comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tͥb amata dĩ. s meliꝯ natiuitas expectata. Lũ.
cas. ipse consurgens. siue ipse eleuans. Marcꝰ.
sublimis mandato. siue amarꝰ. ł certe attritꝰ.
aut limatꝰ. Nimphã. applicitã ori eoꝵ. Onesi¬
mo. decoro. siue respondenti. Tichicꝰ. tacens.¬
.Ad thesalonicens. & ad hebreos.

Expanded text:
tas exspectata. 113 Lucas, ipse consurgens, aut ipse elevans. Marcus, sublimis mandato, sive amarus: vel certe attritus, atque limatus. Nympham, applicitam ori eorum. O. T. Onesimo, decoro, sive respondenti. Tychicus, tacensAD THESSALONICENSES. A. S.
Abbreviated transcription (Latin):
nia. auris eiꝰ. ł auscultante dño. Iobab. mni¬
micꝰ. siue ẽ pat̾. Isimoth. adducet mortẽ. Isar
imminuta. ł paruula. Ierabel. est iter. In.
Misach. qͥ risus ł de gaudio. Mane. numera¬
uit. Michael. quis ut d̾s. Persȩ tẽptantes.¬
de .s. Susanna. liliũ. ł gr̃ã ciꝯ. Sennaar. den¬
tes.ł uacuefactio. Sidrach. decorꝰ m̃s. Susis.
eqͥtatio ł reu̾tentes. Slai. palus.ãpalude
ñ ã palo. siue dolor femoris. ł umbraculi. O¬

Expanded text:
ltante Domino. Jobad, inimicus, sive est pater. Isimoth, adducet mortem. Isar, immutata, vel parvula. 83 Jezael, est iter. In, risus? vel de gaudio. Mane, numeravit. Michael, quis ut Deus? Persae, tentantes. Susanna, lilium, vel gratia ejus. Sennaar, dentis vacuefactio. Sidrach, decorus meus. Susis, equitatio, vel revertens. Ulai, palus, a palude, non a palo: sive dolor femoris, aut umbraculi
Abbreviated transcription (Latin):
equoꝵ dõmitor. Anania. gr̃a dũi. abde¬
nago. seruiens taceo Amalasar. dexit pͥnceps.
Arioch. ad solitudinẽ rediens. Afuerꝰ atͥum eiꝰ
ł beatitudo. Astiages. uoluntas ł consiliũ festi¬
eutati ᷤᷤ. Abacuch. amplexans a. siue sustipi¬
ens eos. An ꝓese. lum̃ silentio temptans¬
de .ẜ. Halthasat. capillꝰ capitis. Bari. in
cõmutando. siue putei. ł inuentre.Bel. ue¬
tustas. de.d Gurant̃ loquens. de. Elam

Expanded text:
equorum domitor. Anania, gratia Dei. Abdenago, serviens taceo. dixit princeps. Arioch, ad solitudinem redigens. Assuerus, atrium ejus, vel beatitudo. Astiage, voluntas, vel consilium festivitatis. Ambacum, amplexans eos, sive suscipiens eos. Artaxerxes, lumen silentio tentans. Balthasar, capillus capitis. Bari, in commutando, sive putei, vel in ventre. Bel, vetustas. Dura  Al. Duram, loquens. Elam
Abbreviated transcription (Latin):
Atan. fortitudo eoꝵ. Ahidod. frĩs mei gła.
in morte. siue excelsa. Basan. Urucus.
siue pinguedo. Nam qd̾ int̾pretari solet ig¬
nominia ł confusio. busa dicit᷑. Bala eh. lin¬
guens. ł elidens. aut inuoluens. Balaam.¬
uanꝰ popłs. siue p̃cipitans eos. aut sine ppło.
Beor. in pelle. bahal. habens. siue uir. Beel¬
fegor. habens os pelliceum. Bechor. insag¬
inate. uel ingressus ẽ agnꝰ. Bale. p̃cipitauit
speculam. Baon. ininiquitate. Bamech. elec̃¬
ta cõmotio. Bethananira. domꝰ parchrum.
sio speculȩ. Betharam. domꝰ arce. ł monti¬
um. aut ascensꝰ hunuliũ. Baalmaon. ha¬
tis. Baci. luctꝰ. siue inuomitu. aut uetus.

Expanded text:
od, fratris mei gloria. in morte, sive excelsa. , bruchus, sive pinguedo. Nam quod interpretari solet ignominia, vel confusio, busa   dicitur. , lingens, vel elidens, aut involvens. , vanus populus, sive praecipitans eos, vel sine populo. Beor, in pelle: Baal, habens, sive vir. Balfeor, habens os pelliceum. , in sagmate, vel ingressus est agnus. Bale, praecipitavit, speculam. Baon, in iniquitate. Barnee, electa commotio. Bethanamra, domus pardorum sio speculae. Betharan, domus arcae, vel montium aut ascensus humilium. Baalmeon, hatis. Bacci, luctus, sive in vomitu, aut vetus.
Abbreviated transcription (Latin):
subluni. Aethi. obstupefaciens. siue ꝑter¬
uel suscitauit descensionẽ. Atarũ. explora¬
toꝵ. Aei. quã greci. MEo XOriañ. uocant.
Arnon. aceruus tristiciȩ. siue laus. Ar. sus¬
citauit. ł uigilia. Ammon. ppłs meroris.
siue gressus. Aggi. festiuitas. siue sollemnis.
A rodiꝰ. maledictio sufficiens. siue maledic̃¬
tus. Ariheli. leo ds m̃s. Ammon. peꝑcit.
fiũs mei sublimitas. Arad. descendi. Aber.
uel certamen init. Auth. particeps. Araboth.
intransitu. qd̾ significantiꝰ grece trnpa ñ
dicit᷑. Atharoth. coronȩ. A rohel. subleuanᷤ.
scalptũ. Alas. fermenta. siue cõmis ce. qđ
grece dicit᷑. ꝯ̃ yꝑa coñ. Arada. obstupuit.¬
siue accinctꝰ. aut latrunculꝰ. Achiam.
umbraculũ. siue p̾rupta. Alomoth. suꝑ
multitudinẽ. aut despectio. Abesathim.
luctus litoꝵ ł riparũ. Achiabbim. scorpio¬

Expanded text:
sublimi. Aetthi  , obstupefaciens, sive pertervel suscitavit descensionem. Atharim Aptorum. Aei, quam Graeci λιθολογίαν vocant. Aranon, acervus tristitiae, sive laus. Ar, suscitavit, vel vigilia. Ammon  , populus moeroris. sive gressus. Aggi, festivitas, sive solemnis. Arodi, maledictio sufficiens, sive maledictus. Arieli, leo Deus meus. Ammon  , pepercit. fratris mei sublimitas. Arad, descendi. Aber  Heber , commisit, vel certamen iniit, aut particeps. Araboth in transitu: quod significantius Graece dicitur πέραν. Ataroth, coronae. Aroer, sublevans, scalptum. fermenta, sive commisce, quod Graece dicitur φύρασον. 25 Arada, obstupuit,sive accinctus, vel latrunculus. Achiam, umbraculum, sive praerupta. Alamon, super multitudinem, aut despectio. , luctus littorum, vel riparum. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
breoꝵ. transeuntiũ. Ebrioth. tnsitus.
Ethi. timuerunt. siue obstupuerunt.
Emori. mat̾ lux mea. Cui. ferales. ł feroces.
e noch. dedicauit. ł morreũ. loquentẽ. siue
a maricantẽ. Esrom. sagittã uidens. siue
atrium tristiciȩ. ł fortis. Ebron. participa¬
io tristiciȩ siue fortitudinis. ł augmentũ

Expanded text:
rum, transeuntium. Ebrioth, transitus. Etthi  , timuerunt, sive obstupuerunt. Emori  , mater lux mea. Evi  , ferales, vel feroces. Enoch, dedicavit. Emorraeum, loquentem, sive amaricantem. Esrom, sagittam videns, sive atrium tristitiae, vel fortis. Ebron, participatio tristitiae, sive fortitudinis, vel augmentum
Abbreviated transcription (Latin):
tarẽ. Ermon. anathema. siue damnatio. Esta¬
ꝙͣ nos a scło numero dicere possumꝰ. secun
tio. E saan. innitor. siue infirmo. Elthechem.
thon. gram̃ dantes. E narad. ecce concepit. Ei
Estamoe. mulier uentris. Elthachi. nequaꝗͣ
citꝰ eiꝰ. Pro. ẽuporia. enim semꝑ in hebreo
aut turmȩ militũ describunt᷑. aut opes. En¬
gadi. fons hedi. Endor. fons generationis. En¬
Edroi. inundatio pascens me. Eram. uita sub

Expanded text:
tatem. Ermom, anathema, sive damnatio. Esthquam nos a secundo numero dicere possumus secundtio. Esaan, innitor, sive confirmo. Elthecem, thon, gratiam dantes. Enarath, ecce concepit. ElcEstmoe, mulier ventris. Elthaci, nequaquam citus ejus. Pro εὐπορίᾳ enim, semper in Hebraeo aut turmae militum describuntur, aut opes. Engaddi, fons hoedi. Endor, fons generationis. EnEdroi, inundatio pascens me. Eram  Horem ,
Abbreviated transcription (Latin):
specialiꝰ in magnis ȩccłiȩ menbris fulgor suꝑe¬
minet ameris. His ostiolis etiã uelũ fuisse additũ
u̾ba dierũ narrant. fecit qͦꝙ uelum inquit ex
iacincto purpura. coccino. & bysso. & intexuit ei
cherubẏm. Quod decoris quicdẽ gr̃a factũ est. ut
inter parietes deauratos etiam olosericum fulge¬
ret. s in eiusołe mysterii cuiꝰ & ostiola congruam
significationẽ ante archam atq ingressũ oraculi
appensũ. ut sicut ostiola ꝯgrius horis aꝑiebantur.
sic & uelum reuelaret᷑ quotiens aduenirent quib

Expanded text:
specialius in magnis Ecclesiae membris, fulgor supespecialius in magnis Ecclesiae membris, fulgor supereminet amoris. His ostiolis etiam velum fuisse additum Verba dierum narrant: « Fecit quoque velum, inquit, ex hyacintho, purpura, cocco et bysso, et intexuit ei cherubim , » quod decoris quidem gratia factum est, ut inter parietes deauratos etiam holosericum fulgeret. Sed in ejusdem mysterii, cujus et ostiola, congrua significatione, ante arcam atque ingressum oraculi appensum, ut sicut ostiola congruis horis aperiebantur, licet velum revelaretur quoties advenirent, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
auro. Anaglifa grecȩ latiuȩ dicunt᷑ celaturȩ.
quia uirtutũ oꝑib quȩ ꝑ totũ orbem eccliȩ in
scĩs suis ac ꝑfectis exercent. illi p̃cipue quib fide¬
lium cura cõmissa & claues regni cȩloꝵ sunt datȩ
om̃i debent sollertia insistere. ut qͣntum gradu
p̃minent cȩt̾is. tantũ & merito p̃cellant bonȩ ac̃¬
tionis. łłabent namq in se picturã cherubym scul¬
ptam. cũ angłicam int̾ris uitã quantũ morta¬
lib possibile est & mente imitant᷑ & oꝑe. Habent
palmarũ speties. cũ dona suꝑnę retributionis
fixa semꝑ intentione meditant᷑. Palma namq
manꝰ uictricis ornatꝰ est. Habent anaglifa ualde
ꝓminentia. cũ certissima bonoꝵ oꝑum docuñta.
&e quȩ nemo in sinistram partẽ int̾pretari ulla¬
tenꝰ ualeat. cunctis sese intuentib ostendunt.
& hȩc omnia sunt auri łaminis oꝑta. cũ sicut sepe
dictũ ⁊ semꝑ dicendum est. ct̾is uirtutũ florib

Expanded text:
quae Latine dicuntur caelaturae: quia virtutum operibus quae per totum orbem Ecclesia in sanctis suis ac perfectis exercet illi praecipue, quibus fidelium cura commissa, et claves regni coelorum sunt datae, omni debeant solertia insistere, ut quantum gradu praeeminent caeteris, tantum et merito praecellant bonae actionis. Habent namque in se picturam cherubim sculptam, cum angelicam in terris vitam quantum mortalibus possibile est et mente imitantur et opere. Habent palmarum species, cum dona supernae retributionis fixa semper intensione meditantur. Palma namque manus victricis ornatus est. Habent anaglypha valde prominentia, cum certissima bonorum operum documenta, et quae nemo in sinistram partem interpretari ullatenus valeat, cunctis sese intuentibus ostendunt. Et haec omnia sunt auri laminis operta, cum sicut saepe dictum et semper dicendum est caeteris virtutem floribus
Abbreviated transcription (Latin):
płi: nonne cor nr̃m ardens erat in nobis dum
loqueret᷑ in uia. & aꝑiret nob̾ scͥpturas s Byssꝰ
qui de terra uirenti germine nascit᷑.⁊ longo¬
artificũ exercitio exuit natiuũ uirorẽ. atq ad
albentẽ ꝑducit᷑ speciem. congrue castigationem
carnis nr̃e insinuat. Cuiꝰ qͣsi humorẽ ingentẽ
exsiccari iuibet apłs dicens: in ortificate menbra

Expanded text:
uli: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum uli: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas ? Byssus qui de terra artificum exercitio nativum exuit virorem, atque ad albentem perducitur speciem, congrue castigationem carnis nostrae insinuat: cujus quasi humorem ingentem exsiccari jubet Apostolus, dicens: « Mortificate
Abbreviated transcription (Latin):
hostiã uiuentẽ. scam. cdõ placentẽ. rationabile
obseqͥum ur̃m. Intexunt᷑ cherubi in eisdem.
atq quattuor eximiis colorib ꝯficiunt᷑. eum i¬
uniu̾sis quȩ piȩ aginiꝰ. a uenenatis demonum
telis ꝑ anglica p̾sidia dño donante ꝓtegim̃. In¬
texunt᷑ uͦ cherribm. cũ in bonis que agimꝰ mul¬
titudine scientiȩ mlesinent̃ ritim᷑. respicientes

Expanded text:
am viventem, sanctam, Deo placentem: rationabile obsequium vestrum . » Intexuntur cherubim eidem, quod quatuor eximiis coloribus conficitur, cum universa quae pie agimus, a venenatis daemonum telis, per angelica praesidia, Domino donante, protegimus. Intexuntur vero cherubim, cum in bonis quae agimus, multitudin
Abbreviated transcription (Latin):
corruptionis est. incorruptio autẽ facit ẽẽ ꝓximũ
cło. concupiscentia itaq sapientiȩ deducet ad reg¬
num ꝑpetuum. Quib oĩb apte ꝯgruit quod
eadem ostiola de lignis fiunt oliuarũ. qͥa nimi¬
ex oꝑib lucis sese in domo dĩ gloriosos exhibent.
inmo om̃s electi ꝑ arma lucis ⁊ pietatis aditũ
sibi patrie cęlestis aꝑiunt. Duo auttẽ sunt ostio¬
la. siue quia dm acꝓximos diligunt. ⁊ angeli &
oñs scĩ: neq ullꝰ ianuam uitȩ nisi ꝑ geminam
hanc dilectionẽ pot̾it intrare. seu qͥa utriꝰq ppłi
fidelib ⁊ iudeis scilicet ⁊ gentilib ẽadem uite
bus immortali gła p̃ditis in iudicio suas foreᷤᷤ aꝑit.¬

Expanded text:
ximum Deo. Concupiscentia itaque sapientiae deducit ad regnum perpetuum. Quibus omnibus apte congruit, quia ipsa eadem ostiola de lignis fiunt olivarum, quia nimiiae et operibus lucis sese in domo Dei gloriosos exhibent, immo omnes electi per arma lucis et pietatis aditum sibi patriae coelestis aperiunt. Duo sunt autem ostiola, sive quia Dominum et proximos diligunt angeli et homines sancti, neque januam vitae, nisi per geminam hanc dilectionem poterit quis intrare; seu quia utriusque populi fidelibus, et Judaei videlicet et Gentilis, eadem vitae bus immortali gloria praeditis, in judicio suas fores a
Abbreviated transcription (Latin):
culum. ñ apparebant ultra extͥnsecus. Usbi paten
nificationẽ multifariȩ possunt accipi. Nam &
angłicos sp̃c quoꝵ ministerio in habitationem
patriȩ cęlestis introducut᷑ aptissime designant.
cȩloꝵ sunt datȩ tenent figuram. qͥ accepta a
dño potestate ligandi atq soluendi ⁊ dignos intͣ
regn ianuam daͣmittunt. ⁊ contumaces impu¬
ros ac suꝑbos excõmunicando siue anathemati

Expanded text:
culum, non apparebant ultra extrinsecus . Ubi patentculum, non apparebant ultra extrinsecus . Ubi patentnificationem multifarie possunt accipi. Nam et angelicos spiritus quorum ministerio inhabitationem patriae coelestis introducimur, aptissime designant.coelorum sunt datae, tenent figuram: qui accepta a Domino potestate ligandi atque solvendi, et dignos intra regni januam admittunt, et contumaces, impuros ac superbos, excommunicando, sive anathemati
Abbreviated transcription (Latin):
uimentũ domꝰ auro intͥnsecꝰ ⁊ extͥnsecꝰ. quia
rex nr̃ pacificꝰ ⁊ angłos atq animas iustoꝵ in
cęlis ꝑfectȩ ac plenarie dono dilectionis a cȩ¬
teroꝵ mortaliũ uisitatione secreuit.
t in ingressu oraculi fecit ostiola de lignis
oliuarũ. postesq anguloꝵ qͥnq. & duo
ostia de lignis oliuarũ. Quod pͥmo dixerat
fecit ostiola de lignis oliuarũ. hoc ipsũ iuidet᷑
aꝑtiꝰ explicare uoluisse. cũ adiunxit. & duo os¬
tia de lignis oliuarũ. Unꝰ quippe erat ingressꝰ
oraculi. s idem ingressꝰ duob ostiis claudebat᷑.
rursuinq reseratis eiscdem aꝑiebatur. sicrit etiã
tẽplum. sicut porticꝰ ante tẽplũ. unũ ñ ampliꝰ
habebar introitum. certi utiq causa mysterii.
quia unꝰ dñs. una sides. unum baptisma. unꝰ d̾s.¬
ẽẽt ingressꝰ oraculi. testat᷑ hoc qd̃ inferiꝰ de ar-¬
cha scriptum est: cumq eminerent uectes & ap¬
parerent summitates eoꝵ foris scuariũ ante ora¬

Expanded text:
entum domus auro intrinsecus et extrinsecus, quia Rex noster pacificus et angelos atque animas justorum in coelis perfecte ac plenarie dono dilectionis a caeterorum mortalium vilitate secrevit « Et in ingressu oraculi fecit ostiola de lignis olivarum, postesque angulorum quinque, et duo ostia de lignis olivarum. » Quod primo dixerat, « fecit ostiola de lignis olivarum, » hoc ipsum videtur apertius explicare voluisse, cum adjunxit: « et duo ostia de oraculi, sed idem ingressus duobus ostiis claudebatur. Rursumque reseratis eisdem aperiebatur, sicut etiam templum. Sicut porticus ante templum, unum non amplius habebat introitum. Certi utique causa mysterii, quia « unus Dominus, una fides, unum baptisma, unusesset ingressus oraculi, testatur hoc quod inferius de arca scriptum est: Cumque eminerent vectes, et apparerent summitates eorum foris sanctuarium ante ora
Abbreviated transcription (Latin):
dientem. Mahelethi. chorus.siue a pͥncipio.
Mea. et isto. Maneeth. requiescens. siue donan¬
ti. Masreca. uectigal uanũ. si ue librans uel
siue uirga descendens. Mitaab. aquã hau¬
riens. siue aqua fluens. Mabrar. munita.¬
Madihel. de reꝓmissione dĩ. siue turris di.
diiudicantes. Manasse. oblitus. ł necessitas.
Merari. a marꝰ ł amaritudines. melchisedech.

Expanded text:
nus. Meleth  , chorus, sive a principio. Meza, existo. Manath  , requiescens, sive donanti. Masreca, vectigal vanum, sive sibilans, vel sive virga descendens. Mezaab, aqua auri, sive aqua fluens. Magdiel, de repromissione Dei, sive turris Dei, , judicantes. Manasse, obitus, vel necessitas. 14 Merari, amarus, vel amaritudines. Melchiel,
Abbreviated transcription (Latin):
lus. uel fortuna. Galaad. aceruus testimonis.
siue transmigratio testimonii. De hoc in li¬
bris hebraicarũ questionũ pleniꝰ diximꝰ.
Gatham. tangens risit. Gesen. appropinqͣnteᷤ
oxel. dimittens. aut mutatꝰ. de .i.m̃s.
siue defluet. Iubal. delatꝰ. siue dimittens.
Iareth. descendens. siue roborans. Ia fcch. lati¬

Expanded text:
Gesen  . Galaad, acervus testimonii, sive transmigratio testimonii. De hoc in libris Hebraicarum Quaestionum plenius diximus. Gatham  , tangens risit. , appropinquans Jobel  , dimittens, aut mutatus, sive defluet. Jobal  , delatus, sive dimittens. Jared, descendens, sive roborans. Ja
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ auxiliũ. Epha dissolutꝰ. siue mensura. Esau.¬
uanꝰ. aut frustra. Eiom. regio campestris. aut
quercus. ł roboreus. Euphar. dĩ mei aurum.
uis lapidũ. Ela. terebintus. Er. uigiliȩ. siue
pelliceus. aut resurrectio. uł effusio. Enaim
futh. labia. siue oris declinatio. fetrusim
dissoluens mensurã. filistiim. cadentes. siue
ruina poculi: aut cadentes potione. farao.
rocitas eoꝵ. fichol. os omniũ. ab ore. ñ ab osse.
faldas. ruina pauꝑtatis. siue cadens germ̃.
ori iuncto. Futiphar. os inclinans ad discen¬
dum. fares. diuisio. Fetrese: libicus uitulus.
siue discooꝑiens. uł certe diuisio. aut os decli¬
nans. Falliu. mirabilis. fua. hic. ad u̾biũ loci.
siue rubrũ. ł ꝑfectio. fanuel: facies dĩ. de.
eon. pectus siue p̃ruptum. Gomer.
ruminationẽ uidit. seu maceria. S scien¬
qd .s. litt̾am in hebraico ũ habet. s scribit᷑
ꝑuocalem. ain. leter. torcular uidens. siue

Expanded text:
issolutus, sive mensura. vanus, aut frustra. , regio campestris, aut quercus, aut roboreus. . Dei mei aurum. us lapidum. Ela, terebinthus. Er, vigiliae, sive pellicius, aut surrectio, vel effusio. Enaim, Fut, Libya, sive oris declinatio. Fetrusim, dissolvens mensuram. , cadentes, sive ruina poculi, aut cadentes potione. , dissirocitas eorum. Fichol, os omnium: ab ore, non ab osse. a paupertatis, sive cadens germen. ori vincto. Futifar  , os inclinans ad dissecandum. , divisio. Fetrefe  , Libycus vitulus, sive discooperiens, vel certe divisio, aut os declinans. Fallu, mirabilis. , hic, adverbium loci: sive rubrum. Fanuel, facies Dei. 11 Geon  , pectus, sive praeruptum. Gomer,  , ruminationem vidit, seu maceria. Sed scienod G litteram in Hebraico non habet, sed scribitur per vocalem Ain. Gether, torcular videns, sive
Abbreviated transcription (Latin):
Iamuhel. dies eiꝰ ds. Iamin. dextera. Iachĩ.
p̃parans. Iob. magus. Ioahel. uita dĩ uel
exordium dĩ siue p̃stolans dm̃. Iemna.
marina. siue numerabilis. Iesua. planicies
siue est desiderium meũ. aut certe saluator
figmentum siue t̾bulatio.
Ca mech. humiliatus. aut ꝑcutiens. siue
ꝑcussum. Ludim. nati. siue ꝓsunt fortitex.
Laabim. deusti. siue flammantes. Lesa. in
salutem. Luth. utilis. loth. iunctꝰ. siue decli¬
natis. Laban. candidꝰ. Lathusim. malleato¬
res. La ommm. trib siue matres. Lia. labo¬
riosa. Leui. additus. siue assumptꝰ. Lotham¬
uinculũ eoꝵ. siue ipse conclus:
auiahel. quis ẽ dñs ds̃. uł ex uita ds̃.¬
domate. hoc ẽ de tecto. Madai. mensura. siue
aut certe comp̃ssus. Mefraim. hostes eoꝵ. siue
m̃sura. S sciendũ qd̃ mesraim egyptus ap¬
regina eiꝰ. Mamre. diuisio. siue ꝑspicuũ. Ma

Expanded text:
amin, dextera: Jachin, praeparans. magus. Joalel, vita Dei, sive exordium Dei, vel praestolans Deum. Jemna, marina, sive numeralis. Jesua, planities, sive est desiderium meum, aut certe salvator.figmentum, sive tribulatio. Lamech, humiliatum, aut percutientem, sive percussum. Ludiim, nati, sive prosunt fortiter. Laabim, deusti sive flammantes. Lasa, in salutem. Lud, utilis. 13 Lot, vinctus, sive declinatio. Laban, candidus. Latusim, malleatores. Loommin, tribus, sive matres. Lia, laboriosa. Levi, additus, sive assumptus. M. Mavinculum eorum, sive ipse conclusus. Mahuiael, quis est Dominus Deus? vel ex vita Ddomate, hoc est de tecto. Medai, mensura, sive aut certe compressus. Mesraim, hostes eorum, sive mensura. Sed sciendum quod Mesraim, Aegyptus apregina ejus. Mamre, de visione, sive perspicuam. Masec
Abbreviated transcription (Latin):
den. uoluptas. siue deliciȩ. uł ornatus.
Euila. dolens siue parturiens. Eufra¬
tes. frugifer. siue crescens. Eua. calamitas.
aut ue. uł uita. P noch. dedicatio. E nos. ho¬
mo. siue desꝑatus. uł uiolentus. E ueum. ferũ
siue pessimum. Eber transitor. Eimodad. ad
matr̃t ei p̃cipuam. siue dĩ mensuram. Ella¬
sar. ud clinatio. siue hanc separãs. Esrem. ia
cula gregũ. Eschol. botrus siue ignis oran .s.

Expanded text:
den, voluptas, sive deliciae, vel ornatus. Evila, dolens, sive parturiens. Euphrates, frugifer, sive crescens. Eva, calamitas, aut vae, vel vita. Enoch, dedicatio. Enos, homo, sive desperatus, vel violentus. Evaeum, ferum, sive pessimum. Eber, transitorem. Elmodad, ad matrem ejus praecipuam, sive Dei mensura. Ellasar, Dei declinatio, sive hanc separans. Esrom  , jacula greg
Abbreviated transcription (Latin):
paruulꝰ. Iaree. luna. Iobab. magno patre.
siue distillans. Iescha. tab̾naculũ. uł unc̾tio
eiꝰ. Ismahel. auditio dĩ. Isaac. risꝰ. uł gau¬
dium. ledlaf. manũ tollens. uł nanũ ad
os. Iexan. durus. siue duricies. Ies boch. id ẽ
cinis. siue tactus. Ietur. uersꝰ ł ordinatus.

Expanded text:
arvulus. Jaree, luna. 12 Johab, mago patre, sive distillans. Jescha, tabernaculum, vel unctio ejus. Ismael, auditio Dei. Isaac, risus, vel gaudium. Jedlaph, manum tollens, vel manum ad os. Jexan  , durus, sive durities. Jesboc, est cinis, sive tactus. Jetur, versus, aut ordinatus.
Abbreviated transcription (Latin):
lum. licet qͥdam interp̃tent᷑. Ra o iori. tor¬
quẽ uidelicet dimnatoꝵ. ꝙͣ uulgo boiam uo¬
cant. Potest aut̃ int̾pretari. ⁊ hic ipse. Labec.
ad nom̃. Lesemd̾a. nominis udiciũ:
aceda. exustio. si e orientilis. ł in a teies¬
sum idẽ pri. Madon. contradictio. siue ha¬
bitatio. Maffa. specula. siue de specula. Mase¬
fa. specula. Maroni: sublimis. ł de excelso. Ma¬
farforh. incendia. siue de t̾bulatione restroꝵ.

Expanded text:
 licet quidam interpretentur κλοιὸν, torquem videlicet damnatorum, quam vulgo Boiam vocant. Potest autem interpretari, et hic ipse. Labec ad nomen. Lesemdan, nominis judicium. Maceda, exustio, sive Orientalis. Madon, contradictio, sive habitatio. , specula, sive de specula. , specula. Marom, sublimis, sive de excelso. , incendia, sive de tribulatione rost
Abbreviated transcription (Latin):
cenacula ei. Medab. aquarũ fames. Mefaath.
aquarũ iipetꝰ. siue ab eis tẽpora. Manaim.
ris piratȩ. ł turris accincti. Maresa. a capite.
Maalaf. de nulle. siue de doctrina. Magi. li¬
hel. turris mea ds. Masadda. requirentẽ. siut
Inentẽ. Mi or.d.cta. siue campestris. uel
si generationis Nepthoe dissoluti siue de¬
eptio. Nasib titulꝰ. ł statio. Nasab ł niab¬
san. exsiccata. Naal. ascensio. Noa no ie is.
sine cõmotio. Naalal. laudent.

Expanded text:
edab  Medaba , aquarum fames. Mephaath  , aquarum impetus, sive ab eis tempora. Manaim, ris piratae, vel turris accincti. Maresa, a capite. Maalaph, de mille, sive de doctrina. Magdaliel, turris mea Deus. Masadda, requirentem, sive retinentem. Misor, directa, sive campestris, vel rsio generationis. Nephthoe, dissoluti, sive deceptio. Nasib, titulus, vel statio. Nabsan, exsiccata. Naal  , ascensio. Noa, movens, sive commotio. Nahalal, laudent.
Abbreviated transcription (Latin):
incipiens. ñ a consonanti gunel. Geth. torcu¬
lar. Gessor. applicans lum̃. ł applicans diri¬
gentẽ. Gali loth. reuelationis. uł tͣnsmigratio¬
sepes ei. Gaderoth. maceria ł sepes. Gailoth.
torcular excelsum. Gulis. toreular sublimi

Expanded text:
incipiens, non a consonanti gimel. 42 Geth, torcular. Gessori, applicans lumen, vel applicans dirigentem. Galiloth, revelationes, vel transmigratiosepes ejus. Gaderoth, maceria, vel sepes. , torcular excelsum, vel torcular sublimi
Abbreviated transcription (Latin):
ens. de sed̾ Semetris. fortis ad ꝑsequendum.
siue fortis uirga deicere. Gaiꝰ. mobilis. d epła iode.
Degyptꝰ tenebrȩ. uel tͥbulatio. Adam. homo.
Balaam. uanꝯ ppls̾. Cam. possessio. Chore. cal¬
uities. aut glatiez. Diabolo. defluenti. ł clauso
in ergastulis. Euoch. dedicatio. Gomoera. ppłi
timor. aut cecitas. Michael. qͥs ut ds̃. Moises
palpans. siue leniens. Sodoma. pecꝰ tacens.

Expanded text:
ortis ad persequendum, sive fortis virga dejicere. Gaius, mobilis. JUDAE. Aegyptus, tenebrae, sive tribulatio. Adam, homo. Balaam, vanus populus. Cain, possessio. Core, calvities, aut glacies. Diabolo, defluenti, vel clauso in ergastulo . Enoch, dedicatio. Gomorrha, populi timor, aut caecitas. Michael  , quis ut Deus? Moses, palpans, sive leniens. Sodoma, pecus tacens.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ istȩ uolucres eos cometlent. qͣndo onustos
peccatis secũ ad ȩternum rapient interitũ.
nno tricesimo pͥmo asa regis iuda regnauit
ambri suꝑ isił duodecĩ annis. in thersa reg¬
nauit sex annis. emitq montẽ samariȩ a so¬
tuer duob talentis argenti. & edificauit eam.
& uocauit nom̃ ciuitatis quã extruxerat no¬
mine somer dñi montiᷤ samariȩ. Hoc quomͦ
factũ sit iosephi u̾ba manifestant. in quib
ita scͥptum est. Tricesimo autẽ regis asa am¬
bri suscepit imꝑiũ. & tenuit annis dudecĩ.
Quoꝵ sex quidẽ anniͦs fecit inthersa. reliqͦs
autẽ inciuitate quȩ mecaron appellabatur.
agrecis autẽ samaria. Hic uͦ nomi nauit
eũ samareon a samaro qͦdam qui ei montem
uenuncdauerat. in qͦ ꝯstituerat ciuitatẽ. In nul¬
lo aut̃ differebat pͥorib regibꝰ. nͥ quod peior erat.

Expanded text:
enim istae volucres eos comedunt, quoniam onustos enim istae volucres eos comedunt, quoniam onustos peccatis secum ad aeternum rapiunt interitum. « Anno tricesimo primo Asa regis Juda, regnavit Amri super Israel duodecim annis. In Thersa regnavit sex annis: Emitque montem Samariae a Somer duobus talentis argenti, et aedificavit eum, et vocavit nomen civitatis quam exstruxerat nomine Somer Domini montis Samariae. » Hoc quomodo factum sit, Josephi verba manifestant, in quibus ita scriptum est: Tricesimo autem anno regis Asa, Ambri suscepit imperium, et tenuit annis duodecim. Quorum sex quidem annis fecit in Thersa, reliquos autem in civitate quae Mare compellabatur, a Graecis autem Samaria. Hic vero nominavit eam Samareton a Samaro quodam, qui ei montem venundederat, in quo constituerat civitatem. In nullo autem differebat prioribus regibus, nisi quod pejo
Abbreviated transcription (Latin):
Ille aute ore canũ lacerat᷑. cũ sententiis sc̃õꝵ
doctoꝵ increpat᷑. arguit᷑. atq clamnat᷑. De qͥb
uidelicet canib in psalmo scͥptum ẽ: ut canes
circũbunt ciuitatẽ. Canes enĩ a canendo dic¬
ti sunt. Canũ enĩ consuetudo ẽ. illa loca de¬
fendere. inquib se norunt alimoniã reperire.
Ciutas illa quã canes isti circũeunt. ierłm ẽ
nuert. Ocanẽ istum beatũ. qͥ ppłos ꝑsequitur
infideles. fures abigit. & ouilia sc̃a custodit.
cuiꝰ latratꝰ ꝑ totũ mundũ qͣsi grandisona
tuba concrepuit. Qui enĩ moritur ait ex baa¬
sa in regione. comedent eũ uolucres cȩli. Illi
enĩ ex baasa hoc est de corpore diaboli ꝯfusione
plenissimo in regione moriunt᷑. qͥ extͣ ȩccl̃iam
separati. ydolatriȩ aut heresib: ore atq oꝑe
nefario deseruiunt. Hos enĩ uolueres cęli eo¬
medunt. ille uidelicet uolucres de quib in
eugłio dñs dicit inparabola sementis. secꝰ uiã
semen sparsum uolucres cęli comedisse. Tunc

Expanded text:
 ore canum laceratur, cum sententiis sanctorum doctorum increpatur, arguitur, atque damnatur. De quibus videlicet canibus in psalmo scriptum est: « Ut canes circuibunt civitatem . » Canes enim a canendo dicti sunt. Canum enim consuetudo est, illa loca defendere, in quibus se norunt alimoniam reperire. Civitas autem illa, quam canes isti circumeunt, Jerusalemnuerunt. O canem istum beatum, qui populos persequitur infideles, fures abigit, et ovilia sancta custodit, cujus latratas per totum mundum quasi gravisona tuba concrepuit. « Qui enim moritur, ait, ex Baasa in regione, comedent eum volucres coeli. » Illi enim ex Baasa, hoc est ex corpore diaboli confusione plenissima in regione moriuntur, qui, extra Ecclesiam separati, idololatriae aut haeresibus ore atque opere nefario deserviunt, hos enim volucres coeli comedunt, illae videlicet volucres, de quibus in Evangelio Dominus dicit in parabolas sementis, secus viam semen sparsum, volucres coeli comedisse . Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
gentilium fabulas ueritati ȩccłiasticȩ q̃ imbu¬
tus est quasi de bethel egrediens ruinas ieri¬
co resuscitat. Meritoq talis coram dño male¬
dictꝰ. & pͥmum filioꝵ infundatione nefarię
ciuitatis. & nouissimũ in portarũ positione
amittit. qͥa & fundam̃ta fidi a quib bona
ȩdificia inchoare. & claustra bonȩ actionis
quib ꝑfici debuerat ꝑdit.

Expanded text:
gentilium fabulas veritati ecclesiasticae, qua imbugentilium fabulas veritati ecclesiasticae, qua imbutus est, quasi de Bethel egrediens, ruinas Jericho resuscitat. Meritoque talis coram Domino maledictus, et primum filiorum in fundatione nefariae civitatis, et novissimum in portarum positione amittit; quia et fundamenta fidei a quibus bona aedificia inchoare, et claustra bonae actionis quibus perfici debuerat, perdit.
Abbreviated transcription (Latin):
abira pͥmogenito suo fundauit eã. & in seguch
nouissimo suo posuit portas eiꝰ. patet sensꝰ.
qͥa cũ p̃fate conditor urhis fundam̾ta illiꝰ
ponere inciperet. pͥmogenitꝰ eiꝰ qͥ uocabatur
abiram mortuus ẽ & cum urbe ȩdificata por¬
tas munire temptaret. nouissimũ filioꝵ
suoꝵ cognom̃to seguch amisit. Qd̾ ita futu¬
rum iosue cum eam destructã anathemati
graderet imp̃cando p̃dixit. maledictꝰ inqͥens
uir corã dño qͥ suscitauerit & edificauerit
ciuitates ierioo. In pͥmogenito suo fundam̃ta¬
illiꝰ iaciat. & in nouissimo liberoꝵ ponat por¬
tas eiꝰ. Quia uͦ ahiel uiuens d̾o. bethel inter¬
p̃tatur domꝰ ci. ahiel de bethel destructa a
iosue atq anatheinatieata ierico menia res-¬
taurat. cũ qͥs eoꝵ qui in ȩccłia habitum religio-¬
nis assumpserat ad agenda scelera quȩ ei dñs
uĩe in die baptismatis donauerat redit. qͣso
ipse anathematieauerat diaboli pompas lux¬
uriosȩ uiuendo repetit cũ erroꝵ dogniata uł.

Expanded text:
egub novissimo suo posuit portas ejus. » Patet sensus, quia cum praefatae conditor urbis fundamenta illius ponere inciperet, primogenitus ejus, qui vocabatur Abiram mortuus est. Et cum urbe aedificata portas munire tentaret, novissimum filiorum suorum cognomento Segub amisit. Quod ita futurum Josue cum eam destructam anathemati traderet imprecando praedixit. « Maledictus, inquiens, vir coram Domino, qui suscitaverit et aedificaverit civitatem Jericho illius jaciat, et in novissimo liberorum ponat portas ejus. » Quia vero Ahiel vivens Deo, Bethel interpretatur domus Domini, Ahiel de Bethel destructa a Josue atque anathematizata Jericho moenia restaurat, cum quis eorum qui in Ecclesia habitum religionis assumpserant, ad agenda scelera, quae ei Dominus Jesus in die baptismatis donaverat, redit: quasque ipse anathematizaverat diaboli pompas, luxuriose vivendo repetit, cum errorum dogmata, vel
Abbreviated transcription (Latin):
teriora domꝰ eiꝰ. cũ imitatores illoꝵ ęt̃nis cru¬
ciatib clamnat. Et faciet domũ baasa sicut
fecit domũ ieroboani filii nabath. cũ peccatores
in iniqͥtate sua ꝑseuerantes. simul cũ diabolo
& angłis eiꝰ in inferni eruiciatib tracdet. Baasa
enĩ ut diximꝰ ꝯfusio uel siccitas int̾pretat᷑. ie.¬
roboam uͦ diiudicans ppłm. & nabath sponta¬
neum resonat. Quigͦ ꝯfusiones erroꝵ & pec¬
catoꝵ sequitur. & uirorẽ gr̃ę spiritalis habere
negligens. in ariditate peccatoꝵ usq ad finẽ
uitȩ ꝑseuerat. post̾iora eiꝰ uelud diaboli deme¬
tabunt᷑. qͥ ꝓpria uoluntate suꝑbiendo. sibi
nationis in eis exercere dinoscit᷑. Tunc enim
peccatoꝵ atq om̃ium iniquoꝵ post̾ĩora deme¬
tent᷑ cũ capite suo diabolo qͣndo udex uiuoꝵ
⁊ mortuoꝵ in fine scłi dicturꝰ est. his qui ad
sinistrã eiꝰ stabunt: discedite a me maligni

Expanded text:
teriora domus ejus, cum civitatores illorum aeternis cruteriora domus ejus, cum civitatores illorum aeternis cruciatfeci domum Jeroboam filii Nabath, » cum peccatores in iniquitate sua perseverantes, simul cum diabolo et angelis ejus, inferni cruciatibus tradet. Baasa enim ut diximus confusio vel siccitas interpretatur. Jeroboam vero dijudicans populum: et Nabath, spontaneum resonat. Qui ergo confusiones errorum et peccatorum sequitur, et virorum gratiam spiritalem habere negligens, in ariditate peccatorum usque ad finem vitae perseverat, posteriora ejus velut diaboli demetuntur, qui propria voluntate superbiendo sibi mis, sed damnationis in eis exercere dignoscitur. Tunc enim peccatorum atque omnium iniquorum posteriora demetentur cum capite suo diabolo, quando judex vivorum et mortuorum in fine saeculi dicturus est his qui ad sinistram ejus stabunt: « Discedite a me, maledicti,
Abbreviated transcription (Latin):
actus est autẽ sermo dñi ad ieu filiũ ana¬
ni contra baasa dicens. Pro eo qd̃ exalta¬
uĩ te de puluere & posui ducem suꝑ ppłm
meũ isrł. tu autẽ ambulasti in uia ieroboam &
peccare fecisti ppłm meũ isrł ut me irritares
in peccatis eoꝵ. ecce ego demetam posteriora
baasa & posteriora domꝰ eiꝰ. & faciã domũ tuã
sic̃ domũ ieroboam filii nabath. Qui mortuus
fuerit de baasa inciuitate comeilent eũ canes.
⁊ qͥ mortuus fuerit ex eo in regione comedent
eũ uolueres cęli. Hȩc u̾ba contra om̃s pec¬
cantes. & contͣ om̃s hereticos & paganos maxime
ꝓlata sunt. qͥppe qui peccatis pristinis peccata
semꝑ noua adiciunt. & maloꝵ exemplis depra¬
uati suis scelerib peiores fiunt. Demetam in¬
quit posteriora baasa & posteriora domꝰ illiꝰ.
& faciam domũ eiꝰ sicut domũ ieroboam filii
nabath. Demetit dñs post̾iora baasa. cũ peccata
iniquoꝵ post finẽ uitȩ ulciscit᷑. Demetit ⁊ pos¬

Expanded text:
actus est autem sermo Domini ad Jehu filium Anani contra Baasa, dicens: Pro eo quod exaltavi te de pulvere et posui ducem super populum meum Israel, tu autem ambulasti in via Jeroboam, et peccare fecisti populum meum Israhel ut me inritares in peccatis eorum ecce ego demetam posteriora Baasa et posteriora domus eius et faciam domum tuam sicut domum Hieroboam filii Nabath qui mortuus fuerit de Baasa in civitate comedent eum canes et qui mortuus fuerit ex eo in regione comedent eum volucres caelicantes et contra haereticos et contra paganos maxime prolata sunt: quippe qui peccatis pristinis peccata semper nova adjiciunt, et malorum exemplis depravati, suis sceleribus priores fiunt. « Demetam, inquit, posteriora Baasa, et posteriora domus illius, et faciam domum ejus sicut domum Jeroboam filii Nabath. » Demetit Dominus posteriora Baasa, cum peccata iniquorum post finem vitae ulciscitur. Demetit et pos
Abbreviated transcription (Latin):
tor m̃s. Faelech. ruina ł deiectio. fasga. abscis.
uel dolatꝰ. aut os multũ. ad ore ñ ab osse. fẽ
uitulus saginatꝰ. aut discessio mea. de .G.¬
Sedeon. temptatio iniquitatis ł temtauo
iniqͥtatis mee. Garritim. diuisio. siue p̾cisio.
fanne. innuit.ł innuens. Iegal.
ꝓpinquus. ł redimens. Iesu. saluator. Iazer.
adiutũ. Iaden. descensio eoꝵ. ł uide iudici¬
plasmauit. hoc ẽ fuxit. ł fictũ. Iair. illumi¬
nans. Iethebatha. bonitates. siue declinauit
ut ueniat. Isimoth. adducet mortẽ. Iegali.
redinens me. ł ꝓpinquus m̃s. Iahel. in dm̃:
uł deo. Iemna. alba. uel candida

Expanded text:
tor meus. Feleth, ruina, vel dejectio. Fesga, abscisus, vel dolatus, aut os multum, ab ore, non ab osse. Fethvitulus saginatus, aut discessio mea. tentatio iniquitatis, vel tentatio humilitatis. Garizim, divisio, sive praecisio. Ifanne, innuit, vel innuens. Jegal  , propinquus, vel redimens. Jesu, salvator. 29 Jazer, adjutor. Jarden, descensio eorum, vel vide judiciplasmavit, hoc est finxit, vel fictum. Jair, illuminans. Jetebatha  , bonitates, sive declinavit ut veniat. Isimoth, adducet mortem. Jegali, redimens me, vel propinquus meus. Lael, in Deum, vel Deo. Lomna, alba, vel candi
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾̃ cũ audissent philistiim. subaudit᷑ contͦbati
sunt: & saul cecinit bucina. łlec bucina signũ
uictoriȩ & exhortationis fuit: ut audirent et
nossent hebrei conturbati suꝑatos ẽẽ philiste¬
os: ꝓpt̾ea seqͥt᷑. Et uniuersꝰ isrł audiuit
huiꝯ cemodi famã: ꝑcussit saul stationẽ phi

Expanded text:
quod cum audissent Philistiim, subauditur, conturbati sunt. Saul cecinit buccina. Haec buccina signum victoriae et exhortationis fuit, ut audirent et nossent Hebraei, conturbatos et superatos esse Philistaeos. Propterea sequitur: Et universus Israel audivit hujusmodi famam:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eũ hoc est filiũ dĩ. nichil de matre assũpsis¬
se. nec erdem naturȩ fuisse ex qͣ & nos sumꝰ.
s nescio quã imaginariã carnẽ in mundo
gestasse: & cȩt̾i plurimi qͦs om̃s cõmemorare
nimis ꝓlixum est. & ñ necessariũ: contͣ qͦs
om̃s hostes ficłi. qͥd eccłiasticis uiris agendũ
est. nͥ ut ex utroq testam̃to diu̾sas sententias
atq testimonia. qͣsi uaria ferram̃ta liment.
exacuant atq elucident: ꝑ quȩ ce ea quȩ credt
ac p̃dicant defendere queant. & adu̾sarios
suos aut confodiendo ÷ͥ substernere: aut certe
terrendo infugã conuertere: Hoc qͥppe modo.
& contͣ diu̾sas qͦstiones quȩ in ȩccla ꝑ contentiõis

Expanded text:
qui eum, hoc est Filium Dei, nihil de matre assumpsisqui eum, hoc est Filium Dei, nihil de matre assumpsisse, nec ejusdem naturae fuisse, ex qua et nos sumus, sed nescio quam imaginariam carnem in mundo gestasse; et caeteri plurimi, quos omnes memorare nimis prolixum est, et non necessarium: contra quos omnes hostes fidei, quid ecclesiasticis viris agendum est? nisi ut ex utroque Testamento diversas sententias atque testimonia, quasi varia ferramenta liment, exacuant, atque elucident, per quae et ea quae credunt ac praedicant defendere queant, et adversarios suos, aut confodiendo sibi substernere, aut certe terrendo in fugam convertere. Hoc quippe modo, et contra diversas quaestiones, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
innocentia duob aunis regnauit & humi¬
litate: bene dicit᷑ tanꝙͣ filiꝰ uniꝰ anni fuisse.
Cȩteri uͦ quib regnauit indigne: calculo ñ hic
cõprehendunt᷑. S si uoluerit qͥs intelligere ꝑ
anticipationẽ de isboset h eo qd̃ in sequentib
legat᷑. qͣd raguita annoꝵ erat isboseth cũ reg¬
nare cȩpisset. & duob annis regnauit: & a
morte heli usq ad saulis om̃e tẽpus qͣdragin¬
ta aunoꝵ st̃ ñ ꝓhibemꝰ: qͥa & intelligi ualet.
Et ꝑcussit iouathas stationẽ philistinoꝵ q̃

Expanded text:
innocentia duobus annis regnavit et humiinnocentia duobus annis regnavit et humilitate, bene dicitur tanquam filius unius anni fuisse. Caeteri vero quibus regnavit indigne calculo non hic comprehenduntur. Sed si voluerit quis intelligere per anticipationem de Isboseth, eo quod in sequentibus legatur, Quadraginta annorum erat Isboseth cum regnare coepisset, et duobus annis regnavit, et a morte Heli usque ad Saul omne tempus quadraginta annorum est, non prohibemus quia et intelligi valet. « Et percussit Jonath
Abbreviated transcription (Latin):
libris ꝓpħarũ de quib scͥptũ est. iudiciũ posi¬
tum ẽ & libri aꝑti sunt. ꝓferunt incorda homi¬
nũ: quã ut fructꝰ ficłi ac bonoꝵ oꝑum gignere
possint diffundunt: ut eos qͥ malũ se egisse cog¬
noscunt. t̾reant. De inde sequit᷑. qualit̃ samu¬
hel dũ deiceret᷑ de pͥncipatu ei ppłs de p̃caret᷑
dicens. necesses orare ꝓ nob̾: respondens ait.
absit a me hoc peccatũ in dño: ut cessem ora¬
re ꝓ uob̾. Hinc mira atq ꝑfecta benignitas
scõꝵ olim in samuhele demonstrata est: illa
uidelicet de qͣ dñs ait. Diligite inimicos ur̃os:¬
&e orate ꝓ ꝑsequentib & calu̾niantib uos.¬
iliꝰ uniꝰ anni erat saul cũ regnare .xii.¬
cȩpisset: duob autẽ annis regnauit suꝑ
isrł. Non de hisboseth filio saul tantũ: s
de eocłe saule hoc dictũ ẽ. Sic enĩ erat innocenᷤ
saul qnͣdo regnare cȩꝑat. sicut filis uniꝰ anni
ẽ: &. in innocentia ꝑseuerauit. Et qͥa in eadẽ

Expanded text:
 Judicium positum est et libri aperti sunt , » proferunt et corda hominum, ut fructus fidei, ac bonorum operum gignere possint, diffundunt: ut eos, quia malum se egisse cognoscunt, terreant. Deinde sequitur qualiter Samuel, dum quereretur de principatu, et populus deprecaretur, dicens: « Ne cesses orare pro nobis, » respondens ait: « Absit a me hoc peccatum in Domino ut cessem orare pro vobis. » Hic namque perfecta benignitas sanctorum, olim in Samuele demonstrata est: illa videlicet de qua Dominus ait: « Diligite inimicos, et orate pro persequentibus et calumniantibus anni erat Saul cum regnare coepisset; duobus autem annis regnavit super Israel. » Non de Isboseth filio Saul tantum, sed de eodem Saule hoc dictum est. Sic enim erat innocens Saul quando regnare coeperat, sicut filius unius anni est, et in innocentia perseveraret. Et quia in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
atq int̾ ꝓsꝑa & adu̾sa. quasi int̾ duos scopulos
dextra leuaq incedunt: qͥ armis sc̃arũ scͥptu¬
rarũ muniti. ñ ꝓcliuiꝰ ad ima. s m̾tis a lacri¬
tate ad altitudinẽ c̃templationis toto annisu
cati forent. neqͣꝙͣ ad eos tnͣsirent. s quieti ꝑsis¬
terent: hoc nob̾ ꝑ hui modi int̾ signũ sacra
sepͥtura tẏpice innuit. ut nequis ex catholicᷤᷤ
aduersꝰ hereticos pͥor contentionis arma cõ¬
moueat. nͥ ab ipsis priꝰ ad certam̃ ꝓuocatꝰ
fuerit: qͥa ñ ꝑcatholicos s potiꝰ ꝑhereticos
contentionis bella in ȩccłia ex ordiũ sumunt.
Q d̃ autẽ ionathan & armiger eiꝰ. pͥma congressio¬
ne aduersꝰ philistiim ñ alio in loco ꝙͣ in agro
culturȩ dedito confligentes. uiginti numero
pͥma fronte ex hostib ꝓsternunt: illud figura¬
lit̾ significare uidet᷑. qd̾ his doctorib heretici
cedunt atq succũbunt. qͥ intͣ limites eccłiȩ
positi. a meditatione sacre legis. uelut ab

Expanded text:
a et adversa, quasi inter duos scopulos dextra laevaque incedunt; qui armis sanctarum Scripturarum muniti, non proclivius ad ima, sed mentis alacritate, ad altitudinem contemplationis toto adnisu cati forent, nequaquam ad eos transirent, sed quieti subsisterent, hoc nobis per hujusmodi iter signum sacra Scriptura typice innuit: ut ne quis ex catholicis adversus haereticos prior contentionis arma commoveat, nisi ab ipsis prius ad certamen provocatus fuerit; quia non per catholicos, sed potius per haereticos, contenQuod autem Jonathas et armiger ejus prima congressione adversus Philistim, non alio in loco, quam in agro culturae dedito confligentes, viginti numero prima fronte ex hostibus prosternunt, illud figuraliter significare videtur, quod his doctoribus haeretici cedunt atque succumbunt, qui intra limites Ecclesiae positi, a meditatione legis, velut ab
Abbreviated transcription (Latin):
p̾fatis locis: animũ pulsat qͥd ẽ qd̃ hẏstoria
subiungit. Hebrei aut̃ tusierunt iordanẽ.
d̾ nos alit̾ intelligere ñ possumꝰ: nisi illos
sentiamꝰ qͥ se subtxerant ã saule timore ꝑ-¬
territi. & ad philistiim tnsierant: s postea
audientes qđ philistiim fugissent sociauert̃
se cũ suis in p̾lio. Qͥd enĩ hoc significet qł re¬
u̾si fugitiui sociauert̃ se cũ siis in p̾lio: dicemꝰ

Expanded text:
d est quod historia subjungit: « Hebraei autem transierunt Jordanem. » Quod nos aliter intelligere non possumus, nisi illos sentiamus qui se substraxerant a Saule timore perterriti, et ad Philisthiim transierant. Sed postea audientes quod Philisthiim fugissent, sociaverunt se cum suis in praelio. Quid enim hoc significet quod reversi fugitivi sociaverunt se cum suis in p
Abbreviated transcription (Latin):
Et respondit ad eos naas ãmonites. In hoc feriã
est. spu̾alem intelligentiã breuissima insinua.¬
tione enucleare aͦgredim᷑. Naas qͥ int̃pretatur
serpens. significat diabolũ. ñ solũ qͥa lubricꝰ
& tortuosus ẽ. s qͥa pͥmum hominem ꝑ serpen¬
tem decepit. Ipse ascendit ad p̾liandũ contͣ ia¬
bes que int̾pretatur sensꝰ: qͥa diabolꝰ semꝑ
sensũ diuinę cognitionis & bonitatis ab homi¬
nib auferre conat᷑. Galaad uͦ qͥ dicitur aceruꝰ
testimonii. illos significat. qͥ eruditi st̃ in eccłia
testimoniis diumarũ scͥpturarũ: quoꝵ oculos
dextros naas eruere cupit: uidelicet illumi¬
nationẽ ficdi & p̾dicationis auferre satagit.
S hos saul uidelicet dñs ac redeptor nr̃ lib̾at

Expanded text:
Et respondit ad eos Naas Ammonites: In hoc feriam spiritalem intelligentiam brevissima insinuatione enucleare aggredimur. Naas enim, qui interpretatur serpens, significat diabolum: non solum quia lubricus et tortuosus est, sed quia primum hominem per serpentem decepit. Ipse ascendit ad praeliandum contra Jabes, qui interpretatur sensus, quia diabolus semper sensum divinae cognationis et bonitatis auferre ab hominibus conatur. Galaad vero, qui dicitur acervus testimonii, illos significat qui eruditi sunt in Ecclesia testimoniis divinarum Scripturarum. Quorum oculos dexteros eruere cupit, videlicet illuminationem fidei, et praedicationis auferre satagit. Sed hos Saul, videlicet Dominus ac Redemptor noster, liberat
Abbreviated transcription (Latin):
hereticꝰ sabellianȩ partis assertor dicat. qͥa in
d̾o sicut unaditas ita & una ꝑsona credenda
est ñ tres. id est ut ipse credat᷑ pat̾ qui & filiꝰ.
& ipse filiꝰ qͥ & pat̾ sicut sabelliꝰ impie p̾dica¬
bat: qͥd tunc agendũ erit uiris ȩccłiasticis.
nͥ ut ex ipsa sacra scͥptura. contͣ huiꝰ modi asser¬
natura. trins uͦ in ꝑsonis Rursũ tẽpore qͥeto.
nil ampliꝰ doctorib eccłiȩ catholicȩ plebib
qͥ p̾sunt p̃dicare conuenit. quã ut credant

Expanded text:
haereticus sabellianae partis assertor dicat, quia in haereticus sabellianae partis assertor dicat, quia in Deum sicut una deitas, ita et una persona credenda est, non tres, id est, ut ipse credatur Pater, qui et Filius: et ipse Filius, qui Pater, sicut Sabellius impie praedicabat; quid tunc agendum erit viris ecclesiasticis, nisi ut et ipsa sacra Scriptura contra hujusmodi assernatura, trinus vero in personis. Rursum tempore quieto, nil amplius doctoribus Ecclesiae catholicae plebibus qui praesunt praedicare convenit, quam ut credant
Abbreviated transcription (Latin):
ad eruditionẽ tantũmͦ ppłi fidelis: qͣsi ad agri¬
culturã iuxta hẏstoriȩ simplicitatẽ utuntur.
Que testimonia ac si ferram̃ta siqͣndo ꝑmutente¬
do hereticoꝵ bella aduersꝰ ȩccliã ꝯsurrex̾rĩt
ad exercendos uidelicet atq ꝓbandos fio eies. ui
ri ȩccłiastici subtili in quisitione ea ꝑserutan¬
do. & spũali acumine acuendo. uelud ingladi¬
os uertunt ꝑ qͦs &e hostes fidi ꝓsternunt: &
tam se quã cȩt̾os fideles. ab eoꝵ ꝑsecutione siue
ꝑsuasione defendunt. Precepta qͥppe diuine le¬
gis atq testimonia: & ferram̃ta sunt in pace
eccłiȩ: & arma intẽpore belli. Et ut manifestiꝰ
fiat qd ꝓfertur: in pace ȩccłiȩ p̾sules eiꝰ seu sa¬
cerdotes simplici p̾dicatione ppłm sͥ creditum
fide informantes. ñ alta de do neq incapabi¬
lia illis ꝓponunt. s ut simplicit̾ credant in
uerũ dm: trinũ uͦ ꝑsonalit̾. Si autẽ quicũq

Expanded text:
ad eruditionem tantummodo populi fidelis, quasi ad agriad eruditionem tantummodo populi fidelis, quasi ad agriculturam, juxta historiae simplicitatem, utuntur. Quae testimonia, acsi ferramenta sintticorum bella adversus Ecclesiam consurrexerint, ad exercendos videlicet atque probandos fideles suos, viri ecclesiastici, subtili inquisitione ea perscrutando, et spiritali acumine acuendo, velut in gladios vertunt; per quos et hostes fidei prosternunt, et tam se quam caeteros fideles ab eorum persecutione, sive persuasione defendunt. Praecepta quippe divinae legis atque testimonia, et ferramenta sunt in pace Ecclesiae, et arma in tempore belli. Et ut manifestius fiat quod profertur: In pace Ecclesiae praesules ejus seu sacerdotes, simplici praedicatione populum sibi creditum fide informantes, non alta de Deo, neque incapabilia illis proponunt, sed ut simpliciter credant in verum Deum, trinum vero personaliter. Si autem quicunque