comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant habitura. Que si diligentius dic̃ta
intelligantur: ea fortasse que illis sacram̃tis
significabantur. finem ñ erant habitura. Ita
enim ne longius abeam: dicimus et̃num dm̃:
non utiq istas duas breuissimas sillabas. s
quod eis significatur. Dixit apłs tempora ȩter¬
na. priora & antiqua: quod in greco legitur.
ant. Spem uite ȩt̃nȩ quam ꝓmisit ñ mendax
ds̃. ante tempora etẽrna. Cum autẽ retrorsũ
tempora a constitutione mundi habere ui¬
deantur initium: quomͦ sunt eterna. nisi
quia eterna dixit. que ante se ñ habent ul
qd̾ dictum ẽ. ite in ignem et̃num: illud ẽe cdictũ
qd̾ non habet finem a contrario ꝓbat: eo ipso
loco euangłico de uita eterna. qu̾̃a iusti accep¬
turi sunt. Don enĩ &e habet finem. Ita enim
conclusit. Sic ibunt isti in ambustionem et̾¬
dere non futurũ impioꝵ sine fine suppliciũ:
qͥd de premio iustoꝵ credituri sumus. cũ in

Expanded text:
fuerant ha-bitura. quae si diligentius dicta fuerant ha-bitura. quae si diligentius dicta intellegantur, ea fortasse I quae illis sacramentis significabantur finem enim, ne longius abeam, dicimus aeternum Deum, non utique istas duas brevissimas syllabas, sed quod eis significatur. Et dixit Apostolus aeterna tempora priora et antiqua , quod in graeco legitur ait: Spem vitae aeternae quam promisit non mendax Deus ante tempora aeterna . Cum autem retrorsum tempora a constitutione mundi habere videantur initium, quomodo sunt aeterna, nisi quia aeterna dixit quae ante se non habent ullquod dictum est, Ite in ignem aeternum, illud esse dictum quod non habet finem, a contrario probat eo ipso loco evangelico de vita aeterna quam justi accepturi sunt: non enim et ipsa habet finem. Ita enim conclusit: Ibunt illi in ambustionem aetedere, non futurum impiorum sine fine supplicium; quid de praemio justorum credituri sumus, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
num int̾pretari potest: cõmodius alii inter¬
num. Non enim dictum est aeona: s ãc o¬
nion. Quod si a scło declinatũ eẽt. seculare
latine diceretur. ñ eternũ: qd̾ nemo unquã¬
int̾pres ausus est dicere. Quappt̾ licet latine
scłm cũ aliquo sine intelligatur: et̃num uͦ nisi
io qd̾ sine fine ẽ. non soleat appellari: ãconã
& appellatur. aeonioñ. nec ipsi greci qͣntum
existimo solent intelligere. nisi qd̃ ñ habet
non solemus dicere nisi et̃num: s ãe onã
Quamius quida interdũ etiam eternale au¬
dent dicere: ne latine lingue deẽe uideat᷑
ab eodem nomine deriuatio. Et fortasse qui¬
dem scd̾m morem scͥpturarum. inueniant
isti aliqͥd etiam ae onioñ dic̃tum qd sine fine
non sit: sicut ds in libris ueteris testamenti
assidue dicit. Hoc uobis erit legitimũ eter¬
num. qd̃ grecus habet aeonion. cũ de talibꝰ
sacramentis eomodo sepe p̃ciꝑet. que finẽ

Expanded text:
num intnum intrnum. Non enim dictum est αἰῶνα, sed αἰώνιον: quod si a saeculo declinatum esset, saeculare latine diceretur, non aeternum, quod nemo interpres unqua mausus est dicere. Quapropter licet latine saeculum cum aliquo fine intelligatur, aeternum vero nisi id quod sine fine est, non soleat appellari; αἰών et appellatur αἰώνιον, nec ipsi Graeci, quantum existimo, solent intelligere, nisi id quod non habet non solemus dicere nisi aeternum; sed αἰῶνα quamuis quidam aeternum etiam aeternale audeant dicere, ne latinae linguae deesse uideatur ab eodem nomine deriuatio. et fortasse quidem secundum morem scripturarum inueniant isti aliquid etiam αἰώνιονdictum quod sine fine non sit; sicut deus in libris ueteris testamenti assidue dicit: hoc uobis erit legitimum aeternum; quod graecus habet αἰώνιον, cum de talibus sacramentis eo modo saepe praeciperet, quae finem
Abbreviated transcription (Latin):
Quod autẽ & in eis erroris ẽ. qmqͣm te co¬
gnouisse iam uideam: tam̃ quẽadmodum
contra talia disseratur. ibi melius discere
poteris. ubi error ipse & olim exortus est:
& non olim ꝑditus. Quantũ possum etiã
tam̃ ego commoneo: ut de diaboli angłoꝵ¬
qr eius correctione & in pͥstinum statũ repa¬
ratione. saꝑe nichil audeas: non qͥa diabolo
et demonibr inuidemus: & eo modo quasi
uicem maliuolentie rependimus: cũ illi ñ
ob aliud nisi inuidentie stimulis agitati.
nr̃a itinera quib in d̾m tendimus ꝑturba¬
re conentur: s quia ultime sententie sũmi
&e ueracissimi iudicis. ex nr̃a p̾sumptione
nichil addere debemus. Ipse se enĩ similib
qui p̃paratus est diabolo & angłis eĩ. Nec mo¬
uere debet ut hoc loco et̃num ꝓ diutur no
accipiamus: qd̃ alibi scͥptum est. in et̾num
& in scłm scłi. Latinus qͥppe interpres no¬
luit dicere in ęt̾num & in ȩt̃num eterni.Sx

Expanded text:
quod autem et in eis erroris est quamquam te coquod autem et in eis erroris est quamquam te cognouisse iam uideam, tamen quemadmodum contra talia disseratur ibi melius discere poteris, ubi error ipse et olim exortus est et non olim proditus. Quantum possum tamen etiam ego commoneo ut de diaboli angelorumque eius correptione et in pristinum statum reparatione sapere nihil audeas; non quia diabolo et daemoniis inuidemus et eo modo quasi uicem maliuolentiae rependimus, cum illi non ob aliud nisi inuidentiae stimulis agitati nostra itinera quibus in deum tendimus perturbare conentur; sed quia ultimae sententiae summi et ueracissimi iudicis ex nostra praesumtione nihil addere debemus. ipse enim se similibusqui paratus est diabolo et angelis eius; nec mouere debet ut hoc loco aeternum pro diuturno accipiamus quod alibi scriptum est: in aeternum et in saeculum saeculi. latinus quippe interpres noluit dicere: in aeternum et in aeternum aeterni; sed
Abbreviated transcription (Latin):
falsitatem. Nam hoc mutare ẽ malum:
non euitare. Eerũptam̃ quia de ipso
dõ creaturarum omĩum conditore. hoc ẽ
de ipsa coeterna & incommutabili trini
date. ab eis qui ad hos libros origenis at¬
dulerunt. id traditum ẽẽ cõmemoras qd
ueritas habet. contra qũa ueritatẽ pris¬
cillianus sabellianum antiquũ dogia
restituit. ubi ipse pater qui filius qui &
de anima ita sentit. ut non eã ꝓpriam
uelit habere naturam. s ipso deo tanꝙͣ
particulam defluere. & tam deformit̃
inquinari. atqr indeterius cõmutari.
cum manicheis audeat affirmare: non
parũ boni ex libris illis ꝓuincia ur̃a ꝑce¬
pit. in ea re maxime in qua capitaliter er¬
ratur. De creatore quippe ñ de creatura:
tam falsa & tam nefaria sentiunt᷑.Siue
gͦ in hanc fidem qui deuiauerant resti¬
duti sunt. siue qui eam nondu nouerañ
illarũ disputationũ lectione didiceruñ.
hoc se gaudeant didicisse qd̾̃ sanum est.

Expanded text:
falsitatem; nam hoc mutare est malum, falsitatem; nam hoc mutare est malum, non euitare. uerum tamen quia de ipso deo, creaturarum omnium conditore, hoc est de ipsa coaeterna et incommutabili trinitate, ab eis qui ad vos libros Origenis attulerant, id traditum esse commemoras quod veritas habet, contra quam veritatem Priscillianus Sabellianum antiquum dogma restituit, ubi ipse Pater qui Filius, qui ede anima ita sentit, ut non eam propriam velit habere naturam, sed de ipso. Deo tanquam particulam defluere, et tam deformiter inquinari atque in deterius commutari, cum Manichaeis audeat affiparum boni ex libris illis prouincia uestra percepit in ea re maxime, in qua capitaliter erratur: de creatore quippe, non de creatura tam falsa et tam nefaria sentiuntur. siue ergo in hanc fidem qui deuiauerant restituti sunt siue qui eam nondum nouerant illarum disputationum lectione didicerunt, hoc se gaudeant didicisse quod sanum est.
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝑpt̾ea de nichilo creari aliqͥd possit.
quia uoluntas creantis etiam sine mate-¬
ria sibi sufficit: Quod si force ñ sołu ani
ri ex nichilo factam. icło qm̃ quicqͥd ds̃ fec̃.
uoluntate fecit. quȩ uoluntas utiq ñ ẽ
nichil: respiciant unde sedm corpus fac¬
tus sit homo. Certe enim sicut scͥptura
destatur. eum de limo uł de puluere t̾re
ds̃ fecit: &e ꝓculdubio uoluntate fecit. nͦ
tam̃ uoluntas cłi puluis aut limus ẽ. Sic̃
gͦ in eo quod ex limo factum ẽ. quamuiᷤ
uoluntate sit factum. non est uoluntaᷤᷤ
limus: ita in eo quod ex nichilo factum ẽ.
quamuis uoluntate sit factum. ñ est uo¬
luntas nichil. Iam uͦ quod dolencłu ad¬
didisti. ex priscilliani heresi ad errorem
origenis apud uos homines fuisse delap¬
sos. nec ab illa peste potuisse sanari. nisi
& ipsa medicina morbidum aliqͥd intulis¬
set: non ẽ quidem dolor iste culpandus.
Ueritas enim debuit: ñ falsitas pellere

Expanded text:
cum propterea de nihilo creari aliquid possit, cum propterea de nihilo creari aliquid possit, quia voluntas creantis etiam sine materia sibi sufficit? Quod si forte, non solum ari ex nihilo factam, ideo quoniam quidquid Deus fecit, voluntate fecit, quae voluntas utique non est nihil; respiciant unde secundum corpus factus sit homo. Certe enim, sicut Scriptura testatur, eum de limo vel de pulvere terrae Deus fecit , et procul dubio voluntate fecit: nec tamen voluntas Dei pulvis aut limus est. Sicut ergo in eo quod ex limo factum est, quamvis voluntate sit factum, non est voluntas limus; ita in eo quod ex nihquamuis uoluntate sit factum, non est uoluntas nihil.iam uero quod dolendum addidisti, ex Priscilliani haeresi ad errorem Origenis\' apud uos homines fuisse delapsos nec ab illa peste potuisse sanari, nisi et ipsa medicina morbidum aliquid intulisset, non est quidem dolor iste culpandus; ueritas enim debuit, non falsitas pellere
Abbreviated transcription (Latin):
deant quicqͥd illud ẽ eum uoluntate fecis¬
se: non enĩ aliquid fecisset inuitus: nͨ tam̃
icło eandem uoluntatem nichil ẽẽ: qͥa uo¬
luntate ab illo aliquid ex nichilo factũ ẽ.
Cũr gͦ de anima timent dicere: quod de
aliis quibrlibet rebr ñ dubitant dicere:
Aut si animã tantummͦ uoluntate dei
ꝑhibent factam. cet̾a eum ñ uoluntate fe.¬
cisse contendunt: qͥd absurdius. qͥd insantꝰ
dici potest. Quod si omĩa que fecit. uolun¬
tate utiq fecit:. nec tam̃ cum hoc dicimꝰ
eandem uoluntatem nichil eẽ clicimꝰ: hoc
non erat unde faceret: ce tam̃ qͥa uoluit
fecit. Usq adeo gͥ in eo qd̃ ex nichilo fecit
uoluntas non nichil dieitur: ut ipsa p̃ci¬
pue cõmendetur. Nam cui dicit᷑. subest
enim tibi cũ uoles posse: siue assit uncle
fiat. siue ñ assit. sat ẽ uoluntas. ubi sum¬
ma ẽ potestas. Quomͦ gͦ in eo qd de nichilo
creatur uoluntas creantis nicħ ẽẽ ꝑhibet᷑:¬

Expanded text:
deant, quidquid illud est, eum voluntate fecisdeant, quidquid illud est, eum voluntate fecisse; non enim aliquid fecisset invitus: nec tamen ideo eamdem voluntatem nihil esse, quia voluntate ab illo aliquid ex nihilo factum est. Cur ergo de anima timent dicere, quod de aliis quibuslibet rebus non dubitant dicere? Aut si animam tantummodo voluntate Dei perhibent factam, caetera eum non voluntate fecisse contendunt; quid absurdius, quid insanius dici potest? Quod si omnia quae fecit, voluntate utique fecit; nec tamen, cum hoc dicimus, eamdem voluntatem nihil esse dicimus: hoc Non erat unde faceret, et tamen quia voluit fecit. Usque adeo igitur in eo quod ex nihilo fecit, voluntas non nihil dicitur, ut ipsa praecipue commendetur. Nam cui dicitur, Subest enim tibi cum voles posse : sive adsit unde fiat, sive non adsit; sat est voluntas, ubi summa est potestas. Quomodo ergo in eo quod de nihilo creatur, voluntas creantis nihil esse perhibet
Abbreviated transcription (Latin):
rendum est ne aliam quanda naturã conen¬
tur inducere que neq ds sit. nec tam̃ nicħ
sit: quã uelut materiam sibi subiectam nisi
d̃s haberet unde faceret quicquid fecit. in¬
uenire non posset. Namq dum queritur
unde creaturam suam ds fecerit: queda
materies queritur: sicuti ẽ fabro lignum.
uel quodlibet corpus. Qd̃ si ñ habuerit:
ea facere que ab eius arte expetuntur. om¬
nino ñ poterit. Cum gͦ respondetur ex ni¬
chilo: quid respondetur. nisi ei nulła subie¬
ctam fuisse materiã. quã ipse ñ fecerat ut
haberet unde faceret. si quid uellet. & qm
nisi haberet. facere ñ ualeret: Materies
quippe mundi que in rebr mutabilibus
utcumq dinoscitur. ab ipso constituta ẽ
a quo constitutus est mundus. Quapꝑter
ce si fecit aliquid ds. aut facit ex alia qua¬
cunq re: ñ tam̃ ex ea re fecit aut facit. qũa
ipse non fecerit. Quamobrem sequestrata
paulułu anime natura. si fatentur dm̃
aliquid fecisse ex nichilo. attendant et ui¬

Expanded text:
rendum est ne aliam quamdam naturam conentur inducere, quae neque Deus sit, nec tamen nihil sit, quam velut materiam sibi subjectam nisi Deus haberet, unde faceret quidquid fecit invenire non posset. Nam dum quaeritur unde creaturam suam Deus fecerit, quaedam materies quaeritur: sicuti est fabro lignum, vel quodlibet corpus, quod nisi habuerit, ea facere quae ab ejus arte expetuntur, omnino non poterit. Cum ergo respondetur, Ex nihilo; quid respondetur, nisi nullam ei subjectam fuisse materiam, quam ipse non fecerat, ut haberet unde faceret, si quid vellet, et quam nisi haberet, facere non valeret? Materies quippe mundi, quae in rebus mutabilibus utcumque dignoscitur, ab ipso constituta est, a quo constitutus est mundus. Quapropter etsi fecit aliquid Deus aut facit ex alia quacumque re; non tamen ex ea re fecit aut facit, quam ipse non fecerit. Quamobrem sequestrata paululum animae natura, si fatentur Deum aliquid fecisse de nihilo, attendant et vi
Abbreviated transcription (Latin):
contra feminea demonia: ita ut postea reli¬
quias ipsius suȩ partis configat in ȩternum
globo tenebrarum. Has om̃s & cȩteras blã¬
phemias manichei anathemo. Augustinꝰ
ep̃c hiis in eccłia coram ppło gestis: subserip¬
si. felix hiis gestis subscripsi. Erplicit liber¬

Expanded text:
contra feminea daemonia, ita ut postea relicontra feminea daemonia, ita ut postea reliquias ipsius suae partis configat in aeternum globo tenebrarum. has omnes et ceteras blasphemias Manichaei anathemo. Augustinus episcopus his in ecclesia coram populo gestis subscripsi. Felix his gestis subscripsi.
Abbreviated transcription (Latin):
fir mems felix dixit. Prior tu anathema:
ut et ego postea anathemem. Augustinꝰ dix̃.
Ecce manu mea etiã scribo: uolo enĩ ut et
tu manu tua seribas. felix dixit. Sr sic ana¬
thema: ut sp̃m ipsum qui in manicheo fuit.
& ꝑ eum ista locutus est anatbemes. Augu¬
stinus accepta carta: scripsit hec uerba. Au
maui manicheum. ce doctrinã eius. & sp̃m
qui ꝑ eũ tam execrabiles blasphemias locu¬
tus est. quia sp̃c seductor erat: ñ ueritatis:
s nefandi erroris. Et nunc anathemo supͣ
dictum manicheum: &e spm̃ erroris ipsius.
Et cum eancłe cartã felici dedisset: etiã ille
manu sua hec uerba scripsit. Ego felix qui
manicheo credideram: nunc anathemo eũ
& doctrinam ipsius. & sp̃m seduc̾torem qui
in illo fuit. qui dixit dm̃ partem suã gent
tenebrarũ miscuisse: & eam tam tur pit̃ lib̾a¬
re. ut uirtutes suas transfiguraret. in feminaᷤᷤ
contra masculina. & ipsas iterũ in masculoᷤ

Expanded text:
firmem te? FEL. dixit: Prior tu anathema, firmem te? FEL. dixit: Prior tu anathema, ut et ego postea anathemem. AUG. dixit: Ecce manu mea etiam scribo; uolo enim, ut et tu manu tua scribas. FEL. dixit: Sed sic anathema, ut spiritum ipsum, qui in Manichaeo fuit et per eum ista locutus est, anathemes. Augustinus accepta charta scripsit haec uerba: Augmaui Manichaeum et doctrinam eius et spiritum, qui per eum tam execrabiles blasphemias locutus est, quia spiritus seductor erat non ueritatis, sed nefandi erroris; et nunc anathemo supra dictum Manichaeum et spiritum erroris ipsius. Et cum eandem chartam Felici dedisset, etiam ille manu sua haec uerba scripsit: ego Felix, qui Manichaeo credideram, nunc anathemo eum et doctrinam ipsius et spiritum seductorem, qui in illo fuit, qui dixit deum partem suam genti , tenebrarum miscuisse et eam tam turpiter liberare, ut uirtutes suas transfiguraret in feminas contra masculina et ipsas iterum in masculos
Abbreviated transcription (Latin):
talem blasphemiam in dm̃ effundere: nos autẽ
dicimus quidem peccasse animã ꝑliberũ ar-¬
bitrium. et penitendo purgari ꝑ miscłiam
creatoris sui: quia ñ est excleo tanqũã pars eiꝰ
uel tanquã ꝑles eius. s ex dõ uł a dõ facta est
tanquã opu̾s eius: quid intersit int̾ nrãm fi
dem et urãm ꝑficdiam. omnib manifestũ ẽ.
Itaq scd̃m uerba tua suꝑiora. qͥa concessisti
anathemandũ eum qui dicit corruptibiłe
naturam cłi. quod & manicheum te dicere
manifestũ ẽ: quia noluisti ut a te eẽt ana¬
thematus: eris cum illo anathematus. Post
hec cum multis uerbis inter se agerent. felix
dixit. Dic iam quid uis. faciam. Augustinus
dixit. Ut anathemes manicheũ: cur sunt
tante iste blasphemiȩ.S si ex animo facis:
dunc fac. Nemo enim te cogit inuitum. felix
dixit. D̃s uidet si ex animo facio.Non enim
homo potest uidere. S hoc peto: ut confirmes
me. Augustinus dixit. In quo uis ut te con¬

Expanded text:
talem blasphemiam in detalem blasphemiam in dedicimus quidem peccasse animam per liberum arbitrium, et poenitendo purgari per misericordiam Creatoris sui; quia non est ex Deo tanquam pars ejus, vel tanquam proles ejus; sed ex Deo vel a Deo facta est, tanquam opus dem et uestram perfidiam, omnibus manifestum est. itaque secundum uerba tua superiora, quia concessisti anathemandum eum, qui dicit corruptibilem dei naturam — quod et Manichaeum et te dicere manifestum est — quia noluisti. ut esset a te anathematus, eris cum illo anathematus. Post haec cum multis uerbis inter se agerent, FEL. dixit: Dic iam, quid uis faciam ? + AUG. dixit: Ut anathemes Manichaeum, cuius sunt tantae istae blasphemiae; sed si ex animo facis, tunc fac . nemo enim te cogit inuitum. FEL. dixit: Deus uidet, si ex animo facio; non enim homo potest uidere . sed hoc peto, ut confirmes me. AUG. dixit: In quo uis ut con
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicimus. Anima nec ds ẽt nec pars d̃i. Gu
autẽ manicheũ dicis dixisse pollui partem dĩ:
quam dicit purgari. ut confirmet qͥa polluit᷑.
Restat gͦ ut eum anathemes: aut ista sentieis
anathemeris. felix dixit. ꝑtinet ad dm̃ ani¬
ma quȩ ꝑ peccatum coinquinata ẽ an none
Augustinus dixit. Ptinet. s ñ est pars eius.
felix dixit. Non hoc interrogauit. Augustinꝰ
dixit. Et quid interrogasti: felix dixit. Ptinet
ad dm̃: an non ꝑtinet. Augustinus dixit. Iã
dixi & quia ꝑtinet: & quomͦ ꝑtineat. felix dix̃.
Ego quero utrũ ex dõ est. Augustinus dixit.
Ex deo: non de dõ. felix dixit. Si nicħ peccatũ
est. quia ex deo est. & polluta est. & uenit. xp̃c
liberare eam. & eam liberauit a peccato: quid
culpamus manicheum qui dixit partem cdĩ
pollutam eẽ. & iterum mundari. Augustinꝰ
dixit. Quia iam confessus es manicheũ dixiˢ¬
se partem dĩ ẽẽ pollutam: & dicis ñ ẽẽ peccatũ.

Expanded text:
quod dicimus: anima nec deus est nec pars dei. tu quod dicimus: anima nec deus est nec pars dei. tu autem Manichaeum dicis dixisse pollui partem dei, quam dicit purgari, ut confirmet, quia polluitur. restat ergo, ut eum anathemes aut ista sentiens anathemeris. PEL. dixit: Pertinet ad deum anima, quae per peccatum coinquinata est, an non ? AUG. dixit: Pertinet, sed non est pars eius. FEL. dixit: Non hoc interrogaui. AUG. dixit: Et quid interrogasti ? FEL. dixit: Pertinet ad deum, an non pertinet? AUG. dixit: Iam dixi, et quia pertinet et quomodo pertineat. FEL. dixit: Ego quaero, utrum est ex deo. AUG. dixit: Ex deo, non de deo. FEL. dixit: Si nihil peccatum est, quia ex deo est et polluta est et uenit Christus liberare eam et eam liberauit a peccato, quid culpamus Manichaeum, qui dicit partem dei pollutam esse et iterum mundari? AUG. dixit: Quia iam confessus es Manichaeum dixisse partem dei esse pollutam et dicis non esse peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Augustinus dixit. A xp̃o non didicisti.
quia anima pars di est. felix dixit. A xp̃o
didici: quia anima ex do est. Augustinꝰ dix̃.
Et nos didicimus quia anima exdo est. s
non ẽ pars dĩ. Sic est enĩ anma ex cło. qͣmͦ
factura ex artifice: ñ de dõ. sicut filius de pa-¬
tre. felix dixit. De pollutione agimus. Si pol¬
luta ẽ anima que ex do est. & potest purga¬
ri a xp̃o. qui ꝑ illa uenit: & illa pars dĩ qũa
manicheus dicit. pollui potest &e mundari
ꝑ mandatũ ipsius dei. Augustinus dix̃. Ecce
iterum dixisti partem dĩ pollutam purgari
et pauloante dixeras anathemancłu ẽẽ. qui
illam dicit corruptibilem: mͦ dicis quia pol¬
lui potuit: et dicis quia mundari potest.
ut confirmes quia pollui potuit. Hoc nos
de parte di non clicimus. s de anima dicimꝰ:
que tanquã opus eius ex ipso est: non tanqͣm
ꝓles de ipso. Redi gͦ ad id quod dicis: &e discerne

Expanded text:
erat.. AUG. dixit: A Christo non didicisti, erat.. AUG. dixit: A Christo non didicisti, quia anima pars dei est. FEL. dixit: A Christo didici, quia anima ex deo est. AUG. dixit: Et nos didicimus, quia anima ex deo est, sed non" est pars dei." sic est enim anima ex deo, quomodo factura ex artifice, non de deo, sicut filius de patre. FEL. dixit: De pollutione agimus . si polluta est anima, quae ex deo est, et potest purgari a Christo, qui pro illa uenit, et illa pars dei, quam Manichaeus dicit, pollui potest et mundari per mandatum ipsius dei. AUG. dixit: Ecce iterum dicis partem dei pollutam purgari et paulo ante dixeras anathemandum esse, qui illam dicit corruptibilem; modo dicis, quia pollui potuit, et dicis, quia mundari potest. ut confirmes, quia pollui potuit. hoc nos de parte dei non dicimus, sed de anima dicimus, quae tamquam opus eius ex ipso est, non tamquam proles de ipso. redi ergo ad id, quod dicis, et discerne,
Abbreviated transcription (Latin):
es: quia manicheus dixit pollutã partẽ ddi
Dos autẽ pollutam dicimus anima ex uo¬
luntate peccati: non eẽ autẽ animã partem
dĩ. non de dõ genitam̃ s a dõ factam. Sic gͦ
dicitur anima ex d̃o. quomͣ dicitur aliquod
opus fabri ex artificio eius: uel ex ipsofactũ.
non tam̃ de ipso genitum. sicut filius eius.
Tu gͦ iam quia confessus es manicheũ dix¬
isse pollui partem di. & iam dudum dixisti
anathemandum qui dicit corruptibiłe uel
contaminabilem dm̃. uel naturam eius: i am
anathemasti quod ñ uis fateri. Hoc enĩ qͦd
dixisti quia polluitur: & quia mundat᷑. hoc
ipsum quod dicis mundatur. exp̃ssisti quia
polluitur: & ñ habes unde euadas & ma¬
nicheus &e tu. Dixisti quia polluit᷑ pars dir:
anathema gͦ manicheum: aut anatheman¬
dus es cum manicheo.felix dixit. Ego non a-
manicheo didici quia polluta ẽ pars di s a
xp̃o didici quia ꝓꝑter animã uenit q̃ polluta

Expanded text:
es, quia Manichaeus dixit pollutam partem dei; es, quia Manichaeus dixit pollutam partem dei; nos autem pollutam dicimus animam ex uoluntate peccati; non esse autem animam partem dei, non de deo genitam, sed a deo factam. sic ergo dicitur anima ex deo, quomodo dicitur aliquod opus fabri ex artificio eius uel ex ipso factum, non tamen de ipso genitum. sicut filius eius. tu ergo quia iam confessus es Manichaeum dixisse pollui partem dei et iamdudum dixisti anathemandum, qui dicit corruptibilem uel contaminabilem deum uel naturam eius, iam anathemasti, quod non uis fateri. hoc enim, quod dixisti. quia polluitur et quia mundatur, hoc ipso, quod dicis "mundatur," expressisti, quia polluitur, et non habes, unde euadas. et Manichaeus et tu dixisti. quia polluitur pars dei. anathema ergo Manichaeum aut anathemandus es cum Manichaeo. FEL. dixit: Ego non a Manichaeo didici, quia polluta est pars dei, sed a Christo didici. quia propter animam uenit, quae polluta
Abbreviated transcription (Latin):
res stulta loqui. Omp̃c ds & de se potuit ge¬
nerare: & de nichilo facere: & ex eo quod iam
fecerat aliquid formare. De se filium equalem
sibi: de nichilo mundũ & uniu̾sam creaturã:
ex aliquo de terra hominem: qͥa omp̃e est.
Quod gͦ de se ipso est. pollui nunquã potest:
quomͦ ipse. Quod autẽ ab illo factum ẽ. ñ de
illo: & pollui potest ꝑ liberum arbitriũ. et
mundari ꝑ ipsius misediam: condemnando
quod peccauit: & agnoscendo qͥ eũ creauit.
Tu uͦ qui pauloante dixisti. quia qui dei
partem corruptibilem et contaminabiłe dic̃
anathemandus est. negare autẽ non potes
manicheum dixisse. quod pars di in gente te¬
nebrarum comprehensa atq polluta est. et
hiis eum uerbis blasphemasse apparet. itaut.
peius blasphemare forte ñ posset: aut ana¬
thema illum talia dicentem: aut tu cũ illo
liberare illam de pollutione. Augustinꝰ dix̃.
S anima ñ est pars cłi. Nam tu iam confessꝰ

Expanded text:
res stulta loqui. omnipotens deus et de se potuit geres stulta loqui. omnipotens deus et de se potuit generare et de nihilo facere et ex eo, quod iam fecerat, aliquid formare: de se filium aequalem sibi; de nihilo mundum et uniuersam creaturam; ex aliquo de terra hominem, quia omnipotens est. quod ergo de se ipso est, pollui numquam potest quomodo ipse; quod autem ab illo factum est, non de illo, et pollui potest per liberum arbitrium et mundari per ipsius misericordiam condemnando, quod peccauit, et agnoscendo, qui eum creauit. tu uero, qui paulo ante dixisti, quia qui dei partem corruptibilem et contaminabilem dicit, anathemandus est, negare autem non potes Manichaeum dixisse, quod pars dei in gente tenebrarum conprehensa atque polluta est, et his eum uerbis blasphemasse adparet. ita ut peius blasphemare forte non posset, aut anathema illum talia dicentem, aut tu cum illo liberare illam de pollutione. AUG. dixit: Sed anima non est pars dei. nam tu iam confessus
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Quod intelligere noluisti. qͥa homo cũ
filium facit ñ facere ꝓprie dicitur. s ꝓprie ge¬
nerare dicitur:sic &e ds filium unicũ genuit
dixi tibi ñ fecit. fecit autẽ illud: quod &e eqͣle
non est ei. Quod autẽ genuit: equale illi est.
Itaq elige tibi utrũ uelis dicere mutabilem
d̃i facturam: an mutabilem cdi naturã. fẽlix
dixit. Quomͦ ds̃ immutabilis est similit̃ quẽ
genuit immutabilis ẽ: & qd fecit si de ipsius
natura ẽ non mutatur.Iugustinus dixit. S
iam tibi dictum ẽ. quia quod fecit ñ de iꝑsius
natura ẽ: s ex nichilo fecit. quia omp̃e est.
Non erat & fecit. ñ de se. ñ de aliqua re quã
ipse non fecerat: s ex nichilo. felix dlixit. Ego
non hoc dixi: s dixi quia ds immutabilis ẽ:
& quod genuit immutabile est: & qd̃ fecit
immutabile est. Non dixi unde illud fecit. ñ
hoc quesiui unde fecerit. Augustinus dixit.
S a me audisti quod ñ quesisti: ut iam desine¬

Expanded text:
dixit: Quod intellegere noluisti, quia homo, cum dixit: Quod intellegere noluisti, quia homo, cum filium facit, non facere proprie dicitur, sed proprie generare dicitur, sic et deus unicum filium genuit\' dixi tibi, non fecit. fecit autem illud, quod aequale ei non est; quod autem genuit, aequale illi est. itaque elige tibi, utrum uelis dicere mutabilem dei facturam, an mutabilem dei naturam. FEL. dixit: Quomodo deus inmutabilis est, similiter, quem genuit, inmutabilis est, et quod fecit, si de ipsius natura est, non mutatur. AUG. dixit: Sed iam tibi dictum est, quia quod fecit, non de ipsius natura est, sed ex nihilo fecit, quia omnipotens est. non erat, et fecit, non de se, non de aliqua re, quam ipse non fecerat, sed ex nihilo. FEL. dixit: Ego non hoc dixi, sed dixi: quia deus inmutabilis est, et quod genuit inmutabile est, et quod fecit inmutabile est. non dixi, unde illud fecit; non hoc quaesiui, unde fecerit. AUG. dixit: Sed a me audisti, quod non quaesisti, ut iam desine
Abbreviated transcription (Latin):
ipse d̾s est. Quid melius sit tibi tenere eli¬
ge: dm̃ mutabilem eẽ. an quod d̃s fecit ẽẽ
mutabile: quia necesse ẽ. ut unũ de duobr
dicas. Si nolueris admittere id qd̾ fecit ds
ẽẽ mutabile: restat ut dicas ipsum dm̃ ẽẽ
mutabilem. Ut autẽ ab hoc sacrilegio te
purges. & ab hac blasphemia ne dicas sub¬
stantiam di ẽẽ mutabilem: quare ñ concedis
dm̃ qui uere est. & in cõmutabilis est. quia
ipse dixit etiam ego sum qui sum. fecisse. om¬
nia bona. s non sibi paria: Pinde quia ipse¬
in cõmutabilis est: non ẽ mirũ si quod fecit.
quia ei equale ñ est. ñ est in commutabile.
s mutabile. Ido et ꝑ liberum arbitriũ pecca¬
re & pollui potuit: & ꝑ eius misccłiam lib̾a¬
ri. felix dixit. Dixisti hominem fecisse sibi
filium. Dichil int̾est inter patr̃e & filiũ. Sa gͥ¬
hoc ꝑtulit scitas tu a. ce ego respondeo qͥa
ds & que fecit equalia sunt sibi. Augustinꝰ

Expanded text:
ipse deus est, quid melius sit tibi tenere eliipse deus est, quid melius sit tibi tenere elige: deum mutabilem esse, an quod deus fecit esse mutabile, quia necesse est, ut unum de duobus dicas. si nolueris admittere id, quod fecit deus, esse mutabile, restat, ut dicas ipsum deum esse mutabilem. ut . autem ab hoc sacrilegio te purges et ab hac blasphemia, ne dicas substantiam dei esse mutabilem, quare non concedis deum, qui uere est et incommutabilis est, quia ipse etiam dixit: ego sum qui sum, fecisse omnia bona, sed non sibi paria? proinde quia incommutabilis ipse est, non est mirum, si quod fecit, quia ei aequale non est, non est incommutabile, sed mutabile. ideo et per liberum arbitrium peccare et pollui potuit et per eius misericordiam liberari. FEL. dixit: Dixisti hominem fecisse sibi filium; nihil. interest inter patrem et filium. otulit sanctitas tua, et ego respondeo, quia deus et quae facit aequalia sunt sibi. AUG.
Abbreviated transcription (Latin):
Ds autẽ quia om̃pc ẽ. & de se filiũ genuit.
& ex nichilo mundũ fecit. & ex limo homiñe
formauit: ut ꝑ istas tres potentias ostende¬
ret effectionem suã in om̃ibr ualentẽ: quia
de se quod fecit. nec fecisse dicendus ẽ. s ge¬
nuisse. Quod autẽ exaliquo. sicut de tra¬
hominẽ: non sic fecit hominem de terra.
ut alius ei fecerit ipsam t̾ram unde faceret.
hominem: quomͦ ds fecit argentũ argen¬
tario. unde faciat uasculum. S ipse fecit
et quod non erat ut eẽt: &e quod inde rur¬
sus eẽt: quod iam ipse ex nichilo creauerat.
ut eẽt. Sic gͦ corpus. sic anima. sic intelligi¬
tur uniuersa creatura facta a do: ñ geni¬
ta de do. ut hoc sit quod ds. Pinde m forte
eliges quid teneas: & quid respuas. Elige qͥd
sit melius: qm̃ uidemus multa mutabilia.
ce ipsa tam̃ bona quamuis mutabilia: mul¬
ta mortalia. & ipsa tam̃ bona. quauis mor¬
talia. Bonum autẽ incõmutabile om̃ino.

Expanded text:
deus autem quia omnipotens est, et de se filium genuit deus autem quia omnipotens est, et de se filium genuit et ex nihilo mundum fecit et ex limo hominem formauit, ut per istas tres potentias ostenderet effectionem suam in omnibus ualentem. quia de se quod fecit, nec fecisse dicendus est, sed genuisse. quod autem ex aliquo, sicut de tehominem, non sic fecit hominem de terra, ut alius ei fecerit ipsam terram, unde faceret hominem. quomodo fecit deus argentum argentario, unde faciat uasculum; sed ipse fecit et, quod non erat, ut esset, et quod inde rursus esset, quod iam ipse ex nihilo creauerat, ut esset. sic ergo corpus, sic anima, sic intellegitur uniuersa creatura facta a deo, non genita de deo, ut hoc sit, quod deus. proinde modo forte eliges, quid teneas et quid respuas. elige, quid sit melius. quoniam uidemus multa mutabilia et ipsa tamen bona quamuis mutabilia, multa mortalia et ipsa tamen bona quamuis mortalia, bonum autem incommutabile omnino
Abbreviated transcription (Latin):
casse. & peccato ẽẽ pollutam: & ꝑ d̃i miscdiam¬
in penitentia liberatam: tu autẽ ipsam na¬
turã di qd̾ ds est. dm̃ de dõ dicis ingente tene.¬
brarum captum atq pollutũ. Et multũ int̾¬
est. inter id quod de se d̾s genuit & qd fecit.
non de se s ex nichilo: id est cum omnino ñ
eẽt a do accepit. ut eẽt: id est ut instituere¬
tur. felix dixit. Ergo pars dĩ est. Augustinꝰ
dixit. Iam tibi dictum ẽ: non ẽ pars di. Et
accipe quomͦ intelligas dm̃ om̃ipotentem
factorem. Omnia que fiunt. & quod quisq
facit: aut de se est.aut ex aliquoi aut ex
nic hilo. Homo quia ñ est om̃ipotens: de
se filiũ facit. Ex aliquo: sicut artifex ex li¬
gno archam. ex argento uasculũ. Potuit¬
enim facere uasculum: s ñ potuit. facere
argentum. Potuit facere arcam: s ñ potu¬
it lignum. Et nichilo autẽ ex ẽo qđ ꝑrsus
non ẽ facere ut sit: nullus hominũ potest.

Expanded text:
casse et peccato esse pollutam et casse et peccato esse pollutam et in poenitentia liberatam: tu autem ipsam naturam Dei, quod Deus est, Deum de Deo dicis in gente tenebrarum captum atque pollutum: et multum interest inter id quod de se Deus genuit, et quod fecit non de se, sed ex nihilo, id est, cum omnino non esset, a Deo accepit ut esset, id est, ut institueretur. FEL. dixit: Ergo pars Dei est. AUG. dixit: Jam tibi dictum est, non est pars Dei: et accipe quomodo intelligas Deum omnipotentem factorem. Omnia quae fiunt, et quod quisque facit, aut de se est, aut ex aliquo, aut ex nihilo. Homo quia non est omnipotens, de se filium facit: ex aliquo, sicut artifex ex ligno arcenim facere uasculum, sed non potuit facere argentum; potuit facere arcam, sed non potuit facere lignum. ex nihilo autem, ex eo, quod prorsus non est, facere ut sit, nullus hominum potest.
Abbreviated transcription (Latin):
incommutabilis ds: & qui hoc dicit anathe¬
mandus est. Si autẽ ñ potest. uides anathe-¬
mandum ẽẽ manicheum: qui dicit partẽ dĩ
naturam di. id quod ẽ ds. uenisse huc purã
ad gentẽ tenebrarum. ligatam atq pollutã.
ut indigeat solui & mundari. felix dixit.
Hoc tu dixisti de anima: quia ex d̃o non ẽ.
Augustinus dixit. Non dixi. Sr dixi quia
ex deo est: tanqũã a do facta: non tanqͣm a
deo nata. felix dixit. Dixisti de anima qͥa ñ
est ex do. s factura di: quia sine do nichil
est.Hoc enĩ dicis tu: & ñ uis asseuerare qͥa
ex do est anima. Augustinus dixit. Ado ẽ:
s facta est a dõ. felix dixit. Aut facta. aut
missa. aut data ex deo ẽ. Ergo si ex do est. &
polluta ẽ. & uenit. xp̃c liberare illam de pol¬
lutione: quid culpas manicheum: Augu¬
stinus dixit. Quia ego dico animã ñ naturã
dĩ s factam ex cło. ꝑ liberum arbitriũ pec¬

Expanded text:
incommutabilis deus, et qui hoc dicit, anatheincommutabilis deus, et qui hoc dicit, anathemandus est . si autem non potest, uides anathemandum Manichaeum esse, qui dicit partem dei, naturam dei, id quod est deus, uenisse huc puram ad gentem tenebrarum ligatam atque pollutam, ut indigeat solui et mundari. FEL. dixit: Hoc tu dixisti de anima, quia ex deo non est? AUG. dixit: Non dixi; sed dixi, quia ex deo est, tamquam a deo facta, non tamquam de deo nata. FEL. dixit: Dixisti de anima, quia non est ex deo, sed factura dei, quia sine deo nihil est; hoc enim dicis tu et non uis adseuerare, quia ex deo est anima. AUG. dixit: A deo est, sed facta a deo. FEL. dixit: Aut facta aut missa aut data, ex deo est. ergo si ex deo est et polluta est et uenit Christus liberare eam de pollutione, quid culpas Manichaeum ? AUG. dixit: Quia ego dico animam non naturam dei, sed factam a deo per liberum arbitrium pec
Abbreviated transcription (Latin):
uiret suꝑiori. dñaretur inferiori. id est serui¬
ret cdõ. dñaretur corpori: contempta di lege.
ꝑ peccatũ polluta est. D̃s autẽ miscdđie pre¬
stans hiis quȩ fecit: misit filiũ ꝑ quẽ fecit:
&e ꝑ illu refecit. Quando condendũ erat.
quod ñ erat. ꝑ uerbum conditum ẽ: qͣndo
reficiendum erat quod deprauatũ factũ
fuerat. suscepta est inde creatura de uirgi¬
ne maria: ut ꝑ id quod erat homo. demon¬
straretur homini & qͥd sustinendum & qͥd
sꝑandum eẽt. Itaq natura uerbi. substan¬
tia unigeniti filii cli. nichil passa est. uel ã
ꝑsecutorib iudeis. uel a diabolo angło malo
ꝑsequente:. s quia induit se carne. induit
se re mortali. re passibili. re mutabili. in eo
quod se induit. passus ẽ quicquid uoluit
ad exempłu patientiȩ: & reformauit. hoc ad
exemplũ iusticie. Gu mͦ dic mͥ de cłi parte qd̾
d̃s ẽ: ut: ũ pollui possit an non. Si potest. ñ ẽ

Expanded text:
uiret superiori, dominaretur inferiori, id est seruiuiret superiori, dominaretur inferiori, id est seruiret deo,^ dominaretur corpori, contempta dei lege per peccatum polluta est; deus autem misericordiam praestans his, quae fecit, misit filium, per quem fecit, et per illum refecit. quando condendum erat, quod non erat, per uerbum conditum est; quando reficiendum erat, quod deprauatum factum fuerat, suscepta est inde creatura de uirgine Maria, ut per id, quod erat homo, demonstraretur homini, et quid sustinendum et quid sperandum esset. itaque natura uerbi, substantia unigeniti filii dei nihil passa est uel a persecutoribus Iudaeis uel a diabolo angelo malo persequente. sed quia induit se carne, induit se re mortali, re passibili, re mutabili: in eo quod se induit, passus est quicquid uoluit ad exemplum patientiae, et reformauit hoc ad exemplum iustitiae. tu modo dic mihi de dei parte, quod deus est, utrum pollui possit, an non. si potest, non est
Abbreviated transcription (Latin):
Anima nr̃a ex do est. que polluta ẽ Si nonẽ
est: paret quia ex d̃o ẽ. & polluta erat. & ipse
illam mundauit. Augustinus dixit. Ego ñ
solũ anim̃a. s &e corpus nr̃m. & omñẽ creatu¬
ram &e sp̃italem &. corporalem ex dõ dico ẽẽ:
quia hoc habet catholica fides. S aliud est
quod de se ds̃ genuit qd̾ hoc ẽ qd ipse: aliud
autẽ quod fecit ds̃. Quod ds̃ genuit. eqͣle ẽ
patri. Quod d̾s fecit: ñ est equale conditum
conditori. Aliud autẽ dicimus exdo ẽẽ quod
melius dicitur de do eẽ. quia hoc ẽ qd̾ ipse:
sicut unigenitus filius. sicut uerbũ erꝰ ꝑ qd̾
facta sunt omĩa: alia uͦ sic dicimus ex dõ. quia
dixit et facta sunt. mandauit & constituta
sunt. Hinc ẽ anima ex hiĩs quȩ fecit ds̃: ñ illd̾
quod de se genuit ds. Ido uerbũ qd̃ de se genu¬
it. p̃ollui ñ potuit ñ potest nec poterit. Ani¬
ma uͦ quam fecit rectricem corporis. ut ser¬

Expanded text:
Anima nostra ex deo est. quae polluta est? si non est Anima nostra ex deo est. quae polluta est? si non est est, paret, quia ex deo est et polluta erat et ipse eam mundauit. AUG. dixit: Ego non solum animam, sed et corpus nostrum et omnem creaturam et spiritalem et corporalem ex deo dico esse, quia hoc habet catholica fides. sed aliud est, quod de se deus genuit, quod hoc est, quod ipse; aliud autem, quod fecit deus. quod deus genuit, aequale est patri; quod deus fecit. non est aequale conditum conditori. aliud autem dicimus ex deo esse, quod melius dicitur de deo esse, quia hoc est, quod ipse, sicut unigenitus filius, sicut uerbum eius, per quod facta sunt omnia: alia uero sic dicimus ex deo, quia dixit, et facta sunt; mandauit, et constituta sunt\'. hinc est anima, ex his, quae fecit deus, non illud, quod de se genuit deus. ideo uerbum, quod de se genuit, pollui non potuit nec potest nec poterit. anima uero, quam fecit rectricem corporis, ut ser
Abbreviated transcription (Latin):
dicit quia ñ damnati sunt. ẜ ad custodiam
positi sunt illius gentis tenebrarum. Augusti¬
nus dixit. De ista parte tecum ago. quã dicis
pollutam purgari postea si opus fuerit: de il¬
la quȩ figitur in globo eius. Intum quȩ purga¬
tur: polluta erat. felix dixit. Quȩ polluitur:
et mundatur. Augustinus dixit. Quigͦ dicit
naturam cli et substantiam cłi. & id quod ds ẽ
posse pollui. ligari. inquinari a gente tenebra¬
rum: non est anathemandus: Felix dixit. Xp̃c
unde nos mundauit: unde nos liberauit:
Augustinus dixit. Xp̃e non partem łi. ñ na¬
turam di liberauit: s facturam quã fecit in pec¬
catum cadentem ꝑ liberũ arbitrium. sua mi¬
scd̃ia liberauit. Cam rem mundauit q̃ pollui
poterat: eam rem liberauit quȩ captiuari
poterat: eam rem sanauit quȩ infirmari
poterat. Modo autẽ de dõ. de natura clĩ. de
substantia di. de do quod ds est loquimur:
poterat pollui. annon poterat felix clixit.

Expanded text:
dicit, quia non damnati sunt, sed ad custodiam dicit, quia non damnati sunt, sed ad custodiam positi sunt illius gentis tenebrarum. - AUG. dixit: De ista parte tecum ago, quam dicis pollutam purgari: postea, si opus fuerit, de illa, quae figitur in globo eius. interim quae purgatur, polluta erat. FEL. dixit: Quae polluitur, et mundatur. AUG. dixit: Qui ergo dicit naturam dei et substantiam dei et id quod deus est, posse pollui, ligari, inquinari a gente tenebrarum, non est anathemandus ? FEL. dixit: Christus unde nos mundauit ? unde nos liberauit ? AUG. dixit: Christus non partem dei, non naturam dei liberauit, sed facturam, quam fecit, in peccatum cadentem per liberum arbitrium sua misericordia liberauit. eam rem mundauit, quae pollui poterat, eam rem liberauit, quae captiuari poterat, eam rem sanauit, quae infirmari poterat. modo autem de deo, de natura dei, de substantia dei, de eo, quod deus est, loquimur . poterat pollui, an non poterat? FEL. dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Manicheus gͦ anathemandus: qui dixit.
quia lux tenebrata est intenebris: & tenebre
eam comp̃henderunt. felix dixit. Se ce qui pol¬
luitur & qui tenetur. liberatur: &e nos si pollu¬
ti sumus. mundamur. Augustinus dixit. Se ħ
de di natura ñ recte dicitur: s de illa q̃ pollui
potest recte dicit᷑. quia polluitur & mundat᷑.
De illa uͦ que pollui non potest. uides cũ qñto
sacrilegio dicatur. polluitur & mundatur.
maxime quia sic dicitis quanda dĩ partẽ ẽe
pollutam. ut ꝓꝑt̾ea ligetur in ȩt̃num globo
tenebrarum.: quia ñ potuit muncdarĩ. Hoc qͥ
non anathemat. falsum pauloante respondit:
quia omĩs qui dicit corruptibilem dm̃. ana¬
themandus est. felix dixit. Hoc qd̾ dixit scĩ¬
tas tua quia pars que se ñ mundauit a com.¬
quinatione gentis tenebrarum. &e sic dicit ma¬
nicheus: quia ñ sunt missi in regnũ di. Hoc eñi
afseris tu quia cdamnati sunt: s manicheus ħ

Expanded text:
runt. Manichaeus ergo anathemandus, qui dixit, runt. Manichaeus ergo anathemandus, qui dixit, quia lux tenebrata est in tenebris et tenebrae eam conprehenderunt,. FEL. dixit: Sed et qui polluitur et qui tenetur, liberatur; et nos si polluti sumus, mundamur. AUG. dixit: Sed hoc de dei natura non recte dicitur. sed de illa, quae pollui potest, recte dicitur, quia polluitur et mundatur; de illa uero, quae pollui non potest, uides cum quanto sacrilegio dicatur polluitur et mundatur\', maxime quia sic dicitis quandam dei partem esse pollutam, ut propterea ligetur in aeternum globo tenebrarum, quia non potuit mundari. hoc qui non anathemat, falsum paulo ante respondit, quia omnis, qui dicit corruptibilem deum, anathemandus est. FEL. dixit: Hoc, quod dixit sanctitas tua, quia pars, quae se non mundauit ab coinquinatione gentis tenebrarum . et sic dicit Manichaeus, quia non sunt missi in regnum dei. hoc enim adseris tu, quia damnati sunt; sed Manichaeus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
est quod ds: an aliud quid quod ñ est dõ
felix dixit. Ita est.: quod de dõ ẽ ds̃ est. Sed̾m
quod scriptum ẽ. lux lucet in tenebris: & te¬
nebre eam ñ comp̃henderunt. Ds enĩ lum̃ ẽ:
& tenebre in eo ñ sunt. Augustinus dixit. Be¬
ne respondisti: quia & quicquid de di natura
est cłs est: & ds lux ẽ. & tenebre in eo ñ sunt.
Et talis lux luxit in tenebris: &e tenebre eam
non comp̃henderunt. Uideamꝰ gͦ utrũ ma¬
nicheus partem dĩ ñ dicat comp̃hensam a te.¬
nebris. ñ etiam teneri ligatam. ñ etiam maeu¬
latam & pollutam: sic ut indigeat miscłia
liberatoris &e purgatoris. Si autẽ hȩc dicit:
scdm te etiam & sed̾m ueras confessiones tuas
anathemandus ẽ: quia partẽ di & naturam
dĩ quod est ipse ds. dicit comp̃hensam a teneb̾s
&e ligatam & pollutã. quod tu ipse scd̾m euãgłiũ
loquens ñ potuisti dicere. s uerũ dixisti. qͥa lux
lucet in tenebris. & tenebre eam ñ comp̃hende¬

Expanded text:
est quod Deus, an aliud quid quod non est Deus? est quod Deus, an aliud quid quod non est Deus? FEL. dixit: Ita est: quod de Deo est, Deus est, secundum quod scriptum est: Lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non conprehenderunt; deus enim lumen est et tenebrae in eo non sunt. AUG. dixit: Bene respondisti, quia et quicquid de dei natura est, deus est et deus lux est et tenebrae in eo non sunt; et talis lux luxit in tenebris et tenebrae eam non conprehenderunt. uideamus ergo, utrum Manichaeus partem dei non dicat conprehensam a tenebris, non etiam teneri ligatam, non etiam maculatam et pollutam, sic ut indigeat misericordia liberatoris et purgatoris. si autem haec dicit, secundum te etiam et secundum ueras confessiones tuas anathemandus est, quia partem dei et naturam dei, quod est ipse deus, dicit conprehensam a tenebris et ligatam et pollutam : quod tu ipse secundum euangelium loquens non potuisti dicere ; sed uerum dixisti, quia lux lucet in tenebris et tenebrae eam non conprehende
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc interrogo. felix dixit. Corruptibilem dm̃
dicis: non autẽ qd̾ primo dixisti. quia partẽ
suam dedit aduersariis. Augustinus dixit.
Interim quod interrogo responde. Qui dic̃
corruptibilem dm̃ eẽ: anathemandus ẽ anñ:
felix dixit. Ualde. Augustimis dixit. Qui dic̃
corruptibilem ẽẽ naturam & substantiam di:
anathemandus ẽ an non:  felix dixit᷑. Non
intellexi quod dixisti. Augustinus dixit. Hoc
dico quod omĩs homo intelligit: nisi qui se
fingit ñ intelligere. Daturã & substantiã d̃i.
id est illud ipsum quicqͥd est ds̃. qui dicit ẽẽ
corruptibilem: anathemandus ẽ. an non ẽꝰ
felix dixit. Etiam anathemandus: si ꝑbatũ
fuerit ẽẽ uerũ. Augustinus dixit. Nondũ
tibi dixi. quia manicheus dicit corruptibilẽ
naturam dĩ: s hoc tibi dixi. quia quicunq
hoc dicit anathemandus est. felix dixit. Et
ego respondi etiã. Augustinus dixit. Pars il
est. an de aliqua natura: felix dixit. De di̾.
Augustinus dixit. Quod de di natura ẽ. hoc

Expanded text:
Hoc interrogo. FEL. dixit: Corruptibilem deum dicis, non autem quod primo dixisti, quia partem suam dedit aduersariis ? AUG. dixit: Interim quod interrogo responde: qui dicit corruptibilem deum esse, anathemandus est, an non? FEL. dixit: Ualde. AUG. dixit: Qui dicit coranathemandus est, an non? FEL. dixit: Non intellexi quod dixisti. AUG. dixit: Hoc dico quod omnis homo intelligit, qui non se fingit non intelligere: Naturam et substantiam Dei, id est, illud ipsum quidquid est Deus, qui dicit esse corruptibilem, anathemandus est, an non? FEL. dixit: Etiam anathemandus est, si probatum fuerit esse verum. AUG. dixit: Nondum tibi dixi, quia Manichaeus dicit corruptibilem naturam Dei; sed hoc tibi dixi, quia quicumque hoc dicit, anathemandus est. FEL. dixit: Et ego respondi, Etiam. CAPUT XV. AUG. dixit: Pars illest, an de aliqua alia natura? FEL. dixit: De Dei. AUG. dixit: Quod de Dei natura est, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
in eo uͦ quod positum est ꝑseductionẽ. intelli¬
gas diabolum: ñ oppressorem inuiti: s tempta¬
torem uolentis. Pinde quia ego respondi. & qͣnͣ¬
tum potui ꝓbaui ea que scripta sunt. in libris
scĩs de peccatorib & de iustis: ñ ad diu̾sitatẽ.
naturarum. s distinctionem meritoꝵ ꝑtinere:
in quib meritis ñ necessitatem natura facit.
s uoluntas culꝑam: responde tu illud quod
iam interrogaui. Si deo nocere nicħ poterat.
quare partem suam. substantiam suã. hoc qd
ipse est polluendam & ligandam demonibus
miscuerit: quod in nulla diuina scriptura ca¬
nonica potueris inuenire. Si autẽ nocere ei
poterat: non dm̃ incorruptibilem colitis: de.

Expanded text:
in eo uero, quod positum est per seductionem\' intellein eo uero, quod positum est per seductionem\' intellegas diabolum, non obpressorem inuiti, sed tentatorem uolentis. Proinde, quia ego respondi et, quantum potui, probaui ea, quae scripta sunt in libris sanctis de peccatoribus et de iustis non ad diuersitatem naturarum, sed ad distinctionem meritorum pertinere, in quibus meritis non necessitatem natura facit, sed uoluntas culpam, responde tu ad illud, quod iam interrogaui: si deo nocere nihil poterat, quare partem suam, substantiam suam, hoc quod ipse est, polluendam et. ligandam daemonibus miscuerit, quod in nulla diuina scriptura canonica potueris inuenire; si autem nocere ei poterat, non deum incorruptibilem colitis, de
Abbreviated transcription (Latin):
rum: & inde uides unde ueniant om̃s cul¬
pe: unde merita culparum: unde distribu¬
diones penarum. Habetis hoc etiã in scͥpturiᷤᷤ
apocriphis. quas canon quidem catholicꝰ
non admittit: uobis autẽ tanto grauiores
sunt. quanto a catholico canone secludun¬
tur. Aliquid etiam inde cõmemorem. cuius
ego auctoritate ñ teneor: s tu conuinceris.
In actib consc̃ptis a leutio. quos tanꝗͦ actꝰ
apłoꝵ scribit: habes ita positũ. Etenĩ specio¬
sa figmenta. & ostentatio simulata. & coactio
usibilium. nec quidem ex ꝓpria natura ꝓce-¬
dunt. s ex eohoĩe qͥ ꝑseipsũ det̾ior factꝰ ẽ ꝑseduc̃tio¬
nẽ. Uide quẽ admodu hic & ꝑ seipsũ dix̃ & ꝑseduc
tionẽ fuit eni seductor hoĩs diabolꝰ. ñ nata peccator:
s prior uoluntate peccator. S qͥa erat in hoĩs
potestate seductori non consentire: ido positũ
positum est ꝑseipsum. liberum arbitrium:

Expanded text:
rum. et inde uides, unde ueniant omnes culrum. et inde uides, unde ueniant omnes culpae, unde merita culparum, unde distributiones poenarum. Habetis etiam hoc in scripturis apocryphis, quas canon quidem catholicus non admittit, uobis autem tanto gratiores sunt, quanto a catholico canone secluduntur. aliquid etiam inde commemorem, cuius ego auctoritate non teneor, sed tu conuinceris. in Actibus conscriptis a Leutio, quos tamquam actus apostolorum scribit, habes ita positum: etenim speciosa figmenta et ostentatio simulata et coactio uisibilium nec quidem ex propria natura procedunt, sed ex eo homine, qui per se ipsum deterior factus est per seductionem. uide quemadmtionem\'. fuit enim seductor hominis diabolus, non natura peccator, sed prior uoluntate peccator. sed quia erat in hominis potestate seductori non consentire, ideo positumpositum est per se ipsum\', liberum arbitrium,