comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&e nichil ꝑ contentionẽ agentes. s ad omne studium deitionis
unanimes diuinis & aplicis constitutionib pareatis. Data .uii.
idꝰ septemb̾ decio & maximo.iiiͦi. cc̃. conss. Item epła cornelii pa¬
e rufo orientali ep̃o directa. ne sacerdotes dñi iurare p̃sumãt
toritate sedis apłicȩ tuis deberimꝰ consultiᷤ
respondere. Quod licet non ꝓlixe s succin¬
cte agere festinaremus ꝓpter quasdamim¬
portunitates que nr̃is p̃pedientib pecca¬
tism nos suꝑuenere. tuis tamen ꝑ reliqua scõꝵ patrũ institu¬
ta studiis ꝑ quirere latius & inuestigare cõmittimꝰ. Non enim
potist mens attrita. & onerib atq importunitatib grauata
tantum boni ꝑagere: quantum delectata & oppressionibus
soluta. Nong ista obid p̃tulimꝰ ut hec & alia que necessaria fo¬
re cognou̾imꝰ tuȩ sc̃ĩtati uelimꝰ denegare. s qd̾ hic minꝰ inuenitur
latius ꝑquiratur. Sacramentũ autem hastenꝰ asũmis sacerdoti¬

Expanded text:
dium devotionis unanimes divinis et apostolicis constitutionibus pareatis. Data VII Idus Septembris, Decio et Maximo IIII CC. ITEM EPISTOLA CORNELII PAPAE ORIENTALI EPISCOPO DIRECTA. Ne sacerdotes Domini jurare praesumant toritate Sedis apostolicae tuis deberemus consultibus respondere. Quod licet non prolixe, sed succincte agere festinaremus, propter quasdam importunitates, quae nostris praepedientibus peccatis, in nos supervenere, tuis tamen per reliqua sanctorum Patrum instituta studiis perquirere latius et investigare permittimus. Non enim potest mens attrita, et oneribus atque importunitatibus gravata, tantum boni peragere, quantum delectata et oppressionibus soluta. Non ergo ista ob id praetulimus, ut haec et alia, quae necessaria fore cognoverimus, tuae sanctitati velimus denegare: sed quod hic minus invenitur, latius
Abbreviated transcription (Latin):
tum omnib scĩs. Ipse autẽ d̾s pacis & consolationis det nob̾
idipsum saꝑe in alterutrũ ut uob̾inuicẽ succurratis & non si¬
tis diuisi. ut unanimes uno ore & uno corde honorificetis eum
in concordiam & consolationẽ fr̃m qui potest confirmare nos
scm euangłium eius. uixta reuelationẽ et̃ni mist̾ii. temporib
salicit ꝑpetius. quib uob̾ futuroꝵ gaudioꝵ largienda st̃ mu¬
nera. Summoꝑe etiam considerare debetis qd illi qui fr̃ibus
muident eos ꝙ dampnare atq ꝑdere cupiunt. ꝓse sua dog¬
mata destruunt. Dicit enim dñs. Omne regnum in se diuisũ
non stabit. Et omnis scientia & lex aduersum se diuisa: ñ sta

Expanded text:
se autem Deus pacis et consolationis det vobis idipsum sapere in alterutrum , ut vobis invicem succurratis, et non sitis divisi, ut unanimes, uno ore et uno corde honorificetis eum, in concordiam et consolationem fratrum, qui potest confirmare vos secundum evangelium ejus, juxta revelationem aeterni mysterii, temporibus scilicet perpetuis , quibus vobis futurorum gaudiorum largienda sunt munera. Summopere consider re etiam debetis, quod illi qui fratribus invident, eosque damnare atque perdere cupiunt, per se sua dogmata destruunt. Dicit enim Dominus: Omne regnum in se divisum non stabit; et omnis scientia et lex adversum se divisa, non st
Abbreviated transcription (Latin):
Cum hȩc gͥomnia dissoluenda sunt. ex his potestis considerare
quales oportit uos ẽẽ in sc̃is conũsationib & pietatib expectan¬
tis & ꝓperantes in aduentũ diei ꝑ quẽ cęli ardentes soluentur. &¬

Expanded text:
Cum haec igitur omnia dissolvenda sint, ex his potestis considerare, Cum haec igitur omnia dissolvenda sint, ex his potestis considerare, quales oportet vos esse in sanctis conversationibus et pietatibus, exspectantes et properantes in adventum diei De
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ unusquisq cum ꝓrimo suo qm̃ sumꝰ inuicẽ membra.
et alibi. Nolite mentiri in inuicẽ. Hec sunt p̃cepta saluatoris.
hec ꝓpħarum. hȩc scõꝵ patrum instituta. Quę siquis inuianum
duxerit: hostis ẽ amiiȩ suȩ. qi nemo contra ꝓpħas. nemo contra
apłm nemo contra euangłium facit aliqͥd absq ꝑicło. Et sũmoꝑe
p̃uidendum c̃ ne pastorem suũ oues que ei cõmisse fuerant repre¬
hendere nͥ afide exhorbitau̾it neq accusare p̃sumant qm̃ tales
accusationes uim non habent neq eos nocere possunt. Unum
uͦ km̃i ut ait beatus apłs petrus non lateat uos. qr unus dies
apud dñm sicut mille anni. &e mille anni sicut unus dies. Non
tardat dñs ꝓmissis s patient̾ agit ꝓpteruos. nolens aliqͦs pe¬
rire s om̃s ad penitentiam reu̾ti. Adueniet autẽ dies dñiut fur
in qua cęli magno impetu transient. elementa uͦ calore soluentur.

Expanded text:
veritatem unusquisveritatem unusquisi invicem . Haec sunt praecepta Salvatoris, haec Prophetarum, haec sanctorum Patrum instituta. Quae si quis in vanum duxerit, hostis est animae suae: quia nemo contra Prophetas, nemo contra Apostolorum, nemo contra Evangelium facit aliquid absque periculo . Et summopere praevidendum est, ne pastorem suum oves, quae ei commissae fuerant, reprehendere nisi a fide exorbitaverit neque accusare praesumant: quoniam tales accusationes vim non habent, neque eis nocere possunt. Unum vero, charissimi, ut ait beatus apostolus Petrus, Non lateat vos, quia unus dies apud Dominum sicut mille anni, et mille anni sicut unus dies. Non tardat Domiautem dies Domini ut fur, in qua coeli magno impetu transient, elementa vero calore solventur .
Abbreviated transcription (Latin):
his habundantiꝰ est: a malo ẽ. idest ab exigente & auirante. hec
maxime om̃s. hec sẽiuiri p̃decessores nr̃i qui huic sc̃e uniu̾sali ap¬
stolici eccłȩ p̃fucrunt aute nos. Hec ꝓpħȩ & reliquisc̃ĩ doctores
ꝑuniuersum mundum disꝑsi ad predicandũ: iuramenta fieri
uetant. Quoꝵ nos exempla si ceꝑimꝰ enumerare: aut in scedula
hac inserere. ante defic̾et hora diei. qͣm eoꝵ exemploꝵ dehac c̃a
in tabulis lapideis quas moysi dedit ꝓpͥa manu scripsit di¬
utus. Uide ncassumas nomen dei tui inuanũ. & reliqua. Nlos
autem ut paulo suꝑius p̃libauimꝰ sacramentũ ep̃is nescimus
oblatum nec unquã fieti debet. qm̃ ut supra memoratum est¬
p̃ceptum ẽ nob̾ a dño non uirandum. neq ꝑ celũ ꝙ thronus dei¬
est. neq ꝑ terrã q scabellũ est pedum eiꝰ. neq ꝑ caput suũ. q nul¬
lus potest uum capillũ creare. Unusquisq enim sicut ante
tere. qm̃ os qd̾ mentitur occidit animã. Et apłs ait. Loqͥmini

Expanded text:
his abundantius est, a malo est , » id est ab exigente et a jurante. Hamaxime omnes, haec sancti viri praedecessores nostri qui huic sanctae universali apostolicae Ecclesiae praefuerunt ante nos, haec prophetae et reliqui sancti doctores per universum mundum dispersi ad praedicandum, juramenta fieri vetant. Quorum nos exempla si coeperimus enumerare, aut in schedula hac inserere, ante deficeret hora diei quam eorum exempla de hac cain tabulis lapideis quas Moysi dedit, propria manu scripsit, dicens. « Vide ne assumas nomen Dei tui in vanum , » et reliqua. Nos autem ut paulo superius praelibavimus sacramentum episcopis nescimus oblatum, nec unquam fieri debet, quoniam ut supra memoratum estpraeceptum est nobis a Domino non jurandum, neque per est, neque per terram, quia scabellum est pedum ejus, neque per caput suum, quia nullus potest unum capillum creare. Unusquisque enim sicut ante tere, quoniam os quod mentitur occidit animam. Et Apostolus ait: « Loquimini
Abbreviated transcription (Latin):
cos cis pretulit dicente apło. Dei ordinationi resistit qui potesta¬
ti resistit. Qui uero omnipotentẽ dm̃ metuit nec contra euange¬
aliquid ullo modo agere consentit. Sacerdotes gͦ honorandi st̃
non lacerandi uel exꝓbrandi sicut legitur in ȩcclasten. In tota
anima tuatime dm̃ &e scicerdotes illius scifica. In omni uirtute¬
tua dilige eum qui te fecit. & ministros eiꝰ non derelinquas. ho¬
nora dñm ex tota anima tua &e honorifica sacerdotes et ꝓpurga
ci cum brachiis. Da illi partẽ sicut mandatũ ẽ tibi pͥmitiarum
&e purgationis. &e de negligentia purga te cum paucis. Datum
brachioꝵ tuoꝵ &e sacrificium sc̃ificationis offerens dño et inicia
scõꝵ & pauperi porrige manum tuam ut ꝑficiatur ꝓpiciatio &

Expanded text:
eos ei praetulit dicente Apostolo: « Dei ordinationi resistit qui potestaeos ei praetulit dicente Apostolo: « Dei ordinationi resistit qui potestati resistit . » Qui vero omnipotentem Deum metuit, nec contra Evangealiquid ullo modo agere consentit; sacerdotes ergo honorandi sunt, non lacerandi vel exprobrandi sunt; legitur in Ecclesiaste: « In tota anima tua time Deum, et sacerdotes illius seius non derelinquas honora Deum ex tota anima tua et honorifica sacerdotes et propurga te cum brachiis da illi partem sicut mandatum est tibi primitiarum et purgationis et de neglegentia purga te cum paucis datum brachiorum tuorum et sacrificium sanctificationis offers initia sanctorum et pauperi porrige manum tuam ut perficiatur propitiatio et
Abbreviated transcription (Latin):
norem cui honor compecit. Priusquam int̾roges ne uituperes
quemqͣm ut cum interrogailis corripe iuste. Prius qͣm audiã
ne respondeas uerbũ. & m medio senioꝵ ne aditias loqͥ. Exem¬
plo cham fili noe lamnantur qui patrũ suoꝵ culpas in pi¬
bluo ꝓdunt aut eos accusare uel detrahere p̾sumunt aut eos¬
accusare uel detrahere p̾sumunt ueluti cham qui patris sui
noc pudenda non oꝑuit s deridenda monstrauit. Similiter
& illi cremplo sem & iafet iustificantur qui reuerent᷑ oꝑiunt et
ñ ꝓdunt ea que patres suos excessisse cognoscunt. Si enim a fide
dcuiau̾̃it ep̃e: erit corrigend̾ prius secrete a subditis. Quod si incor¬
rigibilis quod absit apparuerit: tunc erit actusandꝰ ad pͥmates
suos aut ad sedem aplicam. Paliis uͦ actib suis magis ẽ tolerandꝰ
ab orub & subditis suis qͣm accusandꝰ aut publice derogandus.
q cum icis a subditis delinquit᷑. eius ordinationi obinatur qui

Expanded text:
norem cui honor competit. Priusquam interroges ne vituperes norem cui honor competit. Priusquam interroges ne vituperes quemquam, et cum interrogaveris, corripe juste. Priusquam audias ne respondeas verbum, et in medio seniorum ne adjicias loqui. » Exemplo Cham filii Noe damnantur, qui patrum suorum culpas in publicum produnt, aut eos accusare vel detrahere praesumunt, veluti Cham qui patris sui Noe pudenda non operuit, sed deridenda monstravit. Similiter et illi exemplo Sem et Japhet justificantur, qui reverenter operiunt, et non produnt ea quae patres suos excessisse cognoscunt. Si enim a fide deviaverit episcopus, erit corrigendus prius secrete a subditis suis; quod si incorrigibilis, quod absit, apparuerit, tunc erit accusandus ad primates suos aut ad sedem apostolicam. Pro aliis vero actibus suis magis est tolerandus ab ovibus et subditis suis quam accusandus, aut publice derogandus, quia cum in eis a subditis delinquitur, ejus ordinationi obviat qui
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio quatuor ꝑsonas necesse ẽ semꝑadẽẽ. id est iudices elei¬
tos ec accusatores atꝙ defensores atꝙ testes. Similiter stutuen¬
tes apłica austoritate iubemꝰ ne pastorẽ suũ oues que ei cõmis¬
se fuerant nisi in fide erraũit rep̃hendere audeant. quia facta
p̃positoꝵ oris gladio ferienda non sunt. neq potest eẽ discipls
suꝑ magistrum dicente ũitatis uoce. N est discipłs suꝑ ma¬
gistrum. nec seruus suꝑ dñm suum. Odibilis autt̃ co¬
ram deo &e hominib ẽ suꝑbia et exetrabilis omnis iniquitas
ꝑdit d̾s memonã suꝑboꝵ & relinquit memoriã humiliũ setsie
Semen hominũ honorabitur hoc qd̾ tinet dm̃. semen autẽ hoc
exhonorabitur hominũ quod p̃terit mandata dñi. In medio
fr̃m rector illoꝵ in honore. & qui timent dñm erunt in ocłis eiꝰ
fili ait salomon in mansuctudine serua animã tuã. & dailliho¬

Expanded text:
judicio quatuor personas necesse est semper adesse, id est judices elecjudicio quatuor personas necesse est semper adesse, id est judices electos et accusatores, ac defensores, atque testes. Similiter statuentes apostolica auctoritate jubemus, ne pastorem suum oves quae ei commissae fuerant, nisi in fide erraverit, reprehendere audeant, quia facta praepositorum oris gladio ferienda non sunt, neque potest esse discipulus super magistrum, dicente Veritatis voce: « Non est discipulus super magistrum nec servus super dominum suum. » Odibilis autem coram Deo et hominibus est superbia, et exsecrabilis omnis iniquitas; perdit Deus memoriam superborum, et relinquit memoriam humilium sensu. Semen hominum honorabitur hocod praeterit mandata Domini. In medio fratrum rector illorum in honore, et qui timent Dominum erunt in oculis ejus. « Fili, ait Salomon, in mansuetudine serva animam tuam, et da illi ho
Abbreviated transcription (Latin):
omnia cis legib redintegrata dispositis ordinatis ꝙ suis magnũ
spacium tractandi causa eis concederet᷑. Et pꝰea si necesse fuerit re¬
gularit̃ uocati uenirent ad causam. & sutustũ uti sum fuerit. accu¬
santium ꝓpositionib sustentatione fr̃m responderent. Nulla etĩ
ꝑmittit ratio dum ad tempꝰ eoꝵ bona uel ecclas atꝙ res ab emul
aut aquibus cumq detinentur. ut aliqͥd illis obici debeat. Neiqͥt
dum eccłiis uel rebus aut potestatib carent suis. Similit̾ sta¬
tutum ẽ & nos eadc̃ statuta firmantes statuimꝰ ut si aliqͥs de¬
ricoꝵ suis ep̃is infestus aut insidiator fuerit. eosꝙ criminari
temptau̾it aut conspirator fuerit. ut mox ante examinatũ iu¬
dicium submotus aclero curiȩ tradat᷑. cui dieb uite suȩ deser¬
uiat & infamis absꝙ ulla restitutionis spe ꝑmaneat. Neculis
unqͣm p̃sumat accusator simul ẽẽ ceiudex uel testis qm̃ in omi

Expanded text:
omnia eis legibus redintegrata, dispositis ordinatisque suis magnum omnia eis legibus redintegrata, dispositis ordinatisque suis magnum spatium tractandi causa eis concederetur. Et postea, si necesse fuerit, regulariter vocati venirent ad causam, et si justum visum fuerit, accusantium propositionibus sustentationem fratrum reprehenderent. Nulla enim permittit ratio, dum ad tempus eorum bona, vel Ecclesiae, atque res ab aemulis aut a quibuscunque detidum ecclesiis vel rebus aut potestatibtutum est, et nos eadem statuta firmantes, statuimus ut si aliquis clericorum suis episcopis infestus aut insidiator fuerit, eosque criminari voluerit, aut conspirator fuerit, ut mox ante examinatum judicium submotus a clero curiae tradatur, cui diebus vitae suae deserviat, et infamis absque ulla restitutionis spe permaneat. Nec ullus unquam praesumat accusator simul esse et judex vel testis, quoniam in omni
Abbreviated transcription (Latin):
tio ẽ animȩ infidelis. Annuens ocło fabricat iniqua. & nemo eum
abiciet. In conspectu ocłoꝵ tuoꝵ condulcabit os suum. &e super
sermones tuos admirabitur. Nouissime autẽ ꝑuercet os suum.
& in uerbis tuis dabit scandalũ. Multa audiui & ñ coequaui ei
& dñs odiet illum. Qui in altũ mittit lapidem suꝑ caput eiꝰ cadet
& plaga dolosa dolosi diuidet uulnera. Qui fodit foueã decidet
in illam. & qui statuit lapidem ꝓximo offendet ieo. Et qui la
suꝑ ipsum deuoluetur. & non agnoscet unde aduemiet illi. Illu¬
queo ꝑibunt qui oblectant᷑ casuiiustoꝵ. dolor autẽ consumet
illos anteqͣm moriantur. Ira &e furor utraq execrabilia. et uir
peccator continens erit illoꝵ. Qui uindicari uult adeo inue¬
met undictam. & peccata illius seruans seruabit. Relinque

Expanded text:
animae infelicis. Annuens oculo fabricat iniqua, et nemo eum abjiciet. In conspectu oculorum tuorum condulcabit os suum, et super sermones tuos admirabitur. Novissime autem pervertet os suum, et in verbis tuis dabit scandalum. Multa odivi et non coaequavi ei, et Dominus odiet illum. Qui in altum mittit lapidem, super caput ejus cadet, et plaga dolosi dividet vulnera. Qui fodit foveam, decidet in illam, et qui statuit lapidem proximo, offendet i super illum deuoluetur, et non agnoscet unde adueniet illi. inluqueo peribunt qui oblectantur casu iustorum dolor autem consumet illos antequam moriantur ira et furor utraque execrabilia et vir peccator continens erit illorum qui vindicari vult a Deo inveniet vindictam et peccata illius se
Abbreviated transcription (Latin):
nes orbis terrarũ. Non ẽ in illis medicamentũ ext̃minii. nec
inferoꝵ regnũ interra utuentiũ. Iusticia ꝑpetua ẽ & immortał.
iniusticia aũ mortis c̃ ad qͥsitio. Impii autẽ manib &e uerbis
accersierunt illam. &e estimantes eam amicã defluxerunt. et
sponsiones posuerunt ad illam. qm̃ digni st̃ qui sunt exparte
illius. Dixerunt enim apud se cogitantes ñ recte. Exiguum est
&e cũ tedio ẽ tempꝰ uitȩ nr̃e. & nonẽ refrigeriũ infine hominis.
&e ñ ẽ qui agnitus sit reuersus ab inferis. qm̃ ex nichilo facti su
in narib nr̃is. & sermo scintille ad commouendũ cor nr̃m.
mollis aer. Et transibit uita nr̃a tanquã uestigiũ nub̾ &e sicut
nebula dissoluetur que fugata ẽ aradiis solis et calore illius

Expanded text:
nec inferorum regnum in terra viventium. Justitia perpetua est et immortalis, injustitia autem mortis est acquisitio; impii autem manibus et verbis accersierunt illam, et aestimantes eam amicam, defluxerunt et sponsiones posuerunt ad illam, quoniam morte digni sunt ex parte illius. Dixerunt enim apud se cogitantes non recte: Exiguum est, et cum taedio tempus vitae nostrae, et non est refrigerium in fine hominis, et non est qui agnitus sit revein naribus nostris et sermo scintille ad commovendum cor nostrum.  tamquam mollis aer. Et transiet vita nostra tamquam vestigium nubis et sicut nebula dissolvetur, que effugata est a radiis solis et
Abbreviated transcription (Latin):
quam illa. ꝑseuerantia illius non ꝑmanebit. s optinebit uiaᷤᷤ
iniustoꝵ. &e flamna sua ñ comburet iustos. Qui derelinquu¬
nt dm̃ incidunt in illam. et exardescet in illis & non extingue¬
tur & immittetur in illos quasileo. & quasi pardus ledet illos.
Sepi aures tuas spinis & noli audire linguã nequã. & ori tuo
facito ostia & seraᷤᷤ aurib tuis. Aurũ tuum & argentũ confla. &
uerbis tuis facito stateram. & frenos ori tuo rectos. Attende ne
forte labaris in lingua tua et cadas inconspectuinimicoꝵ insidi
antium tibi. & sit casus tuus insanabilis in mortẽ. Ista caueaÑ
om̃s &e cohibeant linguas suas amalo. et labia eoꝵ ne loquantꝰ

Expanded text:
quaquainjustorum, et in flamma sua non comburet justos. Qui derelinquunt Deum incident in illam, et exardescet in illis, et non exstinguetur, et immittetur in illos quasi leo, et quasi pardus laedet eos. Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam, et ori tuo faciterbis tuis facito stateram, et frenos ori tuo rectos . Attende ne forte labaris in lingua, et cadas in conspectu inimicorum insiantium tibi. et sit casus tuus insanabilis in mortem. » Ista caveant omnes, ut cohibeant linguas a malo, et labia eorum ne loquantur
Abbreviated transcription (Latin):
incendet ignem. & lis festinans effundet sanguinẽ. et lingua
testificans adducet mortẽ. Si sufflau̾is quasi ignis exardebit
&e si expueris suꝑ illam extinguetur. et utraq ex ore ꝓficiscun¬
tur. Susurro & bilinguis maledictus. multos enimꝰ turbautt
pacem habentes. Lingua tercia multos ꝯmouit &e disꝑsit il¬
los a gente ingentem. Ciuitates muratas diuitum destruri. et
domos magnatoꝵ effodit. Wirtutes popłoꝵ concidit &e gen¬
pͥuauit illas delaborib suis. Qui respicit illam non habebit re¬
quiem. nec habitabit cum requie. Flagelli plaga liuorẽ facit.
plaga autẽ linguȩ cõmin uit ossa. Multi ceciderunt in ore
gladii. sed non sic qͦm̃ qui int̾ierunt ꝑ linguã suam. Beatus qͥ
testus ẽ alingua nequam. & qui in iracundiam illius non tran¬
siuit. & qui non attraxit iugum eiꝰ et in uincłis illius non ẽ liga¬
tus. Iugum enim illius iugum ferreũ ẽ. & uincłm illius uincu¬
lum ereumẽ. Mors illius mors nequissima. &e utilis potiꝰ inferꝰ

Expanded text:
incendit ignem, et lis festinans effundit sanguinem, et lingua testificans adducit mortem. si sufflaueris, quasi ignis exardebit: et si expueris super illam, extinguetur: et utraque ex ore proficiscuntur. susurrio et bilinguis maledictusem illic: Lingua tertia multos commouit et disparsit illos de gente in gentem: ciuitates diuitum destruxit et domos magnatorum effodit: uirtutes populorum concidit et genprivavit illas laboribus suis qui respicit illam non habebit requiem nec habitabit cum requie flagelli plaga livorem facit plaga autem linguae comminuet ossa multi ceciderunt in ore gladii sed non sic quasi qui interierunt per linguam suam beatus qui tectus est a lingua nequa qui in iracundia illius non transivit et qui non adtraxit iugum eius et in vinculis illius non est ligatus iugum enim illius iugum ferreum est et vinculum illius vinculum aereum est mors illius mors nequissima et utilis potius inferus
Abbreviated transcription (Latin):
iustas aut nociuas emulationes ꝓuirib phibete. ꝙr contentio
sumoꝑe ẽuicauda. Septies enimꝰ cadit iustus indie & resurgit
impii autem corruent ĩmalũ. Cum cetidit inimicus tuus ait
salomon ne gaudeas. ce in rina eiꝰ non exaltabit᷑ cor tuũ ne for¬
te uideat dñs ec displiceat ei et auferet ab eo iram suã. Ne conten¬
das cum pessimis nec emuleris impios qm̃ non habent futuro¬
rũ spem mali et lucerna impioꝵ extinguetur. nec emuleris ui¬
ros malos nec desideres ẽẽ cum eis ꝙ rapinam meditat᷑ mens eoꝵ
& fraudes labia eoꝵ locuntur. Hȩc cauete km̃i. hȩc meditamini

Expanded text:
ones et injustas aut nocivas aemulationes pro viribus prohibete, quia contentio ones et injustas aut nocivas aemulationes pro viribus prohibete, quia contentio summopere est vitanda: septies enim cadit justus in die et resurgit, impii autem corruent in malum: « Cum ceciderit inimicus tuus, ait Salomon, ne gaudeas, et in ruina 36 ejus non exultet cor tuum, ne forte videat Dominus et displiceat ei, et auferat ab eo iram suam. Ne contendas cum pessimis, nec aemuleris impios, quoniam non habent futurorum spem mali, et lucerna impiorum exstinguetur, nec aemuleris viros malos, nec desideres esse cum eis, quia rapinam meditatur mens eorum et fraudes labia eorum loquuntur, » haec cavete, charissimi
Abbreviated transcription (Latin):
satio nͥ familiaris erat. nec unqͣm int̾ imitatores eoꝵ aut fide¬
les fieri debet dicente dũo. Quod tͥ nonuis fieri: alt̾i ne facias.
ad accusationẽ non recipi qui sunt suspecti. uel qui heriuel
non sunt bonc conu̾sationis. uel quoꝵ uita ẽ accusabilis. aut du¬
bii in recta fide. Similiterquoꝵ fides uita et libertas nescitur
uel qui infannȩ macłis suirc asꝑsi. aut scelerib irretiti. Neq eos
sacerdotes debere uel posse aut dericos accusare quirite sacerdo¬
tes fieri non possunt. nec sui sunt ordinis. qm sicut sacerdotes
uel reliqui clerici a scłariũ laicoꝵ excludunt᷑ accusatione. ita il¬
li ab istoꝵ sunt excludendi et alienandi criminatione. Et sicut
isti ab illis. ita ceilli abistis ñ recipiantur. qm̃ sicut dñi sacerdo¬
tum segregata debet cẽ conũsatio ab eoꝵ. ita & litigatio. quia ser

Expanded text:
satio nisi familiaris erat, nec unquam inter imitatores eorum aut fidesatio nisi familiaris erat, nec unquam inter imitatores eorum aut fideles fieri debet, dicente Domino: « Quod tibi non vis fieri, alteri ne facias. ad accusationem non recipi qui sunt suspecti vel qui heri aut non sunt bonae conversationis, vel quorum vita est accusabilis, aut dubii in recta fide. Similiter quorum fides, vita et libertas nescitur, vel qui infamiae maculis sunt aspersi, aut sceleribus irretiti; neque eos sacerdotes debere vel posse aut clericos accusare qui rite sacerdotes fieri non possunt, nec sui sunt ordinis. Quoniam sicut sacerdotes vel reliqui clerici a saecularium laicorum excluduntur accusatione, ita illi ab istorum sunt excluduendi et alienandi criminatione; et sicut isti ab illis, ita et illi ab istis non recipiantur, quoniam sicut Domini sacerdotum segregata debet esse conversatio ab eorum, ita et litigatio, quia serv
Abbreviated transcription (Latin):
nos ut inp̃dictis litc̃is ur̃is iuenimꝰ suꝑ accusatione sacerdo¬
tum uoliustis que oppido apud uos ut ineisdem apicib reꝑimꝰ
crebrescit. Significastis insuꝑ plerosq attende multos in ipsis
honorib eccłasticis ñ congruent̃ uiu̾e sermonib & sacramentis
que ꝑ eos popłis ministrantur. Omiseros homines qui hos in¬
tuendo xp̃m obliuiscunt᷑. qui &e multo ante p̃dixit ut legi dei
potius obtemperetur quã imitandi uideanturilli qui ea q̃ di¬
cunt ñ faciunt & traditorẽ suum tolerans usꝙ in finem etiã
ad euangłirandum cum cet̾is misit. Nam apłi talẽ consuetudi¬
nẽ non habuerunt nec habendam docucrunt. Similit̃ &e suc¬
cessores eoꝵ qͣmqͣm multa de talib p̃uidentes sp̃u dei futura
fideles cor unum & anima una. neꝙ aliqͥs coꝵ aliqͥd suũ ꝓpͥum
dicebat. s erant illis omnia ꝯmunia. Nulla enim int̾ eos accu¬

Expanded text:
nos, ut in praedictis litteris vestris invenimus, super accusatione sacerdonos, ut in praedictis litteris vestris invenimus, super accusatione sacerdotum voluistis, quae oppido apud vos, ut in eisdem apicibus reperimus, crebrescit. Signifhonoribus ecclesiasticis non congruenter vivere sermonibus et sacramentis, quae per eos populis ministrantur. O miseros homines, qui hos intuendo Christum obliviscuntur! qui et multo ante praedixit, ut legi Dei potius obtemperetur, quam imitandi videantur illi, qui ea, quae dicunt, non faciunt, et traditorem suum tolerans usque in finem etiam ad evangelizandum cum cetnem non habuerunt, nec habendam docuerunt; similiter et successores eorum, quanquam multa de talibus, praevidentes Spiritu Dei futura, pore inter fideles cor unum et anima una, neque aliquis eorum aliquid suum proprium dicebat, sed erant illis omnia communia. Nulla enim inter eos accu
Abbreviated transcription (Latin):
gabaptirandos in unũso mundo sc̃a ȩccła uniforinter agit. non
ocioso contemplanda sunt intuitu. ne locũ suꝑuacuis intentionib
&e suꝑstitionib faciamꝰ. Rudes gͦ fideliũ mentes ad talia non debe¬
mus induc̃e. quia docendi potius sunt qͣm illudendi. Ad nr̃am
enĩ leciciam bencfacta ꝑꝓueniunt. & meroris aculeis nos que fue¬
rint malefacta compungunt. Hic uͦ int̃ manꝰ latronũ &e dentes
lupoꝵ furentiũ ut cumq uersam & contumaces sunt subditi atꝙ
oues. Nam latratu canũ. baculoꝙ pastoris. lupoꝵ rabies deter¬
renda est. Illa uͦ que fomentis nonsanant᷑ uulnera. ferro absci¬
di necesse est.Nẽsilere possumꝰ cum hoc ut ab illicitis reuocenꝰ¬
aliquos officii nr̃i ꝑuocemur instinctu. inspetłis a dño constitu¬
ti ut uigilantiȩ ur̃e diligentiã compbantes. & que coertenda
sunt resecemus:. & que obseruanda sunt censeamꝰ. Consulere etiã¬

Expanded text:
ga baptizandos in universo mundo sancta Ecclesia uniformiter agit, non ga baptizandos in universo mundo sancta Ecclesia uniformiter agit, non otioso contemplanda sunt intuitu, ne locum supervacuis intentionibus et superstitionibus faciamus. Rudes ergo fidelium mentes ad talia non debemus inducere, quia docendi potius sunt quam illudendi. Ad nostram enim laetitiam bene facta perveniunt, et moeroris aculeis nos quae fuerint male facta compungunt. Hic vero inter manus latronum et dentes luporum furentium utcunque versamur, et contumaces sunt subditi atque oves. Nam latratu canum baculoque pastoris luporum rabies deterrenda est; illa vero quae fomentis non sanantur vulnera ferro abscindi necesse est. Nec silere possumaliquos, officii nostri provocemur instinctu; in speculis a Deo constituti, ut vigilantiae nostrae diligentiam comprobantes, et quae coercenda sunt resecemus, et quae obser
Abbreviated transcription (Latin):
diei sollemnitas ꝑ singłos annos ẽ celebranda. ia ipsius sc̃i chris¬
matis confectio ꝑ singłos annos c̃agenda ec de anno in aunum
renouanda & fidelib tradenda. quia nouũ sacramentũ ẽ &e ꝑ sin¬
głos annos in iam dicto die innouandum. et uetus in scis eccłi
tenenda mandamꝰ. Hec sc̃a romana eccła et anchiochena tempore
apłoꝵ custodit. hȩc iherosolimoꝵ et ephesianoꝵ tenet in quibus
apłi p̃sidentes hec docuerunt et uetus chrisma incendi. & non
amplius quã uno anno uti ꝑmiserunt. atꝙ deinceps nouo frui
&e non ueteri iubentes docuerunt. Siquis gͦ his obuiare tẽp¬
tau̾it: omnẽ sͥ ꝑ uos &e ꝑ om̃s recte intelligentes indulgentie
aditũ intelligat obseratũ. qr prauissimarũ mentiũ ꝑuersa doc¬
trina dum indulgentius frenis utitur. in p̃uaricationẽ p̃sum¬
ptioniꝰ dilabitur et nullatenus eruit᷑. nisi prudentiũ sustenta¬
tione &e correstione liberetur. Illa autẽ que cuta diuma mist̾ia ce er¬

Expanded text:
psius sancti chrismatis confectio per singulos annos est agenda, et de anno in annum renovanda, et fidelibus, tradenda, quia novum sacramentum est per singulos annos, et jam dicto die innovandum, et vetus in sanctis ecclesiis tenenda mandamus. Haec sancta Romana Ecclesia et Antiochena a tempore apostolorum custodit; haec Hierosolymorum et Ephesianorum tenet, in quibus apostoli praesidentes haec docuerunt, et vetus chrisma incendi, et non amplius quam uno anno uti permiserunt, atque deinceps novo frui, et non veteri, jubentes docuerunt. Si quis ergo his obviare tentaverit, omnem sibi per vos et per omnes recte intelligentes, indulgentiae aditum intelligat obseratum, quia pravissimarum mentium perversa doctrina, dum indulgentius frenis utitur, in praevaricationem praesumptionis delabitur. Et nullatenus eruitur, nisi prudentium sustentatione et correctione liberetur. Illa autem quae circa divina mysteria et er
Abbreviated transcription (Latin):
matis semel actam conseruare. Dicunt mimut in memoratis
apicib reꝑimnus. nec balsamũ ꝑ singłos annos posse repꝑire.
net necesse fore ꝑ singłos annos crisma confice s dum unas fec¬
uo chrismatis abundat: aliam fieri necesse non habere. Erras̃
nim qui talia excogitant & mente uesana potiꝰ quam recta sen¬
tentes hȩc dicunt. In illa enim die dñs iħc postquam cenauit

Expanded text:
matis semel actam conservare. Dicunt enim, ut in memoratis matis semel actam conservare. Dicunt enim, ut in memoratis apicibus reperimus. nec balsamum per singulos annos posse reperire, nec necesse fore per singulos annos chrisma conficere, sed dum una confectio chrismatis abundat, aliam fieri necesse non habere. Errant enim qui talia excogitant, et mente vesana potius quam recta sentientes, haec dicunt. In illa enim die Dominus Jesus, postquam
Abbreviated transcription (Latin):
abianus ep̃c urbis romȩ: omnib orientalib
ip̃is et cunctis fidelib in dño salutẽ. Exi¬
git dilectio ur̃a sedis apłicȩ consulta. que uo¬
bis denegare ñ possumꝰ nec debemꝰ. hoc autẽ
& predecessorib nr̃is multarũ regionũ ep̃is
egisse liquet.& nos qui m eadẽ sede dño largi¬
ente collocati sumus agere debere fraterna
caritas & obedientic debitum compellit. Cu¬
ra est gͦ ur̃ȩ sollicitudinis adhibenda ut ea que sunt ab apłis
ioꝵq successorib ordinata. et instigante sp̃u sc̃o instituta. nec
dissimulatio neglig̾e. nec aliqua p̃sumptio ualeat ꝑturbare.
Sed sicut hoc qd̾ rationis exigebat utilitas oportuit definire:
ita qd̃ definitum ẽ ñ debec mnolari. Litt̃is ur̃is uͦ inter cetera
isertũ inuenimus quosdam religiomis ur̃e ep̃os aũro nr̃o
ꝙ oidine discre. pare. &e non ꝑ singłos annos in cena do¬
mini crisma conficere. s duos aut tres anno confectionẽ sc̃icͥs¬

Expanded text:
e omnibus Orientalibus episcopis, et cunctis fidelibus in Domino salutem. Exigit dilectio vestra sedis apostolicae consulta, quae vobis denegare non possumus, nec debemus, hoc autem et praedecessores nostros multarum regionum episcopis egisse liquet, et nos qui in eadem sede Domino largiente collocati sumus, agere debere fraterna charitas et obedientiae debitum compellit. Cura est ergo vestrae sollicitudini adhibenda, ut ea quae sunt ab apostolis eorumque successoribus ordinata, et instigante sancto Spiritu instituta, nec dissimulatio negligere, nec aliqua praesumptio valeat perturbare. Sed sicut hoc quod rationis exigebat utilitas oportuit definire, ita quod definitum est non debet violari. Litteris vestris vero inter caetera insertum invenimus quosdam regionis vestrae episcopo ordine discrepare, et non per singulos annos in coena Domini chrisma conficere, sed duos aut tres annos confectionem sancti chris
Abbreviated transcription (Latin):
ipsenon loquitur. unus est & ipse ex illis qui ext̃minare dei ȩc¬
ddesiam uolunt. & cum corpore uobiscum ẽẽ uideatur. mente et
ammo contra uos ẽ. Et ẽ multo nequior hostis hic quam illi qui
toris sunt. et euidenter inmicisunt. Hic enim ꝑ amicitiarũ
sp̃cm que inimica sunt gerit. et eccłam dispergit acuastat. Ido
ta certior karitas ur̃a sollicitius deinceps agere studeat et cau¬
tuss. ne ꝑuersi & infideles homines ledendi fideles acbemuoloᷤ

Expanded text:
ipse non loquitur, unus est et ipse ex illis, qui exterminare Dei ecclesiam volunt, et quum corpore vobiscum esse videatur, mente et animo contra vos est. Et est multo nequior hostis hic, quam illi, qui foris sunt, et evidenter inimici sunt; hic enim per amicitiarum speciem quae sunt inimica gerit, et ecclesiam dispergit ac vastat. Ideta certior caritas vestra sollicitius deinceps agere studeat et cautius, nec perversi et infideles homines laedendi fideles ac benevelos
Abbreviated transcription (Latin):
li auctoritace subuencũ fu̾it. Similit̃ ⁊ illi de quibꝰ ipseait. cũ huirs¬
modi hominibꝰ nec cibũ sumere. quia infanna sunt notati antequã
sacerdotali aucboritate sanent᷑ & in gremio sc̃e matris ecclesiȩ
redintegrentur. quia qͥrextra nos sunt. nob̾cum ꝯmunicare noi
possunt. Manifestum ẽ enim qd̾ hi extra nos st̃ et a nob̾ discreti
ẽẽ debent. cũ quib nos nec edere nec cibum sumere licet. Similt
& om̃s ꝑsone quib libet turpitudinib ac scurrilitatib subiesti
infames st̃ effecte. & om̃s qui aduersus patres armant᷑: infames
efficiunt᷑. Harenam uͦ & salem & massam ferri faciliꝰ ẽ portare
quã hominẽ imprudentẽ & fatuum atq imprum. qm̃ qui mi¬
noratur corde cogitat inania. & uir imprudens &e errans cogitat
stulta. Multos enim supplantauit suspicio illoꝵ. & in uanitati
detinut sensꝰ eoꝵ. Cor durũ male habebit in nouissimo. & qui

Expanded text:
auctoritate subventum fuerit; similiter, et illi de quibus ipse ait, cum hujusmodi hominibus nec cibum sumere, quia infamia sunt notati, antequam sacerdotali auctoritate sanentur, et in gremio sanctae matris Ecclesiae redintegrentur; quia qui extra nos sunt, nobiscum communicare non possunt. Manifestum est enim quod hi extra nos sunt et a nobis discreti esse debent, cum quibus nos nec edere, nec cibum sumere licet; similiter et omnes personae quibuslibet turpitudinibus ac scurrilitatibus subjectae infames sunt effectae, et omnes qui adversus patres armantur, infames cfficiuntur. Arenam vero et salem et massam ferri facilius est portare quam hominem imprudentem et fatuum, atque impium; quoniam qui minoratur corde cogitat inania, et vir imprudens et errans cogitat stulta; multos enim supplantavit suspicio illorum, et in vanitate detinuit sensus illorum. Cor durum male habebit in novissimo, et q
Abbreviated transcription (Latin):
mus inter bonũ malumq discernere. iusta diligere. iniusta
respuere. ut maliciȩ ac suꝑbie repugnemꝰ. ut lixuriȩ ac diut¬
sis illecebitis & fedis indignisq cupiditatib resistamꝰ. Desp̃i
scõ accipimus ut uitȩ amore & głe ardore succensi erigere atte¬
renis mentem ad suꝑna & diuina ualeamus. Data nonas sc¬
timbris idest quinta die eiusdem mensis antonio & algxan
ontianus ep̃c felici succriboni salutẽ. Oi¬
pido cor nr̃m karitati ur̃e congaudit qut
studium sc̃e religionis summoꝑe adim¬
plere studetis. & fr̃s merentes acdestitu
redemptoris nr̃i miscłiam exoramꝰ ut sui
uob in omnib gr̃a suffragetur: & effestu
implere tribuat qd̃ uelle concessit. In hoc
commoda retribtionis accrescunt. quanto

Expanded text:
mus inter bonum et malum discernere, justa diligere, injusta respuere, ut invidiae ac superbiae repugnemus, ut luxuriae ac diversis illecebris, et foedis indignisque cupiditatibus resistamus. De Spiritu sancto accipimus; ut amore et gloriae ardore succensi erigere a terrenis mentem ad superna et ad divina valeamus. CAP. ptembris, id est quinta die ejusdem mensis, Antonio et AlexaONTIANUS episcopus FELICI succriboni salutem. Oppido cor nostrum charitati vestrae congaudet, quod studium sanctae religionis summopere adimplere studetisRedemptoris nostri misericordiam exoramus, ut sua vobis in omnibus gratia suffragetur, et affectu vos implere tribuat, quod velle concessit. Quia ergo hac in re tanto commoda retributionis accrescunt, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
faciat corda eoꝵ ad sanam doctnam & catholicam fidem. quatinꝰ
resipiscant adiaboli laqueis quib captitenentur. & aggregen¬
tur filiis matris eccłe. Reminiscentes quoq fr̃m ur̃oꝵ miseremi
cratiis bonitatis ur̃e studiis dño saluentur. Itagͦ ex his agite ut
obedientes filii. & fideles sc̃ẽ dei eccłe appareatis. et ut mercedis
p̃mia ꝑcipiatis. Hi enim & om̃s qui rectam non docent do&ł¬
nam uel rectam non tenent fidem accusatores. neminẽ recte
credentium accusare possunt. quia infamia sunt notati. & a

Expanded text:
faciat corda eorum ad sanam doctrinam et catholicam fidem, quatenus faciat corda eorum ad sanam doctrinam et catholicam fidem, quatenus resipiscant a diaboli laqueis quibus capti tenentur, et aggregentur filiis matris Ecclesiae; reminiscentes quoque fratrum vestrorum, et aliis bonitatis vestrae studiis Domino salventur. Ita ergo in his agite, ut obedientes filii et fideles sanctae Dei Ecclesiae appareatis, et ut mercedis praemia percipiatis. Hi et omnes qui rectam non docent doctrinam vel rectam non tenent fidem, accusatores neminem recte credentium accusare possunt, quia infamia sunt notati, et a
Abbreviated transcription (Latin):
manis in dño. Et alibi. Tligilate & orate &e state in fide. uirilit̾
agite et confortamini. om̃ia ur̃a in caritate fiant. Insuꝑ & illud
uos scire desideramꝰ quia nr̃is temporib p̃pedientib quidem
nr̃is peccatis. suadente antiquo hoste qui semꝑ ut leo rugiens
cireuit querens quẽ ddeuoret. suꝑuenit nouatus ex affrica. && se¬
parauit de eccła xp̃i nouatianũ. & quosdam alios. xp̃i confes¬
sores ce omuiertit in prauã dosttinã. Ñ quib uos fr̃s auertite
& cauete et ab omnib qui alt̾am fro ẽ &e doctrinam tenent quã
apłi &e successores eoꝵ tenuerunt & docuerunt. ne qd̾ ab sit p̾
eos ab euntes in laqueum sathanȩ cadatis. & compedib eius
detineamini. Tnde frat̃nitatis ur̃ȩ caritatẽ intimis obsecramus
precib. ut nt̃ȩ paruitatis in ur̃is sacris orationib memores t̃ẽ
dignemini. orantes ac dep̃cantes dm̃ cęli. ut tam nos qͣm sc̃a
ruat doctrina atq deficiat. Precamur etiam ut pietatis ũre p̾cib

Expanded text:
o, et alibi: « Vigilate et orate et state in fide, viriliter agite et confortamini, omnia vestra in charitate fiant . » Insuper et illud vos scire desideramus, quia nostris temporibus praepedientibus quidem nostris peccatis, suadente antiquo hoste qui semper, « ut leo rugiens, circuit quaerens quem devoret. » Supervenit Novatus ex Africa, et separavit de Ecclesia Christi Novatianum et quosdam alios Christi confessores, et convertit in pravam doctrinam. A quibus vos, fratres, avertite et cavete ab omnibus qui alteram fidem et doctrinam tenent quam apostoli et successores eorum tenuerunt et docuerunt, ne, quod absit, post eum abeuntes, in laqueum satanae cadatis et compedibus ejus teneamini. Unde fraternitatis vestrae charitatem intimis obsecramus precibus, ut nostrae parvitatis in vestris sacris orationibus memores esse dignemini, orantes ac deprecantes Dominum coeli, ut tam nos quam sancruat doctrina atque deficiat. Precamur etiam ut pietatis vestrae precibus
Abbreviated transcription (Latin):
re monemꝰ. ne i posterũ aliqͣ exhis dubitatio fiat. questioꝙ oriat᷑.
nr̃is temporib ueracit̃ scribuntur. ad futuroꝵ doct̾nam dirigun¬
tur. Et ideo fidelissimis hec negotia cõmitti precipimꝰ. ne aliqua
in eis illusio imiematur. ex qua fidelib scandalũ qd̾ absit oriat᷑.
Unde et caritatẽ ur̃am pat̾na dulcedine petimꝰ. ut in cunctis
necesse fuerit potiatur. Et sicut bonitas studii ut̃ de se nob̾ certi¬
tudinẽ prebet. ut in nullo diffidere debeamꝰ de ea. s magis ut
oportunitatis occasiones ur̃a efficatia elaborare enixius debet.
atꝙ id modis quib possibile fuerit omni studio agere conten

Expanded text:
re monemus, ne in posterum aliqua ex his dubitatio fiat, quaestioque oriatre monemus, ne in posterum aliqua ex his dubitatio fiat, quaestioque oriatnostris temporibus veraciter scribuntur ad futurorum doctrinam diriguntur. Et ideo fidelissimis haec negotia committi praecipimus, ne aliqua in eis illusio inveniatur ex qua fidelibus scandalum, quod absit, oriatur, unde et charitatem vestram paterna dulcedine petimus ut in cunctis latiis quocunque necesse fuerit, potiatur. Et sicut bonitas studii vestri de se nobis certitudinem praebet, ut in nullo diffidere debeamus de ea, sed magis ut opportunitatis occasiones vestra efficacia elaborare enixius debet, atque id modis quibus possibile fuerit omni studio agere conten
Abbreviated transcription (Latin):
ilestissimis ubiq cã̾holice ȩccłe cominini¬
stris: fãbianus salutẽ in dño. Quunis
p̃ceptis & apłicis monemur institutis. ut
ꝑ cunctarũ eccłarũ statu impigro uigile¬
mus effectu. Unde consequens ẽ debere
uos seire que apud romanã in sacro agun¬
tur ritu eccłam. ut eiꝰ sequentes exempla
cius ueri filii inueniamini que ũra est
mat̾ uocata. Septẽ gͦ diaconos in urbe
cum subdia conib & acolitis ac sequentiũ ordinũ ministris in¬
iuncta sͥ obseruent minist̾ĩa. &e parati omni hora sint ad diui¬
nũ officium. et quicqͥd eis inningit᷑ ꝑagendũ. Similit̾ & uobis
ꝑut oportunũ fuerit ꝑ singłas eiuitates ẽ faciendũ. ut diuinũ
absꝙ ulla mora & negligentia studiose acsollemniter agaturof¬
ficium. Deniq septẽ similit̾ subdiacones ordinauimꝰ. qui septẽ
notariis imminerent. & gesta martyrum ueratit̃ in integro col¬
lig̾ent. nob̾ꝙ rimanda manifestarent. Quod etiamom̃s uos age¬

Expanded text:
Dilectissimis ubique catholicae Ecclesiae comministris Fabianus, salutem in Domino. Divinis praeceptis et apostolicis monemur institutis ut pro cunctarum Ecclesiarum statu impigro vigilemus affectu, unde consequens est debere vos scire, quae apud Romanam in sacro aguntur ritu Ecclesiam, ut ejus sequentes exempla, ejus veri filii inveniamini, quae vestra est mater vocata. Septem ergo diaconos in urbe cum subdiaconibus et acolytis, ac sequentium ordinum ministris, injuncta sibi observant ministeria et parati omni hora sunt ad divinum officium et quidquid eis injungitur peragendum. Similiter et vobis, prout opportunum fuera studiose ac solemniter agatur officium. Denique septem similiter subdiaconos ordinavimus qui septem notariis imminerent et gesta martyrum veraciter in integro colligerent nobisque rimanda manifestarent, quod etiam vos omnes age
Abbreviated transcription (Latin):
Patientia enim nob uecessaria est ad colluctationes adu̾satioꝵ
quatinꝰ fidem intemeratamusq in finem conseruantes. reꝑmis¬
sionem ꝑcipiamus quam repmisit his qui legitime cercart de¬
properant. Adhuc enĩ modicũ aliqͣntulũ qui uenturus ẽ ueni¬
et & non tardabit. Ecce enim iudex ante iamiã assistit. coronas
hilariter ꝓmittens his qui ꝓ eo passionib submittunt᷑. Quod
si subtraxerit quis se non placebit anmiȩ mex. s cadet de ꝓmissions
ꝓpter negationem. Nos autem non sumꝰ subtractionis in ꝑditionẽ
ħ fioc in adquisitiont̃ animiȩ ꝓpter qd assumite arma de it pil¬
sitis resistere indie malo aduersus om̃s mimicos sc̃e dei ȩcclȩ

Expanded text:
Patientia enim nobis necessaria est ad colluctationes adversariorum, Patientia enim nobis necessaria est ad colluctationes adversariorum, quatenus fidem intemeratam usque in finem conservantes, repromissionem percipiamus, quam repromisit his qui legitime certare deproperant. Adhuc enim modicum aliquantulum, qui venturus est veniet, et non tardabit . Ecce enim judex ante januam assistit coronas hilariter promittens his, qui pro eo passionibus submittuntur. Quod si subtraxerit se quis, non placebit animae meae, sed cadet de promissione propter negationem. Nos autem non sumus subtractionis in perditionem, sed fidei in acquisitionem animae. Propter quod assumite arma Dei, ut possitis resistere in die malo adversus omnem haereticum virum et
Abbreviated transcription (Latin):
contrtti. sic de alioꝵ conũsione dño auxiliante sumusletifica¬
ti. D̾s autem omnipotens qui tristib miscet leta. oppido nos
letificauit quod qͥdam confessores qui dudum fuerant fio dos
a nob & arecta fide diabolo instigante se separantes cũ maximo
prb̃ro ad eccłam catholicam & fidem rectam sunt reuersi. & de¬
nuo sicut prius fucrunt facti st̃ confessores fideles. Qua ꝓpt̃
cognou̾itis exhortationib & bonis studiis uestris ad catholicã
fidem & rectam doctrinam conuerte contendite. & indei uo¬
luntate ꝑsistere suadete. Et non solum hos s om̃s qui non dũ
fidem rectam ꝑceꝑunt ad catholicam fidem adduc̃e festinate.
quia neꝙ mors. neq uita. neq angłi. neq pͥncipatus. neꝙ instai¬
tia neꝙ futura. neq fortitudo. neq altitudo. neq ꝓfundum. na
tere confidentiam urãm que magnam habet remunerationem.

Expanded text:
contriti, sic de aliorum conversatione, Domino auxiliante, sumus laetificacontriti, sic de aliorum conversatione, Domino auxiliante, sumus laetificati. Deus autem omnipotens, qui tristibus miscet laeta, oppido nos laetificavit, quod quidam confessores, qui dudum fuerunt fideles, a nobis et a recta fide, diabolo instigante, se separantes, cum Maximo presbytero ad Ecclesiam catholicam et fidem rectam sunt reversi, et denuo, sicut prius, facti sunt confessores fideles. Quaproptecognoveritis, exhortationibus et bonis studiis vestris ad catholicam fidem et rectam doctrinam convertere contendite, et in Dei voluntate persistere suadete. Et non solum hos, sed omnes qui nondum fidem rectam perceperunt, ad catholicam fidem perducere festinate. Quia neque mors, neque vita, neque angeli, neque principatus, neque instantia, neque futura, neque fortitudo, neque atere confidentiam vestram, quae magnam habet remunerationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ omnrib que ritribuit mͥ: Calicem salutaris accipiã & nom̃
Sm̃i in uo cabo. Tantũ enim anob̾ exigitur qͣntũ possumꝰ famu¬
latus nr̃i obsequio cõmodare. Unde qͥdem tanto nos neces¬
se ẽ importunis p̃dicationib insistere. quanto nob̃ ꝑfecte ne¬
gociationis creditur duplicata talentoꝵ assignatio atꝙ de¬
minicȩ uocis ad suscipiendam eius requiẽ suadet assertio ha
iniudens anti quus hostis suscitauit nob̾ aduersarium nora¬
tum recte fidei & sc̃ẽ doctrinȩ entulũ qui extra eccłam ordina¬
uit nouatianũ & in affrica nicostratum utrosq hereticos sicit
ille erat. Hiuͦ conatib quib potuerunt multos arecta ce ca¬
tholica fide suadentes recedere fecerunt. & post se inꝑu̾sam
ce deo odibilem doctrinam corruere ꝑsuaserunt. S sicut istoꝵ
terguersationib minis sumꝰ contristati. & de eoꝵ ꝑditione

Expanded text:
pro omnibus quae retribuit mihi ? Calicem salutaris accipiam, et nomen pro omnibus quae retribuit mihi ? Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo. Tantum enim a nobis exigitur, quantum possumus famulatus nostri obsequio commodare. Unde qse est importunis praedicationibus insistere, quanto nobis perfectae negotiationis creditur duplicata talentorum assignatio, atque dominicae vocis ad suscipiendam ejus requiem suadet assertio. Haec invidens antiquus hostis suscitavit nobis adversarium Novatum, rectae fidei et sanctae doctrinae aemulum, qui extra Ecclesiam ordinavit Novatianum, et in Africa Nicostratum, utrosque haereticos, sicut ille erat. Hic vero conatibus quibus potuerunt, multos a recta et catholica fide suadentes recedere fecerunt, et post se in perversam et Deo odibilem doctrinam corruere persuaserunt. Sed sicut istorum tergiversationibus nimis sumus contristati, et de eorum perditione
Abbreviated transcription (Latin):
sit nutrire concordiam. seruare mandata atq dissociata coniui¬
gere. praua dirig̃e. et cet̾as uirtutes ꝑfectionis sue munimine
solidare. Qua ꝓpter rogouos congratulari nob̾.quia rogatu
cuiufdam deuotȩ femine atq nobilissimȩ matronȩ lucinȩ le¬
uata st̃ corpora apłoꝵ petri & pauli decathacumbis. & pͥmo
qͥdem beati pauli corpus leuatũ silentio. ac positum ẽ in p̃dio
p̾dictȩ matronȩ uiaostiensi ad latus ubi decollatꝰ c̃. post ea
uero beati apłoꝵ pͥncipis petͥ accepimus corpꝰ & condecentit
posumus illud nixta locum ubi crucifixus ẽ inter corpora
num palacii neroniani .iii. kłarũ uiliarum die. orantes
luntate dieb uitȩ uestrȩ. & in fructu boni oꝑis uos ꝑseue¬
rabiles reddat. Uos gͦ his congaudeti quia ce ipsi sc̃ĩ apłi
de ur̃o congratulantur gaudio. Uos semꝑ dm̃ laudate ut ip¬
seglorificetur in uob̃. Scͥptum ẽ enim. Quid retribuam dño

Expanded text:
sit nutrire concordiam, servare mandata, atque dissociata conjunsit nutrire concordiam, servare mandata, atque dissociata conjungere, prava dirigere, et caeteras virtutes perfectionis suae munimine solidare. Quapropter rogo vos nobis congratulari, quia rogatu cujusdam devotae feminae atque nobilissimae matronae Lucinae levata sunt corpora apostolorum Petri et Pauli de Catacumbis; et primo quidem beati Pauli corpus levatum silentio ac positum est in praedium praedictae matronae, via Ostiensi, ad latus ubi decollatus est. Postea vero beati apostolorum principis Petri accepimus corpus, et condecenter posuimus illud juxta locum ubi crucifixus est inter corporano palatii Neronis tertio Kalendarum Juliarum die, orantesluntate diebus vitae vestrae, et in fructu boni operis vos perseverabiles reddat. Vos vero his congaudete quia et ipsi sancti apostoli de vestro congratulantur gaudio. Vos semper Deum laudate et ipse glorificetur in vobis; scriptum est enim: « Quid retribuam Domino