comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lere. Quoꝵ iuolentie & sceleratis p̃sump¬
dionib futurꝰ dĩ famulus richariꝰ ob¬
uiauit: xp̃iq seruos de manib i¬
pioꝵ eripuit: & cũ om̃i benignitate
deduxit eos in domũ suã deo ꝓuiden¬
te. ut isti ꝓdegerent᷑. & ille saluaret᷑.
Nec lucerna gr̃a dĩ accensa diutiꝰ abscõ¬
di potuit: s patefacta. lum̃ sc̃itatis et
p̾dicationis longe lateq ad saludem
muldoꝵ sparsit. Nã introductos hos¬
pites suos cũ magno caritatis amore
eurauit: eosq ibi uerbũ dĩ p̃dicantes
cũ tota humilitatis intentione audi¬
uit. Nec frustra in derrã bonã sem̃¬
qd̃ ẽ uerbũ dĩ sparsũ ẽ: s qđ aure
audiebat. hoc radicitꝰ corde retinebat:¬
⁊ centenos in horrea. xp̃i ut postea
luce clariꝰ ex sc̃itate & miracłoꝵ osten¬
sione claruit: fructꝰ germinauit. Igi¬
tur ex p̾dicatione famuloꝵ dĩ & ins¬
piratione gr̃e diuine compunctꝰ ad

Expanded text:
lere. Quorum uiolentiae et sceleratis praesumplere. Quorum uiolentiae et sceleratis praesumptionibus futurus Dei famulus Richarius obuiauit Christique seruos de manibus impiorum eripuit et cum omni benignitate deducens in domum suam Deo prouidente ut isti protegerentur et ille saluaretur obtinuit. Nec lucerna gratia Dei accensa diutius abscondi potuit sed ut patefacta lumen sanctitatis et praedicationis longe lateque ad salutem multorum sparsit. Nam introductos hospites suos cum magno caritatis honore curauit eisque sibi uerbum Dei praedicantibus cum tota humilitatis intentione audiuit. Nec frustra in terram bonam semen uerbi Dei sparsum est sed quod aure audiebat hoc radiciter corde retinebat et centenos in horrea Christi ut postea luce clarius et sanctitate et miraculorum ostensione claruit fructus germinauit. Igitur ex praedicatione famulorum Dei et inspiratione gratiae diuinae conpunctus ad
Abbreviated transcription (Latin):
lis effulsit. Nã & obtimates suos dig¬
nitatib exaltauit: & seruos di hono¬
rib excoluit. Quappt̃ & plurima illis
dieb monast̾ia. a scĩs patrib ceꝑunt
construi: nã & multi ex layeo habitu.
uiri religiosi inuenti st̃. Ex quib richa¬
rius quidẽ natꝰ in uilla centula ꝓum¬
cie pontiue. uelut lucifer int̾ umbras
oriens emieuit: ñ tam nobilib iuxta
scłm parentib ortus. qͣm morib ho¬
nestus. & om̃i ꝓbitade deuotissimus:
ita ut in rustica uita quecdã presa¬
gia future sanctitatis gereret:
ontigit aut̃ illo tp̾re duos sac̃do¬
tes sc̃itate florentes. & uirtutum
meritis fulgentes. quoꝵ pͥor cahidocꝰ
uocabat᷑. alter uͦ frichoriꝰ. de hib̃nie
partib ad pontiuas ꝑuenisse regiones:
sed a rusticis ⁊ ppłarib illiꝰ loci ꝓpter
insolentiã moꝵ ñ sunt suscepti. nec
digno eoꝵ sc̃itate honore tractati: sed
magis iniuriis afflictos ⁊ obꝓbriis cas¬
tigatos. a finib siuis ceꝑunt eos expel¬

Expanded text:
lis effulsit. Nam et optimates suos dignitatibus exaltauit et seruos Dei honoribus excoluit. Quapropter et plurima illis diebus monasteria a sanctis patribus coeperunt construi necnon et multi ex laico habitu uiri religiosi inuenti sunt. Ex quibus Richarius quidam natus in uilla Centula prouintiae Pontiuae uelut lucifer inter umbras oriens emicuit, non tam nobilibus iuxta saeculum parentibus ortus quam moribus honestus et omni probitate deuotissimus ita ut in rustica uita quaedam praesagia futurae sanctitatis gereret. Contigit autem illo tempore duos sacerdotes sanctitate florentes et uirtutum meritis fulgentes, quorum prior Caidocus uocabatur, alter uero Frichorius, de Hiberniae partibus Pontiuas peruenisse regiones. Sed a rusticis et popularibus illius loci propter insolentiam morum non sunt suscepti nec digno eorum sanctitati honore tractati sed magis iniuriis afflictos et obprobriis castigatos a finibus suis coeperunt eos expel
Abbreviated transcription (Latin):
rat. hinc resudante dext̾a. digitos ten¬
dit ⁊ replicat:torporẽ ueteratũ ad ui¬
uacitatẽ resuscitat. Et priꝰquã ueni¬
ret ad beati martini ianuã: digitis
suis extensis reddit incolumẽ dex¬
terã. Quã mox sentiens ẽẽ directam:
mulierẽ a se repulit ingressus basili¬
cam. Deinde egrediens de p̃dicta ba¬
silica. cũ se ad mansionẽ seruus di re¬
ciꝑet: offert se manea alt̾a. palma di¬
gitis affixa. Qua priꝰ tacta de saliua.
dehinc oleo ꝑuncta: pͥstine sanitati
de p̾senti est reddita. Nam causas in¬
bile qͦtiens famulus dĩ ad augu¬
studunũ uoluiss accecłe: mox ad sc̃m
symphorianũ demones nuntiabant:
Et occurrentes ꝑ moruinnũ: fletu
gemituq clamabant. Uir sc̃e si de lo¬
cis cultis nos inconsid̾ant̾ repellis:
uł habitare concede siluarũ ꝑsolitu¬
dinẽ: ut liceat miseris ꝑ deserta securos
errare.Ante tuos ocłos:nec corꝑa nos
celant nec nemora. Que deflentes et

Expanded text:
rat. Hinc resudante dextera digitos tenrat. Hinc resudante dextera digitos tendit et replicat, torporem veteratum ad vivacitatem resuscitat. Et priusquam veniret ad beati Martini januam, digitis suis extensam reddidit incolumem dexteram. Quam mox sentiens esse directam, mulierem a se repulsus est, ingressus basilicam. 28. Deinde egrediente de praedicta basilica, cum se ad mansionem servus Dei reciperet, offert se manea altera palma digitis affixa, quae prius tacta de saliva, dehinc oleo peruncta, pristinae sanitati de praesenti est reddita. Nam causas inbile, quoties famulus Dei ad Augustudunum voluisset accedere, mox ad sanctum Symphorianum daemones nuntiabant. Et occurrentes per Murvinum fletu gemituque clamabant: « Vir sancto, si de locis cultis nos inconsideranter repellis, vel habitare concede silvarum per solitudinem, ut liceat miseris per deserta securos errare. Ante tuos oculos nec corpora nos celant, nec nemora. » Qui deflentes et
Abbreviated transcription (Latin):
clesiã uoluiss acced̾e. gressũ fac̾e ñ ua¬
leret: seruo di inuilla sauara p̾sentata
ẽ.Confestĩ ut sc̃i manꝰ suꝑ caput puel¬
le titubantis imponit᷑: tali inuestiga
latuisse muldo gemitu confitet᷑: nec in
beati p̾sentia clamat ꝓpͥo se posse cela¬
re prestigio. Ergo ita se ꝓditũ ⁊ egres¬
surũ. graui ardore conquerit᷑. Interim
ñ cessante sac̃dote manu erucẽ depin¬
gere: expectantib om̃ib in musce si¬
militudinẽ ꝓrumpens cũ sangͥne de
narib mulieris. inimicꝰ egressus est.
Quã sanitati restitutã monachili ueste
mutata. dĩ seruitio traditã. bis trium¬
phare fecit: hoste uicto uł sclo. Quid
illd̃ qd̃ sine mora curauit debilẽ dex¬
terã: Cũ ad festiuitatẽ sc̃i martini tu¬
ronis accessiss: egresso de monasterio
offert se mulier barbara. manu ner¬
uis atracta: postulans medicinã. Qua
sub casula recepta. suo sputo illita:
ułdũ sparsũ farine collectũ cõmace¬

Expanded text:
accedere, gressum facere non valeret, servo Dei in villa Savara praesentata est. Confestim ut sancti manus super caput puellae titubantis imponitur, tali investigatlatuisse multo gemitu confitetur, nec in beati praesentia clamat proprio se posse celare praestigio. Ergo ita se proditum et egressurum gravi ardore conqueritur. Interim non cessante sacerdote manu crucis signum depingere, exspectantibus omnibus in muscae similitudinem prorumpens, cum sanguine de naribus mulieris inimicus egressus est. Quam sanitati restitutam, monachali veste mutatam, Dei servitio traditam bis triumphare fecit, hoste victo vel saeculo. 27. Quid illud quod sine mora curavit debilem dexteram? Cum ad festivitatem sancti Martini Turonis ac essisset, egresso de monasterio offert se mulier barbara, manu nervis contracta, postulans medicinam. Quam sub casula receptam suo sputo illitam, velut sparsum farinae collectum commace
Abbreviated transcription (Latin):
Intuens debilẽ contractũ. sensit in sp̃u
ob causã peccati neqͥssimũ sp̃m potesta¬
te accepta: istã contractionẽ pauꝑi in¬
flixisse. Precepit eũ in loco remotiori
cdeferri.Et ille in orone ꝓstratꝰ aliqͣndiu:
pꝰea ad pauꝑem illũ accessit. Et nͥ fallor
ti restitutꝰ. postea ab om̃ib uisus mullo
claudicante mẽbroꝵ. plures uixit annos:

Expanded text:
Intuens debilem contractum, sensit in spiritu Intuens debilem contractum, sensit in spiritu hob causam peccati nequissimo spiritu, potestatem acceptam, istam contricionem pauperi inflixisse; precoepit eum remociori loco deferri. Et ille in oratione prostratus aliquandiu, postea ad pauperem illum accessit. Et, nisi fallor,ti restitutus, postea ab omnibus visus, et nullo claudicante membrorum, pluribus vixit annis
Abbreviated transcription (Latin):
ris. ne forte tͥ deteriꝰ contingat:qͥa fereba¬
tur illa ante quã in ista infirmitate labe¬
ret᷑. uoluptati dedita luxuriose uixisse:
er idem tempꝰ inurbe biturica erat
nobilissima mente ⁊ natalib illus¬
tris. bertoara sacrata dĩ famula. Et cum
solito more ipsa nocturno tp̃re uigilare
ꝓpabat: inuenit in platea sub stillicidio
cuiꝰdam domus iacentẽ pauꝑem nomine
beroaldũ. pannis obsitũ. om̃ib mẽbris
contractũ. Ceꝑit inqͥrere eiꝰ casus mise¬
rie: & cur ibi iaceret. At ille dix̃. Iã du
in isto morbo eruciatꝰ iaceo: & ñ est qui
mͥ auxiliet᷑. Uolente me ad eccłam ire.
nequeo: ut sc̃i austregisili conspectui
deducar.At illa hec audiens ingemuit:
⁊ compassione ipstꝰ pauꝑis compuncta.
p̃cepit pueros suos eũ leuare a t̾ra. et
subpositis manib qͥsi funus exanime
ad eccłam deferre: & corã altario roga¬
uit deponi. uͥ iã aduen̾ãt sepefatꝰ uir dĩ:

Expanded text:
ris, ne forte tibi deterius contingat', quia ferebaris, ne forte tibi deterius contingat', quia ferebatur illa, antequam in ista infirmitate laberetur, voluptati dedita luxuriose vixisse. 10. Per idem tempus in urbe Byturica erat nobilissima mente et natalibus illustris Bertoara sacrata Dei famula. Cum solito more ipsa nocturno tempore vigilare properabat, invenit in platea sub stillicidio cuiusdam domus iacentem pauperem nomine Beroadum pannis obsitum, omnibus membris contractum. Coepit inquirere eius casus miseriarum, et cur ibi iaceret. At ille dixit: 'Iam diu in isto morbo cruciatus iaceo, et non est qui michi auxilietur; volente me ad ecclesiam ire nequeo, ut sancti Austrigisili conspectu deducar'. At illa hec audiens ingemuit, et conpassione ipsius pauperis compuncta, precoepit pueros suos eum levare a terra, et subpositis manibus, quasi funus exanime ad ecclesiam deferre, et coram altario rogavit deponi, ubi iam advenerat sepefactus vir Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
bo paralysi affecta: ut nullũ ferme mẽ¬
brorũ ad offitiũ suũ mouere posset. nisi
cũ necesse fuiss ceteroꝵ manib uͥ neces¬
sitas exigebat deferret᷑. Petiit se a uici¬
nis ad uirũ sẽm deportari. Cũq ad alta¬
re delata fuiss. & uir sẽs solito officrũ
diuinũ in eccłiã exsoluere aduenisset:
uidit misellã incuruatã ad ipsũ altare
lacentẽ: ⁊dicentẽ sͥ. Sc̃e austregisile ad¬
iuua mẽ. At ille. Dñi pietas ⁊ potestas.
te saluare potest. Ille manꝰ ocłosq tollens
illa ait. Nequeo. Ille app̃hensa illiꝰ dextera.
⁊digitũ inferens in sua palma: digitos
eiꝰ qui olim ꝑ ipsũ morbũ manib adhese¬
rant direxit. Similit̾ ⁊ omĩa m̃bra fecit:
donec erexit eã suꝑ pedes. Et restituta
ẽ pͥstine sanitati: & membra sua sana ut¬
solita erant officiũ receꝑunt. Et ait ad
eã. Caue ne tu ad pristina uitia deuolua¬

Expanded text:
bo paralysi effecta, ut nullum ferme membo paralysi effecta, ut nullum ferme membrorum ad officium suum movere posset, nisi, cum necesse fuisset, ceterorum manibus, ubi necessitas exigebat, deferretur. Petiit se a vicinis ad virum sanctum deportari. Cumque ad altare delata fuisset, et vir sanctus solito officium divinum in ecclesia exolvere advenisset, vidit misellam incurvatam ad ipsum altare iacentem et dicentem sibi: 'Sancte Austrigisile, adiuva me'. At ille: ' Domini pietas et potestas te salvare potest'. Ille mauus oculosque tollens illa ait: 'Nequeo'. Ille adprehensa illius dextera et digitum inferens in palma sua, digitos eius, qui holym per ipsum morbum manibus eius adeserant, direxit. Similiter et omnia membra fecit, donec erexit eam super pedes. Et restituta est pristinae sanitati, et membra sua, ut sana solita erant, officium recoeperunt. Et ait ad eam: 'Cave tu, ne ad pristina vitia devolva
Abbreviated transcription (Latin):
gressi ad eũ in illã eccłam. inuener̃t ostia
de sacrario illo aꝑta: que ante serata ui¬
derant. Et cũ introissent. inuener̃t ip¬
sum uirũ dĩ astantẽ. & ante se habentẽ
duas crateras plenas: unã aqua. aliã
uino. Illi obstupefacti. hoc miracłm intu
honorẽ ꝓuebere uellet: decedente
bituricas appollinare ep̃o. sẽs austregisilꝰ
in loco eiꝰ electꝰ. ab om̃ib ex consensu
regis ep̃s subrogat᷑. In quo gradu digni¬
tatis duodecĩ annos rexit eccłam: sieut
ipse angło reuelante cognou̾at. Nã cũ
primũ terminũ memorate urbis ingres¬
sus fuiss: mansit in uilla germaniacono¬
diaconũ qͥ ei postea successor fuit. & desi¬
deriũ itẽ diaconũ: & dixit eis. Hac nocte
mͥ dñs dignatꝰ ẽ reuelare: duodecĩ annos
iisto gradu dignitatis regere eccłam bitu
sub urbio ipsiꝰ ciuitatis longo iã tẽ¬
pore aridis m̃bris. neruis contractis. mor¬

Expanded text:
gressi ad eum in ipsa ecclesia, invenerunt hostia gressi ad eum in ipsa ecclesia, invenerunt hostia de sacrario illo aperta, que ante serata viderant. Et cum introissent, invenerunt ipsum virum Dei adstantem et ante se habentem duas crateras plenas, unam aqua, aliam vino. Illi obstupefacti hoc miraculum intuehonorem provehere voluit, decidente Byturicas Apollonare episcopo, sanctus Austrigisilus in loco eius electus ab omnibus ex consensu regis episcopus subrogatur. In quo gradu dignitatis duodecim annis rexit ecclesiam, sicut ipse, angelo revelante, cognoverat. Nam cum primum terminum memorate urbis ingressus, mansit in villa Germaniaco nodiaconum, qui ei postea successor fuit, et Desiderium item diaconum, dixit eis: 'Ac nocte mihi Domiims dignatus est revelare duodecim annos in isto gradu dignitatis regere ecclesiam Bysuburbano ipsius civitatis longo iam tempo rearidis membris, nervis contractis, mor
Abbreviated transcription (Latin):
Nulli dubiũ qd̾ dñs ꝓ merito & ora¬
tione p̾fati famuli sui.: oꝑari dignatꝰ ẽ.
ost hȩc eũ dũs uellet eũ iuxta
temꝑe cũ ẽẽt memoratꝰ dĩ homo cum
beatissimo ethereo ep̃o in quadã uilla
in genuensi t̾ritorio suꝑ lacũ:erat haut
ꝓcul ab ipsa uilla castellũ desertũ: et¬
& ab uniu̾sis habitatorib uacuũ. In¬
erant ibi eccłie: & ipse fere semirute.
Cũ orandi gr̃a in ipso loco prefatꝰ beatꝰ
austregisilus ꝑrexiss. & nullũ custodẽ
nec aliquẽ cłicum ibidẽ re. repꝑisset
uigilantẽ: patentib ostiis ⁊ sacrariolo
clauso ⁊ seris obfirmato. uoluit missas
in illa basilica celebrare.Deerat aqua.
qͦ aut manꝰ ablueret: aut insac̾ficium
misceret. Dicit ad amicũ suũ mareul¬
fum eo tp̃re lectorẽ: nũc abbatẽ in ipsiꝰ¬
basilica. ubi corpꝰ ipsiꝰ conditũ ẽẽ uidet᷑
Reqͥrite pauxillũ aquȩ: ut celebrens
missas. Qͥ cũ quesissent: ñ inuener̃t. Re¬

Expanded text:
Nulli dubium, quod Dominus pro merito et oraNulli dubium, quod Dominus pro merito et oratione prefati famuli sui operare dignatus  haec cum Dominus vellet eum iuxta tempore cum esset memoratus Dei homo cum beatissimo Aetherio episcopo in quadam villa in Genuinse territorio super lacum, erat aut procul ab ipsa villa castellum desertum et ab universis habitatoribus vacuum. Inerant ibi ecclesiae et ipsae fere semirutae. Cum horandi gratia in ipso loco prefatus beatus Austrigisilus perrexisset et nullum custodem nec aliquem clericum ibidem reperisset, nisi tantum patentibus hostiis et sacrariolo cluso et seris obfirmato, voluit missas in illa baselica celebrare. Deerat aqua, qua aut manus ablueret aut in sacrificium misceret. Dicit ad adminiculum suum Marculfum eo tempore lectorem, nunc et abbatem in baselica, ubi corpus ipsius beati conditum esse videtur: 'Requirite pauxillum aque, ut hic celebremus missas'. Qui cum quesissent, non invenerunt. Re
Abbreviated transcription (Latin):
austregisilus uindemiam colligere:¬
⁊ iussit priꝰ parare uasa quib mustũ
reconderet. Qd & factũ ẽ. Repleto uase
unio musto qd̃ illi uocant cuppã. fer¬
me uiginti metra capiens: resedit ua¬
cua adhuc. E rortũ est mustũ: fere am¬
phora una. Cũ non esset alibi ubi re¬
conderet᷑: iussit eũ uir dĩ in illa ma¬
iore que uacua erat recondi. Ille in
eundẽ cellariũ ingressus.facta ora¬
tione signũ crucis figuaunt: mane
ipso regressus ad basilicã. Custos qͥp¬
pe illiꝰ cũ introisset cellariũ considera¬
re si salua essent uasa cũ musto: aspe¬
xit. & illa que uacua remanserat. sic̃
⁊ reliqͣ uasa suꝑexundabat: ebulliebat¬
q tanta repletione ut desuꝑ pluri¬
mũ mustũ laberet᷑ int̾ra. Ille tanto
mist̾io obstupefactꝰ. e uestigio ad ba¬
silicã ad sc̃m dĩ hoĩem eueurrit: nun¬
tians ei qđ factũ fuerat. Ille silentiũ
imponens: aiebat. Uide nemini dixeris:

Expanded text:
Austrigisilus vindemiam colligereAustrigisilus vindemiam colligere; iussit prius parare vasa, quod musto reconderet. Quod et factum est. Repleta vasa musto, una quod illi vocant cupa, ferme viginti metreta capiens, resedit vacua. Adhuc extortum est mustum, fere amphora una. Cum non esset alibi, ubi reconderetur, iussit eum vir Dei in illa maiore que vacua erat recondi. Ille in eodem cellario ingressus, facta oratione, signum crucis figuravit, mane ipso regressus ad basilicam. Gustos canave illius cum introisset cellarium considerare, si salva essent vasa cum nmstu, aspexit et illam que vacua remanserat: sicut et reliqua vasa, superexundabat, ebulliebat tanta repletione, ut desuper plurimum mustum laberetur in terra. Ille tanti mysterii obstupefactus, e vestigio ad basilicam ad sanctum Dei hominem cucurrit, nuntians ei quod factum fuerat. Ille sylentium inponens, aiebat: 'Vide, nemini dixeris'.
Abbreviated transcription (Latin):
onus inhlant̾ desid̾are. Per quẽ hoc
regẽ peteret: dubitabat. Erat tunc
in domo regis int̾ cet̾os senatores
prestantissimꝰ ethereus nomine uir
prudentissimꝰ. & singlari cautele de¬
ditus. cui rex omĩa tractatꝰ sui p̃cipu¬
a archana pandebat: qͥ tunc dignus
ep̃atu postea lugdimo gallie nobilis¬
sima ciuitate ep̃s ordinatꝰ ẽ: qui me¬
moratũ famulũ dĩ singular it̃ dilige¬
bat. Quẽ austregisilus rogauit: ut
regis ꝑmissu pet̾et se ad cłicatus onꝰ
uenire debere. Qͥ suggessit: & impe¬
trauit. Acceptis epłis ꝑrexit autisio¬
dorensem ciuitatẽ: ibiq abeato an¬
nario ep̃o decisa cesarie cłicus ef¬
fectus. & subdiaconꝰ ordinatus est
Recessit inde ad memoratũ ethereũ:
ille iã ep̃atu accepto benignissime eũ
cum magno gaudio recepit: prb̃rm
ordinauit: et ob hanc dilectionẽ ꝑfec¬
tionis dedit ei de rebus eccłie coloniã
albiano nomine. usib suis ꝓfuturam:
Um tempꝰ uenit uindemie iam
uuȩ erant precoqͤ: iuit beatus

Expanded text:
honus inianter desiderare; per quem hoc regi petere, dubitabat. Erat tunc in domo regis inter ceteros senatores prestantissimus Aetherius nomine, vir prudentissimus et singulari cautele deditus, cui rex omnia tractatus sui precipua archana pandebat; qui tunc dignus episcopatu, postea Lugduno Galleae nobilissima civitate episcopus ordinatus est, qui memoratum famulum Dei singulariter diligebregis permissu peteret, se ad clericati honus venire deberet. Qui suggessit et impetravit. Acceptis epistolis, perrexit Autisiodoro civitate, ibique a beato Aunechario episcopo, decisa cesarie, clericus effectus et subdiaconus ordinatus est. Begressus inde ad memoratum Aetherium, ille, iam episcopatum acceptum, benignissime eum cum ineffabili gaudio recepit, presbitordinavit et ob dilectionem perfectionis dedit ei de rebus ecclesiae colonica Albiaco nomine, husibus suis profutura. 6. Cum tempus venit vindemiae, iam uvae erant precocae, ivit beatus
Abbreviated transcription (Latin):
rens febris ⁊ frigoris: expurgandꝰ. sc̃i
uiri p̃sentat᷑ obtutib. Int̾ea hora soli¬
ta febre concussus graiissima: ut refri¬
geraret᷑ uł aquã instant̾ ex postulat:
Qua sͥ denegata: in sc̃i pontificis insoles¬
cit iniuriã. Uir tñ d̃i condentꝰ ut obti¬
neret uictoriã: oratione explicata potũ
ei donans incalida. hoĩem reuocauit
salutẽ ad pͥstinã. Et iniminens ꝑiculũ.
tali curauit antidoto: febrẽ curans ꝑ

Expanded text:
rens febris et frigoris, expurgandus sancti rens febris et frigoris, expurgandus sancti viri praesentatur obtutibus. Interea hora solita, febre concussus gravissima, ut refrigeraretur, vel aqua instanter expostulat. Qua sibi denegata, in sancti pontificis insolescit iniuriam. Vir tamen Dei contentus, ut obtineret victoriam, oratione explicata, potum ei donans in calida, homini revocavit salutem ad pristinam et inminens periculum tali Quravit antidoto, febrem curans
Abbreviated transcription (Latin):
reductꝰ ẽ. Sed ne p̃uaricantis negli¬
gentia iusto subtraheret głam: in
spedoteno uilla. rursꝰ ei oblatus est:
Cuiꝰ loca maxillarũ sc̃o ꝑungens oleo.
ac beatis manib mentũ astringens et
labia: xp̃i noĩe inuocato. concussa scĩs
digitis ad se iunctura reuertitur: sue
fidei merito saluus domum reducitur:
tem faber ligeriꝰ noĩe. turbulenti de¬
monis arreptꝰ insania. ita bestiali feri¬
tate ꝓruꝑat. ut cathenis collo mani¬
busq reuinctꝰ. uix ad beati uiri trahe¬
retur p̃sentiã: inde miserabilior ut qͥ
sustinebat ab hoste uiolentiã. ipsi ad¬
deret᷑ alt̾a pena ꝑ uincła. Quẽ tam̃
sacerdos d̃i apd̃ se imꝑat detineri. Et
sic̃ septimo die d̃s̃ qͥeuit ab oꝑe: ita et
oꝑa dĩ transacta ebdomada eripitur a
demone: & sic in ꝓpria residere securus
meruit liberatus ab hoste:
uidã uir illustris consiliis regis
particeps. tẏpũ dupplicit̃ incur¬

Expanded text:
reductus est. Sed ne praevaricantis neglereductus est. Sed ne praevaricantis neglegentia iusto subtraheret gloriam, in Spedoteno villa rursus ei oblatus est. Cuius loca maxillarum sancto perunguens oleo ac beatis inanibus mentum adstringens et labia, Christi nomine invocato, concussa sanctis digitis, ad se iunctura revertitur, suae fidei merito salva domo reducitur. XVIIII. Item faber Licerius nomine turbolenti daemonis arreptus insania, ita bestiali feritate proruperat, ut, catenis collo manibusque revinctis, vix ad beati viri traheretur praesentiam: inde miserabilior, ut qui sustinebat ab hoste violentiam, ipsi adderetur altera poena per vincula. Quem tamen sacerdos Dei apud se imperat detineri: et sicut septimo die Deus quievit ab opere, ita et opera Dei, transacta ebdomada, eripitur a daemone. Et sic in propria residere securus meruit, liberatus ab hoste. XX. Waddo vir inluster, consiliis regis particeps, typum dupliciter incur
Abbreviated transcription (Latin):
cta manu dampnaret᷑ supplitio.Qua
contacta oleo: uirtꝰ infudit remediũ.
hinc stupentes digiti: uigorẽ pͥstinũ
recipiunt. Oblitũ artis officiũ: reduc¬
ti articłi meditant᷑. Manꝰ ramosa dis¬
tendit᷑: & purgata uitio dextra. saluti
quidã de uico nouiomo. uehementer
ininici ꝑuasus insidiis. ad hoĩem dĩ
uincłis nexus adducit᷑: rebellis sp̃u
rotatꝰ excutit᷑: nec lassat᷑. qui exoran¬
te sc̃o uiro: qͣsi de longo itinere. ad se
suãq mentẽ septimo die reu̾titur. Sieq
dupplicit̾ lib̾ato. dũ fugit umbra de
sensib.catena cadit de manibus: sa¬
nus redditur et solutus:
oc etiã memorie iure ꝑpetuo est
tradendũ. Quidã ex nantharici fi¬
milia: separatis ab inuicẽ maxillarũ
iuncturis. ore aꝑto ad uirũ beatũ ꝑ¬
ducit᷑. Quẽ signo erucis imp̃sso sani¬
tati redditũ. uetuit ne acciꝑet uini
potũ: aut carnis eduliũ. Qui precepto
pꝰposito: ad normã sui languoris statĩ

Expanded text:
cta manu, damnaretur supplicio. Quae cta manu, damnaretur supplicio. Quae contacta oleo, virtus infudit remedium. Hic stupentes digiti, vigorem pristinum resipiscunt; oblitum artis officium reducti articuli meditantur, manus ramosa distenditur, et purgata vitio, dextra saluti rquidam de vico Noviomo, vehementer inimici pervasus insidiis, ad hominem Dei vinculis nexus adducitur; rebelli spiritu rotatus, excutitur, nec lassatur. Qui, exorante sancto viro, quasi de longo itinere ad se suamque mentem septimo die revertitur. Sic dupliciter liberato dum fugit umbra de sensibus, catena cadit de manibus, sanus redditur et solutus. XVIII. Hoc etiam memoriae iure perpetuo est tradendum. Quidam ex Nantharici familia, separatis ab invicem maxillarum iuncturis, ore aperto ad virum beatum perducitur. Quem signum crucis inpresso et sanitati reddito vetuit, ne acciperet vini potum aut carnis edulium. Qui, praecepto postposito, ad normam sui languoris statim
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃dos locupletaret᷑ regalib thesau¬
ris. & in rege floreret gr̃a sac̃dotis:
qͥ suũ solũ hoc ẽẽ credidit. qͦd nudus
mine. cũ die dñico qͥddam oꝑatus
sit: ita contrahit᷑ digitis: ut unguiũ
acum̃ partẽ transiret in alt̾am. Qͥ
parisius sc̃o uiro occurrit in orato¬
rio. Et oratione data. manu ꝑuncta
oleo: ungues de palma retracte st̃.
Digitis reddit᷑ organũ: et in antiqͦ
officio neruoꝵ tela retexit᷑. Quẽ cle¬
ricũ pꝰ effectũ.:⁊ ut integre saluum
faceret: peste libauit et crimine:
Dursus quedã mulier noĩe fauo¬
nia in urbe parisiaco ꝑ nouẽ di¬
es ꝑcipiens nicħ. pret̾ pulticulã ore
aꝑto inhians: sc̃o uiro oblata ẽ. Que
uelut ferro opposido: nulla lege po¬
terat iung̾e dentes aut labia. Quã
in oratorio sacro ꝑungens oleo. pal¬
pato undiq capite: sine tarditate saͥ
quedã de domo medardi miglido¬
nensis familie. filans die dñico: contra¬

Expanded text:
sacerdos locupletaretur regalibtis thesausacerdos locupletaretur regalibtis thesauris, et in regem floreret gratia sacerdotis, qui suum solum hoc credidit, quod nudus mine, cum die dominico quiddam operatus sit, ita contrahitur digitis, ut unguium acumen partem transiret in alteram. Qui Parisius sancto viro occurrit in oratorio, et oratione data, manus peruncta oleo, ungues de palma retractae sunt, digitis redditur organum, et in antiquo officio nervorum tela retexitur. Quem clericum post effectum, et ut integrum salvum faceret, peste liberavit et crimine. XV. Rursus quaedam mulier nomine Favonia in urbe Parisiaca, per novem dies percipiens nihil praeter pulticulam, ore aperto inhians, sancto viro oblata est. Quae, velut ferro opposito, nulla lege poterat iungere dentes aut labia. Quam in oratorio sacro perunguens oleo, palpato undique capite, sine tarditate saludam de domo Medardi Meglidonensis familia, filans die dominico, contra
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi obladione uł regio mun̾e ꝑ ma¬
nus sc̃i facte sunt: solus ille qui
omnia scit. nouit et numerat:
eniq quadã uice p̃cellentissimꝰ
childebertꝰ rex cũ ei direxisset
sex milia solidoꝵ pauꝑib eroganda:
expendens tria nilia reuertit᷑ ad pa¬
latiũ. Int̾rogatꝰ a rege si adhuc resi¬
deret qd̃ egenis tribueret:respon¬
dit medietatẽ resedisse. nec inuenis¬
se inopes quib totũ expendẽt. Cui
rex inqͥt. Dñe dona qd̃ restitit. Nam
xp̃o largiente: qd donet᷑ non deficit
Incidens aurata missoria. argentea ua¬
sa cõminuens: qͥcqͥd primũ habuit
dat sac̃dotine ꝑderet. Erat gͦ expectan¬
da contentio: int̾ sacerdotẽ & pͥncipẽ.
faciebant apd̃ se de miscd̃ia pugnam:
⁊ de pietate certam̃. Thesauros ut spar¬
gerent: & de suis talentis egeni dites¬
cerent. Festini ad futura luchia. ut
barttheum sem̃ sererent. & pꝰ messo¬
res accedent. aurolentã ꝑ segetẽ: ut

Expanded text:
populi oblatione vel regio munere per mapopuli oblatione vel regio munere per manus sancti factae sunt, solus ille qui omnia sicut novit et numeret. XIII. Denique quadam vice praecellentissimus Childebertus rex cum ei direxisset sex milia solidorum, pauperibus eroganda, expendens tria milia, revertitur ad palatium. Interrogatus a rege, si adhuc resideret, quod egenis tribueret, respondit, medietatem resedisse nec invenisse inopes, quibus totum expenderet. Cui rex inquid : 'Domine, dona quod restitit; nam, Christo largiente, quod donetur non deficit'. Incidens aurata missoria, argentea vasa comminuens, quicquid primum habuit, dans sacerdoti, ne perderet. Erat ergo expectanda contentio inter sacerdotem et principem. Faciebant apud se de misericordia pugnam et de pietate certamen, thesauros ut spargerent, et de suis talentis egeni ditiscerent, festini ad futura lucra, ut bratheum semen sererent, et post messores acciderent aurolenti per segetem: ut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ abscondita. Itaq positꝰ sopore. inspi¬
cit a qͦdam sene elaues gͥ porte parisia¬
ce porrigi. Int̾rogans qͥd hoc fieret: ac¬
cepit responsũ ut saluas eas faceret.
Qd̃ post ciuitatis ep̃o decidente. dum
p̃cellentissimo regi childeb̾to occreret:
in eiꝰ electionẽ effectũ illa uox meru¬
it. Ordinatꝰq pontifex qͦlis quantꝰq
se gesserit. hoc expedire lingua mor¬
talis ũ sufficit: qm̃ supͣ hoĩem fuit
om̃e qd̃ edidit. Deniq adeptus gradũ
cure pastoralis ep̃s: de reliqͦ monachꝰ
ꝑsistebat. hinc se frequentibꝰ exerce¬
bat uigiliis: inde continuatis macera¬
bat in ediis. ꝑnoctabat algida senectꝰ
ꝑ hyemem sustinens dupplicit̾ frigus
etatis ⁊ tp̃ris. qd̃ nec dolerare possint
petulenti iuuenes: se ipsũ pene obli¬
uiscens ꝓuictoria corꝑis: tanqͣm si¬
mul accessissent. dignitas & necessitas:
Que uͦ elemosine tã de reb eccłe qͣm

Expanded text:
non est abscondita? Itaque positus in sopore, inspinon est abscondita? Itaque positus in sopore, inspicit a quodam sene claves sibi portae Parisiacae porrigi. Interrogans quid hoc fieret, accepit responsum, ut salvas eas faceret. Quod post civitatis ejus episcopo decedente dum praecellentissimo regi Childeberto occurreret, in ejus electione effectum illa vox promeruit. Ordinatusque pontifex qualis quantusque se gesserit, hoc expedire lingua mortalis non sufficit, quoniam supra hominem fuit omne quod edidit. Denique adeptus gradum curae pastoralis, de reliquo monachus persistebat. Hinc se frequentibus exercebat vigiliis, inde continuatis macerabat inediis. Pernoctabat algida senectus per hiemem sustinens dupliciter frigus, aetatis et temporis, quod nec tolerare possint petulenti juvenes: seipsum pene obliviscens pro victoria corporis, tanquam si simul accessissent dignitas et necessitas; Quae vero elemosinae tam de rebus ecclesiae quam
Abbreviated transcription (Latin):
uł filie ita sc̃e conu̾sati sunt: ut ꝑ mo¬
nasteria regant agmina monachorũ:
que causa modo mirabili ꝓfuit patri
uel germini:ut paruũ genitoris fla¬
gitium. posteris transiret in luchrum:
N pago alisiensi: res gesta est. Coniumx
illustris uiri uulfarii destasia nomine.
uitał spei destituta solatiis. lingue ca¬
rens officiis. ꝑ biduũ iam muta. sp̃u
deficiente decũbens: apparatis exeqͥis
iã palpitabat exanimis.Cui eulogiis
ꝑ prb̃rm suũ directis. & uiolent̃ ad¬
aꝑtis p̾mortue dentib more tͣnsiec¬
tis: mox ut fauces semiuiue liquor
benedictionis introiit: statim incipit
p̾mortua uite flatib anhelare. ocłi
nece ꝑculsi. lum̃ di reqͥrere. ut post
funereũ pallorẽ facies in ruborem
tͣnsiret: donec eunctis stupentibꝰ uiui¬
ficata consurgeret. & eircũstantes aue¬
tator introeat: Cui ante qͣtuor
annoꝵ curricłã. ipsa ep̃atus sui causa

Expanded text:
vel filiae ita sancte conversati sunt, ut per movel filiae ita sancte conversati sunt, ut per monasteria nunc regant agmina monachorum. Quae causa modo mirabili profuit patri vel germini, ut parvum genitoris flagitium posteris transiret in luctum. XI. In pago Alisiense haec res gesta est. Conjux illustris viri Vulfarii, Destasia nomine, vitalis spei destituta solatiis, linguae carens officiis, per biduum jam muta, spiritu deficiente decumbens, apparatis exsequiis jam palpitabat exanimis. Cui eulogiis per presbyterum suum directis et violenter adapertis praemortuae dentibus in ore transjectis, mox ut fauces semivivae liquor benedictionis introiit, statim incipit praemortua vitae flatibus anhelare, oculi nece praeclusi lumen diei requirere, ut post funerum pallorem facies in ruborem transiret, donec cunctis stupentibus vivificata consurgeret, et circumstantes auctator introeat, cui ante quatuor annorum curricula, ipsa episcopatus sui causa
Abbreviated transcription (Latin):
ccidit ut sabarici famulus Pest:¬
Nesarius noĩe. ad uirũ de qͦ loquim᷑
iniuiriã passus confugeret: supplicans
ut qͦlibet precio eũ de insolentis dñi ser¬
uitio eriꝑet. Qd̃ indignatꝰ sabaricꝰ ꝓ esa¬
rio ⁊ coniuge uł unico eiꝰ filio. octogin¬
da solidos p̃cii nom̃ petiit. quo minꝰ pon¬
tifex famulos seruili ditione relaxaret:
tam̃ hoc ñ dubitauit miscd̾ia uisti. uł
ꝑqͥrere uł donare. Quo p̃cio ꝑsoluto
contigit ut ante basilicã sepedictꝰ saba¬
rieus pret̾iret: nec tam̃ orationi occur¬
reret. Q domũ suã ingrediens: statim
affligit᷑. ligat᷑. & cathenis reuinctus
ad sẽm ꝑducit᷑:. neq sic a pio uiro mise¬
ricordia tollit᷑. S statĩ missa prece.
eiꝰ optinente fide purgat᷑. Tunc adiecit
sabaricꝰ adhuc uiginti aureos: ad p̃cium
qd̾ acceꝑat. Et de centũ solidis crux ad
sepulchrũ beati simphoriani ab ipso
suspensa ẽ: que usq in hodiernã diem
res ẽ in destimoniũ. Qua occasione filii

Expanded text:
ccidit ut Sabarici famulus Aesarius nomine ad virum de quo loquimur injuriam passus confugeret, supplicans ut quolibet pretio eum de insolentis domini servitio liberaret. Quod indignatus Sabaricus pro Aesario et conjuge vel unico ejus filio, octoginta solidos pretii nomen petiit, quominus famulos servili ditione laxaret. Tamen hoc non dubitavit misericordia Justi vel perquirere vel donare. Quo pretio persoluto, contigit ut ante basilicam saepe dictus Sabaricus praeteriret, nec tamen orationi quoque occurreret. Qui domum suam ingrediens, statim affligitur, ligatur, et catenis revinctus ad Sanctum perducitur. Neque sic a pio Viro misericordia tollitur, sed statum missa prece ejus obtinente fide purgatur. Tunc adjecit Sabaricus adhuc viginti aureos ad pretium quod acceperat, et de centum solidis crux ad sepulcrum beati Symphoriani ab ipso suspensa est: quae usque hodie res est in testimonio. Qua occasione filii
Abbreviated transcription (Latin):
tib qͦs circa se habebat. sic inopina¬
te nos adiit: ut nob̾ daret᷑ subito
ciuꝰdã causa formidinis. Testis enĩ
set. Et ego quidẽ neq confabulatus
locutione participatꝰ. Dũq ille se
audiri deposcẽt. ego uͦ refutarem.
⁊ pene repelli eum preciꝑem: cũ ma¬
iori fidutia nicħ aliud a nob̾ qͣm ur̃m
postulaiit aduentũ: ut uob̃̾ p̾sentib
que passus ẽ necessario suis posset¬

Expanded text:
tibus quos circa se habebat, sic inopinatibus quos circa se habebat, sic inopinate nos adiit, ut nobis daretur subito causa cujusdam formidinis. Testis enim set. Et ego quidem neque confabulatus locutione participatus. Dumque ille se audiri deposceret, ego vero refutarem et pene repelli eum praeciperem, cum majori fiducia nihil aliud a nobis quam vestrum postulavit adventum; ut vobis praesentibus qu
Abbreviated transcription (Latin):
ictor constantinꝰ pius: uguit¬
ep̃is in tẏrioꝵ urbe collectis.
Ego quidẽ ignoro que in ur̃o concilio
turbulent̾. atq cũ tempestate decre¬
ta st̃: apparet tam̃ qm̃ qͦdam tumul¬
tuosa indisciplinatione ueritas ẽ op¬
pressa. Uob̃ quippe ñ considerantib¬
gia que contͣ ꝓximos ur̃os habetis.
⁊ uota ur̃a in euincibilia ẽe condendi¬
tis.S erit opus diuinȩ ꝓuidentiȩ.
qͣtinꝰ & hec contentio aꝑte dep̾hensa
possit euacuari. atq nob̃ palam fieri.
siqͥd illic conuenientes. siue qualibet
gr̃a. aut inimiciciarũ causa gessistis.
quappt̾ cũ om̃i festinatione uos om̃s
ad meã reuerentiã uolo concurrere:
qͣtinus gestoꝵ apud uos integritatẽ
scripserim uob̃ uosq ad me lit teris
euocauerim: ꝑ ea quȩ secunt᷑ agnosce¬
tis. ꝑgenti iam mͥ ad cognominis nr̃i
felicissime patrie cruitatẽ constan¬
surus equũ: repente athanasiꝰ ep̃s
in media platea cũ quibdã sacerdo¬

Expanded text:
ictor Constantinus pius episcopis in Tyriorum urbe collectis. Ego quidem ignoro quae vestro concilio turbulenter atque cum tempestate decreta sunt. Apparet enim quoniam quadam tumultuosa indisciplinatione veritas est oppressa; vobis quippe non considerantibgia quae contra proximos vestros habetis, et vota vestra inevincibilia esse contenditis. Sed erit opus divinae Providentiae, quatenus et haec contentio aperte deprehensa possit evacuari, atque nobis palam fieri, si quid illic convenientes sive qualibet gratia, aut inimicitiarum causa gessistis. Quapropter cum omni festinatione vos omnes ad meam reverentiam volo concurrere, quatenus gestorum apud vos integritatem scripserim vobis, vosque ad me litteris evocaverim, per ea quae sequuntur agnoscetis. Pergenti jam mihi ad cognominis nostri felicissimae patriae civitasurus in equum, repente Athanasius episcopus in media platea cum quibusdam sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
um scire se dixerant: confirmabant:
um repente attollit᷑: magũ ẽẽ atha¬
nasium & deciꝑe intuentiũ ocłos ac¬
clamatur: nec deb̃e ullomͦ ultra talẽ
hominẽ uiuere. Factoq impetu: suis
eum discerꝑe manib parant. Sed ar¬
chelaus qͥ cum cet̾is ex precepto im¬
ꝑatoris concilio p̾sidebat: ereptum
eũ de discerpentiũ manib. ꝑ occultos
exitus eduxit: ae fugere qua solũ pos¬
tam̃ rursũ conueniens tamqͣm si nicħ
omnino dep̾hensũ fuisset: ut confes¬
sum de intentatis cͥminib athana¬
sium condẽpnant: et gesta in hunc
modũ ficta ꝑ orbẽ terre mittentes. ad
scełis sui consensũ imꝑadore cogente
nec ullus ei tutus ad latendũ suꝑerat
locus. Tribuni. p̃positi. comides. exer
torib ꝓponunt᷑: siqͥs uiutũ maxi¬
nasii detulisset. Ita totis regni uiri¬
bus frustra adu̾sus eũ eui d̃s̃ aderat

Expanded text:
 scire se dixerant, confirmabant.  scire se dixerant, confirmabant. um repente attollitur, magum esse Athanasium, et decipere intuentium oculos, conclamatur, nec debere ullo modo ultra talem hominem vivere: factoque impetu, suis eum discerpere manibus parant. Sed Archelaus, qui cum caeteris ex praecepto Imperatoris concilio praesidebat, ereptum eum de Al. ex discerpentium manibus, per occultos exitus eduxit, ac fugae qua solum postamen rursum conveniens, tanquam si nihil omnino deprehensum fuisset, ut confessum de intentatis criminibus Athanasium condemnat. Et gesta in hunc modum ficta per orbem terrae mittentes, ad sceleris sui consensum, Imperatore cogente,nec ullus ei tutus ad latendum supererat locus. Tribuni, Praepositi, Comites, exerctoribus proponuntur, si quis vivum maxinasii detulisset. Ita totis regni viribus frustra adversum eum, cui Deus aderat,
Abbreviated transcription (Latin):
inc transit᷑
ad aliud crimen: ꝓfitet᷑ facinus
selis inauditũ. Hoc ẽ inqͥunt: ubi
nemo possit uerboꝵ prestigiis deci
ꝑe. Oculis res agit᷑: uerbis cessantib
Brachiũ hoc aiunt o athanasi. a de¬
accusant excisũ. Hec ẽ arsenii dext̾a:
quã tu quomͦ. uł ad qͦs usus excide¬
ris indicato. Tum ille. Qs enĩ inqͥt
ur̃m nouerat arseniũ: ut hanc ipsuis
ẽe dexterã cognoseatis: Et surrexer̃t
aliqͥnti qui se dicerent optime sc̃ire
arsenũ: in quib ĩmulli erant absq
conscientia fictionis. Orat de hine a
iudicib athanasiꝰ: ut hoĩem suũ quẽ
negotiũ deposceret iubeant introdu¬
ci. Cũq introductꝰ ẽẽt arseniꝰ: eleua¬
to eiꝰ uultu athanasiꝰ concilio ⁊ iudi¬
eib ait. Hic ẽ arseniꝰ. Et alleuans eiꝰ
nichilominꝰ dext̾am: hȩc ẽ inqͥt etiã
dexdera eiꝰ: hec ẽ & simstra. Hec autem
quã isti offerunt manꝰ unde sit: uos re
enĩ ẽẽ arseniũ. testes qͥ paulo ante e¬

Expanded text:
inc transitur ad aliud crimen. Profertur facinus seculis inauditum. Hoc est, inquiunt, ubi nemo possit verborum praestigiis decipi, res oculis agitur, verbis cessantibus: Brachium hoc te, aiunt, Athanasi, accusat excisum. Haec est Arsenii dextera, quam tu quomodo, vel ad quos usus excideris, indicato. Tum ille: Quis enim, inquit, um noverat, ut hanc ipsius esse dexteram cognoscatis. Exsurrexerunt aliquanti, qui se dicerent optime scisse Arsenium, in quibus nonnulli erant absque conscientia factionis. Orat dehinc a judicibus Athanasius, ut hominem suum, quem negocium deposceret, jubeant introduci. Cumque introductus esset Arsenius, elevato ejus vultu, Athanasius concilio et judicibus ait: Hic est Arsenius. Et allevans ejus nihilominus dexteram: Haec est, inquit, etiam dextera ejus, haec est et sinistra. Haec autem, quam isti offerunt, manus unde sit, vos reqenim esse Arsenium testes qui paulo ante
Abbreviated transcription (Latin):
ab uniu̾sis distensionib ãmonebat
dicens. In qͦ uocati estis fr̃ẽs. uirũit᷑
in eo ꝑsistite: psalmos diseite: libros
retinete.Sic enĩ seruientes dño. et
iuxta mandatũ eiꝰ inuicẽ diligen¬
tes. uos quidẽ eritis ꝑfecti: meũ uͦ
sp̃m ꝑ omĩa refouebitis: p̾sertim si

Expanded text:
ab universis distentionibus admonebat, ab universis distentionibus admonebat, dicens: In quo vocati estis fratres, viriliter in eo persistite, psalmos dicite, libros um, memoria retinete. Sic enim servientes Domino, et juxta mandata ejus invicem diligentes, vos quidem eritis perfecti; meum vero sp
Abbreviated transcription (Latin):
semis ãmonitione formati. fructus
penitentie dignissimos afferebant:
maxime consid̾antes eũ iam etate
defessũ. infatigabili studio sp̃ualis
uite seruare ꝓpositũ. Non solũ nãq
se districtiori regłe subdicdat. sed ⁊ to¬
cius monastii sollicitudinẽ curamq
portabat: ultra uires om̃ib seruire
con at tendens. Ad horã nãq conui¬
uii tis ipse parabat mensã fr̃ib: & so¬
lita exibebat officia. Necñ in hortu¬
lis serebat holera: quȩ suis manib
irrigabat. Siqͥs etiã monast̾ii pul¬
sasset ostiũ: uigilant̾ occ̾rens ꝓmpte
responsa reddebat. Infirmis autẽ dieb
obseqͤbat᷑ ac noctib: & in his omnib
exemplũ se maximũ suis discipłis of¬
ferebat. Quappt̃ hi qui nuꝑ ad sc̃m ser¬
uitium ueniebant: alacͥores ad omĩa
pietatis officia reddebant᷑. quos tam̃
beatꝰ senex qͥa taliũ sollicitudinũ mu¬
nus adhuc hab̾e ñ pot̾ant: securos ẽẽ

Expanded text:
senis admonitione formati, fructus senis admonitione formati, fructus poenitentiae dignissimos afferebant, maxime considerantes eum jam aetate defessum, infatigabili studio spiritalis vitae servare propositum. Non solum namque se districtiori regulae subdiderat, sed et totius monasterii sollicitudinem curamque portabat, ultra vires omnibus servire contendens. Ad horam namque convivii ipse parabat mensam fratribus, et solita exhibebat officia. Nec non in hortulis serebat olera, quae suis manibus irrigabat. Si quis etiam monasterii pulsasset ostium, vigilanter occurrens, prompte responsa reddebat. Infirmis autem diebus obsequebatur et noctibus; et in his omnibus exemplum se maximum suis discipulis offerebat. Quapropter hi qui nuper ad Domini servitium veniebant, alacriores ad omnia pietatis officia reddebantur: quos tamen beatus senex, quia talium sollicitudinum munus adhuc obviare non poterant, securos esse
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑirent. ne fr̃ frẽm uideret mandu¬
cantẽ: et ut nullus comedens loqͤre¬
tur: nec pret̾ mensam suos alibi eir¬
cũ ferrent aspectꝰ. Necñ ab angło qͥ
cũ pachomio loquebat᷑. hoc qͦq cõsti¬
tutũ est. ut diurne orationes fierent
turne duodecim. Cũq pachomiꝰ dice¬
ret paucas orationes ẽẽ: respondit
angłs. Has constitui qͣs possint infir¬
muiores absq labore ꝑficere: ceterũ
qͥ ꝑfecti st̾ hac lege ñ indigent. Apd̾
se nãq in ꝓpriis constituti cellulis ora¬
re ñ desimnt: qͥ puritate mentis et
diuina contẽplatione pascunt᷑. Cumq
hec dixiss: nuntiꝰ celestis abscessit. Et
pachomiꝰ solito dõ grãs referens: de
conũsationis exꝑientiã monachorũ
nens ut generalit̾ monachꝰ uniũso
mundo renuntiet: deinde iuixta e
ad postremũ sibimetipsi: ut ita pos¬
sit tollere crucẽ suã. & xp̃i uestigia
ueneranda sectari. Tali itaq beati

Expanded text:
operirent, ne frater fratrem videret manduoperirent, ne frater fratrem videret manducantem; et ut nullus comedens loqueretur, nec praeter mensam suos alibi circumferret aspectus. Necnon ab angelo, qui cum Pachomio loquebatur, hoc quoque constitutum est, ut diurnae orationes XII turnae XII. Cumque Pachomius diceret, paucas orationes esse, respondit angelus: Has constitui, quas possent infirmiores absque labore perficere; caeterum qui perfecti sunt, hac lege non indigent. Apud se namque in propriis constituti cellulis, orare non desinunt, qui puritate mentis et divina contemplatione pascuntur. Cumque hoc dixisset, nuntius coelestis abscessit; et Pachomius solite Deo gratias 121 referens, de conversationis experientiam monachorum nens ut generaliter monachus universo mundo renuntiet, deinde, juxta Evad postremum sibimetipsi, ut ita possit tollere crucem suam, et Christi vestigia veneranda sectari. Tali utique beati
Abbreviated transcription (Latin):
ret archimandrita de aliqͦ. in tan¬
ta multitudine. facili responsione
cognose̾ẽt. Uerbi gr̃a cũ dic̾et qͣlites
litt̾e. uniꝰcuiꝰq turme mores expͥmeret:
simplitiorib. & innocentiorib iota no¬
men imponens: difficiliorib autẽ et
tortuosis xi. competent̾ accõmodans:
ita ut ꝓ modo conu̾sationis ⁊ ꝓpositi.
singłis turmis litt̾arũ elementa con¬
cinerent: solis sp̃ualib hȩc ipsa qͤ sig¬
nificarent scire ualentib. Sed ⁊ hoc
in illa tabula ferebat᷑ ascriptũ: ut pe¬
regrinꝰ alt̾ius monast̾ii si ueniret ha¬
bitũ habens diuersũ. nullus cũ eo co¬
mederet: excepto eo qͥ iter agens id
obseruare ñ posset. Qui uͦ semel ad
hoc intraret monast᷑ium ut ibi iu¬
giter ꝑmaneret.ꝑtres annos astu¬
diis sacratiorib arceretur: oꝑaretur
tantũ oꝑa sua simplicit: & ita pꝰ trien¬
nium stadiũ certaminis intraret.Cũ
aut̃ comedent.capita sua cucullis

Expanded text:
ret archimandritam de aliquo inret archimandritam de aliquo in multitudine tanta, facili responsione cognosceret. Verbi gratia, cum diceret qualiter litterae, uniuscujusque turmae mores exprimeret, simplicioribus et innocentioribus ι, nomen imponens, difficilioribus autem et tortuosis, ξ, competenter accommodans; ita ut pro modo conversationis et propositi, singulis turmis litterarum elementa concinerent, solis spiritalibus haec ipsa quae significarent scire valentibus. Sed et hoc in illa tabula ferebatur ascriptum, ut peregrinus alterius monasterii, si veniret habens habitum diversum, nullus cum eo comederet, excepto eo qui iter agens id observare non posset. Qui vero semel ad hoc intraret monasterium, ut ibi jugiter permaneret, per tres annos a studiis sacratioribus arceretur, operaretur tantum opera sua simpliciter, et ita post triennium stadium certaminis introiret. Cum autem comederent, capita sua cucullis
Abbreviated transcription (Latin):
uigilaret in oratione: appa¬
ruit illi angls dñi dicens. Uoluntas
dĩ est o pachomi. ut ei pura mente
monachoꝵ: & iuxta formã quȩ tibi
ostensa ẽ cunctos instituas. ac dõ exib̾e
& bib̾e: et ꝓ mͦ uescentiũ laborare com¬
uinare ꝓhibeas. Ualidiorib qͥdem ⁊ co¬
mecdentib oꝑa ualidiora: leuiora uero
infirmiorib ⁊ abstinentib imponas:
facies aut̃ cellulas c̾iu̾sas: & t̾nos per
unã quãq cellã man̾e constituas. Om¬
niũ uͦ cib uno loco paretur: atq con¬
sumat᷑. Induant᷑ aut̃ noctib leuito¬
nes lineos. p̾cineti lumbos: habeant¬
q singłi melotẽ id est capͥnam pellẽ
confectã albã: sine qͣ non comedant
soluant. & melotẽ deponant: eueul¬
lis utentes tantũmͦ. Hoc etiã p̃cep¬
tũ erat. ut uixta numerũ elem̃toꝵ
nachoꝵ turmȩ cõstituerent᷑: ita ut
singłis turmis imponerent᷑ singła¬
rũ noĩa litt̾arũ. idest ab alpha et
deinceps usq ad u: ut cũ int̾roga¬

Expanded text:
igilaret in oratione, appruit illi angelus Domini, dicens: Voluntas Domini est, o Pachomi, ut ei pura mente monachorum, et juxta formam quae tibi ostensa est, cunctos instituas, ac Deo exhibere et bibere, et pro modo vescentium, laborare comjunare prohibeas. Validioribus quidem, et comedentibus, validiora opera; leviora vero infirmioribus et abstinentibus imponas. Facies autem diversas cellulas, et ternos per unam cellulam manere constituas. Omnium vero cibus in uno loco paretur atque consumatur. Induantur autem noctibus lebitones lineos, praecincti lumbos, habeantque singuli melotem, id est, caprinam pellem confectam albam, sine qua neque comedant, solvant, et melotem deponant, cucullis utentes tantummodo. Hoc etiam praeceptum erat, ut juxta numerum elementorum et nachorum turmae constituerentur, ita ut singulis turmis imponerentur singularum nomina litterarum, id est, ab α, et deinceps usque ad ω, ut cum interroga