comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonarũ accep¬
tio apud d̾m. s in omni gente qui timet dm̃ hic ac¬
ceptus ẽ ei. Uere ñ sum nos iudei digniores genti¬
ricando naturałe legẽ et
scͥptã. ⁊ gentiles naturalł¬
inuenii st̃ pecc̃ores. ut su¬
pra ostensũ ẽ. ⁊ id̾o instani¬

Expanded text:
sonarum acceptio apud Deum, sed in omni gente qui timet Deum hic acceptus est illi . Vere non sumus nos Judaei digniores gentiricando naturalem legem et scriptam, et gentiles naturalinventi sunt peccatores, sicut supra ostensum est. Et ideo n
Abbreviated transcription (Latin):
urore &e filo. dẽĩ grãs agit deo debonis eorum cominen¬
aans tidem ce caritatem eorum. postea philemonem obse¬
trat cumei imꝑare posset. ut onesimo partat. &deo gr̃as
agat. quia talem illum recipit ut ñ seruum estimet sed di¬
lectissimum frẽm. deinde dicit ut paret sibi hospitium spe¬
lignitans. sel uinctus quod est nom̃ humilitatis. quiaũ
imꝑat sedorat. est enim hic intercessio ꝓ onesimo. Ideo qͥ
humilitatis sunt cõmemorat. inupiens abiniuria sua. ut
dignitatem epłe sue faceret. Sicut enimpettaticausa uinci¬
causadoloris. quoderis summisericors filium cruciaũis:
& timotheus frater cuiꝰ etiam causa misereri debes sebunt
hant epłam phylemoni dilecto ꝓuentu uirtutum. uł sĩc̃
in greco habetur. diligibili. quĩ stił diligi meretur. & ad¬
intori nr̃o mrnisterio predicationis. & appie uxori enis cui
seribit ut hec nirum exoret k m̃e soroti in ficde ñ ficta cȩ
archippo filio eiꝰ colosensium ministro. ut &e hic patrẽ

Expanded text:
uxore et filio; deinde agit gratias Deo de bonis eorum, commenns fidem et charitatem eorum, postca Philemonem obsecrat, cum ei imperare posset, ut Onesimo parcat, et gratias Deo agat, quia talem illum recepit, ut non servum existimet, sed dilectissimum fratrem. Deinde dicit, ut paret sibi hospitium spedignitatis, sed vinctus, quod est nomen humilitatis, quia non imperat, sed orat. Est enim hic intercessio pro Onesimo, ideo quae humilitatis sunt, commemorat incipiens ab injuria sua ut dignitatem suae Epistolae faceret. Sicut enim peccati causa vincicausa doloris: quod eris si immisericors filium cruciaveris. Et Timotheus frater, etc. Cujus etiam causa debes misereri, scribunt hanc Epistolam Philemoni dilecto, proventuin Graeco babetur, diligibili, qui scilicet diligi meretur; et adjutori nostro ministerio praedicationis, et Appiae uxori ejus cui scribit ut haec virum exoret, charissimae sorori, in fide non ficta, et Archippo filio ejus Colossensium ministro, ut et hic patrem
Abbreviated transcription (Latin):
Confidimus de uob
Quasi. Duriteruos
in crepaui & terriu.
sed odilectissimi con¬
fidimus de nobis qͥa
talis affectionis eftis
meliora quam com¬
combustionem &
inciniora saluti qm¬
Ideo de uobis confi¬
dimus. quia olim
multa bona oꝑati estiᷤᷤ
proquib si penitetis
demalis benefaciet
uobis deus. Sicut
enim prioia bona ꝑ¬
sequentia mala mor¬
tua fuerant & irri¬
ta facta. ita ip̃a eadẽ
ꝑpenitentiam ce
alia bona sequentia
mala reuiuiscent:
& hecomnia fecistis in nomine ip̃ius idest inhonorem
dei. & recte dixi oꝑis. quia mimistrastis olim &e adhuc
ministratis sancdis. hoc est opns quod dixi. magna illi¬
testiticatus est. Eria enim bona commendat in eis. scił
quia omnia sua feerunt commnunia sanctis: ecce: &
hocopus exdilectione fecerunt. que informat actiones :
ecce alacͥtas: & hoc adgłamdei. Ecce recta & pura inten.¬
tio. ecce triplex bonum. Cupimus autem. Qnasi. ꝑpre¬

Expanded text:
Confidimus autem. Quasi dicat: Duriter vos increpui et terrui, sed, o dilectissimi, confidimus de vobis, quia talis affectionis estis, meliora quam combustionem, et viciniora saluti qIdeo de vobis confidimus quia olim multa bona operati estis, pro quibus, si poenitetis, de malis benefaciet Deus vobis. Sicut enim priora bona persequentia mala mortua fuerunt, et irrita facta, ita ipsa eadem per poenitentiam, et alia bona sequentia mala reviviscent. Et haec omnia fecistis, in nomine ipsius, id est ad honorem Dei. ministratis sanctis, hoc est opus quod dixi magna testificatus est. Tria enim bona commendat in eis, scilicet quod omnia sua fecerunt communia sanctis, ecce opus; et hoc ex dilectione fecerunt quae informat actiones, ecce alacritas; et hoc ad gloriam Dei, ecce recta et pura intentio. Ecce triplex bonum, Cupimus autem. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑroferens autem
Quasi. Terrabona ac¬
cipit benedictionem
terra. autem ꝓferens
inaꝑtum ut uidean¬
tur spinas id est petca¬
ta que pungunt ac
tribulos idest graui¬
ora peccata que acutiꝰ
pungunt. idest mens

Expanded text:
roferens autem. Quasi dicat: Terra bona accipit benedictionem. Terra autem proferens in apertum, ut videantur, spinas, id est peccata quae pungunt, ac tribulos, id est graviora peccata quae acutius pungunt, id est mens
Abbreviated transcription (Latin):
quiilII do & increpando. Qnasi. Nondicimꝰ
hec putandouosesse tales spinis plenos. sed timendone ta¬
les sitis terreo uerbis. ne ip̃a re doleatis. Et nota quodait:
confidimus deuobis. Quia enim dep̃senti non habet unde
lauclet. despe futurorum eos attollit adque ꝑpreterita al¬
licit. & recirat animos eorum & confortat antiqua eis in
mentem reuocans. & facit eos ñ existimare dm̃oblitum
bonorum que fecerunt. Uñ subdit. Non enim. Quasi.¬

Expanded text:
terrendo et increpando, quasi non dicimus haec putando vos esse tales, scilicet spinis plenos, sed timendo ne tales sitis. Terreo verbis ne ipsa re doleatis. Et nota quod ait, confidimus de vobis; quia enim de praesenti non habet unde laudet; de spe futurorum eos attollit, ad quam per praeterita allicit et recreat animos eorum, et confortat antiqua eis in mentem revocans; et facit eos non existimare Deum oblitum bonorum quae fecerunt. Unde subdit: Non enim. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ponit. ut magist̾ noĩe auditõ acqͥescãt
correctioni. Et qr uilis erat eis. apponit
dignitatis nomina. ñ humilitatis ut
seruus. Post salutationẽ ꝑ bonis eoꝵ¬
qui bomi int̾ eos erant gras agit. dem̃
increpat illos qui de baptistis se iacta¬
bant. ptꝰ retrahit eos ab amore t̾rene¬
sapientie dem̃ eos redarguit de forni ca¬
alle ET tore quẽ eẽ int̾ se ferebant. dem̃ incre

Expanded text:
ponit ut magistri nomine audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat apponit dignitatis nomina non humilitatis, ut servus, post salutationem pro donis eorqui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terresapientiae. Deinde redarguit eos de fornicatore quem inter se esse ferebant. D
Abbreviated transcription (Latin):
noĩs dictꝰ apłs xͥ iħu. Hic alit̾ incipit qͣm ad romanos
qr alia cansa ẽ hic qm ibi. hic enim ñ uocat se seruũ sic̃
ibi. quia opus erat hic potius auctoritate ⁊ cõm̾̃dati¬
one cont̃ suꝑbiã corithioꝵ ap̃d̃ quos uiluerat. płs
dico. ⁊ hoc ñ ꝑ iram. s ꝑ uoluntatẽ dĩ qd̾ ñ illi ur̃i pseu

Expanded text:
isti Jesu. Hic aliter incipit quam ad Romanos, quia alia causa est hic quam ibi. Hic enim non vocat se servum sicut ibi, quia opus erat hic potius auctoritate, et commendatione contra superbiam Corinthiorum apud quos viluerat. Apostolus dico, et hoc non per iram,
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui ꝓ hoste ferit aerem. s castigo corpus meũ .i. rep¬
Scriutiti enim subditur
tatem. Idõ ita facio ne for¬
te cum aliis p̃dicauerĩ
ip̃e reꝑb efficiar .i. a dõ
repbatus. Suo timore

Expanded text:
ut qui pro hoste ferit aerem, sed castigo corpus meuServituti enim subjicitur, tatem. Ideo ita facicum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar, id est re
Abbreviated transcription (Latin):
in malI. fuerut̾ sub nube ꝓtegente eos ab estu ce¬
cont᷑ egyptiõs ne uident᷑ ab eis. Uł sub nube fuert̾. qr in fi¬
gura nr̃i ꝯtingebant illis oĩa. & os tͣnsiert̾ mersis hostib in
te ñminente lib̾ati st̃. & ab ignorantia dĩ q̃ p̾mebat t̾ec õs
de petra. dic̃ spũalia. qr ñ natura. ñ mundi lege. s dĩ
urtute ꝑata st̃. sũ elem̃toꝵ omixtione. habentia &̃ in se
figuram futuri mẏstii qd̾ nos sinnimꝰ in memoriã xͥ idõꝗ¬

Expanded text:
 mali, fuerunt sub nube, protegente eos ab aestu Aegyptios, ne viderentur ab eis. Vel, sub nube fuerunt, quia in figura nostri contingebant illis omnia. Et omnes transierunt, mersis hostibus, mte imminente liberati sunt; et ab ignorantia Dei quae premebat tunc omnes de petra, dicit spiritualia, quia non natura, non mundi lege, sed Dei virtute parata sunt, sine elementorum commistione, habentia etiam in se figuram futuri mysterii, quod nos sumimus in memoriam Chri
Abbreviated transcription (Latin):
uasalignea &e ficti¬
lia ualerit ut pur¬
tumeliam. liysunt achꝑfectum bonorum.
Magna gͥ domis est eccłia. inquasunt uasa aurea &e ar¬
gentea. idẽ. boni & fideles & scidei. serui ubiq disꝑsi. &
sp̃uali unitate deuincłi. in eadem cominunione sacramen¬
torum non degentes. & uasa lignea & fictilia. idẽ. illi qui
ita sunt indomo ut nonsint in tompage domus. nec inso¬
cietate pactłica. & tamen ad huc corꝑe simul sunt cum bo¬
nis. TIam ante tempꝰ ultime seꝑationis nullo mͦ ꝓpter c̃õ¬
mixtionem malorum reedendum est abimntate erelie. ut
ante uentilationem areẽ simul sint iͥticum. & ⁊tania gͣns
telliguntur boni ce electi. & ip̃i idem sunt uasamhonorem
quia adhonorem &e głam patrie celestis subleuantur. ꝑuasa
lignea & fictilia intelliguntur ficti & repbi: ae idem ip̃i sunt
uasa incontumeliam. quia demerguntur in supplicium
cdampnatiomis. Uł ꝑuasa aurea ot argentea intelliguntur
ꝑlignea uasace fictilia intelliguntur om̃s mali. sue qui

Expanded text:
asa lignea et fictilia valent, ut purli prosunt ad profectum bonorum. Magna ergo domus est Ecclesia in quo sunt vasa aurea et argentea, id est boni et fideles et sancti Dei servi ubique dispersi et spirituali unitate devincti, in eadem communione sacramentorum degentes; et vasa lignea et fictilia, id est illi qui ita sunt in domo, ut non sint in compage domus, nec in societate pacifica, et tamen adhuc corpore simul sunt cum bonis. Nam ante tempus ultimae separationis nullo modo propter cmistionem malorum recedendum est ab unitate Ecclesiae, ut ante ventilationem areae simul sint triticum et zizania, grana boni et electi et ipsi idem sunt. Vasa in honorem, quia ad honorem et ad gloriam patriae coelestis sublevantur per vasa lignea, et sic intelliguntur ficti et reprobi, et ipsi idem sunt. Vasa in contumeliam, quia demerguntur in supplicium damnationis. Vel per vasa aurea et argentea intelliguntur er vasa lignea, et sic intelliguntur omnes mali, sive qui
Abbreviated transcription (Latin):
ne qui seminat carna
IMMA de lege carnaliter sentit. Aecarne ce
ruptionem. Nichil enim melius carni conuenit qͣm cor¬

Expanded text:
 qui seminat carnalui de lege carnaliter sentit, de carne etm, scilicet corruptionem. Nihil enim melius convenit car
Abbreviated transcription (Latin):
ce bestias qͥaobtura¬
uerurit ora leonum¬
ut damel. pluralem
mel significatur ora¬
leonum clansisse. ce
solus ysayas sectusẽ
sic̃ o inpsalmo. etiã
pluralis numerꝰ ꝓsin
głariponitur. ubi dẽ¬

Expanded text:
 bestias, quia obturaverunt ora leonumel. Pluralem el significatur orum clausisse, et solus Isaias sectus sicut et in Psalmo etiam pluralis numerus ponitur, ubi d
Abbreviated transcription (Latin):
erunt impetum ignis ut trespueri missi anabugodono¬
sor infornacem ignis &e effugarunt aciem glacdii id est
ti: & conualueriuit de infirmitate ut ezechias. & iob:
& fortes factisinit iubello idest inprelio. ut iosue ce ni¬
das machabens. & alii: ce tastra exterorum idest inimi¬
corum sepe uerterunt in fugam mulieres accepunt mortuoᷤ
rauerteriliiT surrectione id est resus

Expanded text:
erunt impetum ignis, ut tres pueri missi a Nabuchodonosor in fornacem ignis, et effugarunt aciem gladii, id estti; et convaluerunt de infirmitate, ut Ezechias, et Job; et fortes facti sunt in bello, id est in praelio, ut Josue, et Judas Machabaeus, et alii; et castra exterorum, id est inimicorum saepe verterunt in fugam. Mulieres etiam acceperunt mortuos de resurrectione, id est resus
Abbreviated transcription (Latin):
tur carnalia peccata. id est queattu fiunt corꝑisut luxuria:
ꝑ sp̃m uͦ sp̃ualia. idest que mentis sunt ut suꝑbia. Discer¬
nit sermo dei inter carnialia peccata & sp̃ualia. idest dis-¬
cernit quid quis agit. & etiam quo animo. Unde subdit
Compagum quoq & medullarum. & cet̾a. uł ita ut ꝑ¬

Expanded text:
tur carnalia peccata, id est quae actu fiunt corporis, ut luxuria; tur carnalia peccata, id est quae actu fiunt corporis, ut luxuria; per spiritum spiritualia, id est quae mentis sunt ut superbia. Discernit sermo Dei inter carnalia peccata et spiritualia, id est discernit quid quis agit, et etiam quo animo. Unde subdit, compagum quoque et medullarum et discret
Abbreviated transcription (Latin):
sunt tres ut iam ostensum est. Nel inferior differentia ra¬
tionis pressa &e captiua aliqͣndo consentit inferioridiffe¬
rentie sensualitatis. Madulla uͦ que int̾ior est ar̃ quicqͥ d
interius uł subtilius est manima uł sp̃n. quod etiam u¬
det filius dei. Et unũ saliter dico nonin parte. ip̃e est dis¬
cretorcogitationum &e intentionum cordis. idest discer¬
etiam cogianones cordis. scił que diũsi diu̾sa cognant:
discernnit etiam intentiones earum cogitationum. scił
quo singule tendant. an ad bonum. anadmalum. Et
ut amplius dicam. nonest ulla creatura terrena uel cele¬
stis inuisibilis inconspectu eiꝰ idest mp̃sentia deitatis. Uł
ita ab illo loco: & ꝑtingens est sermo deiusq ad diuisio¬
nem anime ac sp̃c. idest ad discretionem carnalium &
sp̃nalium peccatorum. Animaenim uinimus cumbestiis.
sp̃u intelliginnus eumangelis: ideoq ꝑ animam intelligun¬

Expanded text:
sunt tres, ut jam ostensum est. Vel inferior differentia rasunt tres, ut jam ostensum est. Vel inferior differentia rationis pressa et captiva aliquando consentit inferiori differentiae sensualitatis. Medulla vero quae interior est dicitur quidquid interius vel subtilius est in anima vel spiritu, quod etiam videt Filius Dei. Et universaliter dico, non in parte, ipse est discretor cogitationum et intentionum cordis, id est etiam discrevit cogitationes cordis, scilicet quae diversi diversa cogitant. Discrevit etiam intentiones earum cogitationum, scilicet quo singulae tendant an ad bonum an ad malum. Et, ut amplius dicam, non est ulla creatura, terrena vel coelestis. Invisibilis in conspectu ejus, id est in praesentia deitatis. Vel ita ab illo loco, et pertingens est sermo Dei usque ad divisionem animae ac spiritus, id est ad discretionem carnalium et spiritualium peccatorum. Anima enim vivimus cum bestiis, spiritu intelligimus cum angelis: ideoque per animam intelligun
Abbreviated transcription (Latin):
anime idẽ. sensualita¬
tis. & sp̃c id est rationa¬
litatis. quia cognoscte
deifilius quom diui¬
datur sensualitatis a
ratione. & ip̃a eadem ase. dumplus dedita infimis rebns
inferior est. uł ab hiis reuocata dignior: Sit etiam uidet
quomͦ sp̃c a seip̃o dinidatur. dum uł indm̃ inhiat dedi¬
uina usia cogitans. uł infernis celestia consid̾at. uł int̾ra
inferis demundanis recte agendis ꝑtractat. uł enam
quomͦ sp̃c idest ratio a sensualitate se cernitur. dum seqd̃
inse icdlest mnratione inferius est suꝑat quod in illa est
altius. Comꝑagum quoq Quasi. Et ip̃e est ꝑtingens
etiam usq ad discretionem compagum & medullarum.
Compages dr᷑ iũctura ip̃ius sensualitatis. & rationis qͣm
uidet filius dei. scił quomͦ inter se chohereant maliquo
uł quomͦ hec ce illa. idest ratio & sensualitas in suis dif¬
ferentiis conueniant. dum suꝑioꝵ differentia sensualita¬
tis consentiendo conuenit. dumdifferentiis rationis. que

Expanded text:
animae, id est sensualitatis; ac spiritus, id est ratiolitatis, quia cognoscit Dei Filius quomoddatur sensualitas a ratione, et ipsa eadem a se, dum plus dedita infimis rebus inferior est, et ab his revocata dignior: sicut etiam videt quomodo spiritus a se dividatur, dum vel in Deum inhiat de divina usia cogitans vel inferius coelestia considerat, vel in terra inferius de mundanis recte agendis pertractat, vel etiam quomodo spiritus, id est ratio a sensualitate secernitur, dum quod in se, id est in ratione inferius est, superat quod in illa alttuno. Compagum quoque. Quasi dicat: Et ipse est pertingens etiam usque ad discretionem compagum quoque et medullarum. Compagesque dicitur junctura ipsius sensualitatis et rationis, quam videt Filius Dei, scilicet quomodo inter se cohaereant in aliquo, vel quomodo haec et illa, id est ratio et sensualitas in suis differentiis conveniant, dum superior differentia sensualitatis consentiendo convenit cum differentiis rationis quae
Abbreviated transcription (Latin):
pages enim dicit coniunctiones cogitationum. id est co¬
gitationes que sibi iunguntur. qnͣdo altera sequitur
alteramr:. medullas dicit subtiles intentiones earum. Si
enim cogitatio cogitationi coniungitur: ip̃e nouit que
sit scãm dm. &e que scdłm scł̃m. nouit quoꝙ quose u̾gat
sibilis. Hec ñ mutatur. Sequitur. Om̃ia autem Quasi.
Dico quod nulla creatura est ei inuisibilis. sed potius om̃ia
scił celestia & terrena. sunit nuda. il est discoopta. & re¬
uelata. & etiam agta id est manifesta. & exomini parte
plene uisaoculis idest uisioni enis scił filiidei. Et quasi
aliquis diceret quid ad nos dehisomnib: Subdit. ad¬
d quem nobis

Expanded text:
pages enim dicit conjunctiones cogitationum, id est cogitationes quae sibi junguntur, quando altera alteram sequitur. Medullas dicit subtiles intentiones earum. Si enim cogitatio cogitationi conjungitur, ipse novit quae fit secundum Deum, et quae secundum saeculum. Novit quoque quo se s. Hoc non mutatur. Omnia autem. Quasi dicat: Dico quod nulla creatura est invisibilis, sed potius omnia, scilicet coelestia et terrena, sunt nuda, id est discooperta et revelata, et etiam aperta, id est manifesta, quae ex omni parte plenae visa oculis, id est visioni ejus, scilicet Filii Dei. Et quasi aliquis diceret: Quid ad vos de his omnibus? subdit: Ad quem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a il est talis ut gra
in lege. & sit conditꝰ
sale sapientie. itaut
sciatis quomͦ oportent
uos responde unicui¬
q. qͥa aliter idiote.

Expanded text:
 id est talis ut gratin lege, et sit conditus sale sapientiae, ita, ut sciatis quomodo oporteat vos respondere unicuique, quia aliter
Abbreviated transcription (Latin):
di & beneficia ꝓuidñ¬
di. Oratiomi. Quasi.
gingillatim diuer¬
sos monui. comuu¬
niter aũ omnes uos
moneo: instate or̃oni
simul &e ꝓ nob̾ ut ds¬

Expanded text:
di, et beneficia providendi. Orationi. Quasi dicat: Singulatim diversos monui, communiter autem omnes vos moneo, instate orationsimul et pro nobis, ut D
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾legatur ea. ułuos
legite cam que laodi¬
censium est idẽ. qͣm
ipsi mͥmiserunt. ut
uideatis hic ẽẽ respon¬
sum questionib illis.
Er hoc loco intelligi

Expanded text:
legatur ea, vel vos legatis eam quae Laoensium est, id est quam ipsi mihi miserunt, ut videatis hic esse respaestionibus illis. Ex hoc loco intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
stismancdata stił qͥͦd
rediit ad me. & ideo
pite illum. & ihc
salutat uos qui d̾r
iustus. Qui scił isti
p̾dicti. sunt excͥum¬
cisione. & idem ta¬
men mecum asserut
de gr̃a. Hiisoli de iude¬
is surt modo ad¬
iutores mei in regno
dei p̃dicando. qui
michi posito intri¬
bulatione sunt so¬
latio uicem ineam
supplendo. Salutat
licitus ꝓ nob̾ mnorat̃o¬
nib inquib ꝓuob¬

Expanded text:
stis mandata, scilicet quod rediit ad me et ideo, pite illum. Et Jesus salutat vos, qui dicitur Justus; qui, scilicet isti praedicti, sunt ex circumcisione, et idem tamen mecum asserunt de gratia. Hi soli de Judaeis, sunt modo adjutores mei in regno Dei praedicando, qui mihi, posito in tribulatione, sunt solatio, vicem meam supplendo. Salutat licitus pro vobis in orationibus, in quibu
Abbreviated transcription (Latin):
lamundi. misi dico
cum onesimo fratre¬
fr̾e qui est ex nobis
aguntur. Salutat
nos ariftartus conca¬
ptinus meusidẽ par¬
ticeps & socius labo¬
rum meorum. & mar¬
cus consobrinꝰ barna¬
be dequs marco uel
barnaba accepistis

Expanded text:
i. Misi dico, cum Onesimo charisfratre qui est ex vobis,aguntur. Salutat vos Aristarchus concaptivus meus, id est particeps, et socius laborum meorum; et Marcus consobrinus Barnabae, de quo, Marco vel Barnaba, accepistis
Abbreviated transcription (Latin):
dandã grãm uałet. ut ꝑ ħ totũ bonũ nrm̃ a grã ꝓ
uenire ostendat᷑. Dic̃ enim qd̾ credere exauditu ẽ.
audire ex p̾dicatione. p̾dicare ex missione di. ut
ita descendat totum ex fonte grẽ. Predicatio aũt
uͦ ẽ ex missione. qr de pseudo bñ ñtiantes misit d̾s
qui in bono malis nouit uti.aliqñ &ẽ malos malis
mittit in ira .i. p̃dicare ꝑmittit malos malis ad
cordem penã. ut uicissim ꝑ se ꝑeant. sic̃ iustũ est
meritis eoꝵ erigentib. Sequit᷑. Sic̃ scriptum ẽ.¬

Expanded text:
dandam valent, ut per hoc totum bonum nostrum a gratia provenire ostendatur. Dicit enim quod credere ex auditu est, audire ex praedicatione, praedicare ex missione Dei, ut ita totum descendat ex fonte gratiae. Praedicatio autem vere est ex missione, quia etiam pseudo bene nuntiantes misit Deus, qui in bono malis novit uti. Aliquando etiam et malos malis mittit in ira, id est praedicare permittit malos malis ad eorumdem poenam, ut vicissim per se pereant, sicut justum est meritis eorum exigentibus. Sicut scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
mentum. sed futurum nouum. Cumq multis locis hoc
idem significetur c p̃nurtietur. ñ itatamen ipsum no¬
men legitur expressum. Nempe inueterib libris aut nus¬
quam aut difficile preter hunc prophicum locum legit᷑
sancta commemoratio testam̃ti noui uͭ ip̃o nomine appel¬
laretur. Considera gͥ diligenter differentiam inter. duo te¬
stamenta id est uetus &e nonum. Ibi est litterra que sola
occidit. hic est sp̃c qui uiuificat. Illud uetus. quia auetꝰ¬
tate peccati nor liberat. hoc nouum quia in nouat. si au¬
tem anobis questtum fuit. cur illius testamenti autorita¬
tem teneamus. cuius ritum ñ obsernamus: & ad hocre¬
spondemus. quod ea legi & accipi oportet. neppħias ex¬
tinguamus. quia inumbra facta sunt omina illa fcitu¬
rorum. sicut ait apłs: hec infigura illis contingebant:
& cetera. Cum ergo tale aliquid legitur in instrumento
ueteris testameriti. quale a nob̾ obseruariuł iussum q̃
est in nouo testam̃to uł etiam prohibitum quidsigniti¬

Expanded text:
mentum, sed futurum Novum. Cumque multis locis hoc idem significetur et praenuntietur, non ita tamen ipsum Novum legitur expressum. Nempe in veteribus libris, aut nusquam, aut difficile praeter hunc propheticum locum legitur facta commemoratio Testamenti Novi, ut ipso nomine appellaretur. Considera igitur diligenter differentiam interduo Testamenta, id est Vetus et Novum. Ibi est littera quae sola occidit; hic est spiritus qui vivificat. Illud Vetus, quia a vetustate peccati non liberat; hoc Novum, quia innovat. Si autem a nobis fuerit quaesitum cur illius testamenti auctoritatem teneamus, cujus ritum non observamus? Ad hoc respondemus quod eam legi et accipi oportet, ne prophetias exstinguamus, quia in umbra facta sunt omnia illa futurorum, sicut ait Apostolus: Haec in figura contingebant illis, etc. Cur ergo aliquid tale legitur in insueteris testamenti,. quale a nobis obseruar uel iussum non est in nouo testamento uel etiam prohibitum, quid signifi
Abbreviated transcription (Latin):
quebatur tacet. Clansi ocłi lucem ñ capuiit. aures nulla uoce
patescunt. om̃ia m̃brorum officia conquieuert᷑. N on ẽ. qui
mouecas gresus ad ambulandũ. manꝰ adoꝑandum. sensus ad
ꝑcipiendum. Nonne ista est domus qmnescio quis inusibi¬
lis habitator ornabat: Discessit qui non unidetur. remansto
quoatum dolore uideatur. Ista est cansa dersticie. sed huꝰ t̾sa¬
ne fit consolatio quod sequitur. Sienim &e ceteri. Auasi. Don¬

Expanded text:
quebatur, tacet; clausi oculi, lucem non capiunt; aures nulla voce patescunt; omnia membrorum officia conquieverunt; non est qui moveat gressus ad ambulandum, manus ad operandum, sensus ad percipiendum. Nonne ista est domus quam nescio quis invisibilis habitator ornabat? Discessit qui non videtur, remansit quod cum dolore videatur; ista est causa tristitiae, sed hujus tristitiae sit consolatio, quod sequitur: Si enim, etc. Quasi d
Abbreviated transcription (Latin):
sione oris. ut fides sit etiam inore. quefides & confessio
quod ait: nosdico habentes pontificem magnum scił qͥ
est suꝑ om̃s pontifices. qui penetrauit idest penitus intra¬
uit. ut seqnipossimus. non dico sancta sc̃orum templi.
mus &e tenere debemꝰ.
quia cum sit potens

Expanded text:
is cum confessione oris, ut fides sit etiam in ore: quae fides et confessio quod ait, nos dico, habentes pontificem magnum, scilicet qui est super omnes pontifices, qui penetravit, id est penitus intravit ut sequi possimus, non dico Sancta sanctorum templi, mus et tenere debemus, quia cum sit potens
Abbreviated transcription (Latin):
ficem qui non possit¬
compati id est condes¬
cendere: ꝑsimile hoc
talem qui non possit compati. sed potius temptatum
adiabolo &e ab hominib quia irrisus &e crucifixus fuit
& ideo potest compati: temptatum dico ꝑom̃iã genera
temptationum. & hoc ꝓsimilitudme carnis peccati. idẽ.
quia similis adhucerat hominib scđm penam. Nel
ꝓsimilitudine idest ut exemplum daret aliis similia
sustinendi. ens tamen absq pectato & ideo potest libe¬
rare. Ex eo enuim quod temptatus est scit compati. ex eo
uero quod sine peccato est: potenis est liberare. Impossi¬
bile est enimscrre afflictorum afflictionem homim qui
afflictionis exꝑimentum non habuit. & sensibiliter om̃ia
ñ sustinuit. x p̃c uͦ scit non solum per hoc quod deus. se¬
cundum quoci deus om̃ia nouit: sed ꝑhoc quod homo.
& similia sustinuit. Ad eamus gͦ Quasi. Et quia ñ halemꝰ¬

Expanded text:
id est qui non novitcompati, id est condese, per simile hoc talem qui non possit compati, sed potius, tentatum a diabolo, et hominibus, quia irrisus et crucifixus fuit, et ideo potest compati. Tentatum dico per omnia genera tentationum: et hoc pro similitudine carnis peccati, id est quia similis adhuc erat hominibus secundum, vel pro similis, id est ut exemplum daret aliis similia sustinendi, ens tamen absque peccato. Et ideo potest liberare. Ex eo enim quod tentatus est, scit compati; ex eo vero quod sine peccato est, potens est liberare. Impossibile est enim scire afflictorum afflictionem homini qui afflictionis experimentum non habuit, et sensibiliter omnia non sustinuit. Christus vero scit non solum per hoc quod Deus secundum quod omnia novit, sed per hoc quod homo et similia sustinuit. Adeamus ergo. Et quia habe
Abbreviated transcription (Latin):
lia non ualentib ominis de hac resermo quo agitur ut
non solum credatur uerum etiam intelligatur sciaturq
quod dicitur. onero sus est. facilius illos premit qͣmpascit.
ꝓpter catholicam fidem que omnib predicanda est nec
tamen sic disserant ut uolentes eam ꝑducere ad intelligñ¬
tiam ñ capacem. facilius fastidiri faciant inu̾itate. ser¬
monem. quam insermone ꝑcipi u̾tatem. ꝑfectorum enĩ.

Expanded text:
at Verbum? Omnis de hac re sermo, quo agitur, ut non solum credatur, verum etiam intelligatur, sciaturque quod dicitur, onerosus est: facilius illos premit quam pascit. propter catholicam fidem, quae omnibus praedicanda est. Nec tamen sic deserant, ut volentes ea perducere ad intelligentiam non capacem, facilius fastidiri faciant in veritate sermonem quam in sermone percipi veritatem. CAPUT VI.
Abbreviated transcription (Latin):
ma elemerta lutera¬
rum dantur ad legñ
do CIBO. um sermonum dei est simplex doctri
reclacti. quib opris sit lacte addsimilitudinemint̾anti¬
uin. idest humili sermone. non etiam solido cibo qui
confirmet cor. iddest doctrin¬
enim. Quasi. Ideo
non est uob̾ opus soli¬
do cibo. quia estispar¬
tenua. expers est ser
ut uos infide tenelli estis. & est apta comꝑatio. ħt enim
ualet apprehendere rationem. Qui enim noncapit

Expanded text:
ma elementa litterarum dantur ad legendum sermonum Dei est simplex doctrinredacti, quibus opus sit lacte, ad similitudinem infantium, id est humili sermone, non etiam solido cibo, qui consumat cor, id est doctrieninon est vobis opus solido cibo, quia estis parritur, expers est sermut vos in fide tenelli estis, et est apta comparatio. Ut enivalet apprehendere rationem, qui enim non capit
Abbreviated transcription (Latin):
maticus ẽ hodie. quid si cras amplectat᷑ catholicã pac̃ẽ ⁊
sequatur catholic̃a ui̾tatẽ: Puĩdsi isti quos in quocũq
erroris gene̾ notas. ⁊ tãqm desꝑatissimos clamnas. ante

Expanded text:
maticus est hodie; quid si cras amplectatur catholicam fidem, et maticus est hodie; quid si cras amplectatur catholicam fidem, et sequatur catholicam veritatem? Quid si isti quos in quocumque genere erroris notas, et tanquam desperatissimos damnas, anteq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ñãm ꝯsolationis. S obserua ne longitudine mĩe dĩ
male utendo thesaurizes tͥ ir̃a. Non tͥ sic uideat᷑ ds̾ mi¬
sericors. ut ñ uideat᷑ iustꝰ. nec ita iustꝰ. ut misereri ñ ue¬
lit. ad ħ enĩ parcitur hõi ut ꝯu̾tatur.⁊̃ ñ sit qͥ damnetur
Sõlet hic queri. eur pecẽm in sp̃m sc̃m ir remissibile diea¬
tur. de qͦ diu̾si uarie sentiunt. Alii enĩ dicunt ido irre¬
missibile dici. qr talit̃ peccantes penitere ñ posst̃. haben
des indurata corda uelut. lapides sic̃ de diabolo dr. Indu¬
ratũ ẽ cor eiꝰ tãqm̃ lapis. Alii uͦ dicunt ĩd̾o irremissibi¬
le dici. qr talit̃ peccantes nũqmpenitent eũ tñpossint.
⁊ ido nũqmͣ eis remittitur. utriq ũ in assertiõe suȩ o¬
pinioĩs auctoritates in mediũ ꝯfer̃t. Augustinꝰ nãq ait.
Istã impenitentia uł cor impenitens. quãdiu qͥsqi incer¬
ẽ hodie. iudeus infidelis ẽ hodie. hereticꝰ ẽ hodie. seis¬

Expanded text:
nsolationis; sed observa ne longitudine misericordiae Dei, male utendo thesaurizes tibi iram. Non tibi videatur sic Deus misericors, ut non videatur justus; non ita justus, ut misereri non velit. Ad hoc non parcitur homini, ut convertatur, et non sit, qui damnetur. Solet hic quaeri quare peccatum in Spiritum sanctum irremissibile dicatur. De quo diversi varie sentiunt. Alii enim ideo dicunt irremissibile, qui aliter peccantes poenitere non possunt, habentes corda indurata, velut lapides, sicut de diabolo dicitur: Induratum est cor ejus tanquam lapis . Alii vero dicunt, ideo dici irremissibile, quia taliter peccantes nunquam poenitent, cum tamen possint, et ideo nunquam eis remittitur. Utrique vero in assertionem suae opinionis auctoritates in medium conferunt. Augustinus namque ait: Ista impoenitentia, vel cor impoenitens quandiu quisque inest hodie; judaeus infidelis est hodie; haereticus est hodie: schis
Abbreviated transcription (Latin):
penitentia cordis. quatenꝰ eis detur exire ex eis la¬
borant de qͥb ñ loquit᷑ hic. St̃ alii qͥbr placent mala.
eis ꝑtinacit ꝑdurant. ĩñ quo ostendunt illiꝰ patien¬
b displicent qͥdem mala s ea qm grauia ẽẽ intelligũt
purant sͥ ĩa ñ posse ignosei. sic̃ cam qui dixit. maior
ẽ iniquitas mea qm ut ueniã merear. ⁊ hac desꝑatione
subrepit eis. ut qͥeqͥd libuerit tãqm̃ damnationi desti.¬
nati. sine penitentia faciant. Illi gͦ nimia spe d̾m ñ iu¬
stũ autumant. isti uͦ desꝑatiõe dm ñ bonũi estimant.
reb ⁊ otrariis affectionib laborantes ꝑibt̃. Ista enĩ
His duob fit blasphemia in sp̃m sc̃m. Unde in eũgłio¬

Expanded text:
enitentia cordis, quatenus eis datur ex eis exire, laborant: de quibus hic non loquitur. Sunt alii quibus placent mala, eis pertinaciter perdurant, in quo illius ostendunt patienibus displicent quidem mala, sed quoniam ea gravia esse intelligunt, putant sibi jam non posse ignosci, sicut Cain qui dixit: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear . Et hac desperatione subrepit eis, ut quidquid libuerit tanquam damnationi destinati sine poenitentia faciant. Illi ergo nimia spe Deum non justum autumant, isti vero desperatione Deum non bonum existimant. rebus, et contrariis affectionibus laborantes peribunt. Ista enim His duobus fit blasphemia in Spiritum sanctum. Unde dicitur i
Abbreviated transcription (Latin):
natrices. ñ multo
criina imponen¬
lent facere adoles¬
centulis. ñ multo¬
uinoseruientes
solent enir esse
quedam que corpis
frigescente luxuriaumo se ꝓlibidine dederunt: bene do¬
centes. ñ quidem publice uiros. sed pͥuate adolescentulas
ita tamen ut doceant ip̃as ad olescentuilas prudentiam scił
ut amen̾uiros suos. Głita distingue. Bene docentes. ita uͭ pru¬
dentiam doceant. Hic distingue. Dem̃ sequitur. adolescen¬
tulas hortareut
uiros suos quos
caxnali affectu na¬
turaliter diligunt.
ament etiam pu¬
dica dilectione. ut
scił cumpudore n¬

Expanded text:
natrices, id est crimina aliis imponenlent facere adolescentulis; non multoservientes. Solent enim esse quae corporis frigescente luxuria vino se pro libidine dederunt. Bene docentes, 228 non quidem publice viros, sed private adolescentulas, ita tamen ut doceant ipsas adolescentulas, prudentiam, scilicet ut ament viros suos. Vel ita distingue: Bene docentes, ita ut prudentiam doceant. Hic distingue. Deinde sequitur. Adolescentulas hortare, ut viros suos, quos carnali affectu nturaliter diligunt, ament, etiam pdilectione, ut scilicet cum pudore v
Abbreviated transcription (Latin):
gant. & filios suoͤ
diligant ñ modo
carnali. sal etiam
spũali amore. do¬
ceant etiam eas ẽẽ
prudentes mentis¬
intelligentia. ca¬
stas corꝑis continentia sobrias¬
incẏbo &e potu. domus sue curã
habentes benignas. subditas iuris suis. ut non diuitiis uł
głica. ñ blasphemetur si habent niros infideles. quib ꝓpter

Expanded text:
suos diligant non modo ali, sed etiam spirituali amore. Doceant etiam eas esse prudentes mentintelligentia, castas corporis continentia, sobriascibo et potu, domus suae curam habentes, benignas, subjectas viris suis, ut non divitiis vel gelica, non blasphemetur, si habent viros infideles quibus pr
Abbreviated transcription (Latin):
referri adsenes. & ad om̃ia suꝑiora. Quasi. Hortare senes
& anus. & ad olescentulas. ut ita habeãt sent dixi. quod
debent facere ideo ut ñ blasphement᷑ nomen dei. quod fit
simale sehabent. Sequitur. Iuuenes similiter hoitare ut
sobrii sint quia

Expanded text:
referri ad senes et ad omnia superiora. Quasi dicat: Hortare senes et anus et adolescentulas, ut ita se habeant ut dixi. Quod debent facere, ideo ut non blasphemetur nomen Domini: quod fit si male habeant. Juvenes similiter hortare ut sobrii sint, quia
Abbreviated transcription (Latin):
integram fidem.
similiter ut sinit sani indilectone dei &e ꝓximi. ut mordi¬
ne ip̃o caritatis. & sint sani. impatientia temptationum ce
tribulationum. Hortare etiam. anuus similiter ẽe iuha¬
incessus motus.

Expanded text:
integram fidem similiter, ut sint sani in dilectione Dei, et proximi, in ordine ipso charitatis, et sint sani in patientia tentationum et tribulationum. Hortare etiam anus similiter esse in haincessus, motus,
Abbreviated transcription (Latin):
se in criore st̃. At̃tende ꝙ ingemisce̾ se dix̃ & gͣuari sub sarri¬
na corruptiblis corporis. &e tũ ait noltimꝰ expoliari. E cce
uox nat᷑e. confessio pene. graue ẽ corpꝰ o onerosũ atꝙ corrup¬
tibile gemit᷑ sub illo. & tũ ñ libent̾ deserit᷑. Pius enĩ m̃tis ratõ¬
hoc ħt humanꝰ esfectꝰ. s ip̃a anima nescio qͦmͦ ht in uoluntate
qm̃ diligendo uitã odit mortẽ & qm̃ carnẽ suã ñ odit. nͨ ip̃i car¬
in uult accid̾e ꝙ odit. & si fieri possit ñ uult expoliari. s suꝑues
tiri. Sic̃ ait apłs. Holimꝰ expoliari s suꝑuestiri. Qiͣ dic̾e̾t. Sub
tĩena tumca gemo. ad celestem festino. illam uolo acciꝑe. istã
nolo ponere. Ed aplẽ dicis: fiet inuiria tanto illi celesti ues¬
tim̃to. ut ueniat tͥ ĩmortalitas suꝑ hos pannos mortalita¬
tis & corruptõnis ut hoc sit inferiꝰ illd̃ suꝑiꝰ. hoc it̾iꝰ illd̃ exti¬
us. Non sic inquit dico ñ sic. nolo utiq expoliari s suꝑuesti¬

Expanded text:
t. Attende quod ingemiscere se dicit, et gravari sub sarcina corruptibilis carnis, et tamen ait: nolumus exspoliari. Ecce vox nec confessio poenae. Grave est corpus et onerosum atque corruptibile, gemitur sub illo, et tamen non libenter deseritur. Prius enim mentis ratioHoc habet humanus affectus, hoc ipsa anima nescio quomodo habet in voluntate, quoniam diligendo vitam, odit mortem, et quoniam carnem suam non odit, nec ipsi vulttiri, sicut ait Apostolus, nolumus exspoliari, sed supervestiri. Quasi dicat: Sub terrena tunica gemo, ad coelestem festino; illam volo accipere, istam volo ponere. Quid, Apostole, dicis? fiet injuria tanto illi coelesti vestimento ut veniat tibi immortalitas super hos pannos mortalitatis et corruptionis, ut hoc sit inferius illud superius, hoc interius, illud exterius. Non sic, inquit, dico, non sic. Nolo itaque exspoliari, sed supervesti
Abbreviated transcription (Latin):
mͣ sarcina corporis ꝙ corpꝰ tñ nolumꝰ expoliari .i. uollemꝰ nob̃ ꝑ
ita ut ꝙ mortale ẽ absorbeat᷑ a uita .i. tit uita ĩmortalitatis des¬
truat mortalitatẽ. ñ ut fuꝑ eã ueniat. ł ẽ sensꝰ. Sic uellemꝰ si¬
eri ĩmortales si fieri poss ut iam ueniret ip̃a ĩmortalitas. &
mͦ sic̃ sumus mutaret nos qr & si a malis ad bona tͣnseamꝰ. tu ipẽ
tnsitus amarꝰ ẽ. & ħt fel ce acetum .i. acre quid tolerandũ. &ͥ si cor¬
pꝰ grauat aĩam. &e ht incitam̃ta uicioꝵ. & desidia uiciosa. ñ

Expanded text:
 sarcina corporis, quod corpus tamen nolumus exspoliari, id est nollemus nobis per ita ut quod mortale est absorbeatur vita, id est ut vita immortalitatis destruat mortalitatem, non ut super eam veniat, etc. Sensus est: Sic vellemus fieri immortales, si fieri posset, ut jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret nos, quia etsi a malis ad bona transeamus, tamen ipse transitus amarus, et habet fel et acetum, id est acre quid tolerandum. Et si corpus gravat animam, et habet incitamenta vitiorum, et desideria vitiosa, non
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ẽ qͣm nos sic exaltauit. ł do ẽ dimitendũ. ñ ab hoĩe iudi¬
candũ. di enim suꝑbe putat᷑ locutus. ꝙ ẽ qͣi insania. dũ se
laudat uerũ dicens dmttendũ ẽ do. õis eni suꝑbia uelud
insania habet᷑. Siue sobrũ sumꝰ ut ñ alta dicamꝰ de nobi. uob̃
ẽ .i. ad utilitatẽ urãm qr si ñiactant᷑ s ad głam audientiũ intel¬
ligit᷑ locutꝰ corinthus ꝑfic̃. Uł ita. Siue cnim. Excessũ m̃tis dicit
ꝙ m̃te leuat᷑ ad intesligenda celestia. Extasis u̾bum ẽ grecũ. lati¬
ne aũ ũno u̾bo ex poni potest si dicat᷑ erxessus. In excessu uͦ m̃tis
duo intelligunt᷑. ł pauor ł intentõ ad suꝑna. itaut qͦdãmͦ a me¬
moria labant᷑ infi̾ora. In hoc mͣtis excessu fuert̾ om̃s scĩ. qͥb
archana di mundũ istũ excedentia reuelata sc̃. De ħ m̃tis ex¬

Expanded text:
est, qui nos sic exaltavit. Vel, Deo est dimittendum, non ab homine judicandum. Si enim superbe putatur locutus quod est quasi insania, dum se laudat verum dicens, dimittendum est Deo. Omnis enim superbia velut insania habetur. Sive sobrii sumus, ut non alta dicamus de nobis, vobis id est ad utilitatem vestram, quia si non jactanter, sed ad gloriam audientium intellignte levatur ad intelligenda coelestia. Exstasis verbum est Graecum, Latine autem uno verbo exponi potest, si dicatur excessus. In excessu vero mentis duo intelliguntur, vel pavor, vel intentio ad superna, ita ut quodammodo a memoria labantur inferiora. In hoc mentis excessu fuerunt omnes sancti, quibus arcana Dei mundum istum excedentia revelata sunt. De hoc mentis ex
Abbreviated transcription (Latin):
lliiiuis. qui ꝓ uob̾ ñ dedignatꝰ ẽ ħo passibił fieri t mori
tñ p̃t resurrectõnem iã ñ ẽ infirmꝰ &e mortał. s apparet ꝙ ñ
ec̃ putabat᷑. Uñ & ip̃e ait. Cum exaltatũtis filiũ hoĩs tc̾ cog¬
noscetis qr ego sum. ħ oc memorat ido ut ostendat qͣ deuotõ¬
ne obsequendũ ẽ xͦ. ui intelligentes qͣutũ ꝑ nob̾̃ sec̾it. ꝓpen¬
siꝰ illi seruiant. Uicem gͦ illi reddat qĩ dõ. ñ homimi solum

Expanded text:
i et mori, tamen post resurrectionem jam non est infirmus et mortalis, sed apparet quod non esse putabatur. Unde ipse ait: Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum . Hoc memorat ideo ut ostendat qua devotione obsequendum est Christo, ut intelligentes quantum pro nobis fecerit, propensius illi serviant. Vicem ergo illi reddant
Abbreviated transcription (Latin):
ne idem de nudis putaret᷑. Uł ita. Cupimꝰ indui corpore in
resurrectõne. ita tñ si inueniam uestiti gła ꝓmissa ñ nudi.
hoc enim desid̾abat scĩ. re resurgentes recepto corpore nu
di .i. alien a ꝓmissa gła inteniant᷑. hoc enĩ opꝰ ẽ ut indu¬
ti corpore suꝑinduant᷑ & gła q̃ ẽ ĩmutatõ in claritatem.¬

Expanded text:
ne idem de nudis putaretur. Vel ita, cupimus indui corpore in resurrectionem, ita tamen si inveniamur vestiti gloria promissa, non nudi. Hoc enim desiderant sancti, ne resurgentes, recepto corpore, nudi, id est alieni a promissa gloria inveniantur. Hoc enim opus est, ut induti corpore superinduantur gloria, quae immutatio in claritatem
Abbreviated transcription (Latin):
mesfabilit̾ cõpactam. & etĩam qi ab et̾no factã in di dispositõ
ne .i. ab et̾no nob̃ p̃ꝑatam. & illã habebimꝰ in celis.i. ant̃ celestes
dat fiduciam ut ñ timeamꝰ dissolui a corpore uiolentia infide¬
lium. qr p̃ꝑata ẽ habitatõ in celis et̾na. ut de tẽporali &e t̾re¬
na expulsi inꝑpettia domo recipiam᷑. Seqͥt᷑ Nam ⁊ in hoc. siͣ.¬

Expanded text:
erno factam, id est Dei dispositione, id est ab aeterno nobis praeparatam. Et illam habebimus in coelis, id est inter coelestes,dat fiduciam, ut non timeamus dissolvi de corpore violentia infidelium, quia praeparata est habitatio in coelis aeterna, ut de temporali et terrena expulsi in perpetua domo recipiamur. Nam et in hoc.
Abbreviated transcription (Latin):
noscenddam nͥtutem resurrectionis eiꝰ. id est ut cognoscã
que est uirtus resurrectionis sue. idẽ iu sttficatio creden¬
tium. Exillius enim resurrectione uistificamur. tanqͣm
tem passionum eiꝰ. id est fructum qui uenit ex societate
passionum eius. Illam gͦ bene noscit. qui per eam ad
celi gaudia per ueniri credit. Ego dico configuratus mor¬
ti eius. Hoc non mutatur. Si quom᷑. Quasi. Quero in¬
stificari ex fide &e configurari morti xp̃i. ego dico. si qͦmͦ
deo retͥbuens ei. qui mͥ retͥbuit. scił calicem passionis.

Expanded text:
noscendum virtutem resurrectionis ejus, id est ut agnoscam noscendum virtutem resurrectionis ejus, id est ut agnoscam quae est virtus resurrectionis suae, scilicet justificatio credentium. Ex illius enim resurrectione justificamur, tanquam enim os passionis ejus, id est fructum qui venit ex societate passionum ejus. Illam ergo bene noscit, qui per eam ad coeli gaudia pervenire credit. Ego dico, configuratus morti ejus. Hoc non mutatur. Si quomodo. Quasi dicat: quaero justificari ex fide, et configurari morti ejus Christi. Ego, dico,Deo, retribuens ei quod mihi retribuit, scilicet calicem passionis.
Abbreviated transcription (Latin):
scił est ens infide.
nata est ita existere
per multa que fac̃.
fatit enun ce malia
uita cognoscere dm̃
ꝑfecte qui hic fide¬
creditur. ce habere
resurrectionem. que
nt̃a resurrectio est nͥtꝰ
& efficatia resurre¬
ctionis xp̃i. & in hac
uita habere societa¬
tem xp̃impatiendo:
nͥ enim ꝑfidem ne¬
mo tanta pateret᷑:
&e configurationem
mortis. ut scił moria¬
tide dico ualente ad
cognoscendum illũ
defide non habente tem¬
iis oꝑandi. que tantum
utem resurrectionis enis¬
efficiendam. que est inrtꝰ¬
& effectus resurrectionis xͥ. & inhac uita ualet adso.¬
uetatem passionum istiꝰ. idẽ ad hoc ut socii xp̃i simus im
patiendo. que sncietas est ex caritate. Hoc dicit defide
tor morcis & passionis enis. uł ia: iusticia est infide. ad
cognoscendum illum. Quasi. Quim lege putat se insti
ficari non agnoscit xp̃m. sed ego uolo iustificari insti¬
infide. Aa quid: Hoc cognoscñdum illum. id est ut
ego agnoᷤ tam illum. scił cur natus. cur passus est ad cog¬

Expanded text:
icet est ens in fide, nata est, ita existere per multa quae facit. Facit enim et in alia vita cognoscere Deum perfecte, qui hic creditur. Et habere resurrectionem, quae nostra resurrectio est virtus et efficacia resurrectionis Christi Et in hac vita habere societatem in patiendo: nisi enim per fidem, nemo tanta pateretur; et configurationem mortis, id est ut moriafide, dico, valente ad cognoscendum illum de fide non habente tempus operandi, quae tantumm resurrectionis efficientiam, quae est virtt effectus resurrectionis Christi. Et in hac vita valet ad societatem passionum ejus, id est ad hoc ut socii simus Christi in patiendo. Quae societas est ex charitate, hoc dicit de fide tor mortis ejus et passionis. Vel ita, in fide ad cognoscendum. Quasi dicat: Qui in lege putat seri in justiin fide. Ad quid? Ad cognoscendum illum, id est ut ego agnoscam illum, scilicet cur natus, cur passus. Et ad cog
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s resurgant indie iudicii. soli tamen iusti gloriose im¬
mutabuntur. & occurrent dño in aera deportati ab
angłis. impii uero manebunt interra. quousq ꝑcipiant
terribilem sentenciam uidicis. Et ne indeatur suꝑfluum
apłm tot pati cumtidem & alia bona habeat: subdit.
non dico quoa iam acceꝑim aliquid głie. quia si quid głie
accẽpi. nichil est ad comꝑationem future. aut si quid iã
accepi de cognitione xp̃i. non dico quod in illa ꝑfectus sĩra.
Et suta est de me quid de aliis: Hoc dicit de se. ne illi qͦs
in hac epła laudat. & in quorum fide & deuotione se ga¬
udere testatur. ut homines int̾latione extollantur. sed

Expanded text:
omnes resurgant in die judicii, soli tamen justi gloriose immutabuntur, et occurrent Domino in aera deportati ab angelis. Impii vero manebunt iterribilem sententiam judicis. Et ne videatur superfluum Apostolum tot pati, cum fidem et alia bona habeat, subdit: non dico quod jam acceperim aliquid gloriae, quia si aliquid gloriae accepi, nihil est ad comparationem futurae, aut si quid jam accepi de cognitione Christi, non dico quod in illa jam perfectus sim, et si ita est de me, quid de aliis? Hoc dicit de se, ne illi quos in hac Epistola laudat, et in quorum fide et devotione se gaudere testatur, ut homines inflatione extollantur; sed
Abbreviated transcription (Latin):
uł qd̾ quidã iudeoꝵ cre¬
diclert dõ ł exhibitionẽ eiꝰ¬
cuauit Absił. boni qd̾ ds hõi ꝓmiserat.
Quoꝵdã aũ infidelitas ñ effecit. ut. qͥd̾a ad fiłe. xp̃i ñ
enĩ qr aliqui credere noluer̃t. icc̾co p̃iudicabit᷑ cet̾i̾s
rudeis. ne digni dicant᷑ acciꝑe qd̾ ꝑmisit ds̃ fidelib. qͥꝑ¬

Expanded text:
crediderunt Deo; vel exhibitionem ejus boni, quod Deus homini promiserat. Quorumdam autem infidelitas non effecit ut quidam ad fidem Christi non enim quia aliqui credere noluerunt idcirco praejudicabitur caeteris Judaeis, ne digni dicantur accipere quod promisit Deus fidelibus: qui
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs peculiaris dĩ qm gentil qͥ dr canis immund̾. Aut q̃¬
Ad ħ respondet. ualuit quidemolim. s ñ id̾o digniores
statũ qm gentili. ⁊ hoc per
ultum per omñe mołu. Oĩs modꝰ est
oqiien uł madministratione tẽpo¬
aliũ in quo utroq multa iudeis fecit. ds. q̃ ñ gentib
et ita sccłm priorem statũ digniores fuer̃t. Sequitur
quia creclita Ut aliaminorade tẽpora¬
lib p̃termittã. hoc primũ .i.¬

Expanded text:
s peculiaris Dei, quam gentili qui dicitur canis immundus? aut qAd hoc respondet: Valuit quidem olim, sed non ideo digniores statum, quam gentihoc, per omnem modum. Omnis modus est vel in administratione tempalium, in quo utroque multa Judaeis Deus fecit, quae non gentibus, et ita secundum priorem statum digniores fuerunt. dicat: Ut alia minora de temporalibus praetermittam, hoc primum, i
Abbreviated transcription (Latin):
meliosos. qui factis uł dictis ꝯtumelias ⁊ turpia inge¬
runt. suꝑbos in honorib. Elatõs. Elati st̃. qui noluĩ
pati priorẽ uł parẽ. Inuentores maloꝵ. Qui nouũ
b carnalib uel sp̃ualib ñ obedientes. scił feris indonu¬
in cõpositos. habitu uł incessu. In cõpositio corporis. ĩcli¬
cat qualitatẽ m̃tis. Sine affectione .i. sinẽ dilectiõe ꝓxim
absq federe .i. sine societate. sine miscdia. qr miseris ñ
Iuicũ iusticiã dĩ

Expanded text:
meliosos, qui dictis vel factis contumelias et turpia inferunt. Superbos in honoribus. Elatos. Elati sunt illi qui nolunt pati priorem vel parem. Inventores malorum, qui novum bus, carnalibus vel spiritualibus, non obedientes, scilicet feris indomium. Incompositos, habitu vel incessu. Incompositio corporis indicat qualitatem mentis. Sine affectione, id est sine dilectione proximi. Absque foedere, id est sine societate, sine misericordia, quia non Qui cum justitiam