comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Geon fluuiꝰ deꝑadiso exiens atq uniu̾sam ethi¬
opiam cingens. uocat᷑ hoc noĩe qd̾ iucrem̾to sue
exundatiõis t̾ram egypti irriget. Ge enĩ grece:
ꝓpt̾ limũ qu̾e tiã  qͥ efficit fecunditatẽ. U̾n ⁊
nilus dictꝰ est. qͣ ii nanyanygauii. Lamantea
nilus latine melo dicebat᷑. Apparet enĩ in nilide
lacu de quo in midiem u̾sus excipit᷑ egypto ubi
aqͥlonis flatib reꝑcussus aqͥs retro luctãtib ĩtu¬
mescit ⁊ inundagionẽ egypt facit. Georgioꝰ. u̾stic̃¬

Expanded text:
Geon fluvius de Paradiso exiens, atque universam Aethiopiam cingens, vocatus hoc nomine, quod incremento suae exundationis terram Aegypti irriget. Ge enim terram propter limum, quem trahit, qui efficit fecunditatem. Unde et Nilus dictus est, quasi nean y len trahens. Nam antea Nilus Latine Melo dicebatur. Apparet autem in Nilide lacu, de quo in meridiem versus excipitur Aegypto, ubi aquilonis flatibus repercussus aquis retro luctantibus intumescit et inundationem Aegypti facit. Ganges fluvi
Abbreviated transcription (Latin):
Tircũcidũt qͦ udei p̾puga ꝑtundũt arabes
aures. flauent capitib intextis gethe. nitent
albam albentib cͥnib. Mauros ht̃ tetra nox
corpoꝵ. Gallos. caudida citis. Sine eqͥs inertes
extant alani. Nec abest gens pictoꝵ nom̾ a cor¬
pore. qͦs minutis opifer ac̾ pũctis ot exp̾ssus
natiu gͣminis succus illuit. ut has ad fui spe¬
cimen cicatͥtes ferat pictis arcub maculosa no¬
bilitas. Ht̃ ⁊ sex̾ institutã sp̃em habit᷑. ut in

Expanded text:
t quoque Iudaei praeputia, pertundunt Arabes aures, flavent capitibus intectis Getae, nitent Albani albentibus crinibus. Mauros habet tetra nox corporum, Gallos candida cutis; sine equis inertes extant Alani; nec abest gens Pictorum, nomen a corpore, quod minutis opifex acus punctis et expressus nativi graminis sucus inludit, ut has ad sui, specimen cicatrices ferat, pictis artubus maculosa nobilitas. Habet et sexus institutam speciem habitus; ut in
Abbreviated transcription (Latin):
Galos: uiri soror galos appel¬
latur. Sororis aũt uir speciale nom̃ ñ bt. nͦ uxoris
Gallum: in gallia natu. Gallicũ: ex gallia natũ. Gal¬
licanũ: qͥ aliqͥd ex gallia affert. Gallus: a castrati
one uocat᷑. Int̾ cet̾as eñi aues huic soli testiculiadi
gallina. Cuiꝰ m̾bra ut ferũt qͥdam si auro liq̃scenti

Expanded text:
s. Viri soror galos appellatur. Sororis vir speciale nomen non habet, nec uxoris Gallum in Gallia natum, Gallicum ex Gallia latum, Gallicanum quod aliquid ex Gallia afferone vocatus; inter ceteras enim aves huic solo testiculi adigallina. Cuius membra, ut ferunt quidam, si auro liquescenti
Abbreviated transcription (Latin):
cohabitant̾e et dormientẽ excitat. ⁊ sollicitua
admonet. ⁊ uiantẽ solatur ꝓcessũ noctis cano¬
ra sigcatione ꝓtestans. hoc canente latͦ suas
relinqͥt insidias. hoc ip̃o lucifer excitatꝰ oritur
celumq illuminat. Hoc canente mesticiã trepr¬
dus nauta deponit. omĩsq crebra uesꝑtinis fla¬
tib exritata tempestas et ꝓcellaᷤᷤ mitescit. Hoc ca¬
nꝰ iustaurat. Hoc postremo canente ip̃e eccłre petͦ
culpã suam diluit. qͣm p̾usꝗͣ gallus cantaret
negando ꝯtrax̾at. Istius cautu spes om̃ib reddit᷑.
egͥ̃s au̾t leuatur ĩcomoctũ iniuit᷑ doloꝵ uulneꝵ.
febrium flagͣntia mitigat᷑. reu̾titur fides lapsis.
iħc titubantes respicit. errãtes corrigit Gallictii¬

Expanded text:
cohabitator et dormitantem excitat et sollicitum admonet et uiantem solatur processum noctis canora significatione protestans. hoc canente latro suas relinquit insidias, hoc ipse lucifer excitatus oritur caelumque inluminat, hoc canente maestitiam trepidus nauta deponit omnisque crebro uespertinis flatibus excitata tempestas et procella mitescit, hoc canus instaurat, hoc postremo canente ipsa ecclesiae petra culpam suam diluit, quam priusquam gallus cantaret negando contraxerat. istius cantu spes omnibus redit, aegri releuatur incommodum, minuitur dolor uulnerum, febrium flagrantia mitigatur, reuertitur fides lapsis, Iesus titubantes respicit, errantes corrigit. deni
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ ab oriente linit̾e fluminis iheni. ⁊ g̾maniam.
ab euro alpes appenninas. a midie ꝓuinciã nar
one. Gtannã insulam. Gallia lugduñẽsis ducta
ꝑ longum ⁊ ꝑ angͦtum inflexũ aqͥ t̾anam ꝓuitici
qͦ fit ut candor corpoꝵ ñ coloret᷑. hanc ab oriente
alpiũ tuga tuentur. ab octasu occeanꝰ includit
a m̾idie p̾rupta pirenei. a septẽt̾one theni fluẽ¬
ta atq gͥmanica cuiꝰ iniciũ belgia. fi̾nis aqͥta¬
nia est regio gleba ub̃̾i ac pabulosa. ⁊ ad tisũ
animanttũ apta. fluminib qͦ et fontib irri¬
gua. ꝓsusa duob magnis theno ⁊ rodano stu¬
uiis. Belgis au̾t ciuitas est gallie a qua belgica
ꝓuinca dicte est. Cisalptua: qr citra alpei. Lnͣs¬

Expanded text:
habet ob oriente limitem fluminis Rheni et Germaniam, ab euro Alpes Poeninas, a meridie prouinciam. Narbone Britanniam insulam. GALLIA LVGDVNENSIS, ducta per longum et per angustum inflexa, Aquitanicam Quo fit, ut candor corporum non coloretur. Hanc ab oriente Alpium juga tuentur, ab occasu Oceanus includit, a meridie praerupta Pyrenaei, a septentrione Rheni fluenta atque Germania, cujus initium Belgica finis. Aquitania est regio gleba uberi et pabulosa, et ad usum animantium apta, fluminibus quoque et fontibus irrigua, perfusa duobus magnis Rheno et Rhodano fluviis. Belgis autem civitas est Galliae, a qua Belgica provincia dicta est, Cisalpina, quia citra Alpes, v
Abbreviated transcription (Latin):
sydone usq ad ditanũ fretũ or̾m meridiã pait̾e
tenent. Nem tͥb filioꝵ iafech. fili gͥ iafeth
sept̾e noĩantur. Gomer: ex qͦ galate .i. galli. Ma¬
gog: a qͦ arbitrant᷑ scitas ⁊ gothos traxisse origi¬
nem. Medai: a qͦ medos exist̾e̾ putãt. Iuuan: a qͦ
iones qͥ ⁊ greci. Uñ ⁊ mare ioniũ. Lubal. a qͦ hib̾t

Expanded text:
ad Gaditanum fretum omnem meridianam partem tenent. Item tribus filiorum Iafeth. Filii igitur Iaphet septem nominantur: Gomer, ex quo Galatae, id est Galli. Magog, a quo arbitrantur Scythas et Gothos traxisse originem. Madai, a quo Medos existere putant. Iavan, a quo Iones, qui et Graeci. Unde et mare Ionium. Thuba
Abbreviated transcription (Latin):
galeros corium dir᷑. Cassidem aũt a tuscis nõiatã
Illi enĩ galeam cassim uocãt credo a capite. Galle¬
candidiores existũt. hii grecam s origine assert̾.
ũn ⁊ nat᷑ali ingenio callent. Siqͥd̾m pͦt fiñe tͦian
belli teucrum morte acaicis fr̾is inuisũ patͥ the¬
lanio dum ñ recipetur in regnũ ꝙẏprũ co̾cessisse

Expanded text:
galeros coreum dicitur. Cassidam autem a Tuscis nominatam: illi enim galeam cassim nominant, credo a capite. Apeae populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem asserunt. Unde et naturali ingenio callent. 111. Siquidem post finem Trojani belli, Teucrum morte Ajacis fratris invisum patri Telamoni, cum non reciperetur in Regnum, Cyprum concessisse
Abbreviated transcription (Latin):
femoꝵ ⁊ crurũ. ⁊ dicta genua eo qd̾ inut̾o sint
genis opposita. Coħ̾ent eñi ibi sͥ et cognata sũt
nua dñr. Deniq cõplicatũ gigni formariq
hõiem ita ut genua sursũ sint qͥb qͥb ocłi for¬
mant᷑. ut caui ac reconditi fiant. Enuiꝰ ait.
atq genua cõpͥmat arcta gena. Ind̾ qd̾ hoĩes

Expanded text:
femorum et crurium: et dicta genua, eo quod in utero sint genis opposita. Cohaerent enim ibi sibi, et cognata sunt nua dicuntur. Denique complicatum gigni formarique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formantur, ut cavi ac reconditi fiant. Unde Ennius: Atque genua comprimunt arta gena. Inde est, quod homines
Abbreviated transcription (Latin):
fariputant. framea: gladius ex utraq parte
acutus. qͣm uulgo spatam uocant. Ip̃a est ⁊
rumphea. framea autẽ dicta est: qr ferrea ⁊̃
ita distingunt᷑. framea: appellat᷑ gladiꝰ exutͣq
parte acutꝰ. qͣm uulgo spat̾a uocant. Mache

Expanded text:
atus Isidorus, gladius ex utraque parte acutus, quam vulgo spatam vocant. Ipsa est et romphaea. Framea autem dicitur, quia ferrea estam. Framea appellatur gladius ex utraque parte acutus, quam uulgus spatam dicunt, macher
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuentꝰ. sors. Fortuuate in sule: uocabulo suo
fructin̾i ub̾tate. Suapte enĩ natura p̾ciosaꝵ
poma sil itarturiunt. fortuitis uitib iuga col¬
liũ uestiunt. Ad herbarũ uicem messis et olus
no ꝯͣ leuam mauritame occiduo ꝓrime. ⁊ ĩt
se int̾iecto mare discrete. fortunate: in qͥb

Expanded text:
t. Fortunatae insulae vocabulo suo fructuum ubertate. Suapte enim natura pretiosarum poma silvarum parturiunt, fortuitis vitibus juga collium vestiuntur, ad herbarum vicem messis et olus contra laevam Mauritaniae, occiduo proximae, et inter se interjecto mari discret
Abbreviated transcription (Latin):
ad t̾ras exeuntes emittunt. Lucreti au̾t ditit ful¬
mina exmminutis seminib ꝯstare adeo penetͣbilia
esse. Ubicũq autẽ fulgor ceciłit: sulphuris odorẽ
emittit. Uirgł. et late cͥcũ loca sulphure fumant.
lucanꝰ. Ethereoq nocens fumauit sulphure f̾rũ
siora loca tempestatib e̾e secura. Ut est olunpus
qͥ celsitudine sua nec impet᷑ uentoꝵ nͨ ictꝰ ful¬
et fulmina ħ diffe̾ntia est. fulgor est splendor.
micantis nubis. Fulm̃ aũt muchro est feruidꝰ
uentoꝵ uolentia ⁊ nubib. ad t̾ras emissus. Lita
tangit. qd incendit. qd̾ finait. ⁊deo et cũ t̾itis ra¬

Expanded text:
ad terras emittunt. 4. Lucretius autem dicit fulmina ex minutis seminibus constare, ideo penetrabilia esse; ubicunque autem fulmen ceciderit, sulphuris odorem emittit. Virgilius: Et late circum Lucanus quoque: Ethereoque nocens fumauit sulphure ferrum. siora loca a tempestatibus esse secura, ut Olympus, qui celsitudine sua nec impetus ventorum, nec fulet fulmina. Fulgur est splendor micantis nubis, fulmen autem mucro est feruidus uentorum uiolentia e nubibus ad terras emissus. Tria tangit, quod incendit, quod findit. Ideo et cum ternis ra
Abbreviated transcription (Latin):
te. funalia sunt q̃ intͣ ceram sunt. dicta a fu
ces dñt. dñt qd̾ sint scibe: hoc est mortis. hos
romani funes ⁊ funalia noĩabant. funalia. can¬
delabra ap̾ uet̾es extantes stimulos huerũt ad¬
uncos. cui funali cera uł cuiꝰcemodi alim̃to lu¬
minis obliti fingebant. idem itaq ⁊ stimulip̾¬
acuti funalia dicebant᷑. funalib. funib funa

Expanded text:
tia. Funalia dicuntur quae intra ceram sunt, dicta a funces dicunt, quod sint scoliae, hoc est intorti. Hos Romani funes et funalia nominabant. Funalia candelabra apud veteres extantes stimulos habuerunt obuncos, quibus funiculi cera vel huiuscemodi alimento luminis obliti figebantur. Idem itaque et stimuli praeacuti funalia dicebantur. Lampas fla
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾ formiditiem ⁊ pauorem metũ atq timore¬
animo sie habita rõne ⁊ maxime ꝓuulis. Pa¬
uor aũt cũ timiditate aĩ subita est ꝯt᷑bans oc¬
casio. qua timens obruitur r̾one uł temꝑe nec
stat. Metꝰ est motꝰ int̾or animi subitꝰ. siue cor¬
dis. factꝰ ex aliqͣ tͥsti recordatione. Li mor u̾o est
accedens dolor m̃ti extͥnsecus ex aliqͣ accid̾nti
occõne. Porro timiditas aĩ uicium sempitnũ
est. nam tmor ꝓ temꝑe est. Itaq in uiro fort est
aliq̃n timor. timiditas numꝗͣ. Est aũt ⁊ bonu ᷤ
timor ⁊ malus. Maltis est: cũ tẽporalia bona qͥsop
subtrahi ꝑhorrescit. Bonꝰ: cum qͣnto qͥs dm̃ ard̾n¬
tiꝰ diligit᷑: tanto eum diligentiꝰ offend̾e ꝑtimes¬
cit. Nam tim̾e int̾cdum ꝓdest ⁊ decet ꝓ qͣlitate

Expanded text:
Inter formidinem et pauorem, metum siue timoranimo sine adibita ratione, et maxime paruulis, pauor autem cum timiditate subita est conturbans occasio, quae tamen soluitur ratione uel tempore, nec stat. Item metus est motus interior animi subitus siue cordis, factus ex aliqua tristi recordatione. Timor uero est accedens dolor mentis extrinsecus ex aliqua accidenti occasione. Porro timiditas animi uitium sempiternum est. Nam timor pro tempore est. Itaque in uiro forti est aliquando timor, timiditas numquam. Est autem et bonus timor et malus. Malus est cum temporalia bona quisque sibi subtrahi perorrescit, bonus cum quanto quis Deum ardentius diligit, tanto eum diligentius offendere pertimescit. Nam timere interdum prodest et decet pro qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ nisi hoc nom̃ iam in alia re soleret intelligi qͦ
corda homini̾i uolumꝰ inclinare rõnabilit̾ possi¬
mus afando fatum appellarẽ. Non en̾i abnuere poᷤᷤ¬
nouit incõmutabilt̾ omnta q̃ fut᷑a sũt. et q̃ ip̃e
gitis filum ⁊ lanam torqũetib ꝓpt̾ t̾a tempora.
Dret̾ito: qd̾ in fuso iam netum aͣtq inuolutũ est.
Dresens: qd int̾ digitos nentis traicitur. futͦum:
in lana q̃ colo implicata est ⁊ qd̾ adhuc ꝑdigitos
nentis ad fusum tamꝗͣ. p̾sens: ad p̾t̾itum traiciẽ¬
fortuitu uenit nulla palam causa fortuna uoca¬
bant. Fatu̾̃ u̾o qd̾ appositũ singłis. ⁊ statutu erat.
utputa. fata esse dicebant qd̾ nascimͦ et qd̾ occidi¬
mur. Fortunam: qͥ oqͥd in uita uarietatis accid̾it.
hec ⁊ alia sũt gentiltum fabulosa. figm̃taq uit̾

Expanded text:
 est a loquendo. Quod nisi hoc nomen iam in alia re soleret intellegi, quo corda hominum nolumus inclinare, rationabiliter possumus a fando fatum appellare. Non enim abnuere posocutus, sicut nouit incommutabiliter omnia quae futura sunt et quae ipse gitisque filum ex lana torquentibus, propter tria tempora: praeteritum, quod in fuso iam netum atque involutum est: praesens, quod inter digitos neentis traicitur: futurum, in lana quae colo inplicata est, et quod adhuc per digitos neentis ad fusum tamquam praesens ad praeteritum traicienfortuitu uenit nulla palam causa, fortunam uocabant; fatum uero quod adpositum singulis et statutum erat, ut puta, fati esse dicebant quod nascimur et quod occidimus, fortunae quidquid in uita uarietatis acciderit.ec et alia sunt gentilium fabulosa figmenta, quae i
Abbreviated transcription (Latin):
aliud refe̾nda nͥ ad se ip̃a delectant. Uti u̾o ea re
qͣm ꝓpt̾ alid̾ q̃rimus. Unde temporalib magis
utendũi est ꝗͣ. fruendũ. ut frui m̾eamur et̾nis.
Non sicut ꝑu̾si qͥ frui uolunt nũmo uti autẽ
qͣm plus obtinuit ꝯsuetudo. et fructib utim᷑

Expanded text:
aliud referenda per se ipsa delectat; uti uero ea re, quam propter aliud quaerimus unde temporalibus magis utendum est, quam fruendum, ut frui mereamur aeternis; non sicut peruersi, qui frui uolunt nummo, uti autem m plus obtinuit consuetudo, et fructibus utimur
Abbreviated transcription (Latin):
plorare ita distinguit᷑. flere est ub̾tim lac̾maᷤᷤ
fundere. qͣi fluere. Plorare: cũ uoce flere. Plan¬
gere cũ lacinis pectus aut faciem tunde. lug̾e
cum aliqͥb dictis misa̾bilib flere. Merere.
cũ silentio dolere. Luge̾ etiã cũ habit᷑ muta

Expanded text:
plorare. Flere est ubertim lacrimas fundere quasi fluere, plorare quasi cum uoce flere, plangere cum lacrimis pectus aut faciem tundere, lamentare cum aliquibus dictis miserabilibus flere. Merere cum silentio dolere, lugere etiam cum habitus muta
Abbreviated transcription (Latin):
ex codem fructu .i. ex eodem seraine nati. Ger¬
mani u̾o de eadem gent̾cte mane̾ntes. ñ ut mil¬
ti dñt. de eodem g̾mmine qͥ tm̃ fr̃es uocantur.
Ergo fr̾es ex eod̾e fructu germani ex eadem
genitrice manantes. QUatuor au̾t modis¬
cognatione. affectu. Natura: ut esau.⁊ tacob
andreas. ⁊ petrus. iacob et ioh̾es. Gente: ut
mio. Si aut̃ emeris fr̃em tuũ qͥ est hebreus.
Et apłꝰ. Optabam inqͥt esse anathenia axͦ.¬
ꝓ fr̃ib meis qͥ sũt cognati mei scd̾m carn̾e.
qͥ sũt isrłite. Porro cognatio̾e fr̾es uocantur:
qͥ sũt de uua familia .i. patͥa. qͣs latun pat̾¬
nitates int̾p̾tantur. Cum exuua radice mł¬
ta gnas turba diffunditur. In genesi dixit.
abraham ad loth. Non sit rixa uit̾ me ⁊ te. et
scind̾unt᷑ sp̃tiale ⁊ cõmune. Sp̃nale. qͦ omnes
xͥani frẽs uocantur. Ut Ecce qͣm bonũ ⁊ qͣm is.¬
habi. fr̃s in unum. In cõmune: cũ ⁊ om̃es hoĩe ᷤᷤ

Expanded text:
ex eodem fructu, id est, ex eodem nati semine. Germani vero de eadem genitrice manantes, non ut multi dicunt de eodem germine, qui tantum fratres vocantur. Ergo fratres ex eodem fructu, germani ex eadem genitrice manantes. Uterini vocognatione, affectu. Natura, ut Esau et Jacob, Andreas et Petrus, Jacobus et Joannes. Gente, ut mio: Si autem emeris fratrem tuum, qui est Hebraeaus . Et Apostolus: Optabam, inquit, ego anathema o fratribus meis, qui sunt cognati mei secundum carnem, qui sunt Israhelitae.' Porro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est patria; quas Latini paternitates interpretantur, cum ex una radice multa generis turba diffunditur. Et in Genesi dixit Abraham ad Loth: Non sit rixa inter me, et te, scinduntur; spiritale et commune. Spiritale, quo omnes Christiani fratres vocantur, ut: Ecce quam bonum, et atres in unum.' In commune, cum et omnes homines
Abbreviated transcription (Latin):
ad occeanũ tm̃. fretũ aut appellatũ qd̾ ibi sẽꝑ
mare ferueat. Nam fretũ est augͦtum. ⁊ qͣi ferues
mare ab undarũ feruore noĩatum ut gaditañ.
uł siculum. Nam freta dicta uarro ait qi fu̾da
Et dumesset una tellus mediu̾ spagũ aut ꝑ hu¬
militate obrutũ est aqͥs. aut ꝓ angͦtia scissum.
et in regiu̾ noĩatum. qr grece abrutũ ꝓ ħ nom̃
nuncupat᷑. Est aũt arctissimũ t̾um miltũspaci¬
um. siciliam ab italia diuidens. fabulosis infane

Expanded text:
am recedit. 2. Fretum autem appellatum, quod ibi semper mare ferveat; nam fretum est angustum, et quasi fervens mare, ab undarum fervore nominatum, ut Gaditanum, vel Siculum; nam freta dicta Varro ait, quasi feet dum esset una tellus, medium spatium aut per humilitatem obrutum est aquis aut per angustiam scissum, et inde Regium nominatum, quia grece abrutum hoc nomine nuncupatur. Est autem artissimum III milium spatio, Siciliam ab Italia dividens fabulosis infame
Abbreviated transcription (Latin):
dam res humanas uariis itasib et fortuits
illudent̾e. unde ⁊ cecam appellant. eo qd̾ pas¬
sim in qͦlibet incurrens sine aliqͦ examine me¬
ritoꝵ. ⁊ ad bonos ⁊ ad nialos uenit. fatuuiau̾t
a fortuina seꝑant. Et fortuna qi fit uihis que
fortuitu ueniunt nulla palam c̃ã. fatũ tiero
appositũ singłis et statuitũ aut. fortuua.¬

Expanded text:
dam res humanas variis casibus et fortuitis illudentem unde et cecam appellant, eo quod passim in quoslibet incurrens, sine ullo examine meritorum et ad bonos et ad malos pervenit. Fatum autem a fortuna separant et fortunam quasi sit in his que fortuitu accidunt, nulla palam causa: fatum vero appositum singulis et statutum aiunt. Aiu
Abbreviated transcription (Latin):
irłm. Getur eiũ nom̃ ht̃ eo qd̾ ignis ibi hãt se¬
dem qͥ incerebro subuolat. inde ad oculos cet̾õsq
sensus et m̾bra diffundit᷑. ⁊ calore suo ad se suc¬
cum ex cibo tͣctum u̾tit in sang̾nem qͤm ad usũ
pascendi nut̾endiq fingłis m̃bris p̾bet. In iecore
autẽ ꝯfistit uoluptas ⁊ cocupiscentia uixͣ eos qͥd̾

Expanded text:
is. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi nutriendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de
Abbreviated transcription (Latin):
Gagates:. lapis pͥmũ iuentꝰ est insicilia gaga¬
tis fluimnis. fluore reiect᷑ ũn ⁊ noĩat᷑ licet in bri¬
tannia sit płimus. Est aũt niger. planꝰ. leuis. ⁊ a¬
dens. igni admotꝰ. Fictilia ex eo scͥpta ñ delent᷑. incen¬
sus feruentes fugat. demoniacos ꝓdit. uͥgiitat̾ẽ
dep̾hendit. mirũq accendit᷑ aqua. restinguit᷑ oleo.

Expanded text:
Gagates lapis primum inventus est in Cilicia, Gagatis fluminis fluore rejectus. Unde et nominatus, licet in Britannia sit plurimus. Est autem niger, planus, lenis, et ardens igni admotus. Fictilia ex eo scripta non delentur, incensus serpentes fugat, daemoniacos prodit, virginitatem deprehendit: mirum quia accenditur aqua, oleo restinguitur.
Abbreviated transcription (Latin):
diꝰ. int̾ om̃s. Nouissimꝰ. p̾t om̃s. Itẽ ⁊ minim̾a
monade. Louissimꝰ aut ꝓpt̾ qd̾ nouus. qr cet̾
p̾cedendo antiqͥores exifunt. QEttior egã modiᷤ
filii appellantur. nat᷑a. imitatõe. adoptione.
doctͥna. Piatura: ueluti cũ dnͦr filii abrahe iu¬
dii. Imitatio̾e ut ip̃ius abrahe fidem imitãtes
ptlib istis suscitare filios abrahe. Uł sic̃ eosdem
rudeos dñs filios dicit ẽe diaboli. a quo ñ nati
s que fuerunt imitati. Adoptioẽ qͦ qd̾ hũana
ꝯsuetudine nullũ licet nescire. Uł sic̃ nos deoñ
nat᷑a s adoptiõe dm̃s. Dat̾ nr qͥ es in celis. Doct¬

Expanded text:
 inter omnes. Novissimus, post omnes. Idem et minimus, a monade. Novissimus autem propter quod novus, quia ceteri praecedendo antiquiores existunt. Quattuor etiam modis filii appellantur: natura, imitatione, adoptione, doctrina. Natura, veluti quum dicuntur filii Abrahae Iudaei. Imitatione, ut ipsius Abrahae fidem imitantes pidibus istis suscitare filios Abrahae'; veluti sicut eosdem Iudaeos Dominus filios esse dicit diaboli; a quo non nati, sed quem fuerant imitati. Adoptione quoque, quod humana consuetudine nulli licet nescire, vel sicut nos Deo non natura, sed adoptione dicimus: 'Pat
Abbreviated transcription (Latin):
Tornicatio: adult̾ium. Formcatio ⁊ adult̾¬
galis thori inqͥnam̾tum. forncago u̾o amor
legitimo conubio solutꝰ ⁊ uag̾ explende libi¬
dinĩ ꝯsectando licentiã. Scͥpture aũt solent
fornication̾e uocare oẽm illicitã corrupt̃oẽm.
Sic̃ est ydolat̾a ⁊ auaricia ex qͥb fit tnͣsg̾ssio
legis ꝓpt̾ illicita cõcupiscentiã. forncatoaũt

Expanded text:
 fornicationem et adultegalis tori coinquinamentum, fornicatio uero amor legitimo conubio solutus et uagus, explendae libidinis consectando licentiam. Scripturae autem solent fornicationem uocare omnem inlicitam corruptionem, sicut est idolatria et auaritia, ex quibus fit transgressio leg
Abbreviated transcription (Latin):
cito eranitnant᷑. Furca dicta: qł ferens caput.
Suspensũ eñi ⁊ tnͣĩgulatũ eo exantinat. s pa¬
tibuli minor est peua qͣ. crucis. Nam patibulũ¬
suspensos statim exanimat. crux aut̾e suffixos
qͥ obleue delictũ cogebatur ad hominis ignomimã
magis ꝗͣ supplicii cã furc̃a circa uiam ferre p̾dicais
peccĩn suũ ⁊ mon̾e ceto̾s neqͥd simile peccarent.

Expanded text:
 enim vulgo furca dicitur, quasi ferens caput, suspensum enim et strangulatum ex eo exanimat; sed patibuli minor poena quam crucis. Nam patibuluappensos statim exanimat, crux autem suffixos qui ob levi delicto cogebatur ad hominis ignominiam, magis quam supplicii causa, furcam circa viam ferre, praedicans peccatum suum, et monere ceteros ne qui simil
Abbreviated transcription (Latin):
nõiauert̃ ꝓ eo qd̾ septa sit mari. Nascitur ĩ ea arboe
simił palme. cuiꝰ gu̾mis infectũ uitrũ cereauniũ
gemam reddit. Gaditanũ fretũ a gadib dictum
uͥ pͥmum ab occeano maris magni lim̾ aꝑit᷑. U̾n
sꝑans illic esse orbis t̾rar finem. Gaditanꝰ. lapis¬

Expanded text:
o quod circumsepta sit mari. Nascitur in ea arbor similis palmae, cuius gummis infectum vitrum ceraunium am Gaditanum fretum a Gadibus dictum, ubi primum ab Oceano maris Magni limen aperitur; sperans illic esse orbis terrarum finem. § 16 De medi
Abbreviated transcription (Latin):
arborem ꝓcul cedentis cuiꝰ qͥdem ante c̾nis iccum:
ꝙͣ ad aures ꝑuematsonitus. Prgo nubrũ attritu
fulmina nascuntur: numꝙͣ enĩ sereno celo fulgu¬
ra miscuerũt. Uñ ⁊ u̾giliꝰ. Non alias ceło cecid̾unt
plura sereno: fulgura. fit eñ fulm̃ nube tmbre.
p̾dictum est sulgura et tonitrua simul emittit᷑.

Expanded text:
arborem procul caedentis, cujus quidem ante cernis ictum quam ad aures perveniat sonitus. Ergo nubium attritu fulmina nascuntur. Nunquam enim sereno coelo fulgura micuerunt. Unde et Virgilius: Non alias coelo ceciderunt plura sereno Fulgura. 3. Fit enim fulmen nube, imbre praedictum est, fulgura et tonitrua simul exprimuntu
Abbreviated transcription (Latin):
ormica dicta ab eo qd̾ ferat micas farris. cuiꝰ
sollertia multa est. ꝓuidet eni in futum et p̾pa¬
rat estate qd̾ hieme comedat. In messe aut̾e eli¬
git i̾titum. ordeum ñ tangit. Dum pluit eis
tis suꝑ frumentũ uoneicit. Dnͣr in ethiopiaet
formice ad formam canis. q̃ arenas aureas pa¬
dib eruu̾t. qͣs custodiunt ne qͥs auferat. cap¬
tantesq ad necem ꝑsequnt᷑. formicoleon. ob
hoc uocatꝰ qr est uł formicar leo: uł cͥteformica
parit̾ ⁊ leo. Est eiu̾ animal ꝑuu̾ formicis satis
infestu. Qd̾ se in pulu̾e abscondit ⁊ formicas
frum̃ta gestantes int̾ficit. Dinde autẽ leo ⁊ for¬
mica uocatur qi aliis animalib ut formicał.
formicis au̾t ut leo est. formidare: timere. For

Expanded text:
ormica dicta, ab eo quod ferat micas farris. Cuius sollertia multa; providet enim in futurum, et praeparat aestate quod hieme comedat; in messe autem eligit triticum, hordeum non tangit; dum pluit ei super frumentum, totum eicit. Dicuntur in Aethiopia esse formicae ad formam canis quae arenas aureas pedibus eruunt, quas custodiunt ne quis auferat, captantesque ad necem persequuntur. Formicoleon ob hoc vocatus, quia est vel formicarum leo vel certe formica pariter et leo. Est enim animal parvum formicis satis infestum, quod se in pulvere abscondit, et formicas frumenta gestantes interficit. Proinde autem leo et formica vocatur, quia aliis animalibus ut formica est, formici
Abbreviated transcription (Latin):
torrens est. Auinꝰ aũt ꝑennis aquar decursus.
generalr a fluendo dictus. ⁊ ꝓpͥe flum̃ ip̃a aqͣ.
Nuiuꝰ: cuiꝰ aqua. Porrens aut inde dictus qr plu¬
uia crescit siccitate torrescit .i. arescit. Und et
patubiꝰ. fłameo uapore torrens torret. Dorro
riuus uocat᷑ qͥ subito fit expluuia cełiterq
decurrit. ac deficit. Fons au̾t: caput est aque
nascentis. Amnis u̾o fluuiꝰ est nemore ⁊ frondi¬
b redimitꝰ. ⁊ ex ip̃a amenitate amnis uocat᷑.

Expanded text:
torrens est, fluuius autem perennis aquarum decursus generaliter a fluendo dictus. Et proprie flumen ipsa aqua, fluuius cursus aquae; torrens autem inde dictus quia pluuia crescit, siccitate torrescit, id est, arescit. Vnde et Pacuuius: «Flammeo uapore torrens torret». Porro riuus uocatur qui subito ex pluuia fit, celeriterque decurrit ac deficit; fons caput est aquae nascentis; amnis uero fluuius est nemore et frondibus redimitus, et ex ipsa amoenitate amnis uocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
fłamines: sac̾dotes gentiliũ. fła mines dicebant᷑¬
hii qͥ in capite hñt pilleum in qͥ erat breuis uit¬
ga desuꝑ hñs lane aliqͥd. qd̾ cũ ꝑ estũ ferre non
possent filo tm̃ capita religare cepunt. La nudiᷤ¬
penitus eos capitib incedere nefas trat. Uñ a filo
quo tegebantur fłamines dicti st̃ qͣi filamines.
U̾m festis dieb filo deposito pilleũ imponebant

Expanded text:
es autem gentilium flamines dicebantur. Hi in capite habebant pilleum, in quo erat brevis virga desuper habens lanae aliquid. Quod cum per aestum ferre non possent, filo tantum capita religare coeperunt. Nam nudipenitus eos capitibus incedere nefas erat. Unde a filo, quo utebantur, flamines dicti sunt, quasi filamines. Verum festis diebus filo deposito pilleum inponebant
Abbreviated transcription (Latin):
exierint de spelunca sua ambillant ordinate et
q̃ runt grana cuiꝰlibet seminis. Cum a ũt inue
tes ꝑ uestigia illaꝵ et sumũt s sicut ⁊ ille ⁊ affeit̃
in habitaculis suis. Q̾ aũt retundunt gͣna in¬
spelunca sua: diuidũt illa ꝑ medium nehye¬
me madefacta humꝰ seintna illata infundat.

Expanded text:
exierint de spelunca sua, ambulant ordinatim, et quaerunt grana cujuslibet seminis. Cum autem inventes per uestigia illarum, et sumunt sicut et illae, et afferunt in habitaculis suis. Et haec quidem spelunca sua, diuidit illa per medium, ne hieme madefacta semina illata infundat.
Abbreviated transcription (Latin):
dardama a dardano ious filio dicta. De qͦ homet᷑¬
ait. Q i p̾mus genuit celesti iupit̾ arte. hiceni
ꝓfectus de chorito ciuitate pͥmus uenit infrigrã.
Est aut regio troadis suꝑiecta ab aqͥlous parte
galathie a midianaest. uicina licaonie. Ab oriẽte
lydidie adheret. ab occidente: ellesponto mari t̾mi¬
natur. huiꝰ regio troia est. qͣm ex suo nomine aꝑ¬
pellauit tros troianoꝵ rex ganimedis pat̾. Due
sũt au̾t frigie. minor ⁊ maior. Maior: frigida.
smirnam ħt. inmor u̾o yltum. frigia: tiorana.

Expanded text:
Dardania a Dardano, Iovis filio. Huius remum genuit caelesti Iuppiter arce. Hic enim profectus de Corytho civitate primus venit in Phrygiam. Est autem regio Troadi superiecta ab Aquilonis parte Galatiae; a meridiana vicina est Lycaoniae; ab oriente Lydiae adhaeret; ab occidente Hellesponto mari terminatur. Huius regio Troia est, quam ex suo nomine appellavit Tros, Troianorum rex, Ganymedis pater. Duae sunt autem Phrygiae: maior et minor. Maior Phrygia Smyrnam habet, minor vero Il
Abbreviated transcription (Latin):
gines. forme u̾boꝵ ideo dicte qd̾ nos ad unam qͣm¬
ꝙ rem informent. ꝑ has enĩ intendimꝰ qͥd agamꝰ.
Nam meditaqua dicta est aineditantis sensu. ut
lecturio .i. segere uolo. Inchoatiua: p̾t meitati¬
onẽ ab inchoantis indicio. ut calesco. Freq̃utati¬
ua: a sepiꝰ freq̃ntando. ut lectito. elamito. forme
enĩ sensũ tenent modi declinagonem. Lam neᷤs¬
cis qͥd sit declinatio nͥ pͥus didisc̾is qͥd sit sensus.
bet uirib neq seruitio adoꝑandũ coacta. s sp̃o¬
taneo ꝓposito p̾spiciente futura alim̃toꝵ subsidra

Expanded text:
. Formae verborum inde dictae eo, quod nos ad unamquamque rem informent. Per has enim ostendimus quid agamus. Nam Meditativa dicta est a meditantis sensu, ut 'lecturio', id est legere volo. Inchoativa post meditationem ab inchoantis indicio, ut 'calesco'. Frequentativa a saepius agendo, ut 'lectito', 'clamito'. Formae enim sensum tenent, modi declinationem. Nam nescis quid sit declinatio, nisi prius didiceris quid sit sensus. det uiribus neque seruitio ad operandum cogitur, sed spontaneae proposito prospicientiae futura alimentorum subsidia
Abbreviated transcription (Latin):
flatib aq̃ solidant᷑ in muem. et rupto aere.
nir fundit᷑. neq enĩ firmam̃tum hoc potest
sine aliqͦ rumpi fragore. Ideo et firmam̃tundł
qd̾ non sit inuaudũ nͨ remissũ. Uñ ⁊ de tonit᷑s
q̃ conceptũ intͣ sinũ nubũt sp̃m cũ seuehem̃t᷑
eruptꝰ ora elisint magno concrepant sonitu.
Ait eni scͥptura. firmans tonitrua. a firmitate
iͦ: firmam̃tum est nuncupatũ. uł qd̾ diuina
uirtute firmatũ est sic̃ scͥptura nos docet dicens.
Laudate eũ infirmam̾to u̾tutis eiꝰ. firmam̃tum¬
Sõs ambrosiꝰ in libro exameron sic loqͥtur dicens.
Legimꝰ indauid. laudate eũ celi celoꝵ. Utrũ enim
unũ sit celum anpłes. ꝯtentio est. dũ aliqͥ mul
tos asserant. Alii aut̃ pret̾ unũ alios esse negani
Philosophi aũt mundi septẽ celos .i. planetas glo¬
b̾oꝵ ꝯsono motu introdux̾unt. ¶Qa orbib cone¬

Expanded text:
aquae solidantur in niuem et rupto aere nix funditur. neque enim firmamentum hoc potest sine aliquo rumpi fragore. ideo et firmamentum dicitur, quod non sit inualidum nec remissum. unde et de tonitribus, quae concepto intra sinum nubium spiritu, cum se uehementer erupturus inliserit, magno concrepant sonitu, ait scriptura: firmans tonitru. a firmitate ergo firmamentum est nuncupatum uel quod diuina uirtute firmatum sit, sicut et scriptura nos docet dicens: laudate eum in firmamento uirtutis eius sanctus, in libro Hexaemeron sic loquitur, dicens: Legimus in David: Laudate eum coeli coelorum. Utrum enim unum sit coelum an plures, contentio est, dum aliqui multos esse 24 asserunt, alii autem, praeter unum, alios esse negant. Philosophi autem mundi septem coelos, id est, planetarum globos consono motu introduxerunt. Quorum orbibus con
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulo ĩposita sdquaꝵ u̾o sũma diffentia est qͥb
ferrũ candens ĩmergitur quo utilior fiat. sic̃ bir¬
bilis in hispania ⁊ trasona:⁊ comꝰ ui italia. In accu¬
endo ferro oleo delectatior fit acies. Unde et tenuiora
ferram̃ta oleo restingui mos est. neqm infragilita¬
tem durent᷑. a ferro sanguis humanꝰ se ulciscitur.
Contractũ naniq celi̾us rubigine trahit. Cũ fr̾o
magnes lapis concordiã ht. Sola enĩ hec mat̾ia uim
ab hoc lapide accipit. retinet ꝙ longo tẽpore. Ex eod̾
lapide architect᷑ qͥdam alexandrie tẽplum cõcame¬
rauit ut in eo simulacrũ ferro in aere pend̾e uid̾et᷑.
ferrũ accensum igni nͥduretur iccib corru̾pitur.
Rubens ñ est habile ad tundendũ. neq anteqͣ. al¬
bescere incipiat accto uł alumine inditũ ferrũ fit
eris simile. Purgam̃ta ferri: rubigo ⁊ scoria. Rubi¬
go est uiqũ rodens f̾r̾um uł segetes. qͣ rodigo.

Expanded text:
vocabulo inposito. Aquarum vero summa differentia est, quibus vocabulo inposito. Aquarum vero summa differentia est, quibus ferrum candens inmergitur quo utilior fiat, sicut Bilbilis in Hispania et Tirassona, Comus in Italia. In acuendo ferro oleo delectatior fit acies; unde et tenuiora ferramenta oleo restingui mos est, ne aqua in fragilitatem durentur. A ferro sanguis humanus sese ulciscitur; contactum namque celerius rubiginem trahit. Cum ferro magnes lapis concordiam habet; sola enim haec materia vim ab hoc lapide accipit retinetque longo tempore. Ex eodem lapide architectus quidam Alexandriae templum concameravit, ut in eo simulacrum ferro in aere pendere videretur. Ferrum accensum igni, nisi duretur ictibus, conrumpitur: rubens non est habile ad tundendum neque antequam albescere incipiat: aceto vel alumine inlitum ferrum fit aeris simile. Purgamenta ferri, rubigo et scoria. Robigo est vitium rodens ferrum, vel segetes, quasi rodigo
Abbreviated transcription (Latin):
succus u̾o galbanũ. ferrũ dcm qd̾ farra .⁊. semina
frugũ t̾re ꝯdebat. Idem ⁊ calibs a calibi flumineu̾
Erri usus pꝰt alia metalla. rept᷑ est. Cuiꝰ pꝰtea
usa in opprobum spẽs Nam unde pdem tellus trac¬
tabatur: in mͦ cruor effundit᷑. Nullum au̾t corpꝰ
tam densis int̾ se coh̾entib ⁊ implicitis elementis
qͣm ferrũ unde in est illi cduricia cum frigore. fer¬
ri au̾t metallũ pene u̾q reꝑitur.s ex omnib ge¬
nib palma serico ferro datur. Seres emi hoc cũ ue¬
stib suis pellib q mitunt. Scd̾a parthico. Neq
alia gen̾a ferri ex mera acie tẽꝑantur. Cet̾is enim
admiscet᷑ melior cõplexus. Diffentia fr̃i płi̾ma iux
t̾re genus. nã alid̾ molle plũboq uicinũ rotaꝵ ⁊
clauoꝵ usib aptum. alid̾ fragile ⁊ exosum cult᷑e
t̾re ꝯueniens. alid̾ breuitate sola placet. clauisq
caligariis. alid̾ rubiginẽ ceł̾ius sentit. Stricture

Expanded text:
. Ferrum dictum quod farra, id est semina frugum, terrae condeat. Idem et chalybs a Chalybe flumine, ubi Ferri usus post alia metalla repertus est. Cuius postea versa in opprobrium species. Nam unde pridem tellus tractabatur, inde modo cruor effunditur. Nullum autem corpus tam densis inter se cohaerentibus et inplicitis elementis quam ferrum; unde inest illi duritia cum frigore. Ferri autem metallum pene ubique reperitur, sed ex omnibus generibus palma Serico ferro datur. Seres enim hoc cum vestibus suis pellibusque mittunt. Secunda Parthico; neque alia genera ferri ex mera acie temperantur; ceteris enim admiscetur mollior conplexus. Differentia ferri plurima iuxta terrae genus. Nam aliud molle plumboque vicinum, rotarum ut clavorum usibus aptum; aliud fragile et aerosum, culturae terrae conveniens; aliud brevitate sola placet clavisque caligariis; aliud rubiginem celerius sentit. Stricturae
Abbreviated transcription (Latin):
ilius ⁊ filia a familia sũt dict. ip̃i eñi pͥm
in ordrne nascenttũ eristunt. Un ⁊ cornelia
familia stẏrps ip̃a om̃is a cornelio orta. fami¬
lia aut femere. femur em̃ genꝰ esse stirpis osten¬
dirur. Lam familia ꝓ seruis abusiue ñ ꝓpͥe po

Expanded text:
ilius et filia a familia dicti, ipsi enim primi in ordine nascentium existunt; unde et Cornelia familia stirps ipsa omnis a Cornelio orta. 12. Familia autem a femore. Femore enim genus et stirps ostenditur. Nam familia pro servis abusive
Abbreviated transcription (Latin):
escasq habu̾int. Nam esculus ab esca dicta. fagꝰ
uo a greco uocabłm traxit. fage enĩ grece: come
derc dr᷑. Iallacem ⁊ mendacom. Omnis ho fai¬
lax id agit. Un qͥsq fallat᷑. Nosi aũt oĩs uult
et falłe qͥ mentit᷑. sic̃ mimi ⁊ comedie et multa
poemata uͥ m̾dacium delectadi potꝰ studio ꝗͣ.
fallendi uoluntate scͥbitur. Nam ⁊ om̃s fereqͥ

Expanded text:
escamque habuerunt. Nam aesculus ab esca dicta, fagus vero a Graeco vocabulum traxit. Fage phagein auteer fallacem et mendacem. Omnis homo fallax id agit ut quisque fallatur; non autem omnis homo uult fallere qui mentitur. Sicut mimi et comoediae et multa poemata, ubi mendacium delectandi potius studio quam fallendi uoluntate scribitur. Nam et omnes fere qui
Abbreviated transcription (Latin):
cõminuant. Frenesis est appellata siue ab ĩpecle¬
mento m̃tis. Greci enĩ ment̾e frenas uocant.
seri qd̾ dentib infrendant. Nam frend̾e est den¬
tes concutere. uł compͥmere. Est aũt ꝑturbatio¬
m̃tis cum exagitatione ñitis. ⁊ dem̾tia ex coleri¬

Expanded text:
enesis appellata sive ab inpedimento mentis; Graeci enim mentem φρένας vocant; seu quod dentibus infrendant. Nam frendere est dentes concutere. Est autem perturbatio cum exagitatione et dementia ex choleri
Abbreviated transcription (Latin):
dt. nõ ficcũ illd̾ qd̃ mendentiũ est. s qd forma¬
Numqͥd dicit. Figm̃tum ei qͥ se fixit. qͣre sic
me fecisti : fictilia uasa ĩ samo infula pͥus inu̾e¬
ta tradunt᷑. tradunt᷑ facta exereta ⁊ indurata
igni. Un ⁊ sainia uasa. Postea inuenta ⁊ rubͥ¬
cam add̾e. ⁊ ex rubra creta fing̾e. Antiqͥore auĩt
aut argenti. Ap̃ uet̾es ei̾ nͥ aurea nͨ argentea:
s fietilia uasa habebantur. sic̃ ad uina doliis¬
excogitatis. ad aqͣs amphoris. ydtns. ad balnea ᷤᷤ
ac reliqͥs qͥ inusib hominũ aut rota fu̾it aut
mani aptant᷑. Argilla aut̃e excocta teste uoca¬
bulum sũpsit. qr dum mollis esset efficit᷑ toeta
nͨ cõmunicat cũ uocabulo p̾stin gr̾s. qr qd̾ fu¬

Expanded text:
ormaNunquid dicit figmentum ei qui se finxit: Quare sic me fecisti ? Fictilia vasa in Samo insula prius inventa traduntur, facta ex terra cretea et indurata igne; unde et Samia vasa. Postea inventum est, rubricam addere, et ex rubra terra fingere. Antiquiorem aut argenti. Apud veteres enim nec aurea, nec argentea, sed fictilia vasa habebantur; sicut ad excogitatis, ad aquas amphoris, hydriis ad balnea, ac reliquis, quae in usibus hominum aut rota fiunt, aut manu aptantur. 4. Argilla autem excocta testae vocabulum suscipit, quia dum mollis esset, efficitur testa, nec communicat cum vocabulo pristini generis, quia quod fu
Abbreviated transcription (Latin):
enix: auis nobilis qͥ in lucis arabie phibet᷑ eẽ
atq eam usq ad anuos qͥugentos longeua eta¬
In qua impleto uite sue tempore intrat et mo¬
ritur. De cuꝰ humore carnis timis exgit. paulat̃¬
q adolescit. ac ꝓcessu statuti temꝑis induit alaꝵ
remigia. atq in suꝑioris auis spẽm formaq re

Expanded text:
enix avis in locis Arabie peribetur degere enix avis in locis Arabie peribetur degere atque ea usque ad annos quingentos longeva etain quam, impleto vite sue tempore, intrat et moritur. De cuius humore carnis vermis exurgit paulatimque adolescit ac processu statuti temporis induit alarum remigia atque in superioris avis speciem formamque re
Abbreviated transcription (Latin):
anns uite sue intrat in lignis libani et replet
utrasq n alas diu̾sis aromatib ⁊ qͥb dam indi¬
ciis sigͥtatur hoc sac̾doti oiuitatis eliopoleos .⁊. mĩe
nono nisan aut adar .i. farmath. aut famenoth
qd̾ est martio aut ꝯpͥli mense. Cum au̾t hoc sig¬
innficatum fu̾it sac̾doti ingreditur.⁊ implet a¬
rain delignis sarm̃toꝵ. Cum aũt aduen̾it uo¬
latile illd̾ introit incruitatẽ eliopolim repleti
omnib aromateb in utaq alis siis. Et statim
uidens factami strueni sarm̃toꝵ suꝑ atam ascedit
det exusta ligna q̃ composuerat suꝑ arat. scrutas¬
uero inuenit ibi uemicłm modicũ suauissimo
etiã auiculã figuratã. Rursum t̾cia die ueniẽs
sac̾dos iuuenit eam iam suo statu in tegr̃a atq
be singularis & unica. Nam arabes singularem
uiuens. dum se uidit senuisse. collectis a roma¬
tũ uirgulis rogũ sͥ instruit. et ꝯu̾sa adradiu̾
solis alarum plausũ uoluntariũ sͥ incẽdium
nutrit. sicq itm̾ de cin̾ib suis resurgit.

Expanded text:
annis uitae suae, intrat in lignis Libani et replet utrasque alas diuersis aromatibus; et quibusdam indiciis significatur hoc sacerdoti ciuitatis Heliopolis, id est mense nono, nisan aut adar, id est sarmath aut famenoth, quod est aut martio aut aprili mense; cum autem hoc significatum fuerit sacerdoti, ingreditur et implet aram de lignis sarmentorum. Cum autem aduenerit uolatile, intrat in ciuitatem Heliopolim, repletum omnibus aromatibus in utrisque alis suis; et statim uidens factam struem sarmentorum super aram, ascendit; dens exusta ligna quae composuerat super aram, scrutans inuenit ibi uermiculum modicum suauissimoiam auiculam figuratam. Rursum tertia die ueniens sacerdos, inuenit eam iam statu suo integram atque be singularis, et unica. Nam Arabes singularem,vivens, dum se viderit senuisse, collectis aromatum virgulis, rogum sibi instruit, et conversa ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit, sicque iterum de cineribus suis resurgit.
Abbreviated transcription (Latin):
inimicos facta amiciqa. fedus est pax q̃ fit int̾
ꝑ ip̃os eñi fiebant fed̾a sic̃ ꝑ scłares bella. Alii
feda cdicta putant a porca fede et crudelit̾ ocer¬
sa. cuiꝰ mor optabatur ei qͥ a pace resilisset. Ugił.
Et cesa uingebant federa porca. federis partes.:

Expanded text:
. Fedus est pax que fit inter per ipsos enim fiebant federa, sicut per seculares bella. Alii federa dicta esse putant a porca fede et crudeliter occisa, cuius mors optabatur ei qui a pace resilisset. Virgilius. Et cesa iungebant federa porca. Federis partes
Abbreviated transcription (Latin):
Ethna: mons ex igner sulphure dictꝰ. un ꝓgehena.
Constat autẽ ab ea parte qua eurꝰ uł affricꝰ flat.
hũc hre speluncas plenas sulphuris et usq adma¬
re deductas. q̃ spelunce recipientes in se fluct᷑ cre¬
ant uentum. Q agitatꝰ igne gignit ex sulphrre
penetiabilis ut uentoꝵ tota ferme flatib pateat.
bitumiue traditur. q̃ res facit ut uenti cũ igne
fłamas nulc uapores nc fumũ eructet. Inde deniq
ethne montis ꝓ tot scła durat incendium ubi
acͥor ꝑ spiramina cau̾naꝵ uent uicubuit arenaꝵ¬
et lapidum molss egerunt᷑. acridunt ⁊ ꝑpetua fo¬
m̃ta usulaꝵ eolidum. uelut si ip̾is uudis alat᷑ in¬
cendium. Qeq enĩ in tam anpstis t̾minis alit̾ du¬
uicredita simulachra dum nauigantes magnsᷤ
u̾ticib pelagi dissidentes ext̾rit latrare putant
undas quas sorbentis estus uorago collidit. Lad̾e
causa etiã ethne montis ꝑpetuos ignes facit. Lam
aquaꝵ ille cocursus raptũ secũ spm̃ in unũ suu¬

Expanded text:
ethna ex igne et sulphure dictus; unde et Gehenna. Constat autem hunc ab ea parte, qua Eurus vel Africus flat, habere speluncas plenas sulphuris et usque ad mare deductas, quae speluncae recipientes in se fluctus ventum creant, qui agitatus ignem gignit ex sulphure;penetrabilis, ut ventorum tota ferme flatibus pateat,bitumine traditur. Quae res facit ut spiritu cum ignes nunc vapores, nunc fumum eructet. 2. Inde denique Aetnae montis per tot saecula durat incendium, et ubi acrior per spiramenta cavernarum ventus incubuit, arenarum moles egerunt. Accedunt et perpetua fom Aeolidum, velut ipsis undis alatur incendium;neque enim in tam angustis terminis aliter dui credita simulacra, dum navigantes magnis verticibus pelagi desidentis exterriti latrare putant undas, quas sorbentis aestus vorago conlidit. Eadem causa etiam Aetnae montis perpetuos ignes facit. Nam aquarum ille concursus raptum secum spiritum in imum fun
Abbreviated transcription (Latin):
dictus. q neq qd̾ fatur ip̃e nec qd̾ alii dñt u
telligit. fatuos originem duq qͥdam putant a
miratorib fatue uxoris fauni fatictice. eosq p̾¬
mum fattios appellatos qd p̾t modũ obstupefac¬
ti sũt taticiniis illiꝰ usq ad am̃tam fattuirteq

Expanded text:
dictus, quia neque quod fatur ipse, neque quod alii dicunt, intelligit. Fatuus originem ducere quidam putant a miratoribus Fatuae Fauni uxoris fatidicae, eosque primum fatuos appellatos, quod praeter modum obstupefacti sunt vat
Abbreviated transcription (Latin):
quib ext̾ior pars angusta. et int̾ior diffusa est.
quales in horreis uidemꝰ dicte eo qd̾ lucem ferãt.
foras ideat. al iĩ fenestͣm putant dictã eo qd̾ do¬
mui lucem ministrat. copositũ nom̃ ex greco
latinoq sermone. fos enĩ grece lux est. feneuᷤ:¬

Expanded text:
 exterior angusta et interior diffusa est; quales in horreis videmus, dicte eo quod lucem fenerentur: foras videt. Alii fenestram putant dictam eo quod domni lucem ministrat, compositum nomen ex Graeco Latinoque sermone, φῶς enim Graece lux est.
Abbreviated transcription (Latin):
tia est. Fantasia est ymago alicuiꝰ corꝑis infra ⁊
cogitando pꝰea in aĩo figurata Ut puta patͥs sp̃eᷤ
qu̾e aliqͣndo uidimꝰ. hãc dum cogitãdo memio¬
ramꝰ fantasiã dnĩs. fantasma u̾o est ad ymagin̾e
cognit̾a alia qͣm nunqͣm uidimꝰ ymago forma

Expanded text:
a. Fantasia est imago alicuius corporis uisa et cogitando postea in animo figurata, ut puta, patris species, quem aliquando uidimus; hanc dum cogitando memoramus, fantasiam dicimus. Fantasma uero est ex imagine incognita, quam numquam uidimus, imago forma
Abbreviated transcription (Latin):
Est autẽ herba ordeicea. adhuc uiridis nͨdũ gra¬
nis ad mat̾ tatem turgentib. farrago: fruges.
s honoris. Sic eñi ⁊ ap̃ nos augusti appellantur
reges q̃n ꝓpͥis nõĩb censentur. Expͥmitur aut̾e
in latinum pharao denegans eũ. utiq dm̃. siue

Expanded text:
Est enim herba hordeacea adhuc viridis, necdum granis ad maturitatem turgentibus.sed honoris; sic enim et apud nos Augusti appellantur reges cum propriis nominibus censeantur. Exprimitur autem in Latinum PHARAO denudans eum, utique Deum, sive
Abbreviated transcription (Latin):
ant: illa ñ indiget. Nulla sũt ei clausa horrea nł¬
le impenetrabiles ctocdie. nulli inuiolabiles at̾ui.
Spectat custos furta: q̃ ꝓhibere ñ audeat. Aspr¬
cit sua dampna possessor nec uindicat. Plurro co¬
uectat᷑ agmnine pda ꝑ campos. feruent semite
comitatu uiantiũ. et q̃ comp̾hendi ang̾to oreñ
possũt. hum̾is grauida frum̃ta tradiuit᷑. Speo¬
tat hec dñs messis ⁊ crubescit tam parca pie ĩdu
stͥe negare cõpendia. Nouit etiã formica explora¬
re serenitatis tẽꝑa Nam dum au̾tit maditatoᷤᷤ
imbre fructus suos humescere explorato diligũ¬
tiꝰ aere qͣndo iugem possit seruare tẽꝑiem. ac̾uoᷤ
reserat suos ⁊ de cau̾nis foras suis hum̾is exportat
ut iugi sole ꝓpͥa frum̾ta siccentur. Demq nuiꝗͣ.
ges suas horreis ꝓpͥis formica reuocau̾it.

Expanded text:
as, illa non indiget. nulla sunt ei clausa horrea, nullae inpenetrabiles custodiae, nulli inuiolabiles acerui. spectat custos furtaque prohibere non audet, aspicit sua damna possessor nec uindicat. nigro conuectatur agmine praeda per campos, feruent semitae comitatu uiantum et quae conprehendi angusto ore non possunt umeris grandia frumenta truduntur. spectat haec dominus messtimonio veris indicium. Novit etiam formica explorare serenitatis tempora; nam cum adverterit madidatos imbre fructus suos humescere, explorato diligentius aere quando jugem possit servare temperiem, acervos reserat suos, et de cavernis foras suis humeris exportat; ut jugi sole propria frumenta siccentur. Denique haud ges suas horreis propriis formica revocaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ metalli genus fundi extendiq potest.
Nich est eiũ pene qd̾ igne ũ effigatur. Alibiem̾
miniũ. alibi piglnta. alibi medicam̾ta efficit.¬
Igne lampades mere soluunt᷑. igne ferrum gig¬
n̾itur: ac domatur. igne aurũ ꝑficit᷑. tgne cre¬
mato lapide cem̃ta et parietes ligantur. lapides
nigros ignis coquendo candificat. ligna candida
urendo obfuscat. carbones expruna fulgida nigs
facit. de lignis duris fragiles de pitbilib ĩpitri¬
biles reddit. stͣcta soluit. soluta restͥngit. dura
mollit. mollia dura redelit. ht ⁊ medicaminis
usum. Nam semꝑ uri ꝓdest. pestilentie qͦ q̃ obs¬
curatione solis ꝯͣtͣhitur: auxiliari certũ est. ho
alid t̾ciis. ht̃ qͦ ⁊ aliam in se diu̾sitatem igniᷤ
nam aliꝰ est qͥ usui huniano. aliꝰ qͥ in iudiqo ap¬
paret diuino. siue qͥde celo fulm̃ astͥngit. siue

Expanded text:
nullum metalli genus fundi estendique potest. Nichil enim pene quod non igne efficiatur, alibi enimineum, alibi pigmenta, alibi medicamIgne lapides in aes resolvuntur. Igne ferrum gignitur ac domatur. Igne aurum perficitur. Igne cremato lapide caementa et parietes ligantur. Lapides nigros ignis coquendo candificat: ligna candida urendo obfuscat. Carbones ex pruna fulgida nigros facit, de lignis duris fragiles, de putribilibus imputribiles reddit, stricta solvit, soluta restringit, dura mollit, mollia dura reddit, habet et medicaminis usum. Nam saepe ruri prodest. Pestilentiae quoque, quae obscuratione solis contrahitur, auxiliari certum est. In aliud tertiis. Habet quoque et aliam in se diversitatem ignis: nam alius est, qui usui humano: alius, qui in judicio apparet divino: sive qui de coelo fulmen astringit:
Abbreviated transcription (Latin):
serpens. Est aũt nom̾ et bonarũ rerũ ⁊ malaꝵ.
Nam fama felicitatis int̾dum est: ut illd̾ Illit¬
malum qd ñ alid̾ uelociꝰ ullũ. Fame aũt nom̃
cũ locũ non h̾t. qr płimũ mendax adiciens ml¬
ta uił demutans de u̾itate q̃ tam diu uiuit ꝗͣ.¬
diu ñ ꝓbat᷑. At uͥ ꝓbau̾is esse cessat. et extu res

Expanded text:
serpens. Est autem nomen et bonarum rerum et malarum. Nam fama felicitatis interdum est, ut illud, 'inlumalum qua non aliud velocius ullum. Fama autem nomen certilocum non habet, quia plurimum mendax est, adiciens multa vel demutans de veritate: quae tamdiu vivit, quamdiu non probat. At ubi probaveris, esse cessat, et exinde res