comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pannis obuolutꝰ & in p̃sepio positꝰ . q ñ erat eis locus indiuersorio:
ollirio unge oculos tuos ut uidea si. qr oculos tuȩm̃tis trenȩ clause¬
rant & excecauerant delectationes: redẽptoris tui egestatẽ c̃sidera
& siciuigila ad scoꝵ futura p̃mia: Flinc ipse in euuangło dic̃: Qui
seꝗtꝰ me ñ ambulat intenebris. sed habebit lum̃ uitȩ : Uelcerte per
colliriũ quo illuminant᷑ oculi : possum intelligere. diuina eloꝗa
quib mentis oculi illuminant᷑ iuxta illud: Preceptũ dñi lucidũ
illuminans oculos:¬
S utuirtutũ quã pateris nuditatẽ uideas. & iudens ꝑbona opera ope¬
rire festines. ut postmodũ dm̃ uideas: Beati enĩ mundo corde qm̃
ipsi dm̃ uidebunt : Cũ enĩ quilib& suꝑna aspiratione ꝑsingulas
scripturarũ paginas. quid dñs iusserit legendo. audiendo ad mentẽ
reuocat. uid& nimirũ quantũ exiurtutib mint hab&. uel
certe siex totonichil hab&. sicq quasi ecunctione colliri reparat᷑

Expanded text:
 non erat ei locus in diversorio. Collyrio unge oculos tuos ut videas, id est quia oculos tuae mentis terrenae clauserant, et excaecaverant delectationes, Redemptoris tui egestatem considera, et sic evigila ad sanctorum futura praemia. Hinc ipse in Evangelio dicit: Qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae . Vel certe per collyrium quo illuminantur oculi, possumus intelligere divina eloquia, quibus mentis oculi illuminantur, juxta illud: Praeceptum Domini lucidum illuminans oculosutum lucem, quarum pateris nuditatem videas, et videns per bona opera operire festines, ut postmodum Deum videas. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Cum enim quilibet superna aspiratione per singulas Scripturarum paginas, quod Dominus jusserit legendo, audiendo, ad mentem revocat, videt nimirum quantum ex virtutibus minus habet, vel certe si ex toto nihil habet: sicque quasi ex unctione collyrii reparatur
Abbreviated transcription (Latin):
deria carnis suȩ : faciã illũ sedere inthro ͫ i. faciã illũ regnare. &
iniudicio ludicare: Sic̃ & ego uicidiabolũ. & sedeo cũ patremeo
throno eiꝰ: Lucit ipsediabolũ : qr sic̃ legime in euuangło. tẽpta¬
uit eũ trib modis. sed superatus ÷ ab illo: Unde &angli acce¬
dentes: ministrabant ei : uict iudȩos quieũ morti tradiderant :
quando posttres dies deuicta morte surrexit: inaet̾̃nũ uicturid :
Sed& inthrono patris .i. coequalis illi. & coet̃n man& in eadẽ po¬
tentia Necmoueat quẽqũa. qđ unt thront iudicia. potestas in¬
telligit᷑. cũ ineuuangło legamꝑ dño dicente discipłis:os qui
secuti estis me. &t&ẽ : Insequentib quoq huiꝰ libri uerb̃ legimt
uiginti iui thronos: Ouodenarius enĩ bis ductus Uxiiii reddit:
In quonumero cõp̃hendunt᷑ om̃s patriarchȩ & apłi. om̃sq per¬
fecti quicũ dño uenturist̃ adiudiciũ: Nam induodecĩ patri¬

Expanded text:
am illum regnare et in judicio judicare. Sicut et ego vici diabolum, et sedi cum Patre meo in throno ejus. Vicit ipse diabolum, quia sicut legimus in Evangelio, tentavit eum tribus modis, sed superatus est ab illo. Unde et angeli accedentes ministrabant ei . Vicit Judaeos, qui eum morti tradiderunt, quando post tres dies devicta morte resurrexit in aeternum victurus. Sedet et in throno Patris, id est, coaequalis illi et coaeternus manet in eadem potentia. Nec moveat quemque quod unus thronus judiciaria potestas intelligitur, cum in Evangelio legimus Domino dicente diIn sequentibus quoque libri hujus legimus viginti quatuor thronos, duodenarius enim bis ductus XXIV reddit. In quo numero comprehenduntur omnes patriarchae, et apostoli, omnesque perfecti, qui cum Domino venturi sunt ad judicium. Nam in duodecim patri
Abbreviated transcription (Latin):
cordis : Statergo dñs adhostiũ &pulsat quando cor hominis
siue ꝑ int̾nã inspirationẽ. siue ꝑ p̃dicatoꝵ doctrinã illuminat:
Pulsantẽ aũt illũ audit. quisquis illius monita operc custodit:¬
Siqͥs ergo audierit uocẽ meã io ł ipsediuina eloꝗa legendo. uł
abalus exponendo & aperueritmichi ianuã cordissui. ut ea
q̃ intellegit opere ꝑficiat : intrabo ad illĩ. illumin abo secreta¬

Expanded text:
cordis? Stat ergo Dominus ad ostium et pulsat, quando cor hominis, sive per internam inspirationem, sive per praedicatorum doctrinam illuminat. Pulsantem autem illum audit, quisquis illius monita opere custodit audierit vocem meam, vel ipse divina eloquia legendo, vel ab aliis exponendo, et aperuerit mihi januam cordis sui, ut ea quae intelligit opere perficiat, intrabo ad illum, id est illuminabo secreta
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicta: Om̃a enĩ q̃ in hac ꝓphetia. uł iã impl&ca. uł in ꝓximo
implenda. cognouit: ante inlege & pphetis. e&erisq scripturis
quasituba exaltauocẽ tuã : Lubis quoq iudȩi utebant᷑ inp̃bio.
& nossacra scriptura admon& inbello dũ pugnamꝑ c̃tradia¬
bolitẽptamenta. & c̃tra incentiua carnis nr̃ȩ : Sediudeam
quid ipsauoa dixerit: Ascende huc .i. ad ostium: Om̃is enĩscrip
unde est illud micheȩ: In nouissimis dieb erit mons domꝑ dñi
p̃paratus inuertice montiũ. & fluent adeũ om̃s gentes : Mlons

Expanded text:
dicta. Omnia enim quae in hac prophetia vel jam impleta, vel in proximo complenda cognovit, ante in lege et prophetis caeterisque Scripturis quasi tuba exalta vocem tuam . Tubis quoque Judaei utebantur in praelio, et nos sacra Scriptura admonet in bello, dum pugnamus contra diaboli tentamenta et contra incentiva carnis nostrae. Sed videamus quid ipsa vox dixerit. Ascende huc, id est, ad ostium. Omnis enim ScripUnde est illud Micheae: In novissimis diebus erit mons domus Domini praeparatus in vertice montium, et fluent ad eum omnes gentes
Abbreviated transcription (Latin):
alii quiopes terrenarũ facultatũ dimittunt: & admonasteriũ
uenientes. habitũ religionis sumunt: Deinde torpentes. hȩc sibi
ad salutẽ posse sufficere credt̃ qđ sua dimisert̃: qđ uaria crimina
sub habitu religionis constituti ñ ad mittunt. atq idcircodormius
bibt̃. & secureuuiunt: dũq hoc faciunt tepidi &istunt. meluiꝰq
monasterio manere. &ita abonis operib cessare: Alii quoq st̃
ꝗ ab infantia sua in monasterus c̃sistunt. bonis operib habun¬
dant. inferuoresps manent. & circaultimã tẽpꝰ uitȩsuȩ torpes¬
cunt. & tepidi efficiunt᷑: & talib utiq om̃ib satius eã. utuł

Expanded text:
alii, qui opes terrenarum facultatum dimittunt, et ad monasterium venientes, habitum religionis sumunt, deinde torpentes, sibi haec posse ad salutem sufficere credunt, quod sua dimiserunt, quod varia crimina sub habitu religionis constituti, non admittunt, atque idcirco dormiunt, bibunt et secure vivunt Dumque hoc faciunt, tepidi exsistunt, meliusque monasterio manere, et ita a bonis operibus cessare. Alii quoque sunt, qui ab infantia sua in monasteriis consistunt, bonis operibus abundant in fervore spiritus manent, et circa ultimum tempus vitae suae torpescunt, et tepidi efficiuntur. Et talibus utique o
Abbreviated transcription (Latin):
cũ apocimis illatamala sustines. ut & ipsefias aurũ incendiotri¬
bulationis decoctũ. uxtaillud psalmistȩ: Probastinos inquit ds
locuples fias .i. ut multis uirtutib abundes: Et pestm̃tis albisbui¬
aris. ut ñ appareat c̃fusio nudita. iestimenta in hoc loco. inteł¬
menta uirtutũ. fidei scilic& caritatis. e& eroꝵq. bonoꝵ operũ
quib cooperit᷑ confusio nuditatis.: tepoi pristine conuer¬
sationis : Possum quoq ꝑ aurũ igne probatũ intelligereca

Expanded text:
cum a proximis illata mala sustines, ut et ipse fias aurum incendio tricum a proximis illata mala sustines, ut et ipse fias aurum incendio tribulationis decoctum, juxta illud Psalmistae : Probasti nos, inquit, Deus, st, ut multis virtutibus abundes. Et vestimentis albis induaris, et non appareat confusio nuditatis tuae. Vestimenta in hoc loco intelmenta virtutum, fidei scilicet et charitatis, caeterorumque bonorum operum, quibus operitur confusio nuditatis, id est tepor pristinae conversat
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s reuocare: Edicis qd diuessum: Multi st̃ ꝗ hoc dicunt. diues
quia & rectedoceo. & malis operib: non seruio:
Alius dic̃ nulliuꝰ egeo. qr rectecredens. non solũ mala ñ perpetrat
Nescisqr tues miser. dũ temetipsũ decipis. qr putas te saluari ꝑfidẽ
tantũ modo. cũ scriptũ sit: fides siñ habeat opera mortua ẽ. in
semet ipsa: Miserabilis: qr nec illud intelligis qđ temet ipsũ delidis :
Pauper. quia ñ habes opera quib: diteris incȩlo. neq &iã rectam
scientiã : Nudꝰ. quia spoliatꝰ iurtutib Cecus quiañ habes lumeri
scientiȩ : Uerũ qr dñs misericois ÷ : &lã tales ut ad feruorẽ redeans̃
ostat᷑ cũsubiungit: Suadoot. emere ameaurũ ignitũ ꝓbatũ¬
re dnm at̾m xp̃m ꝗ ꝓbatꝰ ẽ. ignepassionis. spuc tꝰ. flagellatꝰ. derisus
adultimũ crucificus. & mortiuid Lam̃ hȩc om̃a pacient̃ ferens.

Expanded text:
spiritus revocare. Quia dicis quod dives sum. Multi sunt qui hoc dicunt, dives spiritus revocare. Quia dicis quod dives sum. Multi sunt qui hoc dicunt, dives Quia et recte doceo, et malis operibus non servio. Alius dicit: Nullius egeo, quia recte credens non solum mala non perpetrat,nescis quia tu es miser, dum temetipsum decipis, quia putas te salvari per fidem solummodo cum scriptum sit: Fides si non habeat opera, mortua est in semetipsa . Et miserabilis. Quia nec illud intelligis quod semetipsum deludis; Pauper quia non habes opera quibus diteris in coelo, neque etiam rectam scientiam; Nudus, quia spoliatus es virtutibus; Caecus, quia non habes lumen scientiae. Verum quia Dominus misericors est, etiam tales ut ad fervorem redeant hortatur, cum subjungit: Suadeo tibi emere a me aurum ignitum probaturistum, qui probatus est igne passionis, sputus, flagellatus, derisus, ad ultimum crucifixus et mortuus, tamen haec omnia patienter ferens o
Abbreviated transcription (Latin):
tur calidus. quiprius ñ suerit frigiđ: qr nemo ÷ boni qui pruiꝰ¬
ñ fuerit malus: Om̃s peccauert̃. & egent gła dĩ: Tepiđ ex calido
soletfieri & frigido : qͣ alius e frigore infidelitatis c̃uersus ad
ꝑfectũ iusticiȩ feruore ñ transit & alius ab ipsoiusticiȩ calore
quopriuꝰ feruebat. animũ actusq deflectit : Om̃s aũt sic̃ dictũ ÷
cognoscimt. qr frigidũ ł calidũ facile incorpꝰ traicit᷑ tepidum
Quia tantascĩtas erat in illis ut in eoꝵ cordib ds̃ habitaret. & ꝑ
uertunt᷑ & numero scõꝵ sociant᷑: Dehoc esu p&ro dr̃: Occide
& manduca: Tepidos aut̃ ñ c̃uertunt : quia eoꝵ uerba despiciunt
dũ insuasecuritate torpescunt: Quos & exhortari desistunt. &
ueluti infructuosã t̾rã desert̃. qr ad meliorẽ uitã nequaquam
posse reformari c̃spiciunt: Eacilius ẽ enĩ quẽ lib& paganũ ad
fidẽ xp̃i adducere: quã taliũ quẽ lib& a suo torpore ad feruorẽ

Expanded text:
tur calidus qui prius non fuerit frigidus: quia nemo est bonus, qui non fuerit malus. Omnes enim peccaverunt et egent gratia Dei . Tepidus ex calido solet fieri et frigido, quia et alius ex frigore infidelitatis conversus ad perfectum justitiae fervorem non transit, et alius ab ipso justitiae calore, quod prius fervebat, animum actusque deflectit. Omnes enim, ut dictum est cognoscimus quia frigidum vel calidum facile in corpus trajicitur, tepidum quia sanctitas tanta erat in illis, ut in eorum cordibus Deus habitaret, et per vertuntur, et numero sanctorum sociantur. De hoc esu et Petro dicitur: Occide et manduca . Tepidos autem non convertunt, quia eorum verba despiciunt, dum in sua securitate torpescunt Quos et exhortari, desistunt, et veluti infructuosam terram deserunt, quia ad meliorem vitam nequaquam posse reformari conspiciunt: facilius est enim quemlibet paganum ad fidem Christi adducere, quam talium quemlibet a suo torpore ad fervorem
Abbreviated transcription (Latin):
milia mala facio: Suffic̃ michimala agere. ideoq & ꝓpriis fiduci¬
alit̃ utor: Dũq hȩcdic̃: indigentib ꝓpria ñ tribuit. & ꝗ ñten& rapinã
ñ metuit tenere tenaciã. necrecordat᷑ qr diues ille ñ ideo dãpnatꝰ ẽ.
qđ alienarapuerit: sedq ꝓpria ñ distribuit: St̃ quoq & alii ꝗaliena¬

Expanded text:
milia mala facio, sufficit mihi mala non agere, ideoque et propriis fiducimilia mala facio, sufficit mihi mala non agere, ideoque et propriis fiducialiter utor. Dumque hoc dicit, indigentibus propria non tribuit. Et qui tenet rapinam, nec metuit tenere tenaciam, nec recordatur quia dives ille non ideo damnatus est quod aliena rapuit, sed quia propria non distribuit S
Abbreviated transcription (Latin):
Trigidi itaq st̃ ludei ł pagani. ab eo
enĩ uentus frigidus diabolus ẽ : cuilncanticis canticoꝵ dr̃ : Surge
aquilo & ueniauster : Surge aquilo .i. recede diabole. ueniaust̃
ueniat sp̃s scĩ qui suo aduentu calefaciat. & illumin& corda homi¬
inflammati feruentes efficiunt᷑. Quia quanto sepeccatores fuissẽ
recordant᷑: eo ampliuꝰ liberatorẽ suũ diligereappetunt. cũ receden¬
te iniꝗtateignescit caritas eoꝵ: Detalib in euuangło dñs dicit:
aut̃ & quidã iusti intrascam ecdam c̃stituti: ꝗuitã ꝗdẽ ab om̃i cri¬
mine custodiunt. sed tam̃ inagenda q̃ lib& bonañ ad surgunt: & hi
tales nec frigidi nec calidist̃: q ñ suffic̃ mala cauere. nisistudeat
quis & bona facere. uixta illud psalmistȩ : Declinaamalo. & facbonũ :¬
Tales quippe desuis operib fisi solent dicere: Ecce aliena ñ rapio
illicita nulla cõmitto. ñ adulteriũ. ñ homicidiũ. ñ deniq his si¬

Expanded text:
rigidi itaque sunt Judaei vel pagani, ab eo enim ventus frigidus diabolus est, cui in Canticis canticorum dicitur: Surge, aquilo, et veni, auster . Surge, aquilo, id est, recede, diabole. Veni, auster, veniat spiritus sanctus, qui suo adventu calefaciat et illuminet corda homiinflammati, ferventes efficiuntur: qui quanto se peccatores fuisse recordantur, eo amplius liberatorem suum diligere appetunt, cum recedente iniquitate, ignescit charitas eorum. De talibus in Evangelio Dominus dicit: autem et quidam intra sanctam Ecclesiam constituti, qui vitam quidem ab omni crimine custodiunt, sed tamen in agendo quaelibet bona non assurgunt. Et hi tales nec frigidi, nec calidi sunt quia non sufficit mala cavere, nisi studeat quis et bona facere. Juxta illud Psalmistae: Declina a malo et fac bonum Tales quippe de suis operibus fisi, solent dicere: Ecce aliena non rapio, illicita nulla committo, non adulterium, non homicidium, non denique his si
Abbreviated transcription (Latin):
busdã codicib & inalia trans latione habetꝰ legerimꝑ dñs cre¬
auitine: ita ÷ intelligendũ. qr antequã quicquã faceret: suam
sapientiã p̃destinauit incarnandã . ut sua passione & morte. geni
humanũ redimeret. &ad patriã reuocaret: Tc̃ utiq in principio
suarũ actionũ indiuinitate suams apientiã possedit uł creauit¬
sibiaqualẽ : quã carnẽ postmodũ suscipere uoluit: Sol& enĩ ple¬
rumq sacra scriptura ea q̃futura st̃. quasiã facta narrare: Nã
constitutionẽ elegit. quidmirũ sipsũ caput electoꝵ insua pre¬
destinatione antequã quicquã faceret ordinauit ut e&̃ caput

Expanded text:
in alia translatione habetur legeremus, Dominus creavit me, ita est intelligendum, quia antequam quidquam faceret, suam praedestinavit sapientiam incarnandam, ut sua passione et morte genus humanum redimeret, et ad patriam revocaret. Tunc in principio utique suarum actionusibi aequalem, cum carnem postmodum suscipere voluit. Solet enim plerumque sacra Scriptura ea quae futura sunt, quasi jam facta narrare. Nam constitutionem elegit, quid mirum, si ipsum caput electorum in sua praedestinatione antequam quidquam faceret, ordinavit ut esset caput
Abbreviated transcription (Latin):
naex hortatio dirigit᷑ quadr̃ : Estouigilans & c̃firmacetera q̃mo
nec illa q̃ &iã mortuus benegessit. postuiuens opera amitt&. atq
ideo illauiuificat. qđ ipse apeccatisomno euigilat: Sic enĩ dr̃. esto iu
quamortiuuis es reuiuiscis : exeraq̃ ad huc inteuigent nemoriant᷑ con¬
firmas : Posst̃ & hȩc alit̃ intelligi: St̃ enĩ multi ꝗuitã ab omĩ cri¬
mine custodiunt. uirtutib &iã seruiunt: sed tam̃ humanã laudẽ¬
reꝗt̃: Ideoq q intentiorecta ñp̃cedit incogitatione : prauũ ẽ. omẽ
opꝰ qđ seꝗt᷑ inostensione : E hoc ergo qđ &cteriũ ꝓcedit inpublicum:
uiui apud homines arbitrant᷑: ideoq nom̃ habent qđ uiuant: łhoc
aũt qđ lat& interuꝰ. apuddm̃ mortui deputantur: Uindepiaad mo¬
nitio sub infert᷑ qua dr̃: estouigilans. & c̃firmacarã q̃ moritura
erant. Acsidiceret᷑: Siuis uiuere : cauenelaudẽ ab hominib re

Expanded text:
 dicitur: Esto vigilans et confirma caetera quae nec illa quae etiam mortuus bene gessit, post vivens opera amittit, atque ideo illa vivificat, quod ipse a peccati somno evigilat. Sic enim dicitur: Estoqua mortuus es, reviviscis, caetera quae adhuc in te vigent, ne moriantur confirma. Possunt et haec aliter intelligi. Sunt enim multi qui vitam ab omni crimine custodiuntone, pravum est omne opus quod sequitur in ostensione. Per hoc ergo quod exterius procedit in publicum, vivi apud homines arbitrantur. Ideoque nomen habent quod vivant. Per hoc autem quod latet interius, apud Deum mortui deputantur. Unde pia admonitio subinfertur, qua dicitur: Esto vigilans et confirma caetera quae moritura erant, acsi diceretur: Si vis vivere, cave
Abbreviated transcription (Latin):
nob̵ hinc celsitudo ꝓuenit. hincreges. hinc sacerdotes. hinc xp̃i¬
laodicia int̃pretat᷑ trib amabilis dño. siue fuert̃ inuomitu :Quȩ
utiq int̾pretationes ambȩ eccłȩ laodicensiũ aptant᷑. inqͣ erant
quidã spũ feruentes. & dĩ amore dediti. atq aliitepidi. ideoq
ut noxii cibi euomendi: Haȩcaut̃ uerba q̃ eccłȩ laodicensiũ dicun.
generaliecdȩ c̃ueniunt. inquasimulst̃ mixtibonicũ malis. quoꝵ

Expanded text:
nobis, hinc celsitudo provenit, hinc reges, hinc sacerdotes, hinc ChriLaodicia interpretatur tribus amabilis Domino, sive fuerunt in vomitu. Quae utique interpretationes ambae Ecclesiae Laodicensium aptantur, in qua erant quidam spiritu ferventes, et Dei amore dediti, atque alii tepidi, ideoque ut noxii cibi evomendi. Haec autem verba quae Ecclesiae Laodicensium dicuntur generali Ecclesiae conveniunt, in qua simul sunt misti boni cum malis,
Abbreviated transcription (Latin):
rus Am̃ grecꝰ sermo ẽ : latine int̃pretat᷑ uerũ. siue
fidelit̃: Qđ uerbũ nemo int̾p̃tũ in aliã linguã transtulit. sedeis dẽ
iuram̃to suũ sermonẽ firmat: Acsidicat: Quia ueritassũ in cõ¬
mutabilis : ꝑ huiꝰ orationis particulã demonstro: Ipseẽ. enĩ sin
ueritas & et̃na ostendat᷑. &iã ipsũ uerbũ anullo cõmutatũ ÷ in¬
t̃prete: De quo &lã subdit᷑ testis fidelis:: Sednũquã fuert̃ alu

Expanded text:
sermo est, Latine interpretatur verum, sive fideliter, quod verbum nemo interpretum in aliam linguam transtulit, sed eisdem juramento suum sermonem firmat, acsi dicat, quia veritas sum incommutabilis, per hujus orationis particulam demonstro. Ipse enim singulaveritas et aeterna ostendatur, etiam ipsum verbum a nullo commutatum est interprete. De quo etiam subditur, testis fidelis. Sed nunquid non fuerunt alii
Abbreviated transcription (Latin):
incelestis patriȩ aedificio qđ utiq ecipsis estat electis inflecibili
subaud nullis inimicisuasi¬
onib uł trorib ab illacelestis patriȩ cõmunifelicitate auellet᷑:
Qđ aũt filiusdĩ dm̃ sehabere dic̃. sic̃ inp̃cedentib iãdixim. se¬
cundũ humanitatis formã accipiendũ ÷. inqͣ &iã ñ solũ patre.

Expanded text:
in coelestis patriae aedificio, quod utique ex ipsis constat electis inflexibili in coelestis patriae aedificio, quod utique ex ipsis constat electis inflexibili s, nullis inimici suasionibus vel terroribus ab illa coelestis patriae communi felicitate avelletur. Quod autem Filius Dei Deum se habere dicit, sicut in praecedentibus jam diximus, secundum humanitat
Abbreviated transcription (Latin):
ligere popło: Prim enĩ homo adimaginẽ dĩ c̃ditꝰ inpara drsi
delicus positꝰ ÷ quasi q̃dã colũna firmitatis. sed audiens diaboli
uocẽ aparadysifelicitate aderũnã scłi. & aquiete ad laborẽ exut :
Quoscilic& ruente : uos quoq parit̃ riumꝰ : quo eceunte : nos quoq¬
parit᷑ ecuumi: Vndeẽ: homoqͥdã descendebat ab hierus alẽ ini
hierico. & cet̃: Cuiꝰ mise am intuens auctor humanigeneris: ad hoc
undeecierat. effusione suis anguinis hominẽ cũ sua ꝓgenie re¬
dux̃: Quȩ uidelic& introductio. ñ solũ in his intelligenda ẽ. quiiã
exuti corporib inspeciȩ laetant᷑ incelis: uerũ &iam dehis ꝗ ad huc
gło dic̃: Q eũ ꝗuenit adme ñ eiciã foras: & p̃salmista Ipseds̃
ms̃ & salutaris is. susceptorms ñ mouebor amplius : Dicat᷑ ergo:
Quiuicerit: Faciã illũ colũnã intẽplodi. Acsidiceret᷑: Electoꝵ nu¬
merũ quẽ uictorẽ eẽ p̃nosco : mandatoꝵ meoꝵ p̃ceptis adstringet

Expanded text:
e populo. Primus enim homo ad imaginem Dei conditus, in paradisi deliciis est positus, quasi quaedam columna felicitatis, sed audiens diaboli vocem a paradisi felicitate ad aerumnam saeculi, et a quiete ad laborem exiit Quo scilicet ruente, nos quoque pariter ruimus, quo exeunte, nos quoque simul exivimus. Unde est Homo quidam descendebat ab Hierusalem in Jericho . Cujus miseriam intuens auctor humani generis, ad hoc unde exierat effusione sui sanguinis, hominem cum sua progenie reduxit. Quae videlicet introductio non solum in his intelligenda est, qui jam exuti corporibus in specie laetantur in coelis, verum etiam de his qui adhuc gelio dicit: Et eum qui venit ad me non ejiciam foras . Et Psalmista: Ipse Deus meus et salutaris meus, non movebor amplius . Dicatur ergo: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei; acsi diceretur: Electorum numerum quem victorem esse praenosco, mandatorum meorum praeceptis astringens
Abbreviated transcription (Latin):
ñsolũ st̃ quiq ꝑfectiores uxta qđ paulus dic̃. parus & iacobus &
iohannes ꝗ uidebant᷑ colũ ne eẽ a r̃: uerũ &iã & auditores illoꝵ
deantiquo hoste triumphantes. atq operationis firmitate pollen¬
tes: Unde & ipsa eccła generalit̃ ab apło columna& firmamentũ
ueritatis appellat᷑: Dic̃ ergo dñs: Qui uicerit. subaud̃ tẽptam̃ta
diabolica. & c̃cupiscentias mundanas. & delectationes carnis: faciã
at iacturã sed in suꝑ robore fortitudinis suȩ .i. exẽplo & doctrina.
eccłam sustineat: Qđ aut̃ dr̃. & foras ñ egrediet᷑ aplui. aꝑte cognos

Expanded text:
ores, juxta quod Paulus dicit: Petrus et Jacobus et Joannes qui videbantur columnae esse , etc., verum etiam auditores illorum, de antiquo hoste triumphantes, atque operationis firmitate pollentes. Unde et ipsa Ecclesia generaliter ab Apostolo columna et firmamentum veritatis appellatur. Dicit ergo Dominus: Qui vicerit, subaudis tentamenta diabolica, et concupiscentias mundanas, et delectationes carnis, faciam at jacturam, sed insuper robore fortitudinis suae, id est exemplo et doctrina Ecclesiam sustineat
Abbreviated transcription (Latin):
ã In hac sententia ostendit᷑: qm̃
remuneratio q̃ suꝑbientib aliꝗb iustodĩ iudicio aufert᷑. aliis misẽ¬
ricordit tribuit᷑: Cũ enĩ cestus sit dõ numerꝰ electoꝵ suoꝵ dũ alii
remunerationẽ sibi promissã obsui ꝑdunt neglegentiã. neilloꝵ
locꝰ uacuuꝰ remaneat: alii inlocũ eoꝵ subrogant᷑: Sic̃ uerbigã. gen¬
tes iudȩis in infidelitate ꝑmanentib in locũ illoꝵ substitutȩst̃ :

Expanded text:
 In hac sententia ostenditur, quantum remuneratio quae superbientibus aliquibus justo Dei judicio aufertur, aliis misericorditer tribuitur. Cum enim certus sit Deo numerus electorum suorum, dum alii remunerationem sibi promissam, ob sui perdunt negligentiam, ne illorum locus vacuus remaneat, alii in locum eorum subrogantur, sicut, verbi gratia, gentes Judaeis in infidelitate permanentibus in locum illorum subs
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dic̃. ñ ꝗ in manifesto iudeus neq quȩ incarne circũ cisio sed
ꝗ in abscondito iudeus & circũcisio ñ carnis sed sp̃s: Huiꝰ nominis
dignitatẽ tc̃ ꝑdidert̃: quando xp̃m negantes dixert̃. hunc nes¬
amꝑ unde sit : Eccefaciã illos ut ueniant gressib: fidei & adorent
Quimodo qr ñcredt̃ & eccłȩ opera ñ solũ ñuenerant᷑. sed&iã despi¬
ciunt : Etscient q ego dilexite. Tunc scient qđ xp̃s diligat eccle¬
siamsuam : quando ipsicũ ea una fuerint effecti eccła : Uinde per
ꝓphetã ad hierusalẽ dr̃: Uenient ad te curui filueoꝵ qui humiliaue

Expanded text:
s dicit : Non qui in manifesto Judaeus, non quae in carne circumcisio, sed qui in abscondito Judaeus, et circumcisio non carnis sed spiritus. Hujus nominis dignitatem tunc perdiderunt, quando Christum negantes dixerunt: Hunc nescimus unde sit . Ecce faciam illos ut veniant gressibus fidei et adorenqui modo, quia non credunt, et Ecclesiae opera non solum non venerantur, sed etiam despiciunt. Et scient quia ego dilexi te. Tunc scient quod Christus diligat Ecclesiam suam, quando ipsi cum ea una fuerint effecti Ecclesia. Unde per prophetam ad Jerusale
Abbreviated transcription (Latin):
quã ipsexp̃s aperit fidelib in se credentib & nemo claudit Clau¬
dit iudeis in infidelitate ꝑmanentib & nemo aperit: Hoc ostiũ¬
tc̃ ipsẽ redẽptor nr̃ primũ aperuit. quando postresurrectionem
atq in se adimpl&a q̃ scripta erant inlegemorsi & ꝓphecis apsalmis
edocuit: Quia modicã habes uirtutẽ. & seruasti uerbũ meu.¬

Expanded text:
quam ipse Christus aperit fidelibus in se credentibus, et nemo claudit. Clauquam ipse Christus aperit fidelibus in se credentibus, et nemo claudit. Claudit Judaeis in infidelitate permanentibus, et nemo aperit. Hoc ostium ipse Redemptor noster tunc primum aperuit, quando post resurrectionem atque in se adimpleta quae scripta erant in lege Moysi et prophetis et psalmis edocuit. Quia modicam habes virtutem, et servasti verbum meu
Abbreviated transcription (Latin):
mendax. solus aut̃ ds̃uerax: Clauem dauid deben intelligere
aut̃ qđ eadẽ clauis aperit. uł claudit: ipsũ intelligim⁊ dĩ & homi¬
nũ mediatorẽ. ꝑ quẽ ad uitã at̾̃nã q̃ ipseẽ intrame. ipsodocente.
quiait: Egosũ ostiũ: ꝑme siquis introierit saluabit᷑ & cet̃: Sic
enĩ ipseclauis simul&: ostiũ dr̃ sic̃ pastor ostiariũꝰ simul&: o¬
tiũ uocat᷑: Quare cũ clauis dauid ostiũ aperit. seipsũ utiq
tib patefactũ ÷: clausũ uero infidelib man&: Istud ostium
nemo potest claudere : cunpse xp̃s illud uult aperire: Undele
loquerent᷑ innomine itũ: ꝓtinꝰ illo os aperiente nemo potuit
claudere : Unde respondert̃. ñ possum⁊ q̃ uidime & auduum: ñ
loqui: Hlocasianis clausũ aperire tẽptauerant apł̃i. sedq eoclau¬
dente nemoaperit: ꝓhibuit eos sp̃s ittu. neinasialoquerentur
uerbũ dĩ: Siue ostiũ istud possum intelligere sacrã scripturã

Expanded text:
e autem quod eadem clavis aperit vel claudit, ipsum intelligimus Dei et hominum mediatorem, per quem ad vitam aeternam, quae ipse est, intramus, ipso docente, qui ait: Ego sum ostium: per me si quis introierit, salvabitur , etc. Sic enim ipse clavis et ostium dicitur, sicut pastor ostiarius simul et ostium vocatur. Quare cum clavis David ostium aperit, seipsum aperit tibus patefactum est, clausum vero infidelibus manet. Istud ostium nemo potest claudere cui ipse Christus illud vult aperire. Unde leloquerentur in nomine Jesu, protinus illo os aperiente, nemo poterat claudere. Unde responderunt: Non possumus quae vidimus et audivimus non loqui . Hoc Asianis clausum aperire tentaverant apostoli, sed quia, eo claudente, nemo aperit, prohibuit eos spiritus Jesu, ne in Asia loquerentur verbum Dei. Sive istud ostium possumus intelligere sacram Scripturam,
Abbreviated transcription (Latin):
seplus om̃ib: laborasse apłis: custossuȩ humilitatis. statĩ subnexuit
dics: Naut̃ ego : sed grãdĩ mecũ: & alibi: Om̃a inquit possũ in eo
ꝗme c̃fortat: Sic itaq dr̃ modicã habes uirtutẽ: tãquã diceret᷑. paruã
teputas habere uirtutẽ. sed in hoc magnã habes. qr me largientetenes
uerbũ fideimeȩ . & ñ negasti nom̃ meũ & ideo ꝑme multa potiusti
quiꝰ inc latis uirtutib ñtumiusti: Uelcerte modicã uirtutẽ hab&

Expanded text:
nibus laborasse apostolis, custos suae humilitatis statim subnexuit, dicens: Non autem ego, sed gratia Dei mecum . Et alibi: Omnia, inquit, possum in eo qui me confortat . Sic itaque dicitur: Modicam habes virtutem, tanquam diceretur: Parvam te putas habere virtutem, sed in hoc magnam habes, quia me largiente tenes verbum fidei meae, et non negasti nomen meum, et ideo per me multa potuisti, quia in collatis virtutibus non ti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ eas aut inmaculatas seruauert̃. autpostmaculas abluert̃ : Po¬
test &iã hȩc exhortationissententia &illis aptari ꝗ adhuc dia¬
bolicȩ dominationis iugo detenti. fidenecdũ fuert̃ uestiti: Hor
hostis. ꝑ lauacrũ regenerationis cȩlestis uitȩmundiciã. ab ipso in
quẽ credidert̃ ꝑcipiant: Et ñ delebo nom̃ ei delibrouite. hoc ÷
scribã nom̃ eiꝰ in librouitȩ : Sic enĩ dr̃ n delebo. tãquã diceret᷑

Expanded text:
qui eas aut immaculatas servaverunt, aut post maculas abluerunt. Poqui eas aut immaculatas servaverunt, aut post maculas abluerunt. Potest etiam haec exhortationis sententia et illis aptari, qui adhuc diabolicae dominationis jugo detenti, fide necdum fuerunt vestiti, horthostis per lavacrum regenerationis coelestis vitae munditiam ab ipso in quem crediderunt percipiant. Et non delebo nomen ejus de libro vitae. Hoc est, scribam nomen ejus in libro vitae. S
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: .s. qr mundi uł qr meadignitate c̃digni: Sed nũqͥd illi
desperandist ꝗ postbaptismũ maculis criminũ uitã coinquinan
Ñ utiq qr & illi sipenitentiã egerint lacrimarũ flaib prioris uitȩ
genera : sic st̃ & duo baptis mata: Hlaecitaq uestim̃ta. in aliis immacu¬
lataseruant᷑. in aliis postmaculas candidant᷑: quia & alii ut dictũ ÷
post lauacriundã nullũ crim̃ admittunt. & alii admissũ. peniten¬
tiȩ fletib abstergunt: Vndead monendi st̃ illi. nepost baptis mum
maculas criminis eidẽ suꝑ inducant : & hortandist̃ isti quib hoc
ontigit ut sinetarditate easdẽ maculas. lacrimarũ undis deluant:
Vnde in hac eadẽ apocalrͥpsi dr̃: Beatꝰ qͥcustodit uestim̃ta sua¬
nenudꝰ ambula: Quiuicerit sic uestietꝰ uestib albis: Acsialuis
uerb̵ diceret᷑. ꝗ prorecipiendis uestib cũ inimico fortit̃ dimica¬
uerit dimicans uicerit: itarursus eisdẽ indutꝰ splendebit. utilli

Expanded text:
undi, vel quia in ea dignitate condigni. Sed nunquid illi desperandi sunt, qui post baptismum maculis criminum vitam coinquinant? Non utique, quia et illi si poenitentiam egerint, lacrymarum fletibus prioris vitae genera, sic sunt duo baptismata. Haec itaque vestimenta in aliis immaculata servantur, in aliis post maculas candidantur, quia et alii, ut dictum est, post lavacri undam nullum crimen admittunt, et alii admissum poenitentiae fletibus abstergunt. Unde admonendi sunt illi, ut ne post baptismum maculas criminis easdem semper inducant; exhortandi sunt isti, quibus hoc contingit, ut sine tarditate easdem maculas lacrymarum undis diluant. Unde in hac eadem Apocalypsi dicitur: Beatus qui custodit vestimenta suane nudus ambulet . Qui vicerit sic vestietur vestibus albis. Acsi aliis verbis diceretur: Qui pro recipiendis vestibus cum inimico fortiter dimicaverit, dimicans vicerit, ita rursus eisdem indutus splendebit, ut illi
Abbreviated transcription (Latin):
Illius nom̃ corã patre suo xp̃s c̃fitebitur
infuturo : cuius ad probat operainp̃senti: Quȩ confessio. tẽcorã patre
& angłis eiꝰ implebit᷑ cũ ad dexterã positis dixerit iustis: uenite be¬
nedicti patris mei & c&̃: q̃ tunc abeo laudabilia inpublicũ profe¬
rentur: Hinc in euuangło idẽ dñs ait: Quime confessus suerit corã
hominib: confitebor & ego eũ corã patremeo ꝗẽ. incęł. &corã¬
Phila delphia uixta qđ¬
beatꝰ beda exponit. intp̃tat᷑ dilecto frat̃na: Quonomine uniuer¬
salis eccła designat᷑ : q̃ indilectione dĩ & ꝓximi uersat᷑ q̃q ad nõ¬
autbertũ ambrosium philadelphia int̾p̃tat᷑ saluans heredi¬
tatem dñi: Quo nomine ipsa quoq eccła & primit᷑. q̃ sem& ipsã
saluat. cũ infide & operebono ꝓfic̃: & auoluntate sui creatoris
nũ quã recedit: Ipsa ẽ enĩ dñi hereditas. dequa ꝑ psalmistam
patna ad siliũ uocedr̃ : Postula ame & dabotibi gentes heredi¬

Expanded text:
Illius nomen coram Patre suo Christus confitebitur in futuro, cujus approbat opera in praesenti. Quae confessio tunc coram Patre et angelis ejus implebitur, cum ad dexteram positis dixerit justis: Venite, benedicti Patris mei . Quae tunc ab eo laudabilis in publicum proferetur, cum in Evangelio idem Dominus dicit: Qui me confessus fuerit coram hominibPhiladelphia, juxta quod Beda exponit, interpretatur dilectio fraterna. Quo nomine universalis Ecclesia designatur, quae in dilectione Dei et proximi versatur, quaAnsbertum Ambrosium, Philadelphia interpretatur salvans haereditatem Domini. Quo nomine ipsa quoque Ecclesia exprimitur, quae semetipsam salvat cum in fide et opere bono proficit, et a voluntate sui Creatoris nunquam recedit. Ipsa est enim Domini haereditas, de qua per Psalmistam paterna ad Filium voce dicitur: Postula a me, et dabo tibi gentes haeredi
Abbreviated transcription (Latin):
& ambulabt mecũ. ⁊ cẽt ꝑ nomina: ipsos homines intelligeredebem
Ideo aut̃ nomina ponit. ut ostendat senonsolũ numerũ. sed &iã
incelo: Habes pauca nomina .i. paucos homines cõparatione ceteroꝵ
criminib: & inmundiciȩ carnis deseruientiũ : Quiñ inquinauert̃ uesti
menta sua. hocẽ. uestẽ baptismatis. uestẽ scilic& in mortalitatis
atq. innocentiȩ: Istast̃ nimirũ uestim̃ta. quib diabolus in para diso
primũ hominẽ expoliauit. tum sibi hunc ꝑpeccati c̃sensũ strauit:
Quib uestim̃tis tẽ homo ornatꝰ extitit : cũ ꝑimmolationẽ uitulisa¬
ginati iunior filius patri rec̃ciliatꝰ. prima stola rursus indiumeruit:
hinc paulus dic̃: Exuentes uos ueterẽ hominẽ : induiteeũ ꝗrenouat᷑

Expanded text:
 sunt. Per nomina ipsos homines intelligere debemus. Ideo autem nomina ponit, ut ostendat se non solum numerum, sed etiam in coelo . Habes pauca nomina, id est paucos homines comparatione caeterorum, criminibus et immunditiae carnis deservientium, qem baptismatis, vestem scilicet immortalitatis atque innocentiae. Ista sunt nimirum vestimenta, quibus diabolus in paradiso primum hominem exspoliavit, cum sibi hunc per peccati consensum stravit. Quibus vestimentis tunc homo ornatus exstitit, cum per immolationem vituli saginati, junior filius patri reconciliatus, prima stola rursus indui meruit. Hinc Paulus dicit: Exuentes veterem hominem cum actibus suis, et
Abbreviated transcription (Latin):
rabilit ꝓuid& & mala sollertercau&: Uigilat: ꝗec his ꝙ̃ gerit. ñ
humanã laudẽ . seddĩ głam reꝗrit: Siergo ñ uigilaueris ut solo
conditoris amore cuncta ꝑagas. si neglegentiarũ torpores ateñ
exciisseris. atq aduentũ suꝑni iudicis p̃stolaristudueris ueniã adt
tãqua fur .i. subito & insperate: Vndeseꝗt᷑: Etnescies quando
ueniã:. Sicut enĩ fur inprouisus adueniens dormientes iugulat
& bonailloꝵ dep̃cdatur: siccelestis iuidex ł cotidies pecialit̃ quib: dã
reprobis insperatꝰ occurrit. eosq afelicitate p̃sentis scłi inpenitentes
anĩ ad uersionis sententia ꝑ imit. uł generalit̃ indie iudicu hoc
facturꝰ ÷ quando repenteueniens adiudiciũ. om̃s rȩꝓbos dãpmabit.

Expanded text:
rabiliter providet, et mala solerter cavet. Vigilat qui ex iis quae gerit non humanam laudem, sed Dei gloriam requirit. Si ergo non vigilaveris, ut solo conditoris amore cuncta peragas, si negligentiarum torpores a te non excusseris, atque adventum superni judicis praestolari non studueris, veniam ad te tanquam fur, id est subito et insperato. Unde sequitur: Et nescies quando veniam. Sicut enim fur improviso adveniens, dormientes jugulat, et bona illorum depraedatur: sic coelestis judex vel quotidie specialiter quibusdam reprobis insperatus occurrit, eosque a felicitate praesentis saeculi impoenitentes animadversionis sententia perimit: vel generaliter in die judicii hoc facturus est, quando repente veniens ad judicium, omnes reprobos damnabit,
Abbreviated transcription (Latin):
opera. scilic& utgloriã requiras humanã. suus ut ad mercedẽ
retributionis ipsa operaperueniant: Uelinmente habe qualit̃
acceperis & audieris : qr si om̃ib uirtutib habundaueris. cari

Expanded text:
opera, scilicet ut gloriam requiras humanam, si vis ut ad mercedem opera, scilicet ut gloriam requiras humanam, si vis ut ad mercedem retributionis ipsa opera perveniant, vel in mente habe qualiter acceperis et audieris, quia si omnibus virtutibus abundaveris, chari
Abbreviated transcription (Latin):
operat᷑ exterius. humanã głam q̃rit ꝑ elationẽm̃tis : Hlinc in
euuangło dr̃: Sioculus tuuꝰ fuerit simpl&: totũ corpꝰ tuũ lucidũ
erit: Siaut̃ nequã fuerit: &lã corpꝰ tuũ tenebrosũerit: Cuncta
aut̃ hȩc qͣ subduplici intellecti discussim⁊: posst̃ dehis intelligi
qui sinecaritate uirtutes reliquas habere seiactant: Notandũ uero
dic̃ ꝑ humanitatẽ. quã e nob atq. pronob assũpsit: Scđm quã &iã
ergo habe qualit̃ acceperis & audieris:
Hlaec sententia singulis superioris intelligentiȩ c̃gruit sensibus :
& illis enĩ potest aptariꝗreliqͥs uirtutib iugent. sed uno facinore
operationis genimina pariant. ñ tam̃ ad perfectonẽ ꝑducunt: Dica¬
t᷑ ergo : Inm̃te habequalit̃ acceperis a scĩs p̃dicatorib & qualit̃
uliri qr siquis totã legẽ seruauerit. offendat aut̃ in uno: factꝰ:
om̃iũ reus: Uel inmente habe. ut praua lntentio ñp̃cedat iurtutũ

Expanded text:
operatur exterius humanam gloriam per elationem quaerit. Hinc in Evangelio dicitur: Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum lucidum erit . Si autem nequam fuerit, etiam corpus tuum tenebrosum erit. Cuncta autem haec quae sub duplici intellectu discussimus, possunt de his intelligi, qui sine charitate virtutes reliquas habere se jactant. Notandum vero dicit per humanitatem, quam ex nobis atque pro nobis assumpsit, secundum quam etiam ergo habe qualiter acceperis et audieris. Haec sententia singulis superioris intelligentiae congruit sensibus: et illis enim potest aptari, qui reliquis virtutibus vigent, sed uno facinore charitas, licet operationis genimina pareant, non tamen ad perfectionem perducant. Dicatur ergo: In mente habe qualiter acceperis a sanctis praedicatoribus, et qualiter audieris, quia si quis totam legem servaverit, offenderit autem in uno, factus est omnium reus ; vel in mente habe, ut prava intentio non praecedat virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
tinã uincentib: dare seprofitetur : i. semet ipsũ. & głam futurȩ
resurrectionis : Qđ tc̃ implebit᷑ : quando qui inmonum̃tisst̃ audi¬
entuocẽ filudĩ. & configuratũ corporiclaritatis suȩ. corpꝰ humi¬
litatis nr̃ȩ reformabit: Mlortalitatis & enĩ tenebris. resurrecti¬
one infulgente depressis. quasi ꝗdã lucifer apparebit. ꝗꝑfectũ
Sardis u sup̃ dictũ ẽ : intp̃tat᷑ principi pulchritudinis. aptasubaud
atq ornata: Ethic quoq dicendum. quia sic̃ superius ex habun¬

Expanded text:
tinam vincentibus se dare profitetur, id est semetipsum et gloriam futurae tinam vincentibus se dare profitetur, id est semetipsum et gloriam futurae onumentis sunt audient vocem Filii Dei, et configuratum corpori claritatis suae, corpus humilitatis nostrae reformabit . Mortalitatis etenim tenebris resurrectione fulgente depressis, quasi quidam lucifer apparebit, quae perfectum Sardis, ut supra dictum est, interpretatur principi pulchritudinis, apta subaudis atque ornata. Et hic quoque dicendum, quia sicut superius ex abun
Abbreviated transcription (Latin):
eccesic̃ lutũ inmanufiguli. sicuos in manumea: Hinc &iã alibi
monstrat aduentũ: Spũalit̃ stellamatutina xp̃s intelligitur.
qui surgens amortuis tenebras huiꝰ scłi fugauit. & lucefidei
totũ repleuit mundũ. & fulgõresui luminis. illuminauit tenebras
nr̃ȩmortalitatis: De hac stella: parus fidelib dic̃: Donec dies in¬
lucescat: & lucifer oriat᷑ incordib uris : Nam inscriptura sacra
cũ singulari numero stellamatutina ponitur: ꝑ hanc homo xp̃sitis
siguratur: Cumuero pluralit̾̃ astramatutina int̾ serunt᷑: angelicã
creaturã designant: Undeest: Cum melaudarent᷑. astramatuti¬
na : Sed&cũ simplicit᷑ ac sine additamento stellȩ ponunt᷑: doctores
eccłȩ ñnumquã sprimunt: Uindeest: Quidoctifuerint : fulgebunt
sicut stellȩ sirmamenti: Xp̃s itaq uiuuꝰ apparens postmortẽ. ma¬
tutina nob̵ stella factus ẽ : quiadũ insemet ipso e&emplũ nob̵ resur¬
rectionis p̃buit. q̃ lux sequeretur indicauit: Stellã ergomatu¬

Expanded text:
Ecce sicut lutum in manu figuli, sic vos in manu mea . Hinc etiam alibi monstrat adventum. Spiritualis stella matutina Christus intelligitur, qui surgens a mortuis tenebras hujus saeculi fugavit, et luce fidei totum replevit mundum, et fulgore sui luminis illuminavit tenebras nostrae mortalitatis. De hac stella Petrus fidelibus dicit: Donec dies illucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris . Nam in Scriptura sacra cum singulari numero stella matutina ponitur, per hanc homo Christus figuratur. Cum vero pluraliter astra matutina interseruntur, angelicae creaturae designantur. Unde est: Cum me laudarent simul astra matutina . Sed et cum simpliciter ac sine additamento stellae ponuntur, doctores Ecclesiae nonnunquam exprimuntur; unde est: Qui docti fuerint fulgebunt sicut stellae firmamenti . Christus itaque apparens vivus post mortem matutina nobis stella factus est, quia dum in semetipso exemplum nobis resurrectionis praebuit, quae lux sequeretur indicavit. Stellam ergo matu
Abbreviated transcription (Latin):
Et quimechant cũta. hoc est qui fornicationẽ illiuꝰ quocũꝙ.
modo imitant᷑: ert intribulatione maxi. postmortẽ carnis. ubi
uermis eoꝵ ñmoriet᷑. &ignis nͭextinguetur : & hocideo. quia paeni¬
tentiã agereneglegunt. donec eis repentidus suꝑueniat interitꝰ:
Porro silu scđm p̃cedentẽ sententiã. ł imitatores maloꝵ intelli¬
guntur. ł opera illoꝵ ꝑuersa: Quȩtẽ dabuntꝰ in mortẽ : quando post
laticiã tẽporalẽ. ꝓ his miseripeccatores ꝑp&uis tormentis tra¬
dentur cruciandi. dũ ꝑ inpunitatẽ scelerũ. ad mortẽ ꝑ uenerint
animarũ : Quocontra electi affligunt᷑ hic: ut post modũ laetent᷑.
Etinhac apocalipsi: Ego quos amo arguo & castigo:
Prosperant᷑ siquidẽ ad tẽpꝰ iniqui. ȩt̃na morte plectendi: affli¬
gunt᷑ ad modicũ electi ꝑ ennib bonis uegetandi: Dic̃ ergo
Quos amo arguo &casti ꝑ flagellascilic& corporis : perdãpnum

Expanded text:
Et qui moechantur cum ea, hoc est qui fornicationem illius quocunque Et qui moechantur cum ea, hoc est qui fornicationem illius quocunque modo imitantur, erunt in tribulatione maxima post mortem carnis, ubi vermis eotentiam agere negligunt, donec eis repentinus superveniat interitus. Porro filii secundum praecedentem sententiam, vel imitatores malorum intelliguntur, vel opera illorum perversa quae tunc dabuntur in mortem, quando post laetitiam temporalem pro his miseri peccatores perpetuis tormentis tradentur cruciandi, dum per impunitatem scelerum ad mortem pervenerint animarum. Quo contra electi affliguntur hic, ut postmodum laetentur. et in hac Apocalypsi: Ego quos amo, arguo et castigo . Prosperantur siquidem ad tempus iniqui aeterna morte plectendi: affliguntur ad modicum electi, perennibus bonis vegetandi. Dicit ergo, quos amo, arguo et castigo, per flagella scilicet corporis, per damna
Abbreviated transcription (Latin):
intribulationemaxima. hoc ẽ. in aucm̃tũ peccatoꝵ perquȩ uenturi
sunt admaximã tribulationẽ gehennȩ: Quasienĩ q̃dã st̃ peccatoꝵ
supplicia. ipsa uitioꝵ increm̃ta & hocsiet: nisipenitentiã egerit
ab operib suis: Dũ enĩ peccatores quidã deꝑpetratis criminib
nolunt agerepoenitentiã: sit ut ad aliaruant crimina oiã graui¬
ora: Unde paulus dequibus dã am̃ cognoscentib & ñ glorisicantib
dicit: Ept̃ qđ tradidit illos ds̃ inrȩꝓbũ sensũ. ut faciant q̃ ñcon¬
ueniunt: Et filios e imitatores illiuꝰ incficiam inmorte
Nonistam communẽ hicmortẽ debem accipere. quamoriunt᷑
a iisti: sedillam q̃ postmortẽ corporis sequitur animã .i. dãpna¬
tionẽ ꝑpauam: Nã & ꝑlectũ quoie zabel mitti cõminat᷑ de t̃na
pena potest intellegi q̃ miseri reprobicruciandi gadentur:

Expanded text:
in tribulatione maxima erunt, hoc est in augmentum peccatorum, per quod venturi in tribulatione maxima erunt, hoc est in augmentum peccatorum, per quod venturi sunt ad maximam tribulationem gehennae. Quasi enim quaedam sunt peccatorum supplicia, ipsa vitiorum incrementa, et hoc fiet nisi poenitentiam egerint ab operibus suis. Dum enim peccatores quidam de perpetratis criminibus nolunt agere poenitentiam, fit ut ad alia ruant etiam crimina graviora. Unde Paulus de quibusdam Deum cognoscentibus et non glorificantibus dicit: Propter quod tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut faciant quae non conveniunt . Et filios ejus imitatores illius interficiam in mortem. Non enim istam communem hic mortem debemus accipere, qua moriuntur et justi, sed illam quae post mortem corporis sequitur animam, id est damnationem perpetuam. Nam et per lectum quo Jezabel mitti comminatur, aeterna poena potest intelligi, qua miseri et reprobi cruciandi tradentur.
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ genꝰ inspecies ucostendat᷑ quib: succensib totũ corpus diaboli
ꝓsiciat. quib incrementis eiꝰ soboles coalescat: E lectũ autem
quo ie z abel cũ sius om̃ib ponit᷑: intelligit᷑ audaciaa securitas
escat. sedut languescat. ut frenesim sustmeat. quatins ea iam
dicat ł agat q̃ alu audire erubescant: Sepeenĩ iustodĩ iudicio
ꝓpt̃ peccata p̃terita. homines admaiora ruunt facinora Dũ que
sinetimore. Audacter peccant : quas uinlecto .i. inpeccandi securi¬
tate quiescunt: Inquasecuritate ds̃ eos ponere dr̃: quia iusto iu¬
dicio ꝑmittit utibi ponant᷑: Tale est &illud Indurauit dñs cor
pharaonis .i. ñ emolliuit : Sic & hic dr̃ ponoeã in lectu. id ÷ ñrega¬
ham illam. sed permittã ꝓpt̃ trans acta peccata libere. &sineti¬
more peccare : Pe uimechau cũ ea. hoc t cũ seipsis. quia sic̃ supͣ¬
dictum est quod est meretrix hoc sunt &illi quicũ ea fornicantur:

Expanded text:
in species, ut ostendatur quibus successibus totum corpus diaboli oficiat, quibus incrementis coalescat. Perfectum autem quo Jezabel cum suis omnibus ponitur, intelligitur audacia et securitas escat, sed ut febre languescat, ut phrenesim sustineat, quatenus ea jam dicat, vel agat, quae alii audire erubescant. Saepe enim justo Dei judicio propter peccata praeterita homines ad majora ruunt facinora, dumque sine timore audacter peccant, quasi in lecto, id est, in peccandi securitate quiescunt. In qua securitate Deus eos ponere dicitur, quia justo judicio permittitur ut ibi ponantur; tale est et illud: Induravit Dominus cor Pharaonis , id est non emollivit. Sic et hic dicitur: Pono eam in lecto, id est non retraham illam, sed permittam, propter transacta peccata, libere et sine timore peccare, et qui moechantur cum ea, id est cum seipsis, quia supdictum est quod est meretrix. Hoc sunt illi qui cum ea fornicantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Neq ex alia substantia dspat̾ genuit filiũ: sed exseipso ueluti
c̃siliũ generat᷑ inmente: Nã qđ dic̃ salomon ex personaxp̃i. dñs
possedit me ininitio uiarũ suarũ .i. in principio actionũ suarũ
antequã quicquã faceret : talit̾ ÷ intellegendũ. qđ ds pater
anteonẽm creaturã. tã humanã quã angłicã suã possederit sa

Expanded text:
neque ex alia substantia Deus Pater genuit Filium, sed ex seipso, veluti neque ex alia substantia Deus Pater genuit Filium, sed ex seipso, veluti consilium generatur in mente. Nam quod dicit Salomon ex persona Christi: Dominus possedit me in initio viarum suarum, id est, in principio actionum suarum; antequam quidquam faceret, taliter est intelligendum, quod Deus pater omnem creaturam tam humanam quam angelicam sua possideret sa
Abbreviated transcription (Latin):
tiunt᷑: Filius enĩdĩ ipseẽ sapientia dicente paulo xp̃m dĩ uirtutẽ
&dĩsapientiã : & psalmista addm̃ patrẽ: Omã insapientia fecistis
Cumergo ipse sit sapientia patris. & istiaffirmant eũ creatũ intẽpr̃.
atq ideo dict̃ qrerattẽpꝰ quando ñerat. ꝓpt̃ hoc uidelic& qđ ꝑsalo¬
monẽ ipsadĩ sapientia dic̃ dñs possedit me ł ereauit. scđm quod
aliatrans latio hab&. ininitio uiarũ suarũ . Si hoc uerũ ÷ utiq
qđ nefas ẽ. cogitare. ds̃ pat̃ stultus erat antequã suã sapientiã
generar&. & certe ipsinegare ñ posst̃ qđ ipsesit dĩsapientia sic̃
apłs dic̃ : Ideoq illis stultissimis hominib: &ratione carentib
dicendũ ẽ: Sids̃ stultꝰ erat. undeergo tã sapient̃ om̃a condidit :¬
& nos quẽ ad modũ creauit. sulle antequã crearetꝰ sine sapientia
suit. ut pote insipiens & nesciens quid faceret: Nergo ipsa sapi¬
entia creata ÷ apatre. sed antequã cunctafierent erat cũ patre :

Expanded text:
ente Paulo, Christum Dei virtutem et Dei sapientiam. Et Apostolus ad Deum Patrem: Omnia in sapientia fecisti . Cum ergo ipse sit sapientia Patris, et isti affirmant eum creatum in tempore, atque ideo dicunt quia erat tempus quando non erat. Propter hoc videlicet quod per Salomonem ipsa Dei sapientia dicit: Dominus possedit me, vel creavit, secundum quod alia translatio habet, in initio viarum . Si hoc verum est, utique quod nefas est cogitare, Deus Pater stultus erat, antequam sapientiam suam generaret. Certe ipsi negare non possunt quod ipse sit Dei sapientia, sicut Apostolus ait . Ideoque illis stultissimis hominibus et ratione carentibus dicendum est: Si Deus stultus erat, unde ergo tam sapienter omnia condidit? Et nos quemadmodum creavit, si ille antequam crearetur sine sapientia fuit, utpote insipiens et nesciens quid faceret? Non ergo ipsa sapientia creata est a Patre, sed antequam cuncta fierent, erat cum Patre,