comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui iam imbuti sunt sacram̃to baptismatis:
Quia enĩ redẽptor nr̃ in hoc flumine baptiza¬
ri dignatus est. ciꝰ nomine debent baptizati¬
om̃s expͥmi. in quo hoc ipsum contigit sacra¬
mentũ baptismatis inchoari. Quia gͥ behe¬
moth iste a mundi origine exortum. uix pau¬
cis electis euadentib humanum genꝰ in ima
defluens usq ad redemptionis tempora quasi
quend̾ã in se fluuium traxit: bene nunc dictt᷑.
absorbebit fluuium & ñ mirabitur. Quia uͦ
& post mediatoris aduentũ quosdam qui recte
Nuiuere nẽgligunt etiam fideles rapit. recte sub-¬
iungitar. & habet fiduciam qd̾ influat iorda¬
nis in os eius. Acsi aꝑte diceretur: ante redemp¬
torem mundi mundũ ñ miratus absorbuit:
s qd̾ est acrius etiã post redemptoris aduentũ
quosdã qui baptismatis sacram̃to signati sunt.
deglutire se posse confidit. Alios namq sub
xp̃ianitatis nomine positos deuorat. quia in

Expanded text:
qui jam imbuti sunt sacramento baptismatis? qui jam imbuti sunt sacramento baptismatis? Quia enim Redemptor noster in hoc flumine baptizari dignatus est, ejus nomine debent omnes baptizati exprimi, in quo hoc ipsum contigit sacramentum baptismatis inchoari. Quia igitur Behemoth iste a mundi origine exortum, vix paucis electis evadentibus, humanum genus in ima defluens usque ad redemptionis tempora quasi quemdam in se fluvium traxit, bene nunc dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur. Quia vero et post Mediatoris adventum quosdam qui recte vivere negligunt etiam fideles rapit, recte subjungitur: Et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus. Ac si aperte diceretur: Ante Redemptorem mundi mundum non miratus absorbuit, sed, quod est gravius, etiam post Redemptoris adventum quosdam qui baptismatis sacramento signati sunt deglutire se posse confidit. Alios namque sub Christianitatis nomine positos devorat, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
tur. circũdabunt cũ salices torrentis. nisi quod
amatores uitȩ mortalis a bonis actib quasi a
fructib aliem. tanto illi artiꝰ inherent. qͣnto
eos largiꝰ delectatio transitoriȩ uoluptatis in¬
fundit: Hos enim qͣsi in radicib torrens rigat.
dum in suis cogitationib amor uitȩ carnalis
inebriat: qui scilicet more salicũ fructus ñ fe¬
runt. In foluis uiridescunt: quia ea quȩ gra¬
uia ad dicendũ ñ sunt. aliqnͣdo honestatis uer-¬
ba ꝓferunt. s nullũ uitȩ pondus ex bonis oꝑib
ostendunt. Bene gͥ dicitur. circũ dabunt eũ
salices torrentis: quia infructuosi quiq dum
amore uitȩ temporalis inseruiunt: antiquo
diuimꝰ. nunc etã quid in illis ipse agat audia
nisi humani generis decursio designatur: Quȩ
uelut a fontis sui origine nascendo surgit. s
qͣsi ad ima defluens moriendo ꝑtransit. Qui
autẽ signantur appellatione iordanis. nisi hii¬

Expanded text:
tur: Circumdabunt eum salices torrentis, nisi quod tur: Circumdabunt eum salices torrentis, nisi quod amatores vitae mortalis a bonis actibus quasi a fructibus alieni, tanto illi arctius inhaerent, quanto eos largius delectatio transitoriae voluptatis infundit? Hos enim quasi in radicibus torrens rigat, dum in suis cogitationibus amor vitae carnalis inebriat. Qui scilicet more salicum fructus non ferunt, sed in foliis viridescunt, quia ea quae gravia ad dicendum non sunt, aliquando honestatis verba proferunt, sed nullum vitae pondus ex bonis operibus ostendunt. Bene igitur dicitur: Circumdabunt eum salices torrentis, quia infructuosi quique dum amori vitae temporalis inserviunt, antiquo divimus, nunc etiam quid in illis ipse agat audianisi humani generis decursio designatur, quae velut a fontis sui origine nascendo surgit, sed quasi ad ima defluens moriendo pertransit? Qui autem signantur appellatione Jordanis, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
bẏloniam psalmista dixisset: in salicib in me¬
dio eiꝰ suspendimꝰ organa nr̃a. Babylonis
quippe medio inesse salices describuntur. quia
nimirũ infructuosi quiq atq ab amore patriȩ
celestis aliem. totis uiscerib cordis in hac seculi
confusione radicantur. Unde & p̃dicatores sc̃i
in istis salicib ñ exercent organa s suspenduq :¬
quia cũ infructuosas ac reꝓbas mentes aspici¬
unt. uim p̃dicationis suȩ ñ exhibent. s potiꝰ
lugentes silent. Quid etã ꝑ torrentem. nisi¬
huiꝰ mortalis uitȩ cursus expͥmitur: De quo
rursum ꝑ ꝓpħam dicitur: de torrente. in uia
bibet ꝓpterea exaltabit caput: quia uidelicet
redemptor nr̃ mortalis uitȩ penam in quod̾a
transitu attigit. & iccirco diu eidem morti cui
sponte succubuit ñ in hesit. Unde die tercia
hoc qd̾ moriendo posuerat. resurgendo caput
eleuauit. Quid est gͦ qd̾ de behemoth isto dici-¬

Expanded text:
byloniam Psalmista dixisset: In salicibus in mebyloniam Psalmista dixisset: In salicibus in medio ejus suspendimus organa nostra . Babylonis quippe medio inesse salices describuntur, quia nimirum infructuosi quique, atque ab amore patriae coelestis alieni, totis visceribus cordis in hac saeculi confusione radicantur. Unde et praedicatores sancti in istis salicibquia cum infructuosas ac reprobas mentes aspiciunt, vim praedicationis suae non exhibent, sed potius lugentes silent. CAP. hujus mortalis vitae cursus exprimitur? De quo rursum per Prophetam dicitur: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput , quia videlicet Redemptor noster mortalis vitae poenam in quodam transitu attigit, et idcirco diu eidem morti cui sponte succubuit non inhaesit. Unde die tertia hoc quod moriendo posuerat resurgendo caput elevavit. 1082 Quid est ergo quod de Behemoth isto dici
Abbreviated transcription (Latin):
bores salicum. s tamen tantȩ uiriditatis suis:
ut arescere uel abscisȩ radicitus & piectȩ uix
possint. Unde in sacro eloquio salicũ nomine
aliqnͣdo ꝓ uiriditate boni. aliqͣndo autem ꝓ¬
sttrilitate reꝓbi designantur. Nisi enĩ electoꝵ
uitam ꝑ constantiam suȩ uiriditatis expͥme.¬
rent. nequaqm de scẽ ȩccłiȩ filiis ꝓpħa dixisset :
germinabunt inter herbas. sicut salices iuxta
p̃terfluentes aquas. Sc̃ȩ enim ȩccliȩ filii inter
herbas sicut salices germinant: duminter ares¬
centem uitam carnaliũ hominũ & multipli¬
ci numerositate. & ꝑpetua mentis uiriditate.
ꝑdurant. Qui bene iuxta p̃ter fluentes aquas
germinare ꝑhibentur: quia unꝰ quisq eoꝵ
ubertatem ad fructũ ꝑcipit. ex doctrina sacri
eloquii quȩ temporaliter ꝑcurrit. Et rursũ
nisi ꝑ sterilitatẽ salicũ uita peccantium signa¬
retur. nequaqͣm ex uoce p̃dicantium contra ba¬

Expanded text:
bores sunt salices; sed tamen tantae viriditatis sunt, bores sunt salices; sed tamen tantae viriditatis sunt, ut arescere vel abscissae radicitus et projectae vix possint. Unde in sacro eloquio salicum nomine aliquando pro viriditate boni, aliquando pro sterilitate, reprobi designantur. Nisi enim electorum vitam per constantiam suae viriditatis exprimerent, nequaquam de sanctae Ecclesiae filiis propheta dixisset: Germinabunt inter herbas, sicut salices juxta praeterfluentes aquas . Sanctae enim Ecclesiae filii inter herbas sicut salices germinant, dum inter arescentem vitam carnalium hominum, et multiplici numerositate, et perpetua mentis viriditate perdurant. Qui bene juxta praeterfluentes aquas germinare perhibentur, quia unusquisque eorum ubertatem ad fructum percipit ex doctrina sacri eloquii, quae temporaliter percurrit. Et rursum nisi per sterilitatem salicum vita peccantium signaretur, nequaquam ex voce praedicantium contra Ba
Abbreviated transcription (Latin):
in munitionib eiꝰ. Quid namq ꝑ urticas. ni¬
si cogitationũ prurigines. quid uͦ ꝑ spinas nisi
uitioꝵ punctiones accipimus: In domib gͥ
babylonis urticȩ & spinȩ pullulant. quia in
confusione mentis reꝓbȩ & desideria cogitatio¬
num surgunt quȩ exasꝑent. & oꝑum peccata
quȩ pungant. S hȩc agentes. habent etiam
nequiores alios defensores suos. Unde illic
apte ꝓtinus subdidit : & paluirus in muni¬
tionib ciꝰ. Paliurus qͥppe tanta spinarum
cirtũdatione densescit: ut pre asperitate tan¬
gi uix possit. Intus gͥ urtica & spina nascitur.
s utrũq hoc exteriꝰ ꝑ paliurum munitur:
quia uidelicet minores iniqui mala quęlibet
faciunt. s ea nequissimi maiores tuentur. Un¬
de bene & hic dicitur : ꝓtegunt umbrȩ umbrã
eius. Dum enim malum peior uindicat. qͣsi
umbra umbram ne a ueritatis lumine irradi¬
etur obscurat. Sequitur. Circumdabunt

Expanded text:
in munitionibus ejus . Quid namque per urticas niin munitionibus ejus . Quid namque per urticas nisi cogitationum prurigines, quid vero per spinas nisi vitiorum punctiones accipimus? In domibus igitur Babylonis urticae et spinae pullulant, quia in confusione mentis reprobae et desideria cogitationum surgunt quae exasperant, et operum peccata quae pungunt. Sed haec agentes habent etiam nequiores alios defensores suos. Unde illic apte protinus subdidit: Et paliurus in munitionibus ejus. Paliurus quippe tanta spinarum circumdatione densescit, ut prae asperitate tangi vix possit. Intus igitur urtica et spina nascitur, sed utrumque hoc exterius per paliurum munitur, quia videlicet minores iniqui mala quaelibet faciunt, sed ea nequissimi majores tuentur. Unde bene et hic dicitur: Protegunt umbrae umbram ejus. Dum enim malum pejor vindicat, quasi umbra umbram, ne a veritatis lumine irradietur, obscurat. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
niis tuentur. Qd̃ hoc nimirũ studio faciunt:
ne dũ culpa in qua & ipsi obligati sunt in aliis
corrigitur. ad ipsos qñdoq ueniatur. Se gͥ te¬
gunt dum alios ꝓtegunt. quia suam uitam
p̃uident impeti. unde alios considerant libe.¬
ra correptione confundi. Sicq fit. ut sũma
criminũ dũ defenditur augeatur. & unius¬
cuiꝰ q nequitia co sit ad ppetrandum facilis.
quo difficilis ad pumendũ. Scelera quippe
peccantiũ tanto maiora incrementa ꝑcipiunt.
qͣnto ꝑ defensionẽ potentiũ diu multa toleran¬
tur. S tales quiq seu extra ęccłiam. seu intra
scãm eccłiam esse uideantur. tanto se aꝑtiores
dĩ hostes exhibent. qͣnto maiores sunt patroni
uitioꝵ. Contra illum qͥppe suis defensionib
pugnant. cui ea quȩ displicent defendendo
multiplicant. Qd̃ factum bene ꝑ ꝓpħ̾am dñs
sub babylonis specie redarguit dicens: oriun-¬
tur in domib eiꝰ spinȩ & urticȩ. & paluirus

Expanded text:
niis tuentur. Quod hoc nimirum studio faciunt, niis tuentur. Quod hoc nimirum studio faciunt, ne dum culpa in qua et ipsi obligati sunt, in aliis corrigitur, ad ipsos quandoque veniatur. Se igitur tegunt dum alios protegunt, quia suam vitam inde praevident impeti, unde alios considerant libera correptione confundi. Sicque fit ut summa criminum dum defenditur augeatur, et uniuscujusque nequitia eo sit ad perpetrandum facilis, quo difficilis ad puniendum. Scelera quippe peccantium tanto majora incrementa percipiunt, quanto per defensionem potentium diu inulla tolerantur. Sed 1031 tales quique seu extra, seu intra sanctam Ecclesiam esse videantur, tanto se apertiores Dei hostes exhibent, quanto majores sunt patroni vitiorum. Contra illum quippe suis defensio nibus pugnant, cui ea displicent, quae defendendo multiplicant. Quod factum bene per prophetam Dominus sub Babylonis specie redarguit, dicens: Oriuntur in domibus ejus spinae et urticae, et paliurus
Abbreviated transcription (Latin):
patriȩ celestis cessant: S prauoꝵ mentes tan
to obstinatiꝰ sũma ñ audiunt. qͣnto artius
infimis in heserunt. Quib neq hoc sufficit
ut ipsi pereant. s adhuc qd̾ est deteriꝰ cum
quoslibet argui emendariq conspiciunt. iu-¬
stoꝵ increpationib obuiant ne saltem alii
Protegunt umbrȩ umbram eiꝰ. U̾mbrȩ
quippe sunt diaboli. om̃s iniqui. Qui dum
imitatione iniquitatis eiꝰ inseruiunt. qͣsi ab
ciꝰ corpore imaginis speciem trahunt. Sicut
autem umbrȩ eius sunt pluraliter reꝓbi. ita
singulariter umbra eiꝰ est unusquisq pecca-¬
tor. S dum doctrinȩ iustoꝵ male contradi¬
cunt. dũ ab eis iniquũ quẽlibet corrigi ñ per¬
mittunt. umbrȩ behemoth istiꝰ umbrã eius
ꝓtegunt: quia peccatores quiq in quo sibi ma¬
le sunt conscii. in eo & alium peccantem defen¬
dunt. Umbrȩ umbrã cius ꝓtegunt. dum ne-¬
quissimoꝵ facta. nequiores ꝑuersis patroci-¬

Expanded text:
patriae coelestis cessant? Sed pravorum mentes patriae coelestis cessant? Sed pravorum mentes to obstinatius summa odiunt, quanto arctius infimis inhaeserunt: quibus neque hoc sufficit ut ipsi pereant, sed adhuc, quod est deterius, cum quoslibet argui conspiciunt, corripientis increpationibus obviant, ne saltem alii Protegunt umbrae umbram ejus . Umbrae quippe sunt diaboli omnes iimitationi iniquitatis ejus inserviunt, quasi ab ejus corpore imaginis speciem trahunt. Sicut autem umbrae ejus sunt pluraliter reprobi, ita singulariter umbra ejus est unusquisque peccator. Sed dum doctrinae justorum mali contradicunt, dum ab eis iniquum quemlibet corrigi non permittunt, umbrae Behemoth istius umbram ejus protegunt, quia peccatores quique in quo sibi male sunt conscii, in eo et alium peccantem defendunt. Umbrae umbram ejus protegunt, dum nequissimorum facta nequlores perversis patroci
Abbreviated transcription (Latin):
lia suspicantur. Qd̃ si ita est. quid aꝑte aliud
locis humentib nisi luxuria designatur. ut
& ꝑ calamum gloria suꝑbiȩ. & ꝑ loca humen-¬
tia luxuria corporis exprimatur: Quo qͥppe
hec sunt uicia quȩ humano generi immani.¬
ter dominantur. unũ uidelicet sp̃s. atq aliud
carnis. Elatio namq spm̃ erigit. luxuria car-¬
nem corrũpit. Antiquus itaq hostis huma¬
nũ genus uel ꝑ clationem p̃cipue uel ꝑ luxuri¬
am premens. in secreto calami atq in locis hu
mentib dormit. quia damnatũ hominem sub
ditione suş damnationis aut ꝑ elationem sp̃s.
aut ꝑ carnis corruptionem tenet. Quosd̾a uͦ¬
in utroq possidet. quia cum cos suꝑbiȩ. sp̃s
eleuat. a tumore suȩ altitudinis nec ucrecun-¬
dia corruptionis inclinat. S numqͥd contra
hos intra scam̃ eccli̾am incessanter cotidie uir-¬
tutum magistri ñ uigilant: Numqͥd redar¬
guere uoluptates infimas. & suadere gaudia

Expanded text:
lia suspicantur. Quod si ita est, quid aperte aliud lia suspicantur. Quod si ita est, quid aperte aliud locis humentibus nisi luxuria designatur, ut et per calamum gloria superbiae, et per loca humentia luxuria corporis exprimatur? Duo quippe haec sunt vitia, quae humano generi immaniter dominantur, unum videlicet spiritus, atque aliud carnis. Elatio namque spiritum erigit, luxuria carnem corrumpit. Antiquus itaque hostis humanum genus vel per elationem praecipue, vel per luxuriam premens, in secrmentibus dormit, quia damnatum hominem sub ditionibus suae damnationis aut per elationem spiritus aut per carnis corruptionem tenet. » Sicuin utroque possidet, quia cum eos superbiae spiritus elevat, a tumore suae altitudinis nec verecundia corruptionis inclinat. Sed nunquid contra hos intra sanctam Ecclesiam incessanter quotidie virtutum magistri non vigilant? Nunquid redarguere voluptates infimas, et suadere gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
arentia atq inaquosa sunt corda iustoꝵ:
quȩ ꝑ disciplinȩ fortitudinẽ ab om̃i carna-¬
lis concupiscentiȩ humore siccantur. Unde
hic qͦq ad huc ubi behemoth iste dormiat.¬
necessario demonstratur. cum ꝓtinꝰ subdit᷑:
in locis humentib. Loca namq humentia¬
sunt terrenoꝵ hominũ mentes. quas humor
carnalis concupiscentiȩ quia replet fluuidas
facit. In quib behemoth iste iniquitatis suȩ
uestigia tanto altiꝰ imprimit. qͣnto in eisdẽ
mentib pes transitus illiꝰ qͣsi in fluxa terra
descendit. Loca qͦ humentia sunt oꝑa uolup¬
tuosa. Pes quippe in arida terra ñ labitur.
fixus uͦ in lubrica uix tenetur. In locis gͦ hu¬
mentib iter uiȩ p̃sentis faciunt. qui in hac
ad iusticiam recti stare ñ possunt. In his itaq
locis humentib behemoth dormit. quia in
repboꝵ hominũ lubrica oꝑatione requiescit.
Nonnulli uͦ loca humentia. membra genita¬

Expanded text:
arentia atque inaquosa sunt corda justorum, arentia atque inaquosa sunt corda justorum, quae per disciplinae fortitudinem ab omni carnalis concupiscentiae humore siccantur. Unde hic quoque adhuc ubi Behemoth iste dormiat, demonstratur, cum protinus subditur: In locis humentibus. 1080 9. sunt terrenorum hominum mentes, quas humor carnalis concupiscentiae, quia replet, fluidas facit. In quibus Behemoth iste iniquitatis suae vestigia tanto altius imprimit, quanto in eisdem mentibus pertransitus illius quasi in fluxa terra descendit. Loca quippe humentia sunt opera voluptuosa. Pes quippe in arida terra non labitur, fixus vero in lubrica vix tenetur. In locis ergo humentibus iter vitae praesentis faciunt, qui in hac ad justitiam recti stare non possunt. In his itaque locis humentibus Behemoth dormit, quia in reproborum hominum lubrica operatione requiescit. Nonnulli vero loca humentia, membra genita
Abbreviated transcription (Latin):
nulla intus firmitate solidantur. More qͥppe
calami intus quidẽ sunt ꝑ fatuitatem uacui.
s foris ꝑspeciem & ostentationem pulchri.
S qͣnto ab eis exterior gloria studiosiꝰ queri¬
tur. tanto coꝵ corda grauiorib cogitationũ
stimulis agitantur. Unde recte nunc behe¬
moth iste in secreto calami dormire ꝑhibetur.
quia quoꝵ studia ad appetitum tẽporalis ni¬
toris atq altitudinis cõmouet. eoꝵ corda taci¬
tus tenet. & qͣsi ibi ipse quietus dormit. ubi
cos quos possidet quiescere ñ ꝑmitut. Dum
enim excedere ceteros honoꝵ altitudine ambi¬
unt. dum more calami ꝑ nitorem exterioris
mundiciȩ iustoꝵ speciem qͣsi solidarum arboꝵ
corticem uincunt. in hoc qd̾ ipsi interiꝰ ua¬
cui remanent. Locũ behemoth isti ubi apud
& inaquosis requiem ñ inuenit. quia domum
quã reliquerat uacuam scopisq mundatam
repꝑit. hanc multiplicior intrauit. Quia
enim fluxa fit terra quȩ infunditur. loca

Expanded text:
nulla intus firmitate solidantur. More quippe nulla intus firmitate solidantur. More quippe calami intus sunt quidem per fatuitatem vacui, sed foris per speciem et ostentationem pulchri; sed quanto ab eis exterior gloria studiosius quaeritur, tanto eorum corda gravioribus cogitationum stimulis agitantur. Unde recte nunc Behemoth iste in secreto calami dormire perhibetur, quia quorum studia ad appetitum temporalis nitoris atque altitudinis commovet, eorum corda tacitus tenet; et quasi ipse ibi quietus dormit, ubi eos quos possidet quiescere non permittit. Dum enim excedere caeteros bonorum altitudine ambiunt, dum more calami per nitorem exterioris munditiae justorum speciem, quasi solidarum arborum corticem, vincunt, in hoc quod ipsi interius vacui remanent, locum Behemoth isti, ubi apud et inaquosis requiem non invenit, quia domum quam reliquerat vacuam scopisque mundatam reperit, hanc multiplicior intravit . Quia enim fluxa fit terra quae infunditur, loca
Abbreviated transcription (Latin):
temporale regnũ denuntiat. nitens quidem
exteriꝰ. s interiꝰ uacuum: Et quia in codem
populo genꝰ iam regale defecerat. & regnum
ciꝰ alienigena possidebat. apte hoc idem reg¬
num quassatum calamũ uocat. Quid uͦ ꝑ li¬
num. nisi eiꝰ sacerdotiũ expͥmitur. qd̾ lincis
nimirũ uestib utebatur: Qd̃ quia in aduen¬
tu dm̃ caritatis ardorem ꝑdidit. qͣsi amisso
iam igne fid̾i ñ ardens s fumigans fuit.
Incarnatus autem dñs calamum quassatum
ñ confregit. & linum fumigans ñ extinxit.
quia uideȩ regnũ qd̃ pene destructum iam
fuerat. ciꝰ q sacerdotiũ qd̾ ignem fidĩ ñ tene¬
bat. ñ potestate iudicii ꝑculit. s cum patien¬
aliud appellatione calami. nisi mentes scłari¬
um temporali gloriȩ deditȩ designantur:
Qui tanto apud semetipsos intus mnanes sun :
qͣnto alti & nitidi exteriꝰ ostenduntur. quia
dum ad exteriorem głam ꝑ suꝑficiem defluuis.

Expanded text:
temporale regnum denuntiat, nitens quidem temporale regnum denuntiat, nitens quidem exterius, sed interius vacuum? Et quia in eodem populo genus jam regale defecerat, et regnum ejus alienigena possidebat, apte hoc idem regnum calamum quassatum vocat. Quid vero per linum, nisi ejus sacerdotium exprimitur, quod lineis nimirum vestibus utebatur? Quod quia in adventu Domini charitatijam igne fidei non ardens sed fumigans fuit. Incarnatus ergo Dominus calamum quassatum non confregit et linum fumigans non exstinxit, quia Judaeae regnum, quod pene destructum jam fuerat, ejusque sacerdotium, quod ignem fidei non tenebat, non potestate judicii perculit, saliud appellatione calami, nisi mentes saecularium temporali gloriae deditae designantur? Qui tanto apud semetipsos intus inanescunt, quanto alti et nitidi exterius ostenduntur, quia dum ad exteriorem gloriam per superficiem defluunt,
Abbreviated transcription (Latin):
harundinẽ mentis mobilitas designatur. si¬
cut iudeoꝵ turbis in ioħis laude. a dño dicit᷑.
Quid existis in desertũ uidere. harundinem
uento agitatam: Ut uidelicet subintelligat᷑.
non. Ioħes quippe harundo uento agitata ñ
erat. quia eiꝰ mentẽ sc̃o spũ solidam. ꝑ diuer-¬
sas partes nullus linguarũ flatus inclinabat.
Rursum ꝑ calamum uel harundinẽ nitor
gloriȩ temporalis expͥmitur. sicut de iustis
ꝑ sapientiam dicitur: fulgebunt iusti & si¬
cut scintillȩ in harundineto discurrent. Ha¬
rundinetum namq uitam scl̃arium appellat.
qui more harundinũ ꝑ temporalem glam fo¬
ris qͣsi ad alta ꝓficiunt. s intus a soliditate
ueritatis inanescunt. Unde & iudeoꝵ regnum
calamo comparatur. cum ꝑ ꝓpham apparente
in ueritate carnis dño dicitur. calamũ quassa¬
tum ñ conteret. & linum fumigans ñ extinguet.
Quid enĩ calami nomine. insi iudaici populi

Expanded text:
arundinem, mentis mobilitas designatur, siarundinem, mentis mobilitas designatur, sicut Judaeorum turbis in Joannis laude a Domino dicitur: Quid existis in desertum videre? arigatur non. Joannes quippe arundo vento agitata non erat, quia ejus mentem Spiritu sancto solidam per diversas partes nullus linguarum flatus inclinabat. Rursum per calamum vel arundinem nitor gloriae temporalis exprimitur, sicut de justis per Sapientiam dicitur: Fulgebunt justi, et tanquam scintillae in arundineto discurrent . Arundinetum namque vitam saecularium appellat, qui more arundinum per temporalem gloriam foris quasi ad alta proficiunt, sed intus a soliditate veritatis inanescunt. Unde et Judaeorum regnum calamo comparatur, cum per prophetam apparente in veritate carnis Domino dicitur: Calamum quassatum non confringet, et linum fumigans non exstinguet . Quid enim calami nomine, nisi Judaici populi
Abbreviated transcription (Latin):
umbrã quęrat. Quȩ ubi ab illo inueniatur
ostenditur. cum ꝓtinus subinfertur. in secre¬
dinis appellatione. aliq̃ndo uerbum maneis.
aliqndo doctoꝵ peritia. aliqͣndo mobilitas
mentis. aliqͣndo nitor gloriȩ temporalis ac-¬
cipitur. Per calamum qͥppe uerbi eternitas
designatur. cũ uoce patris ꝑ psalmistam dicit᷑:
lingua mea calamus scribȩ. uelociter scriben¬
tis. Quia enim qd̃ loquim᷑ transit. qd̃ scribi-¬
mus ꝑmanet. lingua patris scribȩ calamus
dicitur. quia ab eo est uerbum illiꝰ coeternum
ac sine transitu generatum. Rursum ꝑ cala¬
mum scriptoꝵ doctrina expͥmitur. sicut de sc̃a
eccłia ꝓpħa pollicetur dicens: in cubilib in
quib priꝰ dracones habitabant. orietur uiror
calami & iunci. Qua nimirũ sententia sicut
in hoc oꝑe longe suꝑiꝰ diximus. ꝑ calamum
expͥmitur doctrina scribentiũ. ꝑ uncũ uiridi¬
tas auditoꝵ. R ursum ꝑ calamum seu certe

Expanded text:
umbram quaerat. Quae ubi ab illo inveniatur umbram quaerat. Quae ubi ab illo inveniatur ostenditur, cum protinus subinfertur: In secredinis appellatione aliquando verbum manens, aliquando doctorum peritia, aliquando mobilitas mentis, aliquando nitor gloriae temporalis accipitur. Per calamum quippe Verbi aeternitas designatur, cum voce Patris per Psalmistam dicitur: Lingua mea calamus scribae velociter scribentis . Quia enim quod loquimur transit, quod scribimus permanet, lingua Patris scribae calamus dicitur, quia ab eo est Verbum illi coaeternum, ac sine transitu generatum. Rursum per calamum scriptorum doctrina exprimitur, sicut de sancta Ecclesia propheta pollicetur, dicens: In cubilibus in quibus dracones prius habitabant, orietur viror calami et junci . Qua nimirum sententia, sicut in hoc opere longe superius diximus , per calamum exprimitur doctrina scribentium, per juncum viriditas auditorum. Rursum per calamum, seu certe
Abbreviated transcription (Latin):
tis sunt om̃s reꝓbi. quia illiꝰ nequitiam ela¬
tionis imitantur. eiusq imaginem qͣsi umbra
expͥmunt. dũ eius in se maliciȩ similitudinẽ
trahunt. Qui electos dĩ oꝑiunt. dum contra
illos in atrocitate ꝑsecutionis temporaliter con¬
ualescunt. Hoc autem loco umbra. nequiciȩ
torpor accipitur: in qua iste behemoth dor¬
mit. quia contra corda caritate calentia solli¬
citus uigilat. in frigidis autem mentib secu-¬
rus iacet. Dormire enim in scoꝵ cordib ñ
tum collocat: ipse cum desiderioꝵ cęlestium
estus farigat. Et qͣsi tocies ut recedat pun¬
gitur. quoties ab eis amore intimo ad ȩter¬
na suspiratur. Tantȩ eum uoces excitant.:
qͣntȩ ex illoꝵ mentib sc̃ȩ cogitationes ad cȩ¬
lum clamant. Unde fit. ut bonarũ actio¬
num armis territus. ac suspirioꝵ spiculis
ꝑcussus fugiat. & ad corda reꝓboꝵ frigida
rediens. eam quã securus possideat maliciȩ

Expanded text:
tis sunt omnes reprobi, quia illius nequitiam elatis sunt omnes reprobi, quia illius nequitiam elationis imitantur; ejusque imaginem quasi umbram exprimunt, dum ejus in se malitiae similitudinem trahunt. Qui electos Dei operiunt, dum contra illos in atrocitate persecutionis temporaliter convalescunt. Hoc autem loco umbra nequitiae torpor accipitur, in qua iste Behemoth dormit, quia contra corda charitate calentia sollicitus vigilat, in frigidis autem mentibus securus jacet. Dormire enim in sanctorum mentibtum collocat, ipse eum desideriorum coelestium aestus fatigat, et quasi toties ut recedat pungitur, quoties ab eis amore intimo ad aeterna suspiratur. Tantae eum voces excitant, quantae ex illorum mentibus sanctae cogitationes ad coelum clamant. Unde fit ut bonarum actionum armis territus, ac suspiriorum spiculis percussus fugiat, et ad corda reproborum frigida rediens, eam quam securus possideat malitiae
Abbreviated transcription (Latin):
frigoris abscondit. Unde & uoce ciꝰdem ue¬
ritatis dicitur: abundauit iniquitas. refri
post culpam inter arbores paradysi ad auram
post meridiem absconsus inuenitur. Quia
enĩ meridianũ caritatis calorem ꝑdiderat :
iam sub peccati umbra qͣsi sub frigore aurȩ
qndam requiem inuenit. quos a ueri solis
ardore subtrahendo frigidos facit: sub um¬
bra dormire ꝑhibetur. Nonnumqͣm uͦ per
umbrã si tam̃ cum adiectione mortis ponatur.
uel mors carnis expͥmitur. uel quilibet reꝓbi.
qui antiqui hostis tenebras studio prauȩ oꝑa-¬
tionis imitantur. Unde uoce martyrũ. per
psalmistam dicitur: humiliasti nos in loco
afflictionis. & oꝑuit nos umbra mortis. Um¬
nis quȩ imago mortis ȩternȩ est. ab hac eos ui¬
ta disiungit: quia sicut illa a d̾o animã. ita
hȩc ab anima separat corpus. Uel certe cos¬
umbra mortis oppͥmit. quia de antiquo hoste
scͥptum est. nomen illi mors. Umbra gͦ mor¬

Expanded text:
frigoris abscondit. Unde et voce ejusdem Vefrigoris abscondit. Unde et voce ejusdem Veritatis dicitur: Abundabit iniquitas, et refpost culpam inter arbores paradisi ad auram post meridiem absconsus invenitur . Quia enim meridianum charitatis calorem perdiderat, jam sub peccati umbra quasi sub frigore aurae quamdam requiem invenit, quos a veri solis ardore subtrahendo frigidos facit, sub umbra dormire perhibetur. Nonnunquam vero per umbram, si tamen cum adjectione mortis ponatur, vel mors carnis exprimitur, vel quilibet reprobi, qui antiqui hostis tenebras studio pravae operationis imitantur. Unde voce martyrum per Psalmistam dicitafflictionis, et operuit nos umbra mortis . Umnis, quae imago mortis aeternae est ab hac eos vita disjungit, quia sicut illa a Deo animam, ita haec ab anima separat corpus. Vel certe umbra mortis eos opprimit, quia de antiquo hoste scriptum est: Nomen illi mors . Umbra ergo mor
Abbreviated transcription (Latin):
storiȩ obumbrationis appellatione. signetur
angłicus sermo testatur. qui ad mariam dicit.
uirtus altissimi obumbrabit tibi. Quia enĩ
umbra ñ aliter expͥmitur. nisi ꝑ lumen & corpꝰ.
uirtus ei altissim obumbrauit. quia in eius
utero lux incorporea corpus sumpsit. ex qua
uidelicet obumbratione. om̃e in se refrigeriũ
mentis accepit. Qd̃ rursum ꝑumbram ex suꝑ¬
na ꝓtectione refrigerium cordis expͥmitur:
sicut psalmista ait: sub umbra alarũ tua¬
rum ꝓtege me. Uel sicut sponsa in canticis
canticoꝵ. aduentũ sponsi p̃stolata ꝓnuntiat.
dicens : sub umbra illiꝰ quã desideraueram
sedi. Acsi dicat: ab ȩstu desiderioꝵ carnali¬
um. sub aduentus illiꝰ ꝓtectione requieui.
Rursum ꝑ umbrã recedente caritate. torpor
frigidȩ mentis expͥmitur. sicut de peccante
homine scͥptum est: quia secutus est umbrã.
Calorem enĩ caritatis fugiens. ueritatis so¬
lem homo deseruit: & sub umbra se interni

Expanded text:
storiae, obumbrationis appellatione signetur, storiae, obumbrationis appellatione signetur, angelicus sermo testatur, qui ad Mariam ait: Virtus Altissimi obumbrabit tibi . Quia enim umbra non aliter exprimitur, nisi per lumen et corpus, virtus ei Altissimi obumbravit, quia in ejus utero lux incorporea corpus sumpsit. Ex qua videlicet obumbratione omne in se refrigerium mentis accepit. Rursum per umbram ex supprotectione refrigerium cordis exprimitur, sicut Psalmista ait: Sub umbra alarum tuarum protege me . Vel sicut sponsa in Canticis canticorum adventum sponsi praestolata praenuntiat, dicens: Sub umbra illius quem desideraveram sedi . Ac si dicat: Ab aestu desideriorum carnalium sub adventus illius protectione requievi. Rursum per umbram recedente charitate, torpor frigidae mentis exprimitur, sicut de peccante homine scriptum est, quia secutus est umbram . Calorem enim charitatis fugiens, veritatis solem homo deseruit, et sub umbra se interni
Abbreviated transcription (Latin):
stia quȩ ñ hoꝵ montium herba satietur.
Nam & si qͣndo carnis luxuriam fugiunt. in¬
terioris luxuriȩ uitium de ipsa castitate glo-¬
riando cõmittunt. Si qͣndo nil auare exteriꝰ
rapiunt. nequaqͣm ab illecebra auaricie mun¬
di sunt: quia & si res nullas ambiunt. fauore
tam̃ hominũ laudem de continentia raperẽ
conantur. Huic gͦ behemoth montes herbas
ferunt. & om̃s bestiȩ agri ludent ibi. quia in
suꝑboꝵ corde quilibet malignus sp̃s. tanto
latius pascitur. qͣnto & om̃e uitium de suꝑbia
moth comedat. nunc audiamꝰ necesse est. ubi
interim ꝑ prauũ suũ desiderium requiescat.
sacro eloquio. aliqñdo incarnatio dñi ponitur.
uel mentis refrigerium a feruore carnalium
cogitationum. unde & appellatione umbrȩ ex
suꝑna ꝓtectione. hoc ipsum refrigerium cordis
insinuari solet. Aliqͣndo uͦ umbra. recedente
caritate torpor frigidȩ mentis accipitur. Nã
qd̃ dominica incarnatio seruata ueritate hẏ¬

Expanded text:
stia, quae non horum montium herbis satietur. stia, quae non horum montium herbis satietur. Nam etsi quando carnis luxuriam fugiunt, interioris luxuriae vitium de ipsa castitate gloriando committunt. Si quando nil avare exterius rapiunt, nequaquam ab illecebra avaritiae mundi sunt, quia etsi res nullas ambiunt, favore tamen hominum laudem de continentia rapere conantur. Huic ergo Behemoth montes herbas ferunt, et omnes bestiae agri ludunt ibi, quia in superborum corde quilibet malignus spiritus tanto latius pascitur, quanto et omne vitium de superbia moth comedat, nunc audiamus necesse est ubi Interim per pravum suum desiderium requiescat. sacro eloquio aliquando incarnatio Domini ponitur, vel mentis refrigerium a fervore carnalium cogitationum, unde appellatione umbrae ex superna protectione hoc ipsum refrigerium cordis insinuari solet. Aliquando vero umbra, recedente charitate, torpor frigidae mentis accipitur. Nam quod dominica incarnatio servata veritate hi
Abbreviated transcription (Latin):
eugłm sermo testatur qui ait. ager autẽ est
mundus. Agri gͦ bestiȩ in herbis montium
ludunt. quia piecta de suꝑiorib in hoc mun¬
do demonia. prauis suꝑboꝵ oꝑib delectantur.
Bestiȩ in herbis ludunt. cum reꝓbi sp̃s hu
mana corda in illicitas cogitationes ꝑtrahiuns.
Annon unmundis spiritib ludere est. men¬
tes hominũ ad dĩ imaginẽ conditas. mͦ ficta
ꝓmissione decipe. mͦ uacuis terrorib irride¬
re. mͦ eis transitoria gaudia qͣsi mansura
impͥmere. mͦ mansuras pęnas qͣsi transito¬
rias leuigare: Harũ ꝓculdubio bestiarum
illusionẽ ꝑtimuerat qui dicebat: ds̃ m̃s in
te confido ñ erubescam. neq irrideant me
immici mei. Quia gͦ suꝑboꝵ cor ad om̃e uici-¬
um sternitur. ut cuilibet irruenti maligno
herbis montium dicitur. om̃s bestiȩ agri lu¬
dent ibi. Pro eo enim qd̃ suꝑbi quiq nullũ
malũ cogitando p̃tereunt. nulla est agri be¬

Expanded text:
Evangelium sermo testatur, qui ait: Ager autem est Evangelium sermo testatur, qui ait: Ager autem est mundus . Agri ergo bestiludunt, quia projecta de superioribus in hunc mundum daemonia pravis superborum operibus delectantur. Bene in herbis ludunt, cum reprobi spiritumana corda in illicitas cogitationes pertrahunt. An non immundis spiritibus ludere est mentes hominum ad imaginem Dei conditas, modo ficta promissione decipere, modo vacuis terroribus irridere, modo eis transitoria gaudia quasi mansura imprimere, modo mansuras poenas quasi transitorias levigare? Harum procul dubio bestiarum illusionem pertimuerat, qui dicebat: Deus meus, in te confido, non erubescam; neque irrideant me inimici mei . Quia igitur superborum cor ad omne vitium sternitur, ut cuilibet maligno spiritui herbis montium dicitur: Omnes bestiae agri ludent ibi. Pro eo enim quod superbi quique nullum malum cogitando praetereunt, nulla est agri be
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑbi enim huiꝰ scłi. & si qͣndo suꝑnȩ dispen¬
sationis ordine p̃pediti. ab expletione prauoꝵ
oꝑum cessant. praua tam̃ in cogitatione mul¬
tiplicant: mͦ ut se potentiores ceteris reb & ho¬
norib ostendant. mͦ ut eandem suam poten¬
tiam in studio alienȩ lesionis exerceant. mͦ
ut lubricis motib ducti ꝑfacta se leuia uolup¬
tatesq dissoluant. Qui dum reb diuinitus
acceptis nequaqͣm recta. s praua semꝑ agere co¬
gitant. quid aliud faciunt. nisi suis contra dñm
donis pugnant: Quia gͥ behemoth iste in suꝑ¬
boꝵ mentib sua semꝑ desideria recognoscit:
quasi herbas in montib inuenit. quib refectũ
suȩ maliciȩ uentrem tendit. Bene autẽ subdi¬
bestias. nisi immundi sp̃s. quid ꝑ agrum. insi
p̃sens scłm designatur: Unde de ipso malig¬
noꝵ sp̃uum pͥncipe. contra ephraim dicitur :
agri nomine mundus accipitur. dñicus per

Expanded text:
Superbi enim hujus saeculi, etsi quando supernae dispenSuperbi enim hujus saeculi, etsi quando supernae dispensationis ordine praepediti, ab expletione pravorum operum cessant, prava tamen in cogitatione multiplicant, modo ut se potentiores caeteris, rebus et honoribus ostendant, modo ut eamdem suam potentiam in studio alienae laesionis exerceant, modo ut, lubricis motibus ducti, per levia se facta voluptatesque dissolvant. Qui dum rebus divinitus acceptis nequaquam recta, sed prava semper agere cogitant, quid aliud faciunt, nisi suis contra Deum donis pugnant? Quia igitur Behemoth iste in superborum mentibus sua semper desideria recognoscit, quasi herbas in montibus invenit, quibus refectum suae malitiae ventrem tendit. Bene autem subdibestias nisi immundi spiritus, quid per agrum nisi praesens saeculum designatur? Unde de ipso malignorum spirituum principe contra Ephraim dicitur: Bagri nomine mundus accipiatur, dominicus per
Abbreviated transcription (Latin):
morẽ potentiȩ. s campi descendunt. plani
uidelicet facti ꝑ cognitionem culpȩ. S quia
& ad diuina obscquia flecti humiliter dedignan¬
tur. ꝓco qd̾ uixta desideriũ antiqui hostis pra¬
ua cogitare ac ꝑpetrare ñ desinunt. recte hoc
loco de behemoth dicitur. huic montes herbas
ferunt. Elati namq scli huiꝰ huic behemoth
herbas ferunt: quia ex eo illum reficiunt. qd̃
nequiter oꝑantur. Huic behemoth herbas fe¬
runt: quia suas illi offerunt fluxas & lubricas
uoluptates. Eruitt em̃ ait apłs homines se¬
ipsos amantes. Quoꝵ descriptionem complexus
est dicens: uoluptatũ amatores magis quã dei.
Quȩ est gͦ herba montium. nisi uoluptas fluxa
quȩ ex corde gignitur suꝑboꝵ: Qui nsi dm̃
suꝑbiendo contẽpnerent: nequaqͣm tot lubrica
lasciuiendo penetrarent. Quib nimirũ herbis
bchemoth iste pascitur. quia in cis penam ȩter¬
ne mortis esuriens. eoꝵ ꝑditis morib satiatur.

Expanded text:
morem potentiae, sed campi descendunt, plani morem potentiae, sed campi descendunt, plani videlicet facti per cognitionem culpae. Vet. IIet ad divina obsequia flecti humiliter dedignantur, eo quod juxta desiderium antiqui hostis prava cogitare ac perpetrare non desinunt, recte hoc loco de Behemoth dicitur: Huic montes ferunt herbas. Elati namque saeculi huic Behemoth herbas ferunt, quia ex eo illum reficiunt, quod nequiter operantur, Huic Behemoth herbas ferunt, quia suas illi offerunt fluxas et lubricas voluptates. Erunt enim, ait Apostolus, homines seipsos amantes . Quorum descriptionem complexus est, dicens: Voluptatum amatores magis quam Dei . Quae est ergo herba montium, nisi voluptas fluxa, quae ex corde gignitur superborum? Qui nisi Deum superbiendo contemnerent, nequaquam tot lubrica lasciviendo perpetrarent. Quibus nimirum herbis iste Behemoth pascitur, quia in eis poenam aeternae mortis esuriens, eorum perditis moribus satiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
siȩ psalmista ait: in dño confido. quomͦ dici-¬
tis animȩ meȩ. transmigra in montem sicut.
passer. Cum enĩ fideli animȩ unitate derelic¬
ta intumenti doctrina confidere heretici p̃dica¬
toris dicitur. deserto dño quasi in montẽ trans¬
migrare suadetur. Rursum ꝑ montes apłoꝵ
li dicitur: ut nos efficeremur iusticia dĩ in ipso.
Uel sicut iterum uoce sꝑantis ȩccł̃iȩ. psalmista
ait: leuaui oculos meos ad montes. unde ue-¬
niet auxilium michi. Rursum ꝑ montes scl̃a¬
rium potestatum tumor expͥmitur. de quib
psalmista ait: montes sicut cera fluxerunt a
facie dñi: quia multi qui pͥus alta rigiditate tu-¬
muerunt. d̾o in carne apparente. magno sunt
ꝑ penitentiam timore liquefacti. Uel sicut
isdem ꝓpħa iterum dicit. ascendunt montes
& descendunt campi. Pleriq enim ꝑsecutores
dñi suꝑbi contra eum ueniunt: s ab eo hummi¬
les reuertuntur. Qui montes ascendunt ꝑ tu¬

Expanded text:
siae Psalmista ait: In Domino confido, quomodo dicisiae Psalmista ait: In Domino confido, quomodo dicitis animae meae, Transmigra in montem sicut passer ? Cum enim fideli animae unitate relicta, in tumenti doctrina confidere haeretici praedicatoris dicitur, deserto Domino quasi in montem transmigrare suadetur. Rursum per montes aposli dicitur: Ut nos efficeremur justitia Dei in ipso . Vel sicut iterum vore sperantis Ecclesiae Psalmista ait: Levavi 1076 oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi . Rursum per montes saecularium potestatum tumor exprimitur, de quibus Psalmista ait: Montes sicut cera fluxerunt a facie Domini , quia multi qui prius alta rigiditate tumuerant. Deo in carne apparente, magno sunt per poenitentiam timore liquefacti. Vel sicut idem Propheta iterum dicit: Ascendunt montes, et descendunt campi . Plerique enim persecutores Domini superbi contra eum veniunt, sed ab eo humiles revertuntur. Qui montes ascendunt per tu
Abbreviated transcription (Latin):
scã designatur eccł̃ia. sicut scriptũ est: qui con¬
fidunt in dño sicut mons syon. Syon namq
speculatio dicitur: ꝑ quã scilicet speculatio¬
nem contemplans dm̃ ȩccl̃ia figuratur. Rur¬
sum ꝑ montem testam̃tũ dĩ exprimitur. sicut
abacus ait: ds̃ a lẏbano ueniet: & sc̃s de mon¬
te umbroso & condenso. Qui enĩ uenturum
se ꝑ testam̃ti sui paginas spondit. qͣsi inde ue¬
nit. unde uelut sub ꝓmissione se tenuit.
Qd̃ uidelicet testam̃tũ bene mons umbrosus
& condensus dicitur. quia spissis allegoriarũ
obscuritatib opacatur. Rursum ꝑ montem
angłs apostata designatur. sicut sub babylo
nis regis specie de antiquo hoste p̃dicatorib
Predicatores quippe scĩ suꝑ caligosum montem
signum eleuant. qͣndo contra sathanȩ suꝑbiã¬
qui sepe sub nebula simulationis absconditur.
uirtutem crucis exaltant. Rursum ꝑmontẽ
hereticus quilibet expͥmitur. sicut ex uoce ecle¬

Expanded text:
sancta designatur Ecclesia, sicut scriptum est: Qui consancta designatur Ecclesia, sicut scriptum est: Qui confidunt in Domino, sicut mons Sion . Sion namque speculatio dicitur, per quam scilicet speculationem contemplans Deum Ecclesia figuratur. Rursum per montem testamentum Dei exprimitur, sicut Habacuc ait: Deus a Libano veniet, et sanctus de monte umbroso et condenso . Qui enim venturum se per testamenti sui paginas spopondit, quasi inde venit, unde velut sub promissione se tenuit. Quod videlicet testamentum bene mons umbrosus et condensus dicitur, quia spissis allegoriarum obscuritatibus opacatur. Rursum per montem angelus apostata designatnis regis specie de antiquo hoste per eumdem IsPraedicatores quippe sancti super caliginosum montem signum elevant, qqui saepe sub nebula simulationis absconditur, virtutem crucis exaltant. Rursum per montem haereticus quilibet exprimitur, sicut ex voce Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
NTIO UO
hosti qui
sub behemoth
nomine do¬
mminica uo¬
ce describi¬
tur. suꝑbi
quiq tan¬
Eto famili¬
tuuto huius
I cessib
apud
semctipsos altiꝰ intumescunt. His namq cũ
gła augetur elatio: cũ elatione uͦ additur cu-¬
ra. Huc illucq animꝰ tenditur. quia & deside¬
ria cum reb crescunt. Cumq cogitationes
innumeras qͣsi agri fęnum ꝓferunt. eisdem co¬
gitationib uelut desiderato pabulo behemoth
Istiꝰ famem pascunt. Unde recte nunc dicit᷑.¬
sacra cum numero singulari mons ponitur.
aliqndo incarnatus dñs. aliqͣndo scã ęccłia.
aliqnͣdo testamentũ dĩ. aliqnͣdo apostata an¬
głs. aliqñdo quilibet hereticus designatur.
Cum uͦ montes plurali numero nominant᷑.
tur. Mons namq dñm signat. sicut scriptũ
est. Et erit in nouissimis dieb p̃paratus mons
domꝰ dñi in uertice montiũ. Mons quippe est
in uertice montiũ. incarnatus dñs transcen¬
dens celsitudinẽ ꝓpħarum. Rursum ꝑ montẽ

Expanded text:
ntiquo hosti, qui sub Behemoth nomine dominica voce describitur, superbi quique tanto familuanto hujus cessibus apud semetipsos altius intumescunt. His namque cum gloria augetur elatio, cum elatione vero additur cura, huc illucque animus tenditur, quia et desideria cum rebus crescunt. Cumque cogitationes innumeras quasi agri fenum proferunt, eisdem cogitationibus velut desiderato pabulo Behemoth istius famem pascunt. Unde nunc rectsacra cum numero singulari mons ponitur, aliquando incarnatus Dominus, aliquando sancta Ecclesia, aliquando testamentum Dei, aliquando apostata angelus, aliquando quilibet haereticus designatur. Cum vero montes plurali numero nominantur, tur. Mons namque Dominum designat, sicut scriptum est: Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium . Mons quippe est in vertice montium incarnatus Dominus, transcendens celsitudinem prophetarum. Rursum per montem
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ oculis suppliciis reꝓboꝵ. Et qmuis illud
ex uisione dñica eoꝵ gaudium ñ sit quo cres¬
cat. magis tam̃ auctori suo esse se debitores
sentiunt. qͣndo & bonũ cernunt qd̾ iuste remu¬
nerati ꝑcipiunt. & malũ qd̾ miscd̃iter aduiti
uicerunt. Igitur si utilitati iustoꝵ & hic tt̃p
tatio leuiathan istiꝰ. & illic damnatio ꝓficit:
seruus sempiternus est. dum d̾i laudib nesci-¬
ens seruit. & illic eiꝰ pena iusta. & hic uolun¬

Expanded text:
eorum oculos suppliciis reproborum. Et quamvis illud eorum oculos suppliciis reproborum. Et quamvis illud ex visione dominica eorum gaudium non sit quod crescat, magis tamen auctori suo esse se debitores sentiunt, quando et bonum cernunt quod juste remunerati percipiunt, et malum quod misericorditer adjuti vicerunt.tatio Leviathan istius, et illic damnatio proficit, sempiternus servus est dum Dei laudibus nesciens servit, et illic poena ejus justa, et hic
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑpetuum demonstremꝰ. Neq enĩ tunc iu¬
stos cęlesti felicitate pollentes adhuc tẽptare.
ꝑmitutur. cũ ante eoꝵ oculos ȩternis gehennę
ignib mancipatur. quia nequaqͣm in illa suꝑ-¬
na patria temptationib crudiendi sunt: in
qua iam ꝓtẽptationum laborib remuneran¬
tur. S tunc leuiathan iste cum suo corpore
repbis uidelicet om̃ib flammnis ultricib tra¬
ditur. quib sine fine crucietur. Quos scilicet
cruciatus dum iusti conspiciunt. in d̾i laudib
crescunt: quia & in se cernunt bonũ quo re¬
munerati sunt: & in illis inspiciunt supplici¬
um qd̾ euaserunt. Ita enĩ tunc pulchra erit
uniuersitas. dũ & gehenna iuste cruciat impi¬
os: & eterna felicitas iuste remunerat pios.
Sicut enĩ niger color in pictura substernitur
ut suꝑiectus albꝰ uel rubeus pulchrior osten¬
datur: ita tunc etiã malos bene ordinans d̃s
feliciora exhibet gaudia beatoꝵ. ostensis ante

Expanded text:
perpetuum Domino demonstremus. Neque enim tunc juperpetuum Domino demonstremus. Neque enim tunc justos coelesti felicitate pollentes adhuc tentare permittitur, cum ante eorum oculos aeternis gehennae ignibus mancipatur, quia nequaquam 1094 in illa superna patria tentationibus erudiendi sunt, in qua jam pro tentationum laboribus remunerantur. Sed tunc Leviathan iste cum suo corpore, reprobis videlicet omnibus, flammis ultricibus traditur, quibus sine fine crucietur. Quos scilicet cruciatus dum justi conspiciunt, in Dei laudibus crescunt, quia et in se cernunt bonum quo remunerati sunt, et in illis inspiciunt supplicium quod evaserunt. Ita enim tunc pulchra erit universitas, dum et gehenna juste cruciat impios, et aeterna felicitas juste remunerat pios. Sicut enim niger color in pictura substernitur, ut superjectus albus vel rubeus pulchrior ostendatur, ita tunc etiam malos bene ordinans Deus, feliciora exhibet gaudia beatorum, ostensis ante
Abbreviated transcription (Latin):
enim sicut & nuꝑ diximus electos suos dñs sepe
temptatori subicit. sicut post paradysi claustra
post tertii cęli secreta. ne reuelationũ magni-¬
tudine. paulus extolli potusset. ei sathanȩ
angłs datus est. S ut p̃fati sumus. ipsa hac
temptatione disponitur. ut qui elati perire
poterant. humiliati a ꝑditione seruentur.
Secreto gͦ dispensationis ordine. unde seuire
ꝑmittitur iniquitas diaboli. inde pie ꝑficit᷑
benignitas dĩ. Et bene ex hoc pacto qd̾ cum
quia inide obtemꝑat nutib suꝑnȩ gratiȩ.
unde exercet iram nequissimȩ uoluntatis suȩ.
Seruus gͦ ex pacto est: qui dum uoluntatem
suam implere ꝑmittitur. a suꝑni consilii uo¬
luntate ligatur. ut electos d̃i sicut dictum est
uolens temptet. & tẽptando nesciens probet.
lum ex pacto seruus. s sempiternus seruus ac¬
cipi dicitur: inuestigare compellim᷑. quomͦ
& post p̃sentis uitȩ terminum. seruire eũ dño

Expanded text:
enim, sicut nuper diximus, electos suos Dominus saepe enim, sicut nuper diximus, electos suos Dominus saepe tentatori subjicit, sicut post paradisi claustra, post tertii coeli secreta, ne revelationum magnitudine Paulus extolii potuisset, ei Satanae angelus datus est . Sed, ut praefati sumus, ipsa hac tentatione disponitur, ut qui elati perire poterant, humiliati a perditione serventur. Secreto ergo dispensationis ordine, unde saevire permittitur iniquitas diaboli, inde pie perficitur benignitas Dei. quia inde obtemperat nutibus supernae gratiae, unde exercet iram nequissimae voluntatis suae. Servus ergo ex pacto est, qui dum voluntatem suam implere luntate ligatur, ut electos Dei, sicut dictum est, volens tentet, et tentando nesciens probet. lum ex pacto servus, sed sempiternus servus accipi dicitur, investigare compellimur quomodo et post praesentis vitae terminum servire eum in
Abbreviated transcription (Latin):
tes dicunt. cũ eius nomini replicant quȩ fe¬
cerunt: s duro corde illa cum facerent in sua
laude rapuerunt. Unde mox audiunt. ne¬
cum pactum: Subaudis. ut mecum: Et
accipies eum seruũ sempiternũ. Subaudis ut¬
ego: S ualde sollerter intuendum est. qd̾
pactum cum dño leuiathan iste feriat. ut
sempiternꝰ ab eo seruus habeatur. In pacto
namq discordantiũ partium uoluntas im¬
pletur. ut ad uotum suũ quȩq ꝑueniat. &
iurgia desiderato fine concludat. Antiquus
itaq hostis a sinceritate diuinȩ innocentiȩ
maliciȩ suȩ succensus face discordat. s ab eiꝰ
iudicio etiã discordando ñ discrepat. Nam
uiros iustos semꝑ maliuole temptare appetit.
s tam̃ hoc dñs uel miscditer fieri. uel uiste
ꝑmittt. Hȩc ipsa gͥ temptationis licentia pa-¬
ctum uocatur. in qua & desiderium temptato¬
ris agitur. & tamen ꝑ cam miro modo uolun-¬
tas iusti dispensatoris impletur. Erudiendos

Expanded text:
tes dicunt, cum ejus nomine replicant quae fetes dicunt, cum ejus nomine replicant quae fecerunt, sed duro corde illa cum facerent, in suam laudem rapuerunt. Unde mox audiunt: Necum pactum? Subaudis ut mecum: Et accipies eum servum sempiternum. 28. ego. Sed valde solerter intuendum est quod pactum cum Domino Leviathan iste feriat, ut sempiternus ab eo servus habeatur. In pacto enim, discordantium partium voluntas impletur, ut ad votum suum quaeque perveniat, et jurgia desiderato fine concludat. Antiquus itaque hostis a sinceritate divinae innocentiae malitiae suae face succensus discordat, sed ab ejus judicio etiam discordando non discrepat; nam viros justos semper malevole tentare appetit, sed tamen hoc Dominus vel misericorditer fieri, vel juste permittit. Haec ipsa ergo tentationis licentia pactum vocatur, in qua etdesiderium tentatoris agitur, et tamen per eam miro modo voluntas justi dispensatoris impletur. Erudiendos