comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cis. Et ꝓpłu quã speciosi pedes qui admintiant pacem Iste gͦ distaldiatus
mẽpretatur ut eius noiẽ uet̾is testament saccũdociũ a lẽteri ppc̃o sugnificars
ablatum ft mees frter ofui. os mictũ interpietatur quo signficatur sacereo¬
cii ueteris et doccome silenciũ hic gͦ sacerdotes qui capta ex gentib archa ꝑeni¬
ti sinit sicgiant postitatem saccrdocii prioris fuisse extructam et lectis testaniõ¬
tum eẽ trauslatum ad cultũ genciũ Sanuel int̾pretatur nõmen eus & i
hic repbato hely in ñsterio sacerdotali successit noui sacerdoen successionẽ
abiecto ueteri saccidocio prem̃ciauit Isar qui incerpretatur insule sacufici¬
unuee incensum ppłm sichnficat puorem qui ꝑ mare iubuĩ per morsem
branslatus sacoifitiũ ẜmn legem deo exhibuit in deserto. de quo ẜm darnem na¬

Expanded text:
cis . Et Propheta: Quam speciosi pedes, qui annuntiant pacem! Iste ergo discalceatus cis . Et Propheta: Quam speciosi pedes, qui annuntiant pacem! Iste ergo discalceatus interpretatur, ut ejus nomine veteris testamenti sacerdotium a veteri populo significaretur ablatum. Phinees super Ophni os mutum interpretatur; quo significatur sacerdotii veteris et doctrinae silentium. Hi ergo sacerdotes, qui capta ex gentibus arca perempti sunt, signant posteritatem sacerdotii prioris fuisse exstinctam, et legis testamentum esse translatum ad cultum gentium. Samuel interpretatur nomen ejus Deus. Hic reprobato Heli in ministerio sacerdotali successit. Novi sacerdotii successionem abjecto veteri sacerdotio praenuntiavit. Isai, qui interpretatur insulae sacrificium, vel incensum, populum significat priorem, qui per mare Rubrum per Moysen translatus, sacrificium secundum legem Deo exhibuit in deserto. De quo secundum carnem na
Abbreviated transcription (Latin):
tatur in fortitudine siue in quo robur. pp̃in lierũ ecc̃ie sponsum exp̾ssite tuch ĩn¬
terpietatui festinaus aliemgena euĩ euit ex gentili ppło. que relita patria fe¬
semauit transue ny tram israel ditens soeru sue. quoeũq perexis perctam hec
aliemgena que israclitico uuo impsit. ecciam ad xpm̃ uementem oudit An
na gratia interpietatur que dum prius eẽt sterilis natura postremo deigrã
fecrndata est hec fuit sterilis et postinodum fecunda effecta est. ecc̃ĩe xpi to
pum tenet. que pnius in tentib euit sterilis. nũc largiter poleet ꝑ unuer¬
sam terram piole nuose fecunditatis hely interpretatur deus meus. hic
sacerdos reprobatus abiectõnem sorcerdoeii uet̾is testamenti pfignaluit qr
discaleiatus. filius helii fuit electus in misteriũ sacerdoeii. cui amissionẽ
suo exp̾ssit uocabulo A płs emĩ ait calciati pedes in preparacionĩ euãgem pa¬

Expanded text:
pretatur in fortitudine, sive in quo robur, Christum verum Ecclesiae sponsum expressit. Ruth interpretatur festinans. Alienigena enim erat ex gentili populo; quae, relicta patria, festinavit transilire in terram Israel, dicens socrui suae: Quocunque perrexeris pergam . Haec alienigena, quae Israelitico viro nupsit, Ecclesiam ad na gratia ejus interpretatur. Quae dum prius esset sterilis natura, postremo Dei gratia fecundata est. Haec quae fuit sterilis, et postmodum fecunda effecta est, Ecclesiae Christi typum tenet, quae prius in gentibus erat sterilis, nunc largiter pollet per universam terram prole innumerosae fecunditatis. Heli interpretatur Deus meus. Hic sacerdos reprobatus abjectionem sacerdotii veteris testamenti praefiguravit; quia discalciatus, filius enim Heli fuit, electus in ministerium sacerdotii; cujus amissionem suo expressit vocabulo. Apostolus enim ait: Calciati pedes in praeparatione Evangelii pa
Abbreviated transcription (Latin):
qm nupietatur corustacio Coruscacio ucio est que ht̃ quãdam lucĩ sed
non prrunentem ad modiciã eiñ temporis resplendet et desiut bñde Rurch
mit uidetiu sormam ggerere prioris ppłi qui p̾mo om̃ĩ per ꝓphiã m̃ eocat ͦ
et Et segis splen dore choruseauit ses non ꝑmansit Cum gͦ dixisset dello¬
i ad burac idem ꝓpħia ad pͥorem ppłm tibi precepit dñs deus i siuel. et
tu ascende in montem chabor et accipe dicem milia uuos et ueliqua quil
scnpta simit quiõ respondit baracꝭ ex ꝑsona ppłi ad ppluãm̃ bideauna nẽ
inqui astendam ñ et tu astenderis mecum quia nestio diem in quã misit
centur se ascensuuae eẽ tum ꝓphiã falsum est / nõ euĩ secuti sunt iphiam̃
ut faaerent ei de quo omño ꝓphiã p̾scripta est xp̃o. Puptere gͦ dixit ad

Expanded text:
pretatur coruscatio. Coruscatio vero quae habet quidem lucem, sed non permanentem; ad modicum enim temporis resplendet, et desinit. Unde Barach mihi videtur formam gerere prioris populi, qui primo omnium per prophetiam vocatus est, et legis splendore coruscavit, sed non permansit. Cum id est, prophetia, ad priorem populum: Tibi praecepit Dominus Deus Israel: et tu ascende in montem Thabor, et accipe decem millia viros, et reliqua quae scripta sunt ; quid respondit Barach ex persona populi ad prophetiam, audiamus. Non, inquit, ascendam, nisi et tu ascenderis mecum, quia nescio diem in qua misit Dcentur se ascensuros esse cum prophetia, falsum est. Non enim secuti sunt prophetiam, ut crederent ei, de quo omnis prophetia praescripta est, Christo. Propterea ergo dicit ad
Abbreviated transcription (Latin):
madit in langorem grauissunuẽ. et pedum dolorem uchementissinũ. in
quo et obut. nec in infirinitate sua quesuut dnm̃. s magꝭ in meditoꝵ
artem confidens delusus est. Is itaq eos signifidat typide qui bona nicho¬
ant in imero. ses malo fimunt termino. qui post abditadionẽ ydolatire et
sp̃tã ẜuitutẽ demonioꝵ ꝑcepta grã baptisinatis et erismatis sacui bñccione

Expanded text:
incidit in languorem gravissimum, et pedum dolorem vehementissimum, in incidit in languorem gravissimum, et pedum dolorem vehementissimum, in quo et obiit. Nec in infirmitate sua quaesivit Dominum, sed magis in medicorum arte confidens, delusus est. Is itaque eos significat typice, qui bono inchoant initio, sed malo finiunt termino, qui post abdicationem idololatriae, et spretam servitutem daemonis, et percepta gratia baptismatis, et chrismatis sacri
Abbreviated transcription (Latin):
net stribarum phari seoꝵ qui uidebantur regtie iudaitũ ppłm. sed pat̾nitatẽ
ac dictintatẽ nomis sui ꝑdiderunt cum traditõnib suis. iolauerunt legem
sient abia capta bed bechol idola isralelim scandalum reẜuauit. ut hebrer
asseruut. et ideo ꝑeussus a dnõ mortuus est/ asa qui int̾pretatur tellẽs
sie sustoleus. hic in prncipio regni sui restaurauit eultum enunũ. et
fecit quod bonũ et bne placitum erat in conspectu dñi Subu̾cit q altaria
ydolorum. et confregit similacia. unde graciam dei promeruit. ita ut pri¬
gnaus contia ethyopes uictoriam caperet. et eos usq ad int̾uictõem cedet.
qr dño puo eo pugnante et excitum eius aduuãte contricti sunt ded po¬
stea indellus relabens eũ auxiliũ assynoꝵ contia laasa regem israel que¬
isset. et anamiam ꝓpham ad se a dño missum ut eum inde coriperet mu¬
ncala misisset guuut inde dmñ offendit uñde iuste sibi deo retribuente

Expanded text:
ribarum et Pharisaeorum, qui videbantur regere Judaicum populum, sed paternitatem ac dignitatem nominis sui perdiderunt. Cum traditionibus suis violaverunt legem: sic Abia, capta Bethel, idola Israeli in scandalum reservavit, ut Hebraei asserunt, et ideo percussus a Domino mortuus est. Asa, qui interpretatur tollens, sive sustollens, hic in principio regni sui restauravit cultum divinum, et fecit quod bonum et beneplacitum erat in conspectu Domini, subvertitque altaria idolorum, et confregit simulacra . Unde gratiam Domini promeruit, ita ut pugnans contra Aethiopes victoriam caperet, et eos usque ad internecionem caederet, quia Domino pro eo pugnante et exercitum ejus adjuvante contriti sunt; sed postea in deterius relabens, cum auxilium Assyriorum contra Basa regem Israel quaesisset; et Anani prophetam ad se a Domino missum, ut eum inde corriperetvincula misisset, graviter inde Dominum offendit. Unde ipse, juste sibi Deo tribuente,
Abbreviated transcription (Latin):
pasnia sod in manut muliers cii nomen iahee truditur si sauae Iaie qqͣ
int̾paetatier ascensio et sicnficat ecciam qua astenditur in celum cuc
tuditur sisara. qui mẽpietatus uisio equi. hoe est. dyxibolus superbus
et incentor carnaaũ uiciorum Quod autem Iaee lictuo timpora tnͣssedit¬
eccͣie trumphũ exp̃ssit que uepillo cuicis dixibili imperĩ interficit Gedeori int̾¬
pietatur experimentiẽ imquitatis eoumi. frequentibus enĩ documentis informa¬
tus est. quasi p̾sagio contra hostes futiuam uictoriã expeduet. ex quo futuro epꝑi¬
mento etliologiã nomĩs sumpsit/ Gedcon gͦ iste qui eũ tretentis ꝑrexitad
preliũ typũ. xpĩ gestauit. qui in signo eiueis de mũdo uictoriã reportauit. Tre

Expanded text:
palma, sed in manus mulieris, cui nomen Jael, tradetur Sisara. Jael quoque interpretatur ascensio, et significat Ecclesiam, qua ascenditur in coelum; cui traditur Sisara, qui interpretatur visio equi, hoc est, diabolus superbus et incentor carnalium vitiorum. Quod autem Jael ligno tempora SiEcclesiae triumphum expressit, quae vexillo crucis diaboli imperium interfecit. Gedeon interpretatur experimentum iniquitatis eorum. Frequentibus enim documentis informatus est, quasi praesagio contra hostes futuram victoriam expediret: ex quo futuro experimento etymologiam nominis sumpsit. Gedeon ergo iste, qui cum trecentis perrexit ad praelium, typum Christi gestavit, qui in signo crucis de mundo
Abbreviated transcription (Latin):
geuut filium qui uoratur aduena et alterum qui uocatur dei adiu¬
torium que noĩa bene cõueniunt pplõ xpĩa no excirꝯcisione et p̃pucio
conuocato Riduene eniusunt quia inincolatu istius nnuddẽ ad celesto
patriã modo peregrinautur s tauien dei aduictoriõ mĩqua in carebut
Naron mons forticudinis interpretatur propt̾ quod turribłm accipiso

Expanded text:
genuit filium, qui vocatur advena, et alterum qui vocatur Dei adjugenuit filium, qui vocatur advena, et alterum qui vocatur Dei adjutorium. Quae nomina bene conveniunt populo Christiano ex circumcisione et praeputio convocato. Advenae enim sunt, quia in incolatu istius mundi a coelesti patria modo peregrinantur; sed tamen Dei adjutorio nunquam carebunt. Aaron mons fortitudinis interpretatur; propt
Abbreviated transcription (Latin):
fucturam in celis. priam in seuptinis suis prouriẜit tamen nõ nisi
pro xp̃i iħũ ducatum aditum regni celestis nuillus adeptus est hic
quoq fluenta baptismatis populimi suum interram eccł̃ie introducẽo
uite eterne electis suis dedit ꝓromissiouem/ et terrigenas fecit esse
celicollas ¶accepit ergo moyses unam de filiabus inguel qui ĩt̾pretał
pastio dei sie amicus eius deo noĩe sephoram que interpretatur
pulcritudo suie placeus que genuit et filium quem uocauit iersan
quod interpietã aduena pepent et alterum qui uocatus ẽ ehyser
et interpretatur deuomeus aduictor / cum redemptor de gentili ꝓplo
ecclĩam septiformom spiritali ꝯuigio sibi copulauit que l munere
spũs saneti septiformis sit tamen una ẽ infide catholica de quaic̃atico
cauticorum dicit una ẽ columbamea electa genitricis sue hec uiud̃

Expanded text:
futuram in coelis patriam in scriptis suis promiserit, tamen non, nisi futuram in coelis patriam in scriptis suis promiserit, tamen non, nisi per Jesu Christi ducatum, aditum regni coelestis ullus adeptus est. Hic quoque per fluenta baptismatis populum suum in terram Ecclesiae introducens, vitae aeternae electis suis dedit promissionem, et terrigenas fecit esse coelicolas. Accepit ergo Moyses unam de septem filiabus Raguel, qui interpretatur pastio Dei, sive amicus ejus Deus, nomine Sephoram, quae interpretatur pulchritudo, sive placens. Quae genuit et filium, quem vocavit Gersan, quod interpretatur advena. Peperit et alterum, qui vocatus est Eliezer, et interpretatur Deus meus adjutor, cum Redemptor de gentili populo Ecclesiam septiformem spiritali conjugio sibi copulavit, quae licet munere sancti Spiritus septiformis sit, tamen una est in fide catholica: de qua in Cantico canticorum dicit: Una est columba mea electa genitrici suae . Haec unum
Abbreviated transcription (Latin):
anterpretatur marepellicium siue mairan capite Moyses int̾pretã
sumptus in aqua Inuenit eum ad rippam flminus expositum filiã
phaitonis quem colligeus adeptauit sibi uocauit ꝙ nomen eius moyses
eo ꝙ de aqua sumpsit eum huc typuni xp̃i portauit qui populum dei
auigo dyabolice ẜuitutis liberauit et per ip̃m dyaboln in eterna
pena dampnauit qui decem plagis percussit egiptum et decẽ p̾ceptꝭ
erudiuit popłm dei in defto quia xpus in mandatis enuangelii qͥb
in deẜto istus nũdi nuctrunt credẽntes arguit ac dampnat ĩaedulos¬
l uc uirga percussiens petram fontem uientio aque prodncit sit
et xp̃us per passionem erucis mortem degustans sanguinẽ et aquã
delatere suo produxit quibus duobus sacrament sancta iibuitur
eccl̃ia moyses populum per deẜtum duxit s tamen ultra iordauẽ
initerram repromissionis non introduxit qr uetus cestamentum licet

Expanded text:
 Mambres interpretatur mare pelliceum, sive mare in capite. Moyses interpretatur  Mambres interpretatur mare pelliceum, sive mare in capite. Moyses interpretatur sumptus ex aqua. Invenit eum ad ripam fluminis expositum filia Pharaonis. Quem colligens adoptavit sibi, vocavitque nomen ejus Moyses, eo quod de aqua sumpsit eum. Hic typum Christi gestavit; qui populum Dei a jugo diabolicae servitutis eripuit, et ipsum diabolum in aeterna poena damnavit. Qui decem plagis percussit Aegyptum, et decem praeceptis erudivit populum Dei in deserto; quia Christus in mandatis Evangelii, quibus in deserto istius mundi nutrit credentes, arguit ac damnat incredulos. Hic virga percutiens petram fontem viventis aquam produxit: sic et Christus per passionem crucis mortem degustans, sanguinem et aquam de latere suo produxit, quibus duobus sacramentis sancta induitur Ecclesia. Moyses populum per desertum duxit, sed tamen ultra Jordanem in terram repromissionis non introduxit: quia Vetus Testamentum licet
Abbreviated transcription (Latin):
iosep afiatribus. et de infernoꝵ cartere resmeũ ascendit currũ retele
cosestio de quo scriptuni ẽ ciurus der decom milium et accepit potesto
a patre predicandi et indicand sicut pauluo apotolus ait Ee dedit
eiꝰ nonien quod ẽ super omne nomen ut in rioĩe ibu flectalite celestiũ
terestium et inferuorum Accepit quoꝵ et amilum ponitisio mosĩe
fidei᷑ quo credencium aĩe salutio signo signantmm froutibus en oftaie¬
accepit quoq torquem auieam idẽ intellectum bonum prece autẽ eum
pharas absꝙ tuo imperio non mouebit quisꝙ mauu aut pedem nͣ
oñ terra emipti uertit ꝙ nomen illuis et uocauit eum lingua egxy
caluator oũditur non tantum unius terre egipti s eciam totiꝰ midi
ecclesia cheuaium ẽ que xopm ad fl̃men salutaus lauacii ieppi Hlamnes
interpretatur mariiuis siue ubi ẽ signum coram eium signis moysi cessit
et defecit signum eus unde et dixerunt magi digitus ẽhic Mambres

Expanded text:
Joseph a fratribus, et de inferorum carcere surrexit, ascendit currum regni coelestis, de quo dictum est: Currus Dei decem millium, et accepit potestatem a Patre praedicandi et judicandi, sicut Paulus apostolus ait: Et dedit ei nomen, quod esterrestrium et infernorum . Accepit quoque et annulum, pontificatum scilicet fidei quo credentium animae salutis signo signantur; frontibus nostrisAccepit quoque torquem auream, id est, intellectum bonum. Praeco ante eum Pharao. Absque tuo imperio non movebit quisquam manum aut pedem: in omni terra Egypti. Vertitque nomen illius et vocavit eum lingua Egyptiaca: Salvator ostenditur, non tantum unius terrae Aegypti, sed etiam totius mundiEcclesia gentium est, quae Christum ad flumen salutaris lavacri reperit. Jamnes interpretatur marinus, sive ubi est signum. Coram enim signis Moysi cessit, et defecit signum ejus. Unde et dixerunt magi: Hic digitus Dei est .
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est in euuãgelio Erat lux uera que illimuat oem̃ homem̃ uẽmentem
in hũc mũlum et ad quẽ in psalime ppła ait Illiuans tu ininabilit̾ a mẽt¬
bus etĩns hic gͦ ex galaad est quia ex scriptiuis sacus eius notieia ꝑcipit᷑
quẽ qui ibi corde eredulo querit sine dubio muenit Iepthe qui int̾pretatur a¬
pieus uol apertũ est hic post uictoriã filiã ñniolauit. redemptoris ondens fig̃a
quea facie fr̃m suorum idẽ udeorum. abscondens in gentibus p̾ncipaiũ at¬
cepit qui om̃ĩa hũane salutis sacramenta tanꝙ uiratus expleuit. et q̃r̃ fi¬
liam ita carnem ꝓpam pro salute istłis dũo optulit fuiusse patri uingentũ
legimius psalmo acente sicut ict dño uotum uouit deo Iacobi scil ut sa¬
cuimentũ religionis in carius sue passione pro salute mu̾s humani expad
Sanson qm inttip̃tatur sol corum uel solis fortitudo fuit eiĩ iutute clars
et liberauit israel de hostib hic saluatoris mĩ mordẽ et uictoriã figurauit.

Expanded text:
ntem in hunc mundum ; et ad quem in psalmis Propheta ait: Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis . Hic ergo ex Galaad est, quia ex Scripturis sacris ejus notitia percipitur: quem qui ibi corde credulo quaerit, sine dubio invenit. Jephte qui interpretatur aperiens, vel apertum est. Hic post victoriam filiam immolavit, Redemptoris ostendens figuram, qui a facie fratrum suorum, id est, Judaeorum abscedens, in gentibus principatum accepit; qui omnia humanae salutis sacramenta tanquam juratus explevit, et quasi filiam, ita carnem propriam pro salute Israel Domino obtulit. Jurasse Patri unigenitum legimus psalmo dicente: Sicut juravit Domino, votum vovit Deo Jacob ; scilicet ut sacramentum religionis in carnis suae passione pro salute generis humani expleret. Samson interpretatur sol eorum, vel solis fortitudo. Fuit enim virtute clarus, et liberavit Israel de hostibus: Salvatoris nostri mortem et victoriam figuravit,
Abbreviated transcription (Latin):
filii. lxxͭͣ lingas uee naciones. que dredentes per scdam regeneracionem filii
dei ẽẽ meruerũt. As imelech ucio filius ancille typum antixp̃i portasse incellig̃
qui conõitatis perditio nacionib reguũ sibi imꝑiode usurpabit. omes ꝙ sacẽ
ni et persecucõne om̃iq eaudelitate trucidabit Ioathan uero mior figuta
et sanctus morses in benedutõnib sicut iã suꝑius ditũ est indeutero non¬
no posuit Ihola qui int̾pretatur uerimeulũ uel aocemiũ significat eos
qni gemine caritatis ardore acecusi leneducatũ ppłi ꝓpĩam gerũt Iair q̃
int̾pretatur illmans hic sugnficat redemptorẽmin. qui duꝑ et Rex esti¬

Expanded text:
inta linguae vel nationes; qui credentes per secundam regenerationem filii Dei esse meruerunt. Abimelech vero filius ancillae typum Antichristi portasse intelligitur, qui congregatis perditis nationibus regnum sibi improbe usurpabit, omnesque sanctos vi et persecutione, omnique crudelitate trucidabit. Jonathan vero junior figura et sanctus Moyses in benedictionibus, sicut jam superius dictum est, in Deuteronomio posuit. Thola, qui interpretatur vermiculum, vel coccinum, significat eos qui geminae charitatis ardore accensi bene ducatum populi Christiani gerunt. Jair, qui interpretatur illuminans, hic significat Redemptorem
Abbreviated transcription (Latin):
dibus setuli ꝑ lauatu nudam purificantem Absalon patus pax interpie¬
tatiu per antifrrsim eoꝙ bellum adũsus piem̃ gessisset siue qd impso bello
dud pacatum fuisse filio legitur dideo ut etiam magus cum dolore extẽ¬
aum crederet Hic topum tenet uideorum. ueluide purditoris qui sidicd̃em¬
molienter. Salomon tribus nomĩbus fuisse perhibetur puuaẽ uocabĩ¬
lum euis salomon dicitur. idest. pacisitus. eo qd in reguo eius pax fu̾ia
Secundum nomen est ꝓdida. eo qd fuerit dilectus et amabilis domino
Terciũ celech. qd grece appellatur ecciastes. latiue concionator. qd̃ ad
populum loqueretur/ nic gͦ xpĩ prenũciat ficgiuã. qui edifidauĩt do¬
mũ duõ in delesti ibrłm. non de lignus. ⁊ lapidib. sed de sanctis homẽb
Nd euuis sapienciam audiendã. Regina uenit ethiopiẽ. hoc est rectia

Expanded text:
dibus saeculi per lavacri undam purificantem. Absalon patris pax interpretatur per antiphrasim, eo quod bellum adversus patrem gessisset, sive quod in ipso bello David pacatum fuisse legitur filio, adeo ut etiam magno cum dolore exstinctum plangeret. Hic typum tenet Judaeorum velgentibus.' Salomon tribus nominibus fuisse perhibetur. Primum vocabulum eius Salomon dicitur, id est pacificus, eo quod in regno eius pax fuerit. Secundum nomen Ididia, eo quod fuerit dilectus et amabiTertium Coeleth, quod Graece appellatur ecclesiastes, Latine concionator, quod ad populum loqueretur. Haec ergo Christi praenuntiant figuram, qui aedificavit domum Domino in coelesti Hierusalem, non de lignis et lapidibus, sed de sanctis hominibus. Ad cujus sapientiam audiendam regina venit Aethiopiae, ho
Abbreviated transcription (Latin):
nios augusti appellantur reges cum propniis nominib cen¬
seautur Copͥmitur autom in lacinũ pharno deuegans
enm aitiq deum suie disfipaus seu discooperens seilz popłm
dei ouuo funt afflictor he entto fugntum dyabolha bnt quipo hieuueꝰ
secusi captiuuitate ꝓpopuluin dei perdere et terteme dicior eperasus¬

Expanded text:
t et apud nos Augusti appellantur reges, cum propriis nominib. censeantur. Exprimitur autem in Latinum Pharao, denegans eum, utique Deum, sive dissipans, seu discooperiens, scilicet populum Dei, cujus fuit afflictor. Hic ergo figuram diaboli habuit, qui in hujus saeculi captivitate populum Dei perdere et terreni
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ poĩtum arbitroet ptũte utium id qd melius an ꝙdec̾ius eliganus. Celata¬
uaso argentea uelaurea sunt signis emmendiorib nntus extͣ nõ exp̃ssa
a celo uocata qd ẽ genus ferument qd uulgo cilionẽ uocunt chrisen dicuntur
secs̃ uanarum iurtutum signis discinccis atqͣ decructes illa aut̃ ua sa que de¬
aurata dicinitur sigͣnt eos quos donũ ꝑface caritutis adornat dequib sc̃p¬
uauetate sũ delemus ad caritatis a ꝑcare fulgorẽ qua uutute curuudacta
nltus Ideo aut̃ utaites alias grõdaritatis apparuit qr diiã eius fulgor eodel¬
lit adbit direñcinucta lauetate Pscrutemur dir ecciã dei de uestis uane
ad mitutũ pulcherrimõ duo̾sitatem. Ornaturem̃ auio apłorum argento
contexitur discs antea histus ab spẽ scuti bnde et scutella postea distus
uocatus ꝙ det estas ide̾ apponat. a quo et discũltuoedict sunc sine a nop

Expanded text:
est positum arbitrio et potestate; utrum id, quod melius, an est positum arbitrio et potestate; utrum id, quod melius, an vasa argentea vel aurea sunt, signis eminentioribus intus extrave expressa, a caelo vocata, quod est genus ferramenti, quem vulgo cilionem vocant. Chrysendeta sanctos, variarum virtutum insigniis distinctos atque decoratos. Illa autem vasa, quae deaurata dicuntur, significant eos quos donum perfectae charitatis adornat. De quibus scripcharitatis debemus aptare fulgorem, qua virtute circumdata natur. Ideo autem supra virtutes alias gratia charitatis apparuit, quia omnia 153 ejus fulgor excellit. Addidit, circumamicta varietate. Perscrutemur cur Ecaut virtutum pulcherrimam diversitatem. Ornatur enim auro apostolorum, argento contexitur. Discus antea iscus ab specie scuti, unde et scutella: postea discus vocatus, quod det escas, id est apponat, a quo et discumbentes dicti: sive apo
Abbreviated transcription (Latin):
liabilia fiunt. uasa enĩ p̃ciosa auiea etargentea sc̃ sume sapiẽ splendore et elo¬
quendie intoie fulgences sient econtrauo lignea uel ficcilia uasa illi sunt quiad
sunt solauasã aurea etargencea s lignea et ficalia et quedẽquid sunt in ho¬
nore̾. aliauo in ꝯtumeliã angna inquit domus s̃ ecciã ex multis eoistens¬
hoĩbus nõe ẽ gͦ nõ oms ibiee equer nam et in magnadoniu nõ possunt
nasa ꝑspiduntur et lignea et ficcilia et alia quid multa digna sunt honore
aliauõ sunt contemptibilia et ad certum lisum discreta deinde qr natural erat
uasorum discdio ut nequd taleapud nos existimaretur adicit siem̃ qui se
mundauerit erat uas in honoie scificatum ecoptimũ dño ad omẽ opusbo¬
nũ ꝑp̃atum ꝙꝓ illic mat̾ia natural faat hoc hic arbitriũ qui enĩ se adec̾io¬
rib segꝭgauĩt ẽi uas utile in honorẽdei alia uo in contumeliã. hoc auẽ in mõ

Expanded text:
habilia fiunt. Vasa enim pretiosa, aurea et argentea, sancti sunt sapientiae splendore et elohabilia fiunt. Vasa enim pretiosa, aurea et argentea, sancti sunt sapientiae splendore et eloquentiae nitore fulgentes: sicut econtrario lignea, vel fictilia vasa, illi sunt, qui solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea atque fictilia: et quaedam sunt in honorem, alia vero in st ergo non omnes ibi esse aequales. Nam et in magna domo non possunt et argentea vasa perspiciuntur et lignea et fictilia; et alia quidem multa digna sunt honore, alia vero sunt contemptibilia et ad certum usum discreta. Deinde quia naturalis erat vasorum divisio, ut ne quid tale apud nos existimaret, adjecit: Si enim quis se mundaverit ab his, erit vas in honore sanctificatum Domino, et op quod illic materia naturalis facit, hoc hic arbitrium. Qui enim se a deterioribus segregaverit, est vas utile in honorem Dei; alia vero in contumeliam. Hoc autem in nostro
Abbreviated transcription (Latin):
eo hic duit nam latine hec ciutira dicicur ũnde et ꝑsius sit tibi cintenis abgẽt
ide uuo sr̃ĩ bilicur bacchea pmũ a bacco qde̾ a umo noniõta posteam usllus
⁊quarie tarisitur Calioes et calathi et scale. poculorum gũa antea ex ligno

Expanded text:
eos hic crater; nam Latine haec cratera dicitur, unde et Persius: Si tibi crateras argenti. eos hic crater; nam Latine haec cratera dicitur, unde et Persius: Si tibi crateras argenti.  uno spiritu, bibitur. Baccea primum a Baccho, quod est vinum, nominata, postea in usibus aquariis transiit. Calices et calathi et scalae poculorum genera, antea ex ligno
Abbreviated transcription (Latin):
facte dicuncur Nam grea hialmn uicon nominant et sunt in sũmo ore laciores lua¬
ditutẽ ac ꝓspiciututẽ enuãgelia sẜus in quo mistia omnĩa legis et ꝓpliaium epla¬
nuta sunt et planã lociudem doct̃ue aplĩce in quaea que p̾us in eingniate lateltrit
in lucẽ prolata et expoĩta sunt insiuuant Et quid inmortauiolo auieo ñ intor electe¬
QUUIIII a potando nommatũ est. uas omẽ in quobibendi ẽ confuetudo
pooeulum eiũ mistioe significat calicẽ sangnis̃ diii qd sic mebuat ut
mentẽ sauet a delictis prohibens non ad pcc̃ã producens hoc uinolenciã
sobrios wodit hec plenitudo malis euacuat et qui illo poculo nõ fruit̃ repletus et̾na
talia confeuit ut ad celorum regna ꝑducat. de quo poculoi euuaelio dicicur quibi¬
in pcõoribus nediumne dequo in apodalipsi septem inquit fiale nomissime ie dei
plene Cuitera dalix ẽ. hns̃ duas ansas et est gdum nomẽ declinatur aut̃ apt

Expanded text:
factae dicuntur nam Graeci vitrum hyalon nominant et cum summo sunt oris latioris, luciditatem ac perspicuitatem Evangelici sensus, in quo mysteria omnia legis et prophetarum explanata sunt, et plana locutione doctrinae Apostolicae, in qua ea, quae prius in aenigmate latebant, in luce prolata et exposita sunt, insinuant. Et quid in mortariolo aureo, nisi cor electo Poculum a potando nominatum: est enim omne vas, in quo bibendi est consuetudo. Poculum enim mystice significat calicem sanguinis Domini, quod sic inebriat, ut mentem sanet, a delictis prohibens, non ad peccata perducens. Haec vinolentia sobrios reddit, haec plenitudo malis evacuat; et qui illo poculo non fuerit repletus, aeterna talia conferat, ut ad coelorum regna perducat; de quo poculo in Evangelio dicitur: Qui biin peccatoribus irae divinae, de quo in Apocalypsi: Septem, inquit, phyalae novissime irae Dei plenae . Cratera calix est duas habens ansas, et est Graecum nomen: declinatur enim apud
Abbreviated transcription (Latin):
eutib apta sit ad bilendum. qd uas g̾ci cadũ uorunt. Situla mistioe carnẽ xpĩ
significat unde in libro inĩoꝵ scriptum ẽ fluit aqua de siculaeius Catiñ ua
tilia nũdupate uñde pͥmũ adnecte sunt Safus gͦ sig̃t sciam̃ legis bnide in sacoo
bemanim inuentꝰ ẽ scifus iosepl qr in corpore pauli doctria celestis p̃fultrebat
elaquii Orca ẽ amphore spes ciuꝰ in more uocabulo urcens duminitiuo orccolus.
in pruia instificaoõnes tuas nõ sum oblitus dter enĩ in pruma naciuo colore

Expanded text:
m: quod vas Graeci cadum vocant. Situla mystice carnem Christi significat. Unde in libro Numerorum scriptum est: Fluit aqua de situla ejus . Catinum vas licia nuncupatae, unde et primum advectae sunt. Scyphus significat scientiam legis: unde in sacco Benjamin inventus est scyphus Joseph ; quia in corpore Pauli doctrina coelestis praefulgebat eloquii. Orca est amphorae species, cujus minore vocabulo urceus, diminutivo urceolus est. in pruina, justificationes tuas non sum oblitus . Uter enim in
Abbreviated transcription (Latin):
conigati alit̃ placi alic̃ subditi dedendi funt Que tanẽ uasa omia ad mep̃o
tabernatuli: omniã ad offeienda libamma ꝑtinent quetĩꝵ prudens doctor
audsa pio diũfitate audiencũ loquitur unnuõsa in regula sacie scripture reꝑi¬
mitus atq ad offeienda dño bonorum uoca oꝑũ corda exatant auditorum
hiuie et in libro nũorum scaptũ ẽ ꝙ p̾ncipes offerent addicadõnem alcarie
duosa uasa hoc ẽ acitubula fialas et mortariola Queutq mistieĩ fgc̃cõem

Expanded text:
conjugati, aliter praelati, aliter subditi, docendi sunt. Quae tamen vasa omnia ad offerenda libamina pertinent: quia cum prudens doctor diversa pro diversitate audientium loquitur, universa in regula sacrae Scripturae reperiuntur, atque ad offerenda Domino vota bonorum operum corda excitant auditorum. Hinc et in libro Numerorum scriptum est, quod principes offerent ad dedicationem altaris diversa vasa, hoc est, acetabula, phialas et mortariola. Quae utique mysticam
Abbreviated transcription (Latin):
De disco et parapfide in eiiãetelio legitur hocest in decollacõne iohis baptiste.
disci cõmemouicio fit et in passione saluatoris de parapside legicur in quibus
ammonitur lit libidinem et erudelitade in fugianus et frande̾ uel prodidõnẽ
Eaã nõ mensa ẽ beata conuuacio epulacõfelix saturacõ fidei esta celestis uer̃
tu scil ad iemuissionẽ pcc̃orum ecuitũ ꝓpetuã possidenã memento auẽ
ꝓ mensa et in bono et in malo ponitur sicuc dicit apłus nõ potestis cõmumioue
meuse diñ et mense demomiorum Iem mensa altare ẽ xp̃i a quo fideles ꝑa¬
puuit corporis et sangnis̃ eiuo mistiũ Rursum merisadmñ ese. utriuisq legꝭ
intelleccual epuladio in quo comuuiarum more pascuntur qui delicias dnĩ
ainditate montis esurnt et sc̃i sp̃s saluberina ebnetute impleri sedesidõnt
hoc indeis fuit in scandalum siait psalinista testutur dicens frat mensa corũ
corũ ipiẽ inlaqueũ et in recribucõnes etin scandalum qñ ip̃o uider xp̃i spĩ

Expanded text:
De disco et paropside in Evangelio legitur , hoc est in decollatione Joannis, disci commemoratio fit. Et in passione Salvatoris de paropside legitur . In quibus admonemur, ut libidinem et crudelitatem fugiamusro mensa est beata convivatio, epulatio felix, saturitas fidei, esca coelestis. Verum  scilicet ad remissionem peccatorum, et vitam perpetuam possidendam. Mementote autem quod mensa in bono et in malo ponitur, sicut dicit Apostolus: Non potestis communicare mensae Domini et mensae diaboli . Item mensa altare est Christi, a quo fideles percipiunt corporis et sanguinis ejus mysterium. Rursum mensa Domini est utriusque legis intellectualis epulatio, in qua convivarum more pascuntur, qui delicias Domini aviditate mentis esuriunt, et sancti Spiritus saluberrima ebrietate impleri se desiderant. Haec Judaeis fuit in scandalum, sicut Psalmista testatur, dicens: Fiat mensa eorum coram ipsis in laqueum et in retributiones
Abbreviated transcription (Latin):
fori fundus sentencia nobis flaste ex g̾oo uoabulodicae hec piouchendis
aut recondendis fialis pͥmũ facce siut. unde et nũcupate postca inusĩ
umi tiruisiem̃t manente greco uocabulo unde sumpserũ mitiũ lagena et situla¬
illi siliee nos siculã diamus lagena oorpora honĩ sapiẽ uinuã retinentes significat
ut in pplã omis lagiucula implebitur uino. ꝓduã genus uasis aquatias ꝑdiia¬
cionẽ uocata ydor enĩ giea aquã dicunt ꝓdua carnẽ honĩ significat ut in libio
iudicũ et dedit inmanibus eorum ꝓdrias uaduas ee in sulonione. non oont̾atus
inquit ydria suꝑ ladam hoc ẽ carnał cupiditas de quomeuuãgelio legitur reliq̃t¬

Expanded text:
ophori fundus, sententia nobis. Flascae ex Graeco vocabulo dictae. Haec pro vehendis ac recondendis fialis primum factae sunt, unde et nuncupatae; postea in usum vini transierunt, manente Graeco illi sicile, nos situlam dicimus. Lagenae, corda hominum, sapientiae vinum retinentia, ut in propheta: Omnis laguncula implebitur vino . Hydria genus vasis aquatilis per derivationem vocata: udor enim Graeci aquam dicunt. Hydria carnem hominum significat, ut in libro Judicum: Et dedit in manus eorum hydrias vacuas . Et in Salomone: Conteratur, inquit, hydria su
Abbreviated transcription (Latin):
erra est in media uaũdi regio¬
ne posita ommibus partibus celi in modum centei.
equali interuallo consistens. que singulari numõ
totum orbem significat plurali uero singulas ꝑtes
cuꝰ nomĩa diuersa dat racio nam fra dicta a su
rum adfinitate sortitur cuiꝰ motum alii dicunt uentum ẽẽ in ꝯauis
rupti aliquad montes tumuliq sedere dilu aquã dicunt gnalem
in fris moueri et eas simul coneutere sicut uas ut dicit luccetius
silii fungo eaiidem tenum uocant ciiꝰ pleriq latentes nume suꝑ¬
poĩta cimncta concuciunt Terre quoq iactus aut motu aque infe¬
rioris fit aut crebris toinitruus aut de concaus t̾ie erumpentibus
uentis Terra enĩ imiface plures significacõnes habet alñ si¬
gnifieit patriam delestem ut est illud. Credo uidere bona dñi int̾ra

Expanded text:
erra est in media mundi regione posita, omnibus partibus caeli in modum centri aequali intervallo consistens; quae singulari numero totum orbem significat, plurali vero singulas partes. Cuius nomina diversa dat ratio; nam terra dicta a suparum affinitate sortitur. Cuius motum alii dicunt ventum esse in concavis a terrae citatu rupti aliquot montes tumulique sedere.' Alii aquam dicunt genetalem in terris moveri, et eas simul concutere, sicut vas, ut dicit Lucretiusfungum eamdem terram vocant, cujus plerumque latentes ruinae superposita cuncta concutiunt. Terrae quoque hiatus aut motu aquae inferioris fit, aut crebris tonitruis, aut de concavis terrae erumpentibus ventis. Terra enim mystice plures significationes habet. Aliquando significat patriam coelestem, ut est illud: Credo vider
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib diebus uite mee. Terra ip̃e homo ut in euuãgelio aliud ceti¬
minem peccantem ait tni es etin t̾ram ibis Pectatores quoq
t̾re noĩe ibi notantur ubi dñs̃ ad ẜpentem ait, tium conedes cũ¬
ctis diebus. hoc est petõres. In sortem tuam et ꝑditionem trahes
et eorum iquitatibus pasteris Simuilit̾ et illud qd alibi legitur
rededentes aũt aete in t̾ra stribentur idest qui ꝑ apostasiam a te
auertaitur int̾ peccatores cõmunerubuntur, Terur carnalis
potencia ut in eccͣastieo qui suꝑbit t̾ra ⁊ cimis Tora deẜta pp̃łs¬

Expanded text:
omnibus diebus vitae meae . Terra homo ipse, ut in Evangelio: Aliud ceciomnibus diebus vitae meae . Terra homo ipse, ut in Evangelio: Aliud ceciminem peccantem ait: Terra es, et in terram ibis . Peccatores quoque terrae nomine ibi notantur, ubi Dominus ad serpentem ait: Terram comedes cunctis diebus , hoc est, peccatores in sortem tuam et perditionem trahes, et eorum iniquitatibus pasceris. Similiter et illud, quod alibi legitur: Recedentes a te in terra scribentur , id est, qui per apostasiam a te avertentur, inter peccatores connumerabuntur. Terra, carnalis potentia, ut in Ecclesiastico: Quid superbit t
Abbreviated transcription (Latin):
INem t̾ra ecciam significat ut est illud dñ est tr̾i ꝙ̃uis t̾ram et
in bono et in malo poni sepe noueriiꝰ, hic tamen ecciãm debemiꝰ
aductere que dño spãlit̾ pura mente famulatur nam licet omña
as ip̃o sint condita tamen illud ipius ẽẽ ꝓp̾e dicimꝰ ꝙ eũ uẽnera᷑
auccorem et ideo ecciã non in merito frucerfera lonorum t̾ra suscipĩ
qr muent et contiuet ppłm Sequitur et pbentudo eius idest mul¬
trtudo sc̃a qua repletur ecciã d ne t̾ram quã suꝑuis dixit an¬
gustam putares aliquã fortasse regionem nõ dicit or̃s t̾rarum.
hoc est unudsalem ecciam que treius mundi ambitu continetur
sed qui fixa mentis stabilitate ꝑdurant habitare eĩ manere d¬
ciꝰ qd enunciũ non est. qd mutabilitati non couuenit sed
ille solus ecciam habitat qui usq ad obicum suum in fide rectis¬
sima ꝑseuerat. sicat et aluo psalmius dieit ut inhabitẽ domodm̃

Expanded text:
Item terra Ecclesiam significat, ut est illud: Domini est terra . Quamvis terram et in bono et malo poni saepe noverimus; hic tamen Ecclesiam debemus advertere, quae Domino specialiter pura mente famulatur. Nam licet omnia ab ipso sint condita, tamen illud ipsius esse proprie dicimus, quod eum veneratur auctorem: et ideo Ecclesia non immerito fructifera bonorum terra suscipitur, quia nutrit et continet populum. Sequitur: Et plenitudo ejus , id est, multitudo sancta, qua repletur Ecclesia. Sed ne terram, quam superius dixit, angustam putares aliquando fortasse regionem, nunc dicit: orbis terrarum , hoc est, universalem Ecclesiam, quae totius mundi ambitu continetur.sed qui fixa mentis stabilitate perdurant. Habitare enim manere dicimus, quod errantium non est; quod mutabilitati non convenit; sed ille solus Ecclesiam inhabitat, qui usque ad obitum suum in fide rectissima perseverat, sicut et alius psalmus dicit: Ut inhabitem in domo Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ducas similit̾ quoq et si as occidentis eardine ad p̾dictos cardines idẽ¬
ad austrum et aquilonem / singulas rectas lineas tendas. facis qua¬
diritam t̾ium intia orbem p̾dictum. Sed quomodo quadratus ifte
demonstuitius intra cireulum stribi detmeat eoclides in quarto
libio elementoꝵ eudent̃ insiuat. Qua ꝓpt̾ recte scriptua sancta
faciem terre et orbe uocat/ et imi eadem dieit caidimibus contineri
Diuisus est aũt trifure equibus una pars asia alla eiuopa t̾lia af
frica nũcrpatur quas tres partes orbis ueteres non equalit diuise¬
runt nam asia annidie ꝑ orientem usq septentuonem ꝑuenit euro¬
pauero a septentrione usq ad oecidentan atq affrica ab occidente
usꝙ ad nũdiem / õnde euident̾ orbem dindium due tenent eiuopa
et affrica aliũ uero dumnidiũ sola asia sc̃d ideo iste due partee st̃e

Expanded text:
ducas: similiter quoque et si ab Occidentis cardine ad praedictos cardines, id educas: similiter quoque et si ab Occidentis cardine ad praedictos cardines, id est Austrum et Aquilonem, singulas rectas lineas tendas: facis quadratum terrae intra orbem praedictum. Sed quomodo quadratus iste demonstrativus inter circulum scribi debeat, Euclides in quarto libro Elementorum evidenter insinuat: quapropter recte Scriptura sancta faciem terrae et orbem vocat, et quatuor eam dicit cardinibus contineri. Divisus est autem trifarfrica nuncupatur. Quas tres partes orbis veteres non aequaliter diviserunt. Nam Asia a meridie per orientem usque ad septentrionem pervenit; Europa vero a septentrione usque ad occidentem; atque inde Africa ab occidente usque ad meridiem. Unde evidenter orbem dimidiumet Africa: alium vero dimidium sola Asia. Sed istae duae ideo partes factae
Abbreviated transcription (Latin):
dit fumꝰ in ira eius et ignis a facie eius excudestit fumꝰ hic
in lon poĩtus est qr sieut iste t̾renꝰ nuitiles lac̾mas moua
ita et ille penitencie calore succensus fuccuose ꝓfundit
fluenta lacrimarum/ In na eius hoc est tprẽ quo hit ptco¬
res fucur iudicii omoie conture̾at. ut eos ad remedũ oomõ¬
sionis adducat Igino aũt̃ est cantas dei iurcutũ prog̾ssiom¬
canitas conceditur eis qu pectuta resinquit̃ Quodaũt alibi de
peccatorbus dicitur sicut deficit fumꝰ defioient hic peccatorum pe¬
na p̾dicitur fuuꝰ est enĩ ex flamina ista corruptibili surgens
tenebrosa cõgrobatio que ꝙͣtum plus excollitur tantum ꝑ mania
tenuatur / Nuic peccatoies mido cmparãtur quo ex flãma ne¬
quicie sue poduaiũ fla̾mifoas accõnes quelicet ad altiora su¬
ꝑbia fucient consiugant ncͣce est ut sua mag̃ uelud fim⁊
elacõne defieiant

Expanded text:
gnis a facie ejus exardescit , fumus hic in bono positus est, quia sicut iste terrenus inutiles lacrymas movet, ita et ille poenitentiae calore succensus fructuose profundit fluentia lacrymarum in ira ejus, hoc est, tempore, quo hic peccatores futuri judicii timore conturbat, ut eos ad remedium conversionis adducat. Ignis autem est charitas Dei, virtutum progression charitas conceditur eis, qui peccata relinquunt. Quod autem alibi de peccatoribus dicitur: Sicut defecit fumus, deficient , hic peccatorum poena praedicitur. Fumus enim est ex flamma ista corruptibili surgens tenebrosa conglobatio, quae quantum plus extollitur, tantum per inania tenuatur. Huic peccatores merito comparantur, quoniam ex flamma nequitiae suae producunt fumiferas actiones, quae licet ad altiora, superbia faciente, consurgant, necesse est, ut sua magis, velut fumus, elatione deficiant
Abbreviated transcription (Latin):
nam spm̃ scm̃ demonsoat qr uidie pentherostes in lignis ⁊¬
guere suꝑ aplos apparuit u eos luce sapie illummauit ⁊
ielo iunfaicie doida corum accendit Caucatem aut̃ signisi¬
cat. ubi ferorem dileccõnis exp̃mit ut est illud in cuuãgelis
Ignẽ uemi mite̾ in t̾iuam et quid uolo nͣ ut ardett Cupiditatẽ¬

Expanded text:
m sanctum demonstrat, qui in die Pentecostes in linguis igneis super apostolos apparuit, ubi eos luce sapientiae illuminavit et zelo justitiae corda eorum accendit. Charitatem autem significat, ubi fervorem dilectionis exprimit, ut est illud in Evangelio: Ignem veni mittere in terra: et quid volo,
Abbreviated transcription (Latin):
lum ad inferiora semꝑ moiruatũ demonsorit dequo igue dr̃
nue ignia adid̃sanũ consunet qui pessim̃ ex fua maliciate¬
sescit didit autem igins amoris mentem enrgit ita egme
masicie anuoluit. Anbulatõnem aud̃ ignis significat ut
est illud in p̃falmo igne nos epamimasti sicut examinat᷑ argẽ¬
tum. Iuc̃ auẽ iram significat qñ iuindictã eolestem ut est ĩe

Expanded text:
 De quo igne dicitur: Hunc ignis adversarium consumet, quia pessimum cor ex sua malitia tabescit. Sicut autem ignis amoris mentem erigit, ita ignis malitiae involvit. Tribulationem autem ignis significat, ut est illud in psalmo: Igne nos examinasti, sicut igne examinatur argentum . Tunc autem iram significat, quando vindictam coelestem oste
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicucõne In arciuo aut̃ qui per girũ suũ noccurna spacia
nõ occasurꝰ illustuit nequaꝙ particulatim editauita scõbum
sos tta simul ecciã designatur que futigacõnes quidẽ patitur
nec tamen ad defectum ꝓp̾i status intliatus girũ lulorum tolle¬
rat sedad occasum eum temporibus nõ festiuat : nop dñ adi¬
ma poli aituꝰ cum nocturno tpĩe ducitur sed dum ipõ uolur̃
quatitios pñtis uite umbu t̾umatus eaq stante nox p̾terit
qr illam sua oncoluntate ꝑdurante mortalitatis hnꝰ uita
de signari Quast eñ ab aquilone lex ucuerat que canta subdi¬
es ugiditatis aspitate t̾rebat dum pioeulpis suis alios p̃cipet
lapadibus obuu alios gladii morte multari Pliades uerio que ipẽ
fideles suos sp̃s̃ sc̃s septiformus muneris lumime illusdat Quãꝵꝓ̃

Expanded text:
In Arcturo autem, qui per gyrum suum nocturna spatia non occasurus illustrat, nequaquam particulatim edita vita sanctorum, sed tota simul Ecclesia designatur, quae fatigationes quidem patitur, nec tamen ad defectum proprii status inclinatur: gyrum laborum tolerat, sed ad occasum cum temporibus non festinat. Neque enim ad ima poli Arcturus cum nocturno tempore ducitur, sed dum ipse volvitur, quatitur, praesentis vitae umbquia, illa in sua incolumitate perdurante, mortalitas hujus designari. Quasi enim ab Aquilone lex venerat, quae tanta subditos rigiditatis asperitate terrebat, dum pro culpis suis alios praeciperet lapidibus obrui, alios gladii morte multari: Pleiades vero, quae ipsae fideles suos sanctus Spiritus septiformis muneris lumine illustrat. Quaqua
Abbreviated transcription (Latin):
EctOr honeste meam si uid cognosdẽ uitam
empore mortali discere sic poteris.
uibe quidẽ genitus sum. ac sacio fonte renatus
Infulda post hec. dognnia sacium didici
Quo. monachus faccus semoꝵ iussa sequebar
Nlorma m̃ uite regula sancta fuit¬
Srlicer in tante lunc nec fixe simꝑhim̃
Colla cameꝵ michmet mansi. grata fuit.
Astubi iam pluree tran fissent temporis anni
Conuenere qui sertere fataloci
me ab faaxere domo in balidum regiq culerunt.
ppostentes. fimgi piesulis officio
Inquo nec micum iute nec degnia reꝑtum est
net pastoris opus urbe beneplacitum
Premptus euit anius. b tardans debile corpus
Auit iogode extumulo farit̾ dilette iuuando
Iudicie et̾in me utgrã saluet in euum¬
non meritum aspiciens. s pietatis opus
Raban quippe mͬ nomen. et leccio dulae
diumne legis. semꝑ uliq fuit.
Cui deus ommpotens babuat celefraregna.
et ueum requiem. semꝑ marce poli.

Expanded text:
ector honeste, meam silvis cognoscere vitam, Tempore mortali discere sic poteris. Urbe quidem genitus sum, et sacro fonte renatus In Fulda, post haec dogma sacrum didici. Quo monachus factus seniorum jussa sequebar, Norma mihi vitae regula sancta fuitlicet incaute hanc, nec fixe semper haberem, Cella tamen mihimet mansio grata fuit. Ast ubi jam plures transissent temporis anni, Convenere viri vertere fata loci, Me abstraxere domo invalidum, regique tulere, Poscentes fungi praesulis officio: In quo nec meritum vitae, nec dogma repertum est, Nec pastoris opus jure beneplacitum. Promptus erat animus, sed tardans debile corpus. Nunc ergo te ex tumulo, frater dilecte, juvando Judicis aeterni me ut gratia salvet in Non meritum aspiciens, sed pietatis opus. Raban nempe mihi nomen, et lectio dulcis Divinae legis semper ubique fuit. Cui Deus omnipotens tribuas coelestia regna, Et veram requiem semper in arce poli.
Abbreviated transcription (Latin):
nec istequibus hom̾bus ingrauecur incelligit Prohibet gͦ huidemodi honnes
drabolicis firindibus in siden et iudorum homibus piegrauari. ne male obe¬
diendo suꝑbie magis parcibus abdicantur uendistis talibus quid dicit eẽ fuci¬
endum scil ꝙ anmalibus impiuaentib lis ec̃ comꝑacõnib stultos honẽo
uentati subicit inuitos namꝙ ait in fieno ad equũ ꝑcinet / fremd̃ a fero
retinendũ dictũ ẽ. ferũ quippe antiqui caballũ dixerut̾ In chamo ad mulũ
respicit gͦ hec duo aĩalia sup̃dicta oclibent ista retinatula. ut ad arbitrud in

Expanded text:
nec iste quibus oneribus ingravetur intelligit. Prohibet ergo hujuscemodi homines nec iste quibus oneribus ingravetur intelligit. Prohibet ergo hujuscemodi homines diabolicis fraudibus insideri, et vitiorum oneribus praegravari, ne male obediendo superbiae magis partibus addicantur. Verum istis talibus quid dicit esse faciendum? Scilicet quod animalibus imprudentibus. His enim comparationibus stultos homines veritati subdidit invitos. Nam quod ait, in freno, ad equum pertinet. Frenum enim a fero retinendo dictum est; ferum quippe antiqui caballum dixerunt. In camo ad mulum respicit. Ergo haec duo animalia supradicta cohibent ista retinacula, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
equos femere cogant uel ꝓ hoc equi fiendant idᵈ̾ inp̾mat dentibus et
fienbant. ide cõmumant dentib luie et fabafresa que molata est. lupati sunt
femasprim dica aũt̃ lupati alupinis dentib qui mequales funt endeeciã
conim morsus uehauent̃ obest canius habenas abhabendo dictas ꝙꝑ his equos
haleamius hoc ẽ teneanius. bñde et ormi habiles duti hec retinatula a retinẽdo
ues siti In hieg̃ iii . spebus disp disciplina de fignatur in solenciũ et brutorũ
homi bña psacim sta ait nolite fin sieut equue s milue quibus non ẽ ncelecꝰ¬
In freno et camo maxillas corum constuge. qui nõ aꝓpximant ad te. gialit̃ ge¬
nuis huãnũ cõmouet ne uagis subdatur euoribus. Si ꝑscrutemur quare iste. cõ¬
pacõnes suit porte. equus sine discdõne sessoris seruit arbitrio et aquocũ q
fuiẽ ascen sus excuuit Mulus aut̃ pacient̃ accipit sarainas quibus fuit ho¬
neratus et poo hoc utriq incellectũ non habent. quia nec ille eligit cui obediat

Expanded text:
equos fremere cogant, vel hoc quod equi frendant, id est imprimant dentibus suis et obmordeant: hinc et faba fresa que molita est. Lupati sunt mi: dicti autem lupati a lupinis dentibus, qui inaequales sunt, unde etiam eorum morsus vehementer obest. Camus. Habenas ab habendo dictas, habeamus, hoc est, teneamus: unde et equi habiles dicti: haec et retinacula a retinendo. Lora . . . . In his ergo speciebus disciplina designatur insolentium et brutorum hominum: unde Psalmista ait: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellecIn freno et camo maxillas eorum constringe. Hic jam generaliter humanum genus commo net ne vagis subdatur erroribus. Sed perscrutemur quare istae comparat ones sint positae? Equus sine discretione sessoris servit arbitrio, et a quocunque fuerit ascensus excurrit. Mulus autem patienter accipit sarcinas quibus fuerit oneratus; et pro hoc utrique intellectum non habent, quia nec ille eligit cui obediat,