comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anon autẽ grece lacme regula nũcupatur
Regula aũt qd recte dũcit nec aliĩ aliorsum trahit allri di̾ũt
regulã dictam uel qd regat uel qd normã recte uiuendi p̃¬
beat uel qd discortum praut̃ꝙ quid corugat/ Canones
autem genaliũ conciliorum a temporib confeantiu ceperunt in p̾ce¬
deutib nãq annis ꝑsecucõne feruente docendarum plebiũ mĩme da¬
batiu facultas inde xͣanitas in diu̾sas hereses scissa est qr nõ erat
licencia epis inunũ conuenue nͥ tempore supradicti imꝑatoris ipẽ
enĩ dedit facultatem xanis libi̾ congregari Sub hoc multi sancti

Expanded text:
anon autem Graece, Latine regula nuncupatur. Regula autem dicta quod recte ducit, nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulam dictam vel quod regat, vel quod normam recte vivendi praebeat, vel quod distortum pravumque quid corrigat. Canones autem generalium conciliorum a temporibus Constantini coeperunt. In praecedentibus namque annis, persecutione fervente, docendarum plebium minime dabatur facultas. Inde Christianitas in diversas haereses scissa est, quia non erat licentia episcopis in unum convenire, nisi tempore supradicti imperatoris. Ipse enim dedit facultate
Abbreviated transcription (Latin):
demonferauit dans symboli formam ꝙͣ tota gredoꝵ et latinorum
epõrum sub iumore theodosio augusto edita que uestoruã duas p̃so¬
nas inxp̃o asserentem iusto auachemare condempnauit oũdeus
ape habita est in qua eutiten conseantino politanũ abbatem
ubi der et caris unã nam pronũciantẽ et eius deffensorẽ dio¬
scorum quondã alexandrinũ epm et ipm̃ uursus uestoriũ cum
huãne confiteamur nature he sunt quatuor srnodi pncipales
fidei doctrmam plenissime predicantes ses et si que sunt siilia que sc̃
patret spũdei plem sauxerut̃ Post istorum quatuor auctoritatem
omĩ mauent feabilita ingore quorum gesta in hoe oꝑs coridita con¬
tinentur / Synodum aũt nouimꝰ ex gredo int̾pietari omuitatũ uee
eccum Concilii uero nomen trctum exmoreiomano Tempore em̃
quo cause agebantur conuemebat omõ in uñe comumq ntẽ¬
cione tractabant uñde et conciliũ a cõmuni intendõne dictum qũa¬

Expanded text:
demonstravit, dans symboli formam quam tota Graecorum et Latinorum torum episcoporum sub iuniore Theodosio Augusto edita, quae Nestorium duas personas in Christo adserentem iusto anathemate condemnavit, ostendens a Eutychem Constantinopolitanum abbatem Verbi Dei et carnis unam naturam pronuntiantem, et eius defensorem Dioscorum, quondam Alexandrinum Episcopum, et ipsum rursum Nestorium cum humanae confiteamur naturae. Haec sunt quattuor synodi principales, fidei doctrinam plenissime praedicantes; sed et si qua sunt concilia quae sancti Patres spiritu Dei pleni sanxeruomnium manent stabilita vigore: quorum gesta in hoc opere condita continentur. Synodum novimus ex Graeco interpretari comitatum vel coetum. Concilii vero nomen tractum ex more Romano. Tempore enim quo causae agebantur, conveniebant omnes in unum, communique intentione tractabant. Unde et concilium a communi intentione dictum, qua
Abbreviated transcription (Latin):
enuãgelitã et apłitam scdo post apłos simbolum tudiderũt Int cela
aut̃ concilia ii ͦ  ẽẽ uen̾abiles synodos que totã p̾ncipalit̾ fidem
complettuntur qͣi ii ͫ euuãgelia uee totidem paradisi flumina
Harum p̃ma meena synodus cixeentaꝵ decem et octo ep̃or dõsstantu
blasplienna ꝙẜ de mequalitate sc̃e trmitatis idest arnia asseresat
cõsubstancialem deo patu dñi filiũ eadem sc̃ã spnodus ꝑ symllum
defuruit : Secunda spnodus e.l. patrã sus theodosio seiore amstã

Expanded text:
ostolos tradiderunt. Inter caetera autem concilia quatuor sunt venerabiles synodi, quae totam principaliter fidem complectuntur, quasi quatuor evangelia vel totidem Paradisi flumina. Harum prima Nicaena synodus trecentorum decem et octo Episcoporum, Consblasphemia de inaequalitate sanctae Trinitatis, id est, Arius asserebat consubstantialem Deo Patri Deum Filium, eadem sancta synodus per symbolum definivit. Secun
Abbreviated transcription (Latin):
iuro filiũ aut filiõ hntẽm duxit et dicei iuitriceꝰ qͣi nouitua
cꝰ ꝙ a matre suꝑ ducatur nouus : Pouigns est qui ex alie
patre natꝰ est et p̾ugno dici putatur quasi prigenus
qr p̃ud genicus unde et uulgo añ natus diertar, boeabula
agente liec uidentur declinata genitor genitrix agnati
agnate oognati cognate progentores progenitrioes ger

Expanded text:
viro filium aut filiam habentem duxit: et dictus vitricus, quasi novitricus, viro filium aut filiam habentem duxit: et dictus vitricus, quasi novitricus, quod a matre superducatur novus. Privignus est, qui ex alio patre natus est: et privignus dici putatur, quasi privigenus, quia prius genitus. Unde et vulgo antenatus. Vocabula a gente haec videntur declinata: genitor, genetrix, agnati, agnatae, cognati, cognatae, progenitores, progenetrices, ger
Abbreviated transcription (Latin):
simorĩ et ꝓuuloꝵ fustentãnem que lacte expͥmitus In ubiꝰ¬
bus suo uitas grẽ de signatur que pulcrior est austeritatolegis
In odore uiguentoꝵ tuor fama suauissima insinuatur dit¬
fase fidei que ꝓ totũ orbem spargituo hec quoq legi ueti p¬
fertus que in sila uidea coaugustata diu latebat fres patiua
ti qr̃ consibrim fiutruales aũt mac̃tere filii sunt/ Sobum
consebrinoꝵ filii patruus sd̃ patus est quasi pat̃ alius uũde
et moriente patre pnpillĩ prior patriuis suscipit et qĩ filiũ
lege tuetur/ Auũculus est fr̃ matus ciuꝰ nomen formã di¬
inmutiue hre indetar qr ab auo uenue monstratur di nita
est soior patris qͣi alio mat̾ mat̾tera soror matus qͣĩ alt̾a
mal Socer qui filiãdedit. Gener qui filiã dixoit Genoraut̃
dicca ꝙ ascistatui ad augẽdũ genꝰ  socer auĩ et socius ꝙ ge¬
nerũ uel miñ sibi assoeiant/ uidiceꝰ est qui uxoiẽ ex alio

Expanded text:
morum, et parvulorum sustentationem, quae lacte exprimitur. In uberibus suavitas gratiae designatur, quae pulchior est austeritate legis. In odore unguentorum fama suavissima insinuatur diffusae fidei, quae per totum orbem spargitur. Haec quoque legi veteri praefertur, quae in sola Judaea coangustata diu latebat. Fratrum patti, quasi consorini. Matrueles autem materterae filii sunt. Sobrini, consobrinorum filii. Patruus frater patris est, quasi pater alius. Unde et moriente patre pupillum prior patruus suscipit, et quasi filium lege tuetur. Avunculus est frater matris, cujus nomen formam diminutivi habere videtur, quia ab avo venire monstratur. Amita est soror patris, quasi alia mater. Matertera, soror matris quasi altera mater. Socer, quia filiam dedit. Gener, quia filiam duxit. Gener autem dictus, quod asciscatur ad augendum genus. Socer autem et socrus, quod generum vel nurum sibi associat. Vitricus est, qui uxorem ex alio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iurit sexus ꝑsonas ueluti frat̾ eodem pationatꝰ
uel frs filius nepos uel ex eo itẽ patruus Cognatĩ
icti qr sunt et ip̃i ꝓpinquitate cognatõnis cõiunca qui inde post
agnotos heñtur qr ꝑ fenim sexus ꝑsonas uenũt nec sũt agna¬
ti sed alias naturali iire cognati. Pximiꝰ ꝓpt̃ proximutatẽ salgui¬
ex uno patris semme nati sunt / In scriptura gͦ sacra nõ tm̃ co
gnati illi dicũtur qui historialit̃ quadam proxuitate consaue¬
mentis sociati uidentur sod eciã illi quos cognaͦ spĩtal in fid
et daius oꝑib cõiũgit qd ibi moustratur uͥ fideles degentib se¬
men abrahe nur̃cupantus uñde apłs dicit nõ om̃s qui ex abia¬
ham nati sunt fiłii dicuntur abraham sed qui ex fide abrahe
sunt illi est miantur in semine qr ex fide sunc illi filii s̃¬

Expanded text:
per virilis sexus personas: veluti frater eodem patre natus, per virilis sexus personas: veluti frater eodem patre natus, vel fratris filius, nepos, vel ex eo iterum patruus. Cognati dicti, quia sunt et ipsi propinquitate cognationis conjuncti, qui inde post agnatos habentur, quia per feminini sexus personas veniunt: nec sunt agnati, sed alias naturali jure cognati. Proximus propter proximitatem sanguiex uno patris semine nati sunt. In Scriptura ergo sacra non tantum illi cognati dicuntur, qui historialiter quadam proximitate consanguinitatis sociati videntur: sed etiam illi, quos cognatio spiritalis in fide et bonis operibus conjungit. Quod ibi monstratur, ubi fideles de gentibus semen Abrahae nuncupantur. Unde Apostolus dicit: Non omnes qui ex Abraham nati sunt, filii dicuntur Abraham: sed qui ex fide Abrahae sunt, illi aestimantur in semine: quoniam qui ex fide s
Abbreviated transcription (Latin):
postera ctas/ Nepos aũt utiuisip sexus est nã ut neptis dicamus in
nue et ꝓpẽ disleionem successionis amissam Pronepos est qui ex
nepote condeptus natusꝙ ess et dictus pro nepos quasi natus por¬
ro post/ Ex hoc quoq uoeuui incipit et progemes quasi porro post
genici nam flii et nepores non sunt progemes qr non est in eis long
post̾itas Sicut aũt infeniꝰ longe edicti progemes dicũt᷑ ita suꝑius
paui ataui qui et progenitores appollantur quasi pour graintes
Pᵈ ronepos dictꝰ qr ꝓpe nõ pot̾ dibnepos qr se uiugit᷑ a nepote est
enĩ mẽ illũ et nepotem pronepir Adnepos abnepotis filius br¬
nepos aduepotis filius qr post nepotẽ quartus mordine est qͣi
tetirinepos Mmores aũt non dicimꝰ nͥ quociens graduũ de¬
fieit nomen ut pote filuis nopos prouepos abne põs adnepos
trinepos uͥ isti gradus defec̾uit m̾to iam diemiꝰ miores sicuit
filii qui deo prius iugence agnoscuncur qr uenuunt

Expanded text:
postera aetas. Nepos autem utriusque sexus est. Nam ut neptis dicamus in iure est propter discretionem successionis admissum. Pronepos est, qui ex nepote conceptus natusque est. Et dictus pronepos, quasi natus porro post. Ex hoc quoque gradu incipit vocari et progenies, quasi porro post geniti. Nam filii et nepotes non sunt progenies, quia non est in eis longa posteritas. Sicut autem inferius longe editi progenies dicuntur, ita superius proavi, atavi qui et progenitores appellantur, quasi porro generantes. Pronepos dictus, quia prope nepotem. Abnepos, quia seiungitur a nepote. Est enim inter illum et nepotem pronepos. Adnepos abnepotis filius. Trinepos adnepotis filius, quia post nepotem quartus in ordine est, quasi tetranepos. Minores autem non dicimus, nisi quotiens graduum deficit nomen, ut puta filius, nepos, pronepos, abnepos, adnepos, trinepos. Ubi isti gradus defecerint, merito iam dicimus minores, sicut filii. Qui ideo prius in genere agnoscuntur: quia veniunt
Abbreviated transcription (Latin):
pioximi uicm ꝓpinqui ut in exodo dissinnet uicum̃ que cõũttus est
uõ de eadem gantrice manantis non ut multi dieunt de codem ger¬
mine qui tm̃ frẽs uocantur gᵈ frẽs exerdem fructu gerinam ex ea¬
dem genitrice monantes uterim uocat ꝙ suit ex diũsis patrib
et uno utõ editi nom utd tm̃ mulieris est imi ͦ ͥ aut̃ modis in sc̃pta¬
ns duuimis fres dici confeat natura gente cognacõne affatu na¬
tiua ut esau et iacos, audoras et petrus tal iacob et Iohannes
Gente ut om̃s iudei fres int̾ se uocantur unde dr̃ in deutononno
Siaut emeris frem̃ tuũ qui est ebreꝰ et apłs optabam inquit¬
ego anathema eẽ a xp̃o pio frĩb meis qui sunt oognati mei ẜ̾m
camẽ qui sunt israelite Pouo cogna̾ne fraties uocantur qui
st̃ de una familia i dest patria quas latim pat̾ntatos int̾ptantur
cum ex una radice multa gni̾e turba diffunditur et in genesi di¬
qui in duo scinduntar spĩtale et cõmuns Spuntale qͣ om̃s Ban

Expanded text:
propinqui, ut in Exodo: Assumet vicinum suum, qui conjunctus est vero de eadem genitrice manantes, non ut multi dicunt de eodem germine, qui tantum fratres vocantur. Ergo fratres ex eodem fructu, germani ex eadem genitrice manantes. Uterini vocati, quod sint ex diversis patribus et utero uno editi: nam uterus tantum mulieris est. Quatuor autem modis in Scripturis divinis fratres dici constat: natura, gente, cognatione, affectu. Natura, ut Esau et Jacob, Andreas et Petrus, Jacobus et Joannes. Gente, ut omnes Judaei fratres inter se vocantur. Unde dicit in Deuteronomio: Si autem emeris fratrem tuum, qui est Hebraeameis, qui sunt cognati mei secundum carnem, qui sunt Israhelitae.' Porro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est patria; quas Latini paternitates interpretantur, cum ex una radice multa generis turba diffunditur. Et in Genesi diqui in duo scinduntur: spiritale et commune. Spiritale, quo omn
Abbreviated transcription (Latin):
¶lpI. ucio aut siuem mundi et aduentĩ antxpi
signifirit aut octubitum mortis irdemptoris mi
Aduentum antixpĩ uest signifĩcat in illa suꝑiore
suiã iob qua post prodicionem lucifer sus sequent᷑ Regitur et
uestũ suꝑ filios tie consurg̃ fucis uẽsperem ueio suꝑ t̃be filioe
uriñ eoru mento exiente ꝑmictit u ideuto adiũ huc uẽ¬
spi uste subdinitur qr ip̃i sponte sua filni t̾ie et̃ uolugnũ t̾rena
qmippe et nondelestia requuentes dꝑspicienda luafen nĩ clau¬
tati cecati siuit et dum p̃eẽ sidi uespend Eopetũt subsequentie
rat lrum uel ꝙ ab ea fentur / hic aut̃ partim adt̾lenã pent̾i
ad celestem mat̾iam ꝑtinet nam ille subtit᷑ ubi uentostar᷑
picellosi motus nõ possunt existẽ ad celestem ꝑonet partem
depuctatur quiq ex se multas spes reddit nam cõmotus uentos
facit uehementius concitatus ignes et tonitrua conorictus mi¬
bila conspissatus pluã congelantibus nebut muẽ turbulen¬

Expanded text:
i et adventum Antichristi significat, aut occubitum mortis Redemptoris nostri; adventum Antichristi vesper significat in illa superiore sententia Job, qua post productionem luciferi subsequenter legitur: Et vesperum super filios terrae consurgere facis . Vesperum vero super terrae filios um eorum merito exigente permittit. Qui idcirco a Domino huic vesperi juste subduntur, quia ipsi sponte sua filii terrae esse voluerunt. Terrena quippe et non coelestia requirentes, a perspicienda luciferi nostri claritate excaecati sunt; et dum praeesse sibi vesperum expetunt, subsequentis rat terram, vel quod ab ea feratur. Hic autem partim ad terrenam, partim ad coelestem materiam pertinet. Nam ille subtilis, ubi ventosi ac procellosi motus non possunt existere, ad coelestem pertinet partem: deputatur, quique ex se multas species reddit. Nam commotus ventos facit, vehementius concitatus ignes et tonitrua, contractus nubila, cum spissatus pluviam, congelantibus nebulis nivem. Turbulen
Abbreviated transcription (Latin):
custodibus idest apłis. Iem uinea plebs iudaica ut in psalt̾io iuneã ex
egipto transtulisti uinea fideliũ plels ut in salonione. capite nob uul¬
pes pusillas extminantes iuineas uince bonorum operũ accioned ut m
ꝓphã et plantabũt uineas. et mn aliã ꝑtem ut in salonione legitur. trã¬
suu ꝑ uineam mri stulti et ecce ceplenerũt eã urtide Toroular sieut supͣ
diximus altare significat abeo ꝙ ibi oblaciones tãꝙ̃ fructus confer̃t᷑
et alit̾ torcular tribulanciũ p̾ssuã signifidat in quã fideles piolantur
uude in titulo quorumdam psalmorum sciptum est in fine pro toroula¬
ribus.

Expanded text:
custodibus , id est, apostolis. Item vinea, plebs Judaica, ut in Psalterio: Vineam ex Aegypto transtulisti ; vinea fidelium plebs, ut in Salomone: Capite nobis vulpes pusillas exterminantes vineas . Vineae, bonorum operum actiones, ut in propheta: Et plantabunt vineas ; et in aliam partem, ut in Salomone legitur: Transivi per vineam viri stulti, et ecce omnia repleverunt urticae . Torcular sicut supra diximus altare significat ab eo, quod ibi oblationes, tanquam fructus, conferantur: et aliter torcular tribulationum pressuram significat, in qua fideles probantur. Unde in titulo quorumdam psalmorum scriptum est: In finem pro torcularibus.
Abbreviated transcription (French):
scitur bnde labrustu alabris et exc̾iuetateetie Sũmitates itiũ et fu¬
criad flagella ĩeupantur eoꝙ flatu agitatur Palmes iutis mat̾ia
mollis qui ꝑ nouelea biuchia missus frictum affect Choriibi sunit amili
qui proxinia queꝙ ligant et comp̾hendant nelongiũs laxxi palunites uentorũ
flatibus dissipentur unedicte qd int̾nsecus humore suit plene gutte et duloe

Expanded text:
us terrae: summitates vitium et fruticum flagella nuncupantur, eo quod flatu agitentur. Palmes vitis materia mollis, qui per novella brachia missus fructum affert. Corymbi sunt, annuli, qui proxima quaeque ligant et comprehendunt, ne longius laxati palmites ventorum flatibus dissipentur. Uvae dictae, quod intrinsecus humore sint plenae, succique et pingued
Abbreviated transcription (Latin):
mele ppł̃ ipe dumel et nes pũicumeo legnntur antemptis deliens regali¬
bus appetisse esum legniminũ contritis cabnalibus descais nid nui desedĩo
at aut̃ constat inuentaem iuos liberũ appellari unde et eũ gen¬
tiles postruortem cẽ uoluerũt uĩtis dictãqr indehabeat eiciꝰ inditã¬
di diln putũt uitis diccas ꝙ ininoẽ se uicis iniuctat̃ ianisq arborib reptã

Expanded text:
eta , ipse Daniel et tres pueri cum eo, contemptis deliciis regalibus, appetunt esum leguminum: contritis carnalibus desideriis, Graecos autem inventorem vitis Liberum appellari: unde et eum gentiles post mortem deum esse voluerunt. Vitis dicta quod vim habeat citius radicandi. Alii putant vites dictas quod invicem se vittis innectant vicinisque arbor
Abbreviated transcription (Latin):
triplum oidei. Arista appellata qd p̾us ⁊ põ arestat / Culiuꝰ est ipe calamus
spide qmi a uudicibus nascitur et dictus culmus q̃r dalamus folidilum est the¬
cafrmuenti in qua grauiẽ frumenti fuatur int̾us heo suꝑ spicõ uallo instru¬
itam mimie p̃tendẽt neauud mioꝵ morsibus spica suis fuiccib exuatur
aut uestigns proteratur. hoc quoq obẜuanciã carnalem legis uet̾is sig̾ficat
in qua medula sẜe spĩtalis condito latet. Spice micia fidei uelnichoacio
uouorum optrĩ situt nuob de hẽtieis dicitur et esurientib tulerũt spicas
Sti pula audi ad fidem uel manes In apło ligna sc̃nũ fapula et in pplã

Expanded text:
in illo anno centuplum hordei . Arista appellata, quod prius ipsa arescat. Culmus est ipse calamus spicae, qui a radicibus nascitur; et dictus culmus, quasi calamus. Folliculus est theca frumenti, in qua granum servatur interius. Haec super spicam vallo instructa munimen praetendit, ne avium minorum morsibus spica fructibus exuatur, aut vestigiis proteratur. Haec quoque observantiam carnalem legis veteris significant, in qua medulla sensus spiritalis condita latet. Spicae initia fidei, vel inchoatio bonorum operum, sicut in Job de haereticis dicitur: Et esurientibus tulerunt spicas . Stipula, aridi ad fidem, vel inanes in Apostolo: Lignum, fanum, stipulam
Abbreviated transcription (Latin):
qibi soe faciat mediũ diem qiuisi medi des uee qr tũt pu
unalt ether merum eñ purũ dicitur: mistiee aut̃ oriens
dum̃ signistẽat saluatorem dequo in cuca senptum est : iusitauͭ
nos ouiens exalto. Et in racharia ipħã ecce iub oriens nomẽ
euis Griens ppłs iudeorum sine illmãtio fider sati po usara¬
uit melioris defectum uel oecasum mortis eũde ptõribus in
ppłã septum est Occidet uobis sal in meridie et ꝓsalim slt it̃
inquit facie ei qui astendit suꝑ oecasum dñs nomẽ Est ei
Item occasus significat post temptatõns aidores intentiue
libidinis refrgeracõnem sicutmn deuc̃onormo pio es quano¬
cturno polluitur sonmo hoe est ecculta cogitatõno ut non uel̾tat
pruo in cnfur quio lauet uestimenta sua. et occidat seᷤ  uisio

Expanded text:
ibi sol faciat medium diem, quasi medidies: vel quia tunc purius micat aether. Merum enim purum dicitur. Mystice autem Oriens Dominum significat Salvatorem, de quo in Luca scriptum est: Visitavit nos Oriens ex alto . Et in Zacharia propheta: Ecce vir, Oriens nomen ejus . Oriens, populus Judaeorum, sive illuminatio fidei sicut in Isatae melioris defectum, vel occasum mortis. Unde peccatoribus in Propheta scriptum est: Occidet vobis sol in meridie . Et Psalmista: Tunc, inquit, facite ei qui ascendit super occasum, Dominus nomen est ei . Item occasus significat post tentationis ardores incentivae libidinis refrigerationem: sicut in Deuteronomio pro eo, qui nocturno polluitur somno, hoc est, occulta cogitatione, ut non revertatur prius in castra, quam lavet vestimenta sua, et occidat sol. Rursum
Abbreviated transcription (Latin):
infidelitatis de quo soiptum est aquilonem emaietu dicaser
thabor et hermion in nonĩe tuo exuecabunt tuum brachirim
cum potencia P aquilonem desegnanius ditibolum quidrõ
ponã sedm meã in aquiline et eio fitueł altissimo lude alibi
legitur aquile durꝰ est uencus qͥui alla nõie dexł uocatur eo

Expanded text:
quilonem et mare tu creasti. Thabor et Hermon in nomine tuo exsultabunt, tuum brachium cum potentia ; per aquilonem designans diabolum, qui dixit: Ponam sedem meam in aquilone, et ero similis Altissimo . Unde alibi legitur: Aquilo durus est ventus, qui alio nomine dexter vocatur, eo
Abbreviated transcription (Latin):
ilio saluator mũd hoc est ecciẽ catholide qr ip̃e est saluator ui¬
um et maxie fidelium / Quad eñ legitus duĩs dixisse uont
eñ p̾uceps hum mũdi et in me nõ inuenit quiꝙͣꝑ huicem̃ oñ¬
dit exabolum pͥncipon cẽ pccorum hom̃ nõ ceituarum dei
Et quocienstim mu̾di figiuu in mala signifieacõne ponitur
nithie oudit ñ mũdi istiꝰ amatores et non dei Ab̾sit em̃ ur c̾do¬
mue ulłrĩ p̾ncipẽ ẽẽ celi et t̾re et c̾atiuam̃ omĩ que gn̾alit mũ
de noie eppellantur Totus itaq mũdus fuit suo c̾atorinõ decep¬
tori redemptori non intemptori et uegitur dispensacõns diuina
non niuinei u̾sucia subũtitur p̃t̃ honnẽs partis illus qui
Aba noluntate non mc̃ctate aliqua so subitut dyaltlo dĩliĩ¬

Expanded text:
ipse salvator omnium, et maxime fidelium. Quod enim legitur Dominus dixisse: Venit enim princeps hujus mundi, et in me non invenit quidquam ; hic ostendit diabolum principem esse peccatorum hominum, non creaturarum Dei: et quotiescunque mundi figura in mala significatione ponitur, nihil ostendit nisi mundi istius amatores et non Dei. Absit enim ut credamus principem esse coeli et terrae, et creaturarum omnium quae generaliter mundi appellantur. Totus itaque mundus servit suo creatori, non deceptori, redemptori non interemptori, et regitur dispensatione divina, non inimici versutia subvertitur: praeter homines partis illius qui propria voluntate non necessitate aliqua se subjiciunt diabol
Abbreviated transcription (Latin):
ã sacro ercto eloquio intel¬
uinencie magna discietio est sepe eñ in quibus¬
Sam locis illiꝰ et historia seruanda est̃ et alragr
seua nnam in quibusdam locis sieut dionnus  hi¬
foua sanue tenenda est et allegoua ut tardiores pa¬

Expanded text:
 sacro eloquio intelligentiae magna discretio est. Saepe enim in quibusdam locis illius, et historia servanda et allegoria, estoria. Nam in quibusdam locis, sicut diximus historia, simul tenenda est et allegoria, ut et tardiores pa
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitatem mium̃ sicut touens in austio. Qui etrã uents
significat ppłm iudcucũ lumen scie in sc̃pturis legis et ppħa
nm hũte sicut aquilo gentilem in tenebris infidelitatis
grã ꝑenuãgelium ad se conuoeauit Item in aquilone dd¬
uersa mundi in austio blandimenta designantus qua g¬
mina expugnatione probatus eccĩa et ꝑ constanciã fedet ii¬
rum odorem fidet iurtutũ difꝑsit bũde sponsã in cantico eã

Expanded text:
ptivitatem nostram sicut torrens in austro . Qui etiam ventus significat populum Judaicum lumen scientiae in Scripturis legisque prophetarum habentem, sicut aquilo gentilem in tenebris infidelitatis isti gratia per Evangelium ad se convocavit. Item in aquilone adversa mundi in austro blandimenta designantur. Qua gemina expugnatione probatur Ecclesia et per constantiam fidei mirum odorem virtutum dispergit. Unde sponsa in
Abbreviated transcription (Latin):
intelligitur alit̃̾ in pcc̃orib alit̾ in stĩs Quod aut̃ dns dicit
ao patem ut mundus credat qr tu memifisti, Et alibi ut
crgnostat mundus qr diligo patiem hie nominat mũdum
eos qui ẽdituri eranc uel qui tunc tielebant xp̃m filiũ dei

Expanded text:
intelligitur: aliter in peccatoribus, aliter in sanctis. Quod autem Dominus dicit intelligitur: aliter in peccatoribus, aliter in sanctis. Quod autem Dominus dicit ad Patrem: Ut mundus credat, quia tu me misisti ; et alibi. Ut cognoscat mundus quia diligo Patrem ; hic nominat mundum eos qui credituri erant, vel quia tunc credebant
Abbreviated transcription (Latin):
bieuĩt dissenumꝰ ita ut amundo meipientes partes eius subse¬
quent᷑ disseietide ponamꝰ aridus est celum et t̾ia mare
et que in eis oꝑa dei sunt dequodicitur et iundus ꝓ ip̃m
concessa ideoq semꝑ in motu est/ Greti uo̾ nomen mãdo de or¬
namento accõmodauerũt pp̃diu̾sitatẽ elementos et pulchritudi¬
nem syerũ appellatur enĩ apud eos cosmos qd significort orua¬
mencum nchil eiũ mũdo pulchriꝰ ocłis carns aspiauiꝰ
concariã pouitur nam mundus historialiẽ in eo intelligitur
ubi euuagelista dicit in mũdo eut et mudus per eum factꝰ
est/ Et illud ubi dns̃ ait / egoluy in hume mũdum ueni . In
concinens qd fecit In quo eaam mudo quẽ prius ꝑ diunita¬
tem c̾auit postinodum homonatus aꝑꝑuit  quod auẽ sequi᷑
et nuũdus eum nõ oognouit significat honniẽs mũdi amoie
deceptos acq inherendo actue ab agnoscenda c̾atoris fui ma¬
iestate reflexos / Duobus aut̾ modis ut diximus mundus

Expanded text:
ipientes, patres ejus subsequenter disserendo ponamus. Mundus est coelum et terra, mare et quae in eis opera Dei sunt. De quo dicitur: Et mundus per eum concessa est, ideoque semper in motu est. Graeci vero nomen mundo de ornamento accommodaverunt propter diversitatem elementorum, et pulchritudinem siderum. Appellatur enim apud eos cosmos, quod significat ornamentum. Nihil enim mundo pulchrius oculis carnis aspicimus.  in contrariam ponitur. Nam mundus historialiter in eo intelligitur, ubi Evangelista dicit: In mundo erat, et mundus per eum factus est . Et illud ubi Dominus ait: Ego lux in hunc mundum veni . In continens, quod fecit. In quo etiam mundo, quem prius per divinitatem creavit, postmodum homo natus apparuit. Quod autem sequitur: Et mundus eum non cognovit , significat homines mundi amore deceptos atque inhaerendo creaturae ab agnoscenda Creatoris sui majestate reflexos. Duobus autem modis, ut diximus, mundus
Abbreviated transcription (Latin):
teꝙ t̾ieres fuit et louge. tries ẽ. cuĩaliqnid uotundum cum procerita¬
reut columpna nãetĩpius quadrate aut late construantur ꝓroeul
tinĩ iudentib irtunde existimantur ideo qr om̃is euidq anguli simla¬
dum ꝑ longñ aeris spaciũ euanescit atq consiutur et rotundĩ u¬
dttur In turris signtficainre ip̃e saluaton intelligitur ut est illudd bra
fortissima nomen dñi Tenturns soriptura diuina ut in ebitica cã¬

Expanded text:
teretes sint et longae. Teres est enim aliquid rotundum cum proceritate, ut columna. Nam et quamvis quadratae aut latae construantur, procul tamen videntibus rotundae existimantur: ideo, quia omne cujusque anguli simulacrum per longum aeris spatium evanescit atque consumitur, et rotundum videtur. In turris significatione ipse Salvator intelligitur, ut est illud: Turris fortissima nomen Domini . Item turris Scriptura di
Abbreviated transcription (Latin):
ias̃ dicĩt consurge consurge induere fercitudine tua sion. Et miche¬
as de hoc scripsit surge et tritura filia sron qr cornu tuũ ponam fe¬
reum et ungulas tuas ponam ferreas. Sedñ anagogen aut eele¬
stem pat̾am designat bñde dicit apłs accessistis ad montem ẜron et
ciuitatem der iiuentis ihrłm. Filia sron ẽ ecciã siue scã aia uude

Expanded text:
ias dicit: Consurge, consurge, induere fortitudine tua, Sion . Et Micheias dicit: Consurge, consurge, induere fortitudine tua, Sion . Et Micheas de hoc scribit: Surge et tritura, filia Sion, quia cornu tuum ponam ferreum, et ungulas tuas ponam ferreas . Secundum anagogen autem coelestem patriam designat. Unde dicit Apostolus: Accessistis ad montem Sion, et civitatem Dei viventis Jer
Abbreviated transcription (Latin):
pli emerit et impensas stuicture salomomi filio dẽliquerit, hauc
eẽ iosephꝰ refers que in genese scribitur salem sub rege melchisede
quatuor modis significacõnem habere in scriptuuis reꝑitur hoc est ix
ipxͣ anagogen in quo celestis patua p̾fignuttur sieut supͣ oñdimꝰ
Epon aut̃ cadem eiitas ꝓpt̃ montem ineasitũ in australi parteipẽ
ciuitatis noãtur. et seusum misticum habet Nam sronspecula suie
lestem patriã. Sron iuxͣ historiã plebs est udeorum uel ipõ cuu¬
tas in monte sron que et ihilm dicitur unde legitur in anos Ppħã
dñs in sion iugiet et de ihrłm dabit uocem suã qr ex eadem plebe dñe
sin carnem genitus est Et dehogysais dicit de sron exibit lex et
uerbum dñi de ihrłm etin michea dehoe scriptũ est sron qͣiͣ ager ara¬
bitur et ihrłm quasi at̾uus lapidum erit Sod̃m allegonã nõ scim
ecciãm designat ut estillud in psalmo lauda deũ tuũ ẜron, unde esa¬

Expanded text:
pli emeret, et impensas structurae Salomoni filio dereliquerit. Hanc esse Josephus refert, quae in Genesi scribitur Salem sub rege Melchisedech quatuor modis significationem habere in Scripturis reperitur. Ipsa estjuxta anagogen, in qua coelestis patria praefiguratur, sicut supra ostendimus. Sion, eadem civitas, propter montem in ea situm in australi parte ipsius civitatis nominatur, et sensum mysticum habet. Nam Sion, specula, sive lestem patriam. Sion juxta historiam plebs est Judaeorum, vel ipsa civitas in monte Sion, quae et Jerusalem dicitur. Unde legitur in Amos propheta: Dominus in Sion rugiet, et de Jerusalem dabit vocem suam ; quia ex eadem plebe Dominus secundum carnem genitus est. Et de hoc Isaias dicit: De Sion exibit lex, et verbum de Jerusalem . Et in Michea de hoc scriptum est: Sion quasi ager arabitur, et Jerusalem quasi acervus lapidum erit . Secundum allegoriam vero sanctam Ecclesiam designat, ut est illud in psalmo: Lauda Dominum tuum, Sion . Unde Isa
Abbreviated transcription (Latin):
anteniurum Memag euitatis sc̃e iuxͣ sensummuisticũ aut gomẽ¬
tieula sunt instorum aut culruma saciarum nrtuctũ: Murꝰ aũ ip̃iꝰ
euuitatis in expugnadilõ fidei caritatis speiq firmitatẽ signifirat
pot̃ et ip̃e dns ecciam undiq protegters murꝰ magni intelligi
Dequo ysaiadait/. Syon urbs feccitudinis nr̃s saluator ponetur in¬
patarcharum et ppħoaum uel detdrum scõrum pdicatorum qui
ei itu fuciut dodendo corda credencium uel murꝰ significat fidem e
autemuuile bona oꝑa Non euĩ sufficit murũ hĩe fider it ip̃a fr̃¬
des bonis opibus confirmetur, hic murꝰ et hoc ante murale siue
cutũmirale de uiuis lopidib extruitur qui iux̃ ppħam̃ nolunte

Expanded text:
Moenia ergo civitatis sanctae juxta sensum mysticum aut conventicula sunt justorum, aut culmina sacrarum virtutum. Murus autem ipsius civitatis inexpugnabilem fidei, charitatis speique firmitatem significat. Potest et ipse Dominus, Ecclesiam undique protegens, murus magnus intelligi, de quo Isaiapatriarcharum et prophetarum vel caeterorum sanctorum praedicatorum, qui et ita faciunt docendo corda credentium. Vel murus significat fidem, et antemurale bona opera. Non enim sufficit murum habere fidei, nisi ipsa fides bonis operibus confirmetur. Hic murus et hoc antemurale sive circummurale de vivis lapidibus exprimitur, qui juxta prophetam volvuntur
Abbreviated transcription (Latin):
caquippe in scripturismilieia celi mĩcupatur/ Pagi sũt apta edi
fieus loca int̾ agios habitantibus ħ et conciliabula dicta a conuentir
et societate multorum in unũ Completa sunt ubi usus ess conuẽ¬
competunt et quo conueniuntur auifticis Suburbania sũt curĩ
cencia loca sunt ciuitatis possunt signifieare duõsarum gentiũ situs
qui ad eiuitatis dei hoc est scẽ eccĩe usus possunt ꝑtinẽ qñ ꝑ ꝑdicato
tati sc ectĩe sociabuntur, mema suit miri eiuitatis dicti ab eo ꝙ
inuant cuutatem quasi mumiuenta urs idest tictamenta ⁊ auu¬
um aũt dictum quasi mauu factum sic et muriꝰ quir a numicõne
dicti qͣi muum qd mumant᷑ et tueantus int̾iorauis ⁊arema autẽ

Expanded text:
Ea quippe in ScrEa quippe in Scrficiis loca inter agros habitantibus, haec et conciliabula dicta a conventu et societate multorum in unum. Compita sunt, ubi usus est convencompetunt, quo convenitur a rusticis. Suburbana sunt circumficia sunt et loca civitatis, possunt significare diversarum gentium situs, qui ad civie sociabuntur. Moenia sunt muri civitatis, dicta ab eo, quod muniant civitatem, quasi munimenta urbis, id est, tutamenta. Munium autem dictum, quasi manu factum, sic et muri a munitione dicti, quasi muniti, quod muniant et tueantur interiora urbis. Moenia autem
Abbreviated transcription (Latin):
mere possunt qr exͣ euutatis locum posite sut idest exͣ cõmunionem
plebis dei habitant unde est illud ꝙ dñs iubet in euuãg ͣ parabola qñ
illi qui ad npcias uoeati sunt nolelant uenue ẜuos suos exue in pla¬
tras et uioes eiuitatis utquoscunq muenirent uocarent ad impeias hcc
est retardante iudaica plede uenue ad impaas dñi mandat gencium
multitudinem in locum illiꝰ subnitiare utimplerentur imptie discum¬
bentiũ. Castrud antiqui dicebant oppidum loco altissimo situm quast
casam altã cuiꝰ plurał nũs castia duutinũ castellum est Castra
siue ca stella eohabitacõnem bonorum homñ uel stõrum augelorum pos¬
sunt significare bnde legitur in exodo castra filiorum isulel u castra me¬
tati sunt et in geneseos ubi iados patarcha obuiã sibi huĩt angelos
dei appellauit nomen loci illius manaim idest castra. Castia der q̃
uidit iacos in itinẽ milla dubitadõ est qd augelorum frĩt multitudo

Expanded text:
imere possunt, quia extra civitatis locum positae sunt, id est, extra communionem plebis Dei habitant. Unde est illud, quod Dominus jubet in Evangelica parabola, quando illi, qui ad nuptias vocati sunt, nolebant venire, servos suos exire in plateas et vicos civitatis, ut quoscunque invenerint, vocarent ad nuptias : hoc est, retardante Judaica plebe venire ad nuptias Domini, mandat gentium multitudinem in locum illius subintrare, ut implerentur nuptiae discumbentium. Castrum antiqui dicebant oppidum loco altissimo situm, quasi casam altam, cujus pluralis numerus castra, diminutivum castellum est. Castra sive castella cohabitationem bonorum hominum vel sanctorum angelorum possunt significare. Unde legitur in Exodo, castra filiorum Israel, ubi castra metati sunt, et in Genesi, ubi Jacob patriarcha obviam sibi habuit angelos Et appellavit nomen loci illius Manaim, id est, castra. Castra Dei quae vidit Jacob in itinere, nulla dubitatio est quod angelorum fuerit multitudo.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinati est et alia in pisidia piouĩcieasie in qua ide̾ p̾dicantes
uideis dixerunt. uobis oportebat pͥmũ loqui uerbũ dei is qm̃ repu¬
listis illico rcͣ Alexandria eiitas egipti in qua beĩ euuãgeliste
marra tumulꝰ ueneritur. int̾pretatur aũt alexandrra aufeñs
augustiam tenebrarum Actalia ciuitas ẽ pamphilie maritima
atcalia aũt int̾pretiltur tempus eius melius declinaͦ dñi Am¬
phpołim euuitas est machedome est et altã eiusdẽ noĩs in siria
amphipołim aũt int̾pretutur pplẽ ore coruens: Appelloma suu¬
tas et ipa mache dome. Est et alt̾o in affrica que dicitur pencha¬
pot apptlonia aũt inlpietatur disciplina uelsinagota eorum
Aichene cuitas est in achaia athemienses aũt mepretantur eoplo¬
ratores aut respondentes uel humiles sãue tpẽ dissipati dluo¬
pagꝰ athenarum euriã que imtpoetatur iulla martib. qr ip̃e ibrqͦn¬

Expanded text:
ordinati: est et alia in Pisidia provincia Asiae, in qua iidem praedicantes ordinati: est et alia in Pisidia provincia Asiae, in qua iidem praedicantes Judaeis dixerunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei: sed quoniam repulistis illud, etc. . Alexandria civitas Aegypti, in qua beati evangelistae Marci tumulus veneratur. Interpretatur autem Alexandria, auferens angustiam tenebrarum. Attalia civitas est Pamphyliae maritimae. Attalia enim interpretatur, tempus ejus, vel melius, declinatio Domini. Amphipolis civitas est Macedoniae. Est et altera ejusdem nominis in Syria. Amphipolis autem interpretatur, populus ore corruens. Appolonia civitas et ipsa Macedoniae. Est altera in Africa, quae dicitur Pentapolis. Appolonia autem interpretatur, disciplina vel synagoga eorum. Athenae civitas est in Achaia. Athenienses autem interpretantur, exploratores aut respondentes vel humiles sive tempore dissipati. Ariopagus Athenarum curia, quae interpretatur villa Martis: quia ipse ibi quon
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas. quã edificauit salomion Narareh unde et dus nr̃ atq sal¬
uator nazaieꝰ uocactus est est aũt usq hodie in galilea iueulꝰ
contia regionẽ in xs ͭ ͦ eius miliauo ad orientalem plagam iux̃
montem thabor noiẽ nazara / Nazareth aut̃ inc̾precatur flos aut
unrgultꝰ eius uel mũdicie aut seꝑata uel eustodita. Saba ciuitas
iegas ethiopie quã iosepha a cambise rege meroen cognomma¬
tam ex sororis upcabulo refert. saba quoq int̃pretatur captius
Sareptla oppidum sidomoꝵ inuia prᶜ t sicum ubi habitauit qͦn¬
dum helias sureptha mt̃pretatus mnoendiũ sũie tubulacio panis
sa u asarex israel fuit. tersa uero inepretatur complacacio
Acheldemaht a ger est sanguĩs qui ludie q monstratur inhelia
ad australem plagam montis spon et actenꝰ iux̃ iudcorum consi¬
lium mortuos ignobiles alies t̾r tegit alios subdiuo putrefacit¬
Amochia diuitas sine celes in quo larnabas et paulus apłi sũt

Expanded text:
quam aedificavit Salomon. Nazareth, unde et Dominus noster atque Salvator, Nazaraeus vocatus est. Est autem usque hodie in Galilaea viculus contra legionem in quindecimo milliario ad orientalem plagam, juxta montem Thabor nomine Nazara. Nazareth autem intepretatur, flos aut virgultum ejus, vel munditia aut separatio vel custodia. Saba civitas regalis Aethiopiae, quam Josephus a Campise rege Meroem cognominatam ex sororis vocabulo refert. Saba quoque interpretatur, captiva. Sareptha oppidum Sidoniorum in via publica situm, ubi habitavit quondam Elias. Sareptha interpretatur incendium, sive tribulatio panis. sa, ubi Asa Israel rex fuit. Thersa vero interpretatur contemplatio. Acheldemach, hoc est ager sanguinis, qui hodieque demonstratur in Helia ad Australem plagam montis Sion, et hactenus juxta Judaeorum consilium mortuos ignobiles alios terAntiochia civitas Coelesyriae, in qua Barnabas et Paulus apostoli sunt
Abbreviated transcription (Latin):
farit bethama quoq int̃pcetatur domus afflictõnis uel domus obe¬
diciencie. Betꝰ faida piscina in iħrlm que uocatur probatice et a
nobis inc̃pretari montes peculiat hec quippe qͣnq quondam porti¬
cus habuit oũdunturq gemimilacus quoe ouiuis hiberius plu¬
uus adimpleri solet. alt̾ mirũ in medum ruberis quasi ouentĩs aq̃s
antiqui in se oꝑis signa testatur. nam hostias ieo lauaii sac̃dota¬
libus solitus faut̃ õnde et nomen acceꝑat Capharnaũ iux scã¬
gnũ genesaretꝰ unde hodie oppidum in galilea genciũ saiẽ. mn fim¬
bus zabulon et neptalim capharnaũ aũt int̾pretatur ager uel
uilla consolacõnis. Enmaus de quoloco fuit cleoppas cuiꝰ lucas
sertum ad quam uenit nħ̃c dñs cum discipulis surs epphrau gͦ
int̾pietatur fertit ppłs siue acutꝰ quẽ nos possumꝰ dice̾ ab augẽ¬
do augmentum Phanuel eiuitas quã edificauit iherobeam pha

Expanded text:
strat. Bethania quoque domus afflictionis, vel domus obestrat. Bethania quoque domus afflictionis, vel domus obedientiae. Bethsaida piscina in Jerusalem, quae vocatur Probatica, et a nobis interpretari potest, pecualis. Haec quandoque quondam porticus habuit; ostenduntur quoque gemini lacus, quorum unus hibernis pluviis adimpleri solet, alter mirum in modum rubens quasi cruentis aquis antiqui in se operis signa testatur. Nam hostias in eo lavari a sacerdotibus solitas ferunt, unde et nomen acceperat. Capharnaum juxta stagnum Genesar, usque hodie oppidum in Galilaea gentium situm, in finibus Zabulon et Nephthalim. Capharnaum autem interpretatur ager, vel villa consolationis. Emmaus, de quo loco fuit Cleophas, cujus Lucasertum, ad quam venit Dominus Jesus cum discipulis suis. Effraim ergo interpretatur, fertilis populus, sive acutus: quem nos possumus dicere, ab augendo, augentium. Fanuel civitas, quam aedificavit Jer
Abbreviated transcription (Latin):
dan siue iuda Thanina alia ciuitas pͥnapũ edom ded et coneribi¬
na elifux filii esau thanna appellata est que peꝑit ei amalehe uũde
amalechite porro thãna int̾pietatur ꝑfecta pars siue cõsumatõdata
annatẽ sophim ciuicas helchaue et samues inregione chãmtia¬
uix̃ diosiolm onde fuit ioseph quim enuangelio de auniatua st tde
num armatẽ int̾pietatur altitudo eorum Bbeth saner ciinta pole¬
ectar in tibu hemamim que usqi liodie demonstuttu de euletheorli
plagam bethsames uero intpretatur domus sob̃/ Bethsaida ciuitas
in galilea audiee et petu et phicippi ꝓpe stagnũ genesarech nam bett¬
saidao int̾pretatur doma fuictuũ uel domus uenatorum Bbechfage
iullulai montem oliueti ad quã ueuit dñs ilłie  pono becli fage
int̾pretutur domus oris ualliũ uel domusbuce. Bethania iilla
in scd̃o as elia niliario in lat̾emontis oliueti. nͥ saluator lazariõ
suscitauit cuiꝰ et monumentum eccĩa nuĩe ibidem constracta demõ¬

Expanded text:
Dan sive Juda. Thamna, alia civitas principum Edom: sed et concubina Elifahz, filii Esau, Thamna appellata est, quae peperit ei Amalech: unde Amalechitae. Porro Thamna interpretatur, perfecta pars, sive consummatio data. Arimathem ophini civitas Elchane et Samuelis in regione Thamnitica diosopolim, unde fuit Joseph, qui in Evangelio de Arimathia scribitur. Nam Arimathem interpretatur, altitudo eorum. Bethsamis civitas sacerdotalis in tribu Benjamin, quae usque hodie demonstratur de Eleutheropoli plagam. Bethsamis vero interpretatur, domus solis. Bethsaida civitas in Galilaea Andreae et Petri et Philippi prope stagnum Genesareth. Nam Bethsaida interpretatur, domus fructuum, vevilluia in monte oliveti, ad quam venit Dominus Jesus. Porro Bethfage interpretatur domus oris vallium vel bacea. Bethania villa secundo ab Elia milliario in latere montis Oliveti, ubi Salvator Lazarum suscitavit, cujus monumentum ecclesia nunc ibidem constructa demon
Abbreviated transcription (Latin):
ait aplus ẜ estis eiues sc̃orum et domestierdei Ciutates corda uel cor¬
pora impiorum utm psaltio Ciuicates eorum destruxr sti et in euuãgłio
ponitur sig̃t labilonem spĩtalem urbem iudelicet dyaboli que mergetur
res fre frebunt et lugebunt suꝑ illam, Dicit eñ aplus non habemus
eiuitatem hic manentem ẜ futiuã inquirimꝰ hoc est celestem patram
les et famosissime cause et que ex p̾ncipe profieiscuntur ibi non agũ¬
tur ħenĩ ad dignitatem eiuitatis ꝑtinent e uĩa et castella es pagi se
que nulla dignitate ciuitatis honorantur ẜ uulgare hom̃̃ conuentu
inooluntur et sp̃ paruitatem sui maiorib ciritatib accubulĩtur munci

Expanded text:
ait Apostolus: Sed estis cives sanctorum et domestici Dei . Civitas corda vel corpora impiorum, ut in psalmo: Civitates eorum destruxisti . Et in Evangelio: ponitur, significat Babylonem spiritalem, urbem videlicet diaboli, quae mergetur res terrae flebunt et lugebunt super illam . Dicit enim Apostolus: Non habemus civitatem hic manentem, sed futuram inquirimus , hoc est, coelestem patriam, les et famosissimae causae, et quae ex principe proficiscuntur, ibi non aguntur. Haec enim ad dignitatem civitatum pertinent. 11. Vici, et castella, et pagi, ii sunt quae nulla dignitate civitatis ornantur, sed vulgari hominum conventu incoluntur, et propter parvitatem sui majoribus civi
Abbreviated transcription (Latin):
missus Ayrꝰ metupl feuicis intibu neptalim tirus quoꝵ mtp¬
tatur orangrista ut sup̃diximꝰ ¶toas cuuitas asie maritima
Atoas uo int̃pretatur requies. Thessalonica auicus machedore
nam thessalonica int̾pietatur festinãs umbiãrore siue firmare
Cuiitas aũt uel urbs qñ in bonã ꝑtem accipitur. aut stam̃ ecciãm
significat aut fidelem ammam unde in psalterio scriptũ est magnus
dommius et laudibilis minis in euutatodei nuĩ in monte sc̃õ eius Et item
fluminis impetus letificat ciuitatem dei. hoc est spẽ scĩ giã lecifioit stam̃ et

Expanded text:
alim. Tyrus quoque interpretatur, angustia, ut supra diximus. Troas civitas Asiae maritima. Troas vero interpretatur, requies. Thessalonica civitas Macedoniae. Nam Thessalonica interpretatur, festinans umbram roborare sive formare. Civitas vel urbs quando in bonam partem accipitur, aut sanctam Ecclesiam significat, aut fidelem animam. Unde in psalmo scriptum est: Magnus Dominus et laudabilis nimis in civitate Dei nostri, in monte sancto ejus ; et item: Flaminis impetus laetificat civitatem Dei ; hoc est Spiritus sancti grat
Abbreviated transcription (Latin):
uitas impiorum dino igne consimipta iix̃ mare mortiud dodoma
quaq int̾poetatũs petus silens suie cecitas suie similitudo eorum e¬
bom et hec cuutas impiorum met̾iros euẽs dissoluta doora ur̃bs
ix sodomam que et segor et goora dicitur dequa supra ser ptum e
Sal ẽ eiuctas fictimoꝵ q̃ sichẽ s et alia uilla endituo usꝙ in pũ

Expanded text:
ino igne consumpta juxta mare Mortuum. Sodoma quoque interpretatur, pecus silens sive caecitas sive similitudo eorum. Seboim, et haec civitas impiorum in aeternas cineres dissoluta. Sora urbs juxta Sodomam, quae et Segor et Zora dicitur, de qua supra dictum est. Salem civitas, Sicimorumque Sichem. Sea et alia villa ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
gabatha uilla in xii ͦ. lapide elentõpoleos nã gabaot int̾pietatut
colẜ paciuet Ihenco urbs a rebuseis condita traditur. a quib
trapisse nonun phibetur quã iordane transgresso subĩtit i ħõ
rege illius mc̃fecto. pro qua extruxit aliam ozam de bethel.¬
ex tribu epphuum quam dñs atq saluator sua pñciã illustrare dignata
est Sed et hee co cpr̃e quo ilirłm oppugnabatur arõnis pp̃t ꝑfidiã¬

Expanded text:
batha villa in duodecimo lapide Eleutheropoleos. Nam Gabaath interpretatur, colis patruelis. Jericho urbs a Jebusaeis condita traditur, a quibus traxisse nomen perhibetur, quam Jordanem trangressus subvertit Jesus, rege illius ex tribu Ephraim, quam Dominus atque Salvator sua praesentia illustrare dignatus est. Sed et haec eo tempore quo Hi
Abbreviated transcription (Latin):
uobis doicorẽ iuscicie Moas as uno filiorum loch. qui uocabatur
moas urbe arabie que nũc arepol dicitur Appellaturaũt̃ moas.
dralelo ãmon filius gnnds mei fuie ppłs turbidus uidei stil ut quide uo¬
lũt uel hẽtiti budde in deucononno legitur ãmorite et moabite eba
mas de hoc dicit. iuuo ego dicit dñs qr moab et sodoma erit et flu ãmõ
quasi gomonu Item in bond̃ ꝑtem intllituntur ut estilud esaure
flm mãas obedentes exunt Reboci ciuitas assinoꝵ quã edificauit as
sur regdiens de t̾ra sennaar robets em̃ int̾pietatur indema ͦ ues pla¬
ter Drdon iule fencis in sigis olim timꝰ chananeorum adaquile¬
nem respiciens et poste regionis iudce cecidit aut̃ in sortem dib afer
p̾non eam possedit qr hostee nequaꝙ uotuit expellẽ  orit quoi uan¬
rem femees a rubuo mare ꝓfecti condiderunt quã apiscũ eopia sidom
applcauerũt nam pistem fences sidon uocant. Ipĩ ecia poruã in sina¬

Expanded text:
vobis doctorem justitiae . Moab ab uno filiorum Loth, qui vocabatur Moab, urbs Arabiae, quae nunc Areopolis dicitur. Appellatur autem Moab diabolo. Ammon filius generis mei, sive populus turbidus, Judaei scilicet ut quidam volunt vel haeretici. Unde in Deuteronomio legitur: Anias de hoc dicit: Vivo ego dicit Dominus, quia Moab et Sodoma erit et filii Ammon quasi Gomorrha . Item in bonam partem intelliguntur, ut est illud Isaiae: Filii Moab obedientes eruntra Sennaar. Roboth enim interpretatur inclinatio, vel plateae. Sidon urbs Phaenicis insignis, olim terminus Chananaeorum ad aquilonem respiciens, et postea regionis Judaeae. Cecidit autem in sortem tribus Aser: sed non eam possedit, quia hostes nequaquam valuit expellere. Hanc quoque urbem Phaenices a Rubro mari profecti condiderunt, quam a piscium copia Sidon appellaverunt. Nam piscem Phaenices Sidon vocant. Ipsi etiam Tyrum in S
Abbreviated transcription (Latin):
ris in cmtrariã ꝑtem poĩta hoc est qñ altaudinẽ suꝑbie significat
huie est illud ꝙ filni adam in genesi leguntur turiem exolsũ edificare
ubi et confusa ẽ lingua corm Ilem turns ecciã uti michea et tu t̾ns
giis nebulosa filia sron idest diuns sacramentis obumbrata. Qnidẽ
aũt hauc tunem uugniẽ mauam intelligunt. ITem turies corda
reproborum duplicitatis maacis conseructa ut in sophonia suꝑ omẽm
murũ municum et super omem turiem excelsoom

Expanded text:
ris in contrariam partem posita: hoc est, altitudinem superbiae significat. Hinc est illud, quod filii Adam in Genesi leguntur turrim excelsam aedificare, ubi confusa est lingua eorum . Item turris Ecclesia, ut in Michea: Et tu, turris gregis, nebulosa filia Sion , id est, divinis Sacramentis obumbrata. Quidam autem hanc turrim virginem Mariam intelligunt. Item turres corda reproborum duplicitatis malitia constructae, ut in Sophonia: Super omnem murum munitum, et super omnem turrim excelsam