comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
claude ostia tuã. Cubicła qͥmippe in gre¬
dim. cũ secreta nr̃ȩ mentis in tramus.
Ostia autẽ intramꝰ: cũ desideria illici¬
ta cohercemꝰ. Cũ enĩ culpa in usum
uenerit: ei iã animns etiã si appetat
debiliꝰ resistit: quia qͦd uicib praue fri
frequentationis astringitur: quasi tot
uinculis ad mentẽ ligatur.¶Iule bene
loquendi facundiã accipit: qui sinũcor¬
dis ꝑ rectȩ uiuendi studia ex tendit. Hec
loquentẽ conscientiã p̃pedit: cũ uita lin¬
diũse stͣ int̾ se consꝑsiones animarũ.:
Nonuulli nãque hominũ ita ociose m̃¬
tis sunt: ut si eos labor occupationis ex¬
cipiat: in ipsa oꝑis inchoatione succum¬
bant. Et ñ nulli ita in qͥeti st̃. ut si
uacationẽ laboris habueri .nt. gra¬
uius laborent. qͥa tanto labore de¬
teriores cordis tumuttus talerant.
quanto eis licentius ad cogitationes
rat. ut si se ad conditoris sui obedientiã
uincłs caritatis astringeret adceles¬
nis morte transiret. Sicnãq ĩ morta¬

Expanded text:
claude ostia tua . Cubicula quippe ingredimur, cum secreta nostrae mentis intramus. Ostia autem claudimus, cum desideria illicita coercemus. Haec venerit, ei jam animus, etiamsi appetat, debilius resistit, quia quot vicibus pravae frequentationis astringitur, quasi tot vinculis ad mentem ligatur. Uloquendi facundiam percipit, qui sinum cordis per recte vivendi studia extendit; nec loquentem conscientia praepedit, cum vita lindiversae sunt conspersiones animorum. Nonnulli namque hominum ita otiosae mentis sunt, ut si eos labor occupationis excipiat, in ipsa operis inchoatione succumbant; et nonnulli ita inquieti sunt, ut si vacationem laboris habuerint, gravius laborent, quia tanto deteriores cordis tumultus tolerant, quanto eis licentius ad cogitationes rat, ut si se ad Conditoris sui obedientiam vinculis charitatis astringeret, ad coelesnis morte transiret. Sic namque est immorta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑantur. qui głam bonioꝑis foris appetunt. quam intra c̃scienti¬
am humiles habere debuerant. Tales gͥ ad ꝓmissa glestia ñ ꝑ¬
ueniunt. quia ipsi sibi uirginitatis p̾mium. ꝑelationis uiti¬
um auferunt. hoc÷ enim in euuangłio ñ habere uirgines in
uasis oleum. id ÷ ñ seruare intra consoientiam boni oꝑis testi¬
monium. s in facie głari apud homines. ñ incorde ap̃dm̃.
Ruina adulterii excipit᷑ destina matmonii. Meliꝰq ẽ uxorem
ducere. quã ꝑ libidinis ardorem ꝑire. Qͥdã conuigale decus
ñ ꝓgignendis filiis delec̾tant᷑. s hoc ꝓturbulenta carns & li¬
bidinosa consuetudine appetunt. sicq bono male utuntur.
Nitia ꝑse malast̃. Coniugiauͦ s potestates ꝑse quidem bonast̾.

Expanded text:
omparantur, qui gloriam boni operis foris appetunt, quam intra conscientiomparantur, qui gloriam boni operis foris appetunt, quam intra conscientiam humiles habere debuerunt. Tales igitur ad promissa coelestia non perveniunt, quia ipsi sibi virginitatis praemium per elationis vitium auferunt. Hoc est enim in Evangelio non habere virgines in vasis oleum, id est, non servare intra conscientiam boni operis testimonium, sed in facie gloriari apud homines, non in corde apud Deum. 12. Ruina adulterii excipitur destina matrimonii; meliusque est 248 uxorem ducere quam per libidinis ardorem perire. 13. Quosdam conjugale decus non pro gignendis filiis delectat, sed hoc pro turbulenta carnis et libidinosa consuetudine appetunt, sicque bono male utuntur. 14. Vitia per se mala sunt, conjugia vero et potestates per se quidem bona sunt
Abbreviated transcription (Latin):
catum ꝑpęnitentiã recipit uulneris sanitatẽ. uirginitas
aut̃ si labit᷑. nullatenꝰ reparatur. Nam qnius pęnitendo
ueniȩ fructum ꝑcipiat. incorruptionẽ tñ nullatenꝰ recipit
pͥstinam. Hirgo carne ñ mente. nullum p̾miũ habet in reꝑ¬
missione. Unde & insipientib uirginib. saluator in uidicio
ueniens diõ. Am̃am̃ dico uobis. nescio uos. Ubienĩ iuidicans
mentẽ corruptam inuenerit. carnis ꝓculdubio corruptionẽ
dãpnabit. Nichil ꝓdest incorruptio carnis. uͥ ñ÷ integritas
mentis. nicħq ualet mundum eẽ corpore. eum qͥ pollutꝰ: m̃te.
qui sic̃ infecundi st̃ corpore. ita sterues manent & menie. oꝑis
boni fecunditate. Qͥ rec̾te de uirginitate gauderent. si aliis
is t̾renis desideriis ñ subtrahit᷑ quauis hunc luxuria car¬
nis ñ polluat. diuersa tñ mundanȩ conuersationis oꝑati¬
o maculat. Nirgines de sius meritis głantes. x̃ pochritis ̃¬

Expanded text:
catum per poenitentiam recipit vulneris sanitatem; virginitas catum per poenitentiam recipit vulneris sanitatem; virginitas autem, si labitur, nullatenus reparatur. Nam quamvis poenitendo 247 veniae fructum percipiat, incorruptionem tamen nullatenus recipit pristinam. 7. Virgo carne, non mente, nullum praemium habet in repromissione. Unde et insipientibus virginibus Salvator in judicio veniens, dicit: Amen, dico vobis, nescio vos . Ubi enim judicans mentem corruptam invenerit, carnis procul dubio incorruptionem damnabit. 8. Nihil prodest incorruptio carnis, ubi non est integritas mentis. Nihilque valet mundum esse corpore eum qui pollutus est mequi sicut infecundi sunt corpore, ita steriles manent mente, operisque boni fecunditate; qui recte de virginitate gauderent, si aliis is terrenis desideriis non subtrahitur, quamvis hunc luxuria carnis non polluat, diversa tamen mundanae conversationis operatio maculat. 11. Virgines de suis meritis gloriantes hypocritis c
Abbreviated transcription (Latin):
s petite ꝙ accipietis. Tc̃ aut̃ tͥbuit᷑. qͣndo dõ gemitu int̾¬
no pulsat᷑. Orȩlatam ẽẽ uirginitatẽ nuptiarũ. Iilud enim
bonum. hoo optimum. Conuigium concessũ :. uirginitas
ãmonita tantum ñ iussa. S ideo tantũ ãmonita qr nimis
excelsa. Geminũ ÷ bonũ uirginitas. qr ⁊ in hoc mundo sol¬
licitudinẽ scłi amittit. & infuturo et̾num castitatis p̾mi¬
is locum. & nom̃ melius a fuiis & filiab. nom̃ sempit̾nũ dabo
quin angłis dei efficiantur equales. Amanda ÷ pulcͥtudo casti¬
tatis. ouius degustata delectatio. dulcioe inuenit᷑ quã carns.
Castitas enim fructꝰ suauitatis ÷. pulcͥtudo inuiolata scõꝵ.
Castitas. securitas mentis. sanitas corporis. Inde yaliquos gñ
uirtutẽ libidine frangerent. Lipxuriosa namq uita carnẽ
cito debilitat. frac̾tamq celerit̾ ducit ad senectutẽ. Om̃e pec¬

Expanded text:
nquit, et accipietis . Tunc autem tribuitur, quando Deus gemitu intenquit, et accipietis . Tunc autem tribuitur, quando Deus gemitu interno pulsatur. 2. Praelatam virginitatem esse nuptiis. Illud enim bonum, hoc optimum. Conjugium concessum est , virginitas admonita tantum, non jussa. Sed ideo tantum admonita, quia nimis excelsa. 3. Geminum est bonum virginitas, quia et in hoc mundo sollicitudinem saeculi amittit, et in futuro aeternum castitatis praemiis locum; et nomen melius a filiis et filiabus, nomen sempiternum dabo  angelis Dei efficiantur aequales. Amanda est pulchritudo castitatis, cujus degustata delectatio, dulcior invenitur quam carnis. Castitas enim fructus suavitatis est, pulchritudo inviolata sanctorum. Castitas securitvirtutem libidine frangerent. Luxuriosa namque vita carnem cito debilitat, fractamque celeriter ducit ad senectutem. 6. Omne pec
Abbreviated transcription (Latin):
liuore ꝑcuisi inuidiȩ. iniciunt ꝑsensus corporis opꝰ desid̾i¬
umq libidinis. quatinꝰ a cȩlestib deorsum deiectam animã ꝑ¬
trahant. secumq qd̾ uicerint głantes ad tartara. lucunt.
Quando impulsu demonum mens ad delectationẽ libidinis
impeluit᷑. duuni uidicii metꝰ. & ȩt̾ni tormenta incendii ante
oculos p̃ponant᷑. ꝙr nimirum omis pena. grauioris suppli¬
oii formidine suꝑat᷑. Sic̃ enim clauus clauũ expellit. ita sepe
recordatio ardoris gehennȩ. ardorem excludit luxuriȩ. Qͥdã
iniuiuentute luxuriose uiuentes. in senec̾tute continentes
fieri delec̾tant᷑. & tõ eligt̃ seruire castitati quando eos libido
seruos habere contempnit. Nequaquam in senectute c̃tinen¬
tes uocandi st̃. qui iniuuentute luxuriose uirerunt. Tales
ñ habent p̾mium. quia laboris certamen ñ habuerunt. E¬
Deo datur continentia. xl. De continentia.¬

Expanded text:
livore perculsi invidiae, injiciunt per sensus corporis opus desiderilivore perculsi invidiae, injiciunt per sensus corporis opus desideriumque libidinis, quatenus a coelestibus deorsum dejectam animam pertrahant, secumque quos vicerint gloriantes ad tartara ducant. 23. Quando impulsu daemonum mens ad delectationem fornicationis impellitur, divini judicii metus et aeterni tormenta incendii ante oculos proponantur, quia nimirum omnis poena gravioris supplicii formidine superatur. Sicut enim clavus clavum expellit, ita saepe recordatio ardoris gehennae ardorem removet luxuriae. 24. Quidam in juventute luxuriose viventes, in senectute continentes fieri delectantur, et tunc eligunt servire castitati, quando eos libido servos habere contemnit. 25. Nequaquam in senectute continentes vocandi sunt, qui in juventute luxuriose vixerunt. Tales non habent praemium, quia laboris certamen non habuerunt. EDeo datur continentia; sed petite, i
Abbreviated transcription (Latin):
o carnis. ad ultium ÷. foenicatio animi. seruit᷑ ydoloꝵ:. Est aũ¬
& sp̾alis fornicatio. sedm̃ qd̾ dñs ait. Qͥ uid̾it mulierẽ ad õcu¬
piscendum eam. iã mȩchatꝰ ÷ eam incorde suo. Onis inmun¬
da pollutio. fornicatio dr̃. q̃nius quisq diu̾sa t̾pidiis uolup¬
tate ꝓstituat᷑. Ex delec̃tatione enĩ foenicandi uaria gignunt᷑
ra septem uitia. fornicatio marimi: sceleris. qr ꝑ carnis inmũ¬
ditiã templũ dei uiolat. & tollens menbra xp̃i. fac̾ menbra
meretͥtis. Marime ꝑ carnis iururiã humangenꝰ subdit᷑
diabolo. quã ꝑcȩtera uitia. Cum ille enĩ uariis temptam̃¬
tis illectos homines conet᷑ ꝑuertere. magis aut̾ mȩchandi desid̾iũ
suggerit. quia utrumq serum in hoo uitio ampliꝰ egrotare in¬
tendit. Demones scientes pulcͥtudinẽ ẽẽ animȩ castitatẽ. & ꝑ
hano homine̾ angłiois meritis. ẽ quib illi lapsi st̃ coȩquari.

Expanded text:
o carnis adulterium: fornicatio animae idolorum est o carnis adulterium: fornicatio animae idolorum est d Dominus ait: Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam, jam moechatus est eam in corde suo . 19. Omnis immunda pollutio fornicatio dicitur, quamvis quisque diversa turpitudinis voluptate prostituatur. Ex delectatione enim fornicandi varia gignuntur ra septem vitia fornicatio maximi est sceleris, quia per carnis immunditiam templum Dei violat, et tollens membra Christi, facit membra meretricis. 21. Magis per carnis luxuriam humanum genus subditur diabolo, quam per caetera vitia. Cum enim ille variis tentamentis illectos homines conetur pervertere, magis tamen moechandi desiderium suggerit, quia utrumque sexum in hoc vitio amplius aegrotare intendit. 22. Daemones scientes pulchritudinem esse animae castitatem, et per hanc hominem angelicis meritis, e quibus illi lapsi sunt, coaequari,
Abbreviated transcription (Latin):
ra suadentib demonib transit. Dumq in mod̾ate mȩtas pu¬
doris excesserit. crim̃ cͥminib adicit. paulatimq ad deteriora
ꝓcedit. Non ita suauis: amantium. imino amentiũ incerta
carnis libido. sic̃ ex ꝑta. nec ita delectat fornicatio. dumpͥmũ
conmittitur. Nam repetita. maiorẽ delec̾tationẽ ingerit. Iam
uͦ sunusum uenerit. tanto ꝑditis duloior fit. ut suꝑari dif¬
ficile possit. Unde & ex consuetudine delinquendi. quasi cap¬
tiui adpeccandum cum quadam uolentia trahim᷑. sensusq
blec̾tat mentẽ delectatio fornicatioĩs. ꝙ amor castitatis. adhuc
in homine peccatum regnat. Certe si ampliꝰ delectat pulc̾tu¬
to intunę castitatis. iã ñ regnant pecrata. s regnat iusticia. Hã
ñ solum de conmissa fornicatiõe peccatũ regnat in hoie. s si ad
huc delectat᷑ atq animũ teneat. ꝓculdubio regnat. Fo̾rnicati¬

Expanded text:
ra suadentibus daemonibus transit; dumque immoderate metas pura suadentibus daemonibus transit; dumque immoderate metas pudoris excesserit, crimen criminibus adjicit, paulatimque ad deteriora procedit. 16. Non ita suavis est amantium, imo amentium, inexperta carnis libido, sicut experta; nec ita delectat fornicatio, dum primum committitur, nam repetita majorem delectationem ingerit. Jam vero si in usum venerit, tanto perditis dulcior fit, ut superare difficile sit. Unde et saepe ex consuetudine delinquendi quasi captivi ad peccandum cum quadam violentia trahimur, sensusqublectat mentem delectatio fornicationis quam amor castitatis, adhuc in homine peccatum regnat. Certe si amplius delectat pulchritudo intimae castitatis, jam non regnat peccatum, sed regnat justitia. Nam non solumhuc delectetur, atque animum teneat, procul dubio regnat. Fornicati
Abbreviated transcription (Latin):
& de infirmitate libidinosȩ titillationis. uirtutem suscipit
głiosi certaminis. Serui s dei. multa certamina de sua carne
mouent᷑. Nam quãius inamore dei eoꝵ sit inconcussa inten¬
tio. mens tamen decarne quam exteriꝰ gestat. int̾na p̃lia to¬
lerat. Os̃ aut̃ qui hec ad ꝓbationem ꝑmittit. grã ꝓtegente su¬
os ñ deserit. Ideo nonnunquã elec̃ti lapsu carnali corruunt.
ut aiuitio suꝑbiȩ quade uirtutib tument sanent᷑. & qͥ de uir¬
tutum effectib existunt suꝑbi ut cadant: carnis uitio humi¬
liant᷑ ut surgant. Antequã ꝑficiat᷑ adułtium inoꝑe. iã
adult̾ium extat incogitatione. Ex corde enĩ pͥmũ foenicatio
libidines resecate. quȩ ad lumbos ꝑtinent. Namcor suꝑ ube¬
ra:. ñ inlumbis. Libidinis in mod̾ãta licentia nescit hab̾e
modum. Nam dum se uitiosus animꝰ in explenda fornicatione
carne lururiante laxrauerit. nichilominꝰ ad alia nefanda scele¬

Expanded text:
et de infirmitate libidinosae titillationis virtutem suscipit et de infirmitate libidinosae titillationis virtutem suscipit gloriosi certaminis. 12. Servis Dei multa certamina de sua carne moventur; nam quamvis in amore Dei eorum sit inconcussa intentio, mens tamen in carne, quam exterius gestat, interna praelia tolerat. Deus autem, qui haec ad probationem permittit, gratia protegente, suos non deserit. 13. Ideo nonnunquam electi lapsu carnali corruunt, ut a vitio superbiae, qua de virtutibus tument, sanentur; et qui de virtutum affectibus existunt superbi, ut cadant, carnis vitio humilientur, ut surgant. 14. Antequam perficiatur adulterium in opere, jam adulterium exstat in cogitationlibidines resecate, ne exterius est, non in lumbis. 15. Libidinis immoderata licentia nescit habere modum. Nam dum se vitiosus animus in explenda fornicatione, carne luxuriante, laxaverit, nihilominus ad alia nefanda scele
Abbreviated transcription (Latin):
dis ꝑditi ertollunt᷑. sic̃ scͥptum ÷. qm̃ laudat᷑ pecrator indeside¬
riis animȩ suȩ. Qͥdenum peiꝰ quã inflagitiis insseros gaudere
quȩ iam deberent copiosius deplorare: Libido tunc magis queri¬
tur. dum uidetur. Nam sic̃ quidam sapiens ait. pͥma fornicatio¬
nis oculoꝵ tela st̃. scła uerboꝵ. S qui ñ capit᷑ ocłis. potest u̾bis
resistere. Sufficit natura. ubi adhuc liber affectꝰ ÷. Qͥdelec̾ta
libidinis. Cito enim resistit oꝑi. qui titillanti ñ acconmodat¬
animũ delec̾tationi. Durius impugnat᷑. qui usq ad consensio¬
nẽ. & si ñ usq ad ꝑpetrationem temptat᷑: quã qui sola sugge¬
stione. ꝓconditione carnis temptam̃tis sollicitat᷑. Stimuli
carnis. qui inpaulo excitante sathanȩ angło inerant. ex le¬
ge peccati erant. quȩ inmenbris hominũ de necessitate libidi¬
nis habitat. Quam reluctantem dum inse expugnat ꝑfioit᷑.

Expanded text:
 sicut scriptum est: Laudatur peccator in deside sicut scriptum est: Laudatur peccator in desideriis animae suae . Quid enim pejus quam in flagitiis miseros gaudere, de quibus jam debent copiosius plorare? 8. Libido tunc magis quaeritur, dum videtur. Nam sicut quidam sapiens ait: Prima fornicationis oculorum tela sunt, secunda verborum. Sed qui non capitur oculis, potest verbis resistere. Sufficit natura, ubi adhuc liber affectus est. 9. Qui dlibidinis. Cito enim resistit operi, qui titillanti se non accommodat delectationi. 10. Durius impugnatur qui usque ad consensionem, etsi non usque ad perpetrationem tentatur, quam is qui sola suggestione pro conditione carnis tentamentis sollicitatur. 11. Stimuli carnis, qui in Paulo, excitante Satanae angelo, inerant , ex lege peccati erant, qui in membris hominum de necessitate libidinis 244 habitant. Quam reluctantem, dum in se expugnat, perficitur,
Abbreviated transcription (Latin):
S dei seruus disorete utrumq pensans. sic cauet libidinẽ. ut
non incurrat elationẽ. & sic p̃mit elationẽ ut ñ resoluat ani¬
mum ad libidinẽ. Lururiosis atꝙ suꝑbis. demones plꝰ fauto¬
ros eristunt. Dumq incȩt̾is uitiis sp̃s maligni deseruiant. his
dẽ e dñs ad iob loquit᷑ de diabolo dicens. Sub umbra dormit
insecreto calami. in locis humentib. ꝑcalamũ enim inanis
suꝑbia. ꝑ loca uͦ bumentia. carns demonstrat᷑ luxuria. Per
hec enim duo uitia diabolus humanũ genus possidet. uel
dũ mentẽ in suꝑbiam erigit. uł dũ ꝑluxuriã carnẽ corrũ¬
pit. Oulti luxuriȩ subditi st̃. & contumaci suꝑbia de ipsolu¬
xurie oꝑe głantur: & inde magis elati st̃. unde magis humi¬
liari debuerunt. Ad comꝑationẽ fi̾t det̾ius. quando ñ solũ
flagicia conmutunt᷑. s etiam de ipsis flagitiis uanitate lau¬

Expanded text:
Sed Dei servus discrete utrumque pensans, sic cavet libidinem, ut Sed Dei servus discrete utrumque pensans, sic cavet libidinem, ut non incurrat elationem; et sic premit elationem, ut non resolvat animum ad libidinem. 243 4. Luxuriosis atque superbis daemones plus fautores existunt, dumque in caeteris vitiis spiritus maligni deserviant, his de et Dominus in Job loquitur de diabolo dicens: Sub umbra dormit in secreto calami in locis humentibus . Per calamum enim inanis superbia, per loca vero humecta carnis demonstratur luxuria. Per haec enim duo vitia diabolus humanum possidet genus, vel dum mentem in superbiam erigit, vel dum per luxuriam carnem corrumpit. 6. Multi luxuriae subditi sunt, et contumaci superbia de ipso luxuriae opere gloriantur; et inde magis elati sunt, unde humiliari debuerant. 7. Ad comparationem mali fit deterius, quando non solum flagitia commit
Abbreviated transcription (Latin):
in ab hominandã carnis inmundiciã itur. Nã alt̾um
pendet ex altero. S sic̃ ꝑsuꝑbiam mentis itur in ꝓstitutionẽ
libidinis. ita ꝑhumilitatem mentis salua fit castitas car¬
nis. B̾s aut̃ non nunquã deicit occultam mentis suꝑbiam
ꝑ carnis manifestã ruinam. Libidinis nasci in mundiciã
de animi occulta suꝑbia. exemplo pͥmi hominis. qͥ max ut
ꝑ suꝑbiã contra dm̃ tumuit. statim carnis libidinẽ sensit.
& pudenda oꝑuit. Quappt̾ unusquisq suȩ deputet culpȩ
quod ceridit. quotiens libidine uincit᷑. Quia nͥ p̃cessisset la¬
tens suꝑbia. non sequeret᷑ eͥari᷑ ianifesta ruina. Nonnum¬
quam gemino uitio xꝑianus adiabolo appetit᷑. & occulto ꝑ
elationem. & publico ꝑ libidinem. S dum euitat quis libidi¬
nẽ. cadit inelationẽ. Itẽ dũ in caute declinat elationẽ. cadit
segnit᷑ inlibidinẽ. Sicq ex occulto uitio elationis. itur inaꝑ¬
tum libidinis. & de aꝑto libidinis. itur in occultum elationis.

Expanded text:
n abominandam carnis immunditiam itur. Nam alterum pendet ex altero; sed sicut per superbiam mentis itur in prostitutionem libidinis, ita per humilitatem mentis salva fit castitas carnis. Deus autem nonnunquam dejicit occultam mentis superbiam per carnis manifestam ruinam. 2. Libidinis nasci immunditiam de animi occulta constat superbia, exemplo primi hominis, qui mox ut per superbiam contra Deum tumuit, statim carnis libidinem sensit, et pudenda operuit. Quapropter unusquisque suae deputet culpae quod cecidit, quoties libidine vincitur, quia nisi praecessisset latens superbia, non sequeretur libidinis manifesta ruina. 3. Nonnunquam gemino vitio Christianus a diabolo appetitur, et occulto per elationem, et publico per libidinem. Sed dum evitat quis libidinem, cadit in elationem. Item dum incaute declinat elationem, cadit segniter in libidinem; sicque ex occulto vitio elationis itur in apertum libidinis, et de aperto libidinis, itur in occultum elationis.
Abbreviated transcription (Latin):
.ꝙ. Propt̾ fornicationẽ unusquisq suã iexorem habeat. Sio
& potestates ꝑelationem. ꝑ oppressionẽ. ꝑ iusticiȩ quoq p̃ua¬
ricationẽ. malȩ existunt. Nocent enim nuptiȩ. nocent & po¬
testates. s ꝑ id quod eis uixta ponit᷑. ñ ꝑse: exemplo itineris rec¬
li uirta quod spinȩ nascunt᷑. quȩ surgentes elatere nocent eis
qui recto itinere gradiuntur. xli. De cupiditate.
oN posse quempiã spiritalia bella suscipere. nisi pͥus car.¬
nis edomuerit cupiditates. Non pot̾ ad contemplandum
dm̃ mens eẽ ubera. quȩ desidiis huuis mundi & cupiditatib
inhiat. Neq enim alta c̃spicere pot̾it oculus: quẽ pulius olau
dit. Om̃i peccato peior÷ auaritia. & amor pecuniar̃. Unde

Expanded text:
uxorem habeat . Sic et potestates per elationem, per oppressionem, per justitiae quoque praevaricationem malae existunt. Nocent enim divitiae, nocent et potestates, sed per id, quod eis juxta ponitur, non per se; exemplo itineris recti, juxta quod spinae nascuntur, quae surgentes a latere nocent eis qui recto itinere gradiuntur. CAPUT XLI. De cupiditate. 1. Non posse quempiam spiritualia bella suscipere, nisi prius carnis edomuerit cupiditates. 2. Non potest ad contemplandum Deum mens esse libera, quae desideriis hujus mundi et cupiditatibus inhit. Omni peccato pejor est avaritia, et amor pecuniarum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ille cui uirat᷑ intelligit. dupplicit̾ aut̃ reus fit. qui &des
nomen inuanum assumit & pocimum dolocapit. Nonest
conseruandum sacramentũ:. quo malum incaute ꝓmitit
ueluri siquispiam aduitere ꝑpetuam cum ea ꝑppanendi fi¬
aẽ polliceatur. Tolerabiliꝰ: enim ñ implere sacramentun
quã ꝑmanere instupri flagitium. Iurare: dei. illa ꝓuidñ¬
tia qua statuit. non conuellere statuta. Penitentia aut̃ dei.
rerum mutatio÷. Non penitere aut̾. statuta ñ reuocare. ut:

Expanded text:
ille cui juratur intelligit. Dupliciter autem reus fit qui et Dei ille cui juratur intelligit. Dupliciter autem reus fit qui et Dei nomen in vanum assumit, et proximum dolo capit. 9. Non est conservandum sacramentum quo malum incaute promittitur, veluti si quispiam adulterae perpetuo cum ea permanendi fidem polliceatur. Tolerabilius est enim non implere sacramentum quam permanere in stupri flagitio. 10. Jurare Dei est illa providentia, qua statuit non convellere statuta. Poenitentia autem Dei rerum mutatio est; non poenitere autem, statuta non revocare, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Iest mentiri ñ pot̾ qui ñ loquit᷑. sic peierare ñ poteraq
iurare ñ appetit. Cauendam gͥ ẽẽ urationẽ. nec ea uten¬
ꝙͣ gͣ iuret qui peierare timet. Multidum locunt. ⁊urtes
sem delectant᷑. dum oporteat hoc tantium eẽ inore. est est
non non. Amplius enim quã est & nonest. amaloest Mur¬
ti ut fauant ꝑuirant. ut ꝑfidem sacramenti fidemfaciant
uerbi: sicq fallendo dum ꝑiurant ꝙ mentiunt᷑. homie ucui¬
tum decipiunt. Int̾aum & faisis lac̾mis seducti decipimur.
& creditur dum plorant. quib credendum ñerat. Slerũꝙ
sine uiramento loqui disponimꝰ s incredulitate eo qͥ siere¬
dunt qd̾ dicimꝰ. iurare compellim᷑: & exaliqua necessitate uu¬
randi consuetudinem facimꝰ. St̾ multi aderedendũ pigri
qͥ ñ mouent᷑ ad fidem uerbi. Grauiter aut aunquunt. qͥsi¬
biloquentes iurare cogunt. Quacumq arte uerboꝵ ꝯuisꝙ
uiret. ds tamen qui conscientiȩ testis ÷ ita hoc accipit. sic̃

Expanded text:
icut mentiri non potest, qui non loquitur, sic perjurare non poterit, qui jurare non appetit. Cavendum igitur est juramentum, nec eo utenergo juret qui perjurare timet. Multi dum loquuntur jurare semper delectantur, dum oporteat hoc tantum esse in ore Est est, Non non: amplius enim quam est et non est, a malo est . Multi ut fallant perjurant, ut per fidem sacramenti fidem faciant verborum: sicque fallendo dum perjurant et mentiuntur, hominem incautum decipiunt. Interdum et falsis lacrymis seducti decipimur, et creditur dum plorant, quibus credendum non erat. Plerumque sine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus, jurare compellimur, talique necessitate, jurandi qui non moventur ad fidem verbis. Graviter autem delinquunt, qui sibi loquentes jurare cogunt. Quacunque arte verborum quisque juret, Deus tamen, qui conscientiae testis est, ita hoc accipit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ferunt. ideoq ꝑnioiosius suos seciuttres decipiunt. qr
se sub uelamine uirtutum tegunt. Nã uitia quę statĩ uir¬
tutum contraria apparent. cito dũ inpalã uenerint em̃¬
dant᷑ ꝓpt̾ qd̾ sequaces eoꝵ de talibꝰ oͥminibꝰ erubescunt. car¬
nales aut plerumq ꝑ insensualitatẽ mentis ñ agnoscunt uitium

Expanded text:
aeferunt, ideoque perniciosius suos sectatores decipiunt, quia aeferunt, ideoque perniciosius suos sectatores decipiunt, quia se sub velamine virtutum tegunt. Nam vitia, quae statim virtutibus contraria apparent, cito, dum palam venerint, emendantur, propter quod sequaces eorum de talibus criminibus erubescunt. 2. Carnales autem plerumque per insensualitatem mentis non agnoscunt vi
Abbreviated transcription (Latin):
delitatis seuitiam gignit: & nimia pietas dissolutionẽ disci¬
plinȩ parturit. & deli studium dum płꝰ÷ quã oportet. in
iracundiȩ uitium transit. & multa mansuetudo. teporis seg¬
nitiam gignit. Orudentis aut̃ ui ri uiscretia sollert ꝓspiõ
ne bonum intẽꝑant̾ agat. &. de uirtute in uitium transeat.
Item apud quosdam ex uirtute uitium gignit᷑. dum quisq
de castitatis & abstinentiȩ meritis głatur. Nam s qͥ elemosi¬
nam uanȩ głȩ causa imꝑtit. ex uirtute uitium facit. S ꝙ
his qui de sapientia arrogantiã habet. & qͥ ꝓiusticia p̃miũ
appetit. &. qui aliqd̾ bonum dei qd meruit. in suã laudẽ con¬
uertit. aut in malos usus assumit: ꝓculdubio uirtutem¬
in uitium transfert. homines de uirtutib uitia nutunt.
ex quib ꝑeunt. Iterum ds arte potentissima ex nr̃o uitio iur¬
tutes format. quib nos abiniꝯuitate reformet. x.xx.u. De si

Expanded text:
delitatis saevitiam gignit; et nimia pietas dissolutionem discidelitatis saevitiam gignit; et nimia pietas dissolutionem disciplinae parturit, et zeli studium, dum plus est quam oportet, in iracundiae vitium transit, et multa mansuetudo torporis segnitiem gignit. 237 5. Prudentis autem viri discretio solerter prospicit, ne bonum intemperanter agat, et de virtute in vitium transeat 6. Item apud quosdam ex virtute vitium gignitur, dum quisque de castitatis et abstinentiae meritis gloriatur. Nam et qnam vanae gloriae causa tribuit, ex virtute vitium facit. Sed et is qui de sapientia arrogantiam habet, et qui pro justitia praemium accipit, et qui aliquod donum Dei quod meruit, in suam laudem convertit, aut in malos usus assumit, procul dubio dein vitium transfert. 7. Homines de virtutibus vitia nutriunt, ex quibus pereant. Iterum Deus arte potentissima ex nostro vitio virtutes format, quibus nos ab iniquitate reformet. CAPUT XXXV.
Abbreviated transcription (Latin):
t peccat᷑ inminimis uitis. ut maiora utilius caueant᷑. Lege
paulum apłm minora ꝑmittentẽ peccata. ne maiora ꝑperden¬
t. Neracitꝰ aut̾ sanant᷑ iutia. que uirtutib ñuitiis excludu̾it᷑.
Quoꝵdam aut̾ quȩdam latentia uitia tunc apparent. quando
ab aliis uitiis desinunt .xxxiiii. de male usis uirtib
mod̾atum animi appetitum: cus ñ sufficit donums meru¬
it.: nisi inde aut laudes aut luora dampnanda quesierit In
terdum uirtutes uitia gignunt: dum aliquando ꝓ temporeo¬
portuno minime relarant᷑. Sics. fit ut quȩ congeuo loco uir¬
tutes st̾ͥ. incongruo uitia depictent᷑. ueluti si ꝓfr̾is aduentu
canonicũ ñ soluat᷑ ieuniũ. Uirtutum gͥ discretionẽ apaulo
apło sume. qui ad tempꝰ egit. qd̾ agendumꝰ oͤm̃ino ꝓhibuit.
Item quędam uirtutes dum discretioni ñ deseruiunt. inui¬
tiis transeunt. Nam sepe iusticia dum suũ modũ excedit cru¬

Expanded text:
ter peccatur in minimis vitiis, ut majora utilius caveantur. Lege ter peccatur in minimis vitiis, ut majora utilius caveantur. Lege Paulum apostolum minora permittentem peccata, ne majora perpetrentur. Veraciter autem sanantur vitia quae virtutibus, non vitiis, excluduntur. Quorumdam autem quaedam latentia vitia tunc apparent, quando ab aliis vitiis desinunt. CAPUT XXXIV. De male usis virtutibimmoderatum animi appetitum, cui non sufficit donum quod meruit, nisi inde aut laudes aut lucra damnanda quaesierit. 2. Interdum virtutes vitia gignunt, dum aliquando pro tempore opportuno minime relaxantur. Sicque fit, ut quae congruo loco virtutes sunt, incongruo vitia deputentur, veluti si pro fratris adventu canonicum non solvatur jejunium. 3. Virtutum igitur discretionem a Paulo apostolo sume, qui ad tempus egit, quod agendum esse omnino prohibuit. 4. Item quaedam virtutes, dum discretioni non serviunt, in vitia transeunt. Nam saepe justitia, dum suum modum excedit, cru
Abbreviated transcription (Latin):
gignunt᷑ er peccato peccata. ut dum ñ euitant᷑ parua: in¬
cidat᷑ in marimis. & dum defendunt᷑ admissa uec lamentant᷑.
ex flagitio ad suꝑbiam itur. Unde fit. ut duplicati sit cͥminis
reus. qͥ & admittit scelera ꝑuoluntatẽ. & defendit ea ꝑ c̃tuma¬
tiȩ tumorem. Sic uitio uitium gignit᷑. sic̃ uirtus uirtute con
cipit᷑ Ex uitio enim gignit᷑ uitium. sic̃ dauid. qͥdum ñ euitat
adulterium. ꝑpetrauit & homicidium. Itẽ uirtus uirtute cõ¬
cipit᷑. sic̃ ꝑiuir tutem euuangłioe p̃dicationis. uirtute̾ marte.¬
rii apłi meruerunt. Incordib sołariter uiuentium. inuicem
sibi succedunt uitia. ut dum unum abierit. suecedat aliud.
uex ta iohel ꝓpħȩ testimonium quiait. Re siduũ eruq come¬
dit locusta. s residuum locustȩ comedit brucus. & residuũ
bruci comedit rubigo. Pro eo gͦ ista sub uitioꝵ allegoria colli¬
gunt᷑. ꝙ sequit᷑. Ex ꝑgisoimini ebrii ꝙ fiete. Aliquando utili¬

Expanded text:
gignuntur ex peccato peccata, ut dum non evitantur parva, incidatur in maximis; et dum defenduntur admissa, nec lamentantur, ex flagitio ad superbiam itur . Unde fit ut duplicati sit criminis reus, qui et admittit scelera per voluntatem, et defendit ea per contumaciae tumorem. Sic vitium vitio gignitur, sicut virtus virtute ccipitur. Ex vitio enim gignitur vitium. Sicuti David qui, dum non evitat adulterium, perpetravit et homicidium . 3. Item virtus virtute concipitur, sicut per virtutem evangelicae praedicationis 236 virtutem martyrii apostoli meruerunt. 4. In cordibus saeculariter viventium invicem sibi succedunt vitia, ut dum unum abierit, succedat aliud, juxta Joelis prophetae testimonium, qui ait: Residuum erucae comedit locusta, et residuum locustae comedit bruchus, et residuum bruchi comedit rubigo . Per id ergo ista sub vitiorum allegoria colliguntur, quia sequitur: Expergiscimini, ebrii, et flete. 5. Aliquando utili
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ uitia sec̃tat᷑ & diligit. In oculis carnalium diabolus tor
ut leo tiiet᷑. a fortib infide. ut uermis contempnit᷑. atq
ad mom̃tum ostensus repellit᷑. Qͥ suggestiones diaboli ñ reci¬
pit. ineius insidias minime transit. Nam facile in c̃sequen¬
ti oꝑe repellit᷑. si pͥma oblectamenta uius respuant᷑. Biabo¬
lus enim. serpens ÷ lubricus. Cuius si capiti id ÷ pͥmȩ sug¬
gestioni ñ resistitur. totus in int̾na cordis dum ñ sentitur¬
illabit᷑. Temptationum diabolicarum initia. fragilia ft̃.
Quȩ si ñcaueant᷑. s ꝑusum inconsuetudinẽ transeant.
in nouissimis fortit̾ conualesc̃t. ita ut aut nunquã aut
cum difficultate uincant᷑. Dum in tota uita diabolus p̃¬
tum .&. tu insidiaberis calcaneo eius. Quia nimirũ ꝯͥuẽ
diabolus incursu p̾t̾itȩ uitȩ ũdecipit. in nouissimis sup¬
ueat. semꝑq ne infinem corruat sollicit᷑ ꝑtimescat. Dia

Expanded text:
sunt vitia sectatur et diligit. 13. In oculis carnalium diabolus terrsunt vitia sectatur et diligit. 13. In oculis carnalium diabolus terrut leo, timetur; a fortibus in fide, ut vermis, contemnitur, atque ad momentum ostensus repellitur. 14. Qui suggestiones diaboli non recipit, in ejus insidias minime transit. Nam facile in consequenti opere repellitur, si prima oblectamenta illius respuantur. Diabolus enim serpens est lubricus, cujus si capiti, id est, primae suggestioni non resistitur, totus in intillabitur. Tentationum diabolicarum initia fragilia sunt, quae si non caveantur, sed per usum in consuetudinem transeant, in novissimis fortiter convalescunt, ita ut aut nunquam aut cum difficultate vincantur. Cum in tota vita diabolus prtum : Et tu insidiaberis calcaneo ejus; quia nimirum hominem quem diabolus in cursu praeteritae vitae non decipit, in novissimis supveat, semperque ne in fine ruat sollicitus pertimescat. Dia
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscant: ac sollicite caueant. Discretio scõꝵ tanta essede¬
bet. ut int̾ bonum & malum p̃diti ratiõe diuidicent. ne
eos diabolus ꝑspeciem boni fallat. Hinc: enim ꝑcunctati¬
o iosuȩ dicentis. Noster es anaduersarioꝵ: Propt̾ hoo & ihe¬
remiȩ dicit᷑. Si seꝑaueris p̃ciosum auili. quasi os meũ eris.
Tunc enimꝰ bene uidicant sc̃i. qndo eos d̃s fallacia demo
num temptam̃ta intelligere facit. Multi decipͥunt᷑ adia¬
bolo & ignorant se ẽẽ deceptos. ꝓpħe oseȩ testimonio decla¬
rante. Comederunt inquit alieni robur eius. & ipse ig¬
mentis comedunt. s hoc corda negligentium non intelligt᷑.
Tamꝗ̃. mnermis diabolus uincit᷑. quando de aꝑta iniquitate
hoinem deprauare conat᷑. Armatꝰ uͦ tõ inceait. dum ꝑspe¬
oiem sõitatis & uirtutis. eaquȩ scã st̃ destruit. quando & qͥ
decipitur. sua detͥmenta ñsentit. s tamꝙ̃. sint uirtutes qͣ

Expanded text:
cognoscant, ac sollicite caveant. 10. Discretio sanctorum tanta esse decognoscant, ac sollicite caveant. 10. Discretio sanctorum tanta esse debet, ut inter bonum et malum praediti ratione dijudicent, ne eos diabolus per speciem boni fallat. Haec est enim percunctatio Josue dicentis: Noster es? an adversariorum ? Propter hoc et Jeremiae dicitur: Si separaveris pretiosum a vili, quasi os meum eris . Tnum tentamenta facit intelligi. 11. Multi decipiuntur a diabolo, et ignorant se esse deceptos, Oseae prophetae testimonio declarante: Comederunt, inquit, alieni robur ejus, et ipse igmentis comedunt; sed hoc corda negligentium non intelligunt. 12. Tanquam inermis diabolus vincitur, quando aperta iniquitate hominem depravare conatur; armatus vero tunc incedit, dum per speciem sanctitatis et virtutis ea quae sancta sunt destruit, quando et qui decipitur sua detrimenta non sentit, sed, tanquam sint virtutes, quae
Abbreviated transcription (Latin):
incentor potus uitioꝵ. Neq enim alibi concupiscentiȩ fom̃ta
succendit. nisi uͥ pͥus prauȩ cogitationis delectationes aspere¬
rit. Quas si a nobis sꝑnimꝰ. sine dubio ille confusus abscedit.
Statimq frangunt᷑ iacula concupiscentiȩ eius. c̃temptęq
iacent & sine luce faces illius. Sollicite hostis insidias intes¬
ligere parit̾ & cauere dei seruum opoetet. siqq in in nocen¬
tia uitȩ existere simplicem. ut tamen opateat cum simpli¬
citate esse prudentem. Qͥ prudentiã simplicitati ñmiscet.
quia simpler: ideo aut̾ cor ñ habens. qr ignara prudentiȩ:
Sepe fraus sathanȩ sc̃oꝵ cordib apꝑitur. qnͣdo ꝑspeciem boni
angłm se simulans lucis. dum nitit᷑ electos deciꝑe: detegi¬
t᷑ atq contempnit᷑. Sic & uerba fallacis doc̾trinȩ d̃s scõs
suos fac̾ intelligere. quatinꝰ diabolicum errorem interius

Expanded text:
incentor potius vitiorum. Neque enim alibi concupiscentiae fomenta incentor potius vitiorum. Neque enim alibi concupiscentiae fomenta succendit, nisi ubi prius pravae cogitationis delectationes aspexerit; quas si a nobis spernimus, sine dubio ille confusus abscedit; statimque franguntur jacula concupiscentiae ejus: Contemptaeque jacent, et sine luce faces illius. 8. Sollicite hostis insidias intelligere pariter, et cavere Dei servum oportet; sicque in innocentia vitae existere simplicem, ut tamen oporteat cum simplicitate esse prudentem. Qui prudentiam simplicitati non miscet, quia simplex, ideo autem cor non habens, quia es ignara prudentiae. Saepe fraus Satanae sanctorum cordibus aperitur, quando per speciem boni angelum se simulans lucis, dum nititur electos decipere, detegitur atque contemnitur. Sic et verba fallacis doctrinae Deus sanctos suos facit intelligere, quatenus diabolicum errorem interius
Abbreviated transcription (Latin):
Nam tẽptationes quas ule ad humanum int̾itum mouet.
uertit. Insidiȩ diaboli atq astutiȩ. quãuis huc atq illuo
quȩrentes quem deuorent diffundant᷑. a potestate tamen
diuina ñ egrediunt᷑ : nec tantum nocent. quantũ mali¬
ciose contendunt. Nam quando scõꝵ uirtus tanta tolerare
potiusset. si suꝑna dispensatio pio moderamine nequiciã
demonum ñ refrenarets & licet diabolus temptationes iꝰ¬
tis semꝑ inferre cupiat. tamen si a deo potestatẽ ñ accipit.
nullatenus adipisci pot̾ quod appetit. Unde & omiis uolun¬
taᷤ diaboli iniusta÷. & tamen ꝑmittente deo om̃is potestas
iusta. Ex se temptare quosubet iniuste appetit. s eos qͥ tẽp¬
mittit. Unde etiam in libris regum dediabolo scͥptum:.
si dñi. cur maius. si malus cur dñi dicat᷑. S duob u̾bis
conp̃hensa ÷ & dei potestas iusta. & diaboli uoluntas inusta.
Nam sp̃s dicit᷑ malus per nequissimã uoluntatẽ. & idem sp̃o

Expanded text:
Nam tentationes, quas ille ad humanum interitum movet,Nam tentationes, quas ille ad humanum interitum movet,vertit. 5. Insidiae diaboli, atque astutiae, quamvis huc atque illuc quaerentes quem devorent diffundantur , a potestate tamen divina non egrediuntur, ne tantum noceant, quantum malitiose contendunt. Nam quomodo sanctorum virtus tanta tolerare posset, si superna dispensatio pio moderamine nequitiam daemonum non frenaret? Et licet diabolus tentationem justis semper inferre cupiat, tamen, si a Deo potestatem non acceperit, nullatenus adipisci potest quod appetit. Unde et omnis voluntas diaboli injusta est, et tamen, permittente Deo, omnis potestas justa. Ex se enim tentare quoslibet injuste appetit, sed eos, qui tenmittit. 6. Unde etiam in libris Regum de diabolo scriptum si Domini, cur malus? si malus, cur Domini? Sed duobus verbis comprehensa est et Dei potestas justa, et diaboli voluntas injusta. Nam sp
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc patitur. laudet dm̃ potus ñ acciiset. Ad magnã utili¬
tatem diuino iudicio mens iusti diuersis temptationum
passionib agitat᷑. ꝓquib si deo grãs egerit. sueq culpȩ qd̾
talib dignus sit reputauerit: hoc quod ex passione tolerat.
ei ꝓuirtutib reputabit᷑. qr ꝙ diuinã agnoscit iusticiam.¬
Ulis temptationum calamitatib diaboli.
mens iusti in hac uita pulsat᷑. Unde & optat ab hoc scło funditꝰ
euelli. quo & erumpnosis careat. & fixam illuc securitate̾ in¬
ueniat. Inter eas pęnas quas iustus in corpore patit᷑. atq eaᷤ
quas m̃te ꝑfraudem diaboli tolerat. multum interest. Nã
grauiꝰ fert quas interius luget. quam eas quas ext̾us sũ
stinet. Has enim & loco euitat & tempore. illas nec loco po¬
tͥ euitare nec tempore. Non amplius temptat electos diabo
quando eos temptationib siuis ñ decipit s potius erudit.

Expanded text:
haec patitur, laudet Deum potius, non accuset. 5. Ad magnam utilihaec patitur, laudet Deum potius, non accuset. 5. Ad magnam utilitatem divino judicio mens justi diversis passionum tentationibus agitatur, pro quibus si Deo gratias egerit, suaeque culpae, quod talibus dignus sit, deputaverit, hoc, quod ex passione tolerat, ei pro virtutibus reputabitur, quia et divinam agnoscit justitiam,Multis tentationum calamitatibus mens justi in hac vita pulsatur. Etenim et optat ab hoc saeculo funditus evelli, quo et aerumnis careat, et fixam illam securitatem inveniat. Inter eas poenas quasi justus in corpore patitur, atque eas quibus mente per fraudem diaboli tolerat multum interest. Nam gravius fert quas interius luget, quam eas quas exterius sstinet. Has enim et loco evitat, et tempore: illas nec loco potest evitare, nec tempore. 3. Non amplius tentat electos diabolquando eos tentationibus suis non dejicit, sed potius erudit.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ debet. quia marime ꝑhoc quod corripit᷑ emendat᷑.
Unusquisq aut̾ tunc leuuis poetat qd̾ patit᷑. si sua disciisse¬
rit mala ꝓquib uli infertur retributio iusta. Discat ñ
murmurare qui mala patit᷑. etiam si ignorat cur illa pati¬
atur. & ꝑ hoc uiste se pati arbitret᷑ : ꝑ quod ab illo iudicat᷑.
cuius nunquã iniusta iudiciast̃. Qui flagella sustinet. &
contra dm̃ murmurat. iusticiam udicantis accusat. Qͥ¬
patitur ignorat. ꝑ hoc iam iustificat᷑. ꝑ qd̾ & se ipsum accu¬
sat .&. dei iusticiam laudat. dum er rebus psꝑis utilia iuistꝰ
erempla p̾stat hominib. necesse : eum iterum & adu̾sitati¬
b tangi : quatinꝰ eius patientia comꝓbet᷑. ut denuo sortitu¬
dinis documenta exeo sumant. qͥ ꝓsꝑitatis eius temꝑantiã
agnouerant. Qͥ passionib. anueȩ insidiante aduersario
cruciatur. ñ idcuxo se oredat alienari axp̃o. qui talia pa¬
tit᷑. s magis ꝑ hoo deo conmendabilẽ se ec̃ existimet : si dum

Expanded text:
orripitur, emendatur. Unusquisque autem tunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala, pro quibus illi infertur retributio justa. Discat non murmurare qui mala patitur, etiamsi ignorat cur mala patitur; et per hoc juste se pati arbitretur, pro eo quod ab illo judicatur cujus nunquam injusta judicia sunt. Qui flagella sustinet, et contra D pro quo patitur ignoret, pro hoc tamen justificatur per quod et seipsum accusat et Dei justitiam laudat. Dum ex rebus prosperis justus exempla praestet hominibus, necesse est eum iterum et adversitatibus tangi, quatenus ejus patientia comprobetur, ut denuo fortitudinis documenta ex eo sumant, qui prosperitatis ejus temperantiam agnoverunt. 4. Qui passionibus animae insidiante adversario cruciatur, non idcirco se credat alienari a Christo, quia talia patitur; sed magis per hoc Deo commendabilem se esse existimet, si, dum
Abbreviated transcription (Latin):
natiõe ut hostes & aduersarios ꝑcutit. de quib dic̃. Flagel¬
lo inimici ꝑcussi te. castigatione crudeli. & iterum. Cur in¬
quit olamas adme super cont̾tione tua: Insanabilis : doloe
tiuis. Inde unusquisq festinet & timeat. ne simul finiat᷑
uita eius cum culpa. Flagellum namq it̃ diluit culpam.
cũ mutauerit uitam. Nam cuius mores ñ mutat. eiꝰ ac̾tioes
ñ expiat. Omis diuina ꝑcussio. aut purgatio uitȩ p̃sentis
÷. aut initium pęnȩ sequentis. Nam quibusdam flagella ab
hac uita inchoant. & inȩt̾nam ꝑcussionẽ ꝑdiirant. Unde
& ꝑ moysendñs diõ. Ignis erarsit inira mea . & ardebit usq
adinferos deorsum. Aquib dam dici solet. nͨ iudicabit ds̃ bis¬
in id ipsum. Qͥ tamen non attendunt illud qd̾ alias scͥptũ:¬

Expanded text:
natione ut hostes adversarios percutit. De quibus dicit: « Flagelnatione ut hostes adversarios percutit. De quibus dicit: « Flagello inimici percussi te castigatione crudeli . » Et iterum: « Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus . » Unde unusquisque festinet et timeat, ne simul feriatur vita ejus cum culpa. Flagellum namque tunc diluit culpam cum mutaverit vitam. Nam cujus mores non mutat actiones non expiat. 7. Omnis divina percussio aut purgatio vitae praesentis est, aut initium poenae sequentis. Nam quibusdam flagella ab hac vita inchoant, et in aeterna percussione perdurant. Unde per Moysen Dominus dicit: Ignis exarsit in ira mea, et ardebit usque ad inferos deorsum . 8. A quibusdam dici solet: Non judicat Deus bis idipsum; qui tamen non attendunt illud quod alibi scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ dum fac̾ta sodomoꝵ se descensurum & uisurum testatur.
Trimoda ratione d̾s quos uoluerit ꝑcutit. id÷ ad dampnatio¬
nem reꝓbos. ad purgationẽ quos errare uidet elec̾tos. ad pro¬
catum ne malus sit ut paulus. qͥ sathanȩ angło instigante. car¬
nis tolerabat stimulos. flagellat᷑ etiam & pꝰ peccatum ut corri¬
gat᷑. ut ille in apło. qui traditus ÷ sathanȩ ininteritum carniᷤ
ut sp̃s saluus esset. Non tamen iuste murmurat. etiam qͥ ue¬
scit curuapulat. Namds ideo plerumq iustum flagellat. ne
de iusticia suꝑbiens cadat. In hac uita ds̃ tantomagis studet
ut parrcat. quantomagis expec̾tando flagellat. S alios ferien
do corrigit. de quib dic̾. ego quos amo arguo & castigo: alioᷤᷤ
feriendo punit. qͦs incorrigibilit delinguentes aspicit. quos¬
cumq iam ñ sub disciplina ut filios pat̾. s distric̾ta damp¬

Expanded text:
sicut dum facta Sodomorum se descensurum et visurum testatur . 3. sicut dum facta Sodomorum se descensurum et visurum testatur . 3. Trimoda ratione Deus quos voluerit percutit, id est: ad damnationem 261 reprobos, ad purgationem quos errare videt electos, ad procatum, ne malus sit, ut Paulus, qui, Satanae angelo instigante, carnis tolerabat 262 stimulos. Flagellatur autem et post peccatum, ut corrigatur, sicut ille in Apostolo, qui traditus est Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus esset . 5. Non tamen juste murmurat, etiam qui nescit cur vapulat. Nam Deus ideo plerumque justum flagellat, ne de justitia superbiens cadat. 6. In hac vita Deus tanto magis studet ut pardo corrigit. De quibus dicit: « Ego quos amo arguo et castigo . » Alios feriendo punit quos incorrigibiliter delinquentes aspicit; quosque jam non sub disciplina ut filios pater, sed districta dam
Abbreviated transcription (Latin):
flagellat aut̾ omnẽ filium quem recipit. Ualde ꝑnecessariũ
÷ iustum in haouita & uitiis temptari. & uerberari flagello.
ut dum uitiis pulsat᷑. de uirtutib ñsuꝑbiat. dum uͦ aut
animi aut carnis dolore atterit. amundi amore retraba¬
t᷑. Temptari aut̾ oportet iustum. s temptatiõe plagȩ. non
tẽptatione lururiȩ. Durius oirca suos elec̃tos in hac uita d̾s
agit. ut dum fortiorib flagelli stimulis feruint᷑. nulla o¬
blec̾tamenta p̾sentis eos uitȩ delec̾tent. s oelestem patͥam ubi
certa requies expec̾tat᷑. indesinent̾ desiderent. Elec̾tos uitȩ istiꝰ
adu̾sitate ꝓbari. ut sodm petrum. iudicium a domo dei in¬
cipiat. dum in hac uita elec̾tos suos ds iuidicii flagello casti
emẽdemur. altera. qua uulneram᷑ conscientia ercaritate. ut
dm̃ ardentus diligamꝰ. Gemino more ds̃ respicit. uł ad ue¬
niam uł aduindic̾tam. Ad ueniã. sic̃ petrum: aduindic̃tam.

Expanded text:
gellat omnem filium quem recipit . » Valde necessarium gellat omnem filium quem recipit . » Valde necessarium est justum in hac vita vitiis tentari et verberari flagello, ut, dum vitiis pulsatur, de virtutibus non superbiat: dum vero aut animi aut carnis dolore atteritur, a mundi amore retrahatur. Tentari autem oportet justum, sed tentatione plagae, non tentatione luxuriae. Durius circa suos electos in hac vita Deus agit, ut, dum fortioribus flagelli stimulis feriuntur, nulla oblectamenta praesentis vitae delectent, sed coelestem patriam, ubi certa requies exspectatur, indesinenter desiderent. Electos hujus vitae adversitate probari, ut secundum Petrum judicium a domo Dei incipiat , dum in hac vita electos suos Deus judicii flagello castiemendemur. Altera, qua vulneramur conscientia ex charitate, ut Deum ardentius diligamus. 2. Gemino more Deus respicit vel ad veniam, vel ad vindictam. Ad veniam, sicut Petrum . Ad vindictam,
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̾nam iusticiam. In hac uita d̾s parcit impiis. nͣ tamen
parcit elec̃tis. in ula parcet elec̃tis. ñ tamen parcet iniquis.
Piculosa ÷ securitas in hao uita maloꝵ. & bonoꝵ dolor tran¬
quillus. Nam iniquus pꝰmortem ducit᷑ eruciandꝰ. uistꝰ uͦ
dormit pꝰ laborem securus. Nontantum de corporalibus
passionib. s etiam de sp̃alib oportet intelligi. uit quanto
quisq aut incorpore aut inmente flagella sustinet. tan¬
tose infine remunerari spęret. Sepe occulto dei iudicio
extra flageui correctionẽ. st̃ repbi in hoc mundo. dũq
multa dampnabilia conmisisse uideant᷑. despecti tamen ade¬
o. nullo emendationis uerbere feriunt᷑. Plus corripit᷑ flagel¬
lo qui adeo diligitur sipeccauerit. dicente amos ꝓpła. Tan¬
tũmͦ uos cognoui ex omib nationib t̾rȩ. idciroo uisitabo su
ꝑuos om̃s iniquitates uras. Quẽ enim diligit dñs corripit.¬

Expanded text:
aeternam justitiam. 6. In hac enim vita Deus parcit impiis, et tamen non aeternam justitiam. 6. In hac enim vita Deus parcit impiis, et tamen non parcit electis; in illa parcet electis, non tamen parcet iniquis. 7. Periculosa est securitas in hac vita malorum, et bonorum dolor tranquillus. Nam iniquus post mortem ducitur cruciandus; justus vero dormit post laborem securus. 8. Non tantum de corporalibus passionibus, sed etiam de spiritualibus oportet intelligi, ut quanto quisque aut in corpore aut in mente flagella sustinet, tanto se in fine remunerari speret. 9. Saepe occulto Dei judicio extra flagelli correptionem sunt reprobi in hoc mundo: dumque multa damnabilia commisisse videantur, despecti tamen a Deo, nullo emendationis verbere feriuntur. 10. Plus corripitur flagello, qui a Deo diligitur, si peccaverit, dicente Amos propheta: Tantummodo vos cognovi ex omnibus nationibus terrae, idcirco visitabo super vos omnes iniquitates