comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&e ẽ. ce semꝑ erit. Sic gͦ ẽ uerbum dĩ: deus
aput dm̃. Lege si potes. Sed quid dicis. quia
sursum ẽ. & ideo legere non potes: Ubiq
ẽ uerbum dĩ. ꝑtendit a fine usq ad finẽ
fortiter: & attingit omĩa ꝓpt̃ suam mundi¬
tiam. In hoc mundo erat : &e mun¬
dus ꝑ ipsum factus ẽ. Et cum ue¬
nit: hic erat. Uenit enum in carne:
nunquã absens diuinitate. Quare gͦ
legere non poteras. nisi quia in sapientia
dĩ. non cognouit mundus ꝑ sapientiã dm̃.
cognoscere ꝑ sapientiam dm̃. Ergo necessa¬
rium erat qđ sequit᷑: placuit dõ ꝑ stulti¬
ciam
p̃dicationis. saluos facere cre¬
tes. Si ꝑ stulticiam p̃dicatio
salui futuri erant credentes:
elegit as quedam mortalia. elegit homi¬
nes mortales. & morituros. Adhibita lin¬
gua mortali: exhibuit sonos mortales.
Adhibita dispensatione mortalium:
adhibuit instrum̃ta mortalium. Et in
eo factum ẽ tͥ cęlum: ut in re mortali
cognosceres uerbum ummortale. & fieres

Expanded text:
t, et semper erit. Si ergo est Verbum Dei Deus apud Deum, lege si potes. Sed quid dicis? quia sursum est, et ideo legere non potes? Ubique est Verbum Dei; pertendit a fine usque ad finem fortiter, et attingit omnia propter suam munditiam . «In hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est» : et cum venit, hic erat. Venit enim in carne, nunquam absens divinitate. Quare ergo legere non poteras? «Quia in sapientia Dei non congnovit munduscognoscere per sapientiam Deum: ergo necessarium erat quod sequitur, «Placuit» «Deo per stultitiam praedicationis salvos facere cretes» . Si per stultitiam praedicationis salvi futuri erant credentes, elegit Deus quaedam mortalia, elegit homines mortales et morituros; adhibita lingua mortali exhibuit sonos mortales, adhibita dispensatione mortalium adhibuit instrumenta mortalia, et in eo tibi factum est coelum, ut in re mortali cognosceres Verbum immortale, et fieres
Abbreviated transcription (Latin):
nagoga. Nam maria in laterib domꝰ eiꝰ: & cogna¬
ti eiꝰ ex uirginis mariȩ consanguintate uenientes.
Qui in eum credider̃ in laterib domꝰ eł: non in
quantum carnali consangunittate nnctierant. s it
quantum uerbũ dĩ audiebant & faciebunt. Hoc enĩ
respondebit dñs: & ait. Que mͥ mat̃. aut qui fr̃s:

Expanded text:
nagoga. Nam Maria in lateribus domus ejus, et cognanagoga. Nam Maria in lateribus domus ejus, et cognati ejus ex virginis Mariae consanguinitate venientes, qui in eum crediderunt, in lateribus domus ejus; non in quantum carnali consanguinitate juncti erant, sed in quantum verbum Dei audiebant et faciebant. Hoc enim respondit Dominus et ai
Abbreviated transcription (Latin):
te. xp̃o ȩccła facta ẽ. Et illa de latere uiri cũ costa
detracta ẽ: & ista de latere uiri quando latꝰ lancea
ꝑcussum ẽ. & sacram̃ta ꝓfluxer̃. Ergo uxor tua:
sic̃ uinea fertilis. S in quib : in lateribꝰ domꝰ tuȩ.
In aliis qui ñ inherent. xp̃o÷ sterilis: s nec illos
in uinca compitabo. Filĩ tui. Quȩ ẽ uxoi. et
qui s̃ filii : uustis carnalib miptiis ce coniugi¬
b : alia uxor. & alii filii. In eccła quȩ uxor: ipsi fllui.
desiȩ erant. Ergo in coniuge ipsuis erant: &e con¬
iux erant scđm portionẽ suam. ꝗ inm̃bris obtine¬
bant. Quare gͦ deillis dr̃. cum recesserit abei
sponsus. tunc ieiunabunt filũ sponsi : gͦ ipsa cõ¬
iux: & ipsi filii. Mirum dico fr̃s mei. In uerb
eiꝰ stantes. quia foris stabant: tipum gerebant.
Quis tipus matris: sinagoga. Et quis tipus fr̾m
carnalium: iudei foris stantes. Et foris stat si¬

Expanded text:
te Christo, Ecclesia facta est: et illa de latere viri, cum costa te Christo, Ecclesia facta est: et illa de latere viri, cum costa detracta est; et ista de latere viri, quando latus lancea percussum est , et Sacramenta profluxerunt. Ergo «uxor tua ut vinea fertilis.» Sed in quibus? «In lateribus domus tuae». In aliis qui non adhaerent Christo, sterilis. Sed nec illos in vinea computabo. 12. «Filii tui.» Quae est uxor, ipsi sunt et filii. In istis carnalibus nuptiis et conjugiis, alia uxor et alii filii: in Ecclesia quae uxor, ipsi filii. clesiae erant. Ergo in conjuge ipsius erant, et conjux erant secundum portionem suam quam in membris obtinebant. Quare ergo de illis dicitur: «Cum recesserit ab eis sponsus, tunc jejunabunt filii sponsi» ? Ergo ipsa conjux, et ipsi filii. Mirum dico, fratres mei. In verbis t fratres foris stantes; quia foris stabant, typum gerebant. Quis typus matris? Synagoga. Quis typus fratrum carnalium? Judaei foris stantes. Et foris stat sy
Abbreviated transcription (Latin):
fertilitas iuncȩ. ista ẽ ub̾tas uxoris: ñ ipsa ẽ. Iste
spinȩ sunt: s ñ uq Spinosam ht quandã fertili¬
tatem: & ẽ uinea fertilis. S in quibꝰ: in laterib
domꝰ tuȩ. Non om̃s dicunt᷑ latera domꝰ. Quero e¬
nim. quȩ sint latera domꝰ. Quid dicami: parietes
sunt. quasi lapidis. forte si de hoc habitacło cor¬
ꝑali diceret: forte hoc intelligeremꝰ latera. Late¬
ra dicimꝰ domꝰ: eos qui inherent. xp̃o. Non enĩ
sine causa & in sermone cotidiano dicimꝰ de aliqͦ
qui forte male agit ex malorũ consilũs amicorũ:
deillo dicimꝰ. mala latera ht. Quid ẽ mala lat̾a̾
ht̃ : malulli in herent. Ergo & dealio. bona late¬
ra h̃t: bonis consiliis uiuit. Quid ẽ hoc: bonis
consiliis regitur. Ergo latera domꝰ: sunt illi qui
iherent. xp̃o. Nec sine causa. & ipsa conuix de la¬
tere facta ẽ. Uiro dormiente eua facta ẽ: morien¬

Expanded text:
fertilitas vineae? ista est ubertas uxoris? Non ipsa est. Istae fertilitas vineae? ista est ubertas uxoris? Non ipsa est. Istae spinae sunt, sed non ubique spinosa. Habet quamdam fertilitatem, et est vinea fertilis; sed in quibus? «In lateribus domus tuae.» Non omnes dicuntur latera domus. Quaero enim quae sint latera: quid dicam? Parietes sunt, quasi lapides fortes? Si de hoc habitaculo corporali diceret, forte hoc intelligeremus latera. Latera dicimus domus, eos qui inhaerent Christo. Non enim sine causa et in sermone quotidiano dicimus de aliquo, qui forte male agit ex malorum consiliis amicorum; de illo dicimus, Mala latera habet. Quid est, Mala latera habet? Mali illi inhaerent. Ergo et de alio, Bona latera habet: bonis consiliis vivit. Quid est hoc? Bonis consiliis regitur. Ergo latera domus sunt illi qui inhaerent Christo. Nec sine causa et ipsa conjux de latere facta est. Viro dormiente, Eva facta est , morien
Abbreviated transcription (Latin):
fterget lacrimas. & ipse ꝓpane lacrimarũ suc¬
cedet. et te in et̃num saginabit: quia erit uobc̃
uerbum dĩ quo pascunt᷑ angł̃i. luterim m̾ la¬
bores fructuum: postea fructꝰ laboris. labores
fruccuum tuorũ manducab: beatꝰ es& bene tͥ
erit. Beatꝰ es. de p̃senti ẽ: bene tͥ erit. defuturo
ẽ. Cum manducas: labores fructuũ tuorũ: bea¬
tꝰ es. Cũ ꝑueneris ad fructũ laborũ tuorũ: be¬
ne tͥ erit. Quid dixit: Nam sibene tͥ erit: utiq
beatꝰ eris. Et si beatꝰ eris: utiq bene łͥ erit. Sed
int̃ ẽ. it̃ spem &e rem. Si spes tam dulcis: qͦn¬
to res dulcioi erit: iam ueniamꝰ ad illã uxor
uxor eius: nos ipsi sic̃ uinea eius feitilis. S in qͥb
uinea fertilis: uidemꝰ enim parieces istos it¬
trantes multos steriles. uidemꝰ quia istos parie¬
tes intrant multi ebriosi. feneratores. mango¬
nes. quereutes sortile̾gos: euntes ad p̃cantatores
&e p̃cantatrices. quando illis caput dolet. Ista est

Expanded text:
terget lacrymas , et ipse pro pane lacrymarum succedet, et te in aeternum saginabit; quia erit nobiscum verbum Dei, quo pascuntur Angeli. Interim modo labores fructuum, postea fructus laboris. «Labores fructuum tuorum manducabis; beatus es, et bene tibi erit. Beatus es,» de praesenti est; «bene tibi erit,» de futuro est: cum manducas labores fructuum tuorum, «beatus es;» cum perveneris ad fructum laborum tuorum, «bene tibi erit.» Quid dixit? Nam si bene tibi erit, utique beatus eris; et si beatus eris, bene utique tibi erit. Sed interest inter spem et rem. Si spes tam dulcis, quanto res dulcior erit! 11. Jam veniamus ad illud, «Uxor uxor ejus, nos ipsi. «Sicut vinea fertilis.» Sed in quibus vinea fertilis? Videmus enim parietes istos intrantes multos steriles; videmus quia istos parietes intrant multi ebriosi, feneratores, mangones, quaerentes sortilegos, euntes ad praecantores et praecantatrices, quando illis caput dolet. Ista est
Abbreviated transcription (Latin):
aculeus tuns: de forte morit᷑ & dicet᷑: restant aliqͥ
imiici ñ hoc sequit᷑ nouissima imica. Cũ hȩc
destructa fuerit: imnmortalitas succedit. Si nullus
erit inimicus: quasi nouissima destruet᷑ mors. Bo¬
nũ nr̃m cui suspiram᷑: pax erit. Ecce bonum fr̃s
magnum bonũ. par uocat᷑. Quȩxebatis quid uoca¬
ret᷑. aurum ẽ. anargentũ ẽ. an fundus. anuestis:
pax ẽ. Non pax qualẽ int̾̃ hñt homines. infidam.
instabilem. mutabilẽ. incertã: nec paxtalis qua¬
lem sec̃ ht̃ ipse unus homo. Diximꝰ erũ quia et
sec̃ puguat hõ: usqueqͦ domet om̃s cupiditates.
Ahuc pugnat. Qualis gͦ par: quam oculus ñ
uidit: nec auris audiuit. Qualis pax  de ierłm.¬
uideas om̃s dies uite tuȩ. & uideas ñ filios tuos
tantũ: s filios filiorum tuorũ. Quid ÷ filios tu¬
os: oꝑatua quȩ hicagis. Qui sunt filii filiorũ:
fructus oꝑm tuorum. fãcis elemosinas: filii tui
sunt. ꝓpt̃ elemosinas: accipis uttã ec̃nam. fĩiũ

Expanded text:
t dicetur: Restant aliqui inimici? Non; sequitur «novissima inimica mors.» Cum haec destructa fuerit, immortalitas succedet. Si nullus erit inimicus, quasi «novissima destruetur mors» . Bonum nostrum cui suspiramus, pax erit. Ecce bonum, fratres, magnum bonum pax vocatur. Quaerebatis quid vocaretur: Aurum est, argentum est, an fundus, an vestis? Pax est: non pax qualem inter se habent homines, infidam, instabilem, mutabilem, incertam; nec pax talis qualem secum habet ipse unus homo. Diximus enim quia et secum pugnat homo; usquequo domet omnes cupiditates, adhuc pugnat. Qualis ergo pax? Quam «oculus non vidit, nec auris audivit.» Qualis pax? De Jervideas «omnes dies vitae tuae. Et videas,» non filios tuos tantum, sed «filios filiorum tuorum.» Quid est, filios tuos? Opera tua quae hic agis. Qui sunt filii filiorum? Fructus operum tuorum. Facis eleemosynas, filii tui sunt: propter eleemosynas accipis vitam aeternam, filii
Abbreviated transcription (Latin):
ficabit & mortalia corꝑa ur̃a. ꝓpt̾ sp̃m eius qͥ
habitat inuob. Cum gͥ uiificata fuerint ñ¬
bra nr̃a mortalia: lam nichil resistit sp̃ui nr̃o.
Non fames erit. nou sitis erit: quia de corru¬
ptione corꝑis ista nascunt᷑. Ideo reficis: quia
a te aliquid deficit. Concupiscentis delectatio ñ
carnalium: contra nos pugnant. Mortem por¬
tamꝰ: ufirmitate corꝑis. S cũ mors ipsa conu̾sa
fuerit in illam incõmutabilitatẽ: & corrupti¬
bile hoc induerit incorruptionẽ. & mortale
hoc induerit immiortalitatẽ. Quid audiet

Expanded text:
m ejus qui habitat in vobis» . Cum ergo vivificata fuerint membra nostra mortalia, jam nihil resistet spiritui nostro. Non fames erit, non sitis erit, quia de corruptione corporis ista nascuntur. Ideo reficis, quia a te aliquid deficit. Concupiscentiae delectationum carnalium contra nos pugnant. Mortem portamus infirmitate corporis: sed cum mors ipsa conversa fuerit in illam incommutabilitatem, et corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitate
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ẽ ñ timet᷑ netaraet: sic cũ uenerit timebit᷑
ne discedat. Erit aut̃ iste tinor castus. quia
tratiquillus & securuis. Nlonenim deserit abeo.
Cummuenerit nos homo aliquis credens ineum:
timor fr̃s mei. hoc habet: uenit de amore. Ille au¬
tem tmor ñdum castꝰ: p̃sentia & penas timet.
Timore facit: quicqͥd boni facit. Nontunore ami¬
ttendi illud bonum: s tunore patiendi illud ma¬
lum. Non timet neꝑdet amplexus pulcherrum
sponsi: sedtimet ue mittat᷑ ui gehennam. Bonꝰ
ẽ & iste timor: utilis ẽ. Honquidem ꝑmane.¬
aliquid: qđ uosmet ipsos int̾rogetis. Si ds̃ uenu¬
ens. uoce ꝓpria loqueret᷑ nob̃. quanquã ñ tace¬
at loqui ꝑ litteras suas. & diceret homini: pecra¬
re uis: pecca. Fac quicqͥd tedelectat. quicqdama¬
ueris int̃ra tuum fiat : cui fueris iratus intereat.
quem raꝑe uolueris rapiat᷑. quẽ cędere cedat᷑.
quem dauinare daninet᷑. quem possidere pos¬

Expanded text:
tem nunc timetur ne tardet, sic cum venerit, timebitur tem nunc timetur ne tardet, sic cum venerit, timebitur ne discedat. Erit autem castus iste tranquillus et securus. Non enim deseremur ab eo, cutimor, fratres mei, hoc habet; venit de amore. Ille autem timor nondum castus, praesentiam et poenas timet. Timore facit quidquid boni facit; non timore amittendi bonum illud, sed timore patiendi illud malum. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est iste timor, utilis est; non quidem permanealiquid, quod vosmetipsos interrogetis. Si Deus veniens voce propria loqueretur nobis quanquam non taceat loqui per Litteras suas, et diceret homini: Peccare vis, pecca; fac quidquid te delectat; quidquid amaveris in terra, tuum fiat; cui fueris iratus, intereat; quem rapere volueris, rapiatur; quem caedere, caedatur; quem damnare, damnetur; quem possidere, pos
Abbreviated transcription (Latin):
Dñis homunes suꝑat illiꝰ pulchritudo. Quare¬
nos in spũ scõ. Pulcher ẽ ille: & absens ẽ. Int̾ro¬
get se sponsa: si casta ẽ. In m̃bris sumꝰ: omnes
fr̃s mei. In m̃bris ipsius sumꝰ: ideo unꝰ homo
sumꝰ. Uideat unusquisq qualẽ timorẽ ha¬
beat:: an eum quem excludit caritas: an castũ
ꝑmanentem in scłm scł̃i. Mlodo ꝓbauit dico.
&e ꝓbabit: absens ẽ sponsus ur̃. Introga consci¬
eutiam tuam. Uis ut ueniat. an adhuc uisut
tardet: Uidete fr̃s. Ego pulsaui adhostia
peccorum urorum: uocẽ in habitantiũ. illeau¬
diuit. Quid singłorũ quorũq mͦ conscientie di¬
xerint adaures meas. quia homo sum ꝑuenire
sĩ potuit: ille qui absens ẽ. p̃sentia corporie.
p̃sens ẽ uigore malestatis: audiuit uos. Quã
multi si dicatur illis. ecce iam. xp̃e. cras dies
iudicii: ñ dicunt utinã ueniat. Q em̃ diciuit:
multũ amant. Et si d̃icat᷑ ulis tardabit: ti¬
ment ue tardet. quia timor castꝰ ẽ. Quomͦ au¬

Expanded text:
nes homines superat illius pulchritudo. Qunos Spiritu suo. Pulcher est ille, et absens est. Interroget se sponsa, si casta est. In membris sumus omnes, fratres mei; in membris ipsius sumus, ideo unus homo sumus. Videat unusquisque qualem timorem habeat, an eum quem excludit charitas, an castum permanentem in saeculum saeculi. Modo probavit ; dico, et probabit. Absens est sponsus noster; interroga conscientiam tuam: vis ut veniat, an adhuc vis ut tardet? Videte, fratres: ego pulsavi ad ostia pectorum vestrorum; vocem inhabitantium ille audivit. Quid singulorum quorumque modo conscientiae dixerint, ad aures meas, quia homo sum, pervenire non potuit: ille qui absens est praesentia corporis, sed praesens est vigore majestatis, audivit vos. Quam multi, si dicatur illis, Ecce jam Christus, cras dies judicii; non dicunt, Utinam veniat! Qui enim dicunt, multum amant: et si dicatur illis, Tardabit; timent ne tardet, quia timor castus est. Quomodo au
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc pax. p̃dicat᷑ uob̃ a nob̃. Ipsa amat᷑ a nob̃: i¬
psa ut anobis amet᷑ opttmꝰ. Ad illam pac̃e ꝑue¬
niunt: quia & hic pacifici fueruit. Illi sunt ce
hic pacifici: qui ce ibi. qui cirtũeunt m̃sã dñi
tanquã nouellatio oliuarum: ut ñ sit sterilis
arbor qualis fuit illa ficulnea uͥ fructũ ñ in¬
uenit esuriens dñs. Et uidecis. quid ei contigerit.
fõlia sola habebat: fructũ ñ habebat. dic sunt
qͥ uerba hñt : facta non habent. Ueniens estiri¬
ens dñs ñ ibi inuenit qđ manducet: quia fi¬
dem tiram & facta bona esurit dñs. Pascamꝰ¬
aut̃ illum bene uiuendo: & pascet in ȩt̃num
nobis iuere donando.Deplicit psalmꝰ gutesi¬

Expanded text:
tur a nobis, ipsa amatur a nobis, ipsa ut a vobis ametur, optamus. Ad illam pacem perveniunt qui et hic pacifici fuerint. Illi sunt et hic pacifici, qui et ibi; qui circumeunt mensam Domini tanquam novellatio olivarum, ut non sit sterilis arbor, qualis fuit illa ficulnea ubi fructum non invenit esuriens Dominus. Et videtis quid ei contigerit. Folia sola habebat, fructum non habebat : sic sunt qui verba habent, et facta non habent. Veniens esuriens Dominus non ibi invenit quod manducet; quia fidem nostram et facta bona esurit Dominus. Pascamus illum bene vivendo, et pascet nos in aeternum nobis vivere donando. IN PSALMU
Abbreviated transcription (Latin):
scdm quẽ deberaꝰ fr̃s mei intelligere qđ di¬
ctũ ẽ. Beati oñs qui timent dnm: qͥ ãbulant
inuiis euus. Si potuero digne dicere de isto
timore casto: adiutiante dño nr̃o iħuxp̃o. Mul¬
ti fortasse hoc timore casto inflaminabant᷑ in
amorẽ castum: nec possumꝰ explicare fortassis
nͥ ꝓposita aliqua similitudine. Pone aliquam
feminã castã timet uirũ: pone aliã adulterã
& ipsa timet uirũ. Casta timet ne discedat:
adultera neueniat. Quid si ambo ab sentes
sunt: Illa neuentat: illa ne tardiet. Absens
ẽ quodãmͦ: cui desponsati sumꝰ. Ab sens ẽ qͥ
nob̾ arram dedit sp̃m sc̃m. Absens ẽ qͥ uos¬

Expanded text:
m quem debemus, fratres mei, intelligere quod dictum est, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» Si potuero digne dicere de isto timore casto, adjuvante Domino Deo nostro, multi fortasse hoc timore casto inflammabuntur in amorem castum. Nec possum explicare fortassis, nisi proposita aliqua similitudine. Pone aliquam feminam castam, timentem virum suum: aliam pone adulteram; et ipsa timet virum suum. Casta timet ne discedat vir; adultera, ne veniat. Quid si ambo absentes sunt? Illa timet ne veniat; illa, ne tardet. Absens est quodam modo cui desponsati sumus, absens est qui nobis arrham dedit Spiritum sanctum, absens e
Abbreviated transcription (Latin):
Ueniente ad olescia: inorit᷑ pueritia. Ueniente ui¬
uentute: morit᷑ adolescentia. Ueniente senectute:
mort᷑ utuentus. Ueniente morte: morit᷑ omins
etas. Qđ optas gradus etatis: suul oꝑtas et mor¬
tis etatum. Nonsunt gͦ ista. Deinde nati s̃ tͥ filii
int̾ra tecum uicturi: ante potiꝰ exclustiri & suc¬
cessuri. Ad eos gaudes qui natis. ut excludatis.
Nati enum pueri tanquam hoc dicant parẽ¬
tibꝰ suis: eia cogitate. & uosire hinc. Agamꝰ et
nos inuumum nr̃m. Minꝰ ẽ enĩ generis huma¬
ui.tota uita temptationis. quia dictũ ẽ uniu̾sa
uanitas om̃is homo uiuens. Et tam̃ si gaude¬
t᷑ ad filios successuros. qͣnto gaudendũ ẽ. ad fi¬
lios cum quib ꝑmanebinꝰ. & adillũ patrem
cui nati sumꝰ sĩ moriturũ : dedut noscũillo sẽ¬
ꝑ uiuamꝰ: ipsa s̃ bona ierłm quia ipsa st̃. B̾e¬
nedicat te gͦ dñs exsyon: & uideas quȩ bona st̃¬

Expanded text:
eniente adolescentia, moritur pueritia; veniente juventute, moritur adolescentia; veniente senectute, moritur juventus; veniente morte, moritur omnis aetas. Quot optas gradus aetatis, tot simul optas et mortes aetatum. Non sunt ergo ista. Num deinde nati sunt tibi filii in terra tecum victuri, an te potius exclusuri et successuri? Ad eos gaudes qui nati sunt, ut excludaris? Nati enim pueri tanquam hoc dicunt parentibus suis: Eia, cogitate ire hinc, agamus et nos mimum nostrum. Mimus est enim generis humani tota vita tentationis; quia dictum est, «Universa vanitas omnis homo vivens» . Et tamen si gaudetur ad filios successuros; quantum gaudendum est ad filios cum quibus permanebimus, et ad illum patrem cui nati sumus non moriturum, sed ut nos cum illo semper vivamus? Ipsa sunt bona Jerusalem, quia ipsa sunt. «Benedicat te
Abbreviated transcription (Latin):
filios. nepotes. & de forte ñ habere: noli telare.
uide quia et uite completum ẽ: sed sp̃italiter.
Anforte ũes in menbris: si ñ ibies: plange. quia
nec hic nec ibi. Siaut̃ ibi. securus esto: quia ꝙ¬
si ibi & ñ hic. fructuosus ibi. quani hic. Si gͦ ha¬
bemꝰ. quare habenꝰ : quia timemꝰ dum. Ecce
sic benedicet᷑ homo: qui tunet dñm. Ille ẽ h̾o:
quis homines. Et ipsi homines homo: quia
illos qͥ tument dñm. & uidebant ibi uxores fecũ¬
das. filios abundantes. circuire mnsã pr̾is sui.
Nescio quia ibas et ũ ex syon: benedicat te dñs.
s ex syon. Noli quer̾e illas benedictiones: quȩ ñ es
syon. Hon benedix̃ dñs tales fr̃s mei: benedi¬
ctio ista diũ ẽ. Autt si ñ ẽ adño. quis ducet uro¬
rem. si nollet dñs : qͥuis posset ẽẽ sanꝰ. si uollit

Expanded text:
filios, nepotes, et te forte non habere, noli zelare; filios, nepotes, et te forte non habere, noli zelare; vide quia et in te completum est, sed spiritualiter. An forte non es in membris? Si non ibi es, plange quia nec hic, nec ibi. Si autem ibi, securus esto; quia etsi ibi et non hic, fructuosius ibi quam hic. 14. Si ergo habemus, quare habemus? Quia timemus Dominum. «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum.» Ille est «homo,» qui sunt homines; et ipsi homines, «homo:» quia i non timent Dominum, et videbant ibi uxores fecundas, filios abundantes circuire mensam patris sui; nescio qua ibas: «Benedicat te Dominus,» sed «ex Sion.» Noli quaerere illas benedictiones quae non sunt ex Sion. Non benedixit Dominus tales, fratres mei? Benedictio ista Domini est: aut si non est a Domino, quis ducet uxorem, si nolit Dominus? quis possit esse sanus, si nolit
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie ȩccła: Ergo in quib intelligis contugem:
in illis matrẽ. uullis filios. Dicat᷑ gͦ quales debẽt
ẽẽ filii. Quales: pacifici. Quare pacifici: quia beati
pacifici: quia ipsi filii dĩ uocabunt᷑. Quiagͦ ino¬
liua fructus ẽ pacis: oleumcium pacẽ significat.
quia caritatẽ significat. Sine caritate: nulla par
ẽ. Et manifestum ẽ: quia qͥ dimiser̃ pacẽ. ñ ha¬
bent caritatẽ. Unde iam exposui caritati uĩȩ. qͣre
columba folia cum fructu portauit ad archam: ut
significaret quia & illi qui foris baptirati funt sic̃
ligna illa extra arcam baptuata s̃. Non sola folia
habuer̃. id÷ uerba sola: s habuer̃ & fructũ qdđ
ẽ caritas. Ipsa coluniba illos reportat ad arcam: &
uenuuit ad unitatẽ. Tales gͦ filii debent ẽẽ incir¬
cuttu m̃sȩ dñi: uelud nouellatio oliuarũ. ꝑ fecta
res ẽ. Magna beccittudo. lã quis ibi nolit eẽ:
cum uid̃is aliquẽ blasphemum hab̃e uxorem.

Expanded text:
Ecclesia? Ergo in quibus intelligis conjugem, in illis matrem, in illis filios. 13. Dicatur ergo quales debent esse filii. Quales? Pacifici. Quare pacifici? Quia, «Beati pacifici, quia ipsi filii Dei vocabuntur» . Quia ergo in oliva fructus est pacis: oleum enim pacem significat, quia charitatem significat; sine charitate nulla pax est: et manifestum est quia qui diviserunt pacem, non habebant charitatem. Unde jam exposui Charitati vestrae quare columba folia cum fructu portavit ad arcam ; ut significaret quia et illi qui foris baptizati sunt, sicut ligna illa extra arcam baptizata sunt, si non sola folia habuerint, id est verba sola, sed habuerint et fructum, quod est charitas, ipsa columba illos reportat ad arcam, et veniunt ad unitatem. Tales ergo filii debent esse «in circuitu mensae» Domini, «velut novellatio olivarum.» Perfecta res est, magna beatitudo: jam quis ibi nolit esse? Cum videris aliquem blasphemum habere uxorem,
Abbreviated transcription (Latin):
se a peccato. Tunent quiddem: s ñ amant iꝰticiã.
Cum aut̃ ꝑtimorem continent seapeccato.
fit & consuetudo uistitiȩ. & incipit qđ durum
erat amari. & dulcescit ds̃. Et iã incipit homo
ꝓptẽa iuste uiuere: ñ qͥa timet penas. s quia
amat ȩt̾nitatẽ. Exclusus ẽ gͦ timor a caritate:

Expanded text:
se a peccato. Timent quidem, sed non amant justitiam. se a peccato. Timent quidem, sed non amant justitiam. Cum autem per timorem continent se a peccato, fit consuetudo justitiae, et incipit quod durum erat amari, et dulcescit Deus: et jam incipit homo propterea juste vivere, non quia timet poenas, sed quia amat aeternitatem. Exclusus
Abbreviated transcription (Latin):
alius timor: quẽ caritas ex cludit. dic̃e¬
te ioħe: timor ñ est in catita. te. s ꝑfecta
caritas foras mittit timo: rem. Non de
om̃i timore dicit: qui intttit᷑ foras a ca¬
ritate. habes eium psalmum dicentẽ. Tumnor d ñi
net: alius excluditur. Timnor qui excludit᷑: castꝰ
ñ ẽ. Qui aut̃ ꝑmanet: castus ẽ. Quis ẽ timor qui ex¬
duditur: Dignanuni aduertere. Aliqui ꝓpterea
tantũ timent nealiquid mali int̾ra patiantur.
neillis egritudo accedat. nedaniutũ. ne orbitas. ne
alicunis amissio cari. e exilium. ne dãpnatio car¬
ceris. ne aliqua tribulatio: ꝓpt̾ea timent et tre¬
munt. Adhuc iste timor: ñ ẽ castꝰ. Adhuc audi
Alis ñ mhact̾ra patitimet: s gehennas timet.
unde t̾ruit et dñs. Andistis cum euangłm le¬
geretur: uͥ uermes eorum ñ morient᷑. ce ignis eoꝵ
ñ extinguet᷑. Audiunt hȩc homines: &e quia uere
futura sunt impiis. timent et continent se a
pecato: habent trmorem & ꝑtumorẽ continent

Expanded text:
quem charitas excludit, dicente Joanne, «Timor non est in charitate; sed perfecta charitas foras mittit timorem» . Non de omni timore dicit quia mittitur foras a charitate; habes enim psalmum dicentem, «Timor Domininet, alius excluditur. Timor qui excluditur, castus non est; qui autem permanet, castus est. Quis est timor qui excluditur? Dignamini advertere. Aliqui propterea tantum timent, ne aliquid mali in terra patiantur, ne illis aegritudo accidat, ne damnum, ne orbitas, ne alicujus amissio chari, ne exsilium, ne damnatio, ne carcer, ne aliqua tribulatio; propterea timent et tremunt: adhuc iste timor non est castus. Adhuc audi. Alius non in hac terra pati timet, sed gehennas timet, unde terruit et Dominus. Audistis cum Evangelium legeretur: «Ubi vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur» . Audiunt haec homines; et quia vere futura sunt impiis, timent, et continent se a peccato. Habent timorem, et per timorem continent
Abbreviated transcription (Latin):
dies uitȩ tuȩ uides. Non enim quando exis de
corpore moreris: ꝑseuerat uita tua. Corpꝰ morit᷑.
s uita ce sp̃s ꝑseuerat. Oculi ñ uident: quia di¬
scessit qui ꝑ oculos uidebat. Ubicumq ẽ: qͥ per
ocilos uidebat. Uid̃et aliquid̃. Non em̃ mortu¬
us erat diues ille: qui diet̾ra induebat᷑ purpu¬
ra ce bisso. di mortuus ẽẽt: aput inferos ñ tor¬
queret᷑. Optandum illi certe erat ut morurt᷑.
s malo suo uixit aput inferos. Torquebat᷑ enĩ
& ñ uidebat bona illa quȩ int̾ra dimiserat.
hȩc erat uita illius talis: & bona illa ñ uidebat.
Ergo tutalia defidera bona: quȩ uideas oñis di¬
es uitȩ tuȩ. id÷ ut cum ipsis bonis uiuas in et̃
possunt bona ista. Aurum ẽ. argentũ ẽ. fundꝰ.
amenꝰ ẽ. Marmorate parietes s̃. tecta laquea ta
sunt: Absit. Ista abundantius pauꝑes ha¬
bent in hac uita. P ius ẽ enũ pauꝑi uidere cȩlũ
stellatum: quã diuiti tectũ mnauratũ. fr̃s. gͦ quid ÷

Expanded text:
dies vitae tuae vides: non enim quando exis de corpore, moreris. Perseverat vita tua: corpus moritur, sed vita spiritus perseverat. Oculi non vident, quia discessit qui per oculos videbat. Ubicumque est qui per oculos videbat, videt aliquid. Non enim mortuus erat dives ille qui in terra induebatur purpura et bysso; si mortuus esset, apud inferos non torqueretur . Optandum illi forte erat ut moreretur, sed malo suo vixit apud inferos. Torquebatur enim, et non videbat bona illa quae in terra dimiserat: ecce erat vita ipsius talis, et bona illa non videbat. Ergo tu talia desidera bona quae videas «omnes dies vitae tuae,» id est, ut cum ipsis bonis vivas in aetepossunt bona ista: Aurum est, argentum est, fundus amoenus est, marmorati parietes sunt, tecta laqueata sunt? Absit. Ista abundantius pauperes habent in hac vita. Plus est enim pauperi videre coelum stellatum, quam diviti tectum inauratum. Fratres, ergo quod est
Abbreviated transcription (Latin):
hoc inmatre ipse demonstrauit. Uult enĩ añs: ut
consanguinitatibꝰ trems p̃ponamꝰ dm̃. Defer patri.
quia pater ẽ. defer dõ quia d̃s ẽ. Generauit te pat̃
ad cõmodando carnem suam: creauit te d̃s adhi¬
bendo potentiã suam. Ne irascat᷑ pat̃ cũ dĩ illi
ĩponit᷑: immo gaudeat sibi tm deferri. ut ille in¬
uentꝰ eẽt. qui ei deberet p̃pomi. Eego quid d̃icam:
Dñs quidait: que mͥ mat̃. aut qui fr̃s: extendit
manꝰ suꝑ discipłos suos: et ait. Ecce mat̾ mea: & fr̃s
mei. tr̃s erant : mat̃ qͦmͦ erant: addidit. & qui
fecerit uoluntatẽ patris mei: ipse mͥ fr̃. & soror. et

Expanded text:
hoc in matre ipse demonstravit. Vult enim Dominus ut consanguinitatibus terrenis praeponamus Deum. Defer patri, quia pater est; defer Deo, quia Deus est. Generavit te pater accommodando carnem suam; creavit te Deus adhibendo potentiam suam. Ne irascatur pater cum Deus illi praeponitur; imo gaudeat sibi tantum deferri, ut ille inventus esset qui ei deberet praeponi. Ergo quid dicam? Dominus quid ait? «Quae mihi mater, aut qui fratres? Et extendit manus in discipulos suos, et ait: Ecce mater mea et fratres mei.» Fratres erant; mater quomodo erant? Addidit, «Et qui fecerit voluntatem Patris mei, ipse mihi frater, et soror, et
Abbreviated transcription (Latin):
paganꝰ: ñ inuenis qđ illi oftendas. quia ũ ẽ cui
ostendas. Redis gͦ & plangis addm̃: quia illi
suspiras. antequam uideas. & desiderio ipsius
genus. Et qui uupsius desidio ploras : dulces st̃

Expanded text:
paganus, non invenis quod illi ostendas; quia non est cui paganus, non invenis quod illi ostendas; quia non est cui ostendas. Redis ergo, et plangis ad Deum; quia illi suspiras, antequam videas, et desiderio ipsius gemis; et quia in ipsius desiderio ploras, dulces sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑ humulitatẽ qua surrexit. xp̃c. Dictũ ẽ llis.
surgite postea ꝗͥ sedistis: id ÷ humiliamini.
Et inde surgite. quia & ille humiliariuenit:
quia exaltatꝰ ẽ ꝓpt̾ uos. Et quiddictũ ẽ e qui
manducatis panem doloris. Iste ẽ labor fru¬
ctuum: panis doloris. Nisi em̃manducaret᷑:
ñ diceretur panis. Nisi enim haberet aliquã suautta¬
tẽ panis iste: nemo illum manducaret cũ tanta
suauitate. Piorat in gernitu qui orat. Dulciores s̃
lacruȩ orantium: quã gaudia theatrorũ. Et au¬
di flamnam desidũ. quia inanducat᷑ ipse pa¬
nis de quib dicit qui manducatis panẽ doloris.
Alio loco dicit amans iste cuiꝰ uoc̃e in psalm᷑o
plerũq agnoscimꝰ: facte s̃ mͥ lacrimȩ meȩ pa¬
nes die ac nocte. Unde factȩ sunt lacrime pa
cui desponsati sumꝰ: insultant nob̃pagani et di¬
cunt. Ubi ẽ qđ colunt. xp̃iani: ostendant nobis
quem colunt. Ecce ego ostendam illi dm̃ meũ:
& ipse ostendat mͥ dm̃ suum. Cũ tͥ hoc dicit

Expanded text:
 humilitatem, qua surrexit Christus; dictum est illis, «Surgite posteaquam sedistis» : id est, humiliamini, et inde surgite; quia et ille humiliari venit, qui exaltatus est propter vos. Et quid dictum est? «Qui manducatis panem doloris.» Iste est labor fructuum, panis doloris. Nisi enim manducaretur, non diceretur panis: nisi autem haberet aliquam suavitatem panis iste, nemo illum manducaret. Cum quanta suavitate plorat in gemitu, qui orat? Dulciores sunt lacrymae orantium, quam gaudia theatrorum. Et audi flammam desiderii, qua manducatur ipse panis, de quo hic dicit, «Qui manducatis panem doloris.» Alio loco dicit amans iste, cujus vocem in Psalmo plerumque agnoscimus: «Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte.» Unde factae sunt lacrymae pancui desponsati sumus, insultant nobis Pagani, et dicunt: Ubi est quod colunt Christiani? Ostendant nobis quem colunt. Ecce ego ostendo illis Deum meum, et ipsi ostendant mihi Deum suum. Cum tibi hoc dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tes: mͦ nos ipsi labores nr̃i locundant. & letos
nos faciunt despe. Si gͦ labor nr̃ potuit mã¬
ducari: & potuit iocundari. Manducatus ẽ¬
fructus ipsius laboris. Qualis erit manducans
labores suos: qui euntes ibant & flebant mi¬
ttentes serina sua: Quanto iocundius. man¬
ducabunt fructꝰ labiorum. qui uenientes ue¬
nient cum exultatione portantes manipulos
suos: & ut uoueritis fr̃s quia manducat᷑ labor¬

Expanded text:
tes;» modo nos ipsi labores nostri jucundant, et laetos tes;» modo nos ipsi labores nostri jucundant, et laetos nos faciunt de spe. Si ergo labor noster potuit manducari, et potuit jucundare; manducatus fructus ipsius laboris qualis erit? Manducabant labores suos, qui «euntes ibant et flebant, mittentes semina sua:» quanto jucundius manducabunt fructus laborum, qui «venientes venient cum exsultatione, portantes manipulos suos» ? Et ut noveritis, fr
Abbreviated transcription (Latin):
solum amittere tunueritis: nec inuidebitis feli¬
citatibꝰ treuis. & illam felicitatẽ ueram sꝑabitis.
& eritis in eius corꝑe cui cantant. Beati om̃s qui
timent dñm: qui ambulant inuiis eiꝰ. Labores
fructuum tuorum manducab̃. Ouos. otu. uos
multi qui unus estis: labores fructuũ tuorum
manducabis. Quasi ꝑuerse uidetur dicere ñ in¬
telligentib. Debuit enum dicere: fructũ labo¬
rum tuorũ manducabis. Multi enĩ mandu¬
cant. fructum laborũ suorum. Laborant in
uinea: ipsum laborem ñ manducant. S quod
de labore iꝑsorũ nascit᷑: manducant. laborant
circa arbores pomiferas: quis manducet labores:
S qđ ille arbores attulerint fructꝰ laboris: et¬
ipse iocundat agricolam. Quid sibiuult labo¬
res fructuũ tuorũ manducab: modo labores
habemꝰ: fructꝰ pꝰ ea erit. S quia & ipsi labores
ũsint sine gaudio ꝓpt spem dequa paulo an¬
te diximꝰ. spe gaudentes intribulatione patien¬

Expanded text:
solum amittere timueritis, nec invidebitis felisolum amittere timueritis, nec invidebitis felicitatibus terrenis, et illam felicitatem veram sperabitis, et eritis in ejus corpore cui cantatur, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» 10. «Labores fructuum tuorum mandacabis.» O vos, o tu, vos multi qui unus estis, «labores fructuum tuorum manducabis.» Quasi perverse videtur dicere non intelligentibus: debuit enim dicere, Fructum laborum tuorum manducabis. Multi enim manducant fructum laborum suorum. Laborant in vinea, ipsum laborem non manducant; sed quod de labore ipsorum nascitur, manducant. Laborant circa arbores pomiferas; quis manducet labores? Sed quod illae arbores attulerint, fructus laboris, ipse jucundat agricolam. Quid sibi vult, «Labores fructuum tuorum manducabis?» Modo labores habemus, fructus postea erit. Sed quia et ipsi labores non sunt sine gaudio, propter spem, de qua paulo ante diximus, «Spe gaudentes, in tribulatione patien
Abbreviated transcription (Latin):
sdm scłi: quare ꝑcussum ẽ corur̾m: si diceret
as̃. faciem meam nunꝗ uideb̃: ecce om̃ia ifta
t̃rena felicitate. omĩb reb abundabis. circum¬
fluent tẽ bona temꝑalia. non illa amittis. ñ
illa deseris. quid itis amplius: fleret quidem
gemeret timor castus & diceret. Inmo tollantur
om̃ia: & faciđm tuã uideam. Timor castꝰ excla¬
maret depsalmo. & diceret. Ds̃ uirtutũ conuer¬
te nos: & ostende faiciem tuã & salui erimꝰ. Tunor
castus exdamaret depsalmo & diceret. unam
petii adũo. Uide quomͦ ardeat timor iste ca-¬
stus. timor uerꝰ. amor sincerꝰ. unam petii a
dño hanc requiram. Quid: ut in habitẽ in
domo dñi ꝑ om̃s dies uitȩ meȩ. Quid: Si ꝓpt̃
t̾renã felicttatem: audi quid sequit᷑. Ut con-
templer deletacionẽ dñi. & ꝓtegar a templo
eus: id ÷ eẽ templum eiꝰ. & ꝓtegi ab ẽo. Hanc unã
petiit adño. Hauc unam sipetieritis. adhanc
unam si cor ur̃m erexeritis ł exercueritis & hoc

Expanded text:
saeculi? Quare percussum est cor vestrum? Si diceret Deus: Faciem meam nunquam videbis: ecce omni ista terrena felicitate, omnibus rebus abundabis, circumfluent te bona temporalia; non illa amittis, non illa deseris; quid vis amplius? Fleret quidem et gemeret timor castus, et diceret: Imo tollantur omnia, et faciem tuam videam. Timor castus exclamaret de psalmo, et diceret; «Deus virtutum, converte nos; et ostende faciem tuam, et salvi erimus» . Timor castus exclamaret de psalmo, et diceret: «Unam petii a Domino.» Vide quomodo ardeat timor iste castus, amor verus, amor sincerus . «Unam petii a Domino, hanc requiram.» Quid? «Ut inhabitem in domo domini omnes dies vitae meae.» Quid si propter terrenam felicitatem? Audi quid sequtempler delectationem Domini, et protegar a templo est, esse templum ejus, et protegi ab eo, hanc unam petii a Domino. Hanc unam si petieritis, ad hanc unam si cor vestrum exercueritis, et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ secutionẽ ptiunt᷑. Non eiũ mͦ quia diabolus ꝑ
reges ñ sȩuit. ideo. xp̃iani ñ patiunt᷑ ꝑsecutionẽ:
Simortuus ẽ diabolus: mortuȩ st̃ ꝑsecutiones.
Si aut̃ ille adu̾sarius nr̃ iuiuit: unde ñ temptati¬
ones suggerit: iuude ñ sexut: unde ñ minas aut
scandala ꝓcurat: Osi incipias pie uuiere: uide¬
bis quia om̃is qui uult pie uiuere in xp̃o iħu: ꝑ¬
secutionem patietur. ꝓpt̃ quid gͦ patimur tan¬
tas ꝑsecutiones : sienun in hac utta in xp̃o sꝑã¬
tes sumꝰ tantũ ait apłs. miserabiliores sumus
ont̃ib hominibꝰ. ꝓpt̃ quid daninati s̃ adbestias
martires : qđ est illud bomiun dici potest inde.
aut quȩ lingua dicat aut quȩ aures audiant.
equidem illud nec auris audiuit: nec incor hoĩs¬
ascendit. Ameuiꝰ tam̃: ꝓfitiamꝰ tantũ. Uidetis e¬
nim quia pugnȩ ñ desunt: & pugnamꝰ cũ cũ¬
cupiscentiis nr̃is. Pugnauiꝰ fouscũ infidelibꝰ et¬

Expanded text:
Non enim modo, quia diabolus per reges non saevit, ideo Christiani non patiuntur persecutionem. Si mortuus est diabolus, mortuae sunt persecutiones; si autem ille adversarius noster vivit, unde non tentationes suggerit? unde non saevit? unde non minas aut scandala procurat? O si incipias pie vivere, videbis quia omnis qui vult pie vivere in Christo Jesu, persecutionem patietur. Propter quid ergo patimur tantas persecutiones? «Si enim in hac vita in Christo sperantes sumus tantum,» ait Apostolus, «miserabiliores sumus omnibus hominibus» . Propter quid damnati sunt ad bestias martyres? quod est illud bonum, dici potest? unde, aut quae lingua dicat? aut quae aures audiant? Et quidem illud «nec auris audivit, nec in cor hascendit» . Amemus tantum, proficiamus tantum: videtis enim quia pugnae non desunt, et pugnamus cum concupiscentiis n
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ ꝑsequentiũ. De qͦ ante paulo dicebat
esaias: et indiꝰ eum. et ñ habuit speciem
neq decorem. Etgo sponsus nr̃ fedus ẽ: Abfit. Quo
mͦ illum uirgines amarent. quȩ int̾ra maritos ñ
que sier̃. Ergo ꝑsequentib fedus apparuit: & nͥ eũ
fedum putarent. ñ ui silirent. ñ flagellis cȩderent
si spinis coronarent. ñ sputis in houestarent. Sed
quia fedus illis apparebat: fecer̃ illi ista. Non eiũ
habebant isti oculos. unde xp̃c pulcher uideret᷑.
Qualib oculis. xp̃c pulcher apparuit: quales odos
querebat ipse xp̃e: quando dicebat philippo. an¬
to temꝑe uobrũ sum & ñ me uidistis: Isti oculi
mnundandi s̃: ut possint uidere illam lucẽ. Et le¬
uit̃ tam̃ ꝑstricti splendore accendunt᷑ amore
ut sanari uelint: & fuint illuminati. Namut
noueritis quia pulcher. xp̃c ẽ. qui amat᷑: au

Expanded text:
sequentium, de quo paulo ante dicebat Isaias, «Et vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem» . Ergo sponsus noster foedus est? Absit: quomodo enim illum virgines amarent, quae in terra maritos non quaesierunt? Ergo persequentibus foedus apparuit; et nisi eum foedum putarent, non insilirent, non flagellis caederent, non spinis coronarent, non sputis inhonestarent: sed quia foedus illis apparebat, fecerunt illi ista; non enim habebant oculos unde Christus pulcher videretur. Qualibus oculis Christus pulcher apparuit? Quales oculos quaerebat ipse Christus, quando dicebat Philippo: «Tanto tempore vobiscum sum, et non me vidistis» ? Isti oculi mundandi sunt, ut possint videre illam lucem; et leviter tamen perstricti splendore, accenduntur amore, ut sanari velint, et fiant illuminati. Nam ut noveritis quia pulcher est Christus qui amatu
Abbreviated transcription (Latin):
diuitias: non potes implere excis desidium tuũ.
Desid̃eras honorem int̾ra: desidas ea quȩ etiã
uim̃tis donauit ds: hoc ẽ uoluptatẽ temꝑalẽ.
& salutẽ corꝑis. Et talia: ñ exeis implebis desi¬
dium tuum. Si aut̃ sic desidsilas. quomͦ ceruꝰ ..
desiderat adfontes aquarum: sic dicis: deside¬
rat & deficit anima mea in atria dñ: imples
desidium tuum exeis. Nonquia iam illi posst̃¬
tale desidium implere: s tales inutando ue¬
nis ad eum. qui impleuit desid̃tum ipsorutu.
Non confundet᷑ cum loquet᷑ inimicis suis in por¬
ta. fãs. in porta loquamurrut id÷ ut omnes
noueruit quid loquamur. Qui enim ñ uult in por¬
taloqui: latere uult qđ loquit᷑. Et forte idõ uult
latere: quia malum ẽ. Si fidit in porta loquit᷑:
sic̃ dr̃ de sapientia. In poitis aut̃ ciuitatũ. audent̃
dicit. Quanto temꝑe ustitiam innocentes tenue¬
rint: ñ erubescent. hoc ẽ in porta p̃dicare. Et qͥs.

Expanded text:
divitias; non potes implere ex eis desiderium tuum: divitias; non potes implere ex eis desiderium tuum: desideras honores in terra, desideras ea quae etiam jumentis donavit Deus, hoc est voluptatem temporalem, et salutem corporis, et talia; non ex eis implebis desiderium tuum. Si autem sic desideras, quomodo cervus desiderat ad fontes aquarum ; si dicis, «Desiderat et deficit anima mea in atria Domini» : imples desidtale desiderium implere, sed tales imitando venis ad eum qui implevit desiderium ipsorum. 13. «Non confundetur, cum loquetur inimicis suis in porta.» Fratres, in porta loquamur, id est, omnes noverint quid loquamur. Qui enim non vult loqui in porta, latere vult quod loquitur; et forte ideo vult latere, quia malum est. Si fidit, in porta loquatur; sicut dicitur de Sapientia: «In portis autem civitatum audenter dicit» . Quanto tempore justitiam innocentes tenuerint, non erubescent: hoc est in porta praedicare. Et quis
Abbreviated transcription (Latin):
tequani ueniret dñs. Uenit qñs & excussit illa
clausa: & mauifesta sunt. Excussi st̃ ꝓpħȩ: e ge¬
nerati st̃ apłi. Quia gͦ excussis ꝓpħetis gene¬
rati sunt apłi: filii sunt excussorum. Ipsi i
manu potentis positi: tanquam sagritȩ ꝑue¬
ner̃ usq in fines t̃re. Und̾e dici habet infinẽ.
ecce hereditas dñi filii merces fructꝰ uentris.
Quia ideo de finib t̾re colligitur ista heredi¬
tas: quia sic̃ sagutȩ in manu potentis: sic filũ
quasi sageite in manu potentis. Si potens il¬
le: potent᷑ excussit. Si potent̃ excussit: usq
infines t̾rȩ ꝑuencr̃ quos excussit. Beatꝰ homo¬
qui repleuit desidium suum exipsis. Eia fra¬
tres mei. Quis replet desiderium suũ exeis:
qui ñ amat scłm. Qui desidio scłi plenꝰ ẽ: ñ ẽ
quo intret qđ illi p̃dicauer̃. funde qđ portas:
&e capax fiere adid qđ ñ habes. la ÷ desideras

Expanded text:
tequam veniret Dominus. Venit Dominus et excussit illa tequam veniret Dominus. Venit Dominus et excussit illa clausa, et manifestata sunt; excussi sunt Prophetae, et generati sunt Apostoli. Quia ergo excussis Prophetis generati sunt, Apostoli filii sunt excussorum. Ipsi in manu potentis positi tanquam sagittae, pervenerunt usque in fines terrae. Unde dici habet in fine: «Ecce haereditas Domini, filii, merces fructus ventris.» Quia ideo de finibus terrae colligitur ista haereditas: quia, «Sicut sagittae in manu potentis, sic filii quasi sagittae in manu potentis. Si potens ille, potenter excussit; si potenter excussit, usque in fines terrae pervenerunt quos excussit. 12. qui implevit desiderium suum ex eis.» Eia, fratres mei, quis replet desiderium suum ex eis? Qui non amat saeculum. Qui desiderio saeculi plenus est, non est quo intret quod illi praedicaverunt. Funde quod portas, et capax fiere ad id quod non habes. Id est, desideras
Abbreviated transcription (Latin):
crũ: ꝓpħa nescio quid istis uelaminibꝰ nomi¬
nũ texit. Nescio quẽasinum. nescio quẽbo¬
uẽ. significat. Nam asinꝰ in figura popłidĩ
iuim̃tũ dĩ ẽ: portans sessorẽ dñn ne erret ui
ad dm̃ dixit: s ppt̃ nos scriptura dic̃. Om̃is
homo qui p̃dicat᷑ uerbumidĩ. monet. obiur¬
gat. terret. triturat aream: & boius implet
offitiũ. Ueniebat bosde gente iudgorũ: i¬
de enim p̃dicatores apłi. Ueniebat & asinꝰ
de gente prepittu: id ÷ a gentibꝰ. Uenit enim ut por¬
taret dnĩm. Et ideo in afino sedit dñs: qui nunqͣ
portauerat hominem. Qm̃ ad gentes lex ñ missa
baria nr̃a uoluit eẽ. & ꝓpterea uatꝰ ui prescpio
collocatus ẽ: cognouit bos possessorem suũ. et
asinꝰ p̃sepe dñi sui. d nunquid ista exirent.
nͥ saccus excuteretur. nͥ ꝓphetia inuoluta acce¬
dente diligentia discuteretur: Nunqͥd oꝑta
exirent ad uos  Om̃ia gͦ ista clausa erant: an¬

Expanded text:
crum: Propheta nescio quid illis velaminibus nomicrum: Propheta nescio quid illis velaminibus nominum texit; et nescio quem asinum, nescio quem hovem significat. Nam asinus in figura populi Dei, jumentum Dei est, portans sessorem Dominum ne erret in ad Deum,» dixit? «Sed propter nos Scriptura dicit» . Omnis ergo qui praedicat verbum Dei, monet, objurgat, terret; triturat aream, et bovis implet officium. Veniebat bos de gente Judaeorum; inde enim praedicatores Apostoli: veniebat et asinus de gente praeputii, id est a Gentibus. Venit enim ut portaret Dominum: et ideo in asino sedit Dominus, qui nunquam portaverat hominem; quoniam ad Gentes Lex non erat erea natus in praesepio collocatus est; «Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui.» Sed numquid ista exirent, nisi saccus excuteretur? Nisi prophetia involuta, accedente diligentia discuteretur, numquid operta exirent ad nos? Omnia ergo ista clausa erant, an
Abbreviated transcription (Latin):
quia dausũ inuener̃: quos multimodis aperire¬
t᷑. quã siuno modo aꝑtũ inuenirent. Dicimꝰ ex¬
cuti etiam aliquid: ut exeat uide qͦ forte ab¬
sconditum ẽ. Alit̃ enun dicimꝰ excuti uestem.
ut excutiant inde puluerem: & alit̃ dicimꝰ
excuti saccũ. ut illtiꝰq̃ qđ unitꝰ latebat exeat.
Ergo intelligo fr̃s. quantũ possum filios excuᷤ¬
bant. & excussi sunt: ut ind̃e manifesta ꝓce¬
uit bos possessorem suum. & asinꝰ ꝑresepe dm̃i
sui. isrł aut̃ me ñ cognouit. Hoc mͥ interim
ad p̃sens occurrit: qđ de ꝓpħa dicerem. Si aliꝰ
occurrisset: hoc dixissem. Hoc aut̃ audiens
homo: aͥsinum. & bouem. & peccora. et ium̃ta
quȩ uiaet cogitauerit nescio quid intꝰ. tanꝗͣ
inuolucro positum. foruisecus ꝑtractauit. qͥd
ibi sit nescit. Asinus et bos: aliquid significãt.
quiã gͦ dr̃ homini.iam ꝓnuntiare uolentie
expecta Clausũ ẽ. qđ tangis. Excute inuolu¬

Expanded text:
quia clausum invenerunt quod multis modis aperirequia clausum invenerunt quod multis modis aperiretur, quam si uno modo apertum invenirent. Dicimus excuti etiam aliquid, ut exeat inde quod forte absconditum est. Aliter enim dicimus excuti vestem, ut excutiant inde pulverem; et aliter dicimus excuti saccum, ut illud quod intus latebat, exeat. Ergo intelligo, fratres, quantum possum, filios excusbant: excussi sunt, ut inde manifesta procem, et asinus praesepe domini sui; Israel autem me non cognovit» . Hoc mihi interim ad praesens occurrit, quod de propheta dicerem: si aliud occurrisset, hoc dixissem. Hoc autem audiens homo, si asinum et bovem, et pecora et jumenta quae videt, cogitaverit; nescio quid intus tanquam in involucro positum forinsecus pertractabit; quid ibi sit nescit. Asinus et bos aliquid significant. Quid ergo dicitur homini jam pronuntiare volenti? Exspecta; clausum est quod tangis, excute involu
Abbreviated transcription (Latin):
cussus ẽ ñ excutiens. Si aut̃ excutiat seipsũ:
extutiens ẽ. quia excutit se. & excussus: quia
exciutitir a se. Quexit᷑ gͦ. quos excusserint apłi:
utiq seipsos. A pedib enim suis: puluerẽ ex¬
cusser̃. Sed ait aliquis. Non se excusser̃: s pul¬
uerem. Hoc plane calumuiose dr̃. Duob enĩ
modis dr̃ aliquid excuti: siue illud̃ qđ inde ex¬
cutit᷑: siue illud unde excutitur. Nam excus¬
sus ẽ puluis dicimꝰ: & excussa ẽ uestis. Tenent
puluis. qui inheserat. Quid dicis de puluere:
excussus c̃ puluis. Quid dicis de ueste: excussa
ẽ uestis. Si gͦ & qđ inde excutiendo exiliit. & il¬
lud unde exiliit qđ iiheserat excussum dr̃: et
puluis excussusn ẽ. & apłi excussi sunt. Quare
gͦ ñ dicantur filii excussorum. filii apłorum᷑
Ideo enum forte obscurius positum ẽ: ut multo
intellectꝰ generent & ditiores. discant homines

Expanded text:
cussus est, non excutiens: si autem excutiat seipsum, cussus est, non excutiens: si autem excutiat seipsum, excutiens est, quia excutit se; et excussus, quia excutitur a se. Quaeritur ergo quos excusserint Apostoli? Utique seipsos: a pedibus enim suis pulverem excusserunt. Sed ait aliquis: Non se excusserunt, sed pulverem. Hoc plane calumniose dicitur. Duobus enim modis dicimus aliquid excuti; sive illud quod inde excutitur, sive illud unde excutitur. Nam et, Excussus est pulvis, dicimus; et, excussa est vestis. Tenent pulvis qui inhaeserat. Quid dicis de pulvere? Excussus est pulvis. Quid dicis de veste? Excussa est vestis. Si ergo et quod inde excutiendo exsiliit, et illud unde exsiliit quod inhaeserat, excussum dicitur; et pulvis excussus est, et Apostoli excussi sunt. Quare ergo non dicantur «filii excussorum» filii Apostoloron debemus. Ideo enim forte obscurius positum est, ut multos intellectus generet, et ditiores discedant homines,