comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
norant dĩ iusticiam et uolunt suã constitue¬
te: quia se ex se ipsis iustificaut. Ideo grãm
dĩ non cognouerunt: quia gratis saluari no¬
luer̃. Quis ẽ. qui ñ saluat᷑ gratise in quo non
ut uenit saluator qͥd coronet: sed qͥd dãpuet
Non uruenit merita honorũ: sed merita lu¬
plitiorũ. Si agat tanquami ueracit᷑ ex reguli
legis proposita: dãpnandus ẽ. peccator. Hac
regula si ageret quem lib̾aret: om̃s peccato¬
res in uenit. Solus sine peccato uenit: qͥnos
peccatores inuenit. Hoc ait apłs. Onĩs enĩ
peccauerunt: et egent gła dĩ. Quid ẽ. eget
gła dĩ  ut ipse liberet non cu. Quia tu te
liare non potes: in diges lib̾atore. Quid ẽ
qd te iactase quid ẽ qd de lege et de iusti¬
cia p̃sumise Non uides qͥd intus confliga
inte. dete ad uersum te: Non audis pu¬
nantem et confitentẽ: et ad iutoriũ in pis¬
na desiderantem Non audis athletam
dũi ab agonitheta. petentem ad utorium
pugne sue: Non eñi sic te ds̃ expectat pus

Expanded text:
 justitiam et volunt suam constituere, quasi ex seipsis justi fiant; ideo gratiam Dei non cognoverunt, quia gratis salvari noluerunt. Quis est qui salvatur gratis? In quo non invenit Salvator quod coronet, sed quod damnet; non invenit merita bonorum, sed invenit merita suppliciorum. Si agat tanquam veraciter ex regula Legis proposita, damnandus est peccator. Hac regula si ageret, quem liberaret? Omnes peccatores invenit: solus sine peccato venit, qui nos peccatores invenit. Hoc ait Apostolus: Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . Quid est, egent gloria Dei? Ut ipse liberet, non tu: quia tu te liberare non potes, indiges liberatore. Quid est quod te jactas? Quid est quod de Lege et justitia praesumis? Non vides quid intus confligat in te, de te, adversus te? Non audis pugnantem, et confitentem, et adjutorium in pugna desiderantem? Non audis athletam Domini ab agonotheta petentem adjutorium pugnae suae? Non enim sic te exspectat Deus
Abbreviated transcription (Latin):
meus: anima mea et uent̃ ñs. Hoc ẽ. turbata st̃
interioa mea Uentrem: ꝓiiterioribꝰ posuit. Aliquan¬
do eñi miquis & ꝑuersis. et alege decuantibꝰ et ma¬
le uiuentibꝰ: irasci licet. camare ñ licet. Cum iras¬
cimur et clamare non possumus: ut teriora nr̃a
turbantur. Tanta ẽ. eñi aliquando ꝑuersitas: ut
in dũo. Quieũq ꝑfecti sunt exeuangłio et gr̃a
dũ: ñ hic uiuunt. nͥ ꝓpt̃ alios. Nã uita eoꝵ in
hoc scło: eis iã ñ ẽ. necessaria. Sed quia asspen¬
satio eoꝵ aliis necessaria ẽ: fit meis quod ait idẽ
apłs. Concupiscentiã habens dissolui et ẽẽ cutu
xp̃o: multo eñi magis optanũ: manere incar

Expanded text:
enter meus; hoc est, turbata sunt interiora mea. Ventrem pro interioribus posuit. Aliquando enim iniquis et perversis et a lege deviantibus et male viventibus irasci licet, clamare non licet. Cum irascimur et clamare non possumus, interiora nostra turbantur. Tanta est enim aliquando perversitas, ut ex Evangelio et gratia Dei, non hic vivunt nisi propter alios; nam vita eorum in hoc saeculo, eis jam non est necessaria. Sed quia dispensatio eorum aliis necessaria est, fit in eis quod ait idem Apostolus: Concupiscentiam habens dissolvi, et esse cum Christo; multo enim magis optimum: manere a
Abbreviated transcription (Latin):
torem et in domũ refugii: ut saluũ me facias. Do¬
niꝰ refugũ tu mͥ esto as: ꝓtector domus refugii. Ali¬
quando enĩ periditor: ⁊ uolo fugere. Quo fugio.
ad quem locũ totus fugio. ad quẽ montẽ. ad quam
speluntam. ad quȩ tecta munita. quã arcem teneam.
quibus muris ambiar:: Quocũq iero: seq̾r meQͥs¬
quid enĩ uis potes fugere homo: p̃ter conscientiã
suã. Intra in domũ tuã. ⁊ requiesce in lecto tuo: int̾
in int̾iora. Interus nichil potes habere quo fugias
aconscientia tua: si rodunt te peccata tua. Quia. uͦ
dixit. accelera ut eximas me. et in tua iusticia erue
me. ut dimittas peccata mea: et edifices in me iusti¬
ciã tuã. Tu mͥ eris domꝰ refugi ĩ: ad te confugio.
Nã ate quo fugiam ⁊ irascit᷑ tͥ ds̃ quo fugis audi
qͥd dicat in alio psalitio:

Expanded text:
torem et in domum refugii, ut salvum me facias. Dotorem et in domum refugii, ut salvum me facias. Domus refugii tu mihi esto, Deus protector, domus refugii. Aliquando enim periclitor, et volo fugere: quo fugio? ad quem locum tutus fugio? ad quem montem? ad quam speluncam? ad quae tecta munita? Quam arcem teneam? quibus muris ambiar? Quocumque iero, sequor me. Quidquid enim vis potes fugere, homo, praeter conscientiam tuam. Intra in domum tuam, requiesce in lecto tuo, intra in interiora: interius habere nihil potes, quo fugias a conscientia tua, si rodunt te peccata tua. Quia vero dixit: Accelera ut eximas me, et in tua justitia erue me, ut dimittas peccata mea, et aedifices in me justitiam tuam: tu mihi eris domus refugii, ad te confugio. Nam a te quo fugiam? Irascitur tibi Deus, quo fugies? Audi quid dicat in alio psalmo,
Abbreviated transcription (Latin):
Uents nec quadrata ẽ. nec totunda: nei longa.
Ubiq p̃sens ẽ: si cordis oculus ad eam pateat.
Inchinat autem suã ad nos ds̃: iniscdiã depouens
suꝑ nos Que maior miscdia. quã eͣt unicum
filium daret ꝓnob̾: ñ uiuere nob̾cũ sed mori
ꝓnob̃: Inclina ad me aurẽ tuã: accelera ut
eruas me. Ex audit᷑ enĩ in hoc: c̃ dic̃ accelera.
Ad hoc enĩ positũ ẽ uerbũ: ut hoc totũ qd̾ nob̃
uidet᷑ quã du uoluit᷑ scłm. intelligas punctum
.ec̃. Nloniẽ. dui qd̃ habet extrenũ. Abidã usq ad
hodiettũ diem. ꝑ accũ ẽ: ⁊ multo utiq plus
ꝑatũ ẽ. quam restat ꝑ agendum. Si ad huc ui¬
uent adã et hodie moreret᷑:: qͥd ei ꝓdesset tandiu
ede. tuta aii uixisse: itgo celetitas hec quare:
quia transuolant tẽꝑa: & ꝗd tͥ tardum ẽ. in ocuł
dĩ breue est. Iã hanc celeritatẽ istã intellexerat in
extasi: accelera ut exunas me. Esto mͥ in dm̃ protec¬

Expanded text:
Veritas nec quadra est, nec rotunda, nec longa. Veritas nec quadra est, nec rotunda, nec longa. Ubique praesens est, si cordis oculus ad eam pateat. Inclinat tamen aurem suam ad nos Deus misericordiam deponens super nos. Quae major misericordia, quam ut Unicum suum daret nobis, non vivere nobiscum, sed mori pro nobis? Inclina ad me aurem tuam. 8. Accelera ut eximas me: exauditur enim in hoc, cum dicit, Accelera. Ad hoc enim positum est verbum, ut hoc totum quod nobis diu videtur quamdiu volvitur saeculum, intelligas punctum esse. Non est diu quod habet extremum. Ab Adam usque ad hodiernam diem peractum est, et multo utique plus peractum est quam restat peragendum. Si adhuc viveret Adam, et hodie moreretur; quid ei prodesset tamdiu esse, tamdiu vixisse? Ergo celeritas haec quare? Quia transvolant tempora: et quod tibi tardum est, in oculis Dei breve est. Jam hanc celeritatem iste intellexerat in ecstasi. Accelera ut eximas me. Esto mihi in Deum protec
Abbreviated transcription (Latin):
quia gratis datur. Iuare gratis dat᷑ quia
inerita tua ñ p̃cesserunt: sed beneficia dĩ te p̃¬
ñ in me: non confundar in eternum. Quia¬
qui in eo sꝑat: ñ confundit᷑. In tua iusticͥa eru¬
eme: et erune me. Iuia ñ inuenisti in me
iussiciã ineã : etue me uitua. Hocẽ. illud me
eruat. quod me iustificat: qd ex unpio. puĩ
facit: qd̾ exiniquo uistũ. ⁊ qd exceco. uidentẽ
quod exeadente. surgentẽ: qd̾ ex flente gau¬
denteni. Hoc me lib̾at: ñ ego. In tua iusticia
as: quando ipsũ ypĩn ad uos misit. Illũ ad
nos misit: gui inclinato capite digito scribe¬
bat n t̾ra. Quando ei adultera mulier offerebat᷑
punienda: ille aut̃ indiuauerat se ad t̾ram: Idẽ.
as ad hominẽ cui dictum ẽ : tra es ꝙ int̾rã ibis.
Non eñi quasi corporalib locis ad nos ds̃ iucli¬
uat aurem suã: aut m̃bris istis corporeis deter¬
minatis finitus ẽ. Omnino nichil hoꝵ
cogtent humana. fantasmata: ueritas ẽ ds̃

Expanded text:
Quia gratis datur. Quare gratis datur? Quia merita tua non praecesserunt, sed beneficia Dei te pr, speravi, non in me: non confundar in aeternum, quia in eo spero qui non confundit. In tua justitia erue me, et exime me: quia non invenisti in me justitiam meam, erue me in tua; hoc est, illud me eruat quod me justificat, quod ex impio pium facit, quod ex iniquo justum, quod ex caeco videntem, quod ex cadente surgentem, quod ex flente gaudentem. Hoc me liberat, non ego. In justitia tua Deus, quando ipsum Christum ad nos misit. Illum ad nos misit qui inclinato capite digito scribebat in terra , quando ei adultera mulier offerebatur punienda. Ille autem inclinaverat se ad terram, id est, Deus ad hominem, cui dictum est, Terra es, et in terram ibis . Non enim quasi corporalibus locis Deus ad nos inclinat aurem suam, aut membris istis corporeis determinatis finitus est. Omnino nihil horum cogitent humana phantasmata. Veritas est Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
num. Non latet filios hominũ iã ñ scđm adam:
sed scđm filiũ hominis uiuentes. Abscondes eos in
ab dito uultus tui. Quam sedem inꝑpecuum serues.
u abscondito noticie tuȩ. sꝑantibꝰ inte: Acontur¬
batione hominũ. Ut iam nullam humanã con¬
turbationem patiantur. P roteges eos intab̾nacło:
a contraditione linguarum. Sed hic interim
aũ eis maledicte lingue obstrepunt dicentes: qͥs
hec nouit. aut quis inde uenit: proteges eos in ta¬
b naculo fidei eatũ rerum. quas dñs ꝓ nob̾ tẽꝑalit̃

Expanded text:
atet filios hominum, jam non secundum Adam, sed secundum filium hominis viventes, Abscondes eos in abscondito vultus tui, quam sedem perpetuam serves in abscondito notitiae tuae sperantibus in te. A conturbatione hominum: ut jam nullam humanam conturbationem patiantur. 21. Proteges eos in tabernaculo tuo, a contradictione linguarum: sed hic interim dum eis maledicae linguae obstrepunt dicentes, Quis hoc novit, aut quis inde venit? proteges eos in tabernaculo fidei earum rerum, quas Dominus pro nobis temporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ secutionũ om̃ib mirabilẽ fecit miscdiam suã
ꝑ oibẽ tr̃arũ in cireuitu societatis humane. Ego
ait. Ego dixi in pauore meo: cũ horribilit̾ in me
gentes seuuent. Iro iectus sum a facie oculorum
tuorum. Non enĩ si me respiceres: pati me ista
clamarem ad te. Ideo modũ ponens emẽ¬
dationi. et ostendens me ꝑtinere ad curã tuam. ⁊¬
exaudisti uocem orationis mee dũ clamarẽ adte:¬
cũ eã extribulatione nimis intenderem. Diligite¬
ueritatem requiret añs. Quando iustus uix saluus
erit. : peccator et impius ubi parebunt: et tetri¬
buet habundant̃ facientibꝰ suꝑbiam. Et recribu¬
et his qui nec uicti conu̾emientunt᷑: quia mul¬

Expanded text:
persecutionum, omnibus mirabilem fecit misericordiam suam per orbem terrarum, in circuitu societatis humanae. 23.ait: Ego dixi in pavore meo, cum horribiliter gentes in me saevirent. Projectus sum a facie oculorum tuorum: non enim si me respiceres, pati me ista meae, cum clamarem ad te: ideo modum ponens emendationi, et ostendens me pertinere ad curam tuam, exaudisti, Domine, vocem orationis meae, cum eam ex tribulatione nimis intenderem. 24. veveritatem requiret Dominus. Quando si justus vix salvus erit, peccator et impius ubi parebunt ? Et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam: et retribuet his qui nec victi convertuntur, quia mul
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habeo. Non dixit. ñ sum samaritanus: sed sic
in telligi uolens nr̃m se eẽ. custodem. ¶Miseratus
ego accessit. curauit. ad stabulum ꝑduxit: imple¬
uit cirea eum miscołiam. Ille iam potest ambula¬
re potest et fugere. Quo sugeret nisi ad dim̃ ubi
meui. sed propt̃ nom̃ cuũ ut tu glorificeris. Hon
quia ego dignus sum. aux michi eris neaberrem
ate: et enucries me ut ualidus sim ad manducan¬
dũ escam qua pascis angłos. Hic eñĩ nos lacte nu
teiuit qui nobis celestem cibum ꝓmisit: et usus
est matna muisecłia. Sicut eñi mat̾ lactans ean¬
dem escam eiu sumende idoneus in fans nonẽ:
pearnem traiit et lac in fiulit. Hoc accipit par¬
puilus qd accepturus erat ad mensã: sed quoa
peamien traicit᷑ congriuit paruulo. Sic domiꝰ
sapientiã suã ut lac nob̾ faceret: carne in¬

Expanded text:
n habeo: non dixit, Non sum Samaritanus: sic n habeo: non dixit, Non sum Samaritanus: sic intelligi volens nostrum se esse custodem. Miseratus ergo accessit, curavit, ad stabulum perduxit, implevit circa eum misericordiam: ille jam potest ambulare, potest et fugere. Quo fugeret nisi ad Deum, ubi meum, sed propter nomen tuum, ut tu glorificeris, non quia ego dignus sum; dux mihi eris, ne aberrem a te; et enutries me, ut validus sim ad manducandum escam, qua pascis Angelos. Hic enim lacte nos nutrivit, qui nobis coelestem cibum promisit; et usus est materna misericordia. Sicut enim mater lactans eamdem escam, cui sumendae idoneus infans non est, per carnem trajicit, et lac infundit hoc enim accipit parvulus quod accepturus erat ad mensam, sed quod per carnem trajicitur, congruit parvulo; sic Dominus sapientiam suam ut lac nobis faceret, carne
Abbreviated transcription (Latin):
Si ascendero in cęlum
tu ibi
es: si descendero ad infernum
ades. Icũq iero: ibitẽ ut ueniã. Et suras¬
ceris. ultorem te in uenio: si placatus es. ad tuto¬
rem. Nichil iͥ ergo restat. nͥ ad te fugete: ñ ad te
ut euadas homutẽ dm̃. Quicũq seruus es fugis
ad ea loca: uͥ ñ ẽ. dñs tuus. Ut euadas dm̃: fuge
ad dm̃. Nã ñ ẽ. qͦ fugias dm̃: p̃sto sunt om̃a ꝙ
et fugio ad te. Nã si me ñ sanas. ambulate ñ possũ
fugere quo mͦ potero: Quo itet. ⁊ quo fugeret
si abiilare ñ posset. semi uius in uia sautiatus
uulneribꝰ latronũ: quẽ transiens sacerdos p̃terut.
transiens leuita p̃terut: transiens samaritanus
mderatus ẽ. idẽ. ipse dñs qui miferatus ẽ. getuis
humanũ. Samantes etũ: custos int̃pretat᷑. Et qͥsẽ.¬
qͥ nos custodit. si ille deserit: Metito cũ itidei
cũ uictantes dicerent. ñne uetũ dicunus nos. qr
samantamis es et demonium habes Unum
respuit: alterũ amplexus ẽ. Ego in qͥt demoniũ

Expanded text:
ascendero in coelum, tu ibi es: si descendero in infernum, ades . Quocumque iero, ibi te invenio. Et si irasceris, ultorem te invenio; si placatus es, adjutorem. Nihil mihi ergo restat, nisi ad te fugere, non a te. Ut evadas hominem dominum quicumque servus es, fugis in ea loca ubi non est dominus tuus: ut evadas Deum, fuge ad Dominum. Nam non est quo fugias Deum. Praesto sunt omnia et et fugio ad te. Nam si me non sanas, ambulare non possum, fugere quomodo potero? Quo iret, quo fugeret, si ambulare non posset, semivivus in via, sauciatus vulneribus latronum? Quem transiens sacerdos praeteriit, transiens Levita praeteriit, transiens Samaritanus miseratus est , id est ipse Dominus, qui miseratus est genus humanum. Samarites enim custos interpretatur. Et quis nos custodit, si ille deserit? Merito, cum Judaei conviciantes dicerent, Nonne verum dicimus, quia Samaritanus es, et daemonium habes ? unum respuit, alterum amplexus est: Ego, inquit, daemonium
Abbreviated transcription (Latin):
mea ec uent̃ ĩs. Qñi defecit ui dolore uita ne
q anni uici ingemitibꝰ. Sufficiat caritati ur̃e
ad utuante dũo forcassis inipleuimꝰ debitum.
ut et psalmo ꝑ acto proficiscam᷑.
nr̃a reuertat᷑ in tentio: et nos ipsos
retributionis. Cit mendauerã caritati ur̃e cũ
pͥmas partes huiꝰ psalmi ex ponerem: qd xp̃c
loquit᷑ & qͦ mͦ sit accipiendꝰ xp̃c totus cũ ca¬
te ꝙ corpore ñ tacui. Testimoniis etiã scraptim¬
rum qͣntũ mͥ uidet᷑ satis idoneis luculentisq
nos: ut filios hominũ faceret filios dĩ. atg ita
ec̃tt̃. auo incarne una in sacramento magno:
qr agnoscunt᷑ in ꝓpħis duo in uoce una. brai¬
latio superiꝰ exp̃ssa ẽ. ipsiuꝰ dicentis. Relpetil¬

Expanded text:
dolore vita mea, et anni mei in gemitibus. Sufficiat Charitati Vestrae, adjuvante Domino fortassis implebimus debitum, ut et Psalmo peracto proficiscamur.nostra revertatur intentio, et nos ipsos retributionis. Commendaveram Charitati Vestrae, cum primas partes hujus psalmi exponerem, quod Cloquatur; et quomodo sit accipiendus Christus totus cum capite et corpore, non tacueram: testimoniis etiam Scripturarum, quantum mihi videtur, satis idoneis luculentisque hominis propter nos, ut filios hominum faceret filios Dei; atque ita essent duo in carne una in sacramento magno, qui agnoscuntur in Prophetis duo in voce una. Gratulatio superius expressa est ipsius dicentis: Respexi
Abbreviated transcription (Latin):
quer̃ animã meã. Ded quid dicit illi responsum
diunume reliqͥ mͥ septẽ milia uirorũ: qui non
scandala. unũ ẽ. remedium: ne malũ sentias de
fre tuo. huiilit̾ esto qd̾ uis eũ eẽ. & ñ eũ putab̃is
si foras fugissent ame qui ñ uidebant me: etiam
qͥuidebant me foras fug.er̃ ame. Sed si qui me
ñ uidebant foras fugierunt ame: nec dicendũ ẽ.
nouissent m̃bra xp̃i e cognouissent unitatem
rp̃i. Illud ẽ. magis gem̃dũ. illud omnino itto
nuenis uerbͥ gr̃a. natũ in parte donati: nescit
qͥd sit eccła. Ubi natꝰ ẽ. tenet: ñ illi euellis con¬
suetudinẽ quã fuxit cũ lacte mittieis. Illũ da
qui uoluit᷑ cotidic inscriptutis: qͥ legit qui

Expanded text:
eam. Sed quid dicit illi responsum divinum? Reliqui mihi septem millia virorum, qui non  inter haec scandala unum est remedium, ne male sentias de fratre tuo. Humiliter esto quod vis eum esse, et non putabis si foras fugissent a me qui non videbant me: etiam qui videbant me, foras fugerunt a me. Sed si qui me non videbant, foras fugerunt a me nec dicendum est,novissent membra Christi, cognovissent unitatem Christi: illud est magis gemendum, illud omnino intolinvenis, verbi gratia, natum in parte Donati, nescit quid sit Ecclesia, ubi natus est tenet: non illi evellis consuetudinem quam suxit cum lacte nutricis. Illum, illum da qui volvitur quotidie in Scripturis, qui legit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dne ñ confundar qm̃ in uocaui te. Domine
uon erubescam in sultantib mͥ. exeo quodte
in uocaui. Erubescant impii: & deducant᷑
iniuferum. E rubescant potus qͥ lapides in¬
tua in me. fac obstupescere labia fingentiũ
deme falsa. Que locunt᷑ ad uersus iustũ iniqͥ¬
tatẽ: in supbia et in contẽptu. Iue locunt᷑

Expanded text:
non confundar, quoniam invocavi te: Domine, non erubescam insultantibus mihi, ex eo quod te invocavi. Erubescant impii, et deducantur in infernum: erubescant potius qui lapides inta in me tua, fac obstupescere labia fingentium de me falsa. Quae loquuntur adversus justum iniquitatem, in superbia et contemptu: quae loquuntur
Abbreviated transcription (Latin):
et petram scandali.: et grãm xp̃i ñ agnouer̃
Acceperunt eiũ legem qua fierent rei: non
qua lib̾arentur areatu. Deniq qͥd de illis dic̃¬
habent: sed non scdm scientiam. Quid ẽ. quod
dixit zelum dĩ habent iudei sed ñ scđm scien¬
tiam. Audi quid sit ñ scđm scientiam. Igre¬
rantes enĩ dei usticiam et suã uolentes cont¬
tuere: usticie dĩ ñ sunt subiecti.Si gͦ. idõ

Expanded text:
et petram scandali, et gratiam Christi non agnoverunt. et petram scandali, et gratiam Christi non agnoverunt. Acceperunt enim Legem qua fierent rei, non qua liberarentur a reatu. Denique quid de illis habent, sed non secundum scientiam. Quid est quod dixit, Zelum Dei habent Judaei, sed non secundum scientiam? Audi quid sit, non secundum scientiam: Ignorantes enim Dei justitiam et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
miquitatibꝰ. Om̃is grex malus ad sifustrã. tanꝗͣ
hedis ab oiibꝰ seꝑatis: et audient. ite ignem et̃nũ
qui ꝑatus ẽ. diabolo et angłis eꝰ. Quer̃ quare.
ẽsuriui enĩ: et ñ dedistis mͥ manducare. Contẽpue¬
bant tunc qͣndo esurienti xp̃ ñ dabant cibũ.
qͣndo sicienti ñ dabant potũ: qͣndo nudũ non
uestiebant : ꝑ egrinum ñ suscipiebant: egrotan¬
tem ñ uisitabant: tunc contẽpnebant. Conceꝑit
illis ista enumerari confundent᷑: et hec confulio
ur eternũ erit Hanc timens iste qui pauet uel
cuuis ad dm̃ est mentis excessus: hoc togat. In
iusticiam meã: dãpnas me. In tua iusticia me¬
nob̾. Ideo aut̃ dĩ usticia dt̃: ne homo se putet
Credenti in eũ qui iustificat impium. Qͥs ẽ.
qui uistificat im piume Qui ex impio facit
unstũ: deputat᷑ sides eius ad iusticiam. Iudei. u
qui suis uirib se putabant implere posse nl¬
ticiam: offenderunt ui lapidem offensiomis

Expanded text:
iniquitatibus omnis grex malus ad sinistram, tanquam iniquitatibus omnis grex malus ad sinistram, tanquam hoedis ab ovibus separatis; et audient, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Quaerunt quare? Esurivi enim, et non dedistis mihi manducare . Contemnebant tunc quando esurienti Christo non dabant cibum, quando sitienti non dabant potum, quando nudum non vestiebant, peregrinum non suscipiebant, aegrotantem non visitabant, tunc contemnebant: cum coeperint illis ista enumerari, confundentur, et haec confusio in aeternum erit. Hanc timens iste qui pavet, vel cujus ad Deum est mentis excessus, hoc rogat, In justitiam meam, damnas me. In tua justitia ernobis. Ideo autem Dei justitia Credenti in eum qui justificat impium quid est, qui justificat impium? qui ex impio facit justum deputatur fides ejus ad justitiam . Judaei vero quia suis viribus se putabant implere posse justitiam, offenderunt in lapidem offensionis
Abbreviated transcription (Latin):
ipse in euangłio. Ego sum uitis uos palmites: et pat̃
m̃s agricola. Et sine me in quit: nichil potestis
facere. Dñe. si sine te uichil: totum inte. Et eñi quie¬
quid ille oꝑat᷑ ꝑ nos: nos uidemur oꝑari. Potest ille
multũ et totum sine nob̾: nos nichil sine ipso. Ergo
inquacũq extasi loquatur. siue pauore. siue exces¬
su mentis : congruunt quȩ dicunt᷑. Dicamus in
xp̃i corpore. dicamus oñs quasi unus: quia om̃s
unitas. Dicamus. In te dñe speraui ñ confundar
ꝑturbatio animi. ⁊ respitientes peccata sua: respec¬
tione horrentis: horrore erubescentis: erubescentia
biuistis mhis. in quibꝰ nc̃ erubeseitis Ergo eru¬
bescere illos dic̃ iam fideles. ñ dep̃sentibus donis.
sed de p̃tetitis peccatis. Hanc confusionem: non
formidet xp̃ianus. Im mo si hanc ñ habuerit: et̃¬
nam habebit. Quȩ ẽ et̾na confusio: quando fiet
illud quod dictum ẽ. Et traducent eos ex aduerso
iniquitates eorum: et fit traducentibꝰ ex aduerso

Expanded text:
ipse in Evangelio: Ego sum vitis, vos estis palmites, Pater meus agricola est; et: Sine me, inquit, nihil potestis facere . Domine, si sine te nihil, totum in te. Etenim quidquid ille operatur per nos, nos videmur operari. Potest ille multum et totum sine nobis, nos nihil sine ipso. 5. vers. 2. Ergo in quacumque ecstasi loquatur, sive pavore, sive excessu mentis, congruunt quae dicuntur. Dicamus in Christi corpore, dicamus omnes quasi unus, quia omnes unitas, dicamus: In te, Domine, speravi, non confundar perturbatio animi respicientis peccata sua respiciendo horrentis; horrendo; erubescentis; erubescendo unc in his, in quibus nunc erubescitis ? Ergo erubescere illos dicit jam fideles, non de praesentibus donis, sed de praeteritis peccatis. Hanc confusionem non formidet christianus: imo si hanc non habuerit, aeternam habebit. Quae est aeterna confusio? Quando fiet illud quod dictum est, Et traducent eos ex adverso iniquitates eorum . Et fiet traducentibus ex adverso
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ. fidelibꝰ ñ ait sic et menbra xp̃i: sed totũ
hoc qd̃ dixit xp̃m appellauit. Sic̃ em̃ corpꝰ
uniun et menbra habet multa. oñna aut̃
m̃bra corporis cũ fint multa. unũ ẽ corpus:
fic et xp̃c multa menbra utiũ corpus. Etgo fi¬
mul nos om̃s cũ capite nto ip̃o: sine capite
nr̃o nichil ualentes. Quare : quia nos cũ
capite nr̃o rp̃o uitis: sine capite nt̃o qd
abfit satm̃ta p̃cisa. Nõ alictu oꝑi agrico¬
lanii: se digni tentĩtñ destiuati. Ideo et

Expanded text:
hoc est de fidelibus, non ait, sic et membra Christi; sed totum hoc quod dixit, Christum appellavit. Sicut enim corpus unum, et membra habet multa, oulta, unum est corpus; sic et Christus membra multa, unum corpus. Ergo simul omnes nos cum capite nostro Christo, sine capite nostro nihil valentes. Quare? Quia nos cum capite nostro vitis: sine capite nostro, quod absit, sarmenta praecisa, non alicui operi agricolarum, sed igni tantummodo destinata. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
in manus cuas cõmendo spm̃ nicũ: et incliuato
capite readidit sp̃m. Non sine eausa uoluit u̾ba
huiꝰ psalmi sua ẽẽ: nͥ ut te animoneret se locutũ
ee. in hoc psalmo. Ipsũ hic quere. Cogita quo mͦ
i illo psalmo se queri uoluit: ꝓsusceptione ma¬
tutina. fo̾der̃ manus meas et pedes meos: dinu¬
merauer̃ om̃ia ossa mea. Ipsi uͦ considauerunt
e conspexer̃ me : diuiserunt sibi uestimenta
mea. & suꝑuestem meã miserunt sortẽ. Ht te
ãmoneret in se hoc esse conpletũ in uoce sua
posuit caput ipsiꝰ psalmi. Ds deus nĩs ut qͥd
me deliquistie & tanĩ uocem corporis uise
transsigurauit. Non eñi unicũ suũ pat̃:
alqͥndo deliquit. Redemisti me dĩẽ as̃ ue¬
ntitis. facienis qͥ ꝓmisisti: ñ fallens in polliti
dem: qui timendo mori morit᷑. Timendo enĩ
mor m̃titur : et morit᷑ anteqͣ. moriatur.
ͥ ileo mentiebat᷑: ut uiueret. Mentiti
uis nemoriaris : ꝙ m̃tiris ut moriaris. Et

Expanded text:
In manus tuas commendo spiritum meum : et inclinato In manus tuas commendo spiritum meum : et inclinato capite tradidit spiritum . Non sine causa voluit verba hujus psalmi sua esse, nisi ut te admoneret se locutum esse in hoc psalmo. Ipsum hic quaere; cogita quomodo in illo psalmo se quaeri voluit pro susceptione matutina: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea; ipsi vero consideraverunt et conspexerunt me, diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem : ut te admoneret in se hoc esse completum, in voce sua posuit caput ipsius psalmi, Deus, Deus meus, utquid me dereliquisti ? Et tamen vocem corporis in se transfiguravit; non enim Unicum suum Pater aliquando dereliquit. Redemisti me, Domine, Deus veritatis: faciens quod promisisti, non fallens in pollicittem? Qui timendo mori moritur: timendo enim mori mentitur, et moritur antequam moriatur, qui ideo mentiebatur ut viveret. Mentiri vis, ne moriaris: et mentiris, et moreris; et
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Eeduces me demuscipula hac: quã os¬
cultauer̃ mͥ. Quia eductũ ẽ. et caput nr̃m
demuscipula quã absconder̃ illi. qͥbꝰ modis
dicebat᷑ in etiangłio: qr dicturi erant hicẽ
heres. uenite occidamꝰ cũ. et nr̃a erit here¬
ditas. Et in se sententiã dixer̃ int̾rogati. Qus
faciet ille pat̃ famuilias colonis malis e malos
male ꝑdet: et uineam locabit aliis agricol
Qͥd et illud: Non legistis. lapidẽ quẽ reꝑ¬
bauer̃ edificantes. hic factꝰ ẽ. in caput angle
extra uineam: & occiderunt. Erigo erutꝰ ẽ illud
capit nr̃m: sursum ẽ. liberun ẽ. Hereamus
ili ꝓculectionem: ut melius pꝰea eonglutinem᷑
ei pinmortalitatem. et dicamus om̃s. : educes
me demuscipula ista quam occultauerunt mͥ:¬
dixit i eruee. In manus tuas cõmendo sp̃m
meũ Certe eũ uerba eius in euangłio de isto psal¬
mo cognoscimus: ipsum hic locutum fuisse
ñ dubitemus. Habes hoc in euangelio. Dixit

Expanded text:
dicat: Educes me de muscipula ista, quam ocdicat: Educes me de muscipula ista, quam occultaverunt mihi: quia eductum est et caput nostrum de muscipula, quam absconderunt illi, quibus modo dicebatur in Evangelio, quia dicturi erant: Hic est haeres, venite occidamus eum, et nostra erit haereditas. Et in se sententiam dixerunt interrogati: Quid faciet ille paterfamilias colonis malis? Malos male perdet, et vineam suam locabit aliis agricolis. Quid, et illud non legistis: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli? tra vineam, et occiderunt . Ergo erutus est et ille. Caput nostrum sursum est, liberum est. Haereamus illi per dilectionem, ut melius postea conglutinemur ei per immortalitatem; et dicamus omnes: Educes me de muscipula ista, quam occultaverunt mdixit in cruce: In manus tuas commendo spiritum meum. Certe cum verba ejus in Evangelio de isto psalmo cognoscimus, ipsum hic locutum fuisse non dubitemus. Habes hoc in Evangelio, dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
nuam inuenit cupiditatis. in eo qui tẽptabat᷑
ꝓnob̾: conuertit se ad tẽptaudan ianuam
timoris. et p̃parauit illi passionem. Deniq
hoedic̃ euangłista: et consũmata tẽptanoni
di abolus recessit abeo ad tẽpus. Quid ẽ. ad
tepus e tanquam rediturus et tẽptaturꝰ
ianuam timoris: quia clausam in uenitu
nuam cupiditatis. Totũ ergo corpis xp̃i
simul inpingebat᷑ in hoc corpus. Totir in pi¬
gebatur: unde dictun ẽ. inpsalmo. tanquĩ
cumulus aree̾ maris inpulsus sum ut cade¬
rem. et añs suscepit me.At ubi fuiita sun
illa que totũ corpus inpingebant ut cadi¬
ret: cepit tẽpratio ẽẽ. ꝑ partes. Teptatur con
xp̃i: una eccłia ñ patit᷑ ꝑsecutionẽ alia pa¬
titur. Nou patit᷑ furorem miꝑatoris: s pa¬
tit᷑ furoiẽ mali popłi. Quante uastationes
Non gͦ desunt p̃ssure tẽptationis: nemi
sibi dicat ñ ẽ. tẽpus tẽptationis. Qui sibi
hoc dicit: pacem sibi ꝓnuttit. Qͥ sibi pace

Expanded text:
nuam invenit cupiditatis in eo qui tentabatur nuam invenit cupiditatis in eo qui tentabatur pro nobis, convertit se ad tentandam januam timoris, et praeparavit illi passionem. Denique hoc dicit Evangelista: Et consummata tentatione, diabolus recessit ab eo ad tempus . Quid est, ad tempus? Tanquam rediturus et tentaturus januam timoris, quia clausam invenit januam cupiditatis. Totum ergo corpus Chrissimul impingebatur hoc corpus, totum impingebatur: unde dictum erat in psalmo: Tanquam cumulus arenae impulsus sum ut caderem, et Dominus suscepit me . At ubi finita sunt illa quae totum corpus impingebant ut caderet, coepit tentatio esse per partes. Tentatur corpus Christi, una Ecclesia non patitur persecutionem, alia patitur. Non patitur furorem imperatoris, sed patitur furorem mali populi. Quantae vastationes Non ergo desunt pressurae tentationis. Nemo sibi dicat: Non est tempus tentationis. Qui sibi hoc dicit, pacem sibi promittit: qui sibi pacem
Abbreviated transcription (Latin):
m̃. Passio iã significat᷑. Eauces me de
muscipula hacr ista: quã occultauer̃ mͥ: nec
in finem: et ue illi qui i illam muscipulã
eadit. Caddit aut̃ om̃is qui non sꝑat in dĩ: qui
parata muscipula uumei: pofuit in mucipula
erroren et tĩnem. ł rrorem quo illiciat: terrorẽ
quo frangat ꝙ rapiat. Tu claude ianuam cupi¬
ditatis contra extorem: tu cdaude ianuã timoris
trorem. et educes me demuseipula huiꝰ modi pug¬
ne ⁊̃ remplũ ipse tͥ imperator tuus qui ꝓpt̃ te
eciã temptari dignatus ẽ. ipse demonstrauit: et
prio taẽptatus ẽ. alecebris. quia temiptata ẽ.
n illo ianua cupiditatis. quaudo tẽptauit eum
diabolus dicens : dic ut lapides isti panes fiant.
Adora me: et dabo tibi regna ista. Mitte te de¬
oriũ. Nã scriptũ ẽ. quia angłis suis mãdaut
dece et in manibus collent te. nequando ofen¬
das ad lapidem pedem tuũ. Onuĩa hec: ꝑ ille¬
cebra cutpiditatum tẽptat. At ubi clausamia¬

Expanded text:
m passio significatur, Educes me de muscipula ista, quam occultaverunt mihi. Nec in finem. Et vae illi, qui in illam muscipulam cadit: cadit autem omnis qui non sperat in Deum; qui parata muscipula inimici. Posuit in muscipula errorem et terrorem: errorem quo illiciat, terrorem quo frangat, et rapiat. Tu claude januam cupiditatis contra errorem; tu claude januam timoris contra terrorem, et educeris de muscipula. Hujusmodi pugnae exemplum ipse tibi Imperator tuus, qui propter te etiam tentari dignatus est, in se demonstravit. Et primo tentatus est illecebris; quia tentata est in illo janua cupiditatis, quando cum tentavit diabolus dicens: Dic lapidibus istis ut panes fiant. Adora me, et dabo tibi regna ista. Mitte te deorsum, quia scriptum est: Quia Angelis suis mandavit de te, et in manibus tollent te, ne quando offendas ad lapidem pedem tuum . Omnis haec illecebra cupiditatem tentat. At ubi clausam ja
Abbreviated transcription (Latin):
si xp̃m uouunus. Dicit eñ apłs. fi̾is eñi legis
xp̃e: ad iusticiam om̃i credenti. fuus ũ consumens.
sed ꝑfĩciens. Duobus eñi modis: dicimiꝰ finem.
Uel quod fit ut ñ sit qͥ erat: uł qd̾ fit ut ꝑfectũ
sit qd uichoatum erat. Eigo in finẽ: in xp̃m. Psal¬
mu̾s ad. Ertasis uerbũ ẽ grecũ: latine quantũ
dat᷑ intelligi uerbo uno exponi potest.⁊ si dicat᷑
excessus. Excessus aut̃ mentis: propͥe dici solet ex¬
tasis. In eccessu uͦ mentis: duo intelliguutur:
aut pauor. aut iittentio ad suꝑna ⁊ ita ut quo¬
dam mͦi ad memoria labant᷑ ut ferna. In hac ex¬
tasi fuerunt om̃s sancti quibꝰ archana dĩ mun¬
dũ istũ excedencia reuelata sunt. De hoc men¬
tis excessu: id ẽ. extasi. paulus cũ loqueretur:
se ipsũ in sinuans ait. Siue eiũ m̃te excessimꝰ
dõ. siue temꝑantes sumus uob̃: caritas eñĩ xp̃i
cõpellit nos. Hoc ẽ. si ea tantũ agere uellemus.
ꝙ ea tantũ contemplari. quȩ mentis excessu

Expanded text:
ovimus; dicit enim Apostolus: Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti Finis non consumens, sed perficiens: duobus enim modis dicimus finem; vel quo fit ut non sit quod erat, vel quo fit ut perfectum sit quod inchoatum erat. Ergo in finem, in Christum. 2. Psalmus David ecstasis. Verbum ectasis graecum, latine, quantum datur intelligi, verbo uno exponi potest, si dicatur excessus: excessus autem mentis proprie solet ecstasis dici. In excessu vero mentis duo intelliguntur; aut pavor, aut intentio ad superna, ita ut quodam modo de memoria labantur inferna: in hac ecstasi fuerunt omnes sancti, quibus arcana Dei mundum istum excedentia revelata sunt. De hoc mentis excessu, id est ecstasi, Paulus cum loqueretur, seipsum insinuans, ait: Sive enim mente excessimus Deo, sive temperantes sumus vobis, charitas enim Christi compellit nos . Hoc est, si ea tantum agere vellemus, et ea tantum contemplari quae mentis excessu
Abbreviated transcription (Latin):
gaudent onĩa m̃bra. Aliꝙ eccle ueibi gra pacẽ
laione sunt: In his que pacẽ habent. inspeio
sunt pedes illtꝰ Iue in tribulatione sunt: an¬
gisbas patiunt᷑. Sed et illos contristat ilorum
cibulatio: et illos pax istorũ consolat᷑. Sic ẽ.
eñ uuu corpus: ut ñ sit discissio. Non aut̃
fint aiscissionẽ: nisi dissensio. Caritas aut̃ cõ¬
pagẽ facit: cõpages amplectit᷑ unitatem: uin¬
tisseruat cartatẽ caritas ꝑ uenit ad clarita

Expanded text:
 verbi gratia, pacem latione sunt: in istis quae pacem habent, in spatioso sunt pedes; illae quae in tribulatione sunt, angustias patiuntur: sed et istos contristat illorum tribulatio, et illos pax istorum consolatur. Sic est enim unum corpus, ut non sit discissio; non autem facit discissionem nisi dissensio. Charitas autem compagem facit, cotas servat charitatem, charitas perducit ad clarita
Abbreviated transcription (Latin):
ante hominem iudicem. p̃bens nob̾ huinilitatis
et patientie docunienta. ñ uictus sed militi pug¬
nandi exemplum demonstrans: minanti iudici.
tumentis suꝑbia et dicentis. nescis quia potesta¬
tem habeo dimittendi qꝵ occidendi te: ab stulit
tipum inflantis. Et tanquã reddens exsuffla¬
tionẽ qua detuinesceret: ñ haberes in quit in
me potestatem: nͥ data ẽẽt. tͥ de suꝑ. Et iob nẽpe

Expanded text:
ante hominem judicem, praebens nobis humilitatis ante hominem judicem, praebens nobis humilitatis et patientiae documentum, non victus, sed militi pugnandi exemplum demonstrans, minanti judici, tumenti superbia, et dicenti, Nescis quia potestatem habeo dimittendi et occidendi te? abstulit typhum inflantis, et tanquam reddens exsufflationem qua detumesceret, Non haberes, inquit, in me potestatem, nisi data tibi esset desuper . Et Job
Abbreviated transcription (Latin):
uit nob̃. De sciꝑ ꝑmittit homines nocere:
ñ uoluntatẽ nocendi de suꝑ dari. ⁊ sed po¬
testatẽ. Unusqͥsq enũ malus: apud se hab&
uoluntatem nocendi. Ut aut̃ possit nocere:
non habet in potestate. Ut uelit iam reuꝰ ẽ:
ut possit occulta dispensatione ꝓuidentie
dꝰ i alium ꝑmittit᷑ ad penã. in aliũ ꝑmit¬
nt̃ adꝓbationẽ. in aliũ ꝑ mittit᷑ ad coro¬
li. idẽ. alienigene capere popłi isrł. quia pecca¬
uerunt in dm̃. Adprobationem aut̃: ꝑ missus
est cliabolus in iob. Probatus ẽ. iob: confusus ẽ.
diabolus. Ad coronã. uͦ: ꝑmissi sunt ꝑsecutores
in martẏres. Occisi sunt martẏres: quasi uicisse
se arbitrati sunt ꝑ secutores. Illi in manifesto fal¬
sotriumphauerunt: illi in occulto uere coronati
sunt. Ergo inquem ꝑmitrit᷑: occulte dispensatio¬
nis ẽ. ꝓiudentie dĩ. Ut aut̃ uelit nocere. ipsius
hominis ẽ : ꝙ ñ eũ continuo quem uult occidit.
Itaq ipse dñs iudex uiuoꝵ et mortuorum. stans

Expanded text:
 nobis desuper permittit homines nocere, non voluntatem nocendi desuper dari, sed potestatem. Unusquisque enim malus apud se habet voluntatem nocendi: ut autem possit nocere, non habet in potestate. Ut velit, jam reus est: ut possit, occulta dispensatione providentiae Dei in alium permittitur ad poenam, in alium permittitur ad probationem, in alium permittitur ad coroid est alienigenae, capere populum Israel, quia peccaverunt in Deum . Ad probationem autem permissus est diabolus in Job : probatus est Job, confusus est diabolus. Ad coronam vero permissi sunt persecutores in martyres: occisi sunt martyres, quasi vicisse se arbitrati sunt persecutores; illi in manifesto falso triumpharunt, illi in occulto vere coronati sunt. Ergo in quem permittitur, occultae dispensationis est providentiae Dei: ut autem velit nocere, ipsius hominis est; non enim continuo quem vult occidit. 7. Itaque ipse Dominus judex vivorum et mortuorum, stans
Abbreviated transcription (Latin):
xisti humilitatẽ meã: saluasti de necessitatibus
animã meã. Nec condusisti me in manꝰ inmici.
Quȩ sunt necessitates unde saluã uolumus fieri
animã nrãm : quis eas enumeret: guis digne
exaggeret qͥs congrue uitandas fugiendasq cõ¬
mendet: pͥmo ingenere humano dura necessitas:
nescire cor alterius. Male sentire plerũq de anuco
fideli: bene sentire plerũq de amico in fideli. O
dura necessitas. Et quid facis ut corda inspicias:
quẽ oculum affers. infirma et plangenda mor¬
talitase qͥd facis ut uideas. hodie cor fc̃is tuie ñ
habes qͥd facias. Alia maior^ necs tuũ uides quale
erit cras. Quis iã dicat necessitates ipsiꝰ mortali¬
tatis: mori necesse ẽ: ⁊ nemo uult. Hemo uult
q necesse ẽ: neno uult qd uelit. nolis. Dura ne¬
cessitas nolle: qd̾ ñ potest euitati. Nã fieri posset:
nollemus utic mori. Et effici qd̾ angłi uellemꝰ:
sed cõmutatione quadã ñ morte sicut dicit
apłs. Edificationẽ habemꝰ ex dõ. domũ non¬

Expanded text:
atem meam, salvam fecisti de necessitatibus animam meam: nec conclusisti me in manus inimici. Quae sunt necessitates, unde volumus salvam heri animam nostram? Quis eas enumeret? quis digne exaggeret? quis congrue vitandas fugiendasque commendet? Primo in genere humano dura necessitas, nescire cor alterius, male sentire plerumque de amico fideli, bene sentire plerumque de amico infideli. O dura necessitas! Et quid facis ut corda inspicias? quem oculum affers, infirma et plangenda mortalitas? quid facis ut videas hodie cor fratris tui? Non habes quid facias. Alia major necessitas, nec tuum vides quale erit cras. Quid jam dicam de necessitatibus ipsius mortalitatis? Mori necesse est, et nemo vult. Nemo vult quod necesse est. Nemo vult, quod erit velit nolit. Dura necessitas nolle quod non potest evitari. Nam si fieri posset, nollemus utique mori; et effici quod Angeli vellemus, sed commutatione quadam, non morte, sicut dicit Apostolus: Aedificationem habemus ex D
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ obseruaudo uauitatẽ. q dulcis ẽ. tͥ tran¬
Nude nichil tenes et in suꝑ tu teneris. Odis¬
ti obseruantes uanitatẽ suꝑ uacue. Ego aut̃
qͥñ obseruo uanitatẽ: in dño spaui. Spe¬
ras in pecuma: obseruas uanitatem. Sꝑas in ho¬
nore et sublimitate aliqua potestatis humane:
obseruas uanitatẽ. Syas in aliquo amco potente :
obseruas uanitatem. In his om̃ibꝰ cũ sꝑas: aut tu ex¬
piras et ea hic dimĩttis : aut cũ uius om̃ia pereunt.
et inspe tua deficis. Hanc uauitatẽ cõme morat isa¬
ias dicens. Om̃is caro fenum : ⁊ om̃is gła eus ut
flos feni. Aruit fenum et flors eiꝰ decidit: uerbũ

Expanded text:
nisi observando vanitatem? Quia dulcis est tibi tran tempora, unde nihil tenes, et insuper tu teneris. Odisti observantes vanitatem supervacue. Ego autem, qui non observo vanitatem, in Domino speravi. Speras in pecunia, observas vanitatem: speras in honore et sublimitate aliqua potestatis humanae, observas vanitatem: speras in aliquo amico potente, observas vanitatem. In his omnibus cum speras, aut tu exspiras, et ea hic dimittis; aut cum vivis, omnia pereunt, et in spe tua deficis. Hanc vanitatem commemorat Isaias dicens: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni: aruit fenum, et flos ejus decidit; verbum
Abbreviated transcription (Latin):
magna multitudo dulcedinis tue dñe: Ex¬
clamet hic propħa. ista cernens et mirans:
qui muatis modis copiosa ẽ. dulcedo tua
diiẽ. Quam abscondisti timentibꝰ te. Etiam eos
quos emendas: multũ amas Sed ne dissoluta secu¬
ritate negligentuis agant: abscondis ab eis dulee¬
diuem amoris tui: quibꝰ utile ẽ. timere te. Pfecisti
sꝑantibꝰ inte. ꝑfecisti aut̃ hanc dulcedinem sꝑan¬

Expanded text:
magna multitudo dulcedinis tuae, Domine: exclamat hic Propheta ista cernens, et mirans quam multis modis copiosa est dulcedo tua, Domine. Quam abscondisti timentibus te: etiam eos quos emendas, multum amas; sed ne dissoluta securitate negligentius agant, abscondis ab eis dulcedinem amoris tui, quibus utile est timere te. Perfecisti sperantibus in te: perfecisti autem hanc dulcedinem speran
Abbreviated transcription (Latin):
liari sed suꝑ uestiri ut absorbeat᷑ mortale auita
Uolumus ꝑ uenire ad regnũ dĩ. sed ꝑ mortẽ
nolumus. Et tam̃ dicit tͥ necessitas: hac uenies.
Hac uenire dubitas homo⁊ cũ hac ad te uene¬
nt ds̃. Quȩ sunt etiam neceffitates uincendirum
uecastisi matũ cupiditatun. et annosarum malat̾
consuetudinum: Uincere consuetudinẽ. dura pug¬
na nosti uides quam male facias. quã detͣabilit᷑
quã in felicit᷑. et facis tamen. fecisti heri: facturus¬
& hodie. Si sic ÷ displicet cũ disputo quo mͦ dis¬
plicet tͥ cũ cogitas: et tamen facturus es hoc. Un¬
de rapcris quis te captũ trahit: An illa lex intũ¬
bris ciuis. repugnans legi mentis tue: Clama ergo.
In felix ego homo qͥs me lib̾abit de corꝑe mortis

Expanded text:
liari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita . Volumus pervenire ad regnum Dei, sed per mortem nolumus: et tamen dicit tibi necessitas, Hac venies. Hac venire dubitas homo, cum hac ad te venerit Deus? Quae sunt etiam necessitates vincendarum vetustissimarum cupiditatum, et annosarum malarum consuetudinum? Vincere consuetudinem, dura pugna, nosti. Vides quam male facias, quam detestabiliter, quam infeliciter; et facis tamen: fecisti fieri, facturus es hodie. Si sic tibi displicet cum disputo, quomodo displicet tibi cum cogitas? Et tamen facturus es hoc. Unde raperis? quis te captivum trahit? An illa lex in membris tuis repugnans legi mentis tuae? Clama ergo: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis
Abbreviated transcription (Latin):
bulatet dñs in ꝑadyso. Ad uesꝑum de ambulabat
ds. Iã ille peccator texerat se intra lignũ: nolebat
uidẽ faciem dñi ad quã gaudere consueuerat. Oc¬
ciderat illi sol iusticie. ñ gaudebat adp̃sentiã dĩ.
Inde inchoata om̃is ista uita mortał. Uesꝑe demo¬
rabit᷑ fletꝰ. Deberes in fictu o genus hum anum
nasci ÷ moris eñi de adã: et sic factũ ẽ. Et nos exa¬
dã fumus. ÷ ꝙ quot quot erear̃ filios. et creaturi
sunt exadã sunc. exquo et ipsi creati sunt. Uespe
demorabitur fietus: et i matutinum exilteu
Quando ceꝑit oriri fidelibus lux: que occidert
tutino resurrexit desepulchro: ut quod dedi¬
cauit in fundam̃to. hoc promitteret domuiIn
dño nr̃o uesꝑe fuit: quia sepultꝰ ẽ: et matutirs
quia resurrexit t̃tia die. Sepultus es et tu in
tercio die. si secdm cogites: unus dies ẽ. anti
legeui. scd̾s sub lege. tercuis sub gr̃a. Quod tris

Expanded text:
bularet Deus in paradiso; ad vesperam deambulabat bularet Deus in paradiso; ad vesperam deambulabat Deus: jam ille peccator texerat se intra lignum, nolebat videre faciem Dei , ad quam gaudere consueverat: occiderat illi sol justitiae, non gaudebat ad praesentiam Dei. Inde inchoata est omnis vita ista mortalis. Vespere demorabitur fletus. Diu eris in fletu, o genus humanum: nasceris enim de Adam, et sic est factum; et nos ex Adam sumus, et quotquot crearunt filios, et creaturi sunt, ex Adam sunt, ex quo et ipsi creati sunt. Vespere demorabitur fletus: et in matutinum exsultatio: quando coeperit oriri fidelibus lux, quae occiderastus in matutino resurrexit de sepulcro , ut quod dedicavit in fundamento, hoc promitteret domui. In Domino nostro vespera fuit, qua sepultus est; et matutinum, quo resurrexit, tertio die: sepultus es et tu vestertio die? Si saeculum cogites, unus dies est ante Legem, secundus sub Lege, tertius sub Gratia. Quod triduo
Abbreviated transcription (Latin):
uos ñ ẽ. oblitꝰ. Sm̃ ira mn indignatione eiꝰ: ⁊ uita in
uoluntate eiꝰ. Ira in indignatione peccatori. Qua die
edericis inquit: morte moriemni. Teiger̃ mortui ft̃.
aimissi deꝑadyso. Quia ira in indignatione eiꝰ: sed
ñ sine spe. quia uita in uoluntate eiꝰ. Qd est uita in
uoluntate eiꝰ: ñ in uitibꝰ nr̃is: ñ in meritis nr̃is.
Sed quia uoluit saluos nos fecit: ñ quia digni era¬
mꝰ. Quo ẽ eñi peccator dignꝰ. nͥ supplicio: uitã de¬
dit. Et si impiis uitã donauit: qͥd seruat fidelibꝰ:
Nesꝑe demorabitur fletus. N olite tuere qͥa dixe¬
rat nob̾ psallite: et hic gemitus ẽ. In psallendo
exultatio: in orando gemitꝰ. Geme dep̃sentibus:
psalle defuturis. Ora dere : psalle despe. Ueꝑe de¬
morabit᷑ fietꝰ. Quid ẽ uesꝑe demorabit᷑ fletꝰ: Ues¬
pera fit: quando sol occidit. Occidit abhomine¬
sol: id ẽ. lux illa iusticie p̃sentia dĩ. Ideo quando
expulsus ẽ. adã. qͥd dictũ ẽ. ingenesi: cũ de am¬

Expanded text:
uoniam ira in indignatione ejus, et vita in voluntate ejus. Ira in indignatione peccatori: Qua die ederitis, morte moriemini . Tetigerunt, mortui sunt, dimissi de paradiso, quia ira in indignatione ejus: sed non sine spe, quia vita in voluntate ejus. Quid est, in voluntate ejus? Non in viribus nostris, non in meritis nostris: sed quia voluit, salvos nos fecit; non quia digni eramus. Quo est enim peccator dignus, nisi supplicio? Vitam dedit. Et si impiis vitam donavit, quid servat fidelibus? 16. Vespere demorabitur fletus. Nolite timere, quia dixerat nobis, Psallite; et hic gemitus est: in psallendo exsultatio, in orando gemitus. Geme de praesentibus, psalle de futuris: ora de re, psalle de spe. Vespere demorabitur fletus. Quid est, Vespere demorabitur fletus? Vespera fit quando sol occidit. Occidit sol ab homine, id est lux illa justitiae, praesentia Dei. Ideo quando expulsus est Adam, quid dictum est in Genesi? Cum deam
Abbreviated transcription (Latin):
nenio. habundantia hominis que ẽ: erim
calamitas. Sed iusti habent habundantiam.
egent: quando plus habent. Desideri is uab̾¬
erat. qͣndo cunstitutꝰ ẽ hono in ꝑady so. qͦn¬
do nichil ei de erat. qͥndo dõ fruebatur: sed
dixit. ñ mouebor ut et̃num. Quomͦ dix̃ ñ mo¬
uebor inet̾nũ: quando libent̃ audiuit. gular
et eritis sic̃ di i  cũ ds̃ diceret. qua die ede¬
tis: morte morientini. Et diabolꝰ. Non mo
moriemini. Credis gͦ illi talia suadenti: din

Expanded text:
Nemo. Abundantia hominis quae est? Aerumna, calamitas. Sed divites habent abundantiam? Plus egent quanto plus habent: desideriis vasterat, quando constitutus est homo in paradiso, quando nihil deerat illi, quando Deo fruebatur: sed dixit, Non movebor in aeternum. Quomodo dixit, Non movebor in aeternum? Quando libenter audivit, Gustate, et eritis tanquam dii: cum Deus diceret, Qua die ederitis, morte moriemini; et diabolus, Non morte moriemini . Credens ergo illi talia suadenti dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
dñe qm̃ suscepisti me: nec iocundasti urimicos
meos suꝑme. Quos immicos: udeos in dedicatio¬
ne fundamenti. Ipsã dedicationẽ: intelligamus
tunc duet᷑ expersona unuierse domꝰ. Quos gͦ ini¬
iicose udaeos. An potius diabolum et angelos eiꝰ.
qui consusi discesser. pꝰ quam dñs resurrexit pre¬
positus mortis: doluit uictã morte. Et ñ iocundasti
uumicos meos fuꝑ me: quia teneri apud inferos

Expanded text:
asti inimicos meos super me. Quos inimicos? Judaeos? In dedicatione fundamenti ipsam dedicationem intelligamus tunc dicetur ex persona universae domus. Quos ergo inimicos? Judaeos, an potius diabolum et angelos ejus, qui confusi discesserunt, postquam Dominus resurrexit? Praepositus mortis doluit victam mortem. Et non jucundasti inimicos meos super me: quia teneri apud inferos
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. uerbũ diunitatẽ: nou: seił mortẽ cartus
portabat. Uiuilnꝰ aut̃ portabat: sauaturꝰ te de
uulnere tuo. Sanata ẽ. aut̃ caro. Quo mͦ eum
resurrexit. Audi apłm: uide uerã sanitatẽ. Ab¬
sorta ẽ. ait mors in uictoria. Ubi ẽ. mors aculeus
tuus: Ubi ẽ. mors contentio tua: Ergo exaltatio

Expanded text:
m, Verbum divinitatem? Non, sed mortem carnis portabat, vulnus tuum portabat, sanaturus te de vulnere tuo. Sanata est autem caro. Quando? Cum resurrexit. Audi Apostolum, vide veram sanitatem: Absorpta est, ait, mors in victoriam. Ubi est, mors, aculeus tuus? ubi est, m