comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tipiebat. ut nec in illis q̃teretur felicitas nec
in istis cimeretur infelicitas. natus .n. de intẽq̃
quamiuis a uiro intasta ꝯcepetit. semperq ĩtac¬
ta ꝑmanserit᷑ tabio tñ depolica erat desponsata
erat omnem carnis nobilitatis tumortm eccin¬
xit. natus ctiam in ciuitate bechlcem que incer
omnes iudee cinitates erat erigna. noluit ꝙ̃¬
quam de tertene ciuitatis sublimitategłiati.
raupei eciam factus est cuius sunt omnia. ne
de tettens diuiciis quisquã extolleretur. nolui¬
it rex ab hominib fieri qr humilitatis uiã
ostendebat misetis esuriuit qr om̃s pascit. siti¬
uit qui est fons siciencium. fatigatus est ex
itinere. quiuiam fetit nobis in celuor obii¬
tuit. et obsiudint. pet quem mutut iotutus
est ⁊ surdus audiuit. uinctus est. qui ĩfir¬
mitatũ uincła soluit. mortuus ẽ. qui mor

Expanded text:
ipiebat, ut nec in illis quaereretur felicitas, nec in istis timeretur infelicitas. Natus enim de matre, quae quamvis a viro intacta conceperit, semperque intacta permanserit, fabro tamen desponsata erat, omnem carnalis nobilitatis tumorem exstinxit. Natus et in civitate Bethlehem, quae inter omnes civitates Judaeae erat exigua, noluit quemque de terrenae civitatis sublimitate gloriari. Pauper etiam fons est cujus sunt omnia, ne de terrenis divitiis quisquam extolleretur; noluit rex ab hominibus fieri, quia humilitatis viam ostendit miseris. Esuriit qui omnes pascit; sitivit qui est fons sitientium; fatigatus est ex itinere qui viam nobis fecit in coelum; obmutuit et obsurduit, per quem mutus locutus est et surdus audivit; vinctus est qui infirmantium vincula solvit; mortuus est qui mor
Abbreviated transcription (Latin):
celligi cuius iam factauennt antixp̃i iudebã¬
tur. uñ. ñ nlłi ip̃m resurttctutũ ⁊ fututã anti-¬
ip̃m siupicantur aliiu̾o nec acisũ puitant. sed
octultart in nigore ip̃rus etatis inqua frt cũ
atdesur extinctus. donec suo tempore reueletur
⁊ restituatur. in regnũ. s multum mira mest
ħ opinanciũ tanta p̃sũpcto. islud tñ qd̾ ait.
ut qui tencat. ⁊ c̃ ñ absutde de romano imꝑio
creditur dictum. donec toslatur ut sit sensus
tiñ ha rectat antaquam reueleturt iniqius
qi ad cap̃ꝯfluebant. ⁊ ita. tm̃ hocrestat ut

Expanded text:
tellegi, cuius iam facta uelut antichristi uidebantur. unde nonnulli ipsum resurrecturum et futurum antichristum suspicantur. alii uero nec occisum putant, sed occultari in uigore icrederetur exstinctus, donec tempore suo reveletur et restituatur in regnum. Sed multum mira mihi est haec opinantium tanta praesumptio. Illud tamen quod ait, ut qui tenet, etc., non absurde de Romano imperio creditur dictum donec tollatur, ut sit sensus: Tantum hoc restat antequam reveletur iniquus quasi ad caput confluebant. Vel ita, tantum hoc restat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
hant᷑ a subditis. duppli¬
ci honore. ut .u sp̃u alicet
eis oboiant. st ert̾iora
latores et fideles soluoi
honore sublimi pretieni¬
tidebent. s. a t̾teno ut ñ
ꝯtristentur indigenci¬
a sumptuũ. ⁊ gaudeãt

Expanded text:
antur a subditis, duplici honore, ut scilicet eis obediant, et exteriora pensatores et fideles, non solum honore sublimi praevdebent, sed et terreno, ut non contristentur indigena sumptuum, et gaudeant
Abbreviated transcription (Latin):
a mor. sicut dictũ est¬
uiuificabit et .⁊. eci
faciet impassibilia
et ĩmort alia corpora
lit̃a mortalia. non
sunt cñ et supradi¬
xis corpuis mortirum s ait mortalia. qua

Expanded text:
sicut dictum estvivificabit, et, id est est impassibilia et immortalia corpora a; mortalia, non sunt, cum et supra dixisset corpus mortuum; sed ait mortalia, qua
Abbreviated transcription (Latin):
bicd̾m suam magnã
mĩam ita forsitanet
illis faciet qui adhuec
ĩcredulisunt sainos
fecit dico. ꝑlauaciuo
regenationis .i. ꝑlapo¬

Expanded text:
cundum suam magnam misericordiam, ita forsitan et illis faciet qui adhuc increduli sunt. Salvos fecit, dico, per lavacrum regenerationis, id
Abbreviated transcription (Latin):
quasi quod dixi faci-¬
te ꝙ et leuster potestis
do. ut olimiolebat. non
enim estis sub. le. que
gracia. que tefrigerat¬
et uiuat ut etiã quis

Expanded text:
at: Quod dixi faciquod et leviter potestis. ur, ut olim solebat. Non enim estis sub lege gratia, quae refrigeratjuvat, ut etia
Abbreviated transcription (Latin):
daci in crepacione ⁊ inguenda ominatõẽ. ⁊ lutere
na d̾i ꝙ indurabaturad ignẽ aliquescebat ad sol
⁊ laci pontificał ab infcriori patte pongis ⁊ ĩ sũmo
in anfiora extenditur in se redicus. qr err̃asticus
actor gladio ucrbipung̾e cebet .i asꝑe redatgnat.¬

Expanded text:
daci increpatione et metuenda minatione, et lucere nna dicitur quod indurabatur ad ignem, et liquescebat ad solem. Et baculus pontificalis ab inferiori pungit, et a summo in anteriora extenditur, in se rediens, quia ecclesiasticus doctor gladio verbi pungere debet, id est a
Abbreviated transcription (Latin):
fĩnamꝯcordiam sub manugt̃e hũiliate mo¬
dus tractanditalis est more scubentiũ epłas
salutatõnem p̾mittit. in quatriafacit ꝯm̃¬
dat .ii. usonamsuam. ⁊ negociũ ⁊ anctorẽne.¬
gstui. inquib agrue captat irniuoleciam. u¬
Doit salutatonem uero utͥusq partis nci¬
A arguit. ostendens gentile a naturali tõne:
⁊ nudos aloge exorbitasse. dcmmpłib modis
ostendit iusticiã ⁊ sãlutẽ eqũe utͥq ẽẽ ñper
Et insola fidexp̃i eos ꝯstituat. cutafinẽ io
morał subditur instructio. atq in accione

Expanded text:
concordiam sub manu gratiae humiliare. Modus tractandi talis est: More scribentium epistolas salutationem praemittit, in qua tria facit. Commendat enim personam suam et negotium et auctorem negotii: in quibus congrue captat benevolentiam. Post salutationem vero utriusque partis vitia arguit, ostendens gentiles a naturali ratione, et Judaeos a lege exorbitasse. Deinde pluribus modis ostendit justitiam et salutem aeque utrisque esse, non per et in sola fide Christi eos constituat. Circa finem vero moralis subditur instructio, atque in actione
Abbreviated transcription (Latin):
ominib ppłis. ⁊ inconabant p̃cepta publica:
et priuata. eoꝵ q forma fama. omniuoi ho¬
nuntĩ tẽsonabat in ore. Ia tmo ã ab athen¬
is apłoscripsilse romanis dicit in hisuerbis.
ab athc̃nis ciuitate grecoꝵ scripsit apłc tom¬

Expanded text:
omnibus populis, et intonabant praecepta publica et privata: eorumque fama omnium hominum resonabat in 2 ore. Haimo autem ab Athenis Apostolum scripsisse Romanis dicit his verbis: « Ab Athenis civitate Graecorum scripsit Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
te insuauingua. quam inpeguna itiam
eum hebraite: ceteras uero sccapsit grico no¬
inen uero siuuor ideo pͥmittete nolint. quia
hebreis odiosus erat. etmlegneattuetoico
arbittantib Quocitca de legis atq cetimo¬
niatum ab olicione tractatutus retẽnona
cuum sub ticuit. ne prescartinominiruts

Expanded text:
illam enim Hebraice, caeteras vero Graece scripsit. Nomen vero suum ideo praemittere noluit, quia Hebraeis odiosus erat, eum legis destructorem arbitrantibus. Quocirca de legis atque caeremoniarum abolitione tractaturus, recte nomen suum tacuit, ne praescripti nominis
Abbreviated transcription (Latin):
men auis olim fuit adiectimtor. s. iħ̾u fcm̃est
pprium. et̃est ħ sacramentũ nomẽ secuũ aũ¬
ostendit ⁊ utrũq nomen ponendo .i. sħuxp̃s.
sequit᷑ uocatus apłs ecce dignitas ad ꝙͣ ꝓmo¬
cus est. ecce de humuifactus est aitus ach illis
surbis quisctibebat diẽt. ex sctuo ⁊ humili:
fecit me deus apło ⁊ sublimẽ. ita ⁊ noshumi¬
les sitis ut exaltemins. qui .n. se humiliat ex¬
aitabit᷑. grãm ueto ꝯmendans ñ simpłt ait
apło s et ponit nocatus. quasi ñ a seuentẽs:
tamquã sibimet honorem sum̾et. ha do uo
a xp̃o missisunt. ex qua ⁊ apłi uocatisunt.
namsicut g̾ce angłilatine nuinciiuocant᷑¬
extellencia ⁊ priuilegio nominis sicut ex¬
cellenter cum dicitur utbi intelligitur rom¬
a.sequitut. segregatus in euangłord̾i ecce of
scribaꝵ ⁊ pħiseoꝵ. et ab uteto synagoge. ubilo¬
cũ dotoris ħebat. ũ pote pharisens. separatus in

Expanded text:
men aliis olim fuit adjectum, sed Jesu factum est proprium. Et est hoc sacramenti nomen. Auguostendit, et utrumque nomen ponendo, id est Jesu se. Vocatus Apostolus. Ecce dignitas ad quam promotus est, ecce de humili factus est altus. Ac si illis superbis quibus scribebat diceret: Ex servo et humili fecit me Deus apostolum et sublimem, ita et vos humiles sitis ut exaltemini: Qui enim se humiliat exaltabitur Gratiam vero commendans, non simplicit et ponit, vocatus, quasi non a se veniens tanquam sibimet honorem sumeret, sed a Dea Christo missus est, ex qua et apostoli vocati sunt. Nam, sicut Graece angeli, Latine nuntii vocantexcellentia et privilegio nominis, sicut excellenter, cum dicitur Urbs, intelligitur Roma. Segregatus in Evangelium Dei. Ecce offScribarum et Pharisaeorum et ab utero Synagogae ubi locum doctoris habebat, utpote Pharisaeus separatus in
Abbreviated transcription (Latin):
tũ michiuidetut paulus sibi elegit. nut
se ostendet iatuum tamquã minimũ apło.¬
irũ. ipse primo sauius postea laulns dictisẽ
ñ quasi iactancia aliclia nomensibimuca.
ꝙ int᷑pretatur inquietua uł temptatio. pau¬
iũ se dicit .i quietũ. qui n pͥustemptatõnes
aitis inferebat. post eas passus est. Poĩto ex
more sc̃oꝵ apłoꝵ id fecisse ꝑhiletur quiuit
cutibr ꝓficientes mutato nomine sũt ucrati
ut eent ociam ip̃onot̃e nous. ut etphał ⁊ fr¬

Expanded text:
tum mihi videtur, Paulus sibi elegit, nisi ut ostenderet se parvum tanquam minimum apostolorum: ipse primo Saulus, postea Paulus dictus est: nec quasi jactantia aliqua nomen sibi mutaquod interpretatur inquietudo vel tentatio, Paulum se dicit, id est quietum. Qui enim prius tentationes aostolorum id fecisse perhibetur, qui in virtutibus proficientes mutato nomine sunt vocati, ut essent etiam ipso nomine novi, ut Cephas, et fi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ duo sunt gn̾a seruitutis. est .n. setuitus
timoris. et pene setiulis ⁊ ẽseruitus amoris
et philiacõnis acq hũrlacionis qua ĩstar
filii qui seruit ñurat offende prẽm siergõ
id sco̾m hũilitatis ⁊ amoris seruitutẽ diftũ
nobilior est ieruitus xp̃i. dicendo ergo. seruus
nomen hũilitatis ponit ut ad eam ꝑuocet.
suꝑbos quibscribebat ⁊ nemiscraseruitus ui¬
de atur ñ simplicit᷑ ait seruus. s addit. iħu

Expanded text:
quod duo sunt genera servitutis: Est enim servitus timoris, et pene servilis; et est servitus amoris et filiationis et humilitatis, qua, instar filii, qui servit, non vult offendere patrem. Si ergo id secundum humilitatis et amoris servitutem dictum nobilior est servitus Christi. Dicendo ergo servus, nomen humilitatis ponit, ut ad eam provocet superbos quibus scribebat. Et ne misera servitus videatur, non simpliciter ait servus, sed addit,
Abbreviated transcription (Latin):
suamꝯmendat
quatuormodiss.
a noĩe. aꝯdicione.
a dignitate. ab¬
officio. a nomine:
dicens paulus. aꝯ
officio: sogregatus in euangło oei
de nomine autem laudem sortitur suus ipsi

Expanded text:
mmendat quatuor modis, a nomine, a conditione, a dignitate, abofficio. A nomine, dicens, Paulus; a officio, segregatus in Evangelium Ex nomine
Abbreviated transcription (Latin):
cia deliquille. si .n. ꝓpħas aut apłos añ hũisse¬
mus. ydola ñ coluissemus. ꝙ ã de gen̾is nobi¬
litate uos iactatis. si qua talum gła est: tẽ
ysmacl ⁊ esau possũt parit̾ głati. cũ de eildeo
iñ ditimens et quasi bonus ꝯcionatoi uoce so-¬
nora illos allocuicus: ad uinam om̃s ꝯcordiã¬
ẽẽ saluatos. qr om̃s ⁊ iudes ⁊ gentiles subpcc̃o
cione itaqs pr edicta sccibit romanis ꝯfutans
modo gentiles. modo sudeos. acens eoshumi¬
liari. ut omnia attribuant gr̃e dei. et osten¬
densomnsb gratis uenisse gramfidi a euã¬

Expanded text:
tia deliquisse. Si enim prophetas aut apostolos ante habuissemus, idola non coluissemus. Quod autem de generis nobilitate vos jactatis, si qua talium gloria est, tunc Ismael et Esau possunt pariter gloriari, cum de eisdem inde dirimens, et quasi bonus concionator voce sonora illos alloquens, ad unam omnes concordiaesse salvatos quia omnes et Judaei et gentiles sub peccato tione itaque praedicta scribit Romanis, confutans modo Judaeos, modo gentiles, et docens eos humiliari, ut omnia attribuant gratiae Dei, et ostendens omnibus gratis venisse gratiam fidei Eva
Abbreviated transcription (Latin):
sia dicebant. qͣntopła bñficia nob̾ echibitai
memoratis: cantonos det̾iores ẽẽ ostenditis.
eisdemsiqiui dt̃ pedib quib mare cransistis᷑ ance
ydolapost ea saltastis q̃ et ꝓpris manib fecistis.
Ptct̾oa manna celitus datuo in deserto fa¬
stidistis cupientes tedite in egiptũ ad ollas
carniũ. sepe etiam dm̃in iram ittitastis. adiil
itaq uob̃ digniores sumis. quiut de xp̃o au¬
diuimus ñ eũ credidimus uñ per ꝓpħam dñs¬

Expanded text:
ra dicebant: Quanto beneficia plura vobis exhibita memoratis, tanto vos deteriores esse ostenditis. Eisdem siquidem pedibus quibus mare transivistis, ante idolum postea saltavistis, quod et propriis manibus fecistis. Praeterea manna coelitus datum in deserto fastidistis, cupientes redire in Aegyptum ad ollas carnium. Saepe etiam Dominum in iram irritastis. Ad ulitaque vobis digniores sumus, qui ut de Christo audivimus, in eum credidimus? Unde per P
Abbreviated transcription (Latin):
tuitodata. quid. ñ. est gr̃a. gratis data. cona¬
ta ĩ teodita .si .n. tibi delebatut. añꝙ gra¬
tiam hab̾s m̾cestibi reddita est. ñ guiua do
niũ maloꝵ ut pdictũ est. radicem ꝑimit:
Aisignatis ronib oꝑis. numi. gcordius
mat̾ia est: deatina enangłis intẽcione: mo¬
net ad obediend̾ euãgłice doctrine. pret᷑h ãin

Expanded text:
. Quid enim est gratia? Gratis data, donata, non reddita. Si enim tibi debebatur, antequam gratiam haberes, merces tibi reddita est, non gratia dnium malorum, ut praedictum est, radicem perimit. Assignatis rationibus operis, numeri et ordinis materia est doctrina Evangelii; intentio, monere ad obediendum evangelicae d
Abbreviated transcription (Latin):
atq his inflati gentib sep̃fcrebant dicentes. S¬
Hos degenete abrahesumus. cui pͥmũ fasta
fuit ꝓmissio. nos ppss pecłiaris d̾i sumus. nos
de egipto forti manit ⁊ mirabłib signis deuse¬
duxit nos ficto uestigiomate rubrũ transite fe¬
cit. in desecto manna pluit aquam de petra ꝓ¬
duxit. atq aliis sub silencio telictis. nos solidi.

Expanded text:
Atque his inflati, gentibus se praeferebant dicentes: Nos de lege Abrahae sumus, cui primum facta est promissio, nos populus peculiaris Dei sumus; nos de Aegypto forti manu et mirabilibus signis Dominus eduxit; nos sicco vestigio mare Rubrum transire fecit, in deserto manna pavit, aquam de petra produxit, et a
Abbreviated transcription (Latin):
quis .xii. discipłoꝵ primũ insttuxit s quidao
iuidcoꝵ credenciũ qui fide xp̃i ab apłis p̃cepta ue.¬
nientes romam. uͥ princeps orbis tesidebat cu-¬
ĩ erant ip̃isubiecti q̃ ap̃ierosolimam didice¬
rant: romanis euangelitauerunt. Itten-¬
de diligencet ꝙ aimo dicit apło ab athenis
pict ꝙ idem aino ait. pectũ romanis pͥm uo¬
non predicasse: cũ ecc̃astica hystoria sic cõti-¬
neat. claudii temporib clemencia diuine
prouidencie petrum ad urbem tomanam
deduxit. iste adueniens pͥmus in uthe roma.
euangłii sui clauib ianuant regni celestis
aꝑuit. tro minus quoq supet epistolam ad
cri p̃dicacione fidem tenentes confirmare sc
uelle paulusdicit ñ ꝙ̃ minus accepissent
apetro: s lit duob apłis attestãtib atq ar¬

Expanded text:
s XII apostolorum primum instruxit, sed quidam Judaeorum credentium, qui fide Christi ab apostolis percepta, venientes Romam, ubi princeps orbis residebat, cui erant ipsi subjecti, quae apud Jerosolymam didicerant, Romanis evangelizaverunt. » Attende diligenter, quod Haimo dicit Apostolum ab Athenispice quod idem Haimo ait Petrum Romanis primum praedicasse, cum ecclesiastica historia sic contineat: prouidentiae Petrum ad urbem Romam deducit. Iste adueniens primus in urbe Roma euangelii sui clauibus ianuam regni caelestis aperuit. » Hieronymus quoque super Epistolam ad s Petri praedicatione fidem tenentes confirmare se velle Paulus dicit: non quod minus accepissent a Petro, sed ut duobus apostolis attestantibus atq
Abbreviated transcription (Latin):
lorũ radicem. lic̃ scriptũ est. iniciũ omnispc̃tise¬
bia est. q̃ nacione celestis subliraiũ m̃tes inba¬
bitat. subcin̾e ⁊ cilicio. latitans. q̃ romanos a¬
deo occupau̾at᷑. ut inter se alt̾cantes⁊ se sibi in¬
uicem p̃fecentes dissensiones ⁊ e scismata ⁊ace¬
rens eran .n. tomani de iudets et gentib ad xp̃or

Expanded text:
 radicem, sicut scriptum est: Initium omnis peccati superbia est . Quae natione coelestis sublimium mentes inhabitat, sub cinere et cilicio latitans. Quae Romanos adeo occupaverat, ut inter se altercantes, et se sibi invicem praeferentes dissensiones et schismata facerent. Erant enim Romani d
Abbreviated transcription (Latin):
ioꝵ ealumpniam dilucret. ip̃m legis aciper
moisen date acsttuctorem fore caliipmanciu.
cumq in odium iudeoꝵ crahentuã. quos plac.¬
atoshr̃e uoiens. detem ad ccr̃as sccipsit E si¬
cut moỹses istłiticoppło apharaonis ⁊ egiptẽ¬
colatne seruitute rademptas x epłaꝵ aatina

Expanded text:
t ipsum legis Dei per Moysen datae destructorem esse calumniantium, eumque in odium Judaeorum trahentium; quos placatos habere volens, X ad Ecclesias scripsit. Ut sicut Moyses Israelitico populo a Pharaonis et Aegyptioidololatriae servitute redemptas, X epistola
Abbreviated transcription (Latin):
lice. quosinhunc erroram occasio deduxit hu¬
iusmodi qr nec salutatõ eiulnoĩeintitina¬
ca psctib: et longe facũdiore et splendidiore
stilo quam cetere. edita est. qusb sufficiencer
reponatut ħ modo. qr suideoñ est dicenda pa¬
rar ꝙ nomen eius intitulo ñ halit. ergonoe
batnate. nec alicuis prodictoꝵ. cũ nitine
orum nomine p̾citulata sit. net obid quo

Expanded text:
Lucae. Quos in hunc errorem occasio deduxit hujusmodi, quia nec salutatio ejus nomine intitulata praescribitur, et longe facundiore et splendidiore stylo quam caeterae edita est. Quibus sufficienter respondetur hoc modo: Quia si ideo non est dicenda Pauli, quia nomen ejus in titulo non habet: ergo nec Barnabae, nec alicujus praedictorum, cum nullius eorum nomine scripta sit. Nec ob id q
Abbreviated transcription (Latin):
cendtimus pot̾it ud̾iueruoꝵ
quodicimus. sciendumigiar
quod sicut in neteti .t. post le¬
gis mosayce etuditõnem. ubiciature dini¬
ne mandata ꝯtinebantut ꝓpħicadetrina
fuit nectia que tedimnina ppłi pcẽa supplicõ¬
tum e nunciacione ꝯpesceret᷑ atq euniẽ¬

Expanded text:
tenderimus, poterit videri verum quod dicimus. Sciendum igitur quod sicut in Veteri Testamento post legis Mosaicae eruditionem, ubi culturae divinae mandata continebantur, prophetica doctrina fuit necessaria, quae rediviva populi peccata suppliciorum denuntiatione compesceret, atque eumde
Abbreviated transcription (Latin):
intesligendũ difficilius c̃ infidi assatione. qua
rauiustmlege ⁊ inxphis ꝑitus ad fidicathonce
assertionem ꝯgrua auctoritatũiegis ⁊ ꝓpħite
induxit testimonia. ut ẽẽt balis sub colñpna
Ingte omendacions seuspei subleuatõne. qñ
contra surethos ⁊ arrogantes et de siuis oꝑib p̃¬

Expanded text:
ndum difficilius; in fidei assertione, quia Paulus in lege et prophetis peritus ad fidei catholicae assertionem congrua auctoritatum legis et prophetiae induxit testimonia, ut esset basis sub columna; in gratiae commendatione, seu spei sublevatione, quia contra superbos et arrogantes
Abbreviated transcription (Latin):
actrina sccuta. ut ecc̃am d̾i contta ħeticas
bremimitit prauitates. et sub orienciaui¬
cia telccaret: et post futuras questiones ex¬
cludet Hii sunt panniqui ad extrahend̾
ieremiamde lacu funsb cutiligatisunt
fine cirtuligata ce lacuignorancie⁊ infideli¬

Expanded text:
doctrina, ut Ecclesiam Dei contra haereticas communiret pravitates, et suborientia vitia resecaret, et post futuras quaestiones excluderet. Hi sunt panni, qui ad extrahendum Jeremiam de lacu, funibus circumligati suntfune, circumligata , de lacu ignorantiae et infideli
Abbreviated transcription (Latin):
pei fidemm. absit ñ .ni. cestuitut lex cum imꝑle¬
ta setundum sp̃m cessat. scõm litt̾am. unde
subdit. s statuimus .i. ꝯfi̾mamus legem. qr ħͥ
grã fidei est. per quam impletut lex. que sine
fut inficina eẽt. fitmatut .n. status legis qui¬
a mistica ⁊ gmnonialia. sp̃nat̾e implentur
et ꝙ minus in moralib ꝯtinebat: in eriange

Expanded text:
 destruitur lex, cum impleta secundum spiritum, cessat secundum litteram. Unde subdit: Sed statuimus, id est confirmamus, legem, quia hoc gratia fidei est per quam impletur lex, quae sine fide infirma esset. Firmatur enim status legis, quia mystica et caeremonialia spiritualiter implentur: et quod minus in moralibus continebat, in Evangel
Abbreviated transcription (Latin):
occulte indicantutũ
de ait. mittet ulis dais
ꝗ c̃ qr deus diabolum
ista facete ꝑ mitet. lu¬
sto ip̃e iudicio quam¬
ius faciat ille iniquo
malignoq ꝯsilio pro¬

Expanded text:
occulte judicantur. Unde ait, 207 mittet illis Deus, etc. Quia Deus diabolum ista facere permittit, justo ipse judicio, quamvis faciat ille iniquo et maligno consilio, pro
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ñ credidũt
u̾itati. s con¬
senserunt ĩ¬
iquitati.
iñ iudicat seducentut ⁊ seducti iudicabun-

Expanded text:
n crediderunt ueritati, sed consenserunt iniquitati. Proinde iudicati seducentur et seducti iudicabuntu
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ hactenus egit de ui gre ostendens ex ea non et
lege eẽ salutẽ. nũc dicit ꝙ lex ultra ñ est cenenda.
et agit de fine legis ⁊ pͥori utilitate eiꝰ. ne gͦ mir¬
entur tomani qi apłe ait. ñ estis sub lege s sub
gr̃a. supͭ.n. dicebatur lex ñ iustificate. hic dr᷑ deł̾c¬

Expanded text:
c. Hactenus egit de vi gratiae, ostendens ex ea non ex lege esse salutem: nunc dicit quod lex ultra non est tenenda, et agit de fine legis, et priori inutilitate legis. Non ergo mirentur Romani, quia Apostolus ait: Non estis sub lege, sed sub gratia . Sup
Abbreviated transcription (Latin):
andos q nicħ potest sachanas nͥ pmislut. qͥ
uex at sibi datos tance ã pocestatis erat apłe
lo nerło trad̾et di abło. craditio ã hec est. qr ꝗ
eo s diabolus ã qui ad hec patus est. ut auer¬
correcti. discant si blasphemare etĩam intel¬
ligant se iõ penis astringi qi blasphemaue¬
tunt. uñ ĩ euãgłio dñs dicit. int̾ cet̾a iam no¬
li petrate. ne detetiul tͥ ꝯtingat. ostendens cau¬
ia pc̃ci aliqñ infitiitates inferti corporib. ⁊
qr ministro diabło fũit declarauit dñs oicẽs
int̾ multa ħ ã cũ sit filia abrahe ꝙͣ. alliga¬

Expanded text:
andos, quia nihil potest Satanas, nisi permissus qui vexat sibi datos. Tantae autem potestatis erat Apostlo verbo traderet diabolo. Traditio autem haec est, quia eocorrecti, discant non blasphemare, et intelligant se ideo poenis astringi, quia blasphemavent. Unde in Evangelio Dominus dicit inter caetera, jam no tibi deterius contingat . Ostendens causa peccati aliquando infirmitates inferri corporibus. Et quia ministro diabolo fiunt, declaravit Dominus, dicens inter multa: Haec autem cum sit filia Abrahae, quam alliga
Abbreviated transcription (Latin):
ut homo homini
subd̃etur qd̾ ñ fu¬
it nili do iudican¬
te ap̃q̃m ñ est in¬
iquitas ⁊ nouit
di̾sas penas me-¬
ritis distribuere
delinq̃nciũ. obe¬
dire inquam. cũ
rentia quod ⁊ fi¬

Expanded text:
ut homo homini subderetur: quod non fuit nisi Deo judicante, apud quem non est iniquitas; et novit diversas poenas meritis distribuere delinquentium. Obedite inquam, cum rentia; quod f
Abbreviated transcription (Latin):
is est ir omnib natuta. s ñ gr̃a. nͥ ip̃a natura
putctur cẽ gr̃a. qr gratis ꝯcelsa est. excepta ego
illa gr̃a de qua modoñ agit᷑ qua ꝯdita ẽ huma¬
na natuta. s. qua homina sumis. q̃ xp̃ianis pa¬
ganisq comunis est .s ẽ maior gt̃a ⁊ solis elec¬
s ꝙ ꝑ nerbñcamẽ fcm̃ fideles beati q fc̃ĩ simmus
uł nocat .i. agnoscit. ea q̃ ñ sunt in actu. tanꝙͣ¬

Expanded text:
im est natura omnibus, sed non gratia; nisi ipsa natura putetur esse gratia, quia gratis concessa est. Excepta ergo illa gratia, de qua modo non agitur qua condita est humana natura, scilicet qua homines sumus, quae Christianis paganisque communis est; haec est major gratia, et solis elec per Verbum carnem factum fideles beatique facti sumus. Vel vocat, id est agnoscit, ea quae non sunt, in actu, tanq
Abbreviated transcription (Latin):
ticione e precestinacione fututũ est. nñ alibi.
quteit ⁊i fiuturasunt. ⁊ alibi. qui elegit nos
añ mũdiꝯstitutõnem quis sufficit ħ explena¬
re eligũtur auiñsunt necetiat qui elegit.
nec uane elegit eligit tñ ⁊ ht electos. quos
parat abeteno grãm sustificacionis ⁊ głifica¬
cionis apponendam. incecp̃ tanquam sfnt .i.
tanquam ilis quiiam lunt apud deum ꝑ¬
piedestinacionem in quo sola apparẽt grasi¬

Expanded text:
sitione, vel praedestinatione futurum est. Unde alibi: Qui fecit quae futura sunt; et alibi: Qui elegit nos ante mundi constitutionem . Quis sufficit hoc explicare? Eliguntur qui non sunt, nec errat qui eligit, nec vane eligit. Eligit tamen, et habet electos quos parat ab aeterno gratiam justificationis et glorificationis, apponendam in tempore tanquam sint, id est tanquam illis qui jam sunt apud Deum aedestina
Abbreviated transcription (Latin):
ad honorẽ oci ostendend̾ gentib. uñ in fine his
qui dñt oñe dñe in nomine tuo ꝓpħauimut
et demona eiecimꝰ ⁊ uittutes fitimus. dicit do¬
minus. recedite a me ñ nouiuos. oꝑatis ini¬
probat quod catitas
est extellentior alis
alicui ad gloriam
d̾i ñ ad metitũ ⁊ an¬
geloꝵ distingue lin¬
guisho. si minus
ꝯciencuior. ⁊ ange

Expanded text:
ad honorem Dei ostendendum gentibus. Unde in fine his qui dicent: Domine, in nomine tuo prophetavimus, et daemonia ejecimus, et virtutes fecimus, dicet Dominus: Recedite a me. Non novi vos, operarii iniProbat quod charitas est excellentior aliisdatur alicui ad gloriam Dei, non ad meritum; et angelorum, distingue, 104 linguis hominum, minus scientium, et ange
Abbreviated transcription (Latin):
abeo. qr qui habet caritatẽ addetut ei. qui
ucto ñ habet. ⁊ li ad tempus ht ħ dona au¬
ferentus habet quideo grãm possidendi
nomen xp̃ianũ. s ñ habet caticateo uten¬

Expanded text:
ab eo : quia qui habet charitatem, addetur ei: qui vero non habet, etsi ad tempus habet, haec dona auferentur. Habet quod gratiam possidendi nomen Christianum, sed non habet charitatem uten
Abbreviated transcription (Latin):
minorib quod de dei uoluntate primissenci¬
unt cuos fit aliquibiũ mitib an liͥnguis
est apta ꝯꝑatonis si militudo . qr lic̃ eram̃tũ ⁊ cyo¬
balum ĩpulsu aliquꝗ ñ ꝑse tesonant sic lo¬
quens linguis ñ ꝑse qͥnescit qͥd loquatur s
iuittute sp̃c ꝓfert ea quib audientes mulce¬

Expanded text:
 quod de Dei voluntate primum sentiunt, quod fit aliquibus nutibus est apta comparationis similitudo, quia sicut aeramentum et cymbalum impulsu aliquo non per se resonant, sic loquens linguis, non per se qui nescit quid loquatur, sed virtute spiritus, profert ea quibus audientes mulce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ indebitũ hominib gratis gr̃a largi¬
retur. sic oportuit dati fillum. q̃madino¬
d̾ nature ñ debebatur ex cursib ħ aũ clm¬
suꝑiorem demonstratõnem ñ ualent:
tellectum. allegoria enĩ dicitur cũ ali¬
qͥd aliud iudetur sonate i uerb̃. ⁊ ali¬
lid in intellectu sig̾c̃are. sic̃ hie. abrahã

Expanded text:
quod indebitum hominibus gratis gratia largiretur, sic oportuit dari filium quemadmodum naturae non debebatur ex cursibus. Haecsuperiorem demonstrationem non valent, t per alium intellectum. Allegoria enim dicitur, cum aliquid aliud videtur sonare in verbis, et aliud in intellectu significari, sicut hic. Ab
Abbreviated transcription (Latin):
tudo nat᷑am. illũ uꝰ dedit ꝓmissio sigc̃ans
grãm. ibi humanꝰ usus ostend̃r. hie diui¬
nũ bñficiũ ꝯmendatur. natus ẽ ergo ys¬
maci sic̃ nascũtur hoĩes ꝑmixtione utͥ¬
nsq serus ulitate lege nat᷑s ido dc̃m est

Expanded text:
tudo naturam, illum vero dedit promissio, significans gratiam. Ibi humanus usus ostenditur, hic divinum beneficium commendatur. Natus est ergo Ismael sicut nascuntur homines permistione utriusque sexus usitata lege naturae. Ideo dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ineo erunt ĩ mortases. ⁊ beaticũ eo ⁊
tunc si erit neccria prelacio. susq ad il¬
lud tempus. hos p̃dictos ministtoc dedit.

Expanded text:
omnes in eo erunt immortales, et beati cum eo, et tunc non erit necessaria praelatio. Sed usque ad illud tempus hos praedictos ministros dedit
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ies. ut aliqͥd ex eoñ peat. ⁊ qd̾ alicu
defũit ille suppleat qui de nichilo fecit
chil ibi erit. s quicqͥd fututũ c̃ ħ decebit.
osñulla deformitate. nec uia t̾rena ma¬
t̾ies. q̃ discedente aĩa fit cadauer ita relur¬
tõne reꝑabitur. ut ea q̃ dilabũtur ꝙͣ ius
ad corpus redeant nñ dilapsa st̃ ad eas¬
dem quoꝙ corporis parces uͥ fu̾int redire
necc̃e ẽ. alioquin capillis ⁊ ungnibus
ĩmod̾ata ⁊ indecens magnicudo reddere¬
appeslat xp̃mcũ omni corpore suo qd ñ

Expanded text:
materies, ut aliquid ex ea non pereat, et quod alicui defuerit, ille suppleat qui de nihilo fecit bi nihil erit, sed quidquid futurum erit, hoc decebit. ne ulla deformitate neque illa terrena materies, quae discedente anima fit cadaver, ita resurrectione reparabitur, ut ea quae dilabuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin capillis et unguibus immoderata et indecens magnitudo reddereappellat Christum cum omni corpore suo, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ gracia ne inutilis¬
sit hominib: apłi
ut eos alliciant ne¬
cc̃tio se laudant ꝓe̾t
gloriam .n. ꝗ m̾itũ
apłoꝵ agnoscit gra
uł ita. si unus .ẜ. si iolus sufficiens sine om-

Expanded text:
 gratia ne inutilsit hominibus, apostoli, ut eos illiciant, neio se laudant; per gloriam enim et meritum lorum agnoscitur gra ita: si unus, scilicet si solus sufficiens sine omni
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝙ dc̃m est sensu ac¬
cipienda. tedit apłs¬
ad ꝓbationẽ cama¬
si dens punit malos
te si iiquitas nr̃a
tusticiã dci. ꝯmẽdat

Expanded text:
eo quo dictum est sensu accipienda, redit Aposad probationem carnasi Deus punit malos re si iniquitas nostra justitiam Dei commendat
Abbreviated transcription (Latin):
us uelut arbiter qui¬
dam med ius inta¬
cos qui ex cucũcision¬
e credid̾ant. et eos qui
ex gentib uenerant¬
tam iudos quiã gte¬
cos reos ẽẽ supra ostendit. ubi etiam demonstra¬
uit ꝑsonaꝵ accepcõnem ap̃ dm̃ non ẽõ ubieciã

Expanded text:
us velut arbiter quidam medius inteos qui ex circumcisione crediderant, et eos qui ex gentibus veneranttam Judaeos quam Graecos reos esse supra ostendit, ubi etiam demonstravit
Abbreviated transcription (Latin):
uoruestcũ totuo inprodictis sit tacionabile.
.i. suo disccecione. ne quid nimis sit ẜcuo
temperantia ur̃a corpora castigetis ut ñ natͣ
defestu cogant᷑ dissolui. s uiciis mori. Et
nolite. hĩc antma

Expanded text:
totum in praedictis sit, rationabile, id est cum discretione ne quid minus sit, sed cum temperantia vestra corpora castigetis, ut non naturae defectu cogantur dissolvi, sed vitiis mori. Et nolite. Hic anima
Abbreviated transcription (Latin):
te. ⁊̃ mulieril accedente st̾ilitate. q̃ nec
tune parere potuit qñ fĩ etas fecũdita¬
ti s scati fecunditas defuit. qd uͭ natu.
re lic affecte frustus post̾itatis ñ debe¬
batur. sig̾cat qũod natura humanige.¬
neris pcẽo uiciata ⁊ idoiute dãpnata in¬
chil u̾e felicitatis in post̾m m̾ebatut. p̃¬

Expanded text:
tiam mulieris accedente sterilitate, quae nec tunc parere potuit, quando non aetas fecunditati, sed aetati fecunditas defuit. Quod vero nec sic affectae fructus posteritatis non debebatur, significat quod natura humani generis peccato vitiata, et ideo jure damnata, nihil vere felicitatis in posterum merebatur. I
Abbreviated transcription (Latin):
exuta uctustate nouatam. ⁊ qd̾ om̃s fi¬
tidi iubet. ad om̃s istã gr̃am ꝑtinere te¬
ficat qui post sabb̃m resurrexit. paren
tum mutantut ⁊ noĩa omniaresonãt

Expanded text:
am. Et quod omnes ficidi jubet, ad omnes istam gratiam pertinere tem significat, qui post Sabbatum restum mutantur et nomina: omnia resonant
Abbreviated transcription (Latin):
ullo spõsi sermõis allodo. diuiacuit ĩ deser¬
to. s postquam accepit illa ⁊ librũ repudii.
⁊ oĩa ornam̃ta mri in ỹdoli u̾tit ornamẽ¬
tũ. tũc maritus pͥore cingło puitescente a¬
liũ lũbis suis balteũ. aliud de gentib lumba
tum tab̾nacłitui ⁊ ꝑtende funicłos tuos ⁊ c̃.¬
rens germen. st̾isis cnĩ erat ĩ omnub gͥen¬
tib ecc̃a añqm iste fetus ꝙͣ cernimus ori¬
rctur ħ ã qͥdã iudaantes ad antiqᷤn sarã
referũt. ħ ã de antiqꝰ sara supflue dr̃et ysa¬
ias q̃ młto añ tpr̃e obicrat. eꝑ iecłm hic in¬

Expanded text:
ullo sponsi sermonis alloquio, diu jacuit in deserto. Sed postquam accepit illa librum repudii, et omnia ornamenta viri, in idoli vertit ornamenta, tunc maritus priore cingulo putrescente, alium lumbis suis balteum, cum tabernaculi tui, rens germen. Sterilis enim erat in omnibus gentibus Ecclesia, antequam iste fetus quem cernimus oriretur. Hoc autem quidam judaizantes ad antiquam Saram referunt. Hoc autem de antiqua Sara superflue diceret Isaias, quae multo ante tempore obierat. Vel per
Abbreviated transcription (Latin):
temI .i gracia pet quam patet quod in co
est sp̃t lanctus. ad utulitatem ecc̃e qr ctiã mi¬
nor quiest mnea prodest. nota quod druscum
sit natura incorporea. ⁊ ĩcõmutabiłt uiua e¬
terna stabilitate in se ipsomaneus totui ad

Expanded text:
, id est gratia, per quam patet quod in eo est Spiritus sanctus. Ad utilitatem Ecclesiae, quia etiam minor qui est in ea prodest. Nota quod Deus, cum sit natura incorporea et incommutabiliter viva, aeterna stabilitate in seipso manens, totus ad
Abbreviated transcription (Latin):
płs eam monet ꝓcis orate ut quietã agat uitã.
in pace .n. principiũ quies ⁊ tegim̃ seruatur ecc̃a¬
tũ. nã in bellis tranqͥllitas dissipatut. tepescit pi¬
ctas districtio soluitut. qua soluta ĩfitmnori cas¬
titas uiolatur. in pace babilonis paxtisa utq est

Expanded text:
eis orare ut quietam vitam agant. In pace enim principum quies et regimen servatur Ecclesiarum. Nam in bellis tranquillitas dissipatur, tepescit pietas, districtio solvitur: qua soluta, infirmorum castitas violatur. In pace Babylonis pax nostra est
Abbreviated transcription (Latin):
et pro omnibus qut ꝯstitut sunt insublimt¬
tatt. ut ducib ⁊ comitib ⁊ si mali sunt. qͣr
Et omni genere hominum colligenda ẽ. tcta¬
Etiam de hiis qui fastu ⁊ sc̾bia sclari. a fide et
humilitatẽ uidentur abcitate. quare añ prore¬
gib ⁊ sublimib orate uelit reddit cãm sub dens

Expanded text:
omnibus qui constituti sunt in sublimitate, ut ducibus et comitibus, et si mali sint, quia ex omni genere hominum colligenda est Ecclesia, et de his qui fastu et superbia saeculari a fide et humilitate videntur oberrare. Quare autem pro regibus et sublimibus orare velit, reddit causam subdens:
Abbreviated transcription (Latin):
beata mortalitas ĩtetueniendo ꝑducat. ꝙ̃ necẽ
mortalis qͥppe fẽs est. ñ infirmitata uerbi di-¬
uinitate. s camis suscepta infitmicate bont
ã angui int̾ miseros mortales ⁊ beatũ inmor¬
tale medii cẽ ñ possũt. qr ita st̃ ip̃i beati ⁊ in

Expanded text:
beata mortalitas interveniendo perducat, quem neMortalis quippe factus est non infirmata Verbi divinitate, sed carnis suscepta infirmitate. Boni autem angeli inter miseros mortales et beatum immortalem medii esse non possunt, quia ita sunt ip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯletrare mist̾ia corporis
accipimus. quas facimꝰ
ĩ celebratẽe sacramento¬
ĩ dñi menla incipiat be
fundit sacetdos in ip̃a ꝯsecratõe encharistie .i. tum¬

Expanded text:
ecrare mysteria corporis accipimus quas facimus in celebratione sacramentoin Domini mensa incipiat benfundit sacerdos in ipsa consecratione Eucharistiae, id
Abbreviated transcription (Latin):
bñ st̃ u̾ ⁊ boni medii. qr ad ħ se int̾ponit me¬
dius malus angł̾s inmortalis. ⁊ mises ut ad
beatã inmortalitatẽ transite si sinat. cui cõ¬
trarius ẽ mediator honus qͥ ⁊ mortalis ad tẽ¬
bus ẽẽ uoluit ⁊ beatus in eternitate ꝑsist̾e po¬
tuit. qui ñ se int̾posuit ut ad beatã in morta
mortales ⁊ ex miletis beatos facerer. aluis est et¬
go meduis malus qui seꝑat amicos alius bonꝰ
qui teconciliat inimicos b xpistus. Qut dedit

Expanded text:
ad hoc se interponit malus angelus medius immortalis et miser, ut ad beatam immortalitatem transire non sinat. Cui contrarius est bonus Mediator, qui et mortalis ad tempus esse voluit, et beatus in aeternitate persistere potuit, qui non se interposuit ut ad beatam immortalimortales, et ex miseris beatos faceret. Alius est ergo medius malus qui separat amicos, alius bonus qui reconciliat inimicos, id est Christus, qui dedit
Abbreviated transcription (Latin):
homo ut sic cẽt mẽdiator. si .n. ałtquã pet
hominẽ mediat. hic ẽ arbif ille ꝙ̃. iob deside̾¬
rat dicens. utinã eẽt nob̾ abicer. m̃ediator
ã int̾ dm̃ ⁊ homines oportebat ut hr̃et aliꝙͥ.
siłe deo. ⁊ aliqͥ siłe hominib. ne ꝑ oĩa homi¬
nib siłis longe eẽt ab hominib. atq ita¬

Expanded text:
homo, ut sic esset mediator. Non enim aliter quam per hominem mediat. Hic est arbiter ille quem Job desiderat dicens, uter esset nobis arbiter. Mediator autem inter Deum et homines oportebat ut haberet aliquid simile Deo, et aliquid simile hominibus, ne per omnia hominibus similis, longe esset a
Abbreviated transcription (Latin):
cãa pati de negociis scłatib ł tudicando di¬
tim̃dis. ł int̾uenicndo p̃cidendis. dico ꝯsti
bent negoctuis implicati ut dũ ñ cogunt᷑
infetiorabona dicpon̾e ualeant honis bu¬
est ut hii qͥ donis sp̃ualib emieant ne qͣ¬
quã ꝓximoꝵ infitmanciã negotia fundi¬
tus deserant. s ħ aliis quib dignũ et trac¬
tanda ꝯmictant ł ꝑsegerant. sic ñ est redit
inter. fta ꝙ tta .sii. s fracet. cuoi. fracce. in su.¬
ea cũ ait sic non est inter uos sapr sequi¬
oĩo delistũ est

Expanded text:
 pati de negotiis saecularibus, vel judicando dirimendis, vel interveniendo praecidendis. Dico constbent negotiis implicari, ut dum non coguntur inferiora bona disponere, valeant bonis suest ut hi qui donis spiritualibus emicant nequaquam proximorum infirmantium negotia funditus deserant; sed haec aliis quibus dignum est tractanda committant vel per se gerant. Sic non est. Reditintert, cum ait, sic non est inter vos. VERS. 7-1omnino delictum est
Abbreviated transcription (Latin):
lo delistum est. ĩ uo¬
habetis inter uos interquos nondetet
bectatuor .n. est litigate cũ par ex̃ debeat ex̃
hoc appatet qr ptłm eit indiciũ br̃e cont᷑ ali¬
quem. sne extuses quod iuste hoc agit q

Expanded text:
lo delictum est in vohabetis inter vos, inter quos non decet. Peccatum enim est litigare 80 cum pax esse debeat. Ex hoc apparet, quia peccatum est judicium habere contra aliquem. Sed ne excuses quod juste hoc agis,
Abbreviated transcription (Latin):
cittũeuntes talib ñ uatalant. sapien¬
tes ergoqui in locis ꝯsistebant fideles ⁊
sanctiñ qui hac atcs hac pp̃ cuangło dis¬
tuttebant. taliũ negocioꝵ examinato.¬
res cẽ noluit qqub nos excusare ñ polsu¬

Expanded text:
circumeuntes talibus non vacabant. Sapientes ergo qui in locis consistebant fideles et sancti, non qui hac atque hac propter Evangelium discurrebant, talium negotiorum examinatores esse voluit. A quibus nos excusare non possu
Abbreviated transcription (Latin):
teinter frẽm et
ta necesse sit ut
stultos statuatis
indices ⁊ hii tñ
potius statuendi
sunt ꝙͣ ad infise¬
les indices eatur
si desunt sapien.¬

Expanded text:
inter fratrem et ta necesse sit ut stultos statuatis judices. Et hi tamen potius statuendi sunt, quam ad infideles judices catur, si desunt sapien
Abbreviated transcription (Latin):
ambulant quã
denobis qͥ estic it¬
iuminati ⁊ sitorite haletis. om̃ns qui
intelligit quadam luce int̾iore uiustrat᷑
est ergo q̃dam lux intus qͣm ñ hñt quinõ
intelligunt gentues oico. alienati auita
alt̾a anime. et sicut uita corporit ẽ aĩa:
sic anime uita est aus. et quomodo si a¬
nima deserat moritur corpus. sic aĩa mo¬
ritur si deserat deus. amma recedent a unce
tusticie. quanto magis atierit qͥd inuent
at q  iusticiam cantoplus repetutur alu¬
mtne u̾itatis ⁊ intenebrosa dm̾gitut. au¬
ycutia preditaciontocilos cordiselañ¬
serunt. Qui q̃
psua curpicudi¬
cotrahituri de pct̃u non dolentes semẽt

Expanded text:
ambulant, quam de vobis qui estis illuminati, et spiritum vitae habetis. Omnis qui intelligit quadam luce interiore, illustratur. Est ergo quaedam lux intus, quam non habent qui non intelligunt. Gentiles, dico, alienati a fide altera animae; et sicut vita corporis est anima, sic animae vita est Deus: et quomodo si anima deserat, moritur corpus, sic anima moritur, si deserat Deus. Anima recedens a luce justitiae, quanto magis quaerit quod inveniat contra justitiam, tanto plus repellitur a lumine veritatis, et in tenebrosis demergitur. quia praedicationi oculos cordis clauserunt, qui etiam pro sua turpitudirahitur, id est ex peccato non dolentes semet
Abbreviated transcription (Latin):
usperfectort quieniam que mundi sp̃
cogitant. ꝓcessit dico. itant ñ nec̃e sit uo¬
ħ quicquam loqui de nobis ad alios incr¬
ciant qͣleo
introitũ hñ

Expanded text:
perfectorum qui et quae mundi sunt, cogitant. Processit, dico, ita ut non necesse sit nobis quidquam loqui de vobis ad alios incitiant qualem intro
Abbreviated transcription (Latin):
manifestũcct.nͦ. qui¬
anemo accipit temu¬
tes qͣ inuitis facit.
siã uolũtatins facit
dignus est mettede. qi ꝯsentit do. et ꝙ uolũ¬
tate fit melius fit. qui ã inieuotus aliquid
facit ñ uolũtate s nec̃citate facit. qr inuitꝰ facit

Expanded text:
Manifestum est enim quia nemo accipit remurei quam invitus facit. Si autem voluntarius facit, dignus est mercede, quia consentit Deo, et quod voluntate fit, melius fit. Qui autem indevotus aliquid facit, non voluntate, sed necessitate facit, quia facit
Abbreviated transcription (Latin):
a. qi nocesse est ħ ꝓ ĩ iuinctõne. quodita ait.
ecessitas enĩ. pre¬
depti michi incuoibit.¬
nec audeo omittere qi
ceslitate facio ñ est mi-¬
chi gła. s. si uolens ħ
ago .i. si uolũtas ad¬

Expanded text:
 pro injunctione; quod ita ait: ecessitas enim praecepti mihi incumbitnec audeo omittere, qucessitate facio, non est mioria, sed si volens hoc ago, id est si voluntas ad
Abbreviated transcription (Latin):
sicucicente. i dco eigo hec dicitur non habete. qr¬
non est ictiptuo irla hũiste. in omnib aũ
dech. melchisedech d̾r rex iusticis. hic est xͦ qui
et occurtit. dando graciam cuiq fideli post cedẽ.
dur. sicut quatuor reges per .u. uictos. unctuo
loch tenebant. ⁊ bñdicit ei .s. fideli dando incte
teritis mundantur. ꝗ s̃ fututũ ꝯfortantus cu
labraham .i. fidelis dit decimas omnium.
.i.omnem perfestionem slam ei actribuit.
item diligenter attende que lecuntur. quo

Expanded text:
o hoc dicitur non habere, qnon est scriptum illa habuisse. In omnibus autem dech, Melchisedech dicitur rex justitiae. Hic est Christus qui et occurrit dando gratiam cuique fideli. Post caedemtur, sicut quatuor reges per quinque victos vinctum Lot tenebant, et benedicit ei, scilicet fideli dando incremteritis mundantur et in futurum confortantur. Cui Abraham, id est fidelis dat decimas omnium, id est omnem perfectionem suam ei attribuit. Item diligenter attende quae sequuntur quo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hũit initiũ necs finem. et in his omnib
chiledeth tñ spetialtus. qui ñ de genete ndro¬
tũ. ut quidã dñt precostit incipuior. saceiati¬
i xpisti qin dicitut saceribs secũduo ordineor
melchisedech. muitis modis qr solus rex ⁊ sa¬
cerdos suit ⁊ ante cutũcisionẽ functus sacet¬
ario. ut ñ gentes ainoeis. s iudei a gentibus
sacerartũ acciꝑent ⁊ ñ fuit unctus olco ui-¬
ũbiluit moyses instituit. s oleo exultatõ¬
nic ⁊ putitate fidei. nec animalia ĩmola
te nec post. geneal ogia eius inuc̃itur. ł nom̃¬
eius huiris autam exemplo affirmat apłt. ꝙ

Expanded text:
ns initium, neque finem; et in his omnibuschisedech tamen specialius, quia non de genere Judaeorum, ut quidam dicunt, praecessit in typum sacerdotii solus rex et sacerdos fuit, et ante circumcisionem functus sacerdotio, ut non gentes a Judaeis, sed Judaei a gentibus sacerdotium acciperent. Et non fuit unctus oleo visibili, ut Moyses instituit, sed oleo exsultationis et puritate fidei, nec animalia immolavte nec post genealogia ejus invenitur vel nomen: hujus autem exemplo affirmat Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
incclo ⁊ q̃ intetia sitnt. quis hõ est rex iusti¬
uis regit sros. hic in iusticia. post infututo
reget eos in pace cterna. ip̃e est etiant sñ ꝑa.
scd̾m carnẽ. ⁊ sine ma. secunduo deitateo.
sine genealogia. qr filios carnis non habu

Expanded text:
Quis homo est rex justitus regit prius suos hic in justitia; post in futuro reget eos in pace aeterna. Ipse est etiam sine patre secundum carnem, et sine matre secundum deitatem; et sine genealogia, q
Abbreviated transcription (Latin):
lace u ꝓficite usq ad e¬
os iliuminandos qui
siam. cante cõsetuand
est int̾ ꝑfidos nescan¬
dalirentur. ne fiat as
q̃nd̃. sapient̾ ambłate
modis p̾parantes opor-¬
tunitatẽ p̃dicandi tis.
Et habito tempore s̾mo
ut̃ semper sit in grati
a .i. talis ut gratus sit
auditorib. uł in graci¬
a predicanda siinlege.
et sit ꝯditus sale sapiẽ¬
cie ita ut suãtis quo¬
pondete unicuiq qr a-¬

Expanded text:
 proficite usque ad eos illuminandos, qui siam. Caute conversandum est inter perfidos ne scandalizentur, ne fiat eisquendum. Sapienter ambulatemodis praeparantes opportunitatem praedicandi eis: et habito tempore, sermo vester semper sit in gratia, id est talis ut gratus sit auditoribus. Vel, in gratia, praedicanda, non in lege, et sit conditus sale sapientiae, ita, ut sciatis quorespondere unicuique, q
Abbreviated transcription (Latin):
ores. et añciusaem bene statis. Sicut
ergo fidei funda.¬
maitum accepi¬
sas bona en ĩfir¬
it acceptio. acce

Expanded text:
ores. Et quandoquidem bene statis, sicut ergo fidei fundamento accepistis, bona enim fuit acceptio, acce
Abbreviated transcription (Latin):
misit .i. uisibilem fecit
si erat qui ubiq est.
uent inturginem¬
qui añ inuirgine et¬
at quã creauit quã
elegit. cceuit acculit

Expanded text:
m, id est visibilem fecit erat qui ubique est: venit in Virginemqui ante in virgine erat, quam creavit, eleg
Abbreviated transcription (Latin):
e ñ st̃ subiecti. s si ex lege est iusticia quom¬
tua est. nũqͥt tu tibu mposuisti legem: d̾cie¬
gem dedit ⁊ imposuit. deus te legisue obtẽꝑ¬
are p̃cepit.s ⁊ tua est. qr de lege p̃sumit tua
uolũtate. ce legem posse ĩplete estimans. ꝙ¬

Expanded text:
 justitiam, etc. Si ex lege est justitia, quomodo tua? Nunquid tu tibi imposuisti legem? Deus legem dedit et imposuit. Deus te legi suae obtemperare praecepit. Sed et tua est, quia de lege praesumis tua voluntate te legem posse implere aestimans.
Abbreviated transcription (Latin):
ita exist̾e non ht̃ insunfide. diunde subdit.
ꝯm̃datõnem fid̾i ꝑ iuita q̃ facit facit .n. ⁊
in alia irita cognoscere dm̃ ꝑfc̃e qui hic fi¬
de credit et ht̃ẽ resuitetionem que nr̃a
tesurtistio est uittus ⁊ efficacia resur rectõnis
xp̃i. ꝙ ĩ hac uita hf̃e societatẽ xp̃i ĩ paciendo. ni¬
si .n. ꝑfidẽ nemo canta pat̾etur ⁊ ꝯfig᷑acio

Expanded text:
ide. Deinde subdit commendationem fidei per multa quae facit. Facit enim et in alia vita cognoscere Deum perfecte qui hic fide creditur, et habere resurrectionem, quae nostra resurrectio est virtus et efficacia resurrectionis Christi, et in hac vita habere societatem Christi in patiendo; nisi enim per fidem nemo tanta pateretu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝯminatetur ne
retus atẽt nẽ nõ di¬
cominatur s ꝓmit.¬
tit. ⁊ iõmiato mi¬
nuis debetis tecsat¬
te ꝓmittit ĩquam
dicens adhucscme
ogomo. in aggco ħ¬

Expanded text:
comminaretur ne recusarent. Nunc, non dico minatur, sed repromittit. Et ideo multo minus debetis recusare. Promittit, inquam, dicens: Adhuc ego semel movebo, in Aggaeo
Abbreviated transcription (Latin):
.I. bredicatorib itloꝵ qui gouficabuncur.
inde. quisunt cultores terce qr nomere sp̃u¬
ali arbusta criminis ꝯcindunt. ⁊ falce uet¬
bi dei noxia precindunt. ł uus a quib co¬
utur .i. ipsis eisdem quise colunt in bonis
operib imitando maiores scd̃m illud. et
lens imbrem et generanshecbam. accipit
benedictionem a deo. hic augmentum utt¬
tutrio ⁊ infucuto premiuo. aliter nisi be
tetrm ftuctuo a nota ꝙ in his siecbis sig̃¬
nificat illos apłc quib scabit sepe bibise
per legem q piophetas uerbũ celestis actti-¬

Expanded text:
 praedicatoribus illorum qui glorificabuntur, inde qui sunt cultores terrae, quia vomere spirituali arbuta criminis conscindunt, et falce verbi Dei noxia praecidunt. Vel, illis a quibus colitur, id est ipsis eisdem qui se colunt in bonis operibus imitando majores, secundum illud: Et ens imbrem et generans herbam, accipit benedictionem a Deo, hic augmentum virtutum, et in futuro praemium. Aliter nisi benlaetum fructum. Et nota quia in his verbis significat illos Apostolus quibus scribit saepe bibisse per legem et prophetas verbum coelestis doctrin