comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cati inquit pacificr. xxix.¬
qm̃ filii dei uocabuntur. Con¬
sidera diligenter ñ pacidicos s paci¬
ficos comm̃dari. Sunt enĩ qui dicunt
& ñ faciunt. Sane quemadmodum
ñ auditores legis iusti sunt. s factores:
sic ñ annuntiatores pacis beati sunt.
s auctores. Utinam cñ nr̃i quicumq
uidentur hodie pharisei foite enĩ ali¬
qui sunt. ce siñ facerent saltem dicerẽt
qd̃ oportet. Utinã qui sine sumptu
eugłium ponere nolunt. ponerent
uel ꝓ sumptu. utinam uł eugłizarẽt
ut manducarent. Mercennariꝰ inqͥt
uidet lupum uenientem: & fugit.
Utinã hodie quicumq pastoies ñ ft̃.
mercennarios saltem gregi uellent se
exhibere ñ lupos. Ytinam ñ ipsi lede¬
rent. utinã ñ fugerent nemine ꝑseqũe¬
te. utinam ñ exponerent gregem. do¬
nec lupus ueniens uideretur. Nimi¬
rũ sustinendi fuerant sumueniren¬
tur p̃sertim tempore pacis recipien¬
tes mercedem suam. ce ꝓmercede saltẽ
in custodia gregis laborantes. dum¬

Expanded text:
ati, inquit, pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Considera diligenter non pacidicos, sed pacificos commendari. Sunt enim qui dicunt, et non faciunt. Sane, quemadmodum non auditores legis justi sunt, sed factores: sic non annuntiatores pacis sunt beati, sed actores. Utinam tamen nostri quicunque videntur hodie Pharisaei forte enim aliqui sunt, etsi non facerent, saltem dicerent quod oportet. Utinam qui sine sumptu Evangelium ponere nolunt, ponerent vel pro sumptu: utinam vel evangelizarent ut manducarent. Mercenarius, inquit, videt lupum venientem, et fugit . Utinam hodie quicunque pastores non sunt, mercenarios gregi vellent se exhibere, non lupos: utinam ipsi non laederent, utinam non fugerent, nemine persequente, utinam non exponerent gregem, donec lupus veniens videretur. Nimirum sustinendi fuerant, si invenirentur, praesertim tempore pacis, recipientes mercedem suam, et pro mercede sua saltem in custodia gregis laborantes: dum
Abbreviated transcription (Latin):
specti: Est enĩ lingua dissoluta in ser¬
monib ociosis. est lingua impudica
ẽ e magniloqua. quarũ prior lacuuȩ.
sequens arrogantiȩ famulat᷑: est etiã
ling̃ dolosa. & item singͣ maledica. qͥrũ
altera in falsiloquã. ce adulatoriã sub¬
diuiditur. altera uͦ nunc in facie con¬
tumelias irrogat. nunc de. rabit in
occulto. Qõ si de omĩ uel ocioso uerbo
dicuĩ: quanto districtiꝰ de uerbo m̃da¬
ci seu mordaci & inuirioso. de elato.
uel lasciuo. de adultero aut de decra¬
ctorio iudicabuntur: Qm̃ uera sen¬
tentia frẽs. in mulciloquio ñ effugien

Expanded text:
specti? Est enim lingua dissoluta in serspecti? Est enim lingua dissoluta in sermonibus otiosis; est lingua impudica, est et magniloqua: quarum prima lasciviae, sequens arrogantiae famulatur. Est etiam lingua dolosa, et item lingua maledica: quarum altera in falsiloquam et adulatoriam subdividitur; altera vero nunc in facie contumelias irrogat, nunc detrahit in occulto. Quod si de omni vel otioso verbo,judicii ; quanto districtius de verbo mendaci, mordaci et injurioso, de elato vel lascivo, de adulatorio aut detractorio judicabuntur? 3. Quam vera sententia, fratres: In multil
Abbreviated transcription (Latin):
uandoꝵ initia nr̃e conuersationis exer¬
cet: dum adhuc quid̾e modicũ s cam̃
ĩã lumen in nob est. Nisi forte magnu
se putant magnũ habere sum̃ quib
uerttas ait. Cum feceritis omĩa quȩ
p̃cepta sunt uob̾. dicite. quia serui m¬
utiles sumꝰ. que debiumꝰ facere fecimꝰ.
S hoc inqͥes ꝓpt̾ humiliratem monuit
ẽẽ dicendum. Plane ꝓpter humilita¬
tem. s numqͥd contra uericatem:
Cet̾tim sicirca factoꝵ quoq custodiam
muenim᷑ adhuc negligentiores: nemo
sapiens eum liqͣra culicem moneat
continuo ad coi transitur: labiis sane
mundandis scłm studiũ ce media sol¬
licitude debetur. Quod si dixeris rarꝰ
est qui sermones suos in iudicio dispo¬
nere uideatur: uel ex boc dices qͣm sit
rara ꝑfectio. cũ nec ꝑfectum inueneris
omĩb tẽ cõmunem. Quis sane nume¬
rec quantas modicũ linguȩ m̃brum
contrahat sordes: qͣm multiplex in la¬
biis incircumcisis immundicia coagu¬
letur. qm sit gͣuis ꝑnicies oris incircũ¬

Expanded text:
vandorum initia nostrae conversationis exercet, dum adhuc quidem modicum, sed tamen jam lumen in nobis est: nisi forte magnum se putant habere lumen, quibus Veritas ait: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite Quia servi inutiles sumus; quae debuimus facere fecimus . Sed hoc, inquies propter humilitatem monuit esse dicendum. Plane propter humilitatem: sed nunquid contra veritatem? Caeterum si circa factorum quoque custodiam invenimur adhuc negligentiores, nemo sapiens eum liquare culicem moneat,continuo ad cor transitur: labiis sane mundandis secundum studium et media sollicitudo debetur. Quod si dixeris: Rarus est qui sermones suos in judicio disponere videatur, vel ex hoc disces quam sit rara perfectio, cum nec profectum inveneris omnibus esse communem. Quis sane numeret quantas modicum linguae membrum contrahat sordes, quam multiplex in labiis incircumcisis immunditia coaguletur, quanta sit pernicies oris incircum
Abbreviated transcription (Latin):
sedebitis & uos. Seminat᷑ enĩ corpus
animale: resurget corpus sꝑuale.
Seminat᷑ inignominta. surgec ingła.
Ubiiam tc̃ mors uictoria tua: Siquide
ce cuinimica nouissima destrueris.
Corpꝰ enĩ resurrectionis iam ñ morit᷑:
mors illi ult ñ dñabitur. S ce dolor

Expanded text:
sedebitis et vos. Seminatur enim corpus sedebitis et vos. Seminatur enim corpus animale, resurget corpus spirituale: seminatur in ignominia, surget in gloria . Ubi jam tunc, mors, victoria tua? Siquidem et tu inimica novissima destrueris. Corpus enim resurrectionis jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur . Sed et dolor
Abbreviated transcription (Latin):
rrempe fluctuat iugiter. donec pecc̃i
corpus inhabitat ascendens usq ad
celos. & iterum usq ad abyssos des¬
cendens: tabescens in malis. & ad bo
hoc egrediens domiciliũ atimore qͥd̾e
penitꝰ liberabitur: s necdũ ab expec¬
tatione. Extunc enĩ iam ñ erit timor
in finib nr̃is: s inspe singłariter con¬
stitituti. psallemꝰ singłi m̃te &e sꝑu.
qd̾ prelibarat quodã mod̾o qͥ dicebat.
Conũtere aĩa mea in reqͥem cuam. qr
dñs bñ fecit cͥ: quia eripuit aĩam me¬
ã de morte. ocłos meos alacͥmis. pedes
meos alapsu. Cecerũ de expectatiõe
bem ipse sic ait. Me expectant iusti:
donec retribuas mͥ. Nec mͦ numerũ
fr̃m ut compleat᷑: s ce ipsum corpus
ut sua regeneratione restituat᷑ expectãt.
Immo uͦ ce expecunt cũ desiderio. sub
altare dei uociferantes ad ipsum. et qͥ
audire meruit potuit ce testificari.
Nam corpꝰ illo quidẽ in tempore sedere
qͥs dicat. dum effluit. & in saniẽ pulue¬

Expanded text:
nempe fluctuat jugiter, donec peccati nempe fluctuat jugiter, donec peccati corpus inhabitat, ascendens usque ad coelos, et iterum usque ad abyssos descendens; tabescens in malis, et ad bohoc egrediens domicilium, a timore quidem penitus liberabitur, sed necdum ab exspectatione. Ex tunc enim jam non erit timor in finibus nostris, sed in spe singulariter constituti psallemus singuli mente et spiritu: quod praelibaverat quodam modo qui dicebat, Convertere, anima mea, in requiem tuam, quia Dominus benefecit tibi: quia eripuit animam meam de morte, oculos meos a lacrymis, pedes meos a lapsu . Caeterum de exspectatione idem ipse sic ait: Me exspectant justi donec retribuas mihi . Nec modo numerum fratrum, ut compleatur, sed et ipsum corpus, ut sua regeneratione restituatur, exspectant. Imo vero et expetunt cum desiderio, sub altare Dei vociferantes ad ipsum; ut qui audire meruit, potuit et testificari . Nam corpus quidem illo in tempore sedere quis dicat, dum effluit, et in saniem pulve
Abbreviated transcription (Latin):
elix regeneratio. xxii¬
Quando eñi renascar adsessionẽ.
miser homo natꝰ ad laborem: O siumꝗͣ
sedero totus cuiꝰ mͦ ne minima quidẽ
portio sedec. in qͦ nicħ tranquillũ. nicħ
qͥetum. sedatum nichił. nicb umqͣm
in eodẽ ꝑmanec statu. Sedebitis &e uos.
Osessio. Quis mͥ cribuat ut dignis expͥ¬
mã uerbis que de sessione hac cordis
affectione concipio: Immo quis mͥ¬
tribuat sessionis huius imꝑturbata
frui requie. quam desidero. qua cu¬
pio. qua requiro: Ecce enĩ ut dixi
nil in me sedet. s cuncta in motu sunt:
omĩa nutant. fluctuant uniuersa.
Postremo uͥ concupiscit adhuc caro ad
hominis sedere uidet᷑: Nec sola iam
concupiscentia pacem curbat. impe¬
dit sessionem. uetat ẽẽ sedatum: sed
dupplex qͦ sed̃m corpꝰ miserum hoiem
contͥcio uexat p̾sentis uideł sensu do¬
lons. & mortis metu future: nimirũ
cũ &e passibile sit ce mortale: dupplex
nichilominꝰ aĩam agitare sollicitudo
uidecur. spei utiq ce timoris. Int̾ hec

Expanded text:
elix regeneratio! Quando enim renascar ad sessionem, miser homo natus ad laborem? O si unquam sedero totus, cujus modo ne minima quidem portio sedet, in quo nihil tranquillum, nihil quietum, sedatum nihil, nihil unquam in eodem permanens statu! Sedebitis et vos. O sessio! Quis mihi tribuat ut dignis exprimam verbis quae de sessione hac cordis affectione concipio? imo quis tribuat mihi sessionis hujus imperturbata frui requie, quam desidero, quam cupio, quam requiro? Ecce enim, ut dixi, nil in me sedet, sed cuncta in motu sunt, omnia nutant, fluctuant universa. Postremo ubi concupiscit adhuc caro advhominis sedere videtur? Nec sola jam concupiscentia pacem turbat, impedit sessionem, vetat esse sedatum; sed duplex quoque secundum corpus miserum 300 hominem contritio vexat, praesentis videlicet sensus doloris, et mortis metus futurae. Nimirum cum et passibile sit et mortale, duplex nihilominus animam agitare sollicitudo videtur spei utique et timoris. Inter haec
Abbreviated transcription (Latin):
t̃c & uos apparebitis cũ xp̃o ingła.
An mag̃ audebimꝰ dicere &e ipsum ad¬
huc stare quod̾am. ut pote cuiꝰ necd̾u
sedes consũmata uidet᷑: necdũ pedib
Non quod illi plenitudini quippiam
desit: s qd̾ m̃bra capite expectet. An¬
deat hec testari qui meruuit intucri.
Ecce att stephanus uideo cȩlos aꝑtos.
& filiũ hoĩs stantem adextris uircu¬
tis di. Paulus qͦ sic scribit. xꝑc assi
stens pontifex suturoꝵ bonoꝵ. intͦi¬
uit semel in sc̃a. et̾na redemptione
inuenta. Cecerũ in regenãtione cor¬
minioso supplicio crucis: ce int̾ro¬
gatus ẽ contumeliis parit ce torm̃to.¬
necmͦ durissima morte saeturpissi¬
ma condemnatus. Qm̃ enĩ obediẽs
patͥ factus ẽ usq admortem mortẽ
aũ crucis: ꝓpt̾ hoc exaltauit illũ &
donauit illinom̃ quod ẽ suꝑ omne
nom̃: ut ninoĩe iħu om̃e genu flec¬
tatur. Hec aũ dixerim frẽs: ut noue¬
ritis quenã sint duo latera scale: quȩ
uolentib seqͥ d̾nm ꝓponit᷑ ascenden¬

Expanded text:
tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . An magis audebimus dicere et ipsum adhuc stare quodam modo, utpote cujus necdum sedes consummata videtur, necdum pedibus Non quod illi plenitudini quidpiam desit, sed quod membra caput exspectet. Audeat hoc testari, qui meruit intueri. Ecce, ait Stephanus, video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris virtutis Dei um bonorum, introivit semel in Sancta, aeterna redemptione inventa . Caeterum in regeneratione corminioso supplicio crucis, interrogatus contumeliis pariter et tormentnec modo durissima morte, sed et turpissima condemnatus. Quoniam enim obediens Patri factus est usque ad mortem, mortem autem crucis, propter hoc exaltavit illum, et donavit illi nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur . Haec autem dixerim, fratres, ut noveritis quaenam sint duo latera scalae, quae volentibus sequi Dominum proponitur ascenden
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ & iam ñerit ampliꝰ neq luctus
neq clamor s nec ullus dolor: qm̃ pͥo¬
ra cransierunt. Felices lacrimȩ quas
benigna manꝰ conditoris absterget:
ĩmortalitatis e impassibilitatis ge¬
mina quada felicitate docatum. li¬
berũ ab omĩ necessitate. ab om̃i cor¬
ruptione securũ. alienũ & ĩmune
ab omĩ concupiscentia. plenũ gła.
configuratũ deniq claritati corꝑis
rꝑi. Sedebit ce anima sicut mlme¬
tuens sic nec cupiens ultra nimitũ
plena beatitudine. & secura plenitu¬
dine fruens. nullos iã cogitationum
fluctꝰ. nullos cemptationũ conflictꝰ.
nullos affectionũ sentiens mocus:
s ȩt̃nȩ illi incominutabilitati ꝓrsus
imm̃sa & sic adherens deo ut unus
iã sꝑc sit facta cum eo: xxxiiii.

Expanded text:
 jam non erit amplius neque luctus, neque clamor, sed nec ullus dolor, quoniam priora transierunt . Felices lacrymae, quas benigna manus Conditoris absterget: immortalitatis et impassibilitatis gemina quadam felicitate dotatum, liberum ab omni necessitate ab, omni corruptione securum, alienum et immune ab omni concupiscentia, plenum gloria, configuratum denique claritati corporis Christi. Sedebit et anima sicut nil metuens, sic nec cupiens ultra: nimirum plena beatitudine, et secura plenitudine fruens; nullos jam cogitationum fluctus, nullos tentationum conflictus, nullos affectionum sentiens motus: sed aeternae illi incommutabilitati prorsus immersa, et sic adhaerens Deo, ut unus jam spiritus sit facta cum eo. XXXV.
Abbreviated transcription (Latin):
irritaris. qͥb inflãmaris ad uerbi fla¬
tũ. qd nec carnem uulnerat. nec inqͥ¬
nat m̃tem. Nichil sic alienũ anatu¬
ra cua: nil cã contͣrium racioni. Neq
enĩ sic dicere possum. qͥd tͥ cũ cybis.
ce uestib. aut frigore uel esurie qͥd
moueris: cũ unita ꝑsonalit anima
ñ huic mundo s corꝑi longe minus
carnẽ possit odisse qm mundũ: qͥppe
que huic multũ debeat. illi nichil.
Qd̃ quidẽ dixerim ñ ut uoluptas ꝑ¬
inde excusetur: s ut uanitas & im¬
puritas ante omĩa fugiatur.

Expanded text:
irritaris, quid inflammaris ad verbi flairritaris, quid inflammaris ad verbi flatum, quod nec carnem vulnerat, nec inquinat mentem? Nihil sic alienum a natura, nil tam contrarium rationi. Neque enim sic dicere possum, Quid tibi cum cibis et vestibus? aut frigore vel esurie quid moveris? cum unita personaliter anima non huic mundo, sed corpori, longe minus carnem possit odisse quam mundum, quippe quae huic multum debeat, illi nihil. Quod quidem dixerim, non ut voluptas perinde excusetur, sed ut vanitas et impuritas ante omnia fugiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
uos di. inhis duob ẽ qd̃ sub uno uer¬
su ꝓpħa cõmendat: uide inqͥens bumi¬
litatẽ meã & laborem meũ. Hȩcgͦ sint
latera scalȩ. uilitas ce asꝑitas: quib
deinceps int̾nȩ uircutis & gr̃e gradus
firmit̾ inserantur. Est enĩ uidere ho¬
mines mundi sꝑnentes głam. fauorẽ
calcantes ppłi. ñdesiderantes huma¬
nũ diem. s ñ ado fortes intolerantia
molestie corꝑalis. ñ ało reicientes iol¬
lia ñ ado carnis illecebras suꝑantes.
Quid istos dixerim nͥ latus alcerum ñ
tenere: Porro uni tm̃ lateri innitentĩ
Qõ siꝑiclitatur qͥcircacarnẽ uidecur
plusꝗͣ oporteat infirmari. licet mũdi
respuat głam. nec contume liis moue¬
atur: ꝓfecto longe horribilius ẽ ꝑicłm
& multomag̾ in excusabile. siquis
forte castigans uiriliter corpꝰ suum
patiens iniuiriarũ. minꝰ puritatis
infelix homo cũ his nugis ce calami¬
tatib cũ hoc fastu ceuanitate ista.
que nec animȩ nec corꝑi pdest: Quid

Expanded text:
s duobus est, quae sub uno versu propheta commendat: Vide, inquiens, humilitatem meam, et laborem meum . Haec ergo sint latera scalae, vilitas et asperitas: quibus deinceps internae virtutis et gratiae gradus firmiter inserantur. Est enim videre homines mundi spernentes gloriam, favorem calcantes populi, non desiderantes humanum diem: sed non adeo fortes in tolerantia molestiae corporalis, non adeo rejicientes mollia, non adeo carnis illecebras superantes. Quid istos dixerim, nisi latus alterum non tenere? Porro uni tantum latere innitentis Quod si periclitatur qui circa carnem videtur plus quam oporteat infirmari, licet mundi respuat gloriam, nec contumeliis moveatur: profecto longe horribilius est periculum, et multo magis inexcusabile, si quis forte, licet castigans viriliter corpus suumpatiens injuriarum, minus immunis infelix homo, cum his nugis et calamitatibus, cum hoc fastu et vanitate ista, quae nec animae nec corpori prodest? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
nouer pt imitari qui sessionẽ alti¬
tudinem q quesiuit. & si ñ satis
terret eos illuis culpa. terreat uł
uindicta. Omiã enim in contͣriũ
uuenerunt. ut formatus sit ad illu¬
dendum ei: & ignis eternꝰ p̃paratus
est illi. Adhȩc uitanda prudentiã
nobis seminauerunt angłi scĩ. qͥ
prius ea aliis errantib tenuerunt.

Expanded text:
noverint imitari, qui sessionem altinoverint imitari, qui sessionem altitudinemque quaesivit: et si non satis terret eos illius culpa, terreat vel vindicta. Omnia enim in contrarium devenerunt, ut formatus sit ad illudendum ei, et ignis aeternus praeparatus sit illi. Ad haec vitanda prudentiam nobis seminaverunt sancti angeli, qui prius eam aliis cadentibus tenuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tis: honoris scilicet &e quietis. Sessio¬
Qui seminauetunt laborem c ulitatẽ:
metent honorem pariter & quietem.
re: in terra sua dupplicia possidebut̃.
Unde dicebat quidam. Uide humili¬
tatem meam & laborem meum.
dominum. & dicentem discipulis.
sedebitis suꝑ sedes iudicantes .uiiᵒ. tri¬
bus isrł. Sece quies sessionis: & honor
iudici. Nam ce ip̃e c̃ns ad hec noluit
ꝑuenire: nisi ꝑ humilitatem & labo¬
rem. Unde ce raorte curpissima cõ¬
dempͫ atus est. interrogatꝰ torm̃tis et
opptobriis sattiratus. utiq ut inimicꝰ
induatur confusione. ipẽ pariter ce
qͣui imitantur eum. & precͥgrediunt᷑
iam. Ipse est o mique. ipẽ est qui
altissimo. &e coaltissimuis ei i. Hocͥ
utiq cõgitauerunt angłi scĩ qui ca¬
dente maligno. apostasiȩ illius ñ
consenserunt. nobis telinquendes
exemplum: ut quemadmołu ipsi
elegerunt ministrare. sic & nos
faciamus. Nam ce qui laborem
fuguint. honorem captant: illum se

Expanded text:
ris, honoris scilicet et quietis. Sessioris, honoris scilicet et quietis. SessioQui seminaverunt laborem et vilitatem, metent honorem pariter et quietem. re, in terra sua duplicia possidebunt. Unde et dicebat quidam: Vide humilitatem meam, et laborem meum .Dominum et dicentem 971 discipulis: Sedebitis super sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Ecce quies sessionis, et honor judicii. Nam et ipse Dominus ad haec noluit pervenire, nisi per humilitatem et laborem. Unde et morte turpissima condemnatus est, interrogatus tormentis, et opprobriis saturatus: utique ut inimicus induatur confusione, ipse pariter et omnes qui imitantur eum, et praetergrediuntur viam. Ipse est, o inique, ipse est qui Altissimo, et coaltissimus ei. Hoc utique cogitaverunt angeli sancti, qui cadente maligno apostasiae illius non consenserunt, nobis relinquentes exemplum, ut quemadmodum ipsi elegerunt ministrare, sic et nos faciamus. Nam etiam qui laborem fugiunt et honorem captant, illum se
Abbreviated transcription (Latin):
ee sem̃ suum. Pater erã non exiit.
s filius a patre ꝓcessit. & uenit in
mundum: ut qui pͥus erat cogi¬
tatio pacis in corde patͥs. fieret ip̃a pax
nrã in utero matris. Seminauit et
disciplis disꝑtitȩ linguȩ tanquam
Dix̃ enim lucifer ille iam ñ lucifer sed
tenebrifer & uesꝑus. Sedebo inmontẽ.
&e imprudens. Milia milium mini¬
strabant. & decies centena milia assi¬
stunt: ce tu sedebis: Cherubin ait ꝓ¬
ph̃a stabant. & ñ sedebant. Quid labo¬
rasti: ut iam sedeas: Om̃s ammini¬
Quiã seminasti: ut iam metas: Non est
tuum ñ hoc est tuum: sed quib para¬
tum ẽ a patre. Quid eis inuides: Pro¬
fecto ipĩ sedebunt. ipĩ inqmͣ uermicł
terrȩ iudicantes sedebunt. & tu modo
ñ stabis. s iudicandus astabis. Nes¬
muse̾ Ioant utiq ip̃i ce flebant mitten¬
tes senu̾na sua: uenientes aut̃ uenient
cum exultatione portantes manipu¬
los suos. Duo manipłi sunt quos que¬

Expanded text:
re semen suum. Pater enim non exiit, re semen suum. Pater enim non exiit, sed Filius a Patre processit, et venit in mundum; ut qui prius erat cogitatio pacis in corde Patris, fieret et ipse pax nostra in utero matris. Seminavit et discipulis dispertitae linguae tanquam Dixit enim Lucifer ille, non jam lucifer, sed tenebrifer et vesperus: Sedebo in monte t impudens et imprudens! Millia millium ministrant ei, et decies centena millia assistunt ; et tu sedebis? Cherubin, ait propheta, stabant , et non sedebant; quid laborasti, ut jam sedeas? Omnes adminiquid seminasti, ut jam metas? Non est tuum, non est tuum hoc, sed quibus paratum est a Patre. Quid eis invides? Profecto ipsi sedebunt; ipsi, inquam, vermiculi terrae judicantes sedebunt, et tu non modo non stabis, sed judicandus astabis. Nesui ibant et flebant, mittentes semina sua, venientes autem venient cum exsultatione portantes manipulos suos . Duo manipuli sunt quos quae
Abbreviated transcription (Latin):
Seminemꝰ gͦ hominib exemplũ
bonũ ꝑ aꝑta oꝑa. seminemꝰ ange¬
lis gaudium magnum ꝑ occulta
suspiria et cet̾a huiusmodi quȩ
solis eis sunt nota gaudiũ ẽ ange¬
lis di suꝑ uno peccore pęnitentiã
ogente. Hinc dicebat apło. ꝓuiden¬
tes bona ñ tm̃ coram o. s eciam
coram eis qui uultui eius adsis¬
tunt. Ipsis enĩ maxime placet.
cur nos uident occulte orantes.
aut ruminantes aliquem psal¬
mum. aut cale aliquid facientes.
S ie seminate & uos: sic fructificate
am̃i. Seminate &uos. quia tam
multi ante uos seminauerunt:
fructificate. quia uob̃̾ seminaue¬
runt. Ogenꝰ adam qͣm multi se¬
minauerunt ince:  qͣm p̃ciosũ
semen: Qmͣ male ꝑibis. & qͣm me¬
rito: si ꝑierit in te tantum semen
simul & seminantium labor
Cui ꝑditioni cradideris ab agricola:
su inte pierint hȩc uniuersa:
Seminauit incerra nr̃a tota trini¬
tas. seminauerunt angłi pariter
&e apłi: seminauerunt & martyreᷤ
ce confessores. & uirgines. Seminauit

Expanded text:
Seminemus igitur hominibus exemplum bonum per aperta opera; seminemus angelis gaudium magnum per occulta suspiria, et per caetera hujusmodi, quae solis eis sunt nota. Gaudium enim est angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente. Hinc dicebat Apostolus: Providentes bona non tantum coram Deo, sed etiam coram eis qui vultui ejus semper assistunt. Ipsis enim maxime placet, cum vos vident occulte orantes, aut ruminantes psalmum aliquem, aut tale aliquid facientes. Sic seminate et vos, sic fructificate, charissimi. Seminate et vos, quia tam multi ante vos seminaverunt; fructificate, quia vobis seminaverunt. O genus Adam, quam multi seminaverunt in te, et quam pretiosum semen! quam male peribis, et quam merito, si perierit in te tantum semen, simul et seminantium labor! Cui perditioni traderis ab agricola, si in te perierint haec universa? Seminavit in terra nostra tota Trinitas, seminaverunt angeli pariter et apostoli, seminaverunt martyres, et confessores, et virgines. Seminavit
Abbreviated transcription (Latin):
conuenire p̾sumeret: Redeunt
ad constitutam diem miscdĩa & ue
consolans eas. uos inquit nescitis qͥc¬
qͣm. nec cogitatis: ñ est qui faciat
bonum. hoc non ẽ usq ad unum.
Qui consilium dedit: ferat auxiliũ
Intellȩxit rex qui loq̃retur: & ait.
Penitet me fecisse hominem. Pena
inquid me tenet. mͥ incumbit penã¬
sustinere. penitenciam agere ꝓhomi¬

Expanded text:
convenire praesumeret? Redeunt convenire praesumeret? Redeunt ad constitutam diem veritas et misconsolans eas: Vos, inquit, nescitis quidquam, nec cogitatis. Non est qui faciat bonum hoc, non est usque ad unum. Qui consilium dedit, ferat auxilium. Intellexit rex quid loqueretur, et ait: Poenitet me fecisse hominem . Poena, inquit, me tenet, mihi incumbit sustinere
Abbreviated transcription (Latin):
fortis ut mors. immo & fortior
morte: si fortis. illius intͣuerit a¬
trium. alligabit eum. ce diripiet
utiq uasa eius: s ip̃o tͣnsitu su¬
o ponet ꝓfandum maris uiam.
ut tͣnseant liberati. Bonus ui¬
sus ẽ sermo ut pote fidelis: & dig¬
nus omĩ acceptione. S ubi ille¬
pocerit in nocens inueniri. qui
merito: s ex beneplacito suo:
Circuit ueritas orbem terrȩ: & nemo
mundus a sorde. nec infans cuius
est unius diei uita suꝑ terram.
Sed & miscdĩa cȩlum om̃e plustt᷑.
ce in aligłis quoq ne dixerim pͣ¬
uitatem. minorem inuenit carita¬
tem. Niirum alii hȩc uictoria
debebatur. quo maiorem nemo¬
caritatem haberet: ut animã suam
poneret ꝓ seruis inutilib & indignis.
Nam & si ipẽ iam ñ dicit nos seruos:
hocipm̃ imnm̃sȩ dilectionis c̃ & eximiȩ
dignationis. Nos aũ & siomĩa quȩ
p̃cepta sunt nob faceremꝰ: quid aliud
dicere deberemꝰ. nͥ quia serui inuti¬
les sumus : Sed quis eum suꝑ hoc

Expanded text:
fortis ut mors, imo et fortior fortis ut mors, imo et fortior morte, si fortis illius intraverit atrium, alligabit eum, et diripiet utique vasa ejus, sed et ipso transitu suo ponet profundum maris viam, ut transeant liberati. 13. Bonus visus est sermo, utpote fidelis, et omni acceptione dignus. Sed ubi poterit ille innocens inveniri, qui merito, sed ex beneplacito suo? Circuit Veritas orbem terrae; et nemo mundus a sorde, nec infans, cujus est unius diei vita super terram . Sed et Misericordia coelum omne perlustrat, et in angelis quoque, ne dixerim pravitatem, minorem tamen invenit charitatem. Nimirum haec victoria alii debebatur, quo majorem charitatem nemo haberet, ut animam suam poneret pro servis inutilibus et indignis. Nam etsi ipse jam non dicit nos servos, hoc ipsum immensae dilectionis est, et eximiae dignationis. Nos autem etsi omnia quae praecepta sunt nobis faceremus, quid aliud dicere deberemus, nisi quod servi inutiles sumus? Sed quis eum super hoc
Abbreviated transcription (Latin):
inclinans se digito scribebat in
terra. Erant uerba scripturȩ aut̃
quȩ pax ip̃a legit in aurib omĩum:
ea siquidem ꝓpius assidebat. Hȩc di¬
cit perii si adam ñ moriatur: & hec
dicit. perii nisi miscd̃iam consequat᷑.
Fiat mors bona: & habet utraq quod
petit. Obstupuere om̃s in uerbo sa¬
pienciȩ. & forma compositionis. pa¬
riter atq iudicii. Siquidem mani¬
festum fuit nullam eis querimo¬
niȩ occasionem relinqui. siquidẽ
fieri posset qd̾ utraq pecebat. ut &
Sed id quomͦ fiet inquiunt: M ors
crudelissima & amarissima. mors
terribilis & ip̃o horrenda auditu:
At ille. Mors inquit pecc̃oꝵ pessi¬
Anñerit p̾̃ciosa si fuerit ianua uite.
porta głe: Preciosa inquiunt. S
quomͦ fiet istud᷑ fieri ait pocest:
si ex caritate moriatur quis. utiq
qui nicħ debeat morti. Neq eñĩ
detinere poterit mors innoriũ.
medius. soluetur q chaos magi¬
num qd̃ int̾ mortem uitamq
firmatum ẽ. Nimirum caritas

Expanded text:
inclinans se, digito scribebat in inclinans se, digito scribebat in terra. Erant autem verba Scripturae, quae Pax ipsa legit in auribus omnium ea siquidem propius assidebat: Haec dicit, Perii, si Adam non moriatur; et haec dicit: 976 Perii, nisi misericordiam consequatur. Fiat mors bona, et habet utraque quod petit. Obstupuere omnes in verbo sapientiae et forma compositionis pariter atque judicii: siquidem manifestum fuit nullam eis querimoniae occasionem relinqui; siquidem fieri posset quod utraque petebat, ut et Sed id quomodo fiet, inquiunt? Mors crudelissima, et amarissima est, mors terribilis, et ipso horrenda auditu. At ille: Mors, inquit, peccatorum pessiAnnon pretiosa erit, si fuerit janua vitae, porta gloriae? Pretiosa, inquiunt. Sed quomodo fiet istud? Fieri, ait, potest, si ex charitate moriatur quis, utique qui nihil debeat morti. Neque enim detinere poterit mors innoxium, medius, solveturque chaos magnum, quod inter mortem vitamque firmatum est. Nimirum charitas
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enĩ nesciat qd̾ si p̃dictam sibi ꝑre¬
uaricator sentenciam mortis euase¬
rit. periit nec permanebit iam ineter
suggerit ẽẽ mittendas: qm̃ filio in¬
nimus uerba q̃rimoniȩ repetentes.
Fateor ait ueritas. zelum bonũ habet
Nunc aũ quid p̃uaricatori potius qm
sorori uidicat esse parcendum: At
tu inqͥt miscdia neutri parcis. s can¬
ta indignatione seuis inp̃uaricato¬
rem. ut inuoluas parit̾ ce sororem.
Quid male meruie si qͥd habes ad¬
uersum me: dicito mͥ. Sinaũ: quid
me ꝑsequeris: Grandis contͦuersia
frẽs: & intͥcata nimium discrepͥatio.
Quis ñ illic diceret. bonum nobis
erat: si natꝰ non fuisset homo iste:
Sic erat dilectissimi. omnino sic erat:
adiceret ueritas in ipm̃ quoq uidi¬
dicens. cauendum omnino ne fie¬
ret irritum uerbum patͥs. ne sermo
uiuus & efficax qualibet occasione
euacuaretur: parcite queso ait pax
parcite uerbis huiismodi. ñ nos
talis alt̾catio decet. uirtutum est
inhonesta contentio. Porro uidex

Expanded text:
Quis enim nesciat quod si praedictam sibi praevaricator sententiam mortis evaserit, periit, nec permanebit jam in aetesuggerit esse mittendas; quoniam Filio, innimus verba querimoniae repetentes. Fateor, ait Veritas, zelum bonum MiseriNunc autem quid praevaricatori potius quam sorori judicat esse parcendum? At tu, inquit Misericordia, neutri parcis, sed tanta indignatione saevis in praevaricatorem, ut involvas pariter et sororem. Quid mali merui? Si quid habes adversum me, dicito mihi: sin autem, quid me persequeris? Grandis controversia, fratres, et intricata nimium disceptatio. Quis non illic diceret: Bonum nobis erat si natus non fuisset homo iste? Sic erat, dilectissimi, omnino sic erat: adjiceret Veritas in ipsum quoque Judidicens cavendum omnino ne fieret irritum verbum Patris, ne sermo vivus et efficax qualibet occasione evacuaretur: Parcite, quaeso, ait Pax, parcite verbis hujusmodi. Non nos talis altercatio decet: virtutum est inhonesta contentio. 12. Porro Judex
Abbreviated transcription (Latin):
omnino ẽ qd̾ nemo ea habeat a se ip̃o.
Nam si stare ñ potuit humana na¬
tura ad huc integra. quantominus
poterit ꝑ seipãm resurgere iam cor¬
rupta᷑ Certum ẽ ad suam originẽ
uniu̾sa quantũ in eis ẽ cendere:

Expanded text:
omnino est, quod nemo haec habeat a seipso. omnino est, quod nemo haec habeat a seipso. Nam si stare non potuit humana natura adhuc integra, quanto minus poterit per seipsam resurgere jam corrupta? Certum est ad suam originem universa, quantum in eis est, tendere,
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia & pax oscłatesunt. Gloria
nrã hec est ut ait apłs. testimoniũ
conscienciȩ nr̃ȩ. Non quidẽ tale
cestimonium quale suꝑbus ille pha¬
riseus habebat. seducta & seductce
cogitatione cestimonium ꝑhibens de
se ip̃o. & cestimoniũ eiꝰ uerum ñ est.
s cum sp̃c ipẽ testimonium ꝑhibet
spũi nr̃o. Porro hoc cestimini um
in trib consistere credo. Necesse ẽ
enĩ pͥmo omĩum credere qd̃ remis¬
sionem pecẽoꝵ habere ñ possis. nͥ
ꝑ iundulgentiam dei: deinde qd̾ m¬
chil ꝓrsus habere. queas boni oꝑia
nͥ & hoc dederit ipẽ: pꝰtremo quod.
uitam ȩt̾nam nullis potes oꝑibus
ꝓmereri. nͥ gratis detur ce illa
Qiais enĩ potest facere mundum
de immundo conceptũ semine. nisi
qui solus est mundus: Utiq quod
factum ẽ: ñ potest ñ fieri. ipõ tam̃
non ĩputante erit quasi ñ fuerit.
Quod ꝓpħa quoq considerans ait.
Beatus uir cui ñ impitabit dns pec¬
catum. De oꝑib quoq bonis cercũ

Expanded text:
osculatae sunt. Gloria nostra haec est, ait Apostolus, testimonium conscientiae nostrae . Non quidem tale testimonium, quale ille superbus Pharisaeus habebat, seducta et seductrice cogitatione testimonium perhibens de seipso , et testimonium ejus verum non erat; sed cum Spiritus ipse testimonium perhibet spiritui nostro. Porro hoc tescredo. Necesse est 972 enim primo omnium credere, quod remissionem peccatorum habere non possis, nisi per indulgentiam Dei: deinde, quod nihil prorsus habere queas operis boni, nisi et hoc dederit ipse: postremo, quod aeternam vitam nullis potes operibus promereri, nisi gratis tibi detur et illa. Quis enim potest facere mundum de immundo conceptum semine, nisi qui solus est mundus? Utique quod factum est, non potest non fieri: ipso tamen non imputante, erit quasi non fuerit. Quod Propheta quoque considerans ait: Beatus vir cui non imputavit Dominus peccatum . De operibus vero bonis certum
Abbreviated transcription (Latin):
scdm̃ illud. iusticia & iudicium p̃¬
paratio sedis cuȩ. Parcum rege
uenit: ut ꝓph̃a fidelis inueniret᷑.
qui dixerat. pax erit in terra nr̃a.
cum uenerit. Inde est qd̃ nato do¬
mino angłoꝵ chorus canebat: pax
in terra hominib uollntatis
bonȩ. Sed & cunc iusticia & pax
osculatȩ sunt. quȩ ñ modicȩ uide¬
bantur hactenus dissidere. Prior
enim siqua erat ex lege iusticia. ñ
oscłm s aculeum mag̃ habebat.
liationem. sicut habet nunc quȩ
ex fide noscit᷑ esse iusticia. Auoqͥn
quid erat qd̃ nec abraham nec mo¬
yses nec cet̾i iusti temporis illiuis in
obitu  suo pacem illam beatitu¬
dinis et̃ne apprehendere: aut reg¬
num pacis poterant introire. nͥ qd̾
minime adhuc iusticia & pax sese
fuerant oscłatȩ : Ex hoc sane di¬
lectissimi feruentiore nobis zeloser¬
tanda iusticia ẽ. Siquidem iu¬
sticia & pax osculatȩ sunt. & indis¬
solubile amiciciarum miere fedꝰ.
ut quicũq testimonium iusticiȩ
secum culerit: hylari uustu iam

Expanded text:
illud: Justitia et judicium praeparatio sedis tuae . Pax cum rege venit, ut propheta fidelis inveniretur qui dixerat: Pax erit in terra nostra cum venerit. Inde est quod nato Domino angelorum chorus canebat: Pax in terra hominibus bonae voluntatis . Sed et tunc justitia et pax osculatae sunt, quae non modice videbantur hactenus dissidere. Prior enim, si qua erat ex lege justitia, non osculum, sed aculeum magis habebat, liationem, sicut habet nunc quae ex fide noscitur esse justitia. Alioquin quid erat quod nec Abraham, nec Moyses, nec caeteri justi temporis illius, in obitu suo pacem illam beatitudinis aeternae apprehendere, aut regnum pacis poterant introire, nisi quod minime adhuc justitia et pax sese fuerant osculatae? Ex hoc sane, dilectissimi, ferventiore nobis zelo sectanda justitia est; siquidem justitia et pax osculatae sunt, et indissolubile amicitiarum iniere foedus: ut cuicunque testimonium justitiae secum tulerit, hilari vultu jam
Abbreviated transcription (Latin):
Quis audiuit et enarrabit: forte ine¬
narrabilia sunt: & ñ licet homini
loqui. Sumina cam̃ contͦuersiȩ to¬
cius hȩc fuisse uidetur.
gret miseratione creatura rõnalis a
serabilis ualde. Uenit tempꝰ mise¬
rendi eius: quia iam p̃terut tempꝰ.
Econt᷑ ueritas. oportet inquit imple¬
ri sermonem quem loquutꝰ es dne.
tocus moriatur adam necesse ẽ cum
om̃ib qui in eo erant. qua die uetitũ
pomum in p̃uaricatione gustauit.
Utquid gͦ ait miscdia. utquid me genu¬
isti pater citius perituram: Scit e

Expanded text:
quis audivit, et enarrabit? Forte inequis audivit, et enarrabit? Forte inenarrabilia sunt, et non licet homini loqui. Summa tamen controversiae totius haec fuisse videtur. Eget miseratione creatura rationalis, aserabilis valde. Venit tempus miserendi ejus, quia jam praeteriit tempus. Econtra Veritas: Oportet, inquit, impleri sermonem quem locutus es, Domine. Totus moriatur Adam necesse est cum omnibus qui in eo erant, qua die vetitum pomum in praevaricatione gustavit. Utquid ergo, ait Misericordia, utquid me genuisti pater citius perituram? Scit en
Abbreviated transcription (Latin):
uis diu multum q uisus sit dissi¬
mulare pat̾ miserationũ. ut inte¬
rim satiffaceret zelo iusticiȩ &eue-¬
ritatis: ñ tñ infructuosa fuit sup¬
plicantium importunitas: s exau¬
dita ẽ intempore oportuno. Forte
enĩ interpelłatibus. tale dicatur de¬
disse responsum. Usqueqͦ preces
quas accinctas uidetis ad facien¬
dam uindictam in nationibus.
iusticiȩ & ueritati. Tocentur. ue¬
niant. et suꝑ hoc uerbo pariter
conferamꝰ. Festinant gͦ legati cȩle¬
stes. & ut uidere miseriam bomi¬
num. & crudelem plagam: ꝓpħa
loquatur. angłi pacis amare flebãt.
Qui enĩ fidelius quȩ ad pacem sunt¬
q̃rant: qm angłi pacis: Sane ex de¬
liberatione ꝯmuni ascendit ueritas
ad constitutam diem: s ascendit
usq ad nubes. necdũ plane lucida.
s suboscura & obnubilata adħuc
relo indignationis: factumq ẽ ut le¬
gimus in ꝓpħa. dne in celo miscdĩa
tua. & ueritas tua usq ad nubes. Me
meruit int̾esse: & indicabit nobis:

Expanded text:
mvis diu multumque visus sit dissimulare Pater miserationum, ut interim satisfaceret zelo justitiae et veritatis; non tamen infructuosa fuit supplicantium importunitas, sed exaudita est in tempore opportuno. 10. Forte enim interpellantibus tale dicatur dedisse responsum: Usquequo preces quas accinctas videtis ad faciendam vindictam in nationibus; justitiae et veritati. Vocentur, veniant, et super hoc verbo pariter conferamus. Festinant ergo legati coelestes, et ut viderunt miseriam hominum et crudelem plagam, ut propheta loquitur, Angeli pacis amare flebant . Qui enim fidelius quaquam angeli pacis? Sane ex deliberatione communi ascendit veritas ad constitutam diem, sed ascendit usque ad nubes: necdum plane lucida, sed subobscura et obnubilata adhuc zelo indignationis. Factumque est ut legimus in Propheta: Domine, in coelo misericordia tua, et veritas tua usque ad nubes . Memeruit interesse, et indicabit nobis?
Abbreviated transcription (Latin):
multi. soli dõ dilecti. quia soli do
iam cogniti: s & memoria eiꝰ etiã
nunc in bñdictione ẽ. Nam ceus¬
ꝙ hodie in triplicem amoris d̾nici
ꝯfessionem. tͥplici hoc fructu pascit
domini gregem: pascit uita. pascit
doctͥna. pascit &e int̾cessione. E quã
tis ce fructum afferatis. Snde ea¬
tise Utiq ã uob ip̃is. sicut scͥptũ ẽ.
A uoluptatib cuis auertere. Nam
ce de dño legimꝰ: quia exiit seminare
semen suum. Ecce & hic habemus
sem̃ suum: sicut ce pͥus fructũ suũ
Imitem᷑ et hunc frẽs: qm̃ ad hoc uenit.
ut formã nob̾ traderet. & uiam mon¬
straret. I ꝯtassis & ipẽ dñs arbor
est. & debemus ab eo ꝙͦ ramos acciꝑe
quos uris pedib apponamꝰ. Inmo
ñ fortasse s mag̃ uere arbor est ipẽ¬
ẽ ce planta cȩlestis: s in terris plan¬
ut sic̃ se ipm exmnanuuit hoc ipm̃
sentiatis inuobis. nͥ quod ñ tam
ego appono qͣmͣ apłs apud quẽ
legistis. Hoc sentite in uobis: qd̾

Expanded text:
multi dilecti Deo soli, quia soli Deo multi dilecti Deo soli, quia soli Deo jam cogniti; sed et memoria ejus etiam nunc in benedictione est. Nam et usque hodie in triplicem amoris Domini confessionem, triplici hoc fructu pascit Domini gregem. Pascit vita, pascit doctrina, pascit et intercessione. Per quam tis et fructum afferatis. Unde eatis? Utique a vobis ipsis, sicut scriptum est: A voluntatibus tuis avertere . Nam et de Domino legimus quia exiit seminare semen suum . Ecce et hic habemus semen suum, sicut et prius fructum suum. Imitemur et hunc, fratres; quoniam ad hoc venit, ut formam nobis traderet, et viam demonstraret. 9. Fortassis et ipse Dominus arbor est, et debemus ab eo quoque ramos accipere, quos vestris pedibus apponamus: imo non fortasse, sed magis vere arbor est ipse et planta coelestis, sed in terris planut sicut seipsum exinanivit, hoc ipsum sentiatis in vobis: nisi quod non tam ego appono, quam Apostolus, apud quem legistis: Hoc sentite in vobis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
exaltatus. Nam & uxta radicũ
quantitatem. rami ꝓdire noscun¬
t̃: ce quot radicib arbor innititur.
tot ramis sic̃ auint decoratur. Sic
gͦ licet ñ habeamꝰ nra. consolatiomag.¬
na nob̃is esse debent patͦni nr̃i mi¬
ractila. Doct̾na uͦ instruit nos &
dirigit gressus nrõs inuiam pacis.
Porro uitȩ iusticia omnino roborat.
ce animat nos: ut tantomag̃ accen¬
ãamur ad agenda quȩ docuit. qͣn¬
to certi sumꝰ eum ñ alla dociusse.
qͣm fecerit. Sermo quida uius
ox efficax eremplum oꝑis ẽ. pluri¬
mũ faciens suadibile qd̾ dicitur:
dum monstt᷑ stabile qd suadetur.
In ħunc igit᷑ modum scĩtas confor¬
tat. pietas informat: iusticia confir¬
mat. Ouantȩ enĩ pietatis fuit. qd̾
ñ solum p̃sentib profuit: s etiam
ꝓ futuris sollicitꝰ fuit. Non solum
his qui tunc erant fr̃uctum tulit
hȩc arbor. s usq hodie fructꝰ qus
ã fleo & hominib cuiꝰ ñ sola p̃sentia
inbenedictione fuerit. sicut sunt

Expanded text:
exaltatus. Nam et juxta radicum exaltatus. Nam et juxta radicum quantitatem rami prodire noscuntur: et quot radicibus arbor innititur, tot ramis, sicut aiunt, decoratur. Sic ergo, licet non habeamus nostra, consolatio magna nobis esse debent patroni nostri miracula. Doctrina vero instruit nos, et dirigit gressus nostros in viam pacis. Porro vitae justitia omnino roborat et animat nos; ut tanto magis accendamur ad agenda quae docuit, quanto certi sumus eum non alia docuisse quam fecerit. Sermo quidem vivus et efficax, exemplum operis est, plurimum faciens suadibile quod dicitur, dum monstrat factibile quod suadetur. 8. In hunc ergo modum sanctitas confortat, pietas informat, justitia confirmat. Quantae enim pietatis fuit, quod non solum praesentibus profuit, sed etiam pro futuris sollicitus fuit? Non solum his qui tunc erant, fructum tulit haec arbor, sed usque hodie fructus eju Deo et hominibus: cujus non sola praesentia in benedictione fuit, sicut sunt
Abbreviated transcription (Latin):
a domino. s meminis scriptũ esse.
inuoca me in die tribulationis eru¬
am te & honorificabis me. Ergo
ut dicere ceꝑam ñ credebat bectꝰ
benedictꝰ cunc eẽ fructificandi
tempꝰ. quando adhuc tantis temp¬
tationib urgebatur. S uenit
tempꝰ. & in cempore suo fructum
fecit. De fructu eius sunt tria
illa quȩ suꝑus tetigi: scĩtas eꝰ.
iusticia eius. pietas eius. Sc̃ita¬
tem miracula probant. doctͥna
pietatem: uita iusticiam. Uideᷤᷤ
oium̃tum xp̃i ramos foliis ui¬
rescentes: uernantes florib. bo¬
nustos fructu: Suꝑ istos inni¬
tere: ut gressus rectos facias pe¬
dib tuis S quomͦͣ tͥ appono eiꝰ
miracula : Numqͥd ut facere
miracula uelis: Nequaquã:
Sed ut miraculis eius innitaris. ui¬
delicet ut confidas & gaudeas qd̵ sub
tali pastore posituses. quod tm̃ me¬
riusti habere patͦnum. Omnino
enĩ uald̃e potens ẽ in cȩlis. quitã
potens extitit in terris: scdm̃ mag¬
nitudinem gr̃ẽ. magnitudine głiȩ

Expanded text:
is scriptum esse: Invoca me in die tribulationis, eruam te et honorificabis me . 7. Ergo, ut dicere coeperam, non credebat beatus Benedictus tunc esse fructificandi tempus, quando adhuc tantis tentationibus urgebatur; sed venit tempus, et in tempore suo fructum dedit. De fructu ejus sunt illa tria quae superius tetigi: sanctitas ejus, justitia ejus, pietas ejus. Sanctitatem miracula probant, doctrina pietatem, vita justitiam. Vides, o jumentum Christi, ramos foliis virentes, vernantes, floribus, onustos fructu. Super istos innitere, ut gressus rectos facias pedibus tuis. Sed quomodo tibi appono ejus miracula? nunquid ut miracula facere velis? Nequaquam, sed ut miraculis ejus innitaris: videlicet ut confidas et gaudeas quod sub tali positus es pastore, quod tantum meruisti habere patronum. Omnino enim valde potens est in coelis, qui tam potens exstitit in terris: secundum magnitudinem gratiae, magnitudine gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
habere. Non solum ip̃a uita. s
iustoꝵ leticia ẽ: &etanta leticia.
ut ome quod concupiscitur ei
ñ ualeat comparari. Hanc gͦ
prudentiam nob̾ apłi sancti se¬
minauerunt. Martyres uͦ ma¬
nifestum ẽ fortitudinẽ seminas¬
se. Porro uͦ confessores seminaue¬
runt iusticiã: quã in omĩ uita
sua secuti sunt. Hoc enĩ utt̾est
uit̾ martyres e confessores. qd¬
& int̾ petrum simul omĩa relinquen¬
tem: & abraħam substantiam mun¬
di in bonos usus expendentem. Sic
enĩ illi comsummati inbreui exple¬
uerunt tempora multa: isti uͦ e lon¬
gua & multimoda traxere martyri¬
a. Uirgines sc̃ȩ planũ est. quia tem¬
ꝑantiam seminauerunt: quȩ sic li¬

Expanded text:
ita, sed justorum, laetitia est, et tanta laetitia, ut omne quod concupiscitur, ei non valeat comparari. Hanc igitur prudentiam nobis apostoli sancti seminaverunt. Martyres vero manifestum est fortitudinem seminasse. Porro confessores seminaverunt justitiam, quam in omni vita sua secuti sunt; hoc enim interest inter martyres et confessores, quod inter Petrum simul omnia relinquentem, et Abraham substantiam mundi in bonos usus expendentem; sic enim illi consummati in brevi expleverunt tempora multa, isti vero longa et multimoda traxere martyria. Virgines sanctae planum est quia temperantiam seminarunt, quae sic li
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ hunc ut hunc cimorem meũ fr̾na
compassiõe scuetis. Quando cñ oĩno
dispensatio incredita ẽ. & si ñ habeo
apud me qͥd uob apponã. querã a be¬
ato benedicto tres panes quib uos
pascam. Reficiat uos scĩtas eius: iusti¬
cia eiꝰ. piecas eiꝰ. Recolite dilectissimi
qd̃ ñ om̃s qui inꝑcessione dni fuerunt
sua Ni ꝑstrauerint uestim̃ta. In illa in
cessione quã annuntiante dño
inꝑximo sumꝰ celebraturi: qͣndo ue¬
nienti ad passionem & sedenti suꝑ a
sellum ppłi occurrerunt: ñ omnes
uestim̾ta sua ꝓsternebant in uia. s ce¬
debant aliqui remos de arborib Non
erat hoc magnum qd̾ gratis acceꝑant
gratis dabant. Uerumtñ ne ipĩ qui¬
dem penitus ocosi fuerunt: sed nec
aꝑcessione leguntur expulsi. fratres
dicere potestis. ut iumentũ factꝰ
sum ap̃te ꝙ ego semꝑ tecũ uos quib¬

Expanded text:
unc, et hunc timorem meum fraterna compassione levetis. 3. Quando tamen omnino dispensatio mihi credita est, etsi non habeo apud me quod vobis apponam, quaeram a beato Benedicto tres panes, quibus vos pascam. Reficiat vos sanctitas ejus, justitia ejus, pietas ejus. Recolite, dilectissimi, quod non omnes qui in processione Domini fuerunt, sua illi prostraverint vestimenta. In illa, inquam, processione, quam annuente Domino in proximo sumus celebraturi, quando venienti Domino ad passionem, et sedenti super asellum populi occurrerunt, non omnes vestimenta sua prosternebant in via, sed caedebant aliqui ramos de arboribus . Non erat hoc magnum, quod gratis acceperant, gratis dabant. Verumtamen ne ipsi quidem penitus otiosi fuerunt, sed nec a processione leguntur exclusi. Fratres dicere potestis, Ut jumentum factus sum apud te, et ego semper tecum ; vos quib
Abbreviated transcription (Latin):
ficare uolentes. Nonne enĩ et
arborib nr̃is citius qͣm oporteat
pullulantib timemꝰ omĩo flori¬
b intempestiuis : Sic sunt ali
sumunt. contͣ legis decreta ara¬
re in pͥmogenito boius. & ouis
tes. Uultis nosse qmͣ sollicite
hominib mansit incognitus :
fructum quide multum cu¬
lit. ip̃i cernitis: s in tempore
suo. Neq enĩ credebat tempꝰ
ẽẽ fructificandi qñ tanta car¬
nis tẽptatione grauatꝰ est. ut
pene ceq̾eret pene discederet.
Ego enĩ nec istum quidem
quodã mod̾o spinarũ aculeis
m̃ utilis est ommnino. utilis iumẽ¬
to dñi ꝓpter foueas tẽptationũ
ne in eas incid̃at consentiendo. sed
magis resistat & uirilit̾ agat. susti¬
neat ꝙ dnm nedesꝑet. Hicgͦ fige

Expanded text:
ficare volentes. Nonne enim et ficare volentes. Nonne enim et arboribus nostris, citius quam oporteat pullulantibus, timemus omnino floribus intempestivis? Sic sunt aliqsumunt, contra legis decreta arare in primogenito bovis, et ovis tes. Vultis nosse quam sollicite hominibus 969 mansit incognitus. Fructum quidem multum tulit, ipsi cernitis; sed in tempore suo. Neque enim credebat tempus esse fructificandi, quando tanta carnis tentatione gravatus est, ut pene eederet, pene discederet. Ego enim nec istum quidem quodam modo spinarum aculeis,jecit; tamen utilis est omnino: utilis jumento Domini propter foveas tentationum, ne in eas incidat consentiendo, sed magis resistat, et viriliter agat, sustineatque Dominum ne desperet. Hic ergo fige
Abbreviated transcription (Latin):
adherere. Sicut enĩ cato porci¬
na cum comeditur nr̃e adheret
carni. ut iam sit una caro: sic
tͣnsgressor p̃cepti d̾nici spurcos
sibi spc̃ sociat. & adherendo eis unꝰ
cum eis efficitur demon. Nam
& iccirco in sacrificiis ꝓbibetur
animal illud offerri: quia spur¬
cos spc̃ immundos q designet. qͥ
relicta omĩ mundicia solis sibi
inspurciciis conplacens uicioꝵ.
& cͥminũ semꝑ sceno delectantur
inuolui. Unde & in eugłio segio
illa maledicta dum eiceret᷑ ab
homine: tanqͣm simile sibi ani¬
mal porcos postulat. nec negan¬
tur. His fructum ferunt arbo¬
res infructuosȩ. ad quarũ radi¬
ces securis posita iam uidetur.
Arbores aut̃ quȩ fructum faciũt̃
s ñ suum. ypocritȩ sunt: cũ sy¬
mone cyreneo crucem portantes
ñ suam: qui religiosa intentio¬
ne carentes angariantur. & quȩ
s̃ amant amore głȩ quã desidant
facẽ compelluntur. Nam in eo
qd̾ dicit᷑ in tempore suo: argu¬
unt᷑ quidam ante tempꝰ fructi¬

Expanded text:
adhaerere. Sicut enim caro porcina cum comeditur, nostrae adhaeret carni, ut jam sit una caro; sic transgressor praecepti Dominici spurcos sibi sociat spiritus, et adhaerendo eis unus cum eis efficitur daemon. Nam et idcirco in sacrificiis prohibetur animal illud offerri, quod spurcos spiritus immundosque designet; qui relicta omni munditia, solis sibi in spurcitiis complacentes, vitiorum et criminum semper coeno delectantur involvi. Unde et in Evangelio, legio illa maledicta, dum ejiceretur ab homine, tanquam simile sibi animal porcos postulat, nec negantur . His fructum ferunt arbores infructuosae, ad quarum radices securis posita jam videtur. 6. Arbores autem quae fructum faciunt, sed non suum, hypocritae sunt, cum Simone Cyrenaeo crucem portantes non suam: qui religiosa intentione carentes, angariantur; et quae non amant, amore gloriae quam desiderant, facere compelluntur. Jam in eo quod dicitur, in tempore suo , arguuntur quidam ante tempus fructi