comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suos sub pedibus sius. ut subalia signi¬
ficatione positũ hic dicant regnare. ñ
sub ea qua positũ ẽ gnũ de quo an.
cũ tradid̾it regnum dõꝙ pat̾: & illud
sic appellatierit regnũ. qͦ uniu̾sã ciratu¬
rã ads regit. hoc autẽ sic appellau̾ it reg¬
nare. ut intelligat᷑ tamꝙ̃ ad u̾sus hostẽ
exercitũ ducere. uł desendere ciuitate.
ut ideo chxerit oporter eũ rognare. do¬
nee ponat õs inimicos sub pedib sus.
quia talis regni. quale habent pͥncipes
armatos. nisa erit causa hoste ua sub¬
iecto. ut rebellare ñ possit. Nam uuꝙ
dielumẽ in eugłio. ⁊ rogni eiꝰ ñ erit fi¬
ms secmqͥd regnat in et̾num. scd̃m¬

Expanded text:
suos sub pedibus suis; ut sub alia signisuos sub pedibus suis; ut sub alia significatione positum hic dicant regnare, sub ea qua positum est, regnum, de quo ait, Cum tradiderit regnum Deo et Patri: ut illud sic appellaverit, regnum, quo universam creaturam Deus regit; hoc autem sic appellaverit, regnare, ut intelligatur tanquam adversus hostem exercitum ducere, vel defendere civitatem: ut ideo dixerit, Oportet eum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis; quia talis regni, quale habent principes armatorum, nulla erit causa, hoste ita subjecto ut rebellare non possit. Nam utique dictum est in Evangelio, Et regni ejus non erit finis, secundum quod regnat in aeternum: s
Abbreviated transcription (Latin):
se silius subiectus critei qui illi fubie¬
cit om̃ia: ñ qͥs i mͦ ñ ua sit: s it̃ manife¬
stuerit sdm locutionẽ suꝑius tracta¬
tam: ut sit ds̾ om̃ta i om̃ib. Ipse ẽ fins
que suꝑus cõmemorauit. cũ totũ pͥmo
breuit᷑ uellet concludere: deinde q̃si
m̃bratim expłicare ꝙ exponere. loq̃ba¬
tur eĩ de resurrectione ubiait. initiũ
xp̃e: deinde his qui stint xp̃i in p̃sentia
ei. deinde sinis. Ipse scilicet sinis elut
su ds om̃ia mom̃tb. Alit̾ enĩ dicit᷑ sinis
qui ptinet ad consũmationẽ: alit̾ qui
pemet ad consumptionẽ: aliter enĩ fi¬
nit᷑ tunca tȩxendo: alit̾ cibus comeden¬
do Ds autẽ om̃ia in om̃ib dr: ut nemo
coꝵ quiei coherent amet adn̾sus illũ su¬
am ꝓpͥam uoluntatẽ manifestũꝙ sit
om̃ib qd idem apłs alio loco dicit. Qͥd
antẽ habes. qd̾ ñ accepisti: Sunt item
qͥdam qͥ sic intelligant ħc locum. opor¬
tet eũ regnare. donec ponat õs inimicoᷤ

Expanded text:
s erit ei, qui illi subjecit omnia: non quasi modo non ita sit, sed tunc manifestum erit, secundum locutionem superius tractatam. Ut sit Deus omnia in omnibus. Ipse est finis quem supra commemoravit, cum totum primo breviter vellet concludere, deinde quasi membratim explicare et exponere. Loquebatur enim de resurrectione, ubi ait: Initium Christus, deinde ii qui sunt Christi in praesentia ejus, deinde finis. Ipse scilicet finis est, ut sit Deus omnia in omnibus. Aliter enim dicitur finis qui pertinet ad consummationem, aliter qui pertinet ad consumptionem. Aliter enim tunica finitur texendo, aliter cibus comedendo. Deus autem omnia in omnibus dicitur, ut nemo eorum, qui ei cohaerent, amet adversus eum suam propriam voluntatem: manifestumque sit omnibus, quod idem Apostolus alio loco dicit: Quid autem habes, quod non accepisti? Sunt item qui sic intelligant hunc locum: Oportet eum regnare donec ponat omnes inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
& ħc crucifixũ. Qua p̃dicatione tan¬
tũ opus ẽ. donec ponant᷑ om̃s inimi¬
ci sub pedibꝰ iꝰ. id ẽ ipsi humilitati eiꝰ
quã pedu nomine significari arbitror.
cedat atq subdat᷑ om̃is suꝑbia scła¬
ris. sicut ex maxima iam parte factũ ẽ:
& cotidie fieri uidemus. S quo fine ista
fiunt. U̾t iradat regnũ do & pad̾: idẽ
ut nutriros fide incarnationis sue. ꝑ-¬
ducat ad speciẽ quaequalis ẽ patͥ. lam
enĩ eis qui credid̾unt loq̃batur cũ di¬
ceret. Si manseritis in u̾bo meo: uere
discipuli mei eritis: & cognoscetis ue¬
ritatẽ: ꝙ ueritas lib̾abit uos. Regnũ
enĩ tradet patͥ: cũ ꝑ id regnabit in con¬
templantib ueritatẽ qua oqualis ẽ
patͥ: & ꝑ se uingenitũ ꝑspeciem faci¬
et uideri patrẽ. Nunc enĩ ꝑ hoc regnat
in credentib qđ semet ipsũ exinani¬
iut. formã serui accipiens. Tc̃ autem
tradet regnũ dõ & pat̾: cũ euacuau̾ut¬

Expanded text:
c crucifixum . Qua praedicatione tamdiu opus est, donec ponantur omnes inimici sub pedibus ejus: id est, ipsi humilitati ejus, quam pedum nomine significari arbitror, cedat atque subdatur omnis superbia saecularis; sicut ex maxima parte jam factum est, et quotidie fieri videmus. Sed quo fine ista fiunt? Ut tradat regnum Deo et Patri, id est ut nutritos fide incarnationis suae, perducat ad speciem qua aequalis est Patri. Jam enim eis qui crediderant, loquebatur, cum diceret: Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos . Renim tradit Patri, cum per id regnabit in contemplantibus veritatem, qua aequalis est Patri: et per se unigenitum per speciem faciet videri Patrem. Nunc enim per hoc regnat in credentibus, quod semetipsum exinanivit, formam servi accipiens. Tunc autem tradet regnum Deo et Pat
Abbreviated transcription (Latin):
runt suꝑ caput eiꝰ & harundinẽ
in dextera eius. & genu flexo ante
eũ: illudebant dicentes. Aue rex u¬
deorũ. Hoc marcus in eõdem loco
narrationis ita dicit. Milites aũt
duxerunt eũ intro matriũ p̃torĩ.¬
& conuocant totam cohortẽ: & in¬
duunt eũ purpura: & imponunt

Expanded text:
ut eius et harundinem in dextera eius, et genu flexo ante eum inludebant dicentes: haue, rex Iudaeorum. hoc Marcus in eodem loco narrationis ita dicit: milites autem duxerunt eum intro in atrium praetet conuocant totam cohortem, et induunt purpur
Abbreviated transcription (Latin):
equitur matheus. Et imposu¬
erunt suꝑ caput eius causam
ipsius scriptam: hic ẽ iħc rex uide¬
orum. Marcus autem priusqͣ hoc
dixisset: erat inquit hora tercia ae
crucifixerunt eum. Hoc enĩ subim¬
git: cum de uestium diuisione dixiss&e.
Quȩ res diligentissime consideranda ẽ:¬
ne magnum faciat errorem. Sunt
enĩ qui arbitrent᷑ hora qͥdem tercia
dñm crucifixum: a sexta autẽ hora
tenebras factas usq ad nonã. ut con¬
sumpte intelligantur tres hore ex
quo crucifixus est. usq ad tenebras
factas. Et posset quidem hoc rectis¬
sime intelligi nͥ ioħes diceret. hora
quasi sexta pylatũ sedisse ꝑro tͥbu¬
nalim loco qui clicitur lythostratoᷤ.
hebraice autem gabbatha. Seqͥtur
enim parascheue pasche. hora qͣsl
sexta. Et dicit iudeis. E cce rex ũr.¬

Expanded text:
Sequitur Matthaeus: Et imposuerunt super caput ejus causam ipsius scriptam: Hic est Jesus rex Judaeorum . Marcus autem priusquam hoc dixisset, erat autem, inquit, hora tertia et crucifixerunt eum. hoc enim subiungit, cum de uestium diuisione dixisset, quae res diligentissime consideranda ene magnum faciat errorem. Sunt enim qui arbitrentur hora quidem tertia Dominum crucifixum; a sexta autem hora tenebras factas usque ad nonam, ut consumptae intelligantur tres horae ex quo crucifactas. Et posset quidem hoc rectissime intelligi, nisi Joannes diceret hora quasi sexta Pilatum sedisse pro tribunali in loco qui dicitur Lithostrotos, Hebraice autem Gabbatha . Sequitur enim: Parasceve paschae hora quasi sexta. Et dicit Judaeis: Ecce rex
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sententiam meã sed eugłii dili¬
go ueritatẽ. Atq utinã etĩa plureᷤ
ab aliĩs inueniantur huiꝰ exitus qͦ¬
stionis. Quod donec fiat. utere me¬
cum istõ si placet. Si enĩ nullus
alius exitus poterit inueniri. solus
iste sufficiet. Si autẽ potuerit. cũ
demonstratus fuerit eligemꝰ. Tan¬
tum ñ potest consequens eẽ. ut qͥli¬
bet omniũ quatuor eugłistarum
m̃titus sit. Aut in tanto & tam scõ
culmine auctoritatis errauerit. Si
autem quis dixerit. inde se conuin¬
cere ñ fusse horam terciam. cũ illud
uidei clamauerunt. quia postea¬
qͣm dixit idem marcus. pylatus aũ
it̾m respondens ait illis. quid ergo
uultis faciã regi uideorum. at illi
it̃m clamauert. crucifige eũ. ñ int̾¬
ponit᷑ aliqͥd morarũ ab eode mar-
com eus narratione. s continuo
ad id ꝑuenitur. ut traderet᷑ dñs ad
sexta factũ ẽẽ cõmemorat: intelli¬
gat qͥ hoc dicit multa p̃termissa

Expanded text:
enim sententiam meam, sed euangelii dilienim sententiam meam, sed euangelii diligo ueritatem. adque utinam etiam plures ab aliis inueniantur huius exitus quaestionis! quod donec fiat, utere mecum isto, si placet. si enim nullus alius exitus poterit inueniri, solus iste sufficiet; si autem potuerit, cum demonstratus fuerit, eligemus. tantum non putes consequens esse, ut quilibet omnium quattuor euangelistarum mentitus sit aut in tanto et tam sancto culmine auctoritatis errauerit. Si autem quis dixerit inde se conuincere non fuisse horam tertiam, cum illud Iudaei clamauerunt, quia, posteaquam dixit idem Marcus: Pilatus autem iterum respondens ait illis: quid ergo uultis faciam regi Iudaeorum? at illi iterum clamauerunt: crucifige eum, non interponitur aliquid morarum ab eodem Marco in eius narratione et continuo ad id peruenitur; ut traderetur ad crucsexta factum esse commemorat. intellegat qui hoc dicit multa praetermissa
Abbreviated transcription (Latin):
Accipite eum uos: & scđm legẽ ur̃am
iudicate eum. Dixerunt gͦ ei iudei.
Nobis ñ licet interficere quemquã.
Quod gͦ maxime uideri fecisse nole¬
bant. hoc eos hora tercia fecisse mar¬
cus ostendit. uerissime indicans ma¬
gis fuisse dñi necatricem linguam
iudeoꝵ: qͣm militũ manus. Quis¬
qͥs autẽ dixerit ñ fuisse horã terciã.
cum hoc iudei pͥmitus clamauer̃t
insanissime se ostendit immicum
eugłii. nͥ forte aliter potuerit ean¬
dem dissoluere questionẽ. Non enĩ
habet unde conuincat. ñ fuisse t̃ẽ
horam tertiã. e ideo ueridico euan¬
gelistȩ potiꝰ credendum: qm conten¬
tiosis suspitionib hominũ. Unde
inquit probas horam terciã fuisse.
Respondeo. Quia credo eugłistis. Nui¬
bus & tu si credis: ostende quẽadmo¬
dum & hora sexta & hora tercia po¬
tuerit dñs crucifigi. De sexta enĩ
ut fateamur. narratione iohannis
urgemur: tertiã marcꝰ cõmemorat.
Quib si uterq nr̃m credit: ostende ui
tuit. libentissime acqͥescam. Non

Expanded text:
m legem uestram iudicate eum. dixerunt ergo Iudaei: nobis non licet interficere quemquam. quod ergo maxime uideri fecisse nolebant hoc eos hora tertia fecisse Marcus ostendit uerissime iudicans magis fuisse domini necatricem linguam Iudaeorum quam militum manus. Quisquis autem dixerit non fuisse horam tertiam, cum hoc 1 Iudaei primitus clamauerunt, insanissime se ostendit inimicum euangelii, nisi forte aliter potuerit eandem dissoluere quaestionem; non enim habet unde conuincat non fuisse tunc horam tertiam. ei ideo ueridico euangelistae potius credendum quam contentiosis suspicionibus hominum. unde, inquit, probas horam tertiam fuisse? respondeo: quia credo euangelistis. quibus et tu si credis, ostende, quemadmodum et hora sexta et hora tertia potuerit dominus crucifigi. de sexta enim, ut fateamur, narratione Iohannis urguemur, tertiam Marcus commemorat, quibus si uterque nostrum credit, ostende tu tuerit, libentissime adquiescam. non
Abbreviated transcription (Latin):
res potestatem adũsum me ullam:
nͥtibi datum eẽt desuꝑ. ẜ ropterea
qui me tradidit tibi: inaius pecca¬
tum habet. Exinde pylatꝰ quere¬
bat dimittere eũ. In hoc gͥ quod
querebat pylatus dimittere eũ.
quantũ temporis putamꝰ ẽẽ con¬
sumptũ: qͣnta p̃termissa que uel
a pylato dicebantur. uł a uideis
contradicebant᷑. qͦusq dicerent ui¬
dei unde ille cõmoueret᷑ ae cederet:
Ita eñi sequitur. Iudei autẽ clama¬
bant dicentes. Si hunc dumittis:
ñ es amicus cesaris. Om̃is qͥ se re

Expanded text:
atem aduersum me ullam, nisi tibi datum fuisset desuper. propterea qui tradidit me tibi, maius- peccatum habet. exinde Pilatus quaerebat dimittere eum. in hoc igitur, quod quaerebat Pilatus dimittere eum, quantum temporis putamus esse consumtum, quanta praetermissa quae uel a Pilato dicebantur uel a Iudaeis contradicebantur, quo usque dicerent Iudaei, unde ille commoueretur et cederet? ita enim sequitur: Iudaei autem clamabant dicentes: si hunc dimittis, non es amicus Caesaris; omnis qui se
Abbreviated transcription (Latin):
ge. Iterũ aũ pylat᷑ sccłm eundem
lucam locutus ẽ ad illos. uolens
dimittere iħm. At illi succlama¬
bant dicentes. Crucifige crucifige¬
illũ. Tunc intelligitur fuisse ho¬
ra tercia. Quõd gͦ sequit᷑ lucas &
dicit. ille autẽ tercio dieit ad illos.
quid eñi mali fecit iste. nulła cau¬
sam mortis inuenio in eo. corripi

Expanded text:
ge. Iterum autem Pilatus, secundum eumdem ge. Iterum autem Pilatus, secundum eumdem Lucam, locutus est ad illos volens dimittere Iesum. at illi succlamabant dicentes: crucifige illum. tunc intellegitur fuisse hora tertia. quod ergo sequitur Lucas et dicit: ille autem tertio dixit ad illos: quid enim mali fecit iste? nullam causam mortis inuenio in eo; corripi
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ pylatus qura nichil ꝓficẽt.
s magis tumultus fierer. & in co¬
natib pylati ad exipiendu dñm.
& in tumultu iudeoꝵ contra niten¬
tium. consũptum temp̃ꝰ duarum
horarũ intelligimꝰ. & cept̃a fuisse
sextam: qua noncłu t̾minata ge¬
sta sunt que ab eo tempore quo
pylatus dñm tradidit. usq ad
tenebras factas narrant᷑. Quod aũ
matheus supra cominemorat. se¬
Dente autẽ illo pro tͥbunali misit
Ad illum uxor eius dicens. nichil
tibi & iusto illi: multa eñĩ passa
sum hodie ꝑ uisum ꝓpter eũ: po
stea sederat pro tͥbrnali pylatus.
Sed inter illa que pͥus gesta nar¬
rabat. recordatus matbens qd̃ de
pẏlati uxore dicit. uoluit ibi hoc
int̾ponere: ut p̃strueret qua maxi¬
me causa. pylatus nec nouissime
uolebat eum tradere uideis. Lucaᷤᷤ
autem narrat. cũ dixisset pylatꝰ
em̃datum gͦ illum dimittã. excla¬
masse uniu̾sam turbã . tolle hc̃
& dimitte nobis barraban. Sed
fortasse noncłu dixerant crucifi¬

Expanded text:
ficeret, sed magis tumultus fieret; et in conatibus Pilati ad eripiendum Dominum, et in tumultu Judaeorum contra nitentium, consumptum tempus duarum horarum intelligimus, et coeptam fuisse sextam, qua nondum terminata gesta sunt quae ab eo tempore quo Pilatus Dominum tradidit, usque ad tenebras factas narrantur. Quod autem Mattheus supra commemorat: sedente autem illo pro tribunali misit ad illum uxor eius dicens: nihil tibi et iusto illi, multa enim passa sum hodie per uisum propter eum, pstea sederat pro tribunali Pilatus, sed inter illa quae prius gesta narrabat, recordatus Matthaeus quod de Pilati uxore dixit, voluit hoc ibi interponere, ut praestrueret qua maxime causa Pilatus nec novissime volebat eum tradere Judaeis. 45. Lucas autem narrat, cum dixisset Pilatus, Emendatum ergo illum dimittam, exclamasse universam turbam, Tolle hunc, et dimitte nobis Barabbam: sed fortasse nondum dixerant, Crucifi
Abbreviated transcription (Latin):
Exeuntes autẽ. inuenerunt
hominẽ cyreneũ nomine symo¬
nem. hunc angariauerunt. ut
tolleret crucem eius. Marcus qͦq
&e educunt illum inquit ut cru¬
cifigerent eũ. Et angariauerunt
pretereuntem symonem cy reneũ
uenientem de uilla. patrem alex¬
ẜ andri ce Rufiut tolleret crucẽ eiꝰ.
Hoc lucas itadicit. Et cũ lucerent
eum. app̃henderunt symonẽ quen¬
dam cyrenensem uenientẽ de uilla.
&e imposuerunt illi crucẽ porta¬
re post iħi. Iob̃es autẽ sic narrat.
Susceꝑunt autẽ iħm. & eduxerunt:
e baulans sibi crucẽ. exiit in eũ
qui dicitur caluarie locum. Hebra¬
ice golgatha ubi eũ crucifixer̃t.
Unde intelligit᷑. qd̃ ipse sibi porta¬
bat crucẽ cum exiret in locum cõ¬
memoratũ. symon autẽ ille in i¬
nere angariatus ẽ. de qͦ tres com¬
memorant: cui postea data ẽ portan¬
da crux usq ad socũ. Ita utrũq fac¬
tum inuenimꝰ. pͥmo id qͦd ioħes dix̃:
deinde qd̃ ceteri tres.x
equitur itaq matheus. Et ue

Expanded text:
texeuntes autem inuenerunt hominem Cyreneum, nomine Simonem; hunc angariauerunt, ut tolleret crucem eius. Marcus quoque: et educunt illum, inquit, ut crucifigerent eum. et angariauerunt praetereuntem Simonem Cyreneum uenientem de uilla, patrem Alexandri et Rufi, ut tolleret crucem eius. hoc Lucas ita dicit: et cum ducerent eum, adprehenderunt Simonem quendam Cyrenen sem uenientem de uilla et inposuerunt illi crucem portare post Iesum. Iohannes autem sic narrat: susceperunt autem Iesum et eduxerunt. et baiulans sibi crucem exiuit in eum qui dicitur Caluariae locum, Hebraeice Golgotha, ubi eum crucifixerunt. unde intellegitur, quod ipse sibi portabat crucem, cum exiret in locum memoratum. Simon autem ille in itinere angariatus est, de quo tres commemorant, cui postea data est portanda crux usque ad locum. ita utrumque factum inuenimus, primo id quod lohannes dixit, deinde quod ceteri tres. XI. Sequitur itaque Mattheus: sSe t ue
Abbreviated transcription (Latin):
dño acta erant. s nondum com¬
memorauerant q̃d manifestũ eẽt.
oħes quoq cum ea que cum dño
gesta sunt. ex quanta parte uisũ
ẽ. & petri negationẽ totã cõmemo¬
rasset. adducunt gͦ inquit iħm
ad caypham in p̃torio. Erat aũ
mane. Ubi intelligimꝰ aut aliqͣ
fuisse causam. quȩ coeg̾it caypha
ẽẽ in pretorio. nec ẽe p̃sentẽ. cum
alii principes sacerdotũ hab̾ent
eius fuisse pretoriũ. Tam̃ ad ip̃m
tib initio ducebatur: ad quẽ in
extremo ꝑductus ẽ. Sed quia iã
tanqͣm conuictũ reum adduce¬
bant. cayphȩ autẽ iam antea ui¬
sum fuerat ut iħc moreret᷑. nulla
mora int̾posita quin occidendus
narrat. Ac pͥmũ excucurrit inde:
ut cõmemoraret exitũ uide tradi¬
toris quẽ solus narrauit ita dicẽs.
Tunc uidens iudas qui eũ tradi¬
dit qͥa damnatꝰ ẽ. penitentia du¬
ctus retulit tͥginta argenteos. pͥri¬

Expanded text:
domino acta erant, sed nondum comdomino acta erant, sed nondum commemorauerant quod mane factum esset. Iohannes quoque, cum ea quae cum domino gesta sunt, ex quanta parte uisum est, et Petri negationem totam commemorasset, adducunt ergo, inquit, Iesum ad Caifan in praetorium. erat autem mane. ubi intellegimus aut aliquam fuisse causam, quae coegerit Caifan esse in praetorio nec esse praesentem, cum alii principes sacerdotum haberenteius fuisse praetorium. tamen ad ipsum ab initio ducebatur, ad quem in extremo perductus est. sed quia iam tamquam conuictum reum adducebant, Caifae autem iam antea uisum fuerat, ut Iesus moreretur, nulla mora interposita est, quin occidendus narrat. Ac primum excucurrit inde, ut commemoraret exitum Iudae traditoris, quem solus narrauit, ita dicens: tunc uidens Iudas, qui eum tradidit, quia damnatus est, paenitentia ductus rettulit triginta argenteos pri
Abbreviated transcription (Latin):
mus testimoniũ. a Iꝑsi eñi audi¬
uimus de ore eius. Et surgens om¬
nis multitudo eoꝵ: duxerunt illũ
ad pylatum. Hec omia narrauit
lucas. Ubi intelligit᷑ qd etiã ma¬
theus & marcus narrauer̃t quod
int̾rogatus sit dñs utrũ ip̃e ẽẽt
filius di. & qd̾ dixerit. dico uobis
amodo uidebitis filium hominiᷤ.
sedentẽ a dextris uirtutis dei. &e¬
uenientẽ in nubibus cęli iam
lucescente die gestum: qn lucas
dicit. & ut factus ẽ dies. Atq
ita narrat similia. & siqͥd etiam
ipse commnemorat. qd illi tacue¬
runt. Nocte autẽ intelligimꝰ ꝑ
falsos testes actũ ẽẽ cum dño. qd̾
breuiter cõmemorauerunt ma¬
theus &e marcus. lucas tacuit. qͥ
enarrauit que cura mane sunt
gesta. Nam & illi id ẽ matħs
& marcus. contexuer̃t suã narra¬
tionẽ. in his que cum dño gesta
sunt usq ad mane. S pꝰtea redie¬
runt ad narrandam petͥ nega¬
tionẽ: qua terminata redierunt
ad mane. ut inde cȩtera contexe¬
rent. qͦusq ꝑducerent que cum

Expanded text:
si enim audiuimus de ore eius. et surgens omnis multitudo eorum duxerunt illum ad Pilatum. haec omnia narrauit Lucas, ubi intellegitur, quod etiam Mattheus et Marcus narrauerunt, quod interrogatus sit dominus, utrum ipse esset filius dei. et quod dixerit: dico uobis, amodo uidebitis filium hominis sedentem a dextris uirtutis et uenientem in nubibus caeli, iam lucescente die gestum, quando Lucas dicit: et ut factus est dies; adque ita narrat similia, etsi quid etiam ipse commemorat quod illi tacuerunt. nocte autem intellegimus per falsos testes actum esse cum domino quod breuiter commemorauerunt Mattheus et Marcus, Lucas tacuit, qui enarrauit quae circa mane sunt gesta. nam et illi, id est Mattheus et Marcus, contexuerunt narrationem in his quae cum domino acta sunt usque ad mane, sed postea redierunt ad narrandam Petri negationem, qua terminata redierunt ad mane, ut inde cetera contexerent, quousque perducerent quae cum
Abbreviated transcription (Latin):
ponderunt & dixerunt ei. Si ñ
esset hic malefactor ñ t tradidiᷤ¬
semus eum. Hoc uidendũ ẽ. ne
contrarium sit ei qd̾ lucas dicit.
certa in eum dicta esse crimina:
a& dicit que dicta sint. Ceꝑunt
Autem inquit accusare eum di¬
centes. Hunc inuenimus subũ¬
dentẽ gentẽ nr̃am & ꝓhibentem
tributa duri cesari: & dicentẽ se
iohannem cõmemoraui iuden¬
tur iudei noluisse dicere crimina.
cũ dixisset eis pylatus. quã accu¬
sationẽ affertis aduersus homi¬
nẽ hunc: responderunt em̃. si ñ
eẽt hic malefactor ñ tibi tradidiᷤ¬
semus eũ: uidelicet ut eoꝵ a ue¬
toritatẽ secutus. qͥd ei obiceretur
desineret querere: s ob hoc tantũ
nocentẽ crederet: qd̃ sibi ab eis tra¬
di meruisset. Ergo intelligere
debemꝰ & hoc dictũ ẽ.:&̃ ilud
quod lucas cominemorauit. Oul¬
ta enĩ dicta & multa responsa st̃.
unde cuiq eoꝵ quantum uisũ
est decerpsit. & in narratione su¬
a posuit qd̾ satis ẽẽ iudicauit.

Expanded text:
pondepondeesset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum. Hoc videndum est, ne contrarium sit ei quod Lucas dicit, certa in eum dicta esse crimina; et dicit quae dicta sint: Caeperunt autem, inquit, accusare illum, dicentes: Hunc invenimus subvertentem gentem nostram, et prohibentem tributa dari Caesari et dicentem se Iohannem commemoraui, uidentur. Iudaei noluisse dicere crimina, cum dixisset eis Pilatus: quam accusationem adfertis aduersus hominem hunc? responderunt enim: si non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum, uidelicet ut eorum auctoritaten secutus, quid ei obiceretur, desineret quaerere, sed ob hoc tantum nocentem crederet, quod sibi ab eis tradi meruisset. ergo intellegere debemus et hoc dictum esse et illud quod Lucas commemorauit. multa enim dicta et multa responsa sunt, unde cuique eorum quantum uisum est decerpsit et in narratione sua posuit quod satis esse iudicauit.
Abbreviated transcription (Latin):
stabant uocib magnis: postulan¬
tes ut crucifigeret᷑. E inualescebãt
uoces eorũ. Natheus hunc cona¬
tui pylati quo sepius cũ eis egit.
uolens ut dimitteret᷑ iħc: paucis¬
simis uerbis satis attestatus est.
ubi ait. Uidens autẽ pylatus
quia nichil profice̾t. s magis tu¬
multus fieret. Quod ñ diceret nͥ
multũ ille nisus eẽt. qͣmius tacu¬
erit. quotiens hoc efficere tẽptaue¬
rit. ut erueret iħm furori eoꝵ. Et
lucas itaq ita concludit qd̾ actũ ẽ
apud p̾sidem. Et pylatus inqͣt
adiudicauit fieri peticionẽ eorũ.
Dimisit autem illis eum qͥ ꝑropt̾
homicidiũ & sedicionẽ missus fue¬
rat in carcerem quẽ petebant. ihe¬
sum uͦ tradidit uoluntati eorũ
Nunc eadem scd̾m ioħem considere¬
mus: id est que ꝑ pylatũ gesta
sunt. Et ipsi inquit ñ introiert̃
in p̃torium ñ ut contaminaren¬
tur. sed manducarent pascha:
Exiit cͦs pylatus ad eos foras: et
dixit. Quã accusationẽ affertis
aduersus hominẽ hunc. a Res¬

Expanded text:
ulantes, ut crucifigeretur, et inualescebant uoces eorum. Mattheus huic conatui Pilati, quo saepius cum eis egit uolens, ut dimitteretur Iesus, paucissimis uerbis satis adtestatus est, ubi ait: uidens autem Pilatus, quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, quod non diceret, nisi multum ille nisus esset, quamuis tacuerit, quotiens hoc efficere temtauerit, ut erueret legum furori eorum. et Lucas itaque ita concludit, quod actum est aput praesidem: et Pilatus, inquit, adiudicauit fieri petitionem eorum. dimicidium et seditionem missus fuerat in carcerem, quem petebant, Iesum uero tradidit uoluntati eorum. Nunc eadem secundum Iohannem consideremus, id est quae per Pilatum facta sunt. et ipsi, inquit, non introierunt in praetorium, ut non contaminarentur, sed manducarent pascha. exiit ergo Pilatus ad eos foras et dixit: quam accusationem adfertis aduersus hominem hunc? res
Abbreviated transcription (Latin):
inde adiungit idem matħs. Et de¬
derunt ei uinum bibere. cũ felle
mixtũ. Et cum gustasset. noluit
bibere. Noc marcus ita narrat. Et
dabant ei bibere myrratũ uinum:
& ñ accepit. Hoc intelligendum ẽ
matħm dixisse cum felle mixtum.
Fel quippe pro amaritudine posuit.
Et myrratum eñĩuinũ amarissimũ
ẽ. quamqͣ fieri possit. ut & felle et
myrra uinũ amarissimũ redderent.
Quod gͦ ait marcus ñ accepit. intelli¬
gitur ñ accepit ut biberet: gusta¬
uit autẽ sicut matheus testis est.
ut qͦd idem matheus ait noluit
bibere. hoc marcus dixerit ñ accepit:
tacuerit autẽ qd̾ gustauerit. xii¬
eqͥtur matheus: Postqͣm autem
crucifixerunt eũ diuiserunt ue¬
dentes: seruabant eũ. Hoc idem ma
cus sic. se crucifigentes eum. diuise¬
runt uestim̃ta eius. mutentes sor¬
tem suꝑ eis. quis qͥd tolleret. Hoc
lucas sic ait. Diuidentes uͦ uestim̃ta
exspectans. Breuiter a tͥb dictũ est.
Iohannes autẽ distinctiꝰ hoc explicat:

Expanded text:
s: et dederunt ei uinum bibere cum felle mixtum, et cum gustasset, noluit bibere. hoc Marcus ita narrat: et dabant ei bibere murratum uinum et non accepit. hoc intellegendum est Mattheum dixisse: cum felle mixtum. fel quippe  Myrrhatum enim vinum est amarissimum; quanquam fieri possit ut et felle et myrrha amarissimum requod ergo ait Marcus: non accepit, intellegitur non accepit, ut biberet\'. gustauit autem, sicut Mattheus testis est, ut quod idem Mattheus ait: noluit bibere, hoc Marcus dixerit: non accepit, tacuerit autem, quod gustauerit. Sequitur Mattheus: postquam autem crucifixerunt eum, diuiserunt uedentes seruabant ercus sic: et crucifigentes eum diuiserunt uestimenta eius mittentes sortem super eis, quis quid tolleret. hoc Lucas sic ait: diuidentes uero uestimenta expectans. breuiter a tribus dictum est. Iohannes autem distinctius hoc explicat,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnceps sacerdotum scidit uestim̃¬
ta sua dicens. Slasphemauit.
Quid adhuc egemus testibus. Mͦd
matheus cõmemorat: & seqͥtur.
Ecce nunc audistis blasphemiam.
¶uid uobis uidetrir. a At illi res¬
pondentes dixerunt. Reus est
mortis. Hoc etiam testatur et
marcus. Et sequit᷑ matbeus.
Tunc expuerunt in faciem eius:
& colaphis eũ ciciderunt. Alii
autẽ palmas in faciẽ ei dedert¬

Expanded text:
idit uestimenta sua dicens: blasphemauit: quid adhuc indigemus testibus? quod Mattheus commemorat et sequitur: ecce nunc audistis blasphemiam. quid uobis uidetur? at illi respondentes dixerunt: reus est mortis. hoc etiam testatur et Marcus. et sequitur Mattheus: tunc expuerunt in faciem eius, et colafis eum ceciderunt. alii autem palmas in facie
Abbreviated transcription (Latin):
t illi tenentes iħm. duxer̃t¬
ad caypham pͥncipẽ sacer¬
botum: uͥ scribe & seniores conue¬
nerant. sicut matheus dicit. Sed
pͥmo ad annam ductus ẽ socerũ
cayphe. sicut ioħes dicit. Marcꝰ
autem & lucas. nomen ñ dicunt
pontificis. Ductus ẽ autẽ ligatꝰ:
cum adessent in illa turba tri¬
bunus & cohors & ministri iude¬
orũ. sicut ioħes cominemorat.
Petrus autẽ sequebat᷑ eũ alonge.
usq in atriũ principis sac̾dotũ:
& ingressus intro sedebat cũ mi¬
nisteis ut uideret finem. sicut
dicit matheus: & calefaciebat se
ad ignẽ. sicut in eo loco narra¬
tionis dicit martus. Hoc & lu¬
cas cõmemorat. q̃d petrus seque¬
batur alonge. Accenso autẽ igne
in medio atrio & circum sedenti

Expanded text:
enentes legum duxerunad Caifan. principem sacerdotum, ubi scribae et seniores conuenerant, sicut Mattheus dicit. sed primo ad Annam ductus est, socerum Caifae, sicut Iohannes dicit. Marcus autem et Lucas nomen non dicunt pontificis. ductus est autem ligatus, cum adessent in illa turba tribunus et cohors et ministri Iudaeorum, sicut Iohannes commemorat. Petrus autem sequebatur eum a longe usque in atrium principis sacerdotum. et ingressus intro sedebat cum ministris, ut uideret finem, sicut dicit Mattheus. et calefaciebat se ad ignem, sicut in eo loco narrationis dicit Marcus. hoc et Lucas commemorat, quod Petrus sequebatur a longe. accenso autem igne i
Abbreviated transcription (Latin):
muis eñĩ dicant᷑ etiã int̾iora atͥa.
tñ in ext̾iore atͥo fint petrus intex
seruos: qͥ simul se ad ignẽ calefa¬
ciebant. Non ẽ autẽ credibile qd
ibi audiebat᷑ dñs a uideis. ut cor¬
poralis ibi fieret illa respectio.
Namq cum dixisset matheus. tunc
expuerunt in faciem eius & cola¬
phis eum ciciderunt. alii autẽ pal¬
mas in faciem ei dederunt dicen

Expanded text:
quamuis enim dicantur etiam interiora atria, quamuis enim dicantur etiam interiora atria, tamen in exteriore atrio fuit Petrus inter seruos, qui simul se ad ignem calefaciebant. non est autem credibile, quod ibi audiebatur dominus a Iudaeis, ut corporalis fieret illa respectio. namque cum dixisset Mattheus: tunc expuerunt in faciem eius et colafis eum ceciderunt, alii autem palm
Abbreviated transcription (Latin):
compellatũ dicunt petrũ: tantũ¬
dem eñi ualuit qd de illo coram
illo dicebatur. quantũ si illi dice¬
ret᷑. aut utroq mͦ actum: & alios
illum. alios alium modu cõme¬
morasse. Galli autẽ cantũ post
terciã negationẽ scđm intelligimꝰ.
sicut marcus expressit. Seqͥtur gͦ
matheus. ita dicens. Et recordatus
ẽ petrus ũbi iħu qd̾ dixerat. pͥus¬
quã gallus cantet ter me negabis.
& egressus foras plorauit amare.
Marcus aũ ita dicit. Recordatꝰ ẽ pe¬
trus uerbi qd̾ dixerat ei iħc pͥusqͣ
gallus cantet bis. ter me negͥabis:
& cepit flere. Lucas autẽ sic ait.
Et conũsꝰ dñs. respexit petrũ. Et re¬
cordatus ẽ petrus uerbi dñi sicut
dixit. qͥa pͥusqͣm gallus cantet ter
me negabis. & egressus foras petrꝰ
fleuit amare. Iohannes de recorda¬
tione &e fletu petri tacet. Sane in
eo qd̾ ait lucas. qd̾ conũsus dñs re¬
spexerit petrũ quomͦ accipiendu
sit diligentius considerandu est.

Expanded text:
conpellatum dicunt Petrum — tantunconpellatum dicunt Petrum — tantundem enim ualuit quod de illo coram illo dicebatur, quantum, si illi diceretur —, aut utroque modo actum, et alios illum, alios alium modum commemorasse. galli autem cantum post tertiam negationem secundum intellegimus, sicut Marcus expressit. Sequitur ergo Mattheus ita dicens: et recordatus est Petrus uerbi Iesu quod dixerat: priusquam gallus cantet, ter me negabis. et egressus foras plorauit amare. Marcus autem ita dicit: recordatus est Petrus uerbi quod dixerat ei Iesus: priusquam gallus cantet bis, ter me negabis. et coepit flere. Lucas autem sic ait: et conuersus dominus respexit Petrum. et recordatus est Petrus uerbi domini, sicut dixit: quia priusquam gallus cantet, ter me negabis. et egressus foras Petrus fleuit amare. Iohannes de recordatione et fletu Petri tacet. sane in eo quod ait Lucas, quod conuersus dominus respexerit Petrum, quomodo accipiendum sit, diligentius considerandum est.
Abbreviated transcription (Latin):
petro agebant.cum lucas unum
dicat. ioħes qͦq unũ. eumq cog¬
natum eiꝰ cuius abscidit petrus
auricułã facile ẽ intelligere. aut
pluralem numerũ pro singłari.
usitata locutione usurpasse mathe¬
um & marcũ. aut qd̾ unus maxi¬
me tanꝗͣ sciens. & qui eum uiderat
affirmabat. ceteriautẽ secuti eius
fidem petrũ simul urgebant. un¬
de duos eugłistas compendio plu¬
ralem numerum posuisse. alios
autẽ duos eum solum significare
uoluisse. qͥ p̃cipuus in hoc erat.
am uͦ illud qd̾ matheus ipsi petro
dictũ fusse asserit. uere & tu ex illis
es. & loquela tua manifestũ te facit
sicut ioħes eidem petro dictũ asse¬
uerat. non ne ego te uidi in ortocũ
illo. marcus autẽ inter se illos de
petro locutos dicit. uere ex ills ẽ.
nam & galileus ẽ. sicut & lucas ñ
petro s de petro dicit. aliꝰ qͥdam af¬
firmabat dicens. uere & hic cũ illo
erat. nam & galileus ẽ. aut senten¬
tiam intelligimus denuisse eos qͥ

Expanded text:
Petro agebant, cum Lucas unum Petro agebant, cum Lucas unum dicat, Iohannes quoque unum eumque cognatum eius cuius abscidit Petrus auriculam, facile est intellegere aut pluralem numerum pro singulari usitata locutione usurpasse Mattheum et Marcum, aut quod unus maxime tamquam sciens et qui eum uiderat adfirmabat, ceteri autem secuti eius fidem Petrum simul urguebant, unde duos euangelistas conpendio pluralem numerum posuisse, alios autem duos eum solum significare uoluisse qui praecipuus in hoc erat. iam uero illud quod Mattheus ipsi Petro dictum fuisse adserit: uere et tu ex illis es et loquella tua manifestum te facit, sicut Iohannes eidem Petro dictum adseuerat: nonne ego te uidi in horto cum illo? Marcus autem inter se illos de Petro locutos dicit: uere ex illis est; nam et Galilaeus est, sicut et Lucas non Petro, sed de Petro dicit: alius quidem adfirmabat dicens: uere et hic cum illo erat; nam et Galilaeus est, aut sententiam intellegimus tenuisse eos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
bant dicebant petro. Uere ex illis
es: nam & galileus es. Ille autẽ ce¬
pit anathematizare & urare:qr
nescio hominẽ quẽ uos dicitis. Et
Istatim iterum gallus cantauit.
Lucas autẽ ita secutus: hoc idẽ nar¬
rat. Et interuallo facto quasi hore
unius: alius qͥdam affirmabat di¬
cens. Uere & hic cum illo erat: nam
e galileus ẽ. Et ait petrus. Ho¬
mo nescio qͥd dicis. Et continuo
Adhuc illo loquente: cantauit
gallus. Ioh̃es secutus de t̾cia petͥ
negatione. ita explicat. Dicit unꝰ
ex serius pontificis: cognatus eiꝰ
cuiꝰ abscidit petrus auriculam.
Nonne ego de uidi in orto cũ illo. &¬
It̾m gͦ negauit petrus: & statim
gallus cantauit. Quod gͥ maths
& marcus dicunt post pusillum:
quantũ eẽt hoc temporis mani¬
festat lucas: dicendo. & interuallo
facto qͣsi horȩ unius. De hoc autẽ
interuallo tacet ioħes. Itẽ qd̾ ma¬
theus & marcus ñ singulari s plu¬
rali numero. enunciant eos qͥ cum

Expanded text:
bant, dicebant Petro: uere ex illis bant, dicebant Petro: uere ex illis es, nam et Galilaeus es. ille autem coepit anathematizare et iurare: quia nescio hominem istum, quem dicitis. 72 et statim iterum gallus cantauit. Lucas autem ita secutus hoc idem narrat: et interuallo facto quasi horae unius, alius quidam adfirmabat dicens: uere et hic cum illo erat; nam et Galilaeus est. et ait Petrus: homo, nescio, quid dicis. et continuo adhuc illo loquente cantauit gallus. Iohannes secutus de tertia Petri negatione ita explicat: dicit unus ex seruis pontificis, cognatus eius cuius abscidit Petrus auriculam: nonne ego te uidi in horto cum illo? iterum ergo negauit Petrus, et statim gallus cantauit quod igitur Mattheus et Marcus dicunt post pusillum quantum esset hoc temporis, manifestat Lucas dicendo: et interuallo facto quasi horae unius. de hoc autem interuallo tacet Iohannes. item quod Mattheus et Marcus non singulari, sed plurali numero enuntiant eos qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
cas cum petro id egisse: unde io¬
h̾es dicit. dixerunt gͦ ei. Qua¬
ꝓpter siue postea quam illo exe¬
dito ille regressus est. ut se quasi
purgaret negando: siue qd̃ est
credibilius. ñ audiuit qͥd de illo
dictum fuerit cũ foras exiret. et
postea qͣm rediit ei dixerunt. an¬
cilla & ille alius quẽ lucas cõme¬
morat. numqͥd & tu ex discipłis
eius es. & dixit ñ sum. ꝑtinacius
insistente illo de quo lucas ait. at¬
q dicente. & tu de illis es. cui pe¬
trusait. o homo ñ sum: liqͥdo tñ
colligitur. collatis de hac re om̃i¬
bus engłistarum destimoniis. ñ
ante ianuam scđo petrum negas¬
se.s intus in atrio ad ignẽ. mathe¬
um autem & marcũ qͥ commnemo¬
rauerunt exisse eum foras. regres¬
sum eiꝰ breuitatis causa tacuisse.
Nunc iam de t̾cia negatione inspi¬
ciamus eoꝵ congruentiã: quam
matħm solum iam explicasse me¬
minerimus. Seqͥtur ergo marcꝰ
& dicit. Et post pusillum: qͥ asta¬

Expanded text:
cas. cum Petro id egisse. unde Iocas. cum Petro id egisse. unde Iohannes dicit: dixerunt ergo ei. quapropter siue, posteaquam illo exedito ille regressus est, ut se quasi purgaret negando, siue, quod est credibilius, non audiuit, quid de illo dictum fuerit, cum foras exiret, et posteaquam rediit, ei dixerunt ancilla et ille alius quem Lucas commemorat: numquid et tu ex discipulis eius es? et dixit: non sum, pertinacius insistente illo de quo Lucas ait adque dicente: et tu de illis es, cui Petrus ait: o homo, non sum, liquido tamen colligitur conlatis de hac re omnibus euangelistarum testimoniis non ante ianuam secundo Petrum negasse, sed intus in atrio ad ignem, Mattheum autem et Marcum, qui commemorauerunt exisse eum foras, regressum eius breuitatis causa tacuisse. Nunc iam de tertia negatione inspiciamus eorum congruentiam, quam Mattheum solum iam explicasse meminerimus. sequitur ergo Marcus et dicit: et post pusillum, qui adsta
Abbreviated transcription (Latin):
iam redisset postea quam foras
exierat. N eq enĩ iam exierat. &¬
foris eum uidit altera ancilla. s
cum exiret eum uidit. id est cum
surgeret ut exiret ammaduertit
eum: & dixit his qui erant ibi.
id est qui simul erant ad ignẽ
intus in atrio. Et hic erat cum
iħu nazareno. Ille autẽ qui foraᷤᷤ
exierat: hoc audito. rediens iura¬
uit illis contra nitentibus. qͥa ñ
nouit hominẽ. Ham & marcus sic
art de eadem ancilla. E t cepit di¬
cere circumstantib. quia hic ex
illis ẽ. Dicebat enim ñ illi s his
qui illo exeunte ibi remanserant:
sic tamen ut ille audiret. Unqe
rediens & rursus ad ignẽ stans. re¬
sistebat negando uerbis eorum.
Deinde in eo qd̃ ioħ̃es ait. dixerunt
nunquid & tu ex discipulis eius
es. quod redeunti & stanti dictũ
intelligimꝰ. hoc quoq confirmat᷑.
non illam tantum alterã ancillã.
quã commemorant in hac scda
negatione matheus & marcus.
s &ẽ alium quẽ cominemorat lu¬

Expanded text:
iam redisset, postea quam foras iam redisset, postea quam foras exierat. neque enim iam exierat et foris eum uidit altera ancilla, sed cum exiret, eum uidit, id est cum surgeret, ut exiret, animaduertit eum et dixit his qui erant ibi, id est qui simul erant ad ignem intus in atrio: et hic erat cum Iesu Nazoreno. ille autem qui foras exierat hoc audito rediens iurauit illis contra nitentibus. quia non nouit hominem. nam et Marcus sic ait de eadem ancilla: et coepit dicere circumstantibus: quia hic ex illis est. dicebat enim non illi, sed his qui illo exeunte ibi remanserant, sic tamen, ut ille audiret, unde rediens et rursus ad ignem stans resistebat negando uerbis eorum. deinde in eo quod Iohannes ait: dixerunt: numquid et tu ex discipulis eius es? quod redeunti et stanti dictum intellegimus, hoc quoque confirmatur non illam tantum alteram ancillam, quam commemorat in hac secunda negatione Mattheus et Marcus, sed et alium, quem commemorat Lu
Abbreviated transcription (Latin):
ei iħc. Si male locutus sum. testimo¬
nũ ꝑbibe de malo: si autẽ bene.
qͥd me cedis.  Et misit eũ annas
ligatum: ad caypham pontificem.
Hic sane ostenditur: qd̾ annas ponti¬
fex erat. Nondu enĩ missus erat ad
caypham:. cum iam illi diceretur.
sic respondes pontifici. Et hos du¬
os annam &e caypham pontifices:
cõmemorat etiam lucas in inicio
eugłii sui. his dictis ioħes. redit
ad qd̾ ceꝑat de negatione petri. id
est ad eandem domũ uͥ gesta st̃
que narrauit. & unde ad cayphã miᷤ¬
sus ẽ iħc: ad quẽ ab inicio duceba
tur. sicut dixit matheus. Comme¬
morauit autẽ ista ioħes. que int̾¬
posuit recapitulans de petro. &
ad eam narrationẽ rediens itadi¬
cit. ut cõpleat trinã negationẽ.
Erat autẽ symon petrus stans: & ca¬
lefaciens se Dixerunt gͦ ei. Nũqͥd
& tu ex discipulis eiꝰ es.a Negauit
ille &e doeit. Non sum. Hoc g̃ lo¬
co inuenimus: & ñ ante ianuam
s ad focum stantem scdo negasse
petrum. Quod fieri ñ possẽt. nisi

Expanded text:
 testimonium perhibe de malo; si autem bene, quid me caedis? et misit eum Annas ligatum ad Caifan pontificem. hic sane ostenditur, quod Annas pontifex erat; nondum enim missus erat ad Caifan, cum iam illi diceretur: sic respondes pontifici? et hos duos, Annam et Caifan pontifices, commemorat etiam Lucas in initio euangelii sui. his dictis Iohannes redit ad quod coeperat de negatione Petri, id est ad eandem domum, ubi gesta sunt quae narrauit et unde ad Caifan missus est Iesus, ad quem ab initio dtur, sicut dixit Matthaeus. Commemoravit autem ista Joannes quae interposuit recapitulans de Petro, et ad eam narrationem rediens, ita dicit, ut compleat trinam negationem: Erat autem Simon Petrus stans, et calefaciens se. dixerunt ergo ei: numquid et tu ex discipulis eius es? negauit ille et dixit: non sum. hoc ico inuenimus et non ante ianuam, sed ad focum stantem secundo negasse Petrum, quod fieri non posset, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ei. T̃ ues rex iudeoꝵ. d Et¬
respondit iħc. A temet ipso
hoc dicis: an alii tibi dixerunt
de me.d Et hoc uideretur ñ con¬
uenire illi qͦd ab aliis cõmemora¬
tum est. Respondit iħc. tu dicis:
nͥ in consequentib ostenderet &
illud dictum ẽẽ. Unde ostendit
ea que nc̃ dicit. a ceteris potius
euangłistis tacita. qͣm a dño di¬
cta ñ eẽ. Attende qͦ oȩtera. Res¬
pondit inquit pylatus. Nunqͥd
ego iudeus sum. a Gens tua et
pontifices: tradiderunt te micbi.
Quid fecisti.  Respondit ibc. Reg
num meũ ñ est de mundo hoo.
Si ex hoc mundo eẽt regnũ meũ.:
ministri mei decertarent utq.
ut ñ traderer uideis. Dunt autẽ
regnum meũ ñ est hinc. Dixit ita¬
q ei pylatus. Ergo rex es tu. a Res¬
pondit iħc. Tu dicis: qͥa rex sum
ego. Ecce quando uentum est ad
id qd̾ aliĩ eugłistȩ cõmemorauer̃t.
Seqͥtur gͦ item. dicente adhuc dño
quod ceteri tacuerunt. Ego in
hoc natus sum. & ad hoc ueni in
mundum: ut testimoniũ phibe¬

Expanded text:
it ei: tu es rex ludaeorum? respondit Iesus: a temet ipso hoc dicis, an alii tibi dixerunt de me? et hoc uideretur non conuenire illi quod ab aliis commemoratum est: respondit Iesus: tu dicis, nisi in consequentibus ostenderet et illud dictum esse. unde ostendit ea quae nunc dicit a ceteris potius euangelistis tacita quam a domino dicta non esse. adtende ergo cetera. respondit, inquit, Pilatus: numquid ego Iudaeus sum? gens tua et pontifices tradiderunt te mihi: quidnum meum non est de mundo hoc: si de hoc mundo esset regnum meum, ministri mei decertarent, ut non traderer Judaeis: nunc autem regnum non esthinc. dixit itaque ei Pilatus: ergo rex es tu? respondit Iesus: tu dicis, quia rex sum ego. ecce quando uentum est ad id quod alii euangelistae commemorauerunt. sequitur ergo item dicente adhuc domino quod ceteri tacuerunt: ego in hoc natus sum et ad hoc ueni in mundum, ut testimonium perhibe
Abbreviated transcription (Latin):
bi nulla indigentia..xx.ii
nulła necessitas. Ubi nullus de¬
fectꝰ nulla indigentia. Nullus autẽ
defectus in do̾. Nulla gͦ necessitas.

Expanded text:
bi nulla indigentia, nulla necessitas: ubi nullus defectus, nulla indigentia. Nullus autem defectus in Deo: nulla ergo necessitas.
Abbreviated transcription (Latin):
subiugent eos quib talia concedius.
prestãt effectũ p̾cibus. & mysteriis coꝵs
pͥuato ilło iure largientes qd̃ sͥ licet
largiri honorantib se. sͥꝙ sertuen¬
tib. & quedam secũ in sac̾mentiᷤ sius
pacta seruantib. & qͣndo uident᷑
imperare magi ꝑ sũblimiorũ no¬
mina inferiores t̾rent: & ñ nulla ui¬
sibiłra que ꝓpt̾ infirmitatẽ carnis
magna uidentꝰ hominib ñ ualen¬
tib et̾na contueri. que ꝑse ipsum
hibent. Hec autẽ ꝑmittit ds iuste oĩa
mocłans: ut ꝓcupiditatib & electio¬
nib seruitutes eoꝵs liber tates ꝙ
distribuat. Et si qndo inuocatiõe d̾i
sũmi. aliqͥd ꝓsuis małis cupiditatib
impettant: iundicta ẽ illa ñ gr̃a. Nõ
eni fruistra dicit apłs. tradidit illos d̾s

Expanded text:
subiugent eos quibus talia concedunt, subiugent eos quibus talia concedunt, praestant effectum precibus et mysteriis eorum, priuato illo iure largientes quod sibi licet largiri honorantibus se sibique seruientibus et quaedam secum in sacramentis suis pacta seruantibus. et quando uidentur impetrare magi, per sublimiorum nomina inferiores terrent et nonnulla uisibilia, quae propter infirmitatem carnis magna uidentur hominibus non ualentibus aeterna contueri, quae per se ipsum hibent. haec autem permittit deus iuste omnia moderans, ut pro cupiditatibus et electionibus seruitutes eorum libertatesque distribuat. et si quando inuocatione summi dei aliquid pro suis malis cupiditatibus impetrant, uindicta est illa, non gratia. non enim frustr
Abbreviated transcription (Latin):
te fuer it delectata. tantomagis subdi
tur talib potestatb que pͥuato suo
gaudent. & honorari ab hominib
sicut dii cupiunt: quib diuina lege
rita subiugau̾int. p̃uato illo iure etiã
miraculors aliqͥd p̃stent in hiis reb
exbibendoꝵ. quib st̃ infirmo. s tam
ordinatissimo potestatũ gradu ĩposite.
S uͥ diuina tamꝙͣ lex publica iubet.
uincit iriꝙ pͥuatam licentiã: qͣmꝙͣ
o ipsa pͥuata licentia. nͥ uniu̾salidi¬
uinȩ potestatis ꝑmissione nulla eẽt.
Ido ꝙ sit: ut scĩ di serui. qnͣdo eos hoc
donum habere utile ẽ. scđm publi¬
cam ꝙ qͣdam mͦ imꝑiale̾ legẽ hoc ẽ sũmi
di porestatẽ. imperent insimis po¬
testarib ad qued̾̃a uisibilia facienda
miracula. In illis enĩ ds ipse imꝑat.
cuiꝰ tempłu sunt: & quẽ contempta
sua pͥuata potestate ardentissime di¬
ligunt. In magicis autẽ imperatio¬
nib ad illecebrã deceptionis. ut sͥ

Expanded text:
te fuerit dte fuerit dtur talibus potestatibus, quae priuato suo gaudent et honorari ab hominibus sicut di cupiunt: quibus diuina lege rita subiugauerint priuato illo iure etiam miraculorum aliquid praestent in his rebus exhibendorum, quibus sunt infimo, sed tamen ordinatissimo potestatum gradu praepositae. sed ubi diuiua tamquam publica lex iubet, uincit utique priuatam licentiam, quamquam et ipsa priuata licentia nisi uniuersalis diuinae potestatis permissione nulla esset. ideoque fit, ut sancti dei serui, quando eos hoc donum habere utile est, secundum publicam et quodam modo imperialem legem, hoc est summi dei potestatem, imperent infimis potestatibus ad quaedam uisibilia facienda miracula. in illis enim deus ipse imperat, cuius- templum sunt et quem contemta sua priuata potestate ardentissime diligunt; in magicis autem imperationibus ad inlecebram deceptionis, ut sibi
Abbreviated transcription (Latin):
mnis anima partim pͥuatim cuiꝰ¬
dam sui potestatemgerit. partim
uniu̾sitatis legib sicut publicis cohe¬
cet᷑ ꝙ regit᷑. Quia gͦ una queq res ui¬
sibilis in hoc mundo. habet potesta¬
tem angłicam sͥ p̃positã. sicut aliqͥb
locis diuina scͥptura testat᷑: de ea re
cui p̃posita ẽ. aliter quasi pͥuato iu¬
re agit. alit̾ tamꝙͣ publice agere co
agere sinit᷑: qͣntum lex uniu̾sitatis
sinit. S unaqueq anima. tanto ẽ pi¬
etate purgatior: qnͣto pͥuato suo mi¬
nus delectata. legem uniu̾sitatis
intuet᷑: eiq deuote ac libenter ob¬
temꝑat. E st enim lex uniu̾sitatis:
diuina sapientia. Quanto aũ ãpliꝰ¬
aĩa pͥuato suo gaudet neglecto do qͥ
om̃ib animis utilit̾. ic salũbrit̾ p̃si¬
det. ipsa sͥ uł aliis quib potuerit
uult eẽ ꝓ d̾o. suam potius in se uel in
alios. qͣm illiis in om̃s diligens po¬
testatem: tantoᷤ sordidior. tantoq ma
na deserto do. suis honorib uł potesta¬

Expanded text:
mnis anima partim priuati cuiusdam sui potestatem gerit, partim uniuersitatis legibus sicut publicis cohercetur et regitur. quia ergo unaquaeque res uisibilis in hoc mundo habet potestatem angelicam sibi praepositam, sicut aliquot locis diuina scriptura testatur, de ea re, cui praeposita est, quasi priuato iure agit, aliter tamquam publice agere cogagere sinitur, quantum lex uniuersitatis sinit. sed unaquaeque anima tanto est pietate purgatior, quanto priuato suo minus dintuetur, eique devote ac libenter obtemperat; est enim lex universitatis divina sapientia. Quanto autem amplius privato suo gaudet, et neglecto Deo, qui omnibus animis utiliter ac salubriter praesidet, ipsa sibi vel aliis quibus potuerit vult esse pro Deo, suam potius in se vel in alios quam illius in omnes diligens potestatem, tanto est sordidior, tantoque mana deserto Deo suis honoribus vel potesta