comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatis hec uerba sunt. ut intellectus humanꝰ uerboꝵ qͦꝵ¬
uix ca sufficiat penetrare. Nam & beatꝰ gre dã intel¬
gorius tanti sacram̃ti dignus interp̃s quodam ligen¬
in loco de illis tariquã de te mesfabili pene ineffa tia¬
bilicer loquens. Quis inquit fideliũ habere dubium
possit in ip̃a ĩmolationis hora ad sacerdotis uocẽ celos
b ⁊ uisibilib fieri: Ioem alibi dicit. Uno eodẽq temꝑe
ac mom̃to & in celum rapitur in ministerio angłoꝵ¬
altari uidetur. Saluo tam̃ occulto celestis oraciili sa¬
cram̃to. Possunt hec uerba licet simplicus tamen
securius sic intelligi. Iube hec .i. uoca fidelium.
yideł supplicationes & preces ꝑferri ꝑ manus sc̃i an
głi tui. boc est ꝑ ministerium angłoꝵ. scd̃m illuo
quod ait.angłs ad tobram. Quando orabas cũ lacri¬
mis: ego obtuli orationeni tuã dño. In sublime alta
re. hoc est in conspectum diuine maiestatis tue. Por
ro sicut beatus augustins det̾minat uon dicit᷑ augłs

Expanded text:
tatis haec verba, ut intellectus humanus vix ea sufficiat penetrare. Nam et B. Gregorius tanti sacramenti dignus interpres quodam in loco de illis tanquam de re ineffabili pene ineffabiliter loquens: Quis, inquam, fidelium habere dubium possit in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelos et invisibilibus feri? Et alibi dicit: Uno eodemque tempore ac momento et in coelos rapitur ministerio angaltari videtur. Salvo tamen occulto coelestis oraculi sacramento, possunt haec verba licet simplicius, tamen securius sic intelligi: Jube haec, vota fidelium videlicet et preces, perferri per manus sancti angeli tui, hoc est per ministerium angelorum, secundum illud quod ait angelus ad Tobiam: Quando orabas cum lacrymis, ego obtuli orationem tuam Domino.--In sublime altare tuum, hoc est in conspectum divinae majestatis turo sicut beatus Augustinus determinat, non dicitur angelus
Abbreviated transcription (Latin):
scdł̃m illud. In pace in id ip̃m. dormiam & requiescam
frequenter enim sacra scriptura defunctos dormientes
appellat. pro eo quod sicut dormientes eigilant. ita
defimeti resurgent. ꝓpter quod dicit apłs. Nolo uos
ignorare fr̃es de dormientib ut ñ constristemini si

Expanded text:
secundum illud: In pace in idipsum dormiam et requiescam Psal. IV. Frequenter enim sacra Scriptura defunctos dormientes appellat, pro eo quod sicut dormientes evigilant, ita defuncti resurgent. Propter quod dicit Apostolus: Nolo vos ignorare de dormientibus; ut non contristemi
Abbreviated transcription (Latin):
tas in nobis non est. Licet enĩ omni tempoie nos
debeanuis ex corde recognoscere pect̃ores. p̃cipue tam̃
cum ꝓ remissiõe peccatoꝵ sacroscm̃ mysteriũ cele¬
bratur. De multitudine miserationũ tuax sꝑantib
Iuxta quod ait psalmista. Scd̃m młtitudinẽ mise¬
rationũ tuaꝵ dele iniqͥtatem meam. Una tantũ est¬
dei imiscdia. non aliud quidẽ quam ip̃e misericors.
sed multi sunt eius effectus qui miscrationes dicun¬
tur. Unde reminiscere miseratõnũ tuaꝵ dlie. & mi
&̾ societatẽ donare digneris. tanquã ñ om̾̃s suit eiuidẽ
Scm illud. quod ip̃e dicit in eirangłio. Hec est uita eter¬
na. ut cognoscant te uerũ deum. & quem misisti iħm

Expanded text:
t I Joan. I. Licet enim omni tempore nos debemus ex corde recognoscere peccatores, praecipue cum pro remissione peccatorum sacrosanctum mysterium celebratur. De multitudine miserationum tuarum sperantibus, juxta quod inquit Psalmista: Secundum multitudinem miserationum tuaDei misericordia, non aliud quidem quod ipse misericors. Sed multi sunt ejus affectus qui miserationes dicuntur. Unde: Reminiscere miserationum tuarum, Domiet societatem donare digneris: tanquam non omnes sint unum eumdem secundum illud quod ipse dicit in Evangelio: Haec est vita aeterna, quod cognoscant te verum Deum et qu
Abbreviated transcription (Latin):
eccł̃ie altario ministrantes. orarium utꝙ hum̃o ĩponendo ills sup̃ pectus in mod̾ crueis disponant.
in mod̾ crueis orariũ minime p̃paret᷑. qͥd in hac diu̾sitate tenend̾ lit. a nob̾ tua deuotio reqͥsuit.
Suꝑ qͦ deuotioni tue talit̾ duximꝰ respondend̾ ꝙ sicet inueniat᷑ in cõcilio bracareñ ut sac̃des
de uno eodẽꝙ orario ceruice parit̾ ⁊ utrũꝙ hum̃um p̃mẽs. signũ erucis in suo pectore p̃paret
siqͥs aũ alit̾ egĩt excõicationi debite sit subiectꝰ. qͥa tñ iuxta eccłie Romane cõsuetudinẽ alit̾
obseruat᷑ tũ hoc ꝙͣ illo m p̃ orariũ a pbris abse omni eulpa disponi. Dat᷑. lactañ. Noñ. Iamuarͣ¬

Expanded text:
ecclesiae altario ministrantes, orarium utrique humero imponendo, illud supra pectus in modum crucis disponant, it. Super quo devotioni tuae taliter duximus respondendum quod, licet inveniatur in concilio Bracarensi ut sacerdos de uno eodemque orario cervicem pariter et utrumque humerum premens, signum crucis in suo pectore praeparet, si quis autem aliter egerit, excommunicationi debitae sit subjectus, quia tamen juxta Ecclesiae Romanae consuetudinem aliter observatur, tam hoc quam illo mo
Abbreviated transcription (Latin):
one m̃tis dñs inquit apłis. Tristis est anima mea¬
usq ad mortẽ. Cepit enim iħt pauere & ted̾e. sepit
contristari &̃ mestus esse. Ex cõpassione corois pro
crucifixorib orauit ad patrem. Pater inquit ꝯgno¬
dos facit has cruces cũ hostia suꝑ calicem. quia xp̃c¬
sustinuit huiusmodi cruciatus in corpore suꝑ patibu
ip̃e dñs ait. Pater si fieri potest transeat a me calix
iste. Due uero truces quasfacit sacerdos in latere¬
calicis: designant duo sacram̃ta q̃ de latere dñi pro¬
gn̾ationis. Iuxta testimoniũ Ioħis dicentis. Unus
inimo quod de illo scriptum fu̾at hactenus clausum
sicut dicitur de quibdam. Et erat uerbũ illi  abscondi¬
tum ab eis. ubi consummatum est & reuelatum est.
Hani lignũ missum in marath aquas dulcorauit ama

Expanded text:
tolis: Tristis est anima usque ad mortem. Coepit Jesus pavere et taedere, coepit contristari et moestus esse . Ex compassione cordis pro crucifixoribus oravit ad Patrem: Pater, inquit, ignodos facit has cruces cum hostia super calicem, quia Christus hujusmodi cruciatus in corpore super patibillud: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Duae vero cruces, quas facit calicis, designant duo sacramenta quae de latere Domini prodemptionis, juxta testimonium Joannis dicentis: Unus . Imo quod de illo scriptum fuerat, hactenus clausum erat, sicut dicitur de quibusdam. Et illud verbum erat absconditum ab eis, ubi consummatum, etiam revelatum est. Nam lignum missum in Marath, aquas dulcoravit ama
Abbreviated transcription (Latin):
uenit iosepħ ab arimatbia. uenit ⁊ nichodemus &
impetuatũ a pylato corpus ihu deponentes sepelierũ
Et quia ille aduoluit saxum magnũ ad ostiũ monu¬
menti: dyaconus suꝑ os calicis corporale reponit. Qa¬
uero u pace factus est locus eius. dyaconus mensam
oscłatur altaris. Et quia factus est pͥncipatus super
humerũ eius dyaconiis armũ oscłatur pontificis. ut
in utroꝙ significet xp̃m. & quieuisse post mortem.
& uicisse post mortem. Iuxta quod ip̃e p̃dixit in psal
ꝑ mortem triumphauit de morte. Nam quia factus
est obediens usq ad mortem. mortem autẽ crucis : idcir¬
co deus exaltauit illum & cer̾. Hoc ip̃m significauit
quia xp̃c sibi crucem suꝑ humerũ baiulauit. Ep¬

Expanded text:
venit Joseph ab Arimathia, venit et Nicodemus, et impetratum a Pilato corpus Jesu sepelierunt. Et quia advolvit saxum magnum ad ostium monumenti, diaconus super os calicis corporale reponit. Quia nunc factus est in pace locus ejus, diaconus mensam altaris osculatur. Quia factus est principatus super humerum ejus, diaconus manum pontifin utraque significet Christum, et quievisse post mortem, et vicisse post mortem, juxta quod ipse praedixit in PsalmIII. Christus enim per mortem triumphavit de morte. Nam quia factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis, idcirco Deus exaltavit illum Philip. II. Hoc ipsum figuravit quod Christus sibi crucem super humerum bajulavit.
Abbreviated transcription (Latin):
& scĩficas consecrando materiam. Uiuificas. transub̾an¬
do creaturant. & benedicis accumulando gr̃am. Est au¬
confusum. Nam. p̃seris confusum p̃sentis ñ tenet usũ.
Hec enĩ om̃ia .i. panem & uinũ. & aquam semꝑ bona
creas. scd̃m causas pͥmordiales. & sanctificas: scłm cau¬
sas sacramentales. uiuificas: ut transearit in carnẽ &
sangumem. & beredicis: ut conferant unitatẽ &
caritatem. Per ip̃m. tanquam per meiliatoiem. cũ ip̃o.
tanquã cũ coequal. in ip̃o. tanquam in consub̾ali. In
patre quippe notat᷑ auctoritas. In filio equalitas. In spu
sancto. cõmunitas. Auctoritas in patre ꝓpter pͥncipiũ.
ł qualitas in filio propter medium. communitas in

Expanded text:
et sanctificas consecrando materiam, vivificas transsubstantiando creaturam, et benedicis accumulando gratiam. Est auconfusum. Nam praesens confusum praesentis non tenet usum. Haec enim omnia, id est panem, vinum et aquam, semper bona creas, secundum causas primordiales; sanctificas, secundum causas sacramentales; vivificas, ut transeant in carnem et sanguinem; et benedicis, ut conferant unitatem et charitatem; per ipsum, tanquam per mediatorem; cum ipso, tanquam coaequali; in ipso, tanquam consubstantiali; in Patre quippe notatur auctoritas, in Filio aequalitas, in Spiritu sancto coaevitas. Auctoritas in Patre propter principium; aequalitas in Filio pr
Abbreviated transcription (Latin):
scificas. uiuificas. & benedicis. do recolendam uͦ cructfixi¬
onẽ que post uit̾uallũ triumhoraꝵ facta est manib
gentilium. milites enim crucifixerunt sħm. sacerdos ite¬
rũ facit tres truces cum hostia super calicem dicendo.
per ip̃m. & cum ip̃o. & in ip̃o. Postiodũ autẽ ad designas¬
dã diuisionem carnis & anime dm̃ morientis. fa cit du¬
as cruces in ore calicis. cum dicit. tibi deo patri om̃i poten

Expanded text:
ificas, vivificas, et benedicis. Ad recolendam vero crucifixionem, quae post intervallum trium horarum facta est manibus gentilium milites enim crucifixerunt Jesum, sacerdos iterum facit tres cruces cum hostia super calicem dicendo: Per ipsum, et cum ipso, et in ipso. Postmodum autem ad designandam divisionem carnis et animae Domini morientis, facit duas cruces in ore calicis, cum dicit: Tibi Deo Patri omnipotenti
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta quod ip̃e dicit in ewarigłio. quia ñ uidigent qui
sani sunt medico: sed qui male habent. Per dexteram
dixerunt. quod ideo sacerdos in principio misse consi¬
stit ad dexceram. cum autem ꝓnuntiat ewangłium
conuertitur ad sinistram. & circa finem iterum redit

Expanded text:
uxta quod ipse dicit in Evangelio: quia non indigent qui sani sunt medico, sed qui male habent Matth. IX. Perdicunt, quod ideo sacerdos in principio missae consistit ad dextram, cum autem pronuntiat Evangelium convertitur ad sinistram, et circa finem, iterum redit
Abbreviated transcription (Latin):
statim adoletur intensum. per quod illud innut᷑
quod statim ab errangłista sb̃scribitur. Maria gͦ
accepit librã unguenti nardi pistici preciosi. & un¬
xit pedes iłu. & domus impleti est et odore un¬
guenti. Quod autem sacerdos tercio suꝑducit &̾ cir¬
cumducit incensum: designat quod maria ter exhi¬
bitit & adhibuit unguentum circa corpus iħu. Primo
cum ixit pedes ip̃ius ii domo symonis pharisei
scd̃o cum in domo symonis leprosi super capuł enis
unguentum effudit. Eercio cum emit aromata ut
ueniens ungeret iħm. iam positum in sepulchro.
non stet̾it quo minꝰ expleuerit quod incepit. Quod
undiq totum incensatur altare. designat quod
factũ¬
dñs testatur. Aĩ dico uobis ubicumq predicatum

Expanded text:
statim adoletur incensum, per quod illud innuitur, quod statim per evangelistam subjicitur: Maria ergo accepit libram unguenti nardi pistici pretiosi, et unxit pedes Jesu, et domus impleta est ex odore unguenti ibid.. Quod autem sacerdos tertio superducit et circumducit incensum, designat quod Maria ter exhibuit et adhibuit unguentum circa corpus Jesu. Primo, cum unxit pedes ipsius in domo Simonis pharisaei Luc. VII. Secundo, cum in domo Simonis leprosi super caput ejus unguentum effudit Matth. XVI; tertio, cum emit aromata ut veniens ungeret Jesum, jam positum in sepulcro. non steterit, quo minus expleverit quod incepit. Quod undique totum incensatur altare, designat quod factuipse testatur: Amen dico vobis, ubicunque pr
Abbreviated transcription (Latin):
pͥenas prauoꝵ iudiciiq diem.
Ille figurat eum qui dicit᷑ angłs abti:
Consilii. qui fons ẽ ⁊ origo bom.
Thoby. tres pũos. maguificũq ih̾m.
E ffram. Nrobabel. hester. tudich. machabeus:
N sine susanna q̃ fuit equa uiro.
Cum sapra dictis ħ̾ carminis ordine pruici:
Continet hos om̃s lex uetus illa uiros.
sti sunt in lege noua. baptista ioħes:
Cum pr̃e cum mĩe uirgo maria parens.
P etrus ⁊ andreas. paulus. ia cobus.q. ioħes:
C ustos uͥgineus qui sine labe fuit.
Thomas. matheus. philippus. bartholomeus:
I acobus. ⁊ iudas. nõ malus immo bonus.
Mathyas. marchus. lucas. symon. thimothetis:
Barnabas. ⁊ tẏtus. hu docuere fidem.

Expanded text:
Poenas pravorum judiciique diem. Ille figurat eum, qui dicitur angelus alti Consilii, qui fons est et origo boni. Tobi tres pueros, magnificantque Jesum Esdram, Zorobabel, Esther, Judith, Machabaeos: Non sine Susanna quae fuit aequa viro. Cum supradictis quos carminis ordine puri Continet hos, tenet hos, lex vetus illa viros. Isti sunt in lege nova baptista Joannes Cum patre, cum matre, virgo Maria parens. Petrus et Andreas, Paulus, Jacobusque Joannes, Custos virgineus qui sine labe fuit. Thomas, Matthaeus, Philippus, Bartholomaeus, Jacobus et Judas non malus imo bonus. Matthias, Marcus, Lucas, Simeon, Timotheus, Barnabas et Titus hi docuere fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
que tunc extitit sexta feria passus serunt in
uideł luna primi mensis ad uesperam. ut le m̾to.¬
gis figuras impłet. post tỹpicũ pascha corporis &
sanguinis sui sacram̃tum instituit. & eccłe tra¬
didit frequentandũ. Sic enĩ fuerat prefiguratũ
in exodo. Decima die mensis primi tollat urrusqͥsq
agnum per familias & domos suas & seruabit
eum usq ad quartam decimã diem mensis huius.
Immolabitq: eum uniuersa multitudo filioꝵ

Expanded text:
qui tunc exstitit sexta feria, passus Dominus cima luna primi mensis ad vesperam, ut legis figuras impleret, post typicum pascha corporis et sanguinis sui sacramentum instituit, et Ecclesiae tradidit frequentandum. Sic enim fuerat praefiguratum in Exodo cap. XII: Decima die mensis primi tollat unusquisque agnum per familias et domos suas, et servabit eum usque ad quartam decimam diem mensis hujus, immolabitque eum universa multitudo filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
uite presentis ad patriam parachisi perducit. unde
recte uiaticum appellatur. quia reficiens in uia. dedu¬
cit ad patriam. Sane quod in manna precessit: in
eucharistia consummatur. Nam quantamlibet
quisꝙ partem accipiat: totã ꝑcipit eucharistiam.
sicut euenit de matina. quia nec qui plus collega̾t
amplius habuit : nec qui minus parauerat: reppe¬
rit minus. Hanc gͦ p̃figurauerat panis ille celestis
de quo sapiens procestatur. Pauẽ de celo p̃stitisti
sine labore omne delectamentum in se habentẽ

Expanded text:
vitae praesentis ad patriam paradisi perducit. Unde vitae praesentis ad patriam paradisi perducit. Unde recte viaticum appellatur, quia reficiens in via, ducit ad patriam. Sane quod in manna praecessit, in Eucharistia consummatur. Nam quantamlibet quisque partem accipit, totam percipit eucharistiam, sicut evenit de manna, quia nec qui plus collegerat habuit amplius, nec qui minus paraverat reperit minus. Hanc ergo praefigurabat panis ille coelestis, de quo sapiens protestatur: Panem de coelo praestitit sine labore, omne delectamentum in se habentem
Abbreviated transcription (Latin):
rum. in quib comedent illum. Et edent carnes no¬
cte illa assas igni. & atmos panes cum lactucis agre¬
stib. Et post pauca. Est enim phase .i. transitus dũi.
Transitum istũ ioh̃es eirangłista determinat dicens.
Ante diem festum pasche sciens iħc quia uenit hora
eus ut transeat ex hoc murido ad patrem. cum
dilexisset suos qui erant in mundo: in finem dile¬
xit eos. Et facta cena compleuit ea. que fuerant
sanguine tingimus per passionis fidem. Illa sangͥne
tinguimus ꝑ passionis imitationem. Signum crucis
intus & foris opponentes contra aduersarias potestates.
Deniq carnes agni comedimus cum in sacramento
uerum corpus xp̃i suscipimus. Et arimos panes .i.
sincera opera cum lactucis agrestib .i. amaritudi¬
ne penitentie. Sicut autẽ manna fuit datumt he¬
breis. post transitum maris rubri. iam submersis
ner baptismi. iam deletis pectatis. ut per baptismũ
mundemur ia malo. per eucharistiam consummeui᷑
duxit: sic eucharistia popłm istum per incolatum

Expanded text:
comedent illum, et edent nocte illa carnes assas igni et azymos panes cum lactucis agrestibus. Et post pauca: Est enim phase, id est transitus Domini ibid.. Transitum istum Joannes evangelista determinat, dicens: Ante diem festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus ut transeat de hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos, et facta coena complevit ea quae fuerant sanguine tingimus per passionis fidem, illa sanguine tingimus per passionis imitationem, signum crucis intus et foris opponentes contra adversarias aereas potestates, denique carnes Agni comedimus cum in sacramento verum corpus Christi suscipimus, et azymos panes, id est sincera opera, cum lactucis agrestibus, id est amaritudine poenitentiae. Sicut enim manna fuit datum Hebraeis post transitum maris Rubri jam submersis nem baptismi jam deletis peccatis, ut per baptismum mundemur a malo, per eucharistiam servemur in duxit, sic Eucharistia populum istum per incolatum
Abbreviated transcription (Latin):
quib srđm ꝓprietates dietum sacras
uestes eccła romana distinguit. Albus. &. Rubens. gͣnde¬
Nigeuae uiridis. Tlam & in legalib indumentis qua¬
& lylia conuallium. Albis gͥ indumentis est utendũ
in festiuitatib confessoꝵ & uirginum: propter in te¬
gritatem & innocentiam. Nam candidi facti sunt
uatarei eusa̾ ambulant cum eo semper in albis.
Uirgines enim sunt & sequuntur agnum quotũq
ient. Propter eandem tausam utendũ est albis in
terq natus est mundus .i. carens origutali peccato. Ascen¬
dit enim dominus in nubem leuem .i. assumpsit carne̾
a pectatis immunem. & intrauit egyptum .i. uenit in¬

Expanded text:
um proprietates dierum sacras vestes Ecclesia Romana distinguit, albus, rubeus, niger et viridis. Nam et in legalibus indumentis quaet lilia convallium. Albis indumentis igitur utendum est in festivitatibus confessorum et virginum, propter integritatem et innocentiam. Nam candidi facti sunt Nazaraei ejus, et ambulant semper cum eo in albis. Virgines enim sunt, et sequuntur Agnum quocunque ierit . Propter eam causam utendum est albis in uterque natus est mundus, id est carens originali peccato. Ascendit enim Dominus super nubem levem, id est est sumpsit carnem a peccatis immunem, et intravit Aegyptum Isa. XIX, i
Abbreviated transcription (Latin):
uiridis color medius est interalbedinem & nigredi¬
nem. & ruborem. Hic color exprimitur ubi dicitur.
ceteri referuntur. tto rubeum colorem: coctineus. Ao
nigrum: uiolaceus. Ad uiridem: croceus. Quamquam
uon nulli tosas ad martyres. Croceum. ad confessores.
lilium ad uirgines referant.

Expanded text:
viridis color medius est inter albedinem et nigrediviridis color medius est inter albedinem et nigredinem et ruborem. Hic color exprimitur, ubi dicitur:quatuor caeteri referuntur. Ad rubeum colorem coccineus, ad nigrum violaceus, ad viridem croceus. Quamvis nonnulli rosas ad martyres, crocum ad confessores, lilium ad virgines referant.
Abbreviated transcription (Latin):
tem utendum est in dieb asflictionis & abstiuentie.
pro peccatis. & ꝓ defunctis. Ab aduentu uidelicet usq
ad natalis uigiliam. & a septuagesima. usq ad sab¬
batum pasche. Sponsa qͥppe dicit in canticis. Nigra
sum sed formosa filie ierłm. sicut tabernacłm cedar. sicut¬
pelles salomonis. Nolite considerare quod fusca sum:
quia decolorauit me sol. In innocentum autem quida¬
nigris. alii uero rubeis indumentis utendum esse con¬
tendium. Iilli ꝓpter tristiciam: quia uor in rama au¬
dita est ploratus & ululatus rachel płorans filios suos.
causam. cantica leticie subricentur. & sine aurifrigio
mithra defertur. Ist ꝓpter martirium quod principa¬
liter commentorans inquit eccł̃a. Sub throno dei omt̃s¬
sanea clamant. uindica sanguinem nostrum deus nr.¬
titoꝵ: mithra que fertur non est aurifrigio insignita.
Sed propter martirium. rubeis est indumentis uten
rifrigio insignitam. Sed propter abstinentiam ingris
communib: uiridib sit indumentis utendum. quia

Expanded text:
em indumentis utendum est in die afflictionis et abstinentiae, pro peccatis et pro defunctis. Ab adventu scilicet usque ad Natalis vigiliam, et a Septuagesima usque ad Sabbatum Paschae. Sponsa quippe dicit in Canticis: Nigra sum, sed formosa, filiae Hierusalem, sicut tabernacpellis Salomonis. Nolite me considerare, quod fusca sum, quia decoloravit me sol. nigris, alii vero rubeis indumentis utendum esse contendunt. Illi propter tristitiam, quia vox in Rama audita est, ploratus causam cantica laetitiae subticentur, et non in aurifrigio mitra defertur. Isti propter martyrium quod principaliter commemorans inquit Ecclesia: Sub throno Dei sancti clamabant: Vindica sanguinem nostrum qui ticorum, mitra quae fertur non est aurifrigio insignita, sed propter martyrium rubeis est indumentis utendrifrigio insignitam, sed propter abstinentiam nigris,communibus, viridibus sit indumentis utendum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
aspicientes in celum & cet̾. Illud autem non ociose no¬
tancum est quod licet in consecratione pontificis tali¬
in consecratione pontificis cantatur missa diei. sed in
dedicatione basilice deditationis missa cantatur. Tlam
eccła uirgineo nomine nuntupatur. scd̾m illud̃ apli
&̾ uestimentum tuum sicut calcantium in torari
in igneis lingiis apparuit. Ham apparuerunt illis
dispertite lingue tanquam ignis. seditq: supra siiglos
cet autem in apłoꝵ petri & pauli martirio sit utenidsi
tubeis: in conuersione t̾n & ui cathedra utendum est
albis. Sicut licet in natiuitate Ioħ̃is sit albis utendũ:
in decoslatione tamen ip̃ius utendum est rubeis. Eum
autem illuis festiuitas celebratur que simł martir est¬

Expanded text:
aspicientes in coelum? etc. Act. I. Illud autem non otiose noaspicientes in coelum? etc. Act. I. Illud autem non otiose notandum est quod, licet in consecratione pontificis talie pontificis cantatur missa diei, sed in dedicatione basilicae dedicationis missa cantatur. Nam et Ecclesia virgineo nomine nuncupatur, secundum illud Apostoli:entum tuum, sicut calcantium in torculari? in linguis igneis apparuit. Nam apparuerunt illis dispertitae linguae tanquam ignis, seditque supcet autem in apostolorum Petri et Pauli martyrio rubeis sit utendum, in conversione tamen et cathedra utendum est albis. Sicut licet in nativitate sancti Joannis sit albis utendum, in decollatione tamen ipsius utendum est rubeis. Cum autem illius festivitas celebratur, qui simul est
Abbreviated transcription (Latin):
umbrabit tibi. Ideoq & quod nascetur exte sanctum
uocabitur filius dei. Ioh̃es autem & si fuerit in pectato
conceptus. fuit tamen sanctificatus in utero. Scd̃m ilło
ppħicum. Antequam etires de uentre sanctificaui te. Hã
& angi̾s inquit ad zachariam. Sp̾u sancto replebitur
adhuc ex utero matris sur. In epiphania: propter sples¬
doiem stelle que magos adduxit. Scd̃m illud ꝓpħicum.
Ambulabunt gentes in lumine tuo. & reges in splendo¬
it ortus tui. In ypapanti: ꝓpter puritatem marie. que
iuxta canticum symeonis. optulit lumen ad reuelatio
confectionem crisinatis. quod ad mundationem anime
consecratur. Nam &e ewangłica lectio mundiciam
principaliter in illa sollempnitate commendat. Qui
lotus est inquit non indiget nisi ut lauet pedes. &
est mundus totus. & iterum. ẜi non lauero tibi pedes:¬
xp̃c ascendit. Nam & duo uiri astiterunt uixta illos i
uestib albis qui et dixerunt. Uiri galilei quid statis

Expanded text:
 quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei Luc. I. Joannes autem etsi fuit conceptus in peccato, fuit tamen sanctificatus in utero, secundum illud propheticum: Antequam exires de vulva, sanctificavi te Jer. I. Nam et angelus ait ad Zachariam: Spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris suae Luc. I. In Epiphania propter splendorem stellae, quae magos adduxit, secundum illud propheticum: Et ambulabunt gentes in lumine tuo, et reges in splendore ortus tui Isa. LX. In Ypopanti, propter puritatem Mariae, quae juxta canticum Simeonis obtulit lumen ad revelationconfectionem chrismatis, quod ad mundationem animae consecratur. Nam et evangelica lectio munditiam principaliter in illa solemnitate commendat. Qui lotus est, inquit, non indiget, nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus; et iterum: Si non lavero te, non haChristus ascendit. Nam et duo viri steterunt juxta illos in vestibus albis, qui et dixerunt: Viri Galilaei, quid statis
Abbreviated transcription (Latin):
sumit᷑ de altari. quia de syon exibit lex. & uerbũ
exierat de monte sẏna. sed lex ewangłica de qua dicit
propha. Ecte dies ueniunt dicit dñs. & consum mabo
iuda. Non scd̃m testam̃tum quod dedi pattib eoꝵ
cum educe̾m eos de terra egypti. sed dabo leges meas
saica scripta fuit in iabulis laꝑideis. Sed lex enangli¬
ca scribitur in tabłis cordis uigito dei. Ham illa daba¬
tur duris habentib cor lapideun sed hec datur obedi¬
entib. sicut ip̃e dicit in psalmo. PdRquẽ ñ cogno

Expanded text:
sumitur de altari, quia de Sion exivit lex, et verbumexierat de monte Sinai, sed evangelica lex, de qua dicit propheta: Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et conservabouda, non secundum testamentum, quod dedi patribus eorum, cum educerem eos de terra Aegypti. Sed dabo leges meas saica scripta fuit in tabulis lapideis; sed lex evangelica scribitur in tabulis cordis digito Dei ; nam illa dabatur duris, habentibus cor lapideum; sed haec datur obedientibus, sicut ipse dicit in Psalmis: Populus, quem no
Abbreviated transcription (Latin):
fuit sanguine declicatum promutebat homini tẽ¬
poralia. Nonum autem quod xp̃i fuit fanguine
dedicatum: promittit eterna. Et sdeo testamentum
illud fuit uetus & transitorium: hoc autem nouũ
est & eternum. Uel inde probatur. eternum .i. perpe¬
tuum. unde nouũ asseritur .i. ultimum. Noiuis¬
sim̃ enĩ hõis testam̾̃tũ ĩ mobile ꝑseuerat. quia testa¬
toris morte firmatur. iuxta quod docet apłs. Testa¬
m̃tum inquit in mortuis confirmatum est. Alio¬
quin nondũ ualet dum uiuit quod testatus est. Por¬
ro testamentum dicit᷑ ñ solum scriptura. sed etiam
proiussio. uixta quem modũ dicit apłs. Ioeo noui
restam̃ti mediator est. ut repromissionem accipianł
accipiets sanguinen hẏrcoꝵ & uituloꝵ ip̃m quoq
librum & omnem popłm asꝑsit dicens. Hic est san¬

Expanded text:
promittebat homini temporalia; Novum autem quod fuit Christi sanguine consecratum, promittit aeterna. Et ideo Testamentum illud fuit vetus et transitorium, hoc autem novum est et aeternum. Vel inde probatur aeternum, id est perpetuum, unde novum asseritur, id est ultimum. Novissimum enim hominis testamentum immobile perseverat, quia testatoris firmatur morte, juxta quod docet Apostolus: Testamentum, inquit, in mortuis confirmatum est, alioquin nondum valet, dum vivit qui testatus est Hebr. IX. Porro Testamentum dicitur non solum Scriptura, sed et promissio quemadmodum dicit Apostolus: Ideo novi testamenti mediator est, ut repromissionem accipiant,accipiens sanguinem hircorum et vitulorum, ipsum quoque librum et omnem populum aspersit, dicens: Hic est san
Abbreviated transcription (Latin):
In saltus positum niuitiat esse domo
In quo priuet᷑ uita pendens homo. cuiꝰ
p ro nece: uis regni perdet hebrea tͥb
hoc metuens salomon rex. intͣ iuscera t̃re
Abscondit lignũ delituitq du.
Donec ꝓmeruit piscina ꝓbatica. circa
x p̃e tuum tempꝰ illud habere sibi
esse crucem dicũt hoc lignũ nobile. cuiꝰ
Uirtus extiuxit lumen hebree tuum

Expanded text:
In saltus positum nuntiat esse domo: In quo privetur vita pendens homo, cujus Pro nece jus regni perdet Hebraea tribus. Hoc metuens Salomon rex, intra viscera terrae Abscondit lignum, delituitque diu. Donec promeruit piscina probatica circa, Christe, tuum tempus istud habere sibi. Esse crucem dicunt hoc lignum mobile, cujus Virtus exstinxit lumen, Hebraee, tuum
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Sed a qui consecrauit. sdem & ministͣ ami.¬
uit. ac si diceret. Comeilite comedite. Utramq
huius sacramenti comestionen insinuans. duplici¬
ter enim corpus cp̃i comeditur quia duplciter
intelligitur. Uerum quod de uirgine traxit. & in
cruce pependit. & mysticum quod est eccła xp̃i sp̃u¬

Expanded text:
rent, sed qui consecravit et ministrarent, sed qui consecravit et ministravit ac si diceret: Comedite, iterumque comedite, utramque hujus sacramenti comestionem insinuans. Dupliciter enim corpus Christi comeditur, quia dupliciter intelligitur. Verum, quod de virgine traxit et in cruce pependit, et mysticum quod est Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
communicando in anducet iudigne. Si uero que¬
ratur utrum xp̃e ad bonum an ad malum euchari
teste propħa fecit uniuersa que uoluit. Iudas enim¬
sed ultor. Responderi uerissime potest quod si p̃posi¬
tio urrentionem denotet uel affectum. cũ dicitur
dedit ad malum: fassa est ꝓpositio. Si autem con¬
secutionem iunuat uel effectum ⁊ uera est. Quia
uero xp̃c buccellam intinctarai lude porrexit. consti¬
tutũ est ab etbła ut eucharistia non detut intincta.
Constitutum est nichilominꝰ sed pro heresi extrrpan¬
da que dogmatitauit xp̃m sub neutra sp̃e totum
existere. sed sub utraq simuil existere totum. uet debet
intelligi quod sub buccella panis intincta xp̃t euchari¬
stiam dederit traditori. sed per buccellam intinctam
atq porrectam suũ demꝙ tcitorẽ exp̃ssit. fortassis
per panis tinctionem illius significans fictionem.
corpus de manudr̃ sibi discipłi ministra cha¬

Expanded text:
communicando manducet indigne. Si vero quaecommunicando manducet indigne. Si vero quaeratur, utrum Christus ad bonum an ad malum Eucharisteste propheta, fecit universa quae voluit Psal. CXIsed ultor. Responderi verissime potest, quod si propositio intentionem denotet vel affectum, cum dicitur, dedit ad malum, falsa est propositio. Si autem consecutionem insinuat vel effectum, vera est. Quia vero Christus buccellam intinctam Judae porrexit. Unde constitutum est ab ecclesia, ut eucharistia non detur intincta. Constitutum est nihilominus et pro haeresi exstirpanda, quae dogmatizavit Christum sub neutra specie totum existere, sed sub utraque simul existere totum. Nec debet intelligi, quod sub buccella panis intincta Christus eucharistiam dederit traditori, sed per buccellam intinctam atque porrectam, suum denique traditorem expressit, fortassis per panis intinctionem illius significans fictionem. corpus de manu Domini sibi discipuli ministra
Abbreviated transcription (Latin):
Sciebat enim quod qui manducat indigne. iudici¬
um sibi manducat & bibit. an ut suo doc̾er exemplo
quod saceidos illi ñ debet cõmunionẽ negare. cuiꝰ crim̃
&̾ si sibi sit notum : non tam̃ est eccłie manifestiren.
Ne forte non sit correptor sed proditor. Utide cautũ
repperitur in canone. Non ꝓhibeat dispensator pin
gues terre mensam dñi mandutare: sed moneat ex¬
actorem timere. Sit ita. si nichil est. quod melius
ualeat responderi. Porro cum minus malum sit red¬
di suspectum de crimine. quam committere crim̃:
ce̾ de duob malis cum alterum urget minus sit
eligendum: curdistretus sacerdos non neget eucha¬
ristram criminoso. quatinꝰ minus malum incurrat.
ut manis euitet .i. ut reddatur suspectus. ne man¬
ducet indigne. Sane cum nemo debeat unum mor¬
tale committere. ne ꝓrimus aliud cominictat mor¬
tale: eligendum est potius sacerdoti non prodere
peccatorem quam ur ille non petcet. Sed ille potius
debet eligere ut absinendo redlatur suspectus. qͣn

Expanded text:
Sciebat enim, quod qui manducat indigne, judicium sibi manducat. An ut suo doceret exemplo, quod sacerdos non debet illi communionem negare, cujus crimen etsi sibi sit notum, non tamen Ecclesiae manifestum, ne forte non sit corrector sed proditor. Unde cautum reperitur in canone: Non prohibeat dispensator Domini pingues terrae mensam Domini manducare. Sed moneat exactorem timere. Sit ita, si nihil quod est melius valeat responderi. Porro cum minus malum sit reddi suspectum de crimine quam committere crimem. Et de duobus malis, si alterum urget, minus sit eligendum, cur discretus sacerdos non neget eucharistiam criminoso, quatenus minus malum incurrat, ut majus evitet, id est ut reddatur suspectus, ne manducet indigne. Sane cum nemo debet vitium mortale committere, ne proximus aliud mortale committat, eligendum est potius sacerdoti non prodere peccatorem, quam ut ille non peccet, sed ille potius debet eligere, ut abstinendo reddatur suspectus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Mysticum autẽ comeditur spũaliter .i. in fide. Sub
sp̃e panis. in fide toidis. De comestione sacram̃tali
dñs ait. Accipite & comedite. Hoc est corpus meũ.
quod pro uobis tradetur. hoc facite in meam com
memorationẽ. Hoc uodo tam boni quam mali cor¬
pus xp̃i manducant. Sed boni comedunt ad salutẽ.
mali uero comedunt ad iudicium. Nisi enim ã¬
aliis eucharistiam traditur accepisse. De spũali
comestione dñs ait. Nisi manducaueritis carnem
filii hominis. & biberitis eius sanguinem: non ha¬
bebitis uitam in uobis. Hoc modo corpus xp̃i co¬
citur. uel in unitate corporis eius firmius solioat᷑.
porat: & qui manducat incorporatur. Utrumq
qui uiuificat. caro non prodest quicquam. Quia

Expanded text:
Mysticum autem comeditur spiritualiter, id est in fide sub specie panis, in fide cordis. De comestione sacramentali Dominus ait: Accipite et comedite, hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur, hoc for. XI. Hoc modo tam boni quam mali corpus Christi manducant. Sed soli boni comedunt ad salutem, mali vero comedunt ad judicium. Nisi enim aliis eucharistiam accepisse. De spirituali comestione Dominus ait: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis Jocitur, vel in unitate corporis ejus firmius solidatur.porat, et qui manducat incorporatur. Utrumquequi vivificat, caro non prodest quidquam Joa
Abbreviated transcription (Latin):
iscipłis suis. Dubitari solet utrum iudas cũ
aliis acceperit eucharistiam. Lucas enim
ostendit iudam interfuisse cum aliis. qui statim pꝰt
calicem. traditorem commemorat dicens. Hic est ca¬
lix noui testamenti. in sanguiue meo qui pro uobis
riuit. eucharistiam acceperunt. Marco testante qͥ
perat teste matheo. dibite exꝰ omnes. Et cont᷑ uidas¬

Expanded text:
iscipulis suis. Dubitari solet utrum Judas cum aliis acceperit eucharistiam. Lucas enim ostendit Judam interfuisse cum aliis, quem statim post calicem traditorem commemorat, dicens: Hic est calix novi testamenti in sanguine meo, qui pro vobis runt eucharistiam acceperunt, Marco attestante, qui perat, teste Matthaeo: Bibite ex hoc omnes. Mat
Abbreviated transcription (Latin):
hoc gemimine uitis usq indiem illum cum illud
bibam uobiscum nouum in regno patris mei. Iudaᷤᷤ
gͦ non aderat qui cũ eo non erat bibiturus in regno
Bibentium quoq nullum excipiens ait. Pro uobis
effundetur. Sed & multos alioꝵ excepit cum inqͥt.
ꝑro multis effundetur in remissionem pectatoꝵ.
dum. Illud forte sire preiudicio alioꝵ quod
Ioħs insinuat. q̃m cum uidas accepisset buccellã
exint continuo. Erat enum nox. ꝓꝑ̃c autem post
alios ꝙybos tradidit eucharistiam. Luca testante qui¬
ret eucharistiam. Quod autem lucai post cali¬
cer commemorat traditorem. ꝑ reca piłationẽ
potest intelligi. que sepe fit in sacra scriptura: ut
quod prius factum fuerat: posterius enarretur.
unguenti. Quod scđ̃m igħem aute sex dies pa¬
sche. mulier effudit in domo sẏmonis leprosi.
concesso tamen quod uidas acceperit enchari¬
stiam. quod expositoꝵ płiꝙ concedunt: queren¬
dum est qua ratione medicus salutaris medici¬

Expanded text:
de genimine vitis, usque in diem illum, cum illud bibam vobiscum novum in regno Patris mei ibid.. Judas ergo non aderat, qui cum eo non erat bibiturus in regno. Bibentium quoque nullum excipiens ait, pro vobis effundetur, sed aliorum multos excepit, cum, inquit, pro multis effundetur in remissionem peccatorum. dum? Illud forte sine praejudicio aliorum, quod Joannes insinuat, quia cum Judas accepisset buccellam panis, exivit continuo, erat enim nox ibid.. Christus autem post alios cibos tradidit eucharistiam. Quod autem Lucdit eucharistiam. Quod autem Lucas post calicem commemorat traditorem, per recapitulationem potest intelligi. Quia saepe fit in sacra Scriptura, ut quod prius factum fuerat, posterius enarretur, rum unguenti, quod secundum Joannem ante sex dies Paschae mulier effudit in domo Simonis leprosi. Concesso autem quod Judas acceperit eucharistiam, quod expositorum plerique concedunt, quaerendum est qua ratione medicus salutaris medici
Abbreviated transcription (Latin):
consistens salutat popłm dicens.
Dñs uobiscum. Illuo obseruans quod dñs itisserat. In
quanicũq domũ intrau̾itis : primum dicite. Pax
huic domui. Slans g popłs. quod ante ñ fec̾at. cum
eꝑła legeretur: deuotus & attentus respondet. Et

Expanded text:
consistens, salutat populum, dicens: Dominus vobiscum, illud observans quod Dominus jusserat: In quamcunque domum intraveritis, primum dicite: Pax huic domui . Stans ergo populus, quod ante non fecerat, cum epistola legeretur, devotus et attentus respondet: Et
Abbreviated transcription (Latin):
b. Est autem uumerus suꝑhabundans. constans ex
duob senariis significantib ꝑfectionẽ togitationis
&̾ oꝑis. siue mentis & corꝑis ex t̾nario mstiplicato
per quat̾narium. & quat̾nario per teruariũ. signifi¬
cantib sidem indiuidue trinitatis. &̾ quaruor eiau¬
głioꝵ doctrinam. siue tres uirtutes catholicas. & qua¬
tuor uirtutes politicas. Hic numerus ex suns partib¬
aggregatis excrescit in sedenarium qui constat ex
denario & senario. mandatoꝵ exetutionẽ significariᷤᷤ.
quia detem sunt legis mandata. que sex dieb exe¬
quim᷑ extre sceutes in caritatis ꝑfectionẽ. que scdm¬

Expanded text:
. Est autem numerus superabundans, constans ex duobus senariis signantibus perfectionem cogitationis et operis, sive mentis et corporis: ex ternario multiplicato per quaternarium, et quaternario per ternarium, signantibus fidem individuae Trinitatis, et quatuor Evangeliorum doctrinam, sive tres virtutes theologicas, et quatuor virtutes politicas. Hic numerus ex suis partibaggregatis excrescit in sedenarium, qui constat ex denario et senario, mandatorum exsecutionem significans; quia decem sunt legis mandata, quae sex diebus exsequimur, excrescentes in charitatis perfectionem, quae s
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec sacerdos silentii solitudinem expetit. toriũ¬
iustante memoria du̾ce passionis. illud in sinu
ans quod iħ̃c iam non palam ambulabat apud iude¬
os. cum cogitarent eum interficere. S abiit ut regionẽ
uixta desertũ. in ciuitatem que dicitur effrem a
tifices & pharisei concilium & dicebant. Quid facie¬
mus. quia hic homo multa signa facit. si dunitimꝰ
eum sic. om̃s credent in eum. & uenient romani ae
tollent locum nostrum ce gentem. Unus autem ex
ip̃is caiphas noĩe cum esset pontifex anni illus ꝓpħa¬
uit dicens. uos uescitis quicquã nec togitatis. quia
expedit uobis ut unus moriatur homo pro popło. &

Expanded text:
ost haec jam sacerdos silentii solitudinem expetit, instante memoria Dominicae passionis, conversuans quod Jesus jam non palam ambulabat apud Judaeos, cum cogitarent eum interficere, sed abiit in regionem, juxta desertum in civitate quae dicitur Ephrem, et tifices et Pharisei concilium et dicebant. Quid faciemus: quia hic homo multa signa facit? Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum; et venient Romani, et tollent locum nostrum et gentem. Unus autem ex ipsis, Caiphas nomine, cum esset pontifex anni illius, dixit eis: Vos nescitis quidquam, nec cogitatis quia exped
Abbreviated transcription (Latin):
cultoꝵ omium indagator. Hutic gͦ nemo potest lat̾e
sicut dicit apłs. Non ẽ ulla creatura inuisibił in conspe¬
ctu eius. Ip̃e est uidex uistus fortis ⁊ songanimis. qui nͤ
p̃ce. nec p̾cio. nec amore. nͨ odio: declinat a semita recti¬
tudinis. sed uia regia semꝑ incedens. nullũ malũ p̃te¬
rit ĩpunitũ. nullũ bonũ irreminiatũ relinqͥt. Huncgͦ
nemo potest corrũpere. iuxta quod in quit psalmista. En¬

Expanded text:
cultorum omnium indagator. 4 Hunc nemo potest latere, cultorum omnium indagator. 4 Hunc nemo potest latere, sicut dicit Apostolus: «Nulla creatura invisibilis in conspectu eius». Ipse est iudex iustus, fortis et longanimis, qui «nec prece, nec pretio», nec amore, nec odio declinat a semita rectitudinis, sed via regia semper incedens, nullum malum preterit impunitum, nullum bonum irremuneratum relinquit. Hunc nemo potest corrumpere, iuxta quod inquit psalmista:
Abbreviated transcription (Latin):
du tuo om̃is uiuens. Quis enĩ ũ tumeat uidicẽ potentis¬
simũ. sapientissunũ. ⁊ iustissimũ. Potentissimũ: quẽ
nemo potest effug̾e̾. Sapientissimũ: quẽ nemo potest la¬
tere. Iustissimũ: quẽ nemo potest corrũpere. Si fortitu¬
do q̃ritur: robrstissimꝰ est. Sapiens corde. ⁊ fortis robore.
Si equitas iudicii: nemo audet testimoniũ ꝓ me redd̾e.
Si iustificare me uolueto: os meũ cotdẽpnabit me pra¬
uũ me cõprobabit. ⁊̃ si simplex sũo. Ip̃e dixit ⁊ facta sur
mandauit ⁊ creata sunt. Qui uocat stellas. ⁊ dicunt as¬
sumꝰ. Sed ⁊ qui facit angłos suos sp̃c. ⁊ ministros suos ign̾e
urentẽ. Quiꝰ uoluntati nichil omino resistit. cui nullũ
Si ascend̾o in celũ tu illic es. ⁊ si descendo in iufnũ ades
Ip̃e scrutat᷑ renes ⁊ corda. cuius odis om̃ia nuda st̃ ⁊ aꝑta
Qui plinue guttis ⁊ harenã maris diuum̾at. Deus scien¬
tiaꝵ dñs prescius omniũ. ⁊ conscuis singł̃oꝵ. Octultus ec¬

Expanded text:
 Quis enim non timeat judicem potentissimum, sapientissimum et justissimum? Potentissimum, quem nemo potest effugere, sapientissimum, quem nemo potest latere; justissimum, quem nemo potest corrumpere. « Si fortitudo quaeritur, robustissimus est, sapiens corde, et fortsi equitas iudicii, nemo audet pro me testimonium reddere; si iustificare me voluero, os meum condempnabit me; pravum me comprobabit etiam si simplex fuero». «Ipse dixit et facta sunt, ipse mandavit et creata sunt». «Qui vocat stellas et dicunt: Adsumus». «Qui facit angelos suos spiritus et ministros suos ignem urentem», cuius «voluntati nichil omnino resistit», «cui nullum Si ascendero in celum tu illic es, si descendero in infernum ades». «Ipse scrutatur renes et corda», cuius «oculis omnia sunt nuda et aperta», qui «pluvie guttas et arenam maris dinumerat». «Deus scientiarum Dominus», prescius omnium et conscius singulorum, occultus oc
Abbreviated transcription (Latin):
altare frangit & ad sedem comnunicat. quia xp̃c in
emaus coram duob discipłis fregit & in ierłm coram
se. sed legitur comedisse. Minstri representant pon¬
tifici oblatam & calicem. quia discipłi obtuleriunt xp̃o
partem piscis assi & fauum mellis. Pars piscis assi
corptis dm̃i crucifixi qui fuit in ara crucis assatus.
fauus mellis. sangnis xp̃i suꝑ mel & fauum dulcis
fancib anime diligentis. Tło notandũ uero distin¬
ctionem inter sacros ordines & non sacros. Dẏaconꝰ
inferioꝵ ordinum non suscipiunt. Subdyacomus
autẽ quia caracter huiusmodi quondã int̾ ñ sadͦs.
nunc autẽ uit̾ sacros ordines reputatur: in ꝑceptio¬
ne corporis ñ suscipit oscłm a pontifice. sed in ꝑce¬
ptione sanguinis suscipit oscłr a dyacono. Ut qui
rentur. quamuis in hoc & mystica ratio possit as

Expanded text:
altare frangit et ad sedem communicat. Quia Christus in altare frangit et ad sedem communicat. Quia Christus in Emmaus coram duobus discipulis fregit; in Hierusalem cose, sed legitur comedisse Ministri repraesentant pontifici oblatam et calicem, quia discipuli obtulerunt Christo partem piscis assi, et favum mellis. Pars piscis assi corpus Domini crucifixi, qui fuit in ara crucis assatus, favus mellis sanguis Christi, super mel et favum dulcis faucibus animae diligentis. Ad notandum vero distinctionem inter sacros ordines, et non sacros, diaconus inferiorum ordinum non suscipiunt. Subdiaconus vero, quia character hujusmodi quondam inter non sacros, nunc autem inter sacros ordines reputatur, in perceptione corporis non suscipit osculum a pontifice, sed in perceptione sanguinis suscipit a diacono, ut qui r. Quamvis in hoc et mystica possit
Abbreviated transcription (Latin):
subcinari. sed in utroq perceptionis ueritas ũ ĩ cõican¬
euident̾ appareat: suminus pontifex non sta do morẽ¬
tim particłam hostie dimittit in calicem. sed seri
siftens uniu̾sis cernentib maiorem parcẽ oblate su
ip̃amq dentib diuidens. unã particłam sumit. &
aliam mittit in calicem. quam tenet corã eo dỹaconꝰ.
de quo sanguinẽ haurit cum caulo. deuide parti¬
cłam unam cum oscło tradit dẏacono. aliamq sub¬
dẏacono. sine oscło. quem ad altare ministrans ei
calitem dyaconus oscłatur. Et tunc subdyaconus par¬
ticdam demissam in calicem sumit cum sanguine.
Huius rei causam uon allegoricam sed hẏstorcam a
non nullis audiui. quam quia nil quã in autenti¬
co scripto potui reperire : meluis reticendam censui.
quam temere asserendam. Et licet ñ om̃ũ que a
maiorib introducta sunt ratio rebdi possit: reor tam̃
quod in hiis profunda lateant sacram̃ta. Romanus¬
enĩ pontifex ideo ñ cõmunicat ubi frangte: sed ad

Expanded text:
suboriri, sed in utroque perceptionis veritas evidenter appareat, summus pontifex non statim particulam hostiae dimittit in calicem, sed eam psistens, universis cernentibus partem majorem suipsamque videntibus dividens, unamque particulam sumens, aliam mittit in calicem, quem tenet coram ipso subdiaconus, de quo sanguinem haurit cum calamo. Deinde particulam unam cum osculo tradit diacono, aliamque subdiacono sine osculo, quem ad altare ministrantem ei calicem diaconus osculatur. Et tunc subdiaconus particulam dimissam in calice sumit cum sanguine. Hujus rei causam, non allegoricam, sed historicam a nonnullis audivi, quam quia nunquam in authentico scripto potui reperire, melius reticendam censui quam temere asserendam. Et licet non omnium, quae a majoribus introducta sunt, ratio reddi possit, reor, tamen quod in his profunda lateant sacramenta. Romanus pontifex ideo non communicat ubi frangit, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
sancti. Hec benedictio per uerbum oris &̾ signũ
crucis exprinntur. qm̾ illa missio personũ aeris
& lingnam ignis innotuit. iuxta quod legitur. E a¬
aus est repente de celo sonus tanquã aduemientis
sp̃c uehementis. & apparuerunt disꝑtite lingue
pera trinitatis. missionem illam tota fuit trinitas
openata. Ideo q benedictione̾ istam facit ep̃c in nomi¬
ne trinitatis. Auctoutate psalmiste dicentis. Benedi
nis formam legis exp̃ssit auctoritas. dño dicente ꝑ
moỹsen. Inuocabis nom̃ meũ suꝑer filios isrł̃ ĩ a
ego dñs benedicam.

Expanded text:
t. I. Haec benedictio per verbum oris et signum crucis exprimitur. Quoniam illa missio per sonum aeris et linguam ignis innotuit, juxta quod legitur: Factus est repente de coelo sonus tanquam advenientis spiritus vehementis. Et apparuerunt illis dispertitae linguae pera Trinitatis, missionem illam tota fuit Trinitas operata. Ideoque benedictionem istam facit episcopus in nomine Trinitatis, auctoritate Psalmistae dicentis: BenedicLXVI. Benedictionis formam legis expressit auctoritas, Domino dicente per Moysen: Invocabis nomen meum super filios Israel, et ego Dominus ben