comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
puerorũ. Aliquid nouũ
uidit pueros ludere.
Nonne optant hoc quãe
filios habent. uidere lu¬
dentes filios suos: Uidit
illa & improbauit. Nescio
quid uidit in lusu. Illisio¬
nem uidit in illo lusu.
Animaduertit serui super¬
biam. displicuit: eiecit
foras. Nat̾i de ancillis im¬
probi mittuntur foras.
& natus de libera: mittit᷑
foras esau. Nemo ergo p̃¬
sumat quia de bonis na¬
scitur. Nemo pręsumat
quia ꝑ scõs baptizatur.
Qui ꝑ scos baptizatur. ad¬
huc caueat ne non sit
lacob sed esau. Hoc ergo
fr̃s dixerim melius est
ab hominib sua queren¬
tib & mundũ diligentib
quod significat nom̃ an¬
cillȩ baptizari: &̾ sp̃ualit̃
ut sit tanquã filius iacob
de ancilla: quam baptizat
esau foras mittendus quã¬
uis natus ex libera. Hȩc fr̃s
tenete. non uos palpamus.
nulla spes ur̃a in nob̃ sit.
Nec nobis blandĩmur nec
uobis. Unusquisq suã sar¬
cinam portet. Nostrũ ẽ
dicȩre ne male iudicem᷑.
ur̃m ẽ audire & corde

Expanded text:
puerorum; aliquid novum vidit pueros ludere. Nonne optant hoc quae filios habent, videre ludentes filios suos? Vidit illa, et improbavit. Nescio quid vidit in lusu: illusionem vidit in illo lusu, animadvertit servi superbiam; displicuit illi, ejecit foras. Nati de ancillis improbi mittuntur foras, et natus de libera mittitur foras Esau. Nemo ergo praesumat quia de bonis nascitur, nemo praesumat quia per sanctos baptizatur. Qui per sanctos baptizatur, adhuc caveat ne non sit Jacob, sed Esau. Hoc ergo, fratres, dixerim: melius est ab hominibus sua quaerentibus et mundum diligentibus, quod significat nomen ancillae, baptizari et spiut sit tanquam filius Jacob de ancilla, quam baptizariEsau foras mittendus, quamvis natus ex libera. Haec, fratres, tenete. Non vos palpamus, nulla spes vestra in nobis sit: nec nobis blandimur, nec vobis; unusquisque suam sarcinam portat. Nostrum est dicere, ne male judicemur: vestrum est audire, et corde
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ dĩ. Iu inquit cas¬
nalẽ generationẽ intel¬
ligis cũ dicis. Nunquia
potest homo redire in
uiscera matris suȩ Ex
aqua & sp̃u oportet ut
nascatur ꝓpter regnũ
dĩ. Si ꝓpter hereditate
pͥatris hominis tẽporalẽ
nascitur. nascatur ex uisce¬
ribus matris carnalis.

Expanded text:
gnum Dei. Tu, inquit, carnalem generationem intelligis, cum dicis, Numquid potest homo redire in viscera matris suae? ex aqua et Spiritu oportet ut nascatur propter regnum Dei. Si propter haereditatem patris hominis temporalem nascitur, nascatur ex viscbus matris carnalis
Abbreviated transcription (Latin):
Sequit᷑ enĩ. Et qui odit
animã suã in hoc mundo:
in uttã ȩ̨t̃nã custodit eã:
Ergo quod supra dictũ est.
qui amat : sub intelligitur
in hoc mundo. ipse itaq
ꝑdet Qui autem odit.
utiq in hoc mundo: inuitã
ȩt̃nã ipse eustodit eam:
Magna & mira sententia.
quem ad modũ sit hominis
in anima sua amor ut
pereat : odium ne pereat :
Si male amaueris: tunc
odisti Si bene oderis: tunc
amasti Felices qui odert̃
custodiendo: ne perdant
amando. Sed uide ne tibi
subrepat ut te ipsũ uelis
inter imere: sic intelligen¬
do: quod debes odisse in
hoc mundo animã tuã.
Hinc enĩ quidã maligni
atq ꝑuersi & in semet¬
ipsis crudeliores & scelera¬
tiores homicidȩ : flaminis
se donant. aquis prefocant.
p̃cipitio collidunt. & pereux

Expanded text:
Sequitur: « Et qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. » Ergo quod supra dictum est, « qui amat, » subintelligitur, in hoc mundo, ipse utique perdet. Qui autem odit, utique in hoc mundo, in vitam aeternam ipse custodit eam. Magna et mira sententia, quemadmodum homini sit in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat. Si male amaveodisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam. Hinc enim quidam maligni atque perversi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et pereu
Abbreviated transcription (Latin):
Unde hoc michi: qua iu-¬
sticia. quib factis: pro quib
meritis. non usitata hec offi¬
cia femmarũ sũt. ut ueniat
mater domni mei ad me mi¬
raculũ sentio. cognosco myste¬
riũ. mater dñi uerbo feta. deo

Expanded text:
unde hoc mihi? qua iustitia, quibus factis, pro quibus meritis? non usitata haec officia feminarum sunt, ut ueniat mater domini mei ad me. miraculum sentio. cognosco mysterium: mater domini uerbo feta, deo
Abbreviated transcription (Latin):
naliter ꝓpinquos. prȩci¬
pimur odisse : qui iubom᷑
& in imicos diligere Eit
certe de uxore ueritas
dicit: Quod ds̃ iunxit
homo non sẽparet Et
paulus ait. Uiri diligite

Expanded text:
naliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere. Et certe de uxore Veritas dicit: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Et Paulus ait: Viri, diligite
Abbreviated transcription (Latin):
Porro si altiore intellectu
quȩ gesta sunt indagare
cupimus. non tantumꝰ in
domo sua terrestri: con¬
uiuiũ dño corporale ex¬
hibuit. sed multo gratius

Expanded text:
Porro si altiore intellectu, quae gesta sunt indagare cupimus, non tantum in domo sua terrestri convivium Domino corporale exhibuit, sed multo gratius
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Qua de causa. de
tali tantaq loqui me
indignum fateor: sed &
puto quod nemo qui prȩ¬
sumat. nisi qui quanta
sint quȩ panduntur pe¬
nitus ignorat: Iamen &¬
si adhȩc nemo idoneus
inuenitur. uotis omnib
cessare Non debet quilib&¬
etum peccator a laudib:
quamuis explere non
ualeat quod sentitur:
Inde sermo diuinus cum
ie peccatore ageret in
psalmis. Sacrificium in¬
qut laudis honorificabit

Expanded text:
tur. Qua de causa de tali tantaque loqui, me indignum fateor: sed et puto quod nemo sit qui praesumat, nisi qui quanta sint quae panduntur, penitus ignorat. VI. Tamen etsi ad haec nemo idoneus invenitur, votis omnibus cessare non debet etiam quilibet peccator a laudibus, quamvis explere non queat quod sentit. Unde sermo divinus cum de peccatore ageret in Psalmis: Sacrificium, inquit, laudis honorificabit
Abbreviated transcription (Latin):
putarent esse bona opera
sua: mox addidit: Et glo¬
rificent patrẽ ur̃m qui
in cęlis est: In hoc enim
glorificatur pater ut
fructũ plurimũ afferamꝰ:
& efficiamur xp̃i discipłi.
Aquo efficiamur Nisi
ab illo euius misericordia
preuenit nos: Ipsius enĩ
sumus figmentum : creati
in xp̃o iħu in operibus
bonis Sicut dilexit me
pat̾ inquit. & ego dilexi
uos: manete in dilectione
mea Ecce unde sunt
nobis opera bona Nam
unde nobis essent. nisi
quia fides ꝑdilectionẽ.
operatur.⁊ Unde autẽ
diligeremus. nisi prius
diligeremur.⁊ Apertis¬
simẽ hoc in epĩstola sua
iste euangelista dixit:
ait. sicut dilexit me pat̾
& ego dilexi uos: Non ęqua¬
litatẽ naturȩ ostendit
nr̃ȩ & suȩ. sicut est patris
& ipsius: sed gratiã qua
quippe monstratur. cum

Expanded text:
putarent esse bona opera sua, mox addidit, Et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . In hoc enim glorificatur Pater, ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur Christi discipuli. A quo efficiamur, nisi ab illo cujus misericordia praevenit nos? Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis . 2. Sicut dilexit me Pater, inquit, et ego dilexi vos: manete in dilectione mea. Ecce unde sunt nobis opera bona. Nam unde nobis essent, nisi quia fides per dilectionem operatur ? Unde autem diligeremus, nisi prius diligeremur? Apertissime hoc in Epistola sua idem iste evangelista dixit: ait, Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos; non aequalitatem naturae ostendit nostrae et suae, sicut est Patris et ipsius, sed gratiam qua quippe monstratur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
gistros martyrũ trium¬
phasse : Quid enĩ insignius
petro : Qui in carne positus.
mensurã carnis egressui
pectus latebat : prima

Expanded text:
gistros martyrum triumphasse. Quid enim insignius Petro, qui in carne positus, mensuram carnis egressus,ortalium pectus latebat, prima
Abbreviated transcription (Latin):
Estottꝰ matres xp̃i ac spon i¬
sae: estote sorores ac pro¬
pinquȩ : quia quod car¬
ne non potistis. gratia
totũm condonatum. ẽ.
uobis : Et ideo diligite

Expanded text:
estote matres Christi ac sponsae, estote sorores ac propinquae: quia quod carne non potuistis, gratia totum condonatum est vobis. Et ideo diligite
Abbreviated transcription (Latin):
festa celebramꝰ.
laudes addidis¬
se aliquid¬
A decerpsisse
est. Cumi siquidem uir¬
tutũ eius gr̃a. non ser¬
monib exponenda sit:
sed oꝑib comprobanda:
Cum enĩ dicat scriptura:
gła patris est filius sa¬
piens. quantȩ huius sunt
głȩ. qui tantorũ filioꝵ
sapientia & deuotione
per euangeliũ ipse nos
genuit Quicquid igit᷑
in hac sc̃a plebe pot̾est
esse uirtutis & gratiae
de hoc quasi quodam
fonte lucidissimo. om̃iũ
riuuloꝵ puritas ema-¬
nauit: Etenĩ quia ca¬
stitatis pollebat uigore.
quia abstinentiȩ gͣlo¬
riabatur angustiis. quia
blandimentis erat prȩ¬
ditus lenitatis : omniũ
ciuiũ in dm̃ ꝓuocauit
affectũ. Quia pontificiꝰ
administratione fulge¬
bat: plures ediscipulis
reliquit sui sacerdotia
successores: Bene & con¬
grue in hac die quam
nobis beati ꝑatris nr̃i
huius ad paradysum
transitus exultabilem
reddidit: prȩsentiꝰ psal¬
mi uersiculũ decanta¬
iumus. in memoria ęt̃na
erit iustus Digne enĩ

Expanded text:
festa celebramus, laudes addidisse aliquid, decerpsisse est. Cum siquidem virtutum ejus gratia non sermonibus exponenda sit, sed operibus comprobanda. Cum enim dicat Scriptura: Gloria Patris est Filius sapiens, quantae hujus sunt gloriae, qui tantorum filiorum sapientia et devotione per Evangelium nos genuit. Quidquid igitur in hac sancta plebe potest esse virtutis et gratiae, de hoc quasi quodam fonte lucidissimo, omnium rivulorum puritas emanavit. Etenim, quia castitatis pollebat vigore, quia abstinentiae gloriabatur angblandimentis erat praeditus lenitatis, omnium civium in Deum provocavit affectum; quia pontificis administratione fulgebat, plures discipulos reliquit sui sacerdotii successores. Bene et congrue in hac die, quam nobis beati Patris nostri hujus ad paradisum transitus exsultabilem reddit, praesentis psalmi versiculum decantavimus: In memoria aeterna erit justus . Digne enim
Abbreviated transcription (Latin):
predicationẽ euangelii
om̃s affectus contempse¬
rint. atq diuitias & sełi
uoluptates: isti centuplũ
recipient: & uitã ȩternam
possidebunt: Ex occasione
huuis sententiȩ. quidã in¬
troducunt mille annos
post resurrectionẽ: dicentes
rerũ quas dimisimus. &
uitã ȩternã. eẽ. reddendã.
Non intelligentes. quod si in
ceteris digna sit repromis¬
sio. in uxoribus appareat
turpitudo: ut qui unam
ꝓ dño dimiserit. centum
recipiat in futuro: Sensus
igitur iste est Qui car¬
nalia ꝓ saluatore dimise¬
rit. sp̃ualia recipiet: quȩ
comparatione & merito
sui ita erunt. quasi paruo
numero centenarius nu¬
merus comparetur: Unde
dicit & apłs: Qui unam
tantũ domum. & unius
ꝓuintiȩ paruos agros di¬
miserat: Quasi nichil ha¬
bentes: & om̃a possidentes:¬

Expanded text:
praedicationem Evangelii, omnes affectus contempserint, atque divitias et saeculi voluptates: isti centuplum recipient, et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae, quidam introducunt mille annos post resurrectionem, dicentes rerum quas dimisimus, et vitam aeternam esse reddendam: non intelligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo; ut qui unam pro Domino dimiserit, et centum recipiat in futuro. Sensus ergo iste est: Qui carnalia pro Salvatore dimiserit, spiritualia recipiet: quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi si parvo numero centenarius numerus comparetur. Unde dicit et Apostolus, qui unam tantum domum, et unius provinciae parvos agros dimiserat: Quasi nihil habentes, et omnia possidentes
Abbreviated transcription (Latin):
sententia dicentis. Misit dõ
filiũ suũ factũ ex muliere
In primis dicendo factum:
distinguit humanã a uerbi
diuinitate substantiã Factũ
enĩ uel creatũ dĩ uerbũ dici
omnino Non potest. ꝑ quod
facta sunt om̃a. sicut beatus
lohannes ait. Omnia ꝑ ipsum
facta sunt. & sine ipso facti
est nichil Misit inquit
ds̃ filiũ suũ factũ ex mulie¬
re Cũ ergo dixit factũ:
ostendit non se hic de di¬
uinitate tractare. Cũ autẽ
addidit ex muliere : sub¬
stantiam ueri hominis
expressit. ut hȩc sit natu
facti hominis. quȩ fuit
ipsius unde factum est
id est ut ea credatur esse
ex uirgine quȩ fuit natuia
uirginis ex qua xp̃c for¬
matus & natus. ẽ. Inde est
quod alibi idem apłs de dĩ
filio dicit. qui factus est e
ex sẽmine dauid seđm carnẽ:
Nam & si non intercessit sem̃
hominis in conceptione uir¬
ginis : tam̃ quia ex ea xp̃c
carne formatus. ẽ quȩ con¬
stat ex semine dicitur fac¬
tus ex semine Quẽ admodỹ

Expanded text:
s dicentis, Misit Deus Filium suum factum ex muliere . In primis dicendo, factum, distinguit humanam a Verbi divinitate substantiam. Factum enim vel creatum Dei Verbum dici omnino non potest, per quod omnia facta sunt, sicut beatus Joannes ait, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Misit inquit, Deus Filium suum factum ex muliere. Cum ergo dicit, factum, ostendit non se hic de divinitate tractare. Cum autem addidit, ex muliere, substantiam veri hominis expressit: ut haec sit natura facti hominis, quae fuit ipsius unde factus est; id est, ut ea credatur esse ex Virgine, quae fuit natura Virginis, ex qua Christus formatus et natus est. Inde est quod alibi idem apostolus de Dei Filio dicit, Qui factus est ei ex semine David secundum carnem . Nam etsi non intercessit semen hominis in conceptione Virginis; tamen quia ex ea carne Christus formatus est, quae constat ex semine, dicitur factus ex semine. Quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ in hoc loco hȩresis con-¬
trariis nos nĩtitur inpugna¬
re sententiis. Inde apollinã
ut dm̃ illũ neget. eẽ. ꝑfectũ.
Dum ipsũ dĩ uerbũ princi:¬
pio temporũ conatur iN¬
cludere. Et eũ non creatorẽ
sed creaturã fatetur Apolli
timeat copulare: Dũ metuit
ne suscipientis dignitãtẽ.
suscepti hõminis offuscet
infirmitas Nos autẽ catho¬
lici contrã utraq diuinarũ
scripturarũ auctoritate
muniti aduersus arrium.
uerã & ꝑfectã uerbi diui¬
nitatẽ. aduersus apollinarẽ
ꝑfectã hominis in xp̃o de¬
fendimus ueritatẽ: Itaq
sicut contra arrium supe¬
riori tractatu ꝑfectionem
nunc contra apollinarem
ꝑfectũ hominẽ conprobam

Expanded text:
enim in hoc loco haeresis contrariis nos nititur impugnare sententiis: inde Apollinariut Deum illum neget esse perfectum: dum ipsum Dei Verbum principio temporum conatur includere, et eum non creatorem, sed creaturam fatetur. Apollintimeat copulare; dum metuit ne suscipientis dignitatem suscepti hominis obfuscet infirmitas. Nos autem Catholici contra utrumque divinarum Scripturarum auctoritate muniti, adversus Arium veram et perfectam Verbi divinitatem; adversus Apollinarem perfectam hominis in Christo defendimus veritatem. Itaque sicut contra Arium superiori tractatu perfectionem nunc contra Apollinarem perfectum hominem comprobam
Abbreviated transcription (Latin):
tentẽ. Sequitur. Et in iħm
xp̃m filiũ eius. qui natus
est de sp̃u scõ & MaRia
uirgine Hic iã sollicitus
auditor adtendat. ut sciat
unã filii dĩ eandẽq ꝑsonã.
luxta suscepti hominis
ueritãtẽ Hoc enĩ quod
dicimus credere nos in
xp̃m filium dĩ. qui natus
est ex maria uirgine.
Non eo modo dicimus ut
in hominem tantũ uerũ
nos fidem habere sateam᷑
sed indm̃ uerũ qui suscẽpit
hominẽ uerũ Unus enĩ &
idem est dñs nr̃ iħe xp̃c

Expanded text:
entem; sequitur, Et in Jesum Christum Filium ejus, qui natus est de Spiritu sancto ex Maria virgine. Hic jam sollicitus auditor attendat, ut sciat unam Filii Dei eamdemque personam, juxta suscepti hominis veritatem. Hic enim quod dicimus, credere nos in Christum Filium Dei, qui natus est ex Maria virgine; non eo modo dicimus, ut in hominem tantum verum nos fidem habere fateamur, sed in Deum verum qui suscepit hominem verum. Unus enim et idem
Abbreviated transcription (Latin):
salutis nr̃e.
martyrũ ex¬
empla scõrũ.
qui ꝓpter adi¬
piscendam cȩlestẽ coronã.
omnib se mandatis dñi¬
cis subdiderunt: & ita
cunctis deuinxerunt se
legib saluatoris. ut ꝓpt̾
ante actã uitã mere

Expanded text:
salutis nostrae martyrum exempla sanctorum, qui propter adipiscendam coelestem coronam, omnibus se mandatis dominicis subdiderunt, et ita cunctis devinxerunt se legibus Salvatoris, ut propter ante actam vitam mere
Abbreviated transcription (Latin):
hauritur. omnes peccato¬
ris faeces passionis gloria
tẽperantur Uinũ ergo
quoddã salutare marty¬
rii est: quod cordi letitiã
prȩstat. calorẽ fidei: ani¬
mȩ puritatẽ Uinũ plane
pro salute omniũ pepen¬
dit in ligno Sicut enim
botrus redditurus uinũ.
prius in uinea quadam
naturȩ arte suspenditur:
ita & xp̃c editurus uinũ
spule martyrii. incruce
quadã ꝓuidentia diui

Expanded text:
hauritur omnes peccatoris faeces passionis gloria temperantur. Vinum ergo quoddam salutare martyrii est, quod cordi laetitiam praestat, calorem fidei, animae puritatem. Vinum plane pro salute omnium pependit in ligno. Sicut enim botrus redditurus vinum, prius in vinea quadam naturae arte suspenditur, ita Christus editurus vinum spirituale martyrii in cruce, quadam providentia Divi
Abbreviated transcription (Latin):
diuina sunt scđm quod
homo idem ipse quae
bumana sunt. se ipsum
udens ostendere quod
qs idem ipse & homo sit.
&ideo idem ipse tam
quȩ diuina sunt agit.
qum quȩ humana simi-¬
Aius quidem miracula
ureritus. ẽ. alius perpe¬
daut humana passiones
ꝙ sistinuit. sed unus
ss indiuise. communes
xp̃e habuit actiones sed
intellegendȩ sunt ipsoꝵ
operum qualitates:

Expanded text:
divina sunt: secundum quod homo, idem ipse quae humana sunt, seipsum volens ostendere quod Deus idem ipse et homo sit. Et ideo idem ipse tam quae divina sunt agit, quam quae humana simialius quidem miracula operatus est, alius perpetravit humana, passionesque sustinuit; sed unus atque indivise communes habuit actiones. Sed intelligendae sunt ipsorum operum qualitates:
Abbreviated transcription (Latin):
mansit. sed etiam tanti uatis
profectus. Nam si prinio ĩgres¬
su tantus processus extitit. ut
ad salutationem marie exul¬
tat infans in utero: repletur
spiritu sancto mater infantis.
quantũ putamus eis usu

Expanded text:
mansit, sed etiam tanti vatis profectus. Nam si primo ingressu tantus processus extitit; ut ad salutationem Mariae exsultaret infans in utero, repleretur Spiritu sancto mater infantis: quantum putamus usu
Abbreviated transcription (Latin):
meriti sint beatissimi pe
trus & paulus. hinc pos¬
sumus intelligere: quod cũ
dñs orientis regionẽ ꝓpria

Expanded text:
meriti sint beatissimi 232 Petrus et Paulus, hinc possumus intelligere, quod cum Dominus Orientis regionem pr
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓprias eorũ specialesq
uirtutes. pro ut axiditas
linguȩ nr̃ȩ. ingẽniiq tenu¬
itas patitur. immo ut mi¬
sericors ds̃ annuit pro¬
loquamur: Hic itaq. ille
est petrus : qui confitendo
filium. ualidissima inuic¬
taq nobis credendi funda¬
menta constituit Nam
percunctanti dño quis. ẽẽ.
ab hominibus diceretur.
Respondit: Tues xp̃c filius
carne uirginis factus es
sempit̾nus: Tu dñe homi¬
nibus natus es homo.
qui in cogitabili maiesta
patrẽ: Quis igit᷑ unquã
intantũ hoc in comprę¬
hense dĩtatis archanum
humani sensus attollere
potuiss&e obtutũ: nisi ab ore
petri salutaris huius fidei
ueritas radiassee: Quis me¬
ritorũ eius gloriã. quãuis

Expanded text:
ut proprias eorumque speciales virtutes, prout ariditas linguae nostrae ingeniique tenuitas patitur, imo ut misericors Deus annuit, proloquamur. 2. Hic itaque ille est Petrus qui confitendo Filium, validissima invictaque nobis credendi fundamenta constituit. Nam percunctanti Domino quis esse ab hominibus diceretur, respondit: Tu es Christus Filius carne virginis factus es sempiternus: tu Domine ab hominibus natus es homo, qui incogitabili majestatPatrem. Quis igitur unquam in tantum hoc incomprehensae Deitatis arcanum humani sensus attollere potuisset obtutum, nisi ab ore Petri salutaris hujus fidei veritas radiasset? Quis meritorum ejus gloriam, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdẽ uirginis ꝑ archã
figurat᷑. quȩ cuncta sac¬
mentorũ carismata in
se habuit: Habuit eni
panẽ uuiũ: illũ qui declo
descendit Habuit alegẽ
latorẽ genuit in quo sus
om̃s thesauri sapientie
scientiȩ : & ideo recte a
sacram̃torũ dĩ uirgo
MaRia fuit. supra quam
sane ꝓpitiatoriũ & dieri¬
bim hinc inde obumbr¬
tia figurant᷑ qͥa Ma
Nullum extrinsecus o¬
pressit peccati contaqil
legis & manna fuit . quod
est mirabile sacramentũ.

Expanded text:
ejusdem Virginis per arcam ejusdem Virginis per arcam figuratur, quae cuncta sacramentorum arcana in se habuit; habuit enim panem vivum illum qui de coelo descendit ; habuit et legem latorem genuit, in quo sunt omnes thesauri sapientiae atque scientiae . Et ideo recte arca sacramentorum Dei virgo Maria fuit, supra quam sane propitiatorium et cherubim hinc inde obumbrantia figurantur, quia Mariae nullum extrinsecus obrepsit peccati contagium, legis et manna fuit, quod est mirabile sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
tus liliis. eoqđ concinat
sibi in om̃ib xp̃i ortus
ex uirgine: Uere alius
ille crater tornatilis fuit:
quia in eo sapientia se
in fluxit. quȩ miscuit
in cratere uinũ suũ inde¬
ficientẽ cognitionis gr̃am
plenitudinẽ sub mini¬
uirginis utero simul acer¬
uos tritici & lilii flores
& granũ tritici xp̃c erat
& liliũ. granũ quidem
scđm quod ait: Amen
amen dico uobis. Nisi gra¬
nũ frum̃ti cadens in terrã
mortuũ fuerit. ipsũ solum
manet: Uerũ quia de uno
eodemq grano tritici acer-¬
ui creuerunt frumenti :
hinc cõpletũ est illud
ꝓpheticum. & ualles ab un¬
dabunt frum̃to: quia gra¬
nũ illud mortuũ pluri¬
mũ fructũ atͥtulit: Hos
itaq granũ manna fit
& ideo om̃s homines p¬
petua cęlestiũ munerĩ
messe saturauit: Un ae
dauid: Cibauit eos inͥ
exadipe frum̃ti. & de
petra melle saturauit
n hoc ergo grano. etian
liliũ esse te stant᷑ diuini
eloquia: Ego sum inqut
flos campi. & liliũ con¬
ualliũ : Propt̃ qđ uteris

Expanded text:
tus liliis , eo quod concinat sibi in omnibus Christi ortus ex Virgine. Vere alvus ille tornatilis fuit, quia in eo sapientia se influxit, quin cratere vinum suum, indeficientem cognitionis piae plenitudine subminivirginis utero simul acervus tritici, et lilii floris et granum tritici Christus erat, et lilium. Granum quidem, secundum quod ait: Amen, amen dico vobis, nisi granum frumenti cadens in terra mortuum fuerit, ipsum solum manet . Verum quia de uno eodemque grano tritici acervi creverunt frumenti, hinc completum est illud propheticum: Et valles abundabunt frumento , quia granum illud mortuum plurimum fructum attulit. Hoc itaque granum manna fuit, et ideo omnes homines perpetua coelestium munerum messe saturavit. Unde David: Cibavit eos inquit ex adipe frumenti, et de petra melle saturavit eos . In hoc ergo grano etiam lilium esse testantur divina eloquia. Ego, inquit, flos campi, et lilium convallium . Propter quod uterus
Abbreviated transcription (Latin):
sint: & uelle. uelle autẽ
om̃a quȩ sunt iusti &
digna. ac ꝑhoc uidertur
aigna. lȩtare MARIA
leatia in enarrabili ani¬
ma &e corpore in filio
siliũ ꝓprium: Nec illam
sequi debere corruptionis
erunnã. quã nulla secuca
est tantũ filiũ parturiendo
integritatis corruptio: ut
sit semꝑ incorrupta quã
tanta ꝑfudit gr̃ã. sit inte¬
griter uiuens. quȩ om̃iũ
integrã ꝑfectãq genuit
uitam. sit cũ illo quẽ in
suo gessit utero. sit apud
illũ illa que genuit: fouit¬
& aluit illũ. Maria dĩ
genitrix : dĩ nutrix. dĩ
ministratrix. & dĩ secutrix:
alit̃ dicere Non presumo
inspirauerit: Ostensa
sunt exparte : quȩ taliter
me hortata sunt dicere:
Si autẽ refragare his elege
quare Non conueniat uelle.
ac ꝑhoc non esse Et si
se ueracit᷑ consiliũ dt̃ de
his nosse manifestauerit.
incipiam ei credere de
quib alit̃ Non prȩsũpsi

Expanded text:
velle; velle autem omnia quae sunt justa et digna. Ac per hoc videtur digne laetari Maria laetitia inenarrabili anima et corpore, in proprio filium proprium, nec ullam sequi debere corruptionis aerumnam, quam nulla secuta est tantum filium pariendo integritatis corruptio: ut sit semper incorrupta, quam tanta perfudit gratia; sit integriter vivens quae omnium integram perfectamque genuit vitam; sit cum illo quem in suo gessit utero, sit apud illum illa quae genuit, fovit et aluit illum Maria Dei genitrix, Dei nutrix, Dei ministratrix, et Dei secutrix: aliter dicere non praesumo. inspiravit. Ostensa sunt ex parte, quae taliter me hortata sunt dicere. Si quis autem refragari his elegerquare non conveniat velle, ac per hoc non esse. Et si se veraciter consilium Dei de his nosse manifestaverit, incipiam ei credere, de quibus aliter non praesumpsi
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit icorruptũ sola
misedia. UARia Encor¬
suptã prit̾ naturã non
eruabit g̃a: Seruatus
est Danihe intemperan¬
tissimȩ fani leonum: nons
seruanda et marta tan¬
tis donata neritis digni¬
tatũ: Hȩc cincta quȩ
diximus quia naturam
seruantia nor cognoscimꝰ.
I MARINE itegritate
lus potuisse gram quam
naturã non dubitamus
Nuunitatis enĩ opera quȩ
dicimus: & ideo possibilia.
quia sunt om̃ipitentia:¬

Expanded text:
oluit incorruptum sola misericordia . Mariam incorruptam praeter naturam non servabit gratia? Servatus est Daniel ab intemperatissima fame leonum , non servanda est Maria tantis donata meritis dignitatum? Haec cuncta quae diximus, quia naturam servantia non cognoscimus: in Mariae integritate plus potuisse gratiam quam naturam non dubitamus. Divinitatis enim opera sunt quae dicimus; et ideo possibilia, quia sunt ab omnipotenti
Abbreviated transcription (Latin):
curabant: Quod enĩ petro
dictũ est pasce oues meas :
omnibus utiq dictũ est:
Hoc nanq erant ceteri apłi:
quod fuit petrus. sed pri¬
matus petro datur: ut uni¬
tas eccłȩ commendetur
Pastores sunt omnes: sed grex
unus ostenditur. qui & ab
apłis om̃ibus tunc unanima
consensione pascebatur: &
deinceps a successoribus eor
cominuni cura pascitur.
quoꝵ plurimi conditorem
suũ morte: omnes autem
uita sua clarificare ꝓbant᷑
Non solũ autẽ maxima illa
eccłȩ luminaria : sed & re¬
uqua electoꝵ turba. uel
uiuendo uel moriendo: dm̃
suo quiq tempore clarifi¬
cat Quorũ uestigia nos
quoq fr̃s mei : nr̃o tẽpore
sequi oportet. & uitȩ uide¬
lic& nr̃ȩ ordinẽ : ad exem.¬
pla bonoꝵ dirigendo. & in
ꝓposita uitȩ rectitudine:
ad mortẽ usq ꝑsistendo
ut iocii conuersationis eoꝵ¬
existentes: socu etiam remu¬
nerationis mereamur effici:
Hoc autẽ ita ꝑficiemus: si
iuxta huius sacratissimae
lectionis tenorem & re¬

Expanded text:
curabant. Quod enim Petro dictum est, Pasce oves meas, omnibus utique dictum est. Hoc namque erant caeteri apostoli quod fuit Petrus, sed primatus Petro datur, ut unitas Ecclesiae commendetur. Pastores sunt omnes, sed grex unus ostenditur, qui et ab apostolis omnibus tunc unanimi consensione pascebatur, et deinceps a successoribus eorum communi cura pascitur: quorum plurimi Conditorem suum morte, omnes autem vita sua clarificare probantur. Non solum autem maxima illa Ecclesiae luminaria, sed et reliqua electorum turba, vel vivendo, vel moriendo Deum suo quique tempore clarificat. Quorum vestigia nos quoque, fratres mei, nostro tempore sequi oportet, et vitae videlicet nostrae ordinem ad exempla bonorum dirigendo, et in proposita vitae rectitudine ad mortem usque persistendo, ut socii conversationis eoexistentes, socii etiam remunerationis mereamur effici. Hoc autem ita perficiemus, si juxta hujus sacratissimae lectionis tenorem, et Re
Abbreviated transcription (Latin):
libera peperit lacob quȩ
libera peperit esaua
Luctabantur inuentre
matris suȩ. & dictum ẽ
rebeccȩ cũ ibi luctarent᷑.
duo populi sunt in utero
tuo. Duo homines. duo
populi. Boniis populus
malus populus. sed tam̃
in uno uentre luctantur
Quanti mali sunt in ȩccła
& unus uterus portat
donec in fine discernant᷑.
Et boni aduersus malos
clamant: & mali aduer¬
sus bonos reclamant. Et
in unis uisceribus utriq
luctantur. Nunquid semꝑ
simul erunt: In fine exit᷑
ad lucẽ. declaratur nati

Expanded text:
libera peperit Jacob, quae libera peperit Jacob, quae libera peperit Esau? Luctabantur in ventre matris suae, et dictum est Rebeccae, cum ibi luctarentur, Duo populi sunt in utero tuo . Duo homines, duo populi; bonus populus, malus populus: sed tamen in uno ventre luctantur. Quanti mali sunt in Ecclesia, et unus uterus portat, donec in fine discernantur: et boni adversus malos clamant, et mali adversus bonos reclamant, et in unius visceribus utrique luctantur. Numquid semper simul erunt? In fine exitur ad lucem, declaratur nati
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mali sunt qui bapti¬
rant. et boni qui bapti¬
zantur. Per bonos mali:
cum boni sunt qui bap¬
tizant. & mali qui bap¬
tizantur. Quomodo in¬
uenimꝰ ista in trib istis
nominib. Ego sum ds̃
Abraham. & ds ysaac.
& d lacob: Ancillas ac¬
cipimus in malis. liberas
accipimꝰ in bonis. Pariunt
liberȩ bonos. Sara pepe¬
rit ysaac fariunt ancil¬
le malos. agar peperit
ismahel. Hab̾emus in uno
abraham: & illud genus
cũ ꝑ bonos boni: & illud
genus cũ per malos ma¬
u.Per bonos mali. ubi
figurati sunt: Libera
erat rebecca uxor ysaac.
Legite. Peperit geminos:
unus erat bonus. alter
malus. habes apertaȩ
scripturã dicentẽ dĩ uoce.
Lacob dilexi: Esau autem
odio habui. Istos duos ge¬
nuit Rebecca lacob & esau
Unus inde eligit᷑. alius im¬
probatur. Unus succedit
inhereditatẽ: Alt̃ ex here¬
datur. Non facit populũ
suũ ds̃ de esau. sed facit
de lacob. Semen unum.
diuersi qui concepti sunt.
Uterus unus. diuersi qui
nati sunt. Nunquid non

Expanded text:
cum mali sunt qui baptizant; et boni qui baptizantur: per bonos mali, cum boni sunt qui baptizant, et mali qui baptizantur. 10. Quomodo invenimus ista in tribus istis nominibus, Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob? Ancillas accipimus in malis, liberas accipimus in bonis: pariunt liberae bonos; Sara peperit Isaac : pariunt ancillae malos; Agar peperit Ismael . Habemus in uno Abraham et illud genus cum per bonos boni, et illud genus cum per malos mali. Per bonos mali ubi figurati sunt? Libera erat Rebecca uxor Isaac: legite, peperit geminos, unus erat bonus, alter malus. Habes aperte Scripturam dicentem Dei voce, Jacob dilexi. Esau autem odio habui Istos duos genuit Rebecca, Jacob et Esau: unus inde eligitur, alius reprobatur; unus succedit in haereditatem, alter exhaeredatur. Non facit populum suum Deus de Esau; sed facit de Jacob. Semen unum, diversi qui concepti sunt: uterus unus, diversi qui nati sunt. Numquid non
Abbreviated transcription (Latin):
clausi oris eius uincula re¬
laxass&e: Atq ita factũ est.
ut õs sacerdotale quod tre¬
pidatio colligauerat dubi¬
tantis. meritũ filii nascen-¬
tis absolueret: & reparata
patris lingua. infantis glo¬
riam testaretur: Quid aut̃
de continentie eius uirtute
quid de amore iustitiȩ lo¬
quar: Cui sicut legitur
inimitabilis uictus: & luce
ipsa carior ueritas fuit:
Conuersatus enĩ in deserti
uestitũ habens de pilis
cameli. & zonam pellicũ
circa lumbos suos: locus¬
tas edebat & mel siluestre:
Ut increpaturus hominũ
mala. Nullã penitus ha¬
beret uel in ueste uel in
epulis uoluptatẽ: Deniq
tanta eius mentem diui¬
nȩ legis ȩmulatio posside¬
bat: ut & prauitatẽ per¬
fide generationis ꝓphetics
uigore corriperet: & au¬
ctoritate feruentis in se
sp̃c scĩ regẽ intrepidus
increparet errantem:
Maluitq uir beatissimus.
sub de nuntiatione iustitiȩ.
furenti succumbere gla¬
dio. quã retice̾re ueritatẽ:
qua manifestare uenerat
auctorem:

Expanded text:
clausi oris ei vincula relaxasset? Atque ita factum est ut os sacerdotale, quod trepidatio colligaverat dubitantis, meritum filii nascentis absolveret, et reparata patris lingua infantis gloriam testaretur. Quid autem de continentiae ejus virtute, quid de amore justitiae loquar, cui, sicut legitur, inimitabilis victus, et luce ipsa carior veritas fuit? Conversatus enim in deserto vestimentum habens de pilis cameli, et zonam pelliceam circa lumbos suos, locustas edebat et mel silvestre : ut increpaturus hominum mala nullam penitus haberet vel in veste, vel in epulis voluptatem. Denique tanta ejus mentem divinae legis aemulatio possidebat, ut et pravitatem perfidae generationis prophetico vigore corriperet, et auctoritate ferventis in se Spiritus sancti regem intrepidus increparet errantem: maluitque vir beatissimus sub denuntiatione justitiae furentis succumbere gladio quam reticere veritatem, qui manifestare venerat auctorem.
Abbreviated transcription (Latin):
pauperes. non utiq om̃s:
sed illi tantum modo. qui
omne prȩsentis seculi tã¬
& si altum uideatur: ꝓ
nichilo culmen ducunt:
Qui merito regni cę̧lestis
perhibentur munere
digni: qui adelectationiᷤ
humane probantur cu¬
piditate nudati Qualẽ
se rex dauid pauperiẽ
tuusse declarans:
lut: Ego uero egenus &
pauper sum Et alibi.
non modo terrestria:
sea & ipsa ꝓ dño super
ȩlestia paruipendens.
ucensq: Quid̃ enim
michi restat in cęlo. &
ate quid uolui super
terrã: Gox ubi spei suȩ
fixisset anchoram. sub¬
dendo manifestat: Michi
autẽ adherere dõ bonũ
est : ponere in dño dõ
spemꝰ meam: Alio quim
Nonnulli miserrima
conditione paupertatis.
&hic sęculi gaudus ob

Expanded text:
pauperes, non utique omnes, sed illi tantummodo qui omne praesentis saeculi, tametsi altum videatur, pro nihilo culmen ducunt. Qui merito regni coelestis perhibentur munere digni, quia delectationis humanae probantur cupiditate nudati. Qualem se rex David pauperiem sustinuisse declarans, ait: Ego vero egenus et pauper sum . Et alibi non modo terrestria, sed et ipsa per Dominum super coelestia parvipendens, dicensque: Quid enim mihi restat in coelo, et a te quid volui super terram ? Mox ubi spei suae fixisset anchoram, subdendo manifestat: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in Domino Deo spem meam . Alioquin nonnulli miserrima conditione paupertatis, et hic saeculi gaudiis ob
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ assertionẽ iustitiȩ.
ut illicitas herodis nuptias
increparet : Nec regẽ ti¬
muiss& offendere. nec squa¬
lorem carceris declinassee:
nec tyrannico gladio refu

Expanded text:
qui per assertionem justitiae, ut illicitas Herodis nuptias increparet, nec regem timuisset offendere, nec squalorem carceris declinasset, nec tyrannico gladio refu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepto diluit: ut calicẽ
aquȩ frigidę toto animo
porrigamꝰ: Prigidȩ inqͥt
aquȩ non calidȩ. Ne do
incalida: paupertatis
sio quȩreretur Tale qͥd
tur: ei qui se cathecizat
in omnib bonis: Et di¬
scipłos ad magistrorum
refrigeria cohortatus.
quia poterat quolibet
obtendere pauꝑtatem
& prȩceptũ eludere. priꝰ¬
quã ille ꝓponat : immi

Expanded text:
praecepto delevit, ut calicem praecepto delevit, ut calicem aquae frigidae toto animo porrigamus. Frigidae, inquit, aquae, et non calidae, ne et in calida paupertatis sio quaereretur. Tale quidtur ei qui se catechizat in omnibus bonis , et discipulos ad magistrorum refrigeria cohortatur. Et quia poterat quilibet obtendere paupertatem, et praeceptum eludere, priusquam ille proponat, immi
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc dñs ante prȩcurans:
non ꝑsonas suscipiendas
ẽẽ sed nomina. & mercedẽ
non ꝑdere suscipientes:
licet indignꝰ fuerit qui
susceptꝰ sit Et quicumq
potum dederit uni exm¬
nimis istis calicẽ aquae
frigidȩ. tantũ. in nomine
discipuli : amen dico uots
Non perd& mercedẽ sua
Legimus in ꝓpħa daua
Ad excusandas excusatione
in peccatis Quod multi
peccatorũ suoꝵ quasi ui¬
stas prȩtendant occasio¬
nes. ut quod uoluntate
delinquunt: uideantur
necessttate peccare: añs
scrutator cordis & renũ.
fuauras cogitationes in
singulis contuetur: Dixe¬
rat. qui recipit uos: me
recipit: Sed hoc̾ prȩceptũ:
multi pseudo ꝓphetȩ &
falsi predicatores poterañ
impedire Medicatus ẽ
huic scandalo dicens:
Qui recipit iustũ in nomine
iusti: mercedẽ iusti acci¬
piet Rursus poterat aliꝰ
causari & dicere. pauper¬
tate ꝓhibeor: tenuitas
me retin&. ut hospitalis
ẽẽ non possim: Et hanc
excusationẽ leuissimo

Expanded text:
Hoc Dominus ante procurans dicit Hoc Dominus ante procurans dicit non personas suscipiendas esse, sed nomina, et mercedem non perdere suscipientes, licet indignus fuerit qui susceptus sit. Et quicumque potum dederit uni ex minimis istis, calicem aquae frigidae tantum, in nomine discipuli, amen non perdet mercedem suam. Legimus in propheta David: Ad excusandas excusationes in peccatis , quod multi peccatorum suorum quasi justas praetendant occasiones, ut quod voluptateelinquunt videantur necessitate peccare; sed Dominus scrutator cordis et renum, qui futuras cogitationes in singulis contuetur, dixerat: Qui recipit vos, me recipit. Sed quia hoc praeceptum multi pseudoprophetae et falsi praedicatores poterant impedire, medicatus est huic quoque scandalo, dicens: Qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet. Rursus poterat alius causari et dicere: Paupertate prohibeor, tenuitas me retinet ut hospitalis esse non possim. Et hanc excusationem levissimo
Abbreviated transcription (Latin):
prȩdicationẽ mittit. do¬
cet pericula non timen¬
da : affectus subiecit re¬
ligioni. aurũ supra tule¬
rat : aes de zona excus¬
serat: Dura euangelista¬
rũ conditio Unde ergo
sumptꝰ. unde uictus neces¬
saria Iusteritatẽ man¬
datorum: spe temperat
ꝓmissorũ: Qui recipit in¬
quiens uos: me recipit :
Et qui me recipit: recipit
eũ qui me misit Ut in
suscipiendis apostolis. unuᷤᷤ¬
quisq credentiũ ⁊ xp̃m se
suscepisse arbitraretur:
Qui recipit ꝓpħam inno¬
mine ꝓpħȩ : mercedem
phetã. & intelligit eum
de futuris loquentẽ : hic
mercedẽ ꝓpħȩ accipiet :¬
gitur iudei carnaliter
intelligentes ꝓphetas:
mercedẽ Non accipient
ꝓphetarũ: Aliter In
om̃i ꝓfessione zizanũ
mixtum ẽ tritico: praȩ¬
miserat. qui recipit uos
me recipit. & qui me r¬
cipit : recipit eũ qui me
misit: Ad susceptionem
magistrorũ discipulos
ꝓuocauerat: poterat oc
culta eẽ credentium re¬
debemus recipere. & illis
alimoniã ministrare:

Expanded text:
praedicationem mittit, docet pericula non timenda, affectum subjicit religioni. Aurum supra tulerat, aes de zona excusserat. Dura Evangelistarum conditio. Unde ergo sumptus, unde victus necessaria? Austeritatem mandatorum spe temperat promissorum. Qui recipit, inquiens, vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit, ut in suscipiendis apostolis, unusquisque credentium Christum se suscepisse arbitretur. Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem phetam, et intelligit eum de futuris loquentem, hic mercedem prophetae accipiet. Igitur Judaei, carnaliter intelligentes prophetas, mercedem non accipient prophetarum. Item aliter: In omni professione zizanium mistum est tritico. Praemiserat: Qui recipit vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit. Ad susceptionem magistrorum discipulos provocaverat. Poterat esse occulta credentium redebemus suscipere et illis alimoniam ministrare.
Abbreviated transcription (Latin):
debitorib nr̃is Quia gͦ
ipse iudex uenit. qui ad¬
uocatus extitit : ipse pre¬
cem exaudit qui fecit:
Aut ergo non facientes di¬
cimꝰ dimitte nob̾ debita
nr̃a : Sicut & nos dimitti¬
mus debitorib nr̃is. & noᷤᷤ¬
met ipsos hoc dicendo am¬
plius ligamꝰ : aut fortasse
hanc condicionẽ in ora¬
tione intermittimꝰ. &
aduocatꝰ nr̃ precẽ quam
composuit non recogno¬
scit: atq apud se ꝓtinus
dicit Scio quid monui.
non est ipsa oratio quã
feci Quid gͦ nob̾ agendũ
est fr̃s. nisi ut uere carr¬
tatis affectũ impendamꝰ
fr̃ib: Nulla in corde
malitia maneat Consi¬
deret om̃ipotens ds erga
ꝓximũ caritatẽ nr̃am:
ut nr̃is impendat iniqͥ¬
tatibus pietatẽ suam
Memento quod monen᷑
dimitute. & dimitcet᷑
uobis. Scce & debetur
nobis: & debemꝰ. Dimit¬
tamus ergo quod debet᷑
nobis: ut dimittat᷑ quod
de betur a nobis. Sed ad
hȩc mens renititur. &
uult implere qđ audit:
et tamen reluctatur.

Expanded text:
debitoribus nostris . Quia ergo ipse judex venit, qui advocatus exstitit, ipse precem exaudit qui fecit. Aut ergo non facientes dicimus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et nosmetipsos hoc dicendo amplius ligamus; aut fhanc conditionem in oratione intermittimus, et advocatus noster precem quam composuit non recognoscit, atque apud se protinus dicit: Scio quid monui, non est ipsa oratio quam feci. Quid ergo nobis agendum est, nisi ut verae charitatis affectum impendamus fratribus, nulla in corde malitia maneat. Consideret omnipotens Deus erga proximum charitatem nostram, ut nostris impendat iniquitatibus pietatem suam. Mementote quod monemur: Dimittite, et dimittetur vobis . Ecce debetur nobis, et debemus. Dimittamus ergo quod debetur nobis, ut dimittatur quod debetur a nobis. Sed ad haec mens renititur, et vult implere quod audit, et tamen reluctatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationũ ignis. & maloꝵ
scłariũ flãma: a xp̃i societa¬
te non moueat. ut ait ille
mysterioꝵ cęlestiũ doctor:
ac totius uirtutis exemplũ.
gloriosissimus peiulus Quis
nos separabit a caritate xp̃i:
Tribulatio. An angustia. An
ꝑsequutio. An fames. An nudi¬
tas. An periculũ. An gladius:
Et uere nullis prȩsentiũ per¬
sequutionũ potest inclinari
periculis qͥ semel ꝓmissa om̃i¬
potentis dĩ ȩt̾na largissimi
redẽptoris prȩmia: fide sta¬
bili & inconcussa mente
concepit: Neq enĩ potest
arduũ illud prȩcelsumq bo¬
norũ immortaliũ iter de¬
bilis animꝰ: & fides clauda
conscendere: Ideo & fortissi¬
mũ martẏrem: incumbentiũ
torm̃ta poenarũ. & seuissi¬
mi ꝑsequutoris superare:
flamina non potuit: quiaᷤᷤ
longe ardentius ueritatis
radiis mens eius accensa fer¬
uebat: Unde nec potuit de
infatigabili eiꝰ pectore calo¬
rem diuinitus infusũ: Cor.

Expanded text:
tribulationum ignis, et malorum saecularium flamma a Christi societate non moveat, ut ait ille mysteriorum coelestium doctor, ac totius virtutis exemplum gloriosissimus Paulus: Quis nos separabit a caritate Christi, tribulatio, an angustia, an 243 persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius ? Et vere nullis praesentium persecutionum potest inclinari periculis qui semel promissa omnipotentis Dei, et aeterna largissimi Redemptoris praemia, fide stabili et inconcussa mente concepit. Neque enim potest arduum illud praecelsumque bonorum immortalium iter debilis animus, et fides clauda conscendere. Ideo et fortissimum martyrem incumbentium tormenta poenarum, et saevissimi persecutoris superare flamma non potuit; quia longe ardentius veritatis radiis mens ejus accensa fervebat; unde nec potuit de infatigabili ejus pectore calorem divinitus infusum cor
Abbreviated transcription (Latin):
pimus: Aperire enim
iudici pulsanti non uult:
qui exire de corpore
trẽpidat: & uidere eum
quẽ contẽpsisse se memi-¬
nit iudicẽ formidat :
Qui autẽ de sua spe &
operatione securus est :
pulsanti confestĩ aperit :
quia lȩtus iudicẽ sũsti¬
net. & cũ tempus ꝓpin¬
quum mortis agnoue¬
rit: de gła retributioniꝰ
hilarescit Unde & ꝓtinꝰ

Expanded text:
pimus. Aperire etenim iudici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum, quem contempsisse se meminit, iudicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia lętus iudicem sustinet, et cum tempus propinquę mortis agnoverit, de gloria retributionis hilares
Abbreviated transcription (Latin):
relatione didicimus: non¬
nullos martyrũ ꝓstratos
gladio. igni alios concrema¬
tos: Complures bestiarum
dilaceratos dentibus. innu¬
meros etiã uariis torm̃toꝵ
cruciatib affectos: spreta

Expanded text:
relatione didicimus nonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, complures bestiarum dilaceratos dentibus, innumeros et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta
Abbreviated transcription (Latin):
religiose uirginẽ. cuius hodie
sollempnia colimꝰ. Ante
cuius thorũ ꝓfecto quo
puer reclinatur instabulo.
inuitant nos ut dixi an¬
geli canentes gła in excel¬
sis dõ: ut insinuent uocib.
quod idem qui natus est
in carne. ds̃ & homo est.

Expanded text:
religiose Virginem, cujus hodie solemnia colimus. Ante cujus torum profecto quo puer reclinatur in stabulo, invitant nos, ut dixi, angeli canentes: Gloria in excelsis Deo, ut insinuent vocibus quod idem qui natus est in carne, Deus et homo est.
Abbreviated transcription (Latin):
TATENT
presentis
diei fratres
Irandi iohis
baptistȩ genuina
natiuitas consecrauit:
Qui idcirco in hoc se¬
culum superna dispen¬
satione directus. ẽ: ut
non solũ ipse ꝓphetali
sublimaretur gła. sed ut
tarũ prȩconia firma¬
rentur Nec immerito
illũ precipuo nunc ho
nore ueneramur: qui
speciali quadã gr̃a. obhoe¬

Expanded text:
tatem praesentis diei, fratres randi Joannis Baptistae genuina nativitas consecravit, qui idcirco in hoc saeculum superna dispensatione directus est, ut non solum ipse prophetali sublimaretur gloria, sed ut tarum praeconia firmarentur. Nec immerito illum praecipuo honore nunc veneramur, qui speciali quadam gratia ob ho
Abbreviated transcription (Latin):
laudib prędi¬
aut extollitur.
ad cius ꝓculdubio
laudẽ refertur qui aucto
creaturarũ est : ut de cre¬
tura sua factor intelliga

Expanded text:
laudibus praedicatur et extollitur, ad ejus procul dubio laudem refertur, qui auctor creaturarum est, ut de creatura sua factor intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
ib conuenire : Sed si
membra xp̃i sumus sicut
besse debemus : ad omnes
nos ꝑtinere intelligamꝰ
Qui seminant in lachri¬
mis. in gaudio metent.

Expanded text:
ibus convenire: sed si membra Christi sumus, sicut esse debemus, ad omnes nos pertinere intelligamus. Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent.
Abbreviated transcription (Latin):
dile¬
ctioni
stabiliter
meminis¬
se debe¬
tis. san
iohanne euan¬
gelistam: Nolle
semꝑ lacte nutriri. sed

Expanded text:
Dilectioni stabiliter meminisse debetis, sanctum Joannem evangelistam nolle nos semper lacte nutriri, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Si autẽ
mortuũ
fuerit: multum fructum¬
affert: Se autẽ dicebat:
psũ erat granũ mortifican¬
dum: & multiplicandum:
Mortificandũ infidelitatẽ
inceorsimultiplicandum

Expanded text:
si autem mortuum fuerit, multum fructaffert. Se autem dicebat. Ipsum erat granum mortificandum et multiplicandum: mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum
Abbreviated transcription (Latin):
credimꝰ: Nã liber
principii ueteris testam̃ti
geneseos deniq ex initio
uoluminis appellatur : qͥa
in eo scđm nr̃am interpre¬
tationẽ scriptũ legimus:

Expanded text:
condemnet. Nam liber principii Veteris Testamenti Geneseos denique ex initio voluminis appellatur; quia in eo, secundum nostram interpretationem, scriptum legimus:
Abbreviated transcription (Latin):
T EUSTOCATUM¬
INIMO RARIMAS
XPI NE COMPELLIT
QUI UOBIS DUBUM
tractatibus loqui consus¬
ueram: ut nouo loquendi
genere. sc̃is quȩ uobiscum
degunt uirginib. latino

Expanded text:
t Eustochium, imo charitas Christi me compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino
Abbreviated transcription (Latin):
& immensis de ascensu eius¬
repleta munerib: illustris
quidẽ de meritis: sed illu¬
strior ualde ꝓgra qua
illustratur. Non tantũ ipsa
beata uirgo. uerũ etiã ꝑ eã
r̃am ex meritis głosa uir¬
NITAS
ꝑineruit: sed p

Expanded text:
 immensis de ascensu erepleta muneribus. Illustris quidem pro meritis, sed illustrior valde pro gratia qua illustratur, non tantum beata ipsa virgo, verum etiam per eam gratiam ex meritis gloriosa virginitas promeruit, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
ego
mitto
uos:
sicut
agnos
inter
lupos:
Tontraria sunt ista sibi
animalia: ut alia ab aluꝰ
deuorentur Sed bonus¬
pastor. lupos gregi suo¬
timere non nouit: ideoq¬

Expanded text:
ego mitto uos sicut agnos inter lupos. contraria sunt ista sibi animalia, ut alia ab aliis deuorentur. sed bonuspastor lupos gregi sutimere non nouit, ideoq