comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo cognta adco Ita dcm̃ ẽ ut intelligamꝰ ĩ nobꝰ
denst fecisse coguitionẽ suã ꝙͥ enĩ est ꝙ. aie cog¬
ni estis adeo .i. cognitores suos uos fecit facit enim
dens nos cognosc̾e se uñ dicimꝰ cogniti ab eo q̃ or̃a
cat misit spm clamoaitẽ abba pr alibi qi hoc ex¬
pones ait in quo clamamꝰ abba pr̃ sic itaq ⁊hic

Expanded text:
a Deo, ita dictum est ut intelligamus Deum in nobis fecisse cognitionem suam. Quid enim est quod ait: Cogniti estis a Deo , id est cognitores suos vos facit. Facit enim Deus nos cognoscere se, unde dicimur cogniti ab eo. Quae omnia cat: Misit spiritum clamantem, Abba, Pater , alibi, quasi hoc exponens ait: In quo clamamus Abba, Pater. Sic itaque et
Abbreviated transcription (Latin):
no .i. in quo fiet. ꝙ¬
promissum est abra¬
he et cõsummabo ĩ¬
qͣm super do. isrł. ⁊
uideos. qui in duo
regnadunsi fuerd̾¬
pꝰ salomone n. super
quos dicit se cõsũma

Expanded text:
novum, in quo fiet promissum est Abrahae. Consummabo, i super domum Israel, et Judaeos qui in duo regna divisi fuerst Salomonem, super quos dicit se consumma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidisti. totũ cõsiderasti rerũ ordinẽ ⁊ ñ uisaten¬
de ꝙ munduis opus de sit. ydolũ opiis fabri si fa¬
ber ydolo sic̾ dedit sigurã daut ⁊ cor ab ip̃o ydo¬
lo faber ad oraretur. Quõ gͦ est homo faber deꝰ
tuus ñ est si hõ ydoli faber est quis est deus cuus
qui feat te qͥs ẽ deꝰ fabri qui fecit illũ gͦ si ydolu
corleret ñ ne fabꝵ ad oratet qui fecit illũ. ecce qͦ¬
modo detinent uitatẽ deui inuisticia occurebas.a

Expanded text:
perdidisti. Totum considerasti rerum ordinem, et non vis attendere quod mundus opus Dei sit; idolum opus fabri. Si faber idolo sicut dedit figuram, daret et cor, ab ipso idolo faber adoraretur. Quomodo ergo homo faber tuus Deus non est, si homo idoli faber est? Quis est Deus tuus qui fecit te? Quis est Deus fabri? Qui fecit illum. Ergo si idolum cor haberet, nonne fabrum adoraret qui fecit illud? Ecce quomodo detinent veritatem Dei in injustitia. Occurrebat a
Abbreviated transcription (Latin):
trine uel int̾ne ĩspirationis renelatione. fit enĩ
tenelanio trib modis ꝑ oꝑa perdoctrinam ꝑi
spitationem. Reuelauit eis deus per oꝑa uitatẽ
s ũpet doctrinam uł inspiratione uidetũt gͦ
de longut quo u̾itatẽ s nõ appropinquauerunt

Expanded text:
trinae, vel internae inspirationis revelatione. Fit enim revelatio tribus modis, per opera, per doctrinam, per inspirationem. Revelavit eis Deus per opera veritatem, sed non per doctrinam vel per inspirationem. Viderunt ergo de longinquo veritatem, sed non appropinq
Abbreviated transcription (Latin):
scuratum e̾tumore
sr̃bie obumbrante.
paulatim usq ad in¬
sipĩam cor eoꝵ deduc
tum est. Nebula .n.
ettoris cͤtexit cor illoꝵ
amplius obtusi sunt
Uñ obscuratum est
cor eoꝵ ecce et hac suꝑ¬
ia. dñtes .n. ore ł corde. se eẽ sapientes. exseñ ado

Expanded text:
scuratum est, tumore superbiae obdurante, paulatim usque ad insipientiam cor eorum tum est. Nebula enim erroris contexit cor illoruamplius obtusi sunt. Unde obscuratum est cor eorum? Ecce ex hac superbia, dicentes ore vel corde, se esse sapientes a se no
Abbreviated transcription (Latin):
disposicione ⁊ natitali cõne assequi possumꝰ
liberationis ⁊ uere manifestũ est ĩ illis ꝙ ẽ nosci¬
bile dedeo ꝙ ñ solu rõ natutalis ad hoc ꝓ fuit set
Deus illis reuela
uidetetur. Ut .i. deus
qui natura ĩ uisibilis est ⁊̃ auisibilib poss sc¬
n. opus fecte ꝙ opificema iusibilitate sin mam¬
festauit. ut ꝑcertũ ĩcettum poss sciti. ⁊ ille eẽ
oĩm deus credetur qui hoc fecit ꝙ ab hiis impos¬
sibile est si. hec pħophi nobiles qͥfietunt ꝙ ĩter¬
rogantes creaturas de creatore ⁊ or̃m sp̃e acdis¬
positione qi uoces h̾dente exarte artificem cog

Expanded text:
dispositione, et naturali ratione assequi possumusbros. Et vere manifestum est in illis quod est noscibile de Deo, quia non solum ratio naturalis ad hoc profuit, sed et Deus illis revelavvideretur. Ut enim Deus, qui natura invisibilis est, etiam a visibilibus posset sciri, opus fecit ifestavit, ut per certum incertum posset sciri, et ille esse Deus omnium crederetur qui hoc fecit quod ab his impossibile est fieri. Haec philosophi nobiles quaesierunt, quasi interrogantes creaturas de Creatore, et omnium specie ac dispositione quasi voce respondente ex arte artificem cog
Abbreviated transcription (Latin):
spualiter agreditur
gentiles scd̃ priorem¬
statũ. qr iactabant
bonã naturã ⁊ excu¬
sant turpicudines
ꝑ ignoranciã: cõtiz¬

Expanded text:
ecialiter aggreditur gentiles, secundum priorestatum, quia jactant bonam naturam, et excusant turpitudines per ignorantiam. Econt
Abbreviated transcription (Latin):
tas potencia .i. pr̃i sapiencia filio bonitas sp̃u
sc̃o sepe attribuitur cum iñ una eadem q sit
potencia sapiencia ⁊ sonitas trium ⁊ tres illi ea¬
dem bonrtas sapĩa ⁊ potencia sunt sic .i. exmoti¬
b ⁊ amministratione corꝑis animam ꝙͣ ñ uides
intelligis sic ex ãminuistratione tocius mũdi et
regimine oĩm creatore intellex̾unt. Ita sint ĩ ex¬

Expanded text:
tas. Potentia enim Patri, sapientia Filio, bonitas Spiritui sancto saepe attribuitur: tum una eademque sit potentia, et sapientia, et bonitas trium personarum, et tres illi eadem bonitas, sapientia et potentia sunt: quobus et administratione corporis animam, quam non vides, intelligis, sic ex administratione totius mundi, et regimine omnium Creatorem intellexerunt. Ita ut sint inex
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. dehis ĩcer cos¬
scĩam cũ offeudicło minoꝵ edebant. quos pri¬
mũ arguit noc sufficient᷑ scite dic̃ quia offedi¬
culũ ꝓxir ñ utabant. alii ã ignati sub ue¬
neratione ydoli edebant. S cientia. q. habetis scia

Expanded text:
dicit de his inter eoscientiam cum offendiculo minorum edebant: quos primum arguit, nec sufficienter scire dicit, quia offendiculum proximi non vitabant. Alii autem ignari sub vener
Abbreviated transcription (Latin):
nus est ita uos una¬
nimes ẽẽ debecis uñsb̾¬
dit uos dico. unani¬
mes uoluntate et col¬
lo pericło teramini ab
adu̾sa. qui uos terrẽt
pet aspera que est ilł
nobis ã cansa salu¬

Expanded text:
nus ita et vos unanimes esse debetis. Unde subdit: Vos dico unanimes voluntate, et col nullo terreamini ab adversariis qui vos terrent per aspera quae est illis vobis autem causa salu
Abbreviated transcription (Latin):
intrauerit rex uidere discumbentes. cum ad
signum patriarche uenerint. qui eo fcĩ fue¬
ruit digni. tunc malis erit desperatiõnis. Cẽ¬
pus nunc aũt dũ adhuc agon. ꝑmanet. ⁊ pal¬
ma pendet. ñ est desperand̾. s cum fidutia .i.
sine dubitatiõr accedend̾. ut ꝑ gr̃am accedat᷑¬
et inueniatur aucilium oportuñ oportimũ e

Expanded text:
intraverit rex videre discumbentes, ut ad sinum patriarchae venerint qui eo fuerint digni, tunc malis erit desperationis tempus. Nunc autem cum adhuc agon permanet et palma pendet, non est desperandum, sed cum fiducia, id est sine dubitatione accedendum, ut per gratiam accedatur, inveniat
Abbreviated transcription (Latin):
lebimꝰ głiam ñ ut stecis et ħdatis s tendatis
ad illud maiꝰ qd halebimꝰ eluddds̃ eni ĩ cremen¬
tũ głie halebũt sũmi doctores ultra illud quod.
riũ s differet stella astella ĩclatitate et erͣt
duĩse mansiones ĩ domo patris: ⁊ inter alios
clarius fulgentes apłi alcuis scdebũt unde u
tabernacło dñi supet mẽsã fcã est corona in
digitis .iiiͣ. que mensã oꝑiebat gloriauite
eterne signatur qua õs electi fnentur que mĩ¬

Expanded text:
bebimus gloriam, non ut stetis et habeatis, sed tendatis ad illud majus quod habebimus. Quoddam enim incrementum gloriae habebunt summi doctores ultra illud quod cumdem denarium, sed differet stella a stella in claritate, et erunt diversae mansiones in domo Patris: et inter alios clarius fulgentes, apostoli altius sedebunt. Unde in tabernaculo Domini super mensam facta est corona in digitis quatuor quae mensam operiebat, gloria vitae aeternae signatur, qua omnes electi fruentur, quae i
Abbreviated transcription (Latin):
inqua renouaris magnitione dei In ymagine
gͦ sua cognosce auctorẽ eius qui corporali son¬
su nõ accingitur uegͦ pucctis corporeo sensu.
dnĩ adtĩgi s ocdis mentis ip̃m cognoscite et an¬
ribus mentis ip̃m audite ĩcorpore ubi diuersa
autẽ cuo ubi diu̾sa mñbra ñ ĩ ueniuntur iħi au¬
dis uibi uides ad hoc illuminet oudos. Etsci
uocat credentes hoc di¬
at ut ꝓpensiores sint
qr cũ płene scierũt qͥ
fructus est tredentiũ

Expanded text:
in qua renovatis in agnitione Dei. In imagine ergo sua cognosce auctorem ejus qui corporali sensu non attingitur. Ne ergo putetis corporeo sensu Deum attingi, sed oculis mentis ipsum cognoscite, et auribus mentis ipsum audite. In corpore enim diversaautem tuo, ubi diversa membra non inveniuntur, ibi audis ubi vides. Ad hoc illuminet oculos, ut sciaocat credentes. Hoc dicit ut propensiores sint, quia, cum plene scierint quis fructus credentium,
Abbreviated transcription (Latin):
somo et natꝰ exfemuia.
Unde ĩpso dicit deuẽtre
matris mee deus meus
marastendens patrem
est. hõ enĩ deuentre ma¬
tris natus est et scd̃m¬

Expanded text:
homo et natus ex femina. Unde in psalmo dicit: De ventre matris meae Deus meus es tu . Ostendens Patrem est: homo enim de ventre matris natus, et s
Abbreviated transcription (Latin):
centib florib set et̃¬
nis cõserta gemins
inmodum regalis di¬
adematis sp̃ualis. coro¬
na seruatur et quia
talis corona seruatur
rare ex aliis possit desperare. ħ ãt se nõ fecisse dic̾
apostolus in quo ponit sealiis exemplum sequi
Hic pugno ctͣ hostes ñ q̃i aerem u̾ berans .i. nõ
uͥbis set reb cõtendo ł nõ manit᷑ pugno. ut qui
ꝓio hoste ferit acrem. set casti. cor. mn .i reprumo il
licitos mortus corporis et inseruitutem rõnis red¬
go illud c̃ aliotend̾et.

Expanded text:
centibus floribus, sed aeternis conserta gemmis in modum regalis diadematis, spiritualis corona servatur. Et quia talis corona servatur, rare, ex aliis possit desperare. Hoc autem se non fecisse dicit Apostolus, in quo ponit se aliis in exemplum. Sic pugno, contra hostes, non quasi aerem verberans, id est non verbis, sed rebus contendo, vel non inaniter pugno, ut qui pro hoste ferit aerem, sed castigo corpus meum, id licitos motus corporis, et in servitutem rationis redigo illud, cum alio tenderet.
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo uideoꝵ quine¬
gligentia sua osfen¬
terunt nos sollicitos
fatit ostendens antiqͣs
est agend̾ uo dixi nõ
enim baptisimis et cͣ.¬
snͣfficiunt᷑. ut quida

Expanded text:
exemplo Judaeorum qui negligentia sua offenderunt, nos sollicitos facit, ostendens antiquosest agendum, ut dixi: Non enim baptismus et casufficiunt, ut quida
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tesso agens prouob̾
quales estis et ideo nõ
nos s d̾m laudo qui
hoc fecit. ei eñi qui fec̾
aguntur gr̃e ideo ait¬

Expanded text:
n cesso agens pro quales estis. Et inde non ed Deum laudo qui hoc fecit. Ei enim qui fecit aguntur gratiae. Ideo ait
Abbreviated transcription (Latin):
tisma. quia uua forma necit̾ari pot̾. Una sbi
s qr uicem baptismi supplet effusio sangui¬
nis pro nomine xp̃i ⁊̃ ⁊̃ fides. ⁊ penitentia ibi
duumn taxat. ubi articulus necc̃itatis. nõ contẽ¬
tis religionis sacramentumn baptismi exclu¬
dit. ioq sic intelligendum est illud. Nisi qͥs
erto. Renatus ea regeneraticẽ. qua renascunt᷑
illi qui renascurtb ͦ. ex aqua ⁊ sp̾u scõ ñ salua¬
bitur. ea nero reuascuntur hommes diuersis no¬
alii ꝑ baptismum. Ideo plrͣ dyxit baptismatũ
findamentum qͦ inpositionis manuũ qi ubi
quis credat. ꝙ ꝑ manus inpositiõem detim sp̃e
sanctus ad remissicem̃. ⁊ coroboiatiõem ñẽ.
fiuidatꝰ. ac fundament᷑ ⁊̃ resuirectõis mortuo¬
num. quia uisi quis credat quod surrectio xp̃i
arguis apostolus nõ integre credebant. si

Expanded text:
tisma, qua una forma nec iterari potest: una enim sed quia vicem baptismi supplet effusio sanguinis, pro nomine Christi, etiam fides et poenitentia ibi duntaxat, ubi articulus necessitatis non contemptus religionis sacramentum baptismi excludit. Ideoque sic intelligendum illud est: Nisi quis erit renatus ea regeneratione qua renascuntur illi qui renascuntur ex aqua et Spiritu sancto, non salvabitur. Ea vero renascuntur homines diversis ptismatum. Fundamentum quoque, impositionis manuum, quia nisi quis credat quod per manus impositionem detur Spiritus sanctus ad remissionem et corroborationem, non est fundatus; ac fundamentum etiam resurrectionis mortuorum, quia nisi quis credat quod resurrectio Christi arguit Apostolus non integre credebant. Si
Abbreviated transcription (Latin):
enm resurrectures mortues. ⁊ unnficandes no iui
ħ scire integre. ⁊ ni dubitare de istis. sine quib
iut̾a nõ adeait integra io quicumq aliquos ad
fidem conu̾tit facit prius penit̾e in deum cred̾e
baptirari in remissicem̃ peccorum. confirmari ꝑ
inpositiõem manuuim. acresurrecticer ⁊ diãt᷑¬
uiditũ p̾stolari. ħ gͦigitur omnia ꝑtinent. ad in¬
itia neo phitorum ħ omnia. nisi precesserint. ⁊̃
fundamento nemo pot̾ bñ oꝑari. ⁊ quia ħ om̃iã¬
genter ut olim. ut sicut prius cecid̾unt. sic. ite¬
rum cadant ł ita feramur. ad ꝑfectioem̃. ñ rur¬
modo iacianus. ut amplus iacere ñ sit opꝰ eẽ in
hiis. nõ solum uitam. set ⁊̃ aliud culpat. uelu
co ad ꝑfectioem̃ ⁊ ħ faciemus ⁊ ad ꝑfecticem fe

Expanded text:
ui haec scire integre, et nil dubitare de istis sine quibus vita non aderit integra. Ideoque quicunque aliquos ad fidem convertit, prius facit poenitere, in Deum credere, baptizari in remissionem peccatorum, confirmari per impositionem manuum, ac resurrectionem et diem judicii praestolari. Haec igitur omnia pertinent ad initia neophytorum. Haec omnia nisi praecesserint in fundamento, nemo potest bene operari. Et quia hagenter ut olim, ut sicut prius ceciderunt, sic iterum cadant. Vel ita, feramur ad perfectionem. Non rurmodo jaciamus, ut amplius jacere non sit opus. Ecce in istis non solum vitam, sed etiam aliud culpat velutico ad perfectionem, et hoc faciamus, id est ad pe
Abbreviated transcription (Latin):
ta. mortua onmo ꝑa¬
dicit pecc̾a qr occidt̃
atumas. Unde ui le¬
ge ꝓhibebatur tang̾e
mortuum. tangit enĩ¬
mortuum. qui facit
peccatum. ł priora bo¬
na ꝑsequens malũ
perib penitere. nisi ab his que oportet mortifi¬
carr ut inuamus. iacientes fundamentũ fidei

Expanded text:
ta. Mortua enim dicit peccata, quia occidunt animas. Unde in leohibebatur tangere mortuum. Tangit enimortuum qui facit peccatum, vel priora bosequens malum,peribus poenitere, nisi ab his quae oportet mortificari ut vivamus? Et jacientes fundamentum fidei;
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dominica or̾o feram᷑¬
nos docendo. uos audiẽ¬
Do. io dico feramur me
nob̾ annumerando. qr
ur̃m portari me nõ re¬
puto. feramur dico ad

Expanded text:
 Dominica oratio, feramnos docendo, vos audiendo, ideo dico feramur, me bis annumerando, quia vestrum portari mecum puto. Feramur, dico, ad
Abbreviated transcription (Latin):
salutem q̃ salus erit
rit tanta quautã
salutem expecto etĩ
presenti spero ⁊ hoc
fitmiter spero.

Expanded text:
salutem quae salus erit,rit tanta quantam salutem exspecto, et in praesenti spero. Et hoc firmiter spero,
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃tur corecti addit
.non suicere .i. sĩo puro
animo. s existimantes.¬
se suscitare pressuram
accuset n̾̃ne auctorita¬
tẽ euis iũdicent astutia
ergo simulacionis isti
possent sediciones exci¬
qui multos congrega¬
uerat suo collegio ecee

Expanded text:
derentur correcti, addit, non sincere, id est non puro animo, sed existimantes suscitare pressuramaccuset in me auctorem ejus vindicent. Astutia ergo simulationis isti possent seditiones exciqui multos aggregaverat suo collegio. Aug
Abbreviated transcription (Latin):
fide sinc̃a om̃s tamen
euangio proficiebant
dicant sũt ad ꝓfectũ et ĩo elletandi quid eñ
uefeit qua itentione predicent dum om̃i modo
siue percecasione terre¬
nã siue periu̾tatẽ. id est
uo aĩo ut lomi faciũt

Expanded text:
fide sincera: omnes tamen Evangelio proficiebant.dicant sunt ad profectum, et ideo tolerandi. Quid enim refert qua intentione praedicent, dum omnimodo, sive per occasionem terrenam, sive per veritatem, id est vero animo ut boni faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
exeoꝵ carne nascenciũ ñ potest sine pecc̃o se cõ¬
ceptus ubi peccm inꝑuulos nõ tnͣsmitct ꝓpa¬
gatio s libido nec fecunditas nature humane
facit hoĩes cũ pect̃o nasci s feditas libidius ꝙͣ ho¬
mines hñt ecillius pͥmi iustissima ꝯdẽpnatione
pect̃i Ideo beatus dd̾ pp̃ originale peccm̃ quo natu¬
taliter obstricti filii ire sũt dicit. In iniquitan
tur. Non emĩ qr ab adã descendimꝰ ꝑcarius ꝓpagi¬
ꝯcipiendi expacto primi homĩs accedede ꝯcepu su¬
mus .i. catnis concupiscentia ideo pecci rei sumꝰ

Expanded text:
eorum carne nascentium non potest sine peccato esse conceptus, ubi peccatum in parvulos non transmittit propagatio, sed libido; nec fecunditas naturae humanae facit homines cum peccato nasci, sed foeditas libidinis, quam homines habent ex illius primi justissipeccati. Ideo beatus David propter originale peccatum quo naturaliter obstricti filii sunt irae, dicit: In iniquitatitur. Non enim quia ab Adam descendimus per carnis progagiconcipiendi ex peccato primi hominis accidenti concepti sumus, id est, carnis concupiscentia, ideo peccati rei sumus
Abbreviated transcription (Latin):
filiis solis concessa est an ⁊̃ hiis qui ex gentib sũt
deuide hꝰ q̃stionis tõem aꝑit dicens. dicimꝰ. enr̃⁊ c̾q.
fides reputata est abra ad iusta. Non citcũtisio .i.
nobis legem intelligentib ꝯstat de abraham qõ
uistus est ꝑfidem ⁊ cum hoc constꝗt Quon
reputata est ĩ

Expanded text:
filiis solis concessa est, an etiam his qui ex gentibus sunt? Deinde hujus quaestionis rationem aperit dicens; Dicimus enim, etc. fides reputata est Abrahae ad justitiam non circumcisio; id est vobis legem intelligentibus constat de Abraham quod justus est per fidem. Et cum hoc constet, quomodo ergo reputata est, i
Abbreviated transcription (Latin):
re aliquid ꝙ offerat
secumd̾ carnem ex
nobis. qͣm ꝓrius nõ
capituli litt̾a minus
continens est et deci¬
sa io̾q caliginem in
leste super t̾ram. est
quicquid incarnalib
rent secumd̃
legem mune¬
ra qui exemp¬
lari et umbre
deseruiunt ce¬
lestium. sicut
responsum ẽ
moysi. cum
consummar¬
et tab̾naculũ
uide inquit
omma facito
scd̃m exemp¬
lar quod tibi
ostensum est
in monte.
in omnisacrifitio . s. cuni offeratur. a quo offerra¬
rehumanuingenus. nec eẽt aliquis sacerdos
scd̃ ordinem. melcħ. cum satis eẽt qui of. scd̾¬
le i qui offerrent legalia. s qr illi mortales
erant. ⁊ peccatores. ⁊ ideo mundare humanum
gemis nõ ualentes uenit xp̃c. qui sufficeret. ł¬
dum. gͦ .ł est t̾renus ł celestis̃. sacerdos terrenꝰ
ñ quia si eet̾ suꝑ terram i si t̾renus eẽt ponti¬

Expanded text:
re aliquid quod offerat, scilicet carnem ex nobis quam prius non tc. Hujus capituli littera minus continens est et decisa, ideoque caliginem ingleste. Super terram est quidquid in carnalibus, rent secundum legem munera, qui exemplari et umbrae deserviunt coelestium. Sicut responsum est Moysi, cum consummaret tabernaculum: Vide inquit omnia facito secundum exemplar, quod tibi ostensum est in monte.in omni sacrificio, id est, cui offeratur, a quo offerare genus humanum, nec esset aliquis sacerdos secundum ordinem Melchisedech; cum satis essent qui of qui offerrent legalia. Sed quia illi mortales erant, et peccatores, et ideo mundare humanum genus non valentes, venit Christus qui sufficeret. dum: ergo vel est terrenus, vel coelestis sacerdos; sed terrenus non, quia si esset super terram, id est: si terrenus esset ponti
Abbreviated transcription (Latin):
locupletatiba¬
bundetis in õ¬
nem simplici¬
tatem que ope¬
ratur per nos
gratiarum.
accõem deo.
uoniam
minist̾rum of
ficii nõ solum
supplet ea cĩ
desunt sancciᷤ
set etiam ha¬
bundet per ml¬
tos gratiarum
accione in do¬
minop proba¬
tice̾m minisfii
huius ¶lo¬
rificantes deu̾

Expanded text:
locupletati abundetis in omnem simplicitatem: qua operatur per nos gratiarum actionem Deo. Quoniam ministerium hujus officii non solum supplet ea que desunt Sanctis: sed etiam abundat per multas gratiarum actiones in Domino. Per probationem ministerii hujus glori
Abbreviated transcription (Latin):
qui dñari ĩfidelib so¬
lebant intrinsecus fide¬
les oppuguant et ext̾n¬
secus s nõ expugnant
et trastulit nos. demũdo ĩ regnũ filii dcipuo ip̃e

Expanded text:
qui dominari infidelibus solebant intrinsecus, fide oppugnant extrinsecus, sed non expugnant. Et transtulit nos de mundo in regnum Filii, id e
Abbreviated transcription (Latin):
lons nos deino trarthari ĩ dixrit ĩ celũ cũ uero fi¬
ho suo iam .n. credentes qui sua mente deuori st̾
eteuntes de serulo duce deitre patris angło ĩ du¬
atende diligenter. qd̾ dicit filii caritatis. sue. sica¬
ritas qr pater diligit filiũ ⁊ patrẽ disigit filius¬

Expanded text:
in coelum cum vero Filio suo. Jam enim credentes qui fixa mente devoti sunt exeuntes de saeculo, duce dextrae Patris angelo, induAttende diligenter quod dicit, filii charitatis suae. Si charitas qua Pater diligit Filium,
Abbreviated transcription (Latin):
cietis nõ ait̃. non
tis quia ea nõ here
nõ poterant s nõ
nõ oꝑa corum cõsensi¬
cupiscit. Uł ita contin. io ita agite. qui a
grauis pugna est et h ẽ qued ait̃. Caro e
b est spititus dei. Spiritus autem qͣi set
bellum ꝓposuit qualem rixam. ħ intra te ip¬
sum sentis. nec enim millum est uitium c̃
caro cõcupiscit adu̾sus sp̃m. cui uitio ꝯͣia¬

Expanded text:
cietis. Non ait: Non tis, quia ea non habere non poterant; sed non opera eorum consenscupiscit. Vel ita continua, ideo ita agite, quia gravis pugna est. Et hoc est quod ait, caro enibus est spiritus Dei. Spiritus autem. Quasi dbellum proposuit, qualem rixam, hoc intra teipsum sentis. Nec enim nullum est vitium, cum caro concupiscit adversus spiritum: cui vitio
Abbreviated transcription (Latin):
patorio. ubi maiores conueniunt. ex inceteris .o.
locis. cum em̃ apłs rome uinctus recrisus eẽt
incarcere iidomo inpetatoris et doceret euan¬
głiũ ⁊ nifitmos curaret młtaq mitacła petraret
multi pereũ crediderũt ĩtantũ ut domũ petsou¬
toris eccłiam faceret redẽptoris et tunc manifestũ
ner ita profuerĩt euangłio ea que sustineo.

Expanded text:
conveniunt; et in caeteris omnibus locis. Cum enim Apostolus Romae vinctus retrusus esset in carcere in domo imperatoris, et doceret Evangelium, et infirmos curaret, multaque miracula patraret, et multi per eum crederent, in tantum ut domum persecutoris Ecclesiam faceret redemptoris; et tunc manifestum nere. Ita pro Evangelio ea sustineo
Abbreviated transcription (Latin):
assignatum est. s premium: ꝙ ex eis sequitur.
ut ꝑ hoc magis suadeat tenendam eẽ gr̃am quasi
nõ accessisis. ad tam aspera. sec accessistis ad siõ
montem .i. ad eos. qui in alto speculantur que
spetulari magnum est premnim ⁊ pro .i. ad ci
cis. ⁊ ad frequentiam multorum milium. an¬
gelorum. quorum socli futuri estis multorum.
dicit᷑. quod cum plib̾ maior erit beatitudo. ⁊ ad

Expanded text:
assignatum est, sed praemium quod ex eis sequitur, assignatum est, sed praemium quod ex eis sequitur, ut per hoc magis suadeat tenendam esse gratiam. Quasi dicat: Non accessistis ad tam aspera. Sed accessistis ad Sion montem, id est ad eos qui in alto Deum speculantur, quem speculari magnum est praemium; et, pro id estnis: et, ad frequentiam multorum millium angelorum, quorum socii futuri estis. Multorum dicit, quia cum pluribus major erit beatitudo. Et ad
Abbreviated transcription (Latin):
et dicebatur. Si. be
quod est quando u̾bum blasphemie
piofertur in deum tangere est ostendere. Tan¬
git ergo montem bestia. qui deum offendit blaᷤ¬
phemia. qͣmp̾cipit lex sine mĩa lapidari. set
in eccłiam uult reuerti miscd̾iter uult reuerti
legis asꝑitas ut ⁊̃ ꝑfecti terrentur. quia uõ e¬
rat ibi adutrit gr̃a. modo autem nec inperfec¬
tis grauis est p̾ceptis: cum iugum suaue est.
et leue homis ꝑ caritatem diffusam in cordib
ꝑ sp̃m sanctum U ide ergo distantiam. ibi
pater pascha. quod agni inmolatione celebͣ
ritans. ⁊ digito suo scubens. in lapide. nõ in corde
hic uero sp̃c sanctus. qui ẽ digitus dei uenit nisi cõ¬
grogati erant fideles in unum. in igneis linguis
nd̃ de longinquo t̾ritaus. ĩmo sedit ꝑ singalos eoꝵ
de celo quidem factus ẽ subtto somis. quasi fcrebaᷤ
flatus uẽhemcus sonuit. s nullus expauit ibi ig¬
serint. post remoticẽm illorum. ⁊ nõ ponis ccͣia e¬
orum. que ex opposito intelliguntur sicut supͣ

Expanded text:
et dicebatur: Si bestquod est quando verbum blasphemiae profertur in Deum; tangere est offendere. Tangit ergo montem ut bestia qui offendit Deum blasphemia, quem praecipit lex sine misericordia lapidari; sed si in Ecclesia vult reverti, misericorditer recilegis asperitas, ut imperfecti terrerentur, quia non erat ibi adjutrix gratia. Modo autem nec imperfectis est gravis praeceptio. Conjugum suave est et onus leve, per charitatem infusam in cordibus per Spiritum sanctum. Vide ergo distantiam: ibi post Pascha, quod agni immolatione celebraritans, et digito suo scribens in lapide, non in corde; hic vero Spiritus sanctus qui est digitus Dei, venit ubi congregati erant fideles in unum in igneis linguis, non de longinquo territans, imo sedit supra singulos eorum; de coelo quidem factus est subito sonus, quasi ferretur flatus vehemens sonuit, sed nullus expavit. Ibi ig non ponit contraria eorum quae ex opposito intelliguntur, sicut supra
Abbreviated transcription (Latin):
ñ alta sapientes qmͣuis gͦ ip̃a mors carins depec¬
cato pͥmi hoĩs originaliter uenetit tñ bonus eius
ꝙͣ depeccatoꝵ ⁊ maxime originalis pecc̃ mĩtis ue¬
mant quo fca ⁊ ip̃a uita uincda mortis obstricta
tñ ⁊̃ temissis peccatis temanere debuerunt ut ha¬
erceret uirtus fideliũ ut nouus hõ it̾ ħ mala
nouo scł̃o pparetut miserrariiã qm̃ metute
ista uita dãpnata sapient̃ toletans qr furecur¬

Expanded text:
ientes . Quamvis ergo ipsa mors carnis de peccato primi hominis originaliter venerit, tamen bonus ejus nquam de peccatorum et maxime de originalis peccati meritis veniant, quo facta est et ipsa vita vinculo mortis obstricta, tamen etiam remissis peccatis remanere debuerunt, ut haerceretur virtus fidelium, ut novus homo inter haec mala novo saeculo praeparetur, miseriam quam meruit vita ista damnata sapient
Abbreviated transcription (Latin):
tres. ogo qui possan
.i. sicut soleo sp̃italibris
loqui sit qiͣ satnalib.¬
et hoc tam diligenter
feci qr uobis dedi po

Expanded text:
ui possem,sicut soleo spiritualibus loqui, sed quasi carnalibEt hoc tam diligenter feci, quia dedi vo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc scimus qd utiq sccre expedit qr siue hac¬
scĩa nemo beatus est. młti quide̾ hñt multa dena
dei ⁊ uescientes aquo hãnt ĩpia uanitate iactan
tur. Nemo em̃ dedonis d̾i leatus est quidanti ẽ
ingranis. Unde in euangłio qu ht̃ dabitur ei
adeo donata sũt .q̃. et loquimur illi .s. pseudo alia

Expanded text:
hoc scimus quod utique scire expedit, quia stia nemo beatus est. Multi quippe habent dona Dei, et nescientes a quo habeant, impia vanitate jatur. Nemo donis Dei beatus, qui danti est ingratus, unde in Evangelio: Qui habet, dabitur ei. a Deo donata sunt nobis. Quae et loquimur; illi, scilicet pseudo, alia
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊ solus sare dr᷑ q̃ d̾i
sũt. ab hac enĩ sãa no̾
ecluditur paten ⁊ filiꝰ.¬
sicut ab eo qd̾ pr᷑ et fibꝰ¬
⁊ sĩs dr᷑ solus ⁊ uerus deꝰ¬
no excluditur sp̃t sc̃s cũ¬

Expanded text:
tur, et solus scire dicitur sunt. Ab hac enim scientia non excluditur Pater, vel Fsicut ab eo quod Pater et Christus dicitur solus et verus Deun excluditur Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
.s. occulta et secreta d̾i
nemo cognouit qui¬
ad huc sit homo .i. car
et illi quos cognosc̾e
facit. Uñ subdit:¬

Expanded text:
 occulta et secreta Dei, nemo cognovit,adhuc sit homo, id est et illi quos cognoscere facit. Unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
dr᷑ qr i hoc qd̾ ht excep¬
to ꝙ relatiue q̃q perso¬
na ad alt̾am dr᷑ nec est
ip̃a nam utiq p̃r ht̃ fi¬
lium ad q̃m reuelatiue
quor est nec corpirs co¬
lor nec aexlux. nõ ergo
pr̾ solus nec solus filius

Expanded text:
 est hoc quod habet; excepto quod relative quaeque persona ad alteram dicitur, nec est ipsa. Nam utique Pater habet Filium, ad quem relative quor est, nec corpus color, nec aer lux. Non ergo Pater solus, nec solus Filius
Abbreviated transcription (Latin):
uamim. abmodũ noui hoĩs a nota ꝙ hic est gene¬
talis ꝓ hibitio ⁊ gnͣalis iussio. ꝓhibitio enĩ est nolite
ñ ꝯcupisc̾e hoc ad diligere. illud ad ꝯtiuentiã hoc ad
iustictã. illud addeclinadu̾ amalo. eił ad faciendum
bonumi sĩo concupiscendo euĩ uetustare expoliamut ⁊¬

Expanded text:
rmamini ad modum novi hominis. Et nota quod hic est generalis prohibitio, et generalis jussio; prohibitio enim est, nolitenon concupiscere, hoc ad diligere; illud ad continentiam, hoc ad iustitiam; illud ad declinandum a malo, hoc ad faciendum bonum. non concupiscendo enim uetustate expoliamur
Abbreviated transcription (Latin):
et sibi et cccis caligrrem obducere ut quod uti¬
litet caritas monet ñ solũ facere noluit s uec ĩ¬
tellig̾e cum. multis aliis locis epłaꝵ. suarũ qͥd
huic senciat apłs apertissime docet uult enim
seruos dei corporasitet operari. unde uiuent ut
nõ ꝯpessancur egestate uectͣia pecere nec qc illud¬
ideo dcm̃ est ut ista ño procutẽt quͣtũ nec̾ciati. sat

Expanded text:
et sibi et caeteris caliginem obducere, ut quod utiliter charitas monet, non solum facere velint, sed nec intelligere, cum multis aliis locis epistolarum quid hic sentiat Apostolus apertissime doceat. Vult enim servos Dei corporaliter operari unde vivant ut non compellantur egestate necessaria petere. Nec ideo dictum est ut ista non procurent quantum necessitati sat
Abbreviated transcription (Latin):
sumam᷑. Uł alit̾ ꝑficiant in nobis et c̾ .i. per h
sacram̃ta p̾sta nobisut qui xpm̃ sb̾ sacram̃to
uidei. ⁊ suminꝰ un futuro eũdem facie ad faci
re uide᷑ quod iu̾tas dixit ñ hoc corpus quoduide¬
tis manducaturi estis et bibitim illum sangui¬
nem qͣm fusuri sunt qui me crucifigẽt. set sacͣ¬
m̃tum aliꝙ cõm̃dam uołi. ex his u̾bis calup̃ma¬
tores u̾tatis audanam sum̃t oblatrandi nob̾
estis set in ħ sacram̃to ñ morsib disceptũ et la¬
ceratũ ut putatis. set integrũ. et illesum. Cum
at panis ł uinũ a scis dicatur et acunctis fide¬
lib credattir transire in sbam corporis et san¬
guinis Que sit illa cõuersio anformalis an sb̾a
ẽ. quia forma pains ed uiniremau utrumuo
słam in subam transire. ł̃ conũti ut ħfiat illa
nec tamẽ illa augͦe. nec cc̃cediuit. ꝙ ħ ẽs̃ illa
u̾e dicipossit. alu at sic dicunt hanc in illam
tͣnsire ł cõu̾ti. quia sb̾ illis accid̾ntib sb̾ quib

Expanded text:
sumamus. Vel aliter: Perficiant in nobis, etc., id est per haec sacramenta praesta nobis, ut qui Christum sub sacramento videmus et sumimus, in futuro eumdem facie ad faciite quod locutus sum. Non hoc corpus quod uidetis manducaturi estis et bibituri illum sanguinem quem fusuri sunt qui me crucifigent. In amentum aliquod commendavi vobis. Ex his verbis calumniatores veritatis audaciam sumunt oblatrandi nobis, estis, sed in sacramento non morsibus discerptum et laceratum, ut putatis, sed integrum et illaesum. Cum autem panis vel vinum a sanctis dicatur, et a cunctis fidelibus credatur transire in substantiam corporis et sanguinis, quae sit illa conversio an formalis an substest, quia forma panis et vini remanet. Utrum stantiam transire et converti, ut haec fiat illa, nec tamen illa augeatur, nec concedunt quod hanc esse illam vere dici possit. Alii autem sic dicunt, hanc in illam transire et converti, quod sub illis accidentibus sub quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ nõ posse iuidetur. Unde et xp̃c redarguit. car¬
ualem sensam discipuloꝵ qui putabant carnẽ
xp̃r sic̃ aliam in ꝑtes eẽ diuidendam et morsib
lac̾andam ideo płas dic̾t ꝙ ñ ẽ ibi fractio. set ui
stigus. ubi delusione quadã fallumtur ocł
lio uos uisus. nec fallia: quod eẽt si crede̾tur
litatem fidei nec ad deceptõem sic fio. alti dict
quod ibi fit fractio. nõ quod in corpore. set ĩ
ip̃a forma panis sacram̃tali. quod uidetur
apostolus uelle dicens. panis qͣm franguũ. It̾
manduca ᷑. ꝑtes deillo facimꝰ. et quid̃ ĩ sacram̃

Expanded text:
e esse videtur. Unde et Christus redarguit carnalem sensum discipulorum, qui putabant Christi carnem sicut aliam in partes esse dividendam et morsibus lacerandam. Ideo plures dicunt quod non est ibi fractio, sed vidaestigiis, ubi delusione quadam falluntur ocullit nos visus nec fallitur: quod esset, si credereturlitatem fidei, non ad deceptionem sic fit. Alii dicunt quod ibi fit fractio, non quidem in corpore, sed in ipsa forma panis sacramentali, quod videtur Apostolus velle dicens: Panis quem frangimus. Item manducatur, nec partes de illo facimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
cram̃to et ñitͤ .i. unitatẽ ecce et est. bonus mã¬
ducat spu̾alit̃. et sacram̃talit᷑. in alus u̾o sacra¬
m̃talit᷑̃ cui. Itemñ manducans manducat et
manducans ñ manducat. ꝓ nõ nianducans sa¬
cram̃talit̾ manducat sp̃ualit̾. et in auducans
sacraĩtalit̾ nõ manducat sp̾ualid̾. ad quod¬

Expanded text:
rem, id est unitatem Ecclesiae. Et est: Bonus manducat spiritualiter et sacramentaliter; malus vero sacramentaliter tantum. Item: Non manducans manducat, et manducans non manducat, id est non manducans sacramentaliter, manducat spiritualiter, et manducans sacramentalit
Abbreviated transcription (Latin):
Etce enĩ fcm̃ẽ malum. dum male acciꝑitur bo¬
ñ. sic̃ ecõtra apostolo ftm̃ ẽ bonum. cumbũac¬
cipitur malura .i. dũ stimulus sachane ei dat
et patient̃ portatur. Eoce ex hus scorũ testimõi¬
is liq̃t u̾in xp̃i corpꝰ eẽ ui altari. et nõ modo a
bonis um ⁊̃ a malis. sumi Hiis aũt q̃ damui¬
dentur repugnare que silentio p̾teunda nõ
sunt. ait onin augͣ. Bonus accipit sacram̃t.
et rẽ sacram̃ti ⁊ ualus u̾o s acram̃tum. et nõ¬

Expanded text:
Ecce enim factum est malum, dum male accipitur bonum, sicut contra Apostolo factum est bonum, cum bene accipitur malum, id est dum stimulus Satanae ei datur, et patienter portatur. Ecce ex his sanctorum testimoniis liquet verum Christi corpus esse in altari, et non modo a bonis, verum etiam a malis sumi. His autem quaedam videntur repugnare quae silentio praetereunda non sunt. Ait enim Augustinus: Bonus accipit sacramentum et rem sacramenti, malus vero sacramentum et no
Abbreviated transcription (Latin):
bris puris. et ab omĩ macula peccĩ inninui¬
b cõstat. ita et unitas ecc̃astica ex multis ꝑ¬
sonis mũdis. et inmaculacis cõsistit incuuis
rei tipo fc̃a ẽ archa domini de lignis cethĩ q̃
sunt iupiteribilia. et albe spine siłia. Ecce
quare in hac spẽ dedis Cum aũt totus xp̃c sb̾
sp̃e panis totus sb̾ spẽ uini sumatur cur ñ
ui uia set induab deditꝰideo ut ostenderet᷑
gͦ in duab spẽb celebratur ħ sacram̃tum. ut
amme et camis susceptõ in xp̃o. et uttꝗͣq li¬
b̾atio in nob̾ significetur. ideo u̾o̾ appoĩtur a
tioue. aqua enim genus humañ significat.
passione domuii nͨ dñi passio sine ppłi dilec¬
tõe. Nisi emimnos dilig̾et pro nobis morti
se ñ trad̾et. Post ħ uidend̾ ẽ utrũ a bonis ⁊
malis corpus xp̃i et sangnis sumaᷤ. U̾nitũ ħ añ¬

Expanded text:
bris puris et ab omni macula peccati immunibris puris et ab omni macula peccati immunibus constat, ita et unitas ecclesiastica ex multis personis mundis et immaculatis consistit. In cujus rei typo facta est arca Domini de lignis techni, quae sunt imputribilia et albae spinae similia. Ecce quare in hac specie dedit. Cum autem totus Christus sub specie panis, totus sub specie vini sumatur, cur non in una, sed in duabus dedit? Ideo ut ostendereturergo in duabus speciebus celebratur hoc sacramentum, ut animae et carnis susceptio in Christo, et utriusque liberatio in nobis significetur. Ideo vero apponitur aqtione. Aqua enim genus humanum significat.passione Domini, nec Domini passio sine populi dilectione. Nisi enim nos diligeret, pro nobis se morti non traderet. Post haec videndum utrum a bonis et malis corpus Christi et sanguis sumatur.
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixa ẽ et sepulta. ł illa sp̃ualis atqduii¬
na de qua ip̃e dicit caro mea uere cili est. et sã¬
guis meus uere est potus. et item. Qui mandu¬
cat meam carnem. et bin memanet. et ego ĩ
co: ⁊ c̃. Sant itaq triã in hoc sacramento cõsi
cram̃tum. Sacͣmentũ et nõ res ẽ spẽs uisibilis
panis. ł. uini sacramĩtum et res caro xp̃i poria
et sanguis. Res et ñ sacram̃tum est mistica xͥ
caro. porro spes illa uisibilis sacram̃tum ẽ ge¬
mine rei contente .s. et significate. Sacramen¬
tũ uͦ ẽ sacre rei signũ et spẽs illa utramꝙ rẽ
Nam sicud panis precetͥis cibis corpꝰ reficit. et
sustentat. et uium honinẽ letificat. Atcp
inebriat. sic caro xp̃i int̾i̾orem hominẽ mag̾
cet̾is gratuis spu̾alit̾ reficit. et saginat. qͣm
et sanguis xp̃i sp̃nalit̾ lecificat et sic inebriat
inficata tm̃. que ẽ unitas fidelium quia
sicud ex multis grams conficitur unꝰ panis.
et expłib acinis uinum in uñ cõfliuit. sic ex

Expanded text:
crucifixa est et sepulta, vel illa spiritualis atque divina de qua ipse dicit: Caro mea vere cibus est, et sanguis meus vere est potus . Et item: Qui manducat meam carnem in me manet et ego in eo, etc. . Sunt itaque tria in hoc sacramento consicramentum. Sacramentum et non res est species visibilis panis vel vini. Sacramentum et res, caro Christi propria et sanguis. Res et non sacramentum est mystica Christi caro. Porro species illa visibilis sacramentum est geminae rei, contentae scilicet et significatae. Sacramentum vero est sacrae rei signum, et species illa utramque remNam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem magis caeteris gratiis spiritualiter reficit et saginat, quem et sanguis spiritualiter laetificat, et sic inebriat, nificata tantum, quae est unitas fidelium, quia sicut ex multis granis conficitur unus panis, et ex pluribus acinis vinum in unum confluit, sic ex
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit discipulis siuis. ubi diligenter auimau̾tẽ¬
d̾ est. quare post tipici agni sacramentũ sui
ista. et cũ sb̾ ista. qͣre sb̾ duplici deinde qͣre aqͣ
madmisceatir pꝰ quid a bonis et quid amalis
sumatur demde q̃ ibi uidentur ec̃ ł fieri utrum
uere sint ł ñ. Sciend̾ gͥ id̾o post celebratum ue¬
tus pascha dnm̃ corpꝰ et sangumẽ sium dedisse
discipulis ut ostend̾et ueteris legis sacramenta
cessatura. int̾̃ que p̾cipuum erat agnipaschalis
sacramentum et uoue legis sacram̃ta sustmnenda

Expanded text:
tradidit discipulis. Ubi diligenter animadvertentradidit discipulis. Ubi diligenter animadvertendum est quare post typici agni sacramentum sui ista; et cum sub ista, quare sub duplici. Deinde quare aqua admisceatur, post quid a bonis et quid a malis sumatur; deinde quae ibi videntur esse vel fieri, utrum vere sint vel non. Sciendum igitur ideo, post celebratum vetus Pascha, Dominum corpus et sanguinem suum dedisse discipulis, ut ostenderet veteris legis sacramenta cessatura inter quae praecipuum erat agni paschalis sacramentum, et novae legis sacramenta instituenda
Abbreviated transcription (Latin):
postolus ex istis u̾bis mnist̾ium eucharistie inter
cenandum celebratum nõ cenam eẽ. medicinae¬
nim spiritualis est que c̃ reue̾ntia degustata pu¬
rificat sibi deuotũ. et memoria nr̃e ẽ redep̃cõis.
ut redep̃toris nr̃i inemores maiora ab eo consequi
inores eẽ debemus in ħ consecuti nouũt. quod¬
tib regnis. cestam̃tum gͦ sangunie cõstitͣum ẽ
quia bñficii diuini sangnis testis ẽ. uũ ad tui¬
tõem corporis et anime ꝑcipimus. quia caro xp̃i
pro salute corporis. sanguis u̾o pro aninia nr̃a
suuitur et effusus ẽ sicud p̾figurauit moyses
dicens. caro inquit pio corpore nr̃o offertur.
sangsus aro mo am ma. Iaoc nõ manducãd
eẽ sanguinei lex precepit. et quia de corporedo¬
miniplenior. hic tractatus eccurrit bͤ iuter que de
sacramento corporis et sanguinis scienda st̃ uidea
uisibilia pr̃ne maiestatis trausiturꝰ celebrato sa¬
cͣmnento uetis pasce post tipicum agnummul¬
timo corpꝰ sim. ⁊ sanguiuẽ in spem̃ panis et inni

Expanded text:
postolus ex his verbis mysterium eucharistiae inter coenandum celebratum non coenam esse. Medicina enim spiritalis est, quae cum reverentia degustata purificat sibi devotum, et memoria est nostrae redemptionis, ut Redemptoris nostri memores, majora ab eo consequi mores esse debemus, in hoc consecuti novum tanguine constitutum est, quia beneficii divini sanguis testis est. Unde ad tuitionem corporis et animae percipimus, quia caro Christi pro salute corporis, sanguis vero pro anima nostra sumitur. Et effusus est sicut praefiguravit Moses, dicens: Caro, inquit, pro corpore nostro offertur; sanguis vero pro anima . Ideoque non manducandum esse sanguinem lex praecipit. Et quia de corpore Domini plenior hic tractatus occurrit, breviter quae de sacramento corporis et sanguinis scienda sunt videavisibilia aeternae majestatis transiturus celebrato sacramento veteris Paschae, post typicum agnum in ultimo corpus suum et sanguinem in specie panis, vini
Abbreviated transcription (Latin):
captꝰ et detentus ad
tione homiũ sicͥ fu¬
tura fregit. Uñ om̃ib
dedit ut in unitate
maneant et dum ꝯ¬
fregit spõtaneam suã
passionem. ostendit.

Expanded text:
captus et detentus ad ratione hominum sic futura; fregit, unum omnibus dedit, ut in unitate maneant; et dum fregit, spontaneam suam passionem ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
formes michi sitis. Ip̃e
enim sacram̃talis as¬
sup̃tio capitis. et mẽ¬
brorum unioem desig¬
uat. ⁊ facit digne ce¬
lebratadixit. ⁊ ħꝙ¬

Expanded text:
formes mihi sitis. Ipsa enim sacramentalis assumptio capitis et membrorum unionem designat, et facit digne celebrata. Dixit
Abbreviated transcription (Latin):
atq hinꝰmodi galathas sb̾ u̾terunt a deout eis
assentientes in legis obseruanti as transirent.
Ideo hos apostolus reuocat ad uitatem fidei tp̃i¬
ane. et datrine euugłice scribens eis ab epheso
tiori sensu et profundiorib usus ẽ argim̃tis.
istis uo̾ uelut minis sapientib usus ẽ modera¬
to sermone quib etdicit. o ĩ sensangal athe .li
sic eos reuccaret. Est gͥuitentio apostoli in hxͣ
epistola galathas u̾sutiis pseudo apostolorũ cir¬
cumuentos ad fidei religicem̃ et eunͣgłii m̃ta¬
tem reducere. Modꝰ talis salutatõem premittib
Uͥ acͣ detractores. et de operib legis głori anteᷤ
de sua dignitate. et xp̃i gr̃a breuitertangit cõ¬
m̃dans ꝑson am suam. qͣm pseudo deprimeb
ꝑsonam suam latius cõmendat. demñ legem
moisi. multis modis inpiobat. docens eam nõ eẽ
ticiam ⁊ salutem. set ⁊̃ o fficit tandem cõm̃dat
suam. dicens. auliis apostolus ñelectꝰ . ł
ꝙ cõstitutus. ꝑ hõiẽ¬

Expanded text:
atque hujusmodi Galatas subverterunt, adeo ut eis assentientes in legis observantias transirent. Ideo hos Apostolus revocat ad veritatem fidei Christianae, et doctrinae evangelicae, scribens eis ab Epheso m sapientibus, altiori sensu et profundioribus usus est argumentis; istis vero velut minus sapientibus usus est moderato sermone: quibus etiam dicit: O insensati Galatae, ut sic eos revocaret. Est ergo intentio Apostoli in hac Epistola Galatas, versutiis pseudoapostolorum circumventos, ad fidei religionem et Evangelii veritatem reducere. Modus talis: Salutationem praemittit, ubi contra detractores et de operibus legis gloriantes, de sua dignitate et Christi gratia breviter tangit, commendans personam suam quam pseudo deprimebsonam suam latius commendat. Deinde legem Moysi improbat: docens eam non etitiam et salutem, sed etiam officit; tandem commendat suam, dicens: Paulus apostolus, non electus vel que constitutus per homi
Abbreviated transcription (Latin):
aulus apostolus. ⁊c. Hanc epistolã
scribit apostolus galathis. Galache at
sunt greci. Galli enim. ĩ qͣndã gretie
piuntiam olim uenientes grecis se miscuert̾:
Unde ill a proiĩcia prĩgallo grecia demde gała¬
tha apellata ẽ. Unde cum greci acuti ingenii
fider. et doccrine ab apło acceꝑunt s pꝰut iudai¬

Expanded text:
aulus Apostolus, etc. Hanc Epistolam scribit Apostolus Galatis. Galatae autem sunt Graeci. Galli enim in quamdam Graeciae provinciam olim venientes Graecis se miscuerunt. Unde illa provincia prius Gallograecia, deinde Galatia appellata est. Unde, cum Graeci acuti ingenii fidei et doctrinae ab Apostolo acceperant, sed post, u
Abbreviated transcription (Latin):
s. ñ timentes uditi¬
um. quia bñ agẽ¬
tes. et uitia iuncen¬
tes a uobis repellitiͤ
iundictam. et nõso
durius qͣm uolo qi
utiq possem. si ma¬
la feceritis secumd̾
potestatem ligandi
et soluendi. qͣmdo
nr .i. ut ues edifice¬
mini. et ñ destiua¬
iini. nec apostolꝰ
destunit. s quando¬
q arguit Nõ eium
destruuntur qui
arguuntur ut coi¬
rigantur. set corres¬
ti edificantur

Expanded text:
n timentes judicium, quia bene agentes et vitia vincentes a vobis repellitis vindictam. Et non soldurius, quam volo: quod utique possem, si mala faceretis, secundum potestatem ligandi et solvendi, quam Do est ut vos aedificemini, non destruamini. Nec Apostolus destruit, si quandoque arguit. Non enim destruuntur qui arguuntur ut corrigantur, sed correcti aedificantur
Abbreviated transcription (Latin):
ferat nobis. et gr̃am xp̃i. eo caritatẽ dei Ut e¬
nim possideaius gr̃am salutis. qͣm xp̃c donat
cõuicatio facit᷑. s aucti spiritus. hic enim dilecco
a deo. et saluatos gr̃a xpisti tuetur tͥinstatis. ħ ꝯ
plexiõ est. et unitas potestatis. et est dice̾ totatu¬
nitas sit nobiscum daus gr̃am. de cõmasis. et
caritatem ut trium ꝑ fectio cõ sũm a¬
tio sit hominis insalutẽ. Añ¬

Expanded text:
ferat vobis et gratiam Christi, et charitatem Dei. Ut enim possideamus gratiam salutis quam Christus donat, communicatio facit Spiritus sancti. Hic enim dilectos a Deo et salvatos gratia Christi tuetur. Trinitatis hic complexio est et unitas potestatis. Et est dicere: Tota Trinitas sit vobiscum dans gratiam de commissis et charitatem, ut trium perfectio consummatio sit hominis in salutem. A
Abbreviated transcription (Latin):
audemus
enim quoniã
infirmisumuᷤ
uos autem po¬
tentes estis ħ
et oramus ueᷤ¬
tram cõsũma¬
absens scribo
ut non presenᷤ
durius agam
secundum po¬
testatem qͣm
dominus de dit
michi in edi¬
ficatõem et ñ
in destructõem

Expanded text:
audemus enim quoniam nos infirmi sumus, vos autem potentes estis. Hoc et oramus vestram consummaabsens scribo, ut non praesens durius agam secundum potestatem quam Dominus dedit mihi in aedificationem, et non in destructionem
Abbreviated transcription (Latin):
tes de ur̃a seductõe testes iũtatis mee. quib o¬
port uos credere et ñ pauci. s om̃s. Io ħ dicit
quia facile intlłigit se errasse qui a multis re¬
piehenditur. hii ergo om̃s .s. mecum. mandãt
ratia uo

Expanded text:
tes de vestra seductione. Testes veritatis meae, quibus oportet vos credere. Et non pauci, sed omnes. Hoc ideo dicit, quia facile intelligit se errasse, qui a multis reprehenditur. Hi ergo omnes mecum mandant, ratia sit
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩ ut deuirib lib̾i arbitrii sui nõ p̾sumat qr
illo qui putaiut siuie eiꝰ ad uitorio se posse custo¬
dire qd̾ dedit perfetus ĩ longint᷑ ⁊̃ uinens ꝓ¬
dige cuncta consũpsit et miscria atritus et ĩ
sereũsus dixit surgã et ibo ad patrem meũ
forte dicas promeri et ideo accepi nõ putes
to ꝓ m̾endo atcepisse qui ñ ꝓmereris nisi acce¬
pisses grã precessit mĩtũ cuum ñ grã exineri¬
to s mũtũ ex grã sam si gr̃a exm̾ito emisti
Utu gratis accepisti oĩa n̾ta p̾cedit gr̃a ut

Expanded text:
i ut de viribus liberi arbitrii sui non praesumat, quia ille qui putavit sine ejus adjutorio se posse custodire quod dedit, profectus in longinquam, et vivens prodige cuncta consumpsit, et miseria attritus, et in se reversus dixit: Surgam et ibo ad patrem meum . on ex operibus, ne forte dicas: Promerui, et ideo accepi. Non putes te promerendo accepisse qui non promereris, nisi accepisses. Gratia praecessit meritum tuum, non gratia ex merito, sed meritum ex gratia; nam si gratia ex merito emistis, non gratis
Abbreviated transcription (Latin):
nitꝰ erat unde et hicnõ
dicit spuitus s spͥua¬
lo quia tuuc spͥm plene
subcetur corpus. nõ lam¬
repugnabit. et quia
spuitu simileerit qr nͨ
aliqͣm corruptioe̾m pa¬
tietur nec alimentis e¬
gebit ut homo ante x¬

Expanded text:
itus erat. Unde et hic non dicit spiritus, sed sple, quia tunc spiritui plene subdetur corpus, non jrepugnabit. Et quia spiritui simile erit, quia am corruptionem patietur, nec alimentis gebit, ut homo ante
Abbreviated transcription (Latin):
et si idem denarius .i.
familias dedit hominib quioꝑ atisuntĩ¬
cõmumit̃ ħebunt. sicudẽ ip̃a uitaet̾na. ip̃mregũ
celorum. ip̃aclantas resurrõnis. extamen aliusa¬
liomagis alius alio minꝰ. fulgebit. Ergo ⁊ multe e
et c̃ sunt ipares clarit᷑ates tũdeus ẽ omĩa in om̃ib
et qr deus caritas ẽ ꝑcantatẽ fiet ut ꝙ hñt singa¬

Expanded text:
et si idem denarius, id paterfamilias dedit omnibus qui operati suntcommuniter habebunt, sicuti est ipsa vita aeterna, ipsum regnum coelorum, ipsa claritas resurrectionis, et tamen alius alio magis, alius alio minus fulgebit. Augustinus Eret cum sint imparis claritatis, tamen Deus est omnia in omnibus. Et quia Deus charitas est