comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non potest. qui falli et fallere non potest. Ta¬
les et si multa uidentur habere scdm scłm.
bene tam̃ ea gub̃nantes ad refectionem indi¬
gentium: inter pauꝑes domini nominant᷑
Nident enim ꝑiculose se mucre in hac uita.
sentiunt se ẽẽ ꝑegrinos: sic diu̾santur mopu¬
lentia diuitiarum suarum. qͦmodo uiator in
stabulo: transiturus non possessurus. Ergo qͥd
dominꝰ: Propter miseriam mnopum et gemitũ
panꝑũ nunc exurgam dicit. dominꝰ: ponamin
salutari. Salutaris n̾r: saluator m̾r ẽ. In illo
fiducialiter agam : Nontimebit: non parcet
uitiis et concupiscentiis bominũ. Uere medicꝰ
fidelis: medicinali ferro ser monis instructũ
secuit omnia uulnera. Ido quia tał p̃dictꝰ
et pͣnuntiatus erat: talis cuiam inuentus ẽ.
dicti sunt : qui ꝑsecutionẽ patiuntur ꝓpter
iusticiam. In ipso sermone dixͣ̃: quia ip̃soꝵ ẽ
regnum celorum. Et ut faccret illos lumina¬

Expanded text:
non potest, qui falli et qui fallere non potest: tanon potest, qui falli et qui fallere non potest: tales etsi multa videntur habere secundum saeculum, bene ea tamen gubernant ad refectionem indigentium; inter pauperes Domini numerantur. Vident enim periculose se vivere in hac vita, sentiunt se esse peregrinos: sic diversantur in opulentia divitiarum suarum, quomodo viator in stabulo, transiturus, non possessurus. Ergo quid Dominus? «Propter miseriam inopum et gemitum pauperum nunc exsurgam, dicit Dominus: ponam in salutari.» Salutaris noster, Salvator noster est: in illo «Fiducialiter agam?» Non timebit, non parcet vitiis et concupiscentiis hominum. Vere medicus fidelis, medicinali ferro sermonis instructus, secuit omnia vulnera. Ideo qui talis praedictus et praenuntiatus, talis etiam inventus est. dicti sunt «qui persecutionem patiuntur propter justitiam:» in ipso sermone dixit, «Quia ipsorum est regnum coelorum.» Et ut faceret illos lumina
Abbreviated transcription (Latin):
miseriam inopum et gemitum. pauꝑum:
nunc exurgam dicit dominus. Qui sunt
pauꝑes: Qui sunt mopes: Qui spem non
habent nisi in illo solo: in quo solo spes ñ fallit᷑.
Attendite fr̃s. qui sunt mopes et pauꝑes. Nõ
pauꝑes omnino qui nichil habent uidentur
dici ab scͥptura: quando laudantur pauꝑes.
Inuenis enim pauꝑem hominem. qui quando
patitur aliquam inuriã non attendit nisi
patronum suum. incuius forte domo manet :
cuius inquilimis ẽ. cunius colonuis ẽ. cuiꝰ clicisz
et ido se indigne pati asserit: quia ad illum
ꝑtinet. Cor ipsius in homine: spes ipsius in
homine: cinis incinere. Sunt autẽ & alii qui
oprtlenti sunt .&. honorib scđm tempꝰ huma¬
nis fulciunt᷑ ⁊ tam̾ net ĩpecuma sua spẽ ponunt. necĩ
simdiᷤsuis spẽ pont̾it᷑ nec ĩfamilia suaspẽ ponunt nec
inclaritate transitoriȩ dignitatis: s totam spẽ
mnillo ponunt. cui non succeditur ÷ qui mori

Expanded text:
miseriam inopum et gemitum pauperum, miseriam inopum et gemitum pauperum, nunc exsurgam, dicit Dominus.» Qui sunt pauperes? qui sunt inopes? Qui spem non habent nisi in illo solo, in quo solo spes non fallitur. Attendite, fratres, qui sunt pauperes et inopes. Non omnino pauperes qui nihil habent, videntur dici ab Scriptura, quando laudantur pauperes. Invenis enim pauperem hominem, qui quando patitur aliquam injuriam, non attendit nisi patronum suum, in cujus forte domo manet, cujus inquilinus est, cujus colonus est, cujus cliens est; et ideo se indigne pati asserit, quia ad illum pertinet: cor ipsius in homine, spes ipsius in homine, cinis in cinere. Sunt autem alii qui opulenti sunt, et honoribus secundum tempus humanis fulciuntur; et tamen nec in pecunia sua spem ponunt, nec in fundis suis spem ponunt, nec in familia sua spem ponunt, nec in claritate transitoriae dignitatis; sed totam spem in illo ponunt, cui non succeditur, qui mori
Abbreviated transcription (Latin):
quia fur non es: s murmurando adu̾sus d̾m
blasphemus es. Ille captat somnum hominis
ut aliquid inuolet: et tudicis quia dormit
ds̃ et hominẽ non uidet. Ergo unsut ale
corrigat manum: pͥor tu lingram corrige. Nis ut¬
ille corrigat manum aduersus hominem: tu cor¬
rige cor aduersus dcum: ne forte cum optas uin¬
dictam di. si uen̾it te pͥorem inueniat. Nam illa
ueniet. Uemet et iudicabit ꝑseuerantes in neqͥtia
sua : ingratos prerogatiom miscdie ipsius. ingra¬
tos patientie ipsius: thesaurisantes sibi iram in
die ire et reuelationis iusti iudiciidi. qui reddet
unicinq scđm oꝑa sua: quia ds ultionum d̾ns.
ds ultionum: id̾o fidenter egit. Nulli enim peꝑcit
Quando hic loquutus c̃. ipse dominꝰ. erat in car¬
nis infirmitate: s inuirtute ser monis ñ accepit
ꝑsonas pͥncipum iudeorum. Quanta in illos dic̃.
Et qͦd modo dictum eͣ fident̾ egit. Here infidu¬
tia: quia scͥptum ẽ inpsalus de illo. P ropter

Expanded text:
quia fur non es; sed murmurando adversus Deum, quia fur non es; sed murmurando adversus Deum, blasphemus es. Ille captat somnum hominis, ut aliquid involet; et tu dicis quia dormit Deus, et hominem non videt. Ergo vis ille ut corrigat manum, prior tu linguam corrige: vis ille ut corrigat cor adversus hominem, tu corrige cor adversus Deum; ne forte cum optas vindictam Dei, si venerit, te priorem inveniat. Nam ille veniet, veniet et judicabit perseverantes in nequitia sua, ingratos praerogationi misericordiae ipsius, ingratos patientiae ipsius, thesaurizantes sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua : quia «Deus ultionum Dominus, Deus ultionum,» ideo «fidenter egit.» Nulli enim pepercit, quando hic locutus est: ipse Dominus erat in carnis infirmitate, sed in virtute sermonis. Non accepit personas principum Judaeorum. Quanta in illos dicit? et, quomodo dictum est, vere in fiducia: quia scriptum est in Psalmis de il
Abbreviated transcription (Latin):
ds ultionum: D̾s uindictarũ.
In eocerte murmuras: quia non uindicatur
inmalos. Noli murmurare: ne int̾ illoc sis in
quos uindicatur. facit ille furtum: et muiti
Tumur muras aduersus dm: quia nͨ moritur qͥ
tͥ furtum fecit. Si iam non facis furtum: uide
Si enm iamñ facis: uide ne aliqn fecisti. Siã
dies es: recole noctem tuam. Si iam incęlo fycꝰ
es: recole t̾ram tuam. Inuenisti te furem forte
fuisse aliq̃n ⁊̃ et aliquẽ alium forte stomachatũ:
quia et tu furtum faciens uixisti. et ñes mor¬
tinis. Quom auit᷑ tu qͣndo faciebas ideo uiristi
ut pꝰea non faceres: noli quia tu tramsti. uelle
misciȩ di poutẽ subũtere. Nes cis illuc multoᷤᷤ
transituros ÷ quo et tu transisti: Es des mͦ qui
mimurar es⁊ si adũsus te audiret᷑ qͥ pͥor de te murmu¬
rauite Et tam̃ ⁊ mĩc optasuidictã diminalos. ut fur mo¬
riat᷑. ⁊ m᷑inuras adu̾sus dm qr fur ñ moritur. Appende
instatera ȩquitatis. furem et blaffemũ. Ia dicis

Expanded text:
«Deus ultionum?» Deus vindictarum. In eo certe murmuras, quia non vindicatur in malos. Noli murmurare, ne inter illos sis in quos vindicatur. Facit ille furtum, et vivit: tu murmuras adversus Deum, quia non moritur qui tibi furtum fecit. Si jam non facis furtum, vide: si enim jam non facis, vide ne aliquando fecisti. Si jam dies es, recole noctem tuam: si jam fixus in coelo es, recole terram tuam. Invenis te furem forte fuisse aliquando; et aliquem alium forte stomachatum, quia et tu furtum faciens vixisti, et non es mortuus: quomodo autem tu quando faciebas, ideo vixisti ut postea non faceres; noli quia tu transisti, velle misericordiae Dei pontem subvertere. Nescis illac multos transituros, qua et tu transisti? Esses modo qui murmurares, si adversus te audiretur qui prior de te murmuravit? Et tamen et nunc optas vindictam Dei in malos, ut fur moriatur, et murmuras adversus Deum, quia fur non moritur. Appende in statera aequitatis furem et blasphemum: jam dicis
Abbreviated transcription (Latin):
excelsꝰ. Primo enim uenit ante iudicem stra¬
turꝰ ⁊ pͣca uentutꝰ cͣ uidex sessurꝰ: ut ante illum
stet ꝓmerito suo genus humanũ. Pcesserunt
autem illum multi pͦcones. tanqͣ. tudicẽ mag¬
num: et hoc adbuc humilitate uenturũ. Mul¬
ci pͣcones pͣcesserunt adhuc nascituru de uir¬
gne MARIa ⁊ futurum infantẽ. & sugiturõ
lac: futurum paruulum. u̾bum dĩ ꝑ qd̾ facta
sunt omnia : pͣcesserunt multi pͣcones. et
dixerunt fut᷑a ista temꝑa. S ita dixerunt.
ut quibdam figuris rerum tẽgerent senten¬
tias suas: ipsumq uelam̃ quo tecta ẽ ueritas
inlibris antiquoꝵ tunc tolleretur : qͣndo iã
ipsa ueritas de t̾ra oriretur. Sic enim dicit᷑
inpsalmo. Ueritas de t̾ra orta ẽ. et iustieia de

Expanded text:
excelsus. Primo enim venit ante judicem staturus: postea venturus est judex sessurus, ut ante illum stet pro merito suo genus humanum. Praecesserunt autem illum multi praecones, tanquam judicem magnum, et hunc adhuc in humilitate venturum. Multi praecones praecesserunt adhuc nasciturum de virgine Maria, futurum infantem, et sucturum lac; futurum parvulum, Verbum Dei per quod facta sunt omnia, praecesserunt multi praecones, et dixerunt futura ista tempora: sed ita dixerunt, ut quibusdam figuris rerum tegerent sententias suas, ipsumque velamen quo tecta est veritas in Libris antiquorum, tunc tolleretur, quando jam ipsa veritas de terra oriretur. Sic enim dicitur in psalmo: «Veritas de terra orta est, et justitia de
Abbreviated transcription (Latin):
psalmũ: & queramꝰ hic xp̃m. Atiq appare.¬
bit credentib: qui pͥmo apparuit non que.¬
rentib. Et ñ deseret desiderantes se: qui
redemit negligentes se. Ecce de illo cepit
psalmmus : de alo dicitor

Expanded text:
psalmum, et quaeramus hic Christum: utique apparebit quaerentibus, qui primo apparuit non quaerentibus; et non deseret desiderantes se, qui redemit negligentes se. Ecce de illo coepit Psalmus, de illo dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ autẽ apollo: qͥd c̃autẽ paul: Olmistri
di. ꝑ qͦs credidistiꝰ. Ego plantaui. apollo riga¬
uit: s ds increm̃tũ dedit. Tult qulos erigiab.
spe ꝙͣ. in homine posuerant. et contingere spu¬
alia xp̃i: ut possent ẽc̃ tubȩ corneȩ. si suꝑaresł
nem sapitis. Tuba nͨ ẽ illa quȩ delectat aures di.
Insultationis tuba. infructuosum bellum facit.
Tuba cornea te erigat adu̾sus diabolum: ñ tuba
carnea adu̾sus fr̃em tuum. In tubis ductilib et
uoce tubȩ cornee: iubilate in conspectu regis dm̃.¬

Expanded text:
 Ministri Dei, per quos credidistis. Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus in crementum dedit» . Vult illos ergo erigi ab spe quam in homine posuerant, et contingere spiritualia Christi; ut possent esse tubae corneae, si superarent nem sapitis. Tuba non est illa quae delectat aures Dei: insultationis tuba infructuosum bellum facit. Tuba cornea te erigat adversus diabolum, non tuba carnea adversus fratrem tuum. «In tubis ductilibus et voce tubae corneae jubilate in conspectu regis D
Abbreviated transcription (Latin):
tube huiꝰ ductilis. Dulcẽ uocẽ siplacet audiamꝰ.¬
Locuta es inqͥt. tanꝗͣuna ex insipientibꝰ muli¬
eribꝰ. Sibona suscepimꝰ de manu domini: mala
ñ sustinemꝰ: O sonum forte᷑: o sonum duaceni
Quẽ ñ dormientẽ excitet somis iste: Que non
excitet p̃sumptio indo. ut aduersꝰ diabolum secu¬
r᷑ ꝓcedat in p̃lium: ñ sins uirib obtentur. s illĩ
qui ꝓbat: Quia ipse etiã tundit. Non em̃ facere
masleos de se ipso. De illiꝰ enim diaboli pęna fu¬
tura ꝓpħa cõmemorans: ait. Contritꝰ c̃ malleꝰ
telligi uoluit. De ipso malleo inmanudĩ posito
idẽ inpotestate di. tunduntur. ductiles tubȩ.
ut resonent laudes di. Nidete quẽ admodũ au¬
ddeo dicere fr̃s mer. de isto malleo etiã apłs tun¬
debatur. In magnitudine in qͥt reulationũ
ne extollar: datus c̃ mͥ stimulꝰ carnis meç an¬
głs sathanȩ quime colaphiret. Ecce tundit᷑:

Expanded text:
tubae hujus ductilis vocem dulcem, si placet, audiamtubae hujus ductilis vocem dulcem, si placet, audiames,» inquit, «tanquam una ex insipientibus mulieribus. Si bona percepimus de manu Domini, mala non sustinebimus» ? O sonum fortem! o sonum dulcem! Quem non dormientem excitet sonus iste? quem non excitet praesumptio in Deo, ut adversus diabolum securus procedat in praelium; non suis viribus obtenturus, sed illius qui probat? Quia ipse etiam tundit; non enim faceret malleus de seipso. De illius enim diaboli poena futura propheta commemorans ait: «Contritus est malleus voluit intelligi. De ipso malleo in manu Dei posito, id est in potestate Dei, tunduntur ductiles tubae, ut resonent laudes Dei. Videte quemadmodum audeo dicere, fratres mei, de isto malleo etiam Apostolus tundebatur: «In magnitudine,» inquit, «revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae angelus satanae,
Abbreviated transcription (Latin):
tio ẽ. Tuba ductilis erat iob: qͣn repente ꝑcussus
dampnis et orbitate filiorum: tunsione ilatan¬
te tbulatiomis. factus tuba ductilis sonint. Ons
dedit. dns abstulit: sic̃ domino placute ita
factum er fit nom̃ dominib̾ndictum. Quomͦ
sonuit ⁊ quam suauẽ sonim dedit ista ductilis
tubas Ahuc tundit᷑. Datꝰ t̃ in potestate: ut et
caro eiꝰ ꝑcuteret᷑. ꝑcussa ẽ cepit putrescere: sca¬
tẽre uermib. Supposita ȩua ad seductionẽ uxor
eiꝰ seruata administ̾ium diaboli. ñ ad solatiũ
mariti. Suggerit blasphemias: ñ obtemꝑat
ille. Obtemꝑanit adam ȩuȩ inparadyso: re¬
pellit anao cuam instercore. In stercore enim
sedebat Ios: cum flueret et putresceret uermi¬
paradyso. S adhuc illa cuacrat: iam ille adã
non erat. Respondit euȩ p̃paratȩ ad istam sup¬
audiuimus quomͦ tunditur tuba ista. ꝑcussit
eum diabolus a capite usq ad pedes graui uul¬
nere:. et putrescens uerinib sedebat instercore.

Expanded text:
tio est. Tuba ductilis erat Job, quando repente percussus tantis damnis et orbitate filiorum, tunsione illa tantae tribulationis factus tuba ductilis, sonuit: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit ita factum est: sit nomen Domini benedictum.» Quomodo sonuit! quam suavem sonum dedit! Ista ductilis tuba adhuc tunditur: datus est in potestatem, ut et caro ejus percuteretur; percussa est, coepit putrescere, scatere vermibus. Supposita Eva ad seductionem, uxor ejus servata ad ministerium diaboli, non ad solatium mariti, suggerit blasphemiam; non obtemperat ille. Obtemperavit Adam Evae in paradiso ; repellit Adam Evam in stercore. In stercore enim sedebat Job, cum flueret et putresceret vermiparadiso. Sed adhuc illa Eva erat, jam ille Adam non erat. Respondit Evae paudivimus quomodo tunditur tuba ista. Percussit eum diabolus a capite usque ad pedes gravi vulnere, et putrescens vermibus sedebat in stercore.
Abbreviated transcription (Latin):
illi dexterȩ de qua tenetur malleus ut pro¬
ducat tuba̾: in illa dextera positus ferit et ipse.
de ipso mallco. Dicit de quibrdam qͦs tͣdidit sa.¬
thanc: ut discant non blasphemare. Tradidit
malleo tundendos. Male sonabant anteꝗͣ pro¬
ducerent᷑: forte ꝓductiet facti tube ductiles:
amissa blas phemia laudes domim sonuert̃.
Hȩc sunt tubȩ ductiles. Tox tubȩ corntȩ qͥde᷑: Cor¬
nu excedit carnẽ: necesse ẽ ut carnc̃ suꝑando sit¬
firmũ. firmum ad ꝑdurandum: et caꝑax uoci.
les asfectus: uincat carnales liby dmłs. Auditu¬
bas corneas. Si autem resurrexistis cum xp̃o¬

Expanded text:
illi dexterae de qua tenetur malleus ut producat tubam, in illa dextera positus facit et ipse de ipso malleo; dicit de quibusdam, «Quos tradidi satanae, ut discant non blasphemare» . Tradidit malleo tundendos. Male sonabant antequam producerentur; forte producti et facti tubae ductiles, amissa blasphemia, laudes Domini sonuerunt. Hae sunt tubae ductiles. 7. Vox tubae corneae quid est? Cornu excedit carnem: necesse est ut carnem superando sit firmum ad perdurandum, et capax vocis. les affectus, vincat carnales libidines. Audi tubas corneas: «Si autem resurrexistis cum
Abbreviated transcription (Latin):
durꝰ ẽ duris: mitis ÷ piis. Tide gͦ mͦtu qͥ sis. Si
durꝰ: licet tͥ intes cere. Simitis: iã gaude uen¬
turũ. Xp̃ianꝰ enm es. Itaiqͥs. Credorppͭ oras:
& dicis adueniat regm̃tuũ. Optas ut ueniat:

Expanded text:
durus est duris, mitis est piis. Vide ergo modo tu qui sis: si durus est duris, mitis est piis. Vide ergo modo tu qui sis: si durus, licet tibi mitescere; si mitis, jam gaude venturum. Christianus enimes. Ita, inquis. Credo quod oras, et dicis: «Adveniat regnum tuum» . Optas
Abbreviated transcription (Latin):
bzͣt montes bom: ft̾ montes mali. Montes
boni: magnͥtudo sp̃uał. Montes mali tumor
suꝑbiȩ. M ontes exultabt̃ ãfacie dmi qͣm ue-¬
et quomͦ ueniet: Qm ueniet iudicare t̾rã.
odicabit orbem t̾re iniusticia: & ppłos inegͥ¬
tate. Gaudeant gͥ montes: ille enim nͥimꝰte
iudicabit. Tenturo forte aliqͦ iudice hõie
cui non potest patere conscientia⁊ contre-¬
misce̾nt. etiã homines innocentes si abipso
expectant p̾miũ laudis: uł timent pęnam
dampnationes. En ille ueniet qͥ falli ñ pot̾
gaudeant montes : securi gaudeant: illu¬
minabunt᷑ ab eo. ñ dãpnabunt᷑. Gaudeãt qr
ueniet dñsiudicare orbẽ t̾rarũ inȩqͥtate. At
si montes iꝰti gaudẽt: inĩqͥ ꝯtremiscant. S ecce
ndũ uenit. Qd opꝰ ẽ ut tremante Corrigant᷑ ꝙ
gaudeãt. In potestate tua ẽ: qͦmͦ expectes uent᷑ũ
aduentũ: tu noli differre ꝯsiliũ. Aduentꝰ ipsiꝰ

Expanded text:
Ergo sunt montes boni, sunt montes mali: montes Ergo sunt montes boni, sunt montes mali: montes boni, magnitudo spiritualis; montes mali, tumor superbiae. «Montes exsultabunt a facie Domini, quouoniam venit judicare terram. Judicabit orbem terrae in justitia, et populos in aequitate.» Gaudeant ergo montes; ille enim non injuste judicabit. Venturo forte aliquo judice homine, cui non potest patere conscientia, contremiscant homines etiam innocentes, si ab ipso exspectant praemium laudis, vel timent poenam damnationis: quando ille veniet qui falli non potest, gaudeant montes, securi gaudeant; illuminabuntur ab eo, non damnabuntur; gaudeant, quia veniet Dominus judicare orbem terrarum in aequitate; ac si montes justi gaudent, iniqui contremiscant. Sed ecce nondum venit, quid opus est ut tremant? Corrigantur, et gaudeant. In potestate tua est quomodo exspectes adventum, tu noli differre consilium. Adventus ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
et inuocȩ tubȩ corneȩ qͥd sequit᷑: Commoueatur
mare et plenitudo enis. frs p̾dicantib ueritatẽ
apłis tanqͣ tubis ductaib. et tubis corneis. cõmõ.¬
tumẽ mare: surrexerunt fluctꝰ: creuer̾t tẽ¬
pestates: facte sunt ꝑsecutiones ȩecłt. Uncõ.¬
motum ẽ mare: Cum iubilat᷑ dõ. cñ psallit᷑
dõ: dĩ aures delectabant᷑. maris fluctꝰ excita¬
bantur. Commouet᷑ mare & plenitudo eiꝰ.
Orbis t̾re et omnes inhabitantes in ea Coͣmo.¬
ucat᷑ mare inꝑsecutionib. Flumina plaudẽt
manib in id ipsum Moueat᷑ mare: et flumi¬
na plaudant manib in ipsum. fiunt ꝑsecu¬
tiones: et gaudent sc̃i indomino. Uñ flumi¬
na plaudent manib : Qͥd plaudẽ manibꝰ:
Gaudẽ oꝑibꝰ. Quȩ fluminas Quos ds̾ fecit
sitit inqͥt: ueniat adme et bibat. Qui credit
in me: flumina aquȩ uiuȩ fluent de uentre
d̾s iudicare t̾ram. et gaudent. Sunt enĩ mõ¬
tes: qͥ uenturo dño iudicare t̾ram cõtremiscẽt.

Expanded text:
sequitur? «Commoveatur mare et plenitudo ejus.» Fratres, praedicantibus veritatem Apostolis, tanquam tubis ductilibus et tubis corneis, commotum est mare, surrexerunt finctus, creverunt tempestates, factae sunt persecutiones Ecclesiae. Unde commotum est mare? Cum jubilabatur, cum psallebatur Deo; Dei aures delectabantur, maris fluctus excitabantur. «Commoveatur mare et plenitudo ejus, orbis terrae et omnes habitantes in eo.» Commoveatur mare in persecutionibus. «Flumina plaudent manibus in idipsum.» Moveatur mare, et flumina plaudent manibus in idipsum: fiunt persecutiones, et gaudent sancti in Deum. Unde flumina plaudent manibus? quid est, plaudere manibus? Gaudesitit,» inquit, «veniat et bibat. Qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre Deus judicare terram, et gaudent. Sunt enim montes, qui venturo Domino judicare terram, contremiscent.
Abbreviated transcription (Latin):
I carnẽ excedite: nolite carnalia cogitare.N.¬
dum erant tube corneȩ: quib ita loquebatur.
fr̃s. non potui loqui uob̃ quasi spͣualib. s qͣsi
carnalib. tanꝗͣ paruules inxp̃o. lac uob̃ potũ
dedi. non escam. Neq enim poteratis: s nec
adhuc quidem potestis. Estis enim adhuc
carnales. Ergo non erant tubȩ corneȩ: qͥa ñ ex¬
cesserant carnem. Corni ⁊ carmeret: ⁊ carn̾e̾ excedit:
⁊ quãꝗͣ decarneorat᷑. suꝑat carnẽ. fies gͦ excarna¬
li spuał. Adhuc carne calcas t̾ram: et spũ crũ¬
pes incelum. In carne enim ambulantes inqͥte
non scđm carnẽ militamꝰ. Nam illud qͥbꝰ dix̃¬

Expanded text:
excedite, nolite carnalia cogitare. Nondum erant tubae corneae, quibus adhuc ita loquebatur: «Fratres, non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo, lac vobis potum dedi, non escam; neque enim poteratis: sed nec adhuc quidem potestis; estis enim adhuc carnales.» Ergo non erant tubae corneae, quia non excesserant carnem. Cornu et carni haeret, et carnem excedit; et quanquam de carne oriatur, superat carnem. Si es ergo ex carnali spiritualis; adhuc carne calcas terram, et spiritu erumpis in coelum: «In carne enim ambulantes,» inquit, «non secundum carnem militamus» . Nam illud quibus dix
Abbreviated transcription (Latin):
lit intelleximꝰ: iam si placet etiã ipsã domu
oꝑis. idẽ ipsiꝰ torcularis interiora iudeamꝰ.
Intremus. inspiciamꝰ: gaudeamꝰ. timeamꝰ:
appctamꝰ. sugiamus. Omĩa enim hȩc inuẽ¬
turi estis in hac int̾iori domo᷑ idc̃ intex¬
tu ipsius psalmi: cum legere & adiuuan-¬
te domino qđ donauerit loqui ceꝑimus.

Expanded text:
lit, intelleximus: jam si placet etiam ipsam domum lit, intelleximus: jam si placet etiam ipsam domum operis, id est, ipsius torcularis interiora videamus. Intremus, inspiciamus, gaudeamus, timeamus, appetamus, fugiamus. Omnia enim haec inventuri estis in hac interiore domo, id est, in textu ipsius psalmi, cum legere, et adjuvante Domino, quod donaverit loqui coeperimus.
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ reptilia ammarũ uiuarũ. Uos emiad
torcularia ꝑtinetis: et inuob̾ qͦa ꝓduxert̃
aquȩ aliud eliqͣtur aliud ꝓicitur. St enm
multi non digne uiuentes baptismo qͣd ꝑ¬
ceꝑunt. Quã multi eni baptitati circum
implere. quã basilicã istã maluerunt:
Quam multi baptitati aut causas in inciᷤ
faciunt : aut non fieri conquerentur. Psal¬
mus aute iste ꝓtorcularibi. & qͥnta sabb̃i.
inpͣssura discretionis & in sacram̃to bap¬
tismi: cantatur ipsi asaph. Asaph homo
quidã fuit hoc nomine appellatus. sicuit
idithun. sicut chore. sic̃ alia nomina quȩ
inuenĩmus intitulis psalmoꝵ: int̃pͣtatio
tam nominis. mist̾ium intimat occulte
ueritatis: Asaph quippe: latinȩ dr congre¬
gatio. Ergo ꝓtorcularib quinta sabb̃i
cantatur ipsi asaph: idẽ ꝓpressura dis¬
cernente baptitatis. ex aq̃ renatis. cantat᷑
psalmus dm̃cȩ congregationi. Titulũ in
limine legimus ⁊ & mbis p̃lis quid sibi ue¬

Expanded text:
aquae reptilia animarum vivarum. Vos enim ad torcularia pertinetis; et in vobis quos produxerunt aquae, aliud eliquatur, aliud projicitur. Sunt enim multi non digne viventes Baptismo quod perceperunt: quam multi enim baptizati hodie circum implere, quam istam basilicam maluerunt! quam multi baptizati, aut casas in vicis faciunt, aut non fieri conqueruntur! Psalmus autem iste «pro torcularibus» et «quinta sabbati,» in pressura discretionis, et in sacramento Baptismi, cantatur «ipsi Asaph.» Asaph homo quidam fuit hoc nomine appellatus, sicut Idithun, sicut Core, sicut alia nomina quae invenimus in titulis Psalmorum: interpretatio tamen nominis mysterium intimat occultae veritatis. Asaph quippe latine dicitur Congregatio. Ergo «pro torcularibus, quinta sabbati,» cantatur «ipsi Asaph;» id est, pro pressura discernente, baptizatis ex aqua renatis, cantatur Psalmus dominicae congregationi. Titulum in limine legimus, et in his prelis quid sibi ve
Abbreviated transcription (Latin):
Nigra tenebris ignorantiȩ amurca ĩsultet:¬
& illa tanquãꝑ plateas eiecta publice rn¬
sultet : tu apud te incorde tuo ubi qͥ uidet
mocculto reddet tͥ liqua te in gemellariũ.
Oluia marbore quibrdã qͥdẽ tempestatib
agitat᷑ : ñ tam̃ p̾ssuris torcularis atteritur.
p̃ssuras uentũ fuerit. utrumq discernit᷑ : di¬
rimit᷑: & aliud appetitur. altud respuit᷑. Nul¬
tis nosse uim torcularioꝵ istortͣr Ut unũ ali¬
quid dicã unde & ipsi murmurant. qͥ ea fa¬
ciunt: qͣntȩ inqͥunt rapinȩ temꝑib nr̃is: qͣn¬
tş pͥssurȩ. iinocentiũ. qͣntȩ expoliationes rerb̃
bebat antiquitas tales donatores rerũ suaꝵ
Auqͣnto esto. cutiosior intorculari. Noli hoc
solum uidere qͦd publicȩ flitit: ẽ aliqͥd quod
querendũ inuenias. Discute. audr: cognoscȩ
quã multi faciunt qd ex ore dm̃ cũ audiss
unꝰ diues tristris abscessit ÷ ex eugło multi

Expanded text:
Nigra tenebris ignorantiae amurca insultet, etNigra tenebris ignorantiae amurca insultet, et illa tanquam per plateas projecta publice insultet: tu apud te in corde tuo, ubi qui videt in occulto reddet tibi , liquare in gemellarium. Oliva in arbore quibusdam quidem tempestatibus agitatur, non tamen pressuris torcularis atteritur; pressuras ventum fuerit, utrumque discernitur, dirimitur; et aliud appetitur, aliud respuitur. Vultis nosse vim torcularium istorum? Ut unum aliquid dicam, unde et ipsi murmurant qui ea faciunt: Quantae, inquiunt, rapinae temporibus nostris, quantae pressurae innocentium, quantae exspoliationes rerum habebat antiquitas tales donatores rerum suarum. Aliquanto esto curiosior in torculari; noli hoc solum videre quod publice fluit: est aliquid quod quaerendo invenias. Discute, audi, cognosce quam multi faciunt quod ex ore Domini cum audisset unus dives, tristis abscessit. Ex Evangelio multi
Abbreviated transcription (Latin):
lariconculcatio: tͥbulatio pond: ⁊ mhis olcum eli.¬
quat᷑ occulte ingemellariuͦ: amiirca publi¬
ce currit ꝑ platẽas: Intendite ad magnum
hoc spectaculum. Non enim deserit ds dare
nob̃: qͦd cum magno gaudio ex pectemus.
Aut circi insana buic spectaculo comꝑan¬
da en. Illa ad amurcã ꝑtinẽt: hoc ad olcũ.
Qnͣdo gͥ auditis contumacit᷑ garrĩre blaspbe¬
mos. & dicere habundare p̃ssuras temꝑibꝰ
xp̃ianis ⁊ scitis enim quia hoc amant dicẽ.
& uctꝰ quidẽ s a temporib xp̾ianis cepit ꝓ¬
priores ista dixcrunt. isti autt̃ modo dict:
ñ seminamus. pluit. ds n trituramꝰ. & inde
uolunt suꝑbire. unde debent ampliꝰ sup¬
plicare. eligentes blasphemare quã orare:
cum gͦ ista cõmemorant. cum ista iactant.
cum ista dicunt. & contumacit᷑ dicunt. ñ
cum timore s cum elatione: nͥ uos ꝑibent.
Puta enĩ qͥa p̃ssure abundant: tu oleũ esto

Expanded text:
lari conculcatio, tribulatio, pondus: et in his oleum elilari conculcatio, tribulatio, pondus: et in his oleum eliquatur occulte in gemellarium; amurca publice per plateas currit. Intendite ad magnum hoc spectaculum. Non enim desinit Deus edere nobis quod cum magno gaudio spectemus: aut circi insania huic spectaculo comparanda est? Illa ad amurcam pertinet, hoc ad oleum. Quando ergo auditis contumaciter garrire blasphemos, et dicere, abundare pressuras temporibus christianis; scitis enim quia hoc amant dicere: et vetus quidem, sed a temporibus christianis coepit ppriores ista dixerunt. Isti autem modo dicunt luit Deus, non seminamus; pluit Deus, non trituramus. Et inde volunt superbire, unde deberent amplius supplicare; eligentes blasphemare quam orare. Cum ergo ista commemorant, cum ista jactant, cum ista dicunt, et contumaciter dicunt, non cum timore, sed cum elatione; non vos perturbent. Puta enim quia pressurae abundant, tu oleum esto.
Abbreviated transcription (Latin):
de pͥsenti psalmo suscepimus: adiunet uoc̾e
nrãm qui & urãm. Et enim aliquanto est
obtunsior. Dabit ei uires intentio audien¬
tm̃: et adiutoriũ iubentis ut loqnat. sctulũ
habet psalmus iste infinẽ ꝓtorcularib qͥn¬
ta sabbati. psalmus ipsi asaph. In unu̾ titulũ
multa sunt congesta mist̾ia. ita tam̃ ut limͦ
dicturos ẽẽ de lacu. de prȩlo. de fiscinis: qͥa
nec ipse psalmus hoc habet: & ido magis iũ¬
dicat mist̾ium. Nam os si aliquid tale psal¬
mi textꝰ contineret. nͨ deee̾t qui putaret ad
litt̾am cͣc accipienda torcularia: nec aliqͥa
illic. ampliꝰ requirendũ. nec misticȩ aliquid
positum. aet sacrate significatuͦ: s diceret.
simplit psalmꝰ de torcubarib loquitur: & tu
mͥ nescio quid aliud suspicaris: Nichil hic
tale audistis cum legeretur. Ergo accipite
torculãria mist̾ium eccl̃ȩ: qͦd minc agitur
intorcularib. Ammadu̾timus quȩdã tria:
condendum. alt̾um ꝓiciendũ. fit gͦ intorcu¬

Expanded text:
de praesenti psalmo suscepimus: adjuvet vocem nostram quies vestra; etenim aliquanto est obtunsior: dabit ei vires intentio audientium, et adjutorium jubentis ut loquar. Titulum habet psalmus iste: «In finem pro torcularibus, quinta sabbati, Psalmus ipsi Asaph.» In unum titulum multa sunt congesta mysteria; ita tamen ut limen dicturos esse de lacu, de prelo, de fiscinis; quia nec ipse psalmus hoc habet, et ideo magis indicat mysterium. Nam et si aliquid tale Psalmi textus contineret, non deesset qui putaret ad litteram esse accipienda torcularia, nec aliquid illic amplius requirendum, nec mystice aliquid positum, et sacrate significatum; sed diceret: Simpliciter Psalmus de torcularibus loquitur, et tu mihi nescio quid aliud suspicaris. Nihil hic tale audistis, cum legeretur. Ergo accipite torcularia mysterium Ecclesiae, quod nunc agitur. In torcularibus animadvertimus quaedam tria: condendum, alterum projiciendum. Fit ergo in torcu
Abbreviated transcription (Latin):
tͣcia dies sabb̃r: quarta sabbi qͣrtus. Qͥnta
gͦ sabb̃i: qͥntus adominico die. Post quem
sexta sabbi: sextus dies. Et ipsũ sabbatu:
septima dies. Uide itaq: quib loquitur
hic psalmus. Uidetur enim mͥ: qͣm bapti¬
tatis loqͥtur. Quinto em̃die cłs exaquis cte¬
auit animalia: qͥnto die. idẽ qͥnta sabbi ds

Expanded text:
tius dies; quarta sabbati, quartus; «quinta» ergo «sabbati,» quintus a dominico die: post quem sexta sabbati, sextus dies; et ipsum sabbatum, septimus dies. Videte itaque quibus loquatur hic psalmus: videtur enim mihi quoniam baptizatis loquitur. Quinto enim die Deus ex aquis creavit animalia; quinto die, id est, «quinta sabbati»
Abbreviated transcription (Latin):
creatore impediaris⁊ nisi ea re quam cre¬
auit ipse quem negligis. Quare autẽ amã
ista: nisi quia pulchra sunt e Possunt et̃
tam pulchra: quam ille aquo facta sunt:
quȩ miraris ama quẽ non uides. Int̾roga
creaturam: Si a se ipsa ẽ: remane in illã.
Si autẽ ab illo e: non ob aliud ꝑuitiosa ẽ
amanti. nisi qͥa p̾ponitur creatori. Qre
hoc dixi ꝓpt̾ uersum istum fr̃s. Mortui
enim erant. qui ꝓpt̾ea dm colebant: ut

Expanded text:
Creatore impediaris, nisi ea re quam creCreatore impediaris, nisi ea re quam creavit ipse quem negligis. Quare autem amas ista, nisi quia pulchra sunt? Possunt esse tam pulchra, quam ille a quo facta sunt?  ea quae miraris, ama quem non vides. Interroga creaturam; si a seipsa est, remane in illa: si autem ab illo est, non ob aliud perniciosa est amatori, nisi quia praeponitur Creatori. Quare hoc dixi? Propter versum istum, fratres. Mortui ergo erant, qui propterea Deum colebant ut
Abbreviated transcription (Latin):
hominis quẽ confirmasti tͥ Et uͣ disce¬
dimus a t̾e. Quãdiu generatio pͣua & a¬
maricans & quȩ cor non dirigit suũ. di¬
cat asaph: offendat se miscdia tua. fac
bene cum uinca tua: ꝑfice illã. qͣm ceci¬
tas ex parte misrł facta ẽ ut plenitudo
gentium introiret : & sic omins ifrł sal¬
uus fieret. Demonstrata facie tua suꝑ
uirum dext̾ȩ tuȩ quẽ consirmastitͥ: nͣ
discedimus ate. Quãdui nos increpas :
Quandiu accusas: Hoc fac: &s ñ discedi¬
mꝰ ate. ¶iuificabis nos: & nom̃ tuum
inuocabimus. Tu nob̃ dulcis eris: unu¬
ficabis nos. Nam prĩ amauimus t̾ram:
ñ te. S mortificasti m̃bra nr̃a. qͣ sunt suꝑ
t̾ram. Illud emni uetꝰ testam̃tum habens ꝓ¬
missa t̾rena hoc uidet᷑ suadẽre ne gratis co¬
latur ds̃: s quia dat aliqͥd int̾ra iđo dili¬
gat᷑. Quid amas ut dm non amese Dic in
ama si potes aliquid qͦd ille ñ fecit. sutum¬
spice uniu̾sam creaturã: uide utrũ alicubi
cupiditatis uisco tenearis. et a diligendo

Expanded text:
hominis quem confirmasti tibi. Et non discedimus a te. Quamdiu generatio prava et amaricans, et quae cor non dirigit suum ? Dicat Asaph: Ostendat se misericordia tua; fac bene cum vinea tua, perfice illam, quoniam caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Demonstrata facie tua super virum dexterae tuae quem confirmasti tibi, non discedimus a te: quamdiu nos increpas? quamdiu accusas? Hoc fac, et non discedimus a te: Vivificabis nos, et nomen tuum invocabimus. Tu nobis dulcis eris; vivificabis nos. Nam prius amabamus terram, non te; sed mortificasti membra nostra quae sunt super terram . Illud enim Vetus Testammissa terrena, hoc videtur suadere, ne gratis colatur Deus; sed quia aliquid dat in terra, ideo diligatur. Quid amas, ut Deum non ames? dic mihi. Ama, si potes, aliquid quod ille non fecit. Circumspice universam creaturam; vide utrum alicubi cupiditatis visco tenearis, et a diligendo
Abbreviated transcription (Latin):
tatem scłi. attende quã multi habent.
hoct᷑ totum ꝓpt̾ qd eum colunt. Nutabt
pedes tur̾ putabi te sine causa colere:
quando infis ules ista qui eum ñ colut
E rgo ista omĩa dat etiam mał: se solum
seruat bonis unisicabis nos. Nam mor¬
tu eramus: qͣndo t̾renᷤ maginu̾reb ihere¬
bamꝰ. Morduieramꝰ: qnido t̾rti hõis magn̾e portaba.¬
os nom tuũ inuocabimus: idẽ te diligeoꝰ.
Tu nob̃ dulcis eriᷤ remissor peccatoꝵ nro¬
rũ: tu eris totũ p̃miũ instificatoꝵ. Nnc
d̾s̃ uirtutũ conu̾te nos: & ostende faciem
tua &. salui erimus Explicit de psalmo

Expanded text:
tem saeculi? Attende quam multi mali habent. Hoc est totum propter quod eum colis? Nutabunt pedes tui, putabis te sine causa colere, quando in eis vides ista qui eum non colunt . Ergo ista dat omnia etiam malis; se solum servat bonis. Vivificabis nos: nam mortui eramus, quando terrenis rebus inhaerebamus; mortui eramus, quando terreni hominis imaginem portabamEt nomen tuum invocabimus: id est, te diligemus. Tu nobis dulcis eris remissor peccatorum nostrorum; tu eris totum praemium justificatorum. Domine Deus virtutum, converte nos; et ostende faciem tuam, et salvi erimus. EXPLICIT TO
Abbreviated transcription (Latin):
quia suꝑbus: Hoc enim dicit omnis suꝑb:
hȩce Us uirtutum conu̾tere. Quãuis hec
facta sint: comitere uͦ. Respice de celo et
uide & usita uineã istã: et ꝑfice cã quam
plantauit dextera tua. Non aliã institue:
s hanc ꝑficȩ. Ipsum ẽ enim scm̃ abraham
ipsum ẽ enim sem̃ in quo b̃ndicuntur õs
gentes. Ibi ẽ radix: ibi portatur oleaster in¬
sertus. ꝑfice uinea istã quã plantauit dex
tera tua. S ubi ꝑfict : Et suꝑ filiũ homĩs
que confir masti tͥ. Quid euidentiꝰ Quid ad¬
huc expectatis ut uob̃ disputando expona¬
mus : & nͥ potius uob̃cum ad mirando cla¬
memus. ꝑfice uineã istã quã plantauit dex¬
tera tua. et suꝑ filiu hominis eã ꝑfice: Quẽ
filiũ hominis: Quẽ confir masti tͥ. Magnũ

Expanded text:
quia superbus. Hoc enim dicit omnis superbuquia superbus. Hoc enim dicit omnis superbuhaec? « Deus virtutum convertere vero. » Quamvis haec facta sint, « convertere vero. Respice de coelo, et vide, et visita vineam istam. Et perfice eam quam plantavit dextera tua. » Non aliam institue, sed hanc perfice. Ipsum est enim semen Abraham, ipsum est semen in quo benedicuntur omnes Gentes : ibi est radix, ubi portatur oleaster insertus. Perfice vitera tua. Sed ubi perficit? Et super filium hominis quem confirmasti tibi. Quid evidentius? quid adhuc exspectatis ut vobis disputando exponamus, et non potius vobiscum admirando clamemus: Perfice vineam istam quam plantavit dextera tua, et super filium hominis eam perfice? Quem filium homi
Abbreviated transcription (Latin):
erat destruenda macetia cuis: Et uenerunt
gentes. Destructa maceria. inuasa ẽ uinca: de¬
letum regnum iudeorũ. Hoc pͥmo plangit:
s non sine spe. De directione enim cordis iã
loquitur: ide̾ ꝓ assyriis. ꝓdirigentib psalmꝰ :
ut quid destruxisti maccriam enus: E
uindemiant eam om̃s transeuntes uiã. Qd ẽ
quid intelligimus : Inderis porcus aduersꝰ e
ꝙ inporco ponunt tanꝗͣ mimundiciã gentr̃:
Agentib autẽ: cuersa ẽ gens idea. S rex ille
qui eu̾tit. non tantum porcus inmundus: set
etiam aꝑ funt. Quid c̃ enim aꝑ insi porcus se-¬
uus: porcus suꝑbr᷑ Aꝑ de silua uastauit eã.
De silua: de gentib. Etemm illa uiea erat:
gentes autem siluȩ erant. S quando credi¬
derunt gentes quid dictũ eͣ : Tunc exulta¬
bunt omnia ligna siluarũ. Deuastauit eã
aꝑde silua Et singugularis ferus de pastꝰ
ẽ eam Quid eͣ singularis ferus: Ipse aꝑ qui
deuastauit: singularis ferus: Singularis:

Expanded text:
erat destruenda maceria ejus? Et venerunt erat destruenda maceria ejus? Et venerunt Gentes, destructa maceria, invasa est vinea, ac deletum regnum Judaeorum. Hoc primo plangit, sed non sine spe. De directione enim cordis jam loquitur, id est, pro Assyriis, pro dirigentibus Psalmus est. Utquid destruxisti maceriam ejus; et vindemiant eam omnes transeuntes viam? Quid est, quid intelligimus? Judaeis porcus adversus est, et in porco ponunt tanquam immunditiam Gentium. A Gentibus autem eversa est gens Judaea: sed rex ille qui evertit, non tantum porcus immundus, sed etiam aper fuit. Quid enim aper, nisi porcus saevus, porcus superbus? Aper de silva vastavit eam. De silva: de Gentibus. Etenim illa vinea erat; Gentes autem silvae erant. Sed quando crediderunt Gentes, quid dictum est? « Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum . Devastavit eam aper de silva, et singularis ferus depastus est eam. » Quid est, « singularis ferus? » Ipse aper qui devastavit eam, singularis ferus. Singularis,
Abbreviated transcription (Latin):
& usq ad flumen ꝓpagines eius. Inde qͥd
Ar quid destruristi maceriã eius: Iã in¬
detis cuersã illam gente̾ iudeorũ: iamex
alio psalmo audistis. Indõlabro ꝙ fractõ¬
rio deieterunt eam. Quando fieret. nisi
etus maceria destrueretur: Quȩ ẽ maceria
eius: Municio eius. Ercitit enim suꝑba
ad u̾sus plantatorẽ suuͣ s seruos ad se miᷤ¬
sos et petentes mercedẽ. coloni flagellaue¬
runt : ciciderunt: occiderunt. Uemt et
unicus filiꝰ: dixerunt. Hic ẽ enm heres:
uenite occidamus eũ. & nr̃a erit hereditaᷤ
Occiderunt: et extra uineã ꝓiecerunt. Picc̃¬
tus: mag̃ possidet unde ꝓiectus ẽ. Sic eni
ei minatur ptrysaiam ꝓpħam. Destruã ma¬
ceriam enis. Quare : Expectam enim ut
faceret uuam: fãcit autem spinas. Expec¬
taui inde fructum: et inuem peccatum.
Quiad gͦ q̃risõa sipłs. ht quid destruristi mace.¬
riam ciuse Tuenim nescis. Quaree Expectaui
ut faceret nudicium: fecit auttͣ mniquitatẽ. Nũ

Expanded text:
nes ejus. Inde quid? Utquid dextruxisti maceriam ejus? Jam videtis eversam illam gentem Judaeorum; jam ex alio psalmo audistis, In dolabro et fractorio dejecerunt eam . Quando fieret, nisi ejus maceria destrueretur? Quae est maceria ejus? Munitio ejus. Exstitit enim superba adversus plantatorem suum. Servos ad se missos et petentes mercedem coloni flagellaverunt, ceciderunt, occiderunt. Venit et unicus Filius; dixerunt, Hic est haeres, venite occidamus eum, et nostra erit haereditas: occiderunt et extra vineam projecerunt . Projectus, magis possedit unde projectus est. Sic enim ei minatur per Isaiam: Destruam maceriam ejus. Quare? Exspectavi enim ut faceret uvam; fecit autem spinas: exspectavi inde fructum, et inveni peccatum. Quid ergo quaeris, o Asaph, Utquid destruxisti maceriam ejus? Tu enim nescis quare? Exspectavi ut faceret judicium, et fecit iniquitatem : non
Abbreviated transcription (Latin):
s tolera qd̵ non ius. ut sequaris qd̃ uis.
Pinde illus facies delens peccata qͥd faciet:
Quȩ sunt peccata: Succensa igni & effos¬
sa. Quid fecerat amor malus : Tanꝗͣ ignẽ
succendat. Quid fecerat timor malꝰ ⁊ Tãꝙͣ
focdat. Amor quippe inflãmat: timorhu¬
miliat. Id̃o peccata mali amoris igne
fuccensa sunt : peccata mali timoris ef¬
fossa sunt. Numiliat & bonus timor. &
fodio cam: et adhibeo cõphinum stercoris.
fossa significat piã bumilitatẽ tim̃tis:
et stercoris cõphinus sordes utiles pen¬
tentis. De igne autẽ bom amoris: domi¬
nus dicit. Ignem ueni mutere intͣram.
quo igne mardescant sp̃u feruentes: &
cłi ac ꝓximi caritate flagrantes. Ac per
hoc sicut iusta oꝑa. bono timore & bono
amore fiunt: sic malo timore & malo¬
amore peccata omina cõmutunt᷑. Ergo

Expanded text:
sed tolera quod non vis, ut assequaris quod vis. sed tolera quod non vis, ut assequaris quod vis. Proinde illius facies delens peccata, quid faciet? quae sunt peccata succensa igni et effossa? Quid fecerat amor malus? Tanquam ignem succenderat. Quid fecerat timor malus? Tanquam effoderat. Amor quippe inflammat; timor humiliat: ideo peccata mali amoris, igne succensa sunt; peccata mali timoris, effossa sunt. Humiliat et bonus timor, acfodio eam, et adhibeo cophinum stercoris . Fossa significat piam humilitatem timentis, et stercoris cophinus sordes utiles poenitentis. De igne autem boni amoris Dominus dicit, Ignem veni mittere in mundum . Quo igne inardescant spiritu ferventes, et Dei ac proximi charitate flagrantes. Ac per hoc, sicut omnia justa opera bono timore et bono amore fiunt; sic malo amore et malo timore omnia peccata committuntur. Ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
sũ testimoniũ. amma occides. Audi scͥpturã.
Os qđ mentit᷑ occidit animã. Itaq fr̃s meĩ
facias male amas mundũ: & times mũdũ
Hec duo conu̾tant᷑ ad bonum. Amabas t̾rã:
ama uitã et̾nam. Timebas morte̾ time ge¬
hennã. Quicqͥd tͥ iniquo ꝓmiserit mundꝰ:
n ̃quid pot̾ dare qͣntum dabit iusto ds:
Quicqͥd tͥ iusto minatus fuerit mundꝰ: ñqͥd
potest facere qd facit iniqͦ dõ Uis uidere
quid daturꝰ ẽ łs si iuste uircris: Uenite
benedicti pat̾s mer: ꝑcipite regnũ quod
uob̃ paratum ẽ ab origine mundi. Nis in
dere qͥd facturus eͣ impiis : Ite mnignem
ȩt̾num: qui paratus ẽ diabolo & angłis ciꝰ.
b̾ene quidẽ nichil tu aliu uis: ꝗͣ ut ibibe¬
ne tͥ. sit. Nam in eo qd̵ amas uis ut benc
tͥ fit : & in eo quod times nͣ uis ut maletͥ
sit. S nͨ mea regione queris: inqua que¬
rendum ẽ. festinas. Nam & sine indigen¬
tia uis cͥȩ: o sine molestia. Bom̃ ẽ qd us:

Expanded text:
sum testimonium animam occidis. Audi Scripturam: sum testimonium animam occidis. Audi Scripturam: Os quod mentitur, occidit animam . Itaque, fratres mei, m: ut autem facias male, amas mundum, et times mundum. Haec duo convertantur ad bonum: amabas terram, ama vitam aeternam; timebas mortem, time gehennam. Quidquid tibi iniquo promiserit mundus, numquid potest dare quantum dabit justo Deus? Quidquid tibi justo minatus fuerit mundus, numquid potest facere quod facit iniquo Deus? Vis videre quid daturus est Deus, si juste vixeris? Venite, benedicti Patris mei; percipite regnum quod vobis paratum est ab origim aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Bene quidem nihil tu aliud vis, quam ut bene tibi sit. Nam in eo quod amas, vis ut bene tibi sit; et in eo quod times, non vis ut male tibi sit: sed non in ea regione quaeris, in qua quaerendum est. Festinas; nam et sine indigentia vis esse, et sine molestia: bonum est quod vis,
Abbreviated transcription (Latin):
pͣmio ut ꝑdã animã meã pͣmio: ꝓlucro
pecunis. Conu̾tat se ille ad incutiendum
metum. Qui pmio corrumꝑe ñ potuit. ĩcipͣ
minaridampnũ: expulsionẽ cedes. fortas¬
sis et mortẽ. Ibi iam si cupiditas ñ ualuit:
forte timor ualebit ut pecces Porro autẽ
si de scͥpturis contra cupiditate uenit tͥ
mmentẽ. qͥd ꝓdest homini sł totũ mũdũ
lucretur. animȩ autẽ suȩ detͥmentũ pati
atur: ueniat etiã contra timorẽ inmentẽ:
nolite timere eos qui corpus occidunt. ani¬
mã autẽ nͨ possunt occidere. Quicũq te
uult occidere. usq ad corpꝰ eilicet: usq ad
animã ñ licet. Anima tua nͥ moriet᷑: nisi tu
cã uolueris occidere. ꝑiat altͥna inquitaᷤᷤ
carnc̃ tuã: dum scruet ueritas anrmã tuã.
Si autẽ aueritate refilieris : qͥd tͥ facturus:
mimicus quã tu tͥ ipse facis: Inicus seui¬
ens. carnẽ pot̾ occidere: tu autẽ dicendo fal¬

Expanded text:
praemio, ut perdam animam meam pro lucro praemio, ut perdam animam meam pro lucro pecuniae. Convertit ille se ad incutiendum metum; qui praemio corrumpere non valuit, incipit minari damnum, expulsionem, caedes fortassis et mortem: ibi jam, si cupiditas non valuit, forte timor valebit ut pecces. Porro autem si de Scripturis contra cupiditatem venit tibi in mentem, Quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiat etiam contra timorem in mentem, Nolite timere eos qui corpus occidunt; animam autem non possunt occidere . Quicumque te vult occidere, usque ad corpus ei licet; usque ad animam non licet. Anima tua non morietur, nisi tu eam volueris occidere. Perimat aliena iniquitas carnem tuam, dum servet veritas animam tuam. Si autem a veritate resilieinimicus, quam tu tibi ipse facis? Inimicus saeviens carnem potest occidere: tu autem dicendo fal
Abbreviated transcription (Latin):
fossa: ab increpatione uultus tui ꝑibunt:
Quȩ sunt succensa igni et effossa: quȩ ꝑibͣt
abincrepatione uultus eiͦ: Hideamus &t in¬
telligamus quȩ sint igni succensa & effossa.
Qmio increpaiit xp̃c ⁊ Peccata. ab icrepa¬
tione uultus cius. peccata ꝑierunt. Quare
gͦ peccata igni succensa & effossa: Omnia
peccata: duȩ res faciunt in homine. Cupi¬
ditas & timor Cogitate discutite int̾roga¬
te corda ur̃a ⁊ ꝑscrutamini conscientias:
iidete utrum possint eeͣ peccata. nisi aut
cupiendo aut timendo. ꝑponitur tͥ pmiu
ut pecces: idc̃ quod te delectat facis propt̾
quod cupis: s forte duceris donis tͣrens :¬
minis: facis ꝓptͣ quod times. Corrumꝑe te
nult aliquis: ut dicas u̾bi gra falsum testi¬
moiũ. Innumerabilia sunt: s planiora
ꝓpono. de quib cetera coniciatis: Attendiᷤ¬
ti tu dm: & dixisti in amino tuo. Quid ꝓdest
homimi si totum mundũ lucret᷑: amiȩ añ
suȩ decrimentũ patiatur: Non adduicor

Expanded text:
fossa, ab increpatione vultus tui peribunt. Quae sunt succensa igni et effossa, quae peribunt ab increpatione vultus ejus? Videamus et intelligamus quae sint igni succensa et effossa. Quid increpavit Christus? Peccata: ab increpatione vultus ejus peccata perierunt. Quare ergo peccata igni succensa et effossa? Omnia peccata duae res faciunt in homine; cupiditas, et timor. Cogitate, discutite, interrogate corda vestra, perscrutamini conscientias; videte utrum possint esse peccata, nisi aut cupiendo, aut timendo. Proponitur praemium ut pecces, id est, quod te delectat; facis propter quod cupis. Sed forte non induceris donis, terreris minis; facis propter quod times. Corrumpere te vult aliquis, ut dicas, verbi gratia, falsum testimonium. Innumerabilia sunt, sed planiora propono, de quibus caetera conjiciatis. Attendisti tu Deum, et dixisti in animo tuo: Quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur ? Non adducor
Abbreviated transcription (Latin):
mis fracti sunt: tu aute populus gentiũ fide
sta. Noli altum saꝑe. s. time. Nam si d̾s natu¬
ralib ramis non peꝑcit: neq tͥ parcet. Si
autẽ altum saꝑis: non tu radicem portas.
s radix te. Quid gͦ iuinea ante cuius cõspec¬
tum facta ẽ ina. facta cͣ ut impleret t̾rame
Primo ubi fuit : Oꝑuit montes umbra eiꝰ.
Qui sunt montes: ꝓpħȩ. Quare oꝑuit illo ᷤᷤ
umbra einse Quia obscure loquuti sunt.
Quare futura ad nuntiata sunt ⁊ dudis a
ꝓpħis. obserua sabbatum ÷ octauo die cir¬
cumcide infantem: offer sacͥficium arietiᷤ.
uituli hyrcr noli moueri: umbra eius ẽ
cooꝑiens montes di. Hemet et pꝰ umbrã ma¬
nifestatio. Et arbusta eius cedros dr. idẽ
cooꝑuit cedros dĩ altissima sedes di. Sunt
emm cȩdri significantes suꝑbos euerten¬
dos. Cedros lybami. altitudines mundi: ope¬
ruit crescendo uinea ista. Et montes dei

Expanded text:
opulus Gentium, fide sta; noli altum sapere, sed time. Nam si Deus naturalibus ramis non pepercit, neque tibi parcet. Si autem altum sapis, non tu radicem portas, sed radix te . Quid ergo, vinea ante cujus conspectum facta est via, ut impleret terram, primo ubi fuit? Operuit montes umbra ejus. Qui sunt montes? Prophetae. Quare operuit illos umbra ejus? Quia obscure locuti sunt quae futura annuntiata sunt. Audis a Prophetis, Observa sabbatum, Octavo die circumcide infantem, Offer sacrificium arietis, vituli, hirci: noli moveri; umbra ejus est cooperiens montes Dei, veniet post umbram manifestatio. Et arbusta ejus cedros Dei: id est, cooperuit cedros Dei, altissimas, sed Dei. Sunt enim cedri significantes superbos evertendos. Cedros Libani, altitudines mundi operuit crescendo vinea ista, et montes Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qui subsannauerunt : Diu dictũ eͣ.
Qui sunt isti colentes mortuum ÷ adorantẽ
crucifixume Diu dictum ẽ. Ubi ẽ nasus sub.¬
sannantium: Nonne nunc qui repͣben-¬
dunt. in cauernas confugnnt ne iudean¬
sannauerunt nos. Sed indetis qͥd sequitur:

Expanded text:
sunt qui subsannaverunt? Diu dictum est: sunt qui subsannaverunt? Diu dictum est: Qui sunt isti colentes mortuum, adorantes crucifixum? diu dictum est. Ubi est nasus subsannantium? Nonne nunc qui reprehendunt, in cavernas fugiunt, ne videansannaverunt no