comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lis similes ꝓcedunt ad publicũ. ut caninã exer¬
ceant facundiã. Alii sublatis in altũ humeris.
& int̾ se nescio qͥd conitientes. stupentibꝰq in
terra oculis tum̃tia uerba trutinant᷑. ut si
preconẽ addideris putes incedere prefecturã.
S unt qui humore cellarũ ĩmoderatisq ieiuniis.
tedio solitudinis ac nimia lectione dũ diebꝰ ac
noctib auribꝰ suis ꝑsonant. uertunt᷑ in melan¬
colyam. & ypocratis magis fom̃tis quã nr̃is
nib pͥstinis carere ñ possunt. mutatisq no¬
minib institoꝵ eade exercent negotia. non
uictũ ac uestitũ qd̾ apłs precipit s maiora quã
scłi homines emolum̃ta sectantes. Et priꝰ qui¬
dem ab edilib qͦs asopanomos greci appellant.
uendentiũ cohercebat᷑ rabies. nec erat impune
peccatũ. nc̃ aũ sub religionis titulo ȩxercent᷑
iniusta cõpendia. ꝙ honor nominis xp̃iani
fraudẽ magis facit quã patit᷑. Quodq pudet

Expanded text:
lis similes procedunt ad publicum, ut caninam exerlis similes procedunt ad publicum, ut caninam exerceant facundiam. alii sublatis in altum humeris et intra se nescio quid cornicantes stupentibus in terram oculis tumentia uerba trutinantur, ut, si praeconem addideris, putes incedere praefecturam. sunt, qui humore cellularum inmoderatisque ieiuniis, taedio solitudinis ac nimia lectione; dum diebus ac noctibus auribus suis personant, uertuntur in iielay%oUav et Hippocratis magis fomentis quam nostris nibus pristinis carere non possunt mutatisque nominibus institorum eadem exercent conmercia non uictum et uestitum, quod apostolus praecipit, sed maiora quam saeculi homines emolumenta sectantes. et prius quidem ab aedilibus, quos dyoQavofiovg Graeci appellant, uendentium cohercebatur rabies nec erat inpune peccatum, nunc autem sub religionis titulo exercentur iniusta conpendia et honor nominis Christiani fraudem magis facit quam patitur. quodque pudet
Abbreviated transcription (Latin):
ceas: p̃positum monasterii timeas ut dñm. di¬
ugas ut parentẽ: eredas tibi salutare quiõquid
ille p̾ceꝑit: nec de maioris sententia iudices.
cun officii ẽ obedire. ꝙ implere quȩ iussa sunt:
dicente moyse: Audi isrł ꝙtace. Tantis negotiis
o ccupatus. nullis uacabis cogitationibꝰ & dũ
ab alio transis ad aliud: opꝰq succedit oꝑi illud
solum m̃te retinebis qd̾ agere cõpelleris. Nidi
ego quosd̾a. qui pꝰtquã renuntiauere scło uesti¬
menti dutarat ꝙ uocis ꝓfessione: ñ moribꝰ ni¬
shil de pristina conu̾satione mutarunt. Res
familiaris magis aucta. quã imminuta eade
ministeria seruuloꝵ. ide apparatꝰ conuiuii: In
uitro ꝙ patella fictili & auro comedit᷑ ꝙ inter
turbas. & examina ministroꝵ: nom̃ sibi uendi¬
cant solitarii. Qui pauꝑes uͦ sunt & tenui sub¬
stantiola uidentꝰq sibi scioli  pomparũ fercu¬

Expanded text:
ceas, praepositum monasterii timeas ut dominum, diceas, praepositum monasterii timeas ut dominum, diligas ut parentem, credas tibi salutare, quidquid ille praeceperit, nec de maioris sententia iudices, cuius officii est oboedire et inplere, quae iussa sunt, dicente Moyse: audi, Israhel, et tace. tantis negotiis occupatus nullis uacabis cogitationibus et, dum ab alio transis ad aliud opusque succedit operi, illud solum mente retinebis, quod agere conpelleris. Uidi ego quosdam, qui, postquam renuntiauere saeculo — uestimentis dumtaxat et uocis professione, non rebus — nihil de pristina conuersatione mutarunt. res familiaris magis aucta quam inminuta est; eadem ministeria seruulorum, idem apparatus conuiuii; in uitro et patella fictili aurum comeditur et inter turbas et examina ministrorum nomen sibi uindicant solitarii. qui uero pauperes sunt et tenui substantiola uidenturque sibi scioli, pomparum fercu
Abbreviated transcription (Latin):
signum expectat᷑. Et ne plura replicando fasti¬
dium legenti faciam ꝑ hȩc om̃ia ad illud tendit
oratio  ut doceam te non tuo arbitrio dimitten¬
dum: s uiuere in monasterio sub uniꝰ discipli¬
na patris: consortioq multoꝵs ut ab alio discas
humilitatẽ ab alio patientiã. Hic te silentiũ
ille doceat mansuetudinẽ. Non facias qd̾ uis ꝑ
comedas qd̾ iuberis. habeas qd̾ aeceꝑis quan¬
tum acceꝑis. uestiaris. quod acceꝑis. oꝑis tui
pensa ꝑsoluas. Subiciaris cui ñ uis ÷ lassus ad
stratũ uenias ambulansq dormites needu̾
expleto sõpno surgere cõpellaris. Dicas psalmũ
in ordine tuo. in quo ñ dulcedo uocis. s m̃tis
affectus querit᷑. dicente apło. Psallam sp̃u.
psallam ꝙ. m̃te : & fantantes in cordib ur̃is dño.
egerat enĩ e̾e̾ preceptũ. psallite sapient̾. Serui¬
as frĩb hospitũ pedes laues passus iniuriã ta¬

Expanded text:
signum expectatur. et ne plura replicando fastisignum expectatur. et ne plura replicando fastidium legenti faciam, per haec omnia ad illud tendit oratio, ut doceam te non tuo arbitrio dimittendum, sed uiuere debere in monasterio sub unius disciplina patris consortioque multorum, ut ab alio discas humilitatem, ab alio patientiam, hic te silentium, ille doceat mansuetudinem, non facias, quod uis, comedas, quod iuberis, habeas, quantum acceperis, uestiaris, quod acceperis, operis tui pensa persoluas, subiciaris, cui non uis, lassus ad stratum uenias ambulansque dormites, necdum expleto somno surgere conpellaris, dicas psalmum in ordine tuo — in quo non dulcedo uocis sed mentis affectus quaeritur scribente apostolo: psallam spiritu, psallam et mente et: cantantes in cordibus uestris; legerat enim esse praeceptum: psallite sapienter —, seruias fratribus, hospitum laues pedes, passus iniuriam ta
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Declina ait amalo. ꝙ fac bonũ: inquire pacẽ
ꝙ ꝑsequere eam. Nisi oderimo malũ. bonũ amare
non possumꝰ. Quin potio faciendu ẽ bonũ ut
declinemꝰ a malo: par quȩrenda: ut bella fugiam᷑.
Nec sufficit illam querere. nͥ inuentã fugientẽq
om̃i studio ꝑsequam᷑ quȩ eruꝑat omne sensum
toq sermone & ut ita loquar sũmis labiis hospites
inuitemꝰ: s toto ardore m̃tis teneamꝰ: quasi afferen¬
tes secum de lucro nr̃o atq cõpendio Nulla ars
absq magistro discit᷑. Etiã muta animalia ꝙ fera¬
rum greges ductores sequunt᷑ suos. In apibꝰ pͥnci¬
est. duos fr̃s simul reges habere ñ potuit. & parri¬
cidio dedicat᷑. In rebeccȩ utero esau & iaeob bella
gesserunt. Singłirũ eccłiarũ ep̃i singuli archi¬
prb̾ri singuli archidiaconi ꝙ om̃is ordo ȩccłiasti¬
cus suis rectorib nititur. In naui unus gub̾nator

Expanded text:
mus. Declina, ait, a malo, et fac bonum : Quaere pacem, mus. Declina, ait, a malo, et fac bonum : Quaere pacem, et persequere eam. Nisi oderimus malum, bonum amare non possumus. Quin potius faciendum est bonum, ut declinemus a malo. Pax quaerenda, ut bella fugiamus. Nec sufficit eam quaerere, nisi inventam fugientemque omni studio persequamur, quae exsuperat omnem senstoque sermone et - ut ita loquar — summis labiis hospites inuitemus, sed toto mentis ardore teneamus quasi auferentes secum de lucro nostro atque conpendio. Nulla ars absque magistro discitur. etiam muta animalia et ferarum greges ductores sequuntur suos. in apibus princiest, duos fratres simul habere reges non potuit et parricidio dedicatur. in Rebeccae utero Esau et Iacob bella gesserunt. singuli ecclesiarum episcopi, singuli archipresbyteri, singuli archidiaconi et omnis ordo ecclesiasticus suis rectoribus nititur. in naui unus gubernator,
Abbreviated transcription (Latin):
ut uirgiis atq conuitiis insectaret᷑ hominem:
ꝙ p̾t irrogatã iniuriã pͥmo ueniret ad queri¬
monias. Uocati testes ꝓ eo loquebant᷑ qͥ con¬
tumeliã fecerat. flere ille contra m̃datiũ⁊ nul¬
lus aliꝰ credere ueritati. Solus pat̾ defensionẽ
suam callide opponere studuit. ne abundantio¬
ri tristicia absorberet᷑ fr̃. Quid multa: Ita an¬
nus ductus ẽ. Quo expleto int̾rogatꝰ adolescens
suꝑ cogitationibꝰ pͥstinis an adhuc molestię
aliquid sustineret: pape inquit uiuere mͥ ñ
licet & fornicari libet: O si solus fuisset. quo
adiutore suꝑasset: Philosophi scłi solent amo¬
rem ueterẽ amore nouo quasi elauũ elauo
expellere. Quod ꝙ asuero regi septẽ pͥncipes fece¬
re ꝑsarũ: ut uasti regine desideriũ aliarũ ꝑuella¬
rum amore compescerent. Iili uitiũ uitio. peccatũ
peccato medicant᷑: nos amore uirtutũ uitia suꝑe¬

Expanded text:
ut iurgiis atque conuiciis insectaretur hominem ut iurgiis atque conuiciis insectaretur hominem et post inrogatam iniuriam primus ueniret ad querimonias. uocati testes pro eo loquebantur, qui contumeliam fecerat. flere ille contra mendacium; nullus alius credere ueritati, solus pater defensionem suam callide opponere, ne abundantiori tristitia absorberetur frater. quid multa? ita annus ductus est, quo expleto interrogatus adulescens super cogitationibus pristinis, an adhuc molestiae aliquid sustineret: \'papae\', inquit, \'uiuere mihi non licet, et fornicari libet ?: hic si solus fuisset, quo adiutore superasset? Philosophi srem veterem amore novo, quasi clavum clavo expellere. Quod et Assuero regi septem principes fecere Persarum, ut Vasthi reginae desiderium, aliarum puellarum amore compescerent . ILLI VITIUM VITIO, peccatumque peccato medicantur, nos amore virtutum, vitia supere
Abbreviated transcription (Latin):
re non poterã: Quẽ cũ crebris ieiuniis frange¬
rem. mens tam̃ his cogitationib ȩstuabat. Ad
quã edomandã cuida fr̃i. qui ex hebreis credi¬
derat. me in disciplinã dedi. ut ptꝰ quintilsiani
acumina. ciceronisq fluuios. grauitatẽq fron¬
tonis. ꝙ lenitatẽ plinii alfabetũ discerem stri¬
dentia anhelantiaq u̾ba meditarer. Quid ibi
laboris insũpserim. quid sustinuerĩ difficulta¬
tis. quotiens desꝑauerĩ. quotiensq cessauerim:
& contentionẽ rursus discendi inceꝑim. testis
est conscientia. tammea qͥ passus sum: quã eoꝵ
qui mecũ duxere uitã. Et grãs ago dño. qd̾ de
amarissimo semine litt̾arũ. dulees fructus eapis
Dieam & aliud qͥd in egypto uiderims. Grȩcus
adolescens erat in cenobio qͥ nulla abstinentia.
nulla oꝑis magnitudine. flaminã carnis pote¬
rat extinguere. Hunc ꝑielitantẽ: pat̾ monaste¬
rii hac arte seruauit. Imꝑat euida uiro graui:

Expanded text:
re non poteram; quae cum crebris ieiuniis frangere non poteram; quae cum crebris ieiuniis frangerem, mens tamen cogitationibus aestuabat. ad quam edomandam cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in disciplinam dedi, ut post Quintiliani acumina Ciceronisque fluuios grauitatemque Frontonis et lenitatem Plinii alphabetum discerem, stridentia anhelantiaque uerba meditarer. quid ibi laboris insumpserim, quid sustinuerim difficultatis, quotiens desperauerim quotiensque cessauerim et contentione discendi rursus inceperim, testis est conscientia tam mea, qui passus sum, quam eorum, qui mecum duxere uitam. et gratias ago domino, quod de amaro semine litterarum dulces fructus capio. Dicam et aliud, quid in Aegypto uiderim. Graecus adulescens erat in coenobio, qui nulla continentiae, nulla operis magnitudine flammam poterat carnis extinguere. hunc periclitantem pater monasterii hac arte seruauit. imperat cuidam uiro graui,
Abbreviated transcription (Latin):
illa cadens raucũ ꝑ leuia murmꝰ. saxa ciet. scate¬
brisq arentia tẽꝑet arua. Inserant᷑ infructuosȩ
arbores uł gemiis uł surculis: ut paruo post
tempore laboris tui poma dulcia decerpas.
Apum fabricare aluearia ad quas temittunt sa¬
lomonis ꝓu̾bia & monasterioꝵ ordinẽ, ac regi¬
am disciplinã in paruoꝵ disce corporibꝰ. Texan.¬
tur ꝙ lina capiendis piscibꝰ: seribantꝰ ꝙ libri.
ut ꝙ manꝰ oꝑetur cibos ꝙ anima lectione sa¬
turetur. In desideriis ẽ om̃is otios: E gyptioꝵ
monasteria hunc morẽ tenent ut nullũ absq
oꝑe & labore suscipiant: ñ tam ꝓpt̾ uictus ne¬
cessitatẽquã ꝓpt̾ animę salutẽ: ne uagetur
ꝑnitiosis cogitationibꝰ ꝙ instar fornicationis
iherłm om̃i transeunti diuaricet pedes suos.
Dum ee̾m uiuenis ꝙ solitudinis me deserta ual¬
larent. incentiua uitiorũ ardorẽq naturȩ fer¬

Expanded text:
illa cadens raucum per laevia murmur Saxa ciet, scateilla cadens raucum per laevia murmur Saxa ciet, scatebrisque arentia temperat arva. Inserantur fructuosae arbores, vel gemmis vel surculis, ut parvo post tempore laboris tui dulcia poma decerpas. Apum fabricare alvearia, ad quas te mittunt Salomonis Proverbia . Monasteriorum ordinem ac regiam disciplinam in parvis disce corporibus. Texantur et lina capiendis piscibus. Scribantur et libri, ut et manus operetur cibos, et anima lectione saturetur. In desideriis est omnis otiosus . Aegyptiorum monasteria hunc morem tenent, ut nullum absque opere ac labore suscipiant, non tam propter victus necessaria quam propter animae salutem, ne uagetur perniciosis cogitationibus et instar fornicantis Hierusalem omni transeunti diuaricet pedes suos. Dum essem iuuenis et solitudinis me deserta uallarent, incentiua uitiorum ardoremque naturae fer
Abbreviated transcription (Latin):
tos cibos. renuendo contristes: aut si acceꝑis ole¬
um igni adicias: q. int̾ frequentiã puellarum
uagis cogitationib patens: corꝑo parit̾ animꝰq
tendat᷑ ad dm. Iram uince patientia. A ma sei¬
entiã scͥpturarũ. & carnis uitia ñ amabis. Nee
uacet mens tua uariis ꝑturbationib: que si pe¬
ctori insederint: dominabunt᷑ tui. ꝙ te deducẽt
ad delictum maximi̾r tãc & aliqͥd oꝑis ut semꝑ
te diabolꝰ inueniat occupatũ. Si apłi habentes
potestatẽ de eugłio uiuere: laborabant mani
bus ne quẽ grauarent. ꝙ aliis tͥbuebant refri¬
nalia ÷ cur tu in usus tuos successura ñ p̾pares:
Uel fiscellã texe iunco uł canistrũ lentis plecte
uiminibꝰ: Sariat᷑ hums areolȩ ȩquo limite diui¬
na: uł plantȩ ꝑ ordinẽ posite. aquȩ ducantur
irrigue: ut pulcherrimors u̾suũ spectator assis¬
tas: Eece suꝑcilio eliuosi tramitis undam Elieit.

Expanded text:
tos cibos, renuendo contristes: aut si acceperis, oletos cibos, renuendo contristes: aut si acceperis, oleum igni adjicias; et inter frequentiam puellarum uanis cogitationibus patens. corpus pariter animusque tendatur ad dominum. iram uince patientia; ama scientiam scripturarum et carnis uitia non amabis. nec uacet mens tua uariis perturbationibus, quae, si pectori insederint, dominabuntur tui et te deducent ad delictum maximum. fac et aliquid operis, ut semper te diabolus inueniat occupatum. si apostoli habentes potestatem de euangelio uiuere laborabant manibus suis, ne quem grauarent, et aliis tribuebant refrinalia , cur tu in usus tuos successura non praepares? Vel fiscellam texe junco, vel canistrum lentis plecte viminibus, sarriatur humus, arcolae aequo limite divina, vel plantae per ordinem positae, aquae ducantur irriguae. Hinc pulcherrimorum versuum spectator assistas: Ecce supercilio clivosi tramitis undam Elicit;
Abbreviated transcription (Latin):
seđm quosda in eptos homines. demonũ pug¬
nantiũ contra se portentũ confingere: ut apud
imꝑitos & uulgi homines: miraculũ sui faciant.
ut ex inde sectent᷑ lucra. Uidimꝰ nuꝑ & planxi¬
mus: croesi opes uniꝯ morte dep̾hensas urbisq¬
stipes. quasi in usus pauꝑum congregatas: stirpi
ꝙ posteris derelictas. Tunc ferrũ quod latebat
in ꝑfundo suꝑnatauit aquȩ ꝙ int̾ palmarum
arbores. mẏrrȩ a maritudo monstrata ẽ. Nec
mirũ. ¶talem ꝙ sociũ habuit & magistrũ qui
egentiũ famẽs suas fecit eẽ diuitias & mise¬
ris derelicta in suã miseriã tenuit. Quoꝵ cla¬
mor tande ꝑuenit ad cęlum:& patientissimas
di uicit aures ut missus angłs pessimꝰ nabal
carmelo diceret: S tulte. hac nocte auferent aiãm
tuam a te ẜ quȩ aũ p̃parasti cuio ert: Uolo gͦ te
ꝙ ꝓpt̾ causas quas supra exposuimo ñ habitare
cum matre. ꝙ p̾cipue ne aut offerentẽ delica¬

Expanded text:
secundum quosdam ineptos homines daemonum obpugsecundum quosdam ineptos homines daemonum obpugnantium contra se portenta confingere, ut apud inperitos et uulgi homines miraculum sui faciant et exinde sectentur lucra. Vidimus nuper et planximus Croesi opes unius morte deprehensas urbisqstipes quasi in usus pauperum congregatas stirpi et posteris derelictas. Tunc ferrum, quod latebat in profundo, super-natavit aquae et inter palmarum arbores Merrae amaritudo monstrata est. Nec mirum: talem et socium habuit et magistrum, qui egentium famem suas fecit esse divitias et miseris derelicta in suam miseriam tenuit. Quorum clamor tandem pervenit ad caelum et patientissimas Dei vicit aures, ut missus angelus pessimo Nabal Carmelio diceret: Stulte, hac nocte auferent animam tuam a te; quae autem preparasti, cuius erunt? Volo ergo te et propter causas, quas supra exposui, non habitare cum matre et p
Abbreviated transcription (Latin):
nemq ñ uiderit putat se ẽẽ alicuio mom̃ti: ob¬
litusq sui unde qͦ uenerit: intus corde: foris
lingua uagatur. Iudicat cont᷑ apłi uoluntatẽ
alienos seruos: Ad quod gula poposcerit: porri¬
git manũ: dormit quantũ uoluerit. facit qd̃
uoluerit: Nullum ueret᷑ om̃s se inferiores pu¬
tat. erebrisq in urbibꝰ quã in cella ẽ÷ ꝙ int̾ fr̃s
simulat uerecundiã. qui platearũ turbis collidi¬
tur. Quid igitur: Solitariã uitã rep̾hendimus:
Minime: quippe quã sepe laudauimo: seo de ludo
monasterioꝵs. huiꝰcemodi uolumo egredi milites
quos peremi dura rudim̾ta ñ t̾reant: qui speciẽ¬
conu̾sationis suȩ multo tẽpore dederint: qui om̃i¬
um fuerint minimi: ut pͥmi om̃ium fierent. qͦs¬
nec esuries. nec saturitas aliquando suꝑauit¬
qui pauꝑtate lȩtant᷑: quoꝵ habitꝰ: sermo uultꝰ
in cessus doctrina uirtutũ ẽ: qui nesciunt

Expanded text:
nemque non uiderit, putat se alicuius esse momenti obnemque non uiderit, putat se alicuius esse momenti oblitusque sui, unde quo uenerit, intus corpore lingua foris uagatur. iudicat contra apostoli uoluntatem alienos seruos; quod gula poposcerit, porrigit manus; dormit, quantum uoluerit, facit, quod uoluerit; nullum ueretur, omnes se inferiores putat ciebriusque in urbibus quam in cellula est et inter fratres simulat uerecundiam, qui platearum turbis conliditur. quid igitur? solitariam uitam reprehendimus ? minime, quippe quam saepe laudauimus. sed de ludo monasteriorum huiusce modi uolumus egredi milites, quos conuersationis suę multo tempore dederint, qui omnium fuerint minimi, ut primi omnium fierent, qnec esuries nec saturitas aliquando superauit,qui paupertate laetantur, quorum habitus, sermo, uultus, incessus doctrina uirtutum est, qui nesciunt
Abbreviated transcription (Latin):
sideriũ: discas qd̾ possis docere ꝙ rationabilẽ
hostiam offeras xp̃o: ne miles antequ̾ã tẏro
ne prio magist̾ sis antequã discipulus. Non ẽ
trum. Habeant illi ordinem ꝙ gradum suum i quẽ
si tenueris: quomͦ in eo tͥ uiuendũ sit ęditꝰ ad
nepotianũ lib̾ te docere poterit. Nunc monachi
in cunabula moresq discutimꝰ: & eiꝰ monachi.
quilib̾alib studiis eruditꝰ in adolescentia iugum
xp̃i eollo suo imposuit. Primũq tractandũ est
utrũ solus an eũ aliis in monasterio uiuere debe¬
as. Miehi placet ut habeas seoꝵ contub̾niũ: nec
ipse te doceas ꝙ absq ductore ingrediaris uiam.
quã nũqu̾a ingressus esystatĩq in partẽ tͥ alterã
declinandum sit. ꝙ errori pateas. Non plus aut
mino ambules: quã necesse ẽ: ne currens lasseris.
moramq faciens obdormias. In solitudine cito
subrepit suꝑbia: ꝙ si parumꝑ ieiunauerit: homi¬

Expanded text:
siderium, discas, quod possis docere, et rationabilem siderium, discas, quod possis docere, et rationabilem hostiam offeras Christo, ne miles ante quam tiro, ne prius magister sis quam discipulus. non estcere. habeant illi ordinem et gradum suum, quem si tenueris, quomodo tibi in eo uiuendum sit, editus ad Nepotianum liber docere te poterit. nunc monachi incunabula moresque discutimus et eius monachi, qui liberalibus studiis eruditus in adulescentia iugum Christi collo suo inposuit. Primumque tractandum est, utrum solus an cum aliis in monasterio uiuere debeas. mihi placet, ut habeas sanctorum contubernium nec ipse te doceas et absque doctore ingrediaris uiam, quam numquam ingressus es, statimque in partem tibi alteram declinandum sit et errori pateas plusque aut minus ambules, quam necesse est, ut currens lasseris, moram faciens obdormias. in solitudine cito subrepit superbia et, si parumper ieiunauerit homi
Abbreviated transcription (Latin):
samuhelem: ñ sibi. s tab̾naculo genuit. filii iona¬
dab qui uinum & siceram ñ bibebant. qui habita¬
bant in tentoriis & quas nox cõpulerat: sedes ha¬
bebant: scribunt᷑ in psalmo. qd̾ pͥmi captiuitatẽ
sustinuerint: qui ab exerertu chaldeoꝵ uastante
iherłm urbes int̾ire compulsi sunt. Uideris qͥd
alii sentiant: unusquisq enim suo sensu ducitur.
Michi tam̃ cppidum carcer ꝙ solitudo paradẏsus¬
est. Quid desideram urbium frequentiã. qui de
singłaritate censemi. Moyses ut prȩesset popło
iudeoꝵs quadraginta annis erudit᷑ in heremo:
Pastor ouiũ: hominũ factus ẽ pastor. Apłi de pis¬
catione lacus genesar ͤ ad piscationẽ hõinum
transiert̃. Tunc habebant patr̃e. rete. nauiculã. secuti
dñm ꝓtinꝰ omĩa reliquert̃. portantes quotidie
crucẽ suam ꝙ ne uirgam quide in manu haben¬
tes. Hoc dico ut etiã si clerieatus titillat te de¬

Expanded text:
Samuhelem non sibi, sed tabernaculo genuit. filii IonaSamuhelem non sibi, sed tabernaculo genuit. filii Ionadab, qui uinum et siceram non bibebant, qui habitabant in tentoriis et, quas nox conpulerat, sedes habebant, scribuntur in psalmo, quod primi captiuitatem sustinuerint, quia exercitu Chaldaeorum uastante Iudaeam urbes introire conpulsi sunt. Uiderint, quid alii sentiant — unusquisque enim suo sensu ducitur —, mihi oppidum carcer est et solitudo paradisus. quid desideramus urbium frequentiam, qui de singularitate censemur? Moyses, ut praeesset populo Iudaeorum, quadraginta annis eruditur in heremo, pastor ouium hominum factus est pastor; apostoli de piscatione lacus Genesar ad piscationem hominum transierunt. tunc habebant patrem, rete, nauiculam: secuti dominum protinus omnia reliquerunt portantes cotidie crucem suam et ne uirgam quidem m manu habentes. hoc dico, ut, etiam si clericatus te titillat de
Abbreviated transcription (Latin):
tomagis homines: quoꝵs uita temptatio ẽ: Ue
nob̾. qui quoties c̃̾cupiscimꝰ toties fornicam᷑.
nebriatꝰ ẽ inquit gladio ms in celo. multo am¬
plis in t̾ra. quȩ spinas & tͥbulos germinat. Uas
electionis in cuiꝰ ore xp̃e resonat: macerat cor¬
pus suum. & subicit seruituti: et tam̃ cernit na¬
turalem carnis ardorẽ: suȩ repugnare sententię:
ut quod non uult: hoc agere compellat᷑. & quasi
uim patiens. uociferat᷑ ꝙ dicit: Miser ego homo
quis me liberabit de corpore mortis hiui: ꝙ. tu
te arbitraris absq lapsu & uulnere posse trans¬
ire. nͥ om̃i custodia seruaueris eor tuum ꝙ cũ
saluatore dixeris: mat̾ mea & fr̃s mes hi sunt
qui faciunt uoluntatẽ patris mei. qͥ in eęlis est:¬
Crudelitas ista pietas ẽ. Immo qͥd tam piũ. quam
sc̃ȩ matͥ sem̃ filiũ eustodire. Optat ꝙ illa te uiuere.
& ñ uidere ad tempꝰ. s ut semꝑ eũ xp̃o uideat Anna

Expanded text:
to magis homines, quorum vitto magis homines, quorum vitnobis, qui quoties concupiscimus, toties fornica mur. Inebriatus est, inquit, gladius meus in coelo , multo amplius in terra, quae spinas, et tribulos generat. Vas electionis, in cujus ore Christus resonabat, macerat corpus suum, et subjicit servituti ; et tamturalem carnis ardorem suae repugnare sententiae, ut, quod non uult, hoc agere conpellatur, et quasi uim patiens uociferatur et dicit: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? et tu te arbitraris absque lapsu et uulnere posse transire, nisi omni custodia seruaueris cor tuum et cum saluatore dixeris: mater mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt uoluntatem patris mei? crudelitas ista pietas est; immo quid tam pium, quam sanctae matri sanctum filium custodire? optat et illa te uiuere, non uidere ad tempus, ut semper cum Christo uideat. Anna
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ tam̃ nec matris affectu. nec patris opibꝰ uinee¬
bat᷑: ⁊t in domo parentũ cũ ꝑiculo uiueret
castitatis. Uiuebat in heremo: ꝙ oculis desideran¬
tib xp̃m nichil aliud dignabat᷑ aspicere. Uestis
asꝑa. zona pellicia cibꝰ locuste: melq siluestre:
om̃ia uirtuti ꝙ continentię p̾parata. filii ꝓpħarũ
quos monachos in uet̾i legimo testam̃to ȩdifica¬
bant sibi casulas ꝓpe fluenta iordanis & turbis¬
ꝙ urbibꝰ derelictis. polenta ꝙ herb̾ agrestib
uictitabant. Quamdiu in patria tua es : habeto
cellulam ꝓ paradiso: uaria scͥpturarũ poma decer¬
pe. His utere delitiis: harum fruere complexir
Si scandalizat te oculus: pesmanꝯ tua. ꝓice ea.
Nulli pareas ut soli pareas animȩ tuȩ. Qui uide¬
rit mulierẽ ad c̃cupiscendũ. iam mȩchatꝰ ẽ eam
in corde suo. Quis gloriabit᷑ castum se habere
eor: Astra ñ st̃ munda in conspectu dñi. quan¬

Expanded text:
et tamen nec matris affectu nec patris opibus uinceet tamen nec matris affectu nec patris opibus uincebatur, ut in domo parentum cum periculo uiueret castitatis. uiuebat in heremo et oculis desiderantibus Christum nihil aliud dignabatur aspicere. uestis aspera, zona pellicia, cibus locustae melque siluestre, omnia uirtuti et continentiae praeparata. filii prophetarum — quos monachos in ueteri legimus testamento — aedificabant sibi casulas propter fluenta Iordanis et turbis urbium derelictis polenta et herbis agrestibus uictitabant. quamdiu in patria tua es, habeto cellulam pro paradiso, uaria scripturarum poma decerpe, his utere deliciis, harum fruere conplexu. si scandalizat te oculus, pes, manus tua, proice ea. nulli parrit mulierem ad concupiscendum eam, iam moechatus est eam in corde suo. Quis gloriabitur castum se habere cor? Astra non sunt munda in conspectu domini: quan
Abbreviated transcription (Latin):
nachus ẽe̾ uis non uideri. habeto curã. ñ rei fa¬
miliaris: cui renuntiando hoc ẽẽ cȩpisti sed aĩȩ
tuȩ. Sordes uestium: candidę mentis indicia
sint. Uilis tunica ꝙ contẽptum scłi ꝓbet: ita
dumtaxat ne animo tumeat: ne habitus ser¬
moq dissentiant. Balnearũ fom̃ta ne queras
qui calorem corporis ieiunioꝵ cupis frigore
extinguere. Quȩ & ipsa moderata sint: ne ni¬
mia debilitent stomachũ. ꝙ maiorẽ refecti¬
onem poscentia erũꝑant incrudelitatẽ que
parens libidinũ est. Modicus ac tẽꝑatꝰ cibꝰ
ꝙ carni ꝙ animȩ utilis est. Matrem ita uide
ne ꝑ illam alias uidere coneris: quarũ uultꝰ
cordi tuo hȩreant: & tacitũ uiuat sub pectore
uulnus. Aneillulas quȩ ei in obsequio sunt:
tibi seias ẽẽ in insidiis: Quanto uilior earum
conditio: tanto facilior ẽ ruina. Et ioħs bapti¬
sta scãm matrẽ habuit. pontificisq filis erat.

Expanded text:
nachus esse uis, non uideri, habeto curam non rei fanachus esse uis, non uideri, habeto curam non rei familiaris, cui renuntiando hoc esse coepisti, sed animae tuae. sordes uestium candidae mentis indicio sint, uilis tunica contemptum saeculi probet ita dumtaxat, ne animus tumeat, ne habitus sermoque dissentiat. balnearum fomenta non quaeras, qui calorem corporis ieiuniorum cupis frigore extinguere. quae et ipsa moderata sint, ne nimia debilitent stomachum et maiorem refectionem poscentia erumpant in cruditatem, quae parens libidinum est. modicus ac temperatus cibus et carni et animae utilis est. matrem ita uide, ne per illam alias uidere cogaris, quarum uultus cordi tuo haereant et tacitum uiuat sub pectore uulnus. ancillulas, quae illi in obsequio sunt, tibi scias esse in insidiis, quia, quantum uilior earum condicio, tanto facilior ruina est. et Iohannes Baptista sanctam matrem habuit pontificisque filius erat
Abbreviated transcription (Latin):
cus in ꝓpatulo ẽ: sub noib pietatis querentiũ
suspecta consortia. Noui ego quasda iam ma¬
turioris ȩtatis & plerasq generis lib̾tini ad oles¬
centib delectari. & filios querere sp̃uales pau¬
latimq pudore suꝑato ficta matrũ noĩa erũ¬
pere in licentiã maritalẽ. Alii sorores uirgines
desert̃. ꝙ ext̾nis uiduis copulant᷑. Sunt quȩ
odert̃ suos. ꝙ ñ suoꝵs palpant᷑ affectu: Quarũ
impatientia index animi. nullam recipit excu¬
sationẽ & cassa pudicitiȩ uelam̃ta quasi aranea¬
rum fila dirumpit. Uideas n̾nullos accinctis
renibꝰ. pullata tunica. barba ꝓlira a mulierib
non posse discedere: sub eode manere tecto: si¬
mul mire conuiuia: ancillas iuuenes habere
inministerio. ꝙ pret̾ uocabula nuptiarũ om̃ĩa
eẽ matͥmonii. Nec eulpa ẽ nominis xp̃iani si
simulator religionis in uitio sit: quin imors

Expanded text:
cus in propatulo est sub nominibus pietatis quaerentium cus in propatulo est sub nominibus pietatis quaerentium suspecta consortia. noui ego quasdam iam maturioris aetatis et plerasque generis libertini adulescentibus delectari et filios quaerere spiritales paulatimque pudore superato per ficta matrum nomina erumpere in licentiam maritalem. alii sorores uirgines deserunt et extraneis uiduis copulantur. sunt, quae oderunt suos et non suorum palpantur affectu, quarum inpatientia, index animi, nullam recipit excusationem et cassa inpudicitiae uelamenta quasi aranearum fila disrumpit. uideas nonnullos accinctis renibus, pulla tunica, barba prolixa a mulieribus non posse discedere, sub eodem conmanere tecto, simul inire conuiuia, ancillas iuuenes habere in ministerio et praeter uocabulum nuptiarum omnia esse matrimonii. nec culpa est nominis Christiani, si simulator religionis in uitio sit, quin immo c
Abbreviated transcription (Latin):
magis quã mͥ : nec in monitorẽ maledicta eon¬
gerere. qui quãuis at iisde teneat᷑ criminibꝰ
certe in eo melior ẽ qd̾ sua ei mala ñ placent.
Audio religiosam te habere matrẽ multoꝵs
annoꝵs uiduã. quȩ aluit. quȩ nutuit infantẽ
ꝙ ptꝰ studia galliarũ quȩ uł florentissima sunt.
misit romam ñ parcens sumptibꝰ ꝙ absentiã
filii spe sustinens futuroꝵ. ut ub̾tatẽ gallici
nitorẽq sermonis grauitas romana condiret:
nec calcaribꝰ in te. s frenis uteret᷑. qd̾ & in diser¬
tissimis uiris greciȩ legimo quiasianũ tumo¬
rem attieo siccabant sale ꝙ luxuriantes flagel¬
lis uineas: falcib repͥmebant: ut eloquentiȩ
torcularia. ñ uerboꝵs pampinis s sensuũ quasi
uuarum exp̾ssionib redundarent. Hanc tu
suscipe ut parentẽ: ama ut nutricẽ, uenerare
ut scãm: nec alioꝵs imiteris exemplum qui re¬
linquunt suas & alienas appetunt. quoꝵs dede¬

Expanded text:
magis quam mihi; nec in monitorem maledicta conmagis quam mihi; nec in monitorem maledicta congerere. Qui etsi iisdem teneatur criminibus, certe in eo melior est, quod sua ei mala Audio religiosam habere te matrem, multorum annorum uiduam, quae aluit, quae erudiuit infantem et post studia Galliarum, quae uel florentissima sunt, misit Romam non parcens sumptibus et absentiam filii spe sustinens futurorum, ut ubertatem Gallici nitoremque sermonis grauitas Romana condiret nec calcaribus in te sed frenis uteretur, quod et in disertissimis uiris Graeciae legimus, qui Asianum tumorem Attico siccabant sale et luxuriantes flagellis uineas falcibus reprimebant, ut eloquentiae torcularia non uerborum pampinis, sed sensuum quasi uuarum expressionibus redundarent. hanc tu suspice ut parentem, ama ut nutricem, uenerare ut sanctam. nec aliorum imiteris exemplum, qui relinquunt suas et alienas appetunt, quorum dede
Abbreviated transcription (Latin):
hominib impossibile ẽ ut ostendat᷑ nob̾ qua¬
les custodes ħt auaritia Quorsum ista: ꝑspi¬
cuum ẽ: Sinegotiatores scłi tanta sustinent
ut ad incertas ꝑueniant ꝑiturasq diuitias.
& seruant cũ anime discͥmine quȩ multis ꝑieu¬
lis quesiert̃ : qͥd xp̃i negotiatori faciendũ est:
qui uenditis om̃ibꝰ querit pretiosam margari¬
tam: qui totis sub̾ȩ suȩ opibus emit agrũ in qͦ
repꝑit thesaurũ quẽ nec fur effodere nec latro
possit auferre: Scio me offensurũ quã pluri¬
mos: qui generalem de uitiis disputationẽ in
suam referunt contumeliã: & dum mͥ irascunt᷑
suam indieant conscientiã multoq peius de
se. quã de me iudicant. Ego enĩ nemine̾ no
minabo: nec ueteris comediȩ licentia certas
ꝑsonas eligam atq ꝑstringam. Prudentis uiri
est acprudentiũ feminarũ dissimulare ĩmoio
em̃dare. qđ in se intelligunt & indignari sibi

Expanded text:
hominibus inpossibile est, ut ostendatur nobis, quahominibus inpossibile est, ut ostendatur nobis, quales custodes habeat avaritia. Quorsum ista? Perspicuum est. Si negotiatores saeculi tanta sustinent, ut ad incertas perveniant periturasque divitias, et seruant cum animae discrimine, quae multis periculis quaesierunt, quid Christi negotiatori faciendum est, qui uenditis omnibus quaerit pretiosissimum margaritum, qui totis substantiae suae opibus emit agrum, in quo repperiat thesaurum, quem nec fur effodere nec latro possit auferre? Scio me offensurum esse quam plurimos, qui generalem de uitiis disputationem in suam referant contumeliam et, dum mihi irascuntur, suam indicant conscientiam multoque peius de se quam de me iminabo: nec veteris Comoediae licentia certas personas eligam atque perstringam. PRUDENTIS VIRI EST, ac prudentium feminarum, dissimulare, imo emendare quod in se intelligunt, et indignari sibi
Abbreviated transcription (Latin):
multis difficultatib & periculis ad urb̾e maxi¬
mam ꝑuenitĩt Utroq littore gentes uage imo
beluȩ habitant ferocissimȩ. semꝑ solliciti semꝑ
armati. totiꝰ uehunt cibaria. Latentib saxis ua¬
disq durissimis plena sunt omĩa. ita ut specu¬
lator & doctor in sũma mali arbore sedeat. ꝙ
inde regendę ꝙ circũflectendę nauis dictata
predicat. felix cursus ẽ si pt sex menses sup̃di
ctȩ urbis portum teneant: a qͦ se incipiat aꝑire
poceanus. ꝑ quẽ uix anno ꝑpetuo ad Indiam
ꝑuenitur & ad gangem fluuiũ quẽ phison
scã scͥptura cognominatꝰ qui circuit omnẽ
terrã euilath ꝙ multa genera pigm̾̃toꝵ de
paradisi dr fonte deuehere: ubi nascit᷑ car¬
bunculus & smaragd & margarita candentia:
ꝙ uniones quib nobiliũ fęminarũ ardet
ambitio. montesq aurei. quos adire ꝓꝓt̾ dra¬
cones & graphas. ꝙ im̾soꝵ corpors monstra

Expanded text:
multis difficultatibus ac periculis ad urbem t Maximultis difficultatibus ac periculis ad urbem t Maximam perueniunt. utroque litore gentes uagae, immo beluae habitant ferocissimae. semper solliciti, semper armati totius anni uehunt cibaria. latentibus saxis uadisque durissimis plena sunt omnia, ita ut speculator et ductor in summa mali arbore sedeat et inde regendae et circumflectendae nauis dictata prctae urbis portum teneant, a quo se incipit aperire oceanus, per quem vix anno perpetuo ad Indiam pervcnitur et ad Gangem fluvium—quem Phison sancta scriptura cognominat—qui circuit omnem terram Evilat et multa genera pigmentorum de paradisi dicitur fonte evehere. Ibi nascitur carbunculus et zmaragdus et margarita candentia et uniones, quibus nobilium feminarum ardet ambitio, montesque aurei, quos adire propter dracones et gryphas et inmensorum corporum monstra
Abbreviated transcription (Latin):
gulo: quod de cęlo descendit ad terras: docet᷑
ꝙ discit om̃s homines posse saluari: rursũq
quod uiderat in specie candidissimi linteami¬
nis in suꝑna trans fert᷑ & credentiũ turba de
terris in cęlum rapit᷑: ut pollicitatio dñi com¬
pleatur Beati mundo corde. qm̃ ipsi dm uide¬
bunt. Totum qd̾ apprehensa manu insinuare
tibi cupio. quod quasi doctus nauta. ptͦ multa
naufragia rudem conor instruere uectorẽ: il¬
lud estͣ . in quo littore pudicitie pirate sint no¬
ueris: ubi caribdis & radix om̃iũ maloꝵ cupi¬
ditas. ubi seillei obtrectatoꝵ canes. de quib¬
apłs loquit᷑. ne mordentes inuicẽ mutuo cõ¬
sumamini: qͦmͦ in media tranquillitate securi.
lybicis int̾dum uitioꝵ sixtib obruam᷑ ÷ qͥd uene¬
natoꝵ animantiũ desertũ huis scłi nutriat.
Nauigantes mare rubrũ: in quo optandũ nob̾
est ut uerꝰ pharao cum suo mergat᷑ exercitir

Expanded text:
gulo, quod de caelo descendit ad terras, docetur gulo, quod de caelo descendit ad terras, docetur et discit omnes homines posse saluari. rursumque, quod uiderat, in specie candidissimi linteaminis in superna transfertur et credentium turbas de terris in caelum rapit, ut pollicitatio domini conpleatur: beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt. totum, quod adprehensa manu insinuare tibi cupio, quod quasi doctus nauta post multa naufragia rudem conor instruere uectorem, illud est, ut, in quo litore pudicitiae pirata sit, noueris, ubi Charybdis et radix omnium malorum auaritia, ubi Scyllaei obtrectatoapostolus loquitur: Ne mordentes invicem mutuo consumamini, quomodo in media tranquillitate securi Libycis interdum uitiorum Syrtibus obruamur, quid uenenatorum animantium desertum huius saeculi nutriat. Nauigantes Rubrum Mare, in quo optandum nobis est ut uerus Pharao cum suo mergatur exercitu,
Abbreviated transcription (Latin):
tantũq ꝑdit nominis dignitatẽ: ut nec in
st̃quilinio quide utile sit. quo solent credenti¬
um arua condiri & sterile animarũ solum
ƿinguescere. Hȩc dicimꝰ: ut pͥma te fili rusti¬
ce fronte doceamo magna cępisse excelsa se¬
ctari ꝙ adolescentiȩimo pub̾tatis incen¬
tiua calcantẽ ꝑfectȩ quide ȩtatis gradũ scan¬
dere. s lubricũ it̾ ee̾ ꝑ quod ingrederis: nec¬
ducendꝰ ẽ riuulus: nec laborandu ẽ ut osten¬
dam tͥ uarioꝵ pulchritudinẽ florũ: qͥd in se
lilia habeant puritatis: qͥd rosarum uerecun¬
dia possideat: qͥd uiolȩ purpura ꝓmittat in re¬
gno: quid rutilantiũ spondeat pictura gem¬
marũ. Iam enĩ ꝓpitio dño statu tenes: iam
intectũ atq solariũ cum petͦ apło conscendi¬
sti: qui esuriens iniudeis cornelii saturatur fi¬
de: ꝙ famem incredulitatis eoꝵs gentiũ conu̾¬
sione restinguit: atq in uase ȩu̾głioꝵ quadran¬

Expanded text:
tantumque perdit nominis dignitatem, ut ne in tantumque perdit nominis dignitatem, ut ne in sterquilinio quidem utile sit, quo solent credentium arua condiri et sterile animarum solum pinguescere. haec dicimus, ut prima te, fili Rustice, fronte doceamus magna coepisse, excelsa sectari et adulescentiae, immo pubertatis, incentiua calcantem perfectae quidem aetatis gradum scandere, sed lubricum iter ducendus est rivulus: nec laborandum, ut ostendam tibi variorum pulchritudinem florum: quid in se lilia habeant puritatis, qdia possideat, quid uiolae purpura promittat in regno, quid rutilantium spondeat pictura gemmarum. iam enim propitio domino stiuam tenes, iam in tectum atque solarium cum Petro apostolo conscendisti, qui esuriens in Iudaeis Cornelii saturatur fide et famem incredulitatis eorum gentium conuersione restinguit atque in uase euangeliorum quadran
Abbreviated transcription (Latin):
ighil ẽ xp̃iano felicio. eui ꝓmittuntur
regna cȩlors: mehillaboriosis. qui quo¬
tidie de uita ꝑielitat᷑: nishil fortiꝰ.
qui uincit diabolum. niehil in becilbo
qui carne suꝑatur. Utriusq rei exempla st̃
plurima. Latro eredidit in cruce & sta
ꝑditionis tartarũ labit᷑. ꝙ nec familiaritate
conuiuii nec intĩc̃tione bucellȩ: nec oscłi gr̃a
frangit᷑: ut ñ quasi hominẽ tradat quẽ filiũ
di nouerat. Quid samaritana uilio: Non solũ
illa credidit. ꝙ pꝰt sex uiros unũ inuenit dñm
messiamq cognoscit ad fontẽ que in templo ui¬
deoꝵ popłs ignorabat: s auctor fit multoꝵ sa¬
lutis. ꝙ apłis em̃tib eibos esurientẽ reficit. las¬
sumq sustentat. Quid salomone sapientiꝰ: At¬
tamꝰ in fatuatur amorib feminarũ. Bonũ ẽ
sal nullũq sacrificiũ absq huis asꝑsione susei¬
pitur. Unde & apłs p̾cipit: Sermo ur̃ sit sa¬
le conditus. Q dsi infatuat᷑ fonis ꝑx̃citur in

Expanded text:
ihil Christiano felicius, cui promittuntur regna caelorum; nihil laboriosius, qui cotidie de uita periclitatur. nihil fortius, qui uincit qui a carne superatur. Utriusque rei exempla sunt plurima. Latro credidit in cruce et statproditionis tartarum labitur et nec familiaritate conuiuii nec intinctione buccellae nec osculi gratia frangitur, ne quasi hominem tradat, quem filium dei nouerat. quid Samaritana uilius? non solum ipsa credidit et post sex uiros unum inuenit dominum Messiamque cognoscit ad fontem, quem in templo Iudaeorum populus ignorabat, sed auctor fit multorum salutis et apostolis ementibus cibos esurientem reficit lassumque sustentat. quid Salomone sapientius ? attamen infatuatur amoribus feminarum. bonum est sal nullumque sacrificium absque huius aspersione suscipitur — unde et apostolus praecipit: sermo uester sit sale conditus —, quod, si infatuetur, foras proicitur in
Abbreviated transcription (Latin):
frat̃ nr̃ occeanꝰ euiuos cupitis cõm̃dari tantꝰ
ac talis ẽ. ꝙ sic eruditꝰ in lege dñi: ut absq
nr̃o rogatu instruere uos possit. & nrãm super
cunctis questionib scͥpturarũ ꝓ modulo cõ¬
munis ingenis explicare sententiã. In columes

Expanded text:
frater noster Oceanus, cui uos cupitis commendari, tantus frater noster Oceanus, cui uos cupitis commendari, tantus ac talis est et sic eruditus in lege domini, ut absque nostro rogatu instruere uos possit et nostram super cunctis quaestionibus scripturarum pro modulo communis ingenii explicare sententiam. incolumes
Abbreviated transcription (Latin):
de quib tuus dicit uirgiliꝰ. lateq uagantes
bracchei. & sc̃a scͥptura de ysinael. contra fa-
mitem. palestine. phenicis. sriȩ. ꝑeueurrit
instar torrentis cuncta secũ trahens: ut uix
iuxta inclitũ oratorẽ. silent int̾ arma leges:
quanto magis studia sc̃pturarũ. quȩ & libroꝵ
multitudine & silentio ac librarioꝵ sedulitate.
digent: Duos itaq libros misi sc̃e fabiolȩ filiȩ
meȩ. quoꝵ exempla si uolueris ab ipsa poteris
mutuari. Pro angustia qͥppe temporis. alios
describere ñ potui. Os cũ legeris. ꝙ uestibula
uideris. facilis coniectura erit. qualis ipsa futu¬
ra sit domꝰ. Sed credo in dĩ miscdia. qͥ nos ad¬
iuuit in difficillimo pͥncipio supͣdicti oꝑis: qd̾
ipse adiuuet ꝙ in penultimis ꝓpħȩ partib
in quibꝰ. gog. & magog. bella narrant᷑. ꝙ in
extremis in qͥbꝰ sacͣtissimi & in explicabilis tẽ¬
pli ȩdificatio. uarietas. m̃suraq descͥbit᷑. Sẽs

Expanded text:
de quibus tuus dicit Vergilius: \'Lateque uagantes de quibus tuus dicit Vergilius: \'Lateque uagantes Barcaei\' et sancta scriptura de Ismahel: Contra facimitem, Palaestinae, Phoenices, Syriae percucurrit ad instar torrentis cuncta secum trahens, ut uix iuxta inclitum oratorem \'silent inter arma leges\', quanto magis studia scripturarum, quae et librorum multitudine et silentio ac librariorum sedulitatedigent! duos itaque libros misi sanctae filiae meae Fabiolae, quorum exempla, si uolueris, ab ipsa poteris mutuari; pro angustia quippe temporis alios describere non potui. quos cum legeris et uestibula uideris, facilis coniectura erit, qualis ipsa futura sit domus. sed credo in dei misericordia, qui nos adiuuit in difficillimo principio supra dicti operis, quod ipse adiuuet et in paene ultimis prophetae partibus, in quibus Gog. et Magog bella narrantur, et in extremis, in quibus sacratissimi et inexplicabilis templi aedificatio, uarietas mensuraque describitur. Sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
se me noui adu̾sꝰ eũ libellũ quẽ sc̃ȩ memoriȩ
anastasio ep̃o romanȩ eccłiȩ edidit: in qͦ lubͥ¬
ca ꝙ subdola immo stulta confessione dum
auditors simplicitati illudẽ nitit᷑. sue fidei
immo ꝑfidiȩ illusit. Qͦs libͦs reor scm̃ paren¬
tem ur̃m hab̾e occeanũ. Olim enĩ editi sunt.
multis rufini lib̾s adu̾sas calũpnias respuen¬
tes. Certe habes ibi uirũ sc̃m ꝙ eruditum
augustinũ ep̃m. qͥ uiua ut aiunt uoce docere
te poterit. ꝙ suã immo ꝑse nrãm explicare sen¬
tentiã. Iherechielis uolum̃ olim aggredi uolui.
ꝙ sponsionẽ creb̾rimã studiosis lectorib reddẽ:
s in ipso dictandi exordio ita animꝰ m̃s occi¬
dentaliũ ꝓuintiarũ ꝙ maximȩ urbis romȩ
uastatione confusꝰ ẽ. ut iuxta uulgare ꝓu̾bi
sciens ẽẽ tempꝰ lacͥmarũ. Hoc aũ anno cum
tres explicassem libͦs: subitꝰ impetꝰ barbaroꝵ

Expanded text:
se me noui aduersus eum libellum, quem sanctae memoriae se me noui aduersus eum libellum, quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae ecclesiae, dedit, in quo lubrica et subdola, immo stulta confessione, dum auditorum simplicitati inludere nititur, suae fidei, immo perfidiae inlusit. quos libros reor sanctum parentem uestrum habere Oceanum; olim enim editi sunt multas Rufini libri aduersus nos calumnias respuentes. certe habes ibi uirum sanctum et eruditum Augustinum episcopum, qui uiua, ut aiunt, uoce docere te poterit et suam, immo per se nostram explicare sententiam. Ezechielis uolumen olim adgredi uolui et sponsionem creberrimam studiosis lectoribus reddere, sed in ipso dictandi exordio ita animus meus occidentalium prouinciarum et maxime urbis Romae uastatione confusus est, ut iuxta uulgare prouersciens tempus esse lacrimarum. hoc autem anno, cum tres explicassem libros, subitus impetus barbarorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ominis uere scĩs atq om̃i officioꝵ ca¬
ritate uenerandis filiis. A arcellino
& Anapsichiȩ. Iheronimꝰ in xp̃o salu¬
tem. Tandem ex affrica ur̃ȩ unanimi.¬
qua tacentib uob̃ epłas meas frequent̾ inges¬
si. ut resc̾ptũ mererer: ꝙ uos eẽ sospites ñ aliis
nuntiantib s ur̃o potissimũ sermone cognos¬
sit. ut phytagoras. philo. omnesq platonici.
stoici. manicheꝰ. & spaniȩ. pͥscilliani heresis
suspicant᷑. an in thesauro habeant᷑ di olim con¬
ditȩ ut quid̾a ȩccłiastici stulta ꝑsuasione confi¬
dunt. an cotidiȩ ado fiant ꝙ mittant᷑ in cor¬
pora scđ̾m illud qd̾ in eu̾głio scͥptũ ẽ. pat̾ m̃s
usq mͦ oꝑat᷑ ꝙ ego operor. an certe ex tradu.¬
ce ut t̾tullianꝰ. apollinaris. ꝙ maxima pars
occidentaliũ autumat. ut qͦmͦ corpꝰ ex corꝑe.
sic anima nascat᷑ ex anima. ꝙ simili cũ bru¬
tis animantib condicione subsistat. Suꝑ qͦ
qͥd mͥ uid̾et᷑. in opusculis contͣ rufinũ scͥpsis¬

Expanded text:
ominis uere sanctis atque omni officiorum caritate uenerandis filiis Marcellino et Anapsychiae Hieronymus in Christo salutem. Tandem ex Africa uestrae litqua tacentibus uobis epistulas meas frequenter ingessi, ut rescriptum mererer et uos esse sospites non aliis nuntiantibus sed uestro potissimum sermone cognossit, ut Pythagoras philosophus omnesque Platonici Stoici, Manicheus et Hispana Priscilliani heresis suspicantur, an in thesauro habeantur dei olim conditae, ut quidam ecclesiastici stulta persuasione confidunt, an cotidie a deo fiant et mittantur in corpora secundum illud, quod in euangelio scriptum est: pater meus usque modo operatur et ego operor, an certe ex traduce, ut Tertullianus, Apollinaris et maxima pars occidentalium autumat, ut, quomodo corpus ex corpore, sic anima nascatur ex anima et simili cum brutis animantibus condicione subsistat. super quo quid mihi uideretur, in opusculis contra Rufinum olim scripsis
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ. & dicat ñ uidentib : ecce hic uenit.
Orate. ut ꝙ̾ ego possim dice. ecce hic uenit.
Si enĩ potuero disserere dĩ sermonẽ. qͦd̾a mͦ
& ego dico: ecce hic uenit. Quo: Non utiq
ubi uallis. ñ uͥ humilia loca. Quo uenit:
Saliens suꝑ montes. transiliens suꝑ colles. Si

Expanded text:
charitatem, et dicat non videntibus: Ecce hic venit. Orate ut et ego possim 528 dicere: Ecce hic venit. Si enim potuero Dei disserere sermonem, quodammodo et ego dicoubi vallis, non ubi humilia loca. Quo venit? Saliens super montes, transiliens super colles. Si
Abbreviated transcription (Latin):
baudant spon¬
sam. nom̃ illi equitatis a ꝓpriis uͥtutib im¬
ponentes. E quitas dilexit te. Rursũ adoles¬
centulis sponsa respondet
N igra sum ꝙ spe¬
ciosa filie ierłm ut tab̾na cula cedar. ut pelles
salomonis. Ne intueamim me: quia ego sum

Expanded text:
audant sponsam, nomen illi aequitatis a propriis virtutibus imponentes: Aequitas dilexit te. Rursum ad adolescentulas sponsa respondet: Nigra sum, et speciosa, filiae Jerusalem, ut tabernacula Cedar: ut pelles Salomonis. Ne intueamini me, quia ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
Initium sermonis in germine: ꝙ ini¬
tium cypri id ẽ floritionis in u̾bo. Unde ait.
Botrus cipri id ẽ floritionis fr̃uelis m̃s mͥ. Non
om̃ib ẽ botrus cẏpri: s his qͥ eiꝰ flore digni
sunt. Aliis uua uaria ẽ. huic soli quȩ ꝙ nigra
est & formosa in floris decore se p̃bet. Botrus
cẏpri frũelis m̃s mͥ. Non simplicit̾ ait botrꝰ
cypri frũelis m̃s. s cũ additam̃to mͥ: ut do¬

Expanded text:
Initium est sermonis in verbo, et initium Cypri, id est, floritionis in germine, unde ait: Botrus Cypri, id est, floritionis, fratruelis meus mihi. Non omnibus est botrus Cypri: sed his qui ejus flore digni sunt. Aliis uva varia est: huic soli quae nigra est et formosa, in floris decore se praebet. Botrus Cypri fratruelis meus mihi. Non simpliciter ait, Botrus Cypri fratruelis meus: sed cum additam
Abbreviated transcription (Latin):
liniret᷑: qͥd respondebimꝰ cũ exurrexerint ꝑu̾si
hoĩes ꝓhibentes nuptias. qͦs futuros ipse p̾nun¬
tiauit. & dixerint totũ illud qđ ide apłs de ma¬
trimonioꝵ iure firmando locutꝰ ẽ. ꝓpt̾ hõies
fuisse m̃titum. scilicet ñ qđ hoc senserit. s ut
illoꝵ placaret᷑ adu̾sitas: Non enĩ opꝰ ẽ multa
coͦmemorare.sossunt enĩ uideri etiã de laudibꝰ dĩ
eẽ officiosa m̃dacia. ut ap̃ hoĩes pigriores
dilectio eiꝰ ardescat: atq ita nusꝙͣ certa erit
in scĩs litteris castȩ ueritatis auctoritas. Nonne
attendimꝰ eunde apłm cũ ingenti eura ueri¬

Expanded text:
leniret, quid respondebimus, cum exsurrexerint peruersi leniret, quid respondebimus, cum exsurrexerint peruersi homines prohibentes nuptias, qtiavit; et dixerint totum illud quod idem Apostolus de matrimoniorum jure firmando locutus est, propter homines fuisse mentitum: scilicet non quod hoc senserit, sed ut illorum placaretur adversitas? Non enim opus est multa commemorare. Possunt enim videri etiam de laudibus Dei esse officiosa mendacia, ut apud homines pigriores dilectio ejus ardescat: atque ita nusquam certa erit in sanctis literis castae veritatis auctoritas. Nonne attendimus eumdem Apostolum, cum ingenti cura veri