comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
guinis eiꝰ defluentes colligebant. deprehensȩ qͦd
ẽẽnt xp̃iane: post dira tormenta gladio ꝑcussȩ
.II NOÑ EEBR. Inciuitate egypti quȩ appel¬
latur chinuis: passio beati fileȩ ep̃i. & filoromi
tribuni: cum quibus eciam innumera fidelium
multitudo ex eadem urbe. pastoris sui sequens ex¬
emplum. martyrio coronata ẽ: sicut octauus
liber ȩclesiasticȩ hystoriȩ loquitur. Romȩ foro
simꝑnii: scõꝵ martyrũ. aquilini. gemini. gelasii.
magni. donati. Trecas: sc̃i auentini ep̃i. & confes¬
soris.
N OX EEBR. Apud siciliam ciuitate ca¬
thinensium: natalis sc̃ȩ̃ agathe uirginis & mar¬
tyris: quȩ post alapas. & carcerem. post equuleũ.
et tortiones: post mamillarũ. abscisionem᷑  post
uolu tationem intestulis ac carbonib: tandem
subiudice quintiano. incarcere consummata est.
Uienne : beati auiti ep̃i. et confessoris: cuiꝰ fide et
industria. atq ad mirabili doctrina: ab infestatiõe

Expanded text:
guinis ejus defluentes colligebant, deprehensae quod guinis ejus defluentes colligebant, deprehensae quod essent Christianae, post dira tormenta, gladio percussae Id Non. Die 4. In civitate Aegypti, quae appellatur Thmuis, passio beati Fileae episcopi et Filoromi tribuni, cum quibus etiam innumera fidelium multitudo ex eadem urbe, pastoris sui sequens exemplum, martyrio coronata est, sicut octavus liber ecclesiasticae Historiae loquitur. Romae Foro Simpronii, sanctorum martyrum Aquilini, Gemini, Gelasii, Magni, Donati. Trecas, sancti Aventini episcopi et confessoris. Nonis Die 5. Apud Siciliam civitate Cathanensium, natalis sanctae Agathae virginis et martyris, quae post alapas et carcerem, post equuleum et tortiones, post mamillarum abscisionem, post volutationem in testulis et carbonibus, tandem sub judice Quintiano in carcere consummata est. Viennae, beati Aviti episcopi et confessoris, cujus fide, et industria atque admirabili doctrina, ab infestatione
Abbreviated transcription (Latin):
nore sublimatus. quieuit. Romȩ uia salaria: passio
apniani: qui audiens una cum sisinnio diacono ad¬
huc gentilis. uocem de cȩlo factam: uenite inquiens
benedicti patris mei. & reliqua: credens baptizatus ẽ:
& sic postea. inconfessione dñi. finem uitȩ capitali
sentẽ ⁊ tia accepit. Item romȩ: scõis fortunati. fe¬
liciani. firm candidi. Aurelianis: scĩ fuscoli ep̃i.
III. NOX PEBR. In affrica: natalis beati celeri¬
ni diaconi. et confessoris. & scoꝵ martyrũ. laurentii.
ignatĩi. & celerinȩ: de quoꝵ omniũ głosis laudibus
ciuitatem: passio  sc̃i blasi ep̃i: qui multorum
patrator miraculoꝵ. sub p̃sidȩ agricolano post duu¬
tinam cȩsionẽ atq suspensionẽ in ligno. ubi pecdinib
ferreis carnes eiꝰ disrupte sunt: post tet̾rimum carce¬
rem ac demersionem laci. unde saluus exiut. iubente
pfato uidice. capite eum duob pueris truncatur
nouissime uero septem mulieres. quȩ guttas san¬

Expanded text:
nore sublimatus quievit. Romae via Salaria, passio nore sublimatus quievit. Romae via Salaria, passio sancti Aproniani, qui audiens una cum Sisinnio diacono, adhuc gentilis, vocem de coelo factam, Venite, inquiens, benedicti Patris mei et reliqua; credens, baptizatus est, et sic postea in confessione Domini finem vitae capitali sententia accepit. Item Romae, sanctorum Fortunati, Feliciani, Firmi, Candidi. Aurelianis, sancti Fuscoli episcopi. III Non. Die 3. In Africa, natalis beati Celerini diaconi et confessoris, et sanctorum martyrum Laurentini, Ignatii, et Celerinae: de quorum omnium gloriosis laudibus civitatem, passio sancti Blavii episcopi, qui multorum patrator miraculorum, sub praeside Agricolano, post diutinam caesionem atque suspensionem in ligno, ubi pectinibus ferreis carnes ejus disruptae sunt, post teterrimum carcerem, ac demersionem laci, unde salvus exivit, jubente praefato judice, capite cum duobus pueris truncatur. Novissime vero septem mulieres, quae guttas san
Abbreviated transcription (Latin):
FEBRUAR̃. Latalis beati ignatu ep̃i. et
martẏrisꝰ qui tercius post petrum apłm antioche
tus mittitur: ubi p̃sente traiano circum sedente se¬
natu. in manissimis pęnarũ suppliciis. primo affectꝰ.
de in leo nibus obicit᷑: eoꝵq dentib prȩfocatus:
hostia xp̃i essicitur. Apud smnirnam: sc̃i pioni
mai cyris: qui post squalorem carceris. ubi multos
fr̃m ad martyrii tolerantiam suis exhortationibus
roborauit: cruciatib multis ueratus clauis cruci¬
firus. & ardenti rogo suꝑ positus. beatum ꝓxp̃o uite
finem sortitus ẽ. Passi sunt cum eo. & alii quindecim
Sodem die: beati effrem edessens ȩccłiȩ diaconi. In
oppido tricastrino: sc̃i pauli ep̃i. cuiꝰ & uita uirtutibꝰ
claruit: & mors preciosa miraculis cõmendat᷑. Insco¬
tia: sc̃ȩ brigidȩ uirginis: cuiꝰ uita miraculis clariit.¬
.IIII.NON FEBR. Uppapanti dñi. Apud cȩsareã :
beatissimi cornelii centurionis: quem beatus petrus
baptitauit. Hic apud p̃fatam urbem episcopali ho¬

Expanded text:
e 1. Natalis beati Ignatii episcopi et martyris, qui tertius post Petrum apostolum Antitus mittitur, ubi praesente eodem, circumsedente senatu, immanissimis poenarum suppliciis primo affectus, dehinc leonibus objicitur, eorumque dentibus praefocatus, hostia Christi efficitur. Apud Smirnam, sancti Pionii martyris, qui post squalorem carceris, ubi multos fratrum ad martyrii tolerantiam suis exhortationibus roboravit, cruciatibus multis vexatus, clavis confixus, et ardenti rogo superpositus, beatum pro Christo vitae finem sortitus est. Passi sunt cum eo et alii quindecim. Eodem die, beati Ephrem Edessenae ecclesiae diaconi. In oppido Tricastrino, sancti Pauli episcopi, cujus et vita virtutibus claruit, et mors pretiosa miraculis commendatur. In Scotia, sIV Non. Die 2. Ypapanti Domini. Apud Caesaream, beatissimi Cornelii Centurionis, quem Beatus Petrus baptizavit. Hic apud praefatam urbem episcopali ho
Abbreviated transcription (Latin):
ad ecclesias gentium destinatus: predicatio¬
nis officum gr̃a domini plenus instanter con¬
summauit: atq inpassionib suis xp̃m clari¬
ficans: post modum iequieuit. In africa: scõ
confessoꝵ. eugeni cartaginiensis ep̃i. fide ac
uircutib głosi: & uniuersi cleri ȩccłiȩ eiusdẽ
qui cedȩ incdiaq macerati. fere quingenti
eo ampliusꝰ int̾ quos quam plurimi crant
lectores infantuli: gaudentes in dno. ꝓ cul ȩxilio
crudeli extrũsi sunt. Erant autem in eis nobi¬
lissimi. archidia conus nomine salucaris. et
murĩcta secundus inofficia ministrorumꝰ qui
sc̃i turiaui ep̃i et confessorisꝰ mirę simplicitatis
& innocentiȩ uiri.

Expanded text:
apostolis ad ecclesias gentium destinatus, praedicationis officium, gratia Domini plenus, instanter consummavit, atque in passionibus suis Christum clarificans, postmodum requievit. In Africa, sanctorum confessorum Eugenii Cartaginensis episcopi, fide ac virtutibus gloriosi, et universi cleri Ecclesiae ejusdem, qui caede inediaque macerati, fere quingenti vel eo amplius, inter quos quamplurimi erant lectores infantuli, gaudentes in Domino, procul exilio crudeli extrusi sunt. Erant autem in eis nobilissimi, archidiaconus nomine Salutaris, et Muritta secundus in officio ministrorum, qui sancti Turiani episcopi et confessoris, mirae simplicitatis et innocentiae viri.
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s Rm̃i. idcirco t̾renis reb simile dicit᷑: ut ex his
quȩ animus nouit. surgat ad cognita que non¬
nouit: quatenus exemplo uisibiliũ. se ad inusi¬
bilia rapiat. & perea que usu didicit quasi con¬
fricatꝰ incalescat. ut ꝑhoc qͦd scit nota diligere.

Expanded text:
rissimi, idcirco terrenis rebus simile dicitur, ut ex his quae animus novit surgat ad incognita, quatenus exemplo visibilium se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit, quasi confricatus, incalescat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
.II. Nox̃ deceñ. Apud pontum: beati
miletii ep̃i et confessoris qui cum eẽt eruditionũ
p̃rogatiua magnificus: uirtus tamen animi
et uite sinceritas longe in eo magnificentior
extitit᷑. Item alexandrię: scĩ clementis prb̃i: qui
indiuinarum eruditionum scolis. quam ma¬
xime effloruis. A

Expanded text:
ie Non. Die 4. Apud Pontum, beati Meletii episcopi et confessoris, qui cum esset eruditionum praerogativa magnificus, virtus tamen animi et vitae sinceritas longe in eo magnificentior extitit. Item, Alexandriae, sancti Clementis presbyteri, qui in divinarum eruditionum scholis quam maxime floruit.
Abbreviated transcription (Latin):
relinquet᷑ lapds suꝑ lapidem. qͥ non destruat᷑. Iux¬
ta istoriam manifestus ÷ sensus. Recedente aut̃
do nino de. templo: omĩa legis edifitia & compo¬
sitio mandatorũ ita destructa ut nichil a uide¬
is possit impleri. & capite sublato uniuersa int̾

Expanded text:
relinquetur hic lapis super lapidem, qui non destruatur. Juxta historiam manifestus est sensus. Recedente autem Domino de templo, omnia legis aedificia, et compositio mandatorum ita destructa est, ut nihil a Judaeis possit impleri
Abbreviated transcription (Latin):
ipse diues Quȩ impossibilia sunt homines possibi¬
ia sunt apud dm̃. Ecce enĩ camelus deposita grb̾bi
sarcina. ꝑ foram̃ acus transit. hoc ẽ diues et publica¬
.ius. relicto onere diuitiarũ. contempto censu frau¬
diũ. angustã portã artãq uiã que ad uitã ducit
ascendit :

Expanded text:
s, etc. Quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Ecce enim camelus, deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit , hoc est, dives et Publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit, ascendit.
Abbreviated transcription (Latin):
Nome: depositio beati ana¬
stasii papȩ: de quo sc̃s iheronimꝰ uenerabili tes¬
catur eloquio: quod eius uita diuturna. mun¬
dus inmeritus sit frui. Apud nichomediam:
natalis sc̃i antimi ep̃i & martẏris: qui ꝑsecuciõe
dioditiani ob confessionem xp̃i. ut inhyftoria
eeclesiastica de scriptũ est: martyrii głam capttis
ob truncatione accepit. Secuta E quoq illum
umuersa pen ẜ gregis sui multitudo ꝑ eaudẽ
artyrii uiam: quos alios udex gladio obtrun¬
caiiiabios ignib conflagari: alios nauiculis
impositos. pelago in mergi fecto. Thessalonicȩ:
sc̃i castoris.
Apud rauennam: natalis

Expanded text:
omae, depositio beati Anastasii papae, de quo sanctus Hieronymus venerabili testatur eloquio, quod ejus vita diuturna mundus immeritus sit frui. Apud Nicomediam, natalis sancti Anthimi episcopi et martyris, qui persecutione Diocletiani ob confessionem Christi, ut in historia ecclesiastica descriptum est, martyrii gloriam capitis obtruncatione accepit. Secuta est quoque illum universa pene gregis sui multitudo, per eamdem martyrii viam, quorum alios judex gladio obtruncari, alios ignibus conflagrare, alios naviculis impositos pelago immergi fecit. Tarso Ciliciae, sancti Castoris. Apud Ravennam, natalis
Abbreviated transcription (Latin):
NATALIS
Apud antiochiam siriȩ: na¬
talis scãrum uirginum qua¬
lraginta. quȩ subdeciana ꝑ¬
secutione. ꝑ diuersa tormenta martyrium consum¬
mauerunt Apud spolẽtum ciuitatem tuscis Sẽi
Gregoris martyris & presbiteri: temꝑibus dioclidia¬
ni &ͦ marimiani imperatorum: qui primo fustibus
nodosis cęsus ac dẽ inde post craticulam. & careerem.
cardis ferreis ingenibus ꝑcussus. sed et ardentibus
lampaddibus ꝑ latera incensus: tandem decollatus est:
nascitur anno cesaris augusti quadrage.¬
gesims tercis. ẜ. odem die. Hatalis sẽe anaflo¬
sie sub dioclitiano imꝑatore: quȩ ꝓ confessio¬
ne domini diutina custodia macerata: dẽ¬
inde cum ducentis uiris. ec septingentis feminas a
insulas palmarias delaca: ipsa quidem ignet eaxcaritte¬
rouarus interfectionibus martyriũ celebrarunt
Romo. incimiterio aꝑmani passio berto eugeni e

Expanded text:
natalis Apud Antiochiam Siriae, natalis sanctarum virginum quadraginta, quae sub Deciana persecutione per diversa tormenta martyrium consummaverunt. Apud Spoletum civitatem Tusciae, sancti Gregorii martyris et presbyteri, temporibus Diocletiani et Maximiani imperatorum, qui primo fustibus nodosis caesus, ac deinde post craticulam et carcerem cardis ferreis in genibus percussus, sed et ardentibus lampadibus per latera incensus, tandem decollatus est. NASCITUR anno Caesaris Augusti quadragegesimae tertiae. Eodem die, natalis sanctae Anastasiae sub Diocletiano imperatore, quae pro confessione Domini diutina custodia macerata, dein cum ducentis viris et septingentis feminis ad insulas Palmarias delata, ipsa quidem igni, caeteri vero variis interfectionibus martyrium celebrarunt. Romae in cimiterio Aproniani passio beatae Eugeniae
Abbreviated transcription (Latin):
dimpo aẽnems unpatoris inuentum est: Fode
dueoia claudia icesimo miliatio ab urbe.
padoinardentes ungularum laniationem. pestias.
e fornaces fionunas suꝑans: tandem gra io

Expanded text:
imperatoris inventum est. Eodem die via Claudia, vicesimo miliario ab Urbe, pades ardentes, ungularum laniationem, bestias ac fornacis flammas superans, tandem gladio
Abbreviated transcription (Latin):
sepepicti abbatis. Apud armenia minore
ciuttate nichopoli: natalis sc̃orum marts rum
ianuaris & pelagiȩ: qui equuleo. ungulis. et
testarum fragmentis. dieb quatuor cruciatr
martyrium impleuerunt. Int̾ritorio senonico:¬
beati sydronii martyris. Item int̾ritorio picta¬
uensi: sc̃i s̾abini confessoris.
nasonis: antiqui xp̃i discipuli. Inaquil eiar
natalis sc̃ĩ hermagore ep̃i. discipuli beati mar¬
ci enuangeliste: qui int̾ miracula sanitatum.
et p̃dicationis instantiam. ac ꝓ opulorum
conuersionem. plurima pęnarum gendra ex¬
ꝑcus: adulcimũ. cum fortunato archidia cono
suo capitali supplicio. ꝑ petuum meruit tri¬
umphum. Incesarea: scĩ dii.

Expanded text:
enedicti abbatis. Apud Armeniam minorem, civitate Nicopoli, natalis sanctorum martyrum Januarii, et Pelagiae, qui equuleo, ungulis, et testarum fragmentis diebus quatuor cruciati, martyrium impleverunt  Interserit beati Sidronii martyris. Item in territorio Pictavensi, sancti Sabini confessoris. beati Nasonis, antiqui Christi discipuli. In Aquileia natalis sancti Hermagorae episcopi, discipuli beati Marci evangelistae, qui inter miracula sanitatum et praedicationis instantiam, ac populorum conversionem, plurima poenarum genera expertus, ad ultimum cum Fortunato archidiacono suo, capitali supplicio perpetuum meruit triumphum. In Caesarea, sancti Dii.
Abbreviated transcription (Latin):
Sufficit enim monache duas dunicas et
duas cucullas habere. ꝓpt̾ noctes. et ppter
lauars ipsas res. iam quod supra fuerto suꝑ¬
luum est: amputari debet. Et pedieles ep
quodcumq est uetus reddant: dũ accipiunt
nouum. F emoralia hi qui inuia diriguartur
do uestiariꝯ accipiant: qui reuertentes de iua¬
leta ibi resticuant. Et cuculle et tunice sutt
aliquanto solito quas habent modice melio¬
res quas excuntes inuia accipiant deuestia¬
rio. et reuertentes restituant. Stramenta
autem lectorum. sufficiant. matta. sagum.
lena. et capitale: qui tamen lecti. frequenter
ab abbate scrucandi sund: propter opuis
peculiare ne inueniatur Et si eui muen¬
tum suerto quod ab abbate non accepte
ab abbãte omĩa qus sunt necessaria: icl ẽ¬
eutellum. gra fium. acus mappiua. tabu¬
lo it om̃s auferatur necessitãs excusatio
E quo camen abbate semꝑ consideretirr ula
sententia actuũ apłoꝵ: quia dabat᷑ singulis.
ꝓut cuiq oplis erat. Ita ergo et abbas corsi¬

Expanded text:
Sufficit enim monacho duas tunicas et duas cucullas habere propter noctes et propter lavare ipsas res. Id quod supra fuerit, superfluum est: amputari debet. Et pedules, et quodcunque est vetustum reddant, dum accipiunt novum. Femoralia hi qui in via diriguntur, de vestiario accipiant: quae revertentes lota ibi restituant. Et cucullae et tunicae sint aliquanto a solito quas habent modice meliores: quas exeuntes in via accipiant de vestiario, et revertentes restituant. Stramenta autem lectorum sufficiant, matta, sagum, laena et capitale. Quae tamen lecta frequenter ab abbate scrutanda sunt propter opus peculiare, ne inveniatur. Et, si cui inventum fuerit, quod ab abbate non acceperiab abbate omnia quae sunt necessaria, id escultellum, graphium, acus, mappula, tabulae, ut omnis auferatur necessitatis excusatio. A quo tamen abbate semper consideretur illa sententia Actuum apostolorum: Quia dabatur singulis, prout cuique opus erat . Ita ergo abbas consi
Abbreviated transcription (Latin):
natalis scõꝵ. martyrum. ꝑroti & iacinti eun cho¬
rum. qui sub galieno imperatore quod eẽnt
xp̃iani deprehensi: coguncur sacrificare. Sed
non consentientes: primo durissimę uerberant᷑.
tuncq pariter decollantur.

Expanded text:
natalis sanctorum martyrum Proti et Jacincti eunuchorum, qui sub Galieno imperatore, quod essent Christiani deprehensi, coguntur sacrificare, sed non consentientes, primo dirissime verberantur, tuncque pariter decollantur.
Abbreviated transcription (Latin):
locis dampnamus: et ad tale eloquiũ discipłm
dicens. Omis qui se exaltat humiliabit᷑i
ec qui se humiliat xaltabitur. Cum hȩc cr¬
go dicit. ostendit nobis omnem ecaltationem
genus ẽẽ superbiȩ: quod le cauere ꝓpħa iudicat
dicens. D ñc non est exaltatum cormeũ neq edau
suut oculi muꝰ neq ambulaui in magnis. neꝙ
inmirabilib suꝑme. Sed quid: Si non humilit̾
sentiebam. si exaltaui animam meam. Sicuc
ablactatuis suꝑ macre sua. tca recribues inanimã
meam. Unde fr̃s si summȩ humilitatis uolumꝰ
culmen attingere: & ad exaltationem illã cęle¬
stem. adquam ꝑ presentis uitȩ humilitatem
ascenditur. uolumus uelo cit̃ ꝑueniri: actib̾
nr̃is ascendentib. scala illa erigendaẽ. quȩ in
et ascẽdentes angeli monstrabant᷑. Non aliud
sine dubio descensus ille et ascensus. anobis
intelligitur: nisi exaltatione descendere: & hu¬
militate ascendere. S cala uero ipsa erecta nr̃a

Expanded text:
locis damnamus, et ad talia eloquia discipulum locis damnamus, et ad talia eloquia discipulum dicens: Omnis qui se exaltat, humiliabitur, omnis qui se humiliat exaltabitur . Cum haec ergo dicit, ostendit nobis omnem exaltationem genus esse superbiae. Quod se cavere Propheta indicat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt in mirabilibus super me . Sed quid? Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam, sicut ablactatum super matrem suam, ita retribues in animam meam. Unde, fratres, si summae humilitatis volumus culmen attingere, et ad exaltationem illam coelestem, ad quam per praesentis vitae humilitatem ascenditur, volumus velociter pervenire; actibus nostris ascendentibus scala illa erigenda est, quae eet ascendentes angeli monstrabantur. Non aliud sine dubio descensus ille et ascensus a nobis intelligitur, nisi exaltationem descendere et ascendere humilitatem ostendit. Scala vero ipsa erecta, nostra
Abbreviated transcription (Latin):
tamen acceptum iam non eric deo. qui cor respicit
murmuraitus. et ꝓtali facto nullam consequit᷑
gr̃am immo pęnam muinuiantium incurrit.
n non cum satisfactione emendauerit.¬
ꝓpheta Dixi custodiam uias meaf ut
non delinquam inlingua mea posui ori meo
cuitodiam: ob mutui. et humiliacus sũ. et sili
abonis Hic ostendit ꝓpheta. si abonis eloquus
interdum ꝓpt̾ taciturnitatem debet taceri:
quantomagis amalis uerbis. ꝓpt̾ pęnam peccati
debet cessari. Ergo quamuis debonis et scĩs
et edificatioñ m eloquui ꝑfectis discipulis ꝓpt̃
iaciturnitatis grauitatem rara loquendi conce¬
datur licentia: quia sctiꝑcum ẽ. Inmulti lo quio
condecet: tacere et audire. discipło conuenit.
Et ideo siqua requirenda sunt apriore. cũ
om̃i humilitate et subiectione recierentie reqͣ¬
rantur. Scurrilitates uero uel uerba õtiosa.
et tisum mouentia. ęterna clausuta in om̃ib

Expanded text:
tamen acceptum iam non erit Deo, qui cor eius respicit tamen acceptum iam non erit Deo, qui cor eius respicit murmurantis, et pro tali facto nullam consequitur gratiam, immo penam murmurantium incurrit, si non cum satisfactione emendaveritpheta: Dixi, custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Item: Posui ori meo custodiam; obmutui et humiliatus sum; et silui a bonis . Hic ostendit Propheta, si interdum propter taciturnitatem debet taceri, quantdebet cessari? Ergo quamvis de bonis et sanctis, et aedificationum eloquiis perfectis discipulis propter taciturnitatis gradatur licentia, quia scriptum est: In multiloquio ere, magistrum coudecet; tacere et audire, discipulo convenit. Et ideo, si qua requirenda sunt a priore, cum omni humilitate et subjectione reverentiae reqrantur. Scurrilitates vero, vel verba otiosa et risum moventia, aeterna clausura in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ris dei ambe res communit᷑ explicant᷑. Quib
aduitam ȩt̾nam gradiendi amor incumbit.
ideo angustam uiam arripiunt: unde dñs
dicit. angusta uia ẽ quȩ ducit aduitam:
ut non suo arbitrio uiuentes uel desiderus
suis et uoluptatib obȩdientes. sed ambulantes
alieno iudicio et imꝑio: incȩnobis degentes
abbatem sibi pre eẽ desiderant. Sine dubio
hitales illam dñi unitantur sententiam qua
dicit: non ueni facere uoluncatem meam.
acceptabilis erit deo et dulcis hominibus. si
quod iubetur non trepide. non tarde. non
tepide. aut cum murmurio uel cũ responso
nolentis efficiatur: quia obȩdientia quȩ ma
ioribus prebet᷑. deo exibet᷑. Ipse enim dicit.
Qui uos audit: me audit. Et cũ bono animo
adiscipulis preberi oportet: quia hilarem da¬
torem diligit ds. Nam cum malo animosi obę¬
dic discipulus. t non solum ore. sed etiam incor¬
de si mui murauerit: et si impleat iussionem.

Expanded text:
ris Dei, ambę res communiter cicius explicantur, quibus ris Dei, ambę res communiter cicius explicantur, quibus ad vitam ęternam gradiendi amor incumbit. Ideo angustam viam arripiunt. Unde Dominus dicit: “Angusta via est, quę ducit ad vitam”, ut non suo arbitrio viventes vel desideriis suis et voluptatibus obedientes, sed ambulantes alieno iudicio et imperio, in cenobiis degentes abbatem sibi preesse desiderent. Sine dubio hi tales illam Domini imitantur sententiam, qua dicit: “Non veni facere voluntatem meam, acceptabilis erit Deo, et dulcis hominibus, si quod jubetur non trepide, non tarde, non tepide, aut cum murmure, aut, cum responso nolentis efficioribus prebetur, Deo exhibetur. Ipse enim dixit: “Qui vos audit, me audit”. Et cum bono animo a discipulis preberi oportet, quia hilarem datorem diligit Deus. Nam, cum malo animo si obedit discipulus et non solum in ore, sed etiam in corde si murmuraverit, etiamsi impleat iussionem,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ cum fuerint anobis die noctuq incessa¬
bilit̃ ad impłã. & indie iudicii reconsignata:
illa merces nobis adño reconpensaditur: quã
ipse ꝓmisit: quam oculus non uidit. nec auris
audiuit. nec in cor hominis ascendit: quam
p̃parauit ds diligentib se. Officina uero uͥ
hȩc om̃ia diligenter oꝑemur claustra sunt
monasterii. et ffabilitas incongregatione.
gradus e. obedientia. sine mora. Hec
uel głam uitȩ ȩternę. Nox ut aliquid a¬
imperetur. moram pati nesciant infaciendo:
dequib dñs dicit. ob auditu auris obędiuit
michi. Et iterum dicit doctorib Qui uos
audit: me audit. Ergo hitales relinquentes
statim quȩ sua sunt. et uoluntatem ꝓpͥam
relinquentes: mox exoccupatis manib et qđ
agebant imꝑfectum relinquentesꝰ uicino
obędientiȩ pede iubentis uocem. factis secunt᷑:
et ueluti uno momento p̃dicta magistri iuis¬
sio. et ꝑfecta discipuli oꝑat̃o in uelocitatȩ timo¬

Expanded text:
quae cum fuerint a nobis die noctuque incessaquae cum fuerint a nobis die noctuque incessabiliter adimpleta, et in die judicii reconsignata, illa merces nobis a Domino recompensabitur, quam ipse promisiaudivit, nec in cor hominis ascendit, quam paravit his qui diligunt eum . Officina vero ubi haec omnia diligenter operemur, claustra sunt monasterii, et stabilitas in congregatione. gradus est obedientia sine mora. Haec vel gloriam vitae aeternae, mox ut aliquid iimperetur, moram pati nesciant in faciendo. De quibus Dominus dicit: “Obauditu auris obedivit michi”; et iterum dicit doctoribus: “Qui vos audit, me audit”. Ergo hi tales relinquentes statim quę sua sunt et voluntatem propriam deserentes, mox exoccupatis manibus et quod agebant imperfectum relinquentes, vicino obedientię pede iubentis vocem factis sequuntur, et veluti uno momento predicta magistri iussio et perfecta discipuli opera in velocitate timo
Abbreviated transcription (Latin):
loqui non amare. uerba uana aut risu
apta non loqui. risum multum aut excussi
non amare. Lectiones scãs libenter audire.
orationi frequenter incumbere: mala sua p̃t̾ita
cum lacrimis uel gemitu. deo mnoratione con¬
fiteri. de ipsis malis decetero emendare. D eside¬
ria carnis non ꝑficere. uoluntatem ꝓpͥam odire:
preceptis abbatis in om̃ibus obędire. etiam si
ipse quod absit alit̾ agat: memores illius dñici
p̃cepti: quȩ dicunt facite. quȩ autem faciunt
facere nolite. N on uelle dici sc̃m antequam¬
sit: sed prius ẽẽ quod uerius dicatur. Precepta
di factis cotidie adimplere. castitatem amare:
nullum odire. zelum & inuidiam ñ habere:
contemptionem non amare. elationem uł iactã¬
tiam fugere: seniores uenerari. iuniores dilig̾e
in xp̃i amore. ꝓinimicis orare. Cum discor̃¬
dantibus ante solis occasum inpacem redire:
et de dei misericordia numquam desꝑare.
Ecce hȩc sunt instrumenta artis spirit᷑alis:

Expanded text:
loqui non amare. Verba vana, aut risui loqui non amare. Verba vana, aut risui apta non loqui. Risum multum aut excussum non amare. Lectiones sanctas libenter audire. Orationi frequenter incumbere. Mala sua praeterita cum lacrymis vel gemitu quotidie in oratione Deo confiteri: de ipsis malis de caetero emendare. Desideria carnis non perficere. Propriam voluntatem odire. Praeceptis abbatis in omnibus obedire, etiamsi ipse aliter, quod absit, agat memores illius Dominici praecepti: Quae dicunt facite: quae autem faciunt, facere nolite . Non velle dici ssit, sed prius esse quod verius dicatur. Praecepta Dei factis quotidie adimplere, castitatem amare, nullum odisse, zelum et invidiam non habere, contentionem non amare, elationem fugere, et seniores venerari, juniores diligere. In Christi amore pro inimicis orare. Cum discordantibus ante solis occasum in pacem redire, et de Dei misericordia nunquam desperare. Ecce haec sunt instrumenta artis spiritalis,
Abbreviated transcription (Latin):
non clare: carttatem non derelinquere. Non
urare. ne forte ꝑ iuret: ueritatem ex corde et
ore ꝓferre. Malum ꝓmalo non reddere. inuui¬
riam non facere: sod et factam pacient̃ sufferre
Inimicos diligere: maledi centes se non rema
ledi cere. ẜ magis benedicere: ꝑsecutionem pro
iusticia sustinere. Non ẽẽ suꝑbum. non uinolen¬
tum. non multum edacem: non somnolentũ.
non pigrum. non murmuriosum. non detrac¬
torem: sp̃e suã do cominittere. Bonum ali quid
inse cum uiderit: deo a plicet non sibiͥ malũ
uero semꝑ ase factum sciat: et sibi reputec. Diẽ
iudicii timere. gehennam expauescere: urtam
etnam om̃i concupiscentia sp̃uali desiderare.
mortem cotidie ante oculos suspectam hab.
Actus uite suȩ om̃t hora custodirs: in om̃i loce
dm̃ so respicere. ꝓcerco scire. Cogitationes
malas cordi suo aduenientes. mor ad xp̃m
allidere: et seniori spũali patefacere. Os siumm
amalo et prauo eloquio custodire: muitum

Expanded text:
non dare, charitatem non derelinquere; non non dare, charitatem non derelinquere; non jurare, ne forte perjuret; veritatem ex corde et ore proferre, malum pro malo non reddere, injuriam non facere, sed et factas patienter sufferre; inimicos diligere; malediceledicere, sed magis benedicere; persecutionem pro justitia sustinere, non esse superbum, non vinolentum, non multum edacem, non somnolentum, Non pigrum. Non murmuriosum. Non detractorem. Spem suam Deo committere. Bonum aliquid in se cum viderit, Deo applicet, non sibi. Malum vero a se factum sciat, et sibi reputet. Diem judicii timere. Gehennam expavescere. Vitam aeternam omni concupiscentia spiritali desiderare. Mortem quotidie ante oculos suspectam habere. Actus vitae suae omni hora custodire. In omni loco Deum se respicere pro certo scire. Cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et seniori spiritali patefacere. Os suum a malo vel pravo eloquio custodire. Multum
Abbreviated transcription (Latin):
temere declinetur aquoquam. N ullus in mo
Quod si p̃sumpserit: regulari discipline sub¬
seruatione regulȩ omia facit: sciens ꝓculdubio¬
se de om̃ib uidiciis suis: ȩquissimo iudici deo
rationem redditurum. Siqua uero minora
agenda sunt inmonasterii utilitatib: senioꝵ
tantum utat᷑ consilio: sicut scriptumẽ. Omĩa
fac cum consilio: et post factum ñ penitebis.
se ipsum. Deinde non occidere. non atlultat
non facere furtum. non concupiscere. ñ falsi
cestimonium dicete. Honorare om̃s hontites:¬
et quod sibi quisfieri ñ uult. alii ne faciat.
Abnegare semet ipsum sibi: ut sequat᷑ xp̃m.
Corpus castigare: delitias non amplecti. Inunis
amare. paupes recreare: nudum uestire. insir¬
mum uisitare. mortuum sepelire: intribulatiõe
subuenire. dolentem consolari. a sȩculi actib
se facere alienum: nichil amori xp̃i p̃ponere.
Iram non ꝑficere. iracundiş tempus non reser¬
uare: dolum incoide non tenere. pacem falsan

Expanded text:
temere declinetur a quoquam. Nullus in montemere declinetur a quoquam. Nullus in monQuod si praesumpserit, regulari disciplinae subservatione regulae omnia faciat, sciens se procul dubio de omnibus judiciis suis aequissimo judici Deo rationem reddituram. Si qua vero minora sunt agenda in monasterio utilitatibus, seniorum tantum utatur consilio, sicut scriptum est: Omnia fac cum consilio, et post factum non poeniteberteipsum. Deinde non occidere, non adulterare, non facere furtum, non concupiscere, non falsum testimonium dicere, honorare omnes homines; quod sibi quisque facere non vult, alii non faciat; abnegare semetipsum sibi, ut sequatur Christum; corpus castigare, delicias non amplecti, jejunium amare, pauperes recreare, nudos vestire, infirmos visitare, mortuum sepelire; in tribulatione subvenire, dolentem consolari, a saeculi actibus se facere alienum, nihil amori Christi praeponere; iram non perficere, iracundiae tempus non reservare, dolum in corde non tenere, pacem falsam
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ. Et ita timens semꝑ fitturam discussionẽ
pastor decreditis ouibus: cum de alienis cauet
de monitionibꝰ suis emendationem alus sub mini¬
strat: ipse effici t᷑ auitiis emendatus. De ad¬
hibendis ad consilium fratribꝰ.
sunt in monasterio. conuocet abbas
omnem congregationem: et dicat ipse unde agit᷑.
Et audiens consilium st̃m tractet apud se:
et quod utilius iudicauerit faciat. Ideo autem
om̃s ad consilium uocari diximus: quia seps
dñs uiniori reuelat. quod melius ẽ. Sic autem
dent sr̃s confilium cum omni humilicate ec
sub iectione: ut non p̃sumant ꝓcactt̾ defendere
quod eis uisum fuerit: s magis in abbatis pende¬
at atbitrio: ut quod salubrius esse iudicaue¬
no. ei cuncti obȩdiant. Sed sicut discipulis con¬
uentt obedite magistro: ita et ipsum ꝓuide et
iuste condecet cuncta disponere In om̃ib igit᷑
om̃s magistram sequantur regulam: neq ab ea¬

Expanded text:
animae: et ita timens semper futuram discussionem animae: et ita timens semper futuram discussionem pastoris de creditis ovibus, cum de alienis ratiocde monitionibus suis emendationem aliis subministrat, ipse efficitur a vitiis emendatus. § HIBENDIS AD CONSILIUM FRATRIBUS.sunt in monasterio, convocet abbas omnem congregationem, et dicat ipse, unde agitur: et audiens consilium fratrum tractet apud se; et quod utilius judicaverit, faciat. Ideo autem omnes ad consilium vocari diximus, quia saepe juniori Dominus revelat quod melius est. Sic autem dent fratres consilium cum omni humilitatis subjectione; et non praesumant procaciter defendere quid eis visum fuerit. Et magis in abbatis pendeat arbitrio, ut quod salubrius judicaverit, ei cuncti obediant. Sed sicut discipulos convenit obedire magistro, ita et ipsum provide, et juste condecet cuncta disponere. In omnibus igitur omnes magistram sequantur regulam, neq
Abbreviated transcription (Latin):
suasionibus: et secundum uniusciuꝰq qualita¬
tem uel intelligentiam. ita se om̃ibus conformet
et aptet: ut non solum decrimenta gregis sibi
commissi non patiatur: uerum etiam in augmen
tatione boni gregis gaudeat. Ante om̃ia ne lis¬
simulans aut paruipendens salutem animarũ
sibi cominissarum: ut non plus gerat sollicitu¬
dinem derebus transitoriis. et terrenis atq ca¬
ducis: sed semꝑ cogitet. quia animas suscipit
regendas: dequib et rationem redditurus est.
Et ne causetur dȩ minori forte substantia: memi¬
nerit scriptum. Primum querite regnum dei.
et iusticiam eiͦ : et hec om̃ia adicientur uobis.
Et iterum. Nichil de est timentib eum. Sciatq
quia suscipit animas regendas. p̃paret se ad ratio¬
nem reddendam: et quantum sub cura sua fr̃m
se habere scierit numerum: agnoscat ꝓcerto qͥa
indie iudicii ipsorum om̃ium animatum reddi¬
turus est rationem : sine dubio addita et sue

Expanded text:
suasionibus. Et secundum uniuscujusque qualitasuasionibus. Et secundum uniuscujusque qualitatem vel intelliet aptet, ut non solum detrimenta gregis sibi commissi non patiatur, verum in augmetatione boni gregis gaudeat. Ante omnia ne, dissimulans aut parvipendens salutem animarum sibi commissarum, plus gerat sollicitudinem de rebus transitoriis et terrenis, atque caducis; sed semper cogitet quia animas suscepit regendas, de quibus rationem redditurus est. Et, ne causetur de minore substantia, meminerit scriptum: Primum quaerite regnum Dei. et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et iterum: Nihil deest timentibus eum . Sciatque quia qui suscepit animas regendas, praeparet se ad rationem reddendam: et quantum sub cura sua fratrum se habere scierit numerum, agnoscat pro certo, quia in die judicii ipsarum omnium animarum est redditurus Domino rationem, sine dubio addita et suae
Abbreviated transcription (Latin):
autem et mites et pacientes. ut in meliꝰ ꝓficiant
obsecrare: negli gentes autem et contempnentes
ut increpet et corripiat ammonemus: neq
dissimulet peccata delinquentiũ. sed max ut
cȩꝑint oriri radicitus ea ut preualet amputet.
memor ꝑiculi hełi sacerdotis de silo. Et hone¬
stiores quidem atq intelligibiles animos. pͥma
uel secunda ammonitione uerbis corripiat:
imꝓbos autem et duros ac suꝑbos uel inobȩdi¬
entesñ uerbo  sit corꝑis castigatione in ipso
inicio peccaci coherceat: sciens scriptũ: stultꝰ
uerbis non corrigitur Et icerum. Percute
filium tuum uirga: et liberabis animam eiꝰ
amorte.
rauinisse debet semꝑ abbas quod est. me¬
minisse quod dicit᷑. et scire quia cui plus cõ¬
mitcitur plus abeo exigitur. Sciatq quam dif¬
ficilem et arduam rem suscipit regere animas.
et multors seruire morib: et alium quidem
blandimentis. alium uero increpationibꝰ. aliũ

Expanded text:
autem et mites, et patientes, ut in melius proficiant autem et mites, et patientes, ut in melius proficiant obsecrare; negligentes et contemnentes, ut increpet et corripiat, ammonemus. Neque dissimulet peccata delinquentium, sed mox, ut coeperint oriri, radicitus ea, ut praevalet, amputet, memor periculi Heli sacerdotis de Silo . Et honestiores quidem, atque intelligibiliores animos prima vel secunda admonitione verbis corripiat: improbos autem et duros, ac superbos, vel inobedientes verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat: sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur . Et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus a morte . Meminere debet semper abbas quod est, meminere quod dicitur; et scire, quia cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Sciatque quam difficilem et arduam rem suscepit, regere animas, et multorum servire moribus: et alium quidem blandimentis, alium vero increpationibus, alium
Abbreviated transcription (Latin):
ametur quam alius. nisi quem in bonis actibꝰ
aut obȩdientia inuenerit meliorem. N on
p̃ponatur ingenuus. ex seruitio conuertenti.
nisi alia rationabilis causa existat. Quod si
ita iusticia dictante abbati uisum fuerit. et de
cuiꝰ libet ordine id faciat: sin alias ꝓpria tenc¬
ant loca. quia siue seruus siue liber. om̃s in xͦ
unum sumus. et sub uno dño equalem serutcu¬
tis militiam baiulamus: quia non ẽ apuo deum
ꝑsonarum acceptio S olum modo inhac par¬
io apud ipsum discernimur. si meliores aliis
in oꝑib bonis et humiles inueniamur. Ergo
ȩqualis sit ab eo om̃ib caritas. una prebeatur
in om̃ib secundum merrta disciplina.
Ndoctrina namq sua abbas apłicam debet
illam semꝑ formam seruare. inqua dicit: argue.
obsecra. increpa: id est misce temꝑib temꝑa. ter¬
roribus blandimenta. Dirum magistri. pium
patris ostendat affectum: id ẽ indisciplinatos
et inquietos debet durius arguero: obedientes

Expanded text:
plus alio ametur, nisi quem in bonis actibus, plus alio ametur, nisi quem in bonis actibus, aut obedientia invenerit meliorem. Non praeponatur ingenuus ex servitio convertenti, nisi alia rationabilis causa existat. Quod si ita ratione dictante abbati visum fuerit, et de cujuslibet ordine id faciat: sin alias, propria teneant loca. Quia sive servus, sive liber, omnes in Christo unum sumus, et sub uno Domino aequalem servitutis militiam bajulamus : quia non est apud Deum personarum acceptio : sed solummodo in hac parte apud ipsum discernimur, si meliores ab aliis in operibus bonis et humiles inveniamur. Ergo aequalis sit ab eo omnibus charitas, una praebeatur in omnibus secundum merita disciplina. In doctrina namque sua abbas apostolicam debet illam semper formam servare, in qua dicit: Argue, obsecra, increpa ; id est, miscens temporibus tempora, terroribus blandimenta; dirum magistri, pium patris ostendat affectum. Indisciplinatos et inquietos debet durius arguere, obedientes
Abbreviated transcription (Latin):
non abscondi incorde meo: ueritatent tuam et
salutare tuum dixi: ipsi autem contempnentes
spreuerunt me et tunc deinum in obȩdientibus
cure sue ouibus pena sit eis preualens ipsa mors
Roo cum aliquis suscipit nomen abbatis.
csuplici debet doctrina suis pre esse discipulis:
id est om̃ia bona et sc̃a. factis amplius quam
uerbis ostendat: ut capacibus discipulis manda¬
ta dñi uerbis ꝓponat. Duris corde u̾ero et sim¬
plicioribus. factis suis diuina precepta demonstr&
Om̃ia uero quȩ discipulos docuerit eẽ c̃traria.
insinis factis indicet non agenda: ne aliis p̃dicãs
ipse reprobus inueniatur: nequando illi dicat
ds peccanti. Quare tu enarras iusticias meas.
et assumis testamentũ meum ꝑos tuum: Tu
uero odisti disciplinam. et ꝓiecisti sermones meos
retrorsum. Et qui infr̃is tui oculo festucam
uidebas. in tuo trabem non uidifti. Non abeo
ꝑsona in monasterio discernatur non unus ꝑł¬

Expanded text:
non abscondi in corde meo, veritatem tuam et non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi : ipsi autem contemnentes spreverunt me. Et tunc demum inobedientibus curae suae ovibus poena sit eis praevalens ipsa mors. Ergo cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici debet doctrina suis praeesse discipulis; id est, omnia bona et sancta factis amplius, quam verbis ostendat. Ut capacibus discipulis mandata Domini verbis proponat; duris vero et simplicioribus factis suis divina praecepta demonstret. Omnia vero quae discipulis docuerit esse contraria, in suis factis indicet non agenda: ne aliis praedicans ipse reprobus inveniatur : ne quando illi dicat Deus peccanti: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum: tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te . Et qui in fratris tui oculo festucam videbas, in tuo trabem non vidisti . Non ab eo persona in monasterio discernatur, non unus
Abbreviated transcription (Latin):
Bgas qui pie esse. dignus ẽ monaste¬
rio. semꝑ meminisse debet quod dictc̃.
et nomen maioris factis implere.
Ap̃i enim uices agere minonasterio
creditur: quando ipsius uocatur p̃nomine.
dicente apło. Accepistis sp̃m adoꝑtionis filioꝵ
inquo clamamus abba pat̾. Ideoq abbas n¬
chil extra pieceptum dñi quod absit. debet
conftituere aut docere uel iubere: sed uissio eiꝰ
uel doctrina. fermentum diuine iusticie in
discipuloꝵ mentib consꝑgatur. Nemor sit¬
semꝑ abbas. quia docir inc suȩ uel discipuloꝵ
obęcuntie. utrarumq terum intremendo usoi¬
cio łi facienda erit discussio. Sciatq abbas culpe
pastoris incumbere. quicquid in ouibꝰ pat̾ sami¬
lias utilitacis minus pocuerit inuenire. Tancui¬
dem iterum liber erit. ut si in quieto uel inobe¬
dienti gugi pastoris fuerit om̃is diligentia ad¬
tributa et morbidis earum actib uniuersa fue¬
rit cura exhibita: pastor earum in iudicio dñi
ab solutus dicat cum ꝓpħa dño. Iusticiam tuam

Expanded text:
bas qui praeesse dignus est monasterio, semper meminere debet quod dicitur, et nomen majoris factis implere. Christi enim vices agere in monasterio creditur quando ipsius vocatur praenomine, dicente Apostolo: Accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba pater . Ideoque abbas nihil contra praeceptum Domini, quod absit, debet aut constituere, vel jubere: sed jussio ejus, vel doctrina fermentum divinae justitiae in discipulorum mentibus conspergatur. Memor semper abbas quia doctrinae suae et discipulorum obedientiae, utrarumque rerum in tremendo judicio Dei facienda erit discussio. Sciatque abbas culpae pastoris incumbere quidquid in ovibus paterfamilias utilitatis minus potuerit invenire. Tantum iterum erit liber, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor earum in judicio Domini absolutus dicat cum Propheta Domino: Justitiam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes suas ꝑuersas: dicat semꝑ utilis.
fr᷑ in corcde suo. Tunc ero inmaculatus coram
eo: si obseruauero me abiniquitate mea. Uolun¬
tatem uero ꝓpriam ita facerc ꝓhibem᷑. cũ dicit
scriptura nobis: et auoluntatib tuis auertere.
Et iterum rogamus dñm inoratione: ut fiat
illius uoluntas innobis. Docemur ergo meri¬
to nr̃am non facere uoluntatem: cum cauemꝰ
illud quod dicit sc̃a scriptura. Sunt uiȩ quȩ
putant᷑ hominibus recte: quarum finis usq
ad ꝑfundum inferni de mergit. Et cum iterũ
cauemus illud. quod de neglegentib dictũ ẽ.
Corrupti sunt et abhominabiles facti sunt.
inuoluntatib suis. Indesideriis uero carnis.
ita nobis dm credamus semꝑ ẽẽ presentem: cũ
dicit ꝓpħa dño. Ante te ẽ omne desiderium
nitum. Cauendum ergo ideo malũ desideriũ.
quia mors secus introitum delectationis posita
est. Unde scriptura precipit dicens post. con¬

Expanded text:
cogitationes perversas, dicat semper utilis cogitationes perversas, dicat semper utilis frater in corde suo: Tunc ero immaculatus coram eo, si observavero me ab iniquitate mea . Voluntatem vero propriam ita facere prohibemur, cum dicat Scriptura nobis: A voluntatibus tuis avertere . Et item rogemus in oratione, ut fiat voluntas illius in nobis . Docemur ergo merito nostram non facere voluillud, quod dicit sancta Scriptura: Sunt viae quae videntur hominibus rectae; quarum finis usque ad profundum inferni demergit . Et cum item cavemus illud, quod de negligentibus dictum est: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis . In desideriis vero carnis ita nobis Deum credamus semper esse praesentem, cum dicit Propheta Domino: Ante te est omne desiderium meum . Cavendum ergo ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est. Unde Scriptura praecipit, dicens: Post con
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ corpꝰ. et aĩam. In. quȩ latera: diucrsos gradꝰ
humilitatis uel discipline. euocatio diumna.
ascendendos inseruit.
ponens. obliuionem om̃ino fugiat. et¬
semꝑ sit memor omniũ quȩ precepit đs. et qͣ
catis iucidunt: et uitam ȩternam quȩ cimen¬
tib dm̃ preparata ẽ. animo suo semꝑ teuoluat.
et custodiens se om̃i hora apeccatis et uitus iͥd ẽ
cogitationum. linguȩ. oculoꝵ. manuum. pedũ.
uel uoluntatis ꝓpriȩ: sed et desideria carnis am¬
putare festinet. Estimet se homo de cęlis ado semꝑ
respici om̃i hora: et facta sua om̃i loco ab aspec¬
ui diuinitatis uideri: et ab angelis do om̃i hora
renũtiari. Demonstrat nobis hoc ꝓpħa. cũ in
cogitationib nr̃is. deum semper presentem osten¬
dic dicens: scrutans corda et renes deus. Et tt̃m.
Dñs noutt cogitationes hominum: qm̃ uanȩ
sunt. Eo iterum dicit. Intellexisti cogitationes
meas delonge et quia cogitatio hominis
confitebitur tibi. Nam ut sollicitus sit circa

Expanded text:
 corpus. In qua latera diversos gradus humilitatis vel disciplinae evocatio divina ascendendos inseruit. ponens oblivionem omni hora fugiat, semper sit memor omnium quae praecepit Deus: catis incidunt; et vitam aeternam quae timentibus Deum praeparata est, animo suo semper evolvat. Et custodiens se omni hora a peccatis et vitiis, id est cogitationum, linguae, oculorum, manuum, pedum, vel voluntatis propriae: sed et desideria carnis amputare festinet. Aestimet se homo de coelis semper a Deo respici omni hora, et facta sua in omni loco ab aspectu Divinitatis videri, et ab angelis omni hora renuntiari. Demonstrat nobis hoc Propheta, cum in cogitationibus nostris ita Deum semper praesentem ostendit, dicens: Scrutans corda et renes Deus . Et iterum: Dominus novit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt . Et item dicit: Intellexisti cogitationemeas a longe . Et: Quia cogitatio hominis confitebitur tibi . Nam ut sollicitus sit circa
Abbreviated transcription (Latin):
non licere. Quarcum uero genus est monachoꝵ
quod nominatur gyituagum: qui totam uttan
suam ꝑdiuersas ꝓuincias ternis aut quat̾nis
diebus. ꝑ diuersorum cellas hospitantur. semꝑ
uagi. et nitniquam stabileizet ꝓprus uoluntatib

Expanded text:
non licere. Quartum vero genus est monachorum non licere. Quartum vero genus est monachorum quod nominatur gyrovagum, qui tota vita sua per diversas provincias ternis aut quaternis diebus per diversorum cellas hospitantur, semper vagi, et nunq
Abbreviated transcription (Latin):
Primum cęnobitarum hoc
eit monasterlale. militans sub regula uel ab¬
bate. Deindo secundum genus ẽ. anachorita¬
rum. id ẽ heremitarum: horum qui ñ conuer¬
sionis feruore nouitio. sed monasterii ꝓbadiõe
duturna. didicerunt contra diabolum mul¬
torum solatio iam docti pugnare: et bene
instructi fraterna ex aciȩ. ad singularem pug
nam hercmi securi iam sine consolatione alteᷤ
sola manu uel brachio contra uitia carnis uel
cogitationum deo auxiliante sufficiunt pug
nare. Tertium uero monachoꝵ teterrimum
genus est sarabaitarum. qui nulla regula
approbati uel experientia magistri sicũt aur
fornacis. sed inplumbi naturã molliti: ad huc
oꝑibus seruantes sȩculo fidem mentiri deo ꝑ
tonsuram noscunt᷑. Qui bini aut term aut
terct singuli sine pastore non dñicis sed slus in¬
cdusi ouilib. ꝓlege eis ẽ desiderłrũ uoluptas:
cum quicquid putauerint uel elegerint hoc
dicunt sc̃m̃n: et quod noluerint hoc ꝓutant

Expanded text:
Primum coenobitarum, hoc est, monasteriale, militans sub regula vel abbate. Deinde secundum genus est anachoretarum, id est, eremitarum; horum qui non conversionis fervore novitio, sed monasterii probatione diuturna, didicerunt contra diabolum multorum solatio jam docti pugnare, et bene instructi fraterna ex acie ad sinam eremi, securi jam sine consolatione alterius, sola manu, vel brachio, contra vitia carnis, vel cogitationum, Deo auxnare. Tertium vero monachorum teterrimum genus est sarabaitarum, qui nulla regula approbati, experientia magistri, sicut aurum fornacis; sed in plumbi natura molliti, adhuc operibus servantes saeculo fidem, mentiri Deo per tonsuram noscuntur. Qui bini, aut terni, aut certe singuli, sine pastore, non dominicis, sed suis inclusi ovilibus, pro lege eis est desideriorum voluptas: cum quidquid putaverint vel elegerint, hoc dicunt sanctum; et quod noluerint, hoc putant