comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne que uim h̃t diuam .
ad muitatur miquirm est.
ꝙ .n. tam firmũ edificiũ
est. ut fluminis: añ maris
aut tempest. icis. aũ tuine:¬
ant incendii: ant tremot᷑.
uim sustinere possit. ¶ Ide̾
seruius pntat si contron̾sia
aque ĩsulam subũtit. dem̃
stipłatoris edificia cecid̾im.¬

Expanded text:
m habet divinam. admittatur, iniquum erit: quo enim tam firmum aedificium est, ut fluminis aut maris aut tempestatis aut ruinae incendii aut terrae motus vim sustinere possit? Idem Servius putat, si controversia aquae insulam subverterit, deinde stipulatoris aedificia cecid
Abbreviated transcription (Latin):
quo ex euina intinarum
ediuiti ꝑierint: ag̾e exsti¬
pulatũ pot̾. licet un̾c cũ
stipularetur. Nceres eiuꝰ¬
non fuerint. ¶Emptor p̃¬
dii si añ tradicõm scipłatꝰ
sit cautũ ħebit de eo damp
uenditor sñ culꝑa stipłati
non potuit. ⁊ ob ħ emꝑtor
stipłatus fu̾it nõ ne damp¬
num ꝑaciatur. in ⁊ ħ dãꝑ.

Expanded text:
uina uicinarum aedium perierint, agere ex stipulatu potest, licet tunc, cum stipularetur, hae res non fuerint. Emptor praedii si ante traditionem stipulatus sit, cautum habebit de eo damnouenditor sine culpa stipulari non potuerit et ob hoc emptor stipulatus fuerit? nonne damnum patitur? an hoc
Abbreviated transcription (Latin):
satis dec. suo.n. noĩe id frẽ
Sine corporis dñs sine is qͥ
ius ht. uc pura seruititõe
de damꝑno infecto caueat
puto eumꝰ ꝓmitt̾e debere
non satifdare qr suo nõie
facit id nõ alieno. ¶ Cum
inter edes meas ⁊ tuas sint
alie edes non uicõse uidend̾
ẽ utrũ tn solus mͥ canete

Expanded text:
tisdet: suo enim nomine id facit. Siue corporis dominus siue is qui ius habet ut puta seruitutem de damno infecto caueat, puto eum repromittere debere, non satisdare, quia suo nomin‹e› id facit, non alieno. Cum inter aedes meas et tuas sint aliae aedes non uitiosae, uidendum est, ut‹r›um tu solus mihi cauere
Abbreviated transcription (Latin):
aut dederim sum dolo malo.
Si quis metu ruine discessit
de possiõne siquidem cũ ad¬
innare tem non poss id fc̃e
ꝑsenerasset. ꝙ si cñ posset
succuerere maluit relinq̃¬
re amisisse eum p̾toris b̃n¬
ficium neq si pꝰea succurri
sibi uelit audiendum eum.¬

Expanded text:
alo. Si quis metu ruinae decesserit possessione, si quidem, cum adiuuare rem non posset, id fecit, perseuerasset: quod si, cum posset succurrere, maluit relinquere, amississe eum praetoris beneficium neque, si postea succurri sibi uelit, audiendum eum.
Abbreviated transcription (Latin):
prospicit de dampno non dũ
fc̃o eum cet̾e iccõnes ad dãp¬
na . x contigerunt sartienda
ꝑtineant aut in legĩs aquile
accõne ⁊ aliis dedampnou̾o
fco nich hoc edc̃o cauetur cũ
enim anmalia nec noxam
cõmiserunt non ultra nos
soleant ou̾are qrͣ ut noxe
dedinras multo magis enq̃
iam̃ caccẽt ultra non debẽt
on̾are p̾sertim trm tes qͥdẽ¬

Expanded text:
c edictum prospicit damno nondum facto, cum ceterae actiones ad damna, quae contigerunt, sarcienda pertineant, ut in legis Aquiliae actione et aliis. de damno vero facto nihil edicto cavetur: cum enim animalia, quae noxam commiserunt, non ultra nos solent onerare, quam ut noxae ea dedamus, multo magis ea, quae anima carent, ultra nos non deberent onerare, pr
Abbreviated transcription (Latin):
rib ꝯpetit adu̾sus eum quo
qui opus fecituł fcm̃ intum
hũit interdĩo lotus erit. ¶pla¬
nesiqueratur an in heredem
eius qui opus fecit int̃dc̃m s
opetit. Sciendum ẽlabionẽ
eristimassem id ꝙ ad eum per¬
sienit dum tarat dari oꝑte¬

Expanded text:
ribus competit. Aduersus ipsum quoque, qui opus fecit uel factum ratum habuit, interdicto locus erit. Plane si quaeratur, an in heredem eius, qui opus fecit, interdictum hoc competat, sciendum est Labeonem existimasse in id quod ad eum peruenit dumtaxat dari o
Abbreviated transcription (Latin):
opis nom fieret quade re agit᷑
issa fi̾t it in ea c̃a eẽt ut cemͣ¬
ti debͥet fcm̃ ẽ id restituas inter¬
fiat ui uice nũtiacõnis omissa
satis dacõ de opece restituendo
toris fac̃e inidetur ⁊ ĩo ħ destrue
cogitur sine. intẽ uacuus lot᷑
sit ubi uunciatũ ẽ sũ edifitã¬

Expanded text:
de re agitur, issa fieret aut in ea causa esset, ut remitti deberet, factum est, id restituas'. Interfiat uel uice nuntiationis missae satisdatio de opere restoris facere videtur et ideo hoc destruere cogitur. Sive autem vacuus locus sit, ubi nuntiatum est, sive aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
sit aut ꝑte ħeat quo minus
satis detur quo minꝰ illi in eo
satis dedit ⁊ enim ꝑtinet ad
detuis urb m̃ edificia nõ dere¬
linqui nec qͥcꝙͣ int̃est iure
quis edificer au non uire e¬
dificer cũ sit securus is qͥ epꝰ
ñ illud ã ꝑse stat quo minus
satiscetur. ꝓide si satis da¬
tum ũ ẽ s repmnissum inter¬
dc̃o huiclocũs nõ eeit neq n.
pmittendũ inpublico fiunt¬
edificare priusꝙͣ appareat ꝯͦ
iute quis edificet ⁊ sisatis da
stenit ꝓnũciatorẽ quo minus
satis detur nec si nonstat ĩ¬
terdc̃m cessat.¶ HNocint̃dẽm¬

Expanded text:
sit aut per te stat, quo minus satisdetur: quo minus illi in eo satisdedit: etenim pertinet ad decus urbium aedificia non derelinqui. Nec quicquam interest, iure quis aedificet an non iure aedificet, cum sit securus is qui opuet illud" aut per te stat, quo minus satisdetur". Proinde si satisdatum non est, sed repromissum, interdicto huic locus non erit: neque enim permittendum fuit in publico aedificare, priusquam appareat, quo iure quis aedificet. Et si satisdatstetit per nuntiatorem, quo minus satisdetur, nunc non stat, interdictum cessat. Hoc inte
Abbreviated transcription (Latin):
niciare opiis nouũ pot̾o
nam serututes quedam
internenientib mediis lo¬
cis uł publitis uł pͥuatis
e̾e possunt. ¶Qui opus no¬
mĩuũtiat si quid oꝑis iã
fc̃m erit intestacõm refre
deb ut apꝑareat quidfcm̃¬

Expanded text:
ntiare opus nouum potero: nam et seruitutes quaedam interuenientibus mediis locis uel publicis uel priuatis esse possunt. Qui opus nouum nuntiat, si quid operis iam factum erit, in testationem referre debet, ut appareat, quid
Abbreviated transcription (Latin):
tibi neꝙͥ contra leges inꝑu
debebis. qm̃i de co õꝑe alieno
iure contendo nõ meo ⁊ tã¬
qmͣ alienus ꝑetitor reꝓmis¬
sione contentus ẽe debeo
uis donec remissio nũciacõir
siat. tunc eiũ si ius edificãdi

Expanded text:
tibi, ne quid contra leges in debebis, quoniam de eo opere alieno iure contendo, non meo, et tamquam alieni iuris petitor repromissione contentus esse debeo.uel donec remissio nuntiationis fiat: tunc enim, si ius aedificandi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ita demũ ꝯmtatur siui¬
dicatum fu̾it siue ante rem ⁊¬
iudicatam c̃a aliqua q̃ accid̃it
ueq res defendatur ⁊ide doloma¬
lo subicitur clansu lasopus
aũt fcm̃ accipimꝰ non si miñ
uł alt̾̃m cementũ sunt põitum.
opis ⁊ qͣ facies quedam fc̃a
oꝑis. ¶ Siue aute res iudicẽe
siue res nõ defendatur stipło
si ita restitutũ nõ erit qnͣti ca
res erit tantam peccimam
dabit si ħ pecitori placũnt.

Expanded text:
ut ita demum committatur, si iudica tum fuerit siue ante rem iudicatam causa quae acciderit neque res defendatur: et de dolo malo subicitur clausula. Opus autem factum accipimus non, si unum uel alterum cementum fuit impositum, operis et quasi facies quaedam facta operis. Sive autem res iudicetur sive res non defendatur, stipultuatur: quod si ita restitutum non erit, quanti ea res erit, tantam pecuniam dabit, si hoc petitori placuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
nunciato locũ hebit. ¶ Sim
loco cõi ꝙͥ fiat muitiatio lo¬
cum h̾ebit adu̾sus neciautu
plane si unus ioc̃m incõi
loco faciat nõ possum ego
sotius opus noni einũtia¬
re. ¶S eum ꝓhibebo cõi di

Expanded text:
nuntiatio locum habebit. Si in loco communi quid fiat, nuntiatio locum habebit adversus vicinum. plane si unus nostrum in communi loco faciat, non possum ego socius opus novum ei nuntiare, sed eum prohibebo communi
Abbreviated transcription (Latin):
Tsi saris dacõm ñ dabit
submonendus erit ab
nomine intendic debñt ei
denegari. ¶Et tutori uel
curatori oꝑus nouĩ recte

Expanded text:
si satisdationem non dabit, summovendus erit ab nomine intendit, debent ei denegari. Et tutor et curator opus novum recte
Abbreviated transcription (Latin):
uecitõm. ad p̃torẽ ueniendi
⁊ dẽsiderandi ut omissa fu̾it
iinciac̃o. ¶Qͥ ꝓ curatorio
uomine nuciauerit si non
satis dabit eam rem ditm ra¬
tam h̾iturum nunciac̃o o̾i
modo remiitur ⁊̃ si n̾us sit
ꝓturator. ¶Qͥ temissionẽ
absentis noinine defiderat.

Expanded text:
em ad praetorem veniendi et desiderandi, ut missa fieret nuntiatio. Qui procuratorio nomine nuntiaverit, si non satisdabit eam rem dominum ratam habiturum, nuntiatio omni modo remittitur, etiamsi verus sit procurator. Qui remissionem absentis
Abbreviated transcription (Latin):
suisse ꝓtam tupi tam q ĩudio¬
multro uenente penam statue¬
¶ Sicut mincare cãm nemo togit᷑
ita lib̾um arbitriũ desistendi ei
repsem̃t delatorẽ audiendũ uolẽ¬
tem alite defist̾e. subi meidatorẽ
sbtraccum queratur. ¶alistͣtus
E eodem delatore am crã solet
datoris. si postea desistat p̾tendens
mandatorem cande decessisse pum¬

Expanded text:
 tam turpi tamque inuidioin ultro uenientem poenam statuere.Sicut nuntiare causam nemo cogitur, ita liberum arbitrium desistendi ei rescripserunt delatorem audiendum uolentem a lite desistere, si sibi mandatorem subtractum queratur. 23 Callistratuse eo delatore, qui causam solus datoris, si postea desistat, praetendens mandatorem causae decessisse, pun
Abbreviated transcription (Latin):
Es ane incõtron̾sia sum nõ deb̾e
aprocuratore tesaru disthi s de¬
ferenda est. eat uendicacõ ut di
hrde pirgure ĩnocenciam mor¬
tui distccom bonoꝵ suspendi nis¬

Expanded text:
e in controuersia sunt, non debent a procuratore Caesaris distrahi, sed differenda est eorum uenditio, ut diuherede purgare innocentiam mortui, distractionem bonorum suspendi ius
Abbreviated transcription (Latin):
sufructuario scipłatur mucilis est
aut fructuario scipłetur recte scipł¬
acur. Santumenim solucõnris
missumest ⁊ ꝙ celsus̃ait. si item
rursum lege ariqua ẜuus effectus
siuals argunentousus est ut si
lu̾it deindehusdem cabuł ⁊ peg̾it
tenrice. hic enĩeatem nains est
ꝙͣ te dacurum spopondisti ut uide¬
acur mag̾ obligacõ cessare. ꝙͣ ex¬
fiet. siea mentedissolutã eẽ nauẽ
bosuerit ut inalics usus ꝯu̾cantur¬
nauis sicut illealius homeesta
Rouẽ huisi simił area inquactifi¬
enĩ insule area est ⁊ quidẽ maxima
mius si ẜnus ꝓurissus abhostibus
captus est hic mena potinõ potest
qiͣ antediem ssi reoieri pͣ lmno

Expanded text:
tur, inutilis est aut fructuario stipul‹e›tur, recte stipulatur: tantum enim solutionis missum est, quod Celsus ait, si idem rursus lege aliqua seruus effectus simili argumento usus est, ut, si luerit, deinde isdem tabulis compegerit, teneri te: hic enim eadem nauis est, quam te daturum spopondisti, ut uideatur magis obligatio cessare quam exfiet, si ea mente dissolutam esse nauem posueris, ut in alios usus conunauis, sicut ille alius homo est. non est his similis area, in qua aedifienim insulae area est et quidem maxima, mus, si seruus promissus ab hostibus captus sit: hic interim peti non potest quasi ante diem, sed si redierit postliminio,
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti fidenissoris ꝙ uẽteres ĩo
cur diligentem debitore admo¬
intu ica negociũ suũ gesturu
fuisse si nich hor int̾ueĩat utꝰ¬
tior ꝯͣctus añsoluet᷑. ¶Sunaior

Expanded text:
ueluti fideiussoris. quod ueteres ideo tur diligentem debitorem admonitum ita negotium suum gest‹u›rum fuisse. si nihil eorum interueniat, uetustior contractus ante soluetur. si maior
Abbreviated transcription (Latin):
gauit ⁊ soluit si ea resacreoitore
ercta est dicendũ est maritũ
exdotis ꝓ missione ag̾e posseac
sistatulibum rem uesb̃ iccẽ
legata dotis noĩe ꝓfilia pr̃ sol¬
uisset. loarum enirerũ solucio
non põt nisi exeuentu libare .s.
quo cãu c̾tum erit maneteeaᷤ¬
Diu̾sum respondetur meapocu¬
nia siuete ꝙͣ pr̃omis post mortẽ
lib̾ti ꝑ famana maufert. Hec eĩ
creditore cͥcumscͥptus inremex
causa debui solutam rescituitur
Reautem castrensis peculii sol
residereapuo euinciri soluta est
pri mortuo intestato filio. S tc̃
ad ꝯsita creditur cum filius deces¬
sit ⁊ uiriq cun fu̾it euentus de¬
clarat sitq ⁊ħ̾ exhiis que post fac¬
tis inp̾t̾itum quid fuit declarẽt.¬
¶ Michi .x. darepure aut ticio h̾sis¬

Expanded text:
gauit et soluit. si ea res a creditore euicta est, dicendum est maritum ex dotis promissione agere posse, ac si statuliberum remue sub condicione legatam dotis nomine pro filia pater soluisset: harum enim rerum solutio non potest niscasu certum erit remanere eas.Diuersum respondetur in ea pecunia siue re, quam patronus post mortem liberti per Fabianam aufert: haec enim creditore circumscriptus in rem ex causa debiti solutam restituitur. Rem autem castrensis peculii solvresidere apud eum, cui soluta est, prius mortuo intestato filio: sed tunc adquisita creditur, cum filius decesserit: et utique cuius fuerit, eventus declaret sitque et hoc ex his, quae post factis, in praeteritum quid fuerit, declarent. Mihi dare decem pure aut Titio
Abbreviated transcription (Latin):
ipsona scipulantis. Si ticio solu¬
cum non eẽt at ubi simplr̾ sibi
aut tioõ scipłatur solucõis tm̃ cã
adbibetur ticins ⁊ io .u. ei solut¬
is remanebunt reliqua .u. mob¬

Expanded text:
sona stipulantis, si Titio solutum non esset. at ubi simpliciter 'sibi aut Titio' stipulatur, solutionis tantum causa adhibetur Titius et ideo quinque ei solutis remanebunt reliqua qu
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ita recipipõt. si pecuniam
rem uł pupilli uł furiosi u̾sa est
alicer implesseꝯdicõm intlłigẽ¬
dus est ꝙͣ siex nolunitate ẜi deoĩ¬
tur. Idem respondendumest. sisti¬

Expanded text:
idque ita recipi potest, si pecunia in rem uel pupilli uel furiosi uersa est,aliter implesse condicionem intellegendus est, quam si ex uoluntate serui dedit. idem respondendum est i
Abbreviated transcription (Latin):
nie curꝰu ꝯͣttus croditor accep¬
to fac̾e d. Nec marbitrio eis
euanescit que rõ facet ut obli¬
ga cõ debiti soluatur. ¶dem
stracõne cessande paior hẽbit᷑
cã eius pecume quesub infam¬
ia debetur mnox eius q̃pena ꝯtim¬

Expanded text:
e contractus creditor accepto facere debet nec in arbitrio eius euanescit: quae ratio facit, ut obligatio debiti soluatur. 97 Idstratione cessante potior habebitur causa eius pecuniae, quae sub infamia debetur: mox eius, quae
Abbreviated transcription (Latin):
nõ int̾ciᵈ. qr ec fic scipłari possumꝰ
in aut ticidcum capite niiutus
ert dari. Namfifuriosiur pupil¬
li ꝑsona adiecta sit itatutori uł cu¬
racoripecumarecte dabitur. sicut¬
ꝯdiconis quo implendeca. rec¬
tepecumacutoriur curatoridatͦ
Q quidẽ hẽo ⁊ pͥega sus prtau̾nt¬

Expanded text:
 et sic stipulari possumus: 'mihi aut Titio, cum capite minutus erit, dari?' Nam si furiosi uel pupilli persona adiecta sit, ita tutori uel curatori pecunia recte dabitur, si condicionis quoque implendae causa recte pecunia tutori uel curatori datur. quod quidem Labeo et Pegasus putau
Abbreviated transcription (Latin):
tenecurobro ꝙ debitoremei non
ꝯuenit ti iudicio cumri alt̾o lecep¬
tolisatur alt̾ nec sidampnatuscil¬
torsoluerit. ea reaꝓderit debicora
gendumut ei pupillis adu̾sus
dicor adebitore culpasua acãceci¬
det ꝓpe est ut accõnemandan nł
amandatore ⁊ sequidebeat cum
ip̃ius uicio acciderit ne manda¬
tori possĩt accõmib credere.¬
i int̾ eniptorem ⁊ uendicors
uen̾it prius qm aliquid exal

Expanded text:
uod debitorem eius non conuenit, neque iudicio cum altero accepto liberatur alter nec, si damnatus tutor soluerit, ea res proderit debitori: gendum, ut ei pupillus aduersus ditor a debitore culpa sua causa ceciderit, prope est, ut actione mandati nihil a mandatore consequi debeat, cum ipsius uitio acciderit, ne mandatori possit actionibus cedere.Si inter emptorem et uenditorem conuenerit, priusquam aliquid ex al
Abbreviated transcription (Latin):
ficile est dr̃e cãm iuris honorarii
quepotuit auxilio ininorẽẽ reci¬
ne fidenssĩonis obligacõmque
pͥncipalis fuit ⁊ ꝯcui fidenssioris
accessit sine contemplacõe iuris
pͥcorii. auxilium gͥ restitucõnis
fidenissori qui adolescenti hes ex¬
cicit. Incra ꝯsticutum cempus sal¬
imerit. Iacumlis obligacõ
ut pecunie mm̾acõne ita nstoi
pactouł iure mrando ip̃o nrecoll¬
cur qr uinculum eꝗtatis quo solo
sustinebatur. comuencõnis equida¬
te dissoluituru idq̃ fidenissor ꝙ̃ pu¬
pillus dedit existis cãis liłari dr̃¬
quesitum est anica scipulariquis
possĩt m aut filio meo .x. dari uł
aobiberĩ distinccõ ut filio ꝗdezscip¬
łante pr̃is cunc adiciatur ꝑsonac
filii ꝑ sonamadici. Cum tociens¬

Expanded text:
le est dicere causam iuris honorarii, quae potuit auxilio minori esse, retinere fideiussoris obligationem, quae principalis fuit et cui fideiussoris accessit sine contemplatione iuris praetorii. auxilium igitur restitutionis fideiussori, qui adulescenti heres extitit, intra constitutum tempus saluum erit.Naturalis obligatio ut pecuniae numeratione, ita iusto pacto uel iureiurando ipso iure tollitur, quod uinculum aequitatis, quo solo sustinebatur, conuentionis aequitate dissoluitur: ideoque fideiussor, quem pupillus dedit, ex istis causis liberari dicitur.Quaesitum est, an ita stipulari quis possit: 'mihi aut filio meo decem dari?' uel adhiberi distinctio, ut filio quidem stipulante patris tunc adiciatur personafilii personam adici, cum totiens
Abbreviated transcription (Latin):
duo reisint stipulandi ⁊ alt̾al¬
t̾um k̾edem scripsit indendu
is ꝙ spo nomĩe ei deb̾etur. at qͥn
magna est hurꝰ rei diffe̾ncia. Nã
si alt̾ ex reis pactiꝯuenti tempora¬
li excepoc̃e siue moueri nõ põt: ĩ¬
t̾erit biis ꝙ lor̾es extitit. utrmu

Expanded text:
duo rei sint stipulandi et alter alterum heredem scripsit, uidendum, io nomine ei deberetur. atquin magna est huius rei differentia: nam si alter ex reis pacti conuenti temporali exceptione summoueri poterit, intererit, is qui heres exstitit utru
Abbreviated transcription (Latin):
tum nemo fintum. nec ciĩ furtũ
est ip̃a inficiacõ l ꝓꝑe funtũ est. s
sipossõm eius adipiscatur int̾ũten¬
dicã facit furtũ. nec refeit indigito
cñ incepoĩto ten̾et hr̃e ꝓ suo destĩa

Expanded text:
tum nemo facit furtum nec enim furtum est ipsa infitiatio, licet prope furtum est: sed si possessionem eius apiscatur interuertendi causa, facit furtum. nec refert, in digito cum deposito teneret, habere pro suo destina
Abbreviated transcription (Latin):
qui est addenct ͭ scit. qd si nesa¬
at tñt nõ facies suntum nec is qnod
adduxit opem tusisse. pt̃ inderi cũ
fuitum fcm nõ sit s dabĩ accõ infac¬
tum incum ani ad duxit. ¶Sisti¬
płatus de resim ꝑ te nõ fi io in

Expanded text:
qui adducitur scit: quod si nesciat, non facies furtum, nec hic qui adduxit opem tulisse potest uideri cum furtum factum non sit: sed dabitur actio in factum in eum qui adduxit. Si stipulatus de te sim 'per te non fieri, quo
Abbreviated transcription (Latin):
adrecognoscenda signa. ⁊ sifor¬
te nõ optemꝑent testes labo sc̃¬
bit coh̾cerieos ap̾tore de Beiso¬
lent antẽ erhibi tabulai desi¬
demre oiis omĩo qui ꝙͥ indes¬

Expanded text:
ad recognoscenda signa: et si forte non optemperent testes, Labeo scribit coerceri eos a praetore debere. Solent autem exhiberi tabulas desiderare omnes omnino, qui quid
Abbreviated transcription (Latin):
bo edc̃is enocati nõ rendent. placant
senatm tm̃ ab eo qm io fecisset exigi
qnͣtum aꝑd̾ enrarui. ex ea cã ami de¬
tulerat reman̾e oport̾et. siꝑfessionẽ
snam implesset ⁊ si possõris quoꝵ
srans aꝑd̾ p̾fectũ cõuicta sinsset ab

Expanded text:
ibus edictis euocati non respondent, placuit senatui tantum ab eo qui id fecisset exigi, quantum apud aerarium ex ea causa quam detulerat remanere oportere‹t›, si professionem suam implesset: et si possessoris quoque fraus apud praefectum conuicta fuisset, a
Abbreviated transcription (Latin):
ta fidei hĩdis cõmisit. rogo fundu ti¬
cõdes degno terogam. si ticius crꝑe
nõ possit. nõ euitabit h̃rs penam
taciti fideicõmissi. Non est enĩ pa¬
lam relrquere. qd̾ ex testõ sari nõ

Expanded text:
ta fidei heredis commisit: 'rogo fundum Titio des, de quo te rogaui'. si Titius capere non possit, non euitabit heres poenam taciti fideicommissi: non enim est palam relinquere, quod ex testamento
Abbreviated transcription (Latin):
apd fiscum agitur actoꝵ poteftas
postianda eit ut m̾ito hiit uti li¬
ceas eaque mãn appẽtariensis
aduocanda sũt ¶ Qd̾ siea anit̾
ꝓferantur ĩs om ica ꝑtubit cã ca¬
dem ca tractatur prioꝵ attoꝵ quoꝵ
usus nõ fuit postulatiis ex octõ reci¬
dac̃o iure poscetur. ¶ Qm ꝑ alio a
asco cõuentus ꝯuentus debitum
bonoꝵ eius ꝓ quo sonnt inano ⁊¬
aduiuati ꝑoffr̃ solet. fictanb de¬
bitorib petõtib ad cõꝑandam pͥ¬
cranã dilom negar nõ placait.
cuiꝰ rei eftanacõ. ita arbitrio in
miorib uo nõ pnisam̃ duo ꝓ ro¬
gentur ꝓlixioris autẽ temporis
ipacm̃ ab imꝑatore postulandũ est¬
¶ Siprincipał rei bona ad fiscide¬
uoluta sint bbantur adeissores nͥ¬

Expanded text:
apud fiscum agitur, actorum potestas postulanda est, ut merito is uti liceat, eaque manu commentariensis adnotanda sunt. quod si ea aliter proferantur, is qui ita protulerit causa cadem causa tractatur, priorum actorum, quorum usus non fuerat postulatus, ex officio recitatio iure poscetur. Qui pro alio a fisco conuentus debitum bonorum eius pro quo soluit: in let. Fiscalibus debitoribus petentibus ad comparandam pecuniam dilationem negari non placuit. Cuius rei aestimatio ita arbitrio iudminoribus uero non plus quam duo prorogentur: prolixioris autem temporis spatium ab imperatore postulandum est. Si principalis rei bona ad fiscum deuoluta sint, fideiussores
Abbreviated transcription (Latin):
sione omissa redir̾ae smñam maliusti
ou tibicitiẽ obicetur nõ minito qͥn¬
gentoi solidos inserte fisco inisus es.
omissa enĩ ip̃ms cãe manisicõne ip̃e
te muspene sõdioisti optinend̾ ẽ eñ

Expanded text:
issa redimere sententiam maluisti, cum tibi crimen obiceretur, non immerito quingentos solidos inferre fisco iussus e‹s›: omissa enim ipsius causae inquisitione ipse te huic poenae subdidisti. optinendum est enim,
Abbreviated transcription (Latin):
ami ĩ legatus sit. ut maĩit¬
tatu.⁊ si mãumissus nõ fu̾it li
bẽe iussus est ei q legetur lib̾ta¬
tem cõpet̾e ⁊ legatũ debi sepe Rp¬
tum est ¶ Od cõstitutũ est intesta¬

Expanded text:
a legatus sit, ut manumittatur, si manumissus non fuerit, liber esse iussus est eique legetur: et libertatem competere et legatum deberi saepe responsum est. Quod constitutum est uet
Abbreviated transcription (Latin):
urait cum idem hõ ꝑfideicõmissũ
detur alicui ⁊ lib̾ ẽẽ iubeatur hr̃dẽ
inquid excã si deꝯmissi estimacõ¬
nem sufferre. cũ lib̾tatẽ debitam¬
lib̾tas ꝑfideicõmissũ det᷑ ⁊ ip̃e p̾¬
offiliꝰ ait. si admmiẽdi cã legati fidei¬
cõmissaniã lib̾tatẽ testõꝵ dedisf¬

Expanded text:
ait, cum idem homo et per fideicommissum detur alicui et liber esse iubeatur, heredem inquit, ex causa fideicommissi aestimationem sufferre, culibertas per fideicommissum detur et ipse prOfilius aiebat, si adimendi legati causa fideicommissam libertatem testator dedis
Abbreviated transcription (Latin):
qd si statulib̾ peccunam dareiꝰ¬
sus tutori det uł ꝑtutoremdet
quo mimis condicõm ꝑeatur
puenire eñ adlib̾tatem . iͣ acci¬
piendum. ut bonafide ⁊ citͣ fra¬
udem statulibi ⁊ tritoris id fiat
sicut ⁊̃ malienacõibe reꝵ puꝑi¬
llam̃ sematur. ĩ q ⁊ si offe̾nte

Expanded text:
m dare iussus tutori det uel per tutorem stet, quo minus condicioni pareatur, peruenire eum ad libertatem, ita accipiendum, ut bona fide et citra fraudem statuliberi et tutoris id fiat, sicut et in alienationibus rerum pupillarium seruatur. itaque et si offerente
Abbreviated transcription (Latin):
data si insulam edisicamĩt ur sista¬
tuam posume dindi heccõdicõnõ
pot̾it Solĩ̃õ illam hẽbit dubi¬
tacõm ut alfo faci entesatiffãti
noluntati indeatu¶ Io ad hb̾ra¬
ten pueniant. ad magis est infi̾
alind exp̾ssent tenatoe faciendo
qm̃imo extinguit᷑ ea condicõ. nõ
menbrum depmrissent uł fabri¬
cassent nauem cid̃ ascͥptũfit̃ ña

Expanded text:
data, si insulam aedificauerint uel si statuam posuerint, diuidi haec condicio non poterit. solummodo illud habebit dubitationem, an altero faciente satisfactum uoluntati uideatur ideoque ad libertatem perueniat: quod magis est, nisi aliud expressit testator. faciendo quin immo extinguitur ei condicio: nec membrum depi‹n›xissent uel si fabricassent nauem, quid adscriptum sit: na
Abbreviated transcription (Latin):
cogat lib̾tatem pẽan s nͥ siqmd
talehii ẜui admiẜint ut indig¬
in fint quolib̾tacem cõseqnͣtur
nõ ⁊̃ ut talia officia ab hiis ex¬
igantur ꝓ quib lib̾tatẽ m̾eride¬
bent arditrm̃ tũ eius erit qui

Expanded text:
cogat libertatem praestari, nisi si quid tale hi servi admiserint, ut indigni sint, quo libertatem consequantur, non etiam ut talia officia ab his exigantur, pro quibus libertatem mereri debent. arbitrium tamen eius erit qui
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. S simichi pamphi¬
lum stipulanti tu pam¬
pbilum ⁊ stichum spos¬
Namsicot sunt scipu¬
lacoes quot sunt corpora
duesunt queclãmolo
stipuiacõnes. una utilis
atur utilis ꝑ hanc nuꝰ¬
tilem. ¶Eadem analia
lingua respondeatur nł

Expanded text:
e. Sed si mihi Pamphilum stipulanti tu Pamphilum et Stichum sponam si tot sunt stipulationes, quot corpora, duae sunt quodammodo stipulationes, una utilis, iatur utilis per hanc inutilem. Eadem an alia lingua respondeatur, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
lacio non pͤ
confĩci m̃si¬
ce et ideoneq mutus. nez
surclus. Neq infans. sti¬
pułonem contrahere pꝰ¬
sunt. Nec absens quaͣde
qm̃ exaudire inuioem de¬
bent. Gi quis igitur ex
uͣns uult stipulari. ꝑ ser¬
um presentem stipulet᷑¬
⁊ ad quiret ei ex scipula
cessit: et reuerso eo resp
onsum est obligat᷑. In¬
t̃uallum enm mediui
non inciauit obligacio¬
nem. ¶Gi quis itamt̾¬

Expanded text:
latio non potest confici nisinte: et ideo neque mutus neque surdus neque infans stipulationem contrahere possunt: nec absens quidem, quoniam exaudire invicem debent. si quis igitur ex his vult stipulari, per servum praesentem stipuletur, et adquiret ei ex stipulatcessit et reverso resonsum est, obligat: interuallum enim medium non uitiauit obligationem.Si quis ita inte
Abbreviated transcription (Latin):
sic.R. ut int̾rogatus est ⁊̃
u̾sa uice sunt̾igatus fu¬
erit subabicõne responde¬
rit pure. dicendumerit
eumnon obligari. ¶Se¬
neralr̾ cumadicit aliqͦd
uł decrabit obligacõni
uiciatam ẽẽ obligacõm
.insist ipulatori diu̾sitaaᷤ
responsionis illco placu

Expanded text:
it, ut interrogatus est. et versa vice si interrogatus fuerit sub condicione, responderit pure, dicendum erit eum non obligari. cum adicit aliquid vel detrahit obligationi, vitiatam esse obligationem, nisi stipulatori diversitas responsionis ilico placue
Abbreviated transcription (Latin):
qui eristimat quid emisse nͨ
emit non posse ꝓ emptoren
sucapere. actenus u̾m eẽ ait
sinulam iust̾a cam eius erro¬
ris emꝑtor h̾eat. nam si for¬

Expanded text:
qui existimat se quid emisse nec emerit, non posse pro emptore usucapere, hactenus uerum esse ait, si nullam iustam causam eius erroris emptor habeat: nam si for
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. sciens iam alienũ ẽẽ¬
Qui sciens emit ab eo qu̾e
p̾tor ut suspectum h̾edẽ dimi¬
nũe uecuit usuũ capiet.¬
¶ Proturator tius si fundũ ꝙ
centũ ameis uend̾e pot̾at ad¬
dixit .ixx. aureis ignorante

Expanded text:
erauit, sciens iam alienum esse.Qui sciens emit ab eo, quem praetor ut suspectum heredem deminuere uetuit, usu non capiet.Procurator tuus si fundum, quem centum aureis uendere poterat, addix
Abbreviated transcription (Latin):
posse quͣiuis nulla eẽc ep̃cõ
ascitur in nͦ publicana cõpe¬
tit nec accessio possõnis. ¶Si
eam rem ꝙͣ ꝓ emptore u suca¬
piebas scienti mͥ alienamẽe
uendidefis: non capianuisu.¬

Expanded text:
posse, quamuis nulla esset emptio ascitur mihi nec Publiciana competit nec accessio possessionis.Si eam rem, quam pro emptore usucapiebas, scienti mihi alienam esse uendideris, non capiam usu.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ queq ui lnis que nõie dñi
possideantur diũ potius ꝙͣ ser¬
ui uoliuitatẽ sp̃tandam ẽẽ
ait᷑ ꝙ si peculiari tũc m̃te ser¬
ni querendam ⁊ siẜ iis ma¬
leͣ fite possideat eamq dñs
nactus sit̃ ut ꝓ suo noĩe possi

Expanded text:
que in his, quae nomine domini possideantur, domini potius quam servi voluntatem spectandam ait: quod si peculiari, tunc mentem servi quaerendam. et si servus mala fide possideat eaque dominus nanctus sit, ut suo nomine poss
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ũdũ adite h̾editatiᷤᷤ tempus
usucapiomi datũ ẽ siue ẜuus
bereditarꝰ aliquid cõꝑauit si¬
ue defunctus usucaꝑe ceꝑit.
filius fam̃. emptor aliene rei
capiat usu cum bona fides

Expanded text:
dum aditae hereditati‹s› tempus usucapioni datum est, siue seruus hereditarius aliquid comparat, siue defunctus usucapere coepeFilius familias emptor alienae reicapiat usu, cum bona fides
Abbreviated transcription (Latin):
capies. quare gͦ ⁊ si putes me
uendidisse ⁊ tiadam ñ capies
usu. scilicz quia ui siatis con¬
tractib sufficit uadicõnis tẽpꝰ
sic demq si sciens stipulet rem
alienam usucapiam s cuitͣ¬
ditum ẽ mͥ existiniẽ illuis eẽ at
in emptõe illud tempꝰ inspici᷑
quo contraitur ergo ⁊ bona fide

Expanded text:
capies. quare ergo et si putem me uendidisse et tradam, non capies us‹u›? scilicet quia in ceteris contractibus sufficit traditionis tempus, sic denique si sciens stipuler rem alienam, usucapiam, si, cum traditur mihi, existimem illius esse: at in emptione et illud tempus inspicitur, quo contrahitur: ig
Abbreviated transcription (Latin):
deatur non singule ꝑtes. ¶E¬
quia empta ñ sunt. ¶ Tutor
putabat ẽẽ enuit. seruus ait
posse eumusucaꝵe in cuius opi¬
mone decursumẽ eo ꝙ det̾ior
cã pupilli non sit si pͥus lẽat
emptorem. s si muoris eniit
tutele indicõ tenebitur. ae sia¬
liĩ minoris adixiss ioꝙ a diuo
traiano constitutũe. ¶ Pro¬
curatorem quoq que ex acc̃o¬
ne qmͣ mandato dñi fecit exa¬
¶Cã ꝓ emptore nsucapturum
gerens ignorantis em̃it pp̃e
andem utilitatem. Sie uustu¬
us peculiari nõie emat rem
qmͣ sciat alienam ẽẽ licitu
ignores alienamẽe tam̃ usu
noncapiẽt. ¶ e enui scribit

Expanded text:
deatur, non singulae partes. Edeatur, non singulae partes. Equia empta non sint. Tutor putabat esse, emit. Servius ait posse eum usucapere: in cuius opinionem decursum est eo, quod deterior cemptorem, et, si minoris emerit, tutelae iudicio tenebitur ac si alii minoris addixisset: idque et a diuo Traiano constitutum dicitur.Procuratorem quoque, qui ex auctione, quam mandatu domi emptore usucapturum.gerens ignorantis emerit propter eandem utilitatem. Si servus tuus peculiari nomine emat rem, quam scit alienam, licet tu ignores alienam esse, tamen usu non capies. Celsus scribit,
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ quis emisse sͥ mala fide qm̃¬
aclinodum qui sciens alieuã
ne empcõ fcã sit ꝑnd̾nte adicõ¬
ne emptorusuũ capit. Id̃ẽ ⁊
si putet ꝯdicõm ertitisse que ñ¬
pocius sb̃am intuetur qmͣ opi¬
toris affĩtõm emptoris heat t̃at
cum ñ dura putat condicõnẽm
tus emiss i̾di eius traditur
qui nesciat elefunctum enisse
s ex alia cã s̾ tradi anusuca¬
pio cessat. ¶ Sabinus quiies
sic empta sitͥ ut nisi pecumaĩ¬
tra diem c̾tum soluta eẽt inẽp
resoluetur qmͣ implebitur.¬
¶ Si indiemadiectõ scã sit idẽ
nisi quis meliorem condicõm
atculert ꝑfectam ẽẽ empcõm.¬
ꝓced̾e uilianus ꝓbat. Alii ⁊ hñͣc
sub condic̃one ẽẽ contractam
ille ñ conthi s resolui dicebat.
que sentenciauae̾ s ⁊ illa ẽp¬
eũ non capturũ quia coꝙ ẽp¬
tum ñ sit ꝓ emptore usuca¬
pi non potest. s si fundus ẽp¬
tus sit ⁊ ampliores fines posseᷤᷤ¬
se sunt. totum longo tempoie
capi qm̾uniũsitas eius possi¬

Expanded text:
r quis emisse, sed mala fide: quemadmodum qui sciens alienam ne emptio facta sit, pendente condicione emptor usu non capit. idemque est et si putet condicionem extitisse, quae nopotius substantiam intuetur quam opitoris, affectionem emptoris habeat, at cum nondum putat condicionem etus emisset, heredi eius tradatur, qui nesciat defunctum emisse, sed ex alia causa sibi tradi, an usucapio cesset.Sabinus, si sic empta sit, ut, nisi pecunia intra diem certum soluta esset, inempresoluetur quam implebitur.Si in diem addictio facta sit, id est nisi si quis meliorem condicionem attulerit, perfectam esse empcedere Iulianus putabat: alii et hanc sub condicione esse contractam, ille non contrahi, sed resolui dicebat, quae sententia uera est.Sed et illa empeum non capturum, quia id, quod emptum non sit, pro emptore usucapi non potest: sed si fundus emptus sit et ampliores fines possessi sint, totum longo tempore capi, quoniam universitas eius possi
Abbreviated transcription (Latin):
otest płib mod̾ accic̾e ut quis
rem alieuam aliquo moto er¬
rore deceptus tanquain suain
uendat forte auttouz ⁊ ob ida
uone fidei possõre usucapipos
cõmotatam aut locatam uł a¬
p̃ eum depositam existimãs ħ
tem ꝑtiñe que ad eum ũ ꝑtine

Expanded text:
otest pluribus modis accidere, ut quis rem alienam aliquo errore deceptus tamquam suam vendat forte aut donet et ob id a bonae fidei possessore res usucapi poscommodatam aut locatam vel apud eum depositam existimans hetem pertinere, quae ad eum non pertine
Abbreviated transcription (Latin):
incipiet fundum ꝓ rerete
possidere hoc amp̾lius siiꝰ¬
tam cãm huit existunandi
se hxredem uł bonorum posseᷤ¬
sorem dũo extitisse fundũ
ꝓ herete possidebit nec cãm
possõiuis sibi mutare uidebit᷑
cum ħ̾igitur recipiantur ĩ
tomagis incolono recipien¬
fundum ab eo qui estima¬
bat se leredemeius uł bonor
possõrem eẽ incipiet ꝓ emꝑ¬
tore possid̾¶ Si dũs fundi ꝑ¬
lomines armatos uemien

Expanded text:
incipiet fundum pro herede possidere. hoc amplius si iustam causam habuerit existimandi se heredem vel bonorum possessorem domino extitisse, fundum pro herede possidebit nec causam possessionis sibi mutare videbitur. cum haec igitur recipiantur in bet, quanto magis in colono recipienfundum ab eo, qui existimabat se heredem eius vel bonorum possessorem esse, incipiet pro emptore possidere. Si dominus fundi hom
Abbreviated transcription (Latin):
emptam rẽ in ꝓtũrator ig¬
norante me meo nõie app̃len¬
tent qmͣiuis possideam mea
ñ usncapia / quiaũt ignorau¬
tes usutapemus ĩ ꝑeculiarib
tm̃ reb receptum ẽ. ¶Dem
quitur. s ⁊ tuputes clebitũ
eẽ aliud ẽ si ꝑutẽ me ex cãuẽ¬
diti tenen ⁊ io tradamhic enĩ
toreusucapio locum ñht̃ di¬
u̾sitatis cã nullo ẽ quodĩ cet̃¬
is causis solucionis tempꝰ ĩspi¬
citur. n int̾ẽ cumstipulor sciã
alienani ẽẽ nͦne. sufficit eñ
me putare tuũ ẽẽ cũsoluis m
empcõe aut̃ contractus tẽpus
iuspicitur ⁊ quo soluitur. nͦ
pͭ ꝓ emptore usucape qui no
emit. nec ꝓsoluto sicutũ cet̾¬
is contractib. Telleo

Expanded text:
emptam rem mihi procurator ignorante me meo nomine adprehenderit, quamuis possideam, eam non usucapiam, quia ut ignorantes usuceperimus, in peculiaribus tantum rebus receptum est. quitur, si et tu putes debitum esse. aliud, si putem me ex causa uenditi teneri et ideo tradam: hic enim tore usucapio locum non habet. disitatis causa in illo est, quod in ceteris causis solutionis tempus inspicitur neque interest, cum stipulor, sciam alienum esse nec ne: sufficit enim me putare tuum esse, cum solvis: in emptione autem et contractus tempus inspicitur et quo solvitur: nec potest pro emptore usucapere, qui non emit, nec pro soluto, sicut in ceteris contractibus. Labeo
Abbreviated transcription (Latin):
tis .n. corporib quib edes con¬
stant umuisitas edum ĩtiłigi
res singulas posside clixerit.
necesie ent uc dicat ia possõẽ
suꝑficier tempore cle mobi¬
lib statuto lccumẽe solum
secapturum e̾e ampliori ꝙ
absurdum ẽ miĩne urri ciui¬
li conuemiens ẽ ut una res

Expanded text:
uibus aedes constant, uniuersitas aedium intellegi quis singulas res possidere dixerit, necesse erit dicat possessione superficiei tempori de mobilibus statuto locum esse, solum se capturum esse ampli‹o›ri: quod absurdum et minime iuri ciuili conueniens est, ut una res
Abbreviated transcription (Latin):
sit acceptũ ut ĩ dm̃ pot̾ate de¬
beat reu̾ti ñ eiꝰ utiq cui sub¬
reptũ ẽ. gͥ creditori suͤbrepta
⁊ eicui comodatae̾ in poc̾atẽ
ait si res peculiaris ẜuimer
subrepta sit me ignorãte te¬
m̃ eam nacus sit uiteri ĩ p̾a¬

Expanded text:
 est, ut in domini potestate‹m› debeat reuerti, non in eius utique, cui subreptum est. igitur creditori subrepta et ei, cui commodata est, in potestatem ait, si res peculiaris serui mei subrepta sit me ignorante, deinde eam nanctus sit, uideri in p
Abbreviated transcription (Latin):
dyerentes quid ergo ẽ ⁊ sieã
mũsi gregis ulla e̾̃ usucapio
s sunguloꝵ aĩaliũ sicuti pos¬
sõ ita ⁊̃ usucapio siequid emp¬
tum iumirtum fu̾it gregia¬
ugendi eius gr̃a. iccuto pos¬
tus grex dñi mei sit. ħ quo

Expanded text:
erentes. quid ergo est? etsi ea ntamen uniuersi gregis ulla est usucapio, sed singulorum animalium sicuti possessio, ita et usucapio. nec si quid emptum immixtum fuerit gregi augendi eius gratia, idcirco posu‹u›s grex dominii mei sit, haec quoque
Abbreviated transcription (Latin):
it alius ingressus tamdiup
ri assoli itanondi ignorantit.¬
olli possõ que solo animoteneͤ.
bi possitere ꝑmiẜ imm reddes
stituens confestu amisisse me
mobilium neglecta ati obm¬
issa custodia. ⁊ qm̃uis eas nemo
alius inuasit uł uet̾is possõmꝰ
dampnum aufͣre consueuit
idq nerua filius libris retulit
minis ꝯmotati obmissa custo¬
⁊ dia ns̃ possõm tamdiu net̾em
fĩ amͣ diu nemo alius eũ possi¬

Expanded text:
it alius ingressus, tamdiu ri adsolet, ita non debet ignoranti tolli possessio quae solo animo tenetubi, possidere neque reddere constit‹u›eris, confestim amis‹is›se me  rerum mobilium neglecta atque omissa custodia, quamuis eas nemo alius inuaserit, ueteris possessionis damnum adferre consueuit: idque Nerua filius libris de usucaminis commodati omissa custodia: nam possessionem tamdiu ueterem fieri, quamdiu nemo alius eum possi
Abbreviated transcription (Latin):
le uendidit scientiul ignor̃ati
functa postea mulier in matͥ¬
monio ꝯ ffirmari cõueuit si
totaelos lucro manti cessit.
Item iuns ẽ cum is quirẽ fur

Expanded text:
le uendidit scienti uel ignoranti functa postea muliere in matrimonio confirmari conuenit, si tota dos lucro mariti cessit. idem iuris est, cum is, qui rem f
Abbreviated transcription (Latin):
Erui nõie quipignori datus ẽ
abd exhibendum cũ treditor
non cum debitore agendũ ẽ
quia qui pignori dedit aduspe¬
capionem tñra possid qͦuis te

Expanded text:
erui nomine, qui pignori datus est, ad exhibendum cum creditore, non cum debitore agendum est, quia qui pignori dedit, ad usucapionem tantum possidet, quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑculus ait si ꝑ errorem ĩ inic̃o
uendicõnis tutorpupilloane¬
torfc̃s nonͣsit uł post longũ
tempus ueditõis p̾cĩusucap
non posse quia iuns errorẽ.¬
¶In usucapionib mobiliũ co¬
tiuũ tempus num̾atur. ¶S¬
nuslit ua lib̾tate moretur n¬
cħ̾ possid nec ꝑ eum alius at¬
tam̃ si nõie alt̾ius clum ĩ lib̾¬
tate moratur nactus fu̾it pos¬
sõm adquirz eicuius nõie nac¬
tus fũit. ¶ Si ẜuus meus aut
filius peculiariul ĩ quid in eo¬

Expanded text:
culus ait, si per errorem initio uenditionis tutor pupillo auctor factus sit uel post longum tempus uenditionis peractum, usucapi non posse, quia iuris error est.In usucapionibus mobilium continuum tempus numeratur.Seruus licet in libertate moretur, nihil possidet nec per eum alius. atquin si nomine alicuius, dum in libertate moratur, nactus fuerit possessionem, adquiret ei, cuius nomine nactus fuerit.Si seruus meus uel filius peculiari uel
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ is traditus ẽ tibi ⁊ postea con¬
dico empcõm resouiet. tempꝰ
quo ap̾ emptorem fuit acce¬
de uenditori debere existimo
qm̃ eo gene retro acta nendicõ
eẽt redibitioni suł in qua
non dubito tempꝰ eius qui re¬
dibuent uenditori accessur̾¬
Ossõ testatoris ita ¶uem.¬
heredi ꝓcedit si medio tẽpore
naiꝰ possidendo capturꝰ erã botam
ei an nulluis mom̃iti eã lecacõm
eristimas. quero ꝙ sinullius
mom̾iti eristimo andurare
uicħoꝰ usutapionim eius fũ¬

Expanded text:
ibi traditus est et postea condicio emptionem resoluit: tempus, quo apud emptorem fuit, accedere uenditori debere existimo, quoniam eo genere retro acta uenditio esset redhibitioni similis, in qua non dubito tempus eius qui redhibuerit uenditori accessursio testatoris ita heredi procedit, si medio tempore utius possidendo capturus e‹ra›m, locaui eum: an ullius momenti eam locationem existimes, quaero: quod si nullius momenti existimas, an durare nihilo minus usucapionem eius fu
Abbreviated transcription (Latin):
alios ño infurcas suspendisse.
s mod̾anda pena est. usq ad bes¬
nfõn templum effreger̃t ⁊ do¬
na dei noctu intulerũt¶ Cec̾m si
anis int̾dum mnodicũ aliquid de.
templo tulit pena metalli cossẽ¬
dũ est. aut si honestiore ioco na¬
tus fit. deportandus is m̃ifulaẽ.¬
¶ Quioumn in moneta pir. oparẽ¬
tur. extimsecas sͥ. signan̾at pec¬
cumam forma publica ur sig¬
natam surantur hii nõ inden¬
tur adult̾mam mouetam ex̃ciis¬
¶ Qd̾ ad recanatus crĩmenaccedit

Expanded text:
os vero in furca suspendisse. sed moderanda poena est usque ad besfacta templum effregerunt et dona dei in noctu tulerunt. ceterum si qui interdiu modicum aliquid de templo tulit, poena metalli coercendus est, aut, si honestiore loco natus sit, deportandus in insula Qui, cum in moneta publica operarentur, extrinsecus sibi signant pecuniam forma publica vel signatam furantur, hi non videntur adulterinam monetam exercuisse, quod ad peculatus crimen accedit.
Abbreviated transcription (Latin):
mq̃ hodie successit deportac̃o cõtiet.
porro qui ĩeum ftatum deductum
sicut omĩa ꝑsma nra. ita ⁊ bona amit
Ege ml petonatꝰ tenetur ¶ tit¬
ini peciumam sacram religiosam
ppandatis autem cauetur. desacule¬
giis ut p̃fides iatrones plagianossa¬

Expanded text:
m hodie successit deportatio, continet. porro qui in eum statum deducitur, sicut omnia pristina iura, ita et bona amitege Iulia peculatus tenetur, qui pecuniam sacram religiosam a tenetur. Mandatis autem cauetur de sacrilegiis, ut praesides sacrilegos latrones
Abbreviated transcription (Latin):
li tucelam anii mistre
cepat cessit a̾mĩstͣcõm
pupilli saluam fore. ait
marcelł posse defendisti¬
pisonem ualere. Int̾ẽ
atus est cũ obligatus fu¬
turus ẽẽt pupillosi alx
res cesẜit. ¶Gi ꝗs mn
meuũ daturumant si
is nõ dediss penam seda¬
turam stipsatus amenio
fuerit fund̾ ticio datu
faciendũ ꝙ ip̃e ꝯduxit¬
ꝯstat hr̃e eum utilem
ex lccatoaccõm. Eics
egͦ stipłatus fu̾it cum
sua int̾eẽt ei dari. incã
cã erit ut ualeat scipło¬

Expanded text:
li tutelam administrare coeperat, cessit administratione pupilli saluam fore. ait Marcellus posse defendi stipulationem ualere: interest latus est, cum obligatus futurus esset pupillo, si aliter res cesserit. Si quis Maeuium daturum aut, si is non dedisset, poenam se daturum, stipulatus a Maeuio fuerit fundum Titio datu faciendum quod ipse conduxstat habere eum utilem ex locato actionem. Si quis ergo stipulatus fuerit, cum sua interesset ei dari, in ea erit causa, ut ualeat stip
Abbreviated transcription (Latin):
malum ꝓmissoris hẽdisꝙ¬
s euabeẽ uelit suffice¬
ꝓẽẽ scipulari. Qmierode
abfu̾it qnti ea reserit
tantam pecumamdare¬

Expanded text:
malum promissoris heredisque eius abesse uelit, sufficesse' stipulari: si uero de afuerit, quanti ea res erit, tantam pecuniam dar
Abbreviated transcription (Latin):
stipiller lore licere. an
ripossunt ea rõne. quã
ulan. s si ẜuus fu̾it sti¬
situ est anrecte stipła¬
tus indeatur ⁊ ait mee¬

Expanded text:
stipuler 'habere licere' an ri possunt ea ratione, qua ulari. sed si seruus fuerit stiaesitum est, an recte stipulatus uideatur. et ait
Abbreviated transcription (Latin):
płonem nõ ꝯmiti n pe¬
na adiecta sit cumn
eius qcqͣm fcm̃ fit sic̃
autẽ exꝑte rei successor¬
es eius curipo tenẽtur

Expanded text:
onem non committi, nisi poena adiecta sit, cum neius quicquam factum sit. Sicut autem ex parte rei successores eius cum ipso tenentur,
Abbreviated transcription (Latin):
puletur. plane si teneie
fibilicere stipillatꝰ sitẜu
utilem ẽe stipulacõmꝗne¬
int. lacet em̃posside̾ culi
nõ possũt. ten̾e tñ eg nẽo

Expanded text:
puletur. Plane si 'tenere sibi licere' stipulatus sit seruus, utilem esse stipulationem conuenit: licet enim possidere ciuiliter non possint, tenere tamen eo
Abbreviated transcription (Latin):
Ospondes: let ꝯtinetut
liceat habere Nec ꝑquẽ¬
quam ominofieri. qͦ
minus nobis hr̃e lice¬
at quẽ ies fatit ut inde¬
atur reus ꝓmisisseper
omnes futurum ꝓmi
at quo mind hr̃e liceat
obligatur ⁊̃ ne b̾es fui
faciat uł ꝗs cet̾oꝵ succeᷤᷤ¬
sor efficiat. Ne lr̃elice¬
at. ¶G ⁊ siquis ꝓmit¬
tat palium nonfi p̾t̾
beredem sinundicen¬
dum est mutilr eum
Alt si quis uelit fon a

Expanded text:
spondes?' hoc continet, ut liceat habere, nec per quemquam omnino fieri, quo minus nobis habere liceat. quae res facit, ut uideatur reus promisisse per omnes futurum, ut at, quo minus habere liceat: obligatur etiam, ne heres suus faciat uel quis ceterorum successorum efficiat, ne habere liceat. Sed si quis promittat per alium non fieri, praeter heredem suum dicendum est inutiliter eum At si quis uelit factum
Abbreviated transcription (Latin):
ue eẽnt capignoritibi ꝓm̾cede eiꝰ
tea m̃ces tibi soluta est eoue no¬
mine satiffcm̃ est auc ꝑtestac qͦ
munis soluatur. ita cino mĩnus
ei quieum pignoris noĩe mdrir¬
it inde ab ducereliceat nũm sien
lmo qni soluta pensione uult mi¬
grare. nam colono nõ cõpecit cũe
stecñs ẽ ł int̾ocm̃¶ sum̃ gͣba

Expanded text:
ue essent, ea pignori tibi pro mercede eius et ea merces tibi soluta eoue nomine satisfactum est aut per te stat, quo minus soluatur: ita, quo minus ei, qui eum pignoris nomine induxit, inde abducere liceat, uim fieri  qui soluta pensione uult mgrare: nam colono non competit. Cui s
Abbreviated transcription (Latin):
cum deduc̾e ⁊ indendi ⁊ tangen¬
di hominis facintatẽ p̾b̾es ꝓpͥe
autem erhibe est. er secretum
u̾e ¶ Dane excũ suspecte ꝑsone
remouẽdesunt. si forte tar ꝑsoͬ
ydonior est. ⁊ est opcunũ ex cõdi¬
cõne erside ex dignitate. actorem
mouenduur nam nec in pn. in
oiciis ꝑmitotur aliquem reagi

Expanded text:
tangendique hominis facultatem praebere: proprie autem exhibere est extra secretum uere. Plane ex causa suspectae personae remouendae sunt, si forte talis perdone‹i›or est: et est optimum ex coniunctione, ex fide, ex dignitate actorem mouendum. nam nec in publicis iudiciis permittitur amplius agi
Abbreviated transcription (Latin):
opus scmñ est. ani fieri desñt liꝑ
fectum nõ fit ¶ Alio ꝯin si aprm¬
cipio oꝑis cepti annũ quis rulares
nc̃ce est cum hiis qui opus tardis¬
sime fac̾ent sepius agi ¶S ⁊ si is
sit locus in quo opꝰ fcm est qui fa¬
ole nõ adiretur. utputa insepł¬
cro. qd̃ ui ant dam san est. ui in

Expanded text:
ri desiit, licet perfectum non sit: alioquin si a principio operis coepti annum quis numeret, necesse est cum his, qui opus tardissime facerent, saepius agi. Sed si is sit locus, in quo opus factum est, qui facile non adiretur, ut puta in sepulchro ui aut clam factum est uel in
Abbreviated transcription (Latin):
nũ int̾dcmñ ei nõ cõpecit. ¶ Eñ ami
p̾cauo rogau̾it. ut sibi possicere
liceat. nanscissi possõm iło est du¬
bĩ. an is quor possiceat qui roga¬
tus sit dubitandum est placeca
penes utrũ ẽẽ eum hominẽ am̃
p̃cano datus eẽt ¶penes eum qui
rogassec qr possiceat corpore. pen
deat aut ceꝑit possidere uich refeit

Expanded text:
um interdictum ei non competit. Eum, qui precario rogauerit, ut sibi possidere liceat, nancisci possessionem bium: an is quoque possideat, qui rogatus sit, dubitatum est. placet autem penes utrumque esse eum hominem, qui precario datus esset, penes eum qui rogasset, quia posside‹a›t corpore, penedeat aut coeperit possidere, nihil refert
Abbreviated transcription (Latin):
uesitum est si ticius me rognu̾it
ut re sempini utatur demde ego
sempronium rogin̾o ut cõcede̾s.
⁊ ille dimi mͥ nult p̾sticum cõces¬
serit ticius a me hẽat p̾̃cano ⁊ ego
cumeo agam int̾dcõ de p̾cano
sempromius autẽ nõ aget. cum eo
ei demũ cõpet̾e int̾dcm̃ aquo cmis
p̾cario rogant nõ aͦnus res est. an

Expanded text:
esitum est, si Titius me rogauerit, ut re Sempronii utatur, deinde ego Sempronium rogauero, ut concederet, et ille, dum mihi uult praestitum, concesserit.Titius a me habet precario et ego cum eo agam interdicto de precario: Sempronius autem non aget cum eo, ei demum competere interdictum, a quo quis precario rogauit, non
Abbreviated transcription (Latin):
cũi erit indebiti cõdicõ adn̾sus fal¬
sum ꝓxuratorem fintiua durab¬
ii excepcom uti pr̃etur ei furtina
cõdiccõ desideratur. qd̃ sipeccuna
fu̾it debita. rarum hũte ticõ fur¬
ti accõ euaniscit. qr debitor lib̾abr¬
sl̾us autẽ ꝓcurator ita demũ furtã

Expanded text:
 aduersus falsum procuratorem furtiua durabdoli exceptionem, uti praestetur ei furtiua condictio, desiderabitur. quod si pecunia fuit debita, ratum habente Titio furti actio euanescit, quia debitor liberatur.Falsus autem procurator ita demum furtum