustitia, quibus factis, pro quibus meritis? non usitata haec officia feminarum sunt, ut ueniat mater domini mei ad me. miraculum sentio. cognosco mysterium: mater domini uerbo feta, deo plena est. Ecce enim ut facta est uox salutationis tuae in auribus meis, exsultauit gaudio infans in utero meo. et beata quae credidisti. uides non dubitasse Mariam. sed credidisse et ideo fructum fidei consecutam. beata inquit quae credidisti. sed et uos beati, qui au
Abbreviated transcription (Latin):
mat̃ repleta qͣm filius: s cum
filius ẽẽt repletus sp̃u sc̃o. re¬
pleuit & matrẽ. Exultauit io¬
hannes: exultauit & marie.
sp̃c. Exultante ioħe. repletur
cognouimus. In comp̃hensibił
enim: incomp̃hensibilit̾ opera¬
bat᷑ in matre. Et illa post con¬
ceptũ repletur: ista ante con-¬
ceptum. B enedicta tu int̾ mu-¬
lieres: & benedictus fructus
uentͥs tui. Et unde hoc mͥ: ut
ueniat matͣ dñi mei adme:
Nouit sermonẽ suum sp̃e sc̃s:
nec umqͣm obliuiscitur. Et ꝓ¬
phetia. ñ solũ rerũ completur
miracuł: s etiã ꝓpͥetate u̾boꝵ.
Qͥs est uentͥs iste fructus : nisi
ille de qͦ dictũ ẽ. ecce hereditas
dñi. filii merces fructus uentͥs:
hȩc ẽ hereditas domini. filii
sunt. qͥ merces fructꝰ illuis qͥ
de marie uentre ꝓcessit. Ipse
fructiis uents ẽ. flos radicis.
de qͦ ꝓphetauit ysaias dicens.
Exiet urga de radice iesse
& flos de radice eiꝰ ascendet.
Radix enĩ ẽ. familia iudeoꝵ.

Expanded text:
mater repleta quam filius, sed cum mater repleta quam filius, sed cum filius esset repletus spiritu sancto, repleuit et matrem. exsultauit Iohannes, exsultauit et Mariae spiritus. exsultante Iohanne repletur cognouimus — inconprehensibilis enim inconprehensibiliter operabatur in matre — et illa post conceptum repletur, ista ante conceptum. Benedicta tu inter mulieres et benedictus fructus uentris tui. et unde hoc mihi ut ueniat mater domini mei ad me? nouit sermonem suum spiritus sanctus nec umquam obliuiscitur, et prophetia non solum rerum conpletur miraculis, sed etiam proprietate uerborum. quis est iste fructus nisi ille de quo dictum est: ecce hereditaDomini filii, merces fructus ventris ? Hoc est, haereditas Domini filii sunt, qui merces sunt fructus illius, qui de Mariae ventre processit. Ipse fructus ventris est, flos radicis, de quo bene prophetavit Esaias dicens: Exiet virga de radice Jesse, et flos ex radice ejus ascendet ; radix enim est familia Judaeorum,
Abbreviated transcription (Latin):
oribus : sit magistra humilitati s.
in ꝗͣ ẽ professio castitatis. Est &¬
causa pietatis. est etiã norma doc¬
trine. Contuendũ ÷ enĩ qr supe¬
rior uenit ad inferiorẽ. ut in¬
ferior adiuuetur: maria adhe¬
lisabeth: xp̃c ad iohannẽ. Deniq
etiã postea ut scificaret baptis¬
mũ iohannis: dñs uenit ad bap¬
tismum. Cito quoq aduentus
mariȩ. & p̾sentie dominice be-¬
neficia declarant᷑. Simul enim
ut audiuit salutationẽ mariȩ
elysabeth: exultauit infans in
ut̃o eius: & repleta ẽ sp̃u sc̃o
betħ audiuit: s iohannes pͥor
grãm sensit. Illa nature ordine
audiuit : iste exultauit ratioẽ
mysterii. Illa marie : iste dñi
sensit aduentum: femina muli¬
eri: & pignus pignori. Iste gr̃am
loquuntur: illi intus oꝑantur.
Pietatisq mysterium. mat̾nis¬
mat̃nis adoriuntur affectibus.
dupplici miraculo ꝓphetant ma¬
tres sp̃u paruuloꝵ. E xultauit
infans: repleta mat̾ ẽ. Non pͥꝰ

Expanded text:
oribus, sit magistra humilitatis, oribus, sit magistra humilitatis, in qua est professio castitatis. est et causa pietatis, est etiam norma doctrinae. contuendum est enim quia superior uenit ad inferiorem, ut inferior adiuuetur, Maria ad Elisabet, Christus ad Iohannem, denique etiam postea, ut sanctificaret baptismum Iohannis, dominus uenit ad baptismum. cito quoque aduentus Mariae et praesentiae dominicae beneficia declarantur; simul enim ut audiuit salutationem Mariae Elisabet, exsultauit infans in utero eius, et repleta est spiritu sancto.bet audiuit, sed Iohannes prior gratiam sensit: illa naturae ordine audiuit, iste exsultauit ratione mysterii, illa Mariae iste domini sensit aduentum, femina mulieris et pignus pignoris, istae gratiam loquuntur, illi intus operantur pietatisque mysterium maternis adoriuntur profectibus duplicique miraculo prophetant matres spiritu paruulorum. exsultauit infans, repleta mater est. non prius
Abbreviated transcription (Latin):
de exemplo: s qͣsi leta ꝓ uoto.
religiosa ꝓ officio. festina ꝓ
gaudio. in montana ꝑrexit.
Qͦ enĩ iam do plena : nͥ ad su¬
ꝑiora cũ festinatione conten¬
deret. Nescit tarda molimi
pregnantibꝰ debeatis exibere
cognoscatis. Osariã quȩ ante
sola mintimis penetralibꝰ u̾¬
sabatur. ñ a publico uirgini¬
tatis pudor. ñ ab studio as¬
ꝑitas montium. ñ ab officio
plixitas itineris retardauit.
In montana uirgo cũ festinati¬
one. officii memor. iniurie im¬
memor. affectu uigente non
sexu. relicta ꝑrexit domo.
Discite uirgines ñ circũcursa-
re ꝑ alienas edes. nec demorari
in plateis : ñ aliquos ĩpublico
miscere sermones. Osaria in
domo sera. festina ĩ publico.
qr frequentius uideri ĩ publico
displicebat. Didicistis uirgine
pudorẽ Marie: discite humilitatẽ.
uenit ꝓpinqͣ ad ꝓximã: iunior
ad seniorẽ. Non solũ uenit: sed
etiã prior salutauit. Decet enim
ut qͣnto castior uirgo. tanto hu¬
milior sit. Nouerit deferre seni¬

Expanded text:
de exemplo, sed quasi laeta pro uoto, religiosa pro officio, festina pro gaudio in montana perrexit. quo enim iam deo plena nisi ad superiora cum festinatione contenderet? nescit tarda moliminpraegnatibus debeatis exhibere cognatis. Mariam, quae ante sola in intimis penetralibus uersabatur, non a publico uirginitatis pudor, non ab studio asperitas montium, non ab officio prolixitas itineris retardauit in montana uirgo cum festinatione, uirgo officii memor, iniuriae inmemor, adfectu uigente, non sexu relicta perrexit domo. discite, uirgines, non circumcursare per alienas aedes, non demorari in plateis, non aliquos in publico miscere sermones. Maria in domo sera, festina in publico mquia frequentius uideri in publico displicebat. didicistis, uirgines, pudorem Mariae: discite humilitatem. uenit propinqua ad proximam, iunior ad seniorem nec solum uenit, sed etiam prior salutauit; decet enim ut quanto castior uirgo tanto humilior sit. nouerit deferre seni
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ti corpꝰ fuisse : No se ita ex¬
poliauit dñs in passione : ut di¬
uinitas libera immunisq mane¬
ret iniuriȩ. Totus gͥ hic locꝰ exẽ¬
plo nos ꝓphetico. ad uirtutem
subeunde passionis hortatur.
Deniq addidit. Ecce qͥ in ueste
p̃ciosa sunt: in domib regũ st̃.
St̃ etiã mollia indum̃ta. deliti¬
osior actus ⁊ mores : ꝓpt̃ qd̾ noᷤ
hortat᷑ apłs. ut expoliantes ue¬
tere hominẽ cũ actibꝰ suis.
in duamur nouum: in qͦ non
dulcis illecebra sit ludꝰq lasci¬
uiȩ. s usꝰ laboris ⁊ fructus. eo
qd̃ tenera corporis cura: luxuq
& lasciuiarum cupiditate mol¬
litos. n eqͣqͣm celestis aula susci¬
piat. ad qͣm duris laboriosisq
gradibꝰ uirtutis ascenditur
HIi uͦ quib fluida deliciis men¬
bra soluuntur. regni celestis
extorres. intra mundi huius
habitacula consenescunt: qͦs
reges qͥ scłari qͣdam potestate
dominantur : suoꝵ emulos ope¬
rũ receꝑunt. S qͥd existis ui¬

Expanded text:
menti corpus fuisse, quo se ita exmenti corpus fuisse, quo se ita exspoliauit dominus in passione, ut diuinitas libera inmunisque maneret iniuriae? totus igitur hic locus exemplo nos prophetico ad uirtutem subeundae passionis hortatur. denique addidit: ecce qui in ueste pretiosa sunt in domibus regum sunt. sunt etiam mollia indumenta deliciosi actus et mores, propter quod nos hortatur apostolus ut exspoliantes ueterem hominem cum actibus eius induamus nouum, in quo non dulcis inlecebra sit ludusque lasciuiae, sed usus laboris et fructus, eo quod tenera corporis cura luxuque et lasciuiarum cupiditate mollitos nequaquam caelestis aula suscipiat, ad quam duris laboriosae gradibus uirtutis ascenditur. hi uero quibus fluuida deliciis membra soluuntur regni caelestis extorres intra mundi huius habitreges , quia saeculari quadam potestate dominantur suorum aemulos operum receperunt. Sed quid existis vi
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ tuã in xp̃i sanguine. si
uicia diluas. peccata det̃gas
mortẽ. xp̃i in tua carne circum
rena inflecti : ne harundinẽ
tuam frangas. Et ido de. xp̃o qr
ñ erat ad terrena curuandus
tionis uirtute solidauit. Bo¬
na harundo caro xp̃i.q̃ serpen
tis diaboli caput. n mundane
cupiditatis illecebras. patibulo
crucis affixit. S.Iexistis uidere:¬
Harundinẽ uento moueri.
S qͥd existis uidere : Hominẽ
mollibꝰ uestim̃tis indutum:
Non hic dm̃i sermo de uestibus.
ꝙͣ qͣm plerosq mollior carnis
uestis effeminet: qͥ qͣsi lane
onus ferre ñ possunt. sericas
uestes tertis ꝑ terrã uerrunt
uestigiis: usuq faciunt. ut
amictuᷤ oneri sit. S tam̃ alia
udetur hic indum̃ta signare:
& nͥfallor humana corpora qͥbꝰ
amia nr̃a uestitur. Deniq &
tumca ioseph ad speciẽ dñici
corporis cruentata ẽ: & apłicũ
illud. exuens se carne pͥncipa¬
tus ⁊ potestates om̃s traduxit.
Qͥd aliud ostendit: nͥuicẽ indu¬

Expanded text:
carnem tuam in Christi sanguine, si carnem tuam in Christi sanguine, si uitia diluas, peccata detergas, mortem Christi in tua carne circumfrena inflecti, ne harundinem tuam frangas. et ideo de Christo, quia non erat ad terrena curuandus,tionis uirtute solidauit. bona htis diaboli caput, et mundanae cupiditatis illecebras patibulo crucis affixit. Sed quid eharundinem uento moueri? quid existis uidere? hominem mollibus uestimentis indutum? non hic domini sermo de uestibus, quamquam plerosque mollioris cura uestis effeminet. qui quasi lanae onus ferre non possint, sericas uestes tectis per terram uerrunt uestigiis usuque faciunt ut amictus oneri sit. sed tamen alia uidetur hic indumenta signare et, nisi fallor, humana corpora, quibus anima nostra uestitur. denique et Ioseph tunica ad speciem dominici corporis cruentata est et apostolicum illud: exuens se carnem principatus et potestates omnes traduxit quid aliud ostendit nisi uice indu
Abbreviated transcription (Latin):
euellat plantariis ⁊ suꝑfluis exu¬
at. expolians ueterẽ hominem
cũ acꝰtibꝰ suis. & scribȩ uelocĩt
scribentis manu temꝑet. incipit¬
ñ harundo esse s calamus: qui
scͥptum. Lingua mea calamꝰ scͥbe.
uelociter scͥbentis. Qd̃ ad xp̃m
alii referre uolunt: Unogͥloco
Uerbum: qr de genitali patͥs ꝓ¬
cessit archano. Tructauit cor
meũ u̾bum bonum. Calamus:
qr caro. xp̃i pat̃nȩ seriẽ uolunta¬
tis expressit: & linguȩ mandata
diuine sacͥ effusione cruoris
impleuit. Scriba : qr calamo¬
suo diuidua qͣdam distinctiõe
noui ⁊ uet̃is testam̃ti. uł diuini¬
tatis ⁊ carnis. pat̃nȩ nob̾ dispo¬
sitionis mysteria reuelauit.
Hunc calamũ imitare tuȩ carniᷤ
temperam̃to. & calamũ tuum
gue carnẽ tuam in xp̃i sanguine.
sic̃ scriptum ẽ. Ut intinguat᷑
pes tuus in sanguine. Et tu gͦ
uestigiũ animi tui. ⁊ m̃tis inces¬
sum: indubitata confessione do¬
minicȩ crucis intingue. Tingͥs

Expanded text:
e uellat plantariis et superfluis exue uellat plantariis et superfluis exuat, exspolians se ueterem hominem cum actibus eius et scribae uelociter scribentis manu temnon arundo esse, sed calamus, qui dictum: Lingua mea calamus scribae velociter scribentis : quod ad Christum alii referre volunt. Uno igiturVerbum, quia de genitali Patris processit arcano: Eructavit cor meum verbum bonum . Calamus, quia caro Christi paternae seriem voluntatis expressit, et linguae mandata divinae sacri effusione cruoris implevit. Scriba, qsuo diuidua quadam distinctione noui et ueteris testamenti uel diuinitatis et carnis paternae nobis dispositionis mysteria reuelauit. hunc calamum imitaM tuae carnis temperamento, hunc calamum tuum, gue carnem tuam in Christi sanguine, sicut scriptum est: ut tinguatur pes tuus in sanguine. et tu ergo uestigium animi tui et mentis incessum indubitata confessione dominicae crucis tingue. tinguis
Abbreviated transcription (Latin):
id inquit existis xiiii¬
in desertũ uidere: Deserto
mundꝰ hic comparari uidetur.
adhuc incultus. ad huc sterilis
adhuc infecundꝰ: inquẽ negat
nobis ita dñs ꝓdeundum. ut m̃te
carnis inflatos. uacuosq interne
uirtutis uiros. ⁊ fragili se gloriȩ
scłaris sublimitate iactantes. ꝓ
exemplari qͦdam ⁊ imagine nob̃
putemus imitandos : qͦs ꝓcellis
mundi huius obnoxios uita mo¬
bilis in quietat: iure harundini
comparandos. In quib solide ius-¬
ticie nullus ÷ fructus: qͥ forensibꝰ
criniti faleris. nodis obsiti. uacuo
sonori strepitu. nulla sui utilitate.
frequenti etiã offensione. intus
inania. foris speciosa sectantur.
Harundines sumus: nulla ualidi¬
oris naturȩ radice fundati. Et si
leuis aspiraui̾t ꝓsꝑiores aura suc¬
cessꝰ: uago motu ꝓximos uer¬
beramus : in opes ad suffragan-¬
dũ. faciles ad nocendum. Ha-¬
rundines fluuios amant: ⁊ nos
labentia mundi caduca delectarł.
tam̃ hanc arundinẽ si qͥs de t̃re¬

Expanded text:
id inquit existis in desertum uidere deserto mundus hic conparari uidetur adhuc incultus, adhuc sterilis, adhuc infecundus, in quem negat nobis ita dominus prodeundum, ut mente carnis inflatos uacuosque uirtutis internae uiros et fragili se gloriae saecularis sublimitate iactantes pro exemplari quodam et imagine nobis putemus imitandos, quos procellis mundi huius obnoxios uita mobilis inquietat iure harundini conparandos, in quibus solidae iustitiae nullus est fructus, qui forensibus criniti faleris, nodis obsiti, uacuo sonori strepitu, nulla sui utilitate, frequenti etiam offensione intus inania, foris speciosa sectantur. harundines sumus, nulla ualidioris naturae radice fundati, et si leuis adspirauerit prosperioris aura successus, uago motu proximos uerberamus, inopes ad suffragandum, faciles ad nocendum. harundines fluuios amant, et nos labentia mundi caduca delectant. Tamen hanc harundinem si quis de terra
Abbreviated transcription (Latin):
salutis. & qͣsi excubantibꝰ obsesso ᷤ
serpentibꝰ fructꝰ ꝑuigili labore
decerpimꝰ. Ita tam̃ ut ñ furtiua
sublatio: s direptio tͥumpbalis
sit. Est & aliud direptionis genꝰ.
qñ aliis oblata diripimus. Qi
sint gͥ raptores isti ñ laboramus
intelligere: cũ de beniamin lupi
rapacis genere nos manare no¬
rimus. Precesserat iohannes: ut
ppłi iudeoꝵ uł disputatione. ueł
signis miraculisq fundarent.
S cũ illi munera sͥ oblata dif¬
fugerent: publicani & pecc̃ores
pit regnũ cȩloꝵ illa quȩ fluxu
sanguinis laborabat : nã cũ dñs
ad filiã pͥncipis synagoge ten-¬
deret. furtiuo qͦdam tactu. sa-

Expanded text:
salutis et quasi excubantibus obsessos salutis et quasi excubantibus obsessos serpentibus fructus peruigili labore decerpimus, ita tamen ut non furtiua sublatio, sed direptio triumphalis sit. est et aliud direptionis genus, quando aliis oblata diripimus. qui sint igitur raptores isti non laboramus intellegere, cum de Beniamin lupi rapacis genere nos manare nouerimus. praecesserat Iohannes, ut populi Iudaeorum uel disputatione uel signis miraculisque fundarent, sed cum illi munera sibi oblata defugerent, publicani et peccatorepit regnum illa quae fluiu sanguinis laborabat; nam cum dominus ad filiam principis synagogae tenderet, furtiuo quodam tactu sa