comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
requie spitali. spe future beatituduns omĩa asꝑa releuat. ⁊ fic¬
& spe fut᷑i omia mnitigante. oĩa enĩ seua ⁊ ĩmama facilia ⁊ ꝓpe
nulla fac̃ amor. Itẽ exhibeam᷑ nos ut cdłi ninistros in castitate
neh̾ adulti ne oꝑinionis admisceat. In longammnitate expec¬
tatõnis. in suauitate ut blandi ⁊ affabiles sunꝰ suauitate di¬
corda innocentiũ. In caritate ñ ficta sic̃ pseudo simulant ca
deseit sis. Item exhibeamꝰ uos innistros in u̾bo uitatis p̾dican¬

Expanded text:
requie spirituali, spe futurae beatitudinis omnia aspera relevat, et sicia mitigante. Omnia enim saeva et immania, facilia et prope nulla facit amor. Item exhibeamus nos ut Dei ministros in castitate nihil adulterinae opinionis admisceant. In longanimitate exspectationis, in suavitate, ut blandi et affabiles simus. Suavitate, dicorda innocentium, in charitate non ficta, sicut pseudo simulant chadeserunt fratres. Item, exhibeamus nos ministros in verbo veritatis, praedican
Abbreviated transcription (Latin):
pondeas .i. contͣdicas dõ .i. rationib contͣ dm
agas qd̾ iniuste eligat ł reꝓbet  Magna indig¬
nitas ⁊ p̾sumptõ ẽ hoĩem contͣdicẽ d̾o. iniquum
nsto. malũ bono. imꝑitum ꝑfecto. infirmũ fir¬
massa creatos: alios iustificat d̾s. alios reꝓbat.
Ad ħ aũ ostendendum recte fieri apłs utitur u̾bis
ỹsaie & sigm̃ti similitudine qd̾ adu̾sꝰ sigulũ ñ ħc
uocẽ conq̃rendi dicens. Humquid sigm̃tũ dic̃
ei qͥ sefinx̃ .i. ei a quofactũ ẽ¬

Expanded text:
pondeas, id est contradicas, Deo, id est rationibus contra Deum agas quod injuste eligat vel reprobet? Magna indignitas est, et praesumptio hominem contradicere Deo, iniquum justo, malum bono, imperitum perfecto, infirmum firmassa creatos alios justificat Deus, alios reprobat. Ad hoc autem ostendendum recte fieri, utitur verbis Isaiae, et figmenti similitudine, quod adversus figulum non habet vocem conquerendi, dicens: Nunquid figmentum dicit ei qui se finxit, id est ei a quo factum e
Abbreviated transcription (Latin):
dem habentia rationem sapientie il ẽ putant se habere ra
in supstitione. idẽ insimulata religione. quia traditione hu¬
mana nomen religionis applicat. ut religio appelletur cum
sit saelegium. quia quod contra auctorem est satrilega men¬
te inuentum est. Simulata gͦ ibi est religio. ut uideantur
uera que falsa sunt: ꝙ illa traditio uł religio est in humi
truneati sunt. acapite xp̃o. totos se dantes mundo. explentes
sensum carms. Uñ subdit. Et est adsaturitatem carnis. sa¬
gina enim carnalis sensus est traditio humana que hoc di¬
cit sufficere. quod cariis tradit prudenttia. Igitur & cet̾a.
gitur si consur

Expanded text:
dem habentia rationem sapientiae, id est putant se habere radem habentia rationem sapientiae, id est putant se habere rain superstitione, id est in simulata religione, quia traditioni humanae nomen religionis applicant, ut religio appelletur, 194 cum sit sacrilegium, quia quod contra auctorem est, sacrilega mente inventum est. Simulata ergo ibi est religio ut videantur vera quae falsa sunt. Et illa traditio vel religio est in humiltruncati sunt a capite Christo, toto se dantes mundo, et explentes sensum carnis. Unde subdit: et est ad saturitatem carnis. Sagina enim carnalis sensus est, traditio humana, quae hoc dicit sufficere quod carnis tradit prudentia. CAPUT III. Igitur si consur
Abbreviated transcription (Latin):
d octrine hominum ũ dei exibita t̾itate. que sunt quidem
habu̾tia rationem id est spem sapientie. quia p̾tendunt su¬
ꝑstitionem &r humilitatem. Uñ subdit. Insuꝑsticione.
sunt ñ adpartendum corpi quia dicunt se ñ parcere corꝑi.¬
nore humano. & quia ñ sunt adsaturitatem carms. quia mł¬
ta sibi subtrahunt. alios gulosos dieunt. Uł ita: que sunt
rationem sapientie. ñ inu̾itate sed insuꝑstitione. id est in
talsitate que est suꝑhabundans uͥ nulla utilitas est scił ꝑ
mundanam sapientiam. Et sunt inhumilitate ñ illa
que uirtus est. sea sient ex greto intelligitur. qua mens sen¬
ait humilia id est uiliã ce terrena idẽ indeiectione antmne
sunt. Et sunt ñ adꝑarcendum corpi. quiace in illis obser¬
uationib multus labor est qui est inanis. & ñ sunt mali¬
quo honore dei. scił euiꝰ consilium irritum ducitur. nec
scorum quocum fides destruitir. Et ñ sunt ad iaturitatẽ
carnis. quia multa eis subtrahuntur. Gł ita: que sunt qui¬

Expanded text:
nt quid habentia rationem, id est speciem sapientiae, quia praetendunt superstitionem et humilitatem. Unde subdit, in superstitione. sunt non ad parcendum corpori, quia dicunt se non parcere cornore humano. Et quia non sunt ad saluritatem carnis, quia multa sibi subtrahunt, alios gulosos dicunt. Hieron. Vel itarationem sapientiae, non in veritate, sed in superstitione, id est in falsitate quae est superabundans ubi nulla utilitas est, scilicet per mundanam sapientiam. Et sunt in humilitate, non illa quae virtus est, sed sicut ex Graeco intelligitur, quia mens sentit humilia, id est vilia et terrena, id est in dilectione animae sunt. Et sunt non ad parcendum corpori, quia et in illis observationibus multus labor est, qui est inanis. Et non sunt in aliquo honore, Dei scilicet cujus consilium irritum dicitur, nec sanctorum, quorum fides destruitur. Et non sunt ad saturitatem carnis, quia multa eis subtrahuntur. Vel ita; quae sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ flatꝰ.. suꝑ bꝰ sẽsu
sensualitatᷤ. qͥa ñ ĩ tellig̃
aliud qmͣ sensualitas capit uñ erubesçendum eẽt ñ tumendum:
&e est ñ tenens xp̃m u̾itate & gr̃a plenum. om̃num scͥptura¬
rumcaput contra quod dicunt qui legem p̃dicant. Ex quo
capite id est de cnius plenitudine accipiendo totum corpus
id est eccłia ꝑnexus caritatis ⁊ ꝑꝯiunctiones fidei  spei. & oꝑ¬
ur in quib fideles conimacti sunt & similes. subiminstraͭ¬
tum est & constructum. Distingue e redde singła singulis
Constrnctum iminum ꝑ coniunctiones. seilicet qura idem
credunt && eadem oꝑantur. & submistratum insubsermen

Expanded text:
ensu sensualitatis, quia non intelligit aliud quod sensualitas capit. Unde erubescendum esset, non tumendum. Et est, non tenens Christum veritate et gratia plenum omnium Scripturarum, caput, contra quod dicunt qui legem praedicant. Ex quo, capite, id est de cujus plenitudine accipiendo, totum corpus, id est Ecclesia, per nexus charitatis, et per conjunctiones fidei, spei et operum, in quibus fideles conjuncti sunt, et similes, subministratum est, et constructum. Distingue, et redde singula singulis. Constructum in unum per conjunctiones, scilicet quia idem credunt, et eadem operantur, et subministratum, in subservien
Abbreviated transcription (Latin):
gustam̃tis ut porcum
uł pudes non haben¬
tes sqmas neqi contre¬
cͥtaũitis quodam stu¬
dio & delectatione.
Quasi. non debetis
hec det̾nere. qͦom̃ia
sunt ducentia min¬
tĩtum. idẽ ducunt
in mortem ip̃o usu. idẽ siqiis utatur eis uidaico ritu att ab¬
hiis abstineat: alis¬
utatur. credensinde
iustificari: i sta dico
iamexistentia. scłm
p̃cepta ce doc̾trinã
enim ueritas uenit.

Expanded text:
ritis, ut porcum, ritis, ut porcum, vel pisces non habensquamas; neque contrectaveritis, quodam st delectatione, quasi dicat non debetis decernere. Quae omnia sunt ducentia inritum, id est ducunt in mortem; in ipso usu, id est si quis utatur eis judaice, ut abhis abstineat, iutatur, credens inde justificari. Ista dico xistentia, secundum praecepta et doctrinas eni
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Uł inaugm̃tum deidicit. quia quasi augetur ds̾ homi¬
nib aberrore redeuntib sicut minuebatur deserentib. Qͥ
enim ꝑerrorem deseruerant. dm̃ miiebant. copias diuicia¬
monint stantes ne
nunc aggreditur¬
illos qui aliqua de le
increpationis forma
dehortans eos alege.
in seduos alii qui le
quod ait. Si antem mortui estis non iuseria axp̃o. sed felici
morte abelementis mundi id est seꝑati a lege que est institu¬
tio puerorum qui mundana petunt. mortui dito ꝑ hoc quod
tigeritis & cet̾a. Uł ita: sigͦ. Elementa dicit creaturas huiꝰ mũ¬
cumxp̃o. id est quia fidem xp̃i accepistis mortui estis. i est extoto
seꝑati apectato. & abelementis mundi. id est abomni suꝑsti¬
tione & abstinentia treaturarum mundi. Uł ita potest accipi
cum xp̃o. il est sicut xp̃e : ut sit sensus. Si quid in mortui estis
alistinendum: Quasi. Siprius dum eratis ignari hoc facie¬
tes ista ne tetigeritis. ut cadauer. uł locum in quo secłit muli¬
er menstruata: neq¬

Expanded text:
in augmentum Dei dicit, quia quasi augetur Deus, hominibus ab errore redeuntibus, sicut minuebatur deserentibus. Qui enim per errorem deseruerant Deum, minuebant copias divitiamonuit stantes ne nunc aggrediturillos qui aliqua de lege increpationis forma dehortans eos a lege, i, sed vos alii qui legquod ait: Si ante mortui estis, non misera a Christo, sed felici morte ab elementis mundi, id est separati a lege, quae est institutio puerorum qui mundana petunt, mortui dico, per hoc qutigeritis, etc. Vel ita, si ergo. Elementa dicit creaturas hujus muno, id est quia fidem Christi accepistis, mortui estis, id est ex toto separati a peccato, et ab elementis mundi, id est ab omni superstitione et abstinentia creaturarum mundi. Vel ita potest accipi, cum Christo, id est sicut Christus; ut sit sensus: Si, inquit, mortui estis abstinendum! quia si prius dum eratis ignari hoc facietes, ista ne tetigeritis, ut cadaver, vel locum in quo sederit mulier menstruata; neq
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ. amans suadere uo¬
bis ea que ñuidit
idẽ que ñ intelle¬
mas quarum ratio¬
nemignorat: sedu¬
cat dico in humili¬
tate ce religione
angłorum quia
uidentur quasi
mntiidei ꝑ sp̃em
& humilitatema
religionis. ⁊ ħ ft̃ qͥbꝰ

Expanded text:
est amans suadere vobis ea quae non vidit, id est quae non intellenias, quarum rationem ignorat. Seducat, dico, in humilitate et religione angelorum, quia videntur quasi nuntii Dei per speciem et humilitatem religionis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
biles faciat incibo
aut in potu sumpto
uł non sumpto ritu
iudeorum aut in par¬
de dici festi ñ celebra¬
t̃a. cumler precipiat

Expanded text:
abiles faciat in cibo aut in potu, sumpto vel non sumpto ritu Judaeorum, aut in parte diei festi, non celebrata cum lex praecipiat
Abbreviated transcription (Latin):
MeNS. sentut ꝙ fit aliqͥb nutib aut signis. uł lin
guis angłoꝵ scił quib ad hoĩes missi utunt᷑. Si inqͣm hoc
faciam. caritatẽ aũ ñ habeam qua potest carere om̃ĩb
ques linguis ñ ꝑ se qui nescit qͥd loquat᷑. s u̾ͥtute sp̃c pro¬
feit ea quib audientes mulceat. Respice ad munera
eccłie uniu̾sis excellentiꝰ caritatis mimꝰ agnoscens.
Caritas enĩ fons ẽ ꝓp̾us &e singłaris bonoꝵ cui alienꝰ ñ
cõmunicat. q̃ caritas ut oleum ñ potest p̃mi in uno. s
suꝑercellit. Attende qnta ẽ caritas q̃ si desit frustra ha¬
bentur ceta. si aũ assit alicui habentur omĩa ł i se ł in ali
mortua deputabit᷑. Hec ẽ uestis nuptialis. qͣ induti ꝯuiue
securi discumbũt. Hac tieste pellit᷑ frigus. qͦ frigebat petie
calefaciens se ad pritnas caiphe. Hec sola ẽ q̃ diuidit int̾ fi¬
lios regni. & filios ꝑditõnis. Dant᷑ quidẽ & alia ꝑ spm̃ nui

Expanded text:
utibus aut signis. Vel, bus scilicet ad homines missi utuntur. Si, inquam, haec faciam, charitatem autem non habeam, qua potest carere omnibus quens linguis, non per se qui nescit quid loquatur, sed virtute spiritus, profert ea quibus audientes mulceat. Respice ad munera Ecclesiae, universis excellentius charitatis munus cognosces. Charitas enim fons est proprius et singularis bonorum. cui alienus non communicat, quae charitas, ut oleum non potest premi in imo, sed superexcellit. Attende quanta est charitas quae, si desit, frustra habentur caetera; si autem adsit alicui habentur omnia, vel in se, vel mortua deputabitur. Haec est enim vestis nuptialis qua induti convivae securi discumbunt. Hac veste pellitur frigus, quo frigebat Petrus calefaciens se ad prunas Caiphae. Haec sola est quae dividit inter filios regni et filios perditionis. Dantur quidem et alia
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa m̃bra. ambiguũ ñ ẽ. qr si oculus ł pes ca¬
piatur aliq̃ egͥtudine. totũ corpꝰ condoleat. Ita & uos do¬
cet condolere frib si quid adũsitatis em̾serit. & letari si
omĩa m̃bra ꝯgaudeat᷑.
ad nos ista: respondet¬
audeant omla subdens. Uos aũ estis
corpus ficłi unitate. x
dentia de m̃bro .i. de

Expanded text:
orporis ambiguum non est, quia si oculus vel pes capiatur aliqua aegritudine, totum corpus condolet. Ita et nos decet condolere fratribus si quid adversitatis emerserit, et laetari si omnia membra congaudent, ad nos ista? Respondet subdens: Vos autem estis corpus fidei unitate Chrdentia de membro, id e
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ de pecc̃o uenit. ñ de pͥma institutione nr̃e nature usus m̃¬
broꝵ illicitꝰ c̃ turpis ñ m̃bra ip̃a. Ita crin eccłia illi qui ꝑ aliqͦd
peccatum inhonesti ft̃. abundantiꝰ adiuuant᷑ consolatio¬
nib ce oronib ut honesti fiant. Uł ꝑ inhonesta m̃bra signi¬
ficantur quidã frm̃ qͥ cum fsut inhonesti egestate &e habitu
hñt tũ abundantiorẽ honorẽ. qi st̃ aliqñ ute mundioris

Expanded text:
nostrae naturae, usus membrorum illicitus turpis est, non membra ipsa. Ita et in Ecclesia illi qui per aliquod peccatum inhonesti sunt, abundantius adjuvantur consolationibus et orationibus, ut honesti fiant. Vel per inhonesta membra significantur quidam fratrum, qui, cum sint inhonesti egestate et habitu, habent tamen abundanter honorem, quia sunt aliquando vitae mundioris.
Abbreviated transcription (Latin):
s ãpliꝰ honorari. Un subd̾.¬
ra ẽẽ mbra corporis. his
circũdamꝰ habundantõ
exhortatio necessaria ẽ
qua illis honor aliquis de¬

Expanded text:
sed amplius honorari. Unde subdse membra corporis, his circumdamus abundantiorexhortatio necessaria est, quia illis aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Deiñ uirtutes .i. eos qui miracła faciunt. Exiũ grãs
curationũ .i. eos qͥ infirmos curant. & opitulat̾ones .i. eos
qui maiorib fcit̾ opes. ut titus apłõ. ł archidiaconi epis.
st qui plebi docum̃ito st̃. Genera linguarum. Ecce donũ dĩẽ
multas scire linguas. & nota qđ ultimũ ponit. uld̾ qd̾
illi pͥmum ponebat᷑. Numquidenĩ. ⁊ c̾. Qĩ. Diu̾sis ħ dan¬

Expanded text:
unt; deinde virtutes, id est eos qui miracula faciunt; exinde gratias curationum, id est eos qui infirmos curant; et opitulationes, id est eos qui majoribus ferunt opes, ut Titus Apostolo, vel archidiaconi episcones ut presbyteri sunt, qui plebi documento sunt; genera linguarum. Ecce donum Dei est multas scire linguas. Et nota quod ultimum ponit illud quod illi primum ponebant. Nunquid enim. Quasi dicat: Diversis ha
Abbreviated transcription (Latin):
um habere cont̃ aliquem. S ne ex¬
de & dñs ait. Si qͥs uoluĩt tumcã tuã
tollere. & iudicio tecũ contendẽ. dimit¬
te ei & pallium. & alibi. qͥ abstulerit
infirmis hoc apłs concedit. cum sinit
in eccłia talia uidicia finiri int̾ frẽs
fratͥb iudicantib extͣ eccłiam ħ fieri¬

Expanded text:
um habere contra aliquem. Sed ne exDominus ait: Si quis voluerit tunicam tuam tollere, et judicio tecum contendere, dimitte ei et pallium . Et alibi: Qui abstulerit infirmis Apostolus concedit, cum sinit in Ecclesia talia judicia finiri inter fratribus judicantibus, extra Ecclesiam ver
Abbreviated transcription (Latin):
minat. lit ueniens
ꝑeos uisitet. Festina
& frigora commo¬
net ut autumpno
ueniret. Salutat
te eubalus e pudñs
& lmus. & claudia
&e fr̃es om̃s. Post sa¬
lutationem fr̃m ip̃e
salutat quasi subscͥ¬
sit cum sp̃u tuo. Et
caue ne ammonitus
irascaris. sed potius
gr̃a sit uob̾cum. id
est maneat nr̃adile¬
ct̾io. Am̃ idest fiat.
uł uera sint que ha¬
ctenus dixi.

Expanded text:
minat ut veniens per eos visitet. Festina et frigora, commonet ut autumno veniret. Salutant te Eubolus, et Pudens, et Linus, et Claudia, fratres omnes. Post salutationem fratrum ipse salutat, quasi subscrsit cum spiritu tuo, et cave ne admonitus irascaris, sed potius gratia sit vobiscum, id est maneat nostra dilectio. Amen, id est fiat, vel vera sunt quae hactenus dixi.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Nĩ. Qa contentiose & apd̃ infideles
urã repetitis ñ simplicit᷑. iam quidẽ
omino delictũ ẽ in uob̾ .i. ex hoc solo
iusmodi habetis int̾ uos. int̾ qͦs ñ dec ⁊.
Pecc̃m ẽ enim litigare. cũ pax eẽ debe

Expanded text:
et apud infideles et apud infideles vestra repetitis non simpliciter. Jam quidem ino delictum est in vobis, id est ex hoc solo jusmodi habetis inter vos, inter quos non decet. Peccatum enim est litigare 80 cum pax esse debe
Abbreviated transcription (Latin):
ł agendum aliquid de diuinis litt̾is. qm tumultuosissimas
ppleritates pati causarũ de negociis scłarib. ł iudicando di¬
rim̃dis. ł int̾uemendo p̃cidendis. Dico constituite contẽpti¬
biles. hoc aũ ad uẽcundiam ur̃am dico ut uidelicet hi t̾re¬
nas causas erammnent. qͥ ext̃ĩoꝵ rerum sapĩam ꝑceꝑunt. Q¬
aũ spũalib donis ditati st̃. t̾ienis ñ debent negocus impli¬
cari. ut dum ñ coginit᷑ inferiora bona disponere. ualeant
bomis suꝑiorib deseruire. S tñ curandum magnoꝑe ẽ. ut
hii qui donis spũalib emicant. neqͣqͣ ꝓrimoꝵ infirmantiũ
negocia funditus deserant. s ħ aliis quib dignũ ẽ tͣctanda
committant. ł ꝑ se gerant. Sic ñ ẽ. Redit ad illud qd supra
redarguit. scił qd̾ ad infideles iudices ibant. Qiͣ. Non debetis
iudicari a pd̾ infideles. qr sic ñ ẽ int̾ uos quisqͣm sapiens. ⁊c̾.
usq apd̾ infideles. Qĩ. Est utiq int̾ uos sapiens qui potest

Expanded text:
aliquid de divinis litteris, quam tumultuosissimas perplexitates causarum pati de negotiis saecularibus, vel judicando dirimendis, vel interveniendo praecidendis. Dico constituite contemptibiles. Hoc autem ad reverentiam vestram dico, ut videlicet ii terrenas causas examinent, qui exteriorum rerum sapiualibus donis ditati sunt, terrenis non debent negotiis implicari, ut dum non coguntur inferiora bona disponere, valeant bonis superioribus deservire. Sed curandum magnopere est ut hi qui donis spiritualibus emicant nequaquam proximorum infirmantium negotia funditus deserant; sed haec aliis quibus dignum est tractanda committant vel per se gerant. Sic non est. Redit ad illud quod supra redarguit, scilicet quod ad infideles judices ibant. Quasi dicat: Non debetis judicari apud infideles. Quia sic non est inter vos quisquam sapiens, etc., usque apud i
Abbreviated transcription (Latin):
dicia si habu̾itis constituite ad iudican¬
dũ ilos qui st̃ in eccłia contẽptibiles .i.
aliqͦs sapientes. qͥ tñ st̃ minoris meriti
apłi enim p̾dicando aircũeuntes tali
negocioꝵ eraminatores eẽ uoluit. a qͥb¬

Expanded text:
ite ad judicandum qui sunt in Ecclesia contemptibiles, id aliquos sapientes, qui tamen sunt minoris meriti. Apostoli enim praedicando circumeuntes talibnego
Abbreviated transcription (Latin):
autemẽe apud uosmͦ &e mutare uocemineam qi confundor
inuobi. ñ mutatur sensus horum ũborum. Uosinqͣm ofili¬
oli. qui uultis carnaliter eẽ sublege. dicite mͥ id ẽ respondete
Ideo eos int̾rogat dicens. legem ñ legistis: Qiͣ. legistis qͥdem
sed ñ intellexistis. Siͥꝑtũ¬

Expanded text:
autem esse apud vos modo, et mutare vocem meam, quoniam confundor in vobis; non mutatur sensus horum verborum. Vos, inquam, o filioli, qui vultis esse carnaliter sub lege, dicite mihi, id est respondete Ideo eos interrogat, dicens: legem non legistis? Quasi dicat: Legistis quidem, sed non intellexistis.
Abbreviated transcription (Latin):
un lonossem i que uiolo ser bere. ne puraaoant apa
uos. Ideo uellem mutare omnia. quia confundor in nob̾.
iddẽ apud alios erubesco ꝓuob̾. Sciens apłs maiorem uim
habere sermonem. qui ad yresentes fit. cupit nocem apłi¬
iam uocem litteris comp̃hensam. inp̃sentiam cõmutare.
Sc̾ptara enun diuina edificat lecta. sed multo plus ꝓdest.
sideluteris mutatur inuocem. Magnam si quidem iuim
habet uox niua. uox deatictoris ore resonans. que ea ꝓ-¬
nuntiatione ꝓfertur & distinguitur: qͣ in homnis cor
uellem litterarum uocem presens de meo ore proferre. ut
uos solito senerior corriperem ip̃e qi epła ũ potest uocem
ob urgantis expͥmere. ũ ualet irascentis resonare clamo¬
rem. & dolorem pectoris apicib explicare. Non habeo qͥppe
fructus. quos solent dediscipłis hab̾e doctores. & sine
cansa semen iactum est docͥne. ita nt cum ieremia dicam:
ñ ꝓfui. nec ꝑfuit mͥ quisqͣm. Ut autem non patiar uos

Expanded text:
quae nolo scribere, ne permaneant apud vos. Ideo vellem mutare, cum confundor in vobis, id est apud alios erubesco pro vobis. Sciens Apostolus majorem vim habere sermonem cum ad praesentes fit, cupit vocem apostolicam, vocem litteris comprehensam in praesentiam commutare. Scriptura enim divina aedificat lecta, sed multo plus prodest si de litteris mutatur in vocem; magnam siquidem vim habet vox viva, vox de auctoris sui ore resonans, quae ea pronuntiatione profertur et distinguitur, qua in hominis cordr in vobis, vellem litterarum vocem praesens de meo ore proferre, ut vos solito severior ipse corriperem, quia Epistola non potest vocem objurgantis exprimere, non valet irascentis resonare clamorem, et dolorem pectoris apicibus explicare: non habeo quippe fructus quos solent de discipulis habere doctores, et sine causa semen jactum est doctrinae, ita ut cum Jeremia dicam: nec profui, nec profuit mihi quisquam . Ut autem non patiar vos
Abbreviated transcription (Latin):
me. cum absens sum.
filioli. Hic item incipit
ostende ex ipsa lege.
quare nͨ sit tenenda.
Qiͣ. Meimitamini
& debetis. qr nos estis
mei ñ dico filii sed fili¬
oli qr mͦ diminuti estiᷤͤ.
& perfectionis gͣiib indigens: quos iterum sic̃ prius
parturio idẽ. cum labore & dolore. ad lucem fidi genero.
donec xp̃c quem deformastis formetur inuob̾. idẽ formo¬
sus sit in uob̾. ut scił recipiatis similitudinem eiꝰ. qͣm ũro
uitio ꝑdidistis. Op̃aucorum est pensare quis labor sit in
p̃dicationib pat̾rum qͣnͣtis ue dolorib animas in fide &
conũsatione rcta parturiunt. Uñ apłs inꝑsona matris
loquens ait: quos itum parturio. Primum ꝑfidem illos
generat in baptismo. sed postea deformati sunt ꝑ pseudo
& infirmi facti: nunc cum dolore reformat eos. Uñ ad
& sensum fidei. nondum adũtentes. formatum xp̃m in
anuns suis negantur hab̾e. Formatur enim xp̃c in corde
credentium. cum illis sacram̃ta gr̃e ꝑanduntur. &e eaque

Expanded text:
me, cum absens sum. Filioli, hic iterum incipit e ex ipsa lege quare non sit tenenda. : Me imitamini, et debetis, quia vos estis n dico filii, sed filioli, quia diminuti estis, et perfectionis gradibus indigetis. Quos iterum, sicut prius, parturio, id est cum labore et dolore ad lucem fidei genero, donec Christus, quem deformastis, formetur in vobis, ut scilicet recipiatis similitudinem ejus quam vestro vitio perdidistis. Perpaucorum est pensare quam labor sit in praedicationibus patrum, quantisve doloribus animas in fide, et conversatione recta parturiunt. Unde Apostolus ex persona matris loquens ait, quos iterum parturio. Primum per fidem illos genuerat in baptismo, sed postea deformati sunt per pseudo, et infirmi facti, nunc cum dolore reformat eos. Unde addem et sensum fidei non advertentes, formatum Christum in animis suis nugantur habere. Formatur enim Christus in corde credentium, cum illis sacramenta graece panduntur, et ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
clliM itẽq dix̾at ẽẽ bonum. Unde¬
est iOsꝰ bonũ effecisse mortẽ. qd sͥ oppo¬
nens remouet. & quo intellectu dixãt mandatũ
eẽ ad mortẽ. exponit contͣ quosdã impios qͥ dice¬
bant uetus testam̃tũ eẽ a pͥncipe tenebrarũ. no

Expanded text:
 item dixerat esse bonum. Undepotest bonum effecisse mortem. Quod sibi oppo, et quo intellectu dixerat mandatum esse ad mortem, exponit contra quosdam impios qui dicebant Vetus Testamentum esse a principe tenebrarum, No
Abbreviated transcription (Latin):
mali crescit. quo acto dulciꝰ fit qd̾ ꝓhibet᷑. & ita pecc̾m
fallit falsa duicedine. Fauax enĩ ẽ dulcedo ꝗͣ plures
atq maiores penarũ amaritudines sequunt᷑. nͦ so¬
lum sedux̃ ꝑ mandatũ. s &̃ ꝑ illud mandatũ occidit
qr & reatus pͣuaricatõnis accessit. Gladio gͦ quem
portabas te mimicꝰ occidit. tuis te armis uicit. ar¬
ms tuis te int̾emit. Mandato enĩ tã ꝙͣ gladio arma¬
tus eras ut inmicũ occideres: qd̾ ñ uales si de re p̃su¬
mis. Esto gͦ humilis. de te ñ p̃sumas: ⁊ uincere pote¬
s in d̾i nomine p̾sum̃tẽ: ñ in uirib suis. Idem. Tu
uenis inquit ad me cũ clipeo ⁊ lancea: ego in noĩe d̾i
qd̃ seduxit occidit me .i. ad et̾nam dampnatõnẽ ꝑdux̃.¬
uit. defendens eam a cͥmine. hic
eandem sui laude defendit. Ali¬
ud ẽ a cͥmine obiecto defendere
pitionis adu̾se remaneret in lege. Qi dicat. qr lexẽ
ad uitam. & bona iubet. ⁊ mala ꝓhibet. ꝙ fec̃ pecc̃i

Expanded text:
mali crescit, quo aucto dulcius fit quod prohibetur, et ita peccatum fallit falsa dulcedine. Fallax enim est dulcedo quam plures atque majores poenarum amaritudines sequuntur, et non solum seduxit per mandatum, sed etiam per illud, mandatum occidit, quia etiam praevaricationis accessit reatus. Gladio ergo quem portabas te inimicus occidit, armis tuis te vicit, armis tuis te interemit. Mandato enim tanquam gladio armatus eras, ut inimicum occideres, quod non vales, si de te praesumis. Esto ergo humilis, non de te praesumas, et potesed in Dei nomine praesumentem non in viribus suis: Tu venis, inquit, ad me cum clypeo et lancea, ego in nomine Domini quod seduxit, occidit me, id est ad aeternam damnationem perduxvit, defendens eam a crimine, hic eamdem sui laude defendit. Aliud est a crimine objecto defendere, dversae remaneret in lege. Quasi dicat: Quia lex est ad vitam, et bona jubet et mala prohibet, et fecit peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
suum aidest filum: Hec est uita eterna. manifestauit di¬
io non solum rei effectu. sed etiam inp̃diatione que credi¬
ta est michi ut fideli. cuituotite comparticipas: Cralna ẽ.
michi predicatio dico. & hoc secłm p̾ceptum saluatoris dei.
cui insalute hominum obedimus. si quo mͦ remittimun.
Paulus inquam seribit hanc epłam. dilecto filio tito sed̃m
cõmunem idest catholicam fidem. ñ pͥuatam alicuiꝰ. catho¬
licon enimi grece. latine dr̃ cominune uł uniũsale. & inscri¬
bendo primum salutat in hunc mocdum. gr̃a sit tͥ & pax

Expanded text:
suum, id est Filium, haec est vita aeterna. Manifestavit disuum, id est Filium, haec est vita aeterna. Manifestavit dico, non solum rei effectu, sed etiam in praedicatione quae credita est mihi ut fideli, cui tu, o Tite, comparticipas. Credita est mihi praedicatio dico, et hoc, secundum praeceptum Salvatoris nostri Dei, cui in salute hominum minus obedimus, si quomodo remittimur. Paulus, inquam, scribit hanc epistolam Tito dilecto filio suo secundum communem, id est catholicam, fidem, non privatam alicujus. Catholicon enim Graece, Latine dicitur commune, vel universale. Et in scribendo, primum salutat in hunc modum: gratia sit
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitate. qualiter moyses &e dauid seruisunt appellan.
nent uł qua saluantur electidei. & ideoꝓea magis laboran¬
dum est: & sed̾m agnitionem ueritatis que ueritas est scłm
pietatem dest xp̃i religionem. hoc id eo dicit. quia est ueri¬
idest perhoc sperans uitam eternam. Hec est res. hic est fru¬
ctns aplici officii. per hoc commendat apłicum officum.
ñ tepidius ẽẽ agendum. Sequitur. Quam uitam et̾nam.
omnia temꝑa ꝑmisit. Quomͦ ꝓmisit tum ñdum essent
homines quib ꝓmitteret: Quia in eiis eternitate &e ipso
uerbo euis eidem coet̾no p̃destinatione iam frrum erat qͦd¬
suo temꝑe futurum erat. ꝓmisit gͦ añ temꝑa. quia in se
cterno sic fxum erat. añqm tempꝰcẽt. qͦd cum ereaturis ce¬
pit. Nongͦ possumus dicere fuisse aliquod tempꝰ. qndeus
om̃iuim scłorum. addit: qui ñ mentitur idest qui uerax ẽ.
per quodcerta ostenditur. ꝓmissio uite. que quanto certior

Expanded text:
nobilitate, qualiter Moyses et David servi sunt appellati, nobilitate, qualiter Moyses et David servi sunt appellati, nent, vel qua salvantur electi Dei, et ideo pro ea laborandum est, et secundum agnitionem veritatis, quae veritas est secundum pietatem, id est Christi religionem. Hoc ideo dicit quia est veritae aeternae, id est per hoc sperans vitam aeternam. Haec est res, hic est fructus apostolici officii. Per hoc commendat apostolicum officium non tepidius esse agendum. Quam, vitam aeternam, omnia tempora, promisit. Quomodo? Promisit, cum nondum essent homines quibus promitteret, quia in ejus aeternitate, et in ipso Verbo ejus eidem coaeterno jam praedestinatione fixum eratante tempora, quia in se aeterno sic fixum erat antequam tempus esset quod cum creaturis coepit. Non ergo possumus dicere fuisse aliquod tempus quoniamomnium saeculorum, addit: Qui non mentitur, id est quia verax est: per quod certa ostenditur promissio vitae, quae quanto certior
Abbreviated transcription (Latin):
quio urere debet
mordan increpatio¬
ne. ce metuenda
& lucem blandis
fouendo. & delecta¬
bilia ꝓmittendo.
calis. ab inferiori pungit. & insunimo in anteriora exten¬
ditur. inse rediens. quia eccłiasticus doctoꝵ. gladio ũerbi
pungere debet. idest asꝑe redarguere peccantes quod est
ex inferiori natura. & correctos inanteriora dirigere: ita
tamenut ad ꝓpriam conscientiam su.i considatione rede¬
at. si forte inse habeat. que aliis annuntiat. Est gͥ int̾n¬
tio apłi instruere titum de ep̃ali officio. atq monere ut
id imꝑiose tract̾et & hereticos uitet. Modus talis. primo
salutat. deinde instruit eumde ep̃ali officio. docens eum
quid agere debcat. & quales ep̃os ꝑciuitates constituere. de¬
inde qualiter diuersos. uł sexuuł aate nł conditione. insteu¬
ere debeat. postea monuit eum deuitandis hereticis. Pre¬
mitcit autem salutationem dicens. Paulus nomine seruiis
conditione. ñ tñ peccati misera seruitlite: sed deiqnadam

Expanded text:
quio, urere debet mordaci increpatione et metuenda et lucere blandis fovendo, et delectabilia promittendo. calis ab inferiori pungit, et a summo in anteriora extenditur, in se rediens, quia ecclesiasticus doctor gladio verbi pungere debet, id est aspere redarguere peccantes: quod est ex inferiori natura, et correctos in anteriora dirigere, ita tamen ut ad propriam conscientiam sui consideratione redeat, si forte in se habeat quae aliis annuntiat. Est igitur intentio Apostoli instruere Titum de episcopali officio atque monere ut id imperiose tractet, et haereticos vitet. Modus talis: primo salutat; deinde instruit eum de episcopali officio, docens eum quid agere debeat, et quales episcopos per civitates constituere; deinde qualiter diversos vel sexu vel aetate, vel conditione instituere debeat. Postea monet eum de vitandis haereticis. Praemittit autem salutationem dicens: Paulus nomine, servus conditione, non tamen peccati misera servitute, sed Dei, quadam
Abbreviated transcription (Latin):
ma est que secuta est post passionem & resurrectionem
xp̃i. hunc cinerem homo mundus congregabat & in
locum mundum extra castra reponebat. quia hec fama
apud eos maximẽ claruit. qui ñ erãt de consortio iudeo¬
rum. & erãnt mundi ab interfectione xp̃i. & extra cele¬
brationem iudaice consuetudinis. Eristo cinẽre fiebat
aqua asꝑsionis. ꝑ quam significabatur baptismus. qͣ
mundabantur homines atactu mortuorum. quia abin¬
iquitate huius moribunde uł morticine uite. ꝑ baptis¬
mum xp̃i mundamur. Illa aqua tam proseliti quam
indei mundabantur. quia baptismis iudeis & gentib
prodest. Ysopo que fidem significat illa aqua asꝑge¬
batur. quia file mundantur corda. & sine fide uon
potest haptisius. Aniro mundo hoc fiebat. quia uere
mundi debent esse ministri eccłie. qui ꝑsonam domim
portant. Et ideo. Quasi. Optulit xp̃c semet ip̃m. & me
diator est idest mediꝰ¬

Expanded text:
ma est quae secuta est post passionem et resurrectionem ma est quae secuta est post passionem et resurrectionem Christi. Hunc cinerem homo mundus congregabat, et in locum mundum extra castra reponebat, quia haec fama apud eos maxime claruit, qui non erant de consortio Judaeorum, et erant mundi ab interfectione Christi, et extra celebrationem Judaicae consuetudinis. Ex isto cinere fiebat aqua aspersionis, per quam significatur baptismus qua mundabantur homines a contactu mortuorum, quia ab iniquitate hujus moribundae vel morticinae vitae per baptismum Christi mundamur. Illa aqua tam proselyti quam Judaei mundabantur, quia baptismus Judaeis et gentibus prodest. Hyssopo quae fidem significat aqua illa aspergebatur, quia fide mundantur corda, et sine fide non prodest baptismus. A viro mundo hoc fiebat, quia vere mundi debent esse ministri Ecclesiae, qui personam Domini portant. diator est, id est medi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet sp̃nalem. Extra castra iherusalem iussa est cre¬
mari. & puto quia concrematio signum est resurrectio¬
nis. Natura enim igniis est ut insuꝑnamoueatur. ce
in eum conũtitur quod crematur. & ip̃m uerbum crema¬
re degreco inlatinum ductum scđ̾m gretum asuspensi¬
one dicit᷑. In conspectu eleazar cremata dr̃. quia illis ap¬
paruit resurrectio xp̃i. qui futuri erant regale sacerdoti¬
um. Pelliseiꝰcum carne. & sanguis cum sferrore. combn¬
sta di cuntur. quia ñ solum substantia mortaliscorꝑis
etiam contumelia & ab iectio plebis. que nomine stercoriꝰ
spes. que insuꝑnis firmiter habitat᷑. ysopus fides. que
cum sit humilis. radicib heret inpetra. Coccinum est ca¬
ritas. quia fernorem sp̃c igneo colore testatur. hec tria
Aebent mitti in medium combustionis. id est inresurre¬
ctionem xp̃i. ut cum illo abscondita sit uita nr̃a. Cinis
antem̃ idest reliquie combustionis & interfectionis fa¬

Expanded text:
pertinet spiritualem. Extra castra jussa est crepertinet spiritualem. Extra castra jussa est cremari, puto, quia continuatio signum est resurrectionis. Natura enim ignis ut in superna moveatur, et in eum convertitur quod crematur, et ipsum verbum, cremare, de Graeco in Latinum ductum; secundum Graecum a suspensione dicitur. In conspectu Eleazar cremata dicitur, quia illis apparuit 253 resurrectio Christi, qui futuri erant regale sacerdotium. Pellis ejus cum carne, et sanguis cum stercore combusta dicuntur, quia non solum substetiam contumelia et abjectio plebis, quam nomine stercoris spes quae in supernis firmiter habitat; hyssopus fides, quae cum sit humilis radicibus haeret in petra. Coccinum est charitas quia fervorem spiritus igneo colore testatur. Haec tria debent mitti in medium combustionis, id est in resurrectionem Christi, ut cum illo abscondita sit vita vestra. Cinis autem, id est reliquiae combustionis et interfectionis fa
Abbreviated transcription (Latin):
qui sunt membra eiꝰ habeat uicium. insetamenñ ha¬
bet. Et non est positum suꝑeamiugum. quia non est sub¬
iugata iniquitati. immo ei subiugatos inueniens lib̾a¬
uit. et eorum uncula disrupit. & potestatem ponendi
animam & iterum sumendi habuit. Non ad aaron.
sed adeleazar data dicitur. quia ñ ad tempꝰ quod tunc
erat. sed ad posteros illiꝰ sacerdotii dñipassio erat ꝑuen¬
tura. Eiecta est extracastra. Sic ce dominꝰ ex traciuita¬
tem eiectus est &ẽ eiecta est in locum mundum. quia do¬
minꝰ non habuit causammalam. Occisa est inconsꝑectu
eleazar. & sic occisa est caro xp̃i inconspettu eorum qua a
rp̃o futuri erant in nouo testamento domini sacerdotes.
Enis sanguinem asꝑsit contra faciem testimonii septies.
sanguinem. Ideo contra faciem testimonii. quia ñ alit̃
declaratum est. quam fuerat diuino testimoiuo p̃nun¬
tiatum. Ideo septies. quia ip̃e numerꝰ ad mundiciam

Expanded text:
qui sunt membra ejus habeat vitium, in se tamen non haqui sunt membra ejus habeat vitium, in se tamen non habet, et non est positum super eam jugum, quia non est subjugata iniquitati, imo ei subjugatos inveniens liberavit, et eorum vincula dirupit, et potestatem ponendi animam, et iterum sumendi habuit. Non ad Aaron, sed ad Eleazar data dicitur, quia non ad tempus quod tunc erat, sed ad posteros illius sacerdotii Domini passio erat proventura. Ejecta est extra castra, sic et Dominus extra civitatem ejectus est; et ejecta est in locum mundum, quia Dominus non habuit causam malam. Occisa est in conspectu Eleazar, sic iam futuri erant in nouo tesEjus sanguinem aspersit contra faciem testimonii septies, issionem peccatorum: ideo contra faciem testimonii, quia non aliter declaratum est, quam fuerat divino testimonio praenuntiatum. Ideo septies, quia ipse numerus ad munditiam
Abbreviated transcription (Latin):
isto cinere fiebat aqua asꝑsionis. im̾e mundabantur a
contactu mortuorum. Ait enimsic. Omnis enim anima
hominis. qui tetigerit mortuum. mimunda erit. Septem
dieb hic purificab̾r die tertio & septimo & mundus erit.
Siuero ñ purificatus fu̾it. non erit mundus om̃is qui de¬
tigerit mortuum. & mortuus fuit non purtficatus tab̾¬
tur anima illa ex isrł. Item ait: & accipiens ysopum tin¬
get iaqua uir mundus. & asꝑgent suꝑ donium. & suꝑ
uasa & suꝑ animas. Uitula rufa. caro xp̃i est infirma. fe¬
mineus enim sexus positus est ꝓpter infirmitatem carna¬
lem. Rifa est quia passione caro xp̃i est cruenta. Hanc
accipiunt a moyse. qui est figura legis. quia scd̾m legẽ
sibi uisi sunt occidere xp̃m. quia scdm ipsos sabbatum
soluebat. & obseruationes legitimas ꝓłanabat. Sineni¬
cio est nnienca. quia mimunis apeccato caro xp̃i. Ad con¬
firmationen autem repetit dicens. que non habet in se
uicium. uł ad determinationem. scił quod &e si maliis.

Expanded text:
isto cinere fiebat aqua aspersionis, unde mundabantur a contactu mortuorum. Ait enim: Omnis enim anima hominis qui tetigerit mortuum, immunda erit septem diebus . Hic purificabitur die tertio et septimo, et mundus erit; si vero non purificatus fuit, non erit mundus. Omnis qui tetigerit mortuum, et mortuus fuerit non purificatus, tabetur anima illa ex Israel. Item ait: Et accipiens hyssopum tinget in aqua vir mundus, et asperget super domum, et super vasa, et super animas . Vitula rufa est caro Christi infirma. Femineus enim sexus positus est propter infirmitatem carnalem. Rufa est, quia passione caro Christi cruentata est. Hanc accipiunt a Moyse qui est figura legis, quia secundum legem sibi visi sunt occidere Christum, qui secundum ipsos Sabbatum solvebat, et observationes legitimas profanabat. Sine vitio est juvenca, quia immunis a peccato caro Christi. Ad confirmationem autem repetit, dicens: Quae non habet in se vitium, vel ad determinationem, scilicet quod et si in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
aminori probat. quia ꝑilla legalia fiebat munclatio
redemptio enim id
est quia sanguis hyr¬
aut taurorum¬
& cinis uitule asꝑ¬
inemoriam passio¬
nisxp̃i. inqͥuinatos
sandificat id est a
peccato mundat.
mundationem. ñ
anime sedcarnis qͥa
apena legis lib̾at.
Omnis enim anima¬
hominis que mortu¬
um tetigerat ĩmun¬
da erat. Septem dieb
purifica batur autẽ¬
die tercio. & die sep

Expanded text:
a minori probat, quia per illa legalia fiebat mundatio ca minori probat, quia per illa legalia fiebat mundatio cdemptio, enim, id est quia, sanguis hircorum et taurorumcinis vitulae asmemoriam passioristi, inquinatos sanctificat, id est a peccato mundat, emundationem, non animae, sed carnis, poena legis liberat. Omnis enim animahominis qui mortuum tetigerat, immunat septem diebus; purificabatur autedie tertio et die sep
Abbreviated transcription (Latin):
pronobis. Qũando pro nobis pugnauit quasiuictas
qua erat fixuis diabolum occidit. & inde rer nr̃. Sacer¬
dos autem quid pronobis optulit: nichił mundumin¬
uenit in hominib quod offerret proeis seipsum optu¬
lit. Scce munda ce felix & uera uictuna. Carnem enim
de utero uirginis accep̃it. ut mundam offerret ꝓumim¬
dis. Hanc uocat tabernaculum dicens. xp̃c pontifex id¬
est dator futurorum bonorum intrount semel in sancta.
neq per sanguinem taurorum hyrrorum & uitulorum.
secdper ꝓprium sanguniem: ip̃e dico tab̾natulum per
ampliuis & perfectins ñ manitfactum. id est non huius
creationis udest ꝑ carnem que plura bona confert &e ꝑfi¬
cit quede sine semine uiri concepta est & formata. assi¬
stens patri ad interpellandum: dico quod introiuit in
sancta pꝓprium sangumem. ꝑ hoc in uenta a nobis uel
axp̃o. nobis eterna redemptione quia redempti sunt et¬
ni. que redemptio non potuit inueniri millis legalibe

Expanded text:
pro nobis. Quando pro nobis pugnavit, quasi victupro nobis. Quando pro nobis pugnavit, quasi victude cruce in qua erat fixus, diabolum occidit: et inde rex noster. Sacerdos autem quid pro nobis obtulit? nihil mundum invenit in hominibus quod offerret, pro eis seipsum obtulit. Ecce munda, et felix et vera victima. Carnem vero de utero Virginis accepit ut mundam offerret pro immundis. Hanc vocat tabernaculum, dicens: Christus pontifex, dator futurorum bonorum, introivit semel in sancta, neque per sanguinem taurorum, hircorum aut vitulorum, sed per proprium sanguinem. Ipse, dico, peamplius, non manufactum, id est non hujus creationis, id est per carnem quae plura bona confert et perficit, quae et sine semine viri concepta est et formata. Assistens Patri ad interpellandum. Dico quod introivit in sancta per proprium sanguinem, per hoc inventa, a nobis vel a Christo nobis aeterna redemptione, quia redempti sunt aeterni, quae redemptio non potuit inveniri in illis legalibus
Abbreviated transcription (Latin):
culum idest celum.
Nomine nempesig
nificantis id est taber¬
natuli designat sig¬
nficatum idest celũ.
ꝑamplius quia plu¬
res capit quam illd
terrenum. & perfe¬
cturs quia ibiest eterna beatitudo:. łabnatulum dico ñ
manuifactum non dico non factum oꝑatione dei. sed ho¬
minis. Uñ exponendo subditur. idest non hunis treatio¬
nis. cuius fuit illud inheremo i dest humane. sicut fu¬
it illuduetus quod fixit homo: sed hoc longe aliter
adeo fac̾tum est. Int̾eount dico. neq ꝑ sanguinem ta¬
urorum hẏrcorum ce utulorum effusum ut inueteri
testamento fiebat. sed per proprium sanguinem intͦi¬
uit insanct̾a idest in celeste tab̾natulum. scił in sancta
Introut dicosemel. Uł per sanguinem dico fusum se¬
mel. quia ñ est opus iterari quia perfectum est. irł ita:
ut ꝑtab̾naculum accipiatur xp̃icaro quam ꝓnobis op¬
tulit. inqua & diabolum expugnautt. Est emm xp̃c rex
ce sacerdos. Rex pugnauit ꝓ nob̾. sacerdosoptulit se

Expanded text:
culum, id est coelum, nomine nempe ificantis, id est tabernaculi, designat sigficatum, id est coelum. Per amplius, quia plres capit quam illud terrenum; et perfectius, quia ibi est aeterna beatitudo. Tabernaculum non manufactum, non dico non factum operatione Dei, sed hominis. Unde exponendo subditur: Id est non hujus creationis, cujus fuit illud in eremo, id est humanae, sicut fuit illud vetus quod fixit homo, sed longe aliter a Deo factum est. Introivit, dico, neque per sanguinem taurorum hircorum, aut vitulorum, effusum, ut in Veteri Testamento fiebat; sed per proprium sanguinem introivit in sancta, id est in coeleste tabernaculum, scilicet in Sancta Introivit, dico, semel per sanguinem, dico, fusum semel quia non est opus iterari, quia perfectum est. Vel ita, ut per tabernaculum accipiatur Christi caro quam pro nobis obtulit, in qua et diabolum expugnavit. Est enim Christus rex et sacerdos: rex pugnavit pro nobis, sacerdos obtulit se
Abbreviated transcription (Latin):
tua oꝑa habet uł facit. hoc merito xp̃c prestat. in cuiꝰ
figura illa legalia precesserunt. Hyrcus enim significat
xp̃m. ꝓpter similitudinem carnis pectati. & taurus. qͥa
duorũ testam̃torum cornib uentilat in imicos. De in¬
uenca autem rufa. cuiꝰcinerem adaquam asꝑsionis¬
eorumq emund ationem qui mortuum tetigeruit
perficere lex mandauit. non est tacendum. euidentis¬
simum enim in ea signum noui testam̃ti p̃lignratur.
De hac legitur inlemtico in libro numeri. dm̃ cdixisse
moysi. loquere filiis isrł. & accipiant ate iuuencam
ritam sine uicio. que non habet uitiuminse. & non est
positum suꝑ eam iugum. & dabis eam ad elearar saterdo¬
tem. & ectient eam extra castra in locum mundum. & occi¬
dent eam inconspectu eius. & accipiat eleazar sanguinem
enis. & asꝑget contra faciem testimonii septies. & crema¬

Expanded text:
tua opera habet, vel facit. Hoc merito Christus praestat, in cujus tua opera habet, vel facit. Hoc merito Christus praestat, in cujus figura illa legalia praecesserunt. Hircus enim significat Christum propter similitudinem carnis peccati; et taurus quia a duorum Testamentorum cornibus ventilat inimicos. De juvenca autem rufa, cueorumque mundationem qui mortuperficere lex mandavit, non est tacendum. Evidentissimum enim in ea signum Novi Testamenti praefiguratur. De hac legitur in libro Numeri Dominus dixisse Moysi: Loquere filiis Israel; Et accipiant a te juvencam rufam sine vitio, quae nec habet in se vitium, et non est impositum super eam jugum, et dabis eam ad Eleazar sacerdotem, et ejicient eam extra castra in locum mundum, et occident eam in conspectu ejus, et accipiet Eleazar sanguinem ejus, et asperget contra faciem testimonii septies, et crema
Abbreviated transcription (Latin):
erat. & hic nichil
aliud intelligendũ¬
esse uideo inquina¬
tionem. nͥ contactũ¬
mortui hommnis.
bel sc̃ificat in quina¬
cula lepre. ualens¬
ad emundationem
carnis. id est ut ca
luantomnagis. Quasi. oe si hoc est: quantomagis san¬
guis xp̃i qui optulit deo semet ip̃m immacłatum alius
sangis non est immatulatus: optulit dicoper sp̃m
sc̃m omnia ei dictantem. Uł immacłatum dico ꝑ sp̃m
sanctum de quo conceptus immunis apeccato fuit emũ¬
il abit ñ carnem tantum sed etiam interiorem consci¬
entiam nr̃am ab oꝑib mortuis id est apeccatis. que qui
tangit consentiendo inquinatur. sicut qui tan gebat
mortuum comquinabatur. net intrat iste incelum sic̃
nec ille iutemplum: emundabit apectatis dico ad serui¬
endum deiceps per iusticiam deo uuenti: Quasi. Mul¬
tomagis. Et uota quod duo efficit sanguis xp̃i. apeccato
scił munclat. & restituta lib̾tate. ftic̃ serure dõ qͥdat um̃e qͥ
est ex se uita niuens. Nemo gͦ potest ei seruire. qui mor¬

Expanded text:
 hic nihil aliud intelligenduesse inquinationem, nisi contactumortui hominis. Vel, sanctificat inquincula leprae, valensad emundationem carnis, id est ut carQuanto magis. Quasi dicat. Etsi hoc est, quanto magis sanguis Christi qui obtulit Deo semetipsum immaculatum, alius sanguis non est immaculatus. Obtulit, dico, per Spiritum sanctum, omnia ei dictantem. Vel immaculatum, dico, per Spiritum sanctum, de quo conceptus et immunis a peccato fuit. Emundabit, non carnem tantum, sed etiam interiorem conscientiam nostram ab operibus mortuis, id est a peccatis, quae qui tangit consentiendo inquinatur, sicut qui tangebat mortuum coinquinabatur, nec intrat iste in coelum, sicut nec ille in templum emundabit a peccatis. Dico, ad serviendum, deinceps per justitiam, Deo viventi? Quasi dicat: Multo magis. Et nota quod duo efficit sanguis Christi a peccato scilicet mundat, et restituta libertate facit servire Deo qui dat vivere, qui est vita ex se vivens. Nemo ergo potest ei servire qui mor
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinem redeant.
Quasi. Apparebitis
ut hoc sit: ergo morti¬
fuate membra ur̃a id
est partes ueteris ho¬
peccata simulsunt:
cupiscentias. que sunt
suꝑ terram id est ter¬
renis & carnalib dominant᷑ scił fornicatio
bra appellat. ut post acceptam ũitatis rationem. borie uite
oꝑ am darent. Multum enim obest scire rationem m̃. & ñ
ter legitimum comibiuim. Immundiciam. que est contra
nes discurrentem: concupiscentiam malam id est de aliena
uxore ul de aliare: ce auaritiam. que si non corpꝰ animam

Expanded text:
suetudinem redeant. Quasi dicat: Apparebitis Ut hoc sit: Ergo mortcate membra vestra, id est partes veteris hopeccata simul sunt cupiscentias, quae sunt  terram, id est terrenis et carnalibus dominantur, scilibra appellat, ut post acceptam veritatis rationem bonae vitae operam darent. Multum enim obest scire rationem veri, et aeter legitimum connubium; immunditiam, quae est contranes discurrentem; concupiscentiam malam de aliena uxore, vel de alia re; et avaritiam, quae si non corpus, tam
Abbreviated transcription (Latin):
qne in eungłio dñs ait. tempris amatorum nrũ¬
rum ñ dum eẽ ꝑatum. Tempꝰ emm ur̃e głe non dum nenit.
quia ñ dum uenit estas idẽ xp̃i aduentus. uͥ discernentua
arbores fructuose asterilib: sed gła amatorum mundi sem
pus ur̃m non dum aduenit: sed tempꝰ tempꝰ terrena aman¬
tium semꝑ est ꝑatum. Et addit: cum aũ xp̃c apꝑarnerit.
dignatus est hoc dicere : tempꝰ urm semꝑ est ꝑatum. tempꝰ
meum ñ dumaduenit. Moritficate. P ost rationes deple¬
to adomnes de morib ĩubdlitr. ã monet ne ad porem con

Expanded text:
quae in Evangelio Dominus ait, Tempus amatorum murae nondum venit, quia nondum venit aestas, id est Christi adventus, ubi discernantur arbores fructuosae a sterilibus; sed gloria amatorum mundi semppus vestrum nondum advenit, sed tempus terrena amantium semper est paratum. Et addit, cum autem Christus apparuerit. dignatus est hoc dicere: Tempus vestrum semper est paratum, tempus meum nondum advenit . Mortificate. Post rationes de pleio ad omnes de mo
Abbreviated transcription (Latin):
luiii dicoque sursumsinit. muenta autem¬
terłaM. iocundahabete: &e hoc est quod subdit.
Sapite cuam intelligñtia ce caritate que sursum sunt non
hiis mortui estis. U nde subdit. Mortu enim. Quasi. Ideo
quesursum sunt querite ñ que suꝑ t̾ram. quia mortmn estiᷤ¬
ortiuemimestis: mundans õe aadus

Expanded text:
ite dico, quae sursum sunt; inventa autem jucunda habete. Et hoc est quod subdit: Sapite intelligentia et charitate quae sursum sunt; nonhis mortui estis. Unde subdit: Mortui enim quasi dicat: Ideo quae sursum sunt quaerite non quae supra terram, quia Mortui estis, mundanis et caduci