comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit : modo titubat : mo¬
do ĩmortalem cõfitetur:
modo timet ne moriat᷑.
habet firmos: Habet et
infirmos: nec sine fir¬
mis potest esse nec si¬
ne infirmis. Uñ dicit
bemus autem nos fir.¬
mi infirmorũ onera
sustinere. In eo ꝙ di¬
xit petrus: tu es xpũs
filius dei uiui : firmos
significat. In eo autẽ
ꝙ trepidat et titubat
et xp̃m pati nõ uult:
mortem timendo uitã
non agnoscendo: ĩfir¬
mos ecclesie significat.
In illo ergo uno apło
id est petro in ordine
apostolorũ primo et
precipuo: in quo prefi¬
gurabatur ecclesia utrũ¬
q genus significandũ
fuit: id est firmi et ĩfir.¬
mi: quia sine utroq nõ
est. Dñe si tu es : iube
me uenire ad te super a¬
quas. Si tu es iube
me. Hon enĩ possũ hoc
in me sed in te. Agno¬
uit quid sibi esset a se:
quid ab illo cuius uolũ¬
tate se credidit posse qd̾
tas possit. Ergo si tu es
iube: quia cũ iusseris
fiet. Quod ego nõ ua¬
leo presumendo : tu po¬
quit. Et sine ul¬

Expanded text:
dit, modo titubat; modit, modo titubat; modo immortalem confitetur, modo timet ne moriatur. habet firmos, habet et infirmos; nec sine firmis potest esse, nec sine infirmis: unde dicit bemus autem nos firmi, infirmorum onera sustinere ; in eo quod dixit Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi, firmos significat; in eo autem quod trepidat et titubat, et Christum pati non vult, mortem timendo, vitam non agnoscendo, infirmos Ecclesiae significat. In illo ergo uno apostolo, id est, Petro, in ordine Apostolorum primo et praecipuo, in quo figurabatur Ecclesia, utrumque genus significandum fuit, id est, firmi et infirmi: quia sine utroque non est, Domine, si tu es, jube me venire ad te super aquas. Si tu es, jube me: non enim possum hoc in me, sed in te. Agnovit quid sibi esset a se, quid ab illo, cujus voluntate credidit se posse, quod humana possit. Ergo, Si tu es, jube: quia cum jusseris, fiet. Quod ego non valeo praesumendo, tu poquit. Et sine ul
Abbreviated transcription (Latin):
ea sathanas in momen¬
to uno infra pauca uer¬
ba. Miraris differen¬
tiam nominũ differẽ¬
tias attende causarum.¬
miraris qr pau¬
lo ante beatus postea sa¬
thanas: Attende causã
Quare beatus. Quia
et sanguis: sed pr meꝰ
qui ẽ in celis. Ideo beatꝰ
reuelauit tibi. Si eniz
caro et sanguis hoc tibi
reuelaret de tuo: quia
uero caro et sanguis ti¬
bi non reuelauit: sed
pater meus qui ĩ celis
est: de meo non de tuo.
Quare de meo. Quia
omnia que habet pater
mea sunt. Ecce audis¬
tis causam quare beatꝰ et
quare petrus. Quare
autem illud quod hor¬
rescimus et repetere no¬
lumus. Quare nisi qr
de tuo. Hon enĩ sapis
que dei sunt: sed que¬
hominũ. Hec ĩtuentes
nos ecclesie membra:
uideamus: quid de deo:
quid de nostro. Tũc enĩ
non titubabimus: tũc
in petra fundabimur:
fixi et stabiles erimus
aduersum uentos. im¬
bres. flumina. tempta.¬
ciones uidelicet pñtis
seculi. Illum tamen ui¬
dete petrũ qui tunc erat
figura nostra. Modo fi¬

Expanded text:
ea satanas, in momenea satanas, in momento uno, infra pauca verba. Miraris differentiam nominum, differentias attende causarum.miraris, quia paulo ante beatus, postea satanas? Attende causam quare beatus. Quia et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est. Ideo beatus, revelavit. Si enim caro et sanguis hoc tibi revelaret; de tuo: quia vero non caro et sanguis tibi revelavit, sed Pater meus qui in coelis est; de meo, non de tuo. Quare de meo? Quia omnia quae habet Pater, mea sunt . Ecce audisti causam, quare beatus, et quare Petrus. Quare autem illud quod horrescimus, et repetere nolumus? Quare, nisi quia de tuo? Non enim sapis quae Dei sunt, sed qui. Hoc intuentes nos Ecclesiae membrum, discernamus quid de Dei, quid de nostro. Tunc enim non titubabimus, tunc in petra fundabimur, fixi et stabiles erimus adversus ventos, imbres, flumina, tentationes videlicet praesentis saeculi. Illum tamen videte Petrum, qui tunc erat figura nostra: modo fi
Abbreviated transcription (Latin):
iam audito ꝙ petrus es.¬
set: iam audito ꝙ super
petram edificatus esset:
postea ꝙ̃ audiuit futu.¬
ram dñi passionẽ quia
predixerat eam cito fu¬
turam discipulis suis:
displicuit er⁊ timens ne
perderet morientẽ quẽ
confessus fuerat uite
fontem: turbatus ẽ di¬
cens. Absit ate inquit
dñe : non fiet istd̾. Pro¬
ꝑitius esto tibi deus: no¬
Io te mori. Petrus dice¬
bat xp̃o nolo te mori. s
melius dicebat xpũs: uo¬
lo pro te mori. Deniq
continuo reprehendit:
quem paulo ante lauda¬
uerat: et quem beatum
dixerat: sathanã appel¬
lat. Redi inquit post
me sathana: scandalum
michi es. Hõ eñi sapis
que dei sunt : sed que ho
minũ sunt.Quid nos
uult facere ex hoc quod
sumus. qui sic culpat
quod homines sumus.
Uultis scire quid nos
uelit facere. Audite psal¬
mũ. Ego dixi dii estis.
et filii excelsi omẽs. Sed
humana sapiendo: uos
autem sicut homĩes mo¬
riemini. Idem ip̃e petrꝰ
paulo ante beatus: post¬

Expanded text:
jam audito quod Petrus esjam audito quod Petrus esset, jam audito quod supra petram aedificandus esset, posteaquam audivit futuDomini passionem, quia praedixerat eam cito futuram discipulis suis, displicuit ei. Timuit ne perderet morientem, quem confessus fuerat vitae fontem. Turbatus est, dicens: Absit a te, inquit, Domine; non fiet istud. Propitius esto tibi, Deus; nolo te mori. Petrus dicebat Christo, Nolo te mori; sed melius dicebat Christus, Volo pro te mori. Denique continuo reprehendit, quem paulo ante laudaverat; et quem beatum dixerat, satanam appellat. Redi, inquit, post me, satana; scandalum mihi es: non enim sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominum . Quid nos vult facere ex hoc quod sumus, qui sic culpat quod homines sumus? Vultis scire quid nos velit facere? Audite Psalmum: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes. Sed humana sapiendo: Vos autem sicut homines moriemini . Idem ipse Petrus paulo ante beatus, post
Abbreviated transcription (Latin):
ret ecclesiam. Quia eĩ
xpũs petra: petrus po¬
pulus xp̃ianus. Petra
enim principale nomẽ
est: ideo petrus a petra
non petra a petro: qm̃
Tu es ergo inquit pe¬
trus: et super hanc pe¬
tram quam confessus
es: super hanc petram
filium dei uiui edifica¬
bo ecclesiam meã. Su¬
per me edificabo te non
me super te. Ham uolẽ¬
tes homines edificari
super homines dicebãt.
Ego quidẽ sum pauli:
ego autem apollo: ego
uero cephe. ipẽ est petrus
Et alii qui nolebant edi¬
ficari super petrum s su¬
per petram: ego aũt sũ
xp̃i. Apostolus autem
paulus ubi cognouit se
eligi et xp̃m contempni:
diuisus est inquit xpus:
lus crucifixus est: aut ĩ
nomine pauli baptizati
estis: Quomodo non ĩ
pauli sic nec in petri: s
in nomine xp̃i: ut petrꝰ
edificaretur super petrã
non petra super petrum.
tra cognominatus bea¬
tus ecclesie figuram por¬
tans: apostolatus prin¬
cipatum tenens: conti¬
nuo post paululũ iam
audito ꝙ beatus esset:

Expanded text:
ret Ecclesiam. Quia enim ret Ecclesiam. Quia enim Christus petra, Petrus populus christianus. Petra enim principale nomen est. Ideo Petrus a petra, non petra a Petro: quomTu es ergo, inquit, Petrus; et super hanc petram quam confessus es, super hanc petram Filium Dei vivi, aedificabo Ecclesiam meam. Super me aedificabo te, non me super te. CAPUtes homines aedificari super homines, dicebant: Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ipse est Petrus. Et alii qui nolebant aedificari super Petrum, sed super petram, Ego autem sum Christi. Apostolus autem Paulus ubi cognovit se eligi, et Christum contemni: Divisus est, inquit, Christus? vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Quomodo non in Pauli, sic nec in Petri; sed in nomine Christi: ut Petrus aedificaretur super petram, non petra super Petrum. tra cognominatus beatus, Ecclesiae figuram portans, apostolatus principatum tenens, continuo post paululum jam audito quod beatus esset,
Abbreviated transcription (Latin):
Uangeliũ qd̾
recentissime re¬
citatum est de
aquas maris ambula¬
uit: et de apostolo petro
qui ambulans timẽdo
titubauit et diffidendo
mersus: confidendo rur¬
sus emersit: ammonet
nos intelligere mare p̾¬
sens seculũ esse: petrum
uero apostolum ecclesie
unice typũ. Ipse enim
petrus in apostolorum
ordine primus in xp̃i
amore promptissimus.
sepe unus respõdit pro
omnibus. Ipse deniq
quirenti quem nam eũ¬
homines dicerent esse:
et opiniones uarias ho¬
minũ discipulis respon¬
dentibus: rursusq dño
interrogante ⁊ dicente:
uos autem quẽ me esse
dicitis: respõdit petrus.
Tu es xpũs filius dei ui.¬
ui. Unus pro multis de¬
dit responsũ unitas in
multis. Tunc ait ei do
didit. Et ego dico ti¬
bi. Tan ꝙͣ diceret. Qͥa
tu dixisti michi tu es
xpũs filius dei uiui: e
go dicotibi: quia tu es
petrus. Symon quip¬
pe antea uocabatur. Lcõ¬
ei nomen ut pe¬
trus appellaretur a dño
impositum est: et hoc in
ea figura: ut significa¬

Expanded text:
angelium quod recentissime recitatum est de aquas maris ambulavit; et de apostolo Petro, qui ambulans timendo titubavit, et diffidendo mersus, confitendo rursus emersit; admonet nos intelligere mare praesens saeculum esse, Petrum vero apostolum Ecclesiae unicae typum. Ipse enim Petrus in Apostolorum ordine primus, in Christi amore promptissimus, saepe unus respondet pro omnibus. Ipse denique quirente, quemnam homines dicerent eum esse, et opiniones varias hominum discipulis respondentibus, rursusque Domino interrogante et dicente, Vos autem quem me esse dicitis? respondit Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi. Unus pro multis dedit responsum, unitas in multis. Tunc ei Dominusdidit: Et ego dico tibi. Tanquam diceret: Quia tu dixisti mihi, Tu es Christus Filius Dei vivi: et ego dico tibi, Tu es Petrus. Simon quippe antea vocabatur. Hoei nomen, ut Petrus appellaretur, a Domino impositum est: et hoc in ea figura, ut significa
Abbreviated transcription (Latin):
gebit ut sol. Distinctis
ritis atq operibus sin¬
gulorũ premia promis¬
sa restituet: pro terrenis
celestia pro temporalib
sempiterna: et pro modi¬

Expanded text:
istinctis ritis atque operibus singulorum praemia promissa restituet, pro terrenis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modi
Abbreviated transcription (Latin):
E rege autem qui
ti presidet: dicere uox nul.¬
la sufficit. Effugit omnẽ
sermonem atq omnem
sensũ humane mentis exce¬
dit. decus illud. illa pulcri¬
tudo. illa uirtus. illa glo.¬
ria. illa magnificẽtia.illa
maiestas. Ultra enĩ om¬
nem sanctorũ est gloriam.
ip̃ius in estimabilem as¬
picere conspectũ : et splen¬
dore maiestatis eius irra.¬
diari. Si enim oporteret
perferre. si ipsam iehennã
numero sociari possemꝰ.¬

Expanded text:
e Rege autem qui s residet, dicere vox nulla sufficit. Effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. Ultra enim omnem sanctorum est gloriam, ipsius inaestimabilem aspicere conspectum, et splendore majestatis ejus irradiari. Si enim quotidie oporteret perferre, si ipsam gehennam numero sociari, nonne
Abbreviated transcription (Latin):
nuas aperiet fortitudo: et¬
bebit ingressũ. Conside
illius felicitatem: in qͣntũ
considerare possibile ẽ. Ut
comprehendere: nullus ex¬
primere sermo sufficiet.
Dicitur namq de ea in
dolor. et tristicia ⁊ gemi¬
tus. Quid hac uita beatiꝰ:
Ibi nõ ẽ paupertatis metꝰ
non egritudinis ĩbecilli¬
nemo inuidet. cupiditas
nulla exardescit : nullum

Expanded text:
nuas aperiet fortitudo, ebebit ingressum. 3. Vitaeillius felicitatem, in quantum considerare possibile est. Ut comprehendere nullus sermo sufficiet. Dicitur de ea in dolor et tristitia et gemitus . Quid hac vita beatius? Ibi non est paupertatis metus, non aegritudinis imbecillio invidet; cupiditas nulla exardescit, nullum
Abbreviated transcription (Latin):
ei mora. Propter hoc solũ
ĩnumerabiles anni huiꝰ
uite plemi delitiis ⁊ afflu¬
entia temporaliũ bonoꝵ:
recte meritoq contemp¬
nerentur. Non enim fal¬
so aut paruo affectu dic¬
tũ est: qmͣ melior ẽ dies
una in atriis tuis super

Expanded text:
ei mora, propter hoc solum innumerabiles anni hujus vitae pleni deliciis et circumfluentia temporalium bonorum recte meritoque contemnerentur. Non enim falso aut parvo affectu dictum est: Quoniam melior est dies unus in atriis tuis super
Abbreviated transcription (Latin):
super omnia hec: consoci¬
ari angelorum choris ar¬
changelorũ cetibus agre¬
gari : thronis etiam et do¬
minationibus principa¬
tibus et potestatibus col¬
letari: omniũq celestium
supernarũ uirtutũ contu¬
berniis perfrui. R In con

Expanded text:
super haec omnia est consociari angelorum et archangelorum coetibus, thronis etiam et dominationibus, principatibus et potestatibus, omniumque coelestium supernarum virtutum contuberniis perfrui, et intueri
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc mundo periculosis¬
simo uiuimus: quasi ĩ
pelago ubi nunꝙͣ ẽ minꝰ
tempestas. Et si tempes¬
tas interdum facta nõ
fuerit: tamen timor tẽ¬

Expanded text:
in hoc mundo periculosissimo vivimus quasi in pelago, ubi nunquam est minus tempestas; et si tempestas interdum non fuerit, tamen semper timor tem
Abbreviated transcription (Latin):
Icomedie passio
sancti panthale¬
onis. Qui cum
iubente maximiano artẽ
disceret medicine: a pres¬
bitero hermolao ad fidẽ
xp̃i conuersus multa mi¬
racula fecit. Patrẽ suu
senatorem eustorgiũ xp̃i
fid̾i subiugauit. Ob quã
causam tentus ab eodem
maximiano eculei pena
et lampadarum exustioe
cruciatus est. Sed inter
hec dũo sibi apparente re¬
frigeratus : tandem ictu
gladii martyriũ consu¬
mauit

Expanded text:
icomediae, passio sancti Pantaleonis. Qui cum jubente Maximiano artem disceret medicinae, a presbytero Hermolao ad fidem Christi conversus, multa miracula fecit, patremque suum senatorem Eustorgium Christi fidei subjugavit. Ob quam causam tentus ab eodem Maximiano, equulei poena et lampadarum exustione cruciatus sed inter haec Domino sibi apparente refrigeratus, tandem ictu gladii martyrium consummavit
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate samõ na¬
tyris. Qui uirgis ferreiᷤᷤ
attritus et a flammis es¬
tuatus incendii xpristi
uirtute saluatus: ad ulti¬
mũ sagittarum ictibus
confossus : martyriũ ca¬
pitis obtruncatione cõ¬

Expanded text:
civitate Samo, hori, qui virgis ferreis attritus, et a flammis aestuantis incendii Christi virtute salvatus, ad ultimum sagittarum ictibus confossus, martyrium capitis obtruncatione com
Abbreviated transcription (Latin):
tamus. Nam et si sancti
non possunt.iã quasi
spirituales: tamen per¬
cuti possunt quasi ad¬
huc carnales. Ut quid

Expanded text:
tolis: "Nam etsi sancti non possunt, quasi iam spirituales, tamen percuti possunt, quasi adhuc carnales". Potuit
Abbreviated transcription (Latin):
quidem desideriũ sed in¬
considerata petitio. Ideo
et si impetrare non debe¬
bat simplicitas petitio¬
nis eorum: tamen con¬
fundi non merebatur.¬

Expanded text:
fuisse desiderium, sed inconsideratam petitionem. Ideo etsi impetrare non debebant, simplicitas petitionis eorum non tamen confundi merebatur
Abbreviated transcription (Latin):
uis. Mon ĩterrogat qua¬
si nesciens ut audiret qͥd
uellet: sed ut illa exponẽ¬
te manifestam faceret
irrationabilem petitio¬
nem ip̃orum : quam pe¬
tebant quidem quasi
religiosi et celestis glo¬
rie amatores: nõ quasi
scientiam habentes uti
suos aliquid non recte
aut dicere aut agere ãt
cogitare: ut ea illorum
q regulã pietatis: sci
sed etiam in futuro doc¬
duo filii mei: unus ad

Expanded text:
ideo interrogat quasi nesciens, ut audiat quid velit; sed ut illa petente, manifestam faceret irrationabilem petitionem eorum qui petebant, quasi religiosi et coelestis gloriae amatores, tamen non quasi scientsuos, aliquid non recte aut dicere, aut agere, aut cogitare, ut ex illorum  regulam pietatis. Aised etiam in futuro. Aduo filii mei, u
Abbreviated transcription (Latin):
Tquidam uir lys¬
tris infirmus pe¬
dibus sedebat: claudus ex
utero matris sue: qui nun¬
ꝙͣ ambulauerat. Hic au¬
diuit paulũ loquentem.
Qui intuitus eum et ui¬
dens quia haberet fidem
ut saluus fieret : dixit¬
sta super pedes tuos rec¬
ambulabat. Turbe autẽ
cum uidissent quod fece¬
rat paulus: leuauerunt
yoces suas licaonice di¬
centes. Dii similes facti
yocabant barnabam io¬
Suem: paulũ uero mercu¬
riũ. quoniam ip̃e erat
dux uerbi. Sacerdos qͥ¬
qr iouis qui erat ante
ciuitatem : tauros et co¬
nuam cum populis uo¬
lebat sacrificare. Quod
ubi audierunt apostoli
scissis tunicis suis : exi¬
lierunt in turbas: cla¬
mantes et dicẽtes. Uiri
quid hec facitis: Et nos
mortales sumꝰ similes
yobis homines: annũci¬
antes uobis ab hiis ua¬
nis conuerti ad deũ ui

Expanded text:
quidam vir in Lystris infirmus pedibus sedebat claudus ex utero matris suae qui numquam ambulaverat hic audivit Paulum loquentem qui intuitus eum et videns quia haberet fidem ut salvus fieret dixitrge super pedes tuos recambulcum vidissent quod fecerat Paulus: levaverunt vocem suam Lycaonie dicentes. Dii similes facti vocabant Barnaban Iovem Paulum vero Mercurium quoniam ipse erat dux verbi sacerdos quoque Iovis qui erat ante civitatem tauros et cons cum populis volebat sacrificare quod ubi audierunt apostoli scissis tunicis suis exilierunt in turbas clamantes et dicentes viri quid haec facitis et nos mortales sumus similes vobis homines adnuntiantes vobis ab his vanis converti ad Deum vi
Abbreviated transcription (Latin):
tas memoriter tenens:
post orationem. psalmos
quasi deo presente recita
bat. A uicesimo primo
anno usq ad uicesimũ
sextum. tribus annis di¬
midiũ lentis sextarium.
ma defactũ aqua frigida
comedit: aliis tribus pa¬
nem aridum cum sale et
aqua. Porro a uicesimo
septimo usq ad tricesimũ:
herbis agrestibus et uir¬
gultorum quorũdam ra¬
dicibus crudis sustentatꝰ
est. A tricesimo autẽ pri¬
mo usq ad tricesimũ quĩ¬
tum sex uncias ordea cei
panis: et coctum modice
olus absq oleo ĩ cibo ha¬

Expanded text:
tas memoriter tenens, tas memoriter tenens, post orationes et psalmos quasi Deo prbat. A vigesimo primo anno usque ad vigesimum sextum, tribus annis dimidium lentis sextarium madefactum aqua frigida comedit; aliis tribus, panem aridum cum sale et aqua. Porro a vigesimo septimo usque ad trigesimum, herbis agrestibus et vigultorum quorumdam radicibus crudis sustentatus est. A tricesimo autem primo usque ad tricesimum quintum, sex uncias hordeacei panis, et coctum modicum olus absque oleo in cibo ha
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdã mona¬
chis ad patriã. parẽtibus
iam defunctis. partẽ sub¬
stantie fratribus partem
pauperibus largitus est:
uans. Erat autem tunc
annorũ quindecim. Sic
nudus et armatus ĩ xp̃o
solitudinem ĩgressus est:
sacco tantũ membra coo¬
dederat : sagũq rusticũ.
quindecim tantũ chari¬
cas post solis occasum
comedens. Igitur a sex¬
todecimo anno usq ad
uicesimũ etatis sue ãnũ.
estus et pluuias breui
tuguriũculo declinauit.
quod iunco et carice texe¬
rat: structa deinceps bre¬
ui cellula. que usq hodie
permanet: latitudine pe¬
dum quatuor altitudĩe
pedũ quinq hoc est sta.
tura humiliore. Porro
longitudine paulo am
pliore ꝙͣ eius corpuscu¬
lũ paciebatur: ut sepul¬
chrũ potius ꝙͣ domum
no die pasche totõ¬
dit. Suꝑ nudã humũ ĩ¬
stratu uinceo usq ad mor¬
tem cubitauit: saccũ quo
semel fuerat indutus nũ
alteram tunicam. nisi cũ
prior penitus scissa esset
Scripturas quoq sanc¬

Expanded text:
quibusdam monaquibusdam monachis ad patriam, parentibus jam defunctis, partem substantiae fratribus, partem pauperibus largitus est, vans. Erat autem tunc annorum quindecim. Sic nudus et armatus in Christo solitudinem ingressus est, sacco tantum coodederat, sagumque rusticum; quindecim tantum caricas post solis occasum comedens. Igitur a sextodecimo usque ad vigesimum aetatis suae annum, aestus et pluvias brevis tuguriunculo declinavit, quod junco et carice texerat. Structa deinceps brevi cellula, quae usque hodie permanet, latitudine pedum quatuor, altitudine pedum quinque, hoc est statuta sua humiliore, porro longitupliore, quam ejus corpusculum patiebatur, ut sepulcrum potius, quam domum no die Paschae totondit: super nudam humum stratumque junceum usque ad mortem cubitavit. Saccum quo semel fuerat indutus, numalteram tunicam, nisi cum prior penitus scissa esset. Scripturas quoque sanc
Abbreviated transcription (Latin):
Mlarion ortus ui.¬
co tabatha qui
circiter quinq
milia a gaza urbe palesti¬
ne ad austrum situs est:
lis deditos : rosa ut dici¬
tur de spinis floruit. A
quibus missus alexãdriã.
grãmatice traditus ẽ: ibi¬
q ꝙͣtũ illa patiebat᷑ etas
magna ingenii et morũ
documenta prebuit : ĩbre¬
ui carus omnibus et lo¬
quendi artegnarus. Eḋ¬
q his maius ẽ omnib.
credens in dño ihũ: tota¬
q illi uoluntas ĩ ecclesie¬
congregationibus erat.
Audiens autem tunc cele¬
bre nomen antonii quod
per omnes egypti ppłos
ferebatur: incensus uisen¬
di eum studio : perrexit
ad heremũ. Et statim ut
cũ uidit. mutato pristino
habitu: duobus mẽsib
iuxta eum mansit: contẽ¬
plans ordinem uite eius:
morũq grauitatem: quã
creber in oratione. quam
humilis in suscipiendis
fratribus : seuerus ĩ cor¬
ripiendis. alacer ĩ exhor¬
ꝙ continentiã cibiq eius
asperitatem: nulla unꝙͣ
infirmitas frãgeret.Ec.iĩ.¬
Euersus autẽ cũ

Expanded text:
Hilarion ortus vico Tabatha, qui circiter quinque millia a Gaza urbe Palaestinae ad Austrum situs est, lis deditos, rosa, ut dicitur, de spinis floruit. A quibus missus Alexandriam, grammatico traditus est: ibique quantum illa patiebatur aetas, magna ingenii et morum documenta praebuit; in brevi charus omnibus et loquendi arte gnarus. Quodque his majus est omnibus, credens in Dominum  illi voluntas in Ecclesiacongregationibus erat. Audiens autem celebre nomen Antonii, quod per omnes Aegypti populos ferebatur, incensus visendi eum studio, perrexit ad eremum; et statim ut eum vidit, mutato pristino habitu, duobus mensibus juxta eum mansit, contemplans ordinem vitae ejus, morumque gravitatem; quam crebrer in oratione, quam humilis in suscipiendis fratribus, severus in corripiendis, alacer in exhorut continentiam cibique ejus asperitatem nulla unquam infirmitas frangeret. Reversus autem cum
Abbreviated transcription (Latin):
Tsunt pleriq qui
corpus per abstinẽ¬
ciam affligunt. sed de ip̃¬
sa sua abstinentia huma¬
nos fauores expetunt: do¬
ctrine in seruiunt. in di¬
gentibus multa largiũ¬
tur. Sed fatue profecto
sunt uirgines : quia solã
laudis transitorie retribu¬
cionem querunt. Unde et¬

Expanded text:
Sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt, doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur; sed quasi fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Magna e
Abbreviated transcription (Latin):
tue non sumpserũt oleũ
secũ. Prudentes autẽ̾ ac¬
ceperunt oleumin
uasis suis cum lampadi¬
bus. Per oleum qͥppe nitor
glorie designatur. uascu¬
la autem nostra sũt cor¬
da in quibus ferimus
cuncta que cogitamus.
Prudentes ergo oleũ i
uasis suis habent. quia
nitorem glorie intra con¬
scientiam retinent: paulo
attestante qui ait. Glĩa
nostra hec ẽ. testimoniũ
conscientie nostre. Fatue
autem uirgines olcum
secum non sumũt: quia
gloriam intra conscic̃tiã
non habent : dum hãc ab

Expanded text:
 non sumpserunt oleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab
Abbreviated transcription (Latin):
de regno eius omĩa scan¬
dala. Meqr enim ĩ illo
regno beatitudinis ĩ quo
pax sũma est inueniri scã¬
dala poterunt que colli¬
gantur. Et in de rursum
dicitur. Qui ergo solue¬
rit unum de mandatis is¬
tis minimis. et docuerit
sic homines: minimus
uocabitur ĩ regno celorũ.

Expanded text:
regno ejus omnia scandala . Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt quae colligantur. Et unde rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, hic minimus vocabitur in regno coel
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quisq uoce predicat
quod uiuendo nõ ĩplet.
Seel ad regnũ eterne bea¬
titudims peruenire non
ualet: qui nõ uult opere
implere quod docet. Quo¬
modo ergo in co minimꝰ
uocatur: qui ad hoc millo
modo intrare permittitur:
Quid itaqr per hanc sen¬
tentiam nisi presens eccle¬
sia celorum regnũ dicit᷑.
in qua doctor qui man¬
datum soluerit minimꝰ
uocatur : quia cuius ui¬
ta despicitur : restat ut ei
predicatio contẽpnatur:
In quinq autẽ corporis
sensibus unusquisq sub¬
sistit. Beminatus autẽ
quinarius denariũ perfi¬
cit. Et quia ex utroq se¬
xu fideliũ multitudo col¬
ligitur sancta ecclesia de¬
cem uirginibus similis
denunciatur: ĩ qua quia
mali cum bonis ⁊ reprobi
cum electis admixti sũt.
recte similis uirginibus
prudentibus ⁊ fatuis esse

Expanded text:
predicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum eterne beatitudinis pervenire non valet qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocatur qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi presens Ecclesia regnum celorum dicitur? In qua doctor qui mandatum solverit minimus vocabitur, quia, cuius vita despicitur, restat ut ejus praedicatio contemnatur. In quinque autem corporis sensibus unusquisque subsistit, geminatus autem quinarius denarium perficit. Et quia 1477 ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis et reprobi cum electis admisti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse
Abbreviated transcription (Latin):
Ed prius queren¬
dum nobis est quid sit
regnum celorum aut cur
decem uirginibus compa¬
retur que etiam uirgines
prudentes et fatue dican¬
tur. Dum enim celorum
regnum constat: quia re¬
proborum nullus ĩgredi¬
tur: etiam fatius uirgini¬
bus cur simile esse perhibe¬
tur: Sed sciendũ nobis
est: ꝙ sepe in sacro eloqͥo
regnum celorũ presentis
temporis ecclesia dicitur:
de quo in alio loco dṅs

Expanded text:
ed prius quaerendum nobis est quid sit regnum coelorum, aut cur decem virginibus comparetur, quae etiam virgines prudentes et fatuae dicantur. Dum enim coelorum regnum constat quia reproborum nullus ingreditur, etiam fatuis virginibus cur simile esse perhibetur? Sed sciendum nobis est quod saepe in sacro eloquio regnum coelorum praesentis temporis Ecclesia dicitur. De q
Abbreviated transcription (Latin):
Epe uos fratres cdhoa¬
rissimi ad moneo
praua opera fugere: mũ¬
di huius inquinamenta
deuitare: sed hodierna scĩ
euangelii lectione cõpel¬
lor dicere : ut et bona que
agitis cum magna caute¬
la timeatis: ne ꝑ hoc quod
a uobis rectũ geritur fauor
aut humana gratia requi¬
ratur: ne appetitus lau¬
dis surrepat: et quod fo¬
ris ostenditur intus a mer¬
cede enacuetur. Ecce emi
redemptoris uoce decẽ uir¬
gines: et omnes dicũtur
uirgines : et tamẽ intra
beatitudinis ianuã non
omnes recepte quia earũ si¬
quedam dũ de uirginita¬
te sua gloriam foris expe¬
tunt: in uasis sius olcuz
habere noluerunt. Re. Hec¬

Expanded text:
epe vos, fratres charissimi, admoneo prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis, cum magna cautela faciatis, ne per hoc, quod a vobis rectum geritur, favor, aut humana gratia requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
granũ mortifican¬
dum et multiplicandum
Mortificandũ ĩ ĩfidelita¬
te iundeorũ: multiplicadũ¬
in fide populorum. Iam
uero exhortans ad passio¬
nis sue sectanda uestigia:
qui amat inquit ammã
suam perdet eam. Quod
duobus modis intelligi
potest. Qui amat ꝑdet̾:
id est si amas perdes. Si
cupis uitam tenere cum
xp̃o: noli mortem timere
pro xp̃o. Itẽ alio modo.
Qui amat animam suã
perdet eam. Moli amare
ne perdas. Noli amare ĩ
bac uita: ne perdas in eter¬
na uita. Hoc autem quod
posterius dixi: magis ha¬
bere uidetur euangelicus
sensus. Sequitur enim.
Et qui odit animam suã
in hoc mundo: ĩ uitã eter¬
nam custodit eam. Ergo
quod supradictũ est qui
amat: sub intelligitur ĩ
hoc mundo ip̃e utiq ꝑdet.
Qui autem odit ytiq in
hor mundo: in uitam eter¬
nam custodit eã. ag.¬
na et mira sententia: quẽ¬
admodum sit hominis ĩ
animam suam amor ut ꝑe¬
at: odiũ ne pereat. Si ma¬
le amaueris tunc odisti:
si bene oderis tunc amasti.

Expanded text:
granum mortificandum et multiplicandum: mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide populorum. 10. Jamvero exhortans ad passionis suae sectanda vestigia: Qui amat, inquit, animam suam, perdet eam. Quod duobus modis intelligi potest: Qui amat, perdet, id est, Si amas, perde; si cupis vitam tenere in Christo, noli mortem timere pro Christo. Item alio modo: Qui amat animam suam, perdet eam. Noli amare, ne perdas; noli amare in hac vita, ne perdas in aeterna vita. Hoc autem quod posterius dixi, magis habere videtur evangelicus sensus: sequiEt qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Ergo quod supra dictum est, qui amat, subintelligitur, in hoc mundo, ipse utique perdet; qui autem odit, utique in hoc mundo, in vitam aeternam na et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat. Si male amaveris, tunc odisti; si bene oderis, tunc amasti.
Abbreviated transcription (Latin):
Ed uide ne tibi sub¬
repat: ut teipsum
uelis interimere sic intel¬
Hinc enĩ quidam malig¬
ni atq peruersi: et ĩ seip̃¬
sis crudeliores et scelerati¬
ores homicide flammis se
donant: aquis prefocant.
precipio collidunt et pere¬
unt. Hoc xpũs nõ docuit.
ĩmo etiam dyabolo preci¬
pitiũ suggerenti respõdit.
Uade yetro sathana. Scri¬
ptum est. Mon tẽptabis
dũm deũ tuũ. Petro autẽ
dixit significas qua mor
te clarificaturus esset deũ.
Cum esses iumor cinge¬
bas te et ambulabas ubi
uolebas : cũ autem senue¬
ris alter cinget te ⁊ feret
quo tu non uis. Ubi sa¬
tis expressit non a seipso:
sed ab alio debere occidi:
qui uestigia sequit᷑ xp̃i.
Cum autem cause arti¬
culus uenerit ut hec cõdi¬
tio preponatur: aut faciẽ¬
dum esse contra dei prece¬
ptum: aut ex hac uita mi¬
grandum: quorũ duorũ
homo cogatur alterũ eli¬
gere cõminante mortem
persecutore: ibi eligat do
dilecto mori ꝙ ofrenso
uiuere. Ibi oderit in hoc

Expanded text:
ed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelHinc enim quidam maligni atque perversi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et pereunt. Hoc Christus non docuit, imo etiam diabolo praecipitium suggerenti respondit: Redi retro, satanas; scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum . Petro autem dixit, significte glorificaturus erat Deum: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui vestigia sequitur Christi. Cum ergo causae articulus venerit, ut haec conditio proponatur, aut faciendum esse contra Dei praeceptum, aut ex hac vita emigrandum, quorum duorum homo cogatur alterum eligere, comminante mortem persecutore; ibi eligat Deo dilecto emori, quam offenso vivere: ibi oderit in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Udite fratres au¬
dite mariam no¬¬
biscum loquentẽ: carne
absentem: spiritu presen¬
tem: uerecundia uirgini¬
tatis uultum auertentẽ
a collocutore: et indican¬
tem quomodo impregna¬
ta sit a creatore. Eram in¬
quit maria in domo mea
puella iudea: ex semine
dauid regis generata. Ad¬
ulta facta sum et despon¬
sata. Desponsata sũ con¬
iuagi et placui alteri: nõ
interueniente adulterio:
sed intercedente spiritu
sancto. desponsata sũ ho¬
mini iudeo: et placui al¬
tissimo deo. desponsauit
me uir iudeus: et adama¬
uit me xpũs deus. Igno
set deus meus: et putauit
ꝙ de adulterio impregna¬
tus esset uenter meus. R̾.¬

Expanded text:
udite, fratres, audite Mariam nobiscum loquentem; carne absentem et spiritu praesentem; verecundia virginitatis vultum avertentem a collocutore, et indicantem quomodo impraegnata sit a Creatore. Eram, inquit Maria, in domo mea, puella Judaea, ex semine David regis generata: adulta facta sum, et desponsata sum conjugi, et placui alteri non interveniente adulterio, sed intercedente Spiritu sancto. Desponsata sum homini Judaeo, et placui homini Deo: desponsavit me vir Judaeus, et adamavit me Christus Deus. Ignorset Deus meus, et putavit quod adulterio impraegnatus esset venter meus.
Abbreviated transcription (Latin):
In primo nocturno. Añt.
Priusꝙͣ te formarẽ ĩ utero
noui te et anteꝙͣ progrede¬
reris sanctificaui te. p̾s Be
timeas et que mandauero
tibi loqueris ad eos. Ps:

Expanded text:
In primo nocturno. Antiph. Priusquam te formarem in utero, novi te, et antequam progredereris sanctificavi te. Psal. Btimeas et quae mandavero tibi loqueris ad eos. Psalm.
Abbreviated transcription (Latin):
Ntra deserti teneris
sub annis ciuium
turmas fugiens petisti
ne leui saltem maculare
uitam famine posses.
¶¶rebuit hirtum tegi¬
men camelus artubus
sacris strophiũ bidentes
cui latex haustũ sociata
pastũ mella locustis. ¶e¬
teri tantum cecinere ua¬
tũ corde presago iubar
affuturũ tu quidẽ mun¬
di scelus auferentem in¬
dice prodis. ¶on fuit
uasti spaciũ per orbis sãc¬
tior quisꝙͣ genitus iohã¬
ne qui nephas secli me¬
ruit lauantem tingere

Expanded text:
ntra deserti teneris sub annis, Civium turmas fugiens, petisti, Ne levi saltem maculare vitam Famine posses. Praebuit hirtum tegimen camelus, Artubus sacris strophium bidentes, Cui latex haustum, sociata pastum Mella locustis. Caeteri tantum cecinere vatum Corde praesago jubar adfuturum, Tu quidem mundi scelus auferentem Indice prodis. Non fuit vasti spatium per orbis Sanctior quisquam genitus Joanne, Qui nefas saecli meruit lavantem Tingere
Abbreviated transcription (Latin):
Ia benti namq da¬
bitur et habunda¬
bit: quia quisquis chari¬
tatem habet: etiam dona
alia percipiet. Quisquis¬
autem charitatem nõ ha¬
bet: etiam dona alia que¬
tit. Unde necesse est frẽs
mei: ut per omne quod
agitis erga charitatis cu¬
stodiam uigiletis. Chari¬
tas autem uera ẽ et ami¬
cum diligere in deo ⁊ mi¬
micum diligere propter
deum. Quam quisquis
non habet : omne bonu̇
amittit quod habet. Ta¬
lento quippe quod acce¬
tur: et iuxta dominicam
sententiam in tenebras
exteriores mittitur. Per
penam ergo in ĩteriores
tenebras cadet qui ꝑ cul¬
pam suam sponte ĩ exteri¬
ores tenebras cecidit. Il¬
lic coactus patitur tene¬
bras ultionis. qui hic li¬
benter sustinuit tenebras

Expanded text:
abenti namque dabitur, et abundabit, quia quisquis charitatem habet etiam dona alia percipit. Quisquis charitatem non habet etiam dona quae petit. Unde necesse est, fratres mei, ut per omne quod agitis erga charitatis custodiam vigiletis. Charitas autem vera ecum diligere in Deo, et inimicum diligere propter Deum, quam quisquis non habet omne bonum amittit quod habet, et talento quod accetur, et juxta Dominicam sententiam in exteriores tenebras mittitur. Per poenam quippe in exteriores tenebras cadit, qui per culpam suam sponte in interiores tenebras cecidit; et illic coactus patitur tenebras ultionis, qui hic libenter sustinuit tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
¶Beata anima fra¬
tres charissimi:
cuius uotum cuius com¬
punctionis incensũ cuiꝰ
supplicationis holocau¬
stum: nulla infidelitate
carnalis fetore pollutum:¬
cia cruentũ: nulla odii si¬
multa te maculatum: sed
scientie nitidum : sinceri¬
tate cordis odoriferũ: con¬
cordi charitate perfectũ:
quod usq ad dei uultum
per celestiũ nuntiorum de¬
fertur obsequiũ : quod et

Expanded text:
Beata anima, charissimi, cujus votum, cujus compunctionis incensum, cujus supplicationis holocaustum, nulla infidelitate cebrae fetore pollutum,tia cruentatum, nulla odii simultate maculatum: sed scientia nitidum, sinceritate cordis odoriferum, concordia et charitate perfectum, usque ad Dei vultum per coelestium nuntiorum defertur obsequia. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
tuum: et diliges ꝓrimũ¬
tuum: quasi d̾uobus pe¬
per uiam uere charitatis
uolumus currere ad eter¬
feliciter peruenire. Istis
pedibus currebat aposto¬
lus paulus quando dice¬
bat. ego autem si curro
non quasi in incertum.
Qui ergo dilex̾it ĩmicos
suos illud in eo ĩplebit᷑
quod dñs dixit. Diligi¬
te inimicos uestros: ut̃
sitis filii patris urĩ qui
in celis est. Elige modo
quod tibi placuerit. Si
mimicos dilexeris non
solum amicus: sed et fi¬
lius dei esse mereberis.
Si uero inimicos amare
nolueris: propiciũ deũ
habere non poteris. Re.¬

Expanded text:
tuum, et diliges proximum, quasi duobus spiper viam verae charitatis volumus currere, ad coelesfeliciter pertingere. Istis pedibus currebat Paulus apostolus, quando dicebat: Ego igitur sic curro, non quasi in incertum Qui ergo dilexerit inimicos suos, illud in eo impletum erit quod Dominus dixit, Diligite inimicos vestros, ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est. Elige modo quod tibi placuerit. Si inimicos dilexeris, non solum amicus, sed etiam filius Dei esse mereberis. Si vero inimicos amare nolueris, propitium Deum habere non poteris:
Abbreviated transcription (Latin):
noctis tenebras floridum
diei lumen aspicies: atq
post glaciei frigus hyemis
trãseuntis. aurea tibi tp̃a
et serena succedent: Ut oibꝰ
qui pro xp̃i amore affli¬
gũtur prebeas tẽporalem
leticiã: per quã sine dubi¬
o consequeris eternam.
Uale in dño et ora ꝓ me.
Hanc epistolam legens
anastasia fortiores fidei
sione ĩfidelissimi uiri se
causabatur affligi.Ltõ. u.¬

Expanded text:
noctis tenebras floridum noctis tenebras floridum dies lumen aspicies; atque post glaciale frigus hyemis transeuntis, aurea tibi tempora et serena succedent, ut omnibus, qui pro Christi amore affliguntur, praebeas temporalem laetitiam, per quam sine dubio consequeris aeternam. Vale in Domino, et ora pro me. » Hanc epistolam legens Anastasia, fortiores fidei sione infidelissimi viri se causabatur affligi. Ig
Abbreviated transcription (Latin):
dyaboli aduersus te flan¬
tem spiritũ. Uno iussioĩs
sue sermone compescet.
Patienter ergo et quasi
in medio maris posita.
crede ad te xp̃m esse uẽtu¬
rũ. et ad temetip̃am cõ¬
uersa exclama cum pro¬
pheta dicens. Quare tri¬
stis es aĩa mea ⁊ quare
conturbas me. Spera ĩ
deo qm adhuc cõfitebor
illi. salutare uultus mei
et deus meus. Geminu̇
diuini numeris proba¬
bitur inditiũ: cũ tibi et
terrena reddentur ⁊ dona¬
buntur celestia. Deꝰ eni
benefitiũ suũ ad hoc ex¬
tremitatibus protrahit:
ut non sit nobis uile qd̾
beris in hoc: ꝙ pie
uiuenti tibi inferãtur ad¬
uersa. Non eni deciperis
sed probaris. Hõ est tuta
defensio quam putasper
hominẽ posse cõstare. Au¬
di scripturã dicentẽ. ia¬
ledictus homo qui spe̾ suã
ponit in homine: et bene¬
dictus homo qui spẽ suã
nue uniuersa peccata: et
a deo solo quere solatiũ.
cuius iussa cõseruas. Ci¬
to eni adte placitũ tẽpus
conuertetur: et quasi post

Expanded text:
diaboli adversum te flandiaboli adversum te flantem spiritum uno jussionis suae sermone compescet. Patienter, et quasi in medio mari posita, crede ad te Christum esse venturum, et ad temetipsam conversa, exclama cum propheta, dicens: Quare tristis es anima mea, et quare conturbas me? Spera in Deo, quoniam adhuc confitebor illi: salutare vultus mei, et Deus meus . Geminum divini muneris probatur indicium, cum tibi et terrena reddentur, et donabuntur coelestia. Deus enim beneficium suum ad hoc extremitatibus protrahit, ut non sit nobis vile quod beris in hoc quod pie viventi tibi inferantur adversa. Non enim deciperis, sed probaris. Non est tuta defensio quam per hominem putas posse constare. Audi Scripturam dicentem: Maledictus homo qui spem suam ponit in homine; et benedictus homo qui spem suam nue universa peccata, et a Deo solo quaere solatium, cujus jussa conservas. Cito enim ad te placidum tempus convertetur, et quasi post
Abbreviated transcription (Latin):
amittere suspicer. Michil
enĩ superest nisi ut a mis¬
In qua morte licet glo¬
rier de confessione dni
mens mea ualde cõterit᷑:
quia opes mee quas ego
ex asse deo uoueranrasie¬
nis a deo et turpib ĩsen¬
uiũt. Et ideo deprecor te
hõ dei. ut ĩstãter dñ deprece¬
ris. ut aut ad fidẽ suã uẽtuꝵ
si p̾uidet publiũ sinat ueĩre:
aut si p̾uidet eũ ĩ hac ĩcreduli¬
tat̾ ꝑuersitate mãsuꝵ: iubeat
eũ dare locũ suis cultori¬
bus. Melius est eni ei ex¬
halare spiritũ: ꝙͣ dei filiũ
denegare: et eũ confiten¬
tes impedire. Et enĩ om¬
ipotens testis ẽ xpũs.
qm̃ si liberata fuero: sanc¬
torũ uestigiis ad herebo:
et curas omniũ sollicite
exercebo ut ceperã. Uale
uir dei et memento mei.
hanc epistolam le¬
gisset chrisogonus ora¬
tione facta cũ multis cõ¬
fessoribus ita rescripsit.
Fluctuanti tibi ĩter pro¬
cellas et turbines mũdi:
cito super undas deambu¬
lans xpũs adueniet: et

Expanded text:
amittere suspicer. Nihil amittere suspicer. Nihil enim superest, nisi ut, emisin qua morte licet glorier de confessione Domimens mea valde conteritur, quod opes meae, quas ego ex asse Deo voveram, alienis a Deo et turpibus inserviunt. Et idcirco deprecor te, homo Dei, ut instanter Dominum depreceris, ut aut, ad fidem suam venturum si praevidet Publium, sinat vivere; aut, si praevidet eum in hac incredulitatis perversitate mansurum, jubeat eum dare locum suis cultoribus. Melius est enim ei exhalare spiritum quam Dei Filium denegare et eum confitentes impedire. Etenim omnipotens testis est Christus, quoniam, si liberata fuero, sanctorum vestigiis adhaerebo, et curas omnium sollicite exercebo, ut coeperam. Vale, vir Dei, et memento mei. hanc epistolam legisset Chrysogonus, oratione facta cum multis confessoribus, ita rescripsit: Fluctuanti tibi inter procellas et turbines mundi, cito super undas deambulans Christus adveniet, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ome natale scĩ
chrisogoni mar¬
tyris: qui per bi¬
enniũ iussu dyocletiam cõ¬
iectus est in uincula: ubi
multa perpessus set̃e ana¬
stasie alimoniis foueba¬
tur. Cũ igitur beatã ana¬
stasiam zelans uir eius
publiꝰ custodibus adhi¬
bitis ita clausisset: ut nec
cuiuscũq fenestrelle adi¬
tũ aspectaret: adhunc cõ¬
fessorem xp̃i chrisogonũ:
qui eã in xp̃o erudierat: ta¬
lia scripta drrigit. Sãcto
confessori xp̃i chrysogono.
anastasia. Licet p̃r meus¬
semper cultor fuerit ydo¬
lorũ. mr tñ fausta xpristi¬
anissima semꝑ uixisse pro¬
batur et casta: ac me ĩter
ip̃a cunabula fecit fieri cri¬
stianã: post cuius decessũ
sacrilegi iugũ mariti sus¬
cepi. cũius deo miserante
thorũ mentita ĩfirmitate
declinans: die noctuq
Onq iste patrimo¬
niũ meũ. ex quo
illustratur cũ ĩdignis ac
turpibus ydolatris exhau¬
riat : me quoq uelut ma¬
gã ac sacrilegã custodie
tam grauissime macipa¬
Tuit. ut uitam corporalẽ

Expanded text:
omae, natale S. Chrysogoni martyris, qui per biennium jussu Diocletiani conjectus est in vincula, ubi multa perpessus, S. Anastasiae alimoniis fovebatur. Cum igitur beatam Anastasiam zelans vir ejus Publius, custodibus adhibitis, ita clausisset, ut nec cujuscunque fenestellae aditum aspectaret, ad hunc confessorem Chrysogonum, qui eam in Christo erudierat, talia scripta dirigit: « Sancto confessori Christi Chrysogono, Anastasia. Licet pater meus cultor fuerit idolorum, mater tamen Fausta Christianissima semper vixisse probatur et casta. Haec me inter ipsa cunabula fecit fieri Christianam. Post cujus excessum sacrilegi jugum mariti suscepi. Cujus, Deo miserante, thorum mentita infirmitate declinans, die noctuque Cum iste patrimonium meum, ex quo illustratur, cum indignis et turpibus idololatris exhauriat, me quoque veluti magnam atque sacrilegam custodiae tam gravissimae mancipavit, ut vitam me corporalem
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur beata anastasia: cũ
ita in custodia stringere¬
tur:. ut uix ei panis qdra
daretur: estimans se ĩ ip̃a
tribulatione defice̾ scrip
poris. Memento mei: ut
egredientẽ animam ip̃e
suscipiat: pro cuiꝰ amore
ista sustineo: que ex ore
huius uetule recognoue.¬

Expanded text:
Igitur beata Anastasia, cum ita in custodia stringeretur, ut vix ei aqua daretur, aestimans se in ipsa tribulatione deficere, scriporis; memento mei, ut egredientem animam meam ipse suscipiat pro cujus amore ista sustineo, quae ex ore hujus vetulae recognove
Abbreviated transcription (Latin):
gradu est cordis
mundicia: de bona con¬
scientia bonorum operũ.
ualens ad contemplã du¬
solo puro et sereno intel¬
lectu cerni potest. Postre¬
ma est septima: ipsa sa¬
pientia: id est contẽpla¬
tio ueritatis pacificans
totum hominem: et susci¬
piens similitudinẽ derz
que ita concluditur: bea¬
ti pacifici: qm̃ ipsi filii
dei uocabuntur. Pctaua
tanꝙͣ a d caput redit.
quia consũmatũ ꝑfectũ¬
q ostendit et probat.
celorum . et beati qui per¬
secutionem patiuntur
propter iustitiam : qm̃
ipsorũ est regnũ celorũ.
cum iam dicitur. Quis
nos separabit a charitate
dei: Tribulatio. an ãgu¬
stia. an persecutio. an fa¬
mes. an nuditas. an peri¬
culum. an gladius: Sep¬
tem sunt que perficiunt:
nam octaua clarificat et
quod perfectũ est demon¬
strat. ut per hos gradus
perficiantur et ceteri tan¬
ꝙͣ a capite rursus exordi

Expanded text:
gradu est cordis munditia, de bona conscientia bonorum operum valens ad contemplandusolo puro et sereno intellectu cerni potest. Postremo est septima ipsa sapientia, id est contemplatio veritatis, pacificans totum hominem, et suscipiens similitudinem Dei, quae ita concluditur: Beati pacifici; quoniam ipsi filii Dei vocabuntur. Octava tanquam ad caput redit; quia consummatum perfectumque ostendit et probat: t regnum coelorum; et, Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam; quoniam ipsorum est regnum coelorum: cum jam dicitur, Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio? an angustia? an persecutio? an fames? an nuditas? an periculum? an gladius ? Septem sunt ergo quae perficiunt: nam octava clarificat, et quod perfectum est demonstrat, ut per hos gradus perficiantur et caeteri, tanquam a capite rursum exordi
Abbreviated transcription (Latin):
Cce propriũ et o¬
riginale delictum
lauat sanguis humanus:
et quod plus est: nemo
iam tollit quod baptismo
suo cruor ipse contulit.¬
Mos uero post uitorem
baptismi : post collatum
nobis pie regenera cionis
candorem: post acquisitã
indumenti nuptialis an¬
gelicam dignitatem: in
peccatorum relapsi sceuo
et in antiqua criminum
uolutabra reuoluti : niue¬
um uestimentum tetris
iniquitatum: ac libidi¬
nũ contagiis sordidamꝰ
et holosericam in quam
sigillum diuine ymagi¬
nĩs acceperamus impres¬
sum : maculis mortifere
corruptionis inficimus:
fedamus : integra rescin¬
dimus: expiata uiolam᷑.
repetentes opera: non iã
undis purganda s flã¬
tismus . quo om
ne delictum ita a cathe¬
cumino exit: ut iam re¬
dire non possit : et quo
sic debita soluit sua: ne
ultra creditorem timeret:
quo in se ostiu̇ peccati fide
clausit: fide dãpnauit.
Per baptismũ innocẽtiã
deuocione quesiuit: per¬
seuerantia inuenit: mor¬
te seruauit. Que cũ ita
sint fratres charissimi:

Expanded text:
cce proprium et orginale delictum lavat sanguis humanus, et, quod plus est, nemo jam tollit quod baptismo suo cruor ille contulerit Post nitorem nos baptismi, post collatum nobis piae regenerationis candorem, post acquisitam indumenti nuptialis angelicam dignipeccatorum coenum relapsi, et in antiqua criminum volutabra revoluti, niveum vestimentum tetris iniquitatum ac libidinum cet holosericam, in qua sigillum divinae imaginis acceperamus impressum, maculis mortiferae corruptionis inficimus, foedamus, integra rescindimus, expiata violamus, repetentes opera non jam undis purganda, sed flamtismus, ne delictum ita ab eo exiit, ut etiam redire non possit: quo sic debita sua solvit, ne ultra creditorem timeret: quo in se hostium peccata fide clausit, fide damnavit: per quem innocentiam devotione quaesivit; perseverantia invenit, morte servavit. 9. Quae cum ita sint, charissimi,