comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
euasisse Nomullos deniq amissis primum amiini
lumnibus in hoc excercitio corporeos insuper oculos
amisisse Gaudium. Promissum ab artifice aurũ
spero Ratio. Refert cuius artis artifex quid pro¬
mittat Sunt quibus promittentibus nichil credi
possit Eoq minus si promissum iurisiurandi reli¬
gione firmauerint/ Sed o ceci parum ne erat ue-¬
ris in metallis que terra fert furere nnisi uos men-¬
datio defossa torquerent parumn ne a uirtutibus
aberrasse nisi errori dampnum dampno labor et
labori pudor accresceret. Hic qui tibi aurum suum
spondet cum tuo auro improuisus anfugiet noui
nichil narro mos est publicus Et ꝙͣuis igne com/¬
missa fraus igne sepe purgetur Nichilominus tu¬
delusus deceptoris tui supplicio non indempnior
sed nocior remanebis digitoq monstraberis auarꝰ
ac stolidus flando ex haustus flammnis afflatus
aspersusq fuligine Gaudium. Magna michi
promittit alchimista Ratio. Dic ut ea sibi p̃stet

Expanded text:
evasisse, nonnullos denique amissis primum animi evasisse, nonnullos denique amissis primum animi luminibus in hoc exercitio corporeos insuper oculos amisisse? Promissum ab artefice aurum spero. Refert cuius artis artifex quid promittat. Sunt quibus promittentibus nichil credi possit eoque minus si promissum iusiurandi religione firmaverint. Sed, o ceci, parumne erat veris in metallis que terra fert furere, nisi vos mendacio defossa torquerent? parumne a virtutibus aberrasse, nisi errori damnum, damno labor et labori pudor accresceret? Hic qui tibi aurum suum spondet, cum tuo auro improvisus aufugiet. Novi nichil narro: mos est publicus et quamvis igne commissa fraus sepe igne purgetur, nichilo minus delusus deceptoris tui supplicio non indemnior, sed notior remanebis digitoque monstraberis, avarus ac stolidus, flando exhaustus, flammis afflatus aspersusque fuligine. Magna michi promittit alchimista. Dic: ut ea sibi prestet
Abbreviated transcription (Latin):
Mirum unde id speres quod nec tibi
unꝙͣ accidit uere nec cuiꝙͣ Et si accidis¬
se nonuullis fama fuerit ab hiis ficta quibus id
credi expediret/ Gaudiũ. Spero alchimie successi¬
Ratio. Et quem queso preter fuuun ad furnũ¬
cinerem sudorem suspiria uerba dolos ignominiam
Dn sunt enim alchimye successus quibus inopem
nũꝙͣ ad diuicias euectum multos a diuiciis ad
inopiam redactos sepe uidimus Non tamẽ illud
attenditis. Tam blandum est sperare et falli huc
uos agit auaricie stimulus impulsa demenciã
ut uerum opinemun quod optatis falsimiq quod
cernitis Notastis ne aliquos prudentes in reliquis
hac insania laborare quosdam opulentissimos hac
ores fieri student et fedo questui inhyant bene parta
prodigere censuq omni in superuacuis effuso tandẽ
necessariis eciam destitutos alios ciuilitate deposita
mestos semper atq auxios duui nec cogitare aliud
ꝙͣ folles et forcipes et carbones Nec aliis ꝙ̃ sue he-¬
resis conuiuere didicerunt in siluestres pene hoĩes

Expanded text:
Mirum unde id speres, quod nec tibi unquam vere accidit nec cuiquam, etsi accidisse nonnullis fama fuerit, ab his ficta quibus id credi expediret. Spero alchimie successum. Et quem, queso, preter fumum, cinerem, sudorem, suspiria, verba, dolos, ignominiam? Hi sunt enim alchimie successus, quibus inopem nunquam ad divitias evectum, multos a divitiis ad inopiam redactos sepe vidimus. Non tamen illud attenditis: tam blandum est sperare et falli! Huc agit vos avaritie stimulis impulsa dementia, ut verum opinemini quod optatis falsumque quod cernitis. Notastine aliquos, prudentes in reliquis, hac insania laborare, quosdam opulentissimos hac ores fieri student et fedo questui inhiant, bene parta prodigere censuque omni in supervacuis effuso tandem necessariis etiam destitutos, alios civilitate deposita mestos semper atque anxios, dum nec cogitare aliud quam folles et forcipes et carbones nec aliis quam sue heresis convivere didicerunt, in silvestres pene homines
Abbreviated transcription (Latin):
ingens atq aptissimum argumentum ꝙͣto adoptio
sit felicior genitura ꝙ cum primi ex ordine diu ac
feliciter imperassent hii tantorum uestigiis ducum
spretis iter demum ingressus breui et turpi non im-¬
perio sed tyramude cum Rempublicam fedasset mise-¬
ro quodam sed se digno fine procubuit publicumq
ludibrium in se uertit Iam inde preterea ante hos lon
ge 2ͫ illud fulmen belli punici malleumq cartha¬
ginis affricami illius magni filius in decus gentis
assumpserat hoc scilicet fato ut quam urbem con¬
cusserat auus, hanc nepos eius euerteret ut florus
ait historicus ex emylia in corneliam familiam trãs¬
latus utriusq decus ultimum fateor nõ minimum
Ex hiis uides ꝙ nec tibi nec principi deesse filius
potest quodq est optimum bonus bona nisi desit
electio que si assit talem tibi fortasse filium dabit
qualem non dedisset uxor et nociuũ matrimoniuz

Expanded text:
ingens. Atque apertissimum argumentum, quanto adoptio ingens. Atque apertissimum argumentum, quanto adoptio sit felicior genitura, quod cum primi, ex ordine, diu ac feliciter imperassent, hic, tantorum vestigiis ducum spretis iter devium ingressus, brevi et turpi non imperio sed tyrannide, cum Rempublicam fedasset, misero quidem sed se digno fine procubuit, publicunque ludibrium in se vertit. Iam inde preterea, ante hos longe, secundum illum fulmen belli Punici, malleumque Carthaginis, “Africani illius magni filius, in decus gentis assumpserat, hoc scilicet fato, ut quam urbem avus concusserat, hanc nepos eius everteret”, ut Florus ait historicus; ex Emilia in Corneliam familiam translatus, utriusque decus ultimum, fateor, non minimum. Ex his vides, quod nec tibi nec principi deesse filius potest, quodque est optimum, bonus, bona nisi desit electio; que si adsit, talem sibi fortasse filium dabit, qualem non dedisset uxor; et votivum matrimonii
Abbreviated transcription (Latin):
Ratio. Habes ad quos ire cupias non a quibus
doleas abire non exiguum solamen Dolor. Mors
acerba filiorum orbus ut moriar cogit Batio. Hoc
si miserum censes quid est quod orbum mori cogat
uel uixisse coegerit cum unde tibi filium eligas in¬
genuorum iuuenum tanta sit copia eo fortassis ob-¬
sequentiores et tui amantiores habiturus ꝙͣ quos
tuo de sanguine genuisses quos illos casu quodam
hos certo iudicio quesiuisti Filii illi inꝙͣ noti Hiĩ
nature hii beneficio tuo imputent ꝙ filii tui sint uñ
fit ut sepe hec fuerit frustra alias fausta successio
cui tuto non mediocre tantum patrimonium sed
summum imperium traderetur Nosti ut iulius ce-¬
sar prole carens sibi augustum Ille tyberium pene
inuitus quidem ut post nerua uulpyum Trayanũ
Ille helyum adrianum ut Is rursum authoninum
pium Ille marcum aurelyum sibi filium quenicũq
cõmodum cunctis incõmodum Unicum tanti pris
infortunium unum ex paucis Romai imperii probrũ

Expanded text:
nt. Habes ad quos ire cupias, non a quibus nt. Habes ad quos ire cupias, non a quibus doleas abire, non exiguum solamen. Mors acerba, filiorum orbus ut moriar, cogit. Hoc si miserum censes, quid est quod vel orbum mori cogat, vel vixisse coegerit, cum, unde tibi filios eligas, ingenuorum iuvenum tanta sit copia, eo fortassis obsequentiores et tui amantiores habiturus, quam quos tuo de sanguine genuisses? quod illos casu quodam, hos certo iudicio quesivisti: filii illi antequam noti, hi nature, hi beneficio tuo imputent, quod filii tui sint, unde fit ut sepe hec fuerit fausta successio, cui tuto non mediocre tantum patrimonium, sed summum imperium crederetur. Nosti ut Iulius Cesar prole carens, sibi Augustum, ille Tiberium pene invitus quidem, ut post Nerva Ulpium Traianum, ille Elium Hadrianum, ut is rursus Antoninum Pium, ille Marcum Aurelium sibi filium fecit; fecicommodum, cunctis incommodum, unicum tanti patris infortunium, unumque ex paucis Romani Imperii probrum
Abbreviated transcription (Latin):
Alioquin longa utiq non est dinturnitatis frndamẽ¬
tum ueritas ruinosum atq imbecille mendatium.¬
Dolor. Qualis michi post obitum fama erit¬
Ratio. Qualis ante exitum fuit uita nec mi-¬
nus in exitu De hoc ergo tempus omne preteritum
sed in primis presens hora uiderit Dic enim habeto
quali quisq dignus fama sit post mortem nulla re
melius ꝙͣ morte censeri. Quippe cum multos per
onmem uitam inglorios et obscuros sola dictu mira¬
bile mors illustret
De moriente sine filiis .cxxx. Dolor.¬
Ine filiis morior Ratio. Eo alacrior mo¬
ri debes et expedicior proficisci nil post
tergum linquens quod te uellicet Ille
ingens dolor morientium cessat ex commiseratione
oriens deserende prolis iuiuature presertim et pa-¬
terno presidio indigentis perq etatem inopianiq con-¬
silii et iuiuriis et casibus multis exposite Dolor.
Nati quos optabam sperabauiq superstites precesserũt¬

Expanded text:
alioquin longa utique non est: diuturnitatis fundamenalioquin longa utique non est: diuturnitatis fundamentum veritas, ruinosum atque imbecille mendacium. Qualis michi post exitum fama erit? Qualis ante exitum fuit vita, nec minus in exitu. De hoc ergo, tempus omne preteritum, sed in primis presens hora viderit; sic enim habeto, quali quisque dignus sit fama, post mortem nulla re melius quam morte censeri; quippe cum multos per omnem vitam inglorios et obscuros, sola dictu mirabile! mors illustret. 131 DE MORIENTE SINE FILIIS Sine filiis morior. Eo alacrior mori debes atque expeditior proficisci, nil post tergum linquens quod te vellicet. Ille ingens morientium dolor cessat, ex commiseratione oriens, deserende prolis immature presertim, et paterno presidio indigentis, perque etatem inopiamque consilii et iniuriis et casibus multis exposite. Nati quos optabam sperabamque superstites precesseru
Abbreviated transcription (Latin):
superstes inuidia est ut autem uirtus radix est gle
sic decerpatrix iuiudia U̾tq liuidus pellex presens
impedit sic amotus uere laudis restiit incrementum
Itaq multis busti limen inuidie maccessum magne glo-¬
rie uestibulum fuit Dolor. Qrͣ longa manebit michi¬
fama Ratio. Longa forsitan ut uos longum dicitis ue¬
re auten apud nos nichil est longui ut uero non modo
longa sint omnia sed eterua sola uirtus efficere potẽs
est precipueq iusticia De qua scriptum est in mẽoria
eterna erunt iusti quod ut potuit poeta noster exp̃ssit
pbi ait/ Sed famam extendere factis hoc uirtutis
opus Dolor. Quali post obitum fama ero
Quid refert quale sit quod mox uel nescies uel con-¬
tempnes quid ad te hominum flatus dumi flatu ca-¬
riturus sis spirantem uesci delectariq aures nõ miror
ac defunctum stupeo Dolor. Quid de me post
obitum dicetur Ratio. Et quid putas nisi quod me-¬
rebaris bonimm malum multum parum nichil. In
quibusdam mendax sed in pluribus uerax fama est

Expanded text:
superstes invidia est, ut autem virtus radix est glorie, sic decerptrix invidia; utque lividus pollex presens impedit, sic amotus vere laudis restituit incrementum; itaque multis busti limen, invidie inaccessum, magne glorie vestibulum fuit. Quantum me longa manet fama? Longa forsitan, ut vos longum dicitis; vere autem apud vos nichil est longum; ut vero non modo longa sint omnia sed eterna, sola virtus efficere potens est, precipueque iustitia, de qua scriptum est: “In memoria eterna erit iustus”; quod, ut potuit, poeta vester expressit, ubi ait: sed famam extendere factis hoc virtutis opus. Quali post obitum fama ero? Quid refert quale sit, quod mox vel nescies vel contemnes? quid ad te hominum flatus, dum tu flatu cariturus sis? Spirantem vesci delectarique auris non miror; at defunctum stupeo. Quid de me post obitum dicetur? Et quid putas, nisi quod mereberis bonum, malum, multum, parum, nichil. In quibusdam mendax, sed in pluribus verax fama est;
Abbreviated transcription (Latin):
fraudibus ꝙ̃ propriis tangor incommodis batio. Pie
id quidem ac magnifice Nam et affricanus ille cuius
proxime menimi sese territum non tam mortis metu
ꝙͣ insidiarum a suis apud cyceronem dicit Uerinittunẽ
neutro niunum tangi debes Quando enim ita iacta
sors est ut lucrum ac perfidia proditiones alias prodi-¬
torum bona fides dampnumq fit proditi eligere
utrum mauis Dolor. Proditor me fefellit Ratio.
Plus ille nocuit sibi ꝙͣ tibi qui te prodidit se perdidit
te pupugit se confodit Te dum spoliat seipm perumt
Tibi enim regnum forte uel opes sibi aiãm famam
conscientie quietem conuictumq hominum eripuit
Nil scelestius proditore Nil turpius sol uidet Cuius
obscenitas tanta est ut et qui artificio eius egent ex-¬
ecrentur artificem Et qui ceterorum scelerum famã
possis multi sepe paruis dampnis admouiti magnis
occurrere didicerunt.
De amissa tyrannide.lxxx. Dolor.

Expanded text:
fraudibus, quam propriis tangor incommodis. Pie fraudibus, quam propriis tangor incommodis. Pie id quidem ac magnifice. Nam et Africanus ille, cuius proxime memini, sese territum, non tam mortis metu quam insidiarum a suis, apud Ciceronem dicit. Veruntamen neutro nimium tangi debes, quando enim ita iacta sors est, ut lucrum ac perfidia proditoris, bona fides damnumque sint proditi. Elige utrum malis. Proditor me fefellit. Plus ille sibi nocuit quam tibi: te prodidit, se perdidit, te pupugit, se confodit, te dum spoliat, se perimit. Tibi enim regnum forte vel opes, sibi animam, famam, conscientie quietem, convictumque hominum eripuit. Nil scelestius proditore, nil turpius sol videt, cuius obscenitas tanta est, ut et qui artificio eius egent, execrentur artificem, et qui ceterorum scelerum famam possis: multi sepe parvis damnis admoniti, magnis occurrere didicerunt. 81 DE AMISSA TYRANNIDE Tyr
Abbreviated transcription (Latin):
Roditus sum amicis Ratio. Hostibꝰ credo
si amici enim essent non te proderent¬
Dolor. A familiaribus sum proditus¬
periculum uita maius hominum non habet Dolor
Proditus sum ab hiis quibus ante alios fidebam¬
Batio. uix fallitur qui non fidit Enmuero quo ma-¬
ior quisq eo mũnus potest tuto fidere ac pluribus
est necesse Unde fit ut tum cõe tum uel maxĩe regũ¬
alias regium sit prodi Neq omnnino ullum genus
tam obnoxium hui malo proda suis ut fama est
Pryanius proditus mynos uisus thetes agamenon
Alexander et ante ip̃m darius proditi ex uestris Ro-¬
mulus Tarquinius priscus Seruyus tullius af¬
fricauus minor magnusqz pompeyus et iulius cesar
et mille alii uel reges uel regibus alciores Et quid
proditos loquar quasi querendi sint Quis autem nõ
proditur et in paruis cotidie et in magnis nisi cui
nullus est penitus a quo prodi possit Proditus ad
extremum xp̃s nec regum peste terrestrium celestis
illerex caruit Dolor. Proditus sum magisq meoꝵ

Expanded text:
roditus sum ab amicis. Hostibus, credo: si amici enim essent, non te proderent. A familiaribus sum prodituspericulum maius vita hominum non habet. Proditus sum ab eis, quibus ante alios fidebam. Vix fallitur qui non fidit. Enimvero quo maior quisque, eo minus potest tuto fidere, eoque plus fidere ac pluribus est necesse; unde fit, ut cum commune, tum vel maxime regium sit prodi, neque omnino ullum genus tam obnoxium huic malo. Proditus a suis, ut fama est, Priamus, proditus Minos, Nisus, Ethes, Agamennon, Alexander, et ante ipsum Darius, proditi ex nostris Romulus, Tarquinius Priscus, Servius Tullus, Africanus minor, magnusque Pompeius et Iulius Cesar, et mille alii, vel reges, vel regibus altiores. Et quid proditos loquor, quasi querendi sint? Quis autem non proditur, et in parvis quotidie et in magnis, nisi cui nullus est penitus a quo prodi possit? Proditus ad extremum Christus, nec regum peste terrestrium, celestis ille rex caruit. Proditus sum magisque meorum
Abbreviated transcription (Latin):
liter syracusis dolo malo quenidam a pythyo circum¬
scriptus habet tamen Camiyus quo solari queat eques
Romanus ab extraneo et uiuente deceptus Cum au-¬
gustus cesar imperator Romanus a Romano ciue mo-¬
riente delusus sit nota res est Ut maryus quidam
qui ipsius augusti benefitio ab infimo milicie gradu
ad summos honores atq opes ascenderat semper pub-¬
lice predicare solitus Se illum unum heredem ha¬
biturum eiq bona sua omnia relicturum a quo oiã
percepisset idipm̃ pridie ꝙͣ obiret eidem affirmasset
augusto fraudulentum spiritum emisit. Tandem
nulla cesarey nominis uel tenui mentione in testa-¬
mento habita Dignus uero cuius cadauer uncho in
tyberim traheretur qui dominũ ac benefactorẽ suũ
fallere nec morte dedisceret alias Moriens fallere¬

Expanded text:
liter Syracusis fuit dolo malo quondam a Phitio circumliter Syracusis fuit dolo malo quondam a Phitio circumscriptus. Habet tamen Caninius quo solari queat, eques Romanus ab extraneo et vivente deceptus, cum Augustus Cesar Imperator Romanus, a romano cive moriente delusus sit. Nota res est, ut Marius quidam, qui ipsius Augusti beneficio ab infimo militie gradu ad summos honores atque opes ascenderat, semper publice predicare solitus se illum unum heredem habiturum, eique bona sua omnia relicturum, a quo omnia percepisset; id ipsum cum pridie quam obiret eidem affirmasset Augusto, fraudulentum spiritum emisit, tandem nulla Cesarei nominis, vel tenui, mentione in testamento habita. Dignus vere cuius cadaver unco in Tiberim traheretur, qui dominum ac benefactorem suum fallere, nec morte dedisceret. 63 DE HABITAT
Abbreviated transcription (Latin):
qui non sunt Amiciciamq rem in estimabilem atq sanc-¬
tissimam facili probatis experimento usq adeo Rerum
uilium curiosi leuĩ commessatione aut breui confabu-¬
latione queritis amicum nec cicius queritis ꝙͣ ꝑditis
Si tamen quod non habetur perdi potest postea ab
amicis uos deceptos dicitis et hanc infamiam amicicie
dampnificatus sum Ratio. Multis profuit falli eris
cautior in reliquis quidam parue rei dampno maxi-¬
marum rerum pericula declinarunt Dolor Cir-¬
cuiscriptor iniquissimus me fefellit Ratio. ymio
tuum excercuit atq excitauit ingenium docuitq nõ
fidere nisi expertis et probate fidei Enumerarem
exempla quibus casum tuum solareris nisi essent in-¬
numerabilia Quis enim uiuens non decipitur quid-¬
quid mali mortalibus accidit minus est ꝙ̃ quod hõ
patitur ab homine Et quoniam prosequi omnia
nec possibile nec necesse est Memento Camin qua-¬

Expanded text:
qui non sunt, amicitiamque, rem inextimabilem atque sancqui non sunt, amicitiamque, rem inextimabilem atque sanctissimam, facili probatis experimento, usque adeo rerum utilium curiosi, levi comessatione, aut brevi confabulatione queritis amicum. Nec citius queritis quam perditis, si tamen quod non habetur perdi potest. Postea ab amicis vos deceptos dicitis, et hanc infamiam amicitie damnificatus sum. Multis profuit falli: eris cautior in reliquis. Quidam parve rei damno, maximarum rerum pericula declinarunt. Circumscriptor iniquissimus me fefellit. Immo tuum exercuit atque excitavit ingenium, docuitque non fidere nisi expertis et probate fidei. Enumerarem exempla, quibus casum tuum solareris, nisi essent innumerabilia. Quis enim vivens non decipitur? Quicquid mali mortalibus accidit, minus est quam quod homo patitur ab homine. Et quoniam sequi omnia nec possibile nec necesse est, memento Canin
Abbreviated transcription (Latin):
circunscriptoribus sum deceptus Ratio.
Miraris Mirarer ego si inter homines cõ
uersando illesus euaderes Quis homo
tot laqueis penatores aut aucupes feras ac uolucres
captant quot uersuti homines alios quosq simplicio-¬
res quod si unꝙͣ uerum fuit nostra etate uerissimum
est monstrantur digito fraudium magistri. Et ille
prudencior iudicatur qui pericior est fallendi Uis ne
igitur decipi aut morere aut fuge hominũ consortia
Dolor. Dolo malo non tinu circumuentus sum¬
Ratio. Si timuisses deceptus forte tam facile non
fuisses Et nunc cogita an tu quẽꝙ̃ aliquando fefelle/¬
ris Estis enim fere omnes ad fallendum proni ferres
autem facilius ab altero tibi fieri alteri quod feceris
Sed uos et que facitis aliis non sentitis Et que ab hiis
fiuit uobis pati non potestis Rerum omnium Ini-¬
quissimi iudices Dolor. Dolo amici dampuum tuli¬
Ratio. Erras ut in multis Nullus in amicicia dolus
est sed in hoc eciam cum uulgo erratis Amicos creditis

Expanded text:
circumscriptoribus sum deceptus. Miraris? Mirarer ergo, si inter homines conversando illesus evaderes! Quis homotot laqueis venatores atque aucupes feras ac volucres captant, quot versuti homines alios quoque simpliciores; quod, si unquam verum fuit, vestra etate verissimum est. Monstrantur digito fraudum magistri, et ille prudentior iudicatur, qui peritior est fallendi. Vis ne igitur non decipi? Aut morere, aut fuge hominum consortia. Dolo malo unde non timui circumventus sum. Si timuisses, deceptus forte tam facile non fuisses; et nunc cogita, an tu quenquam aliquando fefelleris: Estis enim fere omnes ad fallendum proni. Feres autem facilius ab altero tibi fieri, alteri quod feceris; sed vos et que facitis aliis non sentitis, et que ab aliis fiunt vobis, pati non potestis, rerum omnium iniquissimi iudices. Dolo amici damnum tuli. Erras, ut in multis: nullus in amicitia dolus est. Sed in hac etiam vulgo erratis: amicos creditis,
Abbreviated transcription (Latin):
Heu hinc tu me urges hinc dolor et cui credani
nescio Ratio. Crede nobiliori Inq illud quod plu¬
rimum adiuuerit meminisse summum illud et exi-¬
mium mundi decus Eum scilicet qui diuinam
atq humanam in se uint naturam tot tantosq
pro te passum cruciatus ut que pateris illorum col-¬
latione facilia ymmouero dulcia longeq suauia
iudicari possunt Ualidissimum hoc remedii genꝯ
scrutantes cuncta phi nescierunt.

Expanded text:
Heu hinc tu me urges, hinc dolor, et cui credam nescio. Crede nobiliori, in quod illud quoque plurimum adiuverit, meminisse summum illud et eximium mundi decus, eum scilicet qui divinam atque humanam in se uniit naturam, tot tantosque pro te passum cruciatus, ut que pateris, illorum collatione, facilia immo vero dulcia longeque suavia iudicari possint. Validissimum hoc remedii genus: scrutantes cuncta, Philosophi nesciverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Memento uteri alitricium uel altriciumq u̾berum
quot illi sompnos quotqz seu cibos seu iocos tuis fle-¬
tibus abruperis quot aut metus aut dolores tuis
casibus pepereris Et fortasse nõnũĩꝙͣ periculosa
quoq gaudia Sepe enim ut dolor filiorum mortis
sit gaudium uite miseras matres mori compulit
patuit hoc ultimum eo clarius die quo reliquie cla¬
dis ad transimenum accepte Romãĩ agmine repe¬
tebant Due matres filiis quos in acie cecidisse re-¬
ferentibus crediderant conspectibus alias aspectis¬
insperati gaudii non capaces efflarunt spiritꝰ-
hiis atq alias itaq aliis effectum ut nuilla int
homines maior esset magnitudo alias ingratitudo
Gaudiũ. Ad huc annosa super est genitrix Ratio.
Quociens hanc aspiciens alias aspicis cogita unde¬
penias et quo pergas ꝙͣ te angustũ habitaculum
emiserit ꝙͣ angustum excipiet De uentre mr̃is
proprie in uterum terre matris omniũ festinas

Expanded text:
Memento uteri altricumque uberum, Memento uteri altricumque uberum, quot illi somnos quotque seu cibos seu iocos tuis fletibus abruperis, quot aut metus aut dolores tuis casibus pepereris et fortasse nonnunquam periculosa quoque gaudia. Sepe enim ut dolor filiorum mortis, sic gaudium vite miseras matres mori compulit. Patuit hoc ultimum eo clarius die, quo reliquie cladis ad Transumenum accepte Romam sparso agmine repetebant: due matres filiis, quos in acie cecidisse referentibus crediderant, conspectis insperati gaudii non capaces efflarunt spiritus: his atque aliis effectum ut nulla inter homines maior esset ingratitudo . Adhuc annosa superest genitrix. Quotiens hanc aspicis, sivenias et quo pergas, quam te angustum habitaculum emiserit, quam angustum excipiet. De ventre matris proprie in uterum terre matris omnium festinas:
Abbreviated transcription (Latin):
patrem optimum Ratio. Habes quem prius ꝙͣ ha-¬
bere desieris uix agnoscas habes et quem perditum
suspires. De matre amantissima. lxxxiii. Gaud̃.¬
mantissima michi est mater Ratio. At
tu illi uigis pauor desideriumq ꝑpetuũ¬
Gaudiũ. Mater michi est amantissima¬
Ratio. Maximus pris amor matris uehementissi-¬
mus ut̾q talis tantusq ut uix eum nisi rara admo-¬
dum filii pietas alias etas equauerit Pulchrum
certamen uincant quibus largius caritatis fons ce-¬
lestis affluxerit At nunc usq uincere soliti sunt
parentes necdum adolescentium ea est pietas ut
maiorum Reuerentia que spectare alias sperare aliᵈ
cogat quod si forte preter spem euenerit nullum in
terris celo gracius spectaculum fingi queat Gaud̃.
Est michi mater optima Ratio. Esto illi bonus
saltem filius scito te illi primũ pondus ac tedium
fuisse de hinc acerrimum dolorem post continuũ labo¬
rem trepidandam alias trepidamq sollicitudinem

Expanded text:
patrem optimum. Habes quem priusquam hapatrem optimum. Habes quem priusquam habere desieris vix agnoscas, habes et quem perditum suspires. 83 DE MATRE AMANTISSIMA Amantissima michi est mater. At tu illi iugis pavor desideriumque perpetuum. Mater est michi amantissima. Maximus patris amor, matris vehementissimus, uterque talis tantusque ut vix eum nisi rara admodum filii pietas equaverit. Pulchrum certamen: vincant quibus largius caritatis fons celestis affluxerit. At nunc usque vincere soliti sunt parentes, necdum adolescentium ea est pietas aut maiorum reverentia que sperare aliud cogat. Quod si forte preter spem evenerit, nullum in terris celo gratius spectaculum fingi queat. Est michi mater optima. Esto illi saltem bonus filius; scito te illi primum pondus ac tedium fuisse, dehinc acerrimum dolorem, post continuum laborem trepidamque sollicitudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
abeo patrem bonum Ratio. Bonũ noste
tuum breue est Gaudiũ. Patrẽ habeo
optimum Ratio. Aut ille tibi luctum pa¬
riat aut tu sibi Gaudium. Indulgentissimꝯ michi
est pater Ratio. Si nature ordo seruatur magni
fletus hereditas tecum manet illumq s ꝑuertitum¬
Gaudũi. Patrem adhuc habeo Ratio. Utere sedulo
fugitiua iocunditas pater senex Gaudiũ. Patrem
habeo gradenum Ratio. Non est locus mercie fes-¬
tina carpere fructus extremos tanꝙͣ ex arbore Ruino-¬
sa caro lateri inhere quantum potes cupide illũ uide
seu confestim habiturum cupiduisq audi et extremos
monitus memiori mente recondito desertũq uelud
iter acturus necessarius premunitor egebis illo con-¬
sultore queresqz eum nec iuenies domi Gaudiun
Patrem habeo decrepitum Ratio. Propera alias¬
propterea nouissima pietatis officia in illũ congerẽ
dum licet si quid nunc omiseris dolebis semper Gaud̃.
Patrem pium habeo Ratio. Habes qui aute te mori
cupiat post te uiuere metuat Gaudiũ. Habeo

Expanded text:
abeo patrem bonum. Bonum nosse tuum breve est. Patrem habeo optimum. Aut ille tibi luctum pariet aut tu sibi. Indulgentissimus est michi pater. Si nature ordo servatur, magni fletus hereditas te manet illumque si pervertitur. Patrem adhuc habeo. Utere sedulo, fugitiva iucunditas pater senex. Patrem habeo grandevum. Non est locus inertie: festina carpere fructus extremos, tanquam ex arbore ruinosa. Caro lateri inhere quantum potes, cupide illum vide ceu confestim abiturum cupidiusque audi et extremos monitus memori mente recondito desertumque velut iter acturus necessariis permunito: egebis illo consultore queresque eum nec invenies domi. Patrem habeo decrepitum. Propera novissima pietatis officia in illum congerere dum licet; si quid nunc omiseris, dolebis semper. Patrem pium habeo. Habes qui ante te mori cupiat, post te vivere metuat. Habeo
Abbreviated transcription (Latin):
non sobrietatem illi longe preferendã fateat.
Si hec spernis ut leuis mĩquid et morbos eciã
hinc nascentes mortemqz contempnes que licet
per seipam magnis animis contempnenda sit
naturaliter atq honeste seu certe non turpiter
inuenta sed turpibus causis accersita morte nl
fedius ilq formidabilius Au uero non audis¬
ecclesiasticum consultorem Noli auidus esse inquit
in omni epulatione Ne te effuudas super omnem
estam In multis enim estis erit infirmitas atq
auiditas propinquabit usq ad coleram Propter
crapulam multi perierunt qui autem abstinẽs
est adiciet uitam Gaud̃. Lautis et multipli¬
cibus utor cibis Rutio. Asellum tuũ si nimis
presseris opprimes si mollius paueris calcitrabit
Uenter uero depositarius male fidei est Non mef¬
ficax consilium uidetur ad omnes et presertim¬
ad gule illecebras ꝯp̾mendas exitũ ꝯtemplari.

Expanded text:
non sobrietatem longe illi preferendam fateatur. non sobrietatem longe illi preferendam fateatur. Si hec spernis ut levia, nunquid et morbos etiam hinc nascentes mortemque contemnes? Que, licet per seipsam magnis animis contemnenda sit, naturaliter atque honeste seu certe non turpiter invecta, sic turpibus causis accersita morte nichil fedius nilque formidabilius. An vero non audisEcclesiasticum consultorem: “Noli avidus esse” inquit “in omni epulatione et non te effundas super omnem escam. In multis enim escis erit infirmitas et aviditas appropinquabit usque ad choleram. Propter crapulam multi perierunt; qui autem abstinens est adiciet vitam”? Lautis et multiplicibus utor cibis. Asellum tuum si nimis presseris opprimes, si mollius paveris calcitrabit. Venter vero depositarius male fidei est; non inefficax consilium videretur ad omnes, et presertim gule, illecebras comprimendas exitum contemplari.
Abbreviated transcription (Latin):
reliquas copia frequenciaq conduci alias ꝯtondi
et in nichilum sepe in contrarium uerti Et ip̃e
demum professor uoluptatis epycurus tenuem
uictum quasi uuicum sue professionis exilium
et laudauit et coluit Quod quoq sobrietati et
modestie tribuunt honesti uiri hoc ille tribuit
uoluptati ut quam libet uiuendi uiam eligas
diuersis finibus unam callem cõuenire noueris
uno uictu utendum tenui semper et modico nisi
quem honestis ex causis rara forte licencia sed il-¬
lesa sobrietate laxauerit Uictus hic siccos et ua-¬
lidos et aspectu placidos facit et odore corporis
nec sibi nec aliis molestos Confer his madidos
estuantes tremulos olentes Et ut ciceronis utar
uerbis Confer et sudantes et ructiantes Tunc
uidebis quid inter frugalitatem intersit et cra-¬
pulam Et si non uirtus et aspectus ip̃e mon-¬
strabit recte q iam uergat electio ut uix sit quis-¬
piam tam gule seruus qui acriter re discussa

Expanded text:
reliquas copia frequentiaque contundi reliquas copia frequentiaque contundi et in nichilum sepe et in contrarium verti. Ipse demum professor voluptatis Epicurus tenuem victum, quasi unicum sue professionis auxilium, et laudavit et coluit quidque sobrietati ac modestie tribuunt honesti viri, hoc ille tribuit voluptati. Ut quamlibet vivendi viam eligas, diversis finibus unum callem convenire noveris, uno victu utendum tenui semper ac modico, nisi quem honestis ex causis rara forte licentia sed illesa sobrietate laxaverit. Victus hic siccos et validos et aspectu placidos facit et odore corporis nec sibi nec aliis molesto: confer his madidos, estuantes, tremulos, olentes et, ut Ciceronis utar verbis, confer et sudantes et ructantes: tunc videbis quid inter frugalitatem intersit et crapulam. Etsi non virtus, at aspectus ipse monstrabit recta quonam vergat electio, ut vix sit quispiam tam gule servus qui acriter re discussa
Abbreviated transcription (Latin):
Gaud̃. Lautissimo fruor uictu Ratio. Si
honestis rebus frui uetitum quanto magis inho¬
nestis ac turpibus mlec te pudet in eo quod ad
caduci corporis seruitium spectat inmortalis aĩe
fructum ponis Epycureum dogina sed infamie
olim reiectumq Deniq cunctis ex uoluptatibus
que corporis sensibus obrepunt anme illas esse
fedissimas diffinitum est que tactu gustuq se
ingerunt ꝙͣ ille maxime uobis cum beluis sint
cões et in beluinos mores rationale animal in¬
trauerit quo nichil obiectius humana sors patit᷑.¬
Gaud̃. Laucis et cibis uariis delector Racio.
Et delectare et fruere si nil melius nosti si nil
peius pudeat amore pecudis pabulo gaudere at̾.
reconditorium ferculorum fieri et suum dolio nu-¬
nus als nĩmũ eripere Demq sic habeto nõ posse
te hanc quam probas utam diu pati fastidio est
uicina sacietas ieiunium cibos condit. nil nisi dul-¬
ce ac sapidum gustat Fames. Hil tam lautum
quod non reddat nausea insipidum ac sordidum

Expanded text:
. Lautissimo fruor victu. Si honestis etiam rebus frui vetitum, quanto magis inhonestis ac turpibus! Nec te pudet: in eo quod ad caduci corporis servitium spectat immortalis anime fructum ponis — Epicureum dogma, sed infame olimque reiectum —; denique cunctis ex voluptatibus que corporeis sensibus obrepunt anime illas esse fedissimas diffinitum est, que tactu gustuque sese ingerunt, quod ille maxime vobis cum beluis sint communes et in beluinos mores rationale animal incurvent, quo nichil abiectius humana sors patitur. Lautis et variis cibis delector. Et delectare et fruere, si nil melius nosti; si nil peius, pudeat more pecudis pabulo gaudere aut reconditorium ferculorum fieri et suum dolio munus eripere; denique sic habeto, non posse te hanc quam probas vitam diu pati: fastidio est vicina satietas, ieiunium cibos condit. Nil nisi dulce ac sapidum gustat fames, nil tam lautum, quod non nausea reddat insipidum ac sordidum.
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortem ac sepulchrum non destituet Spes nas-¬
centis hommis deus est non genitor ꝙͣ diues ꝙͣuis
ille rex sit non est edificandum in arena sed in
petra Omuis spes de homime breuis et caduca
est filii ergo tua spe delusi ponent in deo spemi suã
et cantabunt cum dauid Pater meus et mater
mea dereliquerunt me dominus autem assumpsit
me Multorum indolem filiorum et uirtutũ semen
mentibus insitum parentum blandicie extinxerũt
sicut ex aduerso molliciem sepe discussit orbitas ac

Expanded text:
ad mortem ac sepulcrum non destituet. Spes nasad mortem ac sepulcrum non destituet. Spes nascentis hominis Deus est, non genitor, quamvis dives, quamvis rex ille sit. Non est edificandum in arena sed in petra. Omnis spes de homine brevis et caduca est; filii igitur, tua spe delusi, ponent in Deo spem suam, et cantabunt cum David: “Pater meus et mater mea dereliquerunt me”, dominus autem assumpsit me. Multorum indolem filiorum, et virtutum semen mentibus insitum, parentum blanditie extinxerunt, sicut, ex diverso, mollitiem sepe discussit orbitas ac
Abbreviated transcription (Latin):
olitionis Itaq facta licet infecta esse non possunt
ex facto tamen olens peccatum sic deleri potest ut
peccatum et non inueniatur Non ꝙ se peccati uin-¬
culis absoluere potencie sit humane sed ꝙ pie honi
uoluntati contritoq cordi diuinum nũꝙͣ desit
auxilium.
De moriente sollicito quid de pat̾monio
Did de patrimonio sperem quid de libe-¬
ris Ratio. Et patrimonium dominos
iuueniet et liberis sua sors erit Dolor
Quid de tantis diuiciis fiet Ratio. Ne dubitas
ne heredi mine uideantur nũꝙͣ tante erunt quin
aliquid desit De hiis cumi illa uiderit que res nr̃as
hasq tam dilectas opes huc illuc iaculatura Re¬
torquet/ Dolor. Quid facient filii Ratio. A ter¬
reno patre desertos in suam curam celestis pater
accipiet non relicturus ut tu nec orphanoꝵ facturꝰ
Ille eos nutriet et docebit a iuuentute eorum quo
modo dociles se prebeant et usq̃ in senectam et usq

Expanded text:
abolitionis. Itaque facta licet infecta esse non possint, abolitionis. Itaque facta licet infecta esse non possint, ex facto tamen oriens peccatum sic deleri potest, ut peccatum et non inveniatur. Non quod se peccati vinculis absolvere potentie sit humane, sed quod pie hominum voluntati contritoque cordi, divinum nunquam desit auxilium. 127 DE MORIENTE SOLLICITO QUID DE PATRIMONIO d de patrimonio sperem, quid de liberis? Et patrimonium dominos inveniet, et liberis sua sors erit. Quid de tantis divitiis fiet? Ne dubita ne heredi nimie videantur: nunquam tante erunt quin aliquid desit; de iis tamen illa viderit, que res vestras hasque tam dilectas opes huc illuc iaculatura contorquet. Quid facient filii? A terreno patre desertos, in suam curam celestis pater accipiet, non relicturus ut tu, neque orfanos facturus. Ille eos nutriet et docebit a iuventute eorum, modo dociles se prebeant, et usque in senectam et senium, usque
Abbreviated transcription (Latin):
non titubans sed erectus certo ac stabili uestigio et
spe bona Age ergo ne differas neu diffidas Est qui
exoratus ab humeris illam tuis tranfferat qui gra¬
uiora iam transtulit Cui nil graue nil difficile est
ꝙͣuuis pigia dilatio excusacione careat laude nõ caret
alias resipiscere Confortare respira multos a lui¬
ne tartari pauce pie lacrime reuocarunt, stat dexter
ad lectuli tui caput qui non solum infecto illi se
mundare uelle respondit sed quadriduano iam fe-¬
tenti ut surgeret imperauit Teq eciam nunc expec¬
tat ut mundari uelis ac surgere Non minus ip̃e ho-¬
die ꝙͣ tunc pius nec solito minus potens Adhuc
quo in statu mori uelis in te est Adhuc sine pecca¬
tis mori potes non ꝙ peccata non fuerunt sed non
erunt Et si in preteritis nullum uis nisi obliuio-¬
nis habere deuin polinius secundus estimet Habet
tanien quod ille uir curiosissimus non uidit ius ab-

Expanded text:
non titubans, sed erectus certo ac stabili vestigio et non titubans, sed erectus certo ac stabili vestigio et spe bona. Age ergo, ne differas, neu diffidas: est qui exoratus ab humeris illam tuis transferat, qui graviora iam transtulit, cui nil grave, nil difficile est. Et quamvis pigra dilatio excusatione careat, laude non caret nquam resipiscere. Confortare, respira: multos a limine tartari pauce pie lacrimule revocarunt. Stat dexter ad lectuli tui caput, qui non solum infecto illi se mundare velle respondit, sed quatriduano iam fetenti ut surgeret, imperavit, teque etiam nunc expectat, ut mundari velis ac surgere. Non minus ipse hodie, quam tunc pius, nec solito minus potens. Adhuc quo in statu mori velis in te est, adhuc sine peccatis mori potes, non quod peccata non fuerint, sed non erunt. Etsi enim in preteritis nullum ius nisi oblivionis habere Deum, Plinius secundus existimet, habet tamen quod ille vir curiosissimus non vidit, ius etiam
Abbreviated transcription (Latin):
fuit falsa licet quoruui morbis ideo inefficax erat me¬
dicina ꝙ eis nondum medicus celestis aduenerat
Proinde nisi mundari a peccato animus et deleri pos-¬
sit iniquitas frustra id tociens peccator ille maximus
primum postinodum uir sanctissimus precaret᷑᷑ Pe¬
Dolor. Peccati conscientia spem precidit Ratio.
Peccati memoria penitenciami ac dolorem animo
afferre debet uon utiq spem auferre ded uos onnii
ex parte fallimini in peccato feriuidi post peccatum
gelidi peccando quidem exultatis memorando autẽ
desperatis Multi passim peccant subspe uenie Conͣ.
uero multi cum peccauerint ueniam desperant utriq
errant Nam et illis ab utio spen dampnosam pellẽ
et hiis in finem salutiferam speni tenere ꝯsilium
erat Dolor. Grauem culpis mors precipitat quid
agani Ratio. Quid nisi quod egisse pridem decuit
ut infaustam sarcinam festinanter abicias qua leua-¬
tus ibis plane non precipitaberis ibisq non curuus

Expanded text:
fuit, falsa licet, quorum morbis ideo inefficax erat mefuit, falsa licet, quorum morbis ideo inefficax erat medicina, quod eis nondum medicus celestis advenerat. Proinde nisi mundari a peccato animus, et deleri posset iniquitas, frustra id totiens peccator ille primum maximus, post modum vir sanctissimus precaretur. Peccati conscientia spem precidit. Peccati memoria penitentiam ac dolorem animo afferre debet, non utique spem auferre. Sed vos omni ex parte fallimini, in peccato fervidi, post peccatum gelidi; peccando quidem exultatis, memorando autem desperatis. Multi passim peccant spe venie; contra vero multi cum peccaverint, veniam desperant. Et utrique errant: nam et illis ab initio spem damnosam pellere, et his in finem salutiferam spem tenere consilium erat. Gravem culpis mors precipitat: quid agam? Quid, nisi quod egisse iam pridem decuit, ut infaustam sarcinam festinanter abicias? qua levatus ibis plane non precipitabere, ibisque non curvus,
Abbreviated transcription (Latin):
Morior absq ulla spe Ratio. Mlale ais ymmouero
spem proiectam recipe et admotam pectori totis anime
uluis amplectere stringe conserua Dolor. Magnũ
est peccatum meum ualde Ratio. Nullum tam mag¬
num peccatum hominis esse potest quin multo maior
misericordia dei sit Dolor. Quis poterit tot pec¬
cata dimittere Ratio. Quis putas nisi ille de quo
sui hostes admirantes litigabant et querebant Quis
est hic qui eciam peccata dimittit Dolor. Quis
tantorum ueniam merebitur peccatorum/ Ratio.¬
Nullus fortasse merebitur aut meritus fuerit mul¬
tis tamen data est gratis et dabitur modo si sit qui
illam fideliter ac reuerenter imploret. MLullam
quidem esse reuissionem criminum iugentium per/¬
suadere aliqui ut perhibent constantino principi po-¬
luerunt At id falsum esse non apud nr̃os constat
apud quos remissio peccatorum per baptismum et pe-
nitenciam nota est/ Sed apud paganos etiam fama

Expanded text:
Morior absque ulla spe. Male ais; immo vero Morior absque ulla spe. Male ais; immo vero spem proiectam recipe et, admotam pectori, totis anime ulnis amplectere, stringe, conserva. Magnum est peccatum meum valde. Nullum tam magnum peccatum hominis esse potest, quin multo maior misericordia Dei sit. Quis poterit tot peccata dimittere? Et quis putas, nisi ille de quo sui hostes admirantes litigabant et querebant: Quis est qui etiam peccata dimittit? Quis tantorum veniam merebitur peccatorum? Nullus fortasse merebitur aut meritus fuit, multis tamen data est gratis, et dabitur, sit modo qui illam fideliter ac reverenter imploret. Nullam quidem esse remissionem criminum ingentium, persuadere aliqui, ut perhibent, Constantino principi voluerunt; at id falsum esse, non modo apud vestros constat, apud quos remissio peccatorum per baptismum et per penitentiam nota est, sed apud paganos etiam fama
Abbreviated transcription (Latin):
desidiam neglectamqz confessionem pocet ex illius
ore mirabile ubi apud inferos iudicem illum facit
iusticia et equitate notissimum qui ut ip̃e ait casti/¬
gat auditq dolores alias dolos/ subegit fateri q̃ pars
apud superos furto letatus uiam distulit miseram
commissa pericula mortem Sed ꝙͣuis hoc periculũ
a deo sit nichil taiuen desperatione periculosius nichil
peius restre salutis hostis inueuit/ Cetera enim suis
ciuicta remediis leniuntur hoc malorum maximu
atq ultimum abeuutem ubi animam oppresserit
uillus iam remedio locus est Hinc ergo cum semper
tamien in fine uehementius obsistendum quod et tũc
urgere acrius solet et iam nichil est reliqui quo salu-¬
tis consilia cunctando reicias Nec uero te hinc metꝰ
arceat nec te pudor dolorq dilationis impediat peiꝯ
est nũꝙͣ ꝙͣ ad uesperam expergisci Et omnino quid¬
quid male differtur peius omittitur. Dolor

Expanded text:
desidiam neglectamque confessionem notet, ex illius desidiam neglectamque confessionem notet, ex illius ore mirabile, ubi apud inferos iudicem illum facit iustitia et equitate notissimum, qui, ut ipse ait: Castigatque auditque dolos, subigitque fateri, que quis, apud superos furto letatus inani, distulit in seram commissa piacula mortem. Sed quamvis hoc pericolosum adeo sit, nichil tamen desperatione periculosius, nichil peius vestre salutis hostis invenit. Cetera enim suis cuncta remediis leniuntur; hoc malorum maximum atque ultimum, abeuntem ubi animam oppresserit, nullus iam remedio locus est. Huic ergo cum semper, tum in fine vehementius obsistendum est, quod et tunc urgere acrius solet, et nichil iam est reliqui, quo salutis consilia cunctando reicias. Neque vero te hinc metus arceat, nec te pudor dolorque dilationis impediant: peius est nunquam quam ad vesperam expergisci; et omnino quicquid male differtur, peius omittitur.
Abbreviated transcription (Latin):
alto preruptoq similinum est ruiue unde facultas
nulla sit resurgendi huic tanto discriniini cui pos ⁊
hanc nũꝙͣ succurrere ualeas nunt occurre dũ uales
Et menento non modo quid nostri dicant sed quid
Cycero qui de morientibus in diuinatione sua dispu-¬
tans, Cum uel maxime inquit laudi student eosq
qui secus ꝙͣ decuit uixerunt peccatorum suorum maxi¬
me penitet. Quid a quoꝙͣ queso religiosius quid
utilius dici potest fiat modo quod dicitur penite¬
atq uel sero/ anceps fateor ac periculosa dilatio et
que plurmios fallit qui purgationem anme que
festina niuus esse non potest/ uolentes scientesq pro-¬
crastinant et in fine trahunt quo tempe circũuenti
et arctati uicinaqz morte actoiniti nichil de conceptis
expediunt De quo quoniam multa dicuntur a nris
haud impertinens est audire. Quid hic quoq uirgi-¬
lius et ip̃e testis exterius dicat quibus uerbis hanc

Expanded text:
alto preruptoque simillimum est ruine, unde facultas alto preruptoque simillimum est ruine, unde facultas nulla sit resurgendi. Huic tanto discrimini, cui post hanc nunc succurrere valeas, nunc occurre dum vales; et memento non modo quid vestri dicant, sed quid Cicero, qui de morientibus in divinatione sua disputans. “Tum vel maxime, inquit, laudi student, eosque qui secus quam decuit vixerunt, peccatorum suorum maxime penitet.” Quid a quoquam, queso, religiosius, quid utilius dici potest? Fiat modo quod dicitur peniteatque vel sero: anceps, fateor, ac periculosa dilatio, et que plurimos fallit, qui purgationem anime, que festina nimis esse non potest, scientes volentesque procrastinant, et in finem trahunt, quo tempore circumventi et arctati, viciniaque mortis attoniti, nichil de conceptis expediunt. De quo, quoniam multa dicuntur a vestris, haud impertinens est audire, quid hic quoque Virgilius et ipse testis externus dicat, quibus verbis hanc
Abbreviated transcription (Latin):
in peccatis¬
Ratio. Hoc iam nec natu-¬
re nec fortime sed tua propria culpa est¬
Dolor. In pectatis morior Ratio. Primuni pec¬
care quis te compulit deinde quis uetuit commissa
diluere Postremo quis nunc eciam seram licet pe¬
Dolor. Peccata mea moriens mecum fero Ratio.
Caue ue id facias ueuenosum mortiferumq piaticũ
depone dum uacat duniq est qui illud tollat ac
deleat ut scriptum est proiciatq post tergũ suum
in profiidum maris Et quantum distat ortus ab
occidente longe facias abs te. hanc tu horam ne neg¬
lexeris que semel elapsa non redibit Quod licet ho¬
ris omnibus sit cõe ut eant semper nũꝙͣ redeant
In una tamen omissum hora in altera forsan restau/¬
rari datum sit At extreme hore negligentia prorsꝰ
nrreparabilis est/ Itaq quod in archanis auime dis¬
putationibus inuentum ferunt uite huius errores
quasi lentes quidam lapsus in plano sunt unde fa-¬
cile possis assurgere At peccatum, mortis graui ex

Expanded text:
in peccatis. Hec iam nec nature nec fortune, sed tua propria culpa est. In peccatis morior. Primum peccare quis te compulit? deinde quis vetuit commissa diluere? postremo quis nunc etiam seram licet pe. Peccata mea moriens mecum fero. Cave ne id facias: venenosum mortiferumque viaticum depone, dum vacat, dumque est qui illud tollat ac deleat, ut scriptum est, proiciatque “post tergum suum” “in profundum maris”; “et quantum distat ortus ab occidente longe faciat abs te.” Hanc tu horam ne neglexeris, que semel elapsa non redibit. Quod, licet horis omnibus sit commune, ut eant semper, nunquam redeant, in una tamen omissum hora, in altera forsan restaurari datum sit; at extreme hore negligentia prorsus irreparabilis est. Itaque, quod in arcanis anime disputationibus inventum ferunt, vite huius errores quasi leves quidam lapsus in plano sunt, unde facile possis assurgere, at peccatum mortis, gravi et ex
Abbreviated transcription (Latin):
utiq ac religiosa mens respuit Dolor. Bustũ michi
paternũ eripit: Ratio. Paternus cespes si relinquit᷑.
bene est habes quod tibi phocion uir magnus inui-¬
deat quem ciuem de se aliter meritũ ingrata athena¬
rum urbs defunctũ quoq suis finibus expulit Inau-¬
dita crudelitas Dolor. Insepultꝰ abiciar Ratie¬
Age alias rege res tuas curam hanc linque uiuẽtib.¬

Expanded text:
utique ac religiosa mens respuit. Bustum michi utique ac religiosa mens respuit. Bustum michi patrium eripitur. Patrius cespes si relinquitur bene est: habes quod tibi Phocion vir magnus invideat, quem civem, de se aliter meritum, ingrata Athenarum urbs, defunctum quoque suis finibus expulit, inaudita crudelitas. Insepultus abiciar. Age res tuas. Curam hanc linque viventib