comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝑuasores rerũ ecłiasticarũ qͥeasdẽ res
cont᷑ auctoritatẽ ñ solũ retin̾e uerũ &
crudelilit̃ depopulari noscunt᷑. quidã enĩ
facultates etiã eccłie in diu̾sa collaboratio¬
ne & reditib eas expoliant s & pauperes
& uicinos & circũmanentes ĩ miscd̃it̃ affli¬
gunt. deuastant & oppͥmunt. ut rapaces
tia multent᷑. Qd̃ si hoc agere noluerint.
ꝓferat᷑ contͣ eos apłica t̾ribilisq sententia
qua d̾r. Si qͥs fr̃ nominat᷑ & ẽ rapax. cũ huiꝰ¬
modi nec cibũ quisquã sum̾e̾ p̾sumat. q
iniquũ & sacrilegũ ẽ: ut simachus ppͣ. & p̃
eũ beatꝰ gregoriꝰ sabino subdiacono scribit.
Si quis qd̾ uenerabilib locis relinqͥt᷑. pͣue
uoluntatis studiis. suis cõpendiis tẽptaue¬
rit retin̾e. scd̃m statuta canonũ ab om̃i
eccłiastica cõmunione ut sacrilegus deb&
arceri. donec studeat digna satisfactiõe
siue fuerit homo. siue animal. siue ager¬

Expanded text:
asores rerum ecclesiasticarum, qui easdem res contra auctoritatem non solum retinere, verum et crudeliter depopulari noscuntur, quidam enim facultates etiam Ecclesiae in diversa collaboratione et redditibus eas expoliant, sed et pauperes et vicinos et circummanentes immisericorditer affligunt, devastant et opprimunt, ut rapaces tia multentur. Quod si hoc agere noluerint, proferatur contra eos apostolica terribilisque sententia qua dicitur: Si quis frater nominatur, et est rapax, ccibum quisquam sumere praesumat: quia iniquum et sacrilegum est, ut Symmachus papa, et post eum beatus Gregorius, Sabino subdiacono scribit: Si quis quod venerabilibus locis relinquitur, pravae voluntatis studiis, suis compendiis tentaverit retinere, secundum statuta canonum ab omni ecclesiastica communione ut sacrilegus debet arceri, donec studeat digna satisfactione sive fuerit homo, sive animal, sive ager
Abbreviated transcription (Latin):
gem. Uirgo casta & desponsata inuirgi¬
nitate. & docata legitime. & a parentib tra¬
dita. & a sponso & a paranimphis accipien¬
da. & ita scd̾m legẽ & eugłm publicis nup¬
tiis honeste in ꝯnigiũ liquide sum̃da. &
did̾o nũquã ꝓpt̃ hominẽ separanda. & si
forncata fuerit dimittenda. S illa uiuen¬
te alt̾a ñ deducenda. qr adulteri regnũ d̃i
ñ possidebunt. & penitentia illiꝰ ꝑ scriptu
tionis sit occulte nuptias faciat. s be¬
hedictione a sacerdote accepta. publice
q in octauas pasche & trib ebdomadib
ante festiuitatẽ sc̃i ioħis. & ab aduentudĩ

Expanded text:
casta et desponsata in virginitate et dotata legitime, et a parentibus tradita, et a sponso et a paranymphis accipienda, et ita secundum legem et Evangelium publicis nuptiis honeste in conjugium et liquide sumenda et di Deo nunquam propter hominem separanda, et si fornicata fuerit dimittenda; sed illa vivente altera non deducenda, quia adulteri regnum Dei non possidebunt, et poenitentia illius per scripturscunque conditionis sit occulte nuptias faciat, sed, benedictione a sacerdote accepta, publice ue in octavas Paschae, et tribus hebdomadibus ante festivitatem sancti Joannis Bapt
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdoti offerant᷑. & cũ benedictionẽ accepe¬
rint eadẽ nocte ꝓreuerentia ipsuis bñdic¬
tionis in uirginitate ꝑmaneant. Ut nullũ

Expanded text:
paranymphis offerantur. Qui cum benedictionem acceperint, eadem nocte pro reverentia 268 ipsius benedictionis in virginitate permaneant. Ut nullu
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit picturas in eccłias fieri ñ debere:
ne qd̾ colitur & adorat᷑. in parietib de
qd̾ legentib scriptura. hoc idiotis p̃stat pic¬
tura cernentib. qr in ipsa ignorantes uident
qd̾ sequi debeant. in ipsa legunt qui litceras
nesciunt. Unde & p̃cipue gentib ꝓlectione
pictura ẽ. Qd̃ magnoꝑe tu qui inter gentẽ
habitas attend̾e debueras. nedũ recto relom
caute succendereris: ferocib antinis scanda¬
lũ generaris. Frangi gͦ ñ debuit. qd̾ ñ ad
adorandũ in eccłiis. s ad instruendas solũ¬
modo m̃tes fuit nescientiũ collocatũ. Et qr

Expanded text:
lacuit picturas in Ecclesia fieri non debere, ne quod colitur et adoratur, in parietibus depquod legentibus Scriptura, hoc idiotis praestat pictura cernentibus: quia in ipsa ignorantes vident quod sequi debeant, in ipsa legunt qui litteras nesciunt. Unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est. Quod magnopere, tu qui inter gentes habitas, attendere debueras; ne, dum recto zelo incaute succendereris, ferocibus animis scandalum generares. Frangi ergo non debuit quod non ad adorandum in Ecclesiis, sed ad instruendas solummodo mentes fuit nescientium collocatum. Et q
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ qd̾ ep̃c pb̃r. & diaconꝰ. qͥ in fornicatione
ant ꝑuirio. aut furto captꝰ ẽ: deponat᷑. qͣnto
magis is qui hoc ĩmane scelus fecerit. ab ordi¬
ne cessare debebit: Qui enĩ xp̃m sequi deside¬
rat: debet sicut ipse ambulauit & ipse ambu¬
lare: Qu cũ maledic̾et᷑ ñ maledicebat. cũ ꝑcu¬
teret᷑ ñ reꝑcutiebat. cũ ꝓ nob pateret᷑. ñ cõmi¬
nabat᷑. Ꝙ ipse in eugłio suo p̃cepit. Si quis te
ꝑcusserit in unã maxillã. p̾be illi & alterã. Non
enĩ ddebemꝰ occicłe. cũ dñs dicat. Audistis qi dictũ
ẽantiquis. Non occides. Qui aũ occiderit reus
erit iudicio. Ego aũ dico uob̃ q om̃is qui ira
scit᷑ fr̃i suo. reuserit iudicio. Nec malũ ꝓ malo
redd̾e. s. sicut apłs romanis scribens ait. noli
iunci a malo s uince in bono malũ. Si qͥs deri¬
coꝵ p̃sens erit ubi homicidiũ factũ fuerit. & neꝙ
ꝯsensu neq ꝯsultu. neq in aliqͦ homicidii rea¬

Expanded text:
pus, presbyter, et diaconus qui in fornicatione aut perjurio, aut furto captus est, deponatur, quanto magis is qui hoc ine cessare debebit? Qui enim Christum sequi desiderat, debet sicut ipse ambulavit et ipse ambulare. Qui cum malediceretur, non maledicebat: cum percuteretur, non repercutiebat: cum pro nobis pateretur, non comminabatur. Et ipse in Evangelio suo praecepit: Si quis te percusserit in unam maxillam, praebe illi et alteram. Non enim debemus occidere, cum Dominus dicat: Audistis quia dictum est antiquis: Non occides; qui autem occiderit, reus erit judicio: ego autem dico vobis, quiscitur fratri suo, reus erit judicio . Nec malum pro malo reddere, sed sicut Apostolus Romanis scribens ait: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Si quis clericorum praesens erit ubi homicidium factum fuerit, et neque consensu, neque consultu, neque in aliquo homicidii rea
Abbreviated transcription (Latin):
natura prudens ẽ. si docibilis. si moribꝰ
tẽꝑatus. siuita castꝰ. si sobriꝰ. si semꝑ sui ne¬
gotii cauens. si humilis. si affabilis. si mise¬
ricors. silitteratus. si in lege dñi instructus.
si in scͥpturarũ sensib cautus. si in dogma¬
tib eccłiasticis exercitatꝰ. & an om̃ia. si fidei
uocum̃ta u̾bis simplicib asserat. id est pa
gulãq in tͥnitate ꝑsonam. plenũ dm̃. & to¬
tas tres ꝑsonas unũ dm̃. Si incarnationẽ di¬
uinã. ñ in patre neq in sp̃u sc̃o factã. s in fi¬
lio tm̃ credat. ut qͥ erat in diumitate d̾ĩ pa¬
tris filiꝰ. ipse fieret in bõie hominis matris
filius. d̃s uerꝰ ex patre: homo uerꝰ ex matre:
carnẽ ex matris uiscerib habens. & anmã
humanã. rõnalem. simul in eo utrãq na¬

Expanded text:
natura prudens est, si docibilis, si moribus temperatus, si vita castus, si sobrius, si semper sui negotii cavens, si humilis, si affabilis, si misericors, si litteratus, si in lege Domini instructus, si in Scripturarum sensibus cautus, si in dogmatibus ecclesiasticis exercitatus, et ante omnia, si fidei documenta verbis simplicibus asserat, id est, Pagulam quamque in Trinitate personam plenum Deum et totas tres personas unum Deum, si incarnationem divinam non in Patre neque in Spiritu sancto factam, sed in Filio tantum credat, ut qui erat in divinitate Dei Patris filius ipse fieret in homine hominis matris filius, Deus verus ex Patre, homo verus ex matre, carnem ex matris visceribus habens, et animam humanam rationalem simul in eo utriusque na
Abbreviated transcription (Latin):
eundẽq credat auctorẽ & dm̃. si diabolus
non ꝑconditionẽ s ꝑ arbitͥũ suũ factꝰ sit
malus. Querendũ etiã ab eo. si credat hinꝰ
quã gestamꝰ. & ñ alteriꝰ carnis resurrectionẽ.
sicredat udiciũ futurũ. & recepturos sin¬
nas. ł p̃mia. si nuptias ñ imꝑbet. si scd̾a
matͥmonia ñ condẽnet. si carmũ ꝑceptio¬
nem ñ culpet. si penitentib reconciliatis
cõmunicet. si in baptismo omia peccata.
id est tã illud originale ꝯtractũ. quã illa q̃
uoluntarie admissa st̃ dimittant᷑. si extͣ
eccłiam catholicam millꝰ saluet᷑. Cũ in his õĩbꝰ

Expanded text:
eumdemque credat auctorem esse Deum. Si diabolus non per conditionem, sed per arbitrium factus sit malus. Quaerendum etiam ab eo, si credat hujus quam gestamus et non alterius carnis resurrectionem, si credat judicium futurum, et recepturos sinnas vel glorias. Si nuptias non improbet, si secunda matrimonia non damnet, si carnium perceptionem non culpet, si poenitentibus reconciliatis communicet, si in baptismo omnia peccata, id est tam illud originale contractum, quam illa quae voluntarie admissa sunt dimittantur, si extra Ecclesiam cath
Abbreviated transcription (Latin):
lia suꝑ p̃cariis eccłiasticis fieri nec ratio
sinit nec auctoritas quolibet mͦ ꝑmitat.
dignũ iudicat᷑. necesse ẽ ut maiestas re¬
gia ñ nͥ ab eccłiastico rectore petat᷑. Idem
aũ custos eccłie sollertissime caueat. ne sui
ordinis & eccłiasticȩ cõmunionis forte ĩme¬
mor. contͣ auctoritatẽ p̃ceptũ regiũ ꝑ qͣcũ¬
q assentatione fieri petat. Qui & sifec̾it
ñ audiat᷑. Si ãu & obtinuerit. regia discre¬
tione & ep̃ali iudicio idẽ rescindat᷑ & peti¬
tor iniustꝰ ꝓ principis inusta suggestiõe

Expanded text:
 precariis Ecclesiasticis fieri nec ratio sinit, nec auctoritas quolibet modo permitdignum judicatur, necesse est ut majestas regia non nisi ab ecclesiastico rectore petatur. Idem autem custos Ecclesiae solertissime caveat, ne sui ordinis et Ecclesiasticae communionis forte immemor, contra auctoritatem praeceptum regium pro quacunque assentatione fieri petat. Qui etsi fecerit, non audiatur. Si autem et obtinuerit, regia discretione, et episcopali judicio idem rescindatur, et petitor injustus, pro principis injusta suggestione
Abbreviated transcription (Latin):
erant in libris. Lib̾ nãq uite ẽ. ipsa uifio
aduenientis iudicis. In qͦ quasi scͥptũ ẽ õẽ
mandatũ. qi quisqͥs eũ uiderit. mox teste
ꝯscientia qͥcquid ñ fecit intelligit. Libri
& iudicati st̃ mortui ex his que scripta erãt
in libris. qr in ostensa uita iustoꝵ qͦsi in ex

Expanded text:
amque vitae est ipsa visio advenientis Judicis, in quo quasi scriptum est omne mandatum, quia quisquis eum viderit, mox teste conscientia quidquid non fecit intelligit. Libri Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris, quia in ostensa vita justorum, quasi in ex
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ep̃c quasi hospes se ꝯtin̾e debeat.
p̃c quasi hospes fieri debet. & pͥuatã¬
domũ ñ habeat. s quasi hospes ẽẽ debet.
ut xp̃c ait. filiꝰ hõis ñ habet ubi caput

Expanded text:
pus quasi hospes se continere debeat. Episcopus quasi hospes fieri debet, et privataomum non habeat, sed quasi hospes esse debet, ut Christus ait: Filius hominis non habet ubi caput
Abbreviated transcription (Latin):
uit statuere dignentur. ut si quis cuiꝰli¬
bet honoris clericus uidicio ep̃oꝵ quocũq
crimine fuerit damnatꝰ. ñ liceat eũ siue
ab eccłiis quib p̾fuit. siue a quolibet hoĩe
defensari. int̾posita pena damni pecumȩ
atq honoris. quonec etatem. nec sexũ excu¬
e prb̃ro uͦ uł quolibet sacerdote a ppło
accusato. sicerti ñ fuerint testes quicri¬
mini illato ueritatẽ dicant. iusmirandũ
erit in medio. & illũ testẽ ꝓferat de inno¬
centiȩ suȩ puritate. cui nuida & aꝑta sunt
om̃ia. sicq maneat in ꝓprio gradu. De cle¬

Expanded text:
cipes statuere dignentur, ut si quis cujuslibet honoris clericus judicio episcoporum quocunque crimine fuerit damnatus, non liceat eum sive ab ecclesiis quibus praefuit, sive a quolibet homine defensari; interposita poena damni pecuniae atque honoris, quo nec aetatem nec sexum excuero vel quolibet sacerdote a populo accusato, si certi non fuerint testes qui crimini illato non veritatem dicant, ius iurandum erit in medio, et illum testem proferat de innocentiae suae puritate, cui nuda et aperta sunt omnia; sicque maneat in proprio gradu. »
Abbreviated transcription (Latin):
tione farmcationis impecit scd̃m p̃cep¬
tũ panli apłi duo ł tria testimotna requiran¬
tut abillo. Qo si ñ potuerit datis testimoniis
Sane dignũ est. ut sic̃ sacerdotes ł clericos
sua in accusatione ł scłarib uidiciis laici
ñ recipnint. itaipsi in sacerdotũ ł clericoꝵ
accusationib seu eccłiasticis negociis nisi
sponte collaudetur. ñ recipiant᷑. qm incon¬
ueniens ẽ ut hi qui hos respuunt. ab his

Expanded text:
cationis impetit, secundum praeceptum apostoli Pauli, duo vel tria testimonia requirantur ab illo . Quod si non potuerit datis testimoniis Sane dignum est ut sicut sacerdotes vel clericos in sua accusatione, vel saecularibus judiciis laici n recipiunt, ita ipsi in sacerdotum vel clericorum accusationibus seu ecclesiasticis negotiis, nisi sponte collaudetur, non recipiantur. Quoniam inconveniens est ut hi qui hos respuunt, ab his
Abbreviated transcription (Latin):
brmnet ipsis m̃daces multociens serui ciqꝰ̃qͣoꝰ
fugã arripientes dñis suis semet ipsos
quasi ꝯsecratos pb̃ros annuntient dũ ñ
sint. Sunt aũ ministri diaboli & ñ dĩ
& qui eos suscipiunt similit̃ qr scͥptũ est.
Uidebas furẽ & cũ eo currebas. & cet̾a.

Expanded text:
bimetipsis mendaces, multoties servi cujusquam bimetipsis mendaces, multoties servi cujusquam fugam arripientes, dominis suis semetipsos quasi consecratos presbyteros annuntiant, dum non sint. Sunt autem ministri diaboli et non Dei, et qui eos suscipiunt similiter: quia scriptum est: Videbas furem, et cum eo currebas, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
mmoneo uos dilectissimi dm̃ tim̾e. sacer¬
dotes honorare. reddentes eis debitũ scĩ¬
tatis. ut nob̃ adiuuantib ipsi inconturbati
ualeant atq securi salutaria p̃dicare. & re¬
gulã atq uigorẽ eccłiasticũ ꝯseruare. ita ut
clerici om̃s suis subiaceant ep̃is. & ab illis do¬
mando. ut nullꝰ scłaris clericũ in suũ habe¬
at obsequiũ s illi cuiꝰ signaculũ in capite
habet: m̃te deseruiat & corde: educatꝰ in
his q̃ a suo p̃cipiunt᷑ ep̃o. Detestabile ẽ enĩ
& inquũ opꝰ. clericũ in ludis inueniri. aut
cũ accipitrib ł uenationib degere uitã. tan¬
dere. ñ bonis s malis uiciis plenũ. Scͥptũ nãq
est. Qui diligitis dñm odite malũ. Nã oe
hoc hortamur xp̃ianitatẽ ur̃ãm. ut iuxta
scõꝵ carionũ instituta. nec eccłiis a uob̾ fun¬
datis aliunde ueniens pb̃r suscipiat᷑. nͥ a
ure eccłie fuerit ep̃o ꝯsecratꝰ. aut ab eo ꝑ cõ¬
m̃daticias litteras suscipiat᷑. Multi enĩ si¬

Expanded text:
moneo, vos, dilectissimi, Deum timere, sacerdotes honorare, reddentes eis debitum sanctitatis, ut vobis adjuvantibus ipsi inconturbati valeant atque securi salutaria praedicare, et regulam atque vigorem ecclesiasticum conservare, ita ut clerici omnes suis subjaceant episcopis, et ab illis dopraeceptum vobis mando, ut nullus saecularis clericum in suum habeat obsequium, sed illi, cujus signaculum in capite habet , mente deserviat et corde, educatus in his quae a suo praecipiuntur episcopo. Detestabile est enim et iniquum opus clericum in ludis inveniri, aut cum accipitribus vel venationibus degere vitam, tandere, non bonis, sed malis vitiis plenum. Scriptum namque est: Qui diligitis Dominum, odite malum . Nam et hoc hortamur Christianitatem vestram, ut juxta sanctorum canonum instituta, nec ecclesiis a vobis fundatis aliunde veniens presbyter suscipiatur, nisi a e Ecclesiae fuerit episcopo consecratus, aut ab eo per commendatitias litteras suscipiatur. Multi enim si
Abbreviated transcription (Latin):
qualit̃ huiꝰ mali auctores dãnandi st̃. qñ par¬
ticipes ꝯsiliũ conibentes tanto anathemate
feriunt᷑. & uixta canonicã auctoritatẽ ad con¬
iugia legituma raptas sibi iure uendicare
nullatenꝰ posst̃. De eadem Re.

Expanded text:
qualiter hujus mali auctores damnandi sunt, quando participes et conniventes tanto anathemate feriuntur, et juxta canonicam auctoritatem ad conjugia legitima raptas sibi jure vindicare nullatenus poss
Abbreviated transcription (Latin):
cõꝵ reliquie in oratoris uillarib ñ po¬
nant᷑ nisi forsitan clericus cuiꝰcũq par¬
pochie uicinꝰ ẽe ꝯtingat. qͥ sac̾s pignerib
psallendi frequentia famuletyr. Ut sedes¬
ep̃alis si necesse fuerit in altũ locũ transferat᷑.
empoꝵ qualitas admonet ep̃oꝵ sedes an¬
tiquitꝰ certis ciuitatib ꝯstictitas. ad alia
que securiora putamꝰ. eiusdẽ dioceseos loca
transponere: quo & habitatores ñc degere.
& barbaricũ possit ꝑiculũ facilius declina
litransis ciuitatis. sedẽq tuã in loco qͥ ap¬
mus exinde transinigrare: qͣtinꝰ & ab bosti.¬
litatis incursu liberior existere ualeas. & il¬
lic ꝯsuetudinẽ sollẽnũ festoꝵ disponas.
rib causis lo de mutandis sc̃is locis.

Expanded text:
 reliquiae in oratoriis villaribus non ponantur, nisi forsitan clericum cujusque parochiae vicinum esse contingat, qui sacris pignoribus psallendi frequentia famuletur. episcopalis, si necesse fuerit, in alium locum transferatur. Temporis qualitas admonet episcoporum sedes antiquitus certis civitatibus constitutas, ad alia quae securiora putamus. ejusdem dioeceseos loca transponere, quo et habitatores nunc degere, et Barbaricum possit periculum facilius declinarlitranensis civitatis, sedemque tuam in loco qui apmus exinde transmigrare, quatenus et ab hostilitatis incursu liberior existere valeas, et illic consuetudinem solemnium festorum disponas. CAP. XC.-- De mutandis sanctis locis
Abbreviated transcription (Latin):
mim. De illisqͥ ꝓpt̃ timorẽ mortis in ip̃a
t pecc̃a sua. sub ea ꝯditione. a facerdote
reconciliet᷑. ut si ei dñs uitã donatierit. sa¬
nitatẽq reddiderit. scd̃m qͣlitatẽ delicti. &
scd̃m canonũ statuta & penitentionaliũ

Expanded text:
 De illis, qui propter timorem mortis in ipsa tur peccata sua, sub ea conditione a sacerdote reconcilietur, ut si ei Dominus vitam donaverit, sanitatemque reddiderit, secundum qualitatem delicti, et secundum ca
Abbreviated transcription (Latin):
erqͥrendũ si aliqͣ femina sit que ꝑ quedã
mamorẽ aut de amore in odiũ ꝯu̾tat aut
bona hõiũ aut dãnet aut subripiat. &
si aliqͣ ẽ que se dicat cũ demonũ turba ui
similitudine mulierũ transformata cer¬
tis noctib equitare suꝑ quasdã bestias.
& in eoꝵ ꝯsortio annumeratã ẽẽ. xly.¬
ntrogandũ si aliquis sanguinẽ mortici¬
nũ aut dilaceratũ a bestia comederit:¬

Expanded text:
erquirendum si aliqua femina sit quae per quaein amorem, aut de amore in odium convertat, aut bona hominum aut damnet aut subripiat. Et si aliqua est quae se dicat cum daemonum turba in similitudine mulierum transformata certis noctibus equitare super quasdam bestias et in earum consortio annumeratam 211 errogandum si aliquis sanguinem morticinum, aut dilaceratum a bestia comederit
Abbreviated transcription (Latin):
Ist aliqͥs qui bibit aut manducauit.¬
aut portauit suꝑ se quo existimaue
qd̃ a paganis inuentũ ẽ. & dies obserua
nr̃m adiutoriũ debemꝰ inuocare s dm̃.
in collectione similit̃ herbarũ medicina¬
liũ simbolũ & orationẽ dñicam dicere
oportet. & nicbil aliud . lii. int̾rogatio
yerendũ etiã si mulieres in lanificiis

Expanded text:
Est aliquis qui bibit, aut manducaviaut portavit super se quo existimaverqnostrum adjutorium debemus invocare, sed Deum, in collectione similiter herbarum medicinalium, symbolum et orationem Dominicam dicere oportet, et nihil aliud? Interrogatio 52. Quaerendum etiam si mulieres in lanificiis
Abbreviated transcription (Latin):
de clericis qui in rixa int̃ficiunt yr.
aut gentiliũ ludis mortuus fuerit. neq
nus incidat iridicis. Sepultura tm̃ ñ pͥuet᷑.¬
De prb̃ris qui crimine capitali accusant᷑.
& collegas qͥb se excusare possint ñ hñt.
e prb̃ris qui crimine fornicationis. siue
aliquo capitali flagitio accusant᷑. & ñ ha¬
bent collegas cũ quib se excusare possint.
aut si forte lapsi fuerint. quomͦ satiffaciãt
in quoꝵ iudicio neq ad ddexterã neq ad sim¬
stram declinandũ ẽ. s recta ina gradiendũ.

Expanded text:
De clericis qui in rixa interficiuntur. mortalium et gentium ludis mortuus fuerit, nequenus incidat judicis; sepultura tamen non privetDe presbyteris qui crimine capitali accusantur, et collegas quibus se excusare possint non habent. De presbyteris qui crimine fornicationis, sive aliquo capitali flagitio accusantur, et non habent collegas cum quibus se excusare possint, aut si forte lapsi fuerint, quomodo satisfaciant. In quorum judicio neque ad dexteram, neque ad sinistram declinandum est, sed rec
Abbreviated transcription (Latin):
It neganda ẽ accusatis licentia cͥminan-¬
di. priꝰqͣm se crimine qͦ p̃munt᷑ exue¬
rint. qr ñ ẽ credendũ contraalios eoꝵ con-¬
fessioni. qui criminib implicati st̃. nisi se
priꝰ ꝓbauerint innocentes. qm̃ ꝑiculosa
ẽ & admitti ñ debet rei adu̾sus quẽtũq ꝓ¬
fessio. familiares uͦ & sponte ꝯfessi atq
scelerib irretiti. ñ debent admitti. nec hi

Expanded text:
 neganda est accusatis licentia criminandi, priusquam se crimine quo premuntur exuerint. Quia non est credendum contra alios eorum confessioni, qui criminibus implicati sunt, nisi se prius probaverint innocentes, quoniam periculosa est, et admitti non debet rei adversus quemcunque professio. Familiares vero et sponte confessi atque sceleribus irretiti non debent admitti; nec hi
Abbreviated transcription (Latin):
in qͥbdã locis ꝓ ꝑceptione criasmatis ñ¬
mos dari solere qͦ ꝓbaptismo & cõmuni¬
one. Hoc simoniace heresis sem̃ detestata
ẽ sc̃a synodus. & anathematiz auit. & ut de
cetero nec ꝓ ordinatione. nec ꝓ crismate. ł

Expanded text:
in quibusdam locis pro perceptione chrismatis nummos dari solere, pro baptismo et communone. Hoc simoniacae haeresis semen detestata sancta synodus et anathematizavit, et ut de aeter
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃is & sororis nepos neptis. patruelis soror pa¬
truelis. id÷ patrui filiꝰ ł filia. Consobrinꝰ. con¬
sobrina. id: auuncłi & mat̾tere filiꝰ ł filia.
amittinꝰ amittina. id÷ amite filiꝰ ł filia.
Itẽ ꝯsobrini. qͥ ex duab sororib nascuntur.
Quib accrescit patritus magnꝰ. amita
nȩ quã mat̃ne fr̃ & soror. Cap̃.U.¬
Syinto gradu ueniunt supͣ quidẽ atauus
atauia. Infra adnepos adneptis. Ex obliqͦ. fr̃s
& sororis ꝓnepos ꝓneptis. fres patrueles. soro¬
res patrueles. amittini amittine. consobrini
ꝯsobrine. filiꝰ ł filia. ꝓpriꝰ ꝯsobrinꝰ ꝯsobrina.¬

Expanded text:
fratris et sororis, nepos, neptis, patruelis, soror pafratris et sororis, nepos, neptis, patruelis, soror patruelis, id est, patrui filius, vel filia. Consobrinus, consobrina, id est, avunculi et materterae filius, vel filia. amitinus amitina, id est amitae filius filia: itemque consobrini, qui ex duabus sororibus nascuntur. Quibus adcrescit patruus magnus amita rnae quam maternae frater et soror. Quinto gradu ueniunt supra quidem atauus atauet sororis, pronepos, proneptis: fratres patrueles, sorores patrueles: amitini, amitinae: consobrini, consobrinae filius, vel filia, proprius consobrin
Abbreviated transcription (Latin):
gira inferiꝰ depicta aꝑtiꝰ ordinauerat.
sapitulũ primũ de uii. gradibys.
rimo gradu suꝑiori linea ꝯtinẽt᷑. pater.
mat̃. inferiori. filiꝰ filia. quib q nulle
alie ꝑsone iungunt yr. capłm .ii.
Sed̾o gradu ꝯtinent᷑ suꝑiorilinea auus. auia.
Inferiori. nepos. neptis. In transu̾sa fr̃. soror.
q̃ ꝑsone duplicantyr auus enĩ & auia tã
ex patre qͣm exmatre accipiunt᷑. Que ꝑso¬
nȩ sequentib qͦ gradib similit̾ ꝓ substantia
earũ q̃ in quo gradu subsistunt ipso ordine
duplicant᷑. Iste ꝑsone in scd̃o gradu id̾o du¬
plices appellant᷑. qr duo aui. & pat̾nus ẽ. &
mat̾nus. Itẽ duogenera nepotũ st̃. siuie ex
filio siue ex filia ꝓcreati. fr̃ & soror ex trãs¬
u̾so ueniunt. id÷ aut fr̃ patris. aut fr̃ ma¬
tris. qr aut patruus. aut auunculꝰ nominat᷑.
Qui& ipsi hoc ordine duplicant᷑. cap̃ .iii.
ercio gradii ueniunt supͣ. ꝓauus ꝓaiua.
Infra. ꝓnepos ꝓneptis. Ex obliquo fr̃is soro¬

Expanded text:
 ordinaverat. CAPITULUM 1 DE 7 GRADIBUS. Primo gradu superiori linea continentur pater, mater; inferiori, filius, filia, quibusque nullae aliae personae junguntur. CAPITULUM 2. Secundo gradu continentur superiori linea, avus, avia: inferiori, nepos, neptis. In transversa frater, soror, quae personae duplicantur. Avus enim et avia, tam ex patre, quam ex matre accipiuntur. Quae personae sequentibus quoque gradibus similiter pro substantia earum, quae in quo gradu subsistunt, ipso ordine duplicantur. Istae personae in secundo gradu ideo duplices appellantur, quia duo avi, et paternus est, et maternus. Item duo genera nepotum sunt, sive ex filio, sive ex filia procreati. Frater et soror ex transverso veniunt, id est, aut frater patris, aut frater matris; quia aut patruus, aut avunculus nominatur. Qui et ipsi hoc ordine duplicantur. CAPITULUM 3. Tertio gradu veniunt supra, proavus proavia: infra pronepos, proneptis: ex obliquo, fratris, soro
Abbreviated transcription (Latin):
nec aliis uocabuł declarari potest. Cap̃.ui.
Sexto gͣdu ueniunt supͣ. tritauus. tritauuia.
Infra crmepos crmeptis. Ex obliqͦ fr̃is & sororĩ
adnepos adneptis. frẽs patruelis. sorores ma¬
truelis. Amitini amitine ꝯsobrini ꝯsobͥne.
Patrui magni amite magne. auuncłi mag¬
ni. mat̾tere magne. Nepos neptis ꝓprioris
ꝯsobrim filiꝰ ł filia. qui consobrini appellan¬
tur. Quib ex latere accrescunt ꝓpatrui.¬
ꝓamitȩ. pauunculi ꝓmat̾tere filius ł filia.
ad patruus. adamita. Hi st̃ abaui pat̾m fr̃¬
& soror. abauunculꝰ ab mat̾tera. Hi st̃ ab¬
aie pat̾ne mat̾neq fr̃ &e soror. abauiq
quam auctor ipse disseruit. Cap̃. uii.
Septimo gradui qͥ st̃ cognati recta linea
sup̃ infraq ꝓpriis nominib ñ appellantur.
s ex transu̾sa linea ꝯtinent᷑. fr̃is sororis ad¬
nepos adneptis. ꝯsobrim filii. filieq success¬
onis. Idcirco gradus septem constituti st̃
quia ulterns ꝑ rerũ naturam nec nomi¬

Expanded text:
nec aliis vocabulis declarari potest. CAPITULUM 6. Sexto gradu veniunt supra tritavus, tritavia: infra trinepos, trineptis: ex obliquo fratris abnepos abneptis, fratris patruelis sororis patruelis, amitini amitinae, consobrini consobrinae, patrui magni amitae magnae auunculi magni materterae magnae nepos neptis, propioris sobrino filius filia, qui consobrini appellantur. Quibproamitae: proavunculi, promaterterae filius, vel filia, adpatruus, adamita. Hi sunt abavi paternet soror: abauunculus abmatertera, hi sunt abauiae paternae maternaeque frater et soror abauique quam auctor ipse disseruit. CAPITULUM 7. Septimo gradu, qui sunt cognati recta linea, supra infraque pro propriis nominibus non appellantur, sex ex transversa linea continentur fratris sororis adnepos adneptis, consobrini filii, filiaeque successionis. Idcirco gradus septem constituti sunt: qui ulterius per rerum naturam, nec nomi
Abbreviated transcription (Latin):
maneat. Ne aliqͥs fideliũ ad ꝓpinquã sangͥ¬
sanguinis sui usq quo affinitatis liniam̃¬
ta successione generis cognoscit: in matͥ¬
monio sibi desideret copulari. qm̃ scrip¬
tũ ẽ. Om̃is homo ad ꝓximã sanguinis
sui ñ accedat. ut reuelet turpitudinẽ eiꝰ.
Et iterũ. Anima que fecerit quippiã ex isti̾:
ꝑibit de medio popłi sui. Sane quib con¬
iunctio illicita int̃dicit᷑. habebunt ineun¬
di melioris ꝯiugii lib̾tatẽ. Qd̃ equalit ꝯiun

Expanded text:
- Ne aliquis fidelium ad propinquam sangsanguinis sui usquequo affinitatis lineamta successione generis cognoscit, in matrimonio sibi desideret copulari quoniam scriptum est: Omnis homo ad proximam sanguinis sui non accedat, ut revelet turpitudinem ejus . Et iterum: Anima quae fecerit quidpiam ex istis, peribit de medio populi sui . Sane quibus conjunctio illicita interdicitur habebunt ineundi melioris conjugii libertatem. CXXVII. Syn
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ in synodo cõputet. s ꝓpinqui ad quoꝵ
notã ꝑtinet. id ẽ pat̃. mat̾. fr̃. soror. patruꝰ.
aunncłs. amita. mat̾tera. & eoꝵ ꝓcreatio.
Si aũ ꝓgenies cota defecerit. ab antiqͥorib
& ueratiorib quib eadẽ ꝓpinquitas nota
Si quis neptẽ suã in ꝯugio duxerit: ana¬

Expanded text:
pinqui ad quorum notam pertinet, id est, pater, mater, frater, soror, patruus, avunculus, amita, matertera, et eorum procreatio. Si autem progenies tota defecerit, ab antiquioribus et veracioribus, quibus eadem propinquitas nota Si quis neptem suam in conjugium duxerit, ana
Abbreviated transcription (Latin):
nauerint. Et si sanare noluerint. anathe
ncestuosi dũ in ipso detestando atq nefan. Ex ꝯcił. au¬
do scelere manent. ñ int̾ fideles xp̃ianos s reliañsi.¬
t catetuminos habeant᷑. id ẽ cap̃.i.
cũ xp̃ianis ñ sumant potũ. ñ cibũ. s soli hoc
faciant. ñ osculent᷑. aut salutent᷑ ab eis.
S si suis sacerdotib in obedientes extiterĩt.¬
& ã tam nefando scelere se segregare:atq
ad publicã penitentiã redire noluerint. int̃
eos habeant᷑. qui sp̃u ꝑiclitant᷑ ĩmundo. ł
etiã int̾ eos de quib ꝑ se ueritas ait. si te¬

Expanded text:
naverint. Et si sanare noluerint, anathem re. Incestuosi, dum in ipso detestando atque nefando scelere manent, non inter fideles Christianost catechumenos habeantur, id est, cum Christianis non sumant potum, non cibum, sed soli hoc faciant; non osculentur aut salutentur ab eis. Sed si suis sacerdotibus inobedientes exstiterint, et a tam nefando scelere se segregare atque ad publicam poenitentiam redire noluerint, inter eos habeantur qui spiritu periclitantur immundo, vel etia
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃icidȩ ꝑ umiꝰ anni circulũ ante fores
eccłie orantes dñi dem̃tiã ꝑseuerent. Cõple¬
to anm circulo. introducant᷑ eccłiam. tñ int̃
audientes usq dũ uniꝰ anni spaciũ finat᷑
stent. his ita ꝑactis. si penitentie fructꝰ in
eis ꝯspicit᷑. corꝑis & sanguinis dñi participeᷤᷤ
fiant. ut ñ obdurent᷑ desꝑatione. Carnẽ ñ

Expanded text:
r unius anni circulum ante fores basilicae orantes Domini clementiam perseverent. Completo anni circulo, introducantur in ecclesiam; tamen inter audientes, usque dum unius anni spatium finiatur, stent. His ita peractis, si poenitentiae fructus in eis conspicitur, corporis et sanguinis Domini participes fiant, ut no
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ lingua loquit᷑ attestat᷑ con cipuoĩ.¬
scientia. qr dudũ uos & nulliꝰ dignita¬
tis occupationib ĩplicatos multũ dilexi.
multũq ueneratꝰ sũ. Ipsa nãq incessus ur̃
modestia guibdã conatib exigebat. ut di¬
ligi etiã a nolente debuisset. Et cũ uos ue¬

Expanded text:
 lingua loquitur, attestatur conscientia, quia dudum vos, et nullius dignitatis occupationibus implicatos, multum dilexi multumque veneratus sum. Ipsa namque incessus vestri modestia quibusdam conatibus exigebat ut diligi etiam a nolente debuisset. Et cum vos ve
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ ꝓsꝑitas eueniret ñ sũmoꝑe miranda
fuerant cũ sciamꝰ hec etiã antiquis belloꝵ
ducib fuisse ꝯcessa. S cũ futuras do largien¬
te uictorias ñ carnali ꝓuidentia s magis
or̃onib p̃uenitis. fit ut hoc in stuporẽ ue
loguax ñ discurrit opinio. que & bella tio
freguent̃ appetere ñ desiderio fundendi
sanguinis. s dilatande causa rei publice
circũquaq discurreret. Sicut enĩ exteriora
uos uirtutũ oꝑa eminentes in hac uita ꝯ¬
stituunt. ita & int̾noꝵ ornam̃ta ex corde
mundo ꝓcedentia. in futura uita celesti¬
um gaudioꝵ participatione głificant.

Expanded text:
tuum prosperitas eveniret, non summopere miranda tuum prosperitas eveniret, non summopere miranda fuerant, cum sciamus haec etiam antiquis bellorum ducibus fuisse concessa. Sed cum futuras, Deo largiente victorias non carnali providentia, sed magis orationibus praevenitis, fit ut hoc in stuporem venloquax non discurrit opinio, quae et bella vos frequenter appetere, non desiderio fundendi sanguinis, sed dilatandae causa reipublicae, circum quaque discurreret. Sicut enim exteriora vos virtutum opera eminentes in hac vita constituunt: ita et internorum ornamenta, ex corde mundo procedentia, in futura vita coelestium gaudiorum participatione glorificant.
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiasticos simultationẽ subriꝑe cõperi.
uehem̃tissime contristatꝰ sũ. Nunc uͦ qr &
uos ãministrationis cura. & me studiũ
huiꝰ regiminis occuipat. intantũ nos recte
dilig̾e specialit̾ possumꝰ. in qͣntũ generali¬
tati minime nocemꝰ. Unde ꝑ om̃ipoten¬
tẽ dñm rogo. in cuiꝰ trem̃do iudicio nr̃oꝵ
actuũ posituri rationẽ sumꝰ. ut eiꝰ respectũ
semꝑ głia ũra ante oculos habeat. & nũꝙͣ
qd libet ex quo ut nos ł parua dissensio
ꝓueniat admittat. Nulla uos lucͣ ad iusti¬
ciã ꝑtrahant. Quã sit uita breuis aspicite.
riam potestatẽ geritis cogitate. Sollert̃
gͦ intuendũ ẽ qd̃ cuncta lucra hic relinqͥmꝰ.
& solas dispensatiuoꝵ lucroꝵ causas nob̾cũ
ad iudiciũ deportamꝰ. Illa gͦ nob̃ st̃ cõmoda
querenda. q̃ nequaqͣm mors adimat. sed¬
mansura in ꝑpetuũ p̾sentis uite finis
ostendat. Item adhortatio principũ.
gr̃a. tanta excellentie ur̃e bellicoꝵ ac¬

Expanded text:
comperi, vehementissime contristatus sum. Nunc vero quia, et vos administrationis cura, et me studium hujus regiminis occupat, in tantum nos recte diligere specialiter possumus, in quantum generalitati minime nocemus. Unde per omnipotentem Dominum rogo, in cujus tremendo judicio nostrorum actuum posituri rationem sumus, ut ejus respectum semper gloria vestra ante oculos habeat, et nunquam quodlibet, ex quo inter nos vel parva dissensio proveniat, admittat. Nulla vos lucra ad injustitiam pertrahant. Quam sit vita brevis aspicite, riam potestatem geritis, cogitate. Solerter ergo intuendum est quod cuncta lucra hic relinquimus, et solas dispensativorum lucrorum causas, nobiscum ad judicium deportamus. Illa ergo nobis sunt commoda quaerenda, quae nequaqmansura in perpetuum praesentis vitae finis ostendat. CAP. 19. - Item adhortatio principum. gratia tanta excellentiae vestrae bellicorum ac
Abbreviated transcription (Latin):
ordinari. Et datis ex more p̃ceptis clerum
plebemq eiꝰdem eccł̃ie ñ destitimꝰ ãmon̾e
quatinꝰ ad eligendũ sibi antistitẽ ꝯcordi
& ipsi a nobis poposcisse noscunt᷑. ad se
faciat euocari. Quẽ cauta ex om̃ib exa-¬
minatione discutite. & si ea in eo que in
cextu eptatici morte multata st̃ minime
dño fuerint opiculante reꝑta. atq fide¬
liũ ꝑsonarũ relatione eiꝰ uob̃ qͦ uita pla¬
cuerit. ad nos eũ cũ decreti pagina u̾ri ad¬
oita qͦ testificationis epła destinate. qͣtinꝰ
eidẽ a nob̃ ecclie disponente dño ꝯsecret᷑

Expanded text:
ordinari: et, datis ex more praeceptis, clerum ordinari: et, datis ex more praeceptis, clerum plebemque ejusdem Ecclesiae non destitimus admonere quatenus ad eligendum sibi antistitem concordi et ipsi a nobis poposcisse noscuntur, ad se faciat evocari. Quem cauta ex omnibus examinatione discutite: et si ea in eo, quae in contextu eptatici morte multata sunt, minime Domino fuerint opitulante reperta, atque fidelium personarum relatione ejus vobis quoque vita placuerit, ad nos eum cum decreti pagina vestri, addita quoque testificationis epistola, destinate, quatenus eidem a nobis Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
diente molestia ariminensis eccłia pasto¬
rali hactenꝰ ac sacerdotali sit regimine de¬
stituta: dudũ fr̃nitas ũra cognouit. Quẽ
dũ habitatorẽ loci illiꝰ p̃cib ꝑmoti sepiꝰ
hortarem᷑. ut si de eadẽ capitis qͣ detine¬
bat᷑ molestia melioratũ se ẽẽ sentiret.
ad suã auxiliante d̾o reu̾teret᷑ eccłian.
Qui datis indutiis in hoc qͣdrienno ex¬
tiũ nosq p̃cib arguentiũ instantiꝰ horta
remur. ut si ualeret cũ eis auxiliante dño
remearet. datis scriptis supplicatione nos
petit. ut qr ad eiusdẽ ecłie regim̃ ł su¬
sceptũ officiũ ꝑ eadẽ qͣ detinet᷑ molestia
assurg̾e nullatenꝰ posset. eccłie ipsi ordi¬
nare ep̃m deb̾emus. Unde qr cunctarũ
eccłiaꝵ inuncta nos sollicitudinis cura
stringit. ne dintiꝰ gregi fideliũ desit custo¬
dia pastoralis. illoꝵ p̃cib huiusq ex sui im-¬
possibilitate renuntiatione cõpulsis. ui¬
sũ nob̃ ẽ eidẽ ariminensi eccłie deberi ep̃m

Expanded text:
diente molestia, Ariminensis Ecclesia pastorali hactenus ac sacerdotali sit regimine destituta, dudum fraternitas vestra cognovit. Quem dum, habitatorum loci illius precibus permoti, saepius hortaremur ut, si de eadem capitis, qua detinebatur, molestia melioratum se esse sentiret, ad suam, auxiliante Deo, reverteretur Ecclesiam; qui, datis induciis, in hoc quadriennio exosque precibus arguentiuremur ut, si valeret, cum eis auxiliante Domino, remearet, datis scriptis nos supplicatpetit ut, quia ad ejusdem Ecclesiae regimen vel susceptorum officium, pro eadem qua detinetur molestia, assurgere nullatenus posset, Ecclesiae ipsi ordinare episcopum deberemus. Unde, quia cunctarum Ecclesiarum injuncta nos sollicitudinis cura constringit ne diutius gregi fidelium desit custodia pastoralis, illorum precibus hujusque ex sui impossibilitate renuntiatione compulsus, visum nobis est eidem Ariminensi Ecclesiae debere episcopum
Abbreviated transcription (Latin):
succedi. ne fortasse dũ ep̃i iura eadẽ ciuitaᷤ
ñ habeat. qd̃ absit ab hoste depereat. Eqͥdẽ
nusqͣm canones p̃cipiunt. ut ꝓ egritudi
ne ep̃i ep̃c succedat. & om̃ino iniustũ ẽ
ut si molestia corꝑis irruit. honore suo pͥ¬
uet᷑ egrotꝰ. S sugg̾endũ ẽ ut siqͥs in regi¬
mine egrotat. dispensator illi talis requi¬
rat᷑. qui possit eiꝰ cuirã omnẽ ag̾e. & locũ
illuis in regimine eccłie ipso ñ deposito

Expanded text:
succedi: ne fortasse, dum episcopi jura eadem civitas non habeat, quod absit! ab hoste depereat. Equidem nusquam canones praecipiunt ut pro aegritudi episcopus succedat: et omnino injustum est ut, si molestia corporis irruit, honore suo privetur aegrotus. Sed suggerendum est ut, si quis in regimine aegrotat, dispensator illi talis requiratur, qui possit ejus curam omnem agere, et locum illius in regimine Ecclesiae, ipso non deposito
Abbreviated transcription (Latin):
sumat. nec p̃cariũ in amore scoꝵ ł ipsus
animȩ bib̾e. aut alios ad bibendũ cogere.
ł se aliena p̃catione ingurgitare: nec plati¬
sus & risus mꝯditos. & fabulas manes ibi
referre. aut cantare p̃sumat. uł turpia io¬
ca. ł urso. ł tornatricibꝰ. ante se fac̾e ꝑmit¬
tat. nec laruas demonũ. quas uulgo tala¬
mascas dicunt ibi ante se ferri ꝯsentiat.
qi hoc diabolicũ est. & a sacris canonib ꝓ¬

Expanded text:
sumat precari in amore sanctorum vel ipsius animae bibere, aut alios ad bibendum cogere, vel se aliena precatione ingurgitare, nec plausus et risus inconditos, et fabulas inanes ibi referre, aut cantare praesumat, vel turpia joca, vel urso, vel tornatricibus ante se facere permittat, nec larvas daemonum, quas vulgo Talamascas dicunt, ibi ante se ferri consentiat: quia hoc diabolicum est, et a sacris canonibus p
Abbreviated transcription (Latin):
lens ceciderat culpa. qñq nolens caꝑet᷑ ad
penã. occulta iusticia licentia malignis spi¬
ritib dat᷑. tt qͦs uolentes in pecc̃is laqueo
strangulant. in pecc̃i penã etiã nolentes
trahant. Qd̃ gͦ illic a dextris & sinistris
dĩ exercitꝰ celi astitisse describit᷑. hoc hic int̾
filios di sachan affuisse ꝑhibet᷑. Ecce a dex¬
tris dĩ steterunt angłi. qͥ nominant᷑ filii d̾i.
ecce a finistris stant angłi. qr affuit inter

Expanded text:
lens ceciderat culpa, quandoque nolens caperetur ad lens ceciderat culpa, quandoque nolens caperetur ad poenam occulta justitia, licentia malignis spiritus datur, ut quos volentes strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Quod ergo illic a dextris et sinistris Dei exercitus coeli astitisse describitur , hoc hic inter filios Dei Satan adfuisse perhibetur. Ecce a dextris Dei steterunt angeli qui nominantur filii Dei; ecce a sinistris stant angeli, quia adfuit inter
Abbreviated transcription (Latin):
ercitus celi a dextris & sinstris eiꝰ stare
ꝑhibetur: Ds̃ enĩ qui ita ẽ int᷑ om̃ia ut
etiã sit extra om̃ia. nec dextia nec sinstra
s ectã alii qui reꝓbent. id÷ ñ solũ qui a cul¬
pa redeuntes subleuent. s etiã qui redire
nolentes grauent. Nec qd celi exercitꝰ dr
hibet᷑. Quas enĩ suspendi in aere nouimꝰ.
auesceli nõiamꝰ. Et de isdẽ spiritib paulꝰ
dicit. contͣ spiritalia nequicie in celestib
Quoꝵ caput enuncians ait. Scdm pͥnci¬
pemaeris huiꝰ. A dextragͦ d̃ĩ & sinstra an¬
głoꝵ exercitus stat. qr & uoluntas electoꝵ
sp̃uũ diuine pietati ꝯcordat. & reꝓborũ
sensus sue malicie seruiens. iudicio distͥc¬
tionis eiꝰ obtẽꝑat. Unde & mox fallax sp̃c
in mediũ ꝓsiluisse describit᷑. ꝑ quẽ ahab
rex exigentib suis meritis decipiat᷑. Neq
enĩ fasẽ credere. bonũ sp̃m fallacie deser¬
pecc̃is p̃cedentib dignꝰ erat. ut tali debu¬
isset deceptione damnari. qͣtinꝰ qͥ sepe uo¬

Expanded text:
ercitus coeli a dextris, et sinistris ejus stare perhibetur? Deus enim qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextera, nec sinistsed etiam alii qui reprobent, id est, non solum qui a culpa redeuntes sublevent, sed etiam qui redire nolentes gravent. Nec quod coeli exercitus, derhibetur. Quas enim suspendi in aere novimus, aves coeli nominamus. Et de iisdem spiritibus Paulus dicit: Contra spiritalia nequitiae in coelestibus. Quorum caput enuncians, ait: Secundum principem aeris hujus. A dextra ergo Dei et sinistra angelorum exercitus stat: quia et voluntas electorum spirituum, divinae pietati coneordat, et reproborum sensus suae malitiae serviens, judicio districtionis ejus optemperat. Unde et mox fallax spiritibus in medium prosiluisse describitur, per quem Ahab rex exigentibus suis meritis decipiatur. Neque enim fas est credere, bonum spiritum fallaciae deserpeccatis praecedentibus dignus erat, ut tali debuisset deceptione damnari, quatenus qui saepe vo
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ qͦ aĩe eẽ ñ nͥ i inferno credant᷑. & qd̾
de hacre habeat ueritas ignoro. Nã huma¬
na estimatio ñ ht̃ pecc̃oꝵ aĩas posse ante
elo quii satisfactione credidisti. oportet ut
retributione. et̾ne iusticiȩ ex qͣ iã iusti głiant᷑.
necẽe ẽ ꝑ om̃ia ut & tiusti crucient᷑. Nã sic̃
electos beatitudo letificat. ita credi necẽe est
qd̾ ã chie exitꝰ sui ignis repbos exurat. Qd̃ fic̃¬

Expanded text:
quoque animae esse non nisi in inferno credantur. Et quid de hac re habeat veritas ignoro. Nam humana aestimatio non habet peccatorum animas posse ante eloquii satisfactione credidisti, oportet ut retributione internae justitiae, ex qua justi gloriantur, necesse est per omnia ut et injusti crucientur. Nam sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est quod a die exitus sui ignis reprobos exurat. »
Abbreviated transcription (Latin):
sit᷑ ut quidã affirmant. qd̾ õs ob hoc minatꝰ
sit et̾nã penã peccantib ut corriget a mał.
yid siqͥs dicat idcirco d̾s peccantib et̾uam
penã minatꝰ ẽ. ut eos a peccatoꝵ ꝑpetͣtione
copesceret: Si falsũ ẽ qd̾ minatꝰ ẽ ut ab iuui¬
sticia corrig̾et. etiã falsa ẽ pollicitꝰ ut ad iusticiã
puocaret. S qͥs hoc dic̾e ł insanꝰ p̃sumat: Et

Expanded text:
 ut quidam affirmant, quod Deus ob hoc minatus sit aeternam poenam peccantibus, ut corrigeret a malis. Quid si quis dicat, idcirco Deus peccantibus aeternam poenam minatus est, ut eos a peccatorum perpetratione compesceret?--Si falsum est quod minatus est, ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa est pollicitus, ut ad justitiam provocaret
Abbreviated transcription (Latin):
głi & uident & ude desiderant. & habñt
& hr̃e desiderant. & amant & amare n¬
tunt᷑. Si enĩ sic uidẽ desiderant. ut effectu
desiderii ñ ꝑfruant᷑. desideriũ hoc necessi¬
tate h̃t. Necessitas ista penał ñ ẽ. & beatis
angłis om̃is pena longe ẽ. q nũꝙͣ simul
pena & beatitudo ꝯueniunt. Rursũ si eos
dicimꝰ di uisione saciari. sacietas fastidiũ
hab̾e solet & scimꝰ ilios dĩ insione ꝙͣ deside¬
rant fastidire ñ posse. Quid gͦ ẽ nͥ ut mi¬
ro mͦ simul utrũq credamꝰ. qr & desiderãt
& saciant᷑ : S desiderant sine labore: &
saciant᷑ sine fastidio. Ne enĩ sit in desiderio
necessitas. desiderantes saciant᷑. Et iter̃. Ne
sit in sacietate fastidiũ. saciati desiderant.
Uident enĩ eingłi faciẽ patris ꝑ sacietatẽ.

Expanded text:
idere desiderant: et habent, et habere festinant: et amant, et amare nituntur. Si enim sic videre desiderant ut effectu desiderii non perfruantur, desiderium hoc necessitatem habet, et necessitas ista poenalis est. Sed beatis angelis omnis poena longe est: quia nunquam simul poena et beatitudo conveniunt. Rursum, si eos dicimus Dei visione satiari, satietas fastidium habere solet, et scimus illos Dei visionem quam et desiderant, fastidire non posse. Quid ergo est, nisi ut miro modo simul utrumque credamus, quia et desiderant et satiantur? Sed desiderant sine labore, et satiantur sine fastidio. Ne enim sit in desiderio necessitas, desiderantes satiantur. Et iterum: Ne sit satietate fastidium, satiari desiderant. Vident e
Abbreviated transcription (Latin):
ulo ante iam diximꝰ. unde & aues celi
nominamꝰ. & scimꝰ qd̃ ĩmundi sp̃c qͥ
e celo ethereo lapsi sc̃. in hoc celi t̃req me¬
dio uagant᷑. Qui tantomagis corda ho¬
minũ ascendẽ ad celestia inuident. qͣnto
se a celestib ꝑ elationis sue ĩmundiciã
nibꝰ suma retinet᷑ qͥd ẽ qd̃ ꝑ angłm da¬
neli dr̃. Ego ueni ꝓpt̾ sermones tuos. pͥncepͤ
aũ regni ꝑsarũ resticit mͥ .xx. & uno dieb¬

Expanded text:
ulo ante jam diximus: unde et aves coeli nominamus. Et scimus quod immundi spiritus, qui e coelo aethereo lapsi sunt, in hoc coeli terraeque medio vagantur: qui tanto magis corda hominum ascendere ad coelestia invident, quanto se a coelestibus per elationis suae immunditiam mibus summa retinetur, quid est quod per angelum Danieli dicitur: Ego veni propter sermones tuos, princeps au
Abbreviated transcription (Latin):
mortins uictima sacre oblationis possit. S
sciendũ ẽ. qr illis sacra uictima mortius ꝓsit
qui hic unuendo obtimierint. ut eosetiã pꝰ
mortẽ bona adiuuent. q̃ hic ꝓ illis ab aliis
fiunt. Int̃ hec aũ pensandũ ẽ. ut tutior uia
sit. ut bont̃ qd̾ quisq pꝰ mortẽ sꝑat agi ꝑ
alios. agat dũ unit ipse ꝑ se. Beatiꝰ quipoe
ẽ liberũ exire. quã pꝰ uncła lib̾tatẽ guerere

Expanded text:
mortuis victima sacrae oblationis possit. Sed sciendum est, quia illis sacra victima mortuis prosit, qui hic vivendo obtinuerint ut eos etiam post mortem bona adjuvent quae hic pro ipsis ab aliis fiunt. Inter haec autem pensandum est, ut tutior via sit, ut bonum quod quisque post mortem sperat agi per alios, agat dum vivit ipse per se. Beatius quippe est liberum exire, quam post vincula libertatem quaerere
Abbreviated transcription (Latin):
resmimos faciunt. ꝯͦciens necessitas corꝑis exeg̃
lauari ꝯfueirit. Ubidũ die quadã fuisset in¬
gressus. iuenit q̃ndam incognitũ uirũ ad
suũ obseqͥũ paratũ qui sibi de pedib calciam̃¬
ta abstrah̾et uestim̃ta susctꝑet & exeunti a
calore sabana p̃bet. atq om̃e mitist̾iũ c̃mag¬
no famulatu ꝑag̾et. Cũq hoc sepiꝰ fuisset. idẽ
pbr die quadã ad balnea iturꝰ. int̾ semet ipsũ
cogitans dix̃. yiroilli qͥ mͥ solet tã deuotissi¬
me ad lauandũ obsegui. ingͣtus apparere ñ
debeo. s aliqͥd necesse ẽ me ei ꝓ mun̾e porta

Expanded text:
ties necessitas corporis exegit, lavari consuevit. Ubi dum die quadam fuisset ingressus, invenit quemdam incognitum virum, ad suum obsequium paratum, qui sibi de pedibus calceamenta abstraheret, vestimenta susciperet, et exeunti a calore sabana praeberet, atque omne ministerium cum magno famulatu perageret. Cumque hoc saepius fecisset, idem presbyter die quadam ad balnea iturus, intra semetipsum cogitans, dixit: Viro illi qui mihi solet tam devotissime ad lavandum obsequi, ingratus apparere non debeo, sed aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
Qui mox ut ꝑuenit ad locũ. hominẽ inue¬
nit. atq ex more eiꝰ obseqͥo in õib ususẽ. La¬
uit itaq & cũ iã uestitꝰ uoluisset egredi. hoc
qd secũ detulit. obseq̃nti sibi uiro ꝓ bñdictio¬
ne obtulit. petensut benigne susciꝑet. qd̾ ei
caritatis gr̃a offerret. Cuiile merens affuc¬
tusq respondit. Michi ista quare daspater:
Iste panis sc̃s ẽ. & ego hc̃ manducare ñ possũ.
Me eteñ quẽ udes aliq̃n loci huiꝰ dñs fui.¬

Expanded text:
locum, hominem invenit: atque ex more ejus obsequio in omnibus usus est. Lavit itaque, et cum jam vestitus voluisset egredi, hoc quod secum detulit obsequenti sibi viro pro benedictione obtulit, petens ut benigne susciperet quod ei charitatis gratia offerret. Cui ille moerens, afflictusque respondit: Mihi ista quare das, Pater? Iste panis sanctus est, et ego hunc manducare non possum. Me etenim quem vides, aliquando loci hujus dominus fui
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ita ẽ sepultꝰ ut dixi. S fr̾̃s om̃s eadẽ sen¬
tentia ꝑturbati. cepert̃ singłi extrema queq
&e uilta & q̃ eis semꝑ hab̾e regularit᷑ licuerat
ad mediũ ꝓferre. uehement᷑q formidabant
supplicia pensare: & siqͥd ẽẽt ereptionis eiꝰ in re¬
mediũ querere: Tc̃ euocato ad mȩ p̃cioso eodẽ
monasterii p̃posito. dixi tristis. Diu ẽ qd̾ fr̾ il¬
le qͥ defunctꝰ ẽ in igne cruciat᷑. debemꝰ ei aliqͥd
caritatis ĩpend̾e. & eũ in qͣntũ possumꝰ ut eri¬

Expanded text:
s eadem sententia perturbati, coeperunt singuli extrema quaeque, et vilia, et quae eis semper habere regulariter licuerat, ad medium proferre, vehementerque formidabant,supplicia pensare, et si quid esset ereptionis ejus in remedium quaerere. Tunc evocato ad me Precioso eodem monasterii nostri praeposito, dixit tristis: Diu est, quod frater ille qui defunctus est in igne cruciatur, debemus ei aliquid charitatis impendere, et eum in q