comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
similitũdinẽ namq maris fecet. tu¬
met: salsum ẽ. & instabile. fecet per
luxuriam:. tumet ꝑ suꝑbiam. salsũ¬
riositatem. Oportet itaꝙ fr̾es opor¬
tet nos habere nauẽ & ea quȩ ad
nauem ꝑtinent:. si tam ꝑiculosum
mare. sine ꝑiculo tͣnͣsire uelimus.
Oportet nos habere nauẽ. malũ.
uelum & duo ligna int̃ quȩ uelum
extenditur. suꝑuis & inferus: che¬
rucum quẽ gallum uentũ obseruã¬
tem uocare possumꝰ. Debemꝰ habere
cordas. remos. gubuacłm. anchorã:
escam nob̃ necessariam. Rete etiã
habeamꝰ ut aliquẽ piscem extrahe¬
re ualeamus. Uidete qͥd ista signifi¬
cent. Nlauis significat filem.
quȩ inabraham qui fuit pͥma cre¬
dendi uia. quasum unoligno incti¬
iacobsatis ar ta fuit. Cepit autẽ
postmodum dilatari nauis istase¬
cundum ꝓpaginẽ decem tͥbuum.
Numerus enumn credentiũ qnͣtoma¬
gis creuit: tantomagis nauem fidei
dilatauit. Deinde qͦ post tnͣsitum
maris rubrisuscipientib filiis isrł

Expanded text:
similitudinem namque maris fatet, tumet, falsum est, et instabile. Fetet per luxuriam, tumet per superbiam, iriositatem. Oportet itaque, fratres charissimi, habere navem, et ea quae ad navem pertinent, si tam periculosum mare sine periculo transire volumus. Oportet nos habere navem, malum, velum, et duo ligna inter quae velum extenditur, superius et inferius cherucum quem gallum ventum observantem vocare possumus. Debemus habere chordas, remos, gubernaculum, anchoram, escam nobis necessariam. Rete etiam habeamus, ut aliquem piscem extrahere valeamus. Videte quid ista significent. Navis significat fidem, quae in Abraham, qui fuit prima credendi via, quasi in uno ligno initiJacob satis aucta fuit. Coepit autem postmodum dilatari navis ista secundum propagationem decem tribuum. Numerus credentium quanto magis crevit, tanto magis navem fidei dilatavit. Deinde post transitum maris Rubri suscipientibus filiis Israel
Abbreviated transcription (Latin):
annis .xu. & mensib sex. Iste
chatos & germanos oleiueit.⁊
romȩ multa eolificia construxit.
Ipse eolificauit templũ panthe¬
on. q̃d nunc in honorẽ omĩum
scõꝵ est consecratũ. Domitianꝰ
demq atrox factus. multos illu¬
stres uiros occĩdit. multos in exi¬
lio relegauit. Porro domitiani tẽ¬
porib elemens papa in galliã
uiros ad p̃dicandũ destinauit.
lugolunensib fotinũ. narbone
paulũ. turonis gratianũ. ceno¬
mannis ulianũ. Uerum domi¬
tianus cũ crũdelit̃ in urbe ppłm¬
laniaret. & exercitũ foras hosteᷤ
cẽderent. a senatu int̾feclus est.
corpusꝙ eius caruit sepultura.
pͥmo edicto suo cunctos exu¬
les reuocauit. quos domitia nus
exiliauerat. Unde & beatꝰ ioħes
ephesum rediit. Porro ꝑ asiam pul¬
lulauerunt hereses multȩ. che¬
runti. ebionis. ⁊ alioꝵ qui negãt
xp̃m in carne uenisse. quos idẽ¬
apl̃s antix̃p̃os uocat. Igitur con¬
tra eoꝵ prauitatẽ prefatꝰ apl̃s ro¬

Expanded text:
ndecim, et mensibus sex. Iste Cattos et Germanos devicit, et Romae multa aedificia construxit. Ipse aedificavit templum Pantheon, quod nunc in honorem omnium sanctorum est consecratum. Domitianus autem atrox factus multos illustres viros occidit, multos in exsilam relegavit exsilio. Porro Domitiani temporibus Clemens papa in Galliam viros ad praedicandum destinavit: Lugdunensibus Photinum, Narbonae Paulum, Turonis Gratianum, Cenomanis Julianum. Verum Domitianus cum crudeliter populum in urbe Flaviarum, exercitum foris hostes caederent, a senatu interfectus est, corpusque ejus caruit sepultura. imatus primo edicto suo cunctos exsules revocavit, quos Domitianus exsilio damnaverat. Unde et beatus Joannes Ephesum rediit. Porro per Asiam pullulaverunt haereses multae Cerinthi, et Ebionis, et aliorum qui negant Christum in carne venisse. Quos apostolus Antichristos vocat. Igitur contra eorum pravitatem praefatus apostolus ro
Abbreviated transcription (Latin):
Deges De Regibus babilonie.
babyloniȩ sunt: Merodach.
baladam. Nabuchodonosor. Nla¬
buchodonosor. Eiuiulmerõdach.
Egesar. Labosordach. balthasar.
Isti sunt reges chaldeoꝵ qui qmͣ¬
ius gestis fuerint insignes in nu¬
mero tam̃ regũ illustriũ ñ com

Expanded text:
 De regibus Babyloniae. Reges Babyloniae sunt Merodach, Baladam, Nabuchodonosor. Nabuchodonosor, Evilmerodach, Egesar, Labosordach, Balthasar. Isti sunt reges Chaldaeorum, qui, quamvis gestis fuerint insignes, in numero tamen regum illustrium non com
Abbreviated transcription (Latin):
tio esau forinseca carnaliũ obser¬
uantiarum custõdia. & carnalis
in scͥpturis intelligentia. pelles
hedoꝵ confessio peccatoꝵ. cibus uͭ¬
tutum exercitatio. uinũ gaudiũ
ger cui benẽdixit dñs sc̃a ecclesia.
in qua rẽdolet teste beato gregorio
flos uuȩ ꝑ p̃dicationẽ. flos lilii ꝑ
castitatem. flos uiolȩ ꝑ humilita
tem. flos spice ꝑ bonoꝵ oꝑum ma¬
turitatem. flos oliuȩ ꝑ misełiam.

Expanded text:
tio Esau forinseca, carnalium obsertio Esau forinseca, carnalium observationum custodia, et carnalis inscriptionis intelligentia. Pelles haedorum, confessio peccatorum; cibus, virtutum exercitatio; vinum, gaudium ger, cui benedixit Dominus, sancta Ecclesia, in qua redolet, testante beato Gregorio, flos uvae per praedicationem, flos lilii per castitatem, flos violae per humitem, flos spicae per bonorum operum maturitatem, flos olivae per miseri
Abbreviated transcription (Latin):
esau de benẽdictione patͥs
supplantauit. Ysaac significat dm̃
a quo descendit benẽdictio suꝑ ca¬
put iusti. Rebecca sigc̃at matrẽ
grãm. quȩ iacob de petenda bene¬
dictione consuluit. Iacob post̾ĩor
natus domi remanens. benẽdicti¬
onem consequens. gentilem desig¬
nat ppłm. qui post isrłiticũ ppłm
ad cognitionẽ diuinã uenit. & in¬
tra se cũ matre gr̃a. uota nutrit
quȩ rẽdolat laudationes cło. & be¬
nẽdicitur ab eo in mundo ꝑ grãm.
in celo ꝑ głam. Esau pͥor natus fo¬
ris uenationi de seruiens. benẽdi¬
ctionem amittens. ppłm ifrł sig¬
nificat. qui pͥus ad cognitionem
deiuenit. si foris in littera iustici¬
am querit. & benẽdictionẽ cele¬
stis herẽditatis amittit. Pelles qͥ¬
b rebecca filiũ oꝑuit: confessio¬
nem expͥmit peccatoꝵ. Cibus st̃
uirtutes quib ds pascitur. dum
ꝑ gentilem ppłm cooꝑante gr̃a ex¬
ppło isrłitico foris uagantẽ. Uinũ¬
uino łm potamꝰ: dum nos in ip¬

Expanded text:
u benedictione patris supplantavit . Isaac significat Deum, a quo descendit benedictio super caput justi. Rebecca significat matrem gratiam, quae Jacob de paterna benedictione consuluit. Jacob posterior natu, domi remanens, benedictionemque consequens, gentilem designat populum, qui post Israeliticum populum ad cognitionem divinam venit, et intra se cum matre gratia vota nutrit, quae reddunt laudationes Deo: benedicitur ab eo in mundo per gratiam, in coelo per gloriam. Esau prior natu, foris venationi deserviens, benedictionem amittens, populum Israel significat qui ad Dei cognitionem venit, qui foris in littera justitiam quaerit, et benedictionem coelestis haereditatis dimittit. Pelles, quibus Rebecca filium cooperuit, confessionem exprimunt peccatorum. Cibus, sunt virtutes quibus Deus pascitur, dum per gentilem populum cooperante gratia expopulo Israelitico foris stante vino Dominum potamus, dum nos in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
to post menelaus motꝰ ẽ sacerdo¬
tios uocẽdente sͥ fratre lisimacho.
S cũ nec sic malis desisteret. tã¬

Expanded text:
to post Menelaus mortuus est, sacerdotio succedente fratre ejus Lysimacho. Sed cum nec sic malis desisteret, tan
Abbreviated transcription (Latin):
regna descͥbit. Sic ih̾c nr̃ eiect o pͥn¬
cipe mundi & militib eiꝰ foras in
electis oꝑatur. dum m uniciuiq
datur manifestatio sp̃c ad utilitͥa¬
tem. & alii quidem datur ꝑ sp̃m ser¬
mo sapientiȩ. alii sermo scientie.

Expanded text:
regna describit. » Sic Jesus noster, ejecto principe mundi et militibus ejus foras, in electis operatur, dum modo unicuique datur manifestatio Spiritus ad utilitatem, et alii quidem datur per spiritum sermo
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatio uͥtutum. alii discretio sp̃u¬
rum. alii int̾p̃tatio sermonum.
& post mõdum unicuiq scołm
sigẽat baptismũ. quia sicut ppłs
isrłiticus stantib in iordane sac̃¬
dotib intrauit t̾ram ꝓmissioĩs:
sic ppłs xͥ anus ministrantib sa¬
cerdotib intrat iocunditatem¬
perior iordanis indulcedine ꝑ mã¬
sit. pars inferior in amaritũdinẽ
marinam defluxit. quia electi bap¬
tizati acceptȩ gr̃e dulcedinem eusto¬
diunt. reꝓbi uͦ in amaritũdinem
iutioꝵ amissa dulcedine gr̃ȩ fluũt.

Expanded text:
tia, alii discretio spirituarum, alii interpretatio sermonum . Et postmodum, unicuique secundum significat baptismum; quia, sicut populus Israeliticus, stantibus in Jordane sacerdotibus, intravit terram promissionis, sic populus Christianus, ministrantibus sacerdotibperior Jordanis in dulcedine permansit, pars inferior in amaritudinem marinam defluxit; quia electi baptizati gratiae dulcedinem custodiunt, reprobi vero in amaritudinem vitiorum, amissa dulcedine gratiae, fluunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Moyses qui dedit legem:
significat legem. Moyse mortuo
uantias mortua lege. consumma¬
ta siue finita. statim iħc saluator
nr̃ qui ppłm suũ saluat a peccatis

Expanded text:
. Moyses, qui dedit legem, significat legem. Moyse mortuo,vantias mortua, id est, consummata sive finita, statim Jesus Salvator noster, qui populum suum a peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
dentis orationis peticiones. Amen. Qua¬
si dicamus. O pater nr̃ qui es in celis.
uere omĩa fiant & in nobis e maliisque
supra postulauimus. Uere sc̃ificetur
nomen tuum uere adueniat regnum
tuum. uere fiat uoluntas tua sicut in
celo &e in terra. uere des nobis panem¬
bis debita nr̃a sicut & nos dimittimus
debitoribus nr̃is & uere non indueas¬
nos in temptationem. uere liberes nos
amalo. Ista ẽ frẽs iugiter meditan-¬
tla ista ẽ iugiter dicenda oratio ut po¬
te quam ipse saluator docuit & qua
nobis patrem orare p̾cepit. Nulla ẽ¬
enĩ ista sublimior nulla utilior. Sunt
quidam qui sunt sicut echnici qui głan-¬
tur se multa uerba fundere multa psal-¬
teria legere diuersas horas cdecantare.
prolixas orationes continuare. E cum
ore dño loquantur. corde nonnũquam
rint tales scripture qua dicitur. Popłs
iste me labiiss honorat. cor autemeoutm
longe ẽ ame. H et ista dicentes sc̃e orau¬
onis sollertiam & ꝑseuerantẽ deuotionẽ
culpamus. quam multum lauclamus.

Expanded text:
dictas omnes petitiones. Amen, quasi dicamus. O pater noster, qui es in coelis, vere fiant omnia in nobis et in aliis, quae supra postulavimus. Vere sanctificetur nomen tuum. Vere adveniat regnum tuum. Vere fiat voluntas tua, sicut in coelobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, vere ne nos inducas in tentationem, vere liberes nos a malo. Ista est, fratres, jugiter meditanda, ista est jugiter dicenda oratio, utpote quam ipse Salvator docuit, et qua nobis Patrem orare penim sublimior ista, nulla utilior. Sunt quidam, qui sicut ethnici gloriantur se multa verba fundere, multa psalteria legere, diversas horas decantare, prolixas orationes continuare, cum ore Domino loquuntur, corde nonnunquam rint tales Scripturae, quae dicit: Populus iste labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Nec ista dicentes sanctae orationis solertiam, et perseverantem devotionem culpamus, quam multum laudamus,
Abbreviated transcription (Latin):
non tamen ẽ penitus corruptus. In eo
namq etiam post uulnera uixit quosibi
qualiscũq scintila sensus remansit. Ho¬
stilis gͦ gladiuis hominem penitus non ex¬
tinxit. cdum ineonaturalis boni dignitatẽ
omnino delere non potuit. & de huuis
sententie ratione psalmista taliter
intulit dicens. Cor mundum crea in
bus meis. Per cor enĩ mundum diui
nam in se designans sumilitudinem
et ꝑ sp̃m rectum diuinam imaginem
dum cor mundum inse creari spm̃ si
rectum petiit renouari conuenienter
insinuauit & diumam similitudinẽ
in toto̾ posse corrumpi & diuinam
imaginẽ ne quaqiram posse prorsus
deleri. Ibinamq ubi nichil boni reman¬
sit bonum tamen si restauretur creatur.
Est autẽ cordis mundicia. in ꝑfecta cłi di¬
lectione. rectitudo uͦ sp̃c. insana ratiõe.
Quod̃ autem scd̃m p̃cedentes p̃destinatiões
d̃iuina in nobis imago & diuma similitu¬
do possint accipi doctores in alterius cu¬

Expanded text:
non est tamen penitus excaecatus. In eo non est tamen penitus excaecatus. In eo nimirum etiam post vulnera vixit, quo sibi qualiscunque senstilis ergo gladius hominem penitus non exstinxit, dum in eo naturalis boni dignitatem omnino delere non potuit, et de hujus ratione sententiae. Psalmista taliter intulit, dicens: Cor mundum crea in  in visceribus meis . Per cor enim mundum, in se divinam designat similitudinem; per spiritum rectum, divinam imaginem. Dum cor mundum in se creari, spirectum petiit renovari, convenienter insinuavit et divinam similitudinem in toto posse corrumpi, et divinam imaginem nequaquam prorsus posse deleri. Ibi namque, ubi nihil boni remansit, bonum, si tamen restauretur, creatur; et Est autem cordis munditia, in perfecta Dei dilectione; rectitudo vero spiritus, in sana ratione. Quod autem secundum praecedentes distinctiones divina in nobis imago et divina similitudo possunt accipi, doctores in alterius cu
Abbreviated transcription (Latin):
omo quidam descendit ab ierłm¬
de iersm in iericho descendit & in lam¬
nes incidit sicut iomeliis leginus ge¬
culpam corruens ꝑ antiqui hostis fraudu¬
lentiam ueste immortalitatis ẽ spolratum
ratum. fecerat ds sicut alio loco cpamꝰ
hominem ad imaginem & similituchnem
suam. A d imaginem sccłm rationem. ad
similitudinem sccłm dilectionẽ ut ꝑ utrãq
d̃o mhereret. & mherenc̃o beatus eẽt.
Sed̃ diabolus humane beatitudim mnui¬
mala. In eo namq quod factus erat ad
imaginem cdi sc̾m rationẽ uulnerauit
eum ꝑ ignorantiam boni. in eo uͦ quod
factuserat ad similitudinẽ d̃i uuln̾auit
eum ꝑ concupiscentiam mali. homo
tura possit diuina similitudo que ẽ in
dilectione penitus corrumpi. diuina ta¬
men imago que ẽ in ratione non potest
penitus deleri. Quamius enĩtanta ma¬
licia possit affici ut boni nichil diligat
non tamen potest tanta ignorantia ex-¬
cecari ut nichil noscat ueri. Recte gͥ di
pͥmorlialia mala ex parte suerit excecatꝰ

Expanded text:
o quidam descendebat ab Jerusde Jerusalem in Jerico descendit et in latrones incidit, sicut in homiliis legimus, geculpam corruens, per antiqui hostis fraudulentiam veste immortalitatis et innocentiaratum. Fecerat Deus, sicut alio loco diximus, hominem ad imaginem et similitudinem suam . Ad imaginem, secundum rationem; ad similitudinem secundum dilectionem, ut per utrumque Deo inhaereret, et inhaerendo beatus esset. Sed diabolus, humanae beatitudini invi eo namque quod factus erat ad imaginem Dei secundum rationem, vulneravit eum per ignorantiam boni. In eo vero quod factus est ad similitudinem Dei, vulneravit eum per concupiscentiam mali. Homo tura possit divina similitudo, quae in dilectione est, penitus corrumpi, divina tamen imago, quae est in ratione, non potest penitus deleri. Quamvis enim tanta malitia possit affici, ut nihil diligat boni, non tamen tanta potest ignorantia caecari, ut nihil noscat veri. Quod in primordialia mala ex parte corruptus fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
S
pedem corporis motionem ꝑ ocłm cordis
intentionem. Multi sunt quos manus
sia male scandalirat. Qui enĩ letantur
cum male fecerint. & exultant in rebus
pessimis qui delectantur in uitiis &
oꝑibus malis. istos manus sua misera¬
biliter scandalizat. & ab introitu regni
celestis tarcdat. Sunt etiam qui inmo¬
tu corporis & uagatione delectantur ci¬
uitates castella oppida uicos ꝑagrant.¬
& terram circueunt & ꝑambulant nũ-¬
pedes ab excursu & discursu compͥm̾e
ficator ait. quod dum fuit in mundo
ꝑ mundum uyat eundo & postrema
gͥ tales qui non grã orationis aut corpo¬
ralis necessitatis s soluis causa curiosi¬
tatis regiones ꝑuolant. quid nisi ꝑhc̃
multum placet quid inquam nisi scan-¬
dalum patiuntur & ab ingressu uite
impediuntur. Illos quoq oculus scan-¬
dalirat qui in his que faciunt non cdo
placere non animabus intendunt ꝓ-¬
lis ocłs id ẽ intentio ista que uariam io¬
cunditatem prestat non nisi impedi¬

Expanded text:
s pedem, corporis motionem; per oculum, cordis intentionem. Multi sunt, quos manu sua male scandalizat. Qui enim laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . quia delectantur in vitiis et operibus malis: istos manus sua miserabiliter scandalizat, et ab introitu regni coelestis tardat. Sunt etiam, qui in motu corporis, et vagatione delectantur: civitates, castella, oppida. vicos peragrant, et terram circumeunt, et perambulant, nun, nunquam pedes ab excursu et discursu comprimere ficator ait. Dum fuit in mundo, per mundum vixit eundo. Hic postrema igitur tales, qui non gratia orationis, aut temporalis necessitatis, sed solius causa curiositatis regiones pervolant, quid nisi per hmultum placet, quid, inquam, nisi scandalum patiuntur, et ab ingressu vitae impediuntur? Illos quoque oculus scandalizat: qui in iis quae faciunt, non Deo placere, non animabus intendunt prlis oculus, id est, intentio ista, quae vanam jucunditatem praestat: non nisi impedi
Abbreviated transcription (Latin):
& uulnerato patres antiquos expͥmunt
tacucurrit. Qui homini uulnerato
oleum & uinum infudit dũ ꝑ p̾dicati¬
onem suam illi &e blandam consolati¬
onem & austeram increpationẽ exhibu¬
it. Alligans uulnera enis iniumentũ
suum leuauit. dum ꝑ carnem assũp¬
tam incruce suspensus morte sua culpã
illius expiauit. In stabulum duxit dũ
intra scam eccłiam collocauit. S tabu¬
lum scam̃ eccłiam significat. quia sic̃
uimenta instabulo suas mundicias

Expanded text:
unt, patres antiquos exprimuntta cucurrit, qui homini vulnerato vinum et oleum infudit, dum per praedicationem suam illi et blandam consolationem et austeram increpationem exhibuit. Alligans vulnera ejus in jumentum suum levavit, dum, per carnem assumptam in cruce suspensus, morte sua culpam illius expiavit. In stabulum duxit, dum intra sanctam Ecclesiam collocavit. Stabulum autem Ecclesiam significat; quia, sicut jumenta in stabulo suas immunditias
Abbreviated transcription (Latin):
tem tranquille ex quibdam tan¬
gere & quasi parcendo suꝑare. A¬
sahel autẽ ꝓtinus occũbit. quia
commotȩ mentes dum & pareisͥ
sentiunt. & tñ responsoꝵ ratiõe
in intunis sub tͣnquillitate tangũ¬
tur. ab eo qd se ereperant stati¬
cãdunt. ¶a uͦ a furoris sui impe¬
tu sub lenitatis ꝑcussione resiluĩt:
quasi sine ferro moriuntur.xuiii

Expanded text:
tem tranquille ex quibusdam tangere, et quasi parcendo superare. Asahel autem protinus occubuit, quia commotae mentes dum parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquillitate tanguntur, ab eo quod se erecadunt. Qui ergo a furoris sui impetu, sub lenitatis percussione resiliunt, quasi sine ferro moriuntur. CAP. XVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
me sequi: ne compellar confõdere
te int̾ram. Qͥ audire contempsit
& noluit declinare. Pcussit gͦ eũ
abner aũsa hasta in inguine. et
qui in eodem furoris impetu tanto
tris lucerna fugit. quiã doctoris
lingua quȩ suꝑnũ ołi lum̃ indicat
cum ꝑ abrupta furoris mentẽ euiꝰ¬
piam ferri conspicit. & contͣ irascẽ¬
tem uerbaꝵ dissimulat iacula rẽd¬
dere. quasi ꝑsequentẽ ñ uult feri¬
re. S cum iracundi se nulla consi¬
deratione mitigant. quasi asahel
tatis ostendant. quẽdam uͦ subtili¬
ter ꝓferant. in quib ex obliquo
furentis animum pungant. Uñ¬

Expanded text:
r confodere te in terra. Qui contempsit, et noluit declinare. Percussit ergo eum Abner aversa hasta in inguine, et qui in eodem furoris impetu tanto tris lucerna dicitur, fugit, quia doctorum lingua quae supernum Dei lumen indicat, cum per abrupta furoris mentem cujuspiam ferri conspicit, cumque contra irascentem dissimulat verborum jacula reddere, quasi persequentem non vult ferire. Sed cum iracundi nulla consideratione se mitigant, quasi Asahel tatis ostendant; quaedam vero subtiliter proferant, in quibus ex obliquo furentis animum pungant. Un
Abbreviated transcription (Latin):
tisiurib. ex totamente. ex toto
corde id ẽ sapienter. extota aĩa.
idest dulciter. ex totis uirib idest for¬
titer. ex cota mente idest memori¬
ter. & quib cumq mõdis aliis dici
potest. quia ñ potest nimis dici:
qd̾ non potest niis amari. Et ꝓxi¬
mnum tuũ sicut ceipsum. Debemꝰ
diligere proximũ sicut nosmet ip¬
sos. beneficio. uerbo. uoto. In betie¬
ficio ẽ opus bonum. In uerbo sanũ
consilium. In uoto desiłium. Inhiᷤ
omnib diligamꝰ proximũ in uia.
quem consortem habituri sumus
sacramenta. Duo p̃cepta qd̾ tͥ nõ
uis fieri: alii ne feceris. Et quecũ¬
q uultis ut uobis faciant homĩes.¬
menta: decimȩ oblationes. sacri¬
ficia. Decimȩ inportionib. oblati¬
ones in reb. sacrificia in anima¬
lib. Sub lege scͥpta multa fuerũt
mandata. & multa sacramenta.
Precepta legis scͥptȩ. alia fuerunt
mobilia. alia iminobilia. Mobi¬
lia sunt quȩ ex dispositione ad tẽ¬

Expanded text:
tis viribus, ex tota mente. Ex toto tis viribus, ex tota mente. Ex toto corde, id est sapienter; ex tota anima, id est dulciter; ex totis viribus, id est fortiter; ex tota mente, id est memoriter: et quibuscunque aliis modis dici potest, quia non potest nimis dici quod non potest nimis amari. Et proximum tuum sicut teipsum . Debemus diligere proximum sicut nosmetipsos, beneficio, verbo, voto. In beneficio, est opus bonum; in verbo, est sanum consilium; in voto, pium desiderium. In his omnibus diligamus proximum in hac vita, quem consortem habituri sumus sacramenta. Duo praecepta: Quod tibi non vis, alii ne feceris; et: Quaecunque vultis ut faciant vobisamenta: decimae, oblationes, et sacrificia. Decimae in portionibus, oblationes in rebus, sacrificia in animalibus. Sub lege scripta multa fuerunt praecepta, et multa sacramenta. Praecepta enim legis scriptae, alia fuerunt mobilia, alia immobilia. Mobilia sunt quae ex dispensatione ad tem
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ds dedit homini ut diligatur
ab homine. totus ẽ mundꝰ iste. Cau
arbores. & quecũꝙ uisibiliter sub¬
sistunt. Cum gͥ interdona dimi¬
nimum donum sit mundꝰ iste. qnͣ¬
tum putas ẽ maximum: Scłm
donum ołiẽ qd̾ dedit homini. qͣd̾
eum fecit ad imaginem & simili¬
tudinem suam. Magnũ & ammi¬
rabile prorsus donum. sacturam
factorfieri similem ⁊ conformem.
Terciumdonum ẽ gr̃a. quã nobis
contulit in redemptione. qͣndo ꝑ¬
priofilio ñ peꝑcit. s ꝓ nob omnub
tradidit illum. Quartum donũ
nobis seruat & ꝓmittit. donum
scilicet futurȩ gͣle. qd̾ oculus ñ ui¬
dit. nec auris audunt. nec incor
hominis ascendit. quȩ preparaũ
d̾ diligentib se. Primumgͦ do¬
num possumus dicere bonumere¬
aturȩ. Sedm donum. bonum na¬
turȩ. t̾cium donum bonum gr̃ȩ.
quartum donũ bonumgłȩ. Dro
his omnib debemꝰ diligere dm̃.
S quantum debemꝰ diligere dĩ:
Ex toro corde. ex tota anima. exto¬

Expanded text:
quod Deus dedit homini, ut diligatur quod Deus dedit homini, ut diligatur ab homine, totus est mundus iste. Causarbores, et quaecunque visibiliter subsistunt. Cum igitur inter dona Dei minimum donum sit mundus iste, quantum putas est maximum? Secundum donum Dei est quod dedit homini, quod eum fecit ad imaginem et similitudinem suam. Magnum et admirabile prorsus donum factura Factori fieri similem et conformem. Tertium donum est gratia, quam nobis contulit in redemptione, quia proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Quartum donum nobis servat, et promittit, donum, scilicet futurae gloriae, quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae preparavit Deus diligentibus se . Primum ergo donum possumus dicere bonum creaturae, secundum donum bonum naturae, tertium donum bonum gratiae, quartum donum bonum gloriae. Pro his omnibus debemus Deum diligere. Sed ex quanto debemus diligere eum? Ex toto corde, ex tota anima, ex to
Abbreviated transcription (Latin):
diligit seruit. & qui parum̃ dili¬
git parum seruit. & qui multum
Diligit multũ seruit. & qui ꝑfecte
diligit. ꝑfecte seruit. Quires pos¬
sidet temporales. t̾ras. uineas. gͣ¬
ges. armenta. uestes p̃ciosas. do¬
mos.argentũ. aut uxorem quã
multum diligit. si se uiderit unũ
ex his om̃ib. aut hȩc om̃ia simł
contra ołi dilectionem habere:
debet om̃ia derelinquere. & omĩa
diuinȩ dilectioni postponere. ꝙ
eam cunctis preponere. S ce ui¬
tam suam̃ debet homo ꝓdilectio¬
ne ołi dare. si contigerit qͣd eam
non possit cum ipsa parit̃ conser¬
uare. Sic fecit petrus. sic paulus.
quia ñ solum sua. s & semetipos
pro amore ołi trãdiderunt. qui
& ipsi homines fuerunt. & nob̾
exemplum taliter facieñdi reliqͤ¬
runt. Debemus itaq dm̃ dilige¬
re. quia ipse priordilexit nos. do¬
na sua multimõda alia nobis
dando. alia ꝓmittendo. &e in his
omnib ut ita dixerun meruit
a nob̾ut diligatur. Muumũ donũ

Expanded text:
diligit, servit; et qui parum dilidiligit, servit; et qui parum diligit, parum servit; et qui multum diligit, multum servit; et qui perfecte diligit, perfecte servit. Qui res possidet temporales, terras, vineas, greges, armenta, vestes pretiosas, domos, argentum, aurum, aut uxorem, quam multum diligit, si se viderit unum ex his omnibus aut haec omnia simul contra Dei dilectionem habere, debet omnia derelinquere, et omnia divinae dilectioni postponere, et eam cunctis praeponere; sed et vitam suam debet homo pro Dei dilectione dare, si contigerit, quod eam non possit cum ipsa pariter conservare. Sic fecit Petrus, sic Paulus, quia non solum sua, sed et semetipsos pro amore Dei tradiderunt; qui et ipsi homines fuerunt, et nobis exemplum taliter faciendi reliquerunt. Debemus itaque Deum diligere, quia ipse prior dilexit nos, dona sua multimoda alia nobis dando, alia promittendo, et in his omnibus, ut ita dixerim, meruit a nobis, ut diligatur. Minimum donum,
Abbreviated transcription (Latin):
demum exactis cũ moreretur. ca¬
ro misera uermib & sp̃c daretur
demonib. & torm̃tis gehennalib
donec in die resurrectionis omĩs
caro in suam redigatur originẽ.
& tunc resumpta carne ꝑ quã
& in qua peccauit. ȩternam iterũ
subiret damnationẽ. Optimũ
est itaq seruire ło. quia qͣmius
homo mnonũ uita sua temporali¬
b & corporalib destituatur auxi¬
liis: si seruiat đo: de miseria pre¬
scntis uitȩ. ad beatitũdinem tͣnsit
p̃sentis quȩ genus humanum
sequitur aut consequitur opti¬
mum sit solum & ꝑmanens bo¬
num do seriuire. querendum ẽ
om̃ib modis quid sit do seruire.
& cum quesitum & inuentum fu¬
erit. indeficient᷑ in eo ꝑseuerandũ.
Solus enim qui in eo ꝑseuerauerit.
beatus erit. Fratres breui sermo¬
ne. dulci atq iocundo comp̃hen¬
ditur. & declaratur quid sit serui¬
redeo. Deo namꝙ seruire dilige¬
re ẽ. Qui ñ diligit ñ seruit. & qui

Expanded text:
demum exactis, cum moreretur, cademum exactis, cum moreretur, caro mirera vermibus et spiritus daretur daemonibus, et tormentis gehennalibus, donec in die resurrectionis omnis caro in suam redigatur originem, et tunc, resumpta carne, per quam, et in qua peccavit, aeternam iterum subiret damnationem. Optimum est itaque servire Deo, quia quamvis homo in omni vita sua temporalibus et corporalibus destituatur auxiliis, si serviat Deo, de miseria praesentis vitae ad beatitudinem transit praesentis, quae genus humanum sequitur, aut consequitur, optimum sit solum, et permanens bonum Deo servire, quaerendum est omnibus modis quid sit Deo servire, et cum quaesitum et inventum fuerit, indeficienter in eo perseverandum. Solus enim qui in eo perseveraverit, beatus erit. Fratres, brevi sermone, dulci atque jucundo comprehenditur, et declaratur quid sit servire Deo. Deo namque servire, Deum diligere est. Qui non diligit, non servit; et qui
Abbreviated transcription (Latin):
iliges dñm tuum ex toto cor¬
de tuo & cetera. Postqͣmhõ crea¬
torem ꝑculpam pͥmordialem dese¬
ruit. & in huiꝰ mundi miseriam
deuenit. multis subicitur euris. oc¬
cupatur actionib & fatigatur la¬
borib. & exhis omĩb in quib ho¬
mo sub sole distenditur. unũ est
optimum. & qd ꝑmanet. scilicet
deo seruire. quia cetera sunt tͣnsi¬
toria. cetera sunt uana. Quis qͥs
gͦ do ñ seruit uanus ẽ. & ꝓ nichi¬
illi non c̃ẽ qͣm malum eẽ. & ñ ui¬
uere qm male iuiuere. Et si talis
homo in p̃senti uita posset habe¬
re fortitudinem sansonis. pulebri¬
tũdinem absalonis. sapĩam salo¬
monis. uelocitatẽ asahelis. diui¬
cias cresi. probitatẽ alexandri. po¬
testatem octouiani. qui cotũ mũ¬
dum in potestate habuit. & lon¬
geuitatemenoch qui in pͥncipio
seculi natus usq in finem ñ mori¬
etur. si inqm tanta & talia possi¬
dere posset in p̃senti. nichil sͥ eũc¬
Ta prodessent qñquidẽ đo mini¬
me seriuret. His & enim omĩb

Expanded text:
inum Deum tuum ex toto corde tuo, etc. . Postquam homo Creatorem per culpam primordialem deseruit, et in hujus mundi miseriam devenit, multis subjicitur curis, occupatur actionibus, et fatigatur laboribus, et ex his omnibus in quibus homo sub sole distenditur, unum est optimum, et quod permanet, scilicet Deo servire ; quia caetera sunt transitoria, caetera sunt vana! Quisquis ergo Deo non servit, vanus est, et pro nihiilli non esse quam malum esse, et non vivere quam male vivere. Et si talis homo in praesenti vita posset habere fortitudinem Samsonis, pulchritudinem Absalonis, sapientiam Salomonis, velocitatem Azahelis, divitias Croesi, probitatem Alexandri, potestatem Octaviam qui totum mundum in potestate habuit, et longaevitatem Enoch qui in principio saeculi natus usque in finem non morietur: si, inquam, tanta et talia possidere posset in praesenti, nihil ipsi cuncta prodessent; si quidem Deo minime serviret. His etenim omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
cta ẽ ad imaginẽ di. ipsa sp̃ualis
creatura elucet ad cognitionẽ: &
scđm illũd bonũ quo facta ẽ ad si¬
militũdinẽ ołi. calet ad dilectionẽ.
Iussit autẽ conditor ipsius partẽ
euis in sua simplici puritate sub¬
sistere. scilicet naturã angelicã:
partẽ uͦ illiꝰ luteis corporib inẽẽ.

Expanded text:
cta est ad imaginem Dei, ipsa spiritualis cta est ad imaginem Dei, ipsa spiritualis creatura elucet ad cognitionem; et secundum illud bonum, quo facta est ad similitudinem Dei, calet ad dilectionem. Jussit autem Conditor ipsius partem ejus in sua simplici puritate subsistere, scilicet naturam angelicam, partem vero illius luteis corporibus inesse,
Abbreviated transcription (Latin):
De conditione ereature rationalis:
eus summe
bonꝰ. & immu¬
tabiliter bonꝰ.
sciens suam
fecit creaturã rationalem. ut eam
faceret beatitudinis suȩ ẽẽ parti¬
cipem: fecit autẽ eam ad imaginẽ
nitionem ueritatis: ad similitũdi¬
nem suam scdłm amorẽ iurtictis.
Ad imaginẽ suã scdłm intellectũ:
ad similitũdinẽ suam scołm affee¬
tum. Sic opifex ds fecit creaturã
rationalem ad imaginẽ & simi¬
litudinem suã: ut ꝑhoc q̃d facta
ẽẽt ad imaginẽ di dm cognosceret᷑:
& ꝑhoc q̃d facta eẽt ad similotũdinẽ
dei dm diligeret. ⁊ cognoscendo &
diligendo đm possideret: & possi¬
dendo beata eẽt. Sicut enĩ in uno
ẽ calor nec calorẽ splendor quia splẽ¬
dor lucet & iũdetur. & calor ardet
& sentitur: nec spleñdor arodet aut
sentitur. nec calor lucet aut iuidet᷑:
sic in sp̃uali creatura imago dei.⁊
similitũdo łi. inter se diuersa st̃.
& a se quodamõdo remota. Nam
scłm illud originale bonũ quo fã¬

Expanded text:
De conditione creaturae rationalis. Deus summe bonus, et immutabiliter bonus, sciens suam fecit creaturam rationalem, ut eam faceret suae beatitudinis esse participem. Fecit autem eam ad imaginem nitionem veritatis; ad similitudinem suam, secundum amorem veritatis; ad imaginem suam, secundum intellectum; ad similitudinem suam, secundum affectum. Sic opifex fecit Deus creaturam rationalem ad imaginem et similitudinem suam, ut per hoc quod facta esset ad imaginem Dei, Deum cognosceret, et per hoc quod factDei, Deum diligeret, et cognoscendo et diligendo Deum possideret, et possidendo beata esset. Sicut enim in uno est calor, nec calor est splendor, quia splendor lucet et videtur, calor ardet et sentitur; nec splendor ardet aut sentitur, nec calor lucet aut videtur. Sed in humana creatura imago Dei et similitudo Dei inter se diversa videntur, et a se quodammodo remota. Nam m illud originale bonum, quo fa
Abbreviated transcription (Latin):
Est autem iudicium scłm p̾scientiam. quo
nidicatifinmis antequam essemus. Iudi¬
cium scđm causam quo iudicamur ex qͦ
bom uł mali sumis. Iudicium scđm oꝑa¬
tionem quo iudicamur scđm manifestam
actionem ẽẽ boni uł mali. qui pͥus sccłm
causam eramus occulti. Iuchcium scłm
retributionẽ quo recipimus in p̃mio sc̃m
quod fimmis & fecimus in merito. Ex his
quatuor nidiciis duo sunt occulta. iudici¬

Expanded text:
st autem judicium secundum praescientiam, quo judicati sumus antequam essemus. Judicium secundum causam, quo judicamur ex quo boni et mali sumus. Judicium secundum operationem, quo judicamur per manifestam actionem esse boni et mali qui prius secundum causam eramus occulti. Judicium secundum retributionem est, quo recipimus in premio secundum quod fuimus et fecimus in merito. Ex his quatuor judiciis, duo sunt occulta, d
Abbreviated transcription (Latin):
quia congregat ex omĩ peccatorum. Con
homicidas & ex om̃ibus aliis quimiori-¬
bus uł maioribus peccatis sunt adeo diuisi
& ꝑmultas miquitates diuersi. Ex om̃ib
congregat congregatos ustificat. & nemi¬
nem expellit. qui ipsa audita eam intra¬
re uoluerit. Continet autẽ sagena istapi¬
sces multos. & diuersos. bonos &e malos.
Sed interim dum sagena ad lictus trahi¬
tur. isti in illos frequenter cominutant᷑.
Boni & enĩ non numquam mali fiunt
ꝑ culpam &e mali aliquando boni fiunt
ꝑ gram. & non dum pocest iudicari qui
in uasa sint eligendi qui foras ꝓiciendi.
Cum uͦ ad litus id ẽ ad fiuem scłi uentum
fuerit. tunc uerum iudiciũ secernendoꝵ
bonorum & malorum parebit. quia angłi
recepturi non sunt eitta sagenam istam
sunt. sicut sunt iudei & pagani & tales
iam uidicati sunt non solum iudicio
scad̾m p̃scientiam & iudicio scđm causam

Expanded text:
quia congregat ex omni genere peccatorum. Congquia congregat ex omni genere peccatorum. Congt ex omnibus aliis qui minoribus vel majoribus peccatis sunt a Deo divisi et per multas iniquitates dispersi. Et ex omnibus cungregat et congregatos justificat; et neminem expellit, qui, ipsa audita, eam intrare voluerit. Continet autem sagena ista pisces multos ut diversos bonos et malos; sed interim dum sagena ad littus trahitur, isti in illos frequenter commutantur. Boni etenim nonnunquam mali fiunt per culpam, et mali aliquando boni fiunt per gratiam, et nondum potest judicari, qui in vasa sint eligendi, qui foras projiciendi, cum ad littus, id est ad finem saeculi ventum fuerit; tunc judicium verum secernendorum bonorum et malorum patebit, quia angeli recepturi non sunt, extra sagenam istam sunt, sicut Judaei et pagani. Et tales jam judicati sunt, non solum judicio secundum praescientiam, et judicio s
Abbreviated transcription (Latin):
piscium congreganti. Quam cũ imple¬
ta eẽt eclucentes & secus littus sedentes
elegerunt bonos in uasa sua malos autẽ
foras miserut. Sagena ista p̾dicatio
tis demissa congregat piscium multi¬
um id ẽ ex om̃i genere hominũ. Tra¬
tio p̃dicationis euuangłice. Congre¬
gat ex om̃i genere hominum. quia
ex udeis quibus p̃dicauit ipse iħc. ex
romanis quibus p̾dicauerunt petrus
& paulus. ex indis quibus p̃chicauit¬
thomas ex ꝑsis quibus p̃dicauerunt
symon & uidas ex hominibus minoris
indie quibus p̃dicauit bartholomeꝰ.
ex scichis quibus p̃dicauit philippus
et asianis quibus p̃dicauit ioħes ex
achaicis quibus p̃dicauit andreas ex
ethiopibus quibus p̃dicauit matheus.
ex alexandrinis quibus p̃dicauit mar¬
cus. & sic ex aliis nationibus ad quas
cationis. In omẽm enim terram exunt
ba eorum. In eonamq quod p̃dicatio e¬
uitangłica ex om̃ibus nationibus as¬
sumit ex om̃i genere piscium trahit.
Aliter. Congregat exom̃i genere pisciũ.

Expanded text:
mpleta esset, educentes, et secus littus sedentes elegerunt bonos in vasa sua, malos autem foras miserunt . Sagena ista, praedicatio is saeculi demissa congregat multium, id est ex omni genere hominum, tratio praedicationis evangelicae. Congregat ex omni genere hominum, quia ex Judaeis, quibus praedicavit Christus; et ex Romanis, quibus praedicaverunt Petrus et Paulus; et ex Indis, quibus Thomas; ex Persis, quibus praedicaverunt Simon et Judas; et ex hominibus minoris Indiae, quibus Bartholomaeus; ex Syriis quibus Philippus; ex Asianis, quibus praedicavit Joannes; ex Achaicis, quibus Andreas; ex Aethiopibus, quibus Matthaeus; et ex Alexandrinis, quibus Marcus, et sic ex aliis nationibus, ad quascationis. In omnem enim terram exivit eorum . In eo namque quod praedicatio Evangelica ex omnibus nationibus assumit: ex omni genere piscium trahit. Aliter. Congregat ex omni genere piscium,
Abbreviated transcription (Latin):
contra dm̃ nec aliquid plusquam dm̃.
Inhis fundamentũ quidem manet. quia
amor di non destruitur. s tamen ex affec¬
tu eorum que pariter amantur quuia que¬
dam corruptio contrahitur ligna & fenũ
& stipula suꝑ edificantur. In ligno pec¬
catum illiciti oꝑis in feno sine oꝑe pec¬
catum praue delectationis in stipula
amant quedam contra dm̃. & in his fim¬
damentum omĩno destruitur. quia amq
cłi ẽẽ non potest ubi non ẽ solus uł sũmis.
Igitur ad pͥmos ꝑtinet saluari & lauda¬
ri. ad scđos corripi & liberari. adtercios
argui &e damnari.

Expanded text:
contra Deum, nec aliquid plusquam Deum. contra Deum, nec aliquid plusquam Deum. In his fundamentum quidem manet; quia amor Dei non destruitur: sed tamen ex affectu eorum quae pariter amantur, quia quaedam corruptio contrahitur lignum, et fenum, et stipula superaedificantur. In ligno, peccatum illicit operis; in feno, sine opere peccatum pravae delectationis; in stipulaamant quaedam contra Deum: et in his fundamentum omnino destruitur, quia amor Dei esse non potest, ubi non est vel solus, vel summus. Igitur ad primos pertinet salvari et laudari; ad secundos, corripi et liberari; ad tertios argui, et damnari.
Abbreviated transcription (Latin):
rum oꝑum structuram. Descendit plu¬
uia idẽ aerie potestatis impugnatio. ue¬
niunt flumina. idẽ humana potentia &
ꝑsecutio & flant uenti. idẽ demonũ &
malorum hominũ ꝑuersa suggestio &
irruunt indomũ illam ꝑ importunam
temptationem. s ipsa minime cadit
ꝑ alicuius praui consensus deliberatiõem
contemptis celestibus terrenis inhiare
non cessat. Ueniunt supra dicta mala
& quatitur fabrica eius ꝑ mopinatamtẽp¬
tationem &e cadit ꝑ cuiussibet culpe ꝑpe¬
trationem & fit ruina eius magna. quia
liberationem. de deliberatione in oꝑati¬
onem. de oꝑatione in consuetudinem
de consuetudine in desꝑationẽ. dde de¬
sꝑatione in eternam damnationẽ. Sunt
autem tria genera hominum edificanti¬
um. sunt qui amant solum deum. hii
edificant aurum & argentũ. & lapides
p̃ciosos. In amore uirtutis aurum. in cog¬
nitione ueritatis argentum inincoruptio.¬
ne boni oꝑis lapides p̃ciosos. Sumt alii
qui amant aliud p̾ter d̾̃m. tamen nichil

Expanded text:
rum operum structuram. Descendit pluvia, id est aeriae tempestatis impugnatio: veniunt fulmina, id est humana potentia, et persecutio: et flant venti, id est daemonum et malorum homirruunt in domum illam per importunam tentationem, sed illa minime cadit per alicujus pravi consensus deliberationem. contemptis coelestibus, terrenis inhiare non cessat. Veniunt supradicta mala, et quatitur fabrica ejus per inopinatam tentationem, et cadit per cujuslibet culpae perpetrationem, et fit ruina ejus magna: quia liberationem, de deliberatione in operationem, de operatione in consuetudinem, de consuetudine in desperationem, de desperatione in aeternam damnationem. Sunt autem tria genera hominum aedificantium. Sunt, qui amant solum Deum: hi aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos. In amore virtutis, aurum; in cognitione veritatis, argentum; in cooperatione boni operis, lapides pretiosos. Sunt alii, qui amant aliquid praeter Deum: tamen nil
Abbreviated transcription (Latin):
um sccłm retributionẽ. Duo quoq ꝑtinent
aci dm̃. uidicium indelicet sccłm p̾scientiam
ce iudicium sccłm retributionẽ. duo adho¬
minem. iudicium scłm causam & iudici¬
um sedłm oꝑationem. Sed qui fidem
xp̃ianam prorsus respiunt. iam tribus

Expanded text:
. Duo quoque pertinent ad Deum: judicium videlicet secundum praescientiam et judicium secundum retributionem. Duo ad hominem: judicium secundum causam et judicium secundum operationem. Sed qui fidem Christianam prorsus respuunt, jam tribus
Abbreviated transcription (Latin):
habuerat destrueret. templumꝙ
subũteret. nec ñ & impiam syna¬
gogam que sanguinem scõꝵ sem¬
ꝑ scitiebat. de regniculmine pre¬
cipitaret ac rectores illius int̾fice

Expanded text:
habuerat, destrueret templumque subverteret, necnon et impiam synagogam quae sanguinem sanctorum semper sitiebat, de regni culmine praecipitaret ac rectores illius interfice
Abbreviated transcription (Latin):
usib bene instructi deseruire po¬
ssunt. Qui bene qͣtuor ẽe memo¬
rantur. ut a qͣtuor euñgłioꝵ erũdi¬
tione imbuti. in quatuor muñdi
partib fidei ueritatẽ predicent.

Expanded text:
usibus bene instructi, deservire possunt. Qui bene quatuor esse commemorantur, ut quatuor Evangeliorum eruditione imbuti, in quatuor mundi partibus fidei veritatem praedicent.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcuties domum achab dĩ tui.
ut ulciscar sanguinẽ seruoꝵ me¬
uorum omĩum de manu rez abel.
Iheu designat gentiũ pͥncipatũ.
quem dñs dlestinauit ut sacͥlegã

Expanded text:
cuties domum Achab domini tui, ut ulciscar sanguinem prophetvorum Domini de manu Jezabel . Jehu designat gentium principatum. Quem Dominus destinavit, ut sacrilegam
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Potest quoq amplius scĩficari
incordibus electorum ꝑmaiorem fidi
ximorum dilectionem. Quanto eni
quisq ꝑfectius dm̃ credit & diligit.
tanto amplius nomen patris infe
in se scĩficat ce scĩficatum demonstrat.
Pater nr̃ qui es in celis sc̃ĩficetur no¬
men tuum. S cĩficetur nomen tu¬
um in cordibus paganorum sc̃ificet᷑
in cordibus iudeorum. ut & illi inde cre¬
diligant. Scĩficetur in cordibus scõrũ
xͥ anorum ut sicut habent ꝑfudem tui
cognitionem. sic quoq habeant ꝑ af-¬
fectum dilectionem. Scĩficetur adhue
incordibus electorum ꝑ maiorem clari-¬
tatem cognitionis & maiorem suaui

Expanded text:
est quoque amplius sanctificari in cordibus electorum per majorem fidei ximorum dilectionem. Quanto etenim quisque perfectius Deum credit et diligit, tanto amplius nomen Patris in se sanctificat et sanctificatum demonstrat. Pater noster, qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum.--Sanctificetur nomen tuum in cordibus paganorum, sanctificetur in cordibus Judaeorum, ut et illi in te crediligant. Sanctificetur in cordibus falsorum Christianorum, ut, sicut habent per fidem tui cognitionem, sic quoque habeant per affectum dilectionem. Sanctificetur adhuc in cordibus electorum per majorem claritatem
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiam. qui dicit quiesincelis exhi-¬
bet reuerentiam. Qui dicit pater cap¬
tat beniuolentiam. quia pium clamat
non sibi arroganter ꝓprium aut spe¬
cialem. s & aliis ẽẽ communẽ denũ¬
tiat. qui dicit qui es in celis exhibet
reuerentiam quia non solum ĩfimis
s & summis eum p̾sidere p̃dicat. Sc̃i¬
ficetur nomen tuum. Multasunt
nomina diuina. Quod gͦ nomen pe¬
timus scĩficari. cum dicimus sc̃ifice
fides tui. que ẽ noticia tui. Sed nũ¬
quid nomen dñi non est scĩficatum
& scm̃. Om̃s enĩ scripture clamant
om̃s resonant scm̃ ẽ nomen tuum.
amplius scificari pocest. P otest nã¬
q scificari in cordibiis paganorum
in quibus ñ dum ẽ scĩficatũ ꝑfidem
Potest scĩficari in cordibus iudeorum
in quibus non dum ẽscificatum per

Expanded text:
superbiam. Qui dicit, qui es in coelis, exhisuperbiam. Qui dicit, qui es in coelis, exhibet reverentiam. Qui dicit, Pater, captat benevolentiam, quia pium clamat.non sibi arroganter proprium, aut specialem; sed et aliis etiam communem denuntiat. Qui dicit, qui es in coelis, exhibet reverentiam, quia non solum infimis, sed et summis eum praesidere praedicat. Sanctificetur nomen tuum. Multa sunt nomina divina. Quod ergo nomen petimus sanctificari, cum dicimus, sanctififides tua, quae est notitia tui. Sed nunquid nomen Domini non est sanctificatum et sanctum? Omnes Scripturae clamant, omnes resonant: Sanctum nomen tuum. amplius sanctificari potest. Potest namque sanctificari in cordibus paganorum, in quibus nondum sanctificatum est per fidem; in cordibus Judaeorum, in quibus nondum sanctif
Abbreviated transcription (Latin):
uerumetiam & ĩnumerabiles nr̃i tempo¬
ris sacerdotes qui sacro ꝑuncti sunt oleo
qui cottidie sacris armantur uestibus.
sacris accedunt altaribus qui sacramentũ
dñici corporis & sangiunis in mundissimis
re ipsi inquam sordibus uitiorum inuol-¬
uuntur ipsi peccatorum maculis pol¬
liuintur. Sed & quod scelestius ẽ non
solum talibus qualibus multilaici fedan¬
tur sceleribus s multo grauioribus.
& non in edificationẽ. s in scandalum
& in ruinam popłorum iampositi omi¬
bus ꝓuerbium. risus & contemptus fac-¬
ti sunt. Sciant euam tales saceridotes
quod cottidie quando pͥmam horam
ło decantant. uł semet ipsos maledi¬
cunt uł testimoniũ diuie maledictio¬
nis aduersum se dicunt dum ꝓferunt
maledicti qui declinant amandatis
cum iudicabitur exibit condemnatus
& oratio eius fiet inpeccatũ. Pater nr̃
qui es in celis. Qui dicit pater captat
beniuolentiam. qui dicit nr̃ excludit

Expanded text:
verum etiam et innumerabiles nostri tempoverum etiam et innumerabiles nostri temporis sacerdotes, qui sacro peruncti sunt oleo, qui quotidie sacris ornantur vestibus, sacris assistunt altaribus, qui sacramentum Dominici corporis et sanguinis tractare mundissimis us, ipsi, inquam, sordibus vitiorum involvuntur, ipsi maculis peccatorum polluuntur, sed et quod scelestius est, non solum talibus qualibus multi laici foedantur sceleribus, sed multo gravioribus, et non in aedificationem, sed in scandalum et in ruinam populorum jam positi, omnibus proverbium, risus et contemptus facti sunt. Sciant etiam tales sacerdotes quod quotidie, quando primam horam Deo decantant, vel semetipsos maledicunt, vel testimonium divinae maledictionis adversum se dicunt, dum proferunt: Maledicti qui declinant a mandatis cum judicabitur, exibit condemnatus, et oratio hujus fiet in peccatum : Pater noster, qui es in coelis. Qui dicit, Pater, captat benevolentiam; qui dicit noster, excludit
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce carissimi singłis fere diebus
clerus & popłs uiri &e mulieres s p̃cipue
diebus sollemnibus gregatim ad basilicã
conuolant uestibus melioribus coram
aspectibus hominum singłi ꝓ posse suo
se adornant domum di securi quasi filii
di communiter intrant genuaflec¬
tunt pectora tundunt manus expan¬
dunt ora aꝑiunt p̃ces fundunt dicen
& quam pauci exaudiuntur. Quam mul¬
ti dm̃ uocant in hac oratione patrem qui
eius non sunt filii. s illius patris de quo
scriptum ẽ. Uos ex patre diabolo estis.
Dei non sunt filii quiꝑdiderunt grãm.
diaboli sunt filii quia genuit eos & nu-¬
trit ꝑculpam. filii diabolisunt sicut
in aliis sententiis dicere solemus omnes
maledici feneratores. & aliisquibuscũq
dicunt fr̃i suo fatue. qui uident mulie¬
rem ad concupiscendum eam & quicũq
& si non ꝑuerso oꝑe ꝑuersa tamen a do
seꝑati sunt uoluntate. E quod multo
grauius ẽ. quod magis flendum ẽ. non
solum uulgares rudes & indocti laici

Expanded text:
Ecce, charissimi, singulis fere diebus clerus et populus; viri et mulieres; sed praecipue diebus solemnibus congregatim ad basilicas convolant; melioribus vestibus coram aspectibus hominum singuli pro facultate sua se adornant, domum Dei securi quasi filii Dei communiter intrant, genua flectunt, pectora tundunt, manus expandunt, ora aperiunt, preces fundunt, dicen et pauci exaudiuntur. Multi Deum vocant Patrem in hac oratione, qui ejus filii non sunt; sed illius Patris, de quo scriptum est, vos ex patre diabolo estis . Dei non sunt filii quia ejus perdiderunt gratiam; diaboli sunt filii, quia genuit eos et nutrit per culpam. Filii diaboli sunt sicut in aliis sententiis dicere solemus homines maledici, fedicunt frrem ad concupiscendum eam. Et quicunque, etsi non perverso opere, perversa tamen a Deo separati sunt voluntate, et quod multo gravius est, quod magis flendum est non solum vulgares et indocti laici,