comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit aut nurioris locita itendita ue
rio siue altauo quotũꝙ ¶ Si g acce.¬
pit ut negotiũ fac̾et surefecit siue
curpat̃ enim fecit set ei dabitur rept¬
sicto pp̃ quem datum ẽ ut calũpina
ei fiat quate siquis ⁊ ate pecunttã
accepit ut in rreggociũ faceret ⁊ a
me ne mͥ fac̃et dnob tudituis nͥcħ¬

Expanded text:
sit, aut minoris locata uenditaue rrio siue ab alio quocumque.Si igitur accepit ut negotium faceret siue fecit siue turpiter enim fecit: sed ei dabitur petitio, propter quem datum est ut calumnia ei fiat. quare si quis et a te pecuniam acc‹e›pit, ut mihi negotium faceret, et a me, ne m
Abbreviated transcription (Latin):
inpecumam aliamite rẽ ꝯũsa sit inth
ampliꝰ q̃ rend̾ ẽ quis exitus sit s om̃tisi
locuplex factus usd̾i licet posiea deꝑeat
uam ⁊ iraꝑator citus antoninꝰ claudio
frontino de p̃cus rer̃ hẽditatium des¬
cripsit ob id ipm̃ peti ab eo heditatẽ
posse qr litet its que iheditate fũit
cupletem eum ł stpiꝰ mutata spẽ fa

Expanded text:
in pecuniam aliamue rem conuersa sit, nihil amplius quaerendum est, quis exitus sit, sed omnimodo locuples factus uidetur, licet postea deperdat. nam et imperator Titus Antoninus Claudio Frontino de pretiis rerum hereditariarum rescripsit ob id ipsum peti ab eo hereditatem posse, quia licet res quae in hereditate fuerant cupletem
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo qui negoctum meũ gerere
utilebat ⁊ ratum habui ego dedis¬
se intelligor sui aut̃ ñ manto m̃o
alns ei licet miserccordre cã ded̾it
repete ⁊ me irgradruplum age
posse. Si uẽ filrofa negotiũ figre

Expanded text:
ab eo qui negotium meum gerere uolebat et ratum habui: ego dedisse intellegor. si autem non mandatu meo alius ei licet misericordiae causa dederit repetere et me in quadruplum agere posse.Si
Abbreviated transcription (Latin):
cura utipeditus si in hoc quor p̃stabit᷑¬
Quẽn pot̾it au ⁊̃ ei qui uiui fcc̃it paᷤ¬
so irm restitui p̃tor uelit ꝑ hoc edit¬
cum ea que alienauit. et pop̃ .l. gcbui
liceat uiquit uĩ ui repelłe ꝙ fecit paᷤᷤ¬
sus ẽ quaꝵ ⁊ si uictu ce coeg̃it sibi ꝓ m¬
itt̃e inox ego eum cogero metu teas
solũet hoc edicto ñ cera p̃pt̾ uaturã inc¬
tus cã actionis q̃ dampnũ exig̃ qͥmuis ue¬
gari ñ possit iniultam legẽ eĩt de ut in¬
tidisse ⁊ nis credit ãmisisse.
petictonis acitonsb exꝑtaris cũ marti¬

Expanded text:
abit.Quaeri poterit, an etiam ei qui uim fecerat passo uim restitui praetor uelit per hoc edictum ea quae alienauit. et Pomponius scribliceat, inquit, uim ui repellere, quod fecit passus est. quare si metu te coegerit sibi promittere, mox ego eum coegero metu te acsolueret, hoc edicto non teneri propter naturam metus causa actionis quae damnum exigit: quamuis negari non possit in Iuliam eum de ui incidisse et ius crediti amisisse.petitiones, actionibus experiaris. Cum Marti
Abbreviated transcription (Latin):
inse ignor antiam nt̃ito qitis ñ ad st̾n¬
gitur ut desiguet quis ei metũ uł itnti
adhibitit ⁊ io ad hec trĩ astor adstͥngit᷑
ut doceat metũm cã fuisse ut alitu ac¬
ceptani peccitntã fat̾ct is rẽ crad̾et ul

Expanded text:
in se ignorantiam, merito quis non adstringitur ut designet, quis ei metum uel uim adhibuit: et ideo ad hoc tantum actor adstringitur, ut doceat metum in causa fuisse, ut alicui acceptam pecuniam faceret uel rem traderet uel
Abbreviated transcription (Latin):
arł.: Ilud᷑ um̃ ẽ sc ex fcõ debitoris
naum adhibentis fidcussores accep¬
tilatione lib̾atisit ⁊̃ adũsus fida᷑ sorẽ
agi posse ut se ceponant in obligatiõem
Si metiate coactus acceptam stipula¬
tionem fccctim atbittatu iudicis ap̃ q̃¬

Expanded text:
 ex facto debitoris metum adhibentis fideiussores acceptilatione liberati sunt, etiam aduersus fideiussores agi posse, ut se reponant in obligationem. si metu a te coactus acceptam tibi stipulationem fecerim, arbitratu iudicis, apud q
Abbreviated transcription (Latin):
obseruatumitaq ⁊ int̾dumm homaus in¬
ortiti p̃ciu recipit qui eũ itenditurꝰ
fu̾it si uĩ passus ñ eẽt. Qui utm intu¬
lit cum possõem amne sit ꝯsccutus fur
ñ ẽ quamuis qui in tapit fur inppbioꝵ¬

Expanded text:
obseruatur. itaque interdum hominis mortui pretium recipit, qui eum uenditurus fuit, si uim passus non esset.Qui uim intulit, cum possessionem a me sit consecutus, fur non est: quamuis qui rapuit, fur improbio
Abbreviated transcription (Latin):
ne stuprini piniatur uir scu mulier ħ
editum locum ht̃ cur uiris borais isde
metus maior qͣm mortis ẽt̃ dẽlit. hec
q̃ diximus ad edutũ ꝑtiñe nicħ int̾est
oaninse quis m̃tus sit anui lib̾is suis c̃
ꝓ affectu parintes magis in lib̾is cenieã¬

Expanded text:
ir seu mulier, hoc edictum locum habet, cum viris bonis iste metus maior quam mortis esse debet. Haec, quae diximus ad edictum pertinere, nihil interest in se quis veritus sit an in liberis suis, cum pro affectu parentes magis in liberis terrea
Abbreviated transcription (Latin):
issit uan cractari pat̾ si adũsatiꝰ nõ
ꝑ calutirpntã set transigendi aĩo
accepit an osticutio eeũat ⁊ puco cis¬
sare sicuti hoc quor iudiciltma n enĩ
transaccionib ẽ inc̃dictũ set sordidi

Expanded text:
ussit. nam tractari potest, si aduersarius non per calumniam transigendi animo accepit, an constitutio cessat? et puto cessare sicuti hoc quoque iudicium: neque enim transactionibus est interdictum, sed sordidis
Abbreviated transcription (Latin):
toris cuius negoctia gerebat eã peccu¬
mam ase debitam ñnto usutas bone fi¬
dei iudicio p̃staturum s qͣs usuras debe¬
bit uideaisi uatum eas quib alus idẽ
creditor fentrasset an ĩ maximas usuraᷤᷤ
qũ ubi quis ei pecitnã cũ tutelã ite
sumpsit ex ad mĩstracd̾e nũmgi s ab
amico accepit ⁊ añ negoctoꝵ adm̃st¬
ractouem nam ilł̃ de quib ⁊stitutũ
ẽ cum gratuitam c̃te integrã ⁊ absti¬
nentẽ omini lucio p̃stare fidem deb̾e̾t
licencia Nua uidentur ab uti maxrmes
nsuris uite cutusdam pene subiti autut
hic bona ratione accepit ab alio miu¬
cirm ⁊ usuris qr ñ soluit ñ qr ex nes¬

Expanded text:
toribus cuius negotia gerebat eam pecuniam a se debitam, merito usuras bonae fidei iudicio praestaturum. sed quas usuras debebit, uideamus: u‹t›rum eas, quibus aliis idem creditor faenerasset, an et maximas usuras: quoniam ubi quis eius pecuniam, csumpsit ex administratione nummos, sed ab amico accepit et ante negotiorum administrationem. nam illi, de quibus constit‹ut›um est, cum gratuitam certe integram et abstinentem omni lucro praestare fidem deberent, licentia, qua uidentur abuti, maximis usuris uice cuiusdam poenae subiciuntur: hic bona ratione accepit ab alio mutuum et usuris, q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cͣchitur obligatto mandat. ¶ Sic eue¬
uit cum iri tem sicam ꝓcuracors̃ p̃sta¬
unis coq nomine iuditatur solmi ꝓ¬
mittumus. namsi exta ꝓmissione alis
mãdati set ex uendito si heditatẽ ueu¬
didiꝰ uł ex p̾stma cã mandati ag̃e de¬
bemus ut̃ sit cum fiderusior̃ reum ꝓtur¬
atorem ded̾it. Is tui ħeditas exite

Expanded text:
o mandati: sicut euenit, cum in rem suam procuratorem praestamus eoque nomine iudicatum solui promittimus: nam si ex ea promissione aliquid , sed ex uendito si hereditatem uendidimus, uel ex pristina causa mandati agere debemus: ut fit cum fideiussor reum procuratorem
Abbreviated transcription (Latin):
fade campeslatur.¶ Quatenꝰ ã dixim
quadeuplo simplum meẽ sic hoc dis
cucio fiat prua ã usq ad cͥplũ stet.¬
ẽ in hoc casu rei cõdempnaccone ideo
nus satisfac̾e cogicur ꝓ eo aũt quũ
fuga eẽ dicitur cautio ab eo extorq̃uea
restituat ⁊nitħ ouitrius inrem ulł ad

Expanded text:
e compellatur.Quatenus autem diximus quadruplo simplum inesse, sic hoc disptutio fiat, poenae autem usque ad triplum stet in hoc casu a rei condemnatione ideo nus satisfacere cogitur. pro eo autem, qui in fuga esse dicitur, cautio ab eo extorquenda restituat: et
Abbreviated transcription (Latin):
oluendo qͥsq ꝓ alio licet in¬
uito ⁊ ignorante lib̾at eum cp ã ali¬
cui debetur alius sine uoluntate eiꝰ ñ p̾ͥ
sua sit alieuam ꝯdicõem meliorẽ qd̾
⁊ ignorantis ⁊ inuitinos fac̾e detiorẽ¬

Expanded text:
oluendo quisque pro alio licet inuito et ignorante liberat eum: quod autem alicui debetur, alius sine uoluntate eius non potest suasit alienam condicionem meliorem quidem etiam ignora‹n›tis et inuiti nos facere
Abbreviated transcription (Latin):
mine triuitiaꝵ agat cum di e sint acci¬
ones una pr̃is alt̾a filii cessat de rato
cantio. ¶ Si stacies ⁊crou̾siam cui fact¬
at ꝓcurator sinit ex seruitute in li¬
b̃tatem adũsus eum quis litiet
hĩturũ ⁊ ita eduto scͥptũ ẽ ut exut

Expanded text:
mine iniuriarum agat, cum duae sint actiones una patris altera filii, cessat de rato cautio. Si status controuersiam cui faciat procurator, siue ex seruitute in libertatem aduersus eum quis litiget habiturum. et ita ed
Abbreviated transcription (Latin):
emptum hre uelles agcuris int̾ uos
negotioꝵ gestoꝵ sit̃ ag̃emꝰ si aut nul¬
luni omunio mandatũ int̾cessisset
aut ticio mandasses set ego qr ꝑ mecõ¬
modius negotiũ possim ⁊ fic̃e emissẽ
si ũo pp̃ea enĩun ire filtus m̃s mãdati
nidicio cericatur mag̃ ẽ ut ex ꝑ sona

Expanded text:
emptum habere uelles, agemus inter nos negotiorum gestorum, sicut ageremus, si aut nullum omnino mandatum intercessisset, aut Titio mandasses et ego, quia per me commodius negotium possim confice‹re›, emissem. si uero propterea emerim, ne filius mandati iudicio teneatur, magis est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gessit defuitis utsq ame hedes dueui¬
m̃ta p̃stita nepoti ⁊ edcbatur autam
uirt ptetatis de suo p̃stitisse nec enim
aut desid̾asse ut decerrientur almmĩta
aut decreta eẽnt p̃cerea ⁊stitutũ ẽẽ
dicebat᷑ ut si mat᷑ aliusset ñ possit
alũta q̃ pietate corgente de sito p̃stit.

Expanded text:
gessit: defunctis utrisque auiae heredes conuenimenta praestita nepoti. respondebatur auiam iure pietatis de suo praestitisse: nec enim aut desiderasse, ut decernerentur alimenta, aut decreta essent. praeterea constitutum esse dicebatur, ut si mater aluisset, non posset a
Abbreviated transcription (Latin):
cet ea iut̃tcrit e impend̃it uidicio ue¬
gocioꝵ grstoꝵ ꝯsoqui pot̾it ueluti si
qr casu quodam int̾iccit forte incendio
d̾uit nam cũ pp̃ ipãm rititam aut
ĩcendiut̃ dampnand̃ sit abfurd̃ ẽ eũ

Expanded text:
impenderit iudicio negotiorum gestorum consequi: ueluti si que casu quodam interierit, forte incendio derit: nam cum propter ipsam ruinam aut incendium damnandus sit, absurdum est eum
Abbreviated transcription (Latin):
redigenidam p̃cerire dcmq alinuit tẽ¬
poris debebit quo cessisse uideatur qd̵
si int̾ea pͥusquam officiũ impleat᷑ reᷤᷤ
numqͣm fat̾e rossit set si fac̃o possit
maritus accto negottoꝵ gestoꝵ in¬
ducitur qr forte ꝑiculumẽ re fac̾e pos¬
⁊ gerit negotia dẽbicoris ad reddend̃¬

Expanded text:
redigendam: praeterire denique aliquid temporis debebit, quo cessasse uideatur. quod si interea priusquam officium impleat, res anumquam facere possit. sed et si facere possit maritus, actio negotiorum gestorum inducitur, quia forte periculum est, ne facer gerit negotia debitoris, ad reddend
Abbreviated transcription (Latin):
poras ꝯucrare ⁊ ait diibitari pesse qr
mllum negotur̃ tuu gestũ ẽ tũ de¬
bñor cuus ñ fũi ¶ S tati habitio n¬
quit fecit tuum nagetiũ ⁊ sit̃ ei acͦ
exitum ẽ adu̾sus eum datur repeti¬
cio qui tatũ habuit ita ⁊ ip̃a debebit
sit rati hĩcto ⁊ struet ingocurm cuũ

Expanded text:
ait dubitari posse, quia nullum negotium tuum gestum est, cum debitor tuus non fuerit. sed ratihabitio, inquit, fecit tuum negotium: et sicut ei a quo exactum est aduersus eum datur repetitio qui ratum habuit, ita et ipsi debebit sic ratihabitio
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ post hiꝰ exitum iatiti nuꝑtui se col¬
losaũit infamia notabitut uotabit᷑¬
⁊̃ qͥ gami duxit s sisciens ignorantia
e etcat ᷑ ñ puris s facti. Exc᷑atur
qui iuissu eiꝰ in ciꝰ potestate erat dux̾it
⁊ ipẽ qui passus ẽ duc̃e notatur utiũq

Expanded text:
go post huiusmodi exitum mariti nuptum se collocauerit, infamia no‹ta›bitur.Notatur etiam 'qui eam duxit', sed si sciens: ignorantia enim excusatur non iuris, sed facti. excusatur qui iussu eius, in cuius potestate erat, duxerit, et ipse, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃ .ł.i Iu erm qui ut calũpine
am accepine ditctur intra arꝑnim
inquadruplum eiꝰ peccinue qͣm ac¬
capisse ditetur post annũ supli ĩ fac¬
tum accõ corapetit. hoc a indici

Expanded text:
ictum.In eum qui, ‹ut› calumniae am accepisse dicetur, intra annum in quadruplum eius pecuniae, quam accepisse dicetur, post annum simpli in factum actio competit. hoc autem iudici
Abbreviated transcription (Latin):
iuł.ł. Quia tantundera in bone fid¬
ci iudicus offictũ iudicis ualet qͣntũ
iustipulatione uonintatĩ eiꝰ rei ftã in¬
terrogacio. U IIp̃a¬
uit a quo ntandatum ñ etigebatur po¬
se ei rmputari cum oblata caucõne

Expanded text:
um.Quia tantundem in bonae fidei iudiciis officium iudicis ualet, quantum in stipulatione nominatim eius rei facta interrogatio. 7 Ulpiauit a quo mandatum non exigebatur, posse e‹i i›mputari, cur oblata de
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ihedem⁊ petit. Siex secutor ap̃
icõtore innegocõ meo dat᷑ dolũ mͥch̃ fet̾¬
it dabitur m adu̾sus eum acc̃o ¶Inc¬
dum inneõꝵ gestoꝵ accõne labco
scͥbit dolum solimim ũsari uarasi af¬
fectõne toattus ue borta nca distrah¬
antur uegotus te mets optułis equis¬
simũ eẽ dolum duntatat te p̃stare

Expanded text:
redem competit.Si exsecutor a praetore in negotio meo datus dolum mihi fecerit, dabitur mihi aduersus eum actio.Interdum in negotiorum gestorum actione Labeo scribit dolum solummodo uersari: nam si affectione coactus, ne bona mea distrahantur, negotiis te meis optuleris, aequissi
Abbreviated transcription (Latin):
si aidor datus pꝰea deiteto decutionem
ꝓhibit᷑ sit ã ecceptõ ei uoteat ⁊ puto
sit hoc accipieud̃ ut ei ꝑimssa uidat᷑
cui ⁊ ꝑmissa durat . actor unnũsita¬
s int̃dũ si Seacto dubitetuar patto int̾¬
ponendam ⁊̃ de rato sautõem astor itars
iste ꝓcuratoris pattib fungit ᷑ ⁊ iudi

Expanded text:
o decurionum prohibitus sit, an exceptio ei noceat? et puto sic hoc accipiendum, ut ei permissa uideatur, cui et permissa durat. Actor uniuersitased interdum si de decreto dubitetur, puto interponendam et de rato cautionem. actor itaque iste procuratoris partibus fungitur et iudi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊iuit̾ agi fi̾ qr oporitat agat᷑ fiat¬
Quod si nemo eos defendat u eoꝵ
ꝯmine erit possid̃i ⁊ si admoutti nõ
gõcitentur ad sui defaisionẽ uenite se
iuissurũ ꝓrsul art. et quid̃ ñ adesse

Expanded text:
iter agi fierique oporteat, agatur fiat.Quod si nemo eos defendat, quod eorum commune erit possideri et, si admoniti non excitentur ad sui defensionem, uenire se iussurum proconsul ait. et quidem non esse
Abbreviated transcription (Latin):
cronib ea rr̾ cohertetur pautis ad mo¬
dum uicansis dcessa sunt hi curpdea
ut ecce uestigaliũ publicoꝵ socu ꝑ
missũ ẽ corpus hr̃e uł auri fodinaꝵ
uł argenti fodinaꝵ uł salutaꝵ itẽ col¬
legia tome certa sunt quoꝵ corpꝰ sen¬
atus. ꝯsultis atos ⁊stitucõib pͥntipali¬
b ⁊ furmatũ ẽ ueluti pistor̃ ⁊ quoꝵdã

Expanded text:
modum in causis concessa sunt huiusmodi corpora: ut ecce uectigalium publicorum sociis permissum est corpus habere uel aurifodinarum uel argentifodinarum et salinarum. item collegia Romae certa sunt, quorum corpus senatus consultis atque constitutionibus principalibus confirmatum est, ueluti pistorum et quorundam
Abbreviated transcription (Latin):
tare uegotia gesta sunt locupletior sit
exea te factus cum is patitur actioneui¬
suras quo p̃state coggitur ⁊ ꝑiculũ eoꝵ
nommnũ que ip̃e cͣtxit nͥ fortuitis casib
debitores suas ita fortumas amisecint ut
tempore litis ex ea acc̃oe ⁊ testate siluẽ¬
do ñ ec̃t pat si entancipati filti ies
a se donatas admiustrauit filto actiõe
negotioꝵ getoꝵ truebitur &¬
itp̃ ł.⁊ Qui sinc usuris pectuntam
debeit creditoris sui gissit negocta q̃it¬
um ẽ an negocioꝵ gestoꝵ actõe sũ¬
irte illius usuras p̃state debrat daxi si

Expanded text:
tate negotia gesta sunt, locupletior sit ex ea re factus, cuius patitur actioneiculum eorum nominum, quae ipse contraxit: nisi fortuitis casibus debitores ita suas fortunas amiserunt, ut tempore litis ex ea actione contestatae soluendo non essent.Pater si emancipati filii res a se donatas administrauit, filio actione negotiorum gestorum tenebiturionum.Qui sine ‹us›uris pecuniam debebat, creditoris sui gessit negotia: quaesitum est, an negotiorum gestorum actione summae illius usuras praestare debeat. dixi, si
Abbreviated transcription (Latin):
ħ paccõ noceat elogant᷑ trastatur siłi
to añ forutã aduto marco datã diuũ
piũ rescͥsisse fiscum quer inhtis castb
inquib. ypotetas ñ hãt ⁊ cet̃os pͥulegi¬
arios ertimulum creditoꝵ secrui opor

Expanded text:
o noceat, eleganter tractatur: si to ante formam a diuo Marco datam diuum Pium rescripsisse fiscum quoque in his casibus, in quibus hypothecas non habet, et ceteros priuilegiarios exemplum creditorum sequi opor
Abbreviated transcription (Latin):
sorñ itidetur creditor ob io factum ad re¬
sticuend̃ iuditto qd̃ de pignore dato rod¬
ditur cum itideatur ussim̃ uendidis¬
se ñ tenebitur. Ignorante uirgie
gotioꝵ gestoꝵ agitut.

Expanded text:
sor non uidetur. creditor ob id factum ad restituendum iudicio, quod de pignore dato redditur, cum uideatur ius suum uendidisse, non tenebitur.Ignorante uirginegotiorum gestorum agitur.
Abbreviated transcription (Latin):
dutud̾ ẽ duriori snĩa tũ eo transactum
nplum iudex ⁊dempitaĩtit honatar qͥd̃
rrus pcna aucta nam ee finto ñ manife¬
sto induplum ⁊utuiti debitit. Um̃ hãt
rem extimatõem ciũ cõseruasse quinis
si ĩ ptui ñ pecciontaria eñ hoñasser

Expanded text:
dum erit duriori sententia cum eo transactum uplum iudex condemnauit, oneratum quidem reum poena auct‹a›, nam ex furto non manifesto in duplum conueniri debuit: uerum hanc rem existimationem ei non conseruasse, quamuis si in poena non pecuniaria eum
Abbreviated transcription (Latin):
utalitudite uł alia nuta cã impedta¬
tur. ¶Si stipilecur ꝓcurator dãp¬
ni infecti uł legatoꝵ debedit de rato
caũe s si is qui quasi defcrsor ĩ itin
accione ꝯutuitur p̾̃cer solitam satis

Expanded text:
valetudine vel alia iusta causa impediatur. Si stipuletur procurator damni infecti vel legatorum, debebit de rato cavere. Sed et is, qui quasi defensor in rem actione convenitur, praeter solitam satis
Abbreviated transcription (Latin):
tatt filie set puto si forte pr absẽs sit
uł suspete utte quo casu solet filietõ¬
pec̾e de dote accio posse cam ꝓcuratorẽ da¬
te date. Impse quor filius ꝓcurator da¬
ti pot̾it ⁊̃ adagend̃ ⁊ defciend̃. ¶ Inuit᷑

Expanded text:
tate. sed puto, si forte pater absens ‹s›it uel suspectae uitae, quo casu solet filiae competere de dote actio, posse eam procuratorem dare. ipse quoque filius procurator dari poterit
Abbreviated transcription (Latin):
calligo cõmento uid̾is accacioras insti¬
toris opera fungun
gaio scio quasi inuurram passus atq ĩ
cam ttm cestacionẽ ap̃ p̃fcctũ p̃toao
recitauit p̃fectas fide ñ hĩta tritaforis nul.

Expanded text:
callido commento uideris accusationis institoris opera fungituGaio Seio quasi iniuriam passus atque in eam rem testationem apud praefectum praetorio recitauit: praefectus fide
Abbreviated transcription (Latin):
Si mͣtegra quantitas alitui fu̾t logata
ut ex usuris ei sese alat imortis ꝙp̃e pe¬
cuntas testicicit ñ cessabit deõ licet ñ in
annos singilos indeatur id teltitum.¬
S ⁊ si sit certa quantitas reluta ticto
uł ies ita ut inde alnũta sero p̃sitatas

Expanded text:
Si integra quantitas alicui fuerit legata, ut ex usuris eius se alat et mortis tempore pecunias restituat: non cessabit oratio, licet non in annos singulos uideatur id relictum.Sed et si sit certa quantitas relicta Titio uel res ita, ut inde alimenta Seio praestentur:
Abbreviated transcription (Latin):
uremet ⁊ quo ante quã nasc̃ctur infãs
ligĩs emendam citratorẽ decceto ordi¬
ns ꝯstitutum eidẽ alitm sub curatorẽ
ꝯstitutum siligiiẽ mistendo cormpisse
one curator cũ sub subcuratore ex ptri
cumã actiꝑe mutuã quiꝰ litt̃as creditor
scrutꝰ ⁊ traxit ⁊ fideuissor int̾ueuit ⁊̃ si pͤ¬

Expanded text:
et quo, antequam nasceretur infans, liginem emendam curatorem decreto ordinis constitutum: eidem alium subcuratorem constitutum siliginem miscendo corrupisse one curator cum subcuratore expeririuniam accipere mutuam: cuius litteras creditor secutus contraxit et fideiussor interuenit: etiamsi p
Abbreviated transcription (Latin):
ca erant facile transig̃ent ateriti inodico
p̃senti diuꝰ mart᷑ or̃one inseratu tecitata
effecit ne alit̾ alim̃coꝵ ctansaccto rata es¬
sit quã si auctore p̾tore stã solet qͥ p̃tor
gransaccõ uł q̃ admitti dẽrcat eiꝰdem p̾̃coris
notio obtransaccõem etit siue hi̾tacio si¬
ue ittstiarium siũ de p̃diis alim̃tũ legabs¬
Hec oracio ꝑtinet ad alĩta q̃ cestam̃to

Expanded text:
ta erant, facile transigerent contenti modico praesenti: diuus Marcus oratione in senatu recitata effecit, ne aliter alimentorum transactio rata esset, quam si auctore praetore facta. solet igiturransactio uel quae admitti debeat.Eiusdem praetoris notio ob transactionem erit, siue habitatio siue uestiarium siue de praediis alimentum legabitur.Haec oratio pertinet ad alimenta, quae testamento
Abbreviated transcription (Latin):
us geret em̃it platuit ut hĩta ⁊pẽsa¬
tione fructim̃ solutoq qd̃ teliquũ
debet᷑ fundus debitor restitũttur etrã
hr̃s pacto ꝙ defuctꝰ fec̃ fidem p̃slare dr
pactum ut sifss sũmas pp̃ tͥbuitones p̃¬
dii pignori ueti factas creditor soluisset
a debitore renperet unt tͥbuta eidẽ p̾̃dii
dẽditor pend̾et nstũ iõq seuand̾ ẽ.¬
⁊ de iofficioso patͥs cestam̃to actutus¬
ut ei tecta quantitas quo ad unt̃et hẽs
p̃starent pactus ẽ ꝓduci ad poetuam
p̾statõem id pactum postulabat ᷑ resip¬
tum ẽ nr uire ullo neq equitate tale
litinis restituatur s pars duuidia cĩ qd̾
exea lite datum eret ñ licet
mͥ debẽbat᷑ petã ñ intelligit᷑ ntera nͥi
fieti mortuo qute sticho puto ñ teñi re¬
cat ᷑ senuus in quo nsustuctũ ht̃ ire ab
eꝓ petatut pausrtudo meliorẽ⁊ ditõꝑm
ei facit. Itẽ si creditoreẽt fructilati ⁊

Expanded text:
reret emerit, placuit ut habita compensatione fructuum solutoque, quod reliquum deberetur, fundus debitori restitueretur: etiam heres pacto, quod defunctus fecit, fidem praestare debet. Pactum, ut si quas summas propter tributiones praedii pignori nexi factas creditor solvisset, a debitore reciperet, et ut tributa eiusdem praedii debitor penderet, iustum ideoque servandum est. De inofficioso patut eis certa quantitas, quoad uiueret heres, praestaretur, pactus est: produci ad perpetuam praestationem id pactum postulabatur: rescriptum est neque iure ullo neque aequitate tale licitis resti‹tu›atur, sed pars dimidia eius, quod ex ea lite datum erit, non licemihi debebatur, petam: non intellegitur mora mihi fieri mortuoque Sticho puto non teneri recatur seruus, in quo usum fructum habet, ne ab eo petatur: paciscendo meliorem condicionem ei
Abbreviated transcription (Latin):
pi. Nich aut̃ intast uttum lib̾am st
quib alm̃ta telata sũt an ingeum satis
rem de istis q̃ri inpͥmis de cã trasaccionis
intã hoc trit requirend̾ q̃ cã sit trãsig¬
endi sine q̃ e nenpnẽ cransigentẽ audi¬
et p̃tor. ¶ Quse e fere hi solent alleza¬
gari si alibi dountiliũ hcs̃ alibi alĩta rĩ
bãt aut si destitiet domitiltũ crslerie¬
insmmitatim singulos ꝯuenite dnficile eistt
aut siqͣ a altopa cã fũit ut plures selẽt

Expanded text:
pi.Nihil autem interest, utrum libertini sint quibus alimenta relicta sunt an ingenui, satis rem de istis quaeri: in primis de causa transactionis, causa hoc erit requirendum, quae causa sit transigendi: sine causa enim neminem transigentem audiet praetor. causae fere huiusmodi solent allegari: si alibi domicilium heres, alibi alimentarius habeat: aut si destinet domicilium transferreet minutatim singulos conuenire difficile ei sit: aut si qua alia causa fuit, ut plures solent
Abbreviated transcription (Latin):
o imissis uł legatarus attõrtes sue ad cmp¬
te sunt qr̃ qui qͥd extestam̃to pecuit
scͥptũ h̾edem ꝯuenire debent qui ĩ trãs¬
actione h̃editatis aut cauit sibi ꝓ ho
ñibr h̃edicatis aut si ũ caũ ũ debet
negligenetã suam ad alieriam iniuri¬
am resefre. Eum cransactõ si pp̃ fi¬
dei ꝯmissum fcã eẽt pea coditilli reꝑ¬
ti sunt q̃ro an quanto mimis extrãsac

Expanded text:
tiones suae ademptae. quare quidquid ex testamento petunt, scriptum heredem conuenire debent: qui in transactione hereditatis aut cauit sibi pro oneribus hereditatis, aut si non cauit, non debet neglegentiam suam ad alienam iniuriam referre.' Cum transactio propter fideicommissum facta esset et postea codicilli reperti sunt: q
Abbreviated transcription (Latin):
ratõnem habendam ucriaꝵ ꝑsonaꝵ sid
c̾e pot̃ ne sibi soc̃ sirũ deditare liteat
ant ire sibi tu suo sepelire mortuũ lic¬
eat aut ne uicino ĩuito p̾diumi aliene
peti liceat. au utilitas pͥoris patti subl¬
ata sit fideiꝰsori q̃itumi est. s ĩuus ẽ
stmeĩ ad quisitã fideiussori pacti excep¬
cõem ult̾iuis ei inuito extorq̃ti nõ

Expanded text:
d cere potest, ne sibi locum suum dedicare liceat aut ne sibi in suo sepelire mortuum liceat aut ne uicino inuito praedium alienepeti liceat: an utilitas prioris pacti sublata sit fideiussori, quaesitum est. sed uerius est semel adquisitam fideiussori pacti exceptionem ulterius ei inuito extorqueri non
Abbreviated transcription (Latin):
adũsaru uł metu pattonũ ñ mueñit.¬
Scdõ loto edictũ ꝓponitur in eos qͥ palus
ꝓhibm̃ ne pottissent in quo edicto ectepit
p̾tor sexũ ⁊ casñ itẽ uotaiit ꝑsonas aupi¬
tudine notabiles sexũ dum frmmas ꝓhibet
ꝓ alus postulare iratio quid̃ ꝓhibudi ẽne

Expanded text:
aduersarii uel metu patronum non inuenit.Secundo loco edictum proponitur in eos, qui pro aliis ne postulent: in quo edicto excepit praetor sexum et casum, item notauit personas in turpitudine notabiles. sexum: dum feminas prohibet pro aliis postulare. et ratio quidem prohibendi, ‹ne
Abbreviated transcription (Latin):
cistar ne stichĩ pccã stichũ cund̾ pctẽdo
pacti excipcõ m opponetur alonꝵ ã ho
nuitm si petam rate agam. ¶ Itẽ si
pactus ne heditatẽ pet̾em singlis resũ
hẽs paetam exeo ꝙ pactũ erit pacti
direnti exceptõ aptanda ert q̃madir¬
ructũ petam aut ne naiuĩ hedifitiuut¬

Expanded text:
ciscar, ne Stichum petam: Stichum quidem petendo pacti exceptio mihi opponetur, alium autem hominem si petam, recte agam.Item si pactus, ne hereditatem peterem, singulas res ut heres petam: ex eo, quod pactum erit, pacti conuenti exceptio aptanda erit, quemadmructum petam, aut ne nauem aedificiu
Abbreviated transcription (Latin):
puł .ł̃. ꝯIuamuis ñ adittat p̾tor cãco
gnita se penale iudiciũ datircũ tñ lalto
ait. moderandã nirisdicõoem ueluti si
peniteat lib̾tum ⁊ accõem ranittatuł
si patron̾ uocatus ñ itenaat aut si ñ meł¬
it uocatꝰ sit luot edicti ũba ũ paciant᷑¬

Expanded text:
um.Quamuis non adiciat praetor causa cognita se poenale iudicium daturum, tamen Labeo ait moderandam iurisdictionem: ueluti si paeniteat libertum et actionem remittat: uel si patronus uocatus non uenerit: aut si non inuitus uocatus sit, licet edicti u
Abbreviated transcription (Latin):
te actio tedit ñ sit eã datis det̃ior forme
fie reddr hec ⁊ steuole nrõ plarũnt.¬
Illud misla pattione effti pͭ ne dolus
rte aposit agat in ipã idpactus uideatͤ
ue de dolo agat ꝙ pactũ ꝓdent ¶ pac¬
uanda ueluti si patistar ne finti agã

Expanded text:
ormae suae redditur. haec et Scaeuolae nostro placuerunt.Illud nulla pactione effici potest, ne dolus ne depositi agat, ui ipsa id pactus uideatur, ne de dolo agat: quod pactum proderit.Pacuanda: ueluti si paciscar ne furti aga
Abbreviated transcription (Latin):
nat sciuꝰ ec̃ ꝓmissoxit᷑ uł accõ amissa fit ñ
usd̃i in ead̾ cã satũ lalro aituł si is qui
pari loco stat uilitigindo cepit ẽẽ ĩ dim¬
ore ⁊ uł loco uł ꝑsona m᷑utata icaq si
quis ei qui inforo ꝓmissorisdugari ñ pͭ¬

Expanded text:
nat seruus esse promissoris uel actio amissa sit, non uideri in eadem causa statum Labeo ait: uel si qui pari loco erat in litigando, coepit esse in duriore, uel loco uel persona mutata: itaque si quis ei qui in foro promissoris con
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ci uł adñsus eñ cõpetunt sine ex põ¬
seibiore seruitutis sie lib̾tatis de suo
stat litigat excontraro quo eitm ꝓ¬
cippatorem dati posse manifectum est¬
¶ꝑtibłate utile ẽ absentes aquib cũ¬

Expanded text:
 ei uel aduersus eum competant, ex possessione siue seruitutis siue libertatis de suo statu litigat. ex contrario quoque eum procuratorem dari posse manifestum est.Publice utile est absentes a quibuscu
Abbreviated transcription (Latin):
gatario inposiõim cũ ꝑ hcdem starit
quo uñi cañct hr̃s patulet uti de pos¬
sessdoire detedat ꝑatĩtq sese ditat ĩ
nunscipto cau̾e impenare ñ debebit
diũsum ẽ sifute ciipi aut dolo hõdis
missut sit in ponont᷑. Iulecite iurare
de calimmꝑiua neltis utcandi mag̃ ad¬

Expanded text:
gatario in possessionem, cum per heredem staret quominus caueret, heres postulet uti de possessione decedat paratumque se dicat in municipio cauere: impetrare non debebit. diuersum, si sine culpa aut dolo heredis missus sit in possessionem.Iubetur iurare de calumnia, ne quis u
Abbreviated transcription (Latin):
stnutus ẽẽ pat̾ instrum̃to sue ꝓfessioris
⁊ absurd̾ ẽ cũ ipẽ ĩ ea sit cã ut ed̃e aẽteat
ip̃m pec̾e ut edatur ei aues hedi argẽta¬
rii edi ratio debeat uidend̃ ⁊ siqitsd̃ iusttu¬
m̃tum argentarie adeũ ꝑueñtt ñ dẽtet
ei edi imiius edeuda ẽ ex cã nam up¬

Expanded text:
us esse potest instrumento suae professionis: et absurdum est, cum ipse in ea sit causa, ut edere debeat, ipsum petere ut edatur ei. an nec heredi argentarii edi ratio debeat, uidendum: et si quidem instrumentum argentariae ad eum peruenit, non debet ei edi, si minus, edenda est ex causa
Abbreviated transcription (Latin):
tum qũi ũ ficit ipã ꝑsona q̃ tuitus uocari
potuit quid gͦ ad etibend̾ erit agend̃.¬
Siquis ad pedamneũ iudicẽ uocitũ q̃uiex
niat pena eiꝰ eduti cessabit. ¶ Quod p̃¬
tor p̾copit in exnitat in an dolo ualo
susfit̾ ui qͣmuis dolus malus cesset
ferie ꝑ raptum exinĩe quo quoułi aufecte¬

Expanded text:
tum, quoniam non fuit persona, quae in ius uocari potuit. quid ergo? ad exhibendum erit agendum.Si quis ad pedaneum iudicem uocatum quem eximat, poena eius edicti cessabit.Quod praetor praecepit 'ui eximat': ui an et dolo malo? sufficit ui, quamuis dolus malus cesset.ferre per raptum: eximere quoquo modo auferre
Abbreviated transcription (Latin):
ualet si uł appllo itt̾cessit ułappllare
potũis. Si fidenssor ⁊ nẽtus ⁊ to̾dc̃pna¬
cus finssi ⁊ mox re cransegisset cũ eo cui
erat fiderussor ⁊ dempnatus an transacõ
laleit. q̃xitur ⁊ puto uale qͣi om̃i cã ⁊ ad¬

Expanded text:
i uel appellatio intercesserit uel appellare potueris.Si fideiussor conuentus et condemnatus fuisset, mox reus transegisset cum eo, cui erat fideiussor condemnatus: ‹an› transactio ualeat quaeritur: et puto ualere, quasi omni causa
Abbreviated transcription (Latin):
ũ in ꝑͣͣm ditigitur set cumgeũale sit
locũ nit heds quor litigcautes hebit.¬
⁊ um ꝓuocauit pactus ẽ intra certum
drem peruitia qita cranseg̾at ñ soluta
niditatis se satisfactimimni iudex applło¬
nis nullo alto de pͥncipali cã discusso
¶post᷑ dnnsicnt benoꝵ ⁊ eris aliem sĩg

Expanded text:
nam dirigitur, sed cum generale sit, locum inter heredes quoque litigantes habebit.Qui prouocaui‹t›, pactus est intra diem certum pecunia, qua transegerat, non soluta iudicatis se satisfacturum: iudex appellationis nullo alio de principali causa discusso Post diuisionem bonorum et aeris alieni sing
Abbreviated transcription (Latin):
usitas acceptaũint accõnes qs adĩtsus
si ñ siugłi ꝓsid̾ tei grise totũ dcbititm
singuł offerant pat̃ qui docẽ ꝓmi¬
sit pattꝰ ẽ ut post moetẽ suã ĩ m̾ñto
sine lib̾is defunsta filia portõ docis ap̃

Expanded text:
duersus si non singuli pro fide rei gestae totum debitum singulis offerant.Pater, qui dotem promisit, pactus est, ut post mortem suam in matrimonio sine liberis defuncta filia portio dotis apud
Abbreviated transcription (Latin):
resqͥsit m̃ito pecitorẽ titusare talem
fidet̾sorẽ f. si alias caũe ñ possit p̃ditẽ¬
dum ẽ ei ñ usurũ eũ pͥitilegio si cõ¬
facile possit itꝰ ibi eã p̃state n cõuent¬
sn añt satisdacõ uoluntatia sit ñ in
altũ locũ remittit᷑ Neq em̃ m̃et ͤ ꝙ ip¬
se sibi n ecc̃itatẽ saindacõis imposuit¬
ita susꝑdita sit ex qua satis destd̾acur ap̃
officiũ deponi delebit si ħ iuditi sedĩt do

Expanded text:
rescripsit merito petitorem recusare talem fideiussorem: sed is alias caueri non possit, praedicendum ei non usurum eum priuilegio, si confacile possit reus ibi eam praestare, ubi conuenim satisdatio uoluntaria est, non in alium locum remittitur: neque enim meretur qui ipse sibi necessitatem satisdationis imposuitna suspecta sit, ex qua satis desideratur: apud officium deponi debebit
Abbreviated transcription (Latin):
rattũ fcũ s̃. doloñtalo att p̃tor pac¬
q̃ se ñ seruaturit dolus ualus fit ex cali¬
ditait ⁊ fasatta ⁊ut ait pedius dolo ma¬
uis tã ãlnid agrtrer ⁊ aliud agi simula¬
S. si frmdandi cã pactũ fã dicatirrn

Expanded text:
factum est.Dolo malo ait praetor pactum se non seruaturum. dolus malus fit calliditate et fallacia: et ut ait Pedius, dolo marius causa aliud agitur et aliud agi simulatur.Sed si fraudandi causa pactum factum dicatur,
Abbreviated transcription (Latin):
scistimaũunt.Situis in comunẽ le¬
cum mortuũ intułit añ ꝑeliggrosũ fec̃¬
it indenid̾ ẽ. et sane nuis infundi insepuls¬
aut̃ pur̃ alt̃ ñ pot̃ fãte religiosum.¬
trebatiꝰ añ ⁊ labeo qͣmqͣni putãt ñ eẽ

Expanded text:
unt.Si quis in communem locum mortuum intulerit, an religiosum fecerit uidendum. et sane ius quidem inferendi in sepulcautem purum alter non potest facere religiosum.Trebatius autem et Labeo quamquam putant non esse
Abbreviated transcription (Latin):
meam delatã in agrum suũ quis au¬
fecte ñ pateretur ⁊ placet nob̃ pomp̾
strtã sure g̾lans extet sine ⁊sũpta sit
S i siextet ⁊̃ intardicto de glande le¬
genda ut mi certia quo die legende
glandis facultas eẽt uti pot̃o si dãp¬
ni infecti cauero. Sutis tem fer̃¬
it ad alium ꝑirenire urͣ dolo fecise
quo nꝑmꝰ possideat. simͦ hoc m delose
fec̃it. ¶S ⁊ siquis rem det̾iorem exhi¬
bierit eque ad exhibend̾ eum ccm̃ sa¬
bnus ait set hoc ita utus uim̃ ẽ si dolo
enim massam exhibeat ad exhibtud̾ ce¬
pendente ⁊ dicioite ñ egacta cautiorie

Expanded text:
meam delatam in agrum suum quis auferre non pateretur. et placet nobis Pomponii sententia, siue glans extet siue consumpta sit. sed si extet, etiam interdicto de glande legenda, ut mihi tertio quoque die legendae glandis facultas esset, uti potero, si damni infecti cauero.Si quis rem fecit ad alium peruenire, uidetur dolo fecisse quo minus possideat, si modo hoc dolose fecerit.Sed si quis rem deteriorem exhibuerit, aeque ad exhibendum eum teneri Sabinus ait. sed hoc ibi utique uerum est, si dolo enim massam exhibeat, ad exhibendum tependente condicione non exacta cautione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ppam rẽ tueor ⁊ mag̃ exre ĩ qua im¬
panditur qͣm ex ꝑsona soti accto na¬
citi denq ta accõne pupillũ cem̃i
dñis ut impendia restituat officio
tud̾is diũsa cã ẽ el qui putat se ĩ pẽ
dand̾ ẽ ille tĩ qui scit rẽ ẽẽ ꝯmuuẽ
uł alrena itegocta eo eo annno ge¬
cit ut aliq̃m sĩbi obliget iinꝑsona
labitur. pomponĩ sebit posci n¬
dicẽ pasie aquolibet socioꝵ sec ⁊̃ si
unus ex socus mut᷑ eut tate c̃eo co

Expanded text:
magis ex re, in quam impenditur, quam ex persona socii actio nascitur. denique ea actione pupillum teneri dicimus, ut impendia restituat officio iudicis. diversa causa est eius, qui putat se in rem dandum est. ille enim qui scit rem esse communem uel aliena negotia eo animo gerit, ut aliquem sibi obliget, et in persona labitur.Pomponius scripsit posci iudicem posse a quolibet sociorum: sed etiamsi unus ex sociis mutus erit, recte cum eo co
Abbreviated transcription (Latin):
tam rem sintipere fũis paratus. qr hec
pars bñficto alt̾ius uenontori accessit
quinimo ⁊̃ ex iendito posse ⁊ itelitri ẽꝑ¬
dorem ut rectptat totum. Solũ illud
spectand̾ etit ñ forte fraus aliqͣ uendi

Expanded text:
tam rem suscipere fuerit paratus, quia haec pars beneficio alterius uenditori accessit: quin immo etiam ex uendito posse conueniri emptorem, ut recipiat totum: solum illud spectandum erit, num forte fraus aliqua uendi
Abbreviated transcription (Latin):
terte plures adexhibend̃ agere poue for¬
sit tetius possc̃atẽ suam dtendat quatt̃
le repesat agentẽ debẽ possõrem absoł¬
differtudam itectumi inditium tegt¬
hib̃i tusła. de huibrdam tñ exceptiop

Expanded text:
ere posse: forsit, tertius possessionem suam contendat, quartus le repellat agentem, debere possessorem absoldifferendam in directum iudicium re exhiberi iussa: de
Abbreviated transcription (Latin):
ceperetur ut quis copiam rei hñs p̾sit
exequi actione ꝙ destiuauit in nuilo
hibeat ñ uscet᷑ exhibuisse cũ petitor
ñ oport̾enisi paratus repenta dre ĩtẽ¬
cionẽ suscipete ita ut fructus scd̾ legẽ
extimetur. q tñ cã petuora in hac¬

Expanded text:
ciperetur, ut quis copiam rei habens possit exsequi actione quam destinauit in nullo hibeat, non uidetur exhibuisse, cum petitor non oportere, nisi paratus sit repetita die intentionem suscipere, ita ut fructus secundum legem aestimentur.
Abbreviated transcription (Latin):
auł. : Itenͥ qmins legis aqͥlte acc̃o in
hẽdem ñ compecat tũ hoc iuditõ h̃s
admisit quo nomme legas aqͥlie accõ
nastit᷑. Si usus trũ nr̃ sit qui neq ĩte¬
uire neq locari pot̾it q̃madinod̾ pot fĩ¬

Expanded text:
s legis Aquiliae actio in heredem non competat, tamen hoc iudicio heres admisit, quo nomine legis Aquiliae actio nascitur.Si usus tantum noster sit, qui neque uenire neque locari potest, quemadmodum di
Abbreviated transcription (Latin):
quo mius ire agͣge possit qm̃ uno
ꝓhibente in solid̃ ꝯmittitur stipulo
ne uni fañ cetis dampnosũ sic idẽ in¬
tis ẽ inpecunta ꝓmissa a testacore si sb̃
pena ꝓmissa sit. Nam licet ħ obliga¬

Expanded text:
quo minus ire agere possit', quoniam uno prohibente in solidum committitur stipulatio, ne unius factum ceteris damnosum sit.Idem iuris est in pecunia promissa a testatore, si sub poena promissa sit: nam licet haec obliga
Abbreviated transcription (Latin):
anirito recupasset ꝓ partib ħ editarus
solũet nthominus axbitrũ fam̃ h̃cis¬
nam imꝑica mquit cohed̃ iꝑtisdicttõis
formã uiutate ñ potuit. Ssfaltusta. nis
su patͥs õbligatuis sit dehbit hoc debitit̃
⁊ si depecutro peculiũ ꝑciperer ⁊ita tm

Expanded text:
a marito reciperasset, pro partibus hereditariis solueret, nihilo minus arbitrum familiquit, coheredum iurisdictionis formam mutare non potuit.Si filius familias iussu patris obligatus sit, debebit hoc debitum et si de peculio, peculium praecipiet: et ita im
Abbreviated transcription (Latin):
ditum h̾editati ñ siat ꝙ si postieat
eam pattẽ. licet negetur eẽ coħrs /ñ
notet tał excepc̃o qͦ fit ut eo casn ipẽ
index ap̃ q̃m hoc iuditiũ agͥ cognos.¬
cat ancobris sit risi ẽ cobẽs sit neq¬

Expanded text:
ium hereditati non fiat'. quod si possideat eam partem, licet negetur esse coheres, non nocet talis exceptio: quo fit, ut eo casu ipse iudex, apud quem hoc iudicium agitur, cognoscat, an coheres sit: nisi enim coheres sit, neq
Abbreviated transcription (Latin):
tis uiri officio eum fugi oportet can¬
S ⁊ siqͥs expcculatu uł ex sactilegto q̃i¬
mañe aut mede deponi. ntam ⁊ laco sc̃¬
bit itendita heditate tabłas cest̾i descꝑt¬
as deponi aport̾e hedem eĩ ecempluĩ
deb̾e date tabulas ũo atrerititas ipm
retuere aut medem depoñe¬

Expanded text:
tis viri officio eum fungi oportet: tanSed et si quid ex peculatu vel ex sacrilegio qmanere aut in aede deponi. nam et Labeo scribit uendita hereditate tabulas testamenti descriptas deponi oportere: heredem enim exemplum debere dare, tabulas uero authenticas ipsum ret
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ ess qui mutorẽ lot passident integ
quib dã loca ĩ qͥb tus ñ ht̃ occastonẽ¬
Adnõ suci restitu tmꝑgosq ꝑ messo¬
tem declatari uibes. ¶ ad officiũ defi¬
nib cegnoscentis ꝑtinet m̃sores mit¬
quũ ẽ siita res exig̃ ocułq suis sub

Expanded text:
ris, qui minorem locum possiden‹t›, integrquibusdam loca, in quibus ius non habent, occasioneo suum restitui terminosque per mensorem declarari iubet.Ad officium de finibus cognoscentis pertinet mensores mitquum est, si ita res exigit, oculisque suis sub
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. ¶ eñ incõi diuidindo iuditiũ
⁊̃ siquis rem couiẽ dcc̾torem fcc̃it for¬
te sctuũ mulñando aut animiũ eiꝰ corr¬
umpando aut arbores ex fando exadẽdo¬
Si cõis serut grã ngte noĩe plus pr̃i¬

Expanded text:
ertum est.Uenit in communi diuidundo iudicium etiam si quis rem communem deteriorem fecerit, forte seruum uulnerando aut animum eius corrumpendo aut arbores ex fundo excidendo.Si communis serui gratia noxae nomine plus pr
Abbreviated transcription (Latin):
regundo ⁊ ꝑmittiare ut ũbi ñ possit
dirimie fines ad iudicacõe dtiditsiã
diriarat set si forte amouende itet̾is
obscuritatis grã ꝑ alias regiones fin¬
eĩ dim̃e uidex uelit pot̾ hoc fat̾e ꝑ
adinditatõem ⁊ ꝯdẽpnatõem .tl se¬

Expanded text:
regundorum permittitur, ut, ubi non possit dirimere fines, adiudicatione controuersiam dirimat: et si forte amouendae ueteris obscuritatis gratia per aliam regionem fines dirigere iudex uelit, potest hoc facere per ‹ad›iudicationem et condemnationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ⁊̃ h̾editatis. de puteo q̃xitur an cõi
diuuidũdo nforcõ aggi possit ⁊ ait nrela
ita derũ posse si solum eiꝰ comime sit.¬
hoc nditiũ bone fidei ẽ c̃itux si urra qn¬
tes mdnasa tellita sit palebit utic ⁊̃

Expanded text:
 hereditatis.De puteo quaeritur an communi diuidundo iudicio agi possit: et ait Mela ita demum posse, si solum eius commune sit.Hoc iudicium bonae fidei est: quare si una res indiuisa relicta sit, ualebit utique
Abbreviated transcription (Latin):
hẽ inditio dsequatut ꝙ exduple scipu¬
latione ab est pͥmo uidꝑantus an hacde¬
bũit duplam cau̾̃e ⁊ iliuideiit ñ debu¬
isse hn enim demum ad duplecantõ
itur ñ debet astringi ñ mag̃ qͣm siquis

Expanded text:
e iudicio consequatur, quod ex duplae stipulatione abest. primo uideamus, an hic debuerit duplam cauere. et mihi uidetur non debuisse: hi enim demum ad duplae cautiitur non debet adstringi, non magis quam si quis
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł.. Item labeo scͥbit suimus hrs
thesauntiam telictũ arestatort effodit
ita pot̃ plib eaudẽ tem adiuditare
si aut plurib fu̾it untus rei p̃cꝑptio re¬
licta itͥbr ĩ necc̃itatẽ fat̃e pop̃ scbit ut

Expanded text:
.Item Labeo scribit, si unus heredum thensaurum relictum a testatore effodit,ita potest pluribus eandem rem adiudicare, si aut pluribus fuerit unius rei praeceptio relicta ubi etiam necessitatem facere Pomponius scribit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut tum res ecag̃it ip̃e exhĩbeantur.
Si añtom̃s isocm ex pattib hedes sĩt
debeant sortineos oporte aut ex asẽsu
uł susfragio eligendits ẽ amut ap̃
q̃m deponant᷑ łm ede saita depomi debẽt

Expanded text:
it, ipsae exhibeantur. si omnes isdem ex partibus heredes sint debeant, sortiri eos oportet: aut ex consensu uel suffragio eligendus est amicus, apud quem deponantur: uel in aede sacra deponi debent
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tum mod̾ acciperet ⁊ dñs nolui fuum̃¬
cum acpete n ꝑcitũam ex m̃cede dedu¬
utus ⁊ seq̃us ẽ existimrte offõ iuditis
tis intererat infium̃to potꝰ qͣm in pocu¬
niã solũe pensionis ecciptã porcõem
simili ⁊ si exconducto agatur id̾ eĩt
dicend̃. Si tnqͥlisꝰ hostiũ uł q̃dam alia
ꝙ laba stb̾ ꝯpete ex cõducto accõem ut
tiẽ ediũ reddat. ¶ Si inguuluiꝰ acch¬

Expanded text:
retio acciperet, et dominus nolit frumentum accipere neque pecuniam ex mercede deduutique consequens est existimare officio iudicisris intererat in frumento potius quam in pecunia solvere pensionis exceptam portionem. simili modo et si ex conducto agatur, idem erit dicendum. Si inquilinus ostium vel quaedam alia  competere ex conducto actionem, ut ciem aedibus reddat. Si inquilinus arc
Abbreviated transcription (Latin):
tes fuissẽt obligate. Qll res suas iã
obligaũant ⁊ alii scd̾o obligãt t̾ditori
septus inscem ues obligant p̾dite se¬
lent alti nulli tem obligatam eẽ ꝙͣ
focte litis ticto uti in sd exii excedit

Expanded text:
es fuissent obligatae. Qui res suas iam obligaverint et alii secundo obligant creditori, saepius easdem res obligant, praedicere solent alii nulli rem obligatam esse quam forte Lucio Titio, ut in id quod excedit
Abbreviated transcription (Latin):
catia actro id ẽ si soluta ẽ pegnta aũ
sansfcm̃ ẽ quib cessantib teuet. ¶ Si
cum defensore iꝑsoriã egg̃o licet isui
satisded̾it ⁊ dampuatꝰ sit eq̃ ỹpotetam¬
anet obligata multontagis gͦ si mꝑ
sonam actu sit sure cũ red sine cũ

Expanded text:
caria actio, id est si soluta est pecunia aut satisfactum est, quibus cessantibus tenet. et si cum defensore in personam egero, licet is mihi satisdederit et damnatus sit, aeque hypotheca manet obligata. multo magis ergo si in personam actum sit sive cum reo sive cum
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ dedi ut stichũ m dates ꝑiisto meo sti¬
tus erit sictu daũtatat crapã pr̃ate deb¬
¶ Eplicit᷑ ẽ articilus ille do. ut des:
it cum do ut fatias si cãle sit fcm̃ q loca¬
ci solet puta ut cabitias pãgas iguma
data locatto erit sic̃ sr̃idr̃e casu emptõ¬

Expanded text:
di, ut Stichum mihi dares, periculo meo Stichus erit ac tu dumtaxat culpam praestare debes. explicitus est articulus ille do ut des. At cum do ut facias, si tale sit factum, quod locari solet, puta ut tabulam pingas, pecunia data locatio erit, sicut superiore casu emptio
Abbreviated transcription (Latin):
uice uutua dedist. ut cotidem recꝑet
passe eũ p̃scͥptis ĩbuis aq̃e situti si peru¬
las dedisset ut cumicas accipet u c̃e ħ ccͣ
ut altud reddat᷑ obligari iure gẽtiũ poꝰ¬
sumꝰ ꝙ aũt indebitũ dat ᷑ aũ ip̃m repeti

Expanded text:
e mutua dedisset, ut totidem reciperet, posse eum praescriptis verbis agere, sicuti si paenulas dedisset, ut tunicas acciperet: nec esse ut aliud reddatur, obligari iure gentium possumus: quod autem indebitum datur, aut ipsum repeti
Abbreviated transcription (Latin):
aut infund̃ ant in edis aliqͥs inducat᷑
eousi recint possõem piggnoris loꝰ¬
co donec illi petituta soluatur t̃ ĩnsu¬
tas finctꝰ ꝑcipiat aut locando aũt ip¬
se ꝑcipitudo hĩtandoq itaq si aim¬
s̃tt possõem solet in fcm accõe uti
Ulusfructꝰ anpossit pignori hiparete
tius ag̾e ñ eẽ e tus uti fru iu̾ito se
tali eccepcõe euni p̾tor tutbe si ñ int
credicorem ⁊ eum ad q̃m ususfruct᷑

Expanded text:
s inducatur, eo usque retinet possessionem pignoris loco, donec illi pecunia solvatur, cum in usuras fructus percipiat aut locando aut ipse percipiendo habitandoque: itaque si amiserit possessionem, solet in factum actione uti. Vsus fructus an possit pignori hypothecarius agere "non esse ei ius uti frui invito se", tali exceptione eum praetor tuebitur: "si non inter creditorem et eum ad quem usus fructus
Abbreviated transcription (Latin):
tutam bocastr ieam uendidisti itaũ
ẽitcrti m̃cedes inquilioꝵ acced̾eut
ffinius eã ⁊ ductor maiore p̃go locas¬
fet tñ id ẽpcori accedit qd̃ ductor de tib
beat. ¶Inoꝑis locacõe ħ erat dcm̃
añtm diẽ effici deb̾et. dinũ si ita fac¬
titm ũ erit qͣnti locatoris ĩtfuisset
tantã petintã ⁊ ductor ꝓmiserat.
ꝑatenꝰ eni obligatõem ꝯtrahi puto
qͣtmꝰ uir bomis despacto temporis etisti¬
mast qr id actũ apparet ẽẽ ut eo sꝑacõ
ab solũetur sm̃ quo fĩ ñ posset. Qui¬

Expanded text:
totam locasti et eam vendidisti ita, ut emptori mercedes inquilinorum accederent. quamvis eam conductor maiore pretio locaret, tamen id emptori accedit, quod tibbeat. In operis locatione non erat dictum, ante quam diem effici deberet: deinde, si ita factum non esset, quanti locatoris interfuisset, tantam pecuniam conductor promiserat. eatenus eam obligationem contrahi puto, quatenus vir bonus de spatio temporis aestimasset, quia id actum apparet esse, ut eo spatio absolveretur, s
Abbreviated transcription (Latin):
agit or̃a qicolono integͣ sunt ncħ
gͣc obligacde pauco⁊ dieꝵ m̃tra mi¬
nuct. Itẽ trtełłr utłr exoducto
inplutes armnos fund̃ lociũat cestam̃¬
to suo dãpnauit h̃edem ut dductorẽ
libaret si ñ patiatur hẽs eũ teliquo
ip̃re frui ẽ excõducto actio ꝙ si paci¬
ñałr alieno at̃bitrio locatõ ⁊ ductõ

Expanded text:
agit omniaque colono in integro sunt, nihil ex obligatione paucorum dierum mora minuet. item utiliter ex conducto in plures annos fundum locaverat, testamento suo damnavit heredem, ut conductorem liberaret. si non patiatur heres eum reliquo tempore frui, est ex conducto actio: quod si patiliter alieno arbitrio, locatio et conductio