comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
irhadii u̾ & honorii scd̾o ĩperii
anno. sc̃s martinꝰ turonoꝵ ep̃c.
plenꝰ uirtutib & scĩtate. p̃bens in¬
firmis multa beneficia: octogesimo
primo etatis suȩ anno. ep̃atus aut̃
uicesimo sextõ. apud condatensẽ diõ¬
cesis suȩ uicũ. excedens a scło: felicit᷑
iigrauit ad xp̃m Transut aut̃ me¬
dia nocte qua dĩca habebat᷑. attico
de sarioq consulibꝰ Multi enĩ in eiꝰ
transitussallentiũ noces aridiert̃ in
cȩlo: qd̾ in pbro uirtutũ eiꝰ primo.
pleniꝰ exposiumꝰ: Nã cũ primũ scĩ
dĩ apud condatensẽ ut diximꝰ uicũ
Trotare cȩpisset: pictaui popłi ad
eiꝰ transitũ. sicut tu roniei eꝯnuene¬
rt̃ : Quo migrante: grandis alt̾catio
in utrũq surrexit popłm Dicebant
enĩ pictaui. Nr̃ est monachꝰ. nobis
ibha extirct: nos reqͥrimꝰ cõiñdatũ:
Sufficiat uob̃̾. quia dũ in mundo
ee̾t usi fiustis eiꝰ colloqͥo: participas¬
tis conuiruo. firmati fuistis benedic¬

Expanded text:
rcadii vero et Honorii secundo imperii anno, sanctus Martinus Turonorum episcopus, plenus virtutibus et sanctitate, praebens infirmis multa beneficia, octogesimo et primo aetatis suae anno, episcopatus autem vigesimo sexto apud Condatensem dioecesis suae vicum excedens a saeculo feliciter migravit ad Christum. Transiit autem media noconsulibus. Multi enim in ejus transitu psallentium audierunt in coelo, quod in libro virtutum ejus primo plenius exposuimus. Nam cum primitus sanctus Dei apud Condatensem, ut diximus, vicum aegrotare coepisset, Pictavi populi ad ejus transitum sicut Turonici convenerunt. Quo migrante, grandis altercatio in utrumque surrexit populum. Dicebant enim Pictavi: Noster est monachus; nobis abba exstitit; nos requirimus commendatum. Sufficiat usi fuistis eius conloquium, participastis convivio, firmati fuistis benedic
Abbreviated transcription (Latin):
rat ei tanta abstinentia ciboꝵ.¬
sedulitas orationũ & ieuinioꝵ.
studiositas tam desiderata sacroꝵ
libroꝵ. ut infirmato stomacho
lacessitus: uix subsistere ꝓculdu¬
bio uideret᷑. Nam cũ qͦdã tẽpore
incisionẽ uitaliũ quã greci dict̃
sincopim pateretur: crebrisq
angustiis ꝑ horarum momenta
ad exitum ꝓpinquaret: ac nisi
eum fr̃s frequent᷑ cibo reficerent.
uitalis ei sp̃s funditus intercipi
uideretur. paschalis suꝑuenit
dies Et dũ sacratissimo sabba¬
to. in quo om̃s etiã pueri paruuli
ieiunant. ipse ieiunare non pos

Expanded text:
rat ei abstinentia tanta ciborusedulitas oratiorum et jejuniorum, studiositas tam desiderata sacrorum librorum, ut infirmato stomacho lacessitus vix subsistere procul dubio videretur. Nam cum quodam tempore incisionem vitalium, quam Graeci συγκοπὴν dicunt, pateretur, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquaret, ac nisi eum fratres frequenter cibo reficerent, vitalis ei spiritus funditus intercipi videretur, paschalis supervenit dies. Et dum sacratissimo Sabbato, in quo omnes, etiam parvuli pueri, jejunant, ipse jejunare non pos
Abbreviated transcription (Latin):
ni hoc indicaret: sed dĩceret dñe su¬
ȩ. a ministris impetratum uinum
se habere. unde ministrare uale¬
rent. Sanctus uero domini redi¬
ens ad prefatam sobrinam suanrͥ eont¬
solatus consolatus est eam dicens
Filia noli contristari: sed spera indo¬
mino & fac bonitatem: & pascẽris
indiuitiis eius. Habes nunc uinũ:
exultemus. & letemur indomino.
Quod factum. cum ipsa & homine̾
eius ꝑ cellerarium cognouissent:
quia ut scriptum est̾. oꝑa dñi nar¬
rare honorificum est: dixit ad eũ
sobrina sua. Qunc cognoui sc̃e pa¬
ter: quia diuna inspiratione ho¬
heredem esse faciam. Et present a¬
liter ipsam uillam ad remensem ȩc¬
clesiam tradidit. & eĩdem sancto
presuli cattam & uestitũram. se.¬
cundum morem legalem fecit Mi
ramur: quia iuxta uerbum heliȩ.¬
hydria farinȩ non defecit. & lechitꝰ
olei non est imminitus: miramͣ
quia iuxta uerbum heliser de par¬
uo liquore olei.magna uasa infusa.

Expanded text:
ni hoc indicaret, sed diceret dominae suni hoc indicaret, sed diceret dominae suae ministris, inpetratum vinum se habere, unde ministrare valerent. Sanctus vero Domini rediens ad prefatam sobrinam suam, consolatus est eam, dicens: 'Filia, noli contristari, sed spera in Domino et fac bonitatem, et pasceris in divitiis eius. Habes nunc vinum; letemur et exultemus in Domino'. Quod factum cum ipsa et homines eius per cellerarium cognovissent, – quia, ut scriptum est, opera Domini narrare honorificum est, – dixit ad eum sobrina sua: Nunc cognovi, sancte pater, quia divina inspirationheredem esse faciam'. Et presentaliter ipsam villam ad Remensem aeccpraesuli inde chartam et vestituram secundum morem legalem fecit. XVII. Miramur quia, juxta verbum Eliidria farinae non de fecit, et lechytus olei non est imminutus; miramur, quia iuxta verbum Helisaei de parvo liquore olei magna vasa infusa
Abbreviated transcription (Latin):
maneret: Et sic de industria priꝰ
alia curcuiens: peruẽnit usq ad
cellarii ostium. Et interrogans.
quid in illo tecto haberet: respon¬
dit minister cellarium esse. Idẽ
autem uir sanctus.: dixit se illuc
introire uelle. Cui cum nemo au¬
deret. contradicere: interrogauit cel¬
lis haberet uel aliquid ium. Et
designato uasculo inquo aliquid
uini remanserat: dixit. Claude
ostium & sta de ista parte: usq dũ
ego ad te reuertar Et ꝑgens ad
alteram frontem uasculi que erat se¬
cus parietem: fecit crucem suꝑ idẽ
uasculum. quod erat non modice
quantitatis: & genua flectens adora¬
tionem. orauit dutius. & cepit uinũ
ꝑ foramen superius. ꝑ quod eidem
uasculo infusum fuerat. adeo re¬
mus largiter inundaret. Et uiro
sancto decunbente adhuc inoratio¬
ne: cellerarius timore ꝑcussus. ex¬
clamauit dicens. In nomine xp̃r̾qͥs
um quam tale uidit: Quod cum
audiuit sanctus remigius. surrexit
aboratione: & precẽpit illi ut nemi¬

Expanded text:
maneret. Et sic de industria prius maneret. Et sic de industria prius alia circuiens, pervenit usque ad cellarii ostium. Et interrogans, quid in illo tecto haberet, respondit minister, cellarium esse. Isdem autem vir sanctus dixit, se illuc introire velle. Cui cum nemo auderet contradicere, interrogavit celsis vasculis vel aliquid vini. Et designato vasculo, in quo aliquid vini remanserat, dixit: 'Claude ostium et sta de ista parte, usque dum ego ad te revertar'. Et pergens ad alteram frontem vasculi, que erat secus parietem, fecit crucem super idem vasculum, quod erat non modice quantitatis, et genua flectens ad orationem, oravit diutius. Et cepit vinum per foramen superius, per quod eidem vasculo infusum fuerat, adeo remus largiter inundaret. Et viro sancto adhuc decumbente in oratione, cellerarius timore perculsus exclamavit, dicens: 'ln nomine Christi, quis umquam tale vidit?' Quod cum audivit sanctus Remigius, surrexit ab oratione et precepit illi, ut nemi
Abbreviated transcription (Latin):
t cum pariter ad domũ
ꝑuenissent. & inter se fa¬
miliaria ac spũalia ha¬
berent colloquia uenit minist̾
ipsius celsȩ ad auriculam eius:
dicens. quod uillicus eius uinũ
quod ineãdem uilla fuerat uen¬
ditum iam habebat: excepta
paruula quantitate. quam ꝓ
saluando uasculo reseruauit.
Cuius uultum sanctus remigi¬
us uidens rubore perfusum:
int̾ rogauit qͥdei suus minister ĩ auri¬
culam dixerit. Quȩ illi ꝓmpte
respondit: quoniam non tan¬
tum ꝓ eo de ipso nuntio uerecũ¬
dabatur: quantum ꝓ eis qui cũ
eo aduenerant. Cognita autem
causa beatus remiguis: hilari uul¬
tu consolatus est eam dicens.
Pro hac re filia noli tristari: dabit
enim inde dominus largitate pi¬
etatis suȩ consolationem: qui ꝑ
ꝓpħam suum timentibus se iu¬
chil de esse ꝓmisit. Et dixit ei¬
dem sobrinȩ suȩ. audientibus il¬
lis qui aderant. ut alia illa curaret:
ipse autem uellet interum horcũ
& uridarium atq domos illius¬
cucuire: & uidere qualiter illa

Expanded text:
t cum pariter ad domum pervenissent, et inter se familiaria et spiritalia haberent colloquia, venit minister ipsius Celsae ad auriculam ejus dicens, quod villicus ejus vinum, quod in eadem villa fuerat, venditum jam habebat, excepta parvula quantitate quam pro salvando vasculo reservavit. Cujus vultum sanctus Remigius videns robore perfusum, interrogavit quid ei suus minister in auriculam dixerit. Quae illi prompte respondit, quoniam non tantum pro eo de ipso nuntio verecundabatur, quantum pro eis qui cum eo advenerant. Cognita vero causa, beatus Remigius hilari vultu consolatus est eam, dicens: Pro hac re, filia, noli contristari; dabit enim inde Dominus largitate pietatis suae solitam consolationem, qui per Prophetam suum se timentibus nihil deesse promisit . Et dixit eidem sobrinae suae, audientibus illis qui aderant, ut alia illa curaret: ipse autem vellet interim hortum et viridarium, atqcircuire et videre, qualiter illa
Abbreviated transcription (Latin):
indeq in uidea reuectus: & moy¬
senquiadño angłico utiq minis¬
terio fuit sepultus. cuius sepul¬
chrum sicut nemo usq in pre-¬
sens nouit: ita cuius modi ordi¬
ne sepulchrum istius sancti trãs¬
latum fuerit. nemo cognoscit.

Expanded text:
indeque in Iudaeam revectus, et Moyindeque in Iudaeam revectus, et Moysen, qui a Domino angelico utique ministerio fuit sepultus; cuius sepulchrum sicut nemo usque in presens novit, ita, cuiusmodi ordine sepulchrum istius sancti translatum fuerit, nemo cognoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
lorum recepto. sicut & in amissi¬
one dũm benedixit: iob conside¬
ramus: qui patiens & intemptati¬
one nomen dñi benedixit. & post
temptationem ꝓbatus duplicia
sua possedit. In eo quod die sui re¬
cessus cognito. ꝑ missarum celebra¬
tionem filiis suis ualefecit & obi¬
it: beatum iohannem apłm et e¬
uuangłistam. In eo quod palla se¬
pulchri sur cladem inguinariam
restinxit ac repprilit: egregium
paulum: cuius sudario ac se¬
mi cintiis sanabantur egroti. In
eo quod zelo iusticiȩ & uiuens
incorpore. & post obitum inde¬
linquentes uindictas exeriit:
item moysen: finees. iosue. &
heliam: petrum. symonis ma¬
gi. auaniȩ & saphirȩ percusso¬
rem: & paulum elimȩ magi
ex eccatorem. In eo quod sanctii¬
simum corpus
illuis priꝰ
in designata
nutu diui¬
no ȩccłia sepultum. & postea angłi¬
co ministerio de loco ad locum ẽ
deportatum: ab acuch ꝓpħam:
qui manu angłi de iudea suꝑ
lacumbabylonis est deportatꝰ.

Expanded text:
lorum recepto, sicut et in amissilorum recepto, sicut et in amissione, Dominum benedixit, – Iob consideramus, qui patiens in temptatione nomen Domini benedixit, et post temptationem probatus, duplicia sua possedit. In eo, quod, die sui recessus cognito, per missarum celebrationem filiis suis valefecit et obiit, beatum Iohannem apostolum et euvangelistam. In eo, quod palla sepulchri sui cladem inguinariam restincxit ac reppulit, egregium Paulum, cuius sudario ac semicintiis sanabantur aegroti. In eo, quod zelo iustitiae et vivens in corpore et post obitum in delinquentes vindictas exercuit, item Moysen, Fineen, Iosue et Heliam, Petrum Symonis Magi, Annaniae et Saphirae percussorem et Paulum Elimae Magi excecatorem. In eo, quod sanctissimum corpus illius prius in designata nutu divino aecclesia sepultum et postea angelico ministerio de loco ad locum est deportatum, Abbacuc prophetam, qui manu angeli de Iudaea super lacum Babilonis est deportatus,
Abbreviated transcription (Latin):
abundari fecit. heliam: & item he¬
liseum. In eo quod regi ludouico
predixit propħico sp̃u. quȩ sibi
suisq posteris erant uentura. i sai¬
am: qui regi ezechie quȩ illi ac
sius erant futrira p̃dixit. In eo qd
longe positus corpore. presens spi¬
ritu obitum regis cognouit. iti-¬
dem heliseum: qui corpore p̾sens¬
non erat. quando naaman in
occursum giezi de curru suo
descendit. In eo quod reuelante
sibi scõ spu. famem secuturam
prenoscens: ꝓuidentiam quomͦ la¬
boraturo fame populo subueniret
adhibuit: ioseph. In eo quod ut
iustus iustificaretur adhuc cor¬
poralium lumen oculorũ aliquan¬
dur amisit. pͣostea uisum recepit:
tobiam. Sed quia uitis uere pal¬
mes fructum ferens. purgatus est.
quo fructum plus afferret: cum
mentis lumine quod non amiserat.
lumen cor ꝑalium oculorum qd̵
aliquandui amiserat recepit.
Intemptatione patiens & laudes
referens. post temptatiͦnẽ autẽ
ꝓbatus. lumine corꝑalium ocu¬

Expanded text:
abundari fecit, Heliam et item Heabundari fecit, Heliam et item Heliseum. In eo, quod regi Hludowico predixit prophetico spiritu, quae sibi suisque posteris erant Ventura, Esaiam, qui regi Ezechiae, quae illi ac suis erant futura, predixit. In eo, quod longe positus corpore, presens spiritu, obitum regis cognovit, itidem Heliseum, cuius cor presens erat, quando Naaman in occursum Giezi de curru suo descendit. In eo, quod, revelante sibi sancto Spiritu, famem secuturam prenoscens, providentiam, quomodo laboraturo fame populo subveniret, adhibuit, Ioseph. In eo, quod, ut iustus iustificaretur, adhuc corporalium lumen oculorum aliquandiu amisit et postea visum recepit, Tobiam; sed et, – quia vitis vere palmes fructum ferens purgatus est, quo fructum plus afferret, cum oculorum mentis lumine, quod non amiserat, lumen corporalium oculorum, quod aliquandiu amiserat, recepit; in temptatione patiens et laudes referens, post temptationem autem probatus, lumine corporalium ocu
Abbreviated transcription (Latin):
tionum remigiis. scãm ȩccłiam
ad portum ȩternȩ salutis guber¬
nauit: noe. qui archam presig¬
nantem eccłiam indiluuio rexit.
In eo quod splendida facta est
eius facies de p̾sentia xp̃i moy¬
sen. lueo quod inter flamnias.
& residua quȩ necdum ignis uora¬
uerat stetit. & incendium se tran¬
sire phibuit: aaron. In eo quod
rebus in sensibilib maledicens.
cultores eorum dampnauitste¬
rilitate: dauid. In eo quod tria
milia uirotum predicatione sua
conuersoꝵ. iugilia scĩ pascͥe bap¬
tizauit & puellam amorte resuᷤ¬
citauit: beatum petrum: qui in
pente costen tot milia iudeorũ
ad fidem conuertit. & baptizari
fecit: & dorcham amorte resus¬
Neo quod ferocissimos barbaros
a feritate sua mitigauit. & remi
ad bapti⁊ andum conclusit: qui¬
bus post sacrum baptisma. pa¬
nem celi & spũalem potum decdit:
heliseum: qui hostes uenientes in
samaria conclusit quibus cibũ
& potum dari precepit. In eo qđ
paruissimos liquores super¬

Expanded text:
tionum remigiis sanctam aecclesiam tionum remigiis sanctam aecclesiam ad portum aeternae salutis gubernavit, Noe, qui arcam presignantem aecclesiam in diluvio rexit. In eo, quod splendida facta est eius facies de presentia Christi, Moysen. In eo, quod inter flammas et residua que necdum ignis voraverat stetit et incendium se transire prohibuit, Aaron. In eo, quod rebus insensibilibus maledicens, cultores earum dampnavit sterilitate, David. In eo, quod tria milia virorum predicatione sua conversorum vigilia sancti pasche baptizavit et puellam a morte resuscitavit, beatum Petrum, qui in sancto pentecosten tot milia Iudeorum ad fidem convertit et baptizari fecit et Dorcam a morte resuseo, quod ferocissimos barbaros a feritate sua mitigavit et Remi ad baptizandum conclusit, quibus post sacrum baptisma panem caeli et spiritalem potum dedit, Heliseum, qui hostes venientes in Samaria conclusit, quibus cibum et potum dari precepit. In eo, quod parvissimos liquores superh
Abbreviated transcription (Latin):
uia ex digestis uirtutib¬
abũdantissime claret: ꝗͣ
gła & honore dignatus sit corona¬
re. & ut erat inconspectu eius.
mirabilem hominib de monstra
quedam com memoremus ut con¬
templemur. qualtter hic beatissi¬
mus patronus & ꝓtector noster.
sanctorum tam ueteris testam̃
cet diuersitate oꝑationum. unĩus
exusdẽq spc̃ adiuersis accepta.
uiuens incorpore plenus fuerit:
& post obitum consors miraculis
claruit. Ini eo namq quod cȩlitus
prenuntiatũs. & ex nomine de¬
signatus extitit: representatos no
tus necdum natus. & in reclusio¬
ne populi deuitauit presentiam:
item iheremiam. & iohem baptistã.
neo quod ab ep̃is ꝓuinciȩ remẽ¬
sis. & clero ac populo electus. & sig¬
nis suꝑ eum diuinitus ostensis.
est ordinatus episcopus: mathi¬
am. qui ab apłis & oȩteris fideli¬
bus est electus: & oblatus dño.
diuina est sorte ordinatus apłs.
In eo quod inter amarissimos hu¬
ius scłi fluctus. meritorum atq
uirtutum. orationum ac p̾dica¬

Expanded text:
uia ex digestis virtutibuabundantissime claret, quam ria et honore dignatus sit coronare, et ut erat in conspectu ejus, mirabilem hominibus demonstrarquaedam commemoremus: ut contemplemur, qualiter hic beatissimus patronus ac protector noster, sanctorum tam Veteris quam cet diversitate operationum, unius ejusdemque spiritus a diversis accepta, vivens in corpore plenus fuerit, et post obitum consors miraculis claruit. In eo namque quod coelitus praenuntiatus, et ex nomine designatus exstitit, repraesentatos nobtus necdum natus, ene populi devitavit presentiam, item Hieremiam et Iohannem Baptistam. In eo, quod ab episcopis provinciae Remensis et clero ac populo electus, et signis super eum divinitus ostensis, est ordinatus episcopus, Mathiam, qui ab apostolis et ceteris fidelibus electus et oblatus Domino, divina est sorte ordinatus apostolus. In eo, quod inter amarissimos huius seculi fluctus meritorum atque virtutum, orationum ac predica
Abbreviated transcription (Latin):
mero meruit de putari Et sunt
non nulli qui mira faciunt: sig¬
na ualenter oꝑantur. Quo gͥ
isti. nisi ad suꝑnarum uixtutum
soptem & numerum congruunt:
Et beatus remiguis in corpore po¬
situs & post obitum ut supra ostẽ¬
dimus mira fecit: signa ualenter
oꝑatus est: ad suꝑnarum igitur
uirtutum sortem & numerũ con¬
gruit Et sunt non nulli. qui
etiam de obsessis corporib malig¬
nos spiritus fugant: eosq uirtu¬
te orationis. & ui acceptȩ potes¬
tatis eiciunt. Quo itaq isti
meritum suum: nisi inter po¬
testatum cȩlestium numerum
sortiuntur: Et sanctus remigi¬
us uutute orationis. & uii accep

Expanded text:
mero meruit deputari. Et sunt mero meruit deputari. Et sunt nonnulli, qui mira faciunt, signa valenter operantur. Quo igitur isti, nisi ad supernarum virtutum sortem et numerum congruunt? Et beatus Remigius et in corpore positus et post obitum, ut supra ostendimus, mira fecit, signa valenter operatus est; ad supernarum igitur virtutum sortem et numerum congruit. Et sunt nonnulli, qui etiam de obsessis corporibus malignos spiritus fugant eosque virtute orationis et vi accepte potestatis eiciunt. Quo itaque isti meritum suum, nisi inter potestatum caelestium numerum sortiuntur? Et sanctus Remigius virtute orationis et vi accep
Abbreviated transcription (Latin):
gruunt: & ineorum sortem ꝑ con¬
uersationis similitudinem de¬
putantur. Nam sunt pleriq qͥ
parua capiunt: sed tamen hec
eadem parua. pie annuntia re
fratribus non de sistunt. Isti ita¬
q. in angłorum numerum cur¬
runt. Et beatus remigius licet
multi plex scientia. dei dono in
eO esset. ut fidelis seruus & pru¬
dens conseruis suis in tempore mẽ¬
surami tritici idest ꝓ captu audi¬
entium ministrauit: & secutus
apłm prius barbaris lac potũ
dedit. non escam. Et teste mala¬
chia: quia sacerdos. angelus dñi
est. Unde & sanctus remiguis sacer¬
dos magnus: angelorum consor¬
tium meruit. Et sunt non nulli.
qui diuinȩ largitatis inunere
referti: sacramentorum celestium
summa. & capere preualent & nũ¬
tiare. Quo ergo istĩ nisi inter nu¬
Et beatus remigius sapientiam
lo quens inter ꝑfectos. quando ma¬
le seutientem hereticum de uero di
filio. in synodo catholicoꝵ ep̃oꝵ
conuertitꝰ. in archangelorum nu¬

Expanded text:
gruunt, et in eorum sortem per congruunt, et in eorum sortem per conversationis similitudinem deputantur. II. Nam sunt plerique, qui parva capiunt, sed tamen haec eadem parva pie annuntiare fratribus non desistunt. Isti itaque in angelorum numerum currunt. Et beatus Remigius, licet multiplex scientia Dei dono in eo esset, ut fidelis servus et prudens, conservis suis in tempore mensuram tritici, id est pro captu audientium, ministravit : et secutus Apostolum, prius barbaris lac potum dedit, non escam . Et teste Malachia, quia sacerdos angelus Domini est : unde et sanctus Remigius sacerdos magnus angelorum consortium meruit. III. Et sunt nonnulli, qui divinae largitatis munere referti sacramentorum coelestium summa et capere praevalent, et nuntiare. Quo ergo isti, nisi intEt beatus Remigius sapientiam loquens inter perfectos, quando male sentientem hereticum de vero Dei filio in synodo catholicorum episcoporum convertit, in archangelorum nu
Abbreviated transcription (Latin):
ideamus etiam L.xi.¬
quo modo hic beatus pater
& pastor nr̃. benedictionibus
sibi alegis latore dõ datis. ipsius
auxilio in scłi huius conualle la¬
crimarum. ascensiones in corde
suo disposuit: & de uirtute in
uirtutem gratia dĩ ꝓuectus excte¬
uit: usq quo cum quem semper
desidȩrauit sp̃u. facie ad faciem
uidẽre ꝓmeruit. Idem namq do¬
minus in euuangłio dicit. In
domo patris mei: mansiones mul¬
tȩ sunt. Quod quasi exponens
apłs: ait. Alia claritas solis alia
claritas lunȩ: alia claritas stella¬
tum. S tella enim a stella differt
in claritate: sic & resurrectio
mortuorum: quia in illa ȩter¬
nȩ beatitudinis uita non dispari.
unus quisq uixta dispar meritũ.
locum dĩsparem percipit: sed eus¬
dem disparilitatis dampna non sen¬
tit: quia tantum sibi quantum ꝑce¬
perit sufficit. Et catholica doctri¬
na didicimus: quia distinctȩ conuer¬
sationes hominum singuloꝵ. ag¬
minum cęlestium ordinibus cõ¬

Expanded text:
ideamus etiam quomodo hic beatus Pater et pastor noster benedictionibus sibi a legislatore Deo datis, ipsius auxilio in saeculi hujus convalle lacrymarum ascensiones in corde suo disposuit, et de virtute in virtutem gratia Dei provectus excrevit, usquequo eum, quem semper desideravit spiritu, facie ad faciem videre promeruit. Idem namque Dominus in Evangelio dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Quod quasi exponens Apostolus dicit: Alia claritas solis, alia claritas lunae, alia claritas stellarum. Stella enim a stella differt in claritate; sic et resurrectio mortuorum . Quia in illa aeternae beatitudinis vita non dispari, unusquisque juxta dispar meritum locum disparem percipit. Sed ejusdem disparilitatis damna non sentit, quia tantum sibi, quantum perceperit, sufficit. Et catholica doctrina didicimus, quia distinctae conversationes hominum singulorum, agminum coelestium ordinibus con
Abbreviated transcription (Latin):
quã felicit᷑ beatus uir quãq
concito gradu ad sumũ meruit
ꝑuenire fastigiũ: Quã subito pro¬
fectu ꝓ xp̃o alaerit̾ dimicans. tiro
rudis factus est emerite militię
ueteranus Qd̃ strenui cõmilitoᷤ¬
nes uix longo tempore multoq
labore ꝑcipiunt. ꝓpositũ uictorib
p̃miũ: breui conflictu forus bella¬
tor obtinuit: Immortalitatis sti¬
pendia ꝑcepturus. in exercitata
principia uictrici auctoritate
inclitis sc̃oꝵ finib exequauit.
His gͥ sicut p̾̃dicanda martyris
patientia indicat: ita ꝓphana
ꝑsequutoꝵ atrocitate ꝑactis. in
trib ut ita dicã partib: głosus
duuditur miles Nam caput
uiennȩ defertur. corpꝰ ab eo loco
in quo ꝑcussus est: bruuiatę dela¬
tũ est: felix anima. a xp̃o condi¬
tore suscipitur: Beatissimi uero
senes qui succensi spiritali gr̃a
sacroscm̃ corpus sepulture man¬
cipauerant. ita redintegiati st̃:
ut in sũma senectute positi. ui¬
uenilis etatis uigore firmati:

Expanded text:
quam feliciter beatissimus vir, quamque concito gradu ad summum meruit pervenire fastigium! quam subito profectu pro Christo alacriter dimicans tyro rudis factus est emeritae militiae veteranus! quod strenui commilitones vix longo tempore multoque labore percipiunt propositum victoribus praemium, brevi conflictu fortis bellator obtinuit, immortalitatis stipendia percepturus, inexercitata principia victrici auctoritate inclytis sanctorum finibus exaequavit. Quibus itaque sicut praedicanda martyris patientia consecratis, ita profana persecutorum atrocitate peractis, in tribus, ut ita dicam, partibus gloriosus dividitur miles. Nam caput Viennae defertur, corpus a loco in quo percussus est Brivatim delatum est, felix anima a Christo conditore suscipitur. Beatissimi vero senes qui, succensi spiritali gratia, sacrosanctum corpus sepulturae mancipaverant, ita redintegrati sunt, ut in summa senectute positi, juvenilis aetatis vigore firmati,
Abbreviated transcription (Latin):
Num̃qͥd potest in uentrẽ matris
suȩ iterato introire & nasci: Qa
enĩ sedȩ natiuitatis adhuc nesciꝰ
ꝑseuerabat: de salute aut̃ sua iã
sollicitꝰ extiterat. necessario de u¬
na quã nouerat natiuitate an
posset iterari: & quo ordine re¬
generatio posset impleri quere¬
bat. ne huiꝰ expers remanendo:
uttę cęlestis particeps eẽ neqͥret:
Notandũ aut̃ quia qd de carna¬
li dixit. hoc etiã de spiritali est
generatione sciendũ: nequaquã
uidelicet eã postquã semel exple¬
ta fuerit: posse repeti: Siue enĩ
hereticꝰ. siue scismaticꝰ. siue faci¬
norosus qͥsq in confessione sc̃ȩ
trinitatis baptizet. non ualet
ille qui ita baptizatus est a bonis
catholicis rebaptizari. ne confes¬
sio uel inuocatio tanti nominis
uideat᷑ adnullari Et quia ni¬
chodemꝰ ad primã dñi responsi¬
onẽ sollicitꝰ quomͦ sit intelligen¬
da diligent̾ inquirit: meret᷑
iã blemus instrui. & qͥa scd̃a na¬
tiuitas ñ carnalis ẽ sed spiritalis

Expanded text:
potest in ventrem matris suae iterato introire et renasci? Quia enim secundae nativitatis adhuc nescius perseverabat, de salute autem sua jam sollicitus exstiterat, necessario de una quam noverat nativitate, an posset iterari, vel quo ordine regeneratio posset impleri, quaerebat: ne hujus expers remanendo vitae coelestis particeps esse nequiret. Notandum autem, quia quod de carnali dixit, hoc etiam de spiritali est regeneratione sentiendum. Nequaquam videlicet eam postquam semel expleta fuerit, posse repeti. Sive enim haereticus sive schismaticus facinorosus quisque in confessione sanctae Trinitatis baptizet, non valet ille qui ita baptizatus est, a bonis catholicis rebaptizari, ne confessio vel invocatio tanti nominis videatur annullari. Et quia Nicodemus ad primam Domini responsionem sollicitus, quomodo sit intelligenda diligenter inquirit, meretur jam planius instrui, et quia secunda nativitas non carnalis est, sed spiritalis,
Abbreviated transcription (Latin):
pellatur cesarea. loco qui buxitꝰ
dicit᷑ͫ ibiq martyriz auert̾ eos de
cimo calendarũ septẽbris: Et coro¬
nati sunt ab angłis: & uox audita
est dicens Uenite timothee &. apol¬
linaris. dilectissimi mei: & osten¬
dã uobis quanta mirabilia meru¬
istis ꝓ. animab urĩs. quia sustulis¬
tis penas ꝑ nomine meo: & scitote
quȩ facturꝰ sum lampadio presidi:
Statĩq iaculus igneus descendens
de celo nobis uidentibꝰ: ingressus
est in humerũ eius dextrũ. & a
uitã finiuit: Corpora uͦ sc̃oꝵ sepulta
bricauit illis ȩccłiã. in qͣ multa
signa & remediũ ostendert̃. cecis
usũ. claudis gressũ. & qͥ a demo¬

Expanded text:
pellatur Caesarea, in locum qui Buxitus dicitur, ibique martyrizavit eos, sub die decimo Kalendas Septembris, et coronati sunt ab angelis, et vox audita est, dicens: Venite, Timothee et Apollinaris, dilectissimi mei, et ostendam vobis quanta mirabilia meruistis pro animabus vestris, quas obtulistis pro nomine meo; et scitote quae facturus sum Lampadio praesidi. Statimque jaculum igneum descendit de coelo multis videntibus, et ingressum est humerum ejus dextrum, et a vitam finivit. Corpora vero sanctorum sepulta bricavit illis basilicam, in qua multa signa et remedia ostenderunt. Caecis visum, claudis gressum
Abbreviated transcription (Latin):
dia plenus & confusione: dixit:
Ducite illos in carcerẽ. usq dũ ego
ꝑtractẽ. quo supplicio int̾ficiant᷑:
Cũ aut̃ ducerent᷑. plurima turba
sequebatur eos flentes & dicentes:
Oiniustũ iudiciũ: qd incidit in ci¬
uitate ista: Perducti uͦ in carcerẽ.
multi erant cura eos desiderantes
consolari scm̃ timotheũ: Ipsa aut̃
nocte aduenit quidã presbit̾ no¬

Expanded text:
dia plenus et confusione dixit: dia plenus et confusione dixit: Ducite illos in carcerem, usque dum ego petractem quo supplicio interficiantur. Cum autem ducerentur, plurima turba sequebatur eos flens et dicens: O injustum judicium quod incidit in civitatem istam! Perducti sunt vero in carcerem, et multi erant circa eos, desiderantes consolari a sancto Timotheo. Ipsa autem nocte adveniens quidam presbyter, no
Abbreviated transcription (Latin):
nus aut̃ de ipsis cedentibus
nomine apollinaris. uidit
dũos angłos stantes a latere euis:
& dicentes illi: Confortare tymo¬
theȩ missi aut̃ sumꝰ ad te: ut os
que aguntur in cęlis Erige caput
tuũ & uide: Aspiciens aut̃ sc̃s
timotheus. uidit cȩlos aꝑtos: &
iħm a dextris patris. coronã tenen¬
tem ex lapidib p̾ciosis : & dicentẽ
ei : Timotheȩ. hȩc tibi quã uides pa-
ei Confortare tymothee. Et abie¬
runt in celis: Apollinaris uͦ hȩc
cum uidisset: ꝓcidens ad pedes
eus dixit ei:. Dñe timothee: ora
ꝓ me: Ego enĩ libentissime torqͤor
ꝓ uomine xp̃i. quia uidi tecũ
loquentes iuros splendidissimos
Dũq tecũ loquerent᷑ magnalia
unc p̾ses ut uiditUll.
Sistat᷑ apollinaris Afferte autẽ
mͥ plũbũ bulliens. & effundite in os
ipsius: ut non talia uerba loquatur
Cumq allatũ eet plumbũ bulliens.
& missũ in os eiꝰ: factũ ẽ frigidũ tan¬
quã glacies Uiso aut̃ hoc miraculo.

Expanded text:
nus autem de ipsius caedentibus, nomine Apollinaris, vidit duos angelos stantes ad latus ejus, et dicentes illi: Confortare, Timothee; missi autem sumus ad te, ut ostquae aguntur in coelis: Erige caput tuum, et vide. Aspiciens autem sanctus Timotheus vidit coelos apertos, et Jesum ad dexteram Patris coronam tenentem ex lapidibus pretiosis, ac dicentem sibi: Timothee, haec quam vides, tibi ei: Confortare Timothee, et abierunt in coelos. Apollinaris vero cum haec vidisset, procidens ad pedes ejus, dixit ei: Domine Timothee, ora pro me: Ego enim libentissime torquebor pro nomine Christi, quia vidi tecum loquentes viros splendidissimos, dum tecum loquerentur magnalia Tunc praeses, ut vidit Sistatur Apollinaris: afferte autem mihi plumbum bulliens, et effundite in os ipsius, ut non talia verba loquatur. Cumque allatum fuisset plumbum bulliens, et missum in ore ejus, factum est frigidum tanquam glacies. Viso autem hoc miraculo,
Abbreviated transcription (Latin):
pollinaris cum baptizaretur.
uidit cęlos aꝑtos: & uidit an¬
głm dicentẽ sibi: Beatus es apolli¬
naris qui credidisti. & beati om̃s
qui intincti sunt in aqua: in qͣ
tu purificatꝰ es Quicũq enĩ in¬
hac nocte baptizatꝰ fuerit. cras¬
tina die in paradiso suscipietur:
Hoc aut̃ dictũ om̃s qui ibidem
erant audierunt: & genua flec¬
tentes dixerunt: Parce nob̃ dñe¬
gunt nom̃ tuũ: Altera aut̃ diȩ :¬
uissit p̾ses adduci eos ante tribu¬
nal suũ Astantib aut̃ illis: p̃ses
dixit. Stulti homines. quis uos
circũuenit ut credatis in nomine
crucifixi. qui sub pontio pilato multa
ꝑpessus est: nouissime aut̃ crucifixus
asseritur : Tunc illi respondert̃ dicen¬
tes Audiuimꝰ in hac nocte angłm dĩ
loquentẽ cum scĩs: quos tu tenes in car¬
oere: Ipsi angłi dixert̾. nos hodie itu¬
ros ẽẽ in paradisũ: & accepturos
coronas. quas tui ocłi non merebun
se signaculo xp̃i: & sic martyrirati
sunt confitentes patrẽ & filiũ &¬

Expanded text:
Apollinaris vero cum baptizaretur, vidit coelos apertos, et audivit angelum dicentem sibi: Beatus es, Apollinaris, qui credidisti, beati omnes qui tincti sunt in aqua, in qua tu purificatus es. Quicunque hac nocte hic baptizatus fuerit, crastina die in paradiso suscipietur. Hoc autem dictum omnes qui ibidem aderant audierunt, et genua flectentes, dixerunt: Parce nobgunt nomen tuum. Altera autem die jussit praeses adduci eos ante tribunal suum. Astantibus autem illis praeses dixit: Stulti homines, quae res vos circumvenit, ut credatis in hominem crucifixum, qui sub Pontio Pilato multa perpessus est, novissime autem crucifixus asseritur? Tunc illi responderunt, dicentes: Vidimus in hac nocte angelum Dei loquentem cum sanctis quos tu tenes in carcere: et ipsi angeli dixerunt nobis, hodie ituros esse in paradisum, et accepturos coronas quas tui oculi videre non merebuntse signaculo Christi, et sic martyrizati sunt, confitentes Patrem, et Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
um & apollinarẽ adduci p̾cepit:
Astantib aut̃ illis. ait ad eos p̾ses
Infelicissimi hominũ: consentite pre¬
ceptis imꝑatoꝵ. & adorate eos qͦs
ipsi adorant: Tymotheus & apolli¬
naris dixerunt: Nlos demones ñ
xp̃m: qui est dĩ uiuus & uerꝰ. ipsũ
oportet confiteri: Tu ergo ne prites
nos artib tiuis separari a caritate:
& a regno dĩ. Hoc aut̃ tibi notũ
sit: quia qua hora nos putas mor¬
tificare tunc uiuificam᷑: sicut
illi qui a te hesterna die int̾fecti
preses: dixit: Istos si ñ mortifica¬
uero: alu multi ad nouã sectã
uenturi st̃: Sicq dedit aduersꝰ
eos sententiã: ut gladio int̾ficerent:

Expanded text:
um et Apollinarem adduci praecepit. Astantibus autem illis, ait ad eos praeses: Infelicissimi hominum, consentite praeceptis Imperatorum, et adorate eos quos illi adorant. Timotheus et Apollinaris dixerunt: Nos daemones non m, qui est Deus vivus et verus, ipsum oportet confiteri nos. Tu ergo ne putes nos artibus tuis separari a charitate et a regno Dei. Hoc autem tibi notum sit quia, qua hora nos putas mortificari, tunc vivificamur, sicut illi qui a te hesterna die interfectipraeses, dixit: Istos si non mortificavero, alii multi ad novam sectam venturi sunt. Sic dedit adversus eos sententiam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Nfirmos curate. mortuos suscitate.
leprosos mundate. demones eicite:
florente mundo. crescente huma¬
no genere. diui in hac uita sub¬
sistente carne. exuberante rerũ
opulentia. quis cũ audiret esse
aliã uitã crederet: Quis inuisibi¬
lia uisibilib p̃ferret: S ad salutẽ
redeuntib infirmis. ad uitã re¬
surgentib mortius. carnis mun¬
diciã recipientib lepsis. ereptis
a iure ĩmundoꝵ spirituũ demo¬
niacis. tot uisibilib miraculis
exactis: quis non crederet. qb
de iusibilib audiret:¬

Expanded text:
nfirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite. Florente mundo, crescente humano genere, diu in hac vita subsistente carne, exuberante rerum opulentia, quis cum audiret vitam esse aliam crederet? Quis invisibilia visibilibus praeferret? Sed ad salutem redeuntibus infirmis, ad vitam resurgentibus mortuis, carnis munditiam recipientibus leprosis, ereptis a jure immundorum spirituum daemoniacis, tot visibilibus miraculis exactis, quis non crederet quod de invisibilibus audiret
Abbreviated transcription (Latin):
ueniebat: Raphael qͦq interp̃tat᷑
ut diximꝰ medicina dĩ: qͥa uideli¬
cet dũ tobi ocłos quasi ꝑ officium
curationis tetigit: cecitatis eiꝰ tene¬
bras t̾sit: Qui gͦ ad curandũ mit¬
titur: dignũ uidelicet fuit. ut dĩ
Uirtutes et enĩ uocant᷑ illi nimrũ
sps: ꝑ quos signa & miracula frequen¬
tius fiunt: Potestates etiã uocant᷑ hu.
qui hoc potentiꝰ ceteris in suo ordine
ꝑceperunt. ut eoꝵ ditioni uirtutes
aduersȩ subiectȩ sint: quoꝵ potesta

Expanded text:
veniebat. Raphael quoque interpretatur, ut diximus, medicina Dei, quia videlicet dum Tobiae oculos quasi per officium curationis tetigit , caecitatis ejus tenebras tersit. Qui ergo ad curandum mittitur, dignum videlicet fuit ut Dei mVirtutes etenim vocantur illi nimirum spiritus, per quos signa et miracula frequentius fiunt. Potestates etiam vocantur hi qui hoc potentius caeteris in suo ordine perceperunt, ut eorum ditioni virtutes adversae subjectae sint, quorum potesta
Abbreviated transcription (Latin):
nde hoc referens eugłista marcꝰ.
tacito matris int̾uentu. disci¬
płoꝵ uͦ solũmodo quoꝵ cordisap¬
petitũ sciebat. facit mentionẽ. Et
accedunt inquit ad eũ iacob &.
ioħs filii zebedei: dicentes: Magist̾.
uolumꝰ ut qdcumq petierimꝰ. fa¬
cias nob̃ At ille dixit eis. Qd uultis

Expanded text:
nde haec referens evangelista Marcus, tacito matris interventu, discipulorum vero solummodo, quorum cordis appetitum sciebat, facit mentionem. Et accedunt, inquit, ad eum Jacobus et Joannes, filii Zebedaei, dicentes: Magister, volumus ut quodcunque petierimus, facias no
Abbreviated transcription (Latin):
cantes duodecĩ trib isrł: nossentq
se int̾ discipłos dñi spetialiꝰ diligi
a dño. seq spetialiꝰ cũ beato petro
conser os sepe factos archanoꝵ quę
ignorarent ceteri. qd̾ frequens scĩ eugłu
textus indicat:¬

Expanded text:
odecim tribus Israel , nossentque se inter discipulos specialius a Domino diligi, se specialitus cum beato Petro conscios saepe factos arcanorum, quae ignorarent caeteri, quod frequens sancti Evangelii textus indicat
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ cõmotã Credendũ ẽ. aut̃ qđ illa
maxime causa uel muliebre matris
affectũ. uel carnales adhuc discipu¬
lox animos ad hec postulanda con¬
citauerat: quia meminissent ser¬
monis dñi qͦ ait. Cum sederit filiꝰ
hominis in sede maiestatis sue. sede

Expanded text:
 commotam. Credendum est autem quod illa maxime causa, vel muliebrem matris affectum, vel carnales adhuc discipulorum animos ad haec postulanda concitaverit, quia meminissent sermonis Domini, quem ait: Cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, s
Abbreviated transcription (Latin):
clarus assistens. cuiꝰ esset uia quã
cernerent inquisiuit: Illi aut̃ se
dictus celũ ascendit: Tunc itaq scĩ
uiri obitũ sicut presentes discipuli
uiderunt: ita absentes ex signo
q cis pdictum fuerat ñ ignorauert.
Sepultus uero est in oratorio ueati
linis: ipse construxit: Qui & in eo spe¬
cu in quo prius qui sublacus uocatꝰ¬
est habitauit. nunc usq si petentium
fides exigat: miraculis choruscat:¬

Expanded text:
clarus assistens, cujus esset via quam clarus assistens, cujus esset via quam cernerdictus ascendit. Tunc itaque sancti viri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio beati linis ipse construxit. Qui et in eo specu in quo prius Sublacus habitavit, nunc usque si petentium fides exigat, miraculis coruscat
Abbreviated transcription (Latin):
nentibꝰ: scĩssimi sui obitꝰ denuntia¬
uit diem: Presentib udicens. ut au¬
dita ꝑ silentiũ tegerent: absentibus
indicans. qd uel quale eis signũ fie¬
ret: quando eiꝰ anima de corpore
exiret: Ante sextũ uͦ sui exitus diem
aperiri sibi sepulturã iubet: qͥ mox
correptus febribꝰ. acri cepit ardore
fatigari: Cumq ꝑ singulos dies lan¬
gor ingrauesceret: sexto die portari
se in oratoriũ a discipulis fecit. ibiq
exitũ suũ dñici corporis & sangui¬
nis ꝑceptione muniuit: atq int̾
discipłoꝵ manus imbecillia menbra
sustentans. erectis in cȩlũ manibus
stetit: & ultimũ spm int̾ uerba ora¬
tionis efflauit: Qua scilicet die du¬
obus de eo frĩb aii longius posito.¬
alteri uͦ in cella cõmoranti: reue¬
latio unius atq indissimilis uisio¬
nis apparuit: Uiderunt namq qͥa
strata palliis atq coruscans lampa¬
dib uia: recto orientis tramite ab
eius cella in cęlũ usq tendebat᷑:
Cui uenerando habitu uir desuꝑ

Expanded text:
 denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, atque inter discipulorum manus imbecillia membra sustentans, erectis in coelum manibus stetit, et ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fraalteri autem in cella commoranti, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis et innumeris corusca lampadibus via, recto orientis tramite ab ejus cella in coelum usque tendebatur. Cui venerando habitu vir desuper
Abbreviated transcription (Latin):
dio discurrebat. urbi nichilominꝰ
uennensi ꝓximare fama uulgan¬
te nuntiatur.III.¬
taq cũ dubiũ non haberet᷑ qͥn
eximiꝰ xꝑicola iulianꝰ. martyrui
amore flagrans. nullatenꝰ occul¬
tari se pateret᷑: cepit sc̃s ferreolꝰ
ad suꝑstitũ xp̃ianoꝵ solam̃ ipse su¬
perstes uesani furoris impetũ pau¬
lisꝑ euitaret: Hoc gͦ consiliis suadet.¬
hoc precibus exorat:
le uero quia uirtute temperantiȩ
p̃ditus erat. quãus certam̃ marty¬
ri toto cordis affectu iãdudũ siti¬
ret. tam̃ amicabilib monits pare¬
re non distulit Uidebat enĩ quia
nec hoc sine diuino mandato per¬
egisset. quandoqͥdẽ tẽ ꝑsequutio in
uiennensi urbe ferueret. Legerat
nãq dnm̃ p̃cepisse Si uos ꝑsecuti
fuerint in ista ciuitate: fugite
in aliam: Metuebat enĩ ne ei pa¬
rentes essent obiui. sunt̾ eos hoc
tasset.

Expanded text:
dio discurrebat, urbi nihilominus dio discurrebat, urbi nihilominus Viennensi proximare, fama vulgante, nuntiatur. Itaque cum dubium non haberetur quin eximius Christicola Julianus, martyrii amore flagrans, nullatenus occultari se pateretur; coepit sanctus Ferreolus ad superstitum Christianorum solamen ipse superstes, vesani furoris impetum paulisper evitaret. Hoc ergo consiliis suadet,hoc precibus exorat. Ille vero, quia virtute temperantiae praeditus erat, quamvis certamen martyrii toto cordis affectu jam dudum sitiret, tamen amicabilibus monitis parere non distulit. Videbat enim quia nec hoc sine divino mandato peregisset, quandoquidem tunc persecutio in Viennensi urbe ferveret. Legerat nam que Dominum praecepisse: Si vos persecuti fuerint in ista civitate, fugite in aliam . Metuebat enim ne ei parentes essent obvii, si inter eos hoc tasset.
Abbreviated transcription (Latin):
ortus urbe. aruernis datꝰ
est martyr: Prosapia qͥ¬
dẽ illustris. ac moꝵ ꝓbi¬
tate non mediocrit᷑ ornatus: s
qd̵ maius ẽ igne suꝑni amoris
uehem̃ter succensus: Beatus uero
ferreolus tempore crispini consula¬
ris iam xp̃i miles. ut necdũ ꝓditꝰ
officio tribunitię potestatis. ha¬
bitu non corde. spetie ñ affectu.
apud p̾fatã urbẽ fungebat᷑. Ni.¬
ui uidelicet sc̃i uilianꝰ etate
iani adultus. collega mox
futurus in cęlo: puidentia diumna
solatiũ prebebat in scło: Se enĩ in¬
uicẽ in contubernio militie tẽ¬
poralis constituti. plus fidĩ studio
quã militari diligebant ãplexu:
& int̾ labores publicos scõꝵ socie¬
tatẽ fidelib unculis sacra dilec̃¬
tio nexuerat: Cum p̃terea assi¬
mortali agricole renitens. pullu¬
lantẽ nouellȩ plantationis uineã
radicitus euellere manu inimi¬
ca contenderet: sicut impiorũ
rabies ꝑ diuersas mundi partes
callido in exsaturabił seuitiȩ gla¬

Expanded text:
ortus urbe, Arvernis datus est martyr: prosapia quidem illustris, ac morum probitate non mediocriter ornatus, sed, quod majus est, igne superni amoris vehementer succensus. Beatus vero Ferreolus tempore Crispini consularis jam Christi miles, ut necdum proditus, officio tribunitiae potestatis, habitu non corde, specie non affectu, apud praefatam urbem fungebatur. Cui videlicet sanctus Julianus, aetate jam adultus, collega mox futurus in coelo, providentia divina solatium praebebat in saeculo. Se enim invicem in contubernio militiae temporalis constituti, plus fidei studio quam militari diligebant amplexu, et inter labores publicos Sanctorum societatem fidelibus vinculis sacra dilectio nexuerat. Cum praeterea assimortali agricolae renitens pullulantem novellae plantationis vineam radicitus evellere manu inimica contenderet; sicut impiorum rabies per diversas mundi partes callido inexsaturabilis saevitiae gla
Abbreviated transcription (Latin):
est iuindicta secutaꝰ ut non
homo non pecus. clade super¬
ueniente in eadem domo remã¬
serit. In quo miraculo omni¬
bus dei gratia declarauitꝰ qđ
uir dei plenus fide. plus igne
dium amoris caluit: qui se¬
uitiam tantȩ indignationis
meritis sanctis ẽuigit. ec pulit
uis contra uecitum beati uiri.
quod ipse clauserat aperire p̾¬
sumpsit. & ultione non caru¬
it: nos quoq ꝑtimescamus

Expanded text:
est vindicta secuta, ut non homo, non pecus, clade superveniente, in eadem domo remanserit. In quo miraculo omnibus Dei gratia declaravit, quod vir Dei plenus fide plus igne divini amoris caluit, qui sevitiam tantae indignationis meritis sanctis evicit, expulit vis contra vetitum beati Remigii quod ille clauserat aperire presumpsit et ultione non caruit, nos quoque pertimescamus
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia miserando atq eligendo
uidit: ait illi. Sequere me Se¬
quere aut̃ dixit: unitare Seque¬
re dixit. non tam incessu pedũ:
quã ex sequitione morũ Qui
enĩ dicit se in xp̃o manere: deb&.
sicut ille ambulauit. & ipse am¬
bulare. Qd̃ est. non ambire t̾rena.
non caduca lucra sectari. fugere
honores infimos: contẽptũ mun¬
ai omuẽ ꝓ cȩlesti gła libent̃ ãplec¬
tiꝰ cunctis ꝑdesse amare inuirias
nulli inferre:. & sibi illatas patient᷑
sufferre: sed &. inferentib a deo

Expanded text:
et quia miserando atque eligendo vidit, ait illi, Sequere me. Sequere autem dixit imitare. Sequere dixit non tam incessu pedum, quam executione morum. Qui enim dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare: quod est non ambire terrena, non caduca lucra sectari, fugere honores, contemptum mundi omnem pro coelesti gloria libenter amplecti, cunctis prodesse, amare, injurias nulli inferre, at sibi illatas patienter sufferre, sed et inferentibus a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
orro ipse matheus iuxta hoc
qd̾ scriptũ est. iustus prior ac¬
cusator est sui. uenit amicꝰ eiꝰ &
inuestigauit eũ. uulgato se nomi¬
ne appellat: cũ de theloneo uoca¬
tũ narrat: Sed & in cathalogo apos¬

Expanded text:
orro ipse Matthaeus, juxta hoc quod scriptum est, justus prior accusator est sui, venit amicus ejus et investigavit eum, vulgato se nomine vocat, cum de telonio vocatum narrat. Sed et in decalogo
Abbreviated transcription (Latin):
electus. aliquasq pro¬
uintias ꝑturbari quoꝵdã p̾sũp¬
tione ꝑspiceret: ad consortium
imꝑu uel laboris olim sibi cõmilito¬
nẽ herculiũ maximianũ cesarem
fecit: eumq contra amandũ & eui
gallias destinauit. Cui ad supple
mentũ exercitus: legionẽ thebeoꝵ
ex orientalib militib ire p̃cepit.
Quȩ legio. sex milia. sexcentos. sexagin¬

Expanded text:
electus. Omnisque prouincias turbari| quorundam praesumpcione perspiceret. Ad| consorci“u”m imperii uel laboris olim sibi conmilitonem| herculium maximianum cesarem fecit . eumque| contra amandum et aelgallias distmentum exercitus legionem Thebeam ex orientalibus militibus ire iussit. Que legio sex milia sex centos sexagin
Abbreviated transcription (Latin):
ta animalia subtilit̾ des¬
rũ significare ꝑsonas. ipsa nob̾ sub¬
tilitas descriptionis aꝑiat: nichilq
sermo dĩ nr̃o intellectui dubietatis
relinquat. Eoce enĩ dicit᷑: Similitu

Expanded text:
ta animalia subtiliter desrum significari personas ipsa nobis subtilitas descriptionis aperiat, nihilque sermo Dei nostro intellectui dubietatis relinquat. Ecce enim dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
euan gelistas designent: ipsa unius¬
cuiꝰꝙ libri ȩuangeliri exordia testan¬
tur: Nam quia abbumana gen̾atio¬
ne cȩpit. iure ꝑ hominẽ matheus. q̃uia
ꝑ clamorẽ ĩdeserto. recte per leonem
mar eus: qui a asacrificio ex orsus
est: bene ꝑ uitulũ lucas: Sna uero
a diuinitate uerbicepit. digne ꝑ aquilã¬

Expanded text:
evangelistas designent, ipsa uniusue libri evangelici exordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per hominem Matthaeus; quia per clamorem in deserto, recte per leonem Marcus; quia a sacrificio exorsus est, bene per vitulum Lucas; quia vero a divinitate Verbi coepit, digne per aquila
Abbreviated transcription (Latin):
ciendũ nãq est om̃s qͥ ad exemplũ
apłoꝵ sua reliquerunt om̃ia. &.
sequuti sunt xp̃m. udices cũ eo uen¬
turos: sic etiã mortaliũ genꝰ om̃e eẽ¬
udicandũ: Quia enĩ duodenario
sepe numero solet in scripturis uni¬
uersitas designari. ꝑ duodecĩ sedes
um: & ꝑ duodecĩ trib isrł. uniuer¬
sitas eoꝵ qui iudicandi st̃ ostendit᷑:
Unde notandũ. qđ duo st̃ ordines
electoꝵ in uidicio futuri. unꝰ uidi¬
cantiũ cũ dõ. de quib hoc loco me¬
morat᷑. qui reliquerunt om̃ia & se¬
cuti sunt illũ: aliꝰ udicandoꝵ a
dño. qui non qͥdẽ om̃ia sua parit̃
reliquerunt : sed de his tam̃ quȩ ha¬
bebant. cotidianas dare elemosinas
pauꝑib xp̃i curabant Unde audi¬
turi sunt in uidicio: Uenite bene¬
dicti patris mei. possidete paratũ
uobis regnũ : a constitutione mun

Expanded text:
dum namque est omnes qui ad exemplum apostolorum sua reliquerunt omnia, et secuti sunt Christum, judices cum eo venturos, sicut etiam omne mortalium genus esse judicandum. Quia enim duodenario saepe numero solet in Scripturis universitas designari, per duodecim sedes et per duodecim tribus Israel universitas eorum qui judicandi sunt ostenditur. Unde notandum quod duo sunt ordines electorum in judicio futuri: unus judicantium cum Domino, de quibus hoc loco memoratur, qui reliquerunt omnia, et secuti sunt illum: alius judicandorum a Domino, qui non quidem omnia sua pariter reliquerunt, sed de his tantum quae habebant quotidianas dare eleemosynas pauperibus Christi curabant. Unde audituri sunt in judicio: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione m