comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate ad nos descendit natꝰ homo ds.
ro. qui semꝑ ds agnoscit᷑. Hinc eciã the¬
otochon. eam ueracit᷑ confitem᷑. dĩ scilicet
genitricẽ : necnon & xp̃othocon. non qđ
uerbũ carnẽ secũ detulerit. neq olim p̃¬
fatȩ carni copulatũ sit. sed tunc quando
uerbũ caro factũ ẽ. ex carne uirginis di¬
unitatis atq humanitatis substantia in
utero ita in confuse unit᷑. ut una ꝑsona
sit d̾s & homo xp̃c. ex duabꝰ siqͥdẽ naturis
nens idemq unꝰ in forma serui quã suscepit.
Totus qͥppe d̾s in carne uirginis dequa natꝰ ẽ.
& totꝰ homo. Hinc quoq apłs. in quo habitat
inqͥt corporalit̾ omĩs plenitudo diuinitatis.¬
Qua ꝓpt̾ o filiȩ. estote prudentes sicut ser¬
pentes. & simplices sicut columbȩ: ut expru¬
dentia ꝑfectȩ intelligentiȩ. anulũ fidei urẽ
& margaritã ꝓqua omĩa reliquistis. inte¬
gram inuiolatãq seruetis: ne dotẽ simul

Expanded text:
voluntate ad nos descendit homo natus Deuvoluntate ad nos descendit homo natus Deuro, qui semper Deus agnoscitur. Hinc etiam Theotocon eam veraciter confitemur, Dei scilicet genitricem, necnon et Christotocon: non quod Verbum carnem secum detulerit, neque olim praefatae carni copulatum sit: sed tunc quando Verbum caro factum est ex carne virginis, divinitatis atque humanitatis substantia in utero ita inconfuse unitur, ut una persona sit Deus et homo Christus. Ex duabus siquidem naturis nens unus idemque in forma servi quam suscepit: totus quippe Deus in carne Virginis de qua natus est, et totus homo. Hinc quoque Apostolus: In quo habitat, inquit, omnis plenitudo divinitatisQuapropter, o filiae, estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae, ut ex prudentia perfectae intelligentiae annulum fidei vestrae, et margaritam pro qua omnia reliquistis, integram inviolatamque servetis, ne dotem simul
Abbreviated transcription (Latin):
recte credit᷑. eo qd̃ uerbũ caro factũ ẽ.
& habitauit in nobis: unꝰ emmanuhel
diuinitatis atq humanitis inconfusam indi¬
uisãq fides catholica seruat. Quã sane intel¬
ligendo cognoscit naturalis atq scđm subsis¬
tentiã conuentio unitatis. ut neq conuersio
in alterutrã duarũ substantiarũ partẽ re¬
cipiat᷑ neq diuisio. Sic nãq credere. hono¬
rare c̃ matr̃e dñi. quȩ & dm̃ nobis ge¬
nuit & hominẽ. neq hominẽ sine dõ.
neq dm̃ sine homine. sed dm̃ & hominẽ
unũ & uerũ ihm xp̃m. Alioquin di genitrir
dici non posset. quod multi hereticoꝵ nega¬
re conati sunt.: nisi dm̃ uere genuisset in¬
carnatũ. Et ꝓpterea duas in xp̃o regte
confitem᷑ natiuitates: unã uidelicet de patri
sine uutio & sine tẽpore. sempit̾nã & coȩt̾nã
do patri: alterã de matre cũ tempore. qͣndo
miserationẽ induens & miscđiam. spontanea

Expanded text:
recte creditur: eo quod Verbum caro factum est, recte creditur: eo quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, unus Emmanuel, initatis atque humanitatis inconfusam atque indivisam fides catholica servat: quem sane intelligendo cognoscit naturalis, atque secundum substantiam conventio unitatis, ut neque conversio in alterutram duarum substantiarum partem recipiatur, nec divisio. Sic namque credere, honorare est matrem Domini quae Deum nobis genuit et hominem: neque hominem sine Deo, neque sine hominrum Jesum Christum. Alioqui Dei genitrix dici non posset, quod multi haereticorum negare conati sunt, nisi Deum vere genuisset incarnatum: et propterea duas in Christo recte confitemur nativitates. Unam videlicet de patre sine initio, et sine tempore sempiternam et coaeternam Deo Patri. Alteram de matre cum tempore, quando miserationem induens et misericordiam, spontanea
Abbreviated transcription (Latin):
ultasse in effabili lȩtitia: tunc iocundata¬
ẽẽ in estimabili caritate : tuncq cũ om̃i gra¬
tulatione iubilasse: qmͣ festiuitas hȩc quȩ
nobis hodie reuoluit᷑ annua. illis om̃ibus
facta ẽ continua. Nec immerito. Credit᷑
eiũ qđ saluator om̃iũ ipse quantũ dat᷑ in¬
telligi ꝑse totꝰ festiuus occurrit: & cũ gau¬
dio eã secũ in throno collocauit. Alias aut̃
quomodo impleuisse credit᷑ qđ inlege ipse
precepit: honora inquit patrẽ tuũ & matrẽ
tuam: Porro qđ patrẽ honorauerit. ipse si¬
bi testis ẽ. cũ ad iudȩos ait. Ego głam meã
non quȩro : e̾ qui querat & iudicet.: sedego
honorifico patrẽ meũ: & uos in honorastis
me. De matre uͦ. euangłista. cũ redirent
ait. ueniens na raret : erat subditꝰ illis.
Sed alia e̾ natura qua d̾s pater scđm se
honorat᷑ : alia qua idem parentibꝰ sub¬
ditur. In utraq tamen unus idemq xp̃s

Expanded text:
ultasse ineffabili laetitia, tunc jucundataultasse ineffabili laetitia, tunc jucundatam inaestimabili charitate, tuncque cum omni gratulatione jubilasse, quoniam festivitas haec, quae nobis hodie revolvitur annua, illis omnibus facta est continua, nec immerito. Creditur enim quod salvator omnium ipse, quantum datur intelligi, per se totus festivus occurrit, et cum gaudio eam secum in throno collocavit. Alias autem quomodo implevisse creditur quod in lege ipse praecepit: Honora patrem tuum et matrem tuam ? Porro quod patrem honoraverit, ipse testis est, cum ad Judaeos ait: Ego gloriam meam non quaero: est qui quaerat et judicet: sed ego honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me . De matre vero Evangelista: Cum rediret veniens, ait, Nazareth, erat subditus illis . Sed alia est natura, qua Deus Pater secundum se honoratur, alia qua idem parentibus subditur. In utraque tamen unus idemque Christus
Abbreviated transcription (Latin):
do uenerat᷑. & adorat suꝑ se eleuatũ cũ patre
insede maiestatis dñi. Legimꝰ gͦ quãsepe ad
funera & ad sepulturas quorũlibet scõr angłos
aduenisse: & ad creqͥas cor. obseqͥa prȩstitisse.
nec non & animas elector usq ad cȩlos cũ ym¬
nis & laudibꝰ detulisse: ubi & utriusq sexꝰ
chori cõmemorant᷑ frequent̃ auditi laudesa
cecinisse: interea & qđ ꝑspicatius e̾. multo
nonnũqu̾a lumine eosdẽ resplenduisse:
in suꝑ & ad huc uiuentes incarne ibidẽ miri
odoris fraglantiã diutius ꝑsensisse. Qđsi
lia & tanta dignatꝰ ẽ ex hibere ꝑ suos cęli mi¬
nistros circa de functos: quanto magis hodi¬
erna die credendũ: militiam cęlor cũ suis ag¬
minibꝰ festiue obuiam aduenisse genitri¬
ci di: eamq ingenti lumine circũ fulsis¬
se: & usq ad thronũ olim sibi etiam ante
mundi constitutionẽ paratũ cũ laudibꝰ
& canticis sp̃ualibꝰ ꝑdurisse: Nulli dubi¬
ũ qͥn omẽm illã cęlestẽ iherłm tunc ex¬

Expanded text:
um veneratur et adorat super se elevatum cum Patre in sede majestatis Domini. Legimus ergo quam saepe ad funera et ad sepulturas quorumlibet sanctorum angelos advenisse, et ad exsequias eorum obsequia praestitisse, nec non et animas electorum usque ad coelos cum hymnis et laudibus detulisse, ubi et utriusque sexus chori commemorantur frequenter auditi, laudesque cecinisse, interea et quod perspicacius est, multo nonnunquam lumine eosdem resplenduisse, insuper et adhuc viventes in carne, ibidem miri odoris fragrantiam diutius persensisse. Quod si lia et tanta dignatus est exhibere per suos coeli ministros circa defunctos, quanto magis credendum hodierna die militiam coelorum cum suis agminibus festive obviam venisse genitrici Dei, eamque ingenti lumine circumfulsisse, et usque ad thronum olim sibi etiam ante mundi constitutionem paratum, cum laudibus et canticis spiritualibus perduxisse? Nulli dubium omnem illam jam coelestem Jerusalem tunc exs
Abbreviated transcription (Latin):
Introdũt me. Uor erełȩ ad minores qͦs educauãt.
Audientes q eos dñi desidare : uolũt ad idẽ eo ĩugta¬
re. ũ suta respaderent. illi maioẽs. dicitiꝰ ꝙ mec̃ uir¬
retis. & bñ illuc c̾rendũ ẽ qr eo ꝑueniẽtib. sũma
dux̃ .in .t.i. manifestĩ mitionẽ mͥ dedit. ĩ cellaria .i. ĩ

Expanded text:
it me rex. Vox Ecclesiae ad minores quos educavit. Audientes quidem eos Deum desiderare, volunt eos ad idem invitare, ut si ita responderent illi majores: Dicitis quia mecum curretis: et bene currendum est, quia eo pervenientibus summa ex, id est manifestam cognitionem dedit, in cellaria, id est, in
Abbreviated transcription (Latin):
tulissent. ingressi naues dõ solo gub̾natore
ac remige. absq humanoꝵ nautarũ ad mi¬
niculo transierunt. Uerũtam̃ nautis qͥ ac¬
currerant qͣsi si eoꝵ labore transisset. nau¬
lũ ñ expetitꝰ utifidelis debitor dari pͣcep̃.
captiuoꝵ uiduarũ atq pupilloꝵ nec ñ
subsidia clericoꝵ ac pauꝑm ꝓfuturã: uir
beatꝰ ex rebꝰ eccłiȩ cõparauerat. Iu̾ã dũ
quada die ut ibidẽ quiddã oꝑis ageret
cũ frͣibꝰ circuiret: repente cornupeta
uitula instinctu demonis acta cũ ingen¬
ti mugitu ac toruis furibunda luminibꝰ
in eũ rotat᷑i cũ magno impetu accurrebat.
Contra quã cũ beatꝰ ep̾c signũ crucis op¬
poneret: mox diabolus de capite eiꝰ inspc¬
cie corui egrediens euolauit: & subito ceu
fumꝰ euamut. Multi enĩ fideliũ qͥ comi¬
tabant᷑ cũ eo. oculis hec uidere corporeis.

Expanded text:
tulissent, ingressi naves deo solo gubernatore tulissent, ingressi naves deo solo gubernatore ac remige absque humanorum nautarum adminiculo transierunt. Veruntamen nautis qui accurrerant, quasi si eorum labore transisset, naulum non expetitus uti fidelis debitor dari praecepicaptivorum, viduarum atque pupillorum nec non subsidia clericorum ac pauperum profuturam vir beatus ex rebus ecclesiae comparaverat. 122 Quam dum quadam die ut ibidem quiddam operis ageret cum fratribus circuiret, repente cornu petens vitula instinctu daemonis acta cum ingenti mugitu ac torvis furibunda luminibus in eum rotatim cum magno impetu accurrebat. contra quam cum beatus episcopus signum crucis opponeret, mox diabolus de capite eius in specie corvi egrediens evolavit et subito ceu fumus evanuit. 123 Multi enim fidelium qui comitabantur oculis haec videre corporeis
Abbreviated transcription (Latin):
misereretꝰ. Nec enĩ sac̾dos aliud facerepo
ꝓstrauit se omĩno statĩ sacerdos inoratio¬
ne cũ lacͥmis. nec antea sẽꝑ xp̃m plancꝰti¬
bꝰ inuocans ab oratione surreã: donec dis¬
tortis tibus cȩpissent se singła pueri m̃bra
distende. ac pͥstinos in artubꝰ repetissen re¬
flexꝰ. Tũ surgens ab oratione app̃hensaq
manu pueri extẽplo incolumem reddi¬
dit parentibꝰ: qͥ alioꝵ manibꝰ ad sese depor¬
tatꝰ fuerat egrotꝰ. Sicq beatꝰ uir mauri¬
lius. it̃ qd̃ cȩꝑat explicauit.
ũ aut̃ ad portũ lidi fluminis ꝑuenisset
nullã ibi naiĩ repꝑit. sed om̃s ex parte
fluminis alt̾a tenebant᷑. Nec etiã nauta
parebat. qͥ nauigiũ adduxisset. Id̾ dum
p̃stolaret᷑ & nemo ẽẽt qͥ transduceret. repen¬
te se om̃s carinȩ diuina iussione semotȩ
alittore: ad obseqͥũ p̃sulis in partẽ alterã
deducunt᷑. Unde cũ omĩpotenti grãs re¬

Expanded text:
misereretur. Nec enim sacerdos aliud facere pomisereretur. Nec enim sacerdos aliud facere poProstravit se omnino statim sacerdos in oratione cum lacrimis nec antea semper Christum planctibus invocans ab oratione surrexit, donec distortis tibiis coepissent se singula pueri membra distendere ac pristinos in artubus repetissent reflexus. 118 Tum surgens ab oratione apprehensaque manu pueri, extemplo incolumem reddidit parentibus qui aliorum manibus ad se se deportatus fuerat aegrotus. Sicque beatus vir Mauritius iter quod coeperat explicabat.um autem ad portum Lidi fluminis pervenisset, nullam ibi navem repperit, sed omnes ex parte fluminis altera tenebantur nec etiam nauta parebat qui navigium adduxisset. Quod dum praestolaretur et nemo esset qui traduceret, repente se omnes carinae divina iussione semotae a litore ad obsequium praesulis in partem alteram deducuntur. 120 Vnde cum omnipotenti gratias re
Abbreviated transcription (Latin):
cꝰ enĩ ille qͥ antea rupes uł lucꝰ martis ap¬
pellabatꝰ. castrũ petrȩ nom̃ accepit.
ccidit aut̃ isdẽ diebꝰ ut beatꝰ maurilius
ad frm uisitationẽ & int̾qͦsdã discordes re¬
formandã pace̾ cenomannicã uocaret᷑ ad
urbẽ. Iuo cũ sine mora uenisset. & pace in¬
t̃ dissides restituta regredi cepisset : ante¬
qͣm ad pontẽ leugȩ ꝑueniret. incolȩ loci
ipsiꝰ ut benedictionibꝰ p̃sulis firmari mere
tes. Pot̾it enĩ si uoluerit nr̃i infantuli ob¬
tine̾ salutẽ: qͥ mortuo puero uitã reddi
obtinuit etiã pꝰ sepulchrũ. Frat nẽpe
puer ille tã graui infirmitatis dolore con¬
strictꝰ. m̃broꝵ om̃iũ contͣctis neruis. qͣsi
incirculũ in uolutꝰ: ita ut glomeris ro¬
tulã potiꝰ imitari cerneret᷑ ꝗͣ hominis
formã. Adueniente aut̃ ep̃o int̾ benedicti¬
onis flagitationẽ cuncti cat̾uat̃i ad pedes
eiꝰ ruentes etiã congeminatis uocibꝰ una
orabant: ut infirmi pueri pietatis studio

Expanded text:
 enim ille qui antea Rupes vel Lucus Martis appellabatur Castrum Petrae nomen accepit. 113 Accidit autem isdem diebus, ut beatus Maurilius ad fratrum visitationem et inter quosdam discordes reformandam pacem Cinnomannicam vocaretur ad urbem. Quo cum sine mora venisset et pace inter dissides restituta regredi coepisset, antequam ad Pontem Leugae perveniret, incolae loci illius, ut benedictionibus praesulis firmari merertes: Poterit enim si voluerit nostri infantuli obtinere salutem qui mortuo puero vitam reddi obtinuit etiam post sepulchrum. 115 Erat nempe puer ille tarn gravi infirmitatis dolore constrictus, membrorum omnium contractis nervis quasi in circulum involutus, ita ut glomeris rotulam potius imitari cerneretur quam hominis formam. 116 Adveniente autem episcopo inter benedictionis flagitationem cuncti catervatim ad pedes eius ruentes, etiam congeminatis vocibus unanimes orabant, ut infirmi pueri pietatis studio
Abbreviated transcription (Latin):
.Q .d. qͥ ꝑ singła ipsiꝰ redẽptoris m̃bra laudo
totũ breui cop̃hñdã. qm libanꝰ altitudine.
e amplitudine ẽ ĩ signis: ita dñs it̾ õs qͥde
tra orti s̃ : antecellit. & sit̃ ille mõs nobiliũ
ferax arboꝵ: ita ille sc̃õs õs ĩ se radicatos ȩitol¬
lit & conseruat᷑. & sic̃ cedrꝰ fortitudine.
pulcͥtudine. sublimitate. odore. õe decꝰ si¬
ciosꝰ forma p̃ filiis hõiũ. qr ipse ñ accepit¬

Expanded text:
Quid per singula ipsius Redemptoris membra laudo, totum brevi comprehendam: quomodo Libanus altitudine et amplitudine est insignis; ita Dominus inteterra orti sunt, antecellit. Et sicut ille mons nobilium ferax est arborum, ita ille omnes sanctos in se radicatos extollit et conservat; et sicut cedrus pulchritudine, fortitudine, sublimitate, odore, omne decus siciosus forma prae filiis hominum ,
Abbreviated transcription (Latin):
mi eraromatibꝰ: & bene quasi uirgula fumi
quia gracilis & delicata: quia diuinis exte¬
nuata disciplinis. Et enĩ concremata intꝰ in
holocaustũ incendio pii amoris. & desiderio
caritatis: ut uirgula inqͥt fumi. ex aroma¬
tibꝰ. Nimirũ quia multis repleta erat uirtu¬
tũ odoribꝰ. manans ex ea flagrabat suauissimꝰ
odor. etiã spĩrib angłicis. Ascendebat aut̃ de
de serto p̃sentis scłi urga deradice iesse olim
exorta. sed mirabant᷑ elector animȩ p̃gaudio
quȩ nã eẽt quȩ etiã meritor uirtutibꝰ angłoꝵ
uinceret dignitatẽ. Dequa rursus idem
sp̃s sc̃s in eisdẽ canticis: quȩ e̾ ista inqͥt. quȩ

Expanded text:
mentarii? Bene quasi virgula fumi, quia gracilis et delicata, quia divinis extenuata disciplinis, et concremata intus in holocaustum incendio pii amoris et desiderio charitatis. Ut virgula, inquit, fumi ex aromatibus; nimirum quia multis erat repleta virtutum odoribus; manans ex ea fragrabat suavissimus odor etiam spiritibus angelicis. Ascendebat autem de deserto praesentis saeculi, virga de radice Jesse olim exorta: sed mirabantur electorum animae prae gaudio, quaenam esset quae etiam meritorum virtutibus angelorum vinceret dignitatem. De qua rursus idem Spiritus sanctus in eisdem Canticis: Quae est ista quae
Abbreviated transcription (Latin):
licũq sed om̃i ut ait apłs benedictione sꝑitali.
incęlestibꝰ. Unde & angłs maxiȩ loqui incipi¬
ens. abenedictione exorsus ait. Benedicta
tu in mulieribꝰ : & benedictꝰ fructꝰ uentris tur
Cuniꝰ ꝓfecto in spũ longe odorẽ trahens isaac.
benedicebat filiũ : in quo cęlestis om̃is bene¬
dictio mundo effloruit. Et bene ab eoplenꝰ

Expanded text:
licumque, sed omni ut ait Apostolus benedictione spirituali in coelestibus . Unde et angelus Mariae loquens, a benedictione exorsus ait: Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui . Cujus profecto in spiritu longe odorem trahens pater Isaac benedicebat filium, in quo coelestis omnis benedictio mundo effloruit. Et bene ab eo plenu
Abbreviated transcription (Latin):
una eadẽq ꝑsona. ut legat᷑ quã sepe indiui¬
nis litteris homo do coetͣnꝰ. ꝓptͣ unitionẽ sub¬
stantiȩ. ac deinde ds homini uideat᷑ cõpassus
cũ nec inimutabi fit homo. nec passibilis ds. La¬
m̃ sic unitꝰ e̾ ds suo corpori. ut nullã patiat᷑ fieri
int̃ dm̃ & hominẽ humana opinione distantiã:
ne forte qđ absit alius filiꝰ di. & aliꝰ filiꝰ hominis

Expanded text:
una eademque persona, ut legatur quam saepe in Scripturis divinis homo Deo coaeternus protper unionem substantiae: ac deinde Deus homini videatur compassus, cum nec initialis sit homo, nec passibilis Deus, tamen sic unitus est Deus suo corpori, ut nullam patiatur fieri inter Deum et hominem humana opinione distantiam: ne forte quod absit alius filius Dei, et alius filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
accipiant᷑ :. Uerũ tam̃ & sp̃s sc̃s inhebreo ru¬
ha. feminino genere dicit᷑: non qđ sexus in đm
monstret᷑. inimo ne forte suspicet᷑ sub regula
triũ linguarũ sp̃s sc̃s diuerse accipit᷑. In hebreo
scilicet ut dixi. feminino genere legit᷑: ingreco
latino. masculinũ ẽẽ decernit᷑ Qui nimirũ
sp̃s sc̃s bene ꝑ rebeccã intelligit᷑. & ideo totũ
e̾ mysteriũ qđ gerit᷑. ut ꝑuestimentoꝵ fraglan

Expanded text:
Verumtamen et spiritus in Hebraeo RUA feminino genere dicitur, non quod sexus in Deo monstretur: immo ne forte suspicetur, sub regula trium linguarum, Spiritus sanctus diverse accipitur: in Hebraeo scilicet, ut dixi, feminino genere legitur: in GraeLatino masculinum esse decernitur. Qui nimirum Spiritus sanctus bene per Rebeccam intelligitur: et ideo totum est in mysterio q
Abbreviated transcription (Latin):
uenerare & lauda. qr non aliunde constat ut
possis eẽ casta. quã ex gr̃a xp̃i. quȩ fuit plenis¬
sime in oraria. quã laudas. Qđ si coniugata
certe aut peccatrix. nichilominꝰ confitere
laus in ore peccatoris. noli cessare:quia inde
tibi ꝓmittit᷑ uenia. unde & om̃ibꝰ ut laudes
Alioquin nisi iuxta modulũ ingenii nr̃iđdm
laudare in sc̃ĩs suis studeamꝰ : qͦmͦ eũ scđm qđ¬

Expanded text:
enerare et lauda, quia non aliunde constat, ut possis esse casta, quam ex gratia Christi, quae fuit plenissime in Maria quam laudas. Quod si conjugata certe aut peccatrix, nihilominus confitere laus in ore peccatoris, noli cessare a laude, quia inde tibi promittitur venia, unde et omnibus, ut laudes. Alioqui nisi juxta modulum ingenii nostri Deum laudare in Sanctis suis studeamus: quomodo eum, se
Abbreviated transcription (Latin):
Unde michi uidet᷑ qdđ altitudinẽ tanti mis¬
terii diligent̃ intelligere & uidere nompo¬
tuerunt qui aut duos filios certe. autali¬
ud xp̃m quã dĩ filiũ ex istinauere. Qua pp¬
sibi corpꝰ animatũ u̾niuit. ita ut d̾s uerbũ
caro fieret. & non aliũ quẽ libet sed semet ip¬

Expanded text:
Unde mihi videtur quod altitudinem tanti mysterii diligenter intelligere et videre non potuerunt, qui aut duos filios certe, aut aliud Christum, quam Dei filium existimavere. Quapropsibi corpus animatum univit, ita ut Deus Verbum caro fieret: et non in alium quemlibet
Abbreviated transcription (Latin):
ut ita fatear in effabilit̾ sublimata. cũ xp̃o
regnat in ȩt̃nũ. Regina mundi hodie det̾ris
& de p̃senti scło nequã eripit᷑. iterũ dico gau¬
dete: quia secura de sua immarcescibili gła
adcęli iã ꝑuenit palatiũ. Exultate inquã
ac gaudete. & lȩcet᷑ om̃is orbis: quia hodie
nobis om̃ibꝰ eiꝰ int̾ uenientibꝰ meritis salus
aucta ẽ. Uobis qͦq diligentibꝰ eã. honor &
uirtus una cũ reliquis uirginibꝰ sacris am¬
plior p̃stat᷑ & gr̃a. Iccirco dilectissimȩ lȩtami¬
ni & laudate : qr si dm̃ ore ꝓpħico insc̃issuis

Expanded text:
o regnat in aeternum. Regina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur: iterum dico gaudete, quia secura de sua immarcescibili gloria ad coeli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, et gaudete, et laetetur omnis orbis, quia hodie nobis omnibus ejus intervenientibus meritis salus aucta est. Vobis quoque diligentibus eam, honor, et virtus una cum reliquis sacris virginibus amplior praestatur et gratia. Idcirco, dilectissimae, laetamini et laudate,
Abbreviated transcription (Latin):
teat. quã inconsulte diffinire. qđ sine ꝑicu¬
lo nescit᷑. Unde dehis exqͥbꝰ certi sumꝰ tantisꝑ
loquam᷑ ad exhortationẽ urãm qualicũq
sermone. ad ȩdificationẽ & laudẽ nominis
đi : ut & religio seruet᷑ profamulatu. & de¬
uotio augeat᷑ ꝓ affectu: qm̃ hȩc e̾ iuirgo
quȩ sola interemit uniuersã hereticã pra¬
uitatẽ. sola sit post quȩ nos confirmet
in om̃i ueritate. siusq cõmendet meritis
in eiꝰ laudibꝰ Quod si quęrit᷑ post ascensi¬
onẽ dñi quid egerit: unũ procerto est.
quia uirgo scã corpore ac mente ꝑmansit.
Quã sane angłs gabrihel acsi celestis paranĩ¬
phus in tactã custodiuat: & ioħs apłs atq¬

Expanded text:
teat, quam inconsulte definire, quod sine pericuteat, quam inconsulte definire, quod sine periculo nescitur. III. Unde de his ex quibus certi sumus, tantisper loquamur ad exhortationem vestram qualicumque sermone, ad aedificationem et laudem nominis Dei: ut et religio conservetur pro famulatu, et devotio augeatur pro affectu: quoniam haec est Virgo, quae sola interemit universam haereticam pravitatem: sola post Deum quae nos confirmet in omni veritate, suisque commendet meritis,in ejus laudibus. Quod si quaeritur post ascensiomini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta corpore ac mente permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si coelestis paranymphus, intactam custodivit. Et Joannes a
Abbreviated transcription (Latin):
qui dormierant surrexerunt. ac uene¬
runt in sc̃am ciuitatẽ. scilicet hieru¬
salem: & apparuerunt multis Deqͥbꝰ
ꝓfecto non nulli doctoꝵ sense runt
etiã & in suis reliquerunt scriptis. qđ
iã in illis ꝑpetua sit completa resur¬
rectio. fatent᷑ enĩ quod ueri testes non
essent : nisi &uera esset eoꝵ resurrectio.
Unde & beatus petriis dixisse legitur.
cũ de dauid loqueret᷑ in testimonium.
& sepulchr̃u inquit eiꝰ apud nos est.
quasi non sit ausus dicere qđ ipse aut
corpus eius apud nos e̾: sed tantum
sepulchrũi quo conditus fuerat. Hinc al¬
unt resurrexisse & ipsũ cũ cęteris sc̃is: &
ido uacuũ remansisse monum̃tũ. utine̾
beatȩ mariȩ cernitur. Iuod sane factũ &
de alus quilibet locis scripturarũ firmare
conantꝰ. qđ hi iã cũ. xp̃o regnent resusci¬
tati in ȩt̾na societate. Iuod quia dõ nichil
est impossibile. nec nos debeata maria
salua fide pio magis desiderio opinari opor¬

Expanded text:
qui dormierant surrexerunt, et venerunt in sanctam civitatem Hierusalem, et apparuerunt multis. De quibus profecto nonnulli doctorum senserunt etiam, et in suis reliquerunt scriptis, quod jam in illis perpetua sit completa resurrectio. Fatentur enim quod veri Christi testes non essent, nisi et vera esset eorum resurrectio.et beatus Petrus dixisse legitur, cum de David loqueretur in testimonium: Et sepulcrum, inquit, ejus apud nos est : quasi non sit ausus dicere, quod ipse, aut corpus ejus apud nos est: sed tantum sepulcrum quo conditus fuerat: hinc aiunt resurrexisse et eum cum caeteris sanctis: et ideo vacuum remansisse mausoleum, ut hunc beatae Mariae cernitur. Quod sane factum, et de aliis quibuslibet locis Scripturarum affirmare conantur: quod hi jam cum Christo regnent resuscitati in aeterna societate. Quod quia Deo nihil est impossibile nec nos de beata Mariasalva fide pio magis desiderio opinari opor
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i credimꝰ saluari. quẽ ad modũ & illi.
Nãq illos dñs solus ducebat. & non erat cum
eo ds alienꝰ. Unde nec nobiscũ d̾s recens. qr
unꝰ idemq ẽ qui & eor ductor fuit. & nr̃ ꝑ passi¬
onẽ carnis suȩ redẽptor. Unꝰ siqͥdẽ sua in car¬
ne. unꝰ in sacram̃to. atq unꝰ inspũ. Nec admit¬
tit om̃ino ut alius filiꝰ hominis. alius filiꝰ dĩ in¬
telligatur: qui nec tẽpore prescribit᷑. nec pas¬
sione separat᷑. sed totꝰ d̾s in xp̃m. & xp̃s indm̃i¬

Expanded text:
isti credimus salvari, quemadmodum et illi . Namque illos Dominus solus ducebat: et non erat cum eis Deus alienus: unde nec nobiscum Deus recens: quia unus idemque est qui et eorum ductor fuit, et noster per passionem carnis suae Redemptor: unus siquidem sua in carne, unus in sacramento, atque unus in spiritu: nec admittit ratio, ut alius filius hominis, alius filius Dei intelligatur. Qui nec tempore praescribitur, nec passione separatur: sed totus Deus in
Abbreviated transcription (Latin):
tabat᷑. qm̃ semꝑ ꝑsacram̃ti unitatẽ indo fu¬
isse non dubitatur. Alioquin nͥ ita credideris
aut xp̃s ds non erit omino: aut contra ꝓ¬
pħam. ds recens ẽẽ uidebit᷑. Sed ne tales pa¬
tiam᷑ calũnias. scrutandȩ sunt scripturȩ. in

Expanded text:
am semper per sacramenti unitatem in Deo fuisse non dubitatur. Alioqui nisi ita credideris, aut Christus Deus non erit omnino, aut contra prophetam Deus recens esse videbitur. Sed ne talibus quatiamur calumniis, scrutandae sunt Scripturae, i
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s de ascensu huiꝰ uirginis ammirantes fa¬
cit. qͦđ quasi noui diluculi aurora rutilans
ascensu suo resplendeat. multiᷤ freta & ualla¬
ta scõr agminibꝰ. Unde dicit᷑. Terribilis ut
castroꝵ. ordinata. Siqͥdẽ terribilis suis facta
uirtutibꝰ. ut castroꝵ acies ad modũ ordinata. hinc
na. Immo pulchrior quã luna. quia iã sine defec¬
tu sui choruscat. cęlestibꝰ illustrata fulgoribꝰ. E¬
lecta ut sol fulgore uirtutũ.: qr ipse eã elegit sol
iustitiȩ. ut nasceret᷑ ex ea. Ad cuiꝰ ꝓfecto exeqͥas

Expanded text:
omnes de ascensu hujus Virginis admirantes facit, quod quasi novi diluculi aurora rutilans, ascensu suo resplendeat, multis freta et vallata sanctorum agminibus. Unde dicitur, terribilis ut castrorum acies ordinata. Siquidem terribilis suis facta virtutibus, ut castrorum acies admodum ordinata: hinc na, immo pulchrior quam luna, quia jam sine defectu sui coruscat, coelestibus illustrata fulgoribus. Electa ut sol, fulgore virtutum, quia ipse elegit eam sol justitiae, ut nasceretur ex ea. Ad cujus profecto exsequias
Abbreviated transcription (Latin):
m᷑ uotis & medullis cordis. quia magnus
& bonꝰ e̾ atq imm̃sus. tantꝰ ac talis. quan¬
tũ & qualẽ ipse. nouit. ore ac spu confite¬
amͦ ad iustitiã & salutẽ. Hinc rogo om̃s pa¬
rit̃ festiuitatẽ głosȩ semꝑ uirginis mariȩ de¬
uotissime celebremꝰ: quia hȩc e dies p̃clara:
inqua meruit exaltari suꝑ choros angłoꝵ.
& ꝑuenire ultra quã nr̃ȩ bumanitatis est
natura. ubi non substantia tollitur. sed
głȩ magnitudo monstrat᷑. cũ eleuatur in
derterã patris. ubi xp̃c ꝓ nobis introuit.
pontifea factꝰ in ȩternũ ad cęli palatiũ.
Hȩc e inquã dies. in qua usq ad thro¬
ni celsitudinẽ intemerata mater & uir¬
go processit. atq in regni solio subli¬
mata. post xp̃m głosa resedit. Sic
itaq ubiq confident̃ scã dĩ canit ęccła.
qđ de nullo alio scõꝵ fas e̾ credere. ut

Expanded text:
 votis et medullis cordis: quia magnus et bonus est atque immensus, tantus ac talis quantum ac qualem ipse se novit, ore ac spiritu confiteamur ad justitiam et salutem. VII. Hinc, rogo, omnes pariter festivitatem gloriosae semper virginis Mariae devotissime celebremus: quia haec est dies praeclara, in qua meruit exaltari super choros angelorum, et pervenire ultra quam nostrae humanitatis est natura. Ubi non substantia tollitur, sed gloriae magnitudo monstratur, cum elevatur in dexteram Patris, ubi Christus pro nobis introivit pontifex factus in aeternum ad coeli palatium. Haec est, inquam, dies, in qua usque ad throni celsitudinem intemerata mater et virgo processit, atque in regni solio sublimata, post Christum gloriosa resedit. Sic itaque ubique confidenter sancta Dei canit Ecclesia, quod de nullo alio sanctorum fas est credere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uirginẽ tãq preclarã: uenerari multum
conuenit. & ultra angłic̃a quodãmodo dig¬
nitatẽ quantũ fas e̾ cũ gaudio laudibus dig¬
nissime conferri. quȩ ut diximꝰ non temere
xp̃i ꝑ grãm suꝑ choros angłoꝵ eraltata de¬
uotissime hodie predicat᷑. quia precessit eã
dñs & saluator nr̃ ex ea uera fide genitꝰ ad
cȩlestia. ut pararet ei sicut ipse suis reꝓ¬
misit discipulis in ęthereis mansionibꝰ lo¬
cũ. Hinc quoq dauid ꝓpħa olim gratu¬
labundus xp̃o canit. A sũmo inqͥt cęlo e¬
gressio eius : & occursus eiꝰ usq ad sũmum
esꝰ. Ascendit gͦ eandẽ głiam resũpturꝰ: licet
non amiserit quã prius habuerat. antequã
mundus fieret. Ascendit & p̃parauit huic
eo regnare posset in ꝑpetuũ. Et hȩc e̾ eius p̃¬

Expanded text:
virginem, tamque praeclaram venerari multum virginem, tamque praeclaram venerari multum convenit, et ultra angelicam quodammodo dignitatem, quantum fas est cum gaudio laudibus digne efferri, quae, ut diximus, non temereper gratiam, super choros angelorum exaltata, devotissime hodie praedicatur, quia praecessit eam Dominus et salvator noster, ex ea vera fide genitus ad coelestia, ut pararet ei, sicut ipse suis promisit discipulis, in aethereis mansionibus locum. Hinc quoque David propheta olim gratulabundus Christo canit: A summo, inquit, coelo egressio ejus: et occursus ejus usque ad summum ejus . Ascendit ergo eamdem gloriam resumpturus, licet non amiserit, quam prius habuerat antequam mundus fieret. Ascendit et praeparavit hueo regnare posset in perpetuum. VIII. Et haec
Abbreviated transcription (Latin):
uis sc̃s. tam̃ ad huc uilitate humanitatis in¬
duitur. ut ita dic̃a acsi lana candidissima
suiq coloris dealbata. Ad quã sane cũ ac
ficit᷑ sanguine concilii uel muricis uerti¬
tur inpurpurã. uersa est & ipsa sine coitu
in matrẽ. ut non sit iam ad modũ qđ fuerat.
sed purpura uerissima ad indum̃tũ &
głiam sũmi regis diuinitꝰ aptissime de¬
dicata. ut nulli deinceps ea uti usu femi¬
neo licuerit nisi do. Quippe ut ita loquar
beata & głosa uirgo maria eo modo quã¬
uis dudũ incõparabilis eẽt. uniuersis quȩ
sub cȩlo sunt uirginibꝰ. ut decent̃ posset
inse susciꝑe diuinitatis ad mixtionẽ sal¬
ua utraq natura: tam̃ cũ gr̃a replet᷑. cũ
umbratur. fit preciosior meritis. celssis
sublimior fastigiis. pulchrior sc̃ĩtate. gło¬
sior suoꝵ prerogatiuis meritoꝵ:. ita ut
nullis iam usibus sit ipsa eadẽq manci¬
panda nisi diuinis. Unde o scissimȩ uir¬
gines & si imitari oportet tantã ac talem

Expanded text:
vis sanctus: tamen adhuc vilitate humanitatis induitur: ut ita dicam, ac si lana candidissima, suoque colore dealbata: ad quam sane cum accficitur sanguine conchylii vel muricis, vertitur in purpuram: versa est et ipsa sine coitu in matrem: ut non sit jam amodo quod fuerat, sed purpura verissima ad indumentum et gloriam summi regis divinitus aptissime dedicata: ut nulli deinceps ea uti usu femineo licuerit nisi Deo. Quippe ut ita loquar beata et gloriosa virgo Maria eo modo, quamvis dudum incomparabilis esset universis quae sub coelo sunt virginibus, ut decenter posset in se suscipere divinitatis admixtionem, salva utraque natura: tamen cum gratia repletur, cum umbratur, fit pretiosior meritis, celsis sublimior fastigiis, pulchrior sanctitate, gloriosior suorum praerogativis meritorum, ita ut nullis jam usibus sit ipsa eademque mancipanda nisi divinis. Unde, o sanctissimae virgines, et si imitari oportet tantam ac talem
Abbreviated transcription (Latin):
fectionis uirginibꝰ. Conuersat᷑ autẽ cũ testibꝰ
sc̃ȩ resurrectionis. & ipsa testis. Conuersatur
cũ senatoribꝰ cęli infra curiã paradisi. sub sp̃s
cohortes. quoꝵ uita non erat iã de terris. in
quibꝰ xp̃c preliabat᷑. sed de cęlis. Hinc ascen¬
disse legunt᷑ incenaculũ. quo pascha dignis¬
sime celebrat᷑. Ibi quippe manebant cũ ma¬
ria matre iħu. unanimit̾ aspirati incarita¬
te ꝑseuerantes inoratione. donec induerent᷑
uirtute er alto. sepant enim iã orare. qui
dudũ cũ dño conuersantes uirtutibꝰ & miraculis
pascebant᷑. Et bene ꝑseuerantes inoratione
nichil hesitantes : donec acciꝑent munera sp̃c
scĩ quȩ poscebant. Quos & uos o filiȩ imita¬
mini. quȩ inscola xꝑi ꝑmanere uouistis.
ꝑseuerate in orationibꝰ unanimit̃ uiuentes
quousq intrare possitis gaudia ęt̃nȩ uitȩ
quo beata uirgo felicit᷑ hodie introuut. al¬
tͣnantibꝰ ẏmnidicis angłoꝵ choris. infra pas¬

Expanded text:
fectionis virginibus. Conversatur autem cum testibus sanctae resurrectionis et ipsa testis. Conversatur cum senatoribus coeli intra curiam paradisi sub Spiritus cohortes, quorum vita jam non erat de terris, in quibus Christus praeliabatur, sed de coelis. Hinc ascendisse leguntur in coenaculum, in quo pascha dignissime celebrabatur: ibi quippe manebant cum Maria matre Jesu unanimiter aspirati in charitate, perseverantes in oratione, donec induerentur virtute ex alto. Coeperant enim jam orare qui dudum cum Domino conversantes virtutibus et miraculis pascebantur. Et bene perseverabant in oratione nihil haesitantes, donec acciperent munera Spiritus sancti quae poscebant. Quos et vos, o filiae imitamini, quae in schola Christi permanere vovistis: perseverate in orationibus unanimiter viventes, donec intrare possitis gaudia aeternae vitae, quo beata Virgo feliciter hodie introivit, alternantibus hymnidicis angelorum choris intra pas
Abbreviated transcription (Latin):
mesco. dũ ur̃is cupio parere ꝓfectibꝰ. ne for¬
te sicut imꝓbꝰ. ita & in dignus laudator in¬
ueniar:. ꝓfecto cũ nec sc̃itas uel facundia
humanis dici potest uerbis. minꝰ e̾ alaude
cȩli. qua diuinis ẽ & angłicis excellentius
predicata & laudata preconus. Aꝓpħis

Expanded text:
arere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar. V. Profecto cum nec sanctitas vel facundia humanis dici potest verbis, minus est a laude coeli: quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ si tibi nouũ uidet᷑ qđ ꝓ te hominẽ
assũpsit. noueris qđ hoc semꝑ cũ eo &
in eiꝰ consilio fuit. ut sicfieret. Et nc̃
afficiebant᷑ odoram̃tis. talibꝰ inspirabant᷑ de
xp̃o presagus . qđ nasciturus ẽẽt in mundo.
in quo ẽẽt om̃iũ salus. & benedictio ȩternȩ he¬
reditatis. Istȩ siquidẽ sunt fidei uestes. istȩ
quibꝰ priores scĩ uestiebant᷑. istȩ quas rebecca

Expanded text:
 si tibi nouum videtur, quod pro te hominem assumpsit: noueris, quod semper cum eo & in eius conafficiebantur odoramentis, talibus inspirabantur de Christo praesagiis, quod nasciturus esset in mundo, in quo esset omnium salus et benedictio aeternae haereditatis. Istae siquidem sunt fidei vestes: istae q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlata ẽent. qͥd mri odoris in eisdẽ pater isaac.
hauriret. ita ut diceret cũ ꝑsensisset uestim̃¬
toꝵ frablantiam. ecce odor filii mei. sicut odor
agri pleni quẽ benedixit dns: Sed forte di¬
cturꝰ e̾ aliquis. Quid ad rebeccã sp̃s sc̃s ꝑti¬

Expanded text:
latae essent, quid miri odoris in eisdem pater Isaac hauriret, ita ut diceret, cum praesensisset vestimentorum fragrantiam: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus ? Sed forte dicturus est aliquis: Quid ad Rebeccam Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
grauit. acorpore. Monstratur autẽ
sepulchrũ eiꝰ cernentibꝰ nobis usq
ad presens in uallis iosaphat mediõ.
quȩ uallis e̾ inter montẽ syon. &
montẽ oliueti posita: quã & tu opau¬
la oculis aspexisti. ubi in eius honore
fabricata est ęccłia miro lapideo tabu¬
latu. in qua sepulta fuisse ut scire
potestis ab om̃ibꝰ idem predicat᷑. sed
nunc uacuũ ẽẽ cernentibꝰ ostendit᷑
Hȩc idcirco dixerim: quia multi
nostrorũ dubitant utrum assũpta
fuerit simul cũ corpore: an obierit
relicto corpore. Quomodo autẽ uel
quo tẽpore. aut aquibus ꝑsonis sc̃is¬
simũ corpus eius inde ablatũ fuerit.
uel ubi transpositũ utrũue resurrex̃.
nescitur : quamiuis non nulli astruere
uelint eam iam resusritatã. & beata cũ

Expanded text:
grauit a corpore. Monstratur autem sepulchrum eius cernentibus nobis usque ad presens in uallis Iosaphat medio; que uallis est inter montem Syon et montem Oliueti posita, ubi la, oculis aspexisti, ubi in ejus honore fabricata est Ecclesia miro lapide tabulata: in qua sepulta fuisse ut scire potestis ab omnibus ibidem praedicatur: sed nunc vacuum eidcirco dixerim, quia multi nostrorum dubitant utrum assumpta fuerit simul cum corpore an obierit relicto corpore. Quomodo autem uel quo tempore aut a quibus personis sanctissimum corpus eius inde ablatum fuerit uel ubi transpositum utrumue resurrexerit nescitur, quamuis nonnulli astruere uelint eam iam resuscitatam sicut
Abbreviated transcription (Latin):
iurgo genuit. totũ ꝓut potuit homo ꝑ spm
rum ad exẽplũ humanȩ uitȩ conuersatio eiꝰ
post ascensionẽ xꝑ̃i generaliter cũ apłis fuit.
qͦusq disꝑgunt᷑. sicuti lucas menunit dicens.¬

Expanded text:
Virgo genuit, totum prout potuit homo per SpVirgo genuit, totum prout potuit homo per Sprum ad exemplum humanae vitae, conversatio ejus post ascensionem Christi generaliter cum apostolis fuit quousque dis
Abbreviated transcription (Latin):
integra conseruatur. Ideoq totũ suꝑ ex¬
cellit de illa quȩ dicunt᷑. quia sunt diui¬
na. atq in effabilia. Unde uirginitas & fe¬
cunditas. prolis suꝑ eminens nouitas est.
quãquã humanũ cernat᷑ ex carne qđ na¬
scit᷑. Uerũtam̃ & si
magnificentior
multũ uirginitas in maria. ꝓpt̾ gr̃ȩ excellen¬
tiã. una tam̃ integritas carnis & una uirtus.
quȩ ad inuicẽ quasi cognata sociat᷑. N inc qͦq
do suo cõmendat eloquio. Uerbũ qđ inpͥn¬
cipio erat. & uerbũ erat apud dm̃. & ds̃ erat
uerbũ Hoc qͥppe uerbũ qđ erat in principio
genuit beata & głosa uirgo maria. ex se car¬
nẽ factũ. Iccirco & uirginitas longe sacra¬
tior. & fecunditas ut itadicã multo ineffa¬
bilior: quã suo potuerit ille explicare elo¬
quio. Uerũtam̃ quanto uirginitas cognatior
uirginitati. tanto beatꝰ ęuangłista cȩteris ex¬
cellentior & uicinior uerbo. Ideo qͥcqͥd est qd

Expanded text:
integra conservatur. Ideoque totum superexintegra conservatur. Ideoque totum superexcellit de illa quae dicuntur: quia sunt divina atque ineffabilia. Unde virginitas et fecunditas prolis supereminens novitas est, quamquam humanum cernatur ex carne quod nascitur. Verumtamen etsi magnificentior multum virginitas in Maria propter gratiae excellentiam: una tamen integritas carnis, et una virtus, quae ad invicem tamquam cognata sociatur. Hinc quoqudo, suo commendat eloquio. Verbum, inquit, in principio erat, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Hoc quippe Verbum quod erat in principio, genuit beata et gloriosa Virgo Maria ex se carnem factum. Idcirco virginitas longe sacratior, et fecunditas ut ita dicam multo ineffabilior, quam suo potuerit ille explicare eloquio. Verumtamen quanto virginitas cognatior virginitati, tanto beatus evangelista caeteris excellentior et vicinior Verbo. Ideo quidquid est quod
Abbreviated transcription (Latin):
ficio dilectionis: ioħs tam̃ apłs ampliꝰ ac spe¬
cialiꝰ usq ad finẽ uitȩ qui sibi cõmissam ac¬
cepit insua quasi matr̃e filiꝰ. cui benignꝰ ma¬
gister de cruce. mulier inquit ecce filius tis
ad discipulũ autẽ. ecce mater tua. ut uir¬
go uirgini cohereret. ut deseruiret officio¬
sissime cura adoptionis. Non enim pudi¬
cissima uirginitas alicui discipuloꝵ rectiꝰ
quã uirgini cõmendat᷑. ut ee̾t ad inuicem
grata societas. &. floridus aspectus : nec non
& uenustꝰ conuersandi uernans alterna¬
tim pudicitiarũ splendor decoratꝰ. Una
siquidẽ uirtꝰ uirginitatis in ambobꝰ. sed
altera ꝓportio in maria. Altera quidem. qr fecundior.
sed ipsa. Ipsa uero. sed altera: quia & si ipsa
eademq incorruptio. tamen fecunditas
integritatis longe głosior qu̾ã uirginitas.
Idcirco & fecunditas in illa tota difica est.
& uirginitas. Alioquin nusquã scđm na¬
turã nascendi uirginitas. ubi fecunditas
predicat᷑ : neq fecunditas. ubi uirginitas

Expanded text:
specialius usque in finem vitae, qui sibi commissam accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister de cruce: Mulier, inquit, ecce filius tuus; ad discipulum autem: Ecce mater tua ; ut virgo virgini cohaereret et deserviret officiosissime cura adoptionis. Non enim pudicissima virginitas alicui discipulorum rectius quam virgini commendatur ut esset ad invicem grata societas et floridus aspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splendore decoratur. Una siquidem virtus virginitatis in ambobus, sed altera proportio in Maria: altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. Ipsa vero, sed altera: quia etsi ipsa eademque incorruptio, tamen fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas. Idcirco et fecunditas in illa tota deifica est et virginitas. Alioqui nusquam secundum naturam nascendi virginitas, ubi fecunditas praedicatur: neque fecunditas, ubi virginitas
Abbreviated transcription (Latin):
de sermo diuinꝰ cũ de peccatore ageret in psal¬
mis. sacrificiũ inqͥt᷑ laudis honorificabit me. &¬
illic it̃ quo ostendã illi salutare dĩ. Ac si paten¬
ter dicat. Illic iter e̾ laudis ad ȩt̃nã laudẽ.
sine fine mansurã: sed nemo apprehendet
tor & cõmoneo in hac sacra sollemnitate
genitricis mariȩ. nolite cessare alaudibꝰ.
Quod si uirgo es. gaude:qr meruisti eẽ &
tu qđd laudas. Tantũ cura. ut sis quȩ digne
laudare possis. Iuod si continens & casta.¬

Expanded text:
de sermo divinus cum de peccatore ageret in Psalde sermo divinus cum de peccatore ageret in Psalmis: Sacrificium, inquit, laudis honorificabit me: illic iter est quo ostendam illi salutare Dei : ac si patenter dicat, Illic iter est laudis ad aeternam laudem sine fine mansuram: sed nemo apprehendet vos et commoneo in hac sacra solemnitate genitricis Dei Mariae, nolite cessare a laudibus. Quod si virgo es, gaude, quia meruisti esse et tu quod laudas: tantum cura ut sis, quae digne laudare possis. Quod si continens et casta
Abbreviated transcription (Latin):
credit᷑: non tam̃ eatenꝰ plena: In mariam uͦ.
totiꝰ gr̃ȩ quȩ in xp̃o ẽ plenitudo uenit: quãqũs
alit̃. Et ideo inquit benedicta tu in ter mu¬
lieres: id e̾ plus benedicta quã om̃s mulieres
Ac ꝑ hoc qͥcqͥd maledictionis infusũ ẽ ꝑ euã.
totũ abstulit benedictio mariȩ: insuꝑ & grãm
refudit xp̃i ortꝰ: quã non habuit prius om̃is
mundus. Igit᷑ qđ natura non habuit. usus
nesciuit. ignorauit ratio. mens non capit hu¬
mana. pauet cęlũ. stupet t̾ra. creatura etiã
om̃is cȩlestis mirat᷑: hoc totũ ẽ qđ ꝑ gabr̾helẽ¬
Qua decausa detali tantaq loqui me indignũ
fateo: sed & puto qđ nemo qui p̃sumat. nͥ qui
quanta sint quȩ pandunt᷑ penitꝰ ignorat.
Tam̃ & si adhȩc nemo idoneus inuenit᷑. uotis om¬
nibꝰ cessare non debet qͥlibet etiã peccator alau¬
dibꝰ: quãuis explere non quȩat qđ sentit. Un¬

Expanded text:
creditur: non tamen eatenus plena. In Mariam vero creditur: non tamen eatenus plena. In Mariam vero totius gratiae, quae in Christo est plenitudo venit, quamquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu in mulieribus, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit prius omnis mundus. Igitur quod natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio, mens non capit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis etiam coelestis miratur: hoc totum est, quod perde causa de tali tantaque loqui, me indignum fateor: sed et puto quod nemo sit qui praesumat, nisi qui quanta sint quae panduntur, penitus ignorat. VI. Tamen etsi ad haec nemo idoneus invenitur, votis omnibus cessare non debet etiam quilibet peccator a laudibus, quamvis explere non queat quod sentit. Un
Abbreviated transcription (Latin):
cessit nuntiũ suũ d̾s : sed ado non recessit.
Nec teneri potuit locis: qui om̃ibꝰ habet᷑ in lo¬
cis. & totꝰ ubiq ẽ: sine quo nichil totũ. Ergo
uerbũ patris nũquã apatre discedens. homo
ꝓprie fieri dignatus ẽ. secreto suo mysterio
quo ipse nouit. Iui qm̃ totũ suscepit qđ est
hominis. homo totꝰ e̾: & totũ accipiens qd̾ dĩ e̾.
omĩno aliud quã ds qͥnatꝰ e̾ ex maria eẽ non
potuit. Scit enĩ ds & potest. omia. Propt̾ea
quia ita ẽ. sciuit se ac potuit inut̃o uirginis
sine sui corruptione miscere atq uniri. ut unꝰ
atura. Et ideo satis eã deuotissime primũ an¬
gelus uenerat᷑ & salutat. Mirat᷑ itaq & ipse. quis¬
lis ac quanta sit quã salutat. Non enĩ simplex
fateor uel consueta fuit ista salutatio: sed om̃i ad¬
miratione digna. Siquidẽ uenerationis fuit
delatio: oblatio muneris. famulatꝰ obsequii.
quia & si in sc̃ĩs patribꝰ & propħis gr̃a fuisse

Expanded text:
cessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit: cessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit: nec teneri potuit locis qui omnibus habetur in locis: et totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris numquam a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus est, secreto suo mysterio, quod ipse novit: qui quoniam totum suscepit quod est hominis, homo totus est: et totum retinens quod Dei est, omnino aliud quam Deus qui natus est ex Maria esse non potuit. Scit enim Deus omnia et potest. Propterea quia ita est, scivit se ac potuit in utero Virginis sine sui corruptione miscere atque unire, ut unurfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum Angelus veneratur et salutat. Miratur itaque et ipse qualis aut quanta sit quam salutat: non enim simplex, fateor, vel consueta fuit ista salutatio, sed omni admiratione digna. Siquidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii. Quia etsi in sanctis patribus et prophetis gratia fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ne angłs ad uirginẽ mittit᷑. quia semꝑ ẽ
angłis cognata uirginitas. Profecto in carni
pret̾ carnẽ uiuere : non terrena uita est sed
cę̧lestis. Unde in carne angłicã głam ad¬
quirere : maius e̾ meritis eẽ quã habere.
Esse enĩ angłm felicitatis ẽ: eẽ uͦ uirginẽ.
habet angłs ex natura Utrũq tam̃ & eẽ
uirginẽ uel angłm. diuini muneris ẽ offici¬
ũ non humanũ. Nue inquit gr̃a plena.
Et bene plena: quia cȩteris ꝑ partes p̃stat᷑.
mariȩ uͦ simul se tota infudit plenitudo
gr̃s: Hoc qͥppe ẽ. qđ dauid canit. Descendet sicut
pluuia in uellus. Uellus itaq cũ sit de corpore:
nescit corporis passionẽ. Sic & uirginitas cũ sit
incarne: uitia carnis nescit. Cȩlestis plane imb̃.
uirgineũ uellus placido se infudit elapsu: & tota
diuinitatis unda se contulit incarne quando
uerbũ caro factũ ẽ: ac deinde ꝑcrucis pati¬
bulũ expressũ. terris om̃ibꝰ pluuiã salutis ef¬

Expanded text:
ne Angelus ad Virginem mittitur, quia semper est Angelis cognata virginitas. Profecto in carne præter carnem viuere, non terrena vita est, sed cœlestis. Vnde in carne Angelicam gloriam adquirere, maius est meritum, quam habere. Esse enim Angelum felicitatis est, esse vero Virginem tura. Utrumque tamen et esse virginem et angelum, divini muneris est officium, non humani: Ave, inquit, gratia plena ; et bene plena, quia caeteris per partes praestatur: Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est quod David canit: Descendet sicut pluvia in vellus . Vellus itaque cum sit de corpore, nescit corporis passionem. Sic et virin carne, vitia carnis nescit. Coelestis plane imber in virgineum vellus placido se infudit illapsu, et tota divinitatis unda se contulit in carne, quando Verbum caro factum est, ac deinde per crucis patibulum expressum, terris omnibus salutis pluviam ef
Abbreviated transcription (Latin):
aliquã certe aut in sp̃u uidisti. Unde
uos o filiȩ pulsate matre precibꝰ. pulsa¬
tt ad hostiũ inuitantis amici : si quomo
doͣ uobis aꝑiantur quȩ reserata sunt ma¬
tri. Uerũtam̃ dehis quid plura dicam:
Om̃ia saluatoris gesta & beatȩ mariȩ
obsequia. nec non actus uitȩ. ex euan¬
głio didicistis. Et nunc quid suꝑest.
ut ab aliquo doctoꝵ requiratis: De
presentia absens scribere  curaui: quȩ ab¬
sentia presens deuotus obtuli. ut habea
sc̃m collegiũ ur̃m in die tantȩ sollem¬
nitatis. munus latini sermonis. in quo
discat tenera infantia lactis experiri
dulcedinẽ : & de exiguis eximia cogita¬
re. qualiter fauente dõ ꝑ singulos
annos tota hȩc dies expendatur in lau¬
dẽ. & cũ gaudio celebret᷑ : ne forte si
criphu de transitu eiusdẽ uirginis¬

Expanded text:
aliquam, aut certe in spiritu vidisti. Unde aliquam, aut certe in spiritu vidisti. Unde vos, o filiae, pulsate matrem precibus, pulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab aliquo doctorum requiratis? II. De praesentia absens scribere vobis curavi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne forte si cryphu