comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tantes: sed in cõmune ubi salus omniũ
ẽ consulentes. Nã de ipso pane qͦ tales
saturant᷑ qͦd̾a loco apłs dic̃. Uniss pa¬
nis. unũ corpꝰ multi sumus. Quid g̃
comp̃hendere: Quȩ sit inqͥt latitudo.
sicut iã dixi in bonis oꝑib. quib beni¬
uolentia extendit᷑ usq ad diligendos
inimicos. Et longitudo. ut longanun¬
tate ꝓ hac latitudine. molestiȩ tolerent᷑
Et altitudo: ut ꝓ his eternũ qđ in suꝑ¬
nis ẽ premiũ. ñ uanũ aliqͥd tp̃rale sꝑet
Et ꝓfundũ: unde gratuita grã d̃i scđm
secretũ ⁊ abditũ uoluntatis eiꝰ existit.
Ibi eñi radicati. ibi fundati sumus. Ra¬
dicati ꝓptͣ agriculturã: fundati ꝓpt̃ edi¬
ficationẽ. Quȩ qm̃ non ẽ ab homine
dic̃ alio loco idẽ apłs. Dĩ agri cultura
estis. dĩ edificatio estis. Hoc totũ agitur
cũ in hac nr̃a ꝑegrinatione fides per
dilectionẽ oꝑat᷑. In futuro autẽ scło

Expanded text:
tantes, sed in commune, ubi salus omnium tantes, sed in commune, ubi salus omnium est, consulentes. nam de ipso pane, quo tales saturantur, quodam loco apostolus dicit: unus panis, unum corpus multi sumus. quid ergo comprehendere? quae sit, inquit, latitudo, sicut iam dixi, in bonis operibus, quibus beniuolentia porrigitur usque ad diligendos inimicos, et longitudo, ut longanimitate pro hac latitudine molestiae tolerentur, et altitudo, ut pro his aeternum quod in supernis est praemium, non uanum aliquid temporale speretur. et profundum, unde gratuita gratia dei secundum secretum et abditum uoluntatis eius existit. ibi enim radicati, ibi fundati sumus, radicati propter agriculturam, fundati propter aedificationem; quae quoniam non est ab homine, dicit alio loco idem ap, dei aedificatio estis. hoc totum agitur, cum in hac nostra peregrinatione fides per dilectionem operatur. in futuro autem saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
nitas in cęlo ⁊ in t̾ra nominat᷑. Queris
cuius rei gr̃a: hoc supͣ dixerat. Prop.¬
ter qđ peto. ñ infirmari intribula.¬
cionib meis ꝓ uobis. Hoc gͦ eis optat
ut ñ infirment᷑ in tribulationib
apłi quas ꝓ illis sustinebat: & ꝓ
hoc genua flectebat ad patrem
ꝓ inde ñ infirmari unde illis sit
sequit᷑ ⁊ dic̃. Ut det uob̾ scdm̃ di¬
uitias głiȩ sue. uirtute corroborari
ꝑ sp̃m eius. He sunt diuitiȩ de qͥb
dicit.o altitudo diuitiar. Abditas
eiũ habent causas: ubi nullis me¬
ritis p̃cedentib qͥd habemꝰ qđ non
accepimus. Deinde sequit᷑ & qͥd
oportet adiungit. In interiore in¬
quit hoĩne habitare. xp̃m ꝑ fidẽ
in cordib ur̃is. Hec ẽ uita cordiũ
qua uuimꝰ in scłm scłi: ab inicio
fcłi usq ad finẽ speciei. Ut in ca¬
ritate inqͥt radicati ⁊ fundati. pre¬
ualeatis comp̃hendere cũ om̃ĩb sc̃ĩs
Ista ẽ cõmunio cuiusdã diuinȩ cȩ¬
lestisq rei publicȩ. Hinc saturant᷑

Expanded text:
rnitas in caelo et in terra nominatur. quaeris, cuius rei gratia? hoc supra dixerat: propter quod peto non infirmari in tribulationibus meis pro uobis. hoc ergo eis optat, ut non infirmentur in tribulationibus apostoli, quas pro illis sustinebat, et propter hoc genua flectebat ad patrem. proinde non infirmari unde illis sit sequitur et dicit: ut det uobis secundum diuitias gloriae suae uirtute corroborari per spiritum eius. hae sunt diuitiae, de quibus dicit: o altitudo diuitiarum abditas enim habent causas; ubi nullis meritis praecedentibus quid habemus quod non accepimus? deinde sequitur et quid oportet adiungit: in interiore, inquit, homine habitare Christum per fidem in cordibus uestris; haec est uita cordium, qua uiuimus in saeculum saeculi ab initio fidei usque ad finem speciei, ut in caritate, inquit, radicati et fundati praeualeatis comprehendere cum omnibus sanctis. ista est communio cuiusdam diuinae caelestisque reipublicae; hinc saturantur
Abbreviated transcription (Latin):
nec ille qͥ asserit nͣ ꝓpinquare. sed
sinceritate fidei. firmitate spei. ar¬
dore caritatis expectat. Nã si tanto
magis diligit᷑ dñs quantomagis
credit᷑ ⁊ pͣdicat᷑ cicius c̾e̾ uenturus.
magis eũ diligebant qͥ eus aduen¬
tũ iam instareᷤ dicebant. quã hi qͦs
apłs eis credere ꝓhibebat: uel ipse
apłs qͥ hoc utiq ñ credebat. Qm̃¬

Expanded text:
nec ille, qui eum adserit non propinquare, sed nec ille, qui eum adserit non propinquare, sed sinceritate fidei, firmitate spei, ardore caritatis expectat. nam si tanto magis diligitur dominus, quanto magis creditur et praedicatur citius esse uenturus, magis eum diligebant, qui eius aduentum iam instare dicebant, quam hi, quos apostolus eis credere prohibebat, uel ipse apostolus, qui hoc utique non credebat.
Abbreviated transcription (Latin):
sui.: & qđ ꝓpħa dicit ecce enĩ caligo &
tenebrȩ oꝑient terrã suꝑ gentes. in tes x uib¬
ũ apparebit dns. & maiestas eius in te
uidebit᷑. Itẽ qđ scriptũ ẽ qui uͦ expec¬
tant dñm exultabunt cũ uirtute:
ꝓducent pennas sic̾ aqͥlȩ current
⁊ ñ laborabunt. ambulabt̃ ⁊ ñ esurient.
Hoc plane pussue ⁊ uerissime dicis.:
com̃dans eoꝵ beatitudinẽ qͥ dilig̃t
aduentũ dñi. S ⁊ illi quib dicebat
apłs. ñ cito moueamini m̃te quasi
instet dies dni. diligebant utiq ad¬
uentũ dñi nec cos hoc dicens doctor
gentiũ ab illa dilectiõe frangebat.
qua ut infla̾marent᷑ uolebat: & ido
nolebat ut crederent eis a quib au¬
diebant instare diem dñi: ne forte
cũ transiret tempus qͦ eũ crediderant
ẽẽ uenturũ ⁊ uenisse ñ cernerent:
etiã cetera falla citer sibi ꝓmitti ar-¬
bitrantes. & de ipsa mercede fidei
desꝑarent. Non gͦ ille diligit ad¬
uentũ dñi qͥ eũ asserit ꝓpinquare:

Expanded text:
dicit: ecce enim caligo et tenebrae operient terram super gentes, in te uero apparebit dominus et maiestas eius in te uide- bitur. item quod scriptum est: qui uero exspectant dominum, exsultabunt cum uirtute, producent pinnas sicut aquilae, current et non laborabunt, ambulabunt et non esurient. hoc plane piissime et uerissime dicis, commendans eorum beatitudinem qui diligunt aduentum domini. sed et illi quibus dicebat apostolus non cito moueaminiinstet dies Domini, diligebant utique adventum Domini: nec eos hoc dicens Doctor Gentium ab illa dilectione frangebat, qua ut inflammarentur volebat; et ideo nolebat ut crederent eis a quibus audiebant instare diem Domini, ne forte cum tesse venturum, et venisse non cernerent, etiam caetera fallaciter sibi bitrantes et de ipsa mercede fidei desperarent. non ergo ille diligit aduentum domini, qui eum adserit propinquare,
Abbreviated transcription (Latin):
Non inqͥunt de hoc oꝑe corpora¬
li in qͦ uel agricolȩ uel opifices la¬
borant. pͣcepit apłs cũ diceret. qͥñ
uult oꝑari nec inanducet: neq
cuͣngłio posset ẽe̾ contrarius. ubi
ait ipse dns. Ido dico uob̾ ne solli¬
citi sitis animȩ uĩȩ qͥd manducetis.
neq corpori ur̃o qͥd induamini. &
cȩtera. Ecce inqͥunt ubi nos dns
iubet. de uictu ⁊ tegum̃to nr̃o ee̾ se
sus dñm posset: ut p̾ciperet ita cͥeͣ
debere sollicitos qͥd manducemꝰ &
etiã opificũ artib curis laboribus
oneraret: Qua ꝓpt̃ in eo qđ ait qͥ
ñ uult oꝑari nec manducet. opera
sp̾italia inqͥunt debemꝰ acciꝑe. De
quib alio loco dicit᷑. Unicuiq sic̃
ds dedit: ego plantaui apollo ri¬
gauit: s. dis increm̃tũ dedit. E pau¬
lopost. Unusqͥsq suã mercedẽ acci¬
piet scd̾m suũ labor̃e: di enĩ sumꝰ
cooꝑarii: di agri cultura: di ȩdifica

Expanded text:
non, inquiunt, de hoc opere corporali, in quo uel agricolae uel opifices laborant, praecepit apostolus, cum diceret: qui non uult operari, non manducet. neque enim euangelio posset esse contrarius, ubi ait ipse dominus: ideo dico uobis, ne solliciti sitis animae uestrae quid manducetis neque corpori uestro quid induaminsua . Ecce, inquiunt, ubi nos Dominus jubet de victu et tegumento nostro esse secsus Dominum posset, ut nos praeciperet ita esse debere sollicitos quid manducemus et etiam opificum artibus, curis, laboribus oneraret? Quapropter in eo quod ait, Qui non vult operari, non manducet; opera spiritualia, inquiunt, debemus accipere: de quibus alio loco dicit, Unicuique sicut Dominus dedit: ego plantavi, Apollo rigavit, sed Deus incrementum dedit; et paulo post, Unusquisque suam mercedem accipiet secundum suum laborem. Dei enim sumus cooperarii; Dei agricultura, Dei aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xp̃m in ipsum: & electi ipso
ante mundi constitutionẽ. S ideo
ds ꝑ oratioẽs credentiũ ñdũ creden¬
tes credẽ facit: ut ostendat qr ipse
facit. Nemo enĩ ẽ tã imꝑitus. tam
carnalis. tã tardus ingenio: qͥ ñ uide¬
at dm facere. qđ rogari se p̃cepit

Expanded text:
um, et electi in ipso ante mundi constitutionem ; sed ideo Deus per orationes credentium nondum credentes credere facit, ut ostendat quia ipse facit. Nemo est enim tam imperitus, tam carnalis, tam tardus ingenio, qui non videat Deum facere quod rogari se praecipit
Abbreviated transcription (Latin):
Erit emi tunc tribulatio magnas
.qualis ñ fuit ab inicio mundi. neq
fiet. Sic ẽ positũ scđm matheu̾ ise
cundũ marcũ: ut incertũ sit utrũ
de excidio illius enutatis. an de seli
fine intelligi debeat. Lucas uͦ ut os¬
tenderet tc fictã fuisse ab ominatio.¬
nẽ desolatioĩs quȩ a danihele p̾dictat̃
quando expugnata ẽ hierłm: hȩc
eodẽ loco dñi uerba cõmemorat.
Cũ autẽ uideritis circũdari ab exerci¬
iosephus qͥ uidaicã scripsit hẏstoriam
talia mala dicit illi ppło tẽ accidisse
ut iux credibilia uideant᷑. Unde ñ
inmerito dictũ ẽ talẽ tribulationem
ñ fuisse a creature uucio nec futurã
Sed ⁊ si tempore antrxp̃i talis aut ma¬
ior forsitan erit: intelligendũ ẽ de
illo ppło dictũ qđ ei talis amplius fu¬
tura ñ erit. Si enĩ antixp̃m illi pͥmit᷑
⁊ p̃cipue recepturi sunt facturust̃
tc idem p̾płs tribulationẽ potius quãs er lib̾ se¬

Expanded text:
Erit enim tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi, neque fiet; sic est positum secundum Matthaeum, et secundum Marcum, ut incertum sit utrum de excidio illius civitatis, an de saeculi fine intelligi debeat. Sic enim tenderetur tunc factam fuisse abominationem desolationis, quae a Danihele praedicta est, quando expugnata est Hierusalem, haec eodem loco domini uerba commemorat: Cum autem uideritis circum dari ab exerciIosephus, qui Iudaicam scripsit historiam, talia mala dicit illi populo tunc accidisse, ut uix credibilia uideantur. unde non inmerito dictum est talem tribulationem nec fuisse a creaturae initio nec futuram. sed etsi tempore Antichristi talis aut maior forsitan erit, intellegendum est de illo populo dictum. quod ei talis amplius futura non erit; si enim Antichristum illi primitus et praecipue recepturi sunt, facturus est tunc idem populus tribulationem potius quam
Abbreviated transcription (Latin):
iungit dicens. Iđo dico uob̾: nolite
solliciti ẽẽ animȩ ur̃e qͥd mandu
cetis. neq corpori ur̃o qͥd uestiami¬
ni: ñ ut ista ñ ꝓcurent quantumm
necessitati sat est unde honeste
potuerint: sed ut ñ ista intueant᷑
& ꝓptͣ ista faciant quic qͥd in eu̾ngłi¬

Expanded text:
iungit dicens: ideo dico uobis: nolite iungit dicens: ideo dico uobis: nolite solliciti esse animae quid mandcetis, neque corpori quid vestiamini: non ut ista non procurent, quantum necessitati satis est, unde honeste potuerint; sed ut non ista intueantur, et propter ista faciant quidquid in Evang
Abbreviated transcription (Latin):
ut qđ utilit᷑ illa caritas monet.
ñ solũ facere noluit. sed nec intel ¶Itẽ e¬
ligere ipsi aut ab aliis intelligi co¬
uelint ñ tim̃tes ꝗd scriptũ ẽ. noluit
intelligere ut bene ageret. Seiendũ
uosdi oꝑari uoluisse. quȩ fine̾ habe¬
rent in magnã sp̾italẽ mercedẽ: ad
hoc ut ipso inctu ⁊ tegumͣto a nullo
indigerent. s manib suis hȩc sibi
At enĩ dñs ait. Nolite solliciti eẽ am
mȩ ur̃ȩ qͥd manducetis: neq corpon¬
dixerat. ñ potestis do seruire ⁊ man¬
monȩ. Qui enĩ ꝓpt᷑ hoc eũngłiũ
dicat ut habeat unde manducet¬
⁊ unde uestiat᷑: simulse putat. ⁊ ão
seruire ꝙ euͣngłiũ pͣdicat. & mamo¬
nȩ qr ꝓptͣ ista necessaria pͣdicat: qđ
dns dicit fieri ñ posse. Ac ꝑ hoc ille
qui ꝓptͣ ista euͣngłiũ predicat ñ dõ
s mãmone seruire conuincit᷑ : &¬
si ds̃ illo ad alior ꝓuectũ quomͦ ipse
nescit utat᷑. Nã huic sententiȩ sub¬

Expanded text:
ut quod utiliter illa charitas monet ut quod utiliter illa charitas monet non solum facere nolint, sed nec intelligere ipsi, aut ab aliis intelligi velint, non timentes quod scriptum est, Noluit intelligere ut bene ageret . CAPUT uos dei operari uoluisse, quae finem haberent in magnam spiritalem mercedem ad hoc, ut ipso uictu et tegumento a nullo indigerent, sed manibus suis haec sibi At enim dominus ait: nolite solliciti esse animae quid manducetis neque corpodixerat: non potestis deo seruire et mamonae. qui enim propter hoc euangelium praedicat, ut habeat unde manducet et unde uestiatur, simul se putat et deo seruire, quia euangelium praedicat, et mamonae, quia propter ista necessaria praedicat: quod dominus dicit fieri non posse. ac per hoc ille, qui propter ista euangelium praedicat, non deo, sed mamonae seruire conuincitur, etsi deus illo ad aliorum prouectum, quomodo ipse nescit, utatur. nam huic sententiae sub
Abbreviated transcription (Latin):
plantando. rigando. ȩdificando. &
fundam̃tũ ponendo: ita qͥ ñ uult
oꝑari non manducet. Quid emĩ ꝓdest
manducare sp̃italit᷑ id ÷ pasci uerbo
di: si ñ inde oꝑat᷑ alioꝵ edificationẽ:
Sicut gͦ illi pigro seruo qͥ ꝓfuit acci¬
ꝑe talentũ ⁊ abscondere: nec oꝑari
lucra dnica: An ut ei auferret᷑ in
finẽ: & ipse in exteriores tenebras
mitteret᷑ : Sic inqͥunt ⁊ nos facimꝰ.
Legimꝰ cũ fr̃ib qͥ ad nos ab estu scłi
ueniunt fatigati : ut apud nos in
uerbo dĩ ⁊ in oratioĩb psalmis
ymiuis canticis sp̾italib reqͥescant.
alloquin᷑ eos. consolam̃ exhortam̃
edificantes in eis siqͥd in eoꝵ uita
ꝓ suo gradu de esse ꝑspicimꝰ Talia
oꝑa si ñ faceremꝰ: ꝑiculose a dno
alimta ipsa sp̃italia sumeremus.¬
possent hec uerba in aliã traduci
sententiã. Cumm uͦ multis aliis locis
epłarũ suarũ qͥd hinc sentiat aꝑ¬
tissime doceat. suꝑfluo conant᷑
& sibi ⁊ cęteris caliginẽ obducere:

Expanded text:
plantando, rigando, aedificando, et fundamentum ponendo; ita qui non vult operari, non manducet. Quid enim prodest manducando spiritualiter pasci verbo Dei, si non inde operatur aliorum aedificationem? Sicut illi pigro servo quid profuit accipere talentum, et abscondere, nec operari lucra dominica? An ut ei auferretur in fine, et ipse in exteriores tenebras mitteretur ? Sic, inquiunt, et nos facimus: legimus cum fratribus, qui ad nos ab aestu saeculi veniunt fatigati, ut apud nos in verbo Dei, et in orationibus, psalmis, hymnis, et canticis spiritualibus requiescant. Alloquimur eos, consolamur, exhortamur, aedificantes in eis, si quid eorum vitae pro suo gradu deesse perspicimus. Talia opera si non faceremus, periculose a Domino alimenta ipsa spiritualia sumeremus.possent haec verba in aliam traduci sententiam: cum vero multis aliis locis Epistolarum suarum, quid hinc sentiat, apertissime doceat; superfluo conantur, et sibi et caeteris caliginem obducere,
Abbreviated transcription (Latin):
ttlo is iͦ iusti iudicii di. Quȩ sententia latius
ẽẽ ut iudiciũ incipiat a domo dñi.
Et si iniciũ inqͥt a nobis: qualis finis
erit eis qͥ ñ credunt dĩ eungłio: &
si iustus uix saluus erit: peccator
⁊impius ubi parebunt: Hinc enĩ
intelligit᷑ quomͦ nͣ parcat᷑ impuis
tanquã sarmͣtis p̃cisis ad cõbusti¬
onẽ: quando iustis ñ parcit᷑ ꝓpter sex¬
ꝑficiendã purgationẽ. In reuela retc̾tt¬

Expanded text:
 esse judicii Dei . Quae sententia latius us, ut iudicium incipiat a domo domini, et si initium a nobis, qualis finis erit eis qui non credunt dei euangelio? et si iustus uix saluus erit, peccator et inpius ubi parebunt? hinc enim intellegitur, quomodo non parcatur inpiis tamquam sarmentis praecisis ad conbustionem, quando iustis non parcitur propter perficiendam purgationem. nam et
Abbreviated transcription (Latin):
PRopt᷑ necessitates sc̃oꝵ qͥ quã¬
ius p̃ceptis apłi obtemperent ut
cũ silentio oꝑantes suũ pan̾e mandu¬
cent. possunt tam multis ex causis in¬
digere supplemͣto aliqͦ taliũ sustenta¬
tionũ: cũ dixisset talia docens ⁊ pͣmo¬
nens. his autẽ qͥ eiusmodi sunt p̃cipi¬
mus ⁊ obsecramꝰ in dño iħu xꝑo. ut¬
cũ silentio oꝑantes suuͣ panẽ mandu¬
cent: ne illi qui habebant unde ser
one pigrescerent. pͣuidens. continuo
subiecit. Uos autẽ fr̃es nolite infir¬
mari bene facientes. Et ad titum cũ
scriberet dicens zenam legis ꝑitũ
& apollo sollicite p̃mitte ut nichil
illis desit: ut ostenderet unde illis

Expanded text:
odi necessitates sanctorum, qui quamuis praeceptis eius obtemperent, ut cum silentio operantes suum panem manducent, possunt tamen multis ex causis indigere supplemento aliquo talium sustentationum, cum dixisset talia docens et praemonens: his autem qui eius modi sunt praecipimus et obsecramus in domino cum silentio operantes suum panem manducent; ne illi qui habebant unde neceone pigrescerent, providens continuo subjecit, Vos autem, fratres, nolite infirmari benefacientes . Et ad Titum cum scriberet, dicens, Zenam legisperitum et Apollo sollicite praemitte, ut nihil illis desit; ut ostenderet unde illis
Abbreviated transcription (Latin):
bona uoluntas qͥdẽ cordis mei ⁊ dep̃ca¬
tio ad dm̃ ꝓ illis in salutẽ. Qui etiã
thessalonicensib dicit. De cętero fr̃es
orate ꝓ nob̾ ut uerbũ dm̃i currat ⁊
glificet᷑ sic̃ etiã apud uos: ut eruam᷑
ab iqͥs ⁊ mał hominib Non eni
omniũ ẽ fides. Quom̃ curreret ⁊ głi.¬
ficaret᷑ uerbũ dĩ nͥ ad fidẽ conu̾sis ¶ex libde
eis quib pͣdicaret᷑: quandoqͥdẽ iam oꝑe mona¬
credentib dic̃ quẽadmodũ ⁊ apduos:ho
Scit certe hoc ab illo fieri quẽ uult
regeri ut hoc faciat etiã. ut eruat᷑
illis orationib ñ erant credituri

Expanded text:
Bona uoluntas quidem cordis mei et deprecatio ad deum pro illis in salutem. qui etiam Thessalonicensibus dicit: De cetero, fratres, orate pro nobis, ut uerbum domini currat et glorificetur sicut etiam apud uos, ut eruamur ab iniquis et malis hominibus; non enim omnium est fides. quo modo curreret et glorificaretur uerbum dei nisi adeis. quibus praedicaretur, quando quidem iam credentibus dicit: Quem ad modum et apud uos? scit certe hoc ab illo fieri, quem uult rogari, ut hoc faciat, etiam ut eruatur illis orantibus non erant credituri
Abbreviated transcription (Latin):
ds oꝑationẽ erroris ut credant mͣda¬
cio. Ds enĩ mitet: qr d̃s diabolũ fa¬
cere ista ꝑmittet. iusto ipse iudicio:
quauis faciat ille iniqͦ malignoq
consilio. Ut iudicent᷑ in qͥt om̃s qͥ
ñ credidert ueritati: sed consense¬
rt iniqͥtati. Proinde iudicati sedu¬
cent᷑. & seducti iudicabunt᷑. Sed
iudicati seducent᷑ illis udicus dĩ
occulte iustis iuste occultis: quib
ab mnicio peccati racionał ereaturȩ
nquã iudicare cessauit. Seducti
autẽ uidicabunt᷑ nouissimo ma¬
sime udicaturũ: iniustissime iudicatũ.
cura sunt. ⁊ mistice dicta: ut tam̃
appareat eũ nichil de statutis dixis
post quantũ tempus. hoc futurũ
sit. Deuide subiuiñẽ. Iã enĩ mys¬
teriũ oꝑat᷑ iniqͥtatis. Hoc myste¬

Expanded text:
Deus operationem erroris ut credant mendaDeus operationem erroris ut credant mendacio. Deus enim mittet, quia Deus diabolum facere ista permittet, iusto ipse iudicio, quamuis faciat ille iniquo malignoque consilio: Ut iudicentur, inquit, omnes, qui non crediderunt ueritati, sed consenserunt iniquitati. Proinde iudicati seducentur et seducti iudicabuntur. Sed iudicati seducentur illis iudiciis Dei occulte iustis, iuste occultis, quibus ab initio peccati rationa- . lis creaturae numquam iudicare cessauit; seducti autem iudicabuntur nouissimo matum Iesum, iustissime iudicacura sunt et mystice dicta, ut tamen appareat eum nihil de statutis dixisspost quantum temporis hoc futurum sit. Deinde subjunxit, Jam enim mysterium operatur iniquitatis. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
trxpͣm in om̃i sua uirtute mirabilit᷑
qͥd ẽ s mͣdacit᷑ oꝑabit᷑. quȩ solet aui¬
bigiutrũ ꝓpterea dicta sint signa &
ꝓdigia m̃dacii. qm mortales sensus
ꝑfantasmata decepturus ẽ : ut qđ nͣ
facit facere uideat᷑. anq illa ipsa
etiã si erunt uera ꝓdigia. ad m̃dacuis ex epł¬
ꝑtrahent credituros. ñ ea potuisse
nͥ diuinitus fieri uirtutẽ diabolines ep̃¬
cientes: maxime quando tantam
quantã nunquã habuit acceꝑit po¬
testatẽ. Non enĩ quando de cęlo ignis
cecidit ⁊ tanta familiã cũ tantis gre¬
gib pecoꝵ sc̃i iob uno ĩp etu absũp.
sit. ⁊ turbo irruens ⁊ domũ eiciens.
filios eiꝰ occidit fantasmata fuerunt:
quȩ tam̃ fuert oꝑa sathanȩ. eui ds
dederat hanc potestate᷑. pt᷑ qͥd hoꝵ¬
gͣdicta sint ꝓdigia ⁊ signa m̃dacii.
t᷑e potius apparebit. Sed ꝓpt᷑ qđ libet
hoꝵ dicta sint: seducent᷑ eis signis &
ꝓdigiis qͥ seduci merebunt᷑ ꝓ eo qđ
dicere atq addere: ideo mittet illis

Expanded text:
tus in omni sua uirtute mirabiliter quidem, sed mendaciter operabitur. quae solet ambigi utrum propterea dicta sint signa et prodigia mendacii, quoniam mortales sensus per phantasmata decepturus est, ut quod non facit facere uideatur, an quia illa ipsa, etiam si erunt uera prodigia, ad mendacium pertrahent credituros non ea potuisse nisi diuinitus fieri, uirtutem diaboli nescientes, maxime quando tantam quantam nunquam habuit acceperit potestatem. Non enim quando de coelo ignis cecidit et tantam familiam cum tantis gregibus pecorum sancti Job uno impetu absumpsit, et turbo irruens et domum dejiciens filios ejus occidit, phantesmata fuerunt, quae tamen fuere opera Satanae, cui Deus dederat hanc potestatem. Sed mendacii, tunc potius apparebit; sed propter quodlibet horum dictum sit, seducentur eis signis atque prodigiis qui seduci merebuntur: pro eoaddere ac dicere, Ideo mittet illis
Abbreviated transcription (Latin):
duce uelut in conspectu inimi¬
coꝵ suoꝵ uisibiliũ qͥ eos insibilit̃
captiuauerant habituri sint ui¬
sibilem głia. Sic credent m̃da¬
tio: q dilectionẽ ueritatis ñ re¬
cepert utͥ bona carnalia s sp̃rtalia con¬
cupiscerent. Sic enĩ a diabolo de¬
cepti sunt ut occiderent xp̃m. quan¬
do dixert. si dimittunus eũ sic omnes
credent in euͣ. & uenient romani ⁊ tol¬
lent nr̃ium ⁊ locũ ⁊ gentẽ: quando

Expanded text:
conspectu inimicorum suorum visibilium, qui eos visibiliter captivaverant, habituri sint visibilem gloriam. Sic credent mendacio, quia dilectionem veritatis non receperunt, ut non bona carnalia, sed spiritualia concupiscerent. Sic enim a diabolo decepti sunt, ut occiderent Christum, quando dixerunt, «Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tolle
Abbreviated transcription (Latin):
Ad ipsũ enĩ mysteriũ ꝑtinere arbitram¬
t᷑ qđ ait in epła sua ioħes eungłista
pueri nouissima hora ẽ: & sic̃ audis¬
tis qđ antixpͣc sit uenturus. nc aut̃
gͦante finẽ in hac hora inquiunt
quã ioħes nouissimã. dic̃ exierunt
multi heretici de medio eccłiȩ qͦs
multos dicit antixp̃o ᷤ : ita om̃s tẽ
inde exibunt qͥ ñ ad xp̃m. s ad illũ

Expanded text:
Ad ipsum enim mysterium pertinere arbitranAd ipsum enim mysterium pertinere arbitrantur, quod ait in epistula sua Iohannes euangelista: Pueri, nouissima hora est; et sicut audistis, quod Antichristus sit uenturus, nunc autem ante finem in hac hora, inquiunt, quam Joannes novissimam dicit, exierunt multi haeretici de medio Ecclesiae, quos multos dicit Antichristos, ita omnes tunc inde exibunt qui non ad Christum, sed ad illum
Abbreviated transcription (Latin):
occisus: & uiuũ occultari in uigo¬
re ipsius etatis. in qua fuit cum
crederet᷑ extinctus. donec suo tpr̃e
reuelet᷑ ⁊ restituat᷑ in regnum.
S multũ mͥ mira ẽ. hȩc opinantiũ
tanta p̾sũptio. Illud tam̃ qđ ait
ipso romano imꝑio credit᷑ dictũ.
tãquã dictũ sit. Tantũ qͥ mͦ imꝑat
imꝑ et donec de medio fiat. id ẽ de
medio tollat᷑. & tẽ reuelabit᷑ iniquis.
quẽ. significari antixꝑm nullus
ambigit. Alii uͦ ⁊ qđ ait ⁊ qͥd detineat
scitis. ⁊ mẏsteriũ oꝑari iniquitatis.
ñ putant dictũ nͥ de malis ⁊ fictis qͥ st
in ęccłia: donec ꝑueniant ad tantũ¬
qͥ antixp̃o magnũ p̾płm faciat: &
hoc ẽe̾ mysteriũ iniquitatis qr uidet᷑
occultũ: hortari autẽ apłm fideles.
ut in fide quã tenent tenacit᷑ ꝑse¬
uerent. dicendo tantũ qͥ mͦ tenet
teneat donec de medio fiat: hoc ẽ
donec exeat de medio eccłiȩ mys¬
teriũ iniqͥtatis qđ nc̃ occultum est.

Expanded text:
occisus, et uiuum occultari in uigooccisus, et uiuum occultari in uigore ipsius aetatis, in qua fuit, cum crederetur exstinctus, donec suo tempore reueletur et restituatur in regnum. Sed multum mihi mira est haec opinantium tanta praesumtio. Illud tamen, quod ipso Romano imperio creditur dictum, tamquam dictum sit: \'Tantum qui modo imperat imperet, donec de medio fiat\', id est de medio tollatur. Et tunc reuelabitur iniquus, quem significari Antichristum nullus ambigit. Alii uero et quod ait: Quid detineat scitis et mysterium operari iniquitatis non putant dictum nisi de malis et fictis, qui sunt in ecclesia, donec perueniant ad tantu Antichristo magnum populum faciat; et hoc esse mysterium iniquitatis, quia uidetur occultum; hortari autem apostolum fideles, ut in fide quam tenent tenaciter perseuerent, dicendo: Tantum qui modo tenet teneat, donec de medio fiat, hoc. est, donec exeat de medio ecclesiae mysterium iniquitatis, quod nunc occultum est.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm scire illos dix aꝑte hoc dicere
noluit. & ideo nos qͥ nescimꝰ qđ illi sci¬
ebant ꝑuenire cuͣ labore ad id qđ sen¬
sit apłs cupimꝰ nec ualemus: pͣsertͣi
qr ⁊ illa quȩ addidit hͣc sensũ faciunt
obscuriorẽ. Nã qͥd ẽ iã enĩ mysteriũ¬
neat donec de medio fiat: & tunc
reuelabit᷑ iniquus: Ego prorsus
qͥd dixerit me fateor ignorare: sus¬
picioẽs tam̃ hominũ quas uel au¬
dire uel legere potiu ñ tacebo.
Quidã putant hoc de imꝑio dictũ
fuisse romano: & ꝓpterea paulum
apłm ñ id aꝑte scribere uoluisse
ne calumpniã uidelicet incurre¬
ret qđ romano imꝑio male opta¬
uerit. cũ sꝑaret᷑ eternuͣ: ut hoc
qđ dix iã enĩ mysteriũ iniqͥtatis
oꝑatur. neronẽ uoluerit intelli¬
gi cuius iã facta uelut antixꝑi
uidebant᷑. Unde ñ nulli ipsũ re.¬
surrecturũ. ⁊ futurũ antixp̃m
suspicant᷑. Alii uͦ nec occisũ pittant
s subtractũ potius ut putaret᷑

Expanded text:
quoniam scire illos dixit, aperte hoc dicere quoniam scire illos dixit, aperte hoc dicere noluit. Et ideo nos, qui nescimus quod illi sciebant, peruenire cum labore ad id, quod sensit apostolus, cupimus nec ualemus; praesertim quia et illa, quae addidit, hunc sensum faciunt obscuriorem. Nam quid est: Iam enim mysteriuneat, donec de medio fiat; et tunc reuelabitur iniquus? Ego prorsus quid dixerit me fateor ignorare. Suspiciones tamen hominum, quas uel audire uel legere potui, non tacebo. Quidam putant hoc de imperio dictum fuisse Romano. et propterea Paulum apostolum non id aperte scribere uoluisse. ne calumniam uidelicet incurreret, quod Romano imperio male optauerit, cum speraretur aeternum; ut hoc quod dixit: Iam enim mysterium iniquitatis operatur, Neronem uoluerit intellegi, cuius iam facta uelut Antichristi uidebantur. Unde nonnulli ipsum resurrecturum et futurum Antichristum suspicantur; alii uero nec occisum putant, sed subtractum potius, ut putaretur
Abbreviated transcription (Latin):
Uulli dubiũ ẽ eũ de antixp̃o
ista dixisse: dieq uidicii hunc enĩ
appellat diem dñi ñ ẽe̾ uenturũ nͥ
ille pͥor uenerit quẽ refugã uocat
utiq a dno d̾o. Qđ si de om̃ib un¬
piis merito dici potest: quantomagis
de isto: S in qͦ templo di sit sessurus
incertũ ẽ. utrũ in illa riuna templi
qđ a salomone rege constructũ est
an uͦ in eccł̃ia. Non enĩ aliciuus ydo¬
li aut demonis templũ di diceret
id÷ ad eũ ꝑtinentẽ hominũ multi¬
tudine simul cũ ipso suo pͥncipe.
hoc loco intelligi antixꝑm uolunt
rectuisq putant etiã latine dici. sic̃
in greco ẽ. ne in templo di. s in tem¬
plũ di sedeat tanꝗͣ. ipse sit templũ
di qđ est eccłia : sicut dicimꝰ sedet
in amicũ id ÷ sicͣ amicus: uel siquid
aluid isto locutiõis genere dici solet.
Qd aut̾e ait. & nc̃ qͥd detineat scitis.
id÷ sit in mora quȩ causa sit dilati¬
onis eius. ut reuelet᷑ in suo tpr̃e scitis:

Expanded text:
ulli dubium est eum de antichristo ista dixisse diemque iudicii — hunc enim appellat diem domini — non esse uenturum, nisi ille prior uenerit, quem refugam uocat, utique a domino deo. quod si de omnibus impiis merito dici potest, quanto magis de isto! sed in quo templo dei sit sessurus incertum est; utrum in illa ruina templi, quod a Salomone rege constructum est, an uero in ecclesia. non enim templum alicuius idoli aut daemonis templum dei apostolid est ad eum pertinentem hominum multitudinem simul cum ipso suo principe hoc loco intellegi antichristum uolunt rectiusque putant etiam latine dici, sicut in graeco est, non: in templo dei, sed: in templum dei sedeat, tamquam ipse sit templum dei, quod est ecclesia; sicut dicimus: "sedet in amicum", id est uelut amicus, uel si quid aliud isto locutionis genere dici solet. quod autem ait: et nunc quid detineat scitis, id sit in mora, quae causa sit dilationis eius, ut reueletur in suo tempore, scitis:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sequit᷑ tantũ qͥ mͦ tenet teneat
donec de medio fiat. ⁊ tc̃ reuela¬
bit᷑ ille iniquus quẽ dñs iħ̾e int̾¬
ficiet sp̃u oris sui: docet nos anti¬
xꝑm manifestũ futurũ. Si quidẽ¬
Siqͥdẽ ipsũ uidet᷑ aliquanto eudentio¬
re significatioẽ tetigisse: interficien¬
dũ sp̃u oris dni iħu xxp̃i. Sed post
quantũ tp̃ris tunc erit: nec saltem
obscure locutus est. Quisnã sit enĩ
qͥ mͦ tenet uel qͥd teneat. uel quid
sibi uelit qđ ait de medio fiat:
potest qͥsq se coartare ut intelli¬
poꝵ spacia de medio fiat: hoc esichiũ cũn

Expanded text:
 tenet, teneat, donec de medio fiat, et tunc reuelabitur ille iniquus, quem dominus lesus interficiet spiritu oris sui, docet nos Antichristum manifestum futurum, si quidem ipsum uidetur aliquanto euidentiore significatione tetigisse interficiendum spiritu oris domini Iesu Christi; sed post quantum temporis istuc erit, nec saltem obscure locutus est. quisnam sit enim, qui modo tenet, uel quid teneat uel quid sibi uelit, quod ait: De medio fiat, potest quisque se coartare, ut intellerum spatia de medio fiat, hic tacetur omn
Abbreviated transcription (Latin):
tant ad suũ regnũ insibile istã
ꝑtinere ꝓphetiã: qr spe inuisibi¬
liũ bonoꝵ ꝑgaude ñ norunt. in
laqueos illius ruituri st̃ de quo
dñs ait. Ego ueni in nomine pa.¬
tris mei: & ñ suscepistis me. Alius
ueniet in nomine suo: hc̃ susci¬
pietis. De qͦ paulus apłs dicit: qr
reuelabit᷑ homo peccati filius
qđ dicit᷑ d̾s aut qđ colit᷑ uidet᷑ mͥ

Expanded text:
tant ad suum regnum visibile istam pertinere prophetiam, quia spe invisibilium bonorum gaudere non norunt; in laqueos illius ruituri sunt, de quo Dominus ait: «Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me; alius veniet in nomine suo, hunc suscipietis» . De quo apostolus Paulus dicit, «Quia revelabitur homo peccati, filius quod dicitur Deus, aut quod coli
Abbreviated transcription (Latin):
apłi obscura uerba coniectat: qđ tam
eũ dixisse nͣ dubiũ ẽ: ñ ueniet ad
iuuos ⁊ mortuos iudicandos xp̃c.
nͥ prius uenerit ad seducendos in
anima mortuos aduersarius eius
Presentia quippe euserit sic̃ dictũ est
scdm oꝑationẽ sathanȩ in omi uirtu.¬
te ⁊ signis ⁊ ꝓdigiis mͣdacii: & in omi

Expanded text:
coniectat; quod tamen eum dixisse non dubium est: non ueniet ad uiuos et mortuos iudicandos Christus, nisi prius uenerit ad seducendos in anima mortuos aduersarius eius praesentia quippe eius erit, sicut dictum est, secundum operationem satanae in omni uirtute et signis et prodigiis mendacii et i
Abbreviated transcription (Latin):
taris aduentus: magnã dicens esse
beatitudinẽ diligentib eiꝰ ad uentĩ
& adhibes apłi testimoniũ. ciuus uer¬
ba sic ponis. De cȩtero reposita ẽ michi
corona iusticiȩ: quã reddet mn d̾ns
iustus uidex in illo die. Non solũ autẽ

Expanded text:
taris, aduentus, magnam dicens esse taris, aduentus, magnam dicens esse beatitudinem diligentibus eius aduentum et adhibens apostoli testimonium, cuius uerba sic ponis: de cetero reposita est mihi corona iustitiae, quam reddet mihi dominus iustus iudex in illa die, non solum a
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc ꝑtinet qđ in eungłio scd̾m mrar¬
cũ ita scriptũ ẽ. Uigilate gͣ. qr nescitis
quando d̾ns doniꝰ ueniat: sero. an me
dia nocte. an galli cantu an mane:
ne cũ uenerit repente inueniat uos
dormientes. Qd autẽ uob̃ dico. om̃ib
dico: iugilate. Quib enĩ om̃ĩb di᷑
nͥelectis ⁊ dilectis suis. ad corpꝰ eius
illis dixͦ quib tc̃ audientib loque¬
bat᷑. s etiã illis qͥ fuerunt ꝑ ost illos
ante nos. ⁊ ad nos ipsos. & qͥ crunt
post nos usq ad eius nouissimũ ad¬
uentũ. Nunqͥd autẽ om̃s inuentu¬
rus ẽ dies ille in hac uita: Cur taq¬
quomͦ dixiͣ Tunc enĩ unicuiq ue
iudicandus ẽ illo die. Ac ꝑ hoc i¬
gilare debet omĩs xp̃ianꝰ. ne impa¬
ratũ eũ inueniat dm̃i aduentus.
mparatũ enĩ inueniet dies ille:
quẽ imparatũ inueniet suus uitȩ
huius dies ultimus. UIligendus
gͦ ẽ ⁊ expectandus. dni sic̃ sc̃e ex hor¬

Expanded text:
Ad hoc pertinet. quod in euangelio secundum MarAd hoc pertinet. quod in euangelio secundum Marcum ita scriptum est: Vigilate ergo, quia nescitis, quandoi cantu, an mane, ne cum venerit repente, inveniat vos dormientes. Quod autem vobis dico, omnibus dico, Vigilate . Quibus enim omnibus dicit, nisi electis et dilectis suis ad corpus ejus illis dixit, quibus tunc audientibus loquebatur, sed etiam illis, qui fuerunt post illos ante nos, et ad nos ipsos et qui erunt post nos usque ad eius nouissimum aduentum. numquid autem omnes inuenturus est dies ille in hac uita aut ququod judicandus est illo die. Ac per hoc vigilare debet omnis chriratum eum inveniat Domini adventus. Imparatum autem illum inveniet dies ille, quem imparatum inveniet suus vitae hujus dies ultimus. 4. AUGUSergo est et exspectandus domini, sicut sancte hor
Abbreviated transcription (Latin):
Quando dicebat nͣ cito moue¬
amini mente neq t̾reamini siue
bat utiq ut crederent eis qui iã
ꝓpinquare d̾m arbitrabant᷑ ad¬
uentũ : nec tam̃ uolebat ut tanꝗͣ.
seruus ille dicerent. morã facit
dns meus uenire. ⁊ traderent. se
suꝑbie luxuriȩq ꝑdendos. sed
sic eos nolebat de ꝓpinquante
die nouissimo falsis auscultare
rumorib ut tam̃ uellet eospara¬
tos aduentũ d̾m sui lumbis ac-¬
cinctis ⁊ lucernis ardentib ope¬
riri. quib dic̃. Uos autẽ frẽs ñ
estis in tenebris: ut dies ille uos
tanqͣ fur compͣhendat. Om̃s eñi
uos filii lucis estis ⁊ filii diei: non
sumꝰ noctis neq tenebrarũ. Ille ¶Itẽ ex ead¬
aute qͥ sic dicit morã facit dns meus epla
uenire ut ꝑcuciat conseruossuos
iepulet᷑ cũ ebriosis ñ ẽ lucis sed
fur compͣhendet. Qđ unus qͥsq de¬
bet etiã de die uitȩ suȩ nouissimo
formidare: in qͦ unũquẽq inuenert
isto qͥsq morit᷑. tał in die illo iudicat᷑.

Expanded text:
quando dicebat: Non cito moueamini mente neque terreamini siue bat utique, ut crederent eis, qui iam propinquare domini arbitrabantur aduentum; nec tamen uolebat, ut tamquam seruus ille dicerent: Moram facit dominus meus uenire et traderent se superbiae luxuriaeque perdendos; sed sic eos nolebat de propinquante die nouissimo falsis auscultare rumoribus, ut tamen uellet eos paratos aduentum domini sui lumbis accinctis et lucernis ardentibus opperiri. quibus dicit: Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut dies ille uos tamquam fur comprehendat. omnes enim uos filii lucis estis et filii diei: uon sumus noctis neque tenebrarum. ille autem, qui sic dicit: Moram facit dominus meus uenire, ut percutiat conseruos suos et epuletur cum ebriosis, non est lucis sed comprehendet. quod unusquisque debet etiam de die huius uitae suae nouissimo formidare; in quo enim quemque inuenerit isto quisque moritur, talis in die illo iudicabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
huius ꝑ quã solã uerã salus uera
ueracit᷑ ꝓmittit᷑ nulli unquã defu¬
it qͥ dignꝰ fuit & cuii defuit dignꝰ
qͥsq dignus fuerit: sed quẽ ad¬
uocante dictũ e maior seruiet
minori. Quã uocationẽ ad di ꝓ¬
positũ asserit ꝑtinere: unde dicit.¬

Expanded text:
huius, per quam solam ueram salus uera ueraciterque promittitur, nulli umquam defuit, qui dignus fuit, et cui defuit, dignuquisque dignus fuerit, sed quemadvocante dictum esse, Major serviet minori » : quam vocationem ad Dei propositum asserit pertinere. Unde dicit
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ ⁊ gr̃am. &. unde itẽ dic̃. Scimꝰ
qͣm diligentib d̾m omĩa coope¬
rant᷑ in bonũ his qͥ scđm ꝓpositũ
uocati stͣ sc̃i. De qua uocatiõe ait.
Ut dignos uos habeat uocatione

Expanded text:
em dicit: scimus, quia diligentibus deum omnia cooperantur in bonum his, qui secundum propositum uocati sunt. de qua uocatione ait: ut dignos uos habeat uocatione
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ferunt᷑ in aera. In terrã quippe
ibis. hoc ẽ in hoc ibis amissa uita
qd eras ante quã sumeres uitã : ide
hoc eris exanimatus: qđ eras ãnquã
ẽes animatus. Terrȩ quippe insuffla¬
uit ds in faciem flatũ uitȩ : cũ factus
ẽ hõ in animã uiuã. Tanqͣm diceret᷑.
Terra esanimata qͦd ñera ᷤ. t̃ra eriᷤ exatumis
sic̃eras. Qd̾ sunt ⁊ antequã putres cant
morient᷑ ubicũq moriant᷑ cũ uita ca¬
rebunt: quã continuo receptura st̃.
Sic g̃ ibunt interrã. q ex uiuis homi¬
nib terra erunt: quẽad modũ it in
cinerẽ qđ fit cinis: it in uetustatem
qđ fit uetus. it in testã qđ ex luto fit
testa: & alia sexcenta sic loquimur.
tc̃ erit potius ut nosse possimus.

Expanded text:
dum ferentur in aera. In terram quippe dum ferentur in aera. In terram quippe ibis est \'in hoc ibis amissa uita, quod eras antequam sumeres uitam\': id est, hoc eris exanimatus, quod eras antequam esses animatus terrae quippe insufflauit Deus in faciem flatum uitae. cum factus est homo in animam uiuam; tamquam diceretur: <Terra es animata, quod non eras: terra eris exanimis, sicut eras\'; quod sunt et antequam putrescant omorientur. ubicumque moriantur, cum uita carebunt, quam continuo receptura sunt. Sic ergo ibunt in terram, quia ex uiuis hominibus terra erunt. quem ad modum it in cinerem, quod fit cinis; it in uetustatem, quod fit uetus; it in testam, quod ex luto fit testa: et alia sescenta sic loquimur. ue conicimus, tunc erit potius, ut nosse possimus.
Abbreviated transcription (Latin):
minas ñ uiuificat᷑ nͥ prius moriatur:
niet ꝑ inmortalitatẽ in illo uiuifi¬
cabunt᷑ si ñ ⁊ moriant᷑ : cũ uideamꝰ
ꝓpt̾ hoc ẽẽ dictũ tu qđ seminas ñ
scõs qͥ reperient᷑ xp̃o ueniente uiuen¬
tes eiq in obuiã rapient᷑ credimus
in eodẽ raptu de mortalib corporib
exituros ⁊ ad eadẽ iox inmortalia re-
multitudinẽ corpoꝵ in aere qͦdãm᷑
seminari. atq ibi ꝓtinus in mortalit
atq incorruptibilit᷑ reuiuiscere : cũ
credamꝰ qđ idem ipse apłs aꝑtissime
dicit in ictu ocłi futurã resurrecti¬
onẽ ⁊ in mẽbra sine fine uictura
tanta facilitate tãq inestim abili ue.¬
locitate rediturũ antiqͥssimoꝵ cada¬
uerũ puluerẽ. Nec ab illa sententia
qua homini dictũ ẽ terra es ⁊ in
terrã ibis futuros scõs illos arbitrem᷑
in munes. si eoꝵ morientiũ in terra
ñ recidant corpora : sed sic᷑ in ipso
raptu moriuntur.: ita ⁊ refurgunt

Expanded text:
minas, non uiuificatur. nisi moriatur. minas, non uiuificatur. nisi moriatur. niet, per inmortalitatem in illo uiuificabuntur, etsi non moriantur, cum uideamus propter hoc esse dictum: Tu quod seminas, non s, qui reperientur Christo ueniente uiuentes eique in obuiam rapientur, crediderimus in eodem raptu de mortalibus corporibus exituros et ad eadem mox inmortalia rmultitudinem corporum in aere quodam modo seminari adque ibi protinus inmortaliter adque incorruptibiliter reuiuescere, cum credamus, quod idem ipse apostolus apertissime dicit, in ictu oculi futuram resurrectionem et in membra sine fine uictura tanta facilitate tamque inaestimabili uelocitate rediturum antiquissimorum cadauerum puluerem? Nec ab illa sententia, qua homini dictum est: Terra es et in terram ibis, futuros illos sanetos arbitremur inmunes, si eorum morientium in terram non recident corpora, sed, sicut in ipso raptu morientur, ita et resurgent,
Abbreviated transcription (Latin):
Qexi solet utrũ ili qͦs hic ui.
transfigurabat apłs. ñquã omĩno
morituri st̃. an ipso tp̃ris puncto
qͥ cũ resurgentib rapient᷑ in nubib
obuiã xp̃o in aera. ad inmortalitate᷑
enĩ dicendũ ẽ fieri nͣ posse: ut dũ
ꝑ aera in sublime poetant᷑. in illo
spacio ⁊ moriant᷑ ⁊ reuiuiscant.
Qđ enĩ ait ⁊ ita semꝑ cũ dño erimꝰ:
ñ sic accipiendũ ẽ tanquã in aere
nos dixerit semꝑ cũ dño ẽẽ man¬
suros: qr nec ipse utiq ibi manebit.
qua ueniens transiturus ẽ. Ueni¬
enti quippe ibit᷑ obuiã: ñ manenti.
Sed ita cũ dño erimꝰ: id÷ sic erimꝰ
habentes corpora sempit̾na ubicũq
cũ illo fuerimus. Ad hc autẽ sensũ
qͦ existimemꝰ etiã illos qͦs hic uiuos
inuenturus ẽ dns in ipso paruo
spatio ⁊ passuros mortẽ ⁊ accepturos
inmortalitatẽ. ipse apłs nos udetͣ
urgere ubi dicit. in.xp̃o om̃s uiui¬
ficabim᷑. Cũ alio loco de ipsa loq̃ns
resurrectioẽ corpoꝵ dicat. tu qđ se¬

Expanded text:
eri solet, utrum illi, quos hic uiuetransfigurabat apostolus, numquam omnino morituri sint, an ipso temporis puncto, quo cum resurgentibus rapientur in nubibus in obuiam Christo in aera, ad inmortalitatem enim dicendum est fieri non posse, ut, dum per aera in sublime portantur, in illo spatio et moriantur et reuiuescant. Quod enim ait: Et ita semper cum Domino erimus, non sic accipiendum est, tamquam in aere nos dixerit semper cum Domino esse mansuros; quia nec ipse utique ibi manebit. quia ueniens transiturus est; uenienti quippe ibitur obuiam, non manenti; sed ita cum Domino erimus, id est, sic erimus habentes corpora sempiterna, ubicumque cum illo fuerimus. Ad hunc autem sensum, quo existimemus etiam illos, quos hic uiuos inuenturus est Dominus, in ipso paruo spatio et passuros mortem et accepturos inmortalitatem, ipse apostolus nos uidetur urgere, ubi dicit: In Christo omnes uiuificabuntur; cum alio loco de ipsa loquens resurrectione corporum dicat: Tu quod se
Abbreviated transcription (Latin):
claruerit qđ uident᷑ uerba ipsa cla
turũ uiuos ⁊ mortuos ut ñ hic in uidicat᷑um¬
ligamꝰ uiuos iustos. mortuos autẽ
iniustos quãuis iudicandi sunt us¬
ti ⁊ iniusti: sed uiuos qͦs ñdũ exisse¬

Expanded text:
claruerit. quod uidentur uerba ipsa clamturum uiuos et mortuos. ut non hic intellegamus uiuos iustos, mortuos autem iniustos, quamuis iudicandi sint iusti et iniusti, sed uiuos. quos nondum exisse
Abbreviated transcription (Latin):
sima tuba: cũmortui resurgent in¬
corrupti ⁊ nos in mutabun᷑. F lud
est eẽ sine peccato qđ desolo in hac
uita uni genito dictũ est. aliud est¬
eẽ sine quęrela. qd̾ de multis iustis
etiã in hac uita dici potuit: qm et
quidã modus bonȩ uitȩ. de qͦ etiãn
ista humana conuersationȩ iusta
quȩrela eẽ non possit. Quis enim
iuste quęrit᷑ de homine qui nemin
male uult ⁊ quib potest fideliter
consulit: nec contra cuiusquã inu¬
rias tenet libidine̾ uindicandi: ut
ueraciter dicat sic̃ ⁊ nos dimittunꝰ
debitorib nr̃is: & tam̃ eo ipso quod
uerũ dicit dumitte sicut ⁊ nos dimi¬
timus. sine peccato se ñ ẽẽ declarans¬

Expanded text:
sima tuba, cum mortui resurgent insima tuba, cum mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur. Et idest esse sine peccato, quod de solo in hac uita unigenito dictum est, aliud esse sine querella, quod de multis iustis etiam in hac uita dici potuit, quoniam est quidam modus bonae uitae, de quo etiam in ista humana conuersatione iusta querella esse non possit. quis enim iuste queritur de homine, qui nemini male uult et quibus potest fideliter consulit nec contra cuiusquam iniurias tenet libidinem uindicandi, ut ueraciter dicat: sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? et tamen eo ipso quod uerum dicit: dimitte, sicut et nos dimittimus, sine peccato se non esse declara
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ui. nͣ natura s consuetudine pec¬
catoꝵ. Unde dr̃. Mlente seruio
legi dĩ: carne autẽ legi peccͣi. Que
consuetudo in naturã uersa scd̾m
generationẽ mortalem. peccato oppͥ¬
mit hominẽ: ideoq scriptum est.
Et nos aliquando fuimus natura
filii irȩ id÷ uindictȩ ꝑ quã factũ
est. ut seruiamꝰ legi peccati. Est au¬
tẽ animȩ natura ꝑfecta. cũ sp̃iu
suo subdit᷑. & eũ sequit᷑ sequentẽ
đm. Ideo animalis homo. ñ ꝑcipit
quȩ sunt sp̃e dĩ. S nͣ tã cito sub¬
iungit᷑ ad bonã oꝑationẽ quam
cito sp̃c ad uerã fidẽ ⁊ bonã uolun¬
tatẽ: sed aliquando tardiuis eus.
impetus qͦ in carnalia ⁊ tpralia.
dessuit refre nat᷑ Sed qm̃ ⁊ ipsa.
mundatur recipiens stabilitatem na¬
ture suȩ dominante sp̃u qđ sibi capt
est. cuii eius capiti cap̃t ẽ xp̃c. non
ture ꝓpriȩ : sed utiq ñ tã cito quam
anima. sicut nec anima tã cito quã
sp̾c: sed tempore oportuno in noins¬

Expanded text:
atura, sed consuetudine peccatorum. unde dicitur: mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. quae consuetudo in naturam uersa est secundum generationem mortalem peccato primi hominis. ideoque scriptum est: et nos aliquando fuimus natura filii irae, id est uindictae, per quam factum est, ut seruiamus legi peccati. est autem animae natura perfecta, cum spiritui suo subditur et cum sequitur sequentem deum. ideo animalis homo non percipit quae sunt spiritus dei. sed non tam cito ui ad bonam operationem, quam cito spiritus Deo ad veram fidem et bonam voluntatem: sed aliquando tardius ejus impetus, quo in carnalia et temporalia defluit, refrenatur. Sed quoniam et ipsa mundatur, recipiens stabilitatem naturae suae dominante spiritu, quod sibi caput est, cui ejus capiti caput est Christus,turae propriae: sed utique non tam cito quam anima, sicut neque anima tam cito quam spiritus; sed tempore opportuno in novis
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sursũ: e sp̃e peeoris si descendat
ipse deorsũ in terrã: Itaq indilu¬
uii uastitate scriptũ ẽ. Et mortua
tatiõis ambagib generale animȩ
nom̃ eẽ intelligimꝰ sp̃m: cuiꝰ qͥdem
nominis significatio tã late patet
psalmo sp̃c tempestatis. Qua ꝓpt̾
eam quȩ anima ẽ etiã sp̃m ñcupa¬
riputo. scdm illud. auferes sp̃m
eoꝵ ⁊ deficient. Ꝙ iterũ. Fruit. sp̃e¬

Expanded text:
ipse sursum et spiritus pecoris si descendat ipse deorsum in terram? itemque in diluuii uastitate scriptum est: et mortuatationis ambagibus generale animae nomen esse intellegimus spiritum. cuius quidem nominis significa.tio tam late patet,psalmo spiritus tempestatis. quapropter eam quae anima est etiam spiritum nuncupari puto secundum illud: auferes spiritum eorum, et deficient, et iterum: exiet sp
Abbreviated transcription (Latin):
at qđ corripit᷑. & ñ det qđ solet
Uidet lupũ uenientẽ io ẽ diabolum
male uiuentis colla frangentẽ. &
fugit animo. Abstinet ab utili cor¬
reptiõe: plenꝰ timore. Qui autem
pator ẽ ⁊ est ei cura ꝓ ouib ñ eum
dimittit: & facit qd̾ ait apłs. Corri¬
pite inqͥetos. consolamim pusilla.¬
nimes ⁊ cȩcera. Nongͦ putet quispĩa
pastor uel qͥse dicit pastorẽ: qr ñ red.¬
dit malũ ꝓ malo ei qui reddit po¬
tius bonũ ꝓ bono. Ille enĩ ⁊ si pec¬
cator ẽ ⁊ scelestus: de bonis suis dat
dũ est: aliquando autẽ homi nes
correptores suos putant inumcos
suos: Ideo cũ dixisset corripite. inqͥe¬
tos subiecit: consolamini pusillani¬
mes. forte eiũ de correptiõe incipit
deficere. ⁊ ꝑturbat᷑: tc̃ oportet con¬
solari. Suscipite infirmos: ne ꝑ in¬
firmitatẽ cadant. Si titubare eum
fecit infirmitas: sinu suo suscipiat
caritas. & cũ ista dixisset: adiecit

Expanded text:
at quod corripitur, et non det quod solet. at quod corripitur, et non det quod solet. Videt lupum venientem, id est diabolum male viventis colla frangentem; et fugit animo, abstinet ab utili correptione, plenus timore. Qui autem pastor est, et est ei cura pro ovibus, non eum dimittat, et facit quod ait Apostolus, Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, etc. Non ergo putet quis pium pastorem, vel qui se dicit pastorem, quia non reddet malum pro malo, cum reddat potius malum pro bono. Ille enim etsi peccator est scelestus, de bonis suis dat dum est; anquando autem homines correptores suos putant inimicos suos: ideo cum dixisset, Corripite inquietos; subjecit, consolamini pusillanimes. Forte enim de correptione incipit deficere, et perturbatur: tunc te oportet consolari. Suscipite infirmos: ne per infirmitatem cadant. Si titubare eum fecit infirmitas, sinu suo suscipiat charitas. Et cum ista dixisset, adjecit