comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lere nec falli simint.⁊ duo illa mala q̃ tã
o sinnt media. unnum quidem bonum ꝑ
qd̾ oculus int̾ior. ⁊ si falli queat ignori¬
rancia ueri. zelo tamen bom fallere pe¬
nitus non consentit. alt̾um u̾o malñ
qd̾ licet uen noticia non impediat an
subdamus exempla. Est qui bomim
diligit .⁊ malum nescuus agit. hiꝰ quio
bomis ẽ oculus: quia pus nontami
omplex. quia tetus. Et est quiboñ
⁊ libent̾ agit.⁊ po ⁊ prudent intelli¬
bonum desit. neo ⁊elus. s. bomis. nec
qui bonum Inmut diligens ex ma¬
licia quidem ꝑu̾sus est. s sapiens ut
faciat malum ꝑ ignorantiam cetus
nõ esti Quem quidem d̾ nõ dum appei¬
lau̾im nequam qui unum licet ad su¬
um malum non desit bomim .i. scĩa s
est qui bonum forte nestius qd̾ non
diligit agit. tui ꝑfectio non incongtu¬
e id qd̾ dicitur nequam assignau̾imꝰ co
qd̃ neutro careat malo. nec cecitate.s
nec ꝑu̾sitate. Dicitur si quidem neqͣm

Expanded text:
lere, nec falli sinunt; et duo illa mala, quae tam lere, nec falli sinunt; et duo illa mala, quae tam o sunt media: unum quidem bonum per quod oculus interior, etsi falli queat ignorantia veri, zelo tamen boni fallere penitus non consentit: alterum vero malum, quod licet veri notitiam non impediat, subdamus exempla. Est qui bonum diligit, et malum nescius agit. Hujus quidem bonus est oculus, quia pius: non tamen simplex, quia caecus. Et est qui bonum et libenter agit, et prudenter intellibonum desit, nec zelus scilicqui bonum minime diligens, ex malitia quidem perversus est: sed sapiens ut faciat malum, per ignorantiam caecus non est. Quem quidem ideo nondum appellaverim nequam, quod unum ei, licet ad suum malum, non desit bonum, id est scientia. 39. Sed est qui bonum forte nescius quod non diligit, agit: cui profecto non incongrue id quod dicitur nequam assignaverim, eo quod neutro careat malo, nec caecitate sDicitur siquidem nequam,
Abbreviated transcription (Latin):
Egou̾o ut int̾ior oculus uere amplex
sic duo illi arbitror ẽẽ nccia caritatem
in intencone.⁊ in electone u̾itatem.
am si bonum quidem diligat. s ue¬
rum non eligat. ht̃ quidem zelum de
plictus. uolens demq ad ueram init¬
ere discipulos simplicitatem magistin
iutas. Estote in quidt prudentes sit̃
simplitem sciret. Qũo demq ueresmi¬
plex est oculus cum ignorancia uita¬
tis. aut uero uem pot dici simplititã
quam simplex ignorat u̾itas. scͥpt᷑
est eĩ. Ignorans ignorabitim patet
ͦ laudabilem. ⁊ a domino laudatam
simplicitatem abs hiis duob nõ eẽi
boms beniuolentia atq prudeticiautt
deilus udelz cordis nõ solum pius ꝙ
falle uoluit. s ⁊ cantus sic qui nõ possit. Ce
tͥum sic̃ oculum duo ista facunit bona.
amor dom. ⁊ cognico ueri. sic neqͣm ocu¬
lum duo ex regione mala consittiuumt
cecitas qua fit ut u̾itatem non cognoscat.
c⁊ ꝑu̾sitas que fit ud ut diligat miquita¬
tem. porro int̾ duo ħ bona. que neo fal¬

Expanded text:
ero ut interior oculus vere simplex sit, duo illi esse arbitror necessaria, charitatem in intentione, et in electione veritatem. Nam si bonum quidem diligat, sed verum non eligat; habet quidem zelum Deimplicitas. Volens denique ad veram discipulos instruere simplicitatem magistra Veritas, Estote, inquit, prudentes sicutsimplicem sciret. Quomodo denique vere simplex erit oculus cum ignorantia veritatis? aut vero vera potest dici simplicitas, quam simplex ignorat veritas? Scriptum est enim: Ignorans ignorabitur . Patet ergo laudabilem illam et a Domino laudatam simplicitatem absque his duobus non esse bonis, benevolentia atque prudentia: ut oculus videlicet cordis, non solum pius qui falulum simplicem duo ista faciunt bona, amor boni, et cognitio veri: sic nequam oculum duo e regione mala constituunt, caecitas, qua fit ut veritatem non agnoscat; et perversitas, qua fit ut diligat iniquitatem. Porro inter duo haec bona, quae nec fal
Abbreviated transcription (Latin):
cõe est in xp̃o. nisi ei qui putat quid cõe
cẽ isli cominime est. ⁊ rinsu si comede¬
rit damꝑnatus est. quia non ey fide ĩ s
falem regulam trahi possit᷑. Quatmis
malum cuiq sit bomun quo sit bonum quo¬
qr qd̃ agit si malum eẽ credid̾it. at tantum
malum quantum credid̾it. qd̾ si anmiero
rirsum ꝑgitis in quirere. Cur nõ etontͣro
tantum cuiq bonum sit qd̃ oꝑatur qͣntũ
uł fio opinatur. mirum quippe uobis.Im¬
mo ⁊ ĩuistum uidetur. ut plus in malo ꝙͣ
in bono humane ualeat intencõnis opi¬
nio.si respondeo de malis quidem m̾ito
ita credi pp̃ oculum nequam respondebi¬
tis. Niminim mͥ non inmerito quo p̃psĩ
plicem oculum idem eque putandum.
a debonis. Nam qd̃ dixit ex oculo neqͣm
simplici lutem eque corꝑis approbari. s
uidete ne forte nonsit uere oculus simpꝰ
qui fallitur. fallitur em̃ tam qui bomii
malum. quam qui malum bonm pu¬
tau̾it. scitis ant̃ ne utrum horum. ne

Expanded text:
n Christo nisi ei qui putat quid commune esse, illi commune est; et rursum, Si comederit, damnatus est, quia non ex fide ; in generalem regulam trahi possit, quatenus malum cuilibet sit bonum quoque quod agit, si malum esse crediderit; ac tantum malum, quantum crediderit. Quod si annuero, rursum pergitis inquirere, cur non e contrario tantum cuique bonum sit quod operatur, quantum vel falso opinatur. Mirum quippe vobis, imo et injustum videtur, ut plus in malo, quam in bono humanae valeat intentionis opinio. Si respondero, de malis quidem merito ita credi propter oculum nequam: respondebitis et mihi non immerito quoque propter simplicem oculum idem aeque putandum et de bonis. Nam qui dixit ex oculo nequam simplici lucem aeque corporis approbari . Sed videte, ne forte non sit vere oculus simplex, qui fallitur. Fallitur enim tam qui bonum malum, quam qui malum bonum putaverit. Scitis autem neutrum horum Vae
Abbreviated transcription (Latin):
mio. ut quispiam aliquo modo nõ obcoit
pͥuarcatorem se tonscituit. nisi qd sefor¬
te sit ptessiim falso exntimat. Quales uo
ltas. uł pocius crudelitas in sins up̃oriͥ
opatur constĩis quam noxio illa recumbe¬
cummi in ydolio libertas. maniems nod̾e et¬

Expanded text:
tinuo, ut quispiam aliquo modo non obedit, tinuo, ut quispiam aliquo modo non obedit, praevaricatorem se constituit nisi qui se forte sic professum falso existimat, quales vosl potius crudelitas in suis ipsorum operatur conscientiis, quam noxia illa recumbentium in idolio libertas in alienis. Nece
Abbreviated transcription (Latin):
sic transg̾ssio abs contemptu. si cone ⁊
ip̃m deee aliquando non posse contenditis
io quidem fł̾m est. s nec talem tamen in¬
obedĩam sine cura relinquit diligentia re¬
gularis ⁊ licet forcõri egeat cio̾nia medi¬
c̾amento: caret tamen ꝑiculo p̾uaritacõis
nisicum ⁊ ip̃m forte medicamitum ton¬
tempnitur. Que cum ita sint frustra de ĩp̾s¬
bilitate cansannuur. qd̾ regulam ꝓfitenr
frustra nobis de peccandi nctitate blandim̃
ut ⁊o iuxta iniꝑia p̾latorum deo non impi¬
tanda. s tanquam homim contemynendã
putemus. ne rem iudel in possibilem con¬
tinere nr̃a ꝓfessio indeatur. si tamen exei
homib. quantum deo obedientie deb̾e afe¬
rimus. tui enĩiam. uł ita ꝓfessio impossi¬
bile. Immo ꝑ dei gr̃am non facsie sit cau̾e
pͥuaricaricacõnem᷑. ubi non inobedientia
set impenitencia facit p̾naricatorem. hoc
quippe ut iam diici ꝓfitentium nemo spon¬
cet. ut iam non peccet.⁊ ob hoo nõ tom¬

Expanded text:
nsgressio absque contemptu. Si autem et ipsum deesse aliquando non posse contenditis, id quidem falsum est: sed nec talem tamen inobedientiam sine cura relinquit diligentia regularis. Et licet fortiori egeat curationis medicamento, caret tamen morbo praevaricationis, nisi cum et ipsum forte medicamentum contemnitur. 34. Quae cum ita sint, frustra de impossibilitate causamur qui Regulam profitemur: frustra nobis de peccandi necessitate blandimur, ut ideo justa imperia praelatorum Deo non imputanda, sed tanquam hominum contemnenda putemus: ne rem videlicet impossibilem continere nostra professio videatur, si tantum ex ea hominibus, quantum Deo obedientiae deberi asserimus. Cui enim jam vel ita professo impossibile, imo per Dei gratiam non perfacile sit cavere praevaricationem, ubi non inobedientia, sed impoenitentia facit praevaricatorem? Hoc quippe, ut jam dixi, profitentium nemo spondet, ut jam non peccet: et ob hoc non con
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuenir. leue quidem ueniale pctm. s
nsi tociens deo qd̾ fatendum est ĩobedi¬
non repugnet iusticie p̃t̾ greditur sicut
tñ nõ partura in exetucone exigitur. e
nec par tulpa contrahitur ex transgͥssione. Et¬
sic quippe unus est qui offenditur. nõ tamẽ
tͥminis iussorum est omĩum censenda tnͣs
mensum. frustra ꝓinde ut uidetis. aut t̾reñ
aut t̾rere conam᷑im de obedieucie pmissio¬
ne. que fit ex regulari pmissione. quasi ñ
oꝑteat ꝓmitt̾e. Qiud constat nec integre pos¬
se tenere. nec sine cͥmine p̾t̾ire. si quidem deo
quicquid de minist̾ homo non ꝓperam usse¬
rit imputand̾ constit̾it. frustra in quam ex
hac occone malum ita in obedientie exag̃¬
atis. ut acam nct̃io bono ꝑmitende ob¬
edientie t̾reatis. Quia ⁊ si difficile cauet᷑
tis mobediencia in tam uariis. ⁊ in mise¬
ricordiis. que a semorib indiant᷑. nõ sem

Expanded text:
inveniri leve seu veniale peccatum: quia inveniri leve seu veniale peccatum: quia etsi toties Deo quod fatendum est inobedinon repugnet, praetergreditur; sicut tamen non par cura in exsecutione exigitur, sic nec par culpa contrahitur ex transgressione. Etsi quippe unus est qui offenditur; non tamen criminis jussorum est omnium censenda transmensura. » 30. Frustra proinde ut videtis aut terremini, aut terrere conamini de obedientiae promissione, quae fit ex regulari professione, quasi non oporteat promittere, quam constat nec integre posse teneri, nec sine crimine praeteriri: siquidem Deo, quidquid Dei minister homo non perperam jusserit, imputandum constiterit. Frustra, inquam, ex hac occasione malum ita inobedientiae exaggeratis, ut a tam necessario bono promittendae obedientiae terreatis: quia etsi difficile caveturtis, inobedientia in tam variis et innumeris, quae a senioribus indicuntur; non sem
Abbreviated transcription (Latin):
ncte abĩuicem siñe in
ueniuntu. alia de leuiorib. alia de gͣni¬
orib in scͥptum culpis. Quid ẽ aut̃ leu¬
or culpa. nͣ leuior inobedientia.
Raduntur ꝙͥ a p̾latis
int̃dum minora mandata quorũ
transgͥssio lemora scd̃̾m regulam part
⁊i pcc̾a. ⁊ tamen in deun nich̃ominus pͥ¬
uaricaco fit quotꝰ abbis iussio p̾t̾itur si¬
quidem.⁊ ex ip̃o ore dei nõ equalia sunt
pͥmulgata.⁊ Iõ nõ equali cinicta iugilan¬
cia obseruanda. s alia cura exħnda ei pro¬
cul dubio. qd̾ ip̃e ꝓhibet pͥmum.⁊ maxi¬
mum mandatum. ⁊ alia hiis. que alibi
discͥnens qui sõlu̾it inquit inrũ de hiis
mimis meis mandatis. Quid gͦ aud¬
mus ex regula gͣuiores ⁊leuiores d¬
pas legimus. ⁊ in enuangelio macĩ
mia q mandata. ⁊ mandatoꝵ trans¬
gssiones unin̾sas dicemus equalit̾
maximas: sion est gͦ nct̃e. ut concedã
qd dicitis. aut deo. s. tribui omne qd̾ ab
homine magr̃o accipitim qd̾ nõ sitͥ e¬
cuideum aut monacho mllum posse

Expanded text:
nctae ab invicem sententiae inveniuntur, alia de levioribus, 512 alia de gravioribus inscripta culpis? Quid est autem levior culpa, nisi levior inobedientia? Traduntur igitur a praelatis interdum minora mandata, quorum transgressio leviora secundum Regulam parit et peccata; et tamen in Deum nihilominus praevaricatio fit, quoties abbatis jussio praeteritur: siquidem et ex ore ipso Dei non aequalia sunt promulgata, et ideo non aequali cuncta vigilantia observanda; sed alia cura exhibenda est ei procul dubio, quod ipse perhibet primum et maximum mandatum : alia his quae alibi discernens, Qui solverit, inquit, unum de his minimis mandatis . Quid ergo? Audivimus ex Regula graviores et leviores culpas; legimus et in Evangelio maxima, minimaque mandata: et mandatorum transgressiones universas dicemus aequaliter maximas? Non est igitur necesse ut concedam quod dicitis, aut Deo scilicet non tribui omne quod ab homine magistro accipitur, quod non sit contra Deum; aut monacho nullum posse
Abbreviated transcription (Latin):
miti o aut̃ contr mandatum p̾su¬
mitur: inobediencie dicitur. hinc tol¬
ligitur qd̾ masci fr̾i. ⁊ in obedientia fitr
aicrimen nonsio. En uum inuent̃
est leue monacho ac ueniale peccas
qd̃ non humani. s diuim mandati
statuit transg̾ssorem. In hos gn̾e Ct̃
trainsgͥssi onis non milla stultiloquia.
sen uaniloquia. ⁊ queq ociose dicta.
pe sunt. ⁊ deus phibet omne peccitt̃
citũ uenialia. ⁊ nõ tͥminalia repu¬
tantur. Excepto cum ꝑ contemptũ
u̾tuntur in usum.⁊ consuetudĩnẽ.
q tunt non peccati sp̃es. s pectantis
intencõ pensatur. Elacio quppe cõ¬
tempnentis. atq inpenitentis ob¬
stinaco ĩ minimis quo mãdatis
culpam facit nõ minimam ⁊ ꝯu̾tit
in tͥmen gͣne recellionis ne uñ satis le¬
uem simplicis transgͥssionis deniq
in quo inobediencie crimen.⁊ abs du¬
bio sit apd̾ samnelem adu̾tite. qͣi ĩ qͥt
peccatum ariolandi est repugnare.
⁊ quasi scelus ydolatrie nolle acqui¬

Expanded text:
mitur. Quod autem contra mandatum praesumitur. Quod autem contra mandatum praesumitur, inobedientia dicitur. 26. Hinc colligitur, quod irasci fratri, et inobedientia sit, et crimen non sit. En unum inventum est monacho leve ac veniale peccatum, quodque non humani, sed divini mandati statuat transgressorem. In 511 hoc genere transgressionis sunt nonnulla stultiloquia seu vaniloquia, et quaeque otiose dicta, pe sunt, et Deus prohibet omne peccatum: et tamen venialia, non criminalia reputantur, excepto cum per contemptum vertuntur in usum et consuetudinem: et tunc non peccati species, sed peccantis intentio pensatur. Elatio quippe contemnentis, atque impoenitentis obstinatio, in minimis quoque mandatis culpam facit non minimam, et convertit in crimen gravis rebellionis naevum satis levem simplicis transgressionis. Denique in quo inobedientiae crimen et absque dubio sit, apud Samuelem advertite. Quasi, inquit, peccatum ariolandi est repugnare, et quasi scelus idololatriae nolle acqui
Abbreviated transcription (Latin):
transg̾ssione fertur siña. nec paria manet
discͥmina disꝑes culpe. porro nec pari culpa
neggliguntur que nec pari cura p̃cipum¬
tur. necꝰ pari ꝓinde pena pumunitur. Es¬
ce enĩ enuangelium tam flagitium cra¬
pule. quam forncacõnis turpitudinem
dampnat. ꝟm quis non mag̾ horreat
de duob malis turpitudine fedari. qͣm
ribo exsatumri. ¶Lonne deniq u̾ttas
in euuangelio sub nominib trabis
⁊ festuce. graues. leues q discerit in¬
obedientie culpas. Nonne ip̃a disputã
Immo diffiniente gradatim nobis dis¬
tinguitur que tui reatui pena debeat᷑
dum alium iudicio. alium concilio. a¬
lium ⁊ gehenna reum ẽe ꝓtestetur.
cho leue aut ueniale pettatum ĩuẽi¬
ri posse putetur. ⁊ qd̾ eius umiu̾se ac¬
c̃omi cͥmen insisidietur inobedientie:
esto sio cͥmen. cui penalis illa gehẽna:
iuditõ: nec tamen diffitebimur ẽe
reatum. qd̃ uł hactenus reum statiuit
osi reatum. ⁊ peccatum. porro omne
pectatum contr dei mandatum p̾su¬

Expanded text:
transgressione fertur sententia, nec paria manent discrimina dispares culpas. Porro nec pari culpa negliguntur, quae non pari cura praecipiuntur; nec pari proinde poena puniuntur. Ecce enim Evangelium tam flagitium crapulae, quam fornicationis turpitudinem damnat. Verum quis magis non horreat e duobus malis, turpitudine foedari, quam cibo exsaturari? Nonne denique Veritas in Evangelio sub nominibus trabis et festucae , graves levesque discernit inobedientiae culpas? Nonne ipsa disputante, imo definiente, gradatim nobis distinguitur, quae cuique reatui poena debeatur, dum alium judicio, alium consilio, alium et gehenna reum esse protestatucho leve aut veniale peccatum inveniri posse putetur; et quod ejus universae actioni crimen insidietur inobedientiae? Esto, sit crimen, cui poenalis illa gehenna judicio? Nec tamen diffitebimur esse reatum, quod vel hactenus reum statuit. Quod si reatum, et peccatum? porro omne peccatum contra Dei mandatum praesu
Abbreviated transcription (Latin):
acc̃auit. Quid est deniq qd̃ dicitis in om̃ĩ as¬
c̃one monacho cͥmen insidian in obedientie
quasi aut̃ furtim subreꝑat nescienti. aut casu
accidat infeliti. aut nõ ualenti implere. qd̾
p̾cipitur cͥminis calumpnia struatur de in¬
possibili. Ita ne inquam monatho tͥmen in¬
sidiati in obediencie. cum ⁊ antiqua illati
nauota. ⁊ tam noxia p̾uarica cõ facilent
creditur. ueniam consequeret duminodo ꝯ¬
fessio. ⁊ nõ defensio seq̃iretur. Neq enĩ tan¬
tum. ut dictum ẽ. nocuit simplicis actõnis
quannus ex delib̾atõne transgͥssio. qͣntũ
adiũcte excusacõnis cum p̾meditacõe obsti¬
nat̾õ. s mumiquid forte in lege quidemi¬
diuina hñda est consid̾at̾o gͣuioris leuio¬
ris q obediencie. Non aut̃ ĩta ⁊ in regula
nr̃a. s quis sane dicat plus retribuendũ

Expanded text:
accusavit . 28. Quid est quod denique dicitis, in omni acaccusavit . 28. Quid est quod denique dicitis, in omni actione monacho crimen insidiari inobedientiae, quasi aut furtim subrepat nescienti, aut casu accidat infelici; aut non valenti implere quod praecipitur, criminis calumnia struatur de impossibili? Itane, inquam, monacho crimen insidiatur inobedientiae? cum et antiqua illa tam nota, et tam noxia praevaricatio, facile, ut creditur, indulgentiam consequeretur, dummodo confessio, et non defensio sequeretur. Neque enim tantum, ut dictum est, nocuit simplicis actionis, quamvis ex deliberatione, transgressio, quantum adjunctae excusationis cum praemeditatione obstinatdivina habenda est haec consideratio gravioris, leviorisque inobedientiae, non autem ita et in Regula nostra? Sed quis sane dicat plus tribuendum
Abbreviated transcription (Latin):
scło. siue in fitturo. Nongͦ qualisĩ
mandati p̾t̾icio cͥminalem facit ĩ¬
õbedienciam. s repugnare. s nol̃¬
le obedire. Cet̾m quanti abs illa
pessima ⁊ rebelli uolintate non
obediunt. Questio ita monacho
tͥmen insidiatur in obediencie. si to¬
tiens sine t̾mine transg̃ditur. qͤ¬
ciens in transg̾ssione defuerit hu¬
iusmodi recalcitrans. ⁊ contume¬
liosa uolutas. frustra ant̃ tom¬
parant quidam ut dicitis quasl
mnõbediencias antique illi que fac¬
ta est in padiso. que minirum ua¬
gare psonam. s ⁊ uiciare nam.
arbitror cum ⁊ ip̃am pͥmam gͣ¬
nissimamq ħ p̾naritationem n
aut nõ aliunte macime iudi¬
catam gͣuissimam. hoo est exrebe¬
ilione defensionis que secuta est
qñ deo cãm requirente peccati ut
nolebat quippe mortem ip̃orum
ip̃i maluctũt deciinare cor suũ
ris. pͥmum qd̾ nec sui insertus
sanaretur. Deĩte qd̾ ⁊ incorem.
ut se fallacit᷑ excusaret trudeliter

Expanded text:
in futuro. Non ergo qualiscumque mandati praeteritio criminalem facit inobedientiam: sed repugnare, sed nolle obedire. Caeterum quanti absque illa pessima et rebelli voluntate non obediunt? Quomodo itaque monacho crimen insidiatur inobedientiae, si toties sine crimine transgreditur, quoties in transgressione defuerit hujusmodi recalcitrans et contentiosa voluntas? 27. Frustra autem comparant quidam, ut dicitis, quaslibet inobedientias antiquae illi, quae facta est in paradiso; quae nimirum vagare personam, sed et vitiare naturam. Arbitror tamen et ipsam primam gravissimamque aut inde maxime judicatam gravissimam, hoc est ex rebellione defensionis, quae secuta est: quando Deo causam requirente peccati, utcaret nolebat quippe mortem eorum, ipsi maluerunt declinare cor suum ris. Primum quod nec sui misertus sanaretur: deinde quod et uxorem, ut se fallaciter excusaret, crudeliter
Abbreviated transcription (Latin):
⁊iustum. s tu tenoris ẽẽ carnalem uenũ¬
datum sub pcc̃o. x̾m hoo añ ꝓuidisse dẽbu¬
ems quo turris huius enuangelice nõ pͥus
iac̾es finidam̃ta quam sedens computaros
sħeres sumptus ad ꝑficiendum. sunc ã
qui restat uͥ ut aut correptus obedias sem¬
ori ã confusus audias ab illusorib hicho¬
mo cepit edificare. ⁊ non potuit consum¬
mare. s forsan dicitis. gͦ neita ꝑfectus qͥs¬
piam ĩuenitu cui uł mimiimim aliqd̾ ñ
int̾dum sũbripiatur de tam multis ac mi¬
mitis. que passim. uł a negoligentib p̃¬
põitis imꝑant᷑. mimine quidem cuiqͣm
ħͣ ded̾im. cum ip̃i quo de se fateantur apłi.
In multis offendimus omnes. ⁊ si dibi¬
aliquid p̾tͥimus ꝑimnus. p̾sertim tumn
nos scͥptura consoletim si quis pectau̾it ĩ¬
quiens aduocatum h̃emus iħm xp̃m ius¬

Expanded text:
et justum: sed tu te noris esse carnalem, venumet justum: sed tu te noris esse carnalem, venumdatum sub peccato . Verum hoc ante praevidisse debueras, quo turris hujus evangelicae non prius jaceres fundamentum, quam sedens computares, si haberes sumptus ad perficiendum. Nunc autem quid restat, nisi ut aut correctus obedias senioribus, aut confusus audias ab illusoribus: Hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare . 24. Sed forsan dicitis: Ergone ita perfectus quispiam invenitur, cui non vel minimum aliquid interdum subripiatur de tam multis ac minutis, quae passim vel a negligentibus praepositis imperantur! Minime quidem cuiquam hoc ego dedorim, cum ipsi quoque de se fateantur Apostoli, In multis offendimus omnes ; et, Si dixerialiquid praeterimus, perimus: praesertim cum nos Scriptura consoletur, Si quis peccaverit, inquiens, advocatum habemus Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
Et quidem non nego difficultatem tã
in fine prsus uoluntatis indicium est
gula que ĩuingintur exig̾e de quib cu̾
rc̾onem. ⁊ male suspicari omni p̾cepto
tiius cã latuit. nec nnnquam libent̾
obedire uͥ cum audire contig̾it. qd̾ for¬
te libuit. aut qd̾ alit̾ licere se. uł expe¬
auctoritas delicata satis. inimo inim
molesta est hĩ obediencia. Non plani
plane est illa que exregula traditur ob¬
ediencia sine mora. dispittare ꝓ facto.
boc tet in astu cordis non auditu quris
õteditutie. Istius modigͦ carnalem am¬
uiam. non modo pͥmi. s eciam oppͥmi pond̾e p¬
sumpte ꝑfc̃ionis. nec̃e esti quia non põt por¬
tare caro infiritia. qd̾ solus sp̃o ꝓmptus exꝑ¬
pe iugum ⁊ honuis est. ⁊ omĩno importabi
regule subiittrasse. ut hũndaret delictum ue¬
rum dicitis. Cet̾um ħ culpa non est datẽ legis
aut dinitis legem. s inꝑuide ꝓsitentis. ⁊ im¬
pie p̾uaricantis. Mandatum quidem sanitũ

Expanded text:
Et quidem non nego difficultatem tantinfirmae prorsus voluntatis indicium est, quae injunguntur, exigere de quibusque rationem, et male suspicari de omni praecepto, cujus causa latuerit; nec unquam libenter obedire, nisi cum audire contigerit quod forte libuerit, aut quod non aliter licere seu expeauctoritas. Delicata satis, imo nimis molesta est hujuscemodi obedientia. Non plane haec illa est quae ex Regula traditur, « Obedientia sine mora. » Disputare profecto hoc est in astu cordis, non in auditu auris obedire. Istiusmodi ergo carnalem animam non modo premi, sed etiam opprimi pondere praesumptae perfectionis necesse est: quia non potest portare caro infirma, quod solus spiritus promptus exppe jugum et onus est, et omnino importabilRegulae subintrasse, 510 ut abundaret delictum, verum dicitis. Caeterum hoc culpa non est datae legis, aut dantis legem, sed improvide profitentis, et impie praevaricantis. Mandatum quidem sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
ab illo: cui tradita ẽ dispensacõ minist̾ioꝵ
dei. Ip̃m ꝓinde quem ꝓ deo hemius tanꝙ̃
deum in hiis que aꝑte non sunt cͥca deui
audire debemus. nec sane cͣcͣria loquim̃
sancto ꝓpħe samuleli. quasi nos in hac ꝑte
diuinam hominib tribuentes auctori¬
tatem. Cum ille in supͣmemorato capło
plane disc̾en̾e rem int̾ uttum iudeatu
siquidem qd̾ nos asserimus de dubiis hoc
ille negat de manifestis. ut cum ait sipͤ¬
cau̾it nisi in uirum subaudiatur p̃p̃ deũ
tui aꝑte contraria homines hominib
frequs mandare p̾summt. s huit uos
sumentes mat̾iam sine occ̃onem argu¬
mine aut nix. aut nequaquam posse
saluari. Cum m tanto ppͦ. mandatorũs

Expanded text:
ab illo cui credita est dispensatio mysteriorum ab illo cui credita est dispensatio mysteriorum Dei? Ipsum proinde quem pro Deo habemus, tanquam Deum in his quae aperte non sunt contra Deum, audire debemus. 22. Nec sane contraria loquimur sancto prophetae Samueli, quasi nos in hac parte divinam hominibus tribuentes auctoritatem: cum ille in supra memorato capitulo plane discernere inter utrumque videatur. Siquidem quod nos asserimus de dubiis, hoc ille negat de manifestis: ut cum ait, si peccaverit vir in virum, subaudiatur, Propter Deum; cui aperte contraria homines hominibus frequenter mandare praesumunt. Sed hinc vos sumentes materiam sive occasionem argumine, aut vix, aut nequaquam posse salvari, cum in tanto populo mandatorum,
Abbreviated transcription (Latin):
bibetur.
uam obrem quicquid uice dei p̃ci¬
pit homo qd̃ non sit tamen c̾tũ
dĩsplit̾e deo aut secus om̃io accipit̃¬
dum esti quam si p̾̃cipiat deus. Qid
emĩ int̾est utrum ꝑse. an ꝑ suos mĩsts
sine homines. siue angelos hominib
ĩnotescat suum placitum deus: hoĩos¬
s homines in quos facile falli ĩ dei uo¬
nintate de reb dubiis ꝑcipienda. ⁊ in
p̾cipienda falłe possut. ¶ S enĩ quid
hos refeit tua. qd̾ conscus nõ es: p̾¬
sertim cum teneas de scͥptirris quia la¬
bia sac̾dotis custodiunt sc̃iam llegẽ
ex ore eius exquirunt. quia angelus domi¬
n ex̾cituum est Requirunt dix̾im legẽ
nõ qͣm uł autentica ulla scͥptura tradide
dus est. s qd̾ ita latere aut̃ obscurum ẽe cog¬
noscitur. ut in dubium uenire possit utr̃¬
an deus sic an alit̾ forte uelit si nõ de labiis
custodientib sciam. ⁊ ex ore angeli domi¬
n ex̾cituum c̾tum reddatim a quo pocius
demq diuina consilia requirent᷑ quam

Expanded text:
ibetur? » Quamobrem quidquid vice Dei praecipit homo, quod non sit tamen certum displicere Deo; haud secus omnino accipiendum est, quam si praecipiat Deus. Quid enim interest, utrum per se, an per suos ministros, sive homines, sive Angelos, hominibus innotescat suum placitum Deus? Sed homines, inquis, facile falli in Dei voluntate de rebus dubiis percipienda, et in praecipienda fallere possunt. Sed enim quid hoc refert tua, cui conscius non es? praesertim cum teneas de Scripturis, quia Labia sacerdotis custodiunt scientiam, ex ore ejus requirunt: quia angelus Domini exercituum est . Requirunt, dixerim, legem, non quam vel authentica ulla Scriptura tradiderdus est; sed quod ita latere aut obscurum esse cognoscitur, ut in dubium venire possit, utrumnam Deus sic, an aliter forte velit, si non de labiis custodientibus scientiam, et ex ore angeli Domini exercituum certum reddatur. A quo denique divina potius consilia requirentur, quam
Abbreviated transcription (Latin):
manssgͥssorib. non tamen ꝓ contemp¬
torib legitur supplicasse. Um illi quomͦr
perire possunt. ꝓ quib saluator orat ne
pereant. Quam obrem non uideo curita
duem in obedĩam ⁊ tum sg̾ssionem ił
miminoꝵ quoruml mandatoꝵ exage¬
randam putai̾ntis. ut exclamaretis.
gͦ iam monacho pot̾it ueniale pectatũ ł¬
atur in obedientie. s hoc in de udel con-

Expanded text:
transgressoribus, non tamen pro contemptoribus legitur supplicasse. Verum illi quomodo perire possunt, pro quibus Salvator rogat, ne pereant? Quamobrem non video, cur ita omnem inobedientiam et transgressionem vel minimorum quorumlibet mandatorum exaggerandam putaveritis, ut exclamaretis: Quod ergo jam monacho poterit veniale peccatum eatur inobedientiae? Sed hoc inde
Abbreviated transcription (Latin):
dati. non pacti p̾uaricator. solum ita¬
situm pactum pͥnaricasse. qui etiam pcts¬
tum contempẜit ⁊ remedium. siami si¬
lum sane dico securum. qui etiam si in¬
t̾dum obediencie limutem p̾c̾it. con¬
silium nõ respuit pm̃e. Regulares
nam t̾minos. ⁊ sisepe deliquerit nõ
euadit. qui censure que exregula
est discipłinam non subt̾fugit. uars
siquidem regule est regulanis cerreo¬
to. ⁊ in ea reꝑitur nõ solum bone iu¬

Expanded text:
dati, non tamen pacti praevaricator. Solum itadati, non tamen pacti praevaricator. Solum itasitum, pactum praevaricasse, qui et praeceptum contempserit, et remedium. Nam illum sane dico securum, qui etiamsi interdum obedientiae limitem praeterit, consilium non respuit poenitentiae. Regulares namque terminos, etsi saepe deliquerit, non evadit, qui censurae, quae ex Regula est, disciplinam non subterfugit. Pars siquidem Regulae est regularis correctio, et in ea reperitur non solum bonae
Abbreviated transcription (Latin):
si caute ꝑfitetur pollicetur se ultra in mil¬
lo tranig̾ssimim. hoc est iam non pecca¬
turum. alioquin aut ꝑuuat: qui ita iur¬
inunt. aut sanctõꝵ est illo qui ait. In n¬
multis offendumis omnes. qd̾ si cõseq̃s
falsum eẽ indetir. uidendum ẽ de eo qd̾
an̾cedit. ne forte lex que data est pp̾ tnͣs¬
gͥssiones cohibendas non solum non eas
cͤoħ̾ceat. s augeat. Insuꝑ cͥmine ꝑiurii.
siquidem ilud id nos in nostra ꝓfessi¬
one credamus. qd̾ c̾tum est non posse te¬
anicienda est ꝓinde nobis in duo uni¬
nsa ħ̾ obẜuatio regularis in p̾cepta
uitlł. ⁊ remedia. p̾ceptis instituitur utta
contra peccatum remediis restitutur
post peccatum ĩnocencia. sic gͦ ntrum
ista complectitur nostra ꝓfessio. ut pro¬
fessus quisq cum maloquio forte re¬
gularium mandatorum deliquenat
sad remedium eque regulare confug̾¬
it. Et si cum uincitur timissg̾sor man̾¬

Expanded text:
si caute profitetur, pollicetur se ultra in nulsi caute profitetur, pollicetur se ultra in nullo transgressurum; hoc est, jam non peccaturum. Alioquin aut perjurat qui ita jurat, aut sanctior est illo qui ait: In multis offendimus omnes . Quod si consequens falsum esse videtur; videndum est et de eo quod antecedit, ne forte lex quae data est propter transgressiones cohibendas, non solum non eas coerceat, sed et augeat insuper crimine perjurii: siquidem id promittere nos in nostra professione credamus, quod certum est non posse tePartienda est proinde nobis in duo universa haec observatio regularis, in Precepta videlicet, et Remedia. Praeceptis instituitur vita contra peccatum; Remediis restituitur post peccatum innocentia. Sic ergo utraque ista complectitur nostra professio, ut professus quisque cum in aliquo forte regularium mandatorum deliquerit, si ad remedium aeque regulare confugerit, etsi convincitur transgressor man
Abbreviated transcription (Latin):
tur suiꝰ magni.Quamobrem putatis
quia uolumus. aut quia non possumꝰ
s si uolumus.⁊ non possumus securio
sumus si hssumns ⁊ uolumus supbi
sumus porro ad cauendam suꝑbiam u¬
lam uere annuerim nccͣm ẽe cantelam
quam dicitis. ne forte incurratur in ob¬
ediencie cͥmen. qd̾ si inpossibile uos pu¬
tatis ut non intlł imꝑiis p̾latoꝵ per
contemptum int̾dum suꝑbie resistat᷑
Scitote non paucos. s ĩ mimnos alit oĩ¬
no sentire. neo aliumi quam qd̾ ppͥo didi¬
cerunt exꝑimento. si aus nõ impossi¬
bile quidem s tantum difficile ẽẽ senti¬
tis magr̃os nõ contempne.⁊ dum id
id sentitis. quĩ gͣuamen non suꝑbie sa¬
ꝑe muriminitis adu̾sus obediencie le
gem affirmantes ꝑiculosum ꝓmitt̾e
qd̃ tamen laboriossm est obẜnare. ad
hoo ego iyndeo. Imo nõ ego s dominus
ia inchoares ꝓuidisse panlo debueras.i
uñ ꝑfic̾es. Nunic aut̃ ut ait quidam aut ñ

Expanded text:
tur sui magistri? Quamobrem putatis? tur sui magistri? Quamobrem putatis? quia nolumus, aut quia non possumus? Sed si volumus et non possumus, securi sumus. Si possumus et nolumus, superbi sumus. Porro ad cavendam superbiam, illam vere annuerim necessariam esse cautelam quam dicitis, ne forte incurratur inobedientiae crimen. Quod si impossibile vos putatis, ut non videlicet imperiis praelatorum per contemptum interdum superbiae resistatur; scitote non paucos, sed innumeros aliter omnino sentire, nec aliud quam quod proprio didicerint experimento. Si autem non impossibile quidem, sed tamen difficile esse sentitis magistros non contemnere; et dum ideo consentitis, quoniam gravamini, non superbe sapere, murmuratis adversus obedienaffirmantes periculosum promittere, quod tam laboriosum est observare; ad hoc ego respondeo, imo non ego, sed Dominus:um inchoares, providisse debueras unde perficeres. Nunc autem, ut ait quidam, aut no
Abbreviated transcription (Latin):
us uł ꝓhib̾e uoluerit. uł uibere. ⁊ subditis
qd̃ cumꝰ a multis credatu. licet a paucis uł
eciam a millis ad integrum obseruetur. ꝙ
aliud oꝑatur talis siñe crudelitas. quam ꝙ
illa ab apło tantum culpata manducandi
ydolatica lib̾tas. Nil plane alium si ita ẽ
ut dicitis. bñ non põt prsus conscius eẽ
sibi quese uon implere confiditi qd̾ deb̾e
se credit. creditis itaq ut ur̃orum u̾boꝵ
sensum breuit᷑ colligam. qd̾ ad integrum
nec dum gustasse. quam suauis ẽ domi¬
qd̃ dei quidam. uł uix p̃lati non homĩs
nequaquam omnino a quol iussa pos¬
se ten̾i ꝓħita ue conceditis quasi uo il¬
laqueant abs istis integre custodiri. s si
attenditis de male quo uiuentib pla¬
tis dei p̾ceptum esti que dicunt facite e
um gͥ qd̃ non facit apte. nõ in homĩe᷑
tantum. s in deum p̾uaricator existit
Itane gͦ millus ꝑfc̃e mandata exce q̃ͣ¬

Expanded text:
us vel prohibere voluerit, vel jubere? » Et subditis: us vel prohibere voluerit, vel jubere? » Et subditis: « Quod cum a multis credatur, licet a paucis, vel etiam a nullis ad integrum observetur; quid aliud operatur talis sententiae credulitas, quam quod illa ab Apostolo tantum culpata manducandi idolothyta libertas? » Nil plane aliud, si ita esset, ut dicitis. Bene prorsus non potest conscius esse sibi, qui se non implere confidit quod debere se credit. Creditis itaque ut verborum vestrorum sensum breviter colligam quod ad integrum necdum gustasse quam suavis est Domiquod Dei quidem vel vix praelati vero hominis nequaquam omnino a quolibet jussa posse teneri prohibitave conceditis? quasi vero illa queant absque istis integre custodiri. Sed si attenditis, de male quoque viventibus praelatis Dei praeceptum est, Quae dicunt facite . Igitur qui non facit, aperte non in hominem tantum, sed et in Deum praevaricator existit. Itane ergo nullus mandata perfecte exsequi
Abbreviated transcription (Latin):
um penie nõ sauat. milla est letabilis
reuera pax hominib bone uoluntatis
qñ ĩ omni obediencia sola dampnat in¬
penitencia quam nestit. Qm diligit deũt
sola int̾minatur supbia. Quam fucile ta¬
uit qui cauet geh quitimet gehennam.
s exemplis danus elucescat qd dicumus.
si iubente semore. ut sileam uerbum mt
forte ꝑ obliuionem elabitur reum mesa¬
tituo. ⁊ cͥminalit. ⁊ si impenitens ꝑseu̾o
usq ad mortem peccaui.⁊ dampnabilis.¬
airi hoc durum fortasse uideatur ħ quitẽ
sut nestra si bñ recolo u̾ba. cum diffitul¬
tatem seu inpossibilitatem ut uide¬
tur tenendo obediencie. uł tauende in¬
odediencie consid̾antes ĩuitam ita mona¬
chicam exxclamatis. hectine illa eo secun¬
or quo artior eo c̾cior quo mag̃ ardua u¬
ueniendi ad deum. uia ut monacho na¬
turalit mala uiix cau̾e natimlit᷑. bona
uix cau̾e ꝓ cominum infirmitate ualẽ¬
ti impłe nõ mĩor tñ noc̃ia sit cautelaꝵ¬
ad cauenda uł obẜuanda que sibi p̾latus su¬

Expanded text:
um poenitentiae non sanat: nulla est lethaliter entiae, et revera pax hominibus bonae voluntatis: quoniam in omni obedientia sola damnatur impoenitentia, quam nescit qui diligit Deum; sola incriminatur superbia, quam facile cavet qui timet gehennam. Sed exemplis clarius elucescet quod dicimus. Si jubente seniore ut sileam, verbum mihi forte per oblivionem elabitur; reum me fastituo, et criminaliter; et si impoenitens persevero usque ad mortem, peccavi, et damnabili hoc durum fortasse videatur? Haec quippe sunt vestra, si bene recolo, verba, cum difficultatem seu impossibilitatem, ut vobis videtur, tenendae obedientiae, vel cavendae inobedientiae, considerantes, in vitam ita monachicam exclamatis: « Haeccine est illa eo securior, quo arctior; eo certior, quo magis ardua veniendi ad Deum via, ut monacho naturaliter bona vix cavere, naturaliter bona vix pro communi infirmitate valenti implere, non minor tamenad cavenda, vel observanda quae sibi praelatus su
Abbreviated transcription (Latin):
carterem donec redderet debitum. uiden¬
tes autem cum serui eius que fiebant
ꝯtͥstati sunt ualde. ⁊ uenerunt ⁊ narra¬
uerunt domino suo omnia que facta
fuerant. Tunc uocauit illum dominus
suus ⁊ ait illi. Serue nequam omne de¬
bitum dimisi tibi. quia rogasti me. Nõ¬
ne ergo oportuit.⁊ te misereri ꝯserui
tui. sicut et ego tui misertus sum. Et
iratus dominus eius tradidit eum tor¬
torib quo adusq redderet uniu̾sum de¬
bitum. Sic ⁊ pater ur̃ celestis faciet

Expanded text:
ebitum. uidentes autem conserui eius quae fiebant contristati sunt, et uenerunt et narrauerunt domino suo omnia quae facta erant. tunc uocauit eum dominus suus et ait illi: serue nequam, omne debitum remisi tibi, quia rogasti me; non oportuit te quoque misereri conseruo tuo, sicut et ego misertus sum tibi? et iratus dominus eius tradidit eum tortoribus, quoad usque redderet uniuersum debitum. sic et uobis faciet
Abbreviated transcription (Latin):
mass ih̃c sermones istos migrauit a
galilea. et uenit in fines uidee transior¬
danem . et secute sunt eum turbe mlte
et curauit eos ibi
taccesserunt ad eum phisei temp¬
tantes enm ⁊ dicentes. Si licet honii
iidimtere uxorem suam quacũq

Expanded text:
masset Iesus sermones istos, migrauit a Galilaea et uenit in fines Iudaeae trans Iordanen. et secutae sunt eum turbae multae, et curauit eos ibi. et accesserunt ad eum Pharisaei temtantes eum et dicentes: si licet homini dimittere uxorem su
Abbreviated transcription (Latin):
nuchizau̾t se ip̃os ꝓpter regnum celoꝵ.
Qui potest capere capiat. Tunc oblati sũt
ei ꝑuuili ut manus ei imponeret ⁊ orarz
Discipłi autem eiꝰ increpabant eos. Iho
uero ait eis. Sinite ꝑuulos ueire ad me¬
the

Expanded text:
nuchizauerunt propter regnum caelorum: qui potest capere, capiat. tunc oblati sunt ei paruuli, ut manus eis inponeret et oraret: discipuli autem increpabant eos. Iesus uero ait eis: sinite paruulos et nolite
Abbreviated transcription (Latin):
nobis: si habueritis fidem sicut grauum
synapis: dicetis monti huic. transi huic ⁊ trã¬
sibit ⁊ nichil ĩpossibile erit nob̃̾. hoc aucem ge¬
nus non eicitur nisi ꝑ orationem ⁊ ieiumũ.
Conũsantib autem eis ingallilea dixit ilł
ih̃c filius hominis tradendus est inmanꝰ
hominũ ⁊ occident eum. et tercra die resur¬
get. st contͥstati sunt uehementer Et cũ
uenissent capharnaum: accesserunt qui
didraguia accipiebant ad petrum ⁊ dice¬
bant ei. Magister ur̃ non soluit didragina:
Et alit. Etiam. st cũ intrasset in domũ p̃ue
uit eum ih̃c diceus. Qͥd tͥ uidetur symon.
Reges t̾re a quib accipiunt tributum
uł censum a filiis suis an ab alienis.
at ille dixit. ab alienis. Dixit illi ih̃c. łr¬
go liberi sunt filii. ut autem non scanda¬
li zemus eos. uade admare ⁊ mute ha¬
mum. ⁊ eum piscem qui pͥmus ascenderit
tolles. ⁊ aperto ore eius inuenies stat̾em
illum sumens da eis prome ⁊ pro tẽ¬

Expanded text:
ranum sinapis dicetis monti huic transi hinc et transibit et nihil inpossibile erit vobis hoc autem genus non eicitur nisi per orationem et ieiunium conversantibus autem eis in Galilaea dixit illis Iesus Filius hominis tradendus est in manus hominum et occident eum et tertio die resurget et contristati sunt vehevenissent Capharnaum, accesserunt qui didrachma accipiebant, ad Petrum, dicentes: Magister vester non solvit didrachma? At ille ait: Etiam. Cum intrasset domum, praedicens: "Quid tibi uidetur, Simon? reges terrae a quibus accipiunt tributum uel censum, a filiis suis an ab alienis?" At ille dixit: "Ab alienis." Dixit illi Iesus: "Ergo liberi sunt filii. Ut autem non scandalizemus eos, uade ad mare, et mitte hamum. Et eum piscem qui primus ascenderit tolle: et aperto ore eius, inuenies staterem: illum sumens, da eis pro me et pro te
Abbreviated transcription (Latin):
cepit elyrabeth uxor eius ⁊ occultabat se
mensib quinq dicens. Quia sic fecit
michi dominus indieb quib respexit
auferre opprobrium meum inter hoĩes
In mense autem sexto missus est angłs
gabriel a deo in ciuitatem galilee. cui no¬
mem nacareth ad uirginem desponsatã
uiro cui nomen erat ioseph de domo da

Expanded text:
uxor ejus, et occultabat se mensibus quinque, dicens: Quia sic fecit mihi Dominus in diebus, quibus respexit auferre opprobrium meum inter homines. II, 5. In mense autem sexto missus est angelus Gabriel a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad virginem desponsatam viro
Abbreviated transcription (Latin):
sus intemplum domini ⁊ omnis multitu¬
do ppłi erat orans foris hora incensi appa¬
ruit aut̃ illi angłs domini stans a dex¬
tris altans incensi. Et ⁊ achariss turba¬
tus est uidens ⁊ timor uruit super eum
Ait autem ad illum angelus. Ne time¬
as ⁊ a charia. qm̃ exaudita est depreca¬
tio tua. ⁊ elprabeth uxor tua panet tͥ

Expanded text:
in templum Domini, et omnis multitudo populi erat orans foris, hora incensi. Apparuit autem illi angelus Domini, stans a dextris altaris incensi. Et Zacharias turbatus est videns, et timor irruit super eum. Ait autem ad illum angelus: Ne timeas, Zacharia, quoniam exaudita est deprecatio tua, et uxor tu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯminatus est eis ne cui dr̃ent de illo. Et
cepit doce̾ eos qm̃ oportet filiũ hoĩs pati
multa ⁊ reprobari a sũmis sacerdotibus
⁊ seniorib. ⁊ scribis ⁊ occidi. ⁊ post tres
dies resurgere. ⁊ palam u̾bum loqueba
tro me sathana qm̃ non sapis ea q̃ d̾i sũt:

Expanded text:
comminatus est eis, ne cui dicerent de illo. Et coepit docere eos, quoniam oportet Filium hominis pati multa, et reprobari a senioribus, et scribis, et occidi, et post tres dies resurgere. Et palam verbum loquebattro me, Satana, quoniam non sapis quae Dei sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
reditatem domus raguel ipse ꝑcepit
uidit q quintam generationem filios fi
pelierunt eum. Omnis autem cogna¬
tio eius. ⁊ omnis generatio eius in bo¬
na uita ⁊ in sancta ꝯu̾satione ꝑman¬
sit. ita ut accepta esset tam deo qm¬
hominib ⁊ cuictis hĩtantib terram.

Expanded text:
reditatem domus Raguhel ipse percepit reditatem domus Raguhel ipse percepit viditque quintam generationem filios filpelierunt eum omnis cognatio eius et omnis generatio eius in bona vita et sancta conversatione permansit ita ut accepti essent tam Deo quhominibus et cunc
Abbreviated transcription (Latin):
sunt a t̾ra isrł reu̾tentur ad eam. Om̃ĩs
enim t̾ra deserta eius replebitur ⁊ domꝰ
dei que in ea incensa est iterũ reedificabit᷑.
illic reu̾tentur omnes timentes dim̃.
Et relĩq̃nt gentes ydola sua ⁊ uenient
bunt in ea omnes reges terre sidorantes
regem isrł Audite ergo filii mei prẽm
⁊ inquirite ut faciatis que placita sũt
illi. Et filiis uris mandate ut faciãt
iusticias ⁊ elas. ut sint memores dei.
⁊ bñdicant dnm in omni tempore in ue
ritate ⁊ in totã nirtute sua. Nunc ergo
filii mei audite me. ⁊ nolite manere hic.
S quocũq die sepelieritis matrẽ ursłm
cura me ĩ uno sepulcro. ex eo dirigite g̾s¬
sus urõs ut exeatis huic. uideo enim qr
iniquitas eiꝰ finem dãbit ei. factum est
autem post obitũ matris suechobias
abscessit ex niuiue cum uxore susi. ⁊
ceros suos. inuenitqz eos incolumes
ĩ senectute bona ⁊ curam eoꝵ gessit.¬
⁊ ipse clausit oculos eoꝵ. ⁊ omnem he¬

Expanded text:
sunt a terra Israhel revertentur ad sunt a terra Israhel revertentur ad autem deserta terra ejus replebitur, et domus Dei, quae in ea incensa est, iterum reaedificabitur: ibique revertentur omnes timentes Deum, et relinquent gentes idola sua, et venient bunt in ea omnes reges terrae, adorantes regem Israel. Audite ergo, filii mei, patrem et inquirite ut faciatis quae placita sunt illi: et filiis vestris mandate ut faciant justitias et eleemosynas, ut sint memores Dei et benedicant eum in omni tempore ergo, filii, audite me, et nolite manere hic; sed quacumque die sepelieritis matrem vestram circa me in uno sepulcro, ex eo dirigite gressus vestros ut exeatis hinc: video enim quia iniquitas ejus finem dabit ei. Factum est autem post obitum matris suae Tobias abscessit ex Nineven cum uxore sua et ceros suos invenitque eos incolomes in senectute bona et curam eorum gessit et ipse clausit oculos eorum et omnem he
Abbreviated transcription (Latin):
berauit iherusalem ciuitatem suã.
a cunctis tribulationib eius. dñs deus nr̃
Beatus ero si fu̾int reliquie semininis mei
ad uidendam claritatem iherłm. Porte ihe¬
rusalem ex saphiro ⁊ smargdo edifica¬
buntur. ⁊ ex lapide p̾cioso omnis cirtuit᷑
muroꝵ eius ex lapide candido ⁊ mundo.
omnes platee eius sternentur. ⁊ per uicos
eius alleluya cantabitur. Bñdictus dñs
qͥ exaltauit eam ut sit regnum eiꝰ. in scł̃a
seculoꝵ super eam . Almen A¶
t ꝯsummati sunt omnes sermones
lios nepotum suoꝵ. Complens itaq annis
.c. duob sepultus est honorifice in niniue
Quin qͣginta namq sex annoꝵ lumen
oculoꝵ amisit. sexagenarius uero rece¬
ꝑit. Reliquũ uite sue ingaudio fuit
⁊ cum bono ꝓfectu timoris dei perrexit
in pace. In hora autem mortis sue uoca¬
uit ad se thobiam filiũ suum ⁊ septem
iuuenes filios eius nepotes suos. dixit q
eis. Prope erit int̾itus niniue. Non enĩ
excidit uerbum dei. ⁊ frẽs nr̃i qui disꝑsi

Expanded text:
beravit Jerusalem civitatem suam a cunctis tribulationibus ejus, Dominus Deus noster. Beatus ero, si fuerint reliquiae seminis mei ad videndam claritatem Jerusalem. Portae Jerusalem ex sapphiro et smaragdo aedificabuntur: et ex lapide pretioso omnis circuitus murorum ejus. Ex lapide candido et mundo omnes plateeius alleluia cantabitur benedictus Dominus qui excitavit eam ut sit regnum eius in saecula saeculorum super eam amen et consummati sunt sermones lios nepotum suorum conpletis itaque annis centum duobus sepultus est honorifice in Nineven quinquaginta namque et sex annorum oculorum lumen amisit sexagenarius vero recepit reliquum vero vitae suae in gaudio fuit et cum bono profectu timoris Dei perrexit in pace in hora autem mortis suae vocavit ad se Tobiam filium suum et septem iuvenes filios eius nepotes suos dixitque eis prope erit interitus Nineven non enim excidit verbum Dei et fratres nostri qui dispersi
Abbreviated transcription (Latin):
regnum tuum. qm̃ tu flagellas ⁊ saluas
deducis adinferos. ⁊ reducis. ⁊ non est
qui effugiat manũ tuam. Confitemini
domino filii isrł. ⁊ in conspectu gentium
laudate eum. qm̃ ideo disꝑsit nos inter
gentes que ignorant eum. ut nos enar¬
retis mirabilia eius. ⁊ faciatis scire eos
quia non est alius deus omnipotens p̃¬
ter eum. Ip̃e castigauit nos ꝓꝑter iniqui¬
tates nostras ⁊ ip̃e saluabit nos ꝓꝑter
nuscdiam suam. Aspicite gͦ que fecit
nobiscum. ⁊ cũ timore ⁊ tremore ꝯfitemi¬
ni illi. regem q seculoꝵ exaltate in oꝑib
urĩs. Ego autem in t̾ra captiuitatis mnei
ꝯfitebor illi. qmͣ ostendit maiestatem su¬
am in gentem peccatricem. Conu̾timini
itaq pcc̃ores. ⁊ facite iusticiam coram
deo. credentes qd̵ faciat nobiscum mise¬
ricordiam susm. Ego aut̃ ⁊ aĩa mea in
eo letabimur Bñdicite dnm omnes elec

Expanded text:
m tu flagellas et salvas: deducis ad inferos, et reducis: et non est qui effugiat manum tuam. Confitemini Domino, filii Israel, et in conspectu gentium laudate eum: quoniam ideo dispersit vos inter gentes, quae ignorant eum, ut vos enarretis mirabilia ejus, et faciatis scire eos, quia non est alius Deus omnipotens praeter eum ipse castigavit nos propter iniquitates nostras et ipse salvabit nos propter misericordiam suam aspicite ergo quae fecit vobiscum et cum timore et tremore confitemini illi regemque saeculorum exaltate in operibus vestris ego autem in terra captivitatis meae confitebor illi quoniam ostendit maiestatem suam in gentem peccatricem convertimini itaque peccatores et facite iustitiam coram Deo credentes quod faciat vobiscum misericordiam suam ego autem et anima mea in eo laetabimur benedicite Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Natõnes ex longinquo ad te uenient.
⁊ munera defferentes adorabunt dñm
inte. ⁊ terram tuam in scificatõne ha¬
bebunt. Nomen enim magnũ inuoca¬
bunt in t̾e. maledicti erunt qui ꝯtemp¬

Expanded text:
longinquo ad te venient: et munera deferentes, adorabunt in te Dominum, et terram tuam in sanctificationem habebunt. Nomen enim magnum invocabunt in te. Maledicti erunt qui contemp
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓdicio numqͣ replentur. similiter ⁊ ocłi
hõm insaciabiles. Quomͦ probatur in cõ¬
flatorio argentũ ⁊ infornace aurum sic
ꝓbatur homo ore laudantiũ Cor iniqui ex
quirit mala. cor autem rectum exquirit
sciam. Si contud̾is stultum in pila quasi
typsanas feriente desuper pilo non aufe¬
recuraabeo stiancia eis. Hnligenter ag¬
nosce uultum pecoris tui. tuos q greges
considera. Non enim habebis iungiter po¬
testatem s corona tribuetur tͥ ingencra¬
tione generationũ. aperta sunt prata. et
apparuerunt iurentes herbe. ⁊ collecta st̾
fena demontib. Agni sunt aduestimentũ
tuum: et hedi ad agri p̃cium. Sufficiat tͥ
lac caprarum in cibos tuos: ⁊ in necessaria do¬
mus tue. et ad uictum ancillis tiis

Expanded text:
et perditio non replentur: similiter et oculi hominum insatiabiles. Quomodo probatur in conflatorio argentum, et in fornace aurum; sic probatur homo in ore laudantis. quirit mala, cor autem rectum exquiritis si contuderis stultum in pila quasi tisanas feriente desuper pilo non auferetur ab eo stultitia eius diligenter agnosce vultum pecoris tui tuosque greges considera non enim habebis iugiter potestatem sed corona tribuetur in generatione generationum aperta sunt prata et apparuerunt herbae virentes et collecta sunt faena de montibus agni ad vestimentum tuum et hedi agri pretium sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos in necessaria domus tuae et ad victum ancillis tuis