comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ptat ille nisi ꝑmissus fuerit. Cõ¬
stat illũ nichil facere nisi ꝑmissꝰ
fuerit: aut missus. Mittit᷑ can¬
quã malus angłs a potestate do¬
minante: ꝑmittitur: quando
aliquid petit. Et hoc fratres¬
mei ñ fit. nisi ut ꝓbentur iusti.
puniant᷑ iniusti. Quid ergo ti¬
mes: Ambula in dño ło tuo:
certus esto quod te ñ uult pa¬
ti. ñ pateris. Quod te ꝑmiserit
pati. flagellũ corrigentis est: ñ
pena damnantis. Ad heredita¬
tem sempiternã erudimur: et
flagellari dedignam: fratͥs mei.
si recusaret quisquã puer cola¬
phis aut flagellis cedi a patre
suoͬ. quomodo diceret᷑ suꝑbꝰ.
desperatus. ingratus pat̾ne dis¬
cipline: Et ut quid erudit pat
homo. filiũ hominẽ: Ut possit
ñ ꝑdere temporalia. que illi adqͥ¬
siuit. que illi collegit: que ñ uult
eũ ꝑdere: que ipse qui reliquit. ñ
potuit in sempiternũ tenere.
Don docet filiũ cum quo possi¬
deat: sed qui post eũ possideat.

Expanded text:
tat ille, nisi permissus fuerit: contat ille, nisi permissus fuerit: constat illum nihil facere, nisi permissus fuerit aut missus. Mittitur tanquam angelus malus a potestate dominante; permittitur, quando aliquid petit: et hoc, fratres, non fit, nisi ut probentur justi, puniantur injusti. Quid ergo times? Ambula in Domino Deo tuo, certus esto: quod te non vult pati, non pateris; quod te permiserit pati, flagellum corrigentis est, non poena damnantis. Ad haereditatem sempiternam erudimur, et flagellari dedignamur! Fratres mei, si recusaret quisquam puer colaphis aut flagellis caedi a patre suo, quomodo diceretur superbus, desperatus, ingratus paternae disciplinae? Et utquid erudit pater homo filium hominem? Ut possit non perdere temporalia quae illi acquisivit, quae illi collegit, quae non vult eum perdere, quae ipse qui relinquit, non potuit in sempiternum tenere. Non docet filium cum quo possideat, sed qui post eum possideat.
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine simulacrũ suũ emi
uellet: quia nouerat p̃cioso san¬
guine quandocunq redimendũ
esse genus humanũ. ⁊ ingunt
enĩ sp̃s mali. umbras quasdam
honoris sibimet ipsis. ut sic de¬
cipiant eos qui sequunt᷑ xp̃m:
usq adeo fratres mei. ut illi ip¬
si qui seducunt ꝑ ligaturas. ꝑ
p̃cantationes. ꝑ machinam̃tã
imimici. misceant p̾cantationi¬
bus suis nom̃ xp̃i. quia iam ñ
possunt seducere xp̃ianos: ut
dent uenenũ. addunt mellis ali-¬
quid. ut ꝑ id quod dulce ẽ. la¬
teat qđ amarũ est: et bibat᷑ ad
ꝑniciem usq adeo. ut ego noue¬
rim aliquo temꝑe illius pillea¬
ti sacerdotẽ solere dicere: et ipse
pilleatꝰ. xp̃ianus ẽ. Ut quid hoc
go alibi xp̃m: quã ubi se nobis
uoluit p̃dicari xp̃c. Et quomo¬
do uob̃ uoluit p̃dicari: sic illũ
tenete. sic in corde uro scribite.
Murus est aduersus om̃s impe¬
tus: et aduersus om̃s insidias ini¬
mici. Dolite timere. Dec tem¬

Expanded text:
sanguine simulacrum suum emi sanguine simulacrum suum emi vellet, quia noverat pretioso sanguine quandocumque redimendum esse genus humanum. Fingunt enim spiritus mali umbras quasdam honoris sibimetipsis, ut sic decipiant eos qui sequuntur Christum. Usque adeo, fratres mei, ut illi ipsi qui seducunt per ligaturas, per praecantationes, per machinamenta inimici, misceant praecantationibus suis nomen Christi: quia jam non possunt seducere Christianos, ut dent venenum, addunt mellis aliquid, ut per id quod dulce est, lateat quod amarum est, et bibatur ad perniciem. Usque adeo ut ego noverim aliquo tempore illius Pilleati sacerdotem solere dicere, Et ipse Pilleatus christianus est. Ut quid hoc,go alibi Christum, quam ubi se vobis voluit praedicari Christus; et quomodo vobis voluit praedicari, sic illum tenete, sic in corde vestro scribite. Murus est adversus omnes impetus et adversus omnes insidias inimici. Nolite timere, nec ten
Abbreviated transcription (Latin):
eum uenturũ. Nam si ñ sꝑabant:
unde clamauerunt. quid nobis
et tibi est: Henisti ante tempus
ꝑdere nos: Scimus qui sis sc̃s di.
Nenturũ sciebant: sed tempus
ignorabant. Sed quid audistis
in psalmo de ierłm: Quia bene¬
placitũ habuerunt serui tui lapi
dñs: uenit agnus. Qualis ag¬
nus: Quẽ lupi timent. Qua¬
lis agnus est: Qui leonẽ occis
occidit. Dictus est enĩ diabolus
leo eircuiens et rugiens. queren
quẽ deuoret. Sanguine agni ui¬
ctus ẽ leo. Ecce spectacła xp̃ia¬
noꝵ. Et quod ẽ amplius. ili o¬
culis carnis uident uanitatem.
nos cordis oculis ueritatẽ. De
putetis fratres: quod sine spec¬
taculis nos dimisit dñs d̾s nost̃.
Nam si nulla sunt spectacula:
cur hodie conuenistis: Ecce
quod diximus uidistis: et ex¬
clamastis. Don exclamaretis.
insi uideretis. Et magnũ est
nem: educta de dentib leonũ
menbra xp̃i: et adiuncta cor¬
pori xp̃i. Ergo nescio quid si¬
mile imitatus ẽ quidã sp̃s. ut

Expanded text:
eum venturum. Nam si non sperabant, eum venturum. Nam si non sperabant, unde clamaverunt, Quid nobis et tibi est? venisti ante tempus perdere nos? scimus qui sis, Sanctus Dei . Venturum sciebant, sed tempus ignorabant. Sed quid audistis in Psalmo de Jerusalem? Quoniam beneplacitum habuerunt servi tui lapidDeus, venit Agnus. Qualis Agnus quem lupi timent? qualis Agnus est qui leonem occisus occidit? Dictus est enim diabolus leo circumiens et rugiens, quaerens quem devoret : sanguine Agni victus est leo. Ecce spectacula Christianorum. Et quod est amplius, illi oculis carnis vident vanitatem, nos cordis oculis veritatem. Ne putetis, fratres, quod sine spectaculis nos dimisit Dominus Deus noster: nam si nulla sunt spectacula, cur hodie convenistis? Ecce quod diximus, vidistis, et exclamastis: non exclamaretis, nisi vidissetis. Et magnum est gni, educta de dentibus leonum membra Christi, et adjuncta corpori Christi. Ergo nescio quid simile imitatus est quidam spiritus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cuius macula nulla fuerit. Quid
enr̃ quia dicebat ioħs de dño. ecce
agnus dei: ipse ioħs ñ erat agnꝰ di:
Don erat uir sanctus: Don erat
amicus sponsi: Ergo singulariter
ille. hic ẽ agnuscłi: quia singłarit̾
huiꝰ agni sanguine solo. homines
redimi potuerunt. F ratres mei si
agnoscimus p̃cium nr̃m qͥa san¬
guis est agni: qui sunt ili qui
hodie celebrant festiuitatẽ san¬
guinis nescio cuiꝰ mulieris: Et
quã in grati sunt: Raptum ẽ
aurũ dicunt de aure mulieris.
et cucurrit sanguisͥ et positum
ẽ aurum in trutina uł statera.
et p̃ponderauit multũ de san¬
guine. Si pondus ad inclinan¬
dũ aurũ habuit sanguis mulie.¬
ris: quale pondus habuit ad in¬
clinandũ sanguis agni ꝑ quẽ fa¬
ctus est mundus: Et quide ille
sp̃s nescio quis. ut p̃meret pon¬
dus: placatus est sanguine. Im¬
mundi sp̃s nouerant uenturũ
iħm xp̃m: audierant ab angłis.
audierant a propħis: et sperabãt

Expanded text:
cujus macula nulla fuerit. Quid cujus macula nulla fuerit. Quid enim? quia dicebat Joannes de Domino, Ecce Agnus Dei, ipse Joannes non erat agnus? non erat vir sanctus? non erat amicus sponsi? Ergo singulariter ille, Hic est Agnus Dei; quia singulariter hujus Agni sanguine solo homines redimi potuerunt. 6. Fratres mei, si agnoscimus pretium nostrum quia sanguis est Agni; qui sunt illi qui hodie celebrant festivitatem sanguinis, nescio cujus mulieris? et quam ingrati sunt? Raptum est aurum, dicunt, de aure mulieris, et cucurrit sanguis, et positum est aurum in trutina vel statera, et praeponderavit multum de sanguine. Si pondus ad inclinandum aurum habuit sanguis mulieris, quale pondus habet ad inclinandum mundum sanguis Agni, per quem factus est mundus? Et quidem ille spiritus nescio quis, ut premeret pondus, placatus est sanguine. Immundi spiritus noverant venturum Jesum Christum, audierant ab Angelis, audierant ex Prophetis, et sperabant
Abbreviated transcription (Latin):
modo aũt possunt licere se ha¬
bere caritatẽ: qui diuidunt um¬
tatem. Hec dicta sunt: sequentia
uideamꝰ. Perhibuit ioħs testimo¬
niũ. quia uidit. Quale testimo¬
niũ ꝑhibuit: Quia ipse est fi¬
lius dei. Oporcebat ergo ut ille
baptizaret qui est filius łi unicus
ñ adoptatus. Adoptati filii: min¬
strisunt unici. Umcus habet po¬
testatẽ: adoptati ministerium:
licet baptiret minister. ñ ꝑtineus
ad numerũ fratrũ. quia male ui¬
uit. et male agit. Quid nos con¬
solatur: Hic ẽ qui baptizat. Ai
cipulis eius duo: et respiciẽs ih̃m
ambulantẽ. dicit. Ecce agnus di
Utiq iste singłariter agnus. Nã
et discipłi dictisunt agni. E cce
ego mitto uos sicut agnos in me¬
dio lupoꝵ. Dic̃ti sunt et ipsi lu¬
men. Tos aũt estis lum̃ mundi.
Sed aliter ille de quo dictũ est
Erat lum̃ uerũ. quod illumind
omnẽ hominẽ uenientẽ in hunc
mundũ. Sic et agnus singularĩ
solus. sine macula. sine peccatoͥ
ñ cuius macule absterse sint: sed

Expanded text:
modo autem possunt dicere habere se caritatem, qui dividunt unitatem. Hec dicta sunt, subsequentia videamus. ‘Perhibuit Iohannes testimonium’, quia vidit. Quale testimonium perhibuit? ‘Quia ipse est filius Dei’. Oportebat ergo, ut ille baptizaret, qui est filius Dei unicus, non adoptatus. Adoptati filii ministri sunt unici; unicus habet potestatem, adoptati ministerium. Licet baptizet minister non pertinens ad numerum fratrum, quia male vivit et male agit, quid nos consolatur? Hic est, qui baptizat, et et respiciens Jesum ambulantem dicit, Ecce Agnus Dei. Utique singulariter iste Agnus: nam et discipuli dicti sunt agni, Ecce ego mitto vos sicut agnos in medio luporum . Dicti sunt et ipsi lumen, Vos estis lumen mundi : sed aliter ille de quo dictum est, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Sic et Agnus singulariter, solus sine macula, sine peccato; non cujus maculae abstersae sint, sed
Abbreviated transcription (Latin):
faciat: quousq faciat: Dunqͥd
ululatus eius qui secatur retra¬
hit manus medici artificiose se¬
cantis: Ille clamat: iue secat.
Crudelis. qui ñ audit claman¬
dem: an potius misericors. qui
uulnus ꝑsequit᷑ ut sanet egro¬
tũ: Hec fratres mei ido dixĩ:. ne
quis querat aliquid pret̃ auxi¬
liũ di: quando fortẽ in aliqua
correptione dñi sumus. Uide¬
te ne pereatis: uidete ne ab agno
recedatis. et a leone deuoremini.
Diximꝰ ergo quare hora deci¬
ma: sequentia uideamꝰ. Erat
andreas frat̃ symonis petri. uinĩ¬

Expanded text:
faciat, quo usque faciat? Numquid faciat, quo usque faciat? Numquid ululatus ejus qui secatur, retrahit manus medici artificiose secantis? Ille clamat; ille secat. Crudelis qui non audit clamantem, an potius misericors qui vulnus persequitur ut sanet aegrotum? Haec, fratres mei, ideo dixi, ne quis quaerat aliquid praeter auxilium Dei, quando forte in aliqua correptione Domini sumus. Videte ne pereatis, videte ne ab Agno recedatis, et a leone devoremini. 13. Diximus ergo quare hora decima: sequentia videamus. Erat Andreas frater Simonis Petri u
Abbreviated transcription (Latin):
Quã multis obest sanitã. Latro qͥ
ꝓcedit ad faucẽ occidere hominẽ:
quãto illi meliꝰ erat ut egrotaret. Qͥ
nocte surgit ad fodiendũ parietẽ a¬
lienũ: quãto meliꝰ si febrib iactare¬
tur. Innocentiꝰ egrotaret: scelerate
sanus est. Houit ergo deus: qͥd
nob̾ expediat. Id agamus tan¬
a peccatis. Et quando forte fla¬
gellam᷑ in corpore: ipsum depre¬
cemur. Rogauit illũ apłs pau¬
lus. ut auferret stimulũ carnis:
et noluit auferre. Dunquid
ꝑturbatus est: Dunquil c̃o¬
tristatus. dixit se derelictum:
Magis dixit se ñ desertũ. quia
ñ ablatũ est quod uolebat aufer¬
ri:. ut illa infirmitas sanaretur.
Hoc enĩ inuenit in uoce medi¬
ci. Sufficit tibi gr̃a mea. nã uir¬
tus in infirmitate ꝑficit᷑. Unde
ergo scis. quod ñ uult te sanare
deus: Adhuc tibi expedit flagel¬
lari. Unde scis quã putre ẽ quod
secat medicus. agens ferrũ ꝑ pu¬
tͥda:. Donne nouit modũ quid

Expanded text:
Quam multis obest sanitas? Latro qui Quam multis obest sanitas? Latro qui procedit ad faucem occidere hominem, quanto illi melius erat ut aegrotaret? Qui noctu surgit ad fodiendum parietem alienum, quanto illi melius si febribus jactaretur? Innocentius aegrotaret, scelerate sanus est. Novit ergo Deus quid nobis expediat: id agamus tana peccatis; et quando forte flagellamur in corpore, ipsum deprecemur. Rogavit eum Paulus apostolus, ut auferret stimulum carnis, et noluit auferre. Numquid perturbatus est? numquid contristatus dixit se desertum? Magis se dixit non desertum, quia non ablatum est quod volebat auferri, ut illa infirmitas sanaretur. Hoc enim invenit in voce medici: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Unde ergo scis quod non vult te sanare Deus? Adhuc tibi expedit flagellari. Unde scis quam putre est quod secat medicus, agens ferrum per putria? Nonne novit modum, quid
Abbreviated transcription (Latin):
posuit dñs contra egritudines a¬
nime. Quid ergo. Cũ caput tibi
dolet. laudamus. si eugłiũ ad ca¬
put posueris: et ñ ad ligaturã cu¬
curreris. Ad hoc enĩ ꝑducta est in¬
firmitas hominũ. et ita plangen¬
di sunt homines qui currunt ad
ligaturas: ut gaudeamꝰ quando
uidemus hominẽ in lecto suo con¬
stitutũ. iactari febrib et dolorib:
nec alicubi spem posusse. nisi ut
sibi eugłium ad caput poneret:
ñ quia ad hoc factum ẽ. sed quia
prelatũ est eugłium ligaturis. Si
ergo ad caput ponit᷑ ut quiescat
dolor capitis: ad cor ñ ponit̾. ut
sanetur apeccatis: F iat ergo. Qd
fiat: Ponatur ad cor: sanet᷑ cor.
Bonũ est. bonũ: ut de salute cor¬
poris ñ satagas: nisi ut a deo illã
petas. Si scit tibi ꝓdesse: dabit il¬
lã. Si ñ tibi ded̾it: ñ ꝓderat habere
illã. Quã multi egrotãt innocen¬
tes in lecto: & si sani fuerĩt. proce¬
dunt ad scelera cõmittenda. Quã¬

Expanded text:
posuit Dominus contra aegritudines aposuit Dominus contra aegritudines animae. Quod ergo? Cum caput tibi dolet, laudamus si Evangelium ad caput tibi posueris, et non ad ligaturam cucurreris. Ad hoc enim perducta est infirmitas hominum, et ita plangendi sunt homines qui currunt ad ligaturas, ut gaudeamus quando videmus hominem in lecto suo constitutum, jactari febribus et doloribus, nec alicubi spem posuisse, nisi ut sibi Evangelium ad caput poneret: non quia ad hoc factum est, sed quia praelatum est Evangelium ligaturis. Si ergo ad caput ponitur ut quiescat dolor capitis, ad cor non ponitur ut sanetur a peccatis? Fiat ergo. Quid fiat? Ponatur ad cor, sanetur cor. Bonum est, bonum, ut de salute corporis non satagas, nisi ut a Deo illam petas. Si scit tibi prodesse, dabit illam: si non tibi dederit, non proderat habere illam. Quam multi aegrotant in lecto innocentes; et si sani fuerint, procedunt ad scelera committenda?
Abbreviated transcription (Latin):
mentitus fueris in precib: Non
quomodo dicit᷑ in foro. carebis be¬
neficio rescripti: sed nec rescriptũ
impetrabis. Iuris enĩ forensis est:
ut qui in precib mentitus fuerit.
ñ illi prosit quod impetrauit. S
inter homines. quia potest falli
homoͬ potuit falli imꝑator: quan¬
do p̃ces misisti. Dixisti enĩ quod
uoliusti: et cui dixisti. nescit an ue¬
rũ sit. Dimisit te aduersario tuo
conuincendũ: ut si ante iudicem
conuictus fueris de mendacio. qͥa
ñ potuit ille nisi prestare. nesciẽs
an fueris mentitus: ibi carebis ip̃o
beneficio rescripti: quo ꝑduxisi
rescriptũ. Deus aũt qui nourit
utrũ mentiaris. an uerũ dicas: ñ
facit ut in iudicio tibi ñ prosit:
sed nec impetrare te ꝑmittit: qͥa
ausus es mentiri ueritati. Quid
ergo facturus es: Dic michi. Im¬
plere legem ex om̃i parteataut ÷
nullo offendas: difficile ẽ. Reat᷑
ergo certuis est: remedio uti ñ uis.
Ecce fratres mei quale remediũ

Expanded text:
mentitus fueris in precibus? Non mentitus fueris in precibus? Non quomodo dicitur in foro, carebis beneficio rescripti; sed nec rescriptum impetrabis. Juris enim forensis est ut qui in precibus mentitus fuerit, non illi prosit quod impetravit. Sed hoc inter homines, quia potest falli homo; potuit falli imperator, quando preces misisti: dixisti enim quod voluisti, et cui dixisti, nescit an verum sit; dimisit te adversario tuo convincendum, ut si ante judicem convictus fueris de mendacio, quia non potuit ille nisi praestare, nesciens an fueris mentitus, ibi carebis ipso beneficio rescripti, quo perduxisti rescriptum. Deus autem qui novit utrum mentiaris, an verum dicas, non facit ut in judicio tibi non prosit; sed nec impetrare te permittit, quia ausus es mentiri veritati. 12. Quid ergo facturus es? dic mihi. Implere legem ex omni parte, ita ut in nullo offendas, difficile est: reatus ergo certus est; remedio uti non vis? Ecce, fratres mei, quale remedium
Abbreviated transcription (Latin):
plere̾ legem ñ possis. fuge ad mi¬
sericordiã. Si multũ est ad te le¬
gem implere: utere pacto illo. u¬
tere cy rographo: utere p̃cib quas
tibi constituit. et imposuit iuris¬
ꝑitus celestis. Qui enĩ habent
causam. et uolunt supplicare
imꝑatori.querunt aliquẽ scola¬
sticũ iurisꝑitũ. a quo sibi preces
componant: ne force si aliter pe¬
tierint quã oportet. ñ solum ñ
impetrent quod petunt. sed et
penam ꝓ beneficio mereantur.
Cum ergo quererent supplicare
apłi. et ñ inuenirent quomodo
adirent imꝑatorẽ d̾m: dixerunt
xp̃o. Dñe doce nos orare. Hoc est.
iurisꝑite noster assessor. imnio c̃o¬
sessor dei: compone nob̾ preces. Et
quomodo orarent: et in ipso qd
docuit. posuit quandã conditio
sicut et nos dimittimꝰ debitoribꝰ
reus eris: contremiscis imꝑatorem:
factus reus. Offer sacrificiũ hu
cib. Dimitte michi: qm̃ et ego
dimitto. Sed si dicis. fac. Quid
enĩ facturus es. quo iturus: si

Expanded text:
plere legem non possis, fuge ad miplere legem non possis, fuge ad misericordiam. Si multum est ad te legem implere, utere pacto illo, utere chirographo, utere precibus quas tibi constituit et composuit jurisperitus coelestis. 11. Qui enim habent causam, et volunt supplicare imperatori, quaerunt aliquem scholasticum jurisperitum, a quo sibi preces componantur; ne forte si aliter petierint quam oportet, non solum non impetrent quod petunt, sed et poenam pro beneficio consequantur. Cum ergo quaererent supplicare Apostoli, et non invenirent quomodo adirent imperatorem Deum, dixerunt Christo, Domine, doce nos orare: hoc est, Jurisperite noster, assessor, imo consessor Dei, compone nobis preces. Etquomodo orarent: et in ipso quod docuit, posuit quamdam conditionsicut et nos dimittimus debitoribureus eris. Contremiscis imperatorem factus reus? offer sacrificium humcibus, Dimitte mihi, quoniam et ego dimitto. Sed si dicis, fac. Quid enim facturus es, quo iturus es, si
Abbreviated transcription (Latin):
dete. Et uenerunt et uiderunt
ubi maneret: et apud eũ manse¬
runt die illa. Hora aũt erat qua¬
si decima. Dichilne arbitramus
ꝑtinuisse ad eugłistam dicere
nobis. quota hora erat: Potest
fieri. ut nicħ ibi nos querere. n¬
chil animaduertere uoluerit:
Decima erat hora: Dumerus
iste legem significat: quia in decẽ
preceptis data ẽ lex. Uenerat au¬
tem tempus ut impleret᷑ lex ꝑ di
sed adimplere. Merito ergo de¬
cima hora eũ secuti sunt ad tes¬
timoniũ amici sponsi. duo isti:
et decima hora audiuit rabbi.
quod interpretat᷑ magister. Si
decima hora rabbi dñs audiuit:
et decimus numerus ad legem ꝑ¬
tinet: magister legis. ñ est nisi da¬
tor legis. Nemo dicat. quia et¬
alius legem dedit: et alius docet
legem. Ipse illam docet: qui illã
dedit. Ipse est magister legis sue.
et docet illã: et miscdia est in lin¬
gua ipsius. Ido miscđiter docet le-¬
gem: sicut dictũ est de sapientia.
Legem aũt et miscdiam. in lin¬
gua portat. Noli timere: ne im¬

Expanded text:
enerunt, et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo: hora autem erat quasi decima. » Nihilne arbitramur pertinuisse ad Evangelistam, dicere nobis quota hora erat? Potest fieri ut nihil ibi nos animadvertere, nihil quaerere voluerit? Decima erat hora. Numerus iste legem significat, quia in decem praeceptis data est lex. Venerat autem tempus ut impleretur lex per e legem, sed implere . Merito ergo decima hora eum secuti sunt ad testimonium amici sponsi duo isti: et decima hora audivit, Rabbi, quod interpretatur Magister. Si decima hora Rabbi Dominus audivit, et decimus numerus ad legem pertinet; magister legis non est nisi dator legis. Nemo dicat quia alius dedit legem, et alius docet legem: ipse illam docet qui illam dedit; ipse est magister legis suae, et docet illam. Et misericordia est in lingua ipsius, ideo misericorditer docet legem, sicut dictum est de sapientia, Legem autem et misericordiam in lingua portat . Noli timere, ne im
Abbreviated transcription (Latin):
fratrib nostris. qui foris baptiã¬
tur: ut habeant fructũ. Don il¬
los sunt columba foris: nisi ad
arcam reduxcerit. ⁊ ructus aũt ẽ
totus caritas: sine qua nichil
ẽ homo. quicqͥd aliud habue¬
rit. Et hoc uberrime ab apło
dictũ cominemorauimꝰ: et recen¬
suimꝰ. Ait enĩ. Si linguis ho¬
minũ loquar et angłoꝵ. carita¬
tem aũt ñ habeam: factus sũ
ut eramentũ sonans. et cimba

Expanded text:
est fratribus nostris qui foris baptizanest fratribus nostris qui foris baptizantur, ut habeant fructum: non illos sinet columba foris, nisi ad arcam reduxerit. Fructus autem est totus charitas, sine qua nihil est homo, quidquid aliud habuerit. Et hoc uberrime ab Apostolo dictum commemoravimus et recensuimus. Ait enim: « Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aeramen
Abbreviated transcription (Latin):
puto uob̃ ñ excidisse que iam
tractata sunt: maxime recentio¬
ra de ioħe et columba. De ioħe
rante sp̃u cd̃i. qd iam quidẽ iob̾s
nouerat dñm: s qđ ipse dñs ita eẽt
baptiraturus. ut baptizandi po¬
testatẽ a se in neminẽ transfurn¬
deret. hoc dicdicit ꝑ columbã:
quia dictũ ei erat. Suꝑ quẽ ui¬
deris sp̃m descendentem uelut
columbã. et manentẽ suꝑ eũ:
hic est qui baptizat in sp̃u sc̃o.
Quid est. hic est: Don alius:
et si ꝑ aliũ. Quare aũt ꝑ colũ¬
bam. multa dicta sunt: nec pos¬
sunt. nec opus est om̃ia retexere:
p̃cipue tam̃ propt̃ pacem: quia
et ligna que baptizata sunt fo¬
ris. quia fructum in eis inue¬
nit columba. ad arcam attulit.
sicut meministis columbã emis¬
sam a noc de arca que diluuio
natabat. et baptismo abbueba¬
tur: ñ mergebat᷑. Cũ ergo esset
emissa. attulit ramũ oliue: s
ñ sola folia habebat: habebat &¬
fructum. Itaq hoc optandum

Expanded text:
puto vobis non excidisse quae jam puto vobis non excidisse quae jam tractata sunt, maxime recentiora de Joanne et columba. De Joanne rante Spiritu Dei, quod jam quidem Joannes noverat Dominum; sed quod ipse Dominus ita esset baptizaturus, ut baptizandi potestatem a se in neminem transfunderet, hoc didicit per columbam, quia dictum et erat, Super quem videris Spiritum descendentem velut columbam, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto . Quid est, hic est? Non alius, etsi per alium. Quare autem per columbam? Multa dicta sunt, nec possum, nec opus est omnia retexere: praecipue tamen propter pacem; quia et ligna quae baptizata sunt foris, quia fructum in eis invenit columba, ad arcam attulit: sicut meministis columbam emissam a Noe de arca, quae diluvio natabat, et baptismo abluebatur, non mergebatur. Cum ergo esset emissa, attulit ramum olivae: sed non sola folia habebat, habebat et fructum . Itaque hoc optandum
Abbreviated transcription (Latin):
sibi. Spectari uolunt: et specta¬
re se ñ nouerunt. Dam si aliqͦn¬
tulũ oculos ad se conuertant:
uident confusionẽ suam. Quod
donec fiat: alia sint studia nr̃a.
alia sint auocam̃ta anime nostͤ.
Plus ualet dolor noster: quã
gaudiũ illoꝵ. Quantũ ꝑtinet
ad numerũ fratrũ: difficile est:
ut quisquã illa celebritate raptꝰ
fuerit exx uiris. Quantũ autẽ
ad soroꝵ numerũ: contͥstat nos.
Et hoc magis dolendũ est:qͥa
ñ ipse potius ad eccłam currũt:
quas debuit si ñ timor: certe ue¬
recundia de publico reuocare.
¶iderit hoc qui uidet: et ade¬
rit misccłia eius. ut sanet om̃s.
Dos aũt qui conuemimus pa¬
scamur epulis dłi: et sit gaudiũ
nr̃m sermo ipsius. Inuitauit e¬
nim nos ad ergłium suũ. Et
ipse cibus noster ẽ. quo nicħ dul¬
cius: sed siquis habet palatum
sanũ in corde. Bene aũt arbi¬
tror meminisse caritatem ue¬
stram: hoc erigłium lectionibꝰ
congruis eox ordine recitari. Et

Expanded text:
sibi. Spectare volunt, et spectasibi. Spectare volunt, et spectare se non noverunt. Nam si aliquantum oculos ad se convertant, vident confusionem suam. Quod donec fiat, alia sint studia nostra, alia sint avocamenta animae nostrae. Plus valet dolor noster, quam gaudium illorum. Quantum pertinet ad numerum fratrum, difficile est ut quisquam illa celebritate raptus fuerit ex viris: quantum autem ad sororum numerum, contristat nos, et hoc magis dolendum est, quia non ipsae potius ad Ecclesiam currunt, quas debuit si non timor, certe verecundia de publico revocare. Viderit hoc qui videt, et aderit misericordia ejus, ut sanet omnes. Nos autem qui convenimus, pascamur epulis Dei, et sit gaudium nostrum sermo ipsius. Invitavit enim nos ad Evangelium suum: et ipse cibus noster est, quo nihil dulcius; sed si quis habet palatum sanum in corde. 3. Bene autem arbitror meminisse Charitatem vestram hoc Evangelium lectionibus congruis ex ordine recitari: et
Abbreviated transcription (Latin):
hoc erunt. quod hodiesunt. Et
transeunt om̃ia. et euolant om̃a:
et sicut fumus uanescunt: et ue
qui amant talia. Omĩs enĩ am¬
ina: sequit quod amat. Om̃is ca¬
ro fenum: et omis honor carnis.
quasi flos feni. Fenũ aruit. flos de¬
cidit: uerbũ aũt dñi manet in e¬
ternũ. E cce quod ames: si uisma¬
nere in eternũ. Sed dicere habeas.
bum dei: Uerbũ caro factũ est:
km̃i. ad inopiam nostrain et pau¬
pertatem nr̃am pertineat. et qđ il¬
los dolemus: qui sibi abundare
uident᷑. Gaudiũ enĩ ipsoꝵ. quasi
freneticoꝵ est. Quomodo enĩ fre¬
neticus gaudet in insania plerũ¬
q et ridet. et plangit illũ qui sa¬
nus est: sic et nos kim. si recipimꝰ
medicinã de celo uenientẽ. quia
et nos om̃s frenetici eramꝰ: tanqͥm
salui facti. quia ea que diligebamꝰ.
ñ diligimꝰ: gemamiꝰ ad dm de his qͥ
ad huc insamunt. Potens enĩ est.
et ut ipsos saluos faciat: et opus
ẽ ut respiciant se. et displiceãt

Expanded text:
hoc erunt quod hodie sunt. Et hoc erunt quod hodie sunt. Et transeunt omnia, et evolant omnia, et sicut fumus vanescunt: et vae qui amant talia! Omnis enim anima sequitur quod amat. Omnis caro fenum, et omnis honor carnis quasi flos feni; fenum aruit, flos decidit: Verbum autem Domini manet in aeternum . Ecce quod ames, si vis manere in aeternum. Sed dicere habebas: bum Dei? Verbum caro factum est, pter, charissimi, ad inopiam nostram et paupertatem nostram pertineat et quod illos dolemus qui sibi abundare videntur. Gaudium enim ipsorum quasi phreneticorum est. Quomodo autem phreneticus gaudet in insania plerumque, et ridet; et plangit illum qui sanus est: sic et nos, charissimi, si recepimus medicinam de coelo venientem, quia et nos omnes phrenetici eramus, tanquam salvi facti, quia ea quae diligebamus non diligimus, gemamus ad Deum de iis qui adhuc insaniunt. Potens est enim ut et ipsos salvos faciat. Et opus est ut respiciant se, et displiceant
Abbreviated transcription (Latin):
ongaudemus frequentie ũre:
quia ultra quã sꝑare potui¬
mus. a lacrit̃ conuenistis. Hoc est
quod nos letificat et consolat᷑ in
omib laborib et periculis uite
huiꝰ: amor uester in dm et pium
studiũ. et certa spes. et feruor sp̃s.
Audistis cũ psalmus legeret᷑: quia
mops et pauper clamat ad dm ĩ
hoc secło. Uox enĩ est ut sepius au¬
distis. et meminisse debetis. ñ uniꝰ
hominis: et tam̃ unius hominis.
Don uniꝰ. quia fideles multi:
multa grana inter paleas gemen¬
tia. diffusa toto orbe terrarũ. uniꝰ
aũt: quia menbra xp̃i om̃s: ac
ꝑ hoc unũ corpus. Iste ergo popłs
inops et pauꝑ. ñ nouit gaudere
de scło. et dolor eius intus est. et
gaudiũ erus intus est: ubi ñ uidet
isi ue. qui exaudit gementẽ. et
coronat sꝑantem. Leticia secłi uani¬
tas. cũ magna expectatione sperat᷑
ut uieniat: et ñ potest teneri cum
uenerit. Iste enĩ dies qui letus est.
perditis hodie in ista ciuitate:
eras utiq ñ erit. Nec idem ipsi crã

Expanded text:
ongaudemus frequentiae vestrae, quia ultra quam sperare potuimus, alacriter convenistis. Hoc est quod nos laetificat, et consolatur in omnibus laboribus, et periculis vitae hujus, amor vester in Deum, et pium studium, et certa spes, et fervor spiritus. Audistis cum Psalmus legeretur, quia inops et pauper clamat ad Deum in hoc saeculo . Vox enim est, ut saepius audistis, et meminisse debetis, non unius hominis, et tamen unius hominis: non unius, quia fideles multi; multa grana inter paleas gementia, diffusa toto orbe terrarum: unius autem, quia membra Christi omnes; ac per hoc unum corpus. Iste ergo populus inops et pauper, non novit gaudere de saeculo: et dolor ejus intus est, et gaudium ejus intus est, ubi non videt nisi ille qui exaudit gementem, et coronat sperantem. Laetitia saeculi, vanitas. Cum magna exspectatione speratur ut veniat, et non potest teneri cum venerit. Iste enim dies qui laetus est perditis hodie in ista civitate, cras utique non erit: nec iidem ipsi cras
Abbreviated transcription (Latin):
symonẽ fratrẽ suũ: et dicit ei.
Inuenimꝰ messiam: quod est
interpretatũ xp̃c. Messias he¬
braiceͥ xp̃c grece est. latine un¬
ctus. Ab unctione enĩ dicit᷑ xp̃c.
xp̃c unctus. Ille singularit̾ un¬
ctus. precipue unctus: unde om̃s
xp̃iani ungunt᷑. Ille precipue.
Quomodo in psalmo dicit: au-¬
di. Propterea unxit te ds. d̃s tu¬
uis oleo exultationis: p̃ participi¬
b tiuis. Participes enĩ eius omnes
sc̃i: sed ille singłariter sanctꝰ sc̃oꝵ:
singłariter unctus. singlariter

Expanded text:
fratrem suum, et dicit ei, Invenimus Messiam; quod est interpretatum Christus. Messias hebraice, Christus graece est, latine Unctus. Ab unctione enim dicitur Chrisergo Christus, unctus. Ille singulariter unctus, praecipue unctus; unde omnes Christiani unguntur, ille praecipue. Quomodo in Psalmo dicit, audi: Propterea unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus tuis . Participes enim ejus omnessancti, sed ille singulariter Sanctus sanctorum, singulariter unctus, singulariter
Abbreviated transcription (Latin):
enim pertinentes ad corpꝰ xp̃i.
ne inducamur in laqueum an¬
tixp̃i: non queramus glam nos¬
tram. Sed si ille quesrnt głam
eius qui eũ misitͥ quantoma¬
gis nos eius qui nos fecit:

Expanded text:
ergo pertinentes ad corpus Christi, ne inducamur in laqueum Antichristi, non quaeramus gloriam nostram. Sed si ille quaesivit gloriam ejus qui eum misit, quanto magis nos ejus qui nos fecit
Abbreviated transcription (Latin):
bat: cum ergo hec locutus es-¬
set. nata est de illo in turba
aissensio. aliis putantib qđ
ipse esset xp̃c: aliis dicentib.

Expanded text:
bat: cum ergo haec locutus esset, nata est de illo in turba dissensio, aliis putantibus quod ipse esset Christus, aliis dicentib
Abbreviated transcription (Latin):
eius qui me misit. Nonne uos
dicitis quod adhuc quatuor
menses sunt. et messis uenit:
In opus feruebat: et operarios
mittere disponebat. Uos qua¬
tuor menses computatis ad mes¬
sem: ego uobis aliã messem ai¬
bam et paratam ostendo. Eece
dico uobis. Leuate ocłos ur̃os:
et uidete quia iam albesunt
regiones ad messem. Ergo mes¬
et qui seminat simul gaudeat.
tere: quod uos ñ laborastis. Alii
laborauerunt: et uos in labores
eoꝵ introistis. Quid ergo: Mes¬
sores misit: ñ seminatores. Quo
messores: ubi alii laboraue¬
runt. Nam ubi iam laboratũ
erat: seminatũ erat. Et quod
seminatũ erat. iam maturum
factum erat: falcem et triturã
desiderabat. Quo ergo erant
messores mittendi: Tbi iã
propħe predicauerant. Ipsie¬
nim seminatores. Nam si ipsi
ñ seminatores: unde ad ipsã
mulierem peruienerat. scio qͥa
messias ueniet: Iam ista muli¬
er fructus maturus erat: et e¬
rant albe messes. et falcem
querebant. MNisi uos metere.

Expanded text:
ejus qui me misit. Nonne vos dicitis, quod adhuc quatuor menses sunt, et messis venit? In opus fervebat, et operarios mittere disponebat. Vos quatuor menses computatis ad messem, ego vobis aliam messem albam et paratam ostendo. Ecce dico vobis, levate oculos vestros, et videte quia jam albae sunt regiones ad messem. Ergo meset qui seminat, simul gaudeat tere quod vos non laborastis: alii laboraverunt, et vos in laborem eorum introistis. Quid ergo? messores misit, non seminatores? Quo messores? Ubi jam alii laboraverunt. Nam ubi jam laboratum erat, utique seminatum erat; et quod seminatum erat, jam maturum erat factum, falcem et trituram desiderabat. Quo ergo erant messores mittendi? Ubi jam Prophetae praedicaverant; ipsi enim seminatores. Nam si ipsi non seminatores, unde ad illam mulierem pervenerat, Scio quia Messias veniet? Jam ista mulier fructus maturus erat, et erant albae messes, et falcem quaerebant. Misi vos er
Abbreviated transcription (Latin):
bus. lapidari possent a tur¬
ba: quia iohem propħam esse
credebat. Si dicerent de celo:
responderet eis. Ille que confi¬
demini de celo habuisse ꝓphe¬
tiam. michi testimoniũ perhi¬
buit: et ab illo audistis ĩ qua¬
ergo quodlibet hoꝵ respondis¬
sent. in laqueũ se casuros: et
dixerunt. nescimus. Et dñs
eis. Nec ego dico uob̾ in qua
potestate ista facio. Don nob
dico quod scio: quia ñ uultis
fateri quod scitis. Iustissime
utiq repulsi: confusi abscesse¬
runt ⁊ et impletum est quod
in psalmi propħia dicit deus
pater. Paraui lucernam xp̃o
meo. id est ipsum ioh̾em: ini¬
micos erus induam cõfusione.
timoniũ propħarũ ante se p̾¬
missoꝵ : preconũ. iudicem pre¬
cedentiũ. Habebat testimom¬
um a iohanne: sed ipse desti¬
moniũ maius erat. quod sibi
perhibebat. Illi aũt infirmis
oculis lucernas querebant.qͥa
diem ferre ñ poterant. Dam
iohannes idem ipse apłs cuius

Expanded text:
bus, lapidari possent a turba, quae Joannem prophetam esse credebat: si dicerent, De coelo, responderet eis, Ille quem confitemini de coelo habuisse prophetiam, mihi testimonium perhibuit, et ab illo audistis in quergo, quodlibet horum respondissent, in laqueum se casuros; et dixerunt, Nescimus. Et Dominus eis: Nec ego dico vobis, in qua potestate ista facio . Non vobis dico quod scio, quia non vultis fateri quod scitis. Justissime utique repulsi, confusi abscesserunt: et impletum est quod in Psalmo per Prophetam dicit Deus Pater, Paravi lucernam Christo meo, id est, ipsum Joannem; inimicos ejus induam confusione . 3. timonium Prophetarum ante se praemissorum, praeconum judicem praecedentium; habebat testimonium a Joanne: sed ipse majus testimonium erat, quod sibi perhibebat. Illi autem infirmis oculis lucernas quaerebant, quia diem ferre non poterant: nam Joannes idem ipse apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
qualem do. Quid ẽ. non rapi¬
deo: Don usurpauit equalita¬
tem d̃i: sed erat in illa in qua na¬
tus erat. Et nos ad equalem
deum. quomo do peruemre¬
mus: Semet ipsum exinam¬
uit: formã serui accipiens. Non
ergo se exinamuit amit tens
quod erat: sed accipiens quod
ñ erat. Hanc formam serui.
equalem patri intelligere ñ
poterant.quanuis eũ hoc de
se dicere minime dubitabãt:
et ido seiniebant:et tamen ad¬
huc eos ille perferebat: et san¬
tatem seuientium requirebat.

Expanded text:
qualis Deo. Quid est, non rapiNon usurpavit aequalitatem Dei; sed erat in illa, in qua natus erat. Et nos ad aequalem Deum quomodo perveniremus? Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Non ergo se exinanivit amittens quod erat, sed accipiens quod non erat. Hanc formam servi cistum aequalem Patri intelligere non poterant; quamvis eum hoc de se dicere minime dubitabant, et ideo saeviebant: et adhuc tamen eos ille perferebat, et sanitatem saevientium req
Abbreviated transcription (Latin):
ubi natus est sciebatur. Recte
ergo dixit. et me nostis. & un¬
de sim scitis. scđm carnẽ et effi¬
giem hominis quã gerebat: se¬
cundũ diuinitatẽ autẽ. a me
ipso ñ ueni. sed est uerus qͥ me
misit: quẽ uos nescitis. Sed ut
eum sciatis. credite in eũ quẽ¬
ille misit: et scietis. Deũ enim

Expanded text:
ubi natus est sciebatur. Recte ubi natus est sciebatur. Recte ergo dixit, Et me nostis, et unde sim scitis, secundum carnem et effigiem hominis quam gerebat: secundum autem divinitatem, Et a me ipso non veni, sed est verus qui me misit, quem vos nescitis; sed ut eum sciatis, credite in eum quem misit, et scietis. Deum enim
Abbreviated transcription (Latin):
phetie sancte que de illo ante
predicta ẽ. et scd̾m humanita¬
tem infirmitatis. et scd̾m di
uinitatẽ maiestatis. Audite
ergo uerbũ dm̃ fratres: uide¬
te quẽadmodũ confirmauit
eis. et quod dixerunt. istũ no¬
uimus unde sit: et quod dix¬
erunt. xp̃c cum uenerit. ne¬
mo scit unde sit. Clamabat
ergo docens in templo iħc. Et
me scitis. et undesim scitis: et
a me ipso ñ ueri. sed ẽ tierus qͥ
misit me: quẽ uos nescitis. Hoc
est dicere. Et me scitis: et me
nescitis. Hoc est dicere. Et un¬
de sim scitis: et unde sim nesci¬
tis. Tnde sim scitis.iħe a na¬
zareth: cuius etiã parentes no¬
stis. Solus etiã in hac carisa la¬
tebat uirginis partus: cui tam̃
testis erat maritus. Ipse enĩ hoc
poterat feliciter indicare: qui
possit maritaliter et zelare.
Hoc ergo excepto uirginis par¬
tu: totũ nouerant in iħu. qđ
ad hominẽ pertinet. Facies ip¬
sius nota erat: patria ipsiꝰ nõ¬
ta erat: genus ipsius notũ erat:

Expanded text:
rophetiae sanctae quae de illo ante rophetiae sanctae quae de illo ante praedicta est, et secundum humanitatvinitatem majestatis. 3. Audite ergo Verbum Domini, fratres, videte quemadmodum confirmavit eis et quod dixerunt, « Istum novimus unde sit; » et quod dixerunt, « Christus cum venerit, nemo scit unde sit. Clamabat ergo docens in templo Jesus: Et me scitis, et unde sim scitis; et a meipso non veni, sed est verus qui me misit, quem vos nescitis. » Hoc est dicere, Et me scitis, et me nescitis: hoc est dicere, Et unde sim scitis, et unde sim nescitis. Unde sim scitis, Jesus a Nazareth, cujus etiam parentes nostis. Solus enim in hac causa latebat virginis partus, cui tamen testis erat maritus: ipse enim hoc poterit fideliter indicare, qui posset maritaliter et zelare. Hoc ergo excepto virginis partu, totum noverant in Jesu quod ad hominem pertinet: facies ipsius nota erat, patria ipsius nota erat, genus ipsius notum erat,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eum insa stella magi quere¬
rent adorare: uienerunt adhe¬
rodem et dixerunt quid que¬
rerent. et quid uellent. Ille
aũt conuocatis eis qui legem
sciebant: quesiuit ab eis. ubi
xp̃c nasceretur. Illi aũt dixe¬
runt. In bethleem iuda. Et
testimoniũ etiã propħicũ ꝓ¬
tulerunt. Si ergo propħe pre¬
dixerant. et locũ unde erat
origo carnis eius. et locũ ubi
cum peperit mater eius: un¬
de nata est ista opinio apud
iudeos quã modo audiuimꝰ.
xp̃c cũ uenerit. nemoseit un¬
de sit. nisi quia utrũq predi¬
cauerant et preminciauerãt
scripture : Scd̾m hominẽ pre¬
dixerunt scripture unde esset:
scłm dm latebat impios: et qͦ¬
rebat pios. Ad hoc enĩ et isti
dixerunt. xp̃c cum uenerit.
nemo seit unde sit: quia hanc¬
in illis opinionẽ generauerat.
quod per ysaiam dictum est.
Generationẽ aũt eius qͥs enar¬
rabit. Deniq et ipse dñs ad
utrũq respondit: et quia no¬
uerant eum unde esset. et qͥ a
ñ nouerant: ut atcestetur ꝓ¬

Expanded text:
cum eum visa stella Magi quaererent adorare, venerunt ad Herodem, et dixerunt quid quaererent et quid vellent: ille autem convocatis eis qui Legem sciebant, quaesivit ab eis ubi Christus nasceretur: illi dixerunt, In Bethlehem Judae; et testimonium etiam propheticum protulerunt . Si ergo Prophetae praedixerant et locum unde erat origo carnis ejus, et locum ubi eum peperit mater ejus; unde nata est ista opinio apud Judaeos, quam modo audivimus, Christus cum venerit, nemo scit unde sit, nisi quia utrumque praedicaverant et praenuntiaverant Scripturae? Secundum hominem praedixerant Scripturae unde esset: secundum Deum latebat impios, et quaerebat pios. Ad hoc enim et isti dixerunt, Christus cum venerit, nemo scit unde sit; quia hanc illis opinionem generaverat quod per Isaiam dictum est, Generationem autem ejus quis enarrabit ? Denique et ipse Dominus ad utrumque respondit, et quia noverant eum unde esset, et quia non noverant; ut attestaretur p
Abbreviated transcription (Latin):
sumus ñnunc. sed semꝑ quan¬
diu uiuimꝰ: quia propter uos
uurimus. Ueruntam̃ uitam
istam nostram infirmam. labo¬
riosam.periculosam in hoc mũ¬
do: consolamini bene uruẽdo:
nolite nos contristare.et attere¬
re malis morib uestris. Cum
enim offenctimur mala uita
uestra. si refugiamus a uobis.
et separemus nos auobis. & ad
uos ñ accedamus: nonne con¬
queremini et dicetis. et si lan¬
guebamus. curaretis. et si ĩfir¬
mabamur. uisitaretis: E cce

Expanded text:
sumus, non nunc, sed semper quamdiu vivimus; quia propter vos vivimus. Verumtamen vitam nostram istam infirmam, laboriosam, periculosam, in hoc mundo cons lamini bene vivendo, nolite nos contristare et atterere malis moribus vestris. Cum enim offendimur mala vita vestra, si refugiamus a vobis, et separemus nos a vobis, et ad vos non accedamus; nonne conqueremini, et dicetis: Et si languebamus, curaretis; et si infirmabamur, visitaretis? Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
minib regnũ daret. Numqͥd
forte et hic aliquid significat
nobis iħc. cuius facta. uerba
sunt: Ergo in hoc quod uo¬
luerunt eũ rapere et regem
facere. et propter hoc fugit
in montem ipse solus ÷ hoc in il¬
lo factum tacet: Dichil loqui¬
tur: Dichil significat: An for.¬
te hoc erat rapere eum. prerem

Expanded text:
minibus regnum daret. Nunquid minibus regnum daret. Nunquid forte et hic aliquid significat nobis Jesus, cujus facta, verba sunt? Ergo in hoc quod voluerunt eum rapere, et regem facere, et propter hoc fugit in montem ipse solus, hoc in illo factum, tacet, nihil loquitur, nihil significat? An forte hoc erat rapere eum, prae
Abbreviated transcription (Latin):
esternam ex eugłio lectio¬
nem. ista est hodierna
que sequitur: unde hodiernꝰ
sermo debetur. Facto illo mira¬
culo. ubi quinq milia hominũ
de quinq panib pauit ihe. eũ
admirate essent turbe. et eum
magnũ propħam dicerent qui
uenit in muncũ: sequitur hoc.
lh̾e ergo cũ cognouisset qͥa uen¬
turi essent ut raperent eũ. et fa¬
cerent eũ regem: fugit iterum
in montẽ ipse solus. Datur er¬
go intelligi. quod dñs cui sede¬
ret in monte cũ discipulis su¬
is. et iuderet turbas ad se uem¬
entes. descenderat de monte:
et circa inferiora loca turbas
pauerat. Dam quomodo fie¬
ri potest. ut rursus illuc fuge¬
ret:nisi ante de monte descen¬
deret: Significat ergo aliqͥd
quod dñs de alto descendit.
ad pascendas turbas. Pairit. et
ascendit. Quare aũt ascẽcdit
cũ cognouisset quod eum uel¬
lent rapere. et regem facere:
Quid enĩ: Non erat rex. qͥ
timebat fieri rex: E rat om¬
nino. Dec talis rex qui abho¬
minib fieret: sed talis qui ho¬

Expanded text:
esternam ex Evangelio lectionem, ista est hodierna quae sequitur, unde hodiernus sermo debetur. Facto illo miraculo, ubi quinque millia hominum de quinque panibus pavit Jesus, cum admiratae essent turbae, et eum magnum Prophetam dicerent qui venit in mundum, sequitur hoc: Jesus ergo cum cognovisset quia venerant ut raperent eum, et facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus. Datur ergo intelligi quod Dominus cum sederet in monte cum discipulis suis, et videret turbas ad se venientes, descenderat de monte, et circa inferiora loca turbas paverat. Nam quomodo fieri potest ut rursus illuc fugeret, nisi ante de monte descenderet? Significat ergo aliquid, quod Dominus de alto descendit ad pascendas turbas. Pavit, et ascendit. 2. Quare autem ascendit, cum cognovisset quod eum vellent rapere et regem facere? Quid enim? ntimebat fieri rex? Erat omnino, nec talis rex qui ab hominibus fieret, sed talis qui ho
Abbreviated transcription (Latin):
galilee. uidit quia nauicla
alia ñ erat ibi nsi una: et qͥa
ñ introisset eũ disciprilis suis¬
iħ̾c in nauem: sed soli discipłi
eius abissent. Alie uerosuꝑue¬
nerunt naues a thyberiade.
ruxta locũ ubi manducaue¬
rant panem. gr̃as agentes dñ
Cũ ergo uidisset turba quia
iħc ñ esset ibi neq discipłi eiꝰ
ascenderunt in nauiculas: et
uenerunt capharnaum que¬

Expanded text:
 vidit quia alia navicula non esset ibi nisi una, et quia non introisset Jesus cum discipulis suis in navem, sed soli discipuli ejus abissent. Aliae vero supervenerunt naves a Tiberiade juxta locum ubi manducaverant panem, gratias agentes Domino. Cum ergo vidisset turba quia Jesus non esset ibi, neque discipuli ejus, ascenderunt in naviculas, et venerunt Capharnaum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
nis qui est in celo. Nondixit.
qui frrit in celo. In terra loque¬
batur: et in celo se esse dicebat.
Sic uenit. ut inde ñ abcederet:
sic rediit. ut nos ñ derebinque¬
ret. Quid miramnim : Deuis
hoc facit. Homo enĩ scđm cor¬
pus in loco est. et de loco migͣt:
et cũ ad alrũ locũ uenerit. ĩ eo
loco unde uenit. ñ erit. Deus
aũt implet omnia: et ubiq
totus ẽ: non sodm spacia tene¬
tur locis. Erat tam̃ dñs xp̃c
re. Nec dixit. non poteritis:
sed ñ potestis. Tales enĩ tunc
erant: qui ñ possent. Damut
sciatis. non hoc ad desperatio¬
nem dictum: et discipulis suiᷤ
dixxit tale aliquid. quo ego
uado. uos ñ potestis uenire:
cũ pro illis orans dixerit. pat̃
uoio ut ubi ego sum. et ipsi
sint mecũ. Demiq hoc petro
exxposuit: et ait illi. Quo ego
sequeris aũt postea. Dixert
ergo iudei. ñ ad ipsũ. s ad se¬
ipsos. Quo hic iturus est qͥa
non inueniemus eũ: Num¬
quid in dispersionẽ gentrum
iturus est. et docturus gentes

Expanded text:
nis, qui est in coelo : non dixit, qui fuit in coelo. In terra loquebatur, et in coelo se esse dicebat. Sic venit, ut inde non abscederet: sic rediit, ut nos non derelinqueret. Quid miramini? Deus hoc facit. Homo enim secundum corpus in loco est, et de loco migrat; et cum ad alium locum venerit, in eo loco unde venit non erit: Deus autem implet omnia, et ubique totus est; non secundum spatia tenetur locis. Erat tamen Dominus Cre. Nec dixit, non poteritis; sed, non potestis: tales enim tunc erant qui non possent. Nam ut sciatis non hoc ad desperationem dictum, et discipulis suis dixit tale aliquid, Quo ego vado, vos non potestis venire ; cum pro illis orans dixerit, Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum . Denique hoc Petro exposuit, et ait illi: Quo ego sequeris autem postea . 10. Dixerunt ergo Judaei, non ad ipsum; sed, ad seipsonon inveniemus eum? numquid in dispersionem Gentium iturus est, et docturus Gentes?
Abbreviated transcription (Latin):
des. Crede in xp̃m factũ pro
te mortalem: ut eũ capias
immortalem. Quando enim
ceperis eius immortalitatẽ:
nec tu eris mortalis. Niuebat:
moriebaris:. mortuus est. ut
uiuas. Atcrilit gr̃am der: ab¬
stulit ĩram dei. Deus bibit
mortẽ : ne mors biberet ho¬

Expanded text:
tes. Crede in Christum factum pro tes. Crede in Christum factum pro te mortalem, ut illum capias immortalem: quando enim ceperis ejus immortalitatem, nec tu eris mortalis. Vivebat, moriebaris: mortuus est, ut vivas. Attulit gratiam Dei, abstulit iram Dei. Deus vicit mortem, ne mors vinceret ho
Abbreviated transcription (Latin):
ruit patrem:quando uenit
ad carnem. Carnalis cogitat᷑o.¬
ñ capit quod dico. Differat
intellectum: et incipiat afide.
Auctiat quod sequit᷑. Qui cͦ¬
dit in filiũ: habet uitã eter¬
nam. Qui autẽ incredulus
est filio: ñ habet uitã: sed ira
dei manet super eum. Non di¬
xit. ira dei uen̾it ad eũ: sed ira
dei manet super eũ. Omnes
qui nascuntur mortales: Ha¬
bent secũ iram dei. Quã irã
dei: Quam exxcepit primus
adam. Si enĩ peccauit primꝰ
homo. et audiuit . morte mori¬
eris: factus ẽ mortalis ille: et
cepimus nasci morcales. Cũ
ira dei nati sumus.Tenit in¬
de filius ñ habens peceatum:
et indutus est carne indutuᷤᷤ
est mortalitate. Si ille nob̾cũ
communicauit irã dei:. nos
pigri sumis cũ illo cominu¬
nricare gr̃am dei : Qui ergo ñ
uult credere in filrũ: ira dei
manet super eũ. Que ira : De
qua dicit apłs: fuimus enĩ et
nos natura filii ire: sicut et ce¬
teri. Om̃s ergo filii ire:quia
de maledicto mortis uenien¬

Expanded text:
ruit Patrem quando venit ad carnem. 13. Carnalis cogitatio non capit quod dico: differat intellectum, et incipiat a fide; audiat quod sequitur: Qui credit in Filium, habet vitam aeternam: qui autem incredulus est Filio, non videbit vitam, sed ira Dei manet super eum. Non dixit, ira Dei venit ad eum; sed, ira Dei manet super eum. Omnes qui nascuntur mortales, habent secum iram Dei. Quam iram Dei? Quam accepit primus Adam. Si enim peccavit primus homo, et audivit, Morte morieris ; factus est mortalis ille, et coepimus nasci mortales; cum ira Dei nati sumus. Venit inde Filius non habens peccatum, et indutus est carne, indutus est mortalitate. Si ille nobiscum communicavit iram Dei, nos pigri sumus cum illo communicare gratiam Dei? Qui ergo non vult credere in Filium, ira Dei manet super eum. Quae ira Dei? De qua dicit Apostolus, Fuimus et nos natura filii irae sicut et caeteri . Omnes ergo filii irae; quia de maledicto mortis venien