comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exhibuit. Ut enĩ pauca de młtis
loquar: qͥd ẽ. qd̾ adam dormiente
ecłia fideliũ nascitur: Qͥd ẽ. qd̾ ysa¬
ac ad imolandũ ducit᷑ & ligna
portans are suꝑ imponit᷑ & uiuit:
nͥ qd̃ redemptor nr̃ ad passionẽ duc¬
tus lignũ sͥ crucis ipse portauit:¬
& sic ex humanitate ẽ mortuus.
ut tñ ĩ mortalis maneret ex chui¬
nitate: Utraq gͦ testam̃ta
ita sͥ in mediatorẽ dĩ & hominũ
ꝯgruunt: ut qd̾ unũ signat:
hoc alterũ exhibeat. les expositiõe
herubin unde supra.

Expanded text:
exhibuit. Ut enim pauca de multis exhibuit. Ut enim pauca de multis loquar. Quid est quod Adam dormiente, Ecclesia fidelium nascitur? Quid est quod Isaac ad immolandum ducitur et ligna portat, arae superimponitur, et vivit, nisi quod Redemptor noster ad passionem ductus, lignum sibi crucis ipse portavit, et sic ex humanitate est mortuus, ut tamen immortalis maneret ex divinitate? Vera ergo Testamenta ita sibi in mediatorem Dei et hominum congruunt, ut quod unum signat, hoc alterum exhibeat. CAP.  unde supra.
Abbreviated transcription (Latin):
Qduͦ ꝑ duo cherubin qͥ plenitudo
scientiȩ dicunt᷑: nͥ utraq testam̃ta
signata s̃: Ex quib unꝰ a sũmitate
alt̾a stat: qr qd̾ testam̃tũ uetus de in
cherubin ex auro mundissimo facti
s̃: qi utraq testam̃ta ptira ac sim¬
plici ueritate describunt᷑. Expandt̃
nos qui omĩpotentis dĩ oraculũ su¬
mus: a culpis ĩminentib scͥpture
sacix edificatione ꝓtegimur. Quiꝰ
dũ sententias sollicite aspicimꝰ: ab
ertore ignorantiȩ eiꝰ alis uelamur.
U triq uͦ cherubin se mutuo respici¬
unt u̾sis uultib in ꝓpiciatoriũ:
q utraq testam̃ta in nullo a se
discrepant. Eb qͣsi ad semet ipsas
nicissim faciẽ tenent: q dũ qd̾ unũ
ꝓmittit. hoc aliud exhibet: int̾ se
positũ mediatorẽ dĩ & hominũ
uident. Facies qͥppe a semet ipsis
cherubin auerterent: si qd̾ unum
testam̃tũ ꝓmuteret. aliud negaret.
sim ut se respiciant in ꝓpiciatoriũ
intendunt. Qd̃ enĩ designauit tes¬
tam̃tũ uetꝰ : hoc testam̃tũ nouũ

Expanded text:
in, qui plenitudo scientiae dicuntur, nisi utraque testamenta signata sunt? Ex quibus unus ad dexteram am stat, quia quod testamentum vetus de Inccherubim ex auro mundissimo facti sunt, quia utraque testamenta pura ac simplici veritate describuntur. Expandebant nos, qui Dei omnipotentis oraculum sumus, a culpis imminentibus Scripturae sacrae aedificatione protegimur. Cujus dum sententias sollicite aspicimus, ab errore ignorantiae ejus alis velamur. Duo ergo cherubim se mutuo respiciunt versis vultibus in propitiatorium, quia utraque Testamenta in nullo a se discrepant. Et quasi ad semetipsa vicissim facies tenent, quia quod unum promittit, hoc aliud exhibet, dum inter se positum Mediatorem Dei et hominum vident. Facies quippe a semetipsis cherubim averterent, si qTestamentum promitteret, aliud negaret. sim ut se respiciant, in propitiatorium intendunt. Quod enim designavit Testamentum vetus, hoc Testamentum novum
Abbreviated transcription (Latin):
um de incarnatione dnĩca tracta
re est: in incarnationẽ mediato¬
ris sperare. Tunc qͥppe a deo nr̃o
munꝰ accipitur: qñ in hoc altari
nĩa humilitas id ẽ suꝑ dñic incarnationis
fidẽ posuerit qͥcqͥd oꝑatur. In altari gͦ de t̾ra
oblatum munꝰ ponimꝰ. si actus nr̃os añicȩ
incarnationis fide solidamus. In e com̃¬

Expanded text:
um de incarnatione Dominica tractarere, est incarnationem mediatoris sperare. Tunc quippe a Deo nostro munus accipitur, quando in hoc altari stra humilitas, id est super dominicę incarnationis fidem, posuerit, quicquid operatur. In altare ergo de terra oblatum munus ponimus, si actus nostros dominicae incarnationis fide solidamus. Hom
Abbreviated transcription (Latin):
sedit in lapide: cũ lex requieuit
in ecłia. S hec eadẽ lex manus
graues habuit : qͥa peccantes qͦsq
ñ miscđiter ꝑtulit. s seuera dis¬
trictione ꝑcussit. Aaron uͦ mons
fortitudinis: hur aut̃ ignis ut̾¬
pretat᷑. Quẽ itaq iste mons forti¬
tudinis signat: nͥ redemptorem
tur: de quo idẽ redempeor dicit.
ignẽ ueni mitt̾e in t̾ram: Aaron
gͦ & hur. gͣues manus moysi sufti¬
nent. atq sustentando leuiores
reddunt: qr mediator dĩ & homi¬
num cũ igne sc̃i sp̃s ueniens. man¬
data legis q̃ dũ gͦuia carnalit̾ te¬
nerent᷑ portari ñ poterant. tolera¬
biliora nob̃ ꝑ sp̾ualem intelligen¬
tiam ostendit. Quasi enĩ manus
moysi leues reddidit: qui pondus
mandatoꝵ legis ad uirtitẽ cõfes¬
sionis retorsit. Hanc nob̃ sequen¬
tib miscłie ꝓmissionẽ innuit:
cũ ꝑ ꝓpħ̃am dixit. Nolo mortẽ
peccatoris : s ut cõuertatur & uii¬
uat. Hinc iterũ sub uideȩ specie¬
unicuiq peccatrici animȩ dicitur.

Expanded text:
sedit in lapide, cum lex requievit in Ecclesia. Sed haec eadem lex manus graves habuit, quae peccantes quosque n misericorditer pertulit, sed severa districtione percussit. Aaron sacerdos mons fortitudinis, Hur autem ignis interpretatur. Quem itaque iste mons fortitudinis signat, nisi Redemptorem uratur, de quo idem Redemptor noster dicit: Ignem veni mittere in terram? Aaron ergo et Hur graves manus Moysi sustinent, atque sustentando leviores reddunt, quia Mediator Dei et hominum cum igne sancti Spiritus veniens, mandata legis gravia, quae dum carnaliter tenerentur, portari non poterant, tolerabilia nobis per spiritualem intelligentiam ostendit. Quasi enim manus Moysi leves reddit, quia pondus mandatorum legis ad virtutem confessionis retorsit. Hanc nobis frequentis misericordiae promissionem innuit, cum per prophetam dixit: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Hinc iterum sub Judunicuique peccatrici animae dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tͣstaret᷑: adiunctũ ẽ. Facies & candela¬
brũ ductile de auro mundissimo.
hastile eiꝰ & calamos. sciphos. & sperll¬
las. ac lilia ex ipso procedentia :
Quis in candelabro: nͥ redemptor
humani generis designat᷑: Quia
in eũ natura humanitatis infulsit.
lumine diuinitatis. ut mundi can¬
delabrũ fieret : quatinꝰ in eiꝰ lumi¬
ne om̃is peccator in quib iaceret
tenebris uideret. Qui ꝓ eo qd̾ na¬
turã nr̃am sine culpa suscepit: can¬
delabrũ tab̾naculi ex auro purissi¬
mo fieri iubetur. Ductile aut̃ feri¬
endo ꝓducit᷑: qr & redemptor nr̃
qui ex cõceptione & natiuitate ꝑ¬
fectꝰ ds̃ & homo extitit. passionũ
dolores ꝑtulit: & sic ad resurrecti¬
onis głam ꝑuenit. Ex auro gͦ
mundissimo ductile candelabrũ
fuit: quia o peccatũ ñ habuit.
& tam̃ eiꝰ corpus ꝑ passionis con¬
tumelias ad ĩmortalitatẽ ꝓfecit.
Iam uytta animȩ meritũ: qd ꝑ¬
cussionib potuiss ꝓficere om̃i no¬

Expanded text:
Facies et candelabrum ductile de auro mundissimo, hastile ejus et calamos, scyphos et sphaerulas ac lilia ex ipso procedentia . Quis in candelabro nisi Redemptor humani generis designatur? Qui in natura humanitatis infulsit lumine divinitatis, ut mundi candelabrum fieret, quatenus in ejus lumine omnis peccator in quibus jaceret tenebris videret. Qui pro eo quod naturam nostram sine culpa suscepit, candelabrum tabernaculi ex auro purissimo fieri jubetur. Ductile autem feriendo producitur, quia et Redemptor noster qui ex conceptione et nativitate perfectus Deus et homo exictus pertulit, et sic ad resurrectionis gloriam pervenit. Ex auro ergo mundissimo ductile candelabrum fuit, quia et peccatum non habuit, et tamen ejus corpus per passionis contumelias ad immortalitatem profecit. Nam juxta animae meritum, quo percussionibus potuisset proficere, omnino no
Abbreviated transcription (Latin):
eres uideat alienȩ regionis egre¬
dit᷑: qñ unaquęq mens sua stu¬
dia neggligens & actiones alienas
curans: extͣ habitũ atq extra or¬
dinẽ ꝓpriũ uagat᷑. Quã sichem
princeps t̾e opprimit: qr uideli¬
cet ĩuentã in curis ext̾iorib dia¬
bolꝰ corrũpit. Et ꝯglutinata ẽ
iniqͥtatẽ respicit. Eb qr cũ mens a
culpa resipiscit. addicit᷑ atq admis¬
sũ flere conat᷑: corruptor aut̃ spes
ac securitates uacuas ante ocłoᷤᷤ uo¬
cat. quatinꝰ utilitatẽ tristicie sub¬
trahat: recte illic adiungitur.
Tristẽq blanditiis delinuit. Modo
enĩ alioꝵ facta gͣuiora. mͦ nicħ eẽ
q̃d ꝑpetratũ ẽ. m misericordẽ dm̃
loquit̾: mͦ adhuc tempꝰ subsequenᷤ
ad penitentiã pollicet᷑ : ut dũ ꝑ
hȩc decepta mens ducit᷑. ab inten¬
tione penitentiȩ suspendatur:
quatinꝰ tc̃ bona nulla ꝑcipiat. qmͣ
nẽ mala nulla cõtristant: & ple¬
nius obruat᷑ suppliciis : quȩ nunc
etiã gaudet in delictis:¬

Expanded text:
eres videat alienae regionis, egreditur quando unaquaeque mens sua studia negligens, actiones alienas curans, extra habitum atque extra ordinem proprium vagatur. Quam Sichem princeps terrae opprimit, quia videlicet inventam in curis exterioribus diabolus corrumpit. Et conglutinata est iniquitatem respicit. Et quia cum mens a culpa resipiscit, addicitur, atque admissum flere conatur: corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos revocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat, recte illic adjungitur: Tristemque blanditiis delinivit . Modo enim aliorum facta graviora, modo nil esse quod peloquitur, modo adhuc tempus subsequens ad poenitentiam pollicetur, ut dum per haec decepta mens ducitur, ab intentione poenitentiae suspendatur, quatenus tunc bona nulla percipiat, quam nunc mala nulla contristant, et tunc plenius obruatur suppliciis, quae nunc etiam gaudet in delictis
Abbreviated transcription (Latin):
signacła eiꝰ. Ipse enĩ librũ aꝑuit.
& signacła eiꝰ soluit: qr nascendo.
moriendo. resurgendo. atq ad cȩloᷤ
ascendendo. scripturx sacrȩ nob̾ ar¬
chana patefecit. Et notandũ: qd̃
ñ dr̃. ambulabat ꝑ uiã quȩ ducit
ad puteũ: s deambulabat. Deam¬
bulat qͥppe: qui uiã ꝑ quã ambu¬
lat. eundo & redeundo cõculcat.
n htimilitate aut̃ passionis dñs de¬
ambulauit: qr mͦ a iudȩis uerboꝵ
cõtumelias. mͦ contͣ se falsũ testimro

Expanded text:
signacula ejus . Ipse enim librum aperuit, et signacula ejus solvit, qui nascendo, moriendo, resurgendo, atque ad coelos ascendendo, Scripturae sacrae nobis arcana patefecit. Et notandum quod non dicitur, Ambulabat per viam quae ducit ad puteum, sed, deambulabat: deambulat quippe qui viam per quam ambulat eundo et redeundo conculcat. In humilitate passionis Dominus deambulavit, quando a Judaeis verborum contumelias, modo con
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ studia humiliꝰ deserit : atq in
semet ipsa tortitudini uiciose contͣ¬
dicit. Lsaac gͥ uiso descendit: qi dño
cognito uicia sua gentilitas deseruit:
& ab elatione celsitudinis. Ima hu¬
militatis petiit. Qd est aut̃. qd̾ isaac
in camelo sedens rebecca cõspexit: nͥ
qd̃ redemptorẽ suũ ecłia ex gentib
ueniens. dũ adhuc uitiis c̾ẽt innexa.
& necdũ spĩtalib s animalib mo¬

Expanded text:
vitae studia humilius deserit, atque in vitae studia humilius deserit, atque in semetipsa tortitudinem vitiosam contradicit. Isaac igitur viso descendit, quia Domino cognito vitia sua gentilitas deseruit, et ab elatione celsitudinis ima humilitatis petiit. Quid est autem quod Isaac in camelo sedens Rebecca conspexit, nisi quod Redemptorem suum Ecclesia ex gentibus veniens, dum adhuc vitiis esset innixa, et necdu
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ꝑ se ipsũ dñs dicit. In patien¬
tia uĩa possidebitis animas ur̃a. Qͥ
ad meditandũ in agro indinata iam
die exiit: quia passionũ exercitia
tuxta finẽ mundi susrpit. sicut ꝑ¬
psalmistã de crucifixionis suȩ exp̃s¬
sione loquit᷑ dicens. Eleuatio manu¬
um meaꝵ sacrificiũ uesꝑtinũ. Qd
est aut̃. qd̾ rebecca ad isaac dorso ca¬
meli deducit᷑ : nͥ qd̾ ꝑ rebeccã sicut p̃¬
fati sumꝰ ecł̃ia : & ꝑ camelũ cuiprȩ¬
sidet. tortus morib atq onustꝰ ido¬
loꝵ cultib gentiliũ ppłs designat᷑:
Qui enĩ ex semet ipsis inuenert̾ deos
qͦs colerent: qͣsi ex semet ipsis eis onꝰ
in dorso excreuerat qd̾ portarent. Re¬
becca gͦ ad isaac ueniens. dorso cameli
deducit᷑: qr ad xp̃m ex gentilitate
ȩcłia ꝓperans. in tortis uiciosisq uite
ueteris cõuersationib inuenit᷑. Quȩ
ut isaac uidit: de camelo descendit:
quia sc̃a ecłia quanto redemptorẽ
suũ subtiliꝰ agnoscit: tanto carnalis

Expanded text:
etipsum Dominus dicit: « In patientia vestra possidebitis animas vestras . » Qui ad meditandum in agro inclinata jam die exiit, quia per passionum exercitia juxta finem mundi suscepit, sicut Psalmista de crucifixionis suae expossione loquitur, dicens: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . est autem quod Rebecca ad Isaac dorso cameli deducitur, nisi quod per Rebeccam, sicut praefati sumus, Ecclesia, et per camelum cui praesidet, tortus moribus atque onustus idolorum cultibus gentilium populus designatur? Qui enim ex semetipsis sibi invenere deos quos colerent, quasi a semetipsis eis onus in dorso excreverat, quod portarent. Rebecca ergo ad Isaac veniens, dorso cameli deducitur: quia ad Christum ex gentilitate Ecclesia properans in tortis vitiosisque vitae veteris conversationibus invenitur. Quae ut vidit Isaac, de camelo descendit, quia sancta Ecclesia quanto Redemptorem suum subtilius agnoscit, tanto carnalis
Abbreviated transcription (Latin):
mage appropinqͥt : q nͥ illã ut¬
cũq cõspiceret: nequaqmn eam
cõspicere se ñ posse sentiret. An¬
nisus gͦ animi dũ in illa intendi¬
tur: ĩmensitatis eiꝰ coruscante cir¬
cũstantia reu̾beratur. Ipsa qͥppe
cuncta implens. cuncta cucũstat:
& iccirco mens nr̃a nequaqmͣ se ad
cõprehendendã incirũscriptã cir¬
cũstantiam dilatat: qr eã inopia
suȩ curcũscriptionis angustat.Nn
e ad semet ipsã citiꝰ labitur. & ꝓ¬
spectis qͣsi quibdã ueritatis uestigiis.
ad sua ima reuocat᷑. Hȩc ipsa tam̃ ꝑ
cõtemplationẽ facta ñ solida & ꝑma¬
nens uisio: s ut ita dixerĩ. qͣs̃i
quȩdã uisionis imitatio: dĩ facieᷤ

Expanded text:
magis appropinquat, quia nisi illam utmagis appropinquat, quia nisi illam utcunque conspiceret, nequaquam eam conspicere se non posse sentiret. Adnisus ergo animi dum in illam intenditur, immensitatis ejus coruscante circumstantia reverberatur. Ipsa quippe cuncta implens, cuncta circumstat, et idcirco mens nostra nequaquam se ad comprehendendam incircumscriptam substantiam dilatat, quia eam inopia suae circumscriptionis angustat. Unde et ad semetipsam citius labitur, et prospectis quasi quibusdam veritatis vestigiis ad sua ima revocatur. Haec ipsa tamen per contemplationem facta non solida et permanens visio, sed, ut ita dixerim, quasi quaedam visionis imitatio, Dei facies
Abbreviated transcription (Latin):
Dum ipsa ꝑ se ueritas dicat. ne¬
mo uidit faciẽ meã umqm: qͦͣmͦ
iacob testat̾ dicens. uidi dñm fa¬
cie ad faciẽ : Humanȩ etenim
m̃tis ocło int̾iori purgato. dũ ui¬
cioꝵ om̃ium tribulationis igne
erugo fuerit cõcremata: tunc
mundatis ocłis cordas. illa lȩtitia
patriȩ celestis aperit᷑: ut prius
purgemꝰ lugendo qd̵ fecimꝰ. co post¬
modũ matestiꝰ ꝯtemplem̃. ꝑ gau¬
dia qd̾ queramꝰ. Prius a mentis
acie exurente tͥsticia. int̾posita
maloꝵ caligo dec̾gitur: & tc̃ res¬
plendente raptĩ coruscatione in¬
cucũscripti luminis illustratur.
Q uteũq cõspecto. ingaudio cuiꝰtã
securitatis absorbet: & qͣsi pꝰ defec¬
tũ uitȩ p̃sentis. ultͣ se rapta ali
qͣmͦ in quadã nouitate uitȩ recre¬
atur. Ibi mens ex immenso fonte
infusione suꝑni roris asꝑgitur:
ibi ñ se sufficere ad id qd̾ rapta ẽ
cõcẽplatur : qr & ueritatẽ senti¬
endo uidet: cui ueritati tanto¬
magis se longe existimat. qͣnto

Expanded text:
Dum ipsa per se Veritas dicit: Nemo vidit faciem meam unquam , quomodo Jacob testatur, dicens: Vidi Dominum facie ad faciem? Humanae etenim mentis oculo interiori purgato, dum vitiorum omnium tribulationis igne aerugo fuerit concremata, tunc mundatis oculis cordis, illa laetitia patriae coelestis aperitur, ut prius purgemus lugendo quod fecimus, et postmodum manifestius contemplemur per gaudia, quod quaeramus. Prius a mentis acie, exurente tristitia, interposita malorum caligo detergitur, et tunc resplendente raptim coruscatione incircumscripti luminis illustratur. Quo utcunque conspecto, in gaudium cujusdam securitatis absorbetur, et quasi post defectum vitae praesentis ultra se rapta aliquo modo in quadam novitate vitae recreatur. Ibi mens ex immenso fonte infusione superni roris aspergitur, ubi non se sufficere ad id quod rapta est contemplatur, et veritatem sentiendo, videt, quimagis se longe existimat, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
lut in qͦdã certamine posita. mͦ
q̃ͣsi exuꝑat: qr intelligendo &¬
sentiendo de incircũ scͥpto lumine
aliqͥd degustat: mͦ uͦ succũbit: qr
& degustando iterũ deficit. Quasi
qͦ iuncit̾ angłs: qñ intellectu intimmo

Expanded text:
lut in quodam certamine posita, modo quasi exsuperat, quia intelligendo sentiendo de incircumscripto lumine aliquid degustat; modo vero succumbit, quia et degustando iterum deficit. Quasi ergo vincitur angelus, quando intellectu intimo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ generat. Ex p̾dicatione.: uidet &
ñ parit: qr quietis suę studio minꝰ
se in alioꝵ collectione succendit:
&& qͣntũ introrsũ cõspicit: aperire
aliis p̃dicando ñ sufficit. Lia uͦ lupa
& fecunda est: qr actiua uita dũ
occupat᷑ in oꝑe. minꝰ uidet: s dũ
tionẽ suã ꝓximos accendit: młtoᷤᷤ
in bono oꝑe filios generat. Eb si in
ꝯtemplatione m̃tem tenere ñ ua¬
let: ex eo tñ qd̾ agit. ext̾ius gigñe
seqͣces ualet. Post lie gͦ ꝯplexum
ad rachelẽ iacob ꝑuenit: qr ꝑfectꝰ
quisq ante actiuȩ uitȩ ad fecun¬
ditatẽ iungit᷑: & pꝰ cõtemplatiuȩ¬
uitȩ ad requiem copulatur.

Expanded text:
non generat ex praedicatione. Videt et non generat ex praedicatione. Videt et non parit, quia quietis suae studio minus se in aliorum collectionem succendit, et quantum introrsum conspicit, aperire aliis praedicando non sufficit. Lia vero lippa et fecunda est, quia activa vita dum occupatur in opere, minus videt, stionem suam proximos accendit, multos in bono opere filios generat; et si in contemplatione mentem tenere non valet, ex eo tamen quod agit exterius gignere sequaces valet. Post Liae ergo complexus ad Rachelem Jacob pervenit, quod profecto quisque ante activae vitae ad fecunditatem jungitur, et post contemplativae ad requiem copulatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uł uisũ pͥncipiũ. Actiua uͦ uita la¬
boriosa ẽ. qr desudat in oꝑe: ꝯtem¬
platiua uͦ simplex ad solũ uiden¬
dũ pͥncipiũ anhelat: uidelicet ad¬
ipsũ. qͥ ait. Ego sum pͥncipiũ ꝓpt̾
qd̃ & loquor uobis. Beatꝰ aut̃ iacob.
rachel quid̃ ꝯcupierat: s in nocte ac¬
cepit liam: qr uidelicet omĩs qͥ ad
dm̃ cõuertit᷑ cõtemplatiuã uitã de¬
siderat: quietẽ et̾nȩ patriȩ appetit.
S priꝰ necesse ẽ. ut in nocte uite pre¬
sentis oꝑetur bona q̃ potest: desu¬
det in labore. id ẽ. liam accipiat: ut
post ad uidendũ pͥncipiũ in rachel
amplexib requiescat. Erat aut̃ ra¬
chel uidens & sterilis: lia aut̃ lip¬
pa s fecunda: rachel pulchra & in¬
feunda: qr nimirũ mens cũ con¬
templandi otia appetit. plus uidet:
s minꝰ do filios generat: cũ uͦ ad
laborẽ se p̾dicationis dirigit: minꝰ
uridet. s ampliꝰ parit. Contemplatiua
uͦ uita speciosa ẽ in animo: s dũ
quiescere in silentio appetit. filios

Expanded text:
vel visum principium. Activa autem vita laboriosa est, quia desudat in opere; contemplativa vero simplex ad solum videndum principium anhelat, videlicet ipsum qui ait: Ego principium, propter quod et loquor vobis . Beatus autem Jacob Rachel quidem concupierat, sed in nocte accepit Liam, quia videlicet omnis qui ad Dominum convertitur, contemplativam vitam desiderat, quietem aeternae patriae apsed prius necesse est ut in nocte vitae praesentis operetur bona quae potest, desudet in labore, id est, Liam accipiat, ut post ad videndum principium in Rachel amplexibus requiescat. Erat Rachel videns, sed sterilis, Lia autem lippis, sed fecunda. Rachel pulchra et infecunda, quia nimirum mens quae contemplandi otised minus Deo filios generat. Cum vero ad laborem se praedicationis dirigit, minus videt, sed amplius parit. Contemplativa ergo vita speciosa est in animo; sed dum quiescere in silentio appetit, filios
Abbreviated transcription (Latin):
seruitꝰ. Laban gͦ ueniens. ap̃d iacob
idolũ ñ inuenit: qr ostensis mun¬
di thesauris. diabłs in redẽptore nr̃o.
uestigia cõcupiscentiȩ t̃rene ñ reꝑit
S q̃ iacob ñ habuit: ea rachel secden
militatem penitentiȩ appet̾e: sic̃ scͥptũ
est. Surgite postqmͣ sederiti. Ra¬
Beati quoꝵ remisse sunt iniqͥtates:
& qͦꝵ tecta s̃ pecc̃a. Nos gͥ rachel
illa signauit: qͥ idola sedendo pre¬
mimꝰ : si culpas auaricie peniten¬
do damnamꝰ. Quȩ utiq auaricia

Expanded text:
servitus . Laban ergo veniens apud Jacob idola non invenit, quia ostensis mundi thesauris, diabolus in Redemptore nostro vestigia concupiscentiae terrenae non reperit. Sed quae Jacob non habuit, ea Rachel sedendomilitatem poenitentiae appetere, sicut scriptum est: Surgite postquam sederitis . RaBeati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Nos quidem Rachel illa significabat, qui idola sedendo premimus, si culpas avaritiae poenitendo damnamus. Quae avaritiae
Abbreviated transcription (Latin):
tũ litc̾e tagimꝰ: qͣsi corticẽ subtrahi¬
mus ⁊dũ plerũq intellectũ litt̾ȩ se¬
quim᷑ : qͣsi corticẽ reseruamꝰ. Dumq
ab ipsis cortex litt̾e subducit᷑. allego¬
riȩ candor int̾ior demõstrat᷑: & dñ cor¬
tex relinquit᷑: extĩorioris intelligen¬
tiȩ uirentia exempla monstͣnt᷑. Quas
bñ iacob in aquȩ canalib posuit: q
& redẽptor nr̃ in libris eas sacix sci¬
enti̧ quib nos intrinsecꝰ infundim
firit. Has aspicientes arietes cõeunt:¬
in eaꝵ intentione defixi s̃. singulis
quibꝰq actionib ꝑmiscent᷑: ut tales
fetus oꝑum ꝓcreent. qualia exempla
p̃cȩdentiũ in uocib p̃ceptoꝵ uident:
& diuersũ colorẽ ꝓles boni oꝑis

Expanded text:
corticem subtrahimus, et dum plerumque intellectum litterae sequimur, quasi corticem reservamus. Dumque ab ipsis cortex litterae subducitur, allegoriae candor interior demonstratur, et dum cortex relinquitur, exterioris intelligentiae virentia exempla monstrantur. Quas bene Jacob in aquae canalibus posuit, quia et Redemptor noster in libris eas sacrae scientiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum oviin earum intentione defixi sunt, singulis quibusque actionibus permiscentur, ut tales fetus operum procreent, qualia exempla praecedentium in vocibus praeceptorum vident; et diversum colorem proles boni operis
Abbreviated transcription (Latin):
eloquii. int̾ textũ & myfteriũ tanta
ẽ libratione pensand̾: ut utriꝰq
partis lance moderata. hunc neq
nimiȩ discussionis pondꝰ depͥmat:
neq rursũ torpor incuria uacuũ
relinqͣt. Multe qͥppe eiꝰ sententiȩ
tanta allegoriaꝵ cõcȩptione s̃ gͣui¬
de: ut qͥsqͥs eas ad solã tenere histo¬
riã nitit᷑. eaꝵ noticia ꝑ suã in cu¬
riã pͥuetur. Nõnullȩ uͦ ita exte¬
riorib p̃ceptis inseruiunt: ut siqͥs¬
eas subtilius penetͣre desiderat:
intꝰ quid̃ nicħ ĩueniat: s hoc sͥ
etiã qd̾ foras loquunt᷑ ab scondat.

Expanded text:
eloquii inter textum et mysterium tanta est libratione pensandus, ut utriusque partis lance moderata, hunc neque nimiae discussionis pondus deprimat, neque rursus torpor incuriae vacuum relinquat. Multae quippe ejus sententiae tanta allegoriarum conceptione sunt gravidae, ut quisquis eas ad solam tenere historiam nititur, earum notitia per suam incuriam privetur. Nonnullae vero ita exterioribeas subtilius penetrare desiderat, intus quidem nihil inveniat, sed hoc sibi etiam quod foras loquuntur abscondat.
Abbreviated transcription (Latin):
est: in hoc p̃sentis uite transitu. a
rerũ temporaliũ amore quiescere.
n itinere dormire est: in dierũ la¬
benitũ cursu. ab appetitu uisibiliũ
mentis oculos claudere: qͦs primis
hominib seductor aꝑuit dicens.
Scit enĩ ds : qd̾ in qͦcũq die come

Expanded text:
est in hoc praesentis vitae transitu a rerum temporalium amore quiescere. In itinere dormire, est in dierum labentium cursu ab appetitu visibilium mentis oculos claudere, quos primis hominibus seductor aperuit, qui dixit: Scit enim Deus q
Abbreviated transcription (Latin):
Culpa qͥpꝑe oculos ꝯcupiscentie aꝑuit:
qͦs innocentia clausos tenebat. An¬
gelos uͦ ascendentes & descendenteᷤᷤ
cernere ẽ: eiuies suꝑne patrie ꝯtem¬
plari. uł qͣnto amore auctori. suo
ꝯpassione caritatis nr̃is infirmita¬
tib cõdescendant. E notandum
ualde ẽ : qd̾ ille dormiens angł̃os cõ¬
spicit. qͥ in lapide caput ponit: qr
nimirũ ipse ab exteriorib oꝑib ces¬
sans. int̾na penetrat : qͥ interita m̃te
q̃ pͥncipale est hominis. imitationẽ
sui redemptoris obseruat. Caput
qͥppe in lapide ponere ẽ: m̃te xp̃o
inherere. Qui enĩ a p̾sentis intȩ
actione remoti s̃. s ad suꝑna nullo
amore rapiunt᷑: dormire possunt.
s uidere angłos nequeunt: qr caput
in lapide tenere cõtemnunt. Sunt
namq nõnulli. qͥ mundi qͥdẽ actio¬
nes fugiunt: s nullis uirtutib
exeicent᷑. Hii nimirũ torpore ñ
studio dormiunt: & iccuro int̾na
ñ cõspiciunt : qr caput ñ in lapide

Expanded text:
Culpa quippe oculos concupiscentiae aperuit, quos innocentia clausos tenebat. Angelos vero ascendentes et descendentes cernere, est cives supernae patriae contemplari vel quanto amore auctori suo compassione charitatis nostris infirmitatibus condescendant. Et notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit, qui in lapide caput ponit. Quia nimirum ipse ab exterioribus operibus cessans aeterna penetrat, qui intenta mente, quae principale est hominis, imitationem sui Redemptoris observat. Caput quippe in lapide ponere, est mente Christo inhaerere. Qui enim a praesentis vitae actione remoti sunt, sed ad superna nullo amore rapiuntur, dormire possunt, sed videre angelos nequeunt, quia caput in lapide tenere contemnunt. Sunt namque nonnulli, qui mundi quidem actiones fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum torpore non studio dormiunt, et idcirco interna non conspici
Abbreviated transcription (Latin):
unu̾iso mundo uirtutib redolet:
odor ficłi. odor ẽ agͥ plȩni. Aliter
nãq olet flos uuę: qr magna est
uirtꝰ & opinio p̃dicatoꝵ qͥ debri¬
ant menteᷤᷤ audientiũ. Alit̃ flos oli¬
olei refouet & lucet. Alit̾ fios rose:
qi mira ẽ fraglantia. q̃ rutilat & re¬
dolet ex cruore martyrũ. Alit̾ floᷤ
lilii: qr candida uita carniꝰ ẽ. de in¬
corruptione uirginitatis. Alit̾ flos
uolȩ: qr magna ẽ uirtꝰ humiliũ:
qͥ ex desidio loca ultima tenentes. fe¬
& celestis regni purpurã ĩ m̃te ser¬
ad satietatẽ eoꝵ qͥ iusticiã esurunt
p̃paratur. Quia gͦ gentilis ppłs in
electis suis ubiq ꝑ mundũ sparsꝰ ẽ.
& ex eis uirtutib qͣs agit. om̃s qͥ in¬
telligunt odore bone opinioni replet:
dicat recte. Ecce odor filii mei: sicut
odor agri pleni. S qr easdẽ uirtu¬
tes ex semet ipso ñ habet: adiungat:

Expanded text:
universo mundo virtutibus redolet, odor filii odor est agri pleni. Aliter namque olet flos uvae, quia magna est virtus et opinio praedicatorum, qui inebriant mentes audientium. Aliter flos oliolei refovet et lucet. Aliter flos rosae, quia mira est fragrantia quae rutilat et redolet ex cruore martyrum. Aliter flos lilii, quia candida vita carnis est de incorruptione virginitatis. Aliter flosviolae, quia magna est virtus humilium, qui ex desiderio loca ultima tenentes, supeet coelestis regni purpuram in mente serad saturitatem eorum qui justitiam esuriunt praeparantur. Quia ergo gentilis populus in electis suis ubique per mundum sparsus est, et ex eis virtutibus quas agit omnes qui intelligunt odore bonae opinionis replet, dicatur recte: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni . Sed quia easdem virtutes ex semetipso non habet, adjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsisendo in bono oꝑe & cauendis
ex hoc inimici subreptionib tͣstarit᷑:¬
adiunctũ ẽ de isaac. qͥ apd alienã
gentẽ puteos fodit: qͦs allophili
insidiantes humo implentes re¬
putesꝰ atq ab allophilis repletos
innuit᷑: ñ ut in hac ꝑegrinationiᷤ
erũna positi. cogitationũ nraꝵ
ꝓfunda penetremꝰ: & quousq
nob̾ uerx intelligentiȩ aqͣ respon¬
ddeat. nequaqm nĩx inquisitioniᷤᷤ
manus ab exhaurienda cordis
t̾ra torpescat: Qsͦ tñ puteos allo¬
phili insidiantes replent: qr ni¬
mirũ immundi spiritꝰ cũ nos
studio se cor fodere cõspiciunt:
ꝯgestas nob̾ temptationũ eogita¬
tiones immergunt.nde semꝑ
mens uacuanda ẽ: ĩcessant̾q fo
dienda: ne si indiscussa relin¬
quat᷑: uisq ad tumorẽ ꝑuersoꝵ
oꝑum rogitationũ suꝑ nos t̾ra
cumulet᷑. nde ad ezechielẽ drͣ¬
Fili hominis. fode parietẽ: id est.
cordis duriciã crebris ꝑserutatio¬
nũ ictib rumpe.:. In expositione¬

Expanded text:
sistendo in bono opere, et. cavendis ex hoc inimici subreptionibus tractaretI.-- De Isaac qui apud alienigenam gentem puteos fodit, quos Allophyli insidiantes humo implentes reputeos atque ab Allophylis repletos innuitur, nisi ut in hac peregrinationis aerumna positi, cogitationum nostrarum profunda penetremus, et quousque nobis verae intelligentiae aqua respondeat, nequaquam nostrae inquisitionis manus ab exhaurienda cordis terra torpescat? Quos tamen puteos Allophyli insidiantes replent, quia nimirum immundi spiritus cum nos studiose cor fodere conspiciunt, congestas nobis tentationum cogitationes ingerunt. Unde semper mens evacuanda est, incedienda, ne, si indiscussa relinquitur, usque ad tumorem perversorum operum cogitationum super nos terra cumuletur. Unde ad Ezechielem dFili hominis, fode parietem , id est, cordis duritiam crebris perscrutationum ictibus rumpe. De generation
Abbreviated transcription (Latin):
toleramꝰ: qr menti nr̃ȩ t̾renaꝵ co¬
gitationũ puluerẽ asꝑgunt. ut in¬
tentionis nr̃x oculo a luce intimȩ
uisionis obscurent. Qd̃ etiã in isaac
oꝑe. allophiloꝵ pͣuitate cognoscimꝰ
designari : qͥ puteos qͦs isaac foderat.
t̾rx ꝯgerie replebant. Nlosenĩ nos
nimirũ puteos fodimꝰ: cũ in scͥpture
abditis sensib alta penet᷑mꝰ. Qͦs tñ
occulte replent allophili: q̃n nob̾
ad alta tendentib ĩmundi sp̃s t̾re¬
nas cogitationeᷤᷤ ĩgerunt. & qͣsi in

Expanded text:
toleramus, quia menti nostrae terrenarum cogitationum pulverem aspergunt, ut intentionis nostrae oculos a luce intimae visionis obscurent. Quod etiam Isaac opere et Allophylorum pravitate cognovimus designari, qui puteos quos Isaac foderat terrae congerie replebant. Nos enim, nos nimirum puteos fodimus, cum Scripturae abditis sensibus alta penetramus: quos tamen occulte replent Allophyli, quando nobis ad alta tendentibus immundi spiritus terrenas cogitationes ingerunt et quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ nimirũ psalmista ꝑtulerat: cũ
dicebat. Declinate a me maligni
& scrutabor manclata di mei: ui¬
delicet patent̾ insinuans. qr man¬
data di ꝑscrutari ñ poterat. cũ
malignoꝵ sp̃uũ insidias in men¬

Expanded text:
d nimium Psalmista pertulerat cum dicebat: Declinate a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei . Videlicet patenter insinuans, quia mandata Dei perscrutari non poterat, cum malignorum spirituum insidias in men
Abbreviated transcription (Latin):
illa est placida cõfessio. quȩ a bono
oꝑe ꝓcedit. Nelcerte aquã p̃buit:
quia in eo qd̾ credidit. uacua ñ re¬
mansit. Nam mox p̃dicare stu¬
duit qd̾ audiuit: & docendo mul¬
ytos
ex se prȩdicatores ꝓtulit. Aqua
quippe in hydria est: scientia prȩ¬
dicationis inmensura: quia sc̃a ecł̃ia
studet ñ plus sapere qmͣ oportet saꝑe.
s saꝑe ad sobrietatẽ. Eb hydria aquȩ
in ulnis est: doctrina p̃dicationis in

Expanded text:
illa est placita confessio, quae a bono illa est placita confessio, quae a bono opere procedit. Vel certe aquam praebuit, quia in eo quod credidit, vacua non remansit: nam mox praedicare studuit quod audivit, et docendo multos, ex se praedicatores protulit. Aqua quippe in hydria, est scientia praedicationis in mensura, quia sancta Ecclesia studet « non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . » Et hydria aquae in uln
Abbreviated transcription (Latin):
sui deculit: quia in hiis quȩ de do lo
quunt᷑. in semet ipsis uirtutũ diui¬
tias ostendunt: ut tanto citiꝰ ad se¬
quendũ dm̃ ꝑtrahant. qnͣto audito¬
rib suis in semet ipsis monstrant᷑
quȩ narrant. Atq iste puer iuxta
fontẽ stetit. atq ex p̃fixa sententia
quȩ puella eligenda esset ꝓposuit:
qͥa p̃dicatores scĩ. sacri eloquiĩ flu¬
enta cõsiderant: atq ex ipsis colligt̃.
quȩ uł quib p̃dicationis suȩ uerba
cõmittant : & ex quib auditorib fi¬
duciã certitudinis assumant. Potũ
uͦ petũt: quia p̃dicator om̃is animã
sui auditoris sitit. S rebecca potũ
p̃buit : quia sc̃a electoꝵ ecłia p̃dica¬
toꝵ suoꝵ desiderio ex uirtute suȩ fi¬
dei satisfecit. Quia enĩ dm̃ quẽ audi¬
uit cõfessa est: p̃dicatori suo aquã
refectionis obtulit. eiꝰq animã re¬
frigerauit. E notandũ. qd̾ hydriã
ab humero in ulnas posuit: quia

Expanded text:
sui detulit, quia in his quae de Domino sui detulit, quia in his quae de Domino loquuntur, in semetipsis virtutum divitias ostendunt; ut tanto citius ad sequendum Deum pertrahant, quanto auditoribus suis in semetipsis monstrant quae narrant. Atque idem puer juxta fontem stetit, atque ex praefixa sententia, quae puella eligenda esset, proposuit: quia praedicatores sancti sacri eloquii fluenta considerant, atque ex ipsis colligunt quae, vel quibus praedicationis suae verba committant, ex quibus auditoribus fiduciam certitudinis assumant. Potum vero petit, quia praedicator omnis animam 743 sui auditoris sitit. Sed Rebecca potum praebuit, quia sancta electorum Ecclesia praedicatorum suorum desiderio ex virtute suae fidei satisfecit, quae enim Deum quem audivit confessa est, praedicatori suo aquam refectionis obtulit, ejusque animum refrigeravit. Et notandum quod hydriam ab humero in ulnas posuit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
erat. qui homo quidẽ s suꝑ om̃s
homineᷤ ueniret. Ende dignũ
ñ fuit. ut manũ suꝑ femur pon̾et:
quia nulla caro suꝑ illã carnẽ est.
quã in redemptione nr̃a sibi patͥs
unigenitꝰ uniuit. Quid est qd̾ isaac
dilecto filio uxor de filiab chanane¬
oꝵ duci ꝓhibet᷑ : nisi qd̾ illi de qͦ
scriptũ est : hic est filiꝰ meus di¬
lectꝰ in quo mͥ ꝯplacui. nullȩ rep¬
bȩ anime cõiungunt᷑: De cogna¬
tione autẽ uxorẽ filio deducere
seruo pixcipit᷑: quia sola sc̃a elec¬
toꝵ ȩcłia. unigenito filio copulan¬
da erat: quã ipse unigenitꝰ ex
p̃destinatione tam̃ do p̾scientia ex¬
traneã ñ habebat. Qͥs uͦ est puer
qui ad deducendã uxorẽ mitit᷑:
nisi ꝓphetaꝵ ordo. atq apłoꝵ om̃i¬
dicationis bonis mentib faciunt:
ad unãquãq animã unigenito filio
cõungendã. quasi ꝓ uisores fiunt.
Qui ꝑgens secũ de bonis om̃ib dñi

Expanded text:
erat, qui homo quidem, sed super omnes erat, qui homo quidem, sed super omnes homines veniret. Unde dignum non fuit, ut manum super femur poneret; quia nulla caro super illam carnem est, quam in redemptione nostra sibi Patris unigenitus univit. Quid est quod Isaac dilecto filio uxor de filiabus Chananaeorum duci prohibetur, nisi quod ille de quo scriptum est, Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui , nullae reprobae animae conjunguntur. De cognatione autem uxorem filio deducere servus praecipitur, quia sola sancta electorum Ecclesia unigenito Filio copulanda erat, quam ipse unigenitus ex praedestinatione jam et praescientia extraneam non habebat. Quis vero est puer, qui ad deducendam uxorem mittitur, nisi prophetarum ordo atque apostoloredicationis bonis mentibus faciunt, ad unamquamque animam unigenito Filio conjungendam, quasi provisores fiunt? Qui pergens, secum de bonis omnibus domini
Abbreviated transcription (Latin):
uidentis. Habitabat uͦ in t̾ra au
strali: & egressꝰ fuerat ad meditan¬
dũ in agro inclinata iam die.
S mox ut rebecca isaac uidit.
de camelo descendit: puerũ reqͥrit.
quis ille homo esset qui ꝑ agrũ
ueniret. Cui ille respondit. Ipse
est dñs meus. At illa tollens cito
palliũ: sese oꝑuit. Quam isaac
in tabernaculũ sare matris intro¬
duxit. & accȩpit uxorẽ : atq in tan¬
tum dilex̃ : ut dolorẽ qui ex morte
matris accȩsserat. temperaret.
Quid est. qd̾ abrahã puerũ iubet
sub femore suo manũ ponere. &
ꝑceli dñm iurare: nisi qd̃ illiꝰ caro
ꝑ illd̾ membrũ descensura erat. qui
os abrahe filiꝰ esset ex humanitate.
& dñs ex diuinitate: Sic itaq pu¬
ero dicit᷑. pone manũ sub femore
meo: & iura ꝑ dm̃ celi : ac si aꝑte di¬
ceret᷑. Tange filiũ meũ: & iura ꝑ
dñm meũ. E nde nec suꝑ fem᷑
s sub femore manũ ponere iubet᷑.
quia ex illo femore ille descensurꝰ

Expanded text:
videntis. Havidentis. Hastrali, egressusque fuerat ad meditandum in agro, inclinata jam die. Sed mox ut Rebecca Isaac vidit, de camelo descendit, puerumque requirit quis ille homo esset, qui per agrum veniret. Cui ille respondit: Ipse est dominus meus. At illa cito pallium tulit, sese operuit. Quam Isaac in tabernaculum Sarae matris introduxit et accepit uxorem; et in tantum dilexit, ut dolorem, qui ex morte matris accesserat, temperaret. Quid est, quod Abraham puerum jubet sub femore suo manum imponere, et per coeli Dominum jurare, nisi quod illius caro per illud membrum descensura erat, qui et Abrahae filius esset ex humanitate, et Dominus ex divinitate? Sic itaque puero dicitur: Pone manum tuam sub femore meo, et jura per Deum coeli. Ac si aperte diceret: Tange filium meum, et jura per Dominum meum. Unde nec super femur, sed sub femore manum ponere jubetur; quia ex illo femore ille descensurus
Abbreviated transcription (Latin):
& armillas pondꝰ sicloꝵ decẽ p̾buit.
Quȩ requisita: & genꝰ dixit. & quia in
domo patris eiꝰ esset locꝰ spaciosꝰ ad ma¬
nendũ. & qd̵ paleaꝵ ac feni plurimũ
haberet indicauit. Cui rebecce frat̃
erat nomine laban. qui festinꝰ egressꝰ
est: & inaures atq armillas sororis
uidens. intꝰ puerũ uocauit eiq pa¬
las & fenũ dedit. Aquã ad lauan¬
dos pedes cameloꝵ & iuroꝵ qui cũ
eo uenerant p̃buit. panẽ in ꝯspectu
eiꝰ apposuit: s puer comedere recu¬
sat. nisi priꝰ causã cõiugii filio dñi
sui obtineat. Qui mox ut causam
obtinuit: ꝓlatis uasis aureis & ar¬
genteis ac uestib. rebeccȩ munera
auxit : fratrib autẽ & matri mu¬
nera obtulit. Rebecca autẽ & pu¬
ella illiꝰ: ascensis camelis uirũ secu¬
tȩ sunt. Qui festinꝰ ad dñm suũ
reuersus est. Eo autẽ tempore: isa¬
ac deambulabat ꝑ uiam quȩ ducit
ad puteũ. cuiꝰ nom̃ est uiuentiᷤ &

Expanded text:
et armillas pondo siclorum decem. et armillas pondo siclorum decem. Quae requisita, et genus dixit, et quia in domo patris ejus esset locus spatiosus ad manendum, et quod palearum ac feni plurimum haberet, indicavit. Cui Rebeccae frater erat nomine Laban, qui festivus egressus est, et inaures atque armillas sororis videns, intus puerum vocavit, eique paleas et fenum dedit, aquam ad lavandos pedes camelorum et virorum qui cum eo venerant praebuit. Panem in conspectu ejus apposuit; sed puer comedere recusat, nisi prius causam conjugii filio domini sui obtineat. Qui mox ut causam obtinuit, prolatis vasis aureis et argenteis ac vestibus Rebeccae munera auxit, fratribus autem et matri munera obtulit. Rebecca autem et puellae illius ascensis camelis virum secutae sunt, qui festinus ad dominum suum reversus est. Eo autem tempore, Isaac deambulabat per viam quae ducit ad puteum, cujus nomen est viventis et
Abbreviated transcription (Latin):
meo de filiab chananeoꝵ int̾ quos
habito. s alterã & cognationẽ meã
ꝓficiscaris. & inde accipias urorẽ fi¬
lio meo isaac. Libet ꝑstrictm quedã
de abrahe & isaac hystoria ad mediũ
deducere. ut possimꝰ in ipsis quȩ
demonstrare. Abrahã qͥppe puerũ
de filiab chananeoꝵ accipiat iubet:
s ut ad eiꝰ cognationẽ ꝑgat. atq inde
uxorẽ deducat. Qui ita ut p̃ceptũ est
manũ sub femore abrahe posuit & iu¬
rauit. atq ex bonis om̃ib dñi sui tulit:
is mesopotamiã ꝑrexit. Sicq stans
iuxta fontẽ aquȩ orando ꝓposuit. qd̃
puella cui diceret. indina hydriã tuã
ut bibã: & illa responderet bibe. qͥn
& camelis tuis dabo potũ: ipsa esset
uxor dñi sui isaac. Protinꝰ rebecca
egredit᷑: quȩ puero aquã petenti
respondit. Bibe dñe mi. Q celerit̾
hydriã suꝑ ulnã deposuit. potũ de¬
dit. quin etiã camelis aquã hau¬
sit & p̾buit. Cui puer ꝓtinus in¬
aures aurcas appendentes sidos duoᷤ.

Expanded text:
Chananaeorum, inter quos habito, sed ad terram et cognationem meam proficiscaris, et inde accipias uxorem filio meo Isaac. » Libet perstrictim quaedam de Abrahae et Isaac historia ad medium deducere, ut possimus in ipsis quae demonstrare. Abraham quippe puerumde filiabus Chananaeorum accipiat jubet, sed ut ad ejus cognationem pergat, atque inde ei uxorem deducat. Qui ita ut praeceptum est, manum sub femore Abrahae posuit, et juravit, atque ex bonis omnibus domini sui tulit, et Mesopotamiam perrexit; atque stans juxta fontem aquae, orando proposuit quod puella cui diceret: « Inclina hydriam tuam, ut bibam; » et illa responderet: « Bibe, quin et camelis tuis dabo potum; » ipsa esset uxor domini sui Isaac. Protinus Rebecca egreditur, quae puero aquam petenti respondit: Bibe, domine mi; et celeriter hydriam suam super ulnam deposuit, potum dedit, quin etiam camelis aquam haurivit et praebuit. Cui puer protulit inaures aureas appendentes siclos duos,
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃a mactauit: Qd ẽ. qd̾ uestuntis
frĩs maioris induit᷑: nͥ qd̃ sacre scrip¬
turȩ p̃ceptis q̃ maiori ppło data fue¬
rant. in bona oꝑatione uestitꝰ ẽ: Et
eis minor in domo utit᷑: q̃ maior foraᷤᷤ
exiens intꝰ reliqͥt: qr illa gentili ppłi
p̃cepta tenet ĩ mente. q̃ iuclaicꝰ ppłs

Expanded text:
d est quod vestimentis fratris majoris induitur, nisi quod sacrae Scripturae praeceptis quae majori populo data fuerant in bona operatione vestitus est? Et eis minor in domo utitur, quae major foras exiens intus reliquit, quia illa gentilis populus praecepta tenet in mente, quae Judaicus p
Abbreviated transcription (Latin):
iccuro salutẽ ꝑdidit. qr cũ suꝑbiȩ ui¬
cio mensurã moderatȩ refectionis ex¬
cessit. Hinc pͥmogenitoꝵ głam esau
lem cibũ. id ẽ lenticulã cõcupiuit.
Quã cũ uendendis ⁊ pͥmogenitis p̃tu
lit: qͦ in illã appetitu anhelaret indi¬
cauit. Neq enĩ cibꝰ: s appetitꝰ inui¬
cio ẽ. Ande & lautiores cibos ple¬
rũq sine culpa sumimꝰ : & abiectiores
ñ sine reatu cõscientiȩ degustamꝰ
Hic qͥppe quẽ diximꝰ esau. pͥmatũ ꝑ
lenticulã ꝑdidit: & helias in here¬
mo. uirtutẽ corpori edendo carne ᷤᷤ¬

Expanded text:
idcirco salutem perdidit, quia cum superbiae viidcirco salutem perdidit, quia cum superbiae vitio mensuram moderatae refectionis excessit. Hinc primogenitorum gloriam Esau lem cibum, id est lenticulam concupivit, quam dum venditis etiam primogenitilit, quo in illa appetitu anhelaret, indicavit. Neque enim cibus, sed appetitus in vitio est. Unde et lautiores cibos plerumque sine culpa sumimus, et abjectiores non sine reatu conscientiae degustamus. Hic quippe, quem diximus, primatum per lenticulam perdidit, et Elias in eremo
Abbreviated transcription (Latin):
modis gulȩ uiciũ temptat. Aliqͣndo
nãq indigentiȩ tempora p̃uenit:
aliqnͣdo uͦ tempꝰ ñ p̃uenit. s cibos
litati ciboꝵ & tempori cõgruit: s
in ipsa qnͣtitate sumendi mensurã
refectionis ercedit. Nonnũqm uͦ
& abiectiꝰ ẽ qd̾ desiderat: & tñ ipso estu
immensi desiderii deteriꝰ peccat. Quȩ
uitioꝵ tempora meliꝰ ostendimꝰ: si
hec exemplis euidentiorib approbemꝰ.
Mortis qͥpp sententiã patrisore ionathan
meruit: qr in gustu mellis cõstitutũ
edendi tempꝰ antecȩssit. Qb ex egyp¬
to ppłs eductꝰ in heremo occubuit:
qr despecto manna. cibos carniũ pe¬
tiit. qͦs lautiores putauit. E pͥma
filioꝵ heli culpa suborta ẽ: qd̾ ex
eoꝵ uoto sacerdotis puer. ñ antiqͦ
more costas uellet de sacrificio car¬
nes acciꝑe: s crudas quȩreret. qͣs
accuratiꝰ exhiberet. &eũ ad ihrlm
dicit᷑. hec fuit iniqͥtat sodomȩ so¬
roris tuȩ: suꝑbia. saturitas panis
& habundantia: aꝑte ostendit᷑: qd̾

Expanded text:
gulae vitium tentat. Aliquando namque indigentiae tempora praevenit, aliquando vero tempus non praevenit, sed cibos litati ciborum et tempori congruit, sed in ipsa quantitate sumendi mensuram refectionis excedit. Nonnunquam vero et abjectius est quod desiderat, et tamen ipso aestu immensi desiderii deterius peccat. Quae vitiorum tempora melius ostendimus, si haec exemplis evidentioribus approbemus. Mortis quippe sententiam patris ore Jonathan meruit, quia in gustu mellis constitutum edendi tempus antecessit. Et ex Aegypto populus eductus in eremo occubuit, quia despecto manna cibos carnium petiit, quos lautiores putavit. Et prima filiorum Heli culpa suborta est quod ex eorum voto sacerdotis puer non antiquo more coctas vellet de sacrificio carnes accipere, sed crudas quaereret, quas accuratius exhiberet. Et cum ad Hierusalem dicitur: Haec fuit iniquitas Sodombia, saturitas panis, et abundantia , aperte ostenditur quod
Abbreviated transcription (Latin):
que scĩ uiri orando efficiunt: ita
p̃destinata st̃. ut p̾cib obtineantur.
Iam ipsa qͦ ꝑhennis regni p̃destina¬
tio ita est ab om̃ipotente disposita
ut ad hoc electi ex labore ꝑueniãt:
quatinꝰ postulando mereant᷑ acci¬
pere. qd̃ eis omp̃c ds ante secła dispo¬
suit donare. Qd̃ utrũ ita sit: cõcite
ualet ꝓbari. Certe etenĩ nouimꝰ. q
ad abrahã dñs dixit: in isaae uoca¬
bitur tͥ semen. Cui enĩ dixerat. pa¬
trem multaꝵ gentiũ ꝯftitui te: huic
rursũ ꝓmittit dicenᷤ. Benedicã tͥ
& młtiplicabo sem̃ tuũ sic̃ stellas

Expanded text:
quae sancti viri orando efficiunt, ita praedestinata sunt ut precibus obtineantur. Nam ipsa quoque perennis regni praedestinatio ita est ab omnipotenti Deo disposita, ut ad hoc electi ex labore perveniant, quatenus postulando mereantur accipere, quod eis omnipotens Deus ante saecula disposuit donare. Quod utrum ita sit concite valet probari. Certe etenim novimus quod ad Abraham Deus dixit: In Isaac vocabitur tibi semen . Cui etiam dixerat: Patrem multarum gentium constitui te ; cui rursum promisit, dicens: Benedicam te, et multiplicabo semen tuum sicut st
Abbreviated transcription (Latin):
re. libent̾ inopiã sustinere. mala mun¬
di ȩquanimit̾ ꝑpeti: ut possint infi¬
ne coronari. Electis gͦ enoch in septi¬
ma generatione nascitur: quia sui
dedicationẽ gaudii in extremȩ retri¬
butionis gła requirunt. In expostai¬

Expanded text:
re, libenter inopiam sustinere, mala munre, libenter inopiam sustinere, mala mundi aequanimiter perpeti, ut possint in fine coronari. Electis ergo Enoch in septima generatione nascitur, quia sui dedicationem gaudii in extremae retributionis gloria requirunt. CA
Abbreviated transcription (Latin):
transire ad ȩterna neggligunt. &
cuncta prȩsentia fugituia esse nõ intu¬
entur: mentẽ in amorẽ uitȩ p̃sentis
figunt. E quasi longe habitationiˢ
in ea sibi fundam̃tũ ꝯftruunt. quia
in t̾renis reb ꝑ desideriũ solidant᷑.
Ende & primꝰ cain ciuitatẽ cõstruxis¬
se describit᷑. ut aꝑte monstraret᷑. qͥa
ipse in t̾ra fundam̃tũ posuit: qui a
soliditate ȩt̾nȩ patriȩ alienꝰ fuit. Pe¬
regrinꝰ quippe a sũmis fundam̃tũ¬
in infimis posiit: qui stationẽ cordis
in t̾rena delectatione collocauit. Un¬
de & in euis stirpe enoch qui dedica
tio int̾pretat᷑. primus nascit᷑. In elec
ficando dedicant. Clecti uͦ edificati¬
onis suȩ dedicationẽ in fine tempo¬
ris. id est in septimo expectant. Ui¬
deas namq plurimos temporalia
sola cogitare. honores quȩrere. am¬
biendis reb inhiare: nichil post
hanc uitã quȩrere. Quid itao isti:
nisi in prima se generatione dedicant:
uideas electos nil prȩsentis głȩ quȩ re¬

Expanded text:
transire ad aeterna negligunt, et cuncta praesentia fugitiva esse non intuentur, mentem in amore vitae praesentis figunt, et quasi longae habitationis in ea sibi fundamentum construunt, quia in aeternis rebus per desiderium non solidantur. Unde et primus Cain civitatem construxisse describitur, ut aperte monstraretur, quia ipse in terra fundamentum posuit, qui a soliditate aeternae patriae alienus fuit. Peregrinin infimis posuit, qui stationem cordis in terrena delectatione collocavit . Unde et in ejus stirpe Etio interpretatur, primus nascitur; in elecficando dedicant: electi vero aedificationis suae dedicationem in fine temporis, id est in septimo exspectant. deas namque plurimos temporalia sola cogitare, honores quaerere, ambiendis rebus inhiare, nil post hanc vitam requirere. Quid itaque isti nisi in prima se generatione dedicant? Videas electos nil praesentis gloriae quaere
Abbreviated transcription (Latin):
detersit. Dũ enĩ rebecca cõiung̃¬
se ei. dolor de morte matris ampu¬
tatur : qr dũ sc̃a ecł̃ia ex gentili¬
tate ueniens. usq ad thorũ con¬
templationis ꝑducit᷑: iudea ꝓ
nichilo habet̾. Qui si int̾pretari
ipsa eoꝵ noĩa curamꝰ : isaac risꝰ.
rebeoca aut̃. patientia dr̃. Rasus
uͦ ex letitia est: patientia aut̃ de
tribulatione. E qmuis sc̃a edłia
iã in celestis sit gaudii suspensa: co¬
triste de mortaliꝰ carnis ponde coleret:
saac uͦ & rebeca iungunt᷑: idẽ. risus
& patientia ꝑmiscent᷑: qi fit in scã
eclia hoc qd̾ scriptũ ẽ: sipe aut̃ gau¬
dentes. in tribulatione patientes: ut
hanc & ꝓspera de cõtemplatione lȩti¬
ficent: & adhuc aduersa de tribu¬

Expanded text:
detersit; dum enim Rebecca conjungdetersit; dum enim Rebecca conjungitur, dolor de morte matris amputatur, quia dum sancta Ecclesia ex gentilitate veniens usque ad thorum contemplationis perducitur, Judaea pro nihilo habetur. Qui si interpretari ipsa eorum nomina curabimus, Isaac Risus, Rebecca autem Patientia dicitur; risus vero ex laetitia est, patientia autem de tribulatione. Et quamvis sancta Ecclesia jam in coelestis sit gaudii contemplatiotriste de mortalis carnis pondere toleret. Isaac vero et Rebecca jungitur, id est, risus et patientia permiscetur, quia fit in sancta Ecclesia hoc quod scriptum est, Spe gaudentes, in tribulatione patientes : ut hanc et prospera de contemplatione laetificent, et adhuc adversa de tribu