comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ꝑ menioriã. Unde enĩ scires duas ẽẽ. si sonante
sic urgeor: Quasi cogor conuicere. Manifestũ
est: habes memoriã. Quȩro alud. Habes intel¬
lectum: Habeo inquis. Si enĩ non haberes memo¬
rian: non teneres qđ dixi. Si non haberes uitel¬
lectũ: non agnosceres qđ tenuisti. Habes & hoc.
Intellectũ tuũ ad id quod intus tenes. reuocas &
uides & s̃ uidendo formaris : ut. sentiens dicaris
Terciũ quero. Habes memoriã qua teneas qđ dr̃
ħabes intelleccũ quo intelligas quȩ tenent̾. De
his duob requiro abste. Uoleus teuiusti: & untel¬
lexisti uolens. Plane uquis. Habes gͦ uolu̾tatẽ.
Hȩc sunt cria quȩ me dicturũ. eẽ ꝓmiserã aurib
ce m̃tib ur̃is. Tria hȩc quȩ sunt ui te quȩ poces
iumerare. & non potes separare: hȩc gͦ tria. me¬
moriã. intellectũ. uoluntatẽ. Hȩc in quã tria
animadute separatim ꝓ nuntiari: inseꝑarabilit᷑

Expanded text:
nisi per memoriam. Unde enim scires duas esse, si sonante nisi per memoriam. Unde enim scires duas esse, si sonante sic urgeor? quare sic cogor convincere? Manifestum est, habes memoriam. Quaero aliud: Habes intellectum? Habeo, inquis. Si enim non haberes memoriam, non teneres quod dixi: si non haberes intellectum, non agnosceres quod tenuisti. Habes et hoc. Intellectum tuum ad id quod intus tenes, revocas, et vides, et videndo formaris, ut sciens dicaris. Tertium quaero: Habes memoriam, qua teneas quod dicitur; habes intellectum, quo intelligas quod tenetur; de his duobus requiro abs te, volens tenuisti et intellexisti? Volens plane, inquis. Habes ergo voluntatem. Haec sunt tria, quae me dicturum esse promiseram auribus et mentibus vestris. Tria haec sunt in te, quae potes numerare, et non potes separare. Haec ergo tria, memoriam, intellectum, et voluntatem; haec, inquam, tria animadverte separatim pronuntiari, inseparabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
sed ad nr̃am. Ergo int̾rogo. Dissimilẽ rẽ dico Ne¬
mo dicat. Ecce quid cõparauit dõ. Iam locutus sũ
& p̃locutus. Et cautos reddidi & cautus sui. Longe
ista distant : a sũmis una. ab immtabilib mutabi¬
lia. A creantib creata. a diuinis humana. Ecce
pͥmo hoc comnĩdo: quia qđ dicturus sũ longe di¬
stat. Nemo mͥ calũnet᷑. ne forte gͦ & ego aures que¬
ram: & ille dentes paret. Hoc me ꝓmisi exhibitu¬
rum aliqua tria demonstrata separati oꝑ ata
inseparabilit᷑. Quã suit istat̃ria similia uel
dissimilia trinitati om̃ipotenti: non nc̃ ago. sed
in ipsa creatura ima & mutabili. inuenimꝰ aliqua
tria quȩ separabilit̃ possint demonstrari. & iu¬
separabilit oꝑ ari. O carnalis cogitatio. & conscien¬
tia ꝑtina x & ii si delis. quid de illa maiestate
ineffabili in ea re dubitas. quã ince inueiure
potiusti. Eccs dico: ecce interrogo. Homo habes
ipsũ qđd dico dixi. Duas istas sillabas non teneres

Expanded text:
e. Ergo interrogo, dissimilem rem dico. Nemo dicat: Ecce quod comparavit Deo. Jam locutus sum, et praelocutus, et cautos reddidi, et cautus fui. Longe ista distant, a summis ima, ab incommutabilibus mutabilia, a creantibus creata, a divinis humana. Ecce primo hoc commendo, quia quod dicturus sum longe distat, nemo mihi calumnietur. Ne forte ergo et ego aures quaeram, et ille dentes paret, hoc me promisi exhibiturum, aliqua tria demonstrata separatim, operata inseparabiliter. Quam sint ista similia vel dissimilia Trinitati omnipotenti, non nunc ago: sed in ipsa creatura ima et mutabili invenimus aliqua tria, quae possint separabiliter demonstrari, et inseparabiliter operari. O carnalis cogitatio, et conscientia pertinax atque infidelis! Quid de illa Majestate ineffabili in ea re dubitas, quam in te invenire potuisti? Ecce dico, ecce interrogo: Homo, habesipsum quod dico, Dixi; duas istas syllabas non teneres,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ intellȩxistis. Non inculco in cognitũ: sed
repetens com m̃do ꝑceptũ. Ecce de trib illis u¬
na.ẽ. res nomunata : uiuꝰ rei nomĩ dictũ. ẽ. Me¬
moria nomĩ .ẽ. uniꝰ ex illis trib  & tam̃ nom̃ uniꝰ
ex illis trib tria ipsa oꝑata sunt. Non potiũt di¬
ci sola memoria. uͥ oꝑante uoluntate. intellectu.
& memara. Non potest dici solus utellectus.
nͥ oꝑante memoria. uoluntate & intellectu.
Non potest dici sola uoluntas: nͥ oꝑ ante memo¬
ria ae intellectu & uolunitate. Explicata
sunt ut arbitror. quȩ ꝓmissa sunt: qđ sepa¬
ratim ꝓnuntiaui. inseparabilit̾ cogitaui. Unũ
horũ om̃iũ tria fecer̃ : sed tam̃ hoc unũ qđ

Expanded text:
quod intellexistis; non inculco incognitum, sed repetens commendo perceptum. Ecce de tribus illis una res nominata est, unius rei nomen dictum est: Memoria nomen est unius ex illis tribus, et tamen nomen unius ex illis tribus tria ipsa operata sunt. Non potuit dici sola memoria, nisi operante voluntate, intellectu et memoria. Non potest dici solus intellectus, nisi operante memoria, voluntate et intellectu: nec potest dici sola voluntas, nisi operante memoria et intellectu et voluntate. Explicata sunt, ut arbitror, quae promissa sunt: quod separatim pronuntiavi, inseparabiliter cogitavi. Unum horum omnium tria
Abbreviated transcription (Latin):
illã incõmutabilẽ lucẽ: eãq infirmitatis con¬
spectu ferre non ualuisse. & insuã quasi egri.¬
tudinẽ atq languorẽ iterũ recidisso. & conpa¬
rasse se illi: & sensu adhũc puerili contẽꝑari
non posse aciẽ m̃tis suȩ luci sapientiȩ dĩ. Et qr
hoc in extasi fecerat: arreptus .ẽ. a sensib corpo¬
ris. & subreptus in dm̃. At ubi quodã uͦ a deo
ad homins reuocatus. sͣ: ait. Ego dixi in extasi
mea. Uidi enĩ nescio quid in ex̾asi qđ diu fer¬
re non potui: & redditus mortalib menbris.
ce multis mortaliũ cogitationib nĩ corpore
qđ ad grauat animã. dixi. Quid  ꝓiectus

Expanded text:
 conspectus ferre non valuisse; et in suam quasi aegritudinem atque languorem iterum recidisse, et comparasse se illi, et sensisse adhuc contemperari non posse aciem mentis suae luci sapientiae Dei. Et quia hoc in ecstasi fecerat, abreptus a sensibus corporis et subreptus in Deum; ubi quodam modo a Deo ad hominem revocatus est, ait, Ego dixi in ecstasi mea. Vidi enim nescio quid in ecstasi, quod diu ferre non potui; et redditus mortalibus membris, et multis mortalium cogitationibus a corpore quod aggravat animam, dixi. Quid? Projectu
Abbreviated transcription (Latin):
Loquens gͦ de futura resurreccio ns corporis. &
non nos dimittens : ait. Pocestatẽ dedit ei iudi¬
ciũ facere : qm̃ filius hominis. ẽ. Nolite mirari
hoc: quia uenit hora. ibi non addidit & nunc
.ẽ: quia ibi postea erit. quia ista hora in siue
scłi erit. qr ista hora nouissima erit. in uouis

Expanded text:
Loquens ergo de futura resurrectione corporis, et non nos dimittens, ait: Potestatem dedit ei et judicium facere, quoniam filius hominis est. Nolite mirari hoc, quia veniet hora. Ibi non addidit, et nunc est: quia ista hora postea erit, quia ista hora in fine saeculi erit, quia ista hora novissima
Abbreviated transcription (Latin):
nitate ineffabilis maiestatis loquebaris. Et qr
defecisti in diuiuis. tuãq infiriitatẽ debita
humilitate confessus es: ad humana uenisti.
ibi discute. Queris in pecors. queris ui sole: que¬
ris in lnna. Quid eui horũ factũ .s̃. ad iagi¬
nẽ & similitudinẽ dĩ. Prorsus fauuliarius &
melius aliquid horũ queris in tẽ. Hominẽ enĩ
ds̃ fecit ad imaginẽ & similitu dius̃ suã. In te
quere: ne forte imago triuitatis habeat aliqđ
uestigiũ trinitatis. Et quȩ imago triuitat̃is:¬
Eacta longe distans. Similitudo tam̃ &r inago
longe distans. Non quomͦ imago filus: hoc quod
pater. Alit̾ eiũ im ago in filio alit̃ in speculo. Odu¬
itũ distat. ui filio. Imago tua: tu ipse es. Hoc est
enĩ filiꝰ qđ tu natura. Substantia hoc qđ tu per¬
sona alius quã tu. Non. gͦ homo uuago tanq
unigenitꝰ filius. sed ad imaginẽ quandã & sim
sipossit inueiire: & tria quędã quȩ separabilit̃¬

Expanded text:
nitate ineffabilis Majestatis loquebaris; et quia nitate ineffabilis Majestatis loquebaris; et quia defecisti in divinis, tuamque infirmitatem debita humilitate confessus es, ad humana venisti; ibi discute. Quaeris in pecore, quaeris in sole, in stella? Quid enim horum factum est ad imaginem et similitudinem Dei? Prorsus familiarius et melius aliquid horum quaeris in te. Hominem enim Deus fecit ad imaginem et similitudinem suam. In te quaere, ne forte imago Trinitatis habeat aliquod vestigium Trinitatis. Et quae? Imago facta longe distans: similitudo tamen et imago longe distans, non quomodo imago Filius hoc quod Pater. Aliter enim imago in filio, aliter in speculo. Multum distat. In filio imago tua, tu ipse es. Hoc est enim filius quod tu natura. Substantia hoc quod tu, persona alius quam tu. Non ergo homo imago tanquam unigenitus Filius, sed ad imaginem quamdam et quasi possit invenire, et tria quaedam quae separabilit
Abbreviated transcription (Latin):
ge deorsũ sum. Quid gͦ dicamꝰ as dõ: Si enĩ qđ
uis dicers. sic cępisti: nou.ẽ. as. Si sic comp̃ heui¬
dere potuistr aliud ꝓ dõ comip̃hendisti. Si qua¬
si coni p̃hendẽ pociusti: cogitatione tua te decs¬
pisti. Hoc gͦ non.c̃: si comp̃hendisti. Si aut̃ hos
est non comp̃hendisti. Quid qͦ uis loqui. quod
cõprehendere non potiusti: Uideanꝰ gͦ ne forte
qua tria & separadilit̃ demonstrari & insepara¬
bilit᷑ oꝑari. Quo ibimus: Ad cęlũ. ut de sole
& luna &e siderib disputẽmus Ad terrã ut for
quȩ sunt in cęlo &e in cͣęlo ͤ Quanidui homo cir-¬
cuis creaturã: Ad te redi. tẽ uide. te iuispice.
te discute. In creatura queris aliqua tria. &.
separatĩ demonstranda. &. insep arabilit᷑ oꝑ an¬
ti a Si in creatura quęris : prius inte quere.
Non enĩ cu non es creatura: Similitudinẽ queris.¬
non quesiturus es in pecors. De dõ enĩ loqueba¬
ris. cuni quereres. quandã similitudinẽ de tri-¬

Expanded text:
Si enim quod vis dicere, si cepisti, non est Deus: si comprehendere potuisti, aliud pro Deo comprehendisti. Si quasi comprehendere potuisti, cogitatione tua te decepisti. Hoc ergo non est, si comprehendisti: si autem hoc est, non comprehendisti. Quid ergo vis loqui, quod comprehendere non potuisti? 17. In nobis qua tria et separabiliter demonstrari, et inseparabiliter operari. Quo ibimus? Ad coelum ut de sole et luna et sideribus disputemus? Ad terram, ut fortquae sunt in coelo et in terra? Quamdiu homo circuis creaturam? Ad te redi, te vide, te inspice, te discute. In creatura quaeris aliqua tria et separatim demonstranda, et inseparabiliter operantia: si in creatura quaeris, in te prius quaere. Non enim tu non es creatura. Similitudinem quaeris. Quaesiturus es in pecore? De Deo enim loquebaris, cum quaereres quamdam similitudinem. De Tri
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ babeo iterũ sum̃di eã. Nemo tollis eã a
mis: sed ego pono cã ame. & iterũ sumo eã. Ex¬
soluimꝰ quȩ ꝓmisinꝰ: ꝓpositiones nr̃as firmis¬
rem utilissimã quantũ existimo mͣtib ur̃is
collandã cõm̃do. Pat̾ non est natus ae uirgi¬
us: uatiuitatẽ tam̃ istã silii. & pat̾ &. silius est.

Expanded text:
tatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollit eam a tatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollit eam a me: sed ego pono eam asolvimus quae promisimus: propositiones nostras firmisrem utilissimam, quantum existimo, mentibus vestris collocandam commendo. Pater non est natus de virgine: nativitatem t
Abbreviated transcription (Latin):
nonĩ. Resuscitauit qͦ pat̃ filiũ exaltaudo eũ. &
excitando cũ a mortius. Numquid & filiꝰ resusci¬
tas semet ipsũ. Resuscitat plane. In figura sui
corporis do templo dixis. Solutts templũ hoc ͥa
triduo resiuscitabo illi d. Postremo sicut ad passio¬
uẽ ꝑtinet animã ponere : sic ad resurrectionẽ
animã iterũ sunere. Nid eamꝰ si filius quidẽ ani¬
mã suã posut: & ei aiimã suã pat̃ reddidis. ũ
ipse sibi. Fat᷑ enĩ quia reddidit: manifestũ. est
ude enĩ ꝑsalimis dicit. Et resuscita nie: ce red¬
dam illis. Sed quia &e siluis anunã suã sibi red¬
aid̾it. quid a nobis expectatis: Ipse dicat. Pote¬
statẽ habeo poneudi animaᷤ meã. Nondũ dixi
qđ ꝓmisit. Pouendi dixi. Sed iam clamastis qͣr
p̃uolatis. Eruditi quippe. in scola magistri cȩ¬
iestis tanquã lectiones intente audientes: pis
reddentes. quid sequat᷑ non ignoratis. Rotesta¬
te᷑ inquit habeo ponendi aninã meã: & poces¬

Expanded text:
Filium, exaltando eum et excitando eum a mortuis. Numquid et Filius resuscitavit semetipsum? Resuscitavit plane. In figura sui corporis de templo dixit: Solvite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud . Postremo sicut ad passionem pertinet animam ponere, sic ad resurrectionem animam iterum sumere: videamus si Filius quidem animam suam posuit, et ei animam suam Pater reddidit, non ipse sibi. Pater enim quia reddidit, manifestum est. Inde enim Psalmus dicit, Et resuscita me, et reddam illis . Sed quia et Filius animam suam sibi reddidit, quid a nobis exspectatis? Ipse dicat: Potestatem habeo ponendi animam meam. Nondum dixi quod promisi. Ponendi dixi: sed jam clamatis, quia praevolatis. Eruditi quippe in schola magistri coelestis, tanquam lectiones intente audientes, pie reddentes, quid sequatur non ignoratis. Potestatem, inquit, habeo ponendi animam meam, et potes
Abbreviated transcription (Latin):
mneffabilit᷑ intelligat᷑. Quiescant u̾ba. cesset
lingua: cor. excitet᷑.cor. illuc leuet᷑. Non enĩ il¬
lud . ẽ. tale qđ in cor. hominis ascendat : sed quo
cor homnus ascendat. Atcendamus creacuram.
In uisibilia enĩ eiꝰ a creacura mundi ꝑ ea quȩ
facta sunt intellecta conspicuuit᷑. Intendamus
ne forte quȩ fecit ds̃ in quib habemꝰ quamdã
consuetudinis familiaritatt̃. inueniamꝰ aliquã
similitu dinẽ unde ꝓbenuis. ẽẽ. aliqua tria
quȩ tria separabiłiter ꝓferant᷑. inseparabilit̃¬
oꝑent᷑. Ex a sr̃s ad estote toto animo. uidece
prius quid ꝓmittã ne forte in creatura inue¬
niam.. quiaꝰ creator a nobis excelsus. ẽ. Et forte
u̾ba cuiꝰquã nr̃m cui sulgur ueritatis aliqua
m̃tẽ quasi coruschations ꝑstringit: potest di¬
cere uerba illa. Ego dixi in excasi mea. In ex¬
tasi tua quid dixistiPiectus sum a facis ocu¬
lorũ tuorũ. Et eiũ uidet mͥ iste qui hoc dixss.

Expanded text:
ineffabiliter intelligatur. Quiescant verba, cesset ineffabiliter intelligatur. Quiescant verba, cesset lingua; cor excitetur, cor illuc levetur. Non enim est illud tale, quod in cor hominis ascendat, sed quo cor hominis ascendat. Attendamus creaturam: Invisibilia enim ejus, a creatura mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur : ne forte in his quae fecit Deus, in quibus habemus quamdam consuetudinis familiaritatem, inveniamus aliquam similitudinem, unde probemus esse aliqua tria, quae tria separabiliter proferantur, inseparabilitEia, fratres, adestote toto animo. Videte prius quid promittam; ne forte in creatura inveniam, quia Creator a nobis excelsus est. Et forte verba quisquam nostrum, cui fulgor veritatis aliqua mentem quasi coruscatione perstringit, potest dicere verba illa: Ego dixi in ecstasi mea. In ecstasi tua quid dixisti? Projectus sum a facie oculorum tuorum . Etenim videtur mihi iste qui hoc dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
NNon resurrexit pat̾ a mortuis: resurrectionẽ canĩ
filii. & pater a&e filius oꝑatus.ẽ. Habetis ꝑso¬
narũ distinctione᷑ : & oꝑauonis inseparabilita¬
tem. Non gͦ. dicauius aliqud patrẽ oꝑari
sine filio: nec laliquid filiũ sins patrs. An forte
nuracilla qua̧ fecit iħs mouent uos. ne fortẽ.
aliqua ipse secerũ quȩ non fecit pater. & ubi .s̃.
pat̾ aut̃ in me manens. ipse facit oꝑa sua: Hȩc
quȩ diximus. plana erant tantũ dicenda: non
laborandũ ut intelligerent᷑ : sed curandũ ut cõ¬
onẽ apud dñi. Et enĩ locis corporalib non tenen¬
tur: nec occupant᷑ nͥ corpora. Ultra locos corpora¬
les.ẽ. diuinitas. nemo eã tanquã in spatio requi¬
rat: ubiq inuisibilis & inseparabilit ad est. Non
in parte maica. in parte muior: sed ubiq tota.
nusquã diuisa. Quis uides hoc: Quis capit hoc
Compescamꝰ nos. Meminerimꝰ qui unde loquam᷑
dat᷑. scẽ. cogitet̾. & quantũ dat᷑. quantũ potest

Expanded text:
: resurrectionem tamen Filii et Pater et Filius operatus est. Habetis personarum distinctionem, et operationis inseparabilitatem. Non ergo dicamus aliquid Patrem operari sine Filio, aliquid Filium sine Patre. An forte miracula quae fecit Jesus, movent vos, ne forte aliqua ipse fecerit, quae non fecit Pater? Et ubi est, Pater autem in me manens, ipse facit opera ? Haec quae diximus plana erant, tantum dicenda erant: non laborandum ut intelligerentur, sed curandum ut comionem apud Deum. Etenim locis corporalibus non tenentur nec occupantur nisi corpora. Ultra locos corporales est divinitas: nemo eam tanquam in spatio requirat. Ubique invisibilis et inseparabiliter adest: non in parte major, in parte minor; sed ubique tota, nusquam divisa. Quis videt hoc? quis capit hoc? Compescamus nos: meminerimus qui, unde loquamur. datur, sancte cogitetur; et quantum datur, quantum potest,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid .ẽ. qui audierint: Qui obȩdierint. Quid .G̃.
qui audierint: Qui crediderint & obtemꝑaue.¬
rint : ipsi uiuent. Ergo ante quã credereut &
obȩdirent: mortui iacebant. Et ambulabaut:
&e mortui iacebant. Quid ualebant. quia ambu¬
labant mortui: Et tam̃ si quis it̾ illos moreret᷑
corpore: currerent. sepulcrũ pararent. inuolue¬
rent. portarent. sepelirent mortui mortuũ  de
quib diccũ .ẽ. Sine mortuos: sẽpeliant mortu¬
os suos. Tales mortui sic suscitant᷑ u̾bo dĩ. ut ui¬
uant in side : qui mortui erant infidelitate. Uer¬
bo excitant᷑. De ipsa hora dixit dũs. Ueniet hora
e nunc .ẽ. Uerbo enĩ suo suscitabat mortuos infi¬
deles: de quib dicit apłs. Surge qui dormis. ex
urge a mortuis : & illuminabit te xp̃s. Hȩc resur

Expanded text:
Quid est, qui audierint? Qui obedierint. Quid est, Quid est, qui audierint? Qui obedierint. Quid est, qui audierint? Qui crediderint et obtemperaverint, ipsi vivent. Ergo antequam crederent et obedirent, mortui jacebant: et ambulabant, et mortui erant. Quid valebant, quia ambulabant mortui? Et tamen si quis inter illos moreretur corpore, currerent, sepulcrum pararent, involverent, portarent, sepelirent mortui mortuum: de quibus dictum est, Sine mortuos sepeliant mortuos suos . Tales mortui sic suscitantur verbo Dei, ut vivant in fide. Qui mortui erant in infidelitate, verbo excitantur. De ipsa hora dixit Dominus, Veniet hora, et nunc est. Verbo enim suo suscitabat mortuos infideles: de quibus dicit Apostolus. Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Haec resur
Abbreviated transcription (Latin):
eũ sicuti. ẽ. Ecce ad qđ nutruũ capiendũ: ecce
ad qđ nutrimͣ ꝑcipiendũ comedendũ. It tam̃
qđ comedit᷑. non nunuat᷑ : & qui comedit uege¬
tetur. Nam mͦ cibus uegetat nos comedendo
sed minuit᷑ cib qui comedit᷑. Quando autemi
ceꝑimus comedere iusticiã : comedẽ sapientiã.
comeds illũ i mortalẽ cibũ: & nos uegetam̃.
&e cib ille non ninuit᷑. Si enĩ nouit oculus pasci
luce. nec taĩ minuit lucẽ non enĩ nunor erit
lux quia uidet᷑ a plurib pluriũ oculos pascit. &
tam̃ tanta. c̃. quanta erat. Et illi pascunt: &. illa
non minuit᷑. Si ds hoc dedit luci quã secit ad ocit¬
los carnis. quid .s̃. ipsa lux ad oculos cordis: Sigͦ
Iaudaret᷑ tͥ aliquis cibus magnus. ẽẽ. quẽ prausu¬
tͥ dicit dñs tuis. Ueniet hora inquit: & nuuc est.
Ueniet hora. & ipsa hora nunc. ẽ: quando. Quid
Quando mortui audient uocẽ filii dĩ & qui audi¬
erint uiuent. Qui gͦ non audierint : non uiuent.

Expanded text:
iendum, ecce ad quid nutrimur percipiendum, comedendum: ut tamen quod comeditur non minuatur, et qui comedit vegetetur. Nam modo cibus vegetat comedendo; sed minuitur cibus qui comeditur: quando autem coeperimus comedere justitiam, comedere sapientiam, comedere illum immortalem cibum; et nos vegetamur, et cibus ille non minuitur. Si enim novit oculus pasci luce, nec tamen minuit lucem: non enim minor erit lux, quia videtur a pluribus; plurium oculos pascit, et tamen tanta est quanta erat; et illi pascuntur, et illa non minuitur: si Deus dedit hoc luci, quam fecit ad oculos carnis; quid est ipse lux ad oculos cordis? Si ergo laudaretur tibi aliquis cibus magnus, quem pranstibi dicit Dominus tuus: Veniet hora, inquit, et nunc est. Veniet hora, et ipsa hora nunc est, quando: quid? quando mortui audient vocem Filii Dei; et qui audierint, vivent. Qui ergo non audierint, non vivent.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ bauimꝰ gͦ natiuitatẽ silii a patre factã ꝓbeniꝰ
ce a filio factã. Quid est natiuitas silii de uirii¬
ns maria : Certę assumptio formȩ serur in uir¬
guus utero. Numquid nã. ẽ. aliud nasci filio.
nͥ acciꝑe formã serui in uirgius utero Audi
quia hoc &e filius fecit. Qui cum in sorma dĩ. cco.
non rapinã arbitiatus. ẽ. ẽẽ. ęqualis dõ sed se

Expanded text:
bavimus ergo nativitatem Filii a Patre factam, probemus et a Filio factam. Quid est nativitas Filii de virgine Maria? Certe assumptio formae servi in virginis utero. Numquidnam est aliud nasci Filio, nisi accipere formam servi in virginis utero? Audi quia hoc et Filius fecit: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; sed se
Abbreviated transcription (Latin):
suũ uatũ ex muliers. factũ sub lege: ut eos qui
sub lege erant redineret. Audiftis quia planũ
& aꝑtũ est : intellexistis. Eccs pat̾ siluĩ fectt nasci
de uirgine. Cum enĩ uenisset plenitudo temporis:
nusit as̃ filiũ suũ. utiq pat̾ xp̃m. Quomͦ eũ mi¬
sit . Factũ ex muliers. factũ sub lege. Fecit gͦ eũ
pat̾ ex mullers sub legs. An fores hoc mouec quia
de uirguio dixi. t paulus dicit ex muliers. Non
moueat. non immoretͣn. neq enĩ rudib loquor
utrũq scriptura dicit. & ex iurgine: & ex niu¬
liere. Eix uirgins quomͦ Ecce uirgo accipieo¬
in utero : &e pariet filũ. Ex muliere aut̃ sicut¬
audistis: non .ẽ. cont̾riũ. Proprietas aut̃ locuti¬
ouis hebrẽs mulieres uon corruptas uirginitate
sed feminas appellat. Habes eiudentẽ scripturã
geneseos. quando ipsa pͥma ȩua facia est: for¬
maui. inquit eã ds̃ in mulierẽ. Dicit eciã alio
loco scriptura: uberi dm̃ separari mulieres.

Expanded text:
iere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret . Audistis, et quia planum et apertum est, intellexistis. Ecce Pater fecit Filium nasci de virgine. Cum enim venisset plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, utique Pater Christum. Quomodo eum misit? Factum ex muliere, factue muliere natus. An forte hoc movet, quia de virgine dixi, et Paulus dicit ex muliere? Non moveat, non immoremur: neque enim rudibus loquor. Utrumque Scriptura dicit, et ex virgine, et ex muliere. Ex virgine quomodo? Ecce virgo in utero audistis non est contrarium. Proprietas enim locutionis Hebraeae mulieres non corruptas virginitate, sed feminas appellat. Habes evidentem Scripturam Geneseos, quando ipsa primo facta est, dicit: formavit eam in mulierem. Dicit et alio loco Scriptura: Jubere Deum separari mulieres,
Abbreviated transcription (Latin):
Nou resurrexis pat̾ ĩ & silius. Nesurreccionẽ tam̃
silii de pat̾ &e filius oꝑatus. ẽ. De quęstione ista
natiuitatẽ silii. & pacrẽ oꝑatũ ce siliũ : ita pas¬
sionẽ. ita resurrections̃ ut cumsilũ tantũ sit ce
natiuitas. & passio. & resurrectio. hec tamen
tia qus ad filiũ solũ ꝑtinent. uec a patre solo
facta suiit. nec a solo silio. sed a paire itaq &e silio.
Pb einꝰ singła. iudicũs additis: causa ꝓposua .ẽ.
testes ꝓcedant. Dicant uͥ udiciũ uerũ: qdđ
solet causas a gentib dici. Doce qđ ꝓmitus. Doceo
plans adiuuante dño. & cęlestis uiris recito lectio¬
ueni. Intente audistis ꝓponentẽ: audite. intentiuis
non nͥ ad siliũ ꝑtiueat qd fecit. pat̃ & silius. Paulũ
recito idoneũ : uiris diuini consultũ. Nam ce cau¬
si dici habent: hodis paulũ diccantẽ uira litigio¬
sorũ non xp̃ianorũ. Recito inquã paulũ dictan¬
tem pacis uira non litis. Ostendat nobis sc̃s apłs

Expanded text:
sed Filius: resurrectionem tamen Filii et Pater et Filius operatus est. De quaestione ista nativitatem Filii et Patrem operatum et Filium; ita passionem; ita resurrectionem: ut cum Filii tantum sit et nativitas et passio et resurrectio; haec tamen tria quae ad Filium solum pertinent, nec a Patre solo facta sint, nec a solo Filio, sed a Patre utique et Filio. Probemus singula, judices auditis, causa proposita est, testes procedant. Dicat mihi judicium vestrum, quod solet causas agentibus dici: Doce quod promittis. Doceo plane adjuvante Domino, et coelestis juris recito lectionem. Intente audistis proponentem, audite intentius nonnisi ad Filium pertineat quod fecit Pater et Filius. Paulum recito, idoneum juris divini consultum. Nam et causidici habent hodie Paulum dictantem jura litigatorum, non Christianorum. Recito, inquam, Paulum dictantem pacis jura, non litis. Ostendat nobis sanctus Apos
Abbreviated transcription (Latin):
faccũ regi fine filio. quia ipse .ẽ. sapientias patris
atangens a sine usq ad sinẽ forciter & disponens
om̃ia suanit᷑. Modo mͥ dicis quasi contͣ e lo
Eace teneo aliquid facere filiũ qđ non facit pater.
A ut gͦ consitere facere aliquid siliũ sins patre:
resurrexiñe. Aut. ulud dic. Elige unũ de duob.
Sgo nencrũ eligo: nec hoc nec illua dico. Nec ali¬
quid siliũ facere sine paire dico quia mt̃tior.
mͦ inquit explicaberis ab his angustiis. Placet
uobis quȩstio ꝓposita. ds adiuuet ut placeat
ce soluta. E cce quod dico ut lib̾es & ins ce uos
i una enĩ fids stamꝰ in nomine xp̃i. &e in una
domo sub uno dño uiuimꝰ. &e in uno corpors
m̃sra sub uno capite sumꝰ. & in uno sp̃u uege¬
tamur. Ut gͦ dñs ab his angustuis molestissimȩ
quȩstioiis. liberet &e nie qui loquor ce uos qui
auiditis hoc dico. Filius quidẽ in quã non pat̃
natus .ẽ. As uirgine maria. Sed ipsã natiuita¬
tem silii non patris de uirgins maria. & pat̾

Expanded text:
e est Sapientia Patris, attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter. Modo mihi dicis quasi contra te ipsum Ecce teneo aliquid facere Filium, quod non facit Pater. Aut ergo confitere, facere aliquid Filium sine Patre; resurrexisse. Aut illud, aut illud dic: elige unum de duobus. Ego neutrum eligo, nec hoc, nec illud dico. Nec aliquid facere Filium sine Patre dico; quia mentior, ro. Quomodo, inquit, explicaberis ab his angustiis? CAPUTvobis quaestio proposita: Deus adjuvet, ut placeat et soluta. Ecce quod dico, ut liberet et me et vos. In una enim fide stamus in nomine Christi, et in una domo sub uno Domino vivimus, et in uno corpore membra sub uno capite sumus, et uno spiritu vegetamur. Ut ergo Dominus ab his angustiis molestissimae quaestionis liberet, et me qui loquor, et vos qui auditis, hoc dico: Filius quidem, non Pater, natus est de virgine Maria; sed ipsam nativitatem Filii, non Patris, de virgine Maria, et Pater
Abbreviated transcription (Latin):
namine dñi ce eiꝰ uoluntate. soluendã suscepimꝰ
Si nichil sacit pat̾ sine filio. & nichil siliꝰ sins pa¬
crs. nunne quasi cousequens erit. ut &e patrẽ
dicamꝰ natũ de uirgine maria. patrẽ passũ
sub pontio pilaco. patrẽ resurrexisse. & in cęlũ
ascendisso  Ab sit. Non hoc dicimꝰ: quia non bhoc
credimꝰ. Credidi enĩ ꝓpt̾ quod locutus sum
Et nos credimꝰ ꝓpt̾ quod & loquimͦ. Quid .i. in¬
nra fide: Quia filiꝰ de uirgins nacus. ẽ: non pat᷑.
Quid .s̃. infide.: Quia filiꝰ passus sub pontio pilaco
ꝙ morcuus. ẽ. non pat̃. Excidit nobis quosdã
male intelligentes uocari patripassianos. qui di¬
cunt ipsũ pacrẽ natũ ex fenuina. ipsis pairẽ pas¬
sum. t ip sũ. eẽ. patrẽ qui.c̃. filius. duo. et. nouina.
non res duase Et remouit istos ȩcła catholiea. al
sensib uris. Dicat aliquis mͥ. Iu dixisti mehil fa¬
cero patrẽ sine silio. neq siliuĩ sine patre & testuuo¬
nuꝰ de scripturis adhibiusti. nichil sacere paerõ

Expanded text:
ejus voluntate solvendam suscepimus. Si nihil facit Pater sine Filio, et nihil Filius sine Patre; nonne quasi consequens erit ut et Patrem dicamus natum de virgine Maria, Patrem passum sub Pontio Pilato, Patrem resurrexisse et in coelum ascendisse? Absit. Non hoc dicimus, quia non hoc credimus. Credidi enim propter quod locutus sum: et nos credimus propter quod et loquimur . Quid est in fide? Quia Filius de VirQuid est in fide? Quia Filius passus est sub Pontio Pilato, et mortuus, non Pater. Excidit nobis, quosdam male intelligentes vocari Patripassianos, qui dicunt ipsum Patrem natum ex femina, ipsum Patrem passum, ipsum esse Patrem qui est Filius, duo esse nomina, non res duas. Et removit istos Ecclesia catholica a sensibus vestris. Dicat aliquis mihi: Tu dixisti, nihil Patrem facere sine Filio, neque Filium sine Patre; et testimonia de Sc
Abbreviated transcription (Latin):
&e sapientiã sua. Numquid dicturi sumꝰ. om̃ia
quidẽ quando creata sunt ꝑ ipsũ facta sunt. sed
nuns non om̃ia ꝑ ipsũ facit pat̾: Absit. Recedas
hec cogitatio a fideliũ cordib: abigat᷑ a sensu
deuotorũ. ab intellectu pi orũ. Fieri non pocest
ut ꝑ ipsũ creauerit. & non ꝑ ipsũ gubernet. Ab¬
sit. ut sine ipso regat᷑ qđ . ẽ. quando ꝑ ipsũ factũ
est ut cẽt. Nam ut hõc tellimonio scripturs
doceamꝰ.  non solũ ꝑ ipsũ facta &ecreata om̃ia
sicut ex euangłio cõmenerauim̾ om̃ia ꝑ ipsum
facta siuit. & sine ipso factũ . ẽ. nichil: sed per
ipsũ ea ã regit & disponit quȩ facta sunt. Ag¬
noscitis gͦ xp̃m dĩ uirtutẽ & dĩ sapientiã: ag¬
noscite diccũ & de sapientia. Ataingit a sine
usq ad finẽ forat̃ ce. disponit om̃ia suauiter.
Non gͦ dubitemꝰ ꝑ ipsũ regi om̃ia: ꝑ quẽ facta

Expanded text:
et Sapientiam suam: numquid dicturi sumus, Omnia quidem, quando creata sunt, per ipsum facta sunt, sed nunc non omnia per ipsum facit Pater? Absit. Recedat haec cogitatio a fidelium cordibus, abigatur a sensu devotorum, ab intellectu piorum. Fieri non potest ut per ipsum creaverit, et non per ipsum gubernet. Absit ut sine ipso regatur quod est, quando per ipsum factum est ut esset. Sed et hoc testimonio Scripturae doceamus, non solum per ipsum facta et creata omnia, sicut ex Evangelio commemoravimus, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil: sed per ipsum etiam regi et disponi quae facta sunt. Agnoscitis ergo Christum Dei Virtutem et Dei Sapientiam: agnoscite dictum et de Sapientia, Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Non ergo dubite
Abbreviated transcription (Latin):
recole. Non enĩ qđ dicturus sum id posco ut credat̃
mͥ noli acceptare si in te non inueneris. Intuere gͦ.
sed pͥmo qđ excid̾at. Uideamus si homo non tantũ
imago filui.G. aut patris tantũ inago .s̃. sed patris

Expanded text:
recole. Non enim quod dicturus sum, id posco ut credatur recole. Non enim quod dicturus sum, id posco ut credatur mihi: noli acceptare, si in te non inveneris. Intuere ergo, sed primo quod exciderat, videamus, si homo non Filii tantum imago est, aut Patris tantum imago est, sed Patris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtractemus. Uide homo. adu̾te si uerũ .g̃. qđ
dico. Habes ne corpus. Habes ne carnẽ. Habeo
inquis. Nam undo . ẽ. unde in loco sũ. unde de
loco in locũ mo aeor: Unde u̾ba lo quentis au¬
dio. nͥ ꝑ aurs̃ carnis: Unde os loquentis uideo. nͥ
ꝑ oculos carnis : Habes. constat. nec dui satagendũ
est de re manifesta. Uide aliquid aliud. uide quod
opat᷑ ꝑ carns̃. Aucdis enĩ aure : sed non ab aure au¬
dis. Aluis. ẽ. uitus qui audis ꝑ aurẽ. Uides ꝑ oculũ:
ipsũ intuere. An domũ agnouisti. habitatorẽ neg¬
lexisti. Num quid nã ui des oculus ꝑ se ipsum:
Nonne alius .c̃. qui uidet per oculũ. Non dico non
iudet oculus mortur: De quo constat. a corpors
habitatorẽ abscessisse. Sed oculus de re alia cogitan
quorũdã triũ separatĩ demonstratorũ. in fe para¬
bilit̾ oꝑantiũ. Quid lt̃ mens tua : Forte si quero:
multa inuenio. Sed aliquid ꝓximũ est: qđ faciluis
incelligit᷑. Quid ht anima tua : Intus cõmemoro:

Expanded text:
acta. Vide, o homo, adverte si verum est quod dico. Habesne corpus, habes carnem? Habeo, inquis. Nam unde est, unde in loco sum, unde de loco in locum moveor? Unde verba loquentis audio, nisi per aurem carnis? Unde os loquentis video, nisi per oculos carnis? Habes, constat, nec diu satagendum est de re manifesta. Vide aliquid aliud, vide quod operatur per carnem. Audis enim aure, sed non ab aure audis. Alius est intus qui audit per aurem. Vides per oculum, ipsum intuere. An domum agnovisti, habitatorem neglexisti? Numquidnam videt oculus per se ipsum? Nonne alius est qui videt per oculum? Non dico, Non videt oculus mortui, de quo constat corpore habitatorem abscessisse: sed oculus de re alia cogitantquorumdam trium separatim demonstratorum, inseparabiliter operantium. Quid habet mens tua? Forte si quaeram, multa invenio: sed aliquid proximum est, quod facilius intelligitur. Quid habet anima tua? Intus commemora,
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ nieus. Habemꝰ distinctã triuitatẽ. Et si considẽiuꝰ
loca: audeo dicere. Quãuis timide id dicã. tam̃ au¬
deo dicere. quasi separabilẽ trinitatẽ. Cum iłis
uenit. ad fluuiũ ex alio loco in aliũ locũ. Columba
de cęlo descendit ad terrã. de alio loco in aliũ locũ.
ox ipsa patris nec de t̾ra nec de aqua sonuit: sed de
cęlo. Tria hȩc. quasi separant᷑ locis. separant᷑ officuis
separant᷑ oꝑib. Dicat mͥ aliquis. Ostende uisepa¬
rabilẽ truittatẽ. Meñto catholicũ ce loqui catholi¬
cis loqui. Eides enĩ nr̃a. id .c̃. sides uera. fides recta.
fides catholica. non opinione p̾sumptionis. sed
testimonio lectionis collecta. nec heretica temeri¬
tate incerta. sed apłica ueritate sundata: hoc in¬
sinuat. hoc nouimꝰ. hoc credimꝰ. Hoc ce si non uideni
oculis. nec adhuc corde. quandiu fide mundam̃
ipsa tam̃ fide rectissims ac robustissime recinenũ.
patre̾. filiũ. sp̃m sc̃m. in separabils̃. ee̾. trinitatẽ.

Expanded text:
ultas. Et si consideremus loca, audeo dicere quamvis timide id dicam, tamen audeo quasi separabilem Trinitatem. Cum Jesus venit ad fluvium, ex alio loco in alium locum; columba de coelo descendit ad terram, de alio loco ad alium locum; vox ipsa Patris, nec de terra, nec de aqua sonuit, sed de coelo: tria haec quasi separantur locis, separantur officiis, separantur operibus. Dicat mihi aliquis: Ostende inseparabilem Trinitatem. Memento catholicum te loqui, catholicis loqui. Fides enim nostra, id est, fides vera, fides recta, fides catholica, non opinione praesumptionis, sed testimonio lectionis collecta, nec haeretica temeritate incerta, sed apostolica veritate fundata, hoc insinuat; hoc novimus, hoc credimus. Hoc etsi non videmus oculis, nec adhuc corde quamdiu fide mundamur; ipsa tamen fide rectissime, ac robustissime retinemus Patrem, Filium, Spiritum sanctum, inseparabilem esse Trinitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ: quia sic scriptũ. c̃ Traditus . Ẽ ppt̃ delictan
nr̃a de refurreit ꝓpt̾ iustificatio nẽ nr̃am. Argut̃.
gͦ niundus de peccato in eis qui non credunt in xp̃m
&. de iusticia in eis qui resurgunt in m̃bris xp̃i.
ude dictũ. ẽ ut nos simus iusticia dĩ inipło. Si
enĩ non in ipso iullo nͦ iusticiã ꝓ pt̃ hoc &e de¬
uidicio mundus arguit᷑. quia princeps huius
mundi iam uidicatus. c̃: id .ẽ. diabolus princepᷤᷤ
iniquorũ. qui corde non habitant nͥ in hos mun¬
do quẽ diligunt: & idõ mundus uocant̃. Sicutt
nr̃a conu̾sacio in cęlis est: si resurreximꝰ in xp̃o.
unus .ẽ. xp̃s: sic cum om̃ib impiis quib caput
.ẽ. cuni quodã corpors suo. unꝰ est diabolus.
Quappt̃ sicut nos non separami a iusticia de qua
dñs dixit. quia ad patrẽ uado sic upii non
separantur ab illo iudicio de quo dixit. quia
princeps huius miuidi ian iudicatus. est.

Expanded text:
criptum est: Traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Arguitur ergo mundus de peccato, in eis qui non credunt in Christum: et de justitia, in eis qui resurgunt in membris Christi. Unde dictum est: Ut nos simus justitia Dei in ipso . Si enim non in ipso, nullo mundus arguitur, quia princeps hujus mundi jam judicatus est: id est, diabolus princeps iniquorum, qui corde non habitant nisi in hoc mundo, quem diligunt, et ideo mundus vocantur; sicut nostra conversatio in coelis est, si resurrexerimus cum Chunus est Christus: sic cum omnibus impiis quibus caput est, cum quodam corpore suo unus est diabolus. Quapropter sicut nos non separamur a justitia, de qua Dominus dixit, Quia ad Patrem vado: sic impii non separantur ab illo judicio, de quo dixit, Quia princeps hujus mundi jam judicatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
columbȩ. Deinde uox desuꝑ consecutaᷤ. Hic est
silius meus dilectus: in quo bene sensi. Habemus
qͦ distinctã quodã mͦ crinitatẽ. In uoce patrẽ.
in homine filiũ: in columba sp̃m scĩ. Hoc
quidẽ cõmemorare opus erat: nam udere facil¬
liniũ . e. E uident̃ enĩ nec ullo dubitationis scru¬
pulo cõ indat᷑ hȩc trinitas. Cum ipse dñs iħs
in forma serui uauens ad ioħem ũtiq filius est.
Uon ciĩ dici pocest quod pat̾ est : aut dici potest qđ
lumba quis dubitet : Aut quis dicat. quid est co.¬
lumba. cum ipsũ euangłm cestet̾ aꝑtissime. descendit

Expanded text:
columbae; deinde vox desuper consecuta est, Hic est Filius meus dilectus, in quo bene sensi. Habemus ergo distinctam quodam modo Trinitatem: in voce Patrem, in homine Filium, in columba Spiritum sanctum. Hoc quidem commemorare opus erat; nam videre facillimum est. Evidenter enim, nec ullo dubitationis scrupulo commendatur haec Trinitas. Nam ipse Dominus Christus in forma servi veniens ad Joannem, utique Filius est: non enim dici potest quod Pater est, aut dici potest quolumba quis dubitet; aut quis dicat, Quid est columba cum ipsum Evangelium testetur apertissime, Descendit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑio. ce uere dñi imꝑio : ab illo cͥuĩ gxpe¬
tauit cor meũ. tanquã iussionẽ ꝓferendi serno
contuem̾ apud flum iordanis conm̃ dari nobis
dñni nr̃mi in trinitate. Cum enĩ ueniret iłis. &
bapciratus. e̾ẽt a iołie. dñs a seruo: nouimꝰ iant

Expanded text:
io, et vere Domini imperio. Ab illo enim exspectavit cor meum tanquam jussionem proferendi sermoncontuemur, apud flumen Jordanis commendari nobis Deum nostrum in Trinitate. Cum enim veniret Jesus, et baptizatus esset a Joanne, Dominus a servo quod
Abbreviated transcription (Latin):
lum illiꝰ posuerunt ut p̃dę ipsorũ quasi de¬
fenderent̾ ꝑ titulũ potenus. Quid facit xp̃s
quando tales conu̾tunt᷑. qui foris ab eccła
titulũ eiꝰ baptimatis acceꝑunt : Eicit p̃datorẽ
titulũ non deponis. possidet domũ.q iuenit
ibi ticulũ suũ. iuid opꝰ .ẽ. ut mutes nonĩ
siulm: Numquid attendunt quod ait dñs petro
pasco aguos ieos. pasce oues meas. NNum quia
diuit ei pasce agnos tuos. aut pasce oues tuas Ex¬
dassis auit: quid dixit in canticis canticorũ ad ȩcłam
loquens. sponsus ad sponsam: Att. Nii coquola¬
qua n meeiplam pulcram int̃ mũlicres griqtia au¬
duamt dicens Non ego tecicio critu. Nui cogno

Expanded text:
lum illius posuerunt, ut praedae ipsorum quasi delum illius posuerunt, ut praedae ipsorum quasi defenderentur per titulum potentis. Quid facit Christus quando tales convertuntur, qui foris ab Ecclesia titulum ejus Baptismatis acceperunt? Ejicit praedatorem, titulum non deponit, et possidet domum: quia invenit ibi titulum suum. Quid opus est ut mutet nomen suum? Numquid attendunt quod ait Dominus Petro, Pasce agnos meos, pasce oves meas? Numquid dixit ei, Pasce agnos tuos: aut, Pasce oves tuas? Exclusis autem, quid dixit in Canticis canticorum ad Ecclesiam? Loquens sponsus ad sponsam ait, Nisi cognoveris temetipsam, pulchra inter mulieres, exi tu. Tanquam dicens, Non ego
Abbreviated transcription (Latin):
cum mortui suerinit parentes eorũ. Nullus eni
in terra possides hereditatẽ patris: nisi morau.
Nos uiuo patre nr̃o possideb imꝰ qđ donauũ:
qs pat̾ nr̃ mori non poterit. Plus addo plus
dico. &. uerũ dico. Ipss pat̾ erit hereditas nr̃a.
cens baptuau. mͦ regenerati. Sicut uos ante am¬
mouui. & mͦ dico. & sollicitudinẽ meã ꝓnincio.
quia timorẽ mͥ maiorẽ ingessit p̾seus euangłica
lectio. Obseruate uos: nolite inutari malos xp̃i¬
anos. Nolite dicere faciam hoc quia multi si¬
deles faciunt. Hoc non. ẽ. defensionẽ parare
anumȩ : sed comites ad gehennã in quirers.
Crescite in hac area dm̃ca : in hac inuenietis bo¬
nos. qui ce uobis placeant. si & uos boni fueri¬
tis. Numquid enĩ pecculiũ nr̃m estis : Heretiat
& scisinatici de suras dñicis peculia sibi fecer
ce groges non xp̃i. sed suos contͣ xp̃m pascere
uoluer̃. Plane in ipsis dep̃datio nib suis tiu¬

Expanded text:
cum mortui fuerint parentes eorum. Nullus enim cum mortui fuerint parentes eorum. Nullus enim in terra possidet haereditatem patris, nisi mortui. Nos vivo Patre nostro possidebimus quod donabit: quia Pater noster mori non poterit. Plus addo, plus dico, et verum dico: ipse Pater erit haereditas nostra. cens baptizati, modo regenerati, sicut vos ante admonui, et modo dico, et sollicitudinem meam pronuntio; quia timorem mihi majorem ingessit praesens evangelica lectio: observate vos, nolite imitari malos christianos. Nolite dicere: Faciam hoc, quia multi fideles hoc faciunt. Hoc non est defensionem parare animae, sed comites ad gehennam inquirere. Crescite in hac area dominica: in hac invenietis bonos, qui et vobis placeant, si et vos boni fueritis. Numquid enim peculium nostrum estis? Haeretici et schismatici de furtis dominicis peculia sibi fecerunt, et greges non Christi, sed suos contra Christum pascere voluerunt. Plane in ipsis depraedationibus suis titu
Abbreviated transcription (Latin):
ectione hodierua ad iumau̾tas caritas ut̾a
diccũ. ẽẽ. petro a dño ꝑ int̾rogatione dili¬
gis me. Cui respondebat ille. Scis dñe: qr amote.
Hoc scđo. hoc tercio. & ad singula u̾ba respondenais
ditebat dñs. Pasce agnos mẽos. Connĩdabat peero
xp̃s agnos suos pasccudos: qui pascebat &. petruui.
Quid enĩ pecriis poterat prestare dñs. maxilue. aaiu
mmortale corpus gerenti. & in cęlũ ascensuro:
Tanquã ei diceret. A masins. In hoc ofleude: quia
uos ẽs̃. xp̃i. quia & nos cum tunors audimꝰ pasce
agnos  meos. Si uos cum timore pascim̃. & tmc
aneat gͥ ad nos cura. ad nos obȩdientia. Ad nos
ungilantia pastoralis: ad uos humilitas gregis.
Quã quã ce nos qui uobis udcm̃ loqui de suꝑiaui
loco cum tiniors sub pedib ur̃is suuius: qũ noui¬
mus quã periculosa racio de ista quasi sublun
dĩ cogitate qualẽ patrẽ inuenerius : xp̃iani co¬
gitate quȩ uobis hereditas ꝓmittat᷑. Non talis
qualis in terra possideri a filus non pocest: nͥ

Expanded text:
ectione hodierna animadvertit Charitas vestra, dictum esse Petro a Domino per interrogationem: Diligis me? Cui respondebat ille: Scis, Domine, quia amo te. Hoc secundo, hoc tertio; et ad singula verba respondentis dicebat Dominus, Pasce agnos meos. Commendabat Petro Christus agnos suos pascendos, qui pascebat et Petrum. Quid enim Petrus poterat praestare Domino, maxime jam immortale corpus gerenti, et in coelum ascensuro? Tanquam ei diceret, Amas me? In hoc ostende quia avos esse Christi: quia et nos cum timore audimus, Pasce oves meas. Si nos cum timore pascimus et timtineat ergo ad nos cura, ad vos obedientia; ad nos vigilantia pastoralis, ad vos humilitas gregis. Quanquam et nos qui vobis videmur loqui de superiore loco, cum timore sub pedibus vestris sumus; quoniam novimus quam periculosa ratio de ista quasi sublimi Dei, cogitate qualem Patrem inveneritis. Christiani, cogitate quae vobis haereditas promittatur. Non talis qualis in terra possideri a filiis non potest, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
omulier pulira speculũ quod te falso nicors non
falli ͥ iogno ueris quia de es diccũ .t̃. suꝑ om̃em
terrã gła tua. quia de te dictũ.ẽ. dabo tibi p̃
hereduaiẽ iuã. & possessionẽ tua t̾imuios terre.
e alia inumerabilia testimonia. quȩ cacholicã
Heredẽ te non potes sacere. Ergo exi iu in uelligi¬
is gregũ. uon in socitate gregis. &e pasce hedos
tro dr̃ oues meas: scismaticu dr̃ hedos tuos. hic
oues: ibi hedos. Hic meas: ibi tuos Recoluts dex¬
traui & suustrã udicis nr̃i. Nccolits ubi stabt᷑
hedi ubi oues: & apparebit uobis ubi dexara¬
ce ubi sinistra. Candida &e nigra. luminosa ce
teuebrosa pulcra a deformis. acceptura reg¬

Expanded text:
o mulier pulchra, speculum quod te falso nitore non fallit: nisi cognoveris quia de te dictum est, Super omnem terram gloria tua ; quia de te dictum est, Dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae ; et alia innumerabihaeredem te non potes facere. Ergo, exi tu in vestigiis gregum, non in societate gregis: et pasce haedostro dicitur, oves meas; schismaticis dicitur, haedos tuos. Hic oves, ibi haedos: hic meas, ibi tuos. Recolite dexteram et sinistram judicis nostri: recolite ubi stabunt haedi, et ubi oves : et apparebit vobis ubi dextera, ubi sinistra, candida et nigra, luminosa et tenebrosa, pulchra et deformis, acceptura reg
Abbreviated transcription (Latin):
uadit ad patrẽ. Sed si solus uadit ad patrẽ..
quid nobis ꝓ dest. It quid ab sp̃u sc̃o de hac
iusticia mundus arguit᷑: Et tam̃ nͥ solus ire
ad patrẽ nou alio loco diceret. Nemo ascendit
in cęlũ. uͥ qui de cęlo descendit : filius honunis
qui est in cęlo. Sed eciã paulus apłs dicit.

Expanded text:
um nobiscum. Sed si solus vadit ad Patrem, quid nobis prodest? Utquid ab Spiritu sancto de hac justitia mundus arguitur? Et tamen nisi solus iret ad Patrem, non alio loco diceret: Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis qui est in coelo . Sed etiam Paulus ap
Abbreviated transcription (Latin):
milib aut̃ dat gr̃am. Gr̃a quippe dĩ: danũ dĩ
est. Donũ aut̃ maximũ ipse sp̃s est ce ido̾ gr̃a dr᷑
Cum eiũ om̃s peccassent. & egerent gła dĩ. quia
ꝑ unũ hominẽ peccatũ in crauit in mundũ. &e ꝑ
peccatũ mors in quo om̃s peccauerunt: idõ gr̃a.
quia gratis datur. Idõ gratis datur. quia non
quasi merces reddit᷑. post disscussionẽ meruorũ:
sed donũ dat᷑. post ueniã delictorũ. De peccato¬
gͥ arguunt᷑ infideles : id .g̃. dilectores mundi.
Nam ipsi signisicant᷑ mundi noĩs. Cum enĩ dr̃
arguet mundũ ds peccato non alio quã quod
non credider̃ in xp̃o. Hoc deniq peccatũ si non
sit: nulla peccata remanebunt. quia usto ex
side inuente. cuncta soluunt᷑. Sed multũ it es
utrũ quisq credat ipsũ. cs xp̃mi : de utrũ cre¬
credider : nec tam̃ demones in xp̃m credider̃.¬

Expanded text:
milibus autem dat gratiam . Gratia quippe Dei, donum Dei milibus autem dat gratiam . Gratia quippe Dei, donum Dei est. Donomnes peccassent, et egerent gloria Dei ; quia per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, in quo omnes peccaverunt : ideo gratia, quia gratis datur. Ideo gratis datur, quia non quasi merces redditur post discussionem meritorum, sed donum datur post veniam delictorum. CAigitur arguuntur infideles, id est, dilectores mundi: nam ipsi significantur mundi nomine. Cum enim dicitur, Arguet mundum de peccato; non alio quam quod non crediderunt in Christum. Hoc denique peccatum si non sit, nulla peccata remanebunt, quia justo ex fide vivente cuncta solvuntur. Sed multum interest, utrum quisque credat ipsum Christum, et utrum crecrediderunt, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uentu sp̃s sc̃i. quẽ se missurũ ẽẽ. ꝓmi¬
sit. & misit. multa diceret : ait u̾ter
cȩt̾a. Ipse arguet muidũ de peccato.
de iusticia &e de udicio. Neq hoc cũ dixisset.
sermonẽ traiecit in aliud sed ipsa aliquanto
expressiꝰ insinuare. dignatus .E. De peccato qui¬
u̾em inquit: quia non credider̃ in me. De iusti¬
cia aut̃: qu̾a ad patrẽ uado. De indicio uͦ: qr
princeps huiꝰ mundi iam nidicatus s̃. Obaritur
gͦ nobis intelligendi desideriũ. cur peccatũ ho¬
minũ quasi solũ. eẽt non credere in xp̃o: ita de
inanifestũ. ẽ. p̃ter hauc infidlitatẽ alia multa
hominũ. eẽ. peccata.⁊ cur ds hoc solo mundũ sp̃s
sc̃s arguat. An quia peccata om̃ia ꝑ infidelita¬
tem tenent᷑. ꝑ sidẽ dimittunt᷑. ꝓpt̃ea hoc unũ
pre cęt̾is. imputat ds̃. ꝑ quod fit ut cęt̾a nou sol¬
uant᷑ dum non credit in humilẽ dñĩ houio su¬
.perbus. Sic enĩ scriptũ. c̃. Ds suꝑbis resistit: hu¬

Expanded text:
ventu Spiritus sancti, quem se missurum esse promisit et misit, multa diceret; ait inter caetera: Ipse arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Neque hoc cum dixisset, sermonem trajecit in aliud: sed ipsa aliquanto expressius insinuare dignatus est. De peccato quidem, inquit, quia non crediderunt in me: de justitia autem, quia ad Patrem vado: de judicio vero, quia princeps hujus mundi jam judicatus est. Oboritur ergo nobis intelligendi desiderium, cur peccatum hominum quasi solum esset, non credere in Christum, ita de manifestum est praeter hanc infidelitatem alia multa hominum esse peccata, cur de hoc solo mundum Spiritus sanctus arguat. An quia peccata omnia per infidelitatem tenentur, per fidem dimittuntur; propterea hoc unum prae caeteris imputat Deus, per quod fit ut caetera non solvantur, dum non credit in humilem Deum homo superbus? Sic enim scriptum est: Deus superbis resistit, hu