comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mine: nͥ maligni sp̃c designantur. Qͥ
inuentores mortis & ꝑditioĩs extiterunt:
sic̃ de ip̃o eoꝵ pͥncipe sub ministerii ei specie ꝑ
suꝑbiȩ sp̃s. de hac sapientia q̃ ds̃ . ẽ. dicunt.
Aurib nr̃is audiuimꝰ famã eiꝰ. Quia nimirũ ui¬
sionẽ illiꝰ plena beatitudine habere neqͥuert̃.
qͦd habere. Unde ad ioħem de munere uin-¬
centis dr. Dabo illi calculũ candidũ: & ĩ calculo
nom̃ nouũ scͥptũ. qd̾ nemo scit nͥ qͥ accip̃. In hac
cepimꝰ habẽ uͦ nom̃ nouũ ĩ calculo scͥptũ. idẽĩ
ȩterno premio noticiam di. humanis menti¬
b inusitatũ ẽ. Qm scire non potest: nͥ qui
hanc etiam acceperit habere. Quia itaq
ut diximus uidere dm̃. hoc qd̾ habere:
ideo inqui sp̃s hanc sapientiã ñ uident:
quia repulsi ꝑ suꝑbiam. nequaꝗͣ eã habere
potuerunt. Ad lum̃ quippe eius clauserunt
oculos cordis. suꝑfusis eius raduis repugnan-¬
tes: Sicut intelligi etiam de eisdem malig¬

Expanded text:
mine nisi maligni spiritus designantur? qui inventores mortis et perditionis exstiterunt, sicut de ipso eorum principe sub ministri ejus specie pesuperbiae spiritus de hac sapientia quae Deus est 605 dicunt: Auribus nostris audivimus famam ejus; quia nimirum visionem illius plena beatitudine habere nequiverunt. quod habere. Unde ad Joannem de munere vincentis dicitur: Dabo illi calculum candidum, et in calculo nomen novum scriptum, quod nemo scit, nisi qui accipit . In hac cepimus: habere vero nomen novum in calculo inscriptum, est in aeterno praemio notitiam Dei humanis mentibus inusitatam, quam scire non potest nisi qui hanc etiam acceperit, haut diximus, videre Deum, hoc est quod habere, ideo iniqui spiritus hanc sapientiam non vident, quia repulsi per superbiam nequaquam eam habere potuerunt. Ad lucem quippe ejus clauserunt oculos cordis, superfusis ejus radiis repugnantes, sicut intelligi etiam de eisdem malig
Abbreviated transcription (Latin):
istis minimis & docuerit sic homines:
minimus uocabit᷑ in regno celoꝵ. Reg
num celorum uidelicet presentem eccle¬
siam appellat : de qua scriptum est.
In suꝑno & enĩ regno: scandala quȩ ex eo colligi de
beant non habent᷑. Qui gͦ soluit oꝑeꝰ
& sic docae uoce: in isto regno cęloꝵ
erit minimus: in illo nec minimus.
Uian aũ ꝓcellis sonantib posuit: cũ
p̃dicatorib suis ad corda homiuũ ter¬
rore uenturi iudicuĩ ꝑculsa. aditũ fecit.
Prius itaq lex ponit᷑. ut postmodum
uia pandat᷑. quia illa uox cor audien¬
tis penetrat: quȩ hoc qđ sonuerit opere

Expanded text:
istis minimis, et docuerit sic homines, istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur inum itaque coelorum praesentem Ecclesiam appellat, de qua scriptum est: In superno enim regno scandala, quae ex eo colligi dbeant non habentur. Qui ergo solvit opere, et sic docet voce, in isto regno coelorum erit minimus, in illo nec minimus. Viam autem procellis sonantibus posuit, cum praedicatoribus suis ad corda hominum terrore venturi judicii perculsa aditum fecit. Prius itaque lex ponitur, ut post modum via pandatur, quia illa vox cor audientis penetrat, quae hoc quod ore sonuerit, opere
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Solent ꝑ pluias predicantiũ dicta
signari: uide ꝑ moysen dr̃. Expectet᷑
sicut pluuia eloquiũ meũ. Quoꝵ ui¬
delic& uerba cum blande ꝑsuadent.
pluuiȩ sunt: cum uͦ terribilia de uentu¬
ro iuditio intonant. sonantes ꝓcellȩ. Et
notandũ qđ pluuiis lex pou̾itur: ut
uia ꝓcellis sonantib aperiat᷑. Lex qͥppe
est ipsis predicatorib posita: ut uiuen¬
do impleant. qđ loquendo suadere festi.¬
nant. Nam loquendi auctoritas ꝑdit᷑.
quando uox oꝑe non adiuuat᷑. Hinc enĩ
ꝑ psalmistã dr̃. Peccatori aũ dixit dõ.
quare tu enarras iusticias measͥ & assu
inis testamentũ meũ ꝑ os tuũ as Lu uͦ
odisti disciplinã: & ꝓiecisti semones meos
post te. Sermones & enĩ dĩ post se pre¬
dicator ꝓicit: cum hoc qđ dicit. facere
contempnit. Quando aũ dictis eius alt̃
obediet. dum ipse respuit opere qd̾ p̃¬
dicat uoceͥ & dissimulat audire quod
narrat & De ista predicationis lege scͥp¬
tum est. Qui soluerit unũ de mandatis

Expanded text:
---Solent per pluvias praedicantium dicta signari. Unde per Moysen dicitur: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum . Quorum videlicet verba cum blande persuadent, pluviae sunt; cum vero terribilia de venturo judicio intonant, sonantes procellae. Et notandum quod pluviis lex ponitur, ut via procellis sonantibus aperiatur. Lex quippe est ipsis praedicatoribus posita, ut vivendo impleant quod loquendo suadere festinant. Nam loquendi auctoritas perditur, quando vox opere non adjuvatur. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Peccatori autem dixit Deus: Quamis testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te. Sermones etenim Domini post se praedicator projicit, cum hoc, quod dicit, facere contemnit. Quando autem dictis ejus alter obediat, dum ipse respuit opere, quod praedicat voce, et dissimulat audire quod narrat? De ista praedicationis lege scriptum est: Qui solverit unum de mandatis
Abbreviated transcription (Latin):
tas hereticoꝵ uoces tolerare cõpellitur:
cũ motus cordis sui quos nunc intra cogi¬
tationum sius contegunt. tunc in uoce
manifestati erroris aperiunt. Nunc enĩ
sicut ꝑ iohannem dicit᷑. draco in abyssum
clausus tenetur: quia diabolica malitia

Expanded text:
ertas haereticorum voces tolerare compellitur, ertas haereticorum voces tolerare compellitur, cum motus cordis sui, quos nunc intra cogitationum sinus contegunt, tunc in voce manifestati erroris aperiunt. Nunc enim, sicut per Joannem dicitur , draco in abysso clausus tenetur, quia diabolica malitia
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enini parabola similitudo nominat᷑:
aꝑte constat qđ ꝑ exterioꝵ uerbor for¬
mã mỹsteria loquit᷑ ÷ qui ad loquendũ
parabolam assumpsisse meniorat᷑. Cum
& enim sua narrat. queq sunt sc̃ę eccłiȩ
uentura denuntiat: & ꝑ hoc qđ ipse
patit᷑. indicat quio illa patiat᷑. Non¬
ut nichil allegoricũ inson&. Nonnũꝗͣ
sic suos dolores loquit᷑: ac si ex uoce do¬
lentis ęccłiȩ loquat᷑. In hac uͦ eiltima
sui parte sermonis. ultimũ tempus de¬
signat ȩccłiȩ: quando aduersarios suos
idꝰ ẽ carnales quosq uel hereticos atq
gentiles. Aquos nunc stud& sapi¬
entiȩ auctoritate cõprimere: ef-¬
frenata iactantia elatos cogit᷑ irrisa
tolerare. Unde in hoc quoq sermone
dr. Nunc autẽ derident me iuniores
tempore: quoꝵ non dignabar patres
ponere cũ canib gregis mei. Et ipsa
ordinis ratio exposcit. ut ꝑ uerba beati
iob ultima. extremi scȩ eccłiȩ designent᷑
dies: quando ꝑsecutione crescente aꝑ¬

Expanded text:
Quia enim parabola similitudo nominatur, aperte constat quod per exteriorum verborum formam mysteria loquitur, qui ad loquendum parabolam assumpsisse memoratur. Cum etenim sua narrat, quaecunque sunt sanctae Ecclesiae ventura denuntiat; et per hoc quod ipse patitur, indicat quid illa patiatur. Nonut nil allegoricum insonet; nonnunquam vero sic suos dolores loquitur, ac si ex voce dolentis Ecclesiae loquatur. In hac vero ultima sui parte sermonis ultimum tempus designat Ecclesiae, quando adversarios suos, id est carnales quosque, vel haereticos atque gentiles, quos nunc studet sapientiae auctoritate comprimere, effrenata jactantia elatos cogitur irrisa tolerare. Unde in hoc quoque sermone dicitur: Nunc autem derident me juniores tempore, quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei . Et ipsa ordinis ratio exposcit ut per verba beati Job ultima extremi sanctae Ecclesiae designentur dies, quando, persecutione crescente, ap
Abbreviated transcription (Latin):
in culpa concord&: & in sententia dis¬
crep&. At contra sca ȩ̨ccłia ꝑ medias
utrarumq partium lites. ordinata¬
pace gradit᷑. Et sic scit superiora bona
suscipere. ut nouerit etiã inferiora ue¬
nerari: quatinus nec sũm̾a ęquet infi¬
mis: nec rursum una despiciat. cum
sũma uenerat᷑. Nunc gͦ hereticarũ ple¬
bium principes. auctoritatẽ scẽ ȩccłiȩ
perpendentes cessant loqui. & quasi
ori suo digitũ suꝑponunt: dũ falsis que¬
relis. ñ ratione uocis se.a reprimi. sed
uirtutis matiu significant. Uocẽ suam
duces cohibent: quia nimirũ hii qͥ post
se errantes popłos trahere conant᷑. ne
loqui ꝑuersa nunc audeantͥ & aucto¬
ritatis frenant᷑ pondere. & uirtute rati¬
omis. Quoꝵ lingua suo gutturi ad her&.
quia & si ꝑuersa loqui ubera uoce ñ
audent intus tam̃ apud se contegunt
cuncta quę contra rectam fidẽ ꝓponere
falsa moliunt᷑. Hors gͦ tempoꝵ. sequen¬

Expanded text:
in culpa concordet, et in sententia disin culpa concordet, et in sententia discrepet. At contra, sancta Ecclesia per medias utrarumqpace graditur, et sic scit superiora bona suscipere, ut noverit etiam inferiora venerari, quatenus nec summa aequet infimis, nec rursum ima despiciat, cum summa veneratur. Nunc ergo haereticarum plebium principes, auctoritatem sanctae Ecclesiae perpendentes, cessant loqui, et quasi ori suo digitum superponunt, dum falsis querelis non ratione vocis se reprimi, sed virtutis manu significant. Vocem suam duces cohibent, quia nimirum hi qui post se errantes populos trahere conantur, ne loqui perversa nunc audeant, et auctoritatis frenantur pondere, et virtute rationis. Quorum lingua suo gutturi adhaeret, quia etsi perversa loqui libera voce non audeant, intus tamen apud se contegunt cuncta quae contra veram fidem proponere falsa moliuntur. Horum ergo temporum, sequen
Abbreviated transcription (Latin):
Qui hoc loco alii duces intelligi uel prin¬
cipes possunt: nisi heretice prauitatis
Effusa est contentio suꝑ principes eor
ꝙ seduxerũt eoᷤ in inuio & non in uia.
Ipsi & enu dũ dispensationẽ dni ꝑuerse
int̾pretari non metuunt: ꝓfecto ple¬
sed in inuium trahunt. Suꝑ quos recte
quoq effusa ẽẽ contentio đr: quia suis
sibi uicissim allegationib contradicunt.
Arrius quippe tres ꝑsonas in diuinitate
suscipiens: tres etiam deos credidit.
Quocontra sabellius unum dm̃ suscipi
scã ȩccłia rectum predicationis suȩ tra¬
mitem indeclinabilit̃ tenens. & unum
dm̃ p̃dicans. tres ꝑsonas contra sabel¬
lium asserit: & tres ꝑsonas asseretis.
unũ dm̃ contra arrium confitetur.
Quia autẽ in sacro eloquio manicheus
uirgitatẽ laudari cõperit: coniugia
dampnauit. At contra iouinianꝰ quia
concedi coniuigia cognouit: uirginita¬
tis munditiã despexit. Unde fit. ut
seniꝑ hereticis ꝑuersa intelligentia
confusis. uicissu sibi eoꝵ nequitia &

Expanded text:
Qui hoc loco alii duces intelligi vel principes possunt, nisi haereticae pravitatis Effusa est contentio super principes eorum, et seduxerunt eos in invio, et non in via.Ipsi etenim dum dispensationem Dei perverse interpretari non metuunt, profecto plesed in invium trahunt. Super quos recte quoque effusa contentio dicitur, quia suis sibi vicissim allegationibus contradicunt. Arius quippe tres personas in divinitate suscipiens, tres etiam Deos credidit. Quem contra Sabellius unum suscipieer, sancta Ecclesia rectum praedicationis suae tramitem indeclinabiliter tenens, et unum Deum praedicans, tres personas contra Sabellium asserit; et tres personas asserens, unum Deum contra Arium confitetur. Quia autem in sacro eloquio Manichaeus virginitatem laudari comperit, conjugia damnavit. At contra Jovinianus, quia concedi conjugia cognovit, virginitatis munditiam despexit. Unde fit ut semper haereticis perversa intelligentia confusis, vicissim sibi eorum nequitia, et
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlo trahere. & scđo quinquagenarios
uiros cum suis oib peticione subita con¬
cremare: uerbo cęlos a pluuiis claude¬
reꝰ uerbo cȩlos ad pluuias aperire: sus¬
citantẽ mortuos. uentura queq preui¬
dentem. Et ecce rursus animo occurrit.
quo pauore ante unã mulierculã fuge¬
rit. Considero uirum timore ꝑculsum.¬
de manu dĩ mortẽ petere nec accipere:
de manu mulieris mortẽ fugiendo uita¬
re. Querebat enim mortẽ dũ fuger&:
dicens. Susficit mͥ dñe. tolle anunã meã:
neq enĩ melior sũ quã patres mei. Unde
gͦ sic potens. ut tot illas uirtutes faciat.
unde sic infirmus. ut ita feminã ꝑti¬

Expanded text:
coelo trahere, et secundo quinquagenarios coelo trahere, et secundo quinquagenarios viros cum suis omnibus petitione subita concremare, verbo coelos a pluviis claudere, verbo coelos ad pluvias aperire, suscitantem mortuos, ventura quoque praevidentem; et ecce rursus animo occurrit quo pavore ante unam mulierculam fugerit. Considero virum timore de manu Domini mortem petere, nec accipere: de manu mulieris mortem fugiendo vitare. Quaerebat enim mortem, dum fugeret, dicens: Sufficit mihi, tolle animam meam, neque enim melior sum quam patres mei. Unde ergo sic potens, ut tot illas virtutes faciat? Unde sic infirmus, ut ita feminam perti
Abbreviated transcription (Latin):
sunt popłĩ. ꝑ aquã quoq non solum
fluxus decurrentium popłoꝵ: seo etiã
bonor mentes fidei predicamenta se¬
quentium designant᷑: sicut ꝓpħa ait.
Seati qui seminatis. suꝑ om̃s aquas. Et ꝑ
psalmistam dr. Uox dñi suꝑ aquas. Hoc¬
ꝙͦ in loco quid aquarũ nomine. nͥ electoꝵ
corcla signant᷑: quȩ ꝑ intellectũ sapientię.
auditũ iam suꝑnȩ uocis acceperunt  De
quib recte dr̃. Et aquas appendit in m̃¬
sura. Quia scĩ ipsi qui subleuante spũ
ad sũma rapiunt᷑. quã diu in hac uita
st̃ne aliqua elatione suꝑbiant. quibuscła
temptationib reprimunt᷑: ut nequaꝗͣ.
tantũ ꝓficere ualeant quantũ uolunt:
sed ne extollant᷑. ne suꝑbiãt. sit in eis ipsarũ
quȩdam mensura uirtutũ. Hinc est &¬
enim qđ helias dũ tot uirtutib in alta
ꝑfecissoe. quadã mensura suspensus est:
dũ iezabel postinodũ quãuis reginã ta-¬
men tam̃ mulierculam fugit. ꝑ pendo
quippe bunc mirȩ uirtutis uirũ ignẽ de

Expanded text:
sunt populi . Per aquam quoque non solum fluxus decurrentium populorum, sed etiam bonorum mentes fidei praedicamenta sequentium designantur, sicut propheta ait: Beati qui seminatis super omnes aquas . Et per Psalmistam dicitur: r in loco quid aquarum nomine, nisi electorum corda signantur, quae per intellectum sapientiae auditum jam supernae vocis acceperunt? De quibus recte dicitur: Et aquas appendit menua. Sancti viri qui, sublevante Spiritu, ad summa rapiuntur, quandiu in hac vita sunt, ne aliqua elatione superbiant, quibusdam tentationibus reprimuntur, ut nequaquam tantum proficere valeant, quantum volunt. Sed ne extollantur superbia, etiamsi sit in eis ipsarum quaedam mensura virtutum. Hinc est enim quod Elias dum tot virtutibus in alta profecisset, quadam mensura suspensus est, dum Jezabel postmodum quamvis reginam, tamen mulierculam fugit. Perpendo quippe hunc mirae virtutis virum, ignem de
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Si hystoriȩ utendimus. quȩ dix̃
crediinus: Si allegoriȩ. quȩ p̃dixit ui¬
deaius. Iuuenes namq dici solent:
qui nulla consilii grauitate depͥmunt᷑.
Senes uͦ non eos scriptura sacra uocare
consueuit: qͥ sola quantitate tempor
seo morũ grandeuitate maturi sunt.
Unde ꝑ quendã sapientẽ dr̃. Senectus
uenerabilis est. non diuturna: neq
numero annoꝵ cõputata. Cani sunt aũ

Expanded text:
Si historiae intendimus, quae dixit credimus; si allegoriae, quae praedixit videmus. Juvenes namque dici solent qui nulla consilii gravitate deprimuntur. Senes vero non eos Scriptura sacra vocare consuevit, qui sola quantitate temporum, sed morum grandaevitate maturi sunt. Unde per quemdam sapientem dicitur: Senectus enim venerabilis est, non diuturna, neque numero annorum computata. C
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ diuinitatis appeterent: in¬
mortalitatis muuera ꝑdiderunt. Qui in
terrã moriendo non issent: si suꝑ terrã
humiliter stare uoluissent. At contra in
bono uolucres poni solent: sieut in eugłio
dñs. cum similitudinẽ regni cęlestis ex
grano sinapis denuntiar&ꝰ dixit. Cui si¬
mile est regnũ dĩͥ & cui sunile estimabo
illud as Simile est grano sinãpis. qđ ac¬
ceptum homo misit in ortũ suũ & cre¬
uit: & factũ est in arborẽ maguã: & uo-¬
lucres cęli requieuerunt in ramis eius.
Ipse quippe est granũ sinãpis: qui in orti
sepultura plantatus. arbor magna sur¬
rexit. Granũ namq fuit cũ moreretur:
arbor cũ resurger&. Granũ ꝑ humilitatẽ
carnis: arbor ꝑ potentiam maiestatis.
Granum quia uidimus eum & non erat
aspectus: arbor aũ quia speciosus forma
pre filiis hominũ. Huius arboris rami
scĩ predicatores sunt: & uideamus quã

Expanded text:
similitudinem divinitatis appetunt, imsimilitudinem divinitatis appetunt, immortalitatis munera perdiderunt . Qui in terram moriendo non issent, si super terram humiliter stare voluissent. 3. At contra in bono volucres poni solent, sicut in Evangelio Dominus cum similitudinem regni coelestis ex grano sinapis denuntiaret, dixit: Cui simile est regnum Dei, et cui simile aestimabo illud? Simile est grano sinapis, quod acceptum homo misit in, hortum suum, et crevit, et factum est in arborem magnam, et volucrIpse quippe est granum sinapis, qui in horti sepultura plantatus, arbor magna surrexit. Granum namque fuit cum moreretur, arbor cum resurgeret: granum per humilitatem carnis, arbor per potentiam majestatis. Granum, quia vidimus eum, et non erat aspectus ; arbor autem quia, speciosus forma prae filiis hominum . Hujus arboris rami, sancti praedicatores sunt; et videamus
Abbreviated transcription (Latin):
animalia: quȩ in fossis uel in specubus
abscondunt᷑. Cumq apparuerint: nũꝗͣ
rectis itinerib. sed tortuosis anfractib
currunt. Uolucres uͦ ut nouunus: alto
uolatu se in aera subleuant. Nomine
gͦ uulpium. dolosa atq fraudulenta:
dulenta & elata demonia in corde ur̃o.
id est in cogitatione suꝑbiȩ iiueniunt
habitationem suã: filius aũ hominis ubi
caput suũ reclin& non hab&: id ẽ hu¬
militas mea requiem in suꝑba mente
ur̃a non inuenit. Quasi in quodã uola¬
tu uolucris illa prima se extulit: quę
ꝑ e latam cogitationẽ dixit. In cȩlum
conscendam. suꝑ astra cęli exaltabo soliũ
laterib aquilonis: ascendã suꝑ altitudi¬
nẽ nubium÷ & ero similis altissimo.
Ecce quam alta suꝑbe uolando petiit:
quẽ etiam uolatum & prunis hominib
ꝑsuasit. Ipsi quippe uolando quasi suꝑ
se ire conati sunt: quando eis dictũ est.
ut gustarent & essent sicut dii. Cũq

Expanded text:
animalia quae in fossis vel specubus se animalia quae in fossis vel specubus se abscondunt. Cumque apparuerint, nunquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currunt; volucres vero, ut novimus, alto volatu se in aera sublevant. Nomine vero vulpium dolosa et fraudulenta, dulenta et elata daemonia in corde vestro, id est in cogitatione superbiae inveniunt habitationem suam: Filius autem hominis ubi caput suum reclinet non habet, id est humilitas mea requiem in superba mente vestra non invenit. Quasi in quodam volatu volucris illa prima se extulit quae per elatam cogitationem dixit: In coelum conscendam, super astra coeli exaltabo solium lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, et ero similis Altissimo . Ecce quam alta superbe volando petiit. Quem etiam volatum et primis hominibus persuasit. Ipsi quippe volando quasi super se ire conati sunt, quando eis dictum est, ut gustarent, et essent sicut dii . Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
si ȩterna dĩ sapientia
conspici non ualce:
quando ipsa quoq in
cimus. creatorem om̃ium quanta humi¬
litate ueneremur: ut in hac ita usur¬
pare sibi de omipotentis d̃i spetiȩ mens
humana nil audeat: qđ solum electis
suis premium in subsequenti remunera.¬
tione seruat. Unde b̾n post qͣm dictũ est
abscondita est ab oculis om̃ium uiuentiũ:
ilico subinfertur. Uolucres quoq cȩli
latae. In scriptura enim sacra uolucres
aliquando in malo: aliquando uͦ in bono
dant᷑ intelligi. ꝑ uolucres quippe non¬
nuinquã potestates aereȩ designantur:
ore dr. qm̃ semen qđ secus uiã cecidit.
uenerunt uolueres & comederunt il¬
lud: quia nimirũ maligni sp̃s humanas
mentes obsidentes. dũ cogitationes noxi¬
as ingerunt: uerbum uitę a memoria
euellunt. Hinc rursum cuidã diuiti¬
suꝑbe sapienti đr̃. Uulpes foueas ha¬
bent. & uolucres cęli nidos: filius aũ
hominis non hab& ubi caput suũ recli¬
nae. Uulpes ualde fraudulenta sunt.

Expanded text:
si aeterna Dei sapientia conspici non valet, quando ipsa quoque incimus creatorem omnium quanta humilitate veneremur, ut in hac vita usurpare sibi de omnipotentis Dei specie mens humana nil audeat, quod solum electis suis praemium in subsequenti remuneratione servat. Unde bene postquam dictum est: Abscondita est ab oculis omnium viventium, illico sulatet. - In Scriptura sacra volucres aliquando in malo, aliquando vero in bono datur intelligi. Per volucres quippe nonnunquam potestates aeriae designantur oniam semen quod secus viam cecidit, venerunt volucres et comederunt illud ; quia nimirum maligni spiritus humanas mentes obsidentes, dum cogitationes noxias ingerunt, verbum vitae a memoria evellunt. Hinc rursum cuidam superba sapienti dicitur: Vulpes foreas habent, et volucres coeli nidos: Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet. Vulpes valde fraudulenta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
caro ad grauat. ne extollamur ex sũmis.
Si sine subleuante spũ nos caro tẽptar&.
ꝑfectione ꝓcul dubio temptationis suȩ
in una deicer&e. Rursum uͦ si uon tẽptan¬¬
te carne ad sũma nos sp̃s subleuarae: in
suꝑbiȩ casu ipsa uos peuis subleuatione
ꝓsterner&. Seo fit certo moderamine.
ut dũ unusquisq scoꝵ iam quidẽ interi¬
us ad summa rapit᷑. seo adhuc temptat᷑
exterius. nec desperationis lapsum. uec
elationis incurrat: qm̃ nec tẽptatõ exte¬
rior culpam ꝑficit. quia interior uiten¬
tio sursum trahit: nec rursũ tutentio
interior in suꝑbiam eleuat: quia tẽptatio
exterior humiliat dũ grauat. Sicq
magno ordine cognoscimus. in interiori
ꝓuectu quid acce̾pimus: in exteriori
defectu qͥo sumus. Et miro mͦ agitur:¬
ut nec de uirtute quisꝗͣ extolli debeat.
nec de temptatione despera: quia dũ
sp̃s trahit & caro retrahit: subtilissimo
iudicii interni moderamine. infra sũ¬

Expanded text:
caro aggravat ne extollamur ex summis. caro aggravat ne extollamur ex summis. Si non sublevante spiritu nos caro tentaret, perfectione proculdubio tentationis suae in ima dejiceret. Rursum vero si non tentante carne ad summa nos spiritus sublevaret, in superbiae casu, ipsa nos pejus sublevatione prosterneret. Sed fit certo moderamine ut dum unusquisque sanctorum jam quidem interius ad summa rapitur, sed adhuc tentatur exterius, nec desperationis lapsum nec elationis incurrat: quoniam nec tentatio exterior culpam perficit, quia interior intentio sursum trahit; nec rursum intentio interior in superbiam elevat, quia tentatio exterior humiliat dum gravat: sicque magno ordine cognoscimus in interiori provectu quid accepimus, in exteriori defectu qut nec de virtute quisquam extolli debeat, nec de tentatione desperare, quia dum spiritus trahit, et caro retrahit, subtilissimo judicii interni moderamine, infra sum
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitas ne in desperatione nos ꝑtra¬
hat cũ pulsat: dũ in infirmitate tua
dnin rogas quia auditus non es: nob¬
quoq loquutus es qđ audisti.
sufficit tibi grã mea: nam uirtus in
infirmitate ꝑficitur. Aꝑta gͦ uoce
dĩ ostenditur: quia custos est uirtutis
infirmitas. Tunc quippe bene interi¬
us custodimur. cum ꝑ dispensationẽ¬
dĩ tolerabiliter temptamur exterius:
aliquando uitiis. aliquando pressuris.
Nam eis quoq quos uitos nouimus fuis¬
se uirtutũ: temptationes atq certami¬
na non defuere uitior. Hinc ẽ enĩ
qđ ad consolationẽ nram idem predi¬
cator egregius. de se quedã talia ꝓdere
dignatur. elicens. Uideo aliam legem
in membris meis. repugnantẽ legi
mentis meȩ: & captiuum me ducentẽ
in lege peccati. quȩ est in mẽbris meis.
Ad imna quippe trahit caro. ne extollat᷑
sp̃s. & ad sũma trahit sp̃s. ne ꝓsternat᷑
caro. Sp̃s leuat ne iaceamus in infimis:

Expanded text:
infirmitas ne in desperationem nos pertrainfirmitas ne in desperationem nos pertrahat cum pulsat, dum spe in infirmitate tua Dominum rogares, quia auditus non es, nobquoque locutus es quid audisti: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Aperta ergo Dei voce ostenditur, quia custos virtutis est infirmitas. Tunc quippe bene interius custodimur, cum per dispensationem tolerabiliter tentamur exterius, aliquando vitiis, aliquando pressuris. Nam eis quoque quos viros novimus fuisse virtutum, tentationes atque certamina non defuere vitiorum. Hinc est enim quod ad consolationem nostram idem praedicator egregius de se quaedam talia prodere dignatur, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati quae est in membris meis . Ad ima quippe trahit caro, ne extollatur spiritus; et ad summa trahit spiritus, ne prosternat caro. Spiritus levat, ne jaceamus in infimis,
Abbreviated transcription (Latin):
corporis ad tempus ꝑdidit: lumen cor¬
dis in perpetuum accepit. Ad anna¬
niam mittit᷑. uas electionis uocatur:
& tamen de ciuitate eadem quã post
uisionẽ iħu ingressus fuerat fugiens re¬
cedit : sicut ipse testatur dicens. Damasci
prepositus gentis arethȩ regis. custodie¬
bat ciuitatem damascenoꝵ ut me com
prehender&: & ꝑ fenestram in sporta
dimissus sum ꝑ murũ. & sic effugi manꝰ
eius. Cui licenter dicam. O paule. in
cęlo iam iħm conspicis: & in terra ad¬
huc hominem fugis as In parady sum
duceris. secreta diꝰ uerba cognoscis᷑. &
adhuc a satane angło temptaris d Unde
sic fortis. ut ad cęlestia rapiaris: unde
sic infirmus ut in terra hominẽ fugias.
& adhuc ã satane angło aduersa toleres.
nisi quia ipse qui te subleuat. rursũ te
subtilissima menfura moderat᷑: ut & in
miraculis tuis nobis predices uirtutẽ
dĩ: & rursum in timore tuo reminisci
nos facias infirmitatis nr̃ȩ s Quȩ tam̃

Expanded text:
corporis ad tempus perdidit, lumen corcorporis ad tempus perdidit, lumen cordis in perpetuum accepit. Ad Ananiam mittitur , vas electionis vocatur; et tamen de civitate eadem quam post visionem Jesu ingressus fuerat fugiens recedit, sicut ipse testatur dicens: Damasci praepositus gentis Arethae regis custodiebat civitatem Damaprehenderet, et per fenestram in sporta demissus sum per murum; et sic effugi manus ejus . Cui licenter dicam: O Paule, in coelo jam Jesum conspicis, et in terra adhuc hominem fugis. In paradisum duceris, secreta Dei verba cognoscis, et adhuc a Satanae angelo tentaris. Unde sic fortis ut ad coelestia rapiaris; unde sic infirmus ut in terra hominem fugias, et adhuc a Satanae angelo adversa toleres; nisi quia ipse qui te sublevat, rursum te subtilissima mensura moderatur: ut et in miraculis tuis nobis praedices virtutem Dei, et rursum in timore tuo reminisci nos facias infirmitatis nostrae? Quae tamen
Abbreviated transcription (Latin):
sura moderati sint ꝑ infirmitatẽ suam ads
In illis uirtutib helias ꝗd de dõ acceꝑat¬
oste̾debat. ĩ istis ĩ firmitatib quid de se
poterat agnoscebat. Illa potentia inrtꝰ¬
I fuit: ista infirmitas custos uirtutis. In
illis uirtutib ostendebat qͥd acceperat:
in istis infirmitatib hoc qđ accepe¬
rat custodiebat. In miraculis mon¬
strabatur helias: in infirmitatibus
seruabatur. Sic paulũ uideo flumi¬
nũ & latronum. ciuitatis & solitu¬
corpus: sustinentem frigoris & nudi¬
tatis erumpnam: ad ęccłiarũ custo¬
diam uigulanter se ac pastoraliter exer¬
centẽ: ad tciũ celũ raptum. rursũq eũ in ꝑa¬
disum raptũ. & audisse archana u̾ba que nõ
licet homini loqui: & tamen sathane angło
ad tẽptandum concedit᷑. Orat ut eximi debeat:¬
⁊ ñ exauditur. Cuius cum ipsa
initia conuersionis aspicio᷑: ꝑpendo
qđ ei suꝑna pietas cȩlos aꝑit: seseq illi
iħs de sublimni ostendit. Qui lumen

Expanded text:
firmitatem suam? In illis virtutibus Elias, quid de Deo acceperat, in istis infirmitatibus, quid de se poterat, agnoscebat. Illa potentia virtus fuit, ista infillis virtutibus ostendebat quid acceperat: in istis infirmitatibus hoc quod acceperat, custodiebat. In miraculis monstrabatur Helias: in infirmitatibus utum. Sic Paulum video fluminum et latronum, civitatis et solitucorpus, sustinentem frigoris et nuditatis aerumnam, ad Ecclesiarum custodiam vigilanter se et pastoraliter exercentem, ad tertium coelum raptum, rursumque eum in paradisum raptum, et audisse arcana verba quae non licet homini loqui; et cum Satanae angelo ad tentandum conceditur orat ut eximi debeat,et non exauditur. Cujus cum ipsa initia conversionis aspicio, perpendo quod ei superna pietas coelos aperit, seseque illi Jesus de sublimibus ostendit. Qui lumen
Abbreviated transcription (Latin):
ipsinos liberare dicim̃: qui liberanti
nos dño consentimꝰ. Vude paulus cũ di¬
cer&. habundantiꝰ illis om̃ib laboraui:
ne labores suos sibi tͥbuisse uidet᷑. ilico ad¬
iunxit. Non aũ ego: sed grã dĩ mecũ. Qiuia¬
enim preuenientem aĩ grãm. etiã ipse ꝑ
liberum arbitriũ fuerat subsequutꝰ. apte
subiunxit mecũ: ut & diuino muneri ñ
ess& ingratꝰ: & tam̃ a merito liberi arbitrii
ũ remaner& extraneus. De hoc aũ qͥ libe¬
ratori suo sem& ipsum cognoscendo consen¬
sit: recte dr̃. liberauit animã suã: ne ꝑge¬
mortuus uidere ñ possae. Uel certe quia
dñs dix̃. ego sũ lux mundi:÷ uidebt̃ lucẽ
etiã mortui: quando om̃s iuiusti eũ ueni¬
re ad iudicium in humanitatis forna con¬
spexerint. Sed uiuens tẽ lucẽ respicit: qͥ¬
rat. abhominabilis ei fit in uita sua pa-
nis. & appropinquauit corruptioni anima

Expanded text:
ipsos liberare dicimur, qui liberanti ipsos liberare dicimur, qui liberanti nos Domino consentimus. Unde Paulus cum diceret: « Abundantius illis omnibus laboravi, » ne labores suos sibi tribuisse videretur illico adjunxit: « Non autem ego, sed gratia Dei mecum enientem Dei gratiam in se per liberum arbitrium fuerat subsecutus, apte subjungit, Mecum: ut et divino muneri non esset ingratus, et tamen a merito liberi arbitrii non remaneret extraneus. De hoc autem qui liberatori suo semetipsum cognoscendo consensit, recte dicit: Liberavit animam suam, ne pergemortuus non posset, vel certe quia Dominus dixit: « Ego sum lux mundi . » Videbunt lucem etiam mortui, quando omnes injusti eum venire ad judicium in humanitatis forma conspexerint. Sed vivens tunc lucem respicit, qod abominabilis sit ei panis in vita sua, et appropinquavit c
Abbreviated transcription (Latin):
aminatione se pensat: minus se ꝑcussũ ꝙͣ
merebat᷑ agnoscit: qr in illoꝵ iusticia
conspicit. quã grauis sibi culpa fuerit
qd̾ errauit. Et idcirco hoc qd̾ patit᷑ di¬
strictũ eẽ non sentit: qr districte nouit
pensare qd̃ fecit. Valde autẽ difficile ẽ:
ut peccatorẽ se quisq cũ nichil ꝓ peccato
suo patit᷑. fateat᷑. Secure uidelic&e iniqͥs
nos dicimus: cũ uindictã nullã de inqͥta¬
te sentimus. Nam peccatores nos quidem
in tranquillitate loquim᷑: seo cũ de pecca¬
tis ipsis flagello interueniente corripimͣ
murmuramꝰ. ꝑ ęna gͦ nos interrogat: si
ueracit̃ cognoscimus culpã. Uir itaq
iustus qr culpam suã districte considerat:.
etiã in flagello positꝰ dicat: et ut eram¬
dignus non recepi. Sequit᷑. Liberauit
enim animã suã: ne ꝑger& in interitũ.
Q uia p̃ueniente diuina grã. in oꝑatione
bona nrm liberũ arbitriũ seqͥt᷑ nosin&¬

Expanded text:
aminatione se pensat, minus se percussum quam aminatione se pensat, minus se percussum quam merebatur agnoscit, quia in illorum justitia conspicit quam gravis sibi culpa fuerit quod erravit; et idcirco hoc quod patitur districtum esse non sentit, quia districte novit pensare quod fecit. Valde autem facile est ut peccatorem se quisque, cum nihil pro peccato suo patitur fateatur. Secure videlicet iniquos nos dicimus, cum vindictam nullam de iniquitate sentimus. Nam peccatores nos quidem in tranquillitate loquimur, sed cum de peccatis ipsis flagello interveniente corripimur, murmuramus. Poena ergo nos interrogat, si veraciter cognoscimus culpam. Vir itaque justus, quia culpam suam districte considerat, etiam in flagello positus dicat: Et ut dignus eram non recepi. Sequitur: CAPUTritum. - Quia praeveniente divina gratia, in operatione bona nostrum liberum arbitrium sequitur, nosmet
Abbreviated transcription (Latin):
aliis arguentib audiunt: defendant se¬
sũmopere. atq umocentes uideri conent᷑.
Unusquisq gͦ cũ talis ẽ. & si deliqui dicit.
uere ñ dicit: quippe qui peccatorẽ se ñ ex
cordis intimo. sed uerbotenus asserit. Quia
enĩ scriptũ ẽ. iustus in principio accusator
ẽ sui iste de confessione peccati ornari uo¬
luit ñ humiliari. ꝑaccusationẽ suã hu¬
milis appetiit uideri: ũ ẽẽ. Nam si confiten¬
do peccatũ. ẽẽ humilis ueracit appeter&:
de ꝑpetratione peccati. arguentes se alios
ñ impugnar&. Itaq ustus uitã suã iudi¬
caus ꝑ exempla melioꝵ: ex cordis intuno
cognoscit. ee qd̾ dicit. Ait enĩ. Peccaui:
& uere deliqui. Atq de eoipso qd̾ tolerat
flagello subiungit: & ut erã dignꝰ ñ rece¬
minus adhuc peccata sua considerat: si
uł tanto uł amplius se ꝑcussũ qu̾a mere¬
bat᷑ existimat. Iste aũ quia quanto maioꝵ
exempla considerat. tanto districtiori ex¬

Expanded text:
aliis arguentibaliis arguentibsummopere, atque innocentes videri conantur. Unusquisque ergo cum talis est, si deliquisse se dicit, vere non dicit, quippe qui peccatorem se non ex cordis intimo, sed verbotenus asserit. Quia enim scriptum est: Justus in principio accusator est sui , iste de confessione peccati ornari voluit, non humiliari; per accusationem suam humilis appetiit videri, non esse. Nam si confitendo peccatum esse humilis veraciter appeteret, de perpetratione peccati arguentes se alios non impugnaret. Itaque justus vitam suam judicans per exempla meliorum ex cordis intimo cognoscit se esse quod dicit. Ait enim: Peccavi, et vere deliqui. Atque de eo ipso quod tolerat flagello subjungit: Et ut eram dignus non receminus adhuc peccata sua considerat, si vel tantum vel amplius se percussum quam merebatur existimat. Iste autem, quia quanto majorum exempla considerat, tanto districtiori ex
Abbreviated transcription (Latin):
qr hoc sibi sufficere ȩstimant. qd̾ pessimos
antecedunt. O miseri. Uiã ꝑgunt: & in
tergo respiciunt. ꝑ spem quidẽ quasi
aute se pedẽ ꝓferunt: sed ꝑ consideratio¬
nẽ prauoꝵ hominũ post se oculos ten¬
dunt. Recti uideri appetunt: sed ad inue¬
niendos se tortã regulã sumunt. Si enim
semae ipsos quales st̃ cognoscere appetunt:
ñ deterioꝵ conspicere. sed melioꝵ exempla
debuerunt. Idcirco gͦ peccatores se esse
ñ intelligunt: qr homines ñ adtendunt.
Nam si homines adtenderent: quantũ pec¬
caudo distarent a bonis hominib inue¬
nirent. De hoc gͦ penitente. qͥ id circo
bonoꝵ exempla considerat. ut sibimae¬
ipsi quantũ a uono recessit innotescat.
caui. Sequit᷑. Et uere deliqui: & ut
erã dignꝰ ñ recepi. Peccatores se plerũq
confitent᷑: etiã qͥ se ẽẽ ñ credunt. Nã sepe
contingit. ut passim se homines iniquos
ẽẽ fateant᷑: sed cũ peccata sua ueraciter

Expanded text:
quia hoc sibi sufficere aestimant, quod pessimos quia hoc sibi sufficere aestimant, quod pessimos antecedunt. O miseri, viam pergunt, et in terga respiciunt. Per spem quidem, quasi ante se pedem proferunt, sed per considerationem pravorum hominum post se oculos tendunt. Recti videri appetunt, sed ad inveniendos se tortam regulam sumunt. Si enim semetipsos quales sunt cognoscere appetunt, non deteriorum conspicere, sed meliorum exempla debuerant. Idcirco ergo peccatores se esse non intelligunt, quia homines non attendunt. Nam si homines attenderent quantum 770 peccando distarent a bonis hominibus, invenirent. De hoc ergo poenitente qui idcirco bonorum exempla considerat ut sibimetipsi quantum a bono recessit innotescat am. Sequitur: Et vere deliqui, et ut eram dignus non recepi. - Peccatores se plerumque confitentur, etiam qui se esse non credunt. Nam saepe contingit ut passim se homines iniquos esse fateantur, sed cum peccata sua veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
sicut & in om̃ib epłis: loquens in eis de
his in qͥb st̃ quȩdã difficilia uitellectu.¬
Ecce paulus in apłis mirat᷑ innocentiam:
ecce apłoꝵs princeps. mirat᷑ in paulo sa
p̃ferunt. uolautia animalia alarũ ꝑcussi.¬
one se tangunt: ut eo ad uolatũ se altiꝰ
excitent. quo humiliꝰ alt̾ in altero qd̾ ad¬
miret᷑ uido. d Hinc itaq colligendũ est.
quanta debemꝰ sollicitudine melioꝵ uitã
conspicere. nos qͥ in infimis iacemꝰ : si & hii
qͥ iã tanta scĩtate sublimes sunt. ut per
humilitatis gressũ ad maiora ꝓficiant.
adhuc quęrt̃ in aliis qd̾ imitantes ammirent᷑.
semꝑ in infimis pͣmunt. Qui & si quando
in uia dñi ueniunt: ñ ad melioꝵ uestigia.
sed ad intuenda semꝑ deterioꝵ exempla
uertunt᷑. Neq enĩ eoꝵ uitã considerant
qͥb se humiliando postponant: seo quib
suꝑbiendo se p̃ferant. Deteriores namq
respiciunt : quib meliores se eẽ glorient᷑
Et idcirco ꝓficere ad meliora ñ possunt:

Expanded text:
 loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectuEcce Paulus in apostolis miratur innocentiam, ecce apostolorum princeps miratur in Paulo sappraeferunt, volantia animalia alarum percussione se tangunt, ut eo ad volatum se altius excitent, quo humilius alter in altero quod admiretur videt? Hinc itaque colligendum est quanta debemus sollicitudine meliorum vitam conspicere nos, qui in infimis jacemus, si et hi qui jam tanta sanctitate sublimes sunt, ut per humilitatis gressum ad majora proficiant, adhuc quaerunt in aliis quod imitantes admirentur. semper in infimis premunt, qui et si quando in viam Domini veniunt, non ad meliorum vestigia, sed ad intuenda semper deteriorum exempla vertuntur. Neque enim eorum vitam considerant, quibus se humiliando postponant, sed quibus superbiendo se praeferant. Deteriores namque respiciunt, quibus meliores se esse gloriantur; et idcirco proficere ad meliora non possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ amore ardent. in quos aspera cor¬
reptione seuiunt: seq etiã eis intrinse.¬
cus in secreto cordis humiliant: quos
duris foris animaduersionũ stimulis
quasi despiciendo castigant. Plerumq
aũ & non despiciendo despiciunt: & ñ
desperando desperant : ut tanto eos
celerius a culpa pauescere ac resilire faci¬
ant: qͣnto iã qͣsi uicinius mortis foueã
ostendunt. Sepe etiã quodã decenti mo¬
deramine suas culpas coram discipulis
indicant: ut illi audientes discant.
quomodo sem& ipsos de suis actionib
subtiliter reprehendant. Tanta autẽ
dispensatione se temperant. ut neq cũ
se erigunt. intrinsecus rigidi suit. neq
rursũ cũ se humiliant extrinsecꝰ remissi:
qr & in disciplina humilitatẽ custodiues:
& in humilitate disciplinã. Paulus dis¬
ciplinã tenuit: cũ corinthiis dicer&.¬

Expanded text:
eorum amore ardent, in quos aspera coreorum amore ardent, in quos aspera correptione saeviunt; seque etiam eis intrinsecus in secreto cordis humiliant, quos foris duris animadversionum stimulis quasi despiciendo castigant. Plerumque autem et non despiciendo despiciunt, et non desperando desperant, ut tanto eos celerius a culpa pavescere ac resilire faciant, quanto jam quasi vicinius mortis foveam ostentant. Saepe etiam quodam decenti moderamine 781 suas culpas coram discipulis indicant, ut illi audientes discant quomodo semetipsos de suis actionibus subtiliter reprehendant. Tanta autem dispensatione se temperant, ut neque cum se erigunt intrinsecus rigidi sint, neque rursum cum se humiliant extrinsecus remissi, quia et in disciplina humilitatem custodiunt, et in humilitate disciplinam. Paulus disciplinam tenuit, cum Corinthiis dicer
Abbreviated transcription (Latin):
tionis uerba descendit: ecce in eorde audien-¬
tiũ ꝗͣ blanda fauoris manu. uiã districtȩ ĩcre-¬
pationis aperuit. Prius nãq suꝑboꝵ brachia
studuit ꝑ blandim̃toꝵ uincla religare:ut pꝰmodũ
potuissee uulnus suꝑbiȩ ferro correp¬
tionis incidere. Erant ꝓfecto in corin¬
thiis & quȩ laudari debuissent: erant
& quȩ argui. Peritus itaq medicus pͥus
sana mẽbra quȩ circa uulnꝰ erant lau¬
dando palpauit: & postinodũ putridũ
sinũ uulneris feriendo tranfixit. Ha¬
b& gͦ in scĩs predicatorib ad utraq
aptum doctrinȩ regula pondus suum:
ut & recta fauentes nutriant: & ꝑu̾sa
animadu̾santes abscidant. Nonnũꝗͣ. uͦ¬
etiã p̃dicatores iusti rigide feriunt: sed
aliud ẽ cũ iusticia stimulat: aliud cum
suꝑbia inflat. Iusti cũ seuere corrigt̃.:
internȩ dulcedinis grãm ñ amittunt.
Nã sepe ꝓ inquietudine refrenanda pra¬
uoꝵ. duritiã districti uigoris assumunt.
sed intus caritatis igne liquefiunt: atq

Expanded text:
tionis verba descendit; ecce in corde audientium quam blanda favoris manu viam districtae increpationis aperuit. Prius namque superborum brachia studuit per blandimentorum vincula religare, ut postmodum potuisset vulnus superbiae ferro correptionis incidere. Erant profecto in Corinthiis et quae laudari debuissent, erant et quae argui. Peritus itaque medicus prius sana membra, quae circa vulnus erant, laudando palpavit, et postmodum putridum sinum vulneris feriendo transfixit. Habet ergo in sanctis praedicatoribus ad utraque aptum doctrinae regula pondus suum, ut et recta faventes nutriant, et perversa animadvertentes abscindant. Vet. etiam praedicatores justi rigide feriunt; sed aliud est cum justitia stimulat; aliud cum superbia inflat. Justi cum severe corrigunt, internae dulcedinis gratiam non amittunt. Nam saepe pro inquietudine refrenanda pravorum, duritiam districti vigoris assumunt, sed intus charitatis igne liquefiunt, atque
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ fugiendo contempnat: aut eo
iugũ suꝑni rectoris abiciat: qͦ eũ suꝑ
ceteros priuatũ regimen delectat. Po¬
testas gͦ cum ꝑcipitur. non ex libidine
amauda est. sed ex longanimitate tole¬
randa: ut inde tunc ad iudiciũ salubri¬
ter leuis sit. unde nẽ ad ministerium
pacienter grauis innotescit.

Expanded text:
ordinem fugiendo contemnat; aut eo ordinem fugiendo contemnat; aut eo jugum 788 superni rectoris abjiciat, quo eum super caeteros privatum regimen delectat. Potestas ergo cum percipitur, non ex libidine amanda est, sed ex longanimitate toleranda, ut inde tunc ad judicium salubriter levis sit, unde nunc ad ministerium patienter gravis innotescit.
Abbreviated transcription (Latin):
nat. Pensoe. gͦ qͥ ad satisfaciendũ distric̃to
iudici. de sua tantũ modo anima fortasse
uix sufficit. quot regendis subditis
preest: reddende apud eũ rationis tp̃r.
ut ita dicã. tot solus animas hab&. Quȩ
nimirũ cogitatio. si assidue mentẽ exco-¬
quit : omnẽ suꝑbiȩ tumorẽ p̃uit. Et rec
neqͣ: dux impius uocabit᷑: quanto ei
cogitatione sollicita potestas que accep¬
ta est. ñ honor. sed onus estimat᷑. Nam
cui ẽẽ nẽ iudicẽ lib&: huic uidere tẽ
iudicẽ non lib&. Nuinerari eiũ culpe
nequeunt: quȩ habendȩ potestatis hic¬
amore ꝑpetrant᷑. Tunc solũ uͦ potestas
bene gerit᷑: cũ non amando. sed timendo
retinet᷑. Quȩ ut ministrari recte ualeat:
oportet primũ. ut hane ñ cupiditas. sed
necessitas imponat. ꝑcepta aũ. nec ꝓ for¬
midine deb& deseri. nec ex libidine am¬
plecti: ne aut peius quis quasi ex humi¬
litate suꝑbiat. si diuinȩ dispensationis

Expanded text:
nat. Penset ergo quia qui ad satisfaciendum districto nat. Penset ergo quia qui ad satisfaciendum districto judici de sua tantummodo anima fortasse vix sufficit, quot regendis subditis praeest, reddendae apud eum rationis tempore, ut ita dicam, tot solus animas habet. Quae nimirum cogitatio si assidue mentem excoquit, omnem superbiae tumorem premit; et rectneque dux impius vocabitur, quanto ei cogitatione sollicita potestas quae accepta est, non honor, sed onus aestimatur. Nam cui esse nunc judicem libet, huic videre tunc judicem non libet, numerari enim culpae nequeunt, quae habendae potestatis amore perpetrantur. Tunc solum vero 787 potestas bene geritur, cum non amando, sed timendo retinetur. Quae ut ministrari recte valeat, oportet primum ut hanc non cupiditas, sed necessitas imponat. Percepta autem nec pro formidine debet deseri, nec ex libidine amplecti; ne aut pejus quis quasi ex humilitate superbiat, si divinae dispensationis
Abbreviated transcription (Latin):
ta tolerent. nec tam̃ discipline uin¬
cula eadem lenitate dissoluant: ut
quȩdã tolerando dissimulent. nec tam̃
ea crescere dissimulando ꝑmittant.
Laboriosa st̃ ista: & nisi diuina grã ful¬
ciat ad custodiendũ difficilia. Recte
uͦ de aduentu districti iudicis. ꝑ sapi¬
entiȩ librum dr̃. Horrene & cito
apparebit: qm̃ iudicium durissimum¬
in his qͥ presunt fio. Quia gͣ plerũq
ꝑ potestatẽ regumnis ad culpã ꝓrũpit᷑
elationis÷ atq apud districtũ iudicẽ
os. De ipso quippe ducatu dũ suꝑbi¬
unt: exemplo suo subditos ad impie¬
tatẽ trahunt. Unde magnõpẽre cu
randũ est: ut qui regendis hominib
prefert᷑. apuo se intra secretariũ iñtis.
in cathedra p̾sideat humilitatis. Cũq
iudicanti ei a ceteris foris assistit᷑: uigilan¬
ti oculo incessant̃ aspiciat. eui quandoq
iudici. ipse de his iudicandus assistat: ut
trepidat : tanto eũ cũ uiderit. securior cer¬

Expanded text:
ta tolerent, nec tamen disciplinae vinta tolerent, nec tamen disciplinae vincula eadem lenitate dissolvant, ut quaedam tolerando dissimulent, nec tamen ea crescere dissimulando permittant. Laboriosa sunt ista, et nisi divina gratia fulciat, ad custodiendum difficilia. Recte vero de adventu districti judicis per Sapientiae librum dicitur: Horrende et cito apparebit, quoniam judicium durissimum his qui praesunt fiet . Quia ergo plerumque per potestatem regiminis ad culpam prorumpitur elationis, atque apud districtum judicem os. De ipso quippe ducatu dum superbiunt, exemplo suo subditos ad impietatem trahunrandum est, ut qui regendis hominibus praefertur, apud se intra secretarium mentis in cathedra praesideat humilitatis, cumque judicanti ei a caeteris foris assistitur, vigilanti oculo incessanter aspiciat, cui quandoque judici ipse de his judicandus assistat, ut trepidat, tanto eum cum viderit securior cer
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ. ut is qui preest. quȩ exem¬
pla subditis prebeat sollerter adten¬
dat : & tantis se sciat uiuere. quan¬
tis preesse: ac uigilant inspiciat. ne
in eo qd̾ prelatus est intumescat: ne
iura debite potestatis immoderatius
exigat: ne disciplinę uis mutet᷑ in
rigorẽ suꝑbiȩ: & unde a ꝑuersitate
subditos restringere poterat. inde ma-¬
gis intuentium corda ꝑuertat: ne
ut dictum est. impietatis dux ꝑ offi¬
cium pietatis existat. Non aũ deb&
hominũ ducatũ suscipere. qͥ nescit
homines bene uiuendo preire: ne qͥ
ad hoc eligit᷑. ut alioꝵ culpas corri¬
gat : qd̾ resecare debuit ipse cõmit¬
tat. Hinc inde se gͦ qui presunt cireũ¬
spiciant. ut sibi & subditis uiuant:
ut bonũ qd̾ faciunt & intra sinum
mentis abscondant. & tam̃ ex eo ad
ꝓfectũ sequentium exempla rectȩ ope¬
rationis imꝑtiant: ut subditoꝵ cul¬
pas animaduertentes corrigant. nec
tam̃ ꝑ uim eiusdẽ animaduersionis
intumescant: ut quȩdã lenit correp¬

Expanded text:
necesse est ut is qui praeest quae exempla subditis praebeat solerter attendat; et tantis se sciat vivere, quantis praeesse; ac vigilanter inspiciat ne in eo quod praelatus est intumescat; ne jura debitae potestatis immoderatius exigat; ne disciplinae jus mutetur rigorem superbiae; et unde a perversitate subditos restringere poterat, inde magis intuentium corda pervertat; ne, ut dictum est, impietatis dux per officium pietatis existat. Non autem debet hominum ducatum suscipere, qui nescit homines bene vivendo praeire; ne qui ad hoc eligitur ut aliorum culpas corrigat, quod resecare debuit, ipse committat. Hinc inde ergo se qui praesunt circumspiciant, ut sibi et subditis vivant, ut bonum quod faciunt, et intra sinum mentis abscondant, et tamen ex eo ad provectum sequentium exempla rectae operationis impartiant, ut subditorum animadvertentes culpas corrigant, nec tamen per vim ejusdem animadversionis intumescant, ut quaedam leniter correp
Abbreviated transcription (Latin):
restringit: & quodam districtionis suę
gladio. om̃e qd̾ in illa male iuuebat
interficit. Hoc nimirũ disciplinȩ gla¬
dio sem& ipsũ hieremias interfecerat:
cũ dicebat. Postꝗͣ. conuertisti me egi
ꝑcussi femur meũ. Quid enĩ in femore:
nisi uoluptas accipit᷑ carnis os Et quid
ẽ qd̃ ait. postquã ostendisti mͥ. ꝑ cussi
femur meũ: nͥ qd̾ postquã suꝑna spiri¬
taliter uidit. om̃e qd̾ inferius in se
carnaliter uiuebat extinxit: ut quan¬
tomagis sũma patescerent. tanto am¬
plius ima quȩ tenuerat ñ liberent:
Nã quanto incipit quisq superius
uiuere: tanto & uchoat inferius in¬
terire. Iuxta affectum namq carnalis
oꝑationis. omĩs caro pauli simul inte¬
rierat: cum dicebat. Quio aũ iã non

Expanded text:
restringit, et quodam districtionis suae restringit, et quodam districtionis suae gladio omne quod in illa male vivebat, interficit. Hoc nimirum disciplinae gladio semetipsum Jeremias interfecerat cum dicebat: « Postquam convertisti me, egi sse fateatur. Quid enim in femore, nisi voluptas carnis accipitur. Et quid est quod ait: « Postquam ostendisti mihi, percussi femur meum; » nisi postquam superna spiritaliter vidit, omnia quod inferius in se carnaliter vivebat exstinxit: ut quanto magis summa patescerent, tanto amplius ima quae tenuerant non liberent? Nam quanto magis incipit quisque superius vivere, tanto inchoat inferius interire. Juxta affectum namque carnalis operationis, omnis caro Pauli simul interierat cum dicebat: « Vivo autem jam non