comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
marent: uigiliis atq oracionib deditus.
sermone cautus:uI
i quos etiam captiuos uel pue¬
ros transmarinos inuenisset.
dato precio redimebat: sp̃ualiq
eos regenerans lauacro. litteris affatim imn¬
bui precipiebat. Premissaq libertate: per
diuersas relinquebat ecclesias. Pluresq ex
his postea epõs ac p̃sbiteros. seu honorifi¬
cos abbates fuisse audiuimus:
llud etiam non est p̃termittendũ. quod
isdem uir dei amandus iterum a roma
secundo rediens: ascensa naui ꝑuenit ad
centũ cellensem locũ. Quadam igit᷑ nocte
dum solus ut illi mos erat oraret. ĩmun¬
dus sp̃c unum ẽ famulis apprehensa manu
trahebat ad mare. uolens eum ibi demergi:
sed isdem puer qui trahebatur. magnis
cepit uocibus clamare dicens. Xp̃e adiu¬
ua me: xp̃e adiuua me. Mox malignus
sp̃c. eidem puero insultando respondit.
Qualis xp̃c: S dum puer qui traheba¬
tur minime respondisset: ait sc̃s amandꝰ.

Expanded text:
marent, vigiliis atque orationi deditus, marent, vigiliis atque orationi deditus, sermone cautus. 9. Si quos etiam captivos vel pueros transmarinus invenisset, dato pretio redimebat, spiritalique eos regenerans lavacro, litteris affatim imbui praecipiebat, praemissaque libertate, per diversas relinquebat ecclesias, pluresque ex his postea episcopos vel presbiteros seu honorificos abbates fuisse audivimus. 10. Illud etiam non est praetermittendum, quod hisdem vir Dei Amandus iterum a Roma secundo rediens, ascensa navi, pervenit ad Centumcellensem locum. Quadam igitur nocte, dum solus, ut illi mos erat, oraret, inmundus spiritus unum e famulis, adprehensam manum, trahebat ad mare, volens eum demergi. Sed hisdem puer, qui trahebatur, magnis coepit vocibus clamare, dicens: 'Christe, adiuva me! Christe, adiuva me!' Sed malignus spiritus eidem puero insultando respondit: 'Qualis Christus?' Sed dum puer, qui trahebatur, minime responderet, ait sanctus Amandus:
Abbreviated transcription (Latin):
tit: illic ex deuotione tota nocte uigila¬
re cupiens. Tum uero unus e custodibus
eum inuentũ contẽptibiliter affectũ iniu¬
riis: eiecit extra eccłam. Sedente autẽ eo
in extasi mentis in gradib ante fores ec¬
clesie. subito ei sẽs apparuit petrus. blande
leniterq eum alloquitur: et ut in gallias ad
predicationẽ exercendã reuerti deberet ãmo¬
nuit. De qua insione uir sanctus amandus
hilarior redditus: accepta benedictione apłi
atq patrociniis. feliciter remeauit in gallias:
um interim paueis postuiII.
transactis diebus coactus a rege
et sacerdotib: ep̃c ordinatus est
Acceptoq pontificatus honore. gentibus
sum in om̃ibus exemplum prebere bonorũ
operum. Erat autem piissimus: atq om̃i
bonitate repletus. Uultu serenus. helemo¬
sinis largus. sensu sobrius. corpore castus.
atq inter diuites et pauperes medius:
ita ut pauperes illum quasi pauperem as¬
picerent. diuites quasi superiorem se esti¬

Expanded text:
tit, ibique ex devotione tota nocte vigilatit, ibique ex devotione tota nocte vigilare cupiens: tum vero unus e custodibus eum inventum, contemptibiliter affectum iniuriis eiecit extra ecclesiam. Sedente autem eo in extasi mentis in gradibus ante fores ecclesiae, subito ei sanctus apparuit Petrus, blande leniterque eum adloquitur et, ut in Galliis ad praedicationem exercendam reverti deberet, admonuit. De qua visione sanctus vir Amandus hilarior redditus, accepta benedictione apostoli atque patrocinia, feliceter remeavit in Galliis. 8. Cum interim, paucis post transactis diebus, coactus a rege vel sacerdotibus, episcopus ordinatus est, acceptoque pontificatus honore, gentibus sum in omnibus exemplum praebere bonorum operum. Erat autem piissimus atque omni bonitate repletus, vultu serenus, elemosinis largus, sensu sobrius, corpore castus adque inter divites et pauperes medius, ita ut pauperes illum quasi pauperem aspicerent, divites vero quasi superiorem se esti
Abbreviated transcription (Latin):
et ab eius archidiacono scĩssimo udelicet
sulpicio. qui postea ep̃c claruit clem̃tissime
fuisset susceptus : omniq ei humanitate
exhibita. cellulam iuxta eccłam in suꝑio
n qua cellula multis diebus ob amorẽ
eterne uite cilicio tectus et cinere. ieiu¬
niis attritus atq inedia: ordeaceo tan¬
militans lustris: a uino et sicera omĩno
abstinuit. His ita gestis celesti iterũ inflã¬
matus desiderio. incidit ei cogitacio. ut ad
limina beatissimorũ apłorum petri et
pauli properare deberet: assũptoq secũ
uno tantummꝰ comite. squalida atq de¬
uia lustrans loca. tandem romã ꝑuenit:
ibiq sc̃o saciatus desiderio. predulcia in
liminib apłorum figens oscula: diebus ee¬
clesiarum dei circuibat loca: nocte uͦ ad
sc̃ĩ petri reuertebatur eccłam: UII.
uadam namq die iam appro¬
pinquante uespera. cũ custodes
diligentiam: sc̃s uir dñi amandus egre¬
dientibus cunctis in eccła paululũ subsis¬

Expanded text:
vel ab eius archidiacono, sanctissimo videlicet vel ab eius archidiacono, sanctissimo videlicet Sulpicio, postea vero episcopum, clementissime fuisset susceptus, omnique ei humanitatis exhibita, cellulam iuxta ecclesiam in supIn qua cellula multis diebus ob amorem aeternae vitae cilicio tectus et cinere, ieiuniis attritus atque inedia, ordeaceo tanmilitans lustris, a sicera et vino omnino abstinuit. His ita gestis, caelesti iterum inflammatus desiderio, incidit ei cogitatio, ut ad limina beatissimorum apostolorum Petri et Pauli properare deberet. Adsumptoque secum uno tantummodo comite, squalida atque devia lustrans loca, tandem Romam pervenit, ibique sancto satiatus desiderio, praedulcia in liminibus apostolorum figens oscula, diebus ecclesiarum Dei circuibat loca, nocte vero ad sancti Petri revertebatur ecclesiam. 7. Quadam namque die, iam adpropinquante vespera, cum custodesdiligentiam, sanctus vir Domini Amandus, egdientibus cunctis, in ecclesia paululum substi
Abbreviated transcription (Latin):
conaretur euertere: obtestans nisi cicius
assensũ daret ut de monasterio egrederet᷑.¬
iam paterna priuaretur hereditate : respon¬
disse fert᷑. Nichil enim mͥ pater tam ꝓpriũ
uidetur. quam ut xp̃i assumã seruicium:
qui est pars et hereditas mea. De paternis
rio: relicto solo parentibusq:
martini : ibiq prostratus: et profusis in
oracione uberrime lacrimis. ex toto cor¬
dis petiit affectu. quatinus uir sẽs or̃one
sua apud deum optinere mereretur. ut
nũquam eum dñs ad solum proprium
remeare permitteret: sed omnem uite
sue cursum. in peregrinatione expenderet.
Cumq ab oracione surrexisset. statim comã
capitis sui abscidit: adeptusq clericatus ho¬
norem. omnẽ grãm tͣnscendebat in clero..
ost hec uero ab abbate ipsius loci.
et a fratrib benedictione ꝑcepta.
ciuitatem bituricas ad sc̃m petut
austregisilum: qui tunc in dei reb magnifi¬
cus atq insignis habebatur. Cumq ab eo

Expanded text:
conaretur evertere, addensque, nisi citius conaretur evertere, addensque, nisi citius adsensum daret, ut de monasterio egrederetur, paterna privaretur hereditate, respondisse fertur: 'Nihil enim mihi, pater, tam proprium videtur, quam ut Christi adsumam servitium, qui est pars et hereditas mea. De paternis rio, relicto solo parentibusque petiit Martini, ibique prostratus, profusis in oratione uberrime lacrimis, ex toto cordis petiit affectu, quatenus vir sanctus oratione sua apud Dominum obtinere mereretur, ut numquam eum Dominus ad solum proprium remeare permitteret, sed omni vitae suae cursum in peregrinatione expenderetur. Cumque ab oratione surrexisset, statim comam capitis sui abscidens adeptusque clericatus honorem, omnem gratiam transcendebat in clero. 5. Post haec vero, ab abbate ipsius loci vel a fratribus benedictione percepta, civitate Bituricas ad sanctum petiit Austrigisilum, qui tunc in Dei rebus magnificus atque insignis habebatur. Cumque ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
sula. Quo uiso perterritus puer: sicut ipsa
paciebatur etas. quid ageret ignorabat. Tũc
subito superna respectus gracia: ad oronum
confugit auxilia. Statimq solo ꝓstratus.
cum aliquantisꝑ oracioni incubuisset. signũ
crucis contra ĩmanem opposuit anguem.
potentiq uirtute uerborũ ut ad latebras
quãtocius rediret imperat. Qui dicto obe¬
diens. atq ad signum uiri dei fugiens. rapi¬
doq cursu ad latebras remeans: in eadem
insula ulterius nusquã comparuit. Sicq
eandem insulã per oracionem beati uiri
amandi: om̃ipotens deus ab ĩminenti peri¬
culo liberauit. Hoc initiũ signorum eius:
ad nos multorum fama uolitante be¬
nigniter perlatum est:
e in cum adhuc in puerili esset
etate. cepit pater eius blandis
eum sermonib irretire. ut quã¬
tocius de monasterio egrederetur: ut rur¬
sus secularem assumeret habitũ. Cumq his
atq huiuscemodi ꝑsuasionib animũ pueri

Expanded text:
sula. Quo viso perterritus puer, sicut ipsa sula. Quo viso perterritus puer, sicut ipsa paciebatur aetas, quid ageret, ignorabat, cum subito superna respectus gratia ad orationum confugit auxilia. Statimque solo prostratus, cum aliquantisper orationi incubuisset, signum crucis contra inmanem opposuit anguem potentique virtute verborum, ut ad latebras quantotius rediret, imperat. Qui dicto oboediens atque ad signum viri Dei fugiens rapidoque cursu ad latebras remeans, in eadem insula ulterius nusquam conparuit. Sicque eandem insulam per orationem beati viri Amandi omnipotens Deus ab inminenti liberavit periculo. Hoc inicium signorum eius apud nos multorum fama volitante perlatum est. 3. Deinde, cum adhuc in puerili esset aetate, coepit pater eius blandis eum sermonibus inretire, ut quantotius de monasterio egrederetur et rursus saecularem adsumeret habitum. Cumque his atque huiuscemodi persuasionibus animum pueri
Abbreviated transcription (Latin):
mandus igitur scissimus
atq religiosissimus. aqui¬
tanie partib haut ꝓcul
a maris occeani litore:
ex xp̃ianis atq inclitis
parentib editus puer
est. Pater eius serenus
nomine: genitriae uͦ
amantia uocabatur. S cum iam adoles¬
ciam transiens in robur migraret uirile.
et in modicis desideriis in xp̃i flagraret
amore: patriam parentesq relinquens.
ogiam insulam que a litore occeani maris
quadraginta distat milib. feuci nauigans
cursu. tandem portũ monasterii petiit:
ibiq a fratrib spiritalibus cum magno
receptus est gaudio. Et quia sacras ab in¬
fancia didicerat litteras: ex hoc maiori de¬
siderio succensus. amplius cotidie in dei re¬
uadam igitur die dum ei a fr̃ibus
imperatum fuisset. ut obediencie
causa per insulam deambularet:
fit ei repente obuiã mire magnitudinis
serpens. Sicut isdem uir dei narrare con-¬
sueuerat. ita erat ingens atq mirabilis:
qualis nec post nec antea. in eadem uisus est in¬

Expanded text:
mandus igitur sanctissimus adque religiosissimus Aquitaniae partibus aut procul a maris Oceani litore ex christianis atque inclitis parentibus aeditus puer est. Pater eius Serenus nomine, genetrix vero Amantia vocabatur. Sed cum iam adulescentiam transiens, in robur migraret virile et inmodicis desideriis in Christi flagraret amore, patriam parentesque relinquens, Ogiam insulam, quae a litore Oceani maris quadraginta distat milibus, felici navigans cursu, tandem portum monasterii petiit, ibique a fratribus spiritalibus cum magno receptus est gaudio. Et quia sacras ab infantia didicerat litteras, ex hoc maiori desiderio succensus, amplius cotidie in Dei reQuadam igitur die, dum ei a fratribus imperatum fuisset, ut oboedientiae causa per insulam deambularet, fit ei repente obviam mirae magnitudinis serpens, sicut hisdem vir Dei narrare consueverat, ita ingens atque inmanis, qualis nec post nec antea in eadem visus est in
Abbreviated transcription (Latin):
infantẽ in collũ eius: et ipse cum matre
et marito tenentes manus eius. et flentes
osculabant᷑ dicentes. Miserere nr̃i filia: et
repellens dix̃. Recedite ame oꝑarii iniqui
tatis: quia non noui uos. Non enĩ potero¬

Expanded text:
filium in collum eius et ipse cum matre et marito tenentes manus eius et flentes, osculabantur eam dicentes: «Miserere nostri filia et repellens dixit: «Discedite a me, inimici dei, quia non noui uos». Videns er
Abbreviated transcription (Latin):
Suscipe romuleos pastor uenerande triũphos.
Tregori scĩ suscipe gesta tui.
Qui nituit factis. uerbis. scriptisq bedtis.
Ut iubar auricomi solis. in orbe cluit.
Forma decus speculũ tͥ sit uia uita ꝑ euum.
Si cupis eternũ ferre sacerdotium.
N am qui ñ huius sequitur uestigra p̃sul.
Ante dm̃ presul non erit. immo pecus
Dine psalmista canit. hominẽ similare cauallis.
Ignauum stubas. qui sub honore perit.¬
Nocturnũ dedimꝰ sc̃o eantũq diurnum.
Carminib clarũ concinimusq uirum.
Redde incem scriptor. seruas colla ꝯmata pũctor.
Ne tua mendosum pagina seruet opus.
Ludere me libuit uariabilis ordine cãpi.
Post quã prosa fugit mnusa locosa redit.
Hec michi tu tribuis. doctor p̃ciosa gregori.
Qui bona das famulis. s mala nulla tuis.
Uestitus cepi. nudus tua munia dixi.
Indue me factis. uelleribusq tuis.
Et quia mortalis desunt cõmercia carnis:
Da michi sub pedib posse iacere tuis: Incipi¬

Expanded text:
Suscipe Romuleos, Pastor venerande, triumphos, Gregorii sancti suscipe gesta tui. Qui nituit factis, verbis, scriptisque beatis, Ut jubar auricomi solis in orbe cluit. Forma, decus, speculum tibi sit, via, vita per aevum, Si cupis aeternum ferre sacerdotium. Nam qui non hujus sequitur vestigia praesul, Ante Deum praesul non erit, imo pecus. Hinc Psalmista canit hominem similare caballis, Ignavum stultis, qui sub honore perit.Nocturnum dedimus sancto cantumque diurnum, Carminibus clarum concinimusque virum. 20 Redde vicem, scriptor, servans cola, commata, puncta, Ne tua mendosum pagina servet opus. Ludere me libuit variabilis ordine campi, Postquam prosa fugit, musa jocosa redit. Haec mihi tu tribuis, doctor pretiose Gregori, Qui bona das famulis, sed mala nulla, tuis. Vestitus coepi, nudus tua munia dixi, Indue me factis, velleribusque tuis. Et quia mortalis desunt commercia carnis, Da mihi sub pedibus posse jacere tuis. PR
Abbreviated transcription (Latin):
ignem incende. affer rotã. para malas insi¬
afflixit nos pater tuus diabolus. Prefectus
cum ista audisset: renunciauit imperatori.
iuliana audiens hec: exxtendens manus ad
bera me de suppliciis istis. et dimitte peccata
mea: et si quid peccaui. si quid uerbo egi.
tu quia pius es deus. et misericors. miserere
contra illã sicut fera maligna: et cogitabat
quali supplicio subiceret illã. Iussit ollã af¬
ferri. et plu̾bũ mitti in eom: et suꝑ ollam
feruentẽ iussit ut ĩponeret᷑. Et dũ missa essec¬

Expanded text:
Ignem incende rotam afer . pera malis insinos adflixit| pater tuos diabulos. Perfectos autem cum haec audisset| renunciauit maximiano imIuliana audiens haec| extendit manus ad  aiutor et libera me de suplicia ista et dile pecca| ta mea. Et si quid peccaui . si quid uerbo egi . tu qui pi| us et misericors . deus remibat contra ipsa sicut fera maligna| et cogitabat quali sublicia superaret illa .| Et iussit ollam afferri et plumbum et in ea miitti et super| ollam feruenti iussit inponeritur. Beata iuliana e
Abbreviated transcription (Latin):
altitudine usq ad celũ: et ita erat angusta.
ut non nisi unus per eam ascendere posset.
Dextra uero leuaq inerant fixi cultri et gla¬
dii ferrei: ut nullus circa se. nisi ad celũ ies
picere posset. Sub ea uero iacebat latens dra¬
c teterrimꝰ ingenti forma: ut pre metu eius¬
aliquis uix ascendere auderet. uidi etiam

Expanded text:
altitudine erectam usque ad celum; et ita erat angusta quod non nisi unus per eam ascendere posset. Dextra uero leuaque erant fixi cultri et ferrei gladii ut nullus circa se nisi ad celum posset aspicere. Sub ea iacebat latens draco teterrimus et ingentis forme ut pre metu quiuis ascendere formidaret. Vidi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nimius: et occurrit populus romanus.
et cõprehenderũt eos in loco qui dicitur
cathacumbas. uia appia. miliario tercio:
et ibi custodita sunt corpora anno uno. et
mensib septẽ. quousq fabricarentur loca.
in quib posita sunt corpora eorũ: et illic
reuocata sunt cũ gła himnorũ. et posita.

Expanded text:
nimius et cucurrit populus Romanus et comprehenderunt eos in locum qui dicitur Catacumba, via Appia, miliario tertio ab urbe Roma; et ibi custodita sunt corpora anno uno et mensibus .VII., quousque fabricarentur loca, in quibus fuerant posita corpora eorum; et illuc revocata sunt cum gloria hymnorum. Corpus
Abbreviated transcription (Latin):
parcere ei. deos uituperauit: et om̃ib in iuriã
eius. omĩa confessus sum quecũq egi aiuiuen¬
tute mea. Redite ei qͦmͦ digna est. Sancta
autẽ iuliana paululũ aperiens oculos ut
uideret quis esset qui talia loquebatur: ti¬
inidus demon clamauit dicens. Heu me mi¬
serum: forsitan uult me iterũ tenere. Et
statim euanuit: et ebmutuit fugiens. Et cũ
teri et matres audite me. et peniteat uos de¬
moniis ĩmolare: et edificate domos uestras
ad dm̃. bonũ est penitere in corde: bonũ est
psallere frequenter. bonũ est orare. Nescimꝰ¬
autẽ fratres: quando uitã finiamꝰ. Ego rogo

Expanded text:
parcere ei . deus uitoperauit et hominibus iniu| ria eius omnia confessus sum que ei ad iuuentute mea| redete ad quomodo digna est. Sancta autem iuliana| paulum aperiens oculos suos ut uidiret quis essit qui| talia dicibat. Timidus daemon clamauit dicens| Heu me miserum forsitam uult me iterum t<eni>re.| Et statim euanuit et omutuit fugiens. Et dum mei et ciuis audite me et penetiat uus daemonis imo| lari sed edificate domus uestras ad dominum. Bonum est pene| tire in corde . bonum est psallire frequenter. Bonum est| semper orare. Nescimus fratris quando uita finiamus| Ego rogo
Abbreviated transcription (Latin):
Ille autẽ militib meis custodientib: t̾eio¬
die resurrexit. Intantũ autẽ exarsit nequicia
runt. S cum accepissent pecuniã: qͥd factũ
fuerat tacere ñ potuerũt. Nam et illũ resur¬
rexisse testati sunt se uidisse: et a iudeis pe¬
cuniã accepisse. Hec gesta. ne qͥs aliter men¬
tiatur: et estimes credendũ m̃daciis iudeorũ.
Cũq ꝑlecta fuisset epła: nero dix̃. Die michi¬

Expanded text:
Ille autem militibus meis custodientibus, die tIlle autem militibus meis custodientibus, die tertio resurrexit: in tantum autem exarsit nequitia runt'. Sed cum accepissent pecuniam, quod factum fuerat tacere non potuerunt; nam et illum resurrexisse testati sunt se vidisse et a Iudeis pecuniam accepisse. Hec ideo ingessi, ne quis aliter mentiatur et estimes credendum mendaciis Iudeorum. Cumque perlecta fuisset epistola, Nero dixit: '
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ. Nuper accidit. et qd ipse probaui: iu¬
deos per inuidiã. se suosq posteros. crudeli
condẽpnatione punisse. Deniq cũ ꝓmissum
haberent patres eorum. quod illis deus eorũ
mitteret de celo sc̃m suum. qui eorum rex
merito diceretur. et hunc se ꝓmiserit ꝑ uir¬
ginem missurũ ad terras: iste itaq me p̃side
in iudea hebreorũ deus cũ uenisset. et uidis¬
sent eum cecos illuminasse. lepsos mundasse.
paraliticos curasse. demones ab hominib fugas¬
se. mortuos etiã suscitasse. imperasse uentis.
ambulasse siccis pedib super undas maris.
et multa alia mirabilia fecisse: cũ om̃is po¬
pulus iudeorũ dei filium hunc esse dicerent.
inuidiã contra eũ passi sunt. principes sacer¬
dotũ: et tenuerũt eũ. et mͥ tradiderũt. Et
alia pro aliis mͥ de eo mentientes. dixerunt
Ego autẽ credidi ita esse: et flagellatũ tra¬
didi illũ arbitrio eorũ. Illi autẽ crucifixer̃t
eum: et sepulto ei custodes adhibuerunt.

Expanded text:
salutem. Nuper accidit, et quod ipse probavi, Judaeos per invidiam se suosque posteros crudeli condemnatione punisse. Denique cum promissum haberent patres eorum, quod illis Deus eorum mitteret de coelo Sanctum suum qui eorum Rex merito diceretur, et hunc se promiserit per Virginem missurum ad terras: istum itaque me praeside in Judaeam Deus Hebraeorum cum misisset, et vidissent eum caecos illuminasse, leprosos mundasse, paralyticos curasse, daemones ab hominibus fugasse, mortuos etiam suscitasse, imperasse ventis, ambulasse siccis pedibus super undas maris, et multa alia fecisse, cum omnis populus Judaeorum eum Filium Dei esse diceret, invidiam contra eum passi sunt principes Judaeorum, et tenuerunt eum, mihique tradiderunt, et alia pro aliis mihi de eo mentientes dixerunt, Ego autem credidi ita esse, et flagellatum tradidi illum arbitrio eorum. Illi autem crucifixerunt eum, et sepulto custodes adhibuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gio senatorio transiens per eiuitatẽ incomediã.
ueniens ad urbem romã tulit corpus beate
nbris preciosis: dum ueniret ad urbẽ exur¬
panie. Posita est autẽ beata iuliana prope ter
nauigasset in suo suburbano. uenit tẽpestas
ualida et mersit nauim ipsius: et mortui
iactasset eos aqua in locũ desertũ: sic ab aui¬
bus et feris corpora eorũ deuorata sunt. Passa¬

Expanded text:
 sinatoricio .| transferens per ciuitatem . Nicomedia Veniens ad| urbem romam tolit corpuscolum beatae nibus praeciosis. Et dum uenisset| ad urbem exurmaniae. Et posita est beata iuliana prope centnauigassit in suburbanum uenit| tempestas ualidam demersit nauem ipsius et cum eo mortui iactasset eos aquam in| loco deserto sic ad feris et auibus corpora eorum deuora sunt.| EXPLI
Abbreviated transcription (Latin):
neq spernas me: sed confirma cor meũ in religio¬
ne tua. et confidenti in nomine tuo significa
michi quis est iste qui michi talia ꝑsuadet. Statĩ
uox facta est ad eam dicens. Confide iuliana:
ego tecũ sum glorificans te. Tu autẽ apprehen¬
de istũ qui tecum loquitur: ut scias quis est

Expanded text:
lin| quas me sed conforta meum corpus . in religionem tuam| et in nomine tuo significa mihi. Quis est isti qui me per| suasit. Statim uox facta est in carcere dicens.| Confite iuliana . ego tecum sum et glorificabo te . | tene autem+ qui tecum loquitur ut scias quis est
Abbreviated transcription (Latin):
audiens pater eius. dix̃c̃. Per misericordes deos
apollinẽ et dianã iuro: qd̾ si ꝑmanseris in
his sermonib. feris te tradam. Beata iuliana
respondit. Noli credere pater. quia te time¬
re habeo. Per filium dei qd̃ si habeo uiua in¬
cendi: non tibi consentio. Tunc denuo ro¬

Expanded text:
audiens . dixit . per misericordes deos apollonem| et dianam si permanseris in his sermonibus . feris te tra| dam. Iuliana respondit. Noli credere . quia te timiri| debeam . per filium dei quod si habiam uiua incendi . | non tibi consentio. Denuo r\o
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrefectus iussit eam deponi. Et dicit ei.¬
Accede iuliana et sacrifica. ne in torm̃¬
us deficias : et non te liberabit deus tuus
quẽ colis. Beata iuliana respondit. Uincere
me ñ potes miser per tua torm̃ta: sed ego

Expanded text:
ras . iussit eam deponi . et dicit| ei. Iuliana sacrifica . ne in tormentis deficias . non te liberat| deus quem coles. sanCta iuliana Respondit uincere me non potestis| miser . per tua turmenta . sed ego
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i preceptis. Statim pater eius iussit eã
spoliari et cedi: dicens ad eam. Quare non
adoras deos:At illa clamans dicebat. Non
credo. non adoro. non sacrifico idolis surdis
ter eius. cruciatã tradidit eã p̃fecto. sponso
eius. Prefectus autem iussit eã diluculo addu¬
ci ante tribunal suũ. Et uidens pulcritu¬

Expanded text:
istum. Statim| pater eius . iussit eam expoliari et caedi. dic quare| non adoras deus. Illa autem clamans dicens . non credo| non adoro . non sacrifico idolis . surdis . caecis ter| eius cruciatam . tradidit eam praefecto sponso suo. | Preffectus autem . iussit eam aduci ante tribunal| suum puplicae. Videns pulchritu
Abbreviated transcription (Latin):
uator. recreator dolentib. pastor errantib.
exaudi me. et miserere mei: et dolentibus¬
et circũastantib miserere: et presta michi
iniscd̾iam tuã. sicut et om̃ib qui tibi placue
pater meus et mater mea deseruerũt me.S
doloris: sed serua me in istis torm̃tis. sicut
seruasti danielem in lacũ leonũ. et teclam
de igne. ananiam. azariam. et misahel de
camino: sic et me custodi in breuitate istiꝰ
uite et deduc me in portũ tuũ. quomodo
deduxisti fugientes ex egipto filios israhel

Expanded text:
t reseruatur dolentibus . pater errantibus . exaudi domine| et miserire mei. Et dolentibus circum adstantibus miserire| mei . et prista mihi misericordiam tuam sicut omnibus| qui tibi placuerpater meus et mater mea derelinquerunt me.| Sed doloris| sed serua me in istis trmentis. Sicut seruasti dana| hel in lacum leono . et thaeclam de ignem. Ananiam . | azariam . et misahel . de camino . ita et me custodi in| braeuitate uita  . deduc me in portum tuum . quo| modo deduxisti fugientis ex aegypto filios israhel
Abbreviated transcription (Latin):
rex. et brumchildis regina uisi sunt con¬
donasse: cuncta hec ab ipso dei uiro edi¬
ficata fuisse pene om̃ibus notum ẽ. In
quib locis fr̃ibus uel monachis sub re¬
gulari norma constitutis. suꝑpositisq
abbatib. et om̃ib bene ordinatis. ad
postremum alnone cenobio edificato:
ipse ibidem cum suis usq ad scĩssimi sui¬
obitus diem xp̃o feliciter militauit. Er¬

Expanded text:
rex et Hymnechildis regina visi sunt conrex et Hymnechildis regina visi sunt condonasse: cuncta haec ab ipso Dei viro aedificata fuisse pene omnibus notum est. In quibus locis fratribus vel monachis sub regulari norma constitutis superpositisque abbatibus et omnibus bene ordinatis, ad postremum Elnone coenobio aedificato, ipse ibidem cum suis usque ad sanctissimi obitus diem Christo feliciter militavit. Er
Abbreviated transcription (Latin):
relato libello de uirtutib sancti
amandi edito. sciendum ẽ quan¬
tus uir idem et cuius honoris
apud homines habitus est: licet ipse decli¬
nare honores mundi semꝑ desideraret. Nam
reges et regine. pluresq illustres uiri ei uene¬
rationis grãm plurimũ impendere studuer̃t:
et de facultatib suis uiuõ adhuc illum in
corpore manentẽ. non modice ditauerunt.
Uillas quoq et predia. ac proprias heredi¬
tates. cognoscentes eum seruum esse dñi:
fidelissima deuocione ei se conferre gaude¬
bint. Ubi ipse uir dñi amandus sagacissi¬
ma industria fidelibus uiris. et xp̃o since¬
re desiderantib militare: monasteria con¬
struendo studiosissime elaborabat. Nam
monasteriũ quod dicitur blandiniũ in
castro gandauo situm. aliudq qd uocat᷑
meatianas. neenon et illud cui ipse sẽs
uir lotosa nomen imposuit. seu rotuace
quod est p̃fato pene contiguũ: cellulamq
que ñcupatur barisiacus: quem locũ cum
adiacentib sibi appendiciis illi childericus

Expanded text:
elato libello de virtutibus sancti Amandi edito, sciendum est, quantus vir idem et cuius honoris apud homines habitus est, licet ipse declinare honores mundi semper desideraret. Nam reges et reginae pluresque inlustres viri ei venerationis gratiam plurimum impendere studuerunt et de facultatibus suis vivo adhuc illum in corpore manentem non modice ditaverunt; villas quoque et praedia ac proprias hereditates, cognoscentes eum servum esse Domini, fidelissima devotione ei se conferre gaudebant. Ubi ipse vir Domini Amandus sagacissima industria fidelibus viris et Christo sincere desiderantibus militare monasteria construendo studiosissime elaborabat. Nam monasterium quod dicitur Blandinium, in castro Gandavo situm, aliudque quod vocatur Martianas necnon et illud cui ipse sanctus vir Lotosa nomen inposuit, seu Rotnace, quod est praefato pene contiguum, cellulamque quae noncupatur Barisiacus, quem locum cum adiacentibus sibi appendiciis illi Childericus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. relegantur. Et cum relegerent᷑: anu¬
linus ꝓconsul sentenciã de libro legit. Crispi¬
na in suꝑsticione indigna ꝑdurans. que diis
nr̃is sacrificare noluit scđm auguste legis
mandata: ad celestẽ locũ tendit. eã gladio
animaduerti iussit. Beata crispina respon¬
dñm: qui sic me de manib tuis dignatus
est liberare. Passa est autem beata crispina
lino ꝓconsule: regnante dño nr̃o iħu aͦ.¬

Expanded text:
sunt relegantur. Et cum relegerentur, Anusunt relegantur. Et cum relegerentur, Anulinus proconsul sententiam de libello legit: Crispina in superstitione indigna perdurans, quae diis nostris sacrificare noluit, secundum Augusti legis mandata a coelesti . . . locum tendit, eam gladio animadverti jussit. Beata Crispina responDominum, qui sic me de manibus tuis dignatus est liberare Passa est beata Crispina lino proconsule, regnante Domino
Abbreviated transcription (Latin):
si salutẽ non quererem audiendã: ante
tribunal tuũ non essem. Anulinꝰ ꝓconsul
dixit. Diu uiuere desideras. aut mori in
penis: sicut et cetere consortes tue maxi¬
ma. donatilla ⁊̃ secunda. Beata crispina
respondit. Si mori uellem et in interitũ
animã meã tradere. et in ignẽ eternum:
tuis demoniis darem uoluntatẽ meam.
Anulinus proconsul diõe. Caput tibi
incidam: si deos uenerabiles ad orare despere¬
ris. Beata crispina respondit. Eracias ago
deo meo: si hoc fuero consecuta. Capud meũ
perdo semel: s si ñ thurificauero idolis. Anu¬
linus ꝓconsul dix̃. Et omĩno in isto sensu
tuo stulto ꝑsistis. Beata crispina respondit.
Deus meus qui est et qui fuit: ipse me iussit
nasci. Ipse dedit michi salutẽ. per aquam sa¬
eri baptismi. Ipse mecum est: ut animã me¬
am sicut tu uis non faciat sacrilegam. Anu¬
linus ꝓconsul dix̃. Quid plurib sufferimꝰ
impiam crispinã: Acta ex codice que dicta

Expanded text:
si salutem non quaererem audiendam, ante si salutem non quaererem audiendam, ante tribunal tuum non essem. Anulinus proconsul dixit: Diu vivere desideras, aut mori in poenis, sicut et caeterae consortes tuae Maxima, Donatilla, et Secunda. Beata Crispina respondit: Si mori vellem, et in interitum animam tradere, et in ignem aeternum, tuis daemoniis darem voluntatem meam. Anulinus proconsul dixit: Caput tibi incidam, si deos venerabiles adorare dispexeris. Beata Crispina respondit: Gratias ago Deo meo, si hoc fuero consecuta. Caput meum perdo semel: sed si thurificavero idolis . . . Anulinus proconsul dixit: Et omnino in isto sensu tuo stulto persistis? Beata Crispina respondit: Deus meus qui est, et qui fuit, ipse me jussit nasci; ipse dedit mihi salutem per aquam baptismi; ipse mecum est, ut anima mea, sicut tu vis, non faciat sacrilegium. Anulinus proconsul dixit: Quid pluribus sufferimus impiam Crispinam? Acta ex codice quae dicta
Abbreviated transcription (Latin):
ut non inueniar ab illo die uenturo. nuli¬
nus proconsul dixit. Sacrilega non eris:
si sacris obtẽperes iussionibus. Beata crispi¬
na respondit. Quid uis ut sim: sacrilega
apud deum. et apud imperatores ñ sime
absit. Deus magnus et omp̃s est. qui fecit
mare. et herbas uirides: et aridã terram.
Homines autẽ facti ab ipso: quid mͥ pos¬
sunt prestare: Anulinus ꝓconsul diccit.
Cole religionẽ humanã: quam et dñi nr̃i
inuictissimi cesares. et nos ipsi obseruamꝰ.
Beata crispina respondit. Deũ noui tan¬
tum:nam illi dii tui lapides sunt: et fig¬
menta manuũ hominũ facta. Anulinus
proconsul dix̃. Blasphemiã loqueris: nã
non ꝓsequeris que saluti tue conueniunt.
Et adiecit anulinus ꝓconsul ⁊ ꝯmaenta¬
riense officio. dix̃. Ad omnem deformiti¬
onem deducta. a nouacula ablatis crini¬
bus decaluetur: ut eius primũ facies ad
põpam ꝑueniat. Beata crispina respon¬
dit. Loquantur ipsi dii: et credam. Ego

Expanded text:
ut non inveniar in illo die venturo. Anuliut non inveniar in illo die venturo. Anulinus proconsul dixit: Sacrilega non eris, si sacris obtemperes jussionibus. Beata Crispina respondit: Quid vis? ut sim sacrilega apud Deum, et apud imperatores non sim? Absit. Deus magnus, qui fecit mare, et herbas virides, et aridam terram; homines autem facti ab ipso, quid mihi possunt praestare? Anulinus proconsul dixit: Cole religionem Romanam, quam et domini nostri invictissimi Caesares et nos ipsi observamus. Beata Crispina respondit: Deum novi tantum: nam illi lapides sunt, et figmenta manuum hominum facta. Anulinus proconsul dixit: Blasphemiam loqueris, nam non prosequeris quae saluti tuae conveniunt. Et adjecit Anulinus proconsul, et Commentariense officio dixit: Ad omnem deformitionem deducta, a novacula ablatis crinibus decalvetur, ut ejus primum facies ad pompam perveniat. Beata Crispina respondit: Loquantur ipsi dii, et credam: ego
Abbreviated transcription (Latin):
mei iħu xͥ. Anulinꝰ ꝓconsul dixe. Perdes ca¬
put. si non obediens fueris iussis imꝑatorũ
dñorum nr̃orum: quib deseruire coge¬
ris subiugata. quod et omĩs affrica fecit.
nec tibi dubiũ est. Beata crispmna respondit.
Nũquã sit illis bene: ut me demoniis
faciant sacrificare. S sacrifico dño qui
fecit celũ et terrã. mare. et omĩa que in
eis sunt. Anulinus ꝓconsul dix̃. Ergo isti
dii non sunt a te accepti. quib ex hibere
Nulla deuocio ẽ: que opprimi cogit ĩuitos.
Anulinus ꝓconsul dixit. S utinam deuota
sequeris: ut in tẽplis sacris flexo capite dus
romanorũ thura ĩmoles. Beata erispina res¬
pondit. Hoc non feci aliquando ex quo nata
sum: nec noui nec facio usq quo uita uixe¬
ro. Anulinus ꝓconsul dixit. S fac si uis a
legum seueritate ĩmunis euadere. Beata
crispina respondit. Quod dicis non timeo
hoc nichil est: dm̃ autem qui in celis est si
contẽpsero sacrilega ero: et semel me ꝑdet

Expanded text:
i. Anulinus proconsul dixit: Perdes caput, si non obediens fueris jussis imperatorum dominorum nostrorum, quibus deservire cogeris subjugata; quod et omnis Africa fecit, nec tibi dubium est. Beata Crispina respondit: Nunquam sit illis bene, ut me daemoniis faciant sacrificare: sed sacrifico Domino, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt. Anulinus proconsul dixit: Ergo isti dii non sunt a te accepti, quibus exhibere Nulla devotio est quae opprimi cogit invitos. Anulinus proconsul dixit: Sed utinam devota sequaris, ut in templis sacris flexo capite diis Romanorum thura immoles. Beata Crispina respondit: Hoc non feci aliquando ex quo nata sum, nec novi, nec facio usquequo vita vixero. Anulinus proconsul dixit: Sed fac, si vis a legum severitate immunis evadere. Beata Crispina respondit: Quod dicis non timeo, hoc nihil est. Deum autem qui in coelis est si contempsero, sacrilega ero, et semel me perdet,
Abbreviated transcription (Latin):
autem credo in quẽ credidit abraham. ẏsaae.
prefectus: cõmotus iracundia iussit eã cedi.
et post hec iussit cessari ab ea. Et dicit ei
de et sacrifica magne diane: et liberaberis
de torm̃tis. Quod si nolueris: per magnũ
deum apollinẽ non tibi parcam. Beata iu¬
liana respondit. Noli credere qđ̾ suasioni¬

Expanded text:
autem credo in quem credidit abraham . isahac| refectus . commotus ira| gundia . iussit eam cedi Et post haec caes\s/ari ab ea . et dici accede sacrifica mag| ne die dianae . et liberaberis de tormentis . quod si no| lueris . per magnum deum apollonem non tibi parcam| Iuliana respondit noli credere . quod suasioni
Abbreviated transcription (Latin):
quare m ñ diuulgas qd̾ uerũ est s Respondit
Tu uͦ audi me rex. et salua erit anima tua:
et res publica tua augebitur. et inimici tui
ex tinguent᷑. et tu in om̃ib uictor eris. et
tantũ cõmoneo ut penitearis de sanguine
tiaris .et saluus eris. Respondit claudius:

Expanded text:
d uerum est?». Respondit bilis imperator et salua erit anima tua et res publica augebitur et inimici tui extinguentur et tu in omnibus uictor eris et tantum dico ut peniteat te sanguinis Christum baptizeris». Respondit Claudius
Abbreviated transcription (Latin):
regem francorũ pro sue xp̃ianitatis reme¬
dio consultissime admone: atq p̃care diri¬
gere nobis ex corpore fr̃m nr̃orum dilectis¬
simos epõs. qui sedis apłice legatione diuina
concedente ꝓpiciatione fungi debeant. Et
que in nr̃o concilio ꝑacta sunt. cũ his sino¬
dalibus apicib nr̃is ad clementissimũ prin¬
cipem nr̃m sine dubio asportare faciemus:
ut nr̃orum laborũ particeps effectus. merce
dis cumulũ adipisci ualeat: et sui regni
protectorem inuenire eum cui causa flagi¬
tari dinoscitur. Hoc namq et in eius epła
ex hortari eum cognoscimus. Reliquias
uero sco̾rum. de quib p̃sentiũ lator nobis
ãmonuit. dari p̃cipimus. Nam codices iam
exinaniti sunt a nr̃a biblioteca: et unde
daremꝰ ei nullatenꝰ habuimꝰ. Transcribere
autem non potuit: qm̃ festinanter. de hac
ciuitate regredi properauit. His igitur ita
prelibatis. que a nobis per epłam uobis sũt¬

Expanded text:
regem Francorum, pro suae Christianitatis remeregem Francorum, pro suae Christianitatis remedio, consultissime admone atque precare, dirigere nobis ex corpore fratrum nostrorum, dilectissimos episcopos, qui sedis apostolicae legatione, divina concedente propitiatione fungi debeant, et quae in nostro concilio peracta sunt, cum his synodalibus apicibus nostris, ad clementissimum principem nostrum sine dubio asportari faciemus, ut ndis cumulum adipisci ualeat et sui regni protectorem inuenire eum cuius causa flagitari dinoscitur. Hoc namque et in eius epistola exortare eum cognoscimus. Reliquias uero sanctorum de quibus praesentium lator nobis ammonuit dare praecipimus nam codices iam exinaniti sunt a nostra bybliotheca et unde dare ei nullatemus habuimus. Transscribere autem non potuit quoniam festinanter de hac ciuitate regredi properauit. Haec igitur ita praelibatis quae a nobis per epistolam uobis
Abbreviated transcription (Latin):
unoq sp̃u condẽpnauimꝰ: ut cognoscentes
uniuersi errorem qui in eis continctur. eorum
pollutione nullatenꝰ maculent᷑. Unde p̃uidi¬
mus uolumina gestorũ sinodaliũ in p̃senti
uobis dirigere: una cum eneyelia nostra.
Ex quorum serie omĩa subtiliter potestis
addiscere: et tenebras illorũ nobiscum ut
filii lucis extinguere. Idcirco studeat frater¬
nitas tua om̃ibus eadem innotescere: ut tã
ab hominandã heresim nobiscum execrent᷑.
quãq sue salutis sacramenta in discere ua¬
leant: atq sinodali conuentione om̃ium fra¬
trum et coep̃orũ nr̃orum. partiũ illarum
effecta scđd̾m tenorem encyelie a nobis di¬
recte scripta. una cum subseriptionib ur̃is
nobismet destinanda concelebrent: confir
mantes atq consencientes eis que pro orto¬
dorra fide et destructione hereticorũ uesa¬
nie nuper ex orte. a nobis statuta sunt.
Et sigebertũ precellentissimũ filiũ nr̃m

Expanded text:
uno que spiritu condemnauimus ut cognoscentes uno que spiritu condemnauimus ut cognoscentes uniuersi errorem qui in eis continentur eorum pollutioni nullatenus maculentur. Unde praeuidimus uolumina gestorum synodalium in praesentii uobis dirigere una cum incyclia nostra ex quorum serie omnia subtiliter potestis addiscere et tenebras illorum nobis cum ut filii lucis extinguere. Idcirco studeat fraternitas tua omnibus eadem innotescere ut tam abominandam heresem nobis cum exsecrentur quam suae salutis sacramenta indiscere ualeant atque synodale conuentione omnium fratrum et coepiscoporum nostrorum partium illarum effecta secundum tenorem encycliae a nobis directae scripta una cum subscriptiones uestras nobismet destinanda concelebrent confmantes atque consentientes eis, quae pro orthodoxa fide et destructione haereticorum vesaniae nuper exortae a nobis statuta 724 sunt. Et Sigebertum praecellentissimum filium nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
onibus plurimis ãmonuit eos. quatinus
ab huiusmodi errore recederent: et ad lurã
pietatis ex quo lapsi sunt remearent. Et
non solum quia hoc facere nullatenus ue¬
luerunt. sed et successor eius paulus teme¬
rator fidei ep̃c constantinopolitanus. aliud
nequius excogitauit in pre iudicio catholi¬
ce fidei conamen: quasi que a decessoribus
suis heretice exposita fuerant destruens.
et impcrialẽ tipum sacrilego ausu totius
plenũ perfidie a clem̃tissimo principe nr̃o
fieri ꝑsuasit: in quo ꝓmulgatũ est. ut om¬
nes populi xp̃iani credere debuissent. Id̾oq
necesse habuimus. ne pro quadam negli¬
gentia et animarũ detrim̃to que nobis
cõmisse sunt. culpe reatu astringamur:
cetum generalem fr̃m et coep̃orũ nr̃orũ
in hac romana ciuitate ongregare. Quorũ
presentia memoratorũ hereticorũ scelerosa con¬
scripta examinata atq denudata sũt: et apli¬
co mucrone patrũq diffinitionib. uno ore

Expanded text:
onibus plurimis ammonuit eos quatenus onibus plurimis ammonuit eos quatenus ab huiusmodi errore recederent et ad lumen pietatis ex quo lapsi sunt remearent. Et non solum quia hoc facere nullatenus uoluerunt sed et nunc successor eius Paulus temerator fidei exepiscopus Constantinopolitanus alium nequiorem excogitauit in praeiudicio catholicae fidei conamen quasi quae a decessoribus suis haereticae exposita fuerant destruens et imperialem typum sacrilego ausu totius plenum perfidiae a clementissimo principe nostro fieri persuasit in quo promulgatum est ut omnes populi christiani credere debuissent. Ideo que necesse habuimus ne pro quadam neglegentia et animarum detrimenta quae nobis commissae sunt culpae reatitudinis adstringamur coetum generalem fratrum et coepiscoporum nostrorum in hac Romana ciuitate congregare. Quorum praesentia memoratorum haereticorum sclerosa conscripta examinata atque denudata sunt et apostolico mucrone patrum que definitionibus uno ore
Abbreviated transcription (Latin):
dñi inuocabo. Tantum enim a nobis exigitur:
quantũ possumus famulatus nr̃i obsequia cõ¬
modare. Cumq cuncta que nobis ad confor¬
tandos fraternitatis ur̃e animos poterant
ministrari. largiente suꝑne maiestatis ele¬
mentia. uobis sint proculdubio manifesta :¬
restat ut de aliis que nos per sua scripta
consuluit fr̃nitati ur̃e significemus. Cre¬
dimus et enim ad uos ꝑuenisse quomͦ in
conturbatione recte fidei. et catholice eccłe
conculcatione. ante hos plus minus qͥndecĩ
annos a sergio falso ep̃o constantinopoli¬
tano. in auxilio tunc habente imperantem
eraclium. exetranda et abhominanda here¬
sis pullulauit appollinaristarũ. et seueria¬
norum euthicianistarũ: atq manicheorũ
errorem renouantẽ. Quam successor eius
pirrus idemq ep̃c. qui ambitionis fastu
constantinopolitanã sedem arripuit : in
deterius auxit. Pro qua re sepius apłica sedes
ꝑsuasionib. contestationibus. atq increpaci¬

Expanded text:
domini inuocabo. Tantum enim a nobis exigitur domini inuocabo. Tantum enim a nobis exigitur quantum possumus famulatus nostri obsequia commodare. Cum que cuncta quae ad confortandos fraternitatis uestrae animos poterant ministrari largiente supernae maiestatis clementia uobis sint procul dubio manifesta restat ut de aliis quae nos per sua scripta consoluit fraternitati tuae significemus. Credimus etenim ad uos peruenisse quomodo in conturbatione rectae fidei et catholicae ecclesiae conculcatione ante hos plus minus quindecim annos a Sergio falso episcopo Constantinopolitano in auxilio habente tunc imperantem Heraclium exsecranda et abominanda heresis pullulauit Appollinaristarum et Seuerianorum Eutychianistarum atque Manicheorum errorem renouantem quam successor eius Pyrrus idem que exepiscopus qui ambitionis fastu Constantinopolitanam sedem arripuit in deterius auxit. Pro qua re saepius apostolica sedis persuasionibus contestationibus atque increpati
Abbreviated transcription (Latin):
magis si post ordinationẽ suã quispiã in
lapsu ceciderit. et pͣuaricationis peccato dep̃¬
hendatur oblioxns. om̃imodo ꝓhibendus
est cũ manib lutulentis atq pollutis. mis¬
terium nr̃e salutis tractare. Sitq huiꝰmodi
semꝑ iuxta sacrorũ canonũ statuta in hac
uita depositus: ut ab illo qui mentis interi¬
ora scrutatur. nullãq de ouib errare con¬
gaudet. dum aspexerit sincerã penitenciã
eius in terribili iudicio habeat reconciliatũ.
Ideoq iterũ hortamur caritatẽ tuã. exẽplo
eius qui pro nobis pati et mori uoluit: ꝓmp¬
tos uos in cũctis eius seruicus ꝑmanere. Ne¬
q nos pigeat tẽporales cruciatus pro xp̃i
nomine sustinere: s emolum̃ta future re¬
munerationis. huius seculi uexationes to¬
lerare ꝑsuadeant. Seriptum namq est.
Quid retribuam dño: pro om̃ib que retribu¬
it michi e Calicem salutaris accipiam: et nom̃

Expanded text:
magis si post ordinationem suam quispiam in magis si post ordinationem suam quispiam in lapso ceciderit et praeuaricationis peccato depraehendatur obnoxius omni modo prohibendus est cum manus lutulentas atque pollutas mysterium nostrae salutis tractare. Sit que huiusmodi semper iuxta sacrorum canonum statuta in hac uita depositus ut ab illo qui mentis interiora scrutatur nullum que de ovibus errare congaudet dum aspexerit sinceram paenitentiam eius in terribili iudicio habeat reconciliatum. Ideo que iterum ortamur caritatem tuam exemplo eius qui pro nobis pati et mori uoluit promptos uos in cunctis eius seruitiis permanere neque nos pigeat temporales cruciatus pro christi nomine sustinere sed emolumenta futurae remunerationis huius saeculi uexationis tolerare persuadeant. Scriptum namque est: quid retribuam domino pro omnibus quae retribuit mihi. Calicem salutaris accipiam et nomen
Abbreviated transcription (Latin):
namq beata ꝑseuerantia: nisi de uirtute pa¬
ciencie: Quia seđdm apłicam p̃dicationem.
om̃s qui uoluerint in xp̃o pie uiuere ꝑsecu¬
tiones paciuntur: ideoq frater Rm̃e ñ uos
afflictionũ amaritudo. a pio mentis ur̃e pro¬
posito coartet recedere: considerans quanta
ficiendũ tradiderit: ut nos a uinculis potes¬
tatis diabolice liberaret. Propterea nullatenꝰ
in huniismodi peccato delinquentib: ad des¬
tructionẽ canonũ cõpassionem exhibeat. Nã
qui semel post suã ordinacionẽ in lapsu ceci¬
derit. deinceps iam depositus erit: nullũq
gradum sacerdocii poterit adipisei. S suffi¬
uat ei lamentacionib fletibusq asũduis. qͦ¬
adusq aduixerit in eadem peniteneia ꝑdu¬
rare: ut cõmissũ delictũ diuina gracia ex¬
tinguere ualeat. Si enim tales querimꝰ ad sa¬
eros ordines ꝓmouendos. quib nulla ruga
nullũq uite contagiũ prepediat: quanto

Expanded text:
namque beata perseuerantia nisi de uirtute panamque beata perseuerantia nisi de uirtute patientiae quia secundum apostolicam praedicationem omnes qui uoluerint in christo pie viuere persecutiones patiuntur. Ideo que frater carissime non uos afflictionum amaritudo a pio mentis uestrae proposito coartet recedere considerans quanta ficiendum tradiderit ut nos a uinculis potestatis diabolicae liberaret. Propterea nullatenus in huiusmodi peccato delinquentibus ad distructione canonum compassionem exhibeat. Nam qui semel post suam ordinationem in lapsu ceciderit deinceps iam depositus erit nullum que gradum sacerdotii poterit adipiscere sed sufficiat ei lamentationibus fletibus que adsiduis quousque aduixerit in eadem paenitentia perdurare ut commissum delictum diuina gratia extinguere ualeat. Si enim tales quaerimus ad sacros ordines promouendos quibus nulla ruga nullum que uitae contagium praepediat quanto
Abbreviated transcription (Latin):
pro duricia sacerdotũ gentis illius conteri¬
mur: quod post positis salutis sue suffra¬
giis. atq redẽptoris nr̃i contẽpnemes ser¬
uicia. uiciorũ fetorib ingrauant᷑. Quib
ad preparandã quandoquidem tamo nos
necesse est importunis p̃dicationib ĩmine¬
re. quantũ nos ꝑfecte negotiationis credi¬
torum nobis talentorũ duplicat ad signa¬
cio: atq dominice uobis ad suscipiendã
eius requiem ꝑsuadet assertio. Suggestũ
est nãq nobis eo quod presbiteri seu dia¬
coni. aliiq sacerdotalis officii post suas
ordinationes in lapsum inquinantur :¬
et ꝓpterea nimio merore fraternitatẽ tuã
adstringi uelle. pastoraleq obsequiũ pro
eorum inobediencia deponere: et uacati¬
onẽ ab episcopatus laborib eligere: et¬
silentio atq otio uitam degere. quam in his
qua tibi cõmissa funt ꝑmanere: dicente dũo.
bcatus qui ꝑseuerauerit usq in finem̃. Unde

Expanded text:
pro duritia sacerdotum gentis illius conteripro duritia sacerdotum gentis illius conterimur quod postpositis salutis suae suffragiis atque redemtoris nostri contempnendo seruitia uitiorum foederibus ingrauantur. Quibus ad praeparandam salutem quandoquidem tanto nos necesse est inportunis praedicationibus imminere quantum nos perfectae negotiationis creditorum nobis talentorum duplicat adsignatio atque dominicae uocis ad suscipiendam eius requiem persuadit assertio. Suggestum est namque nobis eo quod presbiteri seu diaconi alii que sacerdotalis officii post suas ordinationes in lapsum inquinantur et propterea nimio merore fraternitatem tuam adstringi uelle que pastorale obsequium pro eorum inoboedientia deponere et uacatione ab episcopatus laboribus eligere etsilentio atque otio uitam degere quam in his quae tibi commissa sunt permanere dicente domino: beatus qui perseuerauerit usque in finem unde