comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reuertar illuic. Redemptoris mat᷑ iuxta
carnẽ sỹnagoga extitit. ex qua ad nos ꝑ corpꝰ
uisibilis ꝓcessit. Sed hunc intra se tegmine
litterȩ adoptum tenuit. dũ ad spiritalem
eiꝰ intelligentiã. mentis oculos aperire ne¬
glexit. Hunc quia in carne humam corpo¬
ris latentẽ uidere dm̃ noluit. qͣsi in diuini¬
tate nudũ considerare contempsit. Sed
nudus de utero matris exiit. quia a synagoga¬
e carne ꝓdiens. conspicuus ad gentes uenit:
Iđ bene ioseph relicto pallio fugiente signa¬
tum est: dum enĩ mulier adultera male illo
uti uoluisset. relicto pallio fugit foras. quia
dũ sẏnagoga dnm purũ hominẽ credens qͣsi
adultermo complexu constringere uoluit.
ipse tegien litierȩ eiꝰ oculis reliquit. & ad
cognoscendã diuinitatis suȩ potentiã conspi¬
cuum se gentib prȩbuit. Qnde & Paulus di
cit: usq hodie dũ legitur moyses. uelamen ẽ
apud semetipsam palliũ retinuit. & quẽ male
tenebat. nudũ amisit. Quia gͦ a sẏnagoga

Expanded text:
reversurus. --Redemptoris mater juxta carnem Synagoga exstitit, ex qua ad nos per corpus visibilis processit. Sed hunc intra se tegmine litterae adopertum tenuit, dum ad spiritalem ejus intelligentiam mentis oculos aperire neglexit. Hunc quia in carne humani corporis latentem videre Deum noluit, quasi in divinitate nudum considerare contempsit. Sed nudus de utero matris exiit: quia a Synagogae carne prodiens conspicuus ad gentes venit. Quod bene Joseph relicto pallio fugiente signatum est . Dum enim mulier adultera male illo uti vodum Synagoga Dominum purum hominem credens, quasi adulterino complexu constringere voluit, ipse tegmem litterae ejus oculis reliquit, et ad cognoscendam suae divinitatis potentiam conspicuum se gentibus praebuit. Unde et Paulus dicit: Usque hodie dum legitur Moyses, velamen estapud semetipsam pallium retinuit, et quem male tenebat, nudum amisit. Qui ergo a Synagoga
Abbreviated transcription (Latin):
fructus fȩcunde reddimꝰ. dum continua
ꝓsperitate pollemꝰ. aliquantulũ mens
erigitur. ut a semetipsa sibi existere bona
quȩ habet arbitretur. Quȩ nimirũ bona
antiquus hostis maliciose attectare appetit.
sed hec temptari d̾s ñ nisi benigne ꝑmittit:
ut dũ mens temptatione pulsante in bonis
de quib gaudebat concutitur. imbecillitatiᷤᷤ
suȩ debilitate cognita. in spe diuim adiuto¬
rii robustiꝰ solidetur: fitq mira dispensatio¬
ne pietatis. ut unde malignꝰ hostis cortem¬
ptat ut interimat. in de misericors conditor.
hoc erudiat ut uiuat. Unde & bene subiungit᷑.¬

Expanded text:
fructus fecunde reddimus, dum continua prosperitate pollemus, aliquantulum mens erigitur, ut a semetipsa sibi existere bona quae habet, arbitretur. Quae nimirum bona antiquus hostis malitiose attrectare appetit; sed haec tentari Deus nonnisi benigne permittit, ut dum mens tentatione pulsante, in bonis de quibus gaudebat concutitur, imbecillitatis suae debilitate cognita, in spe divini adjutorii robustius solidetur. Fitque mira dispensatione pietatis, ut unde malignus hostis cor tentat, ut interimat, inde misericors conditor hoc erudiat, ut vivat. Unde et bene subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
laudas. quẽ ꝓtegendo roboras: Despecto
enĩ me dignꝰ tuis laudib homo esset. si
suis contra me uirib staret. Unde mox &
maliciose de homine expetit. qđ tamen ꝑte-¬
ctor hominis benigne concedit. Nam subdi

Expanded text:
laudas quem protegendo roboras? Despecto enim me, dignus tuis laudibus homo esset, si suis contra me viribus staret. Unde mox et malitiose de homine expetit, quod tamen protector hominis benigne concedit. Nam subdi
Abbreviated transcription (Latin):
diuina inspiratio contra hostem roborat.
hunc quasi in sathanȩ aurib ds laudat.
Laudare quippe eiꝰ est. & priꝰ bona concedere.
& post concessa custodire: Sed antiquus hostiᷤ
eo contra bonos grauiꝰ seuit. quo uallari eos
diuinȩ ꝓtectionis munere conspicit. Unde

Expanded text:
ivina inspiratio contra hostem roborat, hunc quasi in Satanae auribus Deus laudat. Laudare quippe ejus est, et prius bona concedere, et post concessa custodire. Sed antiquus hostis eo contra bonos gravius saevit, quo vallari eos divinae protectionis munere conspicit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
sternuntur. Quos gladio hostis ꝑcutit.
quia ȩternitatis desperatione tnͣsfigit
Quid est autẽ qđ nuntiꝰ uenit qui diceret
euasi ego solus: Quis est iste nuntius. qui
aliis peuntib solus euadit. nisi ꝓpheticus
sermo: Qui dum fiunt mala omnia quȩ
p̃dixit. quasi sanus ad dnm̃ solus redit.
Dum enĩ uera aixisse. de ꝑditoꝵ casu co¬
gnoscitur. quasi inter mortuos uixisse
monstratur. Hinc est qđ ad rebeccam in
ysaac coniugio deducendã puer mittit᷑.
quia uidelicet ad desponsandam ȩccłiam
dñõ interposita ꝓphetia famulat᷑: Sabeis
ergo irruentib solus puer qui nuntiaret
euasit. quia malignis spiritib infirmoꝵ
mentes in captiuitatẽ ducentib. sententia
ꝓphetȩ conualuit. quȩ eandem captiuitatẽ
p̃nuntians dicit: ꝓpterea captiuus ductus¬

Expanded text:
sternuntur. Quos gladio hostis percutit, sternuntur. Quos gladio hostis percutit, quia aeternitatis desperatione transfigitQuid est autem hoc quod nuntius venit, qui diceret: Evasi ego solus? Quis est iste nuntius, qui, aliis pereuntibus, solus evadit, nisi propheticus sermo, qui, dum fiunt omnia mala quae praedixit, quasi sanus ad Dominum solus redit? Dum enim vera dixisse de perditorum casu cognoscitur, quasi inter mortuos vixisse monstratur. Hinc est, quod ad Rebeccam in Isaac conjugio deducendam puer mittitur , quia videlicet ad desponsandam Ecclesiam Domino, interposita prophetia famulatur. Sabaeis ergo irruentibus, solus puer qui nuntiaret evasit, quia malignis spiritibus infirmorum mentes in captivitatem ducentibus, sententia prophetiae convaluit; 58 quae eamdem captivitatem praenuntians dicit: P
Abbreviated transcription (Latin):
ut nuntiarem tibi. Quid aliud ꝑ figuram
boues. qua bene oꝑantes. quid aliud asinas.
quã quosdã simpliciter uiuentes accipimꝰ
Ouȩ bene iuxta boues pasci referunt᷑. quia
mentes simpliciũ etiã cũ alta capere ñ posst̃.
eo magis uicinȩ sunt. quo & fraterna bona
sua ꝑcaritatẽ credunt. Cumq inuidere
alienis sensib nesciunt. quasi in pastu se mi¬
nime diuidunt. Simul gͦ seasine cũ bob
reficiunt. quia prudentib coniuncti tardio¬
res. eoꝵ intelligentia pascuntur. Sabei autẽ.
captiuantes inter pretant᷑. Et qui alii capti¬
uantiũ nomine. nisi immundi sp̃s designan¬
tur: Qui cunctos quos sibi subiciunt. in
infidelitatẽ captiuos ducunt. Qm & pueros
gladio feriunt. quia eos temptationis suȩ
grauiter iaculis uulnerant. quos necdum
iuuenilis constantia liberos uel robustos
seruat. Qui bene quidẽ bona incipiunt.
sed in ipsa adhuc inchoationis suȩ teneritu¬
dine captiuantib immundis spiritib sub¬

Expanded text:
untur. --Quid aliud per figuram boves, quam bene operantes; quid aliud asinas, quam quosdam simpliciter viventes accipimus? Quae bene juxta boves pasci referuntur; quia mentes simplicium etiam cum alta capere non possunt, eo magis vicinae sunt, quo et fraterna bona, sua per charitatem credunt; cumque invidere alienis sensibus nesciunt, quasi in pastu se minime dividunt. Simul ergo se asinae cum bobus reficiunt, quia prudentibus conjuncti tardiores, eorum intelligentia pascuntur. Sabaei autem captivantes interpretantur. Et qui alii captivantium nomine, nisi immundi spiritus designantur, qui cunctos quos sibi subjiciunt in infidelitatem captivos ducunt? Qui et pueros gladio feriunt, quia eos tentationis suae graviter jaculis vulnerant, quos necdum juvenilis constantia liberos vel robustos servat. Qui bene quidem bona incipiunt, sed in ipsa adhuc inchoationis suae teneritudine captivantibus immundis spiritibus sub
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s in scriptura sacra cadere dicitur ut
inopinatus eiꝰ aduentus exprimat᷑.  a
enĩ ruit uel cadit. ad ima repente euenit.
Nediatori gͦ in terra quasi corruisse est:
nullis signis prȩcurrentib inopinate ad
gentes uenisse: Bene autẽ dicitur qđ cor¬
ruens adorauit. quia dũ ipse humilitatẽ
carnis suscepit. in se credentib uota humi¬
litatis infudit. Fecit enĩ quia fieri docuit.
sicut & de eiꝰ spũ dicitur: ipse sp̃s postulat
ꝓ nobis gemitib menarrabilib. Neq enĩ
petit quia ȩqualis est sed postulare dicit᷑.
quia minirũ quos repleuerit postulantes
facit. quamuis hoc & in semetipso redẽptor
nr̃ ostendit. qui patrẽ etiã dum passioni
ꝓpinquaret exorauit. Quid enĩ mirũ si
in forma serui exorando se patri subdidit.
in qua etiã manꝰ peccantiũ. usq ad mortis
extrema tolerauit: Sequitur. Nudus¬

Expanded text:
cra Scriptura cadere dicitur, ut inopinatus ejus adventus exprimatur. Quod enim ruit vel cadit, ad ima repente venit. Mediatori ergo in terram quasi corruisse est, nullis signis praecurrentibus inopinate ad gentes venisse. Bene autem dicitur quod corruens adoravit, quia dum ipse humilitatem carnis suscepit, in se credentibus vota humilitatis infudit. Fecit enim, quia fieri docuit; sicut et de ejus Spiritu dicitur: Ipse Spiritus postulat 62 pro nobis gemitibus inenarrabilibus . Neque enim petit, qui aequalis est, sed postulare dicitur; quia nimirum quos repleverit, postulantes facit: quamvis hoc et in semetipso Redemptor noster ostendit, qui Patrem etiam, dum passioni propinquaret, exoravit. Quid enim mirum, si in forma servi exorando so Patri subdidit, in qua etiam manus peccantium usque ad mortis extrema toleravit? Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
tore popło: dilectus m̃s in domo mea fecit
scelera multa. dicens de bonis p̾dicatorib.
sed tamen in passione fugientib ꝓrimi
mei alonge steterunt.dicens de cunctis
ualde formidantib. ꝑcutiam pastorem.
& disꝑgentur oues gregis. Sequitur

Expanded text:
tore populo: Dilectus meus in domo mea fecit tore populo: Dilectus meus in domo mea fecit scelera multa ; dicens de bonis praedicatoribus, sed tamen in passione fugientibus: Proximi mei a longe steterunt ; dicens de cunctis valde formidantibus: Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis . Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Quibꝰ asi phariseos iungimꝰ. quatuor in hac
domo angulos inuenimus. Aregione deser¬
ti gͥ uentus uenit. & quatuor domꝰ angulos
concutit. quia ab immundis spiritibus
temptatio irruit. & mentes quatuor or¬
dinũ in maliciã ꝑsecutionis excitauit.
Quȩ domꝰ corruens oppressit liberos. quia
dum iudea in crudelitatẽ dominicȩ ꝑsecu
formidine obruit: Teneri enĩ tantũ modo
magistrum uiderunt. etiã negantes per
diuersa fugiebant: Et quãuis interna
manꝰ eoꝵ sp̃m in prȩscientia ad uitam
tenuit. auita tam̃ fidei eos interim carna¬
lis timor extinxit: Qui gͦ auctorẽ suum
iuidea seuiente reliquerunt. qͣsi concussis
angulis domo euersa necati sunt. uid
autẽ illo tempore de grege fideliũ factum
credimꝰ. quo fugisse ipsos etiã arietes scimꝰ:
Sed inter hȩc unꝰ qui nuntiet euadit. qͥa
conualuisse se sermo ꝓpheticus qui hȩc
denuntiauerat ostendit. dicens de ꝑsecu¬

Expanded text:
Quibus si et Pharisaeos jungimus, quatuor in hac Quibus si et Pharisaeos jungimus, quatuor in hac domo angulos invenimus. A regione igitur deserti ventus venit, et quatuor domus angulos concutit, quia ab immundis spiritibus tentatio irruit, et mentes quatuor ordinum, in malitiam persecutionis excitavit. Quae domus corruens, oppressit liberos, quia dum Judaea in crudelitatem Dominicae persecformidine obruit. Teneri enim tantummodo magistrum viderunt, et jam negantes per diversa fugiebant. Et quamvis interna manus eorum spiritum in praescientia ad vitam tenuit, a vita tamen fidei eos interim carnalis timor exstinxit. Qui ergo auctorem suum, Judae saeviente, reliquerunt, quasi concussis angulis domo eversa necati sunt. Quid autem illo tempore de grege fidelium factum credimus, quo fugisse ipsos etiam arietes scimus? Sed inter haec unus qui nuntiet evadit, quia convaluisse se sermo propheticus, qui haec denuntiaverat, ostendit, dicens de persecu
Abbreviated transcription (Latin):
Pauloante iã diximꝰ. qd filios & filias. p̾di¬
cantes apłos ac plebes subditas sentiamus.
Oui in domo frĩs primogeniti conuiuari
referuntur. quia in habitatione adhuc iudai¬
ci popłi sacrȩ p̾dicationis deliciis uescebantur
Repente autẽ uentꝰ uehemens irruit. a regi¬
one deserti. Regio deserti.cor infidelium est.¬
qđ dũ creator deserit. nullꝰ in habitator colit
Uentus autẽ uehemens. quid aliud quã tẽpta¬
tio fortis accipitur. Uentus gͦ uehemens a
regione desertiuruit. quia in passione redẽ¬
ptoris nr̃i. contra fiddes eiꝰ fortis tẽptatio
a cordib iudeoꝵ uenit. Potest etiã deserti
regio. derelicta immundoꝵ spirituũ mul¬
titudo. ñ in conuenienter intelligiA qua
uentus uenit & domũ concutit. quia ab eis
temptatio ꝓdiit. & ꝑsecutoꝵ corda cõmouit
in quatuor angulis stabat: Tres enĩ regen¬
tium ordines in sẏnagoga cognouimꝰ. sa¬
cerdotũ sessicet scribarum atq senoꝵ ppłi.

Expanded text:
Paulo ante jam diximus quod filios et filias, praedicantes apostolos et plebes subditas sentiamus: qui in domo fratris primogeniti convivari referuntur, quia in habitatione adhuc Judaici populi sacrae praedicationis deliciis vescebantur. Repente autem vehemens ventus irruit a regione deserti. Regio deserti est cor infidelium, quod dum Creator deserit, nullus inhabitator colit. Ventus autem vehemens quid aliud, quam tentatio fortis accipitur? Ventus ergo vehemens a regione deserti irruit; quia in passione Redemptoris nostri contra fideles ejus, fortis tentatio a cordibus Judaeorum venit. Potest etiam deserti regio, derelicta immundorum spirituum multitudo non inconvenienter intelligi. A qua ventus venit, et domum concutit, quia ab 60 eis tentatio prodiit, et persecutorum corda commovit. in quatuor angulis stabat. Tres enim regentium ordines in synagoga cognovimus, sacerdotum scilicet, scribarum atque seniorum populi.
Abbreviated transcription (Latin):
unde & recte uestimenta scidisse ꝑhibetur.
Quid enĩ uestimentũ am̃ nisi synagoga
extitit. quȩ ꝓphetis p̾dicantib expectationi
incarnationis illiꝰ adhesit: Sicut enim his
nunc uestitura quib diligitur. faulo atte¬
stante qui ait. ut exhiberet sibi gloriosam
ȩccłiam ñ habentẽ maculam aut rugam.
quȩ enĩ maculã aut rugam ñ habere dicit᷑.
ꝓfecto uestis rationalis & pactionẽ munda.

Expanded text:
a scidisse perhibetur. Quid enim vestimentum Domini nisi Synagoga exstitit, quae prophetis praedicantibus expectationi incarnationis illius adhaesit? Sicut enim his nunc vestitur, a quibus diligitur, Paulo attestante qui ait: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam . Quae enim maculam aut rugam non habere dicitur, profecto vestis rationalis et per actionem munda,
Abbreviated transcription (Latin):
Ruente domo. extinctis filiis iob surrexit.
quia iudea in infidelitate ꝑdita. p̃dicato¬
rib in pauoris morte cadentib redẽptor.
tores suos deseruerit demonstrauit.
Surgere quippe eiꝰ est. qua districtione
peccatores derelinquat ostendere. Surgit gͦ.¬

Expanded text:
Ruente domo exstinctis filiis, Job surrexit, quia Judaea in infidelitate perdita, praedicatoribus in pavoris morte cadentibus, Redemptor tores suos deseruit, demonstravit. Surgere quippe ejus est qua districtione peccatores derelinquat ostendere, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
mortalia ꝑpeti hu̾manitatis uideret. om̃e
qđ de eiꝰ diuinitate suspicatus est. ei fastu
suȩ suꝑbiȩ in dubiũ uenit. Nil quippe nisi
suꝑbum sapiens. dũ esse hunc humilẽ con¬
spicit. dm̃ esse dubitauit. Unde & ad tem¬
ptationũ se argumenta conuertit dicens:
si filiꝰ dĩ es. dicut lapides isti panes fiant.
Quia gͥ passibilem uidit. ñ dm̃ natum sed d̃i
grã custoditũ credidit. Ande & nunc inferre

Expanded text:
mortalia perpeti humanitatis videret, omne mortalia perpeti humanitatis videret, omne quod de ejus divinitate suspicatus est, ei fastu suae superbiae in dubium venit. Nil quippe nisi superbum sapiens, dum esse hunc humilem conspicit, Deum esse dubitavit. Unde et ad tentationum se argumenta convertit, dicens: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Quia igitur passibilem vidit, non Deum natum, sed Dei gratia custoditum credidit. Unde et nunc inferre
Abbreviated transcription (Latin):
dum exemplũ uitȩ hominib simplex. ad
ñ parcendũ malignis spiritib rectus. ad
debellandã suꝑbiam timens dm̃. ad deter¬
gendam uͦ in electis suis uitȩ immundiciam.
recedens a malo. De ipso enĩ ꝑ ysaiam prin¬
cipaliter dicitur. replebit eũ sp̃s timoris dñi
Et ipse a malo singularit᷑ recessit. qͥa imitari¬
facta noluit quȩ in hominib inuenit. qm̃
attestante petro peccatũ ñ fecit. nec dolus
inuentus est in ore eiꝰ. Sequit᷑ R espondenꝰ¬
autẽ sathan ait. N unquid frustra timet iob¬
dm̃. nonne tu uallasti eũ ac domũ eiꝰ. uniuer¬
samq substantiã ꝑ circũitum: Operib
manuũ eiꝰ benedixisti. & possessio illiꝰ geuit
in terra: Antiquus hostis redemptorẽ huma¬
ni generis debellatorẽ suũ in mundũ uenisse
cognouit. unde & ꝑ obsessũ hominẽ in eugłio
dicitur. quid nobis & tibi fili di: Uenisti
huc ante tempus torquere nos. Qui tamen
priꝰ cũ hunc passibilem cerneret cũ posse

Expanded text:
dum exemplum vitae hominibus, simplex; ad non parcendum malignis spiritibus, rectus; ad debellandam superbiam, timens Deum; ad detergendam vero in electis suis vitae immunditiam, recedens a malo. De ipso enim per Isaiam principaliter dicitur: Et replebit eum spiritus timoris Domini . Et ipse a malo singulariter recessit: quia facta imitari noluit, quae in hominibus invenit, quoniam attestante Petro: Peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Sequitur: Respondens Satan ait: Nunquid frustra Job timet Deum? Nonne tu vallasti eum, ac domum ejus, universamque substantiam per circuitum? Operibus manuum ejus benedixisti, et possessio illius crevit in terra. Antiquus hostis Redemptorem 56 humani generis, debellatorem suum in mundum venisse cognovit: unde et per obsessum hominem in Evangelio dicitur: Quid nobis, et tibi, Fili Dei? Venisti huc ante tempus torquere nos . Qui tamen prius cum hunc passibilem cerneret, cum posse
Abbreviated transcription (Latin):
uentri uacasse suspicemur. s tamen uera¬
citer nouimꝰ. quia & si ꝑ disciplinȩ quisq
custodiam necessitatis metas edendo non
transit. accensa tam̃ mentis intentio inter
conuiuia torpescit. & minꝰ in quant sit
temptationũ bello considerat. quȩ se ꝑ secu-¬
ritatẽ relaxat. In die gͦ primi frĩs filios¬
obruit. quia antiquus hostis in minorũ
morte subuersionis aditũ ꝑ negligentiã
maioꝵ quęrit: Sed quia qnͣtis nuntioꝵ
iaculis sit ꝑcussus agnouimꝰ. uir fortis
nr̃ qualis inter uulnera consistat audiamꝰ

Expanded text:
ventri vacasse suspicemur; sed tamen veraventri vacasse suspicemur; sed tamen veraciter novimus quia etsi per disciplinae quisque custodiam necessitatis metas edendo non transit, accensa tamen mentis intentio inter convivia torpescit; et minus in quanto sit tentationum bello considerat, quae se per securitatem relaxat. In die ergo primi fratris filiosobruit, quia antiquus hostis in minorum morte subversionis aditum per negligentiam majorum quaerit. Sed quia quantis nuntiorum jaculis sit percussus, agnovimus; vir fortis noster, qualis inter vulnera consistat, audiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣto subitis ac multiplicib nuntiis in se
reundũ puto. qđ filii in maioris frĩs domo
conuiuabantur cũ peunt. Dictũ namq ẽ
supius qđ conuiuia ꝑagi. sine culpa uix
possunt. Ut gͦ nr̃a ñ illoꝵ loquamur. sci¬
endũ nobis. quia qd aminorib uoluptuo¬
se agitur. maioꝵ disciplina cohibetur:
cũ uero maiores ipsi uoluptati deseruiunt.
nimirũ minorib lasciuiȩ frena laxantur
Quis enĩ sub disciplinȩ se constrictione
retineat. qnͣdo & ipsi qui ius constrictionis
accipiunt. sese uoluptatib relaxant: Dũ
ergo in maioris frĩs domo couiuant᷑ peunt.
quia tunc contra nos hostis uehementius
uires accipit. qnͣdo & ipsos qui ꝓ custodia
disciplinȩ p̾lati sunt. lȩticiȩ seruire cogno¬
scit: tanto enĩ licentiꝰ ad feriendũ occupat.
qnͣto & hi qui intercedere ꝓ culpa poterant
uoluptari uacant Absit aute ne tanti uiri
filios ꝑ conuiuioꝵ studia ingurgitando

Expanded text:
quanto subitis ac multiplicibus nuntiis in se quanto subitis ac multiplicibus nuntiis in se  puto, quod filii in majoris fratris domo convivabantur, cum pereunt. Dictum namque est superius, quod convivia peragi sine culpa vix possunt. Ut ergo nostra, non illorum loquamur, sciendum nobis est quia quod a minoribus voluptuose agitur, majorum disciplina cohibetur; cum vero majores ipsi voluptati deserviunt, nimirum minoribus lasciviae frena laxantur. Quis enim sub disciplinae se constrictione retineat, quando et ipsi, qui jus constrictionis accipiunt, sese voluptatibus relaxant? Dum ergo in majoris fratris domo convivantur, pereunt, quia tunc contra nos hostis vehementius vires accipit, quando et ipsos qui pro custodia disciplinae praelati sunt laetitiae servire cognoscit. Tanto enim licentius ad feriendum occupat, quanto et hi qui intercedere pro culpis poterant voluptati vacant. Absit autem ne tanti viri filios per conviviorum studia ingurgitando
Abbreviated transcription (Latin):
menbris uulnꝰ inflixit. cũ uero ꝑcussũ cor
feriendo repetiit. ut ad impatientiȩ uerba
compelleret. suꝑ uulnera uulnus irrogauit.
antiquus. ñ tam iactura rerũ scĩ uiri patien¬¬
tiam rumpere. quã ipso ordine nuntioꝵ.
qui studens priꝰ parua. & post nuntiare
maiora. in extremo filioꝵ morte̾ intulit. ne
uilia pater reifamiliaris damna duceret. si
illa iam orbatus audiret. & minus ꝑcuteret
rerũ amissio. prȩcognita morte filioꝵ. quia
uidelicet nulla esset hereditas si ipsos priꝰ
subtraheret. quib seruabatur hereditas:
sed a minimis incipiens. in ultimũ grauio.¬
ra nuntiauit. ut dum gradatim deteriora
cognosceret. in eiꝰ corde doloris locũ omne
uulnꝰ inueniret Notandũ quã callide tot
maloꝵ pondera. & diuisa & subita nuntian¬
tur. ut repente & particulatim crescens in
audientis corde sese dolor ipse ñ caperet.¬
& tanto ardentiꝰ in blasphemiã accenderet.

Expanded text:
membris vulnus inflixit; cum vero percussum cor membris vulnus inflixit; cum vero percussum cor feriendo repetiit, ut ad impatientiae verba compelleret, super vulnera vulnus irrogavit. antiquus, non tam jactura rerum sancti viri patientiam rumpere, quam ipso ordine nuntiorum. Qui studens prius parva, et post nuntiare majora, in extremo filiorum mortem intulit, ne vilia pater rei familiaris damna duceret, si illa jam orbatus audiret; et minus percuteret rerum amissio, praecognita morte filiorum, quia videlicet nulla esset haereditas, si illos prius subtraheret qui servabantur haeredes. Sed a minimis incipiens, in ultimum graviora nuntiavit; ut dum gradatim deteriora cognosceret, in ejus corde doloris locum omne vulnus inveniret. Notandum quam callide tot malorum pondera, et divisa, et subita nuntiantur, ut et repente, et particulatim crescens, in audientis corde sese dolor ipse non caperet; et tanto ardentius in blasphemiam accenderet,
Abbreviated transcription (Latin):
prosternitur. iccirco bis terq ꝑcutitur. ut
usq ad intima qnͣdoq feriat᷑. Nuntiata
itaq fuerat aduersitas de sabeis. nuntiata
diuina ammad uersio per ignem de celo.
nuntiantur ab hominib iterũ cameloꝵ
raptus. cedesq pueroꝵ. & diuinȩ indi¬
gnationis ira repetitur. dũ uentꝰ irruens
concussisse domꝰ angulos. atq extinxisse
liberos indicatur. Quia eniꝰ notũ est quod
absq suꝑno nutu moueri elementa ñ possint.
latenter infertur. qđ ipse contra illũ elem̃ta
mouerit. qui moueri ꝑmisit. quauis sathan
semel accepta a dño potestate. ad usum suȩ
nequitiȩ etiã elementa concutere prȩualet.
Nec mouere debet. si sp̃s de sũmis ꝓiectus
turbare in uentos aerem potuit. cũ nimirũ
constet. quia & damnatis in metallo. ad usti
aqua & ignis seruit. Quȩsitũ est gͥ ut nun¬
tiarentur mala. quęsitũ est ut multa. quȩ¬
situm ut subita: sed cũ priꝰ aduersa nunti¬
auit tranquillo adhuc pectori quasi sanis

Expanded text:
prosternitur, idcirco bis, terque percutitur, ut usque ad intima quandoque feriatur. Nuntiata itaque fuerat adversitas de Sabaeis, nuntiata divina animadversio per ignem de coelo, nuntiatur ab hominibus iterum camelorum raptus, caedesque puerorum, et divinae indignationis ira repetitur, dum ventus irruens concussisse domus angulos, atque exstinxisse liberos indicatur. Quia enim notum est, quod absque superno nutu moveri elementa non possint, latenter infertur quod ipse contra illum elementa moverit, qui moveri permisit; quamvis Satan semel accepta a Domino potestate ad usum suae nequitiae etiam elementa concutere praevalet. Nec movere debet, si spiritus de summis projectus turbare in ventos aerem potuit; cum nimirum constet quia et damnatis 49 in metallum, ad usum aqua et ignis servit. Quaesitum est igitur ut nuntiarentur mala, quaesitum ut multa, quaesitum ut subita. Sed cum prius adversa nuntiavit, tranquillo adhuc pectori quasi sanis
Abbreviated transcription (Latin):
stas. sed temptatio debet intelligi. Uniuer¬
sa itaq quȩ habet in manu tẽptantis dant᷑.
& in eo temptationis manꝰ extendi ꝓhibet᷑.
qdđ tamen fieri substantia amissa concedit᷑
quia nimirũ priꝰ iudea quȩ possessio eiꝰ
fuerat in infidelitate sublata est. & post
eiꝰ caro patibulo crucis affixa. Qm gͥ priꝰ
iudeã aduersantẽ ꝑtulit. & post modum
usq ad crucẽ uenit. quasi prius habita
amisit. & post in semetipso aduersantis
a facie dñi exiit. quia ad desiderii sui uota¬
ꝑuenit. Quasi enĩ ante ipsũ erat. dũ ꝓpter
ipsũ quȩ male sitiebat implere ñ poterat

Expanded text:
stas, sed tentatio debet intelligi. Universtas, sed tentatio debet intelligi. Universa itaque quae habet, in manum tentantis dantur, et in eum tentationis manus extendi prohibetur, quod tamen fieri substantia amissa conceditur: quia nimirum prius Judaea, quae possessio ejus fuerat, in infidelitate sublata est, et post ejus caro patibulo crucis affixa. Qui igitur prius Judaeam adversantem pertulit, et postmodum usque ad crucem venit, quasi prius habita amisit, et post in semetipso adversantis a facie Domipervenit. Quasi enim ante ipsum erat, dum propter ipsum quae male sitiebat implere non poterat
Abbreviated transcription (Latin):
in terra. Fum quippe ac domũ eiꝰ a do uallatã
dicit. quia temptando eiꝰ conscientiã penetra¬
re ñ potuit. Substantiã eiꝰ uallatã asserit.
quia electos inuadere ñ prȩsumit. Operib
manuũ eiꝰ benedixisse dm̃. & possessionẽ eiꝰ
excrescere in terra quęrit᷑. quia scilicet tabescens
uidet. qđ fides eiꝰ in noticiam hominum
predicantib apłis multiplicatur. Possessio
quippe eiꝰ crescere dicitur. dũ laborantib prȩ-¬
dicatorib. fideliũ cotidie. numerꝰ augetur
Hȩc itaq sathan dõ dixisse est. talia inuiden¬
do sensisse: hȩc sathan dõ dixisse est. de his
tabescendo doluisse. Sequit᷑ Sed extende¬
enĩ tranquillitatis tempore dĩ gr̃a custodi¬
tum credidit. peccare posse ꝑ passionẽ pu¬
tauit. Ac si apte dicat. Interrogatus affli¬
ctionib homo & peccator agnoscitur. qui
in miraculis ds putatur Dirit gͦ dñs ad
tuã. Cum sacram hẏstoriã sub figurali
intellectu discutimꝰ. sathanȩ manꝰ ñ pote¬

Expanded text:
it. --Eum quippe ac domum ejus a Deo vallatam dicit; quia tentando ejus conscientiam penetrare non potuit. Substantiam ejus vallatam asserit, quia electos ejus invadere non praesumit. Operibus manuum ejus benedixisse Deum, et possessionem ejus excrevisse in terra queritur: quia scilicet tabescens videt, quod fides ejus in notitiam hominum, praedicantibus apostolis, multiplicatur. Possessio quippe ejus crescere dicitur, dum laborantibus praedicatoribus, fidelium quotidie numerus augetur. Haec itaque Satan Deo dixisse est, talia invidendo sensisse. Haec Satan Deo dixisse est, de his tabescendo, doluisse. Sequitur: enim tranquillitatis tempore, Dei gratia custoditum credidit, peccare posse per passionem putavit. Ac si aperte dicat: Interrogatus afflictionibus homo, et peccator agnoscitur, qui in miraculis Deus putatur, Dixit ergo Dominus ad --Cum sacram historiam sub figurali intellectu discutimus, Satanae manus non pote
Abbreviated transcription (Latin):
primogeniti. Beati iob filios ac filias. uel
apłoꝵ ordinẽ. uel cunctoꝵ fideliũ aiximꝰ mul¬
titudinẽ designasse. Incarnatꝰ autẽ dñs
priꝰ ex iudea ad fidem paucos elegit. &
post sibi multitudinẽ popłi gentilis
aggregauit. Quis autẽ maior dñi filiꝰ.
nisi idaicus accipi popłs debet. qui ei
aucdũ datȩ legis fuerat doctrina generatꝰ:
Mmor autẽ gentilis popłs. qͥa et in mundi
extremitate collectus ẽ. Quia gͥ eũ sathan
utilitati hominũ nesciens deseruiret. &
corruptis ꝑsecutoꝵ cordib licentiã domi

Expanded text:
populus. --Beati Job filios ac filias, vel apostolorum ordinem, vel cunctorum fidelium multitudinem diximus designasse. Incarnatus autem Dominus prius ex Judaea ad fidem paucos elegit, et post sibi 57 multitudinem populi gentilis aggregavit. Quis autem major Domini filius, nisi Judaicus accipi populus debet, qui ei dudum datae legis fuerat doctrina generatus: minor autem gentilis populus, qui et in mundi extremitate collectus est? Quia igitur cum Satan utilitati hominum nesciens deserviret, et corruptis persecutorum cordibus l
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ qui sibi plene resisteret inuenisse.
Sed iam sathan redeat. idest ab effectu suȩ
maliciȩ. uis illũ diuina constringat. quia
iam apparuit in carne. qui in peccati con¬
tagio ex carnis nil habebat infirmitate
Uenit humilis que & suꝑbus hostis ammi¬
retur. quatinꝰ qui fortia diuinitatis eius
despexerat. etiã humanitatis eiꝰ infirma
ꝑtimescat. Unde & mox significatione
mirifica contra eũ. ipsa humanitatis in¬
firmitas obstupescenda ꝓponit᷑ ut dicat᷑.¬

Expanded text:
minem qui sibi plene resisteret invenisse. minem qui sibi plene resisteret invenisse. Sed jam Satan redeat, id est, ab effectu suae malitiae vis illum divina constringat, quia jam apparuit in carne qui in peccati contagione ex carnis nihil habebat infirmitate. Venit humilis, quem et superbus hostis admiretur; quatenus qui fortia divinitatis ejus despexerat, etiam humanitatis ejus infirma pertimescat. Unde et mox significatione mirifica, contra eum ipsa humanitatis infirmitas obstupescenda proponitur, ut dicat
Abbreviated transcription (Latin):
Cui dixit dñs. unde uenis: Tunc enĩ satha¬
Nȩ uias requirendo arguit. cũ ꝑ mediatoris
aduentũ. ꝑsuasionis eiꝰ nequitias reprimens
increpauit. Nec immerito in hoc die filii di
corã dño astitisse referuntur. quia uidelicet
ad ȩternȩ patriȩ uocationẽ. electi om̃s luce
sapientiȩ se illustrante collecti st̃. Quos.
quãuis incarnata sapientia aggregare effe¬
clu oꝑis uenerat. diuinitati tamen illiꝰ
iam peiꝰ prescientiã intrinsecꝰ assistebant.
Sed quia de uiis suis antiquus hostis redem¬
ptore ueniente discutitur. quid dicat audiamꝰ.¬
quippe ante aduentũ dñi. om̃s post segentiũ
impressit. Cadens enĩ a sublimib. humanas
mentes iure possedit. quia in culpȩ suȩ uin¬
culo uolentes astrinxit: Tanto enĩ latius in
mundo uagatus est. quanto a reatu quisq
illiꝰ liber ꝑ omĩa inuentus ñ est. Cui qͣsi
ex potestate mundũ circũisse ẽ. nullũ ho¬

Expanded text:
Cui dixit Dominus: Unde venis? Tunc enim SataCui dixit Dominus: Unde venis? Tunc enim Satanae vias requirendo arguit, cum per Mediatoris adventum persuasionis ejus nequitias reprimens increpavit. Nec immerito in hoc die filii Dei coram Domino astitisse referuntur; quia videlicet ad aeternae patriae vocationem electi omnes, luce sapientiae se illustrante, collecti sunt. Quos quamvis incarnata Sapientia aggregare effectu operis venerat, divinitati tamen illius jam per ejus praescientiam intrinsecus assistebant. Sed quia de viis suis antiquus hostis Redemptore veniente discutitur, quid dicat audiamquippe, ante adventum Domini, omnes post se gentium impressit. Cadens enim a sublimibus 55 humanas mentes jure possedit, quia in culpae suae vinculo volentes astrinxit; tantoque latius in mundo vagatus est, quanto a reatu quisque illius liber per omnia inventus non est. Cui quasi ex potestate mundum circuisse est, nullum ho
Abbreviated transcription (Latin):
quandoq nolens caperetur ad penã. Occul.¬
ta iusticia licentia malignis spiritib datur.
ut quos uolentes in peccati laqueo strangu¬
lant. in peccati pęnã etiã nolentes trahant.
Qđ gͦ illic a dextris & sinistris di exercitꝰ celi
astitisse describitur. hoc hic inter filios di sa
than affuisse ꝑhibetur. Ecce a dextris dĩ ste¬
terunt angłi. quia nominantur filii di. Fece
indagare decreuimꝰ. ñ inconuenienter acci¬
pumꝰ. qđ in die dñs sathan uidit. quia uias
eiꝰ in sapientiȩ suȩ mcarnatione corripuit.
quasi eũ ñ uidisse fuerit. tam aii prauitatem
illiꝰ in humani generis ꝑditione tolerasse.
Unde & ei diuina uoce mox dieitur. unde¬
uenis: In die sathan de uiis suisrequirit᷑.
quia in luce. manifestate sapientiȩ occulti
hostis insidiȩ deteguntur. Quia gͦ in carna¬
to dño diabolus increpatur. & a sua pestifera
effrenatione corripitur. recte subiungitur.

Expanded text:
quandoque nolens caperetur ad poenam. Occulquandoque nolens caperetur ad poenam. Occulta justitiae licentia malignis spiritibus datur, ut quos volentes in peccatis laqueo strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Quod ergo illic a dextris et sinistris Dei exercitus coeli astitisse descrtan adfuisse perhibetur. Ecce a dextris Dei steterunt angeli, quia nominantur filii Dei; ecce indagare decrevimus, non inconvenienter accipimus quod in die Dominus Satan vidit, quia vias ejus in Sapientiae suae incarnatione corripuit; quasi eum non vidisse fuerit, tandiu pravitatem illius in humani generis perditione tolerasse. Unde et ei divina voce mox dicitur: exit. --In die Satan de viis suis requiritur, quia in luce manifestatae sapientiae occulti hostis insidiae deteguntur. Quia ergo incarnato Domino diabolus increpatur, et a sua pestifera effrenatione corripitur, recte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Nec qđ celi exercitus dicit᷑ angłoꝵ pars reꝓba.
in eo intessigi posse ꝓhibetur. Quas enim
suspendi in aere nouimꝰ auesgłi nominamꝰ.
Et de eisdem spiritib Paulus dicit. contra
spiritalia nequitiȩ in cęlestib. Quoꝵ caput
enuntians ait. scđm principem potestatiᷤᷤ
aeris huiꝰ. Adextra gͦ dĩ & sinistra angłoꝵ
exercitus stat. quia & uoluntas electoꝵ spi¬
rituum diuinȩ pietati concordat. & reꝓboꝵ
sensus suȩ maliciȩ seruiens. iudicio distri¬
ctionis eiꝰ obtemperat. Unde & mox fal¬
lax sp̃s in mediũ ꝓsilisse describit᷑. ꝑ quẽ
a hab rex exigentib suis meritis decipiat᷑.
Neq enĩ fas est credere bonũ spm̃ fallaciȩ
deseruire uoluisse ut diceret. egrediar &
ero mendax sp̃s in ore omniũ ꝓphetarũ eiꝰ.
sed quia ahab rex peccatis p̃cedentib dignꝰ
erat. ut tali debuisset deceptione damnari.
quatinꝰ qui sepe uolens ceciderat in culpã.

Expanded text:
Nec quod coeli exercitus dicitur, angelorum pars reproba Nec quod coeli exercitus dicitur, angelorum pars reproba in eo intelligi posse prohibetur. Quas enim suspendi in aere novimus, aves coeli nominamus. Et de iisdem spiritibus Paulus dicit: Contra spiritualia nequitiae in coelestibus . Quorum caput enuntians ait: Secundum principem potestatis aeris hujus . A dextera ergo Dei et sinistra angelorum exercitus stat, quia et voluntas electorum spirituum divinae pietati concordat, et reproborum sensus suae malitiae serviens, judicio districtionis ejus obtemperat. Unde et mox fallax spiritus in medium prositiisse describitur, per quem Achab rex exigentibus suis meritis decipiatur. Neque enim fas est credere bonum spiritum fallaciae deservire voluisse, ut diceret: Egrediar et ero mendax spiritus in ore omnium prophetarum ejus . Sed quia Achab rex peccatis praecedentibus dignus erat ut tali debuisset deceptione damnari, quatenus qui saepe volens ceciderat in culpam,
Abbreviated transcription (Latin):
& exercitũ celi a dextris & sinistris eiꝰ & dictũ ẽ:
in quo decipiam ahab. ut descendat & cadat
in ramoth galaad: Et dixit aliꝰ ita. & aliꝰ alit.
Et egressus est unꝰ. & dixit: ego decipiam
ahab Et dictũ est. In quo decipies: Qui re-¬
spondit dicens. Egrediar. & ero mendax sp̃s
in ore omniũ ꝓphetarũ eiꝰ. Quid enĩ solium
dñi. nisi angłicas potestates accipimꝰ. quarũ
mentib altiꝰ pręsidens. inferius cuncta
disponit. Et quid exercitꝰ cęli. nisi mini¬
strantiũ angłoꝵ multitudo describitur:
Quid est gͦ. qd exercitus cȩli a dextris & sin¬
stris eiꝰ stare phibetur: Ds̃ enĩ qui ita est¬
intra om̃ĩa ut etiã sit extra om̃ĩa. nec dextra
nec sinistra concluditur. Sed dextra di. angłoꝵ
pars electa. sinistra autẽ dĩ pars angłoꝵ repro
ba designatur. Non enĩ ministrant do solũ¬
modo boni qui adiuuent. sed etiã mali qui
uent. sed etiã qui redire nolentes grauent.

Expanded text:
entem ei a dextris et a sinistris ejus. Et dictum est: In quo decipiam Achab, ut ascendat et cadat in Ramoth Galaad. Et dixit alius ita, et alius aliter. Et egressus unus, dixit: Ego decipiam eum. Et dictum est: In quo decipies? Qui respondit, dicens: Egrediar et ero mendax spiritus in ore omnium prophetarum ejus. » Quid per solium Domini, nisi angelicas potestates accipimus, quarum mentibus altius praesidens, inferius cuncta disponit? Et quid exercitus coeli, nisi ministrantium angelorum multitudo describitur? Quid est ergo, quod exercitus coeli a dextris et sinistris eintra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra nec sinistra concluditur; sed dextra Dei, angelorum pars electa, sinistra autem, angelorum reproba pars designatur. Non enim ministrant Deo solummodo boni qui adjuvent, sed etiam mali qui vent, sed etiam qui redire nolentes gravent.
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta simul respicit. sine distensione com¬
prehendit. uidelicet & bona quȩ iuuat. &
mala quȩ iudicat. & quȩ adiuta remunerat
& quȩ iudicans damnat. in his quȩ diuerso
disponit ordine diuersus ñ est. In die gͦ ei sa¬
than affuisse describitur. quia lumen ȩt̃nitatis
eiꝰ nulla mutabilitatis fuscatione tangitur.
& in hoc qd ei tenebrȩ p̃sentes fiunt. qͥ affuisse
int̾ filios d̃i dicitur quia ea ui iusticiȩ immun¬
dus sp̃s penetratur. qua uidelicet mundoꝵ
spuum corda complentur. & eo radio luminis
iste transfigitur. quo illi ut luceant ꝑfundunt᷑.
adiutoriũ. iste ad ꝓbationem seruit. Inter¬
filios di affuit. quia & si ab illis in hac uita labo¬
rantib auxiliũ pietatis impenditur. iste occultȩ
iusticiȩ nesciendo seruiens. ministeriũ exequi
repbationis conatur. Unde in libris regũ bene ꝑ¬

Expanded text:
simul cuncta respicit, sine distentione comsimul cuncta respicit, sine distentione comprehendit, videlicet et bona quae juvat, et mala quae judicat, et quae adjuta remunerat, et quae judicans damnat, in his quae diverso disponit ordine, diversus non est. In die ergo ei Satan adfuisse describitur, quia lumen aeternitatis ejus nulla mutabilitatis fuscatione tangitur; et in hoc, quod ei tenebrae praesentes fiunt, adfuisse inter filios Dei dicitur: quia ea vi justitiae immundus spiritus penetratur, qua videlicet mundorum spirituum corda complentur; eoque radio luminis iste transfigitur, quo illi ut luceant perfunduntur. adjutorium, mali ad probationemfilios Dei adfuit, quia etsi ab illis in hac vita laborantibus auxilium pietatis impenditur, iste occultae ejus justitiae nesciendo serviens, ministerium exsequi reprobationis conatur.  Rec. XVI.  Unde bene
Abbreviated transcription (Latin):
sçentes cognita robustiꝰ tenerent. Quia gͥ
ñ repente. sed causarũ uerboꝵq incrementiᷤᷤ.
quasi quib dam ad ȩternitatẽ passib ducim᷑.
intus apud eũ quadã die aliquid factũ dici¬
An quia etiã sathan affuit. dum quadam die
hoc factũ dicitur. indicare sacra scriptura
studure. quia in luce ds tenebras uidit.
Nos quippe uno eodẽq contuitu lucem &
tenebras intueri ñ possumꝰ. quia cũ in tene¬
bras oculus figitur. lux fugatur. & cum ad
lucis se choruscationẽ uerterit. tenebrarũ
umbra discedit. Illa autẽ uis quȩ cuncta-
mutabilia immutabiliter uidet. qͣsi in die
ei sathan affuit. quia apostatȩ angłi tene¬
bras sine obscuritate comp̃hendit. Nos ut
dictũ est. uno eodemq intuitu contẽplari
ñ possumꝰ. & quȩ approbando eligimꝰ. &
quȩ repbando damnamꝰ quia cũ ad hanc
animꝰ uertitur ab illa cogitatione seꝑatur.
cum uͦ ad illam reducitur. ab hac cui inhesit

Expanded text:
scentes cognita robustius tenerent. Quia igitur scentes cognita robustius tenerent. Quia igitur non repente, sed causarum verborumque incrementis, quasi quibusdam ad aeternitatem passibus ducimur, intus apud eum quadam die aliquid factum dici--An quia etiam Satan adfuit, dum quadam die hoc factum dicitur, indicare sacra Scriptura studuit quia in luce Deus tenebras vidit? Nos quippe uno eodemque contuitu lucem et tenebras intueri non possumus: quia cum in tenebras oculus figitur, lux fugatur; et cum ad lucis se coruscationem verterit, tenebrarum umbra discedit. Illa autem vis, quae cuncta mutabilia immutabiliter videt, quasi in die ei Satan adfuit, quia apostatae angeli tenebras sine obscuritate comprehendit. Nos, ut dictum est, uno eodemque intuitu contemplari non possumus, et quae approbando eligimus, et quae reprobando damnamus: quia cum ad hanc animus vertitur, ab illa cogitatione separatur; cum vero ad illam reducitur, ab hac cui inhaesit
Abbreviated transcription (Latin):
ao ȩterna traiciat. seq bene nrĩs mentib
ȩternitas incognita. dum uerbis cognitis
blanditur infundat. Quid autẽ mirũ. si
in sacro eloquio incommutabilitatẽ suã ds
ꝓpere humanȩ menti ñ aperit. quando &
resurrectionis suȩ sollemnitate celebrata
quib dam ꝓuectionum accessib innotuit.
incorruptionẽ corporis qd resumpsit :
Luca quippe attestante didicimꝰ qđ qͥb dam
se in monumento quȩrentib. priꝰ angłos
misit. & rursũ discipłis de se in ua loquen¬
tib ipse quidẽ sed ñ cognoscendus apparuit.
qui post exhortationis moras cognoscendũ
se in panis fractione monstrauit: ad extremũ
uero repente ingrediens. ñ solũ cognoscibilẽ.
sed etiã palpabilem p̾buit. Quia enĩ infirma
adhuc gestabant corda discipłi. in cognitio¬
ne tanti mẏsterii ista fuerant dispensatione
nutriendi. ut paulisꝑ aliquid quȩrentes
inuenirent. inuenientes crescerent. & cre¬

Expanded text:
ad aeterna trajiciat; seque bene nostris mentibus ad aeterna trajiciat; seque bene nostris mentibus aeternitas incognita, dum verbis cognitis blanditur, infundat. Quid autem mirum, si in sacro eloquio incommutabilitatem suam Deus praepropere humanae menti non aperit; quando et resurrectionis suae solemnitate celebrata, quibusdam provectionum accessibus innotuit, incorruptionem corporis, quod resumpsit? Luca quippe attestante didicimus quod quibusdam se in monumento quaerentibus prius angelos misit; et rursum 53 discipulis de se in via loquentibus ipse quidem, sed non cognoscendus apparuit , qui post exhortationis moras, cognoscendum se in panis fractione monstravit; ad extremum vero repente ingrediens, non solum se cognoscibilem, sed etiam palpabilem praebuit. Quia enim infirma adhuc gestabant corda discipuli, in cognitione tanti mysterii ista fuerant dispensatione nutriendi, ut paulisper aliquid quaerentes invenirent; invenientes crescerent, et cre
Abbreviated transcription (Latin):
dum priꝰ est. cur quadã die factum aliquid corã
dño dicit᷑. cũ apud illũ nequaꝗͣ cursꝰ tẽporis
mutatione diei noctisq uarietur. Neq enim
in ea luce quȩ sine accessu ea quȩ eligit illustrat.¬
& sine recessu ea quȩ respuit deserit. defectus
mutabilitatis uenit. quia in semetipsa manen¬
do. immutabilis mutabilia cuncta disponit:
sicq in se transeuntia condidit. ut apud se
transire nequaꝗͣ possint:. Nec tempus intꝰ in
conspectu eiꝰ defluit. qđ apud nos foras decur¬
rit: unde sit. ut in ȩternitate eiꝰ fira maneant.
ea quȩ ñ fixa exteris scłor uolumina emanass.
Qur gͦ apud eũ dicitur quadam die. cui
nimirũ dies una est ȩternitas sua: Quã inide¬
licet nec fine claudi. nec initio uidit aperiri
psalmista cũ dicit: melior est diesuna matriis
taliter editis loquitur. dignũ est ut uerbis
temporalib utatur. ut condescendendo
leuet: & dum de ȩternitate aliquid tẽpora¬
liter narrat. assuetos temporalib sensim

Expanded text:
dum prius est, cur quadam die factum aliquid coram Domino dicitur, cum apud illum nequaquam cursus temporis, mutatione diei noctisque varietur. Neque enim in ea luce, quae sine accessu ea quae eligit illustrat, et sine recessu ea quae respuit deserit, defectus mutabilitatis venit; quia in semetipsa manendo immutabilis, mutabilia cuncta disponit; sicque in se transeuntia condidit, ut apud se transire nequaquam possint; nec tempus intus in conspectu ejus defluit, quod apud nos foras decurrit. Unde fit ut in aeternitate ejus fixa maneant ea quae non fixa exterius saeculorum volumina emanant. Cur ergo apud eum dicitur, Quadam die, cui nimirum dies una est aeternitas sua? quam videlicet nec fine claudi, nec initio vidit aperiri Psalmista, cum dicit: Melior est dies una in atriis raliter editis loquitur, dignum est ut verbis temporalibus utatur, quatenus condescendendo levet; et dum de aeternitate aliquid temporaliter narrat, assuetos temporalibus sensim
Abbreviated transcription (Latin):
a fide reducere. quos constat spem resurre¬
ctionis ignorare: Qui dũ ex lege ñ nulla
recipiunt ñnulla contemnunt. qͣsi cameloꝵ
more uelut mundũ animal ruminant. sed
immundũ ungulã nequaquam findunt.
quauis & eos cameli ruminantes. sed tamen
ungulã ñ findentes indicant. qͥ in iudea
ruxta litterã hystoriã audierant s uirtutẽ
eiꝰ discernere spiritaliter nesciebant. Quos
trib turmis chaldei rapiunt. dum pharisei
herodiani & saducei. ab om̃i sensꝰ rectitudine
iniqua ꝑsuasione ꝑuertunt: simulq pueros
gladio feriunt. quia & siqui in popło uti iam
ratione poterant. eis ipsi ñ uirtute rationis
sed potestatis auctoritate contraibant. dumq
se quasi p̃positos imitari a subditis uolunt.
& si intelligere aliquid sequentes possunt. tam̃ ex
auctoritate suscepti regiminis eos ad pnitiem
ꝑtrabunt. Aquib bene solus puer qͥ nuntiet
fugit. quia phariseis herodianis atq saduceis

Expanded text:
a fide reducere, quos constat spem resurrea fide reducere, quos constat spem resurrectionis ignorare? Qui dum ex lege nonnulla recipiunt, nonnulla contemnunt, quasi camelorum more, velut mundum animal ruminant, sed ut immundum ungulam nequaquam findunt. Quamvis et eos cameli ruminantes, sed tamen ungulam non findentes, indicant qui in Judaea juxta litteram, historiam audierant, sed virtutem ejus discernere spiritaliter nesciebant. Quos tribus turmis Chaldaei rapiunt; dum Pharisaei, Herodiani et Sadducaei ab omni sensus rectitudine iniqua persuasione pervertunt. Simulque pueros gladio feriunt, quia etsi qui in populo uti jam ratione poterant, eis ipsi non virtute rationis, sed potestatis auctoritate contraibant; dumque se quasi praepositos imitari a subditis volunt, etsi intelligere aliquid sequentes possunt, ex auctoritate tamen suscepti regiminis eos ad perniciem pertrahunt. A quibus bene solus puer qui nuntiet fugit: quia Pharisaeis, Herodianis, atque Sadducaeis
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiarem tibi. Quia chaldeos interpre¬
tari feroces nouimꝰ. qui alii chaldeoꝵ no-¬
mine designantur. nisi ꝑsecutionis aucto-¬
res. usq ad aꝑtos clamores maliciȩ prorum¬
pentes cũ dicunt. crucifige crucifige:
Qui de semetipsis tres turmas faciunt. cũ
se ad ꝓponendas questiones dño pharisei.
herodiam. & saducei. diuiserunt. Qui ore
quidem sapientiȩ uicti sunt. s qͥa stultos
quosdã post se eos traxisse credendum est.
factis turmis camelos tulerunt. Unꝰquisq
namq eoꝵ ordo in praua quȩ sapuit insi¬
pientiũ corda corrupit. Dum enĩ ꝑsuaden¬
do ad interitũ ꝑtrahit. quasi tortuosas m̃tes
infirmantiũ ad captiuitatẽ duxit Prȩdican¬
te quippe in samaria dño. multi ex sama¬
ritanis fuerant in possessione eiꝰdem nr̃i¬
redemptoris asciti. Sed nunquid hi qui
ꝓseptẽ uiris uniꝰ mulieris mortuis de
resurrectionis desperatione dñm tẽptant.
nequaquã conati sunt credentes samaritanos

Expanded text:
ntes. --Quia Chaldaeos interpretari feroces novimus, qui alii Chaldaeorum nomine designantur, nisi persecutionis auctores usque ad apertos clamores malitiae prorumpentes, cum dicunt: Crucifige, crucifige ? Qui de semetipsis tres turmas faciunt, cum se ad proponendas quaestiones Domino Pharisaei, Herodiam et Sadducaei diviserunt. Qui ore quidem Sapientiae victi sunt: sed quia stultos quosdam post se eos traxisse credendum est, factis turmis camelos tulerunt. Unusquisque namque eorum ordo in prava quae sapuit, insipientium corda corrupit; et dum persuadendo ad interitum pertraxit, quasi tortuosas mentes infirmantium ad captivitatem duxit. Praedicante quippe in Samaria Domino, multi ex Samaritanis fuerunt in possessionem ejusdem Redemptoris nostri asciti. Sed nunquid ii qui pro septem viris unius mulieris mortuis, de resurrectionis desperatione Dominum tentant , nequaquam conati sunt credentes Samaritanos