comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hospiciũ: s etiã ꝑfigurã neqͥtie
spiritał manubias ⁊ arma sump¬
turꝰ. Nã qͥ xp̃m recipit hospitio.
intelligibilem goliã spoliat suis
telis. Qd uͦ euidentius qͣm qd̾ in
abimelech domo quinq panes
petit dauid. unũ accepit. demons¬
trante tẏpo. qd̃ iã ñ quinq libris
s xp̃i corpore cẏbꝰ fidelibꝰ pa¬
ret. ne qͥs e fidelibꝰ esuriret :
Nec doehc figura uacat qͥ erat
custos muloꝵ: eo qd̾ nemo alius
nͥ infructuosi gregis custos. iude
tẏpũ ꝓditoris impleret. Iam
illud qd̃ ad dd receptionẽ. om¬
nẽ aby melech domũ preter
abiathar pͥncipẽ t̾e temporis sacer¬
dotũ. saul ꝑsecutus ẽ. ostendit ꝓ¬
pħa nobis qd̃ nemo possit nocere
Nã qͥ totũ homine̾ saluum facere
disposuerat. ꝑ singula menbra
currebat : ut uere dicet. mͥ iraˢ¬
cimimi qͥ totũ hominẽ saluũ feci

Expanded text:
hospitium, sed etiam per figuram nequitiae hospitium, sed etiam per figuram nequitiae spiritalis manubias et arma sumturus; nam qui Christum recipit hospitio intellegibilem illum Golian spoliat suis telis. quid uero euidentius quam quod in Abimelech domo quinque panes petiit Dauid, unum accepit demonstrante typo quod iam non quinque libris. sed Christi corpore cibus fidelibus paret, ne quis de fidelibus esuriret? nec Doec figura uacat, qui erat custos mulorum, eo quod nemo alius nisi infructuosi gregis custos Iudae typum proditoris inpleret. iam illud quod Dauid receptione omnem Abimelech domum praeter Abiathar principem tunc temporis sacerdotum Saul persecutus est ostendit prophetia nobis quod nemo possit nocere nam qui totum hominem saluum facere disposuerat per singula membra currebat, ut uere diceret: mihi irascimini, qui totum hominem saluum feci
Abbreviated transcription (Latin):
uitã sacerdotałẽ debemꝰ imitari.
siue qr om̃s filii eccłȩ sac̾dotes
sunt. Ungim᷑ enĩ in sacerdotiũ
scm. offerentes nosmecipsos dõ
hostias spiritales. Legi enĩ iam
suꝑfluit doctͥna xp̃i : nec legẽ
soluit s implet : qr nec sabba¬
tũ soluit. Si em̃ sabbatũ ꝓpt̃
homines factũ ẽ: utilitas aut̃
hominis postulabat esurientẽ
hominẽ qͥ diu fuerat terre fruc¬
tibꝰ abdicatꝰ. uet̾is famiᷤ intare
ieiumũ. ñ utiq lex soluit᷑ s implet̾.
inseruulo ꝓcrimine ñ tenetur:
Qd autͣ euidentius hac figura.
q̃ ꝑ totam currit hẏstoriam.
Intrauit dd indomũ abimelech
sacerdotis. Tanta hospitalitatis:
gr̃a : ut libent̃ in nos aliena ꝑi-¬
cula transferamus. Uerũ ẽ hoc in
hystoria morale. in mysterio ꝓ
mortis exicio. uerũ illũ dđ̃ hos¬
picio sue m̃tis religiosi excludent
sacerdotes: nec solũ in huiuscemo¬
di domo uatis reꝑturꝰ docet᷑ xp̃e¬

Expanded text:
uitam sacerdotalem debemus imitari uitam sacerdotalem debemus imitari siue quia omnes filii ecclesiae sacerdotes sunt? unguimur enim in sacerdotium sanctum offerentes nosmet ipsos deo hostias spiritales. legi igitur iam superfluit doctrina Christi nec legem soluit, sed inplet, quia nec sabbatum soluit. si enim sabbatum propter hominem factum est, utilitas autem hominis postulabat esurientem hominem, qui diu fuerat terrae fructibus abdicatus, ueteris famis uitare ieiunia, non utique lex soluin seruo pro crimine non -tenetur? quid autem . euidentius hac figura, quae per totam currit historiam? intrauit Dauid in domum Abimelech sacgratia, ut libenter in nos aliena pericula transferamus. . 36. Verum hoc in historia morale, in mysterio prmortis exitio, verum illum David hospitio suae mentis religiosi excluderent sacerdotes. Nec solum in cujusque domo vatis reperturus docet
Abbreviated transcription (Latin):
Scđm iuxta numerũ : primũ
uixta oꝑationis grãm. Melius:
enͣ sabbatũ qͦ impimitas dat᷑.
qͣm qͦ pena p̃scͥbitur. Prima
lex : scđ̾m euuangłm: inferior
tam̃ formido qͣm gr̃a. Aut forte
n pͥmũ hic in p̃destinatione con-¬
silii : ⁊ scd̾m ĩ sc̃ificatione de¬
creti. Bene aũ dñs in lege typũ
futuri hoc qͦq demonstrat loco:
& defensores legis arguit nescire
que legis sunt: exemplũ asserenᷤ
qd̃ dd̃ cũ esuriret ipse cũ sociis
intrauit indomũ dĩ. ⁊ panes
ꝓpositionis sumpsit. ⁊ mandu¬
cauit. ⁊ dedit his qͥ cũ ipso erafł.
Magnũ ⁊ uere exemplũ ꝓpħicũ:
qͦ pͥrimũ ñ inania legis s solius
ueritatis nob̃ sequenda ꝓdunt᷑.
Deinde qr dđ cũ sociis fugiens
obseruator legis atq defensor
panes ⁊ ipse manducauit. ⁊ dedit
his qͥsecũ erant. qͦs ñ licebat man¬
ducare nͥ tantũmͦ sacerdotibꝰ.
nͥ ut ꝑ illã demonstraret figurã
sacerdotase cybũ ad usum tͣn¬

Expanded text:
a numerum, primum iuxta operationis gratiam; melius est enim sabbatum, quo inpunitas datur quam quo poena praescribitur. prima lex, secundum euangelium, inferior tamen formido quam gratia. aut forte primum hic in praedestinatione consilii et secundum in sanctione decreti. Bene autem dominus in lege typum futuri hoc quoque demonstrat loco et defensores legis arguit nescire quae legis sunt exemplum adferens quod Dauid, cum esuriret ipse cum sociis, intrauit in domum dei et panes propositionis sumsit et manducauit et dedit his qui cum ipso erant. magnum et uere exemplum propheticum, quo primum non inania legis, sed solida utilitatis nobis sequenda produntur, deinde quia Dauid cum sociis fugiens obseruator legis atque defensor panes et ipse manducauit et dedit his qui secum erant, quos non licebat manducare nisi tantummodo sacerdotibus, nisi ut per illam demsacerdotalem cibum ad usum tran
Abbreviated transcription (Latin):
putabant udi sabbato ñ licere:
xp̃c aut̃ noue gr̃e munere de-¬
signabat ociũ legis. opꝰ gr̃e. Nec
sine mysterio hoc ab enũgłista
rectionis et̃nȩ. Uł in hoc gͥ scło
feriatis ac uacantib suꝑstitionibꝰ
iudeoꝵ. uł infuturo ferias ipsi
ꝑpetua sollempnitate celebrante ᷤᷤ
que bona sunt terre manduca¬
cabimꝰ : iuxta qd̃ scͥptũ ẽ. Illi
manducabunt: uos uͦ esurietis.
ñ pͥmo scd̃m sabbatũ dixit. De
Preferri enĩ debuit qd precellit.
in qͦ etiã pena p̃scͥpta ẽ. si quis ope-¬
raret᷑. Primũ autẽ id̾o: qr sabbatũ
illud ex lege solutum ẽ. qd̾ erat
sabbato liceat. ⁊ oꝑantis nulla
sit pena sabbati: utiq ex lege
cuius uis soluta ẽ nec nom̃ here¬
bat : s tam̃ fuerit illud pͥmum
ordine hoc pͥmũ mune: nec sd̾o
adã pͥmus : nec comparandꝰ scd̃o
adã. Primꝰ eñĩ ada ĩ animã ui¬
uentẽ : nouissimꝰ ada in sp̃m ui

Expanded text:
putabant Iudaei sabbato non licere, putabant Iudaei sabbato non licere, Christus autem nouae gratiae munere designabat otium legis opus gratiae. Nec sine mysterio hoc ab euangelistarectionis aeternae. uel in hoc igitur saeculo feriatis ac uacantibus superstitionibus Iudaeorum uel in futurum ferias ipsi perpetua sollemnitate celebrantes quae bona sunt terrae manducabimus iuxta quod scriptum est: illi manducabunt, uos uero esurietis. non primosecundum sabbatum dixit — praefein quo etiam poena praescripta est , si quis operetur: primum autem ideo, quia sabbatum illud ex Lege solutum est, quod erasabbato liceat, et operantis nulla sit poena; sabbati utique ex Lege cujus vis soluta est, nec nomen haerebat: sed tamen fuerit illud primum ordine, hoc primum munere; nec ideo Adam primus, nec comparandus secundo Adam: Primus enim Adam in animam viventem, novissimus Adam in spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
ta: uellebant discipħ eiꝰ spicas
⁊ manducabant. confricante ᷤ eas
manibꝰ suis. Non solũ comp̃hen¬
sione u̾boꝵ s etiã usu ipso specieq
gestoꝵ. incipit hominẽ dñs itłc
uetis obseruatione legis exuere:
nouoq indum̃to uestire gratie.
Itaq cũ iam in sabb̃o ꝑ semina¬
ta transducit. hoc ẽ admouet
fructuosis : qͥd sͥ sabbatũ uelit
generis fecunditas numerosa
nr̃o se alentes. ꝓfectu. Stabat gͥ iã
seges fȩcunda uirtutũ. pullulanti¬
bꝰ spicis. qͥbꝰ nr̃i fructus merito
comparant᷑: neq enĩ aut inbreue
marcescunt. aut sole torrent᷑. aut
pluuiis humectant᷑: aut tempesta¬
tibꝰ elidunt᷑. aut a messoribus
int horreoꝵ feliciũ receptacula
recondunt᷑. Receꝑat gͦ t̃ra iã dei
u̾bũ: ⁊ celesti semine satus. diui¬
tes fetus ager almus effuderat.
Esuriebant apłi salutẽ hominũ.
& tanqͣm follicuł corpoꝵ m̃tium
fructꝰ ad fid̃i lucẽ p̃claris oꝑum
suoꝵ miraculis eruebant. S hoc

Expanded text:
 eius spicas et manducabant confricantes eas manibus suis. nec solum conprehensione uerborum, sed etiam usu ipso specieque gestorum incipit hominem dominus Iesus ueteris obseruatione legis exuere nouoque indumento uestire gratiae. itaque eum iam in sabbato per seminata transducit, hoc est admonet fructuosis. quid sibi sabbatum uelit, satione humani generis fecunditas numerosa nostro se alentes profectu. stabat igitur lam seges fecunda uirtutum pullulantibus spicis, quibus nostri fructus meriti conparantur; aeque enim aut imbre marcescunt aut sole torrentur aut pluuiis umescunt aut tempestatibus eliduntur aut a messoribus intra horreorum felicium receptacula reconduntur. receperat ergo terra iam dei uerbum et caelesti semine satus diuites fetus ager almus effuderat. esuribant discipuli salutem hominum et tamquam folliculis corporum mentium fructus ad fidei lucem praeclaris operum suorum miraculis eruebant. sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Et malo negasse petrũ: ꝙͣ dñm
fefellisse. Qͥd negauit: Qd pro-¬
misit in caute. Deuotionẽ con¬
siderauit: ñ respexit conditionẽ
Mlultatusq dixit se aĩam ponẽ.
qd̾ ñ humane infirmitatis. s
diuine ẽ potestatis. Cũ tã gͣuẽ
imprudentis sermonis multã
luerit: qͣnta ẽ pęna ꝑfidie.
Ubi tam̃ negat petrꝰ: Non in

Expanded text:
Et malo negasse Petrum, quam Dominum Et malo negasse Petrum, quam Dominum fefellisse. Quid negavit? Quod promisit incaute. Devotionem consideravit, non respexit conditionem. Mulctatus, quia dixit se animam ponere : quod non humanae infirmitatis, sed divinae est potestatis. Cum tam gravem imprudentis sermonis mulctam luerit, quanta est poena perfidiae!. 75. Ubi tamen negat Petrus? Non in
Abbreviated transcription (Latin):
suos ñ passꝰ ẽ uulnerari. Iulz
iusto mortẽ inferebant : ꝑsecu¬
toꝵ uulnera iste sanabat. &ii¬
etrꝰ uͦ. sequebat᷑ alonge.
Et bene a longe seq̃bat᷑.
iam ꝓximo negaturꝰ. Neq tl
negare potuisset: si xp̃o ꝓxim
adhesisset. S fortasse & in hoc
nob̾ maxima fit ammiratione
reuendus : qd̾ dñm ñ reliquit
etiã cũ timeret. Metus nature
est: cura pietatis. Alienum qd̃
timet: suum qd̾ ñfugit. Quod
sequitur deuotionis: qd̃ negat
obreptionis. Commune qd la-¬
bitur : fidi qd̃ pęnitet. Iam
in domo pͥncipis sacerdotum.
ignis ardebat. Accessit petrus
ut calefacet se : qr clauso dño
calor m̃tis etiã in ipso refrige¬
rat. Qͥd sibi uult qd̃ prima
eũ ꝓdit ancilla: cũ uiri utiꝙ
magis eum potuert̃ recognoscẽ
nͥ ut & iste sexꝰ peccasse in necẽ
domini uideret᷑: quo ⁊ iste sexꝰ
redimeret᷑ ꝑ dñi passionẽ. Et
ido mulier resurrectionis accepit
Ponamus enim negasse petrum:

Expanded text:
suos non passus est uulnerari. illi suos non passus est uulnerari. illi iusto mortem inferebant, persecutorum uulnera iste sanabat. Petrus uero sequebatur a longe. et bene a longe sequebatur iam proximus negaturo; neque enim negare potuisset, si Christo proximus adhaesisset. sed fortasse et in hoc nobis maxima sit admiratione reuerendus, quod dominum non reliquit, etiam cum timeret. metus naturae est, cura pietatis. alienum quod timet, suum quod non fugit. quod sequitur deuotionis, quod negat obreptionis. conmune quod labitur, fidei quod paenitet. iam in domo principis sacerdotum ignis ardebat; accessiut calefaceret se; quia clauso Domino, calor mentis etiam in ipso refrixerat. 73. Quid sibi vult quod prima eum prodit ancilla, 1520 cum viri utique magis eum potuerint recognoscere; nisi ut et iste sexus peccasse in necem Domini videretur, ut et iste sexus redimeretur per Domini passionem? Et ideo mulier resurrectionis accipit ponamus enim negasse Petrum,
Abbreviated transcription (Latin):
habent. Aut fortasse ido aurem ti¬
lit: ne amplius delinquerent au¬
dientes : qͥ audita seruare non
possent. Sic ⁊ aliqnͣdo dñs confu
dit linguas extruentiũ turrẽ: nes
audirent: & opꝰ sue impietatiᷤ
augerent. Comp̃hende sipotes
quomͦ ad dextere salutaris at¬
tactum fugiat dolor: ⁊ uulnera
ñ medicamento asꝑsa. s tactu
obducta sanentur. Oꝑatorem
suũ limꝰ agnoscit: ⁊ oꝑatricem
suam dñi manũ sequit᷑ caro.
Quomͦ em̃ uult opꝰ suum cre¬
ator instaurat. Sic & alibi
ceco illi uisus. luto supͣ ocłos
illito qͣsi innaturã redierit
reformatur. Iubere potuit
s oꝑari mallut: ut cognoscam
illũ c̾e̾ qͥ e limo terre corporis nr̃i
m̃bra uariis apta formauit of¬
ficiis. & infu so uigore mentis
ammauit. Uenerunt gͦ. ⁊ com¬
p̃henderunt eũ. Grauiꝰ. peri¬
turi studii sui fructu: nec in¬
tellexerunt infelices mysteriũ
nec uenerati sunt tã clem̃tem
pietatis affectũ: qd etiã hostes

Expanded text:
habent. aut fortasse ideo. aurem tuhabent. aut fortasse ideo. aurem tulit, ne amplius delinquerent audientes, qui audita seruare non possent. sic et aliquando confudit dominus linguas exstruentium turrem, ne se audirent et opus suae inpietatis augerent. conprehende, si potes, quomodo ad dexterae salutaris adtactum fugiat dolor at uulnera non medicamento aspersa, sed tactu obducta sanentur. operatorem suum limus agnoscit et operatricem suam domini manum sequitur caro; quomodo uult enim opus suum creator instaurat. sic et alibi caeco illi uisus luto supra oculos inlinito, quasi in naturam redierit, reformatur. iubere potuit, sed operari maluit, ut cognoscamus ipsum esse qui e limo terrae corporis membra nostri uariis apta formauit officiis et infuso uigore mentis animauit. uenerunt ergo et conprehenderunt eum grauins perituri studii sui fructu nec intellexerunt infelices mysterium nec uenerati sunt tam clementem pietatis affectum, quod etiam hostes
Abbreviated transcription (Latin):
di ad eptus ẽ potestatẽ. Tollit
autẽ aurẽ male audientis. tol
lit gladio spiritahaurẽ int̾iorẽ
male intelligentis. Caueamus ne-
cui tollatur auricła. Legitur pas¬
sio dñi. Si ad diuinitatẽ eius
referimus infirmitatẽ corpo¬
reȩ passionis: excidit᷑ auricła.
Exciditur a petro: qͥ ñ ẽ passꝰ
signari. Gͣ cũ audimꝰ teneri
sħm: caueamus ne ab aliquo
audiamus & putemus eũ scđ̃m
diuinitatẽ teneri: teneri in¬
uitum : teneri qͣsi infirmum.
ligatꝰ scđm corporis ueritatẽ
S ue illis qͥligant u̾bũ. Li
p̃sciũ ñ putant: qͥ ommipotentẽ ñ
confitentur. Mala uincula iudeoꝵ
gant. Ligatur autẽ indomo non
pii alicuius ⁊ iusti: s indomo ca¬
ẏphe. hoc ẽ in impia domo: uͥ
etiã moriturꝰ ꝓ om̃ib ꝓphetat᷑.
Quã am̃tes gͥ qͥ b eneficia diuina
ꝑdiderunt auditus ꝓfectũ. Osulti
ñ habent: qͥ hab̾e se credunt. Int
eccłam õs habent: extͣ eccl̃am non

Expanded text:
di adeptus est potestatem. tollit di adeptus est potestatem. tollit autem aurem male audientis, tollit autem gladio spiritali aurem interiorem male intellegentis. Caueamus ne cui tollatur auricula. legitur passio domini: si ad diuinitatem eius referimus infirmitatem corporeae passionis, exciditur auricula et exciditur a Petro, qui non passus signari. ergo cum legimus teneri Iesum, caueamus ne ab aliquo audiamus, et putemus eum secundum diuinitatem teneri, teneri inuitum, teneri quasi infirmum. ligatur secundum corporis ueritatem, sed uae illis qui ligantpraescium non putant, qui omnipotentem non confitentur. Mala vincula Judaeorgant. Ligatur autem in domo non pii alicujus et justi, sed in domo Caiphae , hoc est, in impia domo; ubi etiam moriturus pro omnibus prophetatur. Quam amentes igitur qui beneficia divina perdiderunt auditus profectum. multi non habent qui habere se credunt. in ecclesia omnes habent, extra ecclesiam non
Abbreviated transcription (Latin):
affectu. qͥ sciret phynee repu¬
tatum ad iusticiam qd̾ sacͥlegos
ꝑemisset: ꝑcussit pͥncipis seruũ.
S dñs uulnera cruenta det̾sit:
mysteria diuina subiecit : ut
seruus pͥncipis mundi. hoc est
ñ nature conditione s culpe. se¬
culariũ famulus potestatum au¬
ris sue uulnus exciꝑet: ꝙr non
audisset u̾ba sapientie. Omniᷤ
deniꝙ qͥ facit pecc̃m : seruus ẽ
peccati. P eccatis inquit ur̃is.
uenditi estis. Uenditio ꝓpt̃ pec¬
cata nr̃a . ꝓpt̾ bonitatẽ autem
di redemptio pecc̃oꝵ. Aut si
petrꝰ uolens ꝑcussit aurem
ñ deberent. ꝙͣ in mysterio ñ
haberent. S bonus dñs & ipse
refudit auditum. scđm ꝓphetica
dicta demonstrans ⁊ ipsos si con¬
u̾tantur posse sanari. qͥ in pas-¬
sione dñi uulnerati sunt: eo qd̃
om̃e peccatum fidei mysteriis
abluatur. Tulit gͦ petrꝰ aurẽ.
Mare petrꝰ: Quia ipse ÷ qui
accepit claues regni celoꝵs.
Ille enĩ condempnat qͥ ⁊ absol¬
uit : qm̃ ligandi id̾e ⁊ soluen¬

Expanded text:
adfectu, qui sciret Fineae reputatum ad iustitiam quod sacrilegos peremisset, percussit principis seruum. sed dominus uulnera cruenta detorsit, mysteria diuina subiecit, ut seruus principis mundi, hoc est non naturae conditione sed culpae saecularium famulus potestatum, auris suae uulnus exciperet, quia non audisset uerba sapientiae. omnis deinde qui facit peccatum seruus est peccati. peccatis inquit uestris uenditi estis. uenditio propter peccata nostra, propter bonitatem autem dei redemtio peccatorum. aut si Petrus uolens percussit aurem, non deberent, quam in mysterio non haberent. sed bonus dominus et ipsi refundit auditum secundum prophetica dicta demonstrans et ipsos, si conuertantur, posse sanari qui in passione domini uulnerati sunt, eo quod omne peccatum fidei mysteriis abluatur. tollit ergo Petrus aurem. quare Petrus? quia ipse est qui accepit claues regni caelorum; ille enim condemnat qui et absoluit, quoniam ligandi idem et soluen
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ de hoc dic̃ xp̃e. Meus cybus
est: ut faciã uoluntatẽ patͥs mei
qͥ in celis ẽ. Quin etiam has ã
fructib suis relegat. dicens.¬
Capite nob̾ uulpes pusillas.
ext̃minantes uineas: hoc est
quȩ minorẽ uineam. ñ maiorẽ
ext̾minant. Et ido sanson ad
eo qd̾ heretici fructus incendẽ
conentur alienos: latratibus
magis sonori. qͣm uocibꝰ expo¬
liti. Qͥ enim u̾bum negat.
nec uocẽ habet ad presens ore
libero: s infuturum sine fine
iã uincto caude facibꝰ signi¬
ficantes sui finis incendium.
Uolucres quoq celi q̃ frequent̃
ad nequitie spiritalis simili¬
tudine diruiantur : ueluti
nidos qͦsdam struunt in pec¬
toribꝰ improboꝵ: & ido filius
hominis. qr habundauit ini¬
quitas. ñ habet ubi caput
suum reclinet. Et enĩ domi¬
nante u̾sutia. cũ simplicitatis¬
locus nullus sit: nulla in af¬
fectibꝰ singuloꝵ diuinitatiᷤᷤ¬
potest esse possessio. Caput
nat : qd̾ esse uidetur indicio. qr

Expanded text:
enim de hoc dicit Christus: meus cibus enim de hoc dicit Christus: meus cibus est. ut faciam uoluntatem patris mei, qui in caelo est. quin etiam hfructibus suis relegat: Capite nobis vulpes pusillas, exterminantes vineas , hoc est, quae minorem vineam, non majorem exterminant. Et ideo Samson ad t ; eo quod haeretici fructus incendere conentur alienos, latratibus magis sonori, quam vocibus expoliti qui enim Verbum negat, nec vocem habet, ad praesens ore libero, sed in futurum fine 1419 jam vincto caudae facibus, significantes sui finis incendium. 32. Volucres quoque coeli, quae frequenter ad nequitiae spiritalis similitudinem derivantur, veluti nidos quosdam instruunt in pectoribus improborum; et ideo Filius hominis, quia abundavit iniquitas, non habet ubi caput suum reclinet. Etenim dominante versutia, cum simplicitatilocus nullus sit, nulla potest in affectibus singulorum diuinitatis esse possessio. caput nat, quod esse uidetur indicio q
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ intentum : rapinã fraudiᷤ
exercens. nichil tutum. nichil
ociosum. nichil patitur esse se¬
curũ : qd int̃ ipsa hospitia ho¬
minum precda requirit. Here¬
ticis autẽ. uulpes comparat. De¬
niq cũ gentes uocet: hereticoᷤᷤ
excluditꝰ. Uulpes enim plenũ
fraudis ẽ animal: ad foueã pa-¬
ratũ: & in fouea semꝑ latere
desiderans. Ita sunt heretici. qͥ
domum sibi parare ñ norunt.
s circum scͥptionib suis alios de¬
ciꝑe conantur. Iacob domũ ha¬
bitat. hereticꝰ in fouea ẽ: ut
fraudulenta uulpes. galline illi
euuangłice dolum semꝑ inten¬
dens: de qͣ scͥptum ẽ. Qotiens uo¬
lui congregare filios tuos. sic̃
gallina pullos suos. & noluisti.
ecce relinquetur domus ur̃a de¬
serta. Merito gͦ foueas habent.
qr domũ qͣm habuerant ꝑdide¬
runt. hoc animal: neq man¬
suescit umqͣm. Unde & apłs ait.
correctionẽ deuita. Neq ulli
usui est: aut cibo utile. Non

Expanded text:
semper intentum rapinam fraudis semper intentum rapinam fraudis exercet. nihil tutum, nihil otiosum, nihil patitur esse securum, quod inter ipsa hospitia hominum praedam requirat. haereticis autem uulpes conparat. denique cum gentes uocet, haereticos excludit; uulpes enim plenum fraudis est animal foueam parans et in fouea semper latere desiderans. ita sunt haeretici, qui domum sibi parare non norunt, sed circumscriptionibus suis alios decipere conantur. Iacob domum habitat, haereticus in fouea est, ut fraudulenta uulpis gallinae illi euangelicae dolum semper intendens, de qua scriptum est: quotiens uolui congregare filios tuos sicut gallina pullos suos, et noluisti? ecce relinquetur domus uestra deserta. merito ergo foueas habent, quia domum quam habuerant perdiderunt. hoc animal neque mansuescit umquam, unde et apostolus ait: correptionem deuita, neque ulli usui est aut cibo utile; non
Abbreviated transcription (Latin):
officium. Circumspectũ & enim
fidei debet ẽẽ hospitiũ: ne dũ
reseramus. in aliene ꝑfidiȩ cas¬
ses. improuida credulitate la¬
bamur. S ne illud improuide
p̃terisse uideamur. cur hic eos
qui possunt ꝑmanꝰ impositi¬
onẽ immundis imꝑare sp̃ibus
in nomine iħu neget ẽẽ pro¬
hibendos .: scđm mathm auteͣ
dicat his ñ noui uos. discedite
a me om̃s oꝑarii iniquitatis.
adu̾tere debemus. ñ esse distan-¬
tiã sensꝰ. sententiariunq: dis¬
cordiã: s illud censeri. eo qd ñ
solũ officia inclericos. s etiam
uirtutis oꝑa requirantur: tan¬
scĩs opituletur ad gr̃am : etiam¬
dicare : in qͦ et̃ni nominis uirtꝰ.
ñ aliqͣ possibilitas humane fra-¬
gilitatis operatasit. Non enĩ
merito tuo diabolꝰ. s odio suo
iuincit᷑. Qd̾ potest homo. sincerã
exibeat
fidem. & obseruantiã mandatoꝵ
religiosa m̃te custodiat: ne dica¬
tur ei. Uulpes foueas habent.
fallax quippe animal. & insidĩis

Expanded text:
officium. Circumspectum etenim officium. Circumspectum etenim fidei debet esse hospitium; ne dum reseramus, in alienae perfidiae casses improvida credulitate labamur. 29. Sed ne illud improvide praeteriisse videamur, cur hic eos qui possunt per manus impositionem immundis imperare spiritibus in nomine Jesu, neget esse prohibendos: secundum Matthaeum autem dicat his: non noui uos. discedite a me omnes operaii iniquitatis, aduertere debemus non esse distantiam sensus sententiarumque discordiam, sed illud censeri eo quod non solum officia in clerico, sed etiam uirtutis opera requirantur tansanctis opituletur ad praesidicare, in quo aeterni nominis uirtus, non aliqua possibilitas humanae fragilitatis operata sit; non enim merito tuo diabolus, sed odio sui uincitur. quod potest homo, sinceram exhibeat fidem et obseruantiam mandatorum religiosa mente custodiat, ne dicatur ei: uulpes foueas habent. fallax quippe animal et insidiis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ces helẏe ignẽ descendisse
de cȩlo. ut ꝓpħe uindicaret᷑
iniuria: s uindicetur qui
timet: uindictam ñ querit
qui ñ timet. Simul ostendit᷑
nob in apłis fuisse meritum
ꝓpħarũ : qnͣdo eande sibi po¬
testatẽ qͣm ꝓpħa magnus e¬
meruit. impetrandi iure pre¬
sumunt. Et bene p̃sumunt.
qr ad sermones suos ignis de
celo descenderet: qm̃ st̃ filii
tonitrui. Oñs aut̃ mire om̃ia
nec illũ temere se offerentem
recepit. nec in hos in deuote
dñm refutantes ꝓprium com¬
mouet᷑. ut ostenderet quia
ñ habet uldionis studium ꝑ-¬
fecta uirtus. nec ulla sit ira¬
cundia. ubi ẽ plenitudo ca-
ritatis : nec ẽ excludenda in¬
firmitas. s adiuuanda. ꝓcul
a religiosis indignatio : pro¬
cul a magnanimis cupidita ᷤᷤ
ultionis: ꝓcul etiã a pruden¬
tibiꝰ in considerata conune¬
tio. & incauta simplicitas. Unde
& isti dicitur: uulpes foueas
habent. Nec obsequiũ eiꝰ ad¬
mittitur: cuius ñ probatur

Expanded text:
preces Heliae ignem descendisse preces Heliae ignem descendisse de caelo, ut prophetae uindicaretur iniuria. sed uindicetur qui timet. uindictam non quaerit qui non timet. simul ostenditur nobis in apostolis fuisse merita prophetarum, quando eandem sibi potestatem, quam propheta magnus emeruit, inpetrandi iure praesumunt. et bene praesumunt quia ad sermonem suum ignis de caelo descenderit, quoniam sunt filii tonitrui. dominus autem mire onec illum temere se offerentem recepit: nec in hos indevote Dominum refutantes proprium, commovetur; ut ostenderet quia non habet ultionis studium perfecta virtus: nec ulla sit iracundia, ubi plenitudo est charitatis: nec excludenda infirmitas, 1418 sed juvanda. Procul a religiosis indignatio: procul a magnanimis cupiditas ultionis: procul etiam a prudentibus inconsiderata conjunctio, et incauta simplicitas. Unde et illi dicitur: Vulpes foveas habent: nec obsequium ejus admittitur, cujus non probatur
Abbreviated transcription (Latin):
me. alii. uulpes foueas ha¬
bent: ille cogit᷑. iste remo¬
uet᷑. ut scias qr deuotus
admitutur: in deuotꝰ ex¬
cluditur. Qd̃ uͦ discipulos
increpauit. qr ign̾e sup̃ eos
descendere gestiebant qͥ ñ
receꝑant xꝑ̃m : ostenditur
nobis. ñ semꝑ in eos qui pec¬
cau̾nt uindicandũ: quia
ñ ñqͣm amplius ꝓdest cle¬
m̃tia. tͥ ad patientiam. lapso
ad correptionẽ. Deniq sa¬
maritani citius credidert̃.
a quib hoc loco ignis ar¬
cetur. Simul disce quia
recipi noluit abhis quos
sciebat ñ simplici m̃te con¬
u̾sos : nã si uoluisset: ex
indeuotis deuotos fecisset.
Curaut̃ ñ receꝑint eũ eũ¬
głista ipse memorauit. di¬
cens qr facies eiꝰ erat euntis
in hierłm. Discipłi autem
recipi intra samariã gesti¬
ebant: s dñs qͦs dignat᷑ uocat.
& qũe uult religiosum facit:
nec discipuli peccant qͥ legem
sequuntur. Sciebant enim̾ et
fynees reputatum ad iusticiã
qr sacͥlegos interemerat. & ad

Expanded text:
me, alii: uulpes foueas hame, alii: uulpes foueas habent. ille cogitur, iste remouetur, ut scias quia deuotus admittitur, indeuotus excluditur. quod uero discipulos increpauit quia ignem supra eos descendere gestiebant qui non receperant Christum, ostenditur nobis non semper in eos qui peccauerint uindicandum. quia nonnumquam amplius prodest clementia tibi ad patientiam, lapso ad correctionem. denique Samaritani citius crediderunt. a quibus hoc loco ignis arcetur. simul disce quia recipi noluit ab his quos sciebat non simplici mente conuersos; nam si uoluisset, ex indeuotis deuotes fecisset. cur autem non receperint eum, euangelista ipse memorauit dicens: quia facies eius erat euntis in Hierusalem. discipuli autem recipi intra Samariam gestiebant, sed deus quos dignatur uocat et quem uult religiosum facit. nec discipuli peccant qui legem sequuntur; sciebant enim et Phinees reputatum ad iustitiam quia sacrilegos interemerat, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
cipit: recipit eũ qui me misit.
Qi enĩ imitatorẽ xp̃i recipit.
receꝑit. recipit dm̃. S qr ima¬
ginẽ di ñ poteramus uidere.
facta ẽ ad nos ꝑ incarnationẽ
u̾bi presentia : ut reconciliare¬
tur nob̾ q̃ supͣ nos diuinitas.
Qd̃ autẽ ꝓpensiore studio cari¬
tatis. iohannes plurimũ diligenᷤᷤ
& id̾o redamatus plurimũ. ex¬
cludendũ putat ab eneficio eũ
qͥ ñ utat᷑ obsequio: recte non
rep̃henditur. s docetur. Non
reprehendit᷑. qr amore faci-¬
ebat. s docetur. ut nouerit
infirmoꝵ esse firmoꝵq distan¬
tiam: & id̾o dñs ⁊ si fortiores
remunerat : tam̃ ñ excludit
infirmos. Sinite eos : & nolite
ꝓhibere. Qi enim ñ ẽ adu̾sum
uos: ꝓuobis ẽ. Bene domine.
Nam ⁊ ioseph ⁊ nichodemus
occulti discipuli ꝓpter metũ
iudeoꝵ intempore. tam̃ suũ
uideatur esse contrarium. Et
puto qr si quis m̃tium considẽt
scrutatorẽ. dubitare ñ debeat
uniuscuiusq factũ m̃te dis¬
cerni. Deniq alii dr. s equere

Expanded text:
it recipit eum qui me misit. qui enim imitatorem Christi recipit receperit, recipit deum. sed quia imaginem dei non poteramus uidere, facta est ad nos per incarnationem uerbi praesentia, ut conciliaretur nobis quae supra nos est diuinitas. quod autem propensius studio caritatis Iohannes plurimum diligens et ideo redamatus plurimum excludendum putat a beneficio eum qui non utatur obsequio, recte non reprehenditur. sed docetur; non reprehenditur, quia amore faciebat, docetur, ut nouerit infirmorum esse firmorumque distantiam. et ideo dominus etsi fortiores remuneratur, tamen non excludit infirmos. Sinite eos et nolite prohibere; qui enim non est aduersum uos pro uobis est. bene, domine; nam et Ioseph et Nicodemus occulti discipuli propter metum in tempore tamen suum uideatur esse contrarium. et puto quia si quis mentium consideret scrutatorem, dubitare non debeat uniuscuiusque factum mente discerni. denique alii dicit: sequere
Abbreviated transcription (Latin):
uit inquit in diebꝰ he-¬
rodis regis udee. sacer¬
dos qͥdã nomine ⁊acha¬
rias. Eamq hystoriam plena
digestione ꝓsequitur. Uñ etiã hii
qͥ quatuor animalium formas
gendos arbitrati sunt. hunc
librũ uolunt uituli specie figu¬
rari. Uitulus enim. sacerdotał

Expanded text:
uit, inquit, in diebus Herodis regis Judaeae sacerdos quidam nomine Zacharias , eamque historiam plena digestione persequitur. Unde etiam ii qui quatuor animalium formas gendos arbilibrum uolunt uituli specie figurari; uitulus enim sacerdota
Abbreviated transcription (Latin):
corpore in ea q̃ uestibuł obseratiᷤ
& constͥctis erant parietib septa.
improuiss infundet. Lucas gͦ.
hyscorice singula ꝓsecutus est.
Iille finẽ expectauit: hic seriem.
am utiq dicendo. te̾ aꝑuit cexii.
illis sensũ ut intellige̾nt ea
q̃ scripta st̃: etiã ipse discipulos
insufflauit: & reliqͥs postea tri¬
buendũ esse ꝓmittit : uł isde
ibi insufflauit. hic spopondit.
Nec uidet᷑ e̾ẽ contrarium: cum
hic aliam pollicet᷑. Ibi eniꝰ remit¬
tendoꝵ gr̃a tͥbuta ÷ peccatoꝵ.
qd̾ ẽẽ uidet᷑ angustius : & id̾o
insufflatur a xp̃o ut credas
Ds enimsolus. peccata dimittit.
Lycas autẽ linguaꝵ gr̃am de¬
scͥbit effusam. Teniq ibi habes.
At uͦ in actib apłoꝵ sic habes.
quomͦ sp̃c dabat loqͥ illis. Diu̾¬
sitas autẽ uisionũ. frequentiã
famulantiũ significat angłoꝵ:¬

Expanded text:
 in ea quae uestibulis obseratis et constructis erant saepta parietibus inprouisus infunderet. Lucas ergo historice singula prosecutus est; ille finem spectauit, hic seriem. nam utique dicendo: tunc aperuit illis sensum, ut intellegerent ea quae scripta sunt etiam ipse discipulos insufflauit et reliquis postea tribuendum esse promittit uel isdem ibi insufflauit, hic spopondit. nec uidetur esse contrarium, cum hic aliam pollicetur; ibi enim remittendorum gratia tributa est peccatorum, quod esse uidetur augustius, et ideo insufflator a Christo, ut credas spiritum; deus enim solus peccata dimittit. Lucas autem linguarum gratiam describit effusam. denique ibi habes :at uero in actibus apostolorum sic habes: quomodo spiritus dabat eloqui his. diuersitas autem uisionum frequentiam famulantium significat ang
Abbreviated transcription (Latin):
Gͣ & petriꝰ uidetur nolle: s parat
uincere. Et qͥd mirum si petrus
nolit : cũ dominꝰ dicat. pater si
fieri potest. tͣnffer a me calicẽ ħc:
Uerũtam̃ ñ mea uolunta s. s tua
fiat. Deniq post temptationem
p̃sumptionis sue petrꝰ iã ñ audet
uoluntatis ꝑ seuerantiã polliceri:
s qͣsi ad solatiũ sui consortium
q̃rit alteruis. Tot gͥ adductiᷤᷤ uir¬
tutũ exemplis: petrũ credimꝰ
ñ potuisse dubitare. Iohannẽ uͦ
credidisse manifestum ẽ: cũ sal¬
uatorẽ uidẽt. qͥ iã tc̃ credidit
postea qͣm uacuum corpore ui-¬
dit sepu̾lchrum. Curgͦ lucas in¬
ducit fuisse turbatos : Primo
om̃iũ: quia paucoꝵ opinionẽ. sen¬
tentia maiori ᷤᷤ partiᷤᷤ includit. De¬
niq qr & si petrꝰ de resurrec

Expanded text:
ergo et Petrus uidetur nolle, sed parat ergo et Petrus uidetur nolle, sed parat uincere. et quid mirum si Petrus nolit, cum dominus dicat: pater, si fieri potest, transfer a me calicem hunc; uerum tamen non mea uoluntas, sed tua fiat? denique post temtationem praesumtionis suae Petrus iam non audet uoluntatis perseuerantiam polliceri, sed quasi ad solacium sui consortium quaerit alterius. Tot igitur adducti uirtutis exemplis Petrum credimus nOli potuisse dubitare. Iohannem quoque credidisse manifestum est, cum saluatorem uideret; qui iam tunc credidit posteaquam uacuum corporis uidit sepulchrum. cur ergo Lucas inducit fuisse turbatos? primo omnium quia paucorum opinionem sententia maioris partis includit, deinde quia etsi Petrus de res
Abbreviated transcription (Latin):
iunior cingebas te ⁊ ambulabas
ub uolebas : cũ autẽ senueris ex¬
tendes manus tuas. ⁊ alius te cin-¬
get. & ducet qͦ tisius. Bona senec¬
tus ñ uite longeuitate imbecilla
ad usũ. s maturitate uirtuti ᷤ ad
martẏriũ p̃parata : q̃ lasciuiam
corporalium repͥmat uoluptatum
nec indulgeat cupiditatibꝰ: dul¬
cia queq detlinet. speciosa non
appetat. Caro enĩ concupiscit ad¬
u̾sꝰ sp̃m: & transu̾sarios tramites
gͣdiendi qͣuelit. diu̾sarum sibi
inuenit uoluptatum. Bona uero
m̃tis senectus. q̃ ñ id qd̃ suaue cor¬
pori. s qd̃ m̃ti utile putat eligit.
nec uoluntario corporis capitur
appetitu: s repugnanti mode-¬
ramine qͣsi inuita reuocatur.
Gͣ & petrꝰ. ꝙ si paratus erat aĩo
subire martẏriũ: tam̃ uͥ ꝑiculũ
aduenit. constantiã m̃tis inflexit.
Capit enĩ nos suauitate sui cęles¬
tis usꝰ munĩs. Nam qͥs martẏriũ
ñ elegisset: silibent̃ mori posset:

Expanded text:
iunior, cingebas te et ambulabas iunior, cingebas te et ambulabas ubi uolebas; cum autem senueris, extendes manus tuas et alius te praecinget et ducet quo tu non uis. bona senectus, non uitae longaeuitate inbecilla ad usum, sed maturitate uirtutis ad martyrium praeparata; quae lasciuiam corporalium reprimat uoluptatum nec indulgeat cupiditatibus, dulcia quaeque declinet, speciosa non adpetat; caro enim concupiscit aduersum spiritum et transuersarios tramites gradiendi qua uelit diuersarum sibi inuenit uoluptatum. bona uero mentis senectus, quae non id quod suaue corpori, sed quod menti utile putat eligit nec uoluntario corporis capitur appetitu, sed repugnanti moderamine quasi inuita reuocatur. ergo et Petrus etsi paratus erat animo subire martyrium, tamen ubi periculum aduenit, constantiam mentis inflexit; capit enim nos suauitate sui caelestis usus muneris. nam quis martyrium non eligeret, si libenter mori posset?
Abbreviated transcription (Latin):
ẏmon iohannis diligis me. Utiq
tu scis dñe qr amote. Dic̃ ei iħc.
Pasce agnos meos. Bene conscius
sui. ñ ad tempꝰ assumptũ. s ĩa¬
dudũ dõ cognitũ. petrꝰ testificat᷑
cile ꝓfiteri possit: Et id̾o qr solꝰ
ꝓfitet᷑ ex omnib: om̃ib añfert᷑.
Maior enĩ oĩb caritas. Illud qͦq
diligentius intuendum. cur cũ
dñs dixit diligis me: ille res¬
pondit. tuscis dñe qr amo te.
In qͦ uidet᷑ mͥ dilectio hab̾e am¬
mi caritatẽ. & amor quendã estũ
conceptũ corporis ac m̃tis ardore:
& petrũ opinor ñsolũ animi. s etiã
corporis sui circa dt di cultũ signare
fraglantiã. Deniq t̃cio dñs ñ iam
diligis me s amas me int̾rogauit:
& iã ñ agnos ut pͥmo qͦdam lacte
pascendos. nec ouiculas ut scd̃o.
s oues pascere iubet᷑: ꝑfectiores
ut ꝑfectior gubernaret. Et id̾o¬
qͣsi ꝑfecto in om̃ib quẽ caro iam
reuocare ñ posset a gła passionis.
corona decernitur. Cum eẽs inquit

Expanded text:
mon Iohannis, diligis me? utique tu scis, domine, quia amo te. dicit et Iesus: pasce agnos meos. bene conscius sui non ad tempus adsumtum, sed iamdudum deo cognitum Petrus testificatur t ideo quia solus profitetur ex omnibus, omnibus antefertur; major enim omnibus charitas. 176. Illud quoque diligentius intuendum, cur cum Dominus dixerit: Diligis me? ille responderit: Tu scis, Domine, quia amo te. In quo videtur mihi dilectio habere animi charitatem, amor quemdam aestum conceptum corporis ac mentis ardore, et Petrum opinor non solum animi, sed etiam corporis sui circa Dei cultum signare flagrantiam. Denique tertio Dominus non jam, Diligis me? sed, Amas me? interrogavit : et jam non agnos, ut primo, quodam lacte vescendos, nec oviculas ut secundo, sed oves pascere jubetur, perfectiores ut quasi perfecto in omnibus, quem caro iam reuocare non posset a gloria passionis, corona decernitur. cum esses inquit
Abbreviated transcription (Latin):
actib apłoꝵ docuit qd̾ discipłi
manifestau̾it se uiue post pas¬
sionĩ suã in multis argum̃tis
appai ens his. ⁊ disputans de reg
uisus neqͣqͣm p̃scͥptũ ad defini¬
tũ tempꝰ scͥptura signau̾it: in
hierłm qnͣdo se obtulerit. &
diem ⁊ horam exp̃sserit : tum¬
diores intͣ conclauia reuisant᷑.
fortiores ad montẽ conuenerint.
Deniq intͣ conclaue ostiis clau¬
sis inducit lohannes discipłos
cong̃gatos ꝓpt̃ metũ iudeoꝵ:

Expanded text:
cuit quod discipulis manifestauerit se uiuere post passionem suam in multis argumentis apparens his et disputans deregnouisus nequaquam praescriptum ac definitum tempus scriptura signauerit, in Hierusalem quando se obtulerit, et diem et horam expresserit, timidiores intra conclauia reuisantur, fortiores ad montem conuenerint. denique intra conclaue ostiis clausis inducit Iohannes discipulos congregatos propter metum Iudaeo
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Et uidebitis angłos ascen¬
dentes & d escendentes ad filium
hominis. Atq utinã cũ euũgłii
fine: nr̃ quoq sermo claudat᷑.
Cur scđm matheũ ⁊ marcũ man¬
dat discipuł̃. p̃cedam uos in ga¬
lileã. ibi me uidebitis : scđm lu¬
cã uͦ ⁊ iohannẽ. etiã intra concla¬
ue obtulit se uidendũ: Et qͥd̾e
qd̃ se uidendum frequent̃ obtu¬
lerit. & plus qͣm quingentis fr̃i¬
bus. ꝙ petͦ ⁊ iacobo. etiã apłico

Expanded text:
is angelos descendentes et ascendentes ad filium hominis. atque utinam cum euangelii fine noster quoque sermo claudatur! Cur secundum Matthaeum et Marcum mandat discipulis: praecedam uos in Galilaeam, ibi me uidebitis, secundum Lucan uero et Iohannem etiam intra conclaue obtulit se uidendum? et quidem quod se uidendum frequenter obtulerit et plus quam quingentis fratribus et Petro et lacobo etiam apo
Abbreviated transcription (Latin):
simul diuidentur. Mat̃ infiliã.
& filia in matrẽ. Socrꝰ ĩ nurũ
suã: & nurꝰ in socrũ suã. Cum
in omĩb fere euuangelicis lo¬
cis. spiritał intellectꝰ oꝑetun.
tũ in p̃senti maxime. Et ne quẽ
duritia nude expositioni
offendat: spiritali altitudine sensꝰ
series temperanda ẽ. p̃sertim cũ
sacro scã religio moralib disci-¬
plinis. ⁊ mitib pietatis exemplis.
etiã fidi exules. ad reuerentiam
tam̃ sui clem̃ter inuitet. ut p̃uia
fidi disciplina. mansuetudine
sui suꝑstitionũ dura dissoluat:
& obnerias errorib m̃tes. cogat
etiã fide credere: qͣs potuit pie¬
tate mulcere. Et enĩ cum fidei
alta. pectorib ñ capiuntur in¬
firmis : ꝑ ea q̃ precepta sunt. ea
que ueneranda st̃ estimantur:
ut iusta de iusto. sca de sancto.
bonoꝵ suoꝵ bonũ testentur auc¬
torẽ. E dnm̃ illũ qͥ simul diui¬
nitatis reu̾entiam. & pietatis grãm¬

Expanded text:
ater in filiam et filia in matrem, socrus in nurum suam et nurus in socrum suam. cum in omnibus fere euangelicis locis spiritalis intellectus operetur, tamen in praesenti maxime ne quem duritia nudae expositionis offendat, spiritali altitudine sensus series temperanda est, praesertim cum sacrosancta religio moralibus disciplinis et mitibus pietatis exemplis etiam fidei exules ad reuerentiam tamen sui clementer inuitet, ut praeuia fidei disciplina mansuetudine sui superstitionum dura dissoluat et obnoxias erroribus mentes cogat etiam fide credere, quas potuit pietate mulcere. etenim cum fidei alta pectoribus non capiuntur infirmis. per ea quae praecepta sunt ea quae ueneranda sunt aestimantur. ut iusta de iusto, sancta de sancto bonorum suorum bonum testentur auctorem. ergo dominum illum, qui simul diuinitatis reuerentiam et pietatis gra
Abbreviated transcription (Latin):
nũ odorẽ scĩficationis aspirant.
Quoꝵ p̃sidio fulti: possumus
dicere. Bonꝰ odor. xp̃i sumꝰ dõ.
in his qͥ salui fiunt. Qi nulla solli¬
citudine p̃pediti. nullo usu labori ᷤ
exerciti. diuinȩ in se liberalitatis
grãm. & cȩlestis seruant dona na-¬
turȩ. Uñ bene & hic uestitus
gła sua salomon. & alibi cooꝑtꝰ
ostenditur : qđ infirmitatẽ cor¬
poreȩ nature ueluti qͣda uirtute

Expanded text:
num odorem sanctificationis adspirant. num odorem sanctificationis adspirant. quorum praesidio fulti possumus dicere: bonus odor Christi sumus deo in his qui salui fiunt, qui nulla sollicitudine praepediti, nullo usu laboris exerciti diuinae in se liberalitatis gratiam et caelestis seruant dona naturae. unde bene et hic uestitus gloria sua Salomon et alibi coopertus ostenditur, quod infirmitatem corporeae naturae ueluti uirtute
Abbreviated transcription (Latin):
de. uł iuxta litterã qr ad stat᷑am
corporis nr̃i. uł spiritaliter. qr
supͣ m̃surã staturȩ nr̃e. sine dei
fauore nichil ualeamꝰ adiunge:
comparatione nos floris & feni
sermo dominicus ꝓuocauit.
Qͥd enĩ tã morale ad ꝑsuasionẽ.
qͣm cũ uideas qd̃ etiã quȩ sunt
irrationabilia. sic dĩ ꝓspicientia
uestiunt᷑. ut nullo usu uł ad
grãm egeant uł ornatum : mul¬
tomagis credas rationabilem ho¬
minẽ. si om̃em sui usũ indo col¬
locet. nec studio nutandi uiolet
sumpserit de fauore diuino:
S tam̃ ut etiã altius ista penda¬
mꝰ. qr ñ ociosum uidetur. qd̾ floᷤ
uł homini confertur. uł certe
plꝰ pene qͣm homini ĩ salomone
p̃fert᷑. qͥ tantũ meruit ut uel
in specie templũ dõ conderet.
uł in mysterio xp̃i eccłam figu¬
raret. nã alienũ uidet᷑ ut ꝑ cla-¬
ritatẽ coloris. angłoꝵ cȩlestium
głam putemꝰ expressam. qͥ uere
mundi istis flores sunt. qd̾ eoꝵ
claritatib mundꝰ ornat᷑: & bo¬

Expanded text:
el juxta litteram, quia ad staturam corporis nostri , vel spiritaliter, quia supra mensuram staturae nostrae sine Dei favore nihil valemus adjungere, comparatione floris et feni sermo Dominicus provocavit. Quid enim tam morale ad persuasionem, quam cum videas quod etiam quae sunt irrationuestiuntur, ut nullo usu uel ad gratiam egeant uel ornatum, multo magis credas rationabilem hominem, si omnem sui usum in deo conlocet nec studio nutandi uiolet  iure praesumserit de fauore diuino? sed tamen ut etiam altius ista pendamus, quia non otiosum uidetur quod flos uel homini confertur uel certe plus paene quam hominibus in Salomone praefertur, qui tantum meruit ut uel in specie templum deo conderet uel in mysterio Christi ecclesiam figuraret, non alienum uidetur ut per claritatem coloris angelorum caelestium gloriam putemus expressam, qui uere mundi istius flores sunt, quod eorum claritatibus mundus ornatur, et bo
Abbreviated transcription (Latin):
qui usq ad ꝑfectionẽ angitur:
de ꝑfectione securꝰ ẽ. S etiã ali¬
usq ad morte̾. Non ꝓpt̃ mortem:
s usq ad mortem tͥstis ẽ dñs :
qr eũ conditio corporał affectꝰ
ñ formido mortis offendit. Nã
qͥ corpꝰ suscepit. omia debuit
subire q̃ corporis sunt : ut esu¬
riret. sitiret. angeret᷑ contͥsta¬
retur. Diuinitas aut̃ cõmutari.
ꝑ hos nescit affecto. Simul osten¬
dit qd̾ incertamine passionis
mors corpori ᷤ. absolutio anxi¬
etatis : ñ coacerbatio sit dolori ᷤ.
Putatis qd̾ pacẽ ueni dare in
terrã: Non. Dico uob̃: s sepa¬
rationẽ. Erunt enĩ ex hoc qͣnq¬

Expanded text:
qui usque ad perfectionem angitur, qui usque ad perfectionem angitur, de perfectione securus est. Et ait aliusque ad mortem . Non propter mortem, sed usque ad mortem tristis est Dominus; quia eum conditio corporalis affectus, non formido mortis offendit. Nam qui corpus suscepit, omnia debuit subire quae corporis sunt; ut esuriret, sitiret, angeretur, contristaretur: divinitas autem commutari per hos nescit affectus. Simul ostendit quod in certamine passionis mors corporis, absolutio anxietatis, non coacervatio sit doloris. Putatis quod pacem veni dare in terram? Non dico vobis, sed separationem. Erunt autem ex hoc q
Abbreviated transcription (Latin):
ardentes. Et id̾o qr nox ẽ istiꝰ
tlies uitȩ : lucerna ẽ necessaria.
Hunc ignẽ etiã inse emmaus &
cleophas a dño missum ẽẽ testant᷑.
dicentes. Nonne cor nr̃m ardens
erat inuia: cum aꝑiret nobis
scͥpt᷑as : Euident̃ itaq docuert̃
qͣlis istius ignis sit oꝑatio: qui
secreta cordis illuminat. Id̃o
fortasse dñs in igne uenturꝰ ẽ:
ut resurrectioĩs tpr̃e uniu̾sa
uitia consumat. suoq conspet¬
tu desidia compleat singłoꝵ.
accendat. Tanta itaq domini
dignatio ẽ: ut infundende nob̃
deuotiõĩs. & consuminande ꝑ-¬
fectionis in nob̃. & maturande
ꝓ nob̾ studiũ passionis. sibi ineẽ
testetur. Qi cũ inse nichil ha¬
buerit qd̾ doleret. nr̃is tamen
angebat᷑ erumpnis. & sub tpr̃e
mortis tͥsticiã preferebat : qͣm
ñ ex metu mortis suȩ. s ex mora
nr̃e redemptionis assumpserat.:
uixta qd̾ scriptum ẽ. Et quomͦ an¬
gor : usq dum ꝑficiatur : Utiq

Expanded text:
ardentes. Et ideo quia nox est dies ardentes. Et ideo quia nox est dies hujus vitae, lucerna est necessaria. Hunc ignem in se etiam Amaon et Cleophas a Domino missum esse testantur dicentes: Nonne cor nostrum ardens erat in via, cum aperiret nobis Scripturas ? Evidenter itaque docuerunt qualis istius ignis sit operatio, qui secreta cordis illuminat. Ideo fortasse Dominus in igne venturus est; ut resurrectionis tempore vitia universa consumat, suique conspectu desideria compleat singuloruaccendat. 133. Tanta itaque Domini dignatio est, ut infundendae nobis devotionis, et consummandae perfectionis in nobis, et maturandae pro nobis studium passionis sibi inesse testetur: qui cum in se nihil habuerit quod doleret, nostris tamen angebatur aerumnis, et sub tempore mortis moestitiam praetendebat, quam non ex metu mortis suae, sed ex mora nostrae redemptionis assumpserat, juxta quod scriptum est: Et quomodo angor usque dum perficiatur? Utique
Abbreviated transcription (Latin):
liam domini plebemq cõmissam
sibi gub̾nare neglexerint.S
qr exiguus ẽ ꝓfectꝰ. ⁊ parua
meritoꝵ gr̃a. supplicii metu ab
errore reuocari: maiore p̃roga¬
tiua caritatis ⁊ amoris dñs ad
ꝓmerenda sui grãm studia nr̃a
acuit: & acquirende cupiditate
diuinitatis inflaminat dicens.
Ignẽ ueni mittere in terrã. Non
utiq illũ ignẽ consũmatorẽ bo¬
noꝵ. s bone uoluntatis auctorẽ.
qͥ aurea dominice domꝰ uasa
meliorat. fęnũ uͦ consiuit et
stipulam. ac scłaria omnia uo
luptate mundi concreta. ꝑitureq
opꝰ carnis exurit ignis ille di
Quia factũ ẽ sic̃ ignis ardens
flaminigerans inossib meis. Est¬
enĩ ignis dñi: de qͦ scriptum ẽ.
Ignis ante eũ ardebit. Est ⁊ idẽ
dñs ignis: sic̃ ipse dic̃. Ego sũ
ignis ardens: ⁊ ñ consumens. Ignis
enĩ dñi lum̃ ȩt̃num ẽ: qͦ igni
ille accenduntur lucerne: de
quib supͣ dixit. Sint autem
lumbi ur̃i p̃cincti: ⁊ lucerne

Expanded text:
liam domini plebemque conmissam liam domini plebemque conmissam sibi gubernare neglexerint. sed quia exiguus est profectus et parua meritorum gratia supplicii metu ab errore reuocari maiorque praerogatiua caritatis et amoris, eo dominus ad promerendam sui gratiam studia nostra acuit et adquirendae cupiditate diuinitatis iueni mittere in terram, non utique illum ignem consumtorem bonorum, sed bonae uoluntatis auctorem, qui aurea dominicae domus uasa meliorat, faenum uero consumit et stipulam. ac saecularia omnia mundi uoluptate concreta perituraeque opus carnis exurit ignis ille diuquia factum est sicut ignis ardens flammigerans in ossibenim ignis Domini, de quo dictum est: Ignis ante eum ardebit . Est et idem Dominus ignis, sicut ipse dixit: Ego sum ignis ardens, et non consumens . Ignis enim Domini lumen aeternum est. Quo igni illae accenduntur lucernae, de quibus supra dixit: Sint autem lumbi vestri praecincti, et lucernae
Abbreviated transcription (Latin):
sens. nec in reliquũ fidelibꝰ osten¬
dit grãm defuturam. si mͦ qͥ diui¬
na desiderant. terrena ñ querait.
Indecoꝵ quippe est homines cura¬
re de cybo : qui militant regno.
Nouit rex quẽadmodum familiã
suã pascat. alat. uestiat: & id̾o
licit. Iacta indm̃ cogitatũ tuũ.
& ipse te cnutriet. xxu¬
gnẽ ueni mittere interram:
& qͥd uolo nͥ iam accendatur.
Baptisma habeo baptizari:
ciatur. Insuꝑiorib uigilare
nos uoluit. ꝑ om̃ia expectantes
mom̃ta dñi saluatoris aduentum.
ne dũ aliquis remittit ⁊ negligit¬
& de die indiem oꝑa sua differt.
iudicii futuri die uł ꝓpͥa morte
preuentꝰ. mĩtũ sue cõm̃datiõis
amittat. Et illa qͥdẽ in om̃s p̃cepti
forma generalis. Uerũ series se¬
quentis exempli. dispensatoribꝰ
hoc ẽ sacerdotibꝰ uidet᷑ ẽẽ ꝓ¬
posita : qͦ sciant sibi grau̾ẽ in
futurum pęnã esse sub eundam.
si scłaribꝰ intenti deliciis. fami¬

Expanded text:
sens nec in reliquum fidelibus ostensens nec in reliquum fidelibus ostendit gratiam defuturam, si modo qui diuina desiderant terrena non quaerant. indecorum quippe est homines curare de cibo, qui militant regno. nouit rex quemadmodum familiam suam pascat alat uestiat, et ideo dixit: iacta in deum cogitatum tuum et ipse te enutriet. Ignem ueni mittere in terram et quid uolo nisi iam accendatur? baptisma habeo baptizari ciatur? in superioribus uigilare nos uoluit per omnia exspectantes momenta domini salutaria aduentum, ne dum aliquis remittit et neglegit de die in diem opera sua differens, iudicii futuri die uel propria morte praeuentus meritum suae conmendationis amittat. et illa quidem in omnes praecepti forma generalis, uerum series sequentis exempli dispensatoribus, hoc est sacerdotibus uidetur esse proposita, quo sciant sibi grauem in futurum poenam esse subeundam, si saecularibus intenti deliciis fami