comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Sed sc̃s sibi iniquitatẽ tribuers. ⁊ om̃i¬
potenti dõ purgationẽ suã : & peccatorẽ se
cognoscit ex se ⁊ iustũ se factũ ñ ignorat ex
in uiditio iustũ inueniri gaudet qui ante
iuditiũ ꝑcussũ uidet. U̾nde ⁊ cũ longe
pꝰ dicat. signasti quasi in sacculo delicta
meam. Qui ergo iustũ se inueniri in uidi¬
tio memorat. nequaꝗͣ se iuste flagellatũ
negat: quãuis in flagello eiꝰ dñs ñ peccata
stuatuit t̾gere. s merita augere: Sequit un¬

Expanded text:
tia. Sed sanctus vir sibi iniquitatem tribuens, et omnitia. Sed sanctus vir sibi iniquitatem tribuens, et omnipotenti Domino purgationem suam, et peccatorem se cognoscit ex se, et justum se factum non ignorat ex in judicio justum inveniri gaudet, qui se ante judicium percussum vidit. Unde et cum longe post dicat: Signasti quasi in sacculo delicta niquitatem meam. Qui ergo justum inveniri se in judicio memorat, nequaquam se juste flagellatum negat; quamvis flagello ejus Dominus non peccata studuit tergere, sed merita augere. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
minat: figuratas se habere locutiones de¬
monstratꝰ. Unde qͦq apte uoce fidelis ppłi
na ñ discrepat: qnͣdo hoc ipse foris de sema.¬
ipso loquit᷑. qđ de illo ueritas hosti eius
interiꝰ dixerat. Uidisti seruũ meiun iob
qđ ñ sit ei similis suꝑ t̾ram: & quid idẽ uir
ualde ẽ inferiꝰ qđ de se memorat.: quã quod
de illo dñs dixit. Aliud est enĩ iustũ esse: ali¬
ud est similẽ ñ esse. Humilit̾ g de semet¬
ipso sensit: quidum iustꝰ sine cõparatione
extitit: ñ se p̃ceteris iustũ. s iustũ tantũ mͦ
inueniri posse memorauit. Hoc tam̃ in¬
eiꝰ uerbis uidet᷑ hab̾i questionis. qđ qͥ supiꝰ
dirit uias meas in conspectu eius arguã
⁊ inferiꝰ dicit consumere me uis peccatis ad¬
olescentiȩ meȩ .&ͦ peccata sua subtilit̾ agno¬
scens adhuc longe inferiꝰ adiungit signa¬
sti quasi insacculo delic̾ta mea: nc̃ ait.si fu¬
ero iudicatus. scioqi iustꝰ inueniar Neq
eiñ simul cõuenire queunt. peccata nusti¬

Expanded text:
minat, figuratas se habere locutiones demonstrat. Unde apte quoque voce fidelis populna non discrepat, quando hoc ipse foris de semetipso loquitur, quod de illo Veritas hosti ejus interius dixerat: « Vidisti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram . Et quidem idem vir valde inferius est quod de se memorat quam quod de illo Dominus dixit. Aliud est enim justum esse, aliud est ei similem non esse. Humiliter igitur de semetipso sensit, qui dum justus sine comparatione exstitit, non se prae caeteris, sed justum tantummodo inveniri posse memoravit.  Vet.  verbis videtur habere quaestionis, quod qui superius dixit: Vias meas in conspectu ejus arguam ; et inferius dicit: Consumere me vis peccatis adolescentiae meae; et peccata sua subtiliter agnoscens, adhuc longe inferius adjungit: Signasti quasi in sacculo delicta mea; nunc ait: Si fuero judicatus, scio quia justus inveniar. Neque enim simul convenire queunt peccatum et justi
Abbreviated transcription (Latin):
iuditia exerere: que feriat uidere. Nam
quasi clausis ocłis ñ aspicere ẽ: qđ ñ uult
ferire. Unde mox qͦq de ipso uiditio ad¬
iungitur. & ad ducere eum tec̃ inuditur:
S qr contẽplatꝰ ẽ ad iuditiũ uenientẽ dm̃:

Expanded text:
judicia exercere, quem feriat videre. Nam quasi clausis oculis non vult aspicere quem non vult ferire. Unde mox de ipso quoque judicio adjungitur: Et adducere eum tecum in judicium? Sed quia contemplatus est ad judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
imanu suoꝵ oꝑum dimissũ. hunc ut ad
peiora ꝓruat deserit: sicut scriptũ ẽ. Qui no¬
cet noceat adhuc: ⁊ qui insordib ẽ sordescas
adhuc. Nouit qͦq ⁊ eũ qui decipit᷑ qr sepe
cõmittunt homines mala que sciunt: et
idcirco ꝑmitunt᷑ decipi. ut cadant etiã in
mala que nesciunt. Quod tam̃ deceptis ali¬
qñdo ad purgationẽ aliqͣndo uͦ ad ultionis
retributionẽ tendunt. Si enĩ ipse sũmi pa¬
tris unigenitꝰ. qi ꝑ hoc qđ factꝰ ẽ homo et̾na
ñtiauit. magni consili angelꝰ est uocatus ÷
recte consiliarios p̃dicatores accipimꝰ. qui
suis auditorib consiliũ uitt p̃bent. Sed
cũ p̾dicator quisq idco et̃na p̃dicat ut cẽ¬
poralia lucra consequantur: profecto in
stultũ finẽ deducit᷑ qr illuc ꝑ laborem ten¬
dit. unde ꝑ mentis rectitudinẽ fugere de¬
iectoꝵ uitã nequaqͣ sollicite discutit. nec
quẽ qualit̾ corigat agnoscit in stuporen

Expanded text:
manu suorum operum dimissum hunc ut ad manu suorum operum dimissum hunc ut ad pejora proruat deserit, sicut scriptum est: Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Novit quoque et eum qucommittunt homines mala quae sciunt, et idcirco permittuntur decipi, ut cadant etiam in mala quae nesciunt: quod tamen deceptis aliquando ad purgationem, aliquando vero ad ultionis ipse summi Patris Unigenitus, quia per hoc quod factus est homo aeterna nuntiavit, magni consilii angelus est vocatus, recte consiliarios praedicatores accipimus, qui suis auditoribus consilium vitae praebent. Sed cum praedicator quisque ideo aeterna praedicat, ut temporalia lucra consequatur, profecto in stultum finem 374 deducitur, quia illo per laborem tendit, unde per mentis rectitudinem fugere dejectorum vitam nequaquam sollicite discutit, nec quem qualiter corrigat agnoscit, in stuporem
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ suam ꝑ oꝑa insinuat: animã suã in ma-¬
nibus portat. Sed cum iustꝰ quisq nec se
diudicando nec bona oꝑa ostendendo u¬
tilitati proximoꝵ ꝓficit: ꝑ hoc quod egit.
ad uerba doloris redit. Unde recte nc̃ dr̃:
Quate lacero carnes nieas dentib meis. i ani¬
mã meã porto inmanib meis: Id est cur
me uł districte coram hominib diuidico.
uł quid appetã in oꝑe ostendo. si utilitati
ꝓrimoꝵ nec mala iudicando. nec bona
ostẽdendo ꝓfitio: S tam̃ iusti etiã cũ hec
dicunt: nũꝗͣ. ap̾bendo ꝓrimis bono ex ein¬
plo deficiunt. Unde adhuc coram amicis
suis beatꝰ iob uirtutẽ patientiȩ ex hibens&

Expanded text:
insinuat, animam suam in manibus portat. Sed cum justus quisque nec se dijudicando, nec bona opera ostendendo, utilitati proximorum proficit, per hoc quod egerit, ad verba doloris redit. Unde recte nunc dicitur: Quare lacero carnes meas dentibus meis, et animam meam porto in manibus meis? Id est, cur me vel districte coram hominibus dijudico, vel quid appetam in opere ostendo, si utilitati proximorum nec mala dijudicando, nec bona ostendendo proficio? Sed tamen justi etiam, cum haec dicunt, nunquam a praebendo proximis bono exemplo deficiunt. Unde adhuc coram amicis suis beatus Job virtutem patientiae exhibens et
Abbreviated transcription (Latin):
Unde bene dicitur. Quare laceto carnes me¬
as dentib meis   Ac si patent̃ dicat. Cur in¬
t̃nis sensib canalia siqua fuer̃ in me fa¬
cta discutio: si meis exspec̾torib ꝓdesse
ñ possumꝰ Ubi ⁊ apte subdit᷑. Et ammã
meã porto inmanib meis. Animã inma¬

Expanded text:
b dicitur: Quare lacero carnes meas dentibus meis? ac si patentternis sensibus carnalia, si qua fuerint in me facta, discutio, si meis spectatoribus prodesse non possum? Ubi et apte subditur: Et animam meam porto in manibus meis. 383
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑. Numquid ds̃ indiget ur̃o menda¬
tio: ut ꝓ illo loquamini dolos: U men.¬
datio ñ indiget: qi ueritas fulciri ñ querns
auxslio falsitatis. Heretici autẽ qr ea que
prauede dõ intelligunt ex ueritate tuen
ñ posst: quasi ad approbandã radiũ lu¬
minis. umbras falsitatis requir̃: ⁊ ꝓ eo do¬
los loquunt᷑. dum infirmas mentes in
intellec̾tu illius stulta seduc̾tione deci¬

Expanded text:
 Nunquid Deus indiget vestro menda Nunquid Deus indiget vestro mendacio, ut pro illo loquamini dolos? Deus mendacio non eget, quia veritas fulciri non quaerit auxilio falsitatis. Haeretici autem quia ea quae prave de Deo intelligunt, ex veritate tueri non possunt, quasi ad approbandum radium luminis, umbras falsitatis requirunt. Et pro eo dolos loquuntur, dum infirmas mentes ab intellectu illius stulta seductione deci
Abbreviated transcription (Latin):
intendi : qđ mendaces fabricatores dicun᷑.
Dicut enĩ edificiũ lapidib: ita mendatiũ
sermonib fabricatur Ubi enĩ ñ dolosa
locutio .s. sensus uentatis ẽ: qsi munit a
moles. ñ ex fabrica s ex natura consuig̃.
indomo que untꝰ inenbra lateant igno¬
rat᷑ sic pler̾q stultꝰ si tacuerit. utrũ sapi¬
ens ansit stultꝰ absconditur: sitam̃ nulla
alia oꝑa prodeunt que sensũ etiã tacen¬
pitiens uelle apparere qđ ñerant: eos ad
tacendũ ad monuit. ne possent apparete
qđ erant. Unde i ꝑsalomonẽ dr. Stultꝰ
si tacuerit sapiens putabit᷑. S qi stultꝰ qͥ
loquit᷑ ꝑ hoc qđ sua infeit. sapientiũ ut¬
ba pensare ñ sufficit: recte adhuc posqu
silentiũ indixit. ad iungit. Nudite s̃¬
correctiones meas ti iuditiũ labioꝵ moor
attendite. Bene aut̃ prius correctionẽ. ⁊ pͥ¬
modũ iuditiũ intulit qr nisi ꝑ correctio¬
nẽ pͥus tumor stulti depͥmatur:. nequaq̃
ꝑ intelligentiã uiditiũ iusti cognoscit̃ Se¬

Expanded text:
intendi, quod / mendaces fabricatores dicuntur. Sicut enim aedificium lapidibus, ita mendacium sermonibus fabricatur. Ubi enim non dolosa locutio, sed sensus veritatis est, quasi munita moles in domo quae intus membra lateant ignoratur, sic plerumque stultus, si tacuerit, utrum sapiens sit, an stultus, absconditur, si tamen nulla alia opera prodeant quae sensum etiam tacenpiciens velle apparere quod non erant, eos ad tacendum admonuit, ne possent apparere quod erant. Unde et per Salomonem dicitur: Stultus, si tacuerit, sapiens putabitur . Sed quia stultus, cum loquitur, per hoc quod sua infert sapientium verba pensare non sufficit, recte adhuc, postquam silentium indixit, adjungit: CAPUT correptiones meas, et judicium labiorum meorum attendite . Bene autem prius correptionem et postmodum judicium intulit, quia nisi per correptionem prius tumor stulti deprimatur, nequaquam per intelligentiam judicium justi cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
delicet dic̾tis innotuit: qnͣtȩ humilita¬
tis fuit: qui se eis inferiorẽ negat. quoꝵ
longe uitã scẽ uiuendo tranicenderat.
Nam ⁊ scđ̾m eoꝵ scientiã se nosse confir¬
matꝰ qui sciendo cȩlestia eoꝵ terrenas
loquar: ⁊ disputare cũ dõ cupio. Cũ om̃i¬
potente loquim᷑: dũ eiꝰ miscđiam dep̃ca¬
mur: Cum eo uero disputamꝰ: dũ nos
subtili indagatione discutimꝰ. Ut certe
cũ do disputare ẽ. eum qui hic enuis p̃cep¬
tis paruit. cum illo postinodũ ad iudican¬
dos popłos iudicẽ uenire: sicut cunctare¬

Expanded text:
delicet dictis innotuit quantae humilitatis fuit qui se eis inferiorem negat, quorum longe vitam sancte vivendo transcenderat. Nam et secundum eorum scientiam se nosse confirmat, qui, sciendo coelestia, eorum terrenas loquar, et disputare cum Deo cupio. - Cum Omnipotente loquimur, dum ejus misericordiam deprecamur. Cum eo vero disputamus, dum nossubtili indagatione discutimus. Vel certe cum Deo disputare est eum qui hic ejus praeceptis paruit, cum illo postmodum ad judicandos populos judicem venire, sicut cuncta re
Abbreviated transcription (Latin):
guere᷑: decepti sua malitia incedere ꝑiui¬
um frustra conabantur: qr crudelitati
eoꝵ patere uia ñ poterat contra auctorẽ
om̃ium. Miracula cernebant: uirtute
t̾rebant᷑. s crede renuentes adhuc signa re¬
quirebant. cum dicerent. Qđ gͦ tu facis
signũ ut uideamus ⁊ credamꝰ tͥ Quid o-¬
ꝑaris: Bene itaq dr̃. palpabunt qͣsi
intenebris. ⁊ ñ inluce. Qui enĩ int̾ tot
aꝑta miracula trepidat. quasi in tene-¬
bris palpat: qr qđ tangit ñ uidet:. Om̃is
uͦqui errat: nc̃ huc ncͦ illuc ducitur. Et
qr aliqndo ostendebat᷑ credẽ. cũ diceren
ñ esset hic ãdõ ñ poterat facere quicꝗͣ¬

Expanded text:
guere, decepti sua malitia, incedere per inviguere, decepti sua malitia, incedere per invium frustra conabantur, quia crudelitati eorum patere via non poterat contra auctorem omnium, miracula cernebant, virtute terrebantur; sed, credere renuentes, adhuc signa quaerebant, cum dicerent: Quod ergo 378 tu facis signum, ut videamus et credamus tibi? quid operaris ? Bene itaque dicitur: Palpabunt quasi in tenebris, et non in luce. Qui enim inter tot aperta miracula trepidat, quasi in tenebris palpat, quia quod tangit non videt. Omnis vero qui errat, nunc huc, nunc illuc ducitur. Et quia aliquando ostendebantur credere, cum dicerent: Nisi esset hic a Deo, non poterat facere qui
Abbreviated transcription (Latin):
qm gentes dñs multiplicat ⁊ ꝑdit. qi
nascuntur cotdie morituri: ⁊ sub uer¬
sas in integrũ restituit: qi resurgent
qui fuerant mortui. Quod tam̃ melius acci¬
pimus. si hoc qualit̾ in earũ mente agicur
sentiamus. Multiplicat eium gentes ⁊ per¬
dit. qi eas i ꝑstcundicatẽ sobolis extendit
itam̃ in ꝓpria infidelitate derelinquit.
Sed subuersas inintegrũ restituit: q quas
minfidelitatis casu reliquerat. qnͣdoq ad
sida statũ redurit. Quib uidelicet inmen¬
as integritate restitutis. antiquus ille po¬
pulꝰ qui fidelis dõ esse uidebat᷑. reꝓbatus
corde repulsus ẽ: ut sua ꝑfidia deceptꝰ con-¬
cipum popłi terrȩ. ⁊ decipit eos. ut frustira
incedant ꝑ inuiũ. Palpabunt quasi in
tenebris ⁊ ñ in luce: lerrare faciet eos qͣsi¬
ebrios. Corenĩ principũ t̾iȩ immutatũ
est: cum in uidea sũmi sacerdotes ⁊ senio¬
stere. quẽ priꝰ uenturũ esse p̃dicabant.
Cũq eius nom̃ ꝑsequendo molirent᷑ exci¬

Expanded text:
t, quia nascuntur quotidie morituri; et subversas in integrum restituit, quia resurgent qui fuerint mortui. Quod tamen melius accipimus si hoc qualiter in earum mente agitur sentiamus. Multiplicat enim gentes et perdit, quia eas et per fecunditatem sobolis extendit, et tamen in propria infidelitate derelinquit. Sed subversas in integrum restituit, quia quas in infidelitatis casu reliquerat quandoque ad fidei statum reducit. Quibus videlicet in mentis integritate restitutis, antiquus ille populus, qui fidelis Deo esse videbatur, reprobatus, corde repulsus est, ut sua perfidia deceptus concipum populi terrae, et decipit eos, ut frustra incedant per invium. Palpabunt quasi in tenebris, et non in luceem. --Cor enim principum terrae immutatum est cum in Judaea summi sacerdotes et seniostere quem prius venturum esse praedicabant. Cumque ejus nomen persequendo molirentur exstin
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Enpite inuriã accipientẽ: iudicate
pupillo. ⁊ iustificate uiduam: ⁊ uenite dis¬
putemꝰ Rectũ quippe est ut cũ dõ de popu¬
lis in iuditio disputent: qui ad uerba dĩ
presens scłm ꝑfecte derelinquunt. Loqui
ut cũ om̃ipotente postmodũ disputet qi
ille cũ dõ postinodũ uider uenit qui hic
ei mͦ in pce familiaris ertiterit: S sc̃a ec¬
cła cunis sepe iam beatũ iob sp̃em tenere
dirimus. ñ solũ tc̃ de iniquis iudicat cũ
ultim uditii dies aduenent. E nc̃ etiam
de cunctis praue agentib uł stulte senti¬
entib iudicare ñ cessat. Unde ⁊ subdit

Expanded text:
t: Eripite injuriam accipientem, judicate pupillo, et justificate viduam, et venite, disputemus . Rectum quippe est ut cum Deo de pupillis in judicio disputent qui ad verba Dei praesens saeculum perfecte derelinquunt. Loqui ut cum Omnipotente postmodum disputet, quia ille cum Deo postmodum judex venit, qui hic ei modo in prece familiaris exstiterit. Sed sancta Ecclesia, cujus saepe jam beatum Job speciem tenere praediximus , non solum tunc de iniquis judicat, cum ultimi judicii dies advenerit, sed nunc etiam de cunctis prave agentibus, vel stulte sentientibus judicare non cessat. Unde et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
mortis. Umbra enĩ mortis est. praua oꝑa¬
tio: que de imitatione anteni hostis qͣli
de corpons luuamentis expͥmit᷑. De quo
etiam sub cui̾dã significatione dr̃. ał no¬
men illi mors. Et pler̾q eius maligna co¬
gitatio mentes hominũ latet: atq ꝑ hoc
qđ nescit᷑ amplius p̃ualet. Umbra ergo
mortis in lucẽ ꝓducit᷑ dum scõꝵ mentib
maligna oꝑatio antiqui hostis ut destrtu

Expanded text:
mortis. Umbra enim mortis est prava operamortis. Umbra enim mortis est prava operatio, quae de imitatione antiqui hostis, quasi de corporis lineamentis exprimitur. De quo etiam sub cujusdam significatione dicitur: Et nomen illi mors . Et plerumque ejus maligna cogitatio mentes hominum latet, atque per hoc quod nescitur amplius praevalet. Umbra ergo mortis in lucem producitur dum sanctorum mentibus maligna operatio antiqui hostis, ut destrui
Abbreviated transcription (Latin):
hac uita om̃ia habeant᷑ incerta: i nullus
ex habita castitate suꝑbiat qr effundit
despec̾tionẽ suꝑ pͥncipes: Nullus ex ui¬
tioꝵ suoꝵ dep̃ssione desperx. qi eos qui
opp̃ssi fuerant releuat. & qm̃ cũ hec a¬
guntur ex occultis dĩ consilus suꝑ unũ¬
quẽq sententia aꝑta ꝓducitur recte sub¬
iungitur ⁊ reuelat ꝓfunda de tenebris
Profunda enĩ de tenebris dñs reuelat qͣndo
aꝑtã sententiã ex occultis siis consili . sm.¬
dicat᷑ ut de unoqͦq que sentiat ostendat
Quia uenĩ uidet nc̃ creator om̃ia ⁊ ipse in
consilis ñ uidetur: rec̾te de illo ꝑ psalmi¬
stam dr̃. Posuit tenebras latibulum suũ.
d quasi de istis tenebris adlumͣ exit: quan¬
do quid de inuuscuiꝰq actib sentiat offñ¬
dit. Ꝙ qr cum is qͥ peccatoꝵ suoꝵ pon¬
dere p̃mebatur.
statum ducit᷑. pͥusipsam mortẽ
conspicit inqua et desicere consu¬
euerat. ⁊ hanc considare nesciebat :
recte addit᷑ ⁊ ꝑducit in lucẽ umbram

Expanded text:
c vita omnia habeantur incerta, et nullus ex habita castitate superbiat, quia effundit despectionem super principes. Nullus ex vitiorum suorum depressione desperet, quia eos qui oppressi fuerant relevat. Et quoniam cum haec aguntur ex occultis Dei consiliis super unumquemque sententia aperta producitur, recte subjungitur: Et revelat profunda deProfunda enim de tenebris Dominus revelat quando apertam sententiam ex occultis suis consiliis indicat, ut de unoquoque quae sentiat ostendat. Quia enim videt nunc Creator omnia, et ipse in consiliis non videtur, recte de illo per Psalmistam dicitur: Posuit tenebras latibulum suum . Sed quasi de istis tenebris ad lumen exit, quando quid de uniuscujusque actibus sentiat ostendit. Et quia cum is qui peccatorum suorum pondere premebatur statum ducitur, prius ipsam mortem conspicit, in qua et deficere consueverat, et hanc considerare nesciebat, recte additur: Et producit in lucem umbram
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ popłs in legis mandata ꝑmanera. et
cuncta gentilitas nulla dĩ p̃cepta cognosce¬
r& ⁊ illiꝑ fidẽ pͥncipari uidebant᷑: ⁊ isti in
ꝓfundo p̃ssi iacuer̃ ꝑ infidelita tẽ. Sedcũ¬
incarnationis dñice mysttriũ iudea nega¬
uit. gentilitas credidit: ĩ pͥncipes in despecti¬
onẽ cecider̃: & hi qui opp̃ssi inculpa ꝑfidię
fuerant. in uere fidei lib̾tatẽ leuati sunt:
Hunc uͦ istłitarũ casum longe ante iheremi¬
as intuens ait. Factus est dñs uelut inimioꝰ:
sipauit munitiones eiꝰ. Menia aut̃ in ur¬

Expanded text:
daeorum populus in legis mandato permaneret, et cuncta gentilitas nulla Dei praecepta cognosceret, et illi per fidem principari videbantur, et isti in profundo pressi jacuerunincarnationis Dominicae mysterium Judaea negavit, gentilitas credidit, et principes in despectionem ceciderunt, et hi qui oppressi in culpa perfidiae fuerant in verae fidei libertatem levati sunt. Hunc vero Israelitarum casum longe ante Jeremias intuens ait: Factus est Dominus velut inimicus, dissipavit munitiones ejus
Abbreviated transcription (Latin):
T. dũ tẽporalia diligen¬
tes adtͣrena corru unt. labiũ ueratium
cõmutat᷑ ⁊ scnũ doctrina collit᷑: qr diligñ¬
tes tẽporalia prioꝵ suoꝵ p̃cepta minime se¬
quunt᷑ ut locũ regimunis quasi ad fructũ
uoluptatis teneantꝰ. ñ ad usũ laboris. Quod
tam̃ aꝑtius de iudeis ualet intelligi. qui an-¬
te incarnationẽ dñi. ueraces fuer̃. qr hunc
uenturũ esse credider̃. atq ñtiauer: s postꝗ̃
incarne apparuit. hunc esse negauer̃. La¬
bium itaq ueratiũ mutatũ ẽ. qr quẽ uen¬

Expanded text:
t, dum temporalia diligentes, ad terrena corruunt, labium veracium commutatur, et senum doctrina tollitur, quia diligentes temporalia priorum suorum praecepta minime sequuntur, ut locum regiminis quasi ad fructum voltamen apertius de Judaeis valet intelligi, qui ante incarnationem Domini veraces fuerunt, quia hunc venturum esse crediderunt atque nuntiaverunt. Sed postquam in carne apparuit, hunc esse negaverunt. Labium itaque veracium mutatum est, quia quem ven
Abbreviated transcription (Latin):
gentiliũ quã ꝑ fidẽ in habitare dignatꝰ
est. speciẽ donoꝵ dedit. Qđ udelicet gestũ
est. cum uerba dĩ uudeoꝵ popłs ad solam
interã que occidit acciper&s: ⁊ conuersa
gentilitas ꝑsp̃m qui uiuificat penetra.¬

Expanded text:
gentilium, quam per fidem inhabitare dignatus gentilium, quam per fidem inhabitare dignatus est, specie donorum dedit, quod videlicet gestum est cum verba Dei et Judaeorum populus ad solam litteram, quae occidit, acciperet, et conversa gentilitas per spiritum, qui vivificat, penetra
Abbreviated transcription (Latin):
alia que omant. Prepħia quippe dodrina.
genera linguarũ. curationũ uirtꝰ. quasi
quedã menia mentis sunt: que ⁊ siqͥsq non
habeat. stare munitꝰ ꝑfidẽ ⁊ iustitiã po¬
test: quauis oinatꝰ uirtutũ altitudine mi-¬
nime esse uideat᷑. Spes uͦ ⁊ fides ⁊ caritas ñ
nr̃a menia s munitiones sunt que si hab̾e
spem fidẽ atq caritatẽ ꝓpt̾ eiꝰ diuitiã au¬
ferri ꝑmisit: munitiones eiꝰ dissiꝑare studu¬
it Rectꝰ uero ordo seruatꝰ ẽ. ut pͥus menia.
⁊ post munitiones dissipate dicerentur:
qr cũ peccatͥr anima relinquit᷑. pͥus ab ea
uirtutũ dona que ad manifestationem
sp̃s data st̃ ⁊ pꝰmodũ spei fider atq cari¬
tatis funda m̃ta destruunt᷑. Que cuncta
dñs ãꝑfidis ablata gentilitati tribuit:
atq ex his que infidelib abstulit. mentes
fidelium ornatut. Unde i scriptũ ẽ. Et spea¬
es domus diuidere spolia. Cumenĩ uir¬
cutũ spolia aiudeis abstulit: domui cordis

Expanded text:
alia quae ornant: prophetiae quippe, doctrina, genera linguarum, curationum virtus, quasi quaedam moenia mentis sunt. Quae etiamsi quisque non habeat, stare munitus per fidem et justitiam potest: quamvis ornatus virtutum altitudine minime esse videatur. Fides vero, spes et charitas non nostra moenia, sed munitiones sunt, quas si habere spem, fidem et charitatem propter ejus duritiam auferre permisit, munitiones ejus dissipare studuit. Rectus vero ordo servatus est, ut prius moenia et post munitiones dissipatae dicerentur: quia cum peccatrix anima relinquitur, prius ab ea virtutum dona quae ad manifests data sunt, et postmodum spei, fidei, atque charitatis fundamenta destruantur, quae cuncta Dominus, a perfidis ablata, gentilitati tribuit, atque ex his, quae infidelibus abstulit, mentes fidelium ornavit. Unde et scriptum est: Speciei domus dividere spolia. Cum enim virtutum spolia a Judaeis abstulit, domui cordis
Abbreviated transcription (Latin):
tinentia clatione mens tangitur: plerũq
balteu dissoluit. quando in hi qui bene te¬
gere sua menbra uidebant᷑. ꝓpt̾ elationis
culpam. castitatis cingulũ destruit. Qud
uͦ in fune accipitur nisi peccatũ Sicut
ꝑ salomonẽ dicit᷑. Iniquitates suȩ capiua
impiũ: ⁊ funib peccatoꝵ suoꝵ constrinꝙ¬
tur Et qi in renib carnis delectatio pͥnqi
pat᷑. districtꝰ conscientiarũ iudex qui ragĩ
balteũ dissoluit fune p̾cingit renes eoꝵ qua¬
tinꝰ dissoluto castitatis cingulo scilicet ut¬
eoꝵ menbris delec̾tatio peccati dominet᷑
ut quos inocculto suꝑbia inquinat quã
sint de testabiles etiã in publico ostendat.
optimates supplantat. Oagna sacerdo¬
tis gła ẽ. rectitudo subditoꝵ. Unde bene
egregius p̃dicator. discpłis dic̃. Que ẽ enĩ¬
nr̃a spes. aut gaudiũ. aut corona głe. ñ¬
ne uos ante dñm: D cũ sacerdotes uitã

Expanded text:
tinentia elatione mens tangitur, plerumquebalteum dissolvit, quando in his qui bene regere sua membra videbantur, propter elationis culpam castitavero in fune accipitur nisi peccatum, sicut per Salomonem dicitur: Iniquitates suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringiturpatur, districtus conscientiarum judex, qui regum balteum dissolvit, fune praecingit renes eorum, quatenus dissoluto castitatis cingulo, scilicet eorum membris delectatio peccati dominetur, ut quos in occulto superbia inquinat, quam sint detestabiles etiam in publico ostendat. optimates supplantat. - Magna sacerdotis gloria est, rectitudo subditorum. Unde bene egregius praedicator discipulis dicit: « Quae est nostra spes, et gaudium aut corona gloriae. Nonne vos ante Dominum? » Sed cum sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
b ⁊ ioseph. ⁊ simon. ⁊ uidas. ⁊ sorores eiꝰ¬
t᷑. Cẜ errare eos faciet quasi ebrios. Uide¬
bant quippe eũ ⁊ suscitare mortuos: &
tam̃ esse mortalẽ. Quis non credera dm̃:
quẽ conspitiebant suscitare moituum᷑
S rursum cũ hunc mortalẽ conspiceren
despitiebant credere hunc esse inmorta.
oculis exhibuit. qui posset diuina osten¬
de. ⁊ humana pati: errare eos quasi ebrios
fecit᷑ ut eoꝵ suꝑbia que incarnationis eiꝰ
ni steriũ despicere maluit quã sequi. et
contra humanitatẽ eiꝰ se extolleret᷑ iͥ int̾
lucentẽ diuinitatis enus potentiã miraret᷑
Que cuncta qͥa beati iob oculis p̾sentia ꝑ¬

Expanded text:
oseph, et Simon et Judas, et sorores ejutur: Et errare eos faciet quasi ebrios. - Videbant quippe eum et suscitare mortuos, et tamen esse mortalem, quia non crederent Deum, quem conspiciebant suscitare mortuum? Sed rursum cum hunc mortalem conspicerent, despiciebant credere hunc immortalem essm se eorum oculis exhibuit, qui possit et divina ostendere et humana pati, errare eos quasi ebrios facit, ut eorum superbia, quae incarnationis ejus mysterium despicere maluit quam sequi, et contra humanitatem ejus se extolleret, inter lucentem divinitatis ejus potentiam miraretur. Quae cuncta quia beat
Abbreviated transcription (Latin):
ce om̃ia. In illo enĩ ea que secutura erant
uidebat assistentia: cui nec futura ueni¬
unt nec pͣterita discedunt: s cuncta si¬
mul ante eiꝰ oculos assistunt C qr hec
ipsa que uentura erant. alia esse uidit
in oꝑib alia indictis: recte subiungit.¬
t uidit oculus meus: & audiuit auris
mea. S utilitatẽ dicta ñ habent si intellec¬
lexi singula. Cum enĩ aliquid ostendit᷑
uł audit᷑ si intellectꝰ ñ tribuit᷑ ꝓpħia
minime ẽ. Uidit nãq pharao ꝑ sõniũ¬

Expanded text:
 --In illo enim quae secutura erant videbat assistentia, cui nec futura veniunt, nec praeterita discedunt, sed cuncta simul ante ejus oculos assistunt. Et quia ea ipsa quae ventura erant, alia esse vidit in operibus, alia in dictis, recte subjungitt vidit oculus meus, et audivit auris mea. Sed utilitatem dicta non habent, si intellec-- Et intellexi singula. Cum enim aliquid ostenditur, vel auditur, si intellectus non tribuitur, prophetia minime est. Vidit namque Pharao per so
Abbreviated transcription (Latin):
facientib tollit Quigͦ hoc de ore suo ñ aufer
pecut: quid aliud quã grãm bone oꝑationis
quesiuit: Ac si aꝑte dicera. A bono oꝑe erta¬
re me ñ sinas: ne dũ amitto ordinẽ bene ui¬
uendi. recticudinẽ ꝑdã loq̃ndi U plerũq
doctor qui docere audet qđ negligit agere:¬
cum desierit bona loqui que oꝑari contẽpsit.
docere subiectos incipit praua que agit ut
linguam habeat. qui habere bonã uitã recu¬
mori intendit᷑. de terrenis reb seꝑ loquatur.¬

Expanded text:
uferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere errare me non sinas, ne, dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Plerumque doctor qui docere audet qcum desierit bona loqui, quae operari contempsit, docere incipit subjectos prava quae agit, ut bonam habeat, qui habere bonam actionem recumori intenditur, de terrenis rebus semper loquatur
Abbreviated transcription (Latin):
subditoꝵ suoꝵ morib p̃dicationis studio
ñ exquir᷑. Bene aut̃ dr̃. ⁊ optimates sup¬
plantat: qi cũ mentẽ regentiũ iusto iudi¬
tio deserit. hec inęt̾nũ retributionis p̾mi¬
um ñ reqͥrit. & ineo supplantat᷑ quo fal¬

Expanded text:
onis studio non exquirunt. Bene autem dicitur: Et optimates supplantat, quia cum mentem regentium justo judicio deserit, haec internum retributionis praemium non requirit; et in eo supplantatur quo fal
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ solet. ut cũ palestrȩ certam̃ insinuant. pͥus lu¬
ctantiũ mbra describant: qm latũ ualidũq
sit pecł: Qm sanũ qͣm pleni tumeant lacerar
qͣm subt᷑posit̾ uent᷑. nec mole grauet. nec erte¬
nuatione debilitet ut cũ prius aptos certa¬
mini artus ostnͣđint. tc̃ demũ magnę forcitu¬
dinis ictꝰ narrent. Quia g̃ alletha nr̃. contra
diabłm fuerat certaturꝰ. quasi ante harenȩ spe¬
ctacłm. sacre scriptor historiȩ in allecha hoc
spirit ualluirtutes enumerans. mͣtis m̃bra des¬
cribit dicen. Frat uir ille sĩplex⁊ rectꝰ. ⁊ timeis
dm̃. ⁊ recedñs amalo wt dũ m̃broꝵ positio
magna cognoscit᷑ ex hac ipsa ĩa forti positione.
subsequens nã uictoria p̾noscat᷑. Seqr̃. Hatiq¬

Expanded text:
tium solet, ut cum palaestrae certamen insinuant, prius luctantium membra describant quam latum validumque sit pectus, quam sanum, quam pleni tumeant lacerti, quam subterpositus venter nec mole gravet, nec extenuatione debilitet; ut cum prius aptos certamini artus ostenderint, tunc demum magnae fortitudinis ictus narrent. Quia ergo athleta noster contra diabolum fuerat certaturus, quasi ante arenae spectaculum, sacrae scriptor historiae in athleta hoc spiritales virtutes enumerans, mentis membra describit, dicens: Erat vir ille simplex, et rectus, ac timens Deum, et recedens a malo, ut, dum membrorum positio magna cognoscitur, ex hac ipsa jam forti positione subsequens etiam victoria praenoscatur. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ incolũba solũmͦ. s nã inigne patefec̃. ꝑ co¬
lũbã qͥppe sĩp̃licitas: ꝑ igne̾ uͦ zelus indicat᷑.
sunt. sic mansuetudini simplicitatis inserui¬
unt. ut contra culpas delinqñtiũ. uã ⁊elo recti¬
tudinis accendantur. Seorutur. ẽimens dm̃:¬

Expanded text:
non in columba solummodo, sed etiam in igne patefecit . Per columbam quippe simplicitas, per ignem vero zelus indicatur.sunt, sic mansuetudini simplicitatis inserviunt, ut contra culpas delinquentium etiam zelo rectitudinis accendantur. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
hibetur: Aꝑte hẏstoria indicat qđ beatꝰ iob
octduo die sacrificiũ offerens mystiuĩ resur¬
t̾auus. qͥ ipͥmꝰ incondicione ẽ: s. qr reuolutꝰ sẽp¬
timũ sequit᷑. octauus recte numerat᷑. Ꝙ gͥ ocꝰ¬
tauo die efferre septẽ sacrificia dr̃: plenus

Expanded text:
hibetur; aperte historia indicat quod beatus Job octavo die sacrificium offerens mysterium resurtavus, qui et primus in conditione est. Sed quia revolutus septimum sequitur, octavus 21 recte numeratur. Quia ergo octavo die offerre septem sacrificia dicitur, plenus
Abbreviated transcription (Latin):
poris describunt᷑. Solet enĩrerũ habundant a
tantomag̃ adiuino timore m̃tẽ soluere: qnͣto
magis hanc exigit diu̾sa cogitare. Nã dũ ꝑ̾mul¬
ta spargit᷑. stare inintimis fixa ꝓsiubet᷑. Qđ ꝑ se
met ipsã ueritas cũ parabolã seminantis expo¬
neret. indicduit dic̃s. Q seminatꝰ ẽ nspinis. hic
ẽ qͥ u̾bũ audic: ⁊ sollicitudo scł istiꝰ. ⁊ fallatia
diuitiarũ suffocãt u̾bũ: ⁊ sinestuctu efficitur.

Expanded text:
poris describuntur. Solet enim rerum abundantia tanto magis a divino timore mentem solvere, quanto magis hanc exigit diversa cogitare. Nam dum per multa spargitur, stare in intimis fixa prohibetur. Quod per semetipsam Veritas, cum parabolam seminantis exponeret, indicavit dicens: Qui seminatus est in spinis, hic est, qui verbum audit, et sollicitudo saeculi istius, et fallacia divi
Abbreviated transcription (Latin):
tũ congregande hereditatis accendit᷑: qͦ mul¬
tis heredib fecundat᷑. Ut gͦ beati iob qͣm sc̃ã
sacrificuis offerendis asseritur. Proͣptꝰ aut̃ largi¬
tatib uã pꝰasemetipso memorat᷑. Pensemꝰ gͦ qͣnta
fortitudine p̾ditꝰ ertitit: quẽ adhereditatis de¬
natiã. nec tot heredũ affectꝰ inclinauit. Soq̃ꝵ
Et fuit possessio eius septẽ milia ouiũ ⁊ tria
milia cameloꝵ. Quingenca qͦ iuga boũ. ⁊
quingentȩ asinȩ: ac familia multa nimis.
Scimus qr ad maiorẽ dolorẽ m̃tẽ cõmouent
dãpna maiora. Ut gͥ ostñdatur quantȩ uirtu¬
tis extitit: multũ fuisse dr̃ qđ patient᷑ amisit.
Nonqͣm quippe sine dolbre amitit᷑. nͥ qđ sine
amore possidet᷑. Itaq dũ sub̾a magna descłi¬

Expanded text:
tum congregandae haereditatis accenditur, quo multis haeredibus fecundatur. Ut ergo beati Job quam sancta sacrificiis offerendis asseritur, promptus autem largitatibus etiam post a semetipso memoratur. Pensemus ergo quanta fortitudine praeditus exstitit, quem ad haereditatis tenaciam nec tot haeredum afseptem millia ovium, et tria millia camelorum, quingenta quoque juga boum, et quingentae asinae, ac familia multa nimis. - Scimus quia ad majorem dolorem mentem commovent damna majora. Ut igitur ostendatur quantae virtutis exstitit, multum fuisse dicitur quod pariter amisit. Nunquam quippe sine dolore amittitur, nisi quod sine amore possidetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ideirco sc̃s uir
ubi habitauerit
meritũ uirtutis
exprima¬
tur hus nãq qͥs
nesciar qd̵̃
sit t̾ra g̃ciliũ. Gen¬
cilitas autẽ
eo obligata intus
ercitit: quo
cognitionẽ sui cõdito¬
ris ignorauit.
Dicatur itaq uͥ habi¬
tauerit: ut hoc eiꝰ laudib ꝓficiat. qđ bõ¬
nus int̾ malos fuit. Neq enĩ ualde laudabi¬
le ẽ bonũ eẽ cũbonis: s bonũ eẽ cũ malis
Sicut enĩ grauioris culpȩ ẽ. int̾ bonos bonũ ñ
ẽẽ ita imm̃si ẽ p̾conis. bonũ uã int̾malos excrtis¬
se hinc ẽ qd idẽ beatꝰ iob sibimet attestat᷑.
dicens fr̾ fui draconũ: isocius strutionũ: hinc
pecrus magnis loth lalidib extulit: qr bonũ
int̾reꝓbos inuenit dicens: liustũ loth opp̾ssũ
a nefandoꝵ iniuria. conu̾satione eripuit.¬

Expanded text:
Idcirco sanctus vir ubi habitaverit meritum virtutis exprimatur. Hus namque quis nesciat quod sit terra gentilium? Gentilitas autem eo obligata vitiis exstitit, quo cognitionem sui conditoris ignoravit. Dicatur itaque ubi habitaverit, ut hoc ejus laudibus proficiat, quod bonus inter malos fuit. Neque enim valde laudabile est bonum esse cum bonis, sed bonum esse cum malis. Sicut enim gravioris culpae est, inter bonos bonum non esse; ita immensi est praeconii, bonum etiam inter malos exstitisse. Hinc est quod isdem beatus Job sibimet attestatur, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum . Hinc Petrus magnis Loth laudibus extulit, quod bonum inter reprobos invenit, dicens: Et justum Loth oppressum a nefandorum injusta con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsistere ꝑsĩplicitatẽ posst̃ hinc ẽ qđ paulꝰ dis¬
cipłos ãmonet dic̃s. Nolo uos sapientes eẽ inbo¬
no: sĩplices aute̾ inmalo. Hinc rursũ dic̃. Ho¬
lite pueri effici sensib s malicia paruuli estote.
hinc ꝑsemet ipsã ueritas discipłis p̾cip̃ dic̃s. Fsto¬
de prudentes sic̃ serpentes: ⁊ siplices sic̃ colube.

Expanded text:
possunt. Hinc est quod Paulus discipulos admonet dicens: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc rursum dicit: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote . Hinc per semetipsam Veritas discipulis praecipit, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut co
Abbreviated transcription (Latin):
ectos s feriendo tangebat: Hinc paulus discipłis
cłe dr̃. Scio uͥ habitas. uͥ sedes ẽ sathane ⁊i te¬
nes nom̃ meu.  ñ negasti fidẽ ieã hinc scã
excła sponsi uoce laudaturrcũ ei inamoris can¬
tico dr̃. Sic̃ liliũ int̾ spinas. sic amica mea int̾
filias. Bene gͦ boatꝰ iob memorata t̾ra g̃cili in-¬
t̃ iniqͦs uussse describit᷑. lit iuxta sponsi p̾co¬
niũ int̾ spinas liliũ creuisse monstrãt᷑ uͥ rec̾te
q ita st̃ simplices. ut rectũ qͥd sit ignorent: s
eo uerȩ sĩplicitatis innocentiã desert̃. qͦ ad
uirtutẽ rectitudinis ñ assurgt̃: q dũ cautieẽ

Expanded text:
oculos, sed feriendo tangebat. Hinc Paulus discipulisdes est Satanae; et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Hinc sancta Ecclesia sponsi voce laudatur, cum ei in amoris Cantico dicitur: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Bene ergo beatus Job, memorata terra gentili, inter iniquos vixisse describitur; ut, juxta sponsi praeconium, inter spinas lilium crevisse monstretur. Unde recte que ita sunt simplices, ut rectum quid sit ignorent. Sed eo verae simplicitatis innocentiam deserunt, quo ad virtutem rectitudinis non assurgunt. Qui dum cau
Abbreviated transcription (Latin):
indicat culpã: cũ eũ quẽ epulatũ cotidie splen¬
dide uericas direrat. in lingua pł ardere ꝑhibe¬
bat. hi qͥ cordarũ armoniã tẽꝑant. tanta hanc
artedispensant: u t plerũq cũ una tangitur.
longe alia ac multis int̾iacentib posita cordã
quatiat᷑. Cumq ista sonitũ rodditrilla qͣ in
eodẽ cantu cẽpata ẽ. aliis imꝑcussis tremit. Sic̃
gͦ inscript᷑a saera plerũq de untutib sic de
uitiis agit᷑: ut dũ loqñdo aliud insinuat⁊
tacendo aliud innotescat. Nicħ enĩ contra di¬
uitẽ de loquacitate memorat᷑: S: dũ pęna in
lingua dr̃ quȩ in conuiuio int̾alias grauior

Expanded text:
indicat culpam, cum eum quem epulatum splenindicat culpam, cum eum quem epulatum splendide Veritas dixerat, in lingua plus ardere perhibebat. Hi qui chordarum harmoniam temperant, tanta hanc arte dispensant, ut plerumque cum una tangitur, longe alia ex multis interjacentibus posita chorda quatiatur. Cumque ista sonitum reddit, illa quae in eodem cantu temperata est aliis impercussis tremit. Sic ergo Scriptura sacra plerumque de virtutibus, sic de vitiis agit, ut dum loquendo aliud insinuat, tacendo aliud innotescat. Nihil enim contra divitem de loquacitate memoratur, sed dum poena in lingua dicitur, quae in convivio inter alias gravior
Abbreviated transcription (Latin):
bat illos: aꝑte monstrat᷑ qͥd districtionis erga
illos presens ageret᷑: quib absens sollicitudine
ñ deeẽt. S hoc nob̾ ẽ solleit᷑ intuendũ: qđ ꝑactis
dieb conuiiiii. purgatio ꝓsingłis adhibet᷑ holo¬
caufri. Uir. quippe sc̃s nouerat: qr celebrari con¬
uiuia sine culpa uix possent: nouerat qr magna
inqͥnauerant: pat̾ sacrificiũ ĩmolando t̃gebat.
Non nulla quippe sunt uiti. a. quȩ a conuiuis
aut separari uix possunt:aut certe nequaquam
possunt Semꝑ enĩ epulas comitat᷑ uoluptaᷤ.
Nã dũ. corpꝰ inrefectionis delectatione resolui¬
tur: cor ad manegaudiũ relaxatur. Unde sc̃p
Cũq uent̾ reficitur: lingua diffrenat᷑. Unde
recte diues apud inferos aqm petere describi¬
tur. dic̃s. Pat̾ abrabã miserere meĩ ⁊ mitte la¬
zarũ ut intinguat extremũ digiti suim aqͣ¬
in lingua memorat᷑. Quia enĩ ut diximꝰ inter
epulas ualde diffluere loquacitas solet᷑ expena

Expanded text:
bat illos, aperte demonstratur quid districtionis erga illos praesens ageret, quibus absens sollicitudine non deesset. Sed hoc nobis est solerter intuendum quod, peractis diebus convivii, purgatio per singulos adhibetur holocausti. Vir quippe sanctus noverat quia celebrari convivia sine culpa vix possent. Noverat quia magna inquinaverant, pater sacrificium immolando tergebat. Nonnulla quippe sunt vitia quae a conviviis aut separari vix possunt, aut certe nequaquam possunt. Pene semper enim epulas comitatur voluptas. Nam dum corpus in refectionis delectatione resolvitur, cor ad inane gaudium relaxatur. Unde scripcumque venter reficitur, lingua diffrenatur. Unde recte dives apud inferos aquam appetere describitur, dicens: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui iin lingua memoratur: quia enim, ut diximus, inter epulas valde defluere loquacitas solet, ex poena
Abbreviated transcription (Latin):
Quisqͥs enĩ incogitatione a rectitudine ex or¬
bitat: intenẽbris peccat. Nos gͦ tantominꝰ
debemꝰ aliena corda audacter rep̃hendere:
gitationis tenebras illustrare. S hac in re sol¬
lert̃ intuendũ ẽ. qnͣta pat̾ seueritate ꝓo¬
tuit filioꝵ oꝑa corrigere: qͥ tanta solacitu¬
dine studuit corda mundare. Qa ad hȩc re-
opera neseiunt: qͥd insua exeusatione cogitant :
qͥ in cõmissis s̃ nec uulnera actionũ curant: S
Scriptũ qͥppe ẽ. Qui ꝑseuerauerit usq infinẽt
hc saluus erit. In sacrificio gͣ scã actio: In cuncꝰ¬
tis aut̃ dieb sacrificii. constantia sgeactionis
ostñdit᷑. Hȩc breuit̾ hystoriã seqndo transcur¬
rim᷑ nc̃ ordo expositionis exigit. ut ȩtordiũ re¬
petentes. allego:iarũ iã secreta pandamus.

Expanded text:
Quisquis enim in cogitatione a rectitudine exorbitat, in tenebris peccat. Nos ergo tanto minus debemus aliena corda audacter reprehendere, gitationis tenebras illustrare. Sed hac solerter intuendum est, quanta pater severitate potuit filiorum opera corrigere, qui tanta sollicitudine studuit corda mundare. Quid ad haec rectopera nesciunt? Quid in sua excusatione cogitant, qui in commissis sibi nec vulnera actionum curant? UtScriptum quippe est: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. In sacrificio igitur sancta actio, in cunctis autem diebus sacrificii, constantia sanctae actionis ostenditur. Haec breviter historiam sequendo transcurrimus; nunc ordo expositionis exigit ut exordium repetentes, allegoriarum jam secreta pandamus.
Abbreviated transcription (Latin):
mandauit benedictionẽ: hoc ẽ
misit dñm saluatorẽ : qͥ creden¬
tiũ uita ẽ ⁊ beatitudo perpe¬
tua. Uerũ hoc montis nomen
sepe diximꝰ cȩlestẽ illã hierłm
significare. cuiꝰ & hec t̃rena por¬
tat imaginẽ. Ipsa ẽ enĩ q̃ tutã
continet sine fine. q̃ gaudiũ s¬
ne int̃missione : & quod omne
genꝰ felitatis excedit a suo be¬
nefico regitur ⁊⁊ possidetur auc¬
tore. Dicendo enim illic: ubi
concordia significata ẽ osten¬
ditur: quia discordibꝰ benedic̃¬
tio nulla prestat᷑. Uides con¬
gregatio illa qͥbꝰ similitudinibꝰ
& quanta admiratione lauda¬
ta sint : ut nullus dubitet in¬
gens cẽ donũ. qñ ab ipso lau¬
datur qͥ daturus ẽ p̃miũ. Con¬
siderandũ ẽ etiã quẽ admodũ
uino sensu. una cõplexione psal
ma dicit᷑ hyrmos. qñ series
orationis tenorẽ suũ usq ad
ultimũ seruat: ubi nec ꝑsona
alia. nec causa mutatur: quã
lã ⁊ in centesimo serto decimo
psalmo ꝓpt̾ indiuisibiłe tex

Expanded text:
t benedictionem, hoc est, misit Dominum Salvatorem, qui credentium vita est et beatitudo perpetua. Verum hoc montis nomen saepe diximus coelestem illam Jerusalem significare, cujus et haec terrena portat imaginem. Ipsa est enim quae vitam continet sine fine, quae gaudium sine intermissione; et quod omne genus felicitatis excedit, a suo beneficio regitur et possidetur auctore. Dicendo enim illic, ubi concordia significata est ostenditur, quia discordibus benedictio nulla praestatur. Vides congregatio illa quibus similitudinibus, et quanta admiratione laudata sit; ut nullus dubitet ingens esse donum, quando ab ipso laudatur qui daturus est praemium. Considerandum est etiam quemadmodum uno sensu, una complexione psalmma dicitur hyrmos, quando series orationis tenorem suum usque ad ultimum servat: ubi nec persona alia, nec causa mutatur, quam jam et in centesimo decimo sexto psalmo propter indivisibilem tex
Abbreviated transcription (Latin):
tores qͥ sub anathematis ex¬
secratioẽ iacuerũt. descen¬
dit in montẽ syon: qñ ad con¬
uersionis remediũ dño lar.¬
giente ꝑuenerint. Sion eñ
significat eccłam catholicã.
quȩ recipit gentes. q̃ erant sub
anathematis pericło constitu¬
te. Queras forsitan quare di¬
xerit quod descendit. du ma-¬
gis dicere potuisset ascendit:
qm̃ ad meliora translatꝰ est
s usus iste cõmunis ẽ dicere.
de his qͥ ad cognitionẽ aliꝗͣ
tardo ueniunt: descendit ad¬
ueritatẽ. descendit ad iusti¬
ciã. Utiq quasi de culmine
illo suꝑbiȩ: ꝑueniunt ad pla¬
nã lucidãq rationẽ. Hoc ẽ
enĩ ros de hermon ad mon-¬
tẽ syon. descendere:gentes de
impietatis sede. ad beatitudi¬
nis amȩna transire. Hoc ẽ
qͦd & uersus pͥmꝰ edocerat:
eoce quã bonũ ⁊ ꝗͣ iocundũ.
habitare fr̃s inunũ. ¶Mñ illic¬

Expanded text:
tores, qui sub anathematis exsecratione jacuerunt, descendit in montem Sion, quando ad conversionis remedium Domino largiente pervenerint. Sion enim significat Ecclesiam catholicam, quae recipit gentes, quae erant sub anathematis periculo constitutae. Quaeras forsitan quare dixerit, qui descendit, dum magis dicere potuisset, ascendit: quoniam ad meliora translatus est. Sed usus iste communis est dicere de his qui ad cognitionem aliquam tarde veritatem, descendit ad justitiam; utique quasi de culmine illo superbiae perveniunt ad planam lucidamque rationem. Hoc est enim rorem de Hermon ad montem Sion descendere, gentes de impietatis sede ad beatitudinis amoena transire. Hoc est quod et versus primus edixerat: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum!
Abbreviated transcription (Latin):
beri. si tam̃ in eo mͦ mensura quȩ
plangat᷑. ut nec resurrectionis
spes adimi possit. nec inuiste fecis¬
se aliquid dñm suspicem᷑. Nlã ⁊ si¬
nos affectioso dolore succendimꝰ.
modestie tam̃ t̾minũ ercedere
ñ debemꝰ. Humile qͥppe ac man¬
suetũ decet ẽẽ qͦd studio pieta¬
tis offert᷑. Nã cuiꝰ tẽꝑam̃ti sint
iuste lacrime testatur dñs ap̃c.¬

Expanded text:
bere, si tamen in eo modo mensuraque bere, si tamen in eo modo mensuraque plangatur, ut nec resurrectionis spes adimi possit, nec injuste fecisse aliquid Dominum suspicemur. Nam etsi affectuoso dolore succendimur, modestiae tamen terminum excedere non debemus. Humile quippe ac mansuetum decet esse, quod studio pietatis offertur. Nam cujus temperamenti sint justae lacrymae, testatur Dominus C
Abbreviated transcription (Latin):
ina parte captiuitatẽ qͦq nrãm my¬
stica expositione narrau̾it: in pre¬
senti tamen u̾su seuissimi atq oc¬
cultissimi uitii secreta uulgauit.
ut & pestem ꝓder&. & remedia non
tac̾&. Mittitur enim in mentẽ no¬
strã diabolo instigante qd̾ nolumꝰ
recipimꝰ qd̾ nr̃a extimatiõe damp¬
namꝰ & tẏrannide quadã peccati
a nr̃a reddimur execratione sine
dubitatione captiui. S istȩ cogita¬
tiones dum sunt paruulȩ ꝑcuti¬
ant᷑ in petram. conminuan. tur
sic̃ dictum: in lapidem angularẽ
ii om̃e malum cito dissoluit᷑. si in
ipso fortit̾ allidatur. Conclsio
uotio. Supra enim inseptuagesi¬
mo t̾cio & septuagesimo octauo
psalmis futura legit᷑ iherłm de¬
plorata captiuitas. Hic aũ tertiꝰ
eiusdẽ rei psalmus÷. ut saeratissi¬
mo numero tͥnitatis pietas deuo¬
tissimȩ conpunctionis possit of¬
ferri. Est quidẽ magnũ raritatiꝰ
genus qd̾ ꝓximis ud̾et dñs exhi¬

Expanded text:
ima parte captivitatem quoque nostram myima parte captivitatem quoque nostram mystica expositione narraverit, in praesenti tamen versu saevissimi atque occultissimi vitii secreta vulgavit, ut et pestem proderet, et remedia non taceret. Mittitur enim in mentem nostram, diabolo instigante, quod nolumus; recipimus quod nostra aestimatione damnamus, et tyrannide quadam peccati a nostra reddimur exsecratione sine dubitatione captivi. Sed istae cogitationes, dum sunt parvulae, percutiantur in petram, comminuantur sicut dictum est in lapidem angularem, ubi omne malum cito dissolvitur, si in ipso fortiter allidatur. Conclusiovotio. Supra enim in septuagesimo tertio et in septuagesimo octavo psalmis futura legitur Jerusalem deplorata captivitas; hic autem tertius ejusdem rei psalmus est, ut sacratissimo numero Trinitatis pietas devotissimae compunctionis possit offerri. Est quidem magnum charitatis genus, quod proximis jubet Dominus exhi
Abbreviated transcription (Latin):
Nã qͣn aliqͥd tenemꝰ. ħ inpo¬
testate nr̃a redigimꝰ: ⁊ desmit
fieri liberũ. quod nob̾ ceperit
esse captiuũ. Addidit. Et al¬
lidet ad petram. Ut non
moretur. tenens ne uoluptas
blanda supripiat. Allidet ait
ad petram. in dnm̃ utiq salua¬
tor̃e de quo scͥptũ:. Petra aũ e
rat xp̃s. ut statim confracta di¬
ꝑeant. que nos tet̾rimis moti¬
bus instibabant. bene aũ discu¬
tiendũ: qd̾ dix̃ paruulos suos.
carnis scilic& errores qui mise¬
ra matre nascunt᷑. hii dũ par¬
uuli fuerint facilius tenent᷑.
atq in petram illã cȩlestẽ effica¬
cit᷑ elidunt᷑. Nam si iam ceꝑent
adulti et̾ & robustissima ȩtate
iuuenescere grauior pugna cũ
eis nascitur: nec facile a nr̃a in¬
firmitate suꝑant᷑. Quã rem nos et
centesimꝰ psaimꝰ monuisse declara¬
t᷑. ubi dictũ: Inmatutinis inter¬
ficiebam om̃s peccatores t̾rȩ. s
quãuis psalmus iste animos nrõs
pia lam̃tatione ꝑmulserit. & in pͥ¬

Expanded text:
d tenemus, hoc in potestate nostra redigimus, et desinit fieri liberum, quod nobis coeperit esse captivum. Addidit, et allidet ad petram, ut non moretur tenens, ne voluptas blanda subripiat. Allidet, ait, ad petram, in Dominum utique Salvatorem, de quo scriptum est: Petra autem erat Christus ; ut statim confracta dispereant, quae nos teterrimis motibus instigabant. Bene autem discutiendum est quod dixit, parvulos tuos; carnis scilicet errores, qui misera matre nascuntur. Hi dum parvuli fuerint, facilius tenentur, atque in petram illam coelestem efficaciter eliduntur; nam si jam coeperint adulti esse, et robustissima aetate juvenescere, gravior pugna cum eis nascitur, nec facile a nostra infirmitate superantur. Quam rem nos et centesimus psalmus monuisse declaratur, ubi dictum est: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae . Sed quamvis psalmus iste animos nostros pia lamentatione permulserit, et in pr
Abbreviated transcription (Latin):
łe: quod dño saluatori ꝓpͥe con¬
eutdentiꝰ indicauit. qñ istud
ꝓnom̃ apposuit. Ipsi enĩ reue¬
rentiꝰ ꝓnuntiandũ ẽ quasi al¬
tissimo. quas omĩpotenti. qua¬
si cȩlest regi. & tunc dauid
iste uingendus ẽ: quod uocabu¬
lũ ñ ex cłitate sumit᷑. s ꝑ assũp

Expanded text:
 quod Domino Salvatori proprie conevidentius indicavit, quando istud pronomen apposuit. Ipsi enim reverentius pronuntiandum est, quasi Altissimo, quasi Omnipotenti, quasi coelesti Regi. Et tunc David iste jungendus est, quod vocabulum non ex deitate