comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adstabo tibi: & contemplabor Et audi qͥa
ab huius actionis uirtutib: in illã conte¬
plationẽ ibimus. Sequitur ibi Ibunt a
nirtutib inuirtutẽ: Quã uirtutem: Con¬
templandi. Quid contemplandi: Appa-
norum: Ego dixi dii estis: & filii altissi¬
mi omnes: Dedit enim eis potestatem
filios di fieri. ille inquẽ credimus pulcher
sponsus: qui bic ꝓpt̾ deformitatẽ nrãm
deformis apparunt. Quia iudimus eum
inquit: et non habebat speciẽ neq deũ¬
rem. finita omni necessitate mortalita
dis corde: Beati mundo corde: quia ipsi
dm uidebunt. Apparebit ds̃ deorũ ĩ syon¬
Et rursus iste cogitatione illoꝵ gaudioꝵ
redit ad suspiria sua: uidet quid p̃uene¬
rit spe &̾ ubi adhuc sit re: apparebit c̾cd̃s
deorum insyon: hoc ẽ unde gaudebimus:
ipsum inscła scłorum laudabimus: Sed
candi Et si aliqͣntum gaudendi: s adbuc
in spe inꝑegnatione sumus: inconualle

Expanded text:
astabo tibi, et contemplabor» . Et audi quia astabo tibi, et contemplabor» . Et audi quia ab hujus actionis virtutibus, in illam contemplationem ibimus. Sequitur ibi, «Ibunt a virtutibus in virtutem:» quam virtutem? Contemplandi. Quid est, contemplandi? «Apparnorum? «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes» . Dedit enim eis potestatem filios Dei fieri , ille in quem credidimus, pulcher sponsus, qui hic propter deformitatem nostram deformis apparuit: quia «vidimus eum,» inquit, «et non habebat speciem neque decorem» . Finita omni necessitate mortalitatdis corde: beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt . «Apparebit Deus deorum in SionEt rursus iste a cogitatione illorum gaudiorum redit ad suspiria sua. Videt quid praevenerit spe, et ubi adhuc sit re. «Apparebit» tunc «Deus deorum in Sion:» hoc est unde gaudebimus; ipsum in saecula saeculorum laudabimus. Sed candi; et si aliquantum gaudendi, sed adhuc in spe: in peregrinatione sumus, in convalle
Abbreviated transcription (Latin):
agendȩ uitȩ nr̃e quattuor descͥbuntur
a multis: et in scͥptura inueniuntur:
Prudentia dicit᷑: qua disnos cimus intͣ
bonum o malum: Iusticia dr. qua sua
cuiq tͥbunnus ⁊ nemini. quicquã deben¬
tes: s omnes diligentes: Temꝑantia dr:
qua libidines refrenamus. fortitudo
d̾r: qua omnia molesta toleramus Iste
uirtutes inconualle plorationis. ꝑ gͣrã
di dantur nobis: Ab his uirtutib: inuᷤᷤ
nillam uirtutem Que erit̃ illa uirtus :
nisi soluis contemplationis d̃ie Necessa¬
ria ibi non erit ista prudentia: ubi nulla
mala occursura sunt quȩ uttẽmus. S qͥd
putamus fr̃s : Honista iusticia. ubi nulla
erit cuius ꝗͣ indigentia: cui subuenire de¬
beamus. Non ista temꝑantia: ubi nulla
erit libido refrenanda. Non ista fortitudo:
ubi nulla ertent mala toleranda. Ergo
ab his uircutibus hutus actionis. ibimꝰ
inuirtutẽ illius contemplationis. qua
contemplemur dm: sicut scͥptum ẽz Mane

Expanded text:
agendae vitae nostrae quatuor describuntur agendae vitae nostrae quatuor describuntur a multis, et in Scriptura inveniuntur. Prudentia dicitur, qua dignoscimus inter bonum et malum. Justitia dicitur, qua sua cuique tribuimus; nemini quidquam debentes, sed omnes diligentes . Temperantia dicitur, qua libidines refrenamus. Fortitudo dicitur, qua omnia molesta toleramus. Istae virtutes nunc in convalle plorationis per gratiam Dei dantur nobis: ab his virtutibus imus in illam virtutem. Et quae erit illa virtus, nisi solius contemplationis Dei? Necessaria ibi non erit ista prudentia, ubi nulla mala occursura sunt quae vitemus. Sed quid putamus, fratres? Non ista justitia, ubi nulla erit cujusquam indigentia cui subvenire debeamus. Non ista temperantia, ubi nulla erit libido refrenanda. Non ista fortitudo, ubi nulla erunt mala toleranda. Ergo ab his virtutibus hujus actionis ibimus in virtutem illius contemplationis, qua contemplemur Deum: sicut scriptum est, «Mane
Abbreviated transcription (Latin):
Quare aute inconualle plorationis: Et ex qua
conualle plorationis: Ad illum locũ gaudii
uememus: H am et b̃ndictionem inquit
dabit: qui legem dedit: Afflix̃ nos lege. preᷤᷤ¬
sit nos lege : õftendit nobis torcular: uidi¬
mus pͣssuram carnis nr̃e. tbulationẽ agno¬
uimus ÷ ingenuimus reuelante peccato ad¬
uersus mtem nr̃am: clamauimus. miser
ego homor sub lege gemiumus. Quid restat:
nisi ut b̾ndictionem det quilegem dedit:
Adueniet gr̃a p̾legem: ipsa ẽ b̾ndictio. Et qͥd
nob̾ pͣstitit ista gr̃a & b̾ndictio: Ambu¬
labunt auirtutib iniurtuteor Hic enĩ
donatio sanitatem: alii generalinguarũ:
alii intͣpretatio sermonum: alii ꝓpħatio.
Multȩ uirtutes : s hic necessarie: & ab hi
uirtutib imus murtute. Quã uirtuteor:¬
Xpͣm di uircutẽ: & dĩ sapienteam: Ipse
dat diuersas uirtutes in locohoc: quiꝓ
omnib uirtutib necessariis inconualle
plorationis & utilitatib. dabit unam
uirtutem: seipsum: Nam et uircutes

Expanded text:
Quare autem, «in convalle plorationis?» Et ex qua convalle plorationis ad illum locum gaudii veniemus? «Nam et benedictionem,» inquit, «dabit qui legem dedit.» Afflixit nos Lege, pressit nos Lege, ostendit nobis torcular; vidimus pressuram, carnis nostrae tribulationem cognovimus, ingemuimus rebellante peccato adversus mentem nostram, clamavimus, «Miser ego homo:» sub Lege gemuimus; quid restat, nisi ut benedictionem det qui Legem dedit? Adveniet gratia post Legem; ipsa est benedictio. Et quid nobis praestitit ista gratia et benedictio? «Ambulabunt a virtutibus in virtutem.» Hic enim donatio sanitatum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum, alii prophetatio» . Multae virtutes, sed hic necessariae; et ab his virtutibus imus in virtutem. Quam virtutem? Christum, Dei Virtutem, et Dei Sapientiam . Ipse dat diversas virtutes in loco hoc, qui pro omnibus virtutibus necessariis in convalle plorationis et utilibus dabit unam virtutem, seipsum. Nam et virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
posuit: Ipse nouit. Quo ipse nouit: Quid
disposint: Quo te ducat: Cuius ascensus
incorde disposuit: Quid times ascendere:
ne erret qui te ducit: Ecce inconualle
plorationis disposuit ascensus: in locũ quẽ
disposuit: Ploramus modo. Unde: Ubi dis¬
positi sunt nr̃i ascensus. Inde ploramus
nisi inde unde se miserum exclamalat apłs:
quia uidebat aliam legem in mbris suis
repugnantẽ legi mͣtis suȩ : Et unde hoc
nobis : Ex ꝑ ena peccati. Et putabamus
nos facile iustos eẽ posse quasi uirib nriᷤ:
anteꝗͣ accipemus mandatum. Aduemen¬
te autẽ mandato: peccatum reuirit. Ego
autẽ mortuus sum : hoc ait apłs: Bata eͣ
enim lex hominib non que saluaret eos
iam: s ꝑ quam cognos cerent inqua egͥ¬
tudine iacebant:. Audi u̾ba apłi. Si eñ da¬

Expanded text:
posuit.» Ipse novit quo, ipse novit qui posuit.» Ipse novit quo, ipse novit qui disposuit quo te ducat cujus ascensus in corde disposuit. Quid? times ascendere, ne erret qui te ducit? Ecce in convalle plorationis disposuit ascensus, «In locum quem disposuit.» Ploramus modo. Unde? Ubi dispositi sunt nostri ascensus. Unde ploramus, nisi inde unde se miserum exclamabat Apostolus, quia videbat aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae? Et unde hoc nobis? Ex poena peccati. Et putabamus nos facile justos esse posse quasi viribus nostris, antequam acciperemus mandatum; adveniente autem mandato, peccatum revixit: ego autem mortuus sum; hoc ait Apostolus. Data est enim Lex hominibus, non quae salvaret eos jam, sed per quam cognoscerent in qua aegritudine jacebant. Audi verba Apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
nis. hic enim plorat᷑: ubi seminatur:
mina sua. Ergo ascensus incorde tuo sint
dispositi adõ: ꝑ grãm ipsius. Amando: as¬
cende: Inde cantatur canticum graduum.
Et ubi tͥ disposuit hos ascensus: Incorde:
inconualle plorationis: Dirit ubi dispo¬
suit quod dis posuit. Quid disposuit: As¬
census. Ubie Intus: incorde: Inqua regione:
& quo habitationis loco: Inconualle plo¬
rationis: ut ascendatur in locũ quẽ dispo¬
suit: Quid ẽ hoc fr̃s. in locum quem dispo¬
suit : Quẽ locum diceret quẽ disposuit:
si dici posset dictum tͥ ẽ. As census dispo¬
suit incorde: inconualle ploratͥonis. Que¬
ris quoe Quid tͥ dicturus e: Quod oculus
non uidit. nec auris audiuit: nec incor
hominis ascendit: Collis ẽ. mons ẽ: t̾ra ẽ
pratum ẽ Prope omina ista dictus ẽ locꝰ
nem Hidemus enim nunc ꝑspeculum in
enigmate. quid sit ille locus: tunc uidebi
querere quod disposuit in locum quẽ dis¬

Expanded text:
nis;» hic enim ploratur ubi seminatur: nis;» hic enim ploratur ubi seminatur: mina sua» . Ergo ascensus in corde tuo sint dispositi a Deo per gratiam ipsius. Amando ascende: inde cantatur Canticum graduum. Et ubi tibi disposuit hos ascensus? «In corde, in convalle plorationis.» Dixit ubi disposuit, quod disposuit. Quid disposuit? «Ascensus.» Ubi? Intus, «in corde.» In qua regione, et quasi habitationis loco? «In convalle plorationis.» Ut quo ascendatur? «In locum quem disposuit.» Quid est hoc, fratres, «In locum quem disposuit?» Quem locum diceret quem disposuit, si dici posset. Dictum tibi est, «Ascensus disposuit in corde, in convalle plorationis.» Quaeris quo? Quid tibi dicturus est? «Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» . Collis est, mons est, terra est, pratum est, prope omnia ista dictus est locus nem videmus enim nunc per speculum in aenigmate quid sit ille locus, tunc videbimquaerere quo disposuit, «in locum quem dis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iħm xp̃m dominũ nr̃or: Sicut gͦ in
uerbis apłi illi difficultati & quasi mex¬
tricabili luctȩ subuẽnit quod subiecit.
indomo di & in illas laudes di: confide¬
rata grauitx dine corꝑis sui & mole car¬
nis suȩ. & des ꝑatione quadam sub orta:
cendum: Sequitur & dicit Ascensus in
cord̃ eiꝰ. facit illi gradus: quibꝰ ascendat. Ubi
facit illi gradus: Incorde. Quanto gͦ plus
amaueris: tanto plus ascendes: Ascensꝰ
inquit incorde eius disposuit quis qͥs
suscipit eum. B̾eatus enim: cuius ẽ sus¬
ceptio ei abste domine. Quia ꝑ se ñ potest.
opus ẽ ut gr̃a tua suscipiat. Et quid fac̃
gr̃a tua. Di̾ponit ascensus incorde ¶bi
disponit astensus: In corde: inconual¬
le plorationie Ecce habetis torcular:
conuallẽ plorationis. Ipse lacrimȩ piȩ
contribulatorum: mustum sunt aman¬
tium: Ascensus incorde eius disposuit.
Ubi gͦ disposuit : Inconuallẽ plorationis.
hic disposint ascensus: ⁊ ꝯuallem ploratio¬

Expanded text:
istum Dominum nostrum.» Sicut ergo in verbis Apostoli illi difficultati et quasi inextricabili luctae subvenit quod subjecit, in domum Dei et in illas laudes Dei, considerata gravedine corporis sui et mole carnis suae, et desperatione quadam suborta, rcendum? Sequitur, et dicit: «Ascensus in corde ejus.» Facit illi gradus quibus ascendat. Ubi illi facit gradus? In corde. Quanto ergo plus amaveris, tanto plus ascendes. «Ascensus,» inquit, «in corde ejus disposuit.» Quis? Qui suscepit eum: «Beatus» enim «cujus est susceptio ejus abs te, Domine.» Quia per se non potest, opus est ut gratia tua suscipiat. Et quid facit gratia tua? Disponit ascensus in corde. Ubi disponit ascensus? «In corde, in convalle plorationis.» Ecce habetis torcular convallem plorationis: ipsae lacrymae piae contribulatorum, mustum sunt amantium. «Ascensus in corde ejus disposuit.» Ubi ergo disposuit? «In convalle plorationis.» Hic enim disposuit ascensus, «in convalle ploratio
Abbreviated transcription (Latin):
diligit: quia mͥ pͥmo subuenit. Ueritatem
diligit: ut credenti det quod ꝓmisit. Audi
miscłiam & ueritatẽ in apło paulo: priuᷤ
saulo ꝑsecutore. Indigebat inscdia: et dixit
in se factam. Qui prius fui blasphemus.
et ꝑsecutor. & mniuriosus ⁊ s inscłiã conse¬
cutus sum. ut in me oftendet. xp̃c r̃c om¬
nẽ longamitatẽ. in eos qui credituri sunt
illi iniitam ȩt̾nam: ut cum indulgentiã
tantoꝵ scelerum acciꝑet paulus. nemo des¬
perare posset donaris quecumq peccata
Ecce habes miscđiam. Noiit tunc ds̃ exercẽ¬
re ueritatẽ: ut puniret peccantẽ. Etemin
si puniretur peccator: nonne ueritas eẽt:
Aut audẽret dicere. non debeo puniri ⁊ qͥ
non posset dicere n peccaunie Et si diceret
non peccauĩ cui diceret: Quẽ falleret: G
pͥmo łñs in eũ miscdiam p̾rogauit: post
miscdiam ueritatẽ Audi illum iã exigen¬

Expanded text:
diligit, qua mihi primo subvenit: veritatem diligit, ut credenti det quod promisit. Audi misericordiam et veritatem in apostolo Paulo, prius Saulo persecutore. Indigebat misericordia, et dixit in se factam: «Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum, ut in me ostendenem longanimitatem in eos qui credituri sunt illi in vitam aeternam» . Ut cum indulgentiam tantorum scelerum acciperet Paulus, nemo desperaret posse sibi donari quaecumque peccata. Ecce habes misericordiam. Noluit tunc Deus exercere veritatem, ut puniret peccantem. Etenim si puniretur peccator, nonne veritas esset? aut auderet dicere, Non debeo puniri, qui non posset dicere, Non peccavi? Et si diceret, Non peccavi: cui diceret? quem falleret? Ergo primo Dominus in eum misericordiam praerogavit; post misericordiam, veritate
Abbreviated transcription (Latin):
lectum habemus. Quinq illi porticus. lex ÷
inquinq libris moysi Ad hoc ꝓducebant᷑
egroti de domib suis: ut iacerent inporticibꝰ.
Ergolex ꝓducebat egrotos non sanabat: s
bndictione dĩ turbabatur aqua tanqͣ. angło
des cendente Uisa aqͣ turbata. qui poterat
unus descendebat & sanabatur: Aqua illa
lege conclusus. Hunc ꝑturbauit dominus
p̃sentia suar ut occideretur: Hisi enm des
domini significabat: quȩ facta ẽ ꝑturbata
gente iudeorũ. In hanc passionẽ credit lan¬
guidus. tanꝗͣ inaquã turbatã descendens:
os sanatur: Qui non sanabatur lege. i: por¬
ticib: sanatur gr̃a. ꝑ passionis fidem dñi¬

Expanded text:
lectum habemus. Quinque illae porticus, Lex est lectum habemus. Quinque illae porticus, Lex est in quinque libris Moysi. Ad hoc producebantur aegroti de domibus suis, ut jacerent in porticibus. Ergo lex prodebat aegrotos, non sanabat; sed benedictione Dei turbabatur aqua, tanquam angelo descendente: visa aqua turbata, qui poterat unus descendebat et sanabatur. Aqua illa Lege conclusus: hunc perturbavit Donimus praesentia sua, ut occideretur. Nisi enim descDomini significabat, quae facta est perturbata gente Judaeorum. In hanc passionem credit languidus, tanquam in aquam turbatam descendens, et sanatur. Qui non sanabatur Lege, id est porticibus, sanatur gratia, per passionis fidem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
etiam conficente. & dicentẽ miser ego ho¬
mo⁊ quis me lib̾abit de corꝑe mortis huiꝰ.
Ut oportune ueniret medicus ad conual¬
lem plorationis: & diceret. Certe cogno¬
iusti. quia cecidisti: andi me et surgas:
qui me contempsisti ut caderes: Data ẽ gͦ lex.
ut egrum de morho conumniertut qui sibi
sanus indebatur: ut peccata de monstłent᷑.
non auferrent᷑. De monstrato peccato ꝑ da¬
tam legem. auctum ẽ peccatum: quia pecca¬
tumẽ & contra legẽ: Occasione inquit ac¬
cepta: peccatum ꝑ mandatum oꝑatum ẽ in
me omnẽ concupiscentiã. Quid ẽ occasione
accepta ꝑ mandatum : Acceptum manda¬
tum quasi uiribꝰ suis conati sunt facere ho¬
mines ÷ uicti concupiscentia. etiã ipsius man¬
dati transgressionena rei facti sunt : S qͥd ait
apłs e Ubi aute̾ abundauit peccatum super
mdatat ẽ medicina: Ppt̾ea fr̃s quinq illipor¬
ticus salomonis numquid curabãt egrotos:
ubi erat piscina in medio eoꝵ : Et iacebant

Expanded text:
etiam confitentem et dicentem, «Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» et opportune veniret medicus ad convallem plorationis, et diceret, Certe cognovisti quia cecidisti; audi me ut surgas, qui me contempsisti ut caderes. Data est ergo Lex ut aegrum de morbo convinceret, qui sibi sanus videbatur; ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Demonstrato peccato per datam Legem, auctum est peccatum, quia peccatum est et contra Legem: «Occasione,» inquit, «accepta, peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam» . Quid est, «occasione accepta per mandatum?» Acceptum mandatum quasi viribus suis conati sunt facere homines; victi concupiscentia, mandati etiam ipsius transgressione rei facti sunt. Sed quid ait Apostolus? «Ubi autem abundmendata est medicina. Propterea, fratres, quinque illae porticus Salomonis, numquid curabant aegrotos, ubi erat piscina in medio earum? «Et jaceban
Abbreviated transcription (Latin):
uidit illa gaudia. cogitauit ammor b̃i
qui habitant indomotua domine in
scła scłorum laudabunt te. S qͥs illuc
ascendet: Quid facio de carns pondere:
beati qui habitant indomo tua: in se¬
cula scłorum laudabunt te: Condelec¬
tor enim legidi: scdm inter iorem homi¬
nem. S quid faciame Quomodo uolabo:
Quomodo ꝑueniam: Hideoo aliam legẽ
ium̃bris meis: repugnantem legi mtis
meȩ: Dix it se infeliceor. & dixit quis
me lib̾abit de corꝑe mortis huius. ut in¬
habitem indomo domini: inscła scłoꝵ.¬

Expanded text:
gaudia, cogitavit animo: «Beati qui habitant in domo tua, Domine; in saecula saeculorum laudabunt te.» Sed quis illuc ascendet? quid facio de carnis pondere? «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te. Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem.» Sed quid faciam? quomodo volabo? quomodo perveniam? «Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae.» Dixit se infelicem, et dixit: «Quis me liberabit de corpore mortis hujus,» ut inhabitem in domo Domini, et in s
Abbreviated transcription (Latin):
melle de sapientia xp̃i: ꝙͣ multi deleccait
ũbo eius. & cognitione sacram̃torũ eiꝰ so¬
lutione ꝑabolaꝵ eius. quã multi delec̃¬
tant᷑: ꝗͣ multi clamant. Et ñ ẽ hoc mel
de qͦlibet homine: s de petra. Petra au¬
tẽ erat. xp̃c Quã multig̃ satiantur de
melle isto. Clamant. dicunt. suaue ẽ: di¬
cunt. nichil meliꝰ nebil. dulcius. uł intel¬
ligi uł dici potuit: & tam̃ inimicidm̃ mͦ¬
tit sunt ei. Nolo amplius immorari rebꝰ
dolendis. Quanquã tͣribilit᷑ psalmus
adhuc finitus sit : tam ãfine eius obse¬
cro uos recurramus ad caput. Exultate
trem om̃ipotentẽ. puro corde ei qͣntũ po¬
test paruitas nr̃a maximas ȩquȩ gras aga¬
mus p̾cantes toto anmo singulare man¬
suetudinẽ eius. ut p̾ces nr̃as in b̃nplacito
suo exaudire dignetur ⁊ ininicũ quoq
anr̃is acdib et cogitationib sua uirtute
expellat: nob̃ mulplicet fidẽ: mente̾ gu¬

Expanded text:
melle, de sapientia Christi! quam multi delectantur melle, de sapientia Christi! quam multi delectantur uerbo eius et cognitione sacramentorum eius, solutione parabularum eius! quam multi delectantur! quam multi clamant! et non est hoc mel de quolibet homine, sed de petra: petra autem erat Christus. quam multi ergo satiantur de melle isto! clamant, dicunt: "suaue est." dicunt: "nihil melius, nihil dulcius intellegi uel dici potuit." et tamen inimici domini mentiti sunt ei. nolo amplius immorari in rebus dolendis: quamquam terribiliter psalmus ad hoc finitus sit, tamen a fine eius, obsecro uos, recurramus ad caput: exultate trem omnipotentem, puro corde ei, quantum potest parvitas nostra, maximas atque veras gratias agamus; precantes toto animo singularem mansuetudinem ejus, ut preces nostras in beneplacito suo exaudire dignetur; inimicum quoque a nostris actibus et cogitationibus sua virtute expellat, nobis multiplicet fidem, mentem gu
Abbreviated transcription (Latin):
se saluum futuruͣ ꝑigne̾: quasi ista siait
ligna. fenum stipula. S qui edificat a¬
morẽ t̾renorũ suꝑ fundamentum regni
temꝑalium: & ipse saluus erit ꝑ idoneũ
fundam̃tum. Immici dni mtiti sunt ei
dicendo. eo ad uneam & non eundo: et
erit tempꝰ corum ñ ad tempꝰ. s mȩtͣnum:
Et qui sunt istic Et cibauit cos ex adipe
frum̃ti Hostis adipem frum̃ti: unde ci¬
bantur multumici qͥ mͣtiti sunt ci. Et
cibauit illos exadipe frumti: miscuit eoᷤᷤ
sacram̃tis suis. Et ide quando dedit
bucellã ⁊ exadipe frum̃ti cibauit. Et ini¬
micuis dm̃ m̃titus ẽ er: & erit tempꝰ eius
mȩt̾num. Et cibauit illos ex adipe frum¬
tos cibauit eradipe frum̃tr: & de petͣ mel¬
le saturauit eos. In heremo aquã de petra
ꝑduxͣ: non mel. Mel sapientia ẽ pͥmatũ
dulcoris tenens mnescis cordis. Quam mul¬
tigͦ inimici dm̃ mtientes dño cibantur
non solum exadipe frum̃ti. s etiã de petͣ

Expanded text:
se saluum futurum per ignem, quasi ista sint se saluum futurum per ignem, quasi ista sint ligna, faenum, stipula; sed si aedificat amorem terrenorum super fundamentum regni temporalium et ipse saluus erit per idoneum fundamentum. Inimici domini mentiti sunt ei dicendo: eo ad uineam et non eundo; et erit tempus non ad tempus, sed in aeternum. et qui sunt isti? et cibauit illos ei adipe frumenti. nostis adipem frumenti, unde cibantur multi inimici, qui mentiti sunt ei. et cibauit illos ex adipe frumenti: miscuit eos sacramentis suis. et Iudam, quando dedit buccellam, ex adipe frumenti cibauit; et inimicus domini mentitus est ei et erit tempus eius in aeternum. cibauit illos ex adipe frutos! cibauit ex adipe frumenti et de petra melle saturauit eos: in heremo de petra aquam produxit, non mel. mel sapientia est, primatum dulcoris tenens in escis cordis. quam ergo multi inimici domini mentientes domino cibantur non solum ex adipe frumenti sed etiam de petra
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ posusti infundam̃to: saluus eris tãꝙͣ
ꝑ ignem. Audi altud. Non potes tenere
possessionẽ istam: nisi dixeris falsum tes¬
timonium. Et hoc non facere: xp̃m in
fundamͣto ponere ẽ. Ueritas enim dixit.
os qͦd m̃titur occidit animã Ergo si pos¬
sessionem tuã diligis. ñ tam̃ ꝓpter illam
facis rapinan. ñ ꝓpter illam̃ ditis falsũ
testimoniũ: ñ ꝓpter illam facis homici¬
dium: non ꝓpter illã falsum utras : nͥ
ꝓpt᷑ illam xp̃m negas: eo quod ñ ꝓpt̃ illã
facis hȩc. xp̃m habes infundam̃to. Sed
tam̃ quia diligis illam. et contͥstaris si ꝑ¬
das illam: suꝑ fundam̃tum posuisti ñ
aurum. aut argentum. aut lapides p̾ci¬
osos: s. ligna. fȩnum. stipulam. Saluus gͦ
eris cum ardẽre cȩꝑit quod edificasti:. sic
tam̃ quasi ꝑ ignẽ. Nemo enim suꝑ funda.¬
mentum hoc ȩdificans adult̾ia blasphe¬
mias. sacͥlegia. idolatria. ꝑiuria. putet¬

Expanded text:
quem posuisti in fundamento: salvus eris tanquam quem posuisti in fundamento: salvus eris tanquam per ignem. Audi aliud: non potes tenere possessionem istam, nisi dixeris falsum testimonium. Et hoc non facere, Christum in fundamento ponere est: Veritas enim dixit, «Os quod mentitur, occidit animam» . Ergo si possessionem tuam diligis, non tamen propter illam facis rapinam, non propter illam dicis falsum testimonium, non propter illam facis homicidium, non propter illam falsum juras, non propter illam Christum negas; eo quod non propter illam facis haec, Christum habes in fundamento. Sed tamen quia diligis illam, et contristaris si perdas illam; super fundamentum posuisti, non aurum, aut argentum, aut lapides pretiosos, sed ligna, fenum, stipulam. Salvus ergo eris, cum ardere coeperit quod aedificasti; sic tamen quasi per ignem. Nemo enim super fundamentum hoc aedificans adulteria, blasphemias, sac
Abbreviated transcription (Latin):
trabit iͦ t̾ram. Deniq si ueniat tempta¬
tio ducendi martirii: illi qui habent in
fundam̃to xp̃m. &s edificant aurũ ar¬
gentum. lapides pciosos ÷ quid dicunt ex
hac oportuntates Bonum cͣ mͥ dissolur:
& ẽẽ cum xpͣo. Alacres currunt: aut nicħ.
aut modice. de t̾rena fragilitate contris¬
tantur. Illi autẽ amantes res ꝓprias. do¬
mus ꝓpͥas. grauit᷑ conturbantur: fenũ &
stipulam. & ligna. ardent. Habent gͦ ligna.
fȩnum. stipulam. suꝑ sundam̃tum: s rertim
concessarum ñ illicitaruͣ Dico enim fr̃s.
Possides fundamtum : Here cęlo: calcat̾¬
ram. Si talis es: non edificans insi aurũ.
argentum. & lapides p̾ciosos. Cum autẽ
dixeris. amo possessione istam. timeo
ne ꝑeat ⁊ & imminet dampnũ. & tu
contristaris: non quidẽ p̾ponis eam xp̃o
Nam si sic amas possessionem istam. ut
si dicatur tͥ. ipsam uis anxp̃m : et sitͥs¬
tis eam ꝑdis. plus tam̃ amplecteris xp̃m.

Expanded text:
ejus trahit in terra. Denique si veniat tentaejus trahit in terra. Denique si veniat tentatio ducendi martyrii, illi qui habent in fundamento Christum, et aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos, quid dicunt ex hac opportunitate? Bonum est mihi dissolvi, et esse cum Christo : alacres currunt, aut nihil aut modice de terrena fragilitate contristantur. Illi autem amantes res proprias, domos proprias, graviter conturbantur; fenum, et stipula, et ligna ardent. Habent ergo ligna, fenum, stipulam super fundamentum; sed rerum concessarum, non illicitarum. Dico enim, fratres: possides fundamentum; haere coelo, calca terram. Si talis es, non aedificas nisi aurum, argentum, et lapides pretiosos. Cum autem dixeris, Amo possessionem istam, timeo ne pereat; et imminet damnum, et tu contristaris: non quidem praeponis eam Christo; nam sic amas possessionem istam, ut si dicatur tibi, Ipsam vis, an Christum? etsi tristis eam perdis, plus tamen amplecteris Christum,
Abbreviated transcription (Latin):
nentes. iusti. fortassis &. omnia sua uen¬
dentes. & pauꝑib distribuentes: aut poᷤ¬
sidentes tanqͣ non possidentes: & utenteᷤ
hoc mundo tanqͣ. ñ utentes. Sunt autẽ
alii: qui reb infirmitatis co̾cessis inherẽt
aliqͣntum cum dilectione. Non rapit iuil¬
lam alienam: s sic amat suam. ut si ꝑdi¬
dit conturbetur. Non appetit alienã ux¬
orem⁊ s sic inheret suȩ. sic miscet᷑ suȩ: ut
modum ibi non teneat p̃scͥptum tabuł
liberoꝵ ꝓcreandoꝵ causa. Non tollit alie¬
na. s rẽpetit sua: & habet iudiciũ cũ fr̃e
suo. Talib emm dr. Iam quidẽ om̃ino
delictum ẽ inuob̃: quia iudicia habetis
uob̾cum. Herum ipsa iudicia inȩccła ui
bet agi. non ad forum trabr: tam̃ delic̃¬
ta ẽẽ. dicit. Contendit enm xp̃ianus ꝓ
reb t̾renis: ampliꝰ quã decet eum cinͣ¬
ꝓmissum ẽ regnum cȩlorũ. Nontotum
cor sursum leuat: s aliquã ens partem

Expanded text:
nentes, justi, fortassis et omnia sua vennentes, justi, fortassis et omnia sua vendentes et pauperibus distribuentes, aut possidentes tanquam non possidentes, et utentes hoc mundo tanquam non utentes . Sunt autem alii qui rebus infirmitati concessis inhaerent aliquantum dilectione. Non rapit villam alienam; sed sic amat suam, ut si perdiderit, conturbetur. Non appetit uxorem alienam; sed sic inhaeret suae, sic miscetur suae, ut modum non ibi teneat praescriptum tabulis, liberorum procreandorum causa. Non tollit aliena; sed repetit sua, et habet cum fsuo. talibus enim dicitur : iam quidem omnino delictum est, quia iudicia habetis uobiscum. uerum ipsa ijubet agi, non ad forum trahi; tamen delicta esse dicit: contendit enim christianus pro rebus terrenis amplius quam decet eum cui promissum est regnum coelorum; non totum cor sursum levat, sed aliquam partem
Abbreviated transcription (Latin):
uide cum quo. Sigͦ omnia illa oꝑa regntũ
cłi nͥ possidebunt : immo non oꝑa s qui
talla agunt. Nam oꝑa talia in igne non
erunt. Num enim iillo igne arodentes
furaturi sunt & adulteraturis S qͥ talia
agunt. regnum i non possidebunt. N
g erunt adextͥs cum illis qͥb diceo᷑. uenite
benedicti patͥs mei ꝑcipite regnũ: qͣm
quitalia agunt. regnum łi non posside¬
bunt. Sigͦ adextͥs non erunt ÷ non restat¬
ignem etͣnum nisi ut sint asinistris. Si¬
instris quid dicet : Ite in igne̾ et̾num:
quia erit tempꝰ eorum mecmim. Expo¬
ne gͦ inquit nob̃. ligna. fenũ stipulam.
qͥedifica at suꝑ fundam̃tum: qͥuom᷑ ñ
ꝑcant s salui frant: sic tam̃ qͣsi ꝑ ignem
Obscura quidẽ illa questio: s ut possum
breuiter dico. frẽs sunt homines om̃mo
contemptores seculi hunis: quib ñ ẽ natu
quicqͥd temꝑalit̾ fluit: non herent dilec̃¬
tione aliqua t̾renis oꝑib: scĩ. casti. conti¬

Expanded text:
vide cum quo. Si ergo opera illa omnia regnum vide cum quo. Si ergo opera illa omnia regnum Dei non possidebunt; imo non opera, sed qui talia agunt; nam opera talia in igne non erunt: non enim illo igne ardentes furaturi sunt et adulteraturi; sed «qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt:» non ergo erunt a dextris cum illis quibus dicetur, «Venite, benediqui talia agunt, regnum Dei non possidebunt.» Si ergo a dextris non erunt, non restat nisi ut sint a sinistris: sinistris quid dicet? «Ite in ignem aeternum:» quia «erit tempus eorum in ligna, fenum, stipulam qui aedificant super fundamentum, quomodo non pereant, sed salvi fiant; sic tamen quasi per ignem. Obscura quidem illa quaestio, sed, ut possum, breviter dico. Fratres, sunt homines omnino contemptores saeculi hujus, quibus non est gratum quidquid temporaliter fluit; non haerent dilectione aliqua terrenis operibus, sancti, casti, conti
Abbreviated transcription (Latin):
talia agunt regnum d̃ĩ non poffidebunt.
serte gͣ atalibus non correctus: de talib
cõmissis penitentiã ñ agens regnũ celoꝵ
speras: Non opnor: quia qui talia agunt.
regnũdi ñ possidebͣt. Et ignoras quia pa¬
tientia cłi ad penitentiã te adducit: Tu
nescio quid tͥ pollicens. scđm duriciã tua
et cor impenitens thesaurirastͥ iramin
die irȩ & reuelationis iusti iudicii dr qͥ
reddet unicuiq scđm oꝑa sua. Atcende
gͦ ipsum iudicem uementem. Benez dõ
gras. Non tacuit sententiam diffinitiua:
non misit foras reos: et duxit uelũ. Ante
uoluit p̾minciare: quod disposuit fac̾e
Nempe congregabuntur ante cum õmꝰ
gentes. Quid de illis faciet: Seꝑabit eas.
Et alias ponet ad dexteram: alias ad si¬
instram. Numquid meliꝰ locus seruatꝰ eͣx
Quid dextris dicturus ẽe Hemte b̃ndicti
patris mer: ꝑcipite regnum. Quid siniiłͥs:
te mignem ȩtnum: qui paratus eͤ dia¬
bolo & angłis etus. Si non times mutiqͦ

Expanded text:
talia agunt, regnum Dei non possidebunt» . Certe ergo a talibus non correctus, de talibus commissis poenitentiam non agens, regnum coelorum speras? Non opinor; «quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt.» Et ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu nescio quid tibi pollicens, secundum duritiam tuam et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua. Attende ergo ipsum judicem venientem. Bene; Deo gratias: non tacuit sententiam definitivam, non misit foras reos et duxit velum. Ante voluit praenuntiare quod disposuit facere. Nempe «congregabuntur ante eum omnes gentes.» Quid de illis faciet? «Separabit eos; et alios ponet ad dexteram, alios ad sinistram.» Numquid medius locus servatus est? Quid dextris dicturus est? «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum.» Quid sinistris? «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Si non times mitti quo,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ suꝑ edificat. Alius enim suꝑ edificat.
aurum argentũ: lapides p̾ciotos. Altus
ligna. fȩnum. stipulam. Unuscinusq opꝰ
qualȩ sit ignis ꝓbabit: quia mnigne reue¬
labitur. Dies en̾m dm declarabit: quia in
igne reuelabit. Sicuius opꝰ manserit
quod suꝑ edificauit mercedem accipiet:
hoc cͦ quia suꝑ fundam̃tũ iusta oꝑa ȩdi.¬
ficauitł aurum. argentum: laꝑides p̾ci¬
osos. Si autem peccata. ligna. fenũ. sti
quod non accipio: timens t̾reo. Securos
uos facerem: si sccutus fierem. Ego ignẽ
de quo alio loco scriptura dicit: ignnis eoꝵ
ñ exunguetur: & uermis corum nͣ mori¬
etur. S de impiis dicit aliquis non de me:
qui quãuis peccator sim. quauis raptor¬

Expanded text:
quid superaedificat. Alius enim superaedificat quid superaedificat. Alius enim superaedificat aurum, argentum, lapides pretiosos; alius ligna, fenum, stipulam: uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit; dies enim  dies enim Domini declarabit, quia in igne revelabitur. Si cujus opus permanserit quod superaedificavit, mercedem accipiet:» hoc est, quia super fundamentum justa opera aedificavit; «aurum, argentum, lapides pretiosos.» Si autem peccata; «lignum, fenum, stipquod non accipio, timens terreo: securos vos facerem, si securus fierem; ego ignem de quo alio loco Scriptura dicit: «Ignis eorum non exstinguetur, et vermis eorum non morietur» . Sed de impiis dixit, ait aliquis, non de me; qui quamvis peccator sim, quamvis a
Abbreviated transcription (Latin):
cordis tui. & cor impẽnitens. thesaurias
t̃ iram indie ire reuelationis iusti iudicii
dr. qui reddit. unicinq scdm oꝑa sua. Et
si modo non reddit: tunc reddet᷑. Si enm
modo reddit: ad tempꝰ redait. Non comu̾so
autẽ nec correcto: inet̾mm redaet. Uide gͦ
quia nͨ erunt impunit. Atcende qd seqͥtur:
Immicidm̃ m̃titi sunt ei. Dicturus es. et qͥd
eis fecit : Noninuunt uͭ auras carpitit:
nͣluc̃c hauruint: non fontes potant. non
adtorcular ꝑtinet. Bonum ẽ illi: si ad oleu̾
intorculari ꝑtineat. Nonsͥ polliceatur imꝰ¬
quisq habens facta nefaria. quȩ regnũ di
non possidebunt: &s dicat sͥ. qͣm habeo sig¬
num. Et si purgor ꝑignem: saltius ero
Nam quid ẽ quod ait apłs. dehis qui babet
fundamentum: fundam̃tũ aliud nemo
potest ponert pret id qd positum ẽ qui
est. xp̃c rãc. Quid ẽ inquiunt qꝗ sequitur
Nmisqͥsq autẽ suꝑ fundam̃ium ipdeat

Expanded text:
cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Et si modo non reddit, tunc reddet: si enim modo reddit, ad tempus reddit; non converso autem nec correcto, in aeternum reddet. Vide ergo quia non erunt impuniti; attende quod sequitur: «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Dicturus es, Et quid eis fecit? Non vivunt? non auras carpunt? non lucem hauriunt? non fontes potant? non ad torcular pertinet: bonum est illi, si ad oleum in torculari pertineat. Non sibi polliceatur unusquisque habens facta nefaria, quae regnum Dei non possidebunt, et dicat sibi: Quoniam habeo signum; et si purgor, per ignem salvus ero. Nam quid est quod ait Apostolus de his qui habent fundamentum? «Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod posis.» Quid est, inquiunt, quod sequitur? «Unusquisque autem super fundamentum videat
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsisunt pciores imiinici. Quomͦ enim:. qͥd
sequitur e ue inimicis querimume hos qͥ
estise Inmici m mͣtiti sunt ei. kenuncia.
Remincio. Et redit ad qd renunciatur.
Ntiq quib reb remintiaᷤ. nisi factis mał¬
nisi factis diabolicis: factis ado dampnã¬
dis: furtis. rapinis. ꝑuiriis. homicidus.
adulteriis. sacrilegiis : sacris abhominã¬
dis. cur iositatib ⁊ bis omnib renuntiaᷤ:
ce rursus his inflexiis suparis. facta sunt
tͥ pꝰteriora. deteriora pͥorib. Canis reu̾¬
sus ad suum uomitũ: et sus lota inuolũ¬
tabris oeni. Iminici dm̃ m̃taisunt ei Ex qͣn¬
ta patientia dm̃s Quare ñ ꝓstermint᷑: qͣre
ñ trucidantur: Qͣre non t̾ra dehiscente sor¬
bentur: Ert n̾ celo slagrante incendunt᷑:
Quia magna patientia dm. Et erunt mm¬
pumiti: absit: Non tantũ sͥ de di miscdia
blandiantur: ut sͥ enis iniusticia pollice¬
antur. Ignoras quia patientia di ad pem¬
tentĩa te adducitr Tu autc scm duriciã

Expanded text:
i sunt pejores inimici. Quomodo enim? quid sequitur? De inimicis querimini; vos quid estis? «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Renuntias? Renuntio: et redit ad quod renuntiat. Utique quibus rebus renuntias, nisi factis malis, factis diabolicis, factis a Deo damnandis; furtis, rapinis, perjuriis, homicidiis, adulteriis, sacrilegiis, sacris abominandis, curiositatibus? His omnibus renuntias, et rursus his inflexus superaris. Facta sunt tibi posteriora deteriora prioribus: canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in volutabris coeni . «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Et quanta patientia Domini! Quare non prosternuntur? quare non trucidantur? quare non terra dehiscente sorbentur? quare non coelo flagrante incenduntur? Quia magna patientia Domini. Et erunt impuniti? Absit. Non sibi tantum de Dei misericordia blandiantur, ut sibi ejus injustitiam polliceantur. Ignoras quia Dei patientia ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam
Abbreviated transcription (Latin):
dito tempestatis: corde creditur ad iustici¬
am. Si ꝓbaris in aquã contradictionis:
ore confessio fit ad salutẽ. Quanta tͥ enĩ
ipsa aqͣ contͣdictionis: Iam penȩ siccata
ẽ. Senserunt illã maiores nrͣi: qͣndo u̾¬
bo dĩ. qͣndo mist̾io xp̃i acriter resistebãt
gentes. Turbabatur aqua. Aquas enim
ꝓ populis aliqͣndo intelligendas euui-¬
denter apocaly psis scriptura de mõstrat:
ubi aquȩ multȩ cum inderentur & quereret᷑
quid cent: responsum ẽ populi sunt. Ptule-¬
runt gͦ illi aquã contͣictionis. qͣndo fre-

Expanded text:
dito tempestatis, corde creditur ad justitidito tempestatis, corde creditur ad justitiam; si probaris in aqua contradictionis, ore confessio fit ad salutem . Quanta est enim ipsa aqua, contradictionis? jam pene siccata est. Senserunt illam majores nostri, quando verbo Dei, quando mysterio Christi acriter resistebant gentes; turbabatur aqua aquas enim pro populis aliquando intelligendas evidenter Apocalypsis scriptura demonstrat, ubi aquae multae cum viderentur, et quaereretur quid essent, responsum est, «Populi sunt» . Pertulerunt ergo illi aqu
Abbreviated transcription (Latin):
diuite inabscondito tempestatis: ꝓbaui
te maqua contraditionis. Re uera frͣs re¬
uera. qui exauditus ẽ mabscondito dem¬
pestatatis: debet ꝓbari inaqua contra¬
dictionis. Cum enim crediderit. cũ bap¬
tizatus fuerit. cum uiã łi carꝑeceꝑit:
cum ingemellar iũ eliquari intendit. Et
ab amurca publicȩ curente se extrarerit:
babebit multos exagitatores. multos in¬
sultatores: multos detractores. dehor¬
tatores: minantes etiã ubi possunt:
det̾rentes depͥmentes. Hȩc tota aqua
contradictionis ẽ. Puto hodie ẽẽ hic sic.
Arbitror ẽe hic imullos quos amici sui
uolebant raꝑe ad circum: & ad nescio qͣs
hodier ne festiuitatis nugas: forte ipsul¬
los ad duxerunt ad eccl̃am. S siue illi il¬
los adduxerunt. suie ab eis ad circũ ab du¬
ci non potuerunt: inaqua contradictio¬
nis ꝓbati sunt. Non gͦ exubescas pͣdicare.
quod nosti defendere: & intͣ blasphemos
qd̾ credidisti. Si enim exaudiris mabscon¬

Expanded text:
divi te in abscondito tempestatis; probavi divi te in abscondito tempestatis; probavi te in aqua contradictionis.» Revera, fratres, revera, qui exauditus est in abscondito tempestatis, debet probari in aqua contradictionis. Cum enim crediderit, cum baptizatus fuerit, cum viam Dei carpere coeperit, cum in gemellarium eliquari intenderit, et ab amurca publice currente se extraxerit; habebit multos exagitatores, multos insultatores, multos detractores, dehortatores, minantes etiam ubi possunt, deterrentes, deprimentes: haec tota aqua contradictionis est. Puto hodie esse hic sic; arbitror esse hic nonnullos quos amici sui volebant rapere ad circum, et ad nescio quas hodiernae festivitatis nugas: forte ipsi illos adduxerunt ad ecclesiam. Sed sive ipsi illos adduxerunt, sive ab eis ad circum abduci non potuerunt, in aqua contradictionis probati sunt. Non ergo erubescas praedicare quod nosti, defendere et inter blasphemos quod credidisti: si enim exaudiris in abscon
Abbreviated transcription (Latin):
impleuit: quia abiecta huius mundi ele¬
git: ut confunderet fortia. S & quando
incophino seruiebat ioseph. t̾ram ibi por¬
tabat: quia lateras faciebat. Manus eius
unaqueq conscientia xp̃iana : sideuote.
transierit mare rubrum: si cum fide cre¬
dendi & obseruandi. linguã quã ñ noue¬
rat audiuit : recognoscat᷑ se intribula¬
tione exauditam. Ipsa enim magna tri-¬
bulatio erat: prsmi sarcinis peccatorũ.
Quantũ gaudet reuelata conscientia:
Ecce baptiratus es̃. Conscientia quȩ beri
pͣmebatur: bodie gratulatur. Exauditꝰ
es intribulatione: mem̃to tribulatiois
tuȩ. Anteꝗͣ accederes ad aquã : quid
sollicitudinis gerebas e Quid iemmoꝵ
exbibe̾as: Quid tribulationũ incorde
gestabas : Orationũ int̾narũ. piarum.
deuotarum: Occisi sunt hostes tur: oia
peccata tua deleta sunt. Intͥbulatione
inuocasti me: & eruite. Exaudimi tem
abscondito tempestatis: Non intempesta¬
te maris: s intempestate cordis. Exau¬

Expanded text:
implevit ; quia abjecta hujusmundi eleimplevit ; quia abjecta hujusmundi elegit, ut confunderet fortia . Sed et quando in cophino serviebat Joseph, terram ibi portabat, quia lateres faciebat: «Manus ejusunaquaeque conscientia christiana, si devote transierit mare rubrum, si cum fide credendi et observandi linguam quam non noverat, audivit; recognoscat se in tribulatione exauditam. Ipsa enim magna tribulatio erat, premi sarcinis peccatorum; quantum gaudet relevata conscientia! Ecce baptizatus es; conscientia quae heri premebatur, hodie gratulatur. Exauditus es in tribulatione; memento tribulationis tuae. Antequam accederes ad aquam, quid sollicitudinis gerebas? quid jejuniorum exhibebas? quid tribulationum in corde gestabas, orationum internanarum, piarum, devotarum? Occisi sunt hostes tui, omnia peccata tua deleta sunt: «In tribulatione invocasti me, et erui te.» 11. «Exaudivi te in abscondito tempestatis:» non in tempestate maris, sed in tempestate cordis. «Exau
Abbreviated transcription (Latin):
linguã quam non nouerat audiuit. Audies
linguã quã non noueras: quã modo au¬
diuit et recognoscunt testantes & scientes
qui norunt. Audies ubi debeas habere cor.
Qd̵ modo cum dicerẽ multi intellexerunt
& acclamauerunt: reliqui mu ti steteruil̃:
quia ñdum linguã quam non nouerãt
audierunt. Accelerant gͦ: transeant. dis
uit. uenite ad me omnes qui laboratis
& onerati estis: Alio modo hoc idẽ signi¬
ficatur. Quod faciebat insecutio egiptioꝵ:
hoc faciunt sarcinȩ peccatoꝵ: Auertit
abonerib dorsum eius. Et quasi diceres a
quib onerib. ¶anus eius incõpbino ser-¬
inerunt. ꝑcõphinum significantur opera
seruilia. Mundare stercora. t̾ram portare:
cophino fit. Seruilia sunt oꝑa: qͥa omnis
qui facit peccatum. seruus ẽ peccaui. Et fi
uos filius liberauerit : tunc uere liberieri¬
tis. Merito &s abiecta mundi: cõphini de¬
putantur. S & cophinos ds bucellis im¬
pleuit. Duodecim cophinos bucellarum

Expanded text:
linguam quam non noverat, audivit.» Audies linguam quam non noverat, audivit.» Audies linguam quam non noveras: quam modo audiunt et recognoscunt, testantes et scientes qui norunt. Audies ubi debeas habere cor: quod modo cum dicerem, multi intellexerunt, et acclamaverunt; reliqui muti steterunt, quia nondum linguam quam non noverant, audierunt. Accelerent ergo, transeant, discvit: «Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis» ? Alio modo hoc idem significatur. quod faciebat insecutio Aegyptiorum, hoc faciunt sarcinae peccatorum. «Avertit ab oneribus dorsum ejus.» Et ququibus oneribus? Manus ejus in cophino servierunt. Per cophinum signiservilia. Mundare, stercorare, terram portare, cophino fit; servilia sunt opera; quia omnis qui facit peccatum servus est peccati; et si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Merito et abjecta mundi quasi cophini deputantur: sed et cophinos Deus buccellis implevit; duodecim cophinos buccellarum
Abbreviated transcription (Latin):
rare fr̃s: quia patres nri omnes sub nu¬
be suerunt: & oms ꝑ mare tͣnsierunt: &
gͦ aliud significabat transitus ꝑmare:
uisi sacram̃tum baptiratoꝵ. Nichil aliud
insequentes egr ptii: insi abundantiam
pͣteritorum delictoꝵ. Uidetis euidentissima
sacramenta. Premunt egiptii : argunut:
instant gͥ peccata. s usq ad aquam. Quid
gͦ times qui sidum ui uenire ad baptismu̾
xpͣrͥ transire ꝑmare rubru: Quidẽ rubrũ:
Sanguine dm̃ consecratũ. Quid times ueni¬
ree Conscientia forte aliquoꝵ mmmaniũ de¬
lictorum stimulat & excruciat inte animũ:
&t dicit tͥ. tã magnũ eẽ illud qͦd cõmisisti. ut
desꝑes tͥ dimitti. Time ne remancat aliqͥd
peccatorũ: siuixit aliqͥs egiptiorũ. Cũ autẽ
transieris rubrũ mare. cum eductꝰ fueris
a delictis tuis in manu potenti & brachio
forti: ꝑcepturus es mift̾ia que ñ noueras.
qͣue et ipse ioseph cum exiret de t̾ra egipti.

Expanded text:
rare, fratres, quia patres nostri omnes sub nurare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes perergo aliud significabat transitus per mare, nisi Sacramentum baptizatorum; nihil aliud insequentes Aegyptii, nisi abundantiam praeteritorum delictorum. Videtis evidentissima sacramenta: premunt Aegyptii, urgent; instant ergo peccata, sed usque ad aquam. Quid ergo times, qui nondum venisti, venire ad bap transire per mare Rubrum? Quid est rubrum? Sanguine Domini consecratum. Quid times venire? Conscientia forte aliquorum immanium delictorum stimulat, et excruciat in te animum, et dicit tibi tam magnum esse illud quod commisisti, ut desperes tibi dimitti: time ne remaneat aliquid peccatorum, si vixit aliquis Aegyptiorum. Cum autem transieris rubrum mare, cum eductus fueris a delictis tuis in manu potenti et brachio forti , percepturus es mysteria quae non noveras; quia et ipse Joseph, «cum exiret de terra Aegypti,
Abbreviated transcription (Latin):
fiant. nisi humiles exaltentur : suꝑbi dci¬
cianturs Non enim qui uident ceci fiant:
s qui sͥ uidere uidentur. cecitate coniun¬
cantur Hoc agit mist̾ium torcularis: ut
fr̃s quid ẽ : Ioseph int̾pretatur augm̃tatio:
Meministis. nostis. iosepb inegy ptum uen¬
ditum: xp̃c adgentes transiens. Ibi ioseph
post tͥbulationes exaltatus: & hic xp̃c post
passionẽ marty rũ głificatus. Ergo ad ioseph
magis gentes ꝑtinent. Et ido augmenta¬
tio: quia multi filii desertȩ magis quã eiꝰ
quȩ habet uirum. Testimoniũ in iosephpo¬
suit illud. cum exiret. de t̾ra egipti. Nhide¬
te et hic significari quintã sabbati. qͣndo
exiit de terra egypti ioseph: idẽ populus
multiplicatus ꝑ iosepb. ꝑ mare rubrũ tra¬
iectus est. Et tunc gͦͣ ꝓduxerunt aquȩ rep¬
tilia aĩarum iuuarũ. Nicbil aliud tunc
infigura portendebat transitus ppłi ꝑ ma¬
re: nisi transitũ fidelium ꝑ baptismum.
Testis ẽ apłs. Nolo enim uos inquit igno¬

Expanded text:
entur, superbi dejiciantur? non enim qui vident caeci fiant, sed qui sibi videre videntur, de caecitate convincantur. Hoc agit mysterium torcularis, «utfratres, quid est? Joseph interpretatur Augmentatio. Meministis, nostis Joseph in Aegyptum venditum: Christus ad Gentes transiens. Ibi Joseph post tribulationes exaltatus , et hic Christus post passionem martyrum glorificatus. Ergo ad Joseph magis Gentes pertinent: et ideo augmentatio; quia multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum . «Testimonium in Joseph posuit illud, dum exiret de terra Aegypti.» Videte et hic significari quintam sabbati: Quando exiit de terra Aegypti Joseph, id est, populus multiplicatus per Joseph, per mare Rubrum trajectus est . Et tunc ergo produxerunt aquae reptilia animarum vivarum. Nihil aliud tunc in figura portendebat transitus populi per mare, nisi transitum fidelium per Baptismum; testis est Apostolus: «Nolo enim vos,» inquit, «igno
Abbreviated transcription (Latin):
mus auia ueritatis. & insticiȩ lumͥ ñ lurͣ
nob̾: & sol nͨ ẽ ortus nob̃. Dicturi sunt
adoratores solis. sol non ortus nobis ẽ: qr
cum adorant solem quẽ facit oriri suꝑ
bonos & malos. non c̃ eis ortus sol. qͥ solos
illuminat bonos:. faciunt gͣ sibi deos re¬
centes quiq quales uolunt. Quid emin
impedit officinam decepti cordis fabri¬
care fantasma quale uoluerit e S oms
bũ inposteriorib consentiunt: idẽ simi¬
li uanitate detinentur. Inde saison nͣr
qui etiam int̾pretat᷑ sol ipsoꝵ. eorũ scilic⁊
quib lucet ñ om̃ium. sicuti ẽ oriens suꝑ
bonos & malos: s sol quoru̾dã. sol iticiȩ.¬
siguram enim habebat xp̃i÷ colligauit
ut dicere ceꝑam caudas uulpium: & ibi
igne̾ alligauit. Ignẽ adincendendũ: s
messes auenigenarum. ꝓinde tales con¬
sentientes inposteriorib tanꝗͣ caudis col¬
ligati. trabunt ignem corrumpentem:
s non incendunt nrorum segeces. Nouit

Expanded text:
mus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit mus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non est ortus nobis» . Dicturi sunt adoratores solis, «Sol non ortus est nobis;» quia cum adorent solem quem facit oriri super bonos et malos , non est eis ortus sol qui solos illuminat bonos. Faciunt sibi ergo deos recentes quique quales volunt: quid enim impedit officinam decepti cordis fabricare phantasma quale voluerit? Sed omnes hi in posterioribus consentiunt, id est, simili vanitate detinentur. Unde Samson noster, qui etiam interpretatur Sol ipsorum, eorum scilicet quibus lucet; non omnium, sicuti est oriens super bonos et malos, sed sol quorumdam, sol justitiae figuram enim habebat Christi, colligavit, ut dicere coeperam, caudas vulpium, et ibi ignem alligavit; ignem ad incendendum, sed messes alienigenarum. Proinde tales consentientes in posterioribus, tanquam caudis colligati, trahunt ignem corrumpentem; sed non incendunt nostrorum segetes. «Novit»