comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ philisteus incedens & appropinquãs
aduersꝰ dauid. & armiger eiꝰ ante euͣ Cũq
inspexisset philisteus & uidisset dauid. despe¬
xit eũ Erat enĩ adolescens rufus. & pulcher
aspectu. Et dixit philisteus ad dauid. Nunqͥd
ego canis sum qđ tu uenis ad me cũ baculo:
Et maledixit philisteus dauid in diis suis.

Expanded text:
autem Philisthaeus incedens, 281 et appropinquans autem Philisthaeus incedens, 281 et appropinquans adversum David, et armiger ejus ante eum. Cumque inspexisset Philisthaeus, et vidisset David, despexit eum. Erat enim adolescens, rufus, et pulcher aspectu. Et dixit Philisthaeus ad David: Numquid ego canis sum, quod tu venisti ad me cum baculo? Et maledixit Philisthaeus David
Abbreviated transcription (Latin):
niebat leo uel ursus. tollebantq arietẽ de
medio gregis. & sequebar eos & ꝑcutiebam
eruebamq de ore eoꝵ. Et illi consurgebant
aduersũ me & apprehendebam mentũ eoꝵ
& suffocabam. int̾ficiebamq eos. Nam &
leonẽ & ursum. anterfeci ego seruus tuus.
eripuit me de ore leonis. & de manu ursi.
ipse liberabit me de manu philistei huiꝯ.
Dixit autẽ saul ad dauia. Uade. & dñs cecũ
sit. Et induit saul dauid uestimentis suis
& imposuit galeã ȩream suꝑ caput eius. &
uestiuit eũ lorica. Accinctus gͦ dauid gladio
eiꝰ suꝑ uestẽ suã. cepit temptare si armatꝰ
posset incedere. non enĩ habebat consuetudi¬
nem. Dixitq dauid ad saul. Non possũ sic
incedere. quia nec usũ habeo. Et deposuit ea
Et tulit baculũ suũ quem semꝑ habebat
in manib. & elegit sibi quinq limpidissi¬
mos lapides de torrente. & misit eos in perã
pastoralem quã habebat secũ. Et fundã ma
nu tulit. & ꝓcessit aduersũ philisteũ. Ibat

Expanded text:
niebat leo, vel ursus, tollebatque arietem de medio gregis: et persequebar eos, et percutiebam, eruebamque de ore eorum, et illi consurgebant adversum me, et apprehendebam mentum eorum, et suffocabam, interficiebamque eos. Nam et leonem et ursum interfeci ego servus tuus eruit me de manu leonis, et de manu ursi, ipse liberabit me de manu Philisthaei hujus. Dixit autem Saul ad David: Vade, et Dominus tecum sit. Et induit Saul David vestimentis suis, et imposuit galeam aeream super caput ejus, et vestivit eum lorica. Accinctus ergo David gladio ejus super vestem suam, coepit tentare si armatus posset incedere, non enim habebat consuetudinem. Dixitque David ad Saul: Non possum sic incedere, quia nec usum habeo. Et deposuit ea, et tulit baculum suum, quem semper habebat in manibus, et elegit sibi quinque limpidissimos lapides de torrente, et misit eos in peram pastoralem, quam habebat secum, et fundaeum. Ibat
Abbreviated transcription (Latin):
suscitabo aduersum heli omnia quȩ̨
locutus sum suꝑ domũ eiꝰ. incipiam
& complebo. Prȩdixi enim ei qd̾ iudica¬
turus essem domũ eiꝰ in c̨ternum ꝓꝑter
inquitatẽ eo qd̃ nouerat indigne age¬
re filios suos. & ñ corripuit eos Iccirco
iuraui domui heli qđd non expietur
iniquitas domus eiꝰ uictimis & mu¬
nerib usq in ȩternũ. Dormiuit autẽ
samuhel usq mane aperuitq ostia
domꝰ dñi. & samuhel timebat indi¬
care uisionem heli Uocauit autem
heli samuhelem & dixit. Samuhel fili
mi. Iui respondens ait. Presto sum
Et interrogauit eũ. Iuis est sermo quẽ
locutus est ad te: Oro te. ne celaueris¬
a me. Hec faciat tibi d̾s & hȩc addat.
si absconderis a me sermonẽ ex omnib
uerbis quȩ dicta sunt tibi. Indicauit

Expanded text:
suscitabo adversum Heli omnia quae suscitabo adversum Heli omnia quae locutus sum super domum eius incipiam et conplebo praedixi enim ei quod iudicaturus essem domum eius in aeternum propter iniquitatem eo quod noverat indigne agere filios suos et non corripuit eos idcirco iuravi domui Heli quod non expietur iniquitas domus eius victimis et muneribus usque in aeternum dormivit autem Samuhel usque mane aperuitque ostia domus Domini et Samuhel timebat indicare visionem Heli vocavit ergo Heli Samuhelem et dixit Samuhel fili mi qui respondens ait praesto sum et interrogavit eum quis est sermo quem locutus est ad te oro te ne celaveris me haec faciat tibi Deus et haec addat si absconderis a me sermonem ex omnibus verbis quae dicta sunt tibi indicavit
Abbreviated transcription (Latin):
& dixit er Ecce ego. uocasti enĩ me. Qui
dixit. Non uocaui. reuertere & dormi.
Et abiit & dormiit. Et adiecit dñs
uocare rursũ samuhel. Consurgensq
samuhel abiit ad heli. & dixit Ecce ego.
quia uocasti me. Qui respondit. Non uo¬
caui te fili mi. reuertere & dormi. Porro
samuhel necdum sciebat dnm̃. neq reue¬
latus ei fuerat sermo dñi. Et adiecit dñs.
& uocauit adhuc samuhel tercio. Qui
consurgens abiit ad heli: & ait Ecce ego.
quia uocasti me Intellexit igitur heli
quia dñs uocasset puerũ. & ait ad samu¬
helem. Uade & dormi. Et si deinceps
uocauerit te. dices. Loquere dñe. quia
audit seruus tuus. Abut gͦ samuhel.
& dormiuit in loco suo Et uenit dñs
& stetit. & uocauit sicut uocauerat scđ̾o
Samuhel. samuhel. Et ait samuhel
Loquere dñe. quia audit seruus tuus
Et dixit dñs ad samuhel Ecce ego facio
uerbum in isrł. qđ quicũq audierit.
tinment ambȩ aures eiꝰ. In die illo

Expanded text:
et dixit ecce ego vocasti enim me qui et dixit ecce ego vocasti enim me qui dixit non vocavi revertere dormi et abiit et dormivit et adiecit Dominus vocare rursum Samuhel consurgensque Samuhel abiit ad Heli et dixit ecce ego quia vocasti me qui respondit non vocavi te fili mi revertere et dormi porro Samuhel necdum sciebat Dominum neque revelatus fuerat ei sermo Domini et adiecit Dominus et vocavit adhuc Samuhel tertio qui consurgens abiit ad Heli et ait ecce ego quia vocasti me intellexit igitur Heli quia Dominus vocaret puerum et ait ad Samuhel vade et dormi et si deinceps vocaverit te dices loquetuus abiit ergo Samuhel et dormivit in loco suo et venit Dominus et stetit et vocavit sicut vocaverat secundo Samuhel Samuhel et ait Samuhel loquere quia audit servus tuus et dixit Dominus ad Samuhel ecce ego facio verbum in Israhel quod quicumque audierit tinnient ambae aures eius in die illo
Abbreviated transcription (Latin):
ad uirilem ętatẽ ꝑuenerit. Hoc autem
erit tibi signũ. qđ uenturũ est duobus
filiis tuis ophni & finees. in die una mo¬
rientur ambo. Et suscitabo mͥ sacerdotẽ
fidelem. qui iuxta cor meũ & animam
meã faciet. Et edificabo ei domũ fidelẽ
& ambulabit corã xp̃o meo cunctis dieb
Futurũ est autẽ ut quicũq remanserit
in domo tua ueniat ut oretur ꝓ eo. & of¬
ferat nummũ argenteũ. & tortã panis.
dicatq. Dimitte me obsecro ad unam
partem sacerddotalẽ. ut comedã buccellã
¶panis
uer autẽ Samuhel ministrabat
dño coram heli & sermo dm̃i erat preciosꝰ.
In dieb illis. ñ erat uisio manifesta: Factũ
est gͦ in die quadam heli iacebat in loco suo.
& oculi erꝰ caligauerant. nec poterat uide¬
re lucernam di ante quam extingueretur
Samuhel autẽ dormiebat in templo am̃
ubi erat arca đi.
t uocauit dñs samuhel. Qui respon¬
dens ait Ecce ego: Et occurrit ad heli

Expanded text:
ad virilem aetatem venerit. Hoc autem ad virilem aetatem venerit. Hoc autem erit tibi signum, quod venturum est duobus filiis tuis, Ophni et Phinees: in die una morienfidelem qui iuxta cor meum et animam meam faciat et aedificabo ei domum fidelem et ambulabit coram christo meo cunctis diebus futurum est autem ut quicumque remanserit in domo tua veniat ut oretur pro eo et offerat nummum argenteum et tortam panis dicatque dimitte me obsecro ad unam partem sacerdotalem ut comedam buccellam panis puer autem Samuhel ministrabat Domino coram Heli et sermo Domini erat pretiosus in diebus illis non erat visio manifesta factum est ergo in die quadam Heli iacebat in loco suo et oculi eius caligaverant nec poterat videre lucerna Dei antequam extingueretur Samuhel autem dormiebat in templo Domini ubi erat arca Dei et vocavit Dominus Samuhel qui respondens ait ecce ego et cucurrit ad Heli
Abbreviated transcription (Latin):
ex omnib tribub isrł michi in sacerdotẽ.
ut ascenderet ad altare meũ. & adoleret
mͥ incensum. & portaret ephod corã me.
& dedi domui patris tui omĩa de sacrificiis
filioꝵ isrł: Quare calce abicitis uictimã
meã. & munera mea quȩ precepi ut offe¬
rentur in templo: Et magis honorasti fi¬
lios tuos quã me. ut comederetis primitto¬
as om̃is sacrificii isrł populi mei: Propte¬
rea ait dñs ds̃ isrł. Loquens locutus sum.
ut domus tua & domꝰ patris tui ministͣet
in conspectu meo usq in sempiternum.¬
Nunc autẽ dicit dñs. absit hoc ame. Sed
quicũq glorificauerit me. glorificabo
eũ. qui autẽ contemnunt me. erunt igno¬
biles. Eece dies uenient. & prȩcidam bra¬
chium tuũ. & brachiũ domus patris tui.
ut ñ sit senex in domo tua: Et uidebis
ȩmulum tuuͣ in templo in uniuersis
ꝓsperis isrł. & ñ erit senex in domo tua
omnib dieb. Uerumtam᷑ non auferam
penitꝰ uirũ ex te ab altari meo. sed ut

Expanded text:
omnibus tribubus Israhel mihi in sacerdotem ut ascenderet altare meum et adoleret mihi incensum et portaret ephod coram me et dedi domui patris tui omnia de sacrificiis filiorum Israhel quare calce abicitis victimam meam et munera mea quae praecepi ut offerrentur in templo et magis honorasti filios tuos quam me ut comederetis primitias omnis sacrificii Israhel populi mei propterea ait Dominus Deus Israhel loquens locutus sum ut domus tua et domus patris tui ministraret in conspectu meo usqNunc autem dicit Dominus: Absit hoc a me: sed quicumque honorificaverit me, glorificabo eum: qui autem contemnunt me, erunt ignobiles. Ecce dies veniunt, et praecidam brachium tuum, et brachium domus patris tui, ut non sit senex in domo tua. Et videbis aemulum tuum in templo, in universis prosperis Israel et non erit senex in domo tua omnibus diebus. Verumtamen non auferam penitus virum ex te ab altari meo: sed h.
Abbreviated transcription (Latin):
nes sacrificio dñi: Samuhel autẽ mini¬
strabat ante faciem dñi puer. accinctus
ephod lineo. Et tunicã paruam faciebat
ei mater sua. quã afferebat statittis dieb
ascendens cum uiro suo ut immolaret
hostiam sollemnem.
t benedixit heli elchanȩ & uxori eiꝰ¬
dixitq Reddat dñs tibi semen de

Expanded text:
nes sacrificio Domini Samuhel autem minines sacrificio Domini Samuhel autem ministrabat ante faciem Domini puer accinctus ephod lineo et tunicam parvam faciebat eascendens cum viro suo, ut immolaret hostiam solemnem. Et benedixit Heli Elcanae et uxori eei: Reddat Dominus tibi semen de
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs iudacabit fines terrȩ. & dabit impe¬
xiũ regi suo. & sublimabit cornu xp̃i sin
t abiit elchana ramatha in
orro filii heli filii belial
nescientes dñm neq officium sacerdotũ
ad populũ. sed quicũq immolasset uicti¬
mam ueniebat puer sacerdotis dũ coque¬
rentur carnes. & habebat fuscinulam tri¬
dentem in manu sua. & mutebat eam in
lebetem uel in caldariam aut in ollam siue¬
in cacabum. & om̃e qđ leuabat fuscinula.
tollebat sacerdos sibi. Sic faciebant uni¬
uerso israheli. uenientiũ in sylo. Etiam
antequã adolerent adipem ueniebat pu¬
er sacerdotis. & dicebat immolanti. Da
michi carnẽ ut coquam sacerdoti. ñ enun
accipiam a te carnem coctam sed crudam
Dicebatq illi immolans. Incendatur pri¬
mũ iuxta morem hodie adeps. & tolle tibi
quantũcumq desiderat anima tua: Qui
respondens. aiebat ei. Nequaquã. Nune
enĩ dabis. alioqum tollam ui.
rat gͦ peccatũ pueroꝵ grande nimis
coram dño quia detrahebant homi¬

Expanded text:
nus judicabit fines terrae, et dabit imperium regi suo, et sublimabit cornu Christi sui. Et abiit Elcana Ramatha in i Heli, filii Belial, nescientes Dominum, neque offium: sed quicumque immolasset victimam, veniebat puer sacerdotis, dum coquerentur carnes, et habebat fuscinulam tridentem in manu sua, et mittebat eam in lebetem, vel in caldariam, aut in ollam, sive cacabum: et omne quod levabat fuscinula, tollebat sacerdos sibi sic faciebant universo Israheli venientium in Silo etiam antequam adolerent adipem veniebat puer sacerdotis et dicebat immolanti da mihi carnem ut coquam sacerdoti non enim accipiam a te carnem coctam sed crudam dicebatque illi immolans incendatur primum iuxta morem hodie adeps et tolle tibi quantumcumque desiderat anima tua qui respondens aiebat ei nequaquam nunc enim dabis alioquin tollam vi erat ergo peccatum puerorum grande nimis coram Domino quia detrahebant homi
Abbreviated transcription (Latin):
tumq est sauli. qđ fugisset dauid de ceila.
Quã obrem. dissimulauit exire. Morabatur
autẽ dauid in deserto in locis firmissimis.
mansitq in monte. solitudinis ⁊ iph. Quęre¬
bat tam̃ cũ saul. cunctis diebꝰ. & ñ tradidit.

Expanded text:
tumque est Saul quod fugisset David de Ceila tumque est Saul quod fugisset David de Ceila quam ob rem dissimulavit exire morabatur autem David in deserto in locis firmissimis mansitque in monte solitudinis Ziph quaerebat tamen eum Saul cunctis diebus et non tr
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ ahimelech ad dauid in ceila. ephod secũ
habens descenderat. Nuntiatũ autẽ est sauli.
qđ uenisset dauid in ceila. Et ait saul. Tradi¬
dit eũ ds̃ in manus meas. conclususq est.
introgressus urbẽ in qua portȩ & serȩ erant.
Et precepit saul om̃i popło ut ad pugnam
descenderet in ceila. & obsideret dauid & ui¬
ros eiꝰ. Qđ cũ rescisset dauid quia p̃pararet
ei saul clam malũ. dixit aq̃ abiathar sacerdo¬
tem. Applica ephod̃. Et ait dauid: Dñe d̾s
isrł. audiuit famã seruus tuus qđ disponat
saul uenire ad ceilam. ut euertat urbem
ꝓpter me Sitradent me uiri ceilȩ in manꝰ
eiꝰ. & si descendet saul sicut audiuit seruus
tuus. dñe d̾s ifrł indica seruo tuo: Et ait dñs.
Descendet. Dixitq dauid: Si tradent me¬
Ft dixit dñs: Tradent. Surrexit gͦ dauid
& uiri eiꝰ quasi sexcenti. & egressi de ceila.
huc atq illuc uagabantur incerti. Nuntia¬

Expanded text:
filius Ahimelech ad David in Ceila ephod secum filius Ahimelech ad David in Ceila ephod secum habens descenderat. Nuntiatumque est Sauli quod venisset David in Coila: et ait Saul: Tradidit cum Dominus in manus meas, conclususque est, introgressus urbem, in qua portae et serae sunt. Et praecepit Saul omni populo, ut ad pugnam descenderet in Ceilam: et obsideret David et viros ejus. Quod cum rescisset David, quia praepararet ei Saul clam manum, dixit ad Abiathar sacerdotem: Applica ad me ephod. Et ait David: Domine Deus Israel, audivit famam servus tuus, quod disponat Saul venire in Ceilam, ut evertat urbem propter me: Si tradent me viri Ceilae in manu ejus? et si descendet Saul sicut audivit servus tuus? Domine Deus Israel indica servo tuo. Et ait Dominus: Descendet. Dixitque David: Si tradent et dixit Dominus tradent surrexit ergo David et viri eius quasi sescenti et egressi de Ceila huc atque illuc vagabantur incerti nuntia
Abbreviated transcription (Latin):
die illa qd cũ ibi esset doec idumeus ꝓculda.¬
bio annuntiarit sauli: Ego sum reus omniũ
animarũ patris tui. mane mecũ ne timeas
Siquis quȩsierit animã meã quȩret & ani¬
mam tua. mecũq seruaberis Et annuntiaue¬
runt dauid dicentes. Ecce philistiim oppu¬
gnant ceila. & diripiunt areas. Consuluit
igit᷑ dauid dnm dicens. Num uadam & ꝑcu¬
tiam philisteos istos: Et ait dñs ad dauid:
Uade & ꝑcuties philisteos & saluabis ceila
Et dixerunt uiri qui erant cũ dauid ad eũ.
Ecce nos hic in iudea consistentes timemꝰ.
qnͣtomagis si ierimꝰ in ceila aduersũ agmi¬
na philistinoꝵ: Rursũ gͦ dauid consuluit
dnm. Qui respondens ei ait Surge & uade
in ceila. ego enĩ tradam philisteos in manu
tua. Abiit gͦ dauid & uiri eiꝰ in ceila. & pu-¬
gnauit aduersũ philisteos. & abegit iumen¬
ta eoꝵ. & ꝑcussit eos plaga magna. & salua
uit. habitatores ceilȩ
Porro eo tẽpore quo fugerat abiathar

Expanded text:
die illa quod cum ibi esset Doec Idumeus procul dudie illa quod cum ibi esset Doec Idumeus procul dubio adnuntiaret Saul ego sum reus omnium animarum patris tui mane mecum ne timeas si quis quaesierit animam meam quaeret et animam tuam mecumque servaberis et nuntiaverunt David dicentes ecce Philisthim obpugnant Ceila et diripiunt areas consuluit igitur David Dominum dicens num vadam et percutiam Philistheos istos et ait Dominus ad David vade et percuties Philistheos et salvabis Ceila et dixerunt viri qui erant cum David ad eum ecce nos hic in Iudaea consistentes timemus quanto magis si ierimus in Ceila adversum agmina Philisthinorum rursum ergo David consuluit Dominum qui respondens ei ait surge et vade in Ceila ego enim tradam Philistheos in manu tua abiit David et viri eius in Ceila et pugnavit adversum Philistheos et abegit iumenta eorum et percussit eos plaga magna et salvavit David habitatores Ceilae porro eo tempore quo fugiebat Abiathar
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ sciuit seruus tuus quicquã suꝑ hoc
negotio. uel modicũ uel grande
ixitq rex. Norte morieris ahimelech.
tu & omnis domꝰ patris tui. Et ait
rex emissariis qui circũstabant eũ. Conuer¬
timin. & interficite sacerdotes dñi. Nam
manus eoꝵ cũ dauid est. scientes qđ fugisset.
& ñ indicauerunt michi. Noluerunt autems
serui regis extendere manũ suã in sacerdotes
dm̃. Et ait rex doee. Conuertere tu. & irrue
in sacerdotes dñi. Conuersusq doec idumeꝰ
irruit in sacerdotes. & trucidauit in die ila
octognita quinq uiros uestitos ephod lineo.
Nobe autẽ ciuitatẽ sacerdotũ peussit in ore
gladii uiros & mulieres. paruulos & lactantes
bouem asinũ & ouẽ. in ore gladii: Euadens
aut̾ẽ unꝰ filius ahimelech filii ahitob cuiꝰ
nomen erat abiathar fugit ad dauid. & an¬
nuntiauit ei qd occidisset saul sacerdotes
dni. Et ait dauid ad abiathar. Sciebam in

Expanded text:
non enim scivit servus tuus quicquam super hoc non enim scivit servus tuus quicquam super hoc negotio vel modicum vel grande dixitque rex morte morieris Ahimelech tu et omnis domus patris tui et ait rex emissariis qui circumstabant eum convertimini et interficite sacerdotes Domini nam manus eorum cum David est scientes quod fugisset non indicaverunt mihi noluerunt autem servi regis extendere manum suam in sacerdotes Domini et ait rex Doec convertere tu et inrue in sacerdotes conversusque Doec Idumeus inruit in sacerdotes et trucidavit in die illa octoginta quinque viros vestitos ephod lineo Nobe autem civitatem sacerdotum percussit in ore gladii viros et mulieres parvulos et lactantes bovem et asinum et ovem in ore gladii evadens autem unus filius Ahimelech filii Achitob cuius nomen erat Abiathar fugit ad David et adnuntiavit ei quod occidisset Saul sacerdotes Domini et ait David ad Abiathar sciebam in
Abbreviated transcription (Latin):
primꝰ inter seruos saul. Uidi inquit filiũ
isai innobe apud ahimelech filium ahitob
Oui consuluit ꝓ eo dñm. & cibaria dedit ei.
sed & gladiũ goliath philistei dedit ex Misit
gͦ rex ad accersiendũ ahimelech filiũ ahitob
sacerdotẽ. & omnẽ domũ patris eiꝰ sacerdo¬
tum. qui erant in nobe. Qui uenert̃ uniuer¬
si ad rege. Et att saul ad ahimelech. Auidi
fili ahitob. Qui respondit. Presto sũ domine
Dixitq ad eũ saul. Quare coniurastis aduer¬
sum me tu & filiꝰ isai: Dedisti ei panes &
gladiũ. & consuluisti ꝓ eo dnm̃ ut consur¬
geret aduersũ me. insidiator usq hodie
ꝑmanens: Respondensq ahimelech regi.
ait Et quis in om̃ib seruis tuis sicut dauid
fidelis & gener regis & ꝑgens ad imperium
tuũ. & gloriosus in domo tua: Num hodie
cepi consulere ꝓ eo dnm: Absit hoc a me
Ne suspicetur rex aduersũ seruum suũ rem
huiꝰcemodi. in uniuersa domo patris mei.

Expanded text:
primus inter servos Saul vidi inquit filium primus inter servos Saul vidi inquit filium Isai in Nobe apud Ahimelech filium Achitob qui consuluit pro eo Dominum et cibaria dedit ei sed et gladium Goliath Philisthei dedit illi misit ergo rex ad accersiendum Ahimelech filium Achitob sacerdotem et omnem domum patris eius sacerdotum qui erant in Nobe qui venerunt universi ad regem et ait Saul audi fili Achitob qui respondit praesto sum domine dixitque ad eum Saul quare coniurastis adversum me tu et filius Isai et dedisti ei panes et gladium et consuluisti pro eo Deum ut consurgeret adversum me insidiator usque hodie permanens respondensque Ahimelech regi ait et quis in omnibus servis tuis sicut David fidelis et gener regis et pergens ad imperium tuum et gloriosus in domo tua num hodie coepi consulere pro eo Deum absit hoc a me ne suspicetur rex adversus servum suum rem huiuscemodi in universa domo patris mei
Abbreviated transcription (Latin):
faciem regis moab anseruntq apud eũ
cunctis dieb quib dauid fuit in prȩsidio
Dixitq gad ꝓpheta ad dauid: Noli manere
in presidio ꝓficiscere & uade in terrã iuda Et
ꝑfectus dauid. uenit in saltũ arech. Et audi¬
uit saul qđ apparuisset dauid. & uiri qui cũ
eo erant Saul autẽ cum maneret in gabaa &
esser in nemore qđ est in rama hastã manu
tenens cunctiq socii ei circũstarent eũ. ait
ad seruos suos qui assistebant ei Audite me¬
filis iemini. Nũqͥd om̃ib uobiᷤᷤ dabit filiꝰ isai agro
& uineas. & uniu̾soᷤᷤ uos faciet tͥbunos & centuriones.
q̃m coniurastis om̃s adu̾sũ me. & ñ est qui michi
renuntiet. maxime cũ & filiꝰ m̃s fedus inie¬
rit cũ filio isai: Non est qui uicem meã do¬
leat ex uobis. nec qui annuntiet michi eo qd̾
suscitauerit filiꝰ m̃s seruũ meu aduersũ me.
insidiantẽ michi usq hodie Respondens
autẽ doech idumeus qui assistebat. & erat

Expanded text:
faciem regis Moab: manseruntque apud eum faciem regis Moab: manseruntque apud eum cunctis diebus, quibus David fuit in praesidio. Dixitque Gad propheta ad David: Noli manere in praesidio, proficiscere, et vade in terram Juda. Et profectus David, et venit in saltum Hareth. Et audivit Saul quod apparuisset David, et viri qui erant cum eo. Saul autem cum maneret in Gabaa, et esset in nemore, quod est in Rama, hastam manu tenens, cunctique servi ejus circumstarent eum, ait ad servos qui assistebant ei: Audite filii Jemini: nueas, et universos vos faciet tribunos, et centuriones: quoniam conjurastis omnes adversum me, et non est qui mihi renuntiet, maxime cum et filius meus foedus inierit cum filio Isai: Non est qui vicem meam doleat ex vobis, nec qui annuntiet mihi: eo quod suscitaverit filius meus servum meum adversum me insidiantem mihi usque hodie respondens autem Doec Idumeus qui adsistebat et erat
Abbreviated transcription (Latin):
sermones istos in corde suo. & extimuit ualde
a facie achis regis geth. Et immutauit os
suu̾ coram eis. & collabebatur inter manus
eoꝵ & impingebat in ostia portȩ. defluebañq
saliuȩ eiꝰ in barbam. Et ait achis ad seruos
suos. Uidistis hominẽ insanũ: Quare addu¬
xistis eũ ad me: An desunt nobis furiosi.
qđ introduxistis istũ ut fureret me p̃sente:
Hici ne ingredietur domũ meã : xxii
biit ergo inde dauid. & fugit in spelun¬
ca modollam. Qđ cũ audissent fratres
eiꝰ. & om̃is domus patris erꝰ. descenderunt
ad eũ illuc. Et conuenerunt ad eũ om̃s qui
erant in angustia constituti. & oppressi ere
alieno & amaro animo. & factus ẽ eoꝵ princepᷤᷤ
Iueruntq cũ eo. quasi quadringenti uiri.
Et ꝓfectus est dauid inde in masfa. quȩ est
moab: & dixit ad regẽ moab: Uaneat oro
pater m̃s & mater mea uobiseũ donec sciam
quid faciat michi ds Et reliquit eos ibi. ante

Expanded text:
sermones istossermones istosa facie Achis regis Geth. Et immutavit os suum coram eis, et collabebatur inter manus eorum, et impingebat in ostia portae, defluebantque salivae ejus in barbam. Et ait Achis ad servos suos: Vidistis hominem insanum: quare adduxistis eum ad me? An desunt nobis furiosi, quod introduxistis istum, ut fureret, me praesente? hiccine ingredietur domum meam? T. LXII, Cap. XXII. Abiit ergo inde David, et fugit in speluncam Odollam . Quod cum audissent fratres ejus, et omnis domus patris ejus, descenderunt ad eum illuc. Et convenerunt ad eum omnes, qui erantalieno, et amaro animo: et factus est eorum princeps, fueruntque cum eo quasi quadringenti viri. Et profectus est David inde in Maspha, quae est Moab: et dixit ad regem Moab: Maneat, oro, pater meus et mater mea vobiscum, donec sciam quid faciat mihi Deus. Et reliquit eos ante
Abbreviated transcription (Latin):
Porro uia hȩc polluta est. sed ipsa hocdie sci¬
cabitur in uasis. Dedit gͦ ei sacerdos scĩfiea¬
tum panẽ Neq enĩ erat ibi panis nisi tantum
panes ꝓpositionis qui sublati fuerant a facis
dñi. ut ponerentur panes calidi. Erat autẽ
ibi uir de seruis saul in die illa intus in taber
ad ahimelech. Si habes hc ad manũ hastam
aut gladiũ da michi. quia gladiũ meu̾ &
arma mea ñ tuli mecũ. sermo enĩ regis ur¬
guebat. Et dixit sacerdos. Ecce hic gladiꝰ
goliath philistei quẽ ꝑcussisti in ualle the¬
rebinthi. est inuolutus pallio post ephoa.
Si istũ uis tollere tolle. neq enĩ est alius hic
absq eo. Et ait dauid: Non est huic alter
similis. da michi eũ
urrexit itaq dauid & fugit in die illa
a facie saul. & uenit ad achis regem
geth Dixeruntq ei serui achis. Nunquid
non ẽ iste dauid rex terrȩ:Nonne huic
cantabant ꝑ choros dicentes ꝑcussit saul
mille. & dauid decẽ milia: Posuit gͦ dauia

Expanded text:
a est, sed ea ipsa hodie sanctificabitur in vasis. Dedit ergo ei sacerdos sanctificatum panem: neque enim erat ibi panis, nisi tantum panes propositionis, qui sublati fuerant a facie Domini, ut ponerentur panes calidi. Erat autem ibi vir de servis Saul, in die illa, intus in tabernad Achimelech: Si habes huc ad manum gladium, aut hastam? da mihi, quia gladium meum, et arma mea non tuli mecum: sermo enim regis urgebat. Et dixit sacerdos: Ecce hic gladius Goliath Philisthaei, quem percussisti in Vallem terebinthi, est involutus pallio post ephod: si istum vis tollere, tolle: neque enim absque eo et ait David non est huic alter similis da mihi eum surrexit itaque David et fugit in die illa a facie Saul et venit ad Achis regem Geth dixeruntque ei servi Achis numquid non iste est David rex terrae nonne huic cantabant per choros dicentes percussit Saul mille et David decem milia posuit autem David
Abbreviated transcription (Latin):
brasti hodie: Et dabit te dñs in manumea.
& ꝑcutiam te. & auferam caput tuũ a te Et
dabo cadauera castroꝵ philistiim hodie
uolatib cęli & bestiis terrȩ. ut sciat omnis
terra quia est dñs ds misrł. & nouerit umi¬
uersa ȩccłia hȩc. quia ñ in gladio nec in
hasta saluat dñs. Ipsiꝰ est enĩ bellũ. & tradet¬
uos in manꝰ nr̃as. Cum gͦ surrexisset phili¬
steus & ueniret & appropinquaret contra
dauid. festinauit dauid & cucurrit ad pugna.
ex aduerso philister. Et misit manũ suã in
perã. tulitq unũ lapidem & funda iecit. &
ꝑcussit philisteũ in fronte Et infixus ẽ lapiꝰ
in fronte eiꝰ. & cecidit in faciem fuã suꝑ terra
Prȩualuitq dauid aduersꝰ plnlisteum in

Expanded text:
bit h. tradet te Dominus in manu mea, et percutiam te, et auferam caput tuum a te, et dabo cadavera castrorum Philisthim hodie volatilibus coeli, et bestiis terrae: ut sciat omnis terra, quia est Deus in Israel. Et noverit universa ecclesia haec, quia non in gladio, nec in hasta salvat Dominus: ipsivos in manus nostras. Cum ergo surrexisset Philisthaeus, et veniret, et appropinquaret contra David festinavit David et cucurrit ad pugnam ex adverso Philisthei et misit manum suam in peram tulitque unum lapidem et funda iecit et percussit Philistheum in fronte et infixus est lapis in fronte eius et cecidit in faciem suam super terram praevaluitque David adversus Philistheum in
Abbreviated transcription (Latin):
in manu. & intinxit in fauo mellis. & con¬
uertit manũ suam ad ossuũ. & ilbuminati
sunt oculi eiꝰ. Respondensq unꝰ de popło
ait. Iure iurando constrixit pater tuus
popłm dicens. maledictus qui comederit
panẽ hodie: Defecerat autẽ popłs. Dixita
ionathas: Turbauit pater meus terram:
Uidistis ipsi quia illum inati sunt oculime
eo qđ gustauerim paululũ de melle isto.
qnͣtomagis si comedisset popłs de prȩda
inimicoꝵ suoꝵ quã repperit: Nonne ma¬
ior facta fuisset plaga in philistiim: Percus¬
serunt gͦ in die illa philisteos. a machine
usq in hailon Defatigatus ẽ autẽ popls
nimis. & uersus ad prȩdam Tulit oues
& boues & uitulos. & mactauert̃ in terra.
comeditq popłs cũ sanguine Nuntiaue¬
runt autẽ sauli dicentes. qđ popłs peccasset
dño. comedens cũ sanguine. Quiatt Preua

Expanded text:
avo mellis et convertit manum suam ad os suum et inluminati sunt oculi eius respondensque unus de populo ait iureiurando constrinxit pater tuus populum dicens maledictus qui comederit panem hodie defecerat autem populus dixitque Ionathan turbavit pater meus terram vidistis ipsi quia inluminati sunt oculi mei eo quod gustaverim paululum de melle isto quanto magis si comedisset populus de praeda inimicorum suorum quam repperit nonne maior facta fuisset plaga in Philisthim percusserunt ergo in die illa Philistheos a Machmis usque in Ahialon defatigatus est autem popnimis, et versus ad praedam, tulit oves, et boves, et vitulos, et mactaverunt in terra: comeditque populus cum sanguine. Nuntiaverunt autem Sauli dicentes, quod populus peccasset Domino, comedens cum sa
Abbreviated transcription (Latin):
panẽ ad uescendũ. & uestem ad induendũ
reuersusq fuero ꝓspere ad domũ patris
mei. erit michi dñs in dm̃. & lapis iste qu̾e
erexi in titulum. uocabitur domus dĩ.
Cunctoꝵq quȩ dederis michi. decimas
offeram tibi Profectus ergo iacob uenitxxi
ad terrã orientalem. & uidit puteum in
agro. tresq greges orium accubantes iuxta
cum. Nam ex illo adaquabantur pecora.
& os eiꝰ grandi lapide claudebat᷑. Morisq
erat. ut cunctis ouib congregatis deuolue¬
rent lapidem. & refectis gregib rursum
suꝑ os putei ponerent. Dixitq ad pastores.
Fratres unde estis: Qui responderunt.
De aran. Quos interrogans. nunquid ait
nostis laban filiũ nachor: Dixerunt.
Nouimus. Sanisne est inquit: Ualet
inquiunt. Et ecce rachel filia eiꝯ uenit
cũ grege suo. Dixitq iacob Adhuc multũ
diei suꝑest. nec est tempus ut reducantur
ad caulas greges. date ante potũ ouib. &
sic ad pastum reducite. Qui responderunt.
Non possumꝰ. donec om̃ia pecora congre¬

Expanded text:
panem ad vescendum, et vestem ad induendum, reversusque fuero prospere in domum patris mei, erit mihi Deus in Deum, et lapis iste, quem erexi in titulum vocabitur Domus Dei cunctorumque quae dederis mihi decimas offeram tibi profectus ergo Iacob venit ad terram orientalem et vidit puteum in agro tresque greges ovium accubantes iuxta eum nam ex illo adaquabantur pecora et os eius grandi lapide claudebatur morisque erat ut cunctis ovibus congregatis devolverent lapisuper os putei ponerent. Dixitque ad pastores: Fratres, unde estis? Qui responderunt: De Aran. Quos interrogans, Nunquid, ait, nostis Laban filium Nachor? Dixerunt: Novimus. Sanusne est? inquit: Valet, inquiunt: ecce Rachel filia ejus venit cum grege suo. Dixitque Jacob: Adhuc multum diei superest, nec est tempus ut reducantur ad caulas greges: date ante potum ovibus, et sic ad pastum eas reducite. Qui responderunt: Non possumus, donec omnia pecora congre
Abbreviated transcription (Latin):
De animantib quoq mundis & un¬
mundis. & de uolucrib. & ex omni qđ
mouetur suꝑ terram. duo & duo ingressi
sunt ad noe in arcam. masculus & femina.
sicut preceperat dñs noe: Cumq tran¬
sissent septem dies. aquȩ diluun inunl¬
dauerunt suꝑ terram: Anno sescentesi mo
uitȩ noe. mense secundo. septimo decimo
die mensis. rupti sunt om̃s fontes abyssi
magnę. & cataractȩ cęli aꝑtȩ sunt. et̃
facta est pluuia suꝑ terrã quadraginta

Expanded text:
mantibus quoque mundis et immundis, et de volucribus, et ex omni quod movetur super terram, duo et duo ingressi sunt ad Noe in arcam masculus et femina,. sicut praeceperat Dominus Noe. β Cumque transissent septem dies, aquae diluvii inundaverunt super terram, anno sexcentesimo vitae Noe, mense secundo, septimodecimo die mensis, rupti sunt omnes fontes abyssi magnae, et cataractae caeli aperti sunt, et facta
Abbreviated transcription (Latin):
diei illiꝰ ingressus est noe. & sem. et
cham. & iaphet: filii eiꝰ. uxor illius. &
uxores filioꝵ eiꝰ cum eis in arcam. ipsi
& omne animal secundum genus suũ
nere suo. cunctumq uolatile secundũ
genus suum. uniuersȩ aues. om̃sq uo¬
lucres ingressȩ sunt ad noe in arcam.
bina & bina ex omni carne in qua erat
sp̃s uitȩ. Et quȩ ingressȩ sunt. ma¬
sculus & femina ex omni carne introi¬
erunt. sicut preceperat ei ds̃. Conclu

Expanded text:
diei illius ingressus est Noe, et Sem, et Cham, et Japheth, filii ejus, uxor illius, et tres uxores filiorum ejus cum eis, in arcam: ipsi et omne animal secundum genus suum,nere suo, cunctumque volatile secundum genus suum, universae aves, omnesque volucres, ingressae sunt ad Noe in arcam; bina et bina ex omni carne, in qua erat spiritus vitae. Et quae ingressa sunt, masculus et femina ex omni carne introierunt, sicut praeceperat ei Deus: et inclu
Abbreviated transcription (Latin):
atq ꝑfectus fuit in generationib suis.
cum dõ ambulauit. & genuit tres filios.
sem. cham. & iaphet. Corrupta est autẽ¬
omnis terra coram do. & repleta est
iniquitate. Cumq uidisset d̾s terram
esse corruptam. omnis quippe caro cor¬
ruperat uiam suã suꝑ terram. dixit ad
noe: Fmis uniuersȩ carnis uenit corã me:
Repleta est terra iniquitate a facie eoꝵ.
& ego disꝑdam eos cum terra XLIIII¬
ac tibi arcam de lignis leuigatis. man¬
siunculas in arca facies. & bitumine li¬
mes intrinsecus & extrinsecus. Et sic
facies eam. Trecentorum cubitoꝵ erit

Expanded text:
nibus suis, cum Deo ambulavit, et genuit tres filios, Sem, Cham et Japhet. Corrupta est autem terra coram Domino, et repleta est iniquitate. Cumque vidisset Deus terram esse corruptam omnis quippe caro corruperat viam suam super terram dixit ad Noe: finis universae carnis venit coram me, repleta est terra iniquitate a facie eorum, et ego disperdam eos cum terra. Fac tibi arcam de lignis laevigatis, mansiunculas in arca facies, et bitumine linies intrinsecus et extrinsecus. Et sic facies eam: Trecentorum cubitorum erit
Abbreviated transcription (Latin):
illi ds. Dixitq dñs ad eũ Ingredere
tu. & omnis domus tua in arcam. te
enĩ uidi iustum coram me. in generati¬
one hac. Ex omnib animantib mun¬
dis tolles septena & septena. masculum
& feminã. De animantibus uero non
mundis duo & duo. masculum & femi¬
nam. Sed & de uolucrib celi septena
& septena. masculum & feminam. ut
saluetur semen suꝑ faciem uinuersȩ terrȩ
Aahuc enim & post dies septem. ego
pluam suꝑ terram quadraginta dieb.
& quadraginta noctib. & delebo omnẽ
substantiam quã feci de suꝑficie terrę¬

Expanded text:
II. Dixitque Dominus ad eum: Ingredere tu, et omnis domus tua in arcam, te enim vidi justum coram me in generatione hac. Ex omnibus animantibus mundis tolle septena et septena, masculum et feminam; de animantibus vero non mundis duo et duo, masculum et feminam. Sed et de volatilibus coeli septena et septena, masculum et feminam, ut salvetur semen super faciem universae terrae. Adhuc enim et post dies septem ego pluam super terram quadraginta diebus et quadraginta noctibus, et delebo omnem substantiam quam feci, de su
Abbreviated transcription (Latin):
autem arcȩ. pones ex latere deorsum.
cenacula & tristega facies in ea: Ecce
ego adducam diluini aquas suꝑ terram.
ut interficiam omnem carnem ii qua-
sp̃s uite est subter celum. uniuersa quę
in terra sunt consum gentur. Ponamq
fedus meum tecum & ingredieris arcam
tu & filii tui. uxor tua & uxores filioꝵ
tuoꝵ tecum. Et ex cunctis animantib
uniuersȩ carnis. Sina induces in arcam.
ut uiuant tecum. masculini sexus & fe¬
minini. De uoluerib iuxta genus suũ.
& de iumentis in genere suo. & ex om̃i

Expanded text:
e pones ex latere deorsum cenacula et tristega facies in ea ecce ego adducam diluvii aquas super terram ut interficiam omnem carnem in qua itus vitae est subter caelum universa quae in terra sunt consumentur ponamque foedus meum tecum et ingredieris arcam tu et filii tui uxor tua et uxores filiorum tuorum tecum et ex cunctis animantibus universae carnis bina induces in arcam ut vivant tecum masculini sexus et feminini de volucribus iuxta genus suum et de iumentis in gene
Abbreviated transcription (Latin):
mini. & ingredimini suꝑ terrã. & imple¬
ad filios eiꝰ cum eo. Ecce ego statuam
pactum meũ uobiscum. & cum semine
ur̃o postꝗios. & ad omnem animã uiuen¬
tem quȩ est uobiscum. tam in uolucrib
quã in iumentis. & pecudib terrȩ. cun¬
ctis quȩ egressȩ sunt de arca. & uniuer¬
sis bestiis terrȩ. Statuam pactũ meum
uobiscũ. & nequaquã ultra interficietur
omnis caro ab aquis diluuii. neq erit
deinceps diluuium dissipans terram.
ixitq đs. Hoc signum III¬
fȩderis qđ do inter me & uos. & ad
õmnem animam uiuentẽ quȩ est uobiscũ

Expanded text:
mini, et ingredimini super terram, et implemini, et ingredimini super terram, et implego statuam pactum meum vobiscum, et cum semine vestro post vos: et ad omnem animam viventem, quae est vobiscum, tam in volucribus quam in jumentis et pecudibus terrae cunctis, quae egressa sunt de arca, et universis bestiis terrae. Statuam pactum meum vobiscum, et nequaquam ultra interficietur omnis caro ab aquis diluvii, neque erit deinceps diluvium dissipans terram. Dixitque Deus: Hoc signum foederis quod do inter me et vos, et ad omnem animam viventem, quae est vob
Abbreviated transcription (Latin):
equaquam ultra maledicam terrȩ
ꝓpter homines. sensus enĩ & cogitatio
humani cordis. in malum ꝓna sunt ab
adolescentia sua. Non igitur ultra ꝑcuti¬
am omnem animantẽ sicut feci. Cunctis
dieb terrȩ sementis & messis. frigus &
ȩstus. estas & hyemps. nox & dies. non
requiescent
ad eos. Crescite & multiplicamini¬
& replete terrã. & terror uester ac tremor
sit suꝑ cuncta animalia terrȩ. & suꝑ om̃s
uolucres cęli. cum uniuersis quȩ mouen¬
tur in terra: Omnes pisces maris manui
ur̃ȩ traditi sunt. & omne qđ mouetur
& uiuit. erit uobis in cibum quasi
olcra urrentia tradidi uobis omnia:
xccpto qđ carnem cum
sanguine ñ comedetis. Sanguinem
em̃ anmarũ ur̃arum. requiram de manu
cunctarũ bestiarum. & de manu homi¬
nis. de manu uiri & fratris eirꝰ. requiram
animam hominis. Quicumq effuderit
humanũ sanguinem. fundetur sanguis
illiꝰ. Ad imaginem quippe dĩ factus est
homo. Uos autem crescite & multiplica¬

Expanded text:
Nequaquam ultra maledicam terrae propter homines; sensus enim et humani cogitatio cordis in malum prona sunt ab adolescentia sua. Non igitur ultra percutiam omnem animantem, sicut feci. Cunctis diebus terrae sementis, et messis, frigus et aestus, aestas et hiems, nox et dies non requiescentcens: Crescite et multiplicamini, et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae, et super omnes volucres coeli, cum universis qui moventur in terra. Omnes pisces maris manui vestrae traditi sunt, et omne quod movetur et vivit erit vobis in cibum; quasi olera virentia tradita vobis omnia, Excepto, quod carnem cum sanguine comedetis. Sanguinem enim animarum vestrarum requiram de manu cunctarum bestiarum, et de manu hominis, de manu viri et fratris ejus, requiram animam hominis. Quicumque effuderit humanum sanguinem, fundetur sanguis illius, ad imaginem quippe Dei factus est homo. Vos autem crescite et multiplica
Abbreviated transcription (Latin):
fȩderis inter me & inter terrã: Cumq
obduxero nubib celum. apparebit arcus
m̃s in nubib. & recordabor fȩderis mei
uobiscum. & cum omni anima uiuente
quȩ carnem uegetat. & non erunt ultra
aquȩ diluuii ad delendam uniuersam
carnem. Eritq arcus meus in nubib &
uidebo illum. & recordabor federis sem¬
piterni. qđ pactum est inter dm̃ & int̃
omnem animã uiuentem uniuersȩ carnis
quȩ est suꝑ terrã. Dixitq ds noe. Hoc
erit signum fȩderis. qđ constitui inter
de arca. sem. cham. & iapħet. Porro
cham. ipse est pater chanaan. Tres isti
sunt filii noe. & ab his disse minatũ est
omne hominum genus. suꝑ uiniuer¬
sam terram.

Expanded text:
 Cumque obduxero nubibus coelum, apparebit arcus meus in nubibus: et recordabor foederis mei vobiscum, et cum omni anima vivente quae carnem vegetat: et non erunt ultra aquae diluvii ad delendam universam carnem. Eritque arcus in nubibus, et videbo illum, et recordabor foederis sempiterni, quod pactum est inter Deum et inter omnem animam viventem universae carnis quae est super terram. Dixitque Deus Noe: Hoc erit signum foederis, quod constitui inter de arca, Sem, Cham, et Japheth: porro Cham ipse est pater Chanaan. Tres isti sunt filii Noe: et ab his disseminatum est omne hominum genus super universam terram.
Abbreviated transcription (Latin):
prior prȩpositus pincernarũ somniũ suũ
Uidebam coram me uitem. in qua erant
tres ꝓpagines. crescere paulatim geminas.
& post flores uuas maturescere. calicemq
pharaonis in manu mea. Tuli ergo uuas.
& expressi in calicem quẽ tenebam. & tra¬
didi poculum pharaoni. Respondit io¬
seph. Hec est interpretatio somnii. Tres
ꝓpagines. tres adhuc dies sunt post quos
recordabitur pharao ministerii tui. et
restituet te in gradum pristinũ. Dabisq
ei calicem iuxta officiũ tuum. sicut face¬
re ante consueueras. Tantũ memento mei
sum de terra hebreoꝵ. & hic innocens in
lacum missus sum. Uidens pistoꝵ magi¬
ster qđ prudenter somnium dissoluisset.
ait. Et ego uidi somniũ. qđ haberem
tria canistra farinȩ suꝑ caput meũ. & in
uno canistro qđ erat excelsius portare me
om̃s cibos qui fiunt arte pistoria. auesq
comedere ex eo. Respondit ioseph. Hȩc
est interpretatio somnii. Ina canistria.

Expanded text:
prior, praepositus pincernarum, somnium suum: prior, praepositus pincernarum, somnium suum: Videbam coram me vitem, in qua erant tres propagines, crescere paulatim in gemmas, et post flores uvas maturescere: calicemque Pharaonis in manu mea: tuli ergo uvas, et expressi in calicem quem tenebam, et tradidi poculum Pharaoni. Respondit Joseph: Haec est interpretatio somnii: Tres propagines, tres adhuc dies sunt, post quos recordabitur Pharao ministerii tui, et restituet te in gradum pristinum: dabisque ei calicem juxta officium tuum, sicut facere ante consueveras. Tantum memento mei, sum de terra Hebraeorum, et hic innocens in lacum missus sum. Videns pistorum magister quod prudenter somnium dissolvisset, ait: Et ego vidi somnium: Quod haberem tria canistra farinae super caput meum: et in uno canistro quod erat excelsius, portare me omnes cibos qui fiunt arte pistoria, avesque comedere ex eo. Respondit Joseph: Haec est interpretatio somnii: Tria canistra,
Abbreviated transcription (Latin):
& erat ibi clausus. Fuit autem dñs cum
iosepħ & misertus illiꝰ dedit ei grãm in
conspectu principis carceris. qui tradidit
in manu ipsiꝰ uniuersos uinctos qui in
custodia tenebantur. & quicquid fiebat
sub ipso erat. nec nouerat aliqͥa cunctis
ei creditis. Dñs enim erat cum illo. et
cerna regis egrptii & pistor. domino suo
Tratusq pharao contra eos. nam alter
pincernis prȩerat. alter pistoribus.
misit eos in carcerem principis militũ.
in quo erat uinctus & ioseph. At custos
carceris tradidit eos ioseph. qui & ministra¬
uat eis. Alquantũ temporis fluxerat.
& illi in custodia tenebantur. Uideruntq
ambo somnium nocte una. iuxta inter¬
pretationẽ congruam sibi. Ad quos. cũ
introisset iosepħ mane & uidisset eos
tristes. sciscitatus est dicens. Cur tristior
est nodie solito facies ur̃a: Qui responde¬
runt. Somniũ uidimꝰ. & non est qui
interpretetur nobis. Dixitq ad eos
ioseph. Numquid ñ dĩ est interp̃tatio:
Referte michi quid uideritis. Narrauit

Expanded text:
t autem Dominus cum Joseph, et misertus illius dedit ei gratiam in conspectu principis carceris, qui tradidit in manu ipsius universos vinctos qui in custodia tenebantur: et quidquid fiebat, sub ipso erat. Nec noverat aliquid cunctis ei creditis: Dominus enim erat cum illo, et cerna regis Aegypti, et pistor, domino suo. Iratusque Pharao contra eos nam alter pincernis praeerat, alter pistoribus et misit eos in carcerem principis militum in quo erat vinctus et Joseph. At custos carceris tradidit eos Joseph, qui et ministrabat eis. Aliquantum temporis fluxerat, et illi in custodia tenebantur. Videruntque ambo somnium nocte una juxta interpretationem congruam sibi: ad quos cum introisset Joseph mane, et vidisset eos tristes, sciscitatus est dicens: Cur tristior est hodie solito facies vestra? Qui responderunt: Somnium vidimus, et non est qui interpretetur nobis. Dixitque ad eos Joseph: Numquid non Dei est interpretatio? referte mihi quid videritis. Narravit
Abbreviated transcription (Latin):
dies terciꝰ. natalis pharaonis erat. qui faci¬
ens grande conuiuium pueris suis. recor¬
datus est inter ȩpulas magistri pincernarũ
& pistoꝵ principis. Restituitq alterũ in
locum suũ. ut porrigeret regi poculũ. alte
ꝓsperis. prȩpositus pincernarũ oblitus est
interpretis sui.

Expanded text:
dies tertius natalitius Pharaonis erat; qui faciens grande convivium pueris suis, recordatus est inter epulas magistri pincernarum et pistorum principis; restituitque alterum in locum suum, ut porrigeret regi poculum; aprosperis, praepositus pincernarum oblitus est interpretis sui.
Abbreviated transcription (Latin):
& collo torquem auream circumposuit.
Fecitq ascendere suꝑ currũ suũ secundũ
clamante. precone ut omnes corã eo genu
flecterent. & prȩpositũ esse scirent um¬
uersȩ terre ȩgypti. Dixit quoq rex ad
ioseph. Ego sum pharao. absq tuo impe¬
rio non mouebit quisquã manum aut
pedem in omni terra ȩgypti Uertitq
nomen illiꝰ. & uocauit cum lingua egỹ¬
tore̾m mundi. Dedit quoq illi uxorem
ęgypti. triginta autẽ erat annoꝵ quando
stetit in conspectu regis pharaonis & cireu̾̃i¬
uit omnes regiones egỹpti. Uenitq ferti¬
litas septem annoꝵ. & in manipulos reda¬
ctȩ segetes. congregatȩ sunt in horrea ȩgr̃¬
pti. Omnis enĩ frugum abundantia in
singulis urbib condita est. Tantaq fuit
tur. & copia mensuram excederet.
at sunt autẽ iosepħ .CXL III.

Expanded text:
et collo torquem auet collo torquem auFecitque ascendere super currum suum secundum clamantem preconem ut omnes coram eo genu flecterent: et prepositum esse scirent universe terre Egypti. Dixit quoque Rex ad Joseph. Ego sum Pharao. Absque tuo imperio non movebit quisquam manum aut pedem: in omni terra Egypti. Vertitque nomen illius et vocavit eum lingua Egytorem mundi. Deditque illi uxorem Aegypti triginta autem annorum erat quando stetit in conspectu regis Pharaonis, circuivit omnes regiones Aegypti. Venitque fertilitas septem annorum: et in manipulos redactae segetes congregatae sunt in horrea Aegypti. Omnis etiam frugum abundantia in singulis urbibus condita est. Tantaque fuittur, et copia mensuram excederet. Nati sunt autem Joseph filii
Abbreviated transcription (Latin):
sapientem & industrium. & prȩficiat
eum terrȩ egypti. qui constituat prȩpo¬
sitos ꝑ singulas regiones. & quintam
partẽ fructuum ꝑ septẽ annos fertili¬
tatis qui iam nunc futuri sunt congreget
in horrea. & omne frumentũ sub phara¬
onis potestate condatur. serueturq in
urbib. & paretur futurȩ septem annoꝵ
fami. quȩ pressura est ȩgẏptum. & non
consumetur terra inopia. Placuit phara¬
oni consilium. & cunctis ministris eius.
Locutusq est ad eos. Num inuenire pote¬
rimus talem uirum. qui spu dĩ plenus
sit: Dixit ergo ad ioseph. Quia ostendit
tibi ds̃ omnia quȩ locutus es. nunquid
sapientiorem & similem tui inuenire.
potero:Tu eris suꝑ domum meam. &
ad tui oris imperium cunctus populus
obediet. Uno tantũ regni solio. te prȩcedã.
Dicens quoq rursum pharao ad ioseph.
ecçe constitui te. suꝑ uniuersam terram
egypti. tulit anulũ de manu sua. & dedit
in manu eius. Uestiuitq eũ stola byssina

Expanded text:
sapientem et industrium et praeficiat sapientem et industrium et praeficiat eum terrae Aegypti qui constituat praepositos per singulas regiones et quintam partem fructuum per septem annos fertilitatis qui iam nunc futuri sunt congreget in horrea et omne frumentum sub Pharaonis potestate condatur serveturque in urbibus et paretur futurae septem annorum fami quae pressura est Aegyptum et non consumetur terra inopia placuit Pharaoni consilium et cunctis ministris eius locutusque est ad eos num invenire poterimus talem virum qui spiritu Dei plenus sit dixit ergo ad Ioseph quia ostendit Deus tibi omnia quae locutus es numquid sapientiorem et similem tui invenire potero tu eris super domum meam et ad tui oris imperium cunctus populus oboediet uno tantum regni solio te praecedam dicens quoque rursum Pharao ad Ioseph ecce constitui te super universam terram Aegypti tulit anulum de manu sua et dedit in manu eius vestivitque eum stola byssina