comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mollumtur. quanto melius
sicogitent celum et tram pul¬
chertima diu̾sitate formata
que habent et aspectum deco¬
rum. et considerationem oĩ¬
no mirabilem: Sequitur.
Et cogitationibus tuis nõ
ẽ quis simius tibi. Adhuc
illa suꝑstitiosa elidit. quas
zͥhomines aut adreligioe
ꝑu̾sam reppererunt. aut ins¬
pectaculis celebranclis mo¬
ti aliqua uoluntate finexe¬
runt. S muniquid tale ẽ
ꝑ funem currere pede suspẽ¬
so. quale petrum tergama¬
ris fixo p̃ssiss uestigio: Hũ¬
quid talis ẽ igneis fascibus
inthͤatro ludere. quale fuit
camini incenclia tribꝰ pue¬
ris ambulasse: Huinquid
tale ẽ scenicas auclire trago¬
edias. quale ẽ inchoris ecce
falutiferas cognoscere psalmo¬
dias: Istas res potius legentes
spectare debenius. quas nec fa¬
tue querimus. et ꝓfĩcue semꝑ
aucliumus. Dicendo enim
quis similis tibi: malarum
rerum arguit inuento res.
qui se nequit̾ efferentes. fai¬
latium artium. auctores ẽẽ

Expanded text:
molliuntur, quanto melius molliuntur, quanto melius si cogitent coelum et terram pulcherrima diversitate formata, quae habent et aspectum decorum, et considerationem omnino mirabilem! Sequitur, et cogitationibus tuis non est quis similis tibi. Adhuc illas superstitiones elidit, quas sibi homines aut ad religionem perversam repererunt, aut in spectaculis celebrandis moti aliqua voluptate finxerunt. Sed nunquid tale est per funem currere pede suspenso, quale Petrum terga maris fixo pressisse vestigio? Nunquid tale est ignitis facibus in theatro ludere, quale fuit camini incendia tribus pueris ambulasse? Nunquid tale est scenicas audire tragoedias, quale est in choris Ecclesiae salutiferas cognoscere psalmodias? Istas res potius legentes spectare debemus, quas nec fatue quaerimus, et proficue semper audimus. Dicendo enim, quis similis, tibi, malarum rerum arguit inventores, qui se nequiter efferentes, fallacium artium auctores esse
Abbreviated transcription (Latin):
respexit inuanitates et ĩsa¬
nias falsas. Legitur enim.
qd et locus iste cominemo¬
rat. Nan qui spem habet
indño rerum om̃ium potẽ¬
te respicete non debet adca¬
duca. Danitas ẽ enĩ a scã
religione subita uarietate
mutari. et mentem fallaci:
illusione comuĩtere. Insanie
ũo false sunt. saxis formasse
dm̃ quem gencilitas adora¬
ret. ubi futurorum ordine
mendaciter inquirebant.
et est ephiteton insanie pul¬
cheuimum. id falsitas. Insa¬
nie quippe mentem faiĩt.
qm̃ aueritate dissentiunt.
Potest hoc et ad illos aptari.
quispecta culorum fallacr̃
delectatione capiuntur. Ideo
enim plii mimero posite sũt
in sanie. ut ꝑsimilitudines
rerum latius cliscurrere de¬
beamus. Multa fecisti tu do¬
mine deus meus mirabilia
tua et cogitationibus tuis
nonẽ quis similis tibi. Cũ
de oꝑibus hominum loqueret᷑
insanis. apte intunit cdiuina
miracula. Ham qui inflamã¬
tur contendentibus augis
qui ꝑantomimis saltantibꝰ

Expanded text:
respexit in vanitates et insarespexit in vanitates et insanias falsas. Legitur enim: rvire ; quod et locus iste commemorat. Nam qui spem habet in Domino rerum omnium potente, respicere non debet ad caduca. Vanitas est enim a sancta religione subita varietate mutari, et mentem fallaci illusione convertere. Insaniae vero falsae sunt saxis formasse deum, quem gentilitas adoraret, ubi futurorum ordinem mendaciter inquirebant. Et est epitheton insaniae pulcherrimum, id est falsitas. Insaniae quippe mentem fallunt, quoniam a veritate dissentiunt. Potest hoc et ad illos aptari, qui spectaculorum fallacium delectatione capiuntur. Ideo enim plurali numero positae sunt insaniae, ut per similitudines rerum latius discurrere debeamus. Vers. 6. Multa fecisti tu, Domine Deus meus, mirabilia tua; et cogitationibus tuis non est quis similis tibi. Cum de operibus hominum loqueretur insanis, apte intulit divina miracula. Nam qui inflammantur contendentibus aurigis, qui pantomimis saltantibus
Abbreviated transcription (Latin):
grece enneumatice. latine
notio nũcupatur. Hec unã¬
quamq rem ꝑicd qd ait. nõ
ꝑ id quodẽ conatur ostend̾e.
Ham quid sit iste beatus.
posita detĩminatione p̃finit᷑.
ic ł ͤ cͤuius ẽ spes nomen dñi.
Spes enim cdicta ẽ quasi sta¬
bilis spes. Nam et illi dicũt᷑
spemsuam mdño ponereqͥ
abeo dati sͥ temporalia dep̃¬
cantur. hiuidentur nõ ꝓpter
se diligere deum. s ꝓpt᷑ illa
que postulant. Iue autem:
ueraciter habet sꝑem nominis
dni. qui solam contempiati¬
onem eius auicius concupis¬
cit. Nomen ergo dñi inter
cetera saniator et̾mis est. ⁊
ile spem suam ponit meius
nomine: qui se non sus me
quod ideo multiphariã dicit᷑.
quia diu̾isis modis beatitu¬
dop̾statur. S hec omnia ꝑ
siñgulas speties definitio¬
nm diligent exyssa. studi¬
osus lector inuenies. Et nõ
respexit inuanitatem. et in¬
sanias inultas. Et hic u̾sꝰ
pendet de suꝑiori sententia.
Exponit enim cui sit spes ĩ
nomine dñi. scilicet qui nõ

Expanded text:
atine notio nuncupatur. Haec unamquamque rem per id quod agit, non per id quod est, conatur ostendere. Nam qui sit iste beatus posita determinatione praefinitur, id est cujus est spes nomen Domini. Spes enim dicta est quasi stabilis pes. Nam et illi dicuntur spem suam in Domino ponere, qui ab eo dari sibi temporalia deprecantur. Hi videntur non propter se diligere Deum, sed propter illa quae postulant. Ille autem veraciter habet spem nominis Domini, qui solam contemplationem ejus avidius concupiscit. Nomen ergo Domini inter caetera Salvator aeternus est; et ille spem suam ponit in ejus nomine, qui se non suis mequod ideo multifarie dicitur, quia diversis modis beatitudo praestatur. Sed haec omnia per singulas species definitionum diligenter expressa, studiosus lector inveniet. Vers. 5. Et non respexit in vanitates et insanias falsas. Et hic versus pendet de superiore sententia, exponit enim cui sit spes in nomine Domini, scilicet qui non
Abbreviated transcription (Latin):
geris: In libro isto psalmo¬
rum in capite de se dicit ẽẽ
conscriptum ẽ. ut credere:
debeas iam uenisse beatum
ñm. cuius uitam sicut iam
contigit constat expositã.:
ubi sunt qui se uident sicut
hic ꝓmissum ẽ sactificia nõ
habete et tãq̃m sententiã
eius facere uoluntatem. qui
non habrit in consilio impio¬
rum. et inuia poc̃orum non
stetit. et incathedra pestilẽtie
non sedit. Dam quod dixit
uolui: untutem p̃scientie de¬
clarauit ut diceret p̃teritum.
qd̾ constabat eẽ uenturum.
Manebat etiam lex diuina
ni mecdio cordis ip̃ius dum
in lege dñi fuit uoluntas en.
et inlege eius meditus est

Expanded text:
geris? In libro isto psalmogeris? In libro isto psalmorum, in capite de se dicit esse conscriptum, ut credere debeas jam venisse beatum nostrum, cujus vitam sicut jam contigit constat expositam. Ubi sunt qui se vident, sicut hic promissum est, sacrificia non habere: et tanquam sententiam ejus facere voluntatem, qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilentiae non sedit . Nam quod dixit, volui, virtutem praescientiae declaravit; ut diceret praeteritum, quod constabat esse venturum. Manebat etiam lex divina in medio cordis ipsius, dum in lege Domini fuit voluntas ejus, et in lege ejus meditatus est
Abbreviated transcription (Latin):
denter ostendit. ut corpus
quod ante fuit ꝑ sactificio¬
rum irimagines ꝓmissũ.
minc dicat ad uentu ꝓprio fuis¬
se completum. addidit. Holo¬
causta etiam ꝓ delictaᷤ nõ pos¬
tulasti. holocansta dicuntur
tota incensa que ꝓdelictis sa¬
ctis ĩponebantur altaribus.
et paxa igne cremabantur.
ut deuoratio eorum fieret
abolitio pc̃corum. Hec dicit
a domino non petisse. m̃ito
qm̃ illud a nob̾ ex petit quod
inquinquagesimo psalmo
legitur. Cor contritum et
humiliatum deus nõ sꝑnit.
Uicles ecc̃am ueratit᷑ clixis¬
se quis similis tibi. Tunc
dixi ecce uenio. incapite li¬
bri scriptum ẽ de me. Ecce
statim significat celeritatẽ.
ꝓmittens uelocitatem mo¬
dis omnibus polucetur. ex̾
tu iudee cum ꝓpria sactificia
non habeas quem deceptꝰ
expectas. ille iam uenit. ille
u̾bum caro factum est. ille
muncdum salutari p̃licatõe
compleuit. S tu adhuc nes¬
cio quid intuis cubilibus
sominiaris. quid ulterius
queris: quid stupore defl¬

Expanded text:
denter ostendit; ut corpus quod ante fuit per sacrificiorum imagines promissum, nc dicat adventu proprio fuisse completum. Addidit, holocausta etiam pro delicto non postulasti. Holocausta dicuntur tota incensa, quae pro delictis sacris imponebantur altaribus, et postea igne cremabantur, ut devoratio eorum fieret abolitio peccatorum. Haec dicit jam Dominum non petiisse; merito, quoniam illud a nobis expetit, quod in quinquagesimo legitur psalmo: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Vides Ecclesiam veraciter dixisse: Quis similis tibi? Vers. 9. Tunc dixi: Ecce venio: in capite libri scriptum est de me. Ecce, statim significat, celeritatem promittens, velocitatem modis omnibus pollicetur. Et tu, Judaee, cum propria sacrificia non habeas, quem deceptus exspectas? Ille jam venit, ille jam Verbum caro factum est, ille mundum salutari praedicatione complevit. Sed tu adhuc nescio quid in tuis cubilibus somniaris. Quid 137 ulterius quaeris? Quid stupore defi
Abbreviated transcription (Latin):
uarratio. s post figuram ex¬
allege que latine appellatur
mimutio ex ꝑsona dñi misti¬
ca u̾ba ꝓfetuntur. ubi aduẽ¬
tum suum et pias p̾licatio¬
nes gentibus innotescit. An¬
nunciare ẽ enim uentura p̃¬
dicere. quod fecit ore ꝓpharũ.
Locutus sum. ice cum inter
nos comũsatus euglizauit.
quando sacramentum beate
incarnationis assumꝑsit.
Addidit. Multiplicati sunt
suꝑ mimierum. scilicet quia
suꝑ calculum beatorum. mł¬
ciplicata ẽ turba pocantium:
de quam magnis eni pplis
quam pauci fideles sunt: ñ
inmerito. quia dum multi
mundi huiꝰ uanitatibus
occuꝑantur. raros poteris ue¬
raciter inuenire sapientes.
Et uide qd̃ dicit. suꝑ nume¬
rum. Designat enim uios̃
tantum inlibro iiuentium
supputatos: qui lu ihrłm suꝑ¬

Expanded text:
narratio, sed per figuram exallage, quae Latine appellatur immutatio. Ex persona Domini mystica verba proferuntur, ubi adventum suum et pias praedicationes gentibus innotescit. Annuntiare est enim ventura praedicare, quod fecit ore prophetarum. Locutus sum, id est, cum inter nos conversatus evangelizavit, quando sacramentum beatae incarnationis assumpsit. Addidit, Multiplicati sunt super numerum; scilicet quia super calculum beatorum multiplicata est turba peccantium. De quam magnis enim populis quam pauci fideles sunt! Non immerito, quia dum multi mundi hujus vanitatibus occupantur, raros poteris veraciter invenire sapientes. Et vide quod dicit, super numerum; designat enim illos tantum in libro viventium supputatos, qui illi
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ꝓ delicto non postulas¬
ti. Uic usus: noui et neteris
testamenti sacramenta cõ¬
plectitur. Hicit enim sactificiũ
et oblationem. que in honorẽ
dñi fiebant ante. peccoribus
immolatis. unde sacerdotes
etiam uescebantur: Dm̃ postre¬
nio tempore respuisse. prius
quippe talia susciꝑe clignat.¬
ẽ: qm̃ ꝑ illa sacrificia prefigu¬
ratio quedam corporis xͥ esse
uidebatur. Postqͣ u̾o ip̃e mes¬
sias. qui ẽ tomimus xp̃c pre¬
clictus aduenit. et se ꝓom̃ibo
nobis hostiam pietatis exhi¬
buit: Decessarium nõ erat
ut ueritatem completa. ad¬
huc illa figura p̃cursoria pet¬
maneret. quos u̾sus ita expo¬
nit apls hebreis scribens.
Aufert inquid primum. ut
sequens statuat. Ubi sub¬
aucliencdum ẽ corpus. ĩqua
uoluntatem scĩficati sumo
ꝑ oblationem corporis xp̃i¬

Expanded text:
tiam pro delicto non postulasti. Hic versus Novi et Veteris Testamenti sacramenta complectitur. Dicit enim sacrificium et oblationem, quae in honorem Domini fiebant ante pecoribus immolatis, unde sacerdotes etiam vescebantur, Deum postremo tempore respuisse. Prius quippe talia suscipere dignater illa sacrificia praefiguratio quaedam corporis Christi esse videbatur. Postquam vero ipse Messias qui est Dominus Christus praedictus advenit, et se pro omnibus nobis hostiam pietatis exhibuit, necessarium non erat ut, veritate completa, adhuc illa figura praecursoria permaneret. Quos versus ita exponit Apostolus Hebraeis scribens: Aufert, inquit, primum, ut sequens statuat: ubi subaudiendum est corpus. In qua voluntate sanctificati sumus per oblationem corporis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Addidit. deo ñfo. Ut qualẽ
hymnnum diceret distincte
potuissemus adũtere. ¶i¬
debunt multi et timebũt.
De mirabilibus dicit. que
tempore sc̃e incarnatioĩs
effecta sunt. Uidentes eĩ
pulorum agmina credide
raculorum comĩsi. spem in
dũo furmissimam hr̃e ꝓba¬

Expanded text:
addidit, Deo nostro; ut qualem addidit, Deo nostro; ut qualem hymnum diceret, distincte potuissemus advertere. Videbunt multi et timebunt. De mirabilibus dicit, quae tempore sanctae incarnationis effecta sunt. Videntes enim pulorum agmina crediderraculorum conversi, 136 spem in Domino firmissimam habere proba
Abbreviated transcription (Latin):
sicut sunt mollia et dissoluta.
ita itinere suo cenositate uol¬
uuntur . Qirtutes autem
quemadmodum rigite st̃
et mimobiles. sic habent
uiam petralem.ubi non in¬
quinatis sed munclis poecdi¬
bus ambulatur. Et ñnmisit¬
mos meum canticum nouũ.
rminum deo nr̃o. i. idebunt
multiet timebunt. et spera¬
bunt. indeo in eo. Suꝑiora
psalmi a dillud ꝑtinent. qm̃
deus humanum genus in
muncdi istiꝯ cenositate de¬
mersu. ad pette transtulit
firmitatem. ad religionem
uidelicet xp̃ianam. qd ũsus
iste nunc aperit dicendo .&
inmisit mos meum canti¬
cum nouum. icd noui testa¬
menti scĩssimam p̾dicatõe.
S nouum bene clicitur. qr
mcarniationem dñi corpore¬
is oculis etas antea milla:
conspexit. Peo enim nichil
nouum ẽ. quando ante ꝯs¬
titutionem muncli clispen¬
sationis sue unniũsa p̃scruit.
Hẏmnus autem grecus
sermo ẽ. id laus carminil
lege composita. Et qm̃ hỹ¬
mni erant quos ydolis suis
etiam gentilitas ꝑsonabat.

Expanded text:
sicut sunt mollia et dissoluta, sicut sunt mollia et dissoluta, in itineris sui coenositate volvuntur. Virtutes autem quemadmodum rigidae sunt et immobiles, sic habent viam petralem, ubi non inquinatis, sed mundis pedibus ambulatur. Versmeum canticum novum, hymnum Deo nostro: videbunt multi et timebunt, et sperabunt in Domino. Superiora psalmi ad illud pertinent, quoniam Deus humanum genus in mundi istius coenositate demersum, ad petrae transtulit firmitatem, ad religionem videlicet Christianam. Quod versus iste nunc aperit dicendo: Et immisit in os meum canticum novum, id est Novi Testamenti sanctissimam praedicationem. Sed novum bene dicitur, quia incarnationem Domini corporeis oculis aetas antea nulla conspexit. Deo enim nihil novum est, quando ante constitutionem mundi dispensationis suae universa praescivit. Hymnus autem Graecus sermo est, id est, laus carminum lege composita. Et quoniam hymni erant quos idolis suis etiam gentilitas personabat,
Abbreviated transcription (Latin):
supra petram pedes meos et
ctirexit g̾ssꝰ moos. Sicut du¬
obus modis oꝑari p̃cipit xͥa¬
num. ut declinet amalo et
faciat bonum. ita clupplici ra¬
tione clũm dicit ꝓfutura cõ¬
cedete. Idrimuni ẽ enim ut
nos eclucat de mundi istius
ꝓfundissima calamitate cu¬
ius aꝑte designata ẽ malig¬
na latitudo. Lacus miserie
lutusq facuentus. Et ut ex¬
primeret delictorum ctassi¬
tudinem corpulentumq lu¬
tum addidit. qd̾ imitatus con¬
tinetur. ne pcc̃a solis aquis cog¬
nosceres quamius densissim¬
mis comparata. Ham sicut lu¬
tus laci feticdus atq grauis
ẽ: ita et hominum delicta li¬
mosa sunt. que et fetoribus
horrescunt. et grauitãte di¬
mergunt. Poeinde pedes nr̃os
supra petra statuit. cum in xͥ
dñi iussionibus ambulamꝰ.
Ipẽ c̃enim nob̃ sp̃ualis petra
qui inse fixa non sunt demer¬
gi uestigia. Et tespice. quia
sicut pc̃ca uirtutibus contra¬
ria sunt: ita et carum meꝓ
bantur oẽ clissimiles. Illa eĩ

Expanded text:
supra petram pedes meos, et supra petram pedes meos, et direxit gressus meos. Sicut duobus modis operari praecipit Christianum, ut declinet a malo et faciat bonum; ita duplici ratione Dominum dicit profutura concedere. Primum est enim, ut nos educat de mundi istius profundissima calamitate, cujus apte designata est maligna latitudo, lacus miseriae lutusque faecilentus. Et ut exprimeret delictorum crassitudinem corpulentam, lutum addidit, qui lacu continetur: ne peccata solis aquis cognosceres quamvis densissimis comparata. Nam sicut lutus laci fetidus atque gravis est, ita et hominum delicta limosa sunt, quae et fetoribus horrescunt, et gravitate demergunt. Deinde pedes nostros supra petram statuit, cum in Christi Domini jussionibus ambulamus. Ipse est enim nobis spiritualis petra, quae in se fixa non sinit demergi vestigia. Et respice quia sicut peccata virtutibus contraria sunt, ita et eorum viae probantur esse dissimiles. Illa enim
Abbreviated transcription (Latin):
cationẽ meã.
Ecca catholica que fuera: de
totius mundi partibus cõg̾¬
ganda pacientie uirtutem p̃¬
dicat. quam int̃ sũmas laudes
habete conuenit xp̃ianum.
quemadmodum enĩ aut tti¬
bulationes sufferat. aut pe¬
ticulorum pondus euadat. nisi
diuino benefitio tolerantie
robore fulciatur: S considerã¬
dus ẽ hic fmo germninatus.
quia suꝑflua non ẽ tam doco¬
ra repetitio. Expectare siqͥdẽ
possumuis et ingrati. Expec¬
tantes autem expoctanns.
quando mittes aliquid cum
magno desiderio sustinemus
Lꝯcc argumentum dicitur
a conuigatis quando unũ
ũbum ortum ab abalio ua¬
ne cõmutamus. ut sapiens
sapienter. prudens prudent᷑.
et his similia. Respexit. quia
p̃uenit omne bonum nr̃m.
Lumen quippe uenitatis hr̃e
non possumus. nisi ab illiꝰ
consꝑici claritate meream᷑.
Subiungitur exaudiuit
me. ut pie atq efficaciter
expectasse uideatur. Nepcatio
quoq significat ut dictumẽ
frequentissimam p̃oem. qm̃¬
rie et deluto fecio ⁊ statuit

Expanded text:
cationem meam. Ecclesia catholica, quae fuerat de totius mundi partibus congreganda, patientiae virtutem praedicat, quam inter summas laudes habere convenit Christianum. Quemadmodum enim aut tribulationes sufferat, aut periculorum pondus evadat, nisi divino beneficio tolerantiae robore fulciatur? Sed considerandus est hic sermo geminatus, quia superflua non est tam decora repetitio. Exspectare siquidem possumus et ingrati. Exspectantes autem exspectamus, quando mites aliquid cum magno desiderio sustinemus. Hoc argumentum dicitur a conjugatis, quando unum verbum ortum ab alio varie commutamus, ut sapiens sapienter, prudens prudenter, et his similia. Respexit: quia praevenit omne bonum nostrum. Lumen quippe veritatis habere non possumus, nisi ab illius conspici claritate mereamur. Subjungitur, exaudivit me, ut pie atque efficaciter exspectasse videatur. Deprecatio quoque significat ut dictum est frequentissimam precem: quoriae, et de luto faecis: et statuit
Abbreviated transcription (Latin):
Sed apłs magis exauditus ẽ quã diabolus: A postolus eñĩ ex
auditus ẽ ad salutẽ . et ñ ad uoluntatẽ: Si abolus ex auđ̃i¬
tus ẽ ad uoluntatẽ : sȩd ad dãpnationẽ : Ideo enĩ confusus

Expanded text:
Sed Apostolus magis exauditus est quam diabolus. Apostolus enim est Sed Apostolus magis exauditus est quam diabolus. Apostolus enim est exauditus ad salutem, etsi non ad voluntatem: diabolus exauditus est ad voluntatem, sed ad damnationem. Ideo enim concess
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ non ẽ exauditus: quos inuenimꝰ exauditos adsalu
tẽ : inuenim: putamꝰ aliquẽ impiũ exrauditũ aduolun¬
tatẽ . ñ exauditũ ad salutẽ : si a licuiꝰ hominis exẽplũposu¬
ero : forte dicturus es mihi : Tuillũ dicis iniquũ : nã iustus
erat : Si iustus ñ eẽt : adõ ñ exaudiret᷑ : Talem ꝓpositurus
sũ : decuius in iquitate et impietate. nemodubit&: Diabo¬
lus Ipse peciit iob: & accepit: Nonne & hic dediabolo au¬
distis. quia quificit peccatũ ex diabolo est: nonquia ille creauit.
sed quia iste imitatur : Non ne de illo dictũ est. inueritate
ñ stetit. Nonne ille est antiquiis ille serpens. qui ꝑfenunam
uenenũ primo homini ꝓpinauit : quia ad ipsum iob feminã
ꝓpterea seruauit : ꝑ quã maritus ñ consolaretur : sedtẽpta¬
ret᷑: ipse diabolus peciit sc̃m uirũ tẽptandũ & accepti Ri¬
it apłs ut auferretur ab eostimulus carnis: et ñ accepit:

Expanded text:
tatem non est exauditus. Quos invenimus exauditos ad volutatem non est exauditus. Quos invenimus exauditos ad voluam, aliquem impium exauditum a Deo ad voluntatem, non exauditum ad salutem? Si alicujus hominis exemplum posuero, forte dicturus es mihi: Tu illum dicis iniquum, nam justus erat; si justus non esset, a Deo non exaudiretur. Talem propositurus sum, de cujus iniquitate et impietate nemo dubitet. Diabolus ipse petiit Job, et accepit . Nonne et hic de diabolo audistis quia qui facit peccatum, ex diabolo est ? Non quia ille creavit, sed quia iste imitatur. Nonne de illo dictum est, In veritate non stetit ? Nonne ipse est antiquus ille serpens qui per feminam venenum primo homini propinavit ? Qui et ipsi Job feminam propterea servavit, per quam maritus non consolaretur, sed tentaretur . Ipse diabolus petiit sanctum virum tentandum, et accepit: petiit Apostolus ut auferretur ab eo stimulus carnis, et non accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo exauditus est ad salutem : quia ñ est exauditus ad uo¬
luntatẽ : Nouerit magnũ sa cram̃tũ caritas ur̃a. qđ ideo cõ
salutẽ om̃s exaudiuntꝰ : Sẽ ꝑ exaudiunt᷑ ad salutẽ eternã:
cernam us exauditiones dĩ : inuenimꝑ quosdã ñ exau¬
ditos ad uoluntatẽ : et exauditos ad salutẽ : Et rursus quos¬
dã inuenimꝰ exauditos ad uoluntatẽ : & ñ exauditos ad sa¬
lutẽ : Hoc discernite : hoc tenete : exẽplũ eius ꝗ ñ est exau¬
ditus ad uoluntatẽ : sed exauditꝰ ẽ ad salutẽ: Audia płm
paulũ : Nã ipsã exauditionẽ ad salutẽ: ostendit illids̃. Suf
ficit inquit tibi gr̃amea. nã uirtꝰ in in firmitate ꝑficitur
Rogosti clamasti: ter rogasti Ip sũ semel qđ clamasti: au¬
diui : Non a uerti auresmeas ate: Noui ꝗd faciã : Tuius
auferre medicam̃tũ quo ureris: ego noui infirmitatẽ
qua grauaris Ergo iste ad salutẽ exauditus est: aduolun¬

Expanded text:
Ergo e auditus est ad salutem, qui non est exauditus ad voErgo e auditus est ad salutem, qui non est exauditus ad voluntatem. Noverit masalutem per omnia exaudiuntur, semper exaudiuntur ad salutem aeternam: cernamus exauditiones Dei. Invenimus enim quosdam non exauditos ad voluntatem, exauditos ad salutem: et rursus quosdam invenimus exauditos ad voluntatem, et non exauditos ad salutem. Hoc discernite, hoc tenete exemplum ejus qui non est exauditus ad voluntatem, sed exauditus ad salutem. Audi apostolum Paulum; naficit tibi, inquit, gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. Rogasti, clamasti, ter clamasti: ipsum semel quod clamasti audivi, non averti aures meas a te; novi quid faciam: tu vis auferri medicamentum quo ureris; ego novi infirmitatem qua gravaris. Ergo iste ad salutem exauditus est, ad volun
Abbreviated transcription (Latin):
ergo diai caritatiure fr̃s. nemo attendat ad nos Quid enĩ
sumꝰ nos. aut ꝗd estis uose quid Nisi ecđadĩ. quȩ nota est
omnibus : & sulli placet in illasumus: Et qui in dilectione
in illa manebimꝑ: ibi ꝑ seuerem⁊ si uolumꝰ ostendere
dilectionẽ quã habemus Uerũ tam̃ de apło paulo quid
mali senserim : ipse ñ diligebat fr̃s: apud illũ ñ erat
testimoniũ conscientiȩ eius in conspectudĩ: non erat in
paulo radix illa caritatis. unde om̃s fructus buni ꝓcede¬
bant.: quis hoc demens dixerit : ubi ergo inuenim petis¬
se apłm et non accepisse : ait ipse: In magnitudine reue¬
lationũ ne eartollar : datus est mihi stimulus carnis meȩ
angłs satane ꝗ mecolaphit&: Propt̃ quod ter dñm rogaui
ut auferr& eũ ame : et dixit mihi: Sufficit tibi gratiamea:
Nã uirtus in in firmitate ꝑfiat᷑: Ecce non est auditus ut au¬
ferret᷑ ab illo angłs satane : Sed quare : quia non ei ꝓderat

Expanded text:
e, fratres, nemo attendat ad nos. Quid enim sumus nos? Aut quid estis vos? Quid, nisi Ecclesia Dei, quae nota est omnibus? Et si illi placet, in illa sumus; et qui dilectione in illa manemus, ibi perseveremus, si volumus ostendere dilectionem quam habemus. Verumtamen de apostolo Paulo quid mali sensuri sumus? Ipse non diligebat fratres? Apud ipsum non erat testimonium conscientiae ejus in conspectu Dei? Non erat in Paulo radix illa charitatis, unde omnes boni fructus procedebant? Quis hoc demens dixerit? Ubi ergo invenimus petisse Apostolum et non accepisse? Ait ipse: In magnitudine revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet: propter quod ter Dominum rogavi ut auferrenam virtus in infirmitate perficitur . Ecce non est exauditus, ut auferretur ab illo angelus satanae. Sed quare? Quia non ei proderat.
Abbreviated transcription (Latin):
quia sicloquitur: ergosi ipse non uenir& peccatũ non ha¬
berent: prȩsentia ergomedici fecit ȩgrotos. febrẽ non
abstulit: Quis hoc uł demensdicat  ille non uenit nisi
curare . & sanare ȩgrotos Quare ergo dix̃ si non uenirem
peccatũ uon haberent. nisi qui acertũ quoddã peccatum
uoluit intellegi: quoddã enĩpeccatũ non haberent iudei:
Quod peccatũ: quo in eũ non credidert̃ : quopͣ sentẽ contẽp¬
serunt Sicut ergo ibi peccatũ dix̃: et non est consequers
rius sit illiloco ubi ait: Si dixerimꝰ quia peccatũ non habe¬
mꝰ. nos ipsos seducimꝰ. et ueritas in nob non est: sed certum
qđ dã peccatũ. idẽ uiolationẽ caritatis: Hic aut̃ plus nos
constrixit: Si pecierimꝑ diait . si non nos accusauerit cornr̃m
et renonciaueri in conspectudĩ: Quia siuera dilectio est

Expanded text:
quia sic loquitur? Ergo si ipse non veniret, peccatum non haquia sic loquitur? Ergo si ipse non veniret, peccatum non haberent? Praesentia ergo medici fecit aegrotum, febrem non abstulit? Quis hoc vel demens dicat? Ille non venit nisi curare et sanare aegrotos. Quare ergo dixit, Si non venissem, peccatum non haberent, nisi quia certum quoddam peccatum voluit intelligi? Quoddam enim peccatum non haberent Judaei. Quod peccatum? Quo in eum non crediderunt, quo praesentem contempserunt. Sicut ergo ibi peccatum dixit, et non est consequens rius sit illi loco ubi ait, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est ; sed certum quoddam peccatum, id est, violationem charitatis. Hic autem plus nos constrinxit: Si petierimus, dixit, si nos non accusaverit cor nostrum, et renuntiaverit in conspectu Dei quia
Abbreviated transcription (Latin):
tote addm̃: Magna est ista questio : quomodo de pecca¬
to ubi dictũ est: quinatus. ẽ. ex dõ non peccat. Inuenim
hoc esse peccatũ uiolare caritatẽ. & hoc propriȩdesig¬
natũ esse in hocloco: sic et nunc̃ querimꝰ: quid dixerit
Sienĩ uerbaattendas : planũ uidetur : Si erempla : obs¬
curũ est uerbis his nihil est planius Et quicquid pos¬
tula uerimꝰ accipiemꝰ ab eo. quia mandata eius serua¬
mus: & quȩ placent in conspectu eiꝰ facimus quic ꝗd
postula uerimꝰ ait accipiemꝰ ab eo: Angustauit uehe¬
menter quia et ibi angustaret : si diceret omne peccatum:
Sed ideo inuenimꝰ locũ exponendi: quia decerto peccato
dirit: Non de omni sed de quodã peccato. qđ omnis ꝗna
dã peccatũ uiolationẽ esse caritatis: et habemus exẽplũ
de eugło manifestũ. quando ait dñs Sinonuenissem: peccatũ
non haberent: Quid ergo : ad innocentes iudeos uenerat:

Expanded text:
tote ad Deum Magna et ista quaestio est. Quomodo de peccatote ad Deum Magna et ista quaestio est. Quomodo de peccato ubi dictum est, Qui natus est ex Deo, non peccat ; invenimus hoc esse peccatum violare charitatem, et hoc proprie designatum esse in hoc loco: sic et nunc quaerimus quid dixerit. Si enim verba attendas, planum videtur; si exempla, obscurum est. Verbis his nihil est planius: « Et quidquid postulaverimus, accipiemus ab eo; quia mandata ejus servamus, et quae placent illi, in conspectu ejus facimus. Quidquid postulaverimus, » ait, « accipiemus ab eo. » Angustavit vehementer. Quia et ibi angustaret, si diceret omne peccatum: sed ideo invenimus locum exponendi, quia de certo peccato dixit, non de omni; sed de quodam peccato, quod omnis qudam peccatum violationem esse charitatis. Et habemus exemplum de Evangelio manifestum, quando ait Dominus, Si non venissem, peccatum non haberent . Quid ergo? ad innocentes Judaeos venerat,
Abbreviated transcription (Latin):
exami ne Nonetresponderit quã germanã esse
ra dĩcẽ caritatis. undebonifrictus existant: hab& fidu¬
tiã apud dm̃ : Et quicquid postulauerit abeo accipi et.
qui mandata eius seruat: Occurrit quȩstio quȩdã : quia
on ille aut ille homo: auttu aut ego. quisipeciero aliꝗd
adño dõ nr̃o et non accepero: facile deme potest dicere
nus quisq: non hab& caritatẽ . Etde quo lib& homine hu¬
iustemporis. facile diciporest Et senciat quis qđ uult
homo de homine Maiorem questionẽ non faciunt
nisi illi uiri quos scõs constat fuisse cũ scriberent: et modo
sunt cũ dõ. Quis habet caritatẽ. si e am paulus non habebat
qui dicebat: os nr̃m patet aduos õhorinthi s : cornr̃m do¬
latatũ est: non angustamini in nobis: qui dicebat in pen¬
dar ꝓ animnabus ur̃is: Et tanta gr̃a in illo erat ut mani fess¬
taretur eũ habere caritatẽ : inuẽnimꝰ eũ tamen petisse
& non accepisse: Quid dicimꝰ fr̃s : questio est : intentres¬

Expanded text:
examine, non ei aliud responderit, quam germanam ibi esse radicem charitatis, unde boni fructus existant; habet fiduciam apud Deum, et quidquid postulaverit, ab eo accipiet, quia mandata ejus servat. 5. Occurrit quaestio quaedam, quia non ille aut ille homo, aut tu aut ego, qui si petiero aliquid a Domino Deo nostro, et non accepero, facile de me potest dicere unusquisque, Non habet charitatem; et de quolibet homine hujus temporis facile dici potest; et sentiat quis quod vult homo de homine: majorem quaestionem non faciunt, nisi illi viri, quos sanctos constat fuisse cum scriberent, et modo esse cum Deo. Quis habet charitatem, si eam Paulus non habebat, qui dicebat, Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est; non angustamini in nobis ; qui dicebat, Impendar pro animabus vestris : et tanta gratia in illo erat, ut manifestaretur eum habere charitatem? Invenimus eum tamen petisse, et non accepisse. Quid dicimus, fratres? Quaestio est; intenti es
Abbreviated transcription (Latin):
inhieme : Vig& fadix : sed quasi aridi sunt rami:. In tus .ẽ. me¬
dulla quȩ iuig& : intus folia arborũ intusfructus : sed ȩstatẽ
expectat: Ergo nosscimꝰ. quia transimus demorte aduitã qui¬
adiligimus fr̃s: Et qui ñ diligit : manec inmorte : Ne putetis
fr̃s leue esse odisse Aut diligere : audi& qđ sequit᷑: Omnis
qui odit fr̃m suũ : homicida est: lam ergo si contẽpnebat ꝗsq
odiũ frat̃nũ. quis & homicidiũ incordesuo contempturus
est : Non mouet manus ad occidendũ hominẽ : homicida
lã tenetur adõ : Viuit ille : et iste lã int̃fector iudicat᷑ : Om̃is
quio dit fratrẽ suũ : homicida est: Et scitis quia omĩs homi

Expanded text:
in hieme; viget radix, sed quasi aridi sunt rami: intus est mein hieme; viget radix, sed quasi aridi sunt rami: intus est medulla quae viget, intus sunt folia arborum, intus fructus; sed aestatem exspectant. Ergo nos scimus quia transivimus de morte ad vitam, quia diligimus fratres. Qui non diligit, manet in morte. Ne putetis, fratres, leve esse, odisse aut non diligere, audite quod sequitur: Omnis qui odit fratrem suum, homicida est. Jam ergo si contemnebat quisquam odium fraternum, numquid et homicidium in corde suo contempturus est? Non movet manus ad occidendum hominem, homicida jam tenetur a Domino; vivit ille, et iste jam interfector judicatur. Omnis qui odit fratrem suum, homicida est. Et scitis quia omnis ho
Abbreviated transcription (Latin):
Sed usq adeo ñ frustra dico ut aliqui in t̃rogent᷑: Andiace¬
rim & respondeant Ergo uel in calcando hereat aliꝗd
do inlaude ponit᷑ cȩlũ & terra .ẽ : & quȩ in his operadĩ
Vndedicit᷑: & mundus ꝑ eũ factus est: Itẽ mundus ẽ pleni¬
tudo terrȩ : sicut dix̃ ipse iohannes: Non solũ aut̃ nr̃oꝵ
peccatoꝵ propiciator ẽ. sed & tociusmundi: Mundi dicit
onĩi ũ fideliũ ꝑ orbẽ sparsorũ : Mundus aut̃ inmalo : a¬
matores mundi sunt: Qui amant mundũ : fr̃m amare
ñ pos sunt Siodit nos mundus: nos scimus quid iosscimꝰ.¬
int̃ rog& hominẽ. Redeat unus quisq ad corsuũ: subi ln uene¬
rit caritatẽ fraternã : Securus sit : qui a transit a morte aduitã:
lã indextera est : Non attendat qui a modogloria eius occultaẽ:
Cũ uenerit dñs: tunc apparebit ingloria: Uig& enĩ : sed ad huc

Expanded text:
sed usque adeo non frustra dico, ut aliqui interrogentur an dixesed usque adeo non frustra dico, ut aliqui interrogentur an dixerim, et non respondeant. Ergo vel inculcando haereat aliquid do in laude ponitur, coelum et terra est, et quae in his opera Dei; unde dicitur, Et mundus per eum factus est . Item mundus est plenitudo terrae, sicut dixit ipse Joannes, Non solum autem nostrorum peccatorum propitiator est, sed et totius mundi . Mundi dicit omnium fidelium per orbem sparsorum. Mundus autem in malo, amatores mundi sunt. Qui amant mundum, fratrem amare non possunt. 10. Si odit nos mundus: nos scimus. Quid nosinterroget hominem; redeat unusquisque ad cor suum: si ibi invenerit charitatem fraternam, securus sit, quia transiit a morte ad vitam. Jam in dextera est: non attendat quia modo gloria ejus occulta est: cum venerit Dominus, tunc apparebit in gloria. Viget enim, sed adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ñ potest Intendat caritas ur̃a: Qui in uidet :̃ ñ amat:
Deccatũ diaboli est in illo: quia et diabolus ii uidendo
d̾ei cit: Cecidit enĩ. & in uidit stanti Non eiũ uoluit
deicere ut ipse star&: sed nesolus cader&: Tenece ꝑa
hoc h animo qđ subieci: inuidiam non posse esse ina¬
ritate : Habes a perte cũ laudaretur ipsa caritas : Cari¬
ras non emulatur Non fuit caritasincam Et nisi ess&.
aritas in abel: non acciperet dĩ sacrificiũ eius: Cum
enĩ ambo obtulissent. ille de fructib terrȩ ille de fe
deuidit: Et quẽ uidit cũ caritate offerre: adipꝰiu
tari noluit. necare uoluit: Et hinc apparuit quia filius
erat diaboli: & illehinc apparuit iustus dĩ Hinc ergo dis¬
cetnunt᷑ homines fr̃s mei Nemo attendat linguas : sed
at: Tẽptationib probant᷑ homines: Nolite mirari fr̃s. si
tores mundi : ista sȩpedicendo: quibusdã honero sus sũ:

Expanded text:
esse non potest. Intendat Charitas vestra. Qui invidet, non amat. esse non potest. Intendat Charitas vestra. Qui invidet, non amat. Peccatum diaboli est in illo; quia et diabolus invidendo dejecit. Cecidit enim, et invidit stanti. Non ideo voluit dejicere ut ipse staret, sed ne solus caderet. Tenete in animo ex hoc quod subjecit, invidiam non posse esse in charitate. Habes aperte cum laularetur ipsa charitas, Charitas non aemulatur . Non fuit charitas in Cain; et nisi esset charitas in Abel, non acciperet Deus sacrificium ejus. Cum enim ambo obtulissent, ille de fructibus terrae, ille de fetrde vidit: et quem vidit cum charitate offerre, ipsius tari noluit, necare voluit. Et hinc apparuit quia filius erat diaboli, et ille hinc apparuit justus Dei. Hinc ergo discernuntur homines, fratres mei. Nemo attendat linguas, sed at. Tentationibus probantur homines. 9. Nolite mirari, fratres, si tores mundi. Ista saepe dicendo quibusdam onerosus sum:
Abbreviated transcription (Latin):
Modo cũ fide uides: tunc cũ speciȩ uidebis. Sienĩ amani
cũ non iudemꝰ. quomodo amplectimur cũ uiderimꝰ ⁊ s
ubi nos debemꝰ exercere : in amore fraterno: Potes mibi
dicere ñ uididm̃ Nũ ꝗd potes mihi dicere ñ uidi frãtrẽ
dilige fratrẽ Si enĩ fratrẽ quẽ uides dilexeris: simulu:¬
debis & dm̃. quiaui debis ipsã caritatẽ : & intus habitatds:
Qui non est iustus ñ est ex dõ: & qui ñ diligit fratrẽ suum.
quia hȩc.ẽ ad nonciatio: Uide quomodo confirmat. ꝗ¬
hȩc est ad nonciatio quã audiuimius abinitio: ut diligamꝰ
in uicem: Manifestauit uobis inde se dicere: Contra hoc man¬
datũ quisquis facit: inpetcato illo est scelerato li quod ii¬
cidunt qui non nascuntur exdõ: Nonsicut cain qui ea
maligno erat: et occidit fratrem suũ Et cuius reigr̃a
occidit fratem suum: quia opera illius maligna er ar
frĩs uero eius iusta: Ergo ubiest inuidia: amor frat̃

Expanded text:
Modo cum fide vides, tunc cum specie videbis. Si enim amamus Modo cum fide vides, tunc cum specie videbis. Si enim amamus cum non videmus, quomodo amplectemur cum viderimus? Sed ubi nos debemus exercere? In amore fraterno. Potes mihi dicere, Non vidi Deum; numquid potes mihi dicere, Non vidi hominem? Dilige fratrem. Si enim fratrem quem vides dilexeris, simul videbis et Deum; quia videbis ipsam charitatem, et intus inhabitat Deus. 8. Qui non est justus, non eonfirmat: Qhaec est annuntiatio quam audivimus ab initio, ut diligamus invicem. Manifestavit nobis inde se dicere: contra hoc mandatum quisquis facit, in peccato illo est scelerato, in quod incidunt qui non nascuntur ex Deo. Non sicut Cain qui ex maloccidit eum? Quia opera illius maligna fuerunt fratris vero ejus justa. Ergo ubi est invidia, amor fraternus
Abbreviated transcription (Latin):
ugit fratrẽ suũ Certe lã manifestũ est unde dicat Et qui
non diligit fratrẽ suũ : Dilectio ergo sola: discernit int̃
filios dĩ .&. filios diaboli Signent se om̃s signo rucisat
respondeant om̃s amen. canant om̃s alleliua umarent
om̃s intrent eccłas. faciant parietes basilicarũ. non dis¬
cernuntur filii dĩ a filiis diabolinisi caritate: Quihaber̃
eretio quic quiduis habe: hoc solũ si non habeas nihilt¬
bi pro dest: Alia sinon habeas: hoc habe & implestilegem:
Qui enĩ diligit alterũ : legem impleuit ait apłs: Etplenitu¬
dolegis caritas Puto istam margaritã ẽẽ illã quã homo ne¬
gociator quȩ sisse describitur in euuangelio: Qui inuenit
unã margaritã : et uendidit omã quȩ habebat et emit eã:
Hȩc ẽ margarita pͣciosa caritas. sine qua nihiltibi prodest
quod cũq habueris. Quã sisolã habũ eris: sufficit tibi

Expanded text:
ligit fratrem suum. Certe jam manifestum est unde dicat, Et qui ligit fratrem suum. Certe jam manifestum est unde dicat, Et qui non diligit, inquit, fratrem suum. Dilectio ergo sola discernit inter filios Dei et filios diaboli. Signent se omnes signo crucis Christi; respondeant omnes, Amen; cantent omnes, Alleluia; baptizentur omnes, intrent Ecclesias, faciant parietes basilicarum: non discernuntur filii Dei a filiis diaboli, nisi charitate. Qui habent cretio. Quidquid vis habe; hoc solum non habeas, nihil tibi prodest: alia si non habeas, hoc habe, et implesti Legem. Qui enim diligit alterum, Legem implevit, ait Apostolus: et, Plenitudo Legis charitas . Puto istam margaritam esse illam quam homo negotiator quaesisse describitur in Evangelio, qui invenit unam margaritam, et vendidit omnia quae habebat, et emit eam . Haec est margarita pretiosa, charitas, sine qua nihil tibi prodest quodcumque habueris: quam si solam habeas, sufficit tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
ne intellexeris: contrarium erit illiloco. sidixerimꝰ quia
peccatũ ñ habemꝰ : Nos ipsos seducimꝰ. et ueritas in nob non
est Ergo dicat qđ peccatũ doceat nos: ne forte ego temere
dixipeccatũ hoc esse uio lationẽ caritatis. Quia supra dix̃
quiodit fratrẽ suũ intenebris est .&. intenebris ambulat.¬
& uescit quo cat: quia tenebrȩ excecauer̃ oculos eius
Fed fortea liquid dix̃ in posteriorib & nominauit cari¬
tatẽ: Videte quia circuitus ille uerborũ. hunc habet finẽ :
hunc hab& exitũ: Omĩs quinatus ẽ ex dõ. non peccat. qui¬
a semnen eius in ipsomanet: Semendĩ. id est uerbum dĩ:
Vinde dicit apłs. ꝑ euuangeliũ ego uos genui Et non po¬
test peccare quia ex dõnatus est̃: Dicat hoc uideamꝰ in quo
nnpotest peccare In hoc manifesti sunt filii dĩ & filu
diaboli Om̃is qui non est iustus ñ est dedõ: & qui non di¬

Expanded text:
ne intellexeris, contrarius erit illi loco, Si dixerimus quia ne intellexeris, contrarius erit illi loco, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Ergo dicat quod peccatum, doceat nos; ne forte ego temere dixerim peccatum hoc esse violationem charitatis, quia supra dixit, Que odit fratrem suum, in tenebris estia tenebrae excaecaverunt oculos ejus . Sed forte dixit aliquid in posterioribus, et nominavit charitatem. Videte quia circuitus ille verborum hunc habet finem, hunc habet exitum. Omnis qui natus est ex Deo, non peccat; quia semen ejus in ipso manet. Semen Dei, id est, verbum Dei: unde dicit Apostolus, Per Evangelium ego vos genui . Et non potest peccare, quia ex Deo natus est. Dicat hoc, videamus in quo non potest peccare. In hoc manifestati sunt filii Dei et filii diaboli. Omnis qui non est justus, non est a Deo, et qui non di
Abbreviated transcription (Latin):
pit sacramentũ natiuitatis homobabtizatus: Sacram̃ tum
hab& et magnũ sacram̃tũ. diuinũ. scm. in effabile. Con¬
sidera quale ut nouũ hominẽ faciat : dimissione omĩũ
peccatorũ Attendat tam̃ in cor Si ꝑ fectũ est ibi quod
factũ ẽ incorpore : uideat sihabet caritatẽ. alit̃ se ñ di¬
catnatũ exdõ: Sed habeo inquid sacramentũ Audia.¬
płm: Sisciam om̃a sacramenta . & habeã omnẽ fidẽ. Ita
ut montes trans ferã. caritatẽ aut̃ non habeã nihilsum:
Noc si me ministis: cõmendauimꝰ cũ istã epłam legere in¬
ciperemus: Nihil nobis in ea sic cõmendari : quomodo
caritatẽ & siui detur alia. et alia dicere : illuc facitreditũ
et adipsam caritatem omnia uult referre quȩcũq. dixerit:
Uideamus si et hic hoc facit Attende. Om̃is quinatus est
ex dõ non facit peccatũ: Quȩrimus quod peccatũ: Nuiasiom¬

Expanded text:
pit Sacramentum nativitatis homo baptizatus; Sacramentum pit Sacramentum nativitatis homo baptizatus; Sacramentum habet, et magnum Sacramentum, divinum, sanctum, ineffabile. Considera quale: ut novum hominem faciat dimissione omnium peccatorum. Attendat tamen in cor, si perfectum est ibi, quod factum est in corpore: videat si habet charitatem, et tunc dicat, Natus postolum: Si sciam omnia sacramenta, et habeam omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum . 7. Hoc, si meministis, commendavimus, cum istam Epistolam legere inciperemus, nihil in ea nobis sic commendari, quomodo charitatem. Et si videtur alia et alia dicere, illuc facit reditum; et ad ipsam charitatem omnia vult referre quaecumque dixerit. Videamus si et hic hoc facit. Attende: Omnis qui natus est ex Deo, non facit peccatum. Quaerimus quod peccatum: quia si om
Abbreviated transcription (Latin):
prestent qui eorũ indigentiã considerant. propt̃ illã
mercedẽ ad nõ in eugło manifestissime positã qui
suscipit iustũ in nomine iusti. mercedẽ iusti accipi&
Qui suscipit proph&ã in nomine ꝓphetȩ : mercedẽ ꝓphe¬
tȩ accipiet: Et qui dederit calicẽ aque frigide uni ex
minimis tantũ in nominediscipuli: amendico uob non ꝑ¬
d& mercedẽ suã: Quã uis ergo sibi prȩstent ꝗ hoc faciunt
tamen nec hoc poterat preberiascensuro incȩlũ: quid
illi poterat retribuere petrus quiamat illũ : Audiquid.
Pasce oues meas. id est fac pro fratribus qđ prote feci Om̃s
sanguine meo redemi: Nolite dubitare mori pro ueri¬
tatis confessione : ut ceteriuos imitentur Sed hȩc ut
diximꝰ fr̃s. ꝑ fecta caritas est: quinatus . ẽ ex dõ hab& il¬
lã: Intendat caritas ur̃a: Uidete quid dicã: Ecce acoe¬

Expanded text:
is servis Dei sibi praestent, qui eorum indigentiam considerant, propter illam is servis Dei sibi praestent, qui eorum indigentiam considerant, propter illam mercedem a Domino in Evangelio manifestissime positam, Qui suscipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet; et qui suscipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet; et qui dederit calicem aquae frigidae uni ex his minimis tantum in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam : quamvis ergo sibi praestent qui hoc faciunt, tamen nec hoc poterat praeberi ascensuro in coelum. Quid illi poterat retribuere Petrus, qui amabat illum? Audi quid: Pasce oves meas; id est, Fac pro fratribus quod pro te feci. Omnes sanguine meo redemi: nolite dubitare mori pro veritatis confessione, ut caeteri vos imitentur. 6. Sed haec, ut diximus, fratres, perfecta charitas est; qui natus est ex Deo, habet illam. Intendat Charitas vestra, videte quid dicam. Ecce acce
Abbreviated transcription (Latin):
ebat : susceptus est hospitio: Ministrauer̃ qui habuer̃ de
substantiasua. si cutlegimꝰ in eugło. suscepit eũ hospitio
⁊acheus saluus factus est a morbo. suscepto medico. Quo
morbo : auariciȩ : Erat enĩdi tissimꝰ : et princeps publi¬
canorum: At tendite sanatũ a morbo auariciȩ. Dimi di¬
um inquid bonorũ do pauperib & sicui aliquid tuli:
quad ruplũ reddã: Ideo seruauit alterũ dimidiũ. non
quo frueretur: sedunde debita soluer&: Suscepit er¬
go tunc medicũ hospitio: quia erat infirmitas carnis
in dño : cui hoc obsequium preberent homines: Et hoc
quia uoluit prȩstare obsequentib: obsequentibus ꝓ
derat non illi : Cui enĩ angeli minis trabant. horũ obse¬
quiũ requirebat: nec helias seruus eius hoc necessa¬
riũ habebat aliquando: ciupanẽ & carnẽ ꝑ coruum
mit tebat. Et tamen ut uidua religiosa benediceret᷑ :
mittitur seruus dĩ. pascitur auidua : quẽ ds̃ insecre¬

Expanded text:
ebat, susceptus est hospitio; ministrarunt illi qui habuerunt, de ebat, susceptus est hospitio; ministrarunt illi qui habuerunt, de substantia sua, sicut legimus in Evangelio . Suscepit eum hospitio Zacchaeus: salvus factus est a morbo, suscepto medico. Quo morbo? Avaritiae. Erat enim ditissimus, et princeps publicanorum. Attendite sanatum a morbo avaritiae. Dimidium, inquit, bonorum meorum do pauperibus; et si cui aliquid tuli, quadruplum reddam . Ideo servavit alterum dimidium, non quo frueretur, sed unde debita solveret. Suscepit ergo tunc medicum hospitio, quia erat infirmitas carnis in Domino, cui hoc obsequium praeberent homines: et hoc, quia voluit praestare obsequentibus; obsequentibus enim proderat, non illi. Cui enim Angeli ministrabant, horum obsequium requirebat? Nec Elias servus illius hoc necessarium habebat aliquando, cui panem et carnem per corvum mittebat; et tamen ut vidua religiosa benediceretur, mittitur servus Dei, pascitur a vidua quem Deus in secre
Abbreviated transcription (Latin):
Perfecta ergo caritas hȩc est Siquis tantã habuerit cari¬
tatẽ ut paratussit pro fr̃ib & iãmori. ꝑ fecta est in illoca¬
ritas: Sednũ quid mox ut nascitur. lam prorsus ꝑfecta est:
ut ꝑ ficiatur nascit᷑: cũ fuerit nata nutritur: Cum fuerit
nutrita : roboratur: Cũ fuerit roborata: ꝑficitur: Cũ ad
ꝑ fectionẽ uenerit quid dicit: mihi ui uere xp̃s est . et mo¬
rilucrum. optabã dissolui et esse cũ xp̃o Multo enĩmagis
optimũ: Manere incarne: netessariũ propt̃ uos Propt̃
illos uolebat uiuere: proquib paratus erat mori. Et ut
noueritis quia ipsa est ꝑ fecta caritas quã non uolat:
& in quã non peccat quinatus est ex dõ. hoc dñs dicit
p&ro: Petre amasme : & ille: Amo: Et dñs nonait. sia¬
masine obsequere mihi Quando enĩ erat dĩs in carne
mortali. esuriuit. siciuit: Eotẽpore quo esuriebat. & siti¬

Expanded text:
Perfecta ergo charitas haec est. Si quis tantam habuerit chariPerfecta ergo charitas haec est. Si quis tantam habuerit charitatem, ut paratus sit pro fratribus etiam mori, perfecta est in illo charitas. Sed numquid mox ut nascitur, jam prorsus perfecta est? Ut perficiatur, nascitur: cum fuerit nata, nutritur; cum fuerit nutrita roboratur; cum fuerit roborata, perficitur: cum ad perfectionem venerit, quid dicit? Mihi vivere Christus est, et mori lucrum. Optabam dissolvi et esse cum Christo; multo enim magis optimum: manere in carne necessarium propter vos . Propibus paratus erat mori. 5. Et ut noveritis quia ipsa est perfecta charitas, quam non violat, et in quam non peccat qui natus est ex Deo; hoc Dominus dicit Petro: Petre, amas me! Et ille: Amo. Non ait, Si amas me, obsequere mihi. Quando enim erat Dominus in carne mortali, esurivit, sitivit: eo tempore quo esuriebat et siti