comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bulat per loca inaquosa. querẽs requiem
⁊ nõn inuenit. Mentes scłariũ tẽporali głe dedite
dũ ad appetitũ exterioris głe defluũt. dũ excede¬
re ceteros honorũ altitudine ambiũt: locũ anti¬
quo hosti ubi apud se raquiescere debeat tribuũt.
locis aridis ⁊ in ĩaquosis reguniẽ non inuenit: qr
domũ quã reliquerat uacuã scopisq mundatã rep¬
perit. hanc multiplicior intrauit. Quia enĩ fluxa
sit terra que infundit᷑. loca arentia ⁊ inaqͦsa sunt
corda iustorũ: que per discipline fortitudinẽ ab om
ni carnalis concupiscencie humore siccant᷑. Loca autẽ
humentia sunt terrenorũ hominũ mentes: qͣs humor
carnalis concupiscencie quia replet. fluidas fac̃. Loca
quoq humencia sunt oꝑa uoluptuosa. les quippe in
arida t̾ra non labitur : fixus uero in lubrica uix te¬
netur. In locis igitur humentib iter uite p̾sentis fa¬
ciunt: qui in hac adiusticiã recti stare ñ possunt.

Expanded text:
ca inaquosa quaerens requiem, et non invenit, etc. . Mentes saecularium temporali gloriae deditae, dum ad appetitum exterioris gloriae defluunt, dum excedere caeteros honorum altitudine ambiunt, locum antiemoth isti, ubi apud se requiescere debeat, praebent.locis aridis et inaquosis requiem non invenit, quia domum quam reliquerat vacuam scopisque mundatam reperit, hanc multiplicior intravit . Quia enim fluxa fit terra quae infunditur, loca arentia atque inaquosa sunt corda justorum, quae per dni carnalis concupiscentiae humore siccantur. Loca autem humentia sunt terrenorum hominum mentes, quas humore carnalis concupiscentiae quia replet fluidas facit; loca quoque humentia sunt opera voluptuosa. Pes quippe in arida terra non labitur, fixus vero in lubrica vix tenetur. In locis igitur humentibus iter vitae praesentis faciunt qui in hac ad justitiam recti stare non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
unc assumit septẽ alios libro .uiͦi.¬
spc̃ nequiores se: et ingressi habitant ibi.
Plerumq uiciorũ destructionẽ in nobis agere ꝑ
flagella dñs inchoat: s cũ mens ex ipso ꝓuectus
exordio extollitur. cũq se quasi iam de uirtutib
erigit: seuienti contra se aduersario aditũ pãdit.
Qͥ cordis intima penetͣns. om̃e quod in eadẽ stu¬
dium bone inchoationis inuenerit destruit: tan¬
toq se uehem̃tiꝰ in eius destructione exhibet: qͣn¬
to et grauius qr uel ad modicũ fuerat ꝓiectus do¬
let. Unde et teste eugłio uoce ueritatis. ad neglec¬

Expanded text:
unc assumit septem alios spiritus nequiores se, et ingressi habitant ibi . Plerumque vitiorum contritionem in nobis agere per flagella Dominus inchoat, sed cum mens ex ipso profectus exordio extollitur, cumque se quasi jam de virtutibus erigit, saevienti contra se adversario aditum pandit, qui, cordis intima penetrans, omne quod in ea de studio bonae inchoationis invenerit, confringit; tantoque se vehementius in ejus destructione exhibet, quanto et gravius, quia vel ad modicum fuerat projectus, dolet. Unde et teste Evangelio, voce Veritatis, ad neglec
Abbreviated transcription (Latin):
degustamꝰ: ⁊ de ea etiã cũ contendimꝰ. uix parũ
aliquid attingere ualemꝰ. Quantolibet enĩ amore
animꝰ ardeat. quantalibet uirtute cogitaciõis ĩ dm̃
tendat: ñ iam qđ̾ amat ꝑfecte uidet. s adhuc in¬
choat uidere quod amet : qr sicut fortissimꝰ p̃dica¬
tor dicit. uidemꝰ nũc per speculũ in enigmate.
tunc aũ facie ad faciem: ⁊ nũc cognosco ex parte

Expanded text:
degustamus: de ea etiam cum contendimus, vix parum degustamus: de ea etiam cum contendimus, vix parum aliquid attingere valemus. Quantolibet enim amore animus ardeat, quantalibet virtute cogitationis in Deum tendat, non jam quod amat perfecte videt, sed adhuc inchoat videre quod amet; quia sicut fortissimus praedicator dicit: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad fa
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiã pars marthe iudicaret᷑ bona. qr magna sũt
actiue uite merita: s contẽplatiue pociora. Quare¬
aũ pars inarte sit optima. sub infert᷑ cũ dici¬
tur: que ñ auferet᷑ ab ea. Actiue enĩ uite opera
cum corpore tͣnseunt: contẽplatiue autẽ gaudia
relius ex fine comulescũt. Quis enĩ in et̃na patria
panẽ porrigat esurienti: ubi nemo esurit : Quis
potũ tribuat sicienti: ubi nemo sitit: Quis mor¬
tuũ sepeliat: ubi nemo morit᷑: Actiua igit᷑ uita
cum corpore deficit. ⁊ cum p̃senti seculo aufert᷑:
contẽplatiua uero nec deficit. nec aufert᷑: hic enĩ
incipit: s subtracta p̃sentis seculi luce. in celesti pa¬
tria ꝑficit᷑. Amoris quippe ignis qui hic ardere in¬
choat: cũ ipsum quẽ amat uiderit. in eiꝰ amorẽ
amplius ignescit. Sciendũ est enĩ qd̾ actiua inta
ꝑfecte teneri potest. ⁊ illam opere ꝑficimꝰ: s in
hac uita positi. contẽplacionis intime sola inicia

Expanded text:
caretur bona, quia magna sunt activae vitae merita, sed contemplativae potiora. Quare pars Mariae sit optima subinfertur cum dicitur: quae non auferetur ab ea. Activae enim vitae opera cum corpore transeunt: Contemplativae autem gaudia melius ex fine convalescunt. Quis enim in aeterna patria panem porrigat esurienti ubi nemo esurit? Quis potum tribuat sitienti ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat ubi nemo moritur? Activa igitur vita cum corpore deficit, et cum praesenti saeculo aufertur, contemplativa vero nec deficit nec aufertur. Hic enim incipit, sed subtracta praesentis saeculi luce, in coelesti patria perficitur. Amoris quippe ignis, qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit, in amore ipsius amplius ignescit. Solendum est enim quod activa vita perfecte teneri potest, et illam opere perficimus, sed in hac vita positi contemplationis intimae sola initia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ maiora edificabo. Qͥ igitur ex habundancia co¬
angustatus dicebat quid faciã: quasi multo cibo
pressus estuabat. Pensemꝰ quot uotis appeciit: ut
uberes fructus ager illius afferret. Ecce aũ uota
cõpleta sunt. qr fructus uberes ager attulit: sed
qm̃ ad recondendũ loca ñ fufficiũt. multiplicat᷑
diues quid faciat ignorat. O angustia ex facieta¬
te nata: ubertate agri angustatur animꝰ auari.
Dicens nãq quid faciã. ꝑfecto indicat: qr uoto¬
rum suorũ effectib pressus. sub quodã rerũ fasce
laborabat. Mentẽ igitur auari diuitis. que prius
ex habundancia requiẽ quesierat: post ad custodi¬
am sollicitudo grauius fatigat x lii. Itẽ de elaci

Expanded text:
et majora aedificabo. Qui igitur ex abundantia coet majora aedificabo. Qui igitur ex abundantia coangustatus dicebat: Quid faciam? quasi multo cibo pressus aestuabat. Pensemus quot votis appetiit ut uberes fructus ager illius afferret, Ecce autem vota completa sunt, quia fructus uberes ager attulit; sed quoniam ad recondendum loca non sufficiunt, multiplicatus dives quid faciat ignorat. O angustia ex satietate nata! de ubertate agri angustatur animus avari, Dicens namque: quid faciam? profecto indicat quia votorum suorum aflectibus pressus, sub quodam rerum fasce laborabat. Mentem igitur avari divitis, quae prius ex abundantia requiem quaesierat, post ad custodiam sollicitudo gravius fatigat. CAP. XLIV.-- Ani
Abbreviated transcription (Latin):
dudiunt. Decimatis mentã et anetũ ⁊ ciminũ: et relin¬
quitis que grauiora sunt legis: iudiciũ. ⁊ miscd̾iam.
et fidem. Neq enim negligenter audiendũ est. quod
cum decimar⁊ minima diceret. extrema quidem de
oleribus maluit. sed tamen bene olencia memorare:
ut ꝑfecto ostenderet quia simulatores cum parua
custodiũt. odorẽ de se extendere scẽ opinionis que¬
runt: et quãuis implere maxima p̃termittant:
ea tam̃ minima obseruãt. que humano iudicio lon¬
per auariciã concupita congregare: et cũ
quasi in quodam uentre auaricie multa ꝯgesserit.
saciatus artatur: qr dum anxiat᷑ qualit̃ adqͥsita
custodiat: ipsa eum sua sacietas angustat. Diuitis
enim cuiusdã uberes fructus ager attulerat: sed
quia ubi eos tantos reponeret non habebat. dixit.
Quid faciã: quia ñ habeo quo congregẽ fructus
meos: Et dixit. Hoc faciam. Destruã horrea mea:

Expanded text:
audiunt: Decimatis mentham, anethum, et cyminum; et relinaudiunt: Decimatis mentham, anethum, et cyminum; et relinquitis quae graviora sunt legis, judicium et misericordiam et fidem. Neque enim negligenter audiendum est quod cum decimari minima diceret, extrema quidem de oleribus maluit, sed tamen bene olentia memorari; ut profecto ostenderet quia simulatores cum parva custodiunt, odorem de se extendere sanctae opinionis quaerunt; et quamvis implere maxima praetermittunt, ea tamen minima observant quae humano judicio lonper avaritiam concupita congregare, et postquam quasi in quodam ventre avaritiae multa congesserit, satiatus arctatur; quia dum anxiatur qualiter acquisita custodiat, ipsa cum sua satietas angustat. Divitis enim cujusdam uberes fructus ager attulerat, sed quia ubi eos tantos reponeret non habebat, dixit: Quid faciam, quia non habeo quo congregem fructus meos? Et dixit: Hoc faciam: destruam horrea mea,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ nos bene agere credimus. ex mala intenciõe
fuscamꝰ: quanta ipsa mala sunt. que mala esse
etiã cũ agimꝰ ñ ignoramꝰ: Et si ibi nil cernimꝰ.
ubi quasi discretionis lum̃ tenemꝰ: qua cecitate in
illa offendimꝰ. que sine discrecione ꝑpetramus :
Uigilanti itaq cura: ꝑ cũcta opera intencio nr̃a
anetũ. ⁊ ciminũ: et relinquitis que gra¬
uiora sunt legis. Illi qui se a paruis peccatis cus¬
todiũt. et aliquando in grauib demergunt᷑. de¬
bent considerare qd̾ cũ maiora mala perpetrãt.
corã deo aꝑte iniquitatis sit: ⁊ cũ parua bona
custodiũt coram hoĩb simulate scĩtatis. In illis
iniqua faciũt: et per ista se hoĩb qi sunt iniqͥ
tegũt. Hinc est quod phariseis dicitur. Liqͣntes
culiom : camelũ autẽ glucientes. Ac si aꝑte dicere¬
tur. Minima mala discernitis: maiora deuora¬
tis. Hinc est qd̾ rursum ore u̾itatis increpant᷑. cũ

Expanded text:
quod bene hos agere credimus ex mala intentione quod bene hos agere credimus ex mala intentione fuscamus, quanta ipsa mala sunt quae mala esse etiam cum agimus non ignoramus? Et si ibi nil cernimus ubi quasi discretionis lumen tenemus, qua caecitate in illa offendimus quae sine discretione perpetramus? Vigilanti itaque cura per cuncta opera intentio nostra et cyminum; et relinquitis quae graviora sunt legis . Illi qui se a pavis peccatis custodiunt, et aliquando in gravibus demerguntur, debent considerare quod cum majora mala perpetrant coram Deo, apertae iniquitatis sint, et cum parva bona custodiunt coram hominibus, simulatae sanctitatis sint. In illis iniqua faciunt, et per ista se hominibus quia sunt iniqui tegunt. Hinc est quod Pharisaeis dicitur: Liquantes culicem, camelum autem glutientes . Ac si aperte diceretur: Minima mala discernitis, majora devoratis. Hinc est quod rursum ore Veritatis increpantur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ per oculũ exprimit᷑. nisi opus suũ p̃ue¬
niens cordis intencio: que prius quã in actiõe se
exerceat. hoc iam quod appetit contẽplat᷑: Et
quid appellaciõe corporis designat᷑: nisi unaqueq
actio que intencionẽ suã quasi oculũ intuentem se¬
quitur : Lucerna itaq corporis ẽ oculus: qr per
bone intencioĩs radiũ. merita illustrant᷑ actionis.
Et si oculus tuus simplex fuerit. dotũ corpꝰ tuũ
lucidũ erit: qr si recte intendimꝰ per simplicitatẽ
cogitaciois bonũ opus efficit᷑. etiam si minus esse
uideatur: et cũ intenciõe bona quid agitur. eius
intencioĩs actio apud dm̃ minime fuscat᷑. Et si
oculus tuus nequã fuerit. totũ corpus tuũ tene¬
brosum erit: qr cũ ꝑuersa intencione quid uel
rectũ agit᷑. et si splendere corã hoĩb cernitur
apud eramen tam̃ eterni iudicis obscurat᷑. Ubi
sunt: ipse tenebre quante erunt: Quia si hoc

Expanded text:
Quid enim per oculum exprimitur, nisi opus suum praeveQuid enim per oculum exprimitur, nisi opus suum praeveniens cordis intentio, quae, priusquam in actione se exerceat, hoc jam quod appetit contemplatur? Et quid appellatione corporis designatur nisi unaquaeque actio, quae intentionem suam quasi oculum intuentem sequitur? Lucerna itaque corporis est oculus, quia per bonae intentionis radium merita illustrantur actionis. Et si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit; quia si recte intendimus per simplicitatem cogitationis, bonum opus efficitur, etiam si minus bonum esse videatur: et cum intentione bona quid agitur, ejus intentionis actio apud Deum minime fuscatur. Et si oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrectum agitur, et si splendere coram hominibus cernitur, apud examen tamen interni judicis obscuratur. Si sunt, ipsae tenebrae quantae erunt ? Quia si hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sub modio: sed suꝑ candelabrũ. Omnes
electi dei grãm predicationis habent ꝓ magno:
corporũ aũ utilitatẽ habẽt ꝓ minimo. Hĩc dñs
ait in eugłio. Nemo accendit lucernã ⁊ ponit
cam sub modio: sed suꝑ candelabrũ. In modio
nãq ꝯmodũ tẽporale: in lucerna uero lux p̃¬
dicationis accipit᷑. Lucernã ergo ponere sub
modio ẽ: ꝑꝑter tẽporale ꝯmodũ grãm p̃dica¬
tionis abscondere: qd̾ nemo utiq elector̃ facit.
Et bene illic subditur: s suꝑ candelabrũ. In
candelabro enim status corporis designat᷑. Cui
lucerna suꝑponit᷑: dum eidem corpori cura p̃¬
tui: est oculus tuus. Curandũ sollicite est. cũ
a nobis quidlibet agitur. ne fiat prauũ qd̾ ĩ opere
sequitur: si non ex recta cogitacionis intencione ge
neratur. unde bene in eugłio dñs dicit. Lucerna
corporis tui: est oculus tuus. Si oculus tuus fuerit¬
tuus nequã fuerit: totũ corpus tuũ tenebrosũ erit.

Expanded text:
modio, sed super candelabrum . Omnes electi Dei gratiam praedicationis habent pro magno, corporum autem utilitatem pro minimo. Hinc Dominus ait in Evangelio: Nemo accendit lucernam, et ponit eam sub modio, sed super candelabrum. In modio namque commodum temporale, in lucerna vero lux praedicationis accipitur. Lucernam ergo ponere sub modio est propter temporale commodum gratiam praedicationis abscondere, quod nemo utique electorum facit. Et bene illic subditur: Sed super candelabrum. In candelabro enim status corporis designatur, cui lucerna superponitur dum eidem corpori cura prt, etc. . Curandum sollicite est, cum a nobis quidlibet agitur, ne fiat pravum quod in opere sequitur, si non neratur. Unde bene in Evangelio Veritas dicit: Lucerna corporis est oculus. Si oculus tuus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit.
Abbreviated transcription (Latin):
hostis antiqui captiuorũ animas cotidie rapiens.
insultanciũ alapas accepit: qd̾ aqua nos salutis
diluens. a ꝑfidorũ sputis faciem ñ abscondit: qd̾¬
aduocatione sua nos ab eternis suppliciis liberans.
tacitus flagella tolerauit: qd̾ inter angłorum
choros. nobis ꝑennes honores tribuẽs colaphos
pͥtulit: qd̾ aperõrũ nos punctionib saluãs. spinis
caput supponere non recusauit: quod eterna dulcedine
nos mebrians. in siti sua fellis amaritudinẽ accepit:
quod qui pro nobis patrẽ quãuis diuinitate esset equa¬
lis ad orauit: sub irrisione adoratus tacuit: qd̾ uitam
mortuis preparãs. usq ad mortẽ ipse uita ꝑuenit.
Cur itaq asperũ creditur. ut homo toleret adeo
flagella pro malis: si tanta deus ab hominib ꝑtulit
mala pro bonis : Aut quis sane intelligentie de ꝑcus-¬
sione sua ingratus existat: si hinc ipse sine flagello
non exiit. qui hic sine peccato uixit: uii. De distan¬

Expanded text:
hostis antiqui captivorum animas quotidie rapiens, hostis antiqui captivorum animas quotidie rapiens, insultantium alapas accepit; quod aqua nos salutis diluens, a perfidorum sputis faciem non abscondit; quod vocatione sua nos ab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toleravit; quod inter angelorum choros nobis perennes honores tribuens, colaphos pertulit; quod a peccatorum nos punctionibus salvans, spinis caput supponere non recusavit; quod aeterna dulcedine nos inebrians, in siti sua fellis amaritudinem accepit; quod qui pro nobis Patrem, quamvis divinitate esset aequalis, adoravit, sub irrisione adoratus tacuit; quod vitam mortuis praeparans, usque ad mortem ipse vita pervenit. Cur itaque asperum creditur ut homo toleret a Deo flagella pro malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis? Aut quis sanae intelligentiae de percussione sua ingratus existat, si hinc ipse sine flagello non exiit qui sine peccato vixit? CAP. VI
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ filiũ quẽ recipit. Hinc psalmista ait. Multe
lore exclamãs ait. Si iustus fuero. ñ leuabo caput:
saturatus afflictione. ⁊ miseria. Considerare etiam
debemus: pro ꝑcipiendis hereditatib terrenis.
quã dura carnales filios discipline flagella casti¬
gent. Que ergo nobis diuine correctionis pena
grauis est. per quã ⁊ nũquã amittenda hereditas
ꝑcipitur: et semꝑ mansura supplicia uitantur :
hinc et enim paulus ait. Patres quidem carnis
nr̃e habuimꝰ eruditores. et reuerebamur eos:
nũ multomagis obtẽperabimꝰ patri sp̃uum. ⁊ ui¬
uemus: Et illi quidem intẽpore paucor̃ dierũ.
scd̾m uoluntatẽ suã erudiebant nos: hic autẽ ad
dñs flagellat. sollicite pacĩe uͥtutẽ studeãt seruare:
incessanter enim quanta redẽptor nr. ab his qͦs crea¬
uerat ꝑtulit mala. debent considerare: quod tot
abiecta conuiciorũ probra sustinuit : qd̾ de manu

Expanded text:
omnem filium quem recipit . Hinc Psalmista ait: Multaeomnem filium quem recipit . Hinc Psalmista ait: Multaelore exclamans, ait: Si justus fuero, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria . Considerare etiam debemus pro percipiendis haereditatibus terrenis, quam dura carnales filios disciplinae flagella castigent. Quae ergo nobis divinae correptionis poena gravis est, per quam et nunquam amittenda haereditas percipitur, et semper mansura supplicia vitantur? Hinc etenim Paulus ait: Patres quidem carnis nostrae habuimus eruditores, et reverebamur eos; nonne multo magis obtemperabimus Patri spirituum, et vivemus? Et illi quidem in tempore paucorum dierum secundum voluntatem suam erudiebant nos, hic autem ad Dominus flagellat, sollicite patientiae virtutem studeant servare; incessanter enim quanta Redemptor noster ab his quos creaverat pertulit mala debent considerare: quod tot abjecta conviciorum probra sustinuit, quod de manu
Abbreviated transcription (Latin):
tis est. uisio collaborantis: sicut cũ ĩ it̃nere comes
iungitur. uia quidem non abstrahitur: sed tamen de
societate comitis. labor itineris leuigatur. Dum itaq
paulus consolantes se in labore quereret: adiunxit
dicẽs. Tantomagis quanto uideritis appropinquantẽ
dicm. Ac si diceret. Eo labor crescat: quo iam ipsa p̃¬
habuimꝰ eruditores. et reuerebamur eos:
num multomagis obtẽperabimꝰ patri spirititũ ⁊ uiie¬
mus: Om̃s quos dñs in hoc flagellat tẽpore. eo se
debent dei filios sentire: quo illos castigant flagella
discipline. Nisi enim correctis hereditatẽ daire dispo¬
neret : eos erudire per molestias ñ curaret. Hĩc nãq
dñs ad ioħem per angłm dicit. Ego quos amo. ar-¬
guo: ⁊ castigo. Hinc rursum scriptũ ẽ. Fili mi. noli
negligere disciplinã dñi. neq fatigeris cũ ab eo argu¬
eris: quẽ enim diligit dñs corripit: flagellat autẽ

Expanded text:
ris est visio collaborantis: sicut cum in itinere comes ris est visio collaborantis: sicut cum in itinere comes jungitur, via quidem non abstrahitur, sed tamen de societaPaulus consolantes se in labore quaereret, adjunxit, dicens: Tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem. Ac si diceret: Eo labor crescat, quo jam praehabuimus eruditores et reverebamur eos; nonne multo magis obtemperabimus Patri spirituum, et vivemus ? Omnes quos Dominus in hoc flagellat tempore, eo se debent Dei filios sentire, quo illos castigant flagellat disciplinae. Nisi enim correctis haereditatem dare disponeret, eos erudire per molestias non curaret. Hinc namque Dominus ad Joannem per angelum dicit: Ego quos amo, arguo et castigo Hinc rursum scriptum est: Fili mi, noli negligere disciplinam Domini, neque fatigeris, cum ab eo argueris: quem enim diligit Dominus corripit: flagellat autem
Abbreviated transcription (Latin):
ut nobis mors debita non noceret. Antiquus autem
hostis per excessum p̃sũptionis sue eum etiã ꝑdidit
quẽ inique ꝑsuasionis lege possedit: et dũ audac̃
eum in quo nil sibi cõpecebat appetiit. iure illum
quem quasi iuste tenebat amisit. Prudencia itaq
non uirtute deuictus ẽ: qui dũ ad tẽptandũ dm̃
soluitur. ab hoĩe possidendo religatur: ut inde eũ
qui sub ipso erat ꝑderet: unde cũ illo qͥ suꝑ ipsũ
cationẽ suam appetunt. quanto fiunt ad
finem uiciniores. tanto se exhibent in oꝑe ardenci¬
ores: laborando ñ deficiũt. s magis ad usũ labo¬
ris crescũt: qr quo iam p̃mia ꝓpinquiora conside¬
rant. eo in opere delectabilius erfudant. Unde bene
Non deserentes collectionẽ nrãm. sic̃ ẽ ꝯsuetudi¬
nis quibusdã. sed consolantes: et tantomagis. qͣnto
uideritis appropinquantẽ diem. Laborantẽ quippe
ꝯsolari ẽ. parit̃ in labore ꝑsistere. qr subleuatio labo¬

Expanded text:
ut nobis mors debita non noceret. Antiquus autem ut nobis mors debita non noceret. Antiquus autem hostis per excessum praesumptionis suae eum etiam perdidit quem iniquae persuasionis lege possedit; et dum audacter eum in quo nil sibi competebat appetiit, jure illum quem quasi juste tenebat amisit. Prudentia itaque non virtute devictus est, qui dum ad tentandum Deum solvitur, ab homine possidendo religatur; ut inde eum qui sub ipso erat perderet unde cum illo qui super ipsum cationem suam appetunt, quanto fiunt ad finem viciniores, tanto se exhibent in opere ardentiores: laborando non deficiunt, sed magis ad usum labores crescunt, quia quo jam praemia propinquiora considerant, eo in opere delectabilius exsudant. Unde bNon deserentes collectionem nostram, sicut est consuetudinis quibusdam, sed consolantes, et tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem . Laborantem quippe consolari, est pariter in labore persistere, quia sublevatio labo
Abbreviated transcription (Latin):
tionib impetiit: et per diuersos aditus. ad eiꝰ interio¬
ra molitus irrũꝑe est uictus: atq ipsa in expugna.¬
bilis mentis eius integritate ꝓstratus. S qr ad interi¬
ora ñ ualuit. ad eius se exteriora conuertit: ut quia
mentis uirtute uictus est. eũ quẽ deciꝑe tẽptacione
non ualuit. carnis saltẽ uideretur morte superare:
atq ut aute nos dictũ ẽ ꝑmissus ẽ in illud. qd̾ ex
nobis mortalib mediator acceꝑat. S ubi potuit
aliquid facere. ibi deuictus est ex om̃i parte: ⁊ uñ
accepit exterius potestatẽ dñice carnis occidende.
inde interius potestas eius qua nos tenebat occisa est.
Ipse nãq uictus est interius: dũ quasi uicit exteriꝰ.
Et qui nos iurt debitores mortis tenuit. iure ĩ nob̾
ius mortis amisit: qr per satellites suos. eius carnẽ
ꝑimendã appetiit: in quo nil ex culpe debito ĩuenit.
Dñs ergo noster pro nobis mortẽ soluit indebitam:

Expanded text:
tionibus impetiit, et per diversos aditus ad ejus interiotionibus impetiit, et per diversos aditus ad ejus interiora molitus irrepere, est victus, atque ipsa inexpugnabilis mentis ejus integritate prostratus. Sed quia ad interiora non valuit, ad ejus se exteriora convertit, ut quia mentis virtute victus est, eum quem decipere tentatione non valuit, carnis saltem videretur morte superare: atque ut ante dictum est, permissus est in illud quod ex nobis mortalibus Mediator acceperat. Sed ubi potuit aliquid facere, ibi devictus est ex omni parte; et unde accepit exterius potestatem Dominicae carnis occidendae, inde interius potestas ejus qua nos tenebat occisa est. Ipse namque victus interius dum quasi vicit exterius. Et qui nos jure debitores mortis tenuit, jure in nobis jus mortis amisit, quia per satellites suos ejus carnem perimendam appetiit, in quo nil ex culpae debito invenit. Dominus ergo noster pro nobis mortem solvit indebitam,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerũt. requirendus erat homo qui pro hominibus
offeri debuisset: ut pro racionali peccante. racionał
hostia mactaret᷑. S quid ẽ qd̾ homo sine peccatoin¬
ueniri non poterat: et oblata pro nobis hostia. qñ
nos a peccato mundare potuisset. si ipsa hostia pecc̃ĩ
contagio ñ careret: Inquinata quippe: inquinatos
mundare ñ posset. Ergo ut racionalis esset hostia:
homo fuerat offerendus. Ut uero a peccatis munda¬
ret hominẽ: homo. ⁊ sine peccato. S quis eẽt homo
sine peccato: si ex peceati cõmixtione descenderet:
sroinde uenit ꝓpter nos in uterũ uirginis filius der
ibi pronobis factus ẽ homo. Sũpta est ab illo natura.
non culpa. fecit pro nobis sacrificiũ corpus suum: exhi¬
buit pro peccatorib uictimã sine peccato: que ⁊ huma¬
nitate mori. ⁊ iusticia mundare potuisset. Hunc ergo
cum post baptisina uidit antiquus hostis. mox tẽpta¬

Expanded text:
fuerunt, requirendus erat homo qui pro hominibus fuerunt, requirendus erat homo qui pro hominibus offerri debuisset, ut pro rationali peccante rationalis hostia mactaretur. Sed quid quod homo sine peccato inveniri non poterat, et oblata pro nobis hostia, quando nos a peccato mundare potuisset, si ipsa hostia peccati contagio non careret? Inquinata quippe inquinatos mundare homo fuerat offerendus: ut vero a peccatis mundaret hominem, homo et sine peccato. Sed quis esset homo sine peccato, si ex peccati commixtione descenderet? Proinde venit propter nos in utero Virginis Filius Dei, ibi pro nobis factus est homo. Sumpta est ab illo natura non culpa, fecit pro nobis sacrificium corpus suum, exhibuit pro peccatoribus victimam sine peccato, quae et humanitate mori, et justitia mundare pocum post baptismavidit antiquus hostis, mox tenta
Abbreviated transcription (Latin):
uamuis simplici nature diuinitatis. non sit
aliud esse. et aliud sapere. nec aliud sapere. ⁊
aliud fortẽ esse: quippe ipsa fortitudo que sapiencia.
et ipsa sapiencia que diuinitatis essencia ẽ: dñs autẽ
ne suꝑauit. Ipse nãq diabolus. in illa nos parentis
primi radice supplantans. sub captiuitate sua hoĩem
quasi iuste tenuit: qui libero conditus arbitrio. ei
iniusta suadenti consensit. Ad uitã nãq conditus.
in libertate proprie uoluntatis: sponte sua factus ẽ
debitor mortis. Delenda ergo trat talis culpa: s nͥ
per sacrificiũ deleri non poterat. Querendũ erat sacri¬
ficium: sed quale sacrificiũ poterat pro abluendis
enim iustũ fuit. ut pro racionali hoĩe. brutor̃ anima¬
lium uictime cederent᷑: unde ait apłs. Necesse ẽ gͦ
exemplaria celestiũ his mũdari: ipsa aũ celestia me¬
liorib hostiis quã istis. Ergo sibruta animalia ꝓpt̃
racionale animal. idest pro hoĩe. uictime digne nõ

Expanded text:
uamvis simplici naturae divinitatis non sit aliud esse, et aliud sapere, nec aliud sapere, et aliud fortem esse, quippe quia ipsa fortitudo quae sapientia, et ipsa sapientia quae divinitatis essentia est, vigilanter ne superavit. Ipse namque diabolus nulla nos parentis primi radice supplantans, sub captivitate sua hominem quasi juste tenuit, qui libero conditus arbitrio ei injusta suadenti consensit. Ad vitam namque conditus in libertate propriae voluntatis, sponte sua factus est debitor mortis. Delenda ergo erat talis culpa, sed nisi per sacrificium deleri non poterat. Quaerendum erat sacrificium, sed quale sacrificium poterat pro absolvendis enim justum fuit ut pro rationali homine brutorum animalium victimae caederentur. Unde ait Apostolus: Necesse est ergo exemplaria coelestium his mundari; ipsa autem coelestia melioribus hostiis quam istis. Ergo si bruta animalia propter rationale animal, id est, pro homine, dignae victimae non
Abbreviated transcription (Latin):
rona retributionis de et̃nitate recipitur: qd̾ non
hic prius pia tribulacione et labore conquiritur.
hinc paulus ait. Si ꝯmoruur. et conuiuemus:
si sustinemꝰ. ⁊ conregnabimꝰ. Hinc scõrum głam
angelus ioħi indicans ait. Hi sunt qui uenerũt
de tribulacione magna. Hinc discipulos suos.¬
beatus paulus apostolus admonet dicens. Per mul¬
tas tribulaciones oportet nos intrare in regnũ
dei. Hinc iterum ait. Non coronabitur: nisi qui

Expanded text:
rona retributionis de aeternitate colligitur, quod non rona retributionis de aeternitate colligitur, quod non hic prius pia tribulatione et labore seminatur. Hinc Paulus ait: Si commorimur, et convivemus; si sustinemus, et conregnabimus . Hinc sanctorum gloriam angelus Joanni indicans, ait: Sunt qui venerunt de tribulatione magna . Hinc discipulos Paulus admonet, dicens: Per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei . Hinc iterum ait: Non coronabitur, nisi qui
Abbreviated transcription (Latin):
mercedem retributionis querũt: et cause sue meri¬
tum scientes. presentiã iudicis expetũt: eũq ut ue¬
niat in flãma ignis. ddãs uindictã impiis. ⁊ ꝯtẽplacio¬
nis sue speciem. in retributione deferẽs piis. ardore
sũmo concupiscunt. L. abores ergo suos intuens pre¬
dicator egregius ait. Ego enim iam delibor: ⁊ tẽpus
mee resolutionis iustat. Bonũ certamen certaui. cur
reposita est mͥ corona iusticie. quã reddet mͥ dñs
in illa die iustus iudex. Quia enĩ contra mala tͣnse¬
uncia sine defectu certauerat: de marisuris nini¬
rum gaudiis. sine dubietate p̃sumebat. ubi ⁊ apte
subiungit. Non solũ aũ mͥ: sed et his qui diligũt
aduentũ eius. acsi dicat. S et om̃ibus qui sibi de
bona oꝑacione sunt conscii. Aduentũ enim iudicis
non diligãt: nisi qui in causa sua habere se iusticie
meritũ sciunt. Hequaquã quippe gaudiũ uel co¬

Expanded text:
mercedem retributionis quaerunt, et causae suae merimercedem retributionis quaerunt, et causae suae meritum scientes, praesentiam Judicis expetunt: eumque ut veniat in flamma ignis, dans vindictam impiis, et contemplationis suae speciem in retributione deferens piis, ardore summo concupiscunt. Labores ergo suos intuens praedicator egregius dicit: Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat. Bonum certamereposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus Judex. Quia enim contra mala transeuntia sine defectu certaverat, de mansuris nimirum gaudiis sine dubietate praesumebat; ubi et aperte subjungit: Non solum autem mihi, sed et his qui diligunt adventum ejus. Ac si dicat: Sed et in omnibus qui sibi de bona operatione sunt conscii. Adventum enim Judicis non diligunt nisi qui in causa sua habere se justitiae meritum sciunt. Nequaquam quippe gaudium, vel co
Abbreviated transcription (Latin):
esse timotheũ: Illũ itaq per emulacioĩs studiũ.
inflãmat: hunc per lenitatẽ paciencie temperat.
Illi qd̾ deest iũgit: huic qd̾ suꝑ est subtrahit. Illum
stimulo ĩpellere nitit᷑: hũc freno moderat᷑. Leni qͥppe
per auctoritatẽ imꝑii. iniũgenda erat seueritas uer
fuerat: ne sĩ plus iusto ferueiteret. non ad salutem
uulnera subiectorũ reduceret: sed sana uulneraret. Nã
sepe uerba que hunc ad salutẽ reuocãt: aliũ uulnerãt:
ancti uiri quia fideliter dñi preceptis inser¬
uiunt. aduentũ illius spe certa p̃stolant᷑:
extremum uenire iudiciũ. ostendi celestẽ patriam
persolui p̃mia iustis appetũt. Sciendũ enim ẽ. qd̾
bonotũ mens. quo duriora pro ueritate tolerat. eo
ctnitatis p̃mia cercius sperat: et tanto spes in deum
solidior surgit. quanto pro illo quisq grauiora ꝑ¬
tulerit. Labores quippe suos sancti considerantes.

Expanded text:
esse Timotheum? Illum itaque per aemulationis studium esse Timotheum? Illum itaque per aemulationis studium inflammat, hunc per lenitatem patientiae temperat. Illi quod deest jungit, huic quod superest subtrahit; illum stimulo implere nititur, hunc freno moderatur. Leni quippe per auctoritatem imperii injungenda erat severitas verbfuerat, ne si plus justo fervesceret, non ad sanandum vulnera subjectorum reduceret, sed sana vulneraret. Nam saepe verba quae hunc ad sanandum revocant, alium vulnerant. ancti viri quia fideliter Domini praeceptis inserviunt, adventum illius spe certa praestolantur: extremum venire judicium, ostendi coelestem patriam, persolvi praemia justis appetunt. Sciendum enim est quod beatorum mens, quo duriora pro veritate tolerat, eo aeternitatis praemia certius sperat, et tanto spes in Deum solidior surgit, quanto pro illo quisque graviora pertulerit. Labores quippe suos sancti considerantes,
Abbreviated transcription (Latin):
ansucti p̃lati debent studere. ut etiã emulacio¬
nem iusticie habeant: iracundi uͦ ut emulaci¬
oni quam se habere estimãt. mansuetudinẽ subiũgãt.
est: qr uidelicet om̃s quos implet. ⁊ colũbe simplici¬
tate mansuetos. ⁊ igne Teli ardentes ex hibet. Nequa-
mansuetudinis. feruorẽ emulacionis deserit: aut
rursum in emulacionis ardore. uirtutẽ mansuetudi¬
nis amittit. Qd̃ fortasse melius oftendimꝰ. si in me¬
dium pauli magisteriũ ꝓferamꝰ: qui duob discipłis
et non diuersa caritate preditis. diuersa tam̃ adiuto¬
ria p̃dicationis impendit. Timotheũ enĩ admonens
ait. Argue. obsecra. increpa: in om̃i paciencia ⁊ doc¬
trina. Titum quoq admonet dicens. Hec loquere.
n exhortare : ⁊ argue cum om̃i imꝑio. Quid est
quod doctrinã suã arte tanta dispensat. ut exhi¬
benda hac alteri imperiũ. et alteri pacienciã ꝓponat:
nisi qd̾ mansuetioris spc̃ titũ. et feruentioris uidit

Expanded text:
ansueti praelati debent studere ut etiam aemulationem justitiae habeant, iracundi vero ut aemulationi quam se habere aestimant mansuetudinem subjungant. us, quia videlicet omnes quos implet, et columbae simplicitate mansuetos, et igne zeli ardentes exhibet. Nequaqulitate mansuetudinis fervorem aemulationis deserit, aut rursum in aemulationis ardore virtutem mansuetudinis amittit. Quod fortasse melius ostendimus, si in medium Pauli magisterium proferamus, qui duobus discipulis et non diversa charitate praeditis, diversa tamen adjutoria praedicationis impendit. Timotheum namque admonens, ait: Argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Titum quoque admonet dicens: Haec loquere, et exhortare, et argue cum omni imperio . Quid est quod doctrinam suam tanta arte dispensat, ut in exhibenda hac, alteri imperium, atque alteri patientiam proponat, nisi q
Abbreviated transcription (Latin):
hominis similitudinẽ non haberent. Quic¬
qͥd in eis de inscerib pietatis. qͥcquid de
mansuetudine sp̃e. quicqͥd de delo rectitu¬
dinis. qͥcqͥd de custodia humilitatis. quic¬
qͥd de feruore caritatis:. hoc ab ipso fonte
miscđiȩ. ab ipsa radice mansuetudinis. ab
ipsa uirtute iusticiȩ. idẽ a mediatore dei
et hominũ dño dõ traxerunt. Huius se ho¬
minis similitudinẽ habere p̃dicator egre¬
gius ostendit dicens. Imitatores mei esto¬

Expanded text:
hominis similitudinem non haberent. Quidhominis similitudinem non haberent. Quidquid in eis de visceribus pietatis, quidquid de mansuetudine spiritus, quidquid de zelo rectitudinis, quidquid de custodia humilitatis, quidquid de fervore charmisericordiae, ab ipsa radice mansuetipsa virtute justitiae, ab ipso mediatore Dei et hominum, Deo et Domino traxerunt. Hujus se hominis similitudinem habere egregius praedicator ostendit, dicens: « Imitatores mei esto
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib subtilius contemplatur. S si aqui¬
la cũ aliis tribus adiuncta. qͣtuor. anima¬
lia eẽ memorantur: mirum qͦmͦ desuper
ipsor quatuor eẽ describatur: nͥ quia ioħs
ꝑ hoc qd̃ in principio uerbũ uidit. etiam
suꝑ semetipsum transiit. Nã nisi et se tran¬
sisset. uerbum in principio ñ uidisset. Qui
gͦ & seipsũ transgressus ẽ : ñ iam solũmͦ suꝑ
t̾ria. s adiuncto᷑ et se suꝑ quatuor fuit. Pre¬
terea de. eis dẽ scĩs animalib querendũ ẽ.
cũ singłis distincta imaginib describantur.
ut aliud homimi. aliud leomi. aliud uitulo.
aliud aquilȩ simile dicatur. qͥd sit qđ pau¬
lo superius de om̃ib simul dicatur similitu¬
do hominis in eis.S: qͥs hic homo describi¬
t᷑. nisi ille de quo scriptum ẽ. qui cũ in for¬
ma dei eẽt non rapinã arbitratus ẽ ẽẽ se
mã serui accipiens. in similitudinẽ homi¬
nũ factus: et habitu inuentus ut homo:

Expanded text:
omnibus subtilius contemplatur. Sed si aquiomnibus subtilius contemplatur. Sed si aquila cum tribus aliis adjuncta, quatuor animalia esse memorantur, mirum quomodo desuper ipsorum quatuor esse describitur, nisi quia Joannes per hoc quod in principio Verbum visuper semetipsum transiit. Nam nisi et se transisset, Verbum in principio non vidisset. Qui ergo et semetipsum transgressus est, non jam solummodo super tria, sed adjuncto et se, super quatuor fuit. Praeterea de eisdem sanctis animalibus quaerendum est, cum singulis distincta imaginibus describantur, ut aliud homini, aliud leoni, aliud vitulo, aliud aquilae simile dicatur, quid sit quod paulo superius de omnibus simul dicatur: Similitudo hominis in eis? Sed quis hic homo describitur, nisi ille, de quo scriptum est: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se mam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo .
Abbreviated transcription (Latin):
electoꝵ primi sc̃i apłi contristati: qͥ iterũ
de eiꝰ resurrectione sunt gauisi. Quia gͦ¬
et eiꝰ natiuitas. et resurrectio leticiã disci¬
płis prebuit. quos eiꝰ passio contristauit.
homo et leo a dextris. uttulus uõ a sims¬
tris fuisse describitur. Ipsi nãq sc̃i euuan¬
gelistȩ de eius humanitate gauisi sunt:
de eiꝰ resurrectione confirmati: qͥ de eius
passione fuerant contristati. Homo gͦ et
leo eis a dextris. ẽ: quia redemptoris nr̃i
eos incarnatio iniuificauit: resurrectio con¬
firmauit. S uitulus a sinistris: quia mors
illius eos ad momentũ temporis in infide¬
litate prostrauit. Iure autẽ locus aquilȩ.
ñ iuxta. s: desuꝑͣ eẽ describitur: quia siue
ꝑ hoc qd̾ eius ascensionẽ signat. seu quia
uerbum patris dm̃ apud patrẽ eẽ denun
tiat. suꝑ euuangelistas ceteros uirtute
contemplationis ercreuit: cũ quib et si
simul de eiꝰ deitate loquitur: hanc tam̃

Expanded text:
electorum primi sancti apostoli contristati, qui iterum electorum primi sancti apostoli contristati, qui iterum de ejus resurrectione sunt gavisi. Quia ergo et nativitas ejus, et resurrectio laetitiam discipulis praebuit quos ejus passio contristavit, homo et leo a dextris, vitulus vero a sinistris fuisse describitur. Ipsi namque sancti evangelistae de ejus humanitate gavisi sunt, de ejus resurrectione confirmati, qui de ejus passione fuerant contristati. Homo ergo et leo eis a dextris est, quia Redemptoris nostri eos incarnatio vivificavit, resurrectio confirmavit. Sed vitulus a sinistris, quia mors illius eos ad momentum temporis in infidelitatem prostravit. Jure autem locus aquilae non juxta, sed desuper esse describitur, quia sive per hoc, quod ejus ascensionem signat, seu quia Verbtiat, super evangelistas caeteros virtute contemplationis excrevit; cum quibus etsi simul de ejus Deitate loquitur, hanc tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt. ꝑtinere etiã ad ꝑfectoꝵ singulos
demonstremus.S: magna nobis de eisdem
euuangelistis et sc̃is predicatorib. que¬
stio oritur: cur homo et leo a dextris
ipsoꝵ quatuor: uitulus uͦ a sinistris ipsoꝵ
quatuor. ẽẽ perhibetur. Neq emi sine ammi¬
ratione ẽ cur duo illa a dextris. et unum
hoc eẽ a sinistris dr. Et rursũ querendũ ẽ¬
cur aqͥla non a tlextris uel sinistris. sed
desuꝑ ipsor quatuor ẽẽ memoret᷑. Quas
itaq uobis questiones obicimꝰ: quas opor¬
tet ut aperiente dño dissoluamus. Homo
gͥ et leo a dextris: intulus uͦ a sinistris ẽẽ
ꝑhibetur. Adextris et enĩ leta: a sinistris
uͦ tristia habemus. Unde & sinistrũ nobis
ẽẽ dicimus. hoc qd̾ aduersũ eẽ deputamꝰ.
Et sicut p̾fati sumus ꝑ hominẽ incarnatio.
ꝑ uitulũ passio. ꝑ leonẽ u̾o auctoris nr̃i re
surrectio designatur. De incarnatione au̾
unigeniti filii di ꝗͣ redempti sumus. om̃s
electi letati sunt. de morte uõ illius ipsi

Expanded text:
tinere quoque etiam ad perfectorum singulos demonstremus. 3. Sed magna nobis de eisdem evangelistis et sanctis praedicatoribus quaestio oritur, cur homo et leo a dextris ipsorum quatuor, vitulus vero a sinistris ipsorum quatuor esse perhibetur. Neque enim sine admiratione est cur duo illa a dextris et unum hoc esse a sinistris dicitur. Et rursum quaerendum cur aquila non a dextris, vel sinistris, sed desuper ipsorum quatuor esse memoratur. Duas itaque nobis quaestiones objecimus, quas oportet ut aperiente Domino dissolvamus. Homo igitur et leo a dextris, vitulus vero a sinistris esse perhibetur. A dextris etenim laeta, a sinistris vero tristia habemus. Unde et sinistrum nobis esse dicimus hoc quod adversum esse deputamus. Et, sicut praefati sumus, per hominem incarnatio, per vitulum passio, per leonem surrectio designatur. De incarnatione autem unigeniti Filii, qua redempti sumus, omnes electi laetati sunt: de morte vero illius, ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis habet. leo ẽ. Inde scriptũ est. Iustus
autẽ quasi leo confidens. absq terrore e¬
rit. Quia uͦ sublimiter contemplatur ea
quȩ cęlestia et et̾na sũt aquila ẽ. G qm̃¬
iustus quisq ꝑ rationẽ homo. ꝑ sacrificiũ
mortificationis suȩ uitulus. ꝑ fortitu din̾e
securitatis leo. ꝑ contemplationẽ u̾o effi¬
cit᷑ aquila: recte ꝑ ħ sc̃ã animalia signa¬

Expanded text:
tatis habet, leo est. Unde scriptum est: Justus tatis habet, leo est. Unde scriptum est: Justus autem quasi leo confidens, absque terrore erit . Quia vero sublimiter contemplatur ea quae coelestia atque aeterna sunt, aquila est. justus per rationem homo, per sacrificium mortificationis suae vitulus, per fortitudinem securitatis leo, per contemplationem vero efficitur aquila, recte per haec sancta animalia signa
Abbreviated transcription (Latin):
ut aquila. Totũ gͦ simul nobis ẽ. qui &
nascendo homo. ⁊ moriendo uitulus. ⁊ re¬
surgendo leo. & ad cęlos ascendendo. aqͥla
facłus ẽ. S quia ꝑ hec animalia euuange¬
listas qͣtuor. et sub eoꝵ speciȩ simul ꝑfec¬
tos om̃s iam suꝑius significari diximus:
restat ut qͦmͦ unusqͥsq elector istis anima¬
lium uisionibus exprimatur. ostendatur.
Om̃is enim et electus. et in uia dm̃i ꝑfectus.
et homo. & uitulus. et leo simul ⁊ aquila
ẽ. Homo enĩ rationale ẽ animal: uitulus
uͦ. in sacrificio mactari solet. Leo uͦ fortis ẽ
bestia: sicut scriptũ est. Leo fortissimus
bestiarũ. ad nullius pauebit occursũ. Aqͥ¬
la ad sublimia uolat: et irreuerberatis ocu¬
lis solis radirs intendit. Om̃is itaq qͥ in ra¬
tione ꝑfectus ẽ. homo ẽ. Et qm̃ semetipsũ
ab huius scłi uoluntate mortificat uitulꝰ.
Ꝙ uͦ ipsa sua spontanea mortificatione
contra aduersa om̃ia fortitudinẽ securi¬

Expanded text:
ut aquila. Totum ergo simul nobis est, quia et ut aquila. Totum ergo simul nobis est, quia et nascendo homo, et moriendo vitulus, et resurgendo leo, et ad coelos ascendendo aquila factus est. Sed quia per haec animalia Evangelistas quatuor, et sub eorum specie simul perfectos omnes jam superius significari diximus; restat ut quomodo unusquisque electorum istis animalium visionibus exprimatur, ostendamus. Omnis etenim electus et in via Domini perfectus, et homo, et vitulus, et leo simul, et aquila est. Homo enim rationale est animal: Vitulus autem in sacrificio mactari solet. Leo vero fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum . Aquila ad sublimia volat, et irreverberatis oculis solis radios intendit. Omnis itaque, qui in ratione perfectus est, homo est. Et quoniam semetipsum ab hujus saecul ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securi
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ a diuinitate uerbi cepit: digne ꝑ ãqui¬
lam significat᷑ ioħs. Qͥ dicens in pͥncipio
erat uerbum. & uerbũ erat apud dm̃. et
d̃s̃ erat uerbũ: dũ in ipsam diuinitatis
substantiam. intendit. qͣsi more aqͥlȩ in
solẽ ocłos firit. S qr electi om̃s menbra
sunt redemptoris nr̃i: ipse autẽ redẽptor
ñr caput ẽ elector om̃ium: ꝑ ħ qu d m̃bra
eiꝰ figurata sunt. nil obstat. si in his om̃ibus
etiã ipse signetur. Ipse enĩ uigenitus dei
filius ueraciter factus est homo: ipse in sacͥ¬
ficio redemptionis nĩe d ignatus ẽ mori ut
uitulus : ipse ꝑ uirtutem suę fortitudinis sur¬
rexit ut leo. Ceo etiã apertis ocłis dormire
ꝑhibet᷑ : qr in ipsa morte in qͣ ex humani¬
tate redemptor nr dormire potuit ex di¬
uinitate sua immortalis ꝑmanendo igi¬
lauit. Ipse etiã post resurrectionẽ suã as¬
cendens ad cȩlos. in superioribus ẽ leuatus

Expanded text:
vero a divinitate Verbi coepit, digne per aquivero a divinitate Verbi coepit, digne per aquilam significatur Joannes. Qui dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum ; dum insubstantiam intendit, quasi more aquilae in solem oculos fixit. Sed quia electi omnes membra sunt Redemptoris nostri, ipse autem Redemptor noster caput est electorum omnium: per hoc quod membra ejus figurata sunt, nil obstat, si in his omnibus etiam ipse signetur. Ipse enim unigenitus Dei Filius veraciter factus est homo: ipse in sacrificio redemptionis nostrae dignatus est mori, ut vitulus: ipse per virtutem suae fortitudinis surrexit, ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur: quia in ipsa morte, in qua ex humanitate Redemptor noster dormire potuit, ex divinitate sua immortalis permanendo vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam ascendens ad coelos, in superioribus est elevatus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quia itaq & una ẽ fides incarnationis
eiꝰ in om̃ib. & par contemplatio diuini¬
tatis eiꝰ in singłis: recte dicitur qͣtuor fa¬
cies uni: ⁊ quatuor pennȩ uni. Seinde
etiã ħ eadẽ sca animalia subtilius descͥ¬
bunt᷑ : ut ħ euuanglistarũ significare
ꝑsonas. ipsa nobis subtilitas descriptionis
aperiat: nichilq sermo dei ur̃o intellec̃¬
tin dubietatis relinqͣt. Dicit᷑ enim. Simili¬
tudo uultus eoꝵ. Facies hominis. ⁊ facies le
onis a dextris ipsoꝵ qͣtuor: facies aatẽ
bouis a simstris ipsor quatuor: & facies
aquilȩ desuꝑ ipsor qͣtuor. Qd̃ enim qͣ¬
tuor ħ animalia pennata. scõs quatuor. e¬
uuangłistas designent: ipsa unins cuiusq
libri cuuangłici exordia testantur. Nam
quia ab humana generatione cepit. i¬
re ꝑ hominẽ mratheus: quia a clamore
in deserto. recte ꝑ leonẽ marcus: qr a sa¬
crificio exorsus ẽ. bene ꝑ uitulũ lucas: qr

Expanded text:
Quia itaque, et una est fides incarnationis Quia itaque, et una est fides incarnationis ejus in omnibus, et par contemplatio divinitatis ejus in singulis, recte dicitur: Quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. Deinde etiam haec eadem sancta animalia subtilius describuntur, ut per haec Evangelistarum significari personas ipsa nobis subtilitas descriptionis aperiat, nihilque sermo Dei nostro intellectui dubietatis relinquat. Dicitur enim: Similitudo vultus eorum, faccies autem bovis a sinistris ipsorum quatuor, et facies aquilae desuper ipsorum quatuor. Quod enim quatuor haec animalia pennata sanctos quatuor Evangelistas designent, ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per hominem Matthaeus; quia per clamorem in deserto, recte per leonem Marcus; quia a sacrificio exorsus est, bene per vitulum Lucas; quia
Abbreviated transcription (Latin):
cognosco meas: & cognoscunt me inc̾ȩ.
Qui rursus ait. Ego scio quos elegerim.
P contemplationẽ uͦ. quia suꝑ nosin et¬
ipsos tollimur quasi in aerẽ leuam᷑. Qͣ¬
tuor gͦ facies uni sunt: quia si requiras
qͥd matheus. de incarnatione dñi senti¬
at: hoc nimirum sentit. qd marcus.
lucas. ioħs. Si queras qͥd ioħs sentiat:
hoc ꝓculdubio qͥ lucas. marcus. ⁊ ma¬
theus. Si queras qͥd marcus: hoc qd̃
matheus. ioħs. ⁊ lucas. Si qͣras qͥd lu
tit. Qtͣuor gͦ facies uni sunt: quia noti¬
cia fidei qua cognoscuntur a dõ. ipsa
ẽ in uno. quȩ ẽ sunul in quatuor. Qͥe¬
quid enim in uno inueneris: hoc in
om̃ibꝰ simul quatuor recognosces. Et
nis uolant. Puuangelistarum gͦ facies.
nitatẽ : quia in eum quẽ corporeum as¬
piciunt. quasi in facie intendunt. Sed
dum hunc ẽẽ in circũscriptũ & incorpo¬
reũ ex diuinitate annuntiant: ꝑ contem¬
plationis pennã. quasi in aerem leuantur.

Expanded text:
cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . Qui rursus ait: Ego scio quos elegerim . Per contemplationem vero, qua super nosmetipsos tollimur, quasi in aerem levamur. Quatuor ergo facies uni sunt: quia si requiras quid Matthaeus de incarnatione Domini sentiat; hoc nimirum sentit quod Marcus, Lucas et Joannes. Si quaeras quid Joannes sentiat; hoc procul dubio quod Lucas, Marcus et Matthaeus. Si quaeras quid Marcus; hoc quod Matthaeus, Joannes et Lucas. Si quaeras quid Luctit. Quatuor ergo facies uni sunt, quia notitia fidei, qua cognoscuntur a Deo, ipsa est in uno, quae est simul in quatuor. Quidquid enim in uno inveneris, hoc in omnibus simul quatuor recognosces. Et nis. volant. Evangelistarum ergo facies anitatem: quia in eum, quem corporeum aspiciunt, quasi facies intendunt. Sed dum hunc esse incircumscriptum et incorporeum ex divinitate annurtiant, per contemplationis pennam, quasi in aerem levantur.