comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ dicendũ ÷ ꝗatẽplũ ingͣdi¬
entib hȩ pͥmȩ occurrũt. ⁊ ego
ceteroq uet̾is testam̃ti. duces
et pnͥcipes intelligo. Tales co¬
lũnȩ fuerũt abraã ysaac.⁊
iacob. tales moyses. iosue. dđ
⁊ damel. tales ⁊ mlti alii ꝗ ꝑ
fidẽ uicerũt regna.⁊ ꝗa firmi
⁊ robusti erant: nullo impe¬
tu tẽpestatis nullo uentorũ
incursu. aiustitia ⁊ ueritate
erint: eoꝵ acta maifeste ost̃¬
dũt Respiee ad stephanũ. ⁊ la¬
urentiũ. c̃fessões qͦ intuere.
bñdictũ. ⁊ moox ꝗ ille sigͥficãt
intellige̾ poteris. Neq enĩ de¬
u̾sationẽ. horũ ẽstantiã ⁊ morẽ
sẽꝑ inm̃te hab̃e debemꝰ. Sic eͤda

Expanded text:
ingredientibus hae primae occurrunt. Et ego caeterosque Veteris Testamenti duces et principes intelligo. Tales columnae fuerunt Abraham, Isaac et Jacob. Tales Moyses, Josue, David et Daniel. Tales et multi alii, qui per fidem vicerunt regna, et quia firmi et robusti erant, nullo impetu tempestatis, nullo ventorum incursu, a justitia et veritate erint, eorum acta manifeste ostendunt. Respiurentium; confessorem quoque contuere Benedictum, et mox quid illae significent intelligere poteris. Neque enim denversationem, horum constantiam et mores semper in mente habere debe
Abbreviated transcription (Latin):
aeccłam dĩ defendat ⁊ muniat. sic̃
ẜmo diuinꝰ ⁊ scientiȩ scripturaꝵ.
De arca testam̃ti insuꝑiori smo¬
ne sati dictũ : Merito aut̃ indo¬
mo om̃i qnͣ edificata ÷ malleus
nec securis. neq uox ferram̃ti¬
cabat᷑. ñ ferro s lingua aedifi-¬
canda erat. ñ uox mn articula
leus sabelli mala securiꝰ nestoriꝰ.
ꝗ ñ aedificare. s destruere eccłaidĩ
conatis. Niqa taliũ ferram̃torã uox
marcus.lucas. ⁊ ioħs. Nã ⁊ pa¬
uli uocẽ sẽꝑ me audire dele¬
ctat Augustinꝰ qͣqͣ ⁊ ambrosius
młtiq alii aeccłȩ filii. satimodu¬
late. suaurt̃q cantat Eestat nc̃
mare aeneũ. deqͦ multa dicẽ¬

Expanded text:
esiam Dei defendat et muniat, sicut sermo divinus et scientia Scripturarum. De arca Testamenti in superiori sermone satis dictum est. Merito autem in domo Domini, quando aedificata est, malleus, aut securiscabatur, non ferro, sed lingua aedificanda erat; non vox inarticulatleus Sabellius, mala securis Nestorius, qui non aedificare, sed destruere conati sunt. Nunquam talium ferramentorum vox Marcus, Lucas et Joannes. Nam et Pauli vocem semper me audire delectat. Augustinus quoque, et Ambrosius multique alii Ecclesiae filii satis modulate suaviterque cantent. Restat nunc mare aeneum, de quo multa dicen
Abbreviated transcription (Latin):
rubĩ. Cherubĩ nãq scientiȩ plenitu¬
do intͣp̃tat᷑. hãc aut scientiȩ pleni¬
tudinẽ faciliꝰ ꝗdẽ ĩlibris: quã inilł
simulacris cõp̾hendimꝰ. Totũ tm̃ ꝙ
indiuiniꝰ scripturiꝰ c̃tinet᷑. in iłł simu¬
lacris sigͥficat᷑. Tuq̃q̃siuis cheru cheru¬
bĩ fieripotes. Meliꝰ enĩ ex hoĩb quã

Expanded text:
ientiae plenitudo interpretatur. Hanc autem scientiae plenitudinem facilius quidem in libris, quam in illis simulacris comprehendimus. Totum autem quod in divinis Scripturis continetur multis simulacris significatur. Tu quoque si vis cherubim fieri, potes. Melius enim ex hominibus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uitiorũ corruptiõe lib̾a. suꝑ
niuẽ de albata : saurũ hoc
uͥtutes sũt. quib omĩam̃bra aecclȩ
deauratast̃. Teneam᷑ fidẽ. sp̃ẽ. ⁊
cãitatẽ. ⁊ aurei sumͦ. sine his nec
cile ꝓbat᷑. ꝗ ꝑ dita humilitate
st̃. alii humilitate. alii patientia.
alii obedientia deaurant᷑. ⁊ deco¬
rant᷑ quã cũq uͥtutẽ habeas orna¬
m̃tũ t ẽ ⁊ sine uͥtutib nullapulcͥ¬
tudo in aĩa ẽ. Uidimꝰ aurũ ⁊ uid̾¬
se plac srestat ncͣ ut celaturas
respiciamꝰ. Erãt inꝗt inparietib
cherubin ⁊ palme. ⁊ alie celature.
ualde ꝓminentes. cherubĩ adsci-¬
entiã. palme ad uictoriã nos ꝓ¬
rubĩ loꝗcȩpimꝰ. ad illo respiciamꝰ
ꝗañ oraculũ stantes ad nos respi¬
ciunt manꝰ hñt. pedes hñt. faciẽ
hoĩs hñt. totũ hoc nob̃ usitatũ
⁊ familiare ẽ. Ale me t̾rent. in¬

Expanded text:
vitiorum corruptione libera, super nivem dealbata est. Aurum hoc virtutes sunt, quibus omnia membra Ecclesiae deaurata sunt. Teneamus fidem, spem et charitatem, aurei sumus; sine his, nec cile probatur, qui perdita humilitate sunt. Alii humilitate, alii patientia, alii obedientia deaurantur et decorantur. Quamcunque virtutem habeas, ornamentum tibi est, et sine virtutibus nulla pulchritudo in anima est. Vidimus aurum, et vidisse placet; restat ut nunc caelaturas videamus. Erant, inquit, in parietibus cherubim et palmae et aliae caelaturae valde prominentes. Cherubim ad scientiam, palmae ad victoriam nos prubim loqui coepimus, ad illos respiciamus qui ante oraculum stantes ad nos respiciunt, manus habent, pedes habent, faciem hominis habent: totum hoc nobis usitatum et familiare est. Alae me terrent,
Abbreviated transcription (Latin):
dixisse sufficiat. ꝗascĩ patre
ñpisces ⁊ aues raꝑerit. s audi¬
entes ⁊ obedientes ad dm̃tͣ
herent. habuer aut ⁊ mala
gͣnata. ꝗb animas satiarẽt.
⁊ alibi dinis estusanarent.
Quia gͦ colũnas uidimͦ. ⁊ ꝗ
sigͥficent audiuimꝰ. nẽ tẽplũ
ingͣdiam᷑. ⁊ ꝗ illa tanta auri
cõpoĩtio ibi faciat: inꝗramꝰ.
¶Nicħ ibi uidet᷑ nͥ aurũ. aurũ
intͣbib. aurũ inparietibus.
ip̃a qͦ pauim̃ta auro puriꝰ¬
simo refulgent. Nẽ hoc sine
causa mysteriũ: sigͥficatio
ẽ sñ ad uisũ in anẽ pascendũ.

Expanded text:
ufficiat, quod patres non pisces et aves caperent, sed audientes, et obedientes ad Dominum traherent. Habuerunt autem et mala granata quibus animas satiarent et a libidinis aestu sanarent. Quia ergo columnas vidimus, et quid significent, audivimus, nunc templum ingrediamur, et quid illa tanta auri compositio ibi faciat, inquiramus. Nihil ibi videtur, nisi aurum. Aurum in trabibus, aurum in parietibus; ipsa quoque pavimenta auro purissimo refulgent. 478 Non est hoc sine causa, mysterium est, significatio est, non ad visum inanem pascendum,
Abbreviated transcription (Latin):
inaltitudinẽ habuit. Domꝰ aũ
dũ aedificaet᷑. nec malleus. nec se¬
Fẽc̃ aũ colũnã duas añ fores tẽpli.
quas deauro purissimo factis lamini
cooꝑuit. Sculpsit aũ ineis cherubĩ.
⁊ palmas. aliasq cȩlaturas ualde
ꝓminentes. duos q̃q̃ cherubĩ fec̃
salomõ delignis oliuarũ. quosic̃
alia oiã: auro purisimo uestiuit.
habebãt aũ decẽ cubitos in alti¬
tudine. ꝗrectis pedib añ oraculũ
stantes. ⁊ intẽplũ respicientes. du¬
ab alis se uicissĩ tangebãt. ⁊ duab
usq ad parietes extendebant᷑. Uñ
mãĩfestũ÷ ꝗa totã tẽpli latitudi¬
nẽ. alȩ cherubĩ extense occupabãt.
⁊ec̃ aut ⁊ mare eneũ añ tẽplũ.

Expanded text:
in altitudine habuit . Domus autem dum aedificaretur, nec malleus, nec seFecit autem columnas duas ante foquas de auro purissimo, factis laminis, cooperuit. Sculpsit autem cherubim, et palmas, aliasque caelaturas valde prominentes. Duos quoque cherubim fecit Salomon de lignis olivarum, quos sicut alia omnia auro purissimo vestivit. Habebant autem duos cubitos in altitudine, qui rectis pedibus ante oraculum stantes et in templum respicientes duabus alis se vicissim tangebant, et duabus usque ad parietes extendebantur. Unde manifestum est quod totam templi latitudinem alae cherubim expansae occupabant. Fecit autem et mare aeneum ante templum,
Abbreviated transcription (Latin):
Eos dñs respice ⁊ adse uoca̾e dignat᷑.
ꝗin hãc arborẽ ascendt̃ ciuĩ fruetus
sanguineus ÷ ꝑ quẽ martyres sig¬
ficant᷑. ꝗfidei arbori adherentes.
cruentisũt. Tales itaq fructꝰ fert
sicomorus: talia poma fert arbor
fidei. quȩ tãfirmit᷑ ei inherent.
ut potius occidi. ⁊ ꝓͥo sanguine
cruentari quã asua arbore .i.
⁊ drx̃ ad eũ. Lachee festinãs de¬
scende. quia hodie indomo tua
oportet me manere.hodie inꝗt
me querere cȩpisti: ad fidẽ ueni¬
sti. in arborẽ ascendisti. hodie in
domo tua oportet me manere.
cator quacũq hora conuersus
fuerit: ⁊ ingemuit. uita uiuet
⁊ non moriet᷑. qd enĩ tuc̃ in Zacheo

Expanded text:
ominus respicere, et ad se vocare dignatur, qui in hanc arborem ascendunt; cujus fructus sanguineus est, per quem martyres significantur, qui fidei arbori adhaerentes, cruentati sunt. Tales itaque fructus fert sycomorus; talia poma fert arbor fidei, quae tam firmiter ei inhaerent, ut potius occidi et proprio sanguine cruentari quam a sua arbore, id et dixit ad eum: Zachaee, festinans descende, quia hodie in domo tua oportet me manere. Hodie, inquit, me quaerere coepisti, ad fidem sti, in arborem ascendisti, hodie in domo tua oportet me manere. cator quacunque hora conversus fuerit, et ingemuerit, vita vivet, et non morietur . » Quod enim in Zachaeo
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾tant᷑ xp̃m querãt ⁊ fidem
teneat̃. Seꝗt᷑. Et festinãs descen¬
dit. ⁊ excepit illũ gaudẽs. Iam
enĩ igne fidei interius ardebat.
ꝗsic exterius obedientiã ⁊ obse¬
qum exhibebat. Młtũ iãfide
creuerat. ⁊ sistatura pusillꝰ erat.
Et cũ uiderent õs murmurabãt
dicentes. qđ ad hoẽm peccatorom
norũ principẽ. S iste peccator me
lior erat quã illi ꝗ murmurabãt.
⁊ se iustos eẽfingebat. hoc arã seqñ

Expanded text:
tum quaerant et fidem teneant. Sequitur: et festi nans descendit, et excepit illum gaudens. Jam enim igne fidei interius ardebat, qui sic exterius obedientiam et obsequium exhibebat. Multum jam fide creverat, etsi statura pusillus erat. Et cum viderent omnes, murmurabant, dicentes, quod ad hominem peccatorem norum principem. Sed iste peccator multo melior erat quam illi qui murmurabant, et se justos esse fingebant. H
Abbreviated transcription (Latin):
ris adradices arborũ posita: Oĩs
arbor q̃ non facit fructũ bonũ ex¬
cidet᷑ ⁊ inignẽ mit tet᷑. Tał erat
illa ficulnea. cui dñs maledixit :
aruit. Tales erant ⁊ illi palmites.
deꝗb ipẽ ait. Omnẽ palm itẽ in me
non ferentẽ fructũ tollet eũ. Et ꝗͥ
inde: Uis audire q: Siꝗ aut̃ in me¬
non manse non manserit. mit tetur
foras sicut palmes ⁊ arescet.⁊ colligẽt
eum ⁊ mignẽ mittent ⁊ ardent.
Arborẽ fici planta uerat ꝗdã in ui¬
nea sua. Cũq iã ꝑtres annos inea fru¬

Expanded text:
s ad radices arboris posita est. Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . » Talis erat illa ficulnea cui Dominus maledixit, et aruit. Tales erant et illi palmites, de quibus ipse ait: « Omnem palmitem in me non ferentem fructum, tollet eam . » Et quid inde? Vis audire? « Si mittetur foras, sicut palmes, et arescet, et colligent eum, et in ignem mittent, et ardet . Arborem fici plantaverat quidam in vinea sua, cumque jam per tres annos in ea fru
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorẽ hoes iudicabãt. Ait iħs
ad eũ ꝗa hodie salus domin huic
facta ÷ eo ꝗđ ipẽ filius fit abrahe.
Nocdie inꝗt domu huic salus fa¬¬
cta ẽ. ⁊ oĩ egͥtudine. om̃ĩ morbo.
om̃i uitioꝵ c̃tagioe fugata sanata
Abrahe nãq filii s. ꝗcũq abra ã imi¬
tant᷑.⁊ abrahe oꝑa faciũt. Et abraam

Expanded text:
t: Ait Jesus ad eum: Quia hodie salus domui huic facta est, quod ipse filius sit Abrahae. Hodie, inquit, domui huic salus facta est, et omni aegritudine, omni morbo, omni vitiorum contagione fugata, sanata Abrahae namque filii sunt, quicunque Abraham imitantur, et Abrahae opera faciunt. E
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuob̾ cotidie ĩteedt̃ ne forte succidami¬
ni ĩgñe. mittamini ẜtreãno̾ te expͣtaui
modicũ uł nicħ ulterius te expectat.
Expectaun te inadolescentia. ex¬
pectauit in iuuentute. ex pectauit¬
⁊ insenectute. Deniq expectauit¬
te mala cogitantẽ. mala oꝑantẽ.
etiam longo tp̃r in malo ꝑseuerã¬
te. Ꝙd amplius queris : finitisunt
anni. nouissima ora ÷ tam̃ si hodie
conũtaris. quã uis indigno uenia
ꝓmittit᷑ tͥ. Ieccator enĩ q̃cũq die
conu̾sus futt ⁊ ingemuerit. urtaui¬

Expanded text:
uotidie intercedunt, ne forte succidamini et in ignem mittamini. Per tres annos te exspectavit, modicum vel nihilum ulterius te exspectat. Exspectavit te in adolescentia, exspectavit in juventute, exspectavit in senectute. Denique te exspectavit mala cogitantem, mala operantem et jam longo tempore in malo perseverantem. Quid amplius quaeris? Finiti sunt anni, novissima hora est; tamen si hodie convertaris, quamvis indigno, venia promittitur tibi: « Peccator enim quacunque die conversus fuerit et gemuerit
Abbreviated transcription (Latin):
Ex qͦ tpr pͥmꝰ hõ descendit ab ie¬
rusalẽ imericho. ⁊ incidit in la¬
trones. om̃s ꝑ iericho ambulam᷑.
ꝗcũq hc̃ mundũ in habitamus.
Tericho nãq int̃p̃tat᷑ luna. cuius
tanta mutabilitas ẽ. ut nũquã
in eodẽ statu ꝑmanet. Uñ ⁊ ñ in¬
mito hc̃ mundũ sigͥficat. euius
mutabilitas ꝑ petua ẽ. ⁊ nͥ mu¬
tatioĩb stare non potest. Ut e
et inse replicant᷑. neq aer. neq
terra. neq mare. neq ip̃i hoes suã¬
ꝑ petuo seruãt figurã. Quoꝵ oĩ

Expanded text:
e primus homo descendit ab Jerusalem in Jericho, et incidit in latrones, omnes per Jericho ambulamus, quicunque hunc mundum inhabitamus. Jericho namque interpretatur luna, cujus tanta mutabilitas est, ut nunquam in eodem statu permaneat. Unde et non immerito hunc mundum significat, cujus mutabilitas perpetua est, et sine mutationibus stare non potest. Ut enet in se replicantur, neque aer, neque terra, neque mare, neque ipsi homines suam pe
Abbreviated transcription (Latin):
caseruant᷑. Iñ ẽ q moyses ethiopissã
dux̃ uxorẽ. In ẽ qͣ salomoni cũ pauo¬
nib ⁊ simiȩ auferunt᷑. Deniq ꝗd fa¬
ciut cilicia intabnaculo: quare in
deserto int̃ cedros ⁊ abietes.spina
q̃q ⁊ ulmi plantate sũt : Sihȩc ⁊ simi¬
lia intellige̾ uultis. discite ꝗͥsit mĩa
luminaria. ȩccła non habuiss. lege
incanticis canticꝗꝵ. ⁊ audi uñspõsã
nire p̾cepit. Geni decapite ama¬
na. de uertice sanir. et hermon.
ueni decubilib leonũ. ⁊ montib
pardoꝵ. ne erubescas. obliuesce¬

Expanded text:
sam duxit uxorem. Inde est quod Salomoni cum pavonibus et simiae afferuntur. Denique quid faciunt cilicia cum tabernaculo? Quare in deserto inter cedros et abietes spinae quoque et ulmi plantatae sunt? Si haec et similia intelligere vultis, discite quid 463 siluminaria et excelsa non habuisset. Lege in Canticis canticorum, et audi unde sponsam nire praecepit: na, de vertice Sanir et Hermon, veni de cubilibus leonum, et de montibus pardorum , » ne erubescas. Oblivisce
Abbreviated transcription (Latin):
ñpot̾̃at. S quare ñ pot᷑at: Pturba.
⁊ ꝗa statura pusillꝰ erat. hȩc enim
duo ualde impediut̃ hoiẽm. ne
ui dẽ ualeat cħm. Mala turba
ra uͦ pusillus ẽ. ꝗ ad scientie ȩtatẽ
⁊ ꝑfectionẽ non dũ ꝑuenit. Uñ a¬
płs nos ammonet dicẽs. nolite

Expanded text:
n poterat. Sed cur non poterat? Prae turba, et quia statura pusillus erat. Haec enim duo valde impediunt hominem, ne videre valeat Jesum. Mala turba, rae vero pusillus est, qui ad scientiae aetatem et perfectionem nondum pervenit. Unde Apostolus nos admonet dicens
Abbreviated transcription (Latin):
tatioi̾b uariat᷑. hac aut̃ muta¬
bilitatẽ dñs ⁊ saluator nr̃ scđm
humanitatẽ susciꝑe dignat᷑ :
ut hoiẽm alatronib uulneratũ
sanaret. ⁊ murdũ amorte ꝑ pe¬
tua lib̾aret. Uñ ⁊ mito ꝑiericho
tiones incarne sua suscepit. Esu¬
riuit enĩ atq sitiuit.⁊ suꝑ pu¬
teũ fatigatus sedit. Et ecce uin
noĩe ⁊ acheus ꝗdigne satis ii¬
stificandus int̃pretat᷑. qm̃ adõ
uocatus ⁊ iustificat᷑ ẽ. hic aut
erat non solũ publicanꝰ uerũ ꝯ
publicanorum. princeps. Erat insu¬
ꝑ ⁊ diues quẽ difficile ẽ intrare in
regnũ cęloꝵ. difficile utiq ⁊ aput
sut̃ apud hoĩes.: possibilia sũt apud¬

Expanded text:
ibus variatur. Hanc autem mutabilitatem Dominus et Salvator noster secundum humanitatem suscipere dignatus est, ut hominem a latronibus vulneratum sanaret, et mundum a morte perpetua liberaret; unde et merito per Jericho em, nostras mutationes in carne sua suscepit. Esurivit enim atque sitivit, et super puteum fatigatus sedit. Et ecce vir nomine Zachaeus, qui digne satis justificandus interpretatur; quoniam a Deo vocatus et justificatus est. Hic autem erat non solum publicanus, verum etiam publicanorum princeps. Erat insuper et dives, quem difficile est intrare in regnum coelorum. Difficile utique et apud quae apud homines sunt impossibilia, p
Abbreviated transcription (Latin):
omibonitate. hoc enĩ sigͥficauit
Lacheus. qnͣ p̃curres ascend̾ in ar¬
borẽ si comoꝵ. In arborẽ ꝗ ascen¬
dit. quatenus in uideret quem
ꝑse uidẽ nonpotͣat. hȩc arbor
⁊ ñdũ inscientia młtũ creuissẽt.

Expanded text:
bonitate. Hoc enim significavit Zachaeus, quando praecurrens ascendit in arborem sycomorum. In arborem quidem ascendit, quatenus inde videret quem ipse videre non poterat. Haec arbor,et nondum in scientia multum crevissent,
Abbreviated transcription (Latin):
chana clausa tͥ sũt. adhos respice. t̃ba¬
õ ał tende. q incorde ẽ ore reuelabit᷑.
ex abundantia cordis os loquitur.
exbonofonte bone aque deriuan¬
tur. ex uenenoso fonte. uenenose
Sibone arbores eẽtis: ea que dico
faceretis. mandata mea custo di¬
retis. ⁊ non folia mͥ. s fructus red
detis. Uerba. folia sũt. fruct oꝑaft̃.
melius facere quã dice᷑. Dñm me
uocatis. seruos uos eẽ cognoscite.
boni serui illi sũt. ꝗdñi fui manda¬
ta custodiut̃. ꝗcũq audit uerba
mea hȩc.⁊ facit ea. dicam uobis cui
simił sit. Simił ẽ hõi edificanti
domũ. quia fodit in altũ. ⁊ posuit
fundam̃tũ supͣ petrã. Inundati

Expanded text:
usa tibi sunt. Ad os respice, verba attende, et quod in corde est ore revelabitur: « ex abundantia cordis os loquitur; » ex bono fonte bonae aquae derivantur, ex venenoso fonte venenosae Si bonae arbores essetis, ea quae dico faceretis; mandata mea custodiretis, et non folia mihi redderetis, sed fructus. Verba folia sunt; fructus opera sunt. Melius facere quam dicere. Dominum me vocatis, servos vos esse cognoscite. Boni servi illi sunt qui Domini sui mandata custodiunt: « Quicunque audit verba mea et facit ea, dicam vobis cui similis sit. Similis est homini aedificanti domum, qui fodit in altum, et posuit fundamentum su
Abbreviated transcription (Latin):
Siea q̃ hodie bona ẽ cras malũ fru-¬
la arbor ẽ. Quare hoc: quia uͣͣtas
ait. afructib eoꝵ cognoscetis eos.
Magnũ gͥ ⁊ uerũ argum̃tũ ẽ. in arbo¬
rib cognoscendis. fruct malus ⁊ fru-¬
ctus bonus. Tam diuẽ bona arbor.
quã diu fructꝰ bonus inea ÷ Non enĩ
despinis colligũt ficus. neq derubo

Expanded text:
bona est: hodie malum frula est. Quare hoc? Quia Veritas ait: « A fructibus eorum cognoscetis eos. » Magnum igitur et verum argumentum est in arboribus cognoscendis, fructus bonus et fructus malus. Tandiu bona est arbor, quandiu fructus bonus in ea est. Non 486 enim de spinis co
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ humilitatẽ ⁊ patientiã ñhñt.
facile ꝗdẽ dep̾hendunt᷑. ⁊ ip̃a sua
astutia manifestant᷑. Preceꝑat dñs
filiis ifrł. ut ꝓmissionis t̾rã ingressi
illius regioĩs arbores circũ cidẽt.⁊
usq inquartũ annũ ab earũ esuse abstinorẽt.¬

Expanded text:
 humilitatem et patientiam non habent, facile quidem deprehenduntur et in ipsa sua astutia manifestantur. Praeceperat Dominus filiis Israel ut promissionis terram ingressi illius regionis arbores circumciderent, et usque in quartum annum ab earum usu se abstinerent
Abbreviated transcription (Latin):
se extende ualet: satis altus ⁊ ma¬
gnus ẽ. altius ascendẽ ñquerat.
hȩc illi m̃sura sufficiat. Decẽ sunt
nire meruit ad uitã ⁊ societatem
dire didicit. ꝑ duodecĩ utiq ad de¬
cẽ ꝑuenit. Ad hac̃ gͥ m̃surã exten¬
de. ⁊ in huiꝰ m̃sure altitudinem
nos erige̾ ip̃e dignetur. ꝗ tẽplum
suum nos eẽ uoluit tħs xp̃s dñs¬

Expanded text:
se extendere valet, satis altus et magnus est, altius ascendere non quaerat. Haec illi mensura sufficiat. Decem sunt nire meruit ad vitam et societatem dire didicit per 12 utique ad decem pervenit. Ad hanc igitur mensuram extendere et in hujus mensurae altitudinem nos erigere ipse dignetur qui templum suum nos esse voluit Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
nos cdñs ⁊ saluator nr̃ qͦmͦ bonas arbo¬
res⁊ mala arborẽ cognoscẽ debeamꝰ. Bo¬
Ex fructu suo cognosrunt᷑ arbores.
⁊ex oꝑib suis cognoscunt᷑ hoẽs.
Bone arbores paradisi. q̃ ⁊ uisur
puleher erat̃ ⁊ aduescendũ suaues.
Tales arbores gignit aeccła. quaꝵ
puletudinẽ ⁊ religionẽ nos lege̾¬
⁊ audire delectat. quaꝵ u̾bis ⁊ do¬
ctna m̃tes nutͥ unt᷑ ⁊ reficiuntur.
Tał arbor bãt᷑ paulus. ꝙ ⁊ uisu tã
pulcher ẽ. ut nicħ s conscius sit.
tã ad uescendũ suauis.⁊ ut par¬
uos lacte. ⁊ cibo solido nutriat
sapientes. Tales arbores ⁊ ceti apłi
sũt. quoꝵ fruct᷑ ab ip̃o dño cõm̃¬
dat᷑. dũ eis loꝗt᷑ dicẽs. Non uos
me elegistis. s ego elegiuos.⁊ po¬

Expanded text:
bonas arbores et malas cognoscere debeamus. BoEx fructu suo cognoscuntur arbores; ex operibus suis cognoscuntur homines. Bonae arbores paradisi, quae et visu pulchrae erant, et ad vescendum suaves. Tales arbores gignit Ecclesia, quarum pulchritudinem et religionem nos leger audire delectat; quarum verbis et doctrina meTalis arbor beatus Paulus, qui et visu tam pulcher est, ut nihil sibi conscius sit; et tam ad vescendum suavis, ut et parvos lacte et cibo solido nutriat sapientes. Tales arbores et caeteri apostoli sunt, quorum fructus ab ipso Domino commendantur; dum eis loquitur, dicens: « Non vos me el
Abbreviated transcription (Latin):
turrẽ s ȩdificat. ⁊munitissimã
arcẽ sibi construit ꝗ xp̃i manda¬
ta custod̾. Securꝰ ÷ nullius tẽpesta¬
tis timet incursus. ⁊ ꝗa firmum
posuit fundam̃tũ. nec fluminati¬
met. nec plu uias nec uentũ. Siuis
ut ȩdificiũ tuum altius ascendat.
⁊ sublimius erigatur. fundam̃tũ¬
querendũ ẽ. Multũ se humiliet.
qui multũ exaltari desidãt. In
centũ ⁊ inginti cubitoꝵ altitu¬
dinẽ tẽplũ dñi eleuatũ ẽ. qm̃ fir¬
mũ ⁊ altũ habint fundam̃tũ. ad

Expanded text:
turrim sibi aedificat, et munitissimam arcem sibi construxit, qui Christi mandata custodit. Securus est, nullius tempestatis timet incursus, et quia firmum posuit fundamentum, nec flumina timet, nec pluviam, nec ventum. Si vis ut aedificium tuum altius ascendat, et sublimius erigatur, fundamquaerendum est. Multum se humiliet qui multum exaltari desiderat. In centum et viginti cubitorum altitudinem templum Domini elevatum est, quoniam firmum et altum habuit
Abbreviated transcription (Latin):
responso accepto insonis ne redi¬
rẽt adherodẽ. ꝑ aliam uiam reuer¬
sisũt in regionem suam. dicendũ :
gͥ quid tres isti magi. ꝗͥ illa stella.
ꝗͥ tria munera. ⁊ ꝗ itineris mu-¬
tatio significetur. Non enĩ uacat
nee gentis sue natiuitatis głam
saluator nr̃ mãi festare uoluit. Kes
fuer̃ filii noe ꝗtẽpore dilu uii in
arca saluatifũt. exxꝗb ubiq disse¬
minatũ ÷ om̃e hõium genus. In¬
tres partes totus diuisus ÷ mun¬
dus. inasiam. africã. ⁊ europã.
Res mulieres uenerũt ungere
iħm. maria magdalena. ⁊ maria
ia cobi. ⁊ salome. Mulier qͦ ineuã¬
głio abscond̾it ferm̃tũ infarinȩ
satis trib donec fermentaret᷑ to¬

Expanded text:
responso accepto in somnis, ne redirent ad Herodem, per aliam viam reversi sunt in regionem suam . » Dicendum est igitur quid tres isti magi, quid illa stella, quid tria munera, et quid itineris mulatio significet. Non enim vacat aneae gentis suae nativitatis gloriam Salvator noster manifestare voluit. Tres fuerunt filii Noe, qui tempore diluvii in arca salvati sunt, ex quibus ubique disseminatum est omne hominum genus. Intres partes totus divisus est mundus, in Asiam, Africam et Europam. Tres mulieres venerunt ut ungerent Jesum: Maria Magdalene, et Maria Jacobi et Salome . » Mulier quoque in Evangelio abscondit fermentum in farinae satis tribus, donec fermentatum es
Abbreviated transcription (Latin):
beam. Non debem uenire sine
munerib. ñdebemꝰ ad eũ accede
sine aromatib. Sic regina saba
quȩ ⁊ ip̃a aeccłã gentiũ significa¬
bat. uenit adsalomonẽ. offerẽs
ei aurũ multũ ⁊ aromata multa.¬
.⁊ qualia pͥus non sũt allata
in ierłm. Sic ⁊ ille mulieres de
mata ut uenientes ungerent iħm
lege cantica canticorũ ⁊ udeb̾
ꝗa totus lib̾ unguentis optimis
⁊ aromatib redolet. Ubispõsa un¬
guentis suauib delibuta. spõsi
odorib delectata dicit. Kaheme
hominus delectatus ait. Pauus
distillãs labia tua sponsa. mel
⁊ lac sublingua tua.⁊ odor ue

Expanded text:
beamus. Non debemus venire sine muneribus, non debemus ad eum accedere sine aromatibus. Sic regina Saba quae et ipsa Ecclesiam gentium significabat, venit ad Salomonem, offerens ei auruata in Jerusalem . Sic et illae mulieres, de mata ut venientes ungerent Jesum. Lege Cantica canticorum, et videbis quod totus liber unguentis optimis et aromatibus redoleat. Ubi sponsa unguentis suavibus delibuta, sponsi odoribus delectata dicit: « Traheomiuus delectatus ait: « Favus distillans labia tua, sponsa, mel et lac sub lingua tua, et odor
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. una fides. unũ bapt̾ima p̾dicat᷑
ab õib hãc stellã seqͣmur. hãc fidẽ ⁊ do¬
ctrinã teneam. Hȩc nos ad duc ad
ad eam respiciamꝰ.⁊ uia regia inceda¬
mꝰ. ad herodẽ ñdiu̾tamꝰ. eiꝰ consilium
non audiamꝰ. neq scribarũ ⁊ phariseoꝵ
responsa queram. Siem̃ magihoc fe¬
cissẽt̃: si adherodẽ non uenissẽt: sire¬
cto itinere ꝑrexcissẽt. ⁊ indomo impia
xp̃m non q̃sissẽt: nequaquã stellam
ꝑdidisset̃. hoc enĩ exeoꝓ: ħ̾ari potest.
ꝗ pꝰquã ab herode magi recesserunt:
⁊ iniquoꝵ consortiũ reliq̃rũt. confe¬
stĩ ut ait euangłista stella quã uidat᷑
in oriente ancedebat eos. donec ue¬
niẽs staret supra ubi erat puer.ui¬
dentes autẽ stellam gauisisũt gau¬
dio magno ualde. Illorũ gͥ error. sit
nr̃a correctio.⁊ qui nouastella ⁊ uͦlu¬
mine.fide catholica.⁊ doctrina a¬
płica. illuminatisumꝰ herodis domũ.
hereticorũ ⁊ iudeoꝵ doctnã que ÷

Expanded text:
tisma praedicatur ab omnibus. Hanc stellam sequamur, hanc fidem et doctrinam teneamus. Haec nos ducet ad ad eam respiciamus, et via regia incedamus. Ad Herodem non divertamus, ejus consilium non audiamus, neque Scribarum et Pharisaeorum responsa quaeramus. Si enim magi hoc fecissent, si ad Herodem non venissent, si recto itinere perrexissent et in domo impiam non requisivissent, nequaquam stellam perdidissent. Hoc enim ex eo probari potest quod postquam ab Herode magi recessissent, eorumque consortium reliquissent, confestim, ut ait evangelista: « Stella, quam viderant in Oriente, antecedebat eos, donec veniens staret supra, ubi erat puer. Videntes autem stellam, gavisi sunt gaudio magno valde . » Illorum igitur error sit nostra correctio, et qui nova stella et vero lumine, fide catholica et doctrina apostolica illuminati sumus, Herodis domum, haereticorum et Judaeorum doctrinam, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
s plũbũ habemꝰ: S potẽs ẽ dñs plu¬
bũ nrm in aurũ conuert᷑e. ꝗ in tot
⁊tam diu̾sa aĩalia stolidã terram
conu̾tere potuit. Ecce audiuimus
ꝗͥ dño offerre debeam audiamus
⁊̃ ꝑ quã uiam in patriam redeamus.
dicat euangłista. ⁊ ammonitiinꝗt.
magi insomis ne redirẽt adherodẽ.
ꝑ aliam uiam reu̾sisũt in regionẽ
Redire adherodẽ malũ ÷ hãc uiã
fugiam. hȩc uia non ducit nos ad
patriã. herodes iste diabolus ÷ herodes

Expanded text:
potens est Dominus plumbum nostrum in aurum convertere, qui in tot et tam diversa animalia solidam terram convertere potuit. Ecce audivimus quid Domino offerre debeamus. Audiamus etiam per quam viam in patriam redeamus: dicat evangelista: « Et admoniti, inquit, magi in somnis ne redirent ad Herodem, per aliam viam reversi sunt in regionem Redire ad Herodem malum est, hanc viam fugiamus. Haec via non ducit ad patriam. Herodes iste diabolus est, Herodes
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ totius uͥginitatis accede non
aromata sũt. quorũ odor suaui¬
dño optulerũt. hos gͥ imitem᷑.
⁊ aurũ ⁊ aromata dño offeramꝰ.
nec igne minuit᷑. nec uetustate
corrumpit᷑. Oĩa uasa tab̃naculi.
aurea sũt. Arca. m̃sa. altare. can¬
delabrũ. turibulũ. tabulȩ. erat᷑e.
sciphi.ciati. ⁊ ip̃i cherubim deauro
purissimo factisũt. Sic ⁊ intẽplosa
nͥ aurũ uidebat᷑. Ad nos fr̃s̃ ista
respit᷑iunt. nos sumꝰ uasa tabnacu¬
li. Si diuitiȩ dĩ. archanadĩ. sapien¬
tia dĩ incorde tuo reposita sunt.
arcaes. Si cib̾ spũalib alios pasciᷤ¬

Expanded text:
trem totius virginitatis accedere non aromata sunt, quorum odor suavino obtulerunt. Hos igitur imitemur; et aurum, et aromata Domino offeramus. nec igne minuitur, nec vetustate corrumpitur. Omnia vasa tabernaculi aurea sunt, mensa, altare, candelabrum, thuribulum, tabulae, craterae, scyphi, et ipsi cherubim de auro purissimo facti erant. Nihil in debatur. Ad nos, fratres, ista respiciunt; nos sumus vasa tabernaculi, divitiae Dei, arcana Dei, sapientia Dei. Si in corde tuo reposita sunt, tu es arca Dei; si cibis spiritualibus ali
Abbreviated transcription (Latin):
cupisces rẽ ꝓximi tui. hȩc sũt serui¬
lia oꝑa. hȩc faciũt hoĩes seruos. hȩc
tradũt hoiẽs miseras addiaboli ẜ¬
uitutẽ. hec gͦ ⁊ similia fugiamus.
ab his nos custodiamus. ⁊ non faci-¬
amus opus seruile infestuitatib
nrĩs. Et illi ꝗdẽ ꝗsic festa celebrant
dignisũt ꝗ processionẽ dño faciãt.
⁊ ei cũ palmis obuam ꝑgant. Neq
qn inpalmis uictoria significatur.
Uñ ⁊ in lege p̾cipit᷑. ne udices in ni¬
dicio ꝑsonam respiciat: s ꝗcũq iu-¬
stã causam habu̾it. ei palmam dabt̃.
Uadãt gͥ illi obiiam iħu ꝗuictores
sũt. ⁊ suos uncerũt inimicos. Si ui¬
cisti suꝑbiam. unã palmã habes.¬
piaris. Uideam᷑ mͦ ꝗͥ et̃ asinus ille
signific⁊. suꝑ que rex iste humił
⁊ mansuet᷑ sedẽ dignatꝰ ÷ Animal
stultũ. uił p̾tii. ignobile. omibus
iniuriis. omĩq sub ditũ seruituti
dete uocationẽ urãm fr̃s. ꝗa non¬

Expanded text:
isces rem proximi tui . » Haec sunt servilia opera; haec faciunt homines servos, haec tradunt miseros homines ad diaboli servitutem. Haec ergo et similia fugiamus, ab his nos custodiamus et non faciemus opus servile in festivitatibus nostris. Et illi quidem qui sic festa celebrant, digni sunt qui processionem Domino faciant et ei cum palmis obviam pergant. Neque quoniam in palmis victoria significatur. Unde et in lege praecipitur ne judices in judicio personam respiciant; sed quicunque justam causam habuerit, ei palmam dabunt. Vadant ergo illi obviam Jesu, qui victores sunt et suos vicerunt inimicos. Si vicisti superbiam, unam palmam habepiaris. Videamus modo quid asinus ille etiam significet, super quem rex iste humilis et mansuetus sedere dignatus est. Animal stultum, vilis pretii, ignobile, omnibus injuriis omnique subditum servituti Videte vocationem
Abbreviated transcription (Latin):
patriarcharũ ⁊ ꝓpħarũ excitus est.
batur tota fidelium aeccła intelligi¬
tur. a saluatoris nr̃i aduentu usque
adfinẽ scłi. Lege ꝓpħarũ libros. ⁊ u¬
deb quomͦ p̾cedẽs turba laud dñm
⁊ bñdicat. Lege euangłiorũ uolu¬
mina. ⁊ apłorũ actus. ⁊ tũc intel¬
liges quantũ inxͥ laudib sequẽs
turba cotidie ꝑsonet. Egregie itaq

Expanded text:
patriarcharum et prophetarum exercitus est,  vero quae sequebatur, tota fidelium Ecclesia intelligitur a Salvatoris adventu usque ad finem saeculi. Lege prophetarum libros, et videbis quomodo praecedens turba laudet Dominum et benedicat. Lege evangeliorum volumina et apostolorum Actus, et tunc intelliges quantum in Christi laudibus sequens turba quotidie personet. Egregie itaque
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ⁊̃ lib̾os seruos faciũt. Nonẽ enĩ serui¬
le opus ignẽ insab̃b̃o succende. catinũ
lauare. infirmos sanare. paraliticos
curare. sicut udei saluatõi nr̃o dethen¬
tes dicebãt. hic hõ non ẽ adõ. quisab¬
batũ noncustod. sicut ⁊ archisinago¬
ramini. ⁊ non indie sabbati. Seruile
scilic opus existimãs. infirmos sana¬
re.⁊ ipsos miseros hoiẽs adȩmonib
lib̾are. S siuis scire quȩ sũt ẜuilia oꝑa:

Expanded text:
 liberos servos faciunt. Non est enim servile opus ignem in Sabbato accendere, catinum lavare, infirmos sanare, paralyticos curare, sicut Judaei Salvatori nostro detrahentes dicebant: « Hic homo non est a Deo, qui Sabbatum non custodit . » Sicut et archisenite & curamini, & non in die sabbati. Praescilicet opus existimans sanare et ipsos miseros homines a daemonibus liberare. Sed si vis scire quae sunt servilia opera,
Abbreviated transcription (Latin):
occi sus est xp̃s. nobis ⁊ ꝓpt̃ nos
immolatus ẽ agnus ꝗtollit peccata
mundi. Nos gͥ hanc festiuitatẽ celebra¬
re debem. non infermento malitiȩ ⁊
neꝗtiȩ. s in a zimis sinceritatis ⁊ue

Expanded text:
occisus est Christus; nobis et propter nos immolatus est Agnus, qui tollit peccata mundi. Nos igitur hanc festivitatem celebrare debemus: « Non in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sincerit
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo. tẽperantia. humilitas. mĩa.
Isti itaq sũt sedes dĩ. isti deignobilib:
⁊ uilissimis aĩalib factisũt thronꝰ dĩ.
Nouẽ sũt angłorũ ordines. S suꝑthro¬
nos: nullus ordo ÷ Quanto melius :
cũsimplicib ⁊ mansuetis asinos xͥ
fieri. quã cũ suꝑb ⁊ arrogantibus
equos ⁊ currꝰ fieri faraonis. Deilł enĩ
scriptũ ÷ Currꝰ pharaonis. ⁊ excitũ
gnificẽt ꝗramos de arborib cednͣtes
uiam dño p̾parabãt. Detalib pͣcursor
dñi ait. Parate uiam dñi rectas fa¬
cite semitas ddĩnrĩ. Nonẽ om̃iũ
hoc officiũ. neq omĩb datasunt
ferram̃ta.ꝗb huiꝰmõi rami de ar-
bẽt̃. ꝑquã ⁊ nos ad ipm ire possi¬
mus. ⁊ ip̃e ad nos uenire dignet᷑.
Arbores aut̃ patriarche ⁊ ꝓͦpħe.¬
apłi ⁊ euangłiste intelligunt᷑. De
his aut̃ ramos succidimꝰ. qneorum
fidẽ ⁊ doctͥ nã. eorũ uitã ⁊ scãm c̃¬
uersationẽ aliis exponimus.⁊
ad imitan dũ ꝓponamꝰ. Tales ar¬

Expanded text:
fortitudo, temperantia, humilitas, misericordia, Isti itaque sunt sedes 542 Dei; isti de ignobilibus et vilissimis animalibus facti sunt thronus Dei. Novem sunt angelorum ordines, sed super thronos nullus ordo est: quanto melius est cum simplicibus et mansuetis asinos Christi fieri, quam cum superbis et arrogantibus equos et currus fieri Pharaonis! De illis enim scriptum est: « Currus Pharaonis et exercitum gnificent, qui ramos de arboribus caedentes, viam Domino praeparabant. De talibus praecursor Domini ait: « Parate viam Domini: rectas facite semitas Dei nostri . » Non omnium est hoc officium, neque omnibus data sunt ferramenta, quibus hujusmodi rami de arbobent, per quam et nos ad ipsum ire possimus, et ipse ad nos venire dignetur. Arbores autem patriarchae eiguntur. De his autem ramos succidimus, quando eorum fidem et doctrinam eorum, vitam et sanctam conversationem aliis exponimus et ad imitandum proponimus. Tales f
Abbreviated transcription (Latin):
ris pulcherrimȩ suscipiãtq spatu¬
las palmarũ. ⁊ ramos ligni densa¬
rũfrondiũ. ⁊ salices detorrente.
⁊ inipsis letent᷑ coram dño. Qui
ista intelligt̃ non ignorãt ꝗͥ arborẽ
⁊ rami arborũ sigͥficẽt. ꝗb dñi ad
nos. ⁊ nob̃ ad dñm uia p̾paratur.
Quid ille qͦ due turbe significent
audiamꝰ. deꝗbus hic dr̃. Turbȩ autẽ

Expanded text:
spatulasque palmarum et ramos ligni densarum frondium, et salices de torrente, et in ipsis laetentur coram Domino . Qui ista intelligunt non ignorant quid arbores et rami arborum significent, quibus Domini ad nos et nobis ad Dominum via praeparatur. Quid illae quoque duae turbae significent au
Abbreviated transcription (Latin):
nobiles. s que stultasũt mundi
elegit ds̃. ut confundat fortia ⁊ ea
q̃nonsũt. ut ea quȩ sũt destrueret.
Detalib q̃q isaias ait. Cognouit bos
possessorẽ fuũ. ⁊ asinus p̃sepe dñi fui.
dnm̃ Aitentes asini illisũt. ꝗapłorũ¬

Expanded text:
nobiles; sed quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat fortia: et ea quae non sunt, ut ea quae sunt destrueret .De talibus quoque Isaias ait: « Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini : » Dominum . » Nitentes asini illi sunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
sim. totũ hoc sacͥficiũ nob ex posuit.
Ecce hõ turtur ⁊ colũba factus est
retorqueat᷑ caput eiꝰ ad collũ. ut
inclinato capite incedat. q est signũ
humilitatis. Aufertur ei uescicu.¬
la graturis. ubi cibũ reponere so¬
lebat. ut discat amodo ie iunare
ꝗ prius crapule ⁊ ebrietati oꝑam
dabat. Sanguine uͦ suꝑ altãe cord
eius decurrere facit: ut sẽꝑmemor
peccatorũ suoꝵ simł cũpsalmista di

Expanded text:
simus totum hoc sacrificium nobis exponit. Ecce homo turtur, et columba factus est, retorqueatur caput ejus ad collum, et inclinato capite incedat, quod est signum humilitatis. Auferatur ei vesicula gutturis, ubi cibum reponere solebat, ut discat amodo jejunare, qui prius crapulae operam dabat. Sanguinem vero super altare sordis ejus decurrere faciat, ut semper memor peccatorum suorum cum Psalmista di
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ¶Frangunt᷑ ascelle. ꝗa uagan¬
cdilicentia tollit᷑. ⁊ loci ꝓpositiq
stabilitas imꝑaturss nonpenitus
abscidunt᷑. ꝗa siqnͣ necesse fuiͣt ꝓ loci
utilitate adhuc iterũ uolare ꝑmit.¬
tit᷑ I elices illi ꝗ turtures ⁊ colũbȩ

Expanded text:
mus. Frangantur ascellae, quia vagandi licentia tollitur, et loci, propositique stabilitas imperatur. Sed non penitus abscinduntur, quia si quando necesse fuerit, pro loci utilitate adhuc iterum volare permittitur. Felices illi qui turtures et columbae
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ ÷ ꝗa ip̃a sola nullo suscepto sem
turũ ⁊ colũbarũ quãsimł cũfilio dño
optulit. maxime ad ip̃am ꝑtinuis
tͣa de innocentia com̃dat᷑. Obtulit
gͥ hodie bãtissima uͥgo maria oblati
lias oblatioes sigͥficata pͥus fun᷑. ẜ tał
nũquã amplius oblata fuiͣt. Nos
qͦ si dignã uolumꝰ offerre oblatio¬

Expanded text:
quia ipsa sola nullo suscepto semiturum et columbarum, quam simul cum filio Domino obtulit, maxime ad ipsam pertinuitera de innocentia commendatur. Obtulit igitur hodie beatissima Virgo Maria oblatiolias oblationes significata prius fuerat, sed talis nunquam oblata fuerat. Nos quoque, qui dignam volumus offerre
Abbreviated transcription (Latin):
rere faciat. uescigulã gut turis aufe¬
rat. plumas ad orientalẽ partem
ꝓiciat. a scellas frangat. s non pe¬
nit᷑ abseidat. hȩc oblatio ꝑfectorũ :
⁊ p̃cipue monachorũ ẽẽ uidetur.
Uenit hõ cũ oblatiõe sua. rogat ut¬

Expanded text:
rere faciat; vesiculam vero gutturis, et plumas ad orientalem partem projiciat, ascellas frangat, sed non penitus abscindat. Haec oblatio perfectorum, et praecipue monachorum esse videtur. Venit homo cu
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑: pulc̃ros filios facit. Speciosa
mat̾: speciosos filios facit. Sigͦ pa¬
rentes pulchrist̃: cur filii turpes:
Negabt̃ aliqnͣ istiparentes su¬
ginẽ ⁊ similitudinẽ ñ ab ebunt.

Expanded text:
mater pulchros filios facit. Speciosa mater speciosos filios parit. Si ergo parentes pulchri sunt, cur filii turpes? Negabunt aliquando isti parentes suginem et similitudinem non habeb
Abbreviated transcription (Latin):
cũ aeꝗtatu młto ⁊ apparato. Obtu¬
lit aut magna munera salomo.¬
sũt allata in ierłm. Instructa tan¬
dẽ de omĩb q̃ audire desidabat.
magnisq arege ditata muneribus
gaudẽs ⁊ excultas. ad ꝓͥa remeauit.
sigͥficari uidn̾t᷑. Imitem᷑ hãc reginam.

Expanded text:
cum equitatu et apparatu multo. Obtulit autem munera Salomoon allata in Jerusalem, instructa tandem de omnibus quae audire desiderabat, magnisque a rege ditata muneribus gaudens et exsultans ad propria remeavit. significari vid
Abbreviated transcription (Latin):
płquã salomon hic. Afinib t̾re uen̾
illa finat᷑. ⁊ in nob t̾rena omĩs con¬
cupiscentia. dicamꝰ cũ psalmista. a-
finib t̾rȩ adte clamaui. Nurum
aut dõ offerimꝰ sim̃te ⁊ corpore puri
sumꝰ. S ꝗͥ aromata nͥuͥtutes intelli¬
gunt᷑ : Non ẽ aliud munꝰ qd digniu̾
offerat᷑ dõ. Immo nullũ nr̃m munꝰ
sine his suscipit ds̃. Nicħ dõ offerre

Expanded text:
am Salomon hic . » A finibus terrae venit illa, finiatur et in nobis terrena omnis concupiscentia. Dicamus autem cum Psalmista: « A finibus terrae ad te clamavi . » Aurum autem Deo offerimus, si mente et corpore puri simus. Sed quid aromata, nisi virtutes intelliguntur? Non est aliud munus quod dignius offeratur Deo, imo nullum nostrum munus sine his suscipit Deus. Nihil Deo offerre
Abbreviated transcription (Latin):
eũ de questionib nrĩs. ipẽ nos¬
doceat. ipe nob respondeat. aliũ
magistrũ non queramus. quẽ uitas
docet errare ñ potest. Dĩs sapientia ab
ip̃o ÷ ⁊ cũ eo fuit semꝑ ⁊ ẽ ante euum.
Uidimꝰ domos eiꝰ. uidimꝰ famulo̾ ⁊ mi¬
nistros eiꝰ. gustauimꝰ decib̾ m̃se eius.

Expanded text:
eum de quaestionibus nostris; ipse nosdoceat, ipse nobis respondeat; alium magistrum non quaeramus. Quem veritas docet, errare non potest. « Omnis sapientia ab ipso est, et cum eo fuit semper, et est ante aevum . » Vidimus domos ejus, vidimus famulos, et ministros ejus, gustavi
Abbreviated transcription (Latin):
gñtiũ. ꝗ nicħ aliud quã demonia sũt
coluit ⁊ ad orauit. Quis eũ fortitu¬
dinẽ ⁊ tẽꝑantiã habuisse dicat. qui
int̃feminas effeminatus. intuntũ
libidine suꝑatus ÷ ÷ mulierũ blan¬
ditiis emollitus. ut ixorib sus
molaret: Uerũ ÷ q scĩpatres nrĩ.

Expanded text:
tium, qui nihil aliud sunt quam daemonia, coluit et adoravit. Quis fortitudinem et temperantiam habuisse dicat, qui inter feminas effeminatus adeo a libidine superatus est, et mulierum blanditiis emollitus, ut uxoribus suis molarent. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
scit. penitentes recipit. ⁊ ne minem
adse uenientẽ repellit. Peccator
enim quacũq: hora conũsus fuiͣt
uita uiuet ⁊ nonmorietur. Osi
regina ista saba uenisset adbãtũ
bñdictũ.⁊ audiss sapientiam de
ore eiꝰ. ⁊ si uel nũc uenire potu¬

Expanded text:
scit, poenitentes recipit, et neminem ad se venientem repellit. « Peccator enim in quacunque hora conversus fuerit, vita vivet, et non morietur . » O si regina ista Saba venisset ad beatum Benedictum, et audivisset sapientiam ex ore ejus, et si vel nunc venire po
Abbreviated transcription (Latin):
licet seruo eius. cuiꝰ hodie festi¬
sit. Insapientia. in iustitia. infor¬
titudine. intẽperantia. ⁊ suꝑhȩc
omĩa ditior illo ⁊ potentior illo.¬
ñ dico d̾esapientia. huiꝰ mundi.
que stultitia ÷ apuddm̃. ad quã
iste nũquã accede uoluit. s de
illasapientia que uera ẽ. ⁊ que

Expanded text:
e servo ejus, cujus hodie fessit? In sapientia, in justitia, in fortitudine, in temperantia, et super haec omnia ditior illo et potentior illo. Non dico de sapientia hujus mundi, quae stultitia est apud Deum, ad quam iste nunquam accedere voluit; sed de illa sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ transitoriis quȩ detẽplo sublate
sunt ab egyptiis ⁊ chaldeis. s dedi-¬
uitiis aet̾nis sẽꝑq mansuris quȩ ab
angłis reponuntur in cęlis. his di¬
uitiis habundauit bãtus bn dictus.
his sẽꝑ ditissimꝰ fuit. ibiq eas repo¬
fuit. ubi fures noneffodiũt nec fu¬
rantur. Detalib diuitib apłs ait.
Sicut egentes multos autẽ locuple¬
tantes. tãnquã nichil habnͣtes. ⁊ oĩa

Expanded text:
ralibus quae de templo sublatae sunt ab Aegyptiis et Chaldaeis; sed de divitiis aeternis, semperque mansuris, quae ab angelis reponuntur in coelis. His divitiis abundavit beatus Benedictus: His semper ditissimus fuit, ibique eas reposuit, « ubi fures non effodiunt neque furantur . » De talibus divitiis Apostolus ait: « Sicut egentes, multos autem locupletant
Abbreviated transcription (Latin):
talenta de auro purissimo salo¬
moni attulit. exꝗb uasa tẽplifa-¬
bricatasũt. Non fuit hoc sine mi¬
sterio. q rextyri ⁊ regina saba in
hoc nuo concordarunt. Dñs ⁊ sal
dixisset. regina saba uenit afi-¬
nib t̃rȩ audire sapientiam salo¬
monis. egregie satis addidit
dicẽs. ⁊ ecce plusquã salomonhic.
Quomͦ enĩ salomone maior ñ
erat. qui ip̃ius salomonis crea-¬

Expanded text:
talenta de auro purissimo Salotalenta de auro purissimo Salomoni attulit, e quibus vasa templi fabricata sunt. Non fuit hoc sine mysterio, quod rex Tyri et regina Saba in hoc numero concordarunt. Dominus et dixisset: « Regina Saba venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, » egregie satis addidit, dicens: « Ecce plus quam Salomon hic. » Quomodo enim Salomone major non erat, qui ipsius Salomonis crea
Abbreviated transcription (Latin):
habem. nouũ ⁊ uetus testam̃tum.
quarũ cibi suauissimi. ⁊ refectioni
⁊ sanitati ꝓficiũt. Suꝑhanc m̃sam
ꝑsingula sabba panes calidi poni
iubentur. Anͣquã candelabrũ posi-¬
tũs ÷ ad illas tantas delitias illu¬
strandas. his cibis dõ grãs iã assu¬
eti sumꝰ. eorũ dulcedinẽ saporẽq
cognoscim. hȩc m̃sa ostend nob̃
panẽ usĩ qui decelo descend
hȩc docuit ⁊ monstrauit nobis
calicẽ nomi testam̃ti. Ad hanc
m̃sã ministrãt. apłi. adhãc mi¬
nistrat paulus seruus iħuxp̃i.
dehac suscipit illã sapientiam
quã loquitur iñt ꝑfectos. tan¬
tũ aurũ at tulit regina saba.
decẽ talenta inpartẽ ueniãt.
Centũ nãq ⁊ inginui duodecies
decẽ faciũt. Quͦ decẽ talenta
hab. ꝗͥ amplius hab̾e porest :
Illi enĩ ꝗ habebat̃ decemnas.
quasi diceret᷑. ꝗͥ huic amplius
dari potest. ꝗ ad totius ꝑfecti¬
onis sũmã ꝑuenit: Similiter
autẽ ⁊ rex tyri centũ ⁊ uiginti

Expanded text:
us Testamentum; quarum cibi suavissimi et refectioni et sanitati proficiunt. Super hanc mensam per singula sabbata panes calidi poni jubentur, antequam candelabrum positum est, ad illas tantas delicias illustrandas. His cibis, Deo gratias, jam assueti sumus, eorum dulcedinem atque saporem cognoscimus. Haec mensa ostendit nobis panem vivum, qui de coelo descendit. Haec docuit et monstravit nobis calicem Novi Testamenti. Ad hanc mensam ministrant apostoli; ad hanc ministrat Paulus servus Jesu Christi; de hac suscipit illam sapientiam quam loquitur inter perfectos. Tantum aurum attulit regina Saba, decem talenta in partem veniant. Centum namque et vinginti duodecies decem faciunt. Qui vero decem talenta habet, quid amplius habere potest? Illi enim, qui habebat cequasi diceret: Quid huic amplius dari potest, qui ad totius perfectionis summam pervenit? Similiter autem et rex Tyri centum et viginti
Abbreviated transcription (Latin):
saluator nr̃ paulo suꝑiꝰ inħ euan¬
głio dicit. ꝗa regina saba uenit afi
nib t̾rȩ audire sapientiã salomonis.
Erat gͥ salomon lucerna ardẽs ⁊ lu¬
cẽs. ꝗsuꝑ totius regni candelabrũ
positus. cunctas incircuitu gs̃ suo
fulgore illustrabat suaq sapientia
illuminabat. Uenit aut hȩc regi¬
nasicut in libris regũ scriptũ est.
cũ comitatu multo. ⁊ camelis di¬
uitias multas portantib. Dedit
autẽ regisalomoni centũ ⁊ uigĩ¬
ti talenta auripurissimi. multo¬
q lapides pretiosos. ⁊ aromata
garet regẽ de multis questionib
quas habebat in corde suo. deq¬
bus om̃ib p̾ quã sufficientẽ respõ¬
sionẽ accepit ait. Uerus ÷ sermo
quẽ dete audiui int̾ra mea. ⁊ di¬
midia pars sapientiȩ tue mͥ nũ¬
tiata nonfuit. Uidẽs aut domo.
familias. ministros. cibos regi¬
os. ⁊ holocausta quȩ offerebãtar.
nonerat in ea ultra sp̃s. Dedit a¬
utẽ eisalomõ quȩ cũq petiuit ab

Expanded text:
ator noster paulo superius in hoc Evangelio dicit, quod regina Saba a finibus venit terrae audire sapientiam Salomonis . Erat igitur Salomon lucerna ardens et lucens, qui super totius regni candelabrum positus, cunctas in circuitu gentes suo fulgore illustrabat, suaque sapientia illuminabat. Venit autem haec regina, sicut in libris Regum scriptum est, cum comitatu multo, camelis divitias multas portantibus. Dedit autem Salomoni centum et viginti talenta auri purissimi, multosque lapides pretiosos, et aromata garet regem de multis quaestionibus quas habebat in corde suo. De quibus omnibus postquam sufficientem responsionem accepit, ait: Verus est sermo quem audivi in terra mea, et dimidia pars sapientiae tuae mihi nuntiata non est . » Videns autem domos, familias, ministros, cibos regios, et holocausta quae offerebantur, non erat in ea ultra spiritus. Dedit autem ei Salomon quaecunque petivit ab
Abbreviated transcription (Latin):
astitit regina ad extris tuis
inuestitu de aurato circum¬
amicta uarietate. Hȩc autẽ
uenit afinib t̃rȩ. hȩc autẽ
uenit ab ortusoł ⁊ occasu. ab
pientiam salomonis illius
scilicet salomonis qui deseip̃o
ait. ecce plusquã salomonhie.
Illi aũt cameli tantã diuitiaᷤ

Expanded text:
xtris tuis in vestitu deaurato circumamicta varietate . » Haec autem venit a finibus terrae. Haec venit ab ortu solis et occasu, et pientiam Salomonis, illius scilicet Salomonis qui de se ipso ait: « Ecce plusquam Solomon hic . » Illi autem cameli tantas divitias
Abbreviated transcription (Latin):
defecit sp̃c m̃s. Domus eius. famu¬
li ⁊ familiȩ.⁊ ministri eius nos eẽ
debemus. ñsolũ domus: s ⁊ tẽplũ
dignatus ÷ sicut ip̃e ait. ñ uenimm¬
nistrari s ministrare. ⁊ pone ani¬
mã meam redẽptionẽ ꝓ multis.

Expanded text:
us, famuli et famulae, et ministri ejus nos esse debemus. Non solum domus, sed et templum dignatus est, sicut ipse ait: « Non veni ministrari, sed ministrare, et ponere animam meam redemptionem pro multis