comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mem alimenta. contra sitim potũ
contra estũ auras. contra frigus ue.¬
stem. contra lassitudinẽ. requiem
regiurere: nisi medicamentũ qd̾dã
nȩ itaq & menstruus su sanguiniᷤᷤ
fluxus egritudo est. Si gͥ bene pre-
guore posita tetigit᷑. qd̃ uni ꝑsone
infirmanti concedit᷑. cur ñ concedit᷑
cunctis mulierib quȩ naturȩ suȩ
uitio infirmant᷑ : Sc̃e autẽ cõmu¬
nionis misterrũ: in his dieb ꝑcipere
ñ debet ꝓhiberi. Si autẽ & uenera
canda. Bonarũ quippe mentiũ est.¬
& ibi aliquando culpas suas agno¬
scere: ubi culpa ñ est: quia sepe agi¬
tur sine culpa qd uenit exculpa.
Unde etiam cũ esurimꝰ: sine cul¬
pa comedimus. quia ex culpa prumi
hominis factũ est ut esuriremus.
Menstrua enĩ consuetudo mulierib
ñ aliqua culpa est. uidelicet quia
naturalit̾ accidit: s tam̃ qd̾ natura
ipsa ita uitiata est. ut etiam sine
uoluntatis studio uideat᷑ esse pollu¬

Expanded text:
mem alimenta, contra sitim potum, mem alimenta, contra sitim potum, contra aestum auras, contra frigus vestem, contra lassitudinem requiem quaerere, nisi medicamentum quidem nae itaque et menstruus sui sanguinis fluxus egritudo est. Si igitur bene pguore posita tetigit, quod uni personae infirmanti conceditur, cur non concedatur cunctis mulieribus, quae naturae suae vitio infirmantur? Sanctae autem communn debet prohiberi. Si autem ex veneracanda. Bonarum quippe mentium est ibi aliquo modo culpas suas agnoscere ubi culpa non est, quia saepe sine culpa agitur quod venit ex culpa. Unde etiam cum esurimus, sine culpa comedimus, quibus ex culpa primi hominis actum est ut esuriamus. Menstrua enim consuetudo mulieribus non aliqua culpa est, videlicet quae naturaliter accidit; sed tamen quod natura ipsa vitiata est, ut etiam sine voluntatis studio videatur esse pollu
Abbreviated transcription (Latin):
is ñ debent admisceri: quippe quia
& sine partus causa. cũ in consuetis
sceri ꝓhibent᷑: ita ut morte lex sacra
feriat. si quis uir ad menstruatã
mulierem accesserit. Que tam̃ mu¬
lier dũ consuetudinem menstruã
patitur. ꝓhiberi eccłiam intrare ñ
debet: qui̧a ei naturȩ suꝑfluitas
est ut ingressu eccłie priuet᷑. No¬
uimus namq quia mulier que
fluxũ patiebatur sanguinis. post
tergũ dñi humilit̃ ueniens. uestim̃ti
eus fibriam tetigit. atq ab ea
statim sua infirmitas recessit. Si gͦ
in fluxui sanguinis posita laudabi¬
lit̾ potuit dm̃ uestimentũ tangere.
cur que menstrua sanguinis patit᷑.
ei ñ liceat dñi eccłiam intrare: Sed
oicis. Illam infirmitas compulit.
has uero de quib loquimur. consue¬
patimur. ex infirmitate naturȩ ẽ
oigno dei iudicio post culpam ordi¬
natũ. Esurire namq sitire: estuare.
algere. lassescere: ex infirmitate na¬
ture est. Et quid est aliud contͣ fa¬

Expanded text:
is non debent admisceri: quippe quia is non debent admisceri: quippe quia et sine partus causa, cum insuetis  Alsceri prohibentur; ita ut morte lex sacra feriat, si quis vir ad menstruatam mulierem accedat . Quae tamen mulier dum consuetudinem menstruam patitur, prohiberi ecclesiam intrare non debet; quia ei naturae superfluitas est ut ingressu ecclesiae privetur. Novimus namque quod mulier quae fluxum patiebatur sanguinis, post tergum Domini humiliter veniens, vestimenti ejus fimbriam tetigit, atque ab ea statim sua infirmitas recessit . Si ergo in fluxu sanguinis posita, laudabiliter potuit Domini vestimentum tangere, cur quae menstruam sanguinis patitur, ei non liceat Domini ecclesiam intrare? Sed dicis: Illam infirmitas compulit; has vero de quibus loquimur, consuepatimur ex infirmitate naturae, est digno Dei judicio post culpam ordinatum. Esurire namque, sitire, aestuare, algere, lassescere, ex infirmitate naturae est. Et quid est aliud, contra fa
Abbreviated transcription (Latin):
misterio accipit᷑. Nam si hora ead ẽ
qua genuerit. actura gr̃as intret
uatur. Uoluptas etenĩ carnis: ñ do¬
lor in culꝑa est. In carnis enĩ cõmix
matri om̃ium dr. In dolorib paries.
intrare: ipsam ei penam suam in
culꝑam duplicamꝰ. Baptizari autẽ
dem qua genuit. uel hoc qd̾ gignit᷑.
mors ĩminet. sine ulla dilatione
offerenda est: ne dũ adhuc tempꝰ
ad prebendũ redemptionis miste¬
riũ queritur. int̃uemiente paululũ
morte inueniri ñ ualeat qui redi
us accedere ñ debet. quoadusq qui
gignit᷑ ablactetur. Praua autẽ in
comugatoꝵ morib consuetudo fur¬
rexit. ut mulieres filios quos gig¬
aliis mulierib ad nutriendũ tradãt.
Quod uidelicet ex sola causa incon¬
tinentię uidetur inuentũ: quia
dũ se continere nolunt. despiciunt
lactare quos gignunt. Heȩ itaq qͤ
filios suos ex praua consuetudine
aliis ad nutriendũ tradunt. nisi pur¬
gationis tempus transierit. uiris su¬

Expanded text:
mysterio accipitur. Nam si eadem hora mysterio accipitur. Nam si eadem hora qua genuerit actura gratias intrat vatur. Voluptas etenim carnis, non dolor in culpa est. In carnis autem commismatri omnium dicitur: In doloribus paries. us ecclesiam intrare, ipsam ei poenam suam in culpam deputamus. Baptizari autem dem qua gignit, vel hoc quod gignitur mors imminet sine ulla dilatione offerenda est, ne dum adhuc tempus ad praebendum redemptionis mysterium quaeritur, interveniente paululum morte, invenirus accedere non debet, quoadusque qui gignitur, ablactatur. Prava autem in conjugatorum moribus consuetudo surrexit, ut mulieres, filios quos gigaliis mulieribus ad nutriendum tradant, quod videlicet ex sola causa incontinentiae videtur inventum: quia dum se continere nolunt, despiciunt lactare quos gignunt. Hae itaque quae filios suos ex prava consuetudine aliis ad nutriendum tradunt, nisi purgationis tempus transierit, viris su
Abbreviated transcription (Latin):
oc ñ ambigo fr̃nitatem cuam
esse requisitam. cui etiã ce res¬
ponsũ addidisse me arbitror. Sed
hoc qd̃ ipse dicere & sentire potui¬
sti: credo quia mea apud te uolue¬
ris responsione: firmari. Mulier et¬
enĩ pregnans cur ñ debeat baptita¬
ri. cũ non sit aute om̃ipotentis di
oculos culpa aliqua fecunditas carm᷑:
Namcũ primi parentes nr̃i in para¬
diso deliquerunt: ĩmortalitatem
quam acceꝑant recto di udicio ꝑdi¬
derunt. Quia itaq isdem omp̃e d̃s̃
humanũ genus ꝓ culpa sua funditꝰ
extinguere noluit: ei ĩmortalitatem
omnẽ ꝓ peccato suo abstulit. & t̃c
ꝓ benignitate suȩ pietatis fecun¬
ditatem ei sobolis reseruauit. Qd̃
gͦ naturȩ humanȩ ex om̃ipotentis
dei dono reseruatũ est: qua ratione
poterit a sacribaptismatis grã ꝓhi¬
beri: In ilo quipper misterio tn q̃no
mulier. post quot dies debeat intra
xxͣxiii. ꝓ femina uͦ. lxyi. debeat absti¬
nere. Qd̃ tam̃ sciendũ est. quia in

Expanded text:
oc non ambigo fraternitatem tuam esse requisitam, cui jam et responsum reddidisse me arbitror. Sed hoc quod ipse dicere et sentire potuisti, credo quia mea apud te volueris responsione firmari. Mulier etenim praegnans cur non debeat baptizari, cum non sit ante omnipotentis Dei oculos culpa aliqua fecunditas carnis? Nam cum primi parentes nostri in paradiso deliquissent, inmortalitatem quam acceperant recto Dei judicio perdiderunt. Quia itaque isdem omnipotens Deus humanum genus pro culpa sua funditus exstinguere noluit, et immortalitatem homini pro peccato suo abstulit; et tamen pro benignitate suae pietatis, fecunditatem ei sobolis reservavit. Quod ergo naturae humanae ex omnipotentis Dei dono servatum est, qua ratione poterit a sacri baptismatis gratia prohibere? In illo quippe mysterio, in quo mulier , post quot dies debeat ecclesa vero LXVI debeat abstinere. Quod tamen sciendum est quia in
Abbreviated transcription (Latin):
ratus epiphanius in monasterio
qd̃ sicut dictũ est in domo sua fien¬
oũ decreuerat. abbatẽ eẽ constituaᷤᷤ.
si tam̃ nichil est qd̃ eũ impediat¬
ut abbas ñ debeat ordinari: atq
reliquiȩ que ibidem in domo an¬
tedicti epiphanii condende fue
applicetur. quicqͥd isdem epiphaniꝰ
in monasterio qd̃ deputauerat edi¬
ficari contulerat. quatinꝰ & si de
loco ꝓpter suprascriptã cautelam
uoltintas eius ñ disponitur. mer¬
ces nichilominus illibata seruet᷑.
utiliter studeat ordinare: ut fic̃
Ue laudabili ꝓhibitione. ita qͦ de
bona habere possit constructione
mercedẽ. Ipsũ uͦ monasteriũ licet
fr̃nitati ur̃e sit suꝑuacuũ cõmen¬
dari: hortamur tam̃ ex habun¬
danti. ut id salua iusticia sicut uoᷤᷤ

Expanded text:
ratus Epiphanius in monasterio, ratus Epiphanius in monasterio, quod, sicut dictum est, in domo sua fiendum decreverat, abbatem esse constituit, si tamen nihil est quod eum impediat, abbas debeat ordinari. Atque reliquiae quae in domo antedicti Epiphanii condendae fueapplicetur quidquid idem Epiphanius in monasterio quod deputaverat aedificari contulerat, quatenus et si de loco propter suprascriptam cautelam voluntas ejus non disponitur, merces nihilominus illibata servetur.utiliter studeat ordinare, ut sicut de laudabili prohibitione, ita quoque de bona habere possit constructione mercedem. Ipsum vero monasterium licet fraternitati vestrae sit supervacuum commendari, hortamur tamen ex abundanti ut id salva justitia, sicut vo
Abbreviated transcription (Latin):
frat̃nitatis ur̃ȩ sollicitudi¬
nem fuisse cognoscite: qd̃ pastora¬
li se uigilantia ꝓ tutamine ani¬
marũ ut oportebat exhibuit.
Nuntiatũ siquidẽ nobis ẽ. qd̾ in
domo quondam epiphanii lectoris
eccłie ur̃e: idcirco scđm uoluntatẽ
ipsis monasteriũ constitui uetu¬
istis: ne ꝓ eo qd̾ domus ipsa ancilla¬
rũ dei monasterio coherebat. decep¬
tio exinde contingeret animarũ.
Et ualde latidamius quia anti¬
qui hostis insidias ꝓuisione con¬
grua ut decuit p̾caiustis. Sed qͥa
platũ ad nos est. pompeianã reli¬
giosam feminam de eodẽ mona-¬
sterio ancillas dei collere. & ꝑstia
unde tultȩ fuerant monasteria
reuocare: atq illic congregationẽ
constituere monachoꝵ: necesse ẽ
ut si impletũ hoc fuerit. defundi
dispositio modis om̃ib conseruet᷑.
Si uͦ hoc factũ non fuerit. ne testa¬
toris uoluntas in totũ uideatur ẽẽ
frustrata. uolumus ut quia mona¬
steriũ urban quondã abb̃is positũ
chus remaneret. Ioħem quẽ memo¬

Expanded text:
fraternitatis vestrae sollicitudinem fuisse cognoscite, quod pastorali se vigilantia pro tutamine animarum, ut oportebat, exhibuit. Nuntiatum siquidem nobis est quod in domo quondam Epiphanii, lectoris Ecclesiae vestrae, idcirco secundum voluntatem ipsius monasterium construi vetuistis, ne pro eo quod domus ipsa ancillarum Dei monasterio cohaerebat, deceptio exinde contingeret animarum. Et valde laudavimus, quia antiqui hostis insidias provisione congrua, ut decuit, praecavistis. Sed quia perlatum ad nos est Pompeianam religiosam feminam velle de eodem monasterio ancillas Dei tollere, et per sua unde tultae fuerant monasteria revocare, atque illic congregationem constituere monachorum, necesse est ut si impletum hoc fuerit, defuncti dispositio modis omnibus conservetur. Si vero factum hoc non fuerit, ne testatoris voluntas in totum videatur esse frustrata, volumus ut quia monasterium Urbani quondam abbatis, positum chus remaneret, Joannes, quem memo
Abbreviated transcription (Latin):
ficiat autẽ illis cõmissȩ sibi plebis
tantũ modo curam gerere: ñ autẽ
etiam illos antistites quos catholica
nuit. ad obtinendi culmen primatꝰ
nitiones nr̃as ⁊elo caritatis dñicȩ
p̃uenite: scientes qd̃ districtꝰ udex
ad examinandũ deducturus est
cuncta que gerimus. & unũquẽq
urm ñ ex p̾rogatiua sublimioris
gradus. sed oꝑm meritis approba
ois intuitu obuiate de ꝓximoꝵ
aminab estote solliciti: ad fidem
quos ualetis p̾dicatione caritatis
p̃tenso etiam t̾rore futuri iudicii
suadete: qͣm pastores constrtrti estĩ
& dñs gregũ ab his qitib cõmisit
pastorib fructũ multiplicati gregis
expectat. Qui si ꝓprii gregis augm̃¬
tũ. adhibito stuctio diligentiori pro¬
spexerit: multiplicib ꝓfecto uos ce¬
lestis regni munerib decorabit. ꝑsol¬
uens p̃terea fr̃nȩ dilectionis alloqͥũ.
oro dñm. qui uos am marũ pastores
elegit. ante se dignos efficiat. & hic

Expanded text:
ficiat autem illis commissae sibi plebis ficiat autem illis commissae sibi plebis tantummodo curam gerere, non autem etiam illos antistites quos catholica nuit ad obtinendi culmen primatusnitiones nostras zelo charitatis dominicae praevenite, scientes quod districtus judex ad examinandum deducturus est cuncta quae gerimus, et unumquemque nostrum non ex praerogativa sublimioris gradus, sed ex operum meritis approbabdis intuitu obviate. De proximorum animabus estote solliciti: ad fidem quos valetis praedicatione charitatis, praetenso etiam terrore futuri judicii, suadete, quoniam pastores constituti estis, et Dominus gregum ab iis quibus commisit pastoribus fructum multiplicati gregis exspectat. Qui si proprii gregis augmentum, adhibito studio diligentiori, prospexerit, multiplicibus profecto vos coelestis regni muneribus decorabit. Persolvens praeterea fraternae dilectionis alloquium, oro Dominum, qui vos animarum pastores, quos elegit, ante se dignos efficiat, et hic
Abbreviated transcription (Latin):
iquando carissimi in xp̃o fr̃s
int̾ uirentes segetes ⁊ iranoꝵ
quedam se infert importuna cõ¬
mixtio: hanc radicitus necesse est
cultoris manus adimat: ne futu¬
rus fecundȩ segetis fructus possit
int̃cipi. Et nos gͦ qui licet indigni
um̃ci culturam agri susceꝑimus.
ab om̃i zizamoꝵ scandalo inge¬
nuam reddere segetem festinamꝰ.
quatinus agri dño redditu abun¬
uantiori fructificent. Petistis etenĩ¬
ꝑ hilarũ cartulariũ nr̃m a beate
memoriȩ decessore ñro. ut om̃s uob̾
retro tempoꝵ consuetudines serua¬
rentur: quas a beati petri apłoꝵ prin¬
cipis ordinationũ initiis. hactenus
uetustas longa seruauit. Et nos qui¬
dem uixta seriem relationis ũre con¬
suetudinem que tam̃ contra fidem
catholicam nichil usurpare dinosci¬
tur. ĩ motam ꝑmanere concedimꝰ.
siue de primatib custodiendis. ce¬
terisq capitulis: exceptis his qui ex
uonatistis ad ep̃atum ꝑueniunt. qͦs
ꝓuehi ad primatus dignitatem.

Expanded text:
quando, karissimi in Christo fratres, inter virentes segetes zizaniorum quaedam se infert inportuna commixtio, hanc radicitus necesse est cultoris manus adimat, ne futurus secundae segetis fructus possit intercipi. Et nos ergo, qui, licet indigni, dominici culturam agri suscepimus, ab omni zizaniorum scandalo ingenuam reddere segetem festinemus, quatinus agri Domini reditu abundantiori fructificent. Ambrosium chartularium nostrum a beatae memoriae decessore nostro, ut omnes vobis retro temporum consuetudines servarentur, quas a beati Petri apostolorum principis ordinationum initiis hactenus vetustas longa servavit. Et nos quidem juxta seriem relationis vestrae, consuetudinem, quae tamen contra fidem catholicam nihil usurpare dignoscitur, immotam permanere concedimus, sive de primatibus constituendis, caeterisque capitulis; exceptis his qui ex Donatistis ad episcopatum perveniunt, quos provehi ad primatus dignitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
pascua tunc intenimꝰ: qͣndo hugus
uitȩ hieme carentes. de eternȩ uitȩ
quasi de noui ueris uiriditate sa¬
tiamut. filio nr̃o simplicio renun¬
tiante cognouimus. lectos uel lecti¬
sternia. in ihercomio qd̃ a quodam
illic isauro constructũ est. deesse.
Propt̾ea transmisimus lenas .xy. ra¬
chanas.xxͣr. lectos .xuͥ. Pretiũ qͦ de
emendis cultricis uel naula dedimꝰ.
que dilectionem tuã petimus non
indigne susciꝑe. & in loco quo tnͣs¬
missa sunt prebere. Data die kł sep

Expanded text:
pascua tunc invenimus, quando hujus pascua tunc invenimus, quando hujus vitae hieme carentes, de aeternae vitae quasi de novi veris viriditate satiamur. Filio nostro Simplicio renuntiante cognovimus lectos vel lectisternia in Gerontocomio, quod a quodam illic Isauro constructum est, deesse. Propterea misimus laenas XV, rachanas XXX, lectos XV. Pretium quoque de emendis culcitris vel naula dedimus, quae dilectionem tuam petimus non indigne suscipere, sed in loco quo transmissa sunt praebere. Data die Kale
Abbreviated transcription (Latin):
militatis tuȩ testatur epła.
Unde om̃ipotenti do magnas
gr̃as agimus: quia adhuc ẽẽ cogno¬
scimus. qui ꝓ peccatis nr̃is ualeant
exorare. Nos enĩ sub colore eccħasti¬
ci regiminis mundi huiꝰ fluctibus
uoluimur. qui fregtient̃ nos obru¬
unt. s celestis gr̃ȩ manu ꝓtegente
De ꝓfundo releuamur. uos gͥ gui
in tanta quietis ur̃ȩ serenitate tͣn¬
quillam uitam ducitis. & securi qͣsi
in littore statis. nobis nauigantib
uel potius naufragantib oratiomiꝰ
ur̃ȩ manũ tenditẽ. & conantes ad
t̃ram uruentiũ ꝑgere: quantis
potestis p̃cib adiuuate. ut ñ solũ
de uita ur̃a. s etiã de ereptione nr̃a
atis. Sc̃a trinitas dilectionem tuã
suȩ ꝓtectionis dextera ꝓtegat. detq
tͥ cõmissũ gregem orando. ãmonen¬
uo. exempla boni oꝑis ostendendo.
in suo conspectu recte pascere: ut
ad eternȩ uitȩ pascua ualeas cũ ipso
quem pascis grege ꝑuenire. Scrip¬
tum quippe est. Ques meȩ uenient.
& pascua inuenient. Que uidelicet

Expanded text:
militatis tuae testatur epistola; unde omnipotenti Deo magnas gratias agimus, quia adhuc esse cognoscimus qui pro peccatis nostris valeant exorare. Nos enim sub colore ecclesiastici regiminis mundi hujus fluctibus volvimur, qui frequenter nos obruunt. Sed coelestis gratiae manu protegente, de profundo relevamur. Vos ergo qui in tanta quietis vestrae serenitate tranquillam vitam ducitis, et securi quasi in littore statis, nobis navigantibus, aut potius naufragantibus orationis vestrae manum tendite, et conantes ad terram viventium pergere, quantis potestis precibus adjuvate; ut non solum de vestra vita, sed etiam de ereptione nostraleatis. Sancta Trinitas dilectionem tuam suae protectionis dextera protegat, detque tibi commissum gregem orando, admonendo, exempla boni operis ostendendo, in suo conspectu recte pascere, ut ad aeternae vitae pascua 1092 valeas cum ipso quem pascis grege pervenire. Scriptum quippe est: Oves meae venient, et pascua invenient. Quae videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
uitam & actio sacerdotalis ornat dig¬
nitas. pecuharius cõmendemus. de
cuiꝰ scilicet sinceritate firmũ experi¬
mentũ de p̃teritis iam tenemuss.
senttũ portitor. quantis illic fltctib
quantisq aduersitatib quatiatur:
sci̾tatem urãm memorat ñ latere.
Qui qm̃ querelas de eo ad uos ꝑue¬
nisse signastis ñ ueras esse: sed insti¬
gatione aduersantiũ contra se asse¬
rit excitari. & om̃ia se fidit patroci
mur dilectissime fr̃. ut ei in quib
iusticie fuerit ratio manifesta. ma¬
nũ decenter p̃bere solatii. atq sa¬
cerdotali eũ compassione debeas ad¬
iuuare. Nulla ergo uos res ab eqͥ¬
tatis studio. nulla suspendat poten¬
tia ꝑsonarũ. sed inuitens p̃cepti
Um̃cis. omĩa que sunt rectitudinis
aduersa contempne᷑. in defenden¬
das partes iusticie constant̃ insiste.
re ñ renuas: ut tanto maiorẽ in ad¬
uentu redemptoris nr̃i fructũ mer¬
cedis inuemas: quanto eus manda¬

Expanded text:
vitam et actio sacerdotis ornat et digvitam et actio sacerdotis ornat et dignitas, peculiarius commendemus, de cujus scilicet sinceritate firmum experimentum de praeteritis jam tenemus. sentium portitor, quantis illic fluctibus, quantisque adversitatibus quatiatur, sanctitatem vestram memorat non latere. Qui quoniam querelas quas de eo ad vos pervenisse signastis non veras esse, sed instigatione adversantium contra se asserit excitari, et omnia se fidit, patrocimur, dilectissime frater, ut ei in quibus fuerit justitiae ratio manifesta, manum decenter praebere solatii atque sacerdotali eum compassione debeas adjuvare. Nulla ergo vos res ab aequitatis studio, nulla suspendat potentia personarum. Sed innitens praeceptis dominicis, omnia quae sunt rectitudini adversa contemne. In defendendis partibus justitiae constanter insiste. inere non renuas; ut tanto majorem in adventu Redemptoris nostri fructum mercedis invenias, quanto ejus manda
Abbreviated transcription (Latin):
succurri ꝓuideat᷑. & ita om̃ia uobis
solatiantib cessante excusatione.
iusticia fauente recipiat: ut nec
hunc labor obseruationis afficiat:
nec de eius damno aliquid lucri
inuasor adquirat. Nccendat ergo
uos zelus equitatis: accendat nu¬
sticiȩ rectitudo ad custodiendam in
cunctis antiguã eccłiastici orainis
dispositionem. Oꝑam instant̃ im¬
pendite. districtos sollicitosq uos
int̾ culpas & innocentiam exbibete:
quatinus & iusticiam habentib mag¬
na de rectitudinis ur̃e. sit zelo fidu¬
tia. & inquietis de futuro omnis
excedendi amputetur occasio.
br̃. Columbo ep̃o mimidie.
ualiter de fr̃nitatis ur̃e debe¬
amus caritate p̃sumere. ex
mentis nr̃e quam cirra uos habe¬
mus qualitate colligimus: nec aht̃
uos apħcam sedem diligere. qm ip¬
sa uos diligit arbitramur. Unde
necesse est ut eos quos eccłia beati
petri apłoꝵ principis ut oportet de¬
uotos esse cognoscimus. uobis cunis

Expanded text:
succurri provideat, et ita omnia, vobis succurri provideat, et ita omnia, vobis solatiantibus, cessante excusatione, justitia favente, recipiat, ut nec hunc labor observationis afficiat, nec de ejus damno aliquid lucri invasor acquirat. Accendat ergo vos zelus aequitatis, accendat justitiae rectitudo. Ad custodiendam in cunctis antiquam ecclesiastici ordinis dispositionem, operam instanter impendite, districtos sollicitosque vos inter culpas et innocentiam exhibete, quatenus et justitiam habentibus magna de rectitudinis vestrae sit zelo fiducia, et inquietis de futuro omnis excedendi amputetur occasio. Columbo episcopo Numidiae. Qualiter de fraternitatis vestrae debeamus charitate praesumere, ex mentis nostrae quam circa vos habemus qualitate colligimus. Nec aliter vos apostolicam sedem diligere quam ipsa vos diligit arbitramur. Unde necesse est ut eos quos in Ecclesia beati Petri apostolorum principis, ut oportet, devotos esse cognoscimus, vobis, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ordo inculpabilit̾ custoditꝰ
infundit: tanto rescissus dedium
doloris imponit. qd̃ prauitatis
temeritas in euersionem discipli¬
ne temptat. & quie sunt olim lau¬
dabilit̾ statuta dissoluere. & que
fortius pumenda p̃sumere. Pre¬
sentiũ itaq portitoris crisconii fr̃is
ante ꝑuenit. qd̃ nulla exigente
culꝑa uel concilii definiente sen¬
tentia. eccłie eius parrochie anti¬
quitus deputatȩ ab aualentione
anuos sint irrationabilit̾ occupa¬
tȩ : atq eũ insuꝑ res decessoris ipsi¬
us ad suũ qd̃ dici graue est arbi¬
triũ abstulisse. Qd̃ si ita se ueri¬
tas habet: quam ꝑuersũ quam¬
ue sit execrandñ p̃cipue religioso
ꝓposito dicere ñ ualemus. Hac gͥ
in re quia nec lenitas nec aliqua
debet esse dilatio. frat̃nitatem ue¬
stram p̃senti epła cõmonemus. sol¬
licitius requirentes. si querelam eiꝰ
manifestam esse constiterit. ablata¬
rũ terũ & occupatarũ parrochiaꝵ
restitutione dilectio ur̃a sine mora

Expanded text:
ordo inculpabiliter custoditus infundit, tanto rescissus 916 taedium doloris imponit, quod pravitatis temeritas in eversionem disciplinae tentat et quae sunt olim laudabiliter statuta dissolvere, et quae fortius punienda praesumere. Praesentium itaque portitoris Crisconii fratriante pervenit quod, nulla exigente culpa, vel concilii definiente sententia, Ecclesiae ejus parochiae antiquitus deputatae a Valentione annos sint irrationabiliter occupatae, atque eum insuper res decessoris ipsius ad suum, quod dici grave est, arbitrium abstulisse. Quod si ita veritas se habet, quam perversum, quamve sit exsecrandum, praecipue religioso proposito, dicere non valemus. Hac igitur in re, quia nec lenitas, nec aliqua debet esse dilatio, fraternitatem vestram praesenti epistola commonemus, ut sollicitius requiratis. Et si querela ejus manifesta esse constiterit, ablatarum rerum et occupatarum parochiarum restitutione dilectio vestra sine mora
Abbreviated transcription (Latin):
sio corporalis utrũ ꝓ purgati¬
one an ꝓuindicta contingat. dei
in hoc iudiciũ ignoratur: ñ debet
a nobis addi flagellatis afflictio:
ne nos culpȩ qd̾̃ absit offensa re-¬
spiciat. Et quia p̃sentiũ lator ca¬
lũmosus ꝓ hac ꝑcussione qͣm su¬
stinet. consueta sibi cõmoda ab ec¬
cłia tira asserit negari: idcireo fr̃¬
nitatem tuã p̾sentib hortamur
epłis. quatinus nichil eũ ad ꝑcipi¬
enda que consueta sunt hec egritu¬
do debeat impedire. quia diu̾sis
in eccłia militantib uaria sicut
nosti sepe contingit infirmitas.
Et si hoc fuerint exemplo deterriti:
nullus decetero qui eccłiȩ militet
poterit inueniri. Seo scdm loci eiꝰ
ordinem. queq ei si sanus ẽẽt poce¬
rant ministrari: de ipsa exignita¬
te que etcħe potest accidere fr̃m¬
tanti p̃bere ñ desinat. quatinus
in huiꝰ rei ãministratione ad ele¬
mosinã potius uidearis que st̃ con¬
sueta exsoluendo conuertere.
tatem tuam credimus libent̃

Expanded text:
sio corporalis, utrum pro purgatione an pro vindicta contingat, Dei in hoc judicium ignoratur, non debet a nobis addi flagellatis afflictio, ne nos culpae, quod absit, offensa respiciat. Et quia praesentium lator Calumniosus, pro hac percussione quam sustinet, consueta sibi commoda ab Ecclesia vestra asserit denegari, idcirco fraternitatem tuam 146 praesentibus hortamur epistolis, quatenus nihil eum ad percipienda quae consueta sunt haec aegritudo debeat impedire, quia diversis in Ecclesia militantibus varia, sicut nosti, saepe contingit infirmitas. Et si hoc fuerint exemplo deterriti, nullus de caetero qui Ecclesiae militet, poterit inveniri; sed secundum loci ejus ordinem, quaeque ei, si sanus esset, poterant ministrari, de ipsa exiguitate quae Ecclesiae potest accidere frattanti praebere non desinat, quatenus in hujus rei administratione ad eleemosynam potius videaris quae sunt consueta exsolvendo convertere.nitatem tuam credimus libenter
Abbreviated transcription (Latin):
tu sicut p̃iuderis corrige. aut nob̾
renuntiare. festina: ut disponere
ualeamus. qualiter discipline fre¬
eos quos ad excessũ aculeus prauȩ

Expanded text:
tu, sicut praevideris, corrige, aut nobis renuntiare festina, ut disponere valeamus qualiter disciplinae freermittat quos ad excessum aculeus pra
Abbreviated transcription (Latin):
licut studii nr̃i ẽẽ condecet a li¬
tigiis foralib monachos sũmo¬
uere. ut diuinis ministeriis pie ac
sollerter inuigilent: ita necesse est
nrãm ꝓuisionem quẽadmotũ ne¬
gotia eoꝵ disꝑoni debeant ordinare:¬
tit ne distenta mens ꝑ uarias cau¬
sarũ curas defluat. & ad celebran
uũ opus consuetũ eneruata torpe-¬
scat. Presentiũ itaq lator. abbas io¬
hannes plurima se monasterii sui
asseruit habere negotia. Pro qua
re exꝑientiam tuam ꝑ p̾sentis pre¬
cepti paginam ãmonemus. quatinꝰ
cũ fausto qui romani uiri magni¬
fici ex pretore cancellus fuerat. lo¬
qui debeat. Cuiꝰ si ꝓnam ad hanc
rem compereris uoluntatem: ei mo¬
nasterii ipsius generalit̃ debeas con-¬
sticuto solatio cõmendare negotia.
Expedit enĩ paruo incõmodo ab
strepitu causarũ seruos dei quietos
existere: ut & utilitates cellȩ per
negligentiam ñ pereant. & seruoꝵ
dei mentes ad opus dñicum liberi¬

Expanded text:
icut studii nostri esse condecet a litigiis foralibus monachos submovere, ut divinis ministeriis pie ac solerter invigilent, ita necesse est nostram provisionem, quemadmodum negotia eorum disponi debeant ordinare, ne distenta mens per varias causarum dum opus consuetum enervata torpescat. Praesentium itaque lator abbas Joannes plurima se monasterii sui asserit habere negotia. Pro qua re experientiam tuam per praesentis scripti paginam admonemus, quatenus cum Fausto, qui Romani viri magnifici ex praetore cancellarius fuerat, loqui debeat. Cujus si pronam ad hanc rem compereris voluntatem, ei monasterii ipsius generaliter debeas constituto salario commendare negotia. Expedit enim parvo incommodo a strepitu causarum servos Dei quietos existere, ut et utilitates cellae per negligentiam non pereant, et servorum Dei mentes ad opus dominicum liberi
Abbreviated transcription (Latin):
romana ciuitate positus. de
hac luce imigrauit: curȩ nobis fuit
que uniuersis eccłiis a nobis impen¬
ditur. ad fr̃ntatem tuã p̃sentia scͥꝑ¬
ta dirigere. ut memorate eccłie ui¬
sitator accedas: sic tamen ut nichil
de ꝓuectionib clericoꝵ. reditu. or¬
natu. ministeriisq uel guacqͥd p̃fa¬
tiloci ẽẽ patuerit. a quoqͣm p̃sumi
patiaris. Sed omnẽ uigilantiam
atq cautelam circa clerũ plebemq
etusdem eccłiȩ exhibere te conuenit.
larctib eccłiastico sedule ac deuote
debeant deseruire. guatinus fr̃nita¬
tis tuȩ instantia atq adhortatione:
tales se in seruitio dumo exhibeatt:
ut irrep̃hensibile eoꝵ ualeat obse¬

Expanded text:
Romana civitate positus, de hac luce migravit, curae nobis fuit quae universis Ecclesiis a nobis impenditur, ad fraternitatem tuam praesentia scripta dirigere, ut memoratae Ecclesiae visitator accedas; sic tamen ut nihil de provectionibus clericorum, reditu, ornatu, ministeriisque, vel quidquid praefati loci esse patuerit, a quoquam praesumi patiaris, sed omnem vigilantiam atque cautelam circa clerum plebemque ejusdem Ecclesiae exhibere te convenit, clesiastico sedulo ac devote debeant deservire, quatenus fraternitatis tuae instantia atque adhortatione tales se in servitio divino exhibeant, ut irreprehensibile eorum valeat obse
Abbreviated transcription (Latin):
mnimicis uos terribiles faciat: pietas
subditis benignos. Quiescat feli¬
cissimis temporib ur̃is in uniuersa
re publica. plata sub causarũ ima¬
gie preda pacis. Cessent cestam̃toꝵ
insidiȩ: donantiũ gr̃ȩ uiolenter exac¬
te. Redeat cunctis in reb ꝓpriis secu¬
ra possessio: ut sine timore habere se
gaudeant. que ñ sunt eis fraudib ad¬
quisita. Reformetur iam singulis
sub iugo pii imperii libertas sua. Hoc
namq inter reges gentiũ & rei pu¬
blicȩ imꝑatores distat: qd̃ reges gen¬
tiũ dñi seruoꝵ sunt. imꝑatores uͦ rei¬
publicȩ: dñi liberoꝵ. Sed meliꝰ hec
orando quam suggerendo dicimus.
Omp̃c d̾s in cuncta cogitatione et
oꝑe. cor ur̃ȩ pietatis suȩ gr̃e manu
teneat: & queq iuste queq clement̃
agenda sunt. inhabitator ur̃i pecto¬

Expanded text:
inimicis terribiles vos faciat, pietas inimicis terribiles vos faciat, pietas subditis benignos. Quiescat felicissimis temporibus vestris universa respublica, prolata sub causarum imagine praeda pacis. Cessent testamentorum insidiae, donationum gratiae violenter exactae. Redeat cunctis in rebus propriis secura possessio, ut sine timore habere se gaudeant quae non sunt eis fraudibus acquisita. Reformetur jam singulis sub jugo imperii pii libertas sua. Hoc namque inter reges gentium et reipublicae imperatores distat, quod reges gentium domini servorum sunt, imperatores vero reipublicae domini liberorum. Sed melius haec orando quam suggerendo dicimus. Omnipotens Deus in cuncta cogitatione et opere cor vestrae pietatis suae gratiae manu teneat, et quaeque juste, quaeque clementer agenda sunt, inhabitator vestri pecto
Abbreviated transcription (Latin):
natus est dicens. quia dñatur excel-¬
sus in regno hominũ. & cui uolue¬
rit ipse dat ulud. In om̃ipotentis
quippe dei incomp̾hensibili dispensa¬
tione. sepe alternant᷑ uitȩ mortalis
moderamina: & aliqnͣdo cũ peccata
multoꝵ ferienda sunt. unꝰ erigitur.
ꝑ cuiꝰ duritiam tribulationis. subiec¬
toꝵ colla deprimant᷑. Qd̃ in nr̃a di¬
utius afflictione ꝓbauimꝰ. Aliqͣndo
uͦ cũ misericors d̾s merentia multoꝵ
corda sua decernit consolatione re¬
fouere: unũ ad regiminis culmen
in cunctoꝵ mentib exultationis suȩ
gr̃am infundit. De qua exultatio¬
nis abundantia roborari nos citius
credimus: qui benignitatem urȩ
pietatis ad imꝑiale fastigñi ꝑue¬
nisse gaudemus. Letentur celi &
exultet terra: & de benignis u̾ris ac¬
tib umuersȩ rei ꝑublicȩ popłs nc̃¬
usq uehement̃ afflictus hilarescat.
suꝑbe mentes hostiũ: releuentur
ur̃a miscd̃ia contriti ac defessi ani¬
mi subiectoꝵ. Uirtus celestis gr̃ȩ

Expanded text:
natus est, dicens: Quia dominatur excelsus in regno hominum, et cui voluerit ipse dat illud. In omnipotentis quippe Dei incomprehensibili dispensatione alterna sunt vitae mortalis moderamina, et aliquando cum multorum peccata ferienda sunt, unus erigitur per cujus duritiam tribulationis jugo subjectorum colla deprimantur, quod in nostra diutius afflictione probavimus. Aliquando vero cum misericors Deus moerentia multorum corda sua decrevit consolatione refovere, unum ad regiminis culmen in cunctorum mentibus exsultationis suae gratiam infundit. De qua exsultationis abundantia roborari nos citius credimus, qui benignitatem vestrae pietatis ad imperiale fastigium pervenisse gaudemus. Laetentur coeli, et exsultet terra, et de vestris benignis actibus universus reipublicae populus nuncusque vehementer afflictus hilarescat. strae superbae mentes hostium. Releventur vestra misericordia contriti ac depressi animi subjectorum. Virtus coelestis gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵdam ad nos relatione ꝑue-¬
uit. cosmã qui ex monacho mo¬
nasterii sc̃e lucie a decessore ũro ue¬
nerandȩ memoriȩ oaximiano in
eccł̃ia siracusana factus subdiaconꝰ.
atq a uobis postea in possessione
que iuliana uocatur. pb̃r dicitur
ordinatus. ita minia tristicia & lo¬
ci qualitate uehement̃ afflictũ. ut
uitam sibi penam existimet. & con¬
tritionis suȩ fugam querat auxili¬
um. Et ideo quia tales erga sub¬
iectos nr̃os debenus existere. qua¬
les nobis si subiecti fuissemus nr̃os
uolueramus ẽẽ p̃positos: magne
benignitatis est si eũ in eccłia ubi
subdiaconi est functus officio. sc̃i¬
tas ur̃a reducere. atq illic prb̃m
uoluerit constituere cardinalem.
Qd̃ & facere quantũ arbitramur
debetis: si tamen nichil est qd̾ iuste
contra ipsũ animos ur̃os exasꝑet.
Siũ aliqua culpa est: suis nobis hoc
epłis frat̾nitas uĩa ut scire possimꝰ

Expanded text:
Quorumdam ad nos relatione pervQuorumdam ad nos relatione pervenit Cosmam, qui ex monacho monasterii sanctae Luciae a decessore vestro venerandae memoriae Maximiano in Ecclesia Syracusana factus subdiaconus atque a vobis postea in possessione quae Juliana vocatur presbyter dicitur ordinatus, ita nimia tristitia et loci qualitate vehementer afflictum, ut vitam sibi poenam existimet, et contritionis suae fuga quaerat auxilium. Et ideo quia tales erga subjectos nostros debemus existere quales nobis, si subjecti fuissemus, nostros volueramus esse praepositos, magnae benignitatis est, si eum in Ecclesia ubi subdiaconi est functus officio sanctitas vestra reducere atque illic presbyterum voluerit constituere cardinalem. Quod et facere quantum arbitramur debetis, si tamen nihil est quod juste contra ipsum animos vestros exasperet. Si vero aliqua culpa est, suis nobis hoc epistolis fraternitas vestra ut scire possimus
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ĩb coep̃isq nr̃is audimus.
que & ilios rep̃hensibiles ostendere:
& nobis tristiciam ualeant genera¬
re: de eoꝵ nos emendatione ñ me¬
uiocrit᷑ cogit necessitas cogitare:
Quia gͦ nuntiatũ est nobis cam¬
erga filios suos paterne uigilantiȩ
curam exhibeant. uel monasterioꝵ
sollicitudinem gerant. seu in opp̃s¬
soꝵ pauperũ se turitionem impen¬
oant: ideo hac tibi auctoritate p̾¬
cipimus. ut eis ad te conuocatis
ex nr̃o illos mandato districte com¬
moneas. quatinꝰ desides ulterius ẽe
ñ debeant. sed sacerdotalem se habe¬
re zelũ & sollicitudinem opere do¬
ceant. atq ita in his que eos tuste
scd̃m dm̃ agere conuenit uigilanteᷤ
existant. ut nullũ nos de eis denuo
murmur exasperet. Si quem uero
eoꝵ posthec negligentem ẽẽ cogno¬
ueris. ad nos eũ sine aliqua excusa¬
tione transmittite: ut quam sit
graue noue ab his que rephensibi¬
lia ualde &e icuꝑanda funt corri¬
gi. regulari in se ualeat districtio¬

Expanded text:
iscopisque nostris audimus quae et illos reprehensibiles ostendere, et nobis tristitiam valeant generare, de eorum nos emendatione non mediocriter cogit necessitas cogitare. Quia ergo nuntiatum esias, neque erga filios suos paternae vigilantiae curam exhibeant, vel monasteriorum solicitudinem gerant, seu in oppressorum et pauperum se tuitionem impendant. Ideo hac tibi auctoritate praecipimus, ut, eis a te convocatis, ex nostro illos mandato districte commoneas, quatenus  desides ulterius esse non debeant, sed sacerdotalem se habere zelum et sollicitudinem opere doceant, atque  ita in his, quae eos juste secundum Deum agere convenit, vigilantes exsistant, ut nullum nos de eis denuo murmur exasperet. Si quem vero eorum post haec negligentem esse cognoveris, ad nos eum sine aliqua excusatione transmitte, ut quam sit grave nolle ab his, quae reprehensibilia et valde vituperanda sunt, corrigi, regulari in se valeat districtio
Abbreviated transcription (Latin):
potuissem: uienerunt quidã mo¬
nachi. & eundem senem ꝓ me ro¬
gauerunt. Qui statim tussit canẽ
abscedere: & ipse ad me reuersus
eo die quo ista ꝑtuli consiliũ ha¬
bueram de eodẽ monasterio fu¬
gere latent̾. Alius qͦ monachus
discedere ex eodẽ monasterio la¬
tent̃ uolunt. Cũq hoc mente trac¬
tasset. uoluit oratoriũ ingredi:
statimq demonio traditus uehe¬
mentissime uexatus ẽ: Relinque¬
batur uͦ a demonio. Et si extra
oratoriũ stetisset: nichil patiebat᷑
aduersi. Si conatus fuisset ingre¬
di: statim maligno sp̃ui traditus.
uexabatur. Cũq hoc sepuis fieret.
culpã suam confessus est. quia de
monasterio egredi cogitabat. Lc̃
tus est. ut ad eũ postmodũ nũqͣm¬

Expanded text:
potuissem, venerunt quidam mopotuissem, venerunt quidam monachi, et eumdem senem pro me rogaverunt. Qui statim jussit canem abscedere et ipse ad me reversus eo die quo ista pertuli, consilium habueram de eodem monasterio fugere. Alius quoque monachus discedere ex eodem monasterio latenter voluit. Cumque hoc mente tractasset, voluit oratorium ingredi, sed statim daemonio traditus vehementissime vexatus est. Relinquebatur vero a daemonio, et si extra oratorium stetisset, nihil patiebatur adversi: si vero conatus fuisset ingredi, statim maligno spiritui traditus vexabatur. Cumque hoc saepius fieret, culpam suam confessus est, quia de monasterio egredi cogitabat. Tunctus est, ut ad eum postmodum nunq
Abbreviated transcription (Latin):
itaq uicib negauit: octo uicib ẽ
uexatus. Post octanam uͦ negatio¬
nem confefstis ẽ quantos nũmos
furto abstulerat: & agens peni¬
tentiam ꝓstratus se peccasse testa-
die natalicio eiusdem apłi iam
meridianis horis frẽs quiescerent.
subito quidã frat̃ aꝑtis oculis ce¬
catus ceꝑit tremere. uoces ingen¬
tes mittere. quib uocib testabat᷑
ferre se ñ posse qd̃ patiebatur.
Concurrerunt frẽs. uiderunt ce¬
cũ oculis aꝑtis trementẽ & cla¬
mantem. & a p̃sentib alienũ. n¬
chilq qd̃ foris agi poterat sentien¬
tem: eũq in manib leuauerunt.
atq ante altare scĩ andree apłi
ꝓiecerunt. iꝑsiq ꝓ eo in oratione
ꝓstrati sunt. Qui statim ad se re¬
uersus. quid passus fuerat confessus
est: quia senex quidam ei apparu-¬
it. & canem ngrũ ad eũ dilanan¬
dũ dimisit dicens. Quare fugere
uolinsti de monasterio isto: Cũq
euadere de canis morsib nullom᷑i

Expanded text:
ue vicibus negavit, octo vicibus est ue vicibus negavit, octo vicibus est vexatus. Post octavam vero negationem confessus est quantos nummos furto abstulerat. Et agens poenitentiam, prostratus se peccasse testatudie natalitio ejusdem apostoli jam meridianis horis fratres quiescerent, subito quidam frater apertis oculis caecatus coepit tremere, voces ingentes emittere, quibus vocibus testabatur ferre se non posse quod patiebatur. Concurrerunt fratres, viderunt caecum apertis oculis trementem, et clamantem, et a praesentibus alienum, nihilque quod foris agi poterat sentientem. Eumque in manibus levaverunt, atque ante altare sancti Andreae apostoli projecerunt, ipsique pro eo in orationem prostrati sunt. Qui statim ad se reversus, quid passus fuerat confessus est, quia senex quidam ei apparuit, et canem nigrum ad eum dilaniandum dimisit, dicens: Quare fugere voluisti de monasterio isto? Cumque evadere de canis morsibus nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
Indico autẽ: quia tanta miracła.
tanta cura tanta custodia mona¬
choꝵ in eodem monasterio eiꝰdem
apłi est. ac si speciahter abbas mo¬
nasterii ipse sit. Nam ut pauca
de multis loquar. que abbate ac
p̃pofito monasterii narrantib
agnoui: quadam die duo exinde
fres transmissi sunt. qui aliquid
emere ꝓ monasterii utilitate de¬
buissent. Unus uuinior qui pru¬
dentior uidebatur: alter semor
qui custos iunioris esset. Prexert̃
utriq: & de precio qđ acceper̃t
ipse qui custos missus fuerat ne¬
sciente altero de eodem pretio
furtũ fecit. Qui mox ut mona¬
steriũ sunt reuersi. atq ad orato¬
rii limen uenerunt.: arreptꝰ de-¬
monio is qui furtũ fecerat cecidit.
& uexari cepit. Dimissus autẽ a
demonio. concurrentib monachis
requisitus est: ne forsitan de eo
qd̃ acceperat furtũ fecisset. Nega¬
uit. Iterũ uexatus est. Dimissus
atq iterũ requisitus. negaure.
atq iterũ uexatus est. Octo itaq¬

Expanded text:
Indico autem quia tanta miracula, Indico autem quia tanta miracula, tanta cura, tanta custodia monachorum in eodem monasterio ejusdem apostoli est, ac si specialiter abbas monasterii ipse sit. Nam ut pauca de multis loquar quae abbate ac praeposito monasterii narrantibus agnovi, quadam die duo exinde fratres transmissi sunt, qui aliquid emere pro monasterii utilitate debuissent: unus junior, qui prudentior videbatur: alter senior, qui custos junioris esset. Perrexerunt utrique, et de pretio quod acceperunt, ipse qui custos junioris missus fuerat, nesciente altero, de eodem pretio furtum fecit. Qui mox ut ad monasterium sunt reversi, atque ante oratorii limen venerunt, arreptus a daemonio is qui furtum fecerat, cecidit, et vexari coepit. Dimissus autem a daemonio, concurrentibus monachis requisitus est num forsitan de eo quod acceperat furtum fecisset; negavit, iterum vexatus est. Dimissus atque iterum requisitus negavit, atque iterum vexatus est. Octo itaq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuisione reget. sua uigilantia
custodiet. De podagre autẽ mo¬
lestia quam uobis euenisse signa
noxius inferiora petens suꝑiora
ꝑfecte deseruit: contristatꝰ uero
quia in tam tenuissimo corpore
uolores uos minios ꝑpeti ꝑtime¬
esse poterit dolorib resistens:
Me eteñ quem qualis fuerim no¬
stis. ita amaritudo animi. & assi¬
dua exacerbatio. atq ꝑ hoc podagre
molestia afficit: ut corpus meũ
tanqͣm in sepultura ita siccatũ
sit. Unde fit ut iam raro de lec
to surgere ualeam. Si gͦ mei mo¬
lem corporis in tantã podagre do¬
lor ariditatem redigit. quid de
ur̃o corpore sentiam qd̃ nimis sic¬
cũ ante dolores fuit : De elemo¬
sina uͦ quam beati andreȩ apłi
monasterio fecistis. quid necesse
est me aliquid dicere: cũ scriptũ
sit. absconde elemosinã in simi
pauꝑis. & hec ꝓ te exorabit: Si gͦ
apud secretas aures dñi habet
ipsabona oꝑatio uocem suam:
siue nos clamemus. siue taceamꝰ.
hoc ipsũ qd̃ bene egistis clamat.

Expanded text:
isione 1124 reget, et sua vigilantia custodiet. De podagrae autem molestia, quam vobis evenisse signasnoxius inferiora petens, superiora perfecte deseruit; contristatus vero, quia in tam tenuissimo corpore dolores vos nimios perpeti pertimeesse poterit doloribus resistens? Me etenim quem qualis fuerim nostis, ita amaritudo animi et assidua exacerbatio, atque praeter hoc podagrae molestia afficit, ut corpus meum tanquam in sepultura ita siccatum sit. Unde fit ut jam de lecto raro surgere valeam. Si ergo mei molem corporis in tantam podagrae dolor ariditatem redegit, quid de vestro corpore sentiam, quod nimis siccum ante dolores fuit? De eleemosyna vero quam beati Andreae apostoli monasterio fecistis, quid necesse est me aliquid dicere, cum scriptum sit: Absconde eleemosynam in sinu pauperis, et haec pro te exorabit. Si ergo apud secretas aures Dei habet ipsa bona operatio vocem suam, sive nos clamemus, sive taceamus, hoc ipsum quod bene egistis, clamat.
Abbreviated transcription (Latin):
oportet indagatione ꝑquirere.
utrũ ne p̃dicta femina in tanta
habuerit sceleris ĩmanitate consi¬
liũ. aut si cũ enus est scientia ꝑꝑe¬
tratũ: ut qͣm sit ꝑiculosũ non so¬
lũ manib s etiam in sacerdotem
uerbis excedere. ex nr̃a cuncti possĩt
uefensione cognoscere. Si quid enĩ
i hac causa lentatũ fuerit. uł omis¬
sũ. ad tuam culꝑam ac potius cog¬
noscas ꝑtinere periculũ: nec aliquẽ
apud nos excusationis locũ inueni¬
es. Nam quanto te apud nos res
ista si districtissime fuerit ꝑscru¬
tata & emendata cõmendat: tan¬
do si leuigata fuerit. nrãm contra
te indignationem exacui. Manci¬
pia autẽ. si qua decetero in mona¬
sterĩ scĩ seuerim uel in aliam ec¬
clesiam eiusdem castelli de ciuita¬
te refugerint: mox ut ad notici¬
am tuam ꝑuenerit nullomͦ illic
ea ĩmorari ꝑmittas: s intra ciui¬
tatem in eccłia reuocent᷑. Et si iu¬
stam contͣ dños suos querelam ha¬

Expanded text:
oportet indagatione perquirere oportet indagatione perquirere utrumne praedicta femina in tanta habuerit sceleris immanitate 624 consilium, aut si cum ejus est scientia perpetratum, ut quam sit periculosum non solum manibus, sed etiam in sacerdotem verbis excedere, ex nostra cuncti possint defensione cognoscere. Si quid enim in hac causa lentatum fuerit vel omissum, ad tuam culpam ac tuum potius cognoscas pertinere periculum; nec aliquem apud nos excusationis locum invenies. Nam quanto te apud nos res ista, si districtissime fuerit perscrutata et emendata, commendat, tanto si levigata fuerit, nostram contra te scito indignationem exacui. Mancipia autem si qua de caetero in monasterium sancti Severini, vel in alia ecclesia ejusdem castelli de civitate refugerint, mox ut ad notitiam tuam pervenerit, nullo modo illic ea immorari permittas, sed intra civitatem in ecclesiam revocentur; et si justam contra dominos suos querelam ha
Abbreviated transcription (Latin):
missũ: directa nobis fecit relatio
manifestũ. Et quia his dieb scola¬
sticus uir magnificus campanise
iudex hic p̃sens inuentus est: spe¬
cialiter ei miunximus. ut tantȩ
ꝑuersitatis insamam. districta de¬
buisset em̃datione corrigere. Sed
quia nunc p̃dictȩ relationis por¬
titor. nobis ut ꝑsonam dirigere¬
mus ĩminuit: iło epiphamũ sub¬
diaconũ illuc direximus. qui una
cũ p̃fato iudice a quib excitata
sit uel cõmissa seditio. inuestiga¬
ultione undicare. Exꝑientia ergo
tua ita tota uirtute in hac causa
solatiari festinet: quatinus & cog¬
nosci ueritas. && in delinquentes
ualeat uindicta ꝓcedere. Qr̃a gͥ
mancipia głosȩ dementinȩ in co¬
dem scelere int̾fuisse: & uoces qͣ
seditionem cõmouerent iactitas¬
se dicuntur. si ita est districte ea
ĩmienti ultioni substerne. Nlec
missior. quia tanto amplius feri¬
enda sunt. quanto ut pote nobił
feminȩ pueri ex sola suꝑbia deli¬
querunt. Sed & illud fubtili uos

Expanded text:
strum commissum, directa nobis fecit relatio manifestum. Et quia his diebus Scholasticus vir magnificus, Campaniae judex, hic praesens inventus est, specialiter ei injunximus ut tantae perversitatis insaniam districta debuisset emendatione corrigere. Sed quia nunc praedictae relationis portitor nos ut personam dirigeremus admonuit, ideo Epiphanium subdiaconum illuc direximus, qui una cum praefato judice, a quibus excitata sit vel commissa seditio, investigaultione vindicare. Experientia ergo tua ita tota virtute in hac causa solatiari festinet, quatenus et cognosci veritas, et in delinquentes valeat vindicta procedere. Quoniam igitur mancipia gloriosae Clementinae in eodem scelere interfuisse, et voces, quae seditionem commoverent, jactitasse dicuntur, si ita est, districte ea imminenti uhioni substerne, nec missior, quia tanto amplius ferienda sunt, quanto, utpote nobilis feminae pueri, ex sola superbia deliquerunt. Sed et illud subtili vos
Abbreviated transcription (Latin):
nobis est paula p̃sentiũ latrix.
quendam theodoꝵ ex iudeo sibi
minis frustra immicũ existere: in
tantũ ut qõ dici nefas est iniqui¬
tate maleficioꝵ eam ledere moli¬
atur. atq ab hominib eccłiȩ mes¬
sanensis eundem theodorũ cont᷑
hoc facinus fortius uendicari. Di¬
lectio gͦ tua studeat ut nullus ec¬
cłiasticoꝵ p̾dictȩ mulieri in hac
causa temptet aduersus existere:
sed ad inuestigandũ hoc. ipse ut po¬
tueris esto sollicitus. Et si supͣscrip¬
tus cheodorus tantȩ iniquitati ob¬
noxius ẽẽ patuerit. in hoc districta
ultione ꝑ hos quoꝵ int̾est faciat
uindicari. ut & d̃s placari possit.

Expanded text:
nobis est Paula praesentium latrix, quemdam Theodorum ex Judaeo sibi nimis frustra inimicum existere; in tantum, ut, quod dici nefas est, iniquitate maleficiorum eam laedere moliatur, atque ab hominibus Ecclesiae Messanensis eumdem Theodorum contra hoc facinus fortius lectio igitur tua studeat ut nullus ecclesiasticorum praedictae mulieri in hac causa tentet adversus existere. Sed ad investigandum hoc ipse, ut potueris, esto sollicitus. Et si 892 suprascriptus Theodorus tantae iniquitati obnoxius esse patuerit, ita hoc districta ultione per hos quorum interest facias vindicari, ut et Deus placari possit,