comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lumen illi gr̃a diuina resti.¬
tuitꝰ. Nec incredibile uidẽri
debet. si puer iste antequã
ꝑȩtatẽ corporis sciret uoca:¬
re patrẽ atq matrẽ suã uir-¬
tũtes munere diuino operatꝰ
est: qui & si ut homo in iniqͥ¬
tatib concęptus est: contra
morẽ tamen humanȩ con¬
ditionis. non in delictis eum
pręuaricationis. sed in gratia
remissionis mater sua pepe¬
rit Neq enĩ dubitandũ est.
quia sp̃c sc̃s qui eũ talẽ futũ¬
rũ prȩdixit. & cuius munere
concęptus fuit : etiã a peccatiꝰ
absoluit: Constat quippe ue-¬
ridica patrũ sententia: quia
lege non stringitur scĩ sp̃c
donũ: Et ꝓpterea qui Corne¬
lium ac domũ eius ante per.¬
ceptionẽ baptismi sua gratia
consecrauit : ipse utiq beatũ
REXIIGIUM non solũ ante
baptismũ. sed etiam ante na¬
tiuitatẽ. eiusdẽ gr̃ȩ munere
ꝑfudit: Ortus ẽ autẽ ex anu
& uetulo diu sterilib per
repromissionẽ ut ysaac &
lobannes. uir iste. sc̃s antequã

Expanded text:
lumen illi gratia divina restituit. Nec incredibile videri debet, si puer iste, antequam per etatem corporis sciret vocare patrem et matrem suam, virtutes munere divino operatus est, qui etsi ut homo in iniquitatibus conceptus est, contra morem tamen humanae conditionis non in delictis eum prevaricationis, sed in gratia remissionis mater sua peperit. Neque enim dubitandum est, quia Spiritus sanctus, qui eum talem futurum predixit, et cuius munere conceptus fuit, etiam a peccatis absolvit. Constat quippe veridica patrum sententia, quia lege non stringitur sancti Spiritus donum. Et propterea, qui Cornelium ac domum eius ante perceptionem baptismi sua gratia consecravit, ipse utique beatum Remigium non solum ante baptismum, sed etiam ante nativitatem eiusdem gratie munere perfudit. Ortus est autem ex anu et vetulo diu sterilibus per repromissionem, ut Isaac et Iohannes, vir iste sanctus antequam
Abbreviated transcription (Latin):
mus. sed religione nimis
egenus: Qui non uitis mi¬
nus plenus quã rebus. cũ
uyor sua ei displicuisset:
fecit sibi ab ea contra p̃

Expanded text:
mus, sed religione nimis egenus, qui, non vitiis minus plenus quam rebus, cum uxor sua ei displicuisset, fecit sibi ab ea contra p
Abbreviated transcription (Latin):
sede archip̃sule remensi ad dexte¬
ram: treuerensi aut̃ residente
ad sinistram. Beinde ministris
alcaris preꝑatiꝰ quibq pro offi¬
cioꝵ congruentia et ip̃e sacerdo¬
talib redimitꝰ insignib ꝓcessit
ad missarum celebranda sollemp¬
na. Quib expletis et astante
populo apostolica bñdictione

Expanded text:
sede, archipraesule Remensi ad ejus dexteram, Trevirensi autem residente ad sinistram. Deinde ministris altaris praeparatis, quibusque pro officiorum congruentia, et ipse sacerdotalibus redimitus insignibus, processit ad missarum celebranda solemnia. Quibus expletis, et astante populo apostolica benedictione
Abbreviated transcription (Latin):
& fugeret. Illa autẽ dixit:
Absit a me ut ego coronã
sunt tribulationib dam
me saluã fecit: & consolat
est me factũ est autẽm
post duos Nel quattuor
furiaris contra decreta
principũ inuictorum.ꝯ
imola dus Sin autem
scito te acriorib torm̃tis¬
prȩcepta tua. etiã aerem

Expanded text:
habieret. Illa au| tem . dixit absit a me ut ego coronam sunt tribulationibus trame saluam fecit et consolatus est me.| Factum est autem post quattuor furiaris contra decreta principum in| uictorum. Immola diis. Sin autem. scito te acrioribus| tormprecepta tua. Nam sine
Abbreviated transcription (Latin):
Oñs inquit non respondit
ei uerbũ: Qua propter.
nisi ut detegeret Sapi¬
entiȩ eiꝰ uirtutẽ: Prop¬
terea dicunt ei discipłi.
Dimitte illã. quia clamat
post nos Sed humanus
ds uitã mulieris uirtu¬
tẽq pensabat: Et qͥd ait.

Expanded text:
nus, inquit, non respondit ei verbum. Quapropter, nisi ut detegeret sapientia ejus virtutem? Propterea dicunt discipuli: Dimitte illam, quia clamat post nos. Sed humanus Deus vitam mulieris virtutemque pulsabat. Et quid ait
Abbreviated transcription (Latin):
glegent̃ agit: feminas dili¬
gentius intuetur. Hũquam
nunc euidenter ostendet:
łabianus dix̃ Consultius facieᷤ
si saluti tuȩ consulas: & prin¬
cipũ decreta non contẽpnas:¬
Sc̃s tyburtius dix̃: Ego saluti
meȩ melius ñ consulo: quã
Non solũ ipse xp̃ianꝰ crudelis
est. uerũ etiã multos ꝑsuad&
& decipit: ac docet om̃s deos
dȩ̃mones eẽ: Ipse autẽ cum
sociis cũ qͥb magicas laudes
exercet. die noctuq incan¬
tionib occupatur Sc̃s tybur¬
tius dix̃ Falsus testis ñ erit
impunitus Istũ quẽ uides
illustrissime uir. malitię suȩ
curis ex ȩstuans. ad nichil ali-
ud xp̃ianis ẽ iunctꝰ. Nisi ut
cogitaret qͦmͦ se nobis quasi
xp̃iãnũ ostenderet: qͦmͦ aliis
fidelissimũ mentiretur: Re.¬
prehendebã tam̃ in eo ciclo

Expanded text:
gligenter agit, feminas diligligenter agit, feminas diligentius intuetur. Nunquam nunc evidenter ostendet. Fabianus dixit: Consultius facies, si saluti tuae consulens, principum decreta non contemnas. Tiburtius respondit: Ego saluti meae melius non consulo quam Non solum ipse Christianus crudelis est, verum etiam multos persuadet, et decipit, ac docet omnes deos daemones esse; ipse autem cum sociis suis, cum quibus magicas artes exercet die noctuque incantationibus occupatur. S. Tiburtius dixit: Falsus testis non erit ivir illustrissime, malitiae suae curis aestuans, ad nihil aliud Christianis est junctus, nisi ut cogitaret quomodo se nobis quasi Christanum ostenderet et quomodo aliis se fidelissimum mentiretur. Reprehendebam tamen in eo Cyclo
Abbreviated transcription (Latin):
derat Quis diceris: At ille
respondit: Torquatus fabianꝰ
dixit Quid ꝓfiteris. Torqͣtus
gnoras qđ iusserunt inuictiꝰ¬
Simi principes. ut qͥsacrifica¬
re diis noluerint. diuersis
suppliciis macerentur
Torquatus ait: łlic magister
meus est. & ipse me semper
docuit: qđ hunc uidero fa¬
cere necesse est ut faciam:
ł abianꝰ conuersus ad sc̃m ty¬
burtium. dixit: Audisti qͥd
torqͣtus asserat: Quid ad ista
respondes: Tyburtius dixit:
Torquatus diu ẽ qđ se xp̃ianũ
esse mentitur. Uirtus enim
nominis ipsius sci grauiter
fert & moleste. suũ nomen
ñ a suis amatorib usurpatũ
Reuera enĩ uir illustrissime:
hoc xp̃ianũ uocabulũ diui¬
nȩ uirtutis ẽ: sectatorũ scili
qui ad obterendas libidineᷤ
fortit militarunt: Credisne
uir illustrissime hoc esse
xpiãnũ: qui in lenocinio sui
molliendo capitis fibras
qui scapulas mollit̾ gestat.
qui flexũ gressũ improbo
nisu distendit. qui uiros ne¬

Expanded text:
derat: Quis diceris? At ille derat: Quis diceris? At ille respondit: Torquatus. Fabianus dixit: Quid profiteris? Torquatus Ignoras quod jusserunt invictissimi principes, ut qui sacrificare diis noluerint diversis suppliciis macerentur? Torquatus dixit: Hic magister meus est, et ipse me semper docuit: quod hunc videro facere, necesse est ut faciam. 78. Fabianus conversus ad S. Tiburtium dixit: Audisti quid Torquatus asserat? quid ad ista respondes? S. Tiburtius dixit: Torquatus diu est quod se Christianum esse mentitur; virtus enim nominis ipsius sancti graviter fert et moleste, suum nomen non a suis amatoribus usurpari. Revera enim, vir illustrissime, hoc Christianum vocabulum, divinqui ad obterendas libidines fortiter militarunt. Ne credas, vir illustrissime, hunc esse Christianum qui in lenocinio sui molliendo capitis fibras qui in scapulis molliter gestit, qui fluxum gressum improbo nisu distendit, qui viros ne
Abbreviated transcription (Latin):
loco mundo inter aquasco.¬
ronã martyru celebrarent:
Insidiabant᷑ itaq infideles fi¬
delib: & iniquo furore. xp̃ia
ciasset. dicens se eẽ xp̃ianum :
porro hic apostata extiterat :¬
& erat fraudulentus in om̃i
sermone. & callidus in om̃i
cõmisso: Quid multa dum a
beato tyburtio uiro scolasti¬
cissimo & nõbili & scõ fre¬
quent̾ argueretur. qđ capilloᷤ
suꝑ apicẽ frontis tonsoris arte
componeret: qđ assidue pa¬
sceret. & ludendo prandẽret :
qđ illicentius feminarũ se
aspectib daret: & qđ a ieiu¬
niis se & orationib dolleret :
qđ somno deditus. ñ int̾ ess&
ꝓͥuigiles in hymnis dĩ ducen
abeato tyburtio acrius ar¬
gueretur. simulat se equa¬
nimit̃ monentẽ accipere:
& egit arte: quatinus orantẽ
sc̃m tyburtiũ cõprehende¬
rent infideles: Inqua cõpre¬
hensione. se ipsũ teneri fecit:
& simub ad secretariũ ꝑduci
iudicis sęuientis: At ubĩ intro¬
ducti sunt. fabianus pͣfectꝰ
dixit ad eũ qͥse arte tradi-¬

Expanded text:
loco mundo inter aquas coronam martyrii celebrarunt. Insidiabantur itaque infideles fidelibus, et iniquo furore vexati ciasset, dicens se esse Christianum; porro hic apostata exstiterat et erat fraudulentus in omni sermone, et callidus in omni commisso. Quid multa? dum a B. Tiburtio viro scholasticissimo et nobili et sancto frequenter argueretur, quod capillos super apicem frontis tonsoris arte componeret, et sceret, et ludendo pranderet, quod libentius feminarum se aspectibus daret, quod a jejuniis et orationibus se tolleret, quod somno deditus non interresset pervigil in hymnis Dei; dum, beato Tiburtio acrius argueretur, simulabat se aequanimiter monentem accipere: et egit arte quatenus orantem S. Tiburtium comprehenderent infideles. In qua comprehensione seipsum teneri fecit, et simul ad secretarium perduci judicis saevientis. At ubi introducti sunt, Fabianus praefectus dixit ad eum, qui se arte tradi
Abbreviated transcription (Latin):
languentib opẽ crucis me¬
dicamine largiretur:
Deniq cũ ad eũ plurimi con¬
currerent ꝓ adipiscenda
salute corporũ: illuminati
uerbo fidei cũ salute redi¬
bant animarum:

Expanded text:
languentibus opem crucis medicamine largiretur. Denique cum ad eum plurimi concurrerent pro adipiscenda salute corporum, illuminati verbo fidei, cum salute redibant animarum
Abbreviated transcription (Latin):
aptizatus autẽ rex cũ gente
integra. plurimas possessio¬
nes ꝑ diuersas ꝓuincias sc̃o
Rsooi6lO tã ipse quã franci
potentes dedert: quas ipse per
diuersas eccłas tradidit. ne fran¬
ci eũ rerũ tẽporaliũ cupidũ
ẽẽ. & ob id ad xp̃ianitatẽ eos
uocasse putarent. & fidẽ xp̃i
ac scm̃ sacerdotiũ uili pende¬
rent. De quib reb in orient᷑a¬
lib franciȩ partib. petentib
traditõrib portiõnẽ quandã
episcõpio rem̃si adiunxit: &
de his quȩ in rem̃si ꝓuinciã
illi fuerant traditȩ. ñ modicã
partẽ eccłȩ sc̃ȩ MARis in
castro lauduni cbauati rem̃
sis paroechiȩ ubi nutritꝰ fuerat

Expanded text:
aptizatus autem rex cum gente integra, plurimas possessiones per diversas provincias sancto Remigio tam ipse quam Franci potentes dederunt, quas ipse per diversas aecclesias tradidit, ne Franci eum rerum temporalium cupidum esse et ob id ad christianitatem eos vocasse putarent et fidem Christi ac sanctum sacerdotium vilipenderent. De quibus rebus in orientalibus Franciae partibus, petentibus traditoribus, portionem quandam episcopio Remensi adiunxit et de his que in Remensi provincia illi fuerant traditae non modicam partem aecclesie sancte Mariae in cnsis parochiae, ubi nutritus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
Digitũq ad õs tenens. cru̾ciᷤ
Signũ pingebat in labus
Defecerat sp̃is & anelabat
in mortem : Animãq erũ¬
pere gestiens: ipsũ strido¬
rẽ quo mortaliũ uita finit᷑
in laudes dñi conuertebat:
Aderant hierosolimarũ &
aliarũ urbiĩ ep̃i. & sacer¬
dotũ inferioris gradus
ac leuitarũ innumerabi¬
lis multitudo Om̃e mo¬
nasteriũ uirginũ & mo¬
nachorũ chori repleue¬
rant: Statĩq ut audiuit
sponsũ suũ uocantẽ. surge
ueni ꝓxima mea. & spe¬
ciosa mea. colũba mea.
qm ecce hiemps transiuit.
pluuia abuit : sibi laeta
respondit Flores uisi sunt
in terra. tẽpus sectionis
aduenit. & credo uidere
bona dñi in terra uiuen¬
tiũ: Exhinc non ululatꝰ
& planctꝰ ut inter sęculi
homines fieri solet: sed
examina concrepabant:
cientib cũ alii pontifices
lampadas cereosq prȩfer

Expanded text:
digitumque ad os tenens crucis signum pingebat in labiis. defecerat spiritus et anhelabat in mortem; animaque erumpere gestiens ipsum stridorem, quo mortalium uita finitur, in laudes domini conuertebat. aderant Hierosolymorum et aliarum urbium episcopi et sacerdotum inferioris gradus ac Leuitarum innumerabilis multitudo. omne monasterium uirginum et monachorum chori repleuerant. statimque ut audiuit sponsum uocantem: surge, ueni, proxima mea, speciosa mea, columba mea. quoniam ecce hiemps pertransiuit, pluuia abiit sibi, laeta respondit: flores uisi sunt in terra, tempus sectionis aduenit et: credo uidere bona domini in terra uiuentium. Exhinc non ululatus et planctus, ut inter saeculi homines fieri solet, sed is linguis examina concrepabant. cientibus —, cum alii pontifices lampadas cereosque praefer
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. ut relicta uanita¬
de idoloꝵ dm̃ uerũ homo
cognosceret. & ab errore
paterni delicti. absqualo¬
re uetuste gentilitatis in
nouitate̾ uitȩ transiret:
Sed ueternus hostis dolens¬
sibi perire. qđ dõ constabat
adquiri: om̃e malitię suę
machinam̃tũ ad subuerten¬
dũ eccłȩ inuincibilis con

Expanded text:
mundi, ut relicta vanitate idolorum, Deum verum homo cognosceret, et ab errore paterni delicti et ab squalore vetustae gentilitatis in novitatem vitae transiret. 6. Sed veternus hostis dolenssibi perire, quod Deo constabat acquiri, omne malitiae machinamentum ad subvertendum Ecclesiae invincibilis con
Abbreviated transcription (Latin):
fluerent: sollerter ꝓom̃ib
curã gerebat. & uniuer¬
sis cũ uerbi pabulo: cor¬
poris subsidia ministra¬
bat: In tantũ nãq eiꝰ ani¬
mũ miscdiȩ amor de¬
uinxerat. ut non solum
horũ quos presentes ha

Expanded text:
fluerent, solertem pro omnibus curam gerebat, et universis cum verbi pabulo corporis subsidia ministrabat. In tantum namque ejus animum misericordiae amor devicerat, ut non solum horum quos praesentes ha
Abbreviated transcription (Latin):
iter accelerat: quo caput
erroris eoꝵ malȩ suacsa
religio detinebat: Nam in
uico cui artinas uocabulũ
est templũ erat. & in eo
iorus simulacrũ. falsorũq
innumera portenta deoꝵ:
quȩ uario errore delusa
gentilitas priscis temporib
erexerat. ad suã & sequen¬
tiũ ꝑnitiẽ populoꝵ. Ad quȩ
destruenda cũ luniaNus
salutis ꝓtectus. gladio sp̃s
ediuerso rusticana & igno¬
bilis manꝰ ꝓ defensione deoꝵ
qui sibi auxilii opẽ ferre
nequibant. obstinatissime

Expanded text:
iter accelerat, quo caput iter accelerat, quo caput erroris eorum malesuada religio destinebat. Nam in vico cui Artinas vocabulum est, templum erat, et in eo Jovis simulacrum falsorumque innumera portenta deorum, quae vario errore delusa gentilitas priscis temporibus erexerat ad suam et sequentium perniciem populorum. Ad quae destruenda cum Julianus salutis protectus, gladius Spiritus e diverso rusticana et ignobilis manus pro defensione deorum, qui sibi auxilii opem ferre nequibant, obstinatissime
Abbreviated transcription (Latin):
quentiũ feriret: & igne
adustionis. quo iam emun¬
datũ solũ ad ꝓferenda di¬
uini amoris semina aptũ
exhiberet: Sed reliquie pa¬
ganoꝵ quȩ quasi fragmina
tabularũ de naufragio er¬
rorũ euaserant. indigne
ferentes laudẽ nominis
xp̃i dilatari. & simulacroꝵ
suoꝵ portenta pessum dari:
unanimiter insurgunt con¬
tra scm. maleficum clama-¬
ntes: qui sub nomine pie¬
tatis uanis pręstigiis euer¬
teret corda populoꝵ: ipsos¬
q uidentiũ oculos frustra¬
retur falsa ꝓueris astrue¬
ret. hominem crucifixũ
dm̃ affirmaret: deoꝵ im¬
mortaliũ quos romanus
orbis a scło colit culturã
erroneus euacuaret. Uiuũ
exuri debere. ut eiꝰ interituᷤ
exemplo aliquis impostor
& temerarius terreretur:
Ne contra rem publicam
timendorũq numinum
reuerentiã. quis orbis con¬
stat & alitur. quoqͦ modo
ulterius oblatrare nite¬
retur: łlis IUITANUS non
modo non territus. uerũ
ad pugnã contra diabolũ
alacrius accinctus: ad locũ

Expanded text:
quentium feriret, et igne adustionis, quo jam emundatum solum ad promerenda divini amoris semina aptum exhiberet. 23. Sed reliquiae paganorum, quae quasi fragmina tabularum de naufragio errorum evaserant, indigne ferentes laudem nominis Christi dilatari, et simulacrorum suorum portenda pessumdari; unanimiter insurgunt contra sanctum, maleficum clamantes, qui sub nomine pietatis vanis praestigiis everteret corda populorum, ipsosque videntium oculos frustraretur, falsa pro veris assereret, hominem crucifixum Deum affirmaret, deorum immortalium, quos Romanus orbis a saeculo colit, culturam erroneus evacuaret; vivum exuri debere, ut ejus interitus exemplo aliquis impostor et temerarius terreretur, ne contra rempublicam timendorumque numinum reverentiam, quibus orbis constat, et alitur quoquomodo ulterius oblatrare niteretur. 24. His Julianus non modo non territus, verum ad pugnam contra diabolum alacrius accinctus, ad locum
Abbreviated transcription (Latin):
curã debeat ꝓmoueri Itẽ
Uenetio patricio panormi¬
tano petenti sibi quendã
psit int̾cet̃a dicens. Hunc
pb̃rm dare om̃ino nob ex¬
cellentia ur̃a sciat ẽẽ diffi¬
cile. qr ꝑsonarũ nos necessi¬
tas ad ordinanda alia loca
pastorib destituta nleuis
angustat:
Sed qr necessitate ordinan¬
darũ se angustatũ memi

Expanded text:
curam debeat promoveri. » Item curam debeat promoveri. » Item Venantio, patricio Panormitano, petenti sibi quemdam bit inter caetera, dicens: « Hunc presbyterum dare omnino nobis excellentia vestra sciat esse difficile: quia personarum nos necessitas, ad ordinanda alia loca pastoribus destituta, non levis angustat. » Sed quia necessitate ordinandarum se angustatum memi
Abbreviated transcription (Latin):
de eiꝰ absentia ñ debetis
Quia nec abscedere credit̾
rẽ q̃rentib is qͥ uob olim
placuit gratus ẽ. om̃ipo¬
tentẽ dm̃ benedicentes xp̃i¬
ana magis in hoc deuoti
caritatis ẽ exultare qͣndo
is qui diligit᷑ ad hoc uocat᷑
ut crescat᷑ Itẽ passiuo ep̃o:
Bene nouit fr̃nitas ur̃a. quã
longo tẽpore aprutiũ pasto¬
rali sit sollicitudine destitũ¬
tũ. Ubi diu q̃siuimꝰ qͥ ordina¬
ri debuisse & neqͣquã potui¬
mus inuenire: Sed qr inpor¬
tunꝰ mͥ in morib suis. in psal¬
modiȩ studio in amore ora¬
tionis ualde laudat᷑. & reli¬
giosã uitã om̃imodo agere
dr̃: hunc uolumꝰ ut fr̃nitas
ur̃a. ad se faciat uenire. & de
anima sua admoneat. qͣtinꝰ
in bonis studus crescat Et
si nulla ei crimina q̃ ꝑlegiꝰ
sacrȩ regulã morte mul¬
tata sunt obuiant. tunc
ortandus ẽ. ut uł monachũ
uł a uob̃ subdiaconꝰ fiat.
Et post aliqͣntũ tẽporis si dõ
placuerit ipse ad pastoralẽ

Expanded text:
de ejus absentia non debetis, de ejus absentia non debetis, quia nec abscedere creditur, rem quaerentibus, is qui vobis olim placuit, gratus est: omnipotentem Deum benedicentes, Christiana magis in hoc devotiocharitatis est exsultare, quando is qui diligitur, ad hoc vocatur ut crescat. » Item Passivo episcopo: « Bene novit fraternitas vestra quam longo tempore Aprutium pastorali sit sollicitudine destitutum. Ubi diu quaesivimus quis ordinari, debuisset, et nequaquam potuimus invenire. Sed quia Opportunus mihi in moribus suis, in psalmodiae studio, in amore orationis valde laudatus, religiosam vitam omni modo agere dicitur: hunc volumus ut fraternitas vestra ad se faciat venire, et de anima sua admoneat, quatenus in bonis studiis crescat. Et si nulla ei crimina, quae per legis sacrae regulam morte mulctata sunt, obviant, tunc hortandus est ut vel monachus, vel a nobis subdiaconus fiat: et post aliquantum temporis, si Deo placuerit, ipse ad pastoralem
Abbreviated transcription (Latin):
dus ẽ. qͥ pastoralẽ diu ha¬
bere ñ meruit: Proinde di¬
lectio tua sollicitudinẽ
gerat. ut in eadẽ ȩccła ta¬
us debeat ad ordinandum
eligi qͥ post dominũ maxi¬
mianũ eiꝰdẽ regiminis locũ¬
cũ illũ idoneus non ẽ: Iam̃
si melior inueniri ñ ual&.
& ipse nullis criminibus
tenet᷑ in uolutꝰ c̃descendi ad
eũ cogente nimia necessi¬
tate potest Si aut̃ mea
uoluntas ad hanc electio¬
nẽ q̃rit᷑ t̾ secrete indico
qđ uolo. Quia nullꝰ mͥ in
cadẽ eccła post domnum
Maximianũ tã dignꝰ uidet᷑.
ꝗͣ lohannes archidiaconus
catinensis eccłȩ. Qui si fieri
potest ut eligat᷑. credo qđ
apta ualde ꝑsona inueniat᷑:
Sed ipse qͦq priꝰ de criminib
q̃ impedire possunt a te
secretiꝰ inqͥrendꝰ ẽ A quib
si lib̾ inuentus fuerit: eligi
Leo ei cessionẽ fac̃e debe
tũ głosa filia electũ ẽẽ co¬
gnoscas Quẽ qr huc scripsimꝰ
ðebere transmitti. c̃tristari

Expanded text:
dus est, qui pastorem talem diu hadus est, qui pastorem talem diu habere non meruit. Proinde dilectio tua sollicitudinem gerat ut in eadem Ecclesia talis debeat ad ordinandum eligi, qui post Domnum Maximianum, ejusdem regiminis locucum illum idoneus non est. Tamen si melior inveniri non valet, et ipse nullis criminibus tenetur involutus, condescendi ad eum, cogente nimia necessitate, potest. Si autem mea voluntas ad hanc electionem quaeritur, tibi secreto indico quod volo: quia nullus mihi in eadem Ecclesia, post Domnum Maximianum, tam dignus videtur, quam Joannes, archidiaconus Catanensis Ecclesiae. Qui, si fieri potest ut eligatur, credo quod apta valde persona inveniatur. Sed ipse quoque prius de criminibus, quae impedire possunt, a te secreto requirendus est: a quibus si liber inventus fuerit, eligi Leo ei cessionem facere debebtum, gloriosa filia, electum esse cognoscas. Quem quia huc scripsimus debere transmitti, contristari
Abbreviated transcription (Latin):
rit c̃stituere cardinalem
Qđ & fac̃e qͣntũ arbitramur
asperet Si uͦ aliqͣ culpa ẽ.
suis nob̾ hoc epłis fr̃nitã tua
ut scire possimꝰ insinuet
Quanta curiositate GREGO¬
Rius idoneos qͦsq ad regim̃
destitutarũ quęsierat plebiũ.
breuit̃ indicabo. Ut tantis
uir ñ solũ doctrinis. quin &
operib uerꝰ pat̃ familias fuisse
gregis dñici ꝓbabilit̃ colli¬
gatur. Ait enĩ in epła Maxi
edocuit nos esse quendam
in illis partibs pb̃rm. qui ad
uitȩ merito dignꝰ appareat:
Nunc gͦ fr̃nitas tua corã se
deduci faciat. eũ sic̃ certus
sũ ꝓpt̃ animȩ ꝑiculũ dili¬
gent᷑ examinet: Quẽ si ad
xerit. ad nos studeat desti¬
nare. ut eũ dño disponente
loco cui p̃uiderimꝰ possimꝰ
ordinare pastorẽ: Item
Cipriano diacono Amaris¬
simas dilectionis tuȩ epłas
de domni Mlaximiani obitu
m̃se nouẽbrio suscepi Et qͥ¬
dẽ ille ad p̃mia desiderata
ꝑuenit. sed infelix populus
syracusanȩ ciuitatis lugen¬

Expanded text:
rit constituere cardinalem. Quod et facere quantum arbitramur asperet. Si vero aliqua culpa est, suis nobis hoc epistolis ut scire possimus, insinuet. » 12. Quanta curiositate Gregorius idoneos quosque ad regimen destitutarum quaesierit plebium, breviter indicabo: ut tantus vir non solum doctrinis, quin et operibus verus paterfamilias fuisse gregis Dominici probabiliter colligatur. Ait enim in epistola Medocuit nos, esse quemdam in illis partibus presbyterum, qui ad vitae merito dignus appareat. Hunc ergo fraternitas tua coram se deduci faciat: eumque sicut certus sum, propter animae periculum diligenter examinet. Quem si ad xerit, ad nos studeat destinare, ut eum, Domino disponente, loco, cui praeviderimus, possimus ordinare pastorem. » Item Cypriano, diacono: « Amarissimas Dilectionis tuae epistolas de Domni Maximiani obitu, mense Novembri suscepi. Et quidem ille ad praemia desiderata pervenit; sed infelix populus Syracusanae civitatis lugen
Abbreviated transcription (Latin):
natore ꝑpelagus hũiuis
mundi non poterat en aui¬
gare : sedem sibi a dño com¬
mendatã. cũ cõmuni cleri
plebisq consilio scõ dele

Expanded text:
natore per pelagus hujus mundi non poterat enavigare, sedem sibi a Deo commendatam, cum communi cleri plebisque consilio, sancto dele
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ se suffragiũ ꝓmisisse
respondit. ut nisi de causis
etiã talib impleri ñ possit
Corsica uͦ insula tanta nimie¬
tate exigentiũ & grauami¬
ne p̃mitur exactionũ. ut
ipsi qͥ in illa sc̃ eadẽq exigu¬
ntur. cõplere uix filiossuo
uendendo sufficiant: Unde
fit ut derelicta pia repu¬
blica possessores eiꝰdẽ insu¬
le ad nefandissimã lango¬
bardorũ gentẽ cogant᷑ effu¬
gere: Quid enĩ grauiuꝰ quid
suos uendere filios cõpellant᷑ :

Expanded text:
tantum se suffragium promisisse respondit, ut nisi de causis etiam talibus impleri non possit. Corsica vero insula tanta nimietate exigentium et gravamine premitur exactionum, ut ipsi qui in illa sunt eadem quae exiguntur complere vix filios suos vendendo 769 sufficiant. Unde fit ut, derelicta pia republica, possessores ejusdem insulae ad nefandissimam Langobardorum gentem cogantur effugere. Quid enim gravius, quid suos vendere filios compellant
Abbreviated transcription (Latin):
insule sac̃dotes ad p̃dicandũ
redẽptorẽ nr̃m torpentes
existerent. unũ illuc exita¬
liȩ ep̃is misi. qͥ multos gen¬
tiliũ ad fidẽ dño cooꝑante
ꝑdux̃. sed rẽ mͥ sacrilegam
nuntiaũ. qr hi qͥ in ea idoliᷤ
immolant iudici p̃mium
ꝑsoluunt. ut hoc eis facere
liceat: Quoꝵ dũ qͥdã bapti¬
zati eẽnt. etiã immolare
idolis deseruissent: Adhuc
ab eodẽ insule iudice. etiã
exigit᷑ qđ dari priꝰ ꝓidoloꝵ¬

Expanded text:
insulae sacerdotes ad praedicandum Redemptorem nostrum torpentes existere, unum illuc ex Italiae episcopis misi, qui multos gentilium ad fidem Domino cooperante perduxit. Sed rem mihi sacrilegam nuntiavit, quia hi qui in ea idolis immolant judici praemium persolvunt, ut hoc eis facere liceat. Quorum dum quidam baptizati essent, et jam immolare idolis desivissent, adhuc 110 ab eodem insulae judice, etiam exigitur quod dari pri
Abbreviated transcription (Latin):
bat illi dicens: Uade in domũ
tuã. & honorifica dm̃ qͥ sana¬
uit te: Et ne audeas dicere
bito tͥ peius contingat Et̃
ne p̃sumas iurare ꝑ nom̃ dii¬

Expanded text:
bat illi, dicens: Vade in domum tuam, et honorifica Deum qui te sanavit, et ne audeas dicere bi subito deterius contingat: et ne praesumas jurare per nomen D
Abbreviated transcription (Latin):
Precepit gͦ ds̃ in lege iudęis.
ut non mercarent᷑ cũ eis:
nec conubia in semine
coꝵ miscerent. ne ꝑhaec

Expanded text:
Praecepit ergo Deus in lege Judaeis ut non mercarentur cum eis, nec connubia in semine eorum miscerent, ne pe
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominib positus:
quia die eodem pascha¬
lis esset sollẽpnitas igno¬
rabat: Uenerabilis autẽ
presbit̃. rursus asseruit
dicens Ueracit̾ hodie
resurrectionis dñicae
paschalis dies est: absti

Expanded text:
ab hominibus positus, quia die eodem Paschalis solemnitas esset ignorabat. Venerabilis autem presbyter rursus asseruit, dicens: Veraciter hodie Resurrectionis Dominicae Paschalis dies est; absti
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusdã xp̃iani agro perse¬
cutionis causa cum suis cle¬
ricis receptus. lectionib in
sistebat. At ubi a militib se
conuentũ uidit. credidit se
ad martyrii coronã euocari.

Expanded text:
cujusdam Christiani agro persecutionis causa cum suis clericis receptus, lectionibus et orationibus insistebat. At ubi a militibus se conventum vidit, credidit se ad martyrii coronam evocari
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit eorũ absolutionẽ. in
trib translationibus: Puer
autẽ suscepit eos gaudens. &
Suscipiens aͦ libanius: & expaue

Expanded text:
scripsit horum solutionem in tribus editionibus: puer autem suscepit eos gaudens, etAccipiens autem Libanius, et
Abbreviated transcription (Latin):
in stabulũ quoddã Filius
xenus : sedebat ante portas.
in anxietate plurima Erat
autẽ hic discipulus libani
uersus homericos. transmissos¬

Expanded text:
taculum quoddam. Filius xenus, sedebat prae foribus in meditatione multa: erat autem hic discipulus Libanii ersus Homericos ad transferend
Abbreviated transcription (Latin):
alia ꝑmit̾tit iratꝰ: Atq ea
quȩ ꝑmittit sic tolerat. ut
hȩc in sui consilii usũ uertat:
Unde miro mͦ fit. ut & qđ sine
uoluntate dĩ agit᷑: consilio
dĩ contrariũ ñsit. qr dũ in
bonũ usũ mala facta uertun¬
tur: eiꝰ consilio militant etiã
quȩ eiꝰ consilio repugnant:
sicut multis sc̃ę scripturȩ te¬
psalmistã dicit᷑ Magna õꝑa
dñi. exquisita in om̃s uolun¬
tates eiꝰ Sic quippe eiꝰ opera
magna sunt. ut ꝑ om̃e qđ ab
hominib agit᷑ : eiꝰ uoluntas
exquiritur: Nã sepe inde
ꝑficit᷑. undẽ repelli putabat᷑:
in terra Hinc salomon ait:
Non est sapientia. ñ ẽ pruden¬
tia. ñ est consiliũ contra dñm
Incunctant̃ gͥ credendũ est
oms homines salui fiant :
non sic tam̃ ut eis adimat
liberũ arbitriũ. quo uel bene
uel male utentes iustissime
iudicent᷑ Et idem apłs sol

Expanded text:
alia permittit iratus; atque ea quae permittit sic tolerat, ut haec in sui consilii usum vertat. Unde miro modo fit, ut et quod sine voluntate Dei agitur, consilio Dei contrarium non sit, quia, dum in bonum usum mala facta vertuntur, eius consilio militant etiam, quae eius consilio repugnant, sicut multis sanctae scripturae tepsalmistam dicitur: Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates eius. Sic quippe eius opera magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur eius voluntas exquiratur, nam sepe inde perficitur, unde repelli putabatur.n caelo et in terra. Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum. Incunctanter igitur credendum est, omnes homines salvi fiant, non sic tamen, ut eis adimat liberum arbitrium, quo vel bene vel male utentes, iustissime iudicentur. Et idem apostol
Abbreviated transcription (Latin):
unũ paratorũ iã ꝓ eo mori.
quẽ poposcerant crucifigi
Ab utuntur etiã p̃destinatiani
mel oblatꝰ ẽ ad multoꝵ ex¬
haurienda peccata:. nolenteᷤᷤ
uidere quȩ prȩmiserat: Uidemꝰ
iħm ꝓpt̃ passionẽ mortis
gła & honore coronatũ. ut

Expanded text:
unum paratorum iam pro eo mori, quem poposcerant crucifigi. Abutuntur etiam predestinatiani mel oblatus est ad multorum exaurienda peccata, nolentes videre, quae premiserat: Videmus Iesum propter passionem mortis gloria et honore coronatum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dũs nõ respondit:
sigiificãs non quidẽ mi¬
probum s imnordiuatu
esse quod cuperet: cũ salua-¬
ri minidus nisi cristi mor¬
te nõ posset: et exemplo
dm̃ in hec uocaretur cre¬
dentium fides ut licet nõ
oporteret de beatitudinis
ꝓmissione dubitari: ĩtel¬
ligerenus tamẽ intesx
temptationes huiꝰ uite
prius nobis tollerantiaz
postulandam ẽe quã glo-¬
riã. quia tp̃a paticndi nõ
potest felicitas pͣuenire re¬

Expanded text:
us non respondit, significans non quidem improbum, sed inordinatum esse quod cuperet; cum salvari mundus nisi Christi morte non posset, et exemplo Domini in hoc vocaretur credentium fides, ut licet non oporteret de beatitudinis promissionibus dubitari, intelligeremus tamen inter tentationes 196 hujus vitae prius nobis tolerantiam postulandam esse quam gloriam: quia tempora patiendi non potest felicitas praevenire re
Abbreviated transcription (Latin):
de nube dicẽs. Hic est filiꝰ
meus dilectus. ĩ quo michi
bene complacui ip̃m audi¬
te. Presens quidẽ crat in
filio pater. et ii illa dr̃ir clari¬
tate quã ad discipuloꝵ tẽpe¬
raret aspectũ: nõ scꝑaraba¬
tur ab uiigenito genito¬
ris essentia: s ad cõmẽ¬
dandã ꝓprietatẽ utriusq
ꝑsonc sicut uisuri sigri¬
ficauit filiũ splendor ex
corpore sic auditui prẽm
uox nũciauit ex nube.
Qua uoce accepta disci¬
puli qd̃ in faciẽ ceciderũt
et tinuerũt ualde. nõ de
prĩs tantũ: s et de filii
marestate tremuerurit.
Altiore enuĩsensu unam
Utriusq ĩtellexerũt deita¬
tem Et quia ui fide nou
crat hesitatio nõ fuit in
timore discrctio. Latũ g
fuit: et plus in uerborũ
uirtute ꝙͣ in sono uecis
auditũ est dicẽte crum
patre. Hic c̃ filius neus

Expanded text:
ube dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite . Praesens quidem erat in Filio Pater, et in illa Domini claritate, quam ad discipulorum temperarat aspectum, non separabatur ab Unigenito Genitoris essentia; sed ad commendandam proprietatem utriusque personae, sicut visui significavit Filium splendor ex corpore, sic auditui Patrem vox nuntiavit ex nube. Qua voce accepta, discipuli quod in faciem ceciderunt et timuerunt valde, non de Patris tantum, sed et de Filii majestate tremuerunt: altiori enim sensu unam utriusque intellexerunt Deitatem: et quia in fide non erat haesitatio, non fuit in timore discretio. Latum erfuit, et plus in verborum virtute quam in sono vocis auditum est. Dicente enim Patre: Hic est F
Abbreviated transcription (Latin):
festinare Liber quippe
a tẽptatiõnis uitio: iurȩ
iam factus est uirtutũ
magister Unde & per
moysen prȩcipitur. ut
leuitȩ a uigintiquinq
annis & supra ministra¬
re debeant. Ab anno

Expanded text:
festinare. Liber quippe a tentationis vitio, jure jam factus est virtutum magister. Unde et per Moysen praecipitur , ut levitae a viginti quinque annis et supra ministrare debeant: ab anno
Abbreviated transcription (Latin):
modo cruciatib liberata:
Qđ uidelicet potest uideri
credibile : Quippe cũ ita ua¬
leat anima & in inferno
existere. & inferni cruciatuꝰ¬
ti unꝰ gehennȩ ignis ualet
om̃s peccatores parit̃ deti¬
unius cuiꝰq qͣntũ meruit cul¬
pa. iusto dĩ iudicio. tantũ sen¬
tietur & pena.
Uichilominꝰ ex libro qui a
grecis limon dr̃ a latinis

Expanded text:
modo cruciatibus liberata. modo cruciatibus liberata. Quod videlicet potest videri credibile quippe cum ita valeat anima in inferno existere, et inferni cruciatuignis unus gehennae valet omnes peccatores pariter detiuniuscujusque quantum meruit culpa, justo Dei judicio tantum sentietur et poena. 45. Nihilominus ex libro qui a Graecis λειμὼν dicitur, a Latinis
Abbreviated transcription (Latin):
oret᷑ a scĩs infuturo iudicio
ꝑ peccatorib ȩt̾no igne dam¬
pnatis: quȩ nunc etiã causa
est ut ñ orent scĩ homines ꝓ
hominib infidelib impiisq
defunctis. Non aduertentes
qr non legitur ꝓ traiano gre
gendo potuit exaudiri: sicu¬
ti moyses cũ taceret potuit
clamasse uideri: cui dñs tace¬
Inti
labiis. qͥd clamas inqͥt ad me
Nimirũ ds̃ omps corda renesq
scrutat᷑: & freq̃nt̃ ea misertus
c̃cedit : quȩ homo quãuis ut
carnalis desideret. tam̃ pe¬
tere ñ presumit Unde psal¬
mista: Desideriũ pauperum
ex audiũ dñs: & desideria cor¬
dis eoꝵ exaudiuit auris tua:
Et notandũ qr ñ legit᷑ grego¬
rii p̃cib traiani anima ab
inferno liberata & in para¬
dyso reposita. qđ om̃ino in¬
credibile uideret᷑. ꝓpt̃ illud
qđ scriptũ ẽ. nͥ qͥs renatꝰ fue¬
rit ex aqͣ & sp̃u sc̃o non in¬
trabit in regnũ cęloꝵ. sed
simplicit̃ dr̃ ab inferni solũ¬

Expanded text:
oretur a sanctis in futuro judicio oretur a sanctis in futuro judicio pro peccatoribus aeterno igne damnatis; quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis; non advertentes quia non legitur prgendo potuit exaudiri, sicuti Moyses cum dolendo taceret, potuit clamasse videri, cui Dominus tacenti labiis: Quid clamas, inquit, ad me ? Nimirum Deus omnipotens corda renesque scrutatur, et frequenter ea misertus concedit, quae homo quamvis ut carnalis desideret, tamen petere non praesumit. Unde Psalmista: Desiderium pauperum exaudivit Dominus, et desideria cordis eorum audivit auris tua . Et notandum quia non legitur Gregorii precibus Trajani anima ab inferno liberata, et in paradiso reposita, quod omnino incredibile videtur propter illud quod scriptum est: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto non intrabit in regnum coelorum ; sed simpliciter dicitur, ab inferni solum
Abbreviated transcription (Latin):
responderet: uidua dixit:
Situ in p̃lio mortuus fueris:
qͥs mͥ prestabit: Traianus
respondit. Ille qui post me
quid ꝓderit. si alt̃ mͥ iustitiã
fecerit: Traianꝰ respondit:
Utiq nichil Et uidua. Nonne
inquit melius tͥ ẽ ut tu mͥ
iustitiã facias. & tu ꝓhoc me¬
cedẽ tuã recipias: quã alteri
hanc transmittas: Iunc
cõmotꝰ equo descendit: nec an¬
tea discessit: quã iudiciũ uiduȩ
ꝑsemet imminens ꝓfligaret:
Huius g mansuetudinẽ iudicis
asserunt GREGORIUM reCOr¬
datũ ad scĩ fetri apłi basilicã
ꝑuenisse: Ibiq tã diu sup erro¬
re tã clem̃tissimi principis
defleuisse. qͦusq responsum
sequenti nocte cȩpiss& se ꝓ
traiano fuisse auditũ: tantũ
ꝓnullo ulterius pagano p̃¬
ces effunderet Sed cũ de su¬
periorib miraculis romanoꝵ
sit nemo qui dubitet. de hoc
qđ apud saxones legit᷑ huius
pcib traiani animã ab infer¬
ni cruciatib liberatã. ob id
uł maxime dubitare uide
eandem causam eẽ cur non

Expanded text:
responderet, uidua dixit: 'Si tu in praelio mortuus fueris, quis milõi praestabit'? Traianus respondit: 'Ille qui post me quid tibi proderit, si alter mihi iustitiam fecerit'? Traianus resUtique nihil. Et vidua: Nonne, inquit, melius tibi est ut tu mihi justitiam facias, et tu pro hoc mercedem tuam recipias, quam alteri hanc transmittas? Tunc commotus, equo descendit, nec ante discessit quam judicium viduae per semet imminens profligaret. Hujus ergo mansuetudinem judicis asserunt Gregorium recordatum ad sancti Petri apostoli basilicam pervenisse; ibique tandiu super errore tam clementissimi principis deflevisse, quousque responsum sequenti nocte cepisset, se pro Trajano fuisse auditum, tantum pro nullo ulterius pagano preces effunderet. Sed cum de superioribus miraculis Romanorum sit nemo qui dubitet, de hoc quod apud Saxones legitur, hujus precibus Trajani animam ab inferni cruciatibus liberatam, ob id vel maxime dubitari videteamdem causam esse cur non
Abbreviated transcription (Latin):
nutriri precepit:
III. Legitur etiã penes easdẽ anglo¬
rũ eccłas qđ Gregorios ꝑforũ
traian qͦd ipse qͦndã pulcher¬
rimis edificiis uenustarat ꝓce¬
dens: iudicii eiꝰ quo uiduã con¬
solatꝰ fuerat recordatus atq¬
memoratꝰ sit Qđ scilicet sicut
a priorib tradit᷑. ita se hab&
Quodã tẽpore traiano ad immi
dã ꝓcessit flebilit̃ dicens
Filius meus innocens te re¬
gnante ꝑemptꝰ est. Obsecro
ut qͥa eũ michi reddere non
legalit̾ uindicare : Cumque

Expanded text:
nutriri praecepit. nutriri praecepit. 44. Legitur etiam penes easdem Anglorum Ecclesias, quod Gregorius per forum Trajani, quod ipse quondam pulcherrimis aedificiis venustarat, procedens, judicii ejus quo viduam consolatus fuerat recordatus atque miratus sit: quod scilicet sicut a prioribus traditur, ita se habet. Quodam 60 tempore, Trajano ad imminaedam processit flebiliter dicens: Filius meus innocens, te regnante, peremptus est; obsecro ut, quia eum mihi reddere non legaliter vindicare digne
Abbreviated transcription (Latin):
magorũ suffragia requisiuit:
Qui magnis munerib ꝑsuasi pos¬
se se suis carminib agere. ut
inmisso dȩmone tãdui caballꝰ
pontificis uexaret᷑ : qͦusq cũ
sessore suo periclitaret᷑ fiduci¬
alit̃ ꝓmiser̃ Hlac incestus iu¬
dex pollicitatione lȩtatus. ma¬
gos iuxta uiã ꝑ quã pontifex
ad stationẽ ꝓfecturus erat
in aedito stare ꝑmisit: ut ui¬
dere transeuntes: ñ uideri a
transeuntib possent: Cumq
magi ex planetatorũ mappula¬
torũq ꝓcessionib magnum
pontificẽ cognouissent. in mis¬
so demone tã fortit᷑ eiꝰ equũ
uexari fecer̃ ut nũquã a sesso¬
re siue stratorib teneri posse
rabie liberauit : quã male¬
ficos ex latenti culmine iu¬
bens deponere ꝑpetua ceci¬
tate multauit: Quos reatũ
suũ suggestione incesti iudiciꝰ
c̃ficentes. ac post multũ tem¬
poris ad sacri baptismatis gr̃am
uenientes. luminib quidem
ne magiam relegerent red¬
Idere
noluit: eos tam̃ ȩccłastica stipe

Expanded text:
magorum suffragia requisivit. Qui, magnis muneribus persuasi, posse se suis carminibus agere ut, immisso daemone, tandiu caballus pontificis vexaretur quousque cum sessore suo periclitaretur, fiducialiter promiserunt. Hac incestus judex pollicitatione laetatus, magos juxta viam qua pontifex ad stationem profecturus erat in edito stare permisit, ut videre transeuntes, non videri a transeuntibus possent. Cumque magi ex planetatorum mappulatorumque processionibus magnum pontificem cognovissent, immisso daemone, tam fortiter ejus equum vexari fecerunt, ut nunquam a sessore sive a stratoribus teneri posse rabie liberavit, quam maleficos ex latente culmine jubens deponere, perpetua caecitate multavit. Quos reatum suum suggestione incesti judicis confitentes, ac post multum temporis ad sacri baptismatis gratiam venientes, luminibus quidem, ne magica relegerent, reddere noluit, eos tamen ecclesiastica stipe
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ex eadem rupe in lon¬
gissimo fune religatũ.
romanꝰ deponere panẽ
consueuerat: In qua etiã
resti. paruũ tintinnãbu

Expanded text:
sed ex eadem rupe in longissimo fune religatum Romanus deponere panem consueverat; in qua etiam resti parvum tintinnabu
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥs errando discurreret:
Sequenti aut̃ nocte grauior
sonitꝰ excreuit. cũ dubito
terrore insonuit: ac si om̃iꝰ
illa eccła a fundam̃tiꝰ fuis¬
set eũsa: & ꝓtinꝰ recessit. ac
nulla illic ulterius inqͥe¬
tudo antiqͥ hostis apparuit:
Sed ꝑ terroris sonitũ quẽ fec̃.

Expanded text:
aliquis errando discurreret. aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subito tantus terror insonuit, ac si omnis ecclesia illa a fundamentis fuisset eversa, et protinus recessit, ac nulla illic ulterius inquietudo antiqui hostis apparuit; sed per terroris sonitum, quem fec
Abbreviated transcription (Latin):
rȩterea cũ arrianoꝵ basilica
in regione urbis huiꝰ quae
subura dr̃ clausa usq ad
Gregorii pontificatꝰ tẽpora
lica introductis illic beati
Sebastiani & sc̃ȩ Agathae
basilicã p̃cȩ fatã ingressus ẽ:
Cũq uenerabilis pontifex iã
missarũ sollẽpnia celebra¬
ret. ac ꝓpt̾ eiꝰdẽ loci angu¬
stias popłi se turba cõpͥme¬
ret: quidã exhis qͥ extra sa¬
crariũ stabant. porcũ subi¬
to int̾ suos pedes huc illucq
discurrere senserunt: Quẽ
dũ unꝰquisq sentiret & iu¬
xta se stantib indicaret :
isdẽ porcꝰ eccłe ianuas peti¬
it : & om̃s ꝑ qͦs transiit in
admirationẽ conũtit. sed
uideri nichil potuit: quã¬
uis sentiri potuisset Quod
id circo diuina pietas oste¬
ndit: ut cunctis patesceret
qr ueniente cũ reliqͥis sc̃oꝵ
GREGORIO de loco eodem
inmundus habitator exir&
tione. papa cũ plebe reces¬
sit. sed adhuc nocte eadẽ
magnꝰ in eiꝰdẽ eccłȩ tectis
strepitꝰ factꝰ est: ac si in ea

Expanded text:
eterea cum Arianorum basilica in regione urbis hujus quae Suburra dicitur clausa usque ad Gregorii pontificatus tempora lica, introductis illuc beati Sebastiani et sanctae Agathae basilicam praefatam ingressus est; cumque venerabilis pontifex jam missarum solemnia celebraret, ac propter ejusdem loci angustias populi se turba comprimerent, quidam ex his qui extra sacrarium stabant, porcum subito inter suos pedes, huc et illuc discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et omnes, per quos transiit, in admirationem convertit; sed videri nil potuit, quamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendit, ut cunctis patesceret quia veniente cum reliquiis sanctorum Gregorio, de loco eodem immundus habitator exirettione, papa cum plebe recessit; sed adhuc nocte eadem magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in ea
Abbreviated transcription (Latin):
iepit: Tunc uͦ scđm serui
dĩ uotũ. anglico ministe¬
rio ostĩa carceris aꝑta sc̃
& cunctorũ catenȩ con¬
fracte sunt: & hi qui in
carceralib priuatusq tene¬
bris residebant. absq hu¬
mano auxilio ad cõmu¬
nẽ diei lucẽ egressi ẜunc:
Per mediũ ergo ciuitadis
nemine: ꝓhibente: absq
uinculoꝵ onere scĩ uiri¬
se se obtulere: At ille gau.¬
dens in dño. iam lȩtus ci¬
bũ accepit: & quos mert¬
to soluerat. scĩ etiã con¬
uiuii participationẽ do¬
nat: Nec fuit qui absolu¬
tos repeteret. cũ manife¬
stissime hoc diuinę uir¬
tutis potentia non huma¬
nũ auxiliũ scõ antistiti
sisq de ea idoloꝵ errorũq
cmniũ tribulis: tempus
imminebat. quo beatus
ille agricola fructũ pri
laboris a dño suo ꝑceptu¬
ad ȩterna felix deberet
conscendere regna: Itaq
die. secessit ad uicũ in quo
nunc beati Martialis eccła
sita est Inqua cũ pluribui
degeret dieb. & instanter
cȩlestis uitȩ dulcedinẽ suis

Expanded text:
epit. Tunc vero, secundum servi Dei votum angelico ministerio ostia carceris aperta sunt et cunctorum catenae confractae sunt, et hi qui in carceralibus privatisque tenebris residebant, absque humano auxilio ad communem diei lucem egressi sunt. Per medium ergo civitatis, nemine prohibente, absque vinculorum onere sancti virsese obtulere. At ille gaudens in Domino jam laetus cibum accepit, et quos merito solverat, sancti etiam convivii participatione donat. Nec fuit qui absolutos repeteret, cum manifestissime hoc divinae virtutis potentia, non humanum auxilium sancto antisti sisque de ea idolorum errorumque omnium tribulis, tempus imminebat quo beatus ille agricola fructum pii laboris a Domino suo perceptuad aeterna felix deberet conscendere regna. Itaque die, secedit ad vicum, in quo nunc B. Martialis ecclesia sita est. In quo cum pluribus degeret diebus, et instanter coelestis vitae dulcedinem suis
Abbreviated transcription (Latin):
uerat ñ longe ad colloq̃ntis
sermone discreparent: Quatinꝰ
dũ hoc tendit᷑. illud at trahit᷑.
edita mͦ dissimili res ñ dissi¬
milis formaret᷑ Quãuis t̃ciã
ipsius oꝑis partẽ. ut collo¬
q̃ndo ꝓtulit: pene ita dere
ponenda ꝑtraherent. hanc
subtilius emdari noluer̃t:
Quib multa iubentib dũ pa¬
rere modo ꝑ expositionis my¬
steriũ.mͦ ꝑ contẽplationis
ascensũ. modo ꝑmoralitatis
instrum̃tũ studeret. hoc opꝰ
.ui. codicib expleuit. Quorũ
exẽplaria. primo ꝑ urb mona¬
steria subdiuisit. postremo
uͦ eidẽ Leandro ep̃o destina¬
uit: Lx XIII. Sed in ipso sui
ep̃atꝰ exordio dũ a lohanne
rauennatis urħ ep̃o humiltt̃
rep̃hensus fuiss&. cur pasto¬
ralis curȩ delitescendo pon¬
dera fugere uir tã idoneus
uoliuss&. librũ regule pa¬
storalis cõposuit: Quẽ qͣdr¬
ꝑtita ratione distinguens
ualde pensandũ ẽẽ ꝑdocust.
cũ rerũ necessitas exposcit.

Expanded text:
verat, non longe a colloquentis verat, non longe a colloquentis sermone discreparent: quatenus dum hoc tenditur, illud adtrahitur, edita modo dissimili res non dissimilis formaretur. Quamvis tertiam ipsius operis partem ut colloquendo protulit, pene ita derelponenda pertraherent, hanc subtilius emendari noluerunt. Quibus multa jubentibus, dum parere modo per expositionis ministerium modo per contemplationis ascensum, modo per moralitatis instrumentum studeret, hoc opussex codicibus explevit. Quorum exemplaria primo per Urbis monasteria subdivisit, postremo vero eidem Leandro episcopo destinavit. 73. Sed in ipso sui episcopatus exordio, dum a Joanne, Ravennatis urbis episcopo, humiliter reprehensus fuisset, cur pastoralis curae delitescendo pondera fugere vir tam idoneus voluisset, librum Regulae Pastoralis composuit: quem quadripartita ratione distinguens, valde pensandum esse perdocuit, cum rerum necessitas exposcit,
Abbreviated transcription (Latin):
in libro lob penetrare potuit.
eo paratior: quo ex dictandi
dũ illũ in constantinopoli¬
tana urbe sedis apłicȩ respo¬
nsa constringerent. & lean¬
drũ hispanũ ep̃m in iuncta
ꝓ causis fidei uuisigotharũ
ibi legatio ꝑduxiss&. eodẽ
Leandro sicut in primo li¬
bro dixisse me recolo cum
fr̃ib tunc Gregorio adhe¬
rentib inportunissime cõ¬
pellente : librũ beati lob
cȩpit exponere: Quib corã
positis priora libri sub oculiꝰ
dix̃: & qr tẽpus paulo ua¬
cantius repperit posterio¬
ra tractando dictauit. Cũq
ei spatia largiora suppete¬
rent. multa augens. pauca
subtrahens. atq ita ut in¬
uenta st̃ ñnulla derelinq̃.
ea q̃ se loq̃nte excepta sub
oculis fuerant. ꝑlibros em̃¬
dando cõposuit Qui cũ iã
factꝰ ep̃c romȩ. postrema
dictaret: quo stilo prima
dixerat sollicite attenderᷤ.
egit ut ea q̃ locutꝰ fuerat
Studiosa em̃datione trans¬
currens. qͣsi ad similitudinẽ
dictatꝰ erigeret. & ea q̃ dicta¬

Expanded text:
in libro Job penetrare potuit, eo paratior quo ex dictandi dum illum in Constantinopolitana urbe sedis apostolicae responsa constringerent, et Leandrum, Hispanum episcopum, injuncta pro causis fidei Wisigothorum ibi legatio perduxisset, eodem Leandro sicut in primo libro dixisse me recolo cum fratribus tunc Gregorio adhaerentibus, importunissime compellente, librum beati Job coepit exponere . Quibus coram positis priora libri sub oculis dixit; et quia tempus paulo vacantius reperit, posteriora tractando dictavit. Cumque ei spatia largiora suppeterent, multa augens, pauca subtrahens, atque ita ut inventa sunt nonnulla derelinquens, ea quae se loquente excerpta sub oculis fuerant, per libros emendando composuit. Qui cum jam factus episcopus Romae postrema dictaret, quo stylo prima dixerat sollicite attendens, egit ut ea quae locutus fuerat, studiosa emendatione transcurrens, quasi ad similitudinem dictatus erigeret, et ea quae dicta
Abbreviated transcription (Latin):
non sum missus. nisi ad
oues quȩ perierunt do¬
mus isrł: Nichil ꝓfici¬
unt. nec ipsi apłi sugge¬
rentes Uerus medicus
differt magis curam. Ex¬
ulcerat uulnꝰ. & potesta¬
dẽ suã arte quadã excu¬
sat. ut latentia pande¬
ret sacramenta: Non sũ

Expanded text:
Non sum missus, nisi ad oves quae perierant domus Israel. Nihil proficiunt, nec ipsi apostoli suggerentes. Verus medicus differt magis curam, exulcerat vulnus, et potestatem suam arte quadam excusat, ut latentia panderet sacramenta. Non su