comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nifico que inptesenti quoq locutussum: me ita ori¬
genẽ legisse. uel legere ut appollinarẽ. et ceteros trac¬
tatores. quorũ in quibdã libros eccłia ñ recipit: ñ quo
omĩa dico ẽẽ dampnanda. que mnillorũ uoluminib
continentur: s quo quedã reprehendenda confitear.
Uerũ quia oꝑis mei ẽ et studii multos legere. ut ex
plutimis diuersos flores carpam. ñ tam probaturus
omĩa. quã que bona sunt electurus. assumo multoᷤᷤ
inmanus incas ut amultis multa cognoscam: scd̾m
qd̾ scriptũ est. omĩa legentes. que bona st̃ retinentes.
Unde satis miror. te uoluisse origenis mͥ obic̾e dogina¬
ta. cuius in plerisq errorem. usq ad hanc etatẽ penitꝰ
ignoras. & ego ne hereticus: Et cur me queso hereti¬
ci ñ amant: Tu ortodoxus. qui etiã contra scientiã
tuam. et linguã alia predicantẽ aut intitus stibscͥp¬
sisti & preuaricator es. aut uolens. et hereticus: di¬

Expanded text:
nifico, quae in praesenti quoque locutus sum, me ita Orinifico, quae in praesenti quoque locutus sum, me ita Origenem legisse uel legere ut Apollinarem, ut ceteros tractatores, quorum in quibusdam libros ecclesia non recipit; non quo omnia dicam esse damnanda, quae in illorum uoluminibus continentur, sed quo quaedam reprehendenda confitear. ueruni quia operis mei est et studii multos legere, ut ex plurimis diuersos flores carpam non tam probaturus omnia, quam, quae bona sunt, electurus, adsumo multos in manu mea, ut a multis multa cognoscam secundum quod scriptum est: omnia legentes, quae bona sunt, retinentes. unde satis miror te uoluisse Origenis mihi obicere dogmata, cuius in plerisque errorem usque ad hanc aetatem penitus ignoras. egone hereticus? et cur me, quaeso, heretici non amant? tu orthodoxus? qui etiam contra conscientiam tuam et linguam alia praedicantem aut inuitus subscripsisti et praeuaricator es, aut uolens et hereticus. di
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis ẽ incrimine: Ego certe. ut ꝑsonis aliis pret̾¬
missis. ad uirginẽ ueniam:ͥ q̃ institorias exercet ar¬
tes. nescio an corpore. qd̾ scio spũ uirgo ñ ꝑmanet.
Rethoricati sumus: et ĩmore declamatorũ paulu¬
lũ lusimus. Tu nos heluidi coegisti: qui iam euan
tas. Et quia arbitror te ueritate suꝑatũ. ad detrac¬
tionẽ uite mee. et ad maledicta conuerti. solent
enĩ hoc & muliercule facere. que uictorib dñis.
male optant inangulis. ilud dico preueniens. glłe
mͥ tua fore conuitia:cũ eodẽ quo oradie detraxisti.
ore me laceres. & caninã facundiã seruus dñi pa¬
ystũ quidẽ fuerat. nequaquã tibi literis satis fac̾e
qui tius aurib ñ credidisti. neq emĩ scedule poteᷤ.
ad quiescere qui uiuo sermoni ñ accõmodasti fi
inse tribuit. dans osculũ proditori. et latronis pe¬
nuentiam inpatibulo suscipiens. eadẽ absenti sig¬

Expanded text:
nitatis in crimine est? Ego certe, ut aliis personis praetenitatis in crimine est? Ego certe, ut aliis personis praetermissis ad Virginem veniam: quae institorias exercet artes, nescio an corpore, quod scio, spiritu virgo non permanet. 22. Rhetoricati sumus, et in morem declamatorum, paululum lusimus. Tu nos, Helvidi, coegisti, qui jam Evangritatas  Al. maritas. Et quia arbitror te veritate superatum, ad detractionem vitae meae et ad maledicta converti solent enim hoc et mulierculae facere, quae victoribus dominis male optant in angulis, illud dico praeveniens, gloriae mihi fore tua convicia, cum eodem quo Mariae detraxisti, ore me laceres, et caninam facundiam servus Domini paIustum quidem fuerat nequaquam tibi litteris satisfacere, qui tuis auribus non credidisti — neque enim scidulae potes adquiescere, qui uiuo sermoni non adcommodasti fidin se tribuit dans osculum proditori et latronis paenitentiam in patibulo suscipiens, eadem absenti sig
Abbreviated transcription (Latin):
ee. propt̾ instantẽ necessitatẽ: quia bonũ est homi¬
ni sic ẽẽ. Que ẽ illa necessitas: Ue pregnantibus.
et nutrientib inilla die. Ido siltia succrescit᷑. ut
postea recidatur. Ideo ager seritur: ut metatur.
Iam plenus est orbis:. terra nos ñ capit. Cotidie bel
la secant. morbi subtrahunt. naufragia absorbent:
et nichilominus det̾minis litigamus. De hoc nu¬
mero sunt illi. qui agnũ sequunt᷑. qui uestimenta
sua ñ coinquinauert̃: uirgines enĩ ꝑmanserunt.
Obserua. quid significet ñ coĩquinauerunt. Ego ñ
audeo exponere: ne heluidius calũpniet᷑. Qd̃ autẽ
ais quasdã c̃ẽ uirgines tabernarias. ego tibi plusdi¬
co ẽe inhis et adulteras.: et quo magis mireris. & cle¬
ricos ẽẽ. caupones. & monacos impudicos. S quis
ñ statim intelligat. nec tabernariã uirginẽ. nec
ad ultera̾m monachũ. nec clericũ posse e̾ẽ cauponẽ :
Nunquid uirginitatis est culpa:. si simulator uugi

Expanded text:
ssitatem; quia bonum est homini sic esse. Quae est ista necessitas? Vae praegnantibus et nutrientibus in illa die . Ideo silva succrescit, ut postea recidatur. Ideo ager seritur, ut metatur. Jam plenus est orbis, terra nos non capit. Quotidie bella 230 nos secant, morbi subtrahunt, naufragia absorbent, et nihilominus de terminis litigamus? De hoc numero sunt illi, qui Agnum sequuntur , qui vestimenta sua non coinquinaverunt, virgines enim permanserunt. Observa quid significet, coinquinaverunt. Ego non audeo exponere, ne Helvidius calumnietur. Quod autem ais quasdam esse virgines tabernarias; ego tibi plus dico, esse in his et adulteras, et, quo magis mireris, clericos esse caupones, et monachos impudicos. Sed quis non statim intelligat, nec tabernariam virginem, nec adulterum monachum, nec clericum posse esse cauponem? Numquid virginitat
Abbreviated transcription (Latin):
de cõparatione uirginitatis. et nuptiarũ sum aliqͣ
dicturtis. obsecro lectaros. ne me putent nuptiis de¬
traxissc inuirginũ laude. & aliquã fecisse distantiã
inter scõs ucteris testamenti et noui. idẽ inter eos
qui habucre coniugia. & hos qui acõplexu mulie¬
rũ penitus recesserunt: uerum pro conditione cẽ¬
porũ. alie eos cunc subiacuisse sententie. & alie cos.
in quos fites seculorũ aecurterunt. Quãdii lex ila
ꝑmansit. crescite & multiplicamini. et replete terrã.
& maledicta sterilis. que ñ facit sem̃ inisrł. nubebãt
om̃s. et nubebant᷑. &dcrelictis parentib fiebant una
caro. Quando uͦ uex illa ꝑtonuit. tẽpus breuiatũ est.
reliquũ est. ut et qui hñt uxores. sic sit quasi ñ haben¬
tes: adherentes dño unus cũ eo efficim sp̃c. Quare:

Expanded text:
de comparatione virginitatis et nuptiarum sum aliqua de comparatione virginitatis et nuptiarum sum aliqua dicturus, obsecro lecturos ne me putent nuptiis detraxisse in virginum laude, et aliquam fecisse distantiam inter sanctos veteris Testamenti et novi, id est, inter eos qui habuere conjugia, et hos qui a complexu mulierum penitus recesserunt, verum pro conditione temporum alii eos tunc subjacuisse sententiae, et alii nos, in quos fines saeculorum decurrerunt. Quamdiu lex illa permansit: Crescite, et multiplicamini, et replete terram ; et, Maledicta sterilis, quae non parit semen in Israel , nubebant omnes, et nubebantur, et derelictis parentibus, fiebant una caro. Quando vero vox illa pertonuit: Tempus breviatum est: reliquum est, ut et qui habent uxores, sic sint, quasi non habeant; adhaerentes Domino, unus cum eo efficimur spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
inur et credimus. & inqua de hostib triũphamꝰ. Sed
ut hec que scripta funt ñ negamus. ita ea que ñ sunt
scripta renuimus. Hatũ dm̃ ẽẽ de uirgine credimus:
quia legimus. Mariam nupsisse post partũ ñ credi¬
mus. qͥa ñ legimus. Nec hoc ideo dicimus. qd̾ nuptias
condẽpnemus. Ipsa quippe uirginitas fructus ẽ nup¬
tiarũ. s quo nobis de scĩs uiris temere estimare nicħ
liceat. Possumus enĩ hac estimationis possibilitate
contendere. plures quoq uxores habuisse ioseph.
qtua plures habuerit abraham. plures habuerit
pia quã pra audaci temeritate confingunt. Tu dicis
oriniam uirginẽ ñ mansisse: ego mͥ plus uindico. &̃
ipsum ioseph uirginẽ fuisse ꝑoraaiã: ut ex uirginali
bitut. oadie aut̃ quã putatus ẽ habuisse. custos fuit.
potius quã maritus relinquitur uirginẽ eũ mansis¬
se cũ maria: qui pater dñi meruit appellari. Et quu

Expanded text:
mur, et credimus, et in qua de hostibus triumphamus. 19. Sed mur, et credimus, et in qua de hostibus triumphamus. 19. Sed ut haec quae scripta sunt, non negamus, ita ea quae non sunt scripta, renuimus. Natum Deum esse de Virgine 227 credimus, quia legimus. Mariam nupsisse post partum, non credimus, quia non legimus. Nec hoc ideo dicimus, quo nuptias condemnemus, ipsa quippe virginitas fructus est nuptiarum: sed quod nobis de sanctis viris temere aestimare nihil liceat. Possumus enim hac aestimatione possibilitatis contendere, plures quoque uxores habuisse Joseph, quia plures habuerit Abraham, plures habuerit pia quam audaci temeritate confingunt. Tu dicis Mariam uirginem non mansisse, ego michi plus uendico etiam ipsum Ioseph uirginem fuisse per Mariam, ut ex uirginali gitur, Marie autem quam putatus est habuisse custos fuit potius quam maritus, relinquitur eum uirginem mansisse cum Maria qui pater d
Abbreviated transcription (Latin):
Nunqͥd meliores sunt uirgines. abraham. ysaac et ia¬
cob. qui habuere coniugia: Hunqͥd ñ cotidie dei ma¬
nib paruuli finguntur inuentrib. ut merito exu¬
bescere debeamus. oaaiam nupsisse post partũ: Qd̃
si hoc illis turpe uidetur suꝑẽ. ut credant etiam dm̃
ꝑgenitalia uirginis natũ. Turpius ẽ eñi iuxta eos.
dm̃ ꝑuirginis pudenda genitũ.: quã uirginẽ uiro suo
nupsisse post partũ. Iunge silibet alias nature con¬
tumelias. nouem mensib uterũ in solescentẽ. fasti¬
dia. partũ. sanguinẽ. pannos. Ipse tibi describa¬
tur infan̾. tegminc m̃branatũ solito ꝯuolutꝰ. Ing̾ant᷑
dura presepia. uagitus paruuli. octaue dici circun¬
cisio. tempus purgationis. ut probet᷑ immundꝰ ñ eru¬
bescimus. ñ silemus. Quanto st̃ humiliora que ꝓ me
passusc̃. canto illi plus debeo. Et cũ omĩa replicaue¬
ris. nichil cruce contumeliosius proferes. quã ꝓfite

Expanded text:
Numquid meliores sunt virgines Abraham, Isaac, et JaNumquid meliores sunt virgines Abraham, Isaac, et Jacob, qui habuere conjugia? Numquid non quotidie Dei manibus, parvuli finguntur in ventribus, ut merito erubescere debeamus, Mariam nupsisse post partum? Quod si hoc illis turpe videtur, superest ut non credant, etiam Deum per genitalia virginis natum. Turpius est enim juxta eos, Deum per virginis pudenda genitum, quam virginem suo viro nupsisse post partum. » Junge si libet et alias naturae contumelias, novem mensibus uterum insolescentem, fastidia, partum, sanguinem, pannos. Ipse tibi describatur infans, tegmine membranorum solito convolutus. Ingerantur dura praesepia, vagitus parvuli, octavae diei circucisio, tempus purgationis, ut probetur immundus, non erubescimus, non silemus. Quanto sunt humiliora quae pro me passus est, tanto illi plus debeo. Et cum omnia replicaveris, nihil cruce contu
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uisus. tertullianũ intestimoniũ uocat. et uicto¬
rim pictabiensis ep̃i uerba proponit. & de tertullia¬
no quidẽ nichil amplius dico. quã eccłe hominem¬
ñ fuisse. Beuictorino uͦ idassero. qd et de euangełisti.
tr̃s eum dixisse dñi ñfilios orasie fr̃s aut̃ eo sensu.
quẽ suꝑtus exposuimꝰ. propinquitate. non matre. Uerũ
nugas terimus. et fonte ueritatis amissio. opinionũ
riuulos consectamur. Nunquid ñ possã tibi totam
ueterũ scriptorũ grẽti am cõmouere. Ignatiũ. policar¬
pũ. hireneũ. iustinũ martyres. multosq alios apłi¬
entie uolumina conscripserũt: Que si legisses. ali¬
quando plus saperes.S melius puto breuit̾ ad singła
respondere: quã diutius in morando uolumen ex¬
tendere. In illud tunc impetũ facio: in quo tu uir¬
ginitatẽ & nuptias cõꝑando. disertus ẽẽ uoluisti. Ri¬
simus in te ꝓuerbiũ: camelũ uidimꝰ saltitantẽ. Dicis.

Expanded text:
sibi visus, Tertullianum in testimonium vocat, et Victosibi visus, Tertullianum in testimonium vocat, et Victorini Petabionensis episcopi verba proponit. Et de Tertulliano quidesse. De Victorino vero id assero, quod et de Evangelistis, fratres eum dixisse Domini, non filios Mariae. Fratres autem eo sensu, quem superius exposuimus, propinquitate, non natura. Verum nugas terimus, et fonte veritatis omisso, opinionum rivulos consectamur. Numquid non possum tibi totam veterum Scriptorum seriem commovere: Ignatium, Polycarpum, Irenaeum, Justinum Martyrem, multosque alios aposentiae volumina conscripserunt? Quae si legisses aliquando, plus saperes. Sed melius puto breviter ad singula respondere, quam diutius immorando, volumen extendere. 226 18. In illud nunc impetum facio, in quo tu virginitatem et nuptias comparando, disertus esse voluisti. Risimus in te proverbium, Camelum vidimus saltitantem. Dicis: «
Abbreviated transcription (Latin):
dolentes querebamꝰ te. Mat̃ hec loquit᷑. ñ iudei. Et ip¬
se euãgłista refert et erant pat̾ illius et mat̾ ad mi
rantes suꝑ his que dicebant᷑ de co: & his similia que iã
enuinerauimus: et in quib parentes eius uocantur.
Ac ne forte de exemplariorũ uarietate causeris qua
tibi stultissime ꝑsuasisti grecos codices ẽe falsatos: ad io¬
hannis euuãgłiũ uenio. inquo planissime scribitur.
lnuenit philippus natanaeł: et ait illi. Quc̃ scͥpsit moy¬
selĩlege. & propħe: inuenimꝰ iħm filiũ ioseph anara¬
ret. Certe hoc. in tuo codice continetur. Responde
michi quomͦ iħc sit filitis ioseph. quẽ constat de spũ
ñ audeb di Anputabat᷑.  Eodẽ mͦ estiment᷑ & fr̃s. qͦ
estimatus ẽ. et pat̾. S quoniam iam e cautibus.
et confragosis locis enauigauit oratio: pandenda sunt
uela. & in epilogos illius irruendũ. inquib sciolus

Expanded text:
dolentes quaerebamus te . Mater haec loquitur, non Judaei. Et ipdolentes quaerebamus te . Mater haec loquitur, non Judaei. Et ipse Evangelista referens: Et erant prantes super his quae dicebantur de eo , et his similia, quae jam enumeravimus, in quibus parentes vocantur. Ac ne forte de exemplariorum varietate causeris, quia tibi stultissime persuasisti Graecos codices esse falsatos, ad Joannis Evangelium venio, in quo planissime scribitur: Invenit Philippus Nathanael, et ait illi: Quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, invenimus Jesum filium Joseph a Nazareth . Certe 225 hoc in tuo codice continetur. Responde mihi, quomodo Jesus sit filius Joseph, quem constat de Spirinon audebis? An putabatur? Eodem modo aestimentur et fratres, quo aestimatus est et pater. 17. Sed quoniam jam e cautibus et confragosis locis enavigavit oratio, pandenda sunt vela, et in epilogos illius irruendum, in quibus sciolus
Abbreviated transcription (Latin):
poris succendistĩ. tu contaminasti sacrariũ: ex quo
niq cũ udcis uoce sociata dicis. Nonne hic ẽ fabri
sunt: Om̃s nisi deturba ñ dicit᷑. Quis te oro antea hanc
blasphemiam nouerat: Quis dipondii supputabat :
Consecutus es qd̾ uolebas: nobilis es factus inscelere.
Ego ipse qui contiate scribo. cũ ineadẽ tecũ urbe cõ¬
sstam: albus ut aiunt. ater uesis nescio. Pretermit¬
to uutͥa sermonis quib omĩs liber tuus scatet: taceo
ridiculũ exordiũ. O tempora. o mores. Non querq elsa¬
quentiamꝰ: quã ipse ñ habens. infrẽ carterio reliquis¬
tiiñ inguã flagito lingue nitorẽ: s anime quero pi¬
etatẽ. Apud. xpiãnos eñĩ soloescimus ẽ magnus. et ini¬
tiũ. turpe quid uel narrare uel facere. Ad calcẽ uenio:
et te cormita interrogatione concludo. Sicq tecũ
ñi quo ioseph dictus ẽ pater. Ego inquit et pat̾ tiuis.

Expanded text:
poris succendisti, tu contaminasti sanctuarium Spiritporis succendisti, tu contaminasti sanctuarium Spiritnique cum Judaeis voce sociata, dicis: Nonne hic est fabri  Omnes, nisi de turba, non dicitur. Quis, te oro, ante hanc blasphemiam noverat, quis dupondii supputabat? Consecutus es quod volebas, nobilis es factus in scelere. Ego ipse qui contra te scribo, cum in eadem tecum Urbe consistam albus, ut aiunt, aterve sis, nescio. Praetermitto vitia sermonis, quibus omnis liber tuus scatet. Taceo ridiculum exordium. O tempora! o mores! Non quaero eloquentiam; quam ipse non habens, in fratre Craterio requisisti. Non, inquam, flagito linguae nitorem, animae quaero puritatem. Apud Christianos enim soloecismus est magnus et vitium, turpe quid vel narrare, vel facere. Ad calcem venio, et te cornuta interrogatione concludo, sicque tecum tres Domini, quo Joseph dictus est pater, Ego, inquit, et pater tuus,
Abbreviated transcription (Latin):
mis hominib. propt̾ autiũ scĩtatẽ id ipsã sctiptura
ñ nominet. malens intelligi quã ꝓferri. et as lege
postea sanctiat. et minet᷑. qui acceꝑit sororẽ suam
de patre suo uel de matre sua. et uiderit turpitu¬
dinẽ eius et ipia uiderit turpitudinẽ illius oppro¬
briũ est. exterminabunt᷑ cora filiis generis sui Tur¬
pitudinẽ sororis sue detexit. Peccatũ suum recipient:
Imꝑitissime hominũ ista ñ legeras. et toto scriptu¬
rarum pelago derelicto. ad in uiriam uirginis. tu¬
am rabiem contulisti: ineremplũ euis. quẽ fabule
ferunt. cũ uulgo ee̾t ignotus. et nil boni posset fa¬
cinoris ex cogitare. quo nobilis ficret. diane incen¬
disse templũ. et nullo prodente sacrilegiũ. fertur
ipse inmediũ ꝓcessisse. clamitans sese incendium
subiecisse. Sciscitantib ephesi principib quam
ob causam hoc factre uoluisset. respondisse. it qr

Expanded text:
mis hominibus propter aurium sanctitatem idipsum Scriptura mis hominibus propter aurium sanctitatem idipsum Scriptura non nominet, malens intelligi, quam proferri; et Deus lege postea sanciat, ac minetur: Qui acceperit sororem suam de patre suo, vel de matre sua, et viderit turpitudinem ejus, et ipsa viderit turpitudinem illius, opprobrium est: et exterminabuntur coram filiis generis sui. Turpitudinem sororis suae detexit, peccatum suum recipiet . 16. Imperitissime hominum, ista non legeras, et toto Scripturarum pelago derelicto, ad injuriam Virginis tuam rabiem contulisti, in exemplum ejus quem fabulae ferunt, cum vulgo esset ignotus, et nihil boni posset facinoris excogitare, quo nobilis fieret, Dianae incendisse templum; et nullo prodente sacrilegium, fertur ipse in medium processisse, clamitans sese incendium subjecisse: sciscitantibus Ephesi principibus, quam ob causam hoc facere voluisset, respondisse: Ut quia
Abbreviated transcription (Latin):
iari. luxta naturã : S scriptura ñ dicit: nec marie
eos uocans filios nec ioseph. Iuxta gentẽ: S absur¬
dũ est ut pauci exiudeis uocati si nt fr̃s: cũ omnes
qui ibi erant hac lege udei. fr̃s potuerint appeua¬
ri. luxta affectũ humani iuris. ac sp̃c: Uerũ sic
qui magis fr̃s. quã apłi quos docebat intrinsetꝰ.
fr̃s. Restat gͥ ut uixta suꝑiorẽ ex positionẽ. fr̃s cos in¬
telligas appellatos. cognatione. ñ affectu. ñ gentis
priui legio. ñ natura: quomͦ loth abtahe. quom
iacob laban est appellatꝰ fr̃. quomͦ et filie saifaath.
accipiunt clerũ int̾ fr̃s suos. quomͦ & ipse abraham
sarã soroxẽ suam habuit uxorẽ stam. Q em̃ ait ue¬
re soror mea ẽ. de patre. s ñ depatre matre: id ẽ frĩs
est filia. ñ sororis. Alioquin quale ẽ ut abrabã uir
iustus patris sui filiam conugẽ sũpserit: cũ impri¬

Expanded text:
llari. Juxta naturam? Sed Scriptura non dicit, nec Mariae llari. Juxta naturam? Sed Scriptura non dicit, nec Mariae eos vocans filios, nec Joseph. Juxta gentem? Sed absurdum est, ut pauci ex Judaeis vocati sint fratres, quum omnes qui ibi erant hac lege Judaei, fratres potuerint appellari. Juxta affectum humani juris ac spiritus? Verum si sic, qui magis fratres quam Apostoli, quos docebat intrinsecus,fratres. Restat igitur, ut juxta superiorem expositionem fratres eos intelligas appellatos, cognatione, non affectu; non gentis privilegio, non natura. Quomodo Lot Abrahae, quomodo Jacob Laban est appellatus frater, quomodo et filiae Salphaad accipiunt Clerum inter fratres suos, quomodo et Abraham ipse Saram sororem suam habuit uxorem. Etenim ait, Vere soror mea est de patre, sed non de matre , id est, fratris est filia, non sororis. Alioqui quale est, ut Abraham vir justus, patris sui filiam conjugem sumpserit, cum in pri
Abbreviated transcription (Latin):
Que culpa mea ẽ ꝙ qdͥ delictũ meũ qd ꝑsetatus es me.
et quia scrutatus om̃ĩa uasa mea: Quid inuenisi de
om̃ib reb tuis : Pone hic inconspectu fcm tuorum.
et stm̃ meorũ &e redarguant inter duos nos. Responde
qui sint isti fr̃s iacob et laban. qui tunc tuerint inꝑͣ¬
senti. Esau certe st̃ iacos absensetat.: et laban fiuliuis ba¬
tuel. st̃s excepta rebecca serere ñ habuit. In numerabilia
sunt istus modi. ubtis inserta atunis. S ne longũ
faciam adextitmã diuisionũ partẽ reuettar: io ẽ ab affec¬
tu fr̃s dici. qui induo scidit᷑ in spũale & in cõmune. In
spũale. quia om̃s. xp̃iani fr̃s uocam᷑. ut ibi. Ecce quã bonũ
fr̃ nominat᷑ fornicator. aut auarus. aut idolis seruiens.
aut maledicus. aut ebriosus. aut rapax. cũ eiuismodi
nec cibũ sumere. et cetera his similia. Interrogo nũe
uixta quẽ mod̾. fr̃s dñi in euãgłio intelligas appe¬

Expanded text:
Quae culpa mea est, et quod delictum meum, quod persecutus es me? Quae culpa mea est, et quod delictum meum, quod persecutus es me? et quare scrutatus es omnia vasa mea? Quid invenisti de omnibus tuis? Pone hic in conspectu fratrum tuorum et fratrum meorum: et redarguent inter nos duos . Responde, qui sint isti fratres Jacob et Laban, qui tunc fuerant in praesenti. Esau certe frater Jacob absens erat, et Laban filius Bathuel fratres, excepta sorore Rebecca, non habuit. 15. Innumerabilia sunt istiusmodi, libris inserta divinis. Sed ne longum faciam, ad extremam divisionis partem revertar, id est, et affectu fratres dici, qui in duo scinditur, in spiritale et in commune. In spiritale, quia omnes Christiani fratres vocamur, ut ibi: Ecce quam bonum frater nominatur fornicator, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax, crogo nunc, juxta quem modum fratres Domini in Evangelio intelligas appe
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ equitatũ sodomorũ: et loth frẽm suum reuoca¬
uit. Sufficiebant hec ad ea que diximꝰ approbã¬
da̾. s neͥ aliquo cauillcris. & te quasi lubricus an¬
guis euoluas. testimoniorũ stringendꝰ es uinculis:
ne querulus sibiles. et te dicas magis argum̃ta¬
tionib tortuosis. quã scripturarũ ueritate suꝑatũ
Iacob ysaac filiꝰ & rebecce. cũ fr̃iꝰ insidias metuens
mesopotamiam perrexisset: accessit et reuoluit
iapidẽ deore putei. et ad aquauit oues labã frĩs ma¬
tris sue: et osculatus est iacob rachel. et exclaman
uoce sua plorauit. et indicauit rachel. quia fr̃ est
patris cius. & quia filius rebecce ẽ. Eoce & hic eadẽ
annis. cũ ignoante socero. ixrib. filiisq comitatis itl̃i¬
teretur ad patriam. consccutas ẽ eum laban inmonte
galaad. & cũ idola que rachel occultabat quesita ñ in¬
uenisset in sarcinis. respondit iacob. et dint ad laban.

Expanded text:
nem equitatum Sodomorum, et Lot fratrem suum revocanem equitatum Sodomorum, et Lot fratrem suum revocavit . Sufficiebant haec ad ea quae diximus approbanda. Sed ne in aliquo cavilleris, et te quasi lubricus anguis evolvas, testimoniorum stringendus es vinculis, ne querulus sibiles, et dicas, te magis argumentationibus tortuosis, quam Scripturarum veritate superatum. Jacob, Isaac filius ac Rebeccae, cum fratris insidias metuens, Mesopotamiam perrexisset, accessit et devolvit lapidem ab ore putei, et adaquavit oves Laban fratris matris suae . Et osculatus est Jacob Rachel, et exclamans voce sua, ploravit, et indicavit Rachel, quia frater est patris ejus, et quia filius Rebeccae est . Ecce et hic eadem annis, cum ignorante socero, uxoribus filiisque comitatus reverteretur ad patriam, consecutus est 222 eum Laban in monte Galaad. Et cum idola quae Rachel occultabat quaesita non invenisset in sarcinis, respondit Jacob, et dixit ad Laban:
Abbreviated transcription (Latin):
apłs pauluf. Optabam inquit ipse ego. anathema
e̾ẽ arp̃o. pro frĩb meis cognatis. scdłm carnẽ: qui ft̃
isrłite. Porro cognatione fr̃s uocant᷑. qui sunt de
una familia. id ẽ. N atpia. quas latini paternitates
interpretant᷑ cũ ex una radice multa generis turba
diffunditur: ut ingenesi. Dixit aut̃ abraham adloth.
Nonsit rixa int̾ me & te. et int̾ pastores meos et pas
loth regionẽ iordanis. et eseuauit loth aboriente. et
discesserunt unusquisq a frẽ suo. Et certe loth ñ est
stat᷑ abrahe: s filius st̃is eius aram. Tnara quippe ge¬
nuit abraham. et nac hor & aram: et arã genuit loth.
& rursũ. Abraham aut̃ erat annorũ. LecG. cũ eriret
de carram. et assũpsit abraham sarã uxorẽ suam. et
loth filiũ frĩs sui. Qd̾ si adhuc dubitas frem fris fai¬
um nuncupari: accipe eremplũ. Cũ audissẽ abra¬
ham. quia captiuus ductus est loth fr̃ suus. nume
turni impetus de scripsisset. adiecit. Et redipxit om¬

Expanded text:
Optabam, inquit, ego ipse anathema esse a Christo pro fratribus meis, cognatis secundum carnem, qui sunt Israelitae . Porro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est, patria: quas Latini 221 paternitates interpretantur; cum ex una radice multa generis turba diffunditur, ut in Genesi. Dixit autem Abraham ad Lot: Non sit rixa inter me et te, et inter pastores meos et pastLot regionem Jordanis, et elevavit Lot ab Oriente, et discesserunt unusquisque a fratre suo . Et certe Lot non est frater Abrahae, sed filius fratris ejus Aram. Thara quippe genuit Abraham et Nachor et Aram: et Aram genuit Lot. Et rursum: Abraham autem erat annorum septuagintde Charan. Et sumpsit Abraham Saram uxorem suam, et Lot filium fratris sui . Quod si adhuc dubitas fratrem, fratris filium nuncupari, accipe exemplum. Cum autem audisset Abraham, quia captivus ductus est Lot frater suus, numerturni impetu descripsisset, adjecit: Et reduxit om
Abbreviated transcription (Latin):
co uersare & cinere. et tantũ scelus uigib absterge
lacrimis. si tamen tibi dimittat᷑ hec impietas. et ux¬
ta errerem origenis. tunc ueniam consequaris quan¬
do cõsecuturus ẽ & diabolus. qui nũiquã plusquã ꝑos
tuum de prehenditur blaspheinasse. Meam in uriã
patienter tuli. impietatẽ contra dm̃ fecte ñ potui.
Unde & usussum mordatiꝰ in extrema epła scribere
mississe. undeagas penitentiam qua a me ueniam
deprecatus es it̾m cõmisisse. unde agas penitenti¬
am stolidissimũ sit. Tribuat tibi xp̃c ut audias et¬
te taceas. ut intelligas et sic loquaris. Ex plicit.

Expanded text:
co nersare et cinere et tantum scelus iugibus absterge co nersare et cinere et tantum scelus iugibus absterge lacrimis, si tamen tibi dimittatur haec inpietas et iuxta errorem Origenis tunc ueniam consequaris, quando consecuturus est et diabolus, qui numquam plus quam per os tuum deprehenditur blasphemasse. meam iniuriam patienter tuli: inpietatem contra deum ferre non potui, unde et uisus sum mordacius in extrema epistula scribere, m paenitentiam, qua a me ueniam deprecatus es, iterum commisisse, unde agas paenitentiam, stolidissimum sit. tribuat tibi Christus, ut audias et taceas, ut intellegas et sic loquaris. LXII.
Abbreviated transcription (Latin):
sin positũ. Nã tota mente dormitas. et ñ tã somno stertiᷤ
quã lethargo Int̾ citas qͥppe blasppennas quas ore sacrile¬
go protalisti. ausus es diceremontem de quo
abscisus ẽ indamele iapis sine manib cẽ diabolum.
& lapidẽ xp̃m. Quiquia assũpsit corpus adam. qui di¬
aboloante ꝑuitia coheserat. natũ ẽc detrrgine. ut amon¬
te. hoc ẽ adiabolo hominẽ separaret. Oprecidendã lin¬
guã ac ꝑ partes et infrust a lacciandã. Quisquã ne xp̃i¬
anus. dm̃ patrẽ om̃ipotentẽ in ꝑsona diaboli interpte¬
catur: et tanto piaculo totius orbis autes maculat. Si
interp̃tationẽ tuam quisquã. ñ dicam catholicorũ. s¬
ne hereticorũ. siue gentiliũ umquã recipit: piũ sit qd̾
locutus es. Sĩ aut̃. tantũ nefas nũquã audit xp̃i eccłia.
Et ꝑtuũ os primũ ipse se montẽ interpretatus ẽ qui
direrat. eto similis altissimo. Age penitentiã. et insac¬

Expanded text:
inpositum. nam tota mente dormitas et profundissimo non tam somno stertis inpositum. nam tota mente dormitas et profundissimo non tam somno stertis quam lethargo. inter ceteras quippe blasphemias, quas ore sacrilego protulisti, ausus es dicere montem, de quo abscisus est in Danihelo lapis sine manibus, esse diabolum et lapidem Christum, qui adsumpsit corpus Adam, qui diabolo ante per uitia cohaeserat, natum esse de uirgine, ut a monte, hoc est a diabolo, hominem separaret. o praecidendam linguam ac per partes et frusta lacerandam! quisquamne Christianus deum patrem omnipotentem in persona diaboli interpretatur et tanto piaculo totius orbis aures maculat? si interpretationem tuam quisquam non dicam catholicbrum sed hereticorum siue gentilium umquam recepit, pium sit, quod locutus es; sin autem tantum nefas numquam Christi audiuit ecclesia et per tuum primum os ipse se montem interpretatus est, qui dixerat: ero similis altissimo, age paenitentiam et in sac
Abbreviated transcription (Latin):
monẽ tuum intelligerẽ: tamen rusticitatẽ & simmpli¬
citat᷑ magis inte arbitiabar. quã uecordiam. N Iec tp¬
hendo sc̃m uirũ. maluit enĩ apud me dissimulare
qd̾ nouerat. quã portittrẽ clientulum suis litt̾is accu¬
sare: s memet ipfũ arguo. qui alt̾ius potius ad quieui
quã meo iuditio: et oculis aliud cernentib. aliud sce
sire: et uoluminib tius obruere. Parce saltem num¬
mis tuis. quib notarios. librariosq conducens. eisclem
et scriptorib ut̾is et fautorib. qui te ideo forsitã lau¬
ingeniũ. trade te gramaticis. atq rethorib. disce dia¬
ieticam. sectis instruere philosophorũ. ut cũ omna
didiceris. saltem tunc tacere incipias. Quã quã stui¬
tum faciam magistrũ cunctorũ. magistros querere.
et ei modũ impone qui loqui nescit. et tacere ñ pot̃.
Uerũ est ulud apud grecos prtierbiũ. onołyna. asi¬

Expanded text:
monem tuum intelligerem: tamen rusticitatem et simplimonem tuum intelligerem: tamen rusticitatem et simplicitatem magis in te arbitrabar, quam vecordiam. Nec reprehendo sanctum virum; maluit enim apud me dissimulare quod noverat, quam portitorem clientulum suis litteris accusare. Sed memetipsum arguo, qui alterius potius acquievi, quam meo judicio: et oculis aliud cernentibus, aliud schsere, et voluminibus tuis obruere. Parce saltem nummis tuis, quibus notarios librariosque conducens, eisdem et scriptoribus uteris et fautoribus: qui te ideo forsitan lauingenium, trade te Grammaticis atque Rhetoribus, disce Dialecticam, sectis instruere Philosophorum: ut cum omnia didiceris, saltem tunc tacere incipias. Quanquam stulte faciam, magistro cunctorum magistros quaerere, et ei modum imponere al. ponere , qui loqui nescit, et tacere non potest. Verum est illud apud Graecos proverbium, ὄνῳ
Abbreviated transcription (Latin):
corũ uoce cantatũ. S ħ aliis aut loquenda aut riden¬
plicitatẽ tuã uł ccrte ea q̃ taceo. et te ñ intelligente ccc̃i ñti¬
ligt̃ stilo ꝓstras.⁊ ĩcptiarũ tuarũ cunctiᷤ cachinnũ p̃bas.
Auud parua etate didicisti. aliis assuctus es disciplinis.¬
Non ẽ eiusdẽ hominis. et aureos nũmos. & scripturas
probare. Degustare uina. & propħas uel apłos intelli¬
gere. Me laceras. scm̃ frẽm oceanũ in culpã herescos uo¬
cas. prb̾orũ tibi uincentii et paulini. & frĩs eusebii ui¬
diciũ displicet᷑. soluses cato. romani generis disertis¬
simus. qui cestimonio tuo. et prudentie tue uelis cre¬
di. Recordare queso illius dici qñ me de resurrectione.
et ueritate corporis predicantẽ ex latere subsaltabas ce
nauigare cepisti. & adintimũ cerebrũ tuũ sentine
putredo ꝑuenit. tunc nos hereticos recordatus es. Quid
tibi faciam: Credidi sc̃i presbiteri paulini epłis. et il¬
lius suꝑ nomine tuo ñ putaui errare uiditiũ. Et li¬

Expanded text:
oque uoce cantatum. sed haec aliis aut loquenda aut ridenplicitatem tuam uel certe ea, quae taceo et te non intellegente ceteri intellegunt, stilo proferas et ineptiarum tuarum cunctis cachinnum praebeas. aliud Non est ejusdem hominis, et aureos nummos, et Scripturas probare, et degustare vina, et Prophetas, vel Apostolos intelligere. Me laceras: sanctum fratrem Oceanum 350 in culpam haereseos vocas: Presbyterorum tibi Vincentii et Pauliniani, et fratris Eusebii judicium displicet. Solus es Cato Romani generis disertissimus, qui testimonio tuo et prudentiae velis credi. Recordare, quaeso, illius diei quando me de Resurrectione, et veritate corporis praedicante, ex latere subsultabas, etnavigare coepisti, et ad intimum cerebrum tuum sentinae putredo pervenit, tunc nos haereticos recordatus es. Quid tibi faciam? Credidi sancti Presbyteri Paulini epistolis, et illius super nomine tuo non putavi errare judicium. Et li
Abbreviated transcription (Latin):
ris diuinis fr̃s dici: natura. gente. cognatione. affec¬
tu. Natura ut esau. & iacob. et .xiͦi. patriarche . An¬
emeris frẽm tuum. qui ẽ hebreus. uel que ẽ hebreã.
seruiet tibi sex annis: et septimo anno dimittes eã
liberũ ab ste. Et in eodẽ. Constituendo constitues pͥ¬
cipicẽ suꝑ te. qũcelegerit dñs as̾ tuus: cum quier
fr̃ib tuis sit: ñ eñi poteris constituere suꝑ te ho¬
Ne uiso uitulo fr̃ĩs tui. uel oue eius errantib. per
uuiam. negligas ea: s reuersione reduces ea fr̃i tuo:¬
et reddes ea stituo. Qd si ñ appropinquat cibi frat
tuus. neq noueris cum: collige ea intra cdomũ tuam

Expanded text:
ris divinis fratres dici, natura, gente, cognatione, affecris divinis fratres dici, natura, gente, cognatione, affectu. Natura, Esau, Jacob, duodecim Patriarchae, Anemeris fratrem tuum, qui est Hebraeus, vel quae est Hebraea, serviet tibi sex annis: et septimo anno dimittes eum liberum abs te . Et in eodem: Constituendo constitues cipem, quem elegerit Dominus Deus tuus, eum qui ex fratribus tuis sit. Non enim poteris constituere super te hoNe viso vitulo fratris tui, vel ove ejus errantibus per viam, negligas ea: Reversione reduces ea fratri tuo. Quod si non appropinquat tibi frater tuus, neque noveris eum, colliges ea in
Abbreviated transcription (Latin):
ũ dicitur. Rursũ hermon. fenices cognominant
sanior: et amorreus cognominauit eũ sanir. Cadẽ
celi plaga trib nominib appellatur. nageb. temani
daron. Lege ierechiel. Petrus. symon dicitur. et
cephas. & uidas ⁊elotes. inalio euuãgłio thateedeuˢ
sibi de om̃ib scripturis lector poterit congregare.
pellentur. fuliĩ matertere eius orarie. qui antea ñ cre¬
dentes. postea crediderunt᷑: licet fieri potuetit. ut
uno statim credente. alii diu increduli fuerint: et
hanc ẽẽ matrẽ iacobi et iosctis. id ẽ maniã cleophe txo¬
rem alphei. hanc dictã mariam iacobi minoris. Que
apellasset: ct ñ aliorũ dicendo matrẽ alteriꝰ uoluisset
intelligi. Uerũ in hac parte contentiosũ funẽ ñ traho.
Aua fuerit maria cleophe. alia mraria iacobi et iosct̃
dũ modo constet. ñ eandẽ mariã iacobi & iosetis ẽe.
tr̃s : Iam nunc doceberis. quatuco modis inscriptu¬

Expanded text:
um dicitur. Rursum Hermon Phoenices cognominant um dicitur. Rursum Hermon Phoenices cognominant Sanior, et Amorraeus cognominat eum Sanir. Eadem coeli plaga tribus nominibus appellatur, Nageb, Theman, Darom, lege Ezechiel. Petrus, et Simon dicitur, et Cephas. Judas zelotes, in alio Evangelio 220 Thaddaeus sibi de omnibus Scripturis lector poterit congregare. um fratres Domini appellentur filii materterae ejus, Mariae, qui antea non credentes, postea crediderunt. Licet fieri potuerit, ut uno statim credente, alii diu increduli fuerint, et hanc fuisse matrem Jacobi et Josetis, id est, Mariam Cleophae uxorem Alphaei, et hanc dictam Mariam Jacobi minoris. Quaeappellasset, et non aliorum dicendo matrem, alterius voluisset intelligi. Verum in hac parte contentiosum funem non traho, alia fuerit Maria Cleophae, alia Maria Jacobi et Josetis, dummodo constet, non eamdem Mariam Jacobi et Josetis esse, ui non erant fratres? Jam nunc doceberis, quatuor modis in Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
cob est fr̃ dm̃ putandus. Ꝙ quomͦ tertuis ad diftic¬
tionẽ maioris. appellabit᷑ minor : cũ maior. et minor.
ñ inter tres. s inter duos soleant. prebere distantiam.
niũ ueni hicrosolimã uidere petrũ. et mansi apd̾
grã que data est mͥ. petrus et iacob &e ioħs qui uide¬
bantur ce colũne. Ne aut̃ hunc iacobũ. putes filiũ¬
rebedei. lege actus apłorum: iam abherode fuerat
interemptus. Restat conclusio. ut masia ista. que
iacobi minoris scribit᷑ mat̾. fuerit uror alphei. et so
ror masuie matrisdni: quã orariam cleophe ioħs euã¬
inde tibi alia. atq alia uidetur. qd̃ alibi dicat᷑ mrania
iacobi minoris mater. et hic mrania cleophe: disce scrip¬
ture consuetudinẽ. eundẽ hominẽ diuersis nomini¬
b appellari. Raguel socer moysi et iethro. dicit᷑¬
De gedeon. ñ nullis causis immutati nominis an¬
te premissis. subito ierobaal legitur. Orias rex u¬
da. uicissim azarias uocatur. Mons thabor. tabiti¬

Expanded text:
o est frater Domini putandus, et quomodo tertius ad distinctionem majoris appellabitur minor, cum major et minor, non inter tres, sed inter duos soleant praebere distantiam; nium veni Jerusalem videre Petrum, et mansi apud itia, quae data est mihi, Petrus et Jacobus et Joannes, qui videbantur coluZebedaei, lege Actus Apostolorum. Jam ab Herode fuerat interemptus. Restat conclusio, ut Maria ista quae Jacobror Mariae matris Domini, quam Mariam Cleophae Joannes evaninde tibi alia atque alia videtur, quod alibi dicatur: Maria Jacobi minoris mater: et hic Maria Cleophae Al. Cleophe: disce Scripturae consuetudinem, eumdem hominem diversis nominibus nuncupari. Raguel socer Moysi, et Jethro dicitur. Gedeon, nullis causis immutati nominis ante praemissis, subito Jerobaal legitur. Ozias rex Juda, vicissim Azarias vocatur. Mons Thabor, Itabyri
Abbreviated transcription (Latin):
tatib & dolore. que deficientib menstrui crtioris offi¬
cuis mntilier ẽe desistit. adc maledictione sit libera:
nec ẽ aduitũ conuersio euis. secontrario uir subi¬
citur ei. et dñi ei uoce precipit᷑ omĩa quecũq dixit
tibi sara audi uocẽ eius et sic incipiunt uacare oratio¬
ni: quia quãdu inconiugio debitũ soluit᷑. orandi p̃¬
t̾itur instantia. Non negamus uiduas. ñ negamus
di. quomͦ placeat uiro. nobis suꝑhoc campũ intelli¬
gentie derelinquens: neq tamen alicti necessita¬
tẽ imponit. aut laqueũ: s id qd̾ honestũ est suadet.
uolens om̃s eͥẽ sicut se ipsum. Et quãquã de uirgi¬
nitate preceptũ dñi ñ habeat. quia ultra homines
est. et quodãmodo impudentis erat. aduersũ natu¬
ram cogere. alioq mͦ dicere. uolo uos cͧe qd̾ angłi st̃.
unde et uirgo maioris ẽ pretii dũ id contẽpnit.
qd si fecerit ñ delinquit. nchilominus in cohe

Expanded text:
tatibus et dolore, quae deficientibus menstrui cruoris offitatibus et dolore, quae deficientibus menstrui cruoris officiis, mulier esse desiit, a Dei maledictione fit libera: nec est ad virum conversio ejus, sed e contrario vir subjicitur ei, et Domini ei voce praecipitur: 229 Omnia quaecumque tibi dicit Sara, audi vocem ejus : et sic incipiunt vacare orationi. Quia quamdiu in conjugio debitum solvitur, orandi praeteritur instantia. 21. Non negamus viduas, non negamus t, quomodo placeat gentiae derelinquens. Neque tamen alicui necessitatem imponit aut laqueum, sed id quod honestum est, suadet, volens omnes esse sicut seipsum. Et quamquam de virginitate praeceptum Domini non habeat: quia ultra homines est; et quodammodo impudentis erat, adversum naturam cogere, alioque modo dicere, Volo vos esse, quod Angeli sunt: unde et virgo majoris est mercedis, dum id contemnit, quod si
Abbreviated transcription (Latin):
dia preparantutr. Hinc cocorũ accincta manus. car¬
nes terit: hinc textricũ turba cõmurmurat. Hun¬
tiatur inter̃i. uir uenisse cũ sociis. Iua adhirundinis
modũ. lustrat unuiersa penetralia. si thorus tigeat.
si pauim̃ta uerruerint. si ordinata sint pocula: si
prandiũ preparatũ. Responde queso. int̾ ista ubi sit
cdi cogitatio. ⁊anhe felices domus. Ceterũ ubi tim¬
pana sonant. tibia clamitat. lira garrit. cimbalũ
cõcrepat.: quis ibi ddi timor: Parasitus incontume¬
liis głatut. ingrediunt᷑ exposite libidinũ uictime:
et tenuitate uestiũ. nude impudicis ocłis ingerun¬
tur. His infelix uxor aut letatur. et perit.: aut offen¬
ditur. et maritus in uirgia concitatur. Hinc dis¬
satio domꝰ lib̃oꝵ educatio. necessitatẽ mariti. carectio
seruuloꝵ. quẽ axͥ cogitatiõe ñ auoccu: Befeceit̃ ait
tibi sara. audiuocẽ eius. Que ñ est inpartus anxie¬

Expanded text:
dia praeparantur. Hinc cocorum accincta manus cardia praeparantur. Hinc cocorum accincta manus carnes terit, hinc textricum turba commurmurat: nuntiatur interim vir venisse cum sociis. Illa ad hirundinis modum lustrat universa penetralia, si torus rigeat, si pavimenta verrerint, si ornata sint pocula, si prandium praeparatum. Responde, quaeso, inter ista ubi sit Dei cogitatio? Et hae felices domus? Caeterum ubi tympana sonant, tibia clamitat, lyra garrit, cymbalum concrepat, quis ibi Dei timor? Parasitus in contumeliis gloriatur: ingrediuntur expositae libidinum victimae, et tenuitate vestium nudae impudicis oculis ingeruntur. His infelix uxor, aut laetatur, et perit: aut offenditur, et maritus in jurgia concitatur. Hinc dissatio domus, liberorum educatio, necessitates mariti, correctio servulorum, quam a Dei cogitatione non avocent? Defecerunttibi Sara, audi vocem ejus . Quae non est in partus anxie
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo. Que ñ est nupta. cogitat que sunt di: ut sit
sc̃a corpore & spũ. Nam que nupta ẽ cogitat que sũt
mundi. quomͦ placeat uiro. Quid oblatras: Quid re¬
pugnas: Uas electionis hec loquit. diuisa ẽ dicens.
mulier et uirgo. Uide quante felicitatis sit: que et no¬
men sexus amiserit. Nugo. iam mulier ñ uocat᷑. Que
ñ est nupta. cogitat que st̃ dm̃. ut sit sc̃a corpore &
nichil prosit carnẽ habere uirginẽ. si mente quis
nupserit. Que uͦ nupta ẽ. cogitat que ft̃ mundi. qͦ¬
mͦ placeat uiro suo. Idẽ tu putas ec̃ dieb et nocłib.
uacart orationi. uacare ieiuniis: et ad aduentũ maritiex¬
polire faciem. gressũ frangere. simu lare blandi¬
tias: Iila hoc agit. ut turpior pareat. et ñature bonũ
fuscet inuiria. hec adspeculũ pingitur. & incontu¬
meliam artificis. conat᷑ pulchrior ẽe quã nata ẽ. Inde
infantes garriunt. familia ꝑstrepit᷑. libeti ab osculis.
lberi abore dependent. Computant᷑ sumptus. impẽ¬

Expanded text:
at quae sunt Dei, ut sit sancta corpore et spiritu. Nam quae nupta est, cogitat, quae sunt mundi, quomodo placeat viro . Quid oblatras? quid repugnas? Vas electionis haec loquitur, 228 Divisa est, dicens, mulier, et virgo. Vide quantae felicitatis sit, quae et nomen sexus amiserit. Virgo jam mulier non vocatur. Quae non est nupta, cogitat quae sunt Domini, ut sit sancta corpore et nihil prosit carnem habere virginem, si mente quis nupserit. Quae vero nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat viro. Idem tu putas esse diebus et noctibus vacare orationi, vacare jejuniis; et ad adventum mariti expolire faciem, gressum frangere, simulare blanditias? Illa hoc agit, ut turpior appareat, et naturae bonum infuscet injuria. Haec ad speculum pingitur, et in contumeliam artificis conatur pulchrior esse quam nata est. Inde infantes garriunt, familia perstrepit, liberi ab osculis et ab ore dependent, computantur sumptus, impen
Abbreviated transcription (Latin):
mis. & ꝑdidit eas usq inhodiernũ diem. Item infi¬
ne deutȩronomii. Et defunctus ẽ moyses seruus
dñi. in terra moab. ꝑ uerbũ dñi. &e sepelierunt eum
ingeth propedomũ phogor: et nemoscit sepulchrũ
cius usq indiem istũ. Certe hodiernus dies uuus
temporis estimandus est: quohystona ista conterta
est. Siue moysen dicere uolueris auctorẽ pentha¬
theuchi. siue esdram eiusdẽ instiuiatorẽ oꝑis. ñ re¬
cuso. Nc̃ hoc querit᷑. ut id qt dictũ est. usq indiẽ¬

Expanded text:
mis, et perdidit ea usque in hodiernum diem . 212 Item in fimis, et perdidit ea usque in hodiernum diem . 212 Item in fine Deuteronomii: Et defunctus est Moyses servus Domini in terra Moab per verbum Domini, et sepelierunt eum in Geth, prope domum Phegor, et nemo scit sepulcrum ejus usque in diem istum . Certe hodiernus dies illius temporis aestimandus est, quo historia ipsa contexta est, sive Moysen dicere volueris auctorem Pentateuchi, sive Ezram ejusdem instauratorem operis, non recuso. Nunc hoc quaeritur, an id q
Abbreviated transcription (Latin):
suibiecit sub pedib eius. Esto. de homine dictũ sit: ñ
negamus de co qui passus est crucẽ. qui postea sedere
iubetur adextris. Quid sibi uult hoc qd̾ ait. oportet
enĩ illum regnare donec ponat om̃s inimicos sub
pedib eius: Nunqͥd tamdiu regnaturus est dñs do¬
nec incipiant inimici ee sub pedib eius et post quã
ilui sub pedib fuerint regnare desistat̾. cũ utiq tẽ
magis regnare incipiat. cũ inimici ceperint ẽe scib
pedib: Dauid quoq inquarto graduũ psalmo.
propħa ocłos habebit ad dñm. quãduu misciam
impetret: et post impetratã misccłiam. ocłos torque¬
bit ad terras Qui malio loco dicit. Oculi mei defece
omnẽ lacessientis procacitatẽ testimoniorũ nube
celare. Uerũ adhuc pauca subiciam: ut his similia
ipse sibi lector inueniat. Loquitur ingenesi. ser¬
mo diuinus. & tradiderunt iacob deos alienos qͥ
erant inmanib eorũ. et inautes que erant inauticu¬
lis: et abscondit eas iacob subt̾ terebintũ que ẽ insichi¬

Expanded text:
subjecit . Esto, de homine dictum sit, non negamus de eo qui passus est crucem, qui postea sedere jubetur a dextris. Quid sibi vult hoc quod ait, Oportet enim illum regnare, donec ponat omnes inimicos sub pedibus ejus? Numquid tamdiu regnaturus est Dominus, donec incipiant esse inimici sub pedibus ejus; et postquam illi sub pedibus fuerint, regnare desistet: cum utique tunc magis regnare incipiet, cum inimici coeperint esse sub pedibus? David quoque in quarto graduum psalmo: Propheta oculos habebit ad Dominum, quamdiu misericordiam impetret, et post impetratam misericordiam, oculos torquebit in terram? Qui in alio loco dicit: Oculi mei defeceromnem lacessentis procacitatem, testimoniorum nube celare; verum adhuc pauca subjiciam, ut his similia ipse sibi lector inveniat. 7. Loquitur in Genesi sermo divinus: Et tradiderunt Jacob deos alienos, qui erant in manibus eorum, et inaures quae erant in auriculis eorum. Et abscondit ea Jacob subter terebinthum, quae est in Sichi
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽẽ ñ uirginẽ id ẽ haalma non bethala: Adu̾sũ
quos inalio loco cõpetentiꝰ disseremtis. deniq excepto
loseph. ce elysabeth. et ipsa mania paucisq ad modũ.
siquos ab his audsse possumtis estimare. om̃s ih̃m fili
ũ pitabant ioseph tutantũ ut cciã euãgłiste opimonẽ
uulgi expͥmentes. que uera hystorie lex ẽ. patrẽ eum
dpcerint saluatoris ut ibi. Et uenit inspũ intem plẽ
haut dubiũ quinsymeon. Et cũ inducerent parentes
puerũ iħm. ut facerent de illo scđm consuetudinẽ legi
&e alibi. E trant pat̾ illiꝰ & mat̾ admirantes suꝑhisque

Expanded text:
tum esse, non virginem, id est, AALMA, non BETHULA? Adversus quos in alio loco competentius disseremus. Denique excepto Joseph, et Elisabeth, et ipsa Maria, paucisque admodum, si quos ab his audisse possumus aestimare, omnes Jesum filium aestimabant Joseph: intantum, ut etiam Evangelistae opinionem vulgi exprimentes, quae vera historiae lex est, patrem cum dixerint Salvatoris, ut ibi, Et venit in spiritu in Templum haud dubium quin Simeon et cum inducerent parentes ejus puerum Jesum, ut facerent de illo secundum consuetudinem legis . Et alibi: Et erant pater illius et mater ad
Abbreviated transcription (Latin):
Nec necesse ẽ. nunc de exemplariorũ uarietate tractare:
cũ om̃e et uet̾is & noue scripture instrumentũ. in lati¬
nũ sermonẽ exinde translatũ sit: et multo purior ma
me nuge sunt. & argumentatio suꝑflua: et disputatio
magis curiosa quã uera. Nunqͥd non potuit scriptura

Expanded text:
tare, cum omne et veteris et novae Scripturae instrumentum in Latinum sermonem exinde translatum sit, et multo purior manme nugae sunt. et argumentationes superfluae, et disputatio magis curiosa, quam vera. Numquid non potuit Scriptur
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ secutus est. sic etiam. indonec eiusdẽ scriptu¬
re auctoritate frangatur: que sepe certũ tempus. sicut
ipse disseruit. in eius assũptione significat: sepe infi¬
nitũ. ut illud est. qd̾ ds ad quosoã loquit᷑ in propħis.
Ego sum. ego sũ: et donec senescatis ego sum. Nũ quid
post quã illi senuerint. ds cͥe desistit : Et saluator in
euangłio ad apłos. Eccc ego inqͥt uobiscũ sũ. om̃ib die¬
bus. usq ad consũ mationẽ scłi. Ergo post consũmati
tio fraudabuntur: Paulus quoq apłs corithiis scri¬
bens. primitie ait. xp̃c deinde hi qui sunt. xp̃i. qui ĩ
aduentũ eius crediderunt. deinde finis. cũ tradiderit

Expanded text:
turae secutus est, sic etiam in donec, ejusdem Scripturae auctoritate frangatur, quae saepe certum tempus ut ipse disseruit in ejus assumptione significat, saepe infinitum, ut est illud, quod Deus ad quosdam 211 loquitur in Propheta: Ego sum, ego sum, et donec senescatis ego sum . Numquid postquam illi senuerint, Deus esse desistet? Et Salvator in Evangelio ad Apostolos, Ecce ego, inquit, vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Ergo post consummatiotio fraudabuntur? Paulus quoque apostolus Corinthiis scribens: Primitiae, ait, Christus: deinde hi qui sunt Christi, qui in adventu ejus crediderunt: deinde finis, cum tradider