comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ora si manserint: Deniq sicut de
his etiã ꝑ ezechielem propħam
dñs dicit. p̃cisa nullis agricola¬
rum usib ꝓsunt: nullis fabrili¬
bus oꝑib deputant᷑ Unũ de du¬
obus palmiti congruit. aut ignis¬
aut uitis: Si in uite non est: in igue
erit: Ut gͦ in igne non sit: in uite

Expanded text:
ora si manserint: denique, sicut de his etiam per Ezechielem prophetam Dominus dicit, praecisa nullis agricolarum usibus prosunt, nullis fabrilibus operibus deputantur . Unum de duobus palmiti congruit, aut vitisaut ignis; si in vite non est, in igne erit: ut ergo in igne non sit, in vite
Abbreviated transcription (Latin):
propriis parricida. inebrians t̾rã
cruore. in sitĩ sanguinis ꝑmanebat:
hinc ẽ. qd ioħis sanguinẽ piũ in po¬
culo crudelitatis obsobuit: Sed ista
lectio iã loquatur: Herodes inquit
tenuit ioħm : & alligauit eũ Qui
uincula soluerat peccatoꝵ. pecca¬
toris uinculis alligat᷑. ut iuncta¬

Expanded text:
proprios parricida, inebrians cruore terram, in siti sanguinis permanebat. Hinc est quod Joannis sanguinem pium ingenti poculo crudelitatis absorbuit: sed ipsa lectio jam loquatur. Herodes, inquit, tenuit Joannem, et alligavit eum. Qui vincula solverat peccatorum, peccatoris vinculis alligat
Abbreviated transcription (Latin):
ruit: ñ potest nr̃i eẽ iudicu:
Ier icde fere tẽp̃ꝰ. cũ euantiꝰ auuncils
modũ xp̃ianꝰ. grauissima egritudine.
extremo mortis ꝑiculo cepisset urgeri:
martinũ euocauit: Nec cuntatꝰ ille
ꝓperauit : Priꝰ tam̃ quã mediũ iuȩ spa¬
ciũ uir beatꝰ euolueret: uirtutẽ adue¬
nientis sensit egrotꝰ: Receptaq conti¬
nuo sanitate: uenientib nob̾ obuiam
ipse ꝓcessit: .UlI.

Expanded text:
rint, non potest nostri esse iudicii. rint, non potest nostri esse iudicii. Per idem fere tempus cum Euanthius auunculus modum Christianus, grauissima aegritudine extremo mortis periculo coepisset urgueri, Martinum euocauit. nec cunctatus ille properauit: prius tamen quam medium uiae spatium uir beatus euolueret, uirtutem aduenientis sentit aegrotus, receptaque continuo sanitate uenientibus nobis obuiam ipse processit. al
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate cõpulsus. ⁊ iãq felle
comoto. e ꝓximis tabernis biger¬
ricã uesteꝰ. breuẽq atq hĩspi¬
dã. quinq cõparatã argenteis ra-¬
pit: atq ante martini pedes iratꝰ
exponit: En inqͥt uestẽ: sed pauꝑ
hic non est. Ille nichil motꝰ. iubet
eum paululũ stare ꝓforib: secreto
utiq ꝓcurans. dũ sibi uestẽ nudꝰ
imponer&e: totis uirib elaborans.
ut posset ẽẽ occultũ qd̃ fecerat:
S quando in scĩs uiris latent ista:
Querentib. uelint nolint cuncta
sũ hac gͥ oblaturꝰ sacrificiũ dõ
ueste ꝓcedit: Quo quidẽ die
mira dicturꝰsũ. cũ iã altariĩ sic̃
est sollempne benediceret: globũ
ignis de capite illiꝰ uidimꝰ emicare:
ita ut in sublime contendens. lon¬
gũ ad modũ crinẽ flãma ꝑducer&
Hoc licet celeberrimo factũ die. in
magna popłi multitudine uideri¬
mꝰ ⁊ una tantũ de uirginib & unꝰ
de presbiteris: tres tantũ uidere
de monachis: Ceteri cur ñ uide¬

Expanded text:
necessitate conpulsus, iam felle commoto, e proximis tabernis bigerricam uestem, breuem adque hispidam, quinque conparatam argenteis rapit adque ante Martini pedes iratus exponit. en, inquit, uestem, sed pauper hic non est. ille nihil motus iubet eum paululum stare pro foribus, secretum utique procurans, dum sibi uestem nudus inponeret, totis uiribus elaborans ut posset occultum esse quod fecerat. sed quando in sanctis uiris latent ista quaerentibus? uelint nolint cuncta cum hac igitur oblaturus sacrificium Deo ueste procedit. quo quidem die — mira dicturus sum — cum iam altarium, sicut est sollemne, benediceret, globum ignis de capite illius uidimus emicare, ita ut in sublime contendens longum admodum crinem flamma produceret. et licet celeberrimo factum die in magna populi multitudine uiderimus, una tantum de uirginibus et unus de presbyteris, tres tantum uidere de monachis: ceteri cur non uide
Abbreviated transcription (Latin):
deferret᷑
ad sepul¬
turam.
uersus
linaris. secus eccłam sci xp̃ofori¬
martyris. in loco ubi extunc et
nunc crux est positat & ubi mul¬
ta miracula ds postea ꝓ scõ re-¬
migio ostendit: ita seretrum est
aggra uatum. ut nullo mͦ. quoc̃q
ingenio. uel aquantiscumq ho¬
minibus posset moueri. Et stu¬
pentibus omnibus ac petentib
dĩ miscłiam. ut dignaretur ostẽ¬
dere. in quo loco eusdem sui sc̃i
corpus uellet repom: designaue¬
runt ad basilicam prefatorum
martirum : & feretrum moueri
non potuit. Ptoposuerunt ut fer¬
rẽtur ad ecclam sci incãsii: & mo¬
ueri non potuit. Proposuerunt
ut ferretur ad eccłam scõrum
sixti & sinicii: & nec sic moueri
potuit. Tandem coacti. qm̃ par¬
ua ȩcclesiola erat in honore beati
martiris xp̃ofori. sed nullum cor¬
pus nominãti sancti in ea iacẽ¬
bat. & inqua eiq circum iacenti¬
bus atriis. ex antiquo erat cimi¬
terium remensis eccłiȩ: petiẽrunt
ut dñs declararet. si ineadem ȩcclesio¬

Expanded text:
deferretur ad sepulturam uersus linaris secus ecclesimartyris in loco, ubi ex tunc et nunc crux est posita, et ubi multa miracula Deus postea pro sancto Remigio ostendit, ita feretrum est aggravatum, ut nullo modo quocumque ingenio vel a quantiscumque hominibus posset moveri. Et stupentibus omnibus ac petentibus Dei omnipotentiam, ut dignaretur ostendere, in quo loco eiusdem sancti sui corpus vellet reponi, designaverunt ad basilicam prefatorum martirum, et feretrum moveri non potuit; proposuerunt, ut ferretur ad aecclesiam sancti Nicasii, et moveri non potuit; proposuerunt, ut ferretur ad aecclesiam sanctorum Sixti et Sinicii, et nec sic moveri potuit. Tandem coacti, quoniam parva aecclesiola erat in honore beati martiris Cristofori, sed nullum corpus nominati sancti in ea iacebat, et in qua eique circumiacentibus atriis ex antiquo erat cimiterium Remensis aecclesiae, petierunt, ut Dominus declararet, si in eadem aecclesio
Abbreviated transcription (Latin):
retiosa gͦ est in conspectu dñi
mors scõꝵ eiͫ nec ullo crude li¬
tatis genere destrui potest. sacra¬
mento crucis xp̃i fundata religio:
Non minuit᷑ ꝑsequittionibꝰ
eccłia. sed auget᷑: et semꝑ dnicꝰ
ager segete ditiore uestit᷑: dum
grana quȩ singula cadunt: mul¬
tiplicata nascunt᷑: Unde duo
ista p̾clara diuini seminis ger¬
mina. in quantã sobolẽ pupul¬
re gẽmarũ. conserto uno diade¬
lectissimi. diuinitꝰ nob̾ ad exem¬
plũ patientię. & confirmationẽ
fidei p̃parato. uniuersalit̾ qͥdẽ

Expanded text:
retiosa est ergo in conspectu Domini mors sanctorum ejus ; nec ullo crudelitatis genere destrui potest sacramento crucis Christi fundata religio. Non minuitur persecutionibus Ecclesia, sed augetur; et semper Dominicus ager segete ditiori vestitur, 326 dum grana, quae singula cadunt, multiplicata nascuntur. Unde duo ista praeclara divini seminis germina in quantam sobolem pullure gemmarum conserto uno diadelectissimi, divinitus nobis ad exemplum patientiae et confirmationem fidei praeparato, universaliter quide
Abbreviated transcription (Latin):
hilippꝰ iste. fr̃ ẽ herodis de quo
supra diximꝰ : tetrarcha itureȩ
& traconitidis regionis Qui in ho¬
norẽ txyberii cesaris cesareã philippi.
que nc̃ paneas dicit᷑ appellauit. &.
&̃ in ꝓuincia phenicis: imitatꝰ he¬
rodẽ patrẽ: qui in honorẽ augusti
appellauit cesareã. quȩ priꝰ turris
stratonis uocabatur. &ex nomine filie
eiꝰ. libiadẽ transiordanẽ. extruxit:
duos fontes. unũ nomine ior: &
alterũ nomine dan: Qui simul
mixti iordanis nom̃ efficiunt:
Et int̾rogabat discipłos suos dicens.
Quẽ dicunt homines ẽẽ filiũ homi

Expanded text:
hilippus iste est frater Herodis, de quo supra diximus, tetrarcha Ituraeae et Traconitidis regionis, qui in honorem Tiberii Caesaris Caesaream Philippi, quae nunc Paneas dicitur, appellavit; et est in provincia Phoenicis, imitatus Herodem patrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius Turris Stratonis vocabatur: et ex nomine filiae ejus Juliadem trans Jordanem exstruxit. duos fontes, unum nomine Jor, et alterum Dan, qui simul mixti, Jordanis nomen efficiunt. Et interrogabat discipulos suos, dicens: Quem dicunt homines esse Filium h
Abbreviated transcription (Latin):
lat. ad cõparationẽ illoꝵ deoꝵ qui
putant᷑ dii. sed mortui st̃: satur¬
& cetera idoloꝵ portenta signifi¬
cans: Respondens tħx: Apxit ei:
Beatus es symon bariona: qͥa caro
& sangius ñ reuel auit tͥ. sed pater
m̃s qui in cęlis est: Testimonio de
se:apłi reddidit uicẽ: Petrꝰ dixerat.
tu es xp̃c filiꝰ dĩ uiuiͥ mercedẽ re¬
cipit uera confessio Beatꝰ es symon
bariona: Quare : Quia ñ reuela¬
uit tͥ caro & sanguis: sed pater¬

Expanded text:
lat, ad comparationem deorum eorum, qui putantur dii, sed mortui sunt, Saturcaetera idolorum portenta significans. Respondens Jesus, dixit ei: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est. Testimonio de se Apostoli reddit vicem. Petrus dixerat: Tu es Christus Filius Dei vivi; mercedem recepit vera confessio: Beatus es, Simon Barjona. Quare? quia non revelavit tibi caro et sanguis, sed r
Abbreviated transcription (Latin):
ocłoꝵ: Ne quoꝵ meritis atq uirtutibꝰ.
quȩ omnẽ loquendi suꝑant facultatẽ:
nichil diuersũ. nichil debemꝰ senti¬
re discretũ: quia illos & electio pa¬
res & labor similes: o finis fecit eqͥles÷¬

Expanded text:
um meritis atque virtutibus, quae omnem loquendi superant facultatem, nihil diversum, nihil debemus sentire discretum: quia illos et electio pares, et labor similes, et finis fecit aequales
Abbreviated transcription (Latin):
homines esse filiũ hominis: ne iac¬
tant̃ de sẽ querere uideret᷑. Et nota
qd̾ ubicũq scriptũ ẽ in ueteri tes¬
tamento filiꝰ hominis: in hebreo
positũ sit filiꝰ adã: Illudq qđ in
psalmo legimꝰ filii hominũ usq qͦ
graui corde: in hebreo dicit᷑ filii adã
Pulchre aut̃ int̾rogat quẽ dicunt
homines eẽ filiũ hominis: quia qͥ
de filio hominis locunt᷑ homines ft̃:
qͥ uͦ diuinitatẽ eiꝰ intelligt̃. ñ ho¬
mines sed dii appellant᷑. At illi
dixerunt: Alii ioħm baptistã⁊ alii

Expanded text:
ne jactanter de se quaerere videretur. Et nota quod ubicumque scriptum est in Veteri Testamento filius hominis, in Hebraeo positum sit , filius Adam. Illudque quod in Psalmo legimus: Filii hominum, usquequo gravi corde, in Hebraeo dicitur , filii Adam. Pulchre autem interrogat: Quem dicunt esse homines filium hominis, quia qui de filio hominis loquuntur homines sunt. Qui vero divinitatem ejus intelligunt, non homines, sed dii appellantur. At illi dixer
Abbreviated transcription (Latin):
tuerint in helia &. in hieremia:
quomͦ herodes errauit in ioħe
dicens Quẽ ego decollaui ioħm.
ipse surrexit amortius: & uirtu¬
tes oꝑ ant᷑ in illo Uos aut̃. quẽ me

Expanded text:
tuerunt in Elia, aut in Jeremia, quomodo Herodes erravit in Joanne, dicens: Quem ego decollavi Joannem, ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes operantur in eo . Vos autem quem me
Abbreviated transcription (Latin):
Hiuc memorabilis adolescens Lanbertꝰ
nobilitate cluentissimus formacor¬
poris elegantissimus. conmendat᷑ in
aula regia educandus. ut uelut pre¬
ciosus lapis multiplicib poliretur argu¬
mentis: et conpetens fieret celestib orna¬
mentis: Tũsane colũba xp̃i sine felle ama¬
ritudinis. lantbertus uidelicet alumnꝰ
lauclabilis. sollerter adherens magiste¬
rio p̃fati antistitis cepit illum uenera¬
ri sic̃ dñm. diligere quemadinodum pa-¬
trem carissimum: et in cunctis ac tibꝰ
obsequi uxta edictum apłi. ceu decebat
seruum dñi:¬

Expanded text:
Huic memorabilis adolescens Lantbertus Huic memorabilis adolescens Lantbertus nobilitate cluentissimus, forma corporis elegantissimus commendatur, in aula regia educandus, ut velut pretiosus lapis, multiplicibus potiretur argumentis, et competens fieret coelestibus ornamentis. Tum sane columba Christi sine felle amaritudinis, Lantbertus, videlicet alumnus laudabilis, solerter adhaerens magisterio praefati antistitis, coepit illum venerari sicut dominum, diligere quemadmodum patrem charissimum, et in cunctis actibus obsequi juxta edictum apostoli, ceu decebat servum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
benignus pat᷑ carissimum pignꝰ excipr¬
ens amabilit̾ : intellexit spuali mente :¬
ñ medioerit᷑ eum tͣnscendere annos
pueritie: Gaudebant ambo. Lantbtꝰ bo¬
nore pat᷑no: & pat̾ insignis lanberti ex
quidem puer strenuus. nitens
cotis uirib uir fieri perfectus:
upeta psalmografi uocem. ibat cotidie
de uirtute in uirtutem:. preparans se¬
ad illa peragenda: que incõmut᷑abilis di
prouidentia. per ipsum ante scłaria
tẽpora fieri p̃destinauit opera Quã¬
quam iuuenis esset etate: moꝵ tamen
grandeuus probitate: iac tantiam uita¬
bat pomposam᷑ scłm uirilit᷑ conculca¬
bat Qecquid habere poterat. pauperi¬
b erogabat: condens celo thesauros. u¬
bi possideret eos: cum solutus feliciter
transitoriis. uiuere felicius inciperet
mansuris: .U.
uir sacerdocali reuerentia plenus. et
coram diuinis conspectib sacerdos be¬
atificandus: in memorato superius ui¬
co: ep̃alem administ rabat dignitatẽ.

Expanded text:
benignus pater, charissimum pignus excipibenignus pater, charissimum pignus excipiens amabiliter, intellexit spirituali mente non mediocriter eum transcendere annos pueritiae. Gaudebant ambo, Lantbertus honore paterno, Et pater insignis Lantberti ex Equidem puer strenuus, nitens totis viribus vir fieri perfectus, juxta Psalmographi vocem, ibat quotidie de virtute in virtutem praeparans ad illa peragenda, quae incommutabilis Dei providentia per ipsum ante tempora saecularia fieri praedestinavit opera. Quamvis juvenis esset aetate, morum tamen grandaevus probitate, jactantiam vitabat, pompam saeculi viriliter conculcabat: quidquid habere poterat, pauperibus erogabat, condens coelo thesauros, ubi possideret eos, cum solutus feliciter transitoriis, vivere felicius inciperet mansuris. 7. Evir sacerdotali reverentia plenus, et coram divinis aspectibus sacerdos beatificandus, in memorato superius vico episcopalem administrabat dignitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlesti gr̃a p̃eunte. eius affines una¬
nimit̃ decreuere: ut quem ã pueritie
annis uita illustrabat scĩtatis. aucto¬
ritas erudiret litteralis: iuuaretq
perducens ad fastigium summe per¬
fectionis: ii.¬
uius itaq consilii dispensatio¬
ne reperta. immo eam dĩ disponẽ¬
te clementia᷑ puer forma conspicu¬
us sensu docibillimus: peritissimis
iuiris tdit᷑ erudiendus Eccłiastica
religione addmodũ insignit᷑. & celes.¬
rium mysterioꝵ igneo amore pe¬
netrabilit̾ inflamiat᷑ tantoq ce¬
leriꝰ liberalium fluenta artium e¬
pocauit: quanto ardentiꝰ in amorẽ
sĩ totum se olim transfũdit: necce¬
lant᷑ quec̾ũq oscũra gerunt᷑: qm̃
nulla ad discendũ mora est. ubi sp̃s
sc̃s doctor adest: a ii.¬
nstructus tandem diuinis dogmati¬
bus et ubertim uigoratus monasticĩ
sanctionib. destinauit corde puer bo¬
ne indolis.: regredi ad domum genito¬
ris Q uod sagaci animo concepit: ad
effectum actionis usq perduxit Tc̃

Expanded text:
coelesti gratia praeeunte, ejus affines unanimiter decrevere, ut, quem a pueritiae annis vita illustrabat sanctitatis, auctoritas erudiret litteralis, juvaretque perducens ad fastigium summae perfectionis. Hujus itaque consilii dispositione reperta, imo eam Dei disponente clementia, puer forma conspicuus, sensu docilissimus, peritissimis viris traditur educandus. Ecclesiastica religione admodum insignitur, et coelestium mysteriorum igneo amore penetraliter inflammatur, tantoque celerius liberalium fluenta artium epotavit, quanto ardentius in amore Dei totum se olim transfudit: nec celantur ei quaecunque obscura geruntur, quoniam nulla ad discendum mora est, ubi Spiritus sanctus doctor adest. 6. Instructus tandem divinis dogmatibus, et ubertim vigoratus monasticis sanctionibus, destinavit corde puer bonae indolis regredi ad domum genitoris. Quod sagaci animo concepit, ad effectum actionis usque perduxit. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
Situr głosus martyr lanb̾tus & et̃¬
no regi sacerdos dilectissimus insigni
ex prosapia trereccensi uico extitit ori¬
undus Hic deniq puerulus. apud
parentes xp̃ianissimos degens et bo¬
ne indolis eͥe incipiens primeuam
statim suam etatulam unda sacri.
baptismatis purificatam.xp̃o añocõ¬

Expanded text:
itur gloriosus martyr Lantbertus, et aeterno Regi sacerdos dilectissimus, insigni ex prosapia Trajectensi vico exstitit oriundus. Hic denique puerulus apud parentes Christianissimos degens, et bonae indolis esse incipiens, primaevam statim suam aetatulam unda sacri baptismatis purificatam, C
Abbreviated transcription (Latin):
rat templũ de marmnore pario
qui est lapis alb extructũ ⁊ ut
candorẽ eccłiasticȩ castitatis expri¬
meret : de quo in amoris cantico
dñs ait: Sicut uiliũ int̾ spinas: sic
amica mea int̾ filias. Habebat uł¬
sexaginta cubtros in longitudine.
& iuginti cubitos in latitudine:
& triginta cubitos in altitudine:¬
longitudo gͦ templi. faciem sex̃ eccłie
designat ꝑ quã longaninut᷑ inter
opa sua bona prauoꝵ aduersa tole¬
uit. latitudo caritatẽ: qua ipsa uitꝰ
ꝑ iuiscaera pictatis spatiat᷑ Altitudo
longitudo sexaginta est cubitoꝵ:
senario enĩ numero solet ꝑfectio

Expanded text:
 templum de marmore Pario, qui est lapis albus, exstructum, ut candorem ecclesiasticae castitatis exprimeret; de quo in amoris Cantico Dominus ait: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Habebat sexaginta cubitos in longitudine, et viginti cubitos in latitudine, et triginta cubitos in altitudinLongitudo ergo templi fidem sanctae Ecclesiae designat, per quam longanimiter inter opera sua bona pravorum adversa tolerat; latitudo charitatem, qua ipse intus per viscera pietatis spatiatur; altitudo longitudo sexaginta est cubitorum; senario enim numero bono
Abbreviated transcription (Latin):
roma resplenduit: & quȩ eras
magistra erroris: facta es discipu¬
la ueritatis. Isti st̃ sc̃i patres tui
ueriq pastores: qui te regnis cȩles¬
tib inserendã. multo meliꝰ mul¬
toq feliciꝰ condiderunt. quã illi
fundam̃ta locata sunt. Equib
is qui tͥ nom̃ dedit: frat̾na te
cede fedauit.i.¬
sti sunt qui te ad hanc głam pro¬
uexerunt. ut gens scã. populus
electꝰ. ciuitas sacerdotalis & regia.
ꝑ sacrã beati petri sedẽ. caput
orbis effecta. latiꝰ p̃sideres reli¬
gione diuina: quã dominatio¬
ne t̾rena: Quãuis enĩ multis
aueta uictoriis ius imꝑii tui
t̾ra mariq protuleris minꝰ tamen

Expanded text:
Roma, resplenduit; et quae eras magistra erroris, facta es discipula veritatis. Isti sunt sancti patres tui verique pastores, qui te regnis coelestibus inserendam multo melius multoque felicius condiderunt, quam illi fundamenta locata sunt: ex quibus is qui tibi nomen dedit fraterna te caede foedavit. Isti sunt qui te ad hanc gloriam provexerunt, 322 ut gens sancta, populus electus, civitas sacerdotalis et regia, per sacram beati Petri sedem caput orbis effecta, latius praesideres religione divina quam dominatione terrena. Quamvis enim multis aucta victoriis jus imperii tui terra mari
Abbreviated transcription (Latin):
est angłis cognata uirginitas ꝓR̾ecto
in carne p̃ter carnẽ uiuere. ñ Rrena
uita est : sed cęlestis Unde in carne
angłicam głam adquirere: mauis
est meritũ quã habere Esse enim
angłm felicitatis est: esse uͦ uirginẽ
uirtutis. dum hoc obtinere uirib

Expanded text:
cto in carne præter carnem viuere, non terrena vita est, sed cœlestis. Vnde in carne Angelicam gloriam adquirere, maius est meritum, quam habere. Esse enim Angelum felicitatis est, esse vero Virginem virtutis: dum hoc obtinere virib
Abbreviated transcription (Latin):
dit qui fecit: Aut gͦ non facien¬
tes dicimus. dimitte nob̾ debita
nrã. sicut & nos dimittimꝰ debi¬
torib nr̃is. & nosmet ipsos hoc di¬
cendo ampliꝰ ligamꝰ: aut fortasse
hanc conditionẽ in oratione in¬
termittimꝰ: & aduocatꝰ nr̃ precẽ
quã cõposuit ñ recognoscit.: atq
apud sẽ ꝓtinꝰ dicit: Scio qd̾ moniu¬
Non est ipsa oratio quã feer. Qa
gͦ nob̾ agendũ est fr̃s. nisi ut uerȩ
raritatis affectum impendamus
fr̃ibus: Nulla in corde malitia
maneat: Considerat omp̃s dĩ erga
ꝓximũ caritatẽ nrãm: ut nr̃is
impendat iniquitatib pietatẽ
suã Mementote qd monem᷑: dimit¬
tite. &. dimittet᷑ uobis Eece debet᷑
nobis: & debenius: Dimittamꝰ gͦ
qđ debetur nobis: ut dimittatur
qd debetur a nobis: Sed adhȩe mens
reluctat᷑. Ad martyris tũbã con¬
sistimus: qui ad celeste regnũ ex
qua morte ꝑuenerit:. scimꝰ. Nossi
ꝓ xp̃o corpus ñ ponimꝰ. saltĩ ani¬
mũ uincamꝰ: Placat᷑ ds̃ isto sacrifi¬

Expanded text:
go non facientes dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et nosmetipsos hoc dicendo amplius ligamus, aut fortasse hanc condicionem in oratione intermittimus, et advocatus noster precem, quam composuit, non recognoscit atque apud se protinus dicit: Scio, quid monunon est ipsa oratio quam feci. Quid ergo nobis agendum est, fratres, nisi ut verae charitatis affectum impendamus fratribus? Nulla in corde malitia maneat. Consideret omnipotens Deus erga proximum charitatem nostram, ut nostris impendat iniquitatibus pietatem suam. Mementote quod monemur: Dimittite, et dimittetur vobis . Ecce debetur nobis, et debemus. Dimittamus ergo quod debetur nobis, ut dimittatur quod debetur a nobis. Sed ad haec mensreluctatur. Ad martyris tumbam consistimus, qui ad coeleste regnum ex qua morte pervenerit scimus. Nos si pro Christo corpus non ponimus, saltem animum vincamus. Placatur Deus isto sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ priꝰ aliena rapiebat: ꝓculdubio se¬
met ipsũ reliqͥt: Ipse qͥdẽ ẽ ꝑ naturã :
s ñ ẽ ipse ꝑ malitiã: Hinc & enim
scriptũ ẽ Uerte uni ios: & ñ erunt
ert̃ omĩno in essentia: s scilicet uͣ
ert̃ in impietatis culpa: Tunc gͦ nos¬
met ipsos relinqͥmꝰ. tc̃ nos ipsos abne¬
& ad hoc nitimur. qd̾ ꝑ nouitatẽ
uocans: Pensemꝰ qͦmͦ se paulꝰ ab nega¬
uerait: cũ dicebat: uiuo aũt iam ñ
ego uiuit uͦ in me xp̃c Extinctus¬
qͥppe fuerat seuus ille ꝑsecutor: & u¬
uere ceꝑat pius pͣdicator: Si enĩ ipse
eet: pius ꝓfecto ñ esset.: S qͥ se denegat

Expanded text:
qui prius aliena rapiebat, procul dubio sequi prius aliena rapiebat, procul dubio semetipsum reliquit. Ipse quidem est per naturam, sed non est ipse per malitiam. Hinc enim scriptum est: Verte impios, et non erunt erunt omnino in essentia, sed scilicet non erunt in impietatis culpa. Tunc ergo nosmetipsos relinquimus, tunc nos ipsos abneet ad hoc nitimur quod per novitatem vocamur. Pensemus quomodo se Paulus abnegaverat, qui dicebat: Vivo autem jam non ego quippe fuerat saevissimus ille persecutor, vivere coepit ille pius praedicator. Si enim ipse esset, pius profecto non esset. Sed qui se vivere
Abbreviated transcription (Latin):
Qud enim sunt t̾rena om̃ia᷑. nͥ q̃dã
corporis indum̃ta: Qui gͦ contra
diabdlũ ad certam̃ ꝓꝑat: uestim̃ta
abiciat ne succũbat: Nichil in hoc
mundo amando possideat: nullas
rerũ labentiũ delectationes requirat:
ne unde ad uotũ tegit᷑.: ad casũ inde
teneat᷑: Nec tam̃ sufficit nr̃a relinqre:
nͥ relinquamꝰ & nos Qd ẽ. qd̾ dicimꝰ. re¬
linquamꝰ & nos: Si enĩ nos ipsos relin¬
quimꝰ : qͦ ibimꝰ extra nos: uel qͥs ẽ qui
uadit. si se deserit: S aliud sumꝰ ꝑ pec¬
catũ lapsi. aliud ꝑ naturã conditi:
Aliud qd̃ fecimꝰ: aliud qd̾ facti sumꝰ:
Relinquamꝰ nosmet ipsos qͣles peccando
nos fecimꝰ: & maneamꝰ nos met ipsi.
quales ꝑ grãm facti sumꝰ.U
oce ẽnĩ qͥ suꝑb fuit. si conu̾sus ad
xp̃m humilis factꝰ est: semet ipsũ
reliquit: Si luxuriosus qͥsq ad con
tinentiã uitã mutauit: ab negauit
utiq quod fuit: Si auarꝰ qͥsq ãbire
iã desut. & largiri didicit ꝓpria.

Expanded text:
sunt terrena omnia, nisi quaedam corporis indumenta? Qui ergo contra diabolum ad certamen properat, vestimenta abjiciat, ne succumbat. Nihil in hoc mundo amando possideat, nullas rerum labentium delectationes requirat, ne unde ad votum tegitur, ad casum inde teneatur. Nec tamen sufficit nostra relinquere, nisi relinquamus et nos. Qlinquamus et nos? Si enim nosmetipsos relinquimus, quo ibimus extra nos? Vel quis est qui vadit, si se deseruit? Sed aliud sumus per peccatum lapsi, aliud per naturam conditi; aliud quod fecimus, aliud quod facti sumus. Relinquamus nosmetipsos quales peccando nos fecimus, et maneamus nosmetipsi quales per gratiam facti sumus. Ecce etenim qui superbus fuit, si conversus ad Christum humilis factus est, semetipsum rtinentiam vitam mutavit, abnegavit utique quod fuit. Si avarus quisque ambire jam desiit, et largiri didicit propria
Abbreviated transcription (Latin):
& quos aduersarios in uia dĩ patim᷑:
odiendo & fugiendo nesciamꝰ: Qsi
enĩ ꝑ odiũ diligit᷑: qͥ carnalit̾ sapi¬
ens. dum praua nobis ingerit: ñ
auditur:
t aut̃ dñs demonstraret hoc erga
pximos odiũ ñ de iaffectiõe ꝓcedere.s
de caritate: addidit ꝓtinꝰ dicens Ad¬
huc aut̃ & animã suã: Odisse itaq p̾ci¬
pim᷑ ꝓximos. õdisse & animã nr̃am:
Constat gͦ qr amando debet odisse pxi¬
mũ: qui sic eũ odit. sicut semet ipsũ
Tunc & enĩ bene animã nr̃am odimꝰ.
cũ eiꝰ carnalib desideriis ñ adquiescimꝰ ⁊
cũ eiꝰ appetitũ frangimꝰ : eiꝰ uoluptatibꝰ
reluctam᷑ Quȩ gͦ contẽpta ad melius
ducit᷑: quasi ꝑ odiũ amat᷑. Siesit ni¬
murũ exhibere ꝓximis nr̃is odi discre¬
tionẽ debemꝰ. ut in eis & diligamus
nob̾ itinere obsistunt: Xll.

Expanded text:
dversarios in via Dei patimur, odiendo, et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur, qui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non auditur. t autem Dominus demonstraret hoc erga proximos odium non de affectione procedere, sed de charitate, addidit protinus dicens, adhuc autem animam suam. Odisse itaque praecipimur proximos, odisse et animam nostram. Constat ergo quia amando debet odisse proximum, qui sic eum odit sicut semetipsum. Tunc etenim bene nostram animam odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cumelius ducitur, quasi per odium amatur. Sic sic nimirum exhibere proximis nostris odii discretionem debemus, ut in eis diligamus nobis itinere obsistunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eniq coniugẽ habens & fili¬
am. ita plenitudine dnĩ
uenerabiles earũ animos ȩccłias¬
ticȩ regulȩ tradidit informan¬
dos: ut adhuc in laicali ꝓposito
constitutus. diuino nutu pon¬
tificis grãm possideret: Ita se ip¬
sũ ꝓpria disciplina cohercebat
intonsus: quasi futura hac specie
indicans. ut in rep̃hensibilis in
templo xp̃i pararetur sacerdos
Nã quod it̾ mortales ualde ui¬
suspendat: adeo uir scĩssimus
hostes catholicȩ religionis abhor¬
ruit: ut non dicã conuiuium.
sed neq salutatio fuerit cum his
p̃tereuntib cõmunis Uitabat

Expanded text:
enique conjugem habens, et filiam, ita plenitudine Domini venerabiles animos ecclesiasticae regulae tradidit informandos, ut adhuc in laicali proposito constitutus, divino nutu, pontificis gratiam possideret; ita se ipsum propria disciplina coercebat intonsus, quasi futuram speciem indicans, ut irreprehensibilis in templo Christi praepararetur sacerdos. Nam quod inter mortales adhuc valde visuspendat, adeo vir sanctissimus hostes catholicae religionis abhorruit, ut non dicam convivium, sed neque salutatio ei fuerit cum his praetereunti communis. Vitabat
Abbreviated transcription (Latin):
concederet. Quam uisionem prefatꝰ
clericus scõ pontifici reculit. ac eum ad
xp̃i gratiam ꝓsalute fratris exorandã
animauit. Qui post modum ꝑuisum
ei dem domno apostolico apparens
lȩtus innumeras reddidit gratias. qͣm
eius meritis suꝑna clementia acunctis cũ

Expanded text:
concederet. Quam visionem praefatus concederet. Quam visionem praefatus clericus sancto pontifici retulit, ac eum ad Christi gratiam pro salute fratris exorandam animavit. Qui postmodum per visum eidem domno apostolico apparens, laetus innumeras reddidit gratias, quia ejus meritis superna clementia a cunctis eum
Abbreviated transcription (Latin):
ante eius ad apostolatum electionem exie¬
rat hominem. atq hic beatus causa pre-¬
dictȩ ordinationis romam tendens po¬
pulcium aduenerat. ubi eiusdem pre¬
nominatus frater cuidam boni testimo¬
nii clerico ꝑ uisum apparuit. illiuisq suffra-¬
gium apud domnum apłicum supplici
oramine depoposcit. Siquidem uide¬
batur memorato clerico prelibatus hugo
in loco in effabili amęnitate referco cum
multis colletantib in cu ruli sella residẽ.¬
re. sed sine suppedaueo scabello pedes ad
ima pendentes retinere. Quem quasi¬
cum predictus requireret dericus super
qualitate sui status. respondebat bene
sibi esse iomnib. nisi quod ad infima
laboriose penderet non firmis pedibus.
Pecebat quoq ut idem dericus fratrem
suum hunc betitum ad apostolicam
euntem consecrationem exoraret.qua¬
tinus in introitu ualuarum ȩccłiȩ prin¬
cipis apłoꝵ sui meminisset. dicens quod
eiꝰ precib diuina pietas sibi indulgentiã

Expanded text:
ante ejus ad apostolatum electionem exueante ejus ad apostolatum electionem exuerat hominem, atque hic beatus, causa praedictae ordinationis Romam tendens, Populeium advenerat; ubi ejusdem praenominatus frater cuidam boni testimonii clerico per visum apparuit, illiusque suffragium apud domnum apostolicum supplici oramine depoposcit. Siquidem videbatur memorato clerico praelibatus Hugo, in loco ineffabili amoenitate referto, cum multis collaetantibus in curuli sella residere, sed sine suppedaneo scabello pedes ad ima pendentes retinere. Quem cum praedictus requireret clericus super qualitate sui status, respondebat bene sibi esse in omnibus, nisi quod ad infima laboriose penderet non firmis pedibus. Petebat quoque ut idem clericus fratrem suum hunc beatum ad apostolicam euntem consecrationem exoraret, quatenus in introitu valvarum ecclesiae Principis apostolorum sui meminisset, dicens quod ejus precibus divina pietas sibi indulgentiam
Abbreviated transcription (Latin):
stulat. dicit electionem cleri & populi
canonicali autoritate alioꝵ dispositionẽ
prȩ ire. affirmat sese gratanti animo in
patriam rediturum nisi fiat electio com¬
muni omnium laude. ostendit se coactũ
ad tam graue onus suscipiendum uenisse.
umq uideret unanimem Utii.¬
omium acclamationem. ad
correctionem uitȩ ceptani repetit exhor¬
tationem. supplex cunctorũ expetit orati¬
onem atq absolutionem. Itaq diuina
fauente gr̃ã cunctis applaudentib conse¬
cratur. ac dñica quadragesimalis mitu
nizatur. Quantus uͦ feruor deuotioius
ad omnipotentis seruitium in eo excre¬
uerit. quante sollertiȩ uigore ad res ȩccłi¬
asticas disponendas enituerit. quis breui
explicare ualeat. cum pęne totus mnun¬
dus ad hȩc narranda non sufficiat.
N on autem sub claui silentii occulendũ
estimo. quantam indulgentiam eiꝰ digius
precib husoni ipsius germano diuina
contulerit miseratio. Nam iam dudum

Expanded text:
stulat; dicit electionem cleri et populi stulat; dicit electionem cleri et populi canonicali auctoritate aliorum dispositionem praeire; affirmat se gratanti animo in patriam rediturum, nisi fiat electio ejus communi omnium laude; ostendit se coactum ad tam grande onus suscipiendum venisse. Cumque videret unanimem omnium acclamationem, ad correctionem vitae coeptam repetit exhortationem, supplex cunctorum expetit orationem atque absolutionem. Itaque, divina favente gratia, cunctis applaudentibus, consecratur ac Dominica quadragesimalis initii, nizatur. Quantus vero fervor devotionis ad Omnipotentis servitium in eo excreverit, quanto solertiae vigore ad res ecclesiasticas disponendas enituerit, quis brevi explicare valeat, cum pene nec totus mundus ad haec enarranda sufficiat? Non autem sub clavi silentii occulendum aestimo quantam indulgentiam ejus dignis precibus Hugoni ipsius germano divina contulerit miseratio. Nam jam dudum
Abbreviated transcription (Latin):
missis undis: ut mox securum iter omni
transeunti prebuerit᷑. quod omnis piȩ¬
sens multitudo huius beati uiri meritis
contigisse affirmauit. Omnipotentis
itaq roboratus solamine. romai appropi¬
at: cui toca urbs cum ymnidico concen¬
tu obuiam ire parat. sed ipse pedes lon¬
ginquo itinere nudis plantis incedit :
ac magis ad mencis deuotionem & fletuũ¬
inundationem. quam ad laudum de¬
lectationem animum deflectit. UI¬
iis autem eius contriti cordis
in deuota otationẽ affectus: qͥs¬
referre queat continuos lacrimarum
uelut riuorum decursus. cum nullius
cogitatui sit penetrabile. ne dum uerbis
effabile: Postquam ergo diutissime se
hostiam uiuam. Scãm. deo placentem.
as stanti clero & popło diuinam qua
plurimum affiuebat ingreditur ꝓferre
exhortationem. imꝑialem de se electio¬
nem in tam laborioso officio breui ser¬
munculo ꝓmulgat. eoꝵ uoluntatem
qualiscumq erga se sit pandere expo¬

Expanded text:
missis undis, ut mox securum iter omni missis undis, ut mox securum iter omni transgredienti praebuerit. Quod omnis praesens multitudo hujus beati viri meritis contigisse affirmavit. Omnipotentis igitur roboratus solamine, Romam appropiat, cui tota urbs cum hymnidico concentu obviam ire parat; sed ipse pedes longinquo itinere nudis plantis incedit, et magis ad mentis devotionem qutionem quam ad laudum delectationem animum inflectit. Quis autem ejus contriti cordis in devota oratione affectus, qreferre queat continuos lacrymarum velut rivorum decursus, cum nullius cogitatui sit penetrabile, nedum verbis effabile? Postquam ergo diutissime se « hostiam vivam, sanctam, Deo placentem, » etiam astanti clero et populo, divinam, qua plurimum affluebat, ingreditur proferre exhortationem. Imperialem de se electionem in tam laborioso officio brevi sermunculo promulgat, eorum voluntatem, qualiscunque erga se sit, pandere expo
Abbreviated transcription (Latin):
ua pia consolatione animatus.
e de suꝑno adiutorio certi
ditus. coeptum iter ꝑfi¬
cere aggreditur: utq tanti meriti ꝑsonã
decebat eum infinita multitudo undeqͣq
suꝑ uenientium comitatur: inter quos
quȩdam religiosȩ uicȩ ancilla dei ei adhe
monet. Mox ut prima uestigia intra
ualuas ęccłis principis apłoꝵ posueris:
ne sis ilimemor his diuinis uti uerbis: pax
huic domui. & omnib habitantib in ea.
Quam dominicamꝰ iussionem & humilit̾
suscepit: & deuote adimpleuit. Uenit ergo
cum tanto comitatu sũꝑ ceronem fluinum:
qui ita crescendo ꝓprium preter gressus
erat alueum: ut ꝑseptem dies totum
ibi cogeret remorari popłm.U
in autem dñi de afflictione
plebis secum dui expectantis
mestus. cęleste adiutorium inuocãt: ac
benedictionem ȩccłis sc̃i iohannis in uigno
constructȩ inchoat. Sed antequam di¬
uinum esset ꝑ accum officium ceptȩ con¬
secrationis. Ita fluuius est mitigatus de¬

Expanded text:
ua pia consolatione animatus, ua pia consolatione animatus, et de superno adjutorio certior jam factus, coeptum iter perficere aggreditur, utque tanti meriti personam decebat, eum infinita multitudo undequaque supervenientium comitatur. Inter quos quaedam religiosae vitae ancilla Dei ei adhaemonet verbis: Mox ut prima vestigia intra valvas ecclesiae principis apostolorum posueris, ne sis immemor his divinis uti verbis: Pax huic domui , et omnibus habitantibus in ea. Quam Dominicam jussionem et humiliter suscepit, et devote adimplevit. Venit ergo cum tanto comitatu super Teronem fluvium, qui ita crescendo proprium praetergressus erat alveum ut per septem dies totum ibi cogeret remorari populum. Vir autem Domini, de afflictione plebis diu secum exspectantis, moestus coeleste auxilium invocat ac benedictionem ecclesiae sancti Joannis in vicino constructae inchoat. Sed antequam divinum esset peractum officium coeptae consecrationis, ita fluvius est mitigatus de
Abbreviated transcription (Latin):
coactus suscepit iniunctum officiũ presen¬
tib legatis romanoꝵ: ea conditione si au¬
diret totuis cleri ac popłi romani cõmunẽ
ac sine dicidio consensum. Sicꝙ adꝓpã
leucorum scilicet repedans sedem. cum sũ¬
ma deuotione ibidem dñi celebrauit nata-¬
lem: cum co essentia quattuor pontificũ.
huõonis indelicet de cysa urbe italorum.
noe humilitate magristra contra omni¬
um apłicorum morem sumpto ꝑegrino
habitu romanum iter arripuit: indefes¬
se sacris orationib ac diuine uacans con¬
templationi: non tam ꝓ rerum sibi com¬
missarum: quam ꝓcura animarũ nimiȩ
intentus sollicitiidimi. En qua meditatio¬
ne apud urbem augustam suspensus. di¬
uinam ꝓmeruit consolationem: dum in
reuelatione audiuit angelica uoce resona¬
re armonicam modulationem. dulcissi me
concinentem. Dicit dñs ego cogito coglta¬
tiones pacis & non affuctionis inuocabitis
me & ego exaudiam uos: & reducam capti¬
uitatem ur̃am de cunctis locis. U¬

Expanded text:
m, coactus suscepit injunctum officium, praesentibus legatis Romanorum, ea conditione, si audiret totius cleri ac Romani populi communem esse sine dubio consensum. Sicque ad propriam Leucorum scilicet sedem repedans, cum summa devotione ibidem Domini celebravit Natalem cum coessentia quatuor pontificum, Hugonis scilicet de Cisa urbe Italorum, nde humilitate magistra, contra omnium apostolicorum morem, sumpto peregrino habitu, Romanum arripuit iter, indefesse sacris orationibus ac divinae vacans contemplationi, non tam pro rerum commissarum sibi, quam pro cura animarum, nimiae intentus sollicitudini. In qua meditatione apud urbem Augustam suspensus, divinam promeruit consolationem, dum in revelatione audivit angelica voce resonare harmonicam modulationem dulcissime consonantem: Dicit Dominus, ego cogito cogitationes pacis et non afflictionis; invocabitis me et ego exaudiam vos, et reducam captivitatem vestram de cunctis locis. Q
Abbreviated transcription (Latin):
Nuimet adiungit exempla. que iolis euanglisto
pleni cõmemorans: inte rcetera seribit. Di d es
laui nios pedes dñs & magister & uos debetis itiẽ
alteriꝰ lauare pedes: Quaitis etiã uerbo trimine¬
dipossint om̃a que as incarne gessit. itellsr l
& iysũ sui sanginius sacranttũ. mnprtuinstraromo
nob se effidere senisicat: cũ dieit: sic̃ filiꝰ hõis ad
uenit ministiari s ministrare: & dare animãs
redemptionẽ ꝓmultis. Et hoc quoq maiorba
eccłiȩ precipinuĩ ministrandi genꝰ mitandimm
ostendens ut ñ solũ miseris elemosinã docttue
salutaris. despiritalis exempla munsti a fribus
impendamꝰ: uerũ etiã sic̃ ille ꝓ nob̾. in mã sa u
posuit: ita & nos ꝓmuicẽ animas porere dba¬

Expanded text:
uimet adjungit exempla, quae Joannes evangelista plenius commemorans inter caetera scribit: Si ego lavi vestros pedes Dominus et Magister, et vos debetis alter alterius lavare pedes . Quamvis etiam verbo ministrandi possint omnia quae Deus in carne gessit intelligi. Nam et ipsum sui sanguinis sacramentum imministrandum nobis se effundere significat, cum dicit: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis , et hoc quoque majoribus Ecclesiae praecipuum ministrandi genus imitandum ostendens, ut non solum misericordiis, eleemosynae, doctrinae salutaris, spiritalis exempli ministeria fratribus impendamus, verum etiam sicut ille pro nobis animam suam posuit, ita et nos pro invicem animas ponere d
Abbreviated transcription (Latin):
one rapiat᷑. recte ꝑ quendã sapientem
dicit᷑: Ducẽ te consitiuert̃ :⁊ noli extollid
s esto in illis qͣsi unꝰ ex ilł. Hinc etiam
petrꝰ ait: Non dñantes ĩclero. ẜ forma
facti gregi Et tam̃ ñ nũꝙͣ gͣuiꝰ delm¬

Expanded text:
quemdam sapientem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregi . Et tamen nonnunquam gravius del
Abbreviated transcription (Latin):
ferire hels delinq̃ntes filios noluits
apud districꝰtum sudicẽ semetipsũ cu
filiis. crudeli dãpnatione ꝑcussit. Unde
nece̾ȩ ẽ. ut rectorẽ subditis. & matrẽ pie¬
tas: et patrẽ exhibeat disciplina: Ato
int̾ hec. sollicita circũspectione puides¬
dũ: ne aut distͥctio rigida: aut pietas

Expanded text:
eli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit. Unde necesse est ut rectorem subditis et matrem pietas, et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita circumspectione providendum, ne aut districtio rigid
Abbreviated transcription (Latin):
Nfirmos curate. mortuos suscitate.
leprosos mundate. demones eicite:
florente mundo. crescente huma¬
no genere. diui in hac uita sub¬
sistente carne. exuberante rerũ
opulentia. quis cũ audiret esse
aliã uitã crederet: Quis inuisibi¬
lia uisibilib p̃ferret: S ad salutẽ
redeuntib infirmis. ad uitã re
surgentib mortius. carnis mun¬
diciã recipientib lepsis. ereptis
niacis. tot uisibilib miraculis
exactis: quis non crederet. qb
de iusibilib audiret:¬

Expanded text:
nfirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite. Florente mundo, crescente humano genere, diu in hac vita subsistente carne, exuberante rerum opulentia, quis cum audiret vitam esse aliam crederet? Quis invisibilia visibilibus praeferret? Sed ad salutem redeuntsurgentibus mortuis, carnis munditiam recipientibus leprosis, ereptis niacis, tot visibilibus miraculis exactis, quis non crederet quod de invisibilibus audiret
Abbreviated transcription (Latin):
rat & porticus ante templũ. ui¬
gunti cubitoꝵ longitudinis.
iuxta mensurã latitudinis tẽpli:
& decem cubitoꝵ latitudinis: ha¬
bens ostiũ contra ostiũ templi ab
oriente Quȩ uidelicet porticus.
illã sc̃ẽ eccłiȩ plebem designat᷑. qͣ
dñicȩ incarnationis tempora pre¬
cessit : nec tamen ab eiusdẽ incar¬
nationis fide uacua remansit:
Hoc ẽ enĩ ostiũ porticus contͣ ostiũ
templi ẽẽ ad ortũ solis. fidẽ popłi
prioris de xp̃o eandẽ esse. qͣ seqͣntis.
eodemq gr̃ę orientis lumine. cimc̃¬
toꝵ fideliũ corda illustrat. Unde
bene in eadẽ porticu duȩ colũpnȩ
ereȩ maximi & mirandi oꝑis curea
ostium templi narrant᷑ esse statutę. &̾
his capitella quasi oꝑe: liln suꝑ imposi

Expanded text:
templum viginti cubitorum longitudinis, juxta mensuram latitudinis templi, et decem cubitorum latitudinis, habens ostium contra ostium templi ab oriente: quae, videlicet, porticus illam sanctae Ecclesiae plebem designat, quae dominicae incarnationis tempora praecessit, nec tamen ab ejusdem incarnationis fide vacua remansit. Hoc est enim ostium porticus, contra ostium templi esse ad ortum solis, fidem populi prioris de Christo eamdem esse quae sequentis, eodemque gratiae orientis lumine cunctorum fidelium corda illustrari. Unde bene in eadem porticu duae columnae aereae, maximi et mirandi operis circa ostium templi narrantur esse statutae, et his capitella quasi opere lilii superimposi
Abbreviated transcription (Latin):
diligeret: continuo subiecit: Sa
uero de mundo non estis. sed ego
elegi uos de mundo: ꝓpt̾ea oditꝰ
uos mundus Ergo & ipsi inde
erarit. unde ut non essent electi
sunt : non meritis suis. quorũ
nulla bona precesserant opera:
non natura quȩ tota fuerat
ꝑ liberum arbitriũ in ipsa radi¬
ce uitiata. sed gratuita hoc est
uera grã. Qui enĩ de mundo mun¬
dũ elegit. fecit qd̾ eligeret ñ in¬
uenit : quia reliquiȩ ꝑ electionẽ
grȩ saluȩ factȩ sunt : Si autẽ
grã inqͥt: iam non ex oꝑibus
Alioquin grã: iam non est grã: Si
autẽ queratur quomͦ se diligat mun¬
dus ꝑditionis. qui odit mundũ re¬
demptionis. diligit se utiq falsa di¬
lectione non uera: Proinde falso se
diligit: & uere odit: Qui enĩ diligit
iniquitatẽ. odit anunã suã: Sed
diligere se dicit᷑. qm̃ iniquitatem
qu a iniquus est diligit: & rursꝰ
odisse se dicitur. qm̃ qd ei nocet :
hoc diligit: Odit gͦ in se naturã:
diligit uicium: Odit qd factus est

Expanded text:
diligeret; continuo subjecit, Quia vero de mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent, electi sunt inde, non meritis suis, quorum nulla bona praecesserant opera; non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata: sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non invenit: quia reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt. Si autem gratia, inquit, jam non ex operibus; alioquin gratia jam non est gratia . 4. Si autem quaeratur quomodo se diligat mundus perditionis, qui odit mundum redemptionis; diligit se utique falsa dilectione, non vera. Proinde falso se diligit, et vere odit. Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam . Sed diligere se dicitur, quoniam iniquitatem qua iniquus est diligit: et rursus odisse se dicitur, quoniam quod ei nocet, hoc diligit. Odit ergo in se naturam, diligit vitium: odit quod factus est
Abbreviated transcription (Latin):
m̃is gͦ xp̃ianꝰ p̾cinctos habeat lũbos
ut fugiat libidinẽ. audentẽ habeat
luc̾nã: ut custodiat castitatẽ łcinctos
habeat lũbos ut aliqͥd alienũ nec rapiat
nec furet᷑: ardentẽ habeat luc̾nã. ut
habeat luc̾nã: ut opp̃sso uelam̃ iuste

Expanded text:
s praecinctos habeat lumbos, ut fugiat libidinem; ardentem habeat lucernam, ut custodiat castitatem: praecinctos habeat lumbos, ut aliquid alienum nec rapiat, nec furetur; ardentem habeat lucernam, ut habeat lucernam, ut oppresso velamine
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾: sps & utta st̃. In lũbis itaq concu¬
piscentia carnis ostendit᷑. in lucernis
ũ fides & caritas xp̃iana monstrat᷑: Iu¬
bens gͦ dñs lũbos nrõs p̃cingi. coneu¬
piscentias carnis sine dubio p̾cipit refre¬
nari: Imꝑaus aut̃ ut luc̾nas ardentes ba¬
beamꝰ. hoc utiq iubet ut & lumine uere
sidei splendeamꝰ. & scẽ caritatis oꝑib fer¬
ubens ut sut lũbi nr̃i p̃cineti. mandat
ut mala desideria atq oꝑa fugiamus:
Iubens ut sint lucernȩ nr̃ȩ ardentes mo¬
net ut bona diligamꝰ atq faciamꝰ: Ista
monib conferamꝰ. Utrũq enĩ testam̃tũ
ds̃ unꝰ constituit. unꝰ dñs dedit: Et si st̃
utriꝰq testam̃ti diu̾sa ꝓ tẽporib sac̃ñta.
concordat tam̃ in utroq salutis huma.¬
nȩ sententia. q̃ p̾cipit᷑ ut ñ peccemꝰ:
& iubet᷑ ut bonis oꝑib insistamꝰ. ¶sI.
recepit itaq dñs ꝑ beatũ dauid
dicens Declina a malo: & fac bonũ:
ꝑ isaiã qͦq omĩs his admonet u̾b̾ Au¬

Expanded text:
s et vita sunt . In lumbis itaque 550 concupiscentia carnalis ostenditur, in lucernis vero fides et caritas Christiana monstratur. Jubens igitur Dominus lumbos nostros praecingi, concupiscentias carnis sine dubio praecipit refrenari. Imperans autem ut lucernas ardentes habeamus, hoc utique jubet ut et lumine verae fidei splendeamus, et sanctae caritatis operibus ferJubens ut sint lumbi nostri praecincti, mandat ut mala desideria atque opera fugiamus; jubens ut sint lucernae nostrae ardentes, monet ut bona diligamus atque faciamus. 10. Ista monibus conferamus. Utrumque enim Testamentum Deus unus instituit, unus Dominus dedit; et si sunt utriusque Testamenti diversa pro temporibus sacramenta, concordat tamen in utroque salutis humanae sententia, qua praecipitur ut non peccemus, et jubetur ut bonis operibus insistamus. Praecipit itaque Dominus per beatum David, dicens: Declina a malo, et fac bonum . Per Isaiam quoque omnes his admonet verbis: Au
Abbreviated transcription (Latin):
rectȩ fidei regulã seruant: dũ in sinu
matris eccłiȩ longaninit̾ ꝑseuerant. aũ
trena contẽpnunt. & olestia concupis¬
cunt: dũ solliciti pacẽ custodiunt. dũ
se inuicẽ pure diligt̃. dũ mutuo se ho¬
nore p̃ueniunt. dũ mansuetudine cor¬
dis & humilitate ꝑficuint. dũ miscdie
oꝑa libent̃ atq hylarit᷑ faciunt: dũ &¬

Expanded text:
lam servant, dum in sinu matris Ecclesiae longanimiter perseverant, dum terrena contemnunt et coelestia concupiscunt, dum solliciti pacem custodiunt, dum se invicem pure diligunt, dum mutuo se honore praeveniunt, dum mansuetudine cordis et humilitate proficiunt, dum misericordiae opera libenter atque hilarit
Abbreviated transcription (Latin):
a dõ uenisti magister: Nemo enĩ
potest hȩc signa facere quȩ tu facis:
nisi fuerit ds̃ cũ eo A dõ gͥ iħm ad
magisteriũ cȩleste mundo adhiben¬
dũ uenisse confessus est: dm̃ cum
illo fuisse miraculis ꝓdentib int̾ellex¬
ed quia quẽ magistrũ noue
adiit: merito ad agnitionẽ diui¬
nitatis eius ꝑfecte doctus subiit.
merito utriusq natiuitatis eius
diuinę scilicet & humanȩ : sed &
passionis atq ascensionis ipsiꝰ ar¬
chana ꝑcepit: Necnon etiã mo¬
dũ scdę generationis ingressũ reg¬
ni cęlestis: aliaq ꝑplura doctrinȩ
euugłice sacramenta. dño reue¬
lante didicit: Respondit enĩ iħc:¬
& dixit ei : dm̃ am̃ dico tͥ. nisi qͥs
natus fuerit denuo: non potest
uidere regnũ dĩ: Quȩ sententia

Expanded text:
isti magister; nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, nisi fuerit Deus cum eo. A Deo igitur Jesum ad magisterium coeleste mundo adhibendum venisse confessus est, Dominum cum illo fuisse, e miraculis prudenter intellexsed quia quem magistrum noveradhuc obtulit, merito ad agnitionem divinitatis ejus perfecte doctus subiit; merito utriusque nativitatis ejus, divinae, scilicet, et humanae, sed et Passionis atque ascensionis ipsius arcana dum secundae generationis, ingressum regni coelestis, aliqua perplura doctrinae evangelicae sacramenta, Domino revelante didicit. Respondit Jesus et dixit: Amen amen dico tibi, nisi quis renatus fuerit denuo, non potest videre r