comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dei qui innumeris carismatũ
donis ita uniuersum eccłiȩ
corpus exornat: ut ꝑ multos
unius luminis radios. idem
ubiq splendor appareat: nec
possit nisi gła esse xp̃i cuius¬
libet meritũ xp̃iani: Hoc est
illud uerũ lumen: quod om¬
nẽ hominẽ iustificat & illus¬
trat: Hoc est quod eruit de
potestate tenebrarũ:l & trans¬
fert in regnũ filii dĩ: Hoc est
quod ꝑ nouitatẽ uitȩ deside¬
ria animi ꝓuehit:l & concu¬
piscentias carnis extinguit:
Hoc est quod pascha dñi in
arimis sinceritatis & ueritatis
legitime celebratur: dũ fer¬
to noua creatura. de ipso dño
inebriatur & pascitur: Hon
enĩ aliud agit participatio
corporis & sanguinis xp̃i quã
ut in id quod sumimus tran¬
seamus. & in quo cõmortui
& consepulti & conresuscita¬
ti sumus. ipsum ꝑ om̃ia & sp̃u
& carne gestemus. dicente apo

Expanded text:
Dei, qui innumeris charismatum donis ita universum Ecclesiae corpus exornat, ut per multos unius luminis radios idem ubique splendor appareat, nec possit nisi gloria esse Christi, cujuslibet meritum Christiani. Hoc est illud verum lumen, quod omnem hominem justificat et illustrat. Hoc est quod eruit de potestate tenebrarum, et transfert in regnum Filii Dei . Hoc est quod per novitatem vitae desideria animae provehit, et concupiscentias carnis exstinguit. Hoc est quo Pascha Domini in azymis sinceritatis et veritatis legitime celebratur : dum ferto, nova creatura de ipso Domino inebriatur et pascitur. Non enim aliud agit participatio corporis et sanguinis Christi, quam ut in id quod sumimus transeamus: et in quo commortui, et consepulti, et conresuscitati sumus, ipsum per omnia et spiritu et carne gestemus, dicente Apo
Abbreviated transcription (Latin):
ut auxiliante gr̃a dĩ de ip¬
so sã passionis ordine sicut
ꝓmisimus disseramus: Nam
cũ uerbis sacrȩ orationis suȩ
dñs declarasset uerissime
sibi acq plenissime & huma¬
nã & diuinã inesse naturam.
ostendens unde esset quod
pati nollet & unde quod uel¬
let. depulsa trepidatione in¬
firmitatis. & confirmata ma¬
gnanimitate uirtutis: rediit
in sententiã dispositionis eter
nȩ: & seuienti diabolo. ꝑ mini¬
steria uideoꝵ formã serui nt¬
chil peccati habentis obiecit:
ut per eũ ageretur om̃iũ cal¬
sa. in quo solo erat om̃iũ nat᷑a

Expanded text:
ut auxiliante Dei gratia, de ipso jam passionis ordine, sicut promisimus, disseramus. Nam cum verbis sacrae orationis suae Dominus declarasset verissime sibi atque plenissime et humanam et divinam inesse naturam, ostendens unde esset quod pati nollet, et unde quod vellet; depulsa trepidatione infirmitatis, et confirmata magnanimitate virtutis, rediit in sententiam suae dispositionis aeter: « Saevienti diabolo per ministeria Judaeorum formam servi nihil peccati habentis objecit, ut per eum ageretur omnium causa, in quo solo erat omnium nat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ duodecĩ cophinos fragmen¬
torũ plenos. om̃is doctorum
spiritaliũ chorus exprimit᷑.
qui obscura scripturarũ quȩ
ꝑ se turbȩ nequeunt. & me¬
ditando colligere. & mecdi¬
tata & mandata litteris fuo
pariter & turbarũ usui con¬
seruare iubentur: Hoc ipsi
fecere apłi & euangelistȩ ñ
pauca legis & ꝓpħarũ dicta
mystica suis inter pretatione
acidita inserendo opusculis:
hoc sequaces eoꝵ eccłe toto
orbe magistri. etiam integͦs
nonnulli utriusq testamen¬
ti libros diligentiori explana¬
tione discutiendo. qui quan¬
uis hominib despecti. eeles¬
tis tamen gr̃ȩ sunt pane fȩ

Expanded text:
 duodecim cophinos fragmentorum plenos, omnis doctorum spiritalium chorus exprimitur, qui obscura Scripturarum, quae per se turbae nequeunt, et meditando colligere, et meditata et mandata litteris suo pariter ac turbarum usui conservare jubentur. Hoc ipsi fecere apostoli et evangelistae, non pauca legis et prophetarum dicta, mystica suis interpretatione addita inserendo opusculis; hoc sequaces eorum Ecclesiae toto orbe magistri, etiam integros nonnulli utriusque 521 Testamenti libros, diligentiori explanatione discutiendo: qui quamlibet hominibus despecti, coelestis tamen gratiae sunt pane fe
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est xp̃m dñm. qui nobis
ignorantiȩ tenebris & pecca¬
toꝵ cȩcitate submersis. cȩle¬
stis doctrinȩ suȩ lumen infudit.
Et quos non habebamus ocu¬
los cordis inseruit: & uelut

Expanded text:
hoc est Christum Dominum, qui nobis ignorantiae tenebris, et peccatorum caecitate submersis, coelestis doctrinae suae lumen infudit; et quos non habebamus, oculos cordis inseruit, et velut
Abbreviated transcription (Latin):
dicit iħc: Sic eum uolo ma¬
nere donec uenio: Ac si aꝑ¬
te dicat: Nolo gustum spe¬
culatiuȩ suauitatis quam
in ꝓtectione alarum mearũ.
inebriatis ab ubertate do¬
mus meȩ. sicut laboriose
usum actionis lȩti conditio¬
ne finire: sed post mortẽ
sublimius me apparente.
atq in meȩ conspectu ma¬
iestatis illos ꝑducente ꝑfici:
Sequitur Hic est discipu¬
lus ille qui testimoniũ ꝑhi¬
bet de his. & scripsit hec
Et scimus quia uerũ est te¬
stimonium eius: Iam mani

Expanded text:
dicit Dominus: Sic eum volo manere donec venio. Ac si aperte dicat: Nolo gustum speculativae suavitatis, quamin protectione alarum mearum, inebriatis ab ubertate domus meae, sicut laboriosae usum actionis lethi conditione finiri, sed post mortem sublimius me apparente, atque in meae conspectum majestatis illos perducente perfici. Sequitur: Hic est discipulus ille qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. Et scimus quia verum est testimoni
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ dñi adimplere: ds enĩ
qui te condidit expecit. qui
dedit querit: qui te creauit.
te sibi desiderat immolari Hon
est enĩ hoc parricidiũ. non est
crudelitatis admissum: quia
uotum est: Nec tibi fili ageni¬
tore mors miseranda infertur.:
sed utrisq nobis salubrit̾ ꝓuidẽ¬
tur. Canto eris acceptabilis

Expanded text:
sionem Domini adimplere. Deus enim qui te condidit, expetit; qui dedit, quaerit; qui te creavit, te sibi desiderat immolari. Non est enim hoc parricidium, non est crudelitatis admissum, quia votum est. Nec tibi, fili, a genitore mors miseranda infertur, sed utrisque nobis salubriter providetur. Tanto eris acceptabilis
Abbreviated transcription (Latin):
poterat: Deniq cum uisitati¬
oñẽ suã necdum terra dino¬
sceret. celũ sua gaudia ac to¬
tius mundi leticiã chalcless
stupentib tacito in sydere
loquebatur:l & cũ quis quan¬
tus ue esset nec dũ infidelis
posset uidere uidȩa. iã tunc
głam eius indiciis excitata
cȩlestib gentilitas sentiebat:
Noua enĩ stella. nouũ aduen¬
tasse hominẽ reuelabat: Et
ita re uera nouũ. ut cũ cl̃i es
set filius. indueret carnem
sine generatione carnali. &
haberet scđm hominẽ tẽpus
nascendi: qui scdm dm̃ na¬
tiuitatis initiũ non habebat:
Nouũ nimirũ erat ut unige¬
nito altissimi quẽ non capit
cȩlum paruissimi tugurii
minimũi presepe sufficeret:
Houũ erat qui in cȩlestibus
cũ dõ patre regnabat:l ter¬
rena matre contentus . uagi¬
tus infantiȩ daret in pannis:
Lȩtemur itaq fr̃s totisq gau¬
diis exultemus. quia nobis

Expanded text:
poterat. Denique cum visitationem suam necdum terra dignosceret, coelum sua gaudia ac totius mundi laetitiam, Chaldaeis stupentibus, tacito in sidere loquebatur. Et cum quis quantusque esset necdum infidelis posset videre Judaea; jam tunc gloriam ejus indiciis excita de coelestibus gentilitas sentiebat. Nova enim stella novum adventasse hominem revelabat, et ita revera novum, ut, cum esset Dei Filius, indueret carnem sine generatione carnali, et haberet secundum hominem tempus nascendi, qui secundum Deum nativitatis initium non habebat. Novum nimirum erat, ut Unigenito Altissimi, quem non capit coelum, parvissimi tugurii minimum praesepe sufficeret. Novum erat, qui in coelestibus cum Deo Patre regnabat, terrena matre contentus, vagitus infantiae daret in pannis. Laetemur itaque, fratres, totisque gaudiis exsultemus, quia nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ille est dies: quo ad cognoscen¬
dum adorandũq dĩ filiũ tres
magos preuia stella ꝑduxit:
Cuius facti memoriã. merito
placuit honore annuo celebra

Expanded text:
ille est dies quo ad cognoscendum adorandumque Dei Filium tres magos praevia stella perduxit. Cujus facti memoriam merito placuit honore annuo celebra
Abbreviated transcription (Latin):
Ille nos ꝑ uitla deiecit. quo
primus cecidit. iste nos per
uirtutes eleuat. quo primus
ascendit: Ille quippe primus
cecidit in infernumͥ iste pri¬
mus ascendit in cȩ̨lum: Inte¬
rea fr̃s dignũ est ut in die
dominicȩ natiuitatis: diem
quoq dominicȩ resurrectio¬
nis sollemniter audiatis: Uni¬
genitus enĩ ds̃ sicut ꝓ nobis
dignatus est nasci: i sic ꝓ nobis
scłm carnẽ dignatus eit mori:
dignatus est etiam suscitari
Iste quippe dies est uisitatio¬
nis: ł ille redemptionis: Opus
enĩ gre qua nos ds̃ unigenitus
saluos fecit conceptus in utero
cepit ipsumq opus gr̃e de
sepulchro resuscitatus imple¬
uit: Conceptus in utero fac¬
tus est particeps mortis nr̃e:
resurgens de sepulebro fecit
nos participes uitȩ suȩ: Hunc
itaq om̃s dñm exoremus. ut
sicut in isto die gaudiũ suo

Expanded text:
Ille nos per vitia dejecit, quo Ille nos per vitia dejecit, quo primus cecidit: iste nos per virtutes elevat, quo primus ascendit. Ille quippe primus cecidit in infernum, iste primus conscendit in coelum. 8. Interea, fratres, dignum est ut in die dominicae Nativitatis diem quoque dominicae Resurrectionis solemniter audiatis. Unigenitus enim Deus, sicut pro nobis dignatus est nasci, sic pro nobis secundum carnem dignatus est mori, dignatus est etiam suscitari. Iste quippe dies est visitationis, ille redemptionis. Opus enim gratiae, qua nos Deus Unigenitus salvos fecit, conceptus in utero coepit; ipsumque opus gratiae de sepulcro resuscitatus implevit. Conceptus in utero, factus est 555 particeps mortis nostrae; resurgens de sepulcro, fecit nos participes vitae suae. Nunc itaque omnes Dominum exoremus ut, sicut in isto die gaudium suo
Abbreviated transcription (Latin):
angłs uenit ÷ ut in ea hu¬
manȩ naturȩ ds̃ unigeni¬
tus uniretur: Henit ad euã
diabolus: ut uitã nobis ma¬
lignus auferret: Henit ad
mariam gabrihel:÷ ut uitã
reddendam hominib nun¬
ciaret: Per primi hominis
culpam: cȩpit diabolus ho¬
mini dominari: Per scdi ho¬
minis grãm ͥ cepit ab homi¬
ne superari: Suꝑ prmum
suꝑbus ͥ sub sedo captiuus:
Per illũ nos captuiatos tenu¬
it l ꝑ istum nos liberatos a¬
misit Primus adam nobis
simus adam nobis auctor
extitit gr̃ȩ: Ille de limo plas¬
matus terrenos ꝓtulit iste
Per illum ꝑdidimus grãm pri¬
oremͥ ꝑ istum recepimus am¬
pliorẽ : Ille quippe nobis intu¬
lit peccati maculã cũ qua
nasceremur ad supplicium:
iste nobis contulit iustifica.¬
tionis gr̃am ut renasceremur
ad regnum: Per illum nos
filios scłi generatio scłi effe¬
cit ͥ ꝑ istũm nos filios dĩ ge¬
neratio spiritalis exhibuit:
Ille nos uitiis subdidit iste
nos florere uirtutib fecit:

Expanded text:
angelus venit, ut in ea humanae naturae Deus Unigenitus uniretur. Venit ad Evam diabolus, ut vitam nobis malignus auferret; venit ad Mariam Gabriel, ut vitam reddendam hominibus nuntiaret. Per primi hominis culpam coepit diabolus homini dominari, per secundi hominis gratiam coepit ab homine superari: super primum superbus, sub secundo captivus. Per illum nos captivatos tenuit, per istum nos liberatos amisit. Primus Adam nobis simus Adam nobis auctor exstitit gratiae. Ille de limo plasmatus terrenos protulit, istePer illum perdidimus gratiam priorem, per istum recepimus ampliorem. Ille quippe nobis intulit peccati maculam, cum qua nasceremur ad supplicium; iste nobis contulit justificationis gratiam, ut renasceremur ad regnum. Per illum nos filios saeculi generatio carnalis effecit, per istum nos filios Dei generatio spiritalis exhibuit. Ille nos vitiis subdidit, iste nos florere virtutibus fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
exposuit quod ager mundus
sit : sator filius hominis:l bo¬
nũ semen filii regni. azania
filii pessimi: Manioꝵ sator
diabolus. messis consummatio
mundi: messores angłi: Om̃ia
scandala referuntur ad rira¬
nia: l iusti reputantur in fili¬
os regni: Ergo ut supra dixi
quȩ exposita sunt adño. his
debemus accõmodare fidem:
quȩ autẽ tacita & nr̃ȩ intel¬
ligentiȩ derelicta ꝑstringen¬
da sunt breuiter: Homines
qui dormiunt magistros
eccłarũ intellige: Seruos pa¬
trisfamiliȩ. nec alios accipias
quã angłos: l qui cotidie ui¬
dent faciẽ patris: Diabolus
autẽ ꝓpterea inimicus homo
appellatur. quia ds̃ esse desi¬
uit:l & in nono psalmo scrip¬
tũ est de eo: Exurge dñe
non confortetur homo: Quã¬
obrem non dormiat qui ex¬
clesiȩ prepositus est: ne ꝑ

Expanded text:
exposuit quod ager mundus sit: sator, Filius hominis; bonum semen, filii regni; zizania, filii pessimi; zizaniorum sator, diabolus; messis, consummatio mundi; messores, angeli. Omnia scandala referuntur ad zizania; justi reputantur in filios regni. Ergo, ut supra dixi, quae exposita sunt a Domino, his debemus accommodare fidem. Quae autem tacita, et nostrae intelligentiae derelicta, perstringenda sunt breviter. Homines qui dormiunt, magistros Ecclesiarum intellige. Servos patrisfamilias, ne alios accipias quam angelos, qui quotidie vident faciem Patris . Diabolus autem propterea inimicus homo appellatur; quia Deus esse desivit. Et in nono psalmo scriptum est de eo: Exsurge, Domine, non confortetur homo . Quamobrem non dormiat, qui Ecclesiae praepositus est, ne
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ oportet abbarosima. sacer¬
doti ut dixi habentem honorẽ ꝓ
omnib.⁊ prome orare. in hoc enĩ
uocatus es: sed quia obedientie p̾¬
ceptum habemꝰ. qd michi ate uiꝰ¬
sũ est bona faciam uoluntate.
si cepero narrare ea que sunt
deme. fugies ame quẽ admodũ
quis fugit a facie serpentis: auri¬
bus non sustinens audire inexpe¬
dibilia que sum operata. Dicam
tamen nichil negans sed uerius re¬
feram: supplicans tibi prius ut nõ
deficias orare ꝓme: ut miscołiam
merear ⁊ ueniam indie uidicii. Et
senex susfusus latrimis flebat. Tũc
cepit mulier narrare ea que de se
tem meis uiuentib duodecimũ
gerens etatis annũ: affectum illo¬
desinenter et insaciabiliter uicio
co considerare. Hoc enim nunc bre.¬
ue est dicere. Illud autem citius di¬
cam: ut cognoscere possis in satiabi¬
lem uicii mei ardorem. quẽ in amo¬
rem habui stupri. Decem ⁊ septem
et eo amplius annos ignosce pu¬
enim ab aliquib darc uolentibus

Expanded text:
quidem oportet, abba Zosima, sacerquidem oportet, abba Zosima, sacerdotii, ut dixi, habentem honorem, pro omnibus et pro me orare, in hoc enim et vocatus es; sed quia obedientiae praeceptum habemus, quod mihi a te jussum est, bona faciam voluntate.si coepero narrare ea quae sunt de me, fugies a me, quasi quis fugiat a facie serpentis, auribus non valens audire, ob inexpedibilia quae sum operata. Dicam autem, nihil negans, sed verius referam, supplicans te prius ut non deficias orare pro me, ut misericordiam merear et inveniam in die judicii. Et senex suffusus lacrymis, flebat. Tunc coepit mulier narrare ea quae de se tem meis viventibus, duodecimum agens aetatis annum, affectum illodesinenter et insatiabiliter vitio co considerare. Hoc enim non breve est dicere: illud autem citius dicam, ut possis cognoscere insatiabilem vitii mei ardorem, quem habui in amorem stupri. Decem et septem et eo amplius annos transegi pu; neque enim ab aliquibus dare volentibus
Abbreviated transcription (Latin):
mens senex sudoris guttis infunde¬
batur. Dicit autem ei defectus: &
profecta es. et fortiori parte seculo¬
mortua es. Manifeste audem pluˢ
omnibus tributa est tibi gratia:
ut me uocares ex nomine queni
numqͣm uidisti.Sed quia gratia
non exdignitate cognoscitur. seo
ex animarum actibus significa¬
bilitati autem senis com ait̃. Bene
animarũ. Et zosimas respondit
amen. Surrexerunt autem u¬
triq deterra: & ait mulier seni.
Homo: quã obrem ad me pecca¬
ministerium exhibeas mec exigui¬
tatis corpori congruũ: dic michi
quo modo hodie xp̃ianissima regi¬
ture iibus. quomodo inpetatores¬
quo modo sancte ecclesie pascitur
grex. Losimas autem respondit hoc
uerbum. Mater: tuis orationibus
sanctis pacem stabilem deus lar¬
gitus est. Sed suscipe in digni mo¬
nachi consolationẽ: et propder¬
deum ora pro omni mundo. et
pro me peccatore: ut non huius
cursus et itmneris labor sine fruc¬
tu mͥ efficiatur. ⁊ tante solitudi¬
nis uia. Et respondit ad eum. Te

Expanded text:
mens senex sudoris guttis infundebatur. Dicit autem ei defessus virprofecta es, et fortiori parte mortua es. Manifesta autem plus omnium tributa est tibi gratia, ut me vocares ex nomine, quem nunquam vidisti. Sed quia gratia non ex dignitate cognoscitur, sed ex animarum actibus significabilitati autem senis sancti compassaanimarum; et Zosima respondente Amen, surrexerunt utrique de terra. Et ait mulier seni: Homo, quam ob rem ad me peccaministerium exhibeas meae exiguitatis corpori congruum, dic mihi, quomodo hodie Christianissima regitur tribus, quomodo imperatoresquomodo sanctae Ecclesiae pascitur grex? Zosimas autem respondit hoc verbum: Mater, tuis orationibus sanctis pacem stabilem Deus largitus est; sed suscipe indigni monachi consolationem, et per Dominum ora pro omni mundo, et pro me peccatore, ut non hujus cursus et itineris labor sine fructu mihi efficiatur tantae solitudinis via. Et illa respondit ad eum: Te
Abbreviated transcription (Latin):
deficiente uino diceret mat̾
iħu ad eum uinũ non habent.
respondit. quid michi & tibi
est mulier: non dũ uenit ho¬
ra mea: Neq enĩ matr̃e suã
inhonoraret. qui nobis hono¬
rare iubet patrẽ & matrem
aut eam sibi esse matre nega¬
ret. ex cuuis carne uirginea
carnẽ suscipere non despexit.
etiã apło teste qui ait: Qui
factus est ei ex semine dauid
scđm carnẽ: Quomodo enĩ¬
ex semine dauid scdm carnẽ:
si non ex corpore mariȩ scđm
descendit: Sed in eo quod
miraculũ facturus. ait. quid
michi & tibi est mulier: sig¬
nificat se diuinitatis qua mi¬
raculum erat patrandum. non
principiũ temporaliter accepis¬
se de matre: sed ȩternitatem
semꝑ habuisse de patre: Quid
cui diuinitate quã ex patre
semꝑ habui cũ tua carne ex

Expanded text:
deficiente vino diceret mater Jesu ad eum: Vinum non habent. Respondit: Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Neque enim matrem suam inhonoraret, qui nobis jubet honorare patrem et matrem: aut eam sibi esse matrem negaret, ex cujus carne virginea carnem suscipere non despexit, etiam Apostolo teste qui ait: Qui factus est ei ex semine David secundum carnem . Quomodo ex semine David secundum carnem, si non ex corpore Mariae secundum descendit? Sed in eo quod miraculum facturus ait: Quid mihi et tibi est, mulier? significat se divinitatis, qua miraculum erat patrandum, non principium temporaliter accepisse de matre, sed aeternitatem semper habuisse de Patre. Quid vinitas, quam ex Patre semper habui, cu
Abbreviated transcription (Latin):
Et indubitanter credimus
ac speramus. quia qui apec¬
catis saluat : ipse etiã acor¬
ruptionibus quȩ ob peccata
contigerunt. & ab ipsa mor¬
te saluare non obmittit.
psalmista testante qui ait:
Qui ꝓpitius fit om̃ib mni¬
quitatib tuis : qui sanat
om̃s languores tuos: Dimis¬
sis quippe om̃ib nr̃is iniqui¬
tatibus. ad integrũ om̃s lan¬
guores nr̃i sanabuntur: cũ
resurrectionis apparente gla.
nouissima inimica destruc¬
ta fuerit mors Et hȩc est
uera ac plenaria nr̃a circũci¬
sio. cum in die iudicii eunc¬
tis simul animȩ carnisq cor¬
ruptionib exuti: mox ꝑacto
iudicio. ad udendã ꝑpetuo
creatoris nr̃i faciem. aulam
regni celestis ingredimur:
cumcisos ad templum dñi
ierosolimã cum laudib ho¬
stiarũ munus acceptabile
deferri: Uera enĩ circũsio

Expanded text:
mus ac speramus, qui a peccatis salvat, ipse etiam a corruptionibus, quae ob peccata contigerunt, et ab ipsa morte salvare non omittit, Psalmista testante, qui ait: Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes languores tuos . Dimissis quippe omnibus iniquitatibus nostris ad integrum omnes languores nostri sanabuntur, cum resurrectionis apparente gloria novissima inimica destructa fuerit mors. Et haec est vera et plenaria nostra circumcisio, cum in die judicii cunctis simul animae carnisque corruptionibus exuti, mox peracto judicio ad videndam perpetuo Creatoris faciem, aulam regni coelestis ingredimur, cumcisos ad templum Domini Hierosolymam cum laudibus hostiarum munus acceptabile deferri. Vera enim circumci
Abbreviated transcription (Latin):
exempla quȩ timeas: Adam
enĩ nec fallatiã diaboli norat.
nec decepti cuiusquã casum de¬
flerat qui quidẽ forsitan pos¬
set euadere: nisi prior cũ ho¬
ste dũ confligit occũberet:
Te iam instruit dñs:l tibi ge¬
stoꝵ exempla ꝓposuit: Ecce
inquit sanus factus es: iã noli
peccare:l ne quid tibi deterius
fiat: Noli inquit peccare post

Expanded text:
exempla quae timeas. Adam enim nec fallaciam diaboli notat, nec decepti cujusquam casum defleverat. Qui quidem forsitan posset evadere, nisi prior cum hoste dum confligit occumberet. Te jam instruit Dominus, tibi gestorum exempla proposuit. Ecce, inquit, sanus factus es, noli jam peccare, ne quid tibi deterius fiat . Noli, inquit, peccare post
Abbreviated transcription (Latin):
dño. festuutatẽ ꝑennis myste.¬
rii om̃i cũ gaudio celebrantes.
qui natuutatẽ dominica non
coniecturis carnalib ab nega¬
mus. sed fide simplici confite¬
mur: qui saluatoris aduentũ
ñ nunciantib magis. sed atte
bula uagientẽ quȩrimus: sed

Expanded text:
no, festivitatem perennis mysterii omni cum gaudio celebrantes; qui nativitatem dominicam non conjecturis carnalibus adnegamus, sed fide simplici confitemur; qui Salvatoris adventum non nuntiantibus magis, sed attesbula vagientem quaerimus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
gelis ad gaudiũ stabilitatis:
se ipsum dedit hominib ad
remedium sanitatis: Et qui
est angłoꝵ esca: nobis factus
est medicina: Heruntamen
hic dilectissimi frẽs attendi¬
te magnitudinẽ gr̃ȩł & ag¬
noscite quid ds̃ homini dig¬
natus est prerogare: Xp̃s enĩ
dĩ filius. de dõ uero ds̃ uerus.

Expanded text:
gelis ad gaudium stabilitatis, seipsum dedit hominibus ad remedium sanitatis; et qui est angelorum esca, nobis factus est medicina. 5. Verumtamen hic, dilectissimi fratres, attendite magnitudinem gratiae, et agnoscite quid Deus homini dignatus est praerogare. Christus enim Dei Filius, de vero Deo Deus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ scõs. & si adhuc usq ad
cȩlum sese extollant. ut tem¬
pestates maris. malignitates
& dolos & fremitus concitan¬
tes aduersus aliquẽ ur̃m:
nolite timere. nolite turba¬
ri. nolite contremescere. noli¬
te deficere: Om̃s eñi qͦtqͦt
in fidei nauicula cũ dño na¬
uigatis. om̃s enim quot quot
in hac nimirũ scȩ eccłȩ naui¬
cula cũ dño ꝑ hunc undosũ
suꝑnatatis mundũ: l & si ip¬
se dñs dormiat pio somno ue¬
stram patientiã & tolerantiã
expectans. uel impioꝵ peniten¬
tiam & conuersionẽ sustinens:
alacriter accedite ad eũ. ora¬
tionib instantes. atq cũ pro¬
pheta dicentes: Exurge qua¬
re dormis dñe:l exurge &
ne repellas nos usq in finẽ:
Et iterũ: Exurge dñe ad¬
iuua nos : & recłime nos ꝓp¬
ter nomen tuũ Et ipse fur¬
gens. increpat uentis. his aeriis

Expanded text:
sanctos, et si adhuc usque ad coelum sese extollant, ut tempestates maris malignantes et dolos et fremitus concitantes adversum aliquem vestrum, nolite timere, nolite turbari, nolite contremiscere, nolite deficere. Omnes enim quotquot in fidei navicula cum Domino navigatis, omnes enim quotquot in hac nimium sanctae Ecclesiae navicula cum Domino per hunc undosum suse Dominus dormiat, pio somno nostram patientiam et tolerantiam exspectans, vel impiorum poenitentiam et conversionem sustinens, alacriter accedite ad eum, orationibus instantes, atque cum Propheta dicentes: Exsurge quare obdormis, Domine? exsurge, et ne repellas nos usque in finem . Et iterum: Exsurge, Domine, adjuva nos, et redime nos propter nomen tuum . Et ipse surgens
Abbreviated transcription (Latin):
uangelica lectio di¬
lectissimi quȩ ꝑ au¬
res corporis interiõ¬
rẽ mentiũ nr̃arũ pulsauit
audit:. ad magni sacramen¬
ti nos intelligentiã uocat
quã aspirantẽ gr̃a dĩ facili¬
us assequemur: si conside¬
rationẽ nr̃am ad ea quȩ
ꝑa ilo superuis sunt narra¬
ta referamus: Saluator
enĩ humani generis ds̃ xp̃c.
condens eã fidem quȩ im¬
pios ad iusticiã & mortu¬
os reuocat ad uitã. ad hoc
discipulos suos doctrinȩ
monitis & operũ miraculis
horũ sine alio ñ ꝓderat ad
salutẽ. & equalis erat pericłi.
sine dõ solũ hominẽ credi¬
disse. cũ utrũq esset parit̃

Expanded text:
angelica lectio, dilectissimi, quae per aures corporis interiorem mentium nostrarum 193 pulsavit auditum, ad magni sacramenti nos intelligentiam vocat: quam aspirante gratia Dei facilius assequemur, si considerationem nostram ad ea quae paulo superius sunt narrata, referamus. Salvator enim humani generis Jesus Christus condens eam fidem quae et impios ad justitiam et mortuos revocat ad vitam, ad hoc discipulos suos doctrinae monitis et operum miraculis horum sine altero non proderat ad salutem, et aequalis erat periculi,sine Deo solum hominem credidisse, cum utrumque esset parit
Abbreviated transcription (Latin):
genitus dĩ filius gessit aduer¬
citis. hoc sentite in uobis: qd
tas nulli asꝑnenda diuitumꝰ
nulli ẽ erubescenda nobiliũ:
Nec enĩ intantũ ꝓuehi potest
quȩlibet felicitas humana fa¬
stigiũ. ut estimet sibi puden
ligite quod dilexit. & inue¬
nientes in uobis dĩ gr̃ãm. ue¬
stram in illo reamate naturã
qm̃ sicut ille pauꝑtate diui¬
tias ñ amisit. głam humilita¬
te ñ minuit. eternitatẽ mor¬
te ñ ꝑdidit: ita & uos eisdẽ

Expanded text:
genitus Dei Filius gessit advertitis, hoc sentite in vobis quod tas nulli aspernenda divitum, nulli est erubescenda nobilium. Nec enim in tantum provehi potest quaelibet felicitas humana fastigium, ut aestimet sibi pudendligite quod dilexit, et invenientes in vobis Dei gratiam, vestram in illo redamate naturam. Quoniam sicut ille paupertate divitias non amisit, gloriam humilitate non minuit, aeternitatem morte non perdidit, ita et vos eis
Abbreviated transcription (Latin):
ure intelligo esse reddendũ:
ut officiũ disserendi & festo
paschali seruiat. & ausibus
impii erroris occurrat: Eni
enĩ dĩ filiũ uerã nr̃e carnis
negant suscepisse naturam.
inimici sunt fidei xp̃ianȩ.
& euangelicã predicationẽ
nimis impudenter impugnãt.

Expanded text:
vestrae intelligo esse reddendum, ut officium disserendi et festo paschali serviat, et ausibus impii erroris occurrat. Qui enim Dei Filium veram nostrae carnis negant suscepisse naturam, inimici sunt fidei Christianae, et evangelicam praedicationem nimis impudenter impugnant:
Abbreviated transcription (Latin):
prudentes apud uosmet ipsos:
Hinc contra superbientẽ saul
dicitur: Cum esses paruulus
in ocłistius: caput in tribubus
isrł factus es: Ac si aꝑte dicere¬
tur: Cum tu te paruulũ con¬
spiceres: ego te prȩ cȩteris mag¬
num feci: Quia uero tute
magnum conspicis: ame par¬
uus estimaris: Quo contra cũ
dauid regni sui potentiã corã
archa dñi saltando despiceret:
dixit: Ludam & uilior fiam
plus quã factus sum: & ero hu¬
milis in oculis meis: Quem
enĩ non extolleret ora leonũ
frangere. ursorum brachia dis¬
sipare. despectis prioribus fr̃ib̾
eligi. reprobato rege ad regni
gubernacula iungi. timendũ
cunctis uno lapide goliã ster¬
nere. arege ꝓposita extinctis
allophilis mimerosa prȩputia
reportare. regnum ex ꝓmissi¬
one ꝑcipere.: cunctũq israhe¬
liticum populum sine ulla
postmodũ contradictione pos¬
sidere: Et tamen in cunctis
se despicit. qui in suis oculis se

Expanded text:
prudentes esse apud vosmetipsos . prudentes esse apud vosmetipsos . Hinc contra superbientem Saul dicitur: 1460 Cum esses parvulus in oculis tuis, caput in tribubus Israel factus es . Ac si aperte diceretur: Cum tu te parvulum conspiceres, ego te prae caeteris magnum feci. Quia vero tu te magnum conspicis, a me parvus aestimaris. Quo contra cum David regni sui potentiam coram arca foederis Domini saltando despiceret, dixit: Ludam et vilior fiam plus quam factus sum, et ero humilis in oculis meis . Quem enim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita exstinctis allophylis numerosa praeputia reportare, regnum ex promissione percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla postmodum contradictione 1461 possidere? Et tamen in cunctis se despicit, qui in suis oculis se
Abbreviated transcription (Latin):
gitandũ: quomodo scĩ uiri ut
humilitatis in se uirtutẽ custo¬
diant. cũ quȩdã mirabilit̾ scus.
illud ante mentis oculos stu¬
dent reuocare quod nesciunt:
ut dum ex parte alia infirmi¬
tatẽ suã considerant: ex ea
parte qua ꝑfectus est eoꝵ se
animus non extollat: Scientia
& enim uirtus est: humilitas
etiã custos uirtutis: Restat er¬
go ut in om̃e quod scit se se
mens deprimat: ne quod uir¬
tus scientiȩ congregat uentꝰ
elationis tollat Cum bona fr̃s
agitis. semꝑ ad memoriã mala
acta reuocate: ut dũ caute
culpa conspicit᷑ nũquã de bo¬
no opere incaute animus lȩte¬
tur Superiores inuicẽ eos ma¬
xime qui uobis cõmissi non st̃
proximos ur̃os attendite: qͥa
& quos agere aliqua praua con¬
spicitis quȩ in eis lateant bo¬
na nescitis: Magnus ergo esse¬
unusquisq studeat: sed tam̃
aliquo modo esse se nesciat.
ne dum sibi magnitudinẽ arro¬
gant̾ tribuit amittat: Hinc & enĩ
dentes: Hinc paulus ait : Nolite ẽẽ¬

Expanded text:
gitandum quomodo sancti viri, ut humilitatis in se virtutem custodiant, cum quaedam mirabiliter sciunt, illud ante mentis oculos student revocare quod nesciunt, ut dum ex parte alia infirmitatem suam considerant, ex ea parte qua perfectus est eorum se animus non extollat. Scientia etenim virtus est, humilitas etiam custos virtutis. Restat ergo ut in omne quod scit sese mens deprimat ne quod virtus scientiae congregat ventus elationis tollat. Cum bona, fratres, agitis, semper ad memoriam male acta revocate, ut dum caute culpa conspicitur nunquam de bono opere incaute animus laetetur. Superiores invicem, eos maxime qui vobis commissi non sunt, proximos vestros attendite, quia et quos agere aliqua prava conspicitis, quia in eis lateant bona nescitis. Magnus ergo unusquisque esse studeat, sed tamen aliquo modo esse se nesciat, ne dum sibi magnitudinem arroganter tribuit, amittat. Hinc etenim dentes . Hinc Paulus ait: Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetis. apastoribus & paren¬
tibus: sed etiã asenioribus &
iustis generadio dñi accepit
testimoniũ: Om̃is etas & u¬
terq sexus euentorumq mi¬
racula fidem astruunt: Hir-¬
go generat. sterilis parit. mu¬
tus loquitur. elisabeth ꝓphe¬
tat. magus adorat. utero lau¬
sus exultat uidua conficecur.
iustus expectat: Et bene ui¬
stus qui non suã sed popłi
grãm requirebat.l cupiens
ipse corporeȩ uinculis fragili¬
tatis absolui: sed expectans
uidere ꝓmissum: Sciebat
enĩ quia beati oculi qui ui

Expanded text:
phetis, a pastoribus et parentibus, sed etiam a senioribus et iustis generatio domini accipit testimonium. omnis aetas et uterque sexus euentorumque miracula fidem adstruunt: uirgo generat, sterilis parit, mutus loquitur, Elisabet prophetat, magus adorat, utero clausus exsultat, uidua confitetur, iustus exspectat. et bene iustus, qui non suam, sed populi gratiam requirebat, cupiens ipse corporeae uinculis fragilitatis absolui, sed exspectans uidere promissum; sciebat enim quia beati oculi qui ui
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is amaritudo. & ira. &
indignatio: tollatur anobis
quidẽ musculas uel uermi¬
culos. quib minores pene
om̃s auiculȩ se suosq pullos
& sagitte ne mordentes &
comedentes inuicẽ: consuma¬
mur abinuicem: Continea¬
mus manus arapinis: qui
furabatur iã non furetur:
magis autẽ laboret operando
manib suis quod bonũ est.
ut habeat unde tribuat ne
cessitatẽ patienti: Nam &
columba sepe alienos quasi
suos fertur alere pullos: Ip¬
sa derrȩ fructib & semine
pascitur: Audiamus apł̃m:
Bonum est non manducare
carnẽ  & non bibere uinũ:
Et apł̃s petrus: Ministrate

Expanded text:
omnisque amaritudo, et ira, et indignatio tollatur a nobis quidem musculas, vel vermiculos, quibus minores pene omnes aviculae se suosque pullos et sagittae, ne mordentes et comedentes invicem, consumamur ab invicem. Contineamus manus a rapinis: qui furabatur, jam non furetur. Magis autem laboret operando manibus suis quod bonum est, ut habeat unde tricessitatem patienti . Nam et columba saepe alienos quasi suos fertur alere pullos, ipsa terrae fructibus et semine pascitur. Audiamus Apostolum: Bonum est non comedere carnem, et non bibere vinum . Et apostolus Petrus: Ministrate
Abbreviated transcription (Latin):
na despicite Susceptio enĩ
crucis est interfectio cupidi¬
tatũ. occisio uitioꝵ. ł declina¬
tio uanitatis : & abdicatio
om̃is erroris: Nam cũ pascha
dñi ñ impudicus. ñ luxurio¬
sus. ñ suꝑbus celebret ñ aua¬
rus. nulli tam̃ ab hac festiui¬
tate longius quã heretici sepa¬
rant᷑:l maximeq illi qui de
uerbi incarnatione male sen¬
tiunt. aut minuendo qͦd est
deitatis: aut euacuando qͦd
est carnis Herus eñĩ ds̃ ẽ dĩ
filus. totũ habens ex patre
qd pater ẽ: nullo exordio tẽ¬
poralis in illa uarietate mu¬
tabilis. nec ab uno diuisus.
nec ab om̃ipotente diuersus:
sempiterni genitoris unigeni¬
tus sempiternus: ut mens fi¬
delis credens in patrẽ & filiũ
gradib diuidat: nec trinita¬
tem singularitate confundat:
Non autẽ sufficit dĩ filiũ in
sola patris nosse natura nisi
eũ ñ recedentẽ aꝓpriis agno¬
scamus in nr̃is: Exinanitio

Expanded text:
na despicite. Susceptio enim crucis est interfectio cupiditatum, occisio vitiorum, declinatio vanitatis, et abdicatio omnis erroris. Nam cum Pascha Domini non impudicus, non luxuriosus, non superbus celebret, non avarus, nulli tamen ab hac festivitate longius quam haeretici separantur, maximeque illi qui de Verbi incarnatione male sentiunt, aut minuendo quod est Deitatis, aut evacuando quod est carnis. Verus enim Deus est Filius Dei, totum habens ex Patre quod Pater est, nullo exordio temporalis, nulla varietate mutabilis; nec ab uno divisus, nec ab omnipotente diversus, sempiterni genitoris unigenitus sempiternus: ut mens fidelis credens in Patrem, et Filiugradibus dividat, nec Trinitatem singularitate confundat. Non autem sufficit Dei Filium in sola Patris nosse natura, nisi eum non recedentem a propriis, agnoscamus in nostris. Exinanitio
Abbreviated transcription (Latin):
transit: Et dum nimis uirgi¬
nitatẽ diligit. nec ludibria
nec flammas. nec supplicia.
nec carnifices metuit:l pos¬
tremo. nec gladiũ furentis
ꝑcussoris expauit: Compelli¬
tur uirgo ornamenta suscipe¬
re corporis. sed renuit: qm̃ͣ
iam susceperat mentis: Et qͥa
non de elegantia corporis hu¬
mani placere studebat. quia
timebat de feditate animȩ
dño displicere: dabat intus
mȩͥ & quantũ sciebat ut
animã suam pulchrã faceret.
tantũ in suã animã erubesce¬
bat. se esse formosã: tantoꝙ
studens displicere carnalib
in carnis aspectu. quanto uͦ

Expanded text:
transit; et dum nimis virgitransit; et dum nimis virginitatem diligit, nec ludibria, nec flammas, nec supplicia, nec carnifices metuit: postremo nec gladium furentis persecutoris expavit. Compellitur virgo ornamenta suscipere corporis, sed renuit; quoniam jam susceperat mentis; et quia non de elegantia corporis humani placere studebat, quia timebat de foeditate animae Domino displicere, dabat interius et quantum sciebat quod animam suam pulchram faceret, tantum in sua carne erubescebat se esse formosam: tantumque studuit displicere carnalibus in carnis aspectu, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
quia carnales adhuc discipłi
nullo modo ualebant capere
uerba mysterii. uenitur ad
miraculum: ante eoꝵ ocłos
cecus lumen recepit: ut qui cȩ¬
lestis misterii uerba non cape¬
rent: eos ad fidẽ cęlestia facta
solidarent: Sed miracula dñi

Expanded text:
quia carnales adhuc discipuli nullo modo valebant capere verba mysterii, venitur ad miraculum. Ante eorum oculos caecus lumen recipit, ut qui coelestis mysterii verba non caperent, eos ad fidem coelestia facta solidarent. Sed miracula Domin
Abbreviated transcription (Latin):
uulnere strauit: Sedens in¬
quit suꝑ asinã & pullũ filiũ
subuigalis. quia requiescit
in corde humiliũ & quietoꝵ
& trementiũ uerba eius. siue
eoꝵ qui in synagoga uigũ le¬
gis trahere nouerunt seu il¬
Toꝵ qui gentili du libertate
effrenes. eiusdẽ synagoge in¬
stantia ad fidei & ueritatis
sunt gr̃am conuersi: Addu¬
centes autẽ asinam & pullũ
discipuli. imposuerunt super
eos uestimenta suaͥ & dñm
desuꝑ sedere fecerunt: Ue¬
stimenta ddiscipuloꝵ opera st̃
iusticie: psalmista testante
qui ait Sacerdotes tui indu
nudos inueniunt discipuli su¬
is sternunt uestimentis. &
eũ predicatores scĩ quoslibet
ascĩtatis habitu uacuos inue¬
niunt: hosq uirtutũ suarũ
exemplis ad suscipiendã fidẽ
& dilectionẽ sui conditoris

Expanded text:
ulnere stravit. Sedens, inquit , super asinam et pullum filium subjugalis, quia requiescit in corde humilium et quietorum et trementium verba ejus, sive eorum qui in synagoga jugum legis trahere noverunt: seu illorum qui gentili diu libertate effrenes, ejusdem synagogae instantia ad fidei et veritatis sunt gratiam conversi. Adducentes autem asinam et pullum discipuli, imposuerunt super eos vestimenta sua, et Dominum desuper sedere fecerunt. Vestimenta discipulorum opera sunt justitiae, Psalmista teste, qui ait: Sacerdotes tui induanudos inveniunt discipuli, suis sternunt vestimentis, et cum praedicatores sancti quoslibet a sanctitatis habitu vacuos inveniunt, hosque virtutum suarum exemplis ad suscipiendam fidem et dilectionem sui conditoris
Abbreviated transcription (Latin):
us ꝓ aliquo. & nullus ꝓ seruo.
nisi iste solus: Et hoc ei ad
augmentum beatitudinis:
ad coronã głe erat: Quid
enĩ cogitabat iste beatus:
Quid estimabat iste in om¬
nib bonis plenus centurio:
Iste aiebat: Michi seruus ẽ:
Iste me habet suꝑ terrã do¬
minũ. l & ego hune magnũ
in cęlis habeo dñm: Si ergo
ei non misereor: quomodo
michi ille miserebitur : Et¬
si ego huic non subuenio: quo¬
modo michi ille subueniet:
Sic debent om̃s qui famulos
habent & famulas cogitare.
sic misereri. sic condolere eis.
sic supplicare. sic curã habe

Expanded text:
uo alio, sed nullus pro servo, nisi iste solus, et hoc ei ad augmentum beatitudinis, ad coronam gloriae erat. Quid enim cogitabat iste beatus? Quid aestimabat iste omnibus bonis plenus centurio? Iste aiebat: Mihi servus est, Iste me habet super terram dominum, et ego hunc magnum in coelis habeo Dominum. Si ergo ei non misereor, quomodo mihi ille miserebitur? Si ego huic non subvenio, quomodo mihi ille subveniet? Sic debent omnes qui famulos habent et famulas, cogitare, sic misereri, sic condolere eis, sic supplicare, sic curam habe
Abbreviated transcription (Latin):
& eternitatẽ diuinȩ nati¬
uitatis quã apatre audie¬
rant. cunctis pariter creden¬
dã amandãq predicarent:
Exposita lectione dominicȩ
transfigurationis. ad nr̃am¬

Expanded text:
eternitatem divinae nativitatis, quam a Patre audierant, cunctis pariter credendam amandamque praedicarent. Exposita igitur lectione Dominicae transfigurationis, ad n
Abbreviated transcription (Latin):
ter adorans dñm. dicat ad
eum: Oñe si uis. potes me
mundare: Tu illum prius
multa delicta cõmittentem
mundasti manassen. tu innu¬
merabilib aliis ascło peccan¬
tib misertus es: tu ergo siuis.
potes me mundare: Et dñs
mox miscđiȩ porrigens manũ
dicat: Nolo. mundare: Et
iħs ait illi mundato alepra:
Huic cui misertus est. huic
credenti dño qui confisus est
in uirtute eius:l huic ergo
dixit iħc Credidisti. sanus
es: sperasti. mundus effectus
es Noli obliuisci qualis fue¬
ris:l & qualis factus sis: Non
cesses gr̃as agere:l non taceas
nr̃o de aliquo periculo libe¬
ramur: quando ab aliquodo¬
lore saluamur: siue infirmi¬
tatis. siue uulneris. siue de
qualibet necessitate: Non ef¬
ficiamur ingrati. non relin¬
quamus liberatorẽ nr̃m.
sed alacriter gr̃arũ actionẽ

Expanded text:
ter adorans Dominum, dicat ad eum: Domine, si vis, potes me mundare. Tu illum prius multa delicta committentem mundasti Naaman, tu aliis innumerabilibus a saeculo peccantibus misertus es, tu ergo, si vis, potes me mundare. Et Dominus mox misericordiae porrigens manum, dicit: Volo, mundare. Et Jesus ait illi mundato a lepra, huic cui misertus est, huic credenti Domino, qui confisus est in virtute ejus, huic ergo dixit Jesus: Credidisti, sanus es; sperasti, mundus factus es. Noli oblivisci qualis fueris, et qualis factus sis. Non cesses gratias agere, non taceas nostro de aliquo periculo liberamur, quando ab aliquo dolore salvamur, sive infirmitatis, sive vulneris, sive de qualibet necessitate. Non efficiamur ingrati, non relinquamus Redemptorem nostrum, sed alacriter gratiarum actione
Abbreviated transcription (Latin):
iux consũmauit laborans. unuiˢ
hore cursu maria consumpsit:
et statim migrauit ad dñm. Glo¬
rificans autẽ deum osimas. et
lacrimis coepis eius infundens:
tempꝰ ut inquit miser zosima.
quod iussum est perfice. Sed qͥd
faciã infelix: quia unde fodiã

Expanded text:
ix consummavit laborans, unius horae cursu Maria consumpsit, et statim migravit ad Dominum. Glorificans autem Zozimas Dominum, et lacrymis corpus ejus infundens: Tempus est, inquit, miser Zosima, quod tuum est, perfice. Sed quid faciam infelix, quia unde fodore
Abbreviated transcription (Latin):
det: diuinitatis est priuile¬
giũ. & indiscretȩ consortiũ
caritatis: Et bene ad dexte¬
ram patris annunciatur se

Expanded text:
det, Divinitatis est privilegium et indiscretae consortium caritatis. Et bene ad dexteram Patris annuntiatur se
Abbreviated transcription (Latin):
operatione uirtutũ talis esset
ut xp̃c esse crederetur. non
solum. xp̃m non se esse respon¬
dit: sed etiã corrigiã calciam̃¬
ti euis soluere. idest incarna¬
tionis eius mysteriũ ꝑscruta¬
ri non se dignũ esse ꝑhibuit:
Eius esse sponsam eccłiam cre¬
debant: qui hunc quia. xp̃c
esset estimabant: Sedait.
Qui habet sponsam sponsus
est: Ac si diceret: Ego sponf̾
non sum: sed amicuĩ sponsi sũ:
Nec ꝓpter uocẽ suã. sed in uo¬
ce sponsi gaudere se ꝑhibebat.
quia non ideo lȩtabatur qm
tis uocẽ audiebat intus. ut lo¬
queretur foras: Quod bene
gaudiũ impletũ dicit. qttia
quisquis de sua uoce gaudet:¬
plenum gaudiũ non habet:
Aquo &e subditur. Illũ opor¬
det crescere. me autẽ minui
Qua in re querendũ est. in
tus est ioħes: nisi quod popłs
ioħis abstinentiã uidens. remo¬
tũ hunc ab hominib esse con

Expanded text:
operatione virtutum talis esset, operatione virtutum talis esset, ut Christus esse crederetur, non solum Christum non esse se respondit, sed etiam corrigiam calceamenti ejus solvere, id est incarnationis ejus mysterium perscrutari non se dignum esse perhibuit. Ejus esse sponsam Ecclesiam credebant, qui hunc quia Christus esset existimabant. Sed ait: Qui habet sponsam sponsus est . Ac si diceret: Ego sponsus non sum, sed amicus sponsi sum. Nec propter vocem suam, sed in voce sponsi se gaudere perhibebat, quia non ideo laetabatur in tis vocem audiebat intus ut loqueretur foris. Quod bene gaudium impletum dicit, quia quisquis de sua plenum gaudium non habet, a quo et subditur: Illum oportet crescere, me autem minui . Qua in re quaerendum est in tus est Joannes, nisi quod populus Joannis abstinentiam videns, remotum hunc ab hominibus esse con
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: qui mites ac simplices
huic munclo despicabiles
esse uidebant᷑ Ipsũ quoq io¬
hannẽ baptistam quia mira
sc̃itate prȩditũ popłs uiderat:
illũ hunc esse singularit̾ eel¬
sum ac solidũ montẽ crede¬
bat. de quo scriptũ est: In no¬
uissimis dierũ. erit mons do¬
mus dñi preparatus in uerti¬
ce montium: Nam hunc esse
xp̃m putabat : sicut ꝑ euange¬
lium dicit᷑ Estimante audem
populo & cogitantib om̃ib
in cordib suis de iohanne. ne
forte ipse esset xp̃s: Qũe &
requirebant dicentes Nũqͥd
hannes apud se uallis esset.⁊
repletus gr̃e sp̃u non fuisset.
Qui ut hoc quod erat osten¬
deret. dixit: Uenit fortior me.
cuius non sum dignus soluere
corrigiã calciamenti eiꝰ Et
rursus ait: Qui habet spon
sam. sponsus est: Amicus aũt
sponsi qui stat & audit eum:
gaudio gaulet ꝓpt̃ uocẽ spon¬
si Hoc autẽ gaudiũ meũ imple¬
tũ est. Illũ oportet creseere. me
autẽ minui Eece cũ ꝓ mira

Expanded text:
sunt qui mites ac simplices huic mundo despicabiles esse videbantur. 4. Ipsum quoque Joannem Baptistam, quia mira sanctitate praeditum populus viderat, illum hunc esse singulariter celsum ac solidum montem credebat, de quo scriptum est: In novissimo dierum erit mons domus Domini praeparatus in vertice montium . Nam hunc esse Christum putabat, sicut per Evangelium dicitur: Aestimante autem populo et cogitantibus omnibus in cordibus suis de Joanne, ne forte ipse esset Christus, quem et requirebant dicentes: Nunquiddem Joannes apud se vallis esset, repletus gratiae spiritu non fuisset. Qui ut hoc quod erat ostenderet, dixit: Venit fortior me post me, cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus . Et rursusam sponsus est, amicus autem sponsi qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Hoc autem gaudium meum impletum est. Illum oportet crescere, me autem minui . Ecce cum pro mira
Abbreviated transcription (Latin):
erant ydriȩ: quia uidȩoꝵ tan¬
tũ popło lex per moysen data
est : nam gr̃a & ueritas euange¬
entes inquit singulȩ metretas
binas uel ternas: quia scriptu¬
rȩ sc̃ȩ auctores & ministri pro¬
phete modo de patre tatum
locuntur & filio ut est illud.
om̃ia in sapientia fecistiͥ uir¬
tus etenĩ dĩ & sapientia xp̃s ẽ:
modo etiam sp̃s scĩ faciunt
mentionẽ. uixta illud psalmo¬
graphiꝰ uerbo dñi cęli firma¬
ti sunt. & spu oris eius om̃is

Expanded text:
erant hydriae, quia Judaeorum tantum populo lex per Moysen data est. Nam gratia et veritas Evangeentes, inquit, singulae metretas binas, vel ternas, quia Scripturae sanctae auctores et ministri, prophetae modo de Patre tantum loquuntur et Filio, ut est illud: Omnia in sapientia fecisti . Virtus enim Dei et sapientia Christus est. Modo etiam Spiritus sancti faciunt mentionem, juxta illud Psalmographi: Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris e
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃mꝰ totam quȩ unus ds̃
est intellige trinitatẽ: Sed
quantũ inter aquã & uinum:
tantũ distat inter sensũ illũ
quo scripturȩ ante aduentũ
saluatoris intelligebantur. &
eum quẽ ueniens ipse reuela¬
tuo sequendum reliquit: Et
quidẽ potuit dñs uacuas im¬
plere ydrias uino: qui in exor¬
dio mundanȩ creationis cunc¬
ta creauit ex nichilo: Sed

Expanded text:
m, totam, quae unus Deus est, intellige Trinitatem. Sed quantum inter aquam et vinum, tantum distat inter sensum illum, quo Scripturae ante adventum Salvatoris intelligebantur, et eum quem veniens ipse revelatuo sequendum reliquit. Et quidem potuit Dominus vacuas implere hydrias aquae, vino, qui in exordio mundanae creationis cuncta creavit ex nihilo: sed
Abbreviated transcription (Latin):
in uno dĩ filio confirmatur
esse substantia: Ibi quod erat
natus est : hic quod non erat
factus est: Ait de his beatus
euangelista ioħes In . principio
erat uerbum. & uerbũ erat᷑
apud dm̃. & ds̃ erat uerbũ:
Et iterũ Et uerbum caro fa
ctũ est: Igitur ds̃ qui apud
ro cdĩ quȩ in dõ non erat. ꝓcessit
ex femina: Ita uerbũ caro fa¬
ctũ est. non ut ds̃ euacuaretur
in hominẽ ͥ sed ut homo glori¬
ficaretur in dm̃ Itaq ñ bis
natus est ds̃: sed ex duabus
natiuitatib id est dĩ & homi¬
nis. se ipsum unigenitus patris.
atq in sese hominẽ unũ uolu
it esse dm̃ : Generationẽ ergo
eius quis enarrabit: frẽs ge¬
neratio. xp̃i si narrari non po¬
test: credi potest: Si lingua
deficit: fides ꝓficit: Magnus
enĩ ꝓfectus est fidei. cũ tan¬
tum de dõ suo concipit: quan¬
tum sermo non potest partu

Expanded text:
in uno Dei Filio confirmatur esse substantia. Ibi quod erat, natus est; hic quod non erat, factus est. Ait de his beatus evangelista Joannes : In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Et iteructum est. Igitur Deus, qui apud ro Dei, quae in Deo non erat, processit ex femina. Ita Verbum caro factum est: non ut Deus vacuaretur in hominem, sed ut homo glorificaretur in Deum. Itaque non bis natus est Deus, sed ex duabus nativitatibus, id est Dei, et hominis seipsum Unigenitus Patris, atque sese hominem unum esse voluit Deum. Generationem ergo ejus quis enarrabit ? Fratres, generatio Christi si narrari non potest, credi potest. Si lingua deficit, fides proficit. Magnus enim profectus est fidei, cum tantum de Deo suo concipit, quantum sermo non potest partu
Abbreviated transcription (Latin):
ricordiȩ largitate prȩrogã¬
uerit suoꝵ grãm munerũ.
quando reddens singulis
scđm oꝑa eoꝵ :l electos in re-¬
gnũ patris sui ꝑducet: re

Expanded text:
ricordi largitate praerogaverit suorum gratiam munerum, quando reddens singulis secundum opera eorum, electos in regnum Patris sui perducet, re