comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
timus. Forum quos aliquando dicẽtes
uidimus. Uolo enim scire in tanta
pisse dicere non plurimos ausos esse
potiusse paucos. Ego tamen ita de
uno quoq dicam ut intellegi possit
quem existimem clamatorem quẽ
oratorem fuisse. lsdemfere tem¬
poribus aetate inferiores paulo
quam uilius: sed aequalis prope¬
modum fuerunt .C. corta.p. sul¬
pieuis . Q. Uaruis.cN. pomponius
.c. curio .l. fufuis . M. Drusus pa
tistius: nec ulla &tate uberior ora¬
torum faetus fuit. Ex his Coita
& sulpicius cum meo iudicio tum omnũ
facile primas tulerunt. hic atticis.
quom istuc dicis inquit cum tuo iu¬
dicio tum omnium semper ne in
oratore probando aut improbando
uolgi iudicium cum intelligentiũ
iudicio congruit an alii probantur
mulntudine alii autem abhis qui¬
me intelligunt: Recte requiris¬
inquam atnce. sed audies ex me
fortasse quod non omnes probent.
An n inquit id laborasse huic modo
bruto probaturus es : Plane inꝗͣ

Expanded text:
temus eorum quos aliquando dicentis temus eorum quos aliquando dicentis vidimus. volo enim sciri in tanta pisse dicere, non plurimos ausos esse, potuisse paucos. Ego tamen ita de uno quoque dicam ut intellegi possit quem existimem clamatorem, quem oratorem fuisse. Isdem fere temporibus aetate inferiores paulo quam Iulius, sed aequales propemodum fuerunt C. Cotta P. Sulpicius Q. Varius Cn. Pomponius C. Curio L. Fufius M. Drusus P. Antistius; nec ulla aetate uberior oratorum fetus fuit. ex his Cotta et Sulpicius cum meo iudicio tum omnium facile primas tulerunt. Hic Atticus: Quo modo istuc dicis, inquit, cum tuo iudicio turn omnium? Semperne in oratore probando aut improbando vulgi iudicium cum intellegentium iudicio congruit? An alii probantur a multitudine, alii autem ab eis qui intellegunt? Recte requiris,'inquam, Attice; sed audies ex me fortasse quod non omnes probent. an tu, inquit, id laboras, si huic modo Bruto probaturus es? Plane, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Euis collega .p. magius in
dicendo paulo tamen copiosior
Sed omnium oratorum siue rabulaꝵ
qui & plane indocti aut murbam
ant rustici enam fuerunt quos
quidem ego cognouerim solutis¬
simum in dicendo & acutissimum
iudicio nostru ordinis &. sertoriũ
equestris.C. gargonium fuit enã
facilis & expeditus ad dicendum &
uitae splendore multo & ingenio
sane probabili . T. uinius. l. filius
tribunitius quo accusante .p. sextius
pr. designanis: damnnatus est am¬
bitus is processiss& honoribus lon¬
gius nisi semper infirma atq etã
egra ualitudine fuiss&. Atq ego
praeclare intellego me in eorum
commemoratione uersari qui
nec habiti sint oratores neqfuerĩt
preteririq a me aliquot ex ue¬
teribus mme moranone aut laude
dignos: sed hoc quidem ignoratiõe
quid enim est superiorisa tatis qđ
scribi possit de his de quibus nulla
monumenta loquuntur: nec aliorꝑ
nec ipsor. De his autem quos ipsi
uidimus neminem fere pretermit¬

Expanded text:
dixit. Eius conlega P. Magius in dixit. Eius conlega P. Magius in dicendo paulo tamen copiosior. sed omnium oratorum sive rabularum, qui et plane indocti et inurbani aut rustici etiam fuerunt, quos quidem ego cognoverim, solutissimum in dicendo et acutissimum iudico nostri ordinis Q. Sertorium, equestris C. Gargonium. Fuit etiam facilis et expeditus ad dicendum et vitae splendore multo et ingenio sane probabili T. Iunius L. F. tribunicius, quo accusante P. Sextius praetor designatus damnatus est ambitus; is processisset honoribus longius, nisi semper infirma atque etiam aegra valetudine fuisset. atque ego praeclare intellego me in eorum commemoratione versari qui nec habiti sint oratores neque fuerint, praeteririque a me aliquot ex veteribus commemoratione aut laude dignos. Sed hoc quidem ignoratione; quid enim est superioris aetatis quod scribi possit de eis, de quibus nulla monumenta loquuntur nec aliorum nec ipsorum? de his autem, quos ipsi vidimus, neminem fere praetermit
Abbreviated transcription (Latin):
Totam enim tenebat eam penitusq
cognouerat. Itaq in senatu consularir̃
auctoritatem adsequebatur. Sed in
causis publicis nibil priuatis satis ue¬
terator uidebatur. Frant in prua¬
tis causis .Q. lucretius iuspillo & ac utꝰ
& iuris periuis nam a filia contio¬
nibus aptior quam iudicus. prudẽs
etiam T. Annius uelina & in eiis
generis causis orator sane tolerabi¬
lis. in eodem genere causarum mał¬
tum erat . T.L. uiuentus inmis ille
quidem lentus in dicendo & pene
frigidus sed & callidus & in capiendo
aduersario uersutus & praeterea
nec indoctus & magna cum iuris
ciuilis intelligentia. Cuius auditor
.P. orbius meus fere aequalis in di¬
cendo non nimis exercitatus in iure
autem ciuili non inferior ꝗͣ magister
fuit. Nam T anfiduis qui urxit
ad suminam senectutem uolebat
esse simuis horum eratq & bonus
uir & in nocens sed dicebat parum
Nec sane plus frater eius . M. uirgiliꝰ
qui.ir pł .l. Sullae imperatori diẽ

Expanded text:
to—tam enim tenebat eam penitusque to—tam enim tenebat eam penitusque cognoverat; itaque in senatu consularium auctoritatem adsequebatur—; sed in causis publicis nihil, in privatis satis veterator videbatur. Erat in privatis causis Q. Lucretius Vispillo et acutus et iuris peritus; nam Ofella contionibus aptior quam iudiciis. Prudens etiam T. Annius Velina et in eius generis causis orator sane tolerabilis. In eodem genere causarum multum erat T. Iuventius nimis ille quidem lentus in dicendo et paene frigidus, sed et callidus et in capiendo adversario versutus et praeterea nec indoctus et magna cum iuris civilis intellegentia. cuius auditor P. Orbius meus fere aequalis in dicendo non nimis exercitatus, in iure autem civili non inferior quam magister fuit. Nam T. Aufidius, qui vixit ad summam senectutem, volebat esse similis horum eratque et bonus vir et innocens, sed dicebat parum; nec sane plus frater eius M. Vergilius, qui tribunus plebis L. Sullae imperatori diem
Abbreviated transcription (Latin):
icarum scientiam ita minui &
ante hos. M. brutus & paulo
post eunz .c. billienus homo per
se magnus prope simili ratione
suminus euaserat:: qui consul
factus ess&. nisi in marianos cõ¬
sulatus : & meas petinonis angu¬
stas incidissa eN autem octauii
eloquentia quae fuerat ante
consulatum ignorata: in consu¬
latu multis contionibus est uehe¬
menter probata sed ab eis qui
tantum indicentium numero
non in oratorum fuerunt.lam ad
oratores reuertamur. Censeo inquit
aticus eloquents enim uidebare non
sedulos uelle conquirere festuntate
igitur &. facetiis inquam .C. lulius . If.
& supe rioribus &. aequalibus sius om¬
nibus prae satit oratorq fuit minime
ille quidem uehemens: sed nemo imꝗͣ
urbanitate: nemo lepore: nemo su¬
auitate conditior. Sunt eius aliquot
orationes ex. quibus sicutex eusdem
tragoediis leuitas eius sine neruis ꝑ¬
spici potest eius equalis. p. cethegus
cui de re.p. satis suppeditabat oratio¬

Expanded text:
icarum scientiam. †Item in iure et icarum scientiam. †Item in iure et ante hos M. Brutus et paulo post eum C. Billienus homo per se magnus prope simili ratione summus evaserat; qui consul factus esset, nisi in Marianos consulatus et in eas petitionis angustias incidisset. cn. autem Octavi eloquentia, quae fuerat ante consulatum ignorata, in consulatu multis contionibus est vehementer probata. Sed ab eis, qui tantum in dicentium numero, non in oratorum fuerunt, iam ad oratores revertamur. Censeo, inquit Atticus; eloquentis enim videbare, non sedulos velle conquirere. festivitate igitur et facetiis, inquam, C. Iulius L.F. et superioribus et aequalibus suis omnibus praestitit oratorque fuit minime ille quidem vehemens, sed nemo umquam urbanitate, nemo lepore, nemo suavitate conditior. Sunt eius aliquot orationes, ex quibus sicut ex eiusdem tragoediis lenitas eius non sine nervis perspici potest. eius aequalis P. Cethegus, cui de re publica satis suppeditabat oratio
Abbreviated transcription (Latin):
quae qui sine comperanone
illoꝵ spectar&: satis magna di¬
cer& summa libertas in oratiõe
multae facetiae. saus creber in
reperiendis soluius mexplican
institutus in altercando cum
aliquo aculeo & maledicto facetꝰ
horꝑetati prope conuinctus.l.
gellius. non tam uendibilis ora¬
tor quam ut nescires quid ei
deess&. nec enim erat indoctus
nec tardus ad excogitandum
nec romanaꝵ rerum immemor
& uerbis solutis satis: sed in ma¬
gnos oratores inciderat eis
Etas multam tamen operam
amicis &. utilem prebuit atq
ita diu uixit ut multarum ae¬
tatum oratoribus implicaret᷑
multum etiam in causis uersarei ᷤ
Isdem fere temporibus. D. brutꝰ
is qui consul eum mamerco
suit homo & grecis doctus literis
&. latinis dicebat etiam . l. Scipio
non imperite. cNo Pomfeuis.
sex .f. atquem numerum obti¬
nebat. nam fex. fr. eius praestan¬
tissimum ingenium contulerat
ad summam uiris cunilis & ad p¬
fecdum geometrie. rerum sto¬

Expanded text:
quae qui sine comparatione quae qui sine comparatione illorum spectaret, satis magna diceret: summa libertas in oratione, multae facetiae; satis creber in reperiendis, solutus in explicandinstitutus, in altercando cum aliquo aculeo et maledicto facetus. horum aetati prope coniunctus L. Gellius non tam vendibilis orator, quamvis nescires quid ei deesset; nec enim erat indoctus nec tardus ad excogitandum nec Romanarum rerum immemor et verbis solutus satis; sed in magnos oratores inciderat eius aetas; multam tamen operam amicis et utilem praebuit, atque ita diu vixit ut multarum aetatum oratoribus implicaretur. multum etiam in causis versabatur isdem fere temporibus D. Brutus, is qui consul cum Mamerco fuit, homo et Graecis doctus litteris et Latinis. Dicebat etiam L. Scipio non imperite Gnaeusque Pompeius Sex. F. aliquem numerum obtinebat. Nam Sex. frater eius praestantissimum ingenium contulerat ad summam iuris civilis et ad perfectam geometriae et rerum Sto
Abbreviated transcription (Latin):
minus multa ridicule dicentem
granuis orruebat nescio quo sapore
uernaculo: ut ego iam non mirer
illud theophrasto accidisse quod
dicitur. cum percontaretur ex
anicula quadam quanti aliquid
uender&. & respondisse illa atque
addidiss& hospes non pote minoris
tulisse eum moleste sonon effugere
bospitis spetiem: quomaetatem
agera athenis optmeq loqueretꝰ.
Omnium ficut opinor in nostris est
quidam urbanoꝵ. sicut ille atti¬
corum somus. Sed domum redea¬
mus. id est ad nostros reuertans
Duobus igitur summis Crasso &
Antonio .L.philippus proxumus
accedebat. sed longo interuallo
tamen proximus. Itaꝙ eum &¬
si nemo intercedebat qui se illi
ante ferr& neꝙ secundum
tamen neq tertium dixerim.
Neque enim in quadrigis eum
secundum numerauerim aut
tertuim qui uix e carceribus
exierit cum palmam iam pri¬
mus acceperit: nec in oratorib:
qui tantum absit a primo: iux
ut in eodem curriculo esse uideat᷑
sed tamen erant ea in philipto

Expanded text:
minus multa ridicule dicentem minus multa ridicule dicentem Granius obruebat nescio quo sapore vernaculo; ut ego iam non mirer illud Theophrasto accidisse, quod dicitur, cum percontaretur ex anicula quadam quanti aliquid venderet et respondisset illa atque addidisset 'hospes, non pote minoris,' tulisse eum moleste se non effugere hospitis speciem, cum aetatem ageret Athenis optimeque loqueretur omnium. Sic, ut opinor, in nostris est quidam urbanorum, sicut illic Atticorum sonus. Sed domum redeamus, id est ad nostros revertamur. Duobus igitur summis, Crasso et Antonio, L. Philippus proximus accedebat, sed longo intervallo tamen proximus. Itaque eum, etsi nemo intercedebat qui se illi anteferret, neque secundum tamen neque tertium dixerim. Nec enim in quadrigis eum secundum numeraverim aut tertium, qui vix e carceribus exierit, cum palmam iam primus acceperit, nec in oratoribus, qui tantum absit a primo, vix ut in eodem curriculo esse videatur. Sed tamen erant ea in Philippo,
Abbreviated transcription (Latin):
autem nostros uideo disertissimũ
habuum ex lauo.L. papirium
fregellanum i. gracchi .p.f.
fere etate eius orano est pro
fragellanis colonisq launis habitã
in senatu. Tum brutus Q uid nu
igitur inquit iribuis istis ex¬
ternis quasi oratoribus: Quid
censes inquam nisi idem quod
urbanis praeter unum quod nõ
est eoꝵ urbanitate quadam
quasi colorata oratio. Et brutus
qui est inquit iste tandem
urbanitans color: nescio inquã
tantum esse quendam scio. Id
tu brute iam intelleges cum in
galliam ueneris. Audies tu ꝗdẽ
etiam uerba quaedam non irita
romae : sed hec mutari dedisoiq
possunt. Illud est maius quod in
uocibus nostrorum oratorum
reunit. quiddam & resonat.
urbanus . nec hoc in oratoribuis
moddo appar&. sed enam in ce¬
teris. Ego memmni.I.tincam pla¬
centinum hominẽ facetissimum
cum familiam nostro. Q. Graneo
praecone dicacitate certare. Fon
inquit brutus de quo multalu¬
cilius : isto ipso. sed uncam non

Expanded text:
autem nostros video disertissimum autem nostros video disertissimum habitum ex Latio L. Papirium Fregellanum Ti. Gracchi P. F. fere aetate; eius etiam oratio est pro Fregellanis colonisque Latinis habita in senatu. Tum Brutus: Quid tu igitur, inquit, tribuis istis externis quasi oratoribus? Quid censes, inquam, nisi idem quod urbanis? praeter unum, quod non est eorum urbanitate quadam quasi colorata oratio. Et Brutus: qui est, inquit, iste tandem urbanitatis color? Nescio, inquam; tantum esse quendam scio. Id tu, Brute, iam intelleges, cum in Galliam veneris; audies tum quidem etiam verba quaedam non trita Romae, sed haec mutari dediscique possunt; illud est maius, quod in vocibus nostrorum oratorum retinnit quiddam et resonat urbanius. Nec hoc in oratoribus modo apparet sed etiam in ceteris. ego memini T. Tincam Placentinum hominem facetissimum cum familiari nostro Q. Granio praecone dicacitate certare. Eon', inquit Brutus, de quo multa Lucilius? Isto ipso; sed Tincam non
Abbreviated transcription (Latin):
fuit enam .Q. Rubrius uarro
qui a senatu hostis cum .C. mario
iudicatus est: acer& uehe mens
accusator. In eo genere sane pro¬
babilis:. doctus autem grecis lit¬
teris propinquus noster factus
ad dicendum M. graridius .M.
Antonii ꝑfamiliaris euius p̃fectus
cum ess& in cilicia est interfectus
qui accusauit.C. simbriam M.
marii gratidiana patrem. Atque
etiam apud socios & latinos orato¬
res habiti sunt.Q. uectuis uectia¬
nus e marsis quem ipse cognoui
prudens uir & in dicendo breuis
q .d. ualerii sorani uicum & fa¬
miliaris mei non tam in dicendo
admirabiles ꝗͣ docti & grecis lit¬
teris & launis .c. rusticelltis bono¬
niensis. is quidem exereitatus
& natura uolubilis omnium autẽ
eloquentissimus extra hanc urbẽ
Iberucius barrus asculants :
cuius sunt aliquot oratione s asculi
habite. Illa romae contra cepionẽ
nobilis sane quo oratorascepiõis
ore respondit aelais qui scripu¬
tauit orationes multis orator
ipse nunꝗͣ fuit. Apud maiores

Expanded text:
fuit etiam Q. Rubrius Varro, fuit etiam Q. Rubrius Varro, qui a senatu hostis cum C. Mario iudicatus est, acer et vehemens accusator, in eo genere sane probabilis. Doctus autem Graecis litteris propinquus noster, factus ad dicendum, M. Gratidius M. Antoni perfamiliaris, cuius praefectus cum esset in Cilicia est interfectus; isqui accusavit C. Fimbriam, M. Mari Gratidiani pater. atque etiam apud socios et Latinos oratores habiti sunt Q. Vettius Vettianus e Marsis, quem ipse cognovi, prudens vir et in dicendo brevis; Q. D. Valerii Sorani, vicini et familiares mei, non tam in dicendo admirabiles quam docti et Graecis litteris et Latinis; C. Rusticelius Bononiensis, is quidem et exercitatus et natura volubilis; omnium autem eloquentissimus extra hanc urbem T. Betucius Barrus Asculanus, cuius sunt aliquot orationes Asculi habitae; una Romae contra Caepionem nobilis sane, quoi orationi Caepionis ore respondit Aelius, qui scriptitavit orationes multis, orator ipse numquam fuit. apud maiores
Abbreviated transcription (Latin):
quod ess& in rebus priuatis amicis
eius in re.p. ipsuis dignitatis satis.
Fodem tempore. M. herennius
in mediocribis oratoribus latine
& diligenter loquentibus nume¬
ratus est. qui tamen suma nobilitite
hominem cognatione: sodalitate
collegio summa etam eloquentia
.L. philippum in consulatiis pertiõe
superauit. Fodem tempore .c. clodius
& si propter summam nobilitatẽ
& singularem potennam magnus
erat tamen enam eloquennae
quandam mediocritatem afferebat.
Euidem fere temporis fuit eques
romanus .C. tuus qui meo iudicio¬
eo peruenisse uidet᷑ quo potuit
fere latinus orator sine grecis
litteris & sine multo usu perue¬
nire. Huius orationes tantum
argutaꝵ: tantum exemplorr̃
tantum urbanitats habent ut
pene aiticostilo scriptae esse
uideantur. Fasdem argunas in
tragoedias satisille quidem acute
sed parum tragice transtulit.
quem studebat imitariL. Afraniꝰ
poeta homo perãgutus in fabulis
quidem etiam ut scius disertus

Expanded text:
quod esset in rebus privatis amicis quod esset in rebus privatis amicis eius, in re publica ipsius dignitati satis. Eodem tempore M. Herennius in mediocribus oratoribus Latine et diligenter loquentibus numeratus est; qui tamen summa nobilitate hominem, cognatione sodalitate conlegio, summa etiam eloquentia, L. Philippum in consulatus petitione superavit. Eodem tempore C. Claudius, etsi propter summam nobilitatem et singularem potentiam magnus erat, tamen etiam eloquentiae quandam mediocritatem adferebat. Eiusdem fere temporis fuit eques Romanus C. Titius, qui meo iudicioeo pervenisse videtur quo potuit fere Latinus orator sine Graecis litteris et sine multo usu pervenire. Huius orationes tantum argutiarum, tantum exemplorum, tantum urbanitatis habent, ut paene Attico stilo scriptae esse videantur. Easdem argutias in tragoedias satis ille quidem acute, sed parum tragice transtulit. Quem studebat imitari L. Afranius poeta, homo perargutus, in fabulis quidem etiam, ut scitis, disertus.
Abbreviated transcription (Latin):
ordine illa dicuntur & iniudia
concitatur in iudicum & in ac¬
eusatorum factionem contra qͦꝵ
potentam populariter tum dicẽ¬
dum fuit: multa in illa oratione
grauiter: multa leniter: multa
aspere: multa facete dicta sũĩ
plura etiam dicta quam scripta
quod ex quibusdam capitibus
expositis nec explicatis intellegi
potest. Ipsa illa censoria contra
.MN. domitium collegam non est
oratio: sed quasi capita rerum
& orationis commentarium paulo
plenius. Nulla est enim altercatio
clamoribus unꝗͣ habita marorib
Et uero fuit in hoc enam popula¬
ris dictio excellens. Antonu genꝰ
dicendi multo aptius iudiciis ꝗͣ
contionibus. hoc loco ipsum domi¬
tium non relinquo: nam & si non
fuit in oratoꝵ numero tamen
pone saus eo fusse oranonis atq
ingenii quo & magistratus ꝑsonã
& consularem dignitatem iueretꝰ
Quod idem de .c. caedio dixerim in¬
dustriam in eo summã fuisse: sum¬
masq uirtutes eloquentiae tantỹ

Expanded text:
ordine illa dicuntur, et invidia ordine illa dicuntur, et invidia concitatur in iudicum et in acusatorum factionem, contra quorum potentiam populariter tum dicendum fuit. Multa in illa oratione graviter, multa leniter, multa aspere, multa facete dicta sunt; plura etiam dicta quam scripta, quod ex quibusdam capitibus expositis nec explicatis intellegi potest. Ipsa illa censoria contra Cn. Domitium conlegam non est oratio, sed quasi capita rerum et orationis commentarium paulo plenius. Nulla est enim altercatio clamoribus umquam habita maioribus. et vero fuit in hoc etiam popularis dictio excellens; Antoni genus dicendi multo aptius iudiciis quam contionibus. Hoc loco ipsum Domitium non relinquo. Nam etsi non fuit in oratorum numero, tamen pono satis in eo fuisse orationis atque ingeni, quo et magistratus personam et consularem dignitatem tueretur; quod idem de C. Caelio dixerim, industriam in eo summam fuisse summasque virtutes, eloquentiae tantum,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam.L. Crassi in consulatu pro
.&. Caepione defensione uincta
non breuis ut laudatio ut oratio
autem breus. postrema censo¬
ris oratio qua anno duo dequin¬
quagesimo usus est: inhis omnib:
inest quidam sine ullo fuco ue¬
ritatis color: quin etiam com¬
prȩhensio & ambitus ille uerboꝵ
si sic ꝑhiodorum appellari plac&
erat apud illum contractus & bre¬
unis & in membra quaedam quae
graeci uocant dispertibat
oranonemꝰ lubentius. hoc loco pru¬
tus quando quidem iu istos crato¬
res inquit tantopere laudas uellẽ
aliquid Antonio praeter illum de
oratione dicendi sane exilem li¬
bellum plura crasso libuiss& scri¬
bere. Cum enim omnibus memo¬
piam sui tum etiam disciplinam
dicendi nobis reliquissent. nam
sceuolae dicendi elegantiam satis
ex his orationibus quas reliquit
habemus cognitam. Et ego mihi
quidem a pueritia quasi ma¬
gistra fuit in quam illa in legẽ
cepionis oratio in qua & aucto¬
ritas ornatur senatus quo pro

Expanded text:
etiam L. Crassi in consulatu pro etiam L. Crassi in consulatu pro Q. Caepione† defensione iuncta† non brevis ut laudatio, ut oratio autem brevis; postrema censoris oratio, qua anno duodequinquagesimo usus est. In his omnibus inest quidam sine ullo fuco veritatis color; quin etiam comprehensio et ambitus ille verborum, si sic peri/odon appellari placet, erat apud illum contractus et brevis, et in membra quaedam, quae kw=la Graeci vocant, dispertiebat orationem libentius. hoc loco Brutus: Quando quidem tu istos oratores, inquit, tanto opere laudas, vellem aliquid Antonio praeter illum de ratione dicendi sane exilem libellum, plura Crasso libuisset scribere: cum enim omnibus memoriam sui tum etiam disciplinam dicendi nobis reliquissent. Nam Scaevolae dicendi elegantiam satis ex eis orationibus, quas reliquit, habemus cognitam. et ego: Mihi quidem a pueritia quasi magistra fuit, inquam, illa in legem Caepionis oratio; in qua et auctoritas ornatur senatus, quo pro
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq prorsus inquit brutus sed
audisse uideor & eum collegam
crassi credo fuisse omnibus quidẽ
aliis inꝗͣ ĩmagistratibus sed iribunꝰ
anno post fuit. eoq in rostris sedẽte
suasit seruiliam legem crassus
nam censuram sine sceuola gessit
eum enim magistratum ne mo
unꝗͣ sceuolaꝵ petiuit. sed haec
Crassi cum aedita orato est quam
te sȩpe legisse certo scio. quatuor
& triginta dum habebat antios
tondemq annis mil aetate prȩ¬
stabat his enim consulibus eam
legem suasit quibus nan sumus
cum ipse ess& q. caepione cõs
nans d̃ .c. laelio triennio ipso
minor ꝗͣ Antonius quodidcirco
posui ut dicendi latine prima ma¬
turitas in qua etate extitisset
poss& notari & intellegeret
ĩam ad summum pene esse per¬
ductam: ut eo nihilferme ꝗsqͣ
addere poss& nisi qui a pbiloso¬
phia a iure eiuili ab historia fu¬
iss& instructior. Erit inquit
M.brutus aut iam est iste quem
expectas ne scio inquam sed est

Expanded text:
ita prorsus, inquit Brutus; sedita prorsus, inquit Brutus; sedaudivisse videor et eum conlegam Crassi credo fuisse. Omnibus quidem aliis, inquam, in magistratibus, sed tribunus anno post fuit eoque in Rostris sedente suasit Serviliam legem Crassus; nam censuram sine Scaevola gessit: eum enim magistratum nemo umquam Scaevolarum petivit. Sed haec Crassi cum edita oratio est, quam te saepe legisse certo scio, quattuor et triginta tum habebat annos totidemque annis mihi aetate praestabat. His enim consulibus eam legem suasit quibus nati sumus, cum ipse esset Q. Caepione consule natus et C. Laelio, triennio ipso minor quam Antonius. Quod idcirco posui ut dicendi Latine prima maturitas in qua aetate exstitisset posset notari et intellegeretur iam ad summum paene esse perductam, ut eo nihil ferme quisquam addere posset, nisi qui a philosophia, a iure civili, ab historia fuisset instructior. erit, inquit M. Brutus, aut iam est iste quem exspectas? Nescio, inquam. Sed est
Abbreviated transcription (Latin):
crebro supplosio pedis. Uehe mẽs
& interdum irata & plena
iusti doloris oratio: multae &
cum grauitate facetiae qđq
difficile est idem & perorna¬
tus & perbreuis iam in altercãdo
inuenit parem ne minem uersatꝰ
est in omni fere genere causmꝑ
mature in locum principum
oratorum uenit accusauit .c.
Carbonem eloquentissimum homi¬
nem: ad modum adulescens: sum¬
mam ingenu non laudem modo
sed etiam admirationẽ est con¬
secutus: defendit postea liciniã
uirginem cum annos xxuii natus
essa. In ea ipsa causa fuit eloque¬
tissimus: orationis eis scriptas
masdam partis reliquit. Uoluit
adule scens in coloniã narbonensi
causae popularis aliquid attin¬
gere eamq coloniam ue fecit
ipse deducere stauneam legẽ
senior ut ita dicam quamaetas
illa fe rebat oratio: multae de¬
mle cause: sed ita tacitus tribu¬
natus ut nisi in eo magistratu
cenauiss& apud preconem granuũ
idq nobis bis narrauiss& lucilium
tribunum plebis nescire mus fuisse

Expanded text:
crebra supplosio pedis; vehemens crebra supplosio pedis; vehemens et interdum irata eL plena iusti doloris oratio, multae et cum gravitate facetiae; quodque difficile est, idem et perornatus et perbrevis; iam in altercando invenit parem neminem. versatus est in omni fere genere causarum; mature in locum principum oratorum venit. Accusavit C. Carbonem eloquentissimum hominem admodum adulescens; summam ingeni non laudem modo sed etiam admirationem est consecutus. defendit postea Liciniam virginem, cum annos xxvii natus esset. In ea ipsa causa fuit eloquentissimus orationisque eius scriptas quasdam partis reliquit. Voluit adulescens in colonia Narbonensi causae popularis aliquid adtingere eamque coloniam, ut fecit, ipse deducere; exstat in eam legem senior, ut ita dicam, quam aetas illa ferebat oratio. Multae deinde causae; sed ita tacitus tribunatus ut, nisi in eo magistratu cenavisset apud praeconem Granium idque nobis bis narravisset Lucilius, tribunum plebis nesciremus fuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
&. artum studior que quasi
finitima uicinitas tantum abest
ab obtreciatione inuidia quae
sol& lacerare plerosq ut. in ea
non modo non exulcerare ue¬
stram grauam sed euam conci¬
liare uideatur: quali enim te
erga illum ꝑspicio tali illum in
te uoluntate indicioq cognoui
Itaq doleo & ilhus consilio & tua
uoce populum romanum care
tam diu quod cum perse dolẽdr̃
est tum multo magis considerãti
ad quos ista non translata sint
sedͥ ne scio quo pacto deuenerũt.
h ic atticus dixeram inquit a pr̃¬
cipio dere .p. ut sileremus. ltaq
faciamus nam si isto modo uo¬
lumus singulas res desiderare
non modo quȩ rendi sed ne lu¬
gendi quidem finem reperie¬
mus. Pergamus ergo inquã ad
reliqua & institutum ordinẽ
persequamur : parans igitꝰ
uemebat Crassus expectabat᷑
audiebatͤ a prinoipio statim
quod erat apud eum semper
accuratum expectatione di¬
gnus uidebat᷑ : non multa iac¬
tano corporis: non inlinatio
uocis. nulla inambulatio non

Expanded text:
et artium studiorumque quasi et artium studiorumque quasi finitima vicinitas tantum abest ab obtrectatione et invidia, quae solet lacerare plerosque, uti ea non modo non exulcerare vestram gratiam sed etiam conciliare videatur. Quali enim te erga ilium perspicio, tali ilium in te voluntate iudicioque cognovi. itaque doleo et illius consilio et tua voce populum Romanum carere tam diu; quod cum per se dolendum est tum multo magis consideranti ad quos ista non tralata sint, sed nescio quo pacto devenerint. Hic Atticus: Dixeram, inquit, a principio, de re publica ut sileremus; itaque faciamus. Nam si isto modo volumus singulas res desiderare, non modo querendi sed ne lugendi quidem finem reperiemus. pergamus ergo, inquam, ad reliqua et institutum ordinem persequamur. Paratus igitur veniebat Crassus, exspectabatur, audiebatur; a principio statim, quod erat apud eum semper accuratum, exspectatione dignus videbatur. Non multa iactatio corporis, non inclinatio vocis, nulla inambulatio, non
Abbreviated transcription (Latin):
utraque re consideratam tardita¬
tem uicit c expediendis conficĩ¬
endiq rebus sic & hab&. quod
uterq eoꝵ habuit & expleiit
quod uiriq defuit. Itaq ut crass
mihi uidetur sapiennuis fecisse
ꝗͣ sceuda. hic enim causas studio¬
se recipiebat in quibus a crasso
superabat᷑. Ille se consuli solebat
ne qua in re inferior ess&. quã
sceuola. sic seruuis apsentissume
cum duo ciuiles artes ac foren¬
ses plurimum & laudis haberẽt
& grauae perfecit ut altera
praestar&. omnibus ex altera
tantum assumer& quantum
&. ad tuendi ius ciuile & ad ob¬
tnendam consularem dignitatẽ
satis. Tum brutus ita prorsus inꝗt
& antea pudebam audiui eum
nuꝑ & studiose & frequenter
sami eum ex eo uis nostrum
pontificium qua ex parte eum
iuri euuli conuinetum esset.
uellem cognoscere & nunc mex
iudicium nullo magis confirmo
testimonio & iudicio tuo: simł
illud gaudo quod & equalitas
uestra &: pares honoꝵ gradus

Expanded text:
utraque re consideratam tarditautraque re consideratam tarditatem vicit expediendis conficiendisque rebus. Sic et habet quod uterque eorum habuit, et explevit quod utrique defuit. itaque ut Crassus mihi videtur sapientius fecisse quam Scaevola—hic enim causas studiose recipiebat, in quibus a Crasso superabatur; ille se consuli nolebat, ne qua in re inferior esset quam Scaevola—, sic Servius sapientissime, cum duae civiles artes ac forenses plurimum et laudis haberent et gratiae, perfecit ut altera praestaret omnibus, ex altera tantum assumeret quantum esset et ad tuendum ius civile et ad obtinendam consularem dignitatem satis. tum Brutus: Ita prorsus, inquit, et antea putabam—audivi enim nuper eum studiose et frequenter Sami, cum ex eo ius nostrum pontificium, qua ex parte cum iure civili coniunctum esset, vellem cognoscere—et nunc meum iudicium multo magis confirmo testimonio et iudicio tuo; simul illud gaudeo, quod et aequalitas vestra et pares honorum gradus
Abbreviated transcription (Latin):
nunꝗͣ effe ciss& ipsuis iuris sciẽt̾ia
nisi ea praeterea didiciss& artẽ
quae docer& rem uniuersam
tribuere in partes: latentem
explicare definiendo: obscura
explanare interpretando.am¬
biguam primum uidere: de¬
inde distinguere: postremo
habere regulam qua uera &
falsa iudicarentur: & quae ꝗbus
propositis essent quaeq non
essent consequenna hic enim at.¬
tulit. hanc artem omnium artiũ
maxumã quasi lucem ad ea quae
confuse ab aliis aut respondebant᷑
aut agebantur. Diale ticam mihi u¬
deris dicere inquit. Recte in quã
intelligis. Sed adiunxit euam litte¬
rarum seientiam & loquendi ele¬
gantiam quae ex scriptis eius qͦꝵ
similia nulla sunt facillime per¬
spiei potest quumq dicendi causa
duobus peritissumis operam dediss&
Llucinio balbo.c. aquilio gallo:
galli hominis acuti & exercitati
promptam & paratam in agẽdo
& in respondendo celeritatem
subtilitate diligentiaq superaun
balbi docti & eruditi hominis in

Expanded text:
numquam effecisset ipsius iuris scientia, numquam effecisset ipsius iuris scientia, nisi eam praeterea didicisset artem quae doceret rem universam tribuere in partis, latentem explicare definiendo, obscuram explanare interpretando, ambigua primum videre, deinde distinguere, postremo habere regulam qua vera et falsa iudicarentur et quae quibus propositis essent quaeque non essent consequentia. hic enim adtulit hanc artem omnium artium maximam quasi lucem ad ea quae confuse ab aliis aut respondebantur aut agebantur. dialecticam mihi videris dicere, inquit. Recte, inquam, intellegis; sed adiunxit etiam et litterarum scientiam et loquendi elegantiam, quae ex scriptis eius, quorum similia nulla sunt, facillime perspici potest. cumque discendi causa duobus peritissimis operam dedisset, L. Lucilio Balbo C. Aquilio Gallo, Galli hominis acuti et exercitati promptam et paratam in agendo et in respondendo celeritatem subtilitate diligentiaque superavit; Balbi docti et eruditi hominis in
Abbreviated transcription (Latin):
ut uis ciuile facile possit tueri
aetatesq nostre ut illoꝵ nihil
aut non fere multum differũt.
Et ego de me inꝗͣ dicere nihil est
necesse: de seruo autem & tu
probe dicis & ego dicam quod
senuo non enim facile quem
dixerim plus studii ꝗͣ illum &
addicendum & ad omnis bonaꝵ
disciplinas adhibuisse nam & in
isdem exercitationibus ineũte
aetate fumus & postea una
rhodum ille enam profectus ẽ
quo mehor ess& & doctior &
inde ut rediit uidet᷑ mihi in
secunda arte primus esse: ma¬
luisse ꝗͣ in prima secundus: atq:
aut scio an par principibus esse
potuiss&. Sed fortasse maluit id qđ
est adeprus longe omnium: nõ
eiusdem modo etatis: sed eorũ
etiam qui fuissent in iure euuli
esse princeps hic brutus aintu
inquit etiam ne .&. Sceuolae
serinum nostrum anteponis:
sic enim in quam brute existĩo
uris ciuilis magnum usum &
apud sceuolam & apud multos
finsse artem in hoc uno quod

Expanded text:
ut ius civile facile posset tueri; ut ius civile facile posset tueri; aetatesque vestrae, ut illorum, nihil aut non fere multum differunt. et ego: De me, inquam, dicere nihil est necesse; de Servio autem et tu probe dicis et ego dicam quod sentio. Non enim facile quem dixerim plus studi quam illum et ad dicendum et ad omnis bonarum rerum disciplinas adhibuisse. Nam et in isdem exercitationibus ineunte aetate fuimus et postea una Rhodum ille etiam profectus est, quo melior esset et doctior; et inde ut rediit, videtur mihi in secunda arte primus esse maluisse quam in prima secundus. Atque haud scio an par principibus esse potuisset; sed fortasse maluit, id quod est adeptus, longe omnium non eiusdem modo aetatis sed eorum etiam qui fuissent in iure civili esse princeps. hic Brutus: Ain tu? inquit. Etiamne Q. Scaevolae Servium nostrum anteponis? Sic enim, inquam, Brute, existimo, iuris civilis magnum usum et apud Scaevolam et apud multos fuisse, artem in hoc uno; quod
Abbreviated transcription (Latin):
rebus ita dissimiles erant inter
sese statuere: ut tamen non pos¬
ses uirius te malles similiorem:
crassus erat elegantium parcis¬
simus: sceuola parcoꝵ elegãtissimꝰ
crassus in summa comitate habebat
enam seueritatis satis: sce uolae m̃lta
in seueritate non deerat tamen co¬
mitas lic& omnia hoc modo: sed ue¬
reor ne singi uideantur haec ut
dicantur a me quodam modo res:sed
tamen sic se hab& cum omnis uirt
sit ut uestra brute netus accade¬
mia dixit medioeritas uterq hoꝵ
medium quiddam uolebat sequi:
sed ita cadebat ut alter ex alterius
laude partem uterq autem suam
totam haber&. Tumbrutus cum
ex tua oratione mibi iudeor inquit
bene crassum & sceuolam cogno¬
uisse tum de te & de seruio sulpi¬
cio cogitans esse quandam nobis
cum illis similitudinem iudico.
Q uonam inquam istuc modo quia
mihi ut tu uideris inquit tantũ
iuris ciuilis scire uoluisse: ꝗͣtum
satis ess& oratori & seruius elo¬
quentae tantum assum psisse :¬

Expanded text:
rebus ita dissimiles erant inter rebus ita dissimiles erant inter sese, statuere ut tamen non posses, utrius te malles similiorem. Crassus erat elegantium parcissimus, Scaevola parcorum elegantissimus; Crassus in summa comitate habebat etiam severitatis satis, Scaevolae multa in severitate non deerat tamen comitas. licet omnia hoc modo; sed vereor ne fingi videantur haec, ut dicantur a me quodam modo; res se tamen sic habet. Cum omnis virtus sit, ut vestra, Brute, vetus Academia dixit, mediocritas, uterque horum medium quiddam volebat sequi; sed ita cadebat ut alter ex alterius laude partem, uterque autem suam totam haberet. tum Brutus: Cum ex tua oratione mihi videor, inquit, bene Crassum et Scaevolam cognovisse, tum de te et de Ser. Sulpicio cogitans esse quandam vobis cum illis similitudinem iudico. Quonam, inquam, istuc modo? Quia mihi et tu videris, inquit, tantum iuris civilis scire voluisse quantum satis esset oratori, et Servius eloquentiae tantum assumpsisse
Abbreviated transcription (Latin):
mus Sceuola putarenir. Qui ꝗdẽ
cum ꝑacutus ess&. ad excogitan¬
dum quid in uire aut in aequo
uerum ess& aut non ess&: tũ
uerbis erat ad rem cum summa
breuitate mirabiliter aptus. gr
sit nobis orator in hoc inter pretãdi
ex planandi edisserendi genere
mirabilis sicut simile nihil iuderĩ
In augendo in ornando in refellẽdo
magis existumator metuendus
ꝗͣ admirandus orator. Uerum ad
Crassum reuertamur. Tumbrutꝰ
& si satis inquit mihi uidebar ha¬
beri cognitum sceuolam ex his
rebus quas audiebam ex .c. rutilio
quo utebar propter familiarita¬
tem sce uolae nostri tamen ista
mihi eius dicendi tanta laus nota nõ
erat. Itaq coepi uoluptatem tam
ornatum uirum tamq excellẽs
ingenium fuisse in nostra re. p
hic ego noli inquam brute ex istimare
his duobus quicꝗͣ fiusse in nostra ci¬
uitate. praestantuis: nam ut paulo
antedixi consultoꝵ alterum diser¬
tissimum: disertoꝵ alterum con¬
sultissimum fuisse. sic in reliquis

Expanded text:
mus Scaevola putaretur. Qui quidem mus Scaevola putaretur. Qui quidem cum peracutus esset ad excogitandum quid in iure aut in aequo verum aut esset aut non esset, tum verbis erat ad rem cum summa brevitate mirabiliter aptus. qua re sit nobis orator in hoc interpretandi explanandi edisserendi genere mirabilis, sic ut simile nihil viderim; in augendo, in ornando, in refellendo magis existimator metuendus quam admirandus orator. verum ad Crassum revertamur. Tum Brutus: etsi satis, inquit, mihi videbar habere cognitum Scaevolam ex eis rebus quas audiebam saepe ex C. Rutilio, quo utebar propter familiaritatem Scaevolae nostri, tamen ista mihi eius dicendi tanta laus nota non erat; itaque cepi voluptatem tam ornatum virum tamque excellens ingenium fuisse in nostra re publica. hic ego: Noli, inquam, Brute, existimare his duobus quicquam fuisse in nostra civitate praestantius. Nam ut paulo ante dixi consultorum alterum disertissimum, disertorum alterum consultissimum fuisse, sic in reliquis
Abbreviated transcription (Latin):
tas: erat cum grauitate uinddus
facetiaꝵ & urbanitats oratoriꝰ
nec scurrilis lepos latine loquendi
aceurata & sine molestia diliges
elegantia in disserendo mira ex¬
plicatio. Cum de uire tiuili cum
de &equo & bono dispitaretur
argumentoꝵ & similitudinum
copia: nam ut. Antonius coniectu¬
ra mouenda: aut sedanda suspi¬
cione: aut excitanda incredibilẽ
uim habebat sic interpretando
in difinendo: in explicanda equi¬
tate: nihil erat crasso copiosius.
Idq cum sepe alias tum apud .c .u.
.Ln.m. curi causa cognitum est
Ita enim multa tum contra serip¬
tum proaequo & bono dixit ut
hominem accutissimum .Q. Sceuoli
& in iure in quo illa causa uertebatᷤ
paratissimum obruer&. argu¬
mentoꝵ exemploꝵq copia. atq
ita nim ab his patronis equalibus
etiam consularibus causa illa didta¬
dicta est: cum uterq ex contra¬
ria parte ius ciuile defender&
ut eloquentium uris peruissimus
Crassus iuris peritore eloquentissi¬

Expanded text:
tas, erat cum gravitate iunctus tas, erat cum gravitate iunctus facetiarum et urbanitatis oratorius, non scurrilis lepos, Latine loquendi accurata et sine molestia diligens elegantia, in disserendo mira explicatio; cum de iure civili, cum de aequo et bono disputaretur, argumentorum et similitudinum copia. nam ut Antonius coniectura movenda aut sedanda suspicione aut excitanda incredibilem vim habebat: sic in interpretando, in definiendo, in explicanda aequitate nihil erat Crasso copiosius; idque cum saepe alias tum apud centumviros in M'. Curi causa cognitum est. ita enim multa tum contra scriptum pro aequo et bono dixit, ut hominem acutissimum Q. Scaevolam et in iure, in quo illa causa vertebatur, paratissimum obrueret argumentorum exemplorumque copia; atque ita tum ab his patronis aequalibus et iam consularibus causa illa dicta est, cum uterque ex contraria parte ius civile defenderet, ut eloquentium iuris peritissimus Crassus, iuris peritorum eloquentissi
Abbreviated transcription (Latin):
tiis congruens: manus. humeri: la¬
tera. supplosio pedis status incessus
omnisꝙ motus cum uerbis senten¬
tusq consentiens. Uox pe rmanẽs
uerum subrauca natura sed hoc uit̃
huic uni in bonum conuertebat: ha¬
bebat enim flebile quiddam in que¬
stionibus aptumq eum ad fidem
faciendam tum ad misericordiam
commoriendam ut uerum iderer
in hoc illud quod demosthenem fe¬
runt. Ei qui quae siuss& quid pri¬
mum ess& in dicendo achonem. ꝗd
secundum idem &idem tertium
respondisse: nulla res magis penetrat
inanimos eosq fingit. format. flec¬
tit: talisq oratores uideri facit:
quales ipsi se uideri nolunt. huic
alii parem esse dicebant: alii ante¬
ponebant. L.Crassum illud quidẽ
certe omnes ita iudicabant nemi¬
nem esse qui hoꝵ altero utro
patrono euiusꝗͣ ingenui requirera
Equidem quanqͥ Antonio tantũ
tribuo quantũm supradixi: tamẽ
Crasso nihil statuo fieri potusse
perfectius. Erat summa graui¬

Expanded text:
tiis congruens: manus umeri latiis congruens: manus umeri latera supplosio pedis status incessus omnisque motus cum verbis sententiisque consentiens; vox permanens, verum subrauca natura. Sed hoc vitium huic uni in bonum convertebat. habebat enim flebile quiddam in questionibus aptumque cum ad fidem faciendam tum ad misericordiam commovendam: ut verum videretur in hoc illud, quod Demosthenem ferunt ei, qui quaesivisset quid primum esset in dicendo, actionem; quid secundum, idem et idem tertium respondisse. Nulla res magis penetrat in animos eosque fingit format flectit talisque oratores videri facit, qualis ipsi se videri volunt. huic alii parem esse dicebant, alii anteponebant L. Crassum. Illud quidem certe omnes ita iudicabant, neminem esse qui horum altero utro patrono cuiusquam ingenium requireret. Equidem quamquam Antonio tantum tribuo quantum supra dixi, tamen Crasso nihil statuo fieri potuisse perfectius. Erat summa gravi
Abbreviated transcription (Latin):
laus oratoris est: in uerbis nam
ipsum latine loqua est .Illud quidẽ¬
est ut pauloante dixi in magna
laude ponendum. sed nontam
sua sponte ꝗͣ quod est aplerisq
neglectum: non enim tam pre¬
cdarum est scire latne ꝗͣ turpe
ne scire: neq tam id mihi orato¬
ris boni ꝗͣ cuus romani propriuma
uidetur: sed tamen Antoriuis in
uerbis & eligendis neq id ipsum
tam leporis causa ꝗͣ ponderis & col¬
locandis &. compressione de uincen¬
dis: nihil nontad rationem & tanꝗͣ
ad artem dirigebat. Uerum multo
magis hoc idem in sententiaꝵ orna¬
mentis & conformationibus: quo
genere quia prestat omnibus de¬
mosthenes: idcirco adoctis oratoꝵ
est princeps iudicatus
ornant oratorem eaq non tam in
uerbis pingendis habent pondus. ꝗͣ
in illuminandis sententus. Sed cum
haec magna in Antonio: tum actio
singularis quae si partienda est in
gestum atq uocem. geste s erat nõ
uerba exprimens: sed cum senten¬

Expanded text:
laus oratoris est in verbis,—nam laus oratoris est in verbis,—nam ipsum Latine loqui est illud quidem, ut paulo ante dixi, in magna laude ponendum, sed non tam sua sponte quam quod est a plerisque neglectum: non enim tam praeclarum est scire Latine quam turpe nescire, neque tam id mihi oratoris boni quam civis Romani proprium videtur;—sed tamen Antonius in verbis et eligendis, neque id ipsum tam leporis causa quam ponderis, et conlocandis et comprehensione devinciendis nihil non ad rationem et tamquam ad artem dirigebat; verum multo magis hoc idem in sententiarum ornamentis et conformationibus. quo genere quia praestat omnibus Demosthenes, idcirco a doctis oratorum est princeps iudicatus.ornant oratorem eaque non tam in verbis pingendis habent pondus quam in inluminandis sententiis. sed cum haec magna in Antonio tum actio singularis; quae si partienda est in gestum atque vocem, gestus erat non verba exprimens, sed cum senten
Abbreviated transcription (Latin):
qued dicam existimari potest. q̃ ꝗͣ
multi enim iam oratores comme¬
morau sunt & quam diu in eoꝵ
enumeratione uersamur: cum
tamen spisse atq uix ut dudum
ad demosthenem & hyperiden
sic nunc ad Antoniũ Crassumq
ꝑueniamus. Nam ego sic existimo
hos oratores fuisse maximos & in
his primum cum gracchoꝵ gloria
latine dicendi copiam equatam.
Omnia ueniebant Antonio in mẽtẽ
ea quae suo queq loco ubi pluri¬
mum proficere & ualere possẽt
ut ab imperatore aquites. pedi¬
tes: leuis armatura sic ab illo in
maxime oportunis orationis par¬
tibus collocabantur: erat memo¬
ria summa nulla meditationis
suspicio imparatus semper aggre¬
di ad dicendum iudebaiur. Sed
ita erat paratus ut iudices illo
dicente non nunꝗͣ uiderentur
non satis parati ad cauendum
fuisse. Uerba ipsa non illa quidẽ
elegantissimo sermone it aque
diligenter loquendi laude c̃aruit:
neq tamen est admodum inꝗuate
locutus: sed illa quae proprie

Expanded text:
quod dicam existimari potest. quam quod dicam existimari potest. quam multi enim iam oratores commemorati sunt et quam diu in eorum enumeratione versamur, cum tamen spisse atque ViX, ut dudum ad Demosthenem et Hyperidem, sic nunc ad Antonium Crassumque pervenimus! Nam ego sic existimo, hos oratores fuisse maximos et in his primum cum Graecorum gloria Latine dicendi copiam aequatam. Omnia veniebant Antonio in mentem; eaque suo quaeque loco, ubi plurimum proficere et valere possent, ut ab imperatore equites pedites levis armatura, sic ab illo in maxime opportunis orationis partibus conlocabantur. Erat memoria summa, nulla meditationis suspicio; imparatus semper aggredi ad dicendum videbatur, sed ita erat paratus ut iudices illo dicente non numquam viderentur non satis parati ad cavendum fuisse. verba ipsa non illa quidem elegantissimo sermone—itaque diligenter loquendi laude caruit neque tamen est admodum inquinate locutus—, sed illa, quae propria
Abbreviated transcription (Latin):
res acres atq acerbi .lta in iudicix
capius multos uocauerunt pro rei
non scepe dixerunt . sp. toruis satis
ualuit in populari genere dicendi
is qui agrum publicum uiuosa &
inutili lege uectigale leuauit M
marcellus aesernini pater. non ille
quidem in patronis sed in promptis
tamenꝰ non inexercnatis ad dicendũ
fuit. ut silius euis p lentalus lenã
cotta pretorius in mediocrium oratoꝵ
numero dicendi. non ita multum
laude processerat. sed de industria
cum uerbis: tum etiam ipso sono: qͥsi
subrustico persequebatr: atque
imitabatur antiquitatem. Atque
ego in hoc ipso cotta & in aliis plu¬
ribus intellego me non ita disertos
homines & rettulisse in oratorĩr.
numerum & relaturum. Est enĩ
propositum colligere eos qui hoc
munere in ciuitate functi sunt.
ut tenerent oratoꝵ locum quoꝵ
quidem quae fuerit ascensio. &
quam in omnibus rebus difficilis op¬
timi perfectio atq absolutio. ex eo

Expanded text:
res acres atque acerbi; itaque in iudicium res acres atque acerbi; itaque in iudicium capitis multos vocaverunt, pro reis non saepe dixerunt. Sp. Thorius satis valuit in populari genere dicendi, is qui agrum publicum vitiosa et inutili lege vectigali levavit. M. Marcellus Aesernini pater non ille quidem in patronis, sed et in promptis tamen et non inexercitatis ad dicendum fuit, ut filius eius P. Lentulus. L. etiam Cotta praetorius in mediocrium oratorum numero, dicendi non ita multum laude processerat, sed de industria cum verbis tum etiam ipso sono quasi subrustico persequebatur atque imitabatur antiquitatem. Atque ego et in hoc ipso Cotta et in aliis pluribus intellego me non ita disertos homines et rettulisse in oratorum numerum et relaturum. Est enim propositum conligere eos qui hoc munere in civitate functi sint, ut tenerent oratorum locum; quorum quidem quae fuerit ascensio et quam in omnibus rebus difficilis optimi perfectio atque absolutio ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
ray quoniam filurm cognouisti
noli expectare quid dicam ꝗͣqͣ
fil. quidem non fuit moratoꝵ
numero. sed non deerat ei tamẽ
in sententia dicenda: cum prude¬
tia tum elegans quoddam & erui¬
ditum oranonis genus: nec habi¬
tus est tamen pater ipse catulus
princeps in numero patronorũ
sederat talis: ut cum quosdam
audires qui tum orant praestan¬
tes uideretur esse inferior. Cum
autem ipsum audires sine compe¬
ratione non modo contentus esses
sed melius non quereres .Q. metel¬
lus numidicuis & eius collega. M. si¬
lanus dicebant de re .p. quod essẽt
illis uiris &. consulari dignitate
satis. M.Aurelius scaurus non
sepe dicebat sed polite: lanne ue¬
ro in primis est eleganter locutꝰ
quae laus. Eadem in aulo albino
bene loquendi fuit.nam flamen
albinis enam in numero habitus¬
est disertoꝵ . &. enam caepio iur
acer & fortis qui fortuna belli
crimini inuidia populi: calamitati
fuit. Tum euam .cl. memmu fue¬
runt oratores mediocres accusato¬

Expanded text:
rarum, quoniam filium cognovisti, rarum, quoniam filium cognovisti, noli exspectare quid dicam. Quamquam filius quidem non fuit in oratorum numero, sed non deerat ei tamen in sententia dicenda cum prudentia tum elegans quoddam et eruditum orationis genus. nec habitus est tamen pater ipse Catulus princeps in numero patronorum, sed erat talis ut, cum quosdam audires qui tum erant praestantes, videretur esse inferior, cum autem ipsum audires sine comparatione, non modo contentus esses, sed melius non quaereres. Q. Metellus Numidicus et eius conlega M. Silanus dicebant de re publica quod esset illis viris et consulari dignitati satis. M. Aurelius Scaurus non saepe dicebat sed polite; Latine vero in primis est eleganter locutus. Quae laus eadem in A. Albino bene loquendi fuit; nam flamen Albinus etiam in numero est habitus disertorum. Q. etiam Caepio, vir acer et fortis, cui fortuna belli crimini, invidia populi calamitati fuit. tum etiam C. L. Memmii fuerunt oratores mediocres, accusato