comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d adhuc agit quod penitet. Nec uidecur diñ pos¬
cere subditus sed subsannare suꝑbus. Canis re¬
uersus. Ad uomitum. ⁊ penitens ad peccatum. Multi
enim lacrimas indesinenter fundunt & peccare ñ
nitentiã. & affectum poenitentiȩ ñ habe: qͥa incon¬
stantia mentis nuno recordatione peccati lacrimas
fundunt. nunc uero reuiuiscente usu. ea quȩ
fleuerunt: iterando commitunt. Qui & p̃¬
t̃ita uult plangere & actiõĩbu scłarib incubare.
iste mundationẽ ñ hab&. qm̃ adhuc agit quȩ pę¬
niendo deflere possit. Esaias peccatoribus dictt: la¬
uamini mundi estote. Lauatur itaq & ẽ mundꝰ.¬

Expanded text:
 adhuc agit quod poenitet: nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus. Canis reversus ad vomitum, et poenitens ad peccatum . Multi enim lacrymas indesinenter fundunt, et peccare non nitentiam, et effectum poenitentiae non habere, quia inconstantia mentis, nunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc vero reviviscente usu ea quae fleverint iterando committunt. Qui et praeterita vult plangere et actionibus saecularibus incubare, iste mundationem non habet, quoniam adhuc agit, quae poenitendo deflere possit. Isaias peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mund
Abbreviated transcription (Latin):
neq in aledixerit homine: neq si necesse non fuit ⁊
locutꝰ ÷ alicui Uaenit aliquando abba hilariꝰ
depalestina ad abbatẽ antoniũ in montem.
& dixit ei abba antoniuꝰ Beneuenisti lucifer:
qui mane oriris: Et dixit ei abba hilariꝰ: Pax
tibi colũna lucis: quę sustines orbẽ t̾rarũ:
Quia excepi solitariꝰ. eeꝰ: nũꝗ me uidit sol
maducantem: Respondit ei abba iob̾s: nec me
irascentem: Picebant de abbate arsenio ⁊ quia
tota nocte uigilabat: & quando uolebat
circa mane dormire : dicebat somno: Lieni
serue male Et subripiebat parũ somni
sedendo & statim surgebat:¬

Expanded text:
neque maledixit hominem, neque si necesse non fuit locutus est alicui. Venit aliquando abbas Hilarion, de Palaestina ad abbatem Antonium in montem, et dixit ei abbas Antonius: Bene venisti, lucifer, qui mane oriris. Et dixit ei abbas Hilarion: Pax tibi, columna lucis, quae sustines orbem terrarum.Quia ex quo coepi solitarius esse, nunquam me vidit sol manducantem. Respondit ei abbas Joannes: Nec me irascentem. Dicebant de abbate Arsenio quod tota nocte vigilabat, et quando volebat circa mane dormire, dicebat somno, Veni, serve male. Et subripiebat parum somni sedendo, et statim surgebat
Abbreviated transcription (Latin):
erunt cum uitis & concupiscentiis: Si om̃ia simul uitia crucifixa
sunt & caro quasi in cruce pendens nichil concupiscit. ad qͦd nobis
lex quȩ data est aduitia cohercenda: simul illud notandũ qͦd eos dix¬
erit xp̃i. ẽe. qui carn̾e cum uitus & concupiscentus crucfixerint.
contͣ illos qͥ solam fidem sufficere arbitrantur. fuit quidam
senex magnꝰ int̾ ꝓuidentes qui adfirmabat dicens. quia
uirtutem quam uidi stantem suꝑ baptisma: eandem ui-¬
di ętiam suꝑ uestim̃tum monachi. quando accepit habi.¬
tum sp̃italem. Cuidam seni data ẽ gr̃a uidendi quę fie.¬
bant & dicebat. quia uidi incenobio aliquando meditau¬
tem frem incella. & ecce demon ueniens stabat foris cellã.
Et dũ fr̃ ille meditaretur ñ pͣualebat ingdi. Cũ aut cessasset
ameditatione. tunc ingrediebatur ille demon incellam.
laxr. De gratia lacrimarum.

Expanded text:
erunt cum vitiis et concupiscentiis . Si omnia simul vitia crucifixa erunt cum vitiis et concupiscentiis . Si omnia simul vitia crucifixa sunt, et caro quasi in cruce pendens nihil concupiscit, ut quid nobis legem, quae data est ad vitia coercenda? Simul illud notandum quod eos dixerit Christi esse, qui carnem suam cum vitiis et concupiscentiis crucifixerint, contra illos qui solam fidem sufficere arbitrantur. Fuit quidam senex magnus inter praevidentes, qui affirmabat dicens: quia virtutem quam vidi stantem super baptisma, eamdem vidi etiam super vestimentum monachi, quando accipit habitum spiritualem. Cuidam seni data est gratia videndi quae fiebant, et dicebat: Quia vidi in coenobio aliquando meditantem fratrem in cella, et ecce daemon veniens stabat extra cellam; et dum frater ille meditaretur, non praevalebat ingredi: cum autem cessasset a meditando, tunc ingrediebatur ille daemon in cellam. CAPUT LXXX. De gratia lacrymarum.
Abbreviated transcription (Latin):
tire ꝓhibet apłs dicens. Neq exhibeatis m̃bra ur̃a arma
iniquitatis peccata. s. exibete uos dõ. Omia enim generalit̾ pe¬
cata & uitia unum diaboli fatiunt corpus. euius specualiter
hȩc quȩ secunt᷑ uitia dñr membra. Unde & in epła seribitur ad
romanos. soientes hoc quia uetus homo nr̃ simul crucifixuᷤ
est. ut destruatur corpiis peccati. idest crimina atq peccata
quȩ simul unum corpus appellat. qđ destrui dicit ꝑbon̾a uit̾a
& fide catholica: Omnis em̃ inmunditia & libido. uno nõe uocatur
fornicatio: Quȩ si primu auferatur a coradis cogitatione non ꝓ¬
rũpit. inoꝑe: Ueruptam̃ sidelectatione uel consensu fuerit latata¬
uel multiplicata. crescit in colubru. ut mortifero suũ lactantem
occidat ueneno: Ergo non lactetur sed mortificetur a nobis. ne
mortificem ab illo crucifigatur a nobis. noecrucifigamur ab illis
Hinc & paulus iterũ dicit Qui aut̾e sunt xp̃i. carnem suã crucisix.¬

Expanded text:
rohibet dicens: Neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato, sed exhibete vos Deo . Omnia enim generaliter peccata et vitia unum diaboli faciunt corpus, cujus specialiter haec quae sequuntur vitia, dicuntur membra. Unde et in Epistola scribitur ad Romanos: Scientes hoc, quia vetus homo noster simul crucifixus est, ut destruatur corpus peccati , id est, crimina atque peccata, quae simul unum corpus appellat, quod destrui dicit per bonam vitam et fidem catholicam. Omnis enim immunditia et libido uno nomine vocatur fornicatio, quae si primum auferatur a cordis cogitatione, prorumpit in opus. Verumtamen si delectatione vel consensu fuerit lactata, ita crescit in colubrum, ut mortifero suum lactantem occidat veneno. Ergo non lactetur, sed mortificetur a nobis, ne mortificemur ab illa. Crucifigatur a nobis, ne crucifigamur ab illa. Hinc et Paulus iterum dicit: Qui autem sunt Christi, carnem suam crucifix
Abbreviated transcription (Latin):
petua głia głificati. in iuditio cũ xp̃o apparebt̃ electi.
Ueniet ergo ueniet iudicio apparere in sc̃ĩs suis gũsi¬
catus. qui miquis apparuit in passione sua despectus.
Et qͥ ante pilatũ & pontifices iudeoꝵ in pͥmo ad uentu
apparuit humilis & pusillus. in scđo głosus magnus. &
bilis in ascensione. Ipse adhuc & ad mirabilis apparebit
ĩ oĩb qͥ eũ credendũ eẽ credidert̃: ĩ ultimi iudicii reue¬
latione: ut abillo mirabili mirabiles facti: iuuant cũ illo
in ȩt̃nũ głorificati. Ipse ẽ etiã mirabilis ds̃. de qͦ isaias a-¬
it. & uocabit᷑ enom̃ eiꝰ ad mirabiliꝰ c̃siliariꝰ. ds̃ fortiᷤ. &

Expanded text:
petua gloria glorificati, in judicio cum Christo apparebunt electi. Veniet ergo, veniet in judicio apparere in sanctis suis glorificatus, qui iniquis apparuit in passione sua despectus. Et qui ante Pilatum et pontifices Judaeorum in primo adventu apparuit humilis et pusillus, in secundo gloriosus, magnus et bilis et in ascensione. Ipse adhuc et mirabilis apparebit in omnibus, qui ut credendum est crediderunt, in ultimi judicii revelatione, ut ab illo mirabili mirabiles facti, vivant cum illo in aeternum glorificati. Ipse est enim mirabilis Deus, de quo et Isaias ait: Et vocabitur nomen ejus admirabilis, consiliarius, Deus fort
Abbreviated transcription (Latin):
In conuersacione: Incaritate: Infide: Incastitate:
Qui eñi aliis insermone exemplũ deb& p̃bere
modũ locucionis non deb& ignorare: S& diligent̃
deb& attendere: ꝗͥ. cui. quando. ł quomͦ debeat

Expanded text:
in conversatione, in charitate, in fide, in castitate . in conversatione, in charitate, in fide, in castitate . Qui enim aliis in sermone exemplum debet praebere, modum locutionis non debet ignorare, sed diligenter debet attendere, quid, cui, quando
Abbreviated transcription (Latin):
Multi se dicunt spẽ hab̾e uitȩ cȩlestis in xp̃o: s&hanc
confessionẽ neglegent̾ uiuendo euacuant: Al anfestũ
aut̃ dese indiciũ spei suꝑnę exib&⁊ qͥbonis oꝑam
dare actib stud&: Certus qͥa ñ alit̾ adsimilitu-¬
dinẽ dĩ quis infuturo ꝑueni&: nisi dĩ scĩtatem
inp̃senti se scĩficando idẽ ab negando impieta-¬
tem & scłaria desideria: sobrie autẽ eiuste &
om̃ia gr̃am flagitando qͥ ait Sine me nichil
potestis facere: Eiq dicendo adiutor m̃s esto
nederelinqias me: Ergo scĩficat nos: sic̃ &ipse
c̃s est S& ille sc̃s ęt̾nitate : nos scĩfide: Tempore
uiri ordinabantur : mͦ aut̃ qͥa scĩtatis scã cre¬
auit mundiciam: ab om̃i carnali consorcio om̃s
illos sacroͣ regula ꝓhib& canonũ: Nã &in
ueteri testam̃to: eo tẽpore tatũ qͦ sacerdotes p̃sto
erant altali̾o ab uxoꝵ suarũ secontinebant c̃.
nobis est abstinẽdũ: Hinc paulus timotheum
ammon& dicens Exemplum estosideliũ: Infermonȩ

Expanded text:
em habere vitae coelestis in Christo, sed hanc confessionem negligenter vivendo evacuant. Manifestum autem de se indicium spei supernae exhibet, qui bonis operam dare actibus studet, certus quia non aliter ad similitudinem Dei quis in futuro perveniet, nisi Dei sanctitatem in praesenti se sanctificando, id est, abnegando impietatem et saecularia desideria, sobrie autem et juste et omnia gratiam flagitando qui ait: Sine me nihil potestis facere , eique dicendo: Adjutor meus esto, ne derelinquas me . Ergo sanctificat nos, sicut et ipse sanctus est . Sed ille sanctus aeternitate, nos sancti fide. Tempore ius uxoris viri ordinabantur : modo autem quia sanctitatis causa crevit munditia ab omni carnali consortio omnes illos sacrorum regula prohibet canonum. Nam et in Veteri Testamento eo tempore tantum quo sacerdotes praesto erant altari, ab uxorum suarum se continebant concnobis est abstinendum. Hinc Paulus Timotheum admonet, dicens: Exemplum esto fidelium in sermone,
Abbreviated transcription (Latin):
& facite ea Ego dñs: qͥscifico uos Quȩ uirtus scifi¬
cationis quãuis om̃ib in eẽ debeat̾ xp̾ianis.⁊
maxime tam̃ ordini c̾uenit & c̾dec& sacer dotali
Unde & dñs moysi ait Uesties aaron & filios eius.
& scĩficabis illos: ut sacedotio fungant᷑ mͥ Et ne
contaminet᷑ sacerdos in mortibis: qr c̾̃secrat᷑ ẽ
dõ suo: & panes ꝓpositionis offert: Si ergo sc̃s¬
corde & corpore scĩficato dõ sacrificiũ asacer.¬
dote offerat᷑: ñ erit ei gratũ qͥcor illiꝰ afor¬
nicationis contagio cognosit eeꝰ polbitũ: Unde & hoc
qͥa sic̃ ꝑ humilitatẽ m̃tis custodit᷑ castitas carnis: ita
ꝑ suꝑbiam cordis in inmindiciam tͣ libidmis Et idõ
luxuriosis atq suꝑbis. familiaritꝰ se plusꝗ cȩteris
peccatoribus contiantur demones: qr ꝑliuriam sius¬

Expanded text:
 facite ea, ego Dominus qui sanctifico vos . Quae virtus sanctificationis, quamvis omnibus inesse debeat Christianis, maxime tamen ordini convenit et condecet sacerdotali. Unde et Dominus Moysi ait: Vesties Aaron et filios ejus, et sanctificabis illos, ut sacerdotio fungantur mihi . Et ne contaminetur sacerdos in mortibus, quia consecratus est Deo suo, et panes propositionis offert. Sit ergo scorde et corpore sanctificato Deo sacrificium a sacerdote offeratur, non erit ei gratum, qui cor illius a fornicationis contagio cognoscit esse pollutum. Unde et hoc quia sicut per humilitatem mentis custoditur castitas carnis, ita per superbiam cordis in immunditiam itur libidinis. Et ideo luxuriosis atque superbis familiariter se plus quam caeteris peccatoribus consociant daemones, quia
Abbreviated transcription (Latin):
re adreqͥẽ uado hoc aũ cũ dixiss& stati clausit oculoᷤ senex ĩmor.¬
tem Dicebant & de abbate sisoi. qm indie dormitionis suȩ cu sedere.
nt cirea eũ fr̃s. splendint tanqu̾a sol facies eiꝰ et clix ad eos. ecce abbaˢ¬
aliqb loquebat᷑. Dep̾cati sunt aut̃ senem dicentes. cũ loqueris pat̾ :
Qui dĩa eis ecce angł̃i ue ner̾ acciꝑe. me. & rogo ut dimittar
penitere mę modicũ. Dicunc ei semores. non indiges peniten.¬
tia pat᷑ Cĩx autẽ eis uere nescio meipsũ uel uciũ sumpsis.¬
se penitendi Et cognouer̃ om̃s quia ꝑfectus ẽ Et rursus
subito facta ẽ. facies eiꝰ sicut sol & tnnuer̾ om̃s. Dĩx aut̃ eis .ii.
dete ecce dñs uenit dicens. afferte michi uas electionis here¬
mi. & c̾tinuo reddidit sp̃m Et facto fulgore. repletꝰ est tocuꝰ¬
locus ille oͣre suauitatis:
lxxxix De INNΟCΕΝtIa

Expanded text:
re ad requiem vado. Hoc cum dixisset, statim clausit oculos senex in morre ad requiem vado. Hoc cum dixisset, statim clausit oculos senex in mortem. Dicebant et de abbate Sysoi qnt circa eum Patres, resplenduit tanquam sol facies ejus, et dixaliquibus loquebatur. Deprecati sunt autem illum senes, dicentes: Cum quo loqueris, Pater? Qui dixit eis: Ecce angeli venerunt accipere me, et rogo ut dimittar poenitere modicum. Dicunt ei seniores: Non indiges poenitentia, Pater. Dixit autem illis: Vere nescio meipsum, vel initium sumpsisse poenitendi. Et cognoverunt omnes quia perfectus esset. Et rursus subito facta est facies ejus sicut sol, et timuerunt omnes. Dixit autem eis: Videte, ecce Dominus venit, dicens: Afferte mihi vas electionis eremi. Et continuo reddidit splocus ille odore suavitatis. CAPUT LXXXIX. De innocentia
Abbreviated transcription (Latin):
Deqͥb scriptu. ẽ: ducunt in bon̾is dies suos. & inpuncto adĩfer.¬
na descendunt: Prauoꝵ em̃ animas hominũ apostatȩ angeli
excipiunt acorpore exeuntes. ut sint eis ipsi tortores inpoenis.
qui fuerunt suasores inuitus: Fine uͦ iustoꝵ optimum uocatio
lunt᷑: Unde & ꝓtalib quoam uis pietas iub& flere. fides taien
uetat lugere: Illi eñi sunt deplorandi. quos barathrus obsorbo
inferni. ñ qͦs aula letificandos excipit parad si: Legimꝰ deqͦdã¬
sene qͥmoriebat᷑ inscithi. & circudeder̃ sr̃s lectũ eiꝰ. & uestier eũ. et
cepet flere. Ille autẽ aꝑuit oculos suos & risit: Adiecit iterũ ridere.
Hoc etiã factũ ẽ. t̾cio. qd cũ uiderent fr̃s. rogauer̃ eũ dicentes. dic no.¬
b̾ abba qͣre nob̾ flentib turides: & dĩx eiꝰ: Primo risi quia uo̾ti.¬
metis morte Scdo risi. qͥa ñ estis parati: Tertio aut̾e risi ꝗͥa ex labo.¬

Expanded text:
De quibus scriptum est: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferDe quibus scriptum est: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . Pravorum enim animas hominum apostatae angeli excipiunt a corpore exeuntes, ut sint eis ipsi tortores in poenis qui fuerunt suasores in vitiis. Finem vero justorum optimum vocatio luntur. Unde et pro talibus quamvis pietas jubeat flere, fides tamen vetat lugere. Illi enim sunt deplorandi, quos barathrum absorbet inferni, non quos aula laetificandos excipit paradisi. Legimus de quoda moreretur in Scythi, circumdederunt fratres lectum ejus, et vestierunt eum, et coeperunt flere. Ille autem aperuit oculos, et risit. Adjecit iterum ridere. Hoc etiam factum est tertio. Quod cum viderent fratres, rogaverunt eum dicentes: Dic nobis, abba, quare, nobis flentibus, tu rides? Et dixit eis: Primo risi, quia vos timetis mortem. Secundo risi, quia non estis parati. Tertio autem risi, quia ex labo
Abbreviated transcription (Latin):
timore peccati uł praue c̾scientiȩ inuenim Beatꝰ qͥiuerͣ t
fiduciã in illa hora exxitꝰ sui. qͣndo anima separabit᷑ acorpore Cũ
magno nãq metu magnisq dolorib sepͣrat᷑. Uenient eni angłi
ad sumere animam. & separabt̾ eam acorpore. & ꝑducent ante t̾ri.¬
bunal iinortalis & metuendi iudicis: At illa memorans op̃u
suoꝵ contremescit. & uidens & c̃siderans act̾ suos p̾metu &
timore horrendo egredi ꝑtimescit : tͣremens & metuens ad
ȩt̾nũ ꝑgit iudicium Unde sollicite deb& unꝰ quisq uiuere
ne forte inin quitatib suis rapiat᷑. simulq finiat᷑ uita cũ culpa
Uenturi enĩ exitꝰ ignorantia incerta. ẽ. & dũmori qͥsq n̾esti.¬
mat tollit᷑ Nã incertos diaboluis eos quos iuuentes accedat
aduitia sub̾to morientes ꝑtrahere nititur adtormenta. & re.¬
pente hora qͥ nesciunt. in ꝓuso exitu rapiuntur atq absorben.¬
te ꝓfundo cruciandi eternis gehenne incendiis deputantur:

Expanded text:
timore peccati vel pravae conscientiae inveniri. Beatus qui invenerit fiduciam in illa hora exitus sui, quando anima separabitur a corpore: cum magno namque metu magnisque doloribus separatur. Venient enim angeli assumere animam, et separabunt eam a corpore, et perducent ante tribunal immortalis et metuendi judicis. At illa memorans operum suorum, contremiscit, et videns et considerans actus suos, pro metu et timore horrendo egredi pertimescit. Tamen tremens et metuens ad aeternum pergit judicium. Unde sollicite debet unusquisque vivere, ne forte in iniquitatibus suis rapiatur, simulque finiatur vita cum culpa. Venturi enim exitus ignorantia incerta est, et dum mori quisque non existimat, tollitur. Nam incentor diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta, et repente hora qua nesciunt, improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Sente uera tolieis cũ sccutus est post ieos ul aeaes
d dccris fui tollee. qđ oblitiestis incella: Ili uero
amirantes pacienciam ciꝰ & reuocauerunt &rstitu¬
erunt. om̃ia incella eius & penitentia egerunt

Expanded text:
Senex vero secutus est, post eos clamans Senex vero secutus est, post eos clamans et dicens: Filii, tollite quod obliti estis in cella. Illi vero admirantes patientiam ejus, revocaverunt et restituerunt omnia in cella ejus. Et poenitentiam ege
Abbreviated transcription (Latin):
in mobiliter confirmat: Hanc eñĩ uirtutem fr̃s
dilectissimi cũ gaudio diligere. & totis uirtutib
amplectere debemus: Cito eñĩ fructus pacientie
eiusq primiũ recipiemus sicũ illa usq insinẽ
ꝑseueremus: Sic eñĩ & iacob apłs ait Ecce iudex
ante ianuam astitit. qui & uobis pruma paci¬
entiȩ & aduersariis ur̃is pęnã quã merentur
restituat: Ante ianuam dicit quia proximus
da nobis regnantibus delicta & adrecdenda
pacientia p̃mia: Dicebant de ab.bate usidoro
qui erat pbr inscithi. quia siquis habuiss&
fr̃mm infirmũ. aut pusillanimẽ. aut iniurosum
& uolebat eũ expellere foras ille dicebat:
adducite cũ adme: Et app̃hendens cũ patien¬
tia sua curabat. animã fr̃ĩs illius. uenert̃
aliquando latrones inmonasterium cuiꝰdã
senis. & dixerunt adeũ: Om̃iaquȩcumq in¬
nluerierunt in cella. & abiert : Obliti sunt
ie sacellũ. qđ erat abscensum incella

Expanded text:
immobiliter confirmat. Hanc enim virtutem, fratres immobiliter confirmat. Hanc enim virtutem, fratres dilectissimi, cum gaudio diligere, et totis viribus amplecti debemus. Cito enim fructum patientiae, ejusque praemium recipiemus, si cum illa usque in finem perseveremus. Sic enim et Jacobus apostolus ait: Ecce judex ante januam assistit, et vobis praemia patientiae, et adversariis vestris poenam quam merentur, restituat . Ante januam dicit, quia proximus da nobis rogantibus delicta, et ad reddenda patientiae praemia. Dicebant de abbate Isidoro, qui erat presbyter in Scythia: quia si quis habuisset fratrem infirmum, aut pusillanimem, aut injuriosum, et volebat eum expellere foras, ille dicebat: Adducite eum ad me. Et apprehendens, cum patientia sua curabat animum fratris illius. Venerunt aliquando latrones in monasterium cujusdam senis, et dixerunt ad eum: Omnia quaecunqunvenerunt in cella, et abierunt. Obliti sunt autem ibi saccellum qui erat absconditus in cella.
Abbreviated transcription (Latin):
eã quia non hab& offerdiculum. s plenũ & ȩternũ
ꝑse curentibus infuturo retribu& gaudium: Magna ẽ
eñi fr̃s uirtus pacientiȩ quȩ ledentes sẽ nonledit
s dilig̃ quȩ iniurianti sẽ iniurias remittit non redit
Cui nocere potest non noc& s& parc& Radix enĩ
om̃ium & custos uirtutum pacientia ẽ. Perpatiã
uero possidemus animas nr̃as Cuꝰ todẽ gͥ conditio¬
nis nr̃e pacientiam dĩs ẽẽ monstrauit. quia imp¬
sa possidere nos m& ipsos docuit. Pacientia autẽ
quimala inrogat nullo dolore morpori pcontaud¬
custodit disciplinamꝰ moderate pagit libidinem
u& in opiam pauparũ facit humiles inꝑsꝑis for¬
tes in aduersis contra iniurias. & contumelias mites
temptationes expugnat persecutiones tollerat:
Ipsa ẽ que fidri nr̃ę fundam̃ta fortiter munit
Increm̃ta spei nr̃e sublimiter ꝓuehit. & actis
uitȩ nr̃ȩ dirig̃: Ipsanos ut tenere possimus uiã
xp̃i pacienter gubnat. & ut filii dĩ ꝑseueremꝰ

Expanded text:
eam, quia non habet offendiculum, sed plenum et aeternum per se currentibus in futuro retribuet gaudium. Magna est enim, fratres, virtus patientiae, quae laedentes se non laedit, sed diligit: quae injurianti se injurias remittit, non reddit: cui nocere potest non nocet, sed parcit. Radix enim omnium et custos virtutum, patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras . Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit: quia in ipsa possidere nosmetipsos docuit. Patientia autem qui mala irrogatstodit, disciplinam regit, libidinis vet inopiam pauperum, facit humiles in prosperis, fortes in adversis, contra injurias et contumelias mites. Tentationes expugnat, persecutiones tolerat. Ipsa est quae fidei nostrae fundamenta fortiter munit, incrementa spei nostrae sublimiter provehit, et actus vitae nostrae dirigit. Ipsa nos ut tenere possimus viam Christi, patienter gubernat, et ut filii Dei perseveremus,
Abbreviated transcription (Latin):
Earos senec. quare inquietaretur a dȩmonibus:
Respondit: Quia arma nr̃a abiecimiis. qđȩ ft
sont roelias humiltas. paupertas. &e pacientia
Iieter ngatus senex qd eet ꝑfectio  Aceninũm:¬
Respondit. Per fectio hominis est himisitno
Qinaicum enim quis ad mim ista tem ilifeserit
fedum. quia humulitas magnii opii est edipr
pueuau aut humilitatis hȩc ẽ ⁊pila bor es uor¬
porales elsumi debeat homo & habett seme ipsũ
XII De pacc

Expanded text:
gatus senex, quare inquietaretur a daemonibus, gatus senex, quare inquietaretur a daemonibus, respondit: Quia arma nostra abjecimus, quae sunt contumeliae, humilitas, paupertas et patientia. Interrogatus senex, quid esset perfectio, respondit: perfectio hominis est humilitas. Quantum enim quis ad humilitatem profecerit, fectum, quia humilitas magn humilitatis haec est, ut labores corporales assumere debeat homo, et habeat seipsum XII. De pac
Abbreviated transcription (Latin):
ta mea: Si ergo humiliatum cor sacrificiũ
dõ est: sacrificiũ optulit quando dixcit :
dñe non ẽ exaltatum cor meũ: Et cȩt̃: Qđ si
aliquis heremita cella sua uacans talia dice.¬
r&. magna tam̃ pacientiȩ laude fulger&:
ꝑuniuers ͥm mundum diffusa laudat eccłia
Que idõ matime inter uirtutes eximias
Sinilitas honorata consurgit: qm̃ eam dignatio
maiestatis a sumsit: Dixit abͥas antonius: Uidi
om̃s laqueos inimici tensos interra. & ingemis¬
cens dixi. Quispũtas transi& istos: et audiui uo¬
cem dicentem hummilitas. Dicebat abbas seraphi¬
on. quia multos labores corporales plusꝗ filius
m̃s earachias feci & non ꝑueni adm̃ suras humi¬
lratis &taciturnitatis eius abbas moyses dixit
frĩ arachiȩ: Dic mͥ quid faciam: atille tollen
cucullam depͥite suo misit illam sub pedibus
suis & conculcans eam dixit. Hisi ita conculcatꝰ
suert homo non potest monachus cẽ Interro¬

Expanded text:
ta mea . Si ergo humiliatum cor sacrificium ta mea . Si ergo humiliatum cor sacrificium Deo est, sacrificium obtulit quando dixit: Domine, non est exaltatum cor meum, etc. Quod si aliquis eremita cellulae suae vacans, talia diceret, magna patientiae laude fulgeret,  per universum mundum diffusa laudet Ecclesia. Quae ideo maxime inter virtutes eximias humilitas honorata consurgit, quoniam eam dignatio majestatis assumpsit. Dixit abbas Antonius : Vidi omnes laqueos inimici tensos in terra, et ingemiscens dixi: Quis putas transiet istos? Et audivi vocem dicentem: Humilitas. Dicebat abbas Serapion: Quia multos labores corporales plusquam filius meus Zacharias feci, et non perveni ad mensuras humilitatis et taciturnitatis ejus. Abbas Moyses dixit fratri Zachariae: Dic mihi, quid faciam? At ille tollens cucullam de capite suo, misit illam sub pedibus suis, et conculcans eam dixit. Nisi ita conculcatus fuerit homo, non potest monachus esse. Interro
Abbreviated transcription (Latin):
aiell. humiliter obsequendo, Om̃ss helmt
tquanglos decelo ddeiecit nouerat rdcauenu
Et quen sctȩca quȩ bumilibus promitti eui conas¬
do sequeter expo̾nit dicens humiliammi e
sub potenti manu dĩ. ut uos exalt&e intempore
uisitation. Hanc ergo grãm humilibus. tubuit.
ut quo magis humiliati fuerit̃ tempore cer¬
taminis. propter ipsum: eo gloriosius exaltent᷑
tempr retributionis ab ipso Hinc psalmista
ait Iuxtaest dñs his quitribulatost̃ corde:
& humiles sp̃ii saluabit: Om̃is aut̃ humilitas.
nontã insermone quam inm̃te est: ut humi¬
les nos conscientia nouerit. & nũꝗ nos uel sci¬
re. uł intelligere. uel ẽẽ aliqͥd estimemus:
Mirabiliter enĩ culm̃ humilitatis rex & pro¬
pheta đd retinebat. cumdiceret: Dñe non ẽ
exaltatum cormẽũ. neq elatist̃ oculi mei
& cȩtera: Ipse itrum ait Sacrificium dõ
sp̃s contribulatus: Et itrii Clide humilitatem
meam: & laborẽ meum. & dimitte omĩa delic¬

Expanded text:
illis humiliter obsequendo. Omnes ergo hquod angelos de coelo dejecit noverat esse cavendum. Et quae sit gratia, quam humilibus promittit donandam, sequenter exponit dicens: Humiliamini igitur sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis . Hanc ergo gratiam humilibus tribuit, ut quo magis humiliati fuerint tempore certaminis propter ipsum, eo gloriosius exaltentur tempore retributionis ab ipso. Hinc Psalmista ait: Juxta est Dominus iis qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabit . Omnis autem humilitas non tam in sermone quam in mente est, ut humiles nos conscientia noverit, et nunquam nos vel scire vel intelligere, vel esse aliquid existimemus. Mirabiliter enim culmen humilitatis rex et propheta David retinebat, cum diceret: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei , etc. Ipse iterum ait: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Et iterum: Vide humilitatem meam et laborem meum, et dimitte omnia delic
Abbreviated transcription (Latin):
diligamus gͦ simplicitatem cordis.
ut abilla actus nr̃i dirigantur in uiam
salutis Scriptum ÷ eñi: Simplicitas iustoꝵ
dirig& eos Obȩdiamus uerbis pauli p̃dicatoris
i qui nos amon&e dicens. deolo uos sapientes. cẽ.
B simplices ininalo Deb& & eñi electoꝵ corda
metutia in bonum iugiter acuere. & simplicitas
amine prudentiȩ temperare. ne aut prudentia
modũ rectitudinem excedat. aut simplicitas ignorantiȩ
fllacia torpescat: Deiacob eñĩ legitur: qđ eẽt uirsim¬
olex & indomo habitars Quia nimirũ. om̃s qui incuris
exterioribus spargi refugiunt. simplices incogitatio-¬
ne. atq inconscientiȩ suȩ habitatione consistunt:
Nedum admulta foras in hiant asemoe ipsis alienatis
cogitationibus recedant: Curramus ergo ꝑsimplicita-¬
tis itinera. ut adperhenitatis ꝑ eam citiꝰ peruenire me-¬
reamur. p̃mia.¬
.x. De pati en tia..
e hac eñi uirtute pacientię sic dĩs ait: Inpati.¬
entiae ur̃a. possidebitis animas ur̃as: Et pau-¬

Expanded text:
Diligamus ergo simplicitatem cordis, ut ab illa actus nostri dirigantur in viam salutis. Scriptum est enim: Simplicitas justorum diriget eos . Obediamus verbis Pauli praedicatoris egregii, qui nos admonet, dicens: Volo vos sapientes esse in bono, simplices in malo . Debet enim electorum corda prudentia in bonum jugiter acuere, et simplicitas ab acumine prudentiae temperare, ne aut prudentia modum rectitudinis excedat, aut simplicitas ignorantiae fallacia torpescat. De Jacob enim legitur: Quod esset vir simplex, et in domo habitans , quia nimirum omnes qui in curis exterioribus spargi refugiunt, simplice in cogitatione, atque in conscientae suae habitatione consistunt, ne dum ad multa foris inhiant, a semetipsis alienati cogitationibus recedant. Curramus ergo per simplicitatis itinera, ut ad perennitatis per eam citius pervenire mereamur paCAPUT X. De patientia. De hac virtute patientiae sic Dominus ait: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Et Pau
Abbreviated transcription (Latin):
agna est quidem prudentię uirtꝰ s&
necesse est. ut simpliciatis uirtute tẽperetur:
Sie enĩ ch̃s ineuanglio ait Estote prudentes
dm̃ & recedeis amalo: biligamus ergo fr̃s
hanc magnam uirtutem quȩ dealtissimi
thesauro procedit Quȩ quam usomnibus.
xp̃ianis. maxime aut̃ necessaria ẽ. monahis.
qui uite ꝓpositũ simplicitatis ornare debent

Expanded text:
agna est quidem prudentiae virtus, sed necesse est ut simplicitatis virtute temperetur. Sic enim Dominus in Evangelio ait: Estote prudentes Deum, et recedens a malo ? Diligamus ergo, fratres, hanc magnam virtutem, quae de Altissimi thesauro prodit, quae quamvis omnibus Christianis, maxime autem necessaria est monachis, qui vitae proposit
Abbreviated transcription (Latin):
eeunt᷑ humilitatis quamuis omnium. ẽẽ. debeat
Ide p̃ianoꝵ maxime aut̃ incordibus habitare
& requiescere deb& monachoꝵ Vnde ysidorꝰ art:
Sũma monachi uirtus humilitas: sũmum uitiũ
eius suꝑbia. ẽ: Tunc autẽ sẽ quisq monachũ ui.¬
dicat. quando se minimũ existimauerit & iam
cũ maiora uirtutum oꝑa gesserit: Qui mundũ
deseruer̃ & tam̃ uirtutes p̃ceptorũ sine cordis
humilitate secuntur: isti quasi deexcelso grauiuꝰ
corruunt. quia dec̾ius ꝑuirtutum elationem
deicutur. quã ꝑuicia prolabi potuerunt:
Semꝑ conscienti a serui dĩ humilis deb& eẽ &
tristis: scilic& ut ꝑ humilitatem non suꝑbiat. &¬
per utilem merorem cor adlasciuiam ñ dissoluat:
sa humilit̾ ꝓ dño suffert. sublimiter abillo
regna p̃mia ꝑcipi&: hinc &beatus p&̾rus ait¬

Expanded text:
us humilitatis, quamvis omnium esse debeat Christianorum, maxime autem in cordibus habitare, et requiescere debet monachorum. Unde Isidorus ait : Summa monachi virtus, humilitas; summum vitium ejus, superbia est. Tunc autem se quisque monachum judicet, quando se minimum existimaverit, etiam cum majora virtutum opera gesserit. Qui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso gravius corruunt, quia deterius per virtutum elationem dejiciuntur, quam per vitia prolabi potuerunt. Semper conscientia servi Dei humilis esse debet et tristis, scilicet ut per humilitatem non superbiat, et per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissolvat. sa humiliter pro Domino suffert, sublimiter ab illo regni praemia percipiet. Hinc et beatus Petrus a
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ait. Michi aut̃ absit gloriari. nisi in cruce dñi nr̃i iħu
xpi. ꝑ quem mͥ mundus crucifixiis est: & ego mundo Non in
ꝓpria iustitia gloriari debet monachus. uel indoctrina aliqua:
ta. In uicem gͦ sibi mortui eẽ debent. & mundus monacho:
& monachus mundo. & nichil concupiscere debet monachus quȩ
sunt mundi nec mundus habere debet quod concupiscat
in monaco. Solus gͦ potest in cruce xꝑi głiari. qui tollit eam
& sequitur saluatorem. & qͥcrucifigit carnem suam cum uitus
& concupiscentus. qui mortuus est mundo & non contemplatur ea q
uidentur. sed quȩ non uidentur & et̾na sunt

Expanded text:
apostolus ait: Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Dominapostolus ait: Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Dominper quem mihi mundus crucifixus est et ego mundo . Non in propria justitia gloriari debet monachus, vel in doctrina aliqua, ta. Mutuo ergo sibi mortui esse debent, et mundus monacho, et monachus mundo. Et nihil concupiscere debet monachus eorum quae sunt mundi, nec mundus habere debet quod concupiscat in monacho. Solus ergo potest in cruce Christi gloriari: qui tollit eam, et sequitur Salvatorem: Qui crucifigit carnem suam cum vitiis et concupiscentiis, qui mortuus est mundo, et non contemplatur ea quae videntur, sed quae non videntur et aeterna sunt
Abbreviated transcription (Latin):
& tropheũ mortificationis suȩ dominicȩ passionis ad fixerit ligno.
ita ut dicere possit eum paulo: ego ꝑlegẽ legi moituus sum ut
dõ uiuã xp̃o confixus cruci: iste poterit lucrificare xp̃m. Xps
enim & ueritas. & caritas. & sapiencia. &iustitia. & scificatio dicitur.
Qui enim hec omĩa sibi bene uiuendo ad quirit xp̃m ꝓcul dubio
lucri facit. Beatus enim augustinus ait. Siquid forte puersum tude
ris. satage corrigere: & em̃dare non cesses. Fac quic quid potes ꝓ ꝑ
sona quam portas noli quiescere lucrari xp̃m: quia lucratus es
a xp̃o. Nam d scđdm intelligentiam huiꝰ sententiȩ. qui intelligit
sui causa xp̃m hominem factum passum & mortuum. & amortu¬
is resurrexisse: & in celis ascendisse sp̃tis omnibus quȩ sunt mundi
recto cursu eum fuerit secutus. ut ipsum xꝑm adphendat a quo
est conphensus. iste felicit̾ lucri facit xp̃m. Hinc & alibi idem

Expanded text:
et tropaeum mortificationis suae Dominicae passionis affixerit ligno, et tropaeum mortificationis suae Dominicae passionis affixerit ligno, ita ut dicere possit cum Paulo: Ego per legem legi mortuus sum, ut Deo vivam, Christo confixus cruci , iste poterit lucrifacere Chrisenim et Veritas, et Charitas, et Sapientia, et Justitia, et Sanctificatio dicitur. Qui enim haec omnia sibi bene vivendo acquirit, Christum procul dubio lris, satage corrigere, et emendare non cesses. Fac quidquid potes pro persona quam portas. Noli quiescere lucrari Christum, quia lucratus es a Christo. Nam et secundum intelligentiam hujus sententiae, qui intelligit sui causa Christum hominem factum, passum, et mortuum, et a mortuis resurrexisse, et in coelos ascendisse, et spretis omnibus quae sunt mundi recto cursu eum fuerit secutus, ut ipsum Christum apprehendat, a quo est comprehensus, iste feliciter lucrifacit Christum. Hinc et alibi idem
Abbreviated transcription (Latin):
in lumine. in lustrata alumine: quando fit in xpo. & in lustrat᷑¬
axpo. quia solet in sorte hereditas significari. ficut scriptum est Sorte
diuisit eis t̃ram in funiculo distributionis. Dicamus quia sicut omnis
elec torum populus pars& funculum hereditatis dĩ est scriptura
dicente : pars aut᷑ dñi populus eiꝰ. iacob funiculus hereditatis esꝰ.
ita pars & hereditas sortis scõx ipse dñs est: qui dixit ad aaron. Ego
pars & hereditas tua in medio filioꝵ. di. Nos aut̃ cum apłis & om̃ib scĩs
societatẽ babentes. gr̃as agentes do̾ patri. oremus ut dignos nos fatiat
in partem sortis scõꝵ inlumine. id est ut & pars & sors & heredicas do¬
num esse mereanur. & ipsum dnm saluatorem nrum insorte & here¬
ditate sempit᷑na felicit̃ possideanius. & in lumine id ẽ. in ipso & ꝑ ipsũ
& collens crucem suã secutus fuerit xp̃m. & mortuus mundo

Expanded text:
in lumine; et illustratur a lumine, quando fit in Christo, et illustratin lumine; et illustratur a lumine, quando fit in Christo, et illustratsto, quia solet in sorte haereditas significari, sicut scriptum est: Sorte divisit eis terram in funiculo distributionis . Dicamus quia sicut omnis electorum populus, pars et funiculus haereditatis Domini est, Scriptura dicente: Pars autem Domini populus ejus: Jacob funiculus haereditatis ejus . Ita pars et haereditas sortis sanctorum ipse Dominus est, qui dixit ad Aaron: Ego pars et haereditas tua in medio filiorum Israel . Nos autem cum apostolis et omnibus sanctis societatem habentes: Gratias agentes Deo Patri, oremus ut dignos nos faciat in partem sortis sanctorum in lumine , id est, ut pars et sors et haereditas Domini esse mereamur, et ipsum Dominum Salvatorem nostrum in sorte et haereditate sempiterna feliciter possideamus, et in lumine, id est in ipso et per ipsum et tollens crucem suam secutus fuerit Christum , et mortuus mundo,
Abbreviated transcription (Latin):
mc apłs ait. Qm̃ estis filii dĩ: misit ds̃ spm̃ filii sui in corda
nrã clamantem abba patͣ. Num quam euim auderemus dicere
pat̾ nrͣ quies in celis. uisi de conscientie sp̃s habitantes ui nobis. Ut
enim ꝓbarenius adoptatos. ẽ̾ẽ. Adeo iifilios. spm̃ suũ dedit nobis.
qui signum patris ostendit ẽ̾ẽ infilus: ut audeanius dicere abba
quod est pat̃ qđ iudeis dicere. dudum ipse non concessum. Itaq
iam nonsumus serui sed filii. Quod si filii & heredes ꝑ dm̃. Idẽ. sifi¬
lii sumꝰ. ẽ sequent̾ nobis debetꝰ hereditas patris. ut quomodo
spm̃ filii dĩ accipientes facti sumꝰ filii. ita in libertatẽ de serui
sortis scõrum congregatio est adunata & in una societate uineta
om̃ium electorum. sicut &alibi dicit. Uos aut̃ dñs multiplicet
fubauditur uimimero electorum suoꝵ. ut sitis sci & in macula¬
ti in grenno scilicet congregati scõꝵ. Fit gͦ pars sortis scõruui

Expanded text:
s ait: Quoniam estis filii Dei, misit Spiritum Filii sui in corda vestra, clamantem Abba Pater . Nunquam enim auderemus dicere, Pater noster qui es in coelis, nisi de conscientia spiritus habitantis in nobis. Ut enim probaremur adoptati esse a Deo in filios, Spiritum suum dedit nobis, qui signum Patris ostendat esse in filiis, ut audeamus dicere: Abba, quod est Pater, quod Judaeis dicere dudum non fuerat concessum: Itaque jam non sumus servi, sed filii. Quod si filii, et haeredes per Deum , id est, si filii sumus, consequenter nobis debetur haereditas Patris; ut quomodo Spiritum Filii Dei accipientes, facti sumus filii, ita in libertatem de servitsortis sanctorum, congregatio est adunata, et in una societate juncta, omnium electorum, sicut et alibi dicit: Vos autem Dominus multiplicet , subauditur, in numero electorum suorum, ut sitis sancti et immaculati, in gremio scilicet congregati sanctorum. Fit ergo pars sortis sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
impositionem & crismatis accepistis unctionem.
nolite pͥue uiuendo extinguere: sed eam integram
& inuiolatam in uro corde & corpore seruate. Unde¬
& ad ephesios idem apłs ait. nolite contristari spm̃¬
scm̃ dĩ. in quo signati estis indiem redemptionis.
Signaculum enim scĩ sp̃s indie quo baptiati sumus
at illud indiem redemptionis purum atq hincerũ
ee nulla exparte mutilatum. Unde & iobs ait

Expanded text:
rismatis accepistis unctionem, nolite prave vivendo exstinguere ; sed eam integram et inviolatam in vestro corde et corpore servate. Unde ad Ephesios idem ait Apostolus: Nolite contristare Spm Dei, in quo signati estis in die redemptionis : signaculum enim sancti Spiritus in die quo baptizati sumus at illud in die redemptionis purum atque sincerum, et nulla ex parte mutilatum. Unde et Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m qui datꝰ est nobis. Quȩ citissime ad obseruanda clĩ man¬
data cor quod impl& inflamm&. Quȩ a praue uiuentib per
tium. resistentiũ ex asperantium. malitia aulitoꝵs: ita ut ma¬
gis eis tacere libeat. quã p̃dicare delect&. Et ita fit ut per
exasꝑationem auditorum p̃dicatorib collatur uerbũ.
Unde & et echieli dñs ait. adherere faciam linguam
tuam palato tuo. & eris mutus nec q̃si uir obiur¬
gans. quia domus ex asꝑans est. Uenit quidam
senex ad alium senem. & dixit unus ex eis. ego mor¬
tuus sum huic scło. Alt̾ uero dixit ei. ne confidas
intemet ipso donec ex eas de corpore isto. quia si tu
mortuus es: satanas aut̃ mortuus non est. Dixit
abba pastor. quia semꝑ homo humilitatem & timo¬
rem dĩ. ita in cessabiliter respirare debet sicut fla¬
tum quem narib attrahit uel emittit. Dixit ite.¬
rum. quia picere se inconspectu dĩ & non se ipsum
ex tollere & mittere postergum ꝓpͥam uoluntatem.
ferramta sunt quib anima oꝑatur.

Expanded text:
m qui datus est nobis . Quae citissime ad observanda Dei mandata cor quod implet inflammat, quae a prave viventibus per tium, resistentium et exasperantium malitia auditorum, ita ut magis eos tacere libeat, quam praedicare delectet: et ita fit ut per exasperationem auditorum praedicatoribus tollatur verbum. Unde et Ezechieli Dominus ait: Adhaerere faciam linguam tuam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Venit quidam senex ad alium senem et dixit unus ex eis: Ego mortuus sum huic saeculo. Alter vero dixit ei: Ne confidas in temetipso, donec exeas de corpore isto. Quia si tu mortuus es, Satanas mortuus non est. Dixit abbas Pastor: Quia semper homo humilitatem et timorem Dei ita incessabiliter respirare debet, sicut flatum, quem naribus attrahit vel emittit. Dixit iterum: Quia projicere se in conspectu Dei, et non seipsum extollere, et mittere post tergum propriam voluntatem ferramenta sunt quibus anima operatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Rapentia namquȩ ornam̃tum est. om̃iũ
uiuentium: Gła ũbi. decusq sermonis. Sic̃
scriptum ẽ: Ornant̃tũ aureum prudentię
doctrina & quasi brachiale inbrachio dextro:
Prudentia custos ẽ. oris soubertiatio actioñ tẽꝑan¬
tia cordis. moderatio linguȩ om̃iumq satera
uerboꝵ. & ponderatio rerum Sic eñi scriptũ ẽ.
Uerba prudentium. int̾ea ponderabrntur: Hinc̃
& paulus ait Sermo ur semper ingr̃ȩ sale sit c̃¬
ditus ut scatis quo mͦ oporteat uos. unicuiq res¬
pondere: Piligamus ergo &nos fr̃s. hanc cdarissi¬
mam untutem quę nobis gunationem animi
Disponat. & discretionem m̃tis confirm&. Sic eñi
scriptum ẽ Qu sapiens ẽ multa gubernatur

Expanded text:
rudentia namque ornamentum est omnium virtutum, gloria verbi, decusque sermonis, sicut scriptum est: Ornamentum aureum prudenti, doctrina, et quasi brachiale in brachio dextro . Prudentia custos est oris, gubernatio actionis, temperantia cordis, moderatio linguae, omniumque statera verborum, et ponderatio rerum. Sic enim scriptum est: Verba prudentium statera ponderabuntur . Hinc et Paulus ait: Sermo vester semper in gratia sale sit conditus, ut sciatis quomodo oporteat vos unicuique respondere . Diligamus et nos, fratres, hanc clarissimam virtutem, quae nobis gubernationem animi disponat, et discretionem mentis confirmet. Sic enim scriptum est: Qui sapiens est, multa gubernatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓꝑfecta diluant lam̃ta: ne plus astringantur
indebito ꝓpaerati oꝑis: &minꝰ soluantir infle¬
tibnsatis facionis Scriptũ qͥppe ẽ Potũ dedit
nobis in lacrimis inm̃ sura Ut uidelic& unt᷑
cuiꝰ qm̃s tamtũ: penitendo conpunctioñ suȩ
bibat. lacrimas : quantũse adõ meminit
aruisse perculpas:
xIIII. Despe & formidine electorum

Expanded text:
perfecta diluant lamenta, ne plus astringantur in debito perpetrati operis, et minus solvant fletibus satisfactionis. Scriptum quippe est: Potum dedit nobis in scujusque mens tantum poenitendo, compunctionis suae bibat lacrymas, quantum se a Deo meminit aruisse per culpas. CAPUT XVIII. De spe et formidine electorum
Abbreviated transcription (Latin):
in humilitate iaceant: quas prius hoc mare
seili ablata uanitatis & ꝓsꝑitatis suę uinda
iusti uiri anima: in conpunctione uehe¬
m̃ter afficitur: aut cũ maborũ suor
reminiscitur. considerans ubi fuit: aut
udiciorum aĩ sententiam m&uens. & sccum quer en
cogitat ulbu ientni auc rui mala aite ꝓsqutie
na dũ adipiscit᷑: lugens conspic̃ uibi non est

Expanded text:
in humilitate jaceant, quas prius in hoc mari in humilitate jaceant, quas prius in hoc mari saeculi, alta vanitatis et prosperitatis suae unda justi viri anima in compunctione vehementer aflicitur. Aut cum malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit: aut judiciorum Dei sententiam metuens, et secum quaerens cogitat ubi erit: aut cum mala vitae praeur a Domino ; » aut lugens conspicit ubi non est
Abbreviated transcription (Latin):
inundo concupiscentia carnis. ẽ. & c̾cupiscentioa oculoꝵ & suꝑbia
uitȩ. Monachi au̾t habentes uictũ & uestim̃t̾u. his debent. ẽẽ. con.¬
tenti. quia et amonachis extraneũ & afidelib debent. eẽ. alienu quic¬
quid de hoc mundo ccupiscit᷑ uł defideratur. Int̾rogatus quidã¬
senex a frẽ qͥd facer& ut saluus. eẽt. Ille aut̃ ex polians se uestim̃to
suo. & cingens lũbos suos. atq extendens manꝰ suas dp̃x. sic deb&
monachꝰ nudus. ẽẽ. ab omni materia scłari. & crucisigere se adusus
trptationes atq certanima inundi. Dix abba ypericius quia grata
est dõ monachi obedientia qu̾a qui possidet. quod poscit exaudi.¬
tur. & cũfiducia crucifixo ad stabit. & em̃i dñs sic uenit ad cruce.
scilicet factus obediens usq ad mort̾e.
cor habeat purum et conscientiam bonam

Expanded text:
ntia carnis est, et concupiscentia oculorum, et superbia vitae . Monachi autem habentes victum et vestimentum, his debent esse contenti, quia et a monachis extraneum et a fide debet esse alienum quidquid de hoc mundo concupiscitur vel desideratur, nam susenex a fratre quid faceret ut salvus esset, ille exspolians se vestimento suo, et cingens lumbos suos, atque extendens manus suas, dixit: Sic debet monachus nudus esse ab omni materia saeculi, et crucifigere se adversus tentationes atque certamina mundi. Dixit abbas Hyperitius: Quia grata est Deo monachi obedientia, quam qui possidet, quod poscit exauditur, et cum fiducia Crucifixo astabit. Etenim Dominus sic venit ad crucem, scilicet: Factus obediens usque ad mortem . cor habeant purum et conscientiam bonam
Abbreviated transcription (Latin):
ollerio monachus cruc̾e̾ suam. et xp̃n sequens mortisi.¬
catis membris suꝑ t̾rã. & mundo mortuns. configitur morti
ihu xp̃i. & ligno dominier passionis affixiis. configit᷑ cruci
xp̃i. Qui uestigia eiꝰ ita sectatur ut conuersationem illius
unitari possit. ut sit mansuetus sicͦ ille fuit. &mitis. & humilis
corde. uerberatus noures pondeat. in aledictus ñ te maledicat. sed
uincat in humilitate suꝑbiã iste cu paulo dicere potest. xp̃i
confixuis sũ cruci. & uiuo aũt iã non ego. uunt uͦ mine xp̃s:¬
tia. iustitia. ueritas. sci fitio . pax. & fortitudo. cętereq untutes.

Expanded text:
ollens monachus crucem suam, et Christum sequens mortificatis membris super terram, et mundo mortuus, et configuratus mortii, et in ligno Dominicae passionis affixus, hic configitur cruci Christi. Qui vestigia ejus ita sectatur, ut conversationem illius imitari possit, ut sit mansuetus sicut ille fuit, et mitis et humilis corde, verberatus non respondeat, maledictus non remaledicat, sed vincat in humilitate superbiam; iste cum Paulo dicere potest: Christo crucifixus sum cruci, et, vivo autem jam non ego, cogitationes et opera, potest dicere, Vivit in me Christus, et,
Abbreviated transcription (Latin):
Ourmurare inflagellis dĩ peccator homo
ñ deb&e: qr maxime ꝑ hoc qđ corripit᷑ em̃dat᷑:
Unꝰ qͥsq aut̃ tc̃ leuiꝰ portat qđ patitur⁊ si
sua discusserit mala ꝓqͥb illi infert᷑ retri
butio iusta Discat ñ m̾murare simale pa¬
titur.⁊ & iã signorat curmala patitur:
& ꝑ hoc iuste se pati arbitret᷑. ⁊ ꝓ qđ ab illo
iudicat᷑ : cuiꝰ nũꝗ mnĩta iudiciasunt: Qui
flagella sustin&⁊ & c̃tra dm̃ mͣmurat: iusti¬
tiã iudicantis accusat: Qui uͦ sẽ cognoscit aiꝰto
ignorat. ꝑ hoc iustificat᷑ : ꝑ qđ ese ipsũ accusat:
&̃ dĩ iustitiã laudat: Ad magnã utilitatem
diuino iudicio: mens iusti diuersis passionũ¬
tẽptationib agitatur ꝓ quib sidõ gr̃as e¬
gerit: suȩ q culpȩ qd talia dignus sit:
reputaułit: hoc qđ expassione tollerat.
& ꝓ uirtutib reputabitur: qͥ& diuinam
oscit iustitiã: & suã culpam intelligit:
Ditoꝵ niens ñ solũ ꝑpendit qͥd tollerat᷑: s&

Expanded text:
urmurare in flagellis Dei peccator homo non debet, quia maxime per hoc quo corripitur emendatur. Unusquisque autem tunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala pro butio justa. Discat non murmurare qui mala patitur, etiamsi ignorat cur mala patitur; et per hoc juste se pati arbitretur, pro eo quod ab illo judicatur cujus nunquam injusta judicia sunt. Qui flagella sustinet, et contra Deum murmurat, justitiam judicantis accusat. Qui vero se cognoscit a justo ignorat, per hoc jam justificatur quod et seipsum accusat et Dei justitiam laudat. Ad magnam utilitatem divino tentationibus agitatur. Pro quibus si Deo gratias egerit, suaeque culpae, quod talia dignus sit pati, reputaverit, hoc quod ex passione ei acciderit pro virtutibus reputabitur, quia et divinam agnoscit justitiam, et suam culpam intelligit. Justorum mens non solum perpendit quod tolerat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
rdinataẽ. miseratio dĩ quȩ pͥuꝰ hic hominem
ꝑ flagella apeccatis em̃dat: & postea abet̾no
Supplicio libat: Electus enĩ dĩ dolorib uite:
Neꝗͣꝗ ds̃ delinquenti parcit: qm̃ peccatorem
ut flagello tẽporali adpurgationẽ ferit: aut
iudicio puniendũ relinquid: aut ipse inse
homunpęnitendo punit qđ male admisit:
Ac pinde est : qđ ds̃ delinquenti non parcit
Iusto tẽporalia flagella. adec̾nã ꝓficiunt
gaudia: Ideoq & iustꝰ inpenis gaudẽ deb&
& impi᷑ inꝓsperitatib timere deb& Neq
iusto neq repbo ds̃ miscdĩã iustiti

Expanded text:
rdinata est miseratio Dei, quae prius hic hominem per flagella a peccatis emundat, et postea ab aeterno supplicio liberat. Electus enim Dei doloribus vitaeNequaquam Deus delinquenti parcit: quoniam peccatorem aut flagello temporali ad purgationem ferit, aut judicio aeterno puniendum relinquit, aut ipse in se homo poenitendo punit quod male admisit; ac proinde est quod Deus delinquenti non parcit. Justi per temporalia flagella ad aeterna proficiunt gaudia. Ideoque et justus in poenis gaudere, et impius in prosperitatibus timere debet. Neque justo neque reprobo Deus miseri