comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem. cum ꝑ aliquid dr. ꝑ quod iuratur
ut ñ iurauerit. quia ñ dixit ꝑ d̃m. s
dirit testis ẽ ds. Ridiculum ẽ hoc putare.
Tam̃ ꝓpt̾ contentiosos. aut multũ tardi¬
ores. ne aliquid int̾eẽ quis putet: sciat
telligit non in bonis. s in necessariis
uirationem habendam: refrenet se qͣn¬
tum potest ut ñ utatur ea nͥ necessitate:
cum uidet pigros ẽẽ homines ad creden¬
dum. q̃d eis utile ẽ credere. nͥ iuratione
bonum ẽ ce appetendũ. Qd̃ aũ ampliꝰ ẽ
amalo. Si autem iurare cogeris: scias
de necessitate uenire infirmitatis eoꝵ
quib aliqͥd suades. Quȩ infirmitas utiq
malum ẽ. Unde nos cotidie liberari de
precamur: cum dicimus lib̃a nos a malo.
Itaq ñ dixit. quod amplus ẽ malum ẽ
Tu enim ñ facis malum: qui bene iteriᷤᷤ

Expanded text:
itur, per quod juratur, ut non juraverit, quia non dixit per Deum, sed dixit, Testis est Deus. Ridiculum est hoc putare; tamen propter contentiosos aut multum tardiores, ne aliquid interesse quis putet, sciat telligit non in bonis, sed in necessariis jurationem habendam, refrenet se quantum potest, ut non ea utatur, nisi necessitate, cum videt pigros esse homines ad credendum quod eis utile est credere, nisi juratione bonum est et appetendum. Quod autem amplius est, a malo est ; si jurare cogeris, scias de necessitate venire infirmitatis eorum, quibus aliquid suadetur: quae infirmitas utique malum est, unde nos quotiprecamur dicentes, libera nos a malo. Ideoque non dixit, quod amplius est, malum est. Tu enim non facis malum, qui bene uteris
Abbreviated transcription (Latin):
preceptum dñi apł̃s fecisse uideatur
qui sepe hoc mͦ iurauit cum dicit.
Quȩ autem scribo uob. ecce coram deo
etiam illud. testis enim mͥ ẽ ds cui
seruio in sꝑu meo ineugłio filii eiꝰ
quod sine int̾rnissione memoriam ur̃i
facio semꝑ in orationib meis: nͥ forte¬

Expanded text:
s fecisse videatur, qui saepe hoc modo juravit, cum dicit, Quae autem scribo vobis, ecce coram Deo, etiam illud, Testis enim mihi est Deus, cui servio in spiritu meo in Evangelio Filii ejus, quomodo sine intermissione memoriam vestri facio
Abbreviated transcription (Latin):
gnantes uincuntur: cum quasi ce¬
ꝑint tenere iusticiam. fiunt suꝑbi
&e elidunt᷑. Isti pugnant. s uincunt᷑.
Quis est autem qui pugnat &e non
uincitur: Qui dicit uideo aliam le¬
gem in menbris meis:. repugnan¬
tem legi mentis mee. Uide repugnã

Expanded text:
pugnantes vincuntur, et cum quasi coepugnantes vincuntur, et cum quasi coeperint tenere justitiam, fiunt superbi, et eliduntur. Isti pugnant, sed vincuntur. Quis est autem qui pugnat, et non vincitur? Qui dicit: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae. Vid
Abbreviated transcription (Latin):
piscere ꝑfectio boni est: quia consũp¬
tio est mali. Hoc dicebat ille. ꝑficere
bonum non mͥ adiacet: quia ñ pote¬
rat facere ut non concupisceret. Faci¬
ebat tantum ut concupiscentiam
frenaret: ut concupiscentiȩ non
consentiret: & concupiscentie m̃bra
plere quod dictum ẽ. ñ concupisces.
Quid gͦ opus est ut impleas: Post
concupiscentias tuas non eas. Hoc age
interim. quamdiu insunt illicite con¬
cuꝑiscentie incarne tua: post coneu¬
piscentias tuas non eas. Mane user¬
uitute dei: inlibertate xp̃i. Mente
serui legi dei tui: noli te donare con¬
liud ẽ non pugnare & ẽẽ inꝑace
uera ce ꝑpetua: aliud pugnare
&e uincere: aliud pugnare & uinci:
aluidnec pugnare sed trahi. Sunt
Quomͦ pugnat contra eam quam
ñ odit: Iste a malicia trahitur: nec
pugnat. Sunt aũ qui pugnare in¬
cipiunt: s quia de uirib suis presu¬
munt. ut ostendat illis ds̃ quia ipse
uincit. si se homo subiuget deo. pu

Expanded text:
piscere perfectio boni est, quia consumppiscere perfectio boni est, quia consumptio mali est. Hoc dicebat ille, Perficere bonum non mihi adjacet; quia non poterat facere ut non concupisceret: faciebat tantum ut concupiscentiam refrenaret, ut concupiscentiae non consentiret, et concupiscentiae membra plere quod dictum est, Non concupisces. Quid ergo opus est? Ut impleas, Post concupiscentias tuas non eas . Hoc age interim quamdiu insunt illicitae concupiscentiae in carne tua, Post concupiscentias tuas non eas. Mane in servitute Dei, in libertate Christi; mente servi legi Dei tui. Noli te dare conliud est non pugnare, et esse in pace vera atque perpetua. Aliud pugnare, et vincere. Aliud pugnare et vinci. Aliud nec pugnare, sed trahi. Sunt quomodo pugnat contra eam, quam n odit? Iste a malitia trahitur, nec pugnat. Sunt autem qui pugnare incipiunt; sed quia de viribus suis praesumunt, ut ostendat illis Deus quia ipse vincit, si se homo subjungit Deo, et
Abbreviated transcription (Latin):
menbra ur̃a arma iniquitatis pec¬
cato. Auoquin toti captiui eritis: ce ñ
erit dicere mente seruio legi dei. Mens
enim si teneat arma: menbra ñ mo¬
uentur in ministerium furentis pec¬
cati. Teneat arcem imꝑator interior.
quia sub maiore imperatore iuuan¬
dus assistit. Frenet iram: coherceat
coneupiscentiam: in est tam̃ qd̃ fre¬
netur: in est quod coherceatur: in est
quod teneatur. Quid aũ uolebat
ille iustus. mente seruiens legi dei:
nisi ut omnino non eẽt qͦd frenaret᷑
Et hoc debet conari om̃iᷤ qui tendit ad
ꝑfectionẽ: ut & ipsa concupiscentia
cui non dantur ad obediendũ m̃bra
cotidie in ꝑficiente minuatur. Uelle
inquit adiacet mͥ: ꝑficere autem
bonum non. Numquid dixit ñ mͥ
adiacet facere bonum: Si hoc dixisset
spes nulla eẽt. Non ait non michi
adiacet facere: s non michi adiacet ꝑ¬
ficere. Quȩ est enim ꝑfectio boni: nisi
non concupisces: Omnino non concu¬

Expanded text:
membra vestra arma iniquitatis pecmembra vestra arma iniquitatis peccato; alioquin toti captivi eritis, et non erit dicere, Mente servio legi Dei. Mens enim si teneat arma, membra non moventur in ministerium furentis peccati. Teneat arcem imperator interior, quia sub majore imperatore juvandus assistit; frenet iram, coerceat concupiscentiam. Inest tamen quod frenetur, inest quod coerceatur, inest quod teneatur. Quid autem volebat ille justus mente serviens legi Dei, nisi ut omnino non esset quod frenaretur? Et hoc debet conari omnis qui tendit ad perfectionem, ut et ipsa concupiscentia cui non dantur ad obediendum membra, quotidie in proficiente minuatur. Velle, inquit, adjacet mihi, perficere autem bonum non . Numquid dixit, Non mihi adjacet facere bonum? Si hoc dixisset, spes nulla esset. Non ait, Non mihi adjacet facere, sed, Non mihi adjacet perficere. Quae est enim perfectio boni, nisi Non concupisces ? Omnino non concu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m. Ergo si filius uos liberauerit: tc̃
uere liberi eritis. Deniq ita conclusit.
gitur ipse ego mente seruio legi dei:
carne autem legi peccati. Ipse ego in¬
quit. Non enim duo sumus int nos
contrarii: de diuersis principiis ueni¬
entes. S ego ipse mente seruio legi dr̃
carne autem legi peccati. quamdiu
languor obluctatur saluti. S si serus
carne legi peccati: fac quod ait ipse
apłs. Non gͦ regnet peccatum in
ur̃o mortali corpore: ad obediendũ
desideriis eiꝰ. Neq ex hibeatis menbra
ur̃a: arma iniquitatis peccato. Non
ait non sit. s non regnet. Quamdiu
peccatum necesse ẽ ẽẽ in menbris tuis
saltem illi regnum auferatur. Non
fiat qd iubet. Surgit ira: noli dare
linguam ad maledicendum: noli
dare ire manum aut pedem ad feri¬
endum. Non surgerer ista ira irratio¬
nabilis: nisi peccatum eẽt in m̃bris.
S toue illi regnum: non habeat ar¬
ma unde contra te pugnet. Discet
etiam non surgere: cum arma ñ¬
cepit inuenirẽ. Non exhibeatis

Expanded text:
trum. Ergo si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis. » Denique ita conclusit: « Igitur ipse ego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati » . Ipse ego, inquit: non enim duo sumus inter nos contrarii de diversis principiis venientes; sed ego ipse mente servio legi Dei, carne autem legi peccati, quamdiu languor obluctatur saluti. 12. Sed si carne servis legi peccati, fac quod ait ipse Apostolus: Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore ad obediendum desideriis ejus, neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato . Non ait, Non sit; sed, Non regnet. Quamdiu peccatum necesse est esse in membris tuis, saltem illi regnum auferatur, non fiat quod jubet. Surgit ira? noli dare irae linguam ad maledicendum; noli dare irae manum aut pedem ad feriendum. Non surgeret ira ista irrationabilis, nisi peccatum esset in membris: sed tolle illi regnum, non habeat arma unde contra te pugnet; discet etiam non surgere, cum arma coeperit non invenire. Non exhibeatis
Abbreviated transcription (Latin):
liberum se ẽẽ sentiebat. Unde dicebat.
Condelector enim legi dei: scdm inte¬
riorem hominem. Delectat me lex.
delectat me quod iubet lex: delectat
me ipsa iusticia. Uideo audem aliã
legem in menbris meis. Hȩc quȩ
remansit infirmitas. Repugnantẽ
legi mentis mee: &e captiuantẽ me
in lege peccati. que ẽ in menbris mes.
Ex hac parte sentit captiuitatem:
ubi non est impleta iusticia. Nam
ubi condelectatur legi dei: ñ captiuieᷤ
s legis amicus est. Et̃ ideo liber: quod
amicus. Quid gͦ ex eo quod restat Qd
Si uos filius liberauerit: tune uere li

Expanded text:
liberum se esse sentiebat, unde dicebat, liberum se esse sentiebat, unde dicebat, Condelector legi Dei secundum interiorem hominem. Delectat me lex, delectat me quod jubet lex, delectat me ipsa justitia. Video autem aliam legem in membris meis: haec est quae remansit infirmitas: repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati, quae est in membris meis. Ex hac parte sentit captivitatem, ubi non est impleta justitia: nam ubi condelectatur legi Dei, non captivus, sed legis amicus est; et ideo liber, quod amicus. Quid ergo ex eo quod restat? Quid, Si vos Filius liberaverit, tunc ve
Abbreviated transcription (Latin):
aduersꝰ carnem: ut non ea que uultiᷤ
faciatis. Ex parte libertas: & ex parte
seruitus. Nondum tota. nondũ pura.
ñdum plena libertas: quid nondũ
eternitas. Habemus enim exparte
infirmitatem: ex parte accepimꝰ
libertatem. Quicquid peccatum est
a nobis antea: deletum ẽ inbaptis¬
mo. Numquid quia deleta est dota ini¬
quitas: nulla remansit infirmitas:
Si non remansisset: sine peccato hic
uiueremus. Quis autem audeat hoc
dicere. nisi suꝑb: nisi miscłia liberato¬
ris indignus: nisi qui seipsum uult
deciꝑe. & in quo ueritas non ẽ: Ergo
ex eo quod remansit aliquid infirmita¬
tis. audeo dicere. ex qua parte seruimꝰ
Deo liberi sumus: ex qua parte seruimꝰ
legi peccati. ad huc serui sumus. Unde
unde condelectamur legi di. Libertas
enim delectat. Nlam quam diu timore
facis quod iustum ẽ: non d̾s te dele¬
re penam: s ama iusticiam. Nondũ
potes amare iusticiam:. time uł ꝑe¬
nam: ut ꝑuenias ad amandã iusti¬
ciam. Ergo iam ille ex parte suꝑiore.

Expanded text:
adversus carnem, ut non ea quae vultis illa faciatis. » Ex parte libertas, ex parte servitus: nondum tota, nondum pura, nondum plena libertas, quia nondum aeternitas. Habemus enim ex parte infirmitatem, ex parte accepimus libertatem. Quidquid peccatum est a nobis, antea deletum est in Baptismo. Numquid quia deleta est tota iniquitas, nulla remansit infirmitas? Si non remansisset, sine peccato hic viveremus. Quis autem audeat hoc dicere nisi superbus, nisi misericordia liberatoris indignus, nisi qui seipsum vult decipere, et in quo veritas non est? Ergo ex eo quod remansit aliquid infirmitatis, audeo dicere, ex qua parte servimus Deo, liberi sumus: ex qua parte servimus legi peccati, adhuc servi sumus. Unde unde condelectamur legi Dei: libertas enim delectat. Nam quamdiu timore facis quod justum est, non Deus te delere poenam, sed ama justitiam. Nondum potes amare justitiam? time vel poenam, ut pervenias ad amandam justitiam. 11. Ergo jam ille ex parte superiore
Abbreviated transcription (Latin):
romittenti credidit abraham: ce
deputatum ẽ illi adiusticiam.
Dedit enim głam deo plenissime cre¬
dens sicut scriptum est: quia quȩ ꝓ¬
missit potens ẽ facere. Ipse gͣ illos
bonos facit: ut bona faciant Neq enim
eos ꝓpterea ꝓmisit abrahe: quia p̾sci¬
uit a seipsis bonos futuros. Nam si ita
est: non suum s eoꝵ ẽ quod ꝓmisit. sion
aũ sic credidit abraham. S non ẽ infir¬
matus in fide. dans głam deo: ce plenis¬
sime credens. quia quȩ ꝓmisit potens ẽ
ce facere. Non ait que presciuit potens
ẽ ꝓmitcere. aut quȩ predixit potens ẽ
ostendere. aut que ꝓmisit potens ẽ p̃sci¬
re: sed que ꝓmissit potens ẽ ce facere.
Ipse gͥ eos facit ꝑseuerare in bono: qui
facit bonos. Qui autem cadunt ce ꝑeunt.
in predestinatoꝵ numero non fuerunt

Expanded text:
romittenti credidit Abraham, et deputatum est illi ad justitiam. Dedit enim gloriam Deo, plenissime credens, sicut scriptum est, quia quae promisit, potens est et facere. 36. Ipse ergo illos bonos facit, ut bona faciant. Neque enim propterea eos promisit Abrahae, quia praescivit a se ipsis bonos futuros. Nam si ita est, non suum, sed eorum est quod promisit. Non autem sic credidit Abraham, sed, non est infirmatus in fide, dans gloriam Deo, et plenissime credens quia quae promisit, potens est et facere . Non ait, Quae praescivit, potens et promittere; aut, Quae praedixit, potens est ostendere; aut, Quae promisit, potens est praescire: sed, quae promisit, potens est et facere. Ipse igitur eos facit perseverare in bono, qui facit bonos. Qui autem cadunt et pereunt, in praedestinatorum numero non fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ui apłi numꝙͣ synagogã dix̾unt. s semꝑ ec¬
cłiam: siue discernendi causa. siue qͦd int̾
ꝯgregationẽ unde sẏnagoga. & i ouocꝗ¬
tionẽ unde eccłia nom̃ accepit. distet ali¬
qͥd: qͦd scilicet cor gregari & pecora solent
quoꝵ & greges ꝓp̾e dicimꝰ: onuocari
aũ magis ẽ utentiũ ratione: sicut st̃ ho¬

Expanded text:
uam synagogam dixerunt, sed semper ecclesiam, sive discernendi causa, sive quod inter congregationem, unde synagoga, et convocationem, unde ecclesia nomen accepit, distet aliquid; quod scilicet congregari et pecora solent, quorum et greges proprie dicimus; convocari autem magis est utentum ratione, sicut sunt ho
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Uos fr̃s in lib̾tatem uocatiestis: tantũ ne
lib̾tatem in occasionẽ carnis detis: s ꝑ caritatẽ
seruite inuicẽ. Nongͦ dicat xꝑianus. Liber sũ:
in lib̾tatẽ uocat᷑ sũ. Seruus eram:. s redẽptꝰ sũ
& ipsa redẽꝑtione liber effectus sũ. faciã quod
uolo. Nemo me ꝓhibeat a uoluntate mea: si li¬
ber sum. S si ista uoluntate pecratum facis. seruiᷤ
es peccati. Noligͦ lib̃tate abuti ad lib̾e peccandũ
s utere ad ñ peccandũ. E rit eñĩ uoluntas tua lib̾a.
si fu̾it pia. Eris liber: si fu̾is seruus. Liber pec¬
cati. seruus iusticie: dicente apło. Cum serui ẽẽ¬
tis percati: liberi eratis iusticiȩ. Nlunc aũ lib̾ati
a peccato. serui aũ facti deo:. habetis fructũ ur̃m

Expanded text:
tis; tantum ne libertatem in occasionem carnis detis, sed per charitatem servite invicem . Non ergo dicat christianus: Liber sum, in libertatem vocatus sum: servus eram, sed redemptus sum, et ipsa redemptione liber effectus sum, faciam quod volo; nemo me prohibeat a voluntate mea, si liber sum. Sed si ista voluntate peccatum facis, servus es peccati. Noli ergo libertate abuti ad libere peccandum, sed utere ad non peccandum. Erit enim voluntas tua libera, si fuerit pia. Eris liber, si fueris servus; liber peccati, servus justitiae: dicente Apostolo, Cum servi essetis peccati, liberi eratis justitiae: nunc autem liberati a peccato, servi autem facti Deo, habetis fructum vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
habuer̃t seruos iusti parentes nr̃r:
sic ãministrabant domesticã pacẽ. ut scd̃m
hec temꝑalia bona filioꝵ sortẽ a seruoꝵ cõ¬
ditione distinguerent: ad d̾nm aũ colen¬
du in quo et̾na bona sꝑanda st̃. om̃ib do¬
mꝰ sue m̃bris pari dilectione osulerent.
Qd naturalis ordo ita p̾scribit: ut nomͣ pa¬
trũ familias hinc exortũ sit: & tam late uul¬
gatũ: ut & iniq dominantes hoc se gau-¬
deant appellari. Qui aũ ueri patresfami¬
lias st̃. om̃ib in familia sua tamꝙͣ filiis
ad colendu & ꝓmerend̾u d̾m osulunt:
desid̾antes atq optantes uenire ad celestẽ
domũ. uͥ necessariũ ñ sit officiũ imꝑan-¬
di mortalibꝰ: qr necessariũ ñ erit officium
ꝯsulendi iam in ilła ĩmortalitate felicib.
Quo donec ueniat᷑: magis debent patres
qͦd dñant᷑: qͣm serui tolerare qͦd seruiũt.

Expanded text:
habuerunt seruos iusti patres nostri, sic administrabant domesticam pacem, ut secundum haec temporalia bona filiorum sortem a seruorum condicione distinguerent; ad Deum autem colendum, in quo aeterna bona speranda sunt, omnibus domus suae membris pari dilectione consulerent. Quod naturalis ordo ita praescribit, ut nomen patrum familias hinc exortum sit et tam late uulgatum, ut etiam inique dominantes hoc se gaudeant appellari. Qui autem ueri patres familias sunt, omnibus in familia sua tamquam filiis ad colendum et promerendum Deum consulunt, desiderantes adque optantes uenire ad caelestem domum, ubi necessarium non sit officium imperandi mortalibus, quia necessarium non erit officium consulendi iam in illa inmortalitate felicibus; quo donec ueniatur, magis debent patres quod dominantur, quam serui tolerare quod seruiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ne multi iusti dicti sunt sine q̃rela: qͦd intelligi-¬
t᷑ sine c̾mine. Nulla enĩ querela iusta ẽ: de hiis
graue: accusatione & dampnatione dignissi¬
mũ. Non gͦ ds quedã peccata dampnat: q̃d̾a
iustificat ꝙ laudat. Nulla laudat: odit om̃ia.
Qͦmͦ odit medicꝰ egͥuidinẽ egroti: ꝙ id agit eu¬
rando. ut egritudo pellatur. eger leuetur: sic ds
grã sua hoc in nõbis agit. ut peccatũ sumat᷑: ho¬
mo liberet᷑. S qnͣdo ꝯsumit᷑ inquies: Si minui
do elegit ordinandos. uł prbros. uł diaconoᷤ.
& quieumq ordinandus ẽ ad p̃positurã eccł̃ie:
ñ ait si quis sine peccato ẽ: hoc enĩ si diceret.
fraus. saclegiũ: & cet̾a butꝰmodi. Cũ ceꝑit ea
incipit caput erigere in lib̾tatem. S ista in¬

Expanded text:
ne multi justi dicti sunt sine querela, quod intelligitur sine crimine: nulla enim querela justa est de his igrave, accusatione et damnatione dignissimum. Non ergo Deus quaedam peccata damnat, quaedam justificat et laudat: nulla laudat, odit omnia. Quomodo odit medicus aegritudinem aegroti, et id agit curando ut aegritudo pellatur, aeger levetur: sic Deus gratia sua hoc in nobis agit, ut peccatum consumatur, homo liberetur. Sed quando consumitur, inquies? Si minuitdo elegit ordinandos vel presbyteros vel diaconos, et quicumque ordinandus est ad praeposituram Ecclesiae, non ait, Si quis sfraus, sacrilegium, et caetera hujusmodi. Cum coeperit ea istianus homo, incipit caput erigere ad libertatem: sed ista in
Abbreviated transcription (Latin):
s iam etiam confitentem & dicentẽ: miser
ego homo quis me liberabit de corꝑe mor¬
dis huius: & oportune ueniret medicus
ad conuallem plorationis & diceret. Cer¬
te cognouisti quia cecidisti. audirlimat
surgas. qui me contempsisti ut ea le
qui sibi sanus uidebatur ut peccata de¬
monstrarent᷑. non ut auferrent᷑. Demon¬
strato peccato ꝑ datã legẽ auc tum ẽ pecia¬
tum: quia peccatũ est. &
contra legem.¬

Expanded text:
etiam confitentem et dicentem, «Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» et opportune veniret medicus ad convallem plorationis, et diceret, Certe cognovisti quia cecidisti; audi me ut surgas, qui me contempsisti ut caderequi sibi sanus videbatur; ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Demonstrato peccato per datam Legem, auctum est peccatum, quia peccatum est et contra Legem
Abbreviated transcription (Latin):
iacõb pharaoni: dies annoꝵ uite mee
qͣs incolo: Sic enĩ ħnt greci: qͦd latini hnt
ago. uł habeo. uł si qͥd aluid. Utrũ gͦ id̾o dix̃
qͦs incolo. qr in t̾ra natꝰ ẽ quã no nd̃u ppls di¬
uina ꝓmissione hereditatis acceꝑat: & ibi
uitã ducens utiq in aliena t̾ra erat. ñ solum
qnͣdo ꝑegrinabat᷑ sicut in mesopotamia. ue¬
rũ etiã qndo ibi erat uͥ natꝰ ẽ : An potiꝰ scd̾m
ego sũ int̾ra. & pegrinꝰ sic̃ om̃s patres mei. Nã
it̾um dicit de ipsis diebꝰ uite suȩ. Nõ ꝑuene-
rt̃ in diebꝰ annoꝵ uitȩ patrũ meoꝵᷤ. qt dies
incoluert̃. Non enĩ hic aliud uoluit intel-¬
ligi: qm qͦd latini codices b̃nt. uixer̃t. Ac ꝑ
hoc significauit hanc uitã in cõlatꝰ eẽ suꝑ t̾rã:
id ẽ ꝑogͥnationis habitationẽ. S credo scĩs
boc ꝯuenire: quib aliã pat̾am. & et̾nã d̾ñs

Expanded text:
acob Pharaoni, Dies annorum vitae meae, quos incolo? Sic enim habent graeci, quod latini habent, ago, vel habeo, vel si quid aliud. Utrum ergo ideo dixit, s incolo, quia in terra natus est, quam nondum populus diuina promissione hereditatis acceperat, et ibi uitam ducens utique in aliena terra erat, non solum quando peregrinabatur. sicut in Mesopotamia, uerum etiam quando ibi erat ubi natus est? an potius secundum ego sum in terra et peregrinus sicut omnes patres mei. nam iterum dicit de ipsis diebus uitae suae: non peruene runt in dies annorum uitae patrum meorum, quos dies incoluerunt. non enim hic aliud uoluit intellegi quam id quod latini codices habent ,"uixerunt "; ac per hoc significauit hanc uitam incolatum esse super terram, id est peregrinationis habitationem. sed credo sanctis hoc conuenire, quibus a
Abbreviated transcription (Latin):
diator: qr equalis pat̾ d̾s. Dic̃ alio loco. Me
diator. Ergo xp̃c mediator int̾ homines &d̾m.
Non qr d̃s: s qr homo. Non qr ds̃ equalis pat̾:¬
diator. Ut aũ sit mediator. descendat a suꝑi-¬
ore ad inferiorẽ. ab equalitute patͥs: faciat qͦd
ait apłs. semet ipsũ exinaniuit formã serui
accipiens. & cet̾a: fundat sanguinẽ. deleat¬

Expanded text:
diator; quia aequalis Patri Deus. Dicit alio loco: «Mediator: ergo Christus mediator inter hominem et Deum. Non quia Deus, sed quia homo: nam quia Deus, aequalis Patdiator. Ut autem sit mediator, descendat a superiore ad inferiorem, ab aequalitate Patris; faciat quod ait Apostolus: «Semetipsum exinanivit formam servi accipiens
Abbreviated transcription (Latin):
in ȩt̾nam dampnationẽ neminẽ ille scducto
Sic enĩ eos nouit d̾ns. ut ds̃ quẽ nicħ latet.
etiã futuroꝵ: ñ ut homo qui hominẽ ad pre¬
sens uidet. si tñ uidet. cuiꝰ cor ñ uidet: qͣlis
aũ pꝰea sit futurꝰ. nec se ipsũ uidet.

Expanded text:
m damnationem neminem ille seducit. Sic enim eos nouit Dominus, ut Deus, quem nil latet etiam futurorum, non ut homo, qui hominem ad praesens uidet si tamen uidet, cuius cor non uidet. qualis autem postea sit futurus nec se ipsum uidet.
Abbreviated transcription (Latin):
factis ꝓpħari oporteret ea: que post̾ĩore t̾ꝑr
reuelatis fidei gentiũ onera obseruationũ
ñ st̃ imposita: ꝓpħie tam̃ auctoritas ẽ om̃¬
data. Om̃ia munda mundis: d̃ni ẽ t̾ra &
plenitudo eiꝰ. Om̃is creatura di bona ẽ
Om̃ia quippe que naturalit̾ st̃. in ordine
suo bona ft̃: & nemo in eis peccat: nͥ qͥ or¬
dinẽ suũ in d̾i obedientia ñ custodiens eo¬
rũ qͦq ordinẽ male utendo ꝑturbat. Pie¬

Expanded text:
factis prophetari oporteret ea, quae posteriore tempore factis prophetari oporteret ea, quae posteriore tempore e in Christo reuelatis fidei gentium onera obseruationum non sunt inposita, prophetiae tamen auctoritas comundis; domini est terra et plenitudo eius; omnis creatura dei bona est. omnia quippe, quae naturaliter sunt, in ordine suo bona sunt et nemo in eis peccat, nisi qui ordinem suum in dei oboedientia non custodiens eorum quoque ordinem male utendo perturbat. P
Abbreviated transcription (Latin):
d̾u quippe illud animal in lege positũ c̃ eo
qd ñ ruminet. Non aũ hoc eiꝰ uiciũ: s na¬
tura ẽ. St̃ aũ homines qui ꝑ boc animal
significant᷑. ĩ mundi ꝓpͥo uicio ñ natura᷑:
qui cũ libent̾ audiant u̾ba sapientie: pꝰea
de hiis om̃ino ñ cogitant. Qd eñ utile audi¬
eris. udud ab intestino memoris. tamꝙͣ ad os
cogitationis recoruandi dulcedine reuocare÷
qͥd ẽ aliud ꝙͣ spiritalit qͦdamꝰ ruminare: Qd
qui ñ faciunt: illoꝵ animaliũ gn̾e sigurant᷑.
Unde & ipsa a talib carnib abstinentia: ta¬
le uitiũ nos cau̾e p̃monuit. Cũ enĩ thesau¬
rꝰ desid̾abilis sit ipsa sapientia: de hac mu̾¬
dicia ruminandi. & ĩmundicia ñ rumi¬
nandi. alio loco ita scͥptũ ẽ. Thesaurꝰ deside¬
rabilis requiescit in ore sapientis: uir aũ iꝰtꝰ
tũ audienda: uerũ etiã obseruanda p̃cepta
st̃. Tempꝰ enĩ erat quo ñ solũ dictis. s etiã

Expanded text:
dum quippe illud animal in lege positum est eo dum quippe illud animal in lege positum est eo quod non ruminet; non autem hoc eius uitium, sed natura est. sunt autem homines, qui per hoc animal\' significantur, immundi proprio uitio, non natura; qui cum libenter audiant uerba sapientiae, postea de his omnino non cogitant. quod enim utile audieris, uelut ab intestino memoriae tamquam ad os cogitationis recordandi dulcedine reuocare quid est aliud quam spiritaliter quodam modo ruminare P quod qui non faciunt, illorum animalium genere figurantur; unde et ipsa a talibus carnibus abstinentia tale uitium nos cauere praemonuit. cum enim thesaurus desiderabilis sit ipsa sapientia, de hac munditia ruminandi et inmunditia non ruminandi alio loco scriptum est: thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis, uir autem stultus  uerum etiam obseruanda praecepta sunt. tempus enim erat, quo non tantum dictis, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
estam̃to uet̾i uͥ quida cibi carniũ phi¬
bent᷑. cur ũ sit atria ista sententia qua
dicit apłs om̃iamunda mundis ꝙ omĩs
creatura d̾i bona ẽ: si possunt intelligant
hoc apłm de ipsis dixisse naturis. Illas aũ¬
litt̾as ꝓpt̾ qͣsdã p̃sigurationes temꝑi ꝯgru¬
entes: anmalia q̃dam ñ natura. s significa¬
tione ĩ munda dixisse. Itaq u̾bi gr̃a. si de por¬
co ꝙ agno reqͥratur. utrumq natura mund̾u
ẽ: qr om̃is creatura d̾i bona ẽ. Quad̾a u̾ signi¬
ficatione agnꝰ mundꝰ ẽ. porcꝰ ĩmundus. tamꝙͣ
si stultũ ꝙ sapientẽ dic̾es. utrumq boc u̾bũ
natura uocis & litterarũ & sillabarũ quibꝰ
ꝯstat. utiq mund̾u ẽ. Significatione autẽ
ci potest: ñ natura sui. s qͣm qͥdd̾a ĩmun¬
d̾u significat. & fortasse qͦd ẽ in rerũ figu¬
ris porcꝰ. hoc ẽ in gen̾e rerũ stultus: ꝙ tãm
ulld̾ animal qͣm iste due sillabe qͦd d̾r stul¬
tus. quidd̃a unũ id̾e ꝙ significat. Immun¬

Expanded text:
estamento Veteri, ubi quidam cibi carnium prohibentur, cur non sit contraria ista sententia, qua dicit Apostolus: Omnia munda mundis, et omnis creatura Dei bona est, si possunt, intelligant hoc Aplitteras propter quasdam praefigurationes tempori congruentes animalia quaedam non natura, sed significatione immunda dixisse. itaque, uerbi gratia, si de porco et agno requiratur, utrumque natura mundum est, quia omnis creatura dei bona est; quadam uero significatione agnus mundus, porcus immundus est. tamquam si stultum et sapientem diceres, utrumque hoc uerbum natura uocis, litterarum et syllabarum, quibus constat, utique mundum est; significatione autem ci potest, non natura sui, sed quoniam quiddam immundum significat. et fortasse quod est in rerum figuris porcus, hoc est in rerum genere stultus, et tam illud animal quam istae duae syllabae, quod dicitur stultus, quiddam unum idemque significat. immun
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta distinguere. Ead̾e quippe st̃ in uet̾e
& nouo: ibi obumbrata. hic reuelata: ibi
p̃sigurata. hic manifestata. Nam ñ solũ sa-¬
cram̃ta diu̾sa st̃: uerũ etiã ꝓmissa. Ibi in¬
dent᷑ temꝑalia ꝓponi. quib spiritale p̃mi

Expanded text:
enta distinguere. eadem quippe sunt in uetere enta distinguere. eadem quippe sunt in uetere et nouo: ibi obumbrata, hic reuelata, ibi praefigurata, hic manifestata. nam non solum sacramenta diuersa sunt uerum etiam promissa. ibi uidentur temporalia proponi, quibus spiritale
Abbreviated transcription (Latin):
de hac re loqui scͥptura quẽ ñ moue¬
at: & intentissimũ faciat in altitudinẽ
sacram̃ti: Ꝙ locutꝰ ẽ inquit dns ad moy¬
sen. & aaron dicens. Ista distinctio legiᷤ.
quȩcũq ꝯstituit d̾iis. Pculdubio ñ ẽ di¬
stinctio: ñ int̾ aliq̃ duo. uel plura. Nã sici¬
gularitas: distinctionẽ ñ reqͥrit. Nec distincti¬
onẽ cuilibet rei cõmemorauit. s addidit legis:
nec cuiꝰqꝙͣ logis. Assidue quippe in scͥptura dr
de unaquaq re de qua legitime p̃cipit᷑. hec
lex illiꝰ uł illiꝰ rei: ñ uniu̾salis lex. que ꝯtinet
om̃ia que legitime p̃cipiunt᷑. Hic uͦ cũ di¬
xisset hec ẽ distinctio legis: secutꝰ adiunxit.
quȩc̃q ꝯstituit d̾ns: p̃cipiendo utiq ñ crean¬
do. Nam etiã ñ nulli int̾p̃tes: quec̃q p̃cepit
d̾ñs tñstulert̃. Si gͦ hec ẽ distinctio legis
quȩc̃q p̃cepit d̾ns: ꝓculdubio magna ẽ
ista distinctio: ꝙ recte intelligit᷑ dͥuo testa-¬

Expanded text:
de hac re loqui scriptura, quem non moueat et intentissimum faciat in altitudinem sacramenti? et locutus est, inquit, dominus ad Moysen et Aaron dicens: ista distinctio legis, quaecumque constituit dominus. procul dubio non est distinctio nisi inter aliqua duo uel plura; nam singularitas distinctionem non requirit. nec distinctionem cuiuslibet rei commemorauit, sed addidit: legis, nec cuiuscumque legis. assidue quippe in scriptura dicitur de unaquaque re, de qua legitime praecipitur: haec est lex illius uel illius rei, non uniuersalis lex, quae continet omnia quae legitime praecipiuntur. hic uero cum dixisset: haec est distinctio legis, secutus adiunxit: quaecumque constituit dominus, praecipiendo utique non creando. nam etiam nonnulli interpretes "quaecumque praecepit dominus" transtulerunt. si ergo haec est distinctio legis, quaecumque praecepit dominus, procul dubio magna est ista distinctio; et recte intellegitur duo testam
Abbreviated transcription (Latin):
abebat ꝙ d̃no loculos: ꝙa fidelib
oblata oseruans. ꝙ suorũ necessitatibꝰ & aliis in¬
digentib tribuebat. Ic̃ pͥmũ eccłiasticȩ pecu¬
niȩ forma ẽ instituta: u intellige̾mꝰ qͦd p̃cipit
ñ cogitand̾u cẽ de crastino. ñ ad hoc fuisse p̃cep¬
tũ ut nicħ pecunie seruet᷑ a sc̃is: s ne dõ ꝓpter
ista seruiat᷑: ꝙ ꝓpter inopie timorẽ iusticia de¬
fidelis ħns uiduas. sufficient̾ tribuat eis. ut ñ
grauet᷑ eccłia: quo ueris uiduis sufficẽ possit.¬

Expanded text:
 a fidelibus oblata conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiastice peccunie forma est instituta, ut intelligeremus, quod precepit non esse cogitandum de crastino non ad hoc fuisse preceptum, ut nichil peccunie servetur a sanctis, sed ne deo propter ista serviatur et propter inopie timorem iusticia defidelis habet viduas, sufficienter tribuat eis, ut non gravetur Ecclesia, quo veris viduis sufficere possit
Abbreviated transcription (Latin):
etiã eis que ꝯtinentiȩ bonũ capiunt tamꝙͣ
ad obsequel̃a legis imponit. Deniq cur hoc
dixerit: pandit. cũ adiungit ꝙ dicit. Nul¬
lam occasionẽ dare adu̾sario: maledicti
gr̃ã. Iam enĩ qued̃a du̾se sunt retro post
sathanan: ut in hiis u̾bis eiꝰ intelligamuᷤ
eas quas nubere uolunt. meliꝰ potuisse
otinere qm nubere: s meliꝰ nubere gͣm
retͦ ire pꝰ sathanan: id ẽ ab excellenti illo
uirginalis uł uidualis castitatis ꝓposito.
in post̾ĩora respiciendo cad̾e. ꝙ int̾ire.

Expanded text:
etiam eis, quae continentiae bonum capiunt, tanquam ad obsequelam legis imponit. Denique cur hoc dixerit, pandit, cum adjungit et dicit, Nullam occasionem dare adversario maledicti gratia; jam enim quaedam conversae sunt retro post satanam: ut hbere uoluit, melius potuisse continere quam nubere, sed melius nubere quam retro ire post satanan, id est ab excellenti illo uirginalis uel uidualis castitatis proposito in posteriora respiciendo cadere et interire.
Abbreviated transcription (Latin):
ipse mutasset dm. nec ab illo mutaret᷑: s potiꝰ
ex ĩcio. Sic enĩ assumptꝰ ẽ. ut ꝯmutaret᷑ in effa¬
bilit̾: ꝙ excellentiꝰ atq ꝯiunctiꝰ. qͣm uestis ab
homine cũ induit᷑. Hoc gͦ nomine habitus
satis significauit apls. quẽ ad mod̾u direrit
in similitudinẽ hominũ factus: qr ñ transsiga-¬
tione in hominẽ. s habitu factus ẽ. cũ indu

Expanded text:
 potius ex tertio; sic enim assumtus est, ut commutaretur ineffabiliter et excellentius atque coniunctius quam uestis ab homine, cum induitur. hoc ergo nomine habitus satis significauit apostolus, quemadmodum dixerit: in similitudinem hominum factus, quia non transfiguratione in ho
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ uestitũ uł armatũ. cxm ca. potiꝰ appellãt.
Ex quo intelligit᷑ de istogn̾e habitus locutũ
apłm: qͣndo quide in grecis exemplaribꝰ. exͣe¬
gcati. scͥptũ ẽ. qͦd in latinis habitu habemꝰ Quo
nomine oportet intelligi. ñ mutatũ eẽ u̾bũ
susceptione hominis. sicuti nec m̃bra ueste
induta mutant᷑: qͣmꝙͣ illa susceptio ineffa¬
bilit̾ susceptũ suscipienti copulauerit.S qͣn-¬
tũ u̾ba humana reb in effabilib coaptari
possunt: ne mutatus intelligat᷑ ds humane
fragilitatis assumptor: electũ ẽ. ut grece crmca.
& latine habitus dicẽtur illa susceptio Hu¬

Expanded text:
mus vestitum vel armatum, σχῆμα potius appellant. Ex quo intelligitur de isto genere habitus locutum Apostolum, quandoquidem in Graecis exemplaribus σχήματι scriptum est, quod nos in Latinis habitum habemus. Quo nomine oportet intelligi, non mutatum esse Verbum susceptione nominis, sicuti nec membra veste induta mutantur, quanquam illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti copulaverit; sed quantum verba humana rebus ineffabilibus coaptari possunt, ne mutatus intelligatur Deus humanae fragilitatis assumptor, electum est, ut Graece σχῆμα et Latine habitus diceretur illa susceptio
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ suscipiendo. ipse susceptor in similitudinẽ
hominũ factus. ñ sibi s eis quib in homi¬
nẽ apparuit ẽ habitu inuentꝰ ut homo: sdẽ
habendo hominẽ inuentus ut ħo ẽ. Nõ enĩ
pot̾at inueniri ut homo. ab hiis qui cor im¬
mundu habebant. & ũbũ apd̃ patrẽ uid̃e
ñ pot̾ant: nͥ hoc suscipiendo qͦd possent ui¬
dere. ꝙ ꝑ qͦd ad aliud lum̃ int̾iꝰ ducerent᷑. Iste
aũ habitꝰ: ñ ẽ ex pͥmo geñe. Non enĩ manens
in se natura hominis: naturã d̾i ꝯmutauit:

Expanded text:
litudine hominum factus, non sibi, sed eis quibus in homine apparuit, et habitu inuentus est ut homo, id est habendo hominem inuentus ut homo est. non enim poterat inueniri ut homo ab his qui cor immundum habebant, et uerbum apud patrem uidere non poterant nisi hoc suscipiendo quod possent uidere et per quod ad illud lumen interius ducerentur. iste autem habitus non est ex primo genere; non enim manens in se natura hominis naturam dei commutauit.
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ qrtum genꝰ. cũ ea que accidunt ad faciend̾x
ipsa mutant᷑. sicut anulꝰ in digito: si ñ nimis
sub tilit̾ attendat᷑. Uerũptam̃ hoc genꝰ. aut nul-¬
łu ẽ si diligent̾ discutias: aut om̃ino rarissi¬
in ea qualitate nollet hominẽ indui. ꝙ hõibꝰ
ut homo apparere. Semet ipm exinaniuit.
ñ formã suã mutans. s formã serui accipiens:
neq oũsus aut tͣnsmutatꝰ in hominẽ amissa

Expanded text:
etiam quartum genus, cum ea quae accidunt ad faciendum etiam quartum genus, cum ea quae accidunt ad faciendum ipsa mutantur, sicut annulus digito, si non nimis subtiliter attendatur; verumtamen hoc genus, aut nullum est, si diligenter discutias, aut omnino rarissiin ea aequalitate, nollet homine indui, et hominibus ut homo apparere: sed semetipsum exinanivit, non formam suam mutans, sed formam servi accipiens; neque conversus aut transmuta
Abbreviated transcription (Latin):
re dr. que nob̾ ut habeat᷑ accidit. Nerũp¬
tam̃ hoc int̾ẽ. qd̾ quedã eoꝵ q̃ accid̃t nob̾ ut
habitũ faciant. ñ mutant᷑ a nob̃ s ipsa nos mu¬
tant in se. ipsa integra ꝙ in ꝯcussa manentra:
sicuti sapientia cũ accidit homini. ñ ipsa mu¬
tat᷑ s hominẽ mutat. quẽ de stulto sapientẽ
facit. Quedã uͭ sic accidunt. ut ꝙ mutent ꝙ muẽ¬
t᷑ sicuti cibꝰ  ipse amutens speciem suã cũ in corpꝰ
nr̃m u̾tit᷑. ꝙ nos refecti cibo. ab exilitate atq lan¬
guore in robur atq ualentiã ꝯmutam᷑. Terciũ
genꝰ ẽ. cũ ipsa que accidunt mutant᷑. ut habitũ
faciant: & qͦd̾amͦ formant᷑ ab eis quib habitũ
faciant: sicuti ẽ uestis. Nã cũ deiccta. uł deposita
õ: ñ ħt eam formã quã sumit cũ induit᷑. atꝙ
inducit᷑ m̃bris. Induta gͦ accepit formã qm ñ
habebat exuta: cũ ipsa m̃bra ꝙ cũ induunt᷑
ꝙ cũ exuunt᷑. in suo statu maneant. Potest ꝙ

Expanded text:
it. Verumtamen hoc interest, quod quaedam eorum quae accidunt nobis, ut habitum faciant, non mutantur a nobis, sed ipsa nos mutant in se, ipsa integra et inconcussa manentia: sicuti sapientia, cum accidit homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accidunt, ut et mutent et mutentur: sicuti cibus ipse amittens speciem suam, in corpus nostrum vertitur; et nos refecti cibo, ab exilitate atque languore in robur atque valentiam commutamur. Tertium vero genus est, cum ipsa quae accidunt, mutantur ut habitum faciant, et quodam modo formantur ab eis quibus habitum faciunt, sicuti est vestis: nam cum est, non habet eam formam quam sumit cum induitur atque inducitur membris. Induta ergo accipit formam quam non habebat exuta, cum ipsa membra, et cum induuntur, et cum exuuntur, in suo statu maneant. Potest esse
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd gͦ restat: Sꝑu ambulate. Et quia ñ potesiᷤ
efficere ut concupiscentias carnis consumatiᷤᷤ:
concupiscentias ne ꝑficiatis. Consumẽ quidẽ
illas atq finire. ⁊ penitus exstirpare. om̃imͦ
uelle debetis: s quandui sunt in uob̃. et est
alia lex in menbris ur̃is. repugnans legi m̃tis
ur̃e. concupiscentias carnis ne ꝑfeceritis. Ed
enim iuultis. Ut oĩno ñ sint concupiscentie
carnis. Non uos ꝑmittunt implere qd uul¬
tis: nolite eas ꝑmitt̾e implere quod uolunt.
Qͥduultis: Ut omnino non sint. S st̃ Caro
concupiscit adu̾sus sꝑm: concupiscat sp̃s ad¬

Expanded text:
go restat? Spiritu ambulate; et, quia non potestis efficere ut concupiscentias carnis consumatis, concupiscentias carnis ne perficiatis. Consumere quidem illas atque finire, et penitus exstirpare omni modo velle debetis: sed quamdiu sunt in vobis, et est alia lex in membris vestris repugnans legi mentis vestrae, concupiscentias carnis ne perficeritis. Quid enim vultis? Ut omnino non sint concupiscentiae carnis. Non vos permittunt implere quod vultis; nolite eas permittere implere quod volunt. Quid vultis? Ut omnino non sint. Sed sunt. Caro concupiscit adversus spiritum: concupiscat spiritus ad
Abbreviated transcription (Latin):
cũ loca ipsa t̃rena in meliꝰ ꝯu̾tũt᷑ alia dita¬
untur atq frangunt᷑: alia in meliores usꝰ
cõmutant᷑: sic & nos sumus. Oꝑa carnis fu¬
erunt in nob̃. Aũdistis cũ cõmemorarentur
Manifesta sunt inquit oꝑa carnis: quȩ ft̃ for¬
nicationes immundicis. idoloꝵ seruitꝰ. uene¬
ficia ñ beneficia. id ẽ ñ abonis dicta. s a ue¬
nenis: contentiones. inimicitie:. hereses inui¬
diȩ. ebrietates. ⁊ his similia deicienda st̃. &
mutanda quȩ predico inqͥt uob̃. sic̃ p̃dixi
qm̃ qui talia agunt. regnũ dĩ non posside¬
bunt. Ista in nob tanquã idola frangenda st̃
in usus aũ meliores u̾tenda ipsa corpis nũ
m̃bra. ut quȩ seruiebant immundicie
cupiditatis. seruiant grãe caritatis. Audia
mus gͦ ⁊ apłm architectũ magistrĩ. Ut sa¬
piens inqͥt architectus fundam̃tũ posi
Audiamꝰ gͦ istum architectũ quedã noua
construentem: quȩdã uetera deicientem.
Sꝑu inquit ambulate. Noua ẽ ista ꝯstru¬

Expanded text:
cum loca ipsa terrena in melius convertuntur, alia diruuntur atque franguntur, alia in meliores usus commutantur; sic et nos sumus. Opera carnis fuerunt in nobis. Audistis cum commemorarentur: Manifesta autem sunt, inquit, opera carnis, quae sunt fornicationes, immunditiae, idolorum servitus, veneficia, non beneficia, id est, non a bonis dicta, sed a venenis; contentiones, inimicitiae, haereses, invidiae, ebrietates, et his similia; dejicienda sunt, non mutanda: quae prm qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt. Ista in nobis, tanquam idola frangenda sunt. In usus autem meliores vertenda sunt ipsa corporis nostri membra, ut quae serviebant immunditiae cupiditatis, serviant gratiae charitatis. CApostolum, architectum magistri: Ut sapiens, inquit, architectus fundamentum posui. Audiamus ergo istum architectum, quaedam nova construentem, quaedam vetera dejicientem. Spiritu, inquit, ambulate, nova est ista constru
Abbreviated transcription (Latin):
obstrepunt. Quos om̃s euadere: hoc ẽ ue-¬
nire ad certissimã pacẽ. & immobilem
stabilitatẽ sapientiẽ. Uehement̾ enĩ me-¬
tuendu ẽ. ne studio alt̾candi ꝙ ꝯtendendi
quisq ñ uideat. qͦd ã paucis uideri potest:
ut paruus sit strepitꝰ ꝯtͣdicentiũ: nͥ etiã sibi¬
dicit. Seruũ aũ dni ñ oportet litigare. s mi¬
tẽ ẽẽ ad om̃s: docibilẽ. patientẽ: in modestia¬

Expanded text:
obstrepunt, quos omnes evadere, id est, venire ad certissimam pacem et immobilem stabilitatem sapientiae! Vehementer enim metuendum est ne studio altercandi et contendendi quisque non videat quod a paucis videri potest, ut parquia servum Domini non oportet litigare, sed mitem esse ad om
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ ab apło dictũ sit ante temꝑa et̾¬
na. Si enĩ temꝑa: qͦmͦ et̾na: Nisi forte omnia
tẽꝑa intelligi uoluit: qr si dixisset ante iꝑa.
neq addidisset ȩt̾na: posset accipi ante q̃d̾ã
temꝑa. que ante se hab̾ent alia temꝑa. Et̾na

Expanded text:
 sit: Ante tempora aeterna. Si enim tempora quomodo aeterna? nisi forte ante omnia tempora, intelligi voluit. Quia si dixisset, Ante tempora, neque addidisset, aeterna, posset accipi ante quaedam tempora, quae ante se haberent alia tempora; aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
N uoce tube cornee. Cornu excedit carnẽ: ne¬
cesse ẽ ut carnẽ suꝑando sit sirmũ. firmũ
ad ꝑdurand̾u: & capax uocis. S unde hoc:
Quia carnẽ supauit. Qui uult ẽẽ tuba cornei
suꝑet carnẽ. Qͥd ẽ suꝑet carnẽ: Transcendat
carnales affectus: uincat carnales libidine.
Audi tubas corneas. Si resurrexistis cũ xͦ apl̃¬
gitare. fies gͦ ex carnali sp̃ualis. Adhuc car¬
ne calcas t̾ram: & sp̃u erumpis in cełu. In
carne enĩ ambulantes inquit: ñ scd̾m carnẽ
militamus¬

Expanded text:
excedit carnem: necesse est ut carnem superando sit firmum ad perdurandum, et capax vocis. Sed unde hoc? Quia carnem superavit. Qui vult esse tuba cornea, superet carnem. Quid est, superet carnem? Transcendat carnales affectus, vincat carnales libidines. Audi tubas corneas: «Si autem resurrexistis cum Charnem. Si es ergo ex carnali spiritualis; adhuc carne calcas terram, et spiritu erumpis in coelum: «In carne enim ambulantes,» inquit, «non secundum carnem militamus
Abbreviated transcription (Latin):
dicare Luuidi qd̾ sequ t. Licet si nos aut
ancłe decelo annuntiauit uob̃ pret̃ qͣm
id̃ accepistis: anathema sit. Si ueniat
mons aliud ȩuangłirans anachematizẽ:
Si ueniat angłs aliud euangłi⁊s
anathematizetur. Vnde hoc Qu a de
hoc forte homo carnali nebula prepedit᷑.
& a fonte com nuni ad ꝑꝑam suam falsi¬
tatem reductus posset ho face̾ numqͥd
& angłs: Uere si anglbo de ꝓpͥo flriens in ꝑa¬
tum dei: aqua media. aqua qͦdm̃ ᷤ . epublica.

Expanded text:
io; audi quod sequitur: «Licet si nos, aut angelus de coelo annuntiaverit vobis praeterquam quod accepistis; anathema sit» . Si veniat mons aliud evangelizans, anathemetur; si veniat angelus aliud evangelizans anathemetur. Unde hoc? Quia de hoc forte homo carnali nebula praepeditus, etiam a fonte communi ad propriam suam falsitatem reductus, possit facere, nunquam et angelus. Vere, si angelus de proprio fluens in patum Dei: aqua media, aqua quodam modo publica,
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ nisi mortificabat nos sittera: iubens qd
non possemus implere. Unde idem dicit. Lit¬
tera occidit: sꝑc aũ uiuificat. Rursus eiꝰdẽ
apłi uerba sunt. Si enim data eẽt lex quȩ
posset uiuificare: omnino ex lege eẽt iusticia.¬

Expanded text:
nihil nisi mortificabat nos littera iubens, quod nihil nisi mortificabat nos littera iubens, quod non possemus inplere. unde idem dicit: littera occidit. spiritus autem uiuificat. rursus eiusdem apostoli uerba sunt: si enim data esset lex. quae posset uiuificare, omnino ex lege esset iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
erte enim ipsa ẽ lex quȩ subint᷑uit
ut abundaret delictum: qd ad euis
reprehensionẽ nicħ intelligentes in ore
habere consueuistis. Ibigͦ lege: & uide qͥa
ipsa ẽ de qua dicitur. ltaq sex quidẽ sc̃ã
& mandatũ scm̃ & iustum & bonũ. Qͦd¬
gͦ bonum ẽ mͥ factum ẽ mors: Absit. S
peccatũ ut appareat peccatum: ꝑ bonũm
oꝑatum est mortẽ. Neq enim lex iubebat
delictum. ut illa subintrante abundaret
delictum: s suꝑbos multũ sibi tribuenteᷤᷤ
mandati scĩ & iusti & boni abiectione re¬
os o p̃uaricationis ostenderet: ut eo mͦ
humiliati. discerent ad gr̃am ꝑtinere ꝑ
fidem. ut iam non eẽnt legi subditi ꝑ reatũ
s legi sociati ꝑ iusticiam. Idem qͥppe apłs
dicit quia pͥusquã ueniret fides. sub
lege custodiebam̃ conclusi in eã fidem. q̃
des iam nonsumꝰ sub pedagogo. ꝙua nos reatꝰ
legis non obligat iam ꝑ gr̃am liberatos Nã ꝓ
antequam spiritalẽ grãm humiliati reciꝑemꝰ.

Expanded text:
erte enim ipsa est Lex, quae subintravit ut abundaret delictum : quod ad ejus reprehensionem, nihil intelligentes, in ore habere consuestis. Ibi ergo lege et vide, quia ipsa est de qua dicitur, Itaque Lex quidem sancta, et mandatum snum est. mihi factum est mors? absit. sed peccatum ut adpareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem. neque enim lex iubebat delictum. ut illa subintrante abundaret delictum, sed superbos multum sibi tribuentes mandati sancti o et iusti et boni adiectio reos etiam praeuaricationis effecerat, ut eo modo humiliati discerent ad gratiam pertinere per fidem, ut iam non essent legi subditi per reatum. sed legi sociati per iustitiam. idem quippe apostolus dicit. quia priusquam ueniret fides. sub lege custodiebamur conclusi in eam fidem, quae uenit fides, iam non sumus sub paedagogo. quia nos reatus legis non obligat, iam per gratiam liberatos. namque antequam spiritalem gratiam humiliati reciperemus.
Abbreviated transcription (Latin):
semen abrahe estis: nisi gͦ xp̃i estis: Inde
ẽ quod alio loco idem ipse apłs ait. Nunc
gaudeo in passionib ꝓ uob̃. ⁊ adimpleo
ea que desunt pressuraꝵ xp̃i in carne mea.
xꝑm in toto suo corpore pati oportebat.
etiam ipse pressuras eius ꝓ sua portio¬
ne adimplebat
ur ergo magnũ uolumꝰ intelligi
in hoc titulo sacram̃tũ in quo
scriptum erat rex iudeoꝵ: si rex est
xꝑc & gentium: Quia scilicet oleast̃
factus est particeps ꝑinguedinis oleȩ.
ñ olea facta ẽ particeps amaritudinis
oleastri. Nam in eo quod de xp̃o ueraci¬
ter scͥptus ẽ titulus rex uideoꝵ qui ft̃
intelligendi uidei. nisi sem̃ abrahȩ filii
ꝓmissionis: qui sunt etiam filii deiꝰ
mine. Et gentes erant quib dicebat
Si aũ uos xp̃i: ergo abrahȩ sem̃ estis: scđ̾m ꝓ
quoꝵ laus non ex hominib. s ex deo est
ꝑtinentiũ ad ierłm liberam matrẽ nrãm
t̾rã incelis. saram spuitalẽ. ancillã ⁊ filios
eiꝰ de domo lib̃tatis eicientẽ.¬

Expanded text:
semen estis, nisi: Ergo Christi estis? Inde est quod alio loco idem ipse Apostolus ait: Nunc gaudeo in passionibus pro vobis, et adimpleo ea quae desunt pressurarum Christi, in carne mea . Christum in suo toto corpore pati oportebat, etiam ipse pressuras ejus pro sua portione adimplebatur ergo magnum volumus intelligi in hoc titulo sacramentum, in quo scriptum erat, Rex Judaeorum, si rex est Christus et Gentium? Quia scilicet oleaster factus est particeps pinguedinis oleae, non olea particeps facta est amaritudinis oleastri . Nam in eo quod de Christo veraciter scriptus est titulus, Rex Judaeorum, qui sunt intelligendi Judaei, nisi semen Abrahae, filii promissionis, qui sunt etiam filii Dei? mine . Et Gentes erant quibus dicebat, Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis, secundum quorum laus non ex hominibus, sed ex Deo est ; pertinentium ad Jerusalem liberam matrem nostram aeternam in coelis, Saram spiritualem, ancillam et filios ejus de domo libertatis ejiciente
Abbreviated transcription (Latin):
amat. Casta. & nudu amat: & paupem amat.
humani ꝓsc̾batur subito: ꝙ egens remaneat:
Reriunciat illi forte: quia qͦd amabat. ñ maritꝰ
erat. s res eiꝰ. Si enĩ uere maritũ amat:. ꝙ̾ pau¬
ꝑem plus amat: quia cũ miscdia amat. Et tñ¬
fecit omĩa: cęlum ꝙ t̾ram & mare. & angłos.
Quicqͥd uidemꝰ: quicqͥd ñ uidemꝰ in celo: ipse fe¬
cit. S tam̃ ñ diuitias amare debemꝰ: s cũ qui
fecit illas. Non enĩ tͥ ꝓmisit nͥ se. Inueni aliqͥd
p̃ciosiꝰ. ꝙ hoc t̾ dabit. Pulchra ẽ. t̾ra. cçłu ⁊ an¬
geli: s pulcrior ẽ. qui fecit hec. Qui gͦ annun¬
ciant dm. amantes dñ: qui annunciant d̾m
ꝓpter dm. pascunt oues: ꝙ ñ st̃ mercennarii.
Ipsã castitatem exigebat ab anima dñs m̃riħt
ẽ. amas me: Castus es. ñ ẽ cor tuũ adulterũ:
ñ tua q̃ris in eccl̃ia. s mea. Sigͦ talis es ꝙ amas
me: pasce oues meas. Non enĩ eris mercen

Expanded text:
amat, et nudum amat, et pauperem amat. humani proscribatur et subito egens remaneat? Renuntiat illi forte; quia quod amabat, non maritus erat, sed res ejus. Si autem vere maritum amat, etiam pauperem plus amat; quia cum misericordia amat. fecit omnia, coelum et terram, mare et Angelos. Quidquid videmus, quidquid non videmus in coelo, ipse fecit. Sed tamen non divitias amare debemus, sed eum qui fecit illas. Non enim tibi promisit nisi se. Inveni aliquid pretiosius, et hoc tibi dabit. Pulchra est terra, coelum et Angeli: stiant Deum, amantes Deum; qui annuntiant Deum, propter Deum, pascunt oves, et non sunt mercenarii. Ipsam castitatem exigebat ab anima Dominus nostest, Amas me? Castus es? Non est cor tuum adulterum? Non tua quaeris in Ecclesia, sed mea? Si ergo talis es, et amas me, pasce oves m