comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nobis dñe presidi¬
a militie christiane
sanctis inchoare ieui¬
niis : ut contra spiri¬
tu ales nequitias pu¬
gnaturi continẽtie
muniamur auxili¬

Expanded text:
Domine presidia militie christiane sanctis inchoare jejuniis: ut contra spirituales nequicias pugnaturi; continentie muniamur auxil
Abbreviated transcription (Latin):
guores nostros
ipse tulit: et dolores
nostros ipse portauit.
et nos putauimus
cum quasi leprosum.
et percussum a deo et
humiliatum ipse
cautem uulncratus
est propter in iquita¬
tes nostras. et attri¬
tus propter scelera

Expanded text:
guores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit, et nos putavimus eum quasi leprosum, et percussum a Deo, et humiliatum. Ipse autem vulneratus est propter iniquitates nostras, et attritus est propter scelera
Abbreviated transcription (Latin):
os coꝵ. et sit splendor
domini dei nostri super
nos. et opera manuũ
nostrarunt dirige su¬
per nos: et opus ma¬
nuũ nostrarũ dirige

Expanded text:
sallatur: Sit splendor Domini Dei nostri super nos; et opera manuum nostrarum dirige super nos; et opus manuum nostrarum dirige
Abbreviated transcription (Latin):
conspicis quia
ex nulla nostra actio¬
ne confidimus con¬
cede propicuis: ut con¬
tra aduersa omnia
doctoris gentuim pro¬
tectionẽ nuurianur.

Expanded text:
conspicis quia ex nulla nostra actione confidimus, concede propitius ut contra adversa omnia Doctoris Gentium protectione muniamur.
Abbreviated transcription (Latin):
supplicationibu
nostris; et sperantes
in tua misericordia.
intercedente beato petro
apostolo tuo. celesti
protege benignus aux¬
ilio. Per. Nathie a

Expanded text:
supplicationibus nostris, et sperantes in tua misericordia intercedente beato Petro apostolo tuo, coelesti protege benignus auxilio. Per. In a
Abbreviated transcription (Latin):
tuo salutem mẽtis
et corporis: ut bonis
operibus inherendo.
tue semper uirtutis
mercatur protectio¬
ne defendi. Per. Sab
effectum deiunis sa¬
lutarẽ: ut castigatio
carius assumpta
ad nostrarũ regeta¬
tionem transeãt a¬
nimarum. ¶Capl

Expanded text:
alutem mentis et corporis, ut, bonis operibus inhaerendo, tuae semper virtutis mereatur protectione defendi. Per. SABBeffectum jejuniis salutarem, ut castigatio carnis assumpta ad nostrarum vegetationem transeat animarum. Sup
Abbreviated transcription (Latin):
el nobis quesu¬
mus dñe deus
noster : ut qui nati¬
uitatem dñi nostri
ihesu christi nos fre¬
quentare gaudemꝰ
dignis conuersatio¬
nibus ad eius mere-¬
amur pertinere con¬
sortium. Per eũdẽ.

Expanded text:
Da nobis, quaesumus, Domine Deus noster, ut qui Nativitatem Domini nostri Jesu Christi nos frequentare gaudemus, dignis conversationibus ad ejus mereamur pertinere consortium. Per, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
Eus qui huma¬
ne substantie dig¬
nitatem et mirabilĩ¬
ter condidisti. et mi
nitatis nostre fieri
dignatus est parti¬
ceps. Per eũ dẽ. Ad no

Expanded text:
eus, qui humanae substantiae dignitatem et mirabiliter condidisti et miranitatis nostrae fieri dignatus est particeps. Per, etc. Da no
Abbreviated transcription (Latin):
tium da popusis
tuis perpetua pace
gaudere: et illud lu¬
men splendidũ ĩfũ¬
de cordibus nostris:
quod trium mago¬
rum mentibus ãs¬
pirasti. Per: Ad nõs¬

Expanded text:
tium, da populis tuis perpetua pace gaudere, et illud lumen splendidum infunde cordibus nostris, quod trium magorum mentibus aspirasti. Per. A
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis sancte re¬
ligiomis affectum: et
ad obtinendam tue gͣ¬
tie largitatem: be. afu¬
bernardus abbas et do¬
ctor egregius. suis a¬
pud te semper pro no¬
bis meritis et precibuᷤ
intercedat: Per dñm.¬

Expanded text:
in nobis sanctae religionis effectum, et ad obtinendam tuae gratiae largitatem, beatuBernardus abbas et doctor egregius suis apud te semper pro nobis meritis et precibus intercedat. Per Dom
Abbreviated transcription (Latin):
xcita dñe in eccle¬
sia tua spiritum
dem nos replente stu-¬
deamus amare quod
amauit: et opere exer¬
sere quod docuit : Per

Expanded text:
xcita, Domine, in Ecclsia tua Spiritum dem nos 120 replente studeamus amare quod amavit et opere exercere quod docuit. Per
Abbreviated transcription (Latin):
a te de instantibus peri¬
culis eruamur. Per e¬
Amũlis tuis dñe
celestis gratie munus
impartire: ut quibus
beate uirginis partu
extitit salutis exordi¬
ius uotiua sollemni¬
tas pacis tribuat in¬
crementum . Per. Ad¬

Expanded text:
riculis eruamur. Per eamulis tuis, Domine, coelestis gratiae munus impartire, ut quibus beatae Mariae virginis partus exstitit salutis exordijus votiva solemnitas pacis tribuat incrementum. Per.
Abbreviated transcription (Latin):
Eus qui Coir¬
iuste irasceris
et clementer ignos¬
cis afflicti põpu¬
li lachrimas respi¬
ce: et iram tue in¬
dignationis quã
iuste meremur pro¬
piciatus auerte P.

Expanded text:
eus qui juste irasceris, et clementer ignoscis afflicti populi lacrimas respice, et iram tuae indignationis, quam juste meremur propitiatus averte.
Abbreviated transcription (Latin):
xcita dñe in eccle¬
sia tua spiritum
cui beatus benedictus
dem nos replente stude¬
amus amarc quod a¬
mauit: et opere exer¬
crre quod docuit. Per

Expanded text:
xcita, Domine, in Ecclesia tua Spiritum cui beatus Laurentius dem nos 120 replente studeamus amare quod amavit et opere exercere quod docuit. Per
Abbreviated transcription (Latin):
dñe quesumus su¬
per hanc familiã tuã:
pro qua dominus no¬
ster ihesus christus nõ
dubitauit manibus
tradi nocentium et
crucis subire tormẽtũ.

Expanded text:
ine, quaesumus, super hanc familiam tuam, pro qua Dominus noster Jesus Christus non dubitavit manibus tradi nocentium, et crucis subire tormentum.
Abbreviated transcription (Latin):
quesumus per
gratiam tuam fru¬
stuosus nostre deuo¬
tionis affectus: qͥa
tunc nobis prode¬
runt sus cepta ieni¬
nia. si tue sint pla-¬
cita pietati Per

Expanded text:
quaesumus, per gratiam tuam fructuosus nostrae devotionis affectus, quia tunc nobis proderunt suscepta jejunia, si tuae sint placita pietati. Per
Abbreviated transcription (Latin):
dñe rex. et col¬
laudabo te deũ
saluatorem meum
confitebor nomini tu¬
o.quoniam aduitor
et protector factus es
michi : et liberasti cor¬
pus meum a perditi¬

Expanded text:
ne rex, et collaudabo te Deum salvatorem meum. Confitebor nomini tuo, quoniam adjutor et protector factus es mihi, et liberasti corpus meum a perditi
Abbreviated transcription (Latin):
tiomibus nostris.
et sperantes in tua mi¬
scricordia intercedente
tuo. celesti protege be-¬
nignus auxiliõ. Per

Expanded text:
tionibus nostris, et sperantes in tua misericordia, intercedente tuo, coelesti protege benignus auxilio. Per
Abbreviated transcription (Latin):
Desto domine coll.
martirũ deprecati¬
one sanctorum: et quo
pati pro tuo nomine
tribiusti: fac tius fide¬
libus suffragari. Per

Expanded text:
desto, Domine, martyrum deprecatione sanctorum, et quos pati pro tuo nomine tribuisti, fac tuis fidelibus suffragari. Per
Abbreviated transcription (Latin):
Drifica quelu¬
mus dñe tuorũ
corda fidelium: ut a
terrena cupiditate
mundati. et presen¬
tis uite periculis ex¬
uanturꝰ et perpetua
deuotionc firmẽtur.
E

Expanded text:
urifica, quaesumus, Domine, tuorum corda fidelium, ut, a terrena cupiditate mundati, et praesentis vitae periculis exuantur, et perpetuis donis firmentur. E
Abbreviated transcription (Latin):
saule frater dõ¬
minus misit
me ihesus qui apparu¬
niebas. ut uideas et in¬
plearis spiritu sancto
it confestim ceciderũt
ab oculis cius tanqͣz
squame. et uisum re¬

Expanded text:
«Saule frater, dominus misit me qui apparua, ut uideas et implearis spiritu sancto». Et confestim ceciderunt ab oculis eius tamquam squame et uisum re
Abbreviated transcription (Latin):
reddendam. Et quantũ sub cura sua fratrum se habere
scierit numerũ: agnoscat ꝓ certo quia in die iudicii ip¬
sarũ omniũ animaꝵ est redditurus dño racionem: sine
dubio addita et sue anime. Et ita semꝑtimens futurã
discussionẽ pastoris de credits ouibz: cũ de alienis raci-¬
ociniis cauet reddere: de suis sit sollicitus. Et cũ de am-¬
monicionibus suis emendacionẽ aluis subministrat.
ipse efficacius a uiciis emendatus

Expanded text:
reddendam: et quantum sub cura sua fratrum se habere reddendam: et quantum sub cura sua fratrum se habere scierit numerum, agnoscat pro certo, quia in die judicii ipsarum omnium animarum est redditurus Domino rationem, sine dubio addita et suae animae: et ita timens semper futuram discussionem pastoris de creditis ovibus, cum de alienis ratiociniis cavet, redditur de suis sollicitus; et cum de monitionibus suis emendationem aliis subministrat, ipse efficitur a vitiis emendatus
Abbreviated transcription (Latin):
ex es exigitur. Sciatqz quã difficilẽ et arduã rem susce¬
pit. regere animas: et multoꝵ seruire moribz. Et altũ
quidẽ blandimẽtis: aliũ uͦ increpacionib: aliũ suasio¬
nib: et scõm uniuscuiq qualitatẽ. uel intelligenciã:¬
ita se omibz conformet et aptet: ut nõ solũ detrimenta
Mregis sibi cõmissi nõ paciatur: uerũ in augmẽtatõe
boni gregis gaudeat. Ente om̃ia ne dissimulans aut¬
paripe.idens sa lutẽ animaꝵ sibi cõmissaꝵ: plus gerãt
sollicituomiẽ de rebus transitoriis ⁊ terrenis atq cadu¬
sis sed semꝑ cogitet quia animas suscepit regendas: de
quib et racionẽ redditurus est. Et ne causetur de mi-¬
nori forte substancia: meminerit scriptum. Primũ
querite regnũ dei ⁊ iusticiã eius: et hec oĩa adicientur
uobis. Et iterũ. Nichil deest. timentib eum. Sciatq
quia qͥ suscepit animas regendas. p̃paret se ad racionẽ

Expanded text:
ab eo exigitur. Sciatque quam difficilem et arduam rem susceab eo exigitur. Sciatque quam difficilem et arduam rem suscepit, regere animas, et multorum servire moribus: et alium quidem blandimentis, alium vero increpationibus, alium suasionibus. Et sita se omnibus conformet et aptet, ut non solum detrimenta gregis sibi commissi non patiatur, verum in augmentatione boni gregis gaudeat, suamparvipendens salutem animarum sibi commissarum, plus gerat sollicitudinem de rebus transitoriis et terrenis, atque caducis; sed semper cogitet quia animas suscepit regendas, de quibus rationem redditurus est. Et, ne causetur de minore substantia, meminerit scriptum: Primum quaerite regnum Dei. et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et iterum: Nihil deest timentibus eum . Sciatque quia qui suscepit animas regendas, praeparet se ad rationem
Abbreviated transcription (Latin):
terrorib blandimenta. Dirũ magistri. pium patris
ostendat affectũ: id est indisciplinatos et ĩquietos: de¬
bet durius arguere. obedientes autẽ ⁊ mites ⁊ paciẽtes:
ut ĩ melius ꝓficiant: obsecrare. Neglegentes autem et
contẽpnentes: ut ĩcrepet et corripiat ãmonemꝰ. Neff
dissimulet peccata delinquenciũ: sed mox ut ceperint
oriri. radicitus ea ut p̃ualet amputet: memor periculi
heli sacerdotis de sylo. Et honestiores quidẽ. atqz ĩtelli-¬
gibiles animo p̾ma uel secunda ãmonicione: u̾bis cor¬
ripiat. Improbos autẽ ⁊ duros. ac suꝑbos: uel ĩobedien¬
tes: uerberũ uel corpis castigatione in ipso inicio pectati
coherceat: sciens scriptũ. Stultus: uerbis non corrigit᷑.
Et iterũ. Pertute filiũ tuũ uirga: et liberabis animã
eius a morte
enunere debet semꝑ abbas quod est: meminisse
qued dicit᷑ et scire. quia tui plus cõmittit᷑: plus

Expanded text:
terroribus blandimenta; dirum magistri, pium patris terroribus blandimenta; dirum magistri, pium patris ostendat affectum. Indisciplinatos et inquietos debet durius arguere, obedientes autem et mites, et patientes, ut in melius proficiant obsecrare; negligentes et contemnentes, ut increpet et corripiat, ammonemus. Neque dissimulet peccata delinquentium, sed mox, ut coeperint oriri, radicitus ea, ut praevalet, amputet, memor periculi Heli sacerdotis de Silo . Et honestiores quidem, atque intelligibiliores animos prima vel secunda admonitione verbis corripiat: improbos autem et duros, ac superbos, vel inobedientes verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat: sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur . Et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus a morte . Meminere debet semper abbas quod est, meminere quod dicitur; et scire, quia cui plus committitur, plus
Abbreviated transcription (Latin):
iusticias meas: et assumis testamentũ meũ ꝑos tuũ:
Tu uero odisti disciplinã. et ꝓiecisti sermones meos post
te. Et qui in frĩs tui ocło festucã iuidebas: in tuo trabem
nõ iũdisti: Non ab eo ꝑsona in monasterio discernat᷑.
Non unus plus ametur quã alius. nisi quẽ in bonis
actibus aut obediencia ĩuenerit meliorẽ. Nõ cõuertenti
existat. Quod si ita iusticia dictante abbate ui̾sũ fu̾it
et de cuuislibet ordine id faciat: sin alias ꝓpria tenent lo¬
ca. quia siue sernus: siue liber: omnes in xp̃o unũ sumꝰ.
et sub uno dño equalẽ seruitutis miliciã baiulamus:
quia nõ est apud deũ ꝑsonaꝵ accepcio. Solũmodo in
hac parte: apud ipsũ discernim̃: si meliores ab aliis ĩ
oꝑibz bonĩs humiles ĩueniamur. Ergo equalis sit ab
debet illam semꝑ formã seruare in qua dicit: en
obsecra: increpa: id est miscens temporibus tempora

Expanded text:
justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum: justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum: tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te . Et qui in fratris tui oculo festucam videbas, in tuo trabem non vidisti . Non ab eo persona in monasterio discernatur, non unus plus alio ametur, nisi quem in bonis actibus, aut obedientia invenerit meliorem. Non praeponatur existat. Quod si ita ratione dictante abbati visum fuerit, et de cujuslibet ordine id faciat: sin alias, propria teneant loca. Quia sive servus, sive liber, omnes in Christo unum sumus, et sub uno Domino aequalem servitutis militiam bajulamus : quia non est apud Deum personarum acceptio : sed solummodo in hac parte apud ipsum discernimur, si meliores ab aliis in operibus bonis et humiles inveniamur. Ergo aequalis sit ab debet illam semper formam servare, in qua dicit: Argue, obsecra, increpa ; id est, miscens temporibus tempora,
Abbreviated transcription (Latin):
mi̾nus potuerit ĩueni̾re. Tantundẽ iterũ erit liber. ut
si inqͥeto uel mobedienti gregi: pastoris fuerit om̃is dili¬
gencia adtributa: et morbidis earũ actib uni̾u̾sa fuit
cica exhibita. pastor eoꝵ ĩ iudicio dñi absolutꝰ: dicat
ueritatẽ tuã et salutare tuũ dici. Ipsi autẽ contemp
nentes spreuerũt me. Et tunc demũ inobedientibꝰ cure
sue oĩbus pena sit eis p̾reualens ipsa mors.
rgo cũ aliquis suscipit nomẽ abbatis: duplici de¬
bet doctrina suis p̃esse disciplis. Id est om̃ia bona
⁊ sc̃a factã amplius quã uerbis ostendat ut capatib discĩ-¬
pulis mandata dñi uerbis ꝓponat. corde uͦ diiris ⁊ sĩpli-¬
ciorib. factis suis diuina p̃cepta demonstret. Omnia
uͦ que discipulis docuerit esse contraria. ĩ suis factis indi¬
cet nõ agenda. ne aliis p̃dicans ipse reprobus ĩueniat᷑.
nequando illi dicat deus peccanti. Quare tu enarras

Expanded text:
minus potuerit invenire. Tandem iterum erit liber, ut minus potuerit invenire. Tandem iterum erit liber, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor eorum in judicio Domini absolutus dicat veritnentes spreverunt me. Et tunc demum inobedientibus curae suae ovibus poena sit eis praevalens ipsa mors. Ergo cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici debet doctrina suis praeesse discipulis; id est, omnia bona et sancta factis amplius, quam verbis ostendat. Ut capacibus discipulis mandata Domini verbis proponat; duris vero et simplicioribus factis suis divina praecepta demonstret. Omnia vero quae discipulis docuerit esse contraria, in suis factis indicet non agenda: ne aliis praedicans ipse reprobus inveniatur : ne quando illi dicat Deus peccanti: Quare tu enarras
Abbreviated transcription (Latin):
nominatur gyrouagũ: qui ꝑ totam suã uitã ꝑ diuer¬
sas ꝓuincias. ternis aut quaternis diebz. ꝑ diuersoꝵ
cellas hospitant᷑ Semꝑ uagi: et nũquã stabiles: et
ꝓpriis uoluptatib. ⁊ gule illecebris seruientes. et per
omnia deteriores sarabaytis. De quoꝵ omniũ miser
rima conersacione. melius est silere quã loqui. Hiis
ergo omissis. ad cenobitarũ fortissimũ genus dispo-¬
bbas qui preesse Qualis debeat esse abbas
quod dicitur. et nomẽ maioris factis implere. Episti
enĩ agere uĩces ĩ monasterio credĩtur. quando ĩpsius
uocatur pre nomĩne. Dicente aplo. Accepistis sp̃m
fermentũ diuine iusticie. ĩ discipuloꝵ mentib conspar¬
gatur. Memor semꝑ abbas. quia doctrĩne sue ul dis¬
cipuloꝵ obedientĩe utrarũq rerũ in tremẽdo i̾udĩcio
dei: facienda erit discussio. Sciatqz abbas culpe pasto¬
ris incũbere: quicquid ĩ ouibz paterfamilias utilitatis

Expanded text:
nominatur gyrovagum, qui tota vita sua per divernominatur gyrovagum, qui tota vita sua per diversas provincias ternis aut quaternis diebus per diversorum cellas hospitantur, semper vagi, nunquam stabiles et propriis voluptatibus et gulae illecebris servientes, et per omnia deteriores sarabaitis. De quorum omnium horum misera conversatione melius est silere quam loqui. His ergo omissis ad coenobitarum fortissimum genus dispoSCIPULI. Qualis debeat esse abbas?quod dienim vices agere in monasterio creditur quando ipsius vocatur praenomine, dicente Apostolo: Accepistis spiritum fermentum divinae justitiae in discipulorum mentibus conspergatur. Memor semper abbas, quia doctrinae suae, vel discipulorum obedientiae, ambarum rerum in tremendo judicio Domini facienda erit discussio. Et sciat abbas culpae pastoris incumbere, quidquid in ovibus paterfamilias utilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
onachorum quatuor esse genera manifestũ est.
Primũ cenobitarũ: hoc est monasteriale: mili¬
tans sub regula uel abbate. Deinde secundũ genus est
anachoritarũ. id est heremitaꝵ: horũ qui nõ cõuersacio-¬
nis feruore nouicio: sed monasterii probacione duitͤ¬
na: didicerunt contra diabolũ multoꝵ solacio iã docti
pugnare. Et bene instructi frat̾na exacie: ad singłarẽ
pugnã heremi: securi iam sine consolacione alterius.
sola manu uel brachio contra uicia carnis. uel cogi-
regula approbati exꝑiencia magistra sicut aurumĩ
fornacis: sed in plumbi natura molliti adhuc ope¬
ribus seruantes seculo fidẽ. mentir deo per tonsurã
noscunt᷑. Qui bini aut terni: aut certe singuli. sine
pastore. nõ dñicis sed sius ĩclusi ouilib. ꝓ lege eis est
desiderioꝵ uoluptas: tũ quitqͣd putauerint uel ele¬
gerint hoc dicunt sanctũ: et quod noluerint. hoc pu
tant nõ licere. Quartũ ũ genus est mõchorũ: quod

Expanded text:
onachorum quatuor esse genera manifestum est: Primum coenobitarum, hoc est, monasteriale, militans sub regula vel abbate. Deinde secundum genus est anachoretarum, id est, eremitarum; horum qui non conversionis fervore novitio, sed monasterii probatione diuturna, didicerunt contra diabolum multorum solatio jam docti pugnare, et bene instructi fraterna ex acie ad singularem pugnam eremi, secuti jam sine consolatione alterius, sola manu, vel brachio contra vitia carnis vel cogitatregula approbati, et experientia magistra, sicut aurum fornacis; sed in plumbi natura molliti, adhuc factis servantes saeculo fidem, mentiri Deo per tonsuram noscuntur. Qui bini aut terni, aut certe singuli, sine pastore non Dominicis, sed suis inclusi ovilibus, pro lege eis est desideriorum voluptas: cum quidquid putaverint, vel elegeritant non
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃. nulnera suꝑbie nr̃e sanare desiderans. et ipse cum
in forma dei esset. forma hominis accepta. humiliauit
semetiplũ. factis obediens usq ad mortẽ. Et nos qͦq
si culmen uere sublimitatis conscendere uolumus. iter
humilitatis arripere p̃monet. Nos si uerã uitã uidece

Expanded text:
nera superbiae nostrae sanare desiderans, et ipse cum in forma Dei esset, forma hominis assumpta, humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem: et nos quoque, si culmen verae sublimitatis conscendere volumus, iter humilitatis arripere praemonet; nos, si veram vitam videre
Abbreviated transcription (Latin):
distollit. Hic talis si quod absit reꝑtus fuerit: cor¬
piatur semel et scd̃o. Si nõ emendauerit correpci¬
oni regulari subiaceat: taliter ut ceteri timeant
Neqz frater ad fratrẽ iungatur horis incompe¬
tentib. Dominico autẽ die: leccioni uacent om̃s.
exceptis hiis qui uariis officiis deputati sũt. Siqͥs
uero ita neglegens et desidiosus fuerit. ut ñ uelit
aut nõ possit meditari aut legere ĩuingat᷑ ei opus¬
licatis. talis opera aut ars ĩungatur ut nec ociosi
sint: nec molencia laboris opprimant᷑ ut affligẽt᷑.
Quoꝵ imbetillitas. ab abbate consideranda est.

Expanded text:
extollit. Hic talis si, quod absit, repertus fuerit corriextollit. Hic talis si, quod absit, repertus fuerit corripiatur semel et secundo: si non emendaverit, correptioni regulari subjaceat taliter ut caeteri timeant. Neque frater ad fratem jungatur horis incompetentibus. Dominico die lectioni vacent omnes, exceptis his, qui variis officiis deputati sunt. Si quis vero ita negligens aut desidiosus fuerit, ut non velit, aut non possit meditari, aut legere, injungatur ei opuslicatis talis opera aut ars injungatur, ut nec otiosi sint, nec violentia laboris opprimantur, ut effungentur: quorum imbecillitas ab abbate consideranda est.
Abbreviated transcription (Latin):
Ralendis fuitẽ octimbris usq ad caput quadrcigi¬
sime: usq in horam scd̾am plenã leccioni uacent.
Nora secunda agatur tertia. et usq nonã om̃es
in opus suũ laborent qd̾ eis ĩungit. Facto auitẽ
pͥmo ligno none hore: disungant se ab opere suo
singuli. et sint parati dũ scd̃m signũ pulsauerit.
Post reseccionẽ autẽ uacent leccionib siuis aut
psaliis. In quadragesime uͦ dieb: a mane usq
tertiã plenam uacent lectionib suis: et usq deti
mã horam plenã operentur quod eis ĩungit᷑. In
quibus diebus quadragesime accipiant om̃s ain¬
gulos codices de bibliotheca: quos ꝑ ordinẽ ex ĩtegro
legant. Qui codices ĩ capite quadragesime dandi
sunt. Ante om̃ia sane deputent᷑ unus aut duo seni-¬
ores qui circueant monasteriũ horis quibz uacant
frẽs lectioni. et uideant ne forte ĩueniatur frat̾ oci-¬
diosus qui uacat ocio aut fabulis: et nõ est ĩtentus
lectioni. et non solũ sibi ĩitilis est. sed eciam alios

Expanded text:
endis autem Octobris usque ad caput quadragesimae usque ad horam secundam plenam lectioni vacent: hora secunda agatur tertia, et usque ad nonam omnes in opus suum laborent, quod eis injungitur. Facto autem primo signo horae nonae disjungant se ab opere suo singuli, et sint parati dum secundum signum pulsaverit. Post refectionem autem vacent lectionibus suis aut psalmis. In quadragesimae vero diebus, mane usque ad tertiam plenam vacent lectionibus suis: et usque ad undecimam plenam operentur, quod eis injungitur. In quibus diebus quadragesimae accipiant omnes singulos codices de biblotheca, quos per ordinem et integros legant. Qui codices in capite quadragesimae dandi sunt. Ante omnia sane deputentur unus aut duo seniores, qui circumeant monasterium horis, quibus vacant fratres lectioni: et videant ne forte inveniatur frater accidiosus, qui vacat otio, aut fabulis, et non est intentus lectioni: et non solum sibi inutilis est, sed et jam alios
Abbreviated transcription (Latin):
est anime. Et ideo certis temporibz .xlui.
occupari debent fratres in labore manuũ. ceruis
iterũ horis in leccione diuina. Ideoq hac dispositi¬
one tredimus utraq temporã ordrnari. edest nt
ca pesira usiis aid kalendas octimbris mane exeutes
a puna usq in horam pene quartã. laborent quos
necellariũ fuerit. Ab hora autẽ quarta usos at hr¬
rem quasi sextam: lectioni uacent. Post sextam
auti surgentes a mensa: pausent in lectis sius sũ¬
omi silentio: aut forte qui uoluerit legere sibi sic
legas: ut aliũ non inquietet. Et agãter nonsi
temporius mediante octaua hora: ẽt iterum qrrod
fatiendũ est operentur usq ad uesperã Sn autem
necessitas loci aut pauptas exegerit. ut ad fruges
recolligendas ꝑ se occupantur. non contrister tur
quia tunc uere monachi sunt: si labore manuũ
suaꝵ unuit. sicut et patres nr̃i et apostoli. Om̃ia

Expanded text:
est animae. Et ideo certis temporibus occupari debent fratres in labore manuum, certis iterum horis in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinari: id est, ut a Pascha usque ad Kal. Octobris a mane exeuntes a prima usque ad horam pene quartam laborent, quod necessarium fuerit. Ab hora autem quarta usque ad horam quasi sextam lectioni vacent. Post sextam autem surgentes a mensa pausent in lectis suis cuomni silentio; aut forte qui voluerit legere, sibi sic legat, ut alium non inquietet. Et agatur nona temperius, mediante octava hora; et iterum quod faciendum est operentur usque ad vesperam. Si autem necessitas loci aut paupertas exegerit ut ad fruges colligendas per se occupentur, non contristentur, quia tunc vere monachi sunt, si labore manuum suarum vivunt, sicut et patres nostri et aposto
Abbreviated transcription (Latin):
mus. dñs et redemptor ñr ĩminente sue passionis
artutulo. discipulis et gloriã ciscensionus. qua ipsẽ pꝰ
mortẽ et resurrettionẽ erat clarificandus et at uẽtũ
sp̃c scĩ. quo illi erant illustrandi patefent. Quatenꝰ
instante hora passionis eiusdẽ. muniꝰ ꝑ illius morte
uolerent. quẽ post mortẽ ad celos sublenandũ non
dubitarent. Emus de sua desolacione trepidacent

Expanded text:
mus, Dominus ac Redemptor noster, imminente suae passionis articulo, discipulis et gloriam ascensionis, qua ipse post mortem et resurrectionem erat clarificandus, et adventum Spiritus sancti, quo illi erant illustrandi, patefecit, quatenus instante hora passionis ejusdem, minus pro illius morte dolerent, quem post mortem ad coelos sublevandum non dubitarent; minus de sua desolatione trepidarent,
Abbreviated transcription (Latin):
supbus: aut murmurans: uel in aliquo contrarius
existens sancte regule et p̃ceptis senioꝵ suoꝵ contẽp¬
nox reptus fuerit: Hic setundũ dñi nr̃ p̃ceptum ãmo¬
netitur semel et scdo secreto a seniorib suis. Si non¬
emendauerit: oburgetur publice coram om̃ib. Si
uero neq sic torrepserit: si intellegit qualis pena-
sit excõmunicationi subiaceat. Sinautẽ inpb est:¬

Expanded text:
superbus, aut murmurans, vel in aliquo contrarius exsistens sanctae Regulae, et praeceptis seniorum suorum, contemptor repertus fuerit, hic secundum Domini nostri praeceptum admoneatur semel, et semendaverit, objurgetur publice coram omnibus; si vero neque sic se correxerit, si intelligit qualis poena sit, excommunicationi subjaceat; sin autem improbus est
Abbreviated transcription (Latin):
ussit iħs discipulos suos ascendere in nauitulã
et p̃cedere eos transfietũ. donec dimitteret turbas.
Distipulis pcipit transtretare. et compellit ut ascẽ¬
dant ncuntulã. Quo sermone ostenditur inuitos
tucba. ascendit in montẽ solus orare. Si fuissent
tũ es discipuli petrus et iacobus et iohannes. qut
uiderant głam transformati. forsitã ascendissent
ĩ montẽ tum eo. Sed turba ad sublimia sequi non
poresti nisi docuerit eam iuxta mare ĩ lictore. et alus¬

Expanded text:
ussit discipulos ascendere in naviculam, et praecedere eum trans fretum, donec dimitteret turbas. Discipulis praecipit transfretare, et compellit ut ascendant in naviculam: quo sermone ostenditur invitos turba ascendit in montem solus orare. Si fuissent cum eo discipuli Petrus, et Jacobus, et Joannes, qui viderant gloriam transformati, forsitan ascendissent in montem cum eo; sed turba ad sublimia sequi non poterat, nisi docuisset eam juxta mare in littore, et ale
Abbreviated transcription (Latin):
ostensione signoꝵ. aliquatenꝰ iam rudimẽta ꝑciperat.
Qui qm̃ prudenter ea que ab illo fieri uidebat. ĩtellig̾e
curauit. subtiliter ea querebat. que ab illo ĩuestigare
ꝓmeruit. Qabbi inquit scimus quia a deo uenisti-
magister. Nemo enĩ potest hec signa facere q̃ tu facis
nͥ fuerit deus cũ illo. Ideo gͥ ih̃m ad magisteriũ celeste
mundo adhibendũ uenisse confessus est. deum cũ illo
psũ deũ ẽẽ cognouit.

Expanded text:
atenus jam rudimenta perceperat. Qui quoniam prudenter ea quae ab illo fieri videbat, intelligere curavit, subtiliter ea quae ab illo quaerebat, investigare promeruit. Rabbi, inquit, scimus quia a Deo venisti magister; nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, nisi fuerit Deus cum eo. A Deo igitur Jesum ad magisterium coeleste mundo adhibendum venisse confessus est, Deum cum illo ipsum Deum esse cognovit.
Abbreviated transcription (Latin):
rogatus scribat. Et ille nouicius signũ faciat: et
manu sua eam suꝑ altare ponat. Quam dũ posue.¬
rit: incipiat nouitius mox hunc uersũ. Suscipe
me domine secundũ elquiũ tuũ et uiuã: et nõ cõ¬
fundas me ab expectatione mea. Quẽ uersũ om̃is
congregacio respondeat: adiungentes. gloria patri.
Tunc ille frater nouicius ꝓsternatur singuloꝵ pedi¬
bus: ut orent pro eo. Et iam ex illa die in congre-¬
gacione reputetur. Res siquas habet: aut eroget
prius pauperibz aut facta sollempniter donacione
conferat monasterio nichil sibi reseruans ex om̃ib.
quippe qui ex illo die nec ꝓprii corꝑis potestatem se
habiturũ sciat. SNox ergo in oratorio exuat᷑ rebus
sterii. Illa autẽ uestimenta quibus exutus est repo-¬
nantur ĩ uestiario conseruanda. ut si aliquando sua-¬
dente diabolo conserit ut egrediatur de monasterio.
quod absit. tunc exutus rebus monasterii ꝓitiatur.

Expanded text:
rogatus scribat; et ille novitius signum faciat, et rogatus scribat; et ille novitius signum faciat, et manu sua eam super altare ponat. Quam dum posuerit, incipiat ipse novitius mox hunc versum: Suscipe me, Domine, secundum eloquium tuum, et vivam: et non confundas me ab exspectatione mea. Quem versum omnis congregatio respondeat, adjungentes, Gloria Patri. Tunc ipse frater novitius prosternatur singulorum pedibus, ut orent pro eo. Et jam ex illa die in congregatione reputetur. Res si quas habet, aut eroget prius pauperibus, aut facta solemni donatione conferat monasterio, nihil sibi reservans ex omnibus: quippe qui ex illo die nec proprii corporis potestatem se habiturum sciat. Mox ergo in oratorio exuatur rebus sterii. Illa autem vestimenta quibus exutus est reponantur in vestiario conservanda, ut si aliquando suadente diabolo consenserit, ut egrediatur de monasterio quod absit tunc exutus rebus monasterii projiciatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sex mensiũ circuitũ. legatur ei regula: ut sciat ad qd̃
ingreditur. Et si adhuc stat. post quatuor menses
iterũ relegatur ei esdẽ regula. et si habita secũ deli¬
beracione. ꝓmiserit se omnia custodire. et cũcta sibi
imperata seruare. ⁊ tunc suscipiatur in cõgregacõne
sciens lege regule constitutũ. quod ei ex illa die non
liceat egredi de monasterio. nec collum excutere de
sub iugo regule. quã sub tam morosa deliberacione
licuit aut excusare aut suscipere. Suscipiendꝰ autẽ
in oratorio coram om̃ibz ꝓmittat de stabilitate su-¬
a: et conuersione morũ suoꝵ. et obedientiã coram
deo et scĩs eius. ut si aliquando aliter fecerit ab eo
se dampnandũ sciat: quẽ irridet. De qua ꝓmissi õe
sua faciat peticionẽ ad nomen scõrum. quoꝵ reliqͥe
ibi sunt: et abbatis p̃sentis. Quã peticionẽ manu
sua scribat: aut certe si nõ scit litteras. alter ab eo

Expanded text:
sex mensium circulum relegatur ei Regula, ut sciat ad quid sex mensium circulum relegatur ei Regula, ut sciat ad quid ingreditur. Et si adhuc stat, post quatuor menses iterum ei legatur eadem Regula; et si habita secum deliberatione promiserit se omnia custodire, et cuncta sibi imperata servare; tunc recipiatur in congregatione, sciens se lege Regulae constitutum, quod ex illa die non liceat egredi de monasterio, nec collum excutere de sub jugo Regulae, quam sub tam morosa deliberatione licuit ei excusare, aut suscipere. Suscipiendus autem in oratorio coram omnibus promittat de stabilitate sua et conversione morum, et obedientia coram Domino et sanctis ejus; ut si aliquando aliter fecerit, a Deo se damnandum sciat quem irridet. De qua promissione sua faciat petitionem ad nomen sanctorum quorum reliquiae ibi sunt, et abbatis praesentis. Quam petitionem manu sua scribat, aut certe, si nescit litteras, alter ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
Ouiter ueniens quis ad conuersione. nõ ei faci¬
lis tribuatur ĩgressus. sed sicut ait apostolus:
et illatas sibi ĩuirias. et difficultatẽ ingressus: post
quatuor aut quinqz dies uuisus fuerit pacienter por¬
tare et psistere peticioni sue. ãnuatur ei ingressus:
et sit in rella hospitũ pancis diebus. Postea autem
sit ĩ cella nouicioꝵ. ubi meditet et mandiicet: et dor¬
nuat. Et semor ei talis deputetur. qui aptus sit ad
dat et sollicitus sit si reuera deum querit. si sollicitus
est ad opus dei ad obedienciã: ad opprobria. Predicẽ¬
tur ei om̃ia dura et aspera: ꝑ que itur ad deum. Si
promiserit de stabilitatis sue ꝑseuerantiã: post duoꝵ
mensiũ circulũ: legatur ei hec regula ꝑ ordinem. et di¬
catur ei. Ecce lex sub qua militare uis. Si potes ob¬
seruare. ingredere. Si uero nõ potes. liber discede. Si
adhuc steterit. tunc ducatur in supradictã cellam
nouicioꝵ. et iterũ ꝓbetur in om̃i paciencia. Et post

Expanded text:
oviter veniens quis ad conversionem, non ei facilis tribuatur ingressus, sed, sicut ait Apostolus, et illatas sibi injurias et difficultatem ingressus post quatuor aut quinque dies visus fuerit patienter portare et persistere petitioni suae, annuatur ei ingressus; et sit in cella hospitum paucis diebus. Postea autem sit in cella novitiorum, ubi meditetur et manducet, et dormiat. Et senior ei talis deputetur, qui aptus sit ad dat; et sollicitus, si revera Deum quaerit, si sollicitus est ad opus Dei, ad obedientiam, ad opprobria. Praedicentur ei omnia dura et aspera, per quae itur ad Deum. Et, si promiserit de stabilitatis suae perseverantia, post duorum mensium circulum legatur ei haec Regula per ordinem. Et dicatur ei: Ecce lex sub qua militare vis, si potes observare, ingredere; si vero non potes, liber discede. Si adhuc steterit, tunc ducatur in supra dictam cellam novitiorum, et iterum probetur in omni patientia. Et post
Abbreviated transcription (Latin):
inter tione debei ꝑ fingulanteria pensanꝰ quanto
magna suꝑne gratie dulcedine totaatdinidate E õ¬
mendastentm nõbis beatissimꝰ enugłista et̃ apostoł
iohannes pͥulegiũ amoris p̃cipru. quo reteris am¬
plius meruit hororari a dñc. Rõmendat testimo¬

Expanded text:
pensari, quanta magna gratiae supernae dulcedine tota redundat. Commendat enim nobis beatissimus evangelista et apostolus Joannes privilegium amoris praecipui, quo caeteris amplius meruit honorari a Domino: commendat testimo
Abbreviated transcription (Latin):
gule fu nt temprobatus: ãmoneat᷑ uerbis uisq
qͥuater Es nõ enerauerit. adhibeait
cio discipline regularis. Quod si neq sic correxerit:
tunc deiciatur de ordine p̃positure. et alius qͥ dignus
est in loco eius subrogetur. Quod si postea in cõgre¬
gacione quietus et obediens nõ fuerit: etiã de mona¬
sterio expellatur. Cogitet tamẽ abbas se de omnib
iudiciis suis deo reddere racionẽ. ne forte inuidie aut
zeli flãma urat animã.

Expanded text:
Regulae comprobatus, admoneatur verbis usque Regulae comprobatus, admoneatur verbis usque quater: si non emendaverit, adhibeatur correptio disciplinae regularis: quod si neque sic correxerit, tunc dejiciatur de ordine praepositurae, et alius, qui dignus est, loco ejus subrogetur. Quod si et postea in congregatione quietus et obediens non fuerit, etiam de monasterio expellatur. Cogitet vero abbas se de omnibus judiciis suis Deo reddere rationem, ne forte invidiaeaut zeli flamma urat animam.
Abbreviated transcription (Latin):
illos respicit in capite: qui talib mordinatione
se feterunt auctores. Ideo nos iudemus expedire
ꝓpter pacis caritatis q̃ custobiam. in abbatis pendere
cbitrio ordinacionẽ monasterii sui. Et si potest fis¬
ri: ꝑ decanos ordinetur. ut ante disposuimus oñs
utilitas monasterii ꝓut abbas disposuerit. ut duĩ
plurib cõmittitur: unus nõ suꝑbiat. Quod si
auit locus expetit aut congregatio petierit: racio¬
nabiliter cum humilitate. et abbas iudicauerit
expedire: quẽtunq elegerit abbas cũ consilio frm
turentiũ deum: ordinẽt ipse sibi p̃positũ. Qͥ femẽ
ppositus. illa agat cũ reuerentia: que ab ablare
suo ei puũcta fuerint. Nichil contra abbatis.io
lunts tẽ faciens. quia quantũ platus est ceteris
tantũ oportet eũ sollititius olleruare p̾cepta regu¬
le Nui p̃positus si repertus fuerit iuiciosus aut̾
clacior Yteptus suꝑhire cuit contemptor stẽ re

Expanded text:
illos respicit in capite qui talibus in ordinatione illos respicit in capite qui talibus in ordinatione se fecerunt auctores. Ideo nos videmus expedire propter pacis charitatisque custodiam in abbatis pendere arbitrio ordinationem monasterii sui: Et, si potest fieri, per decanos ordinetur, ut ante disposuimus, omnis utilitas monasterii, prout abbas disposuerit: ut, dum pluribus committitur, unus non superbiat. Quod si aut locus expetit, aut congregatio petierit rationabiliter cum humilitate, et abbas judicaverit expedire, quemcunque elegerit abbas cum consilio fratrum timentium Deum, ordinet ipse sibi praepositum. Qui tamen praepositus agat cum reverentia quae ab abbate suo ei injuncta fuerint, nnem faciens. Quia quantum praelatus est caeteris, ita eum oportet sollicitius observare praecepta regulae. Qui praepositus, si repertus fuerit vitiosus, aut elatione deceptus superbire, aut contemptor sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
Epius quidem contingit ut ꝑ ordinacionem
prepositi scandala grauia in monasteriis ori¬
antur. dum aliqui maligno sp̃u suꝑbie inflati. et
estimantes se secundos esse abbates. assumentes sibi
tyrannidẽ. scandala nutriunt. et dissensiones in cõ¬
gregatione facunt. Et maxime ĩ illis locis. ubi ab
eodem sacerdote. uel ab eis abbatibz qui abbatem or¬
dinant. ab ipsis etiam et p̃positus ordinat᷑. Quod
quã sit absurdũ. facile aduertitur: quia ab ipso mi¬
tio ordinacionis. materia ei datur suꝑbiendi. dum
ei suggeritur a cogitationib suis exutũ eum esse el
cotestate abbatis sui. quia ab ipsis est ordinatus.
a quib et albas. Hinc suscitantur ũudie. rixe:
detractiones. emulaciones. dissensiones. exordina¬
cioris. Et dũ contraria sibi abbas p̃positus ꝙ senci¬
unt. et ipsoꝵ necesse est sub hac dissensione aĩas
periclitar. Et hii sub ipsis sunt. dum ambulantꝰ
partib. eunt in ꝑdicionẽ. Cuius ꝑiculi malum

Expanded text:
epius quidem contingit ut per ordinationem praepositi scandala gravia in monasteriis oriantur, dum sint aliqui maligno spiritu superbiae inflati, et aestimantes se secundos esse abbates, assumentes sibi tyrannidem scandala nutriunt, et dissensiones in congregatione faciunt, et maxime in illis locis ubi ab eodem sacerdote vel ab eis abbatibus qui abbatem ordinant, ab ipsis etiam et praepositus ordinatur. Quod quam sit absurdum facile advertitur, quia ab ipso initio ordinationis materia ei datur superbiendi, dum ei suggeritur a cogitationibus suis exutum eum esse a potestate abbatis sui, quia ab ipsis es et tu ordinatus a quibus et abbas. Hinc suscitantur invidiae, rixae, detractiones, aemulationes, dissensiones, exordinationes; et dum contraria sibi abbas praepositusque sentiunt, et ipsorum necesse est sub hanc dissensionem animas periclitari; et hi qui sub ipsis sunt, duma dulantur partibus, eunt in perditionem. Cujus periculi malum
Abbreviated transcription (Latin):
teri uerba dñi. si digne si diligenter. si qd̃ pͥmũ est.
pic consideremꝰ ĩuenimꝰ pmitus. nõ semꝑ cũ in scrip¬
turis legimũs corfessionẽ debere nos intellige uo-¬
cẽ pectoris maxime autẽ hoc dicendũ fuit. et huic
ãmonenda caritas ur̃a. quia mox ut hoc uerbum
sonuit ĩ ore lectoris secutus est et sonus ronsionis
pater. in hoc ip̃o qd̃ sonuit consiteor pectors tutudi¬
stis. Tondere autẽ pectus quid est. nisi arguere qd̾
latet ĩ pectore. et euidenti pulsu. occultũ caftigare
peccatum:¬

Expanded text:
i quod primum est, pie consideremus; invenimus primitus, non semper cum in Scripturis legimus confessionem, debere nos intelligere vocem peccatoris. Maxime autem hoc dicendum fuit, et hinc admonenda Charitas vestra: quia mox ut hoc verbum sonuit in ore Lectoris, secutus est etiam sonus tunsionis Pater. In hoc ipso quod sonuit, Confiteor, pectora tutudistis. latet in pectore, et evidente pulsu occultum castigare peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
idens turbas ih̾c ascendit in montẽ. Et cum
sedisset. accesserũt ad eũ discipłi eius. Si q̃rit᷑
quid significet mons. bene intelligitur significare ma-¬
iora p̃cepta iusticie. quia minora erant que uideis da-¬
ta sunt. Unus tamen deus ꝑscõs ꝓph̾as et famulos
suos. sidm̃ ordinatissimã distributione tẽpoꝵ dedit
minora p̃cepta ppło quẽ tunore ad huc alligari opor¬
tebat. et ꝑ filiũ suũ maiora ppło quẽ caritate iam
li berari conuenerat. Sedens autẽ docet. quod ꝑtinet
aid dignitatẽ magisterii. Et accedũt ad eũ discipuli eiꝰ.

Expanded text:
urbas ascendit in montem, et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus. Si quaeritur quid significet mons, bene intelligitur significare majora praecepta justitiae, quia minora erant, quae Judaeis data sunt. Unus tamen Deus per sanctos prophetas et famulos suos, secundum ordinatissimam distributionem temporum dedit minora praecepta populo, quem timore adhuc alligari oportebat, et per filium suum majora populo, quem charitate jam liberari convenerat. Sedens autem docet, quod pertinet ad dignitatem magisterii et accedunt ad eum discipuli sui,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i humilitate et puritatis deuocione supplican¬
dũ est. Et nõ in multiloquio: sed in puritare cor¬
dis et cõpunctione lacrimaꝵ: nos exaudiri suem.
Et ideo breuis debet esse et pura oracio: nisi forte
ex affectu inspirationis diuine gracie protentalur.
In conuentu tamẽ om̃ino breuietur oratio: et fcõ
signo a priore: om̃s parit surgãt

Expanded text:
omni humilitate, et puritatis devotione supplicandum est. Et non in multiloquio, sed in puritate cordis et compunctione lacrymarum nos exaudiri sciamus. Et ideo brevis debet esse et pura oratio nisi forte ex affectu inspirationis divinae gratiae protendatur. In conventu tamen omnino brevietur oratio, et facto signo, a priore, omnes pariter surgant
Abbreviated transcription (Latin):
ium baꝑtiz aretur om̃is populus. et uni htip¬
t ã toetorante. cipertũ est celumi. Sed npte atus
est uns nompse a quis munder. sed ppstis mũ¬
dare to piens aquas. Que ablute ꝑctemẽ euis.
perati utus nesciã baptismm ius iduerent. et qd̃
rem inumera sub lege baptisma nõ poterãt condro
ponciperent. Dnde bene tũ baptizatr̃ dicet omie

Expanded text:
zaretur omnis populus, et Jesu baptizato et orante, apertum est coelum. Baptizatus est Dominus, non ipse aquis mundari, sed ipsas mundare cupiens aquas, quae ablutae per carnem ejus peccati utique nesciam baptismi, jus induerent, et quod tam innumera sub lege baptismata non poterant contra conciperent. Unde bene cum ba
Abbreviated transcription (Latin):
t ait ꝓph̾a. Sepcies in die laudẽ dixi tibi. Qui
septenarius sacratus numerus a nobis sic im¬
plebitur. si matutine: pͥme. tercie. sexte. none. uespe.
completoriiq tempore: nr̃e seruitutis officia ꝑsolua¬
mus. Quia de hiis diurnis horis dixit ꝓph̃a: seꝑcies
in die laudẽ dixi tibi. Nam de nocturnis uigiliis:
idẽ ipse ꝓpha ait. N edia nocte surgebã ad confiten¬
dũ tibi. Ergo hiis temporib referamus laudes crea-¬
tori nr̃o suꝑ iudicia iusticie sue: id est matutinis.
prima. tercia. sexta. nona. uesꝑa. completorio. et
nocte surgamus ad confitendum eĩ.

Expanded text:
t ait propheta: Septies in die laudem dixi tibi . Qui septenarius sacratus numerus a nobis sic implebitur, si matutino, primae, tertiae, sextae, nonae, vesperae, completoriique tempore, nostrae servitutis officia persolvamus, quia his divinis horis dixit Propheta: Septies in die laudem dixi tibi. Nam de nocturnis vigiliis idem ipse Propheta ait: Media nocte surgebam ad confitendum tibi . Ergo his temporibus referamus laudes Creatori nostro, super judicia justitiae suae, id est, matutinis, prima, tertia, sexta, nona, vespera, completorio; et nocte surgamus ad confitendum ei.
Abbreviated transcription (Latin):
aut impossibilia inũgurt. suscipiat quideni
iubentis imperiũ: cũ om̃i i ansuctudine ⁊ obediẽ¬
cia. Quod si om̃ino uriũ luarũ mensiã iuderit
pondus oncris extedere. ipossibilitatis sue cusas. ei
qui sibi p̃est pacienter et oportune suggerat: non
suꝑbiendo aut resistendo: uel contradueudo. Quod
si post suggestionẽ luã in sua sentencia pͥoris ĩperiũ
pdurauenit. sci̾at iumiorita sibi expedire. et ex ari¬
tate confidens de adiutorio dei obediat

Expanded text:
aut impossibilia injunguntur, suscipiat quidem jubentis imperium cum omni mansuetudine, et obedientia. Quod si omnino virium suarum mensuram viderit pondus oneris excedere, impossibilitatis suae causas, ei qui sibi praeest, patienter et opportune suggerat, non superbiendo, aut resistendo, vel contradicendo. Quod si post suggestionem suam in sua sententia Prioris imperium perduraverit, sciat junior ita sibi expedire, et ex charitate confidens de adjutorio Dei obediat
Abbreviated transcription (Latin):
ctenut aigrũ illum. ¶Thesaurus iste in quo sũt
om̃s the auri sapientie et sciencie absconditi. aut
dei uerbũ est. qui in carne xp̃i uidetur absconditum.
suit scẽ scripture In quib reposita est noticia saluato¬
ris. Quẽ tum quis ĩ eis ĩuenerit. debet om̃ia istius se¬
tuli emolumenta contẽpnere. ut illũ possit habe quẽ
reperit. Qd̃ autẽ sequit᷑. quẽ cũ ĩuenerit homo abscõ¬
dit. Idcuto dicit᷑. non qd̃ hoc de ĩuidia faciat. sed quod
timore seruantis et uolentis perdere. abscondit ĩ cor-¬
de suo quẽ pͥstinis p̃tulit facultatib.¬

Expanded text:
ter autem thesaurus iste, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi , aut Dei Verbum est, quod in carne Christi videtur absconditum, aut sanctae Scripturae, in quibus reposita est notitia Salvatoris: quem cum quis in eis invenerit, debet omnia istius saeculi emolumenta contemnere, ut illum possit habere, quem repererit. Quod autem sequitur: Quem cum invenerit homo abscondit, idcirco dicitur, non quod de invidia faciat, sed quod timore servantis et nolentis perdere abscondat in corde suo, quem pristinis praetulit facultatib
Abbreviated transcription (Latin):
spiritu sancto. Quare nõ de simplici nugine: sed
de disponsata concipitur: Primũ int ꝑ generationẽ
iosopħ. origo marie monstraretur. Secund ne api-¬
daretur auideis ut adultera. Tercio ut ĩ egypium
fugiens. haberet solaciũ maritale. Quarta ⁊ ram

Expanded text:
Maria Joseph. Quare non de simplici Virgine, sed de desponsata concipitur? Primum, ut per generationem, Joseph, origo Mariae monstraretur. Secundo, ne lapidaretur a Judaeis ut adultera. Tertio, ut in Aegyptum fugiens haberet solatium mariti. Martyr
Abbreviated transcription (Latin):
linquentes fratres: quia nõ est opus sanis
medicus: sed male habentib. Et idco uti debet oĩ
est seniores sapiences fr̃s: qui quasi secrete conso¬
lentur frẽm fuictuantẽ: et ꝓuocent ad humilita¬
tis satissacionẽ: ei consolentur eũ ne habundanci¬
ori truticia absorbeatur. Sed sicut idem ait apłs:
confirmetur ĩ eo caritas: et oretur ꝓ eo ub om̃ibus
¶agnopere enĩ debet sollicitudinẽ gerere abbas ⁊
omni sagacitate ⁊ industria curare: ne aliquã
de ouibus libi creditis ꝑdat. Nouerit enĩ se infir¬
marũ curĩ sustepisse animarũ uon super sanas
quios debile emnt picrelistis  latis sisane latis: nt

Expanded text:
linquentes fratres: quia non est opus sanis medicus, sed male habentibus . Et ideo uti debet omni est, seniores sapientes, qui quasi secrete consolentur fratrem fluctuantem, et provocent eum ad humilitatis satisfactionem, et consolentur eum, ne abundantiore tristitia absorbeatur, sed, sicut ait Apostolus, consummetur in ea charitas , et oretur pro ea ab omnibusagnopere enim debet sollicitudinem gerere abbas, et omni sagacitate et industria curare, ne aliquam de ovibus sibi subjectis perdat. Noverit enim se infirmarum curam suscepisse animarum, non super sanas q
Abbreviated transcription (Latin):
nis eunͣglice uerbis loqui ꝓhibuit. Dox namq ipsa
ad amoris uirtute subcumbit. Et quia a młtis audiri
nõ ualco. loqui fateor inter młtos erubesio. Sed hanc
ĩ me uerenuudiã. et ipse rep̃hendo. Q̾d enim: Nunqͥd
si multis. ꝓdesse nequeo neqz pautis curabo.¬

Expanded text:
 expositione loqui prohibuit. Vox namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo