comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eret. eaq cõicaretur. tuq ĩ eatres
ꝑtes f̾res ego qͣrtã. nec dubie adhi¬
uc socii sumus. EItẽ celsus tractat
si poctumã cõtulissenus adice
emenda. et mea peccuma ꝑiss. cu
ipierat ea. et ait si post colationẽ
euenit ut peccuma piret qd̃ñ fie¬
ret. nisi societas cohita cẽt ut̾iq pi¬
re.ut puta si peccunia cũ pegre por¬
taret᷑ ad m̃cememendã ꝑiit. Si uo
añ collat̾onẽ posteaꝙͣ eã destinas¬
set. tunc pierit ncħ eonõie cõseq

Expanded text:
eret eaque communicaretur tuque in ea tres partes haberes, ego quartam, non dubie adhuc socii sumus. Item Celsus tractat, si pecuniam contulissemus ad mercem emendam et mea pecunia perisset, cui perierit ea. et ait, si post collationem euenit, ut pecunia periret, quod non fieret, nisi societas coita esset, utrique perire, ut puta si pecunia, cum peregre portaretur ad mercem emendam, periit: si uero ante collationem, posteaquam eam destinasses, tunc perierit, nihil eo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
llicus est alt̾. ueluticũ pecus incõe
pascend̾. aut agrũ pollicitatorida¬
mus. ĩ cõmune querendis fructi¬
b. mmirũibi etiã culpa p̾standa
est. p̾tiũ eĩ oꝑe artis est uelamẽtũ
¶Q uod firei cõis socius nociit mag
admittit culpam quo uenire.
Dapna que ĩprudentib accidũt
ni est dãpna facalia socii nõ cogĩtur
p̾stare. ¶ deo si pecus ertimatu
datũ fit. et de lagrotimo aut ĩcedi¬
o pierint cõe dãpnũ est.sinicħ do¬
loaut culpa accid̾it. ciuis quierti¬
matũ pecus acceꝑit ¶ Quod si a fu¬
rib subreptũ sic ppriũ eius decri¬
mentũ est qui custodiã p̾stare de¬
buic. qr ertimatũ accepit.si uera
st̃. et ꝓsotio erit act̾o Si modo soci¬
ctatis cõtrahende cã pascenda daci
st̾ ꝙͣuis extimata. ¶ Quidã sagari¬
a negotiatonẽ cohierũt. alt̾ ex hiu
ad merces cõprandas p̾fectus ĩ la¬
trones incidit. suãq pectumã ꝑdi¬
dic. Fui cius uuln̾atist.resq ꝓpri¬

Expanded text:
llicitus est alter, ueluti cum pecus in commune pascendum aut agrum politori damus in commune quaerendis fructibus, nimirum ibi etiam culpa praestanda est: pretium enim operae artis est uelamentum. quod si rei communi socius nocuit, magis admittit culpam quoque uenire. Damna quae imprudentibus accidunt, hoc est damna fatalia, socii non cogentur praestare: ideoque si pecus aestimatum datum sit et id latrocinio aut incendio perierit, commune damnum est, si nihil dolo aut culpa acciderit eius, qui aestimatum pecus acceperit: quod si a furibus subreptum sit, proprium eius detrimentum est, quia custodiam praestare debuit, qui aestimatum accepit. haec uera sunt, et pro socio erit actio, si modo societatis contrahendae causa pascenda data sunt quamuis aestimata. Quidam sagariam negotiationem coierunt: alter ex his ad merces comparandas profectus in latrones incidit suamque pecuniam perdidit, serui eius uulnerati sunt resque propri
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃. Merito aũ adiectũ est. ita dcm̃
furti act̾onẽ eẽ siꝑ fallasiã et dolo
malo amouit. Qui etiã fũ dolo. m
fecit furti ñ tenet᷑. et sane płmq cre¬
dendũ est. eũ qui partis dñs ẽ iure
potius suo renti. ꝙͣ furti cõsiliũ i¬
re.et id̾o indybimus an fauia tene

Expanded text:
. Merito autem adiectum est ita demum furti actionem esse, si per fallaciam et dolo malo amouit, quia, cum sine dolo malo fecit, furti non tenetur: et sane plerumque credendum est eum, qui partis dominus est, iure potius suo re uti quam furti consilium inire. Et ideo uidebimus, an Fabia tene
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃oib in futuro dãpno ł lucto pẽ¬
dente ex ea societate ¶Quod sab̾. ĩ
oĩbbone fidenudicus extimauit
siue gn̾alia st̾. ueluti ꝓsocio neg̾oꝵ
gestorũ. tutele. siue sp̃alia. ueluti
mãdati. cõmodati depoiti. ¶Si tecũ
socictas michi sit. et reser societa¬
ce cões ꝙ ĩpensam ĩ eas fec̾o quos¬
ue fructus er his reb ceꝑis ł ꝓso
socio. ł cõi diuidũdo me cõsecutu¬
rũ. et altam actonẽ. alt̾atolliꝓcu¬

Expanded text:
utionibus in futuro damno uel lucro pendente ex ea societate. quod Sabinus in omnibus bonae fidei iudiciis existimauit, siue generalia sunt ueluti pro socio, negotiorum gestorum, tutelae siue specialia ueluti mandati, commodati, depositi. Si tecum societas mihi sit et res ex societate communes, quam impensam in eas fecero quosue fructus ex his rebus ceperis, uel pro socio uel communi diuidundo me consecuturum et altera actione alteram tolli
Abbreviated transcription (Latin):
fuit qui malefitiũ suũ admisit
id qd̾ cõtulit. aut solũ aut cũ pe¬
na auferret. solũ auferet si michi
ꝓponas insciente socio eũ ĩ societa¬
tis ronẽ ħ cõtulisse. Q uod si sciẽte
etiã penã sociũ agnossẽ o. eqũ ẽ¬

Expanded text:
erit qui maleficium admisit, id quod contulit aut solum aut cum poena aufe‹r›et: solum aufe‹r›et, si mihi proponas insciente socio eum in societatis rationem hoc contulisse: quod si sciente, etiam poenam socium agnoscere
Abbreviated transcription (Latin):
tingit. ¶Cũ duoerantargentarii
socuꝰ ait̾ eorũ aliquid seꝑatim q̃si¬
marie agentarie societas inita est.
qd̃ qͥusq tam socius ñ ex argencar¬
ia cã quesut idad cõmumonẽ ñ ꝑ¬
tin̾e explorati iuris est.

Expanded text:
tingit. Cum duo erant argentarii socii, alter eorum aliquid separatim quaesimaxime argentariae societas inita est, quod quisque tamen socius non ex argentaria causa quaesiit, id ad communionem non pertinere explorati iuris est
Abbreviated transcription (Latin):
U duob uicinis fũdus mͥ. ¶ ł.¬
cõuictus uenał cẽt. ałr ex hus petit
ab alt̾ont eũ fũd̃ emẽt. itaut ea
pirs qͥ suo fũdo uicta eẽt sibi ced̾et᷑
morip̾e eũ fũdũ ignorante uitino
enit. ¶oł urit᷑ an aliꝙͣ act̾one cũ

Expanded text:
 duobus uicinis fundus coniunctus uenalis esset, alter ex his petit ab altero, ut eum fundum emeret, ita ut ea pars, quae suo fundo iuncta esset, sibi cederetur: mox ipse eum fundum ignorante uicino emit: quaeritur, an aliquam actionem cum
Abbreviated transcription (Latin):
mi nlłam acc̾om iucino cõpetit̾e.
siũo id actũ est ut qiͣ cõe negotiũ
geref᷑. societatis iud̾otenboe. ut tibi
deducta ꝑte ꝙͣ mãdaueram reliqͣs
dolũ. an etiã culpam p̾stare sociũ
opoeteat qr̃. et celsus libro xni. dig̃¬

Expanded text:
m actionem uicino competere: si uero id actum est, ut quasi commune negotium gereretur, societatis iudicio tenebor, ut tibi deducta part‹e› quam mandaueram reliquas dolum an etiam culpam praestare socium oporteat, quaeritur. et Celsus libro septimo dig
Abbreviated transcription (Latin):
fuit amisit noccunam fuitutẽ
qua usus no est. ¶dem est in eo
qui certis horis aque ductu hñs
aliic usus fuit. noc ulla parte
earũ horari.
tur ut uehiculi certo gn̾e ute¬
ret᷑ alio gne fuit usus indea¬
mus ne amiẜit fuitutem.ła
lia sit ei codo qui aplius honis
qͣ licuit uerit mag̾ ꝙ hic plus
qm̃ aliud egisse iideatur sic̃
iatiore itinereusus eet. aut
si plura iumenta egit ꝙ̃ licu¬
it aut aque in iniscuerit alia¬
uitute lre. ¶Neres cũ legatus

Expanded text:
fuerit, amisit nocturnam seruitutem, qua usus non est. idem est in eo, qui certis horis aquae ductum habens aliis usus fuerit nec ulla parte earum horarum.tur, ut uehiculi certo genere uteretur, alio genere fuerat usus: uideamus ne amiserit seruitutem et alia sit eius condicio, qui amplius oneris quam licuit uexerit, magisque hic plus quam aliud egisse uideatur: sicuti latiore itinere usus esset aut si plura iumenta egerit quam licuit aut aquae admiscuerit aliamit
Abbreviated transcription (Latin):
ei ẜuicutes. extinguit᷑ si lega¬
ci codo existat. iudeamus an
acquisite seqñtur legatatiũ
fide emit itinere qd̾ ei fundo
debebatur usus est. retiner
pcario anc i deiecto dño po¬
ssediss. fũdus eĩ equaliter se
hns itacũ in suo habitu posse¬
ssiis est is nõ deꝑit. nec trfe¬
it iuste necne possideit. qui
talem rem possidet. quarea

Expanded text:
uitutes: extinguentur, si legati condicio existat. uideamus, an adquisitae sequantur legatarium: fide emit, itinere quod ei fundo debetur usus est: retinetur precario aut ui deiecto domino possidet: fundus enim qualiter se habens ita, cum in suo habitu possessus est, ius non deperit, neque refert, iuste nec ne possideat, qui talem eum possidet. quare
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ꝑ in obsuabimus atq
si ab mitio duob fũdis due ẜui¬
cutes inuecte fuissent ut alta
retineri ait̾a no ut endopossit
deꝑire. nec nie fallit alieno fc̃o
samis fuerat ꝑ altam ꝑtem ire
agere ut idem ius ei mait̾am
partem fũdi retineretur cc̃ uld
cõmodũ acceffisse ei cui ua deb¬

Expanded text:
tunc perinde obseruabimus atque tunc perinde obseruabimus atque si ab initio duobus fundis duae seruitutes iniunctae fuissent, ut altera retineri, altera non utendo possit deperire. Nec me fallit alieno facto satius fuerat per alteram partem ire agere, ut idem ius ei in altera parte fundi retine‹re›tur: contra illud commodum accessisse ei cui uia deb
Abbreviated transcription (Latin):
fũdus diuisus est nec muiltũ
refert an cqualicer id fcm est
an mequaliter.tunc manet
idem ius suitutis ꝙ fũdo indi¬
uiso fuerat. nec aut usu deri¬
neri. aut non ucendo deꝑire
nisi tota iua pierit. nec si forte
accid̾it ut senutaꝵ que ꝑ alte¬
rum dũtaxat fũdũ ierit ut̾e¬
qm̃ unũ atq eo modo indiui
debebatur altm ex cadiitio¬
ne fũdũ redemit. non id̾o mi¬
nus ea re fudus alcius ẜuit
remanebit. nec uid̾o quidab¬
surde cõsecuturũ sit eam sni¬
ãm fũdo altomanente ẜuo.
est ⁊ adhuc id loci suꝑest in
eo fundo cui remissa fuitus
non est ut sufficiat uie. ord
simimis loci suꝑest ꝙͣ uie su¬
ficiat uterq fũdus libabit᷑
alt̾ pp̃ redeptionem alterq
ꝑ eũ locũ cui suꝑest una cõsti¬
tui non potest. ¶ Cet̾m si it
costitutũ sic ius iue ut ꝑ ꝙͣ
idq uelit sub in mutate in¬
cħ̾ ꝓbibet atq ita diuisus ẽ
fundus ut ꝑ ꝙͣ libet eius ꝑte
eque ire atq agere possit.

Expanded text:
fundus diuisus est nec multum fundus diuisus est nec multum refert, aequaliter id factum est an inaequaliter, tunc manet idem ius seruitutis, quod fundo indiuiso fuerat, nec aut usu detineri aut non utendo deperire nisi tota uia poterit: nec si forte inciderit, ut semita, quae per alterum dumtaxat fundum erit, uterem unum atque eo modo indiuiddebebatur alterum ex ea diuisione fundum redemerit, num ideo minus ea re fundi alterius seruitus permanebit? nec uideo, quid absurde consecuturum sit eam sententiam fundo altero manente seruo: est et adhuc id loci superest in eo fundo, cui remissa servitus non est, ut sufficiat viae: quod si minus loci superest quam viae sufficiat, uterque fundus liberabitur, alter propter redemptionem, alter, quia per eum locum qui superest via constitui non potest. Ceterum si ita constitutum est ius viae, ut per idque uel subinde mutare nihil prohibet atque ita diuisus est fundus: si per quamlibet eius partem aeque ire atque agi possit,
Abbreviated transcription (Latin):
Eisus. Nam satis est fũdi no¬
mine itu ẽe. Si ego iaque no¬
bis ꝑutinufũ dumm debebat᷑
usus fucro. cũ aũ aũ cõstituto
tẽpore cessaueris. anius tiĩ
yia ꝑnr̃m fũdũ debebatur ꝑ
meam ꝑtem ieric egerit ꝑtu¬
am partem ingreus no fu̾it
au partemtuam libaiũt.e ei¬
sus respondit si diuissus est
fũduc int socios regionib quo
ad sicutem atinet queei fũ¬
do debebatur ꝑĩ est ato sual
mitio duob fũdis debitasit
et si quisq dnoꝵ usurracs¬
uitutem sibi non utendo de¬
pdidit. nec aplius inea re cae
eor fũdor miscent᷑. nec fit ul¬
la muiria ei cuius fũdus fi̾it
inmo si quomelioꝵ ꝙ alterdo¬
minor utendo fibi non toti
ẜuierit diuissus ita fit plus¬
culũ dubitatio us eares ut.
Nam si certus sit ac finitus iu¬
elocus ee tunc si ꝑ longitudi¬
nemeius fũdus diuisus est ea¬
dem oĩa suanda erunt. Quesi
muitio cõstituende eius ẜui¬
tutis simiłrhic duo fũdi fuiss¬
ent ¶ Si uero ꝑlatitudinẽ iue

Expanded text:
nomine itum esse. Si ego uia, quae nobis per uicini fundum debebatur, usus fuero, tu autem constituto tempore cessaueris, an ius tuumuia per nostrum fundum debebatur, per meam partem ierit egerit, tuam partem ingressus non fuerit, an partem tuam liberauerit? Celsus respondit: si diuisus est fundus inter socios regionibus, quod ad seruitutem attinet, quae ei fundo debebatur, perinde est, atque si ab initio duobus fundis debita sit: et sibi quisque dominorum usurpat seruitutem, sibi non utendo deperdit nec amplius in ea re causae eorum fundorum miscentur: nec fit ulla iniuria ei cuius fundus seruit, immo si quo melior, quoniam alter dominorum utendo sibi, non toti seruierit ita diuisus est, plusculum dubitationis ea res habet: nam si certus ac finitus uiae locus est, tunc, si per longitudinem eius fundus diuisus est, eadem omnia seruanda erunt, quae si initio constituendae eius seruitutis similiter hic duo fundi fuissent: si uero per latitudinem uiae
Abbreviated transcription (Latin):
ut ł estate ducat᷑ tmł mense¬
amictat᷑. qr non est cotinuũ tẽ¬
pus quocũ uti nõ potest nõsit
usus. ¶Itaꝙ ⁊ si alterius annis
ł mensib quis aꝙͣhat duplica¬
tocõstituto tẽpore amictetur
id̾ ⁊deitinere custoditur.¶ Si
uero alt̾nis dieb aut die tota
nis horis ł una hora cotidie fui¬

Expanded text:
 menseamittatur, quia non est continuum tempus, quo cum uti non potest, non sit usus. itaque et si alternis annis uel mensibus quis aquam habeat, duplicato constituto tempore amittitur. idem et de itinere custoditur. si uero alternis diebus aut die toto nis horis uel una hora cottidie serui
Abbreviated transcription (Latin):
tueri possit id ip̃m ꝙ ita ꝑoid̃it
luac act̾oe coseqͣtu s an si ꝓoed¬
at uideamus. Na si ap̃hunciu¬
dice qui ĩt eũ et argetanũ iud¬
icat pocest ꝓbare se ullo indoq
uo uictus est. Uinc̾e potuisse po¬
tãt et tunc plure et si nꝓbarn

Expanded text:
i possit, id ipsum, quod ita perdiderit, hac actione consequatur. sed an hoc procedat uideamus: nam si apud hunc iudicem, qui inter eum et argentarium iudicat, potest probare se illo iudicio, quo uictus est, uincere potuisse, poter‹a›t et tunc probare: et si non
Abbreviated transcription (Latin):
merito peticorẽ recusare tale fi¬
deuissore. s et si auas cam̃ ñ po¬
ulegio si cõnemat᷑. ¶Si noccessat.
sacisdatt fũit et n fatue possitr¬
cus ibip̾stare eu ubi cõuenit᷑. po¬
test audiri si ĩ alia enisd̾ pũitie¬

Expanded text:
merito petitorem recusare talem fideiussorem: sed is alias caueri non pouilegio, si conueniatur.Si necessaria satisdatio fuerit et non facile possit reus ibi eam praestare, ubi conuenitur: potemerito petitorem recusare talem fi
Abbreviated transcription (Latin):
crogat ꝑ partes quarũ ꝓbato set¬
iptura codicib q eorũ mar̾e co¬
tinet. fteq cissime ad fide̾ corũ de¬
curit᷑. Cet̾m ot̾nib postulãtibe
nes q̃ ad se ꝑcinent edi tubrad¬

Expanded text:
erogant per partes, quarum probatio scriptura codicibusque eorum maxime continetur: et frequentissime ad fidem eorum decurritur.Ceterum omnibus postulantibus nes, quae ad se
Abbreviated transcription (Latin):
ni infocci. te de cestametis exi¬
bendis uelut curator det᷑ bonoꝵ
tibe p̃onis. aut de adenda suspec¬
ca lnditate aut ut aspectu atro
pugnata rapunsse dicõtur et si
que similes st̃. ¶ te si cẽpore res

Expanded text:
ni infecti: item de testamentis exhibendis: ut curator detur bonortibus patronis: aut de adeunda suspecta hereditate: aut ut aspectu atroxugnata rapuisse dicuntur: et si quae similes sunt. item si re‹s
Abbreviated transcription (Latin):
i suma pars est stiplois. ¶Ror¬
nes tñ cũ die et cõsule edi deb¬
ent. qiͥn accepta et dacahus a¬
lias ñ possut apparere nisi ores
et cõsul fu̾it editus ¶ E deda a̾¬
usurus nẽ cõpellat᷑ edc̾. ¶ Ed̾c
idit. ¶ E is qui obecater tustit¬
itatem ł obserũ lapsi ñ edide¬

Expanded text:
i summa pars est stipulationis. Rationes enim cum die et consule edi debent, quoniam accepta et data non alias possunt apparere, nisi dies et consul fuerit editus. Edenda suusurus est compellatur edere. Edere idit. Eis qui ob etatem vel rusticitatem vel ob sexum lapsi non edide
Abbreviated transcription (Latin):
debeat an ñ qr lam data est ãpli¬
uis dari ñ possit. et magis est ut
causa cognita dari debeat.
ia nocte icipit et sequentis noctĩ
media ꝑte finit᷑. Ita q ĩ hus. rri
ad diciplinã ꝑtinẽt muitare e¬

Expanded text:
debeat, an uero, quia iam data est, amplius dari non possit? et magis est, ut et hic causa cognita dari debeat. ia nocte incipit et sequentis noctis media parte finitur. itaque quidquid ad ‹di›sciplinam militare
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑ Ed et si quis reica ic̾sit¬
pitalis añcõdẽpnatus iudose
sistere ñ potuit m̃ntõ huic ig¬
noscit᷑.ł capitalis codẽpnatua
ccipe debemus qui morte eriti¬
oue coħ̾citus est. dirent aliqͥs
ato. o pendebit᷑. fideuissorib

Expanded text:
ed et si quis rei capitalis ante condemnatus iudicio sistere se non potuit, merito huic ignoscitur: rei capitalis condemnatum accipere debemus, qui morte exilioue coercitus est. dixerit aliquis, ato? sed respondebitur fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ire .s. si res tepore ꝑitura sit ħest
si dilat̃o acc̾one sit pemptura¬
¶Sane quotiens res urget cogẽ
cõtestet᷑. et ita ip̃is u̾bis or̃ois
expriit demũ altuͣtro recus¬
ante post litẽ cõtestatam. litt¬
igare dilatone oro cõcessit. Id̾
senatu recitata effecit. de alus
atores dentur. ut offitia amo¬
ueant᷑ cessantis ercusationes
tur. etates ꝓbet᷑. uẽtris nõie in¬

Expanded text:
icet si res tempore peritura sit, hoc est si dilatio actionem sit peremptura.Sane quotiens res urguet, cogecontestetur, et ita ipsis uerbis orationis exprimitur: denique alterutro recusante post litem contestatam litigare dilationem oratio concessit. 2 senatu recitata effecit de aliis a›tores dentur: ut offici admoneantur cessantes: excusationes tur: aetates probentur: ue
Abbreviated transcription (Latin):
laul. ui aut nouo pinuleg¬
io xtit᷑ ñ iudet᷑ in ead̾ cã sisti.¬
Nlud cenedũ est ꝙ estimat̾o e
ius ꝙ int̾sit agentis ad illudt¬
empus referendꝰ est. quo sisti
debuit ñ ad id quo agit᷑ qͣ ius
desietit eius interessẽ.

Expanded text:
 autem nouo priuilegio utitur, non uidentur in eadem causa sisti.Illud tenendum est, quod aestimationem eius quod intersit agentis ad illud tempus referendum est, quo sisti debuit, non ad id, quo agitur, quamuis desierit eius interesse.
Abbreviated transcription (Latin):
gociũ instipulãdo eg̾it. potest
defendi eũ nͥ ꝓcuratoris. g. eia
ciius negotiũ gesẜit uruita¬
tẽ in ea re spectandam eẽ ut ꝙͣ¬
ea stiploc. ñ stato reopcurator¬
i debeat᷑. Ead̾ et forcius adhu¬
cdici p̃t. si ꝓcurator ita stiplã¬
tus eẽt quanti ea res erit ut h

Expanded text:
otium in stipulando egerit, potest defendi non procuratoris, sed eius cuius negotium gesserit utilitatem in ea re spectandam esse: ut quea stipulatione non stato reo procuratori debeatur. eadem et fortius adhuc dici possunt, si procurator ita stipulatus esset 'quanti ea res
Abbreviated transcription (Latin):
Qp. Oua quis acc̾oe ag̾e u¬
ołz prius eã ode d. nam equissim¬
ũ indet᷑ eũ qui acturus e ede ac¬
tõm. ut pĩnsciat reus utrũ cod̾e̾
aut cotẽde ultͣ debeat. et si cõte¬
de dũ putat uemat reus isttuc¬
tus ad agend̃ cognita.act̾oe qͥc
lecti et dare. ł dictare: eũ quor
cdẽ labeo ait quiꝓducit adu̾sa¬
sariũ suũ ad aliu et demonstt
quid dictutus est. uł id dicĩdo
quo uti uent. ¶ Edict̃oes fn die

Expanded text:
Qua quisque actione agere vult, prius eam edere debet. Nam equissimum videtur eum, qui acturus est, edere actionem ut proinde sciat reus utrum cedere an contendere ultra debeat. Et si contendendum putat, veniat instructus ad agendum, cognita actione qualecti et dare vel dictare. Eum quoque edere, Labeo ait, qui producit adversarium suum ad alium et demonstrat quid dicturus est, vel id dicendo quo uti velit. Edi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si de negoto ppꝙ ind̾o sisti ꝑm¬
isẜit fu̾it transaccu S ħi ita si po¬
ius id negotiũ transactũ sit. ꝙͣ s
isti oportet. ¶Cet̾m si posteatra¬
nsactũ est ercept̾o doli oppomi d
oliis.ni. de pena ꝑmissa laborat
post negotiũ transactũ. cũ.n. tc
ansacti negotu ercept̃one puta¬
uit quis noce qͣi etiam depena ce¬
ansactũ sit. insi cẽtiũ sp̃ałr plac

Expanded text:
sti promisit, fuerit transactum: sed hoc ita, si ‹prius› id negotium transactum sit, quam sisti oporteret. ceterum si postea transactum est, exceptio doli op‹p›oni debet: quis enim de poena promissa laborat post negotium transactum? cum etiam transacti negotii exceptionem putauerit quis nocere, quasi etiam de poena transactum sit, nisi contrarium spec
Abbreviated transcription (Latin):
arũ q cẽpore adũsariũ
cogat ad iud̾m uenire orone
diui marti erprimit᷑. qr occupa¬
ci circa rem rustica ĩ forũ cope¬
norãtiã aut ꝑ secordia euocate

Expanded text:
arumque tempore aduersarium cogat ad iudicium uenire, oratione diui Marci exprimitur, quia occupati circa rem rusticam in forum conpeignorantiam uel socordiam euocare
Abbreviated transcription (Latin):
ditu ẽẽ diffusum. ¶Si u̾ospuatit
iuda erat erceptionẽ dadum lab¬
co ait. ¶ Stt̾n post pactũ decubu¬
erit. ꝓbadũerit q̃i uattuomne m¬
pedit.mm ¶ Io̾ est et si quis fuit
cepit. nam qui furore ipedit᷑ nali¬
tudine impedit᷑. ¶Qd dirimus
pestatem si iteilig̾e debemus si
naingatoi. uis flumins ctĩa fũ
tẽpestate accipienda est. ¶Ui
fluminis ĩcciliginus. et ei in¬
agnitudo ĩpedimẽto sit .i pon¬
s soutus fit .ł naingiũ n stecit

Expanded text:
it ida erat, exceptionem ei dandam Labeo ait: si tamen post partum decubuerit, probandum erit quasi ualetudine impeditam.Idem est et si quis furere coeperit: nam qui furore impeditur, ualetudine impeditur.Quod diximuspestatem sic intellegere debemus, siunauigationi.Uis fluminis etiam sine tempestate accipienda est: uim fluminis intellegimus, et si magnitudo eius impedimento sit siue pons solutus sit uel na
Abbreviated transcription (Latin):
aui. Dẽ die poneda istipłoniso¬
let it litigatores cõuenire. siñ
coueniat pedius putat ĩpocestar
scipuiatoris ee modaco spacio de
ierẽ adlubet ad satisdãd̾ ñ iudc̃t

Expanded text:
um.De die ponenda in stipulatione solet inter litigatores conuenire. si non conueniat, Pedius putat in potestate stipulatoris esse moderato spatio: de ierem adhibet ad satisdandum, non uidet
Abbreviated transcription (Latin):
alũpnia remictat᷑. ueluci paret¬
uor et põonis sic aũc uirare deteb¬
it qui ĩmuncipiũ remictit᷑ ro¬
me se satisdare n posse et ibi poss¬
e quo postuiat remicti. id qr ses
openẽdus mrare alibi seꝙͣ ĩ ilo
loco satisdare posse. qr si rome ñ¬

Expanded text:
nia remittitur, uelut parentibus et patronis. sic autem iurare debet qui in municipium remittitur 'Romae se satisdare non posse et ibi posse, quo postulat remitti, idque se compellendus iurare 'alibi se quam eo loco satisdare non posse', quia si Romae n
Abbreviated transcription (Latin):
us ubis ut ripe cogat ede. an et i¬
gcd̾ usi sciente eo argentaria e¬
id admitted̃ cũ pri questũ ref¬
ert ¶ S et si fuus argẽtaria fa¬
fecĩt cõpelli dñm ede ac pm̃ĩ cũ¬

Expanded text:
his uerbis, ut uel ipse cogatur edere: an et pgendum, nisi sciente eo argentaria eid admittendum, cum patri quaestum refert.Sed si seruus argentariam fafec
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus ñ icrit ercã acoͣpetc̃ti
iudice mulcca ꝓnitisd̾oe idi¬
cis cõd̾epnabit᷑. Rusticitatici
hois pcendu erit te si mcħ its¬
it actoris eotẽpore in ⁊ adũsat

Expanded text:
uocatus non ierit, ex causa a competenti iudice multa pro iurisdictione iudicis damnabitur: rusticitati enim hominis parcendum erit: item si nihil intersit actoris eo te
Abbreviated transcription (Latin):
codomi ñ id actii uudet᷑ ut fiet ig¬
puto cũ tru̾entiã pẽono eribere
debe ꝙͣuis oĩa ĩgenuitatis imin̾a
iit. aluid si natalibesit rescicut
nã priccps ingenuũ facit. ¶Qu
manumittu᷑ a corpore. iliquoet
collogiorcitate singulos ĩ ius

Expanded text:
condicionem, non id actum uidetur ut fieret ingputo eum reuerentiam patrono exhibere debere, quamuis omnia ingenuitatis munia habet. aliud si natalibus sit restitutus: nam princeps ingenuum facit.Qui manumittitur a corpore aliquo uel collegio uel ciuitate, sing
Abbreviated transcription (Latin):
budass ut implesi ꝯmẽmloc¬
um ĩ quo sisti oportuit .ł al. õ¬
quo et ħercept̃o ei acomodãd¬
a est. ¶Sinuli modo ercept̃o
datur eiquicũ adiud̾m uen¬
ire uolebat a magratu reten¬

Expanded text:
bundasset ut implesset omnem locum in quo sisti oportuit, vel aliquo et hic exceptio ei accommodanda est. Simili modo exceptio datur ei, qui cum ad judicium venire volebat, a magistratu reten
Abbreviated transcription (Latin):
et utrũq sersũ p̾torcũplesus est¬
quod si dum ꝓponit᷑ ul añapposi¬
tionem quis corrupit odicti q¬
antur a dĩns et cos qui mopr
laborant corpus torquedu est.

Expanded text:
et utrumque sexum praetor complexus est.Quod si dum proponitur uel ante propositionem quis corruperit, edicti quntur a dominis, et eos qui inopia laborant corpus torquendum est
Abbreviated transcription (Latin):
cetem iudicemlite fucepit deĩ¬
de codennataerat. posteaq ad
uiri matrimonũ alc̾iꝰ uridoi
subiecta puen̾it qͥrebat᷑ an peio¬
ris iudicis sinãmeiequi possit d¬
iri posse qr añ fuerat sina dc̃a

Expanded text:
tem iudicem litem susceperat, deinde condemnata erat, posteaque ad uiri matrimonium alii iurisdictioni subiecti peruenerat, quaerebatur, an prioris iudicis sententia exsequi possit. dixi posse,
Abbreviated transcription (Latin):
em duci. iree põtifice dũ sacrafa¬
it. nec cos qui pp̃loci religionẽ ĩde
se mouert ñ possut. s nec eũ qui
nec uidicẽ dñ de recognoscat. noc
us ducete famitiart busta uem

Expanded text:
nec pontificem dum sacra facit nec eos qui propter loci religionem inde se movere non possunt. Sed nec eum, qui nec iudicem dum de re cognoscat nec us ducentem familia
Abbreviated transcription (Latin):
aius ¶ Eqr impubes is pue¬
llas que alieno iuri suibiocte
cent inius uocare ꝑinissum
est.¶Qui ĩ ius nocatus ẽ du¬
obecasibr dimittẽdus est. Si
quis eius ꝑ sotiã defend et si
dũ in ius uent᷑ de ca recrãsac¬

Expanded text:
arum.Neque impuberes puellas, quae alieno iur‹i› subiectae essent, in ius uocare permissum est.Qui in ius uocatus est, duobus casibus dimittendus est: si quis eius personam defendet, et si, dum in ius uenitur, de re trans
Abbreviated transcription (Latin):
no ñ hebor si cẽ meiudicatũc.a¬
ut si me deferẽte uirauit seub̾t
c eroee ducat ne nubat ĩpune
it uocibor. et crisus quid̾ ait it
aliubto ius ad filiũ meũ me in¬
uiocet᷑ fulius qͣi ioccus ñ uoect᷑¬

Expanded text:
no non habebor, si contra me iudicatum est aut si me deferente iurauerit se line uxorem ducat, ne nubat, impune in ius uocabor. et Celsus quidem ait in tali liberto ius ad filium meum me uiuocetur, filius quasi innocens non uoc
Abbreviated transcription (Latin):
Dlet p̾tor uirisdom madare et
aut omne mãdat auc spẽmu¬
mãdare alti pt et ita ĩ psonas
certas ul ad unã spẽm pocest
tnarime cũ iustã cam suscepte

Expanded text:
let praetor iurisdictionem mandare: et aut omnem mandat aut specimandare alii potest, ita et in personas certas vel de una specie potest, maxime cum iust
Abbreviated transcription (Latin):
Uł. Nec adũsus coh̾edes eius qͥ
ꝙͣ depõitũ est. ẜuorectissime red¬
det. ex bona fide. nec eĩ cõuenit
bone fidei. ab negare id ꝙ quis
accepit. s debebit redd̾e ei a quo
accepit. fic tam̃ si sũ dolo malo
reddat oĩa. ħi est ut nec culpe sus¬
pitio quid̃ sit. demiq sabinus ħ
explicauit et male addendo nec
ulla cã int̾uenit. qͣre reputari pos¬
sit dñm reddi nolle. hoc ita est fi
tus. cet̾m sufficit bonã fide adc̃e
¶ S si añ eius rei furtũ fec̾it ẜiuis
tam̃ ignorauit is ap̃ꝙ deposuit
ł credidit dñm ñ inuitũ fore hͦ
solut̾onis lib̾ari potest. ¶Bona
eĩ fides exigit᷑ ñ tm̃. si aũ rema¬

Expanded text:
.Nec aduersus coheredes eius, qui quem depositum est seruo rectissime reddet ex bona fide: nec enim conuenit bonae fidei abnegare id quod quis accepit, sed debebit reddere ei a quo accepit, sic tamen, si sine dolo omni reddat, hoc est, ut nec culpae quidem suspicio sit. denique Sabinus hoc explicuit addendo: 'nec ulla causa interuenit, quare putare possit dominum reddi nolle'. hoc ita est, si tus: ceterum sufficit bonam fidem adesse. sed et si ante eius rei furtum fecerat seruus, si tamen ignorauit is apud quem deposuit uel credidit dominum non inuitum fore huius solutionis, liberari potest: bona enim fides exigit
Abbreviated transcription (Latin):
utendi fruendi uis sepatũ nonbt.
Nec eĩ potest ei suus fũdus fuire. de
suo eĩ ⁊ non de alieno uite ꝙ̃ꝙͣ agͥe
oportet. Quaqͣ ei act̾onegatori
ad nõ cõpetat adu̾sus fructuari

Expanded text:
utendi fruendi ius separatum non habet: nec enim potest ei suus fundus seruire: de suo enim, non de alieno iure quemque agere oportet. quamquam enim actio negatiua domino competat aduersus fructu
Abbreviated transcription (Latin):
uendicare debet adu̾sus uicim fũ¬
di dñnti. ¶ Si paris fudi usuffruotꝰ
cõsticuat᷑ potest de eo inremagi sũ
uendicet quis usufructũ siue alu
neget. ¶ Inhus au actoib que deu¬
sufructũ agũf. ⁊̃ fructus uenire
plus ꝙͣ manifestũ est. ¶ Si post lictẽ
deusufructu cõtestatem fu̾it fim¬
cuc usuffructus. an desmat utius

Expanded text:
uindicare debet aduersus uicini fundi dominum.Si partis fundi usus fructus constituatur, potest de eo in rem agi, siue uindicet quis usum fructum siue alii neget.In his autem actionibus, quae de usu fructu aguntur, etiam fructus uenire plus quam manifestum est.Si post litem de usu fructu contestatam fuerit finitus usus fructus, an ulterius
Abbreviated transcription (Latin):
ded̾it. isq ab eo qui pignora accepi¬
t uire uti phibetur debebit itaq
hue caucum. ¶ Sicut fructuariom
rem cõfessoria agenti fructus p̾sti¬
ndi sunt. ita ⁊ ꝓprictatis duo si ne¬
ita dem̃ si non sit possor qui agat
nam ⁊ possori cõpetunt.ꝙ si possi¬
dent nich fructuũ nõie conseqnt᷑¬
¶ Quod ẽgo officiũ erit iudicis ꝙ̃ ħ¬

Expanded text:
ui pignori accepit iure uti prohibetur? debebit itaque habere cautum.Sicut fructuario in rem confessoriam agenti fructus praestandi sunt, ita et proprietatis domino, si neita demum, si non sit possessor qui agat nam et poss‹ess›ori competunt: quod si possident, nihil fructuum nomine consequentur. quid ergo officium erit iudicis
Abbreviated transcription (Latin):
uc est citio. ⁊ eiusd̃ fudi ususfruc¬
cuc sempnio sb̾ cõd̾one. ¶Dixi ĩter¬
im cũ ꝓprietate nsũfructu esse licet
placeat cu detracto usufructu fũ¬
dus legatur ap̃ ħrdem usufructũ¬

Expanded text:
est Titio et eiusdem fundi usus fructus Sempronio sub condicione: dixi interim cum proprietate usum fructum esse, licet placeat, cum detracto usu fructu fundus legatur, apud heredem usum fructu
Abbreviated transcription (Latin):
cuũ dandam põp. scribit. ¶ Fructu¬
ario qui uicit omis cã resticuenda
est. Et iõsi ẜui fu̾it usufructus le¬
gitus quicquid ex refructuatu ł
cx oꝑis siuis cõsecutus est possor de¬
bebit resticuere. s si forte tẽpore
ususfructus amissus est alio quid̃
possidente. alio au licti se ofference
nõ sufficit ei usũfructũ itm reno¬
uare. uii cauecũ quoq de eiuct̾oe

Expanded text:
ribit.Fructuario qui uicit omnis causa restituenda est: et ideo si serui fuerit usus fructus legatus, quidquid ex re fructuarii uel ex operis suis consecutus est, possessor debebit restituere.Sed et si forte tempore usus fructus amissus est alio quidem possidente, alio autem liti se offerente, non sufficit eum usum fructum iterum renouare, uerum cauere quoque eum de
Abbreviated transcription (Latin):
res deieceiss. aut edificiũ demol¬
itus eẽt. aut aliquo modo det̾ior¬
em usufructu feciss aut ẜuitut¬
ec imponendo. auc uicinoꝵ p̾di¬
aliberando ad iudicis religionẽ
ario ħ qd̾ int̾est ab eoẜuet᷑.¬
traditũ sibi ee cãfid̾icõmissi desi¬
it inusu bre tanto tẽpore qͣntosile¬
gitime eius fc̃s eẽt. anussuruc eũ

Expanded text:
iecisset aut aedificium demolitus esset aut aliquo modo deteriorem usum fructum fecisset aut seruitutes imponendo aut uicinorum praedia liberando, ad iudicis religionem ario hoc quod interest ab eo setraditum sibi ex causa fideicommissi desiit in usu habere tanto tempore, quanto, si legitime eius factus esset, amissurus eum
Abbreviated transcription (Latin):
ex cest̾o. utiq agendo fructuam
consequitur. ut cũ aditu fibi p̃s¬
tet usũfructum. Ytrũ aũ adicus
cm̃ ⁊ iteran uo ⁊ uia debeatur fr¬
tandũ. S an alias utilitatesł fui¬
tutec ei hrc p̾stare debeat. puca
luminu ⁊ aquatu. anu̾on. ⁊ puco¬

Expanded text:
o fructuarius consequetur, ut cum aditu sibi praestetur usus fructus.Utrum autem aditus tantum et iter an uero et uia debeatur frtandum.Sed an et alias utilitates et seruitutes ei heres praestare debeat, puta luminum et aqua
Abbreviated transcription (Latin):
orũ suoeũ peccłiũ ñ ħnci credidiss
idq ita se ħere cuidẽtr appiturũ ait
si sticho peccłiũ legatũ cẽꝓponat᷑. qͥ
certe si er testo agat. cogedus ñ est
cius qd̾ uicarius fuus de. alit̾ ꝙͣ erpe¬
clĩo ip̃ius deductone pati. alioquĩ fu¬
turũ ut si tm̃d̃ uicarius dño debeat

Expanded text:
rvorum suorum peculium non habenti credidisset. idque ita se habere evidentius appariturum ait, si Sticho peculium legatum esse proponatur: qui certe si ex testamento agat, cogendus non est eius, quod vicarius suus debet, aliter quam ex peculio ipsius deductionem pati: alioquin futuru
Abbreviated transcription (Latin):
Op̃.ł.xxx. adsab̾. Id uestimẽtũ
peculii ẽẽ ĩcipit ꝙ ita dedit dñs ut
eo uestimento ẜuũ ꝑpecuo utiue¬
llet. eoq nõie ei tradẽt ne quis ali¬
us cout̾et᷑. id q ab eo eius usus gr̃a
custodiret᷑. s ꝙ uestimentũ fuo
dũs ita ded̾it utend̾ ut ñ senꝑ ẜad¬

Expanded text:
o ad Sabinum. Id uestimentum peculii esse incipit, quod ita dederit dominus, ut eo uestitu seruum perpetuo uti uellet eoque nomine ei traderet, en quis alius eo uteretur idque ab eo eius usus gratia custodiretur. sed quod uestimentum seruo dominus ita dedit utendum, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
id̃ et si peccł̾iu locuplex sit. ¶ Is qͥ
semel de peccłio egit rursus aucto
peccłiode residuo debici age p̃t.
Si amnia erceptone sit repulsus
auendicore creditor. sb̾uem ei ad¬
u̾fus ẽptorẽ d. s si alia except̾one
hatenus sb̃uem. ut dedueta ea ꝙͣ¬
titate ꝙͣ a ueditore cõsequi potuis¬
set. ab eptore resi duũ cõsequatur¬

Expanded text:
Idem et si peculium locuples sit. Is, qui semel de peculio egit, rursus aucto peculio de residuo debiti agere potest. Si annua exceptione sit repulsus a uenditore creditor, subueniri ei aduersus emptorem debet: sed si alia exceptione, hactenus subueniri, ut deducta ea quantitate, quam a uenditore consequi potuisset, ab emptore residuum consequatur
Abbreviated transcription (Latin):
an p̾e dũtarat de peccsio cõueni¬
ret᷑. ¶ Ego aũ arbitroe ñ solũ de
peccłio couem. s et siquid̃ p̾t̾ea do¬
lomalo poĩs capta frandata q ẽ
mułr cõpet̾e actonẽ. nã si hãt res
nec restitue sit patus cquin ẽ cus
qͣnti eares ẽ cõdẽpnari. ¶Nã ꝙ in
fuocui res pignoridata ẽ erp̃ssu
est. łietĩcetĩs bone fidi iudicus acci¬

Expanded text:
dumtaxat de peculio conueniretur. ego autem arbitror non solum de peculio, sed et si quid praeterea dolo malo patris capta fraudataque est mulier, competere actionem: nam si habeat res nec restituere sit paratus, aequum est eum quanti ea res est condemnari. nam quod in seruo, cui res pignori data est, expressum est, hoc et in ceteris bonae fidei iudiciis acci
Abbreviated transcription (Latin):
cõp missũ s si hoc obtinũit. fut¬
pena cõmittenda est litte apud
iudicem suoordine pagenda.
Lp̃. Itidemũ aucõmittit᷑ sti¬
puatio cũ adũsuseam quid
fit. si sinc dolo mala stipulan¬
tis fem est. sb̾ hac aũ cõdoe cõm¬
ittit᷑ stipulatio. ne quis doli sui
pͥmiũ ferat. ¶ si quid̃ cõpmis¬
so aditiat᷑. ut si quid in eare do
lo fem sit. erstipulatu cõueni

Expanded text:
compromissum. sed si hoc optinuerit, futpoena committenda est lite apud iudicem suo ordine peragenda.. Ita demum autem committetur stipulatio, cum aduersus eam quid fit, si sine dolo malo stipulantis factum est: sub hac enim condicione committitur stipulatio, ne quis doli sui praemium ferat. sed si quidem compromisso adiciatur 'ut si quid dolo in ea re factum sit', ex stipulatu conue
Abbreviated transcription (Latin):
Sur. DSn aũ int̾erest certa
an incerta sina cõmissa sit ut
si petatur ab eo a quo arbit̾ pe¬
ti uetuit. ¶Qd̃ ergo si afidciu¬
ssore eius petat᷑. an pena cõmit¬
tat᷑ ⁊ puto cõmicti. ⁊ ita sabmo¬

Expanded text:
um. Non autem interest, certa an incerta summa compromissa sit, utsi petatur ab eo a quo arbiter peti uetuit. quid ergo si a fideiussore eius petatur, an poena committatur? et puto committi, et ita Sab
Abbreviated transcription (Latin):
oeñt ut ñ appareret cuius ictu
ꝑiss. om̃c lege aquilia tenĩ u¬
dicaunt. ¶Estimatio aũ ꝑẽpti
ñ eadẽ ĩ utriusq ꝑsona fiet. Nã
no eoprimo quo uita excessic
ĩ quo p̃tiũ quo u̾rditatis erit.¬
¶ Eiuso ergo fui occisi nõie alius
maiorem alius miorem estim¬
eoꝵ ex diu̾sa causa ⁊ diu̾sis tẽpo¬
rib occidisse hoĩem ĩtelligatu
Qd̾ si quis abs de a nobis ħ cõsti¬
cu putau̾it. cogitet longe
ab surdius ħ cõstitui neutrũ
lege aquilia rem̾. aut altiupo¬
cius cũn impunita malefiti¬
a cẽ oporteat. nec facile cõstit¬
ui possit ut̾ potis lege tenea

Expanded text:
et cuius ictu perisset, omnes lege Aquilia teneri iudicauerunt. Aestimatio autem perempti non eadem in utriusque persona fiet: nam no proximo, quo uita excessit, in quo pretium quoque hereditatis erit. eiusdem ergo serui occisi nomine alius maiorem, alius minorem aestimeorum ex diuersa causa et diuersis temporibus occidisse hominem intellegatur. quod si quis absurde a nobis haec constitui putauerit, cogitet longe absurdius constitui neutrum lege Aquilia teneri aut alterum potius, cum neque impunita maleficia esse oporteat nec facile constitui
Abbreviated transcription (Latin):
or lege aquilia. ¶llũ ci solu
qui ium ĩfert ferire cõseditur
⁊ boc situendi dũtaxat. ñ ulci¬
scendi ca fc̾m sit ¶ Qii idoncũ
parietem sustulit dĩpnonurie
dño eius tenetur.
nefca postea mortuo ẜuode octi¬

Expanded text:
or lege Aquilia: illum enim solum qui uim infert ferire conceditur, et hoc, si tuendi dumtaxat, non etiam ulciscendi causa factum sit. Qui idoneum parietem sustulit, damni iniuria domino eius tenetur. ne facta, postea mortuo seruo, de occi
Abbreviated transcription (Latin):
dĩpnũ iniuriadatũ aquilia ꝑse¬
qui. sic erit accipiendũ. ut iud¬
atur dapmi iiuriadatũ. qd̾ cũ
dapno ĩuiria actusit. nisi ma¬
gna yi cogente fuis fc̃m ut ce¬
isus scribit circa eũ qui ĩcend¬
u arcendi grã icinas edes ĩt̾ci¬
dit. Nam hic scribit cessarele¬
gis aquilie acr̾om iusto ei me¬
tus duttus. ne ad se ignis ꝑue¬
nitet incinas edes int̾ridit ⁊ sũ
puenit ignis suan extinctus ẽ
balncas ertruxic pt̾ nat᷑ale ius
quo suꝑficies ad dm̃n soli ꝑtux¬

Expanded text:
damnum iniuria datum Aquilia persequi, sic erit accipiendum, ut videatur damnum iniuria datum, quod cum damno iniuriam attulerit: nisi magna vi cogente fuerit factum, ut Celsus scribit circa eum, qui incendii arcendi gratia vicinas aedes intercidit: nam hic scribit cessare legis Aquiliae actionem: iusto enim metu ductus, ne ad se ignis perveniret, vicinas aedes intercidit: et sive pervenit ignis sive ante extinctus est, balneas exstruxit, praeter naturale ius, quod superficies ad dominum soli pert
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ diriius ⁊ de arborib eod̾ tẽ¬
pore furtim cesis. puto ead dici
am. si modo quis aut ꝓhibitus
frcit. aut apparu̾it eũ intelli¬
g̾e debinsse ab eis ad quoc eaħe
ditas ꝑtinet si rem scisent ꝓhi¬
bitum iri.
Lp̃. ¶ Hiege aquilia ⁊ leussi¬
ma culpa nenit. ¶ Guioties sci¬
ente dño ẜuus uuln̾at ł occidit
accipimus. ut qui ꝓ lire potu¬
it teneat si nͥ focit. ¶Lege aqu¬
ilia. agipotest. ⁊ sanato uuln¬
b̾̃m putares occidis lege aqui¬
lia tenebis. ¶Custramenta ar¬
dentia transilirent duocõcur¬
rerũt. aboq desiderũt ⁊ alt̾ fl¬
ama cõsũptus est. nicħeo noĩe
potest agi si ñ intelligit᷑ ut ab

Expanded text:
dem dicemus et de arboribus eodem tempore furtim caesis. puto eadem dicam, si modo quis aut prohibitus fecerit, aut apparuerit eum intellegere debuisse ab eis, ad quos e‹a› hereditas pertineret, si rescissent, prohibitum iri.In lege Aquilia et leuissima culpa uenit. Quotiens sciente domino seruus uulnerat uel occidit,accipimus, ut qui prohibere potuit teneatur, si non fecerit. Lege Aquilia agi potest et sanato uulnberum putares, occideris, lege Aquilia teneberis. Cum stramenta ardentia transilirent duo, concurrerunt amboque ceciderunt et alter flamma consumptus est: nihil eo nomine potest agi, si non intellegi
Abbreviated transcription (Latin):
ait. ut quis cibulas delends
furtinteneatur. S tm dãpni
imurie ut pͥuta si n aĩo furti
faciendi s tm̃ dapmi dandi de¬
leuit. nam furti non tenebit᷑
stmitidelenit ut legi ñ poss¬
it depoiti accor ⁊ adexibendũ
teuetur. qr corrutam rem resti¬
tuit. aut exhibut legis quo
aquil ie actio ex ead̾ cã cõpetit
corrupisse eĩ tibłas recce dicet᷑¬
adires dapnũ adinissum ĩ res
aquilia appeliat ñ uciq eũ qui
tunc fuit cũ dãpnũ daretur. ñ
isto modo noc abeo quid̾ cuiłs
quis erit tnsire ad eu eaactio
potit. n ob id ꝙ tunc cõmissũ
fu̾it cũ i hostiũ potestate eẽs a¬
ge postliminio reusus potis ⁊

Expanded text:
is tabulas delendo furti non teneatur, sed tantum damni iniuriae, ut puta si non animo furti faciendi, sed tantum damni dandi deleuit: nam furti non tenebiturta deleuit, ut legi non possit, depositi actione et ad exhibendum tenetur, quia corruptam rem restituerit aut exhibuerit. legis ‹q›uoque Aquiliae actio ex eadem causa competit: corrupisse enim tabulas recte dicitadires damnum admissum in res Aquilia appellat non utique eum, qui tunc fuerit, cum damnum daretur: nam isto modo ne ab eo quidem, cui heres quis erit, transire ad eum ea actio poterit: neque ob id, quod tum commissum fuerit, cum in hostium potestate esses, agere post
Abbreviated transcription (Latin):
principalit̾ donando fideuisso¬
ri remisit acc̾one mandati cũ
ñ accurũ ¶ marteilꝰ au fatetur
si quis donaturus fideussori
ꝓ eo solu̾it creditori hab̾e fide¬
iussorẽ mandati act̾onẽ¶Plã¬
ne inquit si filius fam̃. ł ẜuus
fuit fideuissor. et ꝓ hiis solu̾o
donatutus eis mandatipẽm¬

Expanded text:
principaliter donando fideiussori remisit actionem, mandati eum non acturum. Marcellus autem fatetur, si quis donaturus fideiussori pro eo soluerit creditori, habere fideiussorem mandati actionem. Plane, inquit, si filius familias uel seruus fuit fideiussor et pro his soluero donaturus eis, mandati
Abbreviated transcription (Latin):
stipłata est.ł sit. ł postea manda¬
dit. ¶ Si quid̾̃ ea q̃ procurator
suus et ẜui g̾ebant. ita dem̃ ta¬
ta ẽẽ mandauit. si int̾uentu se¬
iuꝑpii gesta eeñt. et male pec¬
cumã credita sit. sẽpronũ qui
inch̃ dolo fecit nõ temi. et est ue¬
rũ eũ qui nõ aĩo ꝓcutatoris ĩt̾¬
uenit. S affectionẽ amicalez

Expanded text:
stipulata sit uel etiam postea, mandaderit. Si quis ea, quae procurator suus et serui gerebant, ita demum rata esse mandauit, si interuentu Sempronii gesta essent, et male pecunia credita sit, Sempronium, qui nihil dolo fecit, non teneri. et est uerum eum, qui non animo procuratoris interuenit, sed a
Abbreviated transcription (Latin):
ł qd̾ iussu ꝓr ten̾et᷑ erit liccitum
mãdatũ.hoc ãplius dicosi cũ du¬
bitarẽ utr cõt̃ senatus cõfultũ ac¬
cipet anñ nec eem daturus ccͣ se¬
natus cõsultũ accipientũt̾tessit
qui dicet ñ accipecẽ senatuᷤcõsu.¬
et ꝑicło mo crede dicat. bñ credis
arbitror locũ eẽ mandato. et nã¬
datieu teneri ¶Si post credicã pec¬
cumã mandauo credicori credẽ¬
dã nlłm eẽ madatũ rectissime pap̃.
ait ¶Plane si expectares. neurges
debitorẽ ad solutonẽ. mãdauo cibi
ut ei des int̾uallu ꝑicłoq meo pe¬
cuniã fore dicã. Ymputo om̃e no

Expanded text:
vel quod iussu pater teneretur, erit licitum mandatum. hoc amplius dico, si, cum dubitarem, utrum contra senatus consultum acciperet an non, nec essem daturus contra senatus consultum accipienti, intercesserit qui diceret non accipere contra sericulo meo crede", dicat, "bene credis": arbitror locum esse mandato et mandati eum teneri. Si post creditam pecuniam mandavero creditori credendam, nullum esse mandatum rectissime Papinianus ait. plane si, ut exspectares nec urgueres debitorem ad solutionem, mandavero tibi, ut ei des intervallum, periculoque meo pecuniam fore dicam, verum puto omne no
Abbreviated transcription (Latin):
ita uolũtate ¶Qd̾ si mandaius ex¬
recepisti. debitorlibatus est. ¶Id̾
marcellescribit. si ut post mortẽ
sibi monumẽtũ fieret. quis mã¬
dauit. ħ̾rs eius pot̾it mãdati ag̾e
Iuũ uõqui mãdatũ suscepit si sua
peccuma fecit. puco agemandati
si ñ ita eimandatuẽ.ut sua peccu¬
nia facet monum̃tũ. potit eĩ age
et cũ eoqui mãdauit. ut sibi pec¬
cumã daret ad faciend̾. mar̾e si iã
q̃dam ad faciend̃ parauit.

Expanded text:
d si mandaueris exrecepisti, debitor liberabitur. Idem Marcellus scribit, si, ut post mortem sibi monumentum fieret, quis mandauit, heres eius poterit mandati agere. illum uero qui mandatum suscepit, si sua pecunia fecit, puto agere mandati, si non ita ei mandatum est, ut sua pecunia faceret monumentum. potuit enim agere etiam cum eo qui mandauit, ut sibi pecuniam daret ad faciendum, maxime si iam quaedam ad faciendum parauit.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicẽ extimare deb̾e. siexegit a
debitore suoquis et soluit. cũu¬
si mũ eĩ erit rõnẽ eius teiłri. aut
si ip̃e mutuatus gͣuib usuris
soluitss et si reũ usuris ñ releua¬
uit ip̃i aũ et usure abfũt. ł si mi¬
norib releuauit. ¶Ipe aũ maiori¬
b fenus accepit. ut fidẽ sua lib̾a¬
ret. ñ dubito debe eu mandati ac¬
toneł ud̾o et ufuras cõsequi ut
est cõsequtũ totũ. ħ ex equo et bo¬
no uider arbitbit᷑. ¶ Deditibi pe¬
cumã ut creditori meo ersoluas
ñ fecisti. pstabis michi usuras. qͦ
cau et ame credicor peccumã d̾bi¬
tã cũ usuris recepturus sit.et ita
cripsit. ¶ Si adolescens luxurios
mand tibi ut ꝓ meretrice fid̾ui¬
b̾as. id q tuscies mãdatũ suscepi
ñ hebis madati act̾onẽ. qr simił¬

Expanded text:
iudicem aestimare debere, si exegit a debitore suo quis et soluit, cum usimum enim erit rationem eius rei haberi: aut si ipse mutuatus grauibus usuris soluit. sed et si reum usuris non releuauit, ipsi autem et usurae absunt, uel si minoribus releuauit, ipse autem maioribus faenus accepit, ut fidem suam liberaret, non dubito debere eum mandati iudicio et usuras consequi. et ut est constitutum totum hoc ex aequo et bono iudex arbitrabitur. Dedi tibi pecuniam, ut creditori meo exsoluas: non fecisti: praestabis mihi usuras, quo casu et a me creditor pecuniam debitam cum usuris recepturus sit: et ita cribsit. Si adulescens luxuriosus mandet tibi, ut pro meretrice fideiubeas, idque tu sciens mandatum susceperis, non habebis mandati actionem, quia simi
Abbreviated transcription (Latin):
quo ħ iud̃mamitt̾e. et sicuti
fructus cogit̾ restituere. is qui
ꝓcurat. ita sũptũ ꝙñfructus
et si ad uecturas suas d̾ excurrit
ĩp̃dia sũptũ fecit. puto hos quoꝵ
sũptus reputare eũ oport̾e. isi
salariũ fuit. et ħ cõu̾eit ut suptꝰ
de suo facet. ad ħ itiuera. ħ estd̃
salario. ¶Id̾ ait. si quid ꝓcurator¬
citra mandatũ ĩ uolũtate fecit
pmittend̾ ei auferre si sine dãp
nodm̃ fiat. msi rõne sũptus istiꝰ
dñs admisit. ¶Fideuissores. et
ꝑsona omifit ercept̾onẽ qͣ reus
uti ñ potuit.si quid̃ minus ho

Expanded text:
um admittere et, sicuti fructus cogitur restituere is qui procurat, ita sumptum, quem in fructus rtet: sed et si ad uecturas suas, dum excurrit in praedia, sumptum fecit, puto hos quoque sumptus reputare eum oportere, nisi si salariarius fuit et hoc conuenit, ut sumptus de suo faceret ad haec itinera, hoc est de salario.  fecit, permittendum ei auferre, quod sine damno domini fiat, nisi rationem sumptus istius dominus admittit. Fideiussores et persona omiserit exceptionem, qua reus uti non potuit, si quidem minus ho
Abbreviated transcription (Latin):
torib et accorib. et in g̾ndis
cõfilio mandati ñ cem̾. S si qu¬
id dolo ferit. ñmãdatisi magis
ratori meo ut titio peccumã me¬
a credat sine usuris. isq ñ sñ u¬
suris credidĩt. anetia michius
uras resticuere debeat iudãmꝰ
et labeo scribit restitue eũ opor¬
tere etia si ħ mandam̾m ut gͣtu¬
itã peccumã daret. ꝙͣuis si pic¬
ulo suo credidiss cessaret ĩquic

Expanded text:
dis consilio, mandati non teneri, sed si quid dolo fecerit, non mandati, sed magis ratori meo, ut Titio pecuniam meam credat sine usuris, isque non sine usuris crediderit, an etiam usuras mihi restituere debeat, videamus. et Labeo scribit restituere eum oportere, etiamsi hoc mandaverim, ut gratuitam pecuniam daret, quamvis, si periculo suo credidisse
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ int̾est. s quida cõsiuut. a
possit efficere editio ut rones. ad¬
s qua mente id dicecur anmad¬
diosum alicuius doctrine posse di¬
doctior ⁊ melior futurus eet.

Expanded text:
um interest. sed quidam consuluit, an possit efficere haec actio, ut rationes adsed qua mente quid diceretur, animaddiosum alicuius doctrinae posse didoctior et melior futurus esset.