comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
runt. odorem uirtutum & suauitatẽ orationũ
signifieant. cum quib altari debemus appro¬
nus. Angłs enum dñi descendit de cęlo. & acce¬
dens reuoluit lapidem. Beda in omeliis.¬
ngl̃s reuoluit lapidem. non ut egressu¬
ro dño ianuam panderet. sed ut egres-¬
sus eius. iam facti. indicium p̃staret. Qui
enun clauso utero mortalis exiit. iminortalis
um factus sepulehro clauso exire potuit. &¬
exiit. Quod autẽ terre motꝰ resurgente dño
sieut & moriente factus.ẽ. magnus. significat.
terrena corda. & celesti sꝑx deiecta ꝑfidem pas¬
sionis ac resurrectionis ei coueutienda ad peni¬
tentiam. ac saluberrimo pauore ꝑmota ad uitã
sublumanda ꝑpetuam:Bea¬
apidis autẽ reuolutio reserationem sig¬
nificat sacram̃toꝵ. quȩ uelamine litt̃ȩ tegebant᷑.
Lex enum in lapide scͥpta ẽ. euiꝰ ablato uela

Expanded text:
runt, odorem virtutum et suavitatem orationum runt, odorem virtutum et suavitatem orationum significant, cum quibus altari debemus appronus. Angelus enim Domini descendit de coelo, et accedens revolvit lapidem. BEDA. Angelus revolvit lapidem, non ut egressuro Domino januam panderet, sed ut egressus ejus jam facti indicium praestaret. Qui enim clauso utero mortalis exiit, immortalis jam factus, sepulcro clauso exire potuit et exiit. Quod autem terraemotus, resurgente Domino, sicut et moriente factus est magnus, significat terrena corda et coelesti spe dejecta per fidem passionis ac resurrectionis ejus concutienda ad poenitentiam, ac saluberrimo pavore permota, ad vitam sublimanda perpetuam. Lapidis autem revolutio, reserationem insinuat sacramentorum, quae velamine litterae tegebantur. Lex enim in lapide scripta est, cujus abl
Abbreviated transcription (Latin):
rua antem sabb̃i uel una sabb̃i siue
sabb̃orum. dies dñica intelligenda ẽ.
quia omnis ebdomada in sabbatum & in pͥmã
s in scdam & in terciam & in quartam & quin¬
tam & insextam sabb̃i diuiditur. Mas ist̃.¬
psa etiam ebdomada ex p̃rogatiua sabbi non¬
nunquam sabbatũ dicebatur. ut ibi. Le uino
bis in sabbato. id ẽ. in septimana. R. E t
orto iam sole dicebant adinuicem. Quis renol¬
uet nobis lapidem ab ostio monumenti: Erat
quippẽ mnagnus ualde. Augustinus de con-¬
id ẽ. cum cęlum ab orieutis parce iam
albesceret. quod non fit nisi solis orientis iuci¬
uitate. E iꝰ ẽ. enim ille fulgor. qui nominc au¬
rore appellari solet.
uod mulieres ualde diluculo uenerunnt
magnus feruor inueniendi dñm osten¬
ditur. Mystice uͦ nobis datur exemplum. ut
decussis uitiorum tenebris ad dñi corpꝰ acceda¬
inus. Nam sepulchrum altare dũicum desig¬
nat. in quo carus eiꝰ ac sanguinis inysteria ce¬
lebrantur. A romata autẽ quȩ mulieres defe¬

Expanded text:
a autem Sabbati sive una Sabbati, vel Sabbatorum dies Dominica intelligenda est, quia omnis hebdomada in Sabbatum et in primam, et in secundam, et in tertiam, et in quartam, et in quintam, et in sextam Sabbati dividitur. Ipsa etiam hebdomada ex praerogativa Sabbati nonnunquam Sabbatum dicbis in Sabbato , id est, in septimana. Et orto jam sole, dicebant ad invicem: Quis revolvet nobis lapidem ab ostio monumenti? Erat quippe magnus valde. AUGUST. O cum coelum ab orientis parte jam albesceret, quod non fit utique nisi solis orientis vicinitate. Ejus enim est ille fulgor, qui nomine aurorae appellari solet. Quod mulieres valde diluculo venerunt, magnus fervor inveniendi Dominum ostenditur. Mystice vero nobis datur exemplum, ut discussis vitiorum tenebris, ad Domini corpus accedamus. Nam sepulcrum altare Dominicum significat, in quo carnis ejus ac sanguinis mysteria celebrantur. Aromata autem, quae mulieres defe
Abbreviated transcription (Latin):
blandinentum candoris. C andor etenim ue¬
stis & angłice & nr̃ȩ festiuitatis gaudia nunti¬
auit. Lia enun dñi resurcectio & nos ad im-¬
mortalitatem reduxit. & angłorum numerũ
restituens. cȩlestis patriȩ dampna reparauit.
Sedebat gͦ regnantem indicans. qui in nati¬
uitate stando bellaturum signauerat. Sedebat
suꝑ lapidem quo monumentũ claudebatur. ut
claustra inferoꝵ suꝑata doceret. Be ua in¬
nat adextris id ẽ. ad meridianam par
sum. dextram habebat ad austrum. Gregoriꝰ.
uid ꝑsinistram nisi uita p̃sens. quid
ꝑ dexteram niũ uita ꝑpetua signat᷑:
nr̃. iam p̃sentis uitȩ corruptionem transicrat.
recte angĩs qui nuntiare ꝑhennem erꝰ uitã
uenerat. in dextera sedebat.
quasi sub capite ęccsẽ posuit. quam in
tota deuotione continetur. M.CCCIIII.
re timore autẽ eiꝰ exterriti sunt eusto

Expanded text:
blandimentum candoris. Candor etenim vestis, et angelicae et nostrae festivitatis gaudia nuntiavit. Illa enim Domini resurrectio et nos ad immortalitatem reduxit, et angelorum numerum restituens coelestis patriae damna reparavit. Sedebat ergo regnantem indicans, qui in nativitate stando, bellaturum signaverat. Sedebat super lapidem quo monumentum claudebatur, ut claustra inferorum superata doceret. Sn dextris, id est, ad meridianam partsum, dextram habebat ad austrum. GREGOR. Quid per sinistram nisi vita praesens, quid teram nisi vita perpetua signatur?noster jam praesentis vitae corruptionem transierat, recte angelus qui nuntiare perennem bat. quasi sub capite Ecclesiae posuit, quam inttota devotione continetur. M. 353II ae timore autem ejus exterriti sunt custo
Abbreviated transcription (Latin):
nam. quam fecit ipse dũs excellentissimam. &
significauit nobis ꝑ anglos. Ubiũ dr̃. cognoue¬
runt de uerbo quod dictum erat. accipe uer¬
bum ꝓ lecutione. Et om̃s qui audierant mi¬
rati sunt. et de his que dic ta earant a pastoribus
ad ipsos.
Beda.

Expanded text:
ipse Dominus excellentissimam, et significavit nobis per angelos. Ubi ergo dicitur: Cognoverunt de Verbo quod dictum erat, accipe verbum pro locutione. Et omnes qui audierant, mirati sunt, et de his quae dicta erant a pastoribus ad ipsos. BEDA.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ insidias. ꝑ columbam fitis uinocentes. Ser¬
pens toto corpe ocenitat caput. in quo uita ẽ.
et uos toto corpis ꝑiculo caput ur̃m id ẽ. me
tam auȩ ducit ad uitam ueterem exuunt
bominibꝰ. Tradent enim uos in conciliis

Expanded text:
te insidias per columbam, sitis innocentes. pens toto corpore occultat caput, in quo vita est; et vos toto corporis periculo caput vestrum, id este ducit ad vitam, veterem exuunt hominibus. Tradent enim vos in conciliis
Abbreviated transcription (Latin):
uecessaria accipiant. a contemptorib euanglũ.
Tolerabilius dicit. quia sodoma & gomorrã
ñ babuerunt p̃dicationem. L ucas. Etiam
puluerem pedum ur̃oꝵ excutite ĩ testimoniũ
supra illos. Masister. o ẽ. etiam mi¬
nima itincris & laboris quem ꝓ illis sustinui¬
stis exponite. & annuntiate quia occasio erunt
cis maioris dlampnationis. Hoc ẽ. excutere pul¬
uerem sup̃ illos. & ẽ. int̾ cȩt̾a testimonium. ꝑ
quodĩexcusabiles erunt. Taie ẽ. illud. Si non
uenissem & locutus eis ñ fuissem. peccatum ñ
cce ego muto uos sicut oues in medio l

Expanded text:
necessaria accipiant a contemptoribus Evangelii. Tolerabilius, dicit, quia Sodoma et Gomorrha non habuerunt praedicationem. Lucas: Etiam pulverem pedum vestrorum excutite in testimonium supra illos , id est, etiam minima itineris et laboris, quem pro illis sustinuistis, exponite et annuntiate, quia occasio erit eis majoris damnationis. Hoc est excutere pulverem supra illos, et est inter caetera testimonium, per quod inexcusabiles erunt. Tale est illud: Si non venissem, et locutus eis non fuissem, peccatum non Ecce ego mitto vos sicu
Abbreviated transcription (Latin):
sicut magister euis. & seruuis sicut dñs ciꝰ Beda.
i magister non suas uult iundicare inui¬
rias qui as̃ ẽ. s ipsos mauult insecutores
Batiendo redlere mitiores. eandem necesse ẽ. dii¬
cipłi qui puri homines sunt. regulam seqͣntur.
scłi dicit discipulum & seruum. se autẽ
i patremfamilias beeldebus uocauerunt

Expanded text:
 servus sicut Dominus ejus. BEDA. Si magister suas non vult vindicare injurias, qui Deus est, sed ipsos mavult insecutores patiendo reddere mitiores, eamdem necesse est discipuli, qui puri homines sunt, regulam sequantur.uli, dicit discipulum et servum, se autem Si patrem familia
Abbreviated transcription (Latin):
oc a illud tempꝰ referendum ẽ. quo dictũ
ẽ. apłis. In uiam gentuun ne abieritis.
in ciuitate ista. hoc ẽ. in auqua cuuitate ui¬
botus declinando. ut tribulationis occ asio sit
euangłii seminarium. Paulus quidem sic de
dlamasco fugit. Donec ueniat filius bominis.
ꝑ impensum uobis auxilium. Lero

Expanded text:
 quod dictum est Apostolis: In viam gentium ne abieritis. in civitate ista, hoc est, in aliqua civitate Jues, sed potius declinando, ut tribulationis occasio sit Evangelii seminarium. Paulus quidem sic de Damasco fugit . Donec veniat Filius hominis, per impensum vobis auxilium. HIERO
Abbreviated transcription (Latin):
dicatis.M. Dabitur enim uobis inilla hora
quid loquamini. Non enim uos estis qͥ loqui-¬
mini. s sp̃c patris ur̃i qui loquitar in uobis.
Predictis futuris adũsis. it p̃uisa minus le-¬
dant. contra terrores subiungit consolationem.
munistratur in respondendo. M. R Tra¬
det autem fã frẽm inmortem & pat̾ filium. et
in surgent filii in parentes &s morte eos afficient
& eritis odio omnibꝰ ꝓpt̃ nom̃ meum. LeR.
N ꝑsecutionibꝰ crebro uidemus fieri. qͥa nullus
seuiunt. que ab illis patunur de quibꝰ p̃¬
sumebamus. quia cum maia dampno corꝑis
mala nos cruciant amisse karitatis. Qui au
tem ꝑseuerauerit usq in finẽ. bic salius erit.
nat. unde cauda hostiȩ iubetur in sacrificio
yoni. quod docet bonum opꝰ add finem ꝑduci.

Expanded text:
ora quid loquamini. Non enim vos estis qui loquimini, sed spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis. Praedictis futuris adversis, ut praevisa minus laedant, contra terrores subjungit consolationem. ancti gratia ministratur in respondendo. M. R. Tradet autem frater fratrem in mortem, et pater filium, et insurgent filii in parentes, et morte eos afficient, et eritis odio omnibus propter nomen meum. HIERON. In persecutionibus crebro videmus fieri, quia nullusaeviunt, quae ab illis patimur de quibus praesumebamus; quia cum damno corporis mala tem perseveraverit in finem, hic salvus erit. nat, unde cauda hostiae jubetur in sacrificio poni, quod docet bonum opus ad finem perduci.
Abbreviated transcription (Latin):
mus fuerit digna. ueniet pax ur̃a suꝑ eam.
Si autem ñ fuerit digna: uax ur̃a ail uos reuer
cculte saintationem hebrci ac IeR tetur.
sẏri sermonis erp̃ssit. Quodenim grece dẽ
cbere. & latine aue. hoc hebraico sẏroq sermo¬
aut requiesctt in domo si in ea fuerit filius
pacis. aut ad eundem p̃dicatorẽ reuertitur. quia
aut erit quisq p̾destinatus ad uitam. si uerbũ
sequitur quoil audit. aut si nullus audire nõ¬
iuerit. ipse p̾dicator sine fructu non erit.

Expanded text:
mus fuerit digna, veniet pax vestra super eam. mus fuerit digna, veniet pax vestra super eam. Si autem non fuerit digna, pax vestra ad vos revercculte salutationem Hebraei ac Syri sermonis expressit. Quod enim Graece dicitur chaere, et Latine ave, hoc Hebraico Syroque sermoaut requiescit in domo, si in ea fuerit filius pacis, aut ad eumdem praedicatorem revertitur; quia aut erit quisquam praedestinatus ad vitam, si verbum sequitur quod audit; aut si nullus audire voluerit, ipse praedicator sine fructu non erit.
Abbreviated transcription (Latin):
gate arus in ea dignus sit. & ibi manete donee
excatis. Leilentes & bibentes que apponunt᷑
uobis. & curate infirmos qui iilla sunt. LeR.
Iospes fama eligendus ẽ. ne u̾dicatio suscipien¬
tis infamia detur petur. Dignum ẽ. ut ibi ma¬
neant. & ab eis terrena consequantur. quibꝰ oe¬
lestia offcrunt. Digniis ẽ. enim oꝑarius ut lu¬
cas ait mercede suaBsa.
ic merces p̃dicationis inchoat. & in cȩlo ꝑ-¬
ficitur. quia uno nr̃o oꝑi duȩ debentur
mercedes. una in uia. altera in patria. C laret
nibꝰ suis transigebat. ne cuiquam grauis ẽẽt.
Cum enim a dño aliquid imꝑatur. insi fiat.
inobedientiȩ culpa ẽ. cum autem potestas dat᷑
licet ciuꝙ dle suo uire edere. Mas ister¬
onec exeatis. Subaudis de ciuitate aut de castello.
onstantiȩ mandatum dat. ut custo B e u a¬
diant uira bospitaltatis. Auenum quippe ẽ.
a p̃dicatore. ꝑ domos cursitare. & hospitium
Ntrantes autem in domum salutate eam
dicintes. pax huic domui. Et si quidem do¬

Expanded text:
te donec exeatis. L. edentes et bibentes quae apponuntur vobis, et curate infirmos qui in illa sunt. HIERON. Hospes fama eligendus est, ne praedicatio suscipientis infamia deturpetur. Dignum est ut ibi maneant, et ab eis terrena consequantur, quibus coelestia offerunt. Dignus est enim operarius, ut Lucas ait, mercede sua. BEDA. Hic merces praedicationis inchoat, et in coelo perficitur, quia uni nostro operi duae debentur mercedes, una in via, altera in patria. Claret anibus suis transigebat, ne cuiquam gravis esset. Cum enim a Domino aliquid imperatur, nisi fiat, inobedientiae culpa est; cum autem potestas datur, licet cuique de suo jure cedere. Donec exeatis, subaudis, de civitate aut de castello. Constantiae mandatum dat, ut custodiant jura hospitalitatis. Alienum quippe est a praedicatore, per domos cursitare, et hospitium Intrantes autem in domum, salutate eam, dicentes: Pax huic domui. Et siquidem do
Abbreviated transcription (Latin):
uiis & gentilr. Hic aꝑit quos iupos dixerit.
oc uidaicȩ genti causa fuit. B e d.A.¬
excidii. quia pꝰ saluatoris occisionem. p¬
cones etꝰ impia crudelitate uexauit. Mio.¬
nagogis sub spccie correctionis p̃dicatores flagel¬
us cedebant. sicut de paulo legitar. eosq p̾sidib
& regib in dampnatione tralebant. sicut iaco¬
bum berodi.
ȩc in testimonium sunt illis & gentibꝰ.
de ꝑuersitate scuicet uideoꝵ. & de correcti-¬
one gentium. Mors auppe iustorum bonis
in adiutorium ẽ. malis in testimonium. ut in¬
de ꝑuersi sine excusatione ꝑeant. unde ȩlec̾ti
exemplum capiunt ut uiuant. Mixxx¬

Expanded text:
us. BEDA. Hic aperit quos lupos dixerit. Hoc Judaicae genti causa fuit excidii, quia post Salvatoris occisionem praecones ejus impia crudelitate vexavit. Is, in Synagogis sub specie correctionis praedicatores flagellis caedebant, ut de Paulo legitur ; eosque praesidibus et regibus in damnationem tradebant, sicut Jacobum Herodi. Haec in testimonium sunt illis et gentibus , de perversitate scilicet Judaeorum, et de correctione gentium. Mors quippe justorum, bonis in adjutorium est; malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. M
Abbreviated transcription (Latin):
causa salutis hominum.s. cansa tucri p̃di¬
care. Non peram iniua. Hinc arguit pbilo¬
sopbos. qui uulgo appellabantur bactropite.
quoa contemptores scł̃i & omnia ꝓnichilo du¬
centes. cellarium secum uebant. Heq iluas
tuncas. Don hoc dicit it in scitbiȩ frigore
quis una tunica contentus. ẽe. debeat. S quo
in tuniea uestimentum intelligamus. ne
ano uestiti. auud nobis futuroꝵ timore reser-¬
uemus. N eꝙ calciam̃ta. Et plato p̃ccpit
duas coeꝑis suminitates ñ. ẽẽ. uelandas. nec assue¬
fieri debere mollitiȩ caput & pedes. Cum enim
hȩc habuerint firmitatem. cȩtera robustiora sunt
N eq iurgam. Qui dm̃ habet auxilium. cur
baculi p̃sidium querat: Hignus ẽ. oparus
cybo. Tantum accipite. auantum uobis ẽ. ne-¬
cessarium. in uictu & uestitu. B eo a.

Expanded text:
causa salutis hominum, sed causa lucri praedicausa salutis hominum, sed causa lucri praedicare. Non peram in via. HIERON. Hinc arguit philosophos, qui vulgo appellantur bactroperitae, quod contemptores saeculi et omnia pro nihilo ducentes, cellarium secum vehant. Neque duas tunicas. Non hoc dicit, ut in Scythiae frigore quis una tunica contentus esse debeat; sed quo in tunica vestimentum intelligamus, ne alio vestiti, aliud nobis futurorum timore reservemus. Neque calceamenta. Et Plato praecepit duas corporis summitates non esse velandas, nec assuefieri debere mollitiae caput et pedes. Cum enim haec habuerint firmitatem, caetera robustiora sunt. Neque virgam. Qui Domini habet auxilium, cur baculi praesidium quaerat? Dignus est operarius cibo. Tantum accipite, quantum vobis est necessarium in victu
Abbreviated transcription (Latin):
Utiq ppinquat bis qui ꝑ xp̃i consortium ima-¬
ginem di use reformant. Gresorius.¬
i mundus cadit ad sunilitudinem domꝰ
ruentis & nos eum amando amplectumͣ.
oppͥmi uolunius potuis quam habitare. quia
nulla nos ratio a runa illuis separat. quos eiꝰ
passionibꝰ amor ligat. Infirmos curate. mortu
tibꝰ regnum cȩlorum. dat potestatem miracula
p̃mia ex ordinatione ñ accipiunt. s ꝓbu
m̃ana gra sacros ordines largiuntur. Hu ni-¬
mirum ñ gͣcis dant. quia numium fauoris
expetunt. Unde ꝓpb̃a bene describit iustum. ẽẽ.
qui excutit manus suas ab omni munere. Et
bene aduixit ab om̃i. quia aliuã munus ẽ. ab
obsequio. il ẽ. a iubiectione indebite expensa.
aluid a manu. quod ẽ. pecunia: altud alin-¬
gua quod ẽ. fauor. N oute possidere aurum
ñ peram inuia neq panem neq duas tunicas.
neq calciamenta. neq uirgam. dignꝰ ẽ. enim
mercennarus cybo suo.eronimus.¬
i possiderent aurum apl̃i crederentur non

Expanded text:
Utique propinquat his, qui per Christi consortium imaginem Dei in se reformant. Si mundus cadit ad similitudinem domus ruentis, et nos eum amando amplectimur, opprimi volumus potius quam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat, quos ejus passionibus amor ligat. Infirmos curate, mortuotibus regnum coelorum, dat potestatem miracula aemia ex ordinatione non accipiunt, sed pro humana gratia sacros ordines largiuntur. Hi nimirum non gratis dant, quia nummum favoris expetunt. Unde propheta bene describit justum esse, qui excutit manus suas ab omni munere . Et bene adjunxit, ab omni; quia aliud munus est ab obsequio, id est, a subjectione indebite expensa; aliud a manu, quod est pecunia; aliud a lingua, quod est favor. Nolite possidere aurum,  duas tunicas, neque calceamenta, neque virgam. Dignus est enim mercenarius cibo suo. Si possiderent aurum apostoli, crederentur non
Abbreviated transcription (Latin):
doctoris suscipiens. debet oppͥmi sclarium nego¬
cioꝵ onerib neq resolui desideriis carnaubꝰ.
neq sͥ cominissum talentum uerbi. sub ocio
ienti torporis abscondere. Aut̃ pe concor¬
indui duȩ tunice exp̃sse monetur. non
duplicit̃ s simplicit ambulare Be o a.
er calciam̃ta mortuorum oꝑum exempla
signantur. ne p̃dicator exempla stultoꝵ
conspiciat. ut inde quasi ex mortiferis uincłis.
pedes suos id ẽ. affcctiones tegat & muniat.
n calciam̃tis non portandis scđm matheum
ꝓbibetur cura. in sandaliis uel soleis. scdm
marcum mẏstica significatio ẽ. ut pes neq
tectus sit neq nudus ad terram. id ẽ. nec oc-¬
cultetur euangłm. nec t̃cenis cõmodis inuitat᷑.
o litteram tam̃ necessarium. Mag̃.¬
fuit apłis ugare soleas sub plantis. qͥa
nec miniti baculo carnalis p̃sidii. qui p̃ssus
cito frangitur. & manum transforat ĩcumbentis.

Expanded text:
doctoris accipiens, debet opprimi saecularium negotiorum oneribus, neque resolvi desideriis carnalibus, neque sibi commissum talentum verbi sub otio lenti corporis abscondere. Cum proi duae tunicae, expresse monetur, non dupliciter, sed simpliciter ambulare. BEDA. Per calceamenta, mortuorum operum exempla signantur ne praedicator exempla stultorum conspiciat, ut inde quasi ex mortiferis vinculis, pedes suos, id est, affectiones, tegat et muniat. ntis non portandis, secundum Matthaeum, prohibetur cura; in sandaliis vel soleis, secundum Marcum, mystica significatio est, ut pes neque tectus sit, neque nudus ad terram, id est, nec occultetur Evangelium, nec terrenis commodis innitatur. Ad litteram tamen necessarium fuit apostolis ligare soleas sub plantis; quia nec inniti baculo carnalis praesidii, qui pressus cito frangitur, et manum transforat incumbentis.
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. ut sub quanta festinatione ad p̃dicati¬
onem ꝑgere ddebeat ostendatur. Sciendum qͥa
salutans in uia ex occasione salutat. non ex stu¬
dio optinenaȩ salutis. Qui gͥ ñ amore eterne pa¬
triȩ.s. p̃mioꝵ ambitionẽ salutem p̃dicat. quali
in itiuere salutat. M.L. xx XI.
i uiam gentium ne abieritis. & in cuutates sa¬
maritanoꝵ ne intraueritis. s potius ite aa oues
rant de iudea tunc qui uocandi erant de
t pͥmum quidem oportebat euangłitari
udeis. ne haberent excusationem se. c̃ẽ reiectos.
auiis gentium ẽ. abstinere ab ope & uita gentił
ignorantiȩ. ñ int̾re in ciuitates samaritanoꝵ. ñ¬
adire eccłas hereticorran.

Expanded text:
ditur, ut sub quanta festinatione ad praedicationem pergere debeat, ostendatur. Sciendum est quia salutans in via, ex occasione salutat, non ex studio obtinendae salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitione salutem praedicat, quasi in itinere salutat. M. 84X In viam gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne intraveritis, sed potius ite ad oves rant de Judea tunc qui vocandi erant, deEt primum quidem oportebat evangelizare Judaeis, ne haberent excusationem se esse rejectos. viis gentium, est abstinere ab opere et vita gentilis ignorantiae; non intrare in civitates Samaritanorum, non ire ad Ecclesias haereticorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ium ẽ. acharon: quod uocatur in regum
uolumine ydolum muscȩ. Tebub enim or̃
musca. quȩ immunditiam significat. B eel
crificabatur. importunitas muscarum pol¬
iuebat sacͥficium. Seipsum dicit uatremfa¬

Expanded text:
um est Accaron, quod vocatur in Regum volumine idolum muscae. Zebub enim dicitur musca, quae immunditiam significat. Beel icrificabatur, importunitas muscarum polluebat sacrificium. Seipsum dicit patrem fa
Abbreviated transcription (Latin):
borum faciet. Quod ita intelligendum. ẽ.
quam nunc faciam sine ipso. Non hic agit᷑
tamen dico salutem animarum. quam cȩlum
& terram. quia his transeuntib salus remane¬
bit iustorum. Non tam̃ in hoc audeo p̃cipi¬
tare sententiam. ut dicam maiꝰ ẽẽ. salutem
xꝑo oꝑante. quam sunt angłi & archangłi:
qui sunt oꝑa xꝑi. Intelligat qui potest utrũ
mauis sit iustos creare. quam impios iustifi¬
care. cum hoc sit maioris miscdiȩ. De uerbis
iusticiȩ quȩ tunc fecit . ẽ. hic sermo. non de
t quodcumq petieritis patrem in no¬
mine meo. hoc faciam: ut głificetur
pater in filio. Quodcumq petimus ail¬
uersꝰ salutem nr̃am: ñ petimus in nomine sal¬
uatoris. Itaq dñs non faciens quod peti uidet
contra salutem. potuis se exhibet saluatorẽ.
Nouit enim medicus. quid salutiferum.
quid contͣ petat egrotus. Si uolumus ut fa¬
ciat quod petimus. salutem nr̃am petamus.
Ut głificetur pat̃  infilio subieett. ne

Expanded text:
horum faciet. Quod ita intelligendum est: horum faciet. Quod ita intelligendum est: quam nunc faciam sine ipso. Non hic agiturtamen dico salutem animarum, quam coelum et terram; quia his transeuntibus, salus remanebit justorum. Non tamen in hoc audeo praecipitare sententiam, ut dicam majus esse, salutem Christo operante, quam sunt angeli et archangeli, qui sunt opera Christi. Intelligat qui potest, utrum majus sit justos creare quam impios justificare, cum hoc sit majoris misericordiae. De verbis justitiae quae tunc fecit, est hic sermo, non de Et quodcunque petieritis in nomine meo, hoc faciam, ut glorificetur Pater in Filio. Quodcunque petimus adversus salutem nostram, non petimus in nomine Salvatoris. Itaque Dominus non faciens quod videt peti contra salutem, potius se exhibet Salvatorem. Novit enim medicus quid salutiferum, quid contra petat aegrotus. Si volumus ut faciat quod petimus, salutem nostram petamus. Ut glorificetur Pater in Filio; subjecit: Ne
Abbreviated transcription (Latin):
natura: & ei tribuit quod facit. de quo ipse
ẽ. qui facit. Honcreditis quia ego in patce.
& pater in me .ẽ: Auoquin ꝓpt̾ oꝑa ipsa cre¬
dite. Si enim separati essemus. nullomͦ
inse parabilit̾ oꝑari possemus. Amen
amen dico uobis. qui credit in me oꝑa quȩ
ego facio & ipse faciet. & inaiora horum faci¬
et. quia ego ad patrem uado. Maz istes.¬
aiora horum faciet. ul ẽ. maiora subaudis
uirtute horum oꝑm. Uel genitiuum lege
ꝓ ablatiuo. more grecorum. Augustinꝰ.¬
aiis fuit sanari umbra petͥ. quam funbria
uestimenti xꝑi. Hoc fecit it̃c ꝑse. illud ꝑ
petrum. Ergo utrumq fecit ipse. S ed quȩ
oꝑa tunc dicebat. nisi uerba quȩ loquebat᷑:
Hȩc uerba audiendo illi credebant. uerump¬
tam̃ ipsis pea euangelitantib plures credi¬
derunt quan ipsi cẽnt. Et bȩc sunt sine
dubitatione maiora. N ec hoc tam̃ ad solos
apłos dixit. quia non dixie maiora horum
facietis. sed dixit. qui in me credit maiora

Expanded text:
natura, et ei tribuit quod facit, de quo ipse natura, et ei tribuit quod facit, de quo ipse est qui facit. Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite. Si enim separati essemus, nullo modo inseparabiliter operari possemus. Amen amen dico vobis, qui credit in me, opera quae ego facio, et ipse faciet, et majora horum faciet, quia ego ad Patrem vado. Majora horum faciet, id est, majora, subaudis virtute horum operum. Vel genitivum lege pro ablativo, more Graecorum. AUGUST. Majus fuit sanari umbra Petri , quam fimbria vestimenti Christi . Hoc fecit Jesus per se, illud per Petrum. Ergo utrumque fecit ipse, sed quae opera tunc dicebat, nisi verba quae loquebatur? Haec verba illi audiendo credebant, verumtamen ipsis postea evangelizantibus plures crediderunt quam ipsi essent. Et haec sunt sine dubitatione majora. Nec hoc tamen ad solos apostolos dixit, quia non dixit, majora horum facietis, sed dixit: Qui credit in me, majora
Abbreviated transcription (Latin):
patre & pater in me. ẽ: Augustinus.¬
ideo quo animo dicas. ostendi tͥ patrem. ñ
queris alterum similem. sed illum putas
meliorem. ẽẽ. me. Phylippꝰ inse parabiles sepa-¬
ratim uult nosse. querens in patre sufficien-¬
tiam. & non in filio. quia unus. ẽ. de nescien¬
tib filium. Qui & si scirent istum. ẽẽ. filium
illum patrem. ñ putabant filium ex toto si¬
milem. sed patrcm meliorem: & ita nec patrẽ
nec filium sciebant. Uerba quȩ ego lo¬
quor uob̾. a meipso non loquor. Pater autem
in me manens ipse facit oꝑa. Ergo & uer¬
ba oꝑa sunt. Nam qui ꝓximum loquendo
edificat. bonum opꝰ oꝑatur. Hic dicunt arci¬
ani. E cce inequalis ẽ. filius patͥ. non a seipso
loquens. Contradicunt sabelliani. id .ẽ. patͥ¬
passiani. E cce pat̃ ipse. ẽ. filius. Quid est
inquiunt inmne manens ipse facit oꝑa. nͥ
in me maneo ego qui facio: Non autem di-¬
cunus quia sie. ẽ. equalis alter alteri cum sint
unum in substantia. ut tam̃ sit alter ex altero.

Expanded text:
Patre, et Pater in me est? AUGUST. Video quo animo dicas ostendi tibi Patrem; non quaeris alterum similem, sed illum putas meliorem esse me. Philippus inseparabiles separatim vult nosse, quaerens in Patre sufficientiam, et non in Filio, quia unus est de nescientibus Filium. Qui et si scirent istum esse Filium, illum Patrem, non putabant Filium ex toto similem, sed Patrem meliorem, et ita nec Patrem nec Filium sciebant. Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor. Pater autem in me manens, ipse facit opera. Ergo et verba sunt opera. Nam qui proximum loquendo aedificat, bonum opus operatur. Hic dicunt Ariani: Ecce inaequalis est Filius Patri, non a seipso loquens. Contradicunt Sabelliani, id est, Patripassiani: Ecce Pater ipse est Filius. Quid est, inquiunt, in me manens ipse fecit opera, nisi in me maneo ego qui facio? Nos autem dicimus, quia sic est aequalis alter alteri, cum sint unum in substantia, ut tamen sit alter ex altero
Abbreviated transcription (Latin):
mandata seruabimus ut eum accipiamus:
quem nisi habeamus mandata seruare non
ualemus: Audi apłm. Nemo dicit dñm
diligit: Multi dicunt uoce. corde autem
& factis negant. Intelligamus gͦ sp̃m sc̃m ha
bere qui diligit. & habendo mereri ut plus
habeat. & plus habendo plus diligat. Habe¬
bant discipuli sp̃m minus. & dandus erat
eis amplius. Habebant occulte accepturi
erant manifeste. ꝓuide habenti & ñ haben¬
ti ꝓmittitur. sed habenti ut plus habeatur.
Hon sp̃c duuiditur. sed dona er. Nam diui.¬
siones donationum sunt. idem autem sp̃e
Paraclitus interp̃tatur aduocatus. Et de x ps
tando. Ma¬

Expanded text:
mandata servabimus, ut eum accipiamus; quem nisi habeamus, mandata servare non valemus? Audi Apostolum: Nemo dicit Dominum diligit? Multi dicunt voce, corde autem et factis negant. Intelligamus ergo Spiritum sanctum habere qui diligit, et habendo mereri, ut plus habeat, et plus habendo plus diligat. Habebant discipuli spiritum minus, et dandus eis erat amplius. Habebant occulte, accepturi erant manifeste. Proinde et habenti et non habenti promittitur, sed habenti ut plus habeatur. Non spiritus dividitur, sed dona ejus. Nam divisiones donationum sunt, idem autem spiritus . Paracletus interpretatur advocatus. Et de Christando. M
Abbreviated transcription (Latin):
thomȩ. Infer digitum tuum buc. & uide manꝰ
meas. & affer manum tuam & mittẽ in latꝰ meũ
& noli eẽ. incredulus sed fidelis. Cor pꝰ dñi
intrauit ad discipulos ianuis clausis. quod ꝑ
natiuitatem clauso exiit utero uirginis. Nec
mirum si mȩterrium uicturꝰ ad discipulos uitͣ¬
uit. qui moriturꝰ clauso uirginis utero exiit.
Duo mira iuxta humanam rationẽ sibi ualde
contraria dñs ostendit. dum pꝰ resurtectionem
corpꝰ suum in corruptibile & palpabile demonstra-¬
uit. Nam & corrumpi necesse ẽ. quod palpat᷑.¬
& palpari non potest quod non corrumpitur.
Sed miro m̃ redemptor nr̃. monstrando se incor¬
ruptibilem. apparuit. ut nos inuitaret ad p̃¬
mium. & palpabilem se p̃buit ut formaret ad
fidem. demonstrans corpꝰ suum & ciꝰdem naturȩ
cẽ. & alteriꝰ głȩ. Diuinum factum non ẽ. mira¬
bile multum. si ratione capi quȩat. aut ratione
ꝓbari. Nec fidei meritis. ẽ. congrua uis rationis.

Expanded text:
gitum tuum huc, et vide manus meas, et affer manum tuam, et mitte in latus meum, et noli esse incredulus, sed fidelis. Corpus Domini intravit ad discipulos, januis clausis, quod per nativitatem clauso exiit utero virginis. Nec mirum si in aeternum victurus, ad discipulos intravit, qui moriturus clauso virginis utero exivit. Duo mira juxta humanam rationem sibi valde contraria Dominus ostendit, dum post resurrectionem suam corpus suum incorruptibile et palpabile demonstravit. Nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur. Sed miro modo Redemptor noster monstrando se incorruptibilem apparuit, ut nos invitaret ad praemium, et palpabilem se praebuit ut formaret ad fidem, demonstrans corpus suum et ejusdem naturae esse et alterius gloriae. Divinum factum non est mirabile multum, Si ratione capi queat, aut ratione probari. Nec fidei meritis est congrua vis rationis.
Abbreviated transcription (Latin):
nib exꝰ fixuram clauorum. & mittam digitum
meum in locum clauorum. & mattam maniun
meam in latꝰ eu: non credam. Non easu sed
diuina dispensatione gestum. ẽ. ut ille disciplꝰ
tunc decẽt. post antem dubitans palparet. &
palpans crederet. Plus cnim infidelitas thomȩ
ad fidem ꝓfuit. quam fides credentium. quia
dum adfidem palpando reducitur. nr̃a mens
infide solidatur. A.cci.¬
octo. iterum erant discipuli ei intus.
&e thomas cum eis. Uenit iñc iauius clausis. &

Expanded text:
ibus ejus fixuram clavorum, et mittam digitum meum in locum clavorum, et mittam manum meam in latus ejus, non credam. » Non casu sed divina dispensatione gestum est, ut ille discipulus tunc deesset, post autem dubitans palparet, et palpans crederet. Plus enim infidelitas Thomae ad fidem nobis profuit quam fides credentium, quia dum ad fidem palpando ducitur, nostra mens in fide solidatur. « Eocto iterum erant discipuli ejus intus et Thomas cum eis, ven
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarum. ẽ. omnia non ad totum
referri . s: ad partẽ maxiinam ut ibi. Omnes
declinauerunt. simul inutiles facti sunt. Si¬
milit̃ hic. Omnes qui uenerunt ante me. fu¬
res fuerunt: & lationes. Et paulus ad corm¬
thios. Ointub inquit omnia factus sum. ut
omnes lucrifacerẽ. E t ad philippenses. Omues
cmini que sua sunt querunt. non ea quȩ sunt
xpi itĩu. Ita ẽ illuo patris ad filium frugi.
Omina mea tua sunt. August

Expanded text:
Scripturarum est, omnia non ad totum referri, sed ad partem maximam, ut ibi: Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt . Similiter hic: Omnes qui venerunt ante me, fures fuerunt et latrones. Et Paulus ad Corinthios: Omnibus, inquit, omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem . Et ad Philippenses: Omnes enim quae sua sunt quaerunt, non ea quae sunt Jesu Christi . Ita est illud Patris ad Filium frugi: Omnia mea tua sunt . AUGUST
Abbreviated transcription (Latin):
ad patrẽ ꝑsc intrat. Nã & ꝑ uerbum. alia dicun-¬
tur quȩ non sunt uerbum. & ipsum uerbum.
Multi sunt pastores ut boni ep̃i: ostium uͦ
nemo ẽ. nisi xꝑc. In apocałypsi dicuntur scĩ
non ostium s: portȩ. ꝑ quas ꝑuenitur ad ostiũ.
Omnes quotquot ueneriait. fures sunt &
latrones. sed non audierunt eos oues.
ui uenerunt. non qui missi sunt: fures
fuerant. Unde in ꝓph̃a. Ũ eniebant. &¬
ẽgo non mit̾tebam eos. In uenientib p̃sumptio
temeritatis. in missis obsequium seruitutis . ẽ.
uot quot uenerunt scilicet pret̾ me. fu¬
erunt latrones. Precones ueritatis non
uenerunt pret̾ eum qui. ẽ ueritas: quia sic
crediderunt in eum uenturum. quomͦ nos
ciedimus in eum qui uenit. Temꝑa uariata¬

Expanded text:
ad Patrem per se intrat. Nam et per verbum alia dicuntur quae non sunt verbum, et ipsum verbum. Multi sunt pastores ut boni episcopi; ostium vero nemo est, nisi Christus. In Apocalypsi dicuntur sancti, non ostium, sed portae per quas pervenitur ad ostium. Omnes quotquot venerunt fures sunt et latrones, sed non audierunt eos oves.ui venerunt, non qui missi sunt, fures fuerunt. Unde in propheta: Veniebant, et ego non mittebam eos . In venientibus praesumptio temeritatis, in missis obsequium servitutis est. uotquot venerunt, scilicet praeter me, fuerunt latrones. Praecones veritatis non venerunt praeter eum qui est veritas; quia sic crediderunt in eum venturum, quomodo nos credimus in eum qui venit. HI
Abbreviated transcription (Latin):
quia nomina ur̃a scͥpta sunt in cȩlis. U nde ali¬
bi. Nouit dñs qui sunt eius. E duett eas hiis
ad uitam ȩternam. emittit eas absoluendo a
uinculis peccatoꝵ. & p̃cedit eas sitrgens a mor¬
tius. Aliter. E ducit oues de tenebris ad
lucem doctrinȩ. & ante eas sic emissas. quasi
de egypto uadit uelut iu columpna nubis.&
ignis. exmplo indicans quod docuit. Oues il¬
ium secuntur quocumq ierit. ꝑseuerando usꝙ
in sinẽ. Nec enim bene uiuere dicendi sunt.
qui finẽ bene inuendi. uel cecitate nescuint.
uel inflatione contempnunt. A uienun
autẽ non secuntur s fugiunt ab eo. quia nou
noutunt uocem alienorum. Hoc ꝓuerbium
ayẽ cis inĩc. Iili autẽ non cognouerunt quid lo¬
queretur eis. Iis boc conuincuntur. c̃ẽ. ceci.
Int̾est enum int̾ nos & illos antequam ista uerlu
agnoscamus. quoniã puisamus ut apiatur nobis.
ui autẽ non.  Hix̃ engoeis iterum ir̃c. Am̃
am̃ dico uobis qłua ego sum ostium ouium.

Expanded text:
omina vestra scripta sunt in coelo . Unde alibi: Novit Dominus qui sunt ejus . Educit eas hinc ad vitam aeternam, emittit eas, absolvendo a vinculis peccatorum, et praecedit eas, surgens a mortuis. Aliter: Educit oves de tenebris ad lucem doctrinae, et ante eas sic emissas quasi de Aegypto, vadit velut in columna nubis et ignis, exemplo indicans quod docuit. Oves illum sequuntur quocunque ierit, perseverando usque in finem. Nec enim bene vivere dicendi sunt, qui finem bene vivendi vel caecitate nesciunt, vel inflatione contemnunt. Alienum autem non sequuntur, sed fugiunt ab eo, quia non noverunt vocem alienorum. Hoc proverbium dixit eis Jesus. Illi autem non cognoverunt quid loqueretur eis. » In bono convincuntur esse caeci. Interest enim inter illos et nos antequam ista verba cognoscamus, quoniam pulsamus et aperietur nobis, illi autem non. « Dixit ergo eis iterum Jesus: Amen amen dico vobis, quia eg
Abbreviated transcription (Latin):
cans. omnes sine eo rapunt & occidunt. Ouile
ianua. ẽ. xꝑc. Ergo qui intrat. se humiliet: ne
ascendens ꝑ maccriam. dum exaltatur cadat
głam seo suam quexendo. Eur .gͦ. ẽ qui male
intrat .& quod alienum ẽ. suum dicit. uił est
oues dĩ suas facit. Latro. ẽ. qui quod furatus. ẽ.
occidit. dum malo exemplo. seu ꝑuerse docen¬
do. oues corrumpit. Qui autem intrat ꝑ
ostium. pastor. ẽ ouium. Huic ostiaruis aꝑie.
& oues uocem eius audiunt. In qͦcumq sonet uox
uerbidĩ. p̃destinati ad uitã audiunt obediendo.¬
endo. Et notandum quod ñ omnis qui intrat
ꝑ ostium pastor.ẽ. quia & oues intrant. Ucrump¬
tam̃ unitas uniuersitatis eccłȩ. uerbo & exemplo
uocat nominatim. & educit eas. E.t cum ꝓpͥas
oues emiserit. ante eas uadit. & oues nlum se

Expanded text:
cans, omnes sine eo rapiuncans, omnes sine eo rapiunjanua est Christus. Ergo qui intrat se humiliet, ne ascendens per maceriam, dum exaltatur cadat. gloriam, sed suam quaerendo. Fur ergo est qui male intrat, et quod alienum est suum dicit, id est oves Dei suas facit. Latro est, quia quod furatus est occidit, dum malo exemplo seu do oves corrumpit. Qui autem intrat per ostium, pastor est ovium. Huic ostiarius aperit, et oves vocem ejus audiunt. In quocunque sonet vox verbi Dei, praedestinati ad vitam audiunt obediendo. Et notandum quod non omnis qui intrat per ostium, pastor est; quia et oves intrant. Verumtamen unitas universitatis Ecclesiae, verbo et exemplo vocat nominatim, et educit eas. Et cum proprias oves emiserit, ante eas va
Abbreviated transcription (Latin):
quemquã. Et audierunt ex phariscis
qui cum ipso erant. & dixerunt ei. Num¬
quid & nos cȩci sumus: Dix̃ eis itĩc. Si
cȩci essetis. non haberetis peccatum. Nunc
uͥ dicitis quia uidemus peccatum ur̃m iuanet
i cȩci essetis id ẽ. si uos cȩcos aduerteretis
& ad medicum curteretis. non habcre¬
tis peccatum. quia ego ueni auferre peccatũ.
Sed qui se putant udere. & non quęrunt me¬
aicum. in peccato ꝑmanent. & hoc. ẽ qui ui¬
dent cȩci fiant. A men am̃ dico uobis
qui non intrat ꝑ ostium in ouile ouium. sed
a scendit aliunde: ille tur.ẽ. & latro. Quia
pharisei iactabant sc uidere. quod quidem pos.
gantiam ꝓposuit hanc similitudinẽ. Osten¬
dit itaq quia nec sapientia. nec obseruatio legis
nec bona uita quicquam ualet nisi ꝑ eum.
Siue enim iudens. etiam pbariscus. suie gen¬
tilis: etiam pbylosophꝰ. doceat bene uiuere. uel
hereticꝰ sub nomine xꝑi. nec tam̃ in xꝑo p̃di¬

Expanded text:
quemquam . Et audierunt ex Pharisaeis quemquam . Et audierunt ex Pharisaeis qui cum ipso erant, et dixerunt ei: Nunquid et nos caeci essetis, non haberetis peccatum. Nunc ero dicitis quia videmus, peccatum vestrum manet. Si caeci essetis, id est si vos caecos adverteretis, et ad medicum curreretis, non haberetis peccatum; quia ego veni auferre peccatum. Sed qui se putant videre, et non quaerunt medicum, in peccato permanent, et hoc est qui vident, caeci fiant. Amen, amen, dico vobis, qui non intrat per ostium in ovile ovium sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Quia Pharisaei jactabant se videre, quod quidem possegantiam proposuit hanc similitudinem. Ostendit itaque quia nec sapientia, nec observatio legis, nec bona vita quidquam valet, nisi per eum. Sive enim Judaeus etiam Pharisaeus, sive gentilis etiam philosophus, doceat bene vivere, vel haereticus sub nomine Christi, nec tamen in Christo praedi
Abbreviated transcription (Latin):
ineum: His uerbis ostendit
adhuc inunctus. se iam dudum
cor ad credendum paratum ha¬
buisse. s inquem credere debe¬
at ignorasse. Et dix̃ ei iũc.
Et iudisti eum. & qui loquitur tecum ipse ẽ.
At ille ait. Credo dñe. Et ꝓcidens adora¬
uit eum. Iam dñs lauat inuncto faci¬
em cordis. iam mentis oculos illuminat.
& ille confitetur non tantum filium homi¬
nis. s enam dĩ. Et dix̃ ei iñc. In udici¬
um ego in hunc mundum ueni. ut qui ñ
uident udeant. & qui uident cȩci fiant.
dñe. lumen es. dies es. & ideo liberas¬
de tenebris humiles qui se non uidere
putant. & ꝑ te querunt ut uideant. Suꝑbi
uͦ sapientes sibi. ut pharisci ex his uerbis
cominoti. & qui uident cȩci fiant. se uidere
putant. S exꝑimento penȩ cȩcos se. ẽẽ. sen¬
tient. Et hoc. ẽ. iudicium ud ẽ. discretio.
quȩ disceruit causam credentium a suꝑbis.
Iudicium enim dampnationis. non m̃ s ed
infine fict. Unde dñs alibi. Ego ñ iuidico

Expanded text:
in eum? His verbis ostendit in eum? His verbis ostendit adhuc inunctus, se jam dudum cor ad credendum paratum habuisse, sed in quem credere debeat ignorasse. Et dixit ei Jesus: Et vidisti eum, et qui loquitur tecum, ipse est. At ille ait: Credo, Domine. Et procidens, adoravit eum. Jam Dominus lavat inuncto faciem cordis, jam mentis oculos illuminat, et ille confitetur non tantum filium hominis, sed etiam Dei. Et dixit ei Jesus: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant. O Domine! lumen es, dies es, et ideo de tenebris liberas humiles, qui se non videre putant, et per te quaerunt ut videant. Superbi vero sapientes sibi, ut Pharisaei ex his verbis commoti, et qui vident caeci fiant, se videre putant, sed experimento poenae, caecos se esse sentient. Et hoc est judicium, id est discretio, quae discernit causam credentium a superbis. Judicium enim damnationis non modo, sed in fine fiet. Unde Dominus alibi: Ego non judico
Abbreviated transcription (Latin):
olite ꝓ magno habere ad uoluntatẽ ex¬
audiria dño. Ad uoluntatẽ demones ex¬
anditi sunt. ꝑmissi ite in porcos. Ad uolunta¬
tem pͥ nccps eorum diabolus. a quo petitus ios
temptari. non ẽ. negatus. ut. eẽt hic ꝓbatuis.
ille confusus. A uiquando d̃s quasi iratus deat¬
quod petis. & ꝓpitius negat quod pẽtis. Quan.¬
do bonum petitis: incumbite aationib ut
sumatis. Quid ꝓsit & quid non. medicꝰ no¬
uit. Asccło non ẽ auditum quia quis aꝑ
poterat facere quicquam. Spieta eorum
ira. libere ueritatẽ confitetur. Hoc enim non¬
nisiadño nec a discipulis fieret nisi ds̃. eẽt.
in eis. Responderunt & dixerunt ei. In
peccatis natus. es totus. & tu doces nos:
Et eiecerunt eum foras. Quod clausis
oculis natus ẽ. dicunt. ẽẽ ꝓ pͥeccato paren¬
tum. S ed xp̃c totum sanat extͣ oculos.¬
& cor intus aꝑit. Tociens interrogando. ut
diccret magistrum fecerunt. quẽ ingrati do¬
centẽ ꝓiecerunt. s ei quia expulsus. ẽ. ma¬

Expanded text:
olite pro magno habere ad voluntatem exaudiri a Deo. Ad voluntatem daemones exauditi sunt, permissi ire in porcos . Ad voluntatem princeps eorum diabolus, a quo petitus Job tentari, non est negatus , ut esset hic probatus, ille confusus. Aliquando Deus quasi iratus datquod petis, et propitius negat quod petis. Quando bonum petitis, incumbite orationibus ut sumatis. Quid prosit et quid non, medicus novit. A saeculo non est auditum quia quis apepoterat facere quidquam. AUGUST. Spreta eorum ira, libere veritatem confitetur. Hoc enim nonnisi a Domino, nec a discipulis fieret, nisi Deus in eis. Responderunt et dixerunt ei: In peccatis natus es totus, et tu doces nos? Et ejecerunt eum foras. Quod clausis oculis natus est, dicunt esse pro peccato parentum. Sed Christus totum sanat extra oculos, et intus cor aperit. Toties interrogando ut diceret, magistrum fecerant, quem ingrati docentem projecerunt; sed quia expulsus est, ma
Abbreviated transcription (Latin):
non adulterabis. non furtum facies. non
falsum testimonium dices. honora patrẽ
um sicut te ipsum. N ota qiua iusticia
legis suo temꝑe custodita. non solum bo¬
na tertȩ. s & uitam conferebat ȩternam

Expanded text:
furtum facies, non falsum testimonium dices. Honora patrem um sicut teipsum. Nota quia justitia legis suo tempore custodita, non solum bona terrae, sed et vitam conferebat aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
t cum egressus. ẽct in uia.
ꝓcurrens quidam genu
flexo ante cum rogabat
eum. Magister bone.
quid boni faciam. ut ha¬
beam uitam ęternam:
Qui dix̃ ei. Quid me interrogas de bono:
Nemo uonus. nisi unus ds̃. Ausustinꝰ.
utrumq dici & scd̃m matbeum quid
me interrogas de bono. & iuxta alios. quid
me dicis bonum. ut alterum referatur a il
illud querentis. quid boni faciam. alterum
ad id quod ait magist̾. bone. Be oa in
uerat bonum. & non dm̃ uel dĩ fi¬
um. discit queniuis sc̃m hominem com¬
ꝑatione dĩ non. ẽẽ. bonum. De quo in psal¬
mo. C onfitemini dño quoniam bonus.
Solus enim d̾s natura .ẽ. bonus. nam alii Sy. cap¬
boni non habent bonitatẽ a se . s a dõ. Non
nec se magistrum bonum non. ẽẽ. s absq
dõ nullum bonum testatur. ẽẽ. Si autẽ
uis ad uitam ingrcdi. serua mandata. Dix̃

Expanded text:
t cum egressus esset in via, procurrens quidam genu flexo ante eum rogabat eum: Magister bone, quid boni faciam, ut habeam vitam aeternam? Qui dixit ei: Quid me interrogas de bono? Nemo bonus, nisi solus Deus. Si dici et secundum Matthaeum, quid me interrogas de bono? et juxta alios, quid me dicis bonum? ut alterum referatur ad illud quaerentis, quid boni faciam? Alterum ad id quod ait, magister bone. BEDA. strum bonum, et non Deum vel Dei Filium, dicit quemvis sanctum hominem comparatione Dei non esse bonum. De quo in psalmo: Confitemini Domino, quoniam bonus . Solus enim Deus natura est bonus, nam alii boni non habent bonitatem a se, sed a Deo. Non nec se magistrum bonum non esse, sed absque Deo nullum bonum esse testatur. Si autem vis ad vitam ingredi, serva mandata. D
Abbreviated transcription (Latin):
gem suum. mentes regentẽ. & ad regnum cȩ¬
iorum ꝑducentẽ. ne cum reꝓbis dicat. Non
habemus regem nisi cesarem. Iohannes
cđdm litteram in paruo itinere suꝑ ntrũq
ducta libera. Mystice autẽ suꝑ utrumq popu¬
lum sub diĩio eius humiliatum sedit. petro
& paulo missis ad eos. Quia gͦ lasciuꝰ & indomi¬
tus gentilis populus. credidit exemplo fideliũ
de sẏnagoga. quȩ iugum legis traxerat: bene re¬
fertur pullus fuisse filius asinȩ subiugalis.
homines qui crediderunt in xp̃m ex utroq
populo. ante xp̃m non malitia s ignorantia
peccauerunt.

Expanded text:
gem suum mentes regentem, et ad regnum coelorum perducentem, ne cum reprobis dicat: Non habemus regem nisi Caesarem. CHRYS. m litteram in parvo itinere super utrumqducta libera. Mystice autem super utrumque populum sub dominio ejus humiliatum sedit, Petro et Paulo missis ad eos. Quia ergo lascivus et indomitus gentilis populus credidit exemplo fidelium de Synagoga, quae jugum legis traxerat, bene refertur pullus fuisse filius asinae subjugalis. homines qui crediderunt in Christum ex utroque populo, ante Christum non in malitia, sed in ignorantia peccaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
intrauerunt regnum dĩ. nisi quia dõ
inspirante duutias ꝓ nichilo habuerunt:
Funquid dauid in diuitiis confidebat. de
seipso canens. quia unicꝰ & pauꝑ sum ego
Auos etiam ita hortatur. diuitiȩ si affluant.
nolite cor apponcre. Mẏstice faciluis ẽ.xꝑm¬
te huiniliatus. infirmitatis nr̃e onera susti¬
nuit. Unde illud. Quanto magnus es. hu¬
milia te in omnibꝰ. Per acum. significat
punctiones in passione susceptas. Eoramen
gͥ acus dicit angustias passionis. quia natut
nr̃e quasi scissa uestimenta resarcire dignatꝰ
ẽ. idẽ. reparare post lapsum. Auter.¬

Expanded text:
intraverunt regnum Dei, nisi quia, Deo inspirante, divitias pro nihilo habuerunt? Nunquid David in divitiis confidebat, de seipso canens: Quia unicus et pauper sum ego . Alios etiam ita hortatur: Divitiae si affluant, nolite cor apponere . Mystice, facilius ete humiliatus, infirmitatis nostrae onera sustinuit. Unde illud: Quanto magnus es, humilia te in omnibus . Per acum significat punctiones in passione susceptas. Foramen ergo acus dicit angustias passionis, qua naturae nostrae quasi scissa vestimenta resarcire dignatus est, id est reparare post lapsum. CHR
Abbreviated transcription (Latin):
rit nigrum albere. quia nigrum albo con-¬
tiarium. ẽ: ita nichil impossibilius. ẽ. quam
cupidum dõ iungi. dum fucrit cupidus.
Quis non uidet compationis gradꝰ uit̾ impos¬
sibilia. Utiq impossibilius . ẽ. equum uerti
in sapidem quam inasinum: a quo minus dif

Expanded text:
rit nigrum, albere, quia nigrum albo conrit nigrum, albere, quia nigrum albo contrarium est; ita nihil impossibilius est, quam cupidum Deo jungi dum fuerit cupidus. Quis non videt comparationis gradus inter impossibilia? BEDA. Utique impossibilius est equum verti in lapidem quam in asinum, a quo minus dif