comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
infantiȩ obuolucrem. Mare seuiens nube in¬
duitur: quia crudelitas ꝑsequentium stulti¬
ciȩ suȩ uelamento uestitur. Interposita enim
caligine infidelitatis suȩ ꝑspicuam ueritatis
lucem uidere ñ sufficit. & id qd̾ agit ꝑ crude¬
litatis impulsum. ꝑ cecitatis suȩ meritũ non
agnoscit: Nam si cognouissent ait apłs. num
solum solet. infideles extra positos p̃mere. s
quosdam euam uiuentes carnaliter intra ȩc¬
cdesiam tenebrare. Unde sci uiri qui alienȩ
ctiam negligentiȩ cõpatiuntur. & se pati esti¬
mant qd̃ ꝑpcti alios sentiunt. dõ orantes di¬
cunt. opposusti nubem. nc transcat oratio.
Acsi aꝑte dicant: menti nr̃ȩ terrenis uolup-¬
tatib assuctȩ curarũ suarum fantasinata ui-¬
sto iudicio obicis. quib eãm in ipsa orationis
suȩ intentione. confundis: & quam desiderus
infirmis deditam ñ ignoras. recte cecata ab in¬
tuenda lucis tuȩ ꝑspicuitate reuerberas. ut
cum in te intenditur. ipso a te cogitationum

Expanded text:
infantiae obvolverem. - Mare saeviens nube induitur, quia crudelitas persequentium stultitiae suae velamento vestitur. Interposita enim caligine infidelitatis suae, perspicuam veritatis lucem videre non sufficit; et id quod agit per crudelitatis impulsum, per caecitatis suae meritum non agnoscit. Nam si cognovissent, ut ait Apostosolum solet infideles extra positos premere, sed quosdam etiam viventes carnaliter intra Ecclesiam tenebrare. Unde sancti viri, qui etiam alienae negligentiae compatiuntur, et se pati aestimant quod perpeti alios sentiunt, Deo orantes dicunt: Opposuisti nubem, ne transeat oratio . Ac si aperte dicant: Menti nostrae terrenis voluptatibus assuetae curarum suarum phantasmata justo judicio objicis, quibus eam in ipsa orationis suae intentione confundis; et quam desideriis infimis deditam non ignoras, recte caecatam ab intuenda lucis tuae perspicuitate reverberas, ut cum in te intenditur, ipso a te cogitationum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ mare nisi scłm. quid uuluam nisi concep¬
tum carnalis cogitationis accipimꝰ: Hoc enĩ
loco uuluȩ nomine. occulta & malitiosa car¬
naliũ cogitatio designatur. Quȩ uulua ñ
ad. ꝓferendam ꝓlem concipit substantiam
corporis: s ad explendam nequiciã causam
doloris. De hac uulua cordis iniquoꝵ. alias
dicitur. concepit dolorem & peꝑit iniquita¬
tem. Per hanc uuluam praui concipiunt:
cum mala cogitant. Per hanc uuluam pari-¬
unt: cum mala quȩ cogitauerint oꝑantur.
Erumpebat gͦ mare. quasi de uulua ꝓcedens.
cũ minarũ scłarium fluctus de. carnalis co¬
gitationis iniquitate concepti. in scȩ eccł̃ie. in¬
t̾critum scuirent. S auctore deo ostuis hoc
mare condusum est. quia contra tumores ꝑ¬
sequentium sc̃i uiri quasi quędam ostia oppo¬
siti sunt. ut coꝵ miraculis atq reuerentia irȩ
ꝑsequentiũ frangerentur. Humiliatis quippe
dñs terrenis pͥncipib. ꝑ cos scãm ęccłiam supͣ
mundi culmen euexit. & scuientes maris un¬

Expanded text:
enim mare nisi saeculum, quid vulvam, nisi conceptum carnalis cogitationis accipimus? Hoc enim loco vulvae nomine occulta et malitiosa carnalium cogitatio designatur. Quae vulva non ad proferendam prolem concipit substantiam corporis, sed ad explendam nequitiam causam doloris. De hac vulva cordis iniquorum alias dicitur: Concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Per hanc vulvam pravi concipiunt, cum mala cogitant. Per hanc vulvam pariunt, cum mala quae cogitaverint operantur. Erumpebat ergo mare quasi de vulva procedens, cum minarum saecularium fluctus de carnalis cogitationis iniquitate concepti, in sanctae Ecclesiae interitum saevirent. Sed auctore Deo, ostiis hoc mare conclusum est, quia contra tumores persequentium sancti viri quasi quaedam ostia oppositi sunt, ut eorum miraculis atque reverentia irae persequentium frangerentur. Humiliatis quippe Dominus terrenis principibus, per eos sanctam Ecclesiam supra mundi culmen evexit, et saevientis maris im
Abbreviated transcription (Latin):
tantȩ cdaritatis latitudinem in sublimib ui-¬
dent. iubilent uͦ homines. qui ad huc in infe¬
riorib oris sui angustias sustinent. Quȩ quia
certo futura dñs nouerat. ñ tam facienda insi-¬
nuat. quã facta narrat. S quid agimꝰ. quod
cum boni de. redemptionis suȩ mysterio iubi¬
lant. malos inuidia inflaminant. Dũ electi
ꝓficiunt. repbi ad rabiem furoris excitantur.
& bona nascentia quȩ nolunt imitari ꝑscquun-¬
tur : S tam̃ inter hȩc etiam qui redemit ñ
relinquit. Scriptum quippe est. fidelis au-¬
tem ds qui ñ patietur uos temptari supra
quã potestis. s faciet cum temptatione. etiam¬
ꝓuentum. ut possitis sustinere. Nouit enum
conditor nr̃ qͣndo ocurgere. ꝑsecutionis ꝓcel¬
lam sinat. quando exurgentem reprimat.
Nouit ꝓ custodia nr̃a restringere. qd̾ contra
nos egredi ꝓ nr̃a exercitatione ꝑmittit. ut se.¬
uiens nos diluat. ꝓcella ñ mergat. Unde &¬

Expanded text:
tantae claritatis altitudinem in sublimibus vitantae claritatis altitudinem in sublimibus vident. Jubilent vero homines, qui adhuc in inferioribus oris sui angustias sustinent. Quae quia certo futura Dominus noverat, non tam facienda insinuat, quam facta narrat. Sed quid agimus, quod cum boni de redemptionis suae mysterio jubilant, malos invidia inflammat; dum electi proficiunt, reprobi ad rabiem furoris excitantur, et bona nascentia, quia nolunt imitari, persequuntur? Sed tamen inter haec etiam qui redemit, non relinquit. Scriptum quippe est: Fidelis autem Deus, qui non patietur vos tentari supra quam potestis, sed faciet etiam cum tentatione proventum, ut possitis sustinere. Novit autem Conditor noster, quando exsurgere persecutionis procellam sinat, quando exsurgentem reprimat. Novit pro custodia nostra restringere quod contra nos egredi pro nostra exercitatione permittit, ut saeviens nos diluat procella, non mergat. N
Abbreviated transcription (Latin):
mauerunt. Gła in excelsis deo. & in terra
pax hominib bonȩ uoluntatis. Simul gͦ
laudant: quia redemptioni nr̃ȩ uoces suȩ
exultationis accõmodant. Simul. laudan :
quia dũ nos conspiciunt recipi. suum gau¬
dent numcrũ repleri. Qui & fortasse id co
matutina astra memorantur. quia sepe ad
exhortandos homines missi sunt: & dum
uenturũ mane. nuntiant. ab humanis cor-¬
dib p̃sentis uitȩ tenebras fugant. S ecce an¬
geli diuinã potentiam laudant. quia ipsa
cos tantȩ claritatis uisio dilatat. Nos autẽ
qui redimim᷑. s tam̃ corruptione. ad huc car¬
nis grauamur. donum qd̃ ꝑcepimus. qua uir¬
tute laudamus: Quomͦ enĩ ualebit lingua
dicere: qd̃ ñ sufficit mens nr̃a sentire: Sequi-¬
quippe dicitur: cum cordis leticia oris effica¬
tia ñ expletur. s quib dam modis gaudium
pdit. qd̾ ipse qui gaudet nec tegere preualet.
nec explere. Laudent itaq angeli. qui iam

Expanded text:
maverunt: Gloria in excelsis Deo, et in terra maverunt: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Simul ergo 910 laudant, quia redemptioni nostrae voces suae exultationis accommodant. Simul laudant; quia dum nos conspiciunt recipi, suum numerum gaudent repleri. Qui et fortasse ideo matutina astra memorantur, quia saepe ad exhortandos homines missi sunt; et dum venturum mane nuntiant, ab humanis cordibus praesentis vitae tenebras fugant. Sed ecce angeli divinam potentiam laudant, quia ipsa eos tantae claritatis visio dilatat. Nos autem qui redimimur, sed tamen corruptione adhuc carnis gravamur, donum quod percipimus, qua virtute laudamus? Quomodo enim valebit lingua dicere, quod non sufficit mens nostra sentire? Sequiquippe dicitur cum cordis laetitia oris efficacia non expletur; sed quibusdam modis gaudium prodit, quod ipse qui gaudet, nec tegere praevalet, nec explere. Laudent itaque angeli, qui jam
Abbreviated transcription (Latin):
etiam diuersa inuendi studia ñ discrepare.
Et notandum qd̃ eum se ñ emisisse s dimi¬
sisse asserit: quia ꝓfecto humanã naturam
filiꝰ suscipiens. ad ina de sublimib uenit.
Cuiꝰ incarnationis mysteriũ quia & electian¬
geli mirati sunt: qui codem mysterio redc̃p¬
ti ñ sunt : recte subiungitur. Cum me¬
prima in tempore condita natura rationabi¬
lium spũum creditur. ñ immerito matuti¬
na astra angeli uocantur. Qui si ita est. dũ
terra esset inuisibilis & incomposita. dum te¬
nebrȩ essent suꝑ abyssum. uenturũ diem sub-¬
scquentis seculi. ꝑ lucem sapientiȩ existendo
p̃ucnerunt. Nec negligenter audiendũ est.
quod additur simul: quia nimirũ matuti
na astra etiã cũ uesꝑtinis redemptoris poten¬
tiam laudant. dum electi angli etiam cum
redemptis in mundi fine hominib. largita
nos ad laudem conditoris accenderent. hoc
qd̾ suꝑiꝰ diximus orta ꝑ carnem luce cla¬

Expanded text:
etiam diversa vivendi studia non discrepare. etiam diversa vivendi studia non discrepare. Et notandum quod eum non se emisisse, sed dimisisse asserit, quia profecto humanam naturam Filius suscipiens ad ima de sublimibus venit. Cujus incarnationis mysterium quia et electi angeli mirati sunt, qui eodem mysterio redempti non sunt, recte subjungitur: Cprima in tempore condita natura rationabilium spirituum creditur, non immerito matutina astra angeli vocantur. Quod si ita est, dum terra esset invisibilis et incomposita, dum tenebrae essent super abyssum , venturum diem subsequentis saeculi per lucem sapientiae existendo praevenerunt. Nec negligenter audiendum est quod additur, Simul, quia nimirum astra matutina etiam cum vespertinis Redemptoris potentiam laudant, dum electi angeli etiamredemptis in fine mundi hominibus largitatnos ad laudem Conditoris accequod superius diximus, orta per carnem luce, cla
Abbreviated transcription (Latin):
ge contẽplatiua desti tit. s incar¬
natus redemptor nr̃ ueniens. dum utramq
exhibuit: in se utramq sociauit. Nam cum
in urbe miracula faceret. in monte uͦ oran-¬
do continue ꝑ noctaret. exemplum suis fide¬
lib p̃buit. ut nec contemplationis studio
ꝓximoꝵ curam negligant. nec rursũ cura
ꝓximoꝵ immoderatiꝰ obligati contẽplatio¬
nis studia derelinquant. s sic in utrisq men¬
tem partiendo coniungant. quatinꝰ nec amo¬
rem di p̃pediat amor ꝓximi. nec amorẽ ꝓxi¬
mi quia transcendit abiciat amor di. Quia
gͥ humano cordi quid ageret ignoranti dci
atq hominis mediator apparuit. qui & agen¬
do transitoria disponeret. & contemplando
ostenderit. unde cuncta penderent. recte. dici-¬
tur: uel quis dimisit lapidem angularem eiꝰ:
Acsi aꝑte dñs diccret. nsi ego: qui unicum
quẽ si ne tempore genui seruandis homini¬
b cum tempore ostendi: in cuiꝰ uita disceres

Expanded text:
ge contemplativa distat; sed incarge contemplativa distat; sed incarnatus Redemptor noster veniens, dum utramque exhibuit, in se utramque sociavit. Nam cum in urbe miracula faceret, in monte vero orando continue pernoctaret, exemplum suis fidelibus praebuit, ut nec contemplationis studio proximorum curam negligant, nec rursum cura proximorum immoderatius obligati contemplationis studia derelinquant; sed sic in utrisque mentem partiendo conjungant, quatenus nec amorem Dei praepediat amor proximi, nec amorem proximi, quia transcendit, abjiciat amor Dei. Quia igitur humano cordi quid ageret ignoranti Dei atque hominis Mediator apparuit, qui et agendo transitoria disponeret, et contemplando ostenderet unde cuncta penderent, recte dicitur: Vel quis dimisit lapidem angularem ejus? Ac si aperte Dominus diceret: Nisi ego, qui unicum quem sine tempore genui servandis hominibus cum tempore ostendi, in cujus vita discerent
Abbreviated transcription (Latin):
Cui dum iusta queq anima intendit. om̃e.
qd̾ temporaliter facit. in me ꝓculdubio ñ
temporaliter construit. Quia uͦ tunc robu¬
stus in fundam̃to solidamur. cum uerba
di & in exteriorib p̃ceptis sequimur. & in in¬
timis sensib suptiliꝰ intelligendo pensamꝰ:
angularem eius : Lapis quippe. angularis
est. ad sacra cloquia intellectus duplex. Qui
tunc diuinitus dimititur. qͣndo nequa qͣm
districto iudicio ignorantiȩ. sus. tenebris¬
illigatur. s quadam libertate. ꝑfruitur. dũ
in p̃ceptis dĩ sufficit uedl exequendo exterio¬
ra agere. uel contemplando interna senti¬
re. Ad qd̃ numqm nr̃ intellectus assurge¬
ret. si ad suscipiendam naturã nrãm ipse
nr̃ conditor ñ ueniret. qui aliter angula¬
ris lapis dicitur. quia duos in se populos
unxit. atq aliter. quia coniunctȩ utriusq
uitȩ. acdiuȩ uidelicet & contẽplatiuȩ. in se
exempla monstrauit. Ab actiua enĩ uita lon¬

Expanded text:
Cui dum justa quaeque anima intendit, omne Cui dum justa quaeque anima intendit, omne quod temporaliter facit, in me procul dubio non temporaliter construit. Quia vero tunc robustius in fundamento solidamur, cum verba Dei et in exterioribus praeceptis sequimur, et in intimis sensibus subtilius intelligendo pensamus, njunxerit.---Lapis quippe angularis est ad sacra eloquia intellectus duplex. Qui tunc divinitus dimittitur, quando nequaquam districto judicio ignorantiae suae tenebrisilligatur; sed quadam libertate perfruitur, dum in praeceptis Dei sufficit vel exsequendo exteriora agere, vel contemplando interna sentire. Ad quod nunquam noster intellectus assurgeret, si ad suscipiendam naturam nostram ipse noster conditor non veniret. Qui aliter angularis lapis dicitur, quia duos in se populos junxit; atque aliter, quia conjunctae utriusque vitae, activae videlicet et contemplativae, in se exempla monstravit. Ab activa enim vita lon
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitus ꝑscrutantur. ñ solum quȩ facuiis
s quid in oꝑib querunt. Unde cũ distric¬
tum udicem paulus describeret: atq actio¬
num bona narraret diccns. qui reddet uni¬
patientiam boni oꝑis głam & incorruptio¬
nem: quia nominata boni oꝑis patientia
quasi totam electȩ actionis fabricam dixe¬
rat. suptiliter ilico ubi bases eiusdem fabrice
consisterent. exquisiuit dicens. głam & hono¬
rem & incorruptionẽ. quęrentib uitam ęter¬
nam. Ac si aꝑte diceret: & si quidam patien¬
uam boni oꝑis ostendunt. głam & incorrup¬
tionem ñ rccipiunt. si indentiones cordis
id est bases fabricȩ in fundam̃to ñ figunt.
quia uidelicet d̾s uel honestȩ uitȩ edificium
ñ inhabitat. qd̾ extra se positum ñ ipse susten
spei ȩernitatis innituntur: recte uoce dm̃ca
de hac terra dicitur. suꝑ quo bases illiꝰ soli¬
datȩ sunt: Acsi aꝑte diceret. nisi suꝑ me:

Expanded text:
divinitus perscrutantur, non solum quae faciunt, divinitus perscrutantur, non solum quae faciunt, sed quod in operibus quaerunt. Unde cum districtum judicem Paulus describeret, atque actionum bona narraret, dicens: Qui reddet unipatientiam boni operis, gloriam et corruptionem ; quia, nominata boni operis patientia quasi totam electae actionis fabricam dixerat, subtiliter illico ubi bases ejusdem fabricae consisterent exquisivit, dicens: Gloriam et honorem et incorruptionem quaerentibus, vitam aeternam . Ac si aperte diceret: Et si quidam patientiam boni operis ostendunt, gloriam et incorruptionem non recipiunt, si intentiones cordis, id est bases fabricae, in fundamento non figunt, quia videlicet Deus vel honestae vitae aedificium non inhabitat quod extra se positum non ipse sustentspei aeternitatis innituntur, recte voce 909 Dominica de hac terra dicitur: Super quo bases illius solidatae sunt? Ac si aperte diceret, Nisi super me.
Abbreviated transcription (Latin):
solidatȩ sunt: Bases quippe uniꝰ cuiꝰq sunt
animȩ. intentiones suȩ. Nam sicut fabrica
columnis. columnȩ autem basib innitunt᷑ :
ita uita nr̃a in uirtutib. uirtutes uͦ in inti¬
ma intentione subsistunt. Et quia scriptum
est. fundamentũ aliud nemo potest ponere
bases in fundam̃to sunt: cum intentiones
nr̃ȩ in xp̃o roborantur. Incassum uͦ alta
suꝑ se bases edificia erigunt. si ñ ipsȩ in
fundam̃ti soliditate consistunt. quia nni¬
rum quãlibet sũma oꝑa inaniter faciunt.
si intentiones cordium. etra ettrnitatis cer¬
titudinem deflectuntur. & uerȩ uitȩ p̃mia
ñ requirunt: tantoq grauiora ruinȩ suꝑ
se damna ȩdificant: quanto altiora ȩdificia
extra fundam̃tũportant: quia cũ ęter¬
nȩ uitȩ p̃miis Dñ intendunt: quo
plus se quasi in uirtutib erigunt. eo in głe
inanis foueam ꝓfundiꝰ cadunt. Non gͦ
pensandum est bases quid sustinent. s ubi
sustineantur. quia ꝓfecto humana corda

Expanded text:
ones.---Bases quippe uniuscujusque sunt animae intentiones suae. Nam sicut fabrica columnis, columnae autem basibus innituntur, ita vita nostra in virtutibus, virtutes vero in intima intentione subsistunt. Et quia scriptum est: Fundamentum aliud nemo potest ponere,bases in fundamento sunt, cum intentiones nostrae in Christo roborantur. Incassum vero alta super se bases aedificia erigunt, si non ipsae in fundamenti soliditate consistunt, quia nimirum quamlibet summa opera inaniter faciunt, si intentiones cordium extra aeternitatis certitudinem deflectuntur, et vitae verae praemia non requirunt, tantoque graviora ruinae super se damna aedificant, quanto altiora aedificia extra fundamentum portant, quia cum aeternae vitae praemiis non intendunt, quo plus se quasi in virtutibus erigunt, eo in gloriae inanis foveam profundius cadunt. Non ergo pensandum est bases quid sustinent, sed ubi sustinentur, quia profecto humana corda
Abbreviated transcription (Latin):
oculus tuus simplex fuerit. totum corpus
tuum lucidum crit: quia si recte. intendimꝰ
ꝑ simplicitatem cogitationis. bonum opus
efficitur. cuiam si minus bonum esse uideatur.
Et si oculus tuus nequã fuerit. totũ corpus
tuũ tenebrosum crit. quia cum ꝑuersa inten¬
tione quid uel rectum agitur. & si splendere.
coram hominib cernitur. apud examen tam̃
interni udicis obscuratur. Ubi & recte. sub¬
iungitur. Si lum̃ qd̃ in te est tenebrȩ sunt.
ipsẽ tencbrȩ qͣntȩ sunt: Quia si hoc qd̃ bene
nos agere credimus. & mala intentione fusca¬
mus. quanta ipsa mala sunt. quȩ mala esse
cuam cum agimus ñ ignoramus: Et si ibi
nil cernimus. ubi quasi discretionis lumen
tenemus. qua cecitate. in illa offendimꝰ. quȩ
sine discretione ꝑpetramus: Uigilanti gͥ cu¬
ra ꝑcuncta opera intentio nobis nr̃a pensan¬
da est: ut nil temporale in his que agit appe¬
tat. totam se in soliditate. eternitatis figat.

Expanded text:
oculus tuus simplex fuerit, totum corpus oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit, quia si recte intendimus per simplicitatem cogitationis, bonum opus efficitur, etiam si minus bonum esse videatur. Et si oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit, quia cum perversa intentione quid vel rectum agitur, etsi splendere coram hominibus cinterni judicis obscuratur. Si lumen, inquit, quod in te est tenebrae sunt, ipsae tenebrae quantae erunt ? Quia si hoc quod bene hos agere credimus ex mala intentione fuscamus, quanta ipsa mala sunt, quae mala esse etiam cum agimus, non ignoramus? Si igitur ibi nil discernimus ubi quasi discretionis lumen tenemus, qua caecitate in illa offendimus quae sine discretione perpetramus? Vigilanti cura per cuncta opera intentio nobis nostra pensanda est, ut nil temporale in his quae agit appetat; totam se in soliditate aeternitatis figat:
Abbreviated transcription (Latin):
pensationi s culpȩ seruitur. Unde curan¬
dum sollicite est. ut cum quis susceptum
negotium cũ uirtutis cessatione. dispenset.
scinctipsum priꝰ in radicc cordis inspiciat.
ne sibi ꝑ hoc aliquid auarus appetat. sibi
ꝑ hoc soli timidus parcat. & eo fiat prauũ
qd̃ in oꝑe sequitur. quo ñ ex recta cogitatio¬
nis intentione generatur. Unde bene in
eugłio ueritas dicit. Lucerna corporis tui:
est oculus tuus. Si oculus tuus simplex fue.¬
rit. totum corpus tuũ lucidũ erit. Si autẽ
oculus tuus nequam fucrit: totum corpus
tuum tenebrosum erit. Quid enim ꝑ ocu¬
lum expͥmitur. nisi opus suum p̾ueniens
cordis intentio: Quȩ priꝰ qm se in actione
exerceat. hoc iam qd̃ appetit contemplatur.
Et quid appellatione corporis designatur:
nisi unaqueq actio quȩ intentionem suam
quasi intuentẽ oculũ sequitur: Lucerna itaq
corporis est oculus. quia ꝑ bonȩ intentionis
radium merita illustrantur actionis. Et si

Expanded text:
pensationi, sed culpae servitur. Unde curanpensationi, sed culpae servitur. Unde curandum sollicite est ut cum quis susceptum negotium cum virtutis cessatione dispensat, semetipsum prius in radice cordis inspiciat, ne sibi per hoc aliquid avarus appetat, sibi per hoc soli timidus pareat; et eo fiat pravum quod in opere sequitur, quo non ex recta cogitationis intentione generatur. Unde bene in Evangelio Veritas dicit: Lucerna corporis tui est oculus tuus. Si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit. Si autem oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit . Quid enim per oculum exprimitur, nisi opus suum praeveniens cordis intentio? quae priusquam se in actione exerceat, hoc jam quod appetit contemplatur. Et quid appellatione corporis designatur, nisi unaquaeque actio, quae intentionem suam quasi intuentem oculum sequitur? Lucerna itaque corporis est oculus, quia per bonae intentionis 908 radium merita illustrantur actionis. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
rumq enim uirtus cum indiscrete tenetur
amittitur. cum discreit. intermittitur. plus
tenetur. Nec mirum si in incorporeis intel¬
ligimus. qd̾ agi & in corporcis reb uidemꝰ.
Ex studio namq arcus distenditur. ut in
suo tempore cum utilitate tendatur: qui
si otium relaxationis ñ accipit. feriendi uir¬
tutem ipso usu tensionis ꝑdit. Sic aliqͣndo
in exercitatione uirtus cũ ꝑ discretionem p̾-¬
termutitur reseruatur: ut tanto post uicia
ualenter feriat. qͣnto a ꝑcussione interim
prudenter cessat. Suptili gͥ discretione suꝑ
hanc terram linea tenditur. qͣndo ostensis
unicuiq animȩ exemplis p̃cedentium
patrum. & utiliter ad oꝑationem
uirtus accenditur. & ñ nunqͣm utiliꝰ
fortitudo seponitur. alta consideratione
opus est. ne fortassis nequaqm cõmunis bo¬
ni consilio. s timore ꝓprio uel cuiꝰ libet
ambitionis studio a uirtutis exercitatione.
cessetur. Qd̃ nimirũ cum agitur. iam ñ dis¬

Expanded text:
rumque enim virtus, cum indiscrete tenetur, rumque enim virtus, cum indiscrete tenetur, amittitur, cumque discrete intermittitur, plus tenetur. Nec mirum si in incorporeis intelligimus, quod agi et in corporeis rebus videmus. Ex studio namque arcus distenditur, ut in suo tesi otium relaxationis non accipit, feriendi virtutem ipso usu tensionis perdit. Sic aliquando in exercitatione virtus, cum per discretionem praetermittitur, reservatur, ut tanto post vitia valenter feriat, quanto a percussione interim prudenter cessat. Subtilis igitur discretionis super hanc terram linea tenditur, quando ostensis unicuique animae exemplis praecedentium patrum, et utiliter ad operationem virtus accenditur, et nonnunquam utilius fortitudo seponitur, alta consideratione opus est, ne fortasse nequaquam communis boni consilio, sed timore proprio vel cujuslibet ambitionis studio a virtutis exercitatione cessetur. Quod nimirum cum agitur, jam non dis
Abbreviated transcription (Latin):
actis ꝓficimus. nec tamen intermissis interi
mus. maiora laboꝵ mala. ꝓximis immineg.
necessario nos uirtutũ augmenta scponi¬
mus. ne infirmiorib ꝓximis fidei detri-¬
menta gencremꝰ. ne tanto iam qd̃ agimus
uirtus non sit. qͣnto ꝑ occasionem sui in
alienis cordib fundam̃ta uirtutũ destruit.
Quã discretionis lineam bene ante. intu¬
entiũ oculos paulus tendit. qui & gentiles
ad libertatem fidĩ uenientes circumcidi ꝓhi¬
buit. & tam̃ listris atq iconium transiens
ipse tẏmothcum qui gentili patre editus
fuerat cirtumcidit. Uidens cñi qd̃ nnsi se
mandata litterȩ seruare ostenderet. iudcoꝵ
rabiem etiam in his qui sibi tunc comites
aderant excitaret: assertionis suȩ uim post¬
posuit. & sine damno fidei se suosq a ꝑsccu¬
tionis immanitate custodiuit. Fecit qd̾̃ ficri
fidei amore ꝓhibuit. s ad fidĩ rerorsit mi¬
nisterium. qd̃ quasi ñ fideliter fecit. Ple¬

Expanded text:
actis proficimus, nec tactis proficimus, nec tmus, majora laborum mala proximis imminent; necessario nos virtutum augmenta seponimus, ne inferioribus proximis fidei detrimenta generemus; ne tanto jam quod agimus virtus non sit, quanto per occasionem sui in alienis cordibus fundamenta virtutum destruit. Quam discretionis lineam bene ante intuentium oculos Paulus tendit, qui et Gentiles ad libertatem fidei venientes circumcidi prohibuit; et tamen Lystris, atque Iconium transiens, ipse Timotheum qui Gentili patre editus fuerat, circumcidit . Videns enim quod nisi se mandata litterae servare ostenderet, Judaeorum rabiem etiam in his qui sibi tunc comites aderant, excitaret, assertionis suae vim proposuit, et sine damno fidei se suosque a persecutionis immanitate custodivit: fecit quod fieri fidei amore prohibuit, sed ad fidei retorsit ministerium, quod quasi non fideliter fecit. Ple
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ sibimetipsi ñ crederet in his quȩ ñ recte.
sentiret: ut & libertate fortitudinis tumen-¬
tes potestates excederet: & humilitate. mansue¬
tudinis obedientiã in recto consilio etiã mino¬
rib fr̃ib exhiberet: & modo ꝑ semctipsum
aliis: modo & sibimetipsi cum aliis obuiaret.
In factis gͥ petri quedam ante oculos nr̃os au¬
ctoritatis & humilitatis linca tenditur. ne
mens nr̃a aut ꝑ timorẽ ad mensurã ñ ꝑueniat.
aut ꝑ tumorẽ limitẽ excedat. Dictũ est qͦmͦ
modũ in una eadẽq uirtute discretionis lincã
descrimꝰ. si hanc & aliqͣndo agere. & aliqͣndo post¬
ponere nesciamꝰ. Non enĩ res ead̾e semꝑ est uirtꝰ.
qͥa ꝑmom̃ta tẽpoꝵ sepe merita mutant᷑ actionũ.
Unde. fit. ut cũ qͥd bene agimꝰ plerũq meliꝰ ab eiꝰ
actione cessemꝰ. & laudabiliꝰ ad tẽpꝰ deserat. qd̾
in suo tempore laudabiliter mens
tenebat. Nam si ꝓ nr̃is bonis minimis qͥb

Expanded text:
tamen sibimetipsi non crederet in his quae non recte tamen sibimetipsi non crederet in his quae non recte sentiret, ut et libertate fortitudinis tumentes potestates excederet, et humilitate mansuetudinis obedientiam in recto consilio etiam minoribus fratribus exhiberet, et modo per semetipsum aliis, modo sibimetipsi cum aliis obviaret. In factis igitur Petri quaedam ante oculos nostros auctoritatis et humilitatis linea tenditur, ne mens nostra aut per timorem ad mensuram non perveniat, aut per tumorem limitem excedat. 28. Ejusdem it . In una eademque virtute discretionis lineam deserimus, si hanc et aliquando agere et aliquando postponere nesciamus. Non enim res eadem semper est virtus, quia per momenta temporum saepe merita mutantur actionum. Unde fit cum quid bene agimus, plerumque melius ab ejus actione cessemus, et laudabilius ad tempus deserat quod in suo tempore laudabiliter mens tenebat. Nam si pro nostris bonis minimis quibus
Abbreviated transcription (Latin):
damna formidans. dũ xempla tantȩ fortitu¬
dinis contẽplatur. in auctoritate. uerbi iam
petri lineam sequitur. iam nil aduersitatis
metuit. iam resistentes deo potestates sȩculi
ctiam cum corporis laccratione conteminit.
s tam̃ quanto uires ꝑsequentiũ patiendo
fortiter destruit. qͣnto inter aduersa nullis
terrorib cedit: tanto plerumq & in his etiã
quȩ inter fideles positus senserit. se ceteris
p̃ponit. Sua magis consilia eligit. & sibi po¬
tius quã aliis credit. Hinc nimirũ dum in¬
iustis obiectionib ñ cedens in uirtute se ccerit.
ctiam recta alioꝵ consilia ñ recipiens. pedem ex-¬
tra limitem tendit. Hunc petrus intra mensu¬
rȩ lineam reuocat. qui postqͣm libertate. uo¬
cis auctoritatẽ principũ p̃ssit. ꝑ humilitatem
cordis de. ñ circumcidendis gentib pauli con¬
siliũ audiuit. Sic qnim semetipsum contra ad¬
uersarios ex auctoritate curabat crigere. ut

Expanded text:
damna formidans, dum exempla tantae fortitudamna formidans, dum exempla tantae fortitudinis contemplatur, in auctoritate verbi jam Petri lineam sequitur, jam nil adversitatis metuit, jam resistentes Deo potestates saeculi etiam cum corporis laceratione contemnit. Sed tamen quanto vires persequentium patiendo fortiter destruit, et quanto inter adversa nullis terroribus cedit, tanto plerumque et in his etiam quae inter fideles positus senserit se caeteris praeponit, sua magis consilia eligit, et sibi potius quam aliis credit. Hic nimirum dum, injustis objectionibus non cedens, in virtute se exerit, etiam recta aliorum consilia non recipiens, pedem extra limitem tendit. Hunc Petrus intra mensurae lineam revocat, qui postquam libertate vocis auctoritatem principum pressit, per humilitatem cordis de non circumcidendis gentibus Pauli consilium audivit . Sic enim semetipsum contra adversarios ex auctoritate curabat erigere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ut gͣ huiꝰ terrȩ mensura scruetur. suꝑ eam
diuinitus linea tenditur. quia ut nr̃a opcra
uel minora ꝓficiant. uel maiora moderentur.
ꝑ sacra eloquia suptilis ante nos scõꝵ uita
expanditur. & quid nobis qͣntumq agendũ
sit ostensa illoꝵ discretione definitur. Ecce
aliquis uel damna rerum uel afflictionem
corporis metuens. minas terrenȩ potentiȩ ꝑ-¬
timescit: & contra uim resistentium ueritatẽ
pesendere ñ pͥsunit. hinc petrus quia urti
more. angustum respicit. ostensa exemploꝵ
suoꝵ linea ad uirtutis latitudinẽ tendit.
Ipse quippe flagellatus a principib ppłi.
cum iccirco se relarari conspiceret. ut a pre¬
dicatione cessaret. cum ꝓhiberetur loqui¬
in posterũ: nequaqͣm saltem in p̃sens cessit.
Nam respondit ꝓtinus dicens: obȩdire.
oportet deo magis quã hominib. Et rur¬
sum: ñ enim possumꝰ quȩ uidimꝰ & audiui¬
mus ñ loqui. Et ille dudũ debilis & p̃sentia

Expanded text:
Ut ergo hujus terrae mensura servetur, super eam Ut ergo hujus terrae mensura servetur, super eam divinitus linea tenditur, quia ut nostra opera, vel minora proficiant, vel majora moderentur, per sacra eloquia subtilis ante nos sanctorum vita expanditur, et quid nobis quantumque agendum sit ostensa illorum discretione definitur. Vealiquis vel damna rerum, vel afflictionem corporis metuens, minas terrenae potentiae pertimescit, et contra vim resistentium veritatem defendere non praesumit. Hunc Petrus, quia in more angustum respicit, ostensa exemplorum suorum linea, ad virtutis latitudinem tendit. Ipse quippe flagellatus a principibus populi , cum idcirco se relaxari conspiceret, ut a praedicatione cessaret; cum in posterum, nequaquam saltem in praesens cessit. Nam respondit protinus, dicens: Obedire oportet Deo, magis quam hominibus ; et rursum: Non enim possumus quae vidimus et audivimus non loqui. At ille dudum debilis, et praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
quid loqui coꝵ quȩ ꝑ me ñ efficit xp̃c. Gunc
autem recte accepta mensura scruatur: cum
anteposita oculis uiroꝵ spiritalium uita re¬
spicitur. Unde & sequitur. Uel quis tetendit¬
suꝑ eam lineam: Suꝑ hanc enim terram linea
menda regulam patrum p̃cedentium exempla
monstrantur. ut ex illoꝵ uita consideret. quid
in suis actib seruet. quatenus respecto iusti li¬
mitis tramine. nec infra minima negligens
deficiat. nec ultra maxima suꝑbiens tendat.
nec nunus conetur explere. quam sufficit. nec
plus arripiat quã accepit. ne aut mensuram
quã debet ñ ꝑueniat. aut eandem mensuram
deserens extra limitẽ cadat. Angusta quippe
porta est. quȩ ducit ad uitam. Et ille hanc.
ingreditur. qui in cunctis quȩ agit discritio¬
nis suptilitate ꝓpter hauc sollicite coartatur.
Nam qui ꝑ uoluntates ꝓprias sccura mente.
se dilatat. angustȩ sibi portȩ aditũ damnat.

Expanded text:
quid loqui eorum quae per me non efficit Christus . Tunc quid loqui eorum quae per me non efficit Christus . Tunc autem recte accepta mensura servatur, cum anteposita oculis virorum spiritualium vita respicitur. Unde et sequitur: CAPUT XIregula.---Super hanc enim terram linea endam vivendi regulam patrum praecedentium exempla monstrantur, ut ex illorum vita consideret quid in suis actibus servet, quatenus respecto justi limitis tramite, nec infra minima negligens deficiat, nec ultra maxima 906 superbiens tendat, nec minus conetur explere quam sufficit, nec plus arripiat quam accepit, ne aut ad mensuram quam debet non perveniat, aut eamdem mensuram deserens, extra limitem cadat. Angusta quippe porta est quae ducit ad vitam ; et ille hanc ingreditur qui in cunctis quae agit discretionis subtilitate propter hanc sollicite coarctatur. Nam qui per voluntates proprias secura mente se dilatat, angustae sibi portae aditum damnat.
Abbreviated transcription (Latin):
cum sua cis officia distincte seruamus. Lucẽ
quippe oculis ccrnimus. uoct̃ uͦ aurib audi¬
mus. Siquis autẽ mutato ordine uoci oculos.
luci aures accõmodet: huic utraq incassum
patent. Siquis odores uelit ore discernere.
sapores nare gustare. utriꝰq sensus sibi
ministeriũ quia ꝑuertit interiit. Dum
enim ꝓpriis hȩc usib ñ aptantur. & sua offi¬
cia deserunt. & ad extranea ñ assurgunt.
Bene itaq dauid intra acceptas & diuina
largitate mensuras. pedem cordis p̃sserat cũ
dicebat. Neq ambulaui in magnis. neq in
mirabilib suꝑ me. Suꝑ se quippe in mia¬
bilib ambularet. si apparere magnus ultra
quã poterat quereret. Suꝑ se namq in mira¬
bilib attollitur: qui & in his ad quȩ ñ suffi¬
cit uideri conatur. Bene intra has mensuras
etiã in ipsa paulus p̃dicationis suȩ. se latitu¬
dine coartabat cum diceret: ñ cnĩ audco ali¬

Expanded text:
cum sua eis officia distinete servamus. Lucem cum sua eis officia distinete servamus. Lucem quippe oculis cernimus, vocem vero auribus audimus. Si quis autem, mutato ordine, voci oculos, luci aures accommodet, huic utraque incassum patent. Si quis odores velit ore discernere, sapores nare gustare, utriusque sensus ibi ministerium, quia pervertit, interimit. Dum enim propriis haec usibus non aptantur, et sua officia deserunt, et ad extranea non assurgunt. Bene itaque David intra acceptas ex divina largitate mensuras, pedem cordis presserat, cum dicebat: Neque ambulari in magnis, neque in mirabilibus super me . Super se quippe in mirabilibus ambularet, si apparere magnus ultra quam poterat quaereret. Super se namque in mirabilibus attollitur qui et in his ad quae non sufficit videri idoneus conatur. Bene intra has mensuras etiam in ipsa Paulus praedicationis suae se latitudine coarctabat, cum diceret: Non enim audeo ali
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ scĩs membris ęccłiȩ uirtutum dona dñs di¬
uidit: terrȩ mensuras ponit. Unde iterum
paulus dicit : unicuiq sicut diuisit d̾s men¬
suram fidi. Et rursum: ex quo totum corpus
compactum & conexum ꝑ omnẽ iuncturam
subministrationis. scd̾m oꝑationem in men¬
sura uniꝰ cuiꝰq membri augmentũ corporis
miro consilio auctor ac dispositor nr̃ huic illa
largitur quȩ alii denegat. alii hȩc denegat quȩ
isti largitur. mensuras sibi positas egredi ni¬
titur: quis qͥs posse plus quã acceꝑit cõna
tum est p̃ceptoꝵ occulta disserere. temptet
etiam miraculis coruscare. aut is quẽ suꝑnę
uirtutis donum ad sola miracula roborat. etiã
diuinȩ legis pandere. occulta contendat. In
rum suarum limitẽ. ñ attendit: & plerumq
amittit & qd̃ poterat : qui audacter ea ad quȩ
ꝑtingere. ñ ualet arriꝑe. festinat. Nam &
membroꝵ nr̃oꝵ tunc bene ministeriis utimͦ.

Expanded text:
ergo sanctis membris Ecclesiae virtutum dona Dominus diergo sanctis membris Ecclesiae virtutum dona Dominus dividit, terrae mensuras ponit. Unde iterum Paulus dicit: Unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei . Et rursum: Ex quo totum corpus compactum et connexum per omnem juncturam subministrationis, secundum operationem in mensuram unmiro consilio auctor ac dispositor nlargitur quae alii denegat, alii haec denegat quae isti largitur. Mensuras itaque sibi positas egredi nititur, quisquis posse plus quam acceperit conatutum est praeceptorum occulta disserere si tentat etiam miraculis coruscare: aut is quem supernae virtutis donum ad sola miracula roborat, etiam divinae legis pandere occulta contendat, in rum suarum limitem non attendit. Et plerumque amittit quod poterat, qui audacter ea ad quae pertingere non valet, arripere festinat. Nam et membrorum nostrorum tunc ministeriis utimur,
Abbreviated transcription (Latin):
ideo ñ est de corpore: Et si dixerit auris
qm ñ sum oculus ñ sum de corpore. non
idco ñ est de corpore: Si totum corpꝰ oculus:
ubi auditus: Si totum auditus. ubi odo¬
ratus: Et paulopost. Qd̾ si essent omnia
unum membrũ. ubi corpus: Nunc autem
multa quidem membra. unũ uͦ corpus. Qd
enim scã eccłia. nisi suꝑni sui capitis corpꝰ est:
Inqua alius alta uidendo oculus: aliꝰ recta¬
oꝑando manus. aliꝰ ad iniuncta discurren-¬
do pes. aliꝰ p̃ceptoꝵ uocem intelligendo au-¬
ris. aliꝰ maloꝵ fetorem bonoꝵq fraglantiã
discernendo naris est. Qui corporaliũ more.
membroꝵ. dum uicissim sibi accepta officia
impendunt. unũ de semetipsis omĩb corpus
reddunt: & cum diuersa in caritate. ꝑagunt.
diuersum esse ꝓhibent ubi continentur. Si
autẽ unum quid cuncti agerent. corpꝰ utiq
qd̃ ex multis continetur ñ essent. quia uideli-¬
cet multipliciter cõpactum ñ existeret. si hoc
concors membroꝵ diuersitas ñ teneret. Quia

Expanded text:
n est de corpore? Et si dixerit auris: Quoniam non sum oculus, non sum de corpore: num ideo non est de corpore? Si totum corpus oculus, ubi auditus? Si totum auditus, ubi odoratus? Et paulo post: Quod si essent omnia unum membrum, ubi corpus? Nunc autem multa quidem membra, unum vero corpus . Quid enim sancta Ecclesia nisi superni sui capitis est corpus, in qua alius alta operando manus, alius ad injuncta discurrendo pes, alius praeceptorum vocem intelligendo auris, alius malorum fetorem bonorumque fragrantiam discernendo naris est. Qui, corporalium more membrorum, dum vicissim sibi accepta officia impendunt, unum de semetipsis omnibus corpus reddunt; et cum diversa in charitate peragunt, diversum esse prohibent ubi continentur. Si autem unum quid cuncti agerent, corpus utique quod ex multis continetur non essent, quia videlicet multipliciter compactum non existeret, si hoc concors membrorum diversitas non teneret. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
donum ad appetitũ terrenȩ laudis indinare.
Sicut enim scpe contingit ut & bona male.
& mala bene ꝓferantur: ita helui arrogans
recta ñ recte ꝓtulit. quia humiles in dei de
prȩ ccteris peritos credunt: diuino udicio
de imꝑitia redarguuntur. quia sicut ait
apłs. siquis se oxistimat scire aliqͥd. ñdum
cognouit quẽ admodũ oporteat cum scire.¬
Quia enĩ pͥma stulticia angłi elatio cordis
fuit. uera sapientia efficitur hominis humi¬
litas suȩ estimationis. Quã quisquis uel mag¬
na sapiendo deserit. co ipso uehem̃ter dissipat.
quo scinctipsum nescit. ¶nde helui & senten¬
uas ꝓtulit & imꝑitis sermonib inuolutas.
quia & de deo rectũ qd̃ diceret nouerat. & ta¬
men de semetipso dicta illiꝰ clatio stulta fa¬
tuabat. Hoc itaq despecto ad erudiendũ iob

Expanded text:
donum ad appetitum terrenae laudis inclinare. donum ad appetitum terrenae laudis inclinare. Sicut enim saepe contingit ut et bona male et mala bene proferantur, ita Eliu arrogans recta non recte protulit, quia humiles in Dei defprae caeteris peritos credunt, divino judicio de imperitia redarguuntur, quia sicut Apostolus ait: Si quis se existimat scire aliquid, nondum cognovit quemadmodum oporteat Quia enim prima stultitia angeli elatio cordis fuit, vera sapientia efficitur hominis humilitas suae aestimationis: quam quisquis vel magna sapiendo deserit, eo ipso vehementer desipit quo semetipsum nescit. Unde Eliu et sententias protulit et imperitis sermonibus involutas, quia et de Deo rectum quod diceret noverat, et tamen de semetipso dicta illius elatio stulta infatuabat. Hoc itaque despecto, ad erudiendum Job
Abbreviated transcription (Latin):
sequuntur ipse iam ꝑ uerba ꝑtulit. qui re¬
pletus deo hȩc sine uerbis audiuit. Itaq di
sermonib imꝑitis: Sicut suꝑiori parte iam
diximꝰ pͥma exꝓbratio est talis interrogatio
qua dicitur. quis est iste. Helui enim arrogan¬
ter locutus fuerat. Et quis est iste ñ dicimꝰ.
nisi de co utiq quẽ nescimus. Scire autẽ di
approbare est: nescire reꝓbare. Unde quib¬
dam quos reꝓbat dicit. nescio uos unde sitis.
discedite a me om̃s oꝑarii iniquitatis. Quid
iste. nisi aꝑte. dicere. ego arrogantes nescio.
id est coꝵ uitam in sapientiȩ ince. arte ñ ap¬
probo: quia dum laudib humanis inflant᷑.
a uera gloria ęternȩ retributionis mnanescun.
In co uero qd̃ ait sententias & ñ addidit qua¬
les. bonas utiq accipimꝰ. Quas quidem impe¬
ritis asserit sermonib inuolutas: quia cum
uerbis iactantiȩ fuerant plate. Imꝑitiȩ qͥppe.
uitium est. rectũ ñ recte sapere. id est celeste

Expanded text:
sequuntur ipse jam per verba protulit, qui, resequuntur ipse jam per verba protulit, qui, repletus Deo, haec sine verbis audivit. Vet. VIelatio fuit.---Sicut et superiori parte jam diximus, prima exprobratio est talis interrogatio, qua dicitur: 897 Quis est iste? Eliu enim arroganter locutus fuerat. Et quis est iste? non dicimus nisi de eo utique quem nescimus. Scire autem Dei approbare est, nescire reprobare. Unde quibusdam quos reprobat dicit: Nescio vos unde sitis; dierte Dominus dicat: Ego arrogantes nescio, id est eorum vitam in sapientiae meae virtute non approbo, quia dum laudibus inflantur a vera gloria aeternae retributionis inanescunt. In eo vero quod ait, Sententias, et non addidit quales, bonas utique accipimus, quas quidem imperitis asserit sermonibus involutas, quia cum verbis jactantiae fuerant prolatae. Imperitiae quippe vitium est rectum non recte sapere, id est coeleste
Abbreviated transcription (Latin):
re debeat iubentur. S quia in conspectu con¬
ditoris angłica ministeria ordinata graduũ
positione. distincta sunt. ut & ꝓ cõmum felici-¬
tate beatitudinis opificem suum simul uiden-¬
tes gaudeant. & tam̃ ꝓ dispositione dignita¬
tis alus alii subministrent. ad ꝓpham angłs
angłm mittit: & quem sccũ de dco gaudere.
cõmuniter conspicit. & docet & dirigit: quia
cũ & ꝑ suꝑiorem scientiam uirtute cognitio¬
nis. & ꝑ p̾stantiorem grãm culmine potesta
loquatur ds hominib monstraretur. Cum
uͦ beato iob respondisse dñs de turbine dici¬
tur. utrum ꝑ semetipsum. an ei ꝑ angłm sit
locutus ambigitur. Potuerunt quippe per
angłm cõmotiones aeris fieri. & hȩc ei quȩ
subiunta sunt ꝑ cum uerba mandari. Rur¬
sumq potuit & exteriꝰ angłs in turbine
aerem excutere. & tam̃ interiꝰ ꝑ semctipsum
dñs uim suȩ sententiȩ cordi ciꝰ sine uerbis
insonare. ut credatur qd̃ dicta dominica quȩ

Expanded text:
re debeat jubentur. Sed quia in conspectu conre debeat jubentur. Sed quia in conspectu conditoris angelica ministeria ordinata graduum positione distincta sunt, ut et pro communi felicitate beatitudinis opificem suum simul videntes gaudeant, et tamen pro dispositione dignitatis aliis alii subministrent, ad prophetam angelus angelum mittit, et quem secum de Deo gaudere communiter conspicit, et docet, et dirigit, quia eum et per superiorem scientiam virtute cognitionis, et per praestantiorem gratiam culmine potestatloquatur Deus hominibus demonstraretur. Cum vero beato Job respondisse Dominus de turbine dicitur, utrum per semetipsum, an ei per angelum sit locutus ambigitur. Potuerunt quippe per angelum commotiones aeris fieri, et haec ei quae subjuncta sunt per eum verba mandari. Rursumque potuit et exterius angelus in turbine aerem excutere, et tamen interius per semetipsum Dominus vim suae sententiae cordi ejus sine verbis insonare, ut credatur quod dicta dominica quae
Abbreviated transcription (Latin):
sensib ipsa ut est suptilitas angelicȩ uirtutis
appareat. coꝵq: mens quo subtili spũ tangitur
lcuctur: & ñ iam pigra torpensq in ima iaccat.
s repleta intimis afflatib ad suꝑna conscendat.
atq inde quasi de quodam rerum uertice quȩ
infra se uentura sunt uideat. S ne quis in p̃¬
dictis ⁊ achariȩ uerbis angeli designato nomi
textum scripturȩ sacrȩ considerat. qd̃ sentit ue.¬
lociter emendat. que numquã patrẽ numqͣm
one filium angłm uocat. Unde. & in ciusdem
⁊achariȩ uerbis aꝑte ostenditur. qd̾̃ in illo ue¬
re angłs id est creatura loquerctur. cũ dicit᷑.¬
Et ecce angłs qui loquebatur in me egredie¬
batur. Statimq subuingitur: & alius angłs
egrediebatur in occursum ciꝰ: & dixit ad eum.
Loquere ad puerũ istum dicens. Absq muro
habitabitur ierłm. Non est itaq d̃s angelus
qui mittitur. cui uerba ab angelo quȩ dice¬

Expanded text:
sensibus ipsa ut est subtilitas angelicae virtutis sensibus ipsa ut est subtilitas angelicae virtutis appareat, eorumque mens quo subtili spiritu tangitur, levetur; et non jam pigra torpensque in imis jaceat, sed repleta intimis afflatibus, ad superna conscendat, atque inde quasi de quodam rerum vertice, quae infra se ventura sunt videat. Sed ne quis in praedictis Zachariae verbis angeli designatum nomitextum Scripturae sacrae considerat, quod sentit velociter emendat, quae nunquam Patrem, nunquam onem Filium angelum vocat. Unde in ejusdem Zachariae verbis aperte ostenditur quod in illo vere angelus, id est creatura loqueretur, cum dicitur: Ecce Angelus qui loquebatur in me, egrediebatur. Statimque subjungitur: Et alius Angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Loquere ad puerum istum, dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . Non est itaque Deus angelus qui mittitur, cui verba ab angelo quae dice
Abbreviated transcription (Latin):
.flamma seruaret: Nonnũqͣm uͦ humanis
cordib etiã ꝑ angelos d̃s secreta coꝵ p̃sentia uir¬
tutẽ suȩ aspirationis infundit. Unde ⁊ achari¬
as ait. dixit ad me angłs. qui loquebatur in
me. Dum ad se quidem s tam̃ in se loqui an-¬
głm dicit. liquido ostendit qd̃ is qui ad ip¬
sum uerba faceret. ꝑ corportam spccicm extra
ñ esset. Unde & paulopost subdidit. & ecce
angłs qui loquebatur in me egrediebatur.
Sepe enim ñ exteriꝰ apparcut. s sicut sunt an¬
gelici sp̃s uoluntatem dĩ ꝓpħarum sensib in¬
notescunt. atq ita cos ad sublimia subleuant.
& queq in reb futura sunt in causis origina¬
lib p̃sentia demonstrant. humanũ namq
cor ipso carnis corruptibilis pondere graua¬
tum. hanc ipsam corpulentiam suam quasi
obicem sustinens. interna ñ penetrat. & graue
exteriꝰ iacet. quia lcuantẽ. manum initriꝰ ñ
habet. Vnde. fit sicut dictum est. ut ꝓpħarum

Expanded text:
flamma servaret. Nonnunquam vero humanis flamma servaret. Nonnunquam vero humanis cordibus etiam per angelos, secreta eorum praesentia, virtutem suae aspirationis infundit, unde Zacharias ait: Dixit ad me angelus, qui loquebatur in me . Dum ad se quidem, sed tamen in se loqui angelum dicit, liquido ostendit quod is qui ad ipsum verba faceret per corpoream speciem extra non esseangelus qui loquebatur in me egrediebatur . Saepe enim non exterius apparent, sed sicut sunt angelici spiritus voluntatem Dei prophetarum sensibus innotescunt, atque eos ad sublimia sublevant, et quaeque in rebus futura sunt in causis originalibus praesentia demonstrant. Humanum namque cor ipso carnis corruptibilis pondere gravatum hanc ipsam corpulentiam suam quasi obicem sustinens, interna non penetrat, et grave exterius jacet, quia levantem manum interius non habet. Unde fit, sicut dictum est, ut prophetarum
Abbreviated transcription (Latin):
ditur qui cis interuis p̃erat. ut ꝑ hoc p̃siden¬
tis imꝑium. & ꝑ illud claresceret officiũ. mi¬
ꝑ angelos loquitur ds. sicut baptizato dño
scriptum est. quia de nube uox sonuit dicens:
hic est filiꝰ m̃s dilectus. in quo mͥ complacui.
Aliqͣndo terrenis substantus ꝑ angelos loqui-¬
tur ds̃. sicut cum balaam corripuit. in ore
asinȩ humana uerba formauit. Aliquando
los loquitur ds. sicut ad moysen in monte
cũ iussionis suȩ uerba edidit ignem rubũq
sociauit. atq aliud suꝑiꝰ. alud inferiꝰ iunxit.
Qd̃ tamen tunc solum agitur. cum ex ipsa ali¬
quid coniunctione signatur. Nam ꝑ succen¬
sum rubum moysen alloquens quid aliud
ostendit. nisi qd̃ enis ppłi ductor fieret. qui¬
nequaqͣm uitaret. uel quod ex illo ppło exiret
qui in igne ditatis carnis nr̃ȩ pectata quasi
rubi spinas acciꝑet. & inconsũptam humani¬
tatis nr̃e substantiam. ctiã in ipsa diuinitatis

Expanded text:
ditur, qui eis interius praeerat, ut per hoc praesidenditur, qui eis interius praeerat, ut per hoc praesidentis imperium, et per illud claresceret officium miper angelos loquitur Deus, sicut baptizato Domino scriptum est quia de nube vox sonuit dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Aliquando terrenis substantiis per angelos loquitur Deus, sicut cum Balaam corripuit, in ore asinae humana verba formavit . Aliquando los loquitur Deus, sicut ad Moysen in monte, cum jussionis suae verba edidit, ignem rubumque sociavit, atque aliud superius, aliud inferius junxit. Quod tamen tunc solum agitur, cum ex ipsa aliquid conjunctione signatur. Nam per succensum rubum Moysen alloquens, quid aliud ostendit nisi quod ejus populi ductor fieret, quinequaquam vitaret, vel quod ex illo populo exiret, qui in igne deitatis dolores carnis nostrae quasi rubi spinas susciperet, et inconsumptam humanitatis nostrae substantiam etiam in ipsa divinitatis