comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ouerint tenaces qͦd
hanc pͥmũ cło iniuriã faciunt. qͥa dantis
omĩa nullam miscłie hostiam reddunt.
hinc etenĩ psalmista ait. Non dabit d̃o ꝓ¬
pitiationẽ suã. nec p̾ciũ redeptionis animȩ
suȩ. Preciũ namq redemptionis dare ẽ: opꝰ
bonũ p̾uenienti nos gr̃ȩ reddere. Hinc io¬
hannes exclamat dicens. Iam securis ad ra¬
dicẽ arboꝵ posita ẽ. Om̃is arbor quȩ ñ facit
fructũ bonũ: excidet᷑ & in ignẽ mutet᷑. Qͥ
gͦ seinnoxios qͥa aliena ñ rapiunt estimaa.
ictũ securis uicinȩ p̾uideant. & torporem
imꝑuide securitatis amittant. ne cũ fer¬
re fructũ boni oꝑis negligunt: a p̾senti
uita funditꝰ qͣsi ariditate radicis exsiccent᷑.
Sollicite etiam tenaces attendant: qͦd ficul¬
nea quȩ fructũ ñ habuit contͣ hanc distͥctꝰ
agͥcola qͦ rit᷑ qͦd ȩtiam t̾ram occupauit.
ĩerrã qͣp pe ficulnea sine fructu occu¬
ꝑ solem boni oꝑis ualuit: stultꝰ ꝑ desidiȩ

Expanded text:
overint tenaces quod hanc primum Deo injuriam faciunt, quia danti sibi omnia nullam misericordiae hostiam reddunt. Hinc etenim Psalmista ait: Non dabit Deo placationem suam, nec pretium redemptionis animae suae . Pretium namque redemptionis dare est opus bonum praevenienti nos gratiae reddere. Hinc Joannes exclamat, dicens: Jam securis ad radicem arborum posita est. Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur. Qui ergo se innoxios quia aliena non rapiunt aestimant, ictum securis vicinae praevideant, et torporem improvidae securitatis amittant, ne cum ferre fructum boni operis negligunt, a praesenti vita funditus quasi ex viriditate radicis exsiccentur. Sollicite etiam tenaces attendant, quod ficulnea quae fructum non habuerit, contra hanc districtius agricola queritur, quod etiam terram occupavit. Terram quippe ficulnea sine fructu occuper solem boni operis valuit, stultus per desidiae
Abbreviated transcription (Latin):
tor nr̃ cum in cęlis sit conditor. & ostensio
tͥcennale tempꝰ in t̾ra magister fieri nolu¬
it hominũ: ut uidelicet p̾cipitatis uim
saluberrimi timoris infunderet: cũ ipse
etiam qui labi ñ possit. ꝑfectȩ uitȩ grãm
ñ nͥ ꝑfecta etate p̾dicaret. S cͥptũ quippe
ẽ. Cum factꝰ eẽt annoꝵ duodecim: reman¬
sit puer iħc in iherłm. Deqͦ a parentib
reqͥsito: paulo post fubdit᷑. Inuenerunt
illum in templo sedentẽ in medio doctoꝵ:
audientẽ illos & int̾rogante. Uigilanti¬

Expanded text:
tor noster cum in coelis sit Conditor, et ostensio ante tricennale tempus in terra magister fieri noluit hominum, ut videlicet praecipitatis jugum saluberrimi timoris infunderet, cum ipse etiam qui labi non posset, perfectae vitae gratiam non nisi perfecta aetate praedicaret. Scriptum quippe est: Cum factus esset annorum duodecim, remansit puer Jesus in Jerusalem . De quo a parentibus requisito, paulo post subditur: Invenerunt illum in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos et interrogantem
Abbreviated transcription (Latin):
nobis: aliud uͦ qͦd sibi ce cȩteris nr inimicus
nocet. Nam si aliis bonus ẽ. sine nr̃a forsi¬
tan culpa ñ potest eẽ nob̾ malus. nec omĩ¬
no iam de eius ruina gaudendũ ẽ. cuiuˢ
nos solos certum ẽ adu̾sa tolerasse. Cum
uͦ nr̃ ac multoꝵ hostis ꝑimitur. de ereptiõẽ
ꝓximoꝵ potiꝰ quã de inimici interitu ne¬
cesse ẽ ut animꝰ lȩtet᷑. Oportet namq ut
ꝑeunte adu̾sario. subtilit̾ pensare debea¬
mꝰ: & qͥd debemꝰ ruinȩ peccatoris. & qͥd iu¬
sticiȩ ferientis. Nam cũ ꝑuersũ quẽq om¬
mpotens ꝑcutit: & condolen dui ẽ miseriȩ
ꝑeuntis. & congaudendu iusticiȩ iudici:
ut nob̾ & in luctu sit pęna morientis ꝓxi¬
miͥ &e rursus in gaudiũ ueniat exhibita
eqͥtas uidicantis di: quatinꝰ nͨ ꝑeunti homi¬
ni existamꝰ adu̾sarii. nec iudicanti do inue

Expanded text:
nobis, aliud vero quod sibi et caeteris noster inimicus nobis, aliud vero quod sibi et caeteris noster inimicus nocet. Nam si aliis bonus est, sine nostra forsitan culpa non potest esse nobis malus, nec omnino jam de ejus ruina gaudendum est cujus nos solos certum est adversa tolerasse. Cum vero noster ac multorum hostis punitur, de ereptione proximorum potius quam de inimici interitu necesse est ut animus laetetur. Oportet namque ut pereunte adversario, subtiliter pensare debeamus, et quid debemus ruinae peccatoris, et quid justitiae ferientis. Nam cum perversum quemque omnipotens percutit, et condolendum est miseriae pereuntis, et congaudendum justitiae judicis, ut nobis et in luctu sit poena morientis proximi, et rursus in gaudium veniat exhibita aequitas judicantis Dei; quatenus nec pereunti homini existamus adversarii, nec judicanti Deo inve
Abbreviated transcription (Latin):
erigit. nec eiꝰ ꝓfectꝰ addicit. si recta nr̃a cogita¬
tio. ñ quid in ipso.s qͥd de ipso cura alios agi¬
tur attendit. S ad hec seruanda ualde est
necessarium subtilissimȩ discrecionis exa¬
men: ne cum nr̃a odia exequim᷑: fallamur
sub specie utilitatis alienȩ. Si aũ de mi¬
mici morte gaudendum omĩno ñ eẽt:
psalmista non diceret. Letabit᷑ iustꝰcũ ui¬
d̾it uindictam impioꝵ. S aluid ẽ impiũ:
aliud uͦ inimicũ ꝑpeti. Nam st̃ pleriq mi¬
mici qui ñ st̃ impii: & st̃ ñ nulli impii qͥ no¬
b̃ specialit̾ ñ uident᷑ inimici. Humana aũ
mens omnẽ quẽ inimicũ tolerat. etiã ĩpi¬
um & iniquũ putat: qͥa eiꝰ culpas apud
cogitationẽ suam luor accisans exagge.¬
rat. Quib libet uͦ flagiciis p̾mat᷑. minꝰ ini¬
quus credit᷑. si adu̾sariꝰ minime sentitur.
Qua in re discernendum ẽ aliud ẽẽ qͦd¬

Expanded text:
erigit, nec ejus profectus addicit, si recta nostra cogitaerigit, nec ejus profectus addicit, si recta nostra cogitatio non quid in ipso, sed quid de ipso circa alios agatur attendit. Sed ad haec servanda valde est necessarium subtilissimae discretionis examen, ne cum nostra odia exsequimur, fallamur sub specie utilitatis alienae. Si autem de inimici morte gaudendum omnino non esset, Psalmista non diceret: Laetabitur justus, cum viderit vindictam impiorum . Sed aliud est impium, aliud vero inimicum perpeti. Nam sunt plerique inimici qui non sunt impii, et sunt nonnulli impii qui nobis specialiter non videntur inimici. Humana autem mens omnem quem inimicum tolerat etiam impium et iniquum putat, quia ejus culpas apud cogitationem livor accusator exaggerat. Quibuslibet vero flagitiis prematur, minus iniquus creditur si adversarius minime sentitur. Qua in re discernendum est, aliud esse q
Abbreviated transcription (Latin):
lit᷑ seq h̃c dilige estimat si eiꝰ uite contrariuᷤᷤ
ñ existat: s dilectionis uim occulte uera¬
citer aut ꝓfectus mimici. aut casus int̾ro¬
gat. Hac etenĩ de re ad plenũ semetipsam
mens hominis nescit. nͥ cum quẽ sͥ adu̾sa¬
rium credit: in defectu uł ꝓfectu eiꝰ mutas-¬
se se modum sui statꝰ inuenerit. Si enĩ de
ꝓsꝑitate addicit᷑ e de calamitate se odientiᷤ
letatur: constat qͥa ñ amat quẽ ñ uult ẽẽ me¬
liorem se: eumq etiam stantẽ uoto ꝑsequit᷑:
quẽ cecidisse gratulatur. S int̾ hȩc sciendu
ẽ qͥa euenire plerumq solet. ut ñ amissa
caritate & mimici nos ruina letificet. & rur¬
sum eiꝰ gła sinȩ inuidiȩ culpa contristet᷑ cũ
ce ruente eo qͦs dam erigi bene credimꝰ. &
ꝓficiente illo plerosq iniuste oppͥmi formida¬
mꝰ. Qua i re mentẽ nram nec eiꝰ iam defectꝰ

Expanded text:
litur, seque hunc diligere aestimat, si ejus vitae contrarius litur, seque hunc diligere aestimat, si ejus vitae contrarius non existat; sed dilectionis vim occultae veraciter, aut profectus inimici, aut casus interrogat. Hac etenim de re ad plenum semetipsam mens hominis nescit, nisi eum quem sibi adversarium credit in defectu vel profectu ejus mutasse se modum sui status invenerit. Si enim de prosperitate addicitur et de calamitate se odientis laetatur, constat quia non amat quem non vult esse meliorem se, eumque etiam stantem voto persequitur quem recidisse gratulatur. Sed inter haec sciendum est quia evenire plerumque solet ut non amissa charitate, et inimici nos ruina laetificet, et rursum ejus gloria sine invidiae culpa contristet, cum et ruente eo quosdam erigi bene credimus, et proficiente illo plerosque injuste opprimi formidamus. Qua in re mentem nostram, nec ejus jam defectus
Abbreviated transcription (Latin):
batio quippe sc̃itatis ñ est. signa facere. s unũ¬
quẽq ut se diligere. de deo autẽ uera. de ꝑxi¬
mo uͦ meliora qͣm de semetipso sentire. Nam
qͥa uera uirtꝰ in amore ẽ. ñ autẽ in oftensione
miracłi. ueritas demonstrat quȩ ait. In hoc
cognoscent om̃s qͥa mei discipłi estis. si dile-¬
ctionem habueritis ad inuicẽ. Qui enĩ non
ait in hoc cognoscet᷑ quia mei discipłi estis
si signa feceritis.s ait si dilectionẽ habueri¬
tis ad inuicẽ: aꝑte indicat. qͥa ueros dĩ famu-¬
los ñ miracłã. s sola caritas ꝓbat. Testimoniũ¬
suꝑni discipulatuᷤ ẽ donũ frat̾nȩ dilectioniᷤ.
Quȩ nimirũ dilectio si cornr̃m ueraciter re¬
plet. duob modis ostendi solet. scilicet si
&e amicos in do̾. & inimicos diligimꝰ ꝓpter
d̾m. S sciendum ẽ. qͥa inimici dilectio tunc
ueracit̾ custodit᷑. cum nec de ꝓfectu addici-¬
mur. nec de ruina illiꝰ letam̃. Nam sepe in
dilectionis imagine erga inimicũ animꝰ fal¬

Expanded text:
batio quippe sanctitatis non est signa facere, sed unumquemque ut se diligere, de Deo autem vera , de proximo vero meliora quam de semetipso sentire. Nam quia vera virtus in amore est, non autem in ostensione miraculi, veritas demonstrat, quae ait: In hoc cognoscent omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem . Qui enim non ait: In hoc cognoscetur quia mei discipuli estis, si signa feceritis, sed ait: Si dilectionem habueritis ad invicem, aperte indicat quia veros Dei famulos non miracula, sed sola charitasbatio quippe sanctitatis non est signa facere, sed unumergo superni discipulatus est donum supernae dilectionis. Quae nimirum dilectio si cor nostrum veraciter replet, duobus modis ostendi solet, scilicet si et amicos in Deo, et inimicos diligimus propter Deum. Sed sciendum est quia inimici dilectio tunc veraciter custoditur, cum nec de profectu addicimur, nec de ruina illius laetamur. Nam saepe in dilectionis imagine erga inimicum animus fal
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentiã exigunt quoꝵ patrociniis fulciun¬
t᷑. Multis quippe terrorib aget᷑ ut in ꝑu̾sis eoꝵ
p̾dicationib. & si ñ ueritatis sententia. certe
temporalis potentia timeat᷑. Itẽ de aꝑtione libͥ.¬
t uidi angłm alium descendentem . xxxi.¬
de cȩlo amictũ nubs ae iris erat in capite¬

Expanded text:
reverentiam exigunt quorum patrociniis fulciunreverentiam exigunt quorum patrociniis fulciuntur. Multis quippe terroribus agetur ut in perversis eorum praedicationibus, etsi non veritatis sententia, certe temporalis potentia timeatur. CAP. XXXI.-- Et vidi alium angelum descendentem de coelo amictum nube, et iris
Abbreviated transcription (Latin):
dupliei contͣ illos calliditate aget᷑. qͥa qͦd eis ab¬
aliis u̾bis blandientib dicet᷑. hoc ab aliis gla¬
diis ferientib imꝑabit᷑. Quȩ utroꝵq actio idẽ
potentiũ atꝙ loquatiũ. in apocalipsi ioh̃is bre¬
in ore ipsoꝵ. & in caudis erat. Equi noĩe. pdica¬
tor in sacra scͥptura aliqͣndo intelligit᷑. In ore
postponenda temporalitas designat᷑: de qua piu¬
lus apłs dicit. Unum autẽ quȩ retro oblit᷑ ad
ea quȩ ante extentus. Retro enĩ ẽ om̃e quod
transit: ante uͦ ẽ om̃e qͦd ueniens ꝑmanet. Istis
gͥ equis. id est nequissimis p̾dicatorib ubiꝙ cat¬
nali impulsu currentib in ore & in cauda
potestas est: qͥa ipsi qͥdem ꝑu̾sa suadendo pdi¬
cant᷑ s temporalib potestatib fulti. ꝑ ea se qͦ
retro st exaltant. Et̃ qm̃ ipsi apparere d espica¬
biles posst̃ ab iniquis atiditorib suis: ꝑ eos sibi

Expanded text:
duplici contra eos calliditate agetur, quia qduplici contra eos calliditate agetur, quia qaliis verbis blandientibus dicitur, hoc ab aliis gladiis ferientibus imperatur? Quae utrorumque actio, id est potentium atque loquentium, in Joannis Apocalypsi brein ore ipsorum, et in caudis erat. Equi nomine praedicator in sacra Scriptura aliquando intelligitur. In ore jus saeculi postponenda temporalitas designatur, de qua Paulus apostolus dicit: Unum autem quae retro sunt, oblitus; ad ea quae ante sunt, extentus : retro est enim omne quod transit, ante vero est omne quod veniens permanet. Istis igitur equis, id est nequissimis praedicatoribus ubique carnali impulsu currentibus, in ore et in cauda potestas est, quia ipsi quidem perversa suadendo praedicant, sed temporalibus potestatibus fulti, per ea se quae retro sunt exaltant. Et quoniam ipsi apparere despicabiles possunt, ab iniquis auditoribus suis per eos sibi
Abbreviated transcription (Latin):
quã capita leonũ: & tereia pars hominũ oc¬
eisa ẽ de igne ce sulphure ce fumo que pce¬
bebant de ore ipsoꝵ. Potestas enim equoꝵ
in ore ipsoꝵ ẽ: ce in caudis eoꝵ. ꝯͦ l̾. xxxiii.
Antirp̃̾c ueniens ipsas etiam sũmas huiꝰ scłi
potestates obtinebit: qͥ duplici seuiens errore.
conabit᷑ ad secorda hominũ ce missis p̾dicatori¬
b trahere: e cõmotis potestatib inclinare. Pre¬
dicatio qͥdem ministroꝵ eiꝰ. facile despici ab
auditorib potĩt: s hanc ante humana udi¬
cia adiunctꝰ potestatũ sclłariũ t̾ror exaltabit.
Nam qͦs illi appetent loqͦndo seducere:. mul¬
ti potentiũ studebunt seuiendo & affligendo.
t̾rere. Quale itaꝙ illud ꝑsecutionis tempꝰ appa¬
rebit: qͣndo ad ꝑu̾tendam fidelium pietatẽ a¬
lii uerb̾ semunt. alii gladiis: Quis enĩ etiã in¬
firmꝰ antixpĩ p̾dicatores ñ despiceret. si ñ eos
ꝑ cncuitũ potestatũ sclariũ t̾ror muniret: S

Expanded text:
quam capita leonum: et tertia pars hominum occisa est igne, et sulphure et fumo, quae procedebant de ore ipsorum. Potestas enim equorum in ore ipsorum est, et in caudis eorum . . Antichristus veniens ipsas etiam summas hujus saeculi potestates obtinebit: qui duplici saeviens errore, conabitur ad se corda hominum, et missis praedicatoribus trahere, et commotis potestatibus inclinare. Praedicatio quidem ministrorum ejus facile despici ab auditoribus poterit; sed hanc ante humana judicia adjunctus potestatum saecularium terror exaltat. Nam quos illi appetent loquendo seducere multi potentium studebunt saeviendo et affligendo terrere. Quale itaque illud persecutionis tempus apparebit, quando ad pervertendam fidelium pietatem alii verbis saeviunt, alii gladiis? Quis enim etiam infirmus Antichristi praedicatores non despiceret, si non eos per circuitum potestatum saecularium terror muniret? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
olent̾ trahunt. Unde scͥptũ est. Corpꝰ qͦd cor¬
rumpit᷑ aggrauat animam: & depͥmit t̾re¬
na inhabitatio sensum multa cogitantẽ.
Bene gͦ factum hoc silentiũ ñ integra s me¬
dia hora descͥbit᷑: qm̃ hic contemplatio neqͣ¬
qͣm ꝑficit᷑. qͣmuis ardent̾ in choe

Expanded text:
olenter trahunt. Unde scriptum est: Corpus quod corolenter trahunt. Unde scriptum est: Corpus quod corrumpitur, aggravat animam: et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Bene ergo factum hoc silentium non integra sed media hora describitur, quoniam hic contemplatio nequperficitur, quamvis ardenter inchoe
Abbreviated transcription (Latin):
Et celi enarrant głam di. Anima itaq iusti
dum ad et̾na sublimia ꝑ subleuationẽ contẽ¬
plationis intendit. surgentes ab infimis co¬
gitationũ tumultꝰ p̾mit: &e intra se do qͦd¬
dam silentiũ facit. Cum gͦ quies contempla-¬
tiue uite agit᷑ in mente. silentiũ fit in celo:
qͥa t̾renoꝵ actuũ strepitꝰ quiescit a cogitatio¬
ne. ut ad secretũ intimũ aurem animꝰ appo¬
nat. S qͥa hoc silentium contemplationis.
ce hec quies mentis in hac uita ñ pot̾ ẽe ꝑ¬
fecta: nequaqͣm hora integra factum silenti-
plene sentiat᷑ cũ p̾mittit᷑ qͣsi: qͥa mox ut se a¬
nimꝰ subleuare ceꝑit. & qͥetis intimȩ lumine
ꝑfundi. redeunte motu cogitationũ stupidꝰ
de semetipso confundit᷑: & confusus cecat᷑. No¬
lenti qͥppe animo cogitationũ tumultuosi se
strepitꝰ ingert᷑ & iam sublimib intendentẽ
rursum ad respicienda t̾rena cordis ocłm ui¬

Expanded text:
Et: Coeli enarrant gloriam Dei . Anima itaque justi, Et: Coeli enarrant gloriam Dei . Anima itaque justi, dum ad aeterna sublimia per sublevationem contemplationis intendit, surgentes ab infimis cogitationum tumultus premit, et intra se Deo quoddam silentium facit. Cum ergo quies contemplativae vitae agitur in mente, silentium fit in coelo, quia terrenorum actuum strepitus quiescit a cogitatione, ut ad secretum intimum aurem animus apponat. Sed quia hoc silentium contemplationis, et haec quies mentis in hac vita non potest esse perfecta, nequaquam hora integra factum in coelo plene sentiatur, dum praemittitur quasi, quia mox ut se animus sublevare coeperit, et quietis intimae lumine perfundi, redeunte motu cogitationum, stupidus de semetipso confunditur, et confusus caecatur. Nolenti quippe animo cogitationum tumultuosi se strepitus ingerunt, et jam sublimibus intendentem rursum ad respicienda terrena cordis oculum vi
Abbreviated transcription (Latin):
ierechiełe. Nichil ꝓdest solitudo corporis. si
solitudo defuerit cordis. Qui enim corpore
remotꝰ uiuit. s tumultib conu̾sationis hu¬
manȩ. terrenoꝵ desid̾ioꝵ cogitatione se inse¬
rit: ñ est in solitudine. Si uͦ pͥmatur aliquiᷤᷤ
corporalit̾ ppłarib turbis &e tam̃ nullos cura¬
raꝵ scłarium tumultꝰ in corde patiatur: ñ ẽ
inurbe. Itaꝙ bene conu̾santib pͥmũ solitudo
mentis tͥbuit᷑. ut exurgentẽ intͥnsecꝰ strepitũ ter¬
renoꝵ desidioꝵ p̾mant: ut ebullientes ad infi¬
macuras cordis ꝑ suꝑni grãm restrin¬
gant amoris. om̃sꝙ motꝰ importu ne se offeren¬
tium leuiũ cogitationũ. qͣsi quasdam cucũ¬
uolantes muscas ab ocłis mentis abigant ma¬
nu grauitatis: & q̃ddam sibi cum dño intra
se secretũ querant: uͥ cũ illo ext̾ĩore cessante
strepitu. ꝑ int̾na desidĩa silent̾ loqͣntur. De
hoc secreto cordiᷤ dictum ẽ. fãctum ẽ silentiũ in
celo: quasi media hora. Celum qͥppe ẽ anima

Expanded text:
rdis? Sed quid est solitudo corporis, si solitudo defuerit cordis? Qui enim corpore remotus vivit, sed tumultibus conversationis humanae ac terrenorum desideriorum cogitationi se inserit, non est in solitudine. Si vero prematur aliquis corporaliter popularibus turbis, et tamen nullos curasaecularium tumultus in corde patiatur, non est in urbe. Itaque bene conversantibus primum solitudo mentis tribuitur, ut exsurgentem intrinsecus strepitum terrenorum desideriorum premant, ut ebullientes ab infimis curas cordis per superni gratiam restringant amoris, omnesque motus importune se offerentium levium cogitationum, quasi quasdam circumvolantes muscas ab oculis mentis abigant manu gravitatis, et quoddam sibi cum Dse secretum quaerant, ubi cum illo, exteriore cessante strepitu, per interna desideria silenter loquantur. De hoc secreto cordis alias dictum est: Factum est silentium in coelo quasi media hora . Coelum quippe Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
uis etiam fidelib in eiꝰ certamine signa
ñ deert᷑. s tanta erunt illiꝰ. ut nr̃oꝵ aut
pauca aut nulla uideant᷑. Quoꝵ nimirũ
uirtꝰ om̃ib signis fit potior: cũ om̃e qͦd ab
illo fieri terribilit̾ conspicit. ꝑ int̾nȩ con¬
stantiȩ calcem p̾mit. S malignꝰ hostis tã¬
to contra eos acriore immanitate se exhibe¬
bit. qͣnto se despici etiã clarescentib miracdis
dolebit. Totũ gͥ se in eoꝵ interitu colliget
cunctosq reꝓbos in nece fideliũ unanimit̾
minũ fastu głȩ secularis eriget᷑. ita ut ho
nius ostenderet: p̾misit. Qui adu̾sat᷑ & ix¬
tollitur: supra om̃e qͦd dicit᷑ d̾s aut qͦd colit᷑¬

Expanded text:
vis etiam fidelibus in ejus certamine signa vis etiam fidelibus in ejus certamine signa non deerunt, sed tanta erunt illius ut nostrorum pauca aut nulla videantur. Quorum nimirum virtus omnibus signis fit potior, cum omne quod ab illo fieri terribiliter conspicitur, per internae constantiae calcem premit. Sed malignus hostis tanto contra eos acriore immanitate se exhibebit, quanto se despici etiam clarescentibus miraculis dolebit. Totum igitur se in eorum interitum colliget, cunctosque reprobos in necem fidelium unanimiter minum fastu gloriae saecularis erigitur, ita ut homnius ostenderet, praemisit: Qui adversatur et extollitur super omne quod dicitur Deus, aut quod colit
Abbreviated transcription (Latin):
trahet: s ñ hec sicut pͥorib temporib aꝑte
ac multiplicit̾ ostendet. Quod tam̃ mira
dispensatione aget᷑ ut ex una re diuina
simul pietas & iusticia compleat᷑. Dũ enim
abiectior apparet: &e bonoꝵ p̾miũ crescit. qͥ il¬
lam ꝓ spe celestiũ. ñ ꝓpter p̾sentia signa uene¬
rant᷑: & maloꝵ mens contra illam citiꝰ often¬
bit᷑. qͥ sequi quȩ ꝓmittit inuisibilia neglig̃t.
dum signis uisibilib ñ tenent᷑. Dum gͥ hu¬
militas fideliũ multitudine & manifesta¬
tione signoꝵ qͣsi destituit᷑ terribili occul¬
tȩ dispositionis examine. inde bonis mise-¬
ricordia largior. unde malis ira iusta cumu¬
lat᷑. Ante gͥ ex magna parte signa uirtutũ
& miracłoꝵ a fidelib in sc̃a ecclłia subtrahen¬
F. e tẽ contra eos antiquus hostis in illo
tͣ. ut quo ꝑ signa extollit᷑. eo a fidelib sine
signis robustiꝰ laudabiliꝰq uincat᷑. Quam¬

Expanded text:
traheret, sed non haec sicut prioribus temporibus aperte traheret, sed non haec sicut prioribus temporibus aperte ac multipliciter ostendet. Quod tamen mira dispensatione agetur, ut ex una re divina simul pietas et justitia compleatur. Dum enim a velut abjectior apparet, et bonorum praemium crescit, qui illam pro spe coelestium, non propter praesentia signa venerantur, et malorum mens contra illam citius ostenditur, qui sequi quae promittit invisibilia negligunt, dum signis visibilibus non tenentur. Dum igitur humilitas fidelium multitudine et manifestatione signorum quasi destituitur, terribili occultae dispositionis examine inde bonis misericordia largitur unde malis ira justa cumulatur. Ante igitur ex magna parte signa virtutum et miraculorum a fidelibus in sancta Ecclesia subtrahuntur, et tunc contra eos antiquus hostis in illo tur, ut quo ipse per signa extollitur, eo a fidelibus sine signis robustius laudabiliusque vincatur. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
pacientia ur̃a &e fide: in om̃ĩb ꝑsecutionib
&e tribulationib urĩs quas sustinetis in ex¬
emplum iusti udicii di. Acsi diceret. Dũ
tor dura toleratis qͥ tam recta agitis quid
aliud qͣm iusti iudicii dĩ exempla datis:
Quia ex ur̃a pena colligendum ẽ qͦmͦ feri¬
at quib irascitur: si sic uos affligi patitur
in quib letatur. Multomagis quippe ꝑcuᷤ¬
surꝰ ẽ. quib uistũ udiciũ exhibet: si etiam
uos sic cruciat qͦs pie redarguens fouet.¬
di sedebit: ostendens se tanquã sit ds. mͦ ł¬
xxxiiii. T erribili ordine dispositionis
occulte. pͥusqͣm hostis antiquus in illo
sum et appareat: uirtutũ signa a sca subtͣ¬
hentur eccłia. Nam ꝓpħia abscondet᷑ cu-¬
rationũ gr̃a auferetur. ꝓlixioris abstinen¬
tiȩ uirtꝰ imminuet᷑: doctrine ꝯticescent
uerba: miracłoꝵ tollent᷑ ꝓdigia. Quȩ qͥdẽ
nequaquã suꝑna dispensatio funditꝰ sub-¬

Expanded text:
patientia vestra et fide, in omnibus persecutionibus patientia vestra et fide, in omnibus persecutionibus et tribulationibus vestris, quas sustinetis in exemplum justi judicii Dei. Ac si diceret: Dum tot dura toleratis, qui tam recta agitis, quid aliud quam justi judicii Dei exempla datis? Quia ex vestra poena colligendum est quomodo feriat quibus irascitur, si sic vos affligi patitur in quibus laetatur. Multo magis quippe percussurus est, quibus justum judicium exhibet, si etiam vos sic cruciat quos pie redarguens fovet.Dei sedebit, ostendens se tanquam sit Deus . Terribili ordine dispositionis occultae, priusquam hostis antiquus in illo sumet, appareat, virtutum signa a sancta subtrahentur Ecclesia. Nam prophetia abscondetur, curationum gratia auferetur, irtus imminuetur, doctrinae conticescent verba miraculorum tollentur prodigia. Quae quidem nequaquam superna dispensatio funditus sub
Abbreviated transcription (Latin):
ut pͥus auduent laudari. qͦd recognoscerent.
& postmodum qͦd exhortati sequerent᷑ qͣtinꝰ
eoꝵ mentẽ ne admonitio subiuncta concite¬
ret. laus p̾missa solidaret. Qui cũ motos epᷤ¬
uicini finis suspitione cognouerat: ñ tam̃ ix¬
darguebat motos. s quasi transacta nesciens.
adhuc cõmoueri ꝓhibebat: ut dum de ipsa
leuitate motionis p̾dicatori suo se incognitoᷤᷤ
crederent: tanto rep̾hensibiles fieri. quanto
&e cognosci ab illo formidarent. De udicio di.¬
ustinetis in exemplum iusti uidicii .ii.¬
di.mͦ łu. U nusquisq debet considera¬
re quȩ peccantes postmodum supplicia mane¬
ant. si etiam iustos tam ualida hic flagella
castigant. Hinc ẽ enim qͦd petrus ait. Tempꝰ
ẽ ut udiciũ incipiat de domo dñi. Et si iustꝰ
uix saluabit᷑ impiꝰ &e peccatoe uͥ parebunt:
hinc paulus cum multa in thessalonicen¬
sium laude dixisset: ꝓtinus adiunxit. Ita
ut & nosipsi in uob̾ głemur in eccłiis di ꝓ

Expanded text:
ut prius audirent laudari quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur, quatenus eorum mentem, ne admonitio subsequens concuteret, laus pvicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo se incognitos crederent, tanto reprehensibiles fieri, quanto et cognosci ab illo formidarent. CAPUT IX ustinetis in exemplum justi judicii Dei . Unusquisque debet considerare quae peccantes postmodum supplicia maneant, si etiam justos tam valida hic flagella castigant. Hinc est enim quod Petrus ait: Tempus est ut judicium incipiat a domo Dei: et si justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebunt ? Hinc Paulus, cum multa in Thessalonicensium laudem dixisset, protinus adjunxit: Ita ut et ipsi in vobis gloriemur in Ecclesiis Dei, pro
Abbreviated transcription (Latin):
sillanimes aptius ad iter bene agendi redu¬
cumꝰ. si eoꝵ bene gesta memoramꝰ: & si qua ab
eis mordinate gesta sunt. ñ iam tan quã ꝑ-¬
petrata corripimꝰ. s qͣsi adhuc ne ꝑpetrari
debeant ꝓhibemꝰ ut & ea quȩ approbamꝰ illa¬
tꝰ fauor augeat: ce contra ea quȩ rep̾hendimꝰ.
magis apud pusillanimes exhortatio uere-¬
cunda conualescat. Unde paulus cũ thessa¬
lonicenses in accepta p̾dicatione ꝑduranteᷤ.
qͣsi de uicino mundi termino qͣdam cognoᷤ¬
ceret pusillanimitate turbatos: priꝰ in eiᷤᷤ qͦ
fortia ꝓspicit laudat: & caute monendo post
modum quȩ sunt infirmata roborat. Ait
enim. Grãs agere debemꝰ dõ semꝑ ꝓ uobiᷤ¬

Expanded text:
usillanimes aptius ad iter bene agendi reducimus, si eorum bene gesta memoramus: et si qua ab eis inordinate gesta sunt, non jam tanquam perpetrata corripimus, sed quasi adhuc ne perpetrari debeant prohibemus, ut et illa quae approbamus, illatus favor augeat, et contra ea quae reprehendimus magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde idem Paulus cum Thessalonicenses in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit laudamodum, quae sunt infirmata, roborat. Ait enim: Gratias agere debemus Deo semper
Abbreviated transcription (Latin):
habere ñ potuit suꝑbus equalem. dampuatꝰ
putat inferiorem. Nam cum de illo hoc qͦd
iam p̾misimꝰ dicit᷑. extollens se suꝑ om̃e qͦd
Dicit᷑ d̾s aut qͦd colit᷑ aꝑte monstrat᷑. qm̃
appetendo dudũ di similitudinẽ qͣsi iuxta
dm̃ erigere se uoluit. s in suꝑbiȩ culpa cre¬
Scis erit aduentu ferienda: sicut scͥptũ ẽ. Ouẽ
dñs iħc int̾ficiet spu oris sui: & destruet illu¬
stratione sp̃c aduentꝰ sui. mͦ ł xxxii. Ne¬
hoc ꝑdito homine ꝑ danielem dicit᷑. Contͣ
pͥncipem pͥncipũ consurget: & sine manu
conteret᷑. Qd̃ gͦ ꝑ danielem dictũ ẽ contra
pͥncipem pͥncipũ consurget. hoc ꝑ paulum
dicit᷑. ita ut in templo di sedeat. ostendens se
tanquã sit ds. Et qͦd ꝑdanielem subiungit᷑.
sine manu conteret᷑: hoc ꝑ paulũ expͥmitur.
licet conteret᷑: quia ñ angłoꝵ bello. ñ sc̃oꝵ
certamine. s ꝑ aduentũ udicis solo oris
sp̃u et̾na morte feriet᷑.¬

Expanded text:
habere non potuit superbus aequalem, damnatus habere non potuit superbus aequalem, damnatus putat inferiorem. Nam cum de illo hoc quod jam praemisimus dicitur: Extollens se supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur , aperte monstratur quia appetendo dudum Dei similitudinem, quasi juxta Deum erigere se voluit, sed in superbiae culpa crecis erit adventu ferienda, sicut scriptum est: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, 926 et destruet illustratione adventus sui , dito homine per Danielem dicitur: Contra principem principum consurget, et sine manu conteretur . Quod ergo per Danielem dictum est: Contra principem principum consurget, hoc per Paulum dicitur: Ita ut in templo Dei sedeat, ostendens se tanquam sit Deus. Et quod per Danielem subjungitur: Sine manu conteretur, hoc per Paulum exprimitur: ppe conteretur, quia non angelorum bello, non sanctorum certamine, sed per adventum judicis solo oris spiritu aeterna morte feriet
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd d̾s colit᷑ transire conatur. Notandũ ẽm
inȩ qua lapsus ẽ ñ ꝑmansit. Diabolus qͥppe
uł homo ab statu ꝓpͥȩ conditionis elata m̃te
corruert᷑: ut uł ille diceret ascendam fuꝑal
titudinem nubium. similis ero altissimo:
uł iste audiens crederet. aꝑient᷑ ocłi ur̃i. &
eritis sicut dii. Id curo gͦ uterq cecidit. qͥa do
similis eẽ ñ ꝑ usticiam s potentiã concupi¬
uit. S homo ꝑ gr̃am liberatꝰ. qͥ di similitu¬
dinẽ appetendo ꝑu̾se ceciderat:. in reatũ sui
criminis longe do se imparem eẽ cognoscens
clamat. Dnẽ quis similis tui: Diabolus aũ
in lapsus sui crimine iuste dimissus. in men-¬
suram ruinȩ suȩ minime ꝑmansit. s qͣntũ
ab omĩpotentis di gr̃a diu defuit. tantoma¬
gis reatum criminis cumulauit. Nam qͥ
ideo cecidit. qͥa ꝑu̾so ordine d̾o similis eẽ
uoluit. eousq ꝑductꝰ ẽ ut in antixp̃m ue-¬
mens. uideri d̃o similis dedignet᷑: & eũ quẽ

Expanded text:
quod Deus colitur, transire conatur. Notandum veroin mensuram ruinae qua lapsus est non permansit. Diabolus quippe et homo ab statu propriae conditionis elata mente corruerunt, ut vel ille diceret: Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo ; vel iste audiens crederet: Aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii . Idcirco ergo uterque cecidit, quia Deo similis esse non per justitiam sed per potentiam concupivit. Sed homo per gratiam liberatus, qui Dei similitudinem appetendo perverse ceciderat, in reatum sui criminis longe Deo se imparem esse cognoscens, clamat: Domine, quis similis tibi ? Diabolus vero in lapsus sui crimine juste dimissus, in mensuram ruinae suae minime permansit, sed quantum ab omnipotentis gratia diu defuit, et tanto magis reatum criminis cumulavit. Nam qui ideo cecidit quia perverso ordine Deo similis esse voluit, eousque perductus est ut in Antichristum veniens videri Deo similis dedignetur, et eum quem
Abbreviated transcription (Latin):
uir eius:. cũ sederit cum senatorib terre. Ual¬
de qͥppe nobiles considerat. qͥs senatores uo¬
cat. hanc in se nobilitatẽ paulus aspexerat:
cũ cognationi conditoris ꝑ sp̃m iunctꝰ dice¬
bat. Genus gͣ cum simꝰ dĩ. ñ debemꝰ estima¬
re auro uł argento. aut lapidib sculpt̃ȩ
artis. & cogitatiõibꝰ hominis diuinũ eẽ si¬
mile. Genꝰ uidelicet dĩ dicimur. ñ ex eiꝰ na¬
nobilitatẽ quisq erigitur: qͣnto ꝑ accept᷑a
imagmẽ ad similitudinẽ illiꝰ ex imitatio¬
ne renouat᷑. At contͣ sunt stulti & igno
ñ intelligunt: eo etiam cognationẽ accep
te ꝑimaginẽ generositatis ꝑdunt. Stulti
sunt &e ignobiles: qͦs ab ȩt̾nȩ consortio he¬
reclitatis repellit seruitꝰ mentis. Scriptũ
qͣppe ẽ. Omĩs qui facit peccatũ. seruus ẽ
peccati.¬

Expanded text:
vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrvir ejus, quando sederit cum senatoribus terrde quippe nobiles considerat, quos senatores cat. Hanc in se nobilitatem Paulus aspexerat, cum cognitioni Conditoris per Spiritum junctus dicebat: Genus igitur cum simus Dei, non debemus aestimare auro, vel argento, aut lapidi sculpturae artis, et cognitiomile . Genus videlicet Dei dicimur, non ex ejus nanobilitatem quisque erigitur, quanto per acceptam imaginem ad similitudinem illius ex imitatione renovatur. Cnon intelligunt, eo etiam cognationem acceptae per imaginem generositatis perdunt. Stulti sunt et ignobiles, quos ab aeternae consortio haereditatis repellit servitus mentis. Scriptum quippe est: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑientiꝰ ẽ hominib. oͦ ł̃ xx. Intͣ scãm
eccłiam stulti uocant᷑. s tam̃ nobiles sunt.
qui prudentiã carnis &e stultam mundi sa¬
pientiam despiciunt: & sapientẽ sibiq ꝓ-¬
futurã di stulticiam appetentes concupis-¬
cunt. Scͥptũ quippe ẽ. Qd̃ stultũ ẽ dr sapi¬
entiꝰ ẽ hominibꝰ. Hanc nos stulticiã pau-¬
lus comp̃hendere admonet: dicens. Siqͥs
uidet᷑ int̾ uos sapiens eẽ in hoc scło: stultus
fiat ut sit sapiens. Hanc stulticiã qͥ ꝑfecte
secuti st̃: uoce sapientiȩ audire meruerunt.
Uos qui secuti estis me. in regeneratione cũ
sederit filiꝰ hominis. in sede maiestatis suȩ.¬
sedebitis & uos suꝑ sedes duodecim. iudi¬
cantes duodecim trib ifrł̃. Ecce relinq̃ntes
temporalia: glam potestatis ȩt̾nȩ mercati
sua deserere: & qͥd in ȩt̾nitate nobilius qͣm
eũ do iudices uenire: Hoꝵ scł iudicũ no¬
bilitas salomone attestante memorat᷑. cũ
hoc qͦd p̾fatꝰ sum dicit᷑. Nobilis in portis

Expanded text:
ientius est hominibus . Intra sanctam Ecclesiam stulti vocantur, sed tamen nobiles sunt qui prudentiam carnis, et stultam mundi sapientiam despiciunt, et sapientem sibi profuturam Dei stultitiam appetentes concupiscunt. Scriptum quippe est: Quod stultum est Dei, sapientius est hominibus. Hanc nos stultitiam Paulus comprehendere admonet, dicens: Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc saeculo stultus fiat, ut sit sapiens . Hanc stultitiam qui perfecte secuti sunt, voce Sapientiae audire meruerunt: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filisedebitis et vos super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel . Ecce relinquentes temporalia gloriam potestatis aeternae mercati sua deserere? Et quid in aeternitate nobilius quam cum Deo judices venire? Horum scilicet judicum nobilitas Salomone attestante memoratur, cum hoc quod jam praefatus sum dicitur: Nobilis in portis
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o mens infidelium graue scandalum ꝑ¬
tulit: cum eum post tot miracła quȩ fecerat
morientẽ uidit. Stultum quippe uisum ẽ
sumpsit: unde ei amplius debitor fieri ut
honoraret᷑ debuit. Nam tanto ds ab
hominib honorandus exstitit: qͣnto pro
hominib & indigna suscepit. De sapienti¬

Expanded text:
o mens infidelium grave scandalum pertulit, cum eum post tot miracula quae fecerat morientem vidit. Stultum quippe visum estsumpsit unde ei amplius debitor fieri ut honoraretur debuit. Nam tanto Deus ab hominibus dignius honorandus exstitit, quanto pro hominibus et indigna suscepit. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
choat. cũ ipsum quẽ amat uiderit. in eiꝰ
amorẽ ampliꝰ ignescit. Sciendũ est enĩ qͦd
actiua uita ꝑfecte teneri potest. &e illam oꝑe
ꝑficimꝰ: s in hac uita positi contẽplationis
intimȩ sola initia degustam: ce de ea etiã
cũ contendimꝰ. uix parũ aliquid atting̾e
ualemꝰ. Quatitolibet enĩ amore animꝰ
ardeat: qͣntalibet uirtute cogitationis
in d̾m tendat᷑ ñ iam qͦd amat ꝑfecte uidet:
s adhuc inchoat uidere qͦd amet. Qͥa sicut
fortissimꝰ p̾dicator dicit. uidemꝰ nc̃ ꝑ specłm
in enigmate. tẽ autẽ facie ad faciem: & nc̃

Expanded text:
oat, cum ipsum quem amat viderit, in amore oat, cum ipsum quem amat viderit, in amore ipsius amplius ignescit. Solendum est enim quod activa vita perfecte teneri potest, et illam opere perficimus, sed in hac vita positi contemplationis intimae sola initia degustamus: de ea etiam cum contendimus, vix parum aliquid attingere valemus. Quantolibet enim amore animus ardeat, quantalibet virtute cogitationis in Deum tendat, non jam quod amat perfecte videt, sed adhuc inchoat videre quod amet; quia sicut fortissimus praedicator dicit: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
riũ. Alaria optimã partẽ elegit quȩ non
auferet᷑ ab ea. Ecce pars &e cura marthȩ ñ re¬
p̾hendit᷑ s: mariȩ pars etiã laudat᷑. Neq bo¬
nam partẽ elegisse mariã dicit s optimã ÷
ut etiã pars marthȩ iudicaret᷑ bona: qͥa ma¬
gna sunt actiuȩ uitȩ meritat̃s contẽpla-¬
tiuȩ potiora. Quare aũ pars maniȩ sit op¬
tima. subinfert᷑ cũ dicit᷑. Que ñ auferet᷑
ab ea. Actiuȩ enĩ uitȩ oꝑa cũ corpore tran¬
seunt: contemplatiuȩ aut̃e gaudia meliꝰ
ex fine conualescunt. Quis enĩ in ȩterna
patͥa panem porrigat esurienti: uͥ nemo
esurit: Quis potũ tͥbuat sicienti: uͥ nemo
sitit: Quis mortuũ sepeliat᷑. uͥ nemo mori¬
tur.Actiua gͥ uita cũ corpore deficit. &
cum p̾senti scło aufert᷑: contemplatiua uͦ
nec deficit nec aufert᷑. Hic enĩ incipit:s
subtracta p̾sentis scłi luce. in celesti patͥa
ꝑficit᷑. Amoris qͥppe ignis qͥ hic ardere in¬

Expanded text:
rium. Maria optimam partem elegit, quae non rium. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Ecce pars et cura Marthae non reprehenditur, sed Mariae pars etiam laudatur; neque bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam: ut etiam pars Marthae judicaretur bona, quia magna sunt activae vitae merita, sed contemplativae potiora. Quare pars Mariae sit optima subinfertur cum dicitur: quae non auferetur ab ea. Activae enim vitae opera cum corpore transeunt: Contemplativae autem gaudia melius ex fine convalescunt. Quis enim in aeterna patria panem porrigat esurienti ubi nemo esurit? Quis potum tribuat sitienti ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat ubi nemo moritur? Activa igitur vita cum corpore deficit, et cum praesenti saeculo aufertur, contemplativa vero nec deficit nec aufertur. Hic enim incipit, sed subtracta praesentis saeculi luce, in coelesti patria perficitur. Amoris quippe ignis
Abbreviated transcription (Latin):
m̾to maior sit ꝙͣ actiua. sacͥs euͣgłii u̾biᷤ ostẽ¬
dit᷑ in qͦ duȩ muliereᷤᷤ martha scił &e maria di¬
u̾sa egisse referunt᷑. Martha qͥppe cura fre¬
quens ministĩum satagebat. maria uͦ se¬
dens ad pedes dñi eiꝰ uerba audiebat. Qdͥ
enĩ ꝑ martham ext̾iorib obsequiis occupa¬
tam. nͥ actiua uita signat᷑. ce qͥd ꝑ maniã
quȩ uerba dñi residens audiebat nͥ con¬
templatiua signat᷑. Una quippe eaꝵ erat
intenta oꝑi: altera contemplationi. Una
seruiebat actuiȩ uite ꝑ ext̾ius minist̾iũ:
altã contemplatiuȩ ꝑsuspensionẽ cordis
in uerbũ. Et qͣmius actiua sit bona. meli¬
or tam̃ ẽ contemplatiua: qm̃ ista cũ mor¬
tali uita deficit᷑ illa uͦ in immortali uita
pleniꝰ excrescit. Unde cũ contͣ mariȩ suȩ
sororis ocium martha quereret᷑ qͦd se ne¬
gligeret adiuuare: audiuit a dño respon¬
dente. Mantha martha. sollicita es: ce tur¬
baris erga plurima. Porro unũ ẽ necessa¬

Expanded text:
major sit quam activa, sacris Evangelii verbis ostenditur, in quo duae mulieres, Martha scilicet et Maria, diversa egisse referuntur. Martha quippe circa frequens ministerium satagebat: Maria vero sedens ad pedes Domini, ejus verba audiebat. Quid enim per Martham exterioribus obsequiis occupatam nisi activa vita signatur? et quid per Mariam, quae verba Domini residens audiebat, nisi contemplativa exprimitur? Una quippe earum erat intenta operi, altera contemplationi: una serviebat activae vitae per exterius ministerium, altera contemplativae per suspensionem cordis in verbum. Et quamvis activa sit bona, melior tamen est contemplativa, quia ista cum mortali vita deficit, illa vero in immortali vita plenius excrescit. Unde cum contra Mariae suae sororis otium Martha quereretur, quod se negligeret adjuvare, audivit a Domino respondente: Martha, Martha, sollicita es, et turbaris erga plurima: porro unum est necessa
Abbreviated transcription (Latin):
mi tota m̃te retinere: s ab ext̾ĩori actione
qͥescere: soli desidio conditoris inherere:
ut nil iam agere libeat. s calcatis curis
om̃ib ad uidendã sui creatoris faciem ani¬
mꝰ mnardescat: ita ut iam nouerit carnis cor¬
ruptibilis pondꝰ cum merore portare: totis¬
q desidiis appetere illis hymnidicis angłoꝵ
choris int̾esse: ciuib ad misceri cȩlestib de
ȩt̾na in conspectu di incorruptiõe gaudẽ.

Expanded text:
mi tota mente retinere, sed ab exteriori actione quiescere, soli desiderio Conditoris inhaerere, ut nil jam agere libeat, sed calcatis curis omnibus, ad videndam sui Creatoris faciem animus inardescat; ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare, totisque desideriis appetere illis hymnidicis angelorum choris interesse, civibus admisceri coelestibus, de aeterna in conspectu Dei incorruptione gaud
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi confessoꝵ constantia: p̃mii sui ꝑceptio¬
ne consolata. Ibi fideles uiri qͦs a uiridi¬
tatis sue robore uoluptas scłi ñ potuit.
emollire. ibi sc̃ȩ mulieres. quȩ cum scło &
sexum uicerunt. Ibi pueri qui hic annos
suos morib transcenderunt ibi senes qͦs
cũ tantoꝵ ciuiũ sollempnitate gaudeamꝰ:
ipsa nos letantiũ festiuitas inuitet. E cce
in cȩlestib electoꝵ cuiũ leticia agit᷑. de se
uicissim omĩs in suo conuentu gratulant᷑:
&e tam̃ nos ab amore et̾nitatis tẽpidi. nullo
desidio arolemus int̾esse tantȩ. sollempnitati
ñ querimꝰ: puam᷑ gaudiis &e leti sumus. Acc̃ẽ
credidit: mardescant ad suꝑna desid̃ia nr̃a:
& sic amare iam ire ẽ. Ab intnȩ sollempnita¬
tis gaudio. nulla nos adu̾sitas reuocet. nul¬
la nos ꝓsꝑitas blandiens seducat. Toto gͦ
desicuo ad suꝑnam patͥam animꝰ anhelet:
nichil in hoc mundo appetat. qͦd constat

Expanded text:
ibi confessorum constantia praemii sui perceptioibi confessorum constantia praemii sui perceptione consolata, ibi fideles viri, quos a virilitatis suae robore voluptas saeculi non potuit emollire; ibi sanctae mulieres quae cum saeculo et sexum vicerunt, ibi pueri qui hic annos suos moribus transcenderunt, ibi senes quos cum tantorum civium solemnitate gaudeamus, ipsa nos laetantium festivitas invitet. Ecce in coelestibus electorum civium laetitia agitur, de se vicissim omnes in suo conventu gratulantur, et tamen nos ab amore aeternitatis tepidi, nullo desiderio ardemus, interesse tantae solemnitati non quaerimus, privamur gaudiis, et laeti sumus. Accendacredidit; inardescant ad superna desideria nostra; et sic amare jam ire est. Ab internae solemnitatis gaudio nulla nos adversitas revocet, nulla nos prosperitas blandiens seducat. Toto ergo desiderio ad supernam patriam animus anhelet; nihil in hoc mundo appetat quod constat
Abbreviated transcription (Latin):
se sequentib ꝓmittit dicens. ꝑ me siqͥs intro¬
ierit saluabitur: & ingrediet᷑ &e egredietur.
c&e pascua inueniet. Ingrediet᷑ quippe ad fi¬
dem̃ egrediet᷑ uͦ a fide ad speciem a credu¬
litate ad contemplationẽ: pascua autẽ inue¬
niet in ȩt̾na refectione. Oues gͦ eiꝰ pascua
inuenient: quia qͥs qͥs illum corde simpli¬
ci sequit᷑: ȩt̾nȩ uiriditatis pabulo nutͥtur.
cua namq electoꝵ st̃ uultꝰ presens di. Qͥ
dum sine defectu conspicit᷑: sine fine menᷤ
uitȩ cibo saciat᷑. In istis pascuis de ȩt̾nitatis
sacietate letati st̃: quiq iam laqueos uolup¬
tuose temporalitatis euaserunt. Ibi hymni¬
diei angłoꝵ chori:. ibi societas suꝑnoꝵ ciuiũ:
ibi dulcis sollempnitas a peregrinationiᷤ
huiꝰ tristi labore redeuntiũ. Ibi ꝓuidi ꝓphe¬
taꝵ chorĩ ibi uidex apłoꝵ numerus. ibi in¬
numerabiliũ martyrũ uictor exercitus:
tanto illic letior. qͣnto hic duriꝰ afflictus.

Expanded text:
 me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Ingredietur quippe ad fidem, egredietur vero a fide ad speciem, a credulitate ad contemplationem, pascua autem inveniet in aeterna refectione. Oves ergo ejus pascua inveniunt, quia quisquis illum corde simplici sequitur, aeternae viriditatis pabulo nutritur.cua namque electorum sunt vultus praesens Dei, qui dum sine defectu conspicitur, sine fine mens vitae cibo satiatur. In istis pascuis de aeternitatis satietate laetati sunt qui jam laqueos voluptuosae temporalitatis evaserunt. Ibi hymnidici angelorum chori, ibi societas supernorum civium. Ibi dulcis solemnitas a peregrinationis hujus tristi labore redeuntium. Ibi providi prophetarum chori, ibi judex apostolorum numerus, ibi innumerabilium martyrum victor exercitus, tanto illic laetior, quanto hic durius a
Abbreviated transcription (Latin):
diei ꝯunuũ cena ẽ. Qui gͦ nunc finito p̾sen¬
tis uite tempore ad refectionẽ suꝑnȩ contẽ¬
plationis ueniunt: ñ ad agni prandiũ s ad
cenã uocant᷑. Quȩ uidelicet cena hoc ultimo
conuiuio expͥmit᷑. cui septẽ discipłi adesse
in amore sp̃c anhelant.

Expanded text:
diei convivium coena est. Qui ergo finito praesendiei convivium coena est. Qui ergo finito praesentis vitae tempore ad refectionem supernae contemplationis veniunt, non ad Agni prandium, sed ad coenam vocantur. Quae videlicet coena hoc ultimo convivio exprimitur, cui septem discipuli adesse in amore Spiritus anhelant.
Abbreviated transcription (Latin):
&e frequent̾ apparens. ultimo iam conuiuio
cum septem discipłis comedisse descͥbitur:
qͥa hi qui in illo nc̃ ꝑfecti st̃ eterna ꝑ illum
refectione saciant᷑. Petrus qͥppe & thomas¬
&e nathanael & filii rebedei. & alii ex disci¬
płis eiꝰ duo. cũ eo fuisse memorantur. Cur
aũ cum septẽ discipłis ultimũ conuiũ
celebrat᷑ nͥ qd̾ eos tantummͦ qͥ septiformi gr̃a
sc̃i sp̃c pleni sunt. futuros secũ in ęt̾na refe¬
ctione denuntiat: Septem qͦq dieb om̃e
hoc tempꝰ euoluit᷑: & sepe septenario nume¬
ro ꝑfectio designat᷑. Ili gͦ ultimo conuiuio
de p̾sentia ueritatis epulant᷑: qͥ nc̃ ꝑfectioniᷤᷤ
studio t̾rena transcendunt: qͦs amor huiꝰ
m̃ta obstrepit:cepta tam̃ eoꝵ desid̾ia ñ re-¬
tundit. De hoc extremo conuiuio: alibi ꝑio
hannẽ dicit᷑. Beati qui ad cenã nuptiaꝵ ag¬
niuocati sunt. Idcirco enĩ ñ ad prandiũ s
ad cȩnã uocatos narrat: qͥa nimirũ in fine

Expanded text:
 Dominus, apparens ultimo jam convivio cum septem discipulis comedisse describitur, quia hi qui in illo nunc perfecti sunt aeterna per illum refectione satiantur. Petrus quippe et Thomas, Nathanael, filii Zebedaei, et alii ex discipulis ejus duo, cum eo fuisse memorantur. Cur autem cum septem discipulis ultimum convivium celebrat, nisi quod eos tantummodo qui septiformi graSpiritus pleni sunt, futuros secum in aeterna refectione denuntiat? Septem quoque diebus omne hoc tempus evolvitur: et saepe septenario numero perfectio designatur. Illi ergo ultimo convivio de praesentia veritatis epulantur, qui nunc perfectionis studio terrena transcendunt, quos mundi hujer tentamenta obstrepit, coepta tamen eorum desideria non retundit. De hoc extremo convivio alias per Joannem dicitur: Beati qui ad coenam nuptiarum Agni vocati sunt . Idcirco enim non ad prandium, sed ad coenam vocatos narrat, quia nimirum in fine
Abbreviated transcription (Latin):
accipiet. si cuiꝰ opꝰ arserit detͥmentũ patiet᷑.
ipse aũ saluus erit sic tam̃ qͣsi ꝑ ignem:
qͣmuis hoc de igne tͥbulationis in hac ui¬
ta nob̾ adhibito possit intelligi.tam̃ si qͥs
hec de igne futurȩ purgationis accipiat.
pensandum sollicite ẽ quia illum ꝑ ig¬
nem dixit posse saluari. ñ qui suꝑ hoc fun¬
dam̃tum. ferrũ. es. uł plũbum edificat id
ẽ peccata maiora. &e idcirco duriora atq¬
tc̃ iam insolubilia: s ligna. fenũ. stipulam.
id est peccata minima atq leuissima. quȩ
ignis facile consumat. Hoc tam̃ sciendũ ẽ.
qͥa illic saltem de minimis nicħ qͥsq pur-¬
gationis obtinebit: nͥ boniᷤ hoc actib in hac
adhuc uita positꝰ ut illic obtineat ꝓme

Expanded text:
ccipiet; si cujus opus arserit, detrimentum patietur; ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem. Quamvis hoc de igne tribulationis in hac nobis vita adhibito possit intelligi, tamen si quis hoc de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est quia illum per ignem dixit posse salvari, non qui super hoc fundamentum, ferrum, aes, vel plumbum aedificat, id est peccata majora, etunc jam insolubilia, sed ligna, fenum, stipulam, id est peccata minima atque levissima quae ignis facile consumat. Hoc tamen sciendum est quia illic saltem de minimis nihil quisque purgationis obtinebit, nisi bonis haec actibus in hac adhuc vita positus ut illic ob
Abbreviated transcription (Latin):
pulchro surgere qͣm de cruce descende¬
re: plus fuit mortẽ resurgendo destrue¬
re: quã uitam descendendo seruare. S
cum uidei hunc ad insultationes suaᷤ
de cruce descendere minime cernerent:
cũ morientẽ uiderent: eũ se uicisse cre¬
diderunt: nom̃ illiꝰ se qͣsi extinxisse ga-¬
uisi sunt.¬
redicate ȩuangłium om̃i creature.

Expanded text:
pulcro surgere, quam de cruce descendepulcro surgere, quam de cruce descendere; plus fuit mortem resurgendo destruere, quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt.Praedicate Evangelium omni creaturae