comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
expositum ÷ p̃ceptũ. S ꝙͣ. gen̾ał institutio
facta ẽ. quȩ unũquẽq debitorẽ hũit. qͦ
ad ip̃m p̃dicantib apłis. nunciis u̾bi pcep¬
tum institutionis ꝑuenit. Qui aũ int̾im
longe positi aut ꝓpe in occulto ꝯstituti
nundũ cognita institutione diuina. for-
ad huc eiꝰmͦi aliqͦs in ignotis regionib
⁊ remotis tr̃arum sedib deg̾e ꝯtendat.
culpa non obstitisset audire ⁊ scire potu¬
isse ac debuisse sine ͤ ͣctatione affirmo
mamie cum scͥptura e uident᷑ clamet. in
ł auditi sunt ⁊ ꝯtemptores ꝯdempnant᷑.
ł auditi ñ st̃ ꝓculpa sua. ⁊ ignorantes ig¬
norant᷑ ⁊ ñsaluant᷑. Et ħ de tp̃r insticutio¬
nis baptimi ⁊ debito ꝑcipiendi baptismi
dicta sunt Quid distet int baptisinum
⁊ baptisma .xͥ. ħ distantia ẽ ꝙ in baptis¬
mo ioħis ꝑ intinctionẽ aq̃ solum sacͣ¬
mines baptirant᷑ in nomine uenti. hic
extiorem idẽ fuit. s qͣntum ad effecꝰtum

Expanded text:
institutio facta est quae ex eo unumquemque debitorem habuit, quod ad ipsum praedicantibus apostolis nuntiis verbi praeceptum institutionis pervenit. Qui autem interim longe positi, aut prope in occulto constituti, nondum cognita institutione divina forteadhuc hujusmodi aliquos in ignotis regionibus, et remotis terrarum sedibus degere contendat, culpa non obstitisset, audire et scire potuisse ac debuisse sine cunctatione affirmo, maxime cum Scriptura evidenter clamet: In  auditi sunt, et contemptores condemnatur, vel auditi non sunt pro culpa sua, et ignorantes ignorantur, et non salvantur. Et haec de tempore institutionis baptismi, et de debito percipiendi baptismi dicta sunt. CAP. VI. Quid distet inter baptismum  Christi haec distantia est, quod in baptismo Joannis per intinctionem aquae solum sacrmines baptizabantur in nomine venturi; hic exteriorem, idem fuit; sed, quantum ad effectum,
Abbreviated transcription (Latin):
eo untm quẽq obligari cepisse debito
baptismi ꝑcipiendi. ex qͦ ł pꝰ institutiõe
p̃ceptum. ł añ institutionẽ ꝯsiliũ ꝑcepit
ñ fuit. nͥ forte quis aut pͥꝰ aut pꝰea ita igno¬
rans fuisse dicat᷑. ad quẽ diuine institu¬
tionis noticia ꝑuenisset. nͥ eiꝰ culpa obsti¬

Expanded text:
eo unumquemque obligari coepisse debito baptismatis suscipiendi, ex quo vel post institutionem praeceptum vel ante institutionem consilium percepit non fuit, nisi forte quis aut prius aut postea ignorans fuisse dicatur, ad quem divinae institutionis notitia pervenisset, nisi ejus culpa obsti
Abbreviated transcription (Latin):
tismi posse hab̾e fidẽ. s cum dic̾em inqͥt
uicem baptismi posse hab̾e passionẽ. qͣnͣ¬
uis utrumq in ip̃a una sententia po¬
suisset. Sigͦ ad idꝙ. dix̃ uice̾ baptis mi
posse hab̾e passionẽ exemplum posicũ ẽ.
cum ipm sine ambiguitate ulla uerũ ẽẽ
gͦ uͥ aut confitearis uicẽ baptismi in arti¬
cło necessitatis fidemu̾am ⁊ ꝯu̾sionẽ cordiꝰ
posseimpłe: aut ostendas qͣlit̃ fides u̾a.
⁊ caritas non ficta hab̾i possit. uͥ salꝰ ñ sit.
Nisi forte dic̾e uelis neminẽ fidẽ u̾am
ncaritatẽ u̾am hab̾e posse. qui uisibile
int̾im ñ ꝯtendimꝰ utrũ aliqͥs qͥ baptismi
sacram̃tũ ꝑcepturꝰ ñ ẽ. ista hab̾e possit.¬

Expanded text:
posse habere fidem, sed cum dicerem, inquit, vicem baptismi posse habere passionem, quamvis utrumque in ipsa una sententia posuisset. Si ergo ad id quod dixit vicem baptismi posse habere passionem exemplum positum est cum ipsum sine ambiguitate ulla verum esse ergo ut aut confitearis vicem baptismi, in articulo necessitatis fidem veram et confessionem cordis implere posse, aut ostendas qualiter fides vera et charitas non ficta haberi possit, ubi salus non sit. Nisi forte dicere velis neminem, fidem veram et charitatem veram habere posse, qui visibile interim non contendimus utrum aliquis qui baptismi sacramentum percepturus non est; ista habere possit
Abbreviated transcription (Latin):
b̾et. ĩ sine uisibili sacramento aq̃ ꝑire
ñ posset. Multa sunt alia quȩ suꝑħ ap
ꝓ andum adduci potuissent. s nos q̃ su¬
ꝑius in tractatu sacͤmentors ad id ip̃mꝓ
bandum posumꝰ nequaqͣm it̾m replican¬

Expanded text:
etiam sine visibili sacramento aquae perire non posset. Multa sunt alia quae super hoc approbandum adduci potuissent, sed nos quae superius in tractatu sacramentorum ad idipsum probandum posuimus: nequaquam iterum replican
Abbreviated transcription (Latin):
guinẽ fundt̃. qr cum sanguine ñ aquã
fundunt. ip̃a aqua  in quã fundunt ba-
ł alio qͦlibet gn̾e mortis uͥ sanguis nor
funditur occidunt᷑ baptir ati ñ st̃ in san¬
guine suo: ⁊ frustra mortui st̃ ꝓxͦ qͥa¬

Expanded text:
guinem fundunt, quia cum sanguine etiam aquam, fundunt, et in ipsa aqua quam fundunt baptvel alio quolibet genere mortis ubi sanguis non funditur occiduntur, baptizati non sunt in sanguine suo, et frustra mortui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝙ ad hanc sententiã in qͣ dix̾at. ef¬
fusionẽ sanguinis. siue fidem. ⁊ cordis
ꝯu̾fionem. uicem baptismi impłe pos¬
se ꝯꝓbandam assumpse rat imꝑauit
diceis. In qͣrto libͦ cũ dice̾m uicẽ bapti¬
mi posse hab̾e passionẽ: ñ satis idone¬
um posu illiꝰ latͦnis exemplũ qͥutrũ¬
ñ fuerit baptizatꝰ in c̾tum ẽ. S asida¬
re debes: qr in ħ loco exemplũ cm̃ ꝙ ad

Expanded text:
quod ad hanc sententiam in qua dixerat effusionem sanguinis, sive fidem et cordis conversionem, vicem baptismi implere posse, comparandam assumpserat, improbavit dicens: In quarto libro cum dicerem vicem baptismi posse habere passionem, non satis idoneum posui illius latronis exemplum, qui utrum fuerit baptizatus incertum est. Sed considerare debes quod in hoc loco ex
Abbreviated transcription (Latin):
effuso sine sacͤmento aq̃ ab hac uita
tfisierunt: dic̾e non audent eiꝰmͦi sal¬
uos ñ eẽ. Et cum ostendẽ ñ possint ħ
in eo q. supͣ memoratũ÷ scͥptum ẽ di¬
c̾e cñ ñ audent qi ibi scͥptum ñ ÷ ido

Expanded text:
effuso sive sacramento aquae ab hac vita transierunt, dicere non audent ejusmodi salvos non esse. Et cum ostendere non possit hoc in eo quod supra memoratum est scriptum esse, dicere tamen non audent, quia ibi scriptum no
Abbreviated transcription (Latin):
solũ a ꝯsuetudine ab horreret. musũ
muncdũ p̃dicatores baptirare missi st̃
gen̾alr̃ institutũ. Uident᷑ aũ ħ tͣa tꝑa
baptisiũ cͥcuncisio sola statũ hũit.
⁊ suscipiebat᷑ ad iustificationẽ sinebap¬
tismo. N ouissime aũ nc̃ pꝰ cͥcuncisiõẽ
solꝰ baptismꝰ statũ ht̃. ⁊ celebrat᷑ ad sa¬

Expanded text:
solum ne a consuetudine abhorreret in usum mundum praedicatores baptizare missi sunt, generaliter institutum. Videntur autem hic tria baptismum circumcisio sola statum habuit, et suscipiebatur ad justificationem sine baptismo. Novissime autem nunc post circumcisionem sol
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdest̾.iam deinceps ñ potãt cͥc̃cisio
ad salutẽ ꝑcipi. sic̃ pͥꝰ pꝰ qͣm dictum
fuerat. mascłs cuiꝰ caro p̃pucii cͥc̃cisa
ab his diurtax at quib inͥuncta fue¬
rat sine ꝑicło salutis ꝯtempn. Rur¬
stim quẽadmod̾ in pͥncipio baptismꝰ
erudirent᷑. sic in nouissimo ã quib̾dã
fidelib cͥcuncisio dispensatorie. ẜ so¬
lum sacͤmentũ suscipiebat᷑. ne hi qͥcc̃¬
cidi consueeiͤant scandalrarentur:¬

Expanded text:
dest , jam deinceps non poterat circumcisio ad salutem percipi, sicut prius postquam dictum fuerat: Masculus cujus caro praeputii circumcisa ab his duntaxat quibus injuncta fuerat sine periculo salutis contemni. Rursum quemadmodum in principio baptismuserudirentur, sic in novissimo a quibusdam fidelibus circumcisio dispensatorie secundum solum sacramentum suscipiebatur, ne hi qui circumcidi consueverant scandalizarentur
Abbreviated transcription (Latin):
neq̃qͣm subito ł p̃cipitant᷑. s paulatim
⁊ quasi cum qͣ dam reu̾entia dimit̾ten¬
tur: u ostendet᷑ bona fuisse in tꝑ̃r suo:
⁊ similr̃ q incipienda erant. ñ fubito
in auctoritatẽ assum̾ent᷑. s cũ mora ⁊
grauitate incho arent᷑. ne uelut aliena
⁊ p̃t̃ rem aliunde inducta subito putarẽ¬
tur. Illa gͥ dimissa st̃ ñ ꝓiecta. ⁊ ista insti¬
tuta sunt ñ usurpata. uͥ dim ꝯsilii
auctoritas uͥq seruaretur: ⁊ͭ humana
causatio ne dituna oꝑa rep̃hendẽ audce
ammon̾ent᷑. Quanu is gͦ in passione. xͥ ꝑ¬
qm ꝯsummatast̃ omĩa. uen̾s figurȩ
statꝰ fiñe acceꝑit. ⁊ noui ꝯstitutio sacͤm̃¬
in choata st̃ ad ꝯsuetudinẽ. ⁊ uet̾a pꝰ¬
mod̾ aliqnͣdiu tolerata. ẜ dispensatio¬
sunt int̾dicta. ꝙ in isto medio tẽꝑr.
qͦ fuit baptismꝰ cũ cͥcuncisione ab in¬
choatione sua usq ad passionẽ .xͥ. ħ
fuit cͥcuncisio cum baptismo: pꝰ pas¬
sionem xͥ usq ad illud tempꝰ. qͦ ip̃a

Expanded text:
im et quasi cum quadam reverentia dimitterentur, ut ostenderentur bona fuisse tempore suo. Et similiter quae incipienda erant non subito in auctoritatem assumerentur, sed cum mora et gravitate inchoarentur, ne velut aliena et praeter rem aliunde inducta subito putarentur. Illa igitur dimissa sunt, non projecta; et ista instituta sunt, non usurpata, ut divini consilii auctoritas ubique servaretur, et humana causatio ne divina opera reprehendere auderet, admoneretur. Quamvis ergo in passione summata sunt omnia, veteris figurae status finem accepit, et novi constitutio sacrameninchoata sunt ad consuetudinem, et vetera postmodum aliquandiu tolerata secundum dispensatiosunt interdicta. Et in isto medio tempore quod fuit baptismus cum circumcisione, ab inchoatione sua usque ad passionem Christi; hoc fuit circumcisio cum baptismo post passionem Christi, usque ad illud tempus quo ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Iñ institutũ sit sacramentum baptismi.
uoscitur ⁊̃ qñ institutũ sit sacͣ¬
mentum baptisim. erqͥ demccps
licitum non fuit illud neglige̾ qñ illud
susciꝑe debitum fuit. Et sunt ꝙ suꝑh
eo instgͣtͣum baptisma. ꝙ. xͦ nichodemo
tionis in sinuans ait. Nisi qͥs renatꝰ. fu.¬

Expanded text:
institutum sit sacramentum baptismi. Quaeritur etiam quando institutum sit sacramentum baptismi, ex quo deinceps licitum non fuit illud negligere, quando illud suscipere debitum fuit. Et sunt quidem eo institutum baptisma, quo Christus Nicodemo tionis insinuans, ait: Nisi quis renatus fu
Abbreviated transcription (Latin):
sibilitate. ⁊ iccirco iuste bona uoluntaᷤᷤ
cũ deuotione fidĩ suȩ ñ despicit᷑. qnͣ¬
ius ab eoq. foris ẽ sacram̃to. atq ꝑci¬
piendo articło necessitatis p̃pediͥtur.
Nis nosse plemiꝰ utrũ ne. rõ ħ. alicubi au¬
ctoritate manifestͥori se ꝓbet. qͣnuis ⁊ illȩ
qͣs supͣ ꝯmemorauimꝰ auctorites. tam
manifeste uideant᷑ ut deuitate ip̃arũ
dubitari ñ possit: Audi tñ adhͥc aliud
si forte euidentiꝰ tͥ demonstri possit de
quo dubitare ñ debes. B eatꝰ augꝰ in lib
de unico baptismo sic ait. Etiam atq ĩ
ĩ fidem ⁊ conu̾sionẽ cordis.si forte ad ce¬
lebrandũ myst̾ium baptismian angu¬
stiis temꝑm succurri ñ pot̃. Uides ꝙ¬

Expanded text:
te bona voluntas cum devotione fidei suae non despicitur, quamvis ab eo quod foris est sacramento aquae percipiendo articulo necessitatis praepediatur. Vis nosse plenius an ne ratio haec alicubi auctoritate manifestiori se probet, quamvis et illae quas supra commemoravimus auctoritates tam manifestae videantur, ut de veritate ipsarum dubitari non possit? Audi tamen adhuc aliud si forte evidentius tibi demonstrari possit, de quo dubitari non debes. Beatus Augustinus in libro De unico baptismo sic ait: Etiam atque etetiam fidem conversionemque cordis, si forte ad celebrandum mysterium baptismi in angustiis temporum succurri non potest. Vides
Abbreviated transcription (Latin):
clerico in modum coronȩ condetur:
lip̃a capitis summitas desuꝑ nuda¬
tur ⁊ reuelat᷑. uͥ ꝑ ħ det᷑ur intelligi:
Summũ capitis. suminũ ẽ mentis.
non ignarꝰ cẽ debet: qr nuncius eiꝰ est
ad ppłm. Tondentur ⁊̃ capilli capitis
usq adͣ ꝑtionem ⁊ reuelationem sen
ficatur. ñ impediat. Pꝰquã aũ clericꝰ
factꝰ ẽ : debet deinceps de stipendiss
eccłȩ sustentari. ⁊ sub cutela ⁊ custodi¬
a spũalium magistrors scientia di¬
uina ⁊ eccłastica disciplina erudiri.
quatinꝰ ad sacros ordines minist̾ii
diuini rõ cũ poposcerit. digne pos¬
sIt accede. Nemo ad clericum assu¬
mencdꝰ : nͥ subaitulo certo. Qui eñi
caput ñ hñt. acephali st̃. ñ clerici¬
seruato. deniq obuitȩ ꝯtinenti¬
am caput radebant :⁊ capillos in
igne sacrificii ponebant. hinc usus¬
nazarei .i. scĩ crine posito inueni¬
ant᷑. Sic̃ ad ezechielem dr. T u fili
bominis sume tͥ gladium a cutũ.
⁊ duc suꝑ caput tuũ ⁊ barbam. ħ¬

Expanded text:
clerico in modum coronae tondetur, et ipsa capitis summitas desuper nudatur et revelatur, ut per hoc detur intelligi, Summum capitis summum est mentis. non ignarus esse debet, quia nuntius ejus est ad populum. Tondentur etiam capilli capitis usque ad apertionem et revelationem sensficantur, non impediat. Postquam autem clericus factus est debet deinceps de stipendiis Ecclesiae sustentari, et sub tutela et custodia spiritualium magistrorum, scientia divina et ecclesiastica disciplina erudiri, quatenus ad sacros ordines ministerii divini cum ratio poposcerit digne possit accedere. Nemo ad clerum assumendus est, nisi sub titulo certo. Qui enim caput non habent acephali sunt, non clericiservato, deinde ob vitae continentiam caput radebant, et capillos in igne sacrificii ponebant. Hinc ususNazarei, id est, sancti, crine posito inveniantur . Sicut ad Ezechiel, c. 5, dicitur: Fili hominis, sume gladium acutum, et duc super caput tuum
Abbreviated transcription (Latin):
ħ signo uicia in corde ⁊ oꝑe pullu¬
lantia precidenda doceantur:
Quomodo or dines sacri in mona¬
chis sint:
gidam uolunt coronam aliqñ
tur. Non eñi in ppło p̃ ẽẽ possunt. nec
spũalis dignitatis in eccłia curã sus¬
ciꝑe. donec ad clerum assumantur.
ad indulgentiã : ñ ꝓ potestate p̾latio¬
nis in populo di. s ne in ip̃o qͦq

Expanded text:
 signo vitia in corde et opere pullulantia praecidenda doceantur. CAP. IV. Quomodo ordines sacris in monachis sint. Quidem volunt coronam aliquantur. Non enim in populo praeesse possunt, nec spiritualis dignitatis in Ecclesia curam suscipere, donec ad clerum assumantur. ad indulgentiam est, non pro potestate praelationis in populo
Abbreviated transcription (Latin):
puãlis potestas in clero ordinat᷑.
hñs gradus ⁊ ordines dignitatũ
differentes. Primum signacłm cle¬
rici ẽ corona. qua signatur ad par¬
tem sortis munstii diim cui serui¬
re regnare est. Corona quippe regale
decus designat: sicut dicit petrꝰ¬

Expanded text:
tualis potestas in clero ordinatur habens gradus et ordines dignitatum differentes. Primum signaculum clerici est corona, qua signatur ad partem sortis ministerii divini; cui servire regnare est. Corona quippe regale decus significat. Sic dicit be
Abbreviated transcription (Latin):
t̾e non uides tꝑ̃s boni oꝑts: egrede tñ in
spe firma cũ arrabone deuotionis. Nul¬
tum sera suit latͦnis penitentia. s indul¬
gentia sera non fuit. Qd̾ tam diu pete di¬
stulit: uide quã citt accepit. Cor ꝯtritũ
⁊ humiliatum ds nr̃ nunꝙͣ despiciet:¬

Expanded text:
tere non vides tempus boni operis, egredere tamen in tere non vides tempus boni operis, egredere tamen in spe firma, cum arrha bonae devotionis. Multum sera fuit latronis poenitentia, sed indulgentia sera non fuit. Quod tandiu petere distulit, vide quam cito accepit? Cor contritum et humiliatum Deus n
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ quã dui in hac uita uiuit sicut
fructuosam eẽ si u̾a fuerit. Ego scͥpturam
audio dicentẽ. qr inquac̃q hora ingemu¬
erit peccator saluus erit. ñ dixit biduo
aut biennio añ mortẽ si ingemuent. s
quaꝯq hora ingemuerit: saluus erit. Gͦ
debeas ꝓmittit᷑. Ualde difficile ẽ ut
tc̃ u̾a sit penitentia qñ tam sera ueñ.
ñ cruciatꝰ membra ligat. ⁊ dolor sẽ¬
sum obpͥmit: uix hõ aliud cogitatepͣ.
Eĩgo siuis securus eẽ : penitentiã age
dum sanꝰ es. dum mens s̾ uaccare pot.
exce illam in oꝑe suo. Nalde suspecta deb
c̃e penitentia quȩ coacta ẽẽ uidr̃. facile
ẽ ut se homo nolle putet. ꝙ. posse ñ dat᷑.
Dossibilitas optime uoluntatẽ ꝓbat. Si
ñ facis dũ potes. manifeste ostendis qñ
uis. Quaniuis aũ in tꝑr sanitatis securior
sit penitentia: tñ melior ẽ sera quã nulla.
Añ fiñe time. ne penit̾e differas. in fine
ꝯfide. ut ł t̃c resipiscas. Qd̾ si forte tͥ suppe¬

Expanded text:
hominem quandiu in hac vita vivit sicut fructuosam esse, si vera fuerit. Ego Scripturam audio dicentem: Quia in quacunque hora ingemuerit peccator, salvus erit . Non dicit biduo aut biennio ante mortem si ingemuerit, sed quacunque hora ingemuerit, salvus erit. Ergo debeas promittitur. Valde difficile est ut tunc vera sit poenitentia, quando tam sera venit, quando cruciatus membra ligat, et dolor sensum opprimit, vix homo aliud cogitare potest. Ergo si vis securus esse, poenitentiam age dum sanus es. Dum mens sibi vacare potest, exerce illam in opere suo. Valde suspecta debet esse poenitentia, quae coacta videtur esse. Facile est ut homo se nolle putet, quod posse non datur. Possibilitas optime voluntatem probat. Si non facis dum potes manifeste, ostendis quod non vis. Quamvis autem in tempore sanitatis securior sit poenitentia, tamen melior est sera quam nulla. Ante finem time, ne poenitere differas; in fine conside, ut vel tunc resipiscas. Quod si tunc forte tibi suppe
Abbreviated transcription (Latin):
orem inuenisse exitum puto: ⁊ sine scrupu¬
lo questionis molestiam declinasse:
De his qui in extremis penitent:
uerunt quida quid dehis sentiend̾̃
sit qui in pecc̃is suis usq ad finẽ
uitȩ ꝑseu̾ãt. ⁊̃ tñ in extremis morte ĩminẽ¬
te t̾riti ꝯpungunt᷑ ⁊ penitent: ⁊ ex toto cor¬

Expanded text:
orem invenisse exitum puto, et sine scrupulo quaestionis molestiam declinasse. CAP. V. De iis qui in extremis poenitent. Quaerunt quidam quid de iis sentiendum sit qui in peccatis suis usque ad finem vitae perseverant, et tamen in extremis morte imminente territi compunguntur et poenitent, et ex toto cor
Abbreviated transcription (Latin):
ta locũ ht̃. Scd̾a penitentia pꝰ hanc uitã lo¬
Arii ħi dictũ intelligunt de publica pe¬
nitentia. quã dñt itati ñ posse ꝑꝑ rigore
⁊ castigationem. ne homines sacram̃ta
iõ locum ñ eẽ scd penitentiȩ qr una de¬
bet ẽẽ penitentia homini qnͣdui uiuit.
ut semꝑ de p̃t̾itis doleat ⁊ se a fitaͣs cu¬
stodiat. ⁊ nunqmͣ ad peccã redeat quȩ
semel dimisit. ⁊ qͥ ħ fac̃ ꝙ debet fac̃e

Expanded text:
da poenitentia post hanc vitam loAlii hoc dictum intelligunt de publica poenitentia, quam dicunt iterari non posse propter rigorem et castigationem, ne homines sacramentaideo locum non esse secundae poenitentiae; quia una debet esse poenitentia homini, quandiu vivit, ut semper de praeteritis doleat, et se a futuris custodiat, et nunquam ad peccata redeat quae s
Abbreviated transcription (Latin):
lum. s i ⁊̃ melior resurg̾e quã fuit c̃ cecid̾.
Multi ceciłunt meliores resurrexeruis
quã futuri fuissent si ñ cecidissent. q
ad hoc ip̃m cadery ꝑmissi st̃ uͥ ex ip̃o
operatus est. omĩa stando oꝑatꝰ fuisset
id ꝙ cadendo ꝑdit ampliꝰ totũ recuꝑare
ñ pot̃: qr quicqͥt pꝰ ea ad correctionem
ł recuꝑationẽ adiec̾it. fac̾e om̃ino ñ pot̃
quin melior fuisset si ħ oĩa habet. ⁊ tñ ñ ce
cidisset. ꝑpt̃ ea nemo in spe correctionis
peccare debet. qr ꝙ semel amittit᷑. ãpliꝰ
ip̃m ñ recuꝑatur. Quia qͥcqͥd adiectũis¬
ꝓ ip̃o. ⁊ plꝰ utiq eẽt. si utrumq simul ãt
suerint ampliꝰ ñ facta eẽ non posst̾ Sis
o spe peccare noli cacłe quasi melior sur¬
ittura sis. Quicqͥd p̾ea set̾is. fac̾e tñ ñ po¬
qs. quin melior eẽs: si ħ fac̾es ⁊ uͥgo ẽẽs.

Expanded text:
 cum cecidit. Multi ceciderunt et meliores surrexerunt quam futuri fuissent si non cecidissent, quia ad hoc ipsum cadere permissi sunt, ut ex ipso operatus est, omnia stando operatus fuissid quod cadendo perdit amplius totum recuperare non potest, quia quidquid post ea ad correctionem vel ad recuperationem adjecerit, facere omnino non potest, quin melior fuisset, si haec omnia haberet, et tamen non cecidisset. Propterea nemo in spe correctionis peccare debet, quia quod semel amittitur, amplius ipsum non recuperatur, quia quidquid adjectupro ipso, et plus utique esset si utrumque simul esset. fuerint amplius non facta esse non possunt. Si in spe peccare, noli cadere, quasi melior surrectura sis. Quidquid postea feceris, facere tamen non potes, quin melior esses si hoc faceres et virgo esses.
Abbreviated transcription (Latin):
similit̃ quida a racta intelligentia erta¬
uerunt. his u̾b̾ exp̾ssum ꝯuenient̃ qͥs
dicat. Nam qr sc̃s iheronimꝰ suꝑ hunc
locum queda u̾ba ambigua exposuit.
quidã qui ex scͥptis libentiꝰ mat̾iã erro¬
ris ꝗͣ edificationis assumunt lapsos ñ
cũ ds omĩa possit : de corrupta. uͥginẽ
fac̾e non possit. Ip̃e uidit qͥd dic̾e uo¬
aliud angłs euangeliz au̾it. anathema
sit. Ego tñ sic sentio qi aliud dic̾e uoluit.
ñ si ego nesciam qͥd dic̾e uoluit. Sic tñ
pium ẽ mͥ sentire qi uerum dix̃ ⁊̃ si forte
ꝯpetentiꝰ ł euidentius dixisse potuisset
ꝙ dix̃. Ego dictũ catholici uiri ad ca-¬
tholicam u̾itatẽ intͣ p̃tari conabor. Tñ
si de corruptione carnis intelligit᷑ hoc.
possit: ds sanare non possit.Si de corru¬
ptione cordis intelligit᷑. ⁊ ħ similit̃ stul¬
tum ẽ dic̾e. qi homo peccare possit ds iu¬
stificare non possit: ⁊ tm̃ ustificare qͣntũ

Expanded text:
similiter quidam a recta intelligentia erraverunt his verbis expressum convenienter quis dicat. Nam quia sanctus Hieronymus super hunc locum quaedam verba ambigua exposuit, quidam qui ex Scripturis libentius materiam erroris quam aedificationis assumunt; lapsos recum Deus omnia possit, de corrupta virginem facere non potest. Ipse viderit quid dicere voaliud angelus evangelizaverit anathema sit . Ego tamen sic sentio quia aliquid dicere voluit, etiam si ego nesciam quid dicere voluit. Sic tamen pium est mihi sentire quod verum dixit, etiam si forte competentius vel evidentius dixisse potuisset quod dixit. Ego dictum catholici viri ad catholicam veritatem interpretari conabor. Tamen si de corruptione carnis intelligitur hoc, possit, Deus sanare non possit. Si de corruptione cordis hoc intelligitur, et hoc similiter stultum est dicere; quia homo peccare possit, Deus justificare non possit, et tantum justificare; quantum
Abbreviated transcription (Latin):
filium dĩ. ⁊ ostentui habentes. & rursũ.
N oluntarie eni peccantib pꝰ acceptam
noticiam u̾itatis. iam ñ relin qͥt᷑ ꝓ pecc̃is
hostia. Et itm alibi scͥptũ inuenit᷑. qi locꝰ
talia scͥpta ł dicta catholicoꝵ uirorum
suꝑ ħ inueniãt᷑. nulla tratione estimã¬
dũ ẽ eos qui recte sapuerunt ħ astrue¬
re uoluisse: ꝗ inqualia cunq peccã ꝓ¬
lapsi ł penite̾ ñ possent. si ꝑ aiumã mi
scłiam respicẽnt᷑. aut ueniam ꝯsequi ñ
ualerent si ꝑ uerã penitn̾tiã ꝯpung̾ent᷑
ħ eñ fides catholica om̃ino ñ recipit:
penitentiam u̾ã dũtaxat refutare sig¬
nificauit. Qd̃ gͦ dictum ẽ. im possibile ẽẽ
eos. qui pꝰ illuminationẽ gr̃ȩ ⁊ gustum
doni cȩlestis ⁊ participationẽ sp̃c sc̃ĩ ꝓla

Expanded text:
ntes . Et rursum: Voluntarie enim peccantibus, post acceptam notitiam veritatis, jam non relinquitur pro peccatis hostia . Et iterum scriptum alibi invenitur. Quia locus talia scripta vel dicta catholicorum virorum super hoc inveniantur, nulla ratione existimandum est eos qui recte sapuerunt hoc astruere voluisse quod in qualiacunque peccata prolapsi, vel poenitere non possent, si per divinam miaut veniam consequi non valerent, si per veram poenitentiam compungerentur. Hoc enim fides catholica omnino non recipit, poenitentiam veram duntaxat refutare significavit. Quod ergo dictum est impossibile esse eos qui post illuminationem gratiae et gustum doni coelestis et participationem Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
ne peccantes: ⁊ inpecc̃o ꝑsistentes iustificarẽ¬
tur. Qui gͦ de pecc̃o penitent: hñt in ea
hostiam expiationis. qui aũ in peccis suis
uoluntarie ꝑmanent: hñt ñ ex ea causã
saluationis. hostia quidẽ ista data fuit ilł
utt ꝑ illam expiarert᷑ de pecc̃o penitentes:
S iamnc̃ ñ relinquit᷑ eis ip̃a hostia. ui ꝑ
eã in peccõ uoluntarie ꝑsistentes iustificeit᷑.

Expanded text:
rie peccantes et in peccato persistentes justificarentur. Qui ergo de peccato poenitent, habent in ea hostiam expiationis. Qui autem in peccatis suis voluntarie permanent, non habent ex ea causam salvationis. Hostia quidem ista data fuit illis ut per eam expiarentur de peccato poenitentes; sed jam nunc non relinquitur eis ipsa hostia ut per eam i
Abbreviated transcription (Latin):
P entientia enĩ ẽ dolor p̃t̾iti qñ doleste
fecisse ꝙ malũ ẽ. Qñ gͦ imꝓbas ⁊ dãpnas
mala tua: penitentiam hs̃ Qñ aũ satisfaci¬
one subseqͣñte: ⁊ punis. ⁊ corrigis mala tua.
fructꝰ penidentiȩ habes. Si displicet ł ꝗ
fetisti : penitentiam agis. Si ꝑ sequens ⁊
punis ꝙ. fecisti: fructꝰ penitentiȩ facis Pe¬
uitentia ẽ facti imꝓbatio. fructꝰ penitñ¬
tiȩ. ẽ delicti correctio. S qr . ẜ mensuram
delicti correctionis mensura pensanda ẽ:
iõ fructꝰ penitentiȩ dignos fac̾e oportet.
Si in correctione minor ẽ afflictio ꝙͣ. in
culpa delectatio fuit: ñ ẽ dignꝰ fructꝰ pe¬
nitentiȩ tuȩ. S dicis mͥ. Quomͦ scire poᷤᷤ¬
sum qñ com digna sit penitentia mea:
meliꝰ ẽ ut plꝰ facias quã minꝰ. Icc̾co sollictꝰ
esto. Satagae. da oꝑam. studium impend̃
ut culpa sit cum fine: deuotͥo sine fine.
Tam̃ uͥ aliqñ peccatͥx ꝯscientia ꝯsolet᷑. poli¬

Expanded text:
poenitentia est dolor praeteriti, quando doles te fecisse quod malum est. Quando ergo improbas et damnas mala tua, poenitentiam habes; quando autem satisfactione subsequente, punis et corrigis mala tua, fructus poenitentiae habes. Si displicet tibi quod fecisti, poenitentiam agis, sed si persequeris et punis quod fecisti, fructus poenitentiae agis. Poenitentia est facti improbatio, fructus poenitentiae est delicti correctio. Sed quia pro mensura delicti, correctionis mensura pensanda est, ideo fructus poenitentiae dignos facere oportet. Si in correctione minor est afflictio quam in culpa delectatio fuerit, non est dignus fructus poenitentiae. Sed dicis mihi: Quomodo scire possum, quando condigna sit poenitentia mea? Melius est ut plus facias quam minus. Idcirco sollicitus esto, satage, da operam, studium impende, ut culpa sit cum fine, devotio sine fine. Tamen ut aliquando peccatrix conscientia consoletur, posi
Abbreviated transcription (Latin):
dicam: magnũ ẽ si in hac uita incipere
possis ⁊̃ ñ si ꝑficias. Nlam ⁊ pꝰmortẽ igniᷤᷤ
quidã purgatoriꝰ dr̃. uͥ purgant᷑ imun¬
dant᷑ qui hic corrigi ceꝑunt ⁊ ñ ꝑfecer̃.
Qui aũ in hac uita nec inciꝑe uoluerui:
ibi ꝯsũmare ñ possunt. Quib aũ ħ corre¬

Expanded text:
ipere possis etiam si non perficias. Nam et post mortem ignis quidam purgatorius dicitur ubi purgantur et mundantur, qui hic corrigi coeperunt et non perfecerunt. Qui autem in hac vita nec incipere voluerunt, ibi consummare non possunt. Quibus autem hic corre
Abbreviated transcription (Latin):
faciam linguãtuam palato tuo. nec eris qͣsi
uir obuirgans. q domꝰ exasꝑans ẽ. Nam
ut scias qr malicia tua ħ fec̃ uide uͥerat
deuotio tua. si enĩ ꝑfectã deuotion ẽ ħuis¬
ses: ⁊̃ nullo ammonente cessare tñ ñ potu¬
isses. Nc̃ aũ pigͥcia tua ⁊ negligentia oc¬
cafionẽ tar ꝑis quesiuit. ñ coriectione. Et

Expanded text:
faciam linguam tuam palato tuo, nec eris quasi faciam linguam tuam palato tuo, nec eris quasi vir objurgans, quia Dominus exasperans est . » Nam ut scias quia malitia hoc fecit, vide ubi erat devotio tua. Si enim perfectam devotionem habuisses, etiam nullo admonente cessare tamen potuisses. Nunc autem pigritia tua et negligentia occasionem tortoris quaesivit non correctorum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
sum de uenia ꝑꝑpenitentiã ⁊ satisfatio¬
nẽ ab homine inũctã: ⁊̃ si illã studiose
ꝯpleuero. cum ip̃e hõ cui peccã mea ꝯ¬
fiteor. sepe aut ignorantia nesciat. auł
nem iniunge̾. Ad ħ tͥ breuit̃ respondo.
qr si hõ nescit ds scit. Tu tm̃ fac ꝙ tͥy
cipitur. obediens esto in eo ꝙ. tͥ p̃cipb
condigne modetur asflictionẽ tuã. Pire
ñ pot̾is. si deuotꝰ sueris inuentꝰ. S deci¬
pior inquis putans me satisfecisse cũ
satis non fexim. Ille mͥ inpnxit ut cm̃
fac̾em.⁊ ñ ampliꝰ mͥ p̃cepit. Ecce totum
feci: ⁊ non satis feci. Nado quasi securꝰ
ad dm̃. putans me satis fecisse illi. cum
ad huc teneor obligatꝰ. q satis non fec̾im.
Qr̃ gͦ inquis factum ẽ ut talem sac̾dotẽ
non habeam mͥ qui dicat ħ ꝙ. oportet.
auddi qr̃. ẜꝑt̃ peccã tua factum ẽ ħ. quibus
susti ut malũ hab̾es. quib si districte iu¬
dicareris: ⁊ ħ m̾ueras ii nullũ hab̾es. Qui
inquit scͥptura regnare facit hominẽ ypo¬

Expanded text:
factionem ab homine injunctam, etiam si illam studiose complevero, cum ipse homo, cui peccata mea confiteor, saepe aut ignorantia nesciat, aut nem injungere? Ad hoc tibi breviter respondeo quia si homo nescit Deus scit. Tu tamen fac quod cipitur. Obediens esto in eo quod tibi jubi homo non condigne moderetur afflictionem tuam. Perire non poteris si devotus inventus fueris. Sed decipior, inquis, putans me satisfecisse cum satis non fecerim. Ille mihi injunxit ut tantum facerem et non amplius mihi praecepit. Ecce totum feci et non satisfeci. Vado quasi securus ad Deum, putans me satisfecisse illi cum adhuc teneor obligatus, quia satis non fecerim. Quare ergo, inquis, factum est ut talem sacerdotem non habeam qui mihi dicat hoc quod oportet? Audi quare. Propter peccata tua factum est hoc quibus meruisti ut malum haberes, quibus si districte judicareris et hoc merueras ut nullum haberes: Qui, inquit Sc
Abbreviated transcription (Latin):
scrisũ ñ imꝑꝑet. Scd̾m hunc itaq mo¬
dum ñ tͥ dr̃. ut pecc̃a tua horaini ñ di¬
cas: ut inhis ⁊̃ quȩ coram homine e¬
rubescenda sunt de di pietate ꝯfidas.
Opponis ad huc lacͥmas illas petri qͣs
legis. ꝯfessionẽ non legis. Lacͥme lauãt
delictum ꝙ ore pudor ẽ confit̾i. has gͣ
lacͥmas opponis. ñ qi amas ꝯpunctiõẽ:
s qi fugis confessionẽ. dicis gͦ q. lacͥ¬
mas pet̾ legis. satisfationẽ ñ legis. Au¬
disti q fleu̾it. s qͥd dix̾it ñ audisti.
Idolacͥme lauant delictũ ꝙ. ore pudor
ẽ ꝯfit̾i. Quid gͦ : hoc tͥ dici putas ũ q
petrꝰ lac̾matus legit᷑. ꝯfessus ñ legit᷑.
Tu si lacͥmaris non confitearis: Nonne
multo melius ẽ uͥ ald̾ potius ħ demõ¬
strari intelligas. qi si illic tm̃ lacͥmȩ ua¬
luerunt uͥ ꝯfessionẽ oris ñ ħuerunt.
qͣntomagis fũe suerint᷑ nc̃ ualent uͥ

Expanded text:
et. Secundum hunc itaque modum non tibi dicitur ut peccata tua homini non dicas, sed ut in his etiam quae coram homine erubescenda sunt, de Dei pietate confidas . Opponis adhuc lacrymas illas Petri quas legis , confessionem non legis lacrymae lavant delictum quod ore pudor est confiteri. Has ergo lacrymas opponis, non quia amas compunctionem, sed quia fugis confessionem. Dicis ergo quia lacrymas Petri legis, satisfactionem non legis. Audisti quia fleverit, sed quid dixerit non audisti. Ideo lacrymae lavant delictum, quod ore pudor est confiteri. Qui ergo: Hoc tibi dici putas ut quia Petrus lacrymatus legitur, confessus non legitur; tu si lacrymaris, non confitearis. Nonne multo melius est ut illud potius hic demonstrari intelligas, quia si illic tantum lacrymae valuerunt ubi confessionem oris non habuerunt, quanto magis, si verae fuerint: n
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ impudentes ad faciendũ. sic inu̾e¬
cundi ad dicendũ. qui qm̃ turpitudinẽ
nesristi eru besc̾e̾. Isti ñ nunqͣm sine aliqͦ
ꝯpunctionis inotu. sine aliquo timoris¬
explenda ⁊ dicenda peccã sua se in ger̃t.

Expanded text:
sicut impudentes ad faciendum, sic inverecundi ad dicendum. Qui quoniam turpitudinem nescivisti erubescere . » Isti nonnunquam sine aliquo compunctionis explenda ad dicenda peccata sua se ingerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
oues pastorib. Subiecti p̃latis. Hi qͥ
pec̾c̃a hñt. his qui peccã dimittere
ꝯfessionẽ facturi: ad illum iretis qͥ est
suꝑ uos. nc̃ aũ ꝓ indulgentiȩ dispensa¬
tione ꝯcedit᷑. ut pecc̃a ur̃a ad inuicẽ

Expanded text:
oves pastoribus, subjecti praelatis; hi qui oves pastoribus, subjecti praelatis; hi qui peccata habent his qui peccata dimittere confessionem facturi ad illum iretis qui est super vos. Nunc autem, pro indulgentiae dispensatione, conceditur ut peccata ad invicem
Abbreviated transcription (Latin):
discipłis suis uicẽ eiꝰ agentib in t̾ra
potestatẽ dedit dimitendi peccata.
ꝯfitendi sic̃ discipłis potestatẽ dedit
ꝯfitentium pecc̃a dimittendi:᷑ audi
ut non quasi excorta ł coacta uidetur
confessio tua. Icc̾co ꝙ. ad se ꝑtinuit offici¬
um suũ discipłis ꝑagendum iniunait.
ut medicoꝵ more egros uenientes exci¬
ꝑent ⁊ sanarent. Medicis gͦ dixit ut
curarent. s infirmis ñ dix̃ ut ad medi¬
⁊ se curandos offerrent: simedicos inue¬
nirent. ꝓptea solos medicos monuit. In¬
firmum eñĩ morb suus sufficient̃ am
tione sua egrotos inuenerunt: eos ad
salutẽ q̃rendam ⁊ ammonitione sua
excitau̾unt. ⁊ p̃cepto attraxerunt. Con¬
fitemini inquit apłs lacob alterutrũ¬
peccã ur̃a. ⁊ .o. ꝓ .i.ii. saluemini. Qd ẽ
alt̾utrũ : alt̃ alt̾i. homo hõi : non solũ
dm̃. Plus enĩ facit qui seruo humiliat᷑
ẽ alt̾utrũ : Non tm̃ unusqͥsq unicuiq
s alt̾utrum. ħ ẽ int̾ uos hões hominib.

Expanded text:
discipulis suis, vicem ejus agentibus in terra, potestatem dedit dimittendi peccata.confitendi, sicut discipulis potestatem dedit confitentium peccata dimittendi? Audi qurgeres, ut non quasi extorta vel coacta videretur confessio tua. Idcirco quod ad se pertinuit officium suum discipulis suis peragendum injunxit, ut medicorum more aegros ad se venientes exciperent et sanarent. Medicis dixit ut curarent, sed infirmis non dixit ut ad mediaererent, et se curandos offerrent, si medicos invenirent. Propterea solos medicos monuit. Infirmum enim tione sua aegrotos invenerunt, eos ad salutem quaerendam, et admonitione sua excitaverunt, et praecepto attraxerunt. Confitemini, inquit apostolus Jacobus, alterutru ut salvemini. . Quid est alterutrum, alter alteri, homo homini? Non solum um. Plus enim facit qui servo humiliaturest alterutrum? Non tantum unusquisque unicuique, sed alterutrum, hoc est inter vos homines hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ si scͥptutam habetis quȩ peccaui
beat tac̾e. Si gͦ ꝯftu̾ non uultis qͥa
auctoritatẽ ꝯ fitendi ñ habetis: qͣr ta¬
ce uultis cum auctoritatẽ. quentis:¬
accipite auctoritatem. antiqualex poc¬
cata confiti̾ iubet ⁊ homines ad sac̾do¬
tes inutit. ut ꝯfiteant᷑ pecca sua. ut
indulgentiã accipiant. Illic gͦ p̃uari¬
catio legis ꝯfessione ⁊ oblatione abolet᷑
qñ adhuc umbra fuit: Lid huc ꝯfessio
sufficit: audite scͥpta̾m alibi manife¬
ste dicentẽ. Qui abscondiͭ scelera sua:
i ꝯfit̾ nolle : Nam qui scelera sua ꝑ
imp udentiã pͣue agendi manifestaĩ:
nonustificationẽ m̾ent᷑ s dãpnatiõẽ.
Igit᷑ cegenda st̃ mala qͣntũ ꝑtinet ad
bumilitatẽ ꝯfessionis. Uultis adhuc

Expanded text:
s quae peccata jubeat tacere. Si ergo confiteri non vultis, quia auctoritatem confitendi non habetis, quare tacere vultis cum auctoritatem atem quaeritis, accipite auctoritatem. Antiqua lex peccata confiteri jubet, et homines ad sacerdotes mittit ut confiteantur peccata sua, ut indulgentiam accipiant. Illic ergo praevaricatio legis confessione et oblatione aboletur, quando adhuc umbra fuit, et adhuc confessio sufficit, audite Scripturam alibi manifeste dicentem: Qui abscondit scelera sua ri nolle. Nam qui scelera sua per impudentiam prave agendi manifestant, non justificationem merentur, sed damnationem. Igitur tegenda sunt mala quantum pertinet ad humilitatem confessionis. Vultis adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ñ oporteat: ⁊ sitalia fucit pecc̾a tua u̾
ea te homini manifestate ẽrubescentia
sine ñ posse ꝯtingat.In eoat. de quo
erubescis cum homini dicis exubesce te
confusio głam tͥ pꝰmod̾ adducat. ⁊ si fidu¬
ciam p̃stet ne imꝑꝑiũ timeas cũ manifesta¬
ri ceꝑis coram dõ. Tam̃ ne forte tͥ dic̾et co¬
gitatio tua. si tam graue ẽ homini reue¬
lare pecc̃a. ⁊ si ita erubescimꝰ corã hoĩe:
quid fatiͤmꝰ añ dm̃. cuiꝰ maiestatẽ decli¬
nate non possumꝰ neq iudicium effug̾eͦ¬

Expanded text:
, etsi, talia fuerint peccata tua ut ea te homini manifestare sine erubescentia non posse contingat. In eo enim de quo erubescis cum homini dicis, erubescere te Deo confusio gloriam tibi postmodum adducat, et fiduciam praestet ne improperium timeas cum manifestari coeperis coram Deo; tamen ne forte tibi diceret cogitatio tua, si tam grave est homini revelare peccata; et si ita erubescimus coram homine, quid faciemus ante Deum, cujus majestatem declinare non possumus, neque judicium effuge
Abbreviated transcription (Latin):
quidͦ Ut saluemini. Qd ẽ ꝯfitemimũ
saluemini : ħ ẽ ñ saluabimini nͥ ꝯfitea¬
mini ħ fortassis tu audire noluisti. qui
latebras queris:⁊ abscondis scelera tua
u ñ iustificeris. Non tͥ placet ꝙ đr. qi¬

Expanded text:
i ut salvemini. Quid est confitemini ut salvemini? Hoc est non salvemini, nisi confiteamini. Haec fortassis tu audire noluisti, qui latebras quaeris et abscondis scelera tua ut non justificeris Non tibi placet quod di
Abbreviated transcription (Latin):
q. scͥptum inuenitur. lacͥmȩ latiantd¬
lictũꝙ ore pudor. ẽ confit̾i : Inuentunt᷑
enĩ quȩdã eiꝰmͦi dicta. ⁊ rapiunt ta
homines gaudentes ñ qr u̾itat̾ẽ qtas
in eis: s q maliciam suã desendet
uolunt ex eis. Dicunt enim. Quid nos
ꝯsringitis: Quid nos coartatis: Puden¬
da sunt facta nr̃a ñ nos ꝑmittit u̾ec̃cdia
eloqui: erubescimꝰ ꝯfit̾i ꝙ. fecimꝰ. Qd possu¬
mus tñ facimꝰ. Cor contͥtũ ⁊ humiliatũ
offerimꝰ. dolemꝰ ꝓ eo ꝙ. male egimꝰ. Lacri¬
mas fundimꝰ. carnis maceratione reatũ

Expanded text:
Lacrymae lavant delictum quod ore pudor est confiteri. Inveniuntur enim quaedam ejusmodi dicta, et rapiunt ea homines gaudentes, non quia veritatem capiant in eis, sed quia malitiam suam defendere volunt ex eis. Dicunt enim: Quid nos constringitis; quid nos arctatis? Pudenda sunt facta nostra, non nos permittit verecundia eloqui, erubescimus confiteri quod fecimus. Quod possumus tamen facimus, cor contritum et humiliatum offerimus, dolemus pro eo quod male egimus, lacrymas fundimus, carn
Abbreviated transcription (Latin):
dico pecc̾m meũ. s dõ homini non.
Scͥptutã sequor. Illa mͥ diͤit. uͥ do ꝯfi
tear pecc̃m meum ñ me ad hominẽ
mitat in quo salꝰ ñ ẽ : s illuc trahit
ꝯfessionẽ uñ ꝓmitut remissionem.
i p .m. Quud fecit homo : Audi qͥ. fac̃.
slonne ille hõ fuit quidixit. fili remi¬
tunt᷑ tͥ peccã tua ͤ Et u̾um ẽ. qr ille
homo fuit : qui ħ diait. Ꝙ ꝓpt̾ẽa qui
illum hominẽ eẽ uiderunt. am̃ aũ ñ
Sciebant enĩ qr peccã dimutẽ d̃i erat.
s nesciebant qr ꝙ dĩ erat. homo a do acce¬
ꝑat. ⁊ ille quidem homo ꝙ habebat in¬
qnͣtum homo erat iõ habebat qr acceꝑat.
non acceꝑat. Ppt̃ea aũ uoluit acciꝑe ali¬
qñ in humanitate ꝙ. semꝑ hũit in diui¬
nitate: ũ e uicino homini aꝓpinquaros
in eo q. hominis erat. ⁊ in eo ip̃o q. hoĩs
erat honim exib̾et ꝙ dĩ erat. In eo nãq
ꝙ hominis erat familiatiꝰ homini unge¬
bat᷑. in eo uͦ ꝙ dĩ erat poͣtiꝰin homine oꝑa¬

Expanded text:
dico peccatum meum, sed Deo, non homini. Scripturam tear peccatum meum, non me ad hominem mittit in quo salus non est, sed illuc trahit confessionem, unde promittit remissionem. , etc. Quid facit homo? Audi quid facit. Nonne ille homo fuit, qui dixit: Fili, remittuntur tibi peccata tua? , et verum est, quod ille homo fuit qui dixit hoc. Propterea qui illum hominem esse viderunt; Deum autem non » Sciebant enim quia peccata dimittere Dei erat, sed nesciebant quia quod Dei erat, homo a Deo acceperat. Et ille quidem homo quod habebat, inquantum homo erat, ideo habebat, quia acceperat; non acceperat. Propterea autem voluit accipere aliquando in humanitate quod semper habuit in deitate, ut e vicino homini appropinquaret in eo quod hominis erat: et in eo ipso quod hominis erat homini exhiberet quod Dei erat. In eo namque quod hominis erat familiarius, homini jungebatur; in eo vero quod Dei erat potentius in homine opera
Abbreviated transcription (Latin):
se ad ꝯfabłandũ homini ꝓnium ⁊
familiarem exibet. u̇ inuna eadem
ꝙ ꝑͣ ⁊ suũ gn̾s. hõ inueniret. cui fidu¬
cialit̾ infirmitatẽ suam reuelaret: et
supͭ hominẽ dm̃ credens de accepta
ab illo: remissione pecc̃oꝵ suoꝵ ñ dif¬
sid̾et: demñ uͥ dispensarionis gr̃a largꝰ
itiltiplicaret. ds homo homines qui
puri erant homines participes fecit po¬

Expanded text:
se ad confabulandum homini proximum ac familiarem exhiberet, ut in una eademque persona et suum genus homo inveniret cui fiducialiter infirmitatem suam revelaret, et supra hominem Deum credens de accepta ab illo remissione peccatorum suorum non diffideret. DIVISIO. Ut dispensationis gratia largius multiplicaretur, Deus homo homines, qui puri homines erant, participes fecit po
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmum malũ ẽ culpa mendatiĩ cum
id sd falsũ ẽ dicitur: secundum autẽ ꝙ adtu-¬
endam falsitatẽ testimoniũ u̾itatis
irreuerent usurpatur:. Qui uid̃it aliũ
falsum iurare uolentẽ: peccati parti-¬
ceps efficitur. si ꝯsentit. ⁊ si ñ qͣntum
pot̃ salua u̾itate nemalum ꝑficiatur

Expanded text:
primum malum est culpa mendacii, cum id quod falsum est dicitur. Secundum autem quod ad tuendam falsitatem testimonium veritatis irreverenter usurpatur. Qui viderit alium falsum jurare volentem, particeps peccati efficitur si consentit: et si non quantum p
Abbreviated transcription (Latin):
tegritatẽ suã hab̾et. ꝓuectꝰ ⁊ excercitatꝰ iudici¬
um u̾itatis ꝑ ea quę foris uidntur ãmonitꝰ
sine labore ꝯciꝑet. Quia uͦ ex carne corru¬
pta integritate sua pͥuatus ẽ. purã sine ꝯ¬
fusione erroris u̾itatem haurire ñ pot̃ Qd̾¬

Expanded text:
rcitatus, judicium veritatis per ea quae foris viderentur admonitus, sine labore conciperet. Quia vero ex carne corrupta integritate sua privatus est, puram sine confusione erroris veritatem haurire non pot
Abbreviated transcription (Latin):
nascuntur u̾itat̾e non cognoscunt qñ ñ
debent. s qr tc̃cum nascunt᷑ uitiũ in eis est.
q̃ pꝰca impediunt᷑ neu̾itat̾e agnoscant. qñ
debñt. Nasci guippe sine cognitione nat᷑a
ẽ ñ culpa. s in eouicio nasci qͦ pꝰ ea a cogni¬
tione u̾itatis impediant᷑: culpa ẽ ñ nat᷑a¬

Expanded text:
nascuntur veritatem non agnoscunt quando non debent; sed, quia tunc cum nascuntur vitium in eis est, quo postea impediuntur ne veritatem agnoscant quando debent. Nasci quippe sine cognitione natura est, non culpa. Sed in eo vitio nasci quo postea a cognitione veritatis impediantur, culpa e
Abbreviated transcription (Latin):
Concupiscentia. culpa ⁊ pena in carne.
ꝓpt̃ elationẽ. animꝰ obscuratꝰ ẽ ꝑ igno¬
rantiã. ꝓp̃t mortalitatẽ. caro emollita ẽ
u̾itans amisit. Quia uͦ caro mortalitate
ꝑcussa ẽ. ipsa sin languoris infirmitate da
extͣ mensurã pͥme dispõnis desidia sua
extñdit ħ ẽ enim ip̃a q̃ carnis ꝯcupiscentia
uocatur. naturał .s. appetitꝰ siue affectꝰ. or di¬
nem tnͣsg̾diens:⁊ m̃suram tnͣscendñs. Or¬
dinem tnͣsg̾diens. qñ mouet᷑ ad ea q̃ non
debet mensuram tͣnscendeis. qñ moua᷑
alit̃ qͣm deb&. Ordinẽ enĩ appetitꝰ tnͣsgre

Expanded text:
et culpa in carne. Propter elationem animus obscuratus est per ignorantiam, propter mortalitatem caro emollita perveritatis amisit. Quia vero caro mortalitate percussa est, ipsa sui languoris infirmitate dissoluta extra mensuram primae dispositionis desideria sua extendit. Haec est enim ipsa quae carnis concupiscentia vocatur, naturalis scilicet appetitus sive affectus ordinem transgrediens et mensuram transcendens. Ordinem transgrediens, quando movetur ad ea quae non debet; mensuram transcendens, quando movetur aliter quam debet. Ordi
Abbreviated transcription (Latin):
piscentiam actꝰ qr motu uoluntatis in¬
choatur. motu oꝑis ꝑficitur. Non itaq
nascentes ꝑꝑea sine uicio eẽ existimat᷑. qr
non ꝯcupiscunt qm̃ radicitus uitium ꝯcu¬
piscentiȩ in ip̃is ẽ. ꝑ ꝙ. pꝰ ea cum oꝑantur

Expanded text:
piscentiam, actus qui a motu voluntatis inchoatur, motu operis perficitur. Non itaque nascentes propterea sine vitio esse existimentur, quia non concupiscunt, quoniam radicitus vitium concupiscenti
Abbreviated transcription (Latin):
um om̃ium maloꝵ ꝓpago pꝰmod̾ pullu¬
lauit. H aũ erant ignorantia boni. ⁊ ꝯcu¬
pͥscentia mali. Quoꝵ unũ .i. ignorantia
ꝯcupiscentia effectꝰ mortalitatis. Ita . iiiͦiͬ.
mala in homine apparent. Suꝑia. igno¬
rantia. i ortalitas. ꝯcupiscentia. Suꝑia.

Expanded text:
opago postmodum pullulavit. Haec autem erant ignorantia boni et concupiscentia mali, quorum unum, id est ignorantia,oncupiscentia effectus mortalitatis. Ita quatuor mala in homine apparent: superbia, ignorantia, mortalitas, concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
Inquib tñ omnib nulla unqͣm rõ si¬
ue auctoritas in tm̃ pͣualere potuit. u̾
dubietatẽ tolłet questionis. excepto eo
solo q. fides catholica mag̃ credño
elegit. animas cotidie corꝑib inuifi¬
amme extraduce̾ dic̾entur. non tanta
questio eẽt. qr manifestior iusticia ẽẽt
in eo ꝙ petc̃m originale ã patrib in
filios tnͣsire dr̃ s nos si occulta clĩ
iudicia rõne ꝯp̃hendẽ non possumus:
tñ ꝓsoluendis dubiis. dubia alia asere¬
reᷤᷤ non debemus. Qr̃ tñ si anime exxͣ¬
duce non sunt. qͦmͦ pecc̃o parentium
filii obnoxii efficiuntur : Qd̃ enĩ in
parente peccm ẽ. ꝑ illam utiq nataͣm
solam in filium descend̃. quȩ sola ꝑ
gen̾ationem ãpatre in filium tnͣsit.
fiat. Nam caro sine anima quomͦ pot̃
carne illud pꝰmodum anima ñ accẽp̃¬

Expanded text:
n omnibus nulla unquam ratio sive auctoritas in tantum praevalere potuit ut dubietatem tolleret quaestionis, excepto eo solo quod fides catholica magis credendum elegit animas quotidie corporibus vivifianimae ex traduce esse ducerentur, non tanta quaestio esset, quia manifestior justitia esset in eo quod peccatum originale a patribus in filios transire dicitur. Sed nos si occulta Dei judicia ratione comprehendere non possumus, tamen pro solvendis dubiis dubia alia asserere non debemus. Quaeritur tamen si animae ex traduce non sunt, quomodo peccato parentum filii obnoxii efficiuntur? Quod enim in parente peccatum est per illam utique naturam solam in filium descendit, quae sola per generationem a patre in filium transit. fiat. Nam caro sine anima quomodo peccarne illud postmodum anima non accep
Abbreviated transcription (Latin):
quid nͥ in eo q. necdũ formatum ẽ aĩam
ñ ad hͣc ẽẽ ostñditur: Ut uidelicet q̃¬
admodum in pͥmo homine pͥꝰ corpꝰ for¬
matum. deĩ aĩam infusam legimus.
corpꝰ humanum formari. demn anima
infundi credamꝰ. Qd̃ si cui forte mirũ
uideatur. qͦmͦ patnum sem̃ in uulua
añ animationẽ ł cresc̾e possit uegeta¬
ri.ł ⁊̃ usq ad ip̃am humani corꝑis ef¬
figiem ꝓmou̾i: uideat qͦmͦ arbusta
⁊ plante & g̾mina uniu̾sa. eius mͦi ãiã
ñ habentia. sola uiridi tate uegetantur
⁊ crescunt. ⁊ motu suo informam ꝓp̾o
gen̾i ꝯuenientem ꝓducuntur: his gͥ ⁊ hꝰ¬

Expanded text:
cdum formatum est animam adhuc non esse ostenditur? Ut videlicet quemadmodum in primo homine prius corpus formatum, deinde animam infusam legimus; corpus humanum formari, deinde animam infundi credamus. Quod si cui forte mirum videatur quomodo paternum semen in vulva ante animationem vel crescere possit veipsam humani corporis effigiem promoveri; videat quomodo arbusta et plantae et germina universa ejusmodi animam non habentia sola viriditate vegetantur et crescunt, et motu suo in formam proprio generi convenientem producantur. His
Abbreviated transcription (Latin):
de carne mat̾iałr transducatur. Qnͣ¬
uis enim nr̃a corꝑa pͥmoloco mat̾ialrͣ
de terra sumpta non sint: iccirco tnͣ nͣ
mat̾iam sumptum ẽ. Qd̃ licet sub eod
intellectu de spiritib qͦ nr̃is ⁊̃ si de tͣ¬

Expanded text:
de carne materialiter traducatur. Quamvis enim nostra corpora primo loco materialiter de terra sumpta non sint; idcirco tamen non riam sumptum est. Quod licet sub eodem intellectu de spiritibus quoque nostris et
Abbreviated transcription (Latin):
dia sunt orta. culpa ⁊ pena ignorantia bo¬
ni. culpa ⁊ pena in mente. Concupiscñtu
mali. culpa ⁊ pena in carne. In quib. pec¬
cati originał tadix ꝯsistit. Quia gͥ caro
humana a parentib cum mortalitate se¬
minatur. in eo ip̃o ꝙ seminata subiacet
ꝯcupiscentia seminatur. cũ mortalitate ꝯ¬
cipitur. cum necessitate ꝯcupiscendi nas¬
citur. In eo a quo seminat᷑ culpam ht̃ s

Expanded text:
dia orta sunt, culpa et poena. Ignorantia boni, culpa et poena in mente; concupiscentia mali, culpa et poena in carne. In quibus peccati originalis radix consistit. Quia igitur caro humana a parentibus cum mortalitate seminatur, in eo ipso quod seminata subjacet concupiscentia seminatur cum mortalitate concipitur, cum necessitate concupiscendi nascitur. In eo a quo seminatur culpam habet