comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
issimorũ Ducũ nostdoꝵ
sagacib consilus ꝓpicius
asputuit nam cũ asterũ
itisie latus hambal lacaret
alterũ ĩuasisset hasdrubal
ne duorũ fim uincte sopie
intollerabili one fessas ¶ł
des nosteas bigerent. huic
claudũ neronis begetum
cõsiliũ Illinc liuii salma¬
ioris inclita pdorlidencia
effecit nedo enũ iompresso
aie hambale in lucanis
Ratio belli desiderabat men¬
titus hosti ad ope tollege
ferendam ꝓ longũ uer pele¬
ritate. mira tetend ͭ salma¬
ior in umbria apud me¬
thaurũ flume pxno die
diinatarꝰ sicma tũ dissi¬
mulaiõne neronẽ castris
noctu decepit Cribunos emi
a tribunis teturiones a cẽ¬
turionib/ equites ab eqͥtib
pedites a peditib excpi ius¬
sit ac sine ulla ticmultua¬
cione solo bix bnũ eptitũ
capiente alterũ inseruit qͥ
euenit ne hasgrulul cum
duob se consillib preliatũ
rarũ orbe insamis puta
callidicas Romana delusa
pruden᷑ hambatẽ neromi
hasdrubale salmatori deci¬
piendũ ⁊ radidit

Expanded text:
um nostrorum sagacibus consiliis propitius aspirauit: nam cum alterum Italiae latus Hannibal laceraret, alterum inuasisset Hasdrubal, ne duorum fratrum iunctae copiae intolerabili onere fessas simul res nostras urguerent, hinc Claudii Neronis uegetum consilium, illinc Liui Salinatoris inclyta prouidentia effecit: Nero enim conpresso a se in Lucanis ratio belli desiderabat, mentitus hosti ad opem collegae ferendam per longum iter celeritate mira tetendit. Salinator in Vmbria apud Metaurum flumen proximo die dimicaturus summa cum dissimulatione Neronem castris noctu recepit: tribunos enim a tribunis, centuriones a centurionibus, equites ab equitibus, pedites a peditibus excipi iussit ac sine ulla tumultuatione solo uix unum exercitum capiente alterum inseruit. quo euenit ne Hasdrubal cum duobus se consulibus proeliaturum rarum orbe infamis Punica calliditas Romana elusa prudentia Hannibalem Neroni, Hasdrubalem Salinatori decipiendum tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ne cõtinuo a nostris
regib decedam septus
tacquimꝰ tarqͥmi fllius
indigne ferens ꝙ paccis
uirib expugnari gabũ
nequirent balẽtiore armis
eptogitituit rõnẽ qua int¬
septũ illud oppidũ romano
imperio adueret sũbito na¬
ꝙ se ad gabios contulit
tamꝙͣ parẽtis sẽuitiã et
ubera que uollitate sua ꝑ¬
pessus erat fugiẽs aic pau¬
batim uni ꝯcui q fictis et
cõpositis blandicnis alliciẽ¬
do beninoletiã ut apud
omnes pllmi posset conse¬
rutus famiłiarẽ sũũ ad
patrẽ misit indicaturũ
ꝙadmodũ cucta in mitũ
sua haberet et qsiturum
quid nam fieri Bell uiue¬
mli calliditati semilis astucia
Respondit. Ciquid̃ de exmna
maximia et altissima papa¬
uerũ capita bacło decussit
cagnito adolescens siletio

Expanded text:
 ne continuo a nostris regibus recedam, Sextus Tarquinius Tarquini filius indigne ferens, quod patris uiribus expugnari Gabii nequirent, ualentiorem armis excogitauit rationem, qua interceptum illud oppidum Romano imperio adiceret: subito namque se ad Gabinos contulit tamquam parentis saeuitiam et uerbera, quae uoluntate sua perpessus erat, fugiens, ac paulatim unius cuiusque fictis et compositis blanditiis adliciendo beniuolentiam, ut apud omnes plurimum posset consecutus, familiarem suum ad patrem misit indicaturum quemadmodum cuncta in sua manu haberet et quaesiturum quidnam fieri uellet. iuuenili calliditati senilis astutia respondit, si quidem re eximie maxima et altissima papauerum capita baculo decussit. cognito adulescens silentio
Abbreviated transcription (Latin):
llud quoq a maioribus
et consilio prudenti et
exitu felici prouisũ Cũ
enĩ brbe capta galli capi¬
talii obsiderent Iolaq po¬
ciendi eiꝰ spem in fame ob¬
sessorum repoĩtã aĩadũte¬
uerunt Punes emi ilicere
cõplurib e locis ceperunt
quo spectacło obstupefacti
infinitaq frumẽti habũda¬
cuł nostris suꝑesse c̾dẽtes
ad patiõnẽ uiuictede obri
ne uirtitis presidiũ ab
astucia prituatis Cum
suma almmencorũ iopia
proici presidia mopne cerne¬
ret Igitur ut baffro ita pi¬
culoso consiłio salutarem
exitim dedit

Expanded text:
llud quoque maioribus et consilio prudenter et exitu feliciter prouisum: cum enim urbe capta Galli Capitolium obsiderent solamque potiendi eius spem in fame eorum repositam animaduerteuerunt: panes enim iacere conpluribus e locis coeperunt. quo spectaculo obstupefactos infinitamque frumenti abundantiam nostris superesse credentes ad pactionem omittendae anae uirtutis, praesidium ab astutia mutuantis, cum summa alimentorum inopia proici praesidia inopiae cerneret. igitur ut uafro, ita periculoso consilio salutarem exitum dedit
Abbreviated transcription (Latin):
utius autẽ silla et si
as neminẽ scriptorem
amm direxit tam̃ iugurte
a ocho dege ad marũ per¬
ducto totam sibi laudez tu
pide asseruit ut anulb quo
sunatorĩo b̾tebatur inscuł¬
ptam illã tradicõne habe¬
ret et qnͣtus postea ne mi¬
nimũ quid̃ glorie bestigiũ
contemofit

Expanded text:
 autem Sulla, etsi ad neminem scriptorem animum direxit, tamen Iugurthae a Boccho rege ad Marium perducti totam sibi laudem tam cupide adseruit, ut anulo, quo signatorio utebatur, insculptam illam traditionem haberet. † et quantus postea ne minimum quidem gloriae uestigium contempsit
Abbreviated transcription (Latin):
insolentꝰ qui babneo
egressus ante pedes suos ꝑ¬
stratui hispeu ambitꝰ deum
et nobilem birũ ⁊ sibi aĩtũ
iacentẽ deliquid cõtiumeliosa
uoce protłtutũ nchil eĩ eũ
aliud̾ agere ꝙ̃ ut cõuiuiũ
suũ moraret᷑ despondit ⁊ hus
dicti constiꝰ seclro aĩo cenade
potuit

Expanded text:
insolenter! qui balineo egressus ante pedes suos prostratum Hypsaeum ambitus reum, et nobilem uirum et sibi amicum, iacentem reliquit contumeliosa uoce proculcatum: nihil enim eum aliud agere quam ut conuiuium suum moraretur respondit, et huius dicti conscius securo animo cenare potuit
Abbreviated transcription (Latin):
IAm publius crassus cũ
m astam ad aristonitũ
neda. per omnes partes ac
mi̾os penitus iognosceret
itmorem consiliauit q̃ quis
eorũ lingua apud tͥbitnal
illius postulauerat eadom

Expanded text:
Iam P. Crassus, cum in Asiam ad Aristonicum nera per omnes partes ac numeros penitus cognosceret. amorem conciliauit, qua quis eorum lingua apud tribunal illius postulauerat, eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtũ autẽ ceciliũ metel¬
lũ pauci et mesti aĩti
consulatus repulsã ꝑfflictu
tristicia ac rubore plehum
domũ reduperut end de
psendo philippo tũphãde
omusus sẽnatus letũ et ⁊¬
tilaciem in caꝑitoliũ pro¬
setutus est achaui etiam
belli cui slimal manũ lutiꝰ¬
memꝰ adiecit maxima ps
ab hoc uiro prostigata ẽ Ei
ergo ne ppłs consulatu ne¬
gcire potuit cui mop duas
clarissimas puuias aut da¬
turus erat aut debiturus
achautm et macedoniã et
quid̃ hoc facto meliode eo

Expanded text:
 autem Caecilium Metellum pauci et maesti amici consulatus repulsa adflictum tristitia ac rubore plenum domum reduxerunt. eundem de Pseudophilippo triumphantem uniuersus senatus laetum et alacrem in Capitolium prosecutus est. Achaici etiam belli, cui summam manum L. Mummius adiecit, maxima pars ab hoc uiro profligata est. eine ergo populus consulatum negare potuit, cui mox duas clarissimas prouincias aut daturus erat aut debiturus, Achaiam et Macedoniam? et quidem hoc facto meliore eo
Abbreviated transcription (Latin):
uulũ adicictm Eetes tũ
acerbissuma execͣcione ad¬
uersus eos quos behem̃ter
oderunt u̾ti bolunt ut mala
consuetudine delectuntut
optant modesto bu genede

Expanded text:
uulum adiciam. Cretes, cum acerbissima execratione aduersus eos, quos uehementer oderunt, uti uolunt, ut mala consuetudine delectentur optant modestoque
Abbreviated transcription (Latin):
rubor mest Carchagineses
atiłi regulu palpebris re¬
sẽctis maihia in qua un¬
diq preatuti stimull eni¬
nebatt inclisli uigilantia
pariter et contmuo tractu
uoloris necauerũt Cormẽti
genus indignũ passo aucto¬
ribus dignissmne¬

Expanded text:
rubor inest. Karthaginienses Atilium Regulum palpebris resectis machinae, in qua undique praeacuti stimuli eminebant, inclusum uigilantia pariter et continuo tractu doloris necauerunt, tormenti genus haud dignum passo, auctoribus digniss
Abbreviated transcription (Latin):
mier preicna teudelicatis¬
quid enũ hoc facto trutuletꝰ
filiũ suũ nonnẽ menephitẽ
quẽ ex ileopatra ead sorore
et sxore sustulerat liberalis
forme optine spei puerum
in confpetu suo oradi iussit
protiꝰ q caput eius et pedes
precisos et manꝰ in sstam
clamide coopertos ꝓ munere
natalico matri misit puide
quasi ipe cladis quam illi
inferebat exꝑers ac no inse¬
licior ꝙꝓ i iõmuni orbitate
cheopatrom miserabile cũct
se tiusum reddiderat adeo
cetꝯ furore sũma queq efer¬
uescit trudelitas tui mitni¬
mentũ ex serp̃a reperit nã
cũ aĩadu̾teret quanto sũ
odio patrĩa tenetur tnnori
remediũ scelere petiit qͦ
tucius plłbe trutidata. re¬
gnaret freques iuuentute
gmasue armis et igne nr¬
tudedit om̃esq qui in eo e¬
rant partim ferro partim
flamma necctuit

Expanded text:
er praecipua crudelitatisquid enim hoc facto truculentius? filium suum nomine Memphiten, quem ex Cleopatra, eadem sorore et uxore, sustulerat, liberalis formae, optimae spei puerum, in conspectu suo occidi iussit protinusque caput eius et pedes praecisos et manus in cista chlamyde opertos pro munere natalicio matri misit, perinde quasi ipse cladis, quam illi inferebat, expers, ac non infelicior, quod in communi orbitate Cleopatram miserabilem cunctse invisum reddiderat. Adeo ceco furore summa quoque effervescit crudelitas, cum monumentum ex se ipsa reperit: nam cum animadvertit quanto suo odio patria teneretur, timori remedium scelere petivit quoque tutius plebe trucidata regnaret, frequens gymnasium armis et igni circumdedit omnesque, qui in eo erant, partim ferro, partim flamma necauit
Abbreviated transcription (Latin):
uĩgens ferro decerne̾ toge¬
bat neq c̃i sangiue exple¬
batus ꝙͣ ad bnũ uictorem
omnes redegisẜ iusto ergo
illũ odio un̾canẽ tardo su¬
plicio senatus prusie regis
fb̃ sicplicem ad uolũtariã
moriem compullt

Expanded text:
ungens ferro decernere cogebat neque ante sanguine explebatur quam ad unum uictorem omnes redegisset. iusto ergo illum odio, uerum tamen tardo supplicio senatus Prusiae regis factum supplicem ad uoluntariam mortem conpulit
Abbreviated transcription (Latin):
am qercule ꝙͣ mit̾datẽ
regem qui una epistola
lpxu milia tuuiũ romanor
ni asia per urbes negociãdi
grã dispersa int̾emit tãteq
proiĩcie hospitales deos in¬
iusto s nõ iullto truore resꝑ¬
sit quoniã cũ maximo t̾du¬
tĩatu u̾eneno repugnante
git miłq piacla trucibus
iltis dedit quibus illos iũcos
uos auctore gituro spadoẽ
lbidmnosus obsequio scelestꝰ
imperio adfecerat

Expanded text:
am hercule quam Mitridatem regem, qui una epistola lxxx ciuium Romanorum in Asia per urbes negotiandi gratia dispersa interemit tantaeque prouinciae hospitalis deos iniusto, sed non inulto cruore respersit, quoniam cum maximo cruciatu ueneno repugnantem git simulque piacula crucibus illis dedit, quibus illos amicos suos auctore Gauro spadone libidinosus obsequio, scelestus imperio adfecerat
Abbreviated transcription (Latin):
tamine in sũam potestate¬
redactos nalũb substritunt
ut earũ carmis ac pondere
elisi iusitata rõne mortis
barbarã feritatẽ sacuaent
tet ͦ facmore pollitis classil
ip̃m mare uiolaturi

Expanded text:
tamine in suam potestaredactos nauibus substrauerunt, ut earum carinis ac pondere elisi inusitata ratione mortis barbaram feritatem satiarent, taetro facinore pollutis classibus ipsum mare uiolaturi
Abbreviated transcription (Latin):
Ornelꝰ gallus p̃tcrius
et echeius eq̃s romanꝰ
nnt̾ bsicm puiłis benis absũ¬
pti sat̃ ꝙ̃ꝙͣ quorsũ attinet
eoril cauillari fata qͥͦs nõ
libido sua ẜ fragilitatis hũ¬
nostre bariis et occultas cau
cũ magis in tempꝰ mortis

Expanded text:
enim Gallus praetorius et T. Etereius, eques Romanus, inter usum puerilis ueneris absumpti sunt. quamquam quorsum attinet eorum cauillari fata, quos non libido sua, sed fragilitatis humnostrae uariis et occultis causcum magis in tempus mortis
Abbreviated transcription (Latin):
it uno gradu citior pubłlco
Onsmuli impetu mort¬
pretorius calui pater repe
bat p̃ceutã ponẽte bidisser
misit ad eũ qui dicet se no
dampnatũ ẜ deũ passe nec
in manu habebat ore ⁊ sau¬
rib suis coartatis incluso
spũ penã morte p̃tucurrit
qua cogm̃ta de cuco de eo mih
orator et ab inopua dei ficm¬
llaris et a tͥmĩe domestice
datmpnaͦnis nusitato pr̃m
fciti gene̾ uindictitꝰ ẽ fortis

Expanded text:
it, uno gradu a publico onsimili impetu mortpraetorius, Calui pater, repebat, praetextam ponentem uidisset, misit ad eum qui diceret se non damnatum, sed reum perisse, nec in manu habebat, ore et faucibus suis coartatis incluso spiritu poenam morte praecucurrit. qua cognita re Cicero de eo nihil orator et ab inopia rei familiaris et a crimine domesticae damnationis inusitato paterni fati genere uindicatus est. Fort
Abbreviated transcription (Latin):
rensi milicia sũmos
hanores ãplissĩq digtat
locũ cideptubꝰ nõne ĩ ipis
eloquẽtie sue castris testis
abiectus est dũ plebutm
claudiũ rome apud se suis¬
se iurauit illo saccilegiũ¬
et flagiciũ uno absencie
argicinẽte tuente siquide
uldices claudiũ ĩtestĩ cͥme
uatis testibus unũ cꝰ noua
rõne iudiciũ ĩgressa aucto¬
ritas confir mata  ẽ eestra

Expanded text:
rensi militia summos honores amplissimumque dignitatis locum adeptus, nonne in ipsis eloquentiae suae castris testis abiectus est, dum P. Claudium Romae apud se fuisse iurat, illo sacrilegum flagitium uno argumento absentiae tuente? si quidem iudices Claudium incesti criminuatis testibus unum, cuius noua ratione iudicium ingressa auctoritas confirmata est,
Abbreviated transcription (Latin):
ublius ẜuiliꝰ cõsular
censoriꝰ ͥ truĩphalis
qui maiorũ suorũ titulis
ysauriti iognomẽ cidient
Cũ forũ p̃teriens testes
in ⁊eũ dari bidisset loco
testis constitit ut fuma ĩt̾
patͦnoru paritꝰ et accu¬
sacorũ admitatõne sic̃ or¬
Illud tamen stio cũ occriss
michi laudẽcinra ur̃a ites
facienti ad mod angusto
Loco equo descẽde nolulsse
quod iti aliquid cid deligio¬
nem bram ꝑtineat ipsi
estimabitis Ego id suppri¬
mend non putaui iudices¬
eũ deũ bio auditis ceteris
testibus dampnauit bali¬
it eni cipud eos tã ampli¬
tudo biri tcon grauis ne¬
glecte dignitatis eiꝰ indi¬
benedari nestiret in quod

Expanded text:
uilius consularis, censorius, triumphalis, qui maiorum suorum titulis Isaurici cognomen adiecit, cum forum praeteriens testes in reum dari uidisset, loco testis constitit ac summam inter patronorum pariter et accusatorum admirationem sic orillud tantum scio, cum occurrisset mihi Laurentina uia iter facienti admodum angusto loco, equo descendere noluisse. quod an aliquid ad religionem uestram pertineat ipsi aestimabitis: ego id supprimendum non putaui'. iudices reum uix auditis ceteris testibus damnarunt: ualuit enim apud eos cum amplitudo uiri, tum grauis neglectae dignitatis eius indiprincipes nesciret, in quod
Abbreviated transcription (Latin):
Age quĩtus metellus
republicã posse depoposcer̃t
que decora cautatis pud
deferre bmibone iuditialt
depulsa sunt

Expanded text:
Age, Q. Metellus rem publicam posse, depoposcerunt! quae decora ciuitatis, pudet referre, umbone iudiciali repulsa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
utius quoq crassus tãtꝰ
apud iudites qulantus
apud patres cõscriptos eiliꝰ
scaurus naq eorũ susstagia
robustisstmis et felicissimis
eloquetie stĩpendna iͥgsebat
eratq fit fori ut ille curie
princeps tũ behemẽtissim̃
testmibmi fulme̾ i marchu
marcellũ reũ necisẜ ĩpetie
grauis exitu uanꝰ appariut¬

Expanded text:
 quoque Crassus, tantus apud iudices, quantus apud patres conscriptos Aemilius Scaurus— namque eorum suffragia robustissimis et felicissimis eloquentiae stipendiis regebat eratque sic fori, ut ille curiae princeps—, cum uehementissimum testimonii fulmen in M. Marcellum reum iniecisset, impetu grauis, exitu uanus apparu
Abbreviated transcription (Latin):
quit ut ad testes per¬
tmencia exempla c̃õ¬
seruilio et scipionib hisd
padẽtib natis et ꝑ omnes
honorũ gradus ad suma
amplitudine ꝓuectis Item
fratrib metello qunito et
Lucio cõsularib et cẽsolb
alto etia trĩuphali ĩ qͥfit

Expanded text:
erinentia exempla conSeruiliis Caepionibus isdem parentibus natis et per omnes honorum gradus ad summam amplitudinem prouectis, item fratribus Metellis Quinto et Lucio consularibus et censoriis, altero etiam triumphali, in Q.
Abbreviated transcription (Latin):
natus gaiũ mẽniũ repe¬
tendarrum deu disceicto
testiomo insecutꝰ est Itẽ
qaiũ flauiñ eade lege
lebat aut religione de qua
nemo dubitabat᷑ quẽꝙͣ
eorũ affliere potuit

Expanded text:
natus C. Memmium repetundarum reum destricto testimonio insecutus est, item C. Flauium eadem lege lebat, aut religione, de qua nemo dubitabat, quemquam eorum adfligere potuit
Abbreviated transcription (Latin):
Equit᷑ hũc siphas Rex.
confmiile fortime miq¬
tatem expertus quẽ actũ
hic roma per scipionem
illinc cartago ꝑ hasdruba¬
lem ultͦ pẽtitũ ad penates
deos eius benerat Ceterud
eo claritatis euectus ut ua¬
lidissimorũ ppłorũ tantũ
bictorie euisteret ꝑui tpis
infiecta mora cathenatꝰ
a lelio legato ad sãpionẽ
impatorem pertractus est
esuiꝰq dexterã degio inisi¬
dens solio arrogaonti mia

Expanded text:
equitur hunc Syphax rex, consimilem fortunae iniquitatem expertus, quem amicum hinc Roma per Scipionem, illinc Karthago per Hasdrubalem ultro petitum ad penates deos eius uenerat. ceterum eo claritatis euectus, ut ualidissimorum populorum tantum ictoriae existeret, parui temporis interiecta mora catenatus a Laelio legato ad Scipionem imperatorem pertractus est, cuiusque dexteram regio insidens solio adroganti ma
Abbreviated transcription (Latin):
Am seruñ galle temitat
plera postulacõ qͥ diuũ
iuliũ cõsũmatis uforns
mn̾ soro ius dicentẽ in hũc
modũ int̾pellare sustinuit
niã spospõdi quo nomine¬
dat s illud ipĩ mãsuetu¬
dine mitius pectus es ali

Expanded text:
am Serui Galbae temeritatis plena postulatio, qui diuum Iulium consummatis uictoriis in foro ius dicentem in hunc modum interpellare sustinuit:niam spoporat, sed illud ipsa mansuetudine mitius pectus, aes ali
Abbreviated transcription (Latin):
⁊met se duricia pectꝰ
necesse est dhornde
ommi mmicõre cogiacõne
sepoita debus auditu aspe¬
ris Baciet ita emĩ discrte
et mexorabilis bindute et
baria penitrũ genu ĩ me¬
diũ ꝓrot̾rent u̾tiłia quid

Expanded text:
met se duritia pectus necesse est, dum horridae omni mitiore cogitatione seposita rebus auditu asperis uacet: ita enim destrictae et inexorabiles uindictae et uaria poenarum genera in medium procurrent, utili
Abbreviated transcription (Latin):
prodimo defluxu ad uasre¬
nomen progressum quod
nisi fallacia uites assum¬
psi fidem ꝓpositi no ie¬
me laudemq occulto mag

Expanded text:
proximo deflexu ad uafrnomen progressum, quod, nisi fallacia uires adsumpsit, finem propositi non inuenit laudemque occulto mag
Abbreviated transcription (Latin):
seuerãtissime postululunt
ꝓ cib eo tũ ad id stuprum
fret lanternã prelatã con¬
tenderent Erat aũt is tum
inberbis et stabat corone
uidebatq remi ad suos truci¬
atus portin̾e nec tranẽ eos
fugitauit ille uo ut domũ
uentũ est anthoniũ hoc no¬
mĩe uelemĩtius sonfusũm
et sollicitũ ułt ͦ est hortat ꝯ
ut de Ie iudicibus torꝙ dũ
truderet afsirmans millu
ore suũ selbũ exiturũ quo
tã eius lederet᷑ ac primia¬
ecultoq impoĩtus cadẽtib
eciam laminis ustus omne
bim accusricõnis cuslodita
dei solute subu̾tit In qui

Expanded text:
seuerantissime postulabant, quod ab eo, cum ad stuprum irent, lanternam praelatam contenderent. erat autem is etiam tum inberbis et stabat in corona uidebatque rem ad suos cruciatus pertinere, nec tamen eos fugitauit. ille uero, ut domum quoque uentum est, Antonium hoc nomine uehementius confusum et sollicitum ultro est hortatus est, ut se iudicibus tot quendum traderet; affirmans nullum ex ore suo verbum exiturum quod causam eius lederet. Itaequuleoque impositus, candentibus etiam laminis ustus, omnem vim accusationis, custodita rei salute subvertit. Argui
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ ⁊ salutarent
reipublice tiuem in lucio
saticrnio oapͥmẽdo egiss
ai quo in ꝯuod bexilli pll¬
leũ seruituti ad acmti ca¬
prenda ostentatũ erut lu
tio silla tã ex̾citu ĩ brlem
irrĩcrente ad auxiłiu ẜuo¬
tũ pilleo sublaro cõfugit
ucq dũ facinus quod pu¬
merat mucatur alterum

Expanded text:
 salutarem rei publicae ciuem in L. Saturnino opprimendo egisset, a quo in modum uexilli pilleum seruituti ad arma capienda ostentatum erat, L. Sulla cum exercitu in urbem inrumpente ad auxilium seruorum pilleo sublato confugit. itaque, dum facinus quod punierat imitatur, alterum
Abbreviated transcription (Latin):
Cillos quid latere
paciamur qui que ĩ
aluis bindicarũt ip̃i cõyifea¬
machus a pretore postulruͭ
ut prã sus bonis tãquã ea
dissipanti mldicẽtur equid
quos pecierat impetraiut
s ip̃e patruo post tempade
mortuo sene itrapla ab eo de¬
licta predra festinant con¬
sumpsit dignꝰ hac bicissitu¬
dine pene fuit quoma here

Expanded text:
illos quidem latere patiamur, qui quae in aliis uindicarant ipsi commisermachus a praetore postulauit ut patri suo bonis tamquam ea dissipanti interdiceretur, et quidem quod petierat impetrauit, sed ipse paruo post tempore mortuo sene amplam ab eo relictam pecuniam festinanter consumpsit. a uicissitudine poenae afuit, quoniam here
Abbreviated transcription (Latin):
nam porro subtiliter
anazarchus leges a¬
ut̃nearũ telis cõpcralat
nam ut illas aialia infir¬
miora retmere balencibra
trunsmite̾ ita hũs huiles
et pctuperes cõstangi di¬
uites ⁊ preposetes nõ ul¬

Expanded text:
am porro subtiliter Anacharsis leges araneorum telis conparabat! nam ut illas infirmiora animalia retinere, ualentiora transmittere, ita his humiles et pauperes constringi, diuites et praepotentes non al
Abbreviated transcription (Latin):
leges ligurgi cõtiuo os¬
rogituit que de indampͣt
supliciũ sucmi betabant
Comphensis aut̃ ⁊ inter¬
fectib sontib e bestigio
restitult atq utrĩdp siml
proidit ne salutaris ãad¬
uersio bel iniusta ess uel
ide impediretur Ituq ut
sẽmper esse possent aliqñ
non fuerlit

Expanded text:
tinuo abrogauit, quae de indemnatis supplicium sumi uetabant: conprehensis autem et interfectis sontibus e uestigio restituit atque utrumque simul prouidit, ne salutaris animaduersio uel iniusta esset uel iure impediretur. itaque, ut semper esse possent, aliquando non fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Emadis quoq dictu¬
presapiens Nolenti¬
bus eiũ atheniensibus di¬
uinos honores alexandro
decernere uidete inquit ne
d celũ custoditis teruam

Expanded text:
emadis quoque dictum sapiens: nolentibus enim Atheniensibus diuinos honores Alexandro decernere 'uidete' inquit 'ne, dum caelum custoditis, terram
Abbreviated transcription (Latin):
Erophilus equariꝰ me¬
dicus gaiũ mariũ bn
consule auuĩ sibi bendicado
se extulit ut et colonie se be¬
tanore cõplures et mumicĩpã¬
a splendida tollegiaq fere
omnia pat᷑nũ adoptarent
põpeio adolesiẽte in hisꝑania
oppresso ppłm in orasꝰ sus
admiiss primo inc̾tollino
pene ptri studio froquentie
aris uires huit erubestẽde
ꝓcelle obstitissent siłe dabnꝰ
respub ͨ ͣ excepiss atq ĩ eqͥto
Acceperat Cetm᷑ decͤto eiꝰ exͣ
stallam eelegatus postqͣm
ilse celo receptus est m̃ brbẽ
redut et tonsiliũ int̾ficiendi
senatus cape̾ sustinuit quo
nomĩe iussũ prm necat m
cartem̾ seras ꝓmpti aĩ ad õe
moliend scelꝰ penas pepẽdit¬

Expanded text:
erophilus ocularius medicus C. Marium VII consulem auum sibi uindicando ita se extudit, ut et coloniae se ueteranorum complures et municipia splendida collegiaque fere omnia patronum adoptarent. Pompeio adulescente in Hispania oppresso populum in hortis suis admisisset, proximo intercolumnio paene pari studio frequentiaediuinae Caesaris uires huic erubescendae procellae obstitissent, simile uulnus res publica excepisset atque in Equitio acceperat. ceterum decreto eius extra Italiam relegatus, postquam ille caelo receptus est, in urbem rediit et consilium interficiendi senatus capere sustinuit. quo nomine iussu patrum necatus in carcere seras prompti animi ad omne moliendum scelus poenas pependit
Abbreviated transcription (Latin):
Odem preside reipublice
mͥ cõsimill mẽdaͦ młiebs
temĩtas mediolani repressa
incẽdio ꝓisse nichil ad se ꝑti¬
nentib bonis niseret neqr
ei aut tzattus eius spłedidi
testes cohortis augusti fauor
deesẜ ꝓpter in expͥugnabile
cefaris constãtĩa irͣrita nepha¬
oi qapositi abnt¬

Expanded text:
odem praeside rei publicae in consimili mendacio muliebris temeritas Mediolani repressa incendio perisse, nihil ad se pertinentibus bonis insereret neque ei aut tractus eius splendidi testes aut cohortis Augustae fauor deesset, propter inexpugnabilem Caesaris constantiam inrita nefarii propositi ab
Abbreviated transcription (Latin):
rissime ac scissime sororis ẽ
occauie uto se genitũ finge
litatẽ corꝓbris ab eo cui datꝰ
erat ꝑuide atq ipiꝰ filiũ
retẽtũ subito in locũ suũ fi¬
lio ꝓpo diceret uidelz ut eos
tẽpore scissimi penates ⁊ beri
saangilio memoria spoliarẽt᷑
⁊ sli sordida cõtagione ĩq̃na¬
rẽtur E cũ plenis ĩpudenͤ
uelis ad sum̃ audatie gdũ
fert᷑ impio augustĩ remo
pub ͨ ͤ t̾cemis adfibus est

Expanded text:
e ac sanctissimae sororis eius Octauiae utero se genitum fingere litatem corporis ab eo, cui datus erat, perinde atque ipsius filium retentum, subiecto in locum suum proprio filio, diceret, uidelicet ut eodem tempore sanctissimi penates et ueri sanguinis memoria spoliarentur et falsi sordida contagione inquinarentur. sed dum plenis inpudentiae uelis ad summum audaciae gradum fertur, imperio Augusti remo publicae triremis adfixus est.
Abbreviated transcription (Latin):
docie degnũ affectantẽ toꝙ̃
ariaches essẽt qlem a mario
anthonio int̾emptũ luce cn¬
eius erat quã p̃ qiene totius
orientis cuutatu et gẽtiũ
credula suffragacõne fultũ
caput amperio dementis in

Expanded text:
egnum adfectantem, tamquam Ariarathes esset, quem a M. Antonio interemptum luce clarius erat, quamquam paene totius orientis ciuitatium et gentium credula suffragatione fultum caput imperio dementer in
Abbreviated transcription (Latin):
uid crebellius calcha ꝙ̃
ad seuerãter se clodio¬
genitũ tulit Et quid dũ de
bom̃s eius contẽdit ĩ cetuui¬
rale iudi ͫ adeo fauorabilis
destendit u̾t uix iustis ⁊ eqͥs
sentecuis cõstͣnaco ꝓpłi ullu
delinq̃det locũ in illa tn qone¬

Expanded text:
uid Trebellius Calca, quam adseueranter se Clodium tulit! et quidem dum de bonis eius contendit, in centumuirale iudicium adeo fauorabilis descendit, ut uix iustis et aequis sententiis consternatio populi ullum relinqueret locum. in illa tame
Abbreviated transcription (Latin):
hemistocłes eorũ qui in¬
grratam pateiã experti
sunt teleberrmi exempłu
Qum illam incolum clurã
opusentũ primipẽ grecie
deddidiisset eo usq sersit mi¬
miamnꝰ ut aid persis que
paulo ante destruxat non
deb̾itam sib̾i misericordut
ꝓfugere necesse haberet

Expanded text:
hemistocles eorum, qui ingratam patriam experti sunt, celeberrimum exemplum, cum illam incolumem, claram, opulentam, principem Graeciae reddidisset, eo usque sensit inimicam, ut ad Xerxis, quem paulo ante destruxerat, non debitam sibi misericordiam perfugere necesse haberet
Abbreviated transcription (Latin):
iud abest igitur quin
gͣuissima delita pronde
tamẽ achenis incostabile
uideri debet. in qua brbe
sidues sus ingelitos acco
constiuta est et decte quia
dlndi et accipiendĩ bene¬
sicñ cõnitiũ sine quo bix
et toltit quisqͥs bimĩto pẽ
defferre graciã negligit¬
merentut quĩ tũ equissi¬
gemĩa huberent moribus
Iius qua segib bti ma¬
suerient Quos si q̃ pru¬
dentĩa doꝵ effici posset
ut eucellentussum bi quor
mõ casũs eetuli leg̃e ig¬
lorum Gdicẽ cetmetẽs
priam sua mn ius pid uli

Expanded text:
uid abest igitur, quingrauissima delicta punire cipue Athenis intolerabile uideri debet, in qua urbe aduersus ingratos actio constituta est, et recte, quia dandi et accipiendi beneficii commercium, sine quo uix et tollit quisquis bene merito parem referre gratiam neglegitmerentur qui, cum aequissigenia haberent, moribus suis quam legibus uti maluerunt? quod si qua prouidentia deorum effici posset ut excellentissimi uiri, quorum modo casus retuli, legem ingratorum uindicem retinentes patriam suam in ius ad ali
Abbreviated transcription (Latin):
iguit in nd̃a cuutate
sũma nobilitas ac spes
camplissima sed quia sta¬
tum cllutatis corati erat
cõuellere in sepusta cadan̾a
et nepotib affricanĩ defu

Expanded text:
iguit in nostra ciuitate summa nobilitas ac spes amplissima. sed quia statum ciuitatis conati erant conuellere, insepulta cadaueraet nepotibus Africani defu
Abbreviated transcription (Latin):
te igressus mch ei quodad
ultum sui puenturu ẽ fine
non etili mature et celerit᷑
incepit egĩptũ pecnt bbi
lucteris gentis eius assue.¬
cõmentarios scrutatus in¬
mim̾abiliũ setulorũ obẜua¬
tiones cognouit inde ad
parsus prosectus magor
exattissime prudenciẽ se
formand tradidit a quib
iderũ motus cursusq stel
tatem effectũ benignissie
demõstratũ docili c̃o stpsit
Creta deinde et lacedemo¬
mam nauigauit quarũ
legibus ac inorib inspͣtis
ad ołipicũ c̾tamen dested ͭ
Cũq inltiplicis scẽ ciom
mine censeret᷑ introgatus
non sẽ sapiente icm em
illud uñ excellentes unri
occupauerant s amatore
sapĩe idest grete philoso¬
phum eoidit In italie et
purtem que tuc maior
grecĩa appellabat᷑ prexit
in qua plimis et opulen¬
tissimis urbibrs effectus
seudiorũ approbau̾it Cuiꝰ
ardentem dogum plemĩ
uenationis ocłis mechapo¬
tus aspexit Oppid pita¬
nobiliusq clarius moum̃tu¬

Expanded text:
 quod ad ultimum sui peruenturum est finem, non et mature et alacriter incipit,—Aegyptum petiit, ubi litteris gentis eius adsuecommentarios scrutatus innumerabilium saeculorum obseruationes cognouit. inde ad Persas profectus magorum exactissimae prudentiae se formandum tradidit, a quibus siderum motus cursusque steltatem, effectum benignissime demonstratum docili animo sorpsit. Cretam deinde et Lacedaemona nauigauit, quarum legibus ac moribus inspectis ad Olympicum certamen descendit, cumque multiplicis scientiae mine censeretur interrogatus, non se sapientem,—iam enim illud vii excellentes uiri occupauerant—sed amatorem sapientiae, id est Graece filo/sofon edidit. in Italiae etiam partem, quae tunc maior Graecia appellabatur, perrexit, in qua plurimis et opulentissimis urbibus effectus studiorum suorum adprobauit. cuius ardentem rogum plenis uenerationis oculis Metapontus aspexit oppidum, Pythanobilius clariusque monu
Abbreviated transcription (Latin):
mostenes tuiꝰ iõmemorato
nonĩe maxime eloquencie
cosumato audiẽtis anno
obicit᷑ csum int̾ mitĩa iuuẽ¬
te artis quã affectabat
primia licterã dice̾ nõ pos¬
et oris sũi uiciũ tanto
expugnauit studio ut ea
a milło expressius deffret
deinde propt̾ nimiã exili¬
tatem acerbã auditu uo¬
tem sũam excitatõne con¬
timuli cd maturũ et g̃tũ
auribus sonũ perduxit
lateris sai firmitate de¬
fectus quos corpis hitus
bires negauerat a labore
mutuatus est niltos emni
uersus bno impotia spuritꝰ
complebat / eosq adusa loca
celeri gradu standes pro¬
nũticbat ac uadosis lutoi¬
bus insistens declamacoes
fluctuu fragorib obluctã¬
tibus edeb̾at ut ad fremitꝰ
cõtitatarũ conconu patiã
didatis accionib bteretur
fertur quoq ore infertis cal¬
culis mltuĩ ac diu loqui so¬
litus quo uacuũ prõpcuis
esfet et solucius plĩat ꝰest
clł derũ natura eꝰd uicior
abñt malig̾tatẽ eius perti¬
nacissimo aammi ⁊obore su¬

Expanded text:
ato nomine maximae eloquentiae consummatio audientis animo oboritur, cum inter initia iuuentae artis, quam adfectabat, primam litteram dicere non posset, oris sui uitium tanto studio expugnauit, ut ea a nullo expressius referretur. deinde propter nimiam exilitatem acerbam auditu uocem suam exercitatione continua ad maturum et gratum auribus sonum perduxit. lateris etiam firmitate defectus, quas corporis habitus uires negauerat, a labore mutuatus est: multos enim uersus uno impetu spiritus conplectebatur eosque aduersa loca celeri gradu scandens pronuntiabat ac uadosis litoribus insistens declamationes fluctuum fragoribus obluctantibus edebat, ut ad fremitus concitatarum contionum patientia duratis auribus uteretur. fertur quoque ori insertis calculis multum ac diu loqui solitus, quo uacuum promptius esset et solutius. proeliatus est cum rerum natura et quidem uictor abiit malignitatem eius pertinacissimo animi robore su
Abbreviated transcription (Latin):
uina istructꝰ habudancia
Qũ onon iam moctaliu sa¬
pietissimꝰ habe̾tur eo quide
usq ilt si ip̃o iupit̾ telo de¬
stendisset nec eleganore nͣ
beaciore facundia usurus
eius geometrie mułtiplies
mios celestiũ obẜuacone
domĩ percepit quoq tempe
a scudiosis uuleib cerbati
acsenie plonem dactode que¬
retibue pelebant᷑ ip̃e mli
plumis mexpluabiles ri¬
pas bastissinosq campos
offuston leabaria et flexu¬
osos fossarum abitus egi¬
ptioriem senũ discipulus
lustrabie Quominꝰ miror
Tanta eni bis tanta copia
anno decedens subcapite
buisse fertur sic ne ext̾ma

Expanded text:
vini instructus abundantia, cum omnium iam mortalium sapientissimus haberetur, eo quidem usque, ut, si ipse Iupiter de celo descendisset, nec elegantiore nec beatiore facundia usurus gentis geometrie multiplices numeros celestium obseempore a studiosis iuuenibus certatim Athenae Platonem doctorem quaerentibus petebantur, ipse Nili fluminis inexplicabiles ripas uastissimosque campos, † effusam barbariam et flexuosos fossarum ambitus Aegyptiorum senum discipulus lustrabat. quo minus miror tanta enim uis, tanta copia anno decedens sub capite buisse fertur. sic ne extrema
Abbreviated transcription (Latin):
suo ominẽ nobilitatꝭ idole
expͥi int̾ que cetõs eciã fra¬
trem sũũ qui begecioris
uerteret obiusi se cordis e ͤ
siularut ealẜ fallacĩa
maximas uirtutes sũas
texit ꝓgofectus etiã dehpłps
cũ tarłmi filus quoli is
ad apollie phiciũ mune¬
ribus ⁊ sãcrifiens honorã¬
dũ miserat aurũ nonĩe
domi deb iauaro bacło ĩcfu¬
sũ tulit quia timebat ne
aiberalitate ueneriri tutũ
datis patris apolline iu¬
uenes confuluert quis nã
ex ip̃is dome regnatutꝰ
uideretur ut is penes sũ
ma uobis nostre potestate
futurã respondit qui añ
omnes matri osculũ dedis¬
set Tũc brutus prnde ac¬
sĩ casũ ꝓlapsus de ĩdusta
e abient tramq commuez
onno matreni existimas̾
ostulatus Quod tã bafre
telluri impressũ osculum
brbi libtatem bruto p̾mũ

Expanded text:
obilitatis indolem excerpi interque ceteros etiam fratrem suum, quod uegetioris uerteret, obtunsi se cordis esse simulauit eaque fallacia maximas uirtutes suas texit. profectus etiam Delphos cum Tarquinii filiis, quos is ad Apollinem Pythium muneribus et sacrificiis honorandum miserat, aurum deo nomine doni clam cauato baculo inclusum tulit, quia timebat ne liberalitate venerari tutum datis patris Apollinem iuvenes consuluerunt quisnam ex ipsis Rome regnaturus videretur. At is penes cum summam urbis nostre potestatem futuram respondit, qui ante omnes matri osculum dedisset. Tum Brutus perinde atque casu prolapsus de industria se abiecit, terramque comunem omnium matrem existimans osculatus est. Quod tam vafre telluri impressum osculum urbi libertatem, Bruto primu
Abbreviated transcription (Latin):
loquentie autẽ orna¬
menta in ꝓmũcĩatõ¬
ne apta et cõuemẽte
motu corporis consistũt qͥb
cum se instrigoit trrib mod
honnes agredit᷑ aminos eoꝵ
ip̃a mutidendo horum astei
aures alteri oculos ꝑ mul¬
cendos tradendo ẜ ut ꝓposui
fides in personis illustrib
euhibeatur

Expanded text:
loquentiae autem ornamenta in pronuntiatione apta et conueniente motum corporis consistunt. quibus cum se instruxit, tribus modis homines adgreditur, animos eorum ipsa inuadendo, horum alteri aures, alteri oculos permulcendos tradendo. Sed ut propositi fides in personis inlustribus exhibeatur
Abbreviated transcription (Latin):
Eaetir quid cũ admod
senex pͥme sõtiomi ꝑi¬
cłis acblestetuli intess idꝙ
iuuenis pisisteatũ deccepitũ
iã cõtionatem audisẜ nõ tẽ¬
perasse sibi qͦminꝰ excluma¬
xet tciueri illũ ciuẽ oꝑte
ꝙ pisistrati oromi similia
eues esset oracio nͥ hoĩem
aut estimacõ eloquũ aut
moru auguriũ seffellit
Quid em̃ int̾ pii isteation
⁊ pulem intͥfuit nsi ꝙ ille
armatus hic sine arimis to¬
dãmidẽ gessit

Expanded text:
ertur quidam, cum admodum senex primae contioni Periclis adulescentuli interesset idemque iuuenis Pisistratum decrepitum iam contionantem audisset, non temperasse sibi quo minus exclamaret caueri illum ciuem oportere, quod Pisistrati orationi simillima eius esset oratio. nec hominem aut aestimatio eloqui aut morum augurium fefellit. quid enim inter Pisistratum et Periclen interfuit, nisi quod ille armatus, hic sine armis tyrannidem gessit
Abbreviated transcription (Latin):
imãtini aũt a scnoẽ
ballo et agere ctũdati
cũ onnã que famẽ eorum
trahere poserant cõsupsis¬
sent ad ultĩ hinoꝵ cor¬
porũ dapibus bsi sũc qua¬
proptꝰ capta itm urbe con¬
plures iuenti sũnt ilrtus
et mẽb̾ra trucidatorũ sor¬
porũ simu sũo gestantes
nulla est in hñs necessicatꝭ
excusauio nitm quib mori
licuit. su unui̾e mte nõ fuit

Expanded text:
umantini autem a Scipione uallo et aggere circumdati, cum omnia, quae famem eorum trahere poterant, consumpsissent, ad ultimum humanorum corporum dapibus usi sunt. quapropter capta iam urbe conplures inuenti sunt artus et membra trucidatorum corporum sinu suo gestantes. nulla est in his necessitatis excusatio: nam quibus mori licuit, sic uiuere necesse non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
iorũq suorũ uria sitĩ tor¬
serint iustiꝰ diperim quũ
sustẽtarut quii dũ binci
tnent id passi sieut quod
eos ne bictor quid pati coe¬

Expanded text:
torumque suorum urina sitim torserunt iustius dixerim quam sustentarunt, quia, dum uinci timent, id passi sunt, quod eos ne uictor quidem pati coe
Abbreviated transcription (Latin):
Orũ truce pertinaciã
ni consmile facinore
calliguruanoꝵ exceceaibłis
impietas suꝑgressa ẽ qui
quo ꝑseueratius int̾empti
sertorn tinerib obsidione
guei pompei frustrãtes
fidem p̃storent quia milli
nam alild in brb̾e eoram
siqierat al uixores suas
natosq suos ad usum ne¬
pharie dapis uertert quo¬
q diuicius irmata iiuẽt
uiscera sua uiscerib sũis
aleret infeluces tadauerũ
reliquias salire nõ dubi¬
tauit, En quẽ aliquis in
acie hortaret᷑ ut ꝓ salute
cõigũ et liberoꝵ fortiter
diicaaret ex hoc mimieu
hoste tanto duci pẽ magꝭ
quam bictoria peteda fuit
quia plus uindicatꝰ lib̃tat
quã bictus glorie ifferre
Potuit iũ omne ẜpentũ
ne sũa titulo feritatis sũ¬
poriarit nãq illis dullũa
uite pignera ꝓprĩo spiritu
tariora sunit ea cullaguri¬
tinise pirandia atq tene

Expanded text:
orum trucem pertinaciam in consimili facinore Calagurritanorum execrabilis impietas supergressa est. qui, quo perseuerantius interempti Sertorii cineribus obsidionem Cn. Pompei frustrantes fidem praestarent, quia nullum iam aliud in urbe eorum supererat animal, uxores suas natosque ad usum nefariae dapis uerterunt: quoque diutius armata iuuentus uiscera sua uisceribns suis aleret, infelices cadauerum reliquias sallire non dubitauit. en quam aliquis in acie hortaretur ut pro salute coniugum et liberorum fortiter dimicaret! ex hoc nimirum hoste tanto duci poena magis quam uictoria petenda fuit, quia plus uindicatus libertatis quam uictus gloriae adferre potuit, cum omne serpentum ne sui titulo feritatis superarit: nam quae illis dulcia uitae pignora proprio spiritu cariora sunt, ea Calagurritanis pr
Abbreviated transcription (Latin):
anc qietatẽ emulcaꝰ¬
die quo togã unrilez silps
ꝓtmnꝰ ut e capitolio deste¬
Dit gueũ carbonez u quo
pater eius dãpnatꝰ fũat
postulauit paͣctiu deum
iudicio affaxit ⁊ ingeniũ
et adolestenciã p̃cno oꝑe
auspicritus

Expanded text:
anc pietatem aemuladie, quo togam uirilem sumpsit, protinus ut a Capitolio descendit, Cn. Carbonem, a quo pater eius damnatus fuerat, postulauit peractumque reum iudicio adflixit, et ingenium et adulescentiam praeclaro opere auspic
Abbreviated transcription (Latin):
Etm̃ nescio an preci¬
pue masmisse regis
pectus grati amnri an pi¬
gnoribus fuerit defertum
bnnfĩcio enĩ scipionis et per¬
suisũ regni mõ sibiꝰ auc¬
tus memoriã incłiti mune¬
ris ad ultim̃ uite fie lon¬
ga etiam a dns ĩmorlibi
senectute donatus cõstun¬
lissima side ꝑduxit adeo
uł eim non folu afferca
sed eciam tũcte gentes aĩ¬
cinorem scirent cornelie
samilie utq urbi romane

Expanded text:
eterum nescio an praecipue Masinissae regis pectus grati animi pignoribus fuerit refertum: beneficio enim Scipionis et persuasu regni modo liberalius auctus memoriam inclyti muneris ad ultimum uitae finem, longa etiam a dis immortalibus senectute donatus, constantissima fide perduxit, adeo ut eum non solum Africa, sed etiam cunctae gentes scirent amiciorem Corneliae familiae atque urbi Roma
Abbreviated transcription (Latin):
desel uie eũ diuidẽdi reg
urbitrem habent Quod
hĩis statiusset pinde ac
bestamẽto gaurũ ĩnnub¬
be. cic scm̃ obtinerent tot
tamq bariis rebus se ma¬
smissci ifutigabili pie¬
batib ferie ad cetesimũ

Expanded text:
iuidendi regni arbitrum haberent: quod is statuisset perinde ac testamento cautum inmutabile ac sanctum optinerent. tot tamque uariis rebus se Masinissa infatigabili pietatis serie ad centesimum
Abbreviated transcription (Latin):
ucio manilio torquato
diem ad ppłm põponius
occaisione bnfacieridi belłi
unductus legitimiũ obtinẽdi
imperii tempus excessisset
ꝙ q filiũ oꝑtime indblis iu¬
uenem ⁊ustico oꝑe gucitũ
publicis ufibus sũbiralpe̾t
id postqͣm maniliꝰ adolestes
cognouit ꝙtinꝰ bebem petit
⁊ se in poponii dom̃ pͥma
luce direxit Qui existimãs
mnͣ hoc eũ uenusse ut prĩs
crimod a que plus iusto
aste tractabat᷑ defferret ex¬
cedeͫ omnes nissit cubicuso
iuuenis gladiũ quẽ ntũ
q minis ac Rdorib cõpulẜ
iutike toegit a patris eus
accusticione decessurũ Eoq
effectũ est ne corquatus
cam duceret Cõmendabłis
est pietas que mãsuetis
parentibus pratur s iam¬
lius quo horridiorem prem
habult hoc peruło eꝰ lau¬
dabilius subueruit qui ad
eum diligendũ p̃t̾ nãlem
amorem millo indulgẽtie
blandimeto iuitatꝰ fuerat

Expanded text:
 Manlio Torquato diem ad populum Pomponius occasione bene conficiendi belli inductus legitimum optinendi imperii tempus excessisset quodque filium optimae indolis iuuenem rustico opere grauatum publicis usibus subtraheret. id postquam Manlius adulescens cognouit, protinus urbem petiit et se in Pomponii domum prima luce direxit. qui existimans in hoc eum uenisse, ut patris crimina, a quo plus iusto aspere tractabatur, deferret, excedere omnes iussit cubiculo,iuuenis gladium, quem tectum que minis ac terrore conpulsum iurare coegit a patris eius accusatione recessurum, eoque effectum est ne Torquatus causam diceret. commendabilis est pietas, quae mansuetis parentibus praestatur. sed Manlius, quo horridiorem patrem habuit, hoc periculo eius laudabilius subuenit, quia ad eum diligendum praeter naturalem amorem nullo indulgentiae blandimento inuitatus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
dici eutitus quli luculo
confuli ci quo ad aucrilla
petenda missus fuerat in
hispania dilcet ꝓmꝑtissi¬
ma mente tradidit pñcup
etate deficiente magnas
regii opes qͣtuor et quin¬
quaginta filorũ̃ mim̾o
delmnguens in lectulo la¬
proconsul affricã obtine¬
bat sris obseeeguit utud
e scipionẽ emiłuaĩ sub
eo tunc militatẽ muteret
felitiorẽ mortẽ sũa fut᷑a
ratus si in conplexil dexte
eus supremũ spm̃ cit iñ
data reposuisset ille ad¬
uentũ sciꝑioris satis suis
precrentib h ͦ uxori libisq

Expanded text:
dici exercitus, quam ad Lucullum consulem, a quo ad auxilia petenda missus fuerat, in Hispaniam duceret, promptissima mente tradidit praesenetate deficiente magnas regni opes quattuor et quinquaginta filiorum numero relinquens in lectulo lapro consule Africam obtinebat, litteris obsecrauit ut ad se Scipionem Aemilianum sub eo tunc militantem mitteret, feliciorem mortem suam futuram ratus, si in conplexu dexterae eius supremum spiritum ac mandata posuisset. ille aduentum Scipionis fatis suis praecurrentib
Abbreviated transcription (Latin):
hortatu suo cũ bimis
estiietis b̾cbem mexpuq̃bi¬
liblis muris tutam egresses
bapore et fumo balnearum
strangulando ⁊ acceranorũ
enatu eadẽ done exͣ mema
buotatũ in profudo puteoꝵ
abiciendo nõne bellu adu̾sꝰ¬

Expanded text:
hortatu suo cum binis uestimentis urbem inexpugnabilibus muris cinctam egressos uapore et fumo balnearum strangulando, et Acerranorum senatum eadem ratione extra moenia euocatum in profundum puteorum abiciendo nonne bellum adu
Abbreviated transcription (Latin):
facta referant᷑ luciũ eqͥtiũ
hui se tibu grachi filiũ si¬
multibat t̾bunatũq adusus
leges cũ lucio sat̾uino pete¬
bat a mario quĩtũ iõsulatũ
gerente in publicã custodiã
ductũ ppłs clausts carceril
cõnulsis eaptũ hicmis suis
per sũma aĩoe alacͥtate̾ por¬
tauit Idq qͥntũ metellum
censorem ꝙ ab eo tãꝙ grachi
filio censũ recq̃re nolebat
capidib prost̾ne conatur est
affirmãtem tres tm̃m ͦ fillos
tibio g̃cho fuisse e q̃b bnũ
mͥ sardimia scipendia meren¬
tem alterũ infr̃te preneste
imn post patris mortẽ matũ
rome decessisse n oportere
clarissie familie sordes ig¬
tas inseri Cum interĩ ipro¬
iuda cõtitate inltĩtudinis
temitas ꝓ impeudeñ et au¬
dacĩa ecicaom aduersus cosu¬
latũ ⁊ tensũram tetend pn¬

Expanded text:
facta referantur, L. Equitium, qui se Ti. Gracchi filium simulabat tribunatumque aduersus leges cum L. Saturnino petebat, a C. Mario quintum consulatum gerente in publicam custodiam ductum populus claustris carceris conuulsis raptum humeris suis per summam animorum alacritatem portauit. 8 idemque Q. Metellum censorem, quod ab eo tamquam Gracchi filio censum recipere nolebat, lapidibus prosternere conatus est, adfirmantem tres tantum modo filios Ti. Graccho fuisse, e quibus unum in Sardinia stipendia merentem, alterum infantem Praeneste, tertium post patris mortem natum Romae decessisse, neque oportere clarissimae familiae ignotas sordes inseri, cum interim inprouida concitatae multitudinis temeritas—pro inpudentia et audacia!—aduersus consulatu
Abbreviated transcription (Latin):
Erũ ut ipm̃ sontem
perfidie iotemplem̃
cartagineses uatippũ lacede¬
moniũ cueꝰ oꝑtina opera
pͥmo punico bello usi fuan
et quo uiuete atilĩ degulu
ceperant smilantes donnu
se deuehe tin altũ miserut
ꝓ tanto facinore petentes

Expanded text:
erum ut ipsum fontem perfidiae contemplemur, Karthaginienses Xanthippum Lacedaemonium, cuius optima opera primo Punico bello usi fuerant et quo iuuante Atilium Regulum ceperant, simulantes domum se reuehere, in alto merserunt, quid tanto facino
Abbreviated transcription (Latin):
fimbrie consular quã
sapiens a martho luctacio
ꝓmichia spledido Equite do¬
mano index additus de
sponsione quã is tũ adu̾¬
dirio ꝙ bir bonus ess fe¬
cerat mĩqͣm id iudicui ꝓ¬
luit ne aut probatũ si ꝯt
ret ãt iuraret bonli birã
esse cũ ea res iuma bilib
ludibus cõtmeat᷑ foren¬
sibus hec illa milltarib

Expanded text:
Fimbriae consularis, quam sapiens! M. Lutatio Pinthiae splendido equiti Romano iudex addictus de sponsione, quam is cum aduersario, quod uir bonus esset, fecerat, numquam id iudicium pluit, ne aut probatum uirum,ret aut iuraret uirum bonum esse, cum ea res innumerabilibus laudibus contineretur. Forensibus haec, illa milit
Abbreviated transcription (Latin):
cartagine nestire se illu
uictoria lonĩ cie plus gn
mali deipub ͭ ͤ acculisset
nõ incħ notiliIset Eius ei
tratnsitu in itliliã dormi¬
epuitatam metudebere
ne acri emulo liberata in
eũdẽ sompnũ resolue̾tur
m equo ergo maloru po¬
suit bri tecta uastari agͦs
exhauziri erari ⁊ pristi
roboris neruo hebetari

Expanded text:
Cartagine, nescire se illa uictoria boni ne plus an mali reipublicę attulisset, nonnihil nocuisset: eius enim transitu in Italiam dormiexcitatam, metuique debere ne acri aemulo liberata in eundem somnum reuolueretur. in aequo igitur malorum posuit uri tecta, uastari, agros, exhauriri aerarium et prisci roboris neruos hebetari