comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩanuis clausis ubi thomas aberat̃. ui. post dies octo qñ
cum eis thomas erat .uii. piscantib ad mare tyberia¬
dis. uiii. in monte galilee. que longe erat ab ierusalẽ.
pecentem. dicentem sibi angelis. sic ueniet quemadino¬
dum uidistis eum eundem in celum:¬

Expanded text:
ies octo, quando cum eis erat Thomas. Septimo piscantibus ad mare Tyberiadis. Octavo in monte Galilaeae qui longe erat ab Jerusalem. petentem, dicentibus sibi angelis: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum
Abbreviated transcription (Latin):
gruus ordo. pͥmo
enim docend̾ ẽ audi¬
tor. deinde fidei sa¬
cramentis imbuẽ¬
dꝰ. tũc ad seruanda
mandata instruẽ¬
dus. quia nͥ pͥus aĩa
fidem recipiat. ñ ẽ
let mundari bap̃o
si post ñ incitat bo¬

Expanded text:
gruus ordo. Primo enim docendus est auditor. Deinde fidei sacramentis imbuendus, tunc ad servanda mandata instruendus. Quia nisi prius anima fidem recipiat, non est let mundari, si post non insistat bo
Abbreviated transcription (Latin):
repeticio firmaret. Uenit gͦ matia
magdalene ãnũcians discipłis. ⁊
alie que cũ ea erãt. qͣs lucas cõme¬
morat. Plures qͥdẽ fuerũt appari¬
tões. qd innuit paulus dicẽs ui.¬

Expanded text:
confirmaret. Venit ergo Maria Magdalena, nuntians discipulis, et aliae quae cum ea fuerant, quas Lucas commemorat. Plures quidem fuerunt apparitiones, quod innuit Paulus dicens: Vi
Abbreviated transcription (Latin):
nat: significat gentes ad qͣs nõ
uenit ꝑ presentiam saluandas.¬
s per uerbum suum:
Et sanata ẽ. ⁊c̃. Ubi daturexem

Expanded text:
nat, significat gentes, ad quas non venit per praesentiam, salvandas per verbum suum. Et sanata est. Ubi datur exem
Abbreviated transcription (Latin):
supra aduentum suum p̃dicare
cepit.hic ne dicant se ẽẽ ih̃m. sed
aliud est p̃dicare xp̃m. qd̾ ẽ com¬
mune nomen dignitatis alud
ih̃m. qd̾ est ꝓprium saluatoris.

Expanded text:
Supra adventum suum praedicare praecipit, hic ne dicant eum esse Jesum. Sed aliud est praedicare Christum, quod est commune nomen dignitatis: aliud Jesum, quod est proprium Salvatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
quem in pecc̃is ꝑsistẽ¬
tem et̾nis penis adiu¬
dicaueris. uł quem
humilem ⁊uere pe¬
nidentem absolũis.
sicerit ⁊ in celis

Expanded text:
quem in peccatis persistentem aeternis poenis adjudicaveris: vel quem humilem et vere poenitentem absolveris, sic erit et in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
misterium fidei. qr caro ⁊ sanguis
ñ reuelare potuit. ⁊ homines carna¬
lisapĩa inelati. qui ñ columbe filii.
⁊̃ ĩo a sapĩa sp̃c alieni. de quib supͣ.
blandimenta. hereses. quib infir-¬
miruunt ĩ mortem. qͥ ñ u̾e supra
petram. s suꝑ harenam domum
professionis sue tredendi sunt edi¬
ficauisse .i. ñ simplici ⁊ uera intẽ¬
tõne xp̃m sequi. s ob t̃renam.
quamlibec cãm habitum p̃ten¬
disse. qui enĩ m intimo cordis a¬
more fidem xͥ ꝑcipit. quicquid
ingruit extra facile nincit:

Expanded text:
mysterium fidei, quia caro et sanguis non revelare potuit, id est, homines carnali sapientia inflati, qui non columbae filii, et ideo a sapientia Spiritus alieni; de quibus supra: blandimenta, haereses, quibus infirmi ruunt in mortem, qui non vere supra petram, sed super arenam domum professionis suae credendi sunt aedificavisse, id est, non simplici et vera intentione Christum sequi, sed ob terrenam quamlibet causam habitum praetendisse. Qui enim in intimo cordis amore fidem Christi percipit, quidquid ingruit extra, facile vincit.
Abbreviated transcription (Latin):
mina a domino sor¬
titi sunt apłi. sicsy¬
moni a se nomen pe¬
A me petra. ita tñ
ut michi retineam
dinabis lapides mũ¬
dos ⁊̃ abies leprosos
staret.quia absq e
de. nullus regnum
ce posset intrare:¬

Expanded text:
 a Domino sortiti sunt, apostoli, sic Simoni a se nomen PeA me petra, ita tamen ut mihi retineam dinabis lapides mundos, et abjicies leprososstaret, quia absque fide e nullus regnum coelorum posset intrare
Abbreviated transcription (Latin):
Uno sermõe omnis suꝑsticio
obseruatõnum eliditur. cum
in discernendis cibis religioi
magna est religio in cibis. qui
audito ũbo hoc. scandalizati st̃.
.i. indignati sunt:
Scandalizati sunt. scolon⁊¬
scandalum grece nos offendi¬
culum. uł runam. uł impacti¬
onem pedis possumꝰ dr̃e. uñ qͥs

Expanded text:
uno sermone omnis superstitio observationum eliditur, cum in discernendis cibis religio psaeorum magna est religio in cibis, qui audito verbo hoc scandalizati sunt, id est, indignati sunt. Scandalizati sunt. Σκάνδαλον Graece, nos offendiculum vel ruinam vel impactionem pedis possumus dicere. Unde:
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim adiabolo immit¬
tuntur ex ꝓpria uoluntade na¬
scuntur: diabolus enim ĩcentor
ẽ. ñ auctor. quia nec int̾iora
castigatõe ut hec. lauamii
mundi estore. ph̾ei carnałr
de solo corꝑe accipiebãt. qd̾ ua¬
num est fieri:
tilis fimine ꝑfidiamscribarũ
gargueretz
Relictis calumpniatoribus:
sigc̃ qd̾ post resurrõnem relic

Expanded text:
Non enim a diabolo immittuntur, sed ex propria voluntate nascuntur. Diabolus enim incentor est non auctor, quia nec interioracastigatione, ut haec: Lavamini, mundi estote . Pharisaei carnaliter de solo corpore accipiebant, quod vanum est fieri. tilis feminae perfidiam Scribarum argueret. Relictis calumniatoribus significat quod post resurrectionem relic
Abbreviated transcription (Latin):
uoxare filium dĩl¬
xp̃i incarnatõem
confitens. rogat pro¬
clum credente. ut¬
ip̃i a fraude diabo¬
li absoluantur ꝑ
uł conscĩa cuiꝰlibet¬
intra eccłiam dia¬
bolo mancipata. ꝓ¬
data conscĩa.¬

Expanded text:
vocare filium Disti incarnationem confitens. Rogat prondum credente, utipsa fraude diaboli absolvantur. el conscientia cujuslibetintra Ecclesiam diabolo mancipata, data consci
Abbreviated transcription (Latin):
hora tenebre suffuderũt t̾ram.
ut ñ quis posset mouere ca¬
put .a .xiͦx. namq fructu:
marcꝰ ascendit ad cendesimũ.
.i. a t̾cia hora crucis. usq ad t̾ci¬
am resurrois. q̃ post dies tresz
eͤt cum gustassaet. No¬
luit bibere. indicat ma¬
dinem mortis gusta¬
uĩt. s die t̾cia resurrex̃.¬

Expanded text:
hora tenebrae suffuderunt terram, ut non quis potuisset movere caput. A tricesimo namque fructu Marcus ascendit ad centesimum, id est, a tertia hora crucis usque ad tertiam resurrectionis post tres dies. Et cum gustasset, noluit bibere. Indicat Madinem mortis gustaverit, sed die tertia resurrex
Abbreviated transcription (Latin):
uideorum. altera genti¬
um ꝓpt̾ inhabitationẽ
gentium. quam partẽ
dedit sałon regi tyri.qͥ
gentes ibi posuit:

Expanded text:
Judaeorum, altera gentium propter inhabitationem gentium, quam partem dedit Salomon regi Tyri qui gentes ibi posuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ medio gentium ad
dilatandum ũbũ dei.
fortit̾ cõsistit. ut credẽ¬
tib resugium. ꝑiclitã¬
tib ostendat fidei por¬
¶tum

Expanded text:
in medio gentium ad dilatandum verbum Dei fortiter consistit, ut credentibus refugium periclitantibus ostendat fidei portum
Abbreviated transcription (Latin):
Hii sunt oꝑarii qui mittendi
erant. ⁊ quadrati orbis partes
ad fidem trinitatis uocaturi. qͦ¬
rum p̃dlicatio ut pondus hret
auctoritatis. datur eis potestas
curandi om̃s infumitates

Expanded text:
Hi sunt operarii qui mittendi t, et quadrati orbis partes ad fidem Trinitatis vocaturi. Quorum praedicatio ut pondus haberet auctoritatis, datur eis potestas curandae omnis infirmitatis
Abbreviated transcription (Latin):
B. Et expuens. sputum ab ĩtꝰ
a capite domini ꝓcelit. manus
uero mem̃bra corporis exterius
posita. Expuens ergo in oculos
ceci. manussuas imponit ut ui¬
deat. quia cecitatem humani
generis. ⁊ ꝑ inuisibilia diuine.
pietatis dona. ⁊̃ ꝑ ostensa foris
sacramenta. assumpte huma¬
nitatis extersit:¬

Expanded text:
 Ex exspuens. Sputum ab intus a capite Domini procedit. Manus vero membra corporis exterius posita. Exspuens ergo in oculos caeci, manus suas imponit, ut videat: quia caecitatem humani generis et per invisibilia divinae pietatis dona et per ostensa a foris sacramenta assumpta humanitatis abstersit
Abbreviated transcription (Latin):
Iustꝰ in primis accusator sui ẽ. Ma¬
theum se ⁊ puplicanum noiat. ut
ostendat nullum cõu̾sum de salu
de debere diffidere. cum apłc ⁊ euͣn¬
glista. de puplicano sit factꝰ repẽte:¬
B. Et egressus. ⁊̃ c̃. Post curatõem
paralitici in capharnaum: egredi
⁊ maris habitatores instruit. et
fluctiuagos mundi motꝰ. fideifir¬

Expanded text:
Justus in primis accusator est sui ; Matthaeum se et publicanum nominat: ut ostendat nullum conversum debere de salute diffidere cum apostolus et evangelista de publicano sit factus repente Et egressus, etc. Post curationem paralytici in Capharnaum ad mare et maris habitatores instruit, et fluctivagos mundi motus fidei fir
Abbreviated transcription (Latin):
D. Secutus ẽ eum. ⁊̃c̃. Lucas ple¬
nius. ⁊̃ relictis omnib surgens se¬
cutus est eum. Sequit᷑ qui ut pau¬
perem xp̃m ñ tam corporis gressu
qmͣ mentis affectu possit sequi. oĩa

Expanded text:
. Secutus est eum. Lucas plenius: Et relictis omnibus secutus est eum . Sequitur, qui ut pauperem Christum non tam corporis gressu quam mentis affectu possit sequi, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. figurans corpus
suum in pane qd̵
ẽ eccł̃ia p̃sens que
accipitur in fide be¬
nedicitur innum̃o.
frangitur in pas-¬
sionib. datur exẽ¬
plis. sumitur doc¬
trinis formans
sanguinem suũ
ĩ calice. iino ⁊ aͦ¬

Expanded text:
figurans corpus suum in panem, quod est Ecclesia praesens, quae accipitur in fide, benedicitur in numero, frangitur in passionibus, datur in exemplis, sumitur in doctrinis: formans sanguinem suum in calicem, vino et a
Abbreviated transcription (Latin):
net carnis. ⁊ ieiumo sanatur ira
⁊̃ ignauia oratione depellitur.
medicina cuiusq nulneris adhi¬
benda est ei. Non sanat oculum.
quod calcaneum. Ieiunio passio¬
nes corporis. oratione sanãtur
pestes mentis.
uenerint ñ imp̃meditatis feran-¬
tur animis. si contristat eos. qͥ a
occidendus est: debet letificari qr
terria die resurrecturus est.
Lon tam ĩgenii tarditate qͣm
amore. quia deum uerum cogno¬
uerant: moriturum credere ne¬

Expanded text:
net et jejunio sanatur. Ira et ignavia oratione depellitur. Medicina cujusque vulneris adhibenda est ei. Non sanat oculum quod calcaneum, jejunio passiones corporis, oratione sanantur pestes mentis. venerint, non impraemeditatis ferantur animis. Si contristat eos, quia occidendus est, debet laetificare quia die tertia resurrecturus est.on tam ingenii tarditate quam amore, quia Deum verum cognoverunt, moriturum credere ne
Abbreviated transcription (Latin):
ex hi pueris receꝑit: me recipit.
intelligit ioħs qd eos in nomĩe
eus non recipiant qui ñ since
ambulant. uñ ait. Mag̃r iudi¬
mus quenidam. ⁊ c̃ .qͣi. hic inno¬
mine tuo non debet suscipi.

Expanded text:
i pueris receperit, me recipit, intelligit Joannes quod in nomine ejus eos non recipiant, qui non sincere ambulant; unde ait: Magister, vidimus quemdam. Quasi dicat: Hic in nomine tuo non debet suscipi.
Abbreviated transcription (Latin):
IeRꝵ. In uia tractabant de pͥncipa¬
tu. Similis tractatio loco pͥncipa¬
tus enim ut ingreditur sic dese¬
ritur:. ⁊ dum tenetur labitur.
⁊ incertum est in qua mansione
.i. qua die finiatur. Uñ dicit. Qui
uult esse primus. ⁊ c̃.
⁊̃ ioh̃em seorsum ductos in mõ¬
dem. ⁊ aliquod secretum ibi eis
creditum ẽẽ. S ⁊̃ pecro. Sicut ma¬
theus dicit claues regni celorũ
ꝑmissas. ⁊̃ eccłiam supra petrã
fide a qua ip̃e nomen acceperat
edificandam. putabant gͦ. uł il¬
los tres. ceteris uel omnib pe¬
trum eẽ prelatum.

Expanded text:
etc. In via tractabant de principatu: similis tractatio loco. Principatus enim vi ingreditur, sic deseritur, et dum tenetur labitur: et incertum in qua mansione, id est, in qua die finiatur; unde dicit: Qui vult esse primus, etc. Vet Joannem seorsum ductos in montem, et aliquod secretum ibi esse creditum eis, sed et Petro, sicut Matthaeus dicit, claves regni coelorum promissas, et Ecclesiam super petram fidei, a qua ipse nomen acceperit, aedificandam. Putabant ergo vel illos tres caeteris, vel omnibus Petrum esse praelatum.
Abbreviated transcription (Latin):
Quia in pueris se recipi dicebat.
ut caput in menibris ne putaret᷑
hoc solum ẽẽ qd̃ uidebatur adiun¬
xit. ⁊̃ quicumq me receꝑit. ⁊ c̃.
Qsiis ⁊̃i c̃ uel sim płr pauꝑes xͦ
ab hiis qui uelint ẽẽ maiores ꝓ¬

Expanded text:
Quia in pueris se recipi docebat, ut caput in membris, ne putaretur hoc solum esse quod videbatur, adjunxit: Et quicunque me susceperit, eQuia in pueris se recipi docebat, ut caput in membris, ne putaretur hoc solum esse quod videbatur, adjun
Abbreviated transcription (Latin):
expulsis demo¬
uictis pͥncipibꝰ¬
Hulta que
reficiunt aĩas.
ũ corpora. olim
depetra. unũ
teui. ad corpora
reficienda.

Expanded text:
expulsis daemovictis principibuMulta quae reficiunt animas, non corpora: olim de petra unum tem ad corpora reficienda.
Abbreviated transcription (Latin):
tionib roborasse. Ip̃i quoq eẽ
fabrum erarium. qui abraham
conflauit. ⁊ malleo sue artis
ad meliora produxit. ⁊ dixerit.
Bonũ est. ut timori di glitine¬
ris. ⁊ ei uiugaris. ⁊ confortauit

Expanded text:
tionibus corroborasse: ipsumque esse fabrum aerarium qui Abraham conflaverit, et malleo suae artis ad meliora produxerit: et dixisse ei, Bonum est, ut timore Domini glutineris et jungaris ei. Et confortavit
Abbreviated transcription (Latin):
rege ifrł. uastasse .x. tͥbus.
Sed̾o teglaphalasar. sub facee
filio romelie uenisse in sama¬
riam. t̾cium salmanasaru sub
qui expugnauit a zotũ. qͥntũ
asaiadon. qui tnͣslato isrł. sania¬

Expanded text:
rege Israel, vastasse decem tribus. Secundum Theglathphalasar sub Phacee filio Romeliae Israel venisse Samariam. Tertium Salmanasar sub Oqui expugnavit Azotum . 456 Quintum Asaraddon qui translato Israel, Sama
Abbreviated transcription (Latin):
Ut aliqui affir¬
mantes dũt.
si alit̃ fecero:
contingat mͥ
sic̃ iucłis roma¬
noꝵ gladio oc¬
cisis. uelita
quẽ olum iułi

Expanded text:
Ut aliqui affirmantes dicant: Si aliter fecero, contingat mihi sicut Judaeis Romanorum gladio occisis. Vel ita: quem olim Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
factum ẽ cũ ascendissi dñs de
aqua. descendit fons om̃is sp̃s
inte c̃ues enĩ reqͥes mea tu
es filius nĩs pͥmogenitus. qͥ
regnas insemptõnum. isti nã¬

Expanded text:
autem cum ascendisset Dominus de aqua, descendit fons omnis Spiriin te. Tu es enim requies mea, tu es filius meus primogenitus, qui regnas in sempiternum. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ũdesiit. leiuathan qͥppe iste
dit. tortuosis ad eũ finib irrep¬
sit. ⁊ dum falso unpossibilia peo¬
uititit. ue̾ ⁊ possibilia sustulit.
tem dix̾at tortuosum. illi sub¬
Iugebat. int̾posuit uectem. nͥ
forte qͦd inserpentis tortitudĩe.
fluxa mollicies. In uecte aũ est
duricie rigiditas. ut gͦ hunc
⁊ durũ signaret ⁊ mollem. te
uectem nonũat ⁊ serpentem.¬

Expanded text:
uosum . Leviathan quippe iste dit, tortuosis ad eum sinibus irrepsit; quia dum falso impossibilia promisit, vere et possibilia sustulit. tem dixerat, tortuosumque illico subjungens, interposuit vectem, nisi forte quod in serpentis tortitudine fluxa mollities, in vecte autem est duritia rigiditatis. Ut ergo hunc et durum signaret, et mollem; et vectem nominat
Abbreviated transcription (Latin):
nuͦ actio mola ẽ. que dñ multaᷤᷤ
curas coug̾it. humanas m̃tes
qͣi ingyrum ittit. atq ex se ue¬
lut farmas ꝓicit. qr seclucto corde
semꝑ minutas cogitationes
gign̾it. Nũ nũqͣmuͦ qui qͥeti

Expanded text:
us actio mola est; quae dum multas curas congerit, humanas mentes quasi per gyrum vertit, atque ex se velut farinas projicit, quia seducto corde semper minutissimas cogitationes gignit. Nonnunquam vero qui quietus
Abbreviated transcription (Latin):
ti.ba. hoc loco humana men̾
uirgo ñ corripta. ut arbit᷑R
cdr s infecunda. ⁊qͥa babylon
confusio int̾p̃se recte infecũda
nens filia baby lonis uocatur
que neo qͦd nequaqͣm bõa oꝑa
gerumnat. dũ uullo ordine
recte uite componit᷑. qi confu¬

Expanded text:
terra. Hoc loco humana mens virgo, non incorrupta, ut arbitror, dicitur, sed infecunda. Et quia Babylon confusio interpretatur, recte infecunda mens Babylonis filia vocatur, quae in eo quod nequaquam bona opera germinat, dum nullo ordine rectae vitae componitur, quasi confu
Abbreviated transcription (Latin):
uialtum quirhumanus aĩus
nihiat. s abhoc statu descen¬
dit. cum turpiẽ iuctus sese
defluentib iũdi desidiis
subicit. cui uox bñ additur.
sede iupul. Descendeus .ii.
iupulue residr. qr celestia de¬
serens. ui t̾renis cogitationibꝰ
asꝑsus. inuufinus uilescit.¬
luptates ꝓpͥas seq̃ntes. nec sus¬

Expanded text:
stat humanus animus, inhiat. Sed ab hoc statu descendit, cum turpiter victus sese defluentibus mundi desideriis subjicit. Cui bene mox additur: Sede in pulvere. Descendens enim in pulvere residet, qui coelestia deserens terrenis cogitationibus aspersus inluntates proprias sequentes nec su
Abbreviated transcription (Latin):
lxx. illusores.
liciosi. frach in
Magistri qͦq
ppłorũ: illuso¬
res sunt. qui
deuoiant ple¬
bem dĩsicues¬
cam panis. ⁊

Expanded text:
 illusores, liciosi, fracti in Magistri quoque populorum illusores sunt, qui « devorant plebem Dei sicut escam panis ,
Abbreviated transcription (Latin):
incͥcuitu. ty¬
ro enĩcapta
⁊ subu̾sa. alia
regua ꝯturba¬
ta sunt tunore
Regnũ quoq
sa tyro. datũ:

Expanded text:
in circuitu. Tyro enim capta et subversa, alia regna conturbata sunt timore. Regnum quoque sa Tyro datum est
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe uidemꝰ qͦsdam aꝓpoĩ¬
to suo tnͣsire ad aliud. amili¬
cia: ad negotiationem. a cau¬
sis: ad arma. uuitant indu¬
st᷑am. ut mutent infelicitatẽ.
si do dispensante oĩa eueniũt
cõria. ut ꝑ miserias coacti.

Expanded text:
epe videmus quosdam a proposito suo transire ad aliud, a militia ad negotiationem: a causis ad arma mutant industriam, ut mutent infelicitatem. Sed, Deo dispensante, omnia eveniunt contraria, ut per miserias coacti
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qui eccłam
deser̃t. ⁊ obliuis¬
cinr̃a montem
fortuie m̃sam
nerec̾dentes.
su ł uarietate
fortune oĩa gub̃¬

Expanded text:
Omnes qui Ecclesiam deserunt, et obliviscuntur montem fortunae mensam, nere credentes, su vel varietate fortunae omnia gube
Abbreviated transcription (Latin):
int̃p̃tat᷑ ualliᷤ¬
effundens san¬
gumẽ. que ef.¬
fasione sang̾¬
nis plena m
tumultu. ⁊ in
turbatione
las gregũ siue
bile arm̃toꝵ¬

Expanded text:
interpretatur valliundens sanguinem, quae effusione sanguinis plena in tumultu et in turbatione las gregum sive bile armento
Abbreviated transcription (Latin):
Sicerro tutuiᷤᷤ¬
uitͥbulationibꝰ
sieut qui uen.¬
tum ⁊ turbi¬
neui fugienᷤ.
tuto se abscon¬
dit loco. ⁊ qͥ
fontes puriᷤᷤ.¬
simos iuue¬
uit indeserto.¬
⁊ qui solis ar-¬
dorem. sub
enunenti de¬
uitat saxo.

Expanded text:
Sic erit tutus in tribulationibus, sicut qui ventum et turbinem fugiens tuto se abscondit loco; et qui fontes purissimos invenit in deserto; qui solis ardorem suum prominenti devitat saxo.
Abbreviated transcription (Latin):
hẽtici loquiũa ui synagogis
sathaue. ũ est doctrina diũ. si
ululatus dẽoum. ⁊ pilosorũ.
quos intatun esau. Syrene
quiescent in delubrs uolupta¬
tis. que dulci ⁊ mortifero carmi¬
ne. animas tͣhiute in ꝓfundũ.

Expanded text:
nagogis Satanae, non est doctrina Domini, sed ululatus daemonum et pilosorum, quos imitabatur Esau: et sirenae requiescent in delubris voluptatis quae dulci et mortifero carmine animas pertrahunt in profundum,
Abbreviated transcription (Latin):
uertere cupiebat. qͦd ille tropo.¬
logice intelligens. maluit mo¬
ri qͣm facere. ne/ pat̾na hẽ¬
ditas ⁊ possessioantiqua.
in regis impii mutaretra
delicias.

Expanded text:
vertere cupiebat; quod ille tropologice intelligens, maluit mori quam facere, ne paterna haereditas et possessio antiqua in regis impii mutaretur delicias.
Abbreviated transcription (Latin):
Quem mitã. Non cogit. s uo¬
luntatem q̃rit. uoluitas enim
sola p̃mium me̾tua. Y saias aũ¬
gtanqͣm purga¬
tus. offeit sẽ¬

Expanded text:
Quem mittam? Non cogit, sed voluntatem quaerit: voluntas enim sola praemium meretur. Isaias autanquam purgatus, offert se
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ fractos panes apłis tͣdidit.
phinis ominitos. atq con¬
fractos ineugłio ñ integros.
sic̾ erant uilege deliquit. ut
hr̃ent qͥcqͥd pauꝑib eroga¬
rent. qͦs ñ habentes calorẽ
fidei. ⁊ extra eccłam algen¬
ruptionis pallio. ite tinuca
xͥ uestiti. ũ maneant in sepul¬
oͥs. qͦd deeo legimus. quipo¬
ssessus ademonũ legiont. in
mouuũttis mortuoꝵ. habita¬
bat nudus. cũq hoc fecit. car¬

Expanded text:
 fractos panes apostolis tradidit, phinis comminutos, atque confractos in Evangelio , non integros sicut erant in lege dereliquit, ut haberent quod pauperibus erogarent, quos non habentes calorem fidei, et extra Ecclesiam algenruptionis pallio, ut tunica Christi vestiti non maneant in sepulcris, quod de eo legimus qui possessus a daemonum legione in monumentis mortuorum habitabat nudus. Cumque haec fecerit, car
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃ã sua. des¬
patione peior
tib irretitus
uiuentium
putet finiri
illud epieuri.
post mortem
nichil ẽ. ⁊ morᷤᷤ
ip̃a nichil est.

Expanded text:
sua, desperatione fit pejor; tibus irretitus, viventium putet morte finiri, illud Epicuri: « Post mortem nihil est, et mors ipsa nihil est.
Abbreviated transcription (Latin):
Non mala que nulla sua na
treare se mala dñs iudicat.
cum res bñ creditas. nobis
male agentib in flagellum
format. ut ea ip̃a ⁊ ꝑ dolorem
quo feriunt delinquentib
mala sint. ⁊ ꝑ n᷑am qua exi¬
stunt: boua. Uñ ⁊ uenẽnũ¬

Expanded text:
nim mala , quae nulla sua natura creare se mala Dominus indicat, cum res bene conditas, nobis male agentibus in flagellum format: ut ea ipsa et per dolorem, quo feriunt, delinquentibus mala sint, et per naturam qua existunt, bona. Unde et venen
Abbreviated transcription (Latin):
Iustus ꝑio
hec refu̾nt
am. qui serra
liguea sectus
ẽ. amanasse
impiissimo
rege. ⁊ alios
hoc de illo dn̾¬

Expanded text:
ustus perit. Haec referunt am, qui serra lignea sectus est a Manasse impiissimo rege, et alios hoc de illo d
Abbreviated transcription (Latin):
tem. tͥb annis cormenta pa-¬
ssuri. dequib. Annos et̃nos¬
in mẽ. ha. Nec putemus par¬
ua ẽẽ suplicia. s in magnis elõ¬
gata temporib. In ip̃a aũ capti¬

Expanded text:
tem, et trium annorum tormenta passuri , de quibus annis, ini . Quae non putemus parva esse supplicia, sed magnis elongata temporibus. In ipsa autem capti
Abbreviated transcription (Latin):
ts otandũ. qͦd
añqͣm capiat᷑
⁊ calciatus pe-¬
dib. ut plan¬
gat eos. qui ar
⁊ calcare possit
suꝑ serpentes
⁊ scorpiones.¬

Expanded text:
otandum, quod antequam capiatur et calciatis pedibus, ut plangat quidem eos, qui ard calcare possit super serpentes et scorpiones
Abbreviated transcription (Latin):
Carmelus
mous est int̃
pheuicem ⁊
palestinam.
ĩminens pto¬
loniaidh. inqͦ
helẏas orauit.
qualib fertili¬
tate. Uñ ⁊ hic.
auferetͥ leti.¬

Expanded text:
Carmelus mons est inter Phoenicem et Palaestinam imminens Ptolomaidi, in quo Elias oravit. qualibet fertilitate; unde et hic: Auferetur laeti
Abbreviated transcription (Latin):
tuens rep̾heu
radunt he¬
brei. hoc imple¬
tumm ẽẽ in dam¬
ele ⁊ eius sociiᷤ.
qui capto ioa¬
chini. filio io¬
sunt capti. ⁊
inbabẏlonem
chizati. uel
putandũ. qͦd
ennuchi fue¬
rint corpore.
si m̃te. sic̃ qui
secastrau̾unt
pp̃ regnũ celoꝵ¬

Expanded text:
tuens reprehenTradunt Hebraei hoc impletum esse in Daniel et ejus sociis, qui, capto Joachim filio Josunt capti et in Babylonem chizati, vel putandum quod eunuchi fuerint corpore, sed mente, sicut qui se castraverunt propter regnum coelo
Abbreviated transcription (Latin):
nim. qr ascendam indomum dñi.
N cempore illo iiiisie maradach.¬
baradan. filius baladam rex babylo¬
nis. libͦs munã adezechiam. Audi¬
erat .ii. qͦd egrotass.⁊ conualuiss.¬

Expanded text:
num quia ascendam in domum Domini? In tempore illo misit MerodBaladan, filius Baladam rex Babylonis, libros et munera ad Ezechiam: audierat enim quod aegrotasset et convaluisset
Abbreviated transcription (Latin):
Inꝑsona infi¬
delis ppłi qui
noleus tnsire
adiu̾tatem
euangłii pe¬
ice luua lat̃.
uñ menstru¬
ate que singłiᷤᷤ
mensib solñt
sanguinis flu¬
xũ sustiuere.
⁊ tc̃ uiri abstun̾e̾ aebent abeiᷤᷤ¬

Expanded text:
persona infidelis populi, qui volens transire ad veritatem Evangelii, poeice, Luna Latine; unde menstruatae quae singulis mensibus solent sanguinis fluxum sustinere. Et tunc viri abst
Abbreviated transcription (Latin):
.s. qui tyrum
uenire consne¬
uistis. causa
negotiatiõis.
Carchago co.¬
lonia fuit tỹ.¬
ris. ab eis con.¬
structa ⁊ culta.
hebraice thar¬
sis .i. explora¬
tio gaudii uel
contemplatio

Expanded text:
 qui Tyrum venire consuevistis causa negotiationis. Carthago colonia fuit Tyriis, ab eis constructa et culta. Hebraice Tharsis, id est exploratio gaudii vel contemplatio
Abbreviated transcription (Latin):
Se nien uili fluminis erat mie¬
ssis. ⁊ fruges eius .s. tỹri. t̾ra
chananeoꝵ in qua tyrus est:
infertilis est. Egiptus qͣm irri¬
gat mlus. fertilis frugib. quas
tyrus ab egiptiis cõnuitabat.

Expanded text:
semen Nili fluminis erat messis et fruges ejus, scilicet Tyri. Terra Chananaeorum, in qua Tyrus est, infertilis est: Aegyptus, quam irrigat Nilus, fertilis frugibus, quas Tyrus ab Aegyptiis commutabat.
Abbreviated transcription (Latin):
que adsimilitu¬
artifex ligua
composuerit.
usplendore
eloquentie. qͦd
sig̾cat argentũ
rum. cõminu¬
ĩuiunda iudi¬
cabis.

Expanded text:
quae ad similituartifex lingua composuerit, in splendore eloquentiae quod significat argentumrum comminuimmunda judicabis.
Abbreviated transcription (Latin):
dñt ascensorẽ
cameli: ccͣriam
foritudinem.
ip̃ feditatem
tortuosi aĩalis
Aln uͦ duos as¬
censores littẽ
referun̾a testa¬
menta.

Expanded text:
 ascensorem cameli contrariam fortitudinem propter foeditatem tortuosi animantis. Alii vero duos ascensores litterae referunt testamenta.
Abbreviated transcription (Latin):
Hubes poris
grata messo¬
rib fatigatis.
quib ret̾rige¬
rium prestat.
⁊ stipulamarẽ¬
teni facit hu¬
mectando se¬
cabilem. Sio

Expanded text:
ubes roris. Grata messoribus fatigatis, quibus refrigerium praestat, et stipulam arentem facit humectando secabilem: sic
Abbreviated transcription (Latin):
omparoe
eoꝵ qͥ post p̃li¬
um uicti s̃. in¬
felieuis uulne¬
sponte setͣdũt.
quomͦ in mar¬
tẏrio qui post
penã negat
leuius punit᷑
qͣn qui sine
ab negat.

Expanded text:
omparatione eorum qui post praelium victi sunt, infelicius vulnesponte se tradunt: quomodo in martyrio, qui post poenas negat, levius punitur quam qui sine abnegat.
Abbreviated transcription (Latin):
ite dr cum
moyses ma¬
re ꝑcussisset.
scidisset. aliis
hesitantib
ssa est. ⁊ obhoc
dignitatem¬
regni adepta

Expanded text:
itur. Cum Moyses mare percussisset, scidisset et aliis haesitantibus, essa est, et ob hoc regni dignitatem adepta
Abbreviated transcription (Latin):
tationes. eleale: ascensio.
iasa: factũ. siue m̃daqum.
segor: parua. lutch egene. oro¬
uaimi: foram̃ meroris nenrim:
pardi. uel p̃uaricatores: galin
iuituli. uel armieaꝵ tunuli.

Expanded text:
tationes: Eleale, ascensio: Jasa, factum sive mandatum: Segor, parva: Luith, genae: Oronaim, foramen moeroris: Nemrim, pardi sive praevaricatores: Agallim, vituli vel
Abbreviated transcription (Latin):
Habitabte luo
ñ agnus ⁊ hedus
habitant cũ lu¬
po ⁊ pardo. si
lupus ⁊ pardus.
taña uinocen¬
tam.

Expanded text:
Habitabit lupus n agnus et haedus habitabant cum lupo et pardo, sed lupus et pardus, tantur innocentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
Mandabo
nubibꝰ meis. ne plu. su. eos
ẏmbrem. ⁊ uĩtas tua usq ad
nubes. Iudas nubes fuit cũ
aliis apłis. si uitio suo diabo¬
lũ ascensorem accepit.

Expanded text:
Mandabo nubibus meis ne pluant super eam imbrem . Et veritas tua usque ad nubes. Judas nubes fuit cum aliis apostolis, sed vitio suo diabolum ascensorem suscepit.
Abbreviated transcription (Latin):
ablato altari
temploq t̾re¬
no. qͦd huma-¬
struxit. recte
uictime iu¬
deoꝵ ne for¬
te clr̃ent ñ
tam sumus
stulti. ute dm̃
putemꝰ ħ loco
posse ꝯclucdi.
loco uictuna᷑
ĩmolamꝰ siẽ
in lege p̃cip̃a

Expanded text:
Ablato altari temploque terreno quod humastruxit, recte victimae Judaeorum, ne forte dicerent: Non tam sumus stulti, ut Deum putemus hoc loco posse concludi, loco victimas immolamus sicut in l
Abbreviated transcription (Latin):
Uox ppłĩde
mente romão
iosephum. di¬
uisi si t̃e iudez
Sintres partes.
depͥncipatu
otentendenteᷤᷤ.
alii sͥ aliũ prin¬
cipen p̃ponen¬
tes. Pars aut̃
denebant dem¬
⁊ regiam dom̃:
pars ppłi ⁊ pͥn¬
cipũ. Reliqͣm¬

Expanded text:
ox populi de niente Romano Josephum, divisi sunt Judaei in tres partes de principatu contendentes. Alii sibi alium principem praeponentes Pars autem tenebant temet regiam domum pars populi et principum, reliq
Abbreviated transcription (Latin):
t subtꝰ gła.
Dicit IeRoñ.
scđni hebreos.
corpora inter
igne exusta.
redacta. ue¬
stuũta illesa.
sũmitate ar
bant.

Expanded text:
t subtus gloriam. Dicit Hieronymus secundum Hebraeos, corpora interfigne exusta, et redacta, vestimenta illaesa; summitate arrbant.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aduxores
scͥbaꝵ ⁊ phari¬
⁊ adalias quoq
pot̃ referri. ob
quaꝵ delicias
⁊ luxũ. uiri ea¬
rum pauꝑes ex¬
poliabant. He
segͦ ĩmunes
existimarent
apecc̃o : dicit

Expanded text:
Hoc ad uxores Scribarum et Phariet ad alias quoque potest referri: ob quarum delicias et luxum viri earum pauperes exspoliabant. Ne se ergo immunes existimarent a peccato, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
det adhuc. ut
inp̾senti iudi¬
cet. s stat con¬
sid̾ans ⁊ discer¬
nens oĩum
huc locum pe¬
reseruat. uel¬

Expanded text:
det adhuc, ut in praesenti judicet; sed stat considerans et discernens omnium huc locum poereservat. Se
Abbreviated transcription (Latin):
Post indiciũ
sol laboris sui
mercedem sus¬
lucebit septẽ¬
iur ad occasũ.
nec sol nec lu¬
na. si mordiue
quo c̃ati sunt
stabuire. ne
impii in tor¬
mentis sub
t̾ra positi fru¬
anii luceeoꝵ.
Uñ abacue.
sol ⁊lina ste¬

Expanded text:
Post judicium sol laboris sui mercedem susLucebit septemveniet ad occasum nec sol nec luna, sed in ordine quo creati sunt stabunt, ne impii in tormentis sub terra positi fruantur luce eorum. Unde Abacuc, c. 3: Sol et luna ste
Abbreviated transcription (Latin):
deatuu. quaꝵ sublimitate
ad celestia festinantem:
illuminat lignũ olue.¬
I. fomes lucis. requies labo

Expanded text:
deatur: quarum sublimitatem ad coelestia festinantem illuminat lignum olivae, fomes lucis, requies labo
Abbreviated transcription (French):
le annos. ui.¬
si tandi ⁊ lib̾au¬
di sint. Se hoc
eccła ñ recipit.
Dom̃ est enim.
Ibunt impi
fine caret. et
sicut gaudiũ
et̃num. ita
⁊ supplicium.

Expanded text:
le annos visitandi et liberandi sunt. Sed hoc Ecclesia non recipit. Dictum est enim: Ibunt impiifine caret, et sicut gaudium aeternum, ita et supplicium.
Abbreviated transcription (Latin):
illi ñ p̃atuit.
qͥs regũ t̃gaũ
uertit᷑. qui mu¬
ri aũ mexpugnabiles. ñ sut
eius obfidione subu̾si. hec aũ
completa pleuiꝰ uiuenies
in hẏstoria scenõphontis.

Expanded text:
illi non patuit? s regum terga non vertit? qui muri, ante inexpugnabiles, non sunt ejus obsidione subversi? Haec autem completa plenius invenies in historia Xenophontis.
Abbreviated transcription (Latin):
euangłm corrũpunt. pessi¬
mi caupones: deuino aquam
faciũt. tũ aqͣm inuinũ uert̾it
dñs. qͦd miratur architticliꝰ.
nas. ⁊ ininistros uimi.

Expanded text:
Evangelium corrumpunt, pessimi caupones, de vino aquam facientes, cum aquam in vinum verterit Dominus, quod miratur architriclinusnas et ministros vini.
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾saꝵ genti¬
um. tindecimũ
onus reliquix
duaꝵ tͥbuum
ponit. que re¬
to sedechia. et
aliis pͥncipib
mn babylonem.

Expanded text:
diversarum gentium, undecimum onus reliquarum duarum tribuum ponit, quae reto Sedechia et aliis principibus in Babylonem.
Abbreviated transcription (Latin):
mio. que mad¬
saliuinca ⁊ ur¬
tica. inabie¬
tem mirtũq
quit᷑ ad andi¬
tores illiꝰ teui¬
poris. ut se
parent adad¬
uentũ salua¬
toris. qui est

Expanded text:
io, quae in adsaliuncula et urtica in abietem myrtumque quitur ad auditores illius temporis, ut se parent ad adventum Salvatoris, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
Quia omĩs
creatura cłi
sumus. nec
iuxta heticos
uatura baby¬
louis dampna¬
bilis. tił oblu¬
xuriam ⁊ orna¬
tum. potenti¬
ssime urbis.
que iain senex
⁊ uicina occa¬
sui uirgun¬
culaise ⁊ pu¬
ellam uocat.
Carmam .i. coitũ prebe.
medis ⁊ ꝑsis. qui in hoc fer¬
uentissimi s̃. Scdđn hoc di¬
cunt hebrei. qͦd phy listei.
samson erutis oculis molere
coeg̾unt .i. cũ mulierib sius
coire. ut ex eo su sciꝑent hoĩes
mague ⁊ mumcibilis natue.¬

Expanded text:
Quia omnes creaturae Dei sumus; nec juxta haereticos, natura Babylonis damnabilis; vel ob luxuriam et ornatum potentissimae urbis, quae jam senex et vicina occasui virgunculam se et puellam jactat. Farinam, vel coitum praebe Medis et Persis, qui in hoc ferventissimi sunt. Secundum hoc dicunt Hebraei, quod Philisthaei Samsonem erutis oculis molere coegerunt, id est cum mulieribus suis coire, ut ex eo susciperent homines magnae et invincibilis statu
Abbreviated transcription (Latin):
Lecogitabo.
ñ adiiuat su¬
stmnentem. uñ
stulta epieuri
sentĩa. qui as¬
serit recordan.¬
sentia mitigan.

Expanded text:
Recogitabo. non adjuvat sustinentem; unde stulta est Epicuri sententia, qui asserit recordatisentia mitigari.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio pͥus
dictũ sit. reu̾¬
ti ad pͥmum
aduentum.
quo apłi ad
gentes digũ
metu future
recipiant ad¬
uentũ salua¬
toris. ⁊ apłoꝵ¬

Expanded text:
udicio prius dictum sit, reverti ad primum adventum, quo apostoli ad gentes dirigumetu futurae accipiant adventum Salvatoris: et apo
Abbreviated transcription (Latin):
bunt eos ase. iusto iudicio se¬
paratos. amissa pot̾ia. qua se¬
iuebant ccͦ bonos. ⁊ undictã
dĩ nullos tantam. ut maiora
usa impioꝵ mesfabili pena.

Expanded text:
bunt eos a se justo Dei judicio separatos, amissa potentia qua saeviebant contra bonos, et vindictam Dei in illos tantam, ut majorem visa impiorum ineffabili poena.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Audiens se moriturũ. ñ an¬
nos płimos petit. s di iudicio
dimittit qͥd patrare uelit.
Nou̾at salomonẽ deo placu¬
isse qi ñ petierat annos am¬
pliores inte. cat

Expanded text:
Audiens se moriturum, non annos plurimos petit, sed Dei judicio dimittit quid praestare velit: noverat Salomonem Deo placuisse, quia non petierat ampliores annos vit
Abbreviated transcription (Latin):
ati aqua sa¬
pientie.
Soidie pe¬
tram. Petra
ditiur in pais¬
tes sermo
Et fluxer̃t
aque. unus
lancea la .e. ꝑ¬

Expanded text:
ati aqua sapientiae. Scidit petram. Petra Scinditur in partes sermo Et fluxerunt aquae. Unus lancea latus e
Abbreviated transcription (Latin):
Lesꝑa que ẽ pͥncipium noctio
Qui peccare incipit: in uesꝑa ẽ.
qui ad sũmũ uenit: in media
uocte. uũ: media nocte pͥmo¬
genita egipti occidiuꝵ petteꝰ
negat. luce iani iicina penitet.

Expanded text:
 Quae est principium noctis. Qui peccare incipit, in vespera est; qui ad summum venit, in media nocte. Media nocte primogenita Aegypti occiduntur. Petrus negat, luce jam vicina poenitet.
Abbreviated transcription (Latin):
Ibix est aius a quatica ser¬
pentib numca. has aues
dicit iosephus amoỹsodelatas.
inbellũ ccͣethyopes. quia ser¬
pentib habuidat t̾ra illa ꝑ qͣm
aditus erat.

Expanded text:
Ibis. Avis aquatica serpentibus inimica: has aves dicit Josephus a Moyse delatas in bellum contra Aethiopes; quia serpentes abundant in terra illa per quam aditurus erat.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm misericors
⁊ miserator.
galline. mͦ
matͥ blandi-¬
enti se comꝑat.
ite nos saltem
blandiciis
alliciat. sicu̾
sicos. pp̃ serpentes arcendos.
⁊ q̃dam alia secreta uature col¬
locat. sic ip̃e collocat incordib
nrĩs lapidem .i. fidem suã po

Expanded text:
m misericors et miserator, gallinae, modo mari blandienti se comparat, ut vos saltem blanditiis alliciat. Sicut sicos propter serpentes arcendos, quaedam alia secreta naturae collocat: sic ipse in cordibus nostris lapidem, id est fidem suam po
Abbreviated transcription (Latin):
Conterent̃¬
mu. Sicũ del¬
bora adbellũ
adignouiiiii¬
dicauit. ⁊ ĩmi¬
nente chalde
de mulieres.
⁊ docebãt eos.

Expanded text:
Conterentur. Sicut Delbora ad bellum ad ignominidicavit; et imminente Chaldaete mulieres et docebant eos.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ultis diũs
egiptus tͣdita
ẽ. pͥmũ assyri¬
Is. postnabu¬
xandro. adul¬
timũ romanis.
antonio ⁊ cleo¬
patra ab angu¬
sto suꝑatis.
chaldei crude¬
liores: roinãi
potentiores.

Expanded text:
ultis dominis Aegyptus tradita est. Primum Assyriis, post Nabuxandro, ad ultimum Romanis, Antonio et Cleopatra ab Augusto superatis. Chaldaei crudeliores, Romani potentiores.
Abbreviated transcription (Latin):
uites phi. Di¬
uitias .N. ⁊ sci.¬
entiã sequinra
suꝑbia. Cypri¬
anus ⁊ hylariꝰ
excelse ni scło
arbores. eccħ¬
am d̃i edifica-¬
uerunt.

Expanded text:
hilosophi. Divitias enim et scientiam sequitur superbia. Cyprianus et Hilarius excelsae in saeculo arbores, Ecclesiam Dei aedificaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cemus intempore messioins
onem montis
dĩ. inuitat
ppłmsuũ qui
de iacob. ut
exiens detene¬
bris infidelita¬
tis: suscipiat

Expanded text:
cemus in tempore messionis,onem montis Dei, invitat populum suum, qui est de Jacob, ut, exiens de tenebris infidelitatis, suscipiat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dũm lucem habetis: credite
inlucem. Accedite adeũ ⁊ illu
lucem. si uenite mecũ. ambu¬
lemus ui liumne dñi qui dicit
Ego sum lux munchi. Io.uiii.
po.cu. Postqͣm

Expanded text:
Dum lucem habetis, credite in lucem. Accedite ad eum, et illucem: sed venite mecum, ambulemus in luce Domini, qui dicit: Ego sum lux mundi, etc. P
Abbreviated transcription (Latin):
Ne genti ⁊c̃.
nam cãm. tem¬
pusq cõmeno¬
rat. Scdo: at¬
tentos facit.
ẽercio narrat.
quid locutus
to: quãi inex¬
cessib : gentẽ
uicrepat pec¬
catcem.

Expanded text:
e genti, etc. nam, causam, tempusque commemorat; secundo, attentos facit; tertio, narrat quid locutus to, quasi in excessibus gentem increpat peccatricem.
Abbreviated transcription (Latin):
Ilii pessimo¬
rum. ut ñ se¬
minis sit uiez¬
e eoꝵ. qui uo.¬
luntate ꝓpria
dñm delique¬
boni ⁊ mali di¬
u̾sa putanda
est natura.

Expanded text:
lii, pessimorum, ut non seminis sit vitie eorum, qui voluntate propria Deum dereliqueboni et mali diversa putanda est natura.
Abbreviated transcription (Latin):
IN touitruorc.
uisi sunt roma¬
ni irruere cũ
tonitru. ⁊ t̾ra
uentu. ⁊cum
flama ignis.
qr ⁊ ciuitatem
succendunt
⁊ templum.

Expanded text:
In tonitruo. Visi sunt Romani irruere cum tonitruo, et terra ventu, et cum flamma ignis, quia et civitatem succenderunt et templum.
Abbreviated transcription (Latin):
serpentes eri¬
uel ut alii: pis.¬
ces marini.
uel portenta
diabłi. quedul¬
ci cautilena de¬
cipunnt hoĩes.
fragiũ. ũ clau¬
s sis aurib tnse¬
untes.

Expanded text:
serpentes crivelut alii pisces marini vel portenta diaboli, quae dulci cantilena decipiunt homines, fragium, non clausis auribus transeuntes.
Abbreviated transcription (Latin):
uisio pacis. Ozias: fortitudo
achaz: tenens uel robustus
robusti: cernit spũalit̃ uisio¬
nem confessionis. dũ antiqͣ
pecc̃a plangit. ⁊ pacis. dũ post
penitĩam tnͣsit ad lucem et
Seruus mutilis sũ. qͦd de¬
bui facere: feci.

Expanded text:
visio pacis: Ozias, fortitudo tio: Achaz, tenens sive robustus: robusti, cernit spiritualiter visionem confessionis, dum antiqua peccata deplangit: et pacis, dum post poenitentiam transit ad lucem, et Servus inutilis sum; quod debui facere, feci.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bñ subiuugit᷑. ⁊ pilosus cla¬
mabit. alt̃ ad alt̾m. Qtii alii
uocant. quoꝵ uuuũ forma
ab huana effigie u cipit᷑. s
bestiali extremitate t̃niuiat᷑.
tu ratiõis incipit᷑. semꝑ tam̃
ad irrationabiles motus ten
bilem effectũ trahit pilosus

Expanded text:
aperte subjungitur: Et pilosus clamabit alter ad alterum. Qui namque alii vocant? quorum nimirum forma ab humana effigie incipitur, sed bestiali extremitate terminatur.tu rationis incipit, semper tamen ad irrationabiles motus tendbilem effectum trah
Abbreviated transcription (Latin):
quia ⁊ latis maliciã callide
degit. ⁊ intuentiũ oculis. si¬
uulatio scĩtatis affertur.
Qͥd uͦ ouocentauri noĩe. uisi
asinus. ⁊ appellatione asiuii
luxuria designat᷑. Onocen¬

Expanded text:
quia et latens malitia callide tegitur, et intuentium oculis simulatio bonitatis antefertur. Quid vero onocentauri nomine, nisi dicitur, et appellatione asini luxuria designatur
Abbreviated transcription (Latin):
lidũ. uñ for¬
mosus qi eali¬
dus. qr ex calo¬
re rubeus ee
roseus efficit᷑¬
speciosus.¬
Tanqͣm dicant
angłi. didici¬

Expanded text:
lidum. Unde formosus quasi calidus, quia ex colore rubeus et roseus efficitspeciosus.Tanquam dicant angeli: Didici
Abbreviated transcription (Latin):
lxx. ꝓ miquitate prĩstini.
quod qͥdam ũ nitelligentes.
draconem qui reguat inmari
quẽ leiuathan appellant he¬
brei. uolunt ẽẽ preni diaboli.
eius. qͦd male uitelligendo
deprauant.

Expanded text:
LXX. Pro iniquitate patris tui. Quod quidam non intelligentes, draconem, qui regnat in mari, quem Leviathan appellant, Hebraei volunt esse patrem diaboli; ejus , quod male intelligendo depravant.
Abbreviated transcription (Latin):
illummnandũ.
filius .ẜ. sicut
sol ortus illu.¬
minat m̃dũ.
Incuiꝰ figura
moysi ⁊ salo¬
moni. alteri
tui resuscita¬

Expanded text:
illuminandum. Filius, scilicet sicut sol ortus illuminat mundum, in cujus figura Moysi et Salomoni, alteri tui resuscita
Abbreviated transcription (Latin):
tia. ⁊ nec ip̃a quid̾̃ seraphin:
alibi lectitari. deiñ osũmati¬
omis ⁊ captiuitatis irłm. que
sub nabuchodonosor facta est:
signũ eẽ p̃missũ. ab ozia qͥppe
sub quo ꝓphã orsus ẽ. usq ad se.¬
dechiam qͥ extremus regnauit.
⁊ qui cecus in babylonem duc¬
tus ẽ: fuisse reges .xi. ⁊ auode¬
cimũ godoliam. quẽ constitu¬
te rex babylonis suꝑ t̾ram. quẽ
int̾fecit hẏsinael. filius natha¬
nahel int̾ medias epulas. reli

Expanded text:
tia et ne ipsa quidem seraphim alibi lectitari, dein consummationis et captiuitatis Hierusalem, quae sub Nabuchodonosor facta est, signum esse praemissum. ab Ozia quippe, sub quo prophetare orsus est, usque ad Sedechiam, qui extremus regnauit et qui caecus in Babylonem ductus est. fuisse reges undecim et duodecimum Godoliam, quem constituerat rex Babyloniae super terram. quem interfecit Ismahel filius Nathaniae inter medias epulas, reliq
Abbreviated transcription (Latin):
uamius ro¬
mani qͣntũ
ad se ꝓtribu¬
to quod noga¬
batiur in obsi¬
dionem uene¬
cipuemors
diũ causa fu¬
it.

Expanded text:
uamvis Romani quantum ad se pro tributo quod negabatur, in obsidionem venecipue mors Domini causa fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
alld̃. Conta¬
minatione cõ¬
taminab It
eũ. ñ qͦd sacer¬
dos contami.¬
natiõis auc
tabant mult
N t̃racha¬
naan sunt ty¬
rus ⁊ syclon.
uñ. mulier
chananea exi¬
tyri ⁊ sydonis
occurrens sal¬

Expanded text:
lud: Contaminatione contaminabit eum, non quod sacerdos contaminationis aucttabant multn terra Chanaan sunt Tyrus et Sidon; unde: Mulier Chananaea exiTyri et Sidonis occurrens Sal
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut torrens
mundans cũ
adcollũ aĩan¬
tem suffocat.
sic sp̃s re dłi
iniudioio im-¬
pios suffoca¬
bit¬
ꝰ fiuem oium ueuiss sig̾cat. sic torirus sufecat eũ ad ciũ collus

Expanded text:
Sicut torrens inundans cum ad collum, animantem suffocat, sic spiritus irae Dei in judicio impios suffocabit. Finem omnium venisse significans, sicut torrens suffocat eum ad cujus collum
Abbreviated transcription (Latin):
Abuit iosaphath naues.
quas mittebat in tharsis. si
coniͥte sunt in asiongaber.
habuit ⁊ salomon uau̾es que
ibant in tharsis. ⁊ reu̾tebanr

Expanded text:
abuit et Josaphat naves, quas mittebat in Tharsis , sed contritae sunt in Asiongaber. Habuit et Salomon quae ibant in Tharsis , et
Abbreviated transcription (Latin):
ontes ꝓuarietate uͥtutũ.
alu bonoꝵ moutes. alii col¬
les appellañu ꝓdiu̾sitate ui¬
tioꝵ : alii impiorum moutes.
alii colles. quib dr̃. Ego in¬
ducam suꝑ
uos gladium.¬

Expanded text:
o varietate virtutum, alii bonorum montes, alii colles appellantur. Pro diversitate vitiorum, alii impiorum montes, allii colles, quibus dicitur: Ego inducam super vos gladium
Abbreviated transcription (Latin):
scende elã.
dei fortitucdh¬
ne confisus.
audact᷑. contͣ
loquituR.
quo te ⁊ alias
gentes geme¬
le faciebat.
uel ite nullus
ssus potĩa ba¬
bylonis. uel
tantis malis
sit afflicta. ut
ñ audeat.

Expanded text:
scende. Dei fortitudine confisus, audacter, contra loquitur. Quo te et alias gentes gemere faciebat; vel, ut nullus ssus potentia Babylonis; vel, tantis malis sit afflicta, ut non audeat.
Abbreviated transcription (Latin):
erenuas qui pues erat. ⁊¬
id̾o pene ĩ munis apecc̃o. so¬
hus manus attactu purgat᷑.
ad ysaiam uͦ qui dicit nin
pollutus la .e. sũ. angłs cũ cal¬
culo mitgtur.

Expanded text:
Jeremias, qui puer erat, ideo pene immunis a peccato solius manus attactu purgatur. Ad Isaiam vero qui dicit: Vir pollutus labiis ego sum, angelus cum calculo mittitur.
Abbreviated transcription (Latin):
rius. uł dro
cius. inquofi¬
gurar gente̾.
cit̃ currentes.
adiau et
effa regiões
tͣns arabiam.
camelis ⁊ dro-¬
medariis ha-¬
bundantes.¬

Expanded text:
rius vel dromcius, in quo figurantur gentes fidem currentes. Madian et Epha. Regiones trans Arabiam camelis et dromedariis abundantes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdr dñs ab isrł caput ⁊ caudã. incuruã¬
uel refrenantẽ.
tem. ⁊ deprauantẽ in die una. longeuuᷤ
⁊ honorabilis. ip̃e est capt̃. ⁊ ꝓph̾a docens
mendatiũ: ip̃e est cauda. Et erũ¬

Expanded text:
Dominus ab Israel caput et caudam, incuret refrenantem,  Al, depravantem in die una. Longaevus et honorabilis, ipse est caput: et propheta docens mendacium, ipse est cauda. Et eru
Abbreviated transcription (Latin):
pes erimꝰ. qr copia nr̃a erit ipse ds omĩa in
om̃ibꝰ : nec laborabimus qͥa nulla erit infir¬
tas: nec irã dĩ sustinebimꝰ. qͥa in eiꝰ benigni
tate manebimꝰ: nec t̾rores eiꝰ nos ꝯtͣbabunt :¬
qͥa ꝓmissa reddita nos beatificabunt: nec ter¬
ritꝰ longe fiet a nob̃. notus ⁊ amicꝰ: ubi nul¬
lus erit. qͥ timeatur inimicus:¬

Expanded text:
pes erimus, quia copia nostra ipse Deus erit omnia in omnibus : nec laborabimus, quia nulla remanebit infir sustinebimus, quia in ejus benignitate manente manebimus: nec terrores ejus nos conturbabunt, qa promissa reddita nos beabunt: nec territus longe fiet a nobis notus et amicus, ubi nullus erit qui timeatur inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
mandata tua. Ne scilicet ꝑ infirmitatem
negẽ. Salus qͥppe animȩ agit. ut fiat quod
faciendũ ẽẽ cognoscit: ⁊ usq ad mort̾ẽ cor¬
poris. si hoc flagitat extrema tẽptatio. pro
n claritate:

Expanded text:
monia tua:» ne te scilicet per infirmitatem negem. Salus quippe animae facit ut fiat quod faciendum esse cognoscitur, et usque ad mortem corporis, si hoc flagitat extrema tentatio, pro m veritate
Abbreviated transcription (Latin):
mam̃tũ. Qd ẽ audi: Non otiose dr qͦd com¬
mune ẽ om̃ibꝰ: ⁊ suppetit. uniu̾sis. ipso iure
nat᷑e. sẜ ido ñ ẽ ociosũ. qͦo ãmoneris ut
audias: cũ etiã muiti ⁊ aliud agentes.
sonũ tam̃ aut uocẽ audire solemꝰ. S qr ñ
ẽ solũ audire hoc qͦd suppetit offitio nat᷑ȩ:
s etiã illud qͦd maiꝰ ẽ. ut aucdias ñ usi tan¬
tũ corporis. qntũ intellectu m̃tis do dili¬
gentiꝰ osidera istiꝰ litt̾ȩ int̾p̾tationẽ. seriẽq
u̾suũ qͥ sequunt᷑: ut noueris misticũ esse.
audire. ut audias ⁊ intelligas misteria: me.¬

Expanded text:
mamentum\'. quid est \'audi\'? non otiose dicitur quod commune est omnibus et suppetit uniuersis ipso iure naturae. et ideo non est otiosum, quod admoneris ut audias, cum etiam inuiti et aliud agentes sonum tamen aut uocem audire solemus. sed quia non est solum audire hoc quod suppetit officio naturae, sed etiam illud quod maius est, ut audias non usu tantum corporis quantum intellectu mentis, ideo diligentius considera istius litterae interpretationem seriemque uersuum qui secuntur. Ut noueris autem mysticum esse audire, ut audias et intellegas mysteria, de