comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nolens cadit. atq oblĩgatus desideriis incipit
uelle qd noluit. Preceps quippe anima dũ ante
ñ ꝓuidet ne incaute uideat qđ concupiscat.
cęca post incipit desiderare qđ uidit. Unde
& ꝓphetȩ mens quȩ subleuata sepe mysteriis
internis intererat. quia alienã coniugem
incaute uidit. obtenebrata postmnodũ sibimet
illicite coniunxit. Sc̃s autẽ uir qui acceptis
corporis sensib. uelut subiectis ministris
quidã ȩquissimꝰ iudex prȩest. culpas conspicit.
ante quã ueniant. & uelut insidianti morti
fenestras corporis claudit dicens: pepigi fedus
cum oculis meis. ut ne cogitarẽ quidem de
uirgine. Ut enĩ cogitationes cordis caste ser¬
uare potuisset. fedus cum oculis pepigit. ne
priꝰ incaute aspiceret. qđ post modũ inuitas
amaret. Ualde namq est qđ caro deorsum
trahit. & semel species formȩ cordi ꝑ oculos
illigata uix magni luctaminis manu soluit᷑

Expanded text:
nolens cadit; atque obligatus desideriis, incipit nolens cadit; atque obligatus desideriis, incipit velle quod noluit. Praeceps quippe anima dum ante non providet, ne incaute videat quod concupiscat, caeca post incipit desiderare quod vidit. Unde et Prophetae mens, quae sublevata saepe mysteriis internis intererat, quia alienam conjugem incaute vidit, obtenebrata postmodum sibimet illicite conjunxit . Sanctus autem vir, qui acceptis corporis sensibus velut subjectis 679 ministris quidam aequissimus judex praeest, culpas conspicit antequam veniant, et velut insidianti hosti fenestras corporis claudit, dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Ut enim cogitationes cordis caste servare potuisset, foedus cum oculis pepigit, ne prius incante aspiceret quod postmodum invitus amaret. Valde namque est quod caro deorsum trahit, et semel species formae cordi per oculos illigata vix magni luctaminis manu solvitur.
Abbreviated transcription (Latin):
mentis sunt. quib foras ueniat. & ea quȩ
extra eiꝰ sunt substantiã concupiscat. Per hos
& enĩ corporis sensus. qͣsi ꝑ fenestras quasdam
exteriora quȩq anima respicit. respiciens con¬
cupiscit. Hinc & enĩ ieremias ait. ascendit
mors ꝑ fenestras nr̃as. ingressa ẽ domꝰ nr̃as.
Mors quippe ꝑ fenestras ascendit. & domus
ingreditur. cũ ꝑ sensus corporis concupiscentia
ueniens. habitaculũ mentis intrat. Quo contra
hoc qđ sepe iam diximꝰ de iustis. ꝑ ysaiam
dicitur. qui sunt hi qui ut nubes uolant. &
quasi columbȩ ad fenestras suas. Iusti namq
uolare ut nubes dicti sunt. quia a terrenis con
tagiis subleuantur. & quasi columbȩ ad fene¬
stras suas sunt. quia ꝑ sensus corporis exteriora
quȩq intentione ñ respiciunt rapacitatis. eosq
foras ñ rapit concupiscentia carnalis. Iuisqͥs
uero ꝑ has corporis fenestras incaute exteriꝰ
respicit. plerũq in delectationẽ peccati etiã

Expanded text:
mentis sunt quibus foras veniat, et ea quae mentis sunt quibus foras veniat, et ea quae extra ejus sunt substantiam concupiscat. Per hos etenim corporis sensus quasi per fenestras quasdam exteriora quaeque anima respicit, respiciens concupiscit. Unde etiam Jeremias ait: « Ascendit mors per fenestras nostras, ingressa est domos nostras. » Mors quippe per fenestras ascendit et domos ingreditur, cum per sensus corporis concupiscentia veniens habitaculum mentis intrat. Quo contra hoc quod saepe jam diximus de justis per Isaiam dicitur: « Qui sunt hi qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas? » Justi namque volare ut nubes dicti sunt, qui per sensus ctagiis sublevantur; et quasi columbae ad fenestras suas sunt, quia per sensus corporis exteriora quaeque intentione non respiciunt rapacitatis, eosque foras non rapit concupiscentia carnalis. Quisquis vero per has corporis fenestras incaute exterius respicit, plerumque in delectationem peccati etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ꝓ lacte. respondeat. Si quando uero
quȩdani mystica in suoꝵ oꝑum narratione
ꝑmiscet lad hȩc necesse est ut mens concita
redeat. atq hanc ipse ut datur intelligi ordo
loquentis uocat. Nam sc̃s uir postquã ea
quȩ sibi ꝑ flagellum dñi fuerant inflicta
uirtutes. qualis ante flagellũ fuerit ninote¬
scit: sic uite suȩ hẏstoriam texens. ut ei per¬
n rarũ aliquid qđ allegorice intelligi possit
interserat. quatinꝰ & ex magna parte hysto¬
ilil rica sint que memorat. & tam̃ aliqnͣdo ꝑ hȩc
eadem ad spiritalẽ intelligentiã consurgat.
Qua itaq fortitudine ab om̃i lapsu exteriora
sua. custodiȩ interioris disciplina constrinxe¬
sit inuisibilis anima nequaꝗͣ corporearum
rerũ delectatione tangitur. nisi qd̾ inherens
corpori. qͣsi quȩdã egredientia foramina eiꝰ¬
dem corporis sensus habet. Uisus qpͥpe auditꝰ
gustus. odoratus. & tactus. quasi quȩdã uiȩ

Expanded text:
nobis pro lacte respondeat. Si quando vero nobis pro lacte respondeat. Si quando vero quaedam mystica in suorum operum narratione permiscet, ad haec necesse est ut mens concita redeat, ad quae hanc ipse, ut datur intelligi, ordo loquentis vocat. Nam sanctus vir postquam ea quae sibi per flagellum Domini fuerant inflicta ndo virtutes, qualis ante flagellum fuerit innotescit; sic vitae suae historiam texens, ut ei perrarum aliquid quod allegorice intelligi possit interserat, quatenus et ex magna parte historica sint quae memorat, et tamen aliquando per haec eadem ad spiritalem intelligentiam consurgat. Qua itaque fortitudine ab omni lapsu exteriora sua custodiae interioris disciplina constrinxesit invisibilis anima, nequaquam corporearum rerum delectatione tangitur, nisi quod inhaerens corpori quasi quaedam egrediendi foramina ejusdem corporis sensus habet, visus quippe, auditus, gustus, odoratus et tactus, quasi quaedam viae
Abbreviated transcription (Latin):
tẏrum. & qui uehementer enulgitur. elicit
sanguinẽ. Ubera quippe fortiter premimꝰ.
cum uerba sacri eloquii suptili intellectu
pensamꝰ. Qua pressione dum lac quęrimꝰ
butyrũ inuenimꝰ. quia dum nutriri uel te¬
nui intellectu querimꝰ. ubertatẽ internȩ
pinguedinis unguimur. Qd tamen nec
nimiȩ.nec semꝑ agendũ est. ne dum lac quę¬
ritur. ab uberib sanguis sequat᷑. Plerumq
& enĩ quidã. dum uerba sacri eloquii plus
quã debent discutiunt. in carnalẽ intellectũ
cadunt. Sanguinẽ quippe elicit qui uehe¬
menter emulgitur. quia carnale efficitur
hoc. qd̃ ex nimia sp̃s discussione sentitur
Unde necesse est. ut beati iob oꝑ̃a. quȩ inter
increpantiũ amicoꝵ uerba iccirco marrat.
ne afflicta mens illiꝰ in desperatione deficiat.
uixta pondus hẏstoriȩ ꝑscrutemur Ne si
hȩc animꝰ plus quã necesse est spiritaliter
inuestigat. a uerboꝵ eiꝰ uberib sanguis

Expanded text:
tyrum; et qui vehementer emungit, elicit tyrum; et qui vehementer emungit, elicit sanguinem . Ubera quippe fortiter premimus, cum verba sacri eloquii subtili intellectu pensamus, qua pressione dum lac quaerimus, butyrum invenimus, quia dum nutriri vel tenui intellectu quaerimus, ubertate internae pinguedinis ungimur. Quod tamen nec nimie nec semper agendum est, ne dum lac quaeritur ab uberibus, sanguis sequatur. Plerumque etenim quidam dum verba sacri eloquii plus quam debent discutiunt, 678 in carnalem intellectum cadunt. Sanguinem quippe elicit, qui vehementer emungit, quia carnale efficitur hoc quod ex nimia spiritus discussione sentitur. Unde necesse est ut beati Job opera, quae inter increpantium amicorum verba idcirco narrat ne afflicta mens illius in desperatione deficiat, juxta pondus historiae perscrutemur, ne si haec animus plusquam necesse est spiritaliter investiget, a verborum ejus uberibus sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
& dum plerũq intellectũ litte rȩ sequimur.
quasi corticẽ reseruamꝰ. Dumq ab ipsis cor¬
tex litterȩ subducitur. allegoriȩ candor in¬
terior demonstratur. & dum cortex relinqui-¬
tur. exterioris intelligentiȩ uirentia exempla
monstrantur. Quas bene iacob ĩ aquȩ canalib
posuit. quia & redeptor nr̃ in libris eas sacrȩ
scientiȩ quib nos intrinsecus infundimur
fixit: Has aspicientes arietes cũ ouib coeunt.
quia rationales nr̃i sp̃s dũ in earũ intentione
defixi sunt. singulis quibq actionib ꝑmi¬
scentur. ut tales fȩtus oꝑum ꝓcreent. qualia
exempla prȩcedentiũ in uocib preceptoꝵ ui¬
dent .&. diuersũ colorẽ ꝓles boni opis habeat.¬
quia & ñnunquã subtracta luterȩ cortice
interiꝰ rimandȩ sunt. aliqnͣdo exteriꝰ obser¬
uandȩ. ꝑ salomonẽ qͦ dicitur. qui fortiter
prȩmit ubera ad eliciendũ lac. exprimit bu¬

Expanded text:
et dum plerumque intelleet dum plerumque intellequasi corticem reservamus. Dumque ab ipsis cortex litterae subducitur, allegoriae candor interior demonstratur; et dum cortex relinquitur, exterioris intelligentiae virentia exempla monstrantur. Quas bene Jacob in aquae canalibus posuit, quia et Redemptor noster in libris eas sacrae scientiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus coeunt, quia rationales nostri spiritus, dum in earum intentione defixi sunt, singulis quibusque actionibus permiscentur, ut tales fetus operum procreent, qualia exempla praecedentium in vocibus praeceptorum vit diversum colorem proles boni operis habeat. Nonnunquam subtracto litterae cortice,interius rimandae sunt, aliquando exterius observandae, per Salomonem quoque dicitur: Qui fortiter premit ubera ad eliciendum lac, exprimit bu
Abbreviated transcription (Latin):
in quib effundebatur aqua. ut cũ uenissent
greges ad bibendũ. ante oculos haberent uir¬
gas. & in aspectu earũ conciperent. Faclumq
est. ut in ipso calore coitus oues intuerentur
uirgas. & parerent maculosa & uaria. & di-¬
uerso colore respersa. Quid est enĩ uirgas
uirides amigdalinas atq ex platanis ante
gregum oculos ponere. nisi ꝑ scripturȩ sacrȩ
seriem. antiquoꝵ patrũ uitas atq sententias
in exemplũ populis p̃bere: Quȩ nimirum
quia uxta rationis examen rectȩ sunt. uirgȩ
nominantur. Quib ex parte corticẽ subtra.¬
hit. ut in his quȩ expoliant᷑ intimꝰ candor
appareat. & ex parte corticẽ seruat. ut sicut
suerant exteriꝰ in uiriditate ꝑmaneant.
Uariꝰq uirgarũ color efficitur. dum cortex
ex parte subtrahitur. ex parte retinetur.
Ante considerationis enĩ nr̃ȩ oculos p̃ceden¬
tium patrũ sententiȩ quasi uirge uariȩ
ponuntur. in quib dũ plerũq intellectũ
litterȩ fugimꝰ. quasi corticẽ subtrahimus.

Expanded text:
batur aqua, ut cum venissent greges ad bibendum, ante oculos haberent virgas, et in aspectu earum conciperent. Factumque est ut in ipso calore coitus oves intuerentur virgas, et parerent maculosa et varia, et diverso colore respersa . Quid est enim virgas virides, amygdalinas, atque ex platanis ante gregum oculos ponere, nisi per Scripturae sacrae seriem antiquorum Patrum vitas atque sententias in exemplum populis praebere? Quae nimirum quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur, intimus candor appareat; et ex parte corticem servat, ut sicut fuerant exterius, in viriditate permaneant; variusque virgarum color efficitur, dum cortex ex parte subtrahitur, ex parte retinetur. Ante considerationis enim nostrae oculos praecedentium patrum sententiae quasi virgae variae ponuntur. In quibus dum plerumque intellectum litterae fugimus, quasi corticem subtrahimus,
Abbreviated transcription (Latin):
sum. comedit terram & nascentia ᷤᷤ eius. Ig
nis quippe terram atq cius nascentiaᷤ come¬
dit. cum libido carnem atq ꝑ hanc. omĩa
bene acta consumit. Nam quicqͥd prodit¬
ex fruge rectitudinis: hoc nimirum concre¬
mat flamina corruptionis. Dicat gͦ. ignis
est usq ad ꝑditionem deuorans. & omnia
eradicans genimina. quia si corruptionis
malo ñ resistitur. & illa ꝓculdubio percuni
quȩ bona uidebantur. Seo solent ñ nulbos
ad humilitatẽ uicia sternere: atq ad tu¬
nobis est si beatus iob in tanta castitatis mun¬
dicia ctiã humilis fuit. Sed sc̃s uir cũ alta
uirtutum tencat. quã de se humilia sen¬
tiat repente aperit cum subiungit. Si¬
contempsi subire. udicium cum seruo meo
& ancilla mea. cum disceptarent aduersũ
me. Qui enim iudicari cum seruis & an¬
cillis non rennuit. liquido indicat. quod
contra nuslum unqͣm ꝓximũ apud se tu¬
midus fuit. Inter hȩc autem libet intueri

Expanded text:
sum, comedet terram, et nascentia ejusum, comedet terram, et nascentia ejunis quippe terram atque ejus nascentia comedit, cum libido carnem atque per hanc omnia bene acta consumit. Nam quidqex fruge rectitudinis, hoc nimirum concremat flamma corruptionis. Dicat ergo: Ignis est usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina, quia si corruptionis malo non resistitur, et illa procul dubio pereunt quae bona videbantur. Sed solent nonnullos ad humilitatem nobis est, si beatus Job in tanta castitatis munditia etiam humilis fuit. Sed sanctus vir cum alta virtutum teneat, quam de se humilia sentiat, repente aperit, cum subjungit: Cet ancilla mea, cum disceptarent adversum me. - Qui enim judicari cum servis ancillisque non renuit, liquido indicat quod contra nullum unquam proximum apud se tumidus fuit. Inter haec autem libet inquiri
Abbreviated transcription (Latin):
mam polluunt. nam crimina extingunt.
Unde beatus iob crimen luxuriȩ defini¬
ens. ait. ignis est usq ad ꝑditionem deuo¬
rans: quia nimirum reatus facinoris non
ad ꝑditionem uorat. Et quia quęlibet
alia fuerint bona opera. si luxurię scelus
non abluitur. immensitate huius crumnis
obruuntur: secutus adiunxit. & om̃ia era¬
dicans genimina. Genimina quippe sunt
animȩ. operationes bonȩ. Cui tamen si
ꝑuerso ordine ei caro dominatur. igne lu¬
xuriȩ omia bene ꝓlata concremantur.
Nulla quippe ante om̃ipotentis dĩ oculos
iusticiȩ pietatisq sunt opera. quȩ corrup¬
tionis contagio monstrantur immunda.
Quid enĩ ꝓdest si pie quisqͣm necessitati com¬
patitur ꝓximi. quando impie semet ipsum
destruet habitationem di: Si gͦ ꝑ cordis
mundiciam libidinis flamma non extin
guitur. incassum quęlibet uirtutes orum¬
tur. sicut ꝑ moysen dicitur. ignis exarsit
ab ira mea. & ardebit usq ad inferos deor¬

Expanded text:
mam polluunt, crimina vero extingunt. mam polluunt, crimina vero extingunt. Unde beatus Iob crimen luxuriae diffiniens ait: Ignis est usque ad perditionem devorans, quia nimirum reatus facinoris non ad perditionem vorat. Et quia quamlibet alia fuerint bona opera, si luxuriae scelus non abluitur, immensitate hujus criminis obruuntur, secutus adjunxit: Et omnia eradicans genimina. Genimina quippe sunt animae operationes bonae. Cui tamen si perverso ordine caro dominatur, igne luxuriae omnia bene prolata concremantur. Nulla quippe ante omnipotentis Dei oculos justitiae pietatisque sunt opera, quae corruptionis contagio monstrantur immunda. Quid enim prodest si pie quisquam necessitati compatitur proximi, quando impie semetipsum destruit habitationem Dei? Si ergo per cordis munditiam libidinis flamma non exstiguitur, incassum quaelibet virtutes oriuntur, sicut per Moysen dicitur: « Ignis ab ira mea exarsit, et ardebit usque ad inferos deor
Abbreviated transcription (Latin):
preceptũ in grauibꝰ delinquitur. cũ tanta
laude antta a grauibꝰ abstinebatur. Qui
hoc si unquã feccrit. candem culꝑam uer-¬
ti sibi expetit in penam dicens. Scortum
sit alterius uxor mea: & super illam incur¬
endo ñ ppendimus quã graue. sit patiendo
pensamus. crusdem uimꝰ facinoris qd̃ se pa-¬
ti si reus sit debere denuntiat. exprimendo
iniquitas maxima. Ignis est usq ad ꝑditi-¬
onem deuorans. & omĩa cradicans genimi-
om̃e crimen peccatum est: ñ tamen omne
peccatũ crimen. Et in hac uita multi sine
crimine: nullus uero esse sine peccatis ua¬
let. Unde & p̃dicator sc̃s cum uirum dig¬
num gr̃ȩ sacerdotalis describeret. nequaˢ¬
quã dirit siquis sine peccato. scd si quis
sine crimine est. Quis uͦ esse sine peccato
ualcat. cum iohannes dicat. si dixerimus
quia peccatũ ñ habemus. nosipsos seduci¬
mus. & ueritas in nobis ñ est: In qua ui¬
delicet peccatoꝵ & criminũ distinctione

Expanded text:
praeceptum in gravibus delinquitur, cum quanta praeceptum in gravibus delinquitur, cum quanta laude antea a gravibus abstinebatur. Qui si hoc unquam fecerit, eamdem culpam verti sibi expetit in poenam, dicens: sit alterius uxor mea et super illam incurendo non perpendimus quam grave sit, patiendo pensamus ejusdem vim facinoris quod se pati, si reus sit, debere denuntiat, exprimendo iniquitas maxima; ignis est usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina. omne crimen peccatum est, non tamen omne peccatum crimen; et in hac vita multi sine crimine, nullus vero esse sine peccatis valet. Unde et praedicator sanctus, cum virum dignum gratia sacerdotali describeret, nequaquam dixit: Si quis sine peccato, sed: Si quis sine crimine est . Quis vero esse sine peccato valeat, cum Joannes dicat: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosipsos seducimus, et veritas in nobis non est . In qua videli
Abbreviated transcription (Latin):
est cor incum suꝑ muliere. nec cogitasse uir
sc̃s de fornicationis macula demonstratur.
Per hoc autem qd̃ subicit. & si ad ostium
amici mei insidiatus sum. patenter in no¬
tescit. qd̃ a reatu adulterii liber fuit. Sed
ad hȩc fortasse aliquis dicat. Quid de se
mirũ sc̃s̃ uir asserit. si ñ solum ab adulterii
crimine. uerũ etiam a fornicationis inqui¬
natione se liberũ seruauit:. Hec autem par¬
uipendimus. si uirtutũ eius tempora mini¬
me pensamꝰ. Necdum enĩ ad restrictionẽ
carnis reuelatȩ gr̃e districtior censura ꝓcesse¬
rat. qui ñ solum corporis. sed & cordis lasci¬
ua reprchendit. Necdum multoꝵ continen¬
tium castitatis bona initanda ꝓdierant.¬
& tamen beatus iob exempla mundiciȩ quȩ
non acceperat tradebat. A multis autem
nunc etiam post phibitionem dĩ. carnis im¬
mundicia ꝑpetratur. Hinc gͦ colligendum
est. quia cũ quanta culpa nunc etiam post

Expanded text:
est cor meum est cor meum de fornicationis macula demonstratur; per hoc quod subjicit, « et si ad ostium amici mei insidiatus sum, » patenter innotescit quod a reatu aad haec fortasse aliquis dicat: Quid de se mirum sanctus vir asserit, si non solum ab adulterii crimine, verum etiam a fornicationis inquinatione se liberum servavit? Haec autem parvipendimus, si virtutum ejus tempora minime pensamus. Necdum enim ad restrictionem carnis revelatae gratiae districtior censura processerat, quae non solum corporis, sed et cordis lasciviam reprehendit. Necdum multorum continentium castitatis bona imitanda prodierant, et tamen beatus Job exempla munditiae, quae non acceperat, tradebat. A multis autem nunc etiam post prohibitionem Dei carnis immunditia perpetratur. Hinc ergo colligendum est, cum tanta culpa nunc etiam post
Abbreviated transcription (Latin):
numqͣm a reatu adulterii nequaquã dis¬
crepet culpa fornicationis. cum ueritas
dicat. qui uiderit mulierem ad concupis¬
cendum eam. iam mechatus est eam in cor¬
de suo: quia enim greco uerbo mechus
adulter dicit᷑. cũ ñ aliena comurx sed mu¬
lier uideri ꝑhibetur. aꝑte uerttas osten¬
dit: quia etiam solo uisu cũ turpiter uel in-¬
nupta concupiscitur. adulterium ꝓpetratur.
Qd̾ tamen plerumq ex loco uel ordine con¬
cupiscentis discernitur. quia sic hunc in
sacro ordine studiosa concupiscentia. sicut
ulluo adulterii inquinat culpa. In ꝑsonis
tamen ñ dissimilibꝰ isdem luxuriȩ distin¬
guitur reatus. in quibꝰ fornicationis culpa
quia ab adulterii reatu discernitur. predi-¬
catoris egregii lingua testatur. quȩ inter
cetera asserit dicens. neq fornicarii. neq
ẏdolis seruientes. neq adulteri. regnum
dĩ possidebunt. Qd̃ enim disiunctt reatui
sententiȩ subdidit. qm̃ ualde a se dissidat
ostendit. Per hoc gͦ quod dicit᷑. si deceptũ

Expanded text:
nunquam a reatu adulterii nequaquam discrepat culpa fornicationis, cum Veritas dicat: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Quia enim Graeco verbo moechus adulter dicitur, cum non aliena conjux, sed mulier videri prohibetur, aperte Veritas ostendit quia et solo visu, cum turpiter vel innupta concupiscitur, adulterium perpetratur. Quod tamen plerumque ex loco vel ordine concupiscentis discernitur, quia scilicet sic hunc in sacro ordine studiosa concupiscentia, sicut illum adulterii inquinat culpa. In personis tamen non dissimilibus idem luxuriae distinguitur reatus, in quibus fornicationis culpa, quia ab adulterii reatu discernitur, praedicatoris egregii lingua testatur, qui inter caetera asserit, dicens: Neque fornicarii, neque idolis servientes, neque adulteri, regnum Dei possidebunt . Quod enim disjuncto reatui sententiam subdit, quam valde a se dissideat ostendit. Per hoc ergo quod dicitur: Si deceptum
Abbreviated transcription (Latin):
ris usum uitȩ deputatꝰ. sub ugo retinetur.
Negantur electis in hac uita bona terrena.
quia & egris quib spes uiuendi est. nequaꝗͣ.
a medico cuncta quȩ appetunt concedunturꝰ.
Dantur autẽ reꝓbis bona quȩ in hacuita ap¬
petunt. quia & desperatis ȩgris om̃e qđ desi¬
derant ñ negatur: Perpendant gͥ iusti quȩ

Expanded text:
ris usum vitae deputatus sub jugo retinetur. ris usum vitae deputatus sub jugo retinetur. Negantur electis in hac vita bona terrena, quia et aegris, quibus spes vivendi est, nequaquam a medico cuncta quae appetunt conceduntur. Dantur autem reprobis bona quae in hac vita appetunt, quia et desperatis aegris omne quod desid
Abbreviated transcription (Latin):
sanis. Festina consolatio bonoꝵ est. consideratꝰ
finis maloꝵ: Dum enĩ ex eoꝵ interitu malũ
conspiciunt qđ euadunt. leue existimant
quicquid aduersũ in hac uita patiuntur.
Eant gͦ nunc reꝓbi. & delectationũ suarũ de¬
sideria compleant. in fine sui damnationem
sensuri sunt. quia mortẽ male uiuentes ama¬
uerant: Transitorio autẽ uerbere affligantur
electi. ut a prauitate. flagella corrigant. quos
paterna pietas ad hereditatẽ seruat. Nunc
& enĩ flagellatur iustus. & uerbere disciplinȩ
corrigitur. quia ad ȩternȩ hereditatis patrimo¬
nium p̃paratur. In suis autẽ uoluptatib rela-¬
xatur iniustus. quia tanto ei temporalia bona
suppetunt. quanto ȩterna denegant᷑. Iniustꝰ
ad debitã mortẽ currens. effrenatis uolupta¬
tib utitur. quia & uituli qui mactandi sunt.
in liberis pastib relinquuntur. At contra
iustus a delectatione transitoriȩ iocunditatis
restringitur. quia & nimirũ uitulus ad labo¬

Expanded text:
.--- Festina consolatio bonorum est consideratus finis malorum. Dum enim ex eorum interitu malum conspiciunt quod evadunt, leve existimant quidquid adversi in hac vita patiuntur. Eant ergo nunc reprobi, et delectationum suarum desideria compleant, in finis sui damnatione sensuri sunt quia mortem male viventes amaverunt. Transitorio autem verbere affligantur electi, ut a pravitate flagella corrigant quos paterna pietas ad haereditatem servat. Nunc etenim flagellatur justus, et verbere disciplinae corrigitur, quia ad aeternae haereditatis patrimonium praeparatur. In suis autem voluptatibus relaxtur injustus, quia tanto ei temporalia bona suppetunt, quanto aeterna denegantur. Injustus ad debitam mortem currens, effrenatis voluptatibus utitur, quia et vituli qui mactandi sunt in liberis pastibus relinquuntur. At contra justus a delectationis transitoriae jucunditate restringitur, quia et nimirum vitulus ad labo
Abbreviated transcription (Latin):
quia in carne corruptibili non regnare potest.
sed ñ esse ñ potest. Hoc ipsũ namq ei de pecca¬
to temptari peccatũ est. quoquia quamdiu
uiuimꝰ ꝑfecte omnimodo ñ caremꝰ. scã p̃di¬
catio qm̃ hoc expellere plene ñ potuit. ei de
nr̃i cordis habitaculo regnũ tulit. It appeutꝰ
illicitus. & si plerũq bonis nr̃is cogitationib
occulte se quasi sur inserit. saltẽ si ingreditur
cum oculis meis. ut ne cogitarem quidem de
uirgine: nequaquã uult intelligi quia eius
animũ culpa in cogitatione ñ contigit. s quia
nunquã hunc ex consensu suꝑauit. Nã uelut
integerrimã possessionẽ dĩ mentẽ suã contra
aduersarii dep̃dationem uindicat. qui ꝓtinꝰ
adiungit. quã enĩ partẽ haberet ds in me
desuꝑ & hereditatẽ omps de excelsis: Ac si
aꝑte dicat. carne quidẽ mortali. corrũptionis
conditione subiaceo. sed auctoriunde seruio
si ei integrum a consensu culpȩ animũ non

Expanded text:
quia in carne corruptibili non regnare potest, quia in carne corruptibili non regnare potest, sed non esse non potest. Hoc ipsum namque ei de peccato tentari peccatum est, quo quia quandiu vivimus perfecte omnimodo non caremus; sancta praedicatio quoniam hoc expellere plene non potuit, ei de nostri cordis habitaculo regnum tulit, ut appetitus illicitus etsi plerumque bonis nostris cogitationibus occulte se quasi fur inserit, saltem si ingreditur,cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine, nequaquam vult intelligi quia ejus animum culpa in cogitatione non contigit, sed quia nunquam hunc ex consensu superavit. Nam velut integerrimam possessionem Dei mentem suam contra adversarii depraedationem vindicat, qui protinus adjungit: Quam enim partem haberet Deus in me desuper, et haereditatem Omnipotens de excelsis? Ac si aperte dicat: Carne quidem mortali corruptionis conditioni subjaceo, sed auctori unde servio, si ei integrum a consensu culpae animum non
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ cũ ꝑconsensũ delectationib obligatus.
Plerumq autẽ cogitatione praua pussatur
sed renititur. plerũq autẽ cũ ꝑuersũ quiã
concipit. hoc intra semetipsũ etiã ꝑdeside¬
rium uoluit. Et nimirũ mentẽ nequaquã
cogitatio uninunda inquinat cũ pulsat sed
cum banc sibi ꝑ delectationẽ subiugat. Hinc¬
& enĩ predicator egregiꝰ dicit. temptatio uos
ñ apprehendat. nisi humana: Flumana qͥppe
temptatio est. qua plerũq in cogitatione
tangimur etiã nolentes. quia ut ñ nunquã
& illicita ad animũ ueniant. hoc utiq in no¬
bismetipsis ex humanitatis corruptibilis
pondere habemꝰ. Iam uͦ demoniaca est & ñ
humana temptatio. cum ad hoc qđ carnis cor¬
ruptibilitas suggerit. ꝑ consensum se animꝰ
astringit. Hinc iterũ dicit. ñ regnet peccatũ
in ur̃o mortali corpore. Peccatum quippe in
mortali corpore ñ esse. sed regnare ꝓhibuit.

Expanded text:
cum per consensum delectationibus obligatur. cum per consensum delectationibus obligatur. Plerumque enim cogitatione prava pulsatur, sed renititur. Plerumque autem cum perversum quid concipit, hoc intra semetipsum etiam per desiderium volvit. Et nimirum mentem nequaquam cogitatio immunda inquinat cum pulsat, sed cum hanc sibi per delectationem subjugat. Paulus praedicator egregius ait: Tentatio vos non apprehendat nisi humana . Humana quippe tentatio est qua plerumque in cogitatione tangimur etiam nolentes, quia ut nonnunquam et illicita ad animum bismetipsis ex humanitatis corruptibilis pondere habemus. Jam vero daemoniaca est, et non humana tentatio, cum ad hoc quod carnis corruptibilitas suggerit per consensum se animus astringit. Hinc iterum dicit: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Peccatum quippe in mortali corpore nequaquam non esse, sed regnare prohibuit,
Abbreviated transcription (Latin):
si mentẽ in cogitatione polluero. eiꝰ qui mun¬
diciȩ auctor est. esse hereditas nequaꝗͣ possũ.
Nulla enĩ bona sunt cȩtera. si occulti uidicis
oculis castitatis testimonio ñ approbantur.
Omnes quippe uirtutes in conspectu conditori
uicaria oꝑa subleuant. ut quia una uirtꝰ sine
alia. uel nulla est om̃ino uel minima. uicissim
sua coniunctione fulciantur: Si enĩ uel castita¬
tem humilitas deserat. uel humilitatẽ castitas
relinquat. apud auctorẽ humilitatis & mun¬
diciȩ ꝓdesse quid p̾ualet. uel suꝑba castitas.
uel humilitas inquinata: Sc̃s gͥuir ut ab
auctore suo in bonis reliquis possideri merea¬
tur. cordis mundiciã custodiens dicat. pepigi
fedus cũ oculis meis. ut ne cogitarem quidem
de uirgine. Quã enĩ partẽ haberet ds in me
desup. & hereditatẽ omp̃s de excelsis: Ac si¬
apte fateatur dicens. habere me possessionẽ
suã excelsoꝵ conditor renuit. si mens mea
ante conspectũ illiꝰ in inifimis desideriis tabe¬

Expanded text:
Si mentem in cogitatione polluero, ejus qui munditiae auctor est, esse haereditas nequaquam possum. Nulla enim bona sunt caetera, si occulti judicis oculis castitatis testimonio non approbantur. Omnes quippe virtutes in conspectu conditoris vicaria ope se sublevant, ut quia una virtus sine alia vel nulla est omnino, vel minima, vicissim sua conjunctione fulciantur. Si enim vel castitatem humilitas deserat, vel humilitatem castitas relinquat, apud auctorem humilitatis et munditiae prodesse quid praevalet vel superba castitas, vel humilitas inquinata? Sanctus igitur vir ut ab auctore suo in bonis reliquis possideri mereatur, cordis munditiam custodiens, dicat: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Quam enim partem haberet Deus in me desup fateatur, dicens: Habere me possessionem suam excelsorum conditor renuit, si mens mea ante conspectum illius in infirmis desideriis tabe
Abbreviated transcription (Latin):
qui in eis & illa uidet quȩ uidere ipsi in semet¬
ipsis ñ ualent. Et quidẽ beatꝰ iob ꝑfectionis
uitã inter ueteres tenuit. sed quia intentio
ad redemptoris aduentũ ꝓphetico sp̃ũ erum¬
pit. in illiꝰ p̃ceptis pensat ipse. quã multa
de ꝑfectione minꝰ habeat. Unde & subditur¬

Expanded text:
qui in eis et illa videt quae videre ipsi in semetqui in eis et illa videt quae videre ipsi in semetipsis non valent. Et quidem beatus Job perfectionis vitam inter veteres tenuit; sed quia ejus intentio ad Redemptoris adventum prophetico spiritu erumpit in illius praeceptis, pensat ipse quam multa de perfectione minus habeat. Unde et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
habeo aduersũ te. quia pmittis mulierẽ iezabel
quȩ se dicit ꝓpheten. docere & seducere seruos
meos. & fornicari. & manducare idolotithũ
Ecce bona memorat. nec tam̃ resecanda mala
sine pemtentia relaxat. quia scilicet fic singuloꝵ
uias considerat. sic gressꝰ emnimerans pensat. ut supti¬
li examine ꝑpendat. uł qͣntũ qͥsq ad bona ꝓficiat. uł
qͣntũ ad mala deuians suis ꝓuectib contradicat.
Incrementũ quippe meritorum. quod bona uitȩ.
studiis augetur. plerũq mali ammixtione
retrahitur. & bonũ qd animꝰ operando
construit. hoc alia ꝑpetrando ꝑuertit. Unde
scĩ uiri. tanto se suptiliꝰ in cogitatione con¬
stringunt. qnͣto & a suꝑno udice districtiꝰ
considerari conspiciunt. Mentẽ quippe discu¬
tiunt. inuenire siqua deliquerint querunt.
ut tanto fiant irrep̾hensibiles iudici quanto
semetipsos cotidie & sine cessatione rep̃hen¬
dunt. Nec tam̃ hac de re iam gaudia securita¬
tis sumunt. quia ab illo se uideri considerant.

Expanded text:
quia permittis mulierem Jezabel, quae se dicit propheten, docere et seducere servos meos, et fornicari, et manducare idolothytum . Ecce bona memorat, nec tamen resecanda mala sine poenitentia relaxat, quia scilicet sic singulorum vias considerat, sic gressus enumerans pensat, ut subtili examine perpendat vel quantum quisque ad bona proficiat, vel quantum ad mala devians suis profectibus contradicat. Incrementum quippe meritorum, quod bonae vitae studiis augetur, plerumque mali admistione retrahitur; et bonum quod animus operando construit, hoc alia perpetrando pervertit. Unde sancti viri tanto se subtilius in cogitatione constringunt, quanto a superno judice districtius considerari conspiciunt. Mentem quippe discutiunt, invenire si qua dereliquerint quaerunt, ut tanto fiant irreprehensibiles judici, quanta semetipsos quotidie et sine cessatione reprehendunt. Nec tamen hac de re jam gaudia securitatis sumunt, quia ab illo se videri considerant
Abbreviated transcription (Latin):
excessum sermonis tegunt. Quib bene ꝑ
eccl̃iasticum librũ dicitur. om̃i dato ñ des
tristiciam uerbi mali. & rursum. ecce uerbũ
suꝑ datum bonum. & utraq cum homine
iustificato: uidelicet ut datum exhiberi de¬
beat ꝑ pictatem. & bonũ uerbum tribui ꝑ
humilitatem. At contra alii egenos fr̃s non
student rebꝰ fulcire cum possint. s blandis
tantũ sermonib foucre. Quos uchementer
iacobi p̃dicatio sca reprehendit. dicens. si au¬
tem fr̃ aut soror nudi sunt. & indigent uic

Expanded text:
excessum sermonis tegunt. Quibus bene per excessum sermonis tegunt. Quibus bene per Ecclesiasticum librum dicitur: Omni dato non des tristitiam verbi mali . Et rursum: Ecce verbum super datum bonum, et utraque cum homine justificato , videlicet, ut datum exhiberi debeat per pietatem, et bonum verbum tribui per humilitatem. At contra, alii egenos fratres non student rebus fulcire cum possint, sed blandis tantum sermonibus fovere. Quos vehementer Jacobi praedicatio sancta reprehendit, dicens: Si autem frater aut s
Abbreviated transcription (Latin):
ñ despexit. uii tutem humilitatis exhibuit.
quod autẽ operuit pictatis. Duȩ quippe istȩ
uirtutes ita sibi met esse conexȩ debent. ut
uicario semꝑ opere. fulciantur. quatenus nec.
humilitas cũ uencratur. ꝓximum largitatis
grãm deserat. nec pictas cum largitur intu¬
mescat. Erga indigentiã itaq ꝓocum humi¬
litatem pictas fulciat. humilitas pietatem.
ut cum indigentem rebus necessarus naturȩ tue
consortẽ uides. nec ꝑ impictatẽ desinas tegere.
nec ꝑ suꝑbiam negligas uencrari que m tegis.
Nam sunt ñnulli qui mox ut ab egenis frib
fucrint necessaria postulati. post dona lar¬
gituri in cis prius contumeliosa uerba iacu-¬
lantur. Qui & si reb ministerium pietatis
ꝑficiunt: uerbis tamen grãm humilitatis
ꝑdunt. ita ut plerumq uideatur. quia illa¬
tȩ iam iniuriȩ satisfactionem soluunt: cum
post contumelias dona largiuntur. Nec
magni est operis qd̾ postulata tribuunt: qͥa
ipso datomis suȩ muncre. uix cundem

Expanded text:
non despexit, virtutem humilitatis exhibuit; quod autem operuit, pietatis. Duae quippe istae virtutes ita sibimet esse connexae debent, ut vicario semper opere fulciantur; quatenus nec humilitas, cum veneratur proximum, largitatis gratiam deserat, nec pietas cum largitur intumescat. Erga indigentiam itaque proximi humilitatem pietas fulciat, humilitas pietatem, ut cum indigentem rebus necessariis naturae tuae consortem videris, nec per impietatem desinas tegere, nec per superbiam negligas venerari quem tegis. Nam sunt nonnulli qui mox ut ab egenis fratribus fuerint necessaria postulati, post dona largituri, in eos prius contumeliosa verba jaculantur. Qui etsi rebus ministerium pietatis perficiunt, verbis tamen gratiam humilitatis perdunt; ita ut plerumque videatur quia illatae jam injuriae satisfactionem solvunt, cum post contumelias dona largiuntur. Nec magni est operis quod postulata tribuunt, quia ipso dationis suae munere vix eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
& illi qͣsi ꝑ amena prata ad foueam tendunt:
Dicat gͦ uir iustus. nunquid ñ ꝑditio ẽ iniquo
& alienatio opantib iniquitatẽ: Qa uidelicet
alienationis uerbũ duriꝰ sonaret. si hęc int̾pres
in suȩ linguȩ uoce tenuisset. Ad enĩ apud nos
alienatio. hoc apud ebreos anathema dicitur.
Tunc gͦ alienatio erit repbis. cũ ab hereditate
districti iudicis se anathema eẽ conspiciunt.
quia hic eũ puersis morib contempserunt.
Fioreant gͥ iniqui. ã flore ȩternȩ hereditatis
alieni. iusti uͦ semetipsos sollerter inspiciant.
& incunctis actionib suis a dño se uideri

Expanded text:
endunt? Dicat ergo vir sanctus: Nunquid non perditio est iniquo, et alienatio operantibus iniquitatem? Quod videlicet alienationis verbum durius sonaret, si hoc interpres in suae linguae voce tenuisset. Quod enim apud nos alienatio, hoc apud Hebraeos anathema dicitur. Tunc ergo alienatio erit reprobis, cum ab haereditate districti judicis se anathema esse conspiciunt, quia hic eum perversis moribus contempserunt. Floreant igitur iniqui, a flore aeternae haereditatis alieni; justi vero semetipsos solerter inspiciant, et in cunctis actionibus su
Abbreviated transcription (Latin):
dñs suptili examinatione considerat. ut
in uno quoq nr̃m nec ea quȩ remuneret
bona p̃tereat. nec mala quȩ uidelicet displi¬
cent. sine increpatione derelinquat. Hinc
est enĩ q angłm ȩccłiȩ pergami. & in quib¬
dam laudat. &. in quib dam redarguit dices.
scio tibi habitas. ubi sedes est sathanȩ. & te.¬
nes nomenmeũ. & non negasti fidem meam
Et parisopost. sed habeo aduersũ te pauca.
quia habes illic tenentes doctrinã balaam:.

Expanded text:
Dominus subtili examinatione considerat, ut in unoquoque nostrum nec ea quae remuneret bona praetereat, nec mala, quae videlicet displicent, sine increpatione derelinquat. Hinc est enim quod angelum Ecclesiae Pergami et in quibusdam laudat, et in quibusdam redarguit dicens: Scio ubi habitas, ubi sedes est satanae, et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Et paulo post: Sed habeo adversum te pauca, quia habes illic tenentes doctrinam Balaam.
Abbreviated transcription (Latin):
onne ipse considerat uias meas & cunctos
gressus meos dinumerat: Quid uiarũ nomine:
nisi actiones denuntiat: Hinc enĩ ꝑ ieremiã
dicitur. bonas facite uias urãs. & studia urã.
Quid uͦ appellatione gressuũ. nisi uel motus¬
mentiũ. uel ꝓuectus accipimꝰ meritoꝵ a
Quib ꝓfecto gressib. ad semetipsã nos uen¬
tas uocat dicens. Uenite ad me om̃s qui labo¬
ratis & onerati estis: Ad se quippe uenire
nos dñs p̃cipit. nimirũ ñ gressib corporis.
sed ꝓuectib cordis. Ipse namq dixit. ueni¬
et hora. quando neq in monte hoc. neq in
ieyosolimis adorabitis patrẽ. Et paulopost.¬

Expanded text:
onne ipse considerat vias meas, et cunctos gressus meos dinumerat? - Quid viarum nomine, nisi actiones denuntiat? Hinc enim per Jeremiam dicitur: « Bonas facite vias vestras, et studia vestra . » Quid vero appellatione gressuum, nisi mentium, vel profectus accipimus meritorum? Quibus profecto gressibus ad semetipsam nos Veritas vocat, dicens: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estis . Ad se quippe venire nos Dominus praecipit, nimirum non gressibus corporis, sed profectibus cordis. Ipse namque ait: Veniet hora quando neque in monte hoc, neque in Jerosolymis adorabitis Patrem . Et paulo
Abbreviated transcription (Latin):
& enĩ culpe creuit ordo sententiȩ. quia in
iudicio adhuc causa discutitur. in concilio
autẽ iam causȩ sententia definitur. in gehen¬
na uͦ ignis. ea quȩ de concilio egreditur.
sententia expletur. Quia gͥ humanoꝵ actu
um dñs suptili examine gressus enumerat.
ira sine uoce iudicio. ira in uoce concilio. ira
uero in uoce atq sermone gehennȩ ignib
mancipatur: Hanc suptilitatẽ consideratio¬
nis eiꝰ ꝓpheta aspexerat cũ dicebat. fortissime.

Expanded text:
 enim culpae crevit ordo sententiae, quia in  enim culpae crevit ordo sententiae, quia in judicio adhuc causa discutitur, in concilio autem jam causae sententia definitur, in gehenna vero ignis ea quae de concilio egreditur, senteum Dominus subtili examine gressus enumerat, ira sine voce, judicio; ira in voce, concilio; ira vero in voce atque sermone, gehennae ignibus mancipatur. Hanc subtilitatem considerationis ejus propheta aspexerat, cum dicebat: Fortissi
Abbreviated transcription (Latin):
& ueritate. Nam & pater tales quęrit. qui
adorent eũ. In corde gͦ esse gressꝰ insinuat.
qnͣdo & ut ueniamꝰ uocat. & tamen motu
corporis nequaquã nos ad alia transire de
tissimȩ quidẽ cogitationes eiꝰ iudicio ac
uerba tenuissima. quȩ apud nos usu uilue¬
runt indiscussa remaneant. Hinc & enim
dicit. qui irascitur fratri suo. reus erit iudicio
Qui dixerit fr̾i suo racha. reus erit concilio.
Qui dixerit fatue. reus erit gehennȩ ignis.
Racha quippe in ebreo eloquio uox interie¬
ctionis est. quȩ quidẽ animũ irascentis osten¬
dit. nec tamen plenũ uerbũ iracundiȩ ex¬
primit: Hriꝰ gͦ ira rep̾henditur sine uoce.
post modũ uͦ ira cũ uoce. sed necdum pleno
uerbo formata. Ad extremũ qͦ dicit᷑ fatue.¬
in quo ira redarguitur. quȩ cũ excessu uocis
expletur etiã ꝑfectione sermonis. Et no.¬
tandũ qd in ira phibet reũ esse iudicio. in
uoce irȩ qđ est racha reus concilio. in uerbo
uocis qł est fatue reus gehennȩ: Per gradus¬

Expanded text:
am et Pater tales quaerit qui adorent eum . In corde ergo esse gressus insinuat, quando et ut veniamus vocat et tamen motu corporis nequaquam nos ad alia transire dentissimae quidem cogitationes ejus judicio, ac verba tenuissima, quae apud nos usu viluerunt, indiscussa remaneant. Hinc etenim Dominus dicit: Qui irascitur fratri suo, reus erit judicio. Qui dixerit fratri suo, racha, reus erit concilio: qui dixerit, fatue, reus erit gehennae ignis. Racha quippe in Hebraeo eloquio vox interjectionis est quae quidem animum irascentis ostendit, nec tamen plenum verbum iracundiae exprimit. Prius ergo ira reprehenditur sine voce, postmodum vero ira cum voce, sed necdum pleno verbo formata. Ad extremum vero cum dicitur, fatue, ira redarguitur quae cum excessu vocis expletur, etiam perfectione sermonis. Et notandum quod in ira perhibet reum esse judicio: in voce irae, quod est racha, reum concilio: in verbo vocis, quod est fatue, reum gehennae. Per gradus
Abbreviated transcription (Latin):
letũ aiem dicimꝰ. ex quo contigit ut lȩtem᷑.
Hunc est enĩ qđ ad abraham dñs dicit. nunc
coqnoui qł timeas dm̃. Neq enĩ creator
tempoꝵ quicquã cognouit ex tempore. sed
cognoscere eiꝰ ẽ. ex cuiꝰ libet causȩ emergentiᷤ
articulo nobis cognitionẽ p̃bere. Iuis uͦ
staterȩ nomine. nisi mediator dĩ & homnũ
designatur: In quo ȩqua lance om̃ĩa meri¬
ta nr̃a pensantur. & in cuiꝰ p̃ceptis agnosci¬
mus. quid in nr̃a uita minꝰ habeamꝰ. Hac
autẽ statera appendimur. quotiens ad uitȩ
eiꝰ exempla ꝓuocamur : Hic namq seri¬
uobis exemplum ut sequamini uestigia erꝰ.

Expanded text:
contingit ut laetemur. Hinc est enim quod ad Abraham Dominus dicit: Nunc cognovi quod timeas Deum . Neque enim creator temporum quidquam cognovit ex tempore; sed cognoscere ejus est ex cujuslibet causae emergentis articulo nobis cognitionem praebere. Quis vero staterae nomine nisi Mediator Dei et hominum designatur? In quo aequa lance omnia merita nostra pensantur, et in cujus praeceptis agnoscimus quid in nostra vita minus habeamus. In hac autem statera appendimur, quoties ad vitae ejus exempla provocamur. Hinc namque scrivob
Abbreviated transcription (Latin):
si contempsi subire. uidicium cum seruo meo
& ancilla mea: cũ disceptarent aduersum me.
Quis digne considcrare ualet huiꝰ uiri tam
sublunia uirtutũ moderamina. in quo tan¬
ta est auctoritas regiminis. ut ad silentium
restringantur duces. tanta humilitas cor¬
dis. ut ex ȩquo ad iudiciũ uenire ꝑmittan¬
tur ancille: Ecce apparet miro modo in
potestate principibꝰ potior. in certamine.
seruis ęqualis. in cętu principũ memor re-¬
giminis. in certamine famuloꝵ memor con¬
ditionis. Se quippe sub uero dño famulũ
conspicit: ideo cordis altitudine. se suꝑ fa-¬
mulos ñ extollit. Unde & ꝓtinus subdit.¬

Expanded text:
Si contempsi judicium subire cum servo meo et ancilla mea, cum 689 disceptarent adversum me. Quis digne considerare valeat hujus viri tam sublimia virtutum moderamina? In quo tanta est auctoritas regiminis, ut ad silentium restringantur duces: tanta humilitas cordis, ut ex aequo ad judicium venire permittantur ancillae. Ecce apparet miro modo in potestate principibus potior, in certamine servis aequalis; in coetu principum memor regiminis, in certamine famulorum memor conditionis. Se quippe sub vero domino famulum conspicit, ideoque cordis altitudine se super famulos non extollit. Unde et protinus subdit
Abbreviated transcription (Latin):
saeri eloquii. int̾ textũ &
mysteriũ tanta est libra¬
tione pensandus. ut utriꝰq
partis lance moderata.
hunc neq nimiȩ discussi-¬
onis pondus deprimat.
neq rursus torpor incuriȩ
uacuũ relinquat. Multȩ
quippe eiꝰ sententiȩ. tanta
allegoriarũ conceptione
sunt grauidȩ. ut quisqͥs
eas ad solã tenere hẏstoriã
nititur. earũ noticia ꝑ suã
incuriã priuet᷑. Nonnullȩ
uero ita exteriorib prȩce¬
ptis inseruiunt. ut siqͥs
eas suptiliꝰ penetrare
desiderat. intꝰ quidem
nil inueniat. sed hoc
sibi etã qđ foras loquuntur abscondat. Unde:
bene qͦ narratione hystorica. ꝑ significationẽ
dicitur. tollens iacob uirgas populeas uirides.

Expanded text:
sacri eloquii inter textum et mysterium tanta est libratione pensandus, ut utriusque partis lance moderata, hunc neque nimiae discussionis pondus deprimat, neque rursum torpor incuriae vacuum relinquat. Multae quippe ejus sententiae tanta allegoriarum conceptione sunt gravidae, ut quisquis eas ad solam tenere historiam nititur, earum notitia per suam incuriam privetur. Nonnulla vero ita exterioribus praeceptis inserviunt, ut si quis eas subtilius penetrare desideret, intus quidem nihil inveniat, sed hoc sibi etiam quod foris loquuntur abscondat. Unde bene quoque narratione historica per significationem dicitur: Tollens Jacob virgas populeas virides
Abbreviated transcription (Latin):
dis sua nobis exordia ostendit: & qͣnto ad si¬
nem cotidie ꝓpinquiores efficimur. tanto gra-¬
uiora irruere tribulationũ uolumina udemꝰ.

Expanded text:
dis sua nobis exordia ostendit, et quanto ad finem quotidie propinquiores efficimur, tanto graviora irruere tribulationum volumina videm
Abbreviated transcription (Latin):
post miseriam scquitur. qui post mala quȩ
ꝓ correctione sustinct. feruenti corde impa-¬
tientiȩ se facib inflammat. Qd̃ beatum
iob ꝑpetrasse helui credidit. qͥa cum inter
flagella positum liberis effari uocib au¬
diuit. uidelicet nesciens quia om̃e quod

Expanded text:
post miseriam sequitur, qui post mala quae post correctionem sustinet ferventi corde, impatientiae fastibus inflammatur. Quod beatum Job perpetrasse Eliu credidit, quia eum, inter flagella positum, liberis effari vocibus audivit; videlicet nesciens quia, omne quod
Abbreviated transcription (Latin):
librum noui testamenti. quia ipse ꝑ se huma¬
ni generis redemptor in extremo conderet: bene
ie zechiel ꝓpħa denuntiat dicens. ecce sex uiri
ueniebant de uia portȩ suꝑioris quȩ respicit
ad aquilonem: & uniꝰ cuiusq uas interttus in

Expanded text:
librum Novi Testamenti, quia ipse per se humalibrum Novi Testamenti, quia ipse per se humani generis Redemptor in extremo conderet, bene Ezechiel propheta denuntiat, dicens: Ecce sex viri veniebant de via portae superioris, quae respicit ad Aquilonem, et uniuscujusque vas interitus i
Abbreviated transcription (Latin):
testamentum condidit. s de eiusdem nos testa¬
menti mandato discutiens. quandoq etiam ui-¬
dex uenit: necessarium ñ est ut ꝑ expositionem
darescat. quia librum scribit ipse qui iudicat.
Ipsa enim ꝑ se ueritas dicit. pater ñ iudicat
quẽqͣm: s om̃e iudicium dedit filio. Erit gͦ
tunc auctor iudicii: qui nunc est conditor libri:
ut tunc districtus exigat. qd̾ modo mansuctus ui¬
bet. Sic namq cotidie conspicimꝰ. qd̾ magistri
pueris elementa literarum blandientes imponuss.
s hȩc ab eis seiuentes exigunt: Et qui dant cũ
mansuctudine: cum uerbere exquirunt. Blan¬
da namq nunc sonant eloquii diuini mandata:
s crunt aspera in exactione sentienda. Mansue.¬
ta modo est ammonitio uocantis: s tunc di¬
stricta uentura est iusticia iudicis. Eoq cer¬
tum est quia nichil uel minimi mandati in dis¬
cussione p̃tereat. quo uidelicet constat. quia li¬
brum scripsit ipse qui iudicat. Quem scilicet

Expanded text:
Testamentum condidit; sed de ejusdem nos TestaTestamentum condidit; sed de ejusdem nos Testamenti mandato discutiens, quandoque etiam judex venit, necessarium non est ut per expositionem clarescat quia librum scribit ipse qui judicat. Ipsa enim per se Veritas dicit: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Erit ergo tunc auctor judicii, qui nunc est conditor libri, ut tunc districtus exigat quod modo mansuetus jubet. Sic namque quotidie conspicimus quod magistri pueris elementa litterarum blandientes imponunt, sed haec ab eis saevientes exigunt; et quae dant cum mansuetudine, cum verbere requirunt. Blanda namque nunc sonant eloquii divini mandata, sed erunt aspera in exactione sentienda. Mansueta modo est admonitio vocantis, sed tunc districta ventura est justitia judicis, eo quod certum est quia nihil vel minimi mandati sine discussione praetereat. Quo videlicet constat quia librum scripsit ipse qui judicat. Quem scilicet