comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cogebat peiscos adarma quirrtes huiꝰ clangor bucuud dicitur Tubani turem
primi inuenerũt tubã dictã qͣi tofam idẽ canan it̾in tubam q̃r tibiam Inter
tulam auẽ et brcinom ueteres discernebant nm bucna insonans solli
citudinẽ ad bellum denũeiabat iugilius bucma signũ duadedit Aula aũt
cantur ut bella cõmictantur mtdum ut insequantur eos qui fugiĩt inc̾dũ¬
canitur receptui. Nam receptus dicitur quo se ex̾citus recipit unde et signa
gnificat que in toto mũdo ꝑ p̾didacõnem eiuãgelii sonat ecad c̾tanien spi¬
rrtale milctes xp̃i prouocat indocendo ammonendo et exortando ppłm̃ de
infteuut̃ et quid faciendum uel quiduitandum sit demonserãt Ouisquis
aut̃ int̃ eius indicia se obẜuat et sedm̃ eius magifl̾ĩ iuxerit iuitam p
NIIII genalit̃ omĩi regumnstriauenta sunt. unde et ubriepoiũ¬
tur armaria dicca sunt. Igem arma dicãtur om̃i tela generu
arma duplieia sunt uel quibus peucimus nel quibus tegniuis. drineat̃

Expanded text:
cogebat ad arma Quirites. Hujus clangor buccinium dicitur. Tubam Tyrrheni primi invenerunt, tuba dicta, quasi tofa, id est, cava. Item tuba, quasi tibia. Inter tubam autem et buccinam veteres discernebant. Nam buccitudinem ad bella denuntiabat. Virgilius: Qua buccina signum Dira dedit. Tuba autem canit, ut bella committantur; interdum ut insequantur eos qui fugiunt, interdum receptui. Nam receptus dicitur, quo se exercitus recipit, unde et signa gnificat, quae in toto mundo per praedicationem Evangelii sonat, et ad certamen spiritales milites Christi provocat: ii docendo, admonendo et exhortando populum Dei instruunt: et, quid faciendum, vel quid devitandum sit, demonstrant. Quisquis autem juxta ejus indicia se observat, et secundum ejus magisterium vixerit, vitam pneraliter omnium rerum instrumenta sunt: unde et ubi reponuntur, armaria dicta sunt. Item arma dicuntur tela omnium generarma duplicia sunt, id est, vel quibus percutimus, vel quibus tegimur. Arma autem
Abbreviated transcription (Latin):
comprosaudas re Epłam ꝓpegreci uoeant que int̾pretatur latme
missa Etola tiñ seu stili missa uel missi ante carte et membra¬
narie̾ usum inde dolatis liggneis codicellis ep̃larum alloquat seube¬
bantur una et portitores earuin tabellanos uocauerũt Todex in¬
conim libiorum est t̾iber uinus uoluminis et dictue codex por t̾rs¬
Lationem a dorticibus cuforum seu nciũ quasi caudex quia et sẽ
multitudinem libuor quasi ramorum contineat/ uolumen li¬
psalum aber e st interior tumca corricis que ligno coheret de quo
uueriłꝰ sic alta liber in ulino uñde et liber dicitur in quo seribi¬
muo  quia aute usum carte uee membianarum de sibus aulo
uociuã fiebant idest compagmabantur unde et scerptores a librie
ibrit nñ gieti bibliũ uocant libiaris aũt̃ idt̃ et antiquam uocã¬

Expanded text:
proprie Graeci vocant, quod interpretatur Latine missa. Στόλα enim sive στόλοι missa vel missi. Ante cartae et membranarum usum in dedolatis ex ligno codicellis epistolarum alloquia scribebantur, unde et portitores earum tabellarios vocaverunt. orum librorum est, liber unius voluminis. Et dictus Codex per translationem a caudicibus arborum, seu vitium, quasi caudex, quod in se multitudinem librorum quasi ramorum contineat. 2. Volumen liina prophetarum. 3. Liber est interior tunica corticis quae ligno cohaeret. De quo Virgilius: Alta liberaret in ulmo. Unde et liber dicitur in quo scribimus, quia ante usum chartae vel membranorum de libris arborum volumina fiebant, id est, compaginabantLibrum enim Graeci βίβλον vocant. Librarii autem iidem et antiquarii voca
Abbreviated transcription (Latin):
emrũ est mict̃ ditendi Sunt enĩ prohenna principia libroriu que
ante cause nairationem ad instiuendas audienciã auite gcaptrt
eus nomen plerq latmitatis ꝑit sine translacõne posiuãt hos
auitem uocabulum apud nos int̾pretatur prefacio nĩeupatur qi
picrotutio. Adrecepta sunc que aut quid faciendum aut quid non
facendum sic docent Quid faciendum ut dilige dim deã duum
Et honom patiem tuũ et matrem tuam Euid non faciendem
ut non mechateris non furtũ facies Similid et gentiliũ precepta
ues uibent uel uetant mbent faciendum ut micłara sere nułi
Aetaut ut neue int̾iutes coribũsere neue ftagella sũma pete Romꝰ
aut apus hcrees precepta moyses scupsit apudlatinos marciꝰ uares
Irimnus pacepta composuit eo quibus est illud postremus dicas pͥmio
quidus aeuu comparrot Probeemata aũt quecatine orpesead¬

Expanded text:
oemium est initium dicendi. Sunt enim prooemia principia librorum, quae oemium est initium dicendi. Sunt enim prooemia principia librorum, quae ante causae narrationem ad instruendas audientium aures coaptantur. Cujus nomen plerique latinitatis periti sine translatione posuerunt. Hoc autem vocabulum apud nos interpretatum praefatio nuncupatur, quasi praelocutio. Praecepta sunt, quae, aut quid faciendum, aut quid non faciendum sit, docent: quid faciendum, ut: Dilige Dominum Deum tuum ; et: Honora patrem tuum et matrem tuam ; quid non faciendum, ut: Non maechaberis; non furtum as, sere nudus: vetant, ut, Neve inter vites corilum sere, neve flagella Summa pete. Primus autem apud Hebraeos praecepta Moyses scripsit: apud Latinos Marcius vates primus praecepta composuit, ex quibus est illud: Postremus dicas, primuquibus agitur, comparant
Abbreviated transcription (Latin):
deꝙ tratat seustm in mulea sencienbi contrectintõ secre Sifferr
cuĩt seriuo tuutatus. it serbum sormo cũ alta eget persona
dracutue sreualicer ad so ipm est uerbũ aũt ad omes  unde et
diatur uersm fecit ad xpłm Dommentaua duta quasi clm¬
mente:s unt erom interpretortiones ut cominenta uius cõmenta
suiãtoeln iplogitieus est exeusaicio in quo solent quidam atu¬
strimeor mĩdere in deffensione eiũ aut negacione sola poitir st ͣ
fe moren grecum Banagericum est litenciosum et lscuuosum
ttens dicendi in laudib regum in euꝰ composicõne homit̃ multie
pendaciis adulantur quod malum a grecis exortum est quorim
euitas instiucta dicendi facultate et xopia incredibia multar
mendacõrum nebulas susticauit Latoꝵ libu sunt in qͣuid
reges ac consules stribuntur a fastib dicti idefe potestatibus Ande et
ouion liboi fastorum dieuntur q de regib et consulib edite sunt. ¶o¬

Expanded text:
sensum in multa sentiendi contrectando secum. Differt autem sermo, tractatus et verbum. Sermo enim altera eget persona. Tractatus specialiter ad seipsum est. Verbum autem ad omnes. Unde et dicitur: Verbum fecit ad populum. Commentaria dicta quasi commenta. Sunt enim interpretationes, ut commenta juris, commenta evangelii. Apologeticus est excusatio, in quo solent quidam accusantibus respondere, in defensione enim aut negatione sola positus est, et est nomen Graecum. Panegyricum est licentiosum et lasciviosum genus dicendi in laudibus regum: in cujus compositione homines multis mendaciis adulantur. Quod malum a Graecis exortum est; quorum levitas instructa dicendi facultate et copia incredibili multas mendaciorum nebulas suscitavit. Fastorum libri sunt, in quibus reges ac consules scribuntur, a fascibus dicti, id est, a potestatibus. Unde et Ovidii libri Fastorum dicuntur, quia de regibus et consulibus editi sunt. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
uantus   quia antippa qui uesꝑ in scriptuus appeleatuo cansoe eff¬
titiito Intempestũ cauẽ hoc est mediũ noctis uee ꝓfinditatõ pcc̃ond
ad confitendum tibi suꝑiuditia infticie tue Non uacat qd dicit: me¬
cula rescluta/ scit quoq sponsum media nocte tẽ uenturũ. Ideoq
eodern tpre surgit ad laudes ne int̾ fatuas uirgines ianua clausare¬
maneat. nec uacat qd dicit singelam quĩ surgitur eum ad dñĩ p̾¬
comã festinatur ad confitendum hnc significat ad laudandũ qr seqr¬

Expanded text:
atur, consors efficitur. Intempestum autem, hoc est medium noctis vel profunditatem peccatorum ad confitendum tibi, super judicia justitiae tuae. Non vacat quod dicit, Mencula resoluta , scit quoque sponsum media nocte esse venturum ; ideoque eodem tempore surgit ad laudes, ne inter fatuas virgines janua clausa remaneat. Nec vacat quod dicit, surgebam, quia semper surgitur, cum ad Domini praeconia festinatur. Ad confitendum hic significat ad laudandum: quia seq
Abbreviated transcription (Latin):
nocͥꝰ in uidea deus. in iste magnũ nomieneius Et factus ⁊̃ in rade
locuo eius et habitacõ eius in son. Cucũ uoniam dictũ putant a cu¬
cuitu equorum eo ꝙ ibi arcũ metas equi currũt Theatrum aũt ab
spetuculo noĩatum ꝙ in eo pp̃łs stans de suꝑ atq spectans ludos scem¬
cos contemplaretur.
tris compor̃tum. Nam amphiteatiũ rocundum est
figiã hns̃. iaborutus est ꝑplexis pauietib edisicĩ quale est apdi¬
cretam a dedalo factum ubi fuit mino taurus melusũs in quo siquis
nitroierit sine glomẽ ligni eritum inuenne non balet, Cuiꝰ edifion
talis est situs ut aꝑientibus fores tonitruũ intꝰ mirabile audiatur
Descenditur ultra centenis gradibus nntus sumlaera et mouster¬
fice effigies in parces diuersas tiansitus innumeri ꝑ tenebras et
cetera ad euriẽ ingrediencũ facca ita ut de tenebris eius ad lucem
cꝰ. secundus ocrecius, t̾eius mlẽno quartus mitalia oms ita conse¬
in cõmune exrpĩꝰ rei usu faru appellauerunt eoꝙ

Expanded text:
omen ejus, et factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion . Circum Romani dictum putant a circuitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Theatrum autem ab spectaculo nominatum, quod in eo populus stans desuper atque spectans ludos scenicos contemplaretur. tris compositum. Nam Amphitheatrum rotundum estlexis parietibus aedificium, qualis Cretam a Daedalo factus, ubi fuit Minotaurus inclusus; in quo si quis introierit sine glomere lini, exitum invenire non valet. Cuius aedificii talis est situs ut aperientibus fores tonitruum intus terribile audiatur: descenditur centenis ultra gradibus; intus simulacra et monstrificae effigies, in partes diversas transitus innumeri per tenebras, et cetera ad errorem ingredientium facta, ita ut de tenebris eius ad lucem tius: secundus Creticus: tertius in Lemno: quartus in Italia: omnes ita constin commune ex ipsius rei usu pharum appellaverunt: eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
coniburentur huic in ios seriptum est Alitꝰ q prinas arde¬
refaait quid ꝑ pruuas ñ sucoensas it̾ius concupĩstencũs
ixpsoꝵ mentes appellat trciens enĩ leuiats an alitus prmas
accendit quociens q occulta suggestio humanas mentes ad
quo nõ ctuud neꝵ aigentũ sed lignuo feno stpula concuema᷑¬

Expanded text:
scriptum est: Halitus ejus prunas ardere facit . Quid prunas, nisi succensas internis concupiscentiis reproborum mentes, appellat? toties enim Leviathan halitus prunas accendit, quoties occulta suggestio humanas mentes ad quo non aurum neque argentum, sed lignum, fenum, stipula concrema
Abbreviated transcription (Latin):
uel acerontea etiam uario spiracłiñ dicit huꝰ oemodi locum et spiracula
hiatus est honũs oris aꝑcio translata a fens quarum auditas
oris as apercione monsertur.i
rofunduini propne quase cus pours sit fundus abuisi
De profundo

Expanded text:
el Ἀχερόντεια. Etiam Varro spiraculum dicit huiuscemodi locum; et spiracula e autem hiatus est hominis oris apertio, translata a feris quarum aviditas oris adapertione monstratur. Profundum proprie quasi cuius porro sit fundus. Abusive autem profund
Abbreviated transcription (Latin):
alifila suut loca ubi naues fabricantur hoc et text᷑¬
induocatur. Scacio est uͥ ad tempus stant naues. portꝰ
ubi hyemant importiuũ aũt ubi nullum refugiũ q̃i¬
hiberna opponẽ solent et portus dicca a deportandis cõmereus. hc̃ uete̾̃s
abaiolandis m̃tib baias uocabant illa declinacõne abaia baias ut a¬
familia familias Si aut̃ naues spĩtalit̾ eccias possunt significare
que in soloiftius mũdi uer santur et fluctib temptacionũ atq ꝑsecuoõ¬
num tempestatibus quassantur nonincongie stacio uel portus naui¬
um fidei fumitas pt̾ accipi ubi tansquillitatem quietis scõrum aie
muenus de siderant unde in psalmo scripoim est. et eduxit eos ipo¬
tum uolinitatis eoru et de necressitatibus eorum liberauiteos oftenidit
iñgere ut se gaudeant ingenti clade libãtos qñ ad portũ ceꝑunit uenue
tutissimum. Portus enĩ aportandid nauibus dicci est subiũgitur re¬
pecita quidẽ ẜ innie grrata conclusio ut de nccitatib eunctie libaretur

Expanded text:
alia sunt loca ubi naves fabricantur. Hoc et textrinum vocatur. Statio est ubi ad tempus stant naves; portusubi hhiberna opponere solent. Et portus dictus a deportandis commerciis. Hunc veteres a bajulandis mercibus bajas vocabant, illa declinatione a baja bajas, familia familias. Si autem naves spiritaliter ecclesias possunt significare, quae in salo istius mundi versantur et fluctibus tentationum atque persecutionum tempestatibus quassantur, non incongrue statio vel portus navium, fidei firmitas potest accipi, ubi tranquillitatem quietis sanctorum animae invenire desiderant. Unde in psalmo scriptum est: Et eduxit eos in portum voluntatis eorum, et de necessitatibus eorum liberavit eos . Ostendit mergere, ut se gaudeant ingenti clade liberatos, quando ad portum coeperint venire tutissimum. Portus enim a portandis navibus est dictus. Subjungitur repetita quidem, sed nimis grata conclusio, ut de necessitatibus cunctis liberaretur
Abbreviated transcription (Latin):
tula simeloca umbrose quib ꝑeftatem uitant peccori solr
ardorem stacius et umbiosi patuere estiua licer. Amenaaut̃
et apuca loca spẽs iuirtutum possunt designare ubi solnstiere
splendet et tempainentum bone iuite consiftit. Econtrano uero lubrica
loca uicia ualent significare uͥ gressus iecte conũsacĩns non pt̾consi¬
st̃e̾ lubrica enĩ ꝑgit quiluxꝰ scli sequitur et deliaias huiꝰ mundi ac¬

Expanded text:
tiva sunt loca umbrosa, quibus per aestatem vitant pecora solis ardorem. Statius: Et umbrosi patuere aestiva Lycaei. Amoena autem et aprica loca species virtutum possunt designare, ubi sol justitiae splendet, et temperamentum bonae vitae consistit, Econtrario velut lubrica loca vitia valent significari, ubi gressus rectae conversationis non potest consistere: lubrica enim pergit, qui luxus saeculi sequitur, et delicias hujus mundi a
Abbreviated transcription (Latin):
fiem scłi ut est illud euuangelitum uͭ dr̃ sagena dm̃ ꝓisces drihere ad
licuo ubi lom pistes colliginitur iuasa maliaut̃ feras mictuntur¬
alñ aũt ꝑlitus immortat featꝰ signatur undelegitur dne in euuangelio
sedissem luore et discipuli describuntur naugio laborare/ postresurrettõ¬
nem dñõ in litore stetit qui aute resuriecc̃onem suam coram discipulis suis
in fluctib maridambulauit eui uicio rei feftiue cognoscaur si ip̃a que
causarum tumultu et undis uita corruptibit nlidit quid ꝑ solidita¬
temlictoris nͥ illa ꝑpetuitas quietis et̾ue figuratur quiag̾ discipuli

Expanded text:
 ut est illud Evangelicum, ubi dicitur sagena Domini pisces trahere ad littus, ubi boni pisces colliguntur in vasa, mali autem foras mittuntur. Per littus immortalitatis status signatur. Unde legitur Dominus in Evangelio sedisse in littore, et discipuli describuntur navigio laborare. Post resurrectionem Dominus in littore stetit, qui ante resurrectionem suam coram discipuin fluctibus maris ambulavit? Cujus rei ratio festine cognoscitur, si ipsa quae causarum tumultu et undis vitae corruptibilis illidit? Quid per soliditatem littoris, nisi illa perpetuitas quietis aeternae figuratur? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uocantur¬
AA loca que sole gaudent quasi
aꝑto celo aprico contiaria
ubricuim dicilocum abeo ꝙibi quis labitur et
De lubricis locis.

Expanded text:
ocantura loca quae sole gaudent, quasirto caelo, aprico contraria. Lubricum dici locum ab eo quod ibi quis labitur; et De lubricis locis.
Abbreviated transcription (Latin):
ciatus fu̾it in regno celesti qr aliũd est sacramentũ aliud iurt
sacramenti Sacramentũ oie ꝑcipitur uirtute saciument int̾ion
hõ saciatur qr panis corpus confirmat ideo ille. coipus xp̃i cõ
guient nĩcupatur uniũ aut qr sangnem̃ opatur in carne ideo
ad sanginem̃ xp̃i refertur / hec aũt dũ sunt insibilia sc̃ificata tũt¬

Expanded text:
ciatus fuerit in regno coelesti, quia aliud est sacramentum, aliud virtus sacramenti, sacramentum enim ore percipitur, virtute sacramenti interior homo satiatur. gruenter nuncupatur: vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tu
Abbreviated transcription (Latin):
solui posse credimꝰ . Maluit em̃ dñs corporis et sangins sui sacĩa
fideliũ ore ꝑcipi et in partem eorum redigi ut ꝑ uisibile opus in¬
usibit ondetur effectus sidut eñ tibus mat̾ialis poruseeus mi¬
trit corpus et uegetat ita eciã ubum dei intyaiam̃ mitrit et roborat
qr nõ in solo pane uiuit homo sedm om̃i uerlo qd̵ protedit de ore
dei et u̾bum caro faciũ est et habitauit in nobis ait gͦ ipã ucritas
Caio eñ mea uere est cibus, et sangnis meus uere est potus. bere
scil daro xpĩ est cibus qr uere pascit et ad uitam et̾nam honnem
nutrit Et sangnis eius uere est potus qr esuriente et sierentem
cuam̃ iustam inet̾nũ ueracit̾ saciat. Temꝑalem quippe uitam si

Expanded text:
solvi posse credimus. Maluit enim Dominus corporis et sanguinis sui sacramenta fidelium ore percipi, et in pastum eorum redigi, ut per visibile opus invisibilis ostenderetur effectus. Sic enim cibus materialis forinsecus nutrit corpus et vegetat, ita etiam verbum Dei intus animam nutrit et roborat, quia non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei. Et: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ait ergo ipsa Veritas: Caro enim mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus. Vere scilicet caro Christi est cibus, quia vere pascit, et ad aeternam vitam hominem nutrit; et sanguis ejus vere est potus, quia esurientem et sitientem animam justitiam in aeternum veraciter satiat. Temporalem
Abbreviated transcription (Latin):
puia adiuuat et p̾dicacio u̾bi diuini adiuuat et dileccõ pura uere ca¬
ritatis / unde est illud iacobi Oĩo fidei saluabitinfuũ et sii pec¬
catis est dimictũtur ei et ite Qui conu̾ti inquit fecerit pccõrem ab
errore ure sue saluabit aiam̃ eius a morte et oꝑit multitudinẽ pcc̃o¬
rum Demiq saluator ꝙ dileccio remissionẽ pccõium pariat in euuãge¬
lio ad symonem loquẽdo de muliere pecratrice que pedes eius lacmns
ngauit et capillis suis tersit et unguento iuxit ondit dicens
Amen dico tibi remictũtur ei pccũ multa qm̃ dilexit multum

Expanded text:
uvat et dilectio pura verae charitatis. Unde est illud Jacobi: Oratio fidei salvabit infirmum, et si in peccatis est, dimittentur ei . Et iterum: Qui converti, inquit, fecerit peccatorem ab errore viae suae, salvabit animam ejus a morte et operit multitudinem peccatorum . Denique Salvator, quod dilectio remissionem peccatorum pariat, in Evangelio ad Simonem loquendo de muliere peccatrice, quae pedes ejus lacrymis rigavit, et capillis tersit, et unguento unxit: ostendit, dicens: A
Abbreviated transcription (Latin):
mtũ lacrimis meis fratum meũ rigabo uõi leccũ delectanem intalli¬
gun corporis/ quã pot̾ homo latruus ꝙͣuis paucis lauare si cũ con¬
tingat cclesa inspiracõne deflere Stratum autem significat eumu¬
lum pcc̃oꝵ⁊ quẽ rigari indemur/ hoc est uberius lauare it simꝰ ex pecca¬
core uiftis ex lugente leti ex egroto sauissim Quod aũt uera penitẽ¬
eia expiuget honñem et ad celeste regnũ ꝑducat endit dñt dicens¬
et ꝑ elemosinas purgatur homo a sordib aĩe unde est illud psalmiste
lauabo nit innocentes manus meas Int̃ innodentes eñ lauat manus
suas quisquis fact propiia ftudio bone conu̾sorcõis emũdat ime sal¬
uator in euuãgelio ait date elemosinã et ecce omiã mũda sunt uos
et alibi scriptum est sicut aqua excinguit ignẽ ita elemosina exti

Expanded text:
intelligimus, quam potest homo lacrymis, quamvis paucis, lavare, si eum contingat coelesti inspiratione deflere. Stratum autem significat cumulum peccatorum, quem rigare jubemur, hoc est, uberius lavare, ut simus ex peccatore justi, ex lugente laeti, et ex aegroto sanissimi. Quod autem vera poenitentia expurget hominem, et ad coeleste regnum perducater bona opera et per eleemosynas purgatur homo a sordibus animae. Unde est illud Psalmistae: Lavabo inter innocentes manus meas . Inter innocentes enim lavat manus suas, quisquis facta propria studio bonae conversationis emundat. Hinc et Salvator in Evangelio ait: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Et alibi scriptum est: Sicut aqua exstinguit ignem: ita eleemos
Abbreviated transcription (Latin):
ex auo nor̃ẽ et xp̃s dr̃ et homo post lauaciũ scificatur nam sicut
in bapio pccõrum remuissio datur ita ꝑ unctionem scificacõ spue
adhbetur et hoc de p̾sema disciplina qua ungi in sacdoera et ire¬
gũ solebant ex quo et aaron a moyse bñctus est qd diẽ carnalit̾
fit spĩtalit̾ proficit quõ et in ipã lup ͫ gna uisibilis actus est
ad in aqua ingimur sed spĩtalis affectus qd ãdelictis mũdamir
hoc significat et illud ungnẽtũ ꝙ peccatux suꝑ caput ihũ fudisse
scribitur Imposicio ideo fit ut ꝑ manus benedictõnem aduocatus
muitecur sps̃ sc̃s̃ Tunc eñ ille ꝑaclitus post mũdata et beredcã
corporr libeus a patro destendit et quasi suꝑ baptisim aquam
tãꝙͣ suꝑ priscinã sedem recognoscens quiescit na legitiu ꝙ in p̾nei¬

Expanded text:
e, et Christus dicitur, et homo post lavacrum sanctificatur. 51. Nam sicut in baptismo peccatorum remissio datur, ita per unctionem sanctificatio spiritus adhibetur, et hoc de pristina disciplina, qua ungi in sacerdotium et in regnum solebant, ex quo et Aaron a Moyse unctus est. 52. Quae dum carnaliter fit, spiritualiter proficit; quomodo et in ipsa baptisquod in aqua mergimur: sed spiritalis effectus, quod a delictis mundamur. Hoc significat et illud unguentum, quod peccatrix super caput Jesu fudisse scribitur. Impositio ideo fit, ut per manus impositionem advocatus invitetur Spiritus sanctus. Tunc enim ille paraclitus post mundata et benedicta corpora, libens a Patre descendit, et quasi super baptismi aquam, tanquam super pristinam, sedem recognoscens, quiescit. Nam legitur quod in princi
Abbreviated transcription (Latin):
ut sequanũ uestigia eius di quo ipõ ueritas tesratu. dicens. Ruu
quitur me nõ ambulat in tenebris sed habebit lumẽ iube et itm
Qui uult inquit post me uenne abueget semetipm et tollat erucẽ
suã et sequatur me nã qui ꝓdidit aiam̃ suã ꝓpõme ĩ uitã et̾nam
eustodit eã pot̾ea sunt et alui spc̃e mũda̾nũ quibus aĩe purgant᷑

Expanded text:
 Veritas testatur, dicens: Qui sequitur me, non ambulabit in tenebris, sed habebit lumen vitae . Et iterum: Qui vult, inquit, post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me. Nam qui perdiderit animam suam propter me in vitam aeternam custodiet eam . Praeterea sunt et aliae species mundationu
Abbreviated transcription (Latin):
aluator in euuãgelio de se dixisse baptismũ habeo baptizari et crarte
douet perficiatur in quo iudelicet passiomis sũe uniuit saciamentum
q̃corpus suum hoe est. scam̃ ecciam ꝑ effusionẽ sangiũs sui lauit
⁊so d ibus oñi pectatorum unde scriptum est qui dileoit nos et lauit
nos apegatu nr̃is io sanguine suo hinc quoq martoriũ qd pro

Expanded text:
Salvator in Evangelio de se dixisse: Baptismum habeo baptizari, et coarctor, Salvator in Evangelio de se dixisse: Baptismum habeo baptizari, et coarctor, donec perficiatur ; in quo videlicet passionis suae innuit Sacramentum: quoniam corpus suum, hoc est, sanctam Ecclesiam per effusionem sanguinis sui lavavit a sordibus omnium peccatorum. Unde scriptum est: Qui dilexit nos, et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Hinc quoque martyrium, quod pro
Abbreviated transcription (Latin):
testib stat om̃e u̾b̾ĩd ita sacranẽtũ confumat carias mimerus
nominũ diuinorum Quod aũt ꝑ aquã baptismũ datur hec cõ
est, bolut eñ dñs ut res illa muisibit ꝑ congruentiã ses et¬
de semetip̃o et accipiũt uĩ purgaꝰnis ut meis et caro et aiã eelicus inq̃¬
d̃ẽ fidem et unũ baptisia tñ sunt plura gña baptisiatis que purgãt
honnem a delictis ac piofectũ confeit sc̃itatis nam legitur in acabus a¬
płorum dinũ ascensiuiũ in celis discipulis dixisse Iohãnes quidam bap¬
tizauit aqua uos aũt baptizamuin spũ sc̃o nõs post hos multos dies
solũmͦ tempus respicit qñ apłi et deã fide̾les illius tprĩs baptizati sũt
aqua in remissionem peccatorum ꝑgiam̃ sp̃s sc̃i donatã sibi adnõ¬
piunt utiq in spũ sc̃o baptizantur ꝑ auꝰ donũ et a peccatis abluuĩt᷑
omĩb et ut in bonis profice̾ accib possint adiuiuãtur Item legitur

Expanded text:
testibus stat omne verbum , ita sacramentum confirmat ternarius numerus nominum divinorum. Quod autem per aquam Baptismus datur, haec ratio est. Voluit enim Dominus, ut res illa invisibilis per congruentiam, scilide semetipso, et accipiunt vim purgationis, ut in eis et caro et anima delictis inquraedicet unam esse fidem et unum Baptisma: tamen sunt plura genera baptismatis, quae purgant hominem a delictis, ac profectum conferunt sanctitatis. Nam legitur in Actibus apostolorum, Dominum ascensurum in coelum discipulis dixisse: Joannes quidem baptizavit aquempus respicit, quo apostoli et caeteri fideles illius temporis, baptizati sunt aqua in remissionem peccatorum gratia Spiritus sancti a Dopiunt, utique in Spiritu sancto baptizantur, per cujus donum et a peccatis abluuntur omnibus, et in bonis proficere actibus adjuvantur. Item legitur
Abbreviated transcription (Latin):
De exoraismo
xortiliilis grece latine cõmracio sine sermo in¬
crepadõmis est adũsus dyabolũ ut discedat / sicut est illud
in zacharia et õndit mͥ ihm sac̃dotem magnũ stantem
com̃ angło dei et sathan feabat a degtuo eius ut adiõsaret᷑ ei¬
Et dixit dñs ad sachan maepet dño uite sathan et increpet dñs inte
qui elegit ihrłm hoc est exorcisino moepare et auirare adu̾sus drabolũ
onde sciendum ꝙ nõ creatiua dei in infantib ecortizatur aut eo suffla¬
tur. sed ille subquo sunt omẽs qui cũ prc̃o nascuntur est eñ p̾nceps
int̾pretatur Discessuri eĩ apłi ad euuãtteeizandum ingẽ
tibus hoc sibi predicacõnis signum uel iudicium posuerũt

Expanded text:
De exorcismo. Exorcismus Graece, Latine conjuratio sive sermo increpationis est adversum Diabolum ut discedat: sicut est illud in Zacharia: Et ostendit mihi Jesum sacerdotem magnum stantem coram angelo Dei, et Satan stabat a dextris ejus, ut adversarett Dominus ad Satan: Increpet Dominus in te, Satan, et increpet in te Dominus, qui elegit Hierusalem.' Hoc est exorcismus increpare et coniurare adversus diabolum; unde sciendum est quod non creatura Dei in infantibus exorcizatur aut etur: sed ille, sub quo sunt omnes, qui cum peccato nascuntur. Est enim princeinterpretatur. Discessuri enim Apostoli ad evangelizandum in tibus, hoc sibi praedicationis signum vel indicium posuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tu sbãm aĩẽ aspmitus in qua iueret coeauit dllit̾ hiꝰ deuud et sor¬
des exp̃mit uiciorum in quibus polluitur homo dimuili̾ et lutrmm du¬
plicem significacõen habet hoc est carius hũãne et pollucõnem iu¬
iornm unde dñs legitur in enuãgelio lutum ex puto fecisse et ceci
nati oclõs aꝑnisse Expuit enĩ in t̾ram et fecit lutum qr ub̾um cauo fen¬
tate. ħ est ab origine p̃mi hoño et sic ad piscinam siloe hioc est ad
baptisim sacramentũ illud misit Eccntranio uero lutum poritur
sordes significat iuciorum bnde est illud beati petri. qd de peccatoribe
at contingit em̃ eis illud ueu ꝓũbium curnis reu̾sus ad siũ uo¬
mitum et suo sota inuolutabio dlutilla ab argis uocata apud pmũd¬
indomo dĩ de auri calco exea uasa confecta sut̃ et significat stom̃
striptuum badelegitu in libro regtum ꝙ onnĩa uasa qui felit prane
sasomomi m doniodĩ de auricalco srint in regione rordans fudit El rex

Expanded text:
tiam animae ac spiritus, in qua viveret, creavit. Aliter limus coenum et sordes exprimit vitiorum, in quibus polluitur homo. Similiter et lutum duplicem significationem habet; hoc est, carnis humanae, et pollutionem vitiorum. Unde Dominus legitur in Evangelio lutum ex sputo fecisse, et caeci nati oculos aperuisse: Exspuit enim in terram, et fecit de saliva lutum , qtate, hoc est, ab origine primi hominis: et sic ad piscinam Siloe, hoc est, ad baptismi sacramentum illud misit; econtrario vero lutum ponitur, quando sordes significat vitiorum. Unde est illud Petri, quod de peccatoribus ait - Contigit enim eis illud veri proverbium: canis reversus ad suum vomitum: et sus lota in volutabro luti . Argilla ab Argis vocata, apud quos primum ex ea vasa confecta sunt: et significat sanctam Scripturam: unde legitur in libro Regum , quod omnia vasa quae fecit Hiram Salomo
Abbreviated transcription (Latin):
natura aus ardeus et igniũ argnata. et neq aqua neq ferro rumpit᷑
nͣ sol muliebrib inquinamentis utilad compages nauiũ oustiee
aũt bitumiẽ qd est femencissinũd et iuolentũ gluten signifieat dile¬
oõme aidorem in magna forcitudnus adtenendam societatem spĩta¬
lem oiã colerantem unde dearce stuictura quam dño iubente edificauit
nce ita legitur in lilio genesi fuc ti bi archam de lignis lerugatis ma¬
siruiculas in archa fãcies et bitiune luues eam intrisecus et exrꝰ
et sic fuai s eam Archam instruxit noe nõ delignis pitie sceutibus
rnm significat ad ome opus paratam quodundti enĩ uet̾is quadutr̃
firmud ftusit Qd bicimime glutmautur arce ligna intruseats ere¬
tuisecus utin pagine uuitatis signifioetur dolerarieia caritatis ine
scadasis ciam teuptancibus. siue ab hrs quinitus ẜuc i liueais lue¬

Expanded text:
natura ejus ardens et ignum igni cognata, et neque aqua nec ferro rumpitur: natura ejus ardens et ignum igni cognata, et neque aqua nec ferro rumpitur: nisi solis muliebribus inquinamentis, utilis ad compages navium. Mystice autem bitumen, quod est ferventissimum et violentissimum gluten, significat dilectionis ardorem, vi magna fortitudinis ad tenendam societatem spiritalem omnia tolerantem: unde de arcae structura, quam, Domino jubente, aedificavit Noe, ita legitur in libro Genesis: Fac tibi arcam de lignis levigatis, mansiunculas in arca facies, et bitumine linies eam intrinsecus et extrinsecus, et sic facies eam . Arcam instruxit Noe de lignis non putrescentibus: orum significat, ad omne opus firmiter stabit. Quod bitumine glutinantur arcae ligna intrinsecus et extrinsecus, ut in compage unitatis significetur tolerantia charitatis, ne scandalis Ecclesiam te
Abbreviated transcription (Latin):
bos comiciales dep̃hendat. miore suo impoĩtus om̃ib ardescens in
calide iumi. p̾maq subdita eurũfeiens ex arde scentib reꝑcusso pal¬
lorem dnũ uelut definictorum effundit Quid in sulphure ñ fecor¬
canius et quid ꝑignẽ nͥ ardor desiderii carnal exp̃mitur Cum gͦ¬
liabitanciũ sodomis uel gomorra carnis seelera puie dũs decremis¬
set in ip̃ã qualitate ulcõnis. inuotuit maculam crimis Sulphu
qmppe fetorem habet ignis ardorem qui itꝙ ad ꝑũsa desidiã excar¬
ins fetore arsert̾ dignũ fuit ut simul sulphure ꝑuent et igne qͣt
ex iusta pena uiscerent ex inuisto desiderio quid fecissent
De Glebis et aquis
itimie Nm iudee lacua affalti demergit cuius gle
bas suꝑ natantes naute scaphis aꝓpinquantes colligut
In sma aut̃ limus est passim at̾ra estuans spissant᷑
oiut utraq et denficate ooeunt et utraq greci spissa a ffalton appellat̾

Expanded text:
bos comitiales deprehendat nidore suo inpositus ignibus ardescens. In bos comitiales deprehendat nidore suo inpositus ignibus ardescens. In calice vini prunaque subdita circumferens exardescentis repercussu pallorem dirum velut defunctorum effundit. carnis, et quid per ignem nisi ardor desiderii carnalis exprimitur? bitantium Sodomis vel Gomorrhae carnis scelera punire Dominus decrevisset, in ipsa qualitate ultionis innotuit maculam criminis. Sulphur quippe fetorem habet, ignis ardorem. Qui itaque ad perversa desideria ex carnis fetore arserant, dignum fuit ut simul sulphure perirent et igne, quatenus ex justa poena discerent ex injusto desiderio quid fecissenDe glebis ex aqua . Bitumen in Iudaeae lacu Asphaltite emergit, emergit, cuibas supernatantes nautae scaphis appropinquantes colligunt. In Syria autem limus est passim a terra exaestuans; spissantur autem utraque et densitate coeunt, et utraque Graeci pissasphalton appellant;
Abbreviated transcription (Latin):
aquarum nob clementũ in ablucionem pcc̃orum conũtit drgillosa
Quasi eñ argilea ignib durata prmãuasis dñi quanta et qualia
des ꝓ scueruueuit᷑ momĩb sẽquenda p̾menserant. Creta ab insulla
cieta ubi ncłior est nomen tiuxit. oeta cimolia candida est a cimea italie
insula dicta quarum altera liestimentorum p̾ciosos colores emolliore
contuta cum sulphure quodam intore exhilauit alt̾a gẽmus intorem
pftat Cucta argrucaria et ipã audida appellata ex ꝙͣ intoiẽ apgẽto
rebbat Tena sanma a samo insula dicta glutinosa et caudida ⁊ lungue
accent̾itur ur enĩ iguis est nam uis eius et in aquis fementibus
seutitur neq alia res facilius accenditur nascitur in insul eoliie
ex onũb gñib media utuntur alterum qd appellant glebam
usib cm fullonũ familiare tercuũ liquor est usus eus ad lanas
soluendas quo caudorem molioiem q p̾stat. quartumad lixina
maxnnecon ficienda aptum. Sulphuris canta us est. ut mor¬

Expanded text:
aquarum in ablutionem peccatorum convertit. Argillosa quasi enim argilla ignibus durata formam vasis Domini, quanta et qualia les perseverarunt, in omnibus sequenda praemonstrat. Creta ab insula Creta, ubi melior est, nomen traxit. Creta Cimolia candida est: a Cimaea Italiae insula dicta, quarum altera vestimentorum pretiosos colores emolliens, contristatos sulphure, quodam nitore exhilarat; altera gemmis nitorem praestat. Creta argentaria, et ipsa candida appellata eo quod nitorem argento reddat. Terra Samia a Samo insula dicta, glutinosa et candida, et linguae accenditur; πῦρ enim ignis est. Nam vis eius et in aquis ferventibus sentitur, neque alia res facilius accenditur. Nascitur in insulis Aeoliis ex omnibus generibus medici utuntur. Alterum, quod appellant glebam, usibus tantum fullonum familiare. Tertium liquor est; usus eius ad lanas suffiendas, quoniam candorem mollitiemque praestat. Quartum ad lychnia maxime conficienda aptum. Sulphuris tanta vis est ut mor
Abbreviated transcription (Latin):
cum mimeodicant qr luc homo cepit edificare et non potuit cõ fimare
tictum asoco simepsit uoctibusum nascitu et̃ maerpidouce uegionee
eipti utria ex quo et mediome fiuinc. et sordes ooiporum uestina la¬
nantus hnur natuia non multum a sale distat ht̃ em̃ iurtutem sal et
sronbĩ outur sauestentib siccitate liceorib nam sicut salẽ inliccore m¬
lis fesioie donfiant solis. diranda m petue aquas mannas quas n¬
rquit i peteron sal quid uel glaciei aspecciu simieunã ẜ me gclati uĩ¬

Expanded text:
 et non potuit consummare . Nitrum a loco sumpsit vocabulum: nascitur enim in oppido vel regione Aegypti, Nitria, ex quo et medicinae fiunt, et sordes corporum vestiumque lavantur. Hujus natura non multum a sale distat. Habet enim virtutem salis, et similiter oritur canescentibus siccitate littoribus. Nam sicut salem in littore maris fervor conficit solis, durando in petram aquas marinas, quas mncoquat in petram, sali quidem vel glaciei aspectu simillimam, sed ni
Abbreviated transcription (Latin):
scli flurum acq feditutem germinare uciorum Nem quia sal ad condien
dos carnes ꝙ siccandas aptum est rite demoustuat᷑. qd per predicacionem
enuãgelii fluxus rescringitur uoluptatum et huãna natura Exclusis
ueris et put̾dine pcc̃orum illesa ẜuatur suo conditori ꝑ eius eustodiam
mandatorum Donum quippeest dei ubum audire frequencius. sale sa¬
siquis semel condimento u̾itatis illiãtur ad apostasiam non redeat¬
et qui aliquo docore corugitur non eam quã ipe gustauit sapiẽ dulcedinuẽ
ad condiendos cibos carues qr siocanaio ualere desierit nuillo iam usui an¬
tiuntent neq em̃ ut alius cestatur enuãgłista in t̾ram utile est Cuius
meccu et amiare prohibetur nop int̾quiluũ agriculture profuturd qd
riuacibilieet glebis iuxtum non fetare semina frugum ẜ excinguẽna

Expanded text:
li luxum atque foeditatem germinare vitiorum. Item quia sal ad condiendos cibos, carnesque siccandas aptum est: rite demonstrat, quod per praedicationem Evangelii fluxus restringitur voluptatum: et humana natura, exclusis vermibus et putredine peccatorum, illaesa servatur suo conditori per ejus custodiam mandatorum. Bonum quippe est Dei verbum audire frequentius, sale sasi quis semel condimento veritatis illuminatus ad apostasiam redierit, quo alio doctore corrigitur, qui eam quam ipse gustaad condiendos cibos, carnesque siccandas valere desierit, nulli jam usui aptum erit, neque enim, ut alius testatur evangelista, in terram utile est, cujus injectu germinare prohibetur, neque in sterquilinium agriculturae profuturum, quod vivacibus licet glebis i
Abbreviated transcription (Latin):
ba boritꝰ lxxͭ ͣ transtulerũt noam. ut significarent herbam fullord que
lux̃ ricũ prouĩcie palestine inuuentibus ec huidis nascicur lros et ad la¬
uandas sordis eãdem ium hũc quam etintrum. Nitrum aut̃ nrm et her¬
ba fulloms penitencia est. Eccͣiasticus quaꝙ ẜmo qui arguit moiepat et
corripit delinquentem mordacioris intri. habet similitudiuẽ qui uo leui
pcc̃õrum sorde ĩmaculatus est lemiorib purgatur monitis. Pouro pctã
grauia que ad morton trihñt. nec moo nec herba borich dilui possunt.
in conspectu tuo. qd eciam si honũb munda udearis. in mũda non fis
de quo quidam ait. Ruscicus es nestis quid geo noĩe dicar spuma uers¬
cor intei gretus es afionitio. Colligitur aut̃̾masia in speluuais. asti¬
lans. deliuic siccatur sole optinũq putatur si nimine fuĩt pondeiosũ
et maxine fricabile colore pene purpureo.

Expanded text:
 LXX transtulerunt πόαν, ut significarent herbam fullonum, quae iuxta ritum prouinciae Palestinae in uirentibus et umectis nascitur locis et ad lauandas sordes eandem uim habet, quam et nitrum; \'nitrum\' autem nostrum et \'herba fullonis paenitentia est. ecclesiasticus quoque sermo, qui arguit et increpat et corripit delinquentem, mordacioris nitri habet similitudinem. qui uero leui peccatorum sorde maculatus est, leuioribus purgatur monitis. porro peccata grauia, quae ad mortem trahunt, nec nitro nec herba borith dilui possunt, in conspectu meo, quod, etiamsi hominibus munda uidearis. mihi munda non sis, de quo quidam ait: Rusticus es, nescis quid Graeco nomine dicar. Spuma vocor nitri Graecus es aphronitrum. Colligitur autem in Asia, in speluncis distillans, dehinc siccatur sole. Optimum putatur, si minime fuerit ponderosum, et maxime friabile, colore pene purpureo.
Abbreviated transcription (Latin):
eiũ ex̾cẽ undem regnũ legitur et ipe in xirᵒ arantib uiuis euit. Semi¬
mare est p̾dicuc̃õius ẜmonem mcorda fidelium spargẽ ut in ppħã et semina¬
bunt agros Segeres eñ pleles sunt fideliũ quos mundant et expurge
agu eultoies spĩtiulles hoc est doccoies sc̃ĩ nequioꝙ ibi erescat mucile aci
unulentum messis nõ fbertas est. nel copia fideliũ ut in euuãgelio dnis
ad ppłos ait leuate ocłos nros et indete regiones qr albesunt iã ad messẽ
Alic̃ eñ messis consimnacio est. sc̃li messores nõ angeli dei critic̃ autẽ
elecci sunt et. zizama repiobi Collignutur gͦ segetes et redignuturmn mae¬
inpulos ut in honeũ dnĩ collodentur aid sc̃ĩ uru dm mampuł iitutum
in celestem mansionem recipuuitur. ut est in psaliuo uẽnientes inquit¬
uement ut in exultadõne portances mampulos suos. hec est moedem¬

Expanded text:
: unde in libro Regum legitur: Et ipse in duodecim arantibus unus erat . Seminare est praedicationis sermonem in corda fidelium spargere, ut in propheta: Et seminabunt agros . Segetes autem plebes sunt fidelium quas mundant et expurgant agricultores spirituales, hoc est, doctores sancti, ne quidquam ibi crescat inutile atque virulentum. Messis vero ubertas est vel copia fidelium, ut in Evangelio Dominus ad Apostolos ait: Levate oculos vestros, et videte regiones, quia albae sunt jam ad messem . Aliter autem messis consummatio est saeculi, messores vero angeli Dei, triticum autem electi sunt et zizania reprobi. Colliguntur ergo segetes et rediguntur in manipulos, ut in horreum Domini collocentur: cum sancti viri cum manipulis virtutum in coelestem mansionem recipiuntur: ut est in psalmo: Venientes, inquit, venient in exsultatione portantes manipulos suos
Abbreviated transcription (Latin):
he las ucllie nam nis t̾ra est Sulois ascle nocatus qd ꝓsassut se¬
sem capiat bẽractid dictũ qi ueie actum .a. ueruo auctum paoscissio
est aceitio pͥma dim adhuc ager duys est. facio dicta qͣr serõ accio.
quasi satorum accio Serae aut̃ uoaltum qr he sereno cclo fadendum non ꝑ
de cõcisiones Indendũcur gͦ igne agri ut onuis huuor iutit exsudat
qd ꝑ relum dei onũs suꝑfluitas iuciorũ a cordibus eleccorũ exuritur ne
ibi quicꝙ pestiferũ g̾minet arantur agri qñ ꝑ doctorum p̾dicationem tur¬
be cieduaũ ex̾centur et p̾ꝑantur ad accipiendum semen ubi dei Demẽ
ctus lone iꝑacõnis dula sunt corda fideliã ut in psalmo suleos eius me¬
briãt et in ios si adũsimn me tra mea clamat et cum ipõ sula ei deflent
Demen diuina p̃dicatio ut in enuãgelio exut qui seminas semmare semen
suũ/ Demen hẽticorũ p̾dicacio aqͣ̃ stultitie ꝑfusa ue in penthatendo/ ome¬

Expanded text:
est: sulcus a sole vocatus, quod proscissus solem capiat. Veruactum dictum, quasi vere actum, id est, verno aratum. Proscissio est aratio prima, cum adhuc durus ager est. Satio dicta, quasi seminis actio, quasi satorum actio. Serere autem vocatum, quod hoc sereno coelo faciendum est, non per te concisiones . Incenduntur ergo igne agri ut omnis humor inutilis exsudet, quando per zelum Dei omnis superfluitas vitiorum a cordibus electorum exuritur: ne ibi quidquam pestiferum germinet. Arantur agri, quando per doctorum praedicationem turbae credentium exercentur et praeparantur ad accipiendum semen verbum Dei: sectus bonae operationis. Sulci sunt corda fidelium, ut in psalmo: Sulcos ejus inebria ; et in Job: Si adversum me in terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent . Semen, divina praedicatio, ut in Evangelio: Exiit qui seminat semen suum . Semen, haereticorum praedicatio, aqua stultitiae perfusa, u
Abbreviated transcription (Latin):
uentum redit ad poeulum plenũ dicens bibent ex ex om̃s pcc̃oies tre luc si¬
gnificat ꝙ sepediximus uideos in fine sclidum alus pcc̃õribus de ista alłie

Expanded text:
erventum, redit ad poculum plenum, dicens: Bibent omnes peccatores terrae . Hic sierventum, redit ad poculum plenum, dicens: Bibent omnes peccatores terrae . Hic significat, quod saepe diximus, Judaeos in fine saeculi cum aliis peccatoribus de isto calice
Abbreviated transcription (Latin):
et potundum usq ad uesperũ et det̾a Ilem sicem pcc̃i Sulcedinẽ et uoluptatis iti¬
cebram signifidat unde de p̾dursore dñĩ angẽs testatus est dicens ũniũ et siceiã
non bibet qr renuiꝰ et abstinens euit᷑. Ebuetas alĩ sobuetas mentis intelligit᷑
ut in accibza plorum hi ebrii funt alit̃ ebiretus uel dra pula pleniendinẽ siq̃st
uiciorum ut in euuãgelio accendite negruentur corda nã incrapula et cb¬
etate et in falomone uelud si spma nascutur in manuebuosi fexdictaqr se¬
se uasis emergendo affigat fer eiĩ ultiuõ iuditũd de signat unde de fece in
psalmo scriptũẽ. uerumptanẽ fexeius nõẽ. exmatita feres em̃ hic non sor¬
des s una illa aciz ultima ium debemus actiꝑe. nã. quõ feces hiẽ potiit ꝓme
rũatis purũ ante declarauit ẜuc ad istam fecem oognost̾is nnimime fuisse ꝑ¬

Expanded text:
et potandum usque ad vesperam, etc. . Item sicera peccati dulcedinem et voluptatis illeet potandum usque ad vesperam, etc. . Item sicera peccati dulcedinem et voluptatis illecebram significat. Unde de praecursore Domini angelus testatus est, dicens: Vinum et siceram non bibet ; quia jejunus et abut in Actibus apostolorum: Hi ebrii sunt . Aliter ebrietas et crapula plenitudinem significant vitiorum, ut in Evangelio: Attendite ne graventur corda vestra in crapula et ebrietate . Et in Salomone: Velut spina nascatur in manu ebriosi . Fex dicta, quod sese vasis emergendo affigat. Fex enim ultimum judicium significat. Unde de fece in psalmo scriptum est: Verumtamen fex ejus non est exinanita . Feces enim hic non sordes, sed ima illa atque ultima vini debemus accipere. Nam quomodo feces habere potuit, quod merum atque purum ante declaravit? Sed ut ad istam fecem cognosceres minime fuisse p
Abbreviated transcription (Latin):
aceti aspitas mentis ocrrupcõ incelligitur unde ilibio id̃orum nazo¬
reis qui se sct̾fuubant dño inũ simul et adetum simiere piohibitum
est. Suera ẽ onis pocio que extir uinũ mebriare põt aualicet nouẽ hobie
sit tamen lacnũ sonat pro eoꝙ ex succ frumonti uel poniorum confiaatux aut pal¬
marum frrictus in liquore eoẜmantur ootasꝙ fongib aqua piigiior q̃ sut
colatur et ipã coctio sidera nẽ micũpatur Sicera aũ ebuetatẽ signifidat aque
omĩs sciptura sacra nos prohibet bñde ilege dñs dixit ad auronõĩ et oniẽ
qd mnebriari põt̾ non bibee tu et filii tui quando itratie intabeonaculum testimonii
ia̾ ad diminũ mistium et ad doct̃nam spĩtalem Tabernatulum dñ teszanomi alestiãm
uerum est contraccio ũndem̃ selum nos apłs piolribet mesuari ẜ̾ead  saus ppł sim
li mõ ebuetatẽ detestutur didens uequi consuogitis mane ad ebuetatẽ seccandam

Expanded text:
intelligitur: unde in libro Numerorum Nazaraeis, qui se sanctificabant Domino, vinum simul et acetum sumere prohibitum est. Sicera est omnis potio, quae extra vinum inebriare potest. Cujus licet nomen Hebraicum sit, tamen Latinum sonat pro eo, quod ex succo frumenti vel pomorum conficiatur, aut palmarum fructus in liquorem exprimantur, coctisque frugibus aqua pinguior, quasi succus, colatur, et ipsa potio sicera nuncupatur. Sicera autem ebrietatem significat, a qua omnis Scriptura sacra nos prohibet. Unde in lege Dominus dixit ad Aaron: Vinum, et omne quod inebriare potest, non bibes tu et filii tui, quando intrabis in tabernaculum testimonii , id est, ad divinum ministerium et ad doctrinam spiritalem. Tabernaculum enim testimonii coelestium rerum est contactio. Unde non solum nos Apostolus prohibet inebriari, sed li modo ebrietatem detestatur, dicens: Vae, qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam,
Abbreviated transcription (Latin):
probatur namapis grẽ mel diatur. autea aus mella derore erunt in¬
uemebanturq marundinũ foluis. uñde et mgilius accenus hem mellis¬
delestia dona Siquidẽ huc usq in india et arabia colligatum ueꝑitur ra¬
nnio inherens insimilitudinẽ salis mel qua iistice sigͣt duleedinem
p̾deptorumdei bñde ppħa dicit in psalmo ꝙ̃ dulcia fuuabus meis eloqͣa¬
tua dnẽ suꝑ mes et fuiudori meo Item meldultedinẽ ip̃ius ꝑ figurã
exp̃mnt saluatoris. de quo in aiitioo deudõnomiii dictũẽ. suxert̃ mel de pet̾
et psalmista. de pedri inquit melle saciuauit ece In contraua uo partem mel

Expanded text:
probatur; nam apis Graece μέλισσα dicitur. Antea autem mella de rore erant, inveniebanturque in arundinum foliis. Unde et Vergilius Georg. coelestia dona. Siquidem hucusque in India et Arabia colligatum reperitur ramis inhaerens in similitudinem salis. Mel quoque mystice significat dulcedinem praeceptorum Dei, unde Propheta dicit in psalmo: Quam dulcia faucibus meis eloqus per figuram exprimit Salvatoris, de quo in Cantico Deuteronomii dictum est: Suxerunt mel de petra ; et Psalmista: De petra, inquit, melle saturavit eos . In contrariam vero partem mel
Abbreviated transcription (Latin):
et dentes eius lacce daudidioies Iemlae simplicẽ docc̾nã signifieat in apło
lnic lac sensus accipitur idẽ intellectus paruus hinc etin ꝓsaia scoiptum ẽ
de ecaiã genaũ manulla regũ laccaberis hoc ẽ p̾dicacõne scõtum doccorum
mitriens Iem lac sinceritatem mentis signifidat in epłã petui u̾ dicit
racionabiles sine dolo lao concupi scite ut ineo crestatis in salutẽ Namet

Expanded text:
et dentes lacte candidiores . Item lac simplicem doctrinaet dentes lacte candidiores . Item lac simplicem doctrina. Hic lac sensus accipitur, id est, intellectus parvus. Hinc et in Isaia scriptum est de Ecclesia gentium: Mamilla regum lactaberis , hoc est, praedicatione sanctorum doctorum nutrieris. Item lac sinceritatem mentis significat in Epistola Petri, ubi dicit: Rationabiles sine dolo lac concupiscite, ut in eo cr