comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceruicẽ inflexit. Cerneres trepida¬
re carnificem. quasi ipse addictus
fuiss& tremere ꝑcussori dexteram.
pallere ora alieno timentis periculo.
cum puella non timer& suo Habctis
igitur inuna hostia duplex martẏriũ.
pudoris & religionis . & uirgo per¬
mansit . & mar tyrium obtinuit.
Inuitata nunc integritatis amore
& tu soror scã. uel mutis tacita mo¬
ribus. aliquid de uirgmitate dicamꝰ.
ne uelut intransitu quodã prȩstricta
uideatur. quae principalis est uirtus
Non cnim ideo laudabilis uirginitas.
quia & in marty̧ribus repperitur:
sed quia ipsa mar tyres faciat. Quis
aut̃ humano eam possit ingenio con¬
praehendere. quã nec natura suis in¬
clusit legibus. autquis naturali uoce
cõplecti. quod supra usum naturae sit
Ecaelo accersiuit quod imitare tur
interris : nec inmerito uiuendi usum
quaesiuit ecaelo. quae sponsum sibi
inuenit incaelo haec nubes acrias
angelos sideraque transgrediens
uerbum dĩ in ipso sinu inuenit patris

Expanded text:
cervicem inflexit. Cerneres trepidacervicem inflexit. Cerneres trepidare carnificem, quasi ipse addictus fuisset: tremere percussoris dextram, pallere ora alieno timentis periculo, cum puella non timeret suo. Habetis igitur in una hostia duplex martyrium, pudoris et religionis. Et virgo permansit, et martyrium obtinuit.Invitat nunc integritatis amor, et tu, soror sancta, vel mutis tacita moribus, ut aliquid de virginitate dicamus; ne veluti transitu quodam perstricta videatur, quae principalis est virtus. Non enim ideo laudabilis virginitas, quia et in martyribus reperitur, sed quia ipsa martyres faciat. 11. Quis autem humano eam possit ingenio comprehendere, quam nec natura suis inclusit legibus? Aut quis naturali voce complecti, quod supra usum naturae sit? E coelo accersivit quod imitaretur in terris. Nec immerito vivendi sibi usum quaesivit e coelo, quae sponsum sibi invenit in coelo. Haec nubes, aera, angelos, sideraque transgrediens, Verbum Dei in ipso sinu Patris invenit,
Abbreviated transcription (Latin):
coronari magisterium uirtutis im¬
pleuit quae prae udicium uchebat
actatis Nonsic adthalamũ nupta
properar&. ut ad supplicii locum
laeta successu gradu festina uirgo
ꝓcessit: Non intorto crine caput
cõpta sedxp̃o. non flosculis redimita
sedmorib Flere om̃s ipsa sine fletu
minari plerique quod tam facile
uitae suae prodiga. quã nondũ hau¬
serat. iam quasi perfuncta donara.
stupere uniuersi. quodiã diuinita¬
tis testis exister&. quae adhuc arbitra
sui per actatẽ esse non poss&. Effecit
denique ut ei dedõ crederctur. cui
de homine adhuc noncrederetur.
quia quod ultra naturam est de aucꝰ¬
tore natura est. Quanto terrore
egit carnifex ut timeret᷑.: quantis
blanditiis ut suader&. quanto uoto
ut sibi adnuptias prouenir&: ATia
& haec sponsi iniuria .ẽ. epectari
placiturã quime sibi prior elegit
accipiet Quid percussor moraris:
pereat corpus quod amari potest.
oculis quibus nolo. Stecit. orauit.

Expanded text:
coronari: magisterium virtutis imcoronari: magisterium virtutis implevit, quae praejudicium vehebat aetatis. Non sic ad thalamum nupta properaret, ut ad supplicii locum laeta successu, gradu festina virgo processit, non intorto crine caput compta, sed Christo: non flosculis redimita, sed moribus. Flere omnes, ipsa sine fletu. Mirari plerique quod tam facile vitae suae prodiga, quam nondum hauserat, jam quasi perfuncta donaret. Stupere universi, quod jam divinitatis testis existeret, quae adhuc, arbitra sui per aetatem esse non posset. Effecit denique ut ei de Deo crederetur, cui de homine adhuc non crederetur. Quia quod ultra naturam est, de auctore naturae est. 9. Quanto terrore egit carnifex ut timeretur, quantis blanditiis ut suaderet! quantorum vota ut sibi ad nuptias perveniret! At illa: Et haec Sponsi injuria est exspectare placiturum. Qui me sibi prior elegit, accipiet. Quid, percussor, moraris? Pereat corpus quod amari potest oculis quibus nolo. Stetit, oravit,
Abbreviated transcription (Latin):
Haec duodecĩ annorũ martyrium
fecisse traditur. quo testabilior cru¬
delitas quaenec minusculȩ pepercit
actati. immo magna uis fidei quae
etiã ab illa testimonium inuenit
actate Fuitne in illo corpusculo
uulneri locus. & quae non habuit
quo ferrũ reciper&: habuit in quo
ferrũ uincer& At istuc aetatis puel¬
lac toruos &iam uultus parentum
ferre non possunt. & acude stricta
solent puncta flere quasi uulnera.
Haec cruentas carnificũ in pauida
manus. haec stridentiũ grauibus
immobilis tractib catenarũ. nunc
cruento mucroni militis totũ offerre
corpus. mori adhuc nescia sed parata.
uel siadaras inuita raperctur. tende¬
.re xp̃o inter ignes manus. atque in
ipsis sacrilegis focis cropheum drui
signare uictoris : Nunc ferratis collo
manusque inserere nexibus. sed nullꝰ
tam tenua membra poterat nexus
includere. Nouum martẏriigenus.
nondũ idonea poene aetiam matura
uictoriae certare difficilis. facilis

Expanded text:
7. Haec duodecim annorum martyrium 7. Haec duodecim annorum martyrium fecisse 148 traditur. Quo detestabilior crudelitas, quae nec minusculaetati: immo magna vis fidei, quae etiam ab illa testimonium invenit aetate. Fuitne in illo corpusculo vulneri locus? Et quae non habuit quo ferrum reciperet, habuit quo ferrum vinceret. At istius aetatis puellae torvos etiam vultus parentum ferre non possunt, et acu districta solent puncta flere, quasi vulnera. Haec inter cruentas carnificum impavida manus, haec stridentium gravibus immobilis tractibus catenarum, nunc furentis mucroni militis totum offerre corpus, mori adhuc nescia, sed parata: vel si ad aras invita raperetur, tendere Christo inter ignes manus, atque in ipsis sacrilegis focis tropaeum Domini signare victoris: nunc ferratis colla manusque ambas inserere nexibus: sed nullus tam tenuia membra poterat nexus includere. 8. Novum martyrii genus? Nondum idonea poenae, et jam matura victoriae: certare difficilis, facilis
Abbreviated transcription (Latin):
consecrauit. & bene procedit. ut qñm
hodie natalis est uirginis. de uirginibus
sit loquendũ. & ex praedicatione liber
sumat exordium. Natalis est uirginis.
integritatem sequamur: Natalis est
martyris: hostias immolemus. Natalis ẽ.
scaẽ agnes. mirentur uiri non despere&
paruuli. stupeant nuptȩ. imitentur
innupte. Sedquid dignũ alloqui possu
mus. nenomen quidem uacuum luce
laudis fuit. deuotio supra actatem.
uirtus supra naturã. ut mihi tudeatur
non hominis habuisse nomen. sed oracu¬
lum martẏris. quae indicauit quid
ess& futura habeo tamen unde mihi
subsidium comparetur nomen uirginis
titulus est pudoris: Appellabomartyrẽ.
praedicaui martẏrẽ. satis prolixa
laudatio ẽ. quaenon quaeritur sed
tenetur. Facessant igitur ingenia.
eloquentia conticescat: uox u̾na prae¬
conium ẽ hanc senes hanc iuuenes
hanc pueri canant: nemo est lauda¬
bilior. quã qui ab om̃ib laudari potest.
Quot homines. tot praecones: qui
martyrem praedicant dumloquunt᷑

Expanded text:
Et bene procedit, ut quoniam hodie natalis est virginis, de virginibus sit loquendum, et a praedicatione liber sumat exordium. Natalis est virginis, integritatem sequamur. Natalis est martyris, hostias immolemus. Natalis est sanctae Agnes, mirentur viri, non desperent parvuli; stupeant nuptae, imitentur innuptae. Sed quid dignum de ea loqui possumus, cujus ne nomen quidem vacuum luce laudis fuit? Devotio supra aetatem, virtus supra naturam; ut mihi videatur non hominis habuisse nomen, sed oraculum martyris, quo indicavit quid esset futura. 6. Habeo tamen unde mihi subsidium comparetur. Nomen virginis titulus est pudoris. Appellabo martyrem, praedicabo virginem. Satis prolixa laudatio est, quae non quaeritur, sed tenetur. Facessant igitur ingenia, eloquentia conticescat, vox una praeconium est. Hanc senes, hanc juvenes, hanc pueri canant. Nemo est laudabilior, quam qui ab hominibus laudari potest. Quot homines, tot praecones, qui martyrem praedicant, dum loquuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Et sicut scriptum est deillo: Uȩ illi homini
ꝑquẽ nomen dñi blasphematur. Ita & de
isto scribitur. Pax huic homini. ꝑquem
nomen benedicitur saluatoris: Quale
autem est meritũ largientis. ut solus quis
de precetur: Et quod ille fortassis petere
dediuinitate non audeat. plurimorum
interpellantium orationib etiam qđ non
sperabat accipiat: quod ad ad iutorium
nrm commemorans no᷑ beatus a płs ait.
ut ꝑ multos grãtiarum actio referatur
ꝓnobis. & iterum ut fiat oblatio ur̃a
accepta scĩficata in sp̃ũ scõ¬

Expanded text:
Et sicut scriptum est de illo: Vae illi homini, Et sicut scriptum est de illo: Vae illi homini, per quem nomen Domini blasphematur; ita et de illo scribitur: Pax huic homini, per quem nomen Domini benedicitur Salvatoris. 6 Quale est autem meritum largientis, ut solus quis lesia Dominus deprecetur; et quod ille fortassis petere de Divinitate non audeat, plurimorum interpellantium orationibus, etiam quod non sperabat accipiat? Quod ad adjutorium nostrum commemorans beatus Apostolus ait: Ut per multos gratiarum actio referatur pro nobis . Et iterum: Ut fiat oblatio nostra accepta sanctificata in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s suscepturi natalẽ dnsi ab om̃i nos delic¬
torũ fece purgemus. repleamusthesauros
cius diuersorũ muncrũ donis. ut indiẽ sc̃a
sit unde peregrini accipiant᷑. reficiant᷑
uiduae. paupcresuestiantur. Nam quale
erit sununa eademque domo inter
scruulos unius dñi. alter xult& inolo¬
sericis. alter consumm& in pannis. alius
aestuet cybo. alius famem frigusque susti¬
neat: Ille eructuet hesternã in digestio¬
nis crapulam : hic hester niiciunii inediã
non resoliat : Aut quierit nrae orationis
effectus. pͥetimus ut liberemur ab inimico
qui nonsumus liberales infr̃s: simus imitato
gratia uoluit nobis esse consortes. cur
nobis non sint insubstantia terrena consor¬
tes. nec ex traneisint alimoniis. qui fratres
sunt sacramentis. nisi quod rectius apud
alamus sumptibus. qui illi grãs agant :
Quicquid aut̃ pauꝑ dnm benedicit.
illi ꝓficit quo faciente dnm̃ benedicit:

Expanded text:
fratres, suscepturi natalem Domini, ab omni nos delicfratres, suscepturi natalem Domini, ab omni nos delictorum faece purgemus, repleamus thesauros ejus diversorum munerum donis, ut in die sancta sit, unde peregrini accipiant, reficiantur viduae, pauperes vestiantur. Nam quale erit, si in una eademque domo inter servulos unius domini alter exsultet in holosericis, alter consumetur in pannis; alius aestuet cibo, alius famem frigusque sustineat; ille eructet hesternam indigestionis crapulam, hic hesternam jejunii inediam non resolvat? Aut quis erit nostrae orationis effectus? Petimus ut liberemur ab inimico, qui non sumus liberales in fratres. Simus imitatorgratia voluit nobis esse consortes, cur nobis non sint in substantia terrena consortes? Nec extranei sunt alimoniis, qui 5 fratres sunt sacramentis, nisi quod rectius apud alamus sumptibus, qui illi gratiam agant. Quidquid autem pauper Domino benedicit, illi proficit, quo faciente Domino benedicit.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec societatẽ habere poterunt inmundus
& sc̃s. auarus & misericors. corruptus
& iuirgo. nisi quod magisingerendo sẽ indig¬
nus offensionẽ contrahit: cũ minime se
cognoscit: Dum enĩ uult officiosus. ẽẽ.
iniuriosus existit: sicut ille in euuangelio
qui incoetuscõrum inuitatus ad nuptias
uenire aususest. uestẽ non habens nuptia¬
lem: E tcũ alius niter& iustitia. alius
lucer& fide. alius castitate fulger&. ille
solus conscientiae foedita te pollutus. cunctis
splendentib deformi horrore sordebat
Et quanto plus simul discumbentium
beatorũ candebat scĩtas. tanto magis pecca¬
torũ illius apparebat in probitas. quipo¬
tuerat minus displicuisse forsitan suncon¬
sortium iustorũ minime se dediss& Prop¬
terea ergo sublatus manib & pedibus inte¬
nebras &x teriores expellitur. Non solum
quod peccator erat: sed quia cũ peccator
eẽt. scĩtatis sibi meritũ uindicabat. Igit̾

Expanded text:
Nec societatem habere poterunt immundus Nec societatem habere poterunt immundus et sanctus, avarus et misericors, corruptus et virgo, nisi quod magis ingerendo se indignus offensionem contrahit, cum minime se cognoscit. Dum enim vult officiosus esse, injuriosus existit: sicut ille in Evangelio qui, in coetu sanctorum invitatus, ad nuptias venire ausus est vestem non habens nuptialem ; et cum alius niteret justitia, alius luceret fide, alius castitate fulgeret, ille solus conscientiae foeditate pollutus, cunctis splendentibus deformi horrore sordebat: et quando plus simul discumbentium beatorum candebat sanctitas, tanto magis peccatorum illius apparebat improbitas, qui potuerat minus displicuisse forsitan, si in consortium justorum minime se dedisset. Propterea ergo sublatus manibus et pedibus, in tenebras exteriores expellitur, non solum quod peccator erat, sed quia cum peccator esset, sanctitatis sibi meritum vindicabat. Igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
menta corporũ. sed considerat corda
meritorũ. Nec fragilis cinguli praecin¬
gentis lumbos operositatẽ miratur: sed
fortis castimoniae restringentis libidinẽ
ad pudicitiam plus miratur : Ambiamus
ergo inueniri ante ipsum probati fide.
compti miscđia. moribus accurati. & qui
fideliuĩs xp̃m diligit: nitidius se mandatorũ
eius obseruatione componat. utuerenos
insecredere uideat. cumita in eius sollempni¬
tate fulgemus. & magis laetussit quonos
ꝑspexerit puriores. atque ideo ante con¬
plures dies castificemus corda nr̃ã. mundemꝰ
conscientiã. purificemus sp̃m. acnitidi
& sine macula imaculati dñi suscipiamꝰ
aduentum. tcuius natiuitas ꝑ inmacũ¬
latam uirginẽ constitit. eiusnatalis ꝑ in¬
maculatos seruulos procuretur: Quisque
enĩ in illa die sordidus fuerit ac̃pollutus:
natalẽ xpĩ uotumqre noncurat: Intersit
lic& dñicae festiuitati corpore: mente
tamen longius a saluatore separatur

Expanded text:
menta corporum, sed considerat corda menta corporum, sed considerat corda meritorum; nec fragilis cinguli praecingentis lumbos operositatem miratur, sed fortis castimoniae restringentis libidinem ad pudicitiam plus miratur. Ambiamus ergo inveniri ante ipsum probati fide, compti misericordia, moribus accurati: et qui fidelius Christum diligit, nitidius se mandatorum ejus observatione componat, ut vere nos in se credere videat, cum ita in ejus solemnitate fulgemus, et eo magis laetus sit quo nos perspexerit puriores. Atque ideo ante complures dies castificemus corda nostra, mundemus conscientiam, purificemus spiritum, ac nitidi, et sine macula immaculati suscipiamus adventum: ut cujus nativitas per immaculatam virginem constitit, ejus natalis per immaculatos servos procuretur. Quisquis enim in illa die sordidus 4 fuerit, ac pollutus, natalem Christi, votumque non curat. Intersit licet dominicae festivitati corpore, mente tamen longius a Salvatore separatur.
Abbreviated transcription (Latin):
at. quã substantia largiendi: haec autem
ideo sollicite faciunt: quia maiorẽ sibi
remunerationem ꝓhac sollicitudine sperans̃
futuram: Siergo fr̃s scłi istius homines
ꝓpter praesentis honoris głam terreni
regis suinatalis diem. tanta apparatione
suscipiunt: quanos accuratione aeterni
regis nr̃i ihũ xp̃i natalẽ suscipere debemus
qui ꝓdeuotione nrã non nobis temporalẽ
largietur głam. sed aeternã: Nec terreni
honoris administrationẽ dabit. quae suc¬
cessore finitur. sed caelestis imperii digni¬
tatẽ quae non hab& successorem: Qualis
aut̃ nr̃a remuneratio sit futura : dicit
ꝓpheta. quae oculus non uidit. nec auris
audiuit. nec in cor hominis ascendit: quae
praeparauit dñs diligentibusse. Quibus
indumentis nos ex ornari oport&: qđ aut̃
diximus nos. hocest animas nr̃as. quia rex
nrt̃ xp̃s non tã nitorẽ uestium. quã ani¬
marũ requir& affectũ Nec inspicit orna¬

Expanded text:
at, quam substantia largiendi. Haec autem at, quam substantia largiendi. Haec autem ideo sollicite faciunt, quia majorem sibi remunerationem pro hac sollicitudine sperant futuram. Si ergo, fratres, saeculi istius homines propter praesentis honoris gloriam terreni regis sui natalis diem tanta apparitione suscipiunt: quanta nos accuratione aeterni regis nostri Jesu Christi natalem suscipere debemus, qui pro devotione nostra non nobis temporalem largietur gloriam, sed aeternam; nec terreni honoris administrationem dabit, quae successore finitur, sed coelestis imperii dignitatem, quae non habet successorem? Qualis autem remuneratio nostra sit futura, dicit propheta: Quia oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae preparaindumentis nos exornari oportet. Quod autem diximus nos, hoc est animas nostras, quia rex noster Christus non tam nitorem vestium, quam animarum requirit affectum, nec inspicit orna
Abbreviated transcription (Latin):
AETITIA QUANTASIT
quantusque concursus. cum imperatoris
mundistius natalis celebrandus est. bene
nostis que admodũ duceseius & principes
om̃s o iam militantes accurati sericis
uestib ad cincti operosis cingulis. auro
fulgente pretiosis ambiant. solitonitidius
in conspectu regis incedere: Credunt cr̃
maius esse imperatoris gaudium. siuiderit
maiorẽ suae apparationis ornatũ : tantoq
illum lactũ futurũ. quanto ipsi fuerint
incius festiuitate deuoti: ut quia imperator
tamquã homo non conspicit affectũ eorũ
circase ꝓbet uel habitũ contuendo. Ita fit.
ut splendidius se accur&. quisque regem
fidelius diligit : Deinde qui a indienatalis
sui sciunt eum largũ futurũ. acdonaturũ
plurima uelministris suis. uel his qui indo¬
mo eius abiecti putantur& uiles. tanta
prius thesauros eius replere diuitiarum
uarietate festinant. ut inquantũ ꝓrogare
uoluerit: Intantũ prorogatio copiosa
nondesit: & ante uoluntas donandi defici¬

Expanded text:
aetitia quanta sit, quantusque concursus, cum imperatoris mundi istius natalis celebrandus est, bene nostis, quemadmodum duces ejus et principes omnes, etiam militantes accurati sericis vestibus, accincti operosis cingulis, auro fulgente pretiosis, ambiant solito nitidius in conspectu regis incedere. Credunt enim majus esse imperatoris gaudium, si viderit majorem suae apparitionis ornatum, tantoque illum laetum futurum quanto ipsi fuerint in ejus solemnitate devoti: ut quia imperator tanquam homo corda non conspicit, affectum eorum erga se probet vel habitum contuendo: ita fit, ut splendidius se accuret, quisquis regem fidelius diligit. Deinde quia in die natalis sui sciunt eum largum futurum, ac donaturum plurima vel ministris suis, vel his, qui in domo ejus abjecti putantur, et viles, tanta prius thesauros ejus replere divitiarum varietate festinant; ut in quantum praerogativa voluerit, in tantum praerogatio copiosa 3 non desit, et ante voluntas donandi defici
Abbreviated transcription (Latin):
um dauid & suꝑ regnũ eius sedebit. ut
confirmet illud &corrobor& iniudicio.
& iustitia: amodo & usque insempiter¬
num: Zelus dñi exercituum: faciet
hoc Uerbummisit dñs iniacob & ceci¬
dit in isra hel:¬

Expanded text:
d et super regnum eius ut confirmet illud et corroboret in iudicio et iustitia amodo et usque in sempiternum zelus Domini exercituum faciet hoc verbum misit Dominus in Iacob et cecidit in Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
quiambulabat intenebris. uidit lucem
magnam: habitantib in regione umbrȩ
mostis lux ortaest cis: Multipli casti
gentẽ. non magnifi casti lactitiam:
P aetabuntur coramte. sicut lae tantur
in messe: sicut exultant uictores capta¬
lugum enim oneris eius & uirgã humeri
eius & scęptrũ exactoris eius superasti.
sicut in die madian Quia om̃is uioles¬

Expanded text:
lucem magnam habitantibus in regione umbrae mortis lux orta est eis multiplicasti gentem non magnificasti laetitiam laetabuntur coram te sicut laetantur in messe sicut exultant quaiugum enim oneris eius et virgam umeri eius et sceptrum exactoris eius superasti sicut in die Madian quia omnis viole
Abbreviated transcription (Latin):
Q uantum lib& enim quisque iustificat᷑ sit.
hab& tamen dum inhoc corpore est quo
probatior esse possit & melior. qui aũt
non proficit deficit: Etqui nihil adqui¬
rit. non nihil perdit. Currendum ergo
nobis est fidei gressibus. misericordiae
operibus amore iustitiae. ut diem redẽp¬
tionis nrãe spiritaliter celebrantes. non
infermento ueteris malitiae & nequitiȩ.
sed inaz ymis sinceritatis & ucritatis re¬
surrectionis xp̃i mereamur esse participes.¬

Expanded text:
Quantumlibet enim quisque justificatus sit, Quantumlibet enim quisque justificatus sit, habet tamen, dum in hac vita est, quo probatior esse possit et melior. Qui autem non proficit, deficit; et qui nihil acquirit, nonnihil perdit. Currendum ergo nobis est fidei gressibus, misericordiae operibus, amore justitiae, ut diem redemptionis nostrae spiritaliter celebrantes, non in fermento veteri malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis , resurrectionis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
sacratior est unctio sacerdotum. quia
crux tua omnium fons benedictionum.
omnium est causa gratiarum. perquam
credentibus datur uirtus demfirmitate.
gloria de obprobrio. uita demorte.
bc̃atus magister gentium paulus gloriosa
uoce confessus est dicens: Fidelissermo.
Hinc cnim mirabilior est erga nos mistricor¬
dia dĩ. quod non proiustis neque proscĩs.
sed pro iniquis & impiis xp̃s est mortuus.
Etcum mortis aculeum recipere non pos¬
set natura deitatis. suscepit tamen nascen
do & nobis quod poss& offerre pronobis
Olim enim morti nr̃ae mortis suae poten¬
subi it. sed resurgendo dissoluit: Et ita per¬
petuitatem mortis incidit. ut eam deaeter¬
na faceret temporalem. Sicut enim in adã
om̃s moriuntur. ita & in xp̃o om̃s uiuifica¬
Tbuntur. Fiat itaque dilectissimi quod
& resurrexit. & quia uetera transierunt¬
÷ & facta sunt omnia noua. Nemo incarnalis
uitȩ uetustate permaneat. sed omnes
dedie indiem proficiendo renouentur.¬

Expanded text:
sacratior est unctio sacerdotum: quia sacratior est unctio sacerdotum: quia crux tua omnium fons benedictionum, omnium est causa gratiarum: per quam credentibus datur virtus de infirmitate, gloria de opprobrio, vita de morte.  magister gentium Paulus gloriosa voce confessus est dicens: Fidelis sermo Hinc ergo mirabilior est erga nos misericordia Dei, quod non pro justis, neque pro sanctis, sed pro iniquis et impiis Christus est mortuus: et cum mortis aculeum recipere 280 non posset natura deitatis, sudo ex nobis, quod posset offerre pro nobis. Olim enim morti nostrae mortis suae potensubiit, sed resurgendo dissolvit: et ita perpetuitatem mortis incidit, ut eam de aeterna faceret temporalem. Sicut enim omnes in Adam moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . Fiat itaque, dilectissimi, quodet resurrexit ; et quia vetera transierunt, et facta sunt omnia nova, nemo in carnalis vitae vetustate remaneat, sed omnes de die in diem proficiendo, per
Abbreviated transcription (Latin):
gloria passionis. inqua & tribunal dñi.
& iudicium mundi. & potestas est cruci¬
& pandisses totadie manus tuas ad plebẽ
non credentem. & contradicentẽ tibi
Conficendȩ maiestatis cuae sensum. totus
mundus accepit. Traxisti dñe omnia
adce. qnm̃ in ex setrationẽ iudaici scele¬
ris. unam tulerunt om̃a elementa senten¬
tiam cum obscuratis luminaribus caeli
& conuerso in noctem die terra quoq
motibus nutar& insolitis. uniuersaque
creatura impiorum usui se negaret
Traxisti dnẽ om̃a adte. qnm scisso tẽpli
uelo scã scõrum ab indignis pontificibus
recesserunt: ut figura inucritatem. pro¬
phetia in manifestationem. & lex incuuan¬
gelium uercretur. Traxisti dnẽ omnia
Adte. ut quod in uno iudeae iudcorum
templo obumbratis significationibus age¬
batur pleno apertoque sacramento uni¬
uersarum ubique nationum deuocio cele¬
brar&. N unc enim & ordo clarior leuita¬
rum. & dignitas amplior seniorum &

Expanded text:
gloria Passionis! in qua et tribunal Domini, gloria Passionis! in qua et tribunal Domini, et judicium mundi, et potestas est crucie, et cum expandisses tota die manus tuas ad populum non credentem et contradicentem tibi, confitendae majestatis tuae sensum totus mundus accepit . Traxisti, Domine, omnia ad te, cum in exsecrationem Judaici sceleris, unam protulerunt omnia elementa sententiam, cum obscuratis luminaribus coeli, et converso in noctem die, terra quoque motibus quateretur insolitis, universaque creatura impiorum usui se negaret. Traxisti, Domine, omnia ad te, quoniam scisso templi velo, sancta sanctorum ab indignis pontificibus recesserunt: ut figura in veritatem, prophetia in manifestationem, et lex in Evangelium verteretur. Traxisti, Domine, omnia ad te, ut quod in uno Judaeae templo obumbratis significationibus agebatur, pleno apertoque sacramento, universarum ubique nationum devotio celebraret. Nunc etenim et ordo clarior levitarum, et dignitas amplior seniorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
mentis occurrat. quae fuit in oculis
impiorum. quibus permoysen dictũ ẽ.
Et erit pendens uita ante oculos tuos
& timebis die & nocte. & non credes uitȩ
tuȩ Isti enim nihil incrucifixo dño pre¬
ter facinus suum cogitare potuerunt.
habentes timorem: non quofides uera
iustificatur. sed quo conscientia iniqua
torquetur. Noster uero intellectus quẽ
sp̃s ueritatis in luminat. głam crucis cȩlo
terraque radiantem. puro ac libero
corde suspiciat. & interiore acie uideat
quale sit quod dñs ait. cum depassionis
suae loqueretur instantia. uenit hora.
ut clarificetur filius hominis. Et in fra.
Et quid dicam. Pater. saluame ex hac
hora. sed propter hoc ueni inhorã hanc
Pater clarifica filium tuum. Et cum
adstantibus dixit N on propt̾ me uox hȩc
facta est. sed propteruos ⁊
N unc iudicium est mundi: nunc prin¬
ceps mundi mittetur deorsum. Ecego
si exaltatus fuero. om̃a traham ad me.
Omirabilis potentia crucis. o ineffabilis

Expanded text:
mentis occurrat, quae fuit in oculis mentis occurrat, quae fuit in oculis impiorum, quibus per Mosen dictum est: Et erit pendens vita tua ante oculos tuos, et timebis die ac nocte, et non credes vitae tuae . Isti enim nihil in crucifixo Domino praeter facinus suum cogitare potuerunt, habentes timorem, non quo fides vera justificatur, sed quo conscientia iniqua torquetur. Noster vero intellectus, quem Spiritus veritatis illuminat, gloriam Crucis 228 coelo terraque radiantem puro ac libero corde suscipiat, et interiore acie videat, quale sit, quod Dominus cum de passionis suae loqueretur instantia, dixit: Venit hora, ut clarificetur Filius hominis ; et infra: et quid dicam? Pater, salva me ex hac hora. Sed propterea veni in hanc horam. Pater, clarifica Filium tuum ; et cummstantibus, dixit: Non propter me vox haec facta est, sed propter vos. Nunc judicium mundi est, nunc princeps hujus mundi ejicietur foras. Et ego si exaltatus fmirabilis potentia Crucis! o ineffabilis
Abbreviated transcription (Latin):
fides. quibus crux xp̃i non confusio erat
futura sedgloria. Nonergo fortuitum
sed figuratum & mysticum fuit. ut iudȩis
inxp̃m saeuientibus ad compaciendũ ei
peregrinus occurrer&: dicente apostolo
Si conpatimur. & conregnabimus: ut
sacratissimo saluatoris obprobrio. non
hebraeus quisquam. nec israhelita. sed
alienigena subderetur. Perhanc trans la¬
tionem a circumcisione ad praeputium.
Afiliis carnalibus. ad filios spiritales
Inmaculati agni propitiatio. & om̃ium
sacramentorum plenitudo transibat: si qui¬
sacrificium offerens patri. Non intẽplo
cuius iam erat finita reuerentia. nec intra
septa ciuitatis obmeritum sui sceleris
diruende. sed foris & extra castra cruci¬
fixus est̃. ut ueterum uictimarũ cessante
mysterio. noua ostia inponere tur altari.
& cruxxp̃i non templi esset ara. sed mun
di Ex altato igitur dilectissimi percrucẽ
xp̃o: non illa tantum species aspectui

Expanded text:
fides, quibus crux Christi non confusio erat fides, quibus crux Christi non confusio erat futura, sed gloria. Non ergo fortuitum, sed figuratum et mysticum fuit, ut Judaeis in Christum saevientibus, ad compatiendum ei peregrinus occurreret, dicente Apostolo: Si compatimur, et conregnabimus : ut sacratissimo Salvatoris opprobrio, non Hebraeus quisquam, nec Israelita, sed alienigena subderetur. Per hanc enim translationem, a circumcisione ad praeputium, a filiis carnalibus ad filios spiritales, immaculati agni propitiatio, et omnium sacramentorum plenitudo transibat. Siquisacrificium offerens Patri, non in templo, cujus jam erat finita reverentia, nec intra septa civitatis ob meritum sui sceleris diruendae, sed foris et extra castra crucifixus est, ut veterum victimarum cessante mysterio, nova hostia, novo imponeretur altari, et crux Christi, non templi esset ara, sed mundi . CAP. VI. Exaltato igitur, dilectissimi, per Crucem Christo, non illa tantum species aspectui
Abbreviated transcription (Latin):
licuit quibus iniquitas ur̃a non placuit.
Traditus itaque dñs sȩuientiũ uoluntati.:
ad inrisionem regiȩ dignitatis supplicii
sui iussusest esse gestator: ut impleretur
quod esaias propheta praeuiderat dicens
Ecce natus est puer &datus est nobis filiuꝰ.
cuius imperium super humeros eius
Cum ergo dñs lignum portar& crucis.
quod insceptrum sibi conuerter& potestatis
Erat quidem apud impiorum oculos
grande ludibrium. sed manifestabatur
fidelibus grande mysterium. Quia glorio¬
sissimus diaboli uictor & inimicarum uir¬
tutũ potentissimus debellator: pulchra
specie triumphi sui portabat tropheum.
& inuictȩ pacientiae humcris signum
salutaris ad orandum regnis omnibus infere¬
bat. Tamquã & tunc ipsa operis sui ima¬
gine. om̃s imitatores suos confirmar&
quidam cy̧reneus inuentus est. inquem
lignum supplicii transferetur adño. ut
etiam tali facto praesignaretur gentiũ

Expanded text:
licuit, quibus iniquitas vestra non placuit. CAP. IV. licuit, quibus iniquitas vestra non placuit. CAP. IV. Traditus itaque Dominus saevientium voluntati, ad irrisionem regiae dignitatis, supplicii sui jussus est esse gestator; ut impleretur quod Isaias propheta praeviderat, dicens: Ecce natus est puer, et datus est nobis filius, cujus imperium super humeros ejus . Cum ergo Dominus lignum portaret 227 crucis, quod in sceptrum sibi converteret potestatis, erat quidem hoc apud impiorum oculos grande ludibrium, sed manifestabatur fidelibus grande mysterium: quia gloriosissimus diaboli victor, et inimicarum virtutum potentissimus debellator, pulchra specie triumphi sui portabat trophaeum; et invictae patientiae humeris, signum salutis, adorandum regnis omnibus inferebat; tamquam et tunc ipsa operis sui imagine omnes imitatores suos confirmaretquidam Cyrenaeus inventus est, in quem lignum crucis transferretur a Domino : ut etiam tali facto praesignaretur gentium
Abbreviated transcription (Latin):
saturatis inuidiae odiis. non ultra iam
crederent persequendum. quem totꝰ
modis intuebantur afflictum. Sed cũ
in ardescer& ira clamantium ut barrab¬
ban indulgentia relaxar&. & xp̃m
crucis poena susciper&. cum consono
fremitu diceretur a turbis. sanguis illiũ
supernos & superfilios nrõs. Obtinuer̃
exigebant: quorum dentes sicut pro¬
ph&a testatus est. arma erant & sagit¬
tȩ. & lingua eorum gladius acutus:
Frustra enĩ acrucifigendo maiestatis
dño manus impias continebant. inquẽ
letalia uocum spicula & uenenata uer¬
borum tela uibrauerant. Uobis uobis ñ
falsi iudaei & sacrilegi principes populi
totum facinoris istius pondus incũbit.
Et lic& inmanitas sceleris & pracsidem
obligarit & milites. omnis tamen facti
summa uos arguit Etsiquid insupplicio ⁊̃¬
xp̃i: uel pilati peccauit iudicium uel
cohortis obsequium: hocuos facit huma¬
ni generis odio digniores. quia uestri:̃
furoris inpulsu. nec illos in nocentes esse

Expanded text:
saturatis invidiae odiis, non ultra jam saturatis invidiae odiis, non ultra jam crederent persequendum, quem tot modis intuebantur afflictum. Sed cum inardesceret ira clamantium, ut Barabbam indulgentia relaxaret, et Jesum crucis poena susciperet; cum consono fremitu diceretur a turbis: Sanguis ejus super nos et super filios nostros ; obtinuerunertinaciter exigebant: quorum dentes, sicut propheta testatus est, arma erant et sagittae, et lingua eorum gladius acutus . Frustra enim a crucifigendo majestatis Domino manus proprias continebant, in quem lethalia vocum spicula, et venenata verborum tela jaciebant. Vobis, vobis, falsi Judaei, et sacrilegi principes populi, totum facinoris istius pondus incumbit: et licet immanitas sceleris et praesidem obligarit, et milites; omnis tamen facti summa vos arguit. Et quidquid in supplicio Christi vel Pilati peccavit judicium, vel cohortis obsequium, hoc vos facit humani generis odio digniores: quia vestri furoris impulsu nec illis innocentes esse
Abbreviated transcription (Latin):
inqua iudex quem innocentem pronun¬
tiat dampnat: Ad dicens iniquo populo
sanguinem iusti. a quo abstinendum sibi
& intellectu proprio senserat & somnio¬
: uxoris nouerat. N on purgant contami¬
natum animum manus lotae. nec inasꝑ¬
sis aqua digitis expiatur. quod famulan¬
te impii mente committitur Excessit
quidem pilati culpam facinus iudaeorũ.
qui illum nomine caesaris territum
& inuidiosis uocibus increpatũ. ad effec¬
tum sui sceleris inpulerunt. Sed nec ipse
cuasit reatum. qui co operatus seditioni¬
bus reliquid iudicium proprium & in¬
÷ crimen transiuit alienum. Quod ergo
pilatus dilectissim inplacabilis popuꝰli
uictus in sania. multis iħm dchonestare
ludibriis & modicis uexari permisit iniu¬
riis. quodque eum flagris cȩsum. spi¬
nis coronatum. & amictu in risorie uestis
indutum scribarum & sacerdotũ ostenta¬
uit aspectui : mitigandos procul dubio
inimicorum animos aestimauit. ut ex¬

Expanded text:
in qua judex, quem innocentem pronunin qua judex, quem innocentem pronuntiat, damnat, addicens iniquo populo sanguinem justi, a quo abstinendum sibi, et intellectu proprio senserat, et somnio uxoris noverat. Non purgant contaminatum animum manus lotae, nec in aspersis aqua digitis expiatur quod famulante impia mente committitur. Excessit quidem Pilati culpam facinus Judaeorum, qui illum nomine Caesaris territum et invidiosis vocibus increpatum, ad effectum sui 226 sceleris impulerunt. Sed nec ipse evasit reatum, qui cooperatus seditiosis, reliquit judicium proprium, et in crimen transivit alienum. CAP. III. Quod ergo Pilatus, dilectissimi, implacabilis populi victus insania, multis Jesum dehonestari ludibriis, et immodicis vexari permisit injuriis, quodque eum flagellis caesum, spinis coronatum, et amictu irrisoriae vestis indutum, scribarum et sacerdotum ostentavit aspectui, mitigandos proculdubio inimicorum animos existimavit: ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
inlesus. qui pro omnium erat salute mori¬
turus. Sinens igitur inferri sibi. quicquid
sacerdotum incitamentis furor popularis
audebat adannan cayphę socerum. ac
deinde ad cayphan ex anna transmissione
per ducitur. & post in sanas calumpnian¬
tium obiectiones. post commenticias
subornatorum testium falsitates. ad au¬
dientiam pilati pontificum delegatione
transfertur: quidiuino iure neglecto
clamantes se regem non habere nisi cȩsa¬
rem. tam quã romanis deuoti legibus
om̃e iudicium potestati praesidis reser¬
uassent. & petierunt ex secutorem magis
sȩuitiȩ quam arbitrum causȩ. Offere¬
bant enim iħm duris nexibus uinctũ.
colaphis & alapis frequentibus caesum.
sputis oblitum. clamoribus praedamp¬
natum. ut inter tot prae iudicia quem
om̃s uellent perire. non auder& pilatus
absoluere. Denique nec inaccusato eo
repperisse culpam. nec insententia Sua
tenuisse constantiã. Docet ipsa cognitio

Expanded text:
illaesus, qui pro omnium erat salute moriillaesus, qui pro omnium erat salute mori. Sinens igitur inferri sibi quidquid sacerdotum incitamentis furor popularis audebat, ad Annam Caiphae socerum, ac deinde ad Caipham ex Annae transmissione perducitur: et post insanas calumniantium objectiones, post commentitias subornatorum testium falsitates, ad audientiam Pilati pontificum delegatione transfertur. Qui, divino jure neglecto, clamantes se regem non habere nisi Caesarem , tamquam Romanis devoti legibus, omne judicium potestati praesidis reservassent, expetierunt exsecutorem magis saevitiae quam arbitrum causae. Offerebant enim Jesum duris nexibus vinctum, colaphis et alapis frequentibus caesum, sputis oblitum, clamoribus praedamnatum, ut inter tot praejudicia, quem omnes vellent perire, non auderet Pilatus absolvere. Denique nec in accusato eum reperisse culpam, nec in sententia sua tenuisse constantiam, docet ipsa cognitio:
Abbreviated transcription (Latin):
ECURSIS dilectissimi ser¬
mone proximo his quae ad¬
conprehensionẽ dñi praecesserunt. super¬
est ut auxiliante gratia dĩ deipso iam
passionis ordine sicut promisimus disse¬
sramus. Nam cum uerbis sacrac orationis
suȩ dñs declarass&. uerissime sibi atque
plenissime & humanam & diuinam esse
naturam. ostendens unde esset quod pati
nollet & unde quoduell&. Depulsa
trepidationẽ infirmitatis & confirmata
magna nimitate uirtutis. redut insenten¬
tiam dispositionis acterne. & seuienti
diabolo perministeria iudacorum
formam serui nihil peccati habentis
obiecit. ut per eum ageretur om̃ium causa.
in quo solo erat omnium natura sine culpa:
Inrucrunt ergo in lumen ucrum filii tene¬
brarum. & utentes faculis atque lan¬
ternis non euaserunt infidelitatissuae
noctem. quia non intellextrunt lucis
cauctorem. Occupant paratum teneri
& trahunt uolentem trahi. Qui siuel¬
l& obniti. nihil quidem in iniuriam
cus impic manus possent. sed mundi re¬
demptio tardarctur. & nullum saluar&

Expanded text:
ecursis, dilectissimi, sermone proximo iis quae comprehensionem Domini praecesserunt, superest nunc ut auxiliante Dei gratia, de ipso jam passionis ordine, sicut promisimus, disseramus. Nam cum verbis sacrae orationis suae Dominus declarasset verissime sibi atque plenissime et humanam et divinam inesse naturam, ostendens unde esset quod pati nollet, et unde quod vellet; depulsa trepidatione infirmitatis, et confirmata magnanimitate virtutis, rediit in sententiam suae dispositionis aeternae, et saevienti diabolo per ministeria Judaeorum, formam servi nihil 225 peccati habentis objecit: ut per eum ageretur omnium causa, in quo solo erat omnium naIrruerunt ergo in lumen verum filii tenebrarum, et utentes faculis atque laternis, non evaserunt infidelitatis suae noctem, quia non intellexerunt lucis auctorem. Praeoccupant paratum teneri, et trahunt volentem trahi: qui si vellet obniti, nihil quidem in injuriam ejus impiae manus possent, sed mundi redemptio tardaretur, et nullum salvaret
Abbreviated transcription (Latin):
pilato iudaeam. te trarcha aũt̃¬
galileae herode. philippo¬
autẽ fratre eiꝰ te trarcha iturcȩ¬
& traconitidis regionis. & lysania abyli¬
nȩ tetrarcha sub principib: sacerdotũ

Expanded text:
Pilato Judaeam, tetrarcha Galilaeae Herode, Philippo fratre ejus tetrarcha Ituraet Trachonitidis regionis, et Lysania Abylinae tetrarcha, sub principibus sacerdotum
Abbreviated transcription (Latin):
illi elemosy na largiatur. tamen in hoc
suas ex tendens dicebat. ecce mat̾ mea
& frs mei. Et ibunt hi insuppliciũ
acternum. iusti aut̃ inuitã aeternã
Sicut enim inscientia dĩ & predesti¬
natione illius. preparatum est scĩs
regnũ aconstitutione mundi. ita
&iam pg̨ne instrni diabolo & ange¬
lis cius preparate. cẽ. dicuntur Frus¬
tra ergo dogmatizat origenis dia¬
bolum & om̃s reprobos post spatium
mille annorum de inferno exituros.
& ad głam uitȩ acterne transferendos
cum dñs dicat᷑ ibunt hi insuppliciũ
accernum Sicut enĩ gła qua scĩ indie
iudicii accipient acternalit̾ crit
& sine termino. ita sine dubio pęna
dabitur acternaliter reprobis

Expanded text:
illi eleemosyna largiatur, tamen in hoc illi eleemosyna largiatur, tamen in hoc suas extendens, dicebat: « Ecce mater mea et fratres mei . » « Et ibunt hi in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam. » Sicut enim in scientia Dei et praedestinatione illius praeparatum est sanctis regnum a constitutione mundi, ita etiam poenae inferni diabolo et angelis ejus praeparatae esse dicuntur. Frustra ergo dogmatizat Origines diabolum et omnes reprobos post spatium mille annorum de inferno exituros, et ad gloriam vitae aeternae transferendos, cum Dominus dicat: « Ibunt hi in supplicium aeternum. » Sicut enim gloria quam sancti in die judicii accipient aeternaliter erit et sine termino, ita sine dubio poena dabitur aeternaliter reprobis
Abbreviated transcription (Latin):
quod lasciuum & petulans animalc̃.
& quod inueteri testamento propec¬
catis populi offerebatur: Etstatuct
oues adextris. hedos aut̃ asinistris
A pud dm̃ non est dextra neq sinistra.
designatur. Statuet ergo oues ad dex¬
tris suis. hoc est electos in magnitu¬
dinem głae. hedos aut̃ asinistris. hoc ÷
peccatores insuppliciis acternis
Etdic& rex his qui adextris eiꝰ erunt
Uenite benedicti patris mei. possi¬
dcte paratum uobis regnũ a consti¬
tutione mundi Scđm prescientiam
& predestinationẽ dĩ. hoc debemus
intellegere Regnum inquid quod
uobis paraui a constitutione mundi
uenite & possidete. Omps ds̃ clectis
suis parauit regnum. & ipsos electos
& enim bona quae in hoc scło gerunt᷑
& magnitudinem illius głae in paria
esse iudicantur: A mendicouobis. quã¬
diu fecistis uni dchis frĩbus meis mini¬
mis mihi fecistis. Lic& in om̃ib paupe¬
ribus xp̃s recipiatur. & in omnibus

Expanded text:
quod lascivum et petulans animal est, quod lascivum et petulans animal est, et quod in Veteri Testamento pro peccatis populi offerebatur. « Et statuet oves a dextris, haedos autem a sinistris. » Apud Deum non est dextra neque sinistra:designatur. Statuet ergo oves a dextris suis, hoc est electos in magnitudine gloriae: haedos autem a sinistris, hoc est peccatores in supliciis aeternis. « Et dicet Rex his qui a dextris ejus erunt: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi. » Secundum praescientiam et praedestinationem Dei hoc debemus intelligere. Regnum, inquit, quod vobis paravi a constitutione mundi, venite et possidete. Omnipotens Deus electis suis paravit regnum, et ipsos electos etenim bona quae in hoc saeculo geruntur, ad magnitudinem illius gloriae imparia esse judicantur. « Amen dico vobis, quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis. » Licet in omnibus pauperibus Christus recipiatur, et in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
insede maiestatis suae. &
OSTBIDUUM PASCHAO
facturus. pulchre predicit
se in maiestate adiudican¬
dum genus humanum uenturum:
ideo ut quos contumelia terrebat
supplicii. subleuar& etiam gloria
regni. Etpulchre filius homiNis
inmaiestate dicitur. ẽẽ. uenturus.
quia pater noniudicat quem quam.
edom̃c iudicium dedit filio. S iniu
qdio sola forma filii hominis appare
unc sedebit super sedẽ maieslatis
uc Sedem maiestatis di uel nubem
nquia ad caclos ascendit. ꝑ quam etiã
Nuidicium descensurus est intellege¬
et debemus uclctiam angłos & dc̃os
somines quibus presidens iudicium
morbe agitabit Et congregabunt᷑
ante eum om̃s gentes & sc̃parabit eos
abinuicem: sicut pastor segregat
cues abhedis: Insignificatione electoꝵ.
oues ponuntur propter in nocentiã
Slecti aut̃ ouesdicuntur: quia imi¬
tatores sunt illius dequo dicitur. sicut
ouis ad occisionem ductus est Rcꝓbi
utro in significatione hedorũ ponunt᷑.

Expanded text:
in sede majestatis suae, et Post biduum Pascha facturus, pulchre praedicit se in majestate ad judicandum genus humanum venturum: ideo, ut quos contumelia terrebat supplicii, sublevaret etiam gloria regni. Et pulchre filius hominis in majestate dicitur esse venturus, quia « Pater non judicat quemquam, ed omne judicium dedit Filio . » Et in judicio, sola forma filii hominis apparebit. « Tunc sedebit super sedem majestatis suae. » Sedem majestatis Dei vel nubem, in qua ad coelos ascendit, cum qua etiam ad judicium descensurus est, intelligere debemus: vel etiam angelos et sanctos homines, quibus praesidens judicium in orbe agitabit. « Et congregabuntur ante eum omnes gentes, et separabit eos ab invicem, sicut pastor segregat oves ab haedis. » In significatione electorum oves praeponuntur, propter innocentiam. Electi autem oves dicuntur, quia imitatores illius sunt de quo dicitur: « Sicut ovis ad occisionem ductus est . » Reprobi vero in significatione haedorum ponuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
in talibus membris corporis xp̃i legiti¬
me celebratur: Etnihil illis de est triũ¬
phis : quospassio saluatoris obtinuit.
Qñminhis qui apłico exemplo castigant
corpussuum & seruituti subiciunt i¬
idem hostes eadem fortitudine conte¬
runtur Et nuncenim axp̃o uincit᷑
mundus : cum a seruis eius quorũ cũ que
uitiorum incentiua superantur. ipsius
uirtus est ipsius que uictoria hacc
dilectis simi quae ad participationẽ
crucis pertinent sufficienter ut arbitror
ur̃is sunt hodie auribus intimata: ut
paschale sacramentũ ctiam in membris
corporis xp̃i legitime cdebretur. Super¬
est ut deoptinendo resur rectionis con¬
sorcio disseramus: quod nccontinuato
sermone. & mihi & uobis fiat oncrosũ.
indiem sabbati promissa differimus.
Aderit ut credimus gratia dĩ ut debitũ
nostrum ipsius auxilio compleatur :
quiuiuit & regnat cumpatre & cum¬
spũ scõ insaecula sacculorum. t¬

Expanded text:
in talibus membris corporis Christi legitiin talibus membris corporis Christi legitime celebratur et nihil illis deest triumphis, quos passio Salvatoris obtinuit. Quoniam in iis qui apostolico exemplo castigant corpus suum et servituti subjiciunt , iidem hostes eadem fortitudine conteruntur, et nunc a Christo vincitur mundus. Cum enim a servis suis quorumcumque vitiorum incentiva superantur, ipsius virtus est, ipsiusque victoria. Haec, dilectissimi, quae ad participationem crucis pertinent, sufficienter, ut arbitror, vestris sunt hodie auribus intimata: ut paschale sacramentum 277 etiam in membris corporis Christi legitime celebretur. Superest ut de obtinendo resurrectionis consortio disseramus. Quod ne, continuato sermone, et mihi et vobis fiat onerosum, in diem sabbati promissa 278 differemus. Aderit, ut credimus, gratia Dei, ut debitum nostrum ipsius auxilio compleatur, qui vivit et regnat cum Patre et Spiritu sancto in saecula saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
na. aut exercere patientia: Agunt tam̃
uersutissima arto fallacia. ut &x arbitrio
propriae potestatis: aut lederẽ uideant᷑.
aut parcere Et multis quod dolendum
est ita pernequitiam simulationis inlu¬
dunt. ut quidam illos & timeant pati
infensos. & uelint habere placatos : cum
beneficia de monum omnibus sint no¬
centiora uulneribus. quia totius est
homini inimicitiam diaboli meruisse
quam pacem. Sapientes itaque animȩ
& in unum sperare didicerunt mortifi¬
catis cupiditatibus & crucifixis corporis
sensibus. ad nullum hostium mecum.
adnullum inclinantur obsequium.
Voluntatẽ enim dĩ eciam sibi prȩferua.
amant. Cumque audiunt sibi diuini¬
tus dici post concupiscentias tuas non
cas  & a uoluntate tua auertere
diuidunt affectus suos . & legem mentis
a corporis lege discernunt: ut ex quadã
sc̃ partes ibi denegent perdentes se inhis
quaetar naliter cupiunt. & inuenien¬
cunt. Scm̃ igitur pascha dilectissimi

Expanded text:
na, aut exercere patientia, agunt tamen na, aut exercere patientia, agunt tamen versutissima arte fallaciae, ut ex arbitrio propriae potestatis, aut laedere videantur, aut parcere; et multis, quod dolendum est, ita per nequitiam simulationis illudunt, ut quidam illos et timeant pati infensos, et velint habere placatos: cum beneficia daemonum omnibus sint nocentiora vulneribus, quia tutius est homini inimicitiam diaboli meruisse quam pacem. Sapientes itaque animae, , et in unum Dominum sperare didicerunt, mortificatis cupiditatibus et crucifixis corporis sensibus, ad nullum hostium metum, ad nullum inclinantur obsequium. Voluntatem enim Dei etiam sibi praeferunt,amant. Cumque audiunt sibi divinitus dici: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere : dividunt affectus suos, et legem mentis a corporis lege discernunt: ut ex quadam se parte sibi denegent, perdentes se in iis quae carnaliter cupiunt, et inveniencunt. CAP. VI. Sanctum igitur Pascha, dilectissimi,