comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lium accendit: dum modo istis. modo aliis cu¬
piditatibus estuat: & cogitationes suas ꝑ multi¬
plicia blandimenta seculi amplius inflamiat.
& gnis autem si flammam non habae: nequaquã
fuso lumine splenoet. Nlamina itaq ignis enis
est. decor uel potestas exterior. quȩ de interno
enis ardore procedit: quia quod auxiȩ in hoc mũ
do adipisci desiderat. plerumq ad cumulum
ꝑditionis suȩ optinet.: & seu in potestate culminis.
seu indiuituis multiplicatꝰ. quasi ꝑ exceriorem glo¬
riam lucet. Sed non splendebit slamina ignis
eius: cum idie erit᷑. omns exterior decor sub.¬
tralit᷑: & solo suo intrinsecꝰ ardore concremat᷑.
Hamina gͦ abigne subtrabit᷑: cum gła exterior
abinterno eius ardore separat᷑. Habent iusti etiam
flamam ignis sui. sed nimirum quȩ resplendeat:
quia uidencet eoꝵ desideria i bonis oꝑibꝰ iucent.
Iniquoꝵ uͦ flamina minine splendet: quia ꝑ hoc

Expanded text:
lium accendit, dum modo istis, modo illis culium accendit, dum modo istis, modo illis cupiditatibus aestuat, et cogitationes suas per multiplicia blandimenta saeculi amplius inflammat. Ignis autem si flammam non habet, nequaquam fuso lumine splendet. Flamma itaque ignis ejus est decor, vel potestas exterior, quae de interno ejus ardore procedit, quia quod anxie in hoc mundo 439 adipisci desiderat, plerumque ad cumulum perditionis suae obtinet, et sive in potestate culminis, sive in divitiis multiplicationis, quasi per exteriorem gloriam lucet. Sed non splendebit flamma ignis ejus; cum in die exitus, omnis exterior decor subtrahitur, et solo suo intrinsecus ardore concrematur. Flamma ergo ab igne subtrahitur cum gloria exterior ab interno ejus ardore separatur. Habent etiam et justi flammam ignis sui, sed nimirum quae resplendeat, quia videlicet eorum desideria in bonis operibus lucent. Iniquorum vero flamma minime splendet, quia per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ignnis enis: Hȩc si ip̃sentis uitȩ diffinitione denũ¬
tiat. fallit᷑. quia plerumq & impiis ineẽ. lumen
ꝓsꝑitatis cernit᷑. & pios tenebre ignobilitatis. ac
pauꝑtatis abscondunt. Sin uͦ adhoc eiꝰ sermo di¬
rigit᷑. ut ostendat. quid impĩ insuo fine patiant᷑:
ueracit̃ dr. Honne lux impii extinguetur: nec
splendebit flamina ignis eius: Qa si dici de impio
recte potuit. contͣ tamen scm̃ uirum inflagello
constitum dici non debuit. Sed nos uires brachi¬
oꝵ illius insius sententũs pariupendentes pensemꝰ
quam ualide iacula intorquet: & desinamus as¬
picere intorquendo quem impetit: nimirum sei¬
entes quia frustratis ictibus lapidem ferit. Dicat
impii lucem suam: ꝓsꝑitatem scilic&e uitȩ p̃sentis.
Sed lux impii extinguit᷑: quia fugitiuȩ uitȩ pros¬
peritas cum ipsa cicius uita t̾minat᷑. Ui apte
subdit᷑. Nec splendebit flamina ignis eiue.¬
Omns namq impius hab& flammam ignis ꝓprii
quem incorde suo exferuore desiderioꝵ tempora¬

Expanded text:
iunt. --Haec si in praesentis vitae definitione denuntiat, fallitur; quia plerumque et impiis inesse lumen prosperitatis cernitur, et pios tenebrae ignobilitatis ac paupertatis abscondunt. Sin vero ad hoc ejus sermo dirigitur, ut ostendat quid impii in suo fine patiantur, veraciter dicitur: Nonne lux impii exstinguetur, nec splendebit flamma ignis ejus? Quod si dici de impio recte potuit, contra sanctum tamen virum in flagellis constitutum dici non debuit. Sed nos vires brachiorum illius in suis sententiis perpendentes, pensemus quam valide jacula intorquet, et desinamus aspicere intorquendo quem impetit, nimirum scientes, quia frustratis ictibus lapidem feriat. Dicatimpii lucem suam, prosperitatem scilicet vitae praesentis. Sed lux impii exstinguetur; quia fugitivae vitae prosperitas cum ipsa citius vita terminatur. Unde apte subditur: Nec splendebit flamma ignis ejuOmnis namque impius habet flammam ignis proprii, quem in corde suo ex fervore desideriorum tempora
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditionis intulit. tot causas uictoriȩ ministrauit.
Contͣ tormenta quippe patientiam contra uerba
sapientiam tenuit.: quia & dolores uerberum eqͣni¬
mit̃ sustinuit: & stultitiam male suadentium sa-¬
pient̃ frenauit. Sed quia inipsis passionibꝰ doctisq
locutionibus sc̃e eccłiȩ tẏpum tenet: anucis eiꝰ
ut sepe iam dixinus. quedam recta & quedam
stulta loquentibꝰ. non iminerito heretici figuran¬
tur. Qui ꝓeo quod scõ uiro amiei funt multa
de repbis recta dicunt: sed ꝓ eo quod speciem
hereticoꝵ tenent. plerumq inoris sui excessu
dilabunt᷑. & uerborum suorum iaculis sci uiri
pectꝰ feriunt: sed contra mentem inexpugnabi¬
lem ipsa sua ꝑcussione fatigant᷑. Nosgͥ subtili
debenius discretione distinguere & quid sit
meoꝵ uerbis. quod uere de rȩꝓbis sentiunt: &
quid contͣ beatum iob fatuum sonant. Res¬

Expanded text:
perditionis intulit, tot causas victoriae ministravit. perditionis intulit, tot causas victoriae ministravit. Contra tormenta quippe patientiam, contra verba sapientiam tenuit, quia et dolores verberum aequanimiter sustinuit, et stultitiam male suadentium sapienter frenavit. Sed quia in ipsis passionibus doctisque 437 locutionibus sanctae Ecclesiae typum tenet, amicis ejus, ut saepe jam diximus, quaedam recta, et quaedam stulta loquentibus, non immerito haeretici figurantur, qui pro eo quod sancto viro amici sunt, multa de reprobis recta dicunt; sed pro eo quod speciem haereticorum tenent, plerumque in oris sui excessu dilabuntur, et verborum suorum jaculis sancti viri pectus feriunt, sed contra mentem inexpugnabilem ipsa sua percussione fatigantur. Nos igitur subtili debemus discretione distinguere, et quid sit in eorum verbis quod vere de reprobis sentiunt, et quid quod contra beatum Job fatuum sonant.
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑: ut ꝑ temptamenta tͥbulationis ostender&.
quantum pͥus intranquillitate ꝓfeciss&s. Huiꝰ
uitam inmicus generis humani more suo
imꝓbꝰ & laudari deo attestante cognouit: &
tainen adtemptandum expetiit. Quem cum
tot dampnis rerum tot orbitatib ꝑcussum
sternere nequiuiss&e. uxorem ei instimulo male
ꝑsuasionis excitauit: ut saltim ꝑfamiliaria
uerba corrumperet. quem ꝑtot sternere nun¬
tioꝵ tormenta minime ualeret. Sed cum ab¬
adiutorio feminȩ. quod contͣ adam prius in
paradyso obtinuit contra hunc secundum in
sterquilimo positum roborari non potuit: ad alia
se temptandi argumenta conuertit: ut amicos
eius quasi consolantes adduceret. & tamen eoꝵ
mentes inaspitatẽ ierepationis excitaret: qͥtmꝰ¬
S
eũ cuius patientiam flagella non uicerant int̃
flagella asꝑa saltun uerba suꝑarent. S inimicus
callide insidians fiaudem qͣm contra sc̃m uirum
parauerat ꝑtulit: quia scõ uiro quot occasiones

Expanded text:
tamenta tribulationis ostenderet quantum prius in tranquillitate profecisset. Hujus vitam inimicus generis humani more suo improbus, et laudari Deo attestante cognovit, et tamen ad tentandum expetiit. Quem cum tot damnis rerum, tot orbitatibus percussum sternere nequivisset, uxorem ei in stimulum malae suasionis excitavit, ut saltem per familiaria verba corrumperet quem per tot sternere nuntiorum tormenta minime valeret. Sed cum adjutorio feminae, quod contra Adam prius in paradiso obtinuit, contra hunc secundum in sterquilinio positum roborari non potuit, ad alia se tentandi argumenta convertit, ut amicos ejus quasi consolantes adduceret, et tamen eorum mentes in asperitatem increpationis excitaret; quatenus eum, cujus patientiam flagella non vicerant, inter flagella saltem aspera verba superarent. Sed inimicus callide insidians fraudem quam contra sanctum virum paraverat pertulit, quia sancto viro quot occasiones
Abbreviated transcription (Latin):
operis parte
tractauimros.
QUOU oM¬
mipotens ds. ut m̃tes
corrigeret sub lege
positoꝵ. beati iob
uitã ad testimoniũ
adduxit: qui legem non nouit. & tamen tenuit:
qui p̃cepta uitȩ quȩ scͥpto non acceꝑat custodi¬
uit. Huius actio pͥus dõ attestante laudatur:¬

Expanded text:
operis parte tractavimus quod omnipotens Deus, ut mentes corrigeret sub lege positorum, beati Job vitam ad testimonium adduxit, qui legem non novit, et tamen tenuit, qui praecepta vitae quae scripto non acceperat custodivit. Hujus prius actio Deo attestante laudatur
Abbreviated transcription (Latin):
tendat. Om̃s namq qui sub dispensatione
conditoris uicario nobis ministerio iungim᷑.
stib uno ac tero dnõ: quid nobis aliud nisi
inuicem serui sumus: Cumgͥ is qui subẽ
seruit ad obsequiũ: restat ꝓculdubio. ut is
qͥ p̃ est seruiat ad uerbum. Cum is qͥ subẽ
iussis obcẽꝑat: oportet ut is qͥp̃est curã sol¬
licitudinis ac pietatis impendat. Sicq sit.
ut dũ studiose nc̃ seruire nobis inuicẽ ꝑca
ritatem intim᷑: quandoq cũ uero dño cõ-¬
bent. alis inuident bonum̃ quod habent:
atq ido iam ueratiter non habent. Quibus
recte periacobum đr. Quod zelum amarũ
habetis inter uos. & contentiones sunt incor-

Expanded text:
tendat. Omnes namque qui sub dispensatione tendat. Omnes namque qui sub dispensatione conditoris vicario nobis ministerio jungimur sub uno ac vero Domino, quid nobis aliud 726 nisi invicem servi sumus? Cum igitur is qui subest servit ad obsequium, restat procul dubio ut is qui praeest serviat ad verbum. Cum is qui subest jussis obtemperat, oportet ut is qui praeest curam sollicitudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studiose nunc servire nobis invicem per charitatem nitimur, quandoque cum vero Domino cobent, aliis invident bonum quod habent, atque ideo jam veraciter non habent. Quibus recte per Jacobum dicitur: Quod si zelum amarum habetis inter vos,
Abbreviated transcription (Latin):
utiq quod meum erat cum usura. Texre igitur
fructus absq pecunia comedit. qui ecclesiastica
commoda ad usum corporis ꝑcipit: sed exhor¬
tationis ministerium populo non impendit.
Qtud adhȩc nos pastores dicimus: qui ad¬
uentum districti iudicis precurrentes. officiũ
quidem preconis suscipimus .s. alimenta
ecclesiastica muti manducamus: Exigimꝰ
quod nr̃o debetur corpori: sed non impen¬
dimus quod subiectorum debemus cordi.
Ecce uir sc̃s tot in hoc scło pignoribus ob¬
strictus: inter occupationes innumeras.
liber ad studium predicationis fuit. Qui
fructus terre numquam sine pecunia co¬
medit: quia nimirum subditis uerbum
bonȩ admonitionis reddidit: aquibus
fructum corporeȩ seruitutis accepit. Hoc
namq debet omnipotenti dõ omnis qui
pre est populo. hoc qui multis. hoc qui pau¬
cioribus prȩest: ut sic debita ministeria &̃
subditis exigat: quatinus ipse etiam quid
semper admonitionis debeat. sollicitus at¬

Expanded text:
utique quod meum erat cum usura . Terrae igitur utique quod meum erat cum usura . Terrae igitur fructus absque pecunia comedit, qui ecclesiastica commoda ad usum corporis percipit, sed exhortationis ministerium populo non impendit. Quid ad haec nos pastores dicimus, qui adventum districti judicis praecurrentes, officium quidem praeconis suscipimus, sed alimenta ecclesiastica muti manducamus? Exigimus quod nostro debetur corpori, sed non impendimus quod subjectorum debemus cordi. Ecce vir sanctus tot in hoc saeculo pignoribus obstrictus, inter occupationes innumeras liber ad studium praedicationis fuit. Qui fructus terrae nunquam sine pecunia comedit, quia nimirum subditis verbum bonae admonitionis reddidit, a quibus fructus corporeae servitutis accepit. Hoc namque debet omnipotenti Deo omnis qui praeest populo, hoc qui multis, hoc qui paucioribus praeest, ut sic debita ministeria a subditis exigat, quatenus ipse etiam quid semper admonitionis debeat sollicitus at
Abbreviated transcription (Latin):
si atergo portanit. Hoc ergo atramentarium.
uiro sinris uestito inherere considerat: qͥ dicit.
Et librum scribat ipse qui iudicat. S cur be¬
ate iob ab eo qui iudȩx est librum scribi deside
librum quippe in humero portare est: scrip¬
turam sacram oꝑando ꝑficere. Et notandum
quam ordinate describitur. & prius in hume¬
ro portari. & postmodum sicut corona circũda-¬
ri: qtua iudelicet sacri eloquii mandata si mo¬
do bene portantur inoꝑe: post nobis coronam
tuctorie ex hibent in retributione. Beatus aut̃
iob cur scribi librum a iudice postulat: qui ad
testamenti noui ꝑuenire tempora non ualebat:
S sicut iam sepe dictum est. electorum uocib uti¬
tur. atq ex eorum significatione postulat. quod
ꝓfuturum eis ꝑ omĩa p̃udebat. Ipse namq ꝑ
spm̃ hunc apud se librum iam dudũ tenebat.
quem ꝑ gr̃ãm aspirationis acceꝑat. & uiuendo
cognoscere & preuidendo nuntiare. Sed inter

Expanded text:
si a tergo portavit. Hoc ergo atramentarium si a tergo portavit. Hoc ergo atramentarium viro lineis vestito inhaerere considerat, qui dicit: Et librum scribat ipse qui judicat. Sed cur, beate Job, ab eo qui judex est, librum scribi desiderLibrum quippe in humero portare, est Scripturam sacram operando perficere. Et notandum quam ordinate describitur, et prius in humero portari, et postmodum sicut corona circumdari, quia videlicet sacri eloquii mandata, si modo bene portantur in opere, post nobis coronam victoriae exhibent in retributione. Beatus autem Job cur scribi librum a judice postulat, qui ad Testamenti Novi pervenire tempora non valebat? Sed sicut saepe jam dictum est, electorum vocibus utitur, atque ex eorum significatione postulat, quod profuturum eis per omnia praevidebat. Ipse namque per spiritum, hunc apud se librum jamdudum tenebat, quem per gratiam aspirationis acceperat et vivendo cognoscere et praevidendo nuntiare. Sed inter
Abbreviated transcription (Latin):
iusq uas interitus in manu eiꝰ: quia una queq
generatio singulis quibq etatib euoluta ante
redemptoris aduentum in sua oꝑatione habuit.
unde pęnam dampnationis sup̃sit. Hir quoq
unus in medio eorum uestitus lineis. Quia re-¬
demptor nr̃ etiam desacerdotali tribu uix ta
carnem parentes hab̾e dignatus est: tiestitus li¬
neis uenire ꝑhibetur. Uel certe quia lintim
de terra. non autem sicut lana decorruptibili
carne nascitur. quia indumentum sui corporis
ex matre uirgine. non atitem ex corruptione
cõmixtionis sumpsit: ꝓ fecto ad nos uestitus
lineis uenit. Et atramentarium scriptoris ad re¬
nes eius. In renib posterior corporis pars est. Et qr
ipse dñs p̾ostquam ꝓ nobis mortuus est. resurrexit
& ascendit in cęlum. tunc testamentum nouum
ꝑ apłos scripsit: uir iste atramentarium ad renes
habuit. Quia enim scripturam testam̃ti noui
postquam discessit condidit. atramentarium qͣ¬

Expanded text:
jusque vas interitus in manu ejus, quia unaquaeque jusque vas interitus in manu ejus, quia unaquaeque generatio singulis quibusque aetatibus evoluta, ante Redemptoris adventum in sua operatione habuit, unde poenam damnationis sumpsit. Vir quoque unus in medio eorum vestitus lineis, quia Redemptor noster, etiam de sacerdotali tribu juxta carnem parentes habere dignatus, vestitus lineis venire perhibetur. Vel certe quia linum de terra, non autem sicut lana de corruptibili carne nascitur, quia indumentum sui corporis ex matre virgine, non autem ex corruptione commistionis sumpsit, profecto ad nos vestitus lineis venit. Et atramentarium scriptoris ad renes ejus. In renibus posterior corporis pars est. Et quia ipse Dominus postquam pro nobis 720 mortuus est, et resurrexit, et ascendit in coelum, tunc Testamentum Novum per apostolos scripsit, vir iste atramentarium ad renes habuit. Qui enim scripturam Testamenti Novi postquam discessit condidit, atramentarium qua
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. quia nehil uel minimi mandati in
discussione pretereat: quo uidelicet constat.
quia librum scripsit ipse qui iudicat. Quem
scilicet librum noui testamenti quia ipse ꝑ se
humani generis redemptor in extremo conde¬
ret: bene iezechiel ꝓpħa denuntiat dicens.
Ecce sex uiri uenebant de uia porte suꝑioris.
quȩ respicit ad aquilonem: & unuscuiusq
uas interitus in manu eius. Hir quoq umis
inmedio eorum uestitus lineis: & atramenta¬
rium scriptoris ad renes enus. Quid namq
aliud in sex uiris uenientibus. nisi sex etates hui¬
mani generis designantur: Quȩ deiuia porte
suꝑioris ueniunt: quia a conditione paradisi
sicut ab ingressu mundi asuꝑioribus genera¬
tiombus etioluuntar. Que porta ad aqtulo¬
nem respicit: quia uidelicet mens hitmani
generis uiciis aꝑta.nisi calorem caritatis dese¬
rens. torporem mentis appeteret: adbanc mor-¬
talitatis laticudinem non exisset. Et uniuscu¬

Expanded text:
tum est quia nihil vel minimi mandati sine tum est quia nihil vel minimi mandati sine discussione praetereat. Quo videlicet constat quia librum scripsit ipse qui judicat. Quem scilicet librum Novi Testamenti, quia ipse per se humani generis Redemptor in extremo conderet, bene Ezechiel propheta denuntiat, dicens: Ecce sex viri veniebant de via portae superioris, quae respicit ad Aquilonem, et uniuscujusque vas interitus in in medio eorum vestitus lineis, et atramentarium scriptoris ad renes ejus . Quid namque aliud in sex viris venientibus nisi sex aetates humani generis designantur? Qui de via portae superioris veniunt, quia a conditione paradisi, sicut ab ingressu mundi, a superioribus generationibus evolvuntur. Quae porta ad Aquilonem respicit, quia videlicet mens humani generis vitiis aperta, nisi calorem charitatis deserens torporem mentis appeteret, ad hanc mortalitatis latitudinem non exisset. Et uniuscu
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat. Quia enim timenti adhuc populo
lex est transmissa ꝑseruũ. diligentibus uero
filiis eugłii grã est collata ꝑ dnm: qui ad re¬
demptionen nrãm ueniens. nouũ nobis testa¬
mentum condidit. sed de eiusdem nos testa m̃¬
ti mandato discutiens. quandoq etiam iudex
uenit: necessarium non est. ut ꝑ expositionẽ
clarescat. quia librum scribit ipse quiiudicat.
Ipsa emim ꝑ se ueritas dicit. Pat̾ non udicat
quemquam: sed omne iudicium dedit filio.
Erit ergo tune auctor tudicii. qui nune est
conditor libri: ut tunc districtus exigat. qđ
modo mansuetus iubet. Sic namq cotidie
conspicimus. quod magistri pueris elementa
litterarum blandientes imponunt: sed hec
ab eis seuientes exigunt. Et quedant cũ man¬
suetudine: cum uerbere exquirunt. Blanda
namq nunc sonant eloquii diuimi mandata:
sed erunt aspera inactione sentienda. Mansu¬
eta modo est. admonitio uocantis: sed tunc
districta uentura est iusticia iudicis. Eoq cer-¬

Expanded text:
ium.---Quia enim timenti adhuc populo lex est transmissa per servum, diligentibus vero filiis Evangelii gratia est collata per Dominum, qui ad redemptionem nostram veniens novum nobis testamentum condidit, sed de ejusdem nos testamenti mandato discutiens, quandoque etiam judex venit, necessarium non est ut per expositionem clarescat quia librum scribit ipse qui judicat. Ipsa enim per se Veritas dicit: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Erit ergo tunc auctor judicii, qui nunc est conditor libri, ut tunc districtus exigat quod modo mansuetus jubet. Sic namque quotidie conspicimus quod magistri pueris elementa litterarum blandientes imponunt, sed haec ab eis saevientes exigunt; et quae dant cum mansuetudine, cum verbere requirunt. Blanda namque nunc sonant eloquii divini mandata, sed erunt aspera in exactione sentienda. Mansueta modo est admonitio vocantis, sed tunc districta ventura est justitia judicis, eo quod cer
Abbreviated transcription (Latin):
sionem protinus ad lamenta uertuntur:
quia uelut sua. plangunt ea. quȩ prexi¬
mi iniuste patiuntur. ꝑ fecti namq cũ
semꝑ de spiritalibus moueantur: tanto
sciunt de alienis corporalibus dampnis
ingemiscere: quanto iam edocti sunt non
dolere de suis. Omnis ergo qui preest. si
ꝑuersa in subditis exercet. contra hunc
terra clamat. & sulci deflent: quia contra
eius iniusticiam rudes quidem populi
in murmurationum uocibus erumpunt:
sed perfecti quiq pro prauo eius opere.
sese infletibus affligunt. Quodq imꝑiti
clamant & non dolent: hoc probatioris ui¬
te subiecti deflent & tacent. Cum clamance
ergo terra stilcos plangere est:per hoc un¬
de multitudo fidelium iuste contra rec¬
torem queritur. uberioris uite homines
ad lamenta peruenire. Sulci itaq E ex
terra sunt. & tamen aterre uocabulo dis-¬
tinguntur: quia hii qui in scã eccła men-¬
tem suam labore sacrȩ meditationis ex¬
colunt. cȩteris fidelibus tanco meliores

Expanded text:
sionem protinus ad lamenta convertuntur, sionem protinus ad lamenta convertuntur, quia velut sua plangunt ea quae proximi injuste patiuntur. Perfecti namque cum semper de spiritalibus moveantur, tanto sciunt de alienis corporalibus damnis ingemiscere, quanto jam edocti sunt non dolere de suis. Omnis ergo qui praeest, si perversa in subditis exercet, contra hunc terra clamat, et sulci deflent, quia contra ejus injustitiam rudes quidem populi in murmurationis vocibus erumpunt, sed perfecti quique pro pravo ejus opere sese in fletibus affligunt, quodque imperiti clamant et non dolent, hoc probatioris vitae subjecti deflent et tacent. Cum clamante ergo terra sulcos plangere est per hoc unde multitudo fidelium juste contra rectorem queritur uberioris vitae homines ad lamenta pervenire. Sulci itaque et ex terra sunt, et tamen a terrae vocabulo distinguuntur, quia hi qui in sancta Ecclesia mentem suam labore sanctae meditationis excolunt, caeteris fidelibus tanto meliores
Abbreviated transcription (Latin):
quod alimentum ꝓfert: exarata uero.
fruges ad satietatem parit. Et sunt non.¬
nulli. qui nullo lectionis. nullo exhorta¬
cionis uomere proscissi: quȩdam bona
quamuis minima. tamen ex semetipsis
proferunt. quasi terra necdum exarata.
Sunt uero non nulli qui ad audiendũ
semper atq retinendum sc̃is predicati¬
onibus ac meditationibus intenti. apri¬
ore mentis duritia quasi quodam lin-¬
gue uiomere scissi. semina exhortationis
accipiunt: & fruges boni operis per sul-¬
cos uoluntariȩ afflictionis reddunt. Se¬
pe uero contingit: ut hii qui prȩstint
iniusta aliqua faciant. fitq tit ipsi stib¬
iectis noceant: qui ꝓdesse debuerunt.
Quȩ dum rudes quiq conspiciunt.
commoti contra rectorem murmurant:
nec tamen ualde prorimis per compas¬
sionem dolent. Cum uero hii qui iam
aratro lectionis attriti sunt. atq ad fru¬
gem boni oꝑis exculti. grauari uel in mi¬
rimis innocentes aspiciunt. ꝑ compas¬

Expanded text:
quod alimentum profert, exarata vero quod alimentum profert, exarata vero fruges ad satietatem parit. Et sunt nonnulli qui nullo lectionis, nullo exhortationis vomere proscissi, quaedam bona, quamvis minima, tamen ex semetipsis proferunt, quasi terra necdum exarata. Sunt vero nonnulli qui, ad audiendum semper atque retinendum sanctis praedicationibus ac meditationibus intenti, a priori mentis duritia, quasi quodam linguae vomere scissi, semina exhortationis accipiunt, et fruges boni operis per sulcos voluntariae afflictionis reddunt. Saepe vero contingit ut hi qui praesunt injusta aliqua faciant, fitque ut ipsi subjectis noceant qui prodesse debuerant. 725 Quae dum rudes quique conspiciunt, commoti contra rectorem murmurant, nec tamen valde proximis per compassionem dolent. Cum vero hi qui jam aratro lectionis attriti sunt, atque ad frugem boni operis exculti, gravari vel in minimis innocentes aspiciunt, per compas
Abbreviated transcription (Latin):
sese nobis intellectus misticus. quasi aper¬
tis iam foribus ostendit. Ac si patenter cla¬
met. Quia rationem litterȩ defecisse cog¬
noscitis: nimirum restat. ut ad me sine
dubitatione redeatis. Omnis enim qui
uel priuato iure domesticam familiam
regit. uel pro utilitate communi fidelib
plebibus preest: in hoc quod iura regimi¬
nis in commissis sibi fidelibus possidet:
quid aliud quam terram incolendam
tenet: Ad hoc quippe diuna dispen-¬
satione cȩteris inusquisq preponitur:
ut subiectorum animus. quasi sub stra¬
ta terra predicationis illius semine fe¬
cundetur. S: terra contra possessorem
clamat: si contra eum qui sibi prȩest.
aliquid iustum uel priuata domus.
uel scã ȩccła murmurat. Clamare quip¬
pe terram est: contra regentis iniusticiã.
rationabiliter subiectos dolere. U bi rec¬
te sub iungitur. Et cum ea stilci eius
deflent. Terra enim etiam nullis oꝑib
exculta. plerumq ad usum hominum ali¬

Expanded text:
sese nobis intellectus mysticus quasi apersese nobis intellectus mysticus quasi apertis jam foribus ostendit. Ac si patenter clamet: Quia rationem litterae defecisse cognoscitis, nimirum restat ut ad me sine dubitatione redeatis. Omnis enim qui vel privato jure domesticam familiam regit, vel pro utilitate communi fidelibus plebibus praeest, in hoc quod jura regiminis in commissis sibi fidelibus possidet, quid aliud quam terram incolendam tenet? Ad hoc quippe divina dispensatione caeteris unusquisque praeponitur, ut subjectorum animus, quasi subacta terra, praedicationis illius semine fecundetur. Sed terra contra possessorem clamat, si contra eum qui sibi praeest aliquid justum vel privata domus, vel sancta Ecclesia murmurat. Clamare quippe terram est contra regentis injustitiam rationabiliter subjectos dolere. Ubi recte subjungitur: Et cum ea sulci ejus deflent. Terra enim, etiam nullis operibus exculta, plerumque ad usum hominis ali
Abbreviated transcription (Latin):
tantum modo. sed etiam per opera demon-¬
strat. Unde adhuc subditur. Et quasi
principi offeram illum. Omne enim
quod offerimus. in manibus tenemus.
Nenienti ergo ad iudicium principi libr¬
um offerre est: uerba preceptorum illius
uersum me terra mea clamat. & cum ipsa
sulci eis deflent: si fructus eius comedi
absq pecunia. & animam agricolarum
eius afflixi: pro frumento oriatur michi
tribulus. & pro hordeo spina. Quid est.¬
clamare terram deflere sulcos: & fructus
proprios emendo comedere: Cui unquã
necesse est. sua emere: Quis clamantem
audruit terram: Quis sulcos deflentes ui¬
dit: Et cum sulci terre semper ex terra
sint. quid est. quod pronuntiatione dis¬
tincta. & clamasse terra. et sulci eius cum
ea deflesse denegantur Cum enim nichil
sit aliud sulcus terrȩ quam terra: magne
distinctionis ratione non caret. dum sub¬
iungit. & cum ea sulci eius deflent. Qua
uidelicet in re. quia ordo hẏstorie deficit:

Expanded text:
tantummodo, sed etiam per opera demontantummodo, sed etiam per opera demonstrat. Unde adhuc subditur: Et quasi principi offeram illum. - Omne enim quod offerimus in manibus tenemus. Venienti ergo ad judicium principi librum offerre est, verba praeceptorum illius versum me terra mea clamat et cum ipsa sulci eius deflent si fructus eius comedi absque pecunia et animam agricolarum eius adflixi pro frumento oriatur mihi tribulus et pro hordeo spina finitclamare terram, deflere sulcos, et fructus proprios emendo comedere? Cui unquam necesse est sua emere? Quis clamantem audivit terram? Quis sulcos deflentes vidit? Et cum sulci terrae semper ex terra sint, quid est quod pronuntiatione distincta et clamasse terra, et sulci ejus cum ea deflesse denegantur? Cum enim nihil sit aliud sulcus terrae quam terra, magnae distinctionis ratione non caret, dum subjungit: Et cum ea sulci ejus deflent. Qua videlicet in re quia ordo historiae deficit,
Abbreviated transcription (Latin):
torrentis. quam ꝑ transire non ualet: qi
& intuetur speculando quod libeat: &
tamen hoc ipsum ꝑfecte non ual&e intue.¬
ri quod libet. ꝓpħa ergo ad aquam quan¬
doq ꝑuenit. quam non ꝑtransit: quia ad
contemplationem sapientiȩ cum ad ex¬
tremũ ducitur: ipsa eius immensitas quȩ
ex se hominem sulleuat ad se. humano a¬
nimo plenam cognitionem negat: ut
hanc & tangendo amet. & tamen nequa
quam ꝑtranse undo penẽtret. B eatus
igitur iob hec incrementa turtutum. qr
distincte hominibus suꝑno munere tribui
conspexit. gradus uocatt: qm̃ per ipsos
ascenditur. ut ad cȩlestia optinenda ueni¬
atur:. Sacri itaq libri idest diuini eloquis
memoriam faciens. dicit. ꝑ singulos gradꝰ
meos pronuntiabo illum: quia nimirum
ille ad doctrinam dĩ ueraciter ascendit.
qui ad optinendam hanc gradibus scẽ ope¬
rationis eruperit. Et quasi persingulos
gradus suos librum pronuntiat: qui per¬
cepisse se eius scientiam non per uerba

Expanded text:
torrentis quam pertransire non valet, quia torrentis quam pertransire non valet, quia et intuetur speculando, quod libeat, et tamen hoc ipsum perfecte non valet intueri, quod libet. Propheta ergo ad aquam quandoque pervenit, quam non pertransit: quia ad contemplationem sapientiae cum ad extremum ducitur, ipsa ejus immensitas, quae ex se hominem sublevat ad se humano animo plenam cognitionem necat, ut hanc et tangendo amquam pertranseundo penetret. Beatus igitur Job haec incrementa virtutum, quia distincte hominibus superno munere tribui conspexit, gradus vocavit: quoniam per ipsos ascenditur ut ad coelestia obtinenda veniatur. Sacri itaque libri, id est, divini eloquii memoriam faciens, dicit: « Per singulos gradus meos pronuntiabo illum . » Quia nimirum ille ad doctrinam Dei veraciter ascequi ad obtinendam hanc gradibus sanctae operationis eruperit: et quasi per singulos gradus suos librum pronuntiat, qui percepisse se ejus scientiam non per verba
Abbreviated transcription (Latin):
stringit. Qui iterum metitur mille. & ꝓpħa
ꝑ aquam usq ad renes ducitur: quia iude
licet tunc in nobis plenitudo oꝑis excrescit:
quando in nobis ꝑcepta sapientia. omne m
quoq in quantum est possibile delectatio¬
nem carnis extinxerit. Nisi enim carnis
delectatio esset in renibus: psalimsta mini-¬
me dixiss&. Hre renes meos & cor meum.
Aqua igitur ad renes uenit. cum dulcedo
sapientiȩ. etiam incentiua carnis interi¬
mit: cit ea quȩ urere mentem poterant.
delectatiõnis incendia frigescant. Qui ad¬
huc mensus ẽ. mille. torrentem uidelicet
quem ꝓpb̃a ꝑ transire non potuit: de quo
etiam dicit. qm̃ intumii erant aquȩ ꝓ¬
funde toirrentis. qui non podest transuada¬
ri. ꝑ cepta namq ꝑfectione oꝑis: ad contẽ¬
plationem uenitur. Inqua scilicit contem¬
platione. dum mens inaltum ducitur:
sulleuata uidet in dõ. quia non potest pe¬
netrare quod uidet. Et quasi tangit aquã

Expanded text:
stringit. Qui iterum metitur mille, et propheta stringit. Qui iterum metitur mille, et propheta per aquam usque ad renes ducitur, quia tunc licet tunc in nobis plenitudo operis excrescit, quando in nobis percepta sapientia omnes quoque, in quantum est possibile, delectationem carnis exstinxerit. Nisi enim carnis delectatio esset in renibus, Psalmista minime dixisset, « Ure renes meos, et cor meum . » Aqua igitur ad renes venit, cum dulcedo sapientiae etiam incentiva carnis interimit, ut ea quae urere mentem poterant delectationis incendia frigescant. Qui adhuc mensus est mille torrentem, videlicet quem Propheta pertransire non potuit. De quo etiam dicit: « Quoniam intumuerunt aquae profundi torrentis, qui non potest transvadari. » Percepta namque perfectione operis, ad contemplationem venitur, in qua scilicet contemplatione dum mens in altum ducitur sublevata videt in Deo, quia non potest penetrare quod videt, et quasi tangit ad aquam
Abbreviated transcription (Latin):
sus est mille: torrentemq non potui ꝑ transire:
qm̃ intumuerant a quȩ ꝓfunde torrentis. qͥ
non potest transuadari. Qtud namq mil
tudo signatur: Hir itaq qui apparuit mil¬
le cubitos metitur. & ꝓpłra ꝑ aquas usq ad
talos ducitur: quia redemptor nr̃ cum nobis
ad se conuersis. boni ex ordii plenitudinem
tribuit: dono spiritalis sapientie. prima nri᷑
oꝑis uestigia insundit. Aquam quippe usq
ad talos uenire est: iam nos ꝑacceptam sapi¬
entiam desideratȩ recditudinis uestigia tenere.
Qui rursum mille metitur. & ꝓpħa usq
ad genua ꝑ aquam ducitur: quia cum bo.¬
ni oꝑis plenitudo tribuitur. ad hoc usq
nr̃a sapientia augetur. ut inprauis iam acti¬
btis minime flectatur: Hinc namqͥ: ꝑ pau-¬
lum dr̃. Remissas manus & dissoluta gentra
erigite: & gresstis rectos facite pedibus ur̃is.
Aqua ergo adgenua ꝑuenit: cum nos ꝑcep¬
ta sapientia. ꝑ fecte ad boni. oꝑis rectitudinẽ

Expanded text:
sus est mille torrentem quem non potui pertransire sus est mille torrentem quem non potui pertransire quoniam intumuerant aquae profundae torrentis qui non potest transvadari et dixit ad me itudo signatur? Vir itaque qui apparuit mille cubitos metitur, et propheta per aquas usque ad talos ducitur, quia Redemptor noster cum nobis ad se conversis boni exordii plenitudinem tribuit, dono spiritalis sapientiae prima nostri operis vestigia infundit. Aquam quippe usque ad talos venire est jam nos per acceptam sapientiam desideratae rectitudinis vestigia tenere. Qui rursum mille metitur, et propheta usque ad genua per aquam ducitur, quia cum boni operis plenitudo tribuitur, ad hoc usque nostra sapientia augetur, ut in pravis jam actibus minime flectatur. Hinc namque per Paulum dicitur: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibusAqua ergo ad genua pervenit, cum nos percepta sapientia perfecte ad boni operis rectitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ter sanandipuieri non dixisset. Credo dnẽ: ad¬
iuua incredulitatem meam. Adhuc ergo ascen-¬
debat ad fidem quam iam ꝑceperat: qui uno
eodemq tempore clamabat. & iam se credere:
& adhtic ex incredulitate dubitare. Hinc est etiã
quod redemptori nr̃o adiscipulis dr. auge
nobis fidem: ut quȩ iam accepta ꝑmitium
fuerat. quasi ꝑ augmemta gradiũ ad ꝑfectio¬
nem ueniret. Ipsa quoq sapientia que esse bo¬
norum oꝑum solet magistra. anbelanti menti
ꝑ incrementa tribuitur: ut ad eam ꝓculdubio
magni mod̾aminis gradibus ascendatur. Quod
bene ietechiel ꝓpheta figurata narratione de¬
nuntiat: quide eo turo quem in excelsum mon¬
tem uiderat. narrat dicens. M ensus est cubi¬
tos mille: & transduxit me ꝑaquam usq ad talos.
Rursumq mensus est nille: & transdux it me
ꝑ aquam usq ad genua. Et mensus est mille:
& transduxit me ꝑaquam usq adrenes. Et men¬

Expanded text:
ter sanandi pueri non dixisset: Credo, Domine, adter sanandi pueri non dixisset: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam . Adhuc ergo ascendebat ad fidem, quam jam perceperat, qui uno eodemque tempore clamabat, et jam se credere, et adhuc ex incredulitate dubitare. Hinc est etiam quod Redemptori nostro a discipulis dicitur: Auge nobis fidem : ut quae jam accepta per initium fuerat, quasi per augmenta graduum ad perfectious.---Ipsa quoque sapientia, quae esse bonorum operum solet magistra, anhelanti menti per incrementa tribuitur, ut ad eam procul dubio magni moderaminis gradibus ascendatur. Quod bene Ezechiel propheta figurata narratione denuntiat, qui de eo viro quem in excelso monte viderat narrat dicens: Mensus est cubitos mille, et transduxit me per aquam usque ad talos. Rursumque mensus est mille, et transduxit me per aquam usque ad genua. Et mensus est mille, et transduxit me per aquam usque ad renes. Et men
Abbreviated transcription (Latin):
nimus. & postmodum ꝑcaritatem ad alta
amous leuamus : ut abeo quod quisq tumet.
reprimatur ut timeat : & ab eo quod iam
mȩtitit. subleuetur ut p̾sumat. hos autẽ
uirtutum gradus. non magni laboris est ꝑ¬
pendere. cum ab una ad alteram transitur:
cum mens pensare incitur. inuna eademq uirtuce.
quibus ꝓfectus sui gradibus eleuetur. Ut enim pri-¬
ma elementa uirtutum. fidem scilicet & sapien-¬
tiam loquar. obtineri singula perfecte nequeunt:
nisi adhec distinctis ordinatisq modis quasi quib:¬
d̃am gradibus ascendamus. Ipsa & enim fides quȩ
adbona alia ꝑ fectt capessenda nos imbuit: ple-¬
rumq in exordiis suis & nutat & solida est. Et iã
certissime habetur: & tamen de eius fidutia ad¬
huc sub dubitatione trepidatur. Pars namq
eius prius accipitur: ut in nobis postmodum
ꝑfecte compleatur. Si anm cerco gradii increden-
tis mentem non ꝓficeret: requisitus in eugłio pa-¬

Expanded text:
nimus, et postmodum per charitatem ad alta nimus, et postmodum per charitatem ad alta amoris levamus, ut ab eo quo quisque tumet, reprimatur ut timeat, et ab eo quod jam metuit, sublevetur ut praesumat. Hos autem virtutum gradus non magni laboris est prehendere, cum ab una ad alteram transitur. cum mens pensare nititur, in una eademque virtute quibus profectus sui gradibus elevetur. Ut enim prima elementa virtutum, fidem scilicet et sapientiam, loquar, obtineri singula perfecte nequeunt, nisi ad haec distinctis ordinatisque modis, quasi quibusdam gradibus, ascendamus. Ipsa enim fides, quad bona alia perfecte capessenda nos imbuit, plerumque in exordiis suis et nutat et solida est. Et jam certissime habetur, et tamen et ejus fiducia adhuc sub dubitatione trepidatur: pars namque ejus prius accipitur, ut in nobis postmodum perfecte compleatur. Si enim certo gradu in mente credentis non proficeret, requisitus in Evangelio Pa
Abbreviated transcription (Latin):
alim̃ta p̃paramus. Atq ipse nr̃oꝵ ustis ope¬
ttim: quasi more hordei. habet aliqͥd de ad¬
mixtione p̃alearũ. Et plerũq contingn. ut
rector qͥ p̃ est. dum in iusta contra subiectos ex¬
ercet: dũ nullo bonos blandimento refouet:
dum qđ est grauns bene oꝑantes quosq ex
inuidia affligit. etiã graedã bona aliqͣndo
faciat. ac si friup̃tũ serat: feseq in dispensan¬
dis t̾renis rebus: ñ numꝙͣ ñ atiaritiȩ studio.
sed ꝓ utilitate carnaliũ misceat. & sic eiusdẽ
labous fructum. uelut messem hordei expec¬
tet. Sed subiecti quiq ꝓ eo qđ in maximis
grauantur. gaudere in eius bonis minimis
pensanio proutilitate subditorũ siscipi cre¬
dit᷑: quandois qͥ p̃ est anhelare ꝑ auaritiã
uidet᷑ Unde fit. tt ad ipsa etiã pauca bona quȩ
sicri it᷑ multa mala considerant non latides
sea gemitꝰ reddant: atq infirmantes mͣmurent

Expanded text:
alimenta praeparamus, atque ipse nostrorum usus opealimenta praeparamus, atque ipse nostrorum usus operum quasi more hordei habet aliquid de admistione palearum. Et plerumque contingit ut rector qui praeest, dum injusta contra subditos exercet, dum nullo bonos blandimento refovet, dum, quod gravius est, bene operantes quosque ex invidia affligit etiam quaedam bona aliquando faciat, ac si frumentum serat, seseque in dispensandis terrenis rebus nonnunquam non avaritiae studio, sed pro utilitate carnalium misceat, et sic ejusdem laboris fructum velut messem hordei exspectet. Sed subjecti quique pro eo quod in maximis gravantur, gaudere in ejus bonis minimis pensatio pro utilitate subditorum suscipi creditur, quando is qui praeest anhelare per avaritiam videtur. Unde fit ut ad ipsa etiam pauca bona, quae fieri inter multa mala considerant, non laudes, sed gemitus reddant; atque infirmantes murmurent,
Abbreviated transcription (Latin):
si exegi debita. & ipse quod debui non impen¬
di: si erercitacionem boni oꝑis aliis inuidi:
ꝓbonis que mȩcernum reficiunt. retribuan¬
tur michi in uiditio mala quȩ pungunt.
ꝓsrumento quippe tribulus. Oꝓ hordeo spi¬
na oritur: cum in retribatione ultima. de
qua remuneratio laboris queritur. punctio
dolons inuenitur. Et notandũ quod sicut
afrumento hordeum distat. quamuis urũq
resiciat. sic atribulo spina. quamuis sit utrũ¬
q quod pungat: quia tribulus mollior. &
ad pungendũ semper est durior spina. Ait
ergo. ꝓfrumento ouatur michi tribulus. & ꝓ
hordeo spina. Ac si patenter dicat. Eguit
boniᷤ minimis mͥ respondeant. mala maiora.
Quamuis hoc intelligi & alit̾ pocest. Infru¬
iuento quippe. spĩtale optis quod mentem
reficit: in hordeo aut̃. t̾renarũ rerũ dispen¬
satio figurat᷑. Inqua sepe dũ seriuire infirmis
atq carnalibus cogim᷑: quasi stia iumentis

Expanded text:
si exigi debita, et ipse quod debui non impensi exigi debita, et ipse quod debui non impendi, si exercitationem boni operis aliis invidi, pro bonis quae in aeternum reficiunt, retribuantur mihi in judicio mala quae pungunt. Pro frumento quippe tribulus, et pro hordeo spina oritur, cum in retributione ultima, de qua remuneratio laboris quaeritur, punctio doloris invenitur. Et notandum quod sicut a frumento hordeum distat, quamvis utrumque reficiat, sic a tribulo spina, quamvis sit utrumque quod pungat, quia tribulus mollior, et ad pungendum semper durior est spina. Ait ergo: Pro frumento oriatur mihi tribulus, et pro hordeo spina. Ac si patenter dicat: Egissebonis minimis mihi respondeant mala majora. Quamvis hoc intelligi et aliter potest. In frumento quippe spiritale opus, quod mentem reficit, in hordeo autem terrenarum rerum dispensatio 727 figuratur. In qua saepe dum servire infirmis atque carnalibus cogimur, quasi sua jumentis
Abbreviated transcription (Latin):
pe huius terrȩ sunt hii: qui intnor loco posi¬
ti. quo ualent zelo. quanto possunt opere
colas. hoc est non affligere. eorum laboribus
non intuidere: ne rector eccłȩ dumsoli sibi
ius predicationis uindicat. etiam aliis recte
predicantibus intuidia se mordente contra¬
dicat. Pia & enĩ pastorũ nrens quia non ꝓpri¬
am głam sed auctoris querit: ab omnibus
uult adiuuari quod agit. fidelis namq
predicator optat. si fieri ualeat: uit uerita¬
tem quam solus loqui non sufficit. ora cunc¬
torum sonent. Unde cũ iosue duobus in
castris remanentib atq ꝓpħantib uellet
obsistere: recte ꝑmoy sen dr. Quid e mu¬
laris ꝓme: Quts tribuat ut omnis popu
quippe om̃s uoluit: qui bonum quod habu¬
it. aliis non inuidit. Quia igitur beatus
iob cuncta suspensa inculit: & si ea mini¬
me fecerit. sententia se maledictionis as¬
tringit. Sequitur. Pro frumento oriatur
micbi tribulus: & ꝓ hordeo spina. Ac si aꝑte
dicat. Si iniustum quid erga subditos gressi:

Expanded text:
pe hujus terrae sunt hi qui, minori loco positi, quo valent zelo, quanto possunt opere,colas hoc est non affligere, eorum laboribus non invidere, ne rector Ecclesiae dum soli sibi jus praedicationis vindicat, etiam aliis recte praedicantibus invidia se mordente contradicat. Pia etenim pastorum mens, quia non propriam gloriam, sed auctoris quaerit, ab omnibus vult adjuvari quod agit. Fidelis namque praedicator optat, si fieri valeat, ut veritatem quam solus loqui non sufficit ora cunctorum sonent. Unde cum Josue duobus in castris remanentibus atque prophetantibus vellet obsistere, recte per Moysen dicitur: Quid aemularis pro me? Quis tribuat ut omnis populquippe omnes voluit, qui bonum quod habuit aliis non invidit: Quia igitur beatus Job cuncta haec suspensa intulit, et si ea minime fecerit sententia se maledictionis adstringit, sequ tribulus, et pro hordeo spina.---Ac si aperte dicat: Si injustum quid erga subditos gessi,
Abbreviated transcription (Latin):
quod illũ redarguit. qui eandem homimi po¬
testatem dedit. Tandem beati iob plenas mysti¬
ca iurtute sententias. in quibus contra amicoꝵ
uerba respondit. dõ largiente digessimus:
nunc superest. ut ad heliu uerba ueniamus:
quȩ tanto grauiori circunspectione pensan¬
da sunt: quanto & per uiuentutis audati¬
am spiritu feruentiore proferuntur.

Expanded text:
quod illum redarguit qui eamdem homini poquod illum redarguit qui eamdem homini potestatem dedit. Tandem beati Job plenas mystica virtute sententias, in quibus contra amicorum verba respondit, Deo largiente digessimus; nunc superest ut ad Eliu verba veniamus, quae tanto graviori circumspectione pensanda sunt, quanto et per juventutis audaciam spiritu ferventiore proferuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
spina. Ac si aꝑte dicat. Si magna que debui
sollicite non feci: punctiones murmuris a sub¬
iectis recipiã. etiã de bono quod feci. Si neglexi
ex inbere quod foueat: iuste in quierela ꝓsili¬
ens. corum lingua me pungat. Qua in re sẽꝑ
sollicita consdatione pensandis est: ne aut hii qͥpꝰ¬
sunt erempla mali operis subiectiis prebeant:
eorumq uitã sue gladio prauitatis extinguant:
ant hii qui alieno regimini subiacent. facile
iudicare audeant facta rectorum: atq: ꝑ hoc qđ
de his qui sibi prelati sunt murmurant. non
humano sedd ei qui cuncta disponit diuino ordi¬
his quȩ conculcata pedibus urĩs fuerant pas¬
cebantur: & quȩ pedes uri turbauerant hec
bibebant. Oues enĩ turbata pedib bibunt.
cuͦ sublecti ea ad exemplum uiuendi appetunt.
quȩ prelati quiq prauo opere peruertunt.
At contra aprelat is hii audiunt. Nos enim
quid sumus: lec contra nos est murmur
trm̃: sed contra dnm̃. Qui enim contra sũꝑ¬
positam sibi potestatem murmurat: liquet

Expanded text:
si ergo aperte dicat: Si magna quae debui sollicite non feci, punctiones murmuris a subjectis recipiam, etiam de bono quod feci, si neglexi exhibere quod fovet, juste in quereiam prosiliens eorum lingua me pungat. Qua in re semper sollicita consideratione pensandum est, ne aut hi qui praesunt exempla mali operis subjectis praebeant, eorumque vitam suae gladio pravitatis exstinguant; aut hi qui alieno regimini subjacent, facile judicare audeant facta rectorum, atque per hoc quod de his qui sibi praelati sunt murmurant, non humano, sed Dei, qui cuncta disponit, divino ordihis quae conculcata pedibus vestris fuerant pascebantur, et quae pedes vestri turbaverant, haec bibebant . Oves enim turbata pedibus bibunt cum subjecti ea ad exemplum vivendi appetunt quae praelati quique pravo opere pervertunt. At contra a praelatis hi audiunt: Nos enim quid sumus? Nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum . Qui enim contra superpositam sibi potestatem murmurat, liquet
Abbreviated transcription (Latin):
conticescimus. tacentes clamamus. Einc est.
quod inheremo populus uocibus ꝑstrepit. &
moyses ab strepitu uerborum tacet: & tam̃ si¬
lens. aure diuine pietatis auditur. cui dicitur.
Quid clamas adme: Intus ergo est indeside¬
rio clamoi secretus. qui ad hunianas aures ñ
ꝑtienit: & tamen auditum conditoris replet.
Hinc est quod anna adtemplum ꝑgens. ore qͥ¬
dem tacuit: & tamen tot sudesiderii uoces
emisit. Hmc in eugłio dñs dicit. Intra incubi
culum tuum. & clatiso ostio ora patrem tuum¬
mabsconso: & pat̾ tuus quiuidet mabscondi¬
to. reddet tibi. Clauso quippe ostio. petit in
cubiculo: qui tacenti ore. inconspectu suꝑnȩ
pietatis stindit affectum mentis. Et uor au¬
ditur mabscondito: cum per scã desidia silen-¬
ter clamatur. Unde recte quoq ꝑ psalmistam
đr. Uesiderium pauꝑum exaudiuit dñs: de-¬
sidia cordis eorum exaudiuic auris tua. S¬

Expanded text:
conticescimus, tacentes clamamus. Hinc est, conticescimus, tacentes clamamus. Hinc est, quod in eremo populus vocibus perstrepit, et Moyses a strepitu verborum tacet; et tamen silens aure divinae pietatis auditur, cum dicitur: Quid clamas ad me ? Intus ergo in desiderio est clamor secretus, qui ad humanas aures non pervenit, et tamen auditum conditoris replet. Hinc est quod Anna ad Templum pergens, ore quidem tacuit, et tamen tot sui desiderii voces emisit . Hinc in Evangelio Dominus dculum tuum et, clauso ostio, ora Patrem tuum, et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi cubiculo, qui tacente ore in conspectu supernae pietatis infundit affectum mentis. Vox vero auditur in abscondito, cum per sancta desideria silenter clamatur. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Desiderium pauperum exaudivit Dominus: desideria cordis eorum exaudivit auris tua
Abbreviated transcription (Latin):
di. De ꝗtio paulus apłs dicit. Xpẽ iħ̾c quimor¬
tuus est pro nobis. immo qui & resurrexit:
qui est indextera dĩ. qui etiam interpellat pro
nobis. Unigenito enim filio ꝓ homine inter¬
pellare ẽ: apud coeternum patrem seipsum
hominem demonstrare. Eiq pro humana na¬
tura rogasse est: eandem naturam indiuinita¬
tis sue celsitudine suscepisse. Interpellat igitur
ꝓnobis dñs. non uoce. sed miseratione: quia qđ
dampnari in electis noluit. suscipiendo libera¬
uit. Adiitor ergo queritur. ut desiderium exau¬
diatur: quia nisi ꝓ nobis interpellatio mediatoris
intercederet: ab. aure d̃i ꝓculdubio nr̃arum
um meum omp̃s audiat. Hera quippe postula¬
tio non inoris est. uocibus: sed incogitationibus
cordis. Ualentiores namq uoces apud secretissi¬
mas aures dĩ non faciunt uerba nrã: sed deside¬
ria. E ternam & enim uitam siore petimus. nec
tamen corde desideramus: clamantes tacemus.
Si tiero desideramus ex corde: etiam cum ore

Expanded text:
 qui mortuus est pro nobis, imo qui et resurrexit, qui est in dextera Dei, qui etiam interpellat pro nobis . Unigenito enim Filio pro homine interpellare est apud coaeternum Patrem seipsum hominem demonstrare, eique pro humana natura rogasse est eamdem naturam in divinitatis suae celsitudine suscepisse. Interpellat igitur pro nobis Dominus, non voce, sed miseratione, quia quod damnari in electis noluit, suscipiendo liberavit. Adjutor ergo quaeritur ut desiderium exaudiatur, quia nisi pro nobis interpellatio Mediatoris intercederet, ab aure Dei procul dubio nostrarum um meum Omnipotens audiat. Vera quippe postulatio non in oris est vocibus, sed in cogitationibus cordis. Valentiores namque voces apud secretissimas aures Dei non faciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam etenim vitam si ore petimus, nec tamen corde desideramus, clamantes tacemus. Si vero desideramus ex corde, etiam cum ore