comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bus occurrendũ est: ut ipsos arguamus. &
ipsos errasse doceamus. Post hoc iam ingre¬
diendum nob̃ est: & ad interiora certaminis.
Dicit enim et dñs. Cpsi quis pͥus alligauerit
fortem. ñ potest introire in domũ eius.
& uasa eius diriꝑe. Prius gͦ nob̾ alligandꝰ
est fortis. & questionis uinculis constringen¬
dus. & ita introeundũ ad diripienda uasa
eius. & liberandas animas quas deceptioniᷤᷤ
fraude possederat. Quod eũ fecerimus
& steterimꝰ contra ipsĩ stecerimꝰ autẽ eo mͦ
quo apłs dicit. state gͦ succincti lũbos uros¬

Expanded text:
bus occurrendum est ut ipsos arguamus, et bus occurrendum est ut ipsos arguamus, et ipsos errare doceamus; post hoc jam ingrediendum est nobis ad interiora certaminis. Dicit enim Dominus: Nisi quis prius alligaverit fortem, non potest introire in domum ejus, et vasa ejus diripere . Prius ergo nobis alligandus est fortis, et quaestionum vinculis constringendus: et ita introeundum ad diripiendum vasa ejus, et liberandas animas quas deceptionis fraude possederat. Quod cum saepius fecerimus, et steterimus contra ipsum, steterimus autem eo modo quo Apostolus dicens: State
Abbreviated transcription (Latin):
cia sacerdotũ et obseerationes pontificũ
nos ẽẽ purgandoᷤᷤ. qͦd aaron ꝑsona designat.
in quib dam uͦ ꝑ seientiã diuine legis emen¬
dandos. ut moysi designat officium.
in aliis autẽ sine dubio quȩ difficiliora st̃
ipsui ᷤ dñi egere uirtute. Sed ne illud qͥdẽ
putandũ est nobis in aniter obseruatum.
quod pͥmo quidem moyses non intrat ad pha¬
raonem: sed occurrit ei exeunti ad aquas.
postmodũ uͦ intrat ad eum. Post hoc ñ intrat
sed accersitus accedit. Et in hoc ut arbitror.
intelligi potest. quod siue nob̾ in ũbo dei
et religionis assertione certam̃ est adũsũ
pharaonem. siue etiam obsessas ab eo animas
de potestate eus conamur eripere. & est
nobis in disputatione luctam̃. non statim
in pͥma fronte ingredi debeamuᷤᷤ ad uiltuna
questionũ loca. sed occurrendũ nobis est
adũsario. & occurrendũ ad aquas suas.
Aquȩ enim sue sunt auctores gentiliũ philoso¬
phorum. Ibi gͦ nob̃ pͥmo disputare uolenti¬

Expanded text:
tiones pontificum non esse purgandos, quod Aaron persona designat; in quibusdam vero per scientiam divinae legis emendandos, quod Moysi designat officium; in aliis autem sine dubio quae difficiliora sunt, ipsius Domini aegre virtute. Sed ne illud quidem putandum est nobis inaniter observatum quod primo quidem Moyses non int at ad Pharaonem, sed occurrit ei exeunti ad aquas, postmodum vero intrat ad eum. Post haec nec intrat, sed accersitus accedit et in hoc ita ut arbitror intelligi posse, quod sive nobis in verbo Dei et religionis assertorem certamen est adversum Pharaonem, sive etiam obsessas ab eo animas, de potestate ejus conamur eripere, et est nobis in disputatione luctamen, non statim in prima fronte ingredi debemus ad ultima quaestionum loca; sed occurrendum nobis est adversario, et occurrendum ad aquas suas. Aquae enim suae sunt auctores gentilium philosophorum. Ibi ergo nobis primo disputare volenti
Abbreviated transcription (Latin):
ille artifex antiquus & callidus etiam iunci
se simulabit et cedere. si forte ꝑ hoc negli
gentiores nos efficiat ad certamen. Sed &
penitentem simulabit. & dep̃cabitur nos
discedere quidẽ. sed non longe discedere.
uult nos a suis finib non longe discedere.
Sed nos nisi ab eo longius recedamus & trans¬
eamus mare et dicamꝰ. quantũ interiacet
ortus ab occasu. elongabit a nob iniquita¬
tes urãs. salui eẽ non possumꝰ. Propter qͦd
de terra egypti. de potestate tenebrirũ.
& pharaonem cũ exercitu suo tamqũa plũ¬
bũ dimergat in aquã ualidissimã: nos autem
liberati cum gaudio et exultatione ẏmnũ
cantemꝰ dño O gloriose enĩ magnificatus ẽ.¬

Expanded text:
 artifex antiquus et callidus victum se simulabgentiores nos efficiat ad certamen. Sed et poenitentiam simulabit et deprecabitur nos discedere quidem, sed non longe discedere. inos; vult nos a suis finibus non longe discedere, sed nos nisi ab eo longius recedamus et transeamus mare, et dicamus: Quantum interjacet ortus ab occasu, elongavit a nobis iniquitates nostras, salvi esse non possumus. Possunt de terra Aegypti, de potestate tenebrarum, et Pharaonem cum exercitu suo tanquam plumbum demergat in aqua vehementissima. Nos autem liberati cum gaudio et exsultatione hymnum cantemus Domino. Gloriose enim honorificatus e
Abbreviated transcription (Latin):
rens uirgam qua castigat et uerberat
egyptum decem plagi ᷤᷤ. moyses hic lex dĩ sit
quȩ data est huic mundo. ut eũ decẽ plagiꝰ
idest decem mandati ᷤᷤ que ii decalogo continen¬
tur corripiat et emendet. uirga uͦ ꝑ quam¬
uirga ꝓiecta fit draco uł serpens. & deuorat
prudentes sicut serpentes. Et alibi. Serpens¬
erat prudentior omnib animalibus & bestus.¬
catio stultitia tudebatur. quã moyses idest lex

Expanded text:
et virgam, qua castigat et verberat Aegyptum decem plagis. Moyses Lex intelligitur, quae data est huic mundo, ut eum decem plagis, id est decem mandatis quae in Decalogo continentur, corripiat et emendet. Quod avirga projecta fit draco vel serpens, et devorat prudentes, sicut serpentes . erat prudentior cunctis animalibus, etc.catio stulta videbatur, quam Moses, id est lex,
Abbreviated transcription (Latin):
digitus dĩ est hoͥc. In quarto ꝑ eẏnomiam
ꝓ me ad dnm̃. In quinto ubi nece pecudũ
ceditur. ñ solũ cedit. s amplius indurat᷑.
Similit̃ & in sexto suꝑ plagã ulcerũ facit.
In septimo uͦ cum grandine uastat᷑. & ignib¬
aaron. & dix̃ illis. Peccaui et nunc. Dñs

Expanded text:
Digitus Dei est hic, etc. In quarto per cynomyiam c. In quinto, ubi neces pecudum esse dicuntur, non cedit, sed amplius induravit. Similiter in sexto super plaga ulcerum. In septimo vero, cum grandine vastatur et ignibAaron
Abbreviated transcription (Latin):
egyptioꝵ. hebreus populꝰ discessisset.¬
pꝰ multa ita dicit᷑. Et indurauit dnͣs
cor pharaonis regis egẏpti. & seruorũ
Sed & cum moyses de t̾ra madian ad egyptũ
mictit᷑. & p̃cipitur ei facere omĩa ꝓdigia¬
inquit ea in conspectu pharaoni ᷤ. Ego
autẽ indurabo cor pharaoniᷤ. et ñ dimit

Expanded text:
 discessissent, ita dicitur: Et induravit Dominus cor Pharaonis regis Aegypti et servorum et cum Moyses de terra Madian ad Aegyptum mittitur et praecipitur ei facere prodigiaa in conspectu Pharaonis: Ego au
Abbreviated transcription (Latin):
signũ belli tuba p̃dicationis ostenderit.¬
num pugna consurgit. Ex quo gͦ loqui
cepit moyses & aaron ad pharaonem. affli¬
git᷑ populus dĩ. ex quo in animã tuam
sermo dĩ ꝑlatꝰ est: necessario certamen
intra te uirtutib adũsum uicia suscita t᷑.
Prius gͦ quã ueniro& sermo qui arguer&.
uicia intra te in pace durabant. Sed tibi
sermo dĩ facere cepit uniꝰcuiꝰq diserimen.
tc̃ ꝑturbatio magna consurg&e. & sine
federe nascit᷑ bellum. Cum ĩiustitia enĩ
quando potest conuenire iustitia: impudi
detur odor nr̃ execrabilis ẽẽ pharaoni.
Execrationi nãq uicus ducitur uirtus.

Expanded text:
signum belli tuba praedicationis ostendernum pugna consurgit. Ex quo ergo loqui coepit Moses et Aaron ad Pharaonem, affliitates. Ex quo in animam tuam sermo Dei perlatus est, necessario certamen intra te virtutibus contra vitia suscitatur. Prius vero quam veniret sermo qui argueret, vitia intra te in pace durabant, sed ubi sermo Domini facere ceperit uniuscuiusque discrimen, tunc perturbatio magna consurgit, et sine federe nascitur bellum. Iniustitia enim quando potest convenire iustitiæ, inpudicdetur odor noster execrabilis esse Pharaoni. Execracioni namque viciis ducitur virtus.
Abbreviated transcription (Latin):
minũ. & dixerunt. Quid uenisti ante tempꝰ
torquere noᷤᷤ: Scimus te qui sis. Tu es filiuꝰ
dĩ uiui. Ubi tormenta senserint. sciunt dnm̃
Ante flagella dic̃. nescio dnm̃. & isrł non di¬
tit. sed et ipse eum purgebat exire. Nulla enĩ
societaᷤ luci ad tenebras. nulla pars fideli eũ
in paleis occupatꝰ est: ñ eũ putat ẽẽ ꝑũsũ.
sed recto itinere uncedere. Si uͦ dicat. uolo
lum dicit ꝑ moysen & aaron. Hoc quidem di¬
aaron idest ꝓpheticus & sacerdotalis sermo
exire de scło. renuntiare om̃ib quȩ possidet.
lescentes. ne laborent. ne militent. ne agant
aliquid quod eis ꝓsit relictis rebuis necessaruᷤ¬
& utilibus. inep̃tias sectantur & ocium.
Quid est seriure dõ: Laborare nolunt. &¬
inertes ocii occasiones requirunt. Hȩc erant
tunc ũba pharaonis. hec et nunc amici eiꝰ¬
seribas hebreorum. paleas non dari. opus

Expanded text:
xerunt ad Dominum: Quid venisti ante tempus torquere nos? scimus te quia tu es Filius Dei. Et ubi tormenta senserunt, sciunt Dominum. Ante flagella dicit, Nescio Deum. Sed et tet, et etiam urgebit exire. Nulla enim societas luci ad tenebras, nulla pars fideli cum dum in paleis occupatur, non putat esse perversum, sed recte incedere. Si vero dicat, Volo lum dicit per Mosen et Aaron. HodiAaron, id est propheticus et sacerdotalis sermo exire de saeculo, renuntiare omnibus quae possidet, lescentes, ne laborent, ne militent, ne agant aliquid quod prosit, relictis rebus necessariis ineptias sectantur et otium. Quid est servire Deo? Laborare nolunt et otii occasiones quaerunt: haec erant tunc verba Pharaonis, haec et nunc amici per
Abbreviated transcription (Latin):
iuriliter agite. si enim fortit̾ fecerimus.
consequent᷑ et illud qͦd orat paulus pro
discipulis dicenᷤ. qr ds̃ conter& satanam
sub pedib ur̃is uelociter. Quanto enĩ
nos constant̃ et fortit̃ steterimꝰ. tanto¬
Si autẽ nos uel infirmi ceperimꝰ eẽ uł dubii:
ille adcĩsũ nos ualidior et constantior
fiet. E uere illud implebit᷑ in nob̾. in quo
moyses dedit figuram. Cum enĩ ipse
leuaret manꝰ uincebat᷑ amalech: si uero
uelut lassas eas deicer&. & brachia in¬
firma deponeret. inualescebat amalech.
Ita gͦ etiam nos in uirtute crucis xꝑi extol¬
lamus brachia. & leuemꝰ in orationem
scãs manus in om̃i loco sine ira et discep¬
tatione. ut dñi mereamur auxilium.
Hoc idem nãq & iacobus apłs cohortatur
dicens. resistite aut̃ diabolo & fugiet auob̾.
Agamꝰ gͦ om̃i fide. ut non solum fugiat a
nob̃. sed et conterat᷑ sachanas sub pedib
nr̃is . sicut et pharao dimersus est in mare.
& in profundum abyssi extinctus. Nos

Expanded text:
r petram. Si enim fortiter steterimus, consequenter illud quod orat Paulus pro discipulis, dicens: «Deus conteret Satan sub pedibus vestris» velociter, quanto enim nos constanter et fortiter steterimus, tantoSi autem nos vel infirmi ceperimus esse et diabolus ille adversus nos validior et constantior fit et vere illud impletur in nobis, quo Moyses dedit figuram. Cum enim ipse elevaret manus, vincebatur Amalech, si vero velut lassas eas deiceret et brachia infirma deponeret, invalescebat Amalech. Ita ergo etiam nos in virtute crucis Christi extollamus brachia et elevemus in oratione sanctas manus in omni loco sine ira et disceptatione, ut Domini mereamur auxilium. Hoc namque Iacobus apostolus hortatur nos dicens: «Resistite diabolo et fugiet a vobis». Agamus ergo omni fide et non solum fugiet a nobis, sed et conteretur Sathanas sub pedibus nostris sicut Pharao dimersus est in mare et in profundo abissi extinctus est. Nos
Abbreviated transcription (Latin):
habemꝰ nobiscũ. habemꝰ enim moysen et ꝓ¬
phetas idest lex dĩ uult te educere de egyp¬
to si audias eam. uult te longe facere apha¬
raone. eruere te cupit de oꝑe luti & palea¬
rũ. si tam̃ audia ᷤᷤ legem dĩ. & spiritaliter
ĩ telliga ᷤᷤ. Non uult te in carne & tenebrarũ
actib ꝑmanere. s exire ad heremum. ue
nire ad locũ ꝑturbationib & fluctibus scłi¬

Expanded text:
habemus nobiscum habemus enim Mosen et prophetas, id est, lex Dei vult te educere de Aegypto, si audias eam; vult te longe facere a Pharaone, eruere de opere luti et palearum: si tamen audias, et spiritualiter intelligas; non vult te in carnis et tenebrarum actibus permanere, sed exire ad eremum, ad locum scilicet perturbationibus et fluctibus s
Abbreviated transcription (Latin):
ibi unmolabunꝰ dño dõ nr̃o. Que est uia
tͥum dierum qͤ nob̃ incedendaẽ: ut exeun¬
tes de egypto ꝑuenire possimꝰ ad locum.
in qͦ immolare debeamꝰ: Ego uiã illum
ĩtelligo qui dix̃. ego sum uia et ueritas et
uita. Hȩc uia tͥduo nob̃ incedenda est.
Qui enĩ confessus fuerit in ore suo dum̃iħm
& crediderit in corde suo qͦd ds illum sus¬
citauit amortuis t̾cia die. saluus erit.
cum in quo dnõ unmoletur. & reddatur
tridui de egypto ꝓficiscunur. si ita nos
ab om̃i inquinamento anime corporis
iter ꝓficiscimur de egẏpto. si rationalẽ.¬
naturalem. moralem sapientiã de reb mun¬
dalib auferentes. ad statuta diuina conũ¬
timus: Tridui it̃ de egypto ꝓficiscimur.
si purificanteᷤ in nobis dicta uł cogitata.¬
enĩ hec: ꝑ que peccare homines possunt
Efficiamur mundi corde. ut possimꝰ dm̃¬
tuiᷤ ꝑurgeri ut dimittat ppłm dĩ. scdõ
loco hoc cupit impetrare ne longiꝰ abeant
nec totũ tͥduũ ꝓficiscant᷑ et dicit. le longe

Expanded text:
e est via trium dierum, quae nobis incedenda est, ut exeuntes de Aegypto pervenire possimus ad locum in quo immolare debeamus? Via ista Christus est, qui dixit: Ego sum via, veritas, et vita ; quae via triduo nobis incedenda est. Qui enim confessus fuerit in ore suo Dominum Jesum, et crediderit in corde suo quod Deus illum suscitavit eum a mortuis tertia die, salvus erit. cum in quo Domino immoletur et reddatur tridui de Aegypto proficiscimur, si ita nos ab omni inquinamento animae, et corporis, iter proficiscimur de Aegypto, si rationabilem, moralem, naturalem sapientiam, de rebus mundialibus auferentes, ad instituta divina convertimus. Tridui iter de Aegypto proficiscimur, si purificantes in nobis dicta, faenim haec per quae homines peccare possunt, efficiamur mundi corde, ut Dentius urgeri ut dimittat populum Dei, secundo loco cupit impetrare ut non longius abeant, ne totum triduum proficiscantur, dicens: Ne longe
Abbreviated transcription (Latin):
moysi. In septima uigilare iubetur moy ses
mane ualde & stare contra pharaonẽ. cũ gran¬
dinẽ et ignẽ ꝓducit et uoces. In octaua intra¬
re p̃cipit᷑ ad eum. cũ locusta ꝓducitur. In
nona rursum contemnitur pharao. & p̃cipitur
ad celum manus extendere moyses : ut fiant
ad pharaonem. Similit̾ & in decima cum
pͥmitiua delentur. & cogitur cũ festinatione.

Expanded text:
ma vigilare jubetur valde mane, et stare contra Pharaonem, cum grandinem et ignem producit et voces. In octava intrare praecipitur ad eum cum locusta producitur. In nona rursus contemnitur Pharao, et Mosi Moses praecipitur ad coelum extendere manus, ut fiant ad Pharaonem. Similiter in decima, cum primitiva delentur, et cogitur cum festinatione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetetis. temptemꝰ & noᷤ emulationem¬
a dño uero plenitudinẽ muneris expectare.
tuum: et replebo illud. Pro illo uͦ. alia scri¬
ptura dicit. Punge oculum et ꝓducit la¬
crunã. punge cor et ꝓducit sensum. Ne¬

Expanded text:
 nos aemulationema Domino vero plenitudinem muneris exspectare. tuum et implebo illud; pro illo verlomon dicit: « Punge oculum, et profert lacrymam, punge cor, et profert sensum
Abbreviated transcription (Latin):
onec esset moyses in egy¬
pto et erudiret᷑ om̃i
sapientia egyptioꝵ.
ñ erat gracili uoce.
nec tarduᷤ lingua.
nec ꝓficebat᷑ se esse
ineloqͣntem. Erat enim
quantũ adegyptios et sonorȩ uocis. & elo¬
quentiae ĩ cõparabiliᷤ. Ubi autẽ cepit audi¬

Expanded text:
 esset Moses in Aegypto, et erudiretur omni sapientia Aegyptiorum, non erat gracili voce, nec tardus lingua, nec profitebatur se ineloquentem. Erat enim, quantum ad Aegyptios, sonorae vocis et eloquentiae incomparabilis. Ubi autem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
scdm licterã isrłita est: & scãm spm̃ isrłita ẽ.¬
uꝰ egyptius. Quid gͦ est : Utrisq litigantib
necessario ille qͥ carnalẽ sequit᷑ sensũ. cãꝗͣ
de egyptio genꝰ ducens. nom̃ nominat
et maledicit. Nominat enĩ nom̃ dĩ. & cũ
maledicto nominat. Negat enũ eũ creatorẽ
adũsum eos qui ex parte media israhelite
uident᷑. & dicimus qr neq scdm litteram
tiã blasphemari. maledicus eñ ñ solũ in
dm̃ s etiã in ꝓximũ. apł̃i pauli sententia
a regno dĩ excludit᷑. Hide enĩ qͦmͦ dic̃ apłs.

Expanded text:
secundum litteram Israelita est, et secundum spiritsecundum litteram Israelita est, et secundum spiritutrisque litigantibus necessarium? Ille qui carnalem sequitur sensum, tanquam de Aegypto genus ducens, nomen nominat et maledicit: nominat enim nomen Dei, et cum maledicto nominat, negat enim eum creatorem adversum eos qui ex media parte Israelitae videntur, et dicimus quia neque secundum litteram  intelligentiam blasphemari, maledicus enim non solum in Deum, sed etiam in proximum, apostoli Pauli sententia a regno Dei excluditur. Vide enim quomod
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ scriptura ꝓposuit litigantes. unũ ex inte¬
gro israhelitã. qͥ litigauit quidẽ s ñ peccauit
istũ uͦ cuꝰ peccatũ designat. maxia ex parte
muxtũ eẽ egyptio generi indicat. Adũsum
quẽ litigauit isrłita. & forte cõpetenter &
rationabilit̾ litigat. Nam et in exodo israhe¬
egyptius cadit. Igit᷑ & ego hodie si ueritatẽ
defendam. sipugnẽ ꝓ hac ecclesiastica fide
adũsũ eũ qͥ ex parte quidẽ credit xp̃o.
& recipit scripturas. s ñ integre sensũ
earũ nec fidelit̾ recipit. litigo ad ũsum eũ
qͥ ex matre qͥdem isrłita est. ex patre egyptiꝰ.
Si quis gͦ & fidei credulitate & ꝓfessione¬
patrẽ uͦ egyptiũ habet. Qͦmͦ uͦ hoc accidit.
Cum scripturas quis legit. & litt̃am qͥdem
sequit᷑. intellectũ aũ repudiat spũalem
hic matrẽ quidẽ israheliticã habet idẽ
licterã. sensũ uͦ quia spũalẽ ñ sequit᷑ s
carnalem. iste ẽ egyptius patre. Et idõ
eum qui ex utraq parte israhelitaẽ. quiet

Expanded text:
go Scriptura proposuit litigantes, unum ex integro Israelitam, qui litigavit quidem, sed non peccavit; istum vero cujus peccatum designat, maxima ex parte istum esse Aegyptio genere indicat adversum quem litigat Israelita: et forte competenter et rationabiliter litigat. Nam et in Exodo Israeegyptius cadit. Igitur et ego hodie si veritatem defendam, si pugnem pro ecclesiastica fide adversum eum qui ex parte quidem credit Christo, et recipit Scripturas, sed non integre sensum earum, nec fideliter recipit, litigo adversum eumdem qui ex matre quidem Israelita est, ex patre vero Aegyptius. Si qui ergo et fidei credulitate epatrem vero Aegyptium habet. Quomodo ergo hoc accidit? Cum Scripturas quis legit, et litteram quidem sequitur, intellectum vero repudiat spiritalem, hic matrem quidem Israelitidem habet, id est litteram, sensum vero quia spiritalem non sequitur, sed carnalem, iste est ei Aegyptius pater, et ideo eum qui ex utraque parte Israelita est, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
maledixisset. Exut enĩ aueritate. exut
a tinore dĩ. a fide a caritate. sicut suꝑusl
diximꝰ. Qmͦ suꝑ hec quis exeat de castris¬
ciatur. sic̃ e contrario int̃dum fit. ut ali¬
quis ñ recto uidicio eoꝵ qui p̃sunt eccła
depellatur. & foras mittat᷑. S si ipse
ñ ante exut. hoc est si non ita egit ut
mereretur exire. nichil leditur in eo quod
ñ recto iudicio ab hominib uidetur expul¬
sus. et ita fit ut int̾dum ille qͥ foras mitti¬
tͣ intꝰ sit. & ille foris sit. qͥ uitus retine¬

Expanded text:
maledixisset. Exiit enim a veritate, exiit maledixisset. Exiit enim a veritate, exiit a timore Dei, a fide, a charitate, sicut superius diximus. Qciatur, sicut e contrario interdum fit ut aliquis non recto judicio eorum qui praesunt Ecclesiae depellatur et foras mittatur, sed si ipse non ante exiit, hoc est, si non ita egit ut mereretur exire, nihil laeditur in eo, quod non recto judicio ab hominibus videtur expulsus, et ita fit ut interdum ille qui foras mittitur, intus sit, et ille foris sit qui intus retine
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ quȩ lignis conferant᷑: in quib ꝓ qualita¬
te criminũ diutinũ & grande pabulum
ignis inueniat. Itagͦ unũ qͦdq peccatũ pro
qualitate ł qͣntitate sui penarũ iusta per¬
soluet. Uerũtam̃ qͥd opꝰ est fidelib & his
qui cognouerunt dm̃. de peuarũ qualitatib
cogitare: Quid opꝰ est ligna. quid fenum.
qͥd uel ipsã stipulam fundam̃to xp̃i suꝑpo
cum ignis accesserit nichil inueniat quod
absumat : Nam si accesserit ad stipulã.
exstipula fauillas reddet & eaneres. Si
uͦ accesserit ad aurũ. aurũ purius reddit.
Hec nob̾ dicta suit ꝓhis qͥ negligunt oris iale¬
dici c̃suetudinẽ resecare. qui etiã si ñ ex corde
maledicant. etiã si ñ uoto. & animo ũquo
ꝓferant maledicta. tam̃ imunditiam la¬
bioꝵ scdđm isaie ũbũ & iniquinam̃ta oris
exut. & nominans nom̃ maledixit. De
quo ego puto qͦd nͥ exisset. nec litigasset
adũsum uirũ israhelitidem. nec nominans

Expanded text:
esse quae lignis conferantur, in quibus pro qualitaesse quae lignis conferantur, in quibus pro qualitate criminum diutinum et grande pabulum ignis inveniat. Ita ergo unumquodque peccatum pro qualitate vel quantitate sui poenarum justa persolvit. Verumtamen, quid opus est fidelibus et his qui cognoverunt Deum de poenarum qualitatibus cogitare? Quid opus est ligna, quid fenum, quid vel ipsam stipulam fundamento Christi supraponcum ignis accesserit, nihil inveniat quod absumat? Nam si accesserit ad stipulam, ex stipula favillas reddet et cineres; si vero accesserit ad aurum, aurum purius reddet. Haec nobis dicta sint pro his qui negligunt oris maledici consuetudinem resecare, qui etiamsi non ex corde maledicant, etiamsi non voto et animo iniquo proferant maledicta, tamen immunditiam labiorum secundum Isaiae verbum et inquinamenta oris e, exiit, et nominans nomen maledixit, de quo ego puto quod nisi exiisset, non litigasset adversum verum Israelitam, nec nominans
Abbreviated transcription (Latin):
ei tam̃ in oris uicio lapsuq sermonis. Huic
etiã si sedm̃ apłi sententiã negant᷑ regna
celoꝵ. ñ tam̃ alterius beatitudinis absci¬
ditur locus. Uerũcam̃ eo magis si qui in
cet̃is ꝑfectꝰ est elaborare etiã in hoc deb&
ne ei subripiens praue c̃suetudinis uiciũ.
celoꝵ regna qͦd est om̃iũ beatitudinũ cul¬
men eripiat. quãuis dñs dixerit. in domo
patͥs mei mansiones multe sunt. Possumus
adhuc addere etiã illud. qͦd natura peccati
similis ẽ materie quȩ igni consumit᷑. quã
edificari paulus apłs apeccatorib dicit
qͥ supͣ fundam̃tũ xp̃i edificant ligna
fenum. stipulã. In quo manifeste ostendit᷑
eẽ quedam peccata ita leuia ut stipule cõ¬
parent᷑. tui utiq ignis illatus dui ñ potẽ
unmorari. alia uͦ feno ẽẽ similia. quȩ ot ig¬
nis ipͥsa ñ disficult̃ assumnit. uerũ aliquanto
tardiꝰ tam̃ quã in stipulis inmoret᷑. alia uͦ

Expanded text:
ei tamen in oris vitio lapsuque sermonis; huic, ei tamen in oris vitio lapsuque sermonis; huic, etiamsi secundum Apostoli sententiam negantur regna coelorum non tamen alterius beatitudinis abscinditur locus: verumtamen eo magis si qui in caeteris perfectus est, laborare etiam in hoc debet, ne ei subripiens pravae consuetudinis vitium, coelorum regna, quod est omnium beatitudinum culmen, eripiat, quamvis Dominus dixerit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Possumus adhuc addere etiam illud quod natura peccati similis est materiae quae igni consumitur, quam aedificari Paulus apostolus a peccatoribus dicit, qui supra fundamentum Christi aedificant ligna, fenum, stipulam . In quo manifeste ostendit esse quaedam peccata, ita levia, ut stipulae comparentur, cui utique ignis illatus diu non potest immorari; alia vero feno esse similia, quae et ipsa non difficulter ignis assumat, verum aliquanta tardius tanquam in stipulis immoretur; alia vero
Abbreviated transcription (Latin):
hominib uideret᷑ dedisse licentiã. & idõ uł
de dõ ł de homine siluisse. ut de utroq caue¬
retur. Uerũ qm̃ sententiã apłi ꝓposuimus qͣ
dic̃ maledicos a regno dĩ excludendos. aliquio
exposeit iste sermo solatii. ne om̃ĩmꝰ desꝑationẽ
uideam᷑ indicere his qͥ cotidiana pene male¬
dicendi consuetudine rapiunt᷑. & ori suo ad¬
hibere custodiã uł ostiũ negligunt. Promis¬
sionis future ñ unꝰ est modus. neq simplex
species. s sicut docuit ipse dñs in euangłio
nec tam̃ eis celoꝵ regna s terrȩ hereditatẽ
ꝓmittit. dic̃ et beatos pacificos. s ne ipsis
quidem cȩloꝵ reguũ dedit. filios tam̃ dĩ eẽ
eos ꝓnuntiat. et cũ diũsis diu̾̃sa repmictat.
om̃s beatos dicit. qͥ ad ꝓmissa ꝑueniunt
ñ tam̃ om̃ib celoꝵ regna concessit. Pocest
gͦ fieri ut aliquis in ceteris forte oꝑib &
actib emendatꝰ sit et ꝑfectus. subripiatur

Expanded text:
hominibus videretur dedisse licentiam, et ideo vel hominibus videretur dedisse licentiam, et ideo vel de Deo, vel de homine siluisse, ut de utroque caveretur. Verum quoniam sententiam Apostoli proposuimus qua dicit maledicos a regno Dei excludendos, aliquid exposcit iste sermo solatii, ne omnimodis desperationem videamur indicere his qui quotidiana pene maledicendi consuetudine rapiuntur, et ori suo adhibere custodiam vel ostium negligunt. Promissionis futurae non unus est modus, neque simplex species, sed sicut docuit ipse Dominus in Evangelio nec tamen eis coelorum regna, sed terrae haereditatem promittit; dicit beatos et pacificos, sed ne ipsis quidem regnum coelorum dedit, filios tamen eos Dei esse pronuntiat, et cum diversis diversa repromittat, omnes beatos dicit qui ad promissa perveniunt, non tamen omnibus coelorum regna concessit. Potest ergo fieri ut aliquis in caeteris forte operibus et actibus emendatus sit et perfectus, subripiatur
Abbreviated transcription (Latin):
neq molles. neq masculoꝵ concubitores
neq fures. neq auari. neq maledici regnũ
dĩ possidebunt. Uide int̾ que crimina.
inter adulteros. int̾ masculoꝵ concubito¬
res. int̾ auaros quos alibi dicit idolis ser¬
uientes. etiã maledicos ipsos posuit. & a
regno dĩ cũ illis pariter exclusit. Uideant
gͦ si qui os suũ cotidiana pene consuetudine
hoc uicio consuescunt. quid eis ꝑieuli unmi¬
neat. Putantes enim leue et facile hoc eẽ
peccatũ. ñ facile cauent. S consident
apłm quomͦ maledicũ a regno dĩ exludit.
& ds ꝑ moysen quomꝰ maledicũ puniri uibit
Unde & ego ualde animutatꝰ sum. qͦd in hoc loco
quem habemꝰ in manib scriptura ñ aꝑte de¬
signauit. qr iste qui ex egẏpto genꝰ ducit.
maledixerit dm̃. s tantum posuit qi nominãs¬
nom̃ maledixit. & reliquit in medio uł de
dõ. uł de homine suspicandũ. Vnde mͥ uidet̾
idcuco noluisse aꝑte de dõ ꝓnuntiare. ne de

Expanded text:
e masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque maledici, regnum Dei possidebunt . Videte inter quae crimina, inter adulteros, inter masculorum concubitores, inter avaros, quos alibi dicit, idolis servientes, etiam maledicos posuit, et a regno Dei cum illis pariter exclusit. Videant ergo si qui os suum quotidiana pene consuetudine hoc vitio insuescunt, quid eis periculi immineat; putantes aut leve et facile hoc esse peccatum, non facile cavent: sed considerent Apostolum, quomodo maledicum a regno Dei excludit, et Deus per Moysen, quomodo maledicum puniri jubet. Unde et ego valde admiratus sum quod in hoc loco quem habemus in manibus Scriptura non aperte designavit quia iste qui ex Aegypto genus ducit maledixerit Deum, sed tantum posuit quia nominans maledixerit, et reliquit in medio, vel de Deo, vel de homine suspicandum. Unde mihi videtur idcirco noluisse aperte de Deo pronuntiare, ne de
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ in quo maledicit᷑ ds̃. quã in quo no¬
minat᷑ dubitare ñ possumꝰ. Restat ut osten¬
damꝰ multo eẽ grauius acciꝑe peccatũ. & ha¬
bere secum. quã morte multari. Mors que pene
causa infert᷑ ꝓ peccato. purgatio est peccati
ipsius. ꝓ quo uibet᷑ inferri. Absoluitur gͦ
peccatum ꝑ penã mortis. nec suꝑ est aliquid
quod ꝓ hocͥ crimine iudicu dies et pena
et̃ni ignis inueniat. Ibi uͦ quis accipit peccatũ
& habet illud secũ. ac ꝑmanet cũ ipso. nec
aliquo supplicio penaq diluit᷑. transit eum
ipso etiã post mortẽ. & quia hic cemporalia
ñ ꝑsoluit. ibi expendit et̃na supplicia. Uides
gͦ quanto grauiꝰ sit acciꝑe peccatũ: quam
morte multari. Hic enim ꝓ uindicta mors¬
datur. & apud iustũ iudicem dñm ñ undi¬
ñ est soluta uindicta. peccatũ manet illis¬

Expanded text:
peccatum, in quo maledicitur Deus, quam in quo nominatur, dubitare non possumus, Restat ut ostendamus multo esse gravius accipere peccatum et habere secum quam morte mulctari. Mors quae poenae causa infertur pro peccato, purgatio est peccati ipsius pro quo jubetur inferri. Absolvitur ergo peccatum per poenam mortis, nec superest aliquid quod pro hoc crimine judicii dies et poena aeterni ignis inveniat. Ubi vero quis accipit peccatum, et habet illud secum et permanet cum ipso, nec aliquo supplicio poenaque diluitur; transit cum illo etiam post mortem; et qui hic temporalia non persolvit, ibi expendit aeterna supplicia. Vides ergo quanto gravius sit accipere peccatum quam morte mulctari; hic enim mors pro vindicta datur, et apud justum judicem Dominum non judi autem non est soluta vindicta, peccatum manet a
Abbreviated transcription (Latin):
Homo inquit si maledixerit dm̃. peccatum
accipiat. Qͥ autẽ nominat nom̃ dñi. morte
moriat᷑. Quid est hoc : Qui maledixerit dm̃
ñ hab& penã mortis. s qui nominauerit
nom̃ dñi. Nonne multomagis est grauius ma¬
ledicere dm̃ quã nominare. quãus in uanũ

Expanded text:
Homo, inquit, si maledixerit Deum, peccatum accipiet. Qui autem nominat nomen Domini, morte moriatur . Quid est hoc? qui maledixerit Deum non habet poenam mortis, sed qui nominaverit nomen Domini? Nonne multo gravius est maledicere Deum quam nominare, quamvis in vanum
Abbreviated transcription (Latin):
ibi gͦ ruben quidem dic̃ ad pacrem. AAmbos fi¬
lios meos occide. nͥ reduxero ad te beniamin
Iudas uͦ ait. Peccator ero in ce. nͥ reduxero
ruben quidẽ non credidit filiũ. tãquã qui le¬
uiorem elegerit penã. uide uͦ tradidit. scienꝰ
grauiꝰ eẽ quod elegerat. Hoc gͦ mͦ conuenient̃¬
aptauit scriptura diuina ei quidẽ qͥ maledixe

Expanded text:
 Ruben quidem ita dixit ad patrem: Ambos filios meos occide, nisi reduxero ad te Benjamin . Judas vero ait: Peccator ero in te, nisi reduxero Ruben quidem non credidit filium, tanquam qui leviorem elegerit poenam, Judae vero tradidit, sciens gravius esse quod elegerat. Vis et de Evan credidit filium, tanquam qui leviorem elegerit poenam, Judae vero tradidit, sciens
Abbreviated transcription (Latin):
In qͦ oꝑe tota ingenii sui uela spirantib uen¬
tis dedit. & recedens a t̃ra in mediũ pelagieͤ
aufugit. Scio te cuꝑe. ut omẽ genꝰ transfe¬
rã dictionis. Premisi causã. cur facere non
possũ. Hoc tam̃ spondeo: qr si orante te iħc
reddiderit sanitatẽ. ñ dicã cuncta. qr hoc
dixisse temerariũ ẽ: s ꝑ multa sim transla¬
turꝰ. ea lege qͣ tͥ sepe c̃stitui: ut ego uocẽ¬

Expanded text:
in quo opere tota ingenii sui vela spirantibus venin quo opere tota ingenii sui vela spirantibus ventis dedit, et recedens a terra in medium pelagus aufugit. Scio te cupere, ut omne genus transferam dictionis: praemisi causam, cur facere non possim. Hoc tamen spondeo, quia si, orante te, Jesus reddiderit sanitatem, non dicam cuncta, quia hoc dixisse temerarium est, sed permulta sum translaturus, ea lege qua tibi saepe constitui, ut ego voce
Abbreviated transcription (Latin):
rũ magistrũ. etiã romanis
aurib donẽ. S oculoꝵ
ut ipse nosti dolore cruciatꝰ. quẽ nimia impa¬
tiens lectione c̃traxi. & notarioꝵ penuria.
qr tenuitas hoc qͦq subsidiũ abstulit. quod
recte cupis tã ardent̃ ut cupis iplere non
ualeo. lt̾aq pꝰ quatuor decĩ omelias in hiere¬
mia qͦs iã pͥdem c̃fuso ordine int̾̃p̃tatꝰ sum:
ui: id magnoꝑe curans. ut idioma supͣdicti
uiri & simplicitatẽ sermonis que sola eccle¬
sus ꝓdest. etiã translatio c̃seruaroꝵ. omui
rethoricȩ artis splendore c̃tẽpto. Res quippe
uolumꝰ ñ uͣba laudari. & illud breuiter
ammonens. ut scias origenis opuscula iN
omnẽ scripturã eẽ triplicia. Primũ eiꝰ opꝰ
excerpta st̃. quȩ grece scholia nuncupant᷑.
in quib ea quȩ sibi uidebant᷑ obscura. aut
quȩ hab̾e aliquid difficultatis. sũmatun
& p̃sens int̃p̃tatio ẽ. Tertiũ qͦd ipse inscripsit¬
thomos: nos uolumina possumus nuncupare.

Expanded text:
rum magistrum etiam Romanis auribus donem. Sed oculorum, ut ipse nosti, dolore cruciatus, quem nimia impatiens lectione contraxi, et notariorum penuria, quia tenuitas hoc quoque subsidium abstulit, quod recte cupis, tam ardenter ut cupis, implere non valeo. Itaque post quatuordecim homilias in Jeremiam, quas jampridem confuso ordine interpretatus sum, vi, id magnopere curans, ut idioma supradicti viri a simplicitate sermonis, quae sola Ecclesiis prodest, etiam translatio conservaret, omni rhetoricae artis splendore contempto: res quippe volumus, non verba laudare; et illud breviter admonens, ut scias Origenis opuscula in omnem Scripturam esse triplicia. Primum ejus opuscula Excerpta sunt, quae Graece σχόλια nuncupantur, in quibus ea quae sibi videbantur obscura, aut quae habere aliquid difficultatis, summatim et praesens interpretatio est. Tertium qΤόμους nos volumina possumus nuncupare,
Abbreviated transcription (Latin):
nem dĩ uasa eẽ in magna domo quȩ iuundata
ñ sunt. s st̃ uasa testea in contumeliam. at¬
tam̃ necessaria domui: Hide aũsi ualuero
hoc ipsũ exemplũ ex alio scripture testimo¬
iuo cõꝓbare. Inhonoratꝰ est inquit iechoniaͤ.
quasi uas cuiꝰ nulla est utilitas. Non ait. ñ¬
est quidẽ eiꝰ utilitas. in cͣtumeliam autẽ xꝑi¬
eius est utilitas. Sed qr erat ex domo dĩ et
peccauit. in totũ ñ ẽ eiꝰ utilitas. Habeo et
aliã scripturã: in qua dr̃ de alio quodã pecea¬
tore. Et erit quasi cesta in qua attrahis aqͣ
pusillã : & in quã carbonem baiulabis. Et
domo ista dĩ sumꝰ. qͣndo aꝑire ceꝑit dñs thes¬
sunt ꝓiciant᷑ a nob̾: Tale enĩ quiddã est hoc quod¬

Expanded text:
m Dei vasa esse in magna domo, quae mundata non sunt, sed sunt vasa testea in contumeliam, attamen necessaria domui? Vide autem si voluero et hoc ipsum exemplum ex alio Scripturae testimonio comprobare. Inhonoratus est, inquit, Jechonias, quasi vas cujus nulla est utilitas . Non ait, est quidem ejus utilitas, in contumeliam autem ejus est utilitas: sed quia erat ex domo Dei, et peccavit, in totum non est ejus utilitas. Habeo et aliam Scripturam, in qua dicitur de alio quodam peccatore: Et erit quasi testa, in qua attrahes aquae pusillum, et in qua carbonem bajulabis. Et domo ista Dei sumus, quando aperire coeperit Dominus thessunt projiciantur a nobis? Tale enim quidda
Abbreviated transcription (Latin):
fieri. Qͣt qͦt autẽ ista sapitis. qͦt qͦt dictis istis
creditis. in tra chaldeoꝵ estis. Comminans
gͦ ds̃ his qui in t̾ra chaldeoꝵ sunt. his spũa¬
liter cõminat᷑. qui se ipsos genealogiis et
fato consecrauerint. asserentes cuncta quȩ
int̃ mortales fuint aut ex astroꝵ motib
aut ex fati necessitate pendere. Sed ds̃
abrahan ꝓmouens ad meliora. dixit ei.
Ego sũ qͥ te educo de t̃ra chaldeoꝵ. Potenꝰ
est enĩ ds̃ qui etiã nob tribuat ut egredia¬
mur de tr̃a chaldeoꝵ. & nullũ aliũ absq
eo eẽ credamꝰ. qͥ dispensans onũa et regens
uitã nram̃ ꝓ qualitatib meritoꝵ acceden¬
tiũ diu̾sa moderet᷑. Neq enĩ micans ali¬
quod sydus. uł phetontis ut auint. aut
corrupti ganuedis stella. nr̃oꝵ causas
continet negotioꝵ. Et uixta unũ quidẽ
argum̃tũ in t̾ra chaldeoꝵ est: qͥ supra dictis
ratiotinationib credit: uixta aliud uero

Expanded text:
fieri. Quotquot autem ista sapitis, quotquot dictis istis fieri. Quotquot autem ista sapitis, quotquot dictis istis creditis, in terra Chaldaeorum estis. Comminans ergo Deus his qui in terra Chaldaeorum sunt, his spiritaliter comminatur, qui se ipsos genealogiis et fato consecraverunt, asserentes cuncta quae inter mortales fiunt, aut ex astrorum motibus, aut ex fati necessitate pendere. Sed Deus Abraham promovens ad meliora dixit ei: « Ego qui te educo de terra Chaldaeorum ; » potens est enim Deus qui etiam nobis tribuat, ut egrediamur de terra Chaldaeorum. Et nullum alium absque eo esse credamus, qui dispensans universa, et regens vitam nostram pro qualitatibus meritorum, accidentium diversa moderetur. Neque enim micans aliquod sidus, vel Phaetontis, ut aiunt, vel corrupti catamiti stella nostrorum causam continet negotiorum. Et juxta unum quidem argumentum in terra Chaldaeorum est, qui supradictis ratiocinationibus credidit; juxta aliud vero
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta aliũ intellectũ sapientia. uxta aliũ ueritas.
uixta aliũ iustitia. Uerũtam̃ subiacens unũ est.
Qͦ mͦ gͦ in saluatore uno subiacente pluruni intel¬
lectus st̃ diu̾soꝵ eiꝰ nominum. sic t̾rena negocia
uixta subiacens quidẽ unũ st̃. uixta intellectum¬
aut̃ pluruna. frequent̾ allegori zantes babylonẽ.
diximꝰ eẽ negocia t̃rena. quȩ semꝑ c̃fusa sunt
uicus. egyptũ similit̾ affligentia. chaldeoꝵ
uͦ terrã ob id qi plurima que gerunt᷑ in terris.
his credit. ui t̾ra chaldeoꝵ ẽ. Si quis urm̃¬
mathematicoꝵ deliram̃ta sectat᷑. in terra
chaldeoꝵ est. Si quis natiuitatis diem suppu¬
tat. & uarus horarum inomĩtoꝵq ratiocina¬
suscipit. qr stellȩ talit᷑ et talit̃ figurate fa¬
ciunt homines luxuriosos. adultos. castos.
aut certe qͦdeũq eoꝵ. iste in t̾ra chaldeoꝵ ẽ.
lã quidã estimant xp̃ianos ex astroꝵ cursib

Expanded text:
Juxta alium intellectum sapientia est, juxta alium veritas, Juxta alium intellectum sapientia est, juxta alium veritas, juxta alium justitia. Verumtamen subjacens unum est. Quomodo ergo in Salvatore, uno subjacente, plurimi intellectus sunt diversorum ejus nominum: sic et terrena negotia, juxta subjacens quidem unum sunt, juxta autem intellectum plurima. Frequenter allegorizantes Babylonem diximus negotia esse terrena, quae semper confusa sunt vitis, Aegyptum similiter affligentia. Chaldaeorum vero terram, ob id, quia plurima, quae geruntur in terris, his credit, in terra Chaldaeomathematicorum deliramenta sectatur, in terra Chaldaeorum est. Si quis nativitatis diem supputat, et variis horarum momentorumque ratiocinasuscipit quia stellae taliter et taliter figuratae faciunt homines luxuriosos, adulteros, castos, aut certe quodcunque eorum, iste in terra Chaldaeorum est. Jam quidam aestimant Christianos ex astrorum cursibus
Abbreviated transcription (Latin):
rabit᷑. sed et incorruptã głae accipiet coronã.
Opus dũo uirtutũ in terra chaldeoꝵ. Iuxta diu̾sos
intellectꝰ t̾renꝰ locus multiplicit̾ nominat᷑. Et
quomͦ differenti int̾ se ratione saluator plura habet
rena negotia cum unũ siit in subiacenti. incelle¬
ctus diũsitate st̃ plurima. Qđ aut̃ dieo sic fiet
manifestiꝰ. cũ exemplũ qͦd a saluatore assũpsi edis¬
serens. ad ea quȩ st̃ subiecta explananda transcen¬
dero. Unũ subiacens ẽ dño meo ihũ saluacor. Hoc
uno subiacente. alio intellectu medicus ẽ uxta
qͦd scriptũ ẽ. ñ necesse habent sani medicum. s
male habentes. Alio intellectu pastor ẽ: sedm qͦd
irrationabilib p̃est. alio intellectu rex seđm quod
rationabilib principat᷑. alio incellectu uitis uera.
scdm qͦd inserti in eũ homines ub̃rimos afferunt
fructꝰ. et exculti a patre agricola pinguedinẽ
uitis uere ex uniꝰ radicis consortio assumunt.

Expanded text:
rabitur, sed incorruptam gloriae accipiet coronam. rabitur, sed incorruptam gloriae accipiet coronam. Opus Domino virtutum in terra Chaldaeorum. Juxta diversosintellectus terrenus locus multipliciter nominatur. Et quomodo differenti ratione Christus plura habet rrena negotia, cum unum sit in subjacenti, intellectus diversitate sunt plurima. Quod autem dico sic fiet manifestius, cum exemplum quod a Salvatore assumpsi, edisserens, ad ea quae sunt subjecta explanando transcendero. Unum subjacens est Domino meo Jesu Salvatori. Hoc uno subjacente, alio intellectu medicus est, juxta quod scriptum est: « Non necesse habent sani medico, sed male habentes . » Alio intellectu pastor est, secundum quod irrationabilibus praeest; alio intellectu rex, secundum quod in rationabilibus principatur. Alio intellectu vitis vera, secundum quod inserti in eum homines uberrimos afferunt fructus, et exculti a Patre agricola, pinguedinem vitis verae ex unius radicis consortio assumunt .
Abbreviated transcription (Latin):
figurauit saluatoris. siue in memoriã adduxit. an
uerũ sit hoc quod dictũ ẽ. Nit autem ibi saluator.
Qui uxta me est: iuxta ignem ẽ. Qlonge ẽ a me.
longe est a regno. Ut enĩ qui uxta me ẽ uxta sa¬
lucẽ ẽ: ita et iuxta ignem ẽ. Et qui audiens me
fuerit ame. ne uxta ignẽ fiat: sciat talis quia
longe futurus est et a regno. Et qͦmͦ achleta qͥ ñ
est in agone conscriptꝰ. neq flagella metuit neq
expectat coronam. qͥ aũ semel nom̃ ꝓfessus est si
uictꝰ fuerit u̾berat᷑. atq ꝓicitur. si uͦ uicerit co¬
ronat᷑. eodem mͦ qͥ ingressus est eccłam o cathecumine
ausculta. qͥ accessit ad sermonem dĩ. nichil fecit¬
aliud quã conscriptꝰ est in certamine pietatis.
& c̃scriptꝰ si ũ legitime certauerit cedit᷑ flagellis.
quib non u̾berant᷑ hii qui ne in pͥncipio quidem¬
conscripti st̃. Si aut̃ contenderit fortit̃ ad fugi¬
enda uerbera et contumelias: ñ solũ inuiria libe¬

Expanded text:
an verum sit hoc quod dictum est: Ait autem ipsi Salvator: Qui juxta me est, juxta ignem est: qui longe est a me, longe est a regno . Ut enim qui juxta me est, juxta salutem est, ita et juxta ignem est. Et qui audiens me, fuerit a me, ne juxta ignem sit, talis quidem longe futurus est et a regno. Et quomodo athleta, qui non est in agone conscriptus, neque flagella metuit, neque exspectat coronam, qui autem semel nomen professus est, si victus fuerit, verberatur atque projicitur; si vero vicerit, coronatur: eodem modo qui ingressus est Ecclesiam, o Catechumene, ausculta; qui accessit ad sermonem Dei, nihil aliud quam conscriptus est in certamine pietatis, et conscriptus si non legitime certaverit, caeditur flagellis, quibus non verberantur ii, qui non in principio conscripti sunt. Si autem contenderit fortiter ad fugienda verbera, et contumelias, non solum injuria libe
Abbreviated transcription (Latin):
de paruulis babylonis. de uiris babylonis.
de semine babylonio. ñ sit gͦ qui resalue d̃
tur babylonius. Retribuite ei iuxta
oꝑa eius. sedm̃ omĩa que fecit facite ei.
resistentes pietati et fidei uere. habes
in te babylonios. S fac undictam
bẏlonios. ut possis mundatꝰ ad hierusalem
trans gredi ciuitatẽ dĩ in xꝑo il¬

Expanded text:
de parvulis Babyloniis, de viris Babylonide parvulis Babyloniis, de viris Babylonide semine Babylonio. Non sit et qui resalvetur de semine Babylonis, retribuite ei juxta opera ejus, secundum omnia quae fecit, et facite ei, resistentes pietati et fidei verae, habes in te Babylonios. Sed fac vindictambylonios, ut possis mundatus in Jerusalem transgredi civitatem Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o. De his nẽ ꝓphetat. qͥ mores patrios re
tem ueterẽ ueniunt ad sermonem dĩ. Tale
enĩ quiddam significat᷑ in eo qͦd dic̃. uox fu¬
gientiũ & resaluatoꝵ de terra babylonis.
uicia fugientiũ peccata om̃iũ fiat. Uox
enĩ fugientiũ & resaluatoꝵͤ. Non sufficit
fugere de t̃ra babylonis: sed et resaluari
de terra babylonis. ad adnuntiandũ uin
de terra babylonis. ueniatis ad syon specu¬
latoriã eccłam dĩ. Ad adnuntiandum
Uindictã popłi eius denuntiate in babylone
multis. om̃i intendenti arcum. Significant̃
positũ ẽ multis. Multi enĩ st̃ qui in baby¬
lone sunt: in hierlem uͦ pauci. Non enim.
eratis: uos quippe estis pauci ab om̃ib gen¬
tibus. Et bene his qui ex parte erant
dictũ ẽ : pauci estis ab om̃ib gentibus.
Intellige porro et hoc: pauci st̃ qͥ saluant᷑.
Sed et illud. Contendite intrare ꝑ angustã
portam. In lata autẽ et patenti annuiti
int̃ficite omĩa habylonis. Suꝑ diximꝰ

Expanded text:
 De his nunc prophetat, qui mores patrios reltem veterum, veniunt ad sermonem Dei. Tale enim quiddam significatur in eo quod dicit: « Vox fugientium qui evaserunt de terra Babvitia, fugientium peccata. Vox enim fugientium et resalvatorum non sufficit fugere de terra Babylonis: sed et resalvari ex terra Babylonis, ad annuntiandum in Sde terra Babylonis veniatis ad Sion speculatorum, Ecclesiam Dei ad annuntiandum vindictam populi ejus. Denuntiate in Babylone multis, omni intendenti arcum: significanter positum est multis. Multi enim sunt qui in Babylone sunt, in Hierusalem vero pauci. Non enim eratis: vos quippe estis pauci ab omnibus gentibus. » Et bene his qui ex parte erant dictum est, « pauci estis ab omnibus gentibus. » Intellige porro et hoc: « Pauci qui salvantur, » sed et illud: « Contendite intrare per angustam portam; in lata autem et patenti multi ininterficite omnia Babylonis. » Nuper diximus
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. dicentis disꝑdite eã. Qͥd aut̃ sit
hoc qͦd sequit᷑. ñ fiant eiꝰ reliquiȩ. queren¬
dũ ẽ. Ne aliqͣs inqͥt res condatis chalde¬
orũ. aliqua reseruetis: ob id iubeo ut ne pusil¬
lum quidẽ relinquatis in ea. Exsiccate
om̃s fructꝰ eius. Quis ita beatus est. ut possit
exsiccare om̃s fructus terrȩ chaldeorum.
t descendunt in occisionem. Ue eis quia ue¬

Expanded text:
it eam. Quid autem sic hoc quod sequitur, Non fiant ei reliquiae, quaerendum est. Ne aliqua, inquit, rescindatis Chaldaeorum, aliqua reservetis. Ob id jubet, ne pusillum quidem relinquatur in ea. Exsiccate omnes fructus ejus. Quis ita beatus est, ut possit exsiccare omnes fructus terrae Chaldaeorum, et descendant in occisionem? Vae eis, quia ve
Abbreviated transcription (Latin):
qr terrȩ chaldeoꝵ. Sunt aut̃ apothece
chaldeoꝵ. doctrine natiuitatũ. Seru¬
tamini eam qͣsi speluncã. & disꝑgite eã.
Qui resƿuit supputationẽ nataliũ. qͥ ue¬
ritatis sermone utit᷑ adũsum eas. qui o¬
stendit nichil eoꝵ qu̾ȩ mathematici dicuis
uerũ ẽẽ. qͥ docet inscrutabilia iudicia
dĩ. nec ea posse ab hominib cõp̃hendi.
qͥ asserit qr sydera ñ sunt cause eoꝵ quȩ
fiunt suꝑ terrã. magis aut̃ eoꝵ quȩ nõb̾¬

Expanded text:
 apothecae Chaldaeorum doctrinae nativitatum. « Scrutamini eam quasi speluncam et disperdite eam. » Qui respuit supputationes natalium, qui veritatis sermone utitur adversum eas, qui ostendit nihil eorum quae a mathematicis dicuntur verum esse, qui docet inscrutabilia judicia Dei, nec ea posse ab hominibus comprehendi, qui asserit quia sidera non sunt causae eorum quae fiunt super terram, magis minus
Abbreviated transcription (Latin):
in quo uasa irȩ inueniunt᷑. Aliquis for¬
sitan querat. utrũ in thesauro dñi tantũ¬
mͦ uasa ire sint. & thesaurus dĩ qui est
dĩ unde efferant᷑ uasa irȩ eiꝰ. Thesaurũ
dni ego c̃fidens dicam ẽẽ eccłĩam dĩ. et
in isto thesauro idẽ eccła sepe homines
latitare. qui st̃ uasa ire. Ueniet igit᷑
eccłiam. nc̃ etũ clausa est eccłia. & uasa
irȩ cum uasis miscdĩe inhabitant. & paleȩ
cũ frum̃to st̃ : & pisces ꝑdendi & ꝓicien¬
di cũ bonis piscib qui in rete ineideran
continent᷑. Quẽ cũ aperuerit iuidicu
tẽpore et ꝓculerit exinde uasa ire sue.
dicit forsitan is qͥ ẽ uas miscdie de egre¬
dientib uasis ire. exierunt ex nobis. ñ
enĩ erant ex nob̃. Si enĩ fuissent ex nob̃.
mansissent utiq nobiscũ. sed idõ egressi
sunt a nob̃. ut ostenderetur qr ñ erant
om̃s ex nob̃ In aliud quiddã cupit sermo
ꝓrũpere. Quod aut̃ audemꝰ dicere.
istiusmodi ẽ. In thesauro dĩ uasa ire st̃.

Expanded text:
inveniuntur? Aliquis forsan quaeret, utrum in thesauro Domini tantum vasa irae sint, et thesaurus Dei, qui est Dei, unde efferantur vasa irae ejus? Thesaurum Domini ergo confidens dicam esse Ecclesiam ejus, et in isto thesauro, id est Ecclesia, saepe homines latitare, qui sunt vasa irae. Veniet igitur Ecclesiae: nunc enim clausa est Ecclesia, et vasa irae cum vasis misericordiae inhabitant, et paleae cum frumento sunt, et pisces perdendi acdi cum bonis piscibus, qui in rete inciderant, continentur. Quam cum aperuerit judicii tempore, et protulerit exinde vasa irae suae, dicet forsitan is qui est vas misericordiae de egredientibus vasis irae: « Exierunt ex nobis, non enim erant ex nobis: si enim fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum; seu ideo egressi sunt a nobis, ut ostenderetur quia non erant omnes ex nobis . » Et in aliud quiddam cupit sermo prorumpere. Quod autem audemus dicere, istiusmodi est: in thesauro Dei vasa irae sunt.