comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seorsũ. Et uiderunt eos abeuntes: & cognouerunt multi: & pedestres
de om̃ib ciuitatib concurrerunt illuc. & p̃uenerunt eũ. Et exiens. ui¬
dit multam turbam iħc: & misertus ẽ suꝑ eos. quia erant sicut oues non
habentes pastorem. Et ceꝑit docere il los multa. Et cũ iam hora multa
fieret: accesserunt discipuli eius dicentes. Desertus est locus hic: & iam¬
hora p̃teriuit. Dimitte illos. uit euntes in ꝓximas uillas & uicos. emant si¬
bi cibos quos manducent. Et respondens ait illis. Date illis manducare:
& dixerunt ei. Euntes emamus denariis ducentis panes: & dabimus eis
manducare. Et dicit eis. Quot panes habetis: Ite & uidete. Et cũ cog¬
nouissent: dicunt. Qumq & duos pisces. Et p̃cepit illis iħc: ut accũ

Expanded text:
gnoverunt multi et pedestre et de omnibus civitatibus concurrerunt illuc et praevenerunt eos et exiens vidit multam turbam Iesus et misertus est super eos quia erant sicut oves non habentes pastorem et coepit docere illos multa et cum iam hora multa fieret accesserunt discipuli eius dicentes desertus est locus hic illas et vicos emant sibi cibos quos manducent et respondens ait illis date illis manducare et dixerunt ei euntes emamus denariis ducentis panes et dabimus eis manducare et dicit eis quot panes habetis ite et videte et cum cognovissent dicunt quinque et duos
Abbreviated transcription (Latin):
eũ multũ dicens. q̃m filia mea in extremis ẽ. Ueni impone manũ
suꝑ eam: ut salua sit. & uiuat. Et abiit cũ illo: & sequebatur eũ turba
multa & comprimebant illũ. Et mulier que erat in ꝓfluuio sangui¬
nis annis duodecim. & fuerat multa ꝑpessa a complurib medicis. &
erogauerat omĩa sua. nec quicqͣm ꝑfecerat. sed magis deteruis habe

Expanded text:
inpone manus super eam ut salva sit et vivat et abiit cum illo et sequebatur eum turba multa et conprimebant illum et mulier quae erat in profluvio sanguinis annis duodecim et fuerat multa perpessa a conpluribus medicis et erogaverat omnia sua nec quicquam profecerat
Abbreviated transcription (Latin):
bant dicentes. Osanna benedictus qui uenit in nomine dñi: benedictũ
qd̾ uenit regnũ patris nr̃i dauid. osanna in excelsis. Et introrit ihero¬
solimã in templũ: & circũspectis om̃ib cũ iam uespera esset hora. exiuit
in bethaniam cũ duodecim. Et alia die cũ exirent a bethania: esuriit.
Cumq uidisset alonge ficũ habentem folia: uenit siquid forte inueni¬
ret in ea. Et cũ uenisset ad eam: nichil inuenit p̾ter folia. Non enĩ erat

Expanded text:
mine Domini benedictum quod venit regnum patris nostri David osanna in excelsis et introivit Hierosolyma in templum et circumspectis omnibus cum iam vespera esset hora exivit in Bethania cum duodecim et alia die cum exirent a Bethania esuriit cumque vidisset a longe ficum habentem folia venit si quid forte inveniret in ea et cum venisset ad eam
Abbreviated transcription (Latin):
medunt de micis pueroꝵ. Et ait illi. Propter hunc sermonem uãde:
exut demoniũ de filia tua. Et cũ abisset domũ suam: inuenit puel¬
lam iacentem supra lectũ. & demoniũ exisse. Et iterũ exiens de finib
tyri: uenit ꝑ sydonem ad mare galileȩ inter medios fines decapoleos.
Et adducunt ei surdũ & mutũ: & dep̾cabantur eũ ut imponat illi

Expanded text:
edunt de micis puerorum et ait illi propter hunc sermonem vade exiit daemonium de filia tua et cum abisset domum suam invenit puellam iacentem supra lectum et daemonium exisse et iterum exiens de finibus Tyri venit per Sidonem ad mare Galilaeae inter medios fines Decapoleos et add
Abbreviated transcription (Latin):
bam: assumunt eũ ita ut erant in naui. Eo aliȩ naues: erant cũ
illo. Eo facta est ꝓcella magna uenti: & fluctus mittebat in nauio.
ita ut impleretur nauis. Et erat ipse in puppi: supra ceruical dormiens.
Et ercitantes eũ: dicunt ei. Magister ñ ad te ꝑtinet quia perimus:
s exurgens: cõminatus est uento. & dixit mari. Tace: obmutesce. Et ces¬
sauit uentus: & facta est tranquillitas magna. Et ait illis. Quid timi

Expanded text:
erant cum illo et facta est procella magna venti et fluctus mittebat in navem ita ut impleretur navis et erat ipse in puppi supra cervical dormiens et excitant eum et dicunt ei magister non ad te pertinet quia perimus et exsurgens comminatus est vento et dixit mari tace obmutesce et cessavit ventus et fact
Abbreviated transcription (Latin):
bolam. Et ait illis. Sic & uos imprudentes estis: Non intelligitis. qͥa
om̃e extrinsecus introiens in hominem. ñ potest eũ communicare. qr
ñ introiit in cor eius. sed in uentrem & in secessũ exit. purgans omnes
escas: Dicebat autẽ: qm̃ que de homine exeunt: illa cõmunicant
hominem. Abintus enim de corde hominũ: cogitationes male ꝓce¬
dunt. Adulteria. fornicationes: homicidia. furta. auaritie: nequitie.
uolus. impudicitia: oculus malus. blasphemia: suꝑbia. stulticia. Om̃a
hec mala: abintus ꝓcedunt. & cõmunicant hominem. Et inde sur¬
gens: abiit in fines tyri & sydonis. & ingressus domũ neminem uolu¬
it scire: & ñ potuit latere. Mulier enim statim ut audiuit de eo. cuiꝰ

Expanded text:
intellegitis, quia omne extrinsecus introiens in hominem non potest eum communicare, quia non introit in cor eius, sed in uentrem, et in secessum exit purgans omnes escas ? dicebat, quoniam quae de homine exeunt illa communicant hominem. ab intus enim de corde hominum exeunt cogitationes malae, procedunt adulteria fornicationes homicidia furta avaritiae nequitiae dolus inpudicitia oculus malus blasphemia superbia stultitia omnia haec mala ab intus procedunt et communicant hominem et inde surgens abiit in fines Tyri et Sidonis et ingressus domum neminem voluit scire et non potuit later
Abbreviated transcription (Latin):
erat de eo: conuersus ad turbam aiebat. Quis tetigit uestimenta mea:
& dicebant ei discipuli sui. Uides turbam comprimentẽ te. & dicis. qͥs
me tetigit: Et circũspiciebat udere eam: que hoc fecerat. Mulier au¬
tem timens & tremens sciens qd̾ factũ esset in se: uente & ꝓcidit ante
eũ. & dixit ei omnem ueritatem. Iue autẽ dixit ei. filia: fides tua: te¬

Expanded text:
etigit vestimenta mea et dicebant ei discipuli sui vides turbam conprimentem te et dicis quis me tetigit et circumspiciebat videre eam quae hoc fecerat mulier autem timens et tremens sciens quod factum esset in se venit et procidit ante eum et dixit ei omnem veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
bant sp̃m ĩmundũ habet. Et ueniunt mater eius & fr̃es & foris stan¬
tes: miserunt ad eũ. uocantes eũ. & sedebat circa eũ turba. & dicunt ei.
Ecce mater tua & frẽs tui: foris querunt te. & respondens eis: ait. Que ẽ
mater mea & fres mei: Et circũspiciens eos qui in circuitu enus sedebãt:
ait. Ecce mater mea: & fr̃es mei. Qui enim fecerit uoluntatem dei: hic
frater meus. & soror mea. & mater est. Et iterũ cepit docere ad mare:
& congregata est ad eũ turba multa. ita ut in nauem ascendens sede¬
ret in mari: & om̃is turba circa mare suꝑ t̾ram erat. E docebat illos

Expanded text:
bant spiritum inmundum habet et veniunt mater eius et fratres et foris stanbant spiritum inmundum habet et veniunt mater eius et fratres et foris stantes miserunt ad eum vocantes eum et sedebat circa eum turba et dicunt ei ecce mater tua et fratres tui foris quaerunt te et respondens eis ait quae est mater mea et fratres mei et circumspiciens eos qui in circuitu eius sedebant ait ecce mater mea et fratres mei qui enim fecerit voluntatem Dei hic frater meus et soror mea et mater est et iterum coepit docere ad mare et congregata est ad eum turba multa ita ut in navem ascendens sederet
Abbreviated transcription (Latin):
rũ turba.ita ut ñ possent neq panem manducare. Et cũ audissent sui:
exierunt tenere eũ. Dicebant enĩ: qm̃ in furorem uersus est. Et scribȩ
qui ab iherosolimis descenderant dicebant: q̃m beelzebub habet. & quia
in principe demonũ eicit demonia. Et conuocatis eis in parabolis: dicebat
illis. Quomͦ potest sathanas sathanan eicere: Et si regnũ in se diuidat᷑:¬
ñ potest stare regnũ illud. Et si domus suꝑ semet ipsam disꝑtiatur: non
poterit domus illa stare. & si sathanas consurrexerit in semet ipsũ disꝑti¬
tus est: & ñ poterit stare: sed finem habet. Nemo potest uasa fortis ingres¬
sus in domũ diripere: nisi prius fortem alliget. & t̃c domũ eius diripi¬
et. Amen dico uobis: q̃m om̃ia dimittentur filiis hominũ peccata &eblas¬
phemiȩ: quib blasphemauerunt. Qui autẽ blasphemauerit in sp̃m¬
scm̃: ñ habet remissionem in eternũ. sed reus erit eterni delicti: q̃m dice¬

Expanded text:
nt neque panem manducare et cum audissent sui exierunt tenere eum dicebant enim quoniam in furorem versus est et scribae qui ab Hierosolymis descenderant dicebant quoniam Beelzebub habet et quia in principe daemonum eicit daemonia et convocatis eis in parabolis dicebat illis quom non potest domus illa stare: et si Satanas consurrexerit in semetipsum, dispertitus est: et non poterit stare, sed finem habet. Nemo potest vasa fortis ingressus in domum diripere, nisi prius fortem alliget: et tunc domum ejus diripiet. Amen dico vobis, quoniam omnia dimittentur filiis hominum peccata et blasphemiae, quibus blasphemaverunt. habet remissionem in aeternum sed reus erit aeterni delicti quoniam dice
Abbreviated transcription (Latin):
illis: ne cui dicerent. Quanto autẽ eis p̃cipiebat. tantomagis plus p̃¬
dicabant: & eo amplius ãmirabantur dicentes. Bene omĩa fecit: & sur¬
dos fecit audire & mutos loqui. In illis dieb iterũ cum turba multa es¬
set. nec haberent qd manducarent: conuocatis discipulis ait illis. Mise¬
reor suꝑ turbam quia ecce iam triduo sustinent me. nec habent qd mã

Expanded text:
plus praedicabant et eo amplius admirabantur dicentes bene omnia fecit et surdos facit audire et mutos loqui in illis diebus iterum cum turba multa esset nec haberent quod manducarent convocatis discipulis ait illis misereor super turba quia ecce iam triduo s
Abbreviated transcription (Latin):
est iterũ cũ sabbatis ambularet ꝑ sata: & discipuli eius ceperunt p̃gre¬
oi & uellere spicas. Pharisei autẽ: dicebant ei. Ecce: quid faciunt di¬
scipuli tui sabb̃is: qd̾ non licet. Et ait ulis. Nũquam legistis quid fece¬
rit dauid quando necessitatem habuit. & esuriit ipse & qui cũ eo erãt.
quomͦ introuit in domũ dei sub abiathar principe sacerdotũ. & panes ꝓ¬
positionis manducauit quos ñ licebat manducare nisi sacerdotib. & de

Expanded text:
cipuli ejus coeperunt praegredi, et vellere spicas. Pharisaei autem dicebant ei: Ecce, quid faciunt discipuli tui sabbatis, quod non licet? Et ait illis: Numquam legistis, quid fecerit David, quando necessitatem habuit, et esuriit ipse, et qui cum eo erant: quomodo introivit in domum Dei sub Abiathar principe sacerdotum, et panes propositionis manducavit, quos non licebat manducare nisi sacerdotib
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunantes: & ueniut & dicunt illi. Quare discipuli ohis & phariseoꝵ
ieunant tui autẽ discipuli ñ ieuinant: Et ait illis iħc. Nũquid posst̃
filii nuptiarũ qmͣdiu sponsus cũ illis est ieiunare: Quanto tempore
habent secũ sponsũ: ñ possunt ieiunare. Uenient autẽ dies cũ aufe¬
retur ab eis sponsus: & t̃c ieiunabunt in illis dieb Nemo assumentũ

Expanded text:
ieiunantes et veniunt et dicunt illi cur discipuli Iohannis et Pharisaeorum ieiunant tui autem discipuli non ieiunant et ait illis Iesus numquid possunt filii nuptiarum quamdiu sponsus cum illis est ieiunare quanto tempore habent secum sponsum non possunt ieiunare venient autem dies cum auferetur ab eis spon
Abbreviated transcription (Latin):
ut faciatis unũ ꝓselitũ. Et cũ fuerit factus: facitis eũ filiũ gehennȩ
uuplo qͣm uos. Se uobis duces ceti: qui dicitis quicũq iurauerit per
templũ. nichil est. Qui autẽ iurauerit in auro templi: debet. Stulti
& ceci: quid enĩ maius est aurũ. an templũ qd̾ scĩficat aurũ: Et qui¬
cumq iurauerit in altari: nichil est. Quicũq autẽ iurauerit in do¬
no qͦd est suꝑ illud: debet. Ceti: quid enĩ maius est. donũ an altare.

Expanded text:
factus facitis eum filium gehennae duplo quam vos vae vobis duces caeci qui dicitis quicumque iuraverit per templum nihil est qui autem iuraverit in aurum templi debet stulti et caeci quid enim maius est aurum an templum quod sanctificat aurum et quicumque iuraverit in altari nihil est quicumque autem iuraverit in dono quod est super illud debet caeci quid enim maius est donum an altare
Abbreviated transcription (Latin):
incastella emant sibi escas. Ih̃c autẽ: dixit eis. Non habent necesse ire
date illis uos manducare. Responderunt ei. Non habenus hic: nisi qͥnq
panes & duos pisces. Qui ait illis. Afferte huc illos michi. Et cũ iussisset
turbam discumbere suꝑ fenũ: acceptis quinq panib & duob piscib
aspiciens in celũ benedixit & fregit. & dedit discipulis panes. Discipuli
autẽ turbis. Et manducauerunt om̃s: & saturati sunt. Ee dulerunt
religuias: duodecim cophinos fragmentoꝵ plenos. Manducantiũ au¬
tem fuit numerus. quinq milia uiroꝵ: exceptis mulierib & pariuliᷤᷤ.
Et statim iussit discipulos ascendere in nauiculam. & p̃cedere eum
transfretũ: donec dimitteret turbas. Et dimissa turba: ascendit in

Expanded text:
 emant sibi escas. Jesus autem dixit eis. Non habent necesse ire: date illis vos manducare. Responderunt ei. Non habemus hic nisi quinque panes: et duos pisces. Qui ait eis. Afferte illos mihi huc. Et cum jussisset turbam discumbere supra fenum: acceptis quinque panibus et duobus piscibus: aspiciens in celum benedixit et fregit: unt omnes et saturati sunt et tulerunt reliquias duodecim cofinos fragmentorum plenos manducantium autem fuit numerus quinque milia virorum exceptis mulieribus et parvulis et statim iussit discipulos ascendere in navicula et praecedere eum trans fretum donec dimitteret turbas et dimissa t
Abbreviated transcription (Latin):
bens. & ñ sicut scribȩ. Et erat in synagoga eoꝵ homo in sp̃u ĩmundo:
& exclamauit dicens. Quid nobis & tibi iħu nazarene: Uenisti ꝑdere
nos. Scio: qui sis sc̃s dei. & cõminatus est ei iħc dicens. Obmutesce: et
exi de homine. Et discerpens eũ sp̃c ĩmundus: & exclamans uoce magna
exiuit ab eo. Et mirati sunt om̃s: ita ut conquirerent int̾ se dicentes.
Quidnam ẽ hoc: Que doctrina hec noua. quia in potestate & spiri-¬
tib ĩmundis imperat & obediunt ei : Q ꝓcessit rumor eius statim: in
omnem regionem galileȩ: Et ꝓtinus egredientes de synagoga: uenert̃
in domũ symonis & andreȩ cũ iacobo & ioħe. Decũbebat autẽ socrus

Expanded text:
goga eorum homo in spiritu immundo, et exclamavit dicens: Quid nobis et tibi, Jesu Nazarene: venisti perdere nos? Scio qui sis, sanctus Dei. Et comminatus est ei Jesus, dicens: obmutesce, et exi de homine. Et discerpens eum spiritus immundus, et exclamans voce magna, exiit ab eo. Et mirati sunt omnes, itQuidnam est hoc? quaenam doctrina haec nova? Quia in potestate spiritibus immundis imperat, et obediunt ei. Et processit rumor ejus statim in omnem regionem Galilaeae: Et protinus egredientes de synagoga, venerunt in domum Simonis, et Andreae cum Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
ralitico. Tibi dico: surge tolle grabatũ tuũ: & uãde in domũ tuam.
Et statim ille surrexit:. & sublato grabato. abiit coram om̃ib ita ut
admirarentur om̃s. & honorificarent dm̃ dicentes. quia nũqͣm sic
uidimus. Et egressus est rursus ad mare: om̃isq titrba ueniebat
ad eũ: & docebat eos. & cũ p̃teriret: uĩoit leuin alphei sedentem ad

Expanded text:
co surge tolle grabatum tuum et vade in domum tuam Et statim ille surrexit, et sublato grabato. abiit coram omnibus, ita ut admirarentur omnes. et honorificarent Deum dicentes. Quia numquam sic vidimus. Et egressus est iterum juxta mare, et omnis turba. veniebat ad eum et docebat eos. Et praeteriens vidit Le
Abbreviated transcription (Latin):
nit enim filius hominis saluare qd̃ perierat. Quid uobis uidetur¬
si fuerint alicui centũ oues & errauerit una ex eis: nonne relinguet
nonaginta nouem in montib. & uadit querere eam que errauit:
Et si contigerit ut inuentat eam: amen dico uobis quia gaudet suꝑ
ea magis qͣm suꝑ nonaginta nouem que ñ errauerunt. Sic ñ est uo¬
luntas ante patrem ur̃m qui in celis est: ut pereat unus de pusillis

Expanded text:
erat quid vobis videtursi fuerint alicui centum oves et erraverit una ex eis nonne relinquet nonaginta novem in montibus et vadit quaerere eam quae erravit et si contigerit ut inveniat eam amen dico vobis quia gaudebit super eam magis quam super nonaginta novem quae non erraverunt sic non est volunt
Abbreviated transcription (Latin):
nia: scitote quia ꝓpe est in ianins. Amen dico uobis: quia ñ p̃teribit hec
generatio donec hec om̃ta fiant. Celũ & terra transibunt: uerba uero
mea ñ p̃teribunt. De die autẽ illa & hora nemo scit: neq angłi celoꝵ
nisi pater solus. Sicut autẽ in dieb noe: ita erit & aduentus filii ho¬
minis. Sicut enim erant in dieb ante diluuiũ: comedentes & bibenteᷤ.
nubentes & nuptũ tradentes. usq ad eũ diem quo introiuit in archã

Expanded text:
uia non praeteribit haec generatio donec omnia haec fiant caelum et terra transibunt verba vero mea non praeteribunt de die autem illa et hora nemo scit neque angeli caelorum nisi Pater solus sicut autem in diebus Noe ita erit et adventus Filii hominis sicut enim erant in diebus ante diluvium comedentes et bibentes nubentes et nuptum tradentes usque ad eum diem quo intr
Abbreviated transcription (Latin):
chi: qui de matris utero sic nati sunt. Et sunt eunuchi: qui facti sunt
ab hominib. Et sunt eunuchi: qui se ipsos castrauerunt ꝓpter regnũ
celoꝵ. Qui potest capere: capiat. Tunc oblati funt ei paruuli: ut ma¬
nus eis imponeret. & oraret. Discipuli autẽ increpabant eos. Ihc uero
ait eis. Sinite paruulos: & nolite eos ꝓhibere ad me uenire. Taliũ
est enim regnũ celoꝵ. Et cũ imposuisset eis manus: abiit inde. Et

Expanded text:
acti sunt ab hominibus, et sunt eunuchi, qui se ipsos eunuchizauerunt propter regnum caelorum: qui potest capere, capiat. tunc oblati sunt ei paruuli, ut manus eis inponeret et oraret: discipuli autem increpabant eos. Iesus uero ait eis: sinite paruulos et nolite eos prohibere ad me uenire. talium est enim regnum caelorum. et cum inposuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tenuit ioħem & alligauit eum & posuit in carcere: ꝓpter herodiadem
uxorem frĩs. Dicebat enim ioħesilli: ñ licet tibi habere eam. Et uolens
eũ occidere timuit popłm: quia sicut ꝓpħam eũ habebant. Die autẽ
natalis herodis: saltauit filia herodiadis in medio. & placuit herodi. Yn¬
de cũ iuramento pollicitus est ei dare: qd̾cumq postulasset ab eo. At illa

Expanded text:
gavit eum: et posuit in carcere propter Herodiadem uxorem fratris sui. Dicebat enim illi Johannes: non licet tibi habere eam. Et volens illum occidere: timuit populum. Quia sicut Prophetam eum habebant. Die autem natalis Herodis saltavit filia Herodiadis in medio: et placuit Herodi. Unde cum juramento poll
Abbreviated transcription (Latin):
publicani & meretrices p̃cedent uos in regno dei. Uenit autẽ ad uos
ioħes in uia iusticiȩ: & ñ credidistis ei. Publicani autẽ & meretrices:
crediderunt ei. Uos autẽ uidentes: nec penitentiam habuistis post¬
ea ut crederetis ei. Aliam parabolam audite. Homo erat pater fami¬
lias qui plantauit uineam. & sepem circũdedit ei: & fodit in ea tor

Expanded text:
ces praecedunt vos in regno Dei venit enim ad vos Iohannes in via iustitiae et non credidistis ei publicani autem et meretrices crediderunt ei vos autem videntes nec paenitentiam habuistis postea ut crederetis ei aliam parabolam audite homo erat pater familias qui plantavit vineam et sepem circumdedit ei et fodit in
Abbreviated transcription (Latin):
tes om̃s & castella: docens in synagogis eoꝵ. & p̃dicans eu̾głm regni: ec
curans omnem languorem. & omnem infirmitatem. Uidens autem
turbas misertus est eis qui erant uexati: & iacentes sicut oues. ñ haben¬
tes pastorem. Tunc dicit discipulis siris. Messis guidem multa: ope¬
rarii autẽ pauci. Rogate ergodñm messis: ut eiciat operarios in mes¬
sem suam. Et conuocatis duodecim discipulis suis: dedit illis potesta¬

Expanded text:
synagogis eorum et praedicans euangelium regni et curans omnem languorem et omnem infirmitatem. uidens autem turbas misertus est eis, quia erant uexati et iacentes sicut ones non habentes pastorem. tunc dicit discipulis suis: messis quidem multa, operarii autem pauci; rogate ergo dominum messis, ut eiciat operarios in messem suam. et conuocatis duodecim discipulis suis dedit illis potesta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpofuit eis dicens. Simile est regnũ celoꝵ grano synapis: qd̾ accipienᷤ
homo seminauit in agro suo. Qd̾ minimũ quidem ẽ om̃ib seminib
Cum autem creuerit: maius est om̃ib holerib. Et fit arbor: itaut
uolucres celi ueniant & habitent in ramis eius. Aliam parabolam:
locutus est eis. Simile est regnũ celoꝵ fermento. qd̾ acceptũ mulier.
abscondit in farinȩ satis trib: donec fermentatũ est totũ. Hec om
nia locutus est iħc in parabolis ad turbas: & sine parabolis ñ loque¬
batur eis. Ut impleretur qd̾ dictum est ꝑ ꝓpħam dicentem: aperiã
in parabolis os meũ: eructuabo abscondita a constitutione inundi.
Tunc dimissis turbis: uenit in domũ. Et accesserunt ad eũ disciptil
enus: dicentes. Dissere nobis: parabolam zizamoꝵ agri. Qui respon¬
dens ait. Qui seminat bonũ semen: est filius hominis. Ager autẽ:
est mundus. Bonũ uero semen: hii sunt filii regni.Tirania autẽ: filii¬

Expanded text:
pis quod accipiens homo seminavit in agro suo quod minimum quidem est omnibus seminibus cum autem creverit maius est omnibus holeribus et fit arbor ita ut volucres caeli veniant et habitent in ramis eius aliam parabolam locutus est eis simile est regnum caelorum fermento quod acceptum mulier abscondit in farnia locutus est Jesus in parabolis ad turbas. Et sine parabolis non loquebatur eis. Ut impleretur quod dictum est per Prophetam dicein parabolis os meum eructabo abscondita a constitutione mundi tunc dimissis turbis venit in domum et accesserunt ad eum discipuli eius dicentes dissere nobis parabolam zizaniorum agri qui respondens ait qui seminat bonum semen est Filius hominis ager autem est mundus
Abbreviated transcription (Latin):
illis. Quia uobis datum est nosse misteria regni celoꝵ: Illis autẽ non
est datũ. Qui enim habet: clabitur ei & habundabit. Qui autẽ non
habet: & qd̃ habet auferetur ab eo. Ideo in parabolis loquor eis: quia
uidentes non uident. & audientes non audiunt. neq intelligunt.
Et adimpletur in eis ꝓphetia ysaiȩ dicentis: auditu audietis. & ñ intel¬
ligetis: & uidentes uidebitis: & ñ uidebitis. Incrassatũ est enĩ cor po

Expanded text:
on est datum qui enim habet dabitur ei et abundabit qui autem non habet et quod habet auferetur ab eo ideo in parabolis loquor eis quia videntes non vident et audientes non audiunt neque intellegunt et adimpletur eis prophetia Esaiae dicens auditu audietis et non intellegetis et videntes videbitis
Abbreviated transcription (Latin):
At ille respondens: ait eis. facto uespere: dicitis serenũ erit. Rubicũ¬
dũ est enim celũ. Et mane: hodie tempestas. Rutilat enim triste
celum. faciem ergo celi diiudicare nostis: signa autẽ tempoꝵ ñ pote¬
stis. Generatio mala & adultera signũ querit: & signũ non dabitur
ei. nisi signũ ione. & relictis ulis: abiit. Et cũ uenissent discipuli eius

Expanded text:
 dicitis serenum erit rubicundum est enim caelum et mane hodie tempestas rutilat enim triste caelum faciem ergo caeli diiudicare nostis signa autem temporum non potestis generatio mala et adultera signum quaerit et signum non dabitur ei nisi signum Ionae et relictis illis
Abbreviated transcription (Latin):
de uidentes mutos loquentes. cdaudos ambulantes. cecos uidentes: mag¬
nificabant dm̃ isrł. Iħc autẽ conuocatis discipulis suis: dixit. Misere¬
or curbȩ: quia triduo iam pseuerant mecũ. & ñ habent qd mandu¬
cent. Et dimittere eos ieiunos nolo: ne defciant in uia. Et dicunt
ei dis no cipuli. Unde ergo nobis in deserto panes tantos. ut saturemus
turbam tantam : & ait illis iħc. Quot panes habetis: At illi dixerunt.
Septem: & paucos pisciculos. Et p̃cepit turbe: ut discumberet suꝑ ter

Expanded text:
entes et magnificabant Deum Israhel Iesus autem convocatis discipulis suis dixit misereor turbae quia triduo iam perseverant mecum et non habent quod manducent et dimittere eos ieiunos nolo ne deficiant in via et dicunt ei discturbam tantam? Ait illis Jesus: Quot panes habetis? Et illi dixerunt: Septem et paucos pisciculos. Et praecepit turbae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
fures effodiunt & furantur. Chesaurizate autẽ uobis thesauros in
celo: uibi neq erugo neq tinea demolitur: & ubi fures ñ effodiunt
nec furantur. Ubi enim est thesaurus tuus: ibi est & cor tuũ. Lucer¬
na corporis: est oculus. Si fuerit oculus tuus simplex: totũ corpus
tuũ lucidũ erit. Si autẽ oculus tuus neqͣm fuerit: totũ corpus tuũ te

Expanded text:
uobis thesauros in caelo, ubi neque aerugo neque tinea demolitur, et ubi fures non effodiunt nec furantur. ubi enim est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum. lucerna corporis est oculus. si fuerit oculus tuus simplex, totum corpus tuum lucidum erit: si autem oculus tuus nequam fuerit, totum c
Abbreviated transcription (Latin):
tus resurgat. Et int̾rogauerunt eũ discipuli: dicentes. Quid ergo
scribe dicunt. qd̾ heliam oportet primũ uenire : At ille respondens:
ait eis. Helias quidem uenturus est: & restituet omĩa. Dico autẽ uo¬
bis. quia helias iam uenit. & ñ cognouerunt eũ. sed fecerunt in eo que¬
cumq uoluerunt. Sic & filius hominis passurus est ab eis. Tunc intel

Expanded text:
theus: et interrogauerunt eum discipuli dicentes: quid ergo scribae dicunt quod Heliam oportet primum uenire? lla t ille respondens ait eis: Helias quidem uenturus est et restituet omnia: dico autem uobis quia Helias iam uenit, et non cognouerunt eum, sed fecerunt in eo quaecumque uoluerunt. sic et filius hominis passuru
Abbreviated transcription (Latin):
riet filiũ: & uocabunt nomen eius emmanuel. qd̾ est int̃pretatũ
nobiscũ ds. Etugens autẽ poseph a somno fetit sicut ei p̃ceperat
angłs dñi. & accepit coniugem suam. Et ñ cognoscebat eam: donec
peperit filiũ suũ primogenitũ. & uocauit nomen eiꝰ iħm. Cũ ergo
natus esset iħc in bethleem iudȩ in dieb herodis regis: ecce magi ab
oriente uenerunt iherosolimã dicentes. Ubi est qui natus est rex iu

Expanded text:
tum Nobiscum Deus exsurgens autem Ioseph a somno fecit sicut praecepit angelus Domini et accepit coniugem suam et non cognoscebat eam donec peperit filium suum primogenitum et vocavit nomen eius Iesum cum ergo natus esset Iesus in Bethleem Iudaeae in diebus Herodis regis ecce magi ab oriente venerunt Hierosolymam dicent
Abbreviated transcription (Latin):
inquirunt. Scit enĩ pater ũr: quia his om̃ib indigetis. Querite
autẽ primũ regnũ dei & iusticiam eius: & om̃ia hec adicient᷑ uob̃.
Nolite ergo: solliciti esse in crastinũ. Crastinus enĩ dies: sollicitus erit
sibi ipsi. Sufficit enĩ diei: malicia sua. Nolite iudicare: ut ñ iudice¬
mini. In quo enim iudicio iudicaueritis: Iudicabimini. & in qua m̃¬
sura mensi fueritis: metietur uobis. Quid autẽ uides festucam in

Expanded text:
is. quaerite ergo primum regnum dei et iustitiam eius, et haec omnia adicientur uobis. nolite ergo solliciti esse in crastinum: crastinus enim dies sollicitus erit sibi ipsi. sufficit diei malitia sua. Nolite iudicare, ut non iudicemini. in quo enim iudicio iudicaueritis, iudicabimini, et in qua mensura mens
Abbreviated transcription (Latin):
& si dextera manus tua scandalizat te: abscide eam & ꝓice abs te.
Expedit enim tibi ut pereat unũ menbroꝵ tuoꝵ: qͣm tõtũ corpus
tuũ eat in gehennam. Dictũ est autẽ: quicũq dimiserit uxorem su¬
am: det illi libellũ repudii. Ego autẽ dico uobis: quia om̃is qui dimi¬
serit uxorem suam excepta fornicationis causa. facit eam mechari.

Expanded text:
de eam et proice abs te. expedit tibi ut pereat unum membrorum tuorum, quam totum corpus tuum eat in gehennam. dictum est autem: quicumque dimiserit uxorem suam, det illi libellum repudii. ego autem dico uobis, quia omnis qui dimiserit uxorem suam excepta fornic
Abbreviated transcription (Latin):
inde. Et ueniens in patriam suam. docebat eos in synagogis eoꝵ: ita ut
mirarentur & dicerent.Unde huic sapientia hec & uirtutes: Honne
hic est fabrifilius: Nonne mater eius dicitur maria. & fr̃es eius iacob
& ioseph. & symon. & iudas: Et sorores eius nonne om̃s apud nos sunt
Unde ergo huic om̃ia ista: & scandalizabantur in eo. Iħc autẽ: dixit eiꝰ.
Non est ꝓpheta sine honore: nisii patria sua & in domo sua. & ñ fe¬
cit ibi uirtutes multas: ꝓpter increctulitatem illoꝵ. In illo tempore:

Expanded text:
eorum ita ut mirarentur et dicerent unde huic sapientia haec et virtutes nonne hic est fabri filius nonne mater eius dicitur Maria et fratres eius Iacobus et Ioseph et Simon et Iudas et sorores eius nonne omnes apud nos sunt unde ergo huic omnia ista et scandalizabantur in eo Iesus autem dixit eis non est propheta sine honore nisi in patria sua et in domo sua et non fecit ibi
Abbreviated transcription (Latin):
bant ei. Cum autẽ audisset iħc qd̾ ioħes traditus esset: secessit in galile¬
am. Et relicta ciuitate narareth: uenit & hahitauit in capharnaũ mariti¬
mam. in finib zabulon & neptalim: ut adimpleretur qd dictum est ꝑ
ysaiam ꝓpħ̾am. terra zabulon & derra neptalim. uia maris trans iorda¬
nen galilee. Gentiũ popłs qui sedebat in tenebris: lucem uidit magnam.
Et sedentib in regione umbrȩ mortis. lux orta est eis. Exinde cepit iħc
p̃dicare & dicere: penitentiam agite. appropinquauit enĩ regnũ celoꝵ.
Ambulans autẽ uixta mare galileȩ: uidit duos frẽs. sẏmonem qui uocat᷑

Expanded text:
ditus esset secessit in Galilaeam et relicta civitate Nazareth venit et habitavit in Capharnaum maritimam in finibus Zabulon et Nepthalim ut adimpleretur quod dictum est per Esaiam prophetam terra Zabulon et terra Nepthalim via maris trans Iordanen Galilaeae gentium populus qui sedebat in tenebris lucem vidit magnam et sedentibus in regione et umbra mortis lux orta est eis exinde coepit Iesus praedicare et dicere paenitentiam agite adpropinquavit enim regnum caelorum ambulans aute
Abbreviated transcription (Latin):
tistȩ usq nunc: regnũ celoꝵ uim patitur: & uiolenti rapiunt illud.
Om̃s enim ꝓphetȩ & lex: usq ad ioħem ꝓphauerunt. Et si uultis recipere:
ipse est helias qui uenturus est. Qui habet aures audiendi: audiat.
Cui autem similem estimabo generationem istam: Similis est pueris
sedentib in foro: qui clamantes coequalib dicunt. Cecinimus uobis &

Expanded text:
itur, et violenti rapiunt illud. Omnes enim prophetae et lex usque ad Joannem prophetaverunt. Et si vultis recipere, ipse est Elias qui venturus est. Qui habet aures audiendi audiat. Cui autem similem aestimabo generationem istam? Similis est pueris sedentibus in foro, qui clamantes coaequali
Abbreviated transcription (Latin):
tam dicentem. Uox in rama audita est. ploratus & ululatus multꝰ.
rachel plorans filios suos. & noluit consolari: quia ñ sunt. Defuncto
autẽ herode: ecce apparuit angłs dñi in somnis ioseph in egipto di¬
cens. Surge & accipe puerũ & matrem enis: & uade in t̾ram isrł. De¬
functi sunt enĩ: qui querebant animã pueri. Qui surgens. accepit

Expanded text:
in Rama audita est ploratus et ululatus multus Rachel plorans filios suos et noluit consolari quia non sunt defuncto autem Herode ecce apparuit angelus Domini in somnis Ioseph in Aegypto dicens surge et accipe puerum et matrem eius et vade in terram Israhel defuncti sun
Abbreviated transcription (Latin):
continuo scire poteris ex suꝑscriptionib quas in fronte notas inueni¬
es. qui aut qd̃ de his que inquiris similia dixerint. Ueniens etiã ad
reliqua eũgłia ꝑ eundem numerũ quem continens uidebis appositoᷤ
ꝑ singulos numeros atq eos in sus ꝓpriisq locis similia dixisse. repꝑiẽ.

Expanded text:
continuo scire potes ex suprascriptionibus, quas in fronte notatas invenicontinuo scire potes ex suprascriptionibus, quas in fronte notatas invenies: qui, aut quot de his quae inquiris, similia dixerint. Veniens etiam ad reliqua Evangelia per eumdem numerum, quem continent, videbis appositos per singulos numeros, atque eos in suis propriisque locis similia dixisse reperies.
Abbreviated transcription (Latin):
Octauus in quib duo. Marcus. lucas. Nonus in quib duo. Luicas. ioħes.
subiectoꝵ tituloꝵ id est argumentũ clara uero eoꝵ nartatio hec ẽ.
Etenim ꝑ singula loca eu̾głioꝵ quidam numerus uidetur appositꝰ.
paulatim incipiens a primo. deinde scd̃o. postremo tres. & ꝑ ordinẽ
libroꝵ finem usq ꝓgrediens. Itaq ꝑ singłos numeros supputatio ꝑ
minii distinctionem inuenitur incerta significans. cui decem titulis
appositus numerus dinoscitur. ueluti si quidem primũ certũ est in
primo.si uero in scđo. & eodem modo usq ad decem. Si igitur reuolu¬
to uno qualicũq de quatuor eugłiis. cuilibet capitulo uelis insistere.
& rescire qui similia dixerint. & loca ꝓpria agnoscere singuloꝵ in qui¬
b eadem sunt ꝓlocuti eiusdem sensus quem tenes relegens ꝓpositum
numerũ. quesitũq eũ in titulo quem demonstrat tituli subnotatio:

Expanded text:
Octavus, in quibus duo: Lucas, Marcus. Nonus, in quibus duo: Lucas, Iohannes. Octavus, in quibus duo: Lucas, Marcus. Nonus, in quibus duo: Lucas, Iohannes. subjectorum titulorum id est argumentum, clara vero eorum narratio haec est: etenim per singula loca Evangeliorum quidam numerus videtur appositus, paulatim incipiens a primo, deinde secundo, postremo tertio, et per ordinem librorum ad finem usque progrediens. Itaque per singulos numeros supputatio, per lineae distinctionem invenitur inserta, significans cui de decem titulis appositus numerus assignetur. Veluti siquidem primum, certum est in primo. Si vero in secundo, et eodem modo usque ad decem. Si igitur evoluto uno qualicumque cum quatuor Evangeliis, cuilibet capitulo velis insistere, et rescire qui similia dixerint, et loca propria agnoscere singulorum, in quibus eadem sunt prolocuti ejusdem sensus quem tenes, relegens propositum numerum, quesitumque eum in titulo quem demonstrat tituli subnotatio,
Abbreviated transcription (Latin):
usebius carpiano fr̃i in dño salutem. Fmmonius quidem
alexandrinus magno studio atq ĩndustria unũ nobis ꝓ qua¬
tuor eũgeliis dereliquit. Namq triũ eũgłioꝵ sensus exceptos
oĩs similes contentusq mathei eũ głio. quasi ad unũ congestos anne¬
xuit. ita ut eoꝵdem quantũ ad tenorem ꝑtinet lectiõnis sequens
iam stilus int̃̾ruptus esse uideatur uerũ ut saluo corpore siue
textu ceteroꝵ. hoc est enͣgłium ꝓpria & familia loca in quib eadẽ
similiterq dixerint scire possis ac uere disserere. Acceptã occasione
ex p̃dicti uiri studio alia ratione decem numero tibi titulos designa¬
ui. Quoꝵ primus quatuor in se continet numeros. in quib similia
ab uniuersis dicta sunt. Matheus. marcus. lucas. Iohes. Quartus in qui¬
b tres. matħs. marcus. ioħes. Quintus in quib duo. Math̾s. lucas. Sex¬
tus in quib duo. math̃s. martus. Septimus in quib: dro. matħs. Ioħes

Expanded text:
USEBIUS CARPIANO FRATRI In Domino Salutem. Ammonius quidam Alexandrinus, magno studio atque industria unum nobis pro quatuor Evangeliis derelinquit. Namque trium Evangeliorum sensus exceptos, omnes similes contextus Matthaei Evangelio quasi ad unum congestos, annexuit: ita ut eorumdem, quantum ad tenorem pertinet lectionis, sequens jam stylus interruptus esse videatur. Verum ut salvo corpore, sive textu caeterorum hic Evangeliorum propria et familiaria loca, in quibus eadem similiterque dixerunt, scire possis, ac vere disserere, accepta occasione ex praedicti viri studio, alia ratione decem numerorum tibi titulos designavi. Quorum primus, quatuor in se continet numeros, in quibus similia ab universis dicta sunt, Matthaeo, Marco, Luca, Joanne. bus tres: Matthaeus, Marcus, Iohannes. Quintus, in quibus duo: Matthaeus, Lucas. Sextus, in quibus duo: Matthaeus, Marcus. Septimus, in quibus duo: Matthaeus, Iohannes.
Abbreviated transcription (Latin):
asserit ꝑuersa contentio: quib utiq nec in uetere instrum̃to post sep¬
tuaginta int̃pretes emendare quid licuit nec in nouo ꝓfuit. em̃dasse.
cũ multarũ genciũ lingais scriptura ante translata doceat falfa esse qͦ
ad̾dita sunt. Igitur hec p̃sens p̃faciuncula pollicetur quatuor tanti.
eũgłia: quoꝵ otdo iste est. Dairtheus oartus Lucas. poh̾es. Codicũ grecoꝵ¬

Expanded text:
asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Sepasserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graeco
Abbreviated transcription (Latin):
Sinautẽ ueritas est querenda de plurib: cur ñ ad grecam originem re¬
uertentes ea que uel a uitiosis int̾pretib male edita. uel a p̃sumptori¬
b imperitis emendata ꝑuersiu̾s. uel a librariis dormitantib aut addi¬
ta sunt aut mutata corrigimus: Neq uero ego de uetere disputo te¬
stamento: qd̃ a septuaginta semorib in grecam lingitam uersũ: t̃cio
gradu ad nos usq ꝑuenit. Non quero quid aquila quid symachus sa¬
piant. Quare thedotion inter nouos & ueteres medius incedat: sit illa
uera int̃pretatio qͣm apłi ꝓbauerunt. De nouo ñc loguor testam̃to qd̵
grecũ esse ñ dubiũ est: excepto apło matheo. qui primus in iudea eũ¬
głiũ xp̃i hebraicis litteris edidit. Hoc certe cũ in nr̃o sermone discordat.
& diuersos riuuloꝵ tramtres ducit: ⁊mo de fonte querendũ est. Preter¬
mitto eos codices. quos a luttano & esitio nuncupatos. paticoꝵ hominũ

Expanded text:
Sin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem reSin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
ouum opus me facere. cogis ex uetere: uit post exemplaria scrip¬
turarũ toto orbe disꝑsa quasi quidam arbiter sedeam. & quia
inter se uariant que sint illa que cũ greca consenttant uerita¬
te decernam. Pius labor sed periculosa p̃sumptio iudicare de.
ceteris. ip̾sũ ab om̃ib iudicandũ: senis nuittare linguam & canescentẽ
mundũ ad initia retrahere paruuloꝵ. Quisenĩ doctus parit̃ uel indoc¬
tus cũ in manus uolumen assumpserit. & a saliua qͣm semel inbibit ui¬
oerit discrepare qd̃ lectitat: ñ statim erumpat in uocem me falsarrũ.
me clamans essẽ sacrilegũ. qui audeam aliquid in ueterib libris addere.
mutare: corrigere: Aduersus qͣm inuidiam duplex causa me consolat᷑.
qd & tu qui sũmus sacerdos es fieri iubes. & uerũ ñ esse qd̃ uariat etiã ma¬
ledicoꝵ testimonio compbatur. Sienĩ latinis exemplarib fides est
adhibenda: respondeant quib tot sunt exemplaria pene. qͦt codices.

Expanded text:
ovum opus facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pene quot codices.
Abbreviated transcription (Latin):
umisq uisq que ñ haibentur in aliis ediderunt. Singulis uero auglies dlorme
incupiens usq ad finem libioꝵ dispat numerus incresat. Lie ingre solore
us ꝑcedens uidicat prior nuimerus in quo sit camone requirendrs. Cum
igitur apto codice uerbi gr̃a illud stuc illud capitulũ scire uolueris curus
caonis fit. statimi ex subiecto numero doceberis. & recurrens. ad pemetu¬
pia ui quib canonũ est distincta cõgenes. eodemq statim canone ex tidui¬
lo frontis inuento. illũ quem querebas mimerũ eiusdẽ eu̾głiste. quis
ipse ex insiriptione signatur inuenes: atq ẽ uicino ceteroꝵ tramitib
inspectis. quos numeros ẽ regione habeant annotabis. Et cũ scieris re¬
curris ad uolumna singuloꝵ: & sine mora reꝑtis rrumeris quos ante

Expanded text:
unusquisque, quae non habentur in aliis, ediderunt. Singulis vero Evangeliis, ab uno incipiens usque ad finem librorum, dispar numerus increscit  Al. accrescit.usque procedens, indicat prior numerus, in quo sit Canone requirendus. Cum igitur aperto codice, verbi gratia, illud sive illud capitulum scire volueris, cujus Canonis sit, statim ex subjecto numero doceberis, et recurrens ad principia, in quibus Canonum est distincta congeries, eodemque statim Canone ex titulo frontis invento, illum quem quaerebas numerum ejusdem Evangelistae, qui et ipse ex inscriptione signatur, invenies: atque e vicino caeterorum tramitibus inspectis, quos numeros e regione habeant, annotabis. Et cum scieris, recurres ad volumina singulorum, et sine mora repertis numeris, quos ante
Abbreviated transcription (Latin):
cunias cdare. ad suadendũ regi.Itaꝙ ꝑtolomeus in quodam atrio po¬
sitũ quasi refrigerandi g̾ra regem̃ adiit: de a sententia dedixit & me¬
nelaũ quidem uniu̾sȩ malitiȩ reũ criminib absoluit. miseros autẽ qͥ
etiam si apud scytas causam dixissent innocentes iudicarentur: mor¬
te dampnauit. Cito gͦ iniustam penam dederunt: qui ꝓ ciuitate &
popło a sacris uasis causam ꝓsecuti funt. Quamobrem tyrii qͦ indig¬
nati: erga sepulturam eoꝵ lberalissim extiterunt. Menelaus autẽ ꝓp̃t
eoꝵ qui in potentia erant auaritiam ꝑmanebat in potestate. crescens
in malitia. & ad insidias ciuiũ. Eodem temꝑe antiochus scd̾am ꝓfecti

Expanded text:
cunias ad suadendum regi itaque Ptolomeus in quodam atrio pocunias ad suadendum regi itaque Ptolomeus in quodam atrio positum quasi refrigerandi gratia regem adiit et a sententia deduxit et Menelaum quidem universae malitiae reum criminibus absolvit miseros autem qui etiam si apud Scytas causam dixissent innocentes iudicarentur morte damnavit cito ergo iniustam poenam dederunt qui pro civitate et populo et sacris vasis causam prosecuti sunt quam ob rem Tyri quoque indignati erga sepulturam eorum liberalissimi extiterunt Menelaus autem propter eorum qui in potentia erant avaritiam permanebat in potestate crescens in malitia
Abbreviated transcription (Latin):
impietatem cõmiserat sacrilegũ uita priuari: dño illi dignam penã
tribuente. Multis autẽ sacrilegiis in templo a lysimacho cõmissis me¬
nelai consilio & diuulgata fama congregata est multitudo ad uersus
hysimachũ. multo iam auro exportato. Turbis autẽ insurgentib & ani¬
mis ira repletis ħsimachus fere trib milib iniquis manib uti ceꝑit:
ouce quodam tyranno etate pariter & dem̃tia ꝓuecto. Sed ut intellexe¬
runt conatũ hysimachi. alii lapides. alii fustes ualidos arriꝑe. quidam
uͦ cinerem in hysimachũ iacere: & multi quidem uulnerati. quidam
autẽ & ꝓstrati. om̃s uͦ in fugam uersi sunt. Ipsũ etiã sacrilegũ: secus
erariũ interfecerunt. De his gͦ cepit iudictũ ad u̾sus menelaũ agitari.
Et cũ uenisset rex tyrũ ad ipsũ negotiũ detulerunt: missi uiri tres
a seniorib Et cũ superaretur menelaus ꝓmisit ptolomeo multas pe¬

Expanded text:
impietatem commiserat sacrilegum vita privari Domino illi dignam poenam impietatem commiserat sacrilegum vita privari Domino illi dignam poenam tribuente multis autem sacrilegiis in templo a Lysimacho commissis Menelai consilio et divulgata fama congregata est multitudo adversus Lysimachum multo iam auro exportato turbis autem insurgentibus et animis ira repletis Lysimachus armatis fere tribus milibus iniquis manibus uti coepit duce quodam Tyranno aetate pariter et dementia provecto sed ut intellexerunt conatum Lysimachi alii lapides alii fustes validos arripere quidam vero cinerem in Lysimachum iacere et multi quidem vulcrilegum secus aerarium interfecerunt de his ergo coepit iudicium adversus Menelaum agitari et cum venisset rex Tyrum ad ipsum negotium detulerunt missi viri tres a senioribus et cum superaretur Menelaus promisit Ptolomeo multas pe
Abbreviated transcription (Latin):
andronico: & alia uendiderat tẏro. & ꝑ uictnas crugtates. Qd̃ cũ certis¬
sime cognouisset onias arguebat eũ: ipse in loco tuto se continens antio
chiȩ secus clafnen. Unde menelaus accedens ad andronicũ: rogabat ut
oniam int̃ficeret. Qui cũ uenisset ad omam & datis dextris cũ iure iu¬
rando. qͣmuis esset ei fuspectus suasisset de asilo ꝓcedere. statim eũ ꝑe¬
mit: ñ ueritus iusticiam. Ob qm causam ñ solũ iudei s & aliȩ qͦ nati¬
ones indignabant᷑. & moleste ferebant de nece tanti uiri iniusta. S¬
regressũ regem de cilitiȩ locis adierunt iudei apud antiochiam simul
& greci: conquerentes de inigua nece omȩ. Contristatus itaq animo
antiochus. & flexus ad miscõiam lacrimas fudit: recordatus defuncti
sobrietatem & modestiam. Accensusq animis andronicũ purpitra
exutũ circũduci ꝑ totam ctigtatem iubet: & eodem loco quo in oniã

Expanded text:
Andronico et alia vendiderat Tyro et per vicinas civitates quod cum certisAndronico et alia vendiderat Tyro et per vicinas civitates quod cum certissime cognovisset Onias arguebat eum ichiae, secus Daphnen. Unde Menelaus, accedens ad Andronicum, rogavit ut Oniam interficeret. Qui cum venisset ad Oniam, et datis dextris cum jurejurando, quamvis esset ei suspectusb quam causam non solum Iudaei sed et aliae quoque nationes indignabantur et moleste ferebant de nece tanti viri iniusta sregressum regem de Ciliciae locis adierunt Iudaei apud Antiochiam simul et Graeci conquerentes de iniqua nece Oniae contristatus itaque ad animam Antiochus et flexus ad misericordiam lacrimas fudit recordatus defuncti sobrietatem et modestiam accensusque animis Andronicum purpura exutum circumduci per totam civitatem iubet et eodem loco quo in Onian
Abbreviated transcription (Latin):
oem dignũ habens sacerdotio. animos uͦ crudelis tiranni & ferȩ be¬
luȩ nam gerens. Et iason guidem gui ꝓpriũ frẽm captiuauerat
tpse deceptus ꝓfugus in amanitem expulsus est regionem. Menelatus
autẽ principatũ quidem obtinuit. de pecunuis uͦ regi ꝓmissis nichil
agebat cũ exactionem faceret substratus: qui arci erat p̃positus. Nam
ad hunc exactio uectigaliũ ꝑtinebat. Quam obcausam: utriq ad regẽ¬
sunt uocati. Et menelaus amotus est a sacerdotio: succedente lysima¬
cho fr̃e fuo. Substratus aũ p̃latus est yypris. Et cũ hec agerentur: con¬
tigit tharsenses & mallotas seditionem mouere: eo qd̃ antiochi regis con¬
cubinȩ dono essent dati. festinant᷑ itaq rex uenit sedare illos: relicto
susfecto uno ex comitib suis andronico. Ratus autẽ menelaus accepisse
se tempus oportunũ. aurea quedam uasa e templo furatus donauit

Expanded text:
dem dignum habens sacerdotio animos vero crudelis tyranni et ferae bedem dignum habens sacerdotio animos vero crudelis tyranni et ferae beluae iram gerens et Iason quidem qui proprium fratrem captivaverat ipse deceptus profugus in ammaniten expulsus est regionem Menelaus autem principatum quidem obtinuit de pecuniis vero regi promissis nihil agebat cum exactionem faceret Sostratus qui arce erat praepositus nam ad hunc exactio vectigalium pertinebat quam ob causam utrique ad regem vocati Menelaus motus est sacerdotio succedente Lysimacho fratre suo Sostratus autem praelatus est Cypris et cum haec agerentur contigit Tarsenses et Mallotas seditionem movere eo quod Antiochidi concubinae regis dono essent dati festinanter itaque rex venit sedare illos relicto suffecto uno ex comitibus suis Andronico ratus autem Menelaus accepisse se tempus oportunum aurea quaedam vasa templo furatus donavit