comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tate calcata in sublimi cotidie erigis udea
bulum. xp̃ianum. S ed ambitio. potentia.
magnitudo urbis. uideri & uidere. saluta
re ꝙ salutari: laudare. detrahere uł audi¬
re uł ꝓloqui. ꝙ tanta frequentia hominũ
saltem inuitũ uidere. aꝓposito monachoꝵ¬
& a quiete aliena sunt. Aut enĩ uidemꝰ
ad nos uenientes & silentium ꝑdimꝰ. aut
si ñ uidemꝰ suꝑbiȩ arguimur. Int̾dum
ut uisitantib reddamꝰ uicem ad suꝑbas
fores ꝑgimus. int̾ linguas rodentium mi¬
extra psalmos silentium est. Quocumq
te uerteris arator stiuam retinens allelu-¬
ia decantat. sudans messor psalmis se
auocat. & curuas attondens uites falee
uinitor aliquid dauiticum canit. Hȩc sunt
in hac ꝓuintia carmina. hȩ ut uulgo đr

Expanded text:
tate calcata in sublime tate calcata in sublime bulum Christianum, sed ipsa ambitio, potentia, mare et salutari, laudare, vel detrahere, vel audire uel proloqui et tantam frequentiam hominum saltim inuitum pati a proposito monachorum et quiete aliena sunt. aut enim uidemus ad nos uenientes et silentium perdimus, aut non uidemus et superbiae arguimur. interdumque, ut uisitantibus reddamus uicem, ad superbas fores pergimus et inter linguas rodentium miextra psalmos silentium est. quocumque te uerteris, arator stiuam tenens alleluia decantat, sudans messor psalmis se auocat et curua adtondens uitem falce uinitor aliquid Dauiticum canit. haec sunt in hac prouincia carmina, hae, ut uulgo dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
erumpamꝰ in uocem. Quid enim mͥ est in
celo. ꝙ ate quid uolui suꝑ terram: Quo sci¬
licet cum tanta reppererimꝰ in cęlo parua
& caduca quesisse nos doleamꝰ in terra. uale.
possidet. quo sermone qua uoce speluncã
tibi saluatoris exponam. & illud presepe
in quo infantulꝰ uagiit: Silentio magis qͣ.
infimo sermone honorandum ẽ. Ubi sunt
latȩ porticus. ubi aurea laquearia. uͥ domo.
miseroꝵ pęnis & damnatorũ labore uesti¬
licȩ. ut uile corpusculum hominis p̾tiosiꝰ
inambulet. & quasi mundo quiequã possit
ẽẽ ornatiꝰ. tecta sua magis uelit aspicere qu̾a¬
cȩlum bethleem: Ecce in hoc paruo terrȩ
foramine cęloꝵ conditor natus ẽ. hic inuo¬
lutꝰ pannis. hic uisꝰ a pastorib. hic demon¬
stratus a stella. hic adoratꝰ a magis. Et pu¬
to sanctior ẽ locus rupe tarpeia. quȩ de
cęlo sepiꝰ fulminata ostendit᷑. Quid de eo
phea apłoꝵ ꝙ martyrum: Est xp̃i uera con

Expanded text:
erumpamus in uocem: quid enim mihi restat in erumpamus in uocem: quid enim mihi restat in caelo et a te quid uolui super terram? quo scilicet, cum tanta reppererimus in caelo, parua et caduca quaesisse nos doleamus in terra. XLIV. possidet —, quo sermone, qua uoce speluncam tibi possumus saluatoris exponere? et illud praesepe, in quo infantulus uagiit, silentio magis quam infirmo sermone honorandum est. ubi sunt latae porticus? ubi aurata laquearia? ubi domus miserorum poenis et damnatorum labore uestictae basilicae, ut uile corpusculum hominis pretiosius inambulet et, quasi mundo quicquam possit esse ornatius, tecta sua magis uelit aspicere quam caelum? ecce in hoc paruo terrae foramine caelorum conditor natus est. hic inuolutus pannis, hic uisus a pastoribus, hic demonstratus ab stella, hic adoratus a magis. et, puto, sanctior locus est rupe Tarpeia, quae de caelo saepius fulminata ostendit, quid domino pea apostolorum et martyrum, est Christi uera conf
Abbreviated transcription (Latin):
larum concussa turbine. nunc scopułoꝵ
illisionib ꝑforata est. quã pͥmum licet
quasi quȩda portꝰ secreta. rus intremus.
Ibi cibariꝰ panis. & holꝰ nr̃is manib irri¬
gatum. lac delitiȩ rustieanȩ. uiles quidem
s innocentes cibos prebent. Ita uiuentes
non ab oratione somnꝰ. non saturitas ale¬
ctione reuocabit. Si estus ẽ. secretum arbo¬
ris umbra prebebit: si autumnꝰ. ipsa aeris
temperies. ꝙ strata subt̾ folia locum qui¬
etis ostendent. Uere ager florib depinge¬
tur. & int̾ querulas aues psalmi dulciꝰ
cantabunt᷑. Si frigus fuerit. ꝙ brumales
niues. ligna ñ emam. calidiꝰ uigilabo uł
dormiam: certe qd̾ sciam uiliꝰ non algebo
Habeat sibi roma suos tumultꝰ. harena seuiat.
circus insaniat. theatra luxurient. & quia
rum uisitet᷑ senatus: nob̃ adherere d̾o bonũ
est ꝙ ponere in dño sꝑem nr̃am. & cum
pauꝑtatem istam cȩloꝵs regna mutauerint.

Expanded text:
larum concussa turbine, nunc scopulorum larum concussa turbine, nunc scopulorum inlisionibus perforata est, quam primum licet, quasi quendam portum secreta ruris intremus. ibi cibarius panis et holus nostris manibus inrigatum, lac, deliciae rusticanae, uiles quidem, sed innocentes cibos praebeant. ita uiuentes non ab oratione somnus, non saturitas a lectione reuocabit. si aestas est, secretum arboris umbra praebebit; si autumnus, ipsa aeris temperies et strata subter folia locum quietis ostendit. uere ager floribus depingitur et inter querulas aues psalmi dulcius decantabuntur. si frigus fuerit et brumales niues, ligna non coemam: calidius uigilabo uel dormiam, certe, quod sciam, uilius non algebo. habeat sibi Roma suos tumultus, harena saeuiat, circus insaniat, theatra luxurient et, quia rum cotidie uisitetur senatus: nobis adhaerere deo bonum est, ponere in domino spem nostram, ut, cum paupertatem istam caelorum regna mutauerint,
Abbreviated transcription (Latin):
recordam᷑ ęugłii dicentis: stulte hac nocte
auferent animam tuam ate. quȩ aũ p̾para-¬
sti cuiꝰ erunt: Uestes ñ ad usus tantum.
s ad delicias conquirunt᷑ U bicumq com¬
pendiũ ẽ. uelotior pes. citꝰ sermo. auriᷤ attentior
Si damnum ut sepe in re familiari accide
solet fuerit nuntiatum. uultꝰ merore de¬
primitur. Lȩtamur ad numium. obolo
contristamur. Vnde cum in uno homine
animoꝵ tam diuersa sit facies. ꝓpħa dnm̃
ꝙ similitudinẽ di facti simꝰ. ex uitio nr̃o
ꝑsonas nob plurimas suꝑ inducimꝰ. Et
quomͦ in theatralib scenis unus atq idem
histrio nunc herculem robustꝰ ostentat.
nunc mollis in uenerẽ frangitur. nunc
tremulꝰ in cybelen: ita ꝙ nos: qui si de mun¬
do non eẽinus odiremur amundo. tot
habemꝰ peccatoꝵ similitudines qt peccata.
Quaꝑpter quia multa iam uitȩ spacia transi¬
uimus fluctuando. ꝙ nauis nr̃a nunc ꝓcel¬

Expanded text:
recordamur euangelii dicentis: stulte, hac nocte recordamur euangelii dicentis: stulte, hac nocte repetunt animam tuam a te; quae autem praeparasti, cuius erunt? uestes non ad usum tantum, sed ad delicias conquiruntur. ubicumque conpendium est, uelocior pes, citus sermo, auris adtentior; si damnum, ut saepe in re familiari accidere solet, fuerit nuntiatum, uultus maerore deprimitur., laetamur ad nummum, obolo contristamur. unde, cum in uno homine animorum tam diuersa sit facies, propheta det similitudinem dei conditi sumus, ex uitio nostro personas nobis plurimas superinducimus. et quomodo in theatralibus scaenis unus atque idem histrio nunc Herculem robustus ostentat, nunc mollis in Uenerem frangitur, nunc tremulus in Cybelen, ita et nos, qui, si mundi non essemus, odiremur a mundo, tot habemus personarum similitudines, quot peccata. Quapropter, quia multum iam uitae spatium transiuimus fluctuando et nauis nostra nunc procel
Abbreviated transcription (Latin):
notarios. ministrante.tam innu-¬
merabiles libros uere adamantio
quada epła quã ad eunde de athe¬
nis scripserat. refert nunquã
se cibum origene presente sine lectione sũp¬
noctib ut & lectio orationem susciꝑet ꝙ ora¬
tio lectionem. Quid nos uentris animalia
tale unquã fecimꝰ: Quos si scd̾a hora legen¬
tes inuenerit. oscitabimꝰ. manu faciem de¬
fricantes continemꝰ stomachum: & quasi pꝰt
multum laborem mundialibꝰ rursum nego
tiis occupam᷑. Pret̾mitto prandia quib mens
onerata premit᷑. pudet dicere de frequentia
salutandi: qua aut ipsi cotidie ad alios ꝑgimꝰ.
aut ad nos uenientes cȩteros expectamus.
Deinceps gͥ in uerba sermo terit᷑. lacerantur
absentes. uita aliena describit᷑. ꝙ mordentes
inuicem consumim᷑ ab inuicẽ. Talis nos cibꝰ
occupat & dimittit. Cum uͦ amiei recesserint.
ratiocinia supputamꝰ. Nune ira ꝑsonam no¬
bis leonis inducit. nunc cura suꝑflua in
annos plurimos duratura precogitat. nec

Expanded text:
notarios ministrante tam innumerabiles libros uere Adamantiusquadam epistula, quam ad eundem de Athenis scripserat, refert numquam se cibos Origene praesente sine lectione sumpnoctibus, ut et lectio orationem susciperet et oratio lectionem. Quid nos, uentris animalia, tale umquam fecimus? quos si secunda hora legentes inuenerit, oscitamus, manu faciem defricantes continemus stomachum et quasi post multutiis occupamur. Praetermitto prandia, quibus mens onerata premitur. Pudesalutandi, qua aut ipsi cotidie ad alios pergimus aut ad nos uenientes ceteros expectamus. deinceps itur in uerba, sermo teritur, lacerantur absentes, uita aliena describitur et mordentes inuicem consumimur ab inuicem. talis nos cibus et occupat et dimittit. cum uero amici recesserint, ratiocinia subputamus. nunc ira personam nobis leonis inponit, nunc cura superflua in annos multos duratura praecogitat, nec
Abbreviated transcription (Latin):
qui carmine laudes femineas & facta
ferebant. Non sic furiꝰ de gallis. ñ papy¬
rio de samnitib. ñ scipio de numantia.¬
non pompeiꝰ de ponti gentibꝰ triumpha¬
uit. Illi corpora uicerant. hȩc sp̃uales ne¬
quitias subiugauit. Sudio precedentiũ
turmas. & cat᷑uatim in exequiis eu mul¬
titudinẽ fluctuantẽ. Non plateę. ñ por¬
ticꝰ. ñ ĩminentia desuꝑ tecta caꝑe pote¬
rant ꝓspectantes. Tunc suos inunũ po¬
płos roma conspexit. E auebant sibi õs
in gła penitentis. Nec mirũ si de ex salu¬
ingenimei senile munꝰ. has of¬
ficiors inferias dedi. Laudauimo¬
sepe ñ uirgines. uiduas ac marita¬
tas. quarũ semꝑ fuere candida uestim̃¬
ta. quę sequunt᷑ agnũ quocũq uadit.
felix p̾coniũ. qd̾ nulla totiꝰ uitȩ sorde ma¬
culat᷑. Procul liuor. facessat inuidia. Si
pat̾familias bonꝰ ẽ. quare oculꝰ nr̃ malꝰ
Quȩ inciderat in latͦnes. xp̃i humeris re¬

Expanded text:
qui carmine laudes Femineas et facta qui carmine laudes Femineas et facta ferant. Non sic Furius de Gallis, non Papirius de Samnitibnon Pompeius de Ponti gentibus triumphavit. Illi corpora vicerant, haec spirituales nequitias subjugavit. Audio praecedentium turmas, et catervatim in exequiis ejus multitudinem confluentem. Non plateae, non porticus, non imminentia desuper tecta capere poterant prospectantes. Tunc suos in unum populos Roma conspexit: favebant sibi omnes in gloria poenitentis. Nec mirum si de ejus saluingenii mei senile munus, has officiorum inferias dedi. Laudavimsaepe virgines, viduas, ac maritatas, quarum semnta, quae sequuntur agnum, quocumque uadit. felix praeconium, quod nulla totius uitae sorde maculatur! procul liuor, facessat inuidia. si pater familias bonus est, quare oculus noster malus? quae inciderat in latrones, Christi humeris re
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ. totꝰ parit̾ mundꝰ audiuit. Sub una¬
ȩstate didicit brittannia. qđ ȩgyptꝰ ꝙ
parthus agnouerant. Uere qd̾ scͥptũ ẽ.
tim̃tib dm om̃ia cooꝑant᷑ in bonũ: in
obitu tantȩ feminȩ uidimꝰ comꝓbatũ.
Q uoda presagio futuroꝵ ad multos scͥp¬
serat monachos ut uenirent & se gra¬
ui onere absoluerent laborantẽ: face¬
retq sibi de iniqͦ ma̾mona amicos. qͥ eã
reciꝑent in ȩt̾na tab̾nacula. Uenerunt.
amici facti sunt. Dormiit illa qͦ uolu¬
it. & deposita tande sarcina. leuior uo¬
lauit ad cęlũ. Quantũ haberet uiuentis
fabiolȩ roma miraculũ. in mortua de
monstrauit. Necdũ exalauerat sp̃m. nec¬
dum debitã. xp̃o reddiderat animã. &.
iam fama uolans. tanti p̾nuntia luctꝰ:
totiꝰ urbis popłos ad exequias congre¬
gabat. Sonabant psalmi & aurata tem
ploꝵ tecta reboans in sublime alleluia
quatiebat. Hic iuuenũ chorus. illic senũ.

Expanded text:
situm totus pariter mundus audiuit. sub una asitum totus pariter mundus audiuit. sub una aestate didicit Brittania, quod Aegyptus et Parthus agnouerant uere. Quod scriptum est: timentibus dominum omnia cooperantur in bonum, in obitu tantae feminae uidimus conprobatum. quodam praesagio futurorum ad multos scripserat monachos, ut uenirent et graui onere laborantem absoluerent faceretque sibi de iniquo mammona amicos, qui eam reciperent in aeterna tabernacula. uenerunt, amici facti sunt : dormiuit illa-quod uoluit-et deposita tandem sarcina leuior uolauit ad caelos. quantum haberet uiuentis Fabiolmonstravit. Necdum spiritum exalaverat necdum debitam Christo reddiderat animam, Et iam fama volans, tanti praenuntia luctus, totius urbis populos exequias congregabat. Sonabant psalmi et aurata tecta templorum reboans in sublime alleluia quatiebat. Hic iuvenum chorus, ille senum,
Abbreviated transcription (Latin):
res. Certabant uir & fȩmina qͥs in portu
abrahȩ tab̾naculũ figeret: & hȩc erat int̾
utrũq contentio: qͥshumanitate suꝑaret.
Uicit ut̾q: & ut̾q suꝑatꝰ ẽ. Ambo se uictos
ꝙ uictores fatent᷑ : dũ qd̾ alt̾ cupiebat.
ut̾q ꝑfecit. Iungunt opes. sociant uolun¬
tates: ut qd̾ emulatio dissipauerat. con¬
cordia cresceret. Necdũ dictũ: iam factũ.
Emit᷑ hospitiũ: & ad hospitiũ turba con¬
currit. Non ẽ labor in iacob: nec dolor
in isrł. Adducunt maria qͦs in gremio
suo terra suscipiat: mittit roma ꝓꝑan¬
tes. quos nauigaturos litꝰ molle confo¬
ueat. Quod publiꝰ semel fecit in insula
mileta erga unũ apłm. ꝙ ne contradi¬
ctioni locũ tͥbuã. in una naui: hoc isti
ꝙ frequent̾ faciunt. & in plures. Dec
solum inopũ necessitas sustentat᷑: s ꝓna
in om̃s munificentia aliꝗd ꝙ habentib
ꝓuidet: enodochiũ in portu romano

Expanded text:
res. certabant uir et femina, quis in portu res. certabant uir et femina, quis in portu Abrahae tabernaculum figeret, et haec erat inter utrumque contentio, quis humanitate superaret. uicit uterque et uterque superatus est. ambo se uictos et uictores fatentur, dum, quod alter cupiebat, uterque perfecit. iungunt opes, sociant uoluntates, ut, quod aemulatio dissipatura erat, concordia cresceret. necdum dictum, iam factum: emitur hospitium et ad hospituim turba concurrit. non est enim labor in Iacob nec dolor in Israhel. adducunt maria, quos in gremio suo terra suscipiat. mittit Roma properantes, quos nauigaturos litus molle confoueat. quod Publius semel fecit in insula Melita erga unum apostolum et — ne contradictioni locum tribuam — in una naue, hoc isti et frequenter faciunt et in plures. nec solum inopum necessitas sustentatur, sed prona in omnes munificentia aliquid et habentibus prouidet. xenodochium in portu Romano
Abbreviated transcription (Latin):
testimonio confutata ẽ. Laudent cȩteri
miscdiam ei. humilitatẽ. fidẽ: ego ar¬
dorẽ animi plus laudabo. Librũ quo
mana cernens mȩnia: inclusã se ẽẽ plan¬
gebat. oblita sui sexus. fragilitatis ĩme¬
mor. ac solitudinis tantũ cupida. ibi erat
ubi animo morabat᷑. Non poterat tene¬
ri consiliis amicoꝵ. Ita ex urbe quasi de
uinculis gestiebat erumꝑe Dispensatio¬
nem pecuniȩ & cautã distributionẽ genꝰ
infidelitatis uocabat. Non aliis elemosinã
tͥbuere. s suis parit̾ effusis ipsa ꝓ.xp̃o
stipes optabat acciꝑe. S ic festinabat. sic
impatiens erat morarũ ut illam crede¬
res ꝓfecturã. Itaq dum semꝑ parat᷑: mors
eam inuenire ñ potuit imparatã. Int̾ lau¬
des feminȩ. subito mͥ pammachiꝰ m̃s ex¬
orit᷑. P aulina dormit ut iste euigilet: pre¬
cedit maritũ. ut xp̃o fabiolã derelinquat.
Hic heres uxoris. ꝙ hereditatis alii possesso¬

Expanded text:
testimonio confutata est. laudent ceteri testimonio confutata est. laudent ceteri misericordiam eius, humilitatem, fidem: ego ardorem animi plus laudabo. librum, quo mana cernens moenia inclusam se esse plangebat. oblita sexus, fragilitatis inmemor ac solitudinis tantum cupida ibi erat, ubi animo morabatur. non poterat teneri consiliis amicorum: ita ex urbe quasi de uinculis gestiebat erumpere. dispensationem pecuniae et cautam distributionem genus infidelitatis uocabat. non aliis elemosynam tribuere, sed suis pariter effusis ipsa pro Christo stipes optabat accipere. sic festinabat, sic inpatiens erat morarum, ut illam crederes profecturam. itaque, dum semper paratur, mors eam inuenire non potuit inparatam. Inter laudes feminae subito mihi Pammachius meus exoritur. Paulina dormit, ut ipse uigilet; praecedit maritum, ut Christo famulum derelinquat. hic heres uxoris et hereditatis alii possesso
Abbreviated transcription (Latin):
lens a t̾ra abrũꝑe insulam querebant antiquã
Tunc & nos cõpulsi sumꝰ parare naues.
ẽẽ in littore. aduentũ hostiũ p̾cauere.
& seuientib uentis magis barbaros
metuere quã naufragiũ. ñ tam ꝓprię
saluti quã uirginũ castimoniȩ ꝓuiden¬
tes. Erat in illo tempore quȩda apud
nos dissensio. ꝙ barbaroꝵs pugnã do¬
mestica bella suꝑabant. Nos in oriente
tenuit iam fixa sedes. & inueteratũ
seõꝵ locors desideriũ. Illa quia tota
in sarcinis erat. & in om̃i urbe ꝑegrina.
reu̾sa ẽ ad patriam. ut ibi pauꝑ uiue̾t
ubi diues fuerat. manens in alieno q̃
multos pͥus hospites habuit: ꝙ ne ser¬
monẽ longiꝰ traham. in conspectu ro¬
mane urbis pauꝑib erogaret. qd̾ illa
teste uendiderat. Nos hoc tantũmͦ dolemo.
qd̾ p̃tiocissimũ de scĩs locis monile ꝑdi¬
dimꝰ Recępit roma qđ amiserat. ac ꝓ.¬
cax ꝙ maledicta lingua gentiliũ ocłoꝵ

Expanded text:
lens a terra abrumpere insulam quaerebat antiquam. lens a terra abrumpere insulam quaerebat antiquam. tunc et nos conpulsi sumus parare naues, esse in litore, aduentum hostium praecauere et saeuientibus uentis magis barbaros metuere quam naufragium non tam propriae saluti quam uirginum castimoniae prouidentes. erat in illo tempore quaedam apud nos dissensio et barbarorum pugnam domestica bella superabant. nos in Oriente tenuerunt iam fixae sedes et inueteratum locorum sanctorum desiderium; illa, quia tota in sarcinis erat et in omni orbe peregrina, reuersa est ad patriam, ut ibi pauper uiueret, ubi diues fuerat, manens in alieno, quae multos prius hospites habuit, et - ne sermonem longius traham - in conspectu Romanae urbis pauperibus erogaret, quod illa teste uendiderat. Nos hoc tantum dolemus, quod pretiosissimum de sanctis locis monile perdidimus. recepit Roma, quod amiserat, ac procax et maledica lingua gentilium oculorum
Abbreviated transcription (Latin):
rupib feras gentes alexandri castra co¬
hibent. erupisse hunoꝵ examina: quȩ
ꝑnicib equis huc illucq uolitantia. cędis
parit̾ ac terroris cuncta cõplerent. Abe¬
rat tunc romanꝰ exercitꝰ. ꝙ bellis ciuili¬
bus initalia tenebat᷑. Hanc gentẽ refert
herodotꝰ sub dario rege medoꝵ .xxͥ. an¬
nis orientẽ tenuisse captiuũ: & ab ȩgy¬
ptiis usq ethiopib annuũ exegisse uec¬
tigal. Auertat uĩc ab orbe romano tales
ultra bestias. Insꝑati ubiq aderant. ꝙ fa¬
mam celeritate uincentes. ñ religioni. ñ
dignitatib. ñ ętatibꝰ. ñ uagienti misere¬
bant᷑ infantiȩ. Cogebant᷑ mori. qͥ ñđu ui¬
uere cȩꝑant : & nescientes malũ suũ int̾
hostium manꝰ ac tela ridebant. Consonꝰ¬
int̾ om̃s rumor petere eos iherosolimã:
& ob nimiã auri cupiditatẽ ad hanc ur¬
bem ꝑcurrere Muri neglecti pacis in¬
curia : sarciebant᷑. Antiochia tyros uo¬

Expanded text:
rupibus feras gentes Alexandri claustra corupibus feras gentes Alexandri claustra cohibent, erupisse Hunorum examina, quae pernicibus equis huc illucque uolitantia caedis pariter ac terroris cuncta conplerent. aberat tunc Romanus exercitus et bellis ciuilibus in Italia tenebatur. hanc gentem Herodotus refert sub Dario, rege Medorum, uiginti annis Orientem tenuisse captiuum et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum exegisse uectigal. auertat Iesus ab orbe Romano tales ultra bestias! insperati ubique aderant et famam celeritate uincentes non religioni, non dignitatibus, non aetati, non uagienti miserebantur infantiae. cogebantur mori, qui dudum uiuere coeperant et nescientes malum suum inter hostium maninter omnes rumor petere eos Hierosolymam et ob nimiam auri cupiditatem ad hanc urbem concurrere. Muri neglecti pacis incuria sarciebantur Antiochiae; Tyrus vo
Abbreviated transcription (Latin):
in quib da hesitaui. in aliis in offenso
cucurri pede: in plerisq simpliciter
ignorantiã confessꝰ sum. Tunc uͦ ma¬
gis cȩpit urgere : & quasi ñ mͥliceret
nescire qd̾ nescio. expostulare ac se
indignã tantis mysteriis dicere. Quid
plura: Extorsit mͥ negandi uerecun¬
diam. ut ꝓpriũ ei opus huiꝯ cemodi
questiunculȩ pollicerer. Quod usq
in presens tempꝰ ut nc̃ intelligo dñi
uoluntate dilatũ. reddit᷑ memoriȩ il¬
liꝰ: ut sac̾dotalib pͥoris ad se uolumi¬
nis induta uestib. ꝑ mundi huiꝰ soli¬
tudinẽ gaudeat se ad t̾rã reꝑmissionis
aliqͣndo uenisse Uerũtam̃ qd cȩpimꝰ
ꝑsequam᷑. Querentib nob̃ dignũ tan¬
tȩ feminȩ habitaculũ. cũ ita solitudi¬
nem cuꝑet. ut diu̾sorio mariȩ carere
nollet : ecce subito discurrentib nun¬
tiis oriens totꝰ intremuit. ab ultima
meotide int̾ glatialem tanaim & massa¬
getarũ immanes popłos. ubi caueasi

Expanded text:
in quibusdam haesitaui, in aliis inoffenso in quibusdam haesitaui, in aliis inoffenso cucurri pede, in plerisque simpliciter ignorantiam confessus sum. tunc uero magis coepit urguere et, quasi non mihi liceret nescire, quod nescio, expostulare ac se indignam tantis mysteriis dicere. quid plura? extorsit mihi negandi uerecundia, . ut proprium ei opus huiusce modi disputatiunculae pollicerer, quod usque in praesens tempus, ut nunc intellego, domini uoluntate dilatum redditur memoriae illius, ut sacerdotalibus prioris ad se uoluminis induta uestibus per mundi huius solitudinem gaudeat se ad terram repromissionis aliquando uenisse. Uerum, quod coepimus, persequamur. quaerentibus nobis dignum tantae feminae habitaculum, cum ita solitudinem cuperet, ut diuersorio Mariae carere nollet, ecce subito discurrentibus nuntiis oriens totus intremuit, ab ultima aeotide inter glacialem Tanain et Massagetarum inmanes populos, ubi Caucasi
Abbreviated transcription (Latin):
tenta erat diuinis uoluminib: ꝙ uelu¬
ti quandã famẽ satiari desiderans. per
ꝓpħas. eugłia. psalmosq currebat. que¬
stiones ꝓponens. ꝙ solutas recondens
in seriniolo pectoris sui. Nec uͦ satiabat᷑
audiendi cupidine. s addens scientiã
addebat dolorẽ: & quasi oleũ flammę
adiceres. maioris ardoris fom̃ta capie¬
bat. Quadã die cũ in manib moysi nume¬
ros teneremꝰ. & me uerecunde rogaret.
quid sibi uellet nominũ tanta congeri¬
es. cur singulȩ trib in aliis atq aliis
locis uariȩ iungerent᷑: qͦm balaam ari¬
olus sic futura. xp̃i mysteria ꝓpħarit.
de eo uaticinatꝰ sitꝰ: respondi ꝓut po¬
tui. & uisꝰ sũ int̾rogationi eiꝰ satis fac̾e.
Reuoluens gͦ librũ ꝑuenit ad eũ locũ.
ubi catalogͦ describit᷑ om̃iũ mansionũ:
per quas de ȩgypto egrediens popłs
ꝑuenit usq ad fluenta iordanis. Cũq
causas & rationes quereret singłarũ.

Expanded text:
tenta erat diuinis uoluminibus et uelutenta erat diuinis uoluminibus et ueluti quandam famem satiare desiderans per prophetas, euangelia psalmosque currebat quaestiones proponens et solutas recondens in scriniolo pectoris sui! nec uero satiabatur audiendi cupidine, sed addens scientiam addebat dolorem et, quasi :2 oleum flammae adiceres, maioris ardoris fomenta capiebat. quodam die, cum in manibus Moysi Numeros teneremus et me uerecunde rogaret, quid sibi uellet nominum tanta congeries, cur singulae tribus in aliis atque aliis locis uarie iungerentur, quomodo Balaam ariolus sic futura Christi mysteria prophetarit, de eo uaticinatus sit, respondi, ut potui, et uisus sum interrogationi eius satisfacere. reuoluens ergo librum I peruenit ad eum locum, ubi catalogus describitur omnium mansionum, per quas de Aegypto egrediens populus peruenit usque ad fluenta Iordanis. cumque causas et rationes quaereret singularum,
Abbreviated transcription (Latin):
sim: quȩ fabiola in tanta miseroꝵ refri
geria cõmutauit. ut multi pauꝑũ sani
languentib inuiderent. quã quã illa simi¬
li liberalitate erga clericos ac monachos
& uirgines fuerit. Qd̾ monasteriũ. ñ illiꝰ
opib sustentatũ ẽ: Quẽ nudũ & clinieũ
non fabiolȩ uestim̃ta texerunt: In qͦ se
indigentiũ ñ effudit preceps ꝙ festina
largitio: Angusta miscđiȩ eio roma fuit.
Peragrabat gͦ insulas. ꝙ totũ etruscũ ma¬
re uulscoꝵq ꝓuintiã: ac reconditos cur¬
uoꝵs litorũ sinus. in quib monachoꝵs con¬
sistunt chori. uł ꝓprio corpore. uł trans¬
missa ꝑ fideles ac scõs uiros munificentia¬
circuibat. Unde repente & cont᷑ opinio¬
nem om̃ium iherosolimã nauigauit. ubi
multoꝵ excepta concursu. nr̃o parũp
usa ẽ hospitio. Cuio societatis recordans.
uideor mͥ adhuc uidere quã uidi. Iñu
bone. quo illa feruore. quo studio in¬

Expanded text:
sim, quae Fabiola in tanta miserorsim, quae Fabiola in tanta miserorgeria commutavit, ut multi pauperum sani languentibus inviderent. Quamquam illa simili liberalitate erga clericos et monachos ac virgines fuerit—quod monasterium non illius opibus sustentatum est? Quem nudum et clinicum non Fabiolae vestimenta texerunt? In quos se indigentium eius non effudit praeceps et festina largitio? Angusta misericordiae Roma fuit; peragrabat ergo insulas. Etruscum mare Vulscorumque provinciam et reconditos curvorum litorum sinus, in quibus monachorum consistunt chori, vel proprio corpore vel transmissa per fideles ac scircuibat. Unde repente et contra opinionem omnium Hierosolymam nauigauit, ubi multorum excepta concursu nostro parumper usa est hospitio; cuius societatis recordans uideor mihi adhuc uidere, quam uidi. Iesu bone, quo illa feruore, quo studio in
Abbreviated transcription (Latin):
manu. & spirans cadauer sorbitiunculis
irrigabat. Scio multos diuites ꝙ religio¬
sos: ob stomachi angustiã. ex ercere hui
mentes ẽẽ pecunia ñ manu. Quos equide
non reꝓbo. ꝙ teneritudine̾ animi nequa¬
quã int̾pretor infidelitatem s sic̃ imbecil¬
litati stomachi ueniã tͥbuo. sic ꝑfectȩ m̃¬
tis ardorẽ in cęlũ laudib fero Magna fi¬
des ista contemnit. Scit qͥd in lazaro diues
purpuratꝰ aliqͣndo ñ fecerit. quali suꝑba
mens retͥbutione damnata sit. Ille quẽ de¬
spicimꝰ. quẽ uidere ñ possumꝰ. ad cuius
intuitũ nob̃ uomitꝰ erumpit. nr̃i similis ẽ.
de eode nob̾cum formatꝰ ẽ luto. isde com¬
pactus elem̃tis. Quicqͥd patit᷑. ꝙ nos pati
possumꝰ. Uulnera eiꝰ estimemꝰ ꝓpria: &
om̃is animi in alterutrũ duritia clem̾ti
in nosmet ipsos cogitatione frangit᷑. Non
mͥ si linguȩ centũ sint oraq centũ. ferrea
uox. om̃ium morboꝵs ꝑcurrere noĩa pos¬

Expanded text:
manu et spirans cadauer sorbitiunculis manu et spirans cadauer sorbitiunculis inrigabat. scio multos diuites et religiosos ob stomachi angustiam exercere huiusmentes esse pecunia, non manu. quos equidem non reprobo et teneritudinem animi nequaquam interpretor infidelitatem; sed, sicut inbecillitati stomachi ueniam tribuo, sic perfectae mentis ardorem in caelum laudibus fero. magna fides ista contemnit; scit, quid in Lazaro diues purpuratus aliquando non fecerit, quali superba mens retributione damnata sit. ille, quem despicimus, quem uidere non possumus, ad cuius intuitum uomitus nobis erumpit, nostri similis est, de eodem nobiscum formatus luto, isdem conpactus elementis. quidquid patitur, et nos pati possumus. uulnera eius aestimemus propria et omnis animi in alterum duritia clementi in nosmet ipsos cogitatione frangetur. non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea uox, omnia morborum percurrere nomina pos
Abbreviated transcription (Latin):
ullo impedim̃to se laudũ eiꝰ campꝰ aꝑiret.
Recepta sub oculis om̃is eccłiȩ cõmunione.
quid fecit: Scilicet in die bona. maloꝵ¬
re noluit ꝑicula nauigandi: qͥn potiꝰ om¬
nem censũ quẽ hab̾e poterat. erat aũ am¬
plissimꝰ & respondens generi eio: distri
buit. dilapidauit. ac uendidit. ꝙ in pecu¬
niam congregatũ usib pauꝑum p̃para¬
uit. Et pͥmo om̃ium uocoRureios insti¬
tuit in quo egrotantes colligeret de pla¬
teis. & consumpta languorib atq in ędia
miseroꝵ membra refoueret. D escribã nc̃
diuersas hõinum calamitates. truncas
nares. effossos oculos. semiustos pedes.
luridas manꝰ. tum̃tes aluos. exile fem᷑.
crura turgentia: ꝙ de exesis & putridis
carnib uermiculos bullientes. Quotiens
morbo regio. ꝙ fȩtore confectos. hume¬
ris suis ipsa portauit: Quotiens lauit
purulentã uulnerũ samem. quã aliꝰ aspi¬
cere ñ audebat: Prebebat cibos ꝓpria

Expanded text:
ullo inpedimento se laudum eius campus aperiret. ullo inpedimento se laudum eius campus aperiret. recepta sub oculis omnis ecclesiae communione quid fecit ? scilicet in die bona malore uoluit pericula nauigandi? quin potius omnem censum, quem habere poterat — erat autem amplissimus et respondens generi eius - dilapidauit ac uendidit et in pecunia congregatum usibus pauperum praeparauit. et primo omnium voooxdfuov instituit, in quo aegrotantes colligeret de plateis et consumpta languoribus atque inedia miserorum membra refoueret. describam nunc ego diuersas hominum calamitates, truncas nares, effossos oculos, semiustos pedes, luridas manus, tumentes aluos, exile femur, crura turgentia et de exesis ae putridis carnibus uermiculos bullientes? quotiens morbo regio et paedore confectos humeris suis ipsa portauit ? quotiens lauit purulentam uulnerum saniem, quam alius aspicere non audebat? praebebat cibos propria
Abbreviated transcription (Latin):
clangunt tubȩ: hoc unũ loquar qd & le¬
gentib utile sit: & presenti causȩ conue.¬
niat. Non ẽ confusa dñm in t̾ris. ꝙ ille
eam ñ confundet in cęlo. Aꝑuit cunctis
uulnꝰ suũ & decolorẽ in corpore cicatricẽ
flens roma conspexit: Dissuta habuit late¬
ra. nudum caput. clausũ os. Non ẽ ingres¬
sa ȩccłiam dñi. s extra castra cũ maria soro¬
re moysi seꝑata consedit. ut quã sacerdos
eiecerat. ip̃se reuocaret: Descendit de solio
delitiarũ suarum. accepit molam. fecit fari¬
nam: & discaltiatis pedib transiuit fluen¬
ta lacrimarũ. Sedit suꝑ carbones ignis.
hi ei fuere in adiutoriũ. ł aciem ꝑ quã scđo
uiro placuerat. uerberabat. O derat gẽmas
linteamina uidere non poterat. ornam̃ta
fugiebat. Sic dolebat quasi adulteriũ com¬
misisset. & multis impendiis medicaminũ.
unum uulnꝰ sanare cupiebat. Du morati
sumꝰ in penitentia. in qua uelut in uado¬
sis locis resedimꝰ. ut maior nob̃ & absq

Expanded text:
clangunt tubae. Hoc unum loquar, quod et legentibus utile sit et praesenti causae conueniat. non est confusa dominum in terris et ille eam non confundetur in caelo. aperuit cunctis uulnus suum et decolore in corpore cicatricem flens Roma conspexit. dissuta habuit latera, nudum caput, clausum os. non est ingressa ecclesiam domini, sed extra castra cum Maria, sorore Moysi, separata consedit, ut, quam sacerdos eiecerat, ipse reuocaret. descendit de solio deliciarum suarum, accepit molam, fecit farinam et discalciatis pedibus transiuit fluenta lacrimarum. sedit super carbones ignis; hi ei fuere in adiutorium. faciem, per quam secundo uiro placuerat, uerberabat, oderat gemmas, linteamina uidere non poterat, ornamenta fugiebat. sic dolebat, quasi adulterium commisisset et multis inpendiis medicaminum unum uulnus sanare cupiebat. Diu morati sumus in paenitentia, in qua uelut in uadosis locis resedimus, ut maior nobis et absque
Abbreviated transcription (Latin):
pris uirtutib suis qͦmͦ stans ñ caderẽ: do¬
ceret ꝑ penitentiã qͦmͦ cadens resurgerẽ.
Quid tã impiũ legimo int̾ reges quã achab
de qͦ scͥptura dicit. ñ fuit aliꝰ talis ut
achab: qͥ uenundatꝰ ẽ ut faceret malũ in
conspectu dñi: Hic cum ꝓpt̾ sanguinẽ
nabuthȩ correptꝰ fuisset ab helya. ꝙ au¬

Expanded text:
 uirtutibus suis, quomodo stans non caderem, do uirtutibus suis, quomodo stans non caderem, doceret per, paenitentQuid tam inpium legimus inter reges quam Achab, de quo scriptura dicit: Non fuit alius talis ut Achab, qui venumdatus est, ut faceret malum in conspectu domini. Hic, cum pro sanguine Nabuthae correptus fuisset ab Helia et au
Abbreviated transcription (Latin):
ctante romana. ante diem paschȩ in ba¬
silica quadã laterani qui cesariano trun¬
catꝰ ẽ gladio. staret in ordine pęnitentũ.
te. sparsum crinẽ. ora lurida. squalidas
manꝰ. sordida colla summitteret: Quȩ
peccata fletꝰ iste ñ purget. quas inuete¬
ratas maculas hȩc lam̃ta ñ abluant: Petreꝰ
trinã negationẽ tͥna confessione deleuit.
aaron sacrilegiũ ꝙ conflatũ ex auro uitu¬
li caput frat̾ne correxere preces: dauid
scĩ ꝙ mansuetissimi uiri homicidiũ parit̾̃
ꝙ adulteriũ. septẽ dierũ em̃dauit fames.
iacebat in terra. uolutabat᷑ in cinere: ꝙ
oblitꝰ regiȩ potestatis. lum̃ querebat in
tenebris: illũq tantũ respiciens quẽ offen¬
derat. lacͥmabili uoce dicebat. T ibi soli
peccaui & malũ corã te feci: ꝙ. redde mͥ lȩ¬
ticiã salutaris tui ꝙ sꝑu pͥncipali confirma
me. Atq ita factũ ẽ ut qui me docuerat¬

Expanded text:
ctante Romana ante diem paschae in bactante Romana ante diem paschae in basilica quondam Laterani, qui Caesariano truncatus est gladio, staret in ordine paenitentum, conlacrimanti sparsum crinem, ora lurida, squalidas manus, sordida colla submitteret? quae peccata fletus iste non purget? quas inueteratas maculas haec lamenta non abluant? Petrus trinam negationem trina confessione deleuit. Aaron sacrilegium et conflatum ex auro uituli caput fraternae correxere preces. Dauid, sancti et mansuetissimi uiri, homicidium pariter et adulterium septem dierum emendauit fames. iacebat in terra, uolutabatur in cinere et oblitus regiae potestatis lumen quaerebat in tenebris illumque tantum respiciens, quem offenderat, lacrimabili uoce dicebat: tibi soli peccaui et malum coram te feci et: redde mihi laetitiam salutaris tui et spiritu principali confirma me. atqueitafactumest, ut, quimepriusdocuerat
Abbreviated transcription (Latin):
confiteri imbecillitatẽ suã. & umbram
quandã miserabilis subire coniugii. ꝗͣ
sub gła u uiri oꝑa exercere meret̾ri¬
cum. Idem apłs uult uiduas adolescen¬
tulas nubere. filios ꝓcreare: nullã da¬
reoccasionem adu̾sario. maledicti gr̃ã.
Et ꝓtinꝰ cur hoc uelit. exponit. Lam enĩ
queda abiert̃ retͦ pꝰt sathanan. Igitur
& fabiola quȩ ꝑsuaserat sibi. & puta¬
bat uirũ ure ase dimissum. nec g̨u̾¬
gelii uigorẽ nouerat. in qͦ nubendi uni¬
uersa causatio uiuentib uiris. feminis
nera. unũ incauta uulnꝰ accȩpit. S ed
qͥd ego in abolitis ꝙ antiqͥs moror: que¬
rens excusare culpã. cuiꝰ penitentiã
ipsa confessa ẽ. Quis hoc crederet. ut
post mortẽ scdi uiri in semet reu̾sa
quo tempore solent uiduȩ negligentes
iugo seruitutis excusso agere se libius.
adire balneas. uolitare ꝑ plateas. uultꝰ
circumferre meretͥcios: saccũ indueret¬
errorẽ publice fateret᷑. & tota urbe spe¬

Expanded text:
confiteri inbecillitatem suam et umbram confiteri inbecillitatem suam et umbram quandam miserabilis subire coniugii quam sub gloria uniuirae exercere meretricium. idem apostolus uult uiduas adulescentulas nubere, filios procreare, nullam dare occasionem maledicti gratia. etprotinuscur hoc uelit, exponit: iam enim quaedam abierunt retro satanan. igitur et Fabia, quia persuaserat sibi et putabat uirum iure a se dimissum nec euangelii uigorem nouerat, in quo nubendi uniuersa causatio uiuentibus uiris feminis nera, unum incauta uulnus accepit. Sed quid ego in abolitis et antiquis moror quaerens excusare culpam, cuius paenitentiam ipsa confessa est? quis hoc crederet, ut post mortem secundi uiri in semet reuersa, quo tempore solent uiduae neglegentes iugo seruitutis excusso agere se liberius, adire balneas, uolitare per plateas, uultus circumferre meretricios, saccum induereterrorem publice fateretur et tota urbe spe
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis meretrici iungit᷑. unũ corpꝰ facit.
Ergo & quȩ scortatori impuroq sociat᷑.
cum eo unũ corpꝰ efficit᷑. Aliȩ sunt leges
cesaris. aliȩ iłiu. xp̃i Aliud papinianꝰ
aliud paulꝰ nr̃ precȩpit. Apud illos u
ris impudicitiȩ frena laxant᷑. ꝙ solo stu¬
pro atq adulterio condemnato. passim
ꝑ lupanaria & ancillulas libido ꝑmit¬
titur. quasi culpã dignitas faciat ñ uo¬
luptas: apud nos qd̾ ñ licet fȩminis.
eque ñ licet uiris: & eade seruitꝰ pari
conditione censet᷑. Dimisit gͦ ut aiunt
uitiosum. dimisit illiꝰ ꝙ illio criminis
noxiũ: dimisit pęne dixi qͦd clamante
uicinia uxor sola ñ ꝓdidit. Sin au̾ ar¬
guit᷑ quare repudiato marito ñ innup¬
ta ꝑmanserit. facile culpã fatebor. du
tatẽ suã seruare ñ poterat. Uidebat allã
legem in m̾bris suis repugnantẽ legi
mentis suȩ. ꝙ se uictã atq captiuã ad
coitum trahi. Meliꝰ arbitrata ẽ aꝑte

Expanded text:
si, qui meretrici iungitur, unum corpus facit, si, qui meretrici iungitur, unum corpus facit, ergo et, quae scortatori inpuroque sociatur, unum cum eo corpus efficitur. aliae sunt leges Caesarum, aliae Christi; aliud Papinianus, aliud Paulus noster praecipit. apud illos in uiris pudicitiae frena laxantur et solo stupro atque adulterio condemnato passim per lupanaria et ancillulas libido permittitur, quasi culpam dignitas faciat, non uoluptas. apud nos, quod non licet feminis, aeque non licet uiris et eadem seruitus pari condicione censetur. dimisit ergo, ut aiunt, uitiosum; dimisit illius et illius criminis noxium; dimisit - paene dixi, quod clamante uicinia uxor sola non prodidit. sin autem arguitur, quare repudiato marito non innupta permanserit, facile culpam fatebor, dumtatem suam seruare non poterat. uidebat aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae et se uinctam atque captiuam ad coitum trahi. melius arbitrata est aperte
Abbreviated transcription (Latin):
Ego diu̾sorii bethleemitici ꝙ p̾sepis dñici
amator. in quo uirgo puerꝑa đm fudit
infantẽ: ancillã xp̃i ñ de nobilitate uete¬
ris hystoriȩ. s de eccłiȩ humilitate ꝓ duc̃a
Et quia statim in pͥncipio quasi scopulꝰ qͥd̾a
ꝙ. ꝓcella mͥ obtrectators ei opponit᷑. qd̾
scđm sortita mat̾moniũ priꝰ reliquerit: ñ
laudabo conu̾sam. nͥ ream absoluero. Tan¬
ta prior maritꝰ uitia habuisse narrat᷑. ut
nec scortũ ꝯuide ꝙ uile mancipiũ ea susti¬
nere posset: quȩ si uoluero dicere. ꝑdam
uirtutẽ fęminȩ. quȩ maluit culpã subi¬
re discidii. quã quanda corꝑis sui infama¬
re partẽ. & maculas ei detegere. Hoc so¬
satis ẽ. P recipit dñs uxorẽ ñ debere di¬
mitti. excepta causa fornicationis: ꝙ si
dimissa fuerit manere innuptã. Quicqd
uiris iubet᷑. hoc consequent̾ redundat
ad fȩminas. Neq enĩ adultera uxor di¬
mittenda ẽ: & uir mechus retinendus.

Expanded text:
ego, diuersorii Bethlemitici et praesepis dominici ego, diuersorii Bethlemitici et praesepis dominici amator, in quo uirgo puerpera deum fudit infantem, ancillam Christi non de nobilitate ueteris historiae, sed de ecclesiae humilitate producam. Et quia statim in principio quasi scopulus quidam et procella mihi obtrectatorum eius opponitur, quod secundum sortita matrimonium prius reliquerit, non laudabo conuersam, nisi ream absoluero. tanta prior maritus. uitia habuisse narratur, ut ne scortum quidem et uile mancipium ea sustinere posset. quae si uoluero dicere, perdam uirtutem feminae, quae maluit culpam subire discidii quam quandam corporis sui infamare partem et maculas eius detegere. hoc sosatis est. praecepit dominus uxorem non debere dimitti excepta causa fornicationis et, si dimissa fuerit, manere innuptam. quidquid I uiris iubetur, hoc consequenter redundat ad feminas. neque enim adultera uxor dimittenda est et uir moechus tenendus.
Abbreviated transcription (Latin):
Ieunium p̾dicem: Sed preualescunt ele¬
mosinȩ. Humilitatẽ laudem: Sed maior
est ardor fidei. Dicam appetitas sordes. &
in condemnatione uestiũ sericarũ. plebei¬
um cultũ. & seruilia indum̃ta quesita:
Pius est animũ deposuisse quã cultũ. Diffi¬
cilis arrogantia. quã auro caremꝰ & gem¬
mis. His enim abiectis int̾dum głosis tu¬
memꝰ sordib. & uendibilem pauꝑtatẽ po¬
pulari aurȩ offerimꝰ. Celata uirtus. &. in
conscientiȩ fota secreto. dm solũ iudicẽ re¬
spicit. Unde nouis m ẽ efferenda p̾conus:
ꝙ ordine rethoꝵs pret̾misso. tota de conu̾¬
sationis ac penitentiȩ incunabulis assum̃¬
da. Ilius forsitan scolȩ memor. quintum
marimũ unum qui nob̃ cunctando resti¬
tuit rem publicã. &. totam fabioꝵs gentẽ
ꝓferret in mediũ. diceret pugnas. descri¬
beret prelia. & ꝑ tantos nobilitatis gradꝰ
fabiolam uenisse iactaret: ut quod in uir¬
ga non poterat in radicib demonstraret.

Expanded text:
ieiunium praedicem? praeuertunt eleieiunium praedicem? praeuertunt elemosynae. humilitatem laudem? maior est ardor fidei. dicam adpetitas sordes et in condemnationem uestium sericarum plebeium cultum et seruilia indumenta quaesita? plus est animum deposuisse quam cultum. difficilius adrogantia quam auro caremus et gemmis. his enim abiectis interdum gloriosis tumemus sordibus et uendibilem paupertatem populari aurae offerimus. celata uirtus et in conscientiae fota secreto deum solum iudicem respicit. unde nouis mihi est efferenda praeconiis et ordine rhetorum praetermisso tota de conuersionis ac paenitentiae incunabulis adsumenda. alius forsitan scholae memor Quintum Maximum, unus qui nobis cunctando restituit rem, et totam Fabiorum gentem proferret in medium, diceret pugnas, describeret proelia et per tantae nobilitatis gradus Fabiolam uenisse iactaret, ut, quod in uirga non poterat, in radicibus demonstraret.
Abbreviated transcription (Latin):
IURES annisunt qd̾ suꝑ
dormitione Glesillȩ paulã
uenerabilẽ feminã recenti
adhuc uulnere consolatꝰ
sum. Quartȩ ętatis circulꝰ
uoluit᷑: ex quo ad eliodorũ ep̃m nepotia¬
ni scribens epitaphiũ. quicqd̾ hab̾e uiri¬
um potui. in illo tunc dolore consumpsi.
Ante hoc ferme bienniũ pammachio meo
de subita ꝑegrinatione Parlinȩ breuem
dedi epłam erubescens ad disertissimum
uirum plura loqui. & ei sua ingerere: ne
non tam consolari amicũ uiderer. ꝗͣ stul¬
ta iactantia docere ꝑfectum. Nunc mͥ
fili oceane uolenti ꝙ ultͦ appetenti debitũ
munꝰ imponis qd̾ ꝓ nouitate uirtutum.
ueterẽ materiẽ nouã facit. In illis enũ uł
parentis affectꝰ. uł meror auunculi. uł
desideriũ mariti temperandũ fuit : &
pro diu̾sitate ꝑsonarũ diu̾sa de scͥpturis
adhibenda medicamina. In presentiarũ
miraculũ gentilium. luctũ pauꝑum. so¬
latium monachoꝵ. Quicqͥd pͥmum arri¬
puero. sequentiũ comparatione uilescit.

Expanded text:
ures anni sunt, quod super dormitione Blesillae Paulam, uenerabilem feminam, recenti adhuc uulnere consolatus sum. quartae aestatis circulus uoluitur, ex quo ad Heliodorum episcopum Nepotiani scribens epitaphium, quidquid habere uirium potui, in illo tunc dolore consumpsi. ante hoc ferme biennium Pammachio meo pro subita peregrinatione Paulinae breuem epistulam dedi erubescens ad disertissimum uirum plura loqui et ei sua ingerere, ne non tam consolari amicum uiderer, quam stulta iactantia docere perfectum. nunc mihi, fili Oseane, uolenti et ultro adpetenti debitum munus inponis, quod pro nouitate uirtutum ueterem materiam nouam faciam. in illis enim uel parentis affectus uel maeror auunculi uel desiderium pro diversitate personarum, diversa de Scripturis adhibenda medicamina. 2. Fabiolae laudmiraculum Gentilium, luctum pauperum, 458 solatium Monachorum. Quidquid primum arripuero, sequentium comparati
Abbreviated transcription (Latin):
& demetã posteriora tua. ꝙ reliqͣ: scidit
uestim̾ta fua. & oꝑuit eilitio carnẽ suã. ie¬
bat demisso capite. Tunc factꝰ ẽ sermo dñi.
ad helyam thesbiten dicens. Nonne uidi¬
sti humiliatũ achab corã me: Quia gͦ hu¬
miliatꝰ ẽ timoris mei causa. ñ indueã malũ
in dieb eiꝰ. O fęlix penitentia. quȩ ad se
traxit d̃i oculos: quȩ furentẽ sententiã
dñi confesso errore mutauit. Noc id̾e ꝙ
manassen in paralipomenon. ꝙ niniuẽ fe¬
cisse legimo in ꝓpħa: publicanũ qͦq in ȩugłio.
E quib pͥmo ñ solum indulgentiã. s ꝙ regnũ
reciꝑe meruit: aliꝰ impendentẽ di fregit
iram: tercio pectus uerb̾ans pugnis ocłos
non leuabat ad cȩlum: & multo iustificati¬
or recessit publicanꝰ humili confessione

Expanded text:
 reliqua, scidit uestimenta sua et operuit cilicio carnem suam iebat demisso capite. tunc factus est sermo domini ad Heliam Thesbiten dicens: nonne uidisti humiliatum Achab coram\' me? quia ergo humiliatus est in timore mei,, non inducam malum in dietraxit oculos, quae furentem .sententiam domini confesso errore mutavit! Hoc idem et Manassen in Paralipomenon et Nineven fecisse legimus in propheta, publicanum quoque in euangelio. e quibus primus non solum indulgentiam, sed et regnum recipere meruit, alius rex inpendentem dei fregit iram, tertius pectus uerberans pugnis oculos non leuabat ad caelum et multo iustificatior recessit humili confessione
Abbreviated transcription (Latin):
nũ nouũ uestim̃to ueteri conligatum. donec
emendationis miscre falsitatem peior scissuta
patefaciat. Coricelo euim ut contia dnẽ urt¬
tis ioquentis cum dicerit potest honio siue¬
lit. dicisse uideat᷑. potest homo cũ abuco¬
rio dei. Nc̃ demũ mͥ ueluti ad exortio ꝓpos¬
tionis sermo reuocandus est. & parilisy poi¬
rie do lore se posito cũ reuerenta aispuan¬
di ad celsitulinẽ capitis recurrendũ. Copt¬

Expanded text:
num nouum uestimento ueteri conligatum, donec num nouum uestimento ueteri conligatum, donec emendationis miserae falsitatem peior scissura patefaciat. concedo enim, ut contra ducem ueritatis loquentis cum dixerit potest homo si uelit\', dixisse uideatur potest homo cum adiutorio Dei\'. nunc demum mihi uelnti ad exordium propositionis sermo reuocandus est et paulisper iniuriae dolore seposito cum reuerentia disputandi ad celsitudinem capitis recurrendum. cap
Abbreviated transcription (Latin):
re cessauit. ꝑficit puer. s pene cum adhuc
peccare ñ cepit. Ille ante peccauit : hic po¬
stea. Ille multo peccato edificare non me¬
ruit : iste multum peccando quod edifica¬
uerat dereliquit. & inter hec mirabilit᷑
sibi ordinatio sc̃a disposint: ut int̾ duas
etates quod ꝑpetuũ in homine ẽẽ non po¬
terat. ꝓ captu temporis inueniret. Uterq
aliquando ñ peccauit. tam̃ uterq sine pec¬
cato eẽ ñ potuit. ut sic deus uerax. omnis
autẽ homo mendax. sic̃ scͥptum ẽ. Uani
filii hominũ. mendaces filii hominũ in
stateris: habentes utiq gr̃am & adiutoriũ
di. tam̃ sine peccato eẽ nec optinere dđ nec
salomon ualuit custodire. & iouiniani filiꝰ.
ut omp̃s deus ꝓ ipso discipłisq eiꝰ tantum
rerum ordinem mutet. sꝑat qd si factũ
forte ñ fuerit dm̃ impossibilitatis accuset:
P otest inquit homo ẽt̃ sine peccato. tam̃ cũ di
adiutorio. Quid faciã: Tolerabo interim pan¬

Expanded text:
re ceesauit; perfioit puer, sed paene cum adhuc re ceesauit; perfioit puer, sed paene cum adhuc peccare non. coepit. ille ante peccauit, hie postea. ille multo peccato aedificar non meruit, iste multum peccando quod aedificauerat dereliquit. et inter haec mirabiliter sibi ordinatio sancta disposuit, ut inter duas aetates, quod perpetuum in homine esse non poterat, pro captu temporis inueniret. uterque aliquando non peccaui, tamen uterque sine peccato esse non potuit: ut sit Deus uerax, omnis autem homo mendax, sicut scriptum est; uani filii hominum, mendaces filii hominum in stateris. Habentes utique gratiam et adiutorium Dei, tamen sine peccato esse nec obtinere Dauid nec Salomon ualuit custodire; et Iouiniani filius, ut omnipotens Deus pro ipso discipulisque eius tantum rerum ordinem mutet, sperat! quod si factum forte non fuerit, Deum inpossibilitatis accuset? \'potest, inquit, homo esse sine peccato, tamen cum Dei adiutorio. quid faciam? tolerabo interim pan
Abbreviated transcription (Latin):
matur mͥ. cur dñs ñ faciat in eo quod nun¬
quam fecit in scło. Dirit & eccłastes. incħ
sub sole nouum. nec ualet quisquã dicere
ecce hoc recens ẽ. iamenĩ p̾cessit in scłis que
fuerunt ante nos: & nouoꝵ dogiatũ in¬
structor affirmat. potestfieri quod nunꝗͣ
factum ẽ. Non requitas utrum fuerit:
quod posse non ambigis. Edificari uo-
luit templum nomini suo: & hoc ut non
nͥ innocens & bene immacłatus extrueret.
D uo ad hoc reges cunctis uitib eliguntur.
uterq ad adiutorium de custodia utriq
ꝓmittitur. Ad dauid siquidem dicit deus.
ueritas mea & miscdia mea cum eo. de
salomone uͦ testatur. ipsum elegi mͥ in
filium & ego ero illi in patrẽ. Ex his duo¬
b. templũ dm̃i unus p̾parat alter edi¬
ficat: p̃parat senex. ꝑficit puer. Dignum
ẽ enim ut scm̃ndm̃ templũ sc̃s edificet. Pte¬
parat ut dixi senex. s quasi post quam pecca¬

Expanded text:
niatur mihi, cur Dominus non faciat in eo, quod numniatur mihi, cur Dominus non faciat in eo, quod numquam fecit in saeculo! dicit et Ecclesiastes: nihil sub sole nouum, nec ualet quisquam dicere: ecce hoc recens est; iam enim praecessit in saeculis quae fuerunt ante nos; et nouorum dogmatum instructor adfirmat: potest fieri, quod numquam factum est! non requiras utrum fuerit, quod posse non ambigas. aedificari domum uoluit Deus nomini suo at hoc, ut non nisi innocens et bene inmaculatus exstrueret. duo ad hoc reges cunctis uiribus eliguntur, uterque ad adiutorium; de custodia utrique promittitur. ad Dauid siquidem dicit Deus: neritas mea et miserioordia mea cum eo. de Salomone uero testatur: ipsum elegi mihi in filium, et ego ero ei in patrem. ex his duobus templum Domini unus praeparat, alter aedificat; praeparat senex, perficit puer. dignum est enim, ut sanctum Domini templum sanctus aedificet. praeparat, ut dixi, senex, sed quasi postquam pecca