comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd habeant secreti: nonne in digna ft̃ do: Necesse est
gͥ eũ quiaudire scripturas spũalit̾ nouit. aut qui certe
non nouit & desicdãt nosse. om̃i labore contende. ut non
iuxta carnẽ et sanguinẽ conu̾sct᷑. quo possit dignus spũ
aliũ fier secretorũ. && ut aliqͥd audentiꝰ dicã. spũali cupidi¬
ne uł amore. si quidẽ est spũalis amor: ei quomͦ ẽ quidẽ¬
alius carnalis cyb &e auiꝰ sp̃ualis. et alia carnis potio alia
sp̃s. sic est. quuidã amor carnalis a sathana ueniens alius
amor sp̃s acdõ exordiũ habens. et nemo pot̾ duob amorib
possideri. Si carnis amator es: amorẽ sp̃s non capis. Si
omnia corporalia despexisti. non dico carnẽ &e sanguinẽ.
s argentũ et possessiones. s ipsam terrã ipsũq celum.
Hec quippe ꝑtnsibt̃. si oĩa ista contẽpsisti. etad nulium
horũ anima tua obligata ẽ. neq quoquã uitiorũ amore

Expanded text:
aliquid habeant secreti, nonne indigna sunt Deo? Necesse est aliquid habeant secreti, nonne indigna sunt Deo? Necesse est igitur eum, qui audire Scripturas spiritualiter novit, aut qui certe non novit, et desiderat nosse, omni labore contendere, ut non juxta carnem et sanguinem conversetur, quo possit diguus fieri spiritualium secretorum, et ut aliquid audentius dicam, spirituali cupidine vel amore. Siquidem est et spiritualis amor. Et quomodo est quidam carnalis cibus, et alius spiritualis, et alia carnis  Al. carnalis potio, alia spiritus: sic est quidam amor carnalis a Satana veniens, alius amor spiritus, a Deo exordium habens. Et nemo potest duobus amoribus possideri. Si carnis amator es, amorem spiritus non capis. Si omnia corporalia despexisti, non dico carnem aut sanguinem, sed et argentum et possessiones, et ipsam terram, ipsumque coelum haec quippe pertransibunt, si ista omnia contempsisti, et ad nullum horum anima tua obligata est, neque quoquam vitiorum amore
Abbreviated transcription (Latin):
Uidens illa cũ cuiꝰ dep̃cabat᷑ aduentũ orate desistꝰ at
adipsum cominus loquit̃. Qm bona uba tua suꝑ uinũ:
ce ode unguentorũ tuorũ suꝑ omia aromata. Spon
adeũ. Bilexisti iusticiã as odisti inquitate. ꝓpterea unr̃
te ds qs cuns oleo exuatationis p̃participib tuis. Sime
tengerit sponsus. e ego boni odiors ero ae egolinior unguẽ
aptis dic̾e. Xp̃i bonus odor sumꝰ. in om̃iloco. Nlosautẽ
cũhec audimꝰ. adhuc pcicats uatiũas secmꝰ. d cqubus¬
ꝓpła penitens loquit᷑. Putruerunt & corrupte sunt
cicatrices mee. afacie imprudentie mee. Pcccatũ odo
nen. & reliqua. Hec quidẽ incensũ. de inde ad opꝰ unguẽ¬
tarii uaria sumunt᷑ ungenta: inquib ẽ nardus et stac¬
ten. Et os qui celum fecit ac t̾ram. loquit᷑ ad moysen di¬
cens. Ego implcui eos spũ sapientie & intellectus. ut fa¬
ciant oꝑa aitis unguentarie: et unguentarios ds docet.
hec si non spũalit̾ intelligant᷑. nonne fabule st̃: Nis:

Expanded text:
are desistit, et ad eum cominus loquitur: Quoniam bona ubera tua super vinum: et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Sponsad eum: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem, propterea unxit te Deus, Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus tuis . Si me tetigerit sponsus, et ego boni odoris ero: et ego linior unguentApostolis dicere: Christi bonus odor sumus in omni loco . Nos autem cum haec audimus, adhuc peccatis, vitiisa poenitens loquitur: Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae, a facie insipientiae 505 meae . Peccatum odornen, et reliqua. Haec quidem in incensum. Deinde ad opus unguentarii varia sumuntur unguenta, in quibus est nardus et stacte. Et Deus qui fecit coelum et terram, loquitur ad Moysen, dicens: Ego implevi eos spiritu sapientiae et intellectus, ut faciam opera artis unguentariae . Et unguentarios Deus docet. Haec si spiritualiter non intelligantur, nonne fabulae sunt? Nisi
Abbreviated transcription (Latin):
argenti ficiamꝰ. ⁊̃ imilitudines auri faciemus tibi cũ aig¬
matib argenti: uerũ ñ om̃i tẽpore. s donec sponsus tuus
surgat a cubitu. Cũ em̃ ile surrexerit᷑ ipse tibi aurũ.ipse
faciet argentũ. ipse tuam mentẽ. sensũq accorabit: ei ens
ucte aiues insponsi domo sponea formosa. cuigła in scta

Expanded text:
faciamus argenti. Similitudines auri faciemus tibi, cum stigfaciamus argenti. Similitudines auri faciemus tibi, cum stigmatibus argenti. Verum non omni tempore; sed donec sponsus tuus surgat ab accubitu. Cum enim ille surrexerit, ipse tibi aurum, ipse faciet argentum, ipse tuam mentem sensumque decorabit, et eris vere dives in sponsi domo sponsa formosa; cui est
Abbreviated transcription (Latin):
pharaonẽ. & cristatos eius. et ascensorcs eius. & cquos eiꝰ.
et currus tius. quantũ inquã differt equitatus m̃s ab
eqͥs pharaoniᷤ tanto melior es cm̃ib filiab tu sponsa tu
melior: ñ es eccłiastica. Equitatui meo incurrib pharao¬
mᷤᷤ assimilaui te prexima mea. Beinde pulchritudinem
sponse. spũau amore describit. Gene tue ut turturis. fãci¬
em illitis laudat: &e genarũ rubore succendit᷑. Puichri¬
et nos. pulchritudinc̃ anime inteuigamus ingenis. La¬
bia uͦ eius &e linguã. intelligentiã predicemus. Collum
tuñ ut monile. ornamentũ qd̾ solet uitginũ pendere couo¬
collũ ornamentũ. Post hec sit sponsus in recubitu. requie¬
iuit ut leo. ut catulus leonis ob dormiuit: ut aeincepspos¬
sit audire quis suscitabit illũ. Quo interim dormiente :¬
apparent sponse sponsi sodales angłi: et his eam sermomo
giatur. Nos similitudinẽ auri faciemꝰ. Nonbabemꝰ autũ:

Expanded text:
Pharaonem et christatos eius et ascensores et equos eius Pharaonem et christatos eius et ascensores et equos eius et currus eius: quantum, inquam, differt equitatus meus ab equis Pharaonmelior, non es Ecclesiastica. Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, proxima mea. Deinde pulchritudinem sponsae spirituali amore describit. Genae tuae ut turturis. Faciem illius laudat, et genarum rubore succenditur. Pulchri  Al. itaque nos pulchritudinem animae intelligamus in genis. Labia vero ejus et linguam, intelligentiam praedicemus. Collum tuum ut monile. Ut ornamentum, quod solet virginum collo pendere, ecollum est ornamentum. Post haec fit sponsus in recubitu, requievit ut leo, ut catulus leonis obdormivit , ut deinceps possit audire: Quis suscitabit eum? Quo interim dormiente apparent sponsae sponsi sodales Angeli, et his eam sermonibus giatur. Nos similitudinem auri faciemus; non enim habemus
Abbreviated transcription (Latin):
sam opulchra inmulierib egredere tu inuestigiis gre¬
gum &e pasce nongreges ouium. nonagnorũ. s hedostuoᷤ.
Statuet quuipe oues a dextris. et asinistis hedos. Si non
cognoueris demet ipsam opulchra inmulierib egredẽ
tu inuestigiis gregũ: et pasce hedos tuos. intabernacłis
pastorũ. Inuestigiis inqͥt pastorũ nouissuma fies. ñ in¬
teroues. s int̾ hedos tuos: cũ quib habitans. non pote¬
ris mecũ id ẽ cũ bono eẽ pastore. Equitatui meo inqͥb
incurrib pharaonis. assimilaui te.Siuis intelligere
osponsa quomͦ scire tedebeas. cognosce cui te cõparaue¬
runde tunc uidebis talẽ te ẽẽ. que turpari ñ debeascũ
tuam speciem cognoueris. Quid ẽ gͥ equitatui meo
incurtib pharaonis assimilauite : Scio equitẽ spon¬
sũ. propha dicente. Et equitatio eiꝰ. salus. Assimila¬
ta es gͦ equitatui meo. incurrib pharaonis. Quantũ

Expanded text:
sam, o pulchra in mulieribus, egredere tu in vestigiis gresam, o pulchra in mulieribus, egredere tu in vestigiis gregum, et pasce, non greges oviStatuit quippe oves a dextris et a sinistris hedos. 'Si non cognoveris temet ipsam, o pulchra in mulieribus, egredere tu in vestigiis gregum, et pasce hedos tuos in tabernaculis pastorum'. In vestigiis, inquit, pastorum novissima fies, non inter oves, sed inter hedos tuos, cum quibus habitans non poteris mecum, id est cum bono esse pastore. 'Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te'. Si vis intellegere, o sponsa, quomodo scire te debeas, cognosce, cui te comparaverim, et tunc videbis talem te esse, quae turpari non debeas, cum tuam speciem cognoveris. Quid est igitur: 'Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te?' Scio equitem sponsum, propheta dicente: 'Et equitatio eius salus'. Assimilata es ergo equitatui meo in curribus Pharaonis. Quantum
Abbreviated transcription (Latin):
pio errabunda iactari. Et dũ te queroᷤᷤ malioiũ greges
incurro. & quia aliorũ erubesco faciem meã atq ora cõ¬
tingere. sũ quippesponsa formosa. & aliis nudã faciem
meã non oftendo. nisi tibi soli. quẽ iampͥdẽ de osculata
sum: annuntia mͥ quẽ dilexit anima mea. ubi pascis.
ubi cubas in meridie. nequando fiam sicut cooꝑta suꝑ
greges sodaliũ tuorũ. ut ista non patiar. ut nonfiam coo¬
ꝑta. ut ora non contegam. etad aliosusq ꝑueniens inci¬
piant fositan et cos amare quos nescio. Iociteo annuntio
michi ubite querã &e inueniam inmeridie: neforte fiam
quasi cooꝑta suꝑ greges sodaliũ tuorũ. Post hec u̾ba. spon¬
ftusci cõminat᷑. ec dicit. Aut cognoscis temet ipsam. qm̃
eccłiam non habentẽ macułã neq rugam: aut scito quia
site non cognoueris. & tuam scieris dignitatẽ: patieris hec
que sequunt᷑. Que nã ista st̃: Si non cognoueris temet ip¬

Expanded text:
pio errabunda jactari; et dum te quaero, in aliorum greges pio errabunda jactari; et dum te quaero, in aliorum greges incurro; et quia alios erubesco, faciem meam atque ora contegere incipio. Sum quippe sponsa formosa, et aliis nudam faciem meam non ostendo, nisi tibi soli, quem jam pridem deosculata sum. Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie; nequando fiam sicut cooperta super greges sodalium tuorum. Ut ista non patiar, ut non fiam cooperta, ut ora non contegam, et ad alios usque perveniens, incipiam forsitan et eos amare 514 quos nescio: idcirco annuntia mihi, ubi te quaeram, et inveniam in meridie, ne forte fiam quasi cooperta super greges sodalium tuorum. Post haec verba sponsus ei comminatur, et dicit: Aut cognoscis temetipsam, quoniam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam , aut scito, quia si te non cognoveris, et tuam scieris dignitatem, patieris haec quae sequuntur. Quaenam ista sunt? Si non cognoveris temetip
Abbreviated transcription (Latin):
rursũ elabitur: & cũ fuerit elapsus. ame rursũ inquiritur.
et hoc crebro facit. donee tiũ uere tencam et ascendã in¬
nixa suꝑ fratruelem ncũ. Annuntia mͥ quiẽ dilexit anima
meatͥ ubi pascis. ubicubas inmeridie. Nonquero alia tp̃a:
pris inquito: qñ infiorente die. qñ plena luce inmaiestatis
tue. splendore uersaris. Annutia mͥ quẽ dilexit aĩa mea:
ubi pascis. ubi cubas in incridie. Diligent̾ obserua. ubi me¬
tidiem legeris. Apud ioseph. meridie fr̃s ptandiũ cele¬
brant. Angłi meridie abrahe suscipiunt᷑ hospitio. et cet̾a
huius modi. Quere. & inuenies scxipturam diuinam
non frustta ł fortuitu. umĩquẽq usur pare sermonẽ.
Quis putas ẽ dignus e nobis ut ad meridiem usq ꝑ¬
ueniat: & uideat ubi pascat. ubi recũbat sponsus:
Annitatia mͥ quẽ dilexit anima mea: ubi pascis. ubi
eubas imneridie. Hisi enĩ mͥ tu annuntiauetis. inci¬

Expanded text:
rursum elabitur; et cum fuerit elapsus, rursum a me inquiritur: rursum elabitur; et cum fuerit elapsus, rursum a me inquiritur: et hoc crebro facio, donec illum vere teneam, et ascendam innixa super fratruelem meum. Annuntia mihi quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie. Non quaero alia temppus inquiro, quando in florente die, quando plena luce in majestatis tuae splendore versaris. Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie . Diligenter observa, ubi meridiem legeris. Apud Joseph meridie fratres prandium celebrant. Angeli meridie Abrahae suscipiuntur hospitio , et caetera istiusmodi. Quaere, et invenies Scripturam divinam non frustra, seu fortuitu, unumquemque usurpare sermonem. Quis, putas, est dignus e nobis, ut ad meridiem usque perveniat, et videat, ubi pascat, ubi cubet sponsus? Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie. Nisi enim tu mihi annuntiaveris, inci
Abbreviated transcription (Latin):
matris mee qui contͣme aliquando pugnauerant. qua
uinei meam non custo duti. Inteil age mͥ hoc de paulo
&e alio quocũq scõrũ qui ꝓ om̃iũ sit salute soliciꝰ. et uide¬
at. qͥmͦ &e alios lucrifaciat. ipse in quibdã damna sustine¬
at᷑ Et cũ fuerit liber ex om̃ib st ipsũ seruũ fecit. ut om̃s
lucriface̾t. factus sũ inqͥt infirimis infirmus. iudcis uide¬
us: his qui sublege erant quasi sublege ẽe̾m: et cetã. Bicat¬
q uineam mncã non custodiui. De inde conspicit sponsũ.
qui conspectus ab cessit: et frequent̾ hoc in toto carmine
facit. Qd insi quis ipse patiat᷑. non pot̾ intellig̾e. Sepe ds
cestis ẽ. sponsũ mͥ aduentare conspexi. et mecũ e̾e quã pluti¬
mũ. Quosubito recedente: inuenire non potui qd̾ quere¬
uam. Rursũ gͥ desidero eius aduentũ. & ñ nunquã iterum
uenit᷑. et cũ apparuerit. meisq fuerit manib cõprehensus

Expanded text:
matris meae, qui contra me aliquando pugnaverant. Qua matris meae, qui contra me aliquando pugnaverant. Qua vineam meam non servavi. Intellige mihi hoc de Paulo et alio quocumque sanctorum, qui pro omnium sit salute sollicitus: et videat. Quomodo etiam, ut alios lucrifaciat, ipse in quibusdam damna sustineat. Et 513 cum fuerit liber ex omnibus, seipsum servum fecit, ut omnes lucrifaceret: Factus infirmus infirmis, Judaeis Judaeus: his qui sub Lege erant, quasi sub Lege , et caetera: dicatque, vineam meam non custodivi. Deinde conspicit sponsum, qui conspectus abscessit. Et frequenter hoc in toto carmine facit, quod nisi quis ipse patiatur, non potest intelligere. Saepe, Deus testis est, sponsum mihi adventare conspexi, et mecum esse quam plurimum: quo subito recedente, invenire non potui quod quaerebam. Rursus igitur desidero ejus adventum, et nonnunquam iterum venit; et cum apparuerit, meisque manibus fuerit comprehensus,
Abbreviated transcription (Latin):
osa fiua isrł. intabernacula cedar. ut pelles salomonis.
Ne intueamim me: qr ego sũ denigrata. Satisfecii deui¬
gredine sua. x ꝑpenitentiam ad meliora conu̾sa. annun¬
me. Pieno quippe tadio in me luminis su sulgor illuxit :
nitas expetebat. illius inme lumen exctoi. Ddlicto eoum
salus gentib facta ẽ. & tutsũ incredilitate gentiũ scientia
isri habes utrũq apud apłm. faii mattis ince pugnaue¬
tuntadu̾sũ me. Consia crandũ quomͦ sponsa dicit. filii
pugna surrexit. Uide paulũ eccłie ꝑsecutorẽ: et intelliges
quomꝰ filius matris cius pugnauerit contͣ cam. ꝑsecutiores
ceciłe egetunt penitentiam: et adu̾sariĩ eius rursũ ad so¬
toris signa conĩ̾isi. predicauert̃ fidc̃ quã ante destrue¬
bant. Hoc propħico spũ sponsa nunc cantans. ait. Dim¬
cauerunt inime: posuert̃ me custodẽ inuemis intuncis:
uineã meam noncustodiui. Eg eccłia. ego sponsa. ogo
sine macula. plurimarũ custos posita uinearũ afiliis

Expanded text:
salem, ut tabernacula Cedar, ut pelles Salomonis. Ne intueamini me, quia ego sum denigrata. Satisfecit de nigrore suo, et per poenitentiam ad meliora conversa, annunme, pleno quippe radio in me luminis sui fulgor illuxit, enitas expetebat, illius in me lumen accepi. Delicto eorum salus gentibus facta est, et rursum incredulitate gentium, scientia Israel. Habes utrumque apud Apostolum. Filii matris meae pugnaverunt adversum me. Considerandum quomodo sponsa dicat: Filii pugna surrexit. Vide Paulum Ecclesiae persecutorem: et intelliges quomodo filius matris ejus pugnaverit adversus eam. Persecutores Ecclesiae egerunt poenitentiam, et adversarii ejus rursum ad sororis signa conversi, praedicaverunt fidem, quam ante destruebant. Hoc prophetico spiritu sponsa nunc cantans, ait: Dimicaverunt in me, posuerunt me custodem in vineis: vineam meam non custodivi. Ego Ecclesia, ego sponsa, ego sine macula, plurimarum custos sum posita vinearum a filiis
Abbreviated transcription (Latin):
statim inmediis p̃cib audit᷑. uidet p̃sentẽ sponsum.
uidet adolescentulas suo comi tatui copulatas: deinde
rispondet eis sponsus. et post sponsi eloqura dũ uie
ꝓ eius saluce patitur respondent sodales: donec spon¬
sus sit in recubitu &e a passione consurgat. se quedam
sponse ornamenta facturus. Uerũ iam ipsa u̾ba ponen¬
da st̃ inquib uer prius sponse aep̃cantis auditꝰ.
Osculet᷑ me ab osculo ons firi. Quorũ iste sensus est.
Quousq mͥ sponsus msmitat osciia ꝑ moysen. mittit
oscula ꝑpropłas: Iam ipsicis cupio ora contingẽ. Iose
uemat: ipse descendat. rat gͥ sponsi patrẽ. & dicit ad cũ.
Oiculct᷑ me abosculis oris sti. E q talis ẽ ut cõpleat᷑ saꝑ

Expanded text:
statim in mediis precibus auditur: videt praesentem sponsum, statim in mediis precibus auditur: videt praesentem sponsum, videt adolescentulas suo comitatui copulatas. Deinde respondet ei sponsus, et post sponsi eloquia, dum ille pro ejus patitur salute, respondent sodales, donec sponsus sit in recubitu, et a passione consurgat, se quaedam sponsae ornamenta facturos. Verum jam ipsa verba ponenda sunt, iOsculetur me ab osculis oris sui . Quorum iste est sensus: Quousque mihi sponsus meus mittit oscula per Moysen, mittit oscula per prophetas? Jam ipsius cupio ora contingere, ipse veniat, ipse descendat. Orat igitur sponsi Patrem et dicit ad eum: Osculetur me ab osculis oris sui. Et quia talis est, ut comp
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fatꝰ c̃. s iuxta modũ quendã adepti uident̃ salutem:
ammadute credentiũ animas. et adolescentulas ẽe
cũ sponsa. Angłos uͦ & eosqui ꝑuenert̃ inuirũ ꝑfec¬
tũ. intellige uiros c̾ẽ cũ sponso. Unde gͥ mͥ uidetur
quatuor ordines. unũ & unã. duoschoros int̾ se conti¬
nentes. sponsã canẽ cũ utuenculis. sponsũ can̾e cũ sociis.
&e cũ hoc intellexeris audi cantic̃ canticoꝵ festara ĩtellige itios::
cũ sponsa dice ea que sponsa dicit. ut audias que au¬
diuit &e sponsa. Siaut̃ non potueris dic̾e cũ sponsa
sponsi sodalib fieri. Porro si & ulis inferiores. esto cũ
adolescentulis que insponse deutiis cõmorant᷑. Hec
quippe in hoc libro fabula parit̃ &e ephychalamion
sunt ꝑsone: ex quo &e gentiles sibi ephythalamion um¬
dicart̃: et istius gen̾is catm̃ assũptũ est. E phychala¬
imon siquidẽ canticũ canticorũ pͥmũ sponsa orat. &

Expanded text:
praefatus est, sed juxta modum quemdam adepti videntur salutem: praefatus est, sed juxta modum quemdam adepti videntur salutem: animadverte credentium animas, et adolescentulas esse cum sponsa; Angelos vero et eos, qui pervenerunt in virum perfectum, intellige viros esse cum sponso. Inde igitur mihi videntur quatuor ordines, unum et unam, duos choros inter se concinentes, sponsam canere cum juvenculis, sponsum canere cum sociis. Et cum hoc intellexeris, audi Canticum Canticorum, et festina intelligere illud, et cum sponsa dicere ea, quae sponsa dicit, ut audias quae audivit et sponsa. Si autem non potueris dicere cum sponsa ina vel cum sponsi sodalibus fieri. Porro si et illis inferior es, esto cum adolescentulis quae in sponsae deliciis commorantur. Hae quippe in hoc libro fabula pariter et epithalamio sunt personae, ex quo et gentiles sibi epithalamium vendicarunt, et istius generis carmen assumptum est. Epithalamium siquidem Canticum Canticorum est. Primum sponsa orat: et
Abbreviated transcription (Latin):
illo dicas cantita cantabo canticũ dilccto uince mec.
Et cũ uniu̾sa tͣnsicris ad altiora concenae: ut possu aia
accora cũ sponso t hoc canere canticũ canticorũ. suot ex
ꝑsonis constet inccitussum. Mantib aut̃ uobis et reueian¬
sponsam. cũ sponsa adolescentulas. cũsponso sodauũ gt̃¬
ges. Aua dicunt᷑ absponsa. alia absponso. N onanalla aiti¬
uencilis queda asodaito spotl.s ongitũ qui ppe ẽ utĩ
nuptiᷤ ad olescentularũ sit multitudo cũ sponsa.
iuuenũ turba cũ sponso. Hec om̃ia noli foris que¬
rere. noricas extra eos qui p̃dicatione euãgłii sal¬
uati st̃. Xpm̃ sponsũ intellige. eccłiam sponsã sirie
macula et ruga. dequa scriptum ẽ. Ut exiberet sibi
głosam eccłiã non habentẽ maculam neq rugam.
aut aliqͥd eorũ. s ut sit sc̃a & immaculata. Eos s̃i qui
cũ sint fideles. tam̃ ñ sunt istiusmodi quales sermo

Expanded text:
illo dicas: Cantabo canticum dilecto vineae meae . illo dicas: Cantabo canticum dilecto vineae meae . Et cum universa transieris, ad altiora conscende, ut possis anima decora cum sponso et hoc canere Canticum Canticorum. Quod ex quot personis constet, incertus sum. Orantibus autem vobis, et revelansponsam, cum sponsa adolescentulas, cum sponso sodalium greges. Alia dicuntur a sponsa, alia a sponso, nonnulla a juvenculis, quaedam a sodalibus sponsi. Congruum quippe est, ut in nuptiis adolescentularum sit multitudo cum sponsa, juvenum turba cum sponso. Haec omnia noli foris quaerere: noli extra eos qui praedicatione Evangelii salvati sunt. Christum sponsum intellige: Ecclesiam sponsam sine macula et ruga, de qua scriptum est: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam, aut aliquid eorum: sed ut sit sancta et immaculata . Eos vero qui cum sint fideles, non sunt tamen istiusmodi, quales sermo
Abbreviated transcription (Latin):
transire mare rubrũ. ut possis primũ canticũ canere
dicens. Cantemuis dno gloriose eñ magnificatus est.
Licet aut̃ primũ dixeris canticũ. ad huc longe esacan¬
tico canticorũ. ꝑ ambula t̾ram desert spũalit̃. aonec
uenias ad puttum quẽ fodert᷑ reges: ut ibi scam canti¬
cũ canas. Post nec ueni ad uiciniam sẽẽ t̾ere᷑ & super
iordanis ripam constitutꝰ cantescanticũ moysi dicens.
Attende celũ & loquar: etaudiat t̾ra uba onis mei. Rutr¬
sũi habes nccessariũ ut milites. ⁊ t̾ram scãm heredita
te possideas. et apes tibi prophet. & apeste iudicat. deo¬
bora quippe apes int̾pretatur ut poris e ulud carmen
qd̾ in libro uidicũ continet᷑ edicere. Ao regnorũ acincepᷤ
uolumen ascendens. uemad canticũ. qñ aauio fugit ade¬
Dñs firmamentũ meũ &e fortitudo mea. et netugiũ me¬
um. & lib̾ator m̃s. ꝑuemendũ tibi est ad yaiam. ẽ cu

Expanded text:
transire mare Rubrum, ut possis primum canticum canere transire mare Rubrum, ut possis primum canticum canere dicens: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est . Licet autem primum dixeris canticum, adhuc longe es a Cantico Canticorum. Perambula terram deserti spiritualiter, donec venias ad puteum, quem foderunt reges , ut ibi secundum canticum canas. Post haec veni ad vicina sanctae Terrae, ut super Jordanis ripam constitutus, cantes canticum Moysi, dicens: Attende, coelum, et loquar, et audiat terra verba oris mei . Rursum habes necessarium, ute possideas, et apis tibi prophetet, et apis te judicet, Debbora apis interpretatur: ut possis et illud carmen, quod in libro Judicum continetur , ediscere. Ad Regnorum deinceps volumen ascendens , veni ad canticum, quando Dmentum meum, et fortitudo mea, et refugium meum, et liberator meus . Perveniendum tibi est ad Isaiam, ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
uomͦ didicimus ꝑ moysen e̾ẽ quedã non
solum scã. s et sc̃ã scõrum. & alia non
tantũ sabbata s  sabbata sabbatorũ
sic nunc docem̃ scribente salomone cͥe
queda non solũ cantica. s et cantica canticorũ. Beatus qui¬
dem &r is qui ingredit᷑ scã sco̾rũ. beatus qui sabbata sabbati¬
rat. s beatior qui sabbatirat sabbata sabbatorũ. Bcatussi¬
milit̾ ce is qui intelligit cantica et canit ea. nemo quippe
nisi insollempnitatib camit: s multo beatior ille. quica¬
nt cantica canticorũ. & sicut is qui ingredit᷑ inscã. plu¬
rib adhuc indiget. ut ualeat inteoire insc̃a scõrũ. et qͥ
sabbatũ celebrat. qd̾ a dño popło cõstitutũ est. multa ad
huc necessaria habet ut agat salbatũ sabbatorũ: codẽ nͦ
difficile it perit᷑. qui omĩa que inscripturis continent᷑
cantica ꝑagrans. ualeat ascendẽ ad cantica canticorum.
Egredi te oportet ex egypto. & egressũ detra egypt per¬

Expanded text:
o didicimus per Moysen, quaedam esse non solum sancta, sed et sancta sanctorum; et alia non tantum sabbata, sed et sabbata sabbatorum; sic nunc docemur, scribente Salomone, esse quaedam non solum Cantica, sed et Cantica Canticorum. Beatus quidem is, qui ingreditur sazat, sed beatior qui sabbatizat sabbatorum sabbata. Beatus similiter et is, qui intelligit cantica, et canit ea. Nemo quippe nisi in solemnitatibus canit; sed multo beatior ille qui canit Cantica Canticorum. Et sicut is qui ingreditur in sancta, pluribus adhuc indiget, ut valeat introire in sancta sanctorum: et qui sabbatum celebrat, quod a Domino populo constitutum est, multa sabbatorum: eodem modo difficile reperitur, qui omnia quae in Scripturis continentur cantica peragrans, valeat ascendere ad Cantica Canticorum. Egredi te oportet ex Aegypto, et egressum de terra Aegypti per
Abbreviated transcription (Latin):
rã sponsi. et manus eiꝰ sponsi dexta continet. famule uero
pit illam. Post tegͦ modore unguentorũ tuorũ curre¬
mus. Cũ om̃ihonestate de ambulantib dictũ est. post
te inodore unguentorũ tuorũ curremis: seãm illud. Cur¬
sũ consũmaui. & illud. qd qui instadio eurrunt. om̃s qͥdẽ
cognoscimꝰ. uxta illuo exemplũ. amicus aut̃ sponsi aãs
& audiens cũ. gaudio gauaet ꝓpt̾ uocẽ sponsi: tale qͥodã¬
et adolescentule sustinent. Introeunte sponso. foensecus
remanent. Sponsa uͦ spetiosa ꝑfccta. sine macula. sine tu¬
las. et nuntiabit eis que sola conspererit: dicetq. Intro¬
Nonait introduxit nos plures incubiculũ suũ. Piures
foris remanent. incubiculũ sola ingredit᷑ spomsa: at ui¬
deat dbesautos tenebrosos ee absconditos r̃emuntictq ni¬
uenculis. Inttoduxit me rer incubicuũ suũ. Rufsũ.
ad olcicentule idẽ sponsarũ insipientiũ curbaꝗ plu

Expanded text:
pprehendit dexteram sponsi, et manus ejus sponsi dextera continetur. Famulae vero pprehendit dexteram sponsi, et manus ejus sponsi dextera continetur. Famulae vero pit illam . Post te ergo in odorem unguentorum tuorum curremus. Cum omni honestate deambulantibus dictum est: Post te in odorem unguentorum tuorum curremus, secundum illud: Cursum consummavi ; et illud: Qui in stadio currunt, omnes quidem cognoscimus, juxta illud exemplum: Amicus autem sponsi stans et audiens eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi , tale quiddam sustinent. Introcunte sponso, forinsecus remanent; sponsa vero speciosa, perfecta, sine macula, sine rulas, et nuntiat eis, quae sola conspexerit, dicitque. IntroNon ait, introduxit nos plures in cubiculum suum. Plures foris remanent: in cubiculum sola ingreditur sponsa, ut videat thesauros tenebrosos et absconditos, renuntietque juvenculis: Introduxit me rex in cubiculum suum. Rursus adolescentulae, id est, sponsarum incipientium turba qu
Abbreviated transcription (Latin):
effusũ ẽ. nom̃ cius. Nunc moysi nom̃ audit᷑: qd̾ priꝰ iudeẽ
tantũ claudebat᷑ angustiis. Neq em̃ grecorũ quispiam
memint eiusneq in uilla gentiliũ litt̾atũ hystoria de
illo seucet̾is scriptũ aliqͥd inuenimus. Stat̃ĩ ut sh̃e radia¬
uit inmundo eduxit sccũ legẽ &e propħas. et uere cõpletũ
est. unguni unguentũ effusũ est nom̃ tuum. Propt̾ea
incordib nr̃is. Congrue nom̃ effusionis infert᷑. unguen¬
tũ effusũ ẽ nom̃ tuum. Hec dicens sponsa. ad olescentu¬
ias conspicit. Quando illa sponsi patrẽ rogabat. c adip¬
sum sponsũ cominus loquebat᷑. nec dũ adolescentuie
ad crant. Inmediis uͦ p̃cib ingredit᷑ uiuencularũ chorus:
&e sponse laudat᷑ eloquiis ꝓpt̾ea iuuencule dilerert̃ te.
et attraxert̃ te: adolescentuleq respondent. post te in
odore unguentorũ tuorũ curremꝰ. Quã pulchre sponsi

Expanded text:
effusum est nomen ejus. Nunc Moysi nomen auditur, quod prius Judaeae effusum est nomen ejus. Nunc Moysi nomen auditur, quod prius Judaeae tantum claudebatur angustiis. Neque enim Graecorum quispiam meminit ejus, neque in ulla gentilium litterarum historia de illo seu caeteris scriptum aliquid invenimus. Statim ut Jesus radiavit in mundo, eduxit secum Legem et Prophetas, et vere completum est, Unguentum effusum nomen tuum. Propterea in corda nostra , congrue nomen effusionis infertur: Unguentum effusum nomen tuum. Haec dicens sponsa adolescentulas conspicit. Quando illa sponsi Patrem rogabat, et ad ipsum sponsum cominus loquebatur, necdum adolescentulae aderant. In mediis vero precibus ingreditur juvencularum chorus, et sponsae laudatur eloquiis: Propterea juvenculae dilexerunt te, et attraxerunt te. Adolescentulaeque respondent: Post te in odorem unguentorum tuorum curremus. Quam pulchre sponsi
Abbreviated transcription (Latin):
gent̾ obserua que deduab suꝑ caput fuderit salua¬
toris.Si quidẽ peccatrix suꝑ pedes: &e ea que dicitur¬
ñ fuisse peccatrix. suꝑ caput eiꝰ fudisse mon̾trat᷑. Ob¬
scrua inquã. et inuenies ineuãgłica lectione non fa¬
buias &e narrationes ab euangłistis. s misteria esse
Si qd̾ pecattir habuit ad pedes refetendũ c̃. si qd̾ ca
que non peccatrix ad caput: nec mirũ domũ fuisse cõ
pletam oore. cũ hoc odore mundus cõpletus sit. Scri¬
bitur in eodẽ loco de symone leproso. & domo eiꝰ. Ego pu¬
nẽ nunctipati. cuiꝰ domus ad aduentũ. xp̃i siraui odore cõ¬
pieta sit agenie penitentiã peccatrice: &e sc̃a caput ibũ in¬
unguenti odorib ꝑfundente. Unguentũ esfusũ nomen¬
tuũ. Quomꝰ unguentũ qd̾ effusione sua ocdorẽ longe la¬
teq disꝑgit̾. sic xp̃i nom̃ effusũ est. Inunu̾sat̾ra ep̃c¬
nominat᷑ in om̃i mundo predicat᷑ dñs. Unguentũ eñĩ

Expanded text:
genter quae de duabus super caput fuderit Salvatoris. Siquidem peccatrix super pedes, et ea, quae non dicitur peccatrix, super caput ejus fudisse monstratur . Observa, inquam, et invenies in Evangelica lectione non fabulas et narrationes ab Evangelistis, 508 sed mysteria esse si quod peccatrix habuit, ad pedes referendum est: et si quod ea, quae non peccatrix, ad caput . Nec mirum domum fuisse odore completam, cum hoc mundus completus sit. Scribitur in eodem loco de Simone leproso et domo ejus . Ego punem nuncupari, cujus domus ad adventum Christi suavi odore completa sit, agente poenitentiam peccatrice, et sancta caput Jesu unguenti odoribus perfundente. Unguentum effusum nomentuum. Quomodo unguentum quod effusione sua odorem longe lateque dispergit, sic nominatur, in omni mundo praedicatur Dominus. Unguentum enim
Abbreviated transcription (Latin):
tes spũalia sentire debemꝰ: &e intellig̾e multo melius ẽs
sic amare quã amare desistere. Ascendens gͥ recunbens
suꝑ pectus einfratruelis sur: que nc̃ inexordio cantici
nigra ponit᷑. in ephithalamii de ea fine cantat᷑. que est
ista queascendit deaibata. Inteuerimus quom et nigͣ¬

Expanded text:
ntes spiritalia sentire debemus, et intelligere multo melius esse sic amare, quam amare desistere. Ascendit igitur recumbens super pectus fratruelis sui, et quae nunc in exordio Cantici nigra ponitur, in epithalamii fine de ea cantatur: Quae est ista, quae ascendit dealbata? Intelleximus quomodo et nig
Abbreviated transcription (Latin):
iescentule quippest̃. defert̃ caritatẽ. & dicunt. exulta¬
bimus & letabim̃ inte. Diligenus non diligunꝰ. sed
diligemus ub̃a tua suꝑ uinũ. Beinde loquunt᷑ ad spõ¬
sũ. Equitas dilexit ce. Laudant sponsam. nom̃ illi eqͥ¬
tatis appriis uirtutib imponentes: equitas dilerit cẽ.
Rursũ ad adolescentulas sponsa respondit. Nigra sũ
et speciosa filie iherłm. ut tabernacula cedar. ut peuiẽ
salomonis. Ne intuem̾im me. ꝙ ego sũ denigrata. qm̃
desper me sol. Speciosa quidẽ ẽ: et sponsũ inuenire
quomͦ speciosa sit sponsa. Querimꝰ aũt̃ quom nigra et
sine candore. sit pulchra. Peintentiam egit a peccatis:
Quia uͦ nec dũ om̃ peccatorũ sorde purgata. nec dũ lo¬
ta ẽ insalute. nigra dr̃. s inatro colore non ꝑmanet. fĩt
itaq candida. Quando ad maiora consurgit. et abhu¬
milib incipit ad alta conscendere: dr̃ de ea. Que ẽ ista.
que ascendit dealbata: & qtio manifestius ꝑfecte mis¬

Expanded text:
ntulae quippe sunt, deferunt charitatem, et dicunt: Exsultabimus et laetabimur in te. Diligemus, non diligimus: 510 sed diligemus ubera tua super vinum. Deinde loquuntur ad sponsam: Aequitas dilexit te. Laudant sponsam, nomen illi aequitatis a propriis virtutibus imponentes: Aequitas dilexit te. Rursum ad adolescentulas sponsa respondet: Nigra sum, et speciosa, filiae Jerusalem, ut tabernacula Cedar: ut pelles Salomonis. Ne intueamini me, quia ego sum denigrata: quoniam despexit me sol. Speciosa quidem est, et possum invenire, quomodo speciosa sit sponsa. Quaerimus autem, quomodo nigra, et sine candore sit pulchra. Poenitentiam egit a peccatis, Quia vero necdum omni peccatorum sorde purgata, necdum lota est in salute, nigra dicitur: sed in atro colore non permanet. Fit itaque candida, quando ad majora consurgit, et ab humilibus incipit ad alta conscendere, diciturque de ea: Quae est ista, quae ascendit dealbata ? Et quo manifestius mys
Abbreviated transcription (Latin):
pretes deinde aquilam & simma¬
chum ac thecdotionẽ. & adextremũ quintã editionem
quã inacho littore inuenisse se scribit. i ta magnifice aꝑteq
disseruit. ut inde mͦ iudeat᷑ inco cõpletũ c̾e qd̾ dr̃. Intro¬
duxit me rex incubiculũ sut̃. Itaq illo oꝑe prct̃musso.
quia ingentis ẽ otii & laboris et sũptuũ. tantas res tã dig¬
nũ opus inlatinũ tͣnsferre sermonẽ. hos duos tactatus
quos inmorẽ cotidiam eloquii paruulis adhuc. lactẽ
gustũ tibi sensuũ eius non cybũ offerens. Tu anmadu̾¬
cas quanta sint illa estimanda que magna st̃. cũ sic pos¬
sint placere que parua st̃. Ex plicit epistola.

Expanded text:
pretes, deinde Aquilam et Symmachum et Theodotionem, et ad extremum quintam editionem, quam in Actio littore invenisse se scribit, ita magnifice aperteque disserit, ut vel inde mihi videatur in eo completum esse, quod dicitduxit me rex in cubiculum suum . Itaque illo opere praetermisso, quia ingentis est otii, laboris et sumptuum, tantas res, tamque dignum opus in Latinum transferre sermonem, hos duos tractatus, quos in morem quotidiani eloquii parvulis adhuc lactentigustum tibi sensuum ejus, non cibum offerens; ut animadvertas quanti sint illa aestimanda, quae magna sunt, cum sic possint placere, quae parva sunt. HOMILIA PRIMA.
Abbreviated transcription (Latin):
putor nosse cũ insipiente aliquo. et mnerudito confer¬
re sermonẽ. qui nichil intelligat: nichil acute dis¬
putationis interroget. Nunqͥd nam opus mͥ ẽ ad il¬
lus aultitiã coarguendã. dialetice artis caluditatẽ.
et profundorũ sensium acumen ad hibere: Hon¬
ne adumꝰ sermũcłi iactũ uilis et modici. qui tamen
ilius intelugentie uideat᷑ acerrimus fatuũ cum
et insipientẽ c̾e conuincam: Sic gͥ admundi sa¬
pientiam stultificandã. ñ est opus sapientiam
dei descendere &e cũ ea colluctari que deorsũ ÷
sapientia. s sufficit fatuũ dei. qm̃ sapientiꝰ ẽ ho¬
minib. et infirmũ di fortus est hominib. et oĩa
contͣria saluator nr᷑ m̃set dñs assũpsit. ut contrariis¬

Expanded text:
putor nosse, cum insipiente aliquo et inerudito conferputor nosse, cum insipiente aliquo et inerudito conferre sermonem, qui nihil intelligat, nihil acutae disputationis interroget: numquid opus mihi est ad istius stultitiam coarguendam, dialecticae artis calliditatem et profundorum sensuum acumen adhibere? Nonne ad unius sermonis jactum vilis et modici, qui tamen illius intelligentiae videatur acerrimus, fatuum eum et insipientem esse convincam? Sic igitur ad mundi sapientiam stultificandam, non est opus sapientiam Dei descendere, et cum ea colluctari, quae deorsum est sapientia, sed sufficit fatuum Dei: quoniam sapientius est hominibus: et infirmum Dei, fortius est hominibus: et omnia contraria Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
bus hominib: Non utiq stultis. s sapientib. di¬
cas licet sapientes scłi huius. siue principes. siue ua¬
tes. istis sapientib scłi. hoc qd̾ exposuimꝰ fatuũ dei
sapientiꝰ:. Mirabile qͥddã uolumꝰ inserere. qm̃ sapien¬
tia mundi stultitia ẽ apud dm̃: et infatuauit deus
sapientiã mundi. Non insapientia sua infatuauit
sapientiã mundi. ut ẽẽ stultitia arguat᷑. neq enim
dignat᷑ sapientia dei admundi sapientiã conuinc̃ẽ¬
dam tota descend̾e. s potius modicũ. hoc ẽ incarnati¬
onis sacramentũ. Quid necessariũ suit. qd fatuũ dei
etat᷑ ut hoc paruo. et fatuo di infatuaret᷑ scłi sapientia :
Non eñi ualebat scłi sapientia. magnituditẽ inse ue¬
nientis sapientie sustinere. Uerũ exemplũ int̾ponã:
ut ꝑspicue possit intelligi. quomͦ fatuũ aci. stultã fece¬
tit sapientiã mundi. fĩngamꝰ paulisꝑ me qui aliqͥd

Expanded text:
bus hominibus? Non utique stultis sed sapientibus, dibus hominibus? Non utique stultis sed sapientibus, dicas licet sapientes saeculi istius sive principes, sive vates, istis sapientibus saeculi, hoc quod exposuimus. « fatuum Dei sapientius est. Mirabile quiddam volumus inserere: quoniam sapientia mundi stultitia est apud Deum: et infatuavit Deus sapientiam mundi, non in sapientia sua infatuavit mundi sapientiam, ut esse stultitia arguatur. Neque enim dignatur sapientia Dei ad mundi sapientiam convincendam tota descendere, sed potius modicum, hoc est Incarnationis sacramentum. Quid necessarium fuit, quod fatuum Dei erat, ut hoc parvo et fatuo Dei, infatuaretur saeculi sapientia? Non enim valebat saeculi sapientia magnitudinem in se venientis sapientiae sustinere. Verum exemplum interponam, ut perspicue possit intelligi, quomodo fatuum Dei, stultam fecerit sapientiam mundi. Fingamus paulisper me, qui aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
sessionẽ: & egressus est. nesciens quo iret. Fide pere¬
grinatus ẽ interra repromissionis quasi inaliena:
intabernaculis habitans. cũ ysaac. et iacob cohere¬
dib eiusd̃e promissionis. Expectabat enĩ fundam̃¬
tũ habentẽ ciuitatẽ. cuius artifex & creator ẽ deus.
& it̾m cũ de abel. & enoch. noe saraq dixisset᷑ intu¬
lit. Iuxta fidẽ mortui st̃ hi om̃s. ñ acceptis reꝑmissi¬
onib.s procul eas uidentes et salutantes. & confi¬
tentes quia peregrini & aduene erant suꝑ terram.
Qui enĩ hec locunt᷑. ostendunt qd̾ querant patriã
et siquidẽ illius recordabant᷑. dequa egressi erant. ha¬
bebant tempus ut reuerterent᷑: nunc uͦ meliorem
desiderant id ẽ celestem. Multisq inmedio scĩs cõ
memoratis: ad extremũ intulit. Et hi om̃s testimo¬
niũ habentes infide. ñ acceperunt reꝓmissionẽ. do
de nobis melius quid ꝓuidente. ne sine nobis ꝑfec¬

Expanded text:
ssessionem, et egressus est nesciens, quo iret. fide peressessionem, et egressus est nesciens, quo iret. fide peregrinatus est in terra repromissionis quasi in aliena in tabernaculis habitans cum Isaac et Iacob, coheredibus eiusdem promissionis; expectabat enim fundamentum habentem ciuitatem, cuius artifex et creator deus est. et iterum, cum de Abel et Enoch, Noe Sarraque dixisset, intulit: iuxta fidem mortui sunt hi omnes non acceptis repromissionibus, sed procul eas uidentes et salutantes et confitentes, quia peregrini et aduenae sunt super terram. qui enim sic loquuntur, ostendunt, quod quaerant patriam. et, siquidem illius recordabantur, de qua egressi erant, habebant tempus, ut reuerterentur; nunc uero meliorem desiderant, id est caelmemoratis, ad extremum intulit, Et hi omnes testimonium habentes in fide, non acceperunt repromissionem, Deo de nobis melius quid providente, ne sine nobis perfec
Abbreviated transcription (Latin):
et extrema tractemus: et liquido scripturarũ pote¬
rit regula cõprobari. semꝑ habitatores terre. pecca¬
tores appellari dequib inapocalipsi ioħis. illud
exemplũ est: ue habitatorib terte. Ab rahã ad qũe pͥ¬
mũ facta ẽ repromissio. dicente dño. tibi dabo terrã
hanc et semini tuo. uxta stephan pͥmi uxp̃o mar
dicit᷑ accepisse. Ita enĩ scriptũ est. Tunc egressus de
t̾ra caldeorũ. habitauit interra carran: et inde post ꝗͣ
mortuus est pat̾ eiꝰ. migauit intertã inqua nunc
uos habitatis : Et non dedit ei possessionẽ. nec uesti¬
giũ quidẽ pedis. quã reꝓmisit dare ei inpossessio¬
nem. et semini eius post eum. Ac ne forsitã lectoris
tacita cogitatio. trahat eũ ad illam intelligentiã.
ut qd̾ ñ est datũ parenti. reddatur posteris. uas elec¬
tionis loquitut ad hebteos. fide qui uocat᷑ abtahã¬
obediuit egredi in locũ. quẽ accepturus erat in po¬

Expanded text:
et extrema tractemus et liquido scripturarum poteet extrema tractemus et liquido scripturarum poterit regula conprobari, semper habitatores terrae peccatores appellari, de quibus in Apocalypsi Iohannis illud exemplum est: uae habitatoribus terrae. Abraham, ad quem primum facta est promissio dicente domino: tibi dabo terram hanc et semini tuo, iuxta Stephani, primi in Chriur accepisse. ita enim scriptum est: tunc egressus de terra Chaldaeorum habitauit in Charran et inde, postquam mortuus est pater eius, migrauit in terram, in qua nunc uos habitatis; et non dedit ei possessionem, ne uestigium quidem pedis, quam repromisit dare ei in possessionem et semini eius post ipsum. ac ne iorsitan lectoris tacita cogitatio trahat eum ad illam intellegentiam, ut, quod non est datum parenti, reddatur posteris, uas electionis loquitur ad Hebraeos: fide, qui uocatur Abrahamoboediuit egredi in locum, quem accepturus erat in po
Abbreviated transcription (Latin):
cultores et agricole apłi sunt: quib dicit᷑. Uos cais sal
terre. Et inalio loco. Inpatientia ur̃a. possidebitis aĩas
urãs. Quorũ unus uas electionis. confidentissime loque¬
batur. Dci enĩ cooꝑatores sumus: dei agricultura.
dei edificatio estis: et multa alia que idcuto ñ repli¬
co. ne sensũ uidear legentis optundere. &e memorie uiiꝰ
diffidere. Iilud quoq sollicita mente tractemus. &e
scripturarũ nos doceat auctoritas. scõs os huiꝰ t̾re quã
iudei terrã repromissionis autumant.: ñ habitatores
c̾e. s accolas atq ꝑegrinoᷤ. Unde exiusti uiri ꝑsona le¬
gimus aduena sum ego et peregrinus. sicut omnes
patres mei. Qui cũ diu interte huius tenebris uer¬
saretur: flebilit̾ in gemiscit &e dicit. heu me quia
ꝑegrinatio mea prolongata est: habitaui cũ habi¬
tantib cedar. multũ accola fuit anima mea. Ubi¬
cũq aut̃ habitator terre legitur. et priora & media.

Expanded text:
cultores agricolae apostoli sunt, quibus dicitur: uos estis sal cultores agricolae apostoli sunt, quibus dicitur: uos estis sal terrae et in alio loco: in patientia uestra possidebitis animas uestras, quorum unus, uas electionis, confidentissime loquebatur: dei enim cooperatores sumus, dei agricultura, dei aedificatio estis et multa alia, quae idcirco non replico, ne sensum uidear legentis obtundere et memoriae illius diffidere. Illud quoque sollicita mente tractemus et scripturarum nos doceat auctoritas, sanctos huius terrae, quam Iudaei terram repromissionis autumant, non habitatores esse, sed accolas atque peregrinos. ex iusti uiri persona legimus: aduena sum ego et peregrinus sicut omnes patres mei. qui cum diu in terrae huius tenebris uersaretur, flebiliter ingemiscit et dicit: heu me, quia peregrinatio mea prolongata est, habitaui cum habitantibus Cedar, multum accola fuit anima mea. ubicumque autem habitator terrae legitur, et priora et media
Abbreviated transcription (Latin):
hierechiel mystico sermone narrat᷑: in cuiꝰ ripis atboreᷤ
sunt exutraq parte:. ꝑ singłos menses nouis frugibus
abundantes. Dequa terta. et inꝓuerbiis uir scripsit
sapientissimꝰ. Qui oꝑat᷑ terrã suam: implebitur pani¬
bus. Qd̾ si dehac terra quã cernimꝰ. et que magił apec¬
catorib possidet᷑. dequa scriptũ est. maledicta terra
inoꝑib tuis. aliquis intelligendũ putat: respondeat
quomͦ possit hec stare sententia. Qui oꝑat᷑ terrã suã.
implebit᷑ panib. Quanti enĩ oꝑantur terrã. exercent
uomere: & tam̃ multis impedientib causis egestate
confitiuntur. et penuria. S consid̾andũ scriptura
est: dequa nũquã eici potest. Scd̾m quẽ sensũ. et u¬
lud scriptũ est. Redẽptio anime uiri. proprie diui¬
tie. & hoc scd̾m litterã c̃sentiri possit ñ plene tñ. Qntiem̃
alienis amicorũq redimuntur pecumĩs. Huiꝰ terre

Expanded text:
Ezechihel mystico sermone narratur, in cuius ripis arbores Ezechihel mystico sermone narratur, in cuius ripis arbores sunt ex utraque parte per singulos menses nouis frugibus abundantes, de qua terra et in Prouerbiis uir scripsit sapientissimus: qui operatur terram suam, inplebitur panibus. quod si de hac terra, quam cernimus et quae magis a peccatoribus possidetur, de qua scriptum est: maledicta terra in operibus, aliquis intellegendum putat, respondeat, quomodo possit haec stare sententia: qui operatur terram suam, inplebitur panibus. quanti enim operantur terram et exercent uomere et tamen multis inpedientibus causis egestate conficiuntur et penuria! sed considerandum, scriptura est, de qua numquam eici potest; secundum quem sensum et illud scriptum est: redemptio animae uiri propriae diuitiae. et hoc secundum litteram mentiri putes: quanti enim alienis amicorumque redimuntur pecuniis! huius terrae
Abbreviated transcription (Latin):
rebit fluuuis głosuf. Iua uidelicet. dequa idem dauid
in alio psalmo canit. Gloriosa dicta sunt de te. cuutas
dei. Et it̾m. Diligit dñs portas syon. suꝑ oĩa tab̾na¬
cła iacob. Nũquid istas portas diligit d̾s. quas uidemus
incyneres et fauillas ẽẽ conuersas: Non dico prudentib:
s ne stultis quidẽ hoc ꝑsuaderi potest. Ego arbitror ce
illud qd̾ insexagesimo. iui psalmolegimꝰ iisitasti terram
& in ebriasti eam. multiplicasti locupletare eã. fiuuus
dei repletus est aquis parasti cybũ corũ. qm̃sic ẽ prepa¬
ratio eius. sulcos eiꝰ inebria. multiplica genimina illtꝰ
instillicidiis eius letabitur germinans. huic sensui
conuenire. Illa ciũ terra cotidie uisitatur adeo. et in¬
ebriatur. cunctisq c̃ plena diuitiis. De hac fluuius
egreditur dei. dequo scriptũ est fluminis impetus
lerisieat ciuitatẽ dei. Aui et in descciptione templi

Expanded text:
rebit fluvius gloriosus? illa videlicet, de qua idem David rebit fluvius gloriosus? illa videlicet, de qua idem David in alio psdei, et iterum: diligit dominus portas Sion super omnia tabernacula Iacob. istas portas diligit deus, quas uidemus in cineres et fauillas esse conuersas ? non dico prudentibus, sed ne stultis quidem hoc persuaderi potest. ego arbitror et illud, quod in sexagesimo quarto psalmo legimus: uisitasti terram et inebriasti eam, multiplicasti locupletare illam. fluuius dei repletus est aquis; parasti cibum illorum, quoniam sic est praeparatio tua. sulcos eius inebria, multiplica genimina illius; in stillicidiis eius laetabitur germinans, huic sensui conuenire. illa enim terra cotidie uisitatur a deo, inebriatur cunctisque est plena diuitiis. de hac fluuius egreditur dei, de quo scriptum est: fluminis impetus laetificat ciuitatem dei, qui et in descriptione templi
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Beniq ce abraham licet diuersis locis. cũ la zaro
uidetur apud inferos. et iacob uir iustus dicit: lugens et
geniens descendã ad infernũ sanguis. xp̃i clauis paradysi
est. dicentis ad latronẽ. Hodie mecũ eris inparadyso. Ista
ẽ ut diximꝰ terra uiuentiũ. terra diuitiarũ. &e bonorũ
deĩ quã primꝰ adam ꝑdidit. et scd̃s homo inuenit. ĩ mo
abillo ꝑditam. iste restituit. dicente apło. Regnauit morᷤ
abadam usq ad moysẽ. sub cuius ꝑsona lȩx intelligitur:
infimilitudinẽ preuaticationis adam. qui ẽ forma fut᷑i.
Uolumus scire que sit hec terra manifestiꝰ legamꝰ mala¬
terra uoluntaria. que significantiꝰ grece appellatur
Gertri: quã uel scĩ desid̾ant. uel que placeat do. Isaias
quoq in hec uerba consentit dicens. Et erit uir abscon¬
dens sermones suos: & apparebit interra syon. sicut fluiiꝰ
gloriosus interta sitienti: que ẽ terra syon. inqua appa¬

Expanded text:
erunt. denique et Abraham, licet diuersis locis, cum Lazaro erunt. denique et Abraham, licet diuersis locis, cum Lazaro uidetur apud inferos et Iacob, uir iustus, dicit: lugens et gemens descendam ad infernum. sanguis Christi clauis paradisi est dicentis ad latronem: hodie mecum eris in paradiso. ista est, ut diximus, terra uiuentium, terra diuitiarum et bonorum dei, quae primus Adam perdidit et secundus inuenit, immo ab illo perditam iste restituit dicente apostolo: regnauit mors ab Adam usque ad Moysen — sub cuius persona lex intellegitur — in similitudinem praeuaricationis Adam, qui est forma futuri. uolumus scire, quae sit terra, manifestius? legamus Mala voluptaria , quae significantius Graece appellatur θελητὴ, quam vel Sancti desiderant, vel quae placeat Deo. Isaias quoque in haec verba consentit, dicens: Et erit vir abscondens sermones suos, et apparebit in terra Sion, sicut fluvius gloriosus in terra sitienti . Quae est terra Sion, in qua appa