comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ritur: s uolũtas. Sanctꝰ amor
impatientiã non ht̃: falsus
rumor cito oppͥmit᷑. Quos cari¬
tas iungit: t̾rarum longitudo
non separat Gregorius dix̃.
Tunc enim ueraciter fideles su¬
ad implemꝰ. Qͥ enĩ inimicũ gla
re amicus amat᷑. si nõ ꝓ se
sed ꝓ deo amat᷑. Qui enĩ intẽ¬
peranter amicũ amat. ꝓ se ma¬
gis illum ñ ꝓ deo amat. Sepe
ꝑ simulationẽ amicicia colli¬
gitur: ut qͥ non potuit aꝑte d¬
ciꝑe. decipiat fraudulent̾. Tũc
quisq magis fit affectiu diuine
iusticie ꝯtrarius: cum despicit
amicũ aliqͣ adu̾sitate ꝑcussũ.
Dũ enĩ adu̾sa ꝓcedunt: amicus
frandulentꝰ detegitur. statĩq
ddespicit quẽ se ililige simula¬
bat. Anucicia c̾ta nulla ui ex¬
cluiditur: nullo tempore abole¬
tirr. Ubieũq se u̾terit tẽpus.
illa firmissime manet. Rari sũt
amici: q̃ usq ad finẽ exiftant
cari. Quos enĩ aliqͥ ꝯglitinatoᷤᷤ
ad culmen honoris uenerĩt.
amicos hab̃e despieiũt. Illa ue¬

Expanded text:
ctus amor impatientiam non habet, falsus amor cito opprimitur. Quos charitas jungit, terrarum longitudo non separat. GREGORIUS. Tunc enim veraciter fideles suadimplemus. Qui enim inimicum gladre amicus amatur, si non pro se, sed pro Deo ametur. Qui enim intemperanter amicum amat, pro se magis illum, non pro Deo amat. Saepe per simulationem amicitia colligitur, ut qui non potuit aperte decipere, decipiat fraudulenter. Tunc quisque magis fit pietati divinaeque justitiae contrarius, cum despicit amicum aliqua adversitate percussum. Unde enim adversa procedunt, amicus fraudulentus detegitur, statimque despicit quem se diligere simulavit. Amicitia certa nulla vi excluditur, nullo tempore aboletur: ubicunque se verterit tempus, illa firmissima est. Rari sunt amici, qui usque ad finem existant chari. Quos enim aliqui conglutinatos ad culmen honoris venerint, amicos habere despiciunt. Illa ve
Abbreviated transcription (Latin):
nis amicꝰ. ⁊ ñ abscondit᷑ in
malis inimieꝰ. Amico ⁊ inimi¬
eo noli enarrare sensum tu¬
um: ⁊ si ẽ tͥ delictũ noli nu¬
dare: audiet enĩ te ⁊ custodiet
te: ⁊ quasi defendens percatũ
odiet te. Audisti u̾bum adu̾sus
ꝓximũ tiuĩ: cum moriat᷑ in te fi¬
dens qm̃ non te di rũpet. Corri¬
pe amicũ: ne forte non intelle¬
xerit. ⁊ dieat non feci: aut si fe¬
cerit. ne iterum addat facere.
Qui conuitiat amicũ. dissoluit
amciciã. Ad amicũ etiã si ꝓdu¬
xerit gladiũ: ne desꝑes. ⁊ si hu
miliau̾it se contͣ te. ⁊ a facie
tua abscondit se: unanimẽ ha¬
cie illiꝰ non me abscondã. ⁊ si mͥ¬

Expanded text:
non absconditur in malis inimicus . Amico et inimico noli narrare sensum tuum, et si est tibi delictum, noli nudare: audiet enim te, et custodiet te; et quasi defendens peccatum, odiet te . Audisti verbum adversus proximum tuum, commoriatur in te, fidens quoniam non te disrumpet . Corripe amicum, ne forte non intelligat te, et dicat: Non feci: aut si fecit, ne iterum addat facere. Qui conviciatur amico, is dissolvit amicitiam . Ad amicum etiam si produxeris gladium, non desperes: miliaverit se coram te, et a facie tua absconderit se, unanimem hacie illius non te abscondas: et si m
Abbreviated transcription (Latin):
cũ amico tuo. ⁊ secretũ extͣneo
ne reueles. Sic̃ qͥ mittit lance¬
as ⁊ sagritas in mortẽ: sic uir
qͥ fraudulent᷑ nocet amico suo.
Noli fieri ꝓ amico nrimicꝰ ꝓxi¬
bum dulce multiplicat amicos:
⁊ mitigat inimicos. Si possi¬
des amicum. in temptattone
posside eum. ⁊ non facile cre¬
das illi. Est enim amicꝰ scd̾m tẽ¬
pus suũ. ⁊ non ꝑmanebit in
tempore t̾bulationis. Est amicꝰ:
qͥ regreditur ad immiciciã. Est
autem amicꝰ socuis mense.⁊
non ꝑmanebit in die necessita¬
tis. Amicus si ꝑmanserit tibi¬
firmus: erit tibi quasi coequa¬
lis. ⁊ indomesticis tius fideli¬
ter aget. Ab amicis tius atten¬
de: ⁊ abͫ micis tuis separare.
thesaurum. Amico fideli: nulla
ẽ cõparatio. Amicꝰ fidelis: me¬
dicamentũ uite ⁊ in mortalita¬
tis. Qͥ metuũt dñm. inueni¬
unt amicũ fidelem. Ne dere¬
linqͣs amicũ antiquũ: nouus
enĩ non erit similis illi. Uiũ
nouii. amicꝰ nouus. uet̾ascet.¬

Expanded text:
cretum extraneo non reveles . Sicut qui mittit lanceas et sagittas in mortem, sic vir qui fraudulenter nocet amico suo . Noli fieri pro amico inimicus proxibum dulce multiplicat amicos, et mitigat inimicos . Si possides amicum, in tentatione posside eum, et ne facile credas illi . Est enim amicus secundum tempus suum, et non permanebit in die tribulationis . Est amicus qui egreditur ad amicitiam. Est autem amicus socius mensae, qui non permanebit in die necessitatis. Amicus si permanserit fixus, erit tibi quasi aequalis, et in domesticis tuis fideliter aget . Ab amicis tuis attenam. ab inimicis tuis separare ethest comparatio . Amicus fidelis medicamentum vitae est et immortalitatis . Qui metuunt Dominum, inveniunt amicum fidelem . Non derelinquas amicum antiquum: novus enim non erit similis illi . Vinum novum amicus no
Abbreviated transcription (Latin):
factum cogita deum. ante opus
p̾meditare ui. qd̾ uis agẽ du
exqͥre. ⁊ dui ꝓba: ⁊ sic facias.
cũ du cogitau̾is. tunc fac qd̃
ꝓbau̾is. Nasilus dix̃. In om̃i oꝑe
qd̾ cogitas fac̾e. pͥmũ cogita d̾m.
⁊ si scd̾m dm ÷. qd̾̃ cogitas: dili¬
genter examina. ⁊ si ÷ rectum
coram deo: ꝑfice illud. si uͦ ꝑu̾¬
De definictis.

Expanded text:
gita, ante tempus meditare diu, quid vis agere diu exquire, proba, et sic facies: cum diu cogitaveris, tunc fac quod probaveris. BASILIUS. In omni opere quod cogitas facere, primum cogita Deum, et si secundum Deum est quod cogitas, diligenter examina: et si est rectum coram Deo, perfice illud; si vero perDe defunctis.
Abbreviated transcription (Latin):
fudelem ꝑdidit: tumc sentit
qͣntũboni habuerit. postquã
hab̾e desierit. Melius ÷ muni¬
cicias hominũ infidelium subi¬
re ꝑpetuas: quam deum offensũ
amiciciis noxiis ꝓuocare. Si
cecid̾it mnimicus tuns : noli gra¬
tulari. Non leteris suꝑ inimici
interitu. ne suꝑueniãt in te
similia. Qui enĩ gand in mi¬
mici interctu: incidet i illũ.¬

Expanded text:
fidelem perdiderit, tunc sentit quid boni habuerit, postquam habere desierit. Melius est inimicitias hominum infidelium subire perpetuas, quam Dei offensam amicitiis noxiis provocare. Si ceciderit inimicus tuus, noli gratulari. Non laeteris super inimici interitum, ne superveniant in te similia. Qui enim gaudet inimici casu, cito incidit in illum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ multa susurrans ꝯmutabit
uultũ suũ. In ocłis tuis lacͥ¬
mat᷑ inunicus. ⁊ si inuen̾it
tempꝰ. non satiabit᷑ sanguine.
Si incurrerint t̾ mala. inue¬
nies inimicũ tuũ illie pͥorem.
Peccator turbabit amicos: ⁊
in medio pacem habentiũ im¬
mittet mimiciciã. Non statu¬
eͦs mimicũ penes te. nec se

Expanded text:
urrans commutabit vultum suum. In oculis tuis lacrymatur inimicus, et si invenerit tempus, non satiabitur sanguine . Si incurrerint tibi mala, invenies illic inimicum tuum priorem . Peccator turbabit amicum, et in medio pacem habentium immittit inimicitiam . Non statuas inimicum tuum penes te,
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ illud erit. amicicia illuis.
Sed̾m uͥtutẽ tuã caue te a ꝓxi¬
mo tuo. ⁊ cum sapientibꝰ ⁊ pru¬
dentibꝰ tracta. Non credas ini¬
mico tuo inet̾nũ: siẽ enĩ era¬
mentum eruginabit ntalicia il¬
lius. In labiis suis indulcatur¬
mimieꝰ: ⁊ incord̾ suo insidiat᷑.
ut subũtat te infoueã. In ocu¬
lis tuis lacͥmatur mimicus. ⁊¬

Expanded text:
llum erit amicitia illius . Secundum virtutem tuam cave te a proximo tuo, et cum sapientibus tracta . Non credas inimico tuo in aeternum . Sicut enim aeramentum aeruginabit malitia illius . In labiis suis indulcat inimicus, et in corde suo insidiatur, ut subvertat te in foveam . In oculis tuis lac
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Non defraudes sernum
sensatũ. neq mopem de̾linqͣs
eum. Seruo sensato lib̾i ser¬
uiunt: ⁊ inscius non honora¬
bitur. Cibaria. ⁊ uirga. ⁊ onꝰ
afino. panis ⁊ discipłma. ⁊ opꝰ.
seruo. Iugum ⁊ loꝵ. curuat
c̾uicẽ duram: ⁊ seruũ meli

Expanded text:
t . Non defraudes servum tuum sensatum, neque inopem derelinquas illum . Servo sensato liberi serviunt, et inscius non honorabitur . Cibaria et virga, et onus asino: panis et disciplina, et opus servo . Jugum et onus curvant cervicem duram, et ser
Abbreviated transcription (Latin):
uo maluolo tortura ⁊ cõpedes:
mitte illũ inoꝑationẽ ne ua¬
cet. Si ÷ tͥ seruus fidelis. sit
tibi qͣsi anima tua. qͣsi frẽm
sic eum tracta. Si leseris ser¬
uum imꝰte: in fugam ꝯu̾tetur.
Laxa manꝰ seruo: ⁊ querit lib̾ta¬
tem. Melior ⁊ subiecta seruitꝰ.
qͣm elata lib̾tas. In oꝑe ꝯstitue
sernum. sic enĩ condecet illũ.
Satis diues ÷: qͥ pane ñ indiget.
nimiũ potens ÷. qͥ seruire non

Expanded text:
compedes, mitte illum in operationem, ne vacet . Si tibi est servus fidelis, sit tibi quasi anima tua, et quasi fratrem sic eum tracta . Si laeseris servum injuste, in fugam convertetur . Laxa manus servo, et quaeret libertatem . Melior est subjecta servitus quam elata libertas . In opere constitue servumSatis dives est qui pane non indiget. Nimium potens est qui servire non
Abbreviated transcription (Latin):
ligaueritis suꝑ terram:
erunt ligata ⁊ in celis. n de¬
pias uocẽ mendacii: nec run¬
gas manũ tuã. rit ꝓ impio
adicas falsum testimonium.
Gregoriꝰ dix̃. Quos om̃ipotẽs
toralem auctoritatẽ soluere.
qͦs auctorẽ nr̃m cognoscimꝰ
iuificare. Sub magno mo¬
deramine: pastores eccłie uel
absolũe studeant ł ligare.
Utrum iꝰte an unꝰte obliget
pastor. pastoris tam̃ sentẽtia
gregi timenda ÷. ne is qͥ sub¬
est ⁊ cum intͦte forsitan liga¬
tur: ipsam obligatiõis sue sẽ¬
tentiam ex alia culpa meret᷑.
Pastor gͦ uel absolũe indiscre¬
te timeat. itł ligare. Is autẽ
qͥ sub manu pastoris ÷. ligari
timeat. uł iniuste: ne pastoris
sui uidiciũ temere rep̾hẽdat.
De exem

Expanded text:
ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis . pies vocem mendacii, nec jungas manum tuam, et pro impio dicas falsum testimonium . GREGORIUS. Quos omnipotens toralem autoritatem solvere, quos auctorem nostrum cognoscimus ivificare. Sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel absolvere studeant, vel ligare. Utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est: ne hic qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor ergo vel absolvere indiscrete timeat vel ligare. Is autem qui sub manu pastoris est, ligari timeat vel injuste, ne pastoris sui judicium temere reprehendat. De exem
Abbreviated transcription (Latin):
mes. qr ñ om̃e qd̾ ueri simile ẽ.¬
meredibile uidet᷑. ñ ꝯtinuo
falsũ ÷. Crebro siqͥdẽ faciẽ m̃da¬
cii. s̃tas retinet. crebio m̃da¬
ciũ spe u̾itatis occultat᷑. Nam
sic̃ aliqͦciẽs tͥstẽ frontẽ amicꝰ.
⁊ blandã adulator ostendit.
tum intende.⁊ q̃ possint contin¬
gere. animo tuo cuncta ꝓpone.
Nicħ tͥ subitũ sit. s totũ ante

Expanded text:
mes, quia non omne verisimile incredibile videtur, non continuo falsum est. Crebro siquidem faciem mendacii veritas retinet. Crebro mendacium specie veritatis occulitur. Nam sicut aliquando tristem frontem amicus, et blandam adulator ostendit; tum intende; et quae possunt contingere, animo tuo cuncta propone. Nihil tibi subitum sit, sed per otium ante
Abbreviated transcription (Latin):
ebrietatẽ. Obserua ne inconui¬
te qͦs imitaris. dãpnare uidea¬
ris. ħec p̾sentibꝰ deliciis in he¬
rebis. nec desid̾abis absentes.
Uictꝰ tͥ ex facili sit. nec ad uo¬
luptatẽ s ad cibum accede. Pa¬
latũ tnũ fames excitet. ñ sapo¬
res. Desid̾ia tua paruo redime.
qr ħ tantũ curare debes: ut desi¬
nant. atq ita ad exemplar di¬

Expanded text:
Observa ne in convite, quos non imitaberis, damnare videaris. Nec praesentibus deliciis inhaerebis, nec desiderabis absentes. Victus tibi ex facili sit, nec ad voluptatem, sed ad cibum accede. Palatum tuum fames excitet, non sapores. Desideria tua parvo redime, quia hoc tantum curare debes, ut desinant: atque quasi ad exemplar
Abbreviated transcription (Latin):
Scit enim qͥd. qua uia aggredi
rudet. Consilia imꝑatoꝵ ex aꝑ¬
tis. obseura existimato. Ex par¬
Non te moueat dicẽtis auctori¬
tas. nec qͥs. s qͦdicat: intendito.
Nec quã multis. s qualib pla¬
ceas cogito᷑. Id quere qd̃ pot̃
inueniri. id disce quod potest¬
disci. ł sciri. id opta qd optari
eoram om̃ibꝰ pot̃. Nec altiori
te rei imponas. inqua stanti tͥ¬
tremencdtum. descendenti cadẽ¬
dum sit. Tunc ꝯsilia tͥ saluta¬
ria aduoca. eũ tͥ alludit huiꝰ
uite ꝓsꝑitas. Tunc te uelut in
impetꝰ libos: ⁊ cireũfpicies qͦ
eundum sit : uł qͦusq¬

Expanded text:
Scit enim quid qua via aggredi Scit enim quid qua via aggredi videt. Consilium peritorum, ex apertis obscura aestimat, ex parNon te moveat dicentis auctoritas, nec quis, sed quid dicat, intendito. Nec quam multis, sed qualibus placeat, cogita. Id quaere quod invenire possis. Id disce, quod potes scire. Id opta, quod optari coram bonis potest. Nec altiori te rei imponas, in qua tibi stanti tremendum, ascendenti cadendum sit. Consilia tibi salutifera advoca. Cum tibi alludit vitae prosperitas, tunc te velut in impetus liberos, sed circumspicies quo eundum sit, vel quousq
Abbreviated transcription (Latin):
milos: nõ recipias. Qͥbꝰ si ani¬
mũ tuũ oblectau̾is: cũ oĩa dispo¬
sueris: t̾stis remaneb̾. S cogita¬
tio tua stabił sit. ⁊ c̾ta. sine deli¬
ro. Sermo qͦ tuus. non sit inanᷤ.
s aut suadeat aut moneat. aut
ꝯsolet᷑: aut p̾cipiat. Lauda par
adulatione. ista malignitate
suspecta ÷. Testimontũ u̾itati.
ñ amieicie reddas. Cũ ꝯsidãtio¬
ne ꝓmitte. plemꝰ qͣm ꝓmiseris
presta. Si prudẽs ÷ aĩis tiuis.
tͥbꝰ tẽꝑibꝰ dispẽset᷑. p̃sentia or¬
dina. fũt᷑a p̾iride. p̾tita recor¬
dare. Nã qͥ nicħ d̾ p̃terito cogi¬
tat.: ꝑdit uitã. Qͥ nicħ de fito
p̾meditatur: in omĩa incautus
incedit. ꝓpone autẽ animo tuo¬
mala fututra: ⁊ bona. ut illa sus¬
tinere possis. ista mod̾ari. Non
sẽꝑ in actu sis. s int̾dũ aĩo tuo
reqͥem dato. S ⁊ reqͥes ipsa ple¬
na sit sapientie studiis: ⁊ cogi¬
tationibꝰ bonis. Nã prudens.
nũquam otio marcet. Animũ
accelerat tarda. pplexa expedit.

Expanded text:
miles, non recipies; quibus si animus tuus se oblectaverit, cum omnia disposueris, tristis remanebis: sed cogitatio tua stabilis, et certa sit; sive delim, sermo tuus non sit inanis, sed aut suadeat, aut moneat, aut consoletur, aut praecipiat. Lauda parcadulatione, ista malignitate suspecta est. Testimonium veritati, non amicitiae reddes. Cum consideratione promitte plenius quae promiseris praesta. Si prudens est animus tuus, tribus temporibus dispensetur. Praesentia ordina, futura praevide, praeterita recordare. Nam qui nil de praeterito cogitat, perdit vitam, qui nil de futuro praemeditatur, in omnia incautus incidit. Proponas in animo tuo futura mala et bona ut illa sustinere possis et ista moderari. Non semper in actu sis, sed interdum animo tuo requiem dato: et requies ipsa plena sit sapientiae studiis, et cogitationibus bonis: nam prudens nunquam otio marcet. Habet aam solutum. Accelerat tarda, perplexa expedit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectũ te facient uirũ. si men¬
surã rect̾itudinis earũ: eqͦ uiriẽ¬
di fine seruau̾is. Nam pruden¬
tia si t̾minos suos excedat. calli¬
uestigator latentiũ. ⁊ serutator
qͣliũcũq noxarũ ostend̾is. Nota
semꝑ aliqͥd ꝯuincens. ⁊ qͥ subtilis¬
simas suspitiones tuas: ad dep̾
homo uocab̾is. In has gͦ macu¬
las. prudẽtia inmensurata ꝑ¬
ducit. Qͥcũq in illa medioeri
lance ꝑsistit: nec obtusũ habet¬
in se aliqͥd. nec uersutum.

Expanded text:
nt virum, si mensuram rectitudinis earum aequo vivendi fine servaveris. Nam si prudentia terminos suos excedat, callivestigator latentium, et scrutator qualiumcunque noxarum ostenderis, notabsemper aliquid dubitans, et subtilissimas suspiciones suas ad animi homo. In has ergo maculas prudentia immensurata perducet. Quicunque in illa mediocri lance persistit, nec obtusum in se aliquid habeat, nec versutum.
Abbreviated transcription (Latin):
Si magnanimꝰ fueris: nĩquã
iudicab tibi ꝯtumeliam fieri.
De inunico dices. non nocuit
mͥ. s animũ nocendi habuit.
Neminẽ susurro appetas. nemi¬
nẽ suffodias. palam egredere.
Non geras ꝯflictum: nͥ indix̾is.
Nã fraudes ⁊ doli: imbecillem
faciũt. Oris magnanimus. si ꝑi¬
cula ñ appetas. ut temerarius.
nec formides: ut tumidꝰ. Nam
timidum non facit auiiũ. ni¬
si rep̾hẽsibilis uite ꝯscientia
ontinentiã uͦ si diligis:
artum desid̾ia tua constringe.
Consid̾a tecum qͣntũ nat᷑a pos¬
cat. ñ qͣntũ cupiditas expetat.
Si ꝯtinens fueris. usq eo ꝑtie¬
nies: ut te ipso ꝯtentꝰ sis. Nã
qͥ sibi ipsi satis ẽ: cũ duitiis
natus ⁊̃. Impone ꝯcupiscentie¬

Expanded text:
Si magnanimus fueris, nunquam judicabis tibi contumeliam fieri. De inimico dices: Non nocuit mihi, sed animum nocendi habuit; . Neminem susurro appetas, neminem suffodias, palam aggredere. Non geres, conflictum nisi indixeris; nam fraudes et doli imbecillum decent. Eris magnanimus, si pericula nec appetas, ut temerarius, nec formides, ut timidus; nam nil timidum facit animum, nisi reprehensibilis vitae conscientiaContinentiam vero si diligis, arctum desideria tua constringe. Considera tecum, quantum natura poscat, et non quantum cupiditas expetat. Si continens fueris, eo usque pervenies, ut te ipso contentus sis. Nam qui sibi ipsi satis est, cum divitiis natus est. Impone concupiscenti
Abbreviated transcription (Latin):
tuo potestati. cui naturał sapi
riis tuis astantes. ħ ꝯuenit le¬
gere ⁊ intelligere.⁊ tenere. Titu¬
lus autem libelli ẽ. formula ui¬
te honeste. Quem idc̾co tali
uolui uocabulo suꝑscribi. qri
non illa ardua ⁊ ꝑfecta que
a paucis ⁊ egregiss deicolis pa¬
trantur instituit: s ea magis
ꝯmonet. que ⁊ fine diuinarum
scͥpturaꝵ p̾ceptis: naturali t̾m
humane intelligentie lege: etiã
a laicis recte honestaq iiuẽtibꝰ
ualeant ad impleri.
uatuor uͥtutũ sp̃es. mul¬
toꝵ sapientũ sentẽtiis
diftinite sunt. qͥbꝰ humanꝰ aui
mꝰ. cõptꝰ: ad honestatẽ uite pos¬
tia. Sed̾a̾. magnanimitas. Ter¬
cia. ꝯtinẽtia. Quarta iꝰticia.
Singule gͥ his officiis q̃ subt̾
moratũ uirũ efficiũt. Qͥsqͥs¬

Expanded text:
tuo potestati, cui naturalis saptuo potestati, cui naturalis sapriis tuis astantes haec convenit legere, intelligere et tenere. Titulus autem libelli est: Formula vitae honestae; quem idcirco tali volui vocabulo superscribi, quia non illa ardua et perfecta, quae a paucis et peregregiis Deicolis patrantur, instituit; sed ea magis commonet, quae et sine divinarum Scripturarum praeceptis, naturali tantum humanae intelligentiae lege etiam a laicis recte honesteque viventibus valeant adimpleri. Quatuor virtutum species multorum sapientium sententiis definitae ss componi ad honestatem vitae postia; secunda magnanimitas; tertia, continentia; quarta, justitia. Singulae tibi in officiis quae subsunt, moratum virum efficiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Loriosissimo ac tͣn¬
qͥllissimo ⁊ insigni
atholice fidei p̾¬
dito pietate miro¬
ignoro clementissime rex fraglã¬
tissimã animi tui sitim. sapientie
insatiabilit̾ pocuł inhyare. eaq
te ardent̾ qͥbꝰ morał scientie ri¬
uuli manant. fluenta reqͥre¬
re. ⁊ obhoc humilitatem meã
sepiꝰ litteris admones. ut digna¬
tioni tue crebro aliqͥd ꝑ epłam
scͥbẽs. aut consolationis. aut ex¬
ortationis aliciꝰ.: ⁊ qualiacũq
ħ ame laudabile tue pietatis¬
exigat studiũ. seito tam̃ tenui¬
tatis mee insolentẽ ꝯtinuo a cau¬
tis impingi ꝓt̾iuã. si regalis re¬
u̾entie gͣuitatẽ. aut assiduis.
art uilib ut libet. dictis at¬
tingam. Et ideo ne aut ego licẽ¬
tia pie muitationis abitterer
loquendo. aut ur̃o magis desude¬
rio obsisterem reticendo. libellũ
hunc nulla sop hismatũ ostenta¬
tione politum. s planicie pure
simplicitatis excerptum: capaci¬
bꝰ fident̾ aurib obtuli: recitan¬
dum. Quẽ ñ ur̃e specialit̾ insti¬

Expanded text:
Gloriosissimo ac tranquillissimo, et insigni catholicae fidei praedito pietate, Miroignoro, clementissime rex, flagrantissimam animi tui sitim sapientiae insatiabiliter poculis inhiare, eaque te ardenter quibus moralis scientiae rivuli manant, fluenta requirere. Et ob hoc humilitatem meam tuis saepius litteris admones, ut Dignationi tuae crebro aliquid per epistolam scribens aut consolationis aut exhortationis alicujus, et qualiacunque at laudabile tuae pietatis studium, scito tamen tenuitatis meae insolentem continuo a cautis impingi propterviam, si regalis reverentiae gravitatem aut assiduis aut vilibus, ut libet, dictis adjungam. Et ideo ne aut ego licentia piae invitationis abuterer loquendo, aut vestro magis desiderio obsisterem reticendo, libellum hunc nulla sophismatum ostentatione politum, sed planitie purae simplicitatis excerptum, capacibus fidenter auribus obtuli recitandum. Quem non vestrae specialiter insti
Abbreviated transcription (Latin):
cũq autẽ ex reb tͣnsitoriis
possides: ñ mireris. nec magni
estimes: qd caducũ ÷. Nec apud
te q̃ habes tanqͣm aliena ser¬
riabis. s ꝓte tanꝗͣ. tua ⁊ dis¬
penses ⁊ utaris. Si prudẽtiã
amplecteris : ubiq idem eris.
ita te accomodes tẽpou. nec
te maliqͥbꝰ mutes. s potiꝰ aptes.
sic̃ manꝰ q̃ ead̾ ÷. ⁊ cum in pal¬
mã extenatt᷑. ⁊ cũ in pugnũ

Expanded text:
autem ex rebus transitoriis possides, non mireris, nec magnum existimes quod caducum est; nec apud te quae habes tanquam aliena servabis, sed pro te tanquam tua dispenses et utaris. Si prudentiam amplecteris, ubique idem eris; ita te accommodes tempori; nec te in aliquibus mutes, sed potius aptes: sicut manus quae eadem est, et cum in palmam exten
Abbreviated transcription (Latin):
tari de sid̾as: tie pͥus deum. ⁊¬
ama dm̃. ut ameris a deo. Amab̾
ut uelis oĩbꝰ ꝓdesse: nulli noc̾e.¬
Et tunc te uirũ iustũ appella¬
bũt om̃s. sequent᷑. uen̾abunt᷑.
⁊ diligẽt̃. Iustus enĩ ut sis:. non
solũ nõ noceb̾: s etiã innocẽtes
ꝓ hibeas. Nam nicħ noc̾e nõ ẽ
iusticia. s abstinentia alieni.
Ab his gͦ incipe ut nõ auferas. ⁊
aliis ablata restituas. Rapto¬
resq ipsos ne aliis tm̃di sint.
castiga ⁊ cohibe. Ex nulla uocis
ambiguitate. ꝯtͦuersiã nectas.
tibi int̾sit. an firmes. an non
seias agi. ubicũq d̾ u̾itate tͣc¬
tatur. Nam ⁊ si iureuirando dis̃
inuocet᷑ . ⁊̃ ñ inuocãti testis ẽ.
tamen non tͣnseas u̾itatẽ. ne iꝰ¬
ticie u̾itatẽ transeas legem.
Qd̾ ⁊ si aliquando coarceris
itti mendacio. ittere ñ ad falsi.
s adueri. cꝰtodiã. E si ꝯtig̾it
fidelitatem mendacio redimi: non
Tacenda enĩ tacet. loq̾nda loqͥtur.

Expanded text:
tari desideras, time prius et ama Deum, ut ameris a Deo, Amabis ut velis omnibus prodesse, nulli noceEt tunc te justum virum appellabunt omnes, sequentur, venerabuntur et diligent. Justus enim ut sis, non solum non nocebis, sed etiam nocentes prohibebis: nam nil nocere, non est justitia, sed abstinentia alieni est. Ab his ergo incipe, ut non auferas, ut aliis ablata restituas. Raptores quoque ipsos ne aliis timendi sint, castiga et cohibe. Ex nulla vocis ambiguitate controversiam nectes, tibi intersit, an firmes, an jures. scias agi, ubicunque de veritate tractatur: nam si jurejurando Deus invocetur, et non invocanti testis est, amen non transies veritatem, ne justitiae transeas legem. Quod si aliquando coarcteris uti mendacio, utere non ad falsi, sed ad veri custodiam; et si contigerit fidelitatem mendacio redimi, non tacenda enim tacet, loquenda loquitur:
Abbreviated transcription (Latin):
rach dix̃. honora medicũ ꝓpter
necessitatem: ⁊ enĩ illũ creauit
altissimꝰ. A deo: ẽ om̃is medela.
Disciplina medici exaltabit
caput illuis: ⁊ in conspectu mag¬
noꝵ collaudabitur. Unguẽta¬
riꝰ facit pigm̃ta suauitatis.
⁊ unct̾iones ꝯficit suauitatis.
Da locum medico. ⁊ enĩ illum
illum: incidet in manꝰ medici.
⁊ secandum. Pittredinibꝰ am¬
putatis. medela ÷ fortiore cu¬
randum. Uociferet᷑ ⁊ clamet.
licet ⁊ ꝯqͣratur eger impatiẽs
ꝑ dolorem. gr̾as agit pꝰ modũ
cum senserit sanitatem.
De ligatione.

Expanded text:
RACH. Honora medicum propter necessitatem, etenim Illum creavit Altissimus . A Deo est omnis medela. Disciplina medici exaltabit caput ipsius, et in conspectu magnorum collaudabitur . Unguentarius faciens pigmenta suavitatis et unctionis confert sanitatem. Da locum medico, etenim illum illum, incidit in manus medici. et secandum, et putraminibus amputatis, medela fortiore curandum. Vociferetur et clamet, licet et conqueratur aeger impatiens per dolorem; gratias aget postmodum, cum senserit sanitatem. De ligatione.
Abbreviated transcription (Latin):
tium. patientia suꝑa. Sagtitas
contumelie: patientie elipeo fran¬
ge. Contͣ lingue gladium: pa¬
tientie p̾be scutum. Magna ẽ¬
uirtus. si non ledas aquo lesus
es. Magna ẽ fortitudo: si eui
potiusti nocere parras ¶ypͥa¬
nris dixit. Pacificos enim ⁊ con¬
cordes. ds in domo sua habita¬
re p̾cepit. ut qui filii dei esse
p̃cipimur: indei pace maneamꝰ.
sionum coronam: nisi p̾cesserit
in dolore ⁊ passione pacis. Neq
enimpotest ueraciter bona docẽ¬
do impendere. si uuiendo nesci¬
at equamimiter aliena mala

Expanded text:
tium patientia superat. Sagittas tium patientia superat. Sagittas contumeliae patientiae clypeus frangit. Contra linguae gladium, patientiae praebe scutum. Magna evirtus, si non laedas, a quo laesus es; magna est fortitudo, si etipotuisti nocere, parcas. CYPRIANUS. Pacificos enim et concordes Deus in domo sua habitare praecepit. Ut qui filii Dei esse coepimus, in Dei pace maneamus: sionum coronam, nisi praecesserit in dolore et passione patientia. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nescit aequanimiter aliena mala
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ. Fili. si cupis patientiam ha¬
bere. moneo terpsum pͥmũ. ut
ad mandata diuina excrtes men¬
tem tuam. Ex habundantia letieie
pacificus homo dinoscitur: et ex
nultu marcido. furore plenus in¬
iudus demõstratur. Uir benignꝰ
etiam si patiatur muriam. ꝓni
chilo ducit: miquus autẽ paruũ
uerbũ audiens aꝓximo: ꝯtume¬
lias arbitratur. Qui enim amplec¬
titur pacem in mentis sue hospi
ne irascaris. sed dole potius ꝓ eo.
quia ds̃ illi irascitur. Hysid̾ dix̃.
quetur impius mundi exagge¬
rando ꝯmoda: quam iustus tole¬
rando aduersa. Qui enĩ bona
mundi diligit: uelit nolit:
timoris ⁊ doloris pene succumbit.
Patienter ab uno ferendũ ẽ: qd̾
multis accidit. Tolerabilis ẽ pe¬
affligit ⁊ qui affligitur: morta¬
lis ẽ. Maloꝵ pͣuitas non te ocei¬
d̃it: s erudit. Habeto patientiã
maduersis. ⁊ ꝓmꝑtior esto ad
suscipiendam quam ad inferẽdam
molestiam. Contumelias detrahẽ¬

Expanded text:
semper. Fili, si cupis patientiam hasemper. Fili, si cupis patientiam habere, moneo primum teipsum ut ad mandata divina excites mentem tuam. Ex abundantia laetitiae pacificus homo dignoscitur, et ex vultu marcido et furore pleno invidus demonstratur. Vir benignus etiamsi patiatur injuriam, pro nihilo ducit. Iniquus autem etiam parvum verbum audiens a proximo, contumeliam arbitratur. Qui enim amplectitur pacem in mentis suae hospitne irascaris; sed dole potius pro eo, quia Deus illi irascitur. ISIDORUS. quetur impius, mundi excogitando commoda, quam justus tolerando adversa. Qui enim bona mundi diligit, velit nolit, timoris poenae succumbit. Patienter ab uno ferendum est, quod multis accidit tolerabile. Poeaffligit, et qui affligitur, mortalis est. Malorum perversitas non te occidit, sed erudit. Habeto patientiam in adversis: et promptior esto ad suscipienda, quam ad ferenda molesta. Contumelias detrahen
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ. iram suꝑbientiũ. humili¬
ter declinemꝰ. Gloriosius ẽ inui¬
riam tacendo fugere. quã respõ
si pondus consid̾at in retributio¬
ne. tamen uires pensat in ponde¬
re. Quanto mens lata fuerit ꝑ
amorẽ. tanto erit ⁊ patiens ꝑ lon¬
ganimitatẽ. Tantũ quisq portat
ꝓximũ: quantũ amat. Si enun
amas: portas. Si desistis amare.
desistis ⁊ tolerare. Quẽ enĩ minꝰ
diligimus: minꝰ etiam ⁊ tolera
nus. Irruente fastidio. cituis fac¬
ta ꝓxim adducunt᷑ in grauedi¬
nem ponderis: que nobis non
leuigat penna caritatis. Pasi¬
luis dixit. Pacificus homo: con¬
sortium angeloꝵ merebitur.
muidꝰ autem: particeps demo¬
moꝵ efficietur. Qui patienter
tolerat mala. in fititro coronã
merrbitur. Pax enim offugat
discordias. iniudia aurtẽ copu¬
lat eas. Sient pax secreta men¬
tis illuminat: ita inuidia oc¬
culta cordis obcecat. Homo se¬
inuidus autẽ in tribulatione ẽ

Expanded text:
possumus irae superbientium, humilipossumus irae superbientium, humiliter declinemus. Gloriosius est injuriam tacendo fugere, quam superarster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. Quantum laeta mens fuerit per amorem, tantum erit et patiens per longanimitatem. Nam tantum quisque portat proximum quantum amat. Si enim amas, portas; si desistis amare, desistis tolerare. Quem enim minus diligimus, minus etiam toleramus, quia, irruente fastidio, citius facta proximi adducuntur in gravedinem ponderis quae nobis non levigat penna charitatis. SLIUS. Pacificus homo consortium angelorum merebitur; invidus autem particeps daemoniorum efficietur. Qui patienter hic tolerat mala, in futuro gloriam merebitur. Pax enim effugat discordias, invidia autem copulat eas. Sicut pax secreta mentis illuminat, ita invidia occulta cordis obcaecat: homo invidus in tribulatione est
Abbreviated transcription (Latin):
dampnare. mbiꝵ dix̃. Ad fa¬
ciem publicam patientiam fin¬
gunt. ⁊ in anmo iracundie ui¬
rus abscondunt: ad nocendum
parati: cũ nocendi tempꝰ inuene¬
rint. Tribꝰ modis uirtus patiẽ¬
tie exerceri solet. Alia namq
sunt que a deo. alia q̃ ab antiqͦ
aduersario. alia que aꝓximo sus¬
tinemꝰ. Aꝓximo namq.
ꝑsecutiones. dampna: ⁊ ꝯtume¬
lias. ab antiquo aduersario tẽp¬
tamenta. adeo autẽ flagella
toleramus ¶regoriꝰ dix̃. Ad pa¬
potest: qͥ pacem dñi discordie
fitrore rumpit. Patientia uera
ẽ. aliena mala equanimiter
ꝑpeti: contra eum quoq qͥ mala
irrogat: nuillo dolore morderi.
Sine ferro martires ẽẽ possu¬
mus: si patientiam ueraciter
in antiuo seruamꝰ. Tanto enim
quisq minus ostenditur doc¬
tiens. Igitur cum patientia re¬
linguitur: etiam bona alia reli
portat. Nam tolerare ⁊ odisse. nõ
ẽ uirtus manluetudins. s uela¬
menta furoris. Cum resistere

Expanded text:
damnare. AMBROSIUS. Ad fadamnare. AMBROSIUS. Ad faciem publicam patientiam fingunt, et in animo iracundiae virus abscondunt. Ad nocendum parati, cum nocendi tempus advenerit. Tribus modis virtus patientiae exerceri solet. Aliquando enim sunt quae a Deo, aliquando quae ab antiquo adversario, aliquando quae a proximo sustinemus. A proximo namque persecutiones, damna et contumelias. Ab antiquo adversario tentamenta, a Deo autem flagella toleramus. GREGORIUS. Ad papotest qui pacem Domini discordiae furore rumpit. Patientia vera est aliena mala unanimiter perpeti, et contra eum qui mala irrogat nullo dolore morderi. Sine ferro martyres esse possumus, si patientiam veritatis in animo servamus. Tanto ergo quisque minus ostenditur doctiens. Igitur, cum patientia relinquitur, etiam bona reliqua quportat. Non tolerare et odisse, non est virtus mansuetudinis, sed velamen furoris. Cum resistere
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit accipiet eoronã uite. quã
ryꝓmisit d̾s diligentibꝰ se. Sa¬
lomon dixit. Qui patiens ẽ mul¬
ta gubernatur prudentia. Qui
autem impatiens ẽ: ex altat stul¬
ticiam suam. Melior est patiens
uiro forti:⁊ qui dñatur animo
suo. expugnatore urbium. doc¬
trina uri: ꝑ patientiã noscit᷑.
patientia linetur pͥnceps. ⁊
lingua mollis confringit duri¬
tiam. Melior ẽ patiens arro¬
gante. Ng̃ dix̃. Qui ergo fue¬
rit patientior ad in uiriam:
potentior constituetur in
regno. Quantum patiens ẽ
deus nr̃ in suftinendo delicta
nr̃a: tantum seuerus erit in
discutiendis actibus nostris.
e ronimꝰ dix̃. Si autem ere¬
dentiũ pax xp̃c ẽ: quicũq sine
pace ẽ. ꝯsequenter nec xp̾m
habet. Apud xp̃ianos enĩ nori
qui patitur. sed qͥ facit ꝯtu¬
meliam miser ẽ. Grauiꝰ ẽ susti¬
nere quem nolis: quam deside¬
rare quẽ diligis. Sicit ad ꝓpͥas
nuiurias patientes esse debemꝰ.
ita si aliquẽ uiderimꝰ erga d̾m
ore sacrilego blasfemantem.

Expanded text:
itae, quam repromisit Deus diligentibus se . SALOMON. Qui patiens est, multa gubernatur sapientia; qui autem impatiens est, exaltat stultitiam suam . Melior est patiens viro forti: et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium . Doctrina viri per patientiam noscitur . Patientia lenietur princeps, et lingua mollis confringet duritiam . Melior est patiens arrogante . AUGUSTINUS. Qui ergo fuerit patientior ad injuriam, potentior constituetur in regno. Quantum patiens est Dominus noster in sustinendis delictis nostris, tantum severus erit in discutiendis actibus nostris. HIERONYMUS. Si autem credentium pax Christus est, quicunque sine pace est, consequenter nec Christum habet. Apud Christianos enim non qui patitur, sed qui facit contumeliam, miser est. Gravius est sustinere quem nolis, quam desiderare quem diligis. Sicut ad proprias injurias patientes esse debemus, ita si aliquem viderimus erga Deum ore sacrilego blasphemantem,
Abbreviated transcription (Latin):
lenis ⁊ mritis ẽ: dei patris ini¬
tator ẽ. In uitas patrim di¬
citur. Patiens homo bibulus
fons: et om̃ib exhibens delec¬
tabilem potim. Iosephus di¬
cit. Uir enĩ patiens qͥ p̾sentia
non timet ⁊ futura cogitat:
nescit trepidare uibi non est
timor.

Expanded text:
lenis et mitis est, Dei patris imitator est. EX VITIS PATRUM. Patiens homo rivulus fons est, omnibus exhibens delectabilem potum. JOSEPHUS. Vir enim patiens est qui praesentia non timet, et futura cogitat, et nescit trepidare ubi est timor.
Abbreviated transcription (Latin):
abstinentiam: neq osteñas. eã
quasi in lumine testibus mul¬
tis: ut qui uidet mabsconso pa¬
ter reddat tibi in palam. Ne ꝑ¬
das labores ꝓpt̾ humanã głiam.
neq futirram ⁊ et̾nam gloriam
tradas. ꝓ paruis ⁊ temporali
gloria. G loua enim humana
in puluerem redigitur. ⁊ honor
euis extinguitur suꝑ t̾ram.
Gloria autem uirtutũ: glorifi¬
cabitur in secula.

Expanded text:
abstinentiam, neque ostendas eam abstinentiam, neque ostendas eam quasi in lumine, testibus multis: ut qui videt in absconso Pater, reddat tibi in palam. Non perdas labores propter humanam gloriam, neque futuram aeternam gloriam tradas pro parva et temporali gloria. Gloria enim humana in pulverem redigitur, et honor ejus exstinguitur super terram. Gloria autem virtutum glorificat in saecula.
Abbreviated transcription (Latin):
sinam utane głie causa imꝑtit.
ex uirtute uitiũ facit. Qu ali¬
qd donũ dei qd̃ meruit in suã
laudem coni̾tit. ꝓculdubio uir¬
tutem in uitiũ transfert. Non de¬
clinat adext̾a: qui non sibi s deo
tribuit bona que agit. Incde se
nonnulli ẽẽ iustos ꝯfidũt. un¬
de maxime reꝓbant᷑. Amator
cdari: agere non qͥescit. Ille au¬
tẽ deb publicare bonũ qd̃ agit.
qui ꝑfecta humilitate fundat᷑.¬
⁊ nulla elatione contingit᷑. Cũ
Tenĩ causa iactantie parꝑ pasci¬
tur. etiã ipsum miscd̃ie opus:
in pecc̃m conutitur. Fraudẽ
facimꝰ deo: quotiens de bono oꝑe
nr̃o nos metipsos. non di lauda¬
Emus. Prudentis autem uiri dis¬
num intẽꝑanter agat. ⁊ de
urrtute in uitium transeat.
na gloria: uitum ẽ sine ratio¬
ne.⁊ om̃i oꝑi bono ruserit se.
Lapis emissus non ꝑgit ad ce¬
lum: ⁊ oratio hominis sibi
placentis non ascendit ad de¬
uin. Noli publicare secretam

Expanded text:
synam vanae gloriae ex causa impertit, synam vanae gloriae ex causa impertit, ex virtute vitium facit. Qui aliquod donum Dei quod meruit, in suam laudem convertit, procul dubio virtutem in vitium transfert. Non declinat ad dexteram qui non sibi, sed Deo tribuit bona quae agit. Inde se nonnulli esse justos confidunt, unde maxime reprobantur. Amator dari, agere non quiescit. Ille autem debet publicare bonum quod agit, qui perfecta humilitate fundatus, nulla elatione contingitur. Cum enim causa jactantiae pauper pascitur, etiam ipsum opus in peccatum convertitur. Fraudem facimus Deo, quoties de bono opere nostro nosmetipsos, non Deum laudamus. Prudentissimi autem viri solnum intemperanter agat, et de virtute in vitium transeat. na gloria vitium est, sine ratione et omni bono inserit se. Lapis emissus non pergit ad coelum, et oratio hominis sibi placentis non ascendit ad coelum. Noli applicare secretam
Abbreviated transcription (Latin):
nus p̾diceris: Caue ne rumus-¬
culis hominũ des oꝑam: ne of¬
fendas deum. populoꝵ laudem¬
dũ cõmodes Gregoriꝰ. d̾. Sc̃i nõ
solum głiam supra mocdũ suum
omuio ñ appetũt. s etiã ħ ipsum
refugiũt: qd sese hab̾e sciũt. Tũc
bonũ ÷. quando ei complacere
ꝯcupiscit a quo ẽ. Qui bona age¬
re uidetur.⁊ ꝑ hoc non deo sed
hominibꝰ placere desid̾at. inua¬
nũ laborat. Magnus gͦ unꝰquisq
ẽe studeat. sed tamen aliqͦ mͦ ẽẽ
se nescrat. ne dum sibi magni¬
tudinẽ arroganter tribuit: a¬
mittat. Bono oꝑi dum laus hu¬
mana obuiat. mentes oꝑantiũ
iminutat. ꝑ hoc qd̾ agimꝰ. lau¬
des exterus non queramꝰ. Sic
autẽ sit opus in publico. qͣtimis¬
intentio maneat in oculto. Qui
eĩ accepta qualib grã rianis
Esuis laudibꝰ nitorem głie offe¬
runt. quasi oleum uendunt. Im¬
pinguat gͦ caput oleum peccato¬
ris: cum demuloet mentẽ fauor
adulantis. Hysid̾ dix̃. Qͥ elemo¬

Expanded text:
nus praediceris? Cave ne rumusnus praediceris? Cave ne rumusculis hominum eleveris, ne offensus Deo, populorum laudes comedas. GREGORIUS. Sancti non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum refugiunt quod se habere sciunt. Tunc bonum est, quando ei placere concupiscit a quo est. Qui bonum agere videtur, et per hoc non Deo, sed hominibus placere desiderat, in vanum laborat. Magnus ergo unusquisque esse studeat, sed tamen aliquo modo esse se nesciat, ne dum si sibi magnitudinem arroganter tribuit, amittat. Bono operi dum laus humana obviat, mentes operantes immutat. Per hoc quod agimus, laudes exterius non quaeramus. Sic autem sit opus in publico, qin tentatione maneat in occulto. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. Impinguat caput oleo peccatoris, cum demulcet mentem favor adulationis. ISIDORUS. Qui eleemo
Abbreviated transcription (Latin):
crastinum. ignorans quid suꝑuẽ¬
tura pariat cies. Laudet te aliꝰ.
⁊ non os tuum. extraneus: ⁊ nõ
ne ducatum: neq a rege cathe¬
aram honoris. Non laudes uirũ
in sp̃e sua. neq sꝑnas hominẽ
se ẽ. In uestitu ne głeris: un¬
quam: nec in die honoris tiu
extollaris. Ante mortem ne lau¬
des hominem quẽquam: qm̃ iti
filiis agnoseitur uir. In uam¬
tate: apprehenditur pec̃cor &¬
suꝑbꝰ. Ante sermonẽ: ne collau¬
des uirum. ħ enĩ temptatio ẽ¬
S hominũ. Penes regem noli ui
deri sapiens. Curam habeto dͤ
bono nomine. Hoc enĩ magis
ꝑmanebit tibi. quam mille thes¬
auri magni ⁊ p̾ciosi. Bone ui¬
te numerus dierum. bonũ autẽ
nomen ꝑmanebit in eternum.
heronimꝰ.d̾. Non queras gloriã.
S⁊ non dolebis cum ingloriosus
fueris. Qui laudem non appetit:
nec ꝯtumelias sentit. Non ideo
te bonũ existimes: si bonus p̾¬
diceris. nemo magis pot̃ scire
qui sis: sicut tu qui ꝯscius tͥ es.
Quid enĩ ꝓclest dũ malus es. si ho¬

Expanded text:
crastinum ignorans quid superventura pariat dies laudet te alienus et non os tuum extraneus et non ne ducatum, neque a rege cathedram honoris . Non laudes virum in specie sua, neque spernas nominem se est . In vestitu ne glorieris unquam, nec in die honoris tui extollaris . Ante mortem non laudes nominem quemquam, quoniam in filiis suis agnoscitur vir . In vanitate apprehenditur peccs . Ante sermonem non laudes virum . Haec enim tentatio est hominum . Penes regem noli velle videri sapiens . Curam habe de bono nomine, hoc enim magis proderit tibi, quam mille thesauri magni et pretiosi . Bonae vitae numerus dierum, bonum autem nomen permanebit in aeternum. HIERONYMUS. Non quaeras gloriam, et non dolebis cum ingloriosus fueris. Qui laudari non appetit, nec contumeliam sentit. Non ideo te bonum aestimes, si bonus praediceris. Nemo magis scire potest qui sis, sicut tu qui conscius tibi es. Quid enim tibi prodest dum malus es, si bo
Abbreviated transcription (Latin):
ad eor dirigitur: cum ueritatis
sermo aꝑitur: humiliter audit᷑.
In cimctis se despieit: qui in su¬
is ocłis esse se humilem ꝓfitet᷑.
Quelibet adsint oꝑa: nulla sunt.
nisi ex humilitate condiantur.
Tanto gͦ humilior ẽẽ quisq de
bet ex munere. quanto se obli¬
gatiorem ẽẽ conspicit in reddẽ¬
da ratione. Cam quippe quam
non iuenit humilem: ueri¬
tas fugit mentem. Illie eos a
sorte humiliũ uidex separat.
qui se hic insuꝑbie cornibus
exaltant. humiles donũ acei¬
piunnt: qd a se corda suꝑbien¬
tum repellunt. Basilius dixit.
Humilis licet habitu uilissimꝰ
sit. głiosiis tamen ẽ uirtutibꝰ.
Suꝑbus autem ⁊ si clecorus ui¬
deatur aspectu: tamen oꝑibꝰ ui¬
lis ẽ. Hysulorus dixit. Qui enim
Cogitatio cordis nr̃ĩ. quanto apd̃
dm̃ in imo.ẽ. quanto hominibus
in alto. ⁊ humilitas cordis nr̃i
tanto apud dm̃ in alto ẽ. qͣnto¬
ab hominibus in uno. Humilia
ualde sp̃m tuũ. qm̃ uita carnis¬

Expanded text:
ad cor dirigitur, cum veritatis ad cor dirigitur, cum veritatis sermo humiliter auditur. In cunctis se despicit, qui in suis oculis esse humilem profitetur. Quaelibet adsint, nulla opera sunt nisi humilitate condiantur. Tanue ex munere, quanto se obligatiorem esse conspicit in reddenda ratione. Eam quippe, quam non invenit humilem, veritas fugit mentem. Illic eos a sorte humilium judex separat, qui se hic in superbiae cornibus exaltant. Humiles donum accipiunt, quo a se corda superbienium repellunt. BASILIUS. Humilis licet habitu vilissimus sit, gloriosus tamen est virtutibus. Superbus autem etsi decorus videatur aspectu, tamen operibus vilis est. ISIDORUS. Qui enim Cogitatio cordis nostri tanto apud Deum in imo est, quanto ab hominibus in alto. Et humilitas cordis nostri tantum apud Deum in alto est, quantum hominibus in imo. Humilia valde sp
Abbreviated transcription (Latin):
rac dixit. Quanto magnus es:
humilia te in om̃ibꝰ: ⁊ coram deo
inuenies gr̾am. Ab humilibꝰ au¬
tem honoratur ds. Noli ẽẽ hu¬
milis in sapientia tua. ne humi¬
liatus in stulticiam seducaris.
Est qͥ neqͥter humiliat se. ⁊ inte¬
riora eius plena sunt dolo Ori¬
genes dixit. Si humilis ⁊ qͥetus
non fueris. non potes inte ha
ad lascuriam non dissoluat. Ille
autem attendit laudẽ d̃i ⁊ uer¬
bum oris eius: cuiꝰ ceruicẽ ineli¬
nat humilitas: ⁊ non erigit su¬
tatem uirtutũ.: non potentia
sed humi litate uenitur. Grego
tatem respuit. Humilitas qͣntũ
melmat᷑ ad imna: tantũ ꝓficit in
excelso. Tanto enĩ necesse ẽ. ut se
uusquisq in humilitate depri¬
mat: quanto si sit electus igno
caruerit. Qui enim humilis fue¬
rit: exaltabitur ingłia. Magna¬
ẽ uirtus humilitatis: que ex de¬
siderio loca ultima tenens. sẽꝑ
humilitatẽ amat. in alto se non
subleuat. ⁊ celestis regni purpu¬
ram in mente seruat. Uia dñi

Expanded text:
RACH. Quanto magnus es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam . Ab humilibus honoratur Deus . Noli esse humilis in sapientia tua, ne humiliatus in stultitiam seducaris . Est qui nequiter humiliat se, et interiora ejus plena sunt dolo . ORIGENES. Si humilis et quietus non fueris, non potes habere iad lasciviam non dissolvat. Illa namque attendit laudem Dei, et verba oris ejus cujus cervicem inclinat humilitas, et non erigit sutatem virtutum non potentia, sed humilitate venitur. GREGORatem respuit. Humilitas quantum inclinatur ad ima, tantum proficit in excelsa. Tantum enim necesse est ut se unusquisque in humilitate deprimat, quantum, si sit electus, ignocaruerint. Qui enim humilis fuerit, exaltabitur in gloria. Magna virtus humilium est: qui ex desiderio loca ultima tenentes si per humilitatem in altum non sublevant coelestis regni purpuram in mente servant. Via Domini
Abbreviated transcription (Latin):
Qñi minoratur corde cogitat in¬
ania: ⁊ uir imprudens ⁊ errãs
cogitat stulta. Ante tempꝰ. senec¬
tam ad dducit cogitatus. Augus¬
tinꝰ crixit. Nemo pot̃ acdiabolo de¬
cipi: nisi qui se p̾bere maluerit
sue uolũtatis assensui. Iere di¬
xit. Potestas quippe diaboli: nõ
in tem̾itate illiuis atq iactan¬
tia. s in tua ẽ uoluntate. Dia¬
bolus ꝑ ea que patere uidet. aut
certe non firmit̾ elausa. querit
irrumpere: ⁊ ad ipsam arcem
nes malas in corde tuo crescere.
autẽ cogitationes: sẽꝑ a deo sũt.
ꝯ̾ regoriꝰ.d̾. Sicut capite re¬
guntur mẽbra: ita oogitatioes
mente disponunt᷑. Dum etum
Imn cogitatione uolũtas ñ repͥ¬
mitur: etiã in act̾ione dñatur.
Oĩa .i. corda scrutat᷑ d̾s. ⁊ uni¬
uersas mentiũ cogitationes in¬
Itelaigit.
MMaligni qͥppe sp̃c. undiq aĩam
angustant. quando et nõ solum
plicant: Tunc enĩ incapite ocu¬
los hm̃is: cum uiã redẽptoris nr̃i
tacita cogitatione conspicimꝰ.¬

Expanded text:
ur corde, cogitat inania, et vir imprudens et errans cogitat stultitiam . Ante tempus ad senectutem ducit cogitatus. AUGUSTINUS. Nemo potest a diabolo decipi, nisi qui praebere voluerit suae voluntatis assensum. HIERONYMUS. Potestas quippe diaboli, non in temeritate illius atque jactantia, sed in tua est voluntate. Diabolus per ea quae patere videt, aut certe non firmiter clausa, quaerit irrumpere, et ad ipsam arcem nes malas in corde tuo crescere. autem cogitationes semper a Deo sunt. GREGORIUS. Sicut capite reguntur membra, ita cogitationes mente disponuntur. Dum enim in cogitatione voluntas non reprimitur, etiam in agnitione dominatur. Omnia enim corda scrutatur Dominus, et universas mentium cogitationes intelligit. Maligni quippe spiritus undique animam angustant, quando ei non solum plicant. Tunc enim in capite oculos habemus, cum vitam Redemptoris nostri tacita cogitatione conspicim
Abbreviated transcription (Latin):
ex cogitatione oꝑa p̾cedunt:
⁊ ab oꝑe cogitatio nascitur.
Quamuis ab oꝑe malo qͥsq
quaecet: ꝓ solius tamen pra¬
ue cogitationis malieia. nõ
erit in nocens. Non enĩ solum
factis. s ⁊ cogitationibꝰ delinqͥmꝰ
si eis illicite occurrentibꝰ delec¬
temur: Non ÷ timendũ. si bone
maleq cogitationes ueniant in
mens mala ab his intellectus ra¬
tione discernit. Nicħ uiuat qd̃
inter bonum ⁊ malum sensum
prudenti ore disc̾nimꝰ. nͥ oꝑe
aut male cogitata caueamus.
aut bene intellecta faciamus.
In ipso micio cogitationis resis¬
cet̾a suꝑant᷑. Si sp̾ueris cogita¬
tiones acorde: non ꝓrumpunt
Iinoꝑe. Si cogitationi ñ ꝯsen¬
Lseris: oꝑi eito refistis. Non enĩ
pot̃ corpꝰ corrumpi: nisi pͥus
corruptus sit animꝰ. Nichil po¬
test caro fac̾e̾: nisi qd uoluerit
animꝰ. Munda enĩ acogitatiõe
animũ: ⁊ caro non peccat. Me¬
lius ÷ ut uites uitium: qͣm ut
emendes. In libro clementis¬
dicitur. Diabolus enĩ nisi quis

Expanded text:
a cogitatione opera procedunt, et ab opere cogitatio nascitur. Quamvis ab opere malo quisque vacet, pro solius tamen pravae cogitationis malitia non erit innocens. Non enim solum factis, sed et cogitationibus delinquimus, si eis illicite occurrentibus delectemur. Non est timendum, si bona et mala in cogitationem veniant: mens mala a bonis intellectu rationis discernat. Nihil juvat quod inter bonum et malum sensu prudentiori discernimus, nisi opere aut mala cogitata caveamus, aut bona intellecta faciamus. In ipso cogitationis inicaetera. Si separaveris cogitationes a corde, non prorumpent in opera. Si cogitationibus non consenseris, operi cito resistes. Non enim potest corpus corrumpi, nisi prius corruptus sit animus. Nihil potest caro facere, nisi quod voluerit animus. Munda enim a cogitatione animum, et caro non peccabit: melius est ut vites vitium quam ut emendes. EX LIBRO CLEMENTIS. Diabolus enim, nisi quis
Abbreviated transcription (Latin):
foram̃ aꝑtũ itlinqͥtur. ⁊ inde
ab hostibꝰ intret᷑  Om̃e enĩ qd̾
subtilit̾ cogitamꝰ. qͣsi m̃te eoqͥmꝰ.
Qui gͦ in pace subigere carnis
desidĩa nolumꝰ : quando in bello
ꝓ deo ipsam carnẽ daremꝰ: Mẽs
nr̃a a carnali delectatione abs¬
cidenda ẽ. sed acarnis cura ne¬
cessaria abseidenda non est.
ẏsidorus dix̃. Biꝑtita ÷ causa
peccandi. id ÷ oꝑis ⁊ cogitationis.
quoꝵ unum inqͥtas dicitur.:
qd̃ oꝑe geritur. aliud iniꝰticia
qd̃ cogitatione admittitur.
Prius autem act̾ro. postea co¬

Expanded text:
relinquatur, unde ab hostibus intretur. Omne enim quod subtiliter cogitamus, quasi mente coquimus. Quia ergo in pace subigere carnis desideria nolumus, quomodo in bello pro Deo ipsam carnem daremus? Mens nostra a carnali delectatione abigenda est, et a carnis cura necessaria abscindenda non est? ISIDORUS. Bipertita est causa peccandi, id est, operis et cogitationis: quoquod opere geritur; aliud injustitia, quod cogitatione admittitur. Prius autem actio resec
Abbreviated transcription (Latin):
cogitat praua. mordens lesbia
sua ꝑficit maluĩ. Non p̾terit
dñm om̃is cogitatus: ⁊ ñ abs¬
condit se ab eo om̃is sermo. In
⁊cogitationibꝰ enĩ impii: int̾roga¬
tio erit. Impii autem scđm qͥ
cogitauerunt. correptionẽ ha¬
bebunt. Corpꝰ enĩ qd̃ corrum¬
pitur aggrauat animã. ⁊ de¬
primit terrena in habitatio.
sensum multa cogitantẽ. Non ẽ

Expanded text:
a, mordens labia sua perficit malum . Non praeterit Dominum omnis cogitatus, et non abscondit se ab eo ullus sermo . In cogitationibus enim impii interrogatio erit . Impii autem secundum quae cogitaverunt, correptionem habebunt . Corpus autem quod corrumpitur, aggravat animam: et deprimit terrena habitatio sensum multa cogita