comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit. quicquid intus ex temptationis pulsa¬
tione mollescit. Ubi & bene. subiungitur.¬
& suꝑficies abyssi constringitur: quia praua
cogitatio & si usq ad suggestionem uenit.
usq ad consensum ñ ꝓsilit. quia fluctuantes
motus animi suꝑductus rigor scẽ deliberatio-
p̃sentis uitȩ aduersitas designari. quȩ dum
sub asꝑitate. sua scõs comprimit. ualentio-¬
interueniente tristicia ꝓuehit. miro consilio
suꝑ futuram frugem gelu & glaciem gignit.
ut clectus quisq in hac uita tamqͣm in hyeme.
aduersa uentoꝵ & frigoꝵ toleret. & ueliuł in
estiua serenitate post modum fructus quos
hic conceꝑit demonstret. Unde & sponsi uo¬
ce unicuiq animȩ post huiꝰ mundi turbi¬
nes. ad illa eternitatis amena ꝓperanti dicitur.
surge. ꝓpera amica mea. formosa mea & ueni:
iam enim hẏemps transiit. ymber abiit & re-¬
cessit. Et quia si sola nobis assunt ꝓspera sol-¬
uimur. ad uirtutẽ uͦ melius ꝑ aduersa solida-

Expanded text:
dit quidquid intus ex tentationis pulsadit quidquid intus ex tentationis pulsatione mollescit. Unde s abyssi constringitur. Quia prava cogitatio et si usque ad suggestionem venit, usque ad consensum non prosilit, quia fluctuantes motus animi superductus rigor sanctae deliberatipraesentis vitae adversitas designari, quae dum asperitate sua sanctos comprimit, valentioae statum interveniente tristitia provehit, miro consilio super futuram frugem gelu et glaciem gignit, ut electus quisque in hac vita, tanquam in hieme, adversa ventorum et frigorum toleret, et velut in aestiva hic conceperunt, demonstrent. Unde sponsi ce unicuique animae post hujus mundi turbines ad illa aeternitatis amoena properanti dicitur: Surge, propera, amica mea, formosa mea, et veni; jam enim hiems transiit, imber abiit et recessit . Et quia si sola nobis adsunt prospera solvimur, ad virtutes vero melius per adversa solidamu
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. ꝓfecto indicat. qͣnta illum dispensa¬
tionis suꝑnę glacies premat. An ista glaci¬
es coꝵ corda ñ p̃sserat quib dicebat. ut ñ
quȩcũq uultis illa faciatis: Acsi aꝑte dice¬
ret: occulta cordis ur̃i semina iam ꝓdire in
frugem qucrunt. s suꝑni moderaminis ge¬
lu p̃muntur. ut tanto post fecundiꝰ exeans
qͣnto diuini udicii p̃mentia pondera pa¬
na corda qm̃ erumꝑe ad uirtutes quas ap¬
pctunt ñ ualent. eo ipso quo ab intentionis
sue ꝑfectione resiliunt. tẽptationũ stimu¬
lis fatigantur. s tam̃ easdem tẽptationes
cogitationũ cõprimunt. seq ꝑ exercitatio¬
nis usum in quodã uiuendi rigore compo¬
nunt. bene subditur. in sunilitudinem la¬
pidis aquȩ durantur: quia & si fluxȩ cogi¬
tationes interius lacessiunt. nequaqͣm tam̃
usq ad consensum praui oꝑis trahunt. Sed
mens sub molita bene uiuendi consuetudi¬
ne. quasi sub quad̾a duricia exterius abscon¬

Expanded text:
venit, profecto indicat quanta illum dispensavenit, profecto indicat quanta illum dispensationis supernae glacies premat. An ista glacies eorum corda non presserat quibus dicebat, ut non quaecunque vultis illa faciatis ? Ac si aperte diceret: Occulta cordis vestri semina jam prodire in frugem quaerunt, sed superni moderaminis gelu premuntur, ut tanto post fecundius exeant, quanto divini judicii prementia pondera pana corda quoniam erumpere ad virtutes quas appetunt non valent, eo ipso quo ab intentionis suae perfectione resiliunt, tentationum stimulis fatigantur, sed tamen easdem tentationes cogitationum comprimunt, seque per 947 exercitationis usum in quodam vivendi rigore componunt, bene subditur: In similitudinem lapidis aquae durantur. Quia etsi fluxae cogitationes interius lacessunt, nequaquam tamen usque ad consensum pravi operis trahunt. Sed mens sub inolita bene vivendi consuetudine quasi sub quadam duritia exterius abscon
Abbreviated transcription (Latin):
tutib mardescunt. ut ñ solum culpa opera¬
tionem ñ inquinet. s nec cogitationem pul¬
set. & adhuc quidem in corpore positi sunt.
s nil iam ꝑpeti de cõmunione uitȩ p̃sentis
uolunt. Imitari ꝑ intentionẽ ȩitrnam m̃tis
stabilitatem appetunt. s interuenientib tẽp¬
tationib reuerberantur. ut uidelicet infir¬
mitatis suȩ meminerint. & elati de uirtutib
quas accipiunt ñ sint. qd̾ dum mira discipli-¬
ne rep̃ssione agitur. quid aliud quã suꝑinfu¬
sam terram gelu de celo gencratur: Quid ali¬
ud quã de dei utero glacies ꝓducitur. qͣndo
de interno secreto dispensatio egreditur. &
uoluntates nr̃e. etiam in bonis desideriis fre
cet terra: quanta glacie disciplinȩ. premat᷑.¬
Ait. uelle adiacet michi. ꝑficere autẽ bonũ
ñ inuenio. Qui cnĩ uelle habere se asserit.
iam ꝑ infusionem gr̃ẽ quȩ in se lateant se¬
mina ostendit: s dum ꝑficere bonum ñ in¬

Expanded text:
tutibus inardescunt ut non solum culpa operatutibus inardescunt ut non solum culpa operationem non inquinet, sed nec cogitationem pulset. Et adhuc quidem in corpore positi sunt, sed nil jam perpeti de communione praesentis vitae volunt; imitari per intentionem internam mentis stabilitatem appetunt, sed intervenientibus tentationibus reverberantur, ut videlicet infirmitatis suae meminerint, et elati de virtutibus quas accipiunt non sint. Quod dum mira disciplinae repressione agitur, quid aliud quam super infusam terram gelu de coelo generatur? Quid aliud quam de Dei utero glacies producitur, quando de interno secreto dispensatio egreditur, et voluntates nostrae etiam in bonis desideriis frencet terra, quanta disciplinae glaait: Velle adjacet mihi, perficere autem bonum non invenio. Qui enim velle habere se asserit, jam per infusionem gratiae, quae in se lateant semina ostendit. Sed dum perficere bonum non in
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ ꝓfluat. disciplinam intimȩ dispensatio¬
nis premit. ut quã ꝑceptȩ grẽ pluuia irri-¬
gat. etiam disciplinȩ. rigor astringat. ne si
aut anteqͣm debet aut plusqͣm necesse est
conceptas uirtutes ꝓferat. fruges in herbam
uertat: Plerumq cni ab inchoantib opus
bonũ dũ priꝰ qm oportet ostenditur. a grano
ꝑfectionis manitur. Et plerumq uirtutes
dum plusqͣm necess e est ecuberant. exalant.
Unde & electoꝵ suoꝵ dñs uel ante tempus
desideria rennuit. uel rursum in tempore
ultra mensuram ꝓfectus p̃mit. ne si aut an-¬
teqͣm debent. aut plusqm debent. ꝓficiant. ꝑ
ꝓfectus sui magnitudinem in clationis defe¬
ctum cadant. Nam cum cor post peccata
compungitur. terra quȩ aruerat infusione.
pluuiȩ rigatur. & cum relictis iniquitatib
bona exequi opera ꝓponit. quasi post infusi¬
onem semina accipit. Et pleriq cum deside¬
ria sc̃a concipiunt. in sũmis exerceri iam uir¬

Expanded text:
tius profluat, disciplina intimae dispensatiotius profluat, disciplina intimae dispensationis premit, ut quam acceptae gratiae pluvia irrigat, etiam disciplinae rigor astringat, ne si aut antequam debet, aut plusquam necesse est conceptas virtutes proferat, fruges in herbam vertat? Plerumque enim ab inchoantibus opus bonum dum priusquam oportet ostenditur, a grano perfectionis inanitur, et plerumque virtutes dum plus quam necesse est exuberant exhalant. Unde et electorum suorum Dominus vel ante tempus desideria renuit, vel rursum in tempore ultra mensuram profectus premit, ne si aut antequam debent, aut plus quam debent, proficiant, per profectus sui magnitudinem in elationis defectum cadant. Nam cum cor post peccata compungitur, terra quae aruerat infusione pluviae rigatur; et cum relictis iniquitatibus bona exsequi opera proponit, quasi post infusionem semen accipit. Et plerique cum desideria sancta concipiunt, in summis jam exerceri vir
Abbreviated transcription (Latin):
est glacies. & gelu de celo quis genuit: Si gͦ
dictis p̃cedentib sequens sententia ñ dispari
sensu conungitur. ꝓfecto & in bonam partẽ
nobis ciꝰ intelligentia sine obstaculo difficul
in eam semina feraciꝰ ligantur. s rursum si
illam pluuia inmoderaciꝰ irrigat. in culmi
pinguedinem frum̃ti uirtutem mutat. Sin
uͦ iactatum scm̃ post pluuiam gelu p̃mitur.
quo foras citius apparere. repellitur. eo intus
fecundiꝰ radicatur: & quo uetatur ꝓgredi. co-¬
gitur multiplicari. quia cũ ab immaturo
ortu restringitur. in conceptionis suȩ tardi¬
tate laxatum ad fructum uberiꝰ impletur.
Quid est gͦ qd̾ dñs pͥus quidem patrẽ se. plu¬
uiȩ insinuat. postmodum uͦ de suo egredi
utero glaciem narrat. seq gelu gignere de
cȩlo ꝓnuntiat. nisi qd̾ miro modo nr̃i pecto¬
ris terram ad suscipienda uerbi semina. &
priꝰ ꝑ occultȩ gr̃ẽ pluuiam infundit. & post¬
modum ne in conceptis uirtutib immodera¬

Expanded text:
est glacies, et gelu de coelo quis genuit? Si ergo est glacies, et gelu de coelo quis genuit? Si ergo dictis praecedentibus sequens sententia non dispari sensu conjungitur, profecto et in bonam partem nobis ejus intelligentia sine obstaculo difficultin eam semina feracius ligantur. Sed rursum si illam pluvia immoderatius irrigat, in culmo pinguedinem frumenti virtutemque mutat. Sin vero jactatum semen post pluviam gelu premitur, quo foris citius apparere repellitur, eo intus fecundius radicatur; et quo vetatur progredi, cogitur multiplicari, quia cum ab immaturo ortu restringitur, ex conceptionis suae 946 tarditate laxatum ad fructum uberius impletur. Quid est ergo quod Dominus prius quidem patrem se pluviae insinuat, postmodum vero de suo egredi utero glaciem narrat, seque gelu gignere de coelo pronuntiat, nisi quod miro modo nostri pectoris terram ad suscipienda verbi semina, et prius per occultae gratiae pluviam infundit, et postmodum, ne in conceptis virtutibus immodera
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ glaciem in suꝑficie durescunt. s fluuide
in intimis remanent. Et quid ꝑ aquas inisi
fluxa accipimꝰ corda reꝓboꝵ: Quȩ cum ex
ꝓposito uirtutem deserunt. fortasse. in bonis
oꝑib ꝑ hypocrisin ostendunt: dumq in in¬
timis suis ad uicia defluunt. & foras se sc̃oꝵ
ac fortiũ imitatores fingunt: aquȩ. in sum¬
litudinẽ lapidis durantur. Et suꝑficies a-¬
bẏssi constringitur. quia ꝑ suꝑductam scĩta¬
tis speciem. fluxa ac instabilis coꝵ conscientia
hominib tegitur. Nam cũ sibimetipsis intͥnsecꝰ tͣ¬
pes sint. ante alienos tam̃ oculos quadam ui¬
uendi uenustate uestiuntur. S ne quis hȩc¬
uerba dñi in bonam intelligi partẽ uelit:
debemꝰ sic euam querentib asstruere. dũ mͦ
minime iudicem᷑ quȩ ꝑscrutanda fuerant
neglexisse. Suꝑori enim uersu dicitur. quis
est pluuiȩ pater. uel quis genuit stillas ro¬
ris. statimq additur. de cuiꝰ uttro egressa

Expanded text:
per glaciem in superficie durescunt, sed fluidae per glaciem in superficie durescunt, sed fluidae in intimis remanent. Et quid per aquas nisi fluxa accipimus corda reproborum? Quae cum ex proposito virtutem deserunt, fortes se in bonis operibus per hypocrisim ostendunt; dumque in intimis suis ad vitia defluunt, et foris se sanctorum ac fortium imitatores fingunt, Aquae in similitudinem lapidis durantur, et superficies abyssi constringitur, quia per superductam sanctitatis speciem fluxa ac instabilis eorum conscientia hominibus tegitur. Nam cum sibimetipsis intrinsecus turpes sint, ante alienos tamen oculos quadam vivendi vetustate vestiuntur. 63. Praein bonam intelligi partem velit, debemus sic etiam quaerentibus astruere, dummodo minime judicemur quae perscrutanda fuerant neglexisse. Superiori enim versu dicitur: Quis est pluviae pater vel quis genuit stillas roris? Statimque additur: De cujus utero egressa
Abbreviated transcription (Latin):
fulget. S quia oportet hereses esse ut ꝓbati
manifesti fiant. cum ab intellectu sano mens
suꝑba repellitur. ultione districti udicii
gelu de celo generatur. ut cũ ipsa scriptura
sacra in electoꝵ cordib calcat. eos qui se suꝑ-¬
be scire appctunt. a se frigidos emittat. Ibi
quippe. erant. ubi corrigere errata debue¬
rant. & dum a suꝑna intelligentia resplen¬
dentis eloquii & obdurati ip̃si & seducturi
ceteros corruunt. ad ima uenientes ut gelu
& alios asstringunt. Semetipsũ tam̃ dñs
hoc gelu gignere ꝑhibet. ñ quo prauoꝵ men¬
tes ip̃se ad culpam format. s quo a culpa ñ
liberat. sicut scriptum est: ego obdurabo
cor pharaonis. Qd̃ quia miscđiter emolliri
noluit. ꝓfecto districte se obdurare. nuntia¬
urtus amittitur. ꝓpter humanas laudes
urtutis imago retinctur. recte subiungit᷑.¬
in similitudinẽ. lapidis aquȩ durantur. &
suꝑficies abyssi constringitur. Aquȩ enim

Expanded text:
fulget? Sed quia oportet esse haereses, ut probati fulget? Sed quia oportet esse haereses, ut probati manifesti fiant , cum ab intellectu sano mens superba repellitur, ultione districti judicis gelu de coelo generatur, ut cum ipsa Scriptura sacra in electorum cordibus caleat, eos qui se superbe scire appetunt a se frigidos emittat. Ibi quippe errant ubi corrigere errata debuerant; et dum a superna intelligentia resplendentis eloquii, et obdurati ipsi, et seducturi caeteros, corrunt, ad ima venientes ut gelu, et alios astringuat. Semetipsum tamen Dominus hoc gelu gignere perhibet, non quod pravorum mentes ipse ad culpam formet, sed quod a culpa non liberat, sicut scriptum est: Ego obdurabo cor Pharaonis . Quod quia misericorditer emollire noluit, profecto districte se obdurasse nuntiavirtus amittitur, propter humanas laudes virtutis imago retinetur, recte subjungitIn similitudinem lapidis aquae durantur, et superficies abyssi constringitur. Aquae enim
Abbreviated transcription (Latin):
mum & publicũ iudiciũ repellit. his itaq
uerbis quid aꝑte agitur. nisi ut beatus iob
de sũmis suis uirtutib humilietur. ne in
hoc qd̾ bene uiuendo caluerat. suꝑbiendo
frigescat. & a diuinitatis utero repulsus
exeat. si intra sinum sui cordis se tumidus
tes ad culpam egredi eccepta uirtute ꝑmittit.
redt ad huc subiungitur. & gelu de cęlo quis
genuit: Plerumq enim sacri eloquii scien¬
tiam p̾stat. s dum eadem scientia is qui ac¬
cipit extollitur. ira districti uidicis in ipso
sacro eloquio cecatur. ut exteriores fauores
ꝑ illam sequens ciꝰ iam inttrna ñ uideat.
& qui uitus manens calere. poterat excundo
frigescat. duratusq in ima corruat. qui ad
cognitionem dĩ priꝰ tractabilis in sũmis li-¬
quidus stabat. An sacrũ eloquium celum
ñ est. qd̃ diem nobis intelligentiȩ aꝑiens so¬
le nos iusticie illustrat: Qd̃ dum nos uitȩ
p̃sentis nox continet. stellis nobis mandatoꝵ

Expanded text:
mum et publicum judicium repellit. His itaque mum et publicum judicium repellit. His itaque verbis quid aperte agitur, nisi ut beatus Job de summis suis virtutibus humilietur, ne in hoc quod bene vivendo caluerat, superbiendo frigescat, et a Divinitatis utero repulsus exeat, si intra sinum sui cordis se tumidus tes ad culpam egredi ex accepta virtute permittit, recte adhuc subjungitur: Et gelu de coelo quis genuit? Plerumque enim sacri eloquii scientiam praestat, sed dum de eadem scientia is qui accipit extollitur, 945 ira districti judicis in ipso sacro eloquio caecatur, ut exteriores favores per illam sequens, ejus jam interna non videat; et qui intus manens calere poterat, exeundo frigescat, duratusque in ima corruat, qui ad cognitionem Dei prius tractabilis in summis liquidus stabat. An sacrum eloquium coelum non est, quod diem nobis intelligentiae aperiens, sole nos justitiae illustrat, quod dum nos vitae praesentis nox continet, stellis nobis mandatorum
Abbreviated transcription (Latin):
unde ad interna diligenda ardentiꝰ flagra¬
re. debucrunt. Dumq iste signis. ille scien-¬
tia. iste ꝓphetia. ille magnis oꝑib pollet.
atq ꝑ hec dona placere hominib appetit:
om̃e qd̾ prius intimum calucrat. exteriorẽ.
laudem diligens in torporem uertit. Quasi
gͦ glacies de utero egreditur. dum post bo¬
noꝵ beneficia a uiscerib pictatis suꝑnȩ. sepa¬
ratur. An ñ sunt glacies. qui in uirtutib
quas accipiunt. laudes ab hominib quȩruis :
Et tam̃ uenienti iudici dona sua ad ciꝰ me-¬
moriam reuocantes dicunt. dñe dñe ñne in
nomine tuo ꝓphetauimꝰ. & in tuo nomine
multas fecimus: S quomͦ hanc glaciem
dñs ꝓiciat ostendit dicens: nescio uos unde
sitis. discedite a me om̃s oꝑarii iniquitatis.
Hanc glaciem nunc in utero dñs portat:
quia intra sinum ęccłiȩ tolerat. S tunc aꝑ¬
te cicit. cum tales a secretis cęlestib ꝑ oetre¬

Expanded text:
unde ad interna diligenda ardentius flagraunde ad interna diligenda ardentius flagrare debuerunt. Dumque iste signis, ille scientia, iste prophetia, ille magnis operibus pollet, atque per haec dona placere hominibus appetit, omne quod prius intimum caluerat, exteriorem laudem diligens, in torporem vertit. Quasi ergo glacies de utero egreditur, dum post donorum beneficia a visceribus pietatis supernae separatur. An non sunt glacies, qui in virtutibus quas accipiunt laudes ab hominibus quaerunt? Et tamen venienti judici dona sua ad ejus memoriam revocantes, dicunt: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine multas fecimus ? Sed quomodo hanc glaciem Dominus projiciat ostendit, dicens: Nescio vos unde sitis, discedite a me, omnes operarii iniquitatis . Hanc glaciem nunc in utero Dominus portat, quia intra sinum Ecclesiae tolerat. Sed tunc aperte ejicit, cum tales a secretis coelestibus per extre
Abbreviated transcription (Latin):
ei intrinsecus latit. atq aliud extrinsccus
ostendit. Gransfigurat sc. cũ in angłm lu-
cis. & callida deceptionis arte plerumq ꝓpo¬
nit laudabilia. ut ad illicita ꝑtrahat. Abys¬
si gͦ suꝑficies constringitur. quia dũ quasi
bona ꝑsuasionis ciꝰ species. uelut solida de¬
suꝑ glacies ostenditur: in ꝓfundum latens
ligere & aliter possumus. si moraliter exqui
dum in suo trmore firmat. quasi concipit.
Seasq ad aꝑtas uirtutes dum puchit gig-¬
nit. s si de acceptis uirtutib extolluntur re¬
linquit. Et scpe quosdam cognouimꝰ maloꝵ
uescere. & ꝑ pauoris exordia usq ad uirtutũ
sũma ꝑuenire. S dum de cisdem uirtutib
quas accipiunt extolluntur. in anis glȩ. laqueo
astricti. ad antiquũ torporẽ redcunt. Recte.
egressa est glacies: Quasi enim de d̃i utero
glacies egreditur. qndo hii qui iam intus
incalucrant. ex uirtutũ dono frigescunt. &¬
inde exteriorem głam torpentes appetunt:

Expanded text:
ei intrinsecus latet, atque aliud extrinsecus ei intrinsecus latet, atque aliud extrinsecus ostendit. Transfigurat enim se velut angelum lucis , et callida deceptionis arte plerumque proponit laudabilia, ut ad illicita pertrahat. Abyssi ergo superficies constringitur, quia dum quasi bona persuasionis ejus species velut solida desuper glacies ostenditur, in profundo latens ligere et aliter possumus, si moraliter exquirdum in suo timore format, quasi concipit, easque ad apertas virtutes, dum provehit, gignit; sed si de acceptis virtutibus extolluntur, relinquit. Et saepe quosdam cognovimus malorvescere, et per pavoris exordia usque ad virtutum summa pervenire; sed dum de eisdem virtutibus quas accipiunt extolluntur, inanis gloriae laqueo astricti, ad antiquum torporem redeunt. Recte es utero egressa est glacies? Quasi enim de Dei utero glacies egreditur, quando hi qui jam intus incaluerant ex virtutum dono frigescunt; et inde exteriorem gloriam torpentes appetunt,
Abbreviated transcription (Latin):
est. de cuiꝰ utero egressa est glacies. & gelu de
cęlo quis genuit. ctiam satan ingelu & gla¬
cie nil obstat intelligi. Ipse quippe quasi
de dei uttro glacies. ꝓcessit: quia a calore se¬
cretoꝵ cius maliciȩ torpore frigidus ma-¬
gister iniquitatis exiuit. Ipse gelu de cęlo
est genitus. quia constricturus corda reꝓboꝵ
a sũmis cadere est ad una ꝑmissus. Qui be¬
ne in celestib conditus. in culpe frigore
mentes sequatium. quasi gelii dum cecidit
astrinxit. Qui ad terram ueniens. quid in
hominib egerit explctur. cũ subditur: in
similitudinẽ lapidis aquȩ durant᷑. Per aqͣs¬
namq ppłi. ꝑ lapidem uͦ eiꝰ dem sathan du-¬
ricia. designantur. Illo gͥ ad ima ueniente.
in similitudinẽ lapidis aquę duratȩ sunt:
quia ciꝰ dem maliciam imitati homines. mol¬
lia uscera caritatis amiserunt. Cuiꝰ frau-¬
dulenta consilia quia a seductis hominib
dep̃hendi ñ possunt. recte subiungitur : &
suꝑficias abyssi constringitur. Alud qͥppe

Expanded text:
est: De cujus utero egressa est glacies, et gelu de coelo quis genuit? etiam Satan in gelu et glacie nil obstat intelligi. Ipse quippe quasi de Dei utero glacies processit, quia a calore secretorum ejus, malitiae torpore frigidus, magister iniquitatis exivit. Ipse gelu de coelo est genitus, quia constricturus corda reproborum, a summis cadere est ad ima permissus. Qui bene in coelestibus conditus, in culpmentes sequacium quasi gelu dum cecidit astrinxit, qui ad terram veniens, quid in hominibus egerit expletur cum subditur: « In similitudinem lapidis aquae durantur. » namque populi, per lapidem vero ejusdem Satanae duritia designatur. Illo igitur ad ima veniente, in similitudinem lapidis aquae duratae sunt, quia ejus malitiam imitati homines, mollia viscera charitatis amiserunt. Cujus fraudulenta consilia quia a seductis hominibus deprehendi non possunt, recte subjungitur: Et superficies abyssi constringitur. Aliud quippe
Abbreviated transcription (Latin):
miscricors gentes traxit: iratus iudeam rep¬
pulit. Actumq est. ut sicut dudum ad ꝑ¬
cipiendam fidem gentilitas fuerat obdurata.
ita postmodũ ad fidem gentilitate suscepta
iudeȩ ppłs ꝑfidiȩ torpore duresceret. Unde.
paulus apłs cisdem gentib dicit : sicut ali¬
qnͣdo uos ñ credidistis deo. nunc autem mi¬
scdĩam consecuti estis ꝓpter illoꝵ incredulita¬
tem. ita & isti ñ crediderunt in ur̃a miscłia

Expanded text:
misericors Deus gentes traxit, iratus Judaeam remisericors Deus gentes traxit, iratus Judaeam repulit. Actumque est ut sicut dudum, ad percipiendam fidem gentilitas fuerat obdurata, ita postmodum ad fidem gentilitate suscepta, Judaeae populus perfidiae torpore duresceret. Unde Paulus apostolus eisdem gentibus dicit: « Sicut aliquando vos non credidistis Deo, nunc autem misericordiam consecuti estis propter illorum incredulitatem: ita et isti non crediderunt in vestra mi
Abbreviated transcription (Latin):
dinem lapidis aquȩ durantur. Aquas enĩ
populos accipi. iam sepiꝰ edocuisse me memi
ppłi designantur. Ipsi quippe lapides colue¬
runt. & de eis ꝑ ꝓph̾am dictum est: similes
illis fiant qui faciunt ea. & om̃s qui confidus
in eis. Unde ioħes iudeos aspiciens se de stem¬
mate generationis extollere. & gentiles p̃ui-¬
dens ad abrahe. plem fidĩ cognatione tran¬
sire. ait: ne uelitis dicere intra uos patrem
habemꝰ abraham. Dico enĩ uobis quia po¬
tens est ds de lapidib istis suscitare. filios
abrahȩ : lapides utiq duros ꝑfidia gentiles
uocans. Quia gͦ pͥmũ udea deo credidit.
gentilitate om̃i in ꝑfidiȩ suȩ obstinatione.
remanente. postmodũ uͦ ad fidem gentiliũ¬
corda mollita sunt: & iudeoꝵ infidelitas ob¬
durata. bene dictum est in similitudinẽ la-¬
pidis aquȩ durantur. Acsi diceret: illa
mollia & penetrabilia fidei corda iudeoꝵ. in
insensibilitatẽ uertuntur gentium. Cũ enĩ

Expanded text:
dinem lapidis aquae durantur . » Aquas enim dinem lapidis aquae durantur . » Aquas enim populos accipi jam saepius edocuisse me meminntiles populi designantur. Ipsi quippe lapides coluerunt, et de eis per Prophetam dictum est: « Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . » Unde Joannes Judaeos aspiciens se de stemmate generationis extollere, et gentiles praevidens ad Abrahae prolem fidei cognatione transire, ait: « Ne velitis dicere inter vos: Patrem habemus Abraham. Dico enim vobis quia potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae ; » lapides utique duros perfidia gentiles vocans. Quia ergo primum Judaea Deo credidit, gentilitate omni in perfidiae suae obstinatione remanente, postmodum vero ad fidem corda gentilium mollita sunt, et Judaeorum infidelitas obdurata, bene dictum est, « in similitudinem lapidis aquae indurantur. » Ac si diceret: Illa mollia et penetrabilia fidei corda Judaeorum in insensibilitate vertuntur gentium. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͦ sapientia est ds̃. si sedes dĩ celum est.¬
& anima iusti sedes est sapientiȩ. celum est
utiq anima iusti. Cęlum fuit abraham.
celum ysaac. cęlũ iacob. S: quia ꝑsecutores
dñi pontifices uideoꝵ ꝑfidiȩ torpore frigi-¬
di. de illoꝵ patrum ꝓgenie ꝓcesserunt. qͣsi
de cęlo gelu exiit. quia de sublimi ꝓle. scõꝵ
ꝓcessit frigida plebs infidelium. Cum enim
de abraham natus est cayphas. qͥd aliud nisi
glu de cęlo ꝓcessit: Qd̾ tam̃ gelu iccirco dñs
genuisse se dicit. quia iudeos quos naturali¬
ter ipse bonos condidit. uisto iudicio ꝑ eoꝵ
maliciam frigidos a se exire ꝑmisit. Dñs
enim auctor est naturȩ. ñ culpȩ. Genuit gͦ
creando naturaliter. quos iniquos ꝑmisit
uiuere tolerando patienter. Et quia illa
quondam tenera ac fidei penetrabilia corda
uideoꝵ in ꝑfidiȩ postmodũ obstinatione du¬
rata sunt: recte. subiungitur. In similitu

Expanded text:
Quia ergo sapientia est Deus, sedes Dei coelum est,Quia ergo sapientia est Deus, sedes Dei coelum est, anima justi sedes sapientiae. Coelum est utique anima justi. Ccoelum Isaac, coelum Jacob. Sed quia persecutores Domini pontifices Judaeorum perfidiae torpore frigidi de illorum patrum progenie processerunt, quasi de coelo gelu exiit, quia de sublimi prole sanctorum processit frigida plebs infidelium. Cum enim de Abraham natus est Caiphas, quid aliud nisi gelu de coelo processit? Quod tamen gelu idcirco Dominus genuisse se dicit, quia Judaeos, quos naturaliter ipse bonos condidit, justo judicio per eorum malitiam frigidos a se exire permisit. Dominus enim auctor est naturae, non culpae. Genuit ergo creando naturaliter quos iniquos permisit vivere tolerando patienter. Et quia illa quondam tenera ac fidei penetrabilia corda Judaeorum, in perfidiae postmodum obstinatione durata sunt, recte subjungitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
tum quippe est. miscdia enim & ira ab illo.
Unde hic quoq postqͣm tot dona gr̃e intu¬
lit. ctiam irȩ suę uidicia ñ abscondit. Nam
& gelu de cęlo quis genuit: Quid enĩ aliud
ingelu uel glacie. nisi frigida & ꝑfidiȩ tor¬
pore constricta accipimꝰ corda iudcoꝵ: Qui
quondã ꝑ acceptionem legis. ꝑ custodiam
mandatoꝵ. ꝑ mysteria sacrificii. ꝑ myste¬
ria ꝓphctiȩ. sic intra sinum grẽ. quasi intra
uterum creatoris habebantur. S quia ue-¬
niente dño constricti frigore ꝑfidiȩ. feruo¬
rem fidĩ & caritatis amiserunt. a secreto gr̃ȩ
sinu ꝓiecti. quasi glacies de utero creatoris
egressi sunt. Et gelu de celo quis genuit:
Quid hic aliud cęlum. nisi sublimis debet
intelligi uita scõꝵ Cui celo dicitur. attende
celum & loquar. Non enim insensibili. s ra¬
tionabili creaturȩ. loquebatur. De hoc celo
scriptũ est. anima iusti. sedes sapientię.

Expanded text:
tum quippe est: Misericordia enim et ira ab illo . tum quippe est: Misericordia enim et ira ab illo . Unde hic quoque postquam tot dona gratiae intulit, etiam irae suae judicia non abscondit. Nam et gelu de coelo quis genuit? - Quid enim aliud in gelu vel glacie, nisi frigida et perfidiae torpore coquondam per acceptionem legis, per custodiam mandatorum, per ministeria sacrificii, per mysteria prophetiae, sic intra sinum gratiae, quasi intra uterum creatoris, habebantur. Sed quia, veniente Domino, constricti frigore perfidiae, fervorem fidei et caritatis amiserunt, a secreto gratiae sinu projecti, quasi glacies, de utero creatoris egressi sunt: Et gelu de coelo quis genuit? Quid hic aliud coelum, nisi sublimis debet intelligi vita sanctorum? cui coelo dicitur: Attende coelum, et loquar . Non enim insensibili, sed rationabili creaturae loquebatur. De hoc coelo scriptum est: « Anima justi sedes est sapientiae. »
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ stillȩ pluuiarum. Quando enĩ dispen¬
satione aliqua p̃dicationem temꝑant. quasi
ros tenerum asꝑgunt. Quando uͭ ea quȩ de
suꝑnis sentiunt uirtute qua p̃ualent lo-¬
quuntur. quasi ubertim manantẽ pluuiã
fundunt. Ros asꝑgebat paulus cũ corin
Et rursum pluuiã manabat dicens: os
nr̃m patet ad uos o coriithii: cor nr̃m di¬
latatum est. Hinc est qd̾ moyses quia & ua-¬
lida fortib. & tenera infirmis dicturum se
nouerat. dicebat: expectetur sicut pluuia
eloquium meum: & descendant sicut ros uer¬
ba mea. S ecce audiuimꝰ quo munere gen-¬
tilitas uocatur. audiamꝰ nunc qua distric¬
tione iudea repellitur. Audiuimꝰ quomͦ de¬
serta excolat. arentia infundat. audiamꝰ
nunc quomͦ ea quȩ quasi uidentur interna
piciat. Neq cnim sic colligit electos. ut ñ
ctiam iudicet reꝓbos. neq sic quib dam cul-¬
pas relaxat. ut ñ & in quib dã feriat. Scrip¬

Expanded text:
quae et scintillae pluviarum Quando enim dispenquae et scintillae pluviarum Quando enim dispensatione aliqua praedicationem temperant, quasi rorem tenerum aspergunt. Quando vero ea quae de supernis sentiunt virtute qua praevalent loquuntur, quasi ubertim fluentem pluviam fundunt. Rorem aspergebat Paulus cum Corintcifixum , Et rursum pluviam fundebat, dicens: Os meum patet ad vos, o Corinthii, cor meum dilatatum est . Hinc est quod Moyses quia et valida fortibus, et tenera infirmis dicturum se noverat, dicebat: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum, et descendant sicut ros verba mea . Sed ecce audivimus quo munere gentilitas vocatur; audiamus nunc qua districtione Judaea repellitur. Audivimus quomodo deserta excolat, arentia infundat; audiamus nunc quomodo ea quae quasi videntur interna projiciat. Neque enim sic colligit electos, ut non etiam judicet reprobos; neque sic quibusdam culpas relaxat, ut non et in quibusdam feriat. Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem pͥstinam quasi ꝓductis herbis scien¬
tiȩ uiriditate uestitur. Quȩ conditoris nr̃i
gr̃a ad huc nobis altiꝰ cõmendatur cum sub-¬
ditur. Quis est pluuiȩ pater. uel quis ge¬
nuit stillas roris: Acsi diceret. nisi ego. qui
siccam terrã humani cordis guitis scientiȩ
gratuito aspergo: De hac enim pluuia ali-
uiam hereditati suȩ dñs segregat. quia non
eam nobis ꝓ nr̃is meritis. s ꝓsuȩ munere
benignitatis p̃stat: & iccirco hoc loco pater
pluuiȩ dicitur. quia suꝑna nobis p̃dicatio
ñ de nr̃o merito. s de ciꝰ gr̃ã generatur.
Stillȩ enim roris ipsi sci p̾dicatores sunt.
quia arua pectoris nr̃i inter mala uitȩ pre-¬
sentis. quasi inter tenebras siccȩ noctis aren¬
tia. gr̃a suꝑnȩ largitatis infundunt. De
his stillis contumaci uideȩ dicitur. ꝓpterca
ꝓhibite sunt stillȩ pluuiarum. & serotinus
ẏmber ñ fuit. Ipse quippe stillȩ roris sunt.

Expanded text:
ditatem pristinam, quasi productis herbis, scienditatem pristinam, quasi productis herbis, scientiae viriditate vestitur. Quae Conditoris nostri gratia adhuc nobis altius commendatur, cum subditur: Quis est pluviae pater? vel quis genuit stillas roris? Ac si diceret: Quis nisi ego, qui siccam terram humani cordis guttis scientiae gratuito aspergo? De hac enim pluvia rursuviam haereditati suae Dominus segregat, quia non eam nobis pro nostris meritis, sed pro suo munere benignitatis praestat, et idcirco hoc loco pater pluviae dicitur, quia superna nobis praedicatio, non de nostro merito sed de ejus gratia generatur. Stillae enim roris ipsi sancti predicatores sunt, qui arva pectoris nostri, inter mala vitae praesentis, quasi inter tenebras siccae noctis arentia gratia supernae largitatis infundunt. De his stillis contumaci Judaeae dicitur: Propterea prohibitae sunt stillae pluviarum, et serotinus imber non fuit . Ipsae quippe scintillae roris sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ta terra sunt: Que scilicet terra hominem
ñ habet. quia coꝵ mens sensu rationis caret.
Et nullus mortalium in hac terra cõmorat᷑.
quia & si qͣndo in coꝵ conscientia rationabi-¬
lium sensuũ cogitationes ueniunt. ñ ꝑsistuq.
Praua enĩ desideria in coꝵ cordib sedem in¬
ueniunt. recta uͦ si qnͣdo uenerint. acsi impel¬
lantur decurrunt. S cum miscricors ds̃
ẏmbri suo cursum & sonantis tomtrui ui-¬
am dare dignatur. compuncti ꝑ internam
impletur terra inuia: quia dum p̃bet aditũ
uerbo. cumulatur mysterio. Et ꝓducet her¬
bas uirentes. quia ꝑ grãm compunctionis
infusa p̃dicationis uerba ñ solum libenter
recipit. s etiam ubertim reddit. ut qd̾ audi
ñ audiendo ctiam intrinsecus aruerat. iam
loquendo quȩ scã sunt. uiriditate sua quos¬
libet csurientes pascat. Unde bene ꝑꝓpħam
nouationis immutatur. dum sicca dudum
mens gr̃a ueniente compluitur. & post ari¬

Expanded text:
ta terra sunt, quae scilicet terra hominem ta terra sunt, quae scilicet terra hominem non habet, quia eorum mens sensu rationis caret? Et nullus mortalium in hac terra commoratur; quia, etsi quando in eorum conscientia rationabilium sensuum cogitationes veniunt, non persistunt. Prava enim desideria in eorum cordibus sedem inveniunt; recta vero, si quando venerint, ac si impellantur, dejiciuntur. Sed cum misericors Deus imbris sui cursum et sonantis tonitru viam donare dignatur, compuncti per internaimpletur terra invia; quia, dum praebet auditum verbo, cumulatur mysterio. Et producit herbas virentes; quia per gratiam compunctionis infusa praedicationis verba non solum libenter recipit, sed etiam ubertim reddit, ut quod priunon audiendo etiam intrinsecus aruerat, jam loquendo quae sancta sunt, viriditate sua quoslibet esurientes pascat. Unde bene per Pronovationis immutatur, dum sicca dudum mens, gratia veniente, compluitur, et post ari
Abbreviated transcription (Latin):
gentilitas ꝑcipit. & intȩ oꝑa. & doctrine
uerba germinauit. Ista uiriditas uoce ꝓphe¬
tica deserte terrȩ pollicetur. cum dicitur. in
cubilib in quib prius dracones habitabañ.
orietur uiror calami & iunci. Quid enim ꝑ
calamũ nisi p̃dicatores. quid ꝑ iuncum qui
uixta aquȩ semꝑ humorẽ nascitur. nisi pu¬
silli ac teneri auditores sacri eloquii desig¬
nantur: In draconũ gͦ cubilib uiror cala-¬
mi & iunci oritur. quia in cis ppłis quos an¬
tiqui hostis malicia possidebat. & doctorum
scientia. & auditoꝵ obedientia coaceruatur.
hȩc tam̃ quȩ generaliter de gentilitate dicta
sunt. si sollerter aspicimus. intra sinum scȩ
eccl̃ie agi in singulis uidemꝰ. Sunt eñ ple¬
riq ad uerba d̾i ualde insensibiles. fidĩ qui¬
dem nomine censentur. ucrba uitȩ aurib au¬
diunt. s ea transirt. usq ad interna cordis
minime ꝑmittunt. Hii qͥd aliud quã deser-¬

Expanded text:
gentilitas percepit, et vitae opera et doctrinae gentilitas percepit, et vitae opera et doctrinae herbam germinavit. Ista viriditas voce prophetica desertae terrae pollicetur, cum dicitur: In cubilibus in quibus prius dracones habitabant orietur viror calami et junci . Quid enim per calamum nisi praedicatores, quid per juncum qui juxta aquae humorem semper nascitur nisi pusilli ac teneri auditores sacri eloquii designantur? In draconum ergo cubilibus viror calami et junci oritur, quia in eis populis quos antiqui hostis malitia possidebat, et doctorum scientia, et auditorum obedientia coacervatur.Haec tamen, quae generaliter de gentilitate dicta sunt, si solerter aspicimus, intra sinum sanctae Ecclesiae in singulis agi videmus. Sunt enim plerique ad verba Dei valde insensibiles, qui fidei quidem nomine censentur, verba vitae auribus audiunt; sed ea transire usque ad interna cordis minime permittuntur. Hi quid aliud quam deser
Abbreviated transcription (Latin):
Qui steterunt in rupib. quia ñ in deo. s in
summis potestatib huiꝰ mundi confisi sug
dicentes : regem ñ habemꝰ nisi cesarem. Traxe¬
runt uentos quasi dracones. quia sp̃u clatio¬
nis inflati. suꝑbia maliciosa tumuerunt.
Defecerunt oculi eoꝵ: quia scilicet spes coꝵ
ab co qd̾ intendebat corruit. quȩ temporalia
diligens p̃stolari eterna neglexit. & terrena
idco quia dco ꝓposuit amisit. Dixerunt enĩ.
si dimittimꝰ cum sic. om̃s credent in cum: &
uenient romani & tollent nr̃m locũ & gen¬
tem. Tumuerunt ne locum ñ occiso dño ꝑde
rent. & tam̃ occiso ꝑdiderunt. S cur ista
scientia. & nullo cos refecit pabulo uiridita¬
tis interni doctrina. Hoc gͥ loco quid aliud
uirentes herbas. nisi scẽ doctrine scientiam
uel congruas oꝑationes accipimus: Deserta
gͥ terra complutur. ut ab ea uirentes herbe
ꝓducantur. quia dũ scȩ p̃dicationis ymbrem

Expanded text:
Qui steterunt in rupibus, quia non in Deo, sed in Qui steterunt in rupibus, quia non in Deo, sed in summis potestatibus hujus mundi confisi sunt dicentes: Regem non habemus nisi Caesarem . Traxerunt ventos quasi dracones, quia spiritu elationis inflati superbia malitiosa tumuerunt. Defecerunt oculi eorum, quia scilicet spes eorum ab eo quod intendebat corruit. Quae temporalia diligens, praestolari aeterna neglexit, et terrena ideo quia Deo praeposuit amisit. Dixerunt enim: Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentemrent; et tamen, occiso, perdiderunt. Sed cur ista scientia, et nullo eos refecit pabulo viriditas internae doctrinae. Hoc igitur loco quid aliud virentes herbas, nisi sanctae doctrinae scientiam, vel congruas operationes accipimus? Deserta  terra 941 compluitur, ut ab ea virentes herbae producantur, quia dum sanctae praedicationis imbrem
Abbreviated transcription (Latin):
In montib quippẽ fenũ. & seruituti homi¬
nũ herba ꝓducitur. cum sublimes huiꝰ scłi
ad fidei cognitionem uocati. scĩs p̃dicatorib
in huiꝰ uitȩ itinere transitoria alimenta
largiuntur. Herba bona oꝑatio ponitur
sicut scriptũ est: germinet terra herbã ui¬
rentem. Qd̃ licet in conditione mundi ita
hystorice factũ tenemꝰ. terrã tam̃ ęccł̃iam
figurasse. ñ in conuenienter accipimus. Quȩ
in co germinauit herbam uirentem. in quo
ad uerbum dĩ fecunda miscdĩȩ oꝑa ꝓtulit.
Herbam aliqnͣdo scientiam atq doctrinam
eterne uiriditatis accipimꝰ. sicut ꝑ ieremiã
dicitur: onagri steterunt in rupib. traxeruis
uentos quasi dracones. defecerunt oculi coꝵ.
quia ñ erat herba. Quo dicto. suꝑba atq
nequissima iudcoꝵ est ꝑsecutio ꝓphetata.
Ipsi quippe onagri ꝓ mentis elatione. ipsi
dracones ꝓ uirulenta cogitatione uocati sira.

Expanded text:
In montibus quippe fenum et servituti homiIn montibus quippe fenum et servituti hominum herba producitur, cum sublimes hujus saeculi, ad fidei cognitionem vocati, sanctis praedicatoribus in hujus vitae itinere transitoria alimenta largiuntur. Herba bona operatio ponitur, sicut scriptum est: Germinet terra herbam virentem . Quod licet in conditione mundi ita historice factum teneamus, terram tamen Ecclesiam figurasse non inconvenienter accipimus, quae in eo germinavit herbam virentem, in quo ad verbum Dei fecunda misericordiae opera protulit. Herbam aliquando scientiam atque doctrinam aeternae viriditatis accipimus, sicut per Jeremiam dicitur: Onagri steterunt in rupibus, traxerunt ventos quasi dracones, defecerunt oculi eorum, quia non erat herba . Quo dicto superba ac nequissima Judaeorum est persecutio prophetata. Ipsi quippe onagri pro mentis elatione, ipsi dracones pro virulenta cogitatione vocati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ceret herbas uirentes. idest exteriori p̃dicatio¬
ni internã aspirationem contulit. ut corda
gentilium arentia uirescerent. clausa patesce¬
rent. mania complerentur: infecunda germi
narent. In scriptura enim sacra. aliqͣndo herba
uiror głe temporalis accipitur. aliqͣndo refe¬
ctio diaboli. aliqnͣdo sustentatio p̃dicatoꝵ.
aliqnͣdo bona oꝑatio. aliqndo ȩternȩ uitę
scientia atq doctrina. Uiror namq gloriȩ
temporalis accipitur. sicut ꝓph̾a ait. mane
sicut herba transeat. mane floreat & ꝑtran-¬
scat. Mane. namq sicut herbam florere atq
diaboli accipitur. sicut de illo a dño dicitur.
huic montes herbas ferunt. Acsi diceret. suꝑ¬
bi ac tumidi dũ se illicitis cogitationib atq
actionib efferunt. suis illum iniquitatib
pascunt. Herba sustentatio p̃dicantium
demonstratur. cũ dicitur. p̃ducit in monti¬
b fenum. & herbam scruituti hominum.

Expanded text:
ceret herbas virentes; id est, exteriori praedicatioceret herbas virentes; id est, exteriori praedicationi internam aspirationem contulit, ut corda gentilium arentia virescerent, clausa patescerent, inania complerarent, clausa patescerent. In Scriptura enim sacra aliquando herba viror temporalis gloriae accipitur, aliquando refectio diaboli, aliquando sustentatio praedicatorum, aliquando bona operatio, aliquando aeternae vitae scientia atque doctrina. Viror namque gloria temporalis accipitur, sicut Propheta ait: Mane sicut herba transeat, mane floreat et pertranseat . Mane namque sicut herba florere atque diaboli accipitur, sicut de illo a Domino dicitur: Huic montes herbas ferunt . Ac si diceret: Superbi ac tumidi dum se illicitis cogitationibus atque actionibus efferunt, suis illum iniquitatibus pascunt. Herba sustentatio praedicantium demonstratur, cum dicitur: Producit in montibus fenum, et herbam servituti hominum .
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ. ecce conuertim᷑ ad gentes. Diuiso gͥ estu.
deserta & absq homine terra conpluitur:
quia disꝑsa in iudcȩ regionib ꝑsecutione fi-¬
delium. derelicta dudum & quasi ab infusio-¬
ne rationis aliena p̃dicationis guttis gentili¬
tas irrigatur. Quȩ gentilitas qualis adhuc
a p̃dicatorib sit inuenta. ostenditur cũ sub-¬
ditur. Ut impleret inuiam & desolatam.
Quid uͦ compluta reddidit demonstratur.
cum ilico adiungitur. Et ꝓduceret herbas
iurentes. Inuia namq dudum gentilitas
fuit. ad quã uia dei uerbo ñ patuit. Redẽp¬
tore quippe nr̃o ueniente sic accepit uocatio¬
nem gr̃e. ut ñ in ea priꝰ fuerit uia ꝓphetię
Desolata etiam recte uocata est. uel rationc
uidelicet consilii. uel fructu bom oꝑis destitu¬
ta. Dedit gͦ dñs uchem̃tissimo ymbri cursũ.
& uam sonanti tomtruo. ut in deserto plue¬
ret. & impleret inuiam & desolatam. & pdu¬

Expanded text:
vitae, ecce convertimur ad gentes . Diviso igitur aestu, vitae, ecce convertimur ad gentes . Diviso igitur aestu, deserta et absque homine terra compluitur; quia dispersa in Judaeae regionibus persecutione fidelium derelicta dudum, et quasi ab infusione rationali aliena, praedicationis guttis gentilitas irroratur. Quae gentilitas qualis adhuc a praedicatoribus sit inventa ostenditur, cum subinfertur: Ut impleret inviam et desolatam. Quid vero compluta reddidit, demonstratur, cum illico adjungitur: Ut produceret herbas virentes. Invia namque dudum gentilifuit, ad quam via Dei verbo non patuit. Redemptore quippe nostro veniente, sic accepit vocationem gratiae, 940 ut non in ea prius fuerit via prophetiae. Desolata etiam recte vocata est, vel ratione videlicet consilii, vel fructu boni operis destituta. Dedit ergo Dominus vehementissimo imbri cursum, et viam sonanti tonitrui, ut in deserto plueret, et impleret inviam et desolatam, et produ
Abbreviated transcription (Latin):
talium cõmoratur. Suꝑ terram absq homi¬
ne indeserto plucre est: uerbum dĩ gentili¬
tati p̃dicare. Quȩ dum nullum cultum diui¬
nitatis tenuit. nullam in se speciem bom oꝑis
ostendit: iudelicet desertum fuit. In qua qͥa
legis lator ñ fuit. & qui rationabiliter d̃m̃
quereret ñ fuit. quasi hominũ nullus fuit.
& uelut solis bestiis occupata. uacua a morta¬
lib extitit. De hac deserti terra alias dicitur:
posuit in deserto uiam. De hac p̾dicatione.
gentilitati concessa. psalmista destatur diccis.
uchem̃tissimꝰ ymber accepit. ut in descrto
plueret: quia postqm in iudea asꝑitas ꝑsecu¬
tionis inhorruit. ut ñ solum fidem mini¬
me. reciꝑet. s eam etiã gladiis impugnaret.
ad isrł missus quisq p̃dicator. ad euocan-¬
das gentes deflexit. Ande scĩ apłi hebreis ꝑ¬
scquentib quos deserunt dicunt. uobis opor.¬
tebat primũ loqui uerbum dĩ. s quia repel-¬
litis illud. & indignos uos iudicastis ȩterne.

Expanded text:
irroratum.---Super terram absque homine in deserto pluere est verbum Dei gentilitati praedicare. Quae dum nullum cultum Divinitatis tenuit, nullamque in se speciem boni operis ostendit, videlicet desertum fuit. In qua quia legislator non fuit, et qui rationabiliter Deum quaereret non fuit, quasi hominum nullus fuit, et velut solis bestiis occupata, vacua a mortalibus exstitit. De hac deserti terra alias dicitur: Posuit in deserto viam . De hac praedicatione gentilitati concessa Psalmista testatur, dicens: vehementissimus imber accepit, ut in deserto plueret, quia postquam in Judaea asperitas persecutionis inhorruit, ut non solum fidem minime reciperet, sed etiam eam gladiis impugnaret, ad Israel missus quisque praedicator ad evocandas gentes deflexit. Unde sancti apostoli Hebraeis persequentibus, quos deserunt, dicunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quia repellitis illud, et indignos vos jud
Abbreviated transcription (Latin):
intima surdo ꝓhibetur. se dñs uiam sonan¬
tis tonitrui dare asserit. qui cum p̃dicatio¬
nis uerba tribuit. ꝑ terrorem corda compun¬
git. Hanc uiam paulus p̃dicator egregius
dum suꝑna mysteria terribiliter insonaret.
se a se habere ñ posse conspiciens. discipulos
ammonebat dicens. orantes simul & ꝓ no-¬
bis. ut ds aꝑiat nobis ostium uerbi ad lo-¬
quendum mysteriũ xp̃i. Quig̃ loquebatur
mysteria. s in corde audientium eisdem my-¬
steriis a dño aꝑire. ostium p̃cabatur. habe¬
bat quidem iam tonitruũ. s dare ei desuꝑ
uiam querebat. Hanc uiam nequaqͣm se io¬
hannes dare posse cognouerat. qui dicebat:
ñ necesse habctis ut aliquis doceat uos. sed
sicut unctio ciꝰ docet uos de omib. Hanc

Expanded text:
intima corde surdo prohibetur, se Dominus viam sonanintima corde surdo prohibetur, se Dominus viam sonanti tonitrui dare asserit, qui cum praedicationis verba tribuit, per terrorem corda compungit. Hanc viam Paulus praedicator egregius, dum superna mysteria terribiliter insonaret, se a se habere non posse conspiciens, discipulos admonebat, dicens: Orantes simul et pro nobis, ut Deus aperiat nobis ostium verbi, ad loquendum mysterium Christi . Qui ergo loquebatur mysteria, sed in corde audientium eisdem mysteriis a Domino aperiri ostium precabatur, habebat quidem jam tonitruum, sed dari ei desuper viam quaerebat. Hanc viam nequaquam se Joannes dare posse cognoverat, qui dicebat: Non necesse habetis ut aliquis doceat vos, sed sicut unctio ejus docet vos d
Abbreviated transcription (Latin):
sa reliquerunt. carnales affectus obliti sunt.
& p̃ gaudio sp̃s in cruciatib membra posut-¬
runt. quid aliud dñs fecit. insi etiã uehem̃¬
tissimo ymbri cursum p̃buit¶Qui usq ad¬
subiungitur. Et uiam sonantis tonitrui.
Quid enim ꝑ tonitruum. nisi p̃dicatio suꝑ¬
in terroris accipitur: Quẽ terrorem dum
ꝑcipiunt. humana corda quatiunt᷑. Ali¬
qnͣdo uͦ in tonitruo ipse incarnatus dñs fi¬
guratur. quia ex antiquoꝵ patrum conue.¬
mente. ꝓphetia. ad noticiam nrãm quasi ex
nubium concursione ꝓlatus est. Qui inter
nos uisibiliter apparens. ea quȩ suꝑ nos cran
terribiliter sonuit. Unde & ipsi sc̃i apłi de
eius gr̃a generati. boan erges. id est filii to¬
nitrui sunt uocati. Aliqndo autem sicut
ditur. S quia quilibet ille p̃dicator uer¬
ba dare. aurib potest. corda uͦ aperire ñ
inuisibiliter aditũ p̃stet. incassum p̃dicatio
aure audientis ꝑcipitur. quȩ ꝑuenire. ad

Expanded text:
sa reliquerunt, carnalis affectus obliti sunt, sa reliquerunt, carnalis affectus obliti sunt, et prae gaudio spiritus in cruciatibus membra posuerunt, quid aliud Dominus fecit, nisi etiam vehementissimo imbri cursum psubjungitur: Et viam sonantis tonitrui. Quid enim per tonitru, nisi praedicatio superni terroris accipitur? Quem terrorem dum cipiunt humana corda quatiuntur. Aliquando vero in tonitruo ipse incarnatus Dominus figuratur, qui ex antiquorum patrum conveniente prophetia ad notitiam nostram quasi ex nubium concursione prolatus est. Qui inter nos visibiliter apparens, ea quae super nos erant terribiliter sonuit. Unde et ipsi sancti apostoli de ejus gratia generati, Boanerges, id est filii tonitrui sunt vocati . Aliquando autem, sicut ditur. Sed quia quilibet praedicator verba dare auribus potest, corda vero aperire ninvisibiliter aditum praestet, incassum praedicatio aure audientis percipitur, quae pervenire ad