comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quia doctor eccl̃iastitus: uitam scõrum
p̃cedentium debet inspicere atq doctrinaᷤ
scrutari ⁊ ħ cuncta in secreto pectoris col
uero dicit quia docentem xp̃m circuitus
a płorum tanqm corona ambibat łita
eum munera gr̃e contulisti in quo om̃s
uiui fieantur. cui sp̃c ñ est datus ad m̃surã
⁊ de plenrtudine euis nos omnes accepimuᷤ.
Uñ pp̃ea unxit te. deus .d.t .o. le .po. tius. In¬
quos post mortis exꝑientiam aptasti ei:
ut corona caput circundat. Eduitam.

Expanded text:
quia doctor ecclesiasticus vita sanctorum praecedentium debet inspicere atque doctrinamscrutari, et haec cuncta in secreto pectoris collvero dicit, quia docentem Christum circuitus apostolorum tanquam corona ambibat. Vel eum munera gratiae contulisti, in quo omnes vivificantur, cui spiritus non est datus ad mensuram, et de plenitudine ejus nos omnes accepimus . Unde: Propterea unxit te, Deus  Alcuin. quos post mortis experientiam aptasti ei, us coron
Abbreviated transcription (Latin):
desi. supra omne id
quod appetitur pro
diuicus q̃ notantur
in auto uł p᷑. poten¬
tia. que notaturm
lapide precioso uł¬
prouoluptate que
notatur in melle¬
⁊ fauo. Uñ subdit.
dulcedinem tempo
nifesta sunt uidicia dei sine figuris fauo

Expanded text:
ia supra omne id quod appetitur pro vitiis, quae notantur in auro; vel pro potena, quae notatur in lapide pretiosopro voluptate, quae notatur in mellfavo. Unde subdit, et sdulcedinem tempornifesta sunt judicia Dei sine figuris. Favo
Abbreviated transcription (Latin):
seculi proquib aliq̃n¬
indicia domini non
desi derantur s tim̃¬
tur uł contempnun¬
tur uł ã creduntur

Expanded text:
saeculi, pro quibus aliqjudicia Domini non desiderantur, sed timtur, vel contemnuntur, vel non creduntur
Abbreviated transcription (Latin):
solum det̾ra isbi pe¬
tit clarificari sed
etiam in celo ubi
int̾pellat ꝑnobis
ad dexteram pat̾s
i. nes potentes su

Expanded text:
solum de terra, ubi petit clarificari, sed etiam in coelo, ubi interpellat pro nobis ad dexteram Patrisid est potentatu
Abbreviated transcription (Latin):
fentione mon et nt relicta netustate ad no¬
uum hominẽ ⁊ ad nouum legem acceda¬
mus. Modus triꝑtitus est p̾s primo poħ̃a
loquens de xp̃i in carnationem: comm̃¬
tercio petit purgari anicusut sit dignus
tanta sacram̃ta referre ibi. Selista quis

Expanded text:
entio. Monet ut relicta vetustate ad novum hominem, vel ad novam legem accedamus. Modus. Tripartitus est psalmus, Primo Propheta loquens de Christi incarnatione commTertio petit purgari a vitiis, ut sit dignus tanta sacramenta referre, ibi, delicta quis
Abbreviated transcription (Latin):
dem inquib omnib monstratur una ꝑso¬
na xp̃i subsistens uniduab naturis contra
herencos qui uł ꝑ sonam diuidunt uł na¬
turas nefanda conmixtione confundunt
hic aũ ppħa describit xp̃m celestem regẽ
uerum deum ⁊ hominem ut auditum

Expanded text:
dem, in quibus omnibus monstratur una persona Christi, subsistens in duabus naturis, contra haereticos qui vel personam dividunt, vel naturas nefanda conjunctione confundunt. Hic autem Propheta describit Christum coelestem regem, verum Deum et hominem, ut auditum
Abbreviated transcription (Latin):
ułita continua.
q. seruus tius cu.¬
ne quib dam pre¬
nullus intellgit.
Quia sicut tene¬
bre oculos obuo¬
luuno ita delicta
subdens ab occultis .q. ut possim in telli¬
duob includ̾. occultis .s.⁊ alien is. ot¬
culta sunt originalia ⁊ ⁊ que secreta
noluntate oriuntur. q̃ multis ante ef¬
fectum rei celantur q̃ si forte noscunt᷑
ut dicit salomon ñ ea post concupiscẽ¬
dias aliena sunt: q̃ suadentib malis lp¬
minib uł diabolo fiuint proritris qi ergo
unt. Munda me. me enir me inquinat̾
Ameis dico. mundame. ut ñ seducar
Abalienis. quia ñ cap̃r abalienis qui
do: suasorem quia iam seruus tuns sũ
ñ lib meus: que si non dominantur.
totus sum mundus. uñ subd̾. Quan¬

Expanded text:
ita continua, t: Servus tuus cune quibusdam praenullus intelligit. Aug. Quia sicut tenebrae oculos involvunt, ita delictasubdens, 40 ab occultis, quasi dicat: Ut possim intelliduobus includit, occultis scilicet et alienis. Occulta sunt originalia, et etiam quae secreta voluntate oriuntur, multis ante effectum rei celantur quae si forte noscuntur, ut dicit Salomon, non eas post concupiscentias minibus, vel diabolo fiunt. Aug. Pro utrisque ergo unt, munda me. Mea enim me inquinant. A meis dico, munda, ut non seducar ab alienis, quia non capitur ab alienis qui do suasorem, quia servus tuus sum jam, non liber meus. Quae si non dominantur, tunc sum mundus. Unde subd
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat xp̃m petere ⁊ exaudi ꝑ quod os¬
denditur uerus homo ut ip̃m qu̾oq
omnipotentẽ dm̃. oftenderet: Addit ĩ
tens quia salus est. dextere. eius .i. in
dextera diuinitatis ẽuis salus est.i.
ht̃ in deitate: quod petie in carnẽ ⁊ ħ
salus non est tem poralis nec aliquib

Expanded text:
ristum petere et exaudiri, per quod ostenditur verus homo, ut ipsum quoque omnipotentem Deum ostenderet, addit, intens, quia, salus est dexterae ejus, id est, in dextera divinitatis ejus salus est, id est habet in deitate quod petit ex carne; et haec salus non est temporalis, nec aliquibus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt temꝑalia in quib potendes erunt ñ
sui et hoc est quod subart. hi incurrib.
in seculari potentia
ganderet ⁊ hu sunt
inequis:
erant apud antiqͥs
laureant. incurru

Expanded text:
sunt temporalia, in quibus potentes erunt, non sui. Et hoc est quod subdit, hi in curribusin saeculari potentia gaudent, et hi sunt in equis, erant apud antiquoslaureatum, in curru
Abbreviated transcription (Latin):
punitionis s ami¬
ssionis sumini bo¬
ni seruiens hic ẽ¬
amor castus ⁊ fili¬
alis. Quatuor enĩ¬
sunt timores p̃ t̃
mus ꝑ dere bona¬
quo timore pene¬
a malo ope cohibe¬
mur in malis q̃
e timemus ⁊ seꝑari ⁊ de ħ timore
nis quoꝵ amore forncatur anim a
scs̃ est s castus quoq quanto dilig̃
eccłia tanto ã iligentiu s canet offen¬
dere sponsum ⁊ io̾ ñ foras mittitur ħͥ amen:
a caritate ꝑ fecta s ꝑ maner q̃ foras nuttit
nuntialem qui incaritate ꝙ est ꝑfecta¬
culi ñ est sanctus quia ñ est proficnus ⁊
cum temporalib mutatur .i. mutari fa¬
crt homines de temporalib habitis uł
amissis. Timor aũ domini. sine omni
ꝑturbatione est. quia est mixta cum ti¬
more aslectio. quia si timet udicium
minem fallit ⁊ sunt. iustificata in se ap.
quia non eripit quisprenua q̃ dat uł pe

Expanded text:
punitionis, sed amissionis summi boni serviens. Hic eimor castus et filialis. Quatuor ensunt timores, praetmus perdere bonaquo timore poea malo opere cohibemur; initialis, dere timemus et separari. Et de hoc timore nis, quorum amore fornicatur anima, sanctus est, sed castus; quo quanto diligit Ecclesia, tanto diligentius cavet offendere sponsum. Et ideo non foras mittitur hic timor a charitate perfecta , sed permanet: quae foras mittit initialem, qui in charitate quidem estculi non est sanctus, quia non est proficuus, sed cum temporalibus mutatur, id est mutari facit homines de temporaliter habitis, vel amissis. Timor autem Domini sine omni perturbatione est, quia est mista cum pavore dilectio, quia si timet judicem, minem fallit, et sunt, justificata in semetipsa; quia non eripit
Abbreviated transcription (Latin):
arc sit exiui a patre. ⁊ ueni in mundu
tt̃um relinquo mundũ ⁊ uado ad ꝑatr̃e¬
seq̃t. net est qui se abscon. post ũbi in car¬
ens ñ ꝑmisit ullu m mortaliũ se excusa¬
re: deumbra mortis .i. depeccatis quia ⁊
ip̃am umbram penetrauit ⁊ aissoluro

Expanded text:
ni in mundum; iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem . Nec est qui se abscondat, post Verbi incarsuscipiens, non permisit ullum mortalium se excusare de umbra mortis, id est de peccatis, quia et ipsam umbram penetravit, et dissolvit
Abbreviated transcription (Latin):
giganti comꝑan¬
tur quia in pͥtur¬
babilis inteuoca¬
uilis humana na¬
turam potentia
rrit ecce ip̃e qui et̾nalit̾ a patre exiurd
uenit inmundum factus homo ⁊ iterũ
relinquens mundũ ascendit ad ꝑatrem
poralis s et̃na qua de patre natus est qui¬
nem dum ascen¬
deres ad sedem ꝑa¬
tris occurrit ascen¬
dit aũ secundum¬
humanitatẽ¬

Expanded text:
giganti comparatur, quia impbabilis, irrevocabilis humanam naturam potentia rrit? Aug. ecce ipse quivenit in mundum factus homo; iterum relinquens mundum ascendit ad Patrem. poralis sed aeterna, qua de Patre natus est, sunem, dum ascendens ad sedem Patris, occurrit. Ascendit autem secundumhumanitate
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾tem ⁊ rruentes
in lapidem offensio¬
nis ⁊ petram scanda¬
li ceciderunt despe
celesti. in mortem
cecitatis quamius
et erecti su

Expanded text:
gentem . Et irruentes in lapidem offensio petram scandali , ceciderunt de spe elesti in mortem caecitatis, quamvis e recti, qu
Abbreviated transcription (Latin):
t abulis mordax et asꝑa pteditatio incon¬
minationib. In phralis larga p̃dicatio
in tẏatis minima ⁊ tenuis significat qr
in doctrina sacri eloquu ñ solum sunt
ticiam p̃stant ałr enim in struendi sũt
sapientes ałt in si pientes. ałt senes. alit̃
uiuenel ałr celibes alit̾ conngati ⁊ ita. dies
trina: dreb ac noctib continuatur usq
ad posteros ⁊ ħ tam miri fice: quodomnib
linguis locuti sunt ⁊ hoc est quod subdit

Expanded text:
tabulis mordax et aspera praedicatio, in comtabulis mordax et aspera praedicatio, in comminationibus; in phialis larga praedicatio; in cyathis, minima et tenuis signatur quia in doctrina sacri eloquii non solum sunt titiam praestent. Aliter enim instruendi sunt sapientes, aliter insipientes, aliter senes, aliter liter coelibes, aliter conjugati. Et ita, dies trina diebus ac noctibus continuatur usque ad posteros. Et hoc tam mirifice, quod omnibus linguis locuti sunt. Et hoc est quod subdit
Abbreviated transcription (Latin):
bum: et
mortalitate ⁊ in
tenebrosis ⁊ carna
dem humanitatis in sinuando anunca¬
alihi. Siue excedimus deo est. suie sobrii
sumus. uobis est exceduns. tum mente
ascendund usq ad ũbum patris. quod se¬
mel locutus est deus Sobrii sunt cum se
pariuilis contemꝑant. Uñ añs ait. Quid
putas est fidelis seruus et prudens quem cõ
strrut. ⁊ c̃ pauci enim sunt fideles et pau¬
ciores prudentes in dispensatione ũbi dei
Batus enim doctor est qui eloquus duii¬
nis ait ad ultim a opinione non admis¬
ceat. Sarior qui singulis congrua dun¬
dicet Illi ergo non sunt d̃ispen satores s pro¬
digi exurpatores quia colanda: in reuetẽ¬
ter quib nõ oportet detegunt et studiose
querenda: sine m̃sura profundunt in cau¬
d uinoq debrant quos opus est alilacte
plus curantes in genium ostentate: qũa
ꝑimis prodesse. Uñ intab̾naculo domini
inm̃sa erant accetabula ⁊ phiale ⁊ cyati
quib offerrebantur lalibamina in acce¬

Expanded text:
um; et mortalitati et intenebrosis et carnafidem humanitatis insinuando, annuntialibi: Sive excedimus Deo, sive sobrii sumus vobis . Excedunt, dum mente ascendunt, usque ad Verbum Patris, quod semel locutus est Deus; sobrii sunt, dum se parvulis contemperant. Unde Dominus ait: Quis putas est fidelis servus et prudens, quem cum, etc. . Aug. Pauci enim sunt fideles, et pauciores prudentes in dispensatione verbi Dei. Rarus enim doctor est, qui eloquiis divinis aliquod adulterina opinione non admisceat; rarior quod singulis congrua dijudicet. Illi ergo non sunt dispensatores, sed prodigi exstirpatores, quia celanda irreverenter, quibus non oportet detegunt, et studiose quaerenda sine mensura perfundunt incauti, vinoque debriant quos opus est ali lacte, plus curantes ingenium ostentare quam proximis prodesse. Unde in tabernaculo Domini in mensa erant acetabula ac phialae, ac cyathi, quibus offerebantur libamina. In ace
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ exierund. in fine ᷤᷤ¬
uellig̾are uolens
ad ũsus regna teꝰ
lum .a. dispensati¬
onem incarnati¬
ouis sue. in qͣuen¬
expuguare erro¬
res mundi. in sole.¬

Expanded text:
Exierunt in finebelligerare volens adversus regna templum, id est dispensationem incarnationis suae, in qexpugnare errores mundi. Al
Abbreviated transcription (French):
Iuodalios fecisse
flaudat pph̾a ipse¬
facit p̃dicat enim
in carnationem.
⁊ qi quis querat a
ppha quomodo ħ¬
facta sun direspon¬

Expanded text:
uod alios fecisse laudat Propheta, ipsfacit. Praedicat enim Incarnationem. i quis quaerat a Propheta, quomodo facta sunt. Respon
Abbreviated transcription (Latin):
opus est pati. Non enini iõ passi sunt
factum passum mortuum Uñ apłs.¬
slon enim erubesco euu agłium. Et
alibi p̃dicamus iħm xp̃m crucisixũ
uideis quidem scandalum. gontib uo
stulticiam. Etce qui ⁊ quid̾ p̃ dicant.¬

Expanded text:
opus est pati. Non enim ideo passi sunt,factum, passum, mortuum. Unde Apostolus: Non enim erubesco Evangelium . Et alibi: Praedicamus Jesum Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus vero stultitiam . Ecce qui et quid p
Abbreviated transcription (Latin):
lutere respicit ad
illud p̃dictum. Ex
quas salutes euis
filius dat credenti
i. eis quos credentes
in euuangłio ge

Expanded text:
litterae respicit ad illud praedictum, exaquas salutes ejus Filius dat credentibeis, quos credentes in Evangelio ge
Abbreviated transcription (Latin):
i. iocundum fiat¬
deo .i. crucem qͣ totꝰ¬
ita p̃rotegat uttͥ faciat quod iacol fecit¬
ut sicut stu: ita tͥ grãm benedictionis det̾
⁊ p̃ponat tei deũ sicut illum p̾posuit ma¬
iori fratu esau quem electo iatob tepbauit
⁊ pͦrimi nouissimi. ⁊ oeccłia . slictat tͥ pat̾¬

Expanded text:
 jucundum fiatid est crucem qua totita protegat, ita tibi faciat quod Jacob fecitut tibi gratiam benedictionis det et praeponat te Judaeis, sicut illum praeposuit majori fratri Esau, quem electo Jacob reprobaviet primi novissimi . Et, o Ecclesia, mittat tibi Pat
Abbreviated transcription (Latin):
stem ⁊ ñ temꝑalem
no. enm t̾reno mo¬
re dedeo salutis mce
sentiam nec ip̃am
salutem t̾renam s
in excelso de illo sꝑa¬
bo deĩ conũso se¬
mortem ad dm̃ ait.

Expanded text:
stem, et non temporalem. Non enim terreno more de Deo salutis meae sentiam, nec ipsam salutem terrena, sed in excelso de illo sperabo. Deinde converso sermone ad Deum, ait:
Abbreviated transcription (Latin):
sio tui nominis
ñ ꝑdet s magnifi¬
cabit nos. dum ait
Letabimur
inficabimus osten¬
eccłia. tanto dem¬
pore ante xp̃m se¬

Expanded text:
sio tui nominis non perdet, sed magnificabit nos. Dum ait, laetabimur ificabimur, ostenEcclesia tanto tempore ante
Abbreviated transcription (Latin):
gua sonat corsilet
uitam in futuro
duraturam usq.
proximi non quod alia grã sit qua dili-¬
gitur deus alia qua ⁊ proxunus. S quia¬
tur ea. intentione monet ad diligendum
deum. illodus biꝑtitus est psalmus primo
iuuitat płr benedicere dñm. Setundo op¬
tat benediti ibi Seneditat. Monens ergo

Expanded text:
gua sonat, cor silet. vitam in futuro, duraturam usque proximi. Non quod alia gratia sit qua diligitur Deustur ea. Intentio: monet ad diligendum Deum. Modus: Bipartitus est psalmus. Primo invitat pluraliter benedicere Deum. Secundo optat benedici, ibi, benedicat. Monens ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur tnpletiqi cognitio legis corre¬
processu urtinis positus pret̾atur sibr
retri bui secundum sidei oꝑib ꝙ m̃itũ
quod non debet arrogans uł a lienum
atq iusticie est de domini fauore mer¬
cedem sperare rep̃henditur enim petruᷤ
qui sup̃ fluctus ambulans ut homo du¬
bitauit ñ ut apłs presumpsit. iuibemur
queq in euuangelio fidem habere ⁊ non
sum dignus uocari apłs postea dixit.
Reposita est mͥ corona uisticie quam re¬
ddet mͥ dominus in nocentis ergo consci¬
entie est non in solentis arrogantie ab
co cui sernit quis mercedem patere qr
desperare segnitie.mat̾ia est separare
autem in nocentium laboris est pete gͦ
confident̃ si m̃ĩta suffragantur ⁊ dit. re.¬

Expanded text:
dicitur impletio, et cognitio legis jam correprocessu virtutum positus precatur sibi retribui, secundum fidei operisque meritum, quod non debet arrogans vel alienum atque justitiae est de Domini favore mercedem sperare. Reprehenditur enim Petrus, qui supra fluctus ambulans, ut homo dubitavit, non ut apostolus praesumpsit. Jubemur quoque in Evangelio fidem habere et nonsum dignus vocari apotolus , postea dixit: Reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus . Innocentis ergo conscientiae est, non insolentis arrogantiae, ab eo cui servit quis mercedem petere, quia desperare segnitiae materia est; sperare autem incentivum laboris est. Pete ergo confidenter, si merita suffragantur. Et dic: Re
Abbreviated transcription (Latin):
cis gr̃e petit. Unde bene hinc octonario p̃¬
mittitur intera.Gimel. q̃ int̾pretatur
retributio quia ibi multiplicitur gr̃am¬
retribuit petit dixerat enim supra inquo.
ñ utiq promĩtis bonis quenulla prece¬
malis nullo modo esset quib retribueret
bona probonis.utiq iustus est retribuen¬
da bona probonis quia misericors prius
fuit retribuendo bona promalis quam¬
uis ⁊ ip̃a iusticia qua retribuun tur bona
bonis duc puores ꝑtinent adiusticiam.
tercia ad mĩam quartam nescit deus.
Retribuit ergo deus bonum ꝑromalo
quam retributionem iste rogat iste

Expanded text:
tonario praemittitur littera ghimel, quae interpretatur retributio, quia sibi multipliciter gratia tribui petit. Dixerat enim supra: In quon utique pro meritis bonis, quae nulla praecemalis, nullo modo essent quibus retribueret bona pro bonis. Utique justus est retribuendo bona pro bonis, quia misericors prius fuit retribuendo bona pro malis, quamvis et ipsa justitia qua retribuuntur bona bonis. Duae priores pertinent ad justitiam, tertia ad misericordiam. Quartam nescit Deus. Retribuit ergo Deus bonum pro malo, quam retributionem iste rogat,
Abbreviated transcription (Latin):
engo inuite ⁊oluia marbore pendentes li¬
bere frunntur aere nec illa est uinum nec
ista est oleum ante p̃ssuram torcularis sic
ali quos p̃cium deus añ secula. fieri confor¬
mes. imaginis filii sui añ quam accedant
ad seruitũtem dei fruuntur in seculo deli
usticia ⁊ timore ⁊ p̃para animan tuam Ad
temptationem. Ecce tortulat conterunt᷑
eium p̃ssura passionum.exuuntur inte¬
gum̃tis carnalium desid̾iorum. qͣ uiuacuᷤ¬
exuuntur uet̃i homine ⁊ ita in appoteca
dei defluunt ⁊ quia ħfiũt in eccłus. iõ tor¬
cularius dicuntur eccłie. p̃sentis temporis.
S qui sunt in his torcularib filii chore.
q̃rat quietem q̃ nõ est hic ⁊ sit ei deuis refu¬
gium. Qui enim racumbit uibaculum
in combers. solite ergo credere fragile est
⁊ frangitur ⁊ int̾imit te et est sensus tituli
p̃siste dirigens nos in finem i in xp̃m pro¬
eccłus in quib sunt pressure tribulatio¬
ne q̃ bene dituntur torcularia quia sicut

Expanded text:
ergo in vite, et oliva in arbore pendentes, libero fruuntur aere, nec illa est vinum, nec ista est oleum ante pressuram torcularis; sic illi quos praescivit Deus ante saecula fieri conformes imaginis filii sui , antequam accedant ad servitutem Dei, fruuntur in saeculo delijustitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Ecce torcular. Conteruntur enim pressura passionum, exuuntur tegumentis carnalium desideriorum, quaexuuntur veteri homine , et ita in apothecam Dei defluunt. Et quia haec fiunt in Ecclesiis, ideo torcularia dicuntur Ecclesiae praesentis temporis. Sed qui sunt in his torcularibus? filii Core,remitur, ut quaerat quietem quae non est hic. Et sit eis Deus refugium. Qui enim incumbit terrenis, incumbens. Noli ergo te credere, fragile enim est, et frangitur, et interimit te. Et est sensus tituli: Psalmus iste dirigens nos in finem, id est Ecclesiis, in quibus sunt pressurae tribulationum quae bene dicuntur torcularia, quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
deum. astrum super omnem t̾ram .i. cum
scit nusllum nałe contra eos de quib dicit.
Si deus pronob̃. quis contra nos. Notandũ
quia .xl. snꝑiorib psalmis introductus est
a saph. ut dinicia uideorum fceqñti uott
ip̃uis sỹnagoge molesceret ⁊ ułip̃i nomi
in p̃dictis psalmis de incarnatione domi
ni ⁊ degentrum fide ⁊ deiiditio inquib
transgressio. uideorum multiplex redar¬
guitũr unde congrue. xi. sunt. unden arue¬
m̃sem trans g̾ssioniꝰ quia et denarium trar¬
denario fuerunt apłi reicto infelicissimo
uida tempore passionis qñ a fide defecert̃.¬

Expanded text:
tum super omnem terram, id est cum scit nullum valere contra eos de quibus dicitur: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Notandum quia undecim superioribus psalmis introductus est Asaph, ut duritia Judaeorum frequenti voce ipsius Synagogae mollesceret, vel ipsi nomiin praedictis psalmis de Domini incarnatione, et gentium fide, et de judicio, de quibus transgressio Judaeorum redarguitur. Unde congrue undecim sunt: undenarmerus transgressionis est, quia et denarium tranDomini, et in undenario fuerunt Apostoli, rejecto infelicissimo Juda tempore passionis, quando a fide defecer
Abbreviated transcription (Latin):
dabit iniquitas⁊¬
quia nidet iłł tem¬
porib legem dei ẽ
polluendam cla¬
mat tempus esse
subueniendi ne salus po¬
puli ꝑ eat dicens. odomine.
di non differendi quod expedit quia. di.l.t.
cedem conabantur facere mandata nec
tñ faciebant quia ñ amabant.S cum

Expanded text:
dabit iniquiquia videt illis temporibus legem Dei esse polluendam, clamat tempus esse subveniendi, ne salus popereat, dicens: O Domine, di, non differendi, quod expedit, quia dissipavcedem conabantur facere mandata, nec tamen faciebant, quia non amabant; sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
nsu uiluerunt si beneattendantur sunt
ad miratione digna.hic aũ admiratione¬
ñ t̾ret s est cã curiste scrutenir. Unde subd̾.
gandi difficultate curiosorum. Quanto
enim q̃ q̃ res abstrusiores ht̃ causas tanto¬
pta sunt. mira. p̃cepta enim dei sunt testi¬
monia bonitatis euis ⁊ sunt.mira. per ea
ca.m. ħ enim assidue licet scrutari qui a
cum uonisbona precepit eis tñ dedit quos
non possent iuuificare quib exbona lege
scrutata est ea ⁊ scrutans anima ħ inuenit
tenebras ur̃as scrutãs
sic proficit.Sermoneᷤᷤ
autem dicit quosscĩ
ppħauerunt ut ecce
modi quorum decla
ħ declaratio datin
cat ad ħ.i. data est utmagnos faciat par

Expanded text:
usu viluerunt, tamen si bene attendantur, sunt admiratione digna. Haec autem admiratio non terret, sed est causa cur iste scrutetur. Ideo scrutatgandi difficenim quaeque res abstrusiores habet causas, tantopta sunt mirabilia. Praecepta enim Dei sunt testimonia bonitatis ejus, et sunt mirabilia. Per ea c enim assidue licet scrutari, quia cum bonus bona praecepit, eis tamen dedit, quos non possunt vivificare, quibus ex bona lege scrutata est ea, et scrutans anima hoc invenitenebras nostras, scrutans sic proficit. Sermones autem dicit, quos sancti hetaverunt. Ut: Ecce modi, quorum declarc declaratio dat incet data est, ut magnos faciat par
Abbreviated transcription (Latin):
ampliando ⁊ sciens
atcraxi borus mĩtis.
i. habui sp̃m quo
facerem mandata¬
quia post intellec¬
tum quam scb supͣ
uule facere manda¬
ta non potest sine
ad deum. Sicut moyses cum tateret noce
clamabat spũ. Susanna quoq cum oraret
tacita clamabat ab hominib non audi
Attrahit quis sp̃m cum dei firmo desiderio
completur aꝑuit ergo os in firmus traxit

Expanded text:
ampliando. Et sitiens attraxi bonis meritis,  hausi spiritum, quo facerem mandaquia post intellectum, quem sibi supra vult facere man, non potest sine ad Deum, sicut Moses cum taceret voce, clamabat spiritu . Susanna quoque cum oraret, tacita clamabat, ab hominibus non audie Cassiod. Attrahit quis spiritum, cum Dei firmo desiderio completur. Aperuit ergo os infirmus, traxit
Abbreviated transcription (Latin):
herebam ut exrec¬
tus rectus fierem.
naufragium recte
me odio.ha. qui¬
enim amat reitam
ad omnia manda¬
ta non potest diri

Expanded text:
erebam, ut ex rectis rectus fierem.  naufragium rectae viae, odio habuienim amat rectam ad omnia mandata non potest diri
Abbreviated transcription (Latin):
renue lacrimabilior serressubhac litt̾a
est. drim art expandit manus suas non
est qui consoletur eam etitem. Aꝑuerũt
uite hos omnes inimititui sibi laueruns
⁊ fremuerunt dentib. Sicut ergo ieremi¬
as sub hac lutera excidium sue gentis
plorabat Ita doles. hie dauid errorem po¬
puili s non desperens decensus ad litt̾am ta¬
lis eit.q. d. pudet me erroris t̾ deo muo non
Andeo loqui tamen testimonustue mise¬
rationis ueniam promutis atq multaꝵ
in dulgentiarum ttulis ad sꝑandam ne¬
du uideo que in abraham ⁊ in filiis isoł ⁊ in
lia credit diligenti
indagine querit uł
destimonia dicit ca
ta ħ quia ꝑhibent
deo testimonum bo
m̃iãm tuam peto mͥ¬
dõbonitatis ⁊ magni

Expanded text:
remiae, lacrymabilior series subhac littera est, dum ait: Expandit Sion manus suas; non est qui consoletur eam . Et item: Aperuerunt os in te omnes inimici tui, sibilaverunt et fremuerunt dentibus . Sicut ergo Jeremias sub hac littera excidium suae gentis plorabat, ita dolet hic David errorem populi, sed non desperans. Descensus ad litteram talis est. Quasi dicat: Pudet me erroris. Tibi Deo vivo non audeo loqui; tamen testimoniis tuae miserationis veniam promittis, atque multarum indulgentiarum titulis ad sperandam veeo quae olim in Abraham, et in filiis Israel, et in lia credit, diligenti indagine quaerit. Vel testimonia dicit, haec ta quae perhibent Deo testimonium boiam tuam peto mbonitat
Abbreviated transcription (Latin):
diatur oratio ⁊ plo¬
rasse quia non est auideis
lex custodia uñ congrue hic octonario
p̃ponitur littera. phe. q̃ in terp̃tatur erra¬
uit quia hic condolet.hisqui auia ueri¬
tatis errando calumpniantur quib pre¬
ponit quomodo scrutatur legem ⁊ qua¬
lem in tłłm habeat in ea ⁊ quia phe. int̾¬

Expanded text:
diatur oratio, et plorasse, quia non est a Judaeis lex custodita. Unde congrue huic octonario praeponitur littera Phe, quae interpretatur erravit; quia hic condolet his, qui a via veritatis errando calumniantur: quibus proponit quomodo scrutatur legem, et qualem intellectum habet in ea. Et quia Phe int
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniãt iacula inimi
quẽ qui refugit tutus
est qr sic malto est ut
nichil timeat. uñ sub¬
dit ut saluũ me fa. in
alio .n. saluus eẽ nõ po¬

Expanded text:
perveniant jacula inimicquem qui refugit tutus est, quia sic in alto est, ut nihil timeat. Unde subdit, ut salvum me facias; in alio enim salvus esse non po
Abbreviated transcription (Latin):
possunt .s. reddere bona promalis nõ reddere
mala probonis. Hit duo bonorum suito. et
pruisqm̃ meluis est. it̃ non reddere bona ꝓ
bonis ⁊ reddere mala promał. ⁊ ħduo malo¬
reddere rona probonis. ⁊ mala promalis:⁊¬
mediocrit̃ boni ł mediocriõ mali ⁊ prius
ppinquum est bonis qd̃ xp̃c nori arguit in
enuangłio. s plus oportuere dicit qui a
ethuiti hfacunt. Siligunt enim diligẽ¬
tes se. postius uero ꝓpinquum est malis .s
reddete malum promalo. conuenit tam̃
bonis uñ ⁊ lex modum ultionis statuit. o¬
culum prooculo. dentem prodente.⁊ huius¬
modi q̃ sidici potest mnistorum insticia est
tuit s quia uiciosa est. libido id expetentis
desiderio uleiscen di. magisq ad inuicem
ꝑtinet. ħ in t̃ homines discernere qmͣ̃ bonũ
hominem sibi expetere inum dictam hic
onim redderet malum promalo qd̃ etiam¬
peccatum̃ contrahitur. In huins modi red¬
umonib. pamaus gradus est io reddere
bona pro bonis. Setundus reddere mala pro

Expanded text:
sunt: reddere bona pro malis, non reddere mala pro malis; haec duo bonorum sunt, et prius melius. Non reddere bona pro bonis, reddere mala pro bonis; haec duo maloReddere bona pro bonis, mala pro malismediocriter boni, vel mediocriter mali, et prius propinquum est bonis, quod Christus non arguit in Evangelio: sed plus oportere dicit, quia et ethnici hoc faciunt . Diligunt enim diligentes se: posterius vero propinquum est malis, scilicet reddere malum pro malo, et convenit tamen et bonis. Unde et lex modum ultionis statuit, oculum pro oculo, dentem pro dente , et hujusmodi: Quae si dici potest injustorum justitia esttuit; sed quia vitiosa est libido, id expetentis desiderio ulciscendi, magisque ad judicem pertinet hoc inter homines discernere quam bonum hominem sibi expetere vindictam. Hic enim reddet malum pro malo peccatum contrahitur in hujusmodi redditionibus. Primus gradus est non reddere bona pro bonis. Secundus, reddere mala pro
Abbreviated transcription (Latin):
ñ delet peccatum s ⁊̃ ip̃a sit in peccatum.
xp̃m qua petitur qd̾ ꝑetendum est. ⁊ eo mo¬
Do quomoto petendum est auga autem i
oratir ut in parte sit orati ꝑrp̃m.⁊in paite
qñ aũ uidas ita orare potu̾it. ut oratio eius
fieret inpeccatum q̃ri potest. Credo añ qm̃
dominũ traderet. ⁊ cum deillo iam tradendo
cogitaret ñ enim iam poterat oraret ꝑ xp̃m.

Expanded text:
non delet peccatum, sed etiam ipsa fit in peccatum. Christum, qua petitur quod petendum est, et eo modo quo petendum est; aliquando autem sic oratur, ut in parte sit oratio per Christum,  Judas ita orare potuerit, ut oratio ejus fieret in peccatum, quaeri potest. Credo, antequam Dominum traderet, et de illo tradendo jam cogitaret: non enim jam poterat orare per
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod debeant me
negantes me esse
filium dei ⁊ dicentes
quod in beekebrib eiꝰ
ideo enim int̾fecert̃
quia detraxerunt plꝰ
enim nocent inmen¬
bris detrahendes xp̃õ
qui animas erecuĩ¬
turorum int̾ficiũt
quam qui euis car¬
nem mox resurrec¬
ain: tiram ꝑimerunt ⁊ est sensus
pro bona mala reddeban⁊ qd e
det̾iul. ali detrahebant ego aũ ecc̃. orabam.
⁊̃ proip̃is non solum profide discipulorum
qua si reddebam bona promalis ip̃i ditra¬
hebant michi quia orabam proeis Eeita.
m. hic est omnis et¬
magnus reatus illo¬
rum non enim no¬
cere potuerunt per

Expanded text:
eo quod debebant me t mihi, negantes me esse Filium Dei, et dicentes quod in Beelzebub ejicIdeo enim interfecerunt, quia detraxerunt. Plus enim nocent in membris detrahentes Christo, qui animas crediturorum interficiunt, quam qui ejus carnem mox resurrecturam peremerunt. Et est sensus: Pro bono mala reddebant, quod est deterius. Illi detrahebant, ego autem, econtra orabam, etiam pro ipsis, non solum pro fide discipulorumat: Reddebam bona pro malis, ipsi detrahebant mihi, qui orabam pro eis. Et ita Hic est omnis etmagnus reatus illorum. Nam quid nocere potuerunt per
Abbreviated transcription (Latin):
la pro bonis Secun¬
do ꝓpħat q̃ mali re¬
cipiand proimpie¬
date sbi. constitue
suꝑ eum t̃cio ꝑre

Expanded text:
la pro bonis. Secundo prophetat quae mali recipient pro impietate, ibi 239, constitue super eum. Tertio pre
Abbreviated transcription (Latin):
hie legitur apetro
que hit dñr possunt
accipi s detoto gñe
inimicorum xp̃i.in¬
gratorumq uideoꝵ
ut enim petrus ⁊ypũ
ꝑsonam mimicorũ
xp̃i portat quib con

Expanded text:
hic legitur a Petroquae hic dicuntur possunt accipi, sed de genere inimicorum Christi, ingratorumque Judaeorum. Ut enim Petrus typum personas inimicorum Christi portat, quibus con
Abbreviated transcription (Latin):
fauorem ⁊ ꝓpinatio¬
m.orantem pro eis
ri in resurrectionẽ
ut fideles liberent᷑
quia tali signo dei
exaudi. ⁊ sal.f.d. le

Expanded text:
favorem et propitiatiome orantem pro eis.ri in resurrectione, ut fideles liberentur, qui tali signo deitexaudi, et salvum me
Abbreviated transcription (Latin):
alia littera supra
in alio psalmo dix̃
letabor hic uero ex¬
altabor. quod satis
conuenit quia de
exaltatione est le¬

Expanded text:
alia littera. Supra in alio psalmo dixit, laetabor, hic vero exaltabor. Quod satis convenit, quia de exaltatione est la
Abbreviated transcription (Latin):
ytulus canticum
graduum. Idem ty
diuinam descensionem cui nich posse
obiurare monstratur qui congrue pre¬
missum gradruũ seq̃r. Cui enim demun¬
do exeunti ꝑcula occurrunt exposcere
eas orat uiuari. Non enim est imꝑitus et
in prouidus sicut ille pat̃ familias qui ĩ
euuangłio nescit quod fur uenturus sit
⁊ dormit ⁊ iõ ip̃m subito occupat hora fu¬
risł mortis ꝑ q̃ significantur illi qui pre¬
seculi diffluentes timent et eriguntur
eos comp̃hendit hora furis s filios lucis
ñ comp̃hendit quia semꝑ ugilant expec¬
tantes dnm suum qñ reũtatur tał eft
iste qui oculos ad deum leuat. Intentione
nos adidem monens. modus. biꝑtitus est
orauit: affirmat. Ostendens uirtutem au¬
xilii impetrati ibi. Dñs tustod̾. qui ergo su¬
pra qi m clmatus clamanitiam respirãs
culos meos

Expanded text:
itulus: Canticum graduum. Idem titdivinam defensionem, cui nil posse obviare monstratur, qui congrue praemissum gradum sequitur. Cui enim de mundo exeunti pericula occurrunt, exposcereeos orat juvari. Aug. Non enim est imperitus et improvidus, sicut ille paterfamilias, qui in Evangelio nescit quando fur venturus sit, et dormit . Et ideo ipsum subito occupat hora, per quem significantur illi, qui praeciis hujus saeculi diffluentes, tument et eriguntur eos comprehendit hora, sed filios lucis non comprehendit, quia semper vigilant exspectantes Dominum suum quando revertatur . Talis est iste, qui oculos ad Deum levat. Intentio nos ad idem monens. Modus. Cassiod. Bioravit affirmat, ostendens virtutem auxilii impetrati, ibi, Dominus custodit. Qui ergo supra, quasi inclinatus clamavit, jam respirans culos ad
Abbreviated transcription (Latin):
ce potest legi esau
enim omnes car¬
nales significat
ia cob sp̃uales esar
aũ appellatus ẽ edõ
a cibo quodam len
est ille maior dig¬
nitate qui erat mi¬
nor tempore. maior
minor sp̃u ał quia
prius est quod ani¬
male est post ea
cipit ẽẽ. si autem
a captiuitate con¬
ũtitur in reditu
ierusalem renoua¬
tur et fit renoua¬
tio quedam scd̾m
in tiorem hominẽ
⁊ si ciro ille maior

Expanded text:
ce potest legi. Esau enim omnes carnales significat, Jacob spirituales. Esau autem appellatus est Edom a cibo quodam lentest ille major dignitate, qui erat minor tempore. Major minor spiritualis, quia prius est quod animale est, postea cipit esse. Si autem a captivitate convertitur, in reditu Jerusalem renovatur, et fit renovatio quaedam secundum interiorem hominem. Et sicut ille major
Abbreviated transcription (Latin):
equari sicut lau¬
de nunc ita digni¬
tate post expecto
hii Au̾ in laude dei nichil ali
laudant .s. ut inte solo sibi acquiescans
ego. psal .tͥ. iñ ⁊ moyses uibetur construere
t ab̾naculum domino scd̾m eremplar ꝙ¬
templo tuo.s. incorde.Intra nos enim ẽ
quo ad oremus . uñ apłs templum dei
sanctum ẽ qd̾ estis uos templum eñ dĩ est
sedes dei porro sedes dei est anima iusti tñ
et angłi templum dei possunt intłłi qr
fideles de orsum sunt ecelia ergo sursum
ecłia deorsum s si gaudent desp̃ualib nõ
orant futuri socii eorum proquib uenit

Expanded text:
equari sicut lade nunc, ita dignitate post exspecto. Hi autem in laude Dei nihil aliulaudant, scilicet ut in te solo sibi acquiescant, ego psallam tibi. Inde et Moses jubetur construere tabernaculum Domino, secundum exemplum templo sancto tuo. Intra nos enim est quo adoremus. Unde Apostolus: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Templum enim Dei est sedes Dei. Porro sedes Dei est anima justi . Tamen et angeli templum Dei possunt intelligi,fideles deorsum sunt. Ecclesia ergo sursum, Ecclesia deorsum. Sed si gaudent de spiritualibus, non orant futuri socii eorum, pro quibus ven
Abbreviated transcription (Latin):
dum paruuli sunt possunt reduci non
om̃ino inmalicia obdurati ł secundũ
moralem sensum potest accipi edom enĩ
qui in t̃p̃tatur t̃remi sł sanguinitas
carnalitas est q̃ ꝑ illicitos motus tanꝙͣ
Uñ dies diei eructat ũbum. Q d. ex.ex.¬
bilonis est caro que confusionem pec̃coꝵ
in gerit cui digna compensatio datur:
⁊ sicut concitat aduicia ita repressa sub
qni etiam pariuslos qui excarne nascu¬
tur.i. malos motus añ quam crescant
retinent ne sint lib̾r ⁊ allidunt ad petm̃¬
natus intus in mundo dum ꝑarui sunt
partum ⁊ seculi huuis suffocat errorib
ita qui iam iuuenes sunt.data agniti¬
one dei paruulosbabilonis alludunt.
cipiant sic faciluis iuncuntuntur. s. dũ
parue sunt s ⁊ maiores ad petram occidẽ¬
supͣ fleuerat sedens suꝑ fumina baby¬
lonis iam qĩ reedificata ierłm ⁊ templo
restituto ⁊ qͣi factus contiius illi parti
ierłm q̃ non fuit captiua .i. anglis exul¬
tota confessio. Intentio ne monetad saudẽ.

Expanded text:
dum parvuli sunt, possunt reduci, non omnino in malitia obdurati. Vel secundum moralem sensum totum potest accipi. Edom enim qui interpretatur terrenus vel sanguineus carnalitas est, quae per illicitos motus tanquaUnde: Dies diei eructat verbum . era. Filia Babylonis est caro quae confusionem peccatorum ingerit, cui digna compensatio datur, ut sicut concitat ad vitia, ita repressa subdqui etiam parvulos qui ex carne nascuntur, id est malos motus, antequam crescant, retinent, ne sint liberi, et allidunt ad pets in mundo, dum parvi sunt, parentum et saeculi hujus suffocat erroribus, ita qui jam juvenes sunt, data agnitione Dei, parvulos Babylonis allidunt, cipiant. Sicut facilius vincuntur, scilicet dum parvi sunt, sic et majores ad petram occidesupra fleverat, sedens super flumina Babylonis, jam quasi reaedificata Jerusalem, et templo restituto, et quasi factus concivis illi parti Jerusalem, quae non fuit captiva, id est angelis exsultota confessio. Intentio. Cassiod.
Abbreviated transcription (Latin):
fecerũt qui meũ
crediderãt et siẽ ĩ
passione fel et acetum inpotũ oblatũ c̃
gustasset noluit bibere. ita preelegit pote
ieuinare qmͣ fel uł acetum acciꝑe .i. uet̾eres
et amaros qui nõ intrãt in dorpus eus et
hoc qd̾ ab eis ieuinaui .i. nõ consensi ees¬
quod patuit inspitis et colaphis et huiꝰ¬

Expanded text:
fecerunt qui in eum crediderant. Et sicut passione fel et acetum in potum oblatum cum gustasset noluit bibere: ita praeelegit potius jejunare, quam fel vel acetum accipere, id est veteres et amaros qui non intrant in corpus ejus, et hoc est, quod ab eis jejunavi, id est non consensi nsultant mihi quod patuit in sputis et colaphis et hu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ measuoluntates
exqui. alii alia que¬
t. exqui. Iustificati¬
ones dicit que futu¬
ra signabant. Uñ
agnus paschalis. ⁊c̾.
que sunt primordia
sidei sine quib ne¬

Expanded text:
n meas voluntates,exquisivi. Alii alia qu Aug. Justificationes dicit, quae futura signabant, ut agnus paschalis, etc. quae sunt primordia fidei sine quib
Abbreviated transcription (Latin):
tributio et beatitudo ur̃a.⁊ io.man.d
est caritassine qua non ualeret inter
⁊ pphe latum est ergomandatum ca¬
ritatis. Quid enim latusquam ut
refinis omnis bone accionis. Cut nemo
in se s in domino głietur et ita ħ uidi.
ułita est consummatio malicie ⁊ est con¬
summatio iusticie s utriusq finis est
xp̃c quia consumit m alitiam ⁊ consu¬
mat iusticiam illam consumit dolendo
hanc consumit remunerando in primo
ergo aduentu qñ iam mundus in mali¬
gno positus consumauerat suam ma¬
litiam fuit xp̃s filius consummate i¬
nis. consummatorem malicia setuli

Expanded text:
tributio et beatitudo nostra. Et ideo est charitas, sine qua non valeret inter et prophetae. Latum est ergo mandatum charitatis. Quid enim latius quam ut re finis omnis bonae actionis, scilicet ut nemo in se, sed in Domino glorietur. Et ita hoc vidi,  est consummatio malitiae, et est consummatio justitiae, sed utriusque finis est Christus, quia consumit malitiam, et consummat justitiam: illam consumit dolendo, hanc consummat remunerando. In primo ergo adventu quando jam mundus in maligno positus consummaverat suam malitiam, fuit Christus finis consummatae mnis consummatae justitia
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui tantum uetus predicant.a .d. in¬
quia quomodo.ad mirantem dicit.di.
mandatum oftñ¬
dit dilectio enim
est. la titudo man¬
dati. Qui autem
nem qua illudiu¬
retur que est lex.¬
diligit ⁊ nora qd̃
ponens qualr legem diligat subdit.tota.

Expanded text:
eos qui tantum veterem praedicant. Quasi» Quomodo, admirative dicit, dilexi, mandatum, ostendit. Dilectio enim est latitudo mandati. Qui autem nem, qua illud jubetur, quae est lexligit. Et nota quod iligit. Deinde exponens qualiter legem diligat, subdit, tota
Abbreviated transcription (Latin):
latib t̾minum uidet impositum sp̃u
pohico s mandata tua non hñt finem
qui a latissima sunt⁊ ħ estquodait.
caritate que dicta ꝓpħarum ⁊ totam
legem concludit ułita ⁊ mutatur
ctiam ordo littere. man .d quod estni.¬

Expanded text:
laribus terminum videt impositum spiritu prophetico; sed mandata tua non habent finem, quia latissima sunt. Et hoc est quod ait,charitate, quae dicta prophetarum et totam legem concludit. Vel ita, et mutatur etiam ordo litterae: Mandatum t
Abbreviated transcription (Latin):
talis estutlex ty¬
a esttam ualida cꝰ¬
meditatio atantis
mĩto quia nisi h
sciendi et faciendi
ut fuid iobtunc¬
qñ paulominus
consum mauert̃¬
tate mea.
iectione ⁊ affuctione ħ est lex fidei que ꝑ di¬
lectionẽ operatur qua im petratur gratia
fortes faciant ne peant in humilitade
mortali. In hac ute ungitur meditatur
ne uindrcatur. Uñ bñ ait. suisi qui enim
si añ exercetur in mediratione legis in bel¬

Expanded text:
Talis es tu, et lex tua est tam valida ceditatio a tantis erito, quia nisi hoc sciendi et faciendi, ut fuit Job tuncndo paulominus consummavertate mea, jectione et afflictione. Haec est lex fidei, lectionem operatur, qua impetratur gratia fortes faciens ne pereat in humilitate mortali. In hac iste jugiter meditatur, ne vincatur. Unde bene ait, nisi. Qui enim non ante exercetur in meditatione legis, in bel
Abbreviated transcription (Latin):
me. dui.sͥ. ħ fugatis ꝯtingro ut cadant᷑
inpredam quiahostib nequeunt resist̾e
dedisti nos ꝑsistentes infide tanꝙͣ ꝯueg
escaꝵ. hic diũsi martỹres nõtant᷑ .i. diuer¬
cͥa marcyrum genera alii .n. fuert̾ esca fẽ¬
uis ali tradta gentio in serurtutẽ. Uñ dic̃

Expanded text:
. Hoc fugatis contingit, ut cadant in praedam, quia hostibus nequeunt resistere. Dedisti nos, persistentes in fide, tanquam oves escarum. Hoc diversi martyres notantur, id est diversa martyrum genera, alii enim fuerunt esca feris, alii traditi gentibus in servitutem. Unde dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
pii procoꝵ p̃dicatione
in circuitu
quia multi cum pau¬
ci erunt p̃dicatores ł¬
ꝑ ignem intłłe cari

Expanded text:
pii pro eorum praeditatione in circuitu, quia multi cum pauci essent praedicatores. per ignem intelli
Abbreviated transcription (Latin):
nent in ꝑuersitate.
inscismate mortũ¬
in melius s inpetrꝰ
nec c̾ hic sunt nec ĩ
resurrectione qr sencꝰ¬
est ⁊ ñ iimuetũt dm̃¬

Expanded text:
nent in perversitate; in schismate moriuin melius, sed in nec cum hic sunt, nec in resurrectione, quia senest. Et non timuerunt D
Abbreviated transcription (Latin):
ut panis esuriẽti¬
qmͣ suauitatẽ nob̾
dñs cõmendat de¬
tribulatione ĩmissa
et diladata libatõ
sid̾ium. et ita fit

Expanded text:
ut panis esurientiam suavitatem nobis Dominus commendat dtribulatione immissa et dilatata liberatidesiderium. Et ita fit
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ut siciat aquan din¬
cem ⁊ illi qui ꝯucrsi stͤ
omnit qui de terta na¬
tus est oꝑtet ut cedat
nascituro ⁊ omnis qͥ¬
um rer̃ qrͣ quidã flumꝰ est. s qui

Expanded text:
 ut sitiat aquam dulcem; et illi qui conversi sunt iOmnis qui de terra natus est, oportet ut cedat nascituro, et omnis orum rerum, quasi quidam fluvius; sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
se cedi. ut sit heres
dimisso exeredato¬
cui parcitur. a fla¬
gello non intelligi¬
ħ que secuntur ⁊ q̃
dicta sunt. nota ꝙr
in sipiens est ille qͥ
ũsuciis plenus est¬
qui nou noscit oꝑa
dei quia ca su putat¬
ctasti ⁊ agitur deo
C perib creationis inquib lau¬
decore ip̃ius mundial fabrice⁊ in obedien¬
tia⁊ indispositione ⁊ ineausis. in affecti¬

Expanded text:
se caedi, ut sit haeres, dimisso exhaeredatocui parcitur a flagello, non intelligc quae sequuntur, et quae dicta sunt. Nota, nsipiens est ille quiversutiis plenus estqui non noscit opera Dei, quia casu putactasti me, et agit de operibus creationis, in quibus laudecore ipsius mundialis fabricae, et in obedientia, et in dispositione, et in causis, et in effecti
Abbreviated transcription (French):
q. q m̃ male est tibi.
lauda ueritatem qr¬
iuste flagellat ⁊ est sen¬
sus inprosperis q̃ per
mane ⁊ madũsis que¬

Expanded text:
Quando male est tibi, lauda veritatem qua flagellat juste. Et est sensus: In prosperis quae per mane, et in adversis qu
Abbreviated transcription (Latin):
spũalis oꝑa est ⁊ cantici ꝑ quod notatur ex¬
ultatio mentis quia in ea debemus semꝑ
quillitate dequa requie loquitut hic ꝓpha
ostens uistos hic laborare.ui. dieb .i. sex eta¬
tib .uii. requiescere malos autem econtͣ
hit quiestere. ibi laborare. hac intentione
ut hie liben t̃ laboremns. proet̾nis a gentes
agrt sabbatum m̃tissciens omnnia bñ agi
serit ꝑituros. ut metus fut ceterisibi. Cum.
exor fu. Tercio. asserit iustos fiorere u̾t de¬

Expanded text:
peratio, est cantici, per quod notatur exsultatio mentis, quia in ea debemus semper nquillitate, de qua requie loquitur hic Propheta, ostendens justos laborare VI diebus, id est VI aetatibus, VII requiescere. Malos autem econtra hic quiescere, ibi laborare: hac intentione ut hic libenter laboremus pro aeternis, agentes agit sabbatum mentis, sentiens omnia bene agi perituros, ut metus sit caeteris, ibi, cum exorti fuerint. Tertio dicit justos florere
Abbreviated transcription (Latin):
sticia bonum facie. deeo fit non ip̃e facit ⁊¬
portat psalt̾uim s non cantat in eo.Sonũ.
est sine cithara Si oꝑaris⁊ non loqueris ci¬
thara est sme cantico iõ ⁊ bñ loquere ⁊ bene¬
fae ut sit cithara cum cantico. ł boñ ẽ. psal.
nis mortificatione ⁊ inactualib reb. Cyta¬
ra enim abin feriori redd̾ sonum iõ bonum
est psallere ⁊ confiti. quia ħ in me fecisti ⁊ ħ¬
ip̃ius fignientum suum creati m operib¬
bonis nisi enim te¬
formaret deus ad oꝑa¬
bona non nosces nisi
peccatum. Uñ qui lo
dicit. omne aũ pecc̃m
mendacium ẽ. quia
contͣlegem ẽ⁊ uerita¬
dem ergo qui loquit᷑
mendatium desuo
loquitur i. desuo pe¬
ccat. qui peccat s qui
loquitur ueritatem

Expanded text:
stitia bonum facit, de eo fit, non ipse facit; et portat psalterium, sed non cantat in eo. Bonum est sine cithara; si operaris et non loqueris, cithara est sine cantico. Ideo et bene loquere, et benefac, ut sit cithara cum cantico. Haym., Cassiod.nis mortificatione, et in actualibus rebus. Cithara enim ab inferiori reddit sonum, ideo bonum est psallere et confiteri, quia haec in me fecisti. Ipsius figmentum sumus, creati in operibbonis ; nisi enim te reformaret Deus ad bonara, non nosses nisi peccatum. Unde in Evadicit: Omne autem mendacium est, quia contra legem et veritast. Ergo qui loquitur mendacium, de loquitur, id est de suo peccat qui peccat; sed qui loquitur veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
cisti ⁊ regis. nota qd̾ summũ genus stĩe
est scire deum tanta p̃stare q̃ humanus
sensus non ualet attingere. me de ino.
sibi non in telliget hec que supra dixit uł
q dicit post Setunda pari ubi asserit ma¬
los ꝑrturo s ut metus sit ceteris ordo ũ boꝵ

Expanded text:
cuin. Nota quia summum genus scientiae est, scire Deum tanta praestare quae humanus sensus non valet attingere. Me delectassibi, non intelliget haec, quae supra dixit, vel quae dicit postea. PARlos perituros, ut metus sit caeteris. Ordo verborum
Abbreviated transcription (Latin):
abcessit. hunc ergo ꝑsalmumꝰ ad comple
mag̾ nititur ad decipiendum eo tempore
mag̃ uos laboremus ad resistendum.
dium amicoꝵ dollendum eadem diũ se
⁊ uarie tractantur. slullum enim aliud
canticum tractatur in ħ psalmo qmͣ in
aluis s idem licet diũso modo .i. canticum
fidei sper⁊ caritatis. quod autem ait in¬
ccatoris. sabb̃m et̾nitatis. Sabb̃m tempo¬
ris est .uii. dies quo postoꝑa sex dierum
requi enit dñs docens duos in p̃senti labo¬
rare ⁊ in futuro quiescant quod sabb̾m
in ueteri lege obsernabatur.Sabbatum
autem mentis ẽ tran quillitas bone con¬
scientie spe infuturi. ut ñ turbetur reb
seculi dequo sabbato hic agitur. In ħ aũ
bona oꝑari debemus. agentes sabb̃m
mentis de quo sabbato efuitatis: ag.¬

Expanded text:
abscessit. Hunc ergo psalmum ad completomagis nititur ad decipiendum, eo tempore non magis laboremus ad resistendum. dium animorum tollendum, eadem diverse et varie tractantur. Nullum enim aliud canticum tractatur in hoc psalmo, quam in aliis, sed idem, licet diverso modo, id est canticum fidei, spei et charitatis. Quod autem ait, inctoris, sabbatum aeternitatis. Sabbatum temporis est septimus dies, quo post opera VI dierum requievit Deus, docens suos in praesenti laborare, ut in futuro quiescant: quod Sabbatum in veteri lege observabatur. Sabbatum autem mentis, est tranquillitas bonae conscientiae, spe futuri, ut non turbetur rebus saeculi: de quo sabbato hic agitur. In hoc aubona operari debemus agentes sabbatum mentis, de quo sabbato aeternitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ckisio gaudu iabin
lapieni dequo apl̃s uir sapiens uirscriba:
tison. ubi uicti fuerunt in t̾pretatur duritia
declinant uidicium se idicandos ñ putanteᷤᷤ
⁊ qui excludunt futrrum gandium ⁊ qui sũt
lis generatio cui deditipierunt.⁊ ñ regenera¬
c.⁊ teas. oreb. int̾pretatur siccitas ⁊ eb. lupus¬
bra commotionis ħomnia congruunt ma

Expanded text:
clusio gaudii; Jabin sapiens. De quo Apostolus: Ubi sapiens, ubi scriba? Cisson ubi victi fuerunt, interpretatur duritia.declinant judicium, se judicandos non putantes, et qui excludunt futurum gaudium, et qui sunlis generatio, cui dediti perierunt, non regeneraSalmana. Oreb interpretatur siccitas; Zeb, lupusbra commotionis. Hi omnes victi sunt a