comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex campaniẽ partibus romam
ueniens: capp e carpebat iter:
Qui ad fundanum eliuum ꝑ¬
ueniens. cum iam diem uespe¬
rascere cerneret. ꝙ quo decli¬
nare posset minime repperirꝙͣ.¬
dicentes. Quem post te pater
habebimus: Quibus ipse pat̾
ꝑ prophetie spm̃ respondit
dicens. P ost constantiũ. mu¬
lionem: post mulionẽ fullo¬
nem. O te aquinȩ: ꝙ hoc habe.
Quibus propheciȩ uerbis edi
mum. Quo defuncto eius ex¬
clesiȩ postoralem suscepit eu¬
ram andreas diaconꝰ illiꝰ. qui
quondam instabulis itiꝰ nerũ
cursum seruauerat ȩquorũ.
Atq hoc ex hac uita subduc¬
to. ad episcopatus ordinem
iouinus sortitus est. qui in ean¬
dem urbẽ fullo fuerat. Quo
ad huc suꝑstite ita cuncti in¬
habitatores Iei illius ꝙ bar¬
barorum gladiis. ꝙ pestilen¬
tiȩ in manitate uastati sunt.
ut post mortem illuis nec qͥs
ep̃c fieret. nec quibus fiers po¬

Expanded text:
ex Campaniae partibus Romam ex Campaniae partibus Romam veniens, Appiae carpebat iter: qui ad Fundanum clivum perveniens, cum jam diem vesperascere cerneret, et quo declinare posset minime reperirdicentes: Quem post te, Pater, habebimus? Quibus ipse Pater per prophetiae spiritum respondit, dicens: Post Constantium, mulionem; post mulionem, fullonem. O te, Aquine, et hoc habes. Quibus prophetiae verbis editmum. Quo defuncto, ejus Ecclesiae pastoralem suscepit curam Andreas diaconus illius, qui quondam in stabulis itinerum cursum servaverat equorum. Atque hoc ex hac vita subducto, ad episcopatus ordinem Jovinus accersitus est, qui in eadem urbe fullo fuerat. Quo adhuc superstite, ita cuncti inhabitatores civitatis illius et barbarorum gladiis et pestilentiae immanitate vastati sunt, ut post mortem illius nec quis episcopus fieret, nec quibus fier
Abbreviated transcription (Latin):
dane eiuitatis ep̃m diuina
misericordia fecerit quod tam̃
ad hoc legentibus ut ualeat ex¬
opto: quatinus qui corpus suuͣ
contineneie dedieant. habitare
cum feminis non p̃sumant. ne
ruina menti tanto repentina
subripiat: quanto ad hoc quod
male concupiscitur: etiam pre¬
sentia concupite formȩ famu¬
letur. Nec res est dubia quã
narro: quia pene tanti in ea tes¬
tes sunt. quanti ꝙ eius loci habi¬
tatores existunt. Nic namq ue¬
nerabilis uir cum multis plenã
uirtutibus uitam duceret. seq
sub sacerdotali custodia. in con¬
tinentie arce custodiret: quan¬
dam scĩmonialem feminã quã
secum prus habuerat. noluit
ab episcopii sui eura repellere:
sed certus de sua eiusq continẽ¬
tia. secum hanc ꝑmisit habita¬
re. Ex quare actum est: ut
antiquus hostis apud eiꝰ animũ
aditum temptationis exquire¬
ret. Nam cepit speciem illius.
oculis mentis eius inprimere:
utllectus nefanda cogitaret.
Quadam uͦ die iudeus quidam

Expanded text:
danae civitatis episcopum divina danae civitatis episcopum divina misericordia fecerit. Quod tamen ad hoc legentibus ut valeat exopto, quatenus qui corpus suum continentiae dedicant, habitare cum feminis non praesumant; ne ruina menti tanto repentina subripiat, quanto ad hoc quod male concupiscitur etiam praesentia concupitae formae famulatur. Nec res est dubia quam narro, quia pene tanti in ea testes sunt, quanti et ejusdem loci habitatores existunt. Hic namque venerabilis vir cum vitam multis plenam virtutibus duceret, seque sub sacerdotali custodia in continentiae arce custodiret, quamdam sanctimonialem feminam, quam secum prius habuerat, noluit ab episcopii sui cura repellere, sed certus de sua ejusque continentia, secum hanc permisit habitare. Ex qua re actum est ut antiquus hostis apud ejus animum aditum tentationis exquireret. Nam coepit speciem illius oculis mentis ejus imprimere, ut illectus nefanda cogitaret. Quadam vero die Judaeus quidam
Abbreviated transcription (Latin):
petre sileam: quod inulti
nunc qui ux de narniensi
ciuitate assunt mͥ sedulo
testificantur. Todem namq go¬
thorum tempore. eum p̾fatus
ex consparsione semper facies
rubere consueuerat. hoc rex
totila non consparsionis esse
credidit. s assidue potationis :
eumq omnimode despexit. S
ommipotens d̾s ut quantus iur
esset qui despiciebatur ostende
ret: in narniensi campo quo
rex aduenerat malignus sp̃s
coram omni exercitũ. eius spa¬
tarium inuãsit: eumq uexare
crudeliter cepit. Qui eum ante
regis oculos aduenerandum
uirum cassium fuisset ad duc¬
tus. hunc abeo uir dm̃i orati¬
onẽ facta. signo crucis expu¬
lit: qui ingredi ineum ulteriꝰ
non pͣsumpsit. Sieq factum ẽ:
ut rex barbarus. seruum dei
ab illo die iam ueneraretur
ex corcde: quem despectũ ualde
iudicabat ex faciȩ. Nam quia
uirum tancę uirtutis uidit.
erga eum. illa mens effera ab
elationis. tu decumuit.
facta fortium uirorum
narro: repente ad memoriam
uenit. quid erga andream fun¬

Expanded text:
Petre, sileam, quod multi nunc, qui hic de Narniensi civitate adsunt, mihi sedulo testificantur. Eodem namque Gothorum tempore cum praefatus ex consparsione semper facies rubere consueverat, hoc rex Totila non consparsionis esse crededit, sed assiduae potationis, eumque omnimodo dispexit. Sed omnipotens Deus, ut, quantus vir esset qui dispiciebatur, ostret, in Narniensi campo, quo rex aduenerat, malignus spiritus coram omni exercitu eius spatarium inuasit, eumque uexare crudeliter cepit. Qui cum ante regis oculos ad uenerandum uirum Cassium fuisset adductus, hunc ab eo uir Do- mini, oratione facta, signo crucis expulit, qui in eum ingredi ulterius non presumpsit. Sicque factum est, ut rex barbarus seruum Dei ab illo iam die ueneraretur ex corde, quem despectum ualde iudicabat ex facie. Nam quia uirum tantae uirtutis uidit, erga illum illa mens effera ab elationis fastu detumuit, facta fortium virorum narro, repente ad memoriam venit quid erga Andream Fun
Abbreviated transcription (Latin):
re manentis. pensare poᷤ¬
sum exipsis motibus corꝑis.
quiã nisi corpori anima ad¬
esset: eiusdem membra eor¬
poris moueri non possent.
Uitam uero animȩ post car¬
nem. inquibus motibꝰ. qui¬
busue operibus uideo: ut
ex rebus uisis ͤ Solligam: qd̾
uidere non possum: Gueg̾
on quidem similiter .ui.
s dissimiliter dico: quia
sieut uis anime uiuificat.
ꝙ mouet corpus: sic uis di¬
uina implet quȩ creauit
omnia: ꝙ alia uispirando
iuuificat: aliis uero tribuit
prestat ut sint. Quia ue¬
rum esse non dubitas. ere¬
antem ꝙ regentem. implẽ¬
tem. ꝙ circumplentẽ. trans¬
cendentem. ꝙ sustinentem.
in circum seriptum. atq ĩ¬
uisibilem dm: ita dubitare
non debes. hunc inuisibilia¬
obsequia habere. Debent qͥp¬
pe ea quȩ ministrant. ad eiꝰ
similitudinem tendere eui
ministrant᷑ ꝙ que inuisibili
seruiunt: esse inuisibilia nõ
dubitentur. Hec autẽ quȩ
esse credimus: insi sanctos
angelos & spiritus iustorũ:
sieutꝰ motum considerans

Expanded text:
re manentis pensare possum ex ipsis motibus corporis, quia nisi corpori anima adesset, ejusdem membra corporis moveri non possent; vitam vero animae post carnem in quibus motibus quibusve operibus video, ut ex rebus visis esse colligam quod videre non possum? GREGOR. Non quidem similiter, sed dissimiliter dico, quia sicut vis animae vivificat et movet corpus, sic vis divina implet quae creavit omnia; et alia inspirando vivificat, aliis tribuit praestat ut sint. Quia verum esse non dubitas, creantem, et regentem, implentem, et circumplectentem, transcendentem, et sustinentem, incircumscriptum, atque invisibilem Deum: ita dubitare non debes, hunc inobsequia habere. Debent quippe ea quae ministrant ad ejus similitudinem tendere cui ministrant, ut quae invisibili serviunt, esse invisibilia non dubitentur. Haec autem quae esse credimus, nisi sanctos angelos, 381 et spiritus justorum? Sicut ergo motum considerans
Abbreviated transcription (Latin):
est. quia rem incorporeã
tẽnere ignis corporeus possit.
mortem eum incorporeus sit
sp̃s etiam corporeo igne tene¬
atur PE TRUS.
N uiuente quolibet id circo
ripot̃ I quod iuinficat: qua¬
re non penaliter ꝙ ibi tenea¬
tur ubi mortificatur: Teneri
namq eo ipso patitur quod
uidet: ꝙ quia concremari
se aspicit. crematur. Sicq
fit ut res corporea incorpo¬
ream exurat: dum ex igns
uisibili. ardor acdolor ĩn¬
uisibilis t̾rahitur: ut ꝑ ignẽ
corporeum. mens incorporea
crueietur: quamuis collige¬
re dictis ȩuangelicis possumꝰ.
quia incendium anime non
solum uiuendo. s etiam ex¬
periendo paciantur. Werita¬
tis ꝙ enim uoce diues morꝰ¬
tuus in inferno ducitur se¬
pultus. Cuius anima quia
precatur dicens. Aitte lara¬
rum ut intinguat extremũ
digiti sui in aqu̾am. ꝙ̃ refrige¬
rẽt linguam meam: quia eru
cior inhac flamina. Dum gͦ
tum ueritas inignibus per¬
hibet: quis iam sapieus re¬
proborum anmas teneri ig
nibus neget: PeTRUS.

Expanded text:
est quia rem incorpoream tenere ignis corporeus possit?-mortem, cum incorporeus sit spiritus, etiam corporeo igne teneatur?--PETRUS. In vivente quolibet idcirco ri potest quod vivificat, quare non poenaliter et ibi teneatur ubi mortificatur. Teneri gnem namque eo ipso patitur quod videt, et quia cremari se aspicit, crematur: sicque fit ut res corporea incorpoream exurat, dum ex igni visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur. Ut per ignem corporeum mens incorporea crucietur. Quamvis colligere dictis Evangelicis possumus quia incendium anima non solum videndo sed etiam experiendo patiatur. Veritatis etenim voce dives mortuus in inferno dicitur sepultus, cujus anima quia precatur dicens: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meacior in hac flamma . Dum ergo tum Veritas in ignibus perhibet, quis jam sapiens reproborum annibus neget?--PETRUS.
Abbreviated transcription (Latin):
ssdem quoq discipulis
illius narrantibus didier:
quiã duo nobiles uiri. atq ex¬
terioribus studiis eruditi.
gerinani fratres. quorũ unꝰ
speciosus. alter uero grego¬
rus dicebatur: eius se regu¬
le sanctȩ uite conuersationẽ
tradiderunt quos isdem ue¬
nerabilis pater in monasterio.
quod iuxta terracͥoͥnensem
urbem construrerat: fecit
habitare qui multas quide
derant: sed euncta pauperibꝰ.
pro animarum suarũ redep̃¬
tione largiti sunt: & in eodem
monasterio ꝑ manserunt.
Quorum unus scilicet specio¬
sus. dum pro utilitate mo¬
nasterii. iuxta capuanã urbẽ
missus fuisset: die quadam
frater eius gregorius. eũ fra¬
tribus ad mensam sedens. atq
conuescens. ꝑ spm. subleuatus.
asperit ꝙ uidit speciosi ger¬
mani sui animam. tam longe
a se positi. de corpore exire. Qđ
mox fratribus indicauit ꝙ eu¬
currit Iamq eundem fratrẽ
suum sepultum repperitꝰ quẽ
tamen ea hora qua uiderat.

Expanded text:
sdem quoque discipulis illius narrantibus didici, quia duo nobiles viri, atque exterioribus studiis eruditi germaSpeciosus, alter vero Gregorius dicebatur, ejus se regulae in sancta conversatione tradiderunt. Quos isdem venerabilis Pater in monasterio quod juxta Terracinensem urbem construxerat fecit habitare; qui multas quidemderunt, sed cuncta pauperibus pro animarum suarum redemptione largiti sunt, et in eodem monasterio permanserunt. Quorum unus, scilicet Speciosus, dum pro utilitate monasterii juxta Capuanam urbem missus fuisset, die quadam frater ejus Gregorius, cum fratribus ad mensam sedens atque convescens, per spiritum sublevatus aspexit et vidit Speciosi germani sui animam, tam longe a se positi, de corpore exire. Quod mox fratribus indicavit, et cucurrit. Jamque, eumdem fratrem suum sepultum reperit, quem tamen ea hora qua viderat
Abbreviated transcription (Latin):
Uin uicinis ual¬
de patribꝰ inten¬
do. maiorũ facta
reliqueram: ita ut paulini
miraculum nolanȩ urbis ep̃i
qui multos quorum memini
uirtute ꝙ tempore p̃cessit.
memoriȩ defuisse uideatur:
S ad priora nunc redeo: eaq
quanta ualeo breuitate per¬
striuigo. Sicut enĩ bonorum
facta innotescere  similibꝰ so¬
lent: senioribus nr̃is ꝑ iusto¬
rum exempla gradientibus.
pͣdicti uenerabilis uiri
celebrȩ nomen innotuit: eiꝰq
opus ad mirabile. ad eorum

Expanded text:
um vicinis valde Patribus intendo, majorum facta reliqueram, ita ut Paulini miraculum, Nolanae urbis episcopi, qui multos quorum memini virtute et tempore praecessit, memoriae defuisse videatur. Sed ad priora nunc redeo, eaque quanta valeo brevitate perstringo. Sicut enim bonorum facta innotescere citius similibus solent, senioribus nostris per justorum exempla gradientibus praedicti venerabilis viri celebre nomen innotuit, ejusque opus admirabile ad eorum
Abbreviated transcription (Latin):
lius quoq in marsorũ
prouincia: uite ualde
uenerabilis diaconus fuit.
quem inuentum langobardi
tenuerunt᷑. quorum unus
educto gladio caput ełꝰ am¬
putauit. S cum corpus eiuis
interram caderet. ip̃se qui
hunc capite truncauerat.
in mundo spũ correptꝰ. ad
pedes eius corruit. ꝙ quod
amicum di occiderit. inimi¬
co di traditus ostendit.

Expanded text:
lius quoque in Marsorum provincia vitae valde venerabilis diaconus fuit; quem inventum Langobardi tenuerunt. Quorum unus educto gladio caput eius amputavit. Sed cum corpus eius in terram caderet, ipse qui hunc capite truncaverat, inmundo spiritu correptus, ad pedes eius corruit, et quod amicum Dei occiderit, inimico Dei traditus ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
uidua ab affricana regione
discessit: paulinus uͦ excolen¬
di horti suscepit curam. Cũq
isdem regis gener crebro u¬
grederetur hortum. suumq
hortulanum quedam require¬
ret ͦᷤ sapientem ualcie esse ho¬
minem uideret: amicoi. xp̃
familiares deserere ꝙ sepiꝰ cum
suo hortulano colloqui: atq eiꝰ
sẽmonibus delectari. Cui pau¬
linis eotidie ad mensam odo¬
ratas uirentesq herbas deferre

Expanded text:
vidua ab Africana regione vidua ab Africana regione discessit. Paulinus vero excolendi horti suscepit curam. Cumque idem regis gener crebro ingrederetur hortum, suumque hortulanum quaedam requireret, et sapientem valde esse hominem videret, amicos coepit et familiares deserere, et saepius cum suo hortulano colloqui, atque ejus sermonibus delectari. Cui Paulinus quotidie ad mensam odoriferas virentesque herbas deferre
Abbreviated transcription (Latin):
compassionem. At ille ut erat
uir eloquentissimus atq ad¬
prime ex terioribus quoq stu¬
diis erudicus. dubitanti fe¬
minȩ cieuis ꝑ suasit ut au¬
dita crederet: ꝙ pro receptio¬
regis genero qui euis filium
habebat. uidua rogatura se
obtulit. ac prus pecũt ut ei
donar: debuisset. Quod cum
iur barbarus tẏpo suꝑbiȩ
turgidus. gaudio transitorie
prosperitatis inflatus. non so¬
lum facere s etiam audire
despiceret: iudua subuiuxit
diceus. Ecce hunc hominem
pro eo uicarium prebeo: ꝙ so¬
lummodo pietatem in me ex¬
hibe: mnichiq unicum filium
redde. Cumq ille uenusti uul¬
tus hominẽ conspexisset: quã
artem nosset inquisuit. Cui
uir dñi paulinus respondit
dicens. Artem quidem aliquã
nescio: s hortum bene excole¬
re scio. Quod uir gentilis ual¬
de libenter accepit: eum ĩnu-¬
triendis holeribus quia peri
tus esset audunit. Suscepit
itaq seruum: ꝙ roganti uiduȩ
reddidit filium. Quo accepto:

Expanded text:
compassionem. At ille, ut erat compassionem. At ille, ut erat vir eloquentissimus, atque apprime exterioribus quoque studiis eruditus, dubitanti feminae citius persuasit ut audita crederet, et pro receptioregis genero, qui ejus filium habebat, vidua rogatura se obtulit, ac prius petiit ut ei filium donare debuisset. Quod cum vir barbarus typho superbiae turgidus, gaudio transitoriae prosperitatis inflatus, non solum facere, sed etiam audire despiceret, vidua subjunxit, dicens: Ecce hunc hominem pro eo vicarium praebeo, solummodo pietatem in me exhibe, mihique unicum filium redde. Cumque ille venusti vultus hominem conspexisset, quam artem nosset, inquisivit. Cui vir Domini Paulinus respondit, dicens: 'Artem quidem aliquam nescio, sed hortum bene excolere scio'. Quod vir gentilis valde libenter accipit, cum, in nutriendis htus esset audivit. Suscepit itaque servum, et roganti viduae reddidit filium. Quo accepto,
Abbreviated transcription (Latin):
Un seuientiũ
Maridalorum tempore
uuisset italia in cam paniẽ
partibus depopulata. mul¬
tiq essent de hac terra ĩ affri¬
canã regionẽ transducti: uir
dnĩ paulinus cuicta quȩ ad
episcopii usirr hahare yoruit.
captiuis indigentibusq largitꝰ
est. Cumq iam nichil omnimo¬
do suꝑ esset quod petentibus
dare potiusset: quadam die
quedam uidua aduenit. quȩ
a regis Wandalorum generosuũ
filium incaptiuitatem ductũ
fuisse ꝑhibuit: atq a uiro di
eius p̃cium postulauit si forte
illius dñs hoc dignaret᷑ acci¬
pere. ꝙ hunc concederet ad
propria remeare. S uir do¬
feminȩ. quid dare potuisset
inquirens: nichil apud se a¬
liuid nisi se inuenit: petentiq
feminȩ respondit diceus: Mu¬
lier quod possim dare non
habeo: s me ipsum tolle: me¬
seruuum iuris tui esse pro¬
ficere: atq ut filium tuum
recipias. me uice illiꝰ in serui¬
cium trade. Quod illa ex
ore tanti uiri audiens: in ri¬
sionem pocius credidit quã

Expanded text:
um saevientium Wandalorum tempore fuisset Italia in Campaniae partibus depopulata, multique essent de hac terra in Africana regione transducti, vir Domini Paulinus cuncta quae ad episcopii usum habere potuit captivis indigentibusque largitus est. Cumque iam nihil omnimodo superesset quod petentibus dare potuisset, quodam die quaedam vidua advenit, quae a regis Wandalorum genero suum filium in captivitatem ductum fuisse perhibuit atque a viro Dei eius pretium postulavit, si forte illius dominus hoc dignaretur accipere et hunc concederet ad propria remeare. Sed vir Dfaeminae quid dare potuisset inquirens, niliud nisi se invenit, petentique feminae respondit, dicens: Mulier, 280 quod possim dare non habeo, sed memetipsum tolle, servum me juris tui esse profitere, atque ut filium tuum recipias, me vice illius in servitium trade. Quod illa ex ore tanti viri audiens, irrisionem potius credidit quam
Abbreviated transcription (Latin):
uid si quis dicat idcirco¬
peccantibus eternã pȩnã
minatus est. ut eos a pecca
ceret GRESORIUS.
i falsum est quod mnina¬
Itus est ut ab in iusticia

Expanded text:
uid, si quis dicat: idcircopeccantibus aeternam poenam minatus est, ut eos a peccatceret? -- GREGORIOUS: Si falsum est quod minatus est, ut ab injustitia
Abbreviated transcription (Latin):
lacet quod dicis. Gres.
liquantulum iam a locu¬
tione cessandum est: ut
¶i ad aliorum miracula enar¬
randa tendimus: loquendi
iuires interim ꝑ silentiũ repa

Expanded text:
lacet quod dicis. Gregor. Aliquantum jam a locutione cessandum est, ut si ad aliorum miracula enarranda tendimus, loquendi vires interim per silentium repa
Abbreviated transcription (Latin):
& quint ͫ diẽ febre correpta
est. Die autem tricesimo. eum
hora eius exitus: propinquas¬
set: eandem beatam di genit᷑¬
cem. cum puellis quas ꝑ uisio¬
nem uiderat. ad se uenire
conspexit. Sui se etiam uocã¬
ti respondere cȩpitꝰ. ꝙ dep̃s¬
sis reuerenter oculis. aꝑta
uoce clamare. Eece domina
ueno: ecce dña uenio. In qͦ
etiam uoce spm reddidit᷑
ꝙ. ex uirgineo corpore abi¬
tura cum sc̾ĩs uirginibꝰ exiũ.
humanum genus. mul¬
tis atq innumeris uiciis sit
subiectum: hierłm celestis. max¬
unam partem ex paruulis. uel
infantibus. arbitror posse com

Expanded text:
mum quintum diem febre correpta mum quintum diem febre correpta est. Die autem trigesimo cum hora ejus exitus propinquasset, eamdem beatam Genitricem Dei cum puellis quas per visionem viderat, ad se venire conspexit. Cui se etiam vocanti respondere coepit, et depressis reverenter oculis aperta voce clamare: Ecce, Domina, venio, ecce, Domina, venio. In qua etiam voce spiritum reddidit, et ex virgineo corpore, habitatura cum sanctis virginibus exivit. humanum genus multis atque innumeris vitiis sit subjectum, Jerusalem coelestis maximam partem ex parvulis vel infantibus arbitror posse com
Abbreviated transcription (Latin):
ed neq hoc sileo. quod p̃¬
dictus probus dĩ famulus
de sorore sua mͥ sa nomine.
puella parua narrare consue¬
uit dicens. quod quadã nocte.
ei ꝑ uisionem scã dei genitrix
uirgo. Maria. apparuit: atq
coeuas ei in albis uestibꝰ puellaᷤ
ostendit. Quibus cum illa ad¬
misceri appeteret. sed sese eis
iungere non auderet: beate
ce requisita. an uellet cũ eis
esse. atq ineius obsequio ui¬
uere. Cui cum puella
diceret uolo. ab ea protinus
mandatum accepit. ut nichil
ultra leue & puellare ageretꝰ.
arisu ꝙ iocissabstineret᷑: sens
per omnia. quod inter easdẽ
uirgines quas uiderat. ad eius
obsequium die tricesimo ue¬
niret. Quibus uisis. incunctis
siuis moribus puella mutata
est: oninemq a se leuicatem
puellaris uitȩ. magne grauita¬
tis detersit manu. Cumq eã
parentes eius mutatam esse
mirarentur. requisita rem re¬
tulit. quid sibi beata di geni¬
trix iusseritꝰ uel qua die itu¬
rã esset. ad obsequium eius ĩ¬
dicauit: cum post uicesi¬

Expanded text:
ed neque hoc sileo quod praedictus Probus Dei famulus de sorore sua, nomine Musa, puella parva, narrare consuevit, dicens, quod quadam nocte ei per visionem sancta Dei genitrix semper virgo Maria apparuit, atque coaevas ei in albis vestibus puellas ostendit. Quibus illa cum admisceri appeteret, sed se eis jungere non auderet, beatae ce requisita est an velit cum eis esse atque in ejus obsequio vivere. Cui cum puella eadem diceret, Volo, ab ea protinus mandatum accepit, ut nihil ultra leve et puellare ageret, et a risu et jocis abstineret, sciens per omnia quod inter easdem virgines quas viderat, ad ejus obsequium die trigesimo veniret. Quibus visis, in cunctis suis moribus puella mutata est, omnemque a se levitatem puellaris vitae magnae gravitatis detersit manu. Cumque eam parentes ejus mutatam esse mirarentur, requisita rem retulit, quid sibi Dei Genitrix jusserit, vel qua die itura esset ad obsequium ejus indicavit. Tunc post vigesi
Abbreviated transcription (Latin):
uid est hoc Pet RUS.¬
queso te. quod ommipotẽs
d̾s̃ sic ꝑ mittit moriꝰ quos ta¬
men post mortem cuiꝰ scĩta¬
tis fuerint. non patit᷑ celari:¬
um GREGORIUS.
seriptum sit. iustus qua
electi qui proculdubio ad ꝑ¬
petuam uitam tendunt. qͥd
eis obest. si ad modicum du¬
re moriantur: Et est fortas¬
se non numquam eorum
culpa licet minima. quȩ ĩ
eadem debeat morte reseca¬
ri. Unde fit ut reprobi. po¬
testatem quidem contra ui¬
uentes accipiantꝰ. s illis mo-¬
rientibꝰ. hoc meis grauiis
uindicetur. quod contra bo¬
nos potestatem sue crude¬
litatis acceperuntͫ sicut
isdem carnifex qui eunde¬
uenerabilem diaconẽ uiue¬
ntem ferire ꝑ missus est. gau¬
dere suꝑ mortuũ ꝑ missus nͣ
est: quod sacra quõq testant᷑

Expanded text:
uid est hoc, quaeso te, quod omnipotens Deus sic permittit mori, quos tamen post mortem, cujus sanctitatis fuerint non patitur celari? GREGORIUS. -Cum scriptum sit: Justus quacelecti qui procul dubio ad perpetuam vitam tendunt, quid eis obest si ad modicum dure moriantur? Et est fortasse nonnunquam eorum culpa, licet minima, quae in eadem debeat morte resecari. Unde fit ut reprobi potestatem quidem contra viventes accipiant, sed illis morientibus hoc in eis gravius vindicatur quod contra bonos potestatem suae crudelitatis acceperunt, sicut idem carnifex qui eumdevenerabilem diaconum viventem ferire permissus est; gaudere super mortuum permissus non est. Quod sacra quoque testantur
Abbreviated transcription (Latin):
est quod michi impendere be¬
neficium potes: ut om̃s ciuitatis
meȩ captiuos relaxes. Qui cũcti
protinus in affricana regione re¬
quisiti: cum onustis frumento
nauibus pro uenerandi iuri
paulini satisfactione in eiꝰ comi¬
tatu laxati sunt. Host ñ mul¬
tos uero dies. Wancdalorum
rex occubuit: q flagellũ quod
ad suam ꝑniciem dispeusante
đo pro filiorum disciplina ac¬
ceperat amisit. Sicq factũ est.
ut omip̃otentis di famulus pa¬
ulinus. uera p̃diceret: ꝙ qui se
inseruitium solum tradiderat.
cum multis a seruicio ad liber¬
tatem rediret: illum iudelicet
umitatus. qui formã serui as¬
sumpsit. ne nos essemus serui
peccati cuus sequens uestigia
paulinus. ad tempus uolun¬
tariȩ seriuus factus est solus:
ut esset post modum liber
cum multis. ꝑe CRUS
Dum me audire contigit
quod imnitari non ualeo:
fere magis libet quã aliquid
dicere. GRE GORC
e ciais eciam morte apd̃

Expanded text:
est quod mihi inpendere beest quod mihi inpendere benmeae captivos relaxes. Qui cuncti protinus in Africana regione requisiti, cum onustis frumento navibus pro venerandi viri Paulini satisfactione, in ejus comitatu laxati sunt. Post non multos vero dies Vandalorum rex occubuit, et flagellum quod ad suam perniciem, dispensante Deo, pro fidelium disciplina acceperat amisit. Sicque factum est ut omnipotentis Dei famulus Paulinus vera praediceret, et qui se in servitium solum tradiderat, cum multis a servitio ad libertatem rediret, illum videlicet imitatus qui formam servi assumpsit, ne nos essemus servi peccati. Cujus sequens vestigia Paulinus, ad tempus voluntarie servus factus est solus, ut esset postmodum liber cum multis. PETR. Dum me audire contingit quod imitari non valeo, flere magis libet quam aliquid dicere. GREGOR. De cujus etiam morte
Abbreviated transcription (Latin):
hac insomnio sedentes intribu¬
nalibus. contra me iudice̾ ui¬
di: inderꝰ quos iste etiam simul
sedebat. ꝙs flagellum quod ali¬
quando acceperam. eorũ mi¬
chi iudicio tollebatur. S per¬
eunctare quis nam sit. Nã ego
hunc tanti meriti uirũ põpu¬
laren ut conspicitur esse nõ
suspicor. Tunc regis gener se¬
ereto paulunim tulit. quis¬
nam esset ingtlisiuit. Cui uir
dĩ responesit Serius tuus
sum: quem pro filio uidue ui¬
carium accepisti. Cumq in¬
stanter ille requireret ut
non quiꝰd esset. s quid ĩ sua
terra fuisset indicaret. ator
hoc ab eo iteratione frequen¬
t inquisitionis exigeret: iuir
añ constrictus magius eoniu¬
ratioibus. iam non ualens
negare quid esset epm̃ se fer¬
neg ares atus est Quod posses¬
sor eius audiens ualde ꝑtimu¬
it atq humiliter obtulit. di¬
ceus ꝑete quod nis: qualrꝰ
ad terram tuam a me cũ ma¬
gno imuinere reu̾taris
Qui iuir dm̃ paulinus ait. Unũ

Expanded text:
hac in somnio sedentes in tribuhac in somnio sedentes in tribunalibus contra me iudices vidi, inter quos iste etiam simul sedebat; et flagellum, quod aliquando acciperam, eorum mihi iudicio tollebatur. Sed percunctare, quisnam sit; nam ego hunc tanti meriti virum popularem, ut conspicitur, esse non suspicor'. Tunc regis gener secreto Paulinum tulit, quidnam esset inquisivit. Cui vir Domini respondit: 'Servus tuus sum, quem pro filio viduae vicarium suscipisti'. Cumque instanter ille requireret, ut non quid esset, sed quid in sua terra fuisset indicaret, atque hoc ab eo iteratione frequentis inquisitionis exigeret, vir Domini, constrictus magnis coniurationibus, iam non valens negare quid esset, episcopum se fuisse testatus est. Quod possessor eius audiens, valde pertimuit atque humiliter obtulit, dicens: 'Pete quod vis, quatinus ad terram tuam a me cum magno munere revertaris'. Cui vir Domini Paulinus ait: 'Unum
Abbreviated transcription (Latin):
consueuerat: ꝙ accepto pane ad
euram horti remeare. Cumq
hoc diutius ageretur: quadam
die suo dño secum secretius
loquenti ait. Uide quid agas
ꝙ Wandalorum regnũ qualit̾
disponere debeas prouide. qͥa
rex eicius ꝙ sub omni est celeri¬
tate moriturus. Quod ille au¬
diens quia ab eodem rege pre
eeteris diligebatur ei minime
taeuit: s quid a suo hortulano
sapienti scilicet iuro agnouis¬
set indicauit. Quod dum rer
audisset: ilico respondit. Ego
uellem hunc de quo loqueris
hominem uidere. Cui gener
eius uenerabilis paulii tem¬
poralis dñs: respondit dicens.
Uirentes herbas mͥ ad prandi¬
uin deferre consueuit. Et as
itaq huc ad mensam eũ de¬
portare facio: ut quis sit. qui
nuchi hec locutus est agnos¬
cas factumnq est. ꝙ eum rex
ad prandendum discubuit:
paulius ex suo opere lplera
queq nireutia delatimis ad¬
uant. Cumiq tex hũc subito
ei secretum quod prius abscon¬
derat indicauit dicens. Uerũ
est quod audisti. Nam nocte

Expanded text:
consueverat, et accepto pane ad curam horti remeare. Cumque hoc diutius ageretur, quadam die suo domino secum secretius loquenti ait: Vide quid agas, et Vandalorum regnum qualiter disponi debeat provide, quia rex citius et sub omni celeritate est moriturus. Quod ille audiens, quia ab eodem rege prae caeteris diligebatur, ei minime tacuit, sed quid a suo hortulano, sapienti scilicet viro, agnovisset indicavit. Quod dum rex audisset, illico respondit: Ego vellem hunc de quhominem videre'. Cui gener eius, venerabilis Paulini temporalis dominus, respondit, dicens: 'Virentes herbas mihi ad prandium deferre consuevit; has itaque huc? ad mensam eum deportare facio, ut, qui sit qui haec mihi est locutus, agnoscas'. Factumque est. Et cum rex ad prandendum discubuit, Paulinus ex suo opere odora quaeque et virentia delaturus venit. Cumque hunc rex subito ropinquo, ei secretum, quod prius absconderat, indicavit, dicens: 'Verum est quod audisti; nam nocte
Abbreviated transcription (Latin):
clausit. Qui orationi instanciꝰ
quã solebat in cubuit. Alira
lumem atq ut prius ualen¬
tem ad eundem iterũ laborẽ
misit: ut ipse quoq parietẽ
cum fratribus perficeret. de
cuius se interitu antiquus
hostis benedicto in sultare
credidisset. Cȩpit uero uit̾¬

Expanded text:
clausit: qui orationi instantius clausit: qui orationi instantius quam solebat incubuit. Mira lumem, atque ut prius valentem ad eumdem iterum laborem misit, ut ipse quoque parietem cum fratribus perficeret, de cujus se interitu antiquus hostis Benedicto insultare credidisset. CAPUT XII.
Abbreviated transcription (Latin):
dum fratres parietem
quia res ita exigebat paulo
altius edificarent. uir dei
orationis studio intra cellu¬
lȩ suę claustra morabatur.
Cui antiquus hostis in sultans
apparuit: ꝙ quia ad laborantẽ
fratres ꝑgeret indicauit. Qd̃
uir dei ꝑ nuncium celerri¬
me fratribꝰ indicauit dicẽs.
frs caute uos agite: quia ad
uos hac hora malignus sp̃c
uenit. Is qui mandatũ de¬
tulit uix uerba compleue¬
rat. ꝙ malignus sp̃c eunde
parietem qui edificabatur
euertit. atq unũ puerułu
monachum cuiusdam cu¬
rialis filium opprimens. rui¬
na contriuit. Contristati õs
ac uehementer afflicti non
dampno. parietis. s contricione
fratrisuenerabili patri bene¬
dicto studuerunt celeriter
cum graui luctu nunciare.
Tunc isdem pater ad se dilace¬
ratum puerum deferri iubet.
Quem portare non nisi in sago
potuerunt. quia coalapsi sar̃¬
a parietis. eius non solũ mem¬
bra. s etiam ossa contriue
orare consueuerat proici.
inissisq foras fratribus cellam

Expanded text:
dum fratres parietem, quia res ita exigebat, paulo altius aedificarent, vir Dei in orationis studio intra cellae suae claustra morabatur. Cui antiquus hostis insultans apparuit, et ei quod ad laborantes fratres pergeret indicavit. Quod vir Dei per nuntium celerrime fratribus indicavit, dicens: Fratres, caute vos agite, quia ad vos hac hora malignus spiritus venit. Is qui mandatum detulit, vix verba compleverat, et malignus spiritus eumdem parietem qui aedificabatur evertit, atque unum puerulum monachum cujusdam curialis filium opprimens, ruina contrivit. Contristati omnes ac vehementer afflicti non damno parietis, sed contritione fratris, venerabili Patri Benedicto studuerunt celeriter cum gravi luctu nuntiare. Tunc idem Pater Benedictus dilaceratum puerum ad se deferri jubet. Quem portare non nisi in sago potuerunt: quia collapsi saxa parietis, non solum ejus membra, sed etiam ossa contriverorare consueverat, projici, missisque foras fratribus cellam
Abbreviated transcription (Latin):
Qui eum hoc dixisset: maiestatĩ
nomen protinus blasphemaũ.
ꝙ animam reddidit. Ut enim
ommpotens d̾s ostenderet. pro
quo reatu. talibus fuisset exse¬
uentem pater suus corrig̾e
noluit. hoc morientem per¬
misit iterareꝰ. ut qui du ꝑ
chuinitatis pacientiã blasphe¬
mus uixerat: quandoq per
diuinitatis uidicium blasphe¬
maret ꝙ moreretur: quatinꝰ
reatum suum pater eius ag¬
nosceret: qui paruuli filii
animam neglegens. nͣ pariui¬
lum peccatorẽ gehennȩ igni¬
bus nutrisset. S interim hoc
tristȩ seponentes: ad ea que
nat rare ceperam leta rede¬

Expanded text:
Qui cum hoc dixisset, majestatis nomen protinus blasphemavit, et animam reddidit. Ut enim omnipotens Deus ostenderet pro quo reatu talibus fuisset traditus exseventem pater suus holuit corrigere, hoc morientem permisit iterare; ut qui diu per Divinitatis patientiam blasphemus vixerat, quandoque per Divinitatis judicium blasphemaret, et moreretur; quatenus reatum suum pater ejus agnosceret, qui parvuli filii animam negligens, non parvulum peccatorem gehennae ignibus nutrisset. Sed interim hoc triste seponentes, ad ea quae narrare coeperamus laeta rede
Abbreviated transcription (Latin):
si extinguendo ꝑ streperent.
pulsatus eodem tumultu
uir dm̃ aduenit. Qui eundẽ
ignem inoculis fratrum ẽẽ.
insius uero non esse conside

Expanded text:
si exstinguendo perstreperent, pulsatus eodem tumultu vir Dei advenit. Qui eumdem ignem in oculis fratrum esse, in suis vero non esse conside
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ualde hȩc. quȩ me
S quid esse dicimus: quod tale
niri: GREGORIAS
Igo petre multos tales
an hoc seculo nec iuodo
de esse existiuio. Neq enim
si talia signa non faciunt: ido
tales nonꝰ sunt: Uitȩ namq
uera estimatio. in uirtute ẽ
operum: non iuostensione sig¬
norumi. Nam sunt pleriq
qui &̾ signa non faciuuit sig¬
res tamen facientibus dispa¬
res non sunt. Petr
sude mͥ rogo hoc ostendi
potest: quod sint quidã
qui signa non faciunt. ꝙ taiũ
facientibꝰ dissimiles non sũt:
nam uescis: qm̃ paulus¬

Expanded text:
lde haec, quae me Sed quid esse dicimus quod modo niri. GREGOR. Ego, Petre, multos tales in hoc saeculo nec modo deesse existimo: neque enim si talia signa non faciunt, ideo tales non sunt. Vitae namque vera aestimatio in virtute est operum, non in ostensione signorum. Nam sunt plerique, qui etsi signa non faciunt, signa tamen facientibus dispares non sunt. PETR. Unde mihi, rogo, ostendi potest, quod sint quidam qui signa non faciunt, et tamen signa facientibus dissimiles non sunt? nam nescis q
Abbreviated transcription (Latin):
ipse reminisceris. petrus
in mari pedibus ambulauit:
paulus in mari naufragiũ per¬
tulit: Et in uno eodemq elem̃¬
to. ibi paulus ire eum naui ñ
potuit. ubi petrus eũ pedibꝰ
iter fecit. Aperte gͥ constat
quia cum utriusq uirtus fue¬
rit dispar inmira culo: tam̃¬
utriusq meritum dispar nõ
est incȩlo. Pe TRUES.
Ilacet fateor omnino qđ
dicis: ȩccȩ aperte cogno¬
ui: quia uita ꝙ non signa que¬
renda sunt. S qm̃ ipsa signa
quȩ fiunt. bone uite testimo¬
nium Ferunt: queso ad huc
si qua sunt referas: ut esuri¬
entẽ me ꝑ exempla bonorũ
pascas. GREGORIVS¬
ellem tibi in laudibꝰ re¬
demptoris. de uiri uene¬
rabilis benedicti miraculis
aliqua narrare: s ad hȩc ex.
hodiernum tempus
uideo ñ posse sufficere. Liberiꝰ
itaq: Ioquimur: si aliud
erordiũ sumamus. Erplicit¬

Expanded text:
ipse reminisceris, Petrus super mare pedibus ambulavit , Paulus in mari naufragium pertulit : et in uno eodemque elemento ibi Paulus ire cum navi non potuit, ubi Petrus pedibus iter fecit. Aperte igitur constat, quia cum utriusque virtus fuerit dispar in miraculo, utriusque tamen meritum dispar non est in coelo. PETR. Placet, fateor, omnino quod dicis: ecce enim aperte novi, quia vita et non signa quaerenda sunt. Sed quoniam ipsa signa quae fiunt, bonae vitae testimonium ferunt, quaeso te adhuc si qua sunt referas, ut esurientem me per exempla bonorum pascas. GREGOR. Vellem tibi in laudibus redemptoris de viri venerabilis Benedicti miraculis aliqua narrare, sed ad haec explenda hodiernum tempus video non posse sufficere. Liberius itaque haec loquemur, si aliud exordium sumamus.
Abbreviated transcription (Latin):
suis quos tunc ardere iuderĩt
non orabunt: quibus utiq die¬
tum est. pro inimicis ur̃is orate
inimicis suis eo temꝑe quo
possunt ad fructuosam peni¬
tentiam eorum corda conuer¬
tere: atq ipsa conuersione sal¬
uare. Quid enim aliud pro
inimicis orandum est. nisi hoc
quod ait apłs. ut det illis ds
penitenciam ad cognoscenda
ueritatem: ꝙ resipiscant adia

Expanded text:
suis quos tunc ardere viderint non orabunt, quibus utique dictum est: Pro inimicis vestris orate inimicis suis orant eo tempore quo possunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, atque ipsa conversione salvare. Quid enim aliud pro inimicis orandum est, nisi hoc quod Apostolus ait: Ut det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, et re
Abbreviated transcription (Latin):
pro illis tunc orabitur: qui iã
opera ab iniquitate cõmuta
cur non oretur tunc ꝓ hoĩbꝰ
eterno igne dampnatis. que
nunc etiam causa est. ut nõ
oretur pro diabolo angelisq
eius eterno supplicio deputa¬
tis que nunc etiam causa est.
ut non orent scĩ homines
pro hominibus infidelibus
impuisq defunctisꝰ nisi quia
de eis utiq quos ȩterno de¬
ante illum iudicis iusti conspec¬
tum orationis suȩ meritum
cassari refugiunt: Quod si
nunc quoq uiuentes iusti mo¬
rtius ꝙ dampnatis in iustis
minime cõpatiuntur. quan¬
am ipsi nouerunt. quanto
districtius tunc iniquorum
tormenta respiciunt. quando
ab onũ uicio corruptionis ex¬
uti. ipsi ian iusticiȩ uiciniꝰ
atq artiuis in herebunt:¬
t Sic quippe eorum mentes ꝑ¬
hoc quod iustissimo iudici in¬
herent. uis districtionis ab¬
sorbet: ut omnino eis ñ libe¬
at. quicquid ab illiꝰ eternȩ¬
t regulȩ subtilitate discordat.

Expanded text:
pro illis tunc orabitur al., oraopera ab iniquitate commutarcur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis. Quae nunc etiam causa est, ut non oretur pro diabolo et angelis ejus aeterno supplicio deputatis, quae nunc etiam causa est, ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis, nisi quia de eis utique quos aeterno suante illum judicis justi conspectum orationis suae meritum cassari refugiunt: quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quanam ipsi noverunt, quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando ab omni vitio corruptionis exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt. Sic quippe eorum mentes phoc, quod justissimo judici inhaerent, vis districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat, quidquid ab illius aeternae regulae subtilitate viderint
Abbreviated transcription (Latin):
It si om̃s baptitatos infantes.
atq in eadem infancia mo¬
rientes. ingredi regnũ cȩleste
credendum est: õm̃s tamen
paruulos qui scilicet iã loqui
possunt. regna cȩlestia ingr̃e¬
di. credendum᷑ est. Quia non¬
nullis paruulis. eiusdem regni
celestis ad itus. a parentibꝰ clau¬
ditur: si male nutr iantur. Nã
quidam uir. cunctis in hac
urbe notissimus. ante trien¬
nium filium habuit. annoꝵ
sieut arbitror quinq quem
nimis carnaliter diligens. re¬
misse nutriebat᷑. atqͣ. isdem
paruulus. quod dictu graue
est. mox ut eius animo aliqͥd
obstitisset: maiestatem dĩ.
blasphemare consueuerat: &
in hac ante trienniũ morta¬
licate ꝑ eussus: uenit ad mortẽ.
Cumq eum suus pater insinu
teneret: sicut hi testati sunt.
qui psentes fuerunt. malignoᷤ
ad se uenisse sp̃s. trementibꝰ
oculis puer aspiciens. cepit
clamare. Obsta pater: obsta
pater. Qui clamans. declina¬
bat faciem: ut se ab eis insinu
patris absconderet. Quẽ cum
ille trementem requireret

Expanded text:
Etsi omnes baptizatos infantes, atque in eadem infantia morientes ingredi regnum coeleste credendum est, omnes tamen parvulos qui scilicet jam loqui possunt, regna coelestia ingredi credendum non est, quia nonnullis parvulis ejusdem regni coelestis aditus a parentibus clauditur, si male nutriantur. Nam quidam vir cunctis in hac urbe notissimus, ante triennium filium habuit annorum, sicut arbitror, quinque; quem nimis carnaliter 401 diligens remisse nutriebat. Atque idem parvulus quod dictu grave est mox ut ejus animo aliquid obstitisset, majestatem Dei blasphemare consueverat: qui in hac urbe ante triennium mortalitate percussus, venit ad mortem. Cumque eum suus pater in sinu teneret, sicut hi testati sunt qui praesentes fuerunt, malignos ad se venisse spiritus trementibus oculis puer aspiciens, coepit clamare: Obsta, pater, obsta, pater. Qui clamans declinabat faciem, ut se ab eis in sinu patris absconderet. Quem cum ille trementem requireret
Abbreviated transcription (Latin):
cebat: quem medici greco uo¬
cabulo freneticum appellant:
qui nocte quadam cum mag¬
nas uoces. seilieet ut insanus
ederet. cunctosq egros in men¬
sis clamoribus ꝑ turbaret.
ita ut nulli illic capere som¬
num liceret: fiebat res ualde
inirabilis: quia unde unus
male. in de om̃s deterius ha¬
bebant. S sicut : prius ã re¬
uerentissimo uiro florido
episcopo qui tunc cum pͣdicto
presbitero illic pariter mane¬
bat. ꝙ post a puero qui nocte
eadem egrotantibus seruie¬
bat subtiliter agnoui: iscłe
uenera. uresbiter de ꝓ¬
prio stratu iu. ns. ad lectũ
frenetici silenter accessit: ꝙ
suꝑ eum positis manibꝰ orauit.
Moxq um melius habentẽ
tulit. atq insuperiora domtꝰ
secum ad oratorium durit.
ubi pro eo liberus orãcioni ĩ¬
cubuit: & statim eum sanum
ad lectum proprium redux¬
it: ita ut nullas ulterius uo¬
ces ederet: neq egrotorum quẽ¬
piam aliquo elamore turba¬
ret. nec iam egritudinem au¬

Expanded text:
cebat, quem medici Graeco vocebat, quem medici Graeco vocabulo phreneticum appellant. Qui nocte quadam cum magnas voces, scilicet ut insanus, ederet, cunctosque aegros immensis clamoribus perturbaret, ita ut nulli illic capere somnum liceret, fiebat res valde miserabilis, quia unde unus male, inde omnes deterius habebant. Sed sicut et prius a reverentissimo viro Florido episcopo, qui tunc cum praedicto presbytero illic pariter manebat, et post a puero qui nocte eadem aegrotantibus serviebat, subtiliter agnovi, idem venerabilis presbyter de proprio stratu surgens, ad lectum phrenetici silenter accessit, et super eum positis manibus oravit. Moxque illum melius habentem tulit, atque in superiora domus secum ad oratorium duxit, ubi pro eo liberius orationi incubuit, et statim eum sanum ad lectum proprium reduxit, ita ut nullas ulterius voces ederet, nec jam aegrotorum quempiam aliquo clamore perturbaret; nec jam aegritudinem au
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c cuius ueritatis atq
sancticatis est  dilectiom tuȩ
incognitum non est: hic michi
eẽ apud se presbiterum quen¬
dam amantium nonune. p̃¬
cipue simplicitatis narrauit
uirum: Quem hoc habere uir¬
tutis ꝑhibet:. ut apostolorũ
more manum suꝑ egros po¬
nat . ꝙ salutem restituat:ꝙ
quamlibet uehemens egritu¬
do sit. ad tactum illius absee¬
dat. Quem hoc ẽtiam habere
miraculi ad uinxit: quia in
quolibet loco quamius in ma¬
nissime asperitatis serpentẽ
reppẽrerit. mor ut eum sig¬
no crucis signauerit ex tin¬
guit: ita utͣ uirtute erueis
quam uir d̃i digito ediderit.
disruptis uisceribꝰ moriat᷑.
Quem si quando serpens info¬
ramine fugerit. signo crueis
os foraminis benedic sta¬
timq serpens ex foramiine iã
mortuus trahitur:. Quẽ tante
uirtutis uirum ipse etiam eu¬
ductum in infirmorũ domo
paucis diebus manere uolui.
ubi si qua esset curationis
gracia. eicus probari potuis¬
set. Ibi autem quidam inter
ẽgros alios mente captus ia¬

Expanded text:
opus, cujus veritatis atque sanctitatis est dilectioni tuae incognitum non est. Hic mihi esse apud se presbyterum quemdam Amantium nomine praecipuae simplicitatis narravit virum; quem hoc habere virtutis perhibet, ut apostolorum more manum super aegros ponat, et saluti restituat, et quantumlibet vehemens aegritudo sit, ad tactum illius abscedat. Quem hoc etiam habere miraculi adjunxit, quia in quolibet loco quamvis immanissimae asperitatis serpentem repererit, mox ut eum signo crucis signaverit, exstinguit, ita ut virtute crucis quam vir Dei digito ediderit, diruptis visceribus moriatur. Quem si quando serpens in foramine fugerit, signo crucis os foraminis benedicit, statimque ex foramine serpens jam mortuus trahitur. Quem tantae virtutis virum ipse etiam viductum in infirmorum domo paucis diebus manere volui, ubi, si qua adesset curationis gratia, citius probari potuisset. Ibi autem quidam inter aegros alios mente captus ja
Abbreviated transcription (Latin):
iuide tam intra. nauem esse
uiderentur: Tunc in eadem
naui residentes. non iam ex
mortis uiema. sed exipsa euis
presentia act one turbrti
omnes sibimet pacem dede̾¬
runt: corpus ꝙ sanguinem
redemptoris acceperunt. do
se singuli cõmendantes. ut
eorum animas benignꝰ sus¬
ciperet: quorum corpora ĩ
tam pauenda morte tradi¬
derat. Sed omnipotens łs̃.
qui eorum mentes mirabili¬
ter terruit: eorum quoq
uitam mirabilius seruauit.
Nam diebus octo. eade nauiꝰ
usq ad superiores tabulas
aquis plena: iter propriũ
peragens enatauit᷑ Hono aut̃
die incho ͦ  nensis castri por¬
t ͫ deducta est. Ex qua ex ie¬
runt omnes in columes: qui
cum predicto uenerabili uiro
inaximiano nauigabant. Cũq
post eos ipse quoq fuisset ẽꝰ¬
gressus: mox in eiusdem portus
profundum nauis demersa
est. ac sullis egredientibꝰ pro
pondere subleuatione carus¬
set. ꝙ quȩ plena homiuibus
inpelago aquas portauerat.
atq natauerat: marumia no

Expanded text:
undae jam intra navem esse undae jam intra navem esse viderentur. Tunc in eadem navi residentes non jam ex morte vicina, sed ex ipsa ejus praesentia ac visione turbati omnes, sibimet pacem dederunt, corpus et sanguinem Redemptoris acceperunt, Deo se singuli commendantes, ut eorum animas benigne susciperet, quorum corpora in tam pavenda morte tradiderat. Sed omnipotens Deus, qui eorum mentes mirabiliter terruit, eorum quoque vitam mirabilius servavit. Nam diebus octo navis eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens enatavit; nono autem die in Cotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt omnes incolumes, qui cum praedicto venerabili viro Maximiano navigabant. Cumque post eos ipse quoque fuisset egressus, mox in ejusdem portus profundum navis demersa est, ac si illis egredientibus pro pondere sublevatione caruisset; et quae plena hominibus in pelago aquas portaverat, atque nataverat, Maximiano
Abbreviated transcription (Latin):
silendum puto: quod oi¬
potens ds̃ suꝑ marunianum
famulum suum nunc sy racu¬
sanum epm̃. tunc aute̾ mei
monasterii patrem: dignatus
est monstrare miraculum.
Nam dum iussione pontificis
mei inconstantino politane
urbis palatio. responsis eccle¬
siasticis deseruirem: illic ad
rime isdem uenerabilis max¬
inuanus caritate exigentẽ.
cum fratribus uenit. Qui eũ
ad monasteriũ meum roinã
rediret. in mari adriatico ni¬
mia tempestate dep̃hensus.
in estuabili ordine. atq in usi¬
tato miraculo erga se cunctos¬
q: qui eum eo aderant. omni¬
potentis ddi ꝙ iram cognouit
& graciam. Nam cum in eoꝵ
morte uentorum inmietitibꝰ
eleuati fluctus seuirent. ex na¬
ui clauo ꝑdito arbor abci̾sa est.
uela inundis proiecta: totũq
uas nauis quassatum nimniis
fluctibꝰ ab omni sua compage¬
fuerat dissolutum. Rinis itaq
patentibiis intrauit mare: atq
usq ad superiores tabulas im¬
pleuit nauem: ita ut noͣ̃ tã
rauis inter undas. quam

Expanded text:
silendum puto, quod omnipotens Deus super Maximianum famulum suum, nunc Syracusanum episcopum, tunc autem mei monasterii Patrem, dignatus est monstrare miraculum. Nam dum jussione pontificis mei in Constantinopolitanae urbis palatio responsis ecclesiasticis deservirem, illuc ad me idem venerabilis Maximianus charitate exigente cum fratribus venit. Qui cum ad monasterium meum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se cunctosque qui cum eo aderant, omnipotentis Dei et iram cognovit, et gratiam. Nam cum in eorum morte ventorum nimietatibus elevati fluctus saevirent, ex navi clavi perditi, arbor abscissa est, vela in undis projecta, totumque vas navis quassatum nimiis fluctibus, ab omni fuerat sua compage dissolutum. Rimis itaque patentibus intravit mare, atque usque ad superiores tabulas implevit navem, ita ut non tam navis intra undas quam
Abbreviated transcription (Latin):
ignote animȩ non num quã
in exitu recognoseunt. qui
uel pro culpis tormenta ꝓ
bonis actibus similia sunt
premia accepturi.ꝙ de mor¬
te iohannis. & ursi. eumor¬
De his qui quasi ꝑ errorem
iudicii uidenturꝰ ecorpore.
nachi. ꝙ de morte ꝙ de re-

Expanded text:
ignotae animae nonnunquam in exitu recognoscunt, quae vel pro culpis tormenta, vel pro bonis actibus similia sunt praemia recepturae; et de morte Joannis et Ursi, EumorDe his qui quasi per errorem educi videntur e corpore, nachi, et de morte et re
Abbreviated transcription (Latin):
Um die altero eadem ue¬
nerabilis femina ad celła
propriam recessisset. uir di
ad monasterium rediit. Cũ
Seccȩ post triduum in cella
consistens eleuatis in aera o¬
eulis uidit eiusdem sororis
suȩ animam de eius corpore
egressam in columbe specie
celi secreta penetrare. Qui
tantȩ eius gloriȩ congaudẽs.
omnipotenti deo in hỹ mius
⁊ laudibus grãs reddidit.
eiusq obitrim fracribꝰ denũ¬
ciauit. Quos etiam protinus:
ut eius corpus ad monasteriũ
deferrent: atq insepulchro
quod sibi ipse parauerat po¬
nerent. Quo facto. contigit

Expanded text:
ue die altero eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denuiavit. Quos etiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit