comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uos ligat assensus discors. discordia concors:
ax inimica. fides fantastica. falsus amoris:
exus. amicitia fallax. umbratile fedus.
igit in his uisum. m̃tem ꝙ sophia sagaci:
erquirens animo. quis patẽ fetit ad esse.
ax ubi milla manet. qͥs martem uissit abẽẽ:
Mars ubi uira tenet. qͥs fed̾ nexuit illu
Fedus ubi nullum. qͥs patẽ nexuit ire:
Litigio fedus. liti conuinxit amorerI.
Altius inquirit fronesis feruentius instans:
Anliquor ille fluat. sibi qnẽ uicina maritat:
Flamma poli. flamme ꝙ truces otẽꝑat iras.
An nebule faciem gestans formaniꝙ uaporis:
In spẽm nubis expassus. in echere summo:
Pendeat. ⁊ donet sicienti podã flamme.
An glaciem gerat in sp̃e. reddat ꝙ siguram:
Cristalli. ꝑdat ꝙ suũ liquor ille liquoremz.
Sed tñ a fronesi uiua ratione ꝓbatur:¬

Expanded text:
Quos ligat assensus discors, discordia concors, Quos ligat assensus discors, discordia concors, Pax inimica, fides phantastica, falsus amoris Nexus, amicitia fallax, umbratile foedus. Figit in his visum mentemque sophia, sagaci Perquirens animo, quis pacem fecit adesse, Pax ubi nulla manet; quis Martem jussit abesse, Mars ubi jura tenet; quis foedus nexuit illic, Foedus ubi nullum; quis pacem miscuit irae, Litigio foedus, liti conjunxit amorem. Altius inquirit Phronesis ferventius instans, An liquor ille fluat, sibi quem vicina maritat Flamma poli, flammaeque truces contemperet iras; An nebulae faciem gestans, formamque vaporis 373 In speciem nubis expansus in aethere summo Pendeat, et donet sitienti pocula flammae; An glaciem gerat in specie, reddatque figuram Chrystalli, perdatque suum liquor ipse liquorem. Sed tamen a Phronesi vi
Abbreviated transcription (Latin):
ucis ab exemplo mundi m̃talis. eundem:
In uestis meliore toga forme ꝙ sigillo
Signans. excludis nexu mediante tumłtum.
Dum rem conseruans. c̾to sub fine coarctas:
Tu mͥ p̃radia diuina luce. meamq:
Plemus irrorans diuino nectare mentem:
Complue. t̾ge notas animi tenebras ꝙ recĩdẽs
Discute. me ꝙ tue lucis splendore serena.
Tu reꝑa calamũ. purga rubigine linguam:
Dableso tua u̾ba loqui. mutoq loquelam:
Prebe. da fontẽ sitienti. dirige callem:
rranti duc nauta ratẽ. portũ ꝙ tim̃ti:
ona celesti ꝑflans mea carbasa uent o.
am fronesis dictante dea suꝑauerat arces:
S ydereas. callem q nouum nodos ꝙ iatũ:
Mͥ irãs q̃ tante q̃reret᷑ pondera molie:
iꝓprios uisus rerum nonitate foueret.
ꝓprii partẽ ferret regina laborie
um transit mirat᷑ aquas. qͣs federat igni:
In diuisa loci series. n flamina liquorem:
mpedit. aut flamine c̾tat liq̃r ille repugnãs:
ed potius sua deponunt c̾caminis arma:
ec iam natiuos curant mmoiare tumłtꝰ:

Expanded text:
ucis ab exemplo mundi mentalis, eumdem Investis meliore toga, formaeque sigillo Signans excludis nexu mediante tumultum. Dum rem conservans certo sub fine coarctas. Tu mihi praeradia divina luce. meamque Plenius irrorans divino nectare mentem, Complue, terge notas animi, tenebrasque recidens Discute, meque tuae lucis splendore serena. Tu repara calamum, purga rubigine linguam, Da, quaeso, tua verba loqui, mutoque loquelam Praebe, da fontem sitienti, dirige callem Erranti, duc nauta ratem, portumque timenti Dona, coelesti perflans mea carbasa vento.am Phronesis dictante dea superaverat arces Sidereas, callemque novum, nodosque viarum Mirans, quae tantae quereretur pondera molis, Ni proprios visus rerum novitate foveret, Et proprii partem ferret regina laboris. Dum transit miratur aquas, quas foederat igni Indivisa loci series, nec flamma liquorem Impedit, aut flamma certat liquor ille repugnans: Sed potius sua deponunt certaminis arma. Nec jam nativos curant memorare tumultus,
Abbreviated transcription (Latin):
Saturni q domos tractu maiore iacentes:
Intiat. ⁊ algores hyemis. brumetꝑ pruinas:
horret. ⁊ ignauũ frigus mirat᷑ inestu.
Illic feruit hyemps. estas algescit: ⁊ estus:
Illic sat᷑nis spaciũ ꝑcurtita uaro:
Uotu ꝓgressu q gͦui. longa ꝙ dieta.
Hic algore suo p̃datur gaucdia uerie:.
Furatur ꝙ decus pratis. ⁊ sydera florum.
Algescit q talens frigͤns feruescit. inundat.
Aridus obscurus lucet. inuemꝰ ꝙ senescit.
Non tam̃ a cantu sonus euis degener errat.:
ed comitũ uoces uox p̃uenit huius adulto:
Concentui. quem non cantꝰ obtusio reddit:
In sipiduni cui dat uocis dulcedo saporem.
H it dolor ⁊ gemitꝰ. lacrime discordia. terror:
Q̃risficies. pallor. planctꝰ inuiria regnant.

Expanded text:
Saturnique domos, tractu majore jacentes Saturnique domos, tractu majore jacentes Intrat et algores hiemis brumaeque pruinas Horret et ignavum frigus miratur in aestu. Illic fervet hiems, aestas algescit, et aestus Illic Saturnus spatium percurrit avaro Motu, progressuque gravi, longaque dieta. Hic algore suo praedatur gaudia veris, Furaturque decus pratis, et sidera florum, Algescitque calens, frigens fervescit, inundat Aridus, obscurus lucet, juvenisque senescit. Nec tamen a cantu sonus ejus degener errat, Sed comitum voces vox praevenit hujus adulto. Concentu, quem non cantus obtusio reddit Insipidum, cui dat vocis dulcedo saporem. Hic dolor et gemitus, lacrymae, discordia terror, Tristities, pallor, planctus, injuria regnant.
Abbreviated transcription (Latin):
eciciam. risus ꝙ poli ꝑtemptat eundo.
et regio stelle iouialis lampade tota:
plendet. ⁊ et̾no lecat᷑ uere beata.
ic sidiomale mitat. mundo ꝙ salutem:
untiat. ⁊ martis iram martis ꝙ furorem
istit. ⁊ occursum tnͣsquillat pace furentẽ.
ui si stella mali p̃mintia. p̃uia casue:
ungit᷑. ille tñ iuimic̃ sidus amicat
lternans ꝙ uices. in risus tͥstia: planctũ:
nplausus. fletus ꝙ graues ĩ gaudia mutat.
a si forte ioui societur stella salutis:
untia s stella uultu meliort salutem:
uget. ⁊ euentuᷤ melioris dupplitat omei.
edꝰ amans. pacis ꝙ sator nutritor amories:
x strrpans iras. ꝓscribens bella furorr:
ompescens. delens lites. martẽ ꝙ refrenans.
uo motu generans soni tũ ñ uerberat aur̃e.
antib. ⁊ dulcẽ philometiã reddit amenans:
usa ioui. tanto ꝙ soni letat᷑ alumpno:
usica qui ꝓprie thessanros aggerat artis.
Dirigit ad suꝑos suꝑans ioris atͥacur su.

Expanded text:
Laetitiam, risusque poli pertentat eundo. Laetitiam, risusque poli pertentat eundo. Haec regio stellae Jovialis lampade tota Splendet, et aeterno laetatur vere beata. Hic sidus Joviale micat, mundoque salutem Nuntiat, et Martis iram Martisque furorem Sistit, et occurrit tranquilla pace furenti. Cui si stella mali praenuntia, praevia casus Jungitur; ille tamen inimicum sidus amicat, Alternansque vices in risus tristia planctum In plausus, fletusque graves in gaudia mutat. Vel si forte Jovi societur stella salutis Numia, stella Jovis vultu meliore salutem Auget, et eventus melioris duplicat omen, Foedus amans, pacisque sator nutritor amoris, Exstirpans iras, proscribens bella, furores Compescens, delens lites, Martemque refrenans. Qui motu generans sonitum non verberat auram Cantibus, et dulcem philomelam reddit amoenans Musa Jovis, tantoque soni laetatur alumno Musica, qui propriae thesauros aggerat artis. Dirigit ad superos, superans Jovis atria cursu,
Abbreviated transcription (Latin):
Nil nouit nͥ feruores. igns ꝙ ꝓcellas.
Non ibi luget hyemps ñ ueriꝰ gr̃a ridet:
Sanguinis. extutiens pacẽ. fed̾ ꝙ recidẽs.
Qm regni uiolare fidem. mutare potentes
Gaudet. flammantis uestitꝰ crine comete.
Qui parat arma uiris. cogit sꝑare furẽtes.
Semmat insultus. parit iras. laxat amores.
Quid gerat interus facies docet ip̃a rubore.
Predicat interni rabiem pestẽ ꝙ furoris
Tabe sua uitiat comitẽ sonũq planetã
Uel seuum seruire magꝰ ł forte benignũ
Nequitia docet esse truce. ledit ꝙ ueneno.
Cuus sꝑa ruens torrentis more tonando
Clamat. ⁊ altiloquos resonat clamore boat
Altuis exclamat reliquis syrena tonãtis
Martis. s cantꝰ dulcedo remitrit᷑ ipsa
empestate soni languens. minuit ꝙ fauor̃ẽ
spitas uocis ꝙ rigor fert dampna fauor
t iam lẽpniatos uomitus ignisꝙ uãpores:
pirgineꝰ labor tuadit. ñ ssama uiantem:
ontigit. aut eiꝰ ausa est contingere crinem.
uno iouis innocuos igneslucis ꝙ serene:

Expanded text:
Nil novit nisi fervores ignisque procellas. Non ibi luget hiems, non veris gratia ridet, Sanguinis, excutiens pacem, foedusque redicens. Qui regni violare fidem, mutare potentes Gaudet, flammantis vestitus crine cometae; Qui parat arma viris, cogit sperare furentes, Seminat insultus, parit iras, laxat amores. Quid gerat interius, facies docet ipsa rubore Praedicat interni rabiem pestemque furoris. Tabe sua vitiat comitem, sociumque planetam Vel saevum saevire magis, vel forte benignum Nequitia docet esse trucem, laeditque veneno. Cujus sphaera ruens torrentis more, tonando Clamat, et altiloquos resonat clamore boatus. 365 Altius exclamat reliquis Syrena tonantis Martis, sed cantus dulcedo remittitur ipsa Tempestate soni languens, minuitque favorem Asperitas, vocisque rigor, fert damna favori. Et jam lemniacos vomitus ignisque vapores Virgineus labor evadit, nec flamma viantem Contigit, aut ejus ausa est contingere crinem. Tunc Jovis innocuos ignes, lucisque serenae
Abbreviated transcription (Latin):
Uuginis in dextra foliorũ crine comado:
Flore tumens fructus expectans. ramꝰ oliue:
Pubescit. nec matͥs humi solatia querit.
Quo mediante nices. netus ⁊ uncłã rerum:
Fedus amiticiam. pacem. concordia nectit.¬

Expanded text:
Virginis in dextra foliorum crine comatus, Virginis in dextra foliorum crine comatus, Flore tumens, fructus exspectans, ramus oliva Pubescit, nec matris humi solatia quaerit, Quo mediante vices, nexus, et vincula rerum, Foedus, amicitiam, pacem, concordia nectit
Abbreviated transcription (Latin):
Non dauid ⁊ ionathas ibi fc̃ duo. st̾ tñ unum:
Cum sint diuersi. ñ st̃ duo m̃te: sed.ui.Ius.
Dimidiant animas sibi se partitur uterꝙ.:
t sibi pirothons se credat redditꝰ orbi:
Theseus inferni loca monst᷑. ꝑrcła: temptat.
Uui̾e posse negat: iuso nͥ uinat in illo.
Shideus arma rapit. ut regnet tydeus alt̾:
Ampoli nicc suo. ꝓugnat. se se ꝙ scł̾t
Sum regnare cupit sibi poscere regna uidet᷑.
Alter in eurialo comparet nilꝰ ⁊ alter:
urialus iuget: inniso. sic alt̾ utrumꝙ:
eddit. ⁊ et uno comitum pensatua ut̾ꝙꝑ
Strides furit infuriis: eiusꝙ furorem:
Indicat esse suũ pilades. patit᷑ ꝙ megerame
le patiatur idem pilades sinis alter et idem.
Hec pictura suis loquitur mysteria signis:
Nec res ipsa magis nec lingua fidelius unqũã:
Talia depingit. taliꝙ sophimate uisum.
Decipiens. oculis uerum ꝯcludit in umbra.
Qui preco solet esse boni. pacis ꝙ figura:

Expanded text:
Nam David et Jonathas ibi sunt duo, sunt tamen unum: Nam David et Jonathas ibi sunt duo, sunt tamen unum: Cum sunt diversi, non sunt duo mente, sed unus. Dimidiant animas, sibi se partitur uterque, 338 Ut sibi Pirithous se reddat, redditus orbi, Theseus inferni loca, monstra, pericula tentat, Vivere posse negat in se, nisi vivat in illo. Tydeus arma rapit, ut regnet Tydeus alter: In Polynice suo pugnat, seseque secundum Dum regnare cupit, sibi poscere regna videtur Alter in Euryalo comparet Nisus, et alter Euryalus viget in Niso: sic alter utrumque Reddit, et ex uno comitum pensatur uterque. Atrides furit in furiis, ejusque furorem Indicat esse suum Pylades, patiturque Megaeram, Ne patiatur idem Pylades suus alter et idem. Haec pictura suis loquitur mysteria signis, Nec res ipsa magis nec lingua fidelius unquam Talia depingit, talique sophismate visum Decipiens oculis, rerum concludit in umbra, Queis praeco solet esse boni pacisque figura.
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾utrumꝙ uolat: ñ uult. ñ nolle ueretira.
D um sic in dubro niens pendet. fluctuat. heret.
In medium cuncta medians ꝯcordia se se:
Profert. in cuius facieꝰ deitatis ymag o:
Splendet. ⁊ humani fastidit tedia uult us.
Pacem fronte tinet. cͥnis flauentior auro:
Se sibi contiliat. ⁊ op̃e sibi pectinis oꝑtat:
Sed sibi sufficiens. in tanta pace quiescit:
Ut nec ꝑflantis boree suspiria crinem
Sollicitare queant. litis ꝙ creare tumultum.
Forma. siguramodus. numerus. mensura. d̾ecent̾.
Menbris aptatur. & debita munera soluit.
Sic sibi respondent concordi pace ligat a:
Membra. qd in nullo discors iunctura uidet ur.
Unuis uultus: umo contempta colore:
Uestis. inoenatũ mbrorũ trausit eisdem.
Sic foris aptata: ꝙ eis in scripta putẽtur.
Illic arte sua uitam pictura secundat :¬
Donat eis. quos castus amor. cõcordia. simplex:
Pura fides. uera pietas. Suinxit. ⁊ umtI:
Esse duos fecit purgati fedus amorie.

Expanded text:
Inter utrumque volat, nec vult, et nolle veretur. Inter utrumque volat, nec vult, et nolle veretur. Dum sic in dubio mens pendet, fluctuat, haeret, In medium cuncta medians Concordia sese Profert, in cujus facie deitatis imago Splendet, et humani fastidit taedia vultus. Pacem sponte tenet crinis, flammantior auro, Se sibi conciliat, nec opem sibi pectinis optat, Sed sibi sufficiens in tanta pace quiescit; Ut nec perflantis boreae suspiria crinem Sollicitare queant, litisque creare tumultum. Forma, figura, modus, numerus, junctura decenter Membris aptatur, et debita munera solvit. Sic sibi respondent concordi pace ligata Membra, quod in nullo discors junctura videtur. Unius vultus, uno contenta colore Vestis, in ornatum membrorum transit; eisdem Sic foris aptata, quod eis inscripta putetur. Illic arte sua vitam pictura secundam Donat eis, quos castus amor, concordia simplex, Pura fides, vera pietas conjunxit, et unum Esse duos fecit, purgati foedus amoris.
Abbreviated transcription (Latin):
Cur in tot spaciis exit substantia nuibis
Nunc pluuuie plena lacͥmis eñt cana priunis
Nunc uestita niuis sp̃e nc̃ gndinis arma:
Suscipit. et celi miratur terra sagittas.
E rgo q̃ melius legati muus inibit:
Quam fronesis cui tãta d̾i secreta loquimt᷑
Ergo si nr̃is uult condescendere uotre:
Omnia ꝓuenient ut lex deposcit. et cedo:
Postulat. et certis claudent᷑ singła metis.
S ec puto qd̾ tanta rerum molimina: tantos:
Conatus animi. tanti monim̃ta fauoris:
Defrandare uelit. tantosꝙ repellere questꝰ.
N il ddubii suꝑest: hiis concurrentib omnes:
Agradiamur opus. melior fortuna sequatur.
Dimidium qͥ cepit habet. finisq beati:
Gr̃ã: principiis semꝑ respondet honestis.
Allicit. et turbam cogit plus uelle uolentẽ.
Sed tam̃ assensum prudentia sola minorem:
Donat. se ꝙ parem tantonegat illa labori.
Poscit᷑: illa negat. meruit q negatio cogi.
F luctuat hec: se nolle negat. nͨ uelle fatetur.

Expanded text:
Cur in tot facies exit substantia nubis, Cur in tot facies exit substantia nubis, Nunc pluviae plenae lacrymis, nunc cana pruinis, Nunc vestita nivis facie, nunc grandinis arma Suscipit, et coeli miratur terra sagittas. Ergo quae melius legati munus inibit, Quam Phronesis? cui cuncta Dei secreta loquuntur. Ergo si nostris vult condescendere votis, Omnia provenient ut lex deposcit, et ordo Postulat; et certis claudentur singula metis. Nec puto quod tanta rerum molimina, tantos Conatus animi, tanti momenta favoris Defraudare velit, tantosque refellere quaestus. Nil dubii superest his concurrentibus; omnes Aggrediamur opus; melior fortuna sequetur. Dimidium qui coepit habet; finisque beati Gratia principiis semper respondet honestis. Allicit, et turbam cogit plus velle volentem. Sed tamen assensum Prudentia sola minorem Donat, seque parem tanto negat esse labori. Cogitur, illa negat, meruitque negatio cogi. Fluctuat haec, se nolle negat, nec velle fatetur:
Abbreviated transcription (Latin):
Sob. oculus mundi fons uite. cereus orbie
Quas uenus illecebras. q̃ tͥstia ganclia. tͥstes:
Letitias mala dulcia poctula fellea: terris:
O ffeit. et felle mellito compluit orbem.
Quo nexii. qua lege meant. qͦ federe iuncti:
Lucifer. ⁊ nr̃i tillemus a secla solis:
Dascenti uexilla gerunt: famulant᷑ eunti:
Alternant ꝙ uices sibi qͣs ꝑtitur uterꝙ.
Alter malteruis usum transcribit᷑: alter
Solis in occasu splende̾cit ⁊ alter in ort .u
Alter et alterni sibi nomina mutua donant.
Hesꝑus occasum comitat᷑. lucifer ortum.
Quomodo mendicat alienum luna decorem:
Cura luce semel phebe demissa parumꝑ:
Decrimenta sue deplorat lucis ⁊ infra:
Plenius ex haustam. tocuis luminis amplam
Iacturam queritu sixursus fris inigne:
Ardescens. nutrit altrici dampna decorie⁊
Perfectũ tandem circũfert luna decorẽ.
Quis ligat in nube plumianscͣ mugiat aer
Quis pariat uentos. qͥs ete t̾minet iras.

Expanded text:
Sol, oculus mundi, fons vitae, cereus orbis: Sol, oculus mundi, fons vitae, cereus orbis: Quas Venus illecebras, quae tristia gaudia, tristes Laetitias, mala dulcia, pocula fellea terris Offert, et felle mellito compluit orbem: Quo nexu, qua lege meant, quo foedere juncti Lucifer et nostri Cyllenius assecla solis Nascentis vexilla gerunt; famulantur eunti, Alternantque vices, sibi quas partitus uterque, Alter in alterius usum transcribitur, alter Solis in occasu splendescit, solis in ortu Alter, et alterni sibi mutua nomina donant; Hesperus occasum comitatus, Lucifer ortum. Quomodo mendicat alienum luna decorem, Cur a luce sua Proebe demissa, parumper Detrimenta suae deploret lucis, at infra Plenius exhausta totius luminis amplam Jacturam queritur, sed rursus fratris in igne Ardescens, nutrit attriti damna decoris, Perfectos tandem circumfert plena nitores; 337 Quis liget in nube pluviam, cur mugiat aer, Quis pariat ventos, quis eorum seminet iras
Abbreviated transcription (Latin):
Debellare nequit uirtutem turba labroꝵ:
Cuius iter gressus obstacła nulla retardant.
Nõ strepitus. ñ ira maris. non uallis abyssus:
Don uiga ã collis p̾ceps. audaria montie:
Asꝑitasq uie saxis collosa. nec ipse:
Limitis ambages. desta ꝙ nescia gressus:
Don rabies uenti. ñ imbrib ebriã nubes:
Iubibat archanum. diuino fonte madescens.
Ceruit mn archanis suꝑum. qͥs conditor orbis.
Q uid dens esse uelit. qͥd mũdo p̃paret. aut quid:
Preludeat. uel ꝓuideat. ł destinet orbi.
Quid possunt celi secreta. quid astra loqͣntur.
Cur celi cursus motu migret᷑ eoder
Semꝑinoccasum u̾gens. contͣ ꝙ planetas:
Militat adu̾so motu celumꝙ refrenet
Morbida saturni quid munido stella minet᷑
Quaue salutis opem iouialis gr̃a mundo:
Duntiet. aut martis sidus q̃ bella ꝓphetet.
Quo duce: qua causa. qͦ formite. qͦ ue patrono.
Temꝑie: motu: iuita: splendore meatu:
Prouidet. applandit. blandit᷑. consulit: orbi:

Expanded text:
Debellare nequit virtutem turba laborum: Debellare nequit virtutem turba laborum: Cujus iter, gressus, obstacula nulla retardant, Non strepitus, non ira maris, non vallis abyssus, Non juga, non celsi praeceps audacia montis, Asperitasque viae saxis callosa, nec ipsae Limitis ambages, desertaque nescia gressus Non rabies venti, non imbribus ebria nubes, NImbibat arcanum, divino fonte madescens. Cernit in arcanis superum, quis Conditor orbis, Quid Deus ipse velit, quid mundo praeparet, aut quid Praevideat, vel provideat, vel destinet orbi; Quid possint coeli secreta, quid astra loquantur; Cur coeli cursus motu nugetur eodem, Semper in occasum vergens; contraque planeta Militet adverso motu, coelumque refrenet. Morbida Saturni quid mundo stella minetur, Quamve salutis opem Jovialis gratia mundo Nuntiet, aut Martis sidus quae bella prophetet. Quo duce, qua causa, quo fomite, quove patrono, Temperie, motu, vita, splendore, meatu, Providet, applaudit, blanditur, consulit orbi
Abbreviated transcription (Latin):
P lenius applaudat uotis q̃ sola ꝑorat
Nd̃ candore precũ uestiri cultuis orant
Uota. tñ precib nr̃is mellita: mereri:
Plus poterunt. tali melius conclita sapore.
Ergo uota. preces animum. fundamꝰ in illum:
Ut nr̃is. faueat uotis. uotũ q secundet.:
Qui solus complere potest. nec tarda sequetꝰ ÷
M ens diuina preces. si mens legauerit extra.
Quã ñ rethoricis oratio picta figuris:
N on ignauus opum cumulus. ñ musa maronis.
Non amor ypocrita nͥ honor uenator amorie
Demulcet. sed sola pretum dulcedo ꝑorat
Si tamen a fonte cordis delucta madestat.
R estat mambiguo nec certa luce patescit:
Que nr̃m. quib auxiliis. quo calle iuarum:
In suꝑas deuecta domos. donetur honore:
Legati. que uota deo presentert. ⁊ instan
Imbre precum. precib liuinas conpluat aures
Sed tamen ut ꝓprie mentis sententia dictat:¬
Dulla potest melius amplecti nuimeris nsum
Istius. quã nr̃a soror prudentia. cuins:

Expanded text:
Plenius applaudet istis, quae sola perorant. Plenius applaudet istis, quae sola perorant. Nec candore precum vestiri cultius orant Vota, tamen precibus nostris mellita mereri Plus poterunt, tali melius condita sapore. Ergo vota, preces, animos fundamus in illum, Ut nostris faveat votis, ut vota secundet, Qui solus complere potest; nec tarda sequetur Mens divina, preces si mens legaverit extra: Quam non rhetoricis oratio picta figuris, Non ignavus opum cumulus, non musa Maronis, Non amor hypocrita, nec honor venator amoris Demulcet, sed sola precum dulcedo perorat. Si tamen a fonte cordis deducta madescat Restat in ambiguo, nec certa luce patescit, Quae nostrum quibus auxiliis, quo calle viarum 336 In superas devecta domos, donetur honore Legati, quae vota Deo praesentet, et instans Imbre precum, precibus divinas compluat aures. Sed tamen ut proprie mentis sententia dictatNulla potest melius istius muneris usum Amplecti, quam nostra soror Prudentia, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
Tutor. defensor uidex. alletha. patronus.
Anr̃is larib cum nos exterminet orbie:
Que tanti lunam sapunt ex aminisimmo:
UIcrius hec eadem possunt examina dici.
C um nr̃m fateatur opus nr̃amq requirat:
Incudem fluitans humane machina molis:
Corpus adesse suum uocat artis regła nostre.
Excipit hec hominis anumam q̃ semꝑ ab istis:
Legib excipitur: meliori pollice ducta.
Non tam̃ a tanto debet se cedere uoto:
Instans ꝓpositum. nec citra p̃lia uinci.
Q uamuis ad tantas oꝑas. tantũꝙ laborẽ:
Nature suspiret opus. citra ꝙꝑ residat:
Supplebit tñ ipsa manus diuina: qd̵ infra:
Perfecti normam nature norma relinquit.
Quod natura facit liuinus ꝑficit actor.
Diuinum creat ex nichilo: natura caducũ:
Procreat ex aliquo. deus imꝑat: illa ministrat.
Hic regit. illa facit. hic instruit: illa doceturr.
Ergo si nr̃is que sunt indigna fauore¬
U otis aspiret. suspiria nr̃a relaxane

Expanded text:
Tutor, defensor, judex, athleta, patronus, Tutor, defensor, judex, athleta, patronus, A nostris laribus cum nos exterminet orbis, Quae tanti limam sapiunt examinis, imo Verius haec eadem possunt examina dici, Cum nostrum fateatur opus, nostramque requirat Incudem, fluitans humanae machina molis. Corpus ad esse suum vocat artis regula nostrae: Excipit haec hominis animam, quae semper ab istis Legibus excipitur, meliori pollice ducta. Non tamen a tanto debet secedere voto Instans propositum, nec citra praelia vinci, Quamvis ad tantas operas, tantumque laborem Naturae suspiret opus, citraque residat; Supplebit tamen ipsa manus divina, quod infra Perfecti normam naturae norma relinquet. Quod natura facit, divinus perficit auctor; Divinum creat ex nihilo, natura caducum Procreat ex aliquo: Deus imperat, illa ministrat. Hic regit, illa facit; hic instruit, illa docetur Ergo si nostris, quae sunt indigna favore, Votis aspirat, suspiria nostra relaxans
Abbreviated transcription (Latin):
Si minus extoctas rationes u̾ba ꝓpinent:
Uel rationis mobs ieuinus sermo laboret.
Dec stupor inuadit nr̃e munimina mentie:
Si sibi sermo meus macłas erroris adopͣtet:
Error in humanis comes indefessꝰ oberrat¬
Denigrare solet fermenti copia quicquid:
Humanuꝰ sermo uel mens humana uolutat.
Si tñ officio finis respondeat alt
Nonhorrentis erit horror ñ culpa medentis:
Si primus finis fraudetur fine secundo:
Non ferit assidue telũ q̃cumꝙ minatur.
Non semꝑ medicus sanat. ñ ipse ꝑorat
R ethornon logicus ad metam ꝑuenit. immo:
U tile ꝯsilium nature iudicouotum:
Approbo ꝓpositũ laudo molien adoro.
Ut nouus in mundo ꝑegrinet lucifer: in quo:
Mullius labis occasus nubilet ortum.¬
Sol nouus in terris oriatur: cuius in ortum:
Sol uetus occasus ꝓprios lugere putetur.
Possideat solus quicquid possedimus om̃s.
Omnis homo sic solus erit. sic om̃e qd unum:
Unus inesse suo. s erit uirtutib omnis.

Expanded text:
Si minus excoctas rationes verba propinent, Si minus excoctas rationes verba propinent, Vel rationis inops jejunus sermo laboret. Nec stupor invadat vestrae munimina mentis, Si sibi sermo meus maculas erroris adoptat: Error in humanis comes indefessus oberratDenigrare solet fermenti copia, quidquid Humanus sermo vel mens humana volutat. Si tamen officio finis respondeat, alter Non est orantis error, non culpa medentis, Si primus finis fraudetur fine secundo. Non ferit assidue, telum quicunque minatur: Non semper medicus sanat, non ipse perorat Rhetor, non logicus ad metam pervenit, imo Utile consilium Naturae judico, votum 335 Approbo, propositum laudo, molimen adoro, Ut novus in mundo peregrinet Lucifer, in quo Nullius labis occasus nubilet ortum.Sol novus in terris oriatur, cujus in ortu Sol vetus occasus proprios lugere putetur. Possideat solus, quidquid possedimus omnes: Omnis homo sic unus erit, sic omne quod unum: Unus in esse suo, sed erit virtutibus omnis.
Abbreviated transcription (Latin):
lusquam posse meum possit me posse uibetis:
Dum nr̃am cogor incerta docere mineruam.
S ic mirti p̃sunt lauris oleaster oluus:
Sic saliunca rosiulis sic alga iacinet
Prefertur geminis ꝙ lutum. iuolis ꝙ cicirta:
Sic ouis a capra mendicat uelleris ulum:
Sic tumidus correns axiuo postulat undam.
Sic solet a dauo nartisus querere formam:
Sic ad dit lucem candele flamma diei
S ed q̃m togit. iubet: instat. nr̃a uoluntas:
Ut suꝑ his q̃ nr̃a modo discretio mouit:
Mendicata mei tandem fuffragia dentur.
Consilii plene uotis obsistere ur̃is
Nolo. satꝙ mea uobiscũ uelle uolunta
Incipit. ut tandẽ cupiat qd̾ꝙ necesse ÷
Defecata minus aliãꝙ rogantia formam:
Consilii secreta mei deponere uobis:
Mallo quam uotis uulgata fronte repugnẽ.
Aut mea cõreetent suspecta silentia fastum.
Ergo precor ueniamuenie ñ tarda sequatur:
Gr̃a delictum releuet compassio morbur

Expanded text:
Plusquam posse meum possit, me posse jubetis, Plusquam posse meum possit, me posse jubetis, Dum vestram cogor indocta docere Minervam. Sic myrti praesunt lauris, oleaster olivis, Sic saliunca rosis, vilis sic alga hyacinthis Praefertur, gemmisque lutum, violisque cicuta. Sic ovis a capra mendicat velleris usum, Sic tumidus torrens a rivo postulat undam, Sic solet a dauco narcissus quaerere formam, Sic addit lucem candelae flamma diei. Sed quoniam cogit, jubet, instat vestra voluntas, Ut super his quae vestra modo discretio movit, Mendicata mei tandem suffragia dentur Consilii; plene vestris obsistere votis Nolo, sicque mea vobiscum velle voluntas Incipit, ut tandem cupiat quodcunque necesse est. Defaecata minus, aliamque rogantia formam Consilii secreta mei deponere vobis Malo, quam votis vulgata fronte repugnem, Aut mea conjectent suspecta silentia fastum. Ergo precor veniam, veniae non tarda sequatur Gratia delictum, relevet compassio morbum,
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo terrestrẽ formam celestis ydea:
Gignit. ⁊ in nr̃am sobolem transcribit abissum.
Matit in exilium formas: quas destinat orbi.
Apatre degenerat proles. formam q paternam:
Exuit. antiqui uultus oblita parentis.
Qualit̾ in mundo phantasia resultat ydee:
uius inoffensus splendor sentitur in umbra.
ualit̾ a fonte formarum riuus ab errane
Ingenii perdit subiesti labe nitorem
iud cogat fatum. quid casu defluat. aut qͥd:
rbitrii possit medio librata potestas.¬
e totam ratio speculis expendit in isti
Sed magis ad presens uisus indulget habenis:
Mentem sollicitat. animũ diffũdit. ut intus:
Hauriat a specłis aliquid ratione ꝓbatun.
Quod digne ferritantas mereatur ad auree.
egia tota silet. expirat murmur. in altũ.
Cum uisu placidos delegat cͦia nultus.
Gum uisu currit animꝰ. iusũ ꝙ uolantẽ.
Anticipare cupit uisus auriga uolunta
uocat ergo foras mentem rationis inundans:
Eloquium sermoq modum det᷑rit in istum.

Expanded text:
Quomodo terrestrem formam coelestis idea Quomodo terrestrem formam coelestis idea Gignit, et in nostram sobolem transscribit abyssum. Mittit in auxilium formas, quas destinat orbi. A patre degenerat proles, faciemque paternam Exuit, antiqui vultus oblita parentis, Qualiter in mundo phantasma resultat ideae, Cujus inoffensus splendor sentitur in umbra, Qualiter a fonte formarum rivus aberrans Ingenitum perdit subjecti labe nitorem. Quid cogat fatum, quod casu defluat, aut quid Arbitrii possit medio librata potestas: Se totam ratio speculis expendit in istis. Sed magis ad praesens visus indulget habenis, Mentem sollicitat, animum diffundit, ut intus Hauriat a speculis aliquid ratione probatum, Quod digne ferri tantas mereatur ad aures. egia tota silet, exspirat murmur, in altum Cum visu placidos delegat curia vultus. Cum visu currit animus, visumque volantem Anticipare cupit visus auriga voluntas. Evocat ergo foras mentem rationis inundans Eloquium, sermoque modum decurrit in istum.
Abbreviated transcription (Latin):
nꝙ statu ꝓprio purã uiuenescere formam:
Nec sua deterius subiesti telia flere.
Quomodo forma suo gaudens iunenescit messe
Det uarios fluctus subiecti naufraga sentit.
Formarum formas semꝑfacit esse puellas.
Ctrnit inoffenso uultu. m̃tis ꝙ ꝓfundo:
Quomodo compositum sĩplex. celeste caducũ:
Duiersum sit idem grauid̾ leue. mobile tertũ:
Sbscurũ lucens. p̃ciosũ uiłe. iocosur
Elebile ꝑpetuum mortale uolubile fixum.
uri nobilitas auro decoctior omni
Uix q suum dignata genus faciẽ ꝙ fat̾i:
In speculi transit sp̃ẽ. que tercia rerum
Mentiri nescit umbras. s singła monstrat:
eitius. ⁊ specie meliori cuncta figurat.
H ic rerum fontem mundi genus. orbis ydeam:
Etemplan spẽm. causam. primordia. finem.
Conspicit. ⁊ certis metitur singłã causi
Qua ratione. quib causis. cui quomͦ quando:
Instabilis genitus. fluitãs mutabilis iste:
Mundus. ab ingenito. stabili t̾toꝙ figuram:
Esse. statum. spẽm aiutam. contraxit ⁊ ortum.

Expanded text:
 statu proprio puram juvenescere formam, Nec sua degeneris subjecti taedia flere, Quomodo forma suo gaudens requiescit in esse; Nec varios fluctus subjecti naufraga sentit, Formarum formas semper facit esse puellas. Cernit inoffenso vultu, mentisque profundo, 333 Quomodo compositum simplex, coeleste caducum, Diversum fit idem, gravidum leve, mobile certum, Obscurum lucens, pretiosum vile, jocosum Flebile, perpetuum mortale, volubile fixum. Auri nobilitas, auro decoctior omni, Vixque suum dignata genus speciemque fateri, In speculi transit speciem, quae tertia rerum Umbras mentiri nescit, sed singula monstrat Tersius, et specie meliori cuncta figurat. Hic rerum fontem, mundi genus, orbis ideam, Exemplar, speciem, causam, primordia, finem, Conspicit, et certis metitur singula causis: Qua ratione, quibus causis, cur, quomodo, quando, Instabilis, genitus, fluitans, mutabilis, iste Mundus, ab ingenito, stabili, certoque figuram, Esse, statum, speciem, vitam contraxit et ortum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ simul. instanter. caute. sollert̾. ad uirum:
Desudemus opus. in quo tot munera fundat.
Quelibet. ut post has dotes uideatur egere.
Nostroꝵ cruen oꝑum redimatur in. uno.
U nius ꝓbitas multorum crimina penset
Unaꝙ quãplures exterminet una lit urias
Non terre fecem redolens. ñ materiali
Sed diuinus homo. nr̃o molimine terraaN:
Incolat. ⁊ nr̃is donet solatia dampnis.
Insideat celis animo. s coepore t enrie.
In terris humanus erit: diuinus in ast ris.
Sic homo sicꝙ deus fiet. qd factus uterꝙ:
Quod nenter mediaq uia tutissimus ibit
In quo nr̃a manus et munera nr̃a loquant᷑.
Sit speculum nobis. ut nos speculemur millo:
Que sit nr̃a fides. que nr̃a potentia uirtus :¬
Que sit. et inquantum melius ꝓcedere possit.
Si labor actusat nr̃os imunere tanto
efectus. oneri ꝙ manu suctumbere nr̃o:
oc decus accusat soluens obiecta laboris:¬
Poniurata manus. ut q̃ ñ singula prosunt

Expanded text:
Et simul instanter, caute, solerter, ad unum Et simul instanter, caute, solerter, ad unum Desudemus opus: in quo tot munera fundat Quaelibet, ut post has dotes videatur egere, Nostrorum crimen operum redimatur in uno, Unius probitas multorum crimina penset, Unaque quam plures exterminet unda lituras 328 Non terrae faecem redolens, non materialis, Sed divinus homo, nostro molimine terras Incolat, et nostris donet solatia damnis. Insideat coelis animo, sed corpore terris. In terris humanus erit, divinus in astris. Sic homo, sicque Deus fiet, sic factus uterque Quod neuter, mediaque via tutissimus ibit. In quo nostra manus et munera nostra loquantum. Sit speculum nobis, ut nos speculemur in illo; Quae sit nostra fides, quae nostra potentia, virtus Quae sit, et in quantum melius procedere possit. Si labor accusat nostros in munere tanto Defectus, onerique manus succumbere nostro: Hoc decus excusat, solvens objecta laboris. SConjurata manus, ut quae non singula prosunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Impleuit. tanta ꝙ nitens deitate refualsis
psa domus tanti lucem mirata die
ontili stecit in meclio natuta parumpes
Interrã demissa caputi concepta seueri¬
U ultibꝰ exponens. dextra ꝙ silentia dictane:
Suspendens animos uoces exiuit in istas
Sepe diui multum sollerti mente. retract:
S ingla q̃ nr̃e pinxit sollertia dextRe.
Sed nichil inuemo qd̾ in omni parte beate:
Uiuat. quod nullas nobis deferre querela:
Possit. si nr̃am uelit accusare mineruat I.
Sed nr̃as errasse manus: qd̾ penitet: erroꝵ:
Aut nocet. ⁊ nr̃os denigrat partius act us:
Nec tamen herintes maculas abstergere posset
Quas habitus sirmi p̃scriptio longa tuetur.
ħmedicina silet ubi morbi causa senescit:
Net morbi ueteres mollimina tarda requirunt.
U nica comiecto tante sollatia pestis:
Que tñ effectu describere nolo: priusquactI.
Norma a iudicii ur̃i mens nostra ꝓbet ua.
Hoc inmente diu scriptum mͥ sedit: ut om̃s:

Expanded text:
Implevit, tantaque nitens deitate refulsit Implevit, tantaque nitens deitate refulsit Ipsa domus, tanti lucem mirata diei: Concilii stetit in medio Natura, parumper In terram demissa caput, concepta severis Vultibus exponens, extraque silentia dictans. Suspendens animos voces exivit in istas: Saepe, diu, multum solerti mente retracto Singula, quae nostrae pinxit solertia dextrae: Sed nihil invenio quod in omni parte beate Vivat, quin multas nobis deferre querelas Possit, si nostram velit accusare Minervam. Sed nostras errasse manus quia poenitet, error Haud nocet, et nostros denigrat parcius actus. Nec tamen haerentes maculas abstergere possum, Quas habitus firmi praescriptio longa tuetur. Nam medicina silet, vi morbi causa senescit: Nec morbi veteres molimina tarda requirunt. Unica conjecto tantae solatia pestis, Quae tamen effectu describere nolo, priusquam Norma judicii vestri mens nostra probetur. Hoc in mente diu scriptum mihi sedet, ut omne
Abbreviated transcription (Latin):
Inscriptum talamis picte fabula monstrat.
ingula decernens sensu natura ꝓfundo:
Seclib hiis sua nira tenet. leges c figurat
Prouida: quas toto sparsim ꝓlulgat ĩ arbe.
Scrutatur rerum causas ⁊ semina mundi:
Quis chaos antiquum uultu meliore redemit.
Dum forme melioris opem uultus ꝙ decorem.
Q uereret: atq suum lugeret silua tumultum
Quis fidei rerum ciuilia bella refrenan
Et fr̃m rixas elementis oscula pacis:
I ndilit: et numerum nodo meliore ligauit.
Gerrarum motus mugitum fluininis ira
Occeam. uentorum prelia mente fideli.
Conspicit. et certa sollers indagine claudit
Temporis excursus. cur contristata pruinis:
Luget hyems tana. ridet uer: estuat es las
Etfluit autũprius rerum torrente ꝓfundo.
Uel cur terra sedeti fluit anͣnis proslunt afr
Flamma uolat. reliquis ꝙ fidẽ ñ inuida fer ua
Don audens uolare fidem. cur federa terris
Labilis unda tenet: certo content a meatu

Expanded text:
Inscriptum thalamis picturae gratia monstrat. Inscriptum thalamis picturae gratia monstrat. 327 Singula decernens sensu Natura profundo, Sedibus his sua jura tenet, legesque figurat Provida, quas toto sparsim promulgat in orbe; Scrutatur rerum causas, et semina mundi: Quis chaos antiquum vultu meliore redemit, Dum formae melioris opem vultusque decorem Quaereret, atque suum lugeret silva tumultum: Quis fidei nexu civilia bella refrenans, Et fratrum rixas, elementis oscula pacis Indidit, et numeri nodo meliore ligavit. Terrarum motus, mugitum fulminis, iras Oceani, ventorum praelia mente fideli Conspicit, et certa solers indagine claudit Temporis excursus; cur contristata pruinis Luget hiems canis, ridet ver, aestuat aestas, Effluit autumnus rerum torrente profundo, Vel cur terra sedet, fluit amnis, profluit aer, Flamma volat, reliquisque fidem non invida servat, Non audens violare fidem, cur foedera terris Labilis unda tenet, certo contenta meatu.
Abbreviated transcription (Latin):
Quin pictura suo languens palescat in auro.
Illic pannoso plebescit carmine nos
Ennius. et priami fortunas intonat. illic:
Meuius in celos audens os ponere mutun
Gesta ducis macedum tenebrosi carminis umbra:
Pingere dum temptat. in ꝓrimo limĩe fessus
Heret. & ignauam querit᷑ torpescere musam.
Illic p̃cipitinero sulmine concutit orbem:
Indulgens sceler ⁊ cogit plus uelle furorem
Quam̃ furor ipse uelit. quicquid distillat ab illos
Dequitie. se se totum partitur in orber
Illic diues eget. sitit aurum totus in auro:
Madas. nec metas animo concedit habendi.
Militis excedit legem plus milite miles:
Aiax militie q modus decurrit in iract
Frastus amore paris ueneris decoctus inigne:
Militat inuenerem dũ militis exuit actus:
Tampnose cõpensat in hac ꝙ ꝑdit in armis.
In dauo ꝓpriam miratur noctua formam:
Et uultus peccata sui miratur in illo.
Ergo nature quic quid munuscula plene
Percipit. aut eius modicã subterfugit arcem:

Expanded text:
Quin pictura suo languens pallescat in auro. Quin pictura suo languens pallescat in auro. Illic pannoso plebescit carmine noster Ennius, et Priami fortunas intonat; illic Maevius in coelos audens os ponere mutum, Gesta ducis Macedum tenebrosi carminis umbra Pingere dum tentat, in primo limine fessus Haeret, et ignavam queritur torpescere musam. Illic praecipiti Nero fulmine concutit orbem, Indulgens sceleri, cogit plus velle furorem, Quam furor ipse velit: quidquid distillat ab illo Nequitiae, totum sese partitur in orbem. Illic dives eget, sitit aurum totus in auro Midas, nec metas animo concedit habendi. Militis excedit legem, plus milite miles Ajax, militiaeque modus decurrit in iram. Fractus amore Paris, Veneris decoctus in igne, Militat in Venere, dum militis exuit actus: Damnose compensat in hac quod perdit in armis. In Davo propriam miratur noctua formam, Et vultus peccata sui solatur in illo. Ergo naturae quidquid munuscula pleni Pectoris, aut ejus modicam subterfugit artem,
Abbreviated transcription (Latin):
Uirgilii musa mendatia multa colorat
⁊ facie ueri contexit pallia falo.
Hic uigor ⁊ sensus equali munera lance:
Pensant. alcidem iugor armat: sensus ulixem.
Ne mentem fermentet opũ conuictꝰ habunde.
Fundit opes titus. ⁊ munera cogit abire.
Militat instantis feruens audatia t urni:
Ense tonans agnara metus. et ꝓdiga uit e.
Ipolitiꝙ pudeor uener is subductus habenie.:
Gaudet. et exemptũ luget cytherea pudorem.
has sp̃es rerumq tropos ⁊ sompnia ueri:
Regia picta tenet. tanto festiua decore.
ed minus inuultu gestans insigne decoris:
Postremos subtristis habet pictã penates
Uel lusisse parum uel saltem sompni ꝯpassam:
Credas uel tenues ire sensisse procelas:
Uel magis oblitã facti presentis milla:
Naturam peccasse putes. delira udetur.
Picture facies meliorem poscere formam.
Sed neꝙ geminarum radiꝰ fplendore diescens:
Dec nitor argenti. nec fulguxe gratius aurum:
Excusare potest picture crim̃ adult uocI.

Expanded text:
Virgilii musa mendacia multa colorat, Virgilii musa mendacia multa colorat, Et facie veri contexit pallia falso. Hic vigor et sensus aequali munera lance Pensant. Alciden vigor armat, sensus Ulyssem. Ne mentem fermentet opum convictus, abunde Fundit opem virtus, et munera cogit abire. Militat instantis fervens audacia Turni Ense tonans, ignara metus, et prodiga vitae, Hippolytique pudor Veneris subductus habenis, Gaudet et excepto luget Cytheraea pudore.Has species rerumque tropos, et somnia veri, Regia picta tenet, tanto festiva decore. Sed minus in vultu gestans insigne pudoris, Postremos subtristis habet pictura penates. Vel lusisse parum, vel saltem somnia passam Credas, vel tenues irae sensisse procellas; Vel magis oblitam facti praesentis in illa Naturam peccasse putes, delira videtur Picturae facies meliorem poscere formam. Sed neque gemmarum radius splendore diescens, Nec nitor argenti, nec fulgure gratius aurum, Excusare potest picturae crimen adultum,
Abbreviated transcription (Latin):
Ut res picta minus a uero deuiet esse.
Onoua picture miracula. transit adesse.
Qd̾ nichil esse potest. pictura simillima ueri:
Arte noua ludens mres miracula retum:
Uertit. et inuerum mendatia singła mutat.
Sic logice iuires artis subtiliter huui
Argumenta ꝓremunt logice ꝙ sophismata uĩcĩt.
Hec probat: ista facit. hec disputat. imꝑat ista.
Omne qd̾ esse potest. sic utraq uera uideri:
F assa cupit. sed ad hec pictura fidelius inftat
llic arma parat logico. logice ꝙ paleftram:
Dingit aristotiles. sed eo duiimus ipe aᷤ
S ompniat archana rerum. celi ꝙ ꝓfunda:
Mente plato. sensumq dei ꝑquirere temptat.
More suo seneca mores ratione monetat
Optimus excultor morum. mentis ꝙ colons.
Diuitis ingenii uena tholomens munda.
Deuectus suꝑas curru rationis in arte
Colligit astrorum numeros. loca tempora cursus
U erbi pauꝑiem recdimit splendore colorum:
Tullius. ⁊ dictis ornatus fulgura donat

Expanded text:
Ut res picta minus a vero deviet esse. Ut res picta minus a vero deviet esse. O nova picturae miracula, transit ad esse Quod nihil esse potest! picturaque simia veri, Arte nova ludens, in res umbracula rerum Vertit, et in verum mendacia singula mutat. Sic logicae vires artis subtiliter hujus Argumenta premunt, logicaeque sophismata vincunt. Haec probat, ista facit; haec disputat, impetrat ista Omne quod esse potest: sic utraque vera videri Falsa cupit; sed ad haec pictura fidelius instat. Illic arma parat logico, logicaeque palaestram Parturit, et tanta natorum prole superbit. Flore novo gaudens, folio crinita virenti, Mente Plato, sensumque Dei perquirere tentat. More suo Seneca mores ratione monetat, Optimus excultor morum, mentisque colonus. Non florum praedatur opes foliique capillum Devectus superas curru rationis in arces, Colligit astrorum numeros, loca, tempora, cursus. 326 Verbi pauperiem redimit splendore colorum Tullius, et dictis ornatus fulgura donat.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed mutat uarios tociens ꝑegrina magistros.
Ultima nobilitas ⁊ forme laude secunda:
Alonge sequitur harum uestigia qͣmius:
Nescio quid p̃signe ferat. cñ huiꝰ ad unguem:
Non poterant reliquis facies equare decorem.
Munere fortune melior s partius ipsa:
Grã fortime dotes effudit in illa.
Hec superum soboles gressus mat᷑at medem:
Nature ꝓprio ꝙ domum chorus afflat honore.
n medio nemoris euadit in aera montis:
Ardna planicies. ⁊ nubib oscula donat.
Hic domus erigitur nature. si tam̃ ist d.
Nomine censeri fas sit. cum numĩe possit
Sydereas suꝑare domos. suꝑumq penates.
Set sibi dignetur conferre palatia regum:
Anr̃is larib exempta beatior aula.
Aera metitur altis suspensa columpnis.
Sidere gemmarum p̃fulgurat. ardet ĩ auro:
Nec minus argenti ꝓprio donatur honore.
Ion ibi materies q̃ sit d̾missior istis
Iura tenet ꝓpria q porest plebescere forma.
Hic hominum mores picture gratia scribit.
Sic oꝑi ꝓprio pictura si deliter henet

Expanded text:
Sed mutat varios toties peregrina magistros. Ultima Nobilitas, et formae laude secunda A longe sequitur harum vestigia, quamvis Nescio quid praesigne gerat, tamen hujus ad unguem Non poterat reliquis facies aequare decorem: Munere fortunae melior; sed parcius ipsa Gratia naturae dotes effundit in illam. Haec superum soboles gressus maturat in arcem Naturae, proprioque domum chorus afflat honorn medio nemoris evadit in aera montis Ardua planities et nubibus oscula donat. Hic domus erigitur naturae, si tamen isto Nomine censeri fas sit, cum numine possit Sidereas superare domos, superumque penates, Nec sibi dignetur conferre palatia regum, A nostris laribus excepta beatior aula. Aera metitur altis suspensa columnis; Sidere gemmarum praefulgurat, ardet in auro, Nec minus argenti proprio donatur honore. Non ibi materies quae sit demissior istis Jura tenet, propriaque potest plebescere forma. Hic hominum mores picturae gratia scribit, Sic operi proprio scriptura fideliter haeret,
Abbreviated transcription (Latin):
Et fauor ⁊ multo ꝑfusa fauore uiuentus:
Et rilus ñe proscribens nubilamentio:
Et pudoe.⁊ certo contempta modestia fine:
Et tatio mensura boni quam semꝑ adherens:
aliti gresu felix comitatur honest.
Et detus. et cuncta trutinans prudentia libra:
Et pietas. et uera fideo. q̃ fraudis in umbra:
Lobis ypocritam mẽntiri nescit amorera.
uiitus q̃ spargit opes. q̃ munera fundit:
uam penes ignorat ignaua gara quietem:
it demire potest chosauri masta sepulti

Expanded text:
Et Favor, et multo perfusa favore Juventus, Et Favor, et multo perfusa favore Juventus, Et Risus nostrae proscribens nubila mentis, Et Pudor, et certo contenta Modestia fine, Et Ratio mensura boni, quam semper adhaerens Felici gressu felix comitatur Honestas, Et Decus, et cuncta trutinans Prudentia libra, Et Pietas, et vera Fides, quae fraudis in umbra 324 Nobis hypocritam mentiri nescit amorem: Et virtus quae spargit opes, quae munera fundit, Quam penes ignorat ignavam gaza quietem, Nec dormire potest thesauri massa sepulti
Abbreviated transcription (Latin):
Ultra se seposse studet natura. suurꝙ.
Supra se metitur opus. sic uncere fertur
Artifices alios qd̾ se superare fatet ur
Dec subitos animi motus ꝑpessa repente
Currit ad hec oꝑa. s adhuc deliberat utrum
Dossit et ad libram rationis singula pensat:
Rotinus ergo suas uocat in sua uota lorores:
A quib emeriti descendat tramite recto:
Regula consilii.mentisq coerceat estum.
Ut sic freta sue scalpro rationis in ipsoc:
E ffectus oꝑm mentis deducat ydea
Aut lima meliore du concepta recidat
Eigo consilii non aspernata rig drect.
Conuilium celeste uocat. peregrinat ab alt o
Milicie telestis honor. terramq serenat:
Luce sua dignatus humum uestire beati:
Gressib. et nr̃i tollerans fastidia mundi:
Asplendore suo descendit regia celi:
Dum lumen propriũ terre contendit ad horã.
Iam noua miratur tellus uestigia. ferre:
Gaudet homis. sed us honeriꝰ pensatur honore.
et̾ pleno cuncta ꝑfundens copia corn U.

Expanded text:
Ultra sese posse studet Natura, suumque Ultra sese posse studet Natura, suumque Supra se metitur opus, sic vincere fertur Artifices alios, quod se superare fatetur. Nec subitos animi motus perpessa, repente Currit ad haec opera; sed ad haec deliberat utrum Possit, et ad libram rationis singula pensat. Protinus ergo suas vocat in sua vota sorores, A quibus emeriti descendat tramite recto Regula consilii, mentisque coerceat aestum. Ut sic freta suae scalpro rationis, in ipsos Effectus operum mentis deducat ideas, Aut lima meliore diu concepta recidat. Ergo consilii non aspernata rigorem, Concilium coeleste vocat; peregrinat ab alto Militiae coelestis honor, terramque serenat Luce sua, dignatus humum vestire beatis Gressibus, et nostri tolerans fastidia mundi. A splendore suo descendit regia coeli, Dum lumen proprium terrae concedit ad horam. Jam nova miratur tellus vestigia, ferre Gaudet onus, sed vis oneris pensatur honore. Et pleno cuncta perfundens Copia cornu,
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑ homo ad participationẽ tantȩ
gr̃e. aliꝰ sic. aliꝰ autẽ sic.¬
Uetoris m̃dico stilũ falerasꝙ poete
Ne mea segnicie chyo deiecta senescat:
De fieeat calamus siabra rubigĩe corpens.
Seribudi nouitate uetus uiuenesc̾e carta:
audet. et antiquas upiens exire latebras.
Nidet. et inteni lasciuit arundine musa.
onte tuo sic phebe tiun ꝑfunde poetam:
t compluta tuo mens arida flumine. germen:
Donet. et infructus concludat germmnis usus¬
t sibi iuncta magis nature dona resultent:
Et ꝓprium donet donis inretura fauorem:
Sollers nature stuclium q̃ singula sparsim:
Munera contulerat aliis. concludit. inunum:
Cudit opus: oꝑi ꝑ quod concluditur omni.
Pristina sic oꝑum pectata rependit in unum:
Ut quod deliquit alias conpenset in isto.
Supplicat huic oꝑi famulans opus om̃e decoris.
Et tanta cupiens uestiri dote fauorR:
Incudis deposcit opem. s fessa laborat
Incus q̃ tantas uires expendit in ues ue.

Expanded text:
uocatur homo ad participationem tantae uocatur homo ad participationem tantae gratiae alius sic alius autem sicAuctoris mendico stylum, phalerasque poetae, Ne mea segnitiae Clio dejecta senescat: Ne jaceat calamus, scabra rubigine torpens. Scribendi novitate vetus juvenescere charta Gaudet, et antiquas cupiens exire latebras, Ridet, et in tenui lascivit arundine musa. Fonte tuo sic, Phoebe, tuum perfunde poetam, Ut compluta tuo mens arida flumine, germen Donet, et in fructum concludat germinis usut sibi juncta magis Naturae dona resultent, Et proprium donet donis mistura pavorem, Solers Naturae studium, quae singula sparsim Munera contulerat aliis, concludit in unum; Cudit opus, per quod operi concluditur omni. Pristina sic operum peccata repensat in uno, Ut quod deliquit alias, compenset in isto. Supplicat huic operi, famulans opus omne decoris; Et tanta cupiens vestiri dote favoris, Incudis deposcit opem; sed fessa laborat Incus, quae tantos vires expendit in usus,