comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rgo fr̃s accepto adiutorio. porrecto
nobis desuꝑ diuino auxilio bra
debitores sumus non carni. ut scd̃m car¬
nem ambulemus: quia fides bene o¬
perari non potest nisi ꝑ dilectionem
Ut aũ habeamus dilectionẽ. ce ex ea
possimꝰ habere bonam oꝑationem.
nĩquid eã nobis nos dare possumus.
cum scriptũ sit caritaᷤᷤ dĩ diffusa ẽ in cor¬

Expanded text:
ratres, accepto adjutorio, porrecto nobis desuper divino auxilio, bradebitores sumus non carni, ut secundum carnem ambulemus. Quia fides bene operari non potest, nisi per dilectionemUt autem habeamus dilectionem, et ex ea possimus habere bonam operationem, numquid eam nobis dare non possumus, cum scriptum sit, Charitas Dei diffusa est in cor
Abbreviated transcription (Latin):
ordine suo hoc corpus restituatur.
pͥstine stabilitati: quam non ꝑ se
habebit. s ꝑ animam stabilitam in
deo. Que rursus non ꝑsestabilitur.
s ꝑdm̃ quo fruitur: ideoq amplius
quam corpus uigebit. Corpus enim
ꝑ ipsam uigebit. &e ipsa ꝑ incõmuta¬
bilem ueritatem. qui filius dĩ unicꝰ
ẽ: atq ita &e corpus ꝑ ipsum filium
dei uigebit. quia omĩa ꝑ ipsũ. Dono
etiam eius quod animȩ datur. id est
sp̃u sco. non solum anima cui datur
salua ce pacata &e scã fit: s ipsum etiã
corpus uiuificabitur. eritq in natura
sua mundissimum. Ille enim dicit
mundate quȩ intus sunt: & quȩ foris
sunt munda erunt. Dicit ce apłs.
uiuificabit & mortalia corpora ur̃a:¬
ꝓpt̃ sp̃m manentem in uobis. Ab la¬
to gͦ peccato: auferet᷑ pena peccati. Et
ubi est malum: ce ubi est mors con¬
tentio tua: Ubi ẽ mors aculeus tuus:
uĩcit enim essentia nichilum: ce sic
absorbetur mors inuictoria. Ergo fĩs¬

Expanded text:
ordine suo hoc corpus restituatur ordine suo hoc corpus restituatur pristinae stabilitati, quam non per se habebit, sed per animam stabilitam in Deo. Quae rursus non per se stabilitur, sed per Deum quo fruitur; ideoque amplius quam corpus vigebit: corpus enim per ipsam vigebit, et ipsa per incommutabilem veritatem, qui Filius Dei unicus est; atque ita et corpus per ipsum Filium Dei vigebit, quia omnia per ipsum. Dono etiam ejus, quod animae datur, id est sancto Spiritu, non solum anima, cui datur, salva et pacata et sancta fit, sed ipsum etiam corpus vivificabitur, eritque in natura sua mundissimum. Ipse enim dixit: Mundate quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt . Dicit et Apostolus: Vivificabit et mortalia corpora tum manentem in vobis . Ablato ergo peccato, auferetur et poena peccati: et ubi est malum? Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Vincit enim essentia nihilum, et sic absorbetur mors in victoriam .
Abbreviated transcription (Latin):
inde ẽ unde ꝓcẽdit: Erl
delectata negligit dm̃. inclinat᷑
ad nichilum: & ista est nequitia.
Hoc pacto aũ uita carnalis & terrena
efficitur: &e ob hoc etiam caro &e t̃ra
nominatur: ce quamdiu ita ẽ reg¬
dum in hoc stadio uite humanȩ
anima degit. iuincat eas quas adu̾¬
sum se nutriuit cupiditates fruen¬
do mortalib. & ad eas uincendas grã
dei se adiuuari credat. mente illi ser¬
uiens & bona uoluntate: sine dubi¬
tatione reparabitur. & a multis mu¬
tabilib adunum incõmutabile reu̾¬
detur. reformata ꝑsapientiã non for-¬
matam. s ꝑ quam formantur uniu̾sa.
Ita fit homo spiritalis omĩa iudicans.
ut ipse a nemine iudicetur. diligens
dũm dm̃ suum intoto corde & intota
anima. & intota mente: & diligens
ꝑrimum suum ñ carnalit̾. s tam qͣm
seipsum. Se autẽ spiritalit᷑ diligit: qͥ
ex toto quod in eouiuit. dm̃ diligit. In
ut post mortem corporalem quam
debemus primo peccato. tempore atꝙ

Expanded text:
inde est unde procedit. Vos inde est unde procedit. Vos delectata negligit Deum, inclinatur ad nihilum, et ista est nequitia. Hoc facto autem vita carnalis et terrena efficitur, et ob hoc etiam caro et terra nominatur, et quamdiu ita est, regdum in hoc stadio vitae humanae anima degit, vincat eas quas adversum se nutrivit cupiditates fruendo mortalibus, et ad eas vincendas gratia Dei se adjuvari credat, mente illi serviens et bona voluntate; sine dubitatione reparabitur, et a multis mutabilibus ad unum incommutabile revertetur, reformata per Sapientiam non formatam, sed per quam formantur universa, Ita fit homo spiritualis omnia judicans, ut ipse a nemine judicetur , diligens Dominum Deum suum in toto corde suo, in tota anima, in tota mente, et diligens proximum suum non carnaliter, sed tanquam seipsum. Se autem spiritualiter diligit, qui ex toto, quod in eo vivit, Deum diligit. In ut post mortem corporalem, quam debemus primo peccato, tempore suo atque
Abbreviated transcription (Latin):
istinguere autem inter illam ge¬
uerationem ce hanc ꝓcessionem
nescio: non ualeo. non sufficio. Ac ꝑhoc
quia illa &e ista ẽ in effabilis. sicut ꝓ¬
pheta de filio loquens ait generatio¬
quis enarrabit: Satis sit gͦ nob̾. quia
non ẽ a seipso filus: s ab illo de quo
natus ẽ. Non est aseipso sp̃s sanctus.
s ab illo de quo ꝓcedit. Et quia de u¬
troq ꝓcedit sicut iam ostendimus.
unde oe sp̃s patris dictus est ubi legit᷑.
si aũ sp̃s eius qui suscitauit iħ̃m a
mortuis habitat in uob̃. & sp̃e filii uͥ
non ẽ eius: non enim duo sunt sp̃e scĩ
filii. s unus potuis patͥs &e filii. de quo
uno sp̃u scriptum ẽ. &e enim inuno
sumus. siue iudei siue greci. siue ser¬
ui. siue liberi: & õs unum sp̃m pota¬
sp̃s: qͥd hec trinitas gͦ nisi uniꝰ eiusdeq
substantie ẽ. quandoquidem non de
aliqua niateria. uł de nichilo ẽ filrꝰ
s de quo genitus ẽ. itemq sp̃s sc̃s non
de aliqua materia uł de nichilo. sed

Expanded text:
istinguere autem inter illam generationem et hanc processionem nescio, non valeo, non sufficio; ac per hoc, quia et illa et ista est ineffabilis, sicut propheta de Filio loquens ait: Generatioonem ejus quis enarrabit? Satis sit ergo nobis, quia non est a se ipso Filius, sed ab illo de quo natus est: non est a se ipso Spiritus sanctus, sed ab illo de quo procedit, et quia de utroque procedit, sicut jam ostendimus, unde et spiritus Patris dictus est, ubi legitur: Si autem spiritus ejus qui suscitavit Christum a mortuis habitat in vobis . Et spiritus Filii, ubi non est ejus . Non enim duo sunt Spiritus sFilii; sed unus potius Patris et Filii: de quo uno Spiritu scriptum est, Etenim in ti sumus, siue Iudaei siue Graeci siue serui siue liberi; et omnes unum spiritum potaQuid ergo haec Trinitas, nisi unius ejusdemque substantiae est? Quandoquidem non de aliqua materia vel de nihilo est Filius, sed de quo est genitus: itemque Spiritus sanctus non de aliqua materia, vel de nihilo, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ec tamen debetis ideo in homine hoc
est in uobis ipsis. ñ in dño gloriari.
quando non scd̃m carnem uiuitis: sed
sp̃u actiones carnis mortificatis. Ut enĩ
non se extollerent quib ista dicebat. exi¬
stimantes se suo sp̃u tanta hec bona oꝑa
facere posse non dei: ꝓpterea cum dixisset.
si autem spũ actiones carnis mortifica¬
ueritis. uiuetis: continuo subiecit. Et qͦt
enim sp̃ũ dei aguntur: hi filii sunt
dei. Quando gͦ spũ actiones carms
mortificatis. ut uiuatis: illum głifica¬
te. illum laudate. illigratias agite. ciiiꝰ
sp̃u agimini ut ista ualeatis. ut uos
filii dei ẽẽ monstretis: quotquot enim
adiutorio grẽ confidentes in uirtute
sua suo sp̃u aguntur: ñ st̃ filii dei. Si¬

Expanded text:
en ideo debetis in homine, hoc est, in vobis ipsis, non in Domino gloriari, quando non secundum carnem vivitis, sed spiritu actiones carnis mortificatis. Ut enim non se extollerent quibus ista dicebat, existimantes se suo spiritu tanta haec bona opera facere posse, non Dei; propterea cum dixisset, Si autem spiritu actiones carnis mortificaveritis, vivetis, continuo subjecit, Quotquot enim spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei . Quando ergo spiritu actiones carnis mortificatis ut vivatis, illum glorificate, illum laudate, illi gratias agite, cujus spiritu agimini ut ista valeatis, ut vos filios Dei esse monstretis. Quotquot enim adjutorio gratiae, confidentes in virtute sua, suo spiritu aguntur, non sunt filii Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
modum fiat: ut uita inse mortem
morti ficando conuertat. Ergo in qͥt
fr̃s debitores sumus non carni: ut se¬
cundum carnem uiuamꝰ Si enĩ scđ̃m
carnẽ uixeritis: moriemini. Si autẽ
sp̃u facta carnis mortificaueritis: uiue¬
tis. Quid ẽ aliud quam hoc. si scdm
carnem uixeritis totum morietur: si
scđm uitam uiuendo carnẽ mortifica¬
ueritis. totum uiuet: Qd̃ si sp̃s eiꝰ qui¬

Expanded text:
modum fiat, ut uita in se mortem mortificando conuertat. ergo, inquit, fratres, debitores sumus non carni, ut secundum carnem uiuamus. si enim secundum carnem uixeritis, moriemini; si autem spiritu facta carnis mortificaueritis. uiuetis. quid est aliud quam hoc: \'si secundum mortem uixeritis. totum morietur; si autem secundum uitam uiuendo mortem mortificaueritis, totum uiuet\'? Item qu
Abbreviated transcription (Latin):
scdm̃ illud ꝑfecta. id ẽ impleta ẽ qd dñs
in euangeliodicit. Non ueni legẽ solue¬
re: s adimplere. Unde &e apłs qui dixerat
legem infirmatam ẽẽ ꝑ carnem. quia
caro non implet quod pͥsꝑm impletur.
idest ꝑ gr̃ãm spiritalem: item dixit
ipse. Ut iusticia legis impleret᷑ in nob̾:
qui non scdm carnem ambulamus.

Expanded text:
m illud perfecta, id est impleta est; quod Dominus in Evangelio dicit: Non veni Legem solvere, sed implere . Unde et Apostolus qui dixerat Legem infirmatam esse per carnem, quia caro non implet quod per spiritum impletur, id est per gratiam spiritualem; ipse item dicit: Ut justitia Legis impleretur in nobis, qui non secundum carnem am
Abbreviated transcription (Latin):
egregauit itaq hanc pluuiam uo
luntariam d̾s hereditati sue: qd legẽ
dedit &e infirmata ẽ uł ipsa lex. uł ipsa
hereditas. Lex infirmata sic accipi po¬
test. eo qd̃ non impleretur: ñ qd̃ ipsa in¬
frma sit. s quod infirmos facit: minan¬
do penã nec adiuuando ꝑ grãm. Nam
&e apłs ipso uerbo usus ẽ ubi ait: Quod
enim impossibile erat legi in quo in¬
firmabatur ꝑcarnem: significare uo¬
lens. quia ꝑsꝑm impletur: tamen ipsã
dixit infirmari. cum ab infirmis non

Expanded text:
egregavit itaque pluviam hanc voluntariam Deus haereditati suae, quod Legem dedit. Et infirmata est: vel ipsa Lex, vel ipsa haereditas. Lex infirmata sic accipi potest, eo quod non impleretur: non quod ipsa infirma sit, sed quod infirmos facit minando poenam, nec adjuvando per gratiam. Nam et Apostolus ipso verbo usus est, ubi ait, Quod enim impossibile erat Legi, in quo infirmabatur per carnem; significare volens quia per spiritum impletur: tamen ipsam dixit infirmari, cum ab infirmis non
Abbreviated transcription (Latin):
uidet quis. quid sꝑat: Si aũ quod ñ
uidemus sꝑamus: ꝑ patientiã expecta¬
mus. Qui ꝑseuerauerit usq infinem.
ipsa ẽ illa patientia: hic saliuis erit.
Ipsa est salus quam nondum habemꝰ:
s habituri sumus. Nondum res: s cer¬
ta spes.

Expanded text:
et quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Qui perseveraverit usque in finem, ipsa est illa patientia: hic salvus erit , ipsa est salus quam nondum habemus, sed habituri sumus. Nondum est res, sed certa spes.
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis post concupiscentias suas
non eat: quod si fecerit. tunc uere ipse
fecit ut cedat. ut consentiat: ut de¬
siderio peccati obediat. Cum uero¬
ñ sinit regnare peecatum in suo mor¬
tali corpore ad obediendum desideriis
euis. nec exhibet menbra sua arma
iniquitatis peccato: inest quidem
peccatum in menbris eius. s ñ regnat
quia non obeditur desideriis eius. Et
ideo dum quod uult ñ agit. id est ñ
uult concupiscere ce concupiscit. cõ¬
sentit legi quia bona ẽ. hoc enĩ uult¬
& ipse quod lex: quia uult ipse non
concupiscere. & lex dicit ñ concupis¬
ces. In hoc qm̃ uult qd ce lex uult:
ꝓculdubio consentit legi. Concupis¬
cit tam̃ quia ñ ẽ sine peccato̾ s iã
ñ ipse oꝑatur illud: s id qd̃ in illo
habitat peccatum. Seit enim quia¬
non habitat in carne eus bonũ
ubi habitat peccatum: s ñ ei consen¬
tiendo uiuit ex fide. quia inuocat
dm̃ ut adiuuetur pugnans contra
peccatum. Quod ut omĩno ibi ñ sit

Expanded text:
quamuis post concupiscentias suas non eat: quod si fecerit, tunc uere ipse fecit ut cedat. ut consentiat, ut desiderio peccati oboediat. tunc en sinit regnare peccatum in suo mortali corpore ad oboediendum desideriis eius nec exhibet membra sua arma iniquitatis peccato, inest quidem peccatum in membris eius, sed non regnat, quia non oboeditur desideriis eius. et ideo dum quod non uult agit, id est non uult concupiscere et concupiscit, consentit legi, quia bona est. hoc enim uult et ipse quod lex, quia uult ipse non concupiscere et lex dicit: non concupisces. in hoc quoniam uult quod et lex uult, procul dubio consentit legi; concupiscit tamen quia non est sine peccato, sed iam non ipse operatur illud, sed id quod in illo habitat peccatum. idenon habitat in carne eius bonum, ubi habitat peccatum; sed non ei consentiendo uiuit ex fide, quia inuocat deum, ut adiuuetur pugnans contra peccatum. quod ut omnino ibi non sit,
Abbreviated transcription (Latin):
in eum peccat ignoscit. bonũ facit᷑ & in
dicit qd̃ dimittat etiã ipse debitoribus
siuis. &e orat ne in: feratur intempta¬
tionem. s liberetur amalo. facit bo¬
adiacet: quodtunc erit quando con¬
cupiscentia illa que habitat in men¬
bris eius nulla erit. Scio inquit quia¬

Expanded text:
n dicit quod dimittit etiam ipse debitoribus suis et orat, ne inferatur in temptationem, sed liberetur a malo, bonum faadiacet, quod tunc erit, quando concupiscentia illa quae habitat in membris eius nulla erit. non
Abbreviated transcription (Latin):
oc ẽ opus der: ut credatis in eũ quẽ
ille misit. Ut credatis in eum: non ut
credatis ei. S si creditis in eum: cre¬
ditis ei. Non aũ continuo qui credit er
credit in eũ. Nam & demones crede¬
bant ei: & ñ credebant in eũ. Rursꝰ cẽ
de apłis ipsius possumus dicere. Cre¬
dimus paulo: s noncredimꝰ inꝑaulũ
Credimus petro: s ñ credimꝰ in petrũ.
Credenti enim in eum qui iustificat
impium: deputatur fides eiꝰ ad iusti¬
ciam. Quid ẽ gͦ credere in eũͦ Creden¬
do amare. credendo diligere: credendo
in eum ire: & eiꝰ menbris incorporari
Ipsa est gͦ fides: quã de nob exigit d̃s.
Et non inuenit qd exigat: nisi dona¬
uerit qd̾ inueniat. Quȩ ẽ fides: nͥ qͣm

Expanded text:
oc est opus Dei, ut credatis in eum quem ille misit . Ut credatis in eum; non, ut credatis ei. Sed si creditis in eum, creditis ei: non autem continuo qui credit ei, credit in eum. Nam et daemones credebant ei, et non credebant in eum. Rursus etiam de Apostolis ipsius possumus dicere, Credimus Paulo; sed non, Credimus in Paulum: Credimus Petro; sed non, Credimus in Petrum. Credenti enim in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . Quid est ergo credere in eum? Credendo amare, credendo diligere, credendo in eum ire, et ejus membris incorporari. Ipsa est ergo fides quam de nobis exigit Deus: et non invenit quod exigat, nisi donaverit quod inveniat. Quae fides, nisi quam
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑtiendo tẽpꝰ uiuendi. uocat ꝑ lectorem:
uocat ꝑ tractatorẽ: uocat ꝑ intimã cogita¬
tionẽ. Uocat ꝑ flagellum correptionis:
uocat ꝑmiscdiam consolationis. Con¬
ganimis & multus miscd̃ia ds̃. S ob¬
utendo. tu tibi thesaurires qd̾ ait apłs
iram indie ire. Nam hoc ait apłs. An
diuitias bonitatis ce longanimitatis
eius contempnis: Ignoras qm̃ pacĩa
dĩ ad penitentiam te adducit: Qo tͥ
parcit: putas quia places ei: hec fecisti
inquit &e tacui. Suspicatus es iniqͥtatẽ.
qd̃ ero tui similis. Non mͥ placent pec¬
cata: s longanimitate quero recta fa¬
cta. Si punirẽ peccatores: ñ inuenirẽ
confessores. Ergo longanimitate sua
parcendo. te ds̃ ad penitentiã ad ducit
Tu aũ cotidie dicis. finitur hodiernꝰ dies.
& sic ero ce crastino die. non enim eras
erit ultimus: & t̾cio die: ce subito ue¬
nit ira eius. fr̃s non tardetis conu̾ti ad
dnm̃. Sunt enim qui preparent conu̾¬
sionem &e differant: &e fit illis uox cor¬

Expanded text:
do tempus vivendi, vocat per lectorem, vocat per tractatorem, vocat per intimam cogitationem, vocat per flagellum correptionis, per misericordiam consolationis: «Longanimis et multum misericordiae.» Sed obutendo, tu tibi thesaurizes, quod ait Apostolus, iram in die irae. Nam hoc ait Apostolus: «An divitias benignitatis et longanimitatis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit» ? Quod tibi parcit, putas quia places ei? «Haec fecisti,» inquit, «et tacui; suspicatus es iniquitatem, quod ero tui similis» . Non mihi placent peccata, sed longanimitate quaero recte facta. Si punirem peccatores, non invenirem confessores. Ergo te Deus longanimitate sua parcendo ad poenitentiam adducit: tu autem cum quotidie dicis, Finitur hodiernus dies, et sic ero et crastino die, non enim cras erit ultimus; et tertio die: et subito venit ira ejus. Frater, non tardes converti ad Dominum . Sunt enim qui praeparant conversionem, et differunt, et fit in illis vox cor
Abbreviated transcription (Latin):
longanimitatẽ: & tu auges iniquitatẽ
Tuus aũ thesaurus in ira inuenietur:
&e qd̃ ponis cotidie ꝑmodicum. postea
massam inuenturus es. Alinutatim
ponis s cimulum inuenies. Noli at¬
tendere minuta peccata tua cotidiande
De minutissimis guttis. flumina im¬

Expanded text:
longanimitatem, et tu auges iniquitatem. tuus autem thesaurus in ira invenietur, et quod ponis quotidie per modicum, postea massam inventurus es: minutatim ponis, sed cumulum invenies. Noli attendere minuta peccata tua quotidiana; de minutissimis guttis flumina im
Abbreviated transcription (Latin):
minũ. Talia uidebat. se cõmitt̾e mul¬
ta mala cotidie: &e tam̃ uiuere. nicħ
mali sibi contingere: ce putabat aut
dormire dm̃. aut res humanas ñ at¬
tendere: aut amare facta hominum
mala. Tollit istam cogitationẽ de cor¬
de: s bene intelligentib Qdgͦ ait:
Existimas o homo qui iudicas eos qui
talia agunt &e facis ea: qm̃ tu effugies
iudicium dĩ: Et quasi diceret. quare
facio tanta mala cotidie. &e nicħ mali
mͥ contingit: secut᷑ ostendit illi tempꝰ
miscđie. An diuitias benignitatis. &
pacientie ce longanimitatis eiꝰ con¬
tempnis: Et uere quia hoc contemp¬
nebat: s fecit illum sollicitũ. Ignoras
inquit qm̃ benignitas dĩ. ad peniten¬
tiam te adducit: Ecce tempiis mĩe.
quomͦ secutus eum terruit: Tu aũ iã
tempus iudicii audi: audisti tempꝰ

Expanded text:
m se , videbat se committere multa mala quotidie, et tamen vivere, nihil mali sibi contingere; et putabat aut dormire Deum, aut res humanas non attendere, aut amare facta hominum mala. Tollit istam cogitationem de corde, sed bene intelligentibus. Quid ergo ait? «Existimas, o homo» «qui judicas eos qui talia agunt, et facis ea, quoniam tu effugies judicium Dei?» Et quasi diceret, Quare facio tanta mala quotidie, et nihil mali mihi contingit? secutus ostendit illi tempus misericordiae: «An divitias benignitatis, et patientiae, et longanimitatis ejus contemnis?» Et vere quia hoc contemnebat; sed fecit illum sollicitum. «Ignoras,» inquit, «quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit» Ecce tempus misericquomodo secutus eum terruit? «Tu autem» jam tempus judicii audi; audisti tempus
Abbreviated transcription (Latin):
illos. Int̾ spem & despationẽ: fluctuat
animus. Metuendum ẽ ne te occidat
spes: &e cum multum sꝑas de misedia.
icidas iniudicium. Aletuendũ ẽ rurs
ne te occidat desꝑatio: & cum putas ia
ł ñ ignosci que grauia commisisti.
non agas penitentiam: &e incurras
in iudicem sapientiã quȩ dicit & ego
neq differas dedie in diẽ Subito enĩ uenit
ira eiꝰ or intẽpore uindictȩ disꝑdet te. Illiᷤᷤ
qͥ desꝑatione ꝑiclitant᷑ qͥd dicit: Inqͣcq¬
gentie ꝓmissum: propt̃ illos qͥ spe
ꝑielitantur. &e dilationib illudunt᷑.
fecit diem mortis incertum. Quando
ueniat ultimus dies nescis: ingratꝰ es.
quia hodiernum habes in qͦ corriga¬

Expanded text:
illos. Inter spem et desperationem fluctuat illos. Inter spem et desperationem fluctuat animus. Metuendum est ne te occidat spes, et cum multum speras de misericordia, incidas in judicium: metuendum est rursus ne te occidat desperatio, et cum putas jam tibi non ignosci quae gravia commisisti, non agas poenitentiam, et incurras in judicem Sapientiam, quae dicit, Et ego neque differas de die in diem; subito enim veniet ira illius, et in tempore vindictae disperdet te . Illis qui desperatione periclitantur, quid dicit? In qgentiae portum: propter illos qui spe periclitantur et dilationibus illuduntur, fecit diem mortis incertum. Quando veniat ultimus dies, nescis. Ingratus es, quia hodiernum habes, in quo corriga
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. & uerax ds. largit᷑ tͥ spacium cor¬
rectionis: s tu plus amas dilationem.
quam emendationẽ. Malus fuisti he¬
ri: hodie esto bonus. Et hodiernũ diem
in malicia ꝑ egisti: uł cras inutare. Sẽ¬
ꝑ expectas. oe de miscdĩa dĩ tibi plurimũ
polliceris: qͣsi ille qui tͥ ꝑpatientiam
clitantur. & sꝑando ce desperando: con¬
trariis reb. contrariis affectionib Spe¬
rando decipitur: qui dicit. Bonus ẽ d̃s̃.
misericors ds: faciam quomͦ mͥ placet
quod libet: laxem habenas cupidita¬
tibus meis: impleam desideria aĩe meȩ.
Desꝑatione aũ qui cum inciderint in
grauia peccata. putantes sͥ ñ posse iã
ignosci penitentib: & statuentes se
ad dampnationẽsine dubio destina¬
tos. dicũt apud seipsos. Iam dãpnan¬
di sumus: quare ñ qd̾ uolumus facia¬
mꝰ. animo gladiatoꝵ. ferro festinatoꝵ
Iaeo molesti st despati lam enum q̃d
timeant non habent: & uehement̃
timendi sunt. Istos desꝑatio necat: spe ᷤᷤ

Expanded text:
nus, et verax Dominus. Largitur tibi spatium correctionis: sed tu plus amas dilationem quam emendationem. Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel cras mutare. Semper exspectas, et de misericordia Dei tibi plurimum polliceris: quasi ille qui tibi clitantur, et sperando et desperando, contrariis rebus, contrariis affectionibus. Sperando qui decipitur? Qui dicit, Bonus est Deus, misericors est Deus, faciam quod mihi placet, quod libet; laxem habenas cupiditatibus meis, impleam desideria animae meae. QDesperatione autem, qui cum inciderint in gravia peccata, putantes sibi non posse jam ignosci poenitentibus, et statuentes se ad damnationem sine dubio destinatos, dicunt apud seipsos, Jam damnandi sumus, quare non quod volumus facimus? animo gladiatorum ferro destinatorum. Ideo molesti sunt desperati: jam enim quod timeant non habent, et vehementer timendi sunt. Istos desperatio necat, spes
Abbreviated transcription (Latin):
iscdie tempus ẽ: ñdum iudicii.
Nisienim primo ds ꝑ miscd̃iam
parceret: non inueniret quos ꝑ iudi¬
cium coronaret. Est gͦ miscdie tẽpus:
quando pacientia dĩ ad penitentiam
ad ducit peccantes. Audi apłm docentẽ¬

Expanded text:
iae tempus est, nondum judicii. Nisi enim primo Deus per misericordiam parceret, non inveniret quos per judicium coronaret. Est ergo misericordiae tempus, quando patientia Dei ad poenitentiam adducit peccantes. 2. Audi Apostol
Abbreviated transcription (Latin):
ticis: qd̃ asemet ipsis dampnati sunt.
Quid ergo: Et illi ñ a semetipsis dampnati
sunt. quib dictum ẽ. inquo enĩ alterũ
iudicas. temetipsum condempnas: his
autẽ dicit apłs. qui predicas ñ furandum
iniquitas. cuius sũma potestas ẽ. qui ñ
tantum qualis quisq sit uidet uerum
etiam qualis futurus sit preuidet: qui
solus potest in iudicando ñ labi. quia in
cognoscendo ñ potest falli: facit tam̃ sic̃t
engłium loquitur solem suũ oriri suꝑ
bonos &e malos: ce pluit suꝑ iustos &e in¬
iustos. Cuius mirabilis bonitatis ut si¬
mus imitatores. dñs iħc xꝑc exhortans.
diligite ait inimicos ur̃os. benefacite eis
qui uos oderunt: ce orate ꝓeis qui uos ꝑse¬
dulgentia &e ienitate diuina. multos ab¬
uti ad ꝑniciem suã quis nesciat. Quos
arguens apłs. ce grauit̃ increpais:. dicit.
Existimas o homo omis qui iudicas eos
effigies iudicium dĩ: Andiuitias beni¬

Expanded text:
ticis quod a semet ipsis damnati sunt.\' quid ergo? et illi non a semet ipsis damnati sunt quibus dictum est: in quo enim alterum iudicas temet ipsum condemnas? his autem dicit apostolus: qui praedicas non furandum iniquitas, cuius summa potestas est, qui non tantum, qualis quisque sit, uidet, uerum etiam, qualis futurus sit, praeuidet, qui solus potest in iudicando non labi, quia in cognoscendo non potest falli, faciat tamen, sicut euangelium loquitur, solem suum oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. cuius mirabilis bonitatis ut simus imitatores, dominus Christus exhortans: Diligite, inquit, inimicos uestros, benefacite eis, qui uos oderunt, et orate pro eis, qui uos persedulgentia et lenitate diuina multos abuti ad perniciem suam quis nesciat? quos arguens apostolus et grauiter increpans dicit: Existimas autem, o homo omnis, qui iudicas eos, effugies iudicium d
Abbreviated transcription (Latin):
ntendant gͦ qui amant in dño man¬
suetudinem: ce timeant ueritatem.
Et enim dulcis &e rectus dñs. Amas qd̃
dulcis ẽ: time qd̾ rectus ẽ. Tamꝙͣ man¬
suetus dixit tacui: s tamꝗͣ iustus. nũ¬
qͥd semꝑ tacebo: Miserator &e misericorᷤᷤ
ds̃. Ita plane. Adde adhuc: longanimis.
Adde adhuc. Et multũ misericors. S
time qd̃ ẽ in nouissimo: ce uerax. Qͦs
enĩ mͦ sustinet peccantes: iudicat᷑us
est contempnentes. An diuitias longa¬
nimitatis & mansuetudinis eiꝰ contẽp¬
nis: ignorans quia patientia di ad pe¬
nitentiam te adducit: Tu aũ scđm du¬
ritiam cordis tui &e cor impenitens. thes¬
auritas tͥ iram indie ire ce reuelatiõis

Expanded text:
ntendant ergo qui amant in Domino mansuetudinem, et timeant veritatem. Etenim dulcis et rectus Dominus . Amas quod dulcis est, time quod rectus est. Tanquam mansuetus dixit, Tacui: sed tanquam justus, Numquid semper tacebo ? Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesauri
Abbreviated transcription (Latin):
impenitens. thesaurizas tͥ iram indie
ire ce reuelationis iusti iudicii di: qui
redlet unicuiq secundum oꝑa eiꝰ.
umquid qm̃ isti in sua nequicia
ꝑseuerant: ideo ds̃ in sua pati-¬
entia non ꝑseuerat: ꝑpauca in hoc
scło puniens. ne diuina ꝓuidentia ñ
ẽẽ credatur: &e multa seruans ultimo
examini. ut futurũ iudiciũ cõmen¬
decur. Ex libro sententiarũ ꝓsperi¬
nimus male sibi conscius dũ iu¬
detur sibi nullam penam ꝑati.
credit quia ñ iudicet ds̃: cũ abiiti
patientia di. & ñ intelligere parcen¬
tis benignitatẽ. iam sit magna dãp¬

Expanded text:
s tibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii dei, qui reddet unicuique secundum opera eius. numquid, quoniam isti in sua nequitia perseuerant, ideo deus in sua patientia non perseuerat perpauca in hoc saeculo puniens, ne diuina prouidentia non esse credatur, et multa seruans ultimo examini, ut futurum iudicium commendetur? nimus male sibi conscius, dum videtur sibi nullam poenam pati, credit quia non judicet Deus: cum abuti patientia Dei, et non intelligere parcentis benignitatem, jam sit magna da
Abbreviated transcription (Latin):
uł bonus uł malꝰ apparet. Si gͦ qͥspiã
uerbi gr̃a conquestꝰ de stomacho ieiu¬
nare nolit. & tu id ñ credens edacitatis
id uitio tribueris: demere iudicabis. Itẽ
si manifestã edacitatẽ ebriositatemq
cognou̾is. & ita rep̃hend̾is quasi nũquã
illa possit corrigi atq mutari: nichilo¬
mus temere iudicabis. Nongͦ rep̃henda¬
mus: ea que nescimꝰ quo animo fiant.
Neq ita rep̃hendamꝰ que manifesta st̃.
ut desꝑemus sanitatẽ: &e uitabimus
iudicet᷑ de uob̃. Maxime aũhi temere
udicant de incertis. & facile rep̃hend̃t:
qͥmagis amant uituꝑare &e dãpnare.
quã em̃dare atq corrigere. Qͦd uicrũ:¬

Expanded text:
 bonus vel malus apparet. Si ergo quispiam verbi gratia conquestus de stomacho, jejunare noluit, et tu id non credens, edacitatis vitio id tribueris, temere judicabis. Item si manifestam edacitatem, ebrietatemque cognoveris et ita reprehenderis quasi nunquam illa possit corrigi atque mutari, nihilominus temere judicabis. Non ergo reprehendamus ea, quae nescimus, quo animo fiant; neque ita reprehendamus quae manifesta sunt, ut desperemus sanitatem. Maxime merarium est. maxime autem hi temere iudicant de incertis et facile reprehendunt, qui magis amant uituperare et damnare quam emendare atque corrigere: quod uitiu
Abbreviated transcription (Latin):
dubio redderetur. Qui gͦ in de ꝑgrãm
liberantur: ñ uasa meritoꝵ suoꝵ. sed
uasa miscie nominant᷑. Cuiꝰ miscdiȩ
mundum peccatores saluos facere qͦs
ꝑresciuit & predestinauit. & uocauit.
& iustificauit. ce głificauit: Qͥs gͥ usq
ad eo dementissime in saniat. ut ñ agat
in effabiles grãs misediȩ quos uoluit
liberantis: qui recte nullomͦ possec cul¬
pare iusticiam uniu̾sos omĩno dã ꝑnan

Expanded text:
dubio redderetur. qui ergo inde per gratiam dubio redderetur. qui ergo inde per gratiam liberantur, non uasa meritorum suorum, sed uasa misericordiae nominantur. cuius misericordiae, mundum peccatores saluos facere, quos praesciuit et praedestinauit et uocauit et iustificauit et glorificauit? quis igitur usque adeo dementissime insaniat, ut non agat ineffabiles gratias misericordiae quos uoluit liberantis, qui recte nullo modo posset culpare iustitiam uniuersos omnino damnan
Abbreviated transcription (Latin):
noua creatura: tamen eramꝰ nat᷑a
filii irȩ sicut &e cȩteri. Ds̃ autẽ qui diues
ẽ in miscdia ꝓpt̃ multam dilectionẽ qua
dilerit nos. cecum eẽmus mortui deli¬
ctis conuiuificauit nos inxpo: cuius
grã sumus salui facti. Hec igitur xp̃i
grã. sine qua nec infantes nec ȩtate gͣn¬
des salui fieri possunt. ñ meritis reddit᷑
s gratis datur: ꝓpt̾ quod gr̃a nominat᷑.
Iustificati inquit gratis ꝑ sanguinen
ipsius. Unde hi qui ñ ꝑ illã lib̾antur.
siue quia audire ñdum potuert̃. siue
quia obedire noluert̃. siue cẽ cũ ꝑ etatẽ
audire non possunt. lauachrum rege¬
nationis qd̵ acciꝑe possent. ꝑ qd̾ salui
fierent ñ acceꝑunt. iuste utiq damp¬
nantur: quia sine peccato ñ st̃ uł qͦd
originalit̃ traxerunt. uł qd̾ malis mori¬
b addiderunt. Om̃s enim peccauer̃t
siue in adam siue inseipsis: c egent
gła dĩ. Uniu̾sa gͥ massa penas debet.
Et si debitum omĩb dampnationis
suppliciũ redderetur: ñ inuste ꝓeul

Expanded text:
noua creatura, tamen eramus natura filii irae sicut et ceteri. Deus autem qui diues est in misericordia propter multam dilectionem, qua dilexit nos, et cum essemus mortui peccatis, conuiuificauit nos Christo, cuius gratia sumus salui facti. Haec igitur gratia Christi, sine qua nec infantes nec aetate grandes salui fieri possunt, non meritis redditur, sed gratis datur, propter quod et gratia nominatur: iustificati, inquit, gratis per sanguinem ipsius. unde hi qui non per illam liberantur, siue quia audire nondum potuerunt siue quia oboedire noluerunt siue etiam cum per aetatem audire non possent, lauacrum regenerationis quod accipere possent, per quod salui fierent, non acceperunt, iuste utique damnantur: quia sine peccato non sunt, uel quod originaliter traxerunt uel quod malis moribus addiderunt, omnes enim peccauerunt, siue in Adam siue in se ipsis et egent gloria dei. Vniuersa igitur Massa poenas debet; et si omnibus debitum damnationis supplicium redderetur, non iniuste procul
Abbreviated transcription (Latin):
preter uiam fortiter ambulare. Ex¬
uia dñi. aut ñ erat aut latebat.¬
ut reueletur nob̃: unde dñs exulta¬
uit: quia reuelatum ẽ paruulis: de¬
bemus ẽẽ paruuli. Nam si uolueri¬
mus ẽẽ magni quasi sapientes et
prudentes: non nobis illid reuelatur.
remedium. Si dicendo te ẽẽ sapientẽ
stultus fac̾tus es: dic te stultum &e sa¬
piens eris. S dic dic &e intus dic: qͥa
sic ẽ ut dicis. Si dicis: noli corã hoĩb
dicere. &e coram deo ñ dicere. Prorsus
quod adteipsum ꝑtinet. qd ad tua:
denebrosus es. Quid ẽ enim aliud ẽẽ
stultum: nisi tenebrosũ eẽ in corde.:
Deniq de illis sic ait. Dicentes se ẽẽ sa¬
pientes: stulti facti sunt. Ar ceqͣm hoc
diceret. quid sursum: Et obscuratũ
est insipiens cor eoꝵ. Dic quia tu tͥ
lumen non es. ut multum oculꝰ es:
lumen ñ es. Quid ꝓdest patens ce sanꝰ
oculus: silumen desit: Ergo dic ate
tibi lumen ñ eẽ: &e clama quod scͥptũ
est. Tu illiminas lucernam meã dñe:

Expanded text:
e ad fortiter ambulare. Viut non erat, aut latebatnobis. Unde Dominus exsultavit? Quia revelatum est parvulis. Debemus esse parvuli; nam si voluerimus esse magni, quasi sapientes et prudentes, non nobis illud revelatur. contrario. Si dicendo te esse sapientem stultus factus es; dic te stultum, et sapiens eris. Sed dic: dic, et intus dic; quia sic est ut dicis. Si dicis, noli coram hominibus dicere, et coram Deo non dicere. Prorsus quod ad te ipsum pertinet, quod ad tua, tenebrosus es. Quid est enim aliud esse stultum, nisi esse tenebrosum in corde? Denique de illis sic ait, Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Antequam hoc dicerent, quid rursum? Et obscuratum est insipiens cor eorum . Dic quia tu tibi lumen non es. Ut multum, oculus es; lumen non es. Quid prodest patens et sanus oculus, si lumen desit? Ergo dic, a te tibi lumen non esse; et clama quod scriptum est, Tu illuminabis lucernam meam, Domine:
Abbreviated transcription (Latin):
mutauerunt głam incorruptibilis
dei insimilitudinẽ imaginis cor-¬
ruptibilis hominis: &e uolucrum. &
quadrupedum. & serpentiũ. figu¬
ras enim animalium istoꝵ: sibi deos
pagani fecerunt. Inuenisti dm̃: et

Expanded text:
lis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis, et volucrum, et quadrupedum, et serpentium . Figuras enim istorum animalium, sibi deos Pagani fecerunt. Invenisti Deum, et
Abbreviated transcription (Latin):
autem. ut diceretur eĩ unde illi mni¬
pii ueritatem tenent: Numquid ds̃
ad quemquã illoꝵ locutus ẽ: Nũqͥd
moysen. Unde ergo detinent uitatẽ:
uł in ipsa iniquitate: Sequitur &¬

Expanded text:
autem, ut diceretur ei: Unde illi impii veritatem detinent? Numquid Deus ad quemquam eorum locutus est? Numquid Moysen? Unde ergo detinent veritatem, vel in ipsa iniquitate? Audite
Abbreviated transcription (Latin):
ita sapiens quȩ fecit mundum:
contemplato mundo intelligit᷑
Interroga mundum. ornatum celi.
fulgorem dispositionẽq siderum:
solem dies efficientem. lunã noctis
solatium. Int̾roga t̾ram fructificantẽ
herb̾ & lignis: animalib plenã. ho¬
minib exornatam. Int̾roga mare.
quantis natatilibus plenum ẽ. Int̾¬
roga aerem quantis uolatilib inget
Interroga omĩa: ce uide si non specie
sua. tamquam uoce tibi respondent.
d̃s fecit nos. Hec philosophi nobiles
quesiert̃: & ex arte artificem cognouest
Qͥa gͦ. Quare reuelat᷑ ira d̃ĩ suꝑipsã
impietatẽ: quia ueritatem in iniqͥ¬
tate detinent. Dicentes em̃ se eẽ saꝑi

Expanded text:
ita sapiens, quae fecit mundum, contemplato mundo intelligitur. Interroga mundum, ornatum cfulgorem dispositionemque siderum, solem diei sufficientem, lunam noctis solatium: interroga terram fructificantem herbis et lignis, animalibus plenam, hominibus exornatam: interroga mare, quantis et qualibus natatilibus plenum: interroga aera, quantis volatilibus viget: interroga omnia, et vide si non sensu suo tanquam tibi respondent, Deus nos fecit. Haec et philosophi nobiles quaesierunt, et ex arte artificem cognoverunt. Quid ergo? quare revelatur ira Dei super ipsam impietatem? Quia veritatem in iniquitate d
Abbreviated transcription (Latin):
nia. Ambula ꝑ hominẽ: &e ꝑueni ad
dm̃. E ipsum uadis: & ad ipsũ uadis.
Noli querere qua ad ipsumuenias.
erraremus. factus ẽ uia: est qua ueniaᷤ.
Non tibi dico: quere uiam. Ipsa uia
adte uenit: surge &e ambula. Ambu¬
la morib non pedib. Alulti enĩ bene
ambulant pedibus: & male ambulait
moribus. S aliquando ipsi bene am¬
bulantes: preter uiam currunt. Inue
nos. Bene currunt: s inuia ñ currunt
Quanto plus currunt. tanto plꝰ errant:
quia a uia recedunt. Si aũ tales ho¬
mines ꝑueniant aduiam. oe teneant

Expanded text:
via. Ambula per hominem, et pervenis ad Deum. Per ipsum vadis, ad ipsum vadis. Noli quaerere qua ad illum venias, sset, semper erraremus. Factus ergo via est qua venias. Non tibi dico, quaere viam. Ipsa via ad te venit: surge et ambula. Ambula moribus, non pedibus. Multi enim bene ambulant pedibus, et male ambulant moribus. Aliquando enim ipsi bene ambulantes, praeter viam currunt. Invenies nos. Bene currunt: sed in via non currunt. Quanto plus currunt, plus errant; quia a via recedunt. Si autem tales homines perveniant ad viam, et teneant
Abbreviated transcription (Latin):
intellecta conspiciuntur. Unde argu¬
untur in libro sapientie. qui de his
que uidentur bona non potuerunt
scire eum qui est: neq oꝑib attenden¬
des inquit agnouerunt artificẽ. Sed
aut ignem aut sꝑm aut citatũ aerẽ.
aut gyrum stellarum. aut uiolentã
aquam. aut luminaria cȩli rectores
orbis terrarum deos putauer̃t: quoꝵ
quidem si specie delectati hec deos pu¬
tauerunt: sciant quanto dominator
eoꝵ melior ẽ. Speciei enim generator
creauit ea. Aut si uirtutem ce oꝑatio¬
nem eoꝵ mirati sunt: intelligant
ab his quanto qui hec constituit for¬
tior ẽ. A magnitudine enim speciei
& creature: cognoscibilit̾ poterit hoꝵ
creator uideri. Hȩc de libro sapientiȩ
ꝓpterea posui: ne me fideliũ quispiã
frustra &e maniter existimet. incre¬
atura prius ꝑ quasdam sui generis
trinitates. quodaminͦ gradatim do-¬
nec admentem hominis ꝑuenirem.
quesisse indicia summe illius trinita¬
tis. quam querimus cum dm querimꝰ¬

Expanded text:
intellecta conspiciuntur . Unde arguuntur in libro Sapientiae, qui de iis quae videntur bona, non potuerunt scire eum qui est, neque operibus attendentes agnoverunt artificem; sed aut ignem, aut spiritum, aut citatum aerem, aut gyrum stellarum, aut violentiam aquarum, aut luminaria coeli, rectores orbis terrarum deos putaverunt: quorum quidem si specie delectati haec deos putaverunt, sciant quanto Dominator eorum melior est. Speciei enim generator ea creavit. Aut si virtutem et operationem eorum mirati sunt, intelligant ab his quanto qui haec constituit fortior est. A magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterat horum Creator videri . Haec de libro Sapientiae propterea posui, ne me fidelium quispiam frustra et inaniter existimet in creatura prius per quasdam sui generis trinitates quodam modo gradatim, donec ad mentem hominis pervenirem, quaesisse indicia summae illius Trinitatis, quam quaerimus cum Deum quaerim
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet & preparatio beneficioꝵ dei:
quib certissime liberantur quicũq
liberantur. Cet̾i autem. ubi nisi in
massa ꝑ̃ditionis iusto diuino iudicio
relinquunt᷑:¬

Expanded text:
scilicet et praeparatio beneficiorum Dei, quibus certissime liberantur, quidcunque liberantur. Caeteri autem ubi nisi in massa perditionis justo divino judicio relinquunt
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd apud inferos geratur qͥs hominib
indicauit:. Et hinc uob̃ os clausit. qui
mortuum die quarto resuscitauit. & uł¬
tra non moriturus die t̾cio resurrexit.
& antequã moreretur qualis uita mo¬
rientes excipiat. tamquã ille quẽ nicħ
lateret. & in pauꝑe quiescente & in di¬
uite ardente narrauit.

Expanded text:
quid apud inferos geratur, quis hominibus quid apud inferos geratur, quis hominibus indicavit? Et hinc vobis os clausit, qui mortuum quarta die resuscitavit , et ultra non moriturus die tertio resurrexit, et antequam moreretur, qualis vita morientes excipiat, tanquam ille quem nihil lateret, et in paupere quiescente et in divite ardente narravit
Abbreviated transcription (Latin):
ta fiducia utamur: ce sermo nr̃ in gr̃a
conditus sit sale: ut sciamus quemad¬
mõdum oporteat unicuiq responde¬
re. Dicendum est enim eis: quia cũ
ꝑdidissent uł nunquam suscepissent.
ẽt̃na: que cum uenerint ñ transibunt:
quia nec ipsa ueniunt. s semꝑmanent.
Nos aũ ad illa ueniemus: cũ ꝑ uiã dnĩcã
ista que transeunt transierimus. A uob
uero temporalia nec sꝑari aliquando de¬
sinunt: &e tamen crebro sꝑata uos fallunt.
Nec cessant uos inflamniare futura: cor¬
rumꝑe uenientia: torquere transeuntia
Donne ipsa sunt quȩ concupita in ar¬
descunt: adepta uilescunt. amissa uanes¬
cunt: Utimur eis & nos scđm ꝑegrinatio¬
nis nr̃e necessitatem: s non in eis gaudia
nr̃a figimus: ne illis labentib subrua¬
mur. Utimur enim hoc mundo tamꝙͣ
non utentes: ut ueniamus ad eũ qui
fecit mundum hunc: & in eo maned¬
mus. enis et̾̃nitate ꝑfruentes. Quid est¬
aũ. qd dicitis quis buc inde uenit: oe

Expanded text:
ta fiducia utamur : et sermo noster in gratia ta fiducia utamur : et sermo noster in gratia conditus sit sale, ut sciamus quemadmodum oporteat unicuique respondere . Dicendum est enim eis qui cum perdidissent, vel nunquam suscepissent aeterna: quae cum venerint, non transibunt; quia nec ipsa veniunt, sed semper manent: nos autem ad illa veniemus, cum per viam dominicam ista quae transeunt transierimus. A vobis vero temporalia nec sperari aliquando desinunt, et tamen crebro sperata vos fallunt: nec cessant vos inflammare ventura, corrumpere venientia, torquere transeuntia. Nonne ipsa sunt quae concupita inardescunt, adepta vilescunt, amissa vanescunt? Utimur eis et nos secundum peregrinationis nostrae necessitatem: sed non in eis gaudia nostra figimus, ne illis labentibus subruamur. Utimur enim hoc mundo tanquam non utentes , ut veniamus ad eum qui fecit hunc mundum, et in eo maneamus, ejus aeternitate autem quod dicitis, Quis huc inde venit, et
Abbreviated transcription (Latin):
uos aũ estis corpus xꝑi ce menbra. Si aũ
qd non uidemus sꝑamus. ꝑ patientiam
expectamus: securi qm̃ qui resurrexit
caput nr̃m est seruat spem nr̃am. Et
qm̃ priusquam resurgeret flagellatũ
ut in resurrectione gaudeamus. Ita enĩ
uerum ẽ quod flagellat omnẽ filium
quem recipit: ut nec ꝓpͥo filio suo peꝑ¬
cerit: s ꝓ nobis omnib tradiderit eũ.
Intuentes ergo eum qui sine peccati
merito flagellatus ẽ. qͥ mortuus ẽ ꝓp̃t̾
delicta nr̃a. & resurrexit ꝓpt̃ iustificati¬
onem nr̃am: non timeamus ne abicia¬
mur flagellati: s potius confidamus.
quia recipiemur iustificati. Quamuis¬
enim nondum uenerit nrĩ gaudii ple¬
nitudo: nec tamen mͦ sine gaudio relicti
sumus: quia spe salui facti sumus. Ideo
ipse apłs quiait. si quod ñ uidemus sꝑa¬
mus. ꝑ patientiam expectamus: dicit alio
loso. spe gaudentes. intribulatione
patientes. Habentes gͦ talem spem. mul¬

Expanded text:
Vos autem estis corpus Christi et membra . Si autem Vos autem estis corpus Christi et membra . Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus, securi; quoniam qui resurrexit caput nostrum est, servat spem nostram. Et quia priusquam resurgeret, flagellatumut in resurrectione gaudeamus. Ita enim verum est quod flagellat omnem filium quem recipit, ut nec Unico suo pepercerit, sed pro nobis omnibus tradiderit eum. Intuentes ergo eum, qui sine peccati merito flagellatus est, qui mortuus est propter delicta nostra. et resurrexit propter justificationem nostram , non timeamus ne abjiciamur flagellati; sed potius confidamus quia recipiemur justificati. CAPUenim nondum venerit nostri gaudii plenitudo: nec modo tamen sine gaudio relicti sumus; quia spe salvi facti sumus. Ideo et ipse Apostolus, qui ait, Si quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus; dicit alio loco, Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Habentes ergo talem spem, mul
Abbreviated transcription (Latin):
non rapinam arbitratus ẽ ẽẽ equalis
deo. Et singularit᷑ obedientem. scđm qͦd
semet ipsum euacuauit formã serui
accipiens. Nam ipse dilexit nos: & tra¬
didit semetipsum ꝓ nob̃. oblationẽ &
hostiam deo in odorem suauitatis.
Sic gͦ pater ꝓpͥo filio non peꝑcit. s pro
nobis omnib tradidit eum: ut ce ipse
omĩa: traditus ꝓpter formã serui in
obꝓbrium hominum & abiectionẽ
plebis. incontumelias. in flagella. in
mortem crucis. docuit nos exemplo¬
sue passionis. cum quanta patientia
in illo ambulemus: & firmauit nos
exemplo suȩ resurrectionis. qͥd ab illo
patienter sꝑare debeamꝰ. Si enim qd
non uidemus sꝑamus: ꝑ patientiã
expectamꝰ. Quod ñ udemus quidem
sꝑamus. S corpus sumus illiꝰ capiti:
in quo iam ꝑfectum ẽ quod sꝑamꝰ.
De illo enim dictum est quod sit caput
corporis eccłiȩ: primogenitus ipse pri¬
matum tenens. Et de nobis dictum est.

Expanded text:
non rapinam arbitratus est, esse aequalis non rapinam arbitratus est, esse aequalis Deo: et singulariter obedientem, secundum quod semetipsum evacuavit formam servi accipiens . Nam ipse dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis . Sic ergo Pater proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, ut et ipse omnia, traditus propter formam servi in opprobrium hominum et abjectionem plebis, in contumeliam, in flagella, in mortem crucis docuit nos exemplo passionis, cum quanta patientia in illo ambulemus: et firmavit nos exemplo suae resurrectionis, quid ab illo patienter sperare debeamus. Si enim quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus. Quod non videmus quidem, speramus: sed corpus sumus illius capitis, in quo jam perfectum est quod speramus. De illo enim dictum est quod ipse sit caput corporis Ecclesiae, primogenitus, ipse primatum tenens . Et de nobis scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
mansueti tenete uias rectas quas uoᷤ
dñs docet. De quib psalmus dicit. Di¬
riget mansuetos iniudicio: docebit
mites uias suas. Latientientiã qͥppe
in laborib huius uitȩ. sine qua non
potest custodire spem future uite.
nemo potest ꝑpetuo retinere:. nisi mitiᷤ
atq mansuetus. qui non resistit uo¬
luntati dĩ: cuius iugum lene ẽ. &¬
satmaleus. Ita quipt inteis & mansiea ñ
solum consolationes eiꝰ amabitis: s etiam
flagella euis tamquam boni filii tolerabi¬
tis ut qm̃ quod non uidetis sꝑatis ꝑ patientiã
expectetis. Sic agite: sic ambulate. In xp̃o
enim ambulatis: qui dixit. Egosum̃ uide
Quomͦ in illo ambulandum sit discite: ñ
solum eius uerbo. sed etiam ei exemplo.
Hinc enum ꝓprio filio non peꝑeit pater: s
ꝓ nob̃ omĩb tradidit illum. Non utiq no¬
lentem neq recusantem. s pariter uolentẽ:
quia una est uoluntas patris & filii scđ̃m
equalitatem formȩ di: in qua cum ẽẽt.

Expanded text:
mansueti tenete vias rectas, quas vos mansueti tenete vias rectas, quas vos docet Dominus: de quibus Psalmus dicit, Diriget mites in judicio, docebit mansuetos vias suas . Patientiam quippe in laboribus hujus vitae, sine qua non potest custodiri spes futurae vitae, nemo potest perpetuo retinere, nisi mitis atque mansuetus; qui non resistit voluntati Dei, cujus jugum lene est eum. Ita quippe mites atque mansueti non solum consolationes ejus amabitis, sed etiam flagella ejus tanquam boni filii tolerabitis; ut quoniam quod non videtis speratis, per patientiam exspectetis. Sic agite, sic ambulate. In Christo enim ambulatis, qui dixit: Ego sum via . Quomodo in illo ambulandum sit, discite, non solum ejus verbo, sed etiam ejus exemplo. Huic enim proprio Filio non pepercit Pater, sed pro nobis omnibus tradidit illum : non utique nolentem, neque recusantem, sed pariter volentem; quia una est voluntas Patris et Filii secundum aequalitatem formae Dei, in qua cum esset,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit scriptura. ue his qui ꝑdiderunt
sustinentiam. & diuerterunt in uias
prauas: cum etiam uirilit̾ agentib
& corde confortato dnm̃ sustinentibus.
filii semptternȩ mortis insultare non
cessant. iactantes delicias suas tempo¬
rales. que ad tempus obdulcant fau¬
ces eoꝵ: postea uͦ amariores felle in¬
uenient eas. Dicunt enim nob̾. Ubi
est quod uob ꝓmittit᷑ post hanc uitãs
Quis huc inde reuersus est. & indica¬
uit uera ẽẽ quȩ creditis : Ecce nos in
nr̃arum uoluptatum satietate leta¬
mur: quia quod uidemus sꝑamꝰ. Uos
autem laborib continentie cruciami¬
ii: credendo quod non uidetis. Dein¬
de subiungunt qd cõmemorauit
apłs: manducemus & bibamus. cras
enim moriemur. S uide quid iꝑse ca¬
uendum monuerit. Corrũpunt in¬
quit mores bonos: colloquia i ala.
Sobrii estote iusti: & nolite peccare.
ur̃i corrumpantur: & euertatur spes¬
&e eneruetur patientia & diuertatis
in uias prauas: immo uͦ mites atq

Expanded text:
dicit Scriptura: Vae his qui perdiderunt dicit Scriptura: Vae his qui perdiderunt sustinentiam, et diverterunt in vias pravas . Cum etiam viriliter agentibus et corde confortato Deum sustinentibus, filii sempiternae mortis insultare non cessant jactantes suas delicias temporales, quae ad tempus obdulcant fauces eorum, postea vero amariores felle invenient eas. Dicunt enim nobis: Ubi est quod vobis promittitur post hanc vitam? Quis huc inde reversus est, et indicavit vera esse quae creditis? Ecce nos in nostrarum voluptatum satietate laetamur, quia quod videmus, speramus: vos autem in laboribus continentiae cruciamini, credendo quod non videtis. Deinde subjungunt quod commemoravit Apostolus: Manducemus et bibamus: cras enim moriemur. Sed videte quid ipse cavendum monuerit: Corrumpunt, inquit, mores bonos colloquia mala. Sobrii estote juste, et nolite peccare .vestri corrumpantur, evertatur spes, enervetur patientia, et divertatis in vias pravas. Imo vero mites atque