comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
one: ordinẽ quendã correctionis et emendationis animȩ
iustificandȩ considerare. Primũ enĩ omium ẽ ut in eo qͥ
corrigitur uoluntas praua int̾imatur: ac deinde bona
uel sanetur infirma uel mortua uiuificet᷑. Qd enĩ ma¬
le uiuit bene occiditur: et quod male infirmũ ẽ bene
sanatur. Post mutatã uoluntatẽ prauorũ oꝑũ moles ma¬
le edificata destruitur: et bonorũ oꝑũ studia longa ne¬
gligentia dissipata reedificantur. Deinde ꝓ cuspa p̃te¬
rita fletus sequit᷑: qui cũ lacrimarũ fonte conscientiã
mundauerit. in risũ tandẽ consolationis et gaudium
cõmutat᷑. Sequunt᷑ etiã in penitentia planctus uel luc¬
tus. cũ dolor mentis usq ad carnis afflictionẽ ꝓducit᷑.
ut postea cũ exultatione animi caro ettã attrita sua
consolatione letificetur. Tempus spargendi lapides et
tẽpus colligendi. Si ꝑ lapides forcia uirtutũ oꝑa acci¬

Expanded text:
ione ordinem quemdam correctionis et emendationis animae ione ordinem quemdam correctionis et emendationis animae justificandae considerare. Primum enim omnium est ut in eo qui corrigitur voluntas prava interimatur, ac deinde bona, vel sanctur infirma, vel mortua vivificetur. Quod enim male vivit, bene occiditur; et quod male infirmum est, bene sanatur. Post mutatam voluntatem pravorum operum moles male aedificata destruitur, et bonorum operum studia longa negligentia dissipata reaedificantur. Deinde pro culpa praeterita fletus sequitur, qui cum lacrymarum fonte conscientiam mundaverit, in risum tandem consolationis, et gaudium commutatur. Sequuntur etiam in poenitentia planctus, vel luctus, cum dolor mentis usque ad carnis afflictionem producitur, ut postea cum exsultatione animi caro etiam attrita sui consolatione laetificetur Tempus spargendi lapides et tempus colligendi. Si per lapides fortia virtutum opera acci
Abbreviated transcription (Latin):
quando oꝑatur in carne: et malis mala apponit co¬
tidie ut surgat edificatio praua: quȩ destruenda ẽ et
subuertanda in his qui salu fiunt. ut iusticia edifice¬
tur in eis. Tempus flendi et tẽpus ridendi. Prius fle¬
re debet homo pro his quȩ praua ipse cõmisit: ut de¬
inde secure rideat in his quȩ a deo bona accepit.
Nisi enim p̃cedens fletus in contritione conscientiam
abluat: in uanũ risus pro his quȩ foris leta sunt sine
int̾na iocunditate exultat. Tempus lugendi siue plan¬
gendi: et tẽpus saltandi. Prius caro debet in peniten¬
ta torm̃tis ꝓ praua delectatione affici: postea in stu¬
dio uirtutum bonis oꝑib exerceri. Sic nimirũ uita
iustorũ dolorib eruditur et penis p̃paratur ad gau¬
dia. ut munda ueniat ad fructũ suum: et p̃cedunt
semꝑ mala eius ut transeant : et bona differunt᷑ in fi¬
nem. ut maneant sine fine. Et possumꝰ in hac narrat¬

Expanded text:
quando operatur in carne, et malis mala apponit quoquando operatur in carne, et malis mala apponit quotidie, ut surgat aedificatio prava: quae destruenda est, et subvertenda in iis qui salvi fiunt ut justitia aedificetur in eis. Tempus flendi et tempus ridendi. Prius flere debet homo pro iis quae prava ipse commisit, ut deinde secure rideat in iis quae a Deo bona accepit. Nisi enim praecedens fletus in contritione conscientiam abluat, in vanum risus pro iis quae foris laeta sunt sine interna jucunditate exsultat. Tempus lugendi sive plangendi et tempus saltandi. Prius caro debet in poenitentia tormentis pro prava delectatione affici, postea in studio virtutum bonis operibus exerceri. Sic nimirum vita justorum doloribus eruditur, et poenis praeparatur ad gaudia ut munda veniat ad fructum suum, et praecedunt semper mala ejus ut transeant, et bona differuntur in finem ut maneant sine fine. Et possumus in hac narrat
Abbreviated transcription (Latin):
quando bõna suscipiunt: euellunt᷑ autẽ postea quã¬
do praua suggestione conquassati bona cepta amit¬
tunt. Hascuntur itaq ꝑ propriã uoluntatẽ. plantanit᷑
per alienã ãmonitionẽ: moriuntur autẽ cum ꝓpriã
desideriaꝰ a bono tepescunt: euellunt̾ cũ aliena supplã¬
tatione concidunt. Et in his om̃ib habent mali tẽpo¬
ra sua: in quib iusto iudiciodis ponuntur siue ad hõc
siue ad illud: et ubiq p̃ueniunt bona. et mala subse¬
quuntur p̃uisis ad malũ. Deinde sequit᷑ uita bonorũ
in qua mala p̃cedunt ut bona subsequant̾: et mala
ipsa quȩ p̃currunt in bonũ cooꝑantur. Tempus occi¬
dendi et tẽpus sanandi. Occiditur in electis primũ ue¬
tus homo. et uita carnalis quȩ uiuit scdm carnis af¬
fectũ: deinde sanatur qui sedm sp̃m est nouus homo
ut uiuat in deũ. Tempus destruendi et tẽpus edifi¬
candi. Omĩs homo primũ malam edificationẽ facit

Expanded text:
quando bona suscipiunt; evelluntur autem postea, quanquando bona suscipiunt; evelluntur autem postea, quando prava suggestione conquassati, bona coepta amittunt. Nascuntur itaque per propriam voluntatem, plantantur per alienam admonitionem; moriuntur autem, cum propria desideria a bono tepescunt; evelluntur, cum alia supplantatione concidunt. Et in his omnibus habent mali tempora sua, in quibus justo judicio disponuntur, sive ad hoc sive ad illud: et ubique praeveniunt bona, et mala subsequuntur praevisis ad malum. Deinde sequitur vita bonorum in qua mala praecedunt ut bona subsequantur, et ipsa mala quae praecurrunt, in bonum cooperantur. Tempus occidendi, tempus sanandi. Occiditur in electis primum vetus homo, et vita carnalis quae vivit secundum carnis affectum: deinde sanatur qui secundum spiritum est novus homo, ut vivat in Deum. Tempus destruendi et tempus aedificandi. Omnis homo primum malam aedificationem facit,
Abbreviated transcription (Latin):
spaciis transeunt uniũsa sub celo. Tempus nascendi⁊
tempus moriendi. Hȩc est sors peccatorũ in tẽpore:
lit si forte in eis bona nascantur aliqua postea mori¬
antur: et ñ ꝑseuerent in finẽ. Nascuntur enĩ etiam
in malis aliquando bona aliqua. et incipiunt quasi
oriri et germen facere: s nata mox arescunt. quia
ñ habent humorẽ. Ad tẽpus enĩ credt̃ et in tẽpore
tẽptationis recedunt: ut tẽpus habeant et ñ ꝑueni¬
ant ad et̾nitatẽ. Tempus nascendi: et tẽpus moriei¬
di. Tempꝰ nascendi in bono. prauis est. cũ per su¬
bitũ m̃tis feruorẽ recta aliqua incipiunt: s sequit᷑
eos continuo tẽpus moriendi: quia ꝑseuerantiã boni
non habentes. eadem m̃tis leuitate qua ceꝑant tẽꝑe
pressurȩ ĩminentis cepta bona derelinquunt. Tempͥus
plantandi et tẽpus euellendi.Plantatur in malis
bona cũ ꝑ exortationẽ uel ammonitionẽ rectã ali¬

Expanded text:
suis transeunt universa sub coelo. Tempus nascendi et suis transeunt universa sub coelo. Tempus nascendi et tempus moriendi. Haec est sors peccatorum in tempore, ut si forte in eis bona nascuntur aliqua, postea moriantur, et non perseverent in finem. Nascuntur enim etiam in malis aliquando bona aliqua, et incipiunt quasi oriri et germen facere; sed nata mox arescunt, quia non habent humorem. Ad tempus enim credunt, et in tempore tentationis recedunt, ut tempus habeant et non perveniant ad aeternitatem. Tempus nascendi et tempus moriendi. Tempus nascendi in bono, pravis est, cum per subitum mentis fervorem recta aliqua incipiunt, sed sequitur eos continuo tempus moriendi; quia perseverantiam boni non habentes, eadem mentis levitate qua coeperant, tempore pressurae imminentis coepta bona derelinquunt. Tempus plantandi et tempus evellendi. Plantantur in malis bona, cum per exhortationem vel admonitionem rectam ali
Abbreviated transcription (Latin):
nia suꝑseminata: et extollunt se ut suffocent ea q̃
recta sunt ne ꝓsꝑentur: et fit magna expectatio. et
ꝑiculũ graue spei admixtũ et timori. Nam pluuiam
gr̃e et stillicidia ueritatis suȩ si effuderit deus in ani¬
mam sicientẽ. surgit messis uirtutũ ꝓuentu multipli¬
cir et ueniunt anni fecunditatis. et tẽpora serena illu¬
cescunt nubilo ignorantiȩ depulso. Si autẽ auferat bene¬
ficia sua iratus. et contineat benedictionẽ suam ut nudi¬
cia sua exerceat. tunc tristia. tẽpora succedunt: et mar¬
cent germina bona in siccitate: et tribuli et spinȩ uici¬
orum multiplicant᷑ ad laborẽ et dolorẽ homini pee¬
catori. Et in his om̃ib tẽpora sua patitur anima pa¬
catrix. celum desuꝑ quod ꝑdidit et̾uitatis ĩmobile
ꝓspectans: cũ ipsa deorsũ uoluatur tẽporalis. et in
ea ꝑtranseant spaciis et m̃suris suis quȩ stare non
possunt omnia. Et ideo omĩa tẽpus. habent: et suis

Expanded text:
nia superseminata; et extollunt se ut suffocent ea quae nia superseminata; et extollunt se ut suffocent ea quae recta sunt, ne prosperentur; et fit magna exspectatio, et periculum grave spei admistum et timori. Nam pluviam gratiae, et stillicidia veritatis suae si effuderit Deus in animam sitientem, surgit messis virtutum proventu multiplici; et veniunt anni fecunditatis et tempora serena illucescunt nubilo ignorantiae depulso. Sin autem auferat beneficia sua iratus, et contineat benedictionem suam ut judicia sua exerceat, tunc tristia tempora succedunt, et marcent genimima bona in siccitate, et tribuli et spinae vitiorum multiplicantur ad laborem et dolorem homini peccatori. Et in his omnibus tempora sua patitur anima peccatrix, coelum desuper, quod perdidit, aeternitate immobile prospectans, cum ipsa deorsum volvatur temporalis: et in ea pertranseant spatiis, et mensuris suis quae stare non possunt omnia. Et ideo omnia tempus habent, et spatiis
Abbreviated transcription (Latin):
mutabilitatis fluctib agitatus. quietus stare ñ possit
Sic ergo tẽpora uenerunt in corde humano. quando
multa desideria introierunt in illud. et mutabilitas illic
dñari cepit: et uener̃t alia. et alia discesser̃t: et facta ẽ
fluctuatio et in constancia magna. lam enĩ cũ mundo
uisibili mundus inuisibilis uoluebatur: et ceꝑunt. in
eo tẽporũ mom̃ta discurrere: et esse anni. et dies. et no¬
ctes. sementes. et messes. pluuiȩ. et siccitatis. fecundita¬
tes. et sterilitates. Omĩa enĩ ista in sp̃ualiũ natura ad¬
ducta similitudine corruptibiliũ noxa peccati ꝑagun-¬
tur: ut natura ad ẽt̾nitatem facta ei quȩ tẽporaliter
transit praue associata. similiter in alternationẽ defici¬
at. Surgunt quippe germina uirtutũ ex radice pri¬
ma: et ꝑgunt ut crescant. et ueniant in effectũ con¬
sũmationis. Et ueniunt contra. uitiorũ ortus et xia¬

Expanded text:
mutabilitatis fluctibus agitatus, quietus stare non possit. mutabilitatis fluctibus agitatus, quietus stare non possit. Sic ergo tempora venerunt in cor humanum, quando multa desideria introicrunt in illud, et mutabilitas illic dominari coepit: et venerunt alia, et alia discesserunt; et facta est fluctuatio et inconstantia magna. Jam enim cum mundo visibili mundus invisibilis volvebatur, et coeperunt in eo temporum momenta discurrere, et esse anni, et menses, dies, et noctes, sementes et messes, pluviae et siccitates, fecunditates et sterilitates. Omnia enim ista in spiritualium natura adducta similitudine corruptibilium noxa peccati peraguntur, ut natura ad aeternitatem facta, ei quae temporaliter transit, prave associata similiter in alterationem deficiat. Surgunt quippe germina virtutum ex radice prima, et pergunt ut crescant, et veniant in effectum consummationis. Et veniunt contra vitiorum ortus, et ziza
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ his uolueret᷑ quȩ tẽpore transeunt: s sũmo et
uero bono inherens non subderetur mom̃tis tẽporũ
fireus ꝑ contẽplationẽ in soliditate et̃norũ. Ipsaenm
et̾nitas celũ erat: ubi m̃te fixus tẽpore mutari ñ po¬
tuit: quia supra tẽpora eleuatus subtus se labentia
cuncta despexit. Postquã cor suũ declinauit.
ut illud per concupiscentiã reb mutabilib
subiceret. quasi de celo lapsus cepit deorsũ eũ his qͥb
inherebat defluere: et ꝑ uolumina mutabilitatis suȩ duc¬
tus tẽporũ mom̃ta sentire. Hinc mens humana tẽporib
obnoxia facta est: ut in ea iam mala cũ bonis uicẽ habe¬
ant. quã sola prius bona sine uicissitudine quietã et
inconcussam possidebant. Eꝑt̾ea omĩa tẽpus habent et
suis spaciis transeunt uniuersa sub celo: ut ille quoq
qui se ꝑ amorẽ mutabilib subdidit. lege aliorũ suȩ

Expanded text:
ut cum iis volveretur, quae tempore transeunt; sed summo et ut cum iis volveretur, quae tempore transeunt; sed summo et vero bono inhaerens, non subderetur momentis temporum, fixus per contemplationem in soliditate aeternorum. Ipsa enim aeternitas coelum erat, ubi mente fixus tempore mutari non potuit; quia supra tempora elevatus, subtus se labentia cuncta despexit. Postquam autem cor suum declinavit, ut illud per concupiscentiam rebus mutabilibus subjiceret, quasi de coelo lapsus coepit deorsum cum iis quibus inhaerebat defluere, et per volumina mutabilitatis suae ductus temporum momenta sentire. Hinc mens humana temporibus obnoxia facta est; ut in ea jam mala cum bonis vicem habent, quam sola prius bona sine vicissitudine quietam et inconcussam possidebant. Propterea omnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub coelo, ut ille quoque qui se per amorem mutabilibus subdidit, lege aliorum suae
Abbreviated transcription (Latin):
iam octo er̃t illa in quib prius mala postea bona no¬
minant̾. et sex in quib pͥrius bona postea mala cõ¬
memorant᷑: quia bonorũ uita recte ad nimerũ be¬
atitudinis transit. malorũ autẽ intentio simul ⁊ urta
tẽporalitatis laborẽ non excedit. Sic una ẽ ueritas
quocũq sententiã ꝑ int̃pretationẽ intorseris. Multa
sunt alia. quȩ forte conuenient̃ in hac enumeratio¬
ne uel distinctione dici potuissent. S nos fastidiũ
quantũ possibile ẽ euitantes : ad ea quȩ dicta sunt
spiritaliter exponenda ueniamꝰ. Omĩa tẽpus habẽt:
et suis spaciis transeunt unu̾sa sub celo. Si in obedi¬
entia mandati ꝑstitisset homo: ñ esset de numero
illorũ quȩ tẽpus habent sub celo et transeunt. Ham
si m̃te ꝑ iniquitatẽ non defluxisset : etiã corporestabi¬
lis maneret per ĩ mortalitatẽ. Neq tunc sub celo esset

Expanded text:
jam octo erunt illa in quibus prius mala, postea bona nojam octo erunt illa in quibus prius mala, postea bona nominantur: et sex in quibus prius bona postea mala commemorantur; quia bonorum vita recte ad numerum beatitudinis transit, malorum autem intentio simul, et vita temporalitatis laborem non excedit. Sic una est veritas quocunque sententiam per interpretationem intorseris. Multa sunt alia quae forte convenienter in hac enumeratione vel distinctione dici potuissent. Sed nos fastidium quantum possibile est, evitantes, ad ea quae dicta sunt spiritualiter exponenda veniamus. Omnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub coelo. Si in obedientia mandati perstitisset homo, non esset de numero illorum quae tempus habent sub coelo, et transeunt. Nam, si mente per iniquitatem non defluxisset, etiam corpore stabilis maneret per immortalitatem. Neque tunc sub coelo esset,
Abbreviated transcription (Latin):
ut uniu̾sitas in utraq parte usq in finem decurrat.
Septenario quippe tota hȩc uita p̾sens exprimit᷑:
quȩ septẽ dierũ circulo ꝓuoluit᷑ usq ad finem suũ
Habent gͥ mali septenariũ suũ ⁊ boni similit̃ septenari.¬
um suũ habent: quia tota hȩc uita ⁊ tota malorũ ẽ de
bono in malũ. et tota bonorũ de malo in bonũ eun¬
tiũ. Cuius uitȩ principiũ malorũ ẽ in bono. et finis
in malo: bonorũ autem principiũ in malo et finis in
bono: mediis alternatim fluctuantib. Me¬
dia enĩ incerta sunt: et ob hoc etiã quod
mediũ positũ ẽ. dubie est pronunciatũ. siue de bono in
malum. siue de malo in bonũ. Medium enĩ fuit tẽ¬
pus spargendi lapides. et tẽpus colligendi: et ipfum
ambiguã expositionẽ suscepit siue de bello siue de
pace. significans: ut media incerta relinquant᷑. Si enĩ
in hoc quod prius dicit᷑ malũ ẽ. et quod postea bonũ.

Expanded text:
ut universitas in utraque parte usque in finem decurrat. ut universitas in utraque parte usque in finem decurrat. Septenario quippe tota haec vita praesens exprimitur: quae septem dierum curriculo provolvitur usque ad finem suum. Habent ergo mali septenarium suum, et boni similiter septenarium suum habent; quia tota haec vita malorum est de bono in malum, et tota bonorum de malo in bonum cuntium. Cujus vitae principium malorum est in bono, et finis in malo; bonorum autem principium in malo, et finis in bono, mediis alternatim fluctuantibus. Media enim incerta sunt: et ob hoc etiam quod medium positum est, dubie est pronuntiatum, sive de bono in malum, sive de malo in bonum. Medium enim fuit tempus spargendi lapides et tempus colligendi: et ipsum ambiguam expositionem suscepit, sive de bello sive de pace significans, ut media incerta relinquantur. Si enim in hoc, quod prius dicitur, malum est, et quod postea bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmixta ut ordinẽ ñ seruent. siue de bono in malũ. siue
de malo in bonũ: idcirco nunc interĩ inter prncipium
et finẽ multiplex uicisfitudo incurrit: ut scilicet. ñc
post bona mala. nunc post mala bona. et malis pariter
et bonis incerta sorte contingant. Omĩa ista dum de
tẽporũ uolubilitate et uicissitudine eorũ quȩ in tẽpore
uariant᷑ distinctionẽ quandã ꝓponeret eccłastes. pro
exemplo unuersorũ diligenter expressit: ut et bonorũ
et malorũ simul sortẽ ꝓuectũq in contraria currentẽ
ostenderet. Cũ enim dixisset omĩa quȩ sub celo sunt
tẽporis rotatu uariari. ⁊ incontraria ferri: subiunxit
exempla. et enumerauit multa de omĩb. ut om̃iũ
natura patesceret. Et in his quȩ enumerauit quedã
riter status et conditio agnoscatur. Septẽ enĩ sunt
in quib bona prius cõmemorant᷑. postea mala. et ite¬
rum septẽ in quib mala prius dicunt᷑ postea bona

Expanded text:
permista, ut ordinem non servent, sive de bono in malum, sive permista, ut ordinem non servent, sive de bono in malum, sive de malo in bonum, idcirco nunc interim inter principium et finem multiplex vicissitudo incurrit: ut scilicet nunc post bona mala, nunc post mala bona, et malis pariter et bonis incerta sorte contingant. Omnia ista dum de temporum volubilitate, et vicissitudine eorum, quae in tempore variantur, distinctionem quamdam proponeret Ecclesiastes, pro exemplo universorum diligenter expressit, ut et bonorum et malorum simul sortem provectumque in contraria currentem ostenderet. Cum enim dixisset omnia quae sub coelo sunt temporis rotatu variari et in contraria ferri, subjunxit exempla, et enumeravit multa de omnibus ut omnium natura patesceret. Et in iis quae enumeravit, quaedariter status et conditio agnoscatur. Septem enim sunt in quibus bona prius commemorantur, postea mala; et iterum septem in quibus mala prius dicuntur postea bona,
Abbreviated transcription (Latin):
eligeret. etna adipisci ñ ualeret: et sise hic flagello ca¬
stigationis in iudicio ueritatis sponte supponeret. in fu¬
tura uita torm̃ta dãpnationis non sentiret. Reꝓbi au¬
tem qui uitã tẽporalẽ dilig̃t. et eius iocunditat᷑ẽ uitȩ
ꝑpetuȩ gaudiis anteponunt. bona p̃sentia toto desi¬
derio amplectunt᷑: atq in eis omnẽ felicitatẽ suã consti¬
tuunt. Electi uero tẽporales dolores pacient̃ sustinent.
ue ad ea quȩ ꝓmissa sunt gaudia et̾nitatis possint per¬
uenire : et in eorũ respectu quicqͥ transitoriũ ẽ si ama¬
rum uidetur ñ metuunt. si dulce ñ concupiscunt. Unde
accidit ut carnalis uitȩ amatores prius habeant bona.
deinde mala acciprante sp̃uales uero prius aduersis ec¬
erceant̾. deinde ad bona ꝑtingant. Illis prima bona.
ultima mala: istis prima mala. ultima bona. S quia
rursũ omĩa quȩ in tẽpore transeunt confusa sunt et

Expanded text:
eligeret, aeterna adipisci non valeret; et si se hic flagello caeligeret, aeterna adipisci non valeret; et si se hic flagello castigationis in judicio veritatis sponte supponeret, in futura vita tormenta damnationis non sentiret. Reprobi autem qui vitam temporalem diligunt, et ejus jucunditatem vitae perpetuae gaudiis anteponunt, bona praesentia toto desiderio amplectuntur, atque in eis omnem felicitatem suam constituunt: electi vero temporales dolores patienter sustinent, ut ad ea, quae promissa sunt, gaudia aeternitatis possint pervenire: et in eorum respectu quidquid transitorium est, si amarum videtur, non metuunt; si dulce, non concupiscunt. Unde accidit ut carnalis vitae amatores prius habeant bona, deinde mala accipiant: spirituales vero prius adversis exerceantur, deinde ad bona pertingant. Illis prima bona, ultima mala: istis prima mala, ultima bona. Sed quia rursum omnia, quae in tempore transeunt, confusa sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ deo ut ostenderet diuitias głȩ suꝑuenturȩ in ua¬
sa miscdiȩ etiã uasa irȩ insustentationẽ ꝑ tẽporalẽ mi¬
sccłiam transducere: et ipsa similit̃ uasa miscdiȩ ut
iusticia et ueritas adimpleatur. nunc interĩ molestis tẽp¬
tationũ exercere: ut habeat omĩs uita et qd̾ de mniscdia
gratuitũ accipiat. ne bonitas relinquatur incognita: et qd
de iusticua districtũ sentiat ut ueritas fiat manifesta. Ppto
itaq ꝓposuit deus homini om̃i et bona et mala. ut uts
demonstraret. miscdiam scilicet et ueritatẽ: alterũ quoi
sine merito gratis beneficiũ tribuit. alterũ quo malo m¬
rito paenã dignam rependit. Ppt̾ea disposuit ut uitrũq
accipiat homo: et reliquit potestatẽ homini. quid priꝰ
uelit ut accipiat. Apposuit autẽ conditionẽ electionis
in utoq ne forte excusabilis sit concupiscentia praua.
ut si homo bona tẽporalia in hac uuita ad iocunditatẽ

Expanded text:
enim Deo ut ostenderet divitias gloriae superventurae in vaenim Deo ut ostenderet divitias gloriae superventurae in vasa misericordiae, etiam vasa irae in sustentatione per temporalem misericordiam traducere: et ipsa similiter vasa misericordiae, ut justitia et veritas adimpleatur, nunc interim molestiis tentationum exercere: ut habeat omnis vita et quod de misericordia gratuitum accipiat, ne bonitas relinquatur incognita; et quod de justitia districtum sentiat, ut veritas fiat manifesta. Propterea itaque proposuit Deus omni homini et bona et mala, ut utrumque demonstraret, misericordiam scilicet et veritatem: alterum, quo sine merito gratis beneficium tribuit; alterum, quo malo merito poenam dignam rependit. Propterea disposuit ut utrumque accipiat homo; et reliquit potestatem homini quid prius velit ut accipiat. Apposuit autem conditionem electionis in utroque, ne forte excusabilis sit concupiscentia prava: ut si homo bona temporalia in hac vita ad jucunditatem
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit in carne. uel sed̾m carnẽ ambulat et uitã sp̃uale ñdũ
attigit: uel scdm sp̃m ambulat. et uitã carnalem abdi¬
cauit. Quaꝑpter omĩs sp̃ualis. ex carnali sp̃ũalis factus
est: s non omis carnalis. ex spũali carnalis est effectus.
Uita enĩ carnalis semꝑ uel sola ẽ uel prima. ut illam
omĩs homo uel solam teneat ut spũalẽ uitã nũquã incho¬
et: uel prius habitã. sp̃ualis uitȩ studio subsequente
cõmutet. Utraq hȩc uita sectatores suos habet. Carni¬
lis quidẽ eos qui uitȩ p̃sentis gaudia diligunt: sp̃ual
uero eos qui uitȩ futurȩ iocunditatẽ inquir̃t. Quorũ
illi quidẽ blandim̃tis t̾renarũ delectationũ carnẽ fouẽt:
hii uero studio uirtutũ in spe ac desiderio futurorũ spi¬
ritũ exercent. Cum duob istis populis mundus per
tẽporũ mutabilitatẽ ad finẽ decurrit: donec ueniat ut
statuto pacto iusticiȩ amborũ iudiciũ fiat. Placuit

Expanded text:
in carne, vel secundum carnem ambulat, et vitam spiritualem nondum attigit: vel secundum spiritum ambulat, et vitam carnalem abdicavit. Quapropter omnis spiritualis ex carnali spiritualis factus est: sed non omnis carnalis ex spirituali carnalis est effectus. Vita enim carnalis semper vel sola est, vel prima, ut illam omnis homo vel solam teneat, ut spiritualem vitam nunquam inchoet: vel prius habitam spiritualis vitae studio subsequente commutet. Utraque haec vita sectatores suos habet: carnalis quidem eos qui vitae praesentis gaudia diligunt; spiritualis vero eos qui futurae vitae jucunditatem inquirunt. Quorum illi quidem blandimentis terrenarum delectationum carnem fovent, hi vero studio virtutum in spe ac desiderio futurorum spiritum exercent. Cum duobus istis populis mundus per temporum mutabilitatem ad finem decurrit, donec veniat ut statuto pacto justitiae amborum judicium fiat. Placuit
Abbreviated transcription (Latin):
ut blasphemetur et dicatur quasi approbet iniqui¬
tatem. et impietas apud ipsum sit. nec cognoscat
iudiciũ uerum. Et hoc totum ex eo oritur quod
sub sole impietas est in loco iudicii et in loeo nsti¬
ciȩ inquitas : et quasi in uanitate quȩ sub sole
est confusa sint omĩa et dissimiliter cuncta pro¬
ueniant. Et tamen cũ coniderat homo dei oꝑa.
et uidet qualiter rata constantiq moderatione
uniuersa disponunt᷑. intelligit qm omĩum in¬
spector est deus et moderator: et quia cassari
non possunt iudicia eius: et facta hominũ quȩ
in hac uita non iudicat. in posterũ examinanda
conseruat. Si enim quẽadmodũ ex oꝑum eius
dispositione ꝓbatum est iustus iudex est deus.
suꝑest ut quod in p̃senti in factis hominũ iudi¬
candis non agitur: in futuro ꝑficiendũ sine
dubitatione credatur. Eꝓt̾ea ut ꝓponeret que¬
relam infirmorũ in eo qđ deus in huius uite

Expanded text:
ut blasphemetur Deus, et dicatur quasi approbet iniquiut blasphemetur Deus, et dicatur quasi approbet iniquitatem, et impietas apud ipsum sit, nec cognoscat judicium verum. Et hoc totum ex eo oritur, quod sub sole impietas est in loco judicii, et in loco justitiae iniquitas, et quasi in vanitate quae sub sole est, confusa sint omnia, et dissimiliter cuncta proveniant. Et tamen, cum considerat homo opera Dei, et videt qualiter rata constantique moderatione universa disponit, intelligit quod omnium inspector est Deus et moderator: et quod cassari non possunt judicia ejus, et quod facta hominum quae in hac vita non judicat, in posterum examinanda conservat. Si enim, quemadmodum ex operum ejus dispositione probatum est, justus judex est Deus, superest ut quod in praesenti in factis hominum judicandis non agitur, in futuro perficiendum sine dubitatione credatur. Propterea, ut proponeret querelam infirmorum in eo quod Deus in hujus vitae
Abbreviated transcription (Latin):
rum p̾mium transeant purgatiores. Mali uero
quia ad futurũ seruantur iudiciũ. sepe in hoc
mundo non solum nulla aduersa sustinent. s de¬
sideria sua implere ꝑmittuntur: ut cuncta illis
ad iocunditatem et felicitatẽ uitȩ p̾sentis ꝓ uoto
succedant. Et uidentur dissimiliter currerẽ retri¬
butiones ut bomi mala ⁊ mali bona accipiant. et
impium esse iudiciũ iustorũ ut opprimant̾ ino¬
centes et penã sustineant imquorũ. et ut p̃miũ
iustorũ tollant iniqui: et confusa oĩa ⁊⁊ ꝑmixta.
quia deus non statim exercet iudicium ut innocen¬
tes eripiat et iustos de oppressione impiorũ. et eos
puniat qui oꝑantur iniqua. Inqͥe grauis coneussio
nascitur animorũ. et succẽduntur zelo pusillan¬
mes qui non uident nisi quȩ foris sunt solum: et
putant quasi deus humana non curet. et fortu¬
ne cõmiserit uniuersa. et nichil iudicio fiat : et
quod crudelius est. sepe in tantã itur ꝑuersitatẽ

Expanded text:
rum praemium transeant purgatiores. Mali vero, rum praemium transeant purgatiores. Mali vero, quia ad futurum servantur judicium, saepe in hoc mundo non solum nulla adversa sustinent, sed desideria quoque sua implere permittuntur, ut cuncta illis ad jucunditatem et felicitatem vitae praesentis pro voto succedant. Et videntur dissimiliter currere retributiones ut boni mala, et mali bona accipiant, et impium esse judicium justorum, ut opprimantur innocentes, et poenam sustineant iniquorum, et ut praemium justorum tollant iniqui: et confusa omnia, et permista, quia Deus non statim exercet judicium ut innocentes eripiat, et justos de oppressione impiorum, et eos puniat qui operantur iniqua. Inde gravis concussio nascitur animorum, et succenduntur zelo pusillanimes qui non vident, nisi quae foris sunt solum, et putant quasi Deus humana non curet, et fortunae commiserit universa, et nihil judicio fiat. Et, quod crudelius est, saepe in tantam itur perversitatem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quoq sub sole impietas est in loco iudicĩ
et in loco iusticiȩ iniquitas quod omĩs homo
mala ꝓximi sui sine miscdia persequitur: sua
uero mala unusquisq contra iusticiã etiam quantũ
potest defensare conatur. In causa qͥppe ꝓximi siui ĩ pius
quia cũ mala ꝓximi iudicanda sunt. miscdie non¬
sua erga ꝓximũ examinanda sunt. iusticiã non
custodit. Et in hunc modũ ꝑuersa sunt iudieia
omĩa sub sole: et nutant mentes hominũ: et mi¬
rantur ubi sit iudiciũ dei qui hec sustinet. Ad huc
possumꝰ et alio intellectu fortassis cõmodiore:
sub sole in loco iudieũ impietatẽ et in loco iusti¬
ciȩ iniquitatẽ considerare. Est quippe sub sole
in loco iudicũ impietas et iniquitas in loco iusti¬
ciȩ: quando in hoc mundo et iustus sustinet
penam iniqui et iniquus capit p̃miũ usti. ho¬
ni namq in hac uita tantũ iudicantur ut ꝓ suis
excessib hic flagella dei suscipiant: et ad futu¬

Expanded text:
hoc quoque sub sole impietas est in loco judicii, hoc quoque sub sole impietas est in loco judicii, et in loco justitiae iniquitas: quod omnis homo mala proximi sui sine misericordia persequitur, sua vero mala unusquisque contra justitiam etiam quantum potest, defensare conatur. In causa quippe proximi sui impius quia cum mala proximi judicanda sunt, misericosua adversus proximum examinanda sunt, justitiam non custodit. Et in hunc modum perversa sunt judicia omnia sub sole, et nutant mentes hominum, et mirantur ubi sit judicium Dei qui haec sustinet. Adhuc possumus, et alio intellectu fortassis commodiore sub sole in loco judicii impietatem, et in loco justitiae iniquitatem considerare. Est quippe sub sole in loco judicii impietas, et iniquitas in loco justitiae, quando in hoc mundo, et justus sustinet poenam iniqui, et iniquus capit praemium justi. Boni namque in hac vita tantum judicantur, ut pro suis excessibus hic flagella Dei suscipiant, et ad futu
Abbreviated transcription (Latin):
in loco iusticiȩ iniquitatẽ. Uidit quippe quod in
hoc mnundo deus impios iudices esse ꝑmittit et
potestatẽ optinere ut dominent̃ et opprimant inno¬
centes: et facta hominũ iniqua quȩ iusta esse debu¬
erunt: et in his omĩb confusionem magnã. esse
sub sole. Quia enim deus potestatẽ inhoc mun¬
Do ꝑuersis tribuit. ꝓpt̾ea impietas est in loco ui¬
diciĩ et in loco iusticiȩ iniquitas: ut ibi sit im¬
pietas ubi esse deberet iudiciũ. et ibi iniquitas ubi
iusticia. Nam quia p̾lati sunt impii. idcirco sunt
iniqui subiecti: quia nisi illi ꝑ ĩpietatẽ innocentiã
opprimerent. isti ꝑ iniquitatẽ iusticiã non impug¬
narent. Ept̾ea namq inferiores ad iniquitatem
ꝑpetrandam audaces sunt. quia suꝑiores ad tu¬
tandam innocentiã pii non sunt: quia si illi in-¬
iuriam patientib iudiciũ facerent. isti ad infe¬
rendam iniuriã tam prompti ñ fuissent. S in

Expanded text:
in loco justitiae iniquitatem. Vidit quippe, quod in in loco justitiae iniquitatem. Vidit quippe, quod in hoc mundo Deus impios judices esse permittit, et potestatem obtinere ut dominentur et opprimant innocentes, et facta hominum iniqua, quae justa esse debuerunt, et in his omnibus confusionem magnam esse sub sole. Quia enim Deus potestatem in hoc mundo perversis tribuit, propterea impietas est in loco judicii, et in loco justitiae iniquitas: ut ibi sit impietas ubi esse deberet judicium, et ibi iniquitas ubi justitia. Nam, quia praelati sunt impii, idcirco sunt iniqui subjecti, quia nisi illi per impietatem innocentiam opprimerent, isti per iniquitatem justitiam non impugnarent. Propterea namque inferiores ad iniquitatem perpetrandam audaces sunt, quia superiores ad tutandam innocentiam pii non sunt; quia si illi injuriam patientibus judicium facerent, isti ad inferendam injuriam tam prompti non fuissent. Sed in
Abbreviated transcription (Latin):
s quia pena quedã occulta est quedam manifesta.
dum impios et peccatores deus per pacientiam
tolerat et eis statim penã manifestã non irrogat:
humana stulticia eum aut nescire aut ñ cura¬
re facta hominũ siue etiã quod peius ẽ prauita¬
tem malignantiũ approbare putat. Inde ergo cor
hominis aduersus deum concutit᷑: unde deus ab
hominib amplius diligendus et laudandus de¬
monstratur. Conqueritur homo quod malus
homo a deo toleratur: cum manifestum sit quia
nullus homo fuisset bonus. si nullus aliquando
fuisset toleratus malus. Et tamen scandalitantur
infirmantiũ corda dum uident in hoc mundo im-¬
pios ꝓsperari et p̃mi innocentes: quia ad sola ea
quȩ foris sunt in manifesto respiciunt: et illa
quȩ uel intrinsecus latent occuita uel in futuro
manifesta exibenda seruantur non attendunt. Quo¬
rum querela ex qua causa surgat aꝑitur cum sub¬
ditur. Uidi sub sole in loco iudicii impietatẽ: et

Expanded text:
Sed quia poenarum quaedam occulta est, quaedam manifesta: Sed quia poenarum quaedam occulta est, quaedam manifesta: dum impios et peccatores Deus per patientiam tolerat, et eis statim poenam manifestam non irrogat, humana stultitia eum aut nescire aut non curare facta hominum, sive etiam, quod pejus est, pravitatem malignantium approbare putat. Inde ergo cor hominis adversus Deum concutitur, unde Deus ab hominibus amplius diligendus et laudandus demonstratur. Conqueritur homo, quod malus homo a Deo toleratur, cum manifestum sit quod nullus homo fuisset bonus, si nullus aliquando fuisset toleratus malus. Et tamen scandalizantur infirmantium corda, dum vident in hoc mundo impios prosperari et premi innocentes; quia ad sola ea quae foris sunt in manifesto respiciunt, et illa quae vel intrinsecus latent occulta, vel in futuro manifesta exhibenda servantur, non attendunt. Quorum querela ex qua causa surgat, aperitur cum subditur: Vidi sub sole in loco judicii impietatem et
Abbreviated transcription (Latin):
mutat. Pocco qd sactũ ẽ ꝑmanet ⁊ ĩ rerũ uniu̾sitate quantũ ꝑtinet
ad ordinẽ dispositionis: et ĩ iudicii eius exibitione
quantũ ad sententiã p̃destinationis spectat. Que
futura sunt iam fuerunt. In utroq et enĩ que
futura sunt iam fuerunt: quia et in generib
rerum omĩum quod fuerunt ea quȩ iãm ñ sũt
hoc idem scđm naturȩ similitudinẽ et identitatẽ
procursus in genere suo singula futura sunt que
nondũ sunt: et in iudiciis diuinis quã uerita¬
tem in p̃teritis seruatã audiuimus. eandẽ in
suꝑuenientib expectamus exibendã. Instaurat.
enim ubiq deus qd̾ abiit: quia sicut rerũ tran¬
seuntiũ defectũ ꝑ succedentiũ in suis generib mul¬
tiplicationẽ reparat: ita cotidie facta hominum
iudicando. antiꝗͣ iudiciorũ suorũ quȩ ab initio
exercuit. ueritatẽ licet int̾missa ad tẽpus uide¬
retur. integrã se tenuisse demonstrat. Semꝑ enĩ
apud ipsum malitia penã habet et p̾miũ uirtus

Expanded text:
tinet ad ordinem dispositionis, et in judicii ejus exhibitione, quantum ad sententiam praedestinationis spectat. Quae futura sunt jam fuerunt. In utroque etenim quae futura sunt, jam fuerunt; quia et in generibus rerum omnium quod fuerunt ea quae jam non sunt, hoc idem secundum naturae similitudinem et identitatem procursus in genere suo singula futura sunt, quae nondum sunt. Et in judiciis divinis quam veritatem in praeteritis servatam audivimus, eamdem in supervenientibus exhibendam exspectamus. Instaurat enim Deus ubique quod abiit; quia sicut rerum transeuntium defectum per succedentium in suis generibus multiplicationem reparat, ita quotidie facta hominum judicando, antiquam judiciorum suorum, quae ab initio exercuit veritatem, licet intermissa ad templum videretur, integram se tenuisse demonstrat. Semper enim apud ipsum malitia poenam habet, et praemium virtus.
Abbreviated transcription (Latin):
siue bonũ siue malũ sit: ut ꝑ bona et mala ꝓbatus.
transeat ad bona głificandus. Et si int̾im longa sint
spacia tẽpr̃is. ñ p̃sumat in bonis. ñ corruat in malis:
quia spaciis suis transeunt irniusa sub celo: ut tran¬
seunte tẽpore sub celo. succedat et̾nitas quȩ ẽ in celo.
Tempus nascendir et tẽpus moriendi. Nunc exemplis
succedentib ꝓsequit᷑. quod generaliter p̃miserat dicens
Omĩa tẽpus habent. Et enumerat hic bona ⁊ mala.

Expanded text:
sive bonum sive malum sit, ut per bona et mala probatus sive bonum sive malum sit, ut per bona et mala probatus transeat ad bona glorificandus. Et si interim longa sint spatia temporis, non praesumat in bonis, non corruat in malis; quia spatiis suis transeunt universa sub coelo, ut transeunte tempore sub coelo succedat aeternitas quae est in coelo. Tempus nascendi, et tempus moriendi. Nunc exemplis succedentibus prosequitur quod generaliter praemiserat, dicens: Omnia tempus habent. Et enumerat hic et bona et mala
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: et succedunt sepe bonis transeuntib mala man¬
sura. et malis transeuntib post finẽ bona quȩ ñ ha¬
bent finẽ. Et tunc bona p̾terita ꝓdesse nil possunt in
multitudine malorũ: et mala p̾terita in habundantia
bonorũ nichil obesse feliciter consũmatis. Non ergo
głetur homo ꝓ tẽpore suo ante tẽpus. neq tẽporum
aduersis frangatur. qui in tribulatione ẽ. quia transe¬
unt omĩa: donec ueniat tẽpus qñ remetietur in et̾mta¬
te quiequid in tẽporũ spaciis exactũ ẽ suie mans siue
minus. Tunc longa spacia tẽporũ ñ placebunt impiis.
tͣrnsacta felicitate tẽporũ. et ꝑmanentib culpis quas
modica uidebunt᷑: cũ merita tẽporalia uiderint p̃mus
et̾nis cõpensari. Ante hoc tẽpus quicqͥd in tẽpore agitur
occultũ ẽ siue longũ siue breue sit: ut homo dei uidi¬
cium serutari ñ audeat: s paratus sit ad omne tẽpus

Expanded text:
sunt. Et succedunt saepe bonis transeuntibus mala mansunt. Et succedunt saepe bonis transeuntibus mala mansura, et malis transeuntibus post finem, bona quae non habent finem: et tunc bona praeterita prodesse nil possunt in multitudine malorum, et mala praeterita in abundantia bonorum nihil obesse feliciter consummatis. Non ergo glorietur homo pro tempore suo, ante tempus, neque temporum adversis frangatur, qui in tribulatione est; quia transeunt omnia, donec veniat tempus, quando remetietur in aeternitate quidquid in temporum spatiis tractum est, sive majus, sive minus. Tunc longa spatia temporum non placebunt impiis transacta felicitate temporum; et permanentibus culpis quae modica videbuntur, cum merita temporalia viderint praemiis aeternis compensari. Ante hoc tempus quidquid in tempore agitur, occultum est, sive longum sive breve sit, ut homo Dei judicium scrutari non audeat, sed paratus sit ad omne tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
illi et̾nitas quia semꝑ fuit. lta ex et̾nitate omĩa tẽpus
habent: et suis spaciis transeunt uniu̾sa sub celo.
Tempus habent. quando incipiant et quando fini¬
antur : tẽpus habent.spacia habent quãdiu subsistẽ
habent. Hoc enĩ spacium mora ẽ subsistendi int̃ prĩ¬
cipiũ et finẽ: et ipsa spatia multorũ similia multorũ
dissimilia sunt: omĩa tam̃ equo iudicio cõpensata. Et
cũ mora sit his qui in leticia et gaudio uiuunt. ⁊ in
bonis dueunt dies suos. felicitas magna uioetur: et
cum his qui in erũpnis sunt. et aduersis fatigantur. spacia
longa ꝓcurr̃t. magna miseria et infelicitas magna exis¬
timatur: et nescit tñ homo sortẽ suã. neq iudiciũ dei
suꝑ se scrutari potest. Nam et ipsa tẽpora longa finẽ
habent. et cum finẽ acceꝑint ipsa iam non sunt que bo¬
na uidebant᷑ : similit̃ et quȩ mala putabant᷑ iam non

Expanded text:
illi aeternitas, quia semper fuit. Ita ex aeternitate omnia tempus illi aeternitas, quia semper fuit. Ita ex aeternitate omnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub coelo. Tempus habent quando incipiant, et quando finiantur tempus habent. Spatia habent quandiu subsistere habent: hoc enim spatium mora est subsistendi inter principium et finem; et ipsa spatia multorum similia, multorum dissimilia sunt; omnia tamen aequo judicio compensata. Et cum mora fit iis, qui in laetitia et gaudio vivunt, et in bonis ducunt dies suos, felicitas magna videtur; et cum iis qui in aerumnis sunt et adversis fatigantur, spatia longa procurrunt, magna miseria et infelicitas magna existimatur, et nescit tamen homo sortem suam neque judicium Dei super se scrutari potest: nam et ipsa tempora longa finem habent: et cum finem acceperint, ipsa jam non sunt, quae bona videbantur; similiter, et quae mala putabantur, jam non
Abbreviated transcription (Latin):
et inueniunt᷑ illic ñ tẽpus sed et̾nitas. Omĩa tẽpus habẽt:
et suis spaciis transeunt uniũsa sub celo. Ex om̃ib enĩ quȩ¬
sub celo sunt nichil et̾nũ ẽ: s omĩa tẽpori subiacent et
mutabilitati. Omĩa enĩ iniciũ aliquando habuerunt. ali¬
quando habitura finẽ: et int̾ iniciũ et finẽ spacũ est ip¬
sum tẽporis. qd tẽpus ẽ illi qd principiũ habet et finem:
et ipsum et̾nitas illi qd nec principium habet nec finem.
lpoum enĩ qđ cepit antequã inciꝑet ñ fuit. et cũ desiit
esse iam ñ fuit: et tunc illi nichis fuit. quia illud nicħ
fuit: et tñ fuit etiã tunc qd̾ semꝑ fuit. et idem ipsum
postea fuit. cũ hoc fuit: et hoc qd̃ cepit in illo cepit.
et qd fuit in illo fuit. quãdui fuit: et cũ fuit hoc qd̾
non semꝑ fuit. fuit et illud qđ semꝑ fuit quia hoc in
illo fuit: et quod isti tẽpus fuit quia ñ semꝑ fuit. fuit

Expanded text:
et inveniuntur illic non tempus, sed aeternitas. Omnia tempus habent, et inveniuntur illic non tempus, sed aeternitas. Omnia tempus habent, et suis spasub coelo sunt nihil aeternum est, sed omnia tempori subjacent et mutabilitati. Omnia enim initium aliquando habuerunt, aliquando habitura finem: et inter initium, et finem spatium est ipsum temporis, quod tempus est illi quod principium habet et finem; et ipsum aeternitas illi; quod nec principium habet nec finem. Ipsum enim quod coepit, antequam inciperet, non fuit; et cum desiit esse, jam non fuit; et tunc illi nihil fuit, quia illud nihil fuit; et tamen fuit etiam tunc quod semper fuit; et idem ipsum postea fuit cum hoc fuit; et hoc quod coepit, in illo coepit; et quod fuit, in illo fuit, quandiu fuit; et cum fuit hoc, quod non semper fuit, fuit, et illud quod semper fuit, quia hoc in illo fuit; et quod isti tempus fuit, quia non semper fuit; fuit
Abbreviated transcription (Latin):
aceperat qd erat: et in ipso admissa sunt hȩc omĩa. ut
ex eo quod ipsũ uere erat. essent et hec aliquid. Quantũ
ergo participant uerũ esse. tantũ sunt omĩa hȩc quȩ
non habent in seipsis uerũ esse: quib hoc tantũ ẽ esse
qd̾ sunt. ipsũ qd̾ habet uerũ esse. Et cũ in se unũ sit
in ipsis tamen ꝓ capacitate participantiũ aliud uidet̃
esse: cum sint ipsa alia in eo qd̾ñ ẽ aliud. Habent ergo
singła scdm participationẽ eius qd semꝑ ẽ spacia sub¬
sistendi alia maiora alia minora pro ut sunt in eo
qd̾ nec marus nec minus est: s idem semꝑ ipsum est.
Ideo diunditur et cõmensuratur ex eo unicuiq spactum
suũ et tẽpus suũ. alii longũ alii breue: et sunt dies et m̃¬
ses et anni et lustra et scła et hore breues et mom̃ta et in¬
stancia. et omĩa hȩc tẽpus sunt in ipsis quȩ transeunt. et
uere non sunt. et in ipso a quo sunt qd̾ sunt unũ sunt:

Expanded text:
acceperat quod erat; et in ipso admissa sunt haec omnia, ut acceperat quod erat; et in ipso admissa sunt haec omnia, ut ex eo quod ipsum vere erat, essent, et haec aliquid. Quantum ergo participant verum esse, tantum sunt omnia haec quae non habent in seipsis verum esse: quibus hoc totum est esse, quod sunt ipsum quod habet verum esse. Et cum in se unum sit, in ipsis tamen pro capacitate participantium aliud videtur esse, cum sint ipsa alia in eo, quod non est aliud. Habet ergo singula secundum participationem ejus, quod semper est, spatia subsistendi alia majora et alia minora; prout sunt in eo quod nec majus nec minus est, sed idem semper ipsum est. Ideo dividitur et mensuratur ex eo unicuique spatium suum et tempus suum alii breve, alii longum; et sunt dies et menses, et anni, et lustra, et saecula, et horae breves, et momenta, et instantia; et omnia haec tempus sunt in ipsis quae transeunt, et vere non sunt; et in ipso a quo sunt quod sunt, unum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ esset certa subsistentia transeuntiũ. si subsistentiũ status
non esset ꝑpetuus. Illa enĩ quȩ uere sunt semꝑ sunt. et
semꝑ sunt qđ sunt: et sunt alia quȩ uere non sunt.⁊
ea quȩ uere sunt quodãmͦ emulant᷑ ut sint in eo ali
quid qd sunt: et cũ esse ceꝑint id qd̃ sunt. tͣnseunt
in id qd̾ ñ sunt : et ñ uere hoc sunt qđ sunt. quia de¬
sinunt hoc esse et iam ñ sunt: nec uere hoc sunt qd
esse incipiunt. quia incipiunt tantũ hoc esse. et non¬
dum sunt. Ita sunt ista in uero esse errantia. et par¬
ticipare uident᷑ in ipso transitu in quo currt̃ esse qd̵
non capiunt nec cõprehendt̃: licet attingere uideant.
ne om̃ino nichil sint. Apparent enĩ ibi et cũ querun¬
tur non sunt quia abiert in nichilũ. unde uenerant:
et ñ erant ex eo ubi erant. Ipsum enĩ in quo erant. Po¬
lum uere eratꝰ et totũ quod erat ipsũ erat nec aliunde

Expanded text:
non esset certa subsistentia transeuntium si subsistentium status non esset certa subsistentia transeuntium si subsistentium status non esset perpetuus. Illa enim, quae vere sunt, semper sunt; et semper sunt quod sunt; et sunt alia, quae vere non sunt, et ea quae vere sunt: quodammodo aemulantur, ut sint aliquid in eo quod sunt; et cum esse coeperint id quod sunt, transeunt in id quod non sunt; et non vere hoc sunt quod sunt, quia desinunt hoc esse, et jam non sunt, nec vere hoc sunt quod esse incipiunt, quia incipiunt tantum hoc esse, et nondum sunt. Ita sunt ista in vero esse errantia, et participare videntur in ipso transitu in quo currunt, esse quod non capiunt nec comprehendunt, licet attingere videantur, ne omnino nihil sint. Apparent enim ibi, et cum quaeruntur non sunt, quia abierunt in nihilum unde venerant, et non erant ex eo ubi erant. Ipsum enim in quo erant solum vere erat; et totum quod erat ipsum erat, nec aliunde
Abbreviated transcription (Latin):
demũ uenit et̃nitas: et illi post tẽpora eternitatẽ inue¬
niunt. qui in Fluctu tẽporũ alt̾nantiũ m̃te in desiderio
eternitatis defixi. ĩmutabiles consistunt. Omĩa tẽpus
habent: in suis spaciis transeunt uniũsa sub celo. ham et
ipsum celũ omĩum tẽporũ spacia metitur: et omĩa
que sub celo sunt tẽpore transeunt: et ñ transit ip¬
sum celũ a quo est tẽpus. Quasi enim ex ip̃so celo
tẽpus est. et in ipso celo tẽpus ñ est: et cũ omĩa quȩ
sub celo sunt tempus accipiant de celo in ipso celo
etnitas constat. Magnũ spectacłm sapientiȩ uisibił
imago est: ut ex uisibilium contẽplatione ad inui
moueri uidetur et mutari ñ uidetur: s mutant᷑
quȩ sub celo sunt: et inde omĩs motus origo est.
unde mutabilitas nulla est. Ideo transeunt uniũsa sub
celo: quia in celo cuncta subsistunt. Et ipsa quȩ tran¬
seunt. esse suũ mentiunt᷑ ex ipsis quȩ subsistunt: quia

Expanded text:
demum venit aeternitas: et illi post tempora aeternitatem invedemum venit aeternitas: et illi post tempora aeternitatem inveniunt, qui in fluxu temporum alternantium mente in desiderio aeternitatis defixi, immutabiles consistunt. Omnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub coelo. Nam et ipsum coelum omnium temporum spatia metitur, et omnia quae sub coelo sunt tempore transeunt, et non transit ipsum coelum a quo est tempus. Quasi enim ex ipso coelo tempus est, et in ipso coelo tempus non est: et cum omnia quae sub coelo sunt tempus accipiant de coelo, in ipso tamen coelo aeternitas constat. Magnum spectaculum sapientiae visibilis imago est, ut ex visibilium contemplatione ad aemulasi moveri videtur, et mutari non videtur. Sed mutantur quae sub coelo sunt, et inde omnis motus origo est, ubi mutabilitas nulla est. Ideo transeunt universa sub coelo, quia in coelo cuncta consistunt. Et ipsa quae transeunt esse suum metiuntur ex ipsis, quae subsistunt; quia