comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carnem quidem germa¬
in: ueruntam utriq in sp̃itali
ꝓposito monachi existentes.Insi¬
diabaturq eis malignus dya¬
bolus: ut quomͦcũq eos separet
ab inuicem. Quadam igitur
die ad uesperam. sed̾̃m consuetu¬
dinem ille iunior frat̃ accẽdens
lucernam posuit super candela¬
brum. Faciente autem malicia
demonũ ruit candelabrum: et
extincta est lucerna. Per hanc
occasionem insidiabatur ma
induceret: Surgensq senior¬
frater: cepit percutere cum fu¬
rore frẽm suuni. Ille uero pro¬
stratus interram: deprecabat᷑
germanum sium dicens. Mag¬
nanimis esto domine: et ego
rursum accendo lucernam. Et¬
go quia non respondit ei turbu¬
lentum sermonem: statimma¬
lignus demon confusus recessit
ab eis: et pergens eadem nocte
nuntiauit principi demonũ
dicens. Quia ꝓpter humilita¬
tem illius monachi qui ꝓstra¬
tus interram ueniam postula¬
bat a fratre. non preualin in
eis. Uidensq deus humilitatẽ
eiꝰ. effudit super eum grãm su¬

Expanded text:
carnem quidem germacarnem quidem germani, verumtamen uterque in spiritali proposito monachi existentes, insidiabaturque eis malignus diabolus, ut quomodocunque eos separaret ab invicem . Quadam igitur die ad vesperam, secundum consuetudinem ille junior frater accendens lucernam posuit super candelabrum. Faciente autem malitia daemonum, ruit candelabrum, et exstincta est lucerna. Per hanc occasionem insidiabatur eis incenderet; surgensque senior, coepit percutere cum furore fratrem suum. Ille vero prostratus in terram, deprecabatur germanum suum, dicens: Magnanimus esto, domine, et ego rursus accendo lucernam. Ergo quia non respondit ei turbulentum sermonem, statim malignus spiritus confusus recessit ab eis. Et pergens eadem nocte nuntiavit principi daemonum, dicens: Quoniam propter humilitatem illius monachi, qui prostratus in terra veniam postulabat a fratre suo, non praevalui in eis. Vidensque Deus humilitatem ejus, effudit super eum gratiam su
Abbreviated transcription (Latin):
teretur ad loca heremi ad cellu¬
lam suami. Illud autem quod
de pensione sua etiam nolentib
dabat dominis suis: statim qͦd
accipiebãt pauperib erogabant.
Interrogantes autem eundemse¬
niorem: fratres: dixerunt ex Ob¬
secramꝰ te pater. ut dicas nobis
cur cum tanta intentione pro
seruitio tuo pensionem etiam
nolentib et nimis resistentib
tibi dñis ingessisti. yd hec re¬
spondens senior dixit eis. Ego
fratres ideo festino pro serintio
quod taniqͣ dominis meis. de¬
beo pensionem per singulos an¬
nos eis adimplere. ut quicqͥd
iam cum aduitorio domini in
ieumiis et orationib sen in
sanctis iugiliis. uelin omni
uante laborauero hoc michi
in eterna uita in salutem aĩe
mee proficiat: ne forsitan sipen¬
sionem pro seruitio meo mi¬
nime intulero. iam totus sp̃i¬
talis labor meus ad illorum
mercedem ꝓficiat: quime per¬
miserunt xp̃o dño deserure et
spirit aliter conuersari .xuii.
Rant duo fratres scd̾

Expanded text:
teretur ad loca eremi ad celluteretur ad loca eremi ad cellulam suam. Illud autem quod in pensionem suam etiam nolentibus dabat dominis suis, statim ut accipiebant, pauperibus erogabant. Interrogantes autem eumdem seniorem fratres, dixerunt ei: Obsecramus te, Pater, ut dicas nobis cur cum tanta intentione pro servitio tuo pensionem etiam nolentibus et nimis resistentibus tibi dominis ingessisti? Ad haec respondens senior dixit: Ego, fratres, ideo festino pro servitio, quod tanquam dominis meis debeo pensionem per singulos annos adimplere eis, ut quidquid jam cum adjutorio Domini in jejuniis et orationibus, seu in sanvante, laboravero, hoc mihi in aeterna vita, et ad salutem animae meae proficiat, ne forte si pensionem pro servitio meo minime intulero, jam totus spiritalis labor meus ad illorum mercedem proficiat, qui me permiserunt Christo Domino deservire, et spiritaliter conversari. 18. rant duo fratres, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
eferebat antem beatus
senior pemen fratribus
dicens: qm̃ fuit quidam nuper
monachꝰ in constantinopolun tẽ¬
poribus thodosii imꝑatoris. Ha¬
bitabat autem in parua cellu¬
la foris ciuitatem ꝓpe prastio
qui uocatur insentimo: ubi so¬
lent imꝑatores egressi deciuita¬
te libenter degere. Audiens ergo
imꝑator qd̃ ibi esset quidam
monachꝰ solitarius. qui nrĩꝙͤ
egrediebatur de cella: cepit de¬
ambulando pergere ad eumlo¬
cum ubierat supradictus mo¬
nachꝰ. Precepitꝙs sequentibus
se crelmchis. ut nullus approxi¬
mart ad cellulam illius mo¬
machi. Ipseantem solus pecrex̃.
Surgens autem monachus
aperuit ei: et non cognouit eñ
qd̾ esset imꝑator. Tulerat enĩ
sibi coronam de capite suo: ut
non cognosceret᷑. Post orationẽ
autem sederunt parit᷑: et inter¬
rogauit eum imperator dicens.
Q uomodo scĩpatres degunt.¬
et seriuo nobis. Hec autem
audientes domini eiꝰ adquiene¬
runt suscipere pensionem ne cõ¬
tristaretur: s magis ut reuer¬

Expanded text:
eferebat autem beatus senior Poemen fratribus, dicens: Quoniam fuit quidam nuper monachus in Constantinopoli temporibus Theodosii imperatoris . Habitabat autem parva cella foris civitatem prope proastium, qui vocatur in Septimo, ubi solent imperatores egressi de civitate libenter degere. Audiens autem imperator quod ibi esset quidam monachus solitarius, qui nunquam egrediebatur de cella, coepit deambulando pergere ad eum locum ubi erat supradictus monachus, praecepitque sequentibus se eunuchis ut nullus approximaret ad cellulam monachi illius. Ipse autem solus perrexit, Surrexit autem monachus, et aperuit ei, et non cognovit eum quod esset imperator. Tulerat enim sibi coronam de capite suo, ut non cognosceretur. Post orationem autem sederunt pariter, et interrogavit eum imperator dicens: Quomodo sancti Patres deguntet servio vobis. Haec autem audientes domini ejus, acquieverunt suscipere pensionem, ne contristaretur, sed magis ut rever
Abbreviated transcription (Latin):
onachus quidam thebeus
Naccepit grãm ministerii
adeo: ut singłis indigentib mini¬
straret qd̃ necessarium eẽt. Contigit
autem aliquando inquodã uico
ut faceret agapeni: ⁊ ecce mulier
quedam uenit ad eum ut acciꝑet:
⁊ hec erat induta uetustissimis
reb. Quam cum uidiss ita uetu¬
stis reb indutam: impleuit ma¬
num ut daret ei multum. Cau-¬
sa est autem manus eius:⁊ leuaut
parum. Alia uero uenit ad eum
misit manum ut daret ci parũ:
⁊ aꝑta est manus eius ⁊ leuauit

Expanded text:
onachus quidam Thebaeus accepit gratiam ministerii a Deo, ut singulis indigentibus ministraret quod necessarium esset. Contigit autem aliquando in quodam vico, ut faceret agapem; et ecce mulier quaedam venit ad eum, ut acciperet, et haec erat vestita vetustissimas res: quam cum vidisset ita vetustis rebus indutam, implevit manum ut daret ei multum, clausa est manus ejus, et levavit parum. Alia vero venit ad eum,tes, misit manum ut daret ei parum; et aperta est manus ejus, et levavit
Abbreviated transcription (Latin):
s deinceps usq dum sermo do¬
mini compleatur: loqui omni¬
no cessate. At ille ueluti ratio¬
nis capaces continuo tatuerẽ.
nec ab ip̃o loco donec consumina¬
retur predicatio se mouerunt.
Quo uiso miraculo: cunctiqui
ad erant deum glificabant. ⁊ be¬
ati uiri saltem uestimenta cõ¬
tingere cupiebant. ¶Confugie¬
bant quoq sepius ad beatum fr̃a¬
ciscum bestre siluestres. ueluti ad
portumtutissimum. ac si ratio¬
ne clucte ip̃ius erga se cognosee¬
rent pietatis affectum. Nam
cum moram faceret apud ca¬
stellum nomine grecium: quẽ¬
dam lupusculum laqueo cap¬
tum uiuum a quodam fr̃i ui¬
dit adductum. Eld quẽ pieta¬
te magna ꝓmotus. sic ait uir
ille mittissimus. Erat̾ lepusci¬
le: uen ad me. Quare sic̃ te de¬
cipi ꝓmisistrͤ Qui climissus a
fratre. statim ueluti securus ad
uirum dei cuturrit. et insinui
eius dormiti animalis more qͥ¬
euit. Quotiens autem abeato
uiro suꝑ terram depositus est

Expanded text:
sed deinceps, usque dum sermo Dosed deinceps, usque dum sermo Domini compleatur loqui omnino cessate!". At illae, veluti rationis capaces, continuo tacuerunt, nec ab ipso loco, donec consummaretur praedicatio, se moverunt. Quo viso miraculo, cuncti qui aderant Deum glorificabant et beati viri saltem vestimenta contingere cupiebant. 39 Confugiebant quoque saepius ad beatum Franciscum bestiae silvestres, veluti ad portum tutissimum, ac si ratione ductae ipsius erga se cognoscerent pietatis affectum. - Nam cum moram faceret apud castellum nomine Graecium, quemdam lepusculum laqueo captum vivum a quodam fratre vidit adductum; ad quem pietate magna permotus, sic ait vir ille mitissimus: "Frater lepuscule, veni ad me! Quare sic te decipi permisisti?. Qui dimissus a fratre, statim veluti securus ad virum Dei cucurrit et in sinu eius, domiti animalis more, quievit. Quoties autem a beato viro super terram depositus est
Abbreviated transcription (Latin):
gentie coram fratrib incusare. eo
qd hactenus ominiserat auibus
prelicare. ¶ Igitur ab illo iam¬
tempore uir dei cuius ori semꝑ
laus affint laus uti saluatoris:
non solum homines ut laudarẽt
ip̃e laudans ammonuit .s. ⁊ aues
et bestias et quaslibet alias creatu
ras fr̃m uel sororum nominib
nuntupans: ad omnium con¬
ditoris laudem sollicitus inui¬
tauit. S ⁊ hic quitotum se uli¬
tu creatoris subiecerat: nonĩ¬
merito creatutis sibi inferiori¬
bus altissimi nomen inuocãs
imꝑabat. quarum etiam obe¬
dientiam ip̃a frequenter expe¬
rientia cognoscebat. Et ut re¬
feram pauca de multis: accilit
die quadam apud castrum qd̃
dicitur albiamum. ut cum dei
uetbum populo illic adinato
ꝓponere nellet: pre nimio strepi¬
tu ⁊ multitudine hyrundim̃i
ibidem uiclificantium audiri
non posset. Quib ita garrien¬
tib: taliter est locutus. Sorores
mee hyrundines. lam tempus
est ut et ego loquar. quia uos qͥ¬
dem satis usq nuinc estis licute.

Expanded text:
gentiae coram fratribus incusare, eo quod hactenus omiserat avibus praedicare. Igitur ab illo tempore vir Dei, cuius ori semper laus affuit, laus utique Salvatoris, non solum homines ut laudarent ipse laudans admonuit, sed et aves et bestias et quaslibet creaturas alias, fratrum vel sororum nominibus nuncupans ad omnium Conditoris laudem sollicitus invitavit. 38 Sed et hic qui totum se nutui Creatoris subiecerat, non immerito creaturis sibi inferioribus, Altissimi nomen invocans imperabat, quarum etiam obedientiam ipsa frequenter experientia cognoscebat. Et ut referam pauca de multis, accidit die quadam apud castrum quod dicitur Albianum, ut cum Dei verbum populo illic adunato proponere vellet, prae nimio strepitu et multitudine hirundinum ibidem nidificantium audiri non posset. Quibus ita garrientibus taliter est locutus: "Sorores meae hirundines, iam tempus est ut et ego loquar, quia vos quidem satis usque nunc estis locutae;
Abbreviated transcription (Latin):
mans. Henite omnes qui pec¬
castis mecum: et uidete quomͦ
ea que mͥ contulistis exuram.
Erat autem precium auri libra¬
rum quadraginta. Que cum in¬
ei pahnutius constituerat ꝑrex̃.
Quam ille reꝑto monasterio
sigillauit: et paruam reliquit
dicus inferretur. Iussitq illi s¬
ri. Cum autem senex ostio sig¬
thaisis. Quo iubes pater ut ex

Expanded text:
mans: Venite omnes qui peccastis mecum, et videte, quomodo ea quae mihi contulistis exuram. Erat autem pretium librarum quadraginta. CAP. Iei Pafnutius constituerat properauit. Quam ille iuxta monasterium signavit parvamque reliquit dicus inferretur, jussitque ei ori. Cum autem discederet ostio pThaisis: Quo jubes, pater, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rat quidam scõꝵ patrum fi¬
lagrius nomine. Hic habi¬
tabat ĩherosolimis: ⁊ laborabat ope¬
rando ut potuisset sibi ad panem
sufficere. Et dum staret in platea
uolens uendere que manib suis
fuerat operatus. contigit ut cade̾t
cuidam sacellus cum sollidis mille:
et inueniens eum senex scetit in
eodem loco clicens. necesse est eum
qui ꝑdidit huc uenire. E ecce ue¬
niebat qui ꝑdidit eum plorans.
Gulitq eum seorsum: et reddidit¬
ei sacellum suum. Quem ille roga¬
bat ut accipet aliquam partem ex eo:
s senex nullatenus ad quieuit. Ẽ
ille cepit clarnare et dicere Uenite
⁊ uidete hominem dei quid fecit. Senex
autem occulte fugiens exiit de ci¬
uitate. ne agnosceretur de eo quod
fecerat.⁊honorarent eum.cxuiuii

Expanded text:
rat quidam sanctorum, Philagrius nomine. Hic habitabat in Jerosolymis, et laborabat operando, ut potuisset sibi ad panem sufficere. Et dum staret in platea, volens vendere quod manibus suis fuerat operatus, contigit ut caderet cuidam saccellus cum solidis mille, et inveniens eum senex, stetit in eodem loco, dicens: Necesse est modo eum qui perdidit huc venire. Et ecce veniebat, qui perdiderat, plorans. Tulit ergo eum seorsum, et reddidit saccellum suum. Quem ille rogabat ut acciperet aliquam partem ex eo, sed senex nullatenus acquievit. Tunc ille coepit clamare et dicere: Venite, et videte hominem Dei, quid fecit. Senex autem occulte fugiens, exivit de civitate, ne agnosceretur de eo quid fecerat, et honorarent eum. 16. I
Abbreviated transcription (Latin):
uel qũalibet iobedientiam
deprehenderint: exeuntes eñ
monasterii quib indutus
fuerat indumentis. et reue¬
stitum antiqius que reser¬
uata fuerant depellunt de
congregatione. Cum igitur
quis susceptus. et hac perse¬
uerantia qua diximus fu̾it
ꝯaꝓbatꝰ ac depõitis ꝓpriis indum̃¬
tis habitu monast̾iali fu̾it
acinctus. nonstatim congre¬
gatõni fratrum cõmisceri
permittit᷑. s deputatur seni¬
oriquiseorsum nonlonge
a uestibulo monast̾ii cõma¬
nens. habet curam peregri¬
norum atq aluenientiũ
deputatam: eisq omnem di¬
ligentiam susceptionis et hu¬
manitatis impendit. Cumce
ibidem cum ip̃o integro anno
deseruens absq ullaquere¬
la suum circa peregrinos exi¬
buit famulatum: doctus ꝑ
hec prima institutione hu¬
militatis admiscetur. postħ
congregatiomi fr̃m: ac demũ
docetur primitus suas non¬
facere uoluntates. et ea illi
seplus mperare student q̃

Expanded text:
el qualibet inobedientia deprehenderint, exuentes eum monasterii, quibus indutus erat, vestimentis, et revestitum antiquis, quae servata fuerant, depellunt de congregatione. Cum igitur quis susceptus, et hac perseverantia qua diximus fuerit comprobatus, ac depositis propriis indumentis, habitu monasteriali fuerit accinctus , non statim congregationi fratrum commisceri permittitur; sed deputatur alicui seniori, qui seorsum non longe a vestibulo monasterii commanens, habet curam peregrinorum atque advenientium deputatam, eisque omnem diligentiam susceptionis et humanitatis impendit. Cumque ibidem cum ipso integro anno deserviens, absque ulla querela suum circa peregrinos exhibuerit famulatum, doctus per haec prima institutione humilitatis, admiscetur posthaec congregationi fratrum. Ac demum docetur primitus suas vincere voluntates, et ea illi saepius imperare student, q
Abbreviated transcription (Latin):
nimirum uoce lugebant. seseq
miserrimos ueluti cotidiarus
uoluptatib deditos ꝓclamatẽt
Nulta quoq in hunc modũ
sepius faciebat. ut ⁊ semet ip¬
sum ꝑfecte contempneret: et¬
I ad sui contemptum ceteros ꝓ¬
nocaret. ¶S et hic uerissimꝰ
sui contemptorcum ñ ĩmeri¬
to magnificaretur ab omnib: mi

Expanded text:
nt, seseque miserrimos, veluti quotidianis voluptatibus deditos, proclamarent. 33 Multa quoque in hunc modum saepius faciebat, ut et semetipsum perfecte contemneret, et ad sui contemptum caeteros provocaret. Sed et hic verissimus sui contemptor, cum non immerito magnificaretur ab omnibus, mi
Abbreviated transcription (Latin):
nosq se fieri ꝓrtinus poposcerũt.
Cumq dicm ab illis prodite ĩpug¬
nationis requireret. indicauerũt.
Asserurt autem beatus antonius.

Expanded text:
nos se fieri protinus poposcerunt. Cumque diem ab illis proditae impugnationis requireret, indicaverunt; asseruit autem se beatus Antonius
Abbreviated transcription (Latin):
resticit animo suo. Et ecce me¬
dia nocte transacta eugilaiit
senex: et mnueniens enm assiden¬
tem ꝓpe se dixit ei. Usq modo
non discessisti fili: Et illeres

Expanded text:
restitit animo suo. Posthaec jam media nocte transacta evigilavit senex, et invenit eum assidentem sibi, et dicit. Usque modo non discessisti? Et ille
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinem benedictionem.
sum ergo non eiugilaret per
suarum molestia recedere et
dornure. Qui extorquens sibi.
restitit cogitationi sue et se¬

Expanded text:
suetudinem orationem. Cum ergo, non evigilante suarum molestia recedere et dormire; qui extorquens sibi, restitit cogitationi, et rese
Abbreviated transcription (Latin):
frater dicit et uolumꝰ et possu¬
mus nos uindicare. Quod cũ
ille frat̃ audisset. ante pedes
bat. ꝓmutens se cum illo cui
urascebat᷑ nunqͣm deinceps cer

Expanded text:
frater dicit, et volumus et possumus vindicare. Quod cum ille frater audisset, ante pedes batur, promittens se cum illo cui irascebatur nunquam deinceps e
Abbreviated transcription (Latin):
tenere plusqͣm necesse est corpori.
Duo ergo solidi sunt spes tua.
Et si contigerit ut pereant. nũ¬
quid deus non cogitabit de nob:
Iacta ergo cogitationem tuam
tuam suꝑ deum: qm̃ ipsi cura
est de nobis. lxiiii. iiiii

Expanded text:
tenere plus quam necesse est corpori. Duo ergo solidi sunt spes tua; et si contigerit ut pereant, nunquid Deus non cogitat de nobis? Jacta ergo cogitationem tuam super Deum, quoniam ipsi cura est de nobis. 70. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
accipiens grande
fasciculum litt̾arumn. diuc
apud semetipsum uoluens
dixit Quantarum cogitatio¬
num causa erit michi harũ
lectio. que me uel ad me gau¬
dium uel ad tristicias infru¬
ctuosas impellent: Quantis
dieb horum recordatione qui
scripserunt intentionem p̾¬
toris mei apposita contem¬
platione reuocabunt: Et ħ uol¬
uens in suo pectore non solam

Expanded text:
accipiens grandem fasciculum litterarum, diuque apud semetipsum volvens, dixit: Quantarum cogitationum causa erit mihi istarum lectio, quae me vel ad inane gaudium, vel ad tristitias infructuosas impellent? Quantis diebus horum recordatione qui scripserunt, intentionem pectoris mei a proposita contemplatione revocabunt? Et haec volvens in suo pectore, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutem adu̾sariorum nr̃orum
demonum: soluit uerehumilita¬
tis intentio. Deniq et dominus
noster ihc̃ xp̃ per humilitatem
criumphanit dyabolum: et om¬
nem eius uirtutem contriuit.
Addebat etiam dicens. qm̃ fre¬
quenter audisset demoneᷤ inter
se loquentes: quia quando ad ira¬
cundiam succendimꝰ corda homi¬
num: si quis sustinuerit pacien¬

Expanded text:
virtutem adversariorum nostrorum virtutem adversariorum nostrorum daemonum solvit humilitatis intentio. Denique et Dominus noster Jesus Christus per humilitatem triumphavit diabolum, et omnem ejus virtutem contrivit. Addebat etiam dicens, quoniam frequenter audisset daemones inter se loquentes, quia quando ad iracundiam succendimus corda hominum, si quis sustinuerit patien
Abbreviated transcription (Latin):
tus interram ueniam postula¬
bat a fratre. non preuali in
eis. Tidensq deus humilitatẽ
eiꝰ. effudit super eum grãm su¬
am. et ego sentio me u alde tor¬
queri atq cruciari qũ nõ pre¬
ualui separare aos ab inuicem.
Hec autem omnia uerba audi¬
ens sacerdos ydolorum qui ibi cõ¬
manebat: compunctum est cor
nr̃i ihũ xp̃i. Considerans enim
qm̃ magis seductio et perditio
animarum est cultus ydolorum:
relinquens omnia festinanter
perrexit ad sanctos patres ad mo¬
nasterium: et retulit eis hecom¬
nia que per maliciam demones
inter se loquebantur. Cumq ms
salutarib monitis instruxissent
eum sc̃i patres de doctrina domini
saluatoris baptiratus est: et sci
ppositi monachorum uitam ar¬
ripuit et adiuuante et cooperã¬
te grã domini factus est ꝓbatis¬
simꝰ monachꝰ. tantumq uenera¬
tus est. et tenuit uirtutem hu¬
militatis: ut omnes nuniam¬
eius humilitatem ammiraren¬
tur. Dicebat enim: qm̃ omnem

Expanded text:
tus in terra veniam postulatus in terra veniam postulabat a fratre suo, non praevalui in eis. Vidensque Deus humilitatem ejus, effudit super eum gratiam suam; et ego sentio me valde torqueri atque cruciari, quoniam non praevalui eos separare ab invicem. Haec autem omnia verba audiens sacerdos idolorum qui ibi commanebat, compunctus est in hristi; considerans enim quoniam magis seductio et perditio animarum est cultus idolorum, relinquens omnia, festinanter perrexit ad sanctos Patres ad monasterium, et retulit eis omnia quae per 498 malitiam daemones inter se loquebantur. Cumque monitis salutaribus instruxissent eum sancti Patres de doctrina Domini Salvatoris, baptizatus est, et sancti propositi monachorum vitam arripuit, et adjuvante et cooperante gratia Dei, factus est probatissimus monachus, tantumque veneratus est et tenuit virtutem humilitatis, ut omnes nimiam humilitatem ejus admirarentur. Dicebat enim, quoniam omnem
Abbreviated transcription (Latin):
miserunt xp̃o dño deseruire et
spiritaliter conuersari .xuii.
Rant duo fratres scd̾
carnem quidem germa¬
mn: ueruntam utriq in sp̃itali
ꝓposito monachi existentes. Insi¬
diabaturq eis malignus dya¬
bolus: ut quomͦcũꝙ eos separet
ab inuicem. Quadam igitur
die ad uesperam. sed̾m consuetu¬
dinem ille iunior frat᷑ accẽdens
lucernam posuit super candela¬
brum. Faciente autem malicia
demonũ ruit candelabrum: et
exticta est lucerna. Per hanc
occasionem insidiabatur ma
lignus dyabolus: ut eos in litẽ
induceret: Surgensq senior¬
frater: cepit percutere cum fu¬
rore frẽm suum. Ille uero pro¬
stratus interram: deprecabat
germanim sirmdicens. Mag¬
nanimis esto domine: et ego
rursum accendo lucernam. Ex¬
go quia non respondit ei turbu¬
lentum sermonem: statimma¬
lignus demon confusus recessit
ab eis: et pergens eadem nocte
nuntiauit principi demonũ
dicens. Quia ꝓpter humilita¬
tem illius monachi qui ꝓstra¬

Expanded text:
miserunt Christo Domino deservire, et miserunt Christo Domino deservire, et spiritaliter conversari. 18. rant duo fratres, secundum carnem quidem germani, verumtamen uterque in spiritali proposito monachi existentes, insidiabaturque eis malignus diabolus, ut quomodocunque eos separaret ab invicem . Quadam igitur die ad vesperam, secundum consuetudinem ille junior frater accendens lucernam posuit super candelabrum. Faciente autem malitia daemonum, ruit candelabrum, et exstincta est lucerna. Per hanc occasionem insidiabatur eis malignus diabolus, ut in litem eos incenderet; surgensque senior, coepit percutere cum furore fratrem suum. Ille vero prostratus in terram, deprecabatur germanum suum, dicens: Magnanimus esto, domine, et ego rursus accendo lucernam. Ergo quia non respondit ei turbulentum sermonem, statim malignus spiritus confusus recessit ab eis. Et pergens eadem nocte nuntiavit principi daemonum, dicens: Quoniam propter humilitatem illius monachi, qui prostra
Abbreviated transcription (Latin):
andientes domini eiꝰ adquiene¬
runt suscipere pensionem ne cõ¬
tristaretur: s magis ut reuer¬
teretur ad loca heremi ad cellu¬
lam suani. Illud autem quod
de pensione sua etiam nolentib
dabat dominis suis: statim qͦd
accipiebãt pauperib erogabant.
Interrogantes antem eundem se¬
niorem: fratres: dixerunt ei. Ob¬
sectamꝰ te pater. ut dicas nobis
cur cum tanta intentione pro
seruitio tuo pensionem etiam
nolentib et nimis resistentib
tibi dñis ingessisti. Ad hec re¬
spondens semior dixit eis. Ego
fratres ideo festino pro seritio
quod tamꝙͣ dominis meis. de¬
beo pensionem per singulos an¬
nos eis adimplere. ut quicqͥd
iam cum adiutorio domini in
ieuiniis et orationib seu in
sanctis iugiliis. uelin omni
uante laborauero hoc michi
in eterna uita in salutem aĩe
mee proficiat: ne forsitan sipen¬
sionem pro seruitio meo mi¬
nime intulero. iam totus sp̃i¬
talis labor meus ad illorum
mercedem. ꝓficiat: qui me per¬

Expanded text:
audientes domini ejus, acquieveaudientes domini ejus, acquieverunt suscipere pensionem, ne contristaretur, sed magis ut reverteretur ad loca eremi ad cellulam suam. Illud autem quod in pensionem suam etiam nolentibus dabat dominis suis, statim ut accipiebant, pauperibus erogabant. Interrogantes autem eumdem seniorem fratres, dixerunt ei: Obsecramus te, Pater, ut dicas nobis cur cum tanta intentione pro servitio tuo pensionem etiam nolentibus et nimis resistentibus tibi dominis ingessisti? Ad haec respondens senior dixit: Ego, fratres, ideo festino pro servitio, quod tanquam dominis meis debeo pensionem per singulos annos adimplere eis, ut quidquid jam cum adjutorio Domini in jejuniis et orationibus, seu in savante, laboravero, hoc mihi in aeterna vita, et ad salutem animae meae proficiat, ne forte si pensionem pro servitio meo minime intulero, jam totus spiritalis labor meus ad illorum mercedem proficiat, qui me per
Abbreviated transcription (Latin):
deferens eis pensionem. sicut so¬
lent serm dare dominis suis.
Nam domini eius magis re¬
uerentiam pro timore dei ha¬
bentes circa eum. honorabant
occurrentes et salutantes eum:
petententesq ut ꝓ eis dominũ
exoraret. Ille autem mittebat
aquam in peluim et festinabat
lauare pedes dominorum suoꝵ:
cum omni humilitate obsequi¬
nolebant adquiescere ut pedes
eornm ablueret: sed dicebant¬
ei. Noli beatissime pater graua¬
re animas nras. yt ille respon¬
dens dicebat. Ego seruus ur̃
sum: Nam uos dominos meo ᷤ¬
esse ommpotens deus constituit.
Et grãs ago domino nr̃o: qͥa
dignati estis me permittere. ut
seruiam deo uiuo et uero cre¬
atort ac dominatori celi et t̾re:
et ideo detuli nobis pensionem
seruitutis mee. Domini añt
eiꝰ contendebant: nolentes acci¬
pere quam detulerat pensionẽ.
Respondens autem monachꝰ.
dixit eis. Si uolueritis accipe
pensionem meam: ita decreui
ut non reuertar in heremuni.
sio hic in presenti permaneo.
et serio uobis. Hec autem

Expanded text:
deferens eis pensionem, sicut solent servi dare dominis suis . Sed domini ejus magis reverentiam pro timore Dei habentes circa eum, honorabant occurrentes et salutantes eum, petentesque ut pro eis Dominum exoraret. Ille autem mittebat aquam in pelvim, et festinabat lavare pedes dominorum suorum, cum omni humilitate obsequinolebant acquiescere ut pedes eorum ablueret, sed dicebant: Noli, beatissime Pater, gravare animas nostras. At ille respondens dicebat ei: Ego servus vester sum, nam vos esse dominos meos omnipotens Deus constituit; et gratias ago dominio vestro, quia dignati estis me permittere ut serviam Deo vivo et vero, creatori ac dominatori coeli et terrae, et imo detuli vobis pensionem servitutis meae. Domini autem ejus contendebant, nolentes accipere quam detulerat pensionem. Respondens autem monachus dixit eis: Si nolueritis accipere pensionem meam, ita decrevi ut non revertar in eremum, sed hic in praesenti permaneo, et servio vobis. Haec autem
Abbreviated transcription (Latin):
dem nuntios crucem auream
opere quidem geminario preci¬
osam s omni auro. ⁊ gemmis
pretiosius lignum crucis dominice
complectenten. nisuꝑ ornamenta
et uasa queq ad altaris ministeri¬
um ꝑtinentu. nec ñ ⁊ de centesima
sollẽpnib usilz indumenta trãs.¬
miste que omnia preciosissima ba¬
silice beati fraicisci que ab omni
iurisdictioneinferiori exempta
sita constiuelitur auctoritate cu¬
ius ⁊ ip̃e prinariũ lapidem fũ

Expanded text:
dem nuntios crucem auream, opere quidem gemmario pretiosam, sed omni auro et gemmis pretiosius lignum Crucis Dominicae complectentem; insuper ornamenta et vasa quaeque ad altaris ministerium pertinentia, necnon et decentissima solemnibus usibus indumenta transmisit. Quae omnia pretiosissima basilicae beati Francisci, quae ab omni iurisdictione inferiore exempta sua construebatur auctoritate, cuius et ipse primarium lapidem fu
Abbreviated transcription (Latin):
aut uolebat. Nam unus portabat¬
aqͣm corpori ad mensuram fuffici¬
ens. alius caricas. alius palmaꝵ
fructus dactilos. alius uero legu¬
mina aquis infusa. alius nichil

Expanded text:
aut volebat; nam unus portabat corpori ad mensuram sufficiens, alius carycas, alius palmarum 655 fructus dactylos, alius vero legumina aquis infusa, alius nihil
Abbreviated transcription (Latin):
cios habebis quicquid facturus
es. uel passurus cliligenter expo¬
nent.Illis autem exeuntibe et te
solo in ea remanente: statim terap¬
tatores accedent. Sic enim habe¬
tur euenisse hiis qui ante de intro¬
ierunt. tu uero in xp̃i fide constãs
esto. Miles autem nirilem ge¬
audiuit absorbuisse non formi-¬
dat periculum. Ex qui quondã
ferro: munitus pugnis interfu¬
it hominum. modo ferto cdurioe.
fide.spe.et iusticia ornatus de dei
misccłia presummens confident̾

Expanded text:
ios habebis, quae tibi quae facturus es vel passurus diligenter exponent; illis autem exeuntibus, et te solo in ea remanente, statim tentatores accedent; sic enim habetur evenisse his, qui ante te introierunt; tu vero in fide constans esto. Miles autem virilem geaudiebat absorbuisse non formidabat periculum; et qui quondam, ferro munitus, pugnis interfuit hominum, modo ferro durior, fide, spe et justitia armatus, de Dei misericordia praesumens, confident
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Siquis tecura
aut de scripturis. aut de qua¬
cunq causa locutus fuerit.
ne concendas cum eo: sed sibe
ne dicit consenti ei siuero
male. dic illi. Tu scies quomͦ
loqueris. Nec enim obseruanᷤ
bis. Nam sipersistas conden¬
dens. et uis defendere sermo¬
nem tuum: nascitur in te¬
scandalum. De quacunq gͦ
causa sinon obseruaueris cõ

Expanded text:
dixit: : Si quis tecum aut de Scripturis, aut de quacunque causa locutus fuerit, ne contendas cum eo; sed si quidem bene dicit, consenti ei; si vero male, dic illi: Tu scis quomodo loquaris . Hoc observans, bis; nam si persistas contendens, et vis defendere sermonem tuum, nascetur scandalum. De quacunque ergo causa si non observaveris co
Abbreviated transcription (Latin):
las spem salutis mee. Autrior au-¬
tem et cooperior tegmine uerbi
dei qui continet omnia. Non erũ
insolo pane uiuit homo: et nõ
habentes operimentum petre cir-¬
cundati sunt tegmine hii qui se

Expanded text:
las spem salutis meae. Nutrior autem et cooperior tegmine verbi Dei, qui continet omnia . Non enim in solo pane vivit homo , et non habentes operimentum petrae circumdati sunt tegmine hi qui se
Abbreviated transcription (Latin):
enit inmitio conuersatoĩs
sue albas euagrius ad quẽ¬
dam senem: et dixit ei. Dic mͥab¬
ba sermonem: quo saluus fiam.¬
Ille autem dixit ei. Si uis salua¬
ri: quando ad aliquem uadis.
non peius loquaris. antequam
ille te inquirat. Quagrius autẽ
compunctus in hoc sermone pe¬
nitentiam egit in conspectu se¬
nis: et satiffecit ei clicens. Crede
mͥ multos codices legr ⁊talem
eruditionem nuunquam inueni.
et multum ꝓficiens: exiuit ab
eo. Dixit abbas theodorus de fir¬
me. Si habes amicitias cum aliqͦ.
et contigerit eum in temptatio¬
nem fornicationis incurrere:
si potes da ei manum. et trahe
illum sursum. Si autera in er¬
rore aliquo fidã incurrit. ⁊ nõ
tͥ ad quiescit reuertere cito: et abscide
amicitias eius ate: ne forte remorãs
traharis cum eo inꝓfundum. Ue

Expanded text:
enit in itinere conversationis suae Evagrius ad quemdam senem, et dixit ei: Dic mihi, abba, sermonem, quo salIlle autem dixit ei: Si vis salvari, quando ad aliquem vadis, non prius loquaris antequam te ille inquirat. Evagrius autem compunctus in hoc sermone, poenitentiam egit in conspectu senis, et satisfecit ei, dicens: Crede mihi, multos Codices legi, et talem eruditionem nunquam inveni. Et multum proficiens exiit. 20. Dixit abbas Evagrius: me: Si habes amicitias cum aliquo, et contigerit eum in tentationem fornicationis incurrere; si potes, da ei manum, et retrahe illum sursum: si autem in errore aliquo fidei incurrerit, nec tibi acquiescit, revertere cito, incide amicitias ejus abs te, ne forte remorans traharis cum eo in profundum. 24.
Abbreviated transcription (Latin):
de ppło. s etiam de palatio.⁊ de
senatorib qmplurum exemplũ
imperatoris secuti ad undendũ
me uenturi sunt: et honorem
michi tanqͣm seruordei defendo
non cessabunt. Et illi quidemhec
ipter nomen domini facturisũt:
Ego antem timeo ne forsitan ma¬
lignus dyabolus michi subripiat.
et libenter incipiam eos suscipere.
et condelectur cor meum laude
et honore eorum: et perhec inci
piam iam̃ uirtutem humilitatis
pedere. et laude atq hominum lo¬
nore delectari. hec igitur omnia
homo dei secum cogitans. eadem
nocte fugit inde: et perrexit in
egyptum ad sanctos patres in
heremum. Itac consideremus¬
licitudine uirtutem humilitati

Expanded text:
de populo, sed etiam de palatio et de de populo, sed etiam de palatio et de senatoribus quamplurimi exemplum imperatoris secuti, ad videndum me venturi sunt, et honorem mihi tanquam servo Dei deferendo non cessabunt. Et illi quidem haec propter nomen Domini facturi sunt, ego autem timeo ne forte diabolus malignus mihi subripiat, et libenter incipiam eos suscipere, et condelectetur cor meum laude et honore eorum, et per haec jam incipiam virtutem humilitatis perdere, et laudibus atque honoribus hominum delectari. Haec igitur omnia homo Dei secum cogitans, eadem nocte fugit inde, et perrexit in Aegyptum ad sanctos Patres in eremo. Itaque consideremusl
Abbreviated transcription (Latin):
et nichil in ea uidit. nisi paucos
panes siccos in sporta pendentes. a¬
benedictionem abba. ut reficianꝰ.
Statimq festinauit monachꝰ
et misit aquam et salem. et mi¬
sit bucellas. et comederunt pa¬
riter. Porrexitte ei calicem aque
Respondens monachꝰ: dixit ei.
Nescio quis domine sis. Dicit
ei. Ego sum cheodosius imperator
et. ob deuotionem tui uem huc.
Hoc cum aidisse monachꝰ pro¬
strauit se ante illum.: At ille
dixit ei. Beati estis uos mona¬
chi. qui securi ac liberi de nego¬
tiis scłi tranquilla ⁊ quieta
perfruimini uita. et sobammͦ
de salute aĩarum rir̃arum habetiͤ
sollicitudinẽ qͦmͦ ad uitam et̾nam
et ad celestia premia peruenire
possitis. Inueritate enim dico
tibi. quia certe in regno natus
sum ⁊ nunc in regno degno
et nuĩqͣm sine sollicitudine ci¬
bum capio: Post hec autem
ualde honorifice salutanit e¬
um imperator et ita egressns
qm̃ non opoetet meiam in hoc
loco ẽẽ. ¶ulti enim non solum

Expanded text:
et nihil in ea vidit, nisi paucos et nihil in ea vidit, nisi paucos panes siccos in sporta pendentes, benedictionem, abba, ut reficiamus. Statimque festinavit monachus, et misit aquam et sal, et misit buccellas, et comederunt pariter, porrexitque ei calicem aquae, Respondens monachus dixit: Nescio quis sis, domine. Dixit ei: Ego sum Theodosius imperator, et ob devotionem veni huc. Hoc cum audisset monachus, prostravit se ante illum. At ille dixit ei: Beati estis vos, monachi, qui, securi ac liberi de negotiis saeculi, tranquilla et quieta perfruimini vita, et solummodo de salute animarum vestrarum habetis sollicitudinem, quomodo ad vitam aeternam et ad coelestia praemia pervenire possitis. In veritate enim dico tibi quia certe in regno natus sum, et nunc in regno dego, et nunquam sine sollicitudine cibum capio. Post haec autem valde honorifice salutavit eum imperator, et ita egressus Quoniam non oportet jam me in hoc loco esse; multi enim non solum
Abbreviated transcription (Latin):
Deferebat antem beatus
semior pemen fratribus
dicens: qm̃ fuit quidam nuper
monachꝰ in constantinopolun tẽ¬
poribus thodosii imꝑatoris. Ha¬
bitabat autem in parua cellu¬
la foris ciuitatem ꝓpe prastio
qui uocatur insentimo: ubi so¬
lent imꝑatores egressi deciuita¬
te libenter degere. yludiens ergo
imꝑator qd̃ ibi esset quidam
monachꝰ solitarius. qui nũꝙͣ
egrediebatur de cella: cepit de¬
ambulando pergere ad eum lo¬
cum ubi erat supradictus mo¬
nachꝰ. Precepitq sequentibus
se cinichis. ut nullus approxi¬
naret ad cellulam illius mo¬
nachi. Ipseantem solus perrex̃:
Surgens autem monachus
aperuit ei: et non cognouit eñ
qd̃ esset imꝑator. Tulerat enĩ
sibi coronam de capite suo: ut
non cognosceret᷑. Post orationẽ
autem sederunt parit̃: et inter¬
rogauit eum imperator dicens.
Quomodo scĩ patres degunt.
in egypto: Eespondens ꝙ mona¬
chus ait. Omnes exorant deum
pro salute ur̃a ꝯspiciebat enim
umꝑator intente cellulam ipsam

Expanded text:
eferebat autem beatus senior Poemen fratribus, dicens: Quoniam fuit quidam nuper monachus in Constantinopoli temporibus Theodosii imperatoris . Habitabat autem parva cella foris civitatem prope proastium, qui vocatur in Septimo, ubi solent imperatores egressi de civitate libenter degere. Audiens autem imperator quod ibi esset quidam monachus solitarius, qui nunquam egrediebatur de cella, coepit deambulando pergere ad eum locum ubi erat supradictus monachus, praecepitque sequentibus se eunuchis ut nullus approximaret ad cellulam monachi illius. Ipse autem solus perrexit, Surrexit autem monachus, et aperuit ei, et non cognovit eum quod esset imperator. Tulerat enim sibi coronam de capite suo, ut non cognosceretur. Post orationem autem sederunt pariter, et interrogavit eum imperator dicens: Quomodo sancti Patres degunt in Aegypto? Respondensque monachus, ait: Omnes exorant Deum pro salute vestra. Aspiciebat autem imperator intente cellulam ipsam,
Abbreviated transcription (Latin):
lacens inclinato ad lignum uł
lapidem capite dormiebat. ¶Ac¬
cidit quoq ut infirmitatis neces¬
sitate de pullo quadam uice mã¬
ducans: uirib post medum u¬
trumq resumptis cuidam fr̃m
districte preciperet: ut collo ip¬
sius fime ligato eum tamqͣm
latronem ꝑmelium ciuitatis
assisi dluceret: ⁊ p̃conia nichi¬
lominus uoce clamaret. Etce
uidete glutonem qui se galli¬
narum carnib impinguauit.
quas secreto nobis ignorãtib
manducauit. Ec̃mq est: ut
multi ad tam mirandum com

Expanded text:
acens, inclinato ad lignum vel lapidem capite, dormitabat.Accidit quoque ut, infirmitatis necessitate de pullo quadam vice manducans, viribus postmodum utcumque resumptis, cuidam fratrum districte praeciperet ut, collo ipsius fune ligato, eum tamquam latronem per medium civitatis Assisii duceret et praeconia nihilominus voce clamaret: "Ecce, videte glutonem, qui se gallinarum carnibus impinguavit, quas secreto vobis ignorantibus manducavit". Factumque est ut multi, ad tam mirandum com
Abbreviated transcription (Latin):
dyabolus ait. Unde uenis tu:
Et ille dixit. In illa prouintia
eram: et sucitam illic bella
et percurbationes plurimas¬
et effusiones sanguinum
feci:et ueni nuntiare tibi

Expanded text:
diabolus dixit: Unde venis tu? Et ille respondit: In illa provincia eram, et suscitavi illic bella et perturbationes plurimas, effusiones sanguinis faciens, et veni nuntiare tibi
Abbreviated transcription (Latin):
meis. multis ac malis. Adhec
supradc̃i fratres addentes di¬
xerunt ei.Non te lateat
etiam hoc quia te hereticum
eẽ qmplurimi affirmare uo¬
lunt. Hoc autem cum audiss
senior: dixit eis. Licet in aliis
multis peccatis obnoxiussim:
namhereticus penitꝰ non sum.
yibsit hoc ab anima mea. Tũt
omnes fratres qui ad eum ne¬
nerant. ꝓstrauerunt se int̾rã.
ad pedes erus. obsecrantes eũ
et dicentes. Precamur teabba.
commotꝰ es: deuerbo autem
heretici ualde te commonusti.
et abhominatus es. nec suffer¬
re potusti omnino auditum.
Dicit eis senior. Illas prioreᷤᷤ
culpas atq peccata ꝓpter hu¬
militatem sustinui: ut pecca¬
torem me ẽẽ crederetis. Noui¬
mus enim quia si custodiat᷑
humilitatis irtus magna
uitia irrogassent. patienter
cuncta tolerait: ut nobis hu¬
militatis preberet exempla. Im

Expanded text:
meis multis ac malis. Ad haec meis multis ac malis. Ad haec supradicti fratres addentes, dixerunt ei: Non te lateat etiam hoc, quia haereticum te esse quamplurimi affirmare volunt. Hoc autem cum audisset senior, dixit eis: Licet in aliis multis peccatis obnoxius sim, tamen haereticus penitus non sum: absit hoc ab anima mea. Tunc omnes fratres qui ad eum venerant, prostraverunt se in terram ad pedes ejus, obsecrantes eum, ac dicentes: Precamur te, abba, commotus es; de verbo autem haeretici valde te commovisti, et abominatus es, nec sufferre potuisti auditum? Dixit eis senior: Illas priores culpas et peccata propter humilitatem sustinui, ut peccatorem me esse crederetis. Novimus enim quod si custodiatur humilitatis virtus, magna onvicia irrogassent, patienter cuncta toleravit, ut nobis humilitatis praeberet exempla. Im
Abbreviated transcription (Latin):
int etiarn
de magnis patribus qͥ¬
dam senior nomine agahton:
nonunatissimꝰ inuirtute
humilitatis et patientie.
Quodam autem tempore per¬
rexerunt aduisitandum emm
fratres. Audientes enim de
eo qd̃ magnam humilitatem
haberet: uolentesq ꝓbare. si
uere humilitatis patientiam
possideret. dixerunt ei. Multi
scandaliantur in te pater qͥa
nimis uitio superbie tenearis:
et ideo alios despitias. et pro
nichilo eos habras: sed et det᷑¬
ctiones adu̾sus fratres nõ ces¬
ses loqui. ylffirmant etiam
cimplurimi qd̃ hec ideo agas:
quiauitio fornicationis tene¬
aris. Et ne solus uidearis er¬
rare: id circo non cesses aliis¬
detrahere. Ad hec respondens
senior ait.Hec omniaque
que dixistis uitia mme esse
cog: nec possum negare
tan. as iniquitates meas. Sci¬
deus ꝙ ꝓnus in terram: adora¬
bat eoscem fratres dicens. De¬
precor uos fratres ut intentiꝰ
ꝓme misero et multis pecta¬
tis obnoxio. xp̃m deum exora¬
re non cessetis: ut indulgen¬
tiam tribuat iniquitatibus

Expanded text:
it etiam de magnis patribus quidam senior, nomine Agathon, nominatissimus in virtute humilitatis et patientiae . Quodam autem tempore perrexerunt ad visitandum eum fratres. Audientes enim de eo quod magnam humilitatem habuerit, volentesque probare, si vere humilitatis patientiam possideret, dixerunt ei: Multi scandalizantur in te, Pater, quia nimis vitio superbiae tenearis, et ideo alios despicias, et pro nihilo eos habeas, sed et detractiones adversus fratres non cesses loqui: affirmant etiam quamplurimi quod haec ideo agas, quia fornicationis vitio tenearis, et ne solus videaris errare, idcirco aliis non cesses detrahere. Ad haec respondens senior, ait: Haec omnia quae dixistis vitia in me esse cognosco, nec possum negare tantas iniquitates meas; procidensque pronus in terram, adorabat eosdem fratres, dicens: Deprecor vos, fratres, ut intentius pro me misero et multis peccatis obnoxio Christum Dominum exorare non cessetis, ut indulgentiam tribuat iniquitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
surum. Statimq in eodem loco
orientalem muro circumdedit.
et ianua serasq apposuit: ne quis
eam ausu temerario et sinelicen-¬
tia ingredi presummeret. Clauẽ
autem beati patris tempore multe
penitentia ducti fossam ingressi
maxima se ꝑepessos et gauclia se
uidisse testati sunt. Quoꝵ relatõ

Expanded text:
surum; statimque in illo loco orientalem, muro circumdedit, ei seras januasque apposuit, ne quis eam ausu temerario et sine licentia ingredi praesumeret; clavem autem beati Patricii tempore, multi poenitentia adducti hanc fossam ingressi a se perpessos et gaudia se vidisse testati sunt, quorum relat
Abbreviated transcription (Latin):
renitas mͥ quedam stabilis mox
fiebat. Egitationes autẽ que
ad fornicationem iterum cõpel¬
lebant me.quomodo tͥ enatra¬
re possum abba: Ignosce. Ignis
intus infelix corpus meum ni¬
mius succendebat. et omnẽ me
ꝑomnia exurebat: et ad desideri¬
um mixtionis trahebat. Dum
tio. ꝓsternebam me ip̃am in t̾¬
ramͣ. et lacrimis terram infũ¬
dens. ip̃am ueraciter mn astare
sperans que me fide duxerat
minaci me compellatione ex¬
agitare furentem quasi preua¬
ricanti et penas preuaricatoĩs
mͥ inminentis iram inuero¬
nis contrame agentem. Non
enm antea surgebam de terca:
nisi prius illa dulcissima lux
illuminare me solito: et cogita¬
tiones ꝑturbantes me effuga¬
ret. Sem̃ꝑ itaq cordis mei ocu¬
los ad illam fideuissorem meã
sine cessatione erigebam. deprecãs
eam auxiliari michi in hac soli¬
tudine et penitentia. Habui adiu

Expanded text:
renitas mihi quaedam stabilis mox fiebat. Cogitationes autem quae ad fornicationem iterum compellebant me, quomodo tibi enarrare possum? Abba, ignosce. Ignis intus infelix corpus meum nimis succendebat, et totam me per omnia exurebat, et ad desiderium commistionis pertrahebat. Dum tio, prosternebam meipsam in terram, et lacrymis terram infundens, ipsam mihi veraciter astare sperans, quae me fidedixerat, minanti me compellatione exaggerare furentem, quasi praevaricanti, et poenas praevaricationis mihi imminentes ira mucronis contra me agentem. Non enim ante surgebam de terra, nisi prius illa dulcissima lux illuminaret me solito, et cogitationes me perturbantes effugaret. Semper itaque cordis mei oculos ad illam fidejussorem meam sine cessatione erigebam, deprecans eam auxiliari mihi in hac solitudine et poenitentia. Habui
Abbreviated transcription (Latin):
interrogauit eundem senem the
de reb quas nec dum fuerat ope¬
ratus. Et dixit ei senex. Adhuc
tͥ nec nauum inuenisti. nec ua¬
sa tua in eam posuisti. nec naui¬
gare cepisti:⁊ iam in illa ciuita¬
te ubi clisponebas ire ꝑuenisti:
Cum ergo prius operatus fueris
rem de qua loqueris: cunc ex ip̃a
re loqueris. Dixit abbas cassi¬
anus quia uenit quidam frat̾

Expanded text:
interrogavit eumdem senem abbade rebus quas necdum fuerat operatus. Et dixit ei senex: Adhuc nec tibi navem invenisti, nec vasa tua in eam posuisti, nec navigare coepisti, et jam in illa civitate, ubi disponebas pervenisti? Cum ergo prius operatus fueris rem de qua loqueris, tunc ex ipsa re loquere. 9. Tunc dixit abbas Cassianus quia venit frat
Abbreviated transcription (Latin):
os interidens. Contigit auteraut
ip̃a hora quidam suꝑ ueniret ade
uni: et uidens eum alonge:con¬
siderauit quid fecisset. Ex cum ꝑ¬
uenisset ad eiirr: dixit ei. Dic mͥ
abba. ut quid degebaf faciem tuã¬
de cucullo duo: et sic ad aquabas
hortum: Et clixit ei senex. Ne ui¬
derent oculi mei arbores: et occupa¬
retut mens mea ab opere suoin
consideratione earum. Inter¬
quali conuersatione operatus es.
ut acciperes prrdentiam istam:
Et ille respondens dixit. Num¬
quam ꝑmisi incorde meo cogita¬
tionem morari: que ex aggerat dm̃.

Expanded text:
os intendens. Contigit autem ut ipsa hora quidam superveniret ad eum, et videns eum a longe, consideravit quid fecisset. Et cum pervenisset ad eum, dixit ei: Dic mihi, abba, ut quid tegebas de cucullo faciem tuam, et sic adaquabas hortum? Et dixit ei senex: Ne viderent oculi mei arbores, 611 et occuparetur mens mea ab opere suo in consideratione earum. 29. Interquali conversatione operatus es, ut acciperes prudentiam istam? Et ille respondens, dixit: Nunquam permisi in corde meo cogitationem morari, quae exacerbabat. 31.
Abbreviated transcription (Latin):
tum gaudens si hiis omniby
habundares. Interroga intima
tua si capere pͥossunt gaudiũ
suum de tanta beatitudine
sua. S certe siquis alius aut¬
quos omnino sicut te ip̃m
dilig̾es eandem beatitudinẽ
haberent: dupplicaretur gau¬
dium tuum quia non miniꝰ¬
milla ꝑfecta caritate innu
hominum. ubi nullus minꝰ
diliget alium qm se ip̃m. ñ
aliter gaudebit quisq ꝓ sin¬
głis aliis qmͣ ꝑ se ip̃o. Si ergo
cor hominis de tanto suobono

Expanded text:
tum gauderes, si iis omnibus abundares! Interroga omnia intima tua, si capere possunt gaudium suum de tanta beatitudine sua. Sed certe, si quis alius, ququem omnino sicut teipsum diligeres, eamdem beatitudinem haberet, duplicaretur gaudium tuum, quia non minin illa perfecta charitate innumhominum, ubi nullus minus diliget alium quam seipsum, non aliter gaudebit quisque pro singulis aliis, quam pro seipso. Si ergo cor hominis de tanto suo bono
Abbreviated transcription (Latin):
ttibuisti. Non uadam uacuus pecc̃a
mea portans in increpatione. Hec o¬
rans cum lacrimis: alia in eum co-¬
gitatio incidit. Euid itaq et siue¬
nerit faciet Quomodo transiet
iordanem. quia nauicula non est.ᷤ

Expanded text:
tribuisti. Non vadam vacuus, peccata mea portans in increpatione. CAP. XXII.--Haec orans cum lacrymis, alia in eum cogitatio incidit. Quid itaque si venerit, faciet? quomodo transiet Jordanem, quia navicula non est