comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
data fuerit ꝯtinuo fit beatꝰ. Adiutoriũ ẽ enĩ ñ solum sñ q̃ ñ
fit: uerũ ⁊̃ quo fit ꝓpt̾ qͦd datur. Quaꝑpt̾ hoc adiutoriũ ⁊
qͦ fit ẽ ⁊ sñ quo ñ fit: qr ⁊ si data fuerit homini beatitudo
ꝯtinuo fit beatus: ⁊ si ñ quã data fuerit ñ quã erit beatus.
Alm̃ita uͦ ñ ꝯsequent̾ faciunt ut homo uiuat: s tam̃ sine
illis ñ pot̾ uiu̾e. Primo itaq homini qͥ in eo bono quo factꝰ
rictus accepat posse ñ peccare. posse ñ mori. posse ñ mort. ꝓoᷤ¬
se ip̃m bonũ ñ deserere. datũ ẽ adiutoriũ ꝑseuerantiȩ. ñ qͦ
fieret ut ꝑseueraret: s sñ quo ꝑ lib̾um arbitũ ꝑseuare ñ poss.
riũ ꝑseuerantiȩ datur. s tale ut eis ꝑseuerantia ip̃a donet᷑:
ñ solum ut sine isto dono ꝑseuerantes eẽ ñ possint: uerũ ⁊
ut ꝑ hoc donũ ñ nͥ ꝑseuerantes sint. Ip̃e gͥ eos fac̃ ꝑseuerare¬

Expanded text:
data fuerit, continuo fit beatus. adiutorium est enim non solum, sdata fuerit, continuo fit beatus. adiutorium est enim non solum, sfit, verum etiam quo fit propter quod datur. Quapropter hoc adjutorium et quo fit est, et sine quo non fit: quia et si data fuerit homini beatitudo, continuo fit beatus; et si data nunquam fuerit, nunquam erit. Alimenta vero non consequenter faciunt ut homo vivat: sed tamen sine illis non potest vivere. Primo itaque homini, qui in eo bono quo factus fuerat rectus acceperat posse non peccare, posse non mori, posse ipsum bonum non deserere, datum est adjutorium perseverantiae, non quo fieret ut perseveraret, sed sine quo per liberum arbitrium perseverare non prium perseuerantiae datur, sed tale, ut eis perseuerantia ipsa donetur, non solum ut sine isto dono perseuerantes esse non possint, uerum etiam ut per hoc donum non nisi perseuerantes sint. non solum e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ egebatiqr ñdum ꝑdiderat. Ut aũ in eo ꝑmaneret egebai
adiutorio gr̃e: sñ qͦ id omino ñ posset. Et acccꝑat posse si
uellet: s ñ habuit uelle qͦd posset: nã si habuisset ꝑseue¬
rasset. Posset enĩ ꝑseuerare si uellet: qͦd ut nollet de lib̾o
Descend̾ arbito: qd̾ tc̃ ita liberũ erat ut ⁊ bene uelle pos¬
set ⁊ male. Quid erit aut̾e lib̾i̾us lib̾o arbitͥo: qñ ñ po¬
tuerit seriuire pecc̃o: Prima lib̾tas uoluntatis erat poᷤ¬
se ñ peccare : nouissima erit multo maior ñ posse pecea¬
re. Puima immortalitas erat posse ñ mori: nouissima
sima potiora atꝙ meliora: id̾o fuer̃t illa pͥma uł nulla uł
parua: Itẽq ip̃a adiutoria distinguenda st̃. Aliud ẽ enĩ
sine alim̃tis ñ possumꝰ uiu̾e: nec tam̃ cũ affuerint alim̃ta
eis fit ut uiuat qui mori uoluerit. Ergo adiutoriũ alim̃toꝵ
ẽ sñ qͦ ñ fit: ñ qͦ fit ut uiuamꝰ. At uͦ beatitudo qu̾ã ñ ht̃ hõ. ̃

Expanded text:
non egebat, quia nondum perdiderat: ut autem in eo permaneret, egebat adjutorio gratiae, sine quo id omnino non posset: et acceperat posse si vellet, sed non habuit velle quod posset; nam si habuisset, perseverasset. Posset enim perseverare si vellet: quod ut nollet, de libero descendit arbitrio; quod tunc ita liberum erat, ut et bene velle posset et male. Quid erit autem liberius libero arbitrio, quando non potuus sit? prima ergo libertas uoluntatis erat, posse non peccare; nouissima erit multo maior, non posse peccare. prima immortalitas erat posse non mori; nouissima sima potiora atque meliora, ideo fuerunt illa prima uel nulla uel parua? Itemque ipsa adiutoria distinguenda sunt. aliud est sine alimentis non possumus uiuere, nec tamen, cum affuerint alimenta, eis fit, ut uiuat qui mori uoluerit. ergo adiutorium alimentorum est, sine quo non fit, non quo fit, ut uiuamus. at uero beatitudo, quam non habet homo, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ginis filii sui. Uidete ne quis mału ꝓmalo alicui reddat.
Intelligendu. tc̃ potiꝰ małui ꝓ malo redli. si corripiendꝰ ñ cor¬
ripit᷑ s praua dissimulatione negligit᷑. Dic̃ ⁊̃ peccantes co¬
ram omĩb corripe ut cet̾i timorẽ habeant: qͦd de his pecca¬
tis accipiendu ẽ quȩ ñ latent. Dñs enĩ dicit.Si peccauerit

Expanded text:
 malum alicui reddat. ubi intellegendum est tunc potius malum pro malo reddi, si corripiendus non corripitur, sed praua dissimulatione neglegatur. dicit enim: peccantes coram omnibus argue, ut ceteri timorem habeant. quod de his peccatis accipiendum est, quae non latent, ne contra domini sentent
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ ñ sołu ip̃e ostendit nob̾ a quo mai . xii.¬
lo declinemꝰ ⁊ qͦd bonũ faciamꝰ. qͦd sołũ po¬
test legis litera: uerũ ⁊ adiuuat nos ut
⁊ bonũ: ⁊ ñ ꝯfidens in uirtute sua ꝯfugit ad grãm: qͣ p̾stã¬
te declinet a malo ⁊ faciat bonũ. Libu̾m gͦ arbitum ⁊ ad
see qͥd debeas habere: in correptione ꝯgnosce tuo te uicio ñ
habere: in oratione ꝯgnosee uñ accipias qͦd uis habereT uũ¬

Expanded text:
se non solum ostendit nobis, a quo malo declinemus, et quod bonum faciamus, quod solum potest legis littera: verum etiam adjuvat nos, utet bonum, et non confidens in virtute sua confugit ad gratiam, qua praestante declinet a malo, et faciat bonusce quid debeas habere; in correptione cognosce tuo te vitio non habere; in oratione cognosce unde accipias quod vis habere.
Abbreviated transcription (Latin):
stipendiũ peccati mors. m̾ito enĩ stipendiũ qr milicie dia¬
bolice mors ȩt̾na tanꝗͣ debitũ reddit᷑. cũ posset dic̾e̾ ⁊ recte
dicere stipendiũ aũ iusticiȩ uita et̾na: maluit dice̾ gr̃a aut̃
b̃i uita et̾na: ut hinc intellig̾emꝰ ñ ꝑro mitis nrĩs dm̃ nos ad
et̾nã uitã s ꝓ sua miseratione ꝑduce̾. Cũ timore ⁊ tremore¬
urãm salutẽ oꝑamini. Qnͣdo iubet᷑ ut oꝑent᷑: libero eqꝵ
ouenit᷑ arbitrio. S iõ cũ timore ⁊ tremore: ne sͥ tribuendo
qͦd bene oꝑant᷑. de bonis tanquã suis extollant᷑oꝑib. Ds ẽ¬

Expanded text:
ito enim stipendium, quia militiae diabolicae mors aeterna tanquam debitum redditur. Ubi cum posset dicere, et recte dicere, Stipendium autem justitiae vita aeterna; maluit dicere, Gratia autem Dei, vita aeterna: ut hinc intelligeremus, non pro meritis nostris Deum nos ad aeternam vitam, sed pro sua miseratione perducere. De quo um salutem operamini . Quando enim jubetur ut operentur, liberum eorum convenitur arbitrium: sed ideo cum timore et tremore; ne sibi tribuendo quod bene operantur, de bonis tanquam suis extollantur ope
Abbreviated transcription (Latin):
nos clamare facientẽ. De ip̃o quippe spũ alio loco dic̃. Ac¬
cepimꝰ sp̃m adoptionis filioꝵ: in quo clamamꝰ abba pater.
Nos gͦ clamamꝰ. s ille clamare dictꝰ ẽ. qui efficit ut clamemꝰ.
Si gͦ clamantẽ sp̃m recte dixit scͥptura. a quo efficit᷑ ut cla¬
memꝰ: recte ⁊̃ uolentẽ d̾m a quo efficit᷑ ut uelimꝰ. Uerũ ẽ¬

Expanded text:
re facientem. De ipso quippe Spiritu, alio loco dicit, Accepimus Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater . Nos ergo clamamus, sed ille clamare dictus est, qui efficit ut clamemus. Si ergo clamantem Spiritum recte dixit Scriptura, a quo efficitur ut clamemus; recte etiam volentem Deum a quo efficitur ut velimus.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ꝓ eis qui nolunt credere oramꝰ ut credant: C uncu¬
le ẽ uelle cũ possumꝰ. ⁊ tc̃ utile ẽ posse cũ uolumꝰ. sam qus
ꝑ dest si qͦd ñ possumꝰ uolumꝰ: aut qͦd possumꝰ nolumus
Magnũ aliqd se scur pelagiani putant qndo dicunt. Ñu
beret ds qͦd scurt ñ posse ab homine fieri. Qs hoc neserat
S ido iubet aliqua quȩ ñ possumꝰ: ut nou̾imꝰ qͥd ab illop¬
terc debeamꝰ. Ip̃a ẽ enĩ fides que orando impetiat qͦd lexn¬

Expanded text:
eo, propter quid pro eis qui nolunt credere, oramus ut credant? Qupossumus, et tunc utile est posse cum volumus; nam quid prodest si quod non possumus, volumus, aut quod possumus, nolumus? Magnum aliquid se scire Pelagiani putant, quando dicunt, Non juberet Deus quod sciret non posse ab homine fieri: quis hoc nesciat? sed ideo jubet aliqua quae non possumus, ut noverimus quid ab illo petere debeamus; ipsa est enim fides quae orando impetrat.
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ erit lex nͥ uirtꝰ peccati. Augetur eni ꝯcupiscentia et
maiores uirs accipit lege ꝓhibente: nͥ aduniet sp̃c gr̃ẽ. Sͦ
in ip̃o c̾tamine. adiuuantis liberũ arbitriũ. P ropt̾ qͦd
dicit ⁊ cȩlestis magist̾. Uigilate ce orate. ut ñ intretis
In temꝑtationẽ. Nec sufficit arbitͥum uoluntatis hu

Expanded text:
 erit nisi virtus peccati. Augetur enim concupiscentia, et majores vires accipit lege prohibente, nisi adjuvet spiritus in isto certamine adjuvantis liberum arbitrium. 9. Propter quod dicit et coelestis Magister, Vigilate, et orate, ne intretis in tentation
Abbreviated transcription (Latin):
iuinaꝵ scpturaꝵ multiplic̃e abundantiã latisimã ꝙ
doctrinã sñ ullo errore comp̾hencdie ⁊ sñ ullo labore cu¬
stodit lecuiꝰ cor plenũ ẽ caritate dicente apło. Plenitudo autẽ
segis caritas. Et alio loco. finis aũ p̾cepti ẽ caritas de corde ꝓu¬
ro⁊ ꝯscientia bona: ⁊ fide ñ ficta. Qd ẽ aũ p̾cepti fims: nͥ p̾cep¬
t̃ catitas. N ec dubitati ullo mͦ pot. qͣd tempłu di sit homo
utiꝙ aliud ñ q̃d comed̾ant ructare potuerunt. Ip̃e quippo
dñs pascens eos u̾bo salutis. u̾bo caritatis. qͦd ẽ ip̃e unus
panis qui de glo descendit: mandatũ inquit nonũ douod
ut uos inuicẽ diligatis. Et itm. In hoc scient om̃s qr discipłi
ma estis: si uos inuicẽ dilexetitis. Ille gͦ qui uenit ꝑerucis iru
sionẽ carnis ꝑime corruptionẽ. ⁊ uetustatẽ uincłi mortis nĩe
suȩ mortis nouitate dissolu̾e: manddato nouo fecit hominem
nouum. Res eñ uetus erat. ut homo moreret᷑: q̃d ne semꝑ

Expanded text:
iuinarum scripturarum multiplicem abundantiam latissimamque doctrinam sine ullo errore comprehendit et sine ullo labore custodit cuius cor plenum est caritate dicente apostolo: plenitudo autem legis caritas, et alio loco: finis. autem praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. quid est autem praecepti finis nisi praecepest caritas. nec dubitari ullo modo potest, quod templum dei sit homo, utique aliud nisi quod comederant ructuare potuerunt. ipse quippe dominus pascens eos uerbo salutis, uerbo caritatis, quod est ipse panis uiuus, qui de caelo descendit: mandatum, inquit, nonum do uobis, ut uos inuicem diligatis, et itmei estis, si uos inuicem dilexeritis. quis autem duisionem carnis perimere corruptionem et uetustatem uinculi mortis nostrae suae mortis nouitate dissoluere, mandato nouo fecit hominem nouum. res enim uetus erat, ut homo moreretur. quod ne semper
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius uirtꝰ totũ posse. cutꝰ sensuᷤ totũ nosse.
C uius ẽẽ summũ bonũ. cuiꝰ opus qͥcqͥd bonũ
Suꝑ cuncta subt̾ cuncta. extra cuncta int᷑ euncta.
Intra cuncta nec inclusus extͣ cuncta nͨ exclusus.
Suꝑ totus p̾sidendo subt̾ totꝰ sustinendo.
Extra totꝰ cõꝑlectendo intͣ totꝰ es implendo.
Int᷑ nusqũa coal taris. ext̾ nusquã dilataris.

Expanded text:
 posse, Cujus sensus totum nosse, Cujus esse summum bonum, Cujus opus quidquid bonum. Super cuncta, subter cuncta; Extra cuncta, intra cuncta. Intra cuncta, nec inclusus; Extra cuncta, nec exclusus;  praesidendo; Subter totus, sustinendo; Extra totus, complectendo; Intra totus es, implendo. Intra nunquam coarctaris, Extra nunquam dilataris,
Abbreviated transcription (Latin):
Uis externa uł necesse. ñ alt̾nat tuum ẽẽ.
Her nr̃m. cras ⁊ pͥdem. semꝑ tͥ nunc ⁊ idem.
Tuũ d̾s hodiernũ: indiuisum sempit̾num.
In hoc totũ preuidisti. totũ simul ꝑfecisti.
Ad exemplar summe mentis formã p̾stans elem̃tis.
Ad filium.
ate patri coequalis patri consubstantralis.
Patrssplendor ⁊ figura. factor factus creatura.
Garnẽ nrãm indinsti. causam nram suscepisti.¬
Uerus homo uerus ds. imꝑmixtꝰ homo ds.
Non ꝯu̾sus hic in carnẽ. nec minutꝰ ꝓpt̾ carnẽ.
Sic assũptꝰ es in dm. nec consũptꝰ ꝓpter deum.
P atri compar ditate. minor carnis ueritate.
D s̃ pat̾ tantũ di. uirgo mater sed ⁊ dei.
In tam noua ligatura. sic utraq stat nat᷑a.
U t oseruet quicqͥd erat. facta qͥdda qͥd ñ erat.
Noster iste mediator iste noster legis lator.
Circumcisus. baptizatꝰ. crucifixus. tumulatus.
Obdormiuit ⁊ descendit. resurrexit ⁊ ascendit.
Sic ad eȩlos eleuatus. iudicabit iudicatus.
ad spiritum sanctum.

Expanded text:
ecesse Non alternat tuum esse. Heri nostrum, cras et pridem, Semper tibi nunc et idem. Tuum, Deus, hodiernum, Indivisum, sempiternum: 1338 In hoc totum praevidisti, Totum simul praefecisti, Ad exemplar summae mentis. Formam praestans elementis. Oratio ad Filium. Nate, Patri coaequalis, Patri consubstantialis, Patris splendor et figura, Factor factus creatura, Carnem nostram induisti, Causam nostram suscepistierus homo, verus Deus; Impermistus homo Deus. Non conversus hic in carnem, Nec minutus propter carnem; Hic assumptus est in Deum, Nec consumptus proter Deum; Patri compar Deitate, Minor carnis veritate. Deus pater tantum Dei, Virgo Mater est sed Dei. In tam nova ligatura Sic utraque stat natura, Ut conservet quidquid erat, Facta quiddam quod non erat: Noster iste mediator, Iste noster legis dator Circumcisus, baptizatus, Crucifixus, tumulatus Obdormivit et descendit, Resurrexit et ascendit. Sic ad coelos elevatus Judicabit judicatus. Oratio ad Spiritum sanctum.
Abbreviated transcription (Latin):
Q uis quis uos sꝑnit ds̃ inqͥt me q̃q sꝑnit.
Inuidia.
Cur quocũq mͦ ñ es sublimior isto.
necedia. C ongaude fratri fer opem quoq ꝓficienti.
O dium.
Qualuer hunc quis amat michi qui ꝯtͣriꝰ extat:
Karitas.¬

Expanded text:
Quisquis vos spernit, Deus, inquit, me quoque spernit. Invidia: Cur quocunque modo non is sublimior illo? tio: Congaude fratri, fer opemque proficienti. Odium: Qualiter hunc quis amet, sibi qui contrarius exstat? Charitas
Abbreviated transcription (Latin):
ledictum solueret legis: ⁊ peccatũ factus ẽ ut mundi peccatũ
tollẽt: ita obꝓbriũ factus ẽ. ut gentilitatis auferret obꝑbi
obꝑbriũ: cui se obꝓbrio maria diuidebant. Neget qͥs bu
mediꝰ secaret᷑: ieremiã cũ merg̾etur: daniel scm cũ int̾ leo¬
nes staret intrepidꝰ: ⁊ pͣndiũ ei raptꝰ ab angło ppħa defer
ret: Quis aũ ñ beatã dix̾it matrẽ machabeoꝵ: que uii.
filioꝵ funib octauã seaddidit ad laude celestis tumphiᷤ
Nec te elearare p̾t̾mittã: utpote sacerdotũ sacerdos. Cũ oblatᷤ¬
eẽs antiocho ꝑsecutori: nec tẽptam̃tis potiusti capi.ñ pͥmis
inflecti nͥ supplicioꝵ acbitatib fiangi. Erubesco inqͥt can
ciem tuã: reu̾e̾or sencctutẽ: mior prudentiã. Cur abstimẽ¬
dum bonis epłis putes. qͦs natura largit᷑: Ad quẽ respond
nimis legem ꝯtẽpserit: qm in magnis tenebit: Abstinen¬

Expanded text:
ledictum solueret legis, et peccatum factus est, ut mundi peccatum tolleret, ita obprobrium factus est, ut gentilitatis auferret obprobobprobrium, cui se obprobrio maria diuidebant. ipse ergo medius secaretur, Hieremiam, cum mergeretur, Danihel sanctum, cum inter leones staret intrepidus et prandium ei raptus ab angelo propheta defert. quis autem non beatam dixerit matrem Machabaeorum, quae septem filiorum funeribus octauam se addidit ad laudem caelestis triumphi ? Nec te Eleazare, praetermittam, utpote sacerdotem sacerdos, sed tesses Antiocho persecutori, nec temptamentis potuisti capi nec praemiis inflecti nec suppliciorum acerbitatibus frangitiem tuam, reuereor senectutem, miror prudentiam: cur abstinendum bonis epulis putas, quas natura largitur? relaxa nimis legem contempserit quomodo in magnis tenebit? aut
Abbreviated transcription (Latin):
seris portaꝵ mludunt aurũ suũ: nec uectib ⁊ claustris
suis credunt. Al ulti uigiles adhibent. s ip̃i q̃q plus ip̃os so¬
lent tine̾ custodes. Multi defosso auro incubant: aurũ eoꝵ
sub t̾ra: ⁊ cor eoꝵ sub t̾ra. Caue gͦ ne ⁊ tu cor tuũ t̾re uinus
infodias. Non gͦ auriistiꝰ metuendi sunt fures. Illetͥ cauendꝰ
ẽ fenerator. qui sub̾am aĩe tuȩ scrutat᷑: si qua pecci gͣuiori ͤ¬
era ꝯtraxeris: qui cor tuũ meludit solo: qui aiãm tuã eo coᷤ¬
pite obruit qͦ aurũ texeris: qͥ mentẽ tuã centesimaꝵ inc̃uat
usuris:⁊ graui ꝯdit sepulchro. de qͦ millus resurgit. Sequere
scm̃ iacob: qui neq de alienis uicus quicqu̾ã habebat: neq
suaꝵ uͥtutũ erat inanis ⁊ uacuus: qui erat iusticie fructure

Expanded text:
seris portarum suarum includunt aurum suum, sed hi nec uectibus et claustris suis credunt: multi uigiles adhibent, sed ipsi quoque plus ipsos solent timere custodes: multi defosso auro incubant; aurum eorum sub terra et cor eorum sub terra. caue ergo ne et tu cor tuum terrae uiuus infodias. non ergo auri istius metuendi fures, ille tibi cauendus est faenerator, qui substantiam animae tuae scrutatur, si qua peccati grauioris aera contraxeris, qui cor tuum includit solo, qui animam tuam eo caespite obruit, quo aurum texeris, qui mentem tuam centesimarum incuruat usuris et graui condit sepulchro, de quo nullus resurgit. sequere sanctum Iacob, qui neque de alienis uitiis quicquam habebat neque suarum uirtutum erat inanis et uacuus, qui erat iustitiae fructu r
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Perfectoꝵ ẽ enĩ ñ facile in mundanis mou̾i: ñ turbari
metu: ñ exagitari suspicione: ñ errore ꝯcuti: ñ dolore uexa¬
ri:s quasi in litore tutissimo adu̾sus insurgentes fluctus
sclariũ ꝓcellaꝵ. mentẽ immobilẽ fida statione placidare. Hoc
uob̾: pacẽ relinquo uob̃. Demq uita iusti quieta ẽ. Imustͦ
aũ inquietudinis ⁊ ꝑturbationis plenius ẽ. Itaq amplius
suis suspitionib asfligit᷑ ĩpiꝰ. quã aliems płiq u̾b̾ib. Maio¬
rsq uie uuluer̾ in eiꝰ aĩo sunt: qͣ in eoꝵ corpore qͥ ab aliis u̾
pax sublimior quȩ corꝑaliũ passionũ excludit illecebras: ꝑ¬
turbationesq mitigat: quã ea quȩ barbaricos sedat incsus.
resisttit quã remoto. Itaq iacob ꝗui cor suũ ab om̃i simula¬
ꝙ enĩ scłaria negligit: ad ymaginẽ di siłitudi nẽꝙ ꝓpius ac¬
cedit. Quid ẽ luctari c̃ do: nͥ uͥtutis susciꝑe c̾tameti. ⁊ c̃ supio¬

Expanded text:
is. perfectorum est enim non facile mundanis moneri, non turbari metu, non exagitari suspicione, non terrore concuti, non dolore uexari, sed quasi in litore tutissimo aduersum insurgentes fluctus saecularium procellarum mentem inmobilem fida statione placidare. hoc urbari in pectore. denique uita iusti quieta est. iniustus autem inquietudinis et perturbationis plenus est. itaque amplius suis suspicionibus adfligitur impius quam alienis plerique uerberibus maioresque uibices uulnerum in eius animo sunt quam in pax sublimior, quae corporalium passionum excludit inlecebras perturbationesque mitigat quam ea quae barbaricos sedat incursus; resistere quam remoto. Itaque Iacob, qui cor suum. ab omni simulque enim saecularia negligit, ad imaginem similitudinemque Dei propius accedit. Quid est enim luctari cum Deo, nisi virtutis suscipere certamen, et cum superio
Abbreviated transcription (Latin):
bit in uino stolam suam. Bona stola ẽ caro
xp̃i:. quȩ omniũ peccata oꝑuit: omnũ de¬
licta suscepit: omniũ texit errores. Bona stola: q̃ uniu̾sos
induit ueste iocunditatiᷤ. Lauit hanc stolam in uino cũ¬
dem ablueret. Ip̃e ẽ uitis. ip̃e uua. Uitis ligno adherens:
uia qi lancea militis aꝑtum latus emisit aquã ⁊ sanguinẽ.
sua om̃s diuites fecit: Cuiꝰ inopia ditat: sanat fimbria: ffa¬
mes satiat: mors uiuificat: resuscitat sepultura. Plurimoᷤ

Expanded text:
it in uino stolam suam. bona stola est caro Christi, quae omnium peccata operuit, omnium delicta suscepit, omnium texit errores, bona stola, quae uniuersos induit ueste iucunditatis. lauit hanc stolam in uino, quin ligno. ipse est uitis, ipse uua: uitis ligno adhaerens. uua, quia lancea militis apertum latus emisit aquam et sanguinem.uos ditaremini. cuius inopia ditat, sanat fimbria, famis satiat, mors uiuificat, resuscitat sepultura. hic
Abbreviated transcription (Latin):
suũ potuit amitte̾: nicħ alienũ hab̾e: hoc ẽ nicħ minꝰ hr̃e:
nicħ suꝑfluũ. Itaq ille ꝑfectus ẽ: cui nicħ deest. Iustus:
cuiꝰ societas lucrũ dabat: ñ irrogabat dispendiũ. Hoc ẽ ꝑfe¬
ctũ eẽ. adhentib qͥ cõmodi płimũ dare: nicħ afferre incom¬
modi. Deniꝙ is qui noce̾ cupiebat: inanẽ eum ñ potuit di¬

Expanded text:
 nihil alienum habere, hoc est, nihil minus habere, nihil superfluum. Itaque ille perfectus est, cui nihil deest: justus, cujus societas lucrum dabat, non irrogabat dispendium? Hoc est perfectum esse, adhaerentibus sibi commodi plurimum dare, nihil afferre incommodi. 22. Denique is qui nocere cupiebat, inanem eum non potuit di
Abbreviated transcription (Latin):
miscebat᷑ ȩtati: Sic enĩ scͥptũ ẽ. Annuntiabo inqͥt uobꝰ
occursura st̃ uob̃ in nouissimis dieb. Nonnegͥ clarũe q̃d
in suo domicilio: quã iste in alienoꝰ Quis tam abundan
in ub̾tare: quã iste in fame: Quis tã foetis in iuuentuto
in lectulo: Quis tã letus in flore adolescentiȩ: quã istm
mortis ꝯfinio: Quis tã diues in regno: quã iste i pegnob
co: Deniq reges bñdicebat: nec imm̃ito. Pauꝑ ñ euit. qui
nullo indigebat. Pauꝑ ñ erat. qui se pauꝑem ñ putabat

Expanded text:
miscebatur aetati. sic enim scriptum est: adnuntiabo inquit uobis quae occursura sunt uobis in nouissimis diebus. Quid igitur ei in suo domicilio quam iste in alieno? quis tam abundans in ubertate quam iste in fame? quis tam fortis in iuuentute in lectulo? quis tam laetus in flore adulescentiae quam iste in mortis confinio ? quis tam diues in regno quam iste in peregrino loco? denique reges benedicebat. nec inmerito pauper non erat, qui nullo indigebat. pauper non erat, qui se pauperem non putabat.
Abbreviated transcription (Latin):
sut pramat filioꝵ c̃tamina. Et quãuiꝰ mat̾noꝵ uiscum &¬
passioue quateret᷑ pietatis studio p̾mebat dolorẽ. Et effente
pultioiho ẽ posset salutẽ elig̾e filioꝵ malebat ꝑiełm. S nec¬
bant uno stuclio. ⁊ q̃dam animoꝵ acie. Mortis adu̾se imꝑe
̃ ꝑteramꝰ. Tunc enĩ uiuemꝰ: cũ fuerimꝰ mortui. Nemo pie¬
tais ordinẽ derrlinquat: nemo se subtrahat p̾lio tͥumpba¬
l. Non homini s omĩpotenti dõ nias aiãs deuouimꝰ. Non
homini s auctori omniũ militamꝰ. Tał ħ pugna ẽ: ut illȩ.
glriosiꝰ uic̾it. qui fui̾t crudeliꝰ occisus. Itaꝙ nemo timuit
uemo trepidauit: nullus ex tot fr̾ib ad mortẽ pigrior fuit:
ẜ amĩs tanquã ad immort̾alitatis uiã. ita ad mortẽ ꝑ ac̾ba suꝑ¬
pliea cucurrert᷑. Quȩ cithara dulciores ederet cantuiᷤ: q̃ mo
tuntis filii in tam gͣuib suppliciis ediderunt: Sicut fila
Duera mat̾ acdamante fortior: melle dulcior: flore sraglãt¬

Expanded text:
ue pia mater filiorum certamina et, quamuis maternorum uiscerum conpassione quateretur, pietatis studio premebat dolorem et offerente Antiocho, cum posset salutem eligere filiorum, malebat pericbant uno studio et quadam animorum acie: \'mortis aduersae impetum proteramus. tunc enim uiuemus, cum fuerimus mortui. nemo pietatis ordinem derelinquat, nemo se subtrahat proelio triumphali. non homini, sed omnipotenti deo nostras animas deuouimus. non homini, sed auctori omnium militamus. talis haec pugna est, ut ille gloriosius uicerit, qui crudelius fuerit occisus\'. itaque nemo timuit, nemo trepidauit, nullus ex tot fratribus ad mortem pigrior fuit, sed omnes tamquam ad inmortalitatis uiam ita ad mortem per acerba supplicia cucurrerurientes filii in tam gravibus sup pliciis ediderunt? Erumpebauere mater adamante fortior, melle dulcior, flore fraglant
Abbreviated transcription (Latin):
uidend̾ sit: ne inuidia in iracundiã: no iracundia in par¬
ricidiũ ꝑruat. Ueniat rebeara. hoc ẽ indticat᷑ ꝑauentia. bo¬
aliquo longiꝰ. donec tp̃r indignatio molliat᷑ : offensioniᷤ
obrepat obluno. Et uenit ad laban iacob: ⁊ oues eiꝰ pauit.¬
Iniquitas incomitata residet: sapĩa regendi officiũ non
oͣmutit. Nescit uł in alienis uacare: nescit exul ẽẽ in ꝑe¬
grinis. Quomͦ enĩ exul qui uͥq uis suũ seruat: ⁊ in se ht̃ qͣd

Expanded text:
ouidendum sit, ne inuidia iracundiam excitet. iracundia in parricidium proruat. ueniat Rebecca, hoc est induatur patientia, boaliquo longius, donec tempore indignatio molliatur, offensionis obrepat obliuio. itiniquitas incomitata residet. sapientia regendi officium non omittit. nescit uel in alienis uacare, nescit exul esse in peregrinis. quomodo enim enim, quae ubique suum ius seruat et in se habet quod
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓbrosa insipientia. Temꝙ famulꝰ pradens reg̃ dños stul¬
tos: ⁊ ꝑiti serui dnĩs fenerabt̃. Quid fenerabunt: Noniti¬
ꝙ peccuniã s sapĩam: sic̃⁊ lex dicit. fenerab̾ gentib multiᷤ:

Expanded text:
sed probrosa insipientia . Denique famulus prudens regit dominos stulsed probrosa insipientia . Denique famulus prudens regit dominos stultos, et periti servi dominis fenerabunt. Quid fenerabunt? Non utique pecuniam, sed sapientiam, sicut et Lex dicit: Fenerabis gentibus multis:
Abbreviated transcription (Latin):
niã delictoꝵ. I acob frat̾ turis ueniens ẽ dolo: accepit bñdic¬
tionẽtuam. Bonꝰ enĩ dolus ũ irrep̃hensibił ẽ raꝑina. Irrepre
⁊ cogentes diripiunt illud. festinantes patres agnũ mauducãt.
Seruies fratra tuo. Intẽꝑanti p̾fecit sobriũ: ⁊ insipientem
prudenti statuit obedux. Quia insipiens ñ pot̾ uoluntarius
uiitutiꝰ eẽ discipłs: nec ꝑseuerare in studio. quia stultꝰ ut lu
fluctib sñ gub̾natore fluitaret: s subdidit eũ frat̾ scđm¬
qͦd scͥptũ ẽ. Seruiet eñ imprudens prudenti. Seruit omis.¬
frangit᷑. uł delectatione irretit᷑: uł cupiditatib ducitur:
uł indignatione exasꝑatur: uł merore deicitur. Seruił enĩ
omĩs ẽ passio: qm̃ qui facit peccatũ seruus ẽ peccati. Et
qͦd peiꝰ ẽ multoꝵ seruus ẽ: qui subiectus ẽ uiciis multis.
corpores appetentiã passionis: qui ea quȩ agit bñ agit. hns
agit. ⁊ ita uult: is solus ẽ liber. Non olino fortuita setuũi facit:

Expanded text:
ait Isaac: Frater tuus veniens cum dolo, accepit benedictionem tuam . Bonus enim dolus, ubi irreprehensibilis est rapina: irrepreh cogentes diripiunt illud. Festinantes autem patres pascha suleret, intemperanti praefecit sobrium et insipientem prudenti statuit oboedire, quia insipiens non potest uoluntarius i uirtutis esse discipulus nec perseuerare in studio, quia stultus sicutfluctibus sine gubernatore fluitaret. squod scriptum est: Servit enim imprudens prudenti . Rectfrangitur uel delectatione inretitur uel cupiditatibus ducitur uel indignatione exasperatur uel maerore deicitur. seruilis enim omnis est passio, quoniam qui facit peccatum seruus est peccati et quod peius est multorum seruus ecorporeae adpetentiam passionis, qui ea quae agit bene agit — agit
Abbreviated transcription (Latin):
qr ñ isla iffectio s defistio e. Deficeie nãꝙ ab eo q̃d sũme ẽ ad ido qͣd
minꝰ ẽ. hoc ẽ inciꝑe hĩt uoluntatẽ mała. Causas porro defectio¬
nũ istaꝵ cũ efficientes ñ sint ut dixi s deficientes uelle mueni¬
ie tale ẽ iͥ acsi quisquã uelit uidere tenebras. uł audire silentiũ
ñ sane in sp̃e. s inspeciei pͥuatione. Nemo gͦ ex me scire querat
ꝗͥd me nescue scio: ñ forte ut nescire diseat. qͣd sciri ñ posse scien¬
dũ ẽ. Ea qͥppe que ñ in spẽ s in eiꝰ pͥuatione sciunt᷑: si diciaut
intelligi pot̾ qͥdammꝰ nesciendo sciunt᷑: ut sciendo nesciant᷑.
Cũ enĩ acies ocłi÷ corporałꝰ currit ꝑ sp̾cs corporales: nusquã
tenebras uidet nͥ uͥ ceꝑit ñ uide̾. S ine bona uoluntate ħ¬
tp̃ra creata cc̃ negabimꝰ. quãuis om̃i tp̃r tẽpꝰ fuisse nemo
citatis excedat: deficiet anteꝗͣ ciescat. Nunqͣ int̾ se leones
aut int̾ se dracones. qͣlia hoĩes bella gessert᷑̃. Hicħ enĩ ẽ qũa

Expanded text:
efectio. Deficere namque ab eo, quod summe est, ad id, quod minus est, hoc est incipere habere uoluntatem malam. Causas porro defectionum istarum, cum efficientes non sint, ut dixi, sed deficientes, uelle inuenire tale est, ac si quisquam uelit uidere tenebras uel audire silentium,que hoc nisi per aures, non sane in specie, sed in speciei priuatione. Nemo ergo ex me scire quaerat, quod me nescire scio, nisi forte ut nescire discat, quod sciri non posse sciendum est. Ea quippe quae non in specie, sed in eius priuatione sciuntur, si dici aut intellegi potest, quodam modo nesciendo sciuntur, ut sciendo nesciantur. Cum enim acies etiam oculi corporalis currit per species corporales, nusquam tenebras uidet, nisi ubi coeperit non uidere. Ita etiam non ad tempora creata esse negabimus, quamvis omni tempore tempus fuisse nemo citatis excedat, deficiet antequam crescat. CAPUT aut inter se dracones, qualia homines, bella gesserunt. Sed pra
Abbreviated transcription (Latin):
õmonendi sunt fideles: ut generalit̾ om̃s a minimo usꝙ ad
maximũ orõnẽ dñicam ⁊ simbolũ discant. Et dicendu eis qͦd in
his duab sententiis om̃is fide xp̃ianȩ fundamentũ incũbit:
⁊ nͥ qͥ has duas sententiaᷤ memorit᷑ tenuerit.⁊ ex toto corde c̾didit
⁊ in orõne scpissime frequentau̾it catholicꝰ eẽ ñ pot̾it. Constitutũ
nãꝙ ẽ ut nullꝰ cͥsmet᷑. neq baptizet᷑. ncꝙ a lauacro fontis alium¬
suscipiat. noqꝙ corã ep̃o ad ꝯfirmandũ qnlibet teneat: nͥ simbołu
⁊ orationc̃ dñcã memorit̾ tenuerit: exceptis his qͦs ad loquendu
etas minime perduxit:¬

Expanded text:
ommonendi sunt fideles ut generaliter omnes, a minimo usque ad maximum, orationem Dominicam et symbolum discant; et dicendum eis, quod in his duabus sententiis omne fidei Christianae fundamentum incumbit, et nisi quis has duas sententias et memoriter tenuerit, et ex toto corde crediderit, et in oratione saepissime frequentaverit, catholicus esse non poterit. Constitutum namque est ut nullus chrismetur, neque baptizetur, neque a lasuscipiat, neque coram episcopo ad confirmandum quemlibet teneat, nisi symbolum et orationem Dominicam memoriter tenuerit, exceptis his quos ad loquendum aetas minime perduxit
Abbreviated transcription (Latin):
ut redeamꝰ ad cor ⁊ inueniamus eũ. Abscessit enĩ: ⁊ cece hic ẽ.
Noluit nobiseũ diu et̃: ⁊ ñ reliquit nos. Illuc enĩ abscessit:
ẽ qͦd nos allicit ⁊ ꝯciliat reb quas amamꝰ: Nisi enĩ eet̾ in eiᷤ
decus ⁊ spẽs: nullomͦ nos ad se mou̾ent. Ex amante alio¬
accẽdit᷑ alius. Sic enĩ tc̃ amabam homines. ex hominũ iudi¬
eio: ñ enĩ ex tuo d̃s ns̃ .in quo nemo fallit᷑. C apilli hominiᷤ¬

Expanded text:
ut redeamus ad cor et inueniamus eum. abscessit enim et ecce hic est. ut redeamus ad cor et inueniamus eum. abscessit enim et ecce hic est. noluit nobiscum diu esse et non reliquit nos. illuc enim abscessit, est quod nos allicit et conciliat rebus, quas amamus? nisi enim esset in eis decus et species, nullo modo nos ad se mouerent." et anilaudat. 22. Sic enim tunc amabam homines ex hominum judicio; non enim ex tuo, Deus meus, in quo nemo fallitur. Sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tuã: Ipsa te sequat᷑ ꝯu̾sa. Si placent corpora dm̃ ex illis lau¬
da÷ ⁊ in artificẽ eoꝵ retorqͤ amorẽ: ne in his quȩ tͥ placent tu
longe. Non enĩ fecit arꝙ abiit: s ex illo in illo sr̃. Redite p̾¬
uaricatores ad cor: ⁊ inherete illi qui fecit uos. State cũ eo ⁊
stabiis. Requiescite in eo: ⁊ quieti eritis. Quo itis in asꝑa:
Quo itiss Bomĩ q̃d amatis ab illo ẽ. S qͣntũ ẽ ad illũ: bonũ
ẽ ⁊ suaue. S amarũ erit iuste. qr miuste amat᷑: deserto illo
quicqͥd ab illo ẽ. Quo uob̾ adhuc ⁊ adhuc ambulare uias
difficiles ⁊ laboriosas: Non ẽ requies uͥ queritis eam. Que¬
rite qͦd queritis:. s ibi ñ ẽ ubi queritis. B eatã uitã queri¬
tis in regione mortis: ñ ẽ illic. Quom̃ enĩ beata uita uͥ nec
tardauit s cueurrit elamans dictis. factis. morte. uita. des¬
censu. ascensu: clamans ut irdeamus ad eũ: ⁊ discessit ab ocłiꝰ.

Expanded text:
us-Deum. 18. Si placent corpora, Deum ex illis lauda, et in artificem eorum retorque amorem; ne in his quae tibi placent, tu haec, et non est longe. Non enim fecit atque abiit, sed ex illo in illo sunt. Ecce aeuaricatores, ad cor et inhaerete illi, qui fecit uos. state cum eo et stabitis, requiescite in eo et quieti eritis. quo itis in aspera? quo itis? bonum, quod amatis, ab illo est: sed quantum est ad illum, bonum est et suaue; sed amarum erit iuste, quia iniuste amatur deserto illo quidquid ab illo est. quo uobis adhuc et adhuc ambulare uias difficiles et laboriosas? non est requies, ubi quaeritis eam. quaerite quod quaeritis, sed ibi non est, ubi quaeritis. beatam uitam quaeritis in regione mortis: non est illic. quomodo enim beata uita, ubi nec tardauit, sed cucurrit clamans dictis, factis, morte, uita, descensu, ascensu, clamans,, ut redeamus ad eum. et discessit ab oculis,
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ ꝯfiti. Infelix enĩ hõ qͥ scit illa omĩa: te aũ nescit.
Beatꝰ aũ qͥ te scit: ⁊̃ si illa nesciat. Neq enĩ docet
eludit cor clausũ: nec manũ tuã repellit duri¬
eo falsũ ꝙ incõposite sonant signa labioꝵ: rursꝰ nec id̃o uerũ
qr impolite enunciat᷑. nͨ ido falsũ qr splendidꝰ sermo ẽ. Nec idõ¬
m meliora uidebant᷑ qr meliꝰ dicebant᷑: nec id̾o uera qi diserta:
nec ido sapiens anima qr uultꝰ ꝯgruus ⁊ decoꝵ eloquiũ. Dĩe¬

Expanded text:
t tibi? Infelix enim homo qui scit illa omnia, te autem nescit: beatus autem qui te scit, etiamsi illa nesciat. Qui vero et uum non excludit cor clausum, nec manum tuam repellit durieo falsum, quia inconposite sonant signa labiorum; rursus nec ideo uerum, quia inpolite enuntiatur, nec ideo falsum, quia splendidus sermo est, sedmihi meliora uidebantur, quia melius dicebantur, nec ideo uera, quia diserta, nec ideo sapiens anima, quia uultus congruus et decorum eloquium. i
Abbreviated transcription (Latin):
rũ tuaꝵ sꝑemꝰ: ⁊ ꝓtege nos ⁊ porta nos. Tu portabis ꝑartiu¬
los ⁊ usꝙ ad canos tu portab̾ qm̃ infirmitas nr̃a qñ tu es
tẽ ẽ firmitas: cũ aũ nr̃a ẽ infirmitas c̃. Uiuit apud te semꝑ
uit ñ eu̾tam᷑: qi uiuit apud te sũ ullo defectu bonũ nr̃m qͦd
tu ipse es: ⁊ ñ timebimꝰ ne ñ sit quo redeamꝰ: qi nos in ruimꝰ:
nob̾ autc̃ absentib ñ ruit domus nr̃a et̾nitas tua. Lib qͥntꝰ¬

Expanded text:
us ; et protege nos, et porta nos. Tu portabis et parvulos, et usque ad canos tu portabis : quoniam firmitas nostra quando tu es, tunc est firmitas; cum autem nostra est, infirmitas est. Vivit apud te ut non evertamur; quia vivit apud te sine ullo defectu bonum nostrum, quod tu ipse es: et non timemus ne non sit quo redeamus, quia nos inde ruimus; nobis autem absentibus non ruit domus nostra aeternitas tua. LIBER QUINT
Abbreviated transcription (Latin):
data ab hominib te teste dãpnant᷑: c̃ sepe se alit̾ hãt sp̃es fa¬
di ⁊ alit̾ facientis animꝰ. atq articłs occulti t̃p̃ris. Cum uͦ
aliqͥd tu repente inusitatũ ⁊ imꝓuisũ imꝑas. ⁊̃ si hoc aliqñ
uetuisti quãuis eausã ĩꝑii tui ꝓ tp̃re occultes. ⁊ qͣmuis ꝯtra
pactũ sit aliquoꝵ hõmũ societatis: qͥs dubitet eẽ faciendii. ꝙn
ea iusta ẽ societas hominũ q̃ seruit tͥ S beati qͥ te imꝑasse

Expanded text:
 saepe se aliter habet species facti, et aliter facientis animus, atque articulus occulti temporis. Cum vero aliquid tu repente inusitatum et improvisum imperas, etiam si hoc aliquando vetuisti, quamvis causam imperii tui pro tempore occultes, et quamvis contra pactum sit aliquorum hominum societatis; quis dubitet esse faciendum, quando ea justa est soc
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ erat: homo facbꝰ ẽ. Suscepit humanitatẽ. ñ amisit di¬
uinitatẽ. factus ẽ humił. mansit sublimis. Natus ẽ ħo:
ñ destitit eẽ ds̾. Natus ẽ paruulus: latet magnꝰ. Qui li¬
bent̾ ampletit᷑ din uatũ: ñ abhorire uuginis partũ.¬
Si solis radiꝰ loacaꝵ sordes sicrare nou̾it. ⁊ ab eis inqͥnari
ñ nou̾it: quantomag̃ splendor lucio ȩt̾ue in qͥ mehi
inqͥuam̃ti occurrit qͦcũq radiau̾it mundare por̾ p
pollui ñ pot̾: Stulte im̃ sordes in uͥgine matre: une ouo¬
libidinẽ: nec pariendo ẽ passa dolorẽe Qñ sordi indo
ad ꝙͣ nulł hospes accesit: Soł ad eã fab̾cator eiꝰ ꝯ dñs uenit. ueste s.i¬

Expanded text:
Deus erat, homo factus est. Suscepit humanitatem, non amisit deitatem. Factus humilis, mansit sublimis. Natus est homo, non destitit esse Deus. Natus est parvulus, latens magnus. Qui libenter amplectitur Deum natum, nSi solis radius cloacæ sordes exsiccare nouit, inquinari non nouit, quantomagis splendor lucis æternæ, in quo nihil inquinatū occurrit? Quocunque radiauerit, mundare potest, ipse pollui non potest. Stulte, vnde sordes in libidinem, nec pariendo est passa dolorem? Unde sordes in domo, ad quam nullus hospes accessit, sed solus ad eam fabricator Dominus venit, vestem qua
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ p̃miũ ꝑfectoꝵ. In peccatis suis mortuos suscrtatĩ
languentes sanat: ꝑditos instaurat: sꝑem despatis intpi¬
pat pacificas mentes inhabitat. fructuosa ĩ pententib
letai in ꝑficientib. głosa in pseuerantib uctoriosa ĩmar¬
temnit sine q nullus d̾o placuit eq nce potiut aliquio

Expanded text:
 perfectorum. In peccatis suis mortuos suscitat, languentes sanat, perditos instaurat, spem desperatis inspirat, pacificas mentes inhabitat; fructuosa in poenitentibus, laeta in proficientibus, gloriosa in perseverantibus, victoriosa in margiosa contemnit, sine qua nullus Deo placuit, cum qua nec potuit aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
q scificat. Ad quã nullus accedit inuitꝰ quã nulsꝰ amittit
ĩ ꝓpͥa uoluntate deceptꝰ. Semo eam sͥ ꝯferre ꝑot̾ eũ possit
ai ei ad se ocupiscend̾ desid̾ium salubre cõmou̾it: ꝓtinꝰ
in aĩo eiꝰ duaꝵ delectationũ otͣriaꝵ rixa osurgit: ⁊ mentẽ
uoluntas adũsũ se ancipiti delectatione dunisa. in diũsa
ducit acreducit: mͦ rephendendo qͦd elegerat. mͦ qͦd repre¬
henderat eligendo: atꝙ in alterutrũ latꝰ se cogitationũ ua
uexat ac lacerat: qnqͥdem quelibet hommẽ dũ nͨ se in eo qd̃
elegerat certa diffinitione. firmat. quãdiu mͦ ñ uult q̃d uo¬
lebut. mͦ uelle inciꝑit qͦd ñ uolebat: uelut in qͥdam delibatio

Expanded text:
sque sanctificat; ad quam nullus accedit invitus, quam nullus amittit nisi propria voluntate deceptus. Nemo eam sibi conferre potest cum possit, atque ei ad se concupiscendam desiderium salubre commoverit, protinus in animo ejus duarum delectationum contrariarum rixa consurgit, et mentem voluntas adversum se ancipiti delectatione divisam in diversa ducit ac reducit, modo reprehendendo quod elegerat, modo quod reprehenderat eligendo, atque ita in alterutrum latus se cogitationum vaexat ac lacerat, quoniam quidem quemlibet hominem donec se in eo quod elegerit, certa diffinitione confirmet, quandiu modo non vult quod volebat, modo velle incipit quod nolebat, velut in quodam
Abbreviated transcription (Latin):
malo abstinet: pena t̾ret᷑: ñ iusticia delectat᷑. Hunc foras I¬
caritas mitit. quã ñ delectat iniquitas. ⁊̃ si ꝓponat᷑ impu¬
nitas: ñ ilłu qͦ timet anma ne d̾s eam deserat: ⁊̃si nulł¬
doloꝵ eruciatib puniat. Hic timor castꝰ ẽ. ñ eicit eũ caritaᷤᷤ
s asciscit: de illo qͥꝑpc scͥptũ ẽ. timor dñi castꝰ ꝑmanens in

Expanded text:
malo abstinet, poena terretur, non iustitia delectatur; hunc foras caritas mittit, quam non delectat iniquitas, etiamsi proponatur impunitas, non illum, quo timet anima, ne dolorum cruciatibus puniat. hic timor castus est; non eum eicit caritas, sed adsciscit. de illo quippe scriptum est: Timor domini castus, permanens in
Abbreviated transcription (Latin):
que ab igne accidert̃. medicam̃tũ ẽ. Quid stcicore asꝑnabilis:
qͥd cinc̃ abicctiꝰ. At hȩc tantas agͥs utilitates affert᷑: ut corũ
inuentori a quo ⁊̃ stercus nom̃ accepit st̾cutio diuinos honꝙ¬
res romani defe̾ndos puruent. S ol iste aquilaꝵ ocłos uege¬
tat᷑ nnõs saueiat inspectus ⁊ tenebrat: s fit ꝑ ꝯsuetudinẽ ut
eri atheniensi osuetudo fec̃ innoxiũ. Quicqͥd ẽ in qͣutũ ẽ¬

Expanded text:
quae ab igne acciderunt, medicamentum est? Quid stercore aspernabilius? quid cinere abjectius? At haec tantas agris utilitates afferunt, ut eorum inventori, a quo etiam stercus nomen accepit, Stercutio divinos honores Romani deferendos putarent. 13. Sed quid parva tat, nostros sauciat inspectus et tenebrat: sed fit per consuetudinem ut eri Atheniensi consuetudo fecit innoxium? Respicite e
Abbreviated transcription (Latin):
tis seis sr penem̃da ⁊ dissoluenda płimũ ualet: tantũ ibi ca¬
uenda ẽ libido rixandi ⁊ puerił queda ostentatio decipien
uiacdsariũ. St enĩ multa quȩ appellant᷑ sophismata false
ꝯclusiones rationũ. ⁊ płunq ita ueras imitantes: ut ñ solum
taidos s ingomosos ⁊̃ minꝰ diligent̾ attentos decipiant. Ero¬
posuit enĩ quida dicens ei cũ quo loquebat᷑ qͣd ego sũ tu ñ e.
At ille ꝯsensit. Uerũ enĩ erat ex parte: uł eo ip̃o qͦd iste in sidioꝰ
ille simplex erat. Tc̃ iste addidit. Ego aũ sũ hõ. Hoc qͦꝙ c̃ ab ex¬
oclusionũ scͥptura qͣntũ existimo detestat᷑: illo loco u dictũ est.

Expanded text:
tis sunt, penetranda et dissoluenda plurimum ualet; tantum ibi cauenda est libido rixandi et puerilis quaedam ostentatio decipiendi aduersarium. sunt enim multa, quae appellantur sophismata, falsae conclusiones rationum et plerumque ita ueras imitantes, ut non solum tardos, sed ingeniosos etiam minus diligenter attentos decipiant. proposuit enim quidam dicens ei cum quo loquebatur: "quod ego sum, tu non as". at ille consensit. uerum enim erat ex parte uel eo ipso, quod iste insidiosus, ille simplex erat. tum ille addidit: „ego autem homo sum." conclusionum Scriptura, quantum existimo, detestatur illo loco ubi dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ ꝑu̾sitas. ꝑ hilosophi aũ qui uocant᷑ si q̃ forte uera⁊ fiqi
nĩe accõmodata dixert̃ maxime platonici ñ solum formidan
da ñ sõ. s ab eis ⁊̃ tanquã iniustis possessorib in usũ nr̃m
inuen̾it omia quȩ utilit̾ alibi didicit᷑ multo habundanti
septiraꝵ mirabili altitudine ⁊ mirabili humilitate diseunt᷑.¬

Expanded text:
tque ait: Philosophi qui vocantur, si qua forte et fidei nostrae accommodata dixerunt, maxime Platonici, non solum formidanda non sunt, sed etiam ab eis tanquam injustis possessoribus, in usum nostrum invenerit omnia quae utiliter alibi didicit, multo abundantiusummodo Scripturarum mirabili altitudine et mirabili humilitate discunt
Abbreviated transcription (Latin):
serens ħ dico neqͥs in eis attendat qͣd st̃. s p
tiꝰ qͦd signa st̾.i. qͦd significant. Signũ ẽ it rs
tionẽ uenire: sic̃ uestigio uiso tͣnsisse ał cuiꝰ uestigiũ ẽ cogra¬
mꝰt fumo uiso ignẽ subeẽ ꝯgnoscimꝰ. ⁊ uoce animantis an¬
dita affectionẽ animi eiꝰ adu̾timꝰ: ⁊ tuba sonante milites
similitudines libentiꝰ queꝙ ꝯgnosci. ⁊ c̃ aliqͣ difficultate q̃¬
bito: ad edomanda laborr suꝑbiã.⁊ intellectũ a fastidio re¬
aũ ñ quert̃ qi in ꝓmptu hñt. fastidio sepe martescunt Iu
curreret: obscuriorib autẽ fastidia det̾ͥgeret. E rit gͥ diui¬

Expanded text:
serens hoc dico, ne quis in eis attendat quod sunt, sed potius quod signa sunt, id est quod significant. signum est enim tionem uenire, sicut uestigio uiso transisse animal, cuius uestigium est, cogitamus et fumo uiso ignem subesse cognoscimus et uoce animantis audita affectionem animi eius aduertimus set de tuba sonante milites similitudines libentius quaeque cognosci, et cum aliqua difficultate quaebito ad edomandam labore superbiam et intellectum a fastidio reautem non quaerunt, quia in promtu habent, fastidio saepe marcescunt: in curreret, obscurioribus autem fastidia detergeret. nihil eni
Abbreviated transcription (Latin):
sis sententiis conerionis u̾itas ẽ isto mͦ. faciamꝰ aliquẽ ocessis¬
se: si ał ẽ ecclea uocẽ ht̃. Hoc ꝯcesso ẽ ꝓbatũ fuerit uoc̃t̃ oo¬
ocludit᷑ ñ eẽ ał cocleam. Quȩ ꝯsequentia falsa ẽ. s ex ocesso
falso uera ẽ ꝯelusionis conexio. Ueritas itaq sententiȩ ꝑ se
ipsã ualet: u̾itas aũ conexionis ex ciꝰ cũ qͦ agit᷑ opinione uł
uo eũ cuiꝰ erioiẽ corrige uolumꝰ peniteat sensise p̃cedĩetia:
quoꝵ ꝯsequentia uidet eẽ respuenda. Iam hinc intelligẽ
eni aliquẽ ꝓposuisse si iustꝰ ẽ ille bonꝰ ẽ: ⁊ ẽt̃ ꝯcessũ. dem̃
enĩ sic̃ ablato ꝯsequenti aufert᷑ necessario qͦd pͥcedit:⁊ ta ⁊̃ ab
lato pͥccalenti aufert᷑ necessario qͣd sequit᷑. Quia uerũ ẽ qͦd
dicimꝰ si orator ẽ homo ẽex qͣ ꝓpositione si assumamꝰ ñ ẽ aũ
orator ñ erit ꝯsequens cũ intuleris ñ ẽ gͥ homo. Quapꝑteꝵ
aliud ẽ nosse regłas conexionũ: aliud sententiaꝵ u̾itatẽ. Ibi

Expanded text:
sis autem sententiis conexionis ueritas est isto modo. faciamus aliquem concessisse: "si animal est coclea, uocem habet". hoc concesso cum probatum fuerit uocem coconcluditur non esse animal cocleam. quae sententia falsa est, sed ex concesso falso uera conclusionis conexio. ueritas itaque sententiae per se ipsam ualet, ueritas autem conexionis ei eius cum quo agitur opinione uel ut eum cuius errorem corrigere uolumus paeniteat sensisse praecedentia, quorum consequentia uidet esse respuenda. iam hinc intellegereenim aliquem proposuisse: "si iustus est ille, bonus est et esse concessum; deinde enim sicut ablato consequenti aufertur necessario quod praecedit, ita etiam ablato praecedenti aufertur necessario quod sequitur; quia verum est cum dicimus: Si orator est, homo est: ex qua propositione si assumamus: Non est autem orator: non erit consequens, cum intuleris: Non est igitur homo. Quapropter aliud est nosse regulas connexionum, aliud sententiarum veritatem: i
Abbreviated transcription (Latin):
seam puleherrimũ ordinẽ rerũ diumȩ ꝓuidentiȩ lege sub¬
setar. Qi illusionib ⁊ deceptionib euenit ut istis supsti¬
ciosis ⁊ pntiosis diuinationũ gen̾ib multa pͥ̾tita ⁊ futura
desiut᷑ piec alit accidant quã dñr: multaꝙ obseruantib se¬
euntu obseruationes suas eueniant: quib implicati eurpo¬
sioreo fiant :⁊ sese mag̾ mag̾ꝙ inserant multiplicib laqueie
apta talia negaret eẽ sectanda. qi falsa dñr a ꝑfessorib coꝵ¬
t si uob. direrint inqͥt ⁊ ita euen̾t ne credatis eis. Non eni
qr imago samueł mortui saul regi uera p̾nunnauuit: ⁊ꝑea

Expanded text:
m pulcherrimum ordinem rerum diuinae prouidentiae lege subiecta est. quibus inlusionibus et deceptionibus euenit, ut istis superstitiosis et perniciosis diuinationum generibus multa praeterita et futura dicantur nec aliter accidant, quam dicuntur, multaque obseruantibus secundum obseruationes suas eueniant, quibus implicati curiosiores fiant et sese magis magisque inserant multiplicibus laqueis propterea talia negaret esse sectanda, quia falsa dicuntur a professoribus eot uobis, inquit, et ita euenerit, ne credatis eis. non enim quia imago Samuhelis mortui Saul regi uera pronuntiauit, propterea
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia ꝯscientiȩ iudicis colligenda ẽ. Tantũ enĩ debet unusqͥs¬
q sibi frigilitatis indicẽ. qͣntũ corporeȩ oblectationis pugna
deposcr. Utilis qͥdem &e om̃imodis obseruanda ẽ canonica ie¬
umioꝵ custodia .s. nͥ hanç frugi fu̾it eiboꝵ refectio subsetula
adintegritatis ealcẽ ñ pot̾it ꝑuenire Longoꝵ nãꝙ ieiunorũ
ancaia saturitate corporis subsequente. lassitudinẽ potꝰ tẽpo¬
rale quã puritatẽ castitatis acqͥrit. Integritas mentis. ueñ¬

Expanded text:
udicio colligenda est. Tantum enim debet unusquisudicio colligenda est. Tantum enim debet unusquisque sibi frugalitatis indicere, quantum corporeae obluctationis pugna deposcit. Utilis quidem et omnimodis observanda est canonica jejuniorum custodia; sed nisi hanc frugi fuerit ciborum refectio subsecuta, ad integritatis calcem non poterit pervenire. Longorum namque jejuniorum inedia, saturitate corporis subsequente, lassitudinem potius temporalem, quam puritatem castitatis acquirit. Integritas quippe men
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hũc eẽ ꝑfecte uirtutis ĩ cõmune om̃ib finẽ: ut escas qͣs su¬
m̾e sustentandi corporiꝰ necessitate ꝯpellim. adhuc in appe¬
titu eaꝵ positi temꝑemꝰ. Quãuis enĩ quis corꝑore sit infit.¬
mꝰ ꝑfectam uͥtutẽ equãꝙ robustis ac sanᷤ in om̃ib possidebit
sidesidia qͥ fragilitas carniꝰ exigit. mentis rigore castiger.
Apss nãq aut Et carnis curã ne fec̾itis in desidiis. Nong̃
curi ei omi modis int̾dixit. s ut in desid̾iis fieret deneganit.
Uosuptuosã ademit diligentiã carnis: gub̾nationẽ uitȩ ne¬
cessariã ñ exclusit. Illud ne iñulgentia carnis ad desid̃ioꝵ
otcupationes noxias deuoluat᷑: ħ iͦ ne coeruꝑtũ nt̃o uicio cor¬
pꝰ. spiritales ac necessarias finctiones implere ñ possit. Sũ ma qͥ
ꝯrinentie ñ sola tẽporis ratione. nͨ escaꝵ qualitate tantum. han¬

Expanded text:
et hunc esse perfectae uirtutis in commune omnibus finem, ut escis, quas suet hunc esse perfectae uirtutis in commune omnibus finem, ut escis, quas sumere sustentandi corporis necessitate conpellimur, adhuc in adpetitu earum positi temperemus. quamuis enim quis corpore sit infirmus, perfectam uirtutem aequamque robustis ac sanis in omnibus possidebit, si desideria, quae fragilitas carnis non exigit, mentis rigore castiget. apostolus inquit: et carnis curam ne feceritis in desideriis. non ergo curam eius omnimodis interdixit, sed ut in desideriis fieret denegauit. uoluptuosam ademit diligentiam carnis, gubernationem uitae necessariam non exclusit: illud ne indulgentia carnis ad desideriorum occupationes noxias deuoluamur, hoc uero De corruptum nostro uitio corpus spiritales ac necessarias functiones explere non possit. Summa igitur continentiae non sola temporis ratione nec escarum qualitate tantum