comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
animas : affligunt᷑ in cor¬
pore. Sempiternas mortes
faciunt: & tẽporales se per¬
peti conquerunt᷑. & tam̃¬
siquas patiuntur. Profert̃
nobis nescio quos in perse¬
quutione suos martyres.
Ecce Marcellus de petra
p̃cipitatꝰ est. ecce donatus
uaga insis in puteũ missus
est. quando potestates Ro¬
manae & alia supplicia
decreuerunt ut prȩcipita¬
rentur homines. Quid aut̃
respondent nr̃i: Quid sit
gestũ nescio: Tamen quid
tradent nr̃i: Quia ipsi se
p̃cipitauerunt: & potesta¬
tes infamauerunt. Recor¬
demur consuetudinem
potestatũ romanorum:
& uideamus cui creden¬
dũ sit. Dicunt non illos
se precipitasse. Si non st̃
discipuli ipsoꝵ qui se mo.¬
do de saxis nullo perse¬
quentẽ precipitant. non¬
non credamꝰ. Quid mirum si
fecerunt illi qđ solent :

Expanded text:
animas, affliguntur in corpore: sempiternas mortes faciunt, et temporales se perpeti conqueruntur. Et tamen quas patiuntur? Proferunt nobis nescio quos in persecutione suos martyres. Ecce Marculus de petra praecipitatus est: ecce Donatus Bagaiensis in puteum missus est. Quando potestates Romanae talia supplicia decreverunt, ut praecipitarentur homines? Quid autem respondent nostri? Quid sit gestum nescio: tamen quid tradunt nostri? Quia ipsi se praecipitaverunt, et potestates infamaverunt. Recordemur consuetudinem potestatum Romanarum, et videamus cui credendum sit. Dicunt nostri illos se praecipitasse: si non sunt ipsi discipuli ipsorum qui se modo de saxis nullo persequente praecipitant, non credamus: quid mirum, si fecerunt illi quod solent
Abbreviated transcription (Latin):
solabuntur Luctus hic
dilectissimi cui consola¬
tio ȩt̃na ꝓmittit᷑: Nonẽ
cũ huius mundi affectione
cõmunis. nec beatũ quem¬
quã faciunt ista lamenta:
quȩ totius humani gene¬
ris deploratione fundunt᷑.
Alia ratio est scõrũ gemĩ¬
tuum. alia beatarũ causa
lacrimarũ: Religiosa tri¬
stitia: aut alienum pec.¬
catũ lug& aut ꝓprium:
Nec de hoc dolet quod di¬
uina iustitia agitur. sed
de eo meret . quod huma¬
na iniquitate cõmittitis.
Ubi magis plangendus ẽ
faciens maligna quam
patiens: quia in iustum
malitia sua demergit
ad poenã : iustũ autem
tolerantia ducit ad glan
tes: qm̃ ipsi hereditate
possidebunt terram:
Mitib atq mansuetis. hu¬
milib ac modestis. & ad
omniũ iniuriarũ toleran¬
tiam prȩparatis: possiden

Expanded text:
untur . Luctus hic, dilectissimi, cui consolatio aeterna promittitur, non est cum mundi hujus afflictione communis; nec beatum quemquam faciunt ista lamenta quae totius humani generis deploratione funduntur. Alia ratio est sanctorum gemituum, alia beatarum causa lacrymarum. RELIGIOSA tristitia aut alienum peccatum luget aut proprium; nec de hoc dolet quod divina justitia agitur, sed de eo moeret quod humana iniquitate committitur; ubi magis plangendus est faciens maligna quam patiens, quia injustum malitia sua demergit ad poenam, justum autem tolerantia ducit ad glorites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram . Mitibus atque mansuetis, humilibus ac modestis, et ad omnium injuriarum tolerantiam praeparatis possiden
Abbreviated transcription (Latin):
plangeret. si non obtulis¬
set : Cũ ergo ad illud ter¬
ribile examen districtꝰ
iudex uenerit: quid nos
uiri dicemꝰ cũ eiꝰ feminȩ
głam uiderimus:: De
bilitatẽ mentis suȩ quȩ
tunc erit uiris excusatio:
quando hȩc ostendetur
quȩ cũ scło & sexũ uicit:
facta est. ut ꝑ eam femi¬
nis libuerit ambulare.

Expanded text:
plangeret, si non obtulisset. Cum ergo ad illud terribile examen districtus judex venerit, quid nos viri dicemus, cum hujus feminae gloriam viderimus? De debilitate mentis suae quae tunc erit viris excusatio, quando haec ostendetur, quae cum saeculo et sexum vicit? facta est, ut per eam feminis libeat ambulare.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquẽ de his quos suos esse
ante scła prȩnosset : Sed ne
hȩc loquendo suã uideretur
głam quȩrere : totã suã po¬
tentiã ad patris głam refert.
cum subiungit Pater m̃s
quod dedit michi: mauis
om̃ib est. Maius autẽ om¬
nibus quod mediatori dĩ
& hominũ homini iħu xp̃o
pat̾ dedit: hoc est ut sĩt
unigenitus eius filius in nul¬
lo gignenti uel natura dis¬
similis. uel uirtute inferior.
uel tẽpore posterior Quã
uidelicet ȩqualitatẽ ipse
dñs in diuinitate habuit.
prius quã mundus esset apud
patrem: Ipse in humanitate
ex tẽpore incarnationis ac¬
cepit Et nemo potest rape¬
re de manu patris mei:
Supra de ouib suis dicit. Non
rapiet eas quisquã de manu
mea : & nunc subiungit: Et

Expanded text:
aliquem de his quos suos esse ante saecula praenosset. Sed ne haec loquendo suam videretur gloriam quaerere, totam suam potentiam ad Patris gloriam refert, cum subjungit: Pater meus quod dedit mihi, majus omnibus est. Majus autem omnibus quod Mediatori Dei et hominum homini Jesu Christo Pater dedit, hoc est, ut sit unigenitus ejus filius in nullo gignenti, vel natura dissimilis, vel virtute inferior, vel tempore posterior. Quam videlicet aequalitatem ipse Dominus in divinitate habuit priusquam mundus esset apud Patrem, ipse in humanitate ex tempore incarnationis accepit. Et nemo potest rapere de manu Patris mei. Supra de ovibus suis dicit: Non rapiet eas quisquam de manu mea; et nunc subjungit: Et
Abbreviated transcription (Latin):
de uirgine nascebatur:
Hic est etiã qui maluit᷑
a rege prosterni: quam
regem Non increpare
peccantẽ. Quib ꝓspectis
aduertite dilectissmi. quan¬
tam huic reuerentiam. quan¬
tum deuotionis debeamus
impendere: qui ut honora¬
bilis sit. a scõ est sp̃u ꝓphe¬
tatus. ꝓmissus ab angelo:
laudatus adño. & ꝑpetua
sc̃e mortis gła consecratus.
Decebat nanque : ut mysti¬
cam natiuitatẽ eius mira¬
bilis uita sequeretur: & scam
ꝑfectãq uitam. mors dõ de¬
uota concluderet Propt̃
hodie orbe xp̃i ȩccła. pri¬
mordia natiuitatis eius.
lȩtissima festiuitate con¬
celebrat: qui ȩterna mor¬
talibus ad esse gaudia.
stupenti mundo testis
fidelissimus reuelauit :¬

Expanded text:
de virgine nascebatur. Hic est ille etiam, qui maluit a rege prosterni, quam regem non increpare peccantem. Quibus prospectis advertite, dilectissimi; quantam huic reverentiam, 215 quantum devotionis debeamus impendere, qui ut honorabilis sit a sancto est Spiritu prophetatus, promissus ab angelo, laudatus a Domino, et perpetua sanctae mortis gloria consecratus. Decebat namque, ut mysticam nativitatem ejus mirabilis vita sequeretur, et sanctam perfectamque vitam 216 mors Deo devota concluderet. Propter hodie orbe Christi Ecclesia primordia nativitatis ejus laetissima festivitate concelebrat, qui aeterna mortalibus adesse gaudia stupenti mundo testis fidelissimus revelavit
Abbreviated transcription (Latin):
rumq uir patiens illa
se ȩquanimiter tolerasse
etiã post uictoriam cap.¬
tiuus erubescat. seq non
reddidisse contumelias
doleat : & de teriora re¬
pendere si occasio praȩ¬
beatur querat: Quibus
ergo isti sunt similes. nͥ
his qui ꝑ fortitudinẽ in
campo uictores sunt. sed
per negligentiã postmo¬
dum intra urbis clau¬
stra capiuntur⁊ Duib
isti sunt similes. isĩ his
quos irruens grauis lan-¬
guor auita non subtrahit.
Sed leniter ueniens reci-¬
diua febris occidit: Ille
ergo ueraciter patientiã
seruat. qui & ad tempus
aliena mala sine dolore
tolerat: & hȩc eadem
retractans pertulisse
se talia exultat. Ne bonũ
patientiȩ quietis tẽpore
pereat : quod inpertur

Expanded text:
rumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse etiam post victoriam captivus erubescat; seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus isti sunt similes, nisi his quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leviter veniens recidiva febris occidit? Ille ergo veraciter patientiam servat, qui et ad tempus aliena mala sine dolore tolerat, et haec eadem retractans, pertulisse se talia exsultat, ne bonum patientiae quietis tempore pereat, quod in pertur
Abbreviated transcription (Latin):
tantis p̃dicatorũ p̃coniis
consonantib. nulla ratione
consensit: Quare hoc fr̃s
lem̃i. Nisi ut nos aperte
intelligamꝰ. non incredibile
resurrectionis miraculũ.
sed prauorũ animos. acre¬
dendi gr̃a peccatis obstan

Expanded text:
tantis praedicatorum praeconiis consonantibus, nulla ratione consensit. Quare hoc, fratres charissimi, nisi ut nos aperte intelligamus, non incredibile resurrectionis miraculum, sed pravorum animos a credendi gratia peccatis obstan
Abbreviated transcription (Latin):
amore. ftudio legendi. ca¬
rius amplectuntur. Prae¬
sertim exhis cũ nichil
aliud experiri potest ꝓ
certo. Nisi quod hodierna
die gloriosa migrauit ã

Expanded text:
amore, studio legendi charius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodierna die gloriosa migravit a
Abbreviated transcription (Latin):
praua opera
fugere. mundi
huius inquina.¬
menta deuitare.
Sed hodierna sc̃ĩ
euangelii lectione com¬
pellor dicere: ut & bona
quȩ agrcis: cum magna
cautela timeatis. ne per
hoc quod a uobis rectũ
geritur. fauor aut gr̃a
humana requiratur:
Ne appetitus surripiat.
& quod foras oftenditur.
intus a mercede uaut᷑.
Ecce enĩ redẽptoris uoce
decẽ uirgines & omnes
dicuntur uirgines : &
tamen intra beatitudi.¬
nis ianuam non omnes
receptȩ. quia earũ quȩ¬
dam dum de uirginitat
sua głam foris expetun

Expanded text:
prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetun
Abbreviated transcription (Latin):
ferebatur: multomagis
nr̃am orationis domũ ubi
carnis ipsius ac sanguinis
sacram̃ta celebrantur uisi¬
tare gaudebit: Si ꝑ ambu.¬
lare non despexit porticũ
in qua rex quondam mor

Expanded text:
ferebatur, multo magis nostram orationis domum, ubi carnis ipsius ac sanguinis sacramenta celebrantur, visitare gaudebit. Si perambulare non despexit porticum, in qua rex quondam mor
Abbreviated transcription (Latin):
sationẽ inculcet. sepissime
se filiũ hominis appellat.
commendans sollicite nob̾:
quod factus est beni¬
gne ꝓ nobis:¬

Expanded text:
sationem inculcet, saepissime se filium hominis appellat, commendans sollicite nobis quod factus est benigne pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
opus dõ placitũ ducunt:
ideoq cunctos qui xp̃o de¬
uoti esse uelint huic man¬
cipandos autũmant: Et
bene martha stetisse. ma¬
ria secus pedes dñi sedisse
describit᷑: quia actiua ui¬
ta laboriosa desudat in
certamine: contẽplatiua
uero pacatis uitiorum
tumultib optata iam in
xp̃o mentis quiete ꝑfr̾uit᷑

Expanded text:
opus Deo placitum ducunt, ideoque cunctos qui Christo devoti esse velint huic mancipandos abene Martha stetisse, Maria secus pedes Domini sedisse describitur, quia vita activa laborioso desudat in certamine, contemplativa vero, pacatis vitiorum tumultibus, optata jam in Christo mentis quiete perfruit
Abbreviated transcription (Latin):
aspectu: sed discreto ab eis
discipulatu: apostoli per¬
uenerunt Iam uero illud.
qđ die tertio. in carne in
qua occisus fuerat de sepul¬
chro se reddidit uiuum.
& nunquã deinde mori¬
turus cũ illa ascendit in
celũ: superat etiã cuncta
que fecit Sed neq hoc
factũ ẽ in iudȩis: neq corã
eis Et dũ non hoc fecerat
quando dicebat: si opera
Non fecissem in eis quae
nemo alius fecit Nimirũ
ergo illa sunt. quȩ in eoꝵ
ualitudinib. tanta mira¬
cula salutis ostendit: quan¬
ta illis antea nemo dona¬
uit: Hȩc enĩ uiderunt.¬
& hoc eis exprobrans: ad¬
iungit & dicit: Nunc aut̃
& uiderunt. & oderunt
& me & patrẽ meũ: Sed
ut impleatur sermo qui
in lege eorũ scriptus est:
quia odio me habuerunt
gratis Eorũ legẽ dicit.
non ab ipsis inuentã: sed
ipsis datã: Sicut. dicimꝰ
panẽ nr̃m cotidianum:

Expanded text:
aspectu, sed discreto ab eis discipulatu apostoli pervenerunt. Jam vero illud, quod die tertio in carne, in qua occisus fuerat, de sepulcro se reddidit vivum, et nunquam deinde moriturus, cum illa ascendit in coelum, super etiam cuncta quae fecit. Sed neque hoc factum est in Judaeis, neque coram eis: et nondum hoc fecerat, quando dicebat: Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit. Nimirum ergo illa sunt, quae in eorum valetudinibus tanta miracula salutis ostendit, quanta illis antea nemo donavit; haec enim viderunt, et hoc eis exprobrans adjunxit, et dicit: Nunc autem et viderunt, et oderunt et me, et Patrem meum, sed ut impleatur sermo, qui in lege eorum scriptus est: Quia odio habuerunt me gratis. Eorum legem dicit, non ab ipsis inventam, sed ipsis datam, sicut dicimus: Panem nostrum quotidianum
Abbreviated transcription (Latin):
rare decernerent. ei qui
sine peccato est conuesci
auderent: Publicani quip¬
pe uocantur. qui uel ꝑni¬
blicȩ scelerib fedantur.
ueł publicis implicantur
negotiis. quȩ sine peccato
aut uix aut nullatenus
ualent administrari:
Et pulchro uere p̃sagio.
qui apostolus & doctor
gentium erat futurus:
in prima sua conuersione
peccantiũ post se gregem

Expanded text:
rare decernerent, ei qui sine peccato est, convesci auderent. Publicani quippe vocantur, qui vel publice sceleribus foedantur, vel publicis implicantur negotiis, quae sine peccato aut vix aut nullatenus valent administrari. Et pulchro satis praesagio, qui Apostolus et doctor gentium erat futurus, in prima sua conversione peccantium post se gregem
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ iudã talia ministrantẽ:
reprobatũ potius quã ho¬
noratũ uidẽmꝰ: Ut quid
ergo alibi quęrimꝰ quid
sit ministrare xp̃o. & non
potius in istis ipsis uerbis
agnoscimus Cũ enĩ dixit.
siquis michi ministrat me

Expanded text:
m Judam talia ministrantem, reprobatum potius quam honoratum videmus. Utquid ergo alibi quaerimus quid sit ministrare Christo, et non potius in istis ipsis verbis agnoscimus? Cum enim dixit, Si quis mihi ministrat, me
Abbreviated transcription (Latin):
gine uerbũ caro factũ
est & habitauit in nobiꝰ.
non amisit quod fuerat:
sed cępit esse quod non
homo humanas passio¬
nes suftinens. ita uerum
hominẽ & uerũ dm̃ prȩ¬
dicante patre nr̃o sil¬
UESTRo Summo pontifice
intelligimus: ut uerum
dm̃. uẽrũ hominẽ fuisse
miraculis corã eis. & in¬
numerabilis populi mul¬
titudine corus cauit :
Confitemur eundẽ dñm
crucifixum scđm scripti¬
ras. tertia die a mortius
resurrexisse. assumptum
in cęlos atq sedentẽ ad
dexterã patris. inde uenturĩ
iudicare uiuos & mortuoᷤ. cuiꝰ
doxa a beatissimo patre
nr̃o si uestRo summo
pontifice nobis prolata:
Exhortantes idcirco om¬
nem populũ & diuersas
gentiũ nationes. hanc
fidẽ tenere. colere. ac
predicare. & in scȩ̃ tri¬
nitatis nomine baptis¬
mi gr̃am consequi. & dnm¬

Expanded text:
gine, verbum caro factum gine, verbum caro factum est et habitavit in nobis, nec amisit quod fuerat, sed cepit esse quod non homo humanas sustinens passiones. Ita verum hominem et verum Deum predicante patre nostro Silvestro summo pontifice intelligimus, ut verum Deum et verum hominem fuisse miraculis coram eis et innumera populi multitudine coruscavit. Confitemur eundem Domincrucifixum, secundum Scripturas tercia die a mortuis surrexisse, assumptum in celos, atque sedentem ad dexteram Patris, inde venturum judicare vivos et mortuos; cujus doxa, a beatissimo patre nostro Silvestro summo pontifice nobis prolata. Exhortamur idcirco omnem populum, et diversas gentium nationes, hanc fidem tenere, colere et praedicare, et in sanctae Trinitatis nomine baptismi gratiam consequi, et d
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersam exnichilo for¬
mauit creaturã: cum eo
erat cuncta suo archano
componens my sterio:
Igitur ꝑfectis cęlorũ uir¬
tutib & uniuersis terrȩ
materiis. pio sapientiae
suȩ nutu ad imaginem
& similitudinẽ suã pͥmũ
de limo terrę fingens
hominẽ: hunc in paradꝰso
posuit uoluptatis. Quem
antiquus serpens & ho-¬
stis inuidens diabolus
ꝑ amarissimũ ligni uetia
gustũ exulẽ ab eisdem
effecit gaudiis Hoq ex¬
pulso: Non desinit sua
uenenosa multis modis
ꝓtelare iacula. ut a uia
ueritatis humanũ abstra¬
hens genus. idolorũ cul¬
turȩ udelicet creaturȩ
& non creatori deseruire
suadeat : quatinus ꝑ hos
eos quos suis ualuerit¬
irretiri insidis: secum
ęterno afficiat concreman¬
dos supplicio Sed ds̃ ñr
misertus plasinati suo di¬
rigens sc̃os suos ꝓphetas
ꝑ quos lumen futurȩ ui
tȩ aduentũ uidelicet filu
misit eundẽ unigenitũ
bũ: qui descendens de cęli
ꝓpter nr̃am salutẽ. nat
de sp̃u sco ex coRia uir¬

Expanded text:
universam ex nihilo formavit creaturam, cum eo erat cuncta suo arcano componens mysterio, igitur perfectis coelorum virtutibus, et universis terrae materiis pio sapientiae suae nutu ad imaginem et similitudinem suam 57 primum de limo terrae fingens hominem hunc in paradiso posuit voluptatis. Quem antiquus serpens et hostis invidens diabolus per amarissimum ligni vetiti gustum, exsulem ab eisdem fecit gaudiis , eoque expulso non desinit sua venenosa multis modis protelare jacula, ut a via veritatis humanum abstrahens genus, idolorum culturae, videlicet creaturae, et non Creatori deservire suadeat, quatenus per hos eos quos suis irretire insidiis, secum eterno afficiat concremando supplicio. Sed Deus noster misertus plasmatis sui, dirigens sanctos suos prophetas, per quos lumen futurae vitae, adventum videlicet filiimisit eundem unigenitum bum . Qui descendens de celis propter nostram salutem, natus de Spiritu sancto et Maria vir
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃o ꝑ infinita uiuit &
regnat scła: quem ell¬
UesTOR beatissimus pa¬
ter ñr̃ uniuersalis pon¬
uoto ad orare Ipsẽ enim
& lumen sui splendoris
infulsit nobis: & abstra¬
cto a tenebris. ad ueram
lucẽ & agnitionẽ ueri

Expanded text:
it et regnat secula, quem Silvester beatissimus pater noster universalis prevoto adorare. Ipse enim et lumen sui splendoris infulsit nobis et abstractum a tenebris ad veram suam lucem et agnitionem sui
Abbreviated transcription (Latin):
foras cũ ipso timore mit¬
tenda Utrũq enĩ iunx̃
apłs. hoc ẽ & seruitutem
& timorẽ. dicendo Non
enĩ accepistis sp̃m serui¬
tutis iterũ in timorẽ:
Idhanc seruitutẽ seruũ
ꝑtinentẽ.: intuebatur &
dñs dicens Iam non dico
uos seruos: qr seruus ne¬
scit quid faciat dñs eius
Non ille utiq seruus ad
timorẽ ꝑtinens castum:
cui dicitur. euge bone
serue : intra in gaudium
dñi tui. Sed ille scruus
ꝑtinens ad timorẽ. foras a
caritatẽ mittendus: de quo
alibi dicit Seruis non
man&e in domo in ȩt̃num:
filius autẽ man& in ęt̾nũ

Expanded text:
foras cum ipso timore mitforas cum ipso timore mittenda. Utrumque enim junxit Apostolus, hoc est servitutem et timorem, dicendo: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Ad hanc servitutem ad servum pertinentem intuebatur et Dominus dicens: Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Non ille utique servus ad timorem pertinens castum, cui dicitur: Euge, serve bone, intra in gaudium domini tui ; sed ille servus pertinens ad timorem foras a charitate mittendum, de quo alibi dicit: Servus non manet in domo in aeternum; filius
Abbreviated transcription (Latin):
lem. cũ seruire ñ possumꝰ:
Nisi pręcepta dñi fecerimꝰ
quomodo p̃cepta faciendo
serui non erimꝰ Si seruus
non ero prȩcepta faciendo.:
& nisi prȩcepta fecero ser¬
iuire Non potero. ergo ser¬
uiendo seruus non eroͣ
Intelligamꝰ fr̃s: intelligamꝰ
& hoc in nobis dñs faciat
ut intelligamꝰ. faciat etiã
ut intellecta faciamus
Hoc autẽ si scimꝰ. profecto
scimꝰ quod facit dñs. quia
nosipsos tales non facit nͥ
sunt timores. qui faciunt
duo genera timentiũ: sic
duȩ sunt seruitutes. quȩ fa¬
ciunt duo genera seruorũ.
Ist timor quẽ ꝑfecta cariꝰ¬
tas foras mittit. & est
alius timor castus per¬
manens in scłm scłi. Illũ
timorẽ qui non ẽ in cari¬
tate. at tendebat apłs cũ¬
dicebat. Non enĩ accepistiᷤᷤ
sp̃m seruitutis iterũ in
timorẽ: illũ autẽ timorẽ
castũ attendebat cum
dicebat Noli altũ sape¬
re. sed time In illo timore
quẽ foras caritas mittit :
est etiã seruitus. simul

Expanded text:
um servire non possimus, nisi praecepta Domini fecerimus, quomodo praecepta faciendo servi non erimus? Si servus non ero praecepta faciendo, et nisi praecepta fecero, servire non potero; ergo serviendo servus non ero. 3. Intelligamus, fratres, intelligamus, et hoc in nobis Dominus faciat ut intelligamus, faciat etiam ut intellecta faciamus. Hoc autem si scimus, profecto scimus quod facit Dominus, quia nos ipsos tales non facit nist enim duo sunt timores, qui faciunt duo genera timentium; sic duae sunt servitutes, quae faciunt duo genera servorum. Est timor quem perfecta charitas foras mittit , et est alius timor castus permanens in saeculum saeculi . Illum timorem qui non est in charitate, attendebat Aposdicebat: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore . Illum autem timorem castum attendebat, cum dicebat: Noli altum sapere, sed time . In illo timore quem foras charitas mittit, est etiam servitus simul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ amicis suis: uos inquit
amici mei estis si fecerttis
quȩ ego prȩcipio uobis:
Magnã dignatio cũ seruus
bonꝰ ẽẽ non possit. nisi p̃¬
cepta domini sui fecerit.
hinc amicos suos uoluit
intelligi: unde boni serui
possunt ꝓbari Sed ut
dixi. ista dignatio ẽ. ut.
dñs quos nõuit seruos suoᷤ
dignetur dicere amicos
suos Nam ut sciatis add
seruorũ officiũ ꝑtinere.
p̃cepta dñi sui sui facere:
alio loco seruos utiq ob¬
urgat dicens Quid aut̃
iussa faciendo: quid dicatiᷤ
ostendite Nonne seruo
oboedienti ipse dicturus
est: euge serue bone: qm̃
in paucis. fuisti fidelis. suꝑ
multa. te constituã: intra
in gaudiũ dñi tuiꝰ Potest
gͥ esse & seruus & amicus.
qui seruus est bonus: Sed
qꝗi sequit᷑ attendamus:
uos: qr seruus nescit quid
faciat dominꝰ eiꝰ. Quomͦ

Expanded text:
 amicis suis: Vos, inquit, amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Magna dignatio! cum servus bonus esse non possit, nisi praecepta domini sui fecerit; hinc amicos suos voluit intelligi, unde servi boni possunt probari. Sed, ut dixi, ista dignatio est, ut dominus quos novit servos suos, dignetur dicere amicos suos. Nam ut sciatis ad servorum officium pertinere praecepta domini sui facere, alio loco servos utique objurgat dicens: Quid autemit, Domine; jussa faciendo, quid dicatis ostendite. Nonne servo obedienti ipse dicturus est, Euge, serve bone, quia in paucis fuisti fidelis, supra multa te constituam; intra in gaudium Domini tui ? Potest igitur esse servus et amicus, qui servus est bonus. 2. Sed quod sequitur attendamus. vos; quia servus nescit quid facia
Abbreviated transcription (Latin):
inuent̾tur: Nec assumptio
eius cum carne ut in
apocripha legrcur in
catholica hystoria reppe¬
ritur: Quib dicendum

Expanded text:
invenitur, nec assumptio ejus cum carne, ut in apocrypha legitur, in catholica historia reperitur. Quibus dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
uit: quȩ ꝓfecto Nec ocilis
uidit. Nec auris audiutt:
Sunt enĩ iniuisibilia atd
in effabilia quȩ percepit :
Et ut iam dictũ est filium
doluerat multũq ꝑdolue-¬
rat: suꝑ om̃ia eleuatũ in
dextera patris regnantẽ
iã conspicit. quẽ gaudens
adorat om̃is ordo cęlorũ
cui uernantes inherent.

Expanded text:
vit, quae profecto nec oculus vit, quae profecto nec oculus vidit, nec auris audivit! Sunt enim invisibilia, atque ineffabilia quae percepit, et, ut jam dictum est, filiumdoluerat, multumque perdoluerat, super omnia elevatum in dextera patris regnantem jam conspicit. Quem gaudens adorat omnis ordo coelorum, cui venerantes inhaerent
Abbreviated transcription (Latin):
Secura igit᷑ ac gaudens iam
ꝑgis: quia eundem filium
terã p̾atris non ignoras:
Unde quã beatissima &
laudabilis diei huius cele¬
bratio recte coltt᷑: in qua
uirgo mirabilis cũ laudib
cȩlestis militiȩ infra polo.¬
rũ aulã unã cũ ingenti
triumpho excipit᷑: Ex cuu
nimirũ carne dñs iħe
uerbũ caro efficitur. qui
cunctis in se credentibus
dignatus est: qui matrẽ
secũ in throno regni ca¬
locauit. & ad immortali¬
tatis gloriã eã transposut
ac suꝑ choros angelorum
ꝓpter dilectissimȩ sollẽp.¬
nitatẽ huius diei dignant᷑
celebrare. de qua exultar
angłi. & lȩtant᷑ archangli
de qua gaudet om̃is illa
cȩlestis iherusalẽ ciuitas
gloriosa: Osi ꝑmittert᷑
nobis scire quanta ixun¬
ditas quantaq in efdob
iȩtitia illic est: uel quai
exultatio animarũ scãri
de uisione tantȩ claritai
quantꝰ famulatus beatori
gratulabundus occurrt
Ad quanta uel ad qualia
gaudia felicit᷑ hodie intdẽ¬

Expanded text:
Secura igitur ac gaudens jam Secura igitur ac gaudens jam peragis, quia eumdem filium teram Patris non ignoras. Unde quam beatissima et laudabilis diei hujus celebratio recte colitur, in qua Virgo mirabilis cum laudibus coelestis militiae intra polorum aulam una cum ingenti triumpho excipitur? Ex cujus nimirum carne Dominus Jesus Verbum caro efficitur, qui cunctis in se credentibus dignatus est. Qui matrem secum in throno regni collocavit, et in immortalitatis gloriam eam transposuit, ac super choros angelorum propter, dilectissimae, solemnitatem hujus diei dignanter celebrate, de qua exsulant angeli, laetantur archangeli, de qua gaudet omnis illa coelestis Jerusalem, civitas gloriosa. O! si permitteretur nobis scire quanta jucunditas, vel quanta ineffabilis laetitia illic est, vel quanta exsultatio animarum sanctarum de visione tantae claritatis; quantus famulatus beatorum gratulabundus occurrit, ad quanta vel qualia gaudia feliciter hodie intra
Abbreviated transcription (Latin):
& qđ mirabilius est defen¬
sor omniũ & creator. quasi
ꝓfugus in egyptũ fugit:
Quid plura s Qui cuncta
quasi in statera suspensa
tenet: cruce suspenditur :
Super quẽ beata uirgo mul-¬
tum doluit : multumq
ꝑpessa est: & gladio passio¬
nis xp̃i uulnerata in ani¬
ma teloq transfixa:
O scĩssima omniũ feminarũ.
quȩ cũ dõ tale tantumq
contuberniũ habuit in
terris. & ecce hodie exaltat᷑
apud eũ quẽ genuit. ut per¬
maneat sine fine gloriosa
in cȩlis Que cũ apostolis
degens uixit: & quamdiu
simul fuere unanimiter
in oratione ꝑmansit. confe¬
rens cũ eisdẽ donec om̃ia
complerent᷑ mysteria reꝓ¬
missionis xp̃i. & ipsi longe
lateq causa p̃dicationis
disꝑgerentur: deinceps uͦ
quam felicit̾ sub prȩsidio
angelorũ & lotannis dili¬
gentia fuit: O inclita uir¬
go Ecce remoraris in
terris. quȩ filiũ tuũ immo¬
quos hodie cęlos beatius
atq felicius & tu angelis
cõmeantib penetras głosa:

Expanded text:
 mirabilius est, defensor omnium et creator quasi profugus in Aegyptum fugit . Quid plura? qui cuncta quasi in statera suspensa tenet, cruce suspenditur; super quem beata Virgo multum doluit, multumque perpessa est, et gladio passionis Christi vulnerata in anima teloque transfixa. O sanctissima omnium feminarum, quae cum Deo tale tantumque contubernium habuit in terris! Et ecce hodie exaltatur apud eum quem genuit, ut permaneat sine fine gloriosa in coelis. Quae cum apostolis degens vixit, et quandiu simul fuere, unanimiter in oratione permansit, conferens cum iisdem, donec omnia complerentur mysteria repromissionis Christi, et ipsi longe lateque causa praedicationis dispergerentur . Deinceps vero quam feliciter sub praesidio angelorum et Joannis diligentia fuit! O inclyta Virgo! ecce remoraris in terris, quae filium tuuttis ad coelos, beatius atque felicius et tu angelis commeantibus penetras gloriosa.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam potestates roman e
nunquã talib supplicis
use sunt. Non enĩ non pate¬
rant occidere aꝑte. Sed illi
qui se mortuos coli uolue¬
runt: famosiorem mortẽ
non inuenerunt. Postremo
quicquid illud est ñ noui.
Et si passa es. o pars donati
corporalẽ afflictionẽ ab
eccła catholica: a sara pas¬
sa est agar. redi ad dominã
tuã. Locus quidem necessa¬
rius aliquanto diutius nos
tenuit & totũ textũ euan

Expanded text:
Nam potestates Romanae nunquam talibus suppliciis usae sunt. Num enim non poterant occidere aperte? Sed illi qui se mortuos coli voluerunt, famosiorem mortem non invenerunt. Postremo quidquid illud est, non novi. Et si passa es, o pars Donati, corporalem afflictionem ab Ecclesia catholica, a Sara passa es Agar; redi ad dominam tuam. Locus quidem necessarius aliquanto diutius nos tenuit, ut textum totum evan
Abbreviated transcription (Latin):
retur a temptatione. et
Non proderat ad salutẽ.
martyris conuenistis
Genua flectitis. pectus tun¬
ditis. uoces orationis ae con¬
fessionis emtttitis : faciem
lacrimis rigatis Sed pen¬
sate quȩso p̾etit̾iones ur̃as:
iuidece si in nomine iħu
petitis. idest si gaudia sa¬
lutis ȩt̃ne postulatis:
In domo enĩ iħu iħm non
queritis: si in ȩcernitatis tẽ¬
plo. importune ꝓtẽpora

Expanded text:
retur a tentatione, ei retur a tentatione, ei non proderat ad salutem .martyris convenistis, genua flectitis, pectus tunditis, voces orationis ac confessionis emittitis, faciem lacrymis rigatis. Sed pensate, quaeso, petitiones vestras; videte si in nomine Jesu petitis, id est si gaudia salutis aeternae postulatis. In domo enim Jesu Jesum non quaeritis, si in aeternitatis templo importune pro tempora
Abbreviated transcription (Latin):
dat̃ nobis pater: quid est
qđ paulus ter dñm roga¬
ut. & exaudiri ñ meruit.
sed dictũ est illi sufficit
tibi gr̃a mea. nã uirtus
in infirmitate ꝑficitur.s
Iunquid ille tam egre¬
guis predicator in filu
nomine non petut.a
Quare autẽ non accepit
quod petut: Quomodo
ergo uerũ est. quia quic¬
quid petierimꝰ in nomine
filui dat nobis. si auferri
a se angelũ satanȩ petit
apostolus in nomine filii.
& tamen quod petut non
accepit. Sed quia nomen
filii iħc est: Iħe autẽ sal¬
uator uel etiã salutaris
dicitur. ille gͦ innomine
saluatoris pecit : qͥ illud
petit. quod ad uerã salutẽ
ꝑtin&: Nam si id quod
non expediat petitur.
Non in nomine iħu pecit᷑
pater: Vnde & isdẽ apłis
adhuc infirmantibus. dñs
dicit: Usquemodo: Non
petistis quicquã in nomine
meo Acsi aperte diceret᷑:
Non petistis in nomine sal¬
uatoris. qui nescistis quȩ¬
rere ȩt̃nã salutẽ Hinc
est quod & paulus non
exauditur. quia si libera¬

Expanded text:
dat nobis Pater, quid ergo est dat nobis Pater, quid ergo est quod Paulus ter Dominum rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur ? Nunquid ille tam egregius praedicator in Filii nomine non petiit? Quare autem non accepit quod petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus Patrem in nomine Filii, dat nobis Pater, si auferri a se angelum Satanae petiit Apostolus in nomine Filii, et tamen quod petiit non accepit? Sed quia nomen Filii Jesus est, Jesus autem salvator, vel etiam salutaris dicitur, ille ergo in nomine Salvatoris petit, qui illud petit quod ad veram salutem pertinet. Nam si id quod non expedit petitur, non in nomine Jesu petitur Pater. Unde et eisdem apostolis adhuc infirmantibus Dominus dicit: Usque modo non petistis quidquam in nomine mea . Ac si aperte diceretur: Non petistis in nomine Salvatoris quia nescitis quaerere aeternam salutem. Hinc est quod et Paulus non exauditur quia si libera
Abbreviated transcription (Latin):
rere incipit: cum laborũ
carnaliũ fructus cęperit
Non uideri Ibi ergõ illa
recributio inchoatꝰ: ubi
ista terminatur: Quis quiᷤ
apud eiꝰ animũ tẽporales
fructus uilescant: Tales
fructus operemur : qui ma¬
neant : tales fructus opere¬
mur: qui cũ mors cuncta
interimat. ipsi exordium
a morte sumant: Nam
quod amorte incipiat
fructus dĩ. testat᷑ ꝓpħa
qui dicit: Cum dederit
dilectis suis somnũ: haȩc
est hereditas dñi Om̃is
qui dormit in morte : ꝑ¬
dit hereditatẽ Sed cum
dederit dilectis suis sominsꝰ
haec est hereditas dñi:
quia electi dĩ postquã
ꝑuenerint ad mortem :
tunc inueniunt heredi¬
cumq petieritis patrem
in nomine meo: det uobis.
Ecce hic dicit. quodcumq
petieritis patrẽ in nomine
meo: det uobis Rursum
alibi ꝑ eundẽ euangelistã
dicit: Siquid petieritis
patrem in nomine meo:
dabit uobis Usquemodo:
non pecistis quicquã in
nomine meo Si omne
qđ petimꝰ in nomine filu

Expanded text:
rere incipit, cum laborum rere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur. Quisquis apud ejus animum temporales fructus vilescant. Tales fructus operemur qui maneant; tales fructus operemur qui, cum mors cuncta interimat, ipsi exordium a morte sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Omnis qui dormit in morte perdit haereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini, quia electi Dei postquam pervenerint ad mortem, tunc invenient haerediodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Ecce hic dicit: Quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Rursum alibi per eumdem Evangelistam dicit: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo . Si omne quod petimus in nomine Filii
Abbreviated transcription (Latin):
tyrib plenus est : Iam
pene tot qui uideamus
Non sumus. quot uerita¬
tis testes habemus Dõ
ergo Numerabiles. nobis
suꝑ. arẽnam multipli¬
cati sunt: quia quanti
sint: a nobis comprehen¬
di non possunt: Sed quis¬
quis ad hanc ꝑuenit di¬
gnitatẽ. ut amicus dĩ uo
cetur: se se in se conspiciat:
Dona autẽ quȩ ꝑcipit suꝑ
se: Nichil suis meritis
tribuat. ne adinimicitiãᷤ
erumpat: Vnde & sub¬
ditur Non uos me ele¬
gistis. sed ego elegi uos.
& posui uos ut eatis : et
fructũ afferatis Posui.
ad gr̃am plantaui. ut
eatis uolendo : fructum
afferatis operando Fatis
enĩ uolendo dixi: quia
uelle aliquid facere. ã
mente ire est : Qualemiꝰ¬
⁊ fructũ affere debent : sub.¬
ditur. & fructus ur̃ maneat
Omne quod scđm prȩsens
scłm laboramus: uix usque
ad mortẽ sufficit Mors
namq interueniens: fru¬
ctũ nr̃i laboris abscidit
Quod uero ꝓ ȩterna uita
agitur. etiam post mortẽ
seruatur: Et tunc appa¬

Expanded text:
tyribus plenus est. Jam tyribus plenus est. Jam pene tot qui videamus non sumus quot veritatis testes habemus. Deo ergo numerabiles nobis super arenam multiplicati sunt, quia quanti sint, a nobis comprehendi non possunt. 5. Sed quisquis ad hanc pervenit dignitatem, ut amicus vocetur Dei, sese in se conspiciat, dona autem quae percipit, super se. Nihil suis meritis tribuat, ne ad inimicitias erumpat. Unde et subditur: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut eatis, et fructum afferatis. Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructum afferatis operando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem vero fructum afferre debeant subditur: Et fructus vester maneat. Omne quod secundum praesens saeculum laboramus vix usque ad mortem sufficit. Mors namque interveniens fructum nostri laboris abscidit. Quod vero pro aeterna vita agitur etiam 1563 post mortem servatur; et tunc appa
Abbreviated transcription (Latin):
spexit. electos dĩ a mundi
huius amore separatos:
custodire in mandatis cę¬
lestib uoluntatẽ dĩ. mi¬
ratus est amicos dĩ dicens
Michi autẽ nimis honori¬
ficati sunt amici tui ds̃:
Et. tanquã si ab eo protinus
causas honoris tanti nob̾
insinuari. quȩreremus:
ilico adiunxit Nimis con¬
fortatꝰ est principatꝰ eoꝵ
Ecce electi dĩ carnẽ domais :
sp̃m rõborant. daemonib
im̾perant. uirtutib coru¬
scant. prȩsentia despiciunt :¬
ȩt̃nã patriã cũ uoce morib
prȩ̃dicant: Eam etiã mo¬
riendo diligunt: atq ad
illã ꝑ tormenta ꝑtingurb.
Occidi possunt: & flecti ne¬
queunt: Nimis ergo con¬
fortatus est principatus
eorũ: In ista ipsa passione
quȩ ceciderunt in morte
carnis: uidete quantum
fuerit culmen mentis:
Unde hoc. nisi qr confortatꝰ
est principatus eorum
Sed si magni: forsitan pauci
sunt  Subiunxit: Oinume¬
rabo eos: & suꝑ harenam
multiplicabuntur Totũ
mundũ fr̃s aspicite. mar¬

Expanded text:
spexit electos Dei a mundi hujus amore separatos custodire in mandatis coelestibus voluntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causas honoris tanti nobis insinuari quaereremus, illico adjunxit: Nimis confortatus est principatus eorum . Ecce electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cum voce moribus praedicant; eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione, qua ceciderunt in morte carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum. Sed sic magni forsitan pauci sunt? Subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur . Totum mundum, fratres, aspicite: mar
Abbreviated transcription (Latin):
flagitus posuisti termi¬
num. & effusionẽ sangui¬
nis in nocentis horruĩsti:
tis recuperande consiliũ:
Audi ergo monita nr̃a :
& fac quodcumq indi¬
camus tibi SLURSITNR
tiones tuas fugiens in
cauernis petrarũ cum
suis clericis latebram
adduxeris. ipse tibi pisci¬
nam pietatis oftendet.
inqua dum te tertio
merserit: omnis te uali¬
tudo ista deseret leprȩ
Quod dum factũ fuerit.
hanc uicissitudinẽ. tuo
saluatori compensa. ut
omnes iussu tuo ꝑ totã
purifica ut relicta om̃i
suꝑstitione idolorũ dm̃

Expanded text:
flagitiis posuisti terminum, et effusionem sanguinis innocentis horruisti, tis recuperandae consilium. Audi ergo monita nostra, et fac quodcunque indicamus tibi. Silvester,persecutiones tuas fugiens, in cavernis petrarum cum suis clericis latebram adduxeris, ipse tibi piscinam pietatis ostendet, in qua dum te tertio merserit, omnis te valetudo ista deseret leprae. Quod dum factum fuerit, hanc vicissitudinem tuo salvatori compensa, ut omnes jussu tuo per totupurifica, ut relicta omni superstitione idolorum
Abbreviated transcription (Latin):
causa laboramus. Hodie
domũ referre nil potui:
iniquitas iudicis male
me facere non ꝑmisit:
Cunctos igitur pene
homines agitat auari¬
tia: Nullũ de his quie¬
tum eẽ ꝑmittit Ni
enĩ qui nil habent. cu¬
piditate torquentur.
Illi qui diuitias possideñ:
sollicitudine cruciantur:
Nec ipsis enĩ bene ẽ. qui
recondito auro meu¬
bant.: immo ipsis est
grauius. Semꝑ enim
sunt anxii. mesti: solli¬
citi. Ne hoc seruus au¬
ferat. ne fur effodiat:
atq ideo retrudentes.
illud tenebris ita ab¬
scondunt: ut omnium
subter fugiat notionẽ.
Nichil ex eo proferentes
aliquando ad usum. ne
apertio latebrarũ. sit

Expanded text:
causa laboramus; hodie domum referre nihil potui, iniquitas judicis male me facere non permisit. Cunctos igitur pene homines agitat avaritia, nullum de his quietum esse permittit. Hi enim qui nihil habent cupiditate torquentur; illi qui divitias possident sollicitudine cruciantur; nec ipsis bene est qui recondito auro incubant, imo ipsis est gravius. Semper enim sunt anxii, moesti, solliciti ne hoc servus auferat, ne fur effodiat; atque ideo retrudentes illud tenebris ita abscondunt, ut omnium subterfugiat notionem, nihil ex eo proferentes aliquando ad usum, ne apertio latebrarum sit
Abbreviated transcription (Latin):
lis aut quanta sit quã
salutat: Non enĩ simpla
fateor uel consueta fuit
ista salutatio: sed omni
ammiratione digna:
Siquidem uenerationis
fuit delatio oblatio mu¬
neris. famulatus obsequiu
quia & si in scĩs patrib
& prophetis gratia fuise
creditur. non tamen ea¬
tenus plena: In Maeui
uero totius gr̃ȩ quȩ in
xp̃o est plenitudo uens
quanquam aliter: Et
ideo inquit benedicta
tu inter mulieres. idest
plus benedicta quam
omnes mulieres: Ac per
hoc quicquid maledictio¬
nis infusum est ꝑ euami
totum abstulit benedi¬
ctio Mataꝵ: insuper &¬
gratiam refudit xp̃i ors
quam non habuit prus
omnis mundus. Igitur quodi
natura non habuit. usus
nesciuit. ignorauit ratio.

Expanded text:
lis aut quanta sit quam salutat: non enim simplex, fateor, vel consueta fuit ista salutatio, sed omni admiratione digna. Siquidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii. Quia etsi in sanctis patribus et prophetis gratia fuisse creditur: non tamen eatenus plena. In Mariam vero totius gratiae, quae in Christo est plenitudo venit, quamquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu in mulieribus, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit prius omnis mundus. Igitur quod natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Commendo autẽ
uobis phoebem sororem
meã: quȩ est in ministerio
eam suscipiatis in dño di¬
gne scĩs. & assistatis ei in
quocunq negotio indigue¬

Expanded text:
it: « Commendo autem vobis Phoeben sororem nostram, quae est in ministerio eam suscipiatis in Domino digne sanctis, et assistatis ei in quocunque negotio vestro indigue
Abbreviated transcription (Latin):
non uenit ministrari sel
ministrare: & animã su
ponere ꝓmultis : Hinc gͦ
est unusquisq minister ns
Sic ministrantẽ xp̃o: hons¬
rificabit pat̾ eius honor
illo magno: ut sit cũ fibo
eius. nec un quã deficiat
felicitas eius Cum ergo
nos episcopos & clericos
cogitare : etiã uos ꝓ modo
uestro ministrate xp̃o:
Bene uiuendo: elemosynas

Expanded text:
non venit ministrari, sed non venit ministrari, sed ministrare, et animam suam ponere pro multis. Hinc ergo est unusquisque minister Christi Sic ministrantem Christo honorificabit Pater ejus honore illo magno, ut sit cum Filio ejus, nec unquam deficiat felicitas ejus. Cum ergo onos episcopos et clericos cogitare. Etiam vos pro modulo vestro ministrate Christo, bene vivendo, ac eleemosynas
Abbreviated transcription (Latin):
sequat᷑: hoc intelligi uoluit.
ac si diceret: Siquis me non
sequitur: Non michi mini¬
strat Ministrant ergo iħu
xp̃o. qui non sua querunt.
sed quȩ iħu xp̃i. Hoc est
enĩ me sequatur: uias
ambulet nieas. non suas:
sicut alibi scriptũ est:
Qui sẽ dicit in xp̃o manere:
deb& sicut ille ambulauit
& ipse ambulare: Debet
etiã si porrigit esurienti
panẽ : de miscđia facere
non de iactantia. non aliud
ibi quȩrere quã opus bonu:
nesciente sinistra quod fa¬
ciat dextera. idest ut alie¬
net᷑ intentio cupiditatis:
ab opere caritatis Qui sic
ministrat: xp̃o ministrat:
Recteq illi dicet᷑. cũ uni ex
minimis meis fecisti: michi
ad iustitiã om̃i credenti:
Minister. ẽ. xp̃i: usq ad illid
opus magnȩ caritatis. quod
est animã suã ꝓfr̃ĩb ponerx
hoc. ẽ. enĩ & ꝓ xp̃o ponere.
dicturus. ẽ: cum ꝓ istis fecisti
ꝓ me fecisti De tali quippe
opere: etiã se ministrũ facni
& appellare dignatꝰ. ẽ. ubi
ait. Sicut filius hominis

Expanded text:
sequatur; hoc intelligi voluit, ac si diceret, Si quis me non sequitur, non mihi ministrat. Ministrant ergo Jesu Christo, qui non sua quaerunt, sed quae Jesu Christi . Hoc est enim, me sequatur, vias ambulet meas, non suas: sicut alibi scriptum est, Qui se dicit in Christo manere, debet sicut ambulavit ille, et ipse ambulare . Debet etiam, si porrigit esurienti panem, de misericordia facere, non de jactantia; non aliud ibi quaerere quam opus bonum, nesciente sinistra quid faciat dextera , id est, ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charitatis. Qui sic ministrat, Christo ministrat; recteque illi dicetur, Cum uni ex minimis meis fecisti, mihi ad justitiam omni credenti , minister est Christi usque ad illud opus magnae charitatis, quod est animam suam pro fratribus ponere: hoc est dicturus est: Cum pro istis, pro me 413 fecisti. De tali quippe opere etiam se ministrum facere et appellare dignatus est, ubi ait: Sicut filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
de elamatoriȩ in ecclesiis
solent loqui ad populũ:
quod utiq genus loquendi
necdum attigeram: Sed¬
quid in iungitis. umia ur̃a
deuinctus dilectone: ex¬
periar quȩ hortamini af¬
fectu infantiũ. more bal¬
butientiũ: qui quȩcunque
audierint fari gestiunt :
cũ necdũ possuit ad plenũ
uerba formare. Maximȩ.
quia ꝓpt̾ simpliciores
quosq. id me deꝓmere
occupent laudib ex eadẽ
die. quibusue diuinis
uacent lectionibus: prȩ¬
sertim. cũ. & ẽadem in mul¬
tis festiuitatibs. multorum
scõrũ patrũ studia. miro
eũderint eloquio: quȩ de
hac quȩdam uberius ubiq
inscripturis diuinis prę¬
dicata leguntur: Quid enĩ
aliud sonant euangelia
nisi nascentem dñm ex
Maria uirgine: & omnia
eius incrementa quo usque
fuit in mundo. dũ taxat
diuinis efferunt prȩconiis:
Porro ab exordio sc̃i euangłii.
Gabrihelẽ archangelũ col¬
loquentem crarias audistꝰ.
& deinceps reliqua omnia
plenius legistis: Ad presepe
quoq o paula te teste nato

Expanded text:
declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sedquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me depromere occupet laudibus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festivitatibus, multorum sanctorum Patrum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid enim aliud sonant Evangelia, nisi Dominum nascentem ex Maria virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te teste, nato
Abbreviated transcription (Latin):
omnia: Et quia non suf¬
ficit tantũ relinquere.
iungit quod ꝑfectũ est : &
sequuti sumus te: Fecimus
quod iusñsti Quid igitur
nobis dabis premiihe
autẽ. dixit illis: Amen
dico uobis. quod uos qui
sequiti estis me. in regene¬
ratione cũ sederit filius

Expanded text:
omnia. Et quia non sufficit tantum relinquere, jungit quod perfectum est, et secuti sumus te, fecimus quod jussisti, quid igitur nobis dabis praemii? Jesus autem dixit illis: Amen dico vobis, quod vos qui secuti estis me, in regeneratione, cum s
Abbreviated transcription (Latin):
secus pedes dñi: audiebat
uerbũ illius Marcha aut̃:
satagebat circa frequens
mynisteriũ : Hȩc utriq
uitȩ congruere. nemo qͥ est
dubitet: Et contẽplatiue
quidẽ uniformis ꝑfectio
est : exutã m̃tẽ a cunctis
habere t̾renis : eãq quan¬
tũ humana in becillitas
sit ministeriũ. gentiũ
magister edocet: qͥ cre-¬
berrimis epistolarum
dictis. suos ꝓxp̃o terra
mariq labores. sua peri¬
cula cõmemorat : in qͥb
etiã uisiones & reuelatio¬
nes dñi comendans. non
minus se inspeculatiuȩ
uirtute qđ ꝑ paucis est
immitabile consũmatũ
fuisse significat. Unde dicit:
Siue enim mente excedimꝰ

Expanded text:
ni, audiebat verbum illius, Martha autem satagebat circa frequens ministerium. Haec utrique vitae congruere nemo est qui dubitet. Et contemplativae quidem uniformis perfectio est, exutam mentem a cunctis habere terrenis, eamque, quantum humana imbecillitas sit ministerium, gentium Magister edocet, qui creberrimis Epistolarum dictis, suos pro Christo terra marique labores, sua pericula commemorat. In quibus etiam visiones et revelationes Domini commendans, non minus se in speculativa virtute, quod perpaucis est imitabile, consummatum fuisse significat. Unde dicit: Sive enim mente excedim
Abbreviated transcription (Latin):
in synagogis: ducentes
ad reges & pręsides ꝓpt̃
nomen meum Acsi aꝑte
dicat Prius corda homi¬
nũ & post elementa tur¬
bantur. ut cũ rerũ ordo
confunditur : Ex qua iam
retributione ueniat de¬
monstretur Nam quã¬
uis finis mundi ex ipso
suo ordine pendeat. ꝑ¬
uersiores tamen quosq
inueniens: qui digne
ruinis illius opprimant᷑
in notescit: & subditur.
Ducentes ad reges & pre¬
sides ꝓpt̾ nomen meũ:
contingent hȩc uobis
in testimonium: In testi¬
monium uidelicet quoꝵ
nisi eorũ qui aut ꝑsequen

Expanded text:
in synagogas, ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Ac si aperte dicat: Prius corda hominum, et post elementa turbantur, ut cum rerum ordo confunditur, ex qua jam retributione veniat demonstretur. 1614 Nam quamvis finis mundi ex ipso suo ordine pendeat, perversiores tamen quosque inveniens, qui digne ruinis illius opprimantur innotescit cum subditur: Ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Contingent autem haec vobis in testimonium. In testimonium videlicet quorum, nisi eorum qui aut persequen
Abbreviated transcription (Latin):
postea multis indicus scrip¬
turarũ monstrabimꝰ regnũ
suscepit: Et hoc potissimũ
fuit indiciũ eũ aduenisse
cui repositũ erat regnũ.¬

Expanded text:
postea multis indiciis Scripturarum monstrabimus, regnum suscepit. Et hoc potissimum fuit indicium eum advenisse cui repositum erat su