comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maledictus eris suꝑ terrã: quę
aperuit ossuum. & suscepit san¬
guinẽ fratris . tui. demanu tua
Cum operatus fueris eã: non da¬
bit tibi fructus suos. Uagus &
profugus eris suꝑ terrã. Dixit¬

Expanded text:
Maledictus eris super terram, quae aperuit os suum, et suscepit sanguinem fratris tui de manu tua: cum operatus fueris eam, non dabit tibi fructus suos: vagus et profugus eris super terram. » I
Abbreviated transcription (Latin):
numerati sunt in castris ephrami:
centũ octo milia. centũ: pertur¬
mas suas tertii proficiscentur.
Adaquilonis partẽ castra metati
sunt filii dan: quorũ princeps
fuit ahirter silius amisa daĩ. Cunctꝰ
exercitus pugnatorũ eiu quinume-¬
rati sunt: sexaginta duo milia sep¬¬
tingenti. Iuxta cũ fixere tentoria
detribi aser̃: quorũ princeps fuit
phegihel. filius ochrã. Cunctus
ex ercitus pugnatorũ eius qui
numerati sunt: quad raginta mili¬
A. & mille. quin genti: De tribu¬
filiorũ neptalim: princeps fuit
haira. filius henan. Cunctus ex¬
ercitus pugnatorũ eius: quinqua¬
ginta tria milia. quadringenti.
Om̃s qui numerati sunt in castris
dañ fuerunt centũ quinqua¬
ginta septẽ milia. sexcenti: &
nouissimi proficiscentur. Hic nu¬
merus filiorũ isrł. perdomos cog¬
nationũ suarũ & turmas diuisi
exercitus: sexcenta tria milia.
quingenti. quinqua ginta. Leuitȩ
autẽ: non sunt numerati inter

Expanded text:
numerati sunt in castris Ephraim numerati sunt in castris Ephraim centum octo milia centum per turmas suas tertii proficiscentur ad aquilonis partem castrametati sunt filii Dan quorum princeps fuit Ahiezer filius Amisaddai cunctus exercitus pugnatorum eius qui numerati sunt sexaginta duo milia septingenti iuxta eum fixere tentoria de tribu Aser quorum princeps fuit Phegihel filius Ochran cunctus exercitus pugnatorum eius qui numerati sunt quadraginta milia et millefiliorum Nephthali princeps fuit Ahira filius Henan. Cunctus exercitus pugnatorum ejus, quinquaginta tria millia quadringenti. Omnes qui numerati sunt in castris Dan, fuerunt centum quinquaginta septem millia sexcenti, et novissimi proficiscentur. Hic numerus filiorum Israel, per domos cognationum suarum et turmas divisi exercitus, sexcenta tria millia quingenti quinquaginta. Levitae autem non sunt numerati inter
Abbreviated transcription (Latin):
exercitus pugnatorũ eius qui
numerati sunt. quad raginta
quinq milia. sexcenti. quinqua¬
ginta. Om̃s qui recensiti sunt
incastris ruben. centũ quinqua¬
ginta milia. & mille quadrin¬
genti. quinquaginta ꝑ turmas
suas: in scđo loco proficiscentur.
Ieuabitur autẽ tabernaculũ testi¬
monii: perofficia leuitarũ &tur¬
mas eorũ. Quomodo erigetur: ita
& deponetur. Singuli perloca
& ordines suos proficiscentur.
Adoccidentalẽ plagã erunt castra
filiorũ ephraim: quorũ prin¬
ceps fuit elisama. filius amiud.
Cunctus exercitus pugnatorũ eiꝰ.
qui numerati sunt: quadraginta
milia. quingenti. Et cum eis
tribus filiorũ manasse : quorũ
princeps fuit gamaliel filius
phadassur. Cunctus exercitũs
pugnatorũ eius qui numerati st̃:
triginta duo milia. ducenti. Intri-¬
bufiliorũ beniamin princeps fuit
abidan. filius gedeonis. & cimctus
exercitus pugnatorũ eius. qui
recensiti sunt. triginta quinq
milia. qua dringenti. Om̃s qui

Expanded text:
ui numerati sunt quadraginta quinque milia sescenti quinquaginta omnes qui recensiti sunt in castris Ruben centum quinquaginta milia et mille quadringenti quinquaginta per turmas suas in secundo loco proficiscentur levabitur autem tabernaculum testimonii per officia Levitarum et turmas eorum quomodo erigetur ita et deponetur singuli per loca et ordines suos proficiscentur ad occidentalem plagam erunt castra filiorum Ephraim quorum princeps fuit Helisama filius Ammiud cunctus exercitus pugnatorum eius qui numerati sunt quadraginta milia quingenti et cum eis tribus filiorum Manasse quorum princeps fuit Gamalihel filius Phadassur cunctus exercitus pugnatorum eius qui numerati sunt triginta duo milia ducenti in tribu filiorum Beniamin princeps fuit Abidan filius Gedeonis et cunctus exercitus pugnatorum eius qui recensiti sunt triginta quinque milia quadringenti omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
sexcenti. Iuxta eũ castra metati st̃.
Detribu isachar. quorũ princeps
fuit nathanahel. filius suãr: & om̃is
numerus pugnatorũ eius. quin-¬
quaginta quattuor milia. qua¬
dringenti. Intribu zabulon prin¬
ceps fuit heliab. filius helon: &¬
omnis destirpeeius exercitus
pugnatorũ. quinquaginta septẽ
milia. quadringenti. Uniuersi
qui incastris iude adnumerati sunt.
fuerunt centũ octogintasexmilia
qua dringenti : & perturmas suas
primi egredientur. Incastris filioꝵ
ruben admeridianã plagã erit
princeps elisur. filius sed eur: &
cunctus exercitus pugnatorũ ciꝰ
qui numerati sunt. quadraginta
sex milia. quingenti. Iuxta cũ
castramttati sunt. De tribu symeon.
quorũ princeps fuit salamihel.
filius suris addai: & cunctus exer.¬
citus pugnatorũ eius. qui numera¬
ti sunt. quin quaginta nouẽ milia

Expanded text:
sescentorum iuxta eum castrametati sunt sescentorum iuxta eum castrametati sunt de tribu Isachar quorum princeps fuit Nathanahel filius Suar et omnis numerus pugnatorum eius quinquaginta quattuor milia quadringenti in tribu Zabulon princeps fuit Heliab filius Helon omnis de stirpe eius exercitus pugnatorum quinquaginta septem milia quadringenti universi qui in castris Iudae adnumerati sunt fuerunt centum octoginta sex milia quadringenti et per turmas suas primi egredientur in castris filiorum Ruben ad meridianam plagam erit princeps Elisur filius Sedeur et cunctus exercitus pugnatorum eius qui numerati sunt quadraginta sex milia quingenti iuxta eum castrametati sunt de tribu Symeon quorum princeps fuit Salamihel filius Surisaddai et cunctus exercitus pugnatorum eius qui numerat
Abbreviated transcription (Latin):
est dñs ad morsen dicens. Tribũ
leui noli numerare. neq ponas
summã corũ. cum filiis isrł: sed
constitue eos suꝑ tabernaculum
testimoni. Cuncta uasa cius. &
quicquid ad cerimonias pertin&
omnia utensilia eius. Eterunt in
ministerio: Ac pergyrũ taberna.¬
culi metabuntur Cum proficis¬
cendũ fuerit: deponent leuitȩ taber-¬
naculum. Cum castra metanda eri-¬
gent: quisquis externorũ accesserit.
occidetur. Metabuntur Autt̃ cas
multitudinẽ filiorũ isrl: & excu-¬
babunt in custodiis tabernaculi tes
timonii. Fecerunt ergo filii isrł:
iuxta omnia quȩ praeceperat dñs
morsi. Locutusq est dñs ad moy-
sen &aaron dicens. Singuli pertur-¬
mas signa. atq uexilla. & domos
cognationũ suarũ. castrameta¬
buntur filiorũ isrł: pergrrũ ta¬
bernaculi focderis. Adorientem
iudas fig& tentoria: perturmas
exercitus sui. Eritq princeps
filiorũ eius naason. filius aminadab:
& omnis destrrpe eius summa pug¬
nantiũ. septuaginta quattuor milia.

Expanded text:
est Dominus ad Mosen, dicens: Tribum Levi noli numerare, nec ponam summam eorum cum filiis Israel: sed constitue eos super tabernaculum testimonii et cuncta vasa ejus, et quidquid ad caeremonias pertinetomnia utensilia ejus, et erunt in ministerio, ac per gyrum tabernaculi metabuntur. Cum proficiscendum fuerit, deponent Levitae tabernaculum: cum castrametandum, erigent: quisquis externorum accesserit, occidetur. Metabuntur autem castmultitudinem filiorum Israel, et excubabunt in custodiis h. cusergo filii Israhel iuxta omnia quae praeceperat Dominus Mosi locutusque est Dominus ad Mosen et Aaron dicens singuli per turmas signa atque vexilla et domos cognationum suarum castrametabuntur filiorum Israhel per gyrum tabernaculi foederis ad orientem Iudas figet tentoria per turmas exercitus sui eritque princeps filiorum eius Naasson filius Aminadab et omnis de stirpe eius summa pugnantium septuaginta quattuor milia
Abbreviated transcription (Latin):
administrandũ accesserit: moriet᷑.
est dñs admorsen dicens. Ego
tuli leuitas afilus isrb: pro omni
quõ percussi primogenitos inter¬
ra egypti. Scĩficaui mihi quicquid
primũ nascitur in isrł: ab homine
usq ad pecus. Mei sunt: ego dñs.¬

Expanded text:
ad ministrandum accesserit, morietur. est Dominus ad Moysen, dicens: Ego tuli Levitas a filiis Israel pro omni o percussi primogenitos in terra Aegypti, sanctificavi mihi quidquid primum nascitur in Israel; ab homine usque ad pecus mei sunt: ego D
Abbreviated transcription (Latin):
a aron sacerdotũ. qui uncti sunt:
& quorũ repletę & consecratę
manus. ut sacerdotio fungerent᷑.
Mortui sunt nadab &abiũ: cum
offerrent ignẽ alienũ in conspec¬
tu dñi indeferto sẏnai. absq li¬
beris. Functiq sunt sacerdotio.
eleatar. & ithamar: corã aaroñ
patresuo.i1
L OCUTUS
est dñs admorsen dicens. Ap̃plica
tribũ leui. & fac start inconspee¬
tu aaroñ sacerdotis: ut ministrent

Expanded text:
ron sacerdotum qui uncti sunt et quorum repletae et consecratae manus ut sacerdotio fungerentur mortui sunt Nadab et Abiu cum offerrent ignem alienum in conspectu Domini in deserto Sinai absque liberis functique sunt sacerdotio Eleazar et Ithamar coram Aaron patre suo locutus est Dominus ad Mosen dicens adplica tribum Levi et fac stare in conspectu Aaron sace
Abbreviated transcription (Latin):
hanc rem.
STEUERIT
causa int aliquos. & intpellaue¬
rint iudices: quẽ iustũ esse per¬
spexerint. illi iustitiae palmam
dabunt. Quc̃ impiũ: condemp¬
nabunt impietatis. Sin aut̾e cũ
qui peccauit dignũ uiderint
plagis: pro sternent. & corã sc̃
facient uerberari. Promensura
peccati erit & plagarũ modus.:
ita dũ taxat. ut quadragenariũ
numerũ non excedant: nefo ede
laceratus ante oculos tuos ab
NON LIGABIS
õs bouis: terentis in arȩa fruges

Expanded text:
hanc rem. Si fuerit causa inter aliquos et interpellauerint iudices, quem iustum esse perspexerint, illi iustitiae palmam dabunt, quem impium, condemnabunt impietatis. sin autem qui peccauit dignum uiderint plagis, prosternent et coram se facient uerberari. pro mensura peccati erit et plagarum modus: ita dumtaxat, ut quadragenarium numerum non excedant, ne foede laceratus ante ocuNon ligabis os bovis terentis in area fruges
Abbreviated transcription (Latin):
est dñs ad morsen dicens. Prȩcipe
filus isrł: ut afferant tibi oleum
dcoliuis. purissimũ aclucidũ: ad
concinnandas lucernas iugiter
extra uelũ testimonii. intaberna¬
culo federis. Pon&q eas aaroñ
auespere usq in mane corã dño.
cultu rituq per petuo : ingenera-¬
tionibus ur̃is. Suꝑ candelabrum
mundissimũ ponentur semꝑ in con-¬
spectu dñi.¬
AC CIDIES

Expanded text:
s praecipe filiis Israhel ut adferant tibi oleum de olivis purissimum ac lucidum ad concinnandas lucernas iugiter extra velum testimonii in tabernaculo foederis ponetque eas Aaron a vespere usque in mane coram Domino cultu rituque perpetuo in generationibus vestris super candelabro mundissimo ponentur semper in conspectu Domiaccipies
Abbreviated transcription (Latin):
Siuis possidere iure propinquita¬
tis: eme & posside. Sin autem
tibi displic&. hoc ipsũ indica
mihi: ut sciã. quid facere debcã.
Nullus est eñi propinquus: excep-¬
to te qui prior es. & mẽ qui
scđs sum. Atille respondit.
Ego agrũ emã. Cui dixxit boor̃.
Quando emeris agrũ demanu
mulieris: &ruth quoq moabi¬
tidẽ quȩ uxor defuncti fuit
debes accipere : ut suscites no
men propinqui tui inheredita.¬
te sua. Qui respondit. Cedo
iure propinquitatis: neq enĩ
posteritatem familię meę delere
debeo. Tu meo utere priuilegio:
quo me libent̃ carere profiteor.

Expanded text:
Si vis possidere jure propinquitaSi vis possidere jure propinquitatis: eme, et posside. Sin autem tibi displicet, hoc ipsum indica mihi, ut sciam quid facere debeam. Nullus enim est propinquus, excepto te, qui prior es, et me, qui secundus sum. At ille respondit: Ego agrum emam. Cui dixit Booz: Quando emeris agrum de manu mulieris, Ruth quoque Moabitidem, quae uxor defuncti fuit, debes accipere: ut sumen propinqui tui in hereditate sua qui respondit cedo iure propinquitatis neque enim posteritatem familiae meae delere debeo tu meo utere privilegio quo me libenter carere profiteor
Abbreviated transcription (Latin):
lũ tuum quo operiris: & tene
utraq manu. Qua extendente
& tenente. mensus est sexmo¬
dios hordei: & posuit suꝑ eam.
Quae portans ingressa est ciui¬
tatem: &uenit ad socrũ suam.
Quȩ diait ci. Quid egisti filia o
N arrauitq omna quȩ sibi feciss&
homo: &ait. Eccesex modios hor-¬
dei dedit mihi. &ait. Nolo uacuã
tẽ reuerti: ad socrũ tuã. Dixitq
noemi. Ex pecta filia : donec uide.¬
amus. quẽ res exitũ habrat. Neq
ditibi. Cumq uidiss& propin-¬
quuum prȩterire. dequo prius
sermo habitus est: dixit adeũ.
Oeclina paulisꝑ. & sede hic: uo-¬
cans eum nomine suo. Qui di¬
uertit: & sedit. Tollens autem
boor decẽ uiros desenioribus
ciuitatis: dixit adeos. Sedece
hic. Quibus residentibus: lo¬
cutus est ad propinquũ. Partẽ
agri fratris nr̃i elimelech uen-¬
didit noemi: quȩ reuersa est
de regione moabitide. Quod
audire tẽ uolui: ut tibi dicerẽ
corã cunctis sedentibus & ma-¬
ioribus natu depopulo meo.

Expanded text:
um tuum quo operiris, et tene um tuum quo operiris, et tene utraque manu. Qua extendente, et tenente, mensus est sex modios hordei, et posuit super eam. Quae portans ingressa est civitatem, et venit ad socrum suam. Quae dixit ei: Quid egisti, filia? Narravitque ei omnia, quae sibi fecisset homo. Et ait: Ecce sex modios hordei dedit mihi, et ait: Nolo vacuam te reverti ad socrum tuam. Dixitque Noemi: Exspecta, filia, donec videamus quem res exitum habeat. Neque dit ibi. Cumque vidisset propinquum praeterire, de quo prius sermo habitus est, dixit ad eum: Declina paulisper, et sede hic, vocans eum nomine suo. Qui divertit, et sedit. Tollens autem Booz decem viros de senioribus civitatis, dixit ad eos: Sedete hic. Quibus residentibus, locutus est ad propinquum: Partem agri fratris nostri Elimelech vendit Noemi, quae reversa est de regione Moabitide: quod audire te volui, et tibi dicere coram cunctis sedentibus, et majoribus natu de populo meo.
Abbreviated transcription (Latin):
Uiditq mulierẽ iacentẽ ad pedes
suos: & ait illi. Quȩes.o Illaq
respondit. Egosum riith ancilla
tua. Ex pande palliũ tuũ suꝑfa
mulã tuã: quia propinquus es.
Et ille. Benedicta in quit es adño
filia : & priorẽ miscđiam posteriore
superasti: quia non es secuta iuue-¬
nes pauperes siue diuites. N oli
ergo metuere: sed quicquid dixe
ris mihi faciã tibi. Scit enim
omnis populus qui habitat intra
portas urbis meȩ: mulierẽ te tẽ.
uirtutis. N ec abnuo me propin-¬
quũ: sed est alius mẽ propinquior.
Quiesce hac nocte: & facto mane
sitẽ uoluerit propinquitatis
iure retinere: bene res acta est
S in autem ille noluerit: ego te
Absq ulla dubitatione suscipiã.
uiuit dñs: Dormi usq mane.
Dormiuit itaq rut᷑h ad pedes eiꝰ:¬
usq ad noctis abscessum. Sur¬
rexit antequã homines se cog¬
noscerent mutuo: & dixit
boor adeã. Caue: ne quis no¬
uerit. quod huc ueneris. Et
rursũ expande inquit pallio-¬

Expanded text:
viditque mulierem jacentem ad pedes viditque mulierem jacentem ad pedes suos, et ait ilrespondit: Ego sum Ruth ancilla tua: expande pallium tuum super famulam tuam, quia propinquus es. Et ille, Benedicta, inquit, es a Domino filia, et priorem misericordiam posteriore superasti: quia non es secuta juvenes, pauperes sive divites. Noli ergo metuere, sed quidquid mihi dixeris, faciam tibi. Scit enim omnis populus, qui habitat intra portas urbis meae, mulierem te esse virtutis. Nec abnuo me propinquum, sed est alius me propinquior. Quiesce hac nocte, et facto mane, si te voluerit propinquitatis jure retinere, bene res acta est: sin autem ille noluerit, ego te absque ulla dubitatione suscipiam, vivit Dominus. Dormi usque mane. Dormivit itaque ad pedes eusque noctis abscessum. Surrexitque antequam homines se cognoscerent mutuo, et dixit Booz: Cave ne quis noverit quod huc veneris. Et rursum, Expande, inquit, palli
Abbreviated transcription (Latin):
ta est itaq puellis boor.: & tam̃¬
dui cum eis messuit. donec ordea.
suã : audunt ab ea. Hilia mi. quȩ¬
ram tibi requiẽ: & prouidebo. ut
bene sit tibi. Boor iste cuius puel-¬
lis magro iuncta es propinquus
est nr̃: & hac nocte artã hordei
uentilat. Lauart igitur. & ungere.
& in duere cultioribus uestimen-¬
tis. ac descende inartã. Nonte ui-¬
deat homo: donec esum potumq
finierit. Quando autẽ ierit ad
dormiendũ: nota locũ in quo dor¬
miat. Ueniesq & discoperies pal-¬
lumm quo operitur aparte pedũ:
& proicies te. & ibi iacebis. Ipse aut̃e
dicet tibi: quid agere debras. Quȩ
respondit. Quicquid prȩcepe¬
ris faciã. Descenditq inarrã: &
fecit omnia quȩ sibi imperauerat
&bibiss&. & factus ess& hilarior.
iss&q Ad dormiendũ iuxta acer¬
uũ manipulorũ. uenit abs condite:
& discoperto apedibus eius pallio
se proiecit. Etecce nocte iã media
expauit homo: & conturbatus est.

Expanded text:
ta est itaque puellis Booz, et tamta est itaque puellis Booz, et tamdiu cum eis messuit, donec hordea suam, audivit ab ea: Filia mi, quaeram tibi requiem, et providebo, ut bene sit tibi. Booz iste, cujus puellis in agro juncta es, propinquus est noster, et hac nocte aream hordei ventilat. Lavare igitur et ungere, et induere cultioribus vestimentis, ac descende in aream. Non te videat homo, donec esum potumque finierit. Quando autem ierit ad dormiendum, nota locum in quo dormiat; veniesque et discooperies pallium, quo operitur a parte pedum, et projicies te, et ibi jacebis: ipse autem dicet tibi quid agere debeas. Quae respondit: Quidquid praeceperis, faciam. Descenditque in aream, et fecit omnia quae sibi imperaverat et bibisset, et factus esset hilarior, issetque ad dormiendum juxta acervum manipulorum, venit abscondite, et discooperto a pedibus ejus pallio, se projecit. Et ecce, nocte jam media, expavit homo, et conturbatus est:
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit. ne prohibeatis eã : &
dustria. & remanert permitti-¬
te : ut absq rubore colligat.
& colligentẽ nemo corripiat.
Collegitergo in agro usq adues¬
peram: & quȩ collegerat uirga
cedens. & excutiens muenit ordei
quasi oephi mensurẽ. idest tres
modios. Quos portans reuersa
est inciuitatẽ: & ostendit socrui suę.
Iñsuꝑ protulit. & deditei dereli¬
quiis cibi sui: quo saturata fuerat.
Pixitq ei socrus. Ubi hodie collegis¬
ti: &ubi fecisti opus.o Sit benedictꝰ.:
qui misertus est tui. Indi cauitq ei
apud quẽ ess& operata: & nomen
dixit uiri. quod booz̃ uocaretur.
Cui respondit noemi. Benedictus sit
adño: qm̃ eandẽ gratiã quã prae-¬
buerat uiuis. seruauit & mortuis.
Pursumq. propinquus ait nr̃ est
homo. Ec rut̾h. Hȩc quoq inquit
praecepit mihi: ut tam̃ diu messo-¬
ribus eius iungerer: donec om̃s se-¬
getes meterentur. Cui dixit socrus.
Melius est filia mĩ ut cũ puellis eius

Expanded text:
voluerit ne prohibeatis eam et dvoluerit ne prohibeatis eam et ddustria et remanere permittite ut absque rubore colligat et colligentem nemo corripiat collegit ergo in agro usque ad vesperam et quae collegerat virga caedens et excutiens invenit hordei quasi oephi mensuram id est tres modios quos portans reversa est in civitatem et ostendit socrui suae insuper protulit et dedit ei de reliquiis cibi sui quo saturata fuerat dixitque ei socrus ubi hodie collegisti et ubi fecisti opus sit benedictus qui misertus est tui indicavitque ei apud quem esset operata et nomen dixit viri quod Booz vocaretur cui respondit Noemi benedictus sit a Domino quoniam eandem gratiam quam praebuerat vivis servavit et mortuis rursumque propinquus ait noster est homo et Ruth hoc quoque inquit praecepit mihi ut tamdiu messoribus eius iungerer donec omnes segetes meterentur cui dixit socrus meliu
Abbreviated transcription (Latin):
dequibus & pueri bibunt. Quȩ
cadens infaciem suã: &adorans
suꝑ terrã. dixit adeũ. Unde mibn
hoc ut inuenirẽ gratiã Ante ocu¬
los tuos: & nosse mẽ dignareris
peregrinã mulierẽ. o Cui ille
respondit. Nunciata sunt mihi
omnia quȩ feceris socrui tuae.
post morte᷑ uiri tui: & quod reli¬
queris parentes tuos & terrã in
qua nata es: & ueneris adpopulũ.
quẽ antea nesciebas. Reddat
tibi dñs pro opere tuo. & plenã
gratiã apud oculos tuos domine
mi. qui consolatus es mẽ. & locutꝰ
es ad cor ancillȩ tue: quȩ non
sum similis unius puellarũ tuarũ.
Diritq ad eã boor. Quando ho¬
ra uescendi fuerit. ueni huc. &
cõmede panẽ : & intingue buccel¬
lã tuã maceto. Sedit itaq ad
messorũ latus. & congessit polentã
sibi. comeditq & saturata est.
Et tulit reliquias: atq inde surrex̃.
ut spicas exmore colliger&
Praecepit autẽ boor pueris suis
dicens. Etiam si uobiscũ metere

Expanded text:
de quibus et pueri bibunt. Quae de quibus et pueri bibunt. Quae cadens in faciem suam et adorans super terram dixit ad eum unde mihi hoc ut invenirem gratiam ante oculos tuos et nosse me dignareris peregrinam mulierem cui ille respondit nuntiata sunt mihi omnia quae feceris socrui tuae post mortem viri tui et quod dereliqueris parentes tuos et terram in qua nata es et veneris ad populum quem ante nesciebas reddat tibi Dominus pro opere tuo et plenam gratiam ante oculos tuos domine mi qui consolatus es me et locutus es ad cor ancillae tuae quae non sum similis unius puellarum tuarum dixitque ad eam Booz quando hora vescendi fuerit veni huc et comede panem et intingue buccellam tuam in aceto sedit itaque ad messorum latus et congessit pulentam sibi comeditque et saturata est et tulit reliquias atque inde surrexit ut spicas ex more colligeret praecepit autem Booz pueris suis dicens etiam si vobiscum metere
Abbreviated transcription (Latin):
rum opũ : nomine boor. Dixitq
riith moabitidis. Ad socrũ suam.
Snubes. uadã in agrũ &colligam
spicas. quȩ metentiũ fugerunt
manus : ubicumq clementis in
me patris familiae repperero gra.¬
tiam. Cui illa respondit. Uade
filia mĩ. Abut itaq: & colligebat
spicas post terga metentiũ. Acci-¬
dit autem ut ager ille haberet
runt ei. Benedicat tibi dñs. Dixit¬
q booz̃ iuueni: qui messoribus
prȩerat. Cuius eft hȩc puella. o¬
Qui respondit. Hȩc est moabitidis.
quȩ uenit cũ noemĩ deregione
moabitide: & rogauit. ut spicas
colliger& remanentes. sequens
messorũ uestigia. Etdemane
usq nunc stat̾ magro: & ne ad
momentũ quidẽ domũ reuersa
est. Et ait boos Adruth. Audi
filia. Neuadas ad colligendũ
in alterũ agrũ: nec recedas ab
hoc loco. sed iungere puellis meiᷤ
&ubi messuerint. sequere. Man-¬
daui enim pueris meis. nemo
tibi molestus sit : sed &ciã sisitieris
uadead sarcinulas . & bibeaquas.

Expanded text:
rum opum nomine Booz dixitque rum opum nomine Booz dixitque Ruth Moabitis ad socrum suam si iubes vadam in spicas, quae metentium fugerint manus, ubicumque clementis in me patris familias reperero gratiam. Cui illa respondit: Vade, filia mi: Abiit itaque et colligebat spicas post terga metentium. Accidit autem ut ager ille haberet runt ei: Benedicat tibi Dominus. Dixitque Booz juveni, qui messoribus praeerat: Cujus est haec puella? Cui respondit: Haec est Moabitis, quae venit cum Noemi, de regione Moabitide, et rogavit ut spicas colligeret remanentes, sequens messorum vestigia, et de mane usque nunc stat in agro, et ne ad momentum quidem domum reversa est. Et ait Booz ad Ruth: Audi, filia, ne vadas ad colligendum in alterum agrum, nec recedas ab hoc loco: sed jungere puellis meis, et ubi messuerint, sequere. Mandavi enim pueris meis, ut nemo tibi molestus sit: sed etiam si sitieris, vade ad sarcinulas, et bibe aquas,
Abbreviated transcription (Latin):
ds m̃s. Quae tẽ morientẽ ter¬
ra susceperit. in ea moriar : ibiq
locũ accipiã sepulturae. Hȩc
mibi faciatds. & hȩc addat: si
non sola mors me ate separa¬
uerit. Uidens ergo noemi qđ
obstinato ruth animo decreuis-¬
s& secũ pergere. aduersari
noluit: nec ultra ad suos reditũ
persua dere. Profecteq sunt
simul: & uenerunt inbethleem.
Quibus urbẽ ingressis: uelox
apud cunctos fama per crebruit.
Dicebantq mulieres. Hȩc est illa
noemi. Quibus ait. Neuocetis
mẽ noemĩ. idest pulchrã: sed
uocate int̃ mara hoc est Amaram:
quia ualde me a maritudine reple¬
unt omp̃s. Egressa sum pleua: &
uacuã reduxit medñs. Cur igitur
uocatis me noemĩ. quã humiliauit
dñs & affuxit omiiipotens. o Uenit
ergo noemĩ cũ rũth moabitida
nuru sua de terra peregrinatio¬
nis suae: Ac reuersa est inbethlee̾.
quando primũ hordea metabant᷑.
Erat autem uiri elimelech consan-¬
guineus homo potens & magna-¬¬

Expanded text:
Deus meus. Quae te morientem terDeus meus. Quae te morientem terra susceperit, in ea moriar: ibique locum accipiam sepulturae. Haec mihi faciat Dominus, et haec addat, si non sola mors me et te separaverit. Videns ergo Noemi quod obstinato Ruth animo decrevisset secum pergere, adversari noluit, npersuadere profectaeque sunt simul et venerunt in Bethleem quibus urbem ingressis velox apud cunctos fama percrebuit dicebantque mulieres haec est illa Noemi quibus ait ne vocetis me Noemi id est pulchram sed vocate me Mara hoc est amaram quia valde me amaritudine replevit Omnipotens egressa sum plena et vacuam reduxit me Dominus cur igitur vocatis me Noemi quam humiliavit Dominus et adflixit Omnipotens venit ergo Noemi cum Ruth Moabitide nuru sua de terra peregrinationis suae ac reversa est in Bethleem quando primum hordea metebantur erat autem vir Helimelech consanguineus homo potens et magna
Abbreviated transcription (Latin):
quos sortiturae estis. Et osculata
est eas. Que eleuata uoce: flere
cȩperunt & dicere. Tecũ perge¬
mus: adpopulũ tuũ. Quibis illa
respondit. Reuertimini filix mi.
habebo filios inutero meo: utui¬
ros ex me̾ sperare possitis.o
Reuertimmi filiȩ mi: & abite. Lã
enim senectute confecta sum.
nec apta uinculo coniugali.
Etiam si possim hac nocte concipe¬
re & parere filios. si eos expec¬
tare uelitis. donec crescant. &
Annos impleant pubertatis. Ante
eritis uetulȩ quã nubatis. Noli¬
te quȩso filiȩmi: quia ur̃a an¬
gustia me̾ magis praemit. &
egressa est manus dñi contra
me. Eleuata igitur uoce: rur¬
sum flere cȩperunt. Orphã os¬
culata socrũ est. acreuersa:
ruth adhȩsit socrui suae.
Cui dixeit noemi. En reuersa est
cognata tua Ad populũ suum.
& ad deos suos. Uade cum ea.
Quȩ respondit. Ne aduerseris
mili: ut relinquã te. & abeam.
Quo cumq perrexeris pergam.
Populus tuus populus m̃s: & ds̃tuus

Expanded text:
quos sortiturae estis. C. II. Et osculata quos sortiturae estis. C. II. Et osculata est eas. Quae elevata voce flere coeperunt, et dicere: Tecum pergemus ad populum tuum. Quibus illa respondit: Revertimini, filiae mihabeo filios in utero meo, ut viros ex me sperare possitis? Revertimini, filiae mi, et abite: jam enim senectute confecta sum, nec apta vinculo conjugali: etiam si possem hac nocte concipere, et parere filios, si eos exspectare velitis, donec crescant, et annos impleant pubertatis, ante eritis vetulae quam nubatis. Nolite, quaeso, filiae mi: quia vestra angustia me magis premit, et egressa est manus Domini contra me. Elevata igitur voce, rursum flere coeperunt: Orpha osculata est socrum, ac reversa: Ruth adhaesit socrui suae. Cui dixit Noemi: En reversa est cognata tua ad populum suum, et ad deos suos: vade cum ea. Quae respondit: Ne adverseris mihi ut relinquam te et abeam: quocumque perrexeris, pergam:Populus tuus populus meus, et Deus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
N PICBUS
unius iudicis quando
iudices praẽerant: facꝰ¬
ta est fames interra.
Abutq homo debethleẽ
uida: ut peregrinaretur
in regione moabitida.
cũ uxore sua ac duob
liberis.
Ipse uocabatur elime¬
lech: uxxor eius noenii.
Et duo filii eius. alter
maalon & alt̃ chelion
ephratei: debechleem
uida.
Ingressiq regionẽ moabitidã mora¬
bantur ibi: & mortuus est elimelech
maritus noemi. Remansitq ipsa
cum filiis. Qui acceperunt uxores
q ibi decẽ Annis: & ambo mortui
sunt. maalon uidelicet. & chelion.
Remansitq mulier orbata duobus
liberis ac marito: & surrexit ut
inpatriã pergeret cũ utraq nu-¬
ru sua deregione moabitida.
Audierat enim quod respexiss&
dñs populũ suũ: & dediss& eis es¬
cas. Egressa est itaq delocõ pere¬
grinationis suȩ cũ utraq nuru:
&iam inuia posita reuertenti in
terrã nida. dixitadeas. Ite in
biscũ miscđiam: sicut fecistis cũ
mortuis. & mecũ. O& uobis mue¬
nire requiẽ indomibus uirorum:

Expanded text:
n diebus unius iudicis quando iudices praeerant facta est fames in terra abiitque homo de Bethleem Iuda ut peregrinaretur in regione moabitide cum uxore sua ac duobus liberis ipse vocabatur Helimelech uxor eet duo filii, unus vocabatur Mahalon, et alter Chelion, Ephrathaei de Bethlehem Juda. Ingressique regionem Moabitidem, morabantur ibi. Et mortuus est Elimelech mi h. Nahmi, remansitque ipsa cum filiis. Qui acceperunt uxores que ibi decem annis, et ambo mortui sunt, Maalon videlicet et Chilion: remansitque mulier orbata duobus liberiin patriam pergeret, cum utraque nuru sua, de regione Moabitide: audierat enim quod respexisset Dominus populum suum, et dedisset eis escas. Egressa est itaque de loco peregrinationis suae, cum utraque nuru sua: et jam in via posita revertendi in terram Juda, dixit ad eas: Ite in biscum misericordiam, sicut fecistis cum mortuis et mecum. Det vobis invenire requiem in domibus virorum,
Abbreviated transcription (Latin):
erudir& in eis israbelẽ & om̃s qui nͦ
nouerant bella chananrorũ : &
postea discerent filii eorũ certare
cum hostibus. & habere consurtu-¬
dinẽ proeliandi: quinq satrapas
philistinorũ. omnemq chana-¬
nȩũ. & sidoniũ atq euxũ. qui ha¬
bitabat in monte libani. demonte
bahal hermon. usq ad introitũ
emath. Dimisitq eos. ut in ipsis
ex periretur israhelẽ : utrũ Au-¬
diret mandata dñi. quȩ praece¬
perat patribus eorũ annon.¬

Expanded text:
erudiret in eis Israelem, et omnes qui non noverant bella Chananaeorum; ut postea discerent filii eorum certare cum hostibus, et habere consuetudinem praeliandi: quinque satrapas Philistinorum, omnemque Chananaeum, et Sidonium, atque Evaeum, qui habitabat in monte Libano, de monte Baal Hermon usque ad introitum Emath. Dimisitque eos, ut in ipsis experiretur Israelem, utrum audiret mandata Domini quae praeceperat patribus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
dum mihi meisq permittant
pauperes habere scedulas. & ñ
tampulchros codices quã emen¬
datos. Ytraq editio. & septuagin-¬
ta iuxta grecos. & mea iuxta he¬
breos & in latinũ meo labore
translata est. Eligat unusquisq
quod uult: & studiosũ sẽ magis
quam maliuolum prob&.¬

Expanded text:
dummodo mihi, meisque permittant dummodo mihi, meisque permittant pauperes habere schedulas, et non tam pulchros codices, quam emendatos. Utraque editio, et Septuaginta juxta Graecos, et mea juxta Hebraeos, in Latinum meo labore translata est. Eligat unusquisque quod vult: et studiosum me magis, quam malevolum prob
Abbreviated transcription (Latin):
milla aut obscura sunt. aut
omissa. aut certe serip. torum
uitio de prauata. manifes¬
tiora nr̃a interpretatione fierent:
qui & hebrȩũ sermonẽ exparte
didicimus. & inlatino pȩne abip¬
sis incunabulis int grammaticos
& rethores. & philosophos de tri¬
ti sumus. Quod si apud grecos
post septuaginta editione. iam
xp̃i euangelio coruscante. iudȩ¬
os aquila & symmachus. ac thro¬
dotion. iudarzantes. heretici sunt
recepti. qui multa mysteria salua¬
toris sũbdola interpretatione
habentur apud aeccłas. & ex-¬
planantur Ab ȩcclesiasticis ui-¬
ris: quanto magis ego xp̃ianus
studium fuit omissa repetere.¬
& deprauata corrigere. & sacra-¬
menta a eccłȩ puro acfideli a¬
perire sermone. uel afastidio¬
sis. uel amalignis lectoribus
non debeo reprobari.  Habe¬
ant qui uolunt ueteres libros.
uel inmembranis purpureis. Au¬
ro argentoq descriptos. uelun¬
cialibus ut uulgo aiunt litteris
onera magis exarata quã codices:

Expanded text:
in illa aut obscura sunt, aut in illa aut obscura sunt, aut omissa, aut certe scriptorum vitio depravata, manifestiora nostra interpretatione fierequi Hebraeorum sermonem ex parte didicimus, et in Latino pene ab ipsis incunabulis inter grammaticos et rhetores et philosophos detriti sumus. Quod si apud Graecos, post Septuaginta editionem, jam Christi Evangelio coruscante, Judaeus Aquila, Symmachus, et Theodotio, judaizantes haeretici, sunt recepti, qui multa mysteria Salvatoris subdola interpretatione habentur apud Ecclesias, et explanantur ab ecclesiasticis viris: quanto magis ego Christianus,tans, cujus studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres libros, vel in membranis purpureis auro argentoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, onera magis exarata, quam codices:
Abbreviated transcription (Latin):
usq adeũ locũ ubi ante fine̾ uolu¬
minis scriptũ est. id circo ipse me
re prȩhendo. & ago pęnitentiã
in fauilla &cinere: examecri
uersus sunt. dactilo. spondeoq
currentes. Et propt̃ linguae idiõ¬
ma crebro recipientes. & alios pe¬
des: non earundẽ syllabarũ. sed
eorundẽ temporũ. Interdũ quo¬
q rythinus ipse dulcis & innullis
fertur numeris lege solutis: qd
metrici magisquã simplex lector
intelligunt. Asupra dicto autẽ
uersu usq ad finẽ libri: paruum
coma. quod reman&: prosa oratio¬
ne contexitur. Quod sicui uidet᷑
in credułũ. metro scilic& esse
apud hebrȩos. & in morẽ nr̃i flac¬
ci. greciq pindari. & alchei. &
saffon. uel psalteriũ. uel lamen¬
tationes hieremię. uel omnia
ferme scripturarũ cantica con¬
re comłrobabit. Audiant qua¬
propt̃ canes mei: id circo me
in hoc uolumme laborasse: non
ut interprȩtationẽ antiquã
repraehenderc̃: sedut ea quȩ

Expanded text:
usque ad eum locum, ubi ante finem voluusque ad eum locum, ubi ante finem voluminis scriptum est: Idcirco ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cinere: hexametri versus sunt, dactylo spondaeoque currentes: et propter linguae idioma, crebro recipientes et alios pedes, non earumdem syllabarum, sed eorumdem temporum. Interdum quoque rhythmus ipse dulcis et tinnulus fertur numeris lege metri solutis: quod metrici magis, quam simplex lector intelligunt. A supradicto autem versu usque ad fidem libri, parvum comma quod remanet, prosa oratione contexitur. Quod si cui videtur incredulum, metra scilicet esse apud Hebraeos, et in morem nostri Flacci, Graecique Pindari, et Alcaei, et Sappho, vel Psalterium, vel Lamentationes Jeremiae, vel omnia ferme Scripturarum cantica come comprobabit. Audiant quapropter canes mei, idcirco me in hoc volumine laborasse, non ut interpretationem antiquam reprehenderem, sed ut ea, quae
Abbreviated transcription (Latin):
q liber.foeditatt᷑ sui publice le¬
gentibus prȩbeat. Hȩc Autem
trans latio nullũ deueteribus
sequitur inter̾pret̾ẽ: sed ex ipso
hebraico. arabicoq sermone. &
interđu syro. nunc uerba. nunc
sensus. nunc simul utrumq re-¬
son abit. Obliquus &emi &iam
apud hebrȩos totus liber fertur
& lubricus: & quod grece re¬
Dumq aliud loquitur. Aliud agit.
strictis tenere manibus: quanto
fortius prȩsseris. tanto citius elabit᷑¬
Memmi mẽ ob intelligentiã huius
uoluminis: liddeũ quendã prae-¬
ceptorẽ. qui apud hebrȩos primus
haberi putabatur: non paruis re¬
demisse muninũ. Quius doctri-¬
na. an aliquid profecerim nescio.
Hoc unum scio. non potuisse me
interprȩtari: nisi quod ante in¬
tellexerã. A principio itaq uolu¬
minis usq aduerba iob Apud
hebrȩos prosa oratio est. Porro A
uerbis iob inquibus ait. pereat
dies inqua natus sum. & noa in
qua dictũ estc̃ceptus est homo.

Expanded text:
que liber, foeditatem sui publice leque liber, foeditatem sui publice legentibus praebeat. Haec autem translatio nullum de veteribus sequitur interpretem; sed ex ipso Hebraico, Arabicoque sermone, et interdum Syro, nunc verba, nunc sensus, nunc simul utrumque resonabit. Obliquus enim etiam apud Hebraeos totus liber fertur et lubricus: et quod Graece rhedumque aliud loquitur, aliud agit: strictis tenere manibus, quanto fortius presseris, tanto citius elabitinquit, ob intelligentiam hujus voluminis, Liddeum quemdam praeceptorem, qui apud Hebraeos primus habebatur, non parvis redemisse nummis. Si ejus doctrina aliquid profecerim, nescio: hoc unum scio, non potuinterpretari, nisi quod ante intellexeram. A principio itaque voluminis, usque ad verba Job, apud Hebraeos prosa oratio est. Porro a verbis Job, in quibus ait, Pereat dies, in qua natus sum, et nox, in qua dictum est, conceptus est homo,
Abbreviated transcription (Latin):
minantur. quasi non apud
grecos Aquila. symmachus. &
Sheodotion. uel uerbũ e uerbo.
uel sensũ esensu. uel exutroq
commixtũ. & medie temperatũ
genus translationis expresserint.
Et omnia ueteris instrumenti uo¬
lumina. origenis oboelis asteris¬
cisq distinxerit: quos uel addi¬
tos. uel de theodotione sumptos.
trans lationiantiquȩ inseruit: pro¬
bans de fuisse quod additũ est.
Discant igitur obtrectatores mei
recipere in tõto. quod inpartib
susceperlint: aut int̃prȩtationẽ
meã cum asteriscis suis radere.
N eq enim fieri potest: ut quos
plura int̾mi sisse susceperint.
non eosdẽ &iã in quibusdã erras¬
se fateantur: prȩcipue iniob.
Cui si ea quȩ sub asteriscis ad dita
sunt subtraxeris. pars maxima
detruncabitur. Et hoc dumꝰ¬
taxat. Apud grecos. Ceterum
Apud latinos. Ante eã trans latio¬
nem quã sub asteriscis & oboẽlis
nuꝑ edidimus. septingenti ferme.
aut octingenti uersus sunt : ut
decurtatus & laceratus conrosus¬

Expanded text:
 apud Graecos Aquila, Symmachus, et Theodotio, vel verbum e verbo, vel sensum e sensu, vel ex utroque commixtum, et medie temperatum genus translationis expresserint: et omnia veteris Instrumenti volumina Origenes obelis asteriscisque distinxerit, quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partibus susceperunt, aut interpretationem meam cum asteriscis suis radere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur, praecipue in Job: cui si ea quae sub asteriscis addita sunt, subtraxeris, pars maxima voluminis detruncabitur: et hoc dumtaxat apud Graecos. Caeterum apud Latinos, ante eam translationem, quam sub asteriscis et obelis nuper edidimus, septingenti ferme aut octingenti versus desunt; ut decurtatus et laceratus corrosus
Abbreviated transcription (Latin):
m& cũ: & patruus. & patruelis. &
consanguineus. & ad finis. Sin autẽ
& ipse potuerit. redim& se: supputa¬
tis dũ taxat annis. Atempore uendi-¬
tionis suae. usq in annũ iubeleum.
Et pecunia quã uenditus fuerat.
uxta annorũ numerũ & rationẽ
mercennarii supputata: si plures
fuerint anni qui remanent. usq
adiubeleũ: scđm hõs redd& &
practium. Si pauci: ponet rationẽ
cumeo iuxta annorũ numerũ &
redd& emptori. quod reliquũ
est annorũ quibus ante seruuit
mercedibus inputatis. Non afflig&
eum uiolent̃: in conspectu tuo.
Quod si perhȩc redimi non potuerit:
anno iubeleo egredietur cũ libe¬
ris suis. Mei sunt eñi serui filu
isrł : quos eduxi deterra aegrp-¬
ti. ego dñs ds̃ ur̃. Non facirtis uo-¬
bis idolũ & sculptile. nec titulos
erigetis: nec insignẽ lapidẽ pone-¬
tis in terra ur̃a. ut adoretis eum.

Expanded text:
et eum et patruus et patruelis et et eum et patruus et patruelis et consanguineus et adfinis sin autem et ipse potuerit redimet se supputatis dumtaxat annis a tempore venditionis suae usque ad annum iobeleum et pecunia qua venditus fuerat iuxta annorum numerum et rationem mercennarii supputata si plures fuerint anni qui remanent usque ad iobeleum secundum hos reddet et pretium si pauci ponet rationem cum eo iuxta annorum numerum et reddet emptori quod reliquum est annorum quibus ante servivit mercedibus inputatis non adfliget eum violenter in conspectu tuo quod si per haec redimi non potuerit anno iobeleo egredietur cum liberis suis mei sunt enim servi filii Israhel quos eduxi de terra Aegypti ego Dominus Deus vester non facibis idolum et sculptile, nec titulos erigetis, nec insignem lapidem ponetis in terra uestra, ut adoretis eum.
Abbreviated transcription (Latin):
SIPAU PERTATE
compulsus uendiderit sc̃ tibi frat̃
tuus. non eũ op̃primes seruitute
famulorũ: sed quasi mercennarius
& colonus crit. Usq ad annũ iubelẽ¬
um operabitur apud te: & põstea
egredietur cum liberis suis. & reuer-¬
tetur ad cognationẽ . &. ad possessionẽ
patrũ suorũ. Mei eñi serui sunt: &
ego eduxi eos deterra egypti. Non
uenient conditione seruorũ. Ne
affligas eũ perpotentiã: sed metũi¬
to dm̃ tuũ.
SERTUS ET
ancilla sint uobis denationiblis:
quȩ in circuitu ur̃o sunt. Etde ad¬
urnis qui peregrinantur apud uos
uel qui ex his nati fuerint interra
ura. hõs habebitis famulos: & here-¬
ditario iure transmittetis ad põste-¬
ros. ac possidebitis inȩternũ. Pratres
autẽ ur̃os filios isrł: neopprimatis
perpotentiã. Si inualuerint apud
uõs manus aduenȩ. atq peregrini.
&c attenuatus frat̾ tuus uendiderit
sẽ ei. aut cinquã destrrpe eius:
post uenditionẽ potest redimi.
Qui uoluerit ex fratribus suis redi-¬

Expanded text:
Si paupertate compulsus, uendiderit se tibi frater tuus, non eum opprimes seruitute famulorum sed quasi mercenarius et colonus erit. Usque ad annum iubilaeum operabitur apud te, et postea egredietur cum liberis suis et reuertetur ad cognationem et possessionem patrum suorum mei enim servi sunt et ego eduxi eos de terra Aegypti non venient condicione servorum ne adfligas eum per potentiam sed metuito Deum tuum servus et ancilla sint vobis de nationibus quae in circuitu vestro sunt et de advenis qui peregrinantur apud vos vel qui ex his nati fuerint in terra vestra hos habebitis famulos et hereditario iure transmittetis ad posteros ac possidebitis in aeternum fratres autem vestros filios Israhel ne opprimatis per potentiam si invaluerit apud vos manus advenae atque peregrini et adtenuatus frater tuus vendiderit se ei aut cuiquam de stirpe eius post venditionem potest redimi qui voluerit ex fratribus suis redim
Abbreviated transcription (Latin):
loco. Et si euenisset ut multo tẽ¬
pore maner& suꝑ illud: erantfilii
isrł in excubiis dm̃ & non prosi-¬
ciscebantur. quotquot diebus
fuiss& nubes suꝑ tabernaculũ.
Adimperiũ dñi erigebant tento¬
ria: & adimperiũ illius depone¬
bant. Si fuiss&r nubes auespere.
usq mane. & statim diluculo taber¬
naculũ reliquiss&: proficiscebant᷑.
Et si post diem & noctẽ recessiss&:
dissipabant tentoria. Sibiduo aut̃
uno m̃se uel longiori tẽpore fuisset suꝑ tab̾nacłm
manebant filii istł in eodẽ loco. & ñ ꝓficiscebant᷑.
S tatĩ autẽ ut recessisset: mouebant castra. ꝑuer

Expanded text:
loco et si evenisset ut multo temloco et si evenisset ut multo tempore maneret super illud erant filii Israhel in excubiis Domini et non proficiscebantur quotquot diebus fuisset nubes super tabernaculum ad imperium Domini erigebant tentoria et ad imperium illius deponebant si fuisset nubes a vespere usque mane et statim diluculo tabernaculum reliquisset proficiscebantur et si post diem et noctem recessisset dissipabant tentoria si biduo aut uno mense vel longiori tempore fuisset super tabernaculum manebant filii Israhel in eodem loco et non proficiscebantur statim autem ut recessisset movebant castra per
Abbreviated transcription (Latin):
dent illud. Non relinquent exco
quippiã usq mane: & õs eius non
confringent. Omnẽ ritũ phase
obseruabunt. Siquis autẽ & mun¬
dus est. & initinere non fuit. &
tamen non fecit phase. extermi¬
nabitur anima illa depopulis suis.
quia sa crificiũ dño non obtulit
tempore suo: peccatũ suũ ipse
portabit. Peregrinus quoq &cad¬
uena si fuerit apud uõs: faci&¬
phasẽ dñi iuxta cęrimonias &
iustificationes cius. Praceptũ
tum est tabernaculũ: operuit illud
nibes. Auespere autẽ suꝑ tentoriũ
erat quasi species ignis: usq mane.
S ic fiebat iugit᷑. Perdiẽ operiebat
illud nubes: & per noctẽ quasi spe¬
cies ignis.
ablata fuiss& nubes quȩ taber¬
naculũ protegebat: tunc proficis¬
cebantur filn isrł: Et in loco ubi
stetisset nubes. ibi castrametaban¬
tur. Ad imperiũ dñi proficisce¬
bantur: & adimperiũ illius fige¬
bant tabernaculũ. Cunctis die-¬
bus quibus stabat nubes super
tabernaculũ: manebant meodẽ

Expanded text:
dent illud: non relinquent ex eo quidpiam usque mane, et os ejus non confringent, omnem ritum Phase observabunt. Si quis autem et mundus est, et in itinere non fuit, et tamen non fecit Phase, exterminabitur anima illa de populis suis, quia sacrificium Domino non obtulit tempore suo: peccatum suum ipse portabit. Peregrinus quoque et advena si fuerit apud vos Phase Domino juxta caeremonias et justificationes ejus. Praeceptum tum est tabernaculum, operuit illud nubes. A vespere autem super tentorium erat quasi species ignis usque mane. sic fiebat iugiter per diem operiebat illud nubes et per noctem quasi spcies ignis ablata fuisset nubes quae tabernaculum protegebat tunc proficiscebantur filii Israhel et in loco ubi stetisset nubes ibi castrametabantur ad imperium Domini proficiscebantur et ad imperium illius figebant tabernaculum cunctis diebus quibus stabat nubes super tabernaculum manebant in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
rius. Prȩcepitq morses filis isrł:
ut facerent phasc. Qui fecerunt
tempore suo. quartad ecima die
mensis aduesperã: inmonte sinaĩ.
Iuxta omnia quȩ̃ mandauerat
dñs morsi: fecerunt silii isrł xXUII
ECCE ATE
quidam inmundi suꝑ anima ho-¬
minis qui non poterant facere pha-
se indie illo: accedentes ad moy-¬
señ xaaroñ. dixerunteis. Inmun-¬
di sumus: suꝑ anima hominis. Qua-¬
re fraudamur. ut non ualeamus
offerre oblationẽ dño intempo¬
resuo: int̾filios isrł. os Quibus
respondit moyses. State : ut con-¬
sulã. quid prȩcipiat dñs deuobis.

Expanded text:
s filiis Israhel ut facerent phase qui fecerunt tempore suo quartadecima die mensis ad vesperam in monte Sinai iuxta omnia quae mandaverat Dominus Mosi fecerunt filii Israhel ecce autem quidam inmundi super animam hominis qui non poterase, in die illo, accedentes ad Moysen et Aaron dixerunt eis: Immundi sumus super anima hominis. Quare fraudamur ut non valeamus offerre oblationem Domino in tempore suo, inter filios Israel? Quibus respondit Moyses: State ut consulam q
Abbreviated transcription (Latin):
egressus est assir: & ȩdificauit
niniuen. & plateas ciuitatis.
& chale: resen quoq int̾ nini¬
uen. & chale. Hȩc est ciuitas
magna. Atuero mesram. genu¬
it ludin. & ananim. & la abim.
nepthum. & pechusim. & ches¬
luim. Dequibus egressi sunt phi¬
listim & capturim. iuii¬
HNAANAUTE
genuit sidonẽ primogenitũ suũ.
aradium. samariten. & amatheũ.
Et post hec disseminati sunt popłi
chananeorũ. Pactiq sunt termi-¬
ni chanaan. uenientibus asydone
gerarã usq gatã: donec ingre¬
diaris sodomã. & gomurrã. & ada-¬

Expanded text:
egressus est Assur et aedificavit egressus est Assur et aedificavit Nineven et plateas civitatis et Chale Resen quoque inter Nineven et Chale haec est civitas magna at vero Mesraim genuit Ludim et Anamim et Laabim Nepthuim et Phetrusim et Cesluim de quibus egressi sunt Philisthim et Capthurim Chanaan autem genuit Sidonem primogenitum suum Aradium Samariten et Amatheum et post haec disseminati sunt populi Chananeorum factique sunt termini Chanaan venientibus a Sidone Geraram usque Gazam donec ingrediaris Sodomam et Gomorram et Ada
Abbreviated transcription (Latin):
suus minor. ait. Maledictus
chanaan: seruus scruorũ erit
fratribus suis. Dixitq Benedic¬
tus dñs ds̃ sem: sit chanaan
seruus eius. Dilatet ds̃ iafech.
& habit& intaberna culis sem:
sitq chanaan serius cius. Uix¬
autẽ noe post diluuiũ. trecentis
quin quaginta annis: & impleci
sunt om̃s dies eius nongentorũ
Natiq sunt cis filii post diluuiũ.
Filu iafeth gomer. & magog.
& madal. iaban. & tubal. & mo¬
soch. & trras. Porro filii gomer:
ascenez. & riphat. & chogorma.
Filu autẽ laban: elrsa. & tharsis.
cęchim. & dodanim.U
BHIS DIUISAE
sunt insule gentiũ in regionib
suis: unusquisq scđ̾m linguam.
faba & heuila. & sabatha. &
regma. & sabathaca. Hilu regma:
saba & dadan.L.UI¬
DRROCHUS
genuit nemrod. Ipse cępit esse
potens in terra: & erat robustus
uenator corã dño Obhoc exi¬
uit prouerbiũ: quasi nem rod
robustus uenator corã dño.
Fuit autẽ principiũ regni cius:
babrlon. &arach. & archad.
& chalanne. in terra sennaar. UI
ET ERRA ILLA

Expanded text:
tus Chanaan servus servorum erit fratribus suis dixitque benedictus Dominus Deus Sem sit Chanaan servus eius dilatet Deus Iafeth et habitet in tabernaculis Sem sitque Chanaan servus eius vixautem Noe post diluvium trecentis quinquaginta annis et impleti sunt omnes dies eius nongentorum natique sunt eis filii post diluvium filii Iafeth Gomer Magog et Madai Iavan et Thubal et Mosoch et Thiras porro filii GoAscenez et Riphath et Thogorma. Filii autem Javan: Elisa et Tharsis, Cetthim, et Dodanim. Ab his divisae sunt insulae gentium in regionibus suis: unusquisque secundum linguam Saba et Hevila et Sabatha et Regma et Sabathaca filii Regma Saba et Dadan porro Chus genuit Nemrod ipse coepit esse potens in terra et erat robustus venator coram Domino ab hoc exivit proverbium quasi Nemrod robustus venator coram Domino fuit autem principium regni eius Babylon et Arach et Archad et Chalanne in terra Sennaar de terra illa