comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ diligunt et uident: Habent cubitũ:. possunt enĩ
ꝑfecte diligere quos ꝑfecte ualent iuxta aliquid di¬
cere: Om̃ipotentem uero dm̃ medullitus diligunt me¬
dullitus sequuntur: sed tamen cantũ diligere non possunt qͣn¬
tum debent: Quia adhuc non ualent uidere quem diligunt:
et mensura amoris minor est.ubi adhuc mensura minoR
est cognitionis Suꝑ unũ ergo cubitũ. habent et dimidiũ:
quia hoc eisiam in amore integrũ est. quod ualde mi Anꝰ
est in caritate cum proximo: atq illud quod eis ualde ma¬
ius est adhuc in amore dei quem non uident integrum ñ
est de hoc amore qui hic incipitur ut ex uisione dm̃i iet̃na
patria ꝑficiatur. Recte isaias loquitur dicens: Uiuit dñs
cuius ignis est insion: et caminus cius in iherłm.. Plus est
autem camninum esse quam ignemr: Quia ignis esse et pariis
potest: in camino autẽ uastior flamma succenditur: Syon

Expanded text:
quem diligunt et vident habent cubitum. Possunt enim quem diligunt et vident habent cubitum. Possunt enim perfecte diligere quos perfecte valent juxta aliquid scire. Omnipotentem vero Deum medullitus diligunt, medullitus sequuntur, sed tamen tantum diligere non possunt quantum debent, quia adhuc non valent videre quem diligunt; et mensura amoris minor est ubi adhuc mensura minor est cognitionis. Super unum ergo cubitum habent et dimidium, quia hoc eis jam in animo integrum est, quod valde minus est, id est charitas cum proximo; atque illud in eis quod valde majus est, id est amor Dei quem non vident, adhuc integrum non est. De hoc amore, qui hic incipitur, ut ex visione Domini in aeterna patria perficiatur, recte Isaias loquitur, dicens: Vivit Dominus, cujus ignis est in Sion, et caminus ejus in Jerusalem . Plus est autem caminum esse quam ignem, quia esse ignis et parvus potest, in camino autem vastior flamma succenditur. Sion
Abbreviated transcription (Latin):
Dict . Euot quot ꝑfectisumus: hoc rapiamus. Uideamꝰ:
sii his que do sentit. iam ca ꝑcipienda misteria ꝑfecte
tetenderit. Ego me non arbitror comprehendisse. Qui
rursus ait. Ex parte cognoscimus: et ex parte propħamꝰ:
Cum autem uenerit quod ꝑfectum est euacuabituꝵ
quod ex parte est. Oui iterũ dicit: Nunc cognosco ex
parte: tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum: Si
ergo ꝑfectus est et ex parte cognoscit. cubitum habet quã¬
tum ad se: sed tamen dunidiũ suꝑse tendantur: Ergo¬
in longanmitate in spei corcla scõr tendantur in ꝑfec¬
tionem quã habent cubito uno: Sed quia adhuc plene
uidere non possunt hoc ubi spei oculum mittunt hoc. ⁊a
suꝑ unum cubitum habent in dimidio cubito recidat᷑:
quatinus in hac uita semꝑ se inꝑfectos aspictunt et ar¬
dentius ad ꝑfectionem currant: Habent quoq mense
latitudinem cubiti unius et dimidiĩ: quia scõr corda
in caritatis amplitudinem dilatata uixta protimũ

Expanded text:
 Quotquot perfecti sumus, hoc sapiamus . Videamus si in his quae de Deo sentit jam se ad percipienda mysteria perfecte tetenderit: Ego me non arbitror comprehendisse . Qui rursus ait: Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus; cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex partparte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum . » Si ergo perfectus est, et ex parte cognoscit, cubitum habet, quantum ad se, sed tamen dimidium suin longanimitate spei corda sanctorum, tendantur in perfectione quam habent, cubito uno. Sed quia adhuc plene videre non possunt, 1409 ubi spei oculum mittunt, hoc quod super unum cubitum habent, in dimidio cubito recidatur, quatenus in hac vita semper se imperfectos aspiciant, et ardentius ad perfectionem currant. 10. Habent quoque mensae latitudinem cubiti unius et dimidii, quia sanctorum corda in charitatis amplitudine dilatata juxta proximum
Abbreviated transcription (Latin):
sa incauta mens inuenit : si psaltim post culpam suas cauite
cogitaciones rimatur Oliuã arborem pultra fructifere gran¬
dise arsit ignis incaet combusta sunt frutecta enis: Olitiam
quippe ubcrẽ et pulcram fructiferã et speciosam dñs uocaũ
Cuius uel efficaciã in oꝑationẽ uel scã studia in uerbis scien¬
tiam approbat: Sed ad uocẽ loquele gandis exarsit ignis in
cam: Quia cũ laudari quis ceperit eruibescit forsitan mi¬
nor uideri quã dicitur et studet esse quod dicatur Uox
enĩ grandis loquelȩ est fatior adulantis: Unde scriptum efti
Qui benedicit proximo suo uoce grandi de nocte consurgẽs:
similis est maledicenti: Ad uocẽ ergo loquele grandis exar¬
sit ignis in ca: quia in magnitudine fauoris flãma in cor¬
de accenditur. de amore laudis: Sed omĩa oliue frutecta
cõburuntur quia ante omipotentis dei oculos uel quia benc¬

Expanded text:
sa incauta mens invenit, si saltem post culpam suas caute sa incauta mens invenit, si saltem post culpam suas caute cogitationes rimetur: Olivam uberem, pulchram, fructiferadis exarsit ignis in ea, et combusta sunt fruteta ejus . Olivam quippe uberem et pulchram, fructiferam et speciosam Dominus vocat, cujus vel efficaciam in operatione, vel sancta studia in verbis scientiae approbat. Sed ad vocem loquelae grandis exarsit ignis in ea, quia cum laudari quis coeperit, erubescit forsitan minor videri quam dicitur, et studet esse quod dicatur. Vox enim grandis loquelae est favor adulantis. Unde scriptum est: Qui benedicit proximo suo voce grandi de nocte consurgens, similis est maledicenti . Ad vocem ergo loquelae grandis exarsit ignis in ea, quia in magnitudine favoris flamma in corde accenditur de amore laudis. Sed omnia olivae fruteta comburuntur, quia ante omnipotentis Dei oculos, vel quae ben
Abbreviated transcription (Latin):
atq cisdem rursus egregius predicator dicit: nec querentes ab
hominib gloriarie neq auobis neq ab aliis de predicationis et¬
enim labore laudem transitoriã querere:. Ouid est aliud. quã
rem magnã uili pretio uenundare: Sed est in doctrinȩ uerbis
graue periculũ : quia sepe ꝑsermonẽ docentiũ fauores au¬
dientiũ sequuntur. Et cũ doctores ab eo quod bene noguerĩt.
apparere iam minores in dictis nolunt. doctrinȩ uerbum
quod ad querendũ animab auditor ex om̃ipotentis dĩ amo¬
re inchoata augent in hoc postmodũ pro adquirendis lau¬
dib laborant. Et qui in uerbis dei querebat prius lucra sp̃ita¬
lia temporales postmodũ fauores sequuntur. Unde fit ut
siue recta quelibet oꝑa seu scẽ doctrinȩ uerba in omm̃poten¬
tis dei iuoicio pereant. cũ ꝑhec quisq tramitoris fauorib
anhelat: Hinc et enĩ ꝑ propħam uidec dicitur: quod in se ip¬

Expanded text:
Atque eisdem rursus egregius praedicator dicit: Nec quaerentes ab Atque eisdem rursus egregius praedicator dicit: Nec quaerentes ab hominibus gloriam, neque a vobis, neque ab aliis . De praedicationis etenim labore laudem transitoriam quaerere, quid est aliud quam rem magnam vili pretio venundare? Sed est in doctrinae verbis grave periculum, quia saepe sermonem docentium favores audientium sequuntur, et cum doctores ab eo quod bene innotuerint, apparere jam minores in dictis nolunt, doctrinae verbum quod pro acquirendis animabus auditorum 1413 ex omnipotentis Dei amore inchoaverunt, in hoc postmodum pro acquirendis laudibus laborant. Et qui in verbis Dei quaerebant prius lucra spiritalia, temporales postmodum favores sequuntur. Unde fit ut sive recta quaelibet opera, seu sanctae doctrinae verba, in omnipotentis Dei judicio pereant, cum per haec quisque transitoriis favoribus anhelat. Hinc etenim per prophetam Judaeae dicitur quod in se ip
Abbreviated transcription (Latin):
mi pater mi: currtis ifrł et auriga cius Quid est fr̃s caris¬
sumi quod helias currtis ifrł et auriga dicitur. nisi quia au¬
riga agitat currus porcate doctor ergo qui mores populi
et ꝑ pacientiã sustinet et sacri eloquii uerbis docet et curr
dicitur et aurigaturrus quia colerando portat: aurigã. qͥa
exhortando agitat currus: quia mala sustinet auriga. quia
populũ bonis ãmonitionib exercet: fortasse autẽ contra ua-¬
nã głam sermo doctoris est et mire insinuans qualiter debe¬
at declinari: Eisdem ipsis sermonib tanã glam querit qui¬
bus contra eandem uanã głam disputat : Si igitur hoc appe¬
tit adipisci quod prohibet: mensa intus labium non reflec¬
tit: Tunc autem mensa dñi ex quadris lapidib exstructa
habet intus labium reflectitũ. sustud uelit audire quod dicit.
Scriptum quippe est Neq ꝑ contencionẽ neq ꝑ inanc̃ głam:

Expanded text:
mi, pater mi, currus Israel et auriga ejus . Quid est, fratres charismi, pater mi, currus Israel et auriga ejus . Quid est, fratres charissimi, quod Elias currus Israel et auriga dicitur, nisi quia auriga agitat, currus portat? Doctor ergo qui mores populi et per patientiam sustinet, et sacri eloquii verbis docet, et currus dicitur et auriga. Currus, quia tolerando portat; auriga, quia exhortando agitat. Currus, quia mala sustinet; auriga, quia populum bonis admonitionibus exercet. 16. Fortasse autem contra vanam gloriam sermo doctori est, et mire insinuans qualiter debeat declinari, eisdem ipsis sermonibus vanam gloriam quaerit, quibus contra eamdem vanam gloriam disputat. Si igitur hoc appetit adipisci quod prohibet, mensa intus labium non reflectit. Tunc autem mensa Domini ex quadris lapidibus exstructa habebit intus labium reflexum, si studuerit audire quod dicit. Scriptum quippe est: Ne quid per contentionem, neque per inanem gloriam .
Abbreviated transcription (Latin):
igitur gladiũ. sed hunc in bello non adruuat: Quia tũ acb̃¬
sitas temptacionis eruperit uerbi obliuiscitur quod doce¬
bat: Ecce cim de paciencia forsitan sermo modo doctoris
est doctrinȩ suȩ magisterio dicere cogetur qualiter con¬
tra inlata dampna contra auditas contumelias pacientia
seruatur:. Sed cũ ipse uel dampno uel contumelia fuerit
ceffittis oblitus quod docuerat: uel inlesione praxini. uł
reddenda grauius contumelia excedit Inter hec itaq co¬
gitet quia mensa dei est labia intris reflectat seruet quod
predicat: Scriptum quippe est In pacientia ur̃a posside¬
bitis animas ur̃as Et rursum scriptũ est: Doctrina uirip
pacientiã noscitur: Si itaq index doctrine paciencia eftrtantd
quisq doctus ostenditur in quanto paciens fuerit: hincest
citnum quod bontis ille discipłs qui magiftrũ colli in aere
uidebate ꝑ magnę caritatis affectũ clamabat dicens Pater

Expanded text:
igitur gladium, sed hunc in bello non adjuvat, quia cum adveigitur gladium, sed hunc in bello non adjuvat, quia cum adversitas tentationis eruperit, verbi obliviscitur quod docebat. Ecce enim de patientia forsitan sermo doctori est, doctrinae suae magisterio dicere cogitur qualiter contra illata damna, contra auditas contumelias patientia servetur. Sed cum ipse vel damno, vel contumelia fuerit lacessitus, oblitus quod docuerat, vel in laesione proximi, vel in reddenda gravius contumelia excedit. Inter haec itaque cogitet quia mensa Dei est, labium intus reflectat, servet quod praedicat. Scriptum quippe est: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Et rursum scriptum est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Si itaque index doctrinae patientia est, tanto quisque doctus ostenditur, quanto patiens fuerit. Hinc est enim quod bonus ille discipulus qui magistrum tolli in aera videbat, per magnae charitatis affectum clamabat, dicens: Pater
Abbreviated transcription (Latin):
manũ comedendo reuertere laborem putet: Sed piger nec
dicit hinc iterum de benedicentib et male optrantib dici¬
tur: filii effrem intendentes arcum et mittentes sagittaf c̃o¬
uersi sunt in die belli. Intendunt arcũ. atq sagitas mittunt
qui scripturȩ sacrȩ sentencias proponunt: et uerbis rectis
auditoꝵr uitia ferunt. sed conuertuntur in die bellr quia
post semetipsos redeunt in temptacione uitioꝵ:: Et pectus
opponere non uolunt:: quia in temptacionũ certamine ñ
resistunt. Hinc iterũ dicitur Auercisti adiutorium gla¬
dii cius: et non es auxiliatus ei in bello: Gladius quippe
doctoris est sermo dei: Unde ꝑ paulum dicitur: Gladui.
sp̃s. quod est uerbum dei om̃ipotentis: Itaq deus cũ docto¬
res respicit nulla oꝑari quȩ dicunt. In die belli adiutorii
eits gladium auertit : qttia in temptacionũ certamine ñ
ꝑmittit esse in auditoriũ doctrinȩ uerbaquȩ dedit Habet

Expanded text:
manum vel comedendo reducere laborem putet. Sed piger nec manum vel comedendo reducere laborem putet. Sed piger nec dicit. Hinc iterum de bene docentibus et male operantibus dicitur: Filii Ephraim intendentes areum, et mittentes sagittas, conversi sunt in die belli . Intendunt arcum, atque sagittas mittunt, qui Scripturae sacrae sententias proponunt, et verbis rectis auditorum vitia feriunt; sed convertuntur in die belli, quia post semetipsos redeunt in tentatione vitiorum, et pectus opponere non volunt, quia in tentationum certamine non resistunt. Hinc iterum dicitur: Avertisti adjutorium gladii ejus, et non es auxiliatus ei in bello . Gladius quippe doctoris est sermo Dei. Unde per Paulum dicitur: Et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Omnipotens itaque Deus cum doctorem respicit nolle operari quae dicit, in die belli adjutorii ejus gladium avertit, quia in tentationum certamine non permittit ei esse in adjutorium doctrinae verba quae dedit. Habet
Abbreviated transcription (Latin):
teriniitant: Sed ubiq semetipsos inspitiand et in quantum
preualent studeant singła oꝑa implere quȩ docent. Eisi predi¬
cantes facere bona dissimulant. sui uastatores sint. cultores alie¬
ni: O doctor ecce iam menses. lam uasa portas lam in uasis fi-¬
delib pondus holocausta et uictuȩ sustinens: sed intus re¬
flecte labris. id est ad cor reuoca sermonẽ: Audi quod dicis:
oꝑare quod predicas: Si enim neggligis implere quod doces:
habes messẽ seminas: et ipsi a frumenti participatione ieiunas
Unde scriptum est: Cuius messem fansilicus cõmedit: Messẽ
quippe doctoris: qui bona loquitur sed non oꝑatur fanfili¬
cus comedit: quia hisqui panẽ iusticiȩ ẽsurit oꝑatur manda¬
ta quȩ audit: et ipse fructum non habet qui scminando labo¬
rauit: hilfsalomon ait: abscondit piger manum suam sub
ascella: nec ad os suũ porrigit cã: Nemo ita piger est ut ados

Expanded text:
termittant, sed ubique semetipsos inspiciant, et, in quantum termittant, sed ubique semetipsos inspiciant, et, in quantum praevalent, studeant singula opere implere quae docent, ne si praedicantes facere bona dissimulant, sui vastatores sint cultores alieni. O doctor, ecce jam mensa es, jam vasa portas, jam in vasis fidelibus pondus holocausti et victimae sustines, sed intus reflecte labium, id est ad cor revoca sermonem. Audi quod dicis, operare quod praedicas. Si enim negligis implere quod praedicas, aliis messem seminas, et ipse a frumenti participatione jejunas. Unde scriptum est: Cujus messem famelicus comedet . Messem quippe doctoris qui bona loquitur, sed non operatur, famelicus comedit, quia is qui panem justitiae esurit operatur mandata quae audit, et ipse fructum non habet, qui seminando laboravit. Hinc Salomon ait: Abscondit piger manum suam sub ascella, nec ad os suum porrigit eam . Nemo ita piger est, ut ad os
Abbreviated transcription (Latin):
dicens Si cu aliquid donastis et ego: Nam et ego siquid
sathana: qui uidelicet solet de bonis mala gencrare : Et hoc
quod ꝑ caritatẽ agitur ad discordiã contrahere: Unde et mox
de ipso subiecit dicens Non enĩ ignoramtis cogitaciones erꝰ
Doctor autẽ qui ꝑbona quȩ predicat in suis auditorib rec¬
tam oꝑationẽ formatt si mentes oꝑantiũ ad unanimitatẽ
non ligat. In labris palmũ. sed cam quȩ dicta et psalmum¬
tatẽ non habet: Pensandũ uero est ualde quod dicitur. qͥa
earuidem mensuram labia interius sunt reflixa: Tunc
enim mensarum labia intrinsecus reflectuntur. quando
doctores ad conscientiã reuocant tacita cogitacione quod
dicunt: quando doctores semet ipsos subtilit̃ ꝑscrutant᷑.
si faciunt quod loquuntur: Recte autẽ cũ flexa intrinsecus
mensarũ labia dicuntur additur qui ꝑcircuitũ. ut non qͣua¬
libet se parte considerent atq alias insemecipsis ꝑpendere pre¬

Expanded text:
dicens: Si cui aliqud donastis, et ego. Nam et ego si quiddicens: Si cui aliqud donastis, et ego. Nam et ego si quidamur a Satana . Qui videlicet solet de bonis mala generare, et hoc quod charitate agitur ad discordiam trahere. Unde et mox de ipso subjecit, dicens: Non enim ignoramus cogitationes ejus . Doctor autem qui per bona quae praedicat in suis auditoribus rectam operationem format, si mentes operantium ad unanimitatem non ligat, in labiis palmum habet, sed eam quae dicta est palmi unitatem non habet. 15. Pensandum vero est valde quod dicitur, quia earumdem mensarum labia interius sunt reflexa. Tunc enim mensarum labia intrinsecus reflectuntur, quando doctores ad conscientiam revocant tacita cogitatione quod dicunt, quando semetipsos subtiliter perscrutantur si faciunt quod loquuntur. Recte autem cum reflexa intrinsecus mensarum labia dicuntur, additur quoque per circuitum, ut non in una qualibet se parte considerent, atque ex alia semetipsos perpendere prae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗttitur. Legis iudiciũ et miscdiam et fidem hȩc oportuit fa¬
cerret illa non omittere: Per iudicium quippe et miseri¬
gugatur: hec ergo oportuit facere ret illa non omitters: Sua
istopus nr̃m palmo metire uoluimus finecesse estͥ ostenda¬
tur minimusi quatinus maior digitus non adtrahatir.
Bene autẽ cõmessarius labia metiuntur: et mensura palmi
dicitur: additur unus ex doctor. predicatione: sicuit᷑ unitas
tenctur in fide. ita quoq unitas mentiũ seruetur in opere:
ne ꝑ opus bonũ quod alter agit alter ad discordiȩ malum
prorumpat: Ita enim bona facere oꝑa debemussiit ꝑ hec qͦq
cum his cũ quib uiuimus unammitatẽ in quantũ possu¬
mus conseruemus:. id est non deserendo quod agimus s
ꝑueniendo bonis prosequutionib malũ discordiȩ quodti¬
memus sic mftis oꝑib unitatẽ palmi custodiaetnt. paulus
discordiam generare prohibebat: cũ quendam iam lapsum
atq ab eccła abiectũ. iam uelle recipere corinthios uideret

Expanded text:
is, 1411 judicium, misericordiam et fidem; haec oportuit facere, et illa non omittere . Per judicium quippe, et miseriguratur. Haec ergo oportuit facere, et illa non omittere, quia si opus nostrum palmo metiri volumus, sic necesse est ut tendatur minimus, quatenus major digitus non attrahatur. 14. Bene autem cum mensarum labia metiuntur, et mensura palmi dicitur, additur unius, ut ex doctorum praedicatione sicut unitas tenetur in fide, ita quoque unitas mentium servetur in opere, ne per opus bonum quod alter agit, alter ad discordiae malum prorumpat. Ita enim bona facere opera debemus, ut per haec quoque cum his cum quibus vivimus unanimitatem, in quantum recte possumus, conservemus, id est non deserendo quod agimus, sed praeveniendo bonis persuasionibus malum discordiae quod timemus. Sic in suis operibus unitatem palmi custodiens Paulus, discordiam generari prohibebat, cum quemdam lapsum atque ab Ecclesia abjectum jam velle recipere Corinthios videret,
Abbreviated transcription (Latin):
rat: A dduxit me illuc. hoc replicans subdidit adduxit me
interra israhel Ait enĩ facta ÷ suꝑ me manus dm̃i: & ad dixx̃
me illuc inuisionib dñi. Manꝰ & enim uirtutẽ potestatis. Mi

Expanded text:
rat, Adduxit me illuc, hoc replicans subdidit: Adduxit me rat, Adduxit me illuc, hoc replicans subdidit: Adduxit me in terram Israel. Ait enim: Facta est super me manus Domini, et adduxit me illuc in visionibus Domini. Man
Abbreviated transcription (Latin):
minare maius . dicere debuit ut ante solem & pꝰt lunam atq
tur ut lunã scãm eccłiam & stellas omnes fers accipere de¬
beremus. S olam nominare noluit. quia uidelicet ipse
ȩt̾no soli loquebatur: de quo scriptũ est. Uob̃ aut̃ qui time¬
tis dm̃.orietur sol iusticiede quo reꝑbi infine dicturi sunt:
sol iusticiȩ non ortꝰ est nob̾. Dicendo ergo lunã & stellas qͣs
tu fundasti. & tam̃ tacendo solem qui factus est indicauit.
quia illi soli locutꝰ: qui ñ solũ solem & lunã atꝙ stellaᷤᷤ cor-¬
poralit: s etiam lunam eccliam atq stellas scõs omnes spi-¬
ritaliter fecit. Si ergo cum aliquid de est hẏstoriȩ aꝑta ra¬
tione aocemus adintellectũ allegorie: quantti magis illa
spiritali t̃ accipienda sunt in quib uixta rationẽ littere hys¬
toricum sonat. Facta est suꝑ me manus dm̃. & adduxit me
illuc inuisionib anĩ: adduxit me interrã israeh quod dixe¬

Expanded text:
minare majus dicere debuit, ut ante solem, et post lunam atque minare majus dicere debuit, ut ante solem, et post lunam atque tur, ut lunam sanctam Ecclesiam, et stellas sanctos omnes accipere deberemus, solem nominare noluit, quia videlicet ipsi aeterno Soli loquebatur, de quo scriptum est: Vobis autem qui timetis Dominum, orietur sol justitiae . De quo reprobi in fine dicturi sunt: 1310 Sol justitiae non ortus est nobis. Dicendo ergo, Lunam et stellas quas tu fundasti , et tamen tacendo solem qui factus est, indicavit quia illi Soli locutus est qui non solum solem et lunam atque stellas corporaliter, sed etiam lunam Ecclesiam atque stellas sanctos omnes spiritaliter fecit. Si ergo cum aliquid deest historiae, aperta ratione ducimur ad intellectum allegoriae; quanto magis illa spiritaliter accipienda sunt, in quibus juxta rationem litterae nihil historicum sonat? Facta est super me manus Domini, et adduxit me illuc in visionibus Dei; adduxit me in terram Israel. Quod dixe
Abbreviated transcription (Latin):
nullatenꝰ ualent. Quomͦ enĩ totũ simul ȩdificiũ calamo id ÷
sex cubit̾is & palmo m̃suratur: & porte dificii. in xiiii. cubitis:
frontes uero portarũ . inlx. cubitis extendunturs Porta uͦ ĩ
ciuitate estꝰ. Frontes uero inportisd nulla recieipi racio pro-¬
mittit: quia minꝰ est hoc quod continet ab eo quod cũtͥ ne¬
tur. Inscriptura aut̃ sacra & ea quȩ accipi scd̃m storiã posst̃
plerũq spibitalit intelligenda sunt. ut & fides habeat᷑ inue
ritat᷑ istoriȩ. & spiritalis intelligentia capiatur de mysteriis
dasti Eccȩ enĩ in exteriori descriptione stat sermo rationis
quia & çeli oꝑa dei sunt: E luna ac stellȩ ab eo creatȩ atꝙ fun¬
datȩ sunt . s si hoc psalmista uix ta sola exteriora oꝑa. & noli etiã
ꝓfessus est dicturus lunã uͣt stellas. quas non etiã solem
quem scimus quia eiꝰ opus ẽ. parit᷑ enum̾agit. Si enĩ uyc ta
solam litterã loquebatur dicturus lummare minꝰ pͥus lu-¬

Expanded text:
nim totum simul aedificium calamo, id est sex cubitis et palmo mensuratur, et portae aedificii in quatuordecim cubitis, frontes vero portarum in sexaginta cubitis extenduntur? Porta enim in civitate est, frontes vero in portis. Et nulia recipi ratio permittit, quia minus est hoc quod continet ab eo quod continetur. In Scriptura autem sacra et ea quae accipi secundum historiam possunt, plerumque spiritaliter intelligenritate historiae, et spiritalis intelligentia capiatur de mysteriis dasti . Ecce enim in exteriori descriptione stat sermo rationis, quia et coeli opera Dei sunt, et luna ac stellae ab eo creatae atque fundatae sunt. Sed si hoc Psalmista juxta sola exteriora opera, et non etiam  esse professus est, dicturus lunam et stelias, cur non etiam solem, quem scimus quia ejus opus est , pariter enumeravit? Si enim juxta solam litteram loquebatur, dicturus luminare minus, prius lu
Abbreviated transcription (Latin):
ispiciantur: Recte postede¬
esten cantica canticoꝵ ponit᷑:
prius quippeest mores conponer
Postmodũ om̃a quȩ adĩ tac̃quac̃ nos
adsint considerare: Tertio uer
loco munda cordis acie suꝑne. &
interna conspices e: Hisitaq: li¬
brorũ gradib quasi quandã ado¬
tẽplacionem dĩ scalcõ fecit. Vto
primũ inscceculo benegeruntur¬
honesta: postmodũ &iã honesta
saeculi dispiciantur Adȩxt emũ
&icẽdĩ intima conspiciantur. sic
aut̃ generaliter ȩuace ecclesias
aduentus dñi in hoc opere praest¬
latur. Ut&iam spocialitero
quȩ que anima ingressumdis
loquentes introducuntur. sponsus
uidelic& & spons a adulescentulȩ
uero cũsponsa & greges sodcdium
cũ sponsa. Sponsa enĩ ipsa ꝑfecta
edesi a est sponsus dñs : Adules¬
centuleuero cũ sponsesunt incho¬
antes anime & ꝑ nouũ studiũ pu¬
piscentes. sod aleuero sponsi sunt
iueangeli quisepe hominib: ab ip¬
suenientib apparuerunt: seu ceste

Expanded text:
despiciantur, recte post Eccdespiciantur, recte post Ecclesiasten Cantica canticorum ponuntur. Prius quippe est mores componere; postmodum omnia quae adsunt, tanquam non adsint considerare; tertio vero loco munda cordis acie superna et interna conspicere. His itaque librorum gradibus quasi quamdam ad contemplationem scalam fecit, ut dum primum inhonesta, postmodum etiam honesta saeculi despiciuntur, ad extremum etiam Dei intima conspicautem generaliter ex voce Ecclesiae adventus Domini in hoc opere praestolatur, ut etiam specialiter unaquaeque anima ingressum Deiloquentes introducuntur; sponsus videlicet 402 et sponsa; adolescentulae vero cum sponsa, et grcum sponso. Sponsa enim profecto ipsa Ecclesia est, sponsus Dominus, adolescentulae vero cum sponsa sunt inchoantes animae, et per novum studium pubescentes; sodales vero sponsi sunt, sive angeli, qui saepe hominibus ab ipso viventes apparuerunt, seu certe
Abbreviated transcription (Latin):
uuiuos uniuiro uirginẽ cas¬
io mrsterio abhore& qđ libers
ste salomonis tercius in opus¬
culis eius ponitur: Ul&eris e¬
uĩ tres uitae ordines es sedixe¬
nominauerunt in ꝓuerbiis quoquis
moralis uita exp̃rimitur ubidicitꝰ¬
dudifilimi sapientic̃meã & pruq¬
tiae meae inclina aurẽ tuat̃: Ina
cdesias tenuero naturalis ibi quips
qđ om̃a ad finẽ tendant consid¬
ratur cũ dicitur: Uanitas uani¬
tantium: &om̃a uanitas Inca¬
ticis uero canticorũ contẽ pla¬
tiua uita exprimitur. Qũins
is ipsius dñi aduentus &as pe¬
oralitatem quippe abraham
figurauit Immo enĩ poteos fo¬
ixe eest. ꝑ considerationẽ
naturalẽ om̃a qua in frasunt ꝑ¬
crutando rimari. Ia cobuero
ontẽplatiuã uitã tenuit Qui
scendentes & descendentes
ingelos uidit: Sedqr naturalis
oniideratio adꝑfectionẽ non
ducit᷑ nisi prius moralitaste¬
neat᷑: Recte post ꝓuerbia ec¬
pntẽ platio non conspicitur
isi prius haec infralabentiao

Expanded text:
savi vos uni viro virginem cassavi vos uni viro virginem casno mysterio abhorret, quod liber iste Salomonis tertius in opusculis ejus ponitur: veteres enim tres vitae ordines esse dixenominaverunt. In Proverbiis quoque moralis vita exprimitur, ubi dicitudi, fili mi, sapientiam meam, et prudentiae meae inclina aurem tuam . » In Ecclesiaste vero naturalis. Ibi quippe quod omnia ad fidem tendant, considerantur, dum dicitur: « Vanitas vanitatum, et omnia vanitas . » In Canticis autem canticorum contemplativa vita exprimitur, dum in eis ipsius Domini adventus et aspeMoralitatem quippe Abraham figuravit, imo enim puteos fodere est, per considerationem naturalem omnia quae infra sunt perscrutando rimari. Jacob vero contemplativam vitam tenuit, qui ascendentes et descendentes angelos vidit. Sed quia naturalis consideratio ad perfectionem non perducitur, nisi prius moralitas teneatur; recte post Proverbia, Eccontemplatio non conspicitur, nisi prius haec infra labentia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtimore ueniat᷑ adhonorẽ ꝑ hono¬
ẽ uero ei: ꝑueniatur ad acmose
Iuanto ergo dignus esthonor
qucc̃timor: am plus gaudoe
s pacter dici quã dñs. & quaento
arius est aomor quamhonor. Tan¬
o plus guud& dr̃ sponsurdici quã
ier In hocergo librodñs & a
ut non solitimo .re. non soliseue¬
rentiae sed &iã amori deserui¬
atur. & in his uerb exterioribus
incitetur affectur interior.
Cũ sednm nominat. indicatos
creatisumus. Cũse patrẽ non¬
nat: indicat qđ ad obtati. Oũ
tos essedõ: quã cseatos & abo¬
tatos: In boc ergolibro ubisp¬
sus dicitur aliquid sublimius
insinuatur dũ in eo fededos
coniunctionis osterditur quo
nomina intestamento nouoq
iã ꝑacta coniunctio uerbi &
carnis xp̃i &ecclesia caelebia¬
taist frequenti iteratione men
Vnde iohannos dicit:
onõ ueniente: Quia hab&spon¬
ã sptinsus est Unde idẽ dñs¬
dicit Non ieiuncbunt filui spon¬
si quãdiu cũ illis sponius est. Un¬
d e ecclesiae diccitur. Des pon¬

Expanded text:
timorem veniatur ad honorem, per honorem vero ejus perveniatur ad amorem. Quanto ergo dignius est honor quam timor, tanto plus gaudet Deus pater dici quam Dominus. Et quanto ergo charius est, amor quam honor, tanto plus gaudet Deus, sponsus quam pater. In hoc ergo libro Dominus ut non soli timori, non soli reverentiae, sed etiam amori deserviatur, et in verbis exterioribus incitetur affectus interior. Cum se Dominum nominat, indicat quod creati sumus. Cum se patrem nominat, indicat quod ctos esse Deo quam creatos et adoptatos. In hoc ergo libro ubi sponsus dicitur, aliquid sublimius insinuatur, dum in eo foedus conjunctionis ostenditur. Quae nomina in Testamento Novo quia jam peracta conjunctio Verbi et carnis, Christi et Ecclesiae celebrata est frequenti iteratione memorantur. Unde Joannes dicit Domino vivente: Qui habet sponsam sponsus est . Unde idem Dominus: Non jejunabunt filii sponsi quandiu cum illis est sponsus . Unde et Ecclesiae dicitur: Despon
Abbreviated transcription (Latin):
liuis. atq interius inuestigatura
utaꝙppa reat: ssednũ quid qđ
in mysterus dĩ celat nosrequa¬
rere non debemus. Debomus
utq: Nam sequitur. &gloria
egũ inuestigare sermonem
Diuenĩ icc̃corporaesucc uel mo¬
ꝑ carnis regere & inuestigae¬
re nouer̃ reges sunt. Regũ
ergo gloriacest inuestiga re
ermonẽ. Quicbeneuiuentiũ
acus ẽ ꝑscrutari sec rela manda¬
tox dĩ. Humane ergo conuer¬
acionis uerba audientes qua¬
ĩ extra homines essedebem: Nisi
umanit̃q: dicunt᷑ audimꝰ
nihil diuinitatis de hisq audi¬
redebemus sentiro pos simus

Expanded text:
ilius atque interius investigatur, ilius atque interius investigatur, ut appareat; sed nunquid quod in mysteriis Deus celat, nos requirere non debemus? Debemus utique, nam sequitur: Et gloria regum investigare sermonem . Qui enim jam corpora sua vel motus carnis regere et investigare noverunt, reges sunt. Regum ergo gloria investigare sermonem, quia bene viventium laus est perscrutari secreta mandatorum Dei. Humanae ergo conversationis verba audientes, quasi extra homines esse debemus; ne si humanitus quae dicuntur audimus, nihil divinitatis de his quae audire debemus, sentire po
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantiae cecitate repella¬
mur: Debemus ꝑ haec uerba
passĩonis transire aduistutem
in pas sibilitatis: Sic estenim.
scriptura sacra inuerbis & sen¬
sib sicut pictura incoloribus
&reb animis stultus est qui
sic pictura colorib inheres ut
res quae pinctesunt ignore
Nosenim si uerba quae exte¬
rius dicuntur amplectimur.
& sensus ignoramus. qua si
gnorantes res quaedepictes
solos colores tenemus: Kit te
co operit spm̃: sicut palea tegit
frumentũ. Sed iumentor ũest
paleis uescihominum frumentis.
Quier gohumana racione uti tur
lumentorũ palecs cebicicit &¬
frumenta spi edere festin &
Adhocquippe utilis est ut mrst¬
ria litere inuolucris tegiot¬
est: Sapientes abscondunt
intellegentiã quianimirũ sub
tegnine littertie spĩtulis ini¬
legentia cooperitur : Hinc
rursũ in eodẽ libro dicitur
Gloriadĩ caelare uerbũ menti
enĩdm̃ querenti. Tanto dĩ glo¬
riosius appar&. quanto subn¬

Expanded text:
ignorantiae caecitate repellaignorantiae caecitate repellamur. Debemus per haec verba passionis transire ad virtutem impassibilitatis. Sic est enim Scriptura sacra in verbis et sensibus, sicut pictura in coloribus et rebus; et nimis stultus est qui sic picturae coloribus inhaeret, ut res quae pictae sunt ignoret. Nos enim, si verba quae exterius dicuntur amplectimur, et sensus ignoramus, quasi ignorantes res quae depictae sunt, solos colores tenemus. Litteracooperit spiritum, sicut palea tegit frumentum; sed jumentorum est, paleis vesci; hominum, frumentis. Qui ergo humana ratione utitur, jumentorum paleas abjiciat, et frumenta spiritus edere festinet; ad hoc quippe utilis est, ut mysteria litterae involuta tegantest: Sapientes abscondunt intelligentiam . Quia nimirum sub tegmine litterae spiritalis intelligentia cooperitur. Hinc rursum in eodem libro scriptum est: Gloria Dei celare verbum . Menti enim Deum quaerenti tanto Deus gloriosius apparet, quanto subt
Abbreviated transcription (Latin):
considerandaest: quiadum mera¬
brase corporis nominat. & sicad
amorẽ uocat: Notandum est qaã
mirabiliter nobcũ & misericordi¬
ter operatur quiutcor nr̃m ad
instigacionẽ sacriamoris accende¬
r& usque adturpis amoris nostri
uerba distendit. Sedunde seloquen¬
do humiliat indenos intellectu e¬
altat: Quicc ex sermonib: huius a¬
moras dircimus quauir cute in diui¬
nitatis amos e ferueamus. hocaut̃¬
nob sollerter intuendum est ne
cũ uerba exterioris amoris audim
ad exteriora sencienda remaneam
&mnachina quae ponitur ut leo
&ipia magis obprimatneleue:¬
corporuis. Inuerbis exteriori¬
bus quicquid interius est quae¬
rere. &loquentes decorpore
quasi extracorpus fieri. Debe¬
mus adhas sacras nuptias spon¬
si &sponsȩ cũ intellectu in timi
caritatis. id est cũueste uenin
nuptiali neces se est: Nesiues¬
te nuptiali idestdigne carita¬
tis intellegentia non indiam
ad hoc nuptiamur conuiuio
in exterioras tenebras : id est

Expanded text:
consideranda est; quia dum memconsideranda est; quia dum membra corporis nominat, et sic ad amorem vocat, notandum est quam mirabiliter nobiscum et misericorditer operatur. Qui ut cor nostrum ad instigationem sacri amoris accenderet, usque ad turpis amoris nostri se verba distendit. Sed unde se loquendo humiliat, inde nos intellectu exaltat; quia ex sermonibus hujus amoris discimus qua virtute in divinitatis amore fernobis solerter intuendum est, ne cum verba exterioris amoris audimus, ad exteriora sentienda remaneammachina quae ponitur ut levet, ipsa magis opprimat et graergo in verbis exterioribus quidquid est intus quaerere et loquentes de corquasi extra corpus fieri debemus. Ad has nuptias sponsi et sponsae cum intellectu intimae charitatis, id est cum veste venire nuptiali necesse est; ne si veste nuptiali, id est digna charitatis intelligentia non induimur, ab hoc nuptiarum convivio in exteriores tenebras, id est in
Abbreviated transcription (Latin):
& derebus quea nouĩt lan¬
ter insinuct ei amofẽ quẽ
non nouit. Allegoria enim
anime longe adõposire : qua¬
siquan dã machinic̾ facit. ut
Ala leurtur adm. Interpo¬
sitis quippe enigmatib dũ
quidac̃ in uerb cognoscraqđ
suĩ estinsensu uerberũ intel¬
e Rasepccratur a terra
ꝑhocenĩ ꝗd non abhor : ucog¬
hutũ intellegit quidc̃ meogni¬
t Reb enĩ nob notis ꝑquas
aligoriae conficiunt᷑ senten¬
tae diuiniae ũesł uͥntur.
E dumre cognoscimus exterio¬
sa uerb& : ꝑuenim: ad interiorem
intellegentiã: Hincestenĩ qđ in boo
libro qui incanticis canticorum
conscriptu est amoris quasi corpo¬
rei uerba ponuntur : ut a torpose
suo anima ꝑser mones suae con¬
suetudinis refrigccta. ⁊ ucalescat
& ꝑuerba amoris quu in fraest
excitetur ad amorẽ qui supraẽ
Nomincentur enĩ iñhoe libro
oscula nominantur ubera
nominantur gene: nominan¬
tur semora. In quib uerbis
non in riden daest sacra discris¬
tio sed madordĩ misericordia .¬

Expanded text:
 de rebus quas novit latenter insinuat ei amorem quem non novit. Allegoria enim animae longe a Deo positae quasi quamdam machinam facit, ut per illa levetur ad Deum, interpositis quippe aenigmatibus, dum quoddam in verbis cognoscit quod suum est, in sensu verborum intela terra. Per hoc enim quod non abhorret cognitum, intelligit quoddam incognitum. Rebus enim nobis notis per quas allegoriae conficiuntur sententiae divinae vestiuntur, , dum re cognoscimus exteriora verba, pervenimus ad interiorem intelligentiam. 3. Hinc est enim quod in hoc libro, qui in Canticis canticorum conscriptus est, amoris quasi corporei verba ponuntur, ut a torpore suo anima per sermones suae consuetudinis refricata recalescat; et per verba amoris qui infra est, excitatur ad amorem qui supra est. Nominantur enim in hoc libro oscula, nominantur ubera, nominantur genae, nominantur femora; in quibus verbis non irridenda est 398 sacra descriptio, sed major Dei misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur adulescentulicest. Inui¬
tamurego utsimus iponie si hor
necdum pracualemus simꝰ sodes¬
Les sineq hoc ad eptisumus ialtĩ
adhuc thalamũ adules centule
conueniamus: Quiaigitur spo¬
uelud adlescentule uelud soldale
audiam: uerba sponsi audiam
uerba sponsae &ineor̃ aarmor¬
b seruorẽ discamus amoris
q scã ecdeasia dui praestolans q¬
uentũ dñi diu sitienr fontẽ uits
quomodo opte uidere praesei¬
am iponsisui ꝗaomeclo desida

Expanded text:
tur, adolescentula est. Invitamur ergo ut simus sponsa; si hoc necdum praevalemus, simus sodales; si neque hoc adepti sumus, saltem ad hunc thalamum adolescentulae conveniamus. Quia igitur spovelut adolescentulae vel sodales audiamus verba sponsi, audiamus verba sponsae; et in eorum sermonibus fervorem discamus amoris. Itaque sancta Ecclesia diu praestolans adventum Domini, diu sitiens fontem vitae, quomodo optet videre praesentiam sponsi sui, quomodo desid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhaecdñi samiliari amore con
uocat. Aliquando patrẽ. Alis¬
quando sponsũ. Quando enĩ
uult s&imere dnm̃ se nomina
quando uult honorari patis
quando uult amari sponsum
gosũ ubiest timor meus:
Sipater egosũ: ubi est honos
m̃s  &rursũ dicit: Despo¬
sccui temi hi iniusticia &side
uielcerte recordatus sum diei des¬
ponsationistuȩ indeserto: & quidẽ¬

Expanded text:
Dominus familiari amore compe Dominum vocat, aliquando patrem, aliquando sponsum. Quando enim vult timeri, Dominum se nominat; quando vult honorari, patrem; quando vult amari, sponsum.ego sum, ubi est timor meus? Si pater ego sum, ubi est honor meus? Et rursum dicit: Desponsavi te mihi in justitia et fide . Vel certe recordatus sum diei desponsationis tuae in deserto. Sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
passionis inuistucespũs ad suma¬
ur. Isergo quidm̃ sequi tur
mitari deb& cotidie sosursec¬
ionẽ suc̃. At sicut tuncnihil
assibile habebit incorpore.
tanunc nihil pas sibile habeat
ncorde. Ut secundũ interio¬
ẽ hominẽ lãnouaes eatureo
t.lã quicquie uexustũ sonuerit
calc&. & inuerbis ueterib solan
ium nouitatis inquirat: Scrii¬
tura enĩ sacra mons quidã est di
quo in nr̃is cordib ad intellegon¬
densus est ꝑiententius &ui
brosus ꝑcellegorias. sed so¬
tesonat uestim̃ta lauare p̃s¬
pimꝰ: utab omni carnis inq¬
nacione mundari siad mo¬
tẽ accedere festinam. Sor¬
tũ quippe est Quia sibestis¬
etigerit montẽ lapidabitur:
Desticenĩ tangitmontẽ. quan¬
do in racio nabilib motib: de¬

Expanded text:
onis in virtute spiritus assumatur. Is ergo qui Deum sequitur, imitari debet quotidie resurrectionem suam; ut sicut tunc nihil passibile habebit in corpore, ita nunc nihil passibile habeat in corde; ut secundum interiorem hominem jam nova creatura sit, jam quidquid vetustum fuerit calcet, et in verbis veterivim novitatis inquirat. Scriptura enim sacra mons quidam est, de quo in nostris cordibus ad intelligenndensus est per sententias, et brosus per allegorias. Sed scte sonat, vestimenta lavare praecipimur, et ab omni carnis inquinatione mundari, si ad montem accedere festinamus. Scriptum namque est: Quia si bestetigerit montem lapidabitur . Bestia enim tangit montem, quando irrationabilib
Abbreviated transcription (Latin):
ac̃ fecundititẽ ꝓlis ecclaesiasticae
xpres sitcũdicit. sterdis peperit
lurimos & quae mulios habebat
ilios infirmaa est. Canticum
diutori dauid post praelium
ecinit dicens.: Diligã tednẽ uir
mea. Canticũ uero coniuncci¬
nis cũ dõ hocest canticũ qđ innup

Expanded text:
lis ecclesiasticae expressit, cum dicit: « Sterilis peperit plurimos, et quae multos habebat filios infirmata est » Canticum adjutorii David post praelium cecinit dicens: « Diligam te, Domine, virtus mea . » Canticum vero conjunctionis cum Deo, hoc est canticum quod in nup
Abbreviated transcription (Latin):
dscã scõrũ sec reciori quadom
eneracione suscipiebant. &
obata sabbatorũ ñnisi insuit
nuitatib colebantur. Itacan¬
cacanticorũ secsetũ quoddã
& sollemne interius est qͥuod se¬
ci&ũ in occultis intellegentus pe¬
n&ratur: Uam siex teriorib: ues¬
bis ad tenditur secretũ nonest¬
sacra. alias cantica uictoriat
alia cantica ȩxortationis &c
testacionis. alia cantica exu¬
tationis. alia cantica adiui¬
rii alia cantica coniunci¬
onis cũdõ. Ganticũ uictori
est quod marta trans acto n
rubro cecinit dicens. Cans¬
mͦ. dño gloriose enĩ honorifico
est Equum & coscensor ẽ piea
in mare. Ganticũ ȩxortat

Expanded text:
sanctorum secretiori quadam veneratione suscipiebantur: et sabbata sabbatorum, non nisi in suis festivitatibus celebrabantur. In Cantico canticorum secretum quoddam, et solemne interius est, quod secretum in occultis intelligentiis penetratur; nam si exterioribus verbis attenditur, secretum non estra alia sunt cantica victoriae, alia cantica exhortationis et contestationis, alia cantica exsultationis, alia cantica adjutorii, alia cantica conjunctionis cum Deo. Canticum victoriae est, quod Moyses, transacto mari Rubro, cecinit, dicens: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est, equum et ascensorem projecit in mare . Canticum exhor
Abbreviated transcription (Latin):
lũ qđ debent intellegunt. sed
nracio nabilit̃ ad sue uolunta¬
is intellegentict̃ flec tunt. Om¬
iis enĩ absurdus uel sen supi¬
er. sicircahunc montẽ uisus.
uerit atrocisimis son tencus
eluti lapidib necat᷑. Ard&
nĩ mons iste qr scriptura sacra¬
moris igne succendit Undẽ¬

Expanded text:
sed irrationabiliter ad suae voluptatis intelligentiam flectunt. Omnis enim absurdus, vel mente piger, si circa hunc montem visus fuerit, atrocissimis sententiis veluti lapidibus necetur. Ardet enim mons iste, quia sacra Scramoris igne, succendit
Abbreviated transcription (Latin):
ambulantes dixer Nonneco
nr̃mardens erat in nob cũ aper¬
r& nob̵scripturas Ande
mor sendicit᷑: Indexteratis
igneclȩx. Sinistradĩ iniqu
accipiunt᷑ qui indȩxtera pedi
non transeunt. Dexteradĩ i
dextera ergodĩ lexigneaest
a inelectorũ cordib quiaddext¬
quicquid innobest exteruos
rubiginis & ueustitis exura
uimentem nrãm uelud holo¬
caustũ indĩ contẽ platione offerat
Necuacuae ad tendendũ nst qđ li¬
ber iste noncanticũ sed canticũ
canticorũ uocat᷑. Dicut enĩm
ueteri testamento alias scã¬

Expanded text:
 Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum aperiret nobis Scripturas? Unde per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra Dei iniqui accipiuntur, qui in dextera parte non transeunt. Dextera Dei sdextera ergo Dei lex ignea est, quia in electorum cordibus qui ad dextequidquid in nobis est exterius rubiginis et vetustatis exurat, et mentem nostram velut holocaustum in Dei contemplatione offerat. Nec vacue attendendum est quod liber iste non canticum, sed Canticum canticorum vocatur. Sicut enim in Veteri Testamento alia s
Abbreviated transcription (Latin):
aborienteuemient. idestab
infantia. & occidente. id ÷
insenestute. Ameridie id ÷
aiuuentute. Et aquilone
id est a potestate diaboliueni¬
unt adsidem. & recumbent
id est inhabitant. Cũ abrahã¬

Expanded text:
oriente conversi, id est ab infantia; ab occidente, id est a senectute: a meridie, a juventute; ab Aquilone, id est de potestate diaboli, veniunt ad fidem, recumbent, id est inhabitant: quar
Abbreviated transcription (Latin):
idest passio. dix̃ hoc ꝑ partẽ
tata a uricula id est amputa¬
tũ auditũ iudaeoꝵ: In munditia¬
exor e iuda eoꝵ accepit ut nr̃a
inmunditia purgar&: Fba¬
gellas sustenuit ut nos defla¬
gellis peccatoꝵ liberar&: Si¬
cut adã ex tendit manus inlig¬
nouitae: Ita & iuda ei exten

Expanded text:
te ta auriculam, id est amputatum auditum Judaeorum, in munditiam Judaeorum accepit ut nostram immunditiam purgaret, flagellatus tenuit, ut nos de flagellis peccatorum liberaret: sicut Adam extendit palmam in lignum vitae, ita et Judaei extend
Abbreviated transcription (Latin):
nes ciouos. id est nescioo¬
pera urãbona: Sicut homo¬
Peregre ꝓfestus est demun¬
do ad patrem: Uocauit ser¬
uossuos. ⁊dest doctores:
Dedit illis bonasua . idest doc¬
trina euagelica: Ouinque
talenta Idest quinq: corpo¬
ris sensus. uisus : auditus.
odoratus: gustus: tastus :
Quod ꝑ consu & udinẽ solebat
moueri ad causas transituri¬

Expanded text:
Nescio vos, id est nescio opera vestra bona: homoperegre profectus, id est de mundo ad patrem. Vocavit servos suos, id est doctores, dedit illis bona sua, id est doctrinam Evangelii, quinque talenta, id est quinque sensus, visus, auditus, odoratus, gustus, tactus: quos per consuetudinem solebat mo
Abbreviated transcription (Latin):
Dextrẽ hoc est prosperum
siuerestũ.: Sinistrũ uero ad¬
uer sũ siuepenale :: Sua apud
dm̃nihilest sinistrũ: Qũue
Mulier. id est futura a ec clesia:

Expanded text:
extrum, id est prosperum sive rectum: sinistrum, adversum, sive poenale, quia apud Deum nihil est sinistrum: cum auMulier: id est futura Ecclesia:
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ : id ÷ tempus congruũ:
Per a simã sinceritatẽ mentis
ostendit: Bibã illũ uobis cũ¬
nouũ in regno patris mei :¬
Vobiscum dixẽ in mẽbris suis
in regnũ id ÷ in aecdesia :¬
Percutiã pastorẽ id est x p̃m
Disꝑgentur oues id ÷ a postoli
lictos iuda eos. habut ad gen

Expanded text:
tas, id est, tempus congruum, per azimam sinceritatis mentis ostendit, bibam illum in regnum Patris mei vobiscum, id est in membris suis in regnum, id est in Ecclesia percutiam pastorem, id est Christi: dispergentur oves, id sunt apostoli, lictos Jud
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ reuolutũ ab ostio monum̃¬
ti. ostendit duritiã cordis iude¬
sabbati id est finẽ mundi:
falgore ostendit terrorem:
Per candorem uestim̃ti osten¬
dit consolationẽ resur rec¬
tionis. : In galileam monte eũ¬
uidebitis : ostenđ de populo
iuda eorum :¬

Expanded text:
dem volutum ad ostium monumenti, ostendit duritiam in corda Judaesabbathi: id est fine mundi, fulgorem, ostendit terrorem, per candorem vestimenti ostendit consolationem recorrectionis, in Galilaea, in monte, ostendit de populo Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
patriarchas. Aterũ misit
alios seruos id est ꝓph&as:
Pranilum paratum idest
criptura scã: Tauri occisi
Altilia id est grassa uł sagina¬
ta: Abierunt inuillam: id
esł incubiditatem scłi : Ali
innegotiationẽ : id est in mun¬
dum : sicut a postolus dicit:
ne momilitans dõ implicat
se ne gotiis sec ularibus ut

Expanded text:
patriarchas; iterum misit alios, id est, prophetas. Prandium paratum, id est, Scripturam sanctam; tauri occisi,altilia, id est, saginata. Abierunt in villam, id est, in cupiditatem: alii in negotiationem, id est, in mundo, sicut ait Apostolus: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecul
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. De ergo dũcognoscit secrae
rimatur: Dumad sublim a
contẽplationis adtollitur ex¬
tollat᷑ & insuꝑbia delabatur:
Regs dicit᷑ cubiculũ intrare: id
est cuitanto maiorreuerentia.
exhibendaest: quanto magis ani¬
ma ad cognos cendceiꝰ. secrea
qui lã exaliatꝰ ꝑgractic̃ & ced
sublimia secr&a ꝑuenit: seipsum
ad tendat: & ecipso ꝓfectu ãplius
humili&: Unde & ezechi ehel
quotiens ad sublimia contẽplan¬
da ducit᷑: filius hominis uocat᷑:
Acsieidicat᷑ adterde qđes: &
non ex tollaris dehis atq adtol¬
leris: Sed pauco rũ est in ecclesia
ista sublimia: & occulta iuditia dĩrima¬
ri & conp̃hendore : Tamen dũuidimꝰ
sostes uiros posse adiantũ sapientiã
ꝑuenire ut contẽ plent᷑ sec relcedĩ
in cordib: suis: &nos par uoli habea¬
mͦ fidutiã qr quandoq aduenicom
quandoq: adeiꝰ gratiã ueniam: Vn

Expanded text:
tur. Ne ergo dum cognoscit secreta tur. Ne ergo dum cognoscit secreta rimatur, dum ad sublimia contemplationis attollitur, extollatur et in superbiam dilabatur, regis dicitur cubiculum intrare; id est, cui tanto major reverentia exhibenda est, quanto magis anima ad cognoscenda ejus secreta qui jam exaltatus per gratiam ad sublimia secreta pervenit, seipsum attendat, et ex ipso profectu amplius humilietur. Unde et Ezechiel, quoties ad sublimia contemplanda ducitur, filius hominis vocatur, ac si ei dicatur: Attende quid es, et non extollaris de his ad quae attolleris. Sed paucorum est in Ecclesia, ista sublimia et occulta judicia Dei rimari et comprehendere. Tamen dum videmus fortes viros posse ad tantam sapientiam pervenire, ut contemplentur secreta Dei in cordibus suis, et nos parvuli habeamus fiduciam; quia quandoque ad veniam, quand