comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cet.Nam ꝑcuntatus patria paretes¬
pit ear disponsata principi celtibero¬
ni adolostenti cui lucenis nomen
enit. Eetemplo igitur parentibus
sponsoq adomo accitis cu interim
mone ꝙͣ parentes alloquit᷑. Inncĩs
inquit uiuene appello. minor sit
inter nos huiꝰ ẜmonis uerecũdia.⁊
ego cu sponsa ucata a milicib nr̃is
cordi eẽ et forma faceret fitez. quia
ip̃e si frui lice̾t ludo etatis prestim ĩ
lecto et leto legitimoq amore et nõ
michi dati sponsa impensius amãti
uelleꝵ cuo cuiꝰ sponse amori faneo. fu¬
it sponsa tua apud me eatẽq apuo
scrers tuos parentesq suos uerecun¬
dia ẜuata est tibi ut inmolatu et
dignu me req dan donur posset.
hanc mercede unar ꝓmeo munere
paciscor amicus po rosis et si me
uiru bonu credis eẽ quale patre
patruurq men iam ancehe gẽtes
norant scias multos nr̃i similes in
quitate roma esse nec ullur int̾ris
hodic populu dici posse quer minꝰ

Expanded text:
cunctatus patriam parentespit desponsam eam earn principi Celtiberorum; adulescenti Allucio nomen erat. extemplo igitur parentibus sponsoque ab domo accitis, cum interim rmone quam parentes adloquitur. 'iuuenis' inquit 'iuuenem appello, quo minor sit inter nos huius sermonis uerecundia. ego cum sponsa tua capta a militibus nostris cordi esse, et forma faceret fidem, quia ipse, si frui liceret ludo aetatis, praesertim in recto et legitimo amore, et nmihi dari sponsam impensius amanti uellem, tuo cuius possum amori faueo. fuit sponsa tua apud me eadem qua apud soceros tuos parentesque suos uerecundia; seruata tibi est, ut inuiolatum et dignum me teque dari tibi donum posset. hanc mercedem unam pro eo munere paciscor: amicus populo Romano sis et, si me uirum bonum credis esse quales patrem patruumque meum iam ante hae gentes norant, scias multos nostri similes in ciuitate Romana esse, nec ullum in terris hodie populum dici posse quem minus
Abbreviated transcription (Latin):
ma ciuilis cepuere belli. pallide
matres tenuẽ natos. Uror arma¬
to cimint inaiͣto. Cu manũ inni¬
tus sequeret ensis. Sordidꝰ pacis
uicio quiete. Ille labantes repare
murqs. hic si cu quassas stabilire
turres. Ferreis portas cohibe̾ clau¬
stris. Ille certabat pauidusq pin¬
nis an eie nati ugil incubabat. pe¬
ior est bello timor ip̃e belli. inlusũ.

Expanded text:
ma civilis' crepuere belli: pallidae natos tenuere matres; uxor armato timuit marito, cum manum invitus sequeretur ensis, sordidus pacis vitio quietae; ille labentes renovare muros, hic situ quassas stabilire turres, ferreis portas cohibere claustris ille certabat, pavidusque pinnis anxiae noctis vigil incubabat: peior est bello timor ipse belli. Iam
Abbreviated transcription (Latin):
bis fuere cũc extra cõniracionẽ qi¬
plures qui ad catilina in initio ꝓ¬
fecti sunt. inbis erat aulus fuliri se¬
natoris filius que retraciu eeiti¬
nere parens necari iussit. acie. pu¬

Expanded text:
 Fuere tamen extra coniurationem complures, qui ad Catilinam initio profecti sunt. In iis erat Fulvius, senatoris filius, quem retractum ex itinere parens necari iussit. Isdem
Abbreviated transcription (Latin):
numeros nexusq peroioiat quoꝵ us
sb̾ aduersaĩo rarus ẽ. s ꝗ ĩ imo se aut
altero bñ ac diligent̾ exercuit ⁊ eoru
ꝙͣ młta sciat si scit ꝙͣtum uictoi̾e sati
est. Sic ĩ hoc studio młta delectãt. pauca
transisse que n lic sare ñ prodest. Sic
et lectio młtoꝵ libroꝵ arguit᷑: ut berie
inter cetera. Cu młta p̃curre̾i̾s unu
excerpe quod illa die excoquas. hoc ip̃e

Expanded text:
numeros nexusque perdidicit, quorum usus sub adversario rarus est, sed qui in uno se aut altero bene ac diligenter exercuit et eorum quam multa sciat, si scit, quantum victoriae satis est, sic in hoc studio multa delectant, pauca sub adversario rarus est, sed qui in uno se aut altero bene ac diligenter exercuit et eorum quam multa sciat, si scit, quantum victoriae satis est, sic in hoc studio multa delectant, pauca
Abbreviated transcription (Latin):
um quiq ex eis geniti nͣam ĩcorrũpti
sequebant᷑ candem hẽbant ⁊ diic̃e ⁊ le¬
gem ꝯmissi melio̾is arbitrio. nature
est rĩm potioribus dedentiora submitte̾.
anitis quid̾ gregib aut maxiã corpa
presũt aut uehementissĩa.⁊ ĩfrã. Inter¬
qui se nisi qd̾ debet nõ putat ẽẽ Illo
g seculo quod aureum phibent penes
sapientes fuisse regnũ possidonius
indicat. hii otinebant manus ⁊ ĩfir¬
miores a ualidiorib tuebant̾ suadebãt
dissuedebãt q. ⁊ utibia atq inutilia ⁊¬
monstrabãt. hoꝵ prudentia neqd deeẽt
sius promdebat. fortitudo arcebat peri¬
cula. bñ ficentia augebat. ornabatq
sbiectos offitiu erat impare nõ regꝰ:
Nemo ꝙͣtum poss adu̾sus eos experis¬
batur. ꝑ quos ceperat posse. Nec erat
cuiꝙͣ aũt aĩns ad ĩuiriam aut cã. cũ
bñ impanti. bñ pareret᷑. Nichqi ẽ mna¬
ius minari male merentib posset ꝙͣͣ
ut abierent e regrio. Sed poꝙͣ sb̾repen¬

Expanded text:
um quique ex his geniti naturam incorrupti sequebantur, eundem habebant et ducem et legem, commissi melioris arbitrio. Naturae est enim potioribus deteriora summittere. Mutis quidem gregibus aut maxima corpora praesunt aut vehcmentissimaqui se nisi quod debet non putat posse. Illo ergo saeculo, quod aureum perhibent, penes sapientes fuisse regnum Posidonius iudicat. Hi continebant manus et infirmiorem a validioribus tuebantur, suadebant dissuadebantque et utilia atque inutilia monstrabant. Horum prudentia ne quid deesset suis providebat, fortitudo pericula arcebat, beneficentia augebat ornabatque subiectos. Officium erat imperare, non regnum. Nemo quantum posset, adversus eos experiebatur, per quos coeperat posse, nec erat cuiquam aut animus in iniuriam aut causa, cum bene imperanti bene pareretur nihilque rex maius minari male parentibus posset, quam ut abirent e regno. Sed postquam subrepen
Abbreviated transcription (Latin):
libros conquirerẽt ꝯburerẽt oem
disciplinã sacrificaridi p̃terꝙͣ more
romano abolerent.iudicabãt eĩ pru¬
dentissirni iri oĩs diuini humaĩq
nũs ricħ eque dissoluẽde rełionis
ẽe qua nbi nõ patrio s ext̾no ritu¬

Expanded text:
libros conquirerent comburerentque, omnem disciplinam sacrificandi praeterquam more Romano abolerent! iudicabant enim prudentissimi viri omnis divini humanique iuris nihil aeque dissolvendae religionis esse, quam ubi no
Abbreviated transcription (Latin):
celu uia. Sic ille patrie primus augustus parers Complessus
astra est. Colitur et tẽpns deus. Illu tam̃ fortuna iaccinut diĩ.
Terra mariq ꝑgraues delii uices Hostes parentis conet oppre¬
llit suos. Tibi numen incruẽta cõmisit suu. Et oedit habetus
impi facii mnanu. nuciiq te̾ras maria subiecit cuo. Inuidia
triito iuctu cõsensu pio Cessic deniatus. equias auensug fauor.
plebiiq uons. atq iudiciu pacru est. Ti pacis actor generis
huãm arbitur Eectus oitem spẽ sacra iegis. pacrie paie̾ns. qua
niom̃ ut ẜues pecit. sugq cues roma uĩnẽcat tibi. Nec omictam¬

Expanded text:
elum via. sic ille patriae primus Augustus parens complexus astra est colitur et templis deus. illum tamen Fortuna iactavit diu terra marique per graves belli vices, hostes parentis donec oppressit, sui; tibi numen incruenta summisit suum et dedit habenas imperi facili manu nutuque terras maria subiecit tuo. invidia tristis victa consensu pio cessit; senatus, equitis accensus favor; plebisque votis atque iudicio patrum tu pacis auctor, generis humani arbiter electus orbem iam sacra specie regis patriae parens: quod nomen ut serves petit suosque
Abbreviated transcription (Latin):
li .ii. osulatu uigesiõ etatis ãnoĩna¬
sit. admotis ho stilr̾ ad urbem legioĩb.
missisq ꝗ sͥ noĩe exercitꝰ deposce̾rent.
cu quiderti cunctante seratu cornelĩ
tenturio pͥnceps legatioĩs reiecto sagu¬
lo ostendẽs gladii capulu nõ dubitass
ĩ curia dicere. hic faciet si uos nõ feceri¬

Expanded text:
it. consulatum uicesimo aetatis anno inuasit admotis hostiliter ad urbem legionibus missisque qui sibi nomine exercitus deposcerent; cum quidem cunctante senatu Cornelius centurio, princeps legationis, reiecto sagulo ostendens gladii capulum non dubitasset in curia dicere: 'hic faciet, si uos non feceri
Abbreviated transcription (Latin):
dicandis dim nus aliꝗd ĩmutũ miole¬
mus. hac nos resione ĩnumerabilia
decceta pontificũ. senatꝰ ꝯsulta. aruspi¬
cum deniq responsa liberãt. quotiens
hoc prum auoꝵq etate negotiũ est

Expanded text:
dicandis divini iuris aliquid inmixtum violemus. hac vos religione innumerabilia decreta pontificum, senatus consulta, haruspicum denique responsa liberant. quotiens hoc patrum avorumque aetate negotium est
Abbreviated transcription (Latin):
his uerbis o pulillus dedicans
eder ionuis ninoĩs omẽue falso si¬
bi ab inuitis morte fili nuĩtciata.
ut illo nũcio ꝑturbatus. abscetẽt
atq ita dedicationis głia collega
cius cõsequeretur ita contẽsit ut
eur ꝓua ctiar insepultu mberet. et
sic in eius corde orbitatis dolore cu¬

Expanded text:
Si Marcus Puluillus dedicans aedem Iouis Iunonis Mineruae falso sibi ab inuidis morte filii nuntiata, ut illo nuntio perturbatus abscederet adque ita dedicationis gloriam collega eius consequeretur, ita contemsit, ut eum etiam proici insepultum iuberet sic in eius corde orbitatis dolorem g
Abbreviated transcription (Latin):
furente.Rapta s crepida manu regͦ
optinentimoĩs inferro est salus &d̾
tuetur ensis. Alieno inloco aut stabi¬
ergo odii aduersus hostes libertatis
insitur aĩs antiqui hrent panetum
ac cectoꝵ in quib uesati fuerũt ririnis
testabantur
Deoq or flaccus. et lsatuminꝰ¬

Expanded text:
udat, rapta sed trepida manu sceptra obtinentur; omnis in ferro est salus: quotuetur ensis, alieno in loco haut stabiergo odii aduersus hostes libertatis insitum animis antiqui haberent parietum ac tectorum, in quibus uersati fuerant, ruinis testabantur. ideoque et M. Flacci et L. Saturn
Abbreviated transcription (Latin):
bus donet reuulsa ĩgenti rina cigna
sgnuert. põꝙͣ respexit ⁊ ex̃ pericłm
es̃ patriã ꝑ iculo suo serisit ueniat
siquis mult ĩquit sic eunte sequi
deditq se ĩpreceps et no minꝰ sollici¬
tus ĩ illo rapido alueo fliñnis utar¬
matus ꝙͣ ut saluus exiret. retentoar¬
morum iuctricũ decore tamr tutꝰ redit

Expanded text:
t, donec revulsa ingenti ruina tigna sonuerunt. Postquam respexit et extra periculum esse patriam periculo suo sensit, " veniat, si quis vult," inquit, " sic euntem sequi," iecitque se in praeceps et non minus sollicitus in illo rapido alveo fluminis ut armatus quam ut salvus exiret, retento armorum victricium decore tam tutus rediit,
Abbreviated transcription (Latin):
munim̃tu humane imbeculitatis
inexpugnabile. quod qui circũdedit
sibi securus ĩ hac uite obsidione per¬
durat. utitur eĩ suis uirib. sius te¬
ermes sũt. alexander persas quidẽ ⁊
yrcanos ⁊ indos/ et quicꝗd gentium
usq moceanu extendit quiens ua¬
stabat fugabatq. s ipẽ mõ occiso
aĩco. mo amisso iacebat ĩ tenebris.
ał scelus ał. desideĩu suũ merens
uictor tot regnoꝵ ac popłoꝵ ire tri¬
stitis succubiit. Id egerat ut potius
oĩa hret in potate ꝙ affectus. Oꝙͣ¬

Expanded text:
Munimentum humanae imbecillitatis inexpugnabile, quod qui circumdedit sibi, securus in hac Vitae obsidione perdurat; utitur enim suis viribus,ermes sunt." Alexander Persas quidem et Hyrcanos et Indos et quicquid gentium usque in oceanum extendit oriens, vastabat fugabatque, sed ipse modo occiso amico, modo amisso iacebat in tenebris, alias scelus, alias desiderium suum maerens, victor tot regum atque populorum irae tristitiaeque succumbens. Id enim egerat, ut omnia potius haberet in potestate quam adfectus.
Abbreviated transcription (Latin):
arma ei infesta ⁊ districa gladii/⁊
discursus teloꝵ et aduentantis equi¬
tatus fragor et cõcurrentiũ excituu
impetus inuenib quoq aliꝙͦtulu
terroĩs incucit.in. terque gentis enu¬
lie pueritia corona merei̾. spolia rape

Expanded text:
arma enim infesta et destricti gladii et discursus telorum et aduentantis equitatus fragor et concurrentium exercituum impetus iuuenibus quoque aliquantum terroris incutit, inter quae gentis Aemiliae
Abbreviated transcription (Latin):
Señ. in ypolito. Res humanas ordine
nullo fortuna gerit spargitq manu
munera ceca. peiora fouens. uincit sãn
dim libito. fraus sublum regnat ĩ au¬
la.Tratẽ tupi fasces popłs gaudet
eosde colit atq ooit. Tristis mitus
ꝑ uersa culit premia recti castos seꝗtũ
mala pauꝑtas. uinoq potẽs regnãt
ad ulter Ouane pudor falsuq decus.¬

Expanded text:
se malis? res humanas ordine nullo Fortuna regit sparsitque manu munera caeca, peiora fovens; vincit sanctos dira libido, fraus sublimi regnat in aula. tradere turpi fasces populus gaudet, eosdem colit atque odit. tristis virtus perversa tulit praemia recti: castos sequitur mala paupertas vitioque potens regnat adulter: o vane pudor falsumque decus
Abbreviated transcription (Latin):
Et uictricẽ quite cã diis uictã nõ ca¬
tomi placuisse familians nr̃ lucan᷑
ad monint. hic igitur quicquid cit᷑
spẽ iiteas geri reb qdꝰ rectus orto ẽ.
opĩoni uõ tue ꝑuersa cõfusio. uel ut¬

Expanded text:
Et uictricem quidem causam dis, uictam uero Catoni placuisse familiaris noster Lucanus ammonuit. Hic igitur quicquid citra spem uideas geri rebus quidem rectus ordo est, opinioni uero tuae peruersa confusio. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
nisi bonis ut bonos defendat᷑. atid su¬
scipere facile est implere diffiale. Quia
cum certamini cõgressioniq cõmiẜis
in abitrio dei nõ cũo poĩta uictoria est
Et płumq improbi et nuõ et cõsꝑim¬
none sunt potentiores ꝙͣ bomi ut ad
cos suꝑandos nõta nitus sit ꝙ feli¬
citas neciã. an aliquis ignorat quot̾
melior iustiorq ꝑs uicta sit. hĩc sẽper
dnãtiones acerbe inciues extitsñt. ⁊¬
plena est exemplis oĩs historia. et nq
contẽti erimꝰ uno. Gñ. põpeius bono¬
nu uoluit eẽ tefensor. Siquite ꝓ re
pit.ite cñ uictus cu ip̃a libertate &¬
croit et aspatonib ogiptiis detruncat᷑
in sepulcus ab iectus est. Quare talis¬

Expanded text:
nisi boni esse, ut bonos defendat. At id suscipere, facile est, implere, difficile; quia cum te certamini congressionique commiseris, in arbitrio Dei, non tuo, posita victoria est. Et plerumque improbi, et numero, et conspiratione sunt potentiores, quam boni; ut ad eos superandos, non tam virtus sit, quam felicitas necessaria. An aliquis imelior iustiorque pars uicta sit? hinc semper dominationes acerbae in ciues extiterunt. plena est exemplis omms historia, sed nos contenti erimus uno. Gnaeus Pompeius bonorum uoluit esse defensor, siquidem pro rpit. idem tamen uictus cum ipsa libertate occidit et a spadonibus Aegyptiis detruncatus insepultus abiectus est. non est i
Abbreviated transcription (Latin):
illos miͣto quis dixent miseros qui
nimia felicitate torpestunt quo ne¬
lut in mari letito tranquillitas in¬
ci dei.c.ex. Secunde res que sapien¬
tiui aĩq fatigant magis dalom
obfuerũt ꝙͣ ꝓfunit ip̃i sapientia etia
nuc et de u̾ceps memorabilis. et
tũc longe lateq lautdata. S. Ual.¬

Expanded text:
Illos merito quis dixerit miseros qui nimia felicitate torpescunt, quos velut in mari lento tranquillitas in Quippe secundae res, quae sapientium animos fatigant, magis huic obfuerunt, quam profuit ipsa sapientia. etiam nunc et deinceps memorabilis, et tunc longe lateque laudata.
Abbreviated transcription (Latin):
puitentia dei. Idtibi dedeo liqueat
bonu uini in deliciis nõ ht̃. crperi¬
tur ĩdurat. sibi illud p̃parat et ĩ fra.¬
Mairet sine aduesano iurtus tunc
appet ꝙͣta sit ꝙͣtũq polleat cũ quid
possit patientia ostendit et ĩ. nich̾
ut er noto illi fluxerint oĩa ut ante
uota Male tam̃ de illo iudicauerũt
indignus nisus est a quo iuinceret᷑¬
aliquãto fortima. que ignauissimũ
te uidico qui nĩꝙ fiusti miẜ transi¬
sti sine aduesario nitar nemo sciet
quid potuent. nec tu quite ip̃e opus
est ad notitia sui ceꝑimc̃to quod ꝗs¬
q posset nisi tentando nõ didicit᷑.

Expanded text:
iam. Idem tibi de Deo liqueat: bonum uirum in deliciis non habet; experitur, indurat, sibi illum praeparat. Et Marcet sine adversario virtus; tunc apparet quanta sit quantumque polleat, cum quid possit patientia ostendit. Scias licet Ut ex voto illi fluxerint omnia, ut ante votum, male tamen de illo dii iudicaverunt. Indignus uinceretur Fortuna, quae ignauissimum te iudico, quod numquam fuisti miser. Transisti sine adversario vitam ; nemo sciet quid potueris, ne tu quidem ipse.” Opus est enim ad notitiam sui experimento ; quid quisque posset nisi temptando non didicit.
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ er abundanti copia nec parca
nimis nec nirsus auida manu qd̾ ma¬
gis desiderio satisfatiat ꝙ̃ satietate
abundet hauriamus

Expanded text:
um ex abundanti copia nec parca nimis nec rursus auida manu quod magis desiderio satisfaciat quam satietati abundet hauriamus.
Abbreviated transcription (Latin):
his et hoꝵ similib euemplis
bnĩficentia gem̃c humani nutntur
fasces al facies. hustimuli ip quo
uinandi et irdimẽdi cupiditt fla¬
grat. Et saneamplisime et spetiosis¬
sime diuinie sunt feliciter erd gatis
bñficis late posse censeri.quoꝵ ꝯm
neglectu suggillandi gratia quo sit
gritior reseremus. his que relata¬

Expanded text:
his et horum similibus exemplis benificientia generis humani nutritur faces, hi stimuli, propter quos iuuandi et emerendi cupiditate flagrat. et sane amplissimae et speciosissimae diuitiae sunt feliciter erogatis beneficiis late posse censeri. quorum neglectum suggillandi gratia, quo sit gratior, referemus. DE INGRAT
Abbreviated transcription (Latin):
ficiu accepisse se nõgnt quod accep̃
Ingratus qui dissimillat. Ingratꝰ est
qui nõ reddit. Ingtatissimꝰ oĩu qui
oblitus est. Illi enr si nõ solut tam̃
debent. et estat apud illo nestigiũ ccͣ¬
te m̃itoꝵ intͣ malar cõscictitiq incu¬
ti ex aliqua cã possunt si illos putõ
ãmonũit. si subrta honeste rei cupi¬
ditas qualis solet ad tp̃uso etiar in
malis pectorib crurgere si in inta¬
uerit facilis ctasio suc nĩꝙͣ ficri
gnitus pot̃ cui bñfiau totur elapsũ
est. Et utrur tu peiorer uans apd̾ quẽ
grã bñficii int̾ccoit apuo quer etiar
memoria. uitiosi cculi sunt qui lucẽ
reformidãt. ceci qui nõ uitent. Et pa¬
rentes suos nõ amare impreras est.
nõ ag nosceit insania. Quic tar ĩgra¬
tus est ꝙͣ qui qd in prima ꝑte aĩmi
poĩm esse cebuit er semp atiurere.
Ita se posuit et abiect ut ignorãtia
uerteret apꝑet illu nõ sep̃e de reddẽ¬

Expanded text:
e negat, quod accepit ; ingratus est, qui dissimulat; ingratus, qui non reddit, ingratissimus omnium, qui oblitus est. Illi enim si non solvunt, tamen debent, et extat apud illos vestigium certe meritorum intra malam conscientiam incluti ex aliqua causa possunt, si illos pudor admonuerit, si subita honestae rei cupiditas, qualis solet ad tempus etiam in malis pectoribus exsurgere, si invitaverit facilis occasio ; hic numquam fieri gratus potest, cui beneficium totum elapsum est. Et utrum tu peiorem vocas, apud quem gratia beneficii intercidit, an apud quem etiam memoria ? Vitiosi oculi sunt, qui lucem reformidant, caeci, qui non vident ; et parentes suos non amare impietas est, non adgnoscere insania ! Quis tam ingratus est, quam qui, quod in prima parte animi positum esse debuit et semper occurrere, ita seposuit et abiecit, ut in ignorantiam verteret ? Apparet illum non saepe de redden
Abbreviated transcription (Latin):
berit. Na nõ minus pͥncipi turpia sũt
młta siplicia. ꝙ medico młta funĩa
Remissiue imꝑanti meliꝰ parot. na con¬
tumax ẽ humanꝰ ai̾us. et ĩ ꝯriu atq
ardiiu nitens. sequiturq faciliꝰ ꝙͣ du¬

Expanded text:
em Non minus principi turpia sunt multa supplicia quam medico multa funera ; remissius imperanti melius paretur. Natura contumax est humanus animus et in contrarium atque arduum nitens sequiturque facilius quam du
Abbreviated transcription (Latin):
riu consulare neq maiestafe patrie
ueritus aduer sus edictu nrm extra ordi¬
nem ĩ hostem pugnasti. et ꝙͣtum ĩ te fu¬
it disciplinar mllitare qua stetit ad
hanc die romana res soluisti. Meq ĩ
ea necc̃itate aduxisti. ut aut rei. p̃ni.
michi aut mei mõꝵq oblinuscendu
sit. Nos potius nr̃o delicto plectem̃ q̃
res .pu. tanto suo dãpno nra peccã tn¬
at. triste exemplu. s imposte salu¬
bre metuenti erimus. me quidẽta in¬
genita caĩtas libeꝵ cu specimen istud
uirtutis deceptur uana imagine deco¬
ris uite mouet. S cu aut morte tua
sacianda sut ꝯsulu ipia aut impu¬
decet quin disciplina militarẽ culpa
forti filio ꝙͣ patria militaiͣ discipli¬

Expanded text:
rium consulare neque maiestatem patriam ueritus, aduersus edictum nostrum extra ordinem in hostem pugnasti et, quantum in te fuit, disciplinam militarem, qua stetit ad hanc diem Romana res, soluisti meque in eam necessitatem adduxisti, ut aut rei publicae mihi aut mei meorum obliuiscendum sit, nos potius nostro delicto plectemur quam res publica tanto suo damno nostra peccata luat; triste exemplum sed in posterum salubre iuuentuti erimus. me quidem cum ingenita caritas liberum tum specimen istud uirtutis deceptum uana imagine decoris in te mouet; sed cum aut morte tua sancienda sint consulum imperia aut impucenseam, quin disciplinam militarem culpa forti filio quam patriam militari discipli
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmoderate appetit uirtutib ianuã clau¬
gno scelere. Quin etiã omẽs ab eo tem
patri ue. cui rixe̾. cui fouee. cui sinc
causa uulnieta. cui suffusio ocłoꝵ. nõ¬
ne his qui morant᷑ ĩ uino ⁊ student
calicibus epotandis. nõ intucaĩs uinũ¬

Expanded text:
immoderate appetit, uirtutibus ianuam clauter legitur: Cui rixae? cui foveo? cui sine causa vulnera? cui suffusio oculorum? nonne his qui commorantur in vino et student calicibus epotandis? Quid in
Abbreviated transcription (Latin):
ris precip̃. uc prinatas facultates ne¬
gligere publicas ꝙͣ amplissimas esse
cuꝑent. Digna cui ꝑinde ac celesti mi¬
mini templa estrũant᷑. areq cõsecrẽt
quia parens est omĩs honesti cõsilu
tutela solẽmu offitioꝵ magistra. in¬
nocentie. cam ꝓximis accep̃ta alieĩs
om̃i loco oĩ te̾mpore fauorabilez pre
se referens iiltum:
Edut a laudib. populus ob¬

Expanded text:
ris praecepit ut priuatas facultates neglegerent, publicas quam amplissimas esse cuperent, digna cui perinde atque caelesti numini templa extruantur araeque consecrentur, quia parens est omnis honesti consilii, tutela sollemnium officiorum, magistra innocentiae, cara proximis, accepta alienis, omni loco, omni tempore fauorabilem prae se ferens uultum. Sed ut a laudibus eius
Abbreviated transcription (Latin):
loscente ait. nõ ex preparato locutus
est s subito deprehensus ibi se collige¬
Bat uerecundia. bonu inatoloscente
signur.Ure potinit excatere adeo illi
ee alto subfusus est nibor. ibi deuere¬
Quicquid infreu et ingenitu est
leuiter arte nõ iuncitur. Quibdã etiã
cõstantissimis incõspectu ppłi sutor e¬
rupit. nõ aliter ꝙ̃ fatigatis et estuan¬
cibꝰ solet. quibꝰda tremũt genua dic¬
turis. Quorda tentes collidrintur
lingua titubat. labra cõcumuit. hec nec
disciplina nec usus quid̾ eecutit. s nã
mi sua crercet. et illos unitio su etia
robustissima ãmouet. Int̾ hec et rubo
rer eẽ scio qui grauissimis quoq inns
subitus effimditur mꝰ agis quippe in
uenib apparet quibꝰ et̾ plus coloris
est et tenem frons. Nichilominꝰ tam̃
netemnos et senes tangit. Quidã nũꝙ̃
magis ꝙͣ cur erubueriñt cimendi sũt.
qiͣ om̃er uerecundiar effuderint. Silla
tunc erat miolentissimus cu faciẽ eiꝰ

Expanded text:
on enim ex praeparato locutus est, sed subito deprehensus. Ubi se colligebat, verecundiam, bonum in adulescente signum, vix potuit excutere; adeo illi ex alto suffusus est rubor. HiQuicquid infixum et ingenitum est, lenitur arte, non vincitur. Quibusdam etiam constantissimis in conspectu populi sudor erumpit, non aliter quam fatigatis et aestuantibus solet, quibusdam tremunt genua dicturis, quorundam dentes colliduntur, lingua titubat, labra concurrunt. Haec nec disciplina nec usus umquam excutit, sed natura vim suam exercet et illo vitio sui etiam robustissimos admonet. Inter haec esse et ruborem scio, qui gravissimis quoque viris subitus adfunditur. Magis quidem in iuvenibus apparet, quibus et plus caloris est et tenera frons; nihilominus et veteranos et senes tangit. Quidam numquam magis, quam cum erubuerint, timendi sunt, quasi omnem verecundiam effuderint. Sulla tunc erat violentissimus, cum faciem eius
Abbreviated transcription (Latin):
notabilis est. hec igitut ceempla re¬
spicere his acquiẽscere solatiis debe¬
mus qui ꝑuulos census nr̃e nũꝙͣ
querelis uacuos eẽ sinimus nullũ
aut ad modu parmi pondens argen¬
tur paucos suos septe iugera arrico
tre. indigentia tomestica impensa
funã.in opes dotu filias. S egre¬
gios cõsulatus mirificas dictatums
in nũabiles mũphos cemimus. Qd
ergo mendica fortunar qiͣ p̃cipuĩ
geneĩs humani malu dintumis
dantibus ita fidis ubenbus publico¬
las emilios. fabricios. cunios. scipio¬
nes scauros. hisq pania robora uir¬
tutis aluit. Eeuigamus potins am¬
mis. pecumeq aspectu tebilicatos
spũs pristim temporis memoria
recrecinus. nam ꝑ romiili casam ꝑ¬
q ueteris capitołii humilia tectt
et eternos ueste focos fictilib etiam
nuc̃ uasis contectos uiro nullas di¬
uitias talum uirori paupertati
posse prefem:¬

Expanded text:
spiritus. Haec igitur exempla respicere, his adquiescere solaciis debemus, qui paruulos census nostros numquam querellis uacuos esse sinimus. nullum aut admodum parui ponderis argentum, paucos seruos, vii iugera aridae terrae, indigentia domesticae inpensae funera, inopes dotum filias, sed egregios consulatus, mirificas dictaturas, innumerabiles triumphos cernimus. quid ergo modicam fortunam quasi praecipuum generis humani malum diurnis adantibus, ita fidis uberibus Publicolas, Aemilios, Fabricios, Curios, Scipiones, Scauros hisque paria robora uirtutis aluit. exurgamus potius animis pecuniaeque aspectu debilitatos spiritus pristini temporis memoria recreemus: namque per Romuli casam perque ueteris Capitolii humilia tecta et aeternos Vestae focos fictilibus etiam nunc uasis contentos iuro nullas diuitias talium uirorum paupertati posse praefe
Abbreviated transcription (Latin):
quia mulcic repleti sumꝰ despectioẽ.¬
sicut in quit preclara uẽ in his u̾bis
et celestis phie decrina est. Repleti
inquit sumus despectioẽ. hox qd docẽ
nos uoluit quia et si peacatoꝵ nr̃oꝵ¬

Expanded text:
quia multum repleti sumus despectione . » Praeclara vero in his verbis et coelestis philosophiae doctrina est: « Repleti, inquit, sumus despectione, » hoc est quod docere nos voluit, quia etsi pro
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. Spes ergo est inqua salus nr̃a
cõsistit. et que det̾ris aĩas uelut quib̾¬
da catenis celitus dependentib me
des celestes eq qui sibi uehementius
inherẽt celsioresq uite huiꝰ ac t̾renoꝵ
maloꝵ curbinib reddit. Siquis ergo
int̾ hoc posicus resoluatur aĩo. et salu¬
taris spei anchora dimictat emani¬
bus decidat. necẽ est mabissu. atq
in ꝓfundu maloꝵ necetur. Quod cu
sensent inimicus et interit nos pec¬
cator nr̃oꝵ multitudine ꝑ horretes
ingepationib ip̃ius etia cõscientie
det̾ren accedit et ip̃e et cogitationes
nobis subdit desꝑandi plumbo omĩ
retinaculis in ꝓfundu demergi ma

Expanded text:
sumus , » spes ergo est, in qua salus nostra consistit, et quae de terris animas velut quibusdam catenis coelitus dependentibus indes coelestes eos qui sibi vehementius inhaerent, celsioresque eos vitae hujus ac terrenorum malorum turbinibus reddet; si quis ergo inter haec positus resolvatur animus, et salutaris spei anchoram dimittat e manibus, decidat necesse est in abyssum, atque in profundum malorum enecetur, quod cum senserit inimicus, et viderit nos peccatorum nostrorum multitudinem perhorrescentes, increpationibus etiam ipsius conscientiae deterreri, accedit et ipse, et cogitationes nobis subjicit desperandi plumbo omni retinaculis in profundum demergi ma
Abbreviated transcription (Latin):
quin et ip̃i meliora de nobis sẽꝑ agi¬
temusmemores stultu eẽ ꝑpẽtue
infelicitatis se dãnare spẽq que etiã
incerta recte fouetur inf̾du certa
indesperatione cõuertere
Anlius corquatus. Manlius¬

Expanded text:
quin et ipsi meliora de nobis semper cogitemus, memores stultum esse perpetuae infelicitatis se praedamnare spemque, quae etiam incerta recte fouetur, interdum certam in desperationem conuertere? Manlius Torquatus a
Abbreviated transcription (Latin):
aut presentib corquemur aut futis
aut utrisq. de presentib facile ẽ uroi¬
ciu. Si corpus tuu liberu ẽ sanm. ẽ.
nec ullus ex in inrladolor est uidebii
quid futuru sit. hodre nichil negotu
ludit nobis illa que cõficere bellu fa¬
diligenter ũsimile est aliquid futu¬
ru mali. Nõ stati ueꝵ est. Quã multa
nõ expectaca uenerut. Quã mulca ee¬
pectata nusꝙ̃ cõꝑuenĩt. Et ia si futu¬
nu est quid iuuat tolori suo cccũrẽ.
satis cio dolebis cu ueneĩt. Int̾im tib
meliora ꝓmitte. Quid facies lucri tp̃s.
Multa int̾uenient quib ncinu ꝑi¬
culu ut ꝓpe ad motu aut subsistãt
aut desmat aut malienu capud tran¬

Expanded text:
aut praesentibus torquemur aut futuris aut utrisque. De praesentibus facile iudicium est; si corpus tuum liberum et sanum est, nec ullus ex iniuria dolor est. Videbimus quid futurum sit. Hodie nihil negotii laboramus, et inludit nobis illa, quae conficere bellum diligenter. Verisimile est aliquid futurum mali; non statim verum est. Quam multa non expectata venerunt! Quam multa expectata nusquam conparuerunt! Etiam si futurum est, quid iuvat dolori suo occurrere ? Satis cito dolebis, cum venerit; interim tibi meliora promitte. Quid facies lucri ? Tempus. Multa intervenient, quibus vicinum periculum vel prope admotum aut subsistat aut desinat aut in alienum caput tran
Abbreviated transcription (Latin):
nacis ut nequaꝙͣ repellatur aꝑsẽne¬
rantia deposcendi desꝑatione impetrã¬
di.s ꝑseneret ac ꝑsistat in obsecrati
te arbitreris te offensa cõtrahẽ apud
stas in precib recorpare euangelii ꝑa¬
bola et ibi in ueĩes ꝙ ꝑ seuenntẽs
et ĩ poramo peccatores dñs nõ sibi
impetrandi ut spẽ nobis dei bonitatis

Expanded text:
nacis, ut nequaquam repellatur a perseverantia deposcendi desperatione impetrandi, sed perseveret ac persistat in precibus te arbitreris te offensam magis contraherstas in precibus, recordare Evangelii parabolam, et ibi invenies quod perseverantes et importunos precatores Dominus non sibi impetrandi, ut spem bonitatis Dei nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ad regimen taliter erga disciplinam
subd̾itoꝵ p̃stare se debet ut nõ solum
autoritate ueꝵ etia humilitate clart¬
scat. S tam̃ ita eiit in eo uictus huili¬
tatis ne dissoluat᷑ uita subditoꝵ ĩ ui¬
ne ꝑtumore cordis semĩtas existat
ĩ moderationis. hec est indei sacẽdotib
uã discretio qua nec ꝑlibertater suꝑbi
nec ꝑ huilitate remissi sunt. hinc est
qd̾ sancti cumulta cõstantia redagu¬
enunt etiar prĩcapum untia inquib
cu sũma ẽet humilitas loco tñ necĩo
libere transgressores iustitie increpa¬
bant. Alioquin etia subditis noc opr
aĩo ẽc hupiliores. qm facta subditoꝵ
iudicant᷑ anobis. nra uõ deus iudicat.

Expanded text:
ad regimen, taliter erga disciplinam subditorum praestare se debet, ut non solum auctoritate, verum etiam humilitate clarescat. Sed tamen ita erit in eo virtus humilitatis, ne dissolvatur vita subditorum in vine per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est in Dei sacerdotibus vera discretio, qua nec per libertatem superbi, nec per humilitatem fiunt remissi. Hinc est quod sancti cum multa constantia redarguerunt etiam principum vitia: in quibus cum summa esset humilitas, loco tamen necessario libere transgressores justitiae increpabant. Aliquando etiam subditis nos oportet animo esse humiliores, quoniam facta subditorum judicantur a nobis, nostra vero Deus judicat.
Abbreviated transcription (Latin):
incis existimas pigni̾b terei.non
tibi illa sunt cedenda. si .l. crassu us
coherrere hec tibi est incidenda lĩgua
qua uł enulsa sp̃n ip̃o libidinez tua
libertas mea refutabit ut hec et alia

Expanded text:
is existimas pigneribus terreri? Non tibi illa sunt caedenda, si L. Crassum vis coercere: haec tibi est incidenda lingua, qua vel evulsa spiritu ipso libidinem tuam libertas mea refutabit.' Permulta
Abbreviated transcription (Latin):
uita ⁊ morib rebusq bonis ⁊ malis
quere. Cuiꝰ multiplex rõ disputandi
roꝵ q narietates ⁊ ingenii magnitudo
platonis memoi̾a ⁊ lrĩs ꝯsecrata plu¬
ra gna efficit disserentii pħoꝵ. roma¬

Expanded text:
vita et moribus rebusque bonis et malis quaerere. cuius multiplex ratio disputandi rerumque varietas et ingenii magnitudo Platonis memoria et litteris consecrata plura genera effecit dissentientium philo
Abbreviated transcription (Latin):
lia genitu qui põ morte attali te¬
lut pat̾nu regnũ asia innasit. et¬
cũ multa ẜa p̃lia aduersus cintatos
q̃ metu romanoꝵ tradde̾ se eidem no¬
lebant fecisset. instusq rex iã iude¬
retur. Asia licimo crasso consuli d̾cer¬
nitur qui intentior attalice p̃de ꝙͣ
bello cu extremo ãmi tpo ĩ ordinata
acie preli cõmisisset uictus penas
inconsulte auai̾tie sanguine dedit
In huiꝰ locũ missus ꝓpenna consul
prĩa congressione aristonicu su¬
peratu ĩ potãtem sua redegit᷑ atta¬
licasq gazas hereditai̾as rei .pu. noui¬

Expanded text:
i post mortem Attali velut paternum regnum Asiam invasit. Cum multa secunda proelia adversus civitates, quae metu Romanorum tradere se eidem nolebant, fecisset iustusque iam rex videretur, Asia Licinio Crasso consuli decernitur,qui intentior Attalicae praedae quam bello, cum extremo anni tempore inordinata acie proelium conseruisset, victus poenas inconsultae avaritiae sanguine dedit. In huius locum missus Perpenna consul prima congressione Aristonicum superatum in potestatem suam redegit Attalicasque gazas, hereditarias
Abbreviated transcription (Latin):
Na cu eruditissimoꝵ iuroꝵ ĩgenia ĩ
disputatione ceta uagarentur . iusqͦ
solis et lume ac ceteroꝵ sideru loqua¬
cibus magnis ꝙ certis argum̃tis expli¬
care conarentur.totius etiã mudram¬
bitu complecti auderent pͥmus abx
hiis indoctis errorib abductũ aũi
suu in ĩtuna ꝯdictiois uumanea in
successu pectois repositos aftectus scru¬
tari cregit. Si uirtus ꝑ se ip̃a oxisti¬
metur. ute magistrł optimus.
et demostenes orator. sius tpͣrbi

Expanded text:
nam cum eruditissimorum uirorum ingenia in disputatione caeca uagarentur mensurasque solis ac lunae et ceterorum siderum loquacibus magis quam certis argumentis explicare conarentur, totius etiam mundi habitum conplecti auderent, primus ab his indoctis erroribus abductum animum suum intima condicionis humanae et in secessu pectoris repositos adfectus scrutari coegit, si uirtus per se ipsa aestimetur, uitae magister optimus. em Demosthenes ha
Abbreviated transcription (Latin):
chil fedius ẜnitute. ad decus et liber¬
tate naci sumns aut hes tencamꝰ
aut cu libertate moriamin quoo

Expanded text:
hil foedius servitute. ad decus et ad libertatem nati sumus: aut haec teneamus aut cum dignitate moriamur.
Abbreviated transcription (Latin):
etiar ẜuos subditos eẽ dinĩs sius et ex
aĩo eis cu bona uolũtate ẜuire ut scil
si nõ possint adnĩs liberi fien sua ẜui¬
tuter ip̃i quodamõ liberã faciãt nõ
timore subdolo s fideli dilecticrꝰ ẜui¬
endo donec transeat iniquitas et e¬
nacuet oĩs prĩcipatus et potestas hu¬
mana. et sic deus omĩa moit. Ideo

Expanded text:
 subditos esse dominis suis et ex animo eis cum bona uoluntate serio; ut scilicet, si non possunt a dominis liberi fieri, suam seruitutem ipsi quodam modo liberam faciant, non timore subdolo, sed fideli dilectione seruiendo, donec transeat iniquitas et euacuetur omnis principatus et potestas humana et sit Deus omnia in o
Abbreviated transcription (Latin):
to pastorali oncit. habrir securtate
cogitationur potestis. cu sciptu sit
quis quis in hc munto qiͣ quadam¬
mole corporis ocomnc potãtis ergrue¬
nt tanto pondera maiorit mubulatio¬
nis sentit quanto suꝑ se regentoru
nisi tempestas mentis. in qua cai
tationu seꝑ̃ ꝓcellis naius cordis
quatitur hũc illucq in cessanter im¬
pellitu ut ꝑ repentino excessiis oris
et oꝑis qiͣ ꝑ obuiantia saxa frangat᷑¬

Expanded text:
to pastorali onere, habere serenitatem cogitationum potestis, cum scriptum sit:quisquis in hoc mundo quasi quadam corporis mole ordine potestatis excreverit, tanto pondera majoris tribulationis sentit, quanto super se regendorum nisi tempestas mentis? In qua semper cogitationum procellis navis cordis quatitur, huc illucque incessanter impellitur, ut per repentinos excessus oris et operis quasi per obviantia saxa frangat
Abbreviated transcription (Latin):
struosi quib ẽ gradus sũmus ⁊ añie
infimus sedes pͥma ⁊ uta mia. lĩgna
mag̾loqua ⁊ manus ociosa.ẜino in
ultus ⁊ fructꝰ nillus. uultꝰ guis et
actus leuis. ingens auctoitas. ⁊ mi¬

Expanded text:
struosa res gradus summus et animus infimus, sedes prima et vita vana, lingua magniloqua et manus ociosa, sermo multus et fructus nullus, vultus gravis et actus levis, ingens auctoritas / e
Abbreviated transcription (Latin):
inquit aues menia nr̃e urbis enesa
sunt. Scipioni enir africano int̾ suoc
penates quiescenti nefaria uis illa¬
ta est. Ore .pu. panter africam mor¬
te misa. et macedonici tarbumana
tãꝙͣ ciuili lamẽtatione felices. Eoder
enk tp̃re et ꝙͣtur ãmisisset prĩcipe et
quale hr̃et recognonit. Ecipionem.¬

Expanded text:
inquit, 'ciues! moenia nostrae urbis euersa sunt: Scipioni enim Africano intra suos penates quiescenti nefaria uis allata est'. o rem publicam pariter Africani morte miseram et Macedonici tam humana tamque ciuili lamentatione felicem! eodem enim tempore et quantum amisisset principem et qualem haberet recognouit. idem
Abbreviated transcription (Latin):
tendu fuisse cur uitra septimu lapi¬
der triũphi querebant᷑ maiorer totius
cerraꝵ orbis parte possidenti ut am¬
du eẽ quicquid ultra appetere ita a¬
bunde felre si nichil ex eo quod opti¬

Expanded text:
tendum fuisse, cum intra septimum lapidem triumphi quaerebantur, maiorem autem totius terrarum orbis partem possidenti ut auidum esse quicquam ultra adpetere, ita abunde felix, si nihil ex eo, quod opti
Abbreviated transcription (Latin):
nõ temere int̾ marima romanoꝵ ma¬
la recensueri. p̾ẜtim cur tantur ĩ ea ur¬
be africani iugor et modestia naleret¬
ut facile inuo eo neq sociale neq cuu¬
le bellu posse cristere crederet᷑ et ude¬

Expanded text:
non temere inter maxima Romanorum mala recensuerim, praesertim cum tantum in ea urbe Africani vigor et modestia valeretut facile vivo eo, neque sociale neque civile bellum posse existere crederetu
Abbreviated transcription (Latin):
eni districte et mexorabiles idicte
utilia quide legu nutrimẽta s mi¬
nime in placido et quieto paginani
numero itponenda:¬
uñ gallus ip̃e depulerat in de

Expanded text:
enim destrictae et inexorabiles uindictae utilia quidem legum munimenta, sed minime in placido et quieto paginarum numero reponendaunde Gallos depulerat, inde
Abbreviated transcription (Latin):
Macris cybeles metuẽs celo Iuppitẽ
alto uicina petit. nõ capit ũꝙͣ ma¬
gnos metus humilis tecti plebeia
domus. Cura regna conat nolatq
ambigus mobilis alis hora. nec ulli
prestat uelox fortuna fide.alia in¬

Expanded text:
matris Cybeles: metuens caelo Iuppiter matris Cybeles: metuens caelo Iuppiter alto vicina petit; non capit umquam magnos motus humilis tecti plebeia domus. circa regna tonat Volat ambiguis mobilis alis hora, nec ulli praestat velox Fortuna fidem, hic
Abbreviated transcription (Latin):
Solicito bibunt auro suꝑbi. Quã u¬
uat nuda manu captasse fontẽ ce¬
lerius sõnus p̃mit Secura duro mẽ¬
alia magis est libera et uitio carens
Situsq meliuis uita que priscos co¬
lat. Quã que reliccis mẽnib siluas
amat. nõ illu auare mẽtis ĩ flãmat
furor. Qui sedicauit mõtiu ĩsontẽ
iugis nõ anra populi et uulgus in¬
fidu bonis. nõ pestilens inuidia. nõ
fragilis fauor. nõ ille regno seruitac
regno ĩminet uanqq honores seꝗt̃
aut fluxas opes Spei metusq libet
auc illu niger ẜdaxq liuor dente de¬
generi petit. Nõ scelera int̾ populos at¬
q interuibes sita nouit nec cẽs con¬
scius strepitus pauet et ĩ. Quanti
casus humana potant omor in
ꝑius fortuna fuĩt lemusq feris
Lemora deus. Suatq placidos obscu¬
ra quies prebetq senes casa secuqͣs
ad mota etheris culmina sedib du
Raros patitur fulmĩs ictus. humi¬
da uallis. Tremuitq telo ionis al¬
tisoni Casus ingens frigiuĩq neũs

Expanded text:
sollicito bibunt auro superbi; quam iuvat nuda manu captasse fontem! certior somnus premit secura duro memalia magis est libera et vitio carens ritusque melius vita quae priscos colat, quam quae relictis moenibus silvas amat. non illum avarae mentis inflammat furor qui se dicavit montium insontem iugis, non aura populi et vulgus infidum bonis, non pestilens invidia, non fragilis favor; .non ille regno servit aut regno imminens vanos honores sequitur aut fluxas opes, spei metusque liber, haud illum niger edaxque livor dente degeneri petit; nec scelera populos inter atque urbes sata novit nec omnes conscius strepitus pavet aut casus humana rotant! minor in parvis Fortuna furit leviusque ferit leviora deus; servat placidos obscura quies praebetque senes casa securos. Admota aetheriis culmina sedibus EurRaros patitur fulminis ictus umida vallis: tremuit telo Iovis altisoni Caucasus ingens Plirygiurnque nemus
Abbreviated transcription (Latin):
potens aule culmine lubrico o ꝑdul¬
cis saturet quies obscuro positꝰ loro
leui ꝑfruar ocio. nullis nota quin¬
tibi Etas ꝑtacitu fluat. Sic tu cu
trãfierit mei nullo cu strepitu dies
plebeius moriar senes. Illi mors gra¬
ius incubat. Qui notus nimis oĩb
Ignotus moritur sibi. Et cicero de na

Expanded text:
potens aulae culmine lubrico: me dulcis saturet quies; obscuro positus loco leni perfruar otio, nullis nota Quiritibus aetas per tacitum fluat. sic cum transierint mei nullo cum strepitu dies. plebeius moriar senex. illi mors gravis incubat qui, notus nimis omnibus, ignotus moritur sibi. Optata pa
Abbreviated transcription (Latin):
ad hibebitur. prudennaque modum
illis ac parsimonia imponit. qm̃ qdẽ
licentia opes suas p̃cipitat atq uget
nec unꝙͣ in modica dumrũt nisi illa
motentrie racio cõpescuit. hoc multau
cibi urbiu ostendet euentus. qr̾. ĩ ipõ
flore lueunosa imꝑia ceciderunt. et
quicquid urtute paratur erat ĩtem

Expanded text:
adhibebitur prudentia, quae modum illis aut parsimoniam imponat, quoniam quidem licentia opes suas praecipitat atque urget. Nec umquam inmodica durarunt, nisi illa moderatrix ratio conpescuit. Hoc multarum tibi urbium ostendet eventus, quarum in ipso flore luxuriosa imperia ceciderunt et quicquid virtute
Abbreviated transcription (Latin):
prediues. plus ꝙ̃ diues abunte. co¬
um. faciebat nõ multa possidere. s
modica desidenre. Ergo domus eiꝰ
que amodu ere argento et man¬
cipiis sãnitu uacua. ita gloria ee
his pata referta fuit. attende bonã¬

Expanded text:
 abunde coum faciebat non multa possidere, sed modica desiderare. ergo domus eius quemadmodum aere et argento et mancipiis Samnitium uacua, ita gloria ex iis parta referta fuit. Consen
Abbreviated transcription (Latin):
possu equite cibi et ip̃i noĩs cõtrouẽ¬
siar facere.neĩe nr̃m paupe eẽ qui
suꝑuacanea nolit. poscit nẽci̾a que naͣ
lrbit qui mĩmu desiterabit. habebit
enu quãtur nolet qui uolet mĩmur.
Et id cirro diuitie nõ meliꝰ infundis
et infenore ꝙ᷑ in ip̃o hoĩs aĩo estimãt̃
qui si est auancia egenus et ad om̃e
lucru inexplebilis nec mõtib auri
satiabitur. s semꝑ aliquidante part¬
ta ut augeat meditabitur. que quid̃
uema confessio est pauꝑtatis. oĩs eĩr
cupids acquirendi et opĩone in opie
uenit. nec refeitꝙͣ magnu sit qud
tibi minus est. Non hũit tantar rer
familiare philus ꝙͣta lelius. nec le¬
lius ꝙͣtar Scipio. nec Scipio ꝙͣta oris
oĩs suꝑares asua met auantia suꝑat
est oĩb q potius diues iisus est ꝙͣ si¬
bi. at otra hii pħi quos cõmemorani
nõ ultra uolerites ꝙͣ pocerant. s con¬
gruentib desiteriis et facultatib uir

Expanded text:
Possum equidem tibi et ipsius nominis controuersiam facere, neminem nostrum pauperem esse qui superuacanea nolit, possit necessaria, quaebebit, qui minimum desiderabit; habebit enim quantum uolet qui uolet minimum. et idcirco diuitiae non melius in fundis et in fenore quam in ipso hominis animo aestimantur, qui si est auaritia egenus et ad omne lucrum inexplebilis, nec montibus auri satiabitur, sed semper aliquid, ante parta ut augeat, mendicabit. quae quidem uera confessio est paupertatis; omnis enim cupido acquirendi ex opinione inopiae uenit, nec refert, quam magnum sit quod tibi minus est. non habuit tantam rem familiarem Philus quantam Laelius, nec Laelius quantam Scipio, nec Scipio quantam Craomnis superaret, a suamet auaritia superatus est omnibusque potius diues uisus est quam sibi. at contra hi philosophi quos commemoraui non ultra uolentes quam poterant, sed congruentibus desideriis et facultatibus iure
Abbreviated transcription (Latin):
cat sartinis. Quam bene ethplicis to¬
mestica p̃tulerat. si fiugalitatis eius
exemplu postenor etas sequi uolnis¬
set mĩc quo uentu est aẜuis impetim̃
ure põt ne ea supellictile fastidiant
quar cunc cõsul nõ erubuit uẽbs.ual.¬

Expanded text:
ussit. quam bene Aetolicis domestica praetulerat, si frugalitatis eius exemplum posterior aetas sequi uoluisset! nunc quo uentum est? a seruis impetrari uix potest ne eam supellectilem fastidiant, qua tunc consul uti non erubuit. A
Abbreviated transcription (Latin):
ta ratio nature congnens diffusa ĩ
omẽs constans sempit̾na que uecet
ad offitiu inbento ueranto afrante
detreat que tñ neq probo frustra ui¬
bet atq netat ac improbos nibeto
aut uetanto monet huic legi nec ib¬
rogan fas est neq terogaris aliquid
licet neq tota ab nogan põt nec uõ
aut ꝑ denatur aut ꝑ populu solui
hac lege possumus. nec est quer̃s
eeplanator. aut int̾pres excuselius
nec ent alia lex rome alia atheĩs alia
mĩc alia post hec. Sr et omẽs gẽte
onĩ tp̃re una ler ut sempitna et ĩ¬
Ille hui legis inuentor et disceptatõ
sator cui qui nõ parebit ip̃e sc fugi¬
et marimas penas.etia si cetera sus¬
plicia que putantur effugent. et sub¬
sciẽs ta significant᷑ enarrare leger
tei posser ꝙͣ illa homo longe a uĩta¬
tis notitia remotus ex pressit

Expanded text:
ta ratio, nature congruens, diffusa in omnes, constans, sempiterna, que vocet ad officium iubendo, vetando a fraude deterreat: quae tamen neque probos frustra jubet, aut vetat; nec improbos jubendo, aut vetando movet. Huic legi nec obrogari fas est, neque derogari ex hac aliquid licet, neque tota abrogari potest. Nec vero aut per Senatum, aut per populum solvi hac lege possumus. Neque est quaerendus explanator, aut interpres ejus alius. Nec erit alia lex Romae, alia Athenis, alia nunc, alia posthac: sed et omnes gentes, et omni tempore una lex, et sempiterna, et imille legis hujus inventor, disceptator, lator; cui qui non parebit, ipse se fugiet maximas poenas, etiamsi caetera supplicia quae putantur effugerit. » Qusciens, tam significanter enarrare legem Dei posset, quam illam homo longe a veritatis notitia remotus expressit
Abbreviated transcription (Latin):
dirit. ał thimone hic cĩ fuit filius
ap̃ matacone pugnatur fuit mue¬
nis auus magnitudine futuram
pietatis taumenta ꝓditerũt. Qpx
patre obaunen petulatus incaite¬
re cõiectur ibiq defunctu trãslatis
inse uĩculis ad sepultuta retemit

Expanded text:
um, filium apud Marathonem pugnatum est, iuvenem, cuius magnitudinem futuram pietatis documenta prodiderunt;quippe patrem ob crimen peculatus in carcerem coniectum ibique defunctum translatis in se vinculis ad sepulturam redemit
Abbreviated transcription (Latin):
genitras noua rationer in uennt.
Quid eni ta musitatu quid ta ĩ¬
auditu ꝙͣ matte ubetib nate alitã
putant aliquis hoc contra reꝵ nãm
factur nisi diligere parentes ꝓrima

Expanded text:
ationem inuenit? quid enim tam inusitatum, quid tam inauditum quam matrem uberibus natae alitam? putarit aliquis hoc contra rerum naturam factum, nisi diligere parentis prima
Abbreviated transcription (Latin):
temus ac fragilis et taueinis ꝗb¬
dam fistulisq ita penetrabilis ut
uentos tota ferme flatib pateat¬
nec nõ et ignib gerendis numnẽdis¬
q soli ip̃ius naͣłis matĩa. quippe in¬
trinsecus stratu sulphiue et bitu¬
mine traditur que res facit ut spĩt
cur igne inter ab mpta intenꝰ luc¬
tante frequẽter et acõpłib litis nũ
Flãmas nũc uapore nũc fumũ eũc¬
tuet. Inte tenq ethne montis per
tot secula durat incendiu et ubi
actior ꝑ sꝑiramẽta cauertiaꝵ uent
incubit harenaꝵ moles egenint᷑¬

Expanded text:
tenuis ac fragilis et cavernis quibusdam fistulisque ita penetrabilis, ut ventorum tota ferme flatibus pateat;nec non et ignibus generandis nutriendisque soli ipsius naturalis materia. Quippe intrinsecus stratum sulphure et bitumine traditur,quae res facit, ut spiritu cum igne in terra interiore luctante frequenter et conpluribus locis nunc flammas, nunc vaporem, nunc fumum eructet. Inde denique Aetnae montis per tot saecula durat incendium. Et ubi acrior per spiramenta cavernarum ventus incubuit, harenarum moles egerunt