comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fugit itaq diaconus: ꝙ quasi
deceptus inmedio fide ussor.¬
e remansit. Facto gͥ mane. lan¬
gobardi qui diaco ͫ ad custo¬
diendum dederant uenert᷑:
quem dederant pecierunt:
sed hunc uenerandus pb̃r
fugisse respondit. Tunc illi
inquiunt. Scis ipse melius
quid conuenit. Seruus aut̃
dñi: constanter ait. Scio. Cui
direrunt. Bonꝰ homo es: no¬
lumus te ꝑuarios cruciatus
mori. elige tͥ mortem quam
ins. Quibus uir dmĩ respon¬
dit dicens. In manu di sum.
ea morte me occidite. qua me
occidi ipse ꝑmiserit. Tunc
omĩbꝰ qui illic aderant lan¬
gobardis placuit. ut eũ capi¬
te truncare debuissent: qua¬
tinus sine graui cruciatu. ui¬
tam euis compendiosa mor¬
te t̾minarent. Cognito itaq
quod sanctolus qui inter eõ
pro sanctitatis reuerentia
magni honoris habebatur
occidendus esset: om̃s qui in
eodem loco inuenti sunt lã¬
gobardi conuenerunt: ficut
sunt nimie crudelitatis leti
ad spectaculum mortis Eir¬

Expanded text:
Fugiit itaque diaconus, et quasi Fugiit itaque diaconus, et quasi deceptus in medio fideiussor remansit. Facto igitur mane, Langobardi, qui diaconum ad custodiendum dederant, venerunt illi, quem dederant petierunt, sed hunc venerandus presbyter fugisse respondit. Tunc illi inquiunt: 'Scis ipse melius, quid convenit'. Servus autem Domini constanter ait: 'Scio'. Cui dixerunt: 'Bonus homo es, nolumus te per varios cruciatus mori, elige tibi mortem quam vis'. Quibus vir Domini respondit, dicens: 'In manu Dei sum; ea morte me occidite, qua me occidi ipse permiserit. Tunc omnibus qui illic aderant Langobardis placuit, ut eum capite truncari debuissent, quatenus sine gravi cruciatu vitam eius conpendiosa morte terminarent. Cognito itaque, quod Sanctulus, qui inter eos pro sanctitatis reverentia magni honoris habebatur, occidendus esset, omnes qui in eodem loco inventi sunt Langobardi convenerunt – sicut sunt nimiae crudelitatis – laeti. Ad expectaculum mortis cir
Abbreviated transcription (Latin):
bardis captiis quiđa diaeo¬
nus tenebatur ligatus. eumq
ipsi qui tenuerant interficere
cogitabant. Ad uesperascente
autem die uir di sanctolus
ab hisdeni langobardis peciit:
quod posse se facere omnino
negauerunt. Cumq mortem
illius deliberasse eos cerneret:
peciit ut sibi ad custodidu
tradi debuisset. Cui protinus
responderunt. Tibi quidem
eum ad custodiendũ damꝰ:
s ea conditione interposita:
ut suste fugerit. pro eo ipsẽ
moriaris. Q uod tur domini
libenter accipiens: p̃dictum
diaconum insua suscepit fidm
Quem nocte media cum lan¬
gobardos omines somno gra¬
uide pressos aspiceret. excita¬
uit ꝙ ait. S urge ꝙ conc̾ius fuge.
liberet te omnipocens d̾s. Sed
isdem diaconus promissionis eiꝰ
non inmemor respondit dicẽs.
fugere pater non possum: qͥa
si ego fugero. pro me sine du¬
bio ipse morieris. Quẽ uir
domini sanctolus ad fugien¬
dum compulit dicens. Surge
eripiat. Nam ego in manu eiꝰ
sum: tantum inme possunt
facere. quantũ ipse ꝑ miserit.

Expanded text:
bardis captus quidam diaconus tenebatur ligatus, eumque ipsi qui tenuerant, interficere cogitabant. Advesperascente autem die, vir Dei Sanctulus ab eisdem Langobardis petiit isset, quod posse se facere omnino negaverunt. Cumque mortem illius deliberasse eos cerneret, petiit ut sibi ad custodiam tradi debuisset. Cui protinus responderunt: Tieum ad custodiendum damus, sed ea conditione interposita, ut, si iste fugerit, pro eo ipse moriaris. Quod vir Domini libenter accipiens, praedictum diaconum in sua suscepit fide. Quem nocte media, cum Langobardos omnes somno gravi depraessos aspiceret, excitavit et ait: 'Surge et concitus fuge; liberet te omnipotens Deus'. Sed isdem diaconus, promissionis eius non inmemor, respondit dicens: 'Fugere, pater, non possum, quia, si ego fugero, pro me sine dubio ipse morieris'. Quem vir Domini Sanctulus ad fugiendum conpulit, dicens: 'Surge eripiat. Nam ego in manu eius sum; tantum in me possunt facere, quantum ipse permiserit'.
Abbreviated transcription (Latin):
petrȩ imaginibus. pensamꝰ¬
merita causarum. Pͦ pontem
quippe ad amena loca transire
iustos aspexit: quia angusta
ualde est semita quȩ ducit
ad uitam. Et fetentem fluuiũ
decurrentem uidit: quia ad
hic putredo uiciorum. Et
quorũdam habitacula fetoriᷤᷤ
nebula tangebat. quorũdam
uͦ ab ea tangi non poterant.
quia sunt pleriq qui multa
iam bona opera faciunt: sed
tamen ad hue carnalibꝰ iuciis
incogitationis delectatione tã¬
guntur: ꝙ iustum ualde est.
ut illic̃ nebula fetoris asside¬
at: quos hic ad huc carnalis
fetor delectat. Unde ꝙ ean¬
dem delectationem carnis
esse beatus iob in fetore con¬
spicieus: de luxurioso ac lu¬
brico sentenciam protulit
dicens. Dulcedo illius uerms
Qui autem perfecte cor ab
omni delectatione carnis ex¬
cutiunt: constat nmirum
quia eorum habitacula feto¬
ris nebula non tanguntur:
Et notandum quod isde fetor
esse & uebula iusa sit : quia
iumirum carnalis delectatio
mentem quã uficit obseurat.
ut ueri luminis claritatem

Expanded text:
Petre, imaginibus pensamumerita causarum. Per pontem quippe ad amoena loca transire justos aspexit: Quia angusta valde est semita quae ducit ad vitam . Et foetentem fluvium decurrentem vidit, quia ad hic putredo vitiorum. Et quorumdam habitacula fetoris nebula tangebat, quorumdam vero ab ea tangi non poterant: quia sunt plerique qui multa jam bona opera faciunt, sed tamen adhuc carnalibus vitiis in cogitationis delectatione tanguntur. Et justum valde est, ut illic nebula fetoris obsideat, quos hic adhuc carnis fetor delectat. Unde et eamdem delectationem carnis 437 esse beatus Job in fetore conspiciens, de luxurioso ac lubrico sententiam protulit, dicens: Dulcedo illius vermes . Qui autem perfecte cor ab omni delectatio e carnis excutiunt, constat nimirum quia eorum habitacula fetoris nebula non tanguntur. Et notandum quod idem fetor esse et nebula visa sit, quia nimirum carnalis delectatio mentem quam inficit obscurat, ut veri luminis claritatem
Abbreviated transcription (Latin):
dum est. quia ex illa elemo¬
sinarum suarum largitate
hoc obtinuit: ut tune potu¬
isset promereri ueniã. eñ

Expanded text:
dum est, quia ex illa eleemosynarum suarum largitate hoc obtinuit, ut tunc potuisset promereri veniam,
Abbreviated transcription (Latin):
iam nil posset operari.
queso te. qd inhis extre-¬
mis temporib tam multa
de animabus clarescut quȩ
ante latuerunt: ita ut aꝑ¬
tis reuelationibus atq osten¬
sionibus uenturũ seculum
inferre se nobis  aꝑte
aperire uideatur: Capit̾.
ad finem: tanto futurum
scłm ipsa iam quasi propin¬
quitate tangitur: ꝙ signis ma¬
nifestioribus aperitur: quia
enum in hoe cogitationes nr̃as
uicissim minim̾e uidemus.
in illo autem nr̃a in alteru¬
trum cosda conspiciemus:
quid hoc seculum nisi noc¬
tem.ꝙ quid uenturũ insi
diem dixerim᷑ S quẽ admo¬
dum cum nox finiri q dies
incipit oriri. ante solis or¬
tum simul aliquomodo te¬
nebrȩ cum luce cõmixte
sunt quo usq discedentis
noctis reliquiȩ in lucẽ diei
subsequentis ꝑ fectȩ uertantur:
ita huius mundi finis cũ iam
futuri seculi exordio ꝑmiscet᷑.
aq ipse reliquiarum eius te¬
nebre quadam iapi rerũ spi¬
ritalium ꝑmutione traus¬
lucent: ꝙ. quȩ illiꝰ mundi ft̃

Expanded text:
am nihil posset operari. quaeso, quod in his extremis temporibus tam multa de animabus clarescunt, quae ante latuerunt; ita ut apertis revelationibus atque ostensionibus venturum saeculum inferre se nobis atque aperire videatur? ΚΕΦΑΛ.ad finem, tantum futurum saeculum ipsa jam quasi propinquitate tangitur, et signis manifestioribus aperitur. Quia enim in hoc saeculo cogitationes nostras vicissim minime videmus, in illo autem nostra in alterutrum corda conspicimus, quid hoc saeculum nisi noctem, et quid venturum nisi diem dixerim? Sed quemadmodum cum nox finiri et dies incipit oriri, ante solis ortum, simul aliquo modo tenebrae cum luce commistae sunt, quousque discedentis noctis reliquiae in lucem diei subsequentis perfecte vertantur, ita hujus mundi finis jam cum futuri saeculi exordio permiscetur, atque ipsae reliquiarum ejus tenebrae quadam jam rerum spiritalium permistione translucent
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid uultis concedere. õs
captiuos quos haberis michi
tribuite ut habeam unde ꝓ
uobis debeam orare. Factũq
est. & om̃s captiui ium eo dĩ

Expanded text:
aliquid vultis concedere, omnes captivos quos habetis mihi tribuite, ut habeam unde pro vobis debeam orare. Factumque est; et omnes captivi cum eo di
Abbreviated transcription (Latin):
ro proiectum foras corpus
eius inuentum est Quod ru¬
rsus tradere sepulture cu¬
rauerunt. S sequenti die.
iterum proiectum exterus
atq inhumatum sicut priꝰ
inuenerunt Tunc concite
ad benedicti patris uestigia
currentes. cum magno fle¬
tu petierunt: ut ei suã gra¬
ciam largiri dignaretur.
Quibus uir di manu sua pro¬
tinus communionem domi¬
nici corporis dedit diceus. Ite:
atq hoc dominicum corpꝰ
suꝑ pectus eius cũ magna
reuerentia ponite: eumq
sepulture cradite: Q uod du
factum fuisset: susceptũ corp
eius terra tenuit. nec ultra
proiecit Perpendis petre.
meriti iste uir fuerit: ut
eius corpus etiam terra pro¬
iceret. qui benedicti gr̃am
non haberet: PETRVS
Serpendo plane. ꝙ uehe¬
Umenter stupesco.

Expanded text:
ro projectum foras corpus ro projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communionem dominici corporis dedit dicens: Ite, atque hoc dominicum corpus super pectus ejus cum magna reverentia ponite, et sic sepulturae eum tradite. Quod dum factum fuisset, susceptum corpus ejus terra tenuit, nec ultra projecit. Perpendis, Petre,meriti iste vir fuerit, ut ejus corpus etiam terra projecerit, qui Benedicti gratiam non haberet. Petr. Perpendo plane, et vehementer stupeo.
Abbreviated transcription (Latin):
rent. communionema dño
ꝑ seruum dnĩ recepissent.
quamuis uenerabilem
ꝙ sc̾issimum uirum. ad huc
tamen inͥ cͤarne corruptibili
degentem. potuisse animas
soluere. in illo iam inuisibili
iudicio constitutas. GREGORIꝰ
umquid nam petre in
hac adhuc carne nõ erat
qui audiebat. quod cumq
ligaueris suꝑ terram erit li¬
gatum & incelis: ꝙ que  sol¬
luta ꝙ incelis: Cuius nunc
uicem ꝙ ligandiꝙ soluendi
optiuent: qui locum sci re¬
guininis fide & moribus te¬
nent. S ut tanta ualeat ho¬
mo de terra. cęli ꝙ terre cõ¬
ditor in terran uenit ecęlo:
atq ut iudicare caro etiam
de spiritibꝰ possit. hoc ei lar¬
giri dignatus est factus pro
surrexit ultra se infirmitas
concorditer loqͥuitur
racio uerborum.
quoq die dum quid̾a
eus puer̾ulus monachus pa¬
rentes suos ultra quã debe¬
bat diligens. atq ad eorum
habitaculum tendens sine
benedictione de monasterio
exisset eodem mox die ad
eos ꝑuenit defiuictus est.
Cumq esset sepultus. die alte¬

Expanded text:
 communionem a Domino per servum Domini recepissent Petr. quamvis venerabilem et sanctissimum virum, adhuc tamen in hac carne corruptibili degentem, potuisse animas solvere in illo jam invisibili judicio constitutas. Gregor. Numquidnam, Petre, in hac adhuc carne non erat, qui audiebat: Quodcunque ligaverissuper terram, erit ligatum et in celis, et que solrunt et in celis»? Cuius nunc vicem in ligando et solvendo obtinentqui locum sancti regiminis fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeathomo de terra, celi et terre conditor in terram venit e celo atque, ut iudicare caro etiam de spiritibus possit, hoc ei largiri dignatus est, factuspro huia inde surrexit ultra se infirmitas ius concorditer loquitur ratione verborum. que die dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die alte
Abbreviated transcription (Latin):
tardius post oracionẽ inun¬
datio illa secuta est. S tanta
fuit conuenientia oratioĩs
& inundationis: ut de men¬
sa caput iam cũ conitru
leuaret : quatinus unũ idẽq
esset momentum. ꝙ leuare
caput. ꝙ pluuiam depouere.
Tunc uir d̃i inter choruscos
⁊ conitrua atq ingentͥs plu¬
uie inundaciones. uidens se
ad monasterium non posse
remeare. cepit conqueri con¬
tristatus dicens. Parcat tibi
omnip̃e ds soror. Quid est qd
fecisti᷑ Cui illa respondit.
Ecce te rogaui. ꝙ audire me
noluisti:. Rogaui duni meũ.
ꝙ audiuit sne. Mlodo gͦ si
potes egredere: ꝙ me diuus¬
sa. ad monasterium recede.
Ipse autem exire extra tec¬
tum non ualens. qui rema¬
nere sponte noluit iuloco.
mansit inuitus. Sicq factũ
est ut totam noctem per¬
uigilem ducerent. atq ꝑ
sac̾ra spiritalis tũcę colioqͥa¬
se se uicaria relatione saciarẽt
Qua de re dixi eum uoluisse
aliquid. s minime pocuisse: qͥi
si uenerabilis uiri mentẽ aspi

Expanded text:
tardius post orationem inuntardius post orationem inundatio illa secuta est, sed tanta fuit convenientia orationis et inundationis, ut de mensa caput jam cum tonitruo levaret: quatenus unum idemque esset momentum, et levare caput, et pluviam deponere. Tunc vir Dei inter coruscos et tonitruos atque ingentis pluviae inundationem videns se ad monasterium non posse remeare, coepit conqueri contristatus, dicens: Parcat tibi omnipotens Deus, soror; quid est quod fecisti? Cui illa respondit: Ecce te rogavi, et audiri me noluisti; rogavi Dominum meum, et audivit me. Modo ergo si potes, egredere, et me dimissa ad monasterium recede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus. Sicque factum est ut totam noctem pervigilem ducerent, atque per sacra spiritalis vitae colloqusese vicaria relatione satiarent. Qua de re dixi eum voluisse aliquid, sed minime potuisse: quia si venerabilis viri mentem aspi
Abbreviated transcription (Latin):
sacra colloquia tardior se ho¬
ra protraheret: ẽadem scĩmo¬
nialis femina soror eius eum
rogauit diceus. Queso te ut
ista nocte me non deseras:
lestis uite gaudiis loqua¬
mur. Cui ille respondit. qͥd
est quod loqueris soror: Ma¬
nere extra cellam nullatenꝰ
possum. Tanta uero erat cȩ̨¬
li serenitas. ut nulla uaere
nubes appareret. Scĩmonia¬
lis autem femina eũ uerba
fratris negantis audisset: in¬
sertas digitis manus suꝑ men¬
sam posuit: ꝙ caput in mani-¬
bus om̃ipotentem dum roga¬
tura declinauit. Cum̃q leua
ret de mensa. caput: tanta
choruscationis ꝙ tonitrui uͥtꝰ
tantaq in undatio pluuie
erupit: ut neq uenerabiliᷤ
benedictus. neq fratres qui
cum eo aderant. extra loci
limen quo consederant pe¬
dem mouere potuissent. Sc̃i¬
monialis quippe femina cap̃
inmanibus declinans. lacͥma¬
rum fluuiu᷑m iumensã fu¬
derat: ꝑ quas serenitatẽ aeris
ad pluuiam traxit nec paulo

Expanded text:
sacra colloquia tardior se hosacra colloquia tardior se hora protraheret, eadem sanctimonialis femina soror ejus eum rogavit, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, lestis vitae gaudiis loquamur. Cui ille respondit: Quid est quod loqueris, soror? Manere extra cellam nullatenus possum. Tanta vero erat coeli serenitas, ut nulla in aere nubes appareret. Sanctimonialis autem femina, cum verba fratris negantis audisset, insertas digitis manus super mensam posuit, et caput in manibus omnipotentem Dominum rogatura declinavit. Cumquret de mensa caput, tantae coruscationis et tonitrui virtus, tantaque inundatio pluviae erupit, ut neque venerabilis Benedictus, neque fratres qcum eo aderant, extra loci limen quo consederant, pedem movere potuissent. Sanctimonialis quippe femina caput in manibus declinans, lacrymarum fluvios in mensam fuderat, per quas serenitatem aeris ad pluviam traxit. Nec paulo
Abbreviated transcription (Latin):
exhibere potusset. PetRUS.
ie cuncta esse ut asseris
constat patenter: quia u̾ba
que proposueras rebus probaᷤ.
S queso te indices si sc̃ĩ uiri
omiã que uolunt possunt.:¬
& cuncta impetrant quȩ desi¬
derant optinere. Gres. xxx.iiii.
tre in hac uita: paulo
sublimior qui de carnis suȩ
stimulo. ter dnm̃ rogauit. ꝙ
tamen quod uoluit obti¬
nere non ualuit: Ex qua re
necesse est ut tibi de uenera¬
bili patre benedicto narrẽ:
quia fuit qui dam qđ uolu¬
it. s non ualuit implere.
Soror namq eius scolastica
nomine omĩpotenti dño ab
ipso infanciȩ tempore dedi¬
cata. ad eum semel ꝑ annũ
uenire consueuerat: ad quã
nou oin longe extra
ianuam in possẽssioue mo¬
nasterii descendebat. Quad̾a
uero die uenit ex more: atq
ad eam cum discipulis uene¬
rabilis eius descendit frater.
Qui totum diem. ind̃i laudi¬
bus. sacrisq colloquiis ducen¬
tes: in cumbentibus iam noc¬
tis tenebris. simul accepert̃
cibͦ. Cumq ad huc ad
mensam sederent.ꝙ inter

Expanded text:
exhibere potuisset. Petr. Sic cuncta esse, ut asseris, constat patenter: quia verba quae proposueras, rebus probas. Sed quaeso te, ut indices si sancti viri omnia quae volunt possunt, et cuncta impetrant quae desiderant obtinere. CAPUT XXXIII. tre, in hac vita Paulo sublimior, qui de carnis suae stimulo ter Dominum rogavit , et tamen quod voluit, obtinere non valuit? Ex qua re necesse est ut tibi de venerabili Patre Benedicto narrem, quia fuit quiddam quod voluit, sed non valuit implere. Soror namque ejus. Scholastica nomine, omnipotenti Domino ab ipso infantiae tempore dedicata, ad eum semel per annum venire consueverat. Ad quam vir Dei non longe extra januam in possessione monasterii descendebat. Quadam vero die venit ex more, atque ad eam cum discipulis venerabilis ejus descendit frater: qui totum diem in Dei laudibus sacrisque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos. Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter
Abbreviated transcription (Latin):
lampadibus uia recto orientis
tramite: ab eius cella incelum
usq tendebatur. Cui ueneran¬
do habitu uir desuꝑ clarus
assistens: euius esset uia quã
cernerent inquisiuit. Illi autͣ
se nescire professi sunt. Quibꝰ
ipse ait. Hec est uia qua dilec¬
tus d õ cęlum benedictꝰ ascen¬
dit. Tunc itaq scĩ iuiri obitũ
sicut p̃sentes discipuli uiderũt:
ita absentes ex signo quod eis
p̃cͥuitum fuerat agnouerunt.
Depultus uero est moratorio
destructa ara apolliuis ipse
construrit: qui  meo specu in
quo prius sublacus habitaiit:
nũc usq si petentiũ fides exi¬
gat. miraeulis choruscat.
uamq est res gesta. quã
narro: Quia quedam mulier
Omente capta. dum sensum fun¬
ditus ꝑdidisset. ꝑ montes ꝙ ual¬
les. siluas ꝙ campos. die noctuq

Expanded text:
lampadibus via recto orientis lampadibus via recto orientis tramite ab ejus cella in coelum usque tendebatur. Cui venerando habitu vir desuper clarus assistens, cujus esset via quam cernerent, inquisivit. Illi autem se nescire professi sunt. Quibus ipse ait: Haec est via qua dilectus Domino coelum Benedictus ascendit. Tunc itaque sancti viri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio destructa ara Apollinis ipse construxit. Qui et in eo specu in quo prius Sublacus habitavit, nunc usque si petentium fides exigat, miraculis coruscat. namque est res gesta quam narro; quia quaedam mulier mente capta, dum sensum funditus perdidisset, per montes et valles, silvas et campos die noctuq
Abbreviated transcription (Latin):
erat exiturus. quibusdam
discipulis secum conuersantibus
quibusdam longe manentibus.
seĩssum sui obitus cͥ enunciauit
dieni. Presentibus indicens. ut
audita ꝑsilentium tegerent.
absentibus indicans. quod̾ uel
quale eis signum fieret: quando
eius anima de corpore exiret.
Ante sextum uero sui exitus di¬
em: aperirͥͥ sibi sepulturã iu¬
bet. Qui mox correptus febri¬
bus: acri cepit ardore fatigari.
Tumq ꝑ dies singulos lauguor.
in grauesceret. serto die porta¬
ri se in oratorium a discipuliᷤ
fecit: ibiq exitum suum dñi¬
ei corporis ꝙ sanguinis ꝑ ceptio¬
ne muniuit: atq inter disci¬
pulorum manus. in becilla mẽ¬
bra sustentans. erectis incelum
manibus stetit: ꝙ ultimum
spm̃ inter uerba orationis ef¬
flauit. Qua seilieet die duobꝰ
de eo fratribꝰ. uni incella com¬
moranti. alteri autem longuis
posito: reuelatio uinus atq in¬
dissimilis uisionis apparuit. Ui¬
derunt namq quia strata pal¬
luĩs atq unumeris chorusea

Expanded text:
erat exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam longe manentibus, sanctissimi sui obitus denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, atque inter discipulorum manus imbecillia membra sustentans, erectis in coelum manibus stetit, et ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque innumeris corusca
Abbreviated transcription (Latin):
raptus indere sine difficulta¬
te potuit. omne quod infra
dm est. In illa gͦ luce quȩ ex¬
terioribus oculis fulsit. lux
interior. in mente fuit: quȩ
uidentis animũ quia ad su¬
periora rapuit. ei quã angꝰta
essent omnia inferiora mons¬
ideor mͥ uciliter non in¬
tellexisse quȩ direras: qn
ex tarditate mea tantum
creuit expositio tua. S quia
hec liquide meis sensibus
infirdisti: queso ut ad narra¬
tionis ordinem redeas. Gn eg̾¬
adhuc deꝰ uenerabili patre mu¬
lta narrare: s quedam:
studiose pretereo. quia ad alioꝵ
gesta uoluenda festino. Hoc
autem nolo te lateat qđ uir
di inter tot miracula quibus
inmundo claruit: doctrine qͦ
uerbo non mediocriter fulsit.
Nam scripsit monachorum re¬
gulam: discretione p̃cipuã: ser¬
mone luculentã. Cuius si quis
uelit subtilius mores uitamq
cognoscere: pocest in eadem ĩ¬
stitutione regulȩ om̃s magiste¬
rii illius actus inuenire: quia
sc̃s uir nullomodo potuit ali¬

Expanded text:
raptus videre sine difficultaraptus videre sine difficultate potuit omne quod infra Deum est. In illa ergo luce quae exterioribus oculis fulsit, lux interior in mente fuit, quae videntis animum cum ad superiora rapuit, ei quam angusta essent omnia inferiora monsideor mihi utiliter non intellexisse quae dixeras, quando ex tarditate mea tantum crevit expositio tua. Sed quia haec liquido meis sensibus infudisti, quaeso ut ad narrationis ordinem redeas. hoc venerabili Patre multa narrare: sed quaedam ejus studiose praetereo, quia ad aliorum gesta evolvenda festino. Hoc autem nolo te lateat, quod vir Dei inter tot miracula, quibus in mundo claruit, doctrinae quoque verbo non mediocriter fulsit. Nam scripsit monachorum regulam, discretione praecipuam, sermone luculentam. Cujus si quis velit subtilius mores vitamque cognoscere, potest in eadem institutione regulae omnes magisterii illius actus invenire: quia sanctus vir nullo modo potuit ali
Abbreviated transcription (Latin):
ut mundus omĩs ab homine
uno uideatur. GReGoriꝰ.
ixum tene petre quod
loquor: quia aninȩ ui¬
denti creatorem angusta est
oninis creatura. Quamlibet
zenim parum de luce creato¬
ris aspexerit. breue ei fit
omne quod creatum est.
quia ipsa luce uisionis inti¬
me mentis laxatur sinus:
tantumq ex  nditur inđo
ut superior existat mundo
fit uero ipsa uidentis anima:
etiam super semetipsa. Cumq
incdi lumine rapitur suꝑ se in
interioribiũ ampliatur: Et dũ
se subse conspicit. exaltata. cõ¬
prehendit. quãm breue sit. qd̾
comp̃hendere humiliata non
poterat. Uir gͦ qui uitueri glo¬
bum igneumꝰ. angelos quoq
ad cclum redeuntes uidebat:
hȩc proculdubio cernere. ñ¬
nisi inłi lumine poterat. Qͥa
itaq mirum si mundũ ante
se collectum uidit. qui suble¬
uatus in mentis lumine extͣ
mundum fuit: Quod ꝙitẽ
collectus mundus ante eius
oculos diciturꝰ non cęlum ꝙ
terra contracta est. s uiden¬
tis animus dilatatus. qui ĩdo

Expanded text:
ut mundus omnis ab homine uno videatur. Gregor. Fixum tene, Petre, quod loquor: quia animae videnti Creatorem angusta est omnis creatura. Quamlibet etenim parum de luce Creatoris aspexerit, breve ei fit omne quod creatum est: quia ipsa luce visionis intimae, mentis laxatur sinus, tantumque expanditur in Deo, ut superior existat mundo: fit vero ipsa videntis anima etiam super semetipsam. Cumque in Dei lumine rapitur super se, in interioribus ampliatur; et dum se sub se conspicit exaltata, comprehendit quam breve sit quod comprehendere humiliata non poterat. Vir ergo Dei, qui intuens globum igneum, angelos quoque ad coelum redeuntes videbat, haec procul dubio cernere nonnisi in Dei lumine poterat. Quid itaque mirum si mundum ante se collectum vidit, qui sublevatus in mentis lumine extra mundum fuit? Quod autem collectus mundus ante ejus oculos dicitur, non coelum et terra contracta est, sed videntis animus est dilatatus, qui in Deo
Abbreviated transcription (Latin):
funi adiungerent. atq uullã
situlam ligarent. Ex quo iam
tempore contigit. ut isdem funi
ꝙ cotidie tingeretur aqua: ꝙ nul¬
lomodo rumperetur: Quia enĩ
catenam uiri dei funis ille conti¬
git. ipse quoq ad tolerandam
aquam ferri inse fortitudinem
traxit. Perrue
acta ista placent. quia mi

Expanded text:
funi adjungerent, atque in illa funi adjungerent, atque in illa situlam ligarent. Ex quo jam tempore contigit ut idem funis et quotidie tingeretur aqua, et nullo modo rumperetur. Quia enim catenam viri Dei funis ille contigit, ipse quoque ad tolerandam aquam, ferri in se fortitudinem traxit. PETR. Facta haec placent, quia mi
Abbreviated transcription (Latin):
uit: eamq saxo exparte altera
adfixit. ne ei ultra liceret pro¬
gredi quã catene eiisdẽ quan¬
titas tendebatur:. Quod uir
uite uenerabilis benedictus
audiens. cuius superius menio¬
riam feci: ei per discipulum
suum mandare curauit. Si ser¬
uus łi es: non te teneat catena
ferrea. s catena xp̃i. Ad quam
uocem martinus protinus ean¬
dem compedem soluit: sed
numquam postmodum solu¬
tum tetendit pedem ultra
locum: quo hunc tetendere¬
ligatum consueuerat: atq in
tanto se spacio si ne catena co¬
hercuit. ĩnquanto & ante liga¬
tus mansit. Qui dum se postno¬
dum in eiusdem loci specu con¬
clusisset: cępit etiam discipulos
habere: qui ab eius specu seorsũ
habitantes. ad usum uitȩ aquã
de puteo hãurire consueuerant:
s funis in quo ad hauriendam
aquam situla dependebat: ere¬
bro rumpebatur. Unde factiun
est ut eandem catenam. quam
ex pede suo uir domini solue¬
rat. eius discipuli peterent: eãq

Expanded text:
vit, eamque saxo ex parte altera vit, eamque saxo ex parte altera affixit, ne ei ultra liceret progredi, quam catenae ejusdem quantitas tendebatur. Quod vir vitae venerabilis Benedictus audiens, cujus superius memoriam feci, ei per discipulum suum mandare curavit: Si servus Dei es, non teneat te catena ferri, sed catena Christi. Ad quam vocem Martinus protinus eamdem compedem solvit, sed nunquam postmodum solutum tetendit pedem ultra locum quo ligatum hunc tendere consueverat, atque in tanto se spatio sine catena coercuit, in quanto et antea ligatis mansit. Qui dum se postmodum in ejusdem loci specu conclusisset, coepit etiam discipulos habere, qui ab ejus specu seorsum habitantes, ad usum vitae aquam de puteo haurire consueverant. Sed funis in quo ad hauriendum aquam situla dependebat crebro rumpebatur. Unde factum est ut eamdem catenam quam ex pede suo vir Domini solverat ejus discipuli peterent, eamque
Abbreviated transcription (Latin):
tusset euellere.: atq inspecu suo
dĩ famulus iam securus habita¬
ret. Cumq hoc uir dĩ nequaꝗͣ
acquiesceret. ei quod posset ut
faceret pͣcepit. ꝙ ipse incelle suȩ
remotiori parte se contulit: si
tamen moles rueret. dubium nõ
erat quod simul ꝙ specun des¬
trueret. ꝙ martinum necaret.
Itaq dum ea quȩ uenerat inul¬
titudo conaretur si posset sine
periculo uiri dĩ ingens illud qd
desuꝑ incubuerat sarum leua¬
re:cunctis uidentibus repente
res ualde ad mirabilis contigit.
quia moles ipsa quam conabant᷑
euellere: subito ab eisdem labo¬
rantibus euulsa. ne spelunce
martim tectum tangeret sal¬
tum dedit. & quasi serui dei lesi¬
onem fugiens longuis cecidit. Q đ
ad uissum omnipotentis d̃i ange¬
lico ministerio actum intelligit
qui diuina prouidenctia dispõni
omnia fideliter credit. Hic cum
prius in eodem monte se contulit.
nec dum clauso specu habitaus
catenã sibi ferreã ad pedem liga¬

Expanded text:
tuisset evellere, atque in specu suo tuisset evellere, atque in specu suo Dei famulus jam securus habitaret. Cumque hoc vir Dei nequaquam acquiesceret, ei quod posset ut faceret praecepit, et ipse in cellae suae remotiori se parte contulit. Si tamen ingens moles rueret, dubium non erat quod simul et specum destrueret, et Martinum necaret. Itaque dum ea quae venerat multitudo conaretur, si posset, sine periculo viri Dei, ingens illud, quod desuper incubuerat, saxum levare, cunctis videntibus, repente res valde admirabilis contigit, quia moles ipsa quam conabantur evellere, subito ab eisdem laborantibus evulsa, ne speluncae Martini tectum tangeret, saltum dedit, et quasi servi Dei laesionem fugiens, longius cecidit. Quod ad jussum omnipotentis Dei angelico ministerio actum intelligit, qui divina providentia disponi omnia fideliter credit. Hic cum primum se in eumdem montem contulit, necdum clauso specu habitans, catena sibi ferrea pedem liga
Abbreviated transcription (Latin):
uallẽ prodeunt. ex monte aspi¬
cientibus quasi. frutecta esse ui¬
deantur. Perturbati itaq sunt
cuncti. qui ueniebant. summaq
cura quesitum est. sicubi corpꝰ
elapsi pueri potuisset inueniri.
Qius enu aliud nisi extinctũ
crederet: quis uel corpus ad
terram incegrum ꝑuenisse sus¬
picareturꝰ dum interposit̾is
ubiq scopulis inpartibus dis¬
cerpi potuisset : Sed requisitꝰ
puer inualle inuentus est.
non solum uiuus. sed etiam in co¬
lumis. Tunc cunctis patenter in¬
notuit. quod ideo ledi non potuit:
quia hunc incasu suo. martini or̃o
portauit. In specu uero illius mag¬
na desuꝑ rupis enunebat. quȩ cũ
ex parte engua monti uideretur
affixa: martini celle prominens.
casum suum cotidie ꝙ illius interi¬
tum riuitura minabatur. Adhunc
mascator illustris uiri armenta¬
rii nepos. cum magna rusticorũ
multitudine ueniens. precabat᷑.
ut uir dei de specui eodem dig¬
naretur exire: quatinus ipsẽ
ruituram rupem ex monte po¬

Expanded text:
valle prodeunt, ex monte aspivalle prodeunt, ex monte aspicientibus quasi fruteta esse videantur. Perturbati itaque sunt cuncti qui veniebant, summaque cura quaesitum est sicubi corpus elapsi pueri potuisset inveniri. Quis enim aliud nisi exstinctum crederet? quis vel corpus ad terram integrum pervenisse suspicaretur, dum interpositis ubique scopulis in partes discerpi potuisset? Sed requisitus puer in valle inventus est non solum vivus, sed etiam incolumis. Tunc cunctis patenter innotuit quod ideo laedi non potuit, quia hunc in casu suo Martini oratio portavit. In specu vero illius 317 magna desuper rupes eminebat, quae cum ex parte exigua monti videretur affixa, Martini cellae prominens, casum suum quotidie, et illius interitum ruitura minabatur. Ad hanc Mascator illustris viri Armentarii nepos, cum magna rusticorum multitudine veniens, precabatur ut vir Dei de specu eodem dignaretur exire, quatenus ipse ruituram rupem ex monte po
Abbreviated transcription (Latin):
quedam mulier audiens. audac¬
ter ascendit montem: atq ad
euis specum imꝑudenter pro¬
rupit. At ille paulo lougius in¬
tuens. ꝙ uenientis adse mulie¬
bria indumenta conspiciens. se¬
se morationem dedit. incerrã
faciem depͣssit. & eo usq prostratꝰ
iacuit: quo impudens muher a fe¬
nestra cellule iͥ luis fatigata rece¬
deret. Que die eodem mor ut
de monte descendit. uitam finiũ.
Ut exmortis eus sententia daretur
intelligi. quia uade omiupotenti
deo displicuit: quod eius famulũ
ausi improbo contristauit.
lio quoq tempore A¬
dum multi ad hunc religiosa
deuotione concurrerent. atq ar¬
ta esset semita que indeuexu mõ¬
tis latere ad eius cellulam prope¬
rantes ducebat: puer paruulus
in caute gradiens. ex eodẽ mon¬
te cecidit: ꝙ usq ad ualle corru¬
it: quȩ sub monte eodem sita
quasi inprofundo conspicitur.
In loco quippe eodem tanta
mons ipse altitudine excreuit:
ut arbusta ingentia quȩ exeade̾

Expanded text:
quaedam mulier audiens, audacquaedam mulier audiens, audacter ascendit montem, atque ad ejus specum impudenter prorupit. At ille paulo longius intuens, et venientis ad se muliebria indumenta conspiciens, sese in orationem dedit, in terram faciem depressit, et eo usque prostratus jacuit, quo impudens mulier a fenestra cellulae illius fatigata recederet. Quae die eodem, mox ut de monte descendit, vitam finivit, ut ex mortis ejus sententia daretur intelligi quia valde omnipotenti Deo displicuit, quod ejus famulum ausu improbo contristavit. Alio quoque tempore dum multi ad hunc religiosa devotione concurrerent, atque arcta esset semita quae in devexo montis latere ad ejus cellulam properantes ducebat, puer parvulus, incaute gradiens, ex eodem monte cecidit, et usque ad vallem corruit, quae, sub monte eodem sita, quasi in profundo conspicitur. In loco quippe eodem tanta mons ipse altitudine excrevit, ut arbusta ingentia, quae ex eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ance illum sternere. ꝙ. eum cuban¬
te piriter cubare. S uir sanctus
omindo inꝑierritus: eius ori ma¬
num uel yedem extendebat di¬
cens. Si licentiam accepisti serpenf¬
ut feriasego non prohibebo.Cũq
hoc concinue ꝑ triennium geͣrtiet᷑.
die quadami antiquus hostis tan¬
ta hac eius fortitudine uictus in¬
fremirt: seq ꝑ deuexum montis
latus inp̃cipitium serpens dedit:
omniaq arbusta loci illius flam¬
ma ex se ereunte concremauit:.
Qui itieo quod monti latuł ome
combussit. cogente om̃ni potente
deo monstrare compulsus est.
quantȩ uirtutis fuerat qui uic¬
tus abscedebat. Perpende que¬
so ute uir domini inquo montis
uertice stecit: qui cum serp̃nte
per triennium iacuit securus.
Uditu paueo. Pe Ru
uitȩ. in clusionis suȩ temꝑe
primo decreuerat: ut ultra mu¬
lierem non uideret: hon quia
aspernabatur sexum: sed ex con¬
templata speciẽ emptationis. in¬
currere metuebat uicium. Quod

Expanded text:
ante illum sternere, et cum cubanante illum sternere, et cum cubante pariter cubare. Sed vir sanctus omnino imperterritus, ejus ori manum vel pedem extendebat, dicens: Si licentiam accepisti ut ferias, ego non prohibeo. Cumque hoc continue per triennium gereretur, die quadam antiquus hostis tanta hac ejus fortitudine victus infremuit, seque per devexum montis latus in praecipitium serpens dedit, omniaque arbusta loci illius flamma ex se exeunte concremavit. Qui in eo quod montis latus omne combussit, cogente omnipotente Deo, monstrare compulsus est, quantae virtutis fuerat, per quem victus abscedebat. Perpende, quaeso, iste vir Domini in quo mentis vertice stetit, qui cum serpente per triennium jacuit securus. PETR. Auditu paveo. GREGOR. bilis, inclusionis suae tempore primo, decreverat ut ultra mulierem non videret, non quia aspernabatur sexum, sed ex contemplata specie tentationis incurrere metuebat vitium. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Quem multi ex nr̃is nouerunt:
eiusq actibus presentes extite runt.
De quo multa ipse ꝙ. beate memo¬
rie papa pelagio sdecessore meo
& aliis religiosissimis uiris narran¬
tibus agnoui. Cuius ħoc miracu¬
lum pͥmum fuit: quod mox ut
se inpredicti montis forauiine cõ¬
tulit. ex petra eadem quȩ insemet¬
ipsa cõncaua angustum specum
fecerat. aquȩ stilla prorupit. quȩ
martino dei famulo inusu cotidi¬
ano sufficeret: ꝙ nec plus ad esset.
nec necessitati de esset. Qua inre
ostendit omnipotens ds quantam
sui famuli curam gereret: cui ue¬
tusto miraculo potum insolitudi¬
ue ex petre duricia ministraret.
Sed antiquus hostis humani ge¬
neris eius uiribus inuidens. hũc
usitata arte pellere exeo specu
molitus est. Nam am̃icam sibi bes¬
tiam serpentem scilicet ingressus.
hunc ab eadem habitatione eicere
facto terroi  yꝑcus est. Cepit ꝙ¬
enu serpens inspeluncã uenire
solus cum D solo: eoq orante se

Expanded text:
fuit, quem multi ex nostris noverunt, fuit, quem multi ex nostris noverunt, ejusque actibus praesentes exstiterunt. De quo multa ipse et beatae memoriae papa Pelagio decessore meo, et aliis religiosissimis viris narrantibus agnovi. Cujus hoc miraculum primum fuit, quod mox ut se in praedicti montis foramine contulit, ex petra eadem, quae in semetipsa concava angustum specum fecerat, aquae stilla prorupit, quae Martino Dei famulo in usu quotidiano sufficeret, et nec plus adesset, nec necessitati deesset. Qua in re ostendit omnipotens Deus quantam sui famuli curam gereret, cui vetusto miraculo potum in solitudine ex petrae duritia ministraret 316 Sed antiquus hostis humani generis, ejus viribus invidens, hunc usitata arte pellere ex eo specu molitus est. Nam amicam sibi bestiam, serpentem scilicet, ingressus, hunc ab eadem habitatione ejicere facto terrore conatus est. Coepit etenim serpens in speluncam venire solus cum solo, eoque orante se
Abbreviated transcription (Latin):
II GREGORIUS.
Iurhicius uero qui predicti
florentii inuia cdi socius fuerat:
magnus post moriem claruit iur¬
tute signorum. Nam cum multa
ciues urbis illius de eo soleant nar¬
rare iniracula. illud tamen est pͣ¬
cipuum: quod usq ad hȩc lango¬
bardorum tempora. omnipotens
d̾s ꝑ uestimentum illius assidue dig¬
nabatur operari. Nam quotiens
pluuia deerat. ꝙ estu nimio terrã
longa siccitas ex urebat: collecti in
unum ciues urbis illius. eus tuni¬
cam leuare. atq in conspectũ do¬
iimi cum precibus offerre consue¬
uerant: Cum qua dum ꝑagros ex¬
orantes pergerent. repente pluuia
tribuebatur: que plene terram
saciare potiiset. Ex qua re patu¬
it eius anima quid uirtutis intus.
quid meriti haberet.: euius foris
ostensa uestis. irram conditoris auer̃¬
teret.
uꝑ quoq in parte campanie
uir ualde uenerabilis marti¬
nus nomine. inmonte marneo so¬
litariam uitam duxit. multisq
annis inspecii angustissimo inclusꝰ

Expanded text:
ni. GREGOR. ni. GREGOR. Eutychius vero, qui praedicti Florentii in via Domino socius fuerat, magnus post mortem claruit in virtute signorum. Nam cum multa cives urbis illius de eo soleant narrare miracula, illud tamen est praecipuum, quod usque ad haec Langobardorum tempora omnipotens Deus per vestimentum illius assidue dignabatur operari. Nam quoties pluvia deerat, et aestu nimio terram longa siccitas exurebat, collecti in unum cives urbis illius, ejus tunicam levare atque in conspectu Domini cum precibus offerre consueverant. Cum qua, dum per agros pergerent exorantes, repente pluvia tribuebatur, quae plene terram satiare potuisset. Ex qua re patuit, ejus anima quid virtutis intus, quid meriti haberet, cujus foris ostensa vestis iram Conditoris averteret. quoque in parte Campaniae vir valde venerabilis Martinus nomine in monte Marsico solitariam vitam duxit, multisque annis in specu angustissimo inclusus
Abbreviated transcription (Latin):
indicauit. cum inmedio populi
polluta labia habentis se habi¬
tare ꝑhibuit. Ualde enim disti¬
cile est. ut lingua secularium.
mentem non inquinet. quã ran¬
git: quia diun plerumq eis ad
quedam loquenda condescendi¬
mus: paulisper assueti hanc ipsã
locutionem quȩ nobis indigna
est: etiam delectabiliter tenemꝰ.
ut exea iam redire non libeat.
ad quam uelud ex condescensioẽ
ducti uenimus inuiti. Sicq fit.
ut ab ociosis ad noria. a leuibus
ad grauiora uerba ueniamus. ꝙ
ũs nr̃m ab omipotenti do tanto
iam minus exaudiatur in p̃cȩ.
quanto ampliuis inguinatur stul¬
est. qui auertit aurem suam ne
audiat legem: oratio eius erit ex¬
ecrabilis. Quid gͦ mirum si postũ¬
lantes tarde a domino audiamur:⁊
qui p̃cipientem dominum aut
tarde aut nullomodo audimus:
Et quid mirum si florentius inp̃¬
ce sua cieius est auditus. qui inp̃¬
ceptis suis dominum cicius audiũ:
ichil est quod Petr¬
responderi ualeat aperte ratio¬

Expanded text:
indicavit, 313 cum in medio populi indicavit, 313 cum in medio populi polluta labia habentis se habitare perhibuit. Valde enim difficile est ut lingua saecularium mentem non inquinet quam tangit, quia dum plerumque eis ad quaedam loquenda condescendimus, paulisper assueti, hanc ipsam locutionem quae nobis indigna est etiam delectabiliter tenemus, ut ex ea jam redire non libeat, ad quam velut ex condescensione ducti venimus inviti. Sicque fit ut ab otiosis ad noxia, a leviad gravia verba venimus, et os nostrum ab omnipotente Deo tanto jam minus exauditur in prece, quanto amplius inquinatur stulest: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Quid ergo mirum si postulantes tarde a Domino audimur, qui praecipientem Dominum aut tarde aut nullo modo audimus? Et quid mirum si Florentius in prece sua citius est auditus, qui in praeceptis suis Dominum citius audivit? PETR. Nihil est quod responderi valeat apertae ratio
Abbreviated transcription (Latin):
simplicem naturam: multum pe¬
trȩhumani cordis mundicia atq
simplicitas ualet. Hoc ipsum
namq quod eius famuli a ter¬
renis actibus segregati. ociosa
loqui nesciunt. & mentem per
uerba spargere. atq inquinare
deuitant. auctoris sui pre cetere
exauditionem impetrant: Cui
inquantum est possibile ipsa
puritate atq simplicitate eo¬
gitationis: quasi ex quađa iam
similitudine concord ant. Nos
autem turbis popularibus ad mirii.
frequenter dum ociosa. non nũquã
uero etiam grauiter noria loquim᷑.
os nr̃m ommipotenti deo tanto lon¬
ginqum fit. quanto hiuc mundo
proximum. Aultum quippe de¬
orsum ducimur dum locutiõe
continua secularibus admiscem᷑.
Quod bene fsaias postquã regem
diũ exercituum uidit. semet¬
ipsum reprehendit.ꝙ penituit
dicens. Ue michi quia tacui. qͥa
uir pollutus labiis ego sum. Qui
cur polluta labia haberet subiunr᷑
namq labiorum habere se qͥolũ¬
it: sed unde hanc contrarerit.

Expanded text:
simplicem naturam multum, Pesimplicem naturam multum, Petre, humani cordis munditia atque simplicitas valet. Hoc ipsum namque quod ejus famuli a terrenis actionibus segregati, otiosa loqui nesciunt, et mentem per verba spargere atque inquinare devitant, auctoris sui prae caeteris exauditionem impetrant. Cui in quantum est possibile, ipsa puritate ac simplicitate cogitationis, quasi ex quadam jam similitudine concordant. Nos autem turbis popularibus admisti, dum frequenter otiosa, nonnunquam vero etiam graviter noxia loquimur, os nostrum omnipotenti Deo tanto longinquum fit, quanto huic mundo proximum. Multum quippe deorsum ducimur, dum locutione continua saecularibus admiscemur. Quod bene Isaias postquam regem Dominum exercituum vidit, in semetipso reprehendit, et poenituit, dicens: Vae mihi, quia tacui, quia vir pollutus labiis ego sum . Qui cur polluta labia haberet, aperuit,namque labiorum habere se doluit; sed unde hanc contraxerit,
Abbreviated transcription (Latin):
non debeat. Cum enim magna
eius opinio longe lateq ere¬
bresceret. quidam diaconus
longe positus ad eum ꝑgere
studuit: ut euis orationibus¬
se cominendaret. Qui ad eius
cellulam ueniens. omnem locũ
ꝑ circuitum. inuenit inume¬
ris serpentibus plenum. Cumq
uehementer ex pauisset. clama¬
uit dicens. Serue dñi ora. Erat
uitem tune mira sereintas. Igres¬
sus uero florentius. ad celum
oculos & palias tetendit: ut illã¬
pestem sicut sciret dñs auferret.
Ad euius uocem subito cȩlum
intonuit: atq isdem tonitruus
omnes illos qui eundem locum
domine: quis eos hinc leuat:
Aorq ad eius uocem tante aues
uenerunt: quanti serpentes oc¬
eisi fuerant: Quȩ Aportanteᷤ
singulos. & longius proicientes.
locum habitationis illius: mun
reddiderunt. PetR
Quid uirtutis. quid fuisse
meriti dicimus. quod eius
ori tantum factus est proximꝰ
omnipotens ds: GREGORIꝰ
Apud omni potentis dĩ singu¬
Ularem mundiciam atq eiꝰ

Expanded text:
non debeat. Cum enim magna non debeat. Cum enim magna ejus opinio longe lateque crebresceret, quidam diaconus longe positus ad eum pergere studuit, ut ejus se orationibus commendaret. Qui ad ejus cellulam veniens, omnem locum per circuitum invenit innumeris serpentibus plenum. Cumque vehementer expavisset, clamavit, dicens: Serve Dei, ora. Erat autem tunc mira serenitas. Egressus vero Florentius, ad coelum oculos et palmas tetendit, ut illapestem, sicut sciret Dominus, auferret. Ad cujus vocem subito coelum intonuit, atque idem tonitrus omnes illos, qui eumdem locum Domine, quis eos hinc levat? Moxque ad ejus vocem tantae aves venerunt, quanti serpentes occisi fuerant: quae asportantes singulos, et longius projicientes, locum habitationis illius mundueddiderunt. PETR. Quid virtutis, quid fuisse meriti dicimus, quod ejus ori tantum factus est proximus omnipotens Deus? GREGOR. Apud omnipotentis Dei singularem munditiam, atque ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ ĩterirẽt. Qđ factũ iur dĩ flo¬
rentiꝰ uehem̃t̾ ex pauit: seq ita
fratribꝰ maledixisse ꝑcuint.
Omni enĩ uite̾ suȩ temꝑe. flebat.
quia exauditꝰ fuerat: se crudełẽ
se ineorũ morte clamabat ho¬
mic idã. Qd̃ idcirco omĩpotentẽ
qͣm fecisse credimꝰ. ne uirꝰ mire
simplicitatis quantolibet do¬
lore commotus. intorquere
si fortassł euilibet ex agitati iracun¬
dia maledicamus: GRegorius¬
e hoc peccato cur me ꝑeune¬
taris angraue sit. cum pau¬
lus dicat. neq maledici regnũ
di possidebunt: Pensa itaq quã
grauis est culpa. quȩ separat a
regno uicȩ. Pe tRE.
uid si homo non fortasse ex
ialicia sed linguę incuria
maledctionis inprorinum ia¬
Ui apud districtum iudicem
Ipetre ociosus sermo rep̃hen¬
ditur: quantomagis noxius:
Pensa gͦ quantum sit dampna¬
bilis qui a malicia non uacat.
siꝙ ille sermo penalis est. qui a
bonitate utilitatͤuacat. Petrꝰ.
ssentio. GREGOMꝰ Isdem
uir cłi egit aliud quoqd sileri

Expanded text:
r Dei Florentius vehementer expavit, seque ita fratribus maledixisse pertimuit. Omni enim vitae suae tempore flebat quia exauditus fuerat, se crudelem, se in eorum morte clamabat homicidam. Quod idcirco omnipotentem Dominum fecisse credimus, ne vir mirae simplicitatis, quantolibet dolore commotus, intorquere si fortasse cuilibet exagitanti iracundia maledicamus? GREGOR. De hoc peccato cur me percunctaris an grave sit, cum Paulus dicat: Neque maledici regnum Dei possidebunt ? Pensa itaque quam gravis culpa est, quae separat a regno vitae. PETR. Quid si homo non fortasse ex malitia, sed ex linguae incuria, maledictionis verbum jaSi apud districtum judicem, Petre, otiosus sermo reprehenditur, quanto magis et noxius? Pensa ergo quantum sit damnabilis, qui a malitia non vacat, si et ille sermo poenalis est, qui a bonitate utilitatis vacat. PETR. Assentio. GREGOR. Idem vir Dei egit aliud, quod sileri
Abbreviated transcription (Latin):
ad nonã uisfꝰ. rediret ad sertã.
sũq dui hoc ageret᷑: cȩpit ĩ loco
eode tante uirtutiᷤ longe la¬
teq fama crebrescere: S quia
autiquꝰ hostis unde bonos cer¬
nit enitescere adgłam: inde
ꝑuersos ꝑ inuidiã rapit adpe¬
nã Atuor uiri exdiscipłis ueue¬
rabilis eutycii. uehem̃ter ĩ ui-¬
dente̾ qđ eoꝵ magist̾ signa ñ fa¬
ceret. ꝙ is qͥ solꝰ ab eo relictꝰ fue¬
rat. tanto hoc miracło clarꝰ ap¬
pareret: eunde ursũ insidiantẽ
occidert̃. sũq hora qua ussu
fuerat ñ rediret: uir di flo

Expanded text:
ad nonam jussus, rediret ad sextam. ad nonam jussus, rediret ad sextam. Cumque diu hoc ageretur, coepit in loco eodem tantae virtutis fama longe lateque crebrescere. Sed quia antiquus hostis unde bonos cernit enitescere ad gloriam, inde perversos per invidiam rapit ad poenam, quatuor viri ex discipulis venerabilis Eutychii vehementer invidentes quod eorum magister signa non faceret, et is qui solus ab eo relictus fuerat, tanto hoc miraculo clarus appareret, eumdem ursum insidiantes occiderunt. Cumque hora qua jussus fuerat non rediret, vir