comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
er chananea a finibus illis egressa cla¬
ꝓmauit dicens. Miserere mei dñe fili
dauid. Mlulier gentilis. s cum fide
ad dommnum ueniens gentium desig.¬
nat eccłiam que rogat ꝓfilia demonia¬
ca. idest ꝓ gente sua non cdum saluata
ut a diaboli fraudibus absoluta uere di¬
uinitati seruiat liberata. Fines tyria sy
donis in quibus mulier dnm̃ ꝓfilia ro¬
gat duorũ popłorum iudeorum &
gentilium ad xp̃m conuersorum si¬
dem unantmem designãt. Sed muli¬
er ista bene sccđm matheum de finibus
suis egressa. sccłm marchum domum
ĩ gressa ad dñn atq ad pedes ens ꝓci¬
disse dicitur ut ex utroq colligatur
quia illi soli fideliter e recte ꝓ erran¬
tibus orant. qui pͥscas ꝑfidie sue mansi¬
ones relinquunt & indomum dñi id est
ad scãm eccłiam humili ac pia deuotio¬
ne sese tranfferunt. Non ẽ bonum su¬
mere panem filiorum & mittere canib
Mensa scriptura. panis scientia filii ulea
canes gentiles. Quasi dicat. N on ẽ bon

Expanded text:
gressa, clamabat dicens: Miserere mei, Domine, fili David . Mulier gentilis, sed fide ad Dominum veniens, gentium designat Ecclesiam; quae rogat pro filia daemoniaca, id est pro gente sua nondum salvata, ut diaboli fraudibus absoluta, verae divinitati serviat liberata. Fines Tyri, et Sidonis, in quibus mulier Dominum rogat, duorum populorum Judaeorum et gentium ad Christum conversorum, fidem unanimem designant. Sed mulier ista secundum Matthaeum bene de finibus Tyri egressa, secundum Marcum domum ingressa, ad Deum atque ad pedes ejus procidisse dicitur ut ex utroque colligatur; quod soli fideliter et recte pro errantibus orant, qui priscas perfidiae suae mansiones relinquunt, et in domum Domini, id est in Ecclesiam humili ac pia sese devotione transferunt. Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus. Mensa, est Scriptura: panis, scientia; filii, Judaei; canes, gentiles: quasi diceret: Non est bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
tunt non nosse hommem in hac uita
quales futuri sint quimodo malist̃.¬
& quid error eorum bonis conferat
& ideo non ẽẽ tollendos ne boniinter¬
ficiantur quod forte futuri sunt uł
ne bonis eorum ablatio obsit. quibus
ferri cum iamnon ẽ tempus com¬
mutande uite uł ꝓficiendi aliis. &
tunc ꝑ angłos non ꝑ homines eosessẽ
auferendos. In tempore messĩs dicam
messoribus. Collite pͥmum rizania
&̾ alligate ea fasciculos aũ comburen¬
dum. triticum autẽ congregate in hor¬
reum meum. Tempus mẽssis dies est
resurrectionis. quando messores an¬
geli ligabunt fasciculos de malis ad
comburendum. ligantes immundos
cum immundis auaros cum auaris.
& sic alios impios cum sui similibus
ut qui socii fuerunt inculpa simul
torqueantur in pena. Triticũ autẽ
colligent inhorreum. quia bonis dist̾¬
buent sedes celestiũ mansionum.

Expanded text:
tunt non nosse hominem in hac vita tunt non nosse hominem in hac vita quales futuri sint, qui modo mali sunt, et quid error eorum bonis conferat; et ideo non esse tollendos ne boni interficiantur, quod forte futuri illi sunt, vel ne bonis ablatio eorum obsit, quibus ferri, cum jam non est tempus commutandae vitae, vel proficiendi aliis, et ita per angelos, non per homines eos auferendos esse. In tempore messiss. Colligite primum zizania et alligate ea per fasciculos ad comburendum; triticum autem congregate in horreum meum. Tempus messis est dies resurrectionis, quando messores angeli ligabunt fasciculos de malis ad comburendum, ligantes immundos, cum immundis, avaros cum avaris; et sic impios cum suis similibus, ut qui socii fuerunt in culpa, simul torqueantur in poena. Triticum autem colligent in horreum, quia distribuent bonis beatas mansionum
Abbreviated transcription (Latin):
bis dñicis que faciliora sunt & magis ma¬
nifesta. non multum inmorandũ eẽ. s
succincte transeundũ decermiinus. Homo
iste quibonũ semensenimauit significat
dm̃. ager mundum semenuerbũ. inimi¬
cus diabolum. zitania hereticorum dog
inata siue peccata. Cum autẽ dormirent
homines uenit inimicus eius & suꝑsemi¬
nauit zrranta. D otmitio hominũ moitem
designat apłorum siue torporem platorum.
Post mortem nimirum apłorum emerse¬
runt heretici qui diabolo cooꝑante dog
& suꝑ corda hominũ iaciunt semina ma
lituriam. suꝑ alios auariciam. & diuersa
peccatorum semina diuersis mittunt. & ex
malis seminibus idẽ malis suggestionibus
crescunt segetes idẽ mali homines. Wis
inqunuint serui imus e colligimus ea:
Q ait non. Ne forte colligentes ⁊ra¬
nia eradicetis & triticitm. Spuales iuri
pid dm̃ ẽẽ beneplacitum uellent eos aufer¬
ri de medio iustorum eo quod iustis inqui¬
busoam obẽẽ uideantur. Sed consulta ui¬
malos auferre de terra. adnimaduer¬

Expanded text:
caeteris faciliora sunt et magis manifesta, non multum morandum esse, sed succincte esse transeundum, decernimus. Homo iste, qui bonum semen seminavit, Christus est; ager, mundus; semen, verbum Dei. Inimicus, diabolus; zizania, haereibet peccata. Cum autem dormirent homines, venit inimicus et superseminavit zizania. Dormitio hominum, mortem significat apostolorum, sive torporem praelatorum. Post mortem nimirum apostolorum, emerserunt haeretici; qui diabolo cooperante doet super bonorum corda jaciunt semina malluxuriam; super alios avaritiam, et diversa peccatorum semina diversis injiciunt. Et ex malis seminibus, id est ex malis suggestionibus: crescunt malae segetes, id est mali homines, Vis, inquiunt servi, eamus et colligemus ea? Et ait: Non, ne forte colligentes zizania, eradicetis et triticum; spirituales viri pud Deum esse beneplacitum, vellent eos auferre de medio justorum, eo quod justis in quibusdam obesse videantur. Sed consulta dimalos auferre de terra; animadver
Abbreviated transcription (Latin):
stinere compelleret. nec tam̃ eis
consueta stipendia largiretur.
pbocatem rogare ceꝑunt. ut im¬
perii regimen suꝑ eos acciꝑet.
Quib sepe nominatus phocas
obaudiens regalem purpuram
sumpsit. Quõd audiens mauri
contiguam fugit. In qua cũ uxo
ut factus est imꝑator. leuntiam
uxorem suam coronauit augu¬
stam. Imꝑii deniq huiꝰ annose¬
cundo uenerabilis papa gregoriꝰ
ex hac luce migrauit. Ciius in
locum ad apłatus officium sabi¬
nus ẽ ordinatus. Et sabino subro¬
gatus ẽ bonefacius t̾cius. Et bo¬
nefacio tercio: bonefacius qͣrtꝰ.
Quo regnante statuit memora¬
tus augustus. sedem romanȩ qr
apłice eccliȩ capud cẽ omnium
ȩccłiarum. Nam antea ȩccłia con¬
stantinopolitana. pͥmanise omĩ¬
um scribebat ȩccłiarũ. Impetra¬
uit qͦ ipse papa bonefacius a pre¬
fato principe dari ȩccłiȩ xp̃i tem¬
plum romȩ. qd̃ ab antiquis pan¬
theon antea uocabatur. Porro pho¬
cas eumcrudelit̾ in suos domesti¬

Expanded text:
stinere compelleret, nec tamen eis stinere compelleret, nec tamen eis consueta stipendia largiretur, Phocam rogare coeperunt, ut imperii regnum super eos acciperet. Quibus saepe nominatus Phocas obediens, regalem purpuram sumpsit. Quod audiens Mauritcontiguam fugit; in qua cum uxorut factus est imperator Leuntiam uxorem suam coronavit Augustam. Imperii denique hujus anno secundo venerabilis papa Gregorius ex hac luce migravit. Cujus in locum ad apostolatus officium Sabinus est ordinatus, et Sabino subrogatus est Bonifacius tertius, et Bonifacio tertio Bonifacius quartus. Quo rogante statuit memoratus Augustus sedem Romanae et apostolicae Ecclesiae caput esse omnium Ecclesiarum. Nam antea Ecclesia Constantinopolitana primam se omnium scribebat Ecclesiarum. Impetravit quoque ipse papa Bonifacius a praefato principe dari Ecclesiae Christi templum Romae, quod ab antiquis Pantheon vocabatur. Porro Phocas cum crudeliter in suos desaevi
Abbreviated transcription (Latin):
Quadam itaq nocte olũ instra¬
tu fuo quiesceret. uidit ꝑ somni¬
um ante eneam se astrare salua.¬
toris effigiem. quȩ erat ante pala¬
tii portam. ex qua emissaẽ uox
ad eum dicens. Date mauriciũ.
Et tenentes eũ quidam iudicia¬
rii ministrr: exhibuerunt ei.
Tunc ait ad eum saluatoris ima¬
go. Ubi ius reddamtͥ mala quȩ
meriusti. hic an infuturo scło:
Et ille. O amator hominũ olñe:
hic potius qmͣ in illo. Lunc iuis¬
sit diuina uox tradi illũ & con¬
stantiam eiꝰ uxorem & omnem
eoꝵ cognationẽ: phocȩ militi.
Exꝑgefactus uͦ: misit ad accer¬
siendum philippicũ generum
suum. Cui sͥ assistenti: dicit mau¬
ricius. Scis int̾ agmina nr̃a a¬
Cui ille. Scio unũ. Et imꝑator.
Cuiꝰ est qualitatio: Qui ait.
Iiuenis tumidus & temerarius.
nifice łm ꝓ huiꝰmõdi reuelatio¬
ne. Post hȩc autẽ mauricius au¬
gustus inhostili t̾ra positus cũ
milites suos ꝙ  ferro & rapinis ab¬

Expanded text:
Quadam itaque nocte cum in straQuadam itaque nocte cum in stratu suo quiesceret, vidit per somnum ante aeneam se astare Salvatoris effigiem, quae erat ante palatii portam, ex qua emissa est vox ad eum dicens: Date Mauritium, et tenentes quidam judiciarii ministri exhibuerunt ei. Tunc ait ad eum Salvatoris imago: Ubi vis reddam tibi mala quae meruisti? hic an in futuro saeculo? Et ille: O amator hominum, Domine, hic potius quam in illo. Tunc jussit divina vox tradi illum, et Constantiam ejus uxorem, et omnem eorum cognationem Phocae militi. Expergefactus vero misit ad accersendum Philippicum generum suum. Cui sibi assistenti dixit Mauritius: Scis inter agmina nostra aCui ille: Scio unum. Et imperator: Cujus est qualitatis? Qui ait: Juvenis, tumens, et temerarius. nifice Deum pro hujusmodi revelatione. Post haec autem Mauritius Augustus, in hostili terra positus, cum milites suos ferro et rapinis ab
Abbreviated transcription (Latin):
auricius gͥ genere capadocus.
Iromanũ assecutꝰ imꝑũr hu¬
nos magna suꝑauit industria.
Hac preterea tempestate sc̃s G̃re¬
gorius septiformẽ letaniã ꝓpt̾ pe¬
stilentiam quã inginariam uoca¬
bant instituit. & celerit̃ est popłs
liberatus. Septiformis letania i¬
deo dicta ẽ. qd omĩs ppłs septifor¬
miter fuit diuisus. In pͥmo cho¬
ro: fuit om̃is clerus. In scło: om¬
nes abbates cũ monachis suis.
In t̾cio: om̃s abbatissȩ cũ congre¬
gationib siuis. In quarto: om̃s in¬
fantes. In qͥnto: om̃s laici. In sex¬
to: om̃s uiduȩ. In septimo: om̃s
conuigatȩ. I etiã sc̃s gregorius au¬
xp̃i. Quam gentẽ prefatoꝵ labo¬
re uiroꝵ dõ lucrifecit. Porro mau¬
ricius augustus dũ ẽẽt iuir dm
timens malebat in hoc scło faci¬
noꝵ suoꝵ corꝑali supplicio uin¬
dictam ꝑsoluere: qmͣ tormentis
gehennalib cruciari. Qd̃ cum
iugiter in sius orationib dnm
precaretur: meruit exaudiri.

Expanded text:
auritius igitur genere Cappadox, auritius igitur genere Cappadox, Romanum assecutus imperium, Hunnos magna superavit industria. Hac praeterea tempestate sanctus Gregorius septiformem litaniam propter pestilentiam, quam inguinariam vocabant, instituit, et celeriter est populus liberatus. Septiformis litania ideo dicta est, quod omnis populus septiformiter fuit divisus. In primo choro fuit omnis clerus; in secundo, omnes abbates cum monachis suis; in tertio, omnes abbatissae cum congregationibus suis; in quarto, omnes infantes; in quinto, omnes laici; in sexto, omnes viduae; in septimo, omnes conjugatae. Is etiam sanctus Gregorius AuChristi. Quam gentem praefatorum labore virorum Deo lucrifecit. Porro Mauritius Augustus dum esset vir Deum timens, malebat in hoc saeculo facinorum suorum corporali supplicio vindictam persolvere, quam tormentis gehennalibus cruciari: quod cum jugiter in suis orationibus Dominum precaretur meruit exaudiri.
Abbreviated transcription (Latin):
iuir catholicus & religiosus. Un¬
de multas inconstantinopolita¬
na urbe renouauit ȩccłias. Hic
etiam t̾ram ꝑsarũ intrauit. & e¬
os potentissime debellauit. inde¬
ꝙ regrẽdiens tantã molem predȩ
cumelephantis multis adduxit:
ut humanȩ cupiditati crederet᷑
posse sufficere. Ueruntam̃ tybe¬
rius augustus ubi sͥ finẽ uitȩ
imminere p̾iũdit: elegit ad im¬
pium quendã uirũ genere capa¬
docum. strenuũ ac sapientissimũ.
qui mauricius nuncupat᷑ ẽ. Cui fi¬
liam suam constantiã ornatã tra¬
didit regalib ornam̃tis dicens. Sit
tibi imꝑium meũ cum hac puella
concessum. Utere gͦ feliciter eo et
habe in mente incessant̃ equitatẽ
& iusticiam precipua optimi imꝑa¬
toris ẽẽ insignia. Qd̃ postqmͣ dixit:
sp̃m exalauit. Qyberio uͦ defuncto:
mauricius purpura indutus. &
diademate coronat᷑. ad circũ ꝓces¬
sit. & acclamatis sͥ laũdib. & lat¬
gitis scđm morẽ munerib. pͥmus
ex grecoꝵ gente romano potitus

Expanded text:
vir catholicus et religiosus. Unde multas in Constantinopolitana urbe renovavit ecclesias. Hic etiam terram Persarum intravit, et eos potentissime debellavit, indeque regrediens tantam molem praedae cum elephantis multis adduxit, ut humanae cupiditati crederetur posse sufficere. Caeterum idem Tiberius Augustus, ubi sibi finem vitae imminere praevidit, elegit ad imperium quemdam virum genere Cappadocem, strenuum ac sapientissimum, qui Mauritius nuncupatus est. Cui filiam suam Constantiam ornatam reddidit regalibus ornamentis, dicens: Sit tibi imperium meum cum hac puella concessum. Utere ergo feliciter eo, et habe in mente incessanter aequitatem et justitiam praecipua optimi imperatoris esse insignia. Quod postquam dixit, spiritum exhalavit. Tiberio vero defuncto, Mauritius purpura indutus et diademate coronatus ad circum processit, et acclamatis sibi laudibus, et largitis secundum morem muneribus, primus ex Graecorum gente Romano potitus
Abbreviated transcription (Latin):
amor sapientiȩ: quȩ nulliꝰ indigẽs.
uiuax. mens. & sola pͥmeua rerũ
ratio ẽ. Phylosophia ẽ amor sapiẽ¬
tiȩ. Hoc magis ad ethimologiam
nominis ꝑtinet. Qd̃ autẽ adolitur
nulliꝰ indigens. uiuax mens. hoc
significat qd̾ diuina sapientia ni¬
ehil minꝰ continet. s semel &̾ simul
omĩa intuetur preterita p̾sentia
& futura. Uiuax mens: quia qd se¬
mel in diuina fuerit ratione. nul¬
la unqm obluuone aboletur. Pri¬
meua rerũ ratio ẽ. quia ad simili¬
tũdinẽ eius cuncta formata sunt.

Expanded text:
tiae, quae, nullius indigens, vivax mens, et sola primaeva rerum ratio est. Philosophia est amor sapientiae, hoc magis ad etymologiam nominis pertinet. Quod autem additur nullius indigens, vivax mens, hoc significat quod divina sapientia nihil minus continet, sed semel et simul omnia intuetur praeterita, praesentia et futura. Vivax mens, quia quod semel in divina fuerit ratione. nulla unquam oblivione aboletur. Primaeva rerum ratio est quia ad hujus similitudinem cuncta formata sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gens saxonũ britanniã trib loti¬
gis nauib applicuit. & totam
pene insulam ab orientali parte
usq ad occidentalem occupauit.
Tunc etiã qm̃ pelagiana herefis
angloꝵ maculauerat fidem: gal¬
licani ep̃i germanũ autifiõdo¬
rensium & lupũ trecassinoꝵ in¬
signes ep̃os. ad eandem heresim
extirpandam direxerunt. Eo ꝙͦ
tempore eudoxia theõdosii filia
ualentinian uxor imꝑatrix. at¬
tulit cathenas quib quondam
ab herõde sc̃s petrus ligatus fu¬
it. his etiam dieb in urbe constã¬
tinopolitana quid̃a ep̃c nestori¬
us nomine: eloquentia scłari p̃¬
ditus. contͣ catholicam dogmati¬
zabat fidem. scãm mariam ñ cẽ
dei genitͥcem. & hominẽ purũ
de ea natũ. s postea homini dm
fuisse ꝑmixtũ. Unde collecta ẽ
ephesi t̾cia scã sinodus papa cele¬
stino iubente. Conuenerunt pa¬
tres.ec. & ibi nestorius ẽ damna¬
tus. & anathematizatus. & fir¬
matum ut beata maria theoto
it ꝑ idem tempus sc̃s mammer¬

Expanded text:
gens Saxonum ad Britanniam tribus longis navibus applicuit, et totam pene insulam ab orientali parte usque ad occidentalem occupavit. Tunc etiam quoniam Pelagiana haeresis Anglorum maculaverat fidem, Gallicani episcopi Germanum Antissiodoretum, et Lupum Trecassionorum insignes episcopos ad eamdem haeresim exstirpandam direxerunt. Eo quoque tempore Eudoxia, Theodosii filia, Valentiniani uxor, imperatrix attulit catenas, quibus quondam ab Herode sanctus Petrus ligatus fuit. His etiam diebus in urbe Constantinopolitana quidam episcopus, Nestorius nomine, eloquentia saeculari praeditus, contra catholicam dogmatizavit fidem, sanctam Mariam non esse Dei genitricem, et hominem purum de ea natum, sed postea homini Deum fuisse permistum. Unde collecta est Ephesi tertia sancta synodus, papa Coelestino jubente. Convenerunt patres ducenti, et ibi Nestorius est damnatus, et anathematizatus. et firmatum ut beata Maria Theotocit per idem tempus sanctus Mamer
Abbreviated transcription (Latin):
cuiũsoam pͥncipis phariseorum sabbo
manducare panem. & ipsiobserura¬
bant eum. E ecce quicdam ydropicis
erat ante illum. Ydor aqua inde yciro¬
pis morhus aquosus subcutaneus de
uitio uesicenatus cum inflatione tir¬
gente & anelitu fetido. & ẽ ꝓpͥum y¬
dropici quanto amplius bibit tanto
amplius sicit. Uitium autem quod
iste in corpore pharisei gestabant in
mente & ideo coram ipsis curatur cor¬
poraliter ut hoc exemplo illi discant
curari spũaliter. Comꝑatur & enim
diues auarus & cupĩdus yropico quia
sicut ydropicus quanto plus bibit.
tanto plus sitit. sic miser auarus & cu¬
pidus quanto amplius transitoria ac¬
cumulat. tanto magis ad ampliora
congreganda hanelat ꝑcupiditatẽ
succensus. Qui recte fecidum hane¬
litum emittit dum prauitatis sue¬
infamiam uͥq disꝑgit. Assimilatur
etiam quaslibet carnis uoluptatibus
deditus ydropico qͥn: quantomagis
carnalis quisq fetidam concupiscen
gis eadem concupiscentia fedari desi¬

Expanded text:
arisaeorum Sabbato manducare panem: et ipsi observabant eum. Et ecce homo quidam hydropicus erat ante illum  ̓̀Υδορ, hydor, aqua; inde hydropisis, morbus aquosus, subtercutaneus, de vitio vesicae natus cum inflatione turgente, et anhelitu fetido. Et est proprium hydropici, ut quanto plus bibit, tanto plus sitiat. Vitium autem, quod iste habet in corpore, Pharisaei gestant in mente. Ideo coram ipsis curatur corporaliter: ut hoc exemplo ipsi discant curari spiritualiter. Comparatur autem dives avarus, et cupidus hydropico; quia, sicut hydropicus quanto plus bibit, tanto plus sitit, sic miser avarus, et cupidus quanto amplius transitoria accumulat, tanto magis ad ampliora aggreganda per cupiditatem succensus anhelat. Qui recte fetidum anhelitum emittit, dum suae pravitatis infamiam ubique dispergit. Assimilatur etiam quilibet carnis voluptatibus deditus hydropico; quia, quanto magis carnalis quisque fetidam suavitatem gis ea concupiscentia foedari desi
Abbreviated transcription (Latin):
trorumꝙ. Stultũ namꝙ ẽ expe¬
ctare uenturũ. qui iam multis
ꝓpħarum testimoniis & innu¬
merabilib miraculoꝵ p̃digiis
uenisse ꝓbatur. Ara. ligna. ue¬
pres. crucem dñi designant.Y
saac qui mortẽ in sacrificio non
gustauit. diuinitatẽ expͥmit.
quȩ penas aut dolorem in passi¬
one ñ sensit. Aries qui mortem
ꝑtulit humanitatẽ figurat. qͦ
passionis a maritudines sustinu¬
it. Ignis angustiam sig̃cat dñĩce
passionis. ꝑ qm agnus ille inina¬
culatus ẽ assatus. & ds pater de
p̃uaricatione pͥmi parentis. & to¬
tius gen̾is humani ẽ placatus.
asinus stulticia incrẽdulitatis
erueis. ysaac duuinitas. aries hu¬
manitas. ignis angustia passio¬

Expanded text:
pectare venturum, qui jam multis prophetarum testimoniis, et innumerabilibus miraculorum prodigiis venisse probatur. Ara, ligna; vepres, crucem Domini designant. Isaac, qui mortem in sacrificio non gustavit, divinitatem exprimit, quae poenas aut dolorem in passione non sensit. Aries, qui mortem pertulit, humanitatem significat, quae passionis amaritudines sustinuit. Ignis angustiam significat Dominicae passionis, per quem Agnus ille immaculatus est assatus, et Deus Pater de praevaricatione primi parentis, et totius humani generis placatus. asinus, stultitia incredulitatis crucis; Isaac, divinitas; aries humanitas; ignis, angustia passio
Abbreviated transcription (Latin):
opp̃ssi sunt ere alieno. censu scilidet
peccatoꝵ quem diabolo ꝑsoluunt.
Dum enun exhibent menbra sua
seruire iniqͥtati ad iniqͥtatem. ne¬
cesse ẽ ut in amaritũdine animi

Expanded text:
oppressi sunt aere alieno, id est censu peccatorum, quem diabolo persolvunt, dum exhibent membra sua servire iniquitati ad iniquitatem . Necesse est ut amaro sint anim
Abbreviated transcription (Latin):
inmutauit os suũ dauid coram
portȩ. defluebant ꝙ saliuȩ eiꝰ in
barbam. Achis int̾pretatur quo¬
mõdo ẽ: ꝑ qd̾ significatur ignoran¬
tiã. Uerbum ẽ enĩ mirantis ꝙ ñ
agnoscentis. qd̃ in uideis impletũ
ẽ. quidum xp̃m uiderent ñ ag¬
nouerunt. Coram eis mutauit os
suum & abiit. Erant enum ibi pre¬
ceptalegis carnalia. erat sacͥficiũ
sanguine instituit sacͥficium scm
ordinem melchisẽdech. Mutauit
os suum in sacerdotio. mutauit in
p̃ceptis: dans aliũd testam̃tum eua¬
cuata oꝑatione carnali. Collapsꝰ
ẽ in manib eoꝵ: qnͣdo eum comp̃¬
henderunt & crucifixerunt. & pro¬
cidebat ad ostium portȩ .i. humilia¬
bat se ad initium fidei nr̃ȩ. Ostiũ
portȩ: initium fideiẽ. A fide incipit
eccłia : & ꝑuenit usq ad spem. Qd
saliue quasi furiosi decurrebant

Expanded text:
mutavit os suum coram portae, defluebant salivae ejus in barbam . Achis, interpretatur quomodo est, per quod significatur ignorantia. Verbum enim est admirantis, et non agnoscentis, quod in Judaeis impletum est. Qui dum Christum viderunt, non agnoverunt, coram quibus mutavit os suum et abiit. Erant enim ibi praecepta legis carnalia, erat sacrificium sanguine suo instituit sacrificium secundum ordinem Melchos suum in sacrificio, mutavit in praeceptis dans aliud Testamentum, evacuata operatione carnali. Collapsus est in manibus eorum , quando eum comprehenderunt, et crucifixerunt. Et procidebat ad ostium portae , id est humiliabat se ad initium fidei nostrae. Ostium portae, initium fidei est. A fide incipit Ecclesia, et pervenit usque ad speciem. Quod salivae quasi furiosi decurrebant
Abbreviated transcription (Latin):
lem eum nabuchõdonosor iut̾fe¬
cit. ⁊ tria milia uiroꝵ de uida
captiuos duxit. & constituit pro
eo regem ioachim. qui iechoniaᷤᷤ
nominatur. Quẽ iechoniam
non multis int̾iectis dieb obse

Expanded text:
lem eum Nabuchodonosor interfecit, et ad tria millia viros de Juda captivos duxit, et constituit pro eo regem Joachim, qui Jechonias nominatur. Quem Jechoniam non multis interjectis diebus, obse
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inbabylonem dduxit ⁊ consti¬
tuit proeo selechiam patruum
enis. S ⁊ hic selechias ñ multo
post contra nabuchõdonosor re¬
bellare cepit. & tẽ scđo reu̾sus
nabuchõdonosor duxit eũ inba¬
byloniam captiuũ. & murũ ei¬
uttatis euertit. & templũ exus¬
sit. & uasa scã asportauit. & posu¬
it in templo ołi sui. Uixitq nabu¬
chõdonosor post euersionem tẽ
hunc labosordach. ⁊ post hunc
egesar. & post hunc balthasar.
Quo regnante completi sunt
uendam. Igitur his olieb cyrus
babyloniam expugnauit. ⁊ ui¬
deoꝵ captiuitatẽ relaxauit sic̃
scͥptum ẽ in libro esdrȩ ꝓphȩ.
In anno pͥmo cyriregis ꝑsarũ

Expanded text:
 in Babylonem, et constituit pro eo Sedechiam patruum ejus. Sed et hic Sedechias non multo post contra Nabuchodonosor rebellare coepit, et tunc secundo reversus Nabuchodonosor duxit eum in Babyloniam captivum, et murum civitatis evertit, et templum exussit, et vasa sancta asportavit, et posuit in templo Dei sui. Vixitque Nabuchodonosor post eversionem temphunc Labosordac, et post hunc Egesar, et post hunc Balthasar, quo regnante completi sunt tem esse solvendam. Igitur his diebus Cyrus Babyloniam expugnavit, et Judaeorum captivitatem relaxavit, sicut scriptum est in libro Esdrae Prophetae. In anno primo Cyri regi
Abbreviated transcription (Latin):
manib cartam rupit. Uerum
una lingua utentes. & nichil
aliud nisi tm̃ nom̃ mutantes.
biꝑtito agminẽ danubiũ tran¬
sierunt. Siquidem gens hunoꝵ
frigbernus. & athalicus. Qui
cum iit̾ se dissiderent. ac bello
deseuirent: athalicus ad ualẽ¬
tem confugium fecit. Ualens

Expanded text:
manibus chartam rupit. Verum una lingua utentes, et nihil aliud nisi tantum nomen mutantes, bipartito agmine Danubium transierunt. Siquidem gens Hunnorum Frigidernus et Athalicus. Qui cum inter se dissiderent ac bello desaevirent, Athalicus ad Valentem confugium fecit. Valens
Abbreviated transcription (Latin):
Cui suo ꝑsecutori regnum abstulit.
palearũ. inde enĩ apłi. inde mr̃es.
quoꝵ pͥmus stephanus. inde ȩccłiȩ

Expanded text:
cui suo persecutori regnum abstulit Cpaleas, inde enim apostoli, inde martyres, quorum primus Stephanus. Inde Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
conditionis. & opus restaurationis.
Opus conditionis ẽ quo factũ ẽ
ut ẽent quȩ ñerant. Opus restau¬
rationis ẽ quo factũ ẽ ut melius
ẽẽnt quȩ ꝑierant. Opꝰ conditioĩs
ẽ creatio mundi cũ om̃ib elem̃tis
suis. opꝰ restaurationis ẽ incarna¬
tio uerbi cũ omĩb sacram̃tis su
is. Opꝰ conditionis in sex dieb
factũ ẽ. opꝰ restaurationis ñ nisi
sex etatib ꝑfici potest. Sex tam̃

Expanded text:
cundum est opus restaurationis. Opus conditionis est quo factum est, ut essent quae non erant. Opus restaurationis est quo factum est ut melius essent quae perierant. Ergo opus conditionis est creatio mundi cum omnibus elementis suis. Opus restaurationis est incarnatio Verbi cum omnibus sacramentis suis. Opus conditionis in sex diebus factum est. Opus restaurationis non nisi sex aetatibus perfici potest. Sex tam
Abbreviated transcription (Latin):
um sp̃c neqm a dño. Dixeruntq ser¬
ui saul ad eum. Poce sp̃c dñi malus
exagitat te. Iubeat gͣ dñs ũr. & ser¬
ui tui qui coram te sunt querant
ra. ut qͣndo arripuerit te sp̃e dni¬
malus. psallat manu sua. & lenius
abolus licet afflictionẽ iustoꝵ sem¬
ꝑ appetat. tam̃ si a do potestatem
ñ accipit. ad temptationis articłm
eius iniusta. Ex se enim temptare
iniuste appetit. s eos qui temptandi

Expanded text:
us nequam a Domino. Dixeruntque servi Saul ad eum: Ecce spiritus Dei malus exagitat te. Jubeat dominus noster, et servi tui, qui coram te sunt, quaerenra, ut quando arripuerit te spmalus, psallat manu sua, et levius abolus, licet afflictionem justorum semper appetat, tamen, si a Deo potestatem non accipit, ad tentationis articulum estas iusta. Ex se enim quoslibet temptare iniuste appetit, sed eos qui temptandi
Abbreviated transcription (Latin):
Dorro desectum uł testib
amputatũ. indicat eosqui cũ cor¬
pore uirisint. turpitũdinis usu ef
feminantur. His gͦ cͥminib inuo¬
luti. a sacͥficio ołi repbantur. nec
efficiuntur consortes passionis xͥ:
nec celestis scĩficationis.Sr neq pa¬
nis alienigene offeretur dño .i. do
ctrina hereticoꝵ. uł stũdia suꝑstici¬
osa scłarium litterarum quȩ extra
fidem sunt. & aliena putantur. Ca¬
les enim repũdiantur hostiȩ a dño.
& reicettur huiꝰmodi sac̾ficium ab

Expanded text:
orro desectum, vel testiculis amputatum, indicat eos qui cum corpore viri sint, turpitfeminantur. His ergo criminibus involuti, a sacrificio Dei reprobantur, nec efficiuntur consortes passionis Christi, nec coelestis sanctificationis. Sed neque panis alienigenae offeretur Domino, id est, doctrina haereticorum, sive studia superstitiosa saecularium litterarum, quae extra fidem sunt et aliena putantur. Tales enim repudiantur hostiae a Domino, et rejicitur hoc sacrificium a
Abbreviated transcription (Latin):
xuiii. ochi. usq ad septimũ alexandri.
& tunc egyptꝰ in potestatẽ grecoꝵ
uenit. Hac preterea tempestate
qua prefatus ochus in ꝑside reg¬
nauit ⁊ in egypto. breunius qͥ
apud senonensem urbem regna¬
bat cũ trecentis milib galloꝵ
ad italiam uenit. & eam usq ad
seuogalliam supͣ mare adriati¬
eum sitam occupauit. & ibi ab
inuicem separatisunt. Quoꝵ
centum milia delphos adeuntes.
grecoꝵ gladiis ꝑierunt. alia uͦ¬
manentes pͥmũ gallo greci. po¬
stea uͦ galathȩ sunt appellati.
Alia uͦ centũ milia in italia re¬
manserunt. ticinũq mẽdiola¬
num. ꝑgamũ ⁊ brixiã constru¬
entes: cisalpinȩ galliȩ nom̃ de¬
derunt. Unde gallia tͣnsalpina
uocitatur. Et hȩc de brenno si
ue gallis pauca lixisse suffici¬
at. Porro ocho successit arxes
filius eiꝰ. & arxi dariꝰ arxis filiꝰ.
num regnauit ptholoineus
lagi filius in alexandria egyp

Expanded text:
imo Ochi usque ad septimum Alexandri: et nunc Aegyptus in potestatem Graecorum venit. Hac praeterea tempestate, qua praefatus Ochus in Perside regnavit et in Aegyptio, Brennus, qui apud urbem Senonensem regnabat, cum trecentis millibus Gallorum in Italiam venit, et eam usque ad Senogalliam supra mare Adriaticum sitam occupavit, et ibi ab invicem separati sunt, quorum ad centum millia Delphos adeuntes Graecorum gladiis perierunt. Alia ngressa, primum Gallogreci, postea vero Galatae appellata Alia vero centum millia in Italia remanserunt, Ticinumque, Mediolanum, Bergamum, et Brixiam constituentes, Cisalpinae Galliae nomen dederunt. Unde Gallia Transalpina, vocitatur. Et haec de Brenno, Gallis, et Gallis pauca dixisse sufficiat. Porro Ocho successit Arxes filius ejus, et Arxi Darius Arxis filius, num regnavit Ptolemaeus Lagi filius in Alexandria Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
litanoꝵ. Amosis pͥmꝰ. hic fuit
tempore famis. sexto anno eius
regnare incipiens. Chebron scołs.
Amenophis. mestes. musfarmu¬
tosis. tusmosis. amenophis. orus.
achencheres. achoris. centres. Hic
submersus est. Acherres. cherres.
armais. qui ⁊ danaus. ramesses.
qui & egyptus. Menopbis. Dina¬
phis. Amenemes. Chuores. qui ⁊
polibꝰ. Ad hunc menelaus cũ he¬
lena post excidiũ troianoꝵ diũ¬
psusemines. Nefercheres. Ame¬
nophis. O sochor. Psmaces. psu
sis. Osonton. Taleelosis. Oiastia
Dinastia.xxu. Sabachon ethy
psamincticꝰ. Nechao scđs. qui ⁊
necepsos. Psammites. qui ⁊ ꝑsan¬
meticus. uafresamasis. Oinastia
ses. fratres magi. Darius. Ferses
dari filius. Arthabanus. Artar¬
xerses. Perses scds. Sogdianus.
Daruis nothus. Post hec egyptꝰ
a ꝑsis recessit. ⁊ pprios reges ha¬
Psammites. Hefrites. Nectaheb theo.
tarxer ses qui &e ochus. nectanebio retre
egyptim ethiopiã pulso. egẏptũ ob¬
tinuit. & exiñ usq ad alexandrũ magi ã¬

Expanded text:
litanorum Amasis primus. Hic fuit tempore famis, sexto anno ejus regnare incipiens, Chebron secundus, Menophis, Mephres, Miffar, Mutosis, Theutemosis, Amenophis, Ortus, Achencheres, Achoris, Ebencres, hic submersus est. Acherres, Cherres, Armeus qui et Danaus, Ramesses qui et Aegyptus, Menophis. Dynaphis, Ammenephus, Thuores, qui et Polybus. Ad hunc Menelaus cum Helena post excidium Trojanorum divePsusennes, Nefercheres, Amenophis, Osochor, Psinaces, Psussis, Osorton, Tacelosis. Dynastia DynastiaPsammeticus, Nechao secundus, qui et Necepsos, Psammites, qui et Psammeticus, Vafres, Amasis. Dynastiases, fratres magi, Darius, Xerses Darii filius, Artabanus, Artaxerses, Xerses secundus, Sogdianus, Darius nothus. Post haec Egyptus a Persis recessit, et proprios reges haPsammites, Nephrites, Nectanebus. taxerses qui et Ochus, Nectabo rege Aegypti in Aethiopiam pulso, Aegyptum obtinuit, et ex inde usque ad Alexandru
Abbreviated transcription (Latin):
.xlu. Post hec mirtheoꝵ regnasic.
habet qd̾a natiuitate abrahȩ sex¬
ta clecima dinastia quani egyp¬
tii summã potestatẽ uocant. the¬
beoꝵ apũd egyptios initiũ accepit

Expanded text:
e. Post haec Mirtheorum regna sic.habet quod a nativitate Abraae sexta decima dynastia, quam Aegyptii summam potestatem vocant, Thebaeorum apud Aegyptios initium accepit,
Abbreviated transcription (Latin):
sia & syria. His gͥ breuit᷑ exsecu¬
tis ad sequentia transeamus. S
priusqmͣ de ꝑtolomeo lagi filio
qui post alexandrũ magnum ĩ
egypto regnauit aliquid dicam
exordium regni egypti cuiꝰ supͣ
memini cursumq eiususq ad
hȩc tempora paucis expedire cu¬
rabo. De regno egyptiorũ .uiiii.¬
uidam in egypto pͥmũ deos
siue heroas quosdã regnasse
ferunt. sic. festus pͥmus annis

Expanded text:
sia et Syria. His igitur breviter exsecusia et Syria. His igitur breviter exsecutis, ad sequentia transeamus. Sed priusquam de Ptolemaeo Lagi filio, qui post Alexandrum magnum in Aegypto regnavit, dicam, exordium regni Aegypti, cujus supra memini, cursumque ejus usque ad haec tempora paucis expedire curabo. CAP. IX. De regno Aegypti. Quidam in Aegypto primum deos sive heroas quosdam regnasse ferunt sic: Festus primus annis
Abbreviated transcription (Latin):
demetͥus seleuei filius qui ⁊ so¬
ther dictus ẽ regnũ obtinuit. A¬
lexander uͦ filus antiochi eupa¬
toris eũ creuisset exercitũ colle¬
git. opp̃ssoq denetͥo regnũ rece
pit. Post demetͥus filus deme¬
trii fugato alexañdro potestatẽ
ad se reuocauit. Deinde triphõ
quidam partiũ alexañdri eius¬
ciolit. si illo tandem opp̾sso reg¬
num in ꝓgenie seleuei ꝑmansit.¬
Porro demetrio antiochus cypri¬
us fuccessit. ⁊ huic antiocho autio¬
chus citicenus. ⁊ antiocho eiticeno
phylippus. Terciõdecimo anno pꝰ
mortem alexandri magni seleueꝰ
in syria regnauit. in asia autẽ qͣ¬
dragesimo. Cucurrit ꝙ regnum
syria inditionẽ romanoꝵ uenit.
Antiochus enĩ in parthos fugiẽs
pompeio se tradidit. post quẽ
phylippus captus ẽ a gabino.
hunc autẽ regnauit demetruᷤ.
poliorcetes. xuii annis. Post hȩc
demetͥus seleuco regi syriȩ se tra¬
didit. ⁊ regnauit seleucus in a¬

Expanded text:
Demetrius Seleuci filius, qui et SoDemetrius Seleuci filius, qui et Sother dictus est, regnum obtinuit. Alexander vero filius Antiochi Eupatoris cum venisset, exercitum collegit, oppressoque Demetrio regnum repit. Post Demetrius filius Demetrii fugato Alexandro potestatem ad se revocavit. Deinde Tryphon quidam Partium Alexandricidit. Sed illo tandem oppnum in progenie Seleuci permansit.Porro Demetrio Antiochus Cyprius successit, et huic Antiocho Antiochus Cyzicenus, et Antiocho Cyziceno Philippus. Tertio decimo anno post mortem Alexandri Magni Seleucus in Syria regnare coepit, in Asiam autem quadragesimo. Cucurritque regnum Syria in ditionem Romanorum venit. Antiochus enim in Parthos fugiens Pompeio se tradidit, postquam Philippus captus est a Gabino. hunc autem regnavit Demetrius Poliorcetes decem septem annis. Post hunc Demetrius Seleuco regi Syriae se tradidit, et regnavit Seleucus in A
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cantores templi dñi. a tributis
& a regio uetigali. & ab aliis one¬
rib multis. Post hunc regnaũ
seleucus philopator filius eius.
Iste ẽ seleueꝰ qui heliõdorũ iero.¬
solunam misit ad spoliandũ
erarium qd erat intemplo dni.
Sr heliõdorus diuino correptꝰ ui¬
dicio. infecto negocio ad regem ẽ
reuersus. Deniq seleucus succes¬
sorem reliquit antiochũ frẽm su¬
um. qui epiphanes. illustris. no¬
bilis. siue preclarus ẽ appellat᷑.
Iste ẽ antiochus qui radix pecca¬
ti in pͥncipio pͥmi libri machabe¬
oꝵ. nominatur. qui tot abomina¬
tiones fecit in ierłm. Quo mor¬
tuo regnauit antiochus eupator
filius eiꝰ annis duob. Et post hȩc
demetus seleuei filius egressiis
ab urbe roma uenit in syriam
in regnũ iuidelicet patris sui.
Cuiꝰ aduentu comꝑto exercitus
qui cum antiocho epiphane fu¬
erat. eiꝰdem autiochi filiũ hoc ẽ
antiochum eupatorẽ qui iam
regnare ceꝑat int̾fecit. Sicꝙ

Expanded text:
et cantores templi Domini a tributis, et cantores templi Domini a tributis, et a regio vectigali, et ab illis oneribus multis. Post hunc regnavit Seleucus Philopator filius ejus; iste est Seleucus, qui Heliodorum Jerosolymam misit ad spoliandum aerarium, quod erat in templo Domini. Sed Heliodorus, divino correptus judicio, infecto negotio ad regem est reversus. Denique Seleucus successorem reliquit Antiochum fratrem suum, qui Epiphanes, id est illustris, nobilis sive praeclarus est appellatus. Iste est Antiochus, qui radix peccati in principio primi libri Machabaeorum nominatur, qui tot abominationes fecit in Jerusalem. Quo mortuo regnavit Antiochus Eupator filius ejus annis duobus. Et post hunc Demetrius Seleuci filius egressus ab urbe Roma venit in Syriam, in regnum videlicet patris sui. Cujus adventum comperto exercitus, qui cum Antiocho Epiphane fuerat, ejusdem Antiochi filium, hoc est Antiochum Eupatorem, qui jam regnare coeperat, interfecit; sicque
Abbreviated transcription (Latin):
temus psas. Peucestes babylo¬
nios. Archous pelassos. Arthesi¬
lans mesopotamiã. Post bec ut
suprdictum ẽ ad paucos pote¬
stas collecta ẽ. Et phylippus qui¬
dam qui & arioleus dictus ẽ. tan¬
dem obtinuit macẽdoniã. Sele¬
ucus syriam. Antigonꝰ asiam mi¬
norem. Ptholomeus lagi filius
egyptum. Isti sunt gͥ reges qui
post alexandrũ magnũ in ma¬
cẽdonia regnauerunt. Phylippꝰ
qui & arideus. Cassander. Anti¬
gonus. & alexander cassandri fi¬
lii. demetrius. Pyrrus. Lisimachꝰ
ptholomeus cerannos. meleagriᷤᷤ.
antipat᷑. Sothenes antigonꝰ. de¬
metrius antigonꝰ. Philippus. per¬
sis. Post hȩc finitũ ẽ regnũ macedonie
Romani enĩ int̾fecto perse: ma¬
cẽdones. illirios. ⁊ galathas. libe
qui post alexañdrũ magnũ
in ea regnauerunt. Seleucꝰ. nicha¬
nor. Antiochus sother. Antiochꝰ
theos. Seleucus gallinicus. Sele¬
lcus cerannos. Antiochus. Iste
relaxauit sacerdotes & scribas

Expanded text:
lemus Persas, Peucestes Babylolemus Persas, Peucestes Babylonios, Arthous Pelassos, Archesilaus Mesopotamiam. Post haec, ut supra, dictum est, ad paucos potestas collecta est. Et Philippus quidem, qui et Arideus dictus est, tandem obtinuit Macedoniam, Seleucus Syriam, Antigonus Asiam minorem, Ptolemaeus Lagi filius Aegyptum. Isti sunt igitur reges qui post Alexandrum Magnum in Macedonia regnaverunt, Philippus qui et Arideus, Cassander, Antigonus et Alexander Cassandri fili, Demetrius, Pyrrhus, Lysimachus, Ptolemaeus Ceraunos, Meleagrus, Antipater, Sosthenes, Antigones, Antigonus, Philippus, Perses. Post haec finitum est regnum Macedoniae. Romani enim, interfecto Persa, Macedones, Illyrios et Galatas liberoqui post Alexandrum Magnum in ea regnaverunt: Seleucus, Nicanor, Antiochus Sother, Antiochus Theos, Seleucus Gallinicus, Seleucus Cerannos. Antiochus iste relaxavit sacerdotes et scribas,
Abbreviated transcription (Latin):
uniuerfum. qui macẽdonum ui¬
rib subactus fuerat interse par¬
titisunt. si postea uarta belloꝵ sor¬
te confligentes. ad paucos pote¬
stas collecta ẽ. Prima particio ta¬
lis fuit. Ptholomeus accepit egyp¬
tum. affricam. arabiam. Laome¬
don militenꝰ syriam. filotas ciliti¬
am. filo illiricos. Acropatꝰ medi¬
am maiorem. Sother mediam
minorem. Seynus susamanam
rem. Nearchus litiã ⁊ pamphi¬
liam. Cassander. cariam. Menã¬
der lidiam. Leonnat᷑ frigiam mi¬
norem. Lysimachus traciã ⁊ põ¬
tum. Eumenus capadotiã ⁊ pa¬
flagoniã. Seleuctis suminã ca¬
stroꝵ. Cassander antiꝑati. stipa¬
tores ⁊ satellites regioᷤ. Laxiles.
seres int̾ idaspem ⁊ indũ. Phitõ
agenoris colonias in indis conli¬
tas. Osi arches paropamenos. in
fine caufasi. Subiroes aracusi¬
os. & chedros. Statanor. arauche¬
os & areos. Aminthas athrianoᷤ.
Sicheusitas. sogdianos. Canor.
parthos. Philippus hyrcanos.
Fratafanes armenios. Thepo¬

Expanded text:
universum, qui Macedonum viribus subactus fuerat, inter se partiti sunt, sed postea varia bellorum sorte confligentes ad paucos potestas collecta est. Prima partitio talis fuit: Ptolomaeus accepit Aegyptum, Africam, Arabiam; Laius Militenus Syriam, Philotas Ciliciam, Philo Illiricos, Acropatus Mediam majorem, Sother Mediam minorem, Schynus Suzanianam rem, Nearchus Lyciam et Panphiliam, Cassander Cariam, Menander Lydiam, Leonatus Phrygiam minorem, Lysimachus Thraciam et Pontum, Eumenus Cappadociam et Paphlagoniam, Seleucus summam castrorum, Cassander Antipatri stipatores et satellites regis, Traxiles Seres inter Hydaspem et Indum, Phiton Agenoris colonias in Indis conditas, Oxiarches Paropamenos in fine Caucasi, Subitores Aracusios et Chedros, Statanor Drancheos et Areos, Amyntas Athrianos, Sicheusita Sogdianos, Canor Parthos, Philippus Hircanos, Frataphanes Armenios, Tlepo
Abbreviated transcription (Latin):
& reliquerunt eum. Cum enĩ uir¬
tutes hominẽ ole serunt que eum
defendere debuerant. in planicie
iericho capitur .i. indefectione car¬
nalis sensus. Iericho enim int̃pre¬
tatur luna: & significat defectũ
carnis. filios sedechie occidit corã¬
eo. & ocłos eiꝰ ꝙ effodit. Rexbaby¬
lonis diabolus ẽ possessor intunȩ
confusionis. qͥ pͥus filios intuentis¬
ante ocłos patris trucidat. quia
sepe sic bona oꝑa int̾ficit. ut hec¬
se amittere ipse qui captꝰ ẽ animꝰ
dolens cernat. Nam gemit plerũ
derat. ñ tam̃ uͥtutis brachiũ con¬
tra regem babylonis leuat.Sec
dum uidens nequiciȩ ꝑpetͣcione per¬
cutitur. ad hoc qndoq peccatuisu
p̃ducitur ut ipso qͦ rationis lumi¬
us oꝑasubolucit. & post intelligẽ¬
tie lumentollit. Quõd recte sede¬
chias in reblata patitur. Reblata
quippe. multa int̾pretatur. quia
qnͣdoq ei lumen rationis claudit᷑.
qui prauo usu & iniqͥtatis sue mł¬

Expanded text:
et reliquerunt eum. Cum enim virtutes hominem deserunt, quae eum defendere debuerant, in planitie Jericho capitur, id est in defectione carnalis sensus. Jericho enim interpretatur luna, et significat defectum carnis. Filios autem Sedechiae occidit reffodit. Rex quippe Babylonis, diabolus est, possessor intimae confusionis. Qui prius filios ante intuentis oculos patris trucidat, quia saepe sic bona opera interficit, ut se amittere ipse, qui captus est animus, dolens cernat. Nam gemit plerumqderat, nec tamen virtutis brachium contra regem Babylonis levat. Sed, dum videns nequitiae perpetratione percutitur, ad hoc quando peccati usu perducitur, ut ipso quoque rationis lumius bonis operibus, postea intelligentiae lumen tollit. Quod recte Sedechias in Reblatha patitur. Reblatha quippe, Multa haec interpretatur: ei enim quandoque et lumen rationis claudetur, qui pravo usu ex iniquitatis suae mu
Abbreviated transcription (Latin):
totũ complent. & nec ultra exube¬
rant. nec infra subsistunt. Scdđ̃m
multitũdinẽ ut binariꝰ ꝓpt̃ duaᷤᷤ
unitates caritatẽ di & proximi
significat. t̃nariꝰ ꝓpt̃ tres: trinita¬
tem. Sedm exaggerationẽ quale
ẽ illũd in leitico. Adlam correpti¬
ones ur̃as septuplũ ꝓpt̾ peccata
ur̃a. ubi nichil aliud qmͣ multipli¬
citas signat᷑ pene. expressa ꝑ sep¬
tenarium. Loca significant ut
iherico significat defectionẽ mũ¬
cat. ut qd legunt᷑ facta encenia
ierosolimis & hyemps erat. Hyempᷤ
in hoc loco frigidam infidelitatẽ
designat uideoꝵ. Gestum signi¬
ficat ut uenit iħ̃e in bethaniam
& suscitauit lazarũ. Bethania łr
domus obedientiȩ. & ad obeolientẽ

Expanded text:
totum complent, et nec ultra exubetotum complent, et nec ultra exuberant, nec infra subsistunt, secundum multitudinem, ut binarius propter duas unitates charitatem Dei, et proximi significat, ternarius propter tres Trinitatem; secundum exaggregationem, quale est illud in Levitico: Addam correptiones vestras septuplum propter peccata vestra . Ubi nihil aliud, quam multiplicitas signatur poenae expressa per septenarium. Loca significant, ut Jericus significat defectionem muncat, ut quod leguntur facta encaenia Jerosolymis, et hiems erat. Hiems in hoc loco frigidam infidelitatem designat Judaeorum. Gestum significat, ut venit Jesus in Bethaniam, et suscitavit Lazarum. Bethania dicitur domus obedientiae, et ad obediente
Abbreviated transcription (Latin):
atum ẽ. Scđm qualitatẽ disposi¬
tionis. ut idem buiariꝰ qui sectio¬
nem recipit. & in duo duudi po¬
test. corruptibilia &e tͣnsitoria sig¬
nificat. Ternariꝰ uͦ quia unitate
mẽdia int̾ueniente sectionẽ nõ
recipit ut in duo equa dũdat᷑.
incorrupubilia significat. Scdm
modũ porrectionis. ut septena¬
rius ultra senariũ. reqͥem post
tenditur rectitũdinẽ fidei signifi¬
cat. Centenarius quia in latũ expã¬
ditur. amplitũdoinẽ caritatis. Mil¬
lenarius quia in altũ leuat᷑. altitu¬
dinem spei. Seđm cõputationem.
ut denariꝰ ꝑfectionẽ. quia in eo por¬
rectio cõputationis finem facit.
Seđm multiplicationẽ ut duõde¬
narius uniũsitatẽ significat. quia
ex ternario & quat̃nario inuicenx
multiplicatis ꝑficitur. qm̃ quat̃¬
narius corꝑaliũ. t̾narius spũaliũ
forma ẽ. Sedm partiũ aggregati¬
onem ut senarius forma ẽ ꝑfectio¬
narius unitas aggregate si mul

Expanded text:
atum est. Secundum qualitatem disposiatum est. Secundum qualitatem dispositionis, ut idem binarius, qui sectionem recipit, et in duo dividi potest, corruptibilia et transitoria significat. Ternarius vero, quia unitate media interveniente sectionem non recipit, ut in duo aequa dividatur, incorruptibilia significat. Secundum modum porrectionis, ut septenarius ultra senarium, requiem postin longum tenditur, rectitudinem fidei significat; centenarius, quia in latum expanditur, amplitudinem charitatis; millenarius, quia in altum levatur, altitudinem spei. Secundum computationem, ut denarius perfectionem quia in eo porrectio computationis finem facit; secundum multiplicationem, ut duodenarius universitatem significat, quia ex ternario et quaternario invicem multiplicatis perficitur, quoniam quaternarius corporalium, ternarius spiritualium forma est. Secundum partium aggregationem, ut senarius forma est perfectionarius, et unitas, aggregatae simul
Abbreviated transcription (Latin):
De significatione uocũ. & rerum.
oces ñ plusqmͣ duas aut tres
habent significationes. resaũ
tot possunt habere significatioes.
quot habent ꝓpͥetates. hȩ aũ res
primȩ. res scołas significantes. sex
circimstantiis discrete consiole¬
rantur. Quȩ st̃ hȩȩ. res. ꝑsona. nu¬
merus. locus. tempus gestum. Res
autẽ hic intelligitur in materia
quacũꝙ uł substantia inanima¬
ta. celestiũ siue t̃restriũ constituta.
ut sunt lapĩdes. ligna. Res duobi
modis significat. natura & forma.
Natura: ut nix. quia frigĩda ẽ
extinctionẽ designat libiolinis.
Forma: quia candida ẽ mundici¬
am designat boni oꝑis. ꝑsona sig¬
nificat. ut ysaac significat dm
patrem. iacob gentilem ppłm. Nu¬
meri significant nouẽ modis in
diuino eloquio. Scđm ordinẽ po¬
sitionis. ut unitas quia pͥma ẽ in
numeris. rerũ omĩum p̾ncipiũ
significat. Binariꝰ quia scołs est
& pͥmus ab unitate recẽdit. pecc̃m
significat. quo a pͥmo bonõ deui¬

Expanded text:
De significatione vocum et rerum. Voces non plus quam duas aut tres habent significationes. Res autem tot possunt habere significationes, quot habent proprietates. Hae autem res primae, res secundas significantes sex circumstantiis discretae considerantur, quae sunt hae, res, persona, numerus, locus, tempus, gestum. Res autem hic intelligitur in materia quacunque, vel substantia inanimata coelestium, sive terrestrium constituta, ut sunt lapides, ligna. Res duobus modis significat, natura et forma. Natura, ut nix, quia frigida est, exstinctionem designat libidinis. Forma, quia candida est, munditiam designat boni operis. Persona significat, ut Isaac significat Deum Patrem, Jacob gentilium populum. Numeri significant novem modis in divino eloquio. Secundum ordinem positionis, ut unitas, qui prima est in numeris, rerum omnium principium significat. Binarius, quia secundus est, et primus ab unitate recedit, peccatum significat, quo a primo bono devi
Abbreviated transcription (Latin):
diũ. Plurimi etiã de sacerlotib
in oculis eoꝵ. flebant uoce mag¬
na. In edificatione templisp̃ua¬
lis. fletus simul & leticia pͥncipi¬
b nascitur. Gaudent enum doc¬
tores insalutẽ penitentiũ: s lu¬
gent qͥa unquã penitenda com¬
miserant. Exultant ipsi de salu¬
de eoꝵ. qui penitentia sua a morte
anunȩ surrexerunt. lugent qͥa pec¬
candoꝑdiderunt. Letantur neophi¬
tigrã redemptoris se collectos esse.
dolent se cumhumanogenere in
pͥmo parente ꝑisse: & quasi corrup¬
to ab hostib templo di. statu scit
corporis & anunȩ unmortał: in ba¬
bylonem .i. in confusionem p̃sen¬
tis exilii tnͣsmigrasse. Sr qͥa cre¬
scentib bonoꝵ ꝓfectib crescit in¬
iudia maloꝵ nec int̾ augmenta
piorum desunt temptamenta pͣ¬
dendo. uł aꝑte malum ingẽndo
iamin qͥa filii captiuitatis
edificarent templum dño dõ isrł:
& accedentes ad zorobabel ꝙ ad
pͥncipes patrum dixerunt eis.
Edificemus uob̃cũ quia ita ut uoꝰ

Expanded text:
de sacerdotibusin oculis eorum, flebant voce magna . In aedificatione templi spiritualis fletus simul et laetitia principibus nascitur. Gaudent enim doctores in salute poenitentium; sed lugent, quia iniqua poenitenda commiserunt. Exsultant ipsi de salute, quia poenitendo a morte animae resurrexerunt. Lugent, quia peccando perierunt. Laetantur neophyti gratia Salvatoris se collectos esse, dolent cum humano genere in primo parente periisse, et quasi corrupto ab hostibus templo Dei, statu scilicet corporis et animae immortalis, in Babylonem, id est, in confusionem praesentis exsilii, transmigrasse. Sed quia crescentibus bonorum profectibus crescit invidia malorum, nec inter augmenta piorum desinunt tentamenta prdendo, vel aperte malum ingerendojamin quia filii captivitatis aedificarent templum Domino Deo Israel, et accedentes ad Zorababel, et ad principes patrum, dixerunt eis: Aedificemus vobiscum, quia ita ut vos
Abbreviated transcription (Latin):
s a rege ꝑfido. ab hoste scił ppłi ołi
in derram eiꝰ adducti. ut ñ dño s
regi adu̾sario seruant. Sic here¬
tici & falsi catholicicũ pacem ȩc¬
elesie uiuendo ꝑu̾se. uł docendo ĩ¬
pugnant ab ierosolimoꝵ regno
sunt extͣnei: & ad gentiũ sortem
lo quẽ significat rex assur. sc̃e ec¬
clesie fines intͦeunt. Sic sy mon
magus baptismũ in eccłia non ꝓ
sua salute accepit. s ut secreta
eccliȩ familiarius discuteret. quõd
exitu monstrauit. cum ȩccłiam qͣmͣ

Expanded text:
ab hoste scilicet populi Dei, in terram ejus adducti, non ut Domino, sed regi adversario serviant, sic haeretici et falsi catholici, cum pacem Ecclesiae vivendo perverse vel docendo impugnant, ab Hierosolymorum regno sunt extranei, et ad gentilium sortem lo quem significat rex Assur, sanctae Ecclesiae fines introeunt, sicut Simon Magus baptismum in Ecclesia non pro sua salute accepit, sed ut secreta Ecclesiae familiarius discuteret: quod exitus monstravit cum Ecclesiam quam