comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recundia ꝑfecimꝰ. eodẽ suadente saltm
ũbis erubescimꝰ c̾fiteri : ⁊ corã homine
qͥ similis nr̃iẽ . cisdẽq fortasse passionib
subiacet. c̃fundim᷑ dicere. qđ corã dõ qͥ
om̃a inspicit. absq ullo m̃tis rubore cõ¬
mutere ñ formidauimus decestatione
detestanda. Sponte gͦ fateam᷑: qđ nullo
cogente cõmisimꝰ. Si uͦ nos nr̃a scelera
celauerimꝰ: ab illo manifestabunt᷑. qͥ &
accusator. ẽ. peccati. ⁊ incentor. Ipse enĩ
hic nos ut peccemꝰ instigat: ipse cũ pecca¬
uerimꝰ accusat. Sigͦ in hac uita pͣueniamꝰ
eũ: ⁊ ipsi nr̃i sceleris accusatores sumꝰ :
neqͥtias diaboli inimici nr̃i ⁊ accusato¬
ris effugiemꝰ. paulo teste qͥait. Si nosmet.¬
ipsos iudicaremꝰ: ñutiq diudicaremur:¬
idens aut̃ eũ sacerdo uerecundantẽ : rursũ
ꝓseqͣtur. Fortassis carissime ñ om̃a quae
gessisti ad memoriã modo ueniunt.
igo te int̾rogabo. tu caue ne diabolo su¬

Expanded text:
recundia perfecimus, eodem suadente saltem recundia perfecimus, eodem suadente saltem verbis erubescimus confiteri, et coram homine qui similis nostri est, eisdemque fortasse passionibus subjacet, confundimur dicere quod coram Deo, qui omnia inspicit, absque ullo mentis rubore committere non formidavimus, detrectatione detestanda. Sponte ergo fateamur, quod nullo cogente commisimus. Si vero nos nostra scelera celaverimus, ab illo manifestabuntur qui et accusator est peccati et incentor. Ipse enim hic nos ut peccemus instigat, ipse cum peccaverimus accusat; si ergo in hac vita preveniamus eum, et ipsi nostri sceleris accusatores simus, nequitias diaboli inimici nostri, et accusatoris effugiemus, Paulo teste, qui ait: « Si nosmetipsos judicaremus, non utique dijudicaremurVidens autem eum sacerdos verecundantem, rursus prosequatur: Fortasse, charissime, non omnia quae gessisti ad memoriam modo veniunt. Ego te interrogabo. Tu cave ne diabolo su
Abbreviated transcription (Latin):
r̃. Credo. Credis qđ istȩ tresꝑsonȩ. unꝰ ds̃
sit: R Credo. Credis qđ in ipsa ista
iudicu. ⁊ reciꝑe siue bonũ siue malũ qđ
gessisti: R. Credo. Uis dimittere illis
peccata qͥ in te peccauer̃. dño dicente: si
ñ remiseritis hominib peccata eoꝵ. nec
ETRIURE AS EO DILIGINT̃SI EST INCISIUOSUS.
aut suo seniori infidelis ⁊ siñ uult incestũ
dimittere: ñ potes ei dare pęnitentiam.
Si aut̃ uult: potes. His p̾missis: pęniten E¬
tẽ alloqͥ affectuose deb& sacerdos hisũbi.
Erat̃. noli erubescere peccata tua c̾siteri:
riã ⁊ ego peccator sũ: ⁊ fortassis peiora gͤł¬
quã tu feceris habeo facta. Hȩc idcirco:
ãmoneo: qr usitatũ humani generis uitiũ
ẽ ut beatꝰ Gregorius dic̃ ⁊ labendo peccatũ
comietere : ⁊ cõmissũ ñ c̃fitendo ꝓdere.
Gnegando defendere: atq c̃uictũ. defen¬
dendo multiplicare. Et qͥ diabolo insti¬
gante nefanda crimina ꝑpetrare ñ me¬
tuimꝰ: hȩc eadẽ quȩ opere absq ulla ue.¬

Expanded text:
. Credo.--Credis quod istae tres personae unus Deus sit? Resp. Credo.--Credis quod in ipsa ista judicii et recipere sive bonum sive malum quod gessisti? Credo.--Vis dimittere illis peccata qui in te peccaverunt, Domino dicente: Si non remiseritis hominibus peccata eorum, nec equire ab eo diligenter si est incestuosus, aut suo seniori infidelis. Et si non vult incestum dimittere, non potes ei dare poenitentiam. Si autem vult, potes. His praemissis, poenitentem alloqui affectuose debet sFrater, noli erubescere peccata tua confiteri, nam et ego peccator sum, et fortassis pejora quam tu feceris habeo facta. Haec idcirco admoneo, quia usitatum humani generis vitium est, ut beatus Gregorius dicit, et labendo peccatum committere, et commissum non confitendo prodere, sed negando defendere, atque convictum defendendo multiplicare. Et qui diabolo instigante nefanda crimina perpetrare non metuimus, haec eadem, quae opere absque ulla ve
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ multa uidęt dormiendo. quȩ nũquã
uiderat uigilando: Quis uͦ tã stultus &
hebessit. qͥ hȩc om̃a quȩ in solo sp̃u fiunt.
etiã in corpore accidere arbitret᷑: Cũ
ezechiel ꝓpħa uisiones dñi in sp̃u ñ in
se dicere raptũ in corpore. Omnib itaq
publice annuntiandũ ẽ: qđ qͥ talia &
his similia credit. fidẽ ꝑdit: ⁊ qͥ fidem
rectã in dõ ñ habet. hic ñ ẽ eiꝰ. s illius
inquẽ credit. id diaboli. Nã de dño
sine ipso factũ ẽ nihil. Si credidisti
Obseruasti excubias funeris. id int̾fuisti
uigiliis cadauerũ mortuoꝵ ubi xp̃ianoꝵ
corpora ritu paganoꝵ custodiebant᷑. &¬
cantasti ibi diabolica carmina. ⁊ fecisti
ibi saltationes qͣs pagani diabolo docente
ad inuener̃. ⁊ ibi bibisti. i kachinnis ora
dissolusti. ⁊ oi pietate: i affectu caritatᷤᷤ
pꝰposito. qͣsi de frat̾na morte exultare¬

Expanded text:
et multa videt dormiendo, quae nunquam et multa videt dormiendo, quae nunquam viderat vigilando? Quis vero tam stultus et hebes sit, qui haec omnia quae in solo spiritu fiunt, etiam in corpore accidere arbitretur, cum Ezechiel propheta visiones Domini in spiritu non in se dicere raptum in corpore? . Omnibus itaque publice annuntiandum est, quod qui talia et his similia credit, fidem perdit, et qui fidem rectam in Deo non habet, hic non est ejus, sed illius in quem credit, id est diaboli. Nsine ipso factum est nihil. » Si credidisti as. Observasti excubias funeris, id est interfuisti vigiliis cadaverum mortuorum ubi Christianorum corpora ritu paganorum custodiebantur, et cantasti ibi diabolica carmina, et fecisti ibi saltationes quas pagani diabolo docente adinvenerunt; et ibi bibisti, et cachinnis ora dissolvisti, et, omni pietate et affectu charitatis postposito, quasi de fraterna morte ex
Abbreviated transcription (Latin):
qđ quȩdã sceleratȩ mulieres retro post
satanan c̃uersȩ. demonũ inlusionib &
fantasmatib seductȩ credunt. ⁊ ꝓsitent᷑
se noct᷑nis horis cũ diana paganoꝵ dea.
eqͥtare suꝑ qͣsdã bestias. ⁊ multa t̾rarum¬
spatia in tẽpestȩ noctis silentio ptͣnsire.
⁊ certis noctib ad eiꝰ seruitiũ euocari :
Sutinã hȩ solȩ in ꝑfidia sua perissent.
iñ multos secũ in infirmitatis interitũ
ꝑtraxissent. Nã innumera multitudo
hac falsa opinione decepta. hȩc ueracͬe
credit. ⁊ credendo arecta fide deuiat.
linerrore paganoꝵ uoluit᷑ : cũ aliquid
diuinitatis aut numinis extraunũ dm̃¬
indiu̾sarũ ꝑsonarũ species atq similitu¬
dines.⁊m̃tẽ quã captiuã tenet. in somnis
deludens: mͦ lȩta. mͦ tristia. mͦ cognitas.
mͦ in cognitas ꝑsonas ostendens. ꝑ deuia
infidelis mens. hȩc ñ in animo. ħ in cor¬
pore euenire opinat᷑. Quis enĩ ñ insoni
⁊ nocturnis uisionib extraseipsũ educit᷑.

Expanded text:
 quaedam sceleratae mulieres retro post satanam conversae, daemonum illusionibus et phantasmatibus seductae, credunt et profitentur, se nocturnis horis cum Diana dea paganorumequitare super quasdam bestias, et multarspatia intempeste noctis silentio pertransire, t certis noctibus ad eius servitium evocari. Sed utinam he sole in perfidia sua periissent et non multos secum ad infidelitatis interitum pertraxissent. Nam et innumera multitudo, hac falsa opinione decepta, hec vera esse credunt et credendo a recta fide deviant et errore paganorum involvuntur, cum aliquid divinitatis aut numinis extra unum din diversarum personarum species atque similitudines et mentem quam captivam tenet in somnis deludens, modo leta, modo tristia, modo cognitas, modo incognitas personas ostendens, per quedam infidelis mens haec non in animo, sed in corpore evenire opinatur. Quis enim non in somnis et nocturnis visionibus extra seipsum educitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ecisti parricidiũ. id int̾fecisti patrẽ.
matrẽ. fratrẽ. sororẽ. patruũ. auunculũ.
mat̾terã. amitã. aut aliqđ tale fecisti:
sicasu ñ sponte. neq in ira tua ꝑcutere
uoluisti. ẜ casu euenit : ut homicidium
sponte cõmissũ pęnitere debes. Si autẽ
ex industria. ⁊ in ira tua fecisti: istud
obseruare debes. ut ꝑunius anni cutulũs
ante fores basilicȩ orans dñi clem̃tiã
ꝑseueres. Cõpleto anni circulo: intro.¬
usq dũ unius anni spatiũ finiat᷑. stes.¬

Expanded text:
fecisti patrem, matrem, fratrem, sororem, patruum, avunculum, materteram, amitam, vel aliquod tale fecisti? si casu, non sponte, neque in ira tua percutere voluisti, sed casu evenit, ut homicidium sponte commissum poenitere debes. Si autem ex industria, et in ira tua fecisti, istud observare debes, ut per unius anni circulum ante fores basilicae orantes Domini clementiam perseverent. Completo vero anni circulo introusque dum unius anni spatium finiatur. Ste
Abbreviated transcription (Latin):
Iñe ds̃ om̃ps. ꝓpitius estomͥ peccatori: ut
condigne tͥ possĩ gr̃as agere. qͥ me indignũ
ꝓpt̾ tuã miscđiam ministrũ fecisti officu
sacerdotalis: ⁊ me exiguũ humileq me.¬
diatorẽ c̃stitusti ad orandũ ⁊ ad int̾ce.
Ideoq dominator dñe. qͥ om̃s homines
uis saluos fieri. ⁊ ad agnitionẽ ueritatis
uenire. qͥ ñ uis mortẽ peccatoꝵ. s ut
c̃uertant᷑ ⁊ uiuant . Suscipe orationẽ
meã quã fundo ante c̃spectũ clem̃tiȩ
tuȩ ꝓ famulis ⁊ famulab tuis. qͥ adpę¬
nitentiã uener̃. ut des illis sp̃m cõpunc¬
tionis: ut resipiscant a diaboli laqueis
a qͥb adstricti tenent᷑. ⁊ ad te ꝑ c̃dignã
satisfactionẽ reuertantur: ꝑ eund̾ dñm.¬

Expanded text:
potens, propitius esto mihi peccatori, ut condigne tibi possim gratias agere, qui me indignum propter tuam misericordiam ministrum fecisti officii sacerdotalis, et me exiguum humilemque mediatorem constituideoque dominator Domine, qui omnes homines vis salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire, qui non vis moconvertantur et vivant, suscipe orationem meam, quam fundo ante conspectum clementiae tuae pro famulis et famulabus tuis qui ad poenitentiam venerunt, ut des illis spiritum compunctionis, ut resipiscant a diaboli laqueis, a quo adstricti tenentur, et ad te per condignam satisfactionem revertantur per eumdem Dom
Abbreviated transcription (Latin):
& int᷑ se ualde discrepantia. et¬
pęne nullius auctoritate suffulta
suit discerni Und̾e fit plerumq
ut c̃fugientib ad remediũ pęniten¬
tiȩ tã ꝓlibro ⁊ c̃ fusiont. quã etiã
pbroꝵẜ ignorantia: nullatenus ua

Expanded text:
 inter se discrepantia et nullius auctoritate suffulta, sint discerni. Unde fit, ut concurrentibus ad remedium poenitentiae, tam pro librorum confusione quam etiam pro i
Abbreviated transcription (Latin):
siue bos. siue asinꝰ. siue ouis: duplũ restitu&:¬
De seruo. qui fugerit dominũ suum.:
Ex epła hieronimi ad pacasiũ alexan¬
drinũ. De seruo qͥ fugerit dominum
suũ int̾rogabas. sulle in illa fuga mor-¬
tuus fuerit. utrũ liceret ꝓeo orare: an
ñ. Hoc indiuinis libris ñ inuenimꝰ ꝓ¬
hibitũ. s tam̃ scimꝰ ab apłis firmit̾ p̃cep¬
tũ: ut serui subditi sint in õi timore
dominis. ñ tantũ bonis ⁊ modestis: sed
etiã discolis. Et ingangrensi c̃cilio. ita
scriptũ ẽ. Si qͥs seruũ sup p̃textudiuini
cultꝰ doceat do̾minũ ꝓpriũ c̃tẽpnere.
ut discedat ab eiꝰ obseqiuio: anathema sit.
Vnde dat᷑ intellegi. qđ si ille anathema
meruit qͥdocet seruũ ꝓpͥũ dominũ con¬
tẽpnere: ⁊ abeiꝰ obseqͥorecedere. qͣntoma¬
coactus crudelitate dominisui De cle.

Expanded text:
siue bos siue asinus siue ouis, duplum restitusiue bos siue asinus siue ouis, duplum restituDe servo qui fugerit Dominum suum. Ex epistola Hieronymi, ad Pacasium Alexandrinum. De servo qui fugerit dominum suum interrogabas, si ille in illa fuga mortuus fuerit, utrum liceret pro eo orare, an non. Hoc in divinis libris non invenimus prohibitum, sed tamen scimus ab apostolis firmiter praeceptum, ut servi subditi sint in omni timore dominis: non tantum bonis et modestis, sed etiam discolis. Et in Gangrensi concilio ita scriptum est: Si quis servum sub praetextu divini cultus doceat dominum proprium contemnere, ut discedat ab ejus obsequio, anathema sit. Unde datur intelligi quod si ille anathema meruit, qui docet servum proprium dominum contemnere et ab ejus obsequio recedere, quanto masitatem fugit, coactus crudelitate domini sui.
Abbreviated transcription (Latin):
captꝰ in p̃da : absq occisione potest cõ
ȩccłam. lanea ueste induti. ab ȩscis &
potib qͥ int̾dicti sunt: a thoro agladio.
⁊ eqͥtatu se abstineant. In .iii.uͣ. feria &
sabbato : aliqͦ genere leguminũ. ł holerũ.
⁊ pomis. paruisq pisciculis. cũ mediocri
ceruisia uicissim utant᷑ ⁊ tẽperate. Sin
aut̃ aueridicis cõꝓbat᷑ testib. qđ sine
odii meditatione se suaq liberando
diaboli mẽbra int̾ficiunt. ⁊ capi non
poterant: pȩnitentia ꝓhomicidio eis
ñ iniungimꝰ. nisi ipsi uoluerint aliqͥd
qđ humanitatis ẽ facere. & si pb̃r. ẽ:
ñ deponat᷑. cunctis tam̃ uitȩ suȩ dieb
i infringens fur domũ siue effodi¬
ens fuerit inuentꝰ: laccepto uulnere
mortuus fuerit : ꝑcussor ñ erit reussan¬
guinis. Qđ si orto sole fecerit: homicidiũ
ꝑpetrauit: ⁊ ipse moriet᷑. Siñ habuerit
qđ ꝓfurto reddat: uenundabit᷑. Si in-¬
uentũ fuerit apud eũ qđ furatꝰ ÷ uiuens:

Expanded text:
in praeda absque occisione potest compecclesiam. Lanea veste induti ab escis et potibus, qui interdicti sunt, a toro, a gladio, ab equitatu se abstineant. In tertia, quinta feria et sabbato aliquo genere leguminum vel olerum, et pomis, parvisque pisciculis, cum mediocri cerevisia vicissim utantur et temperate. Sin autem a veridicis comprobatur testibus, quod sine odii meditatione se suaque liberando diaboli membra interfecerint, et capi non poterant,, poenitentiam pro homicidio eis non injungimus, nisi ipsi voluerint aliquid quod humanitatis est facere. At si presbyter est, non deponatur; cuncSi infringens fur domum, sive effodiens fuerit inventus et accepto vulnere mortuus fuerit, percussor non erit reus sanguinis. Quod si orto sole fecerit, homicidium perpetrauit et ipse morietur. si non habuerit quod pro furto reddat, uenundabitur. si inuentum fuerit apud eum quod furatus est uiuens,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ex cõmunicatis cõmunicarent:
Legno leuonradi pussimi ⁊xp̃ianis¬
simi regis qͥnto c̃gregata ẽ sc̃a genera¬
lis sẏnodꝰ apud altheim in pago retia
p̃sente uidelic& dõni lohannis papȩ
apocrisiario sc̃ȩ ortensis ȩccłȩ petro
uenerabili ep̃o. hoc qͣtenꝰ aliqͦmͦ dia¬
bolica semina in nr̃is partib exorta
extirpare: ⁊ nefandissimas machina¬
tiones qͦrundã ꝑũsoꝵ hominũ sedart
⁊ eliminando purgare debere. Trans.¬
actogͥ triduano ieiunio. ⁊ sacris lȩta.¬
nus more debito cȩlebratis. c̃uenimꝰ
in ȩccła scĩ lohannis baptistȩ. ⁊ mesti
c̃sedimꝰ. Tũ demũ p̃fatꝰ scĩ fetri ⁊ dõni
lohannis p̃p̃ miss ꝓferens cartam
apłicis litteris inscriptã. qͣ monebam᷑.
arguebam᷑. ⁊ instruebam᷑. de om̃ib ad
uerã teligionẽ xp̃ianȩ fidci ꝑtinentib
Quȩ om̃a ut iustũ et dignũ erat humi¬
lit᷑ accepimꝰ. diligent᷑ tractauimꝰ: &

Expanded text:
catis communicatis communicarent. Regno Conradi piissimi et Christianissimi regis quinto, congregata est sancta generalis synodus apud Altheim in pago Rethia, praesente videlicet domini Joannis papae apocrisiario sanctae Ortensis Ecclesiae Petro venerabili episcopo. Hoc quatenus aliquo modo diabolica semina in nostris partibus exorta exstirpare, et nefandissimas machinationes quorumdam perversorum hominum sedare, et eliminando purgare deberet. Transacto igitur triduano jejunio, et sacris lithaniis more debito celebratis, convenimus in Ecclesia sancti Joannis Baptistae, et moesti consedimus. Tum demum praefatus S. Petri, et domini Joannis papae missus, proferens chartam apostolicis litteris inscriptam qua monebamur, arguebamur, et instruebamur, de omnibus ad veram religionem Christianae fidei pertinentibus. Quae omnia, ut justum et dignum erat, humil
Abbreviated transcription (Latin):
sine iuram̃to loqͥ disponimꝰ. S incredu¬
litate eoꝵ qͥ ñ credunt qđ dicimꝰ. iui¬
rare cõpellim᷑: taliq necessitate .iii.¬
randi c̃suetudinẽ facimꝰ. Sunt multi
ad credendũ pigri : qͥ ñ mouent᷑ ad
fidẽ uerbi. Grauit̃ aut̃ delinquunt:
qͥ sibi loq̃ntes urare cogunt. Quacũq
arte u̾boꝵ qͥsq iuret. ds tam̃ qͥ c̃scien¬
tiȩ testis c̃ : ita hoc accipit. sic̃ ille cui
iurat᷑ intellegit. Duplicit̃ aut̃ reuserit.

Expanded text:
sine juramento loqui disponimus, sed incredusine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus, jurare compellimur, talique necessitate jurandi consuetudinem facimus. Sunt multi ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbis. Graviter autem delinquunt, qui sibi loquentes jurare cogunt. Quacunque arte verborum quisque juret, Deus tamen, qui conscientiae testis est, ita hoc accipit, sicut ille cui jur
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥs se peuirauerit. ⁊ alios sciens
in ꝑuiriũ duxerit: Xl. dies in pane &
sit sine pęnitentia. Et alii si c̃scu fue¬
rant: similit̾ pęniteant. Sin aut̃: sin.¬
guli ut ꝑuiriũ ñ sponte cõmissũ pęnit᷑:¬
ic̃ m̃tiri ñ potest qͥ ñ loqͥt᷑: rata sueriꝵ
sic peiurare ñ poterit. qͥuirare ñ ap¬
petit. Cauendũ gͥ ẽ iuram̃tũ. nec co
utendũ. nisi in sola necessitate. Ñ est
ẽtra dĩ p̃ceptũ urare. s dũ usũ iuran¬
di facimꝰ ꝑuirii crim̃ incurrimꝰ. Nũꝗ
gͣ iurat. qͥ peuirare timet. Multi dũ
locunt᷑ iurare sẽꝑ delectant᷑: dum
oporteat hoc tantũ e̾e in ore. ẽ. ẽ. ñ. ñ.
amplius enĩ qͣm̃ ẽ ⁊ ñ ẽ: amalo est.
Multiut fallant peuirant. ut ꝑfidẽ
sacram̃ti. fidẽ faciant ũboꝵ: sicq fal.¬
lendo dũ peiurant ⁊ m̃tiunt᷑. hominẽ
incautũ decipiunt. Int̾dũ ⁊ falsis la¬
crimis seducti decipim᷑. ⁊ credit᷑ dũ
plorant: qͥb credendũ ñ erat. Plerũq

Expanded text:
Si quis se pejeraverit, et alios sciens in perjurium duxerit, XL dies in pane et sit sine poenitentia. Et alii si conscii fuerant, similiter poeniteant: sin autem, singuli ut perjurium non sponte commissum, poenitSicut mentiri non potest, qui non loquitur, sic perjurare non poterit, qui jurare non appetit. Cavendum igitur est juramentum, nec eo utendum nisi in sola necessitate. Non est contra Dei praeceptum jurare, sed dum usum jurandi facimus, perjurii crimen incurrimus. Nunquam ergo juret qui perjurare timet. Multi dum loquuntur jurare semper delectantur, dum oporteat hoc tantum esse in ore Est est, Non non: amplius enim quam est et non est, a malo est . Multi ut fallant perjurant, ut per fidem sacramenti fidem faciant verborum: sicque fallendo dum perjurant et mentiuntur, hominem incautum decipiunt. Interdum et falsis lacrymis seducti decipimur, et creditur dum plorant, quibus credendum non erat. Plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
endis sepulchris fuerit dep̾hensus. qr
facinꝰ hoc ꝓ sacrilegio legib publicis
sanguine uindicat᷑: oportet intali sce¬
lere ꝓditũ a clericatꝰ ordine submoueri
⁊ pęnitentiȩ triennio deputari.: Dele.
qđ potius sacrilegiũ dici potest: id
censuimꝰ ordinandũ. ut iunior uirgis
cȩsus : tanti criminis reus. nũquã offi
in hoc facinore fuerit dep̃hensꝰ nomi¬
nis ipsius dignitate pͥuet᷑. Cui sufficere
potest ꝓactus sui leuitate : impleta
pęnitentiȩ satisfactione sola cõmunio:

Expanded text:
ndis sepulchris fuerit deprehensus: quia facinus hoc pro sacrilegio legibus publicis sanguine vindicatur, oportet in tali scelere proditum a clericatus ordine submoveri, et poenitentiae triennio deputari. CAP. 64quod potius sacrilegium dici potest, id censuimus ordinandum, ut junior virgis caesus, tanti criin id facinus fuerit deprehensus, nominis ipsius dignitate privetur. LXIX. Aurepotest, pro actus sui levitate, impleta poenitentiae satisfactione, sola communio.
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑiurioꝵ c̃fusio. ꝑ quã multȩ fideliũ
animȩ in toto hoc regno ꝑditȩ ẽe no¬
scunt᷑: quã sit detestanda ⁊ dõ odibilis.
attentius õib annuntiet᷑. Tantũ nãq
hoc malũ ẽ : ut ad sc̃uaria martyrũ
ubi diũsoꝵ egritudines sanant᷑. ibi ꝑ¬
iuri. licet manifeste int̾dũ uexari ñ
uideant᷑: iusto dĩ iudicio a demonib
arripiant᷑. Et sic̃ sc̃s dic̃ Gregorius.

Expanded text:
m confusio, per quam multae fidelium animae in toto hoc regno perditae esse noscuntur, quam sit detestanda et Deo odibilis, attentus omnibus annuntietur. Tantum namque hoc malum est, ut ad sanctuaria martyrum ubi diversorum aegritudines sanantur, ibi perjuri, licet manifeste interdum vexari non videantur, justo Dei judicio a daemonibus arripiantur. Et sicut sanctus dicit Gre
Abbreviated transcription (Latin):
ñ. Quib respondemꝰ. Si oĩb de peccatiᷤᷤ
suis purã c̃fessionẽ agentib idigne pę¬
nitentib cõmunio in fine scđ̾m canonic
iussũ danda ẽ : curcanones int̾dicunt
eis qͥ ꝓ peccatis suis pęnã extremã ꝑsol¬
uunt: ⁊̃c̃fitent᷑ ł c̃fiteri desiderant:
Scriptũ ÷ enĩ. Non iudicat d̃sbis in id.¬
Decreuit sc̃a synodus municauerint:
cũ c̃silio serenissimi pͥncipis. si deincepᷤᷤ
aliqͥs ep̃s sui ministerii oblitꝰ. scienscũ
excõmunicato cõmunicauerit. siue in
salutatione. siue in oratione. siue in in¬
iusta c̃fortatione. siue ĩcibo. siue ĩpotu

Expanded text:
n. Quibus respondemus: Si omnibus de peccatis suis puram confessionem agentibus, et digne poenitentibus, communio in fine secundum canonicum jussum, danda est, cur canones interdicunt eis, qui pro peccatis suis poenam extremam persolvunt, et confitentur vel confiteri desiderant? Scriptum est enim: Non judicat Deus bis in idDecrevit sancta synodus cum consilio serenissimi principis, si deinceps aliquis episcopus sui ministerii oblitus, sciens cum excommunicato communicaverit sive in salutatione, sive in oratione, sive in juxta
Abbreviated transcription (Latin):
est etiã ut ꝑiuriũ fideles caueant. &
ab hoc sũmoꝑe abstineant: scientes
qualẽ ⁊ de adulterio. de fornicatione.
de homicidio sponte cõmisso. ⁊ de cȩteriᷤᷤ
criminalib uiciis. Siqͥs uͦ ꝑpetrato ꝑiu¬
rio. aut qͦlibet criminali peccato. timenᷤ
pęnitentiã longã ad c̃fessionẽ uenire
noluerit : ab ȩccła repellendꝰ ẽ. siue a
cõmunione ⁊ c̃sortio fideliũ. ut nullus
cũ eocomedat neq bibat. neq oret. neq
in sua domo eũ recipiat.: De illis qui ꝑ
blasphemia c̃tra dm̃ ĩmortalẽ utunt᷑:
Siqͥs ꝑ capillũ dĩ ł caput iurauerit. uł
aliomͦ blasphemia ẽtra dm̃ usus fuerit:
siẽ ex ȩccłastico ordine. deponat᷑. Si
laicꝰ : anathematizet᷑. & siqͥs ꝑcrea.¬
turas iurauerit: acerrime castiget᷑. &
iuxta id qđ sẏnodꝰ duudicauerit. pę¬
niteat. Siqͥs aut̃ talẽ hominẽ ñ mani¬
festauerit : ñ÷ dubiũ. qđ diuina con

Expanded text:
est etiam ut perjurium fideles caveant, et ab hoc summopere abstineant, scientes qualem et de adulterio, de fornicatione, de homicicriminalibus vitiis. Si quis vero perpetrato perjurio, aut quolibet criminalpoenitentiam longam ad confessionem venire noluerit, ab ecclesia repellendus est, sive a communione et consortio fidelium, ut nullus cum eo comedat, neque bibat, neque oret, neque in sua domo eum recipiat. CAP. 72. - ia contra Deum immortalem utuntur. Si quis per capillum Dei, vel caput juraverit, vel alio modo blasphemia contra Deum usus fuerit, si est ex ecclesiastico ordine, deponatur: si laicus, anathematizetur: et si quis per creaturas juraverit, acerrime castigetur, et juxta id quod synodus dijudicaverit poeniteat. Si quis autem talem hominem non manifestaverit, n
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt pͥus quȩ intꝰ st̃. Et itẽ Fice pͥmũ
trabẽ de oculo tuo. Nc ꝓpheticũ illud.
Riuna popłi. sacerdotes mali. Ependen¬
tes ⁊ discutiendo nos metipsos inspicien¬
tes ⁊ in mediũ pęnitentiȩ sc̃ȩ digno fru¬
ctu ad trã nos ꝓicientes. defleuimꝰ ne:¬
glegentias in numerabiles ⁊ peccatanĩa
grauissima. Deinde hortatu dñi petri
etranosincripsos ⁊ uitia irati adiuuante
pͥmo sco sp̃u. ⁊ miserante: capitula infra:
notata ad correctionẽ tã nr̃am. quam
xp̃iani popłi statuendo collegimus:

Expanded text:
ice primum trabem de oculo tuo. Ac propheticum illud: Ruina populi, sacerdotes mali. Perpendentes, et discutiendo nosmetipsos inspicientes, et in medium poenitentiae sanctae digno fructu ad terram nos projicientes, deflevimus negligentias innumerabiles et peccata nostra gravissima. Deinde hortatu domini Petri contra nosmetipsos, et vitia irati, adjuvante primo sancto Spiritu, et miserante, capitula infra notata ad correctionem tam nostram quam Christiani populi statuendo collegimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ iuram̃to pollicitꝰ ÷ herodes salta¬¬
trici dare. qđcũq postulasset ab eo.
Si obiusiurandũ fecisse sedicit: si pa¬
tris matrisq interitũ postulasset.
facturꝰ e̾ẽt an ñ : Qđ in suis gͦ repu¬
diaturꝰ fuit : contẽpnere debuit &¬
e se obligauerit. ut litiget cũ qͦlibet ne
ad pacẽ ullomͦ redeat: ꝓ ꝑiurio. uno
anno a corpore ⁊ sanguine dñi segreget᷑.¬
⁊ reatũ suũ ieiunus ⁊ elemosinis ab sol¬
uat. Ad caritatẽ uͦ quȩ operit multi¬
tudinẽ peccatoꝵ: cęleriter redeat:

Expanded text:
Cum juramento pollicitus est Herodes saltatrici dare quodcunque postulasset ab eo. Si ob jusjurandum fecisse se dicit: si patris, matrisque interitum postulasset, facturus esset, an non? Quod in suis ergo repudiaturus fuit, contemnere debuitse obligaverit, ut litiget cum quolibet, ne ad pacem ullo modo redeat, pro perjurio, uno anno a corpore et sanguine Domini segregett reatum suum jejuniis et eleemosynis absolvat: ad charitatem vero, quae operit multitu
Abbreviated transcription (Latin):
moͬstrat pacẽ ęccłarũ. De talib apłs ad
philippenses. Videte canes: uidete ma¬
los oꝑarios. Canes uocauit: qͥ ñ habent
uerecundiã. Malos oꝑarios: qr nulla
faciunt q̃ pietati c̃ueniunt. Et dñs ꝑ ꝓ¬

Expanded text:
monstrat pacem Ecclesiarum. De talibus Apostolus ad monstrat pacem Ecclesiarum. De talibus Apostolus ad Philippenses: Videte canes, videte malos operarios. Canes vocavit, qui non habent verecundiam. Malos operarios: quia nulla faciunt quae pietati conveniant. Et D
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩsitũ ẽ in eadẽ synodo. ꝓqͥb causis
quẽlib& hominẽ episcopali auctorit̾ate
uinculo anathematis ligari oporteat:
Atq unanimi cunctoꝵ sententia decre.¬
tũ ẽ ꝓhis trib criminib ficridebere.
cũ ad synodũ canonice iussuenire c̃tẽp¬
nit: aut pꝰquã illuc uenerit. sacerdota¬
lib respuit obȩdire p̃ceptis : aut ante
finitã causȩ suȩ examinationẽ. a synodo
dĩ ȩccłȩ inqͥetari. ⁊ pacẽ frat̾nã infes¬
tari testant᷑ fures ⁊ latrones qͥ ãbulant
int̃ nos ouina pelle obũbrati. s lupina
m̃te recedunt alienati: sȩua m̃te res
ȩccłarũ adducti rapientes. ⁊ gregem
dñicũ spoliando lacerantes. De quib
saluator. in eugło cõmemorat. Qui non
intrat ꝑ ostiũ in ouile ouiũ: ille fur est
⁊ latro. atq subiunxit. Fur ñuenit: nisi
ut furet᷑ ⁊ mactet. ⁊ ꝑdat. Ubi quãuis
hereticos qͥ fidẽ furant᷑ eccłȩ designet:
tam̃ in secutione furũ ⁊ latronũ turbatã

Expanded text:
Quaesitum est in eadem synodo pro quibus causis quemlibet hominem episcopali auctoritate vinculo anathematis ligari oporteat. Atque unanimi cunctorum sententia decretum est, pro his tribus criminibus fieri debere, cum ad synodum canonice jussus venire contemnit. Aut postquam illuc venerit, sacerdotalibus respuit obedire praeceptis. Aut ante finitam causae suae examinationem a synodo Ecclesiae inquietari, et pacem fraternam infestari testantur, fures et latrones, qui ambulant inter nos ovina pelle obumbrati, sed lupina mente recedunt alienati, saeva mente res Ecclesiarum adducti rapientes, et gregem Dominicum spoliando lacerantes, de quibus Salvator in Evangelio commemorat: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, ille fur est et latro. Atque subjunxit: Fur non venit nisi ut furetur, et mactet, et perdat. Ubi quamvis haereticos qui fidem furantur Ecclesiae designet, tamen insecutione furum et latronum, turbatam
Abbreviated transcription (Latin):
statumꝰ. ut qͣndo ipsi fr̃s de talib se
expurgare debuerint: missa ab abbate
in hȩc ũba. Corpꝰdñi sit mͥ ad ꝓbati¬
colonos flagellare cũ uirgis potestatẽ
habeant ꝓpt̾ metũ alioꝵ. ut ipsi cri¬
minosi corrigant᷑. ut ł inuiti pęniten¬
tiã agant. ne ȩt̃nalit̃ ꝑ eant. Si uͦ seni¬
ores ipsoꝵ colonoꝵ indigne tulerint.
⁊ aliquã uindictã exinde exercere
uoluerint. aut eosdẽ colonos nedis¬
tringant᷑ defendere p̾sũpserint. sci¬
ant se excõmunicationis ȩccłasticȩ
sententia feriendos: De ep̃is qͥ apud

Expanded text:
statuimus ut, quando ipsi fratres de talibus se expurgare debuerint, missa ab abbate in haec verba: Corpus Domini sit mihi ad probatiriminibus colonos flagellare cum virgis potestatem habeant, propter metum aliorum ut ipsi criminosi corrigantur, et vel inviti poenitentiam agant, ne aeternaliter pereant. Si vero seniores ipsorum colonorum indigne tulerint, et aliquam vindictam exinde exercere voluerint, aut eosdem colonos ne distringantur defendere praesumpserint, sciant se excommunicationis ecclesiasticae sententia feriendos. CAP. 68.-- D
Abbreviated transcription (Latin):
neq tͣns grediat᷑ bannũ ab ep̃is suꝑim¬
positũ. Sciat ⁊ abhorreat in eplabeat
edem̃tis dictũ c̃cra se scriptũ. Siuobis
ep̃is ñ obȩdierint om̃s tã maioris quã &
inferioris ordinis atq reliqͥ popłi trib
ilinguȩ : ñsolũ infames. s ⁊ extorres
a regnodi ⁊ c̃sortio fideliũ aliminib
sc̃ȩ̃ dĩ ȩccl̃ȩ alieni er̃. ⁊ audiant ipsũ
dñm in euangło dicentẽ. Ouiuos audit.:
me audit. ⁊ qͥ uos sꝑnit : me spernit.
tes auctoritatẽ. ñ quȩstũ pecuniarũ. s
lucrũ quę̧rentes animarũ: statuimꝰ &
c̃firmamꝰ. ut siqͥs pꝰhanc huiꝰ scĩ concilii¬

Expanded text:
neque transgrediatur bannum ab episcopis superimpositum. Sciat et abhorreat in epistola B. Clementis dictum, contra se scriptum: Si vobis episcopis non obedierint omnes, tam majoris quam et inferioris ordinis, atque reliqui populi tribus, et linguae, non solum infames, sed et extorres a regno Dei, et consortio fidelium, a liminibus sanctae Dei Ecclesiae alieni erunt, et audiant ipsum Dominum in Evangelio dicentem: Qui vos audit, me audit, et qui vos spernit, me spernit. tes auctoritatem, non quaestum pecuniarum, sed lucrum quaerentes animarum, statuimus et confirmamus, ut si quis p
Abbreviated transcription (Latin):
sua quã oꝑatꝰ÷ in ipsa moriet᷑. Si autẽ
dixero ĩpiomorte morieris: legerit
pęnitentiã : uita uiuet ⁊ñ morietur.
Sigͦ nr̃a c̃uersio sic diuinã mutat sen-¬
tentiã. cur miseroꝵ tantȩ lacrimȩ
uł p̾ssura. tã crudã ñ tẽperent exmi¬

Expanded text:
. Si autem dixero impio: Morieris, et egerit poenitentiam, vita vivet et non morietur . Si ergo nostra conversio sic divinam mutat sententiam, cur miserorum tantae lacrymae vel pressurae tam crudam non temperent ex mi
Abbreviated transcription (Latin):
cȩterũq iuram̃ta ꝓregiȩ potestatissa¬
lute ł c̃stitutione gentis ⁊ patriȩ quȩ
hactenꝰ st̃ exacta ł deinceps extiterił
exigenda oĩ custodia oĩq uigilantia
indissolubilit̃ decernimꝰ obseruanda
mẽbroꝵ truncatione mortisq senten¬
tia. religione pęnitꝰ absoluta. Sedne
pͣuarũ m̃tiũ uersuta neqͥtia. nosmnet
ad ꝑiurii aliqͣndo ꝓuocet culpã. nec a
sc̃ȩ fidei regula hanc asserat uenire sen¬
tentiã : tã diuinȩ auctoritatis oracula
quã p̾cedentiũ patrũ huic narrationi
curauimꝰ innectenda. Sic enĩ ꝑhiere.¬
miã dix̃. Repente loqͣr adũsus gentẽ.
laduers regnũ. ut eradicẽ. ⁊ disꝑdam
illud. Si pęnitentiã egerit gens illa

Expanded text:
caeterumque juramenta pro regiae potestatis sacaeterumque juramenta pro regiae potestatis salute, vel constitutione gentis et patriae, quae hactenus sunt exacta, vel deinceps exstiterint exigenda, omni custodia, omnique vigilantia indissolubiliter decernimus observanda, membrorum truncatione, mortisque sententia, religione penitus absoluta, sed ne pravarum mentium versuta nequitia nosmet ad perjurii aliquando provocet culpam, nec a sanctae fidei regula hanc asserat venire sententiam, tam divinae auctoritatis oracula, quam praecedentium Patrum huic narrationi curavimus innectenda. Sic enim per Hieremiam dixit: Repente loquar adversus gentem, et adversus regnum, ut eradicem, et disperdam illud.
Abbreviated transcription (Latin):
creatorẽ qͥ dem offendimꝰ: ħnos tantũmͦ
maculamꝰ. Cũ uͦ noxia ꝓmissa cõplemꝰ.
ldi iussa suꝑbe c̾tẽpnimꝰ. ut ꝓximis
ĩpia crũdelitate noceamꝰ: ⁊ nos ipsos
crudeliore mortis gladio trucidamꝰ.
Illic enĩ duplici culparũ telo ꝑcutim᷑
hic triplicit̃ iugulam᷑. Restat gͦ. ut eõ
nr̃a ꝑgat sententia: qͦ miscdiȩ patuerit
uia. Quȩ ita dño ꝓbat᷑ accepta. ut plus
cã cupiat : quã sacrificia ueneranda. di¬
cente ipso: miscdiam uolo ⁊ ñ sacrificiũ.
Hac indulgentiȩ c̃cessa licentia. mise¬
rationis ipsius opꝰ ingloriosi pͥncipis
potestatẽ redigimꝰ ut qr d̾s illi miseran¬
di aditũ patefecit: remedia pietatis
ipse qͦq ñ deneget. Quȩ ita pͥncipali
discretione moderata ꝑsistant : ut &¬
illis ita sit miscdia ẽtributa. ut nusꝙ
gens aut patria : ꝑ eosdẽ aut periculũ
qđ cũq ꝑferat aut iacturã. Hȩc mise¬
rationis obtentu tẽperasse sufficiat.

Expanded text:
tantummodo maculamus, cum vero noxia promissa complemus, et Dei jussa superbe contemnimus, ut proximis impia crudelitate noceamus, et nosipsos crudeliore mortis gladio trucidamus. Illic enim duplici culparum telo percutimur, hic tripliciter jugulamur. Restat ergo, ut eo nostra pergat sententia, quo misericordiae patuerit via. Quae ita Domino probatur accepta, ut plus eam cupiat quam sacrificia veneranda, dicente ipso: Misericordiam volo, et non sacrificium. Hac indulgentiae concessa licentia, miserationis ipsius opus in gloriosi principis potestatem redigimus: ut, quia Deus illi miserandi aditum patefecit, remedia pietatis ipse quoque non deneget. Quae ita principali discretione moderata persistant, ut et illis ita sit misericordia contributa, ut nusquam gens, aut patria, per eosdem, aut periculum quodcunque perferat, aut jacturam. Haec miserationis obtentu temperasse sufficiat,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ regnũ ⁊ dolose tractauerit. ⁊ in
mortẽ ipsius aliqͦ machinam̃to insi¬
diat᷑: qr sacrilegiũ ꝑagit manũ suã
in xp̃m dñi mittens. anathema sit :
inmonasteriũ eat. ⁊ pęniteat omnib
dieb uitȩ suȩ. Uerũtam̃ c̃õmunionẽ
in exitu uitę. cũ eucharistia accipiat.

Expanded text:
ctaverit, et in mortem ipsius aliquo machinamento insidiatur, quia sacrilegium peragit, manum suam in christum Domini mittens, anathema sit, nin monasterium eat, et poeniteat omnibus diebus vitae suae. Verumtamen communionem in exitu vitae cum euchar
Abbreviated transcription (Latin):
inlibris moraliũ sic ait. Cũ mens int̾
minora ⁊ maxima peccata c̃stringit᷑.
si õino nullꝰ sine peccato euadendi
aditꝰ patet. minora sẽꝑ eligant᷑: qr
⁊ qͥ muroꝵ ãbitu ne fugiat clauditur.
ibi se in fugã p̾cipitat: ubi breuior
murꝰ inuenit᷑. Hinc ⁊ Isidorꝰ ait:
Tolerabilius ÷ enĩ ñ ĩplere sacram̃tũ.
quã ꝑmanere in stupri flagitio. Si¬
milit᷑ in sinonimis. In malis ꝓmissis.
rescinde fidẽ. In turpi uoto caue ut
decretũ qđ incaute uoiusti ñ facias.
Impia ẽ ꝓmissio. quȩ scelere ad ĩplet᷑¬

Expanded text:
gorius, in libris Moralium, sic ait: Cum mens inter minora, et maxima peccata constringitur, si omnino nullus sine peccato evadendi aditus patet, minora semper eligantur: quia et qui murorum ambitu, ne fugiat, clauditur, ibi se in fugam praecipitat, ubi brevior murus invenitur. Hinc et Isidorus ait: Tolerabilius est enim non implere sacramentum, quam permanere in stupri flagitio. Similiter in Synonimis: In malis promissis, rescinde fidem. In turpi voto ut a decreto quod incaute novisti non facias. Impia e
Abbreviated transcription (Latin):
ũit᷑. ⁊nineuitarũ ꝑditio diuinȩ sen¬
tentiȩ ꝑmutatione sedat᷑. Nam sc̃s
ambrosius in libro t̃tio de officus ita
ait. Purũ gͥ ac sincerũ oportet esse
affectũ. ⁊ unꝰqͥsq simplicẽ sermonẽ
ꝓferat. Uassuũ in scĩtate possideat:
ne fratrẽ circũ scriptione uboꝵ indu¬
cat. Nihil ꝓmittat inhonestũ: ac sibi
ꝓmittere quęrat. Tolerabillus ẽ pro¬
missũ ñ facere : quã facere qđ turpe
sit. Sȩpe pleriq c̃stringunt se iurisui¬
randi sacram̃to. ⁊cũ ipsi cognouerint
ꝓmittendũ ñ fuisse iussacram̃ti : tam̃
c̃tẽplatione faciunt qđ spoponderunt.
sic̃ de herode supͣscripsimꝰ: qͥ saltatrici
p̃miũ turpit̃ ꝓmisit. crudeliter soluit.
Turpe qđ regnũ ꝓsaltatione ꝓmittitur.
religione donat᷑. Quanto tolerabilius
tale fuisset ꝑiuriũ. sacram̃to. Et pꝰpauca.¬

Expanded text:
t Ninivitarum perditio divinae sententiae permutatione sedatur. Nam sanctus Ambrosius in libro tertio de Officiis, ita ait: Purum igitur ac syncerum oportet esse affectum, et unusquisque simplicem sermonem proferat. Vas suum in sanctitate possideat, ne fratrem circunscriptione verborum inducat. Nihil promittat inhonestum, ac sibi promittere quaerat. Tolerabilius est promissum non facere, quam facere quod turpe sit. Saepe plerique constringunt se jurisjuranpromittendum non fuisse jus sacramenti, tamen contemplatione faciunt quod spoponderunt, sicut de Herode supra scripsimus, qui saltatrici praemium turpiter promisit, crudeliter solvit. Turpe, quod regnum pro saltatione promittitur: isjurandi religione donatur: quanto tolerabilius tale fuisset perjurium sacramento? Et post pauca
Abbreviated transcription (Latin):
forte nos incautius iurasse c̃tigerit. qđ
obseruatũ peiorẽ uergat in exitum :
illud c̃siliũ salubriori mutandũ noue¬
rimꝰ. ac magis instante necessitate pe¬
iurandũ nob̾: quã ꝑfecto iuram̃to in
aliud crim̃ maus e̾e diuertendum.::¬
Exigit dilectio tua fr̃ km̃e. ut ex au.¬
ctoritate sedis apłicȩ tuis deberemus
c̃sultis respondere. Qđ licet ñ ꝓlixe.
s succincte agere festinaremꝰ. ꝓpter
qͣsdã ĩportunitates quȩ nr̃is p̃pedien¬
tib peccatis in nos suꝑuenere : tuis tam̃
ꝑ reliqͣ sc̃oꝵ patrũ instituta studus ꝑ¬
qͥrere latius. ⁊ inuestigare cõmittimus.
Non enĩ potest mens attrita. ⁊ onerib
atq ĩportunitatib gͣuata tatũ boni ꝑ¬
agere: qͣntũ delectata ⁊ oppressionib
soluta. Non gͦ ista obid p̃tulimꝰ ut hȩc

Expanded text:
forte nos incautius iurasse contigerit, quod observatum peiorem vergat in exitum, illud consilio salubriori mutandum noverimus, ac magis, instante necessitate, periurandum nobis est, quam perfecto iuramento in aliud crimen maius est divertendumExigit dilectio tua, frater charissime, ut ex auctoritate Sedis apostolicae tuis deberemus consultibus respondere. Quod licet non prolixe, sed succincte agere festinaremus, propter quasdam importunitates, quae nostris praepedientibus peccatis, in nos supervenere, tuis tamen per reliqua sanctorum Patrum instituta studiis perquirere latius et investigare permittimus. Non enim potest mens attrita, et oneribus atque importunitatibus gravata, tantum boni peragere, quantum delectata et oppressionibus sol
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq ipse dñs. sic scriptura indicat.
freq̃nt̾ suã mutat sententiã. Uir qͦq¬
asserendi copia ꝓfluus. eloquentiȩ
flore uenustꝰ. sapientiȩ fructu fȩcun¬
dus: hȩc in suis narrat affectib. Duo
st̃ enĩ õino genera m̃datioꝵ. in qͥb ñ
sissimũ qr ñ fallit. Nouit enĩ ille cui
dr̃. ioci causa e̾e dictũ. Scđm autẽ.
ideo m̃titꝰ ẽ : qͥ retinet ñ nullã beniuo

Expanded text:
Denique ipse Dominus, sicut scriptura indicat, frequenter suam mutat sententiam. Sanctuasserendi copia profluus, eloquentiae flore venustus, sapientiae fructu foecundus, haec in suis narrat affectibus. Duo sunt enim omnino genera mendaciorum, in quibus non sissimum, quia non fallit. Novit enim ille, cui dicitur, joci causa esse dictum. Secundum autem ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħȩ ⁊ reliqͥ scĩ doctores ꝑ uniuersũ
mundũ disꝑsi ad pͣdicandũ iuram̃ta
fieri uetant. Quoꝵ nos exc̃pla sicȩpe.¬
rimꝰ enumerare. aut in scedula hac
inserere: ante deficeret dici hora. quã
eoꝵ exẽpla de hac causa ꝓhibita.
successoꝵ iura firmamꝰ. ⁊ sacram̃ta in-¬
cauta fieri ꝓhibemꝰ. Unde ⁊ ipse dñs
in tabulis lapidȩis qͣs moysi dedit:
ꝓpͥa manu scripsit dicens. Uide ne

Expanded text:
ores per universum mundum dispersi ad praedicandum, juramenta fieri vetant. Quorum nos exempla, si coeperimus numerare, aut in schedula hac inserere, ante deficeret diei hora, quam eorum exempla, de hac causa prohibita. successorum jura firmamus, et sacramenta incauta fieri prohibemus. Unde et ipse Dominus in tabulis lapideis quas Moysi dedit, propria manu scripsit, dicens: Vide, ne
Abbreviated transcription (Latin):
Si puella sita inpuerili ȩtate ĩ domo
patris. illo nesciente se iuram̃to c̃strin¬
xerit: ⁊ si pat̾ statĩ ut audierit c̃tra¬
dixerit : uota eiꝰ ⁊ iuram̃ta irrita er̃.
⁊ facilius em̃dabitur.: De eademre¬
uram̃tũ filii aut filiȩ nesciente patre.
l uota monachi nesciente abbate. &
ꝓbono in malũ: ꝓhumilitate ĩm̃daciũ
Cauendũ nãq ẽ oĩb modis m̃daciũ.
siue ꝓmalo siue etiã ꝓbono ꝓferriui.

Expanded text:
Si puella sita in puerili aetate in domo patris, illo nesciente se juramento constrinxerit: et si pater statim, ut audierit, contradixerit, vota ejus et juramenta irrita erunt, et facilius emendabitur. CAuramentum filii et filiae nesciente patre, et vota monachi nesciente abbate, et pro bono in malum, pro humilitate in mendacium. Cavendum namque est omnibus modis mendacium, sive pro malo, sive
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ñ habent. ꝑmaneant singulares. Qđ si in
hoc ordine qͥ quartꝰ ẽ a capite dignũ est
custodiri. qͣntomagis in pͥmo. ł scđo. tertio¬
ue seruandũ ẽ: Ne aut lȩuitico aut pres¬
biterali honore. aut episcopali excellentia.
qͥsquã idoneus ȩstimet᷑: qͥ se auoluptate¬
uxoria necdũ frenasse decegitur: De prin
qͦs lib& maiestatis obnoxios: sacerdotib
negotia sua cõmittunt. Et qr sacerdotes
a xp̃o administeriũ salutis electi sunt:
ibi c̃sentiant regib fieri iudices. ubi iure¬
iurando supplicii indulgentia ꝓmittitur:
ñ ubi discriminis sententia p̃parat᷑. Si qͥs
etiã sacerdotũ c̃tra hoc cõmune c̃sultum
discussor in alienis periculis extiterit :
sit reus effusi sanguinis apud xp̃m. & apud
ͦdix̃ Credo placere suggestionẽ meã scĩ¬
tati ur̃ȩ. & displicere uob̾: ut qͥ seruiunt
dõ. & adnexi st̃ clęro: accedant ad actus.
& ad ministrationẽ ł ꝓcurationẽ domoꝵ:¬

Expanded text:
qui non habent, permaneant singulares. Quod si in qui non habent, permaneant singulares. Quod si in hoc ordine, qui quartus est a capite, dignum est custodiri, quanto magis in primo aut secundo tertiove servandum ebyterali honore aut episcopali excellentia quisque idoneus estimetur, qui se auxoria necdum frenasse detegitur. CAP. 222quoslibet maiestatis obnoxios sacerdotibus negocia sua committunt; et quia sacerdotes a Christo ad ministerium salutis electi sunt, ibi consentiant regibus fieri iudices, ubi iureiurando supplicii indulgentia promittitur, non ubi discriminis sententia preparatur. Si quis ergo sacerdos contra hoc commune consultum discussor in alienis periculis extiterit, sit reus effusi sanguinis apud Christum, et apud ixit: Credo placere suggestionem meam sanctitati vestrae, et displicere vobis ut qui serviunt Deo, et annexi sunt clero, accedant ad actus, et administrationem vel procurationem domo
Abbreviated transcription (Latin):
& scđm apłm scłari & in honeste negoti¬
ationi implicare : nec secũ aliorsũ c̃tra
auctoritatẽ p̃sumat ducere. qͦ ministe¬
riũ sibi cõmissũ cogantur neglegere
Qđ si hȩc int̾dicta p̃sũpserit: ex cõmu¬
statuta canonũ uillici fiunt..
uillici fiunt. tab̃nas ingrediunt᷑: turpia
lucra sectant᷑. & diuersissimis modis usu.¬
ris inseruiunt: & alioꝵ domos inhoneste
& impudice frequentant. & comessatio¬
nib & ebrietatib deseruire ñ erubescuñ :
& ꝑ diuersos mercatos indiscrete discur.¬
runt. obseruandũ udicauimꝰ: ut abhinc
districte seuerit̾q coherceant᷑. ne ꝑ eoꝵ
inlicitã & indecentẽ actionẽ : & minis¬
teriũ sacerdotale uituperet᷑ & quibus
debuerant e̾e in exẽplũ: deueniant
nuptiarũ societati & ꝓcreationi filioꝵ
studere sit liberũ arbitriũ: ad exhiben¬
dã tam̃ ꝑfectȩ c̃tinentiȩ puritatẽ. nec
subdiaconis qͥdẽ conubiũ carnale c̃cedit᷑:
ut & qͥ habent sint tã quã ñ habentes. &

Expanded text:
 saeculari et inhonestae negotiationi implicare, nec secum aliorum contra auctoritatem praesumat ducere, quo ministerium sibi commissum cogantur negligere. Quod si haec interdicta praesumpserit, excommustatuta canonum villici fiunt. S canonum villici fiunt, tabernas ingrediuntur, turpia lucra sectantur, et diversis modis usuris inserviunt, et aliorum domos inhoneste et inpudice frequentant, et comessationibus et ebrietatibus deservire non erubescunt, et per diversos mercatos indiscrete discurrunt, observandum iudicavimus, ut abhinc districte severiterque coherceantur; ne per eorum inlicitam et indecentem actionem et ministerium sacerdotale videbuerant esse in exemplum deveniant nuptiarum societati, et procreationi filiorum studere sit liberum arbitrium, ad exhibendam tamen perfectae continentiae puritatem, nec subdiaconis quidem connubium carnale conceditur, ut et qui habent, sint tanquam non habentes, et
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ante se ferri c̃sentiat. qr hoc diabo¬
licũ ẽ : & a sacris canonib prohibitũ.
Quando aut̃ c̃uenerint De eadẽ Re.¬
pbri ad aliqđ conuiuiũ: decanꝰ aut aliqͥs
deant : alter alteri honorẽ p̾bentes. &
ꝑ uices cibũ & potũ benedicant: & aliqͥs
de illoꝵ clericis aliꝗd de sca scriptura
legat. Et post refectionẽ. similit̾ scm̃
hymnũ dicant: ad exẽplũ dñi sicut
in cęna fecisse legitur. & sic se c̃tine
caueat. sic̃ de statu suo uult gaudere :
ut ñ quacũq occasione parẽ suum.
aut aliũ quẽ libet ad irã & ad rixã.
qͣntominꝰ ad pugnã ł ad cedẽ aliquo
uerbo irritet seu ꝓuoc&. nec ꝓuocatꝰ
ad hoc qͥsq ꝓsiliat. qr in talib com¬
messationib & potationibus: semꝑ
se inmiscet diabolus:: De eadẽ re.

Expanded text:
ibi ante se ferri consentiat: quia hoc diaboibi ante se ferri consentiat: quia hoc diabolicum est, et a sacris canonibus prohibitum. Quando autem convenerint presbyteri ad convivium, decanus aut aliquis deant, alter alteri honorem portantes, et per vices cibum et potum benedicant; et aliquis de illorum clericis aliquid de slegat. Et post refectionem similiter sanctum hymnum dicant, ad exemplum Domini, sicut in coena fecisse legitur ; et sic contineacaveat, sicut de statu suo vult gaudere, ut non quacunque occasione patrem suum aut alium quemlibet ad iram et ad rixam, quantominus ad pugnam, vel ad caedem aliquo verbo irritet seu provocet, nec provocatus ad haec quisquam prosiliat, quia in talibus comessationibus et potationibus semper se im
Abbreviated transcription (Latin):
cusent se post modũ ignorasse. Qd nulli
sacerdotũ canones liceat ignorare.
elestinꝰ uniuersis ep̃is ꝑ apuliã & cala¬
briã c̃stitutis. Nulli sacerdoti suos liceat
canones ignorare. nec qͥcquã facere quod
patrũ possit regulis obuiare. Quȩ enĩ
a nob̾ res digna seruabit᷑. si decretaliũ
norma c̃stitutoꝵ. ꝓaliquoꝵ libitu li¬
centia popłis ꝑmissa frangatur: De¬
pb̃ris parroechialibus. cũ conuene¬
rint. ut se in ebriari non audeant.
t nullus pb̃roꝵ. quando ad anniuer¬
sariũ diẽ xxx. aut .uii. ł .iii. alicuius
defuncti. aut quacũq uocatione ad
scoꝵ ł ipsius animȩ bibere. aut alios ad
bibendũ cogere. ł se aliena pͣcatione in.¬
gurgitare : nec plausus & risus inc̃ditos.
& fabulas in anes ibi referre. aut cantare
p̾sumat. ł turpia ioca. ł urso. ł tornatri¬
cib ante se facere ꝑmittat: nec laruas
dȩmonũ quas uulgo talamascas dicunt.

Expanded text:
cusent se postmodum ignorasse. CAP. cusent se postmodum ignorasse. CAP. sacerdoti canones liceat ignorare. XX. Coelestinus universis episcopis per Apuleiam et Calabriam constitutis. Nulli sacerdotum suos liceat canones ignorare, nec quidquam facere, quod Patrum possit regulis obviare. Quae enim a nobis res digna servabitur, si decretalium norma constitutorum pro aliquorum libitu, licentia populis permissa, frangatur? ris parochialibus cum convenerint ut se inebriare non audeant. Ut nullus presbyterorum, quando ad anniversarium diem, XXX aut VII vel III, alicujus defuncti, aut quacumque vocatione ad sanctorum vel ipsius animae bibere, aut alios ad bibendum cogere, vel se aliena precatione ingurgitare, nec plausus et risus inconditos, et fabulas inanes ibi referre, aut cantare praesumat, vel turpia joca, vel urso, vel tornatricibus ante se facere permittat, nec larvas daemonum, quas vulgo Talamascas dicunt,