comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dominus sollicitudinem prohibuerat. nunc es¬
carum & uestimentorum suꝑfluam cutam ue¬
tat. cum adiungit. Quis autem ur̃m̃ cogitan¬
do pocest adicere ad staturam suam cubitum
antim: E de uestimento quid solliciti estis:
Si ergo hominib patet quia nullus ad staturã
suam cubitum uel minimam partẽ adicere po¬
cest: ille qui in mensura & pondere & nume¬
io cuncta disposuit. sicut dedit mensuram cor¬
poris pro ut uoluit: sic dabit & uestimenti ne¬
cessitatem: Unde etiam ad carnalium hominũ
suꝑfiuicatem conuncendam. de rebus minimis
similitudinem adhibuit dicens. Consicdate
ulia agri quomodo crescunt. non laborant
neq nent. Hic lilia agri pro omnib herbis tͣrȩ
posiut: quas d̃s sine textricum labore mira ua¬
ritate depingit. alis candidum colorem p̾bens
ut lilus. aliis rubicundum ut rosis. aliis pur¬
pureum ut uiolis. intantum ut nec salomon
in om̃i gła sua cooꝑtus sit sicut unum ex istis.

Expanded text:
Dominus superius sollicitudinem prohibuerat, nunc etDominus superius sollicitudinem prohibuerat, nunc etiam vestimentorum superfluam curam vetat, cum adjungit: « Quis autem vestrum cogitando potest adjicere ad staturam suam cubitum unum? et de vestimento quid solliciti estis? » Si ergo omnibus patet, quia nullus ad staturam suam cubitum vel minimam partem adjicere potest: ille qui in mensura et pondere et numero cuncta disposuit, sicut dedit mensuram corporis prout voluit, sic dabit et vestimenti necessitatem. Unde etiam ad carnalium hominum superfluitatem convicendam, de rebus minimis similitudinem adhibuit, dicens: « Considerate lilia agri, quomodo crescunt, non laborant neque nent. » Hic lilia agri pro omnibus herbis posuit, quas Deus omnipotens sine textricum labore mira varietate depingit, aliis candidum colorem praebens, ut liliis; aliis rubicundum, ut rosis; aliis purpureum, ut violis, tantum ut ne Salomon in omni gloria sua coopertus sit, sicut unum ex istis,
Abbreviated transcription (Latin):
Respicite coruos. Tradunt ergo philosophi: qͥ
quando coruorum pulli procreati fuerint. tam¬
dui non aparentib aluntur. quoadusq nigres¬
centib plumis. similitudinem eorum. in se
formare cȩperint. Sed quia a parentib reli¬
quuntur: di prouidentia pascunttr. psalims¬
ta teste qui ait. Qui dat ium̃tis escam ipsoꝵ
&. pullis coruorum inuocantib eum. Unde
diuina uoce ad beatum iob dicitur. Quis pre¬
parat coruo ȩscam suam. quando pulli enis
ad dm̃ damant. uagientes eo quod ñ habeant
cibos: Si ergo tam uilia uolatilia. queq etim
hominib suꝑflua eẽ uidentur. d fame perue
non patitir. nulomodo hominem ad imasi¬
nem & similitudinem suam factum fame pe¬
tire pacietur: nisi forte peccatis habundantib
stnlitas terrȩ iusto ãĩ uidicio contia nauas
accidat. psalmista teste qui ait: Non uidius¬
tmi acesictum. ne senen euis quģens pail.
⁊ ierum. Nichil deest timentib eum. Quia

Expanded text:
Respicite corvos. Tradunt enim physiologi, quia Respicite corvos. Tradunt enim physiologi, quia quando corvorum pulli procreati fuerint, tandiu a parentibus aluntur, quoadusque nigrescentibus plumis similitudinem eorum in se formare coeperit; sed quia a parentibus relinquuntur, Dei providentia pascuntur, teste Psalmista qui ait: « Qui dat jumentis escam ipsorum, et pullis corvorum invocantibus eum . » Unde divina voce ad beatum Job dicitur : « Quis praeparat corvo escam suam, quando pulli ejus ad Deum clamant vagientes eo quod non habeant cibos? » Si ergo tam vilia volatilia, quae etiam hominibus superflua esse videntur, Deus fame perire non patitur, nullo modo hominem ad imaginem et similitudinem suam factum fame perire patietur, nisi forte peccatis abundantibus sterilitas terrae justo Dei judicio contra naturam accidat, Psalmista teste qui ait: « Non vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem . » Et iterum: Nihil deest timentibus Deum. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
tum: Aesi diceret. Cui maiora prestitit dñs.
minora non negabit. Qui dedit animam. da¬
bit & cibum: &. qui tribuit corpus. adiciet
uestimentum. Et nt meus humana sub fra¬
gilitatis occasione de p̾sentis uitȩ necessitate
causaretur: dñs ex uolatilib cȩli exemplum
adhibuit dicens. Respicite uolatilia celi:
qm̃ non serunt neq metunt neq congregant
in horrea: & pater ur celestis pascit illa. Aesi
diceret. Si dͥ̾s uolatilia celi quȩ animam inta¬
tionabilem habent absq aracri labore & sine
sollicitudine metendi atq in horrea congregan¬
di pascit: nequaquam hominem ad imaginẽ
&. similitudinem suam factum. fame perire
patietur. Unde & subditur. Nonne uos ma¬
gis pluris estis illis: Quod ñ ad numerum.
sed ad imaginem ꝑtinet. Quod ẽ dicere.
ꝑluris estis illis: id ẽ rationabiles. quia melio¬
res estis illis. Alius autem euuanglista pro
uolatilibus celi. specialiter coruos posuit dicens.

Expanded text:
ntum? » Ac si diceret: Qui majora praestitit Dominus, ntum? » Ac si diceret: Qui majora praestitit Dominus, minora non negabit; qui dedit animam, dabit et cibum; et qui tribuit corpus, adjiciet vestimentum. Et ne mens humana sub fragilitatis occasione de praesentis vitae necessitate causaretur, Dominus de volatilibus coeli exemplum adhibuit, dicens: « Respicite volatilia coeli, quoniam non serunt, neque merrea, et Pater vester coelestis pascit illa. » Ac si diceret: Si Deus volatilia coeli, quae animam irrationalem habent, absque aratri labore et sine sollicitudine metendi atque in horrea congregandi pascit, nequaquam hominem ad imaginem et similitudinem suam factum, fame perire patietur. Unde et subditur: « Nonne vos magis pluris estis illis? » Quod non ad numerum, sed ad imaginem pertinet, quod est dicere: Pluris estis illis, id est rationales, quia meliores estis illis. Alius enim evangelista pro volatilibus coeli specialiter corvos posuit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
num. celorum. Ubi fortassis simpliciores querunt:
utrum cibus iste ad animam ꝑtineat: cum ani¬
ma unicorporea sit & imusibilis. cibus autem uisi¬
bilis. Quib respondendum ẽ: quia anima in
hoc loco pro p̾senti uita ponitur. cuius sustenti¬
culum ẽ cibus & potus. somnus & uestuñtũ.
Queritur autem quare dixerit. ne solliciti sitis
ammȩ ur̃ę quid manducetis: cum in laude
uiti sci dictum sit ꝑ ꝓpħam. Labores manu¬
um tuarum quia manducabis. ueatus es &
bene tibi erit. Ao quod dicendum: quia in
hoc loco añs non laborem ꝓhibuit: sed sollici¬
tuainem uetuit. Laborare debet homo un¬
de uuat: non unde diues efficiatur. ficut pri¬
mo homini dictum ẽ. In sudore uultus tui ues¬
ceris panem tuum: Hinc apłs sius precipit.¬
nib suis quod bonum ẽ : ut habeat unde
tribuat necessitatem pacienti. Ẽ ne mens
humana de presentis uitȩ sustentaculo dubita¬
ret. adhuc subiunxit dicens. Nonne anima
plus ẽ quam esca: & corpus plusquam uestim̃¬

Expanded text:
num coelorum. Ubi fortassis simpliciores quaerunt, utrum cibus iste ad animam pertineat, cum anima incorporea sit invisibilis, cibus autem visibilis. Quibus respondendum est, quia anima in hoc loco pro praesenti vita ponitur, cujus sustentaculum est cibus et potus, somnus et vestimentum. Quaeritur autem quare dixerit, « Ne solliciti sitis animae vestrae quid manducetis, » cum in laude viri sancti dictum sit per Prophetam: « Labores manuum tuarum quia manducabis, beatus es et bene tibi erit . » Ad quod dicendum quia in hoc loco Dominus non laborem prohibuit, sed sollicitudinem vetuit. Laborare enim debet homo unde vivat, non unde dives efficiatur, sicut primo homini dictum est : « In sudore vultus tui vesceris pane » tuo. Hinc Apostolus discipnibus suis quod bonum est, ut habeat unde tribuat necessitatem patientibus . » Et ne mens humana de praesentis vitae sustentaculo dubitaret, adhuc subjunxit, dicens: « Nonne anima plus est quam esca, et corpus plus quam vestime
Abbreviated transcription (Latin):
hominum prouociret.
sciens humanam naci¬
tam deo simul & diabolo subditam eẽ non
posse: ait inter cȩtera. Nemo potest duob
dominis seruire. Duo domini: as &. diabs¬
ius intelliguntur. Dominus enim adoni¬
natu nomen accepit: quod nom̃ illi specelit
conuenit. qui non solum gubemator. sad al̃
conditor ẽ totius creaturȩ: qui ẽ rex regum &.
dominus dominatium. Diabolus enim ñ ꝓpriȩ
sed abusiue dñs dictus ẽ: eo quod dominium
suȩ ticannidis in eorum mentib qui ei ꝑ mala
oꝑa subduntur exerceat. his ergo duob domi¬
nis unus idemq homo uno eodemq tempo¬
re seruire simul non potest: quia ualde intra
se contraria sunt &. diuersa. quȩ dñs p̾cipit.
uriam. Dñs largitatis elemosinani imꝑat:
diaboltis auaritiam. Dñs pacem: diabolus
discordiam. Dñs dilectionem: diabolus odi¬
um. Et ut breuiter cuncta conludam: dñs
uocat ad uirtutes: diabolus ad uitia. E ideo
ñ ẽ humana mens tam ampla & capax. ut

Expanded text:
hominum provocaret, sciens humanam naturam Deo simul et diabolo subditam esse non posse, ait inter caetera: « Nemo potest duobus dominis servire. » Duo domini, Deus et diabolus intelliguntur: Dominus enim a dominatu nomen accepit, quod nomen illi specialiter convenit, qui non solum gubernator, sed etiam conditor est totius creaturae, qui est Rex regum et Dominus dominantium. Diabolus enim non proprie, sed abusive Dominus dictus est, eo quod dominium suae tyrannidis in eorum mentibus, qui ei per mala opera subduntur, exerceat. His ergo duobus dominis unus idemque homo, uno eodemque tempore servire simul non potest: quia valde inter se contraria sunt et diversa, quae Dominus praeceuriam; Dominus largitatis eleemosynam imperat, diabolus avaritiam; Dominus pacem, diabolus discordiam; Dominus dilectionem, diabolus odium. Et ut cuncta breviter concludam, Dominus vocat ad virtutes, diabolus ad vitia. Et ideo non est humana mens tam ampla et capax, ut
Abbreviated transcription (Latin):
animo formas uisibilium rerum. &. eta¬
tes temporalium naturarum. procul
corpora locorum. & loca corporum repel¬
lamus. Discedat a corde quod spacio ex¬
tenditur. quod fine conluditur. & qͥc¬
quid nec semꝑ ubiq nec totum ẽ. Co¬
gitatio de trinitatis ditate concepta nichil
ꝑ distantiam incelligat. uichil ꝑ gradns
querat. ac siquid dignum dõ senserit. iis¬
tem fidem non terrena sapientia repperit.
nec opinio humana ꝑsuasit. sed ipse un¬
genitus docuit. ipse sp̃e sẽs instituit. de
quo nichil ẽ aliter. quam de patre & filio
sentiendum. quia non licet sit pater. non
sit filius. non tamen ẽ a patre filioq diui¬
sus. Et sicut propriam habet in tritate
ꝑsonam. ita unam habet in patris &. filii
ditate substantiam: omiua un plentem.
omnia continentem. & cum patre & filio
rnuersa moderantem secula amen.

Expanded text:
animo formas visibilium rerum, et aetaanimo formas visibilium rerum, et aetates temporalium naturarum, procul corpora locorum, et loca corporum repellamus. Discedat a corde, quod spatio extenditur, quod fine concluditur, et quidquid nec semper ubique, nec totum est. Cogitatio de Deitate Trinitatis concepta, nihil per distantiam intelligat, nihil per gradus quaerat; aut si quid dignum Deo senserit, nultem fidem non terrena sapientia reperit, nec opinio humana persuasit; sed ipse unigenitus Filius docuit, ipse Spiritus sanctus instituit: de quo nihil est aliter, quam de Patre et de Filio sentiendum: quia licet non sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Patre, Filioque divisus. Et sicut propriam habet in Trinitate personam, ita unam habet in Patris, et Filii Deitate substantiam, omnia implentem, omnia continentem, et cum Patre, et Filio universa moderantem in saecula.
Abbreviated transcription (Latin):
se agerent. & conuersis ad redemptorem
cordibus. ab immnici dominatione discede
Ubi autem sp̃c domini. ibi libertas. Et ne
pienterq noscamus. quid patri. quid fihio
quid sp̃ui sc̃o in reparatione nr̃a ꝓprium.
quidue cominune sit. ea quȩ pro nobis
humiliter & corporaliter gesta sunt. ita
proculdubio suscipiems : ut niclil indig
num de una atq eadem trinitatis gła
sentiamus. Quamius enim nulla mens
ad cogitandum de do. nulla ad loquendũ
lingua sufficit. tamen quantũcumq il¬
lud est quod humano intellectu de essen¬
tia paterne ditatis attingitur. nisi unum
atq idem ẽ. Et cum uel de unigenito eiꝰ
uel de spũ scõ aliud cogitatur non pie sapi¬
tur. sed nunis carnaliter caligatur. & ipsũ
quod de patre congruenter sentiri uide¬
batur ammnittitur. quia de tota trinitate
receditur si in ea unitas non tenetur. Nul¬
la autem ratione uere ẽ unum. quod ali¬
qua ẽ in equalitate diuersum. Cum ergo

Expanded text:
se agerent, et conversis ad Redemptorem se agerent, et conversis ad Redemptorem cordibus, ab inimici dominatione discederUbi autem Spiritus Domini, ibi libertas . Et, Npienterque noscamus quid Patri, quid Filio, quid Spiritui sancto in reparatione nostra proprium quidve commune sit, ea quae pro nobis humiliter et corporaliter gesta sunt ita procunum de una atque eadem Trinitatis gloria sentiamus. Quamvis enim nulla mens ad cogitandum de Deo, nulla ad loquendum lingua sufficiat, tamen quantumcumque illud est quod humano intellectu de essentia paternae Deitatis attingitur, nisi unum atque idem est, cum vel de Unigenito ejus, vel de Spiritu sancto cogitatur, non pie sapitur, sed nimis carnaliter caligatur, et ipsum quod de Patre congruenter sentiri videbatur, amittitur: quia de tota Trinitate receditur, si in ea unitas non tenetur. Nulla autem ratione vere est unum, quod aliqua est inaequalitate diversum. Cum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
habens equalitatem. & non recipiens soli¬
tudinem. & eiusdem substantiȩ & non
eiusdem intelligatur eẽ ꝑsone. Quod gͦ
salua cooperatione inseparabilis deitatis
quędam pater. quedam filius. quȩdam
factus: in suȩ naturȩ honore mansisset.
nec diabolica fraude deceptus alege sibi po¬
sita ꝑ concupiscentiam deuiasset: creator
inundi creatura non fieret. neq aut sempit̃¬
nus temporalitatem subiret. aut ȩqualis do
patri. filius ds. formam serui & similitu¬
dinem carnis peccati assumeret. Sed quia
inuidia diaboli mors introiuit in orbem t̾rȩ.
& aliter solui captiuitas humana non po¬
tuit. uisi causam nr̃ãm ille susciperet.¬
qui sine maiestatis sue dampno & uerus
homo ficret. & solus peccati contagium ñ
haberet: diuisit sibi opus nr̃e reparationis
misericordia trinitatis. ut pater propitiare¬
tur. filius propitiaret. sp̃c sc̃s igniret. Opor
tebat enim ut etiam saluandi aliquid ꝑ

Expanded text:
habens aequalitatem, et non recipiens solihabens aequalitatem, et non recipiens solitudinem, et ejusdem substantiae et non ejusdem intelligatur esse personae. Quod ergo salva cooperatione inseparabilis Deitatis, quaedam Pater, quaedam Filius, quaedam ilitudinem Dei factus , in suae naturae honore mansisset, nec diabolica fraude deceptus, a lege sibi posita per concupiscentiam deviasset, creator mundi creatura non fieret: neque aut sempiternus temporalitatem subiret, aut aequalis Deo Patri Filius Deus formam servi, et similitudinem carnis peccati assumeret. Sed quia invidia diaboli mors intravit in orbem terrae , et aliter solvi captivitas humana non potuit, nisi causam nostram ille susciperet sine majestatis suae damno, et 397 verus homo fieret, et solus peccati contagium non haberet: divisit sibi opus nostrae reparationis misericordia Trinitatis, ut Pater propitiaretur, Ftebat enim ut etiam salvandi aliquid pro
Abbreviated transcription (Latin):
ditus erat parentib suis. Quid ergo
mirum si ex humanitate sua minorẽ
se patre asserit in cȩlo: ex qua subiectus
erat etiam parentib in t̾ra: E x qua
humanitate nunc mariȩ đr. Uade ad
frẽs meos. & dic eis. Aseendo ad patrẽ
cur non communit̾ dicit nr̃m: Sed
distincte loquens indicat: quia eundẽ
patrem. &. dm̃ dissimilit̾ habeat ipse
quam nos. Ascendo ad patrem meum
ad dm̃ ur̃m quia ascendetis. Quia enĩ
& ego homo. ds mͥ ẽ: quia uos ab erro¬
re liberati: a ẽ uobis. Distincte gͦ mͥ
pater & d̃s est. quia quem ante secula

Expanded text:
ditus erat parentibus suis . Quid ergo ditus erat parentibus suis . Quid ergo mirum si ex humanitate sua minorem se Patre asserit in coelo, ex qua subjectus erat etiam parentibus in terra? Ex qua humanitate nunc Mariae dicitur: Vade ad fratres meos, et dic eis: Ascendo ad Patrem cur non communiter dicit nostrum? Sed distincte loquens indicat quia eumdem Patrem et Deum dissimiliter habeat ipse quam nos. Ascendo ad Patrem meum,ad Deum vestrum, quia ascendetis. Quia enim et ego homo, Deus mihi est; quia vos ab errore liberati, Deus est vobis. Distincte ergo mihi Pater et Deus es
Abbreviated transcription (Latin):
O mĩa ꝑ ipsum facta sunt. Tangit ergo
dum̃ qui eum patri et̾uitate substan¬
tie equalem credit. Sed fortasse aliqͥs
tacita questione pulsatur. quomodo
filius patri ẽẽ equalis possit. Qua in
re humana natura quod aminirando
comprehendere ñ ualet: restat ut hoc
sibi eẽ credibile ex ammiratione alia sci¬
at. habet namq quod ad hȩc sibi sub
breuitate respondeat. Constat enim
quia ipse creauit matrem. in cuiꝰ uir-¬
gineo utero ex humanitate ctrearetur.
Quid gͥ mirum si ȩqualis ẽ patri: qui
prior ẽ matre : Paulo quoq attestan¬
te didicunus: xp̃m dĩ uirtutem & d̃i
sapientiam. Qui ergo filium ininorẽ
putat. patri specialiter derogat: cuius
sapientiam cẽ ei inȩqualem fatetur.
Quis ẽtenim homo potens equanumit᷑ fer¬
ret: siquis ei diceret magnus quide es
sed tamen sapientia tua te minor est:
Ipse quoq añs dicit. Ego & pater unũ
sumus. Sed rursus ait. Pat maior me
ẽ. De quo etiam scriptum ẽ: quia sub¬

Expanded text:
Omnia per ipsum facta sunt . Tangit ergo Dominum, qui eum Patri aeternitate substantiae aequalem credit. Sed fortasse aliquis tacita quaestione pulsatur quomodo Filius Patri esse aequalis possit. Qua in re humana natura quod admirando comprehendere non valet, restat ut hoc sibi esse credibile ex admiratione alia sciat. Habet namque quod ad haec sibi sub brevitate respondeat. Constat enim quia ipse creavit matrem in cujus virgineo utero ex humanitate crearetur. Quid ergo mirum si aequalis est Patri, qui prior est matre? Paulo quoque attestante didicimus, Christum Dei virtutem, et Dei sapientiam . Qui ergo Filium minorem putat, Patri specialiter derogat, cujus sapientiam ei esse inaequalem fatetur. Quis etenim homo potens aequanimiter ferret, si quis ei diceret: Magnus quidem es, sed tamen sapientia tua te minor est? Ipse quoque Dominus dicit: Ego et Pater unum sumus . Et rursus ait: Pater major me est . De quo etiam scriptum est, quia sub
Abbreviated transcription (Latin):
benter obliuiscitur omĩps ds quod no¬
centes fuimus: paratus ẽ penitentiam
nr̃am nobis ad innocentiam deputare.
Inquinati post aquas salutis: renascamur
ex lacrimis. Itaq iuxta primi pastoris
nocem. sicut modo geniti infantes lac
concupiseite. Redite pariuili filii ad si¬
num matris ur̃e ȩterne sapientie: suggite
larga ubera pietatis tłi. transacta plangi¬
te. imminentia uitate. Redemptor ñr
momentaneos fietus ur̃os eterno consola¬
bitur gaudio: qui uiuit &. regnat cum
Lectio scĩ euugłii sed̾m matheum.

Expanded text:
benter obliviscitur omnipotens Deus quod nobenter obliviscitur omnipotens Deus quod nocentes fuimus, paratus est poenitentiam nostram nobis ad innocentiam deputare. Inquinati post aquas salutis, renascamur ex lacrymis. 1553 Itaque juxta primi Pastoris vocem, sicut modo geniti infantes lac concupiscite . Redite, parvuli filii, ad sinum matris vestrae aeternae sapientiae; sugite larga ubera pietatis Dei; transacta plangite, imminentia vitate. Redemptor noster momentaneos fletus nostros aeterno consolabitur gaudio, qui vivit et regnat cum ec
Abbreviated transcription (Latin):
bis uelut in signo exemplum penitenciȩ
posuit eos quos ꝑ penitentiam uiuere
post lapsum fecit: Perpendo etenim
petrum: considero latronem. aspicio
zacheum. intueor mariam. & nichil
in his aliud uideo nisi ante nr̃os oculos
posita spei & prntentiȩ exempla. For¬
tasse enim in fide lapsis ẽ aliquis: aspi-¬
ciat petrum qui amare fieuit: quod ci¬
mide negauerat. Alius contra proximũ
siuum in malicia crudelitatis exarsit: as¬
piciat latronem qui & in ipso mortis ar¬
ticulo ad uite prȩmia penitendo ꝑuenit.
Alius auaricie estibus anhelans aliena di¬
ripuit. aspiciat zacheum. qui sicut ali¬
cui abstulit quadruplum reddidit.
Alius libidinis igne succensus carnis mũ¬
diciam ꝑdidit. aspiciat mariam. que
in se amorem carnis igne diuini amo¬
ris excoxit. Ecce omĩps ãs ubiq ocu¬
lis nr̃is quos iitari debeamus obicit:
ubiq exempla suȩ miscdiȩ opponit. Ma-¬
la ergo iam displiceant uel exꝑta. Li¬

Expanded text:
bis velut in signo ad exemplum poenitentiae bis velut in signo ad exemplum poenitentiae posuit eos quos per poenitentiam vivere post lapsum fecit? Perpendo enim Petrum, considero latronem, aspicio Zacchaeum, intueor Mariam et nihil in his aliud video, nisi ante oculos nostros posita spei et poenitentiae exempla. Fortasse enim in fide lapsus est aliquis; aspiciat Petrum, qui amare flevit, quod timide negaverat . Alius contra proximum suum in malitia crudelitatis exarsit; aspiciat latronem, qui et in ipso mortis articulo ad vitae praemia poenitendo pervenit . Alius avaritiae aestibus anhelans aliena diripuit; aspiciat Zacchaeum, qui si quid alicui abstulit, quadruplum reddidit . Alius libidinis igne succensus, 1552 carnis munditiam perdidit; aspiciat Mariam, quae in se amorem carnis igne divini amoris excoxit. Ecce omnipotens Deus ubique oculis nostris quos imitari debeamus objicit, ubique exempla suae misericordiae opponit. Mala ergo jam displiceant, vel experta. Li
Abbreviated transcription (Latin):
ne desperet. Unde cauendum summo¬
pere est nequis delectatione peccati leui¬
athan istius ore rapiatur: & tam̃ si raptꝰ
fuerit non desperet. quia si peccatum
ꝑfecte lugcat: adhuc foramen in maxil¬
la eius inuenit ꝑ quod euadat. Ad est
testis diuine miscđiȩ hec ipsa de qua lo¬
quimur maria: de qua phariseus dum
pietatis fontem uellet obstruere dicebat.
Hic si cẽt ppħa: sciret utiq que & qualis
ẽ mulier quȩ tangit eum: quia pecca¬
trix ẽ. Sed lauit lacrimis maculas cor¬
dis & corporis: & redemptoris sui ues¬
tigia tetigit. que sua itinera praua
dereliquit. Sedebat ad pedes dñi uer-¬
bumq de ore illius audiebat. uinen¬
ti adheserat. mortuum quȩrebat: ui¬
uentem repperit quȩ mortuum quȩsut.
tantumq apud eum locum gr̃ę imient:
ut hunc ipsis quoq apłis. eiis uidelicet
nuncis. ipsa nunciaret. Quid itaq fr̃s
quid in hac re debemns aspicere: nisi in¬
mensam miscłiam conditoris nr̃i: qui no¬

Expanded text:
ne desperet. Unde cavendum summone desperet. Unde cavendum summopere est ne quis delectatione peccati Leviathan istius ore rapiatur; et tamen si raptus fuerit, non desperet, quia si peccatum perfecte lugeat, adhuc foramen in maxilla ejus invenit, per quod evadat. 10. Adest testis divinae misericordiae, haec ipsa de qua loquimur Maria, de qua Pharisaeus dum pietatis fontem vellet obstruere, dicebat: Hic si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est . Sed lavit lacrymis maculas cordis et corporis, et Redemptoris sui vestigia tetigit, quae sua itinera prava dereliquit. Sedebat ad pedes Jesu, verbumque de ore illius audiebat. Viventi adhaeserat, mortuum quaerebat. ventem reperit, quem mortuum quaesivit. Tantumque apud eum locum gratiae invenit, ut hunc ipsis quoque apostolis, ejus videlicet nuntiis, ipsa nuntiaret. Quid itaque, fratres, quid in hac re debemus aspicere, nisi immensam misericordiam conditoris nostri, qui no
Abbreviated transcription (Latin):
enis euaderet: si ꝑforata non ẽẽt:
An non in ore petrum tenuit: cum ne¬
gauit: An non in ore dauid tenuit:
cum in tantam se luxuriȩ uoraginem
mersit: Sed dum ad uitam uterq
ꝑ penitentiam rediit: leuiathan iste
eos aliquomodo quasi ꝑ maxillȩ suȩ fora¬
men amisit. Per foramen ergo maxille
ab eius ore subtracti sunt: qui post ꝑpe¬
trationem tante nequiciȩ penitendo redie¬
runt. Quis autem hominum leuiathan
istius os euadat: ut illicita nulla comiit¬
tat: Sed hinc cognoscimus quantum
redemptori humani generis debitores
sumus: qui non solum nos in ore leuia¬
than ire ꝓhibuit: sed ab eius ore etiam
redire concessit. qui spem peccatori non
abstulit. quia maxillam euis ut enaden¬
di uiam tribueret ꝑforauit. ut saltem
post morsum fugiat: qui in cautus pri-¬
us cauere noluit ne morderetur. Ubiq
ergo nobis occurrit suꝑna medicina:
quia & dedit homini p̾ceptum ne pec¬
cet: & tamen dedit peccanti remedia

Expanded text:
ejus evaderet, si perforata non esset? ejus evaderet, si perforata non esset? An non in ore Petrum tenuit, cum negavit ? An non in ore David tenuit, cum in tantam se luxuriae voraginem mersit ? Sed dum ad vitam uterque per poenitentiam rediit, Leviathan iste eos aliquo modo quasi per maxillae suae foramen amisit. Per foramen ergo maxillae ab ejus ore subtracti sunt, qui post perpetrationem tantae nequitiae poenitendo redierunt. Quis autem hominum Leviathan istius os evadat, ut illicita nulla committat? Sed hinc cognoscimus, quantum Redemptori humani generis debitores sumus, qui non solum nos in ore Leviathan ire prohibuit, sed ab ore etiam ejus redire concessit. Qui spem peccatori non abstulit, quia maxillam ejus, ut evadendi viam tribueret, perforavit, ut saltem post morsum fugiat, qui incautus prius cavere noluit ne morderetur. Ubique ergo nobis occurrit superna medicina, quia et dedit homini praecepta, ne peccet, et tamen peccanti dedit remedia,
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitam post culpas reuertimur. quia
ad penam nr̃ãm conditor nrͣ sine culpa
descendit. Ecce iam antiquus hostis
ea quȩ de humano genere cȩperat spolia
amisit. subplantationis suȩ uictoriam
ꝑdidit. Cotidie peccatores ad uitam
redeunt: cotidie de euis faucib redemp¬
toris manu rapuntur. Unde bene
quoq ad beatum iob uoce dominica
iterum dr: aut armilla ꝑforabis maxil¬
lam cius: Armilla ubi ponitur: ambi¬
endo constringit. Quid igitur ꝑ armil¬
lam: nisi cucumplectens nos diuina
misccłia designatur: Que leuiathan istiꝰ
maxillam ꝑforat: dum nobis post ꝑpe¬
trata quȩ ꝓhibuit. adhuc penitentiȩ
remedium ostendit. Armilla dñs max¬
illam leuiathan ꝑforat: quia ineffabi¬
li miscđie suȩ potentia sic malicie an¬
tiqui hostis obuiat. ut aliquando eos
etiam quos iam cȩpit amittat: & quasi
ab ore illius cadunt. qui post ꝑpetratas
culpas ad innocentiam redeunt. Quis
enim ore illius semel raptus maxillam

Expanded text:
ad vitam post culpas revertimur, quia ad vitam post culpas revertimur, quia ad poenam nostram conditor sine culpa descendit. Ecce jam antiquus hostis ea quae de humano genere coeperat spotia amisit, supplantationis suae victoriam perdidit. Quotidie peccatores ad vitam redeunt, quotidie de ejus faucibus Redemptoris manu rapiuntur. Unde bene quoque ad beatum Job voce dominica iterum dicitur: Aut armilla perforabis maxillam ejus ? Armilla ubi ponitur, ambiendo constringit. 1551 Quid ergo per armillam, nisi circumplectens nos divina misericordia designatur? Quae Leviathan istius maxillam perforat, dum nobis post perpetrata quae prohibuit, adhuc poenitentiae remedium ostendit. Armilla Dominus maxillam Leviathan perforat, quia ipse ineffabili misericordiae suae potentia sic malitiae antiqui hostis obviat, ut aliquando eos etiam quos jam coepit amittat. Et quasi ab ore illius cadunt, qui post perpetratas culpas ad innocentiam redeunt. Quis enim ore illius semel raptus, maxillam
Abbreviated transcription (Latin):
momordit: diuinitatis illum aculeus
ꝑforauit. Prius uero eum in miraculis
dm̃ cognouerat. sed de cognatione sua
ad dubitationem cecidit: quando hunc
passibilem uidit. Quasi hamus gͦ fauoe
glutientis tenuit: dum in illo esca cir¬
nis patuit quam deuorator appeteret.
&. diuinitas passionis tempore latuit.
quȩ necaret. In hamo eis in carnatio¬
nis captus ẽ: quia dum in illo appecit
ȩscam corporis : transfixus ẽ aculeo diui¬
nitatis. Ibi quippe merat humanitas
que ad se deuoratorem duceret: ibi di¬
uinitas quȩ ꝑforaret. Ibi aꝑta infirmi¬
tas quȩ prouocaret: ibi occulta uirtus
que raptoris faucem transfigeret. In
haino gͥ captus ẽ: quia inde interit
unde momordit:. .&. quos iure tenebat
mortales ꝑdidit: quia eum in quo ius
non habuit morte appetere immnortalem
presumpsit. hinc ẽ etiam quod hȩc ipsa
de qua loquimur maria uiuit: quia ille
pro humano genere qui morti nichil de¬
bebat occubuit. Hinc ẽ quod nos cotidie

Expanded text:
momordit, divinitatis illum aculeus momordit, divinitatis illum aculeus perforavit. Prius vero eum in miraculis Deum cognoverat, sed de cognitione sua ad dubitationem cecidit, quando hunc passibilem vidit. Quasi hamus ergo fauces glutientis tenuit, dum in illo esca carnis patuit, quam devorator appeteret; et divinitas passionis tempore latuit, quae necaret. In hamo ejus incarnationis captus est, quia dum in illo appetit escam corporis, transfixus est aculeo divinitatis. Ibi quippe inerat humanitas, quae ad se devoratorem duceret; ibi divinitas, quae perforaret; ibi aperta infirmitas, quae provocaret; ibi occulta virtus, quae raptoris faucem transfigeret. In hamo igitur captus est, quia inde interut unde momordit. Et quos jure tenebat mortales perdidit, quia eum in quo jus non habuit morte appetere immortalem praesumpsit. 9. Hinc est etiam quod haec ipsa de qua loquimur Maria vivit, quia ille pro humano genere qui morti nihil debebat occubuit. Hinc est quod nos quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
tu gustauit: atq ideo exaltauit caput.
quia hoc quod moriendo in sepulchro
posuit. resurgendo suꝑ angelos leuauit.
& uide antiquum hostem ineternum
ꝑculit: unde seiure contra se manus
ꝑsequentium temporaliter ꝑmisit.
Q uod aꝑte dñs beato iob indicat dicens.
Nuniquid capiens leuiachan amo: Per
leuiathan quippe. quod additam̃tum q
d̾r cȩtus ille deuorator. humani genens
designatur. qui dum se diumitaten ho¬
muni addere spopondit: immortalitate
sustulit. Qui preuaricationis quoq cul¬
pam quam primo homini ꝓpinauit:
dum se sequentib pessima ꝑsuasione
multiplicat. penas eis sine cessatione
coacerbat. In hamo autem esca ostendi¬
tur: aculeus occultatur. Hunc ergo pat̾
omips hamo cepit: quia ad mortem
illius uiigenitum filium incarnatum
misit: in quo & caro passibilis uideri
posset: & diuinitas in passibilis uideri
non posset. Cumq in eo serpens iste
ꝑ manus ꝑsequentium escam corporis

Expanded text:
tu gustavit. Atque ideo exaltavit caput, tu gustavit. Atque ideo exaltavit caput, quia hoc quod moriendo in sepulcro posuit, resurgendo super angelos elevavit; et inde antiquum hostem in aeternum perculit, unde saevire contra se manus persequentium temporaliter permisit. Quod aperte Dominus beato Job indicat, dicens: Nunquid capies Leviathan hamo ? 8. Per Leviathan quippe, quod additamentum eorum dicitur, cetus ille devorator humani generis designatur. Qui, dum se divinitatem homini addere spopondit, immortalitatem sustulit. Qui praevaricationis quoque culpam, quam primo homini propinavit, dum se sequentibus pessima persuasione multiplicat, poenas eis sine cessatione coacervat. In hamo autem esca ostenditur, aculeus occultatur. Hunc ergo Pater omnipotens hamo coepit, quia ad mortem illius unigenitum Filium incarnatum misit, in quo et caro passibilis videri posset, et divinitas impassibilis videri non posset. Cumque in eo serpens iste per manus persequentium escam corporis
Abbreviated transcription (Latin):
mecum creauit. Uenit maria magdale¬
nȩ annuncians discipulis quia uidi do¬
minum: & hec dixit mͥ. Ecce huma¬
n generis culpa ibi absciditur: unde
processit. Quia enim in parachso muli¬
er uiro ꝓpinauit mortem: asepulchro
mulier uiris annuntiat uitam: &. dic¬
ta sui uiuificatoris narrat: quȩ morti¬
feri serpentis uerba narrauerat: ac si
humano generi non uerbis dñs sed reb
dicat. De qua mani uobis illatus est
potus mortis: de ipsa suscipite poculũ
uite. Hec de expositione lectionis euuan¬
gelice succuicte transcurrimus. nunc
opitulante codem de quo loquimur
dño & resurrectionis enis głam. &. pi¬
etatis uiscera consideremiis. Citius
enum amorte uoluit surgere: ue nr̃a
du anima in infidelitatis morte rema¬
neret. Unde quoq bene ꝑ psalmistam
dicitur. De torrente in uia bibit: ꝓpte¬
terea exaltauit caput. In humano qͥp¬
pe genere ab ipso mundi intio torrens
mortis effluxerat: sed de hoc torrente
dñs in uia bibit: quia mortem in transi¬

Expanded text:
it. Venit Maria Magdalene annuntians discipulis quia vidi Dominum, et haec dixit mihi. Ecce humani generis culpa ibi absciditur unde processit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem , a sepulcro mulier viris annuntiat vitam; et dicta sui vivificatoris narrat, 1550 quae mortiferi serpentis verba narraverat. Ac si humano generi non verbis Dominus, sed rebus dicat: De qua manu vobis illatus est potus mortis, de ipsa suscipite poculum vitae. 7. Haec de expositione lectionis evangelicae succincte transcurrimus; nunc, opitulante eodem de quo loquimur Domino, et resurrectionis ejus gloriam, et pietatis viscera consideremus. Citius enim a morte voluit resurgere, ne nostra diu anima in infidelitatis morte remaneret. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput . In humano quippe genere ab ipso mundi initio torrens mortis effluxerat: sed de hoc torrente Dominus in via bibit, quia mortem in transi
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimis maculas criminis.
Et uox ueritatis impletur qua dicitur. Di¬
missa sunt ei peccata multa: quia dilexit
multum. Quȩ enim prius frigida pec¬
cando remanserat: postinodum amando
fortiter ardebat. Nam postquam uenit
ad monumentum. ibiq corpus domini¬
cum non inuẽnit. sublatum credidit.
atq discipulis nuntiauit. Qui uenien¬
tes uiderunt: atq ita cẽ ut intilier dix¬
erat crediderunt. E de eis protins scͥp¬
tum ẽ. Abierunt ergo discipuli ad se-¬
metipsos. Ne deinde subiungitur. Ma¬
ria autem stabat ad monumentum foris

Expanded text:
s: et vox Veritatis impletur, qua dicitur: Dimissa sunt ei peccata multa, quoniam dilexit multum . Quae enim prius frigida peccando remanserat, postmodum amando fortiter ardebat. Nam postquam venit ad monumentum, ibique corpus dominicum non invenit, sublatum credidit, atque discipulis nuntiavit. Qui venientes 1545 viderunt, atque ita esse ut mulier dixerat crediderunt. Et de eis protinus scriptum est: Abierunt ergo discipuli ad semetipsos. Ac deinde subjungitur: Maria autem stabat
Abbreviated transcription (Latin):
dominus dicat. Non te generaliter
ut cȩteros: specialiter scio. Maria ergo
quia uocatur ex nomine recognoscit
auctorem: atq eum ꝓtinus rabboni
idest magistrum uocat: quia & ipse
erat qui quȩrebatur exterius: & ipse qͥ¬
cam interuis ut quereret docebat. lam
uero ab euuangelista non subditur qͥd
mulier fecit: sed ex eo innuitur quod
audiuit cui r. Noli me tangere: non¬
dum enim ascendi ad patrem meum.
In bis namq uerbis ostenditur. quod ma¬
tia amplecti uoluit eius uestigia quem
recognouit: sed ei magister dicit. noli
me tangere: non quia post resurrectio¬
nem dominus tactum rennuit feminaꝵ.
tum sit. accesserunt & tenuerunt pe-¬
des eus. sed cur tangi non debeat ratio
quoq additur. cum subinfertur: ñdũ
cnim ascendi ad patrem meum. In
Nam quisquis eum ȩqualem patri non
credit: adhuc in euis pectore ad patrẽ
dñs non ascendit. Ille ergo iħm ueraci¬
ter cangit: qui patri filium coeternum

Expanded text:
Dominus dicat, non te generaliter Dominus dicat, non te generaliter ut caeteros, sed specialiter scio. Maria ergo, quae vocatur ex nomine, recognoscit auctorem, atque eum protinus Rabboni, id est magistrum vocat, quia et ipse erat qui quaerebatur exterius, et ipse eam interius ut quaereret, docebat. Jam vero ab evangelista non subditur quid mulier fecerit, sed ex eo innuitur quod audivit, cui dicitur: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum. In his namque verbis ostenditur quod Maria amplecti voluit ejus vestigia, quem recognovit. Sed ei magister dicit: Noli me tangere. Non quia post resurrectionem Dominus tactum renuit feminarum, tum sit: Accesserunt, et tenuerunt pedes ejus . 6. Sed cur tangi non debeat ratio quoque additur cum subinfertur: Nondum enim ascendi ad Patrem meum. In Nam quisquis eum aequalem Patri non credit, adhuc in ejus pectore ad Patrem Dominus non ascendit. Ille ergo Jesum veraciter tangit, qui Patri Filium coaeternum
Abbreviated transcription (Latin):
hec mulier errauit. quȩ iħm ortolanũ
credidit. An non ei sp̃ialiter or tolanus
erat: quia in eius pectore ꝑ amoris sui
semina uirtutum uirentia plantabat:
Sed quid ẽ quod uiso eo quem ortolamĩ
credidit. cui necdum dixerat qu̾e que¬
rebat: ait. dñe si cu sustulisti eum:
Quasi enun iam de eo dixisset ex cuius
desiderio plangeret: eum dicit qu̾e ñ
dixerat. Sed ius amoris hoc agere solet
in animo: ut quem ipse c̃ogitat: nusti
alium ignorare credat. Recte & hec
mulier quem quęrit ñ dicit. & tam̃
dicit si tu sustulisti eum: quia alteri ñ
putat incognitum que sic ipsa contimi¬
ato plangit desidio. Dicit ei iħe. Marra.
P ostquam eam cominum uocabulo apel¬
lauit ex sexii & agnitus ñ ẽ. uocat ex i¬
mine. Ie si aꝑte dicat. Recognosce cũ
aquo recognosceris. Perfecto quoq uno
ãr: noui te ex nomine. Quia homo
ẽ. moyses uero ꝓprium: cui recte dici᷑.
quia ex nomine scitur. Ac si aꝑte ei

Expanded text:
haec mulier erravit, quae Jesum hortulanum haec mulier erravit, quae Jesum hortulanum credidit. An non ei spiritaliter hortulanus erat, qui in ejus pectore per amoris sui semina virtutum virentia plantabat? 5. Sed quid est quod viso eo quem hortulanum credidit, cui necdum dixerat quem quaerebat, ait: Domine, si tu sustulisti eum? Quasi enim jam dixisset ex cujus desiderio plangeret, eum dicit quem non dixerat. Sed vis amoris hoc agere solet in animo, ut quem ipse semper cogitat, nullum alium ignorare credat. Recte et haec mulier quem quaerit non dicit, et tamen dicit: Si tu sustulisti eum, quia alteri non putat incognitum, quem sic ipsa continuo plangit desiderio. Dicit ei Jesus: Maria. Postquam eam communi vocabulo appellavit ex sexu, et agnitus non est, vocat ex nomine. Ac si ei aperte dicat: Recognosce eum, a quo recognosceris. Perfecto quoque viro dicitur: Novi te ex nomine , quia homo est, Moyses vero proprium, cui recte dicitur quia ex nomine scitur: ac si aperte
Abbreviated transcription (Latin):
to iacuerat: & maria non corpus dñi
sed sublatum dũm quęrebat: uidelicet
ex toto designans partem. Hȩc cum di¬
xisset: conuersa retrorsum uidit ihm
stantem. & nesciebat quia iħc ẽ. No¬
tandum quod maria quȩ adhuc de dñi
resurrectione dubitabat. retrorsum con-¬
uersa ẽ ut uideret iħm : quia uidelicet
ꝑ eandem dubitationem suam quasi
tergum in dñi faciem miserat: quem re¬
surrexisse minime credebat. Sed quia
amabat & dubitabat. uidebat & ñ ag¬
noscebat. eumq illi & amor ostenderat:¬
& dubietas abscondebat. Cuius adhuc
ignorantia exprimitur: cum infertur.
Et nesciebat quia ih̾c eẽt. Qui dicit ei.
Mulier quid ploras: Quem queris: In¬
terrogatur doloris causa. ut augeatur
desiderium: quatinus cum nomina¬
ret quem quȩreret: in amore euis arden¬
tius ęstuaret. Illa existimans quia orto¬
lanus eẽt: dicit ei. Domine si u sustulisti
eum dicito michi ubi posiusti eum: &
ego eum tollam. Forsitan nec errando

Expanded text:
nto jacuerat, et Maria non corpus Domini, nto jacuerat, et Maria non corpus Domini, sed sublatum Dominum quaerebat, videlicet ex toto designans partem. Haec cum dixisset, conversa retrorsum, vidit Jesum stantem, et nesciebat quia Jesus esset. Notandum quod Maria, quae adhuc de Domini resurrectione dubitabat, retrorsum conversa est ut videret Jesum, quia videlicet per eamdem dubitationem suam quasi tergum in Domini faciem miserat, quem resuamabat et dubitabat, videbat et non cognoscebat; eumque illi amor ostenderat et dubietas abscondebat, cujus adhuc ignorantia exprimitur cum infertur, et nesciebat quia Jesus esset. Dicit ei Jesus: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Interrogatur doloris causa ut augeatur desiderium, quatenus cum nominaret quem quaereret, in amore ejus ardentius aestuaret. Illa existimans quia hortulanus esset, dicit ei: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, et ego eum tollam. Forsitan nec errando
Abbreviated transcription (Latin):
se inuicem aspicunt: dum uultus in
ꝓpitiatorium uertunt: quia dum intra
se positum incarnatum dñm uident ã
suo aspectu non discrepant: quȩ dispen¬
sationis euis misterium concorditer nar¬
tes. Mulier quid ploras: E dicit eis.
Quia tulerunt dñm meũ: & nescio ubi
posuerunt eum. Ipsa namq sacra elo¬
quia quȩ in nos lacrimas amoris excitant:
easdem lacrimas consolantur: dum nobis
redemptoris nr̃i speciem ꝓmictunt.
Sed notandum uixta historiam ẽ quod
mulier non ait. tulerunt corpus dñ
mei: sed tulerunt dñm meum. Usus
namq sacri eloquii ẽ: ut aliquando
ex parte totum. aliquando uero ex toto
partem significet. Ex parte & enim
totum signat: sicut de iacob filiis scrip¬
tum ẽ: quia descendit iacob in egyptum
in animab septuaginta. Neq enim in
egyptum animȩ sine corporib descende¬
runt: sed ꝑ solam animam totus homo
signatur: quia ex parte totum exprimit᷑.
Et solum dominicum corpus in monum̃¬

Expanded text:
se invicem aspiciunt, dum vultus in se invicem aspiciunt, dum vultus in propitiatorium vertunt, quia dum inter se positum incarnatum Dominum vident, a suo aspectu non discrepant, quae dispensationis ejus mysterium concorditer nartes: Mulier, 1548 quid ploras? Et dicit eis: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Ipsa namque sacra eloquia, quae in nobis lacrymas amoris excitant, easdem lacrymas consolantur, dum nobis Redemptoris nostri speciem promittunt. Sed notandum juxta historiam est quod mulier non ait: Tulerunt corpus Domini mei: sed, Tulerunt Dominum meum. Usus namque sacri eloquii est ut aliquando ex parte totum, aliquando vero ex toto partem significet. Ex parte etenim totum signat, sicut de Jacob filiis scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum in animabus septuaginta . Neque enim in Aegyptum animae sine corporibus descenderunt; sed per solam animam totus homo significatur, quia ex parte totum exprimitur. Et solum dominicum corpus in monume
Abbreviated transcription (Latin):
& uerbum erat apud dm̃. & d̃s erat
uerbum. Ẽ quasi ad pedes sedet angls
cum dicit. uerbum caro factum ẽ. &
habitauit in nobis. Possumus etiam
ꝑ duos angelos duo testam̃ta cognoscere:
unum prius & aliud sequens. Qui ui¬
delicet angeli ꝑ locum dominei corpo¬
ris sibimet sunt coniuncti: quia nimi¬
rum utraq testamenta dum pari sensu
incarnatum & mortuum ac resurrexis¬
se dñm nunciant: quasi testamentum
prius ad caput. & testamentum poste¬
rius ad pedes sedet. Unde &. duo che¬
rubin quȩ ꝓpiciatorium tegunt: sese
inuicem aspiciunt. uersis uultibus in
ꝓpitiatorium. Cherubm quippe plenitu¬
do scientiȩ d̃r: & quid ꝑ duo cherubin
nisi utraq testam̃ta signantur: Quid uͦ
ꝑ propitiatorium: msi incarnatus dñs fi¬
guratur: De quo iohannes ait. Ipse ẽ
enim ꝓpitiatio ꝓ peccatis nr̃is. Et dum
testamentum uetus hoc fiendum denun¬
tiat. quod testamentum nouum de dño
factum clamat: quasi utraq cherubin

Expanded text:
et Verbum erat apud Deum, et Deus erat et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Et quasi ad pedes sedet angelus, cum dicit: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Possumus etiam per duos angelos duo Testamenta cognoscere, unum prius, et aliud sequens. Qui videlicet angeli per locum dominici corporis sibimet suut conjuncti, quia nimirum utraque Testamenta, dum pari sensu incarnatum et mortuum ac resurrexisse Dominum nuntiant, quasi Testamentum prius ad caput, et Testamentum posterius ad pedes sedet. Unde et duo cherubim quae propitiatorium tegunt sese invicem aspiciunt versis vultibus in propitiatorium . Cherubim quippe plenitudo scientiae dicitur. Et quid per duo cherubim nisi utraque Testamenta signantur? Quid vero per propitiatorium nisi incarnatus Dominus figuratur? De quo Joannes ait: Ipse est enim propitiatio pro peccatis nostris . Et dum Testamentum Vetus hoc faciendum denuntiat quod Testamentum Novum de Domino factum clamat, quasi utraque cherubim
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quod extra conditorem libeat: & quȩ
prius delectabant animum. fiunt post¬
modum uehementer ouerosa. Nichil
eus mesticiam consolatur: quousq adhuc
qui desideratur non aspicitur. Meret
mens: lux ipsa fastidio ẽ. Taliq igne
in mente dequoquitur rubigo culpe:
& succensus animus quasi auri more qͥa
ꝑ usum speciem ꝑdidit: ꝑ incendium
clarescit. Ista itaq que sic amat. quȩ
se ad monum̃tum quod ꝑspexerat iterũ
inclinat : uideamus quo fructu uis
amoris in ea ingeminat opus inquisi¬
tionis. Sequitur. Uidit duos angelos
in albis sedentes unum ad caput. &
unum ad pedes. ubi positum fuerat cor-
pus iħu. Quid ẽ quod in loco domimei
corporis duo angeli uidentur unus ad
caput atq alius ad pedes. sedens: nisi qđ
latina lingua angelus nuntius dicitur.
&. ille ex passione sua nunciandus erat:
qui &. ds ẽ ante scł̃a & homo in sine scł̃oꝵ:
Quasi ad capuit sedet angelus cum ꝑ apł̃m

Expanded text:
est quod extra conditorem libeat, et quae est quod extra conditorem libeat, et quae prius delectabant animum, fiunt postmodum vehementer onerosa. Nihil ejus moestitiam consolatur, quousque adhuc qui desideratur non aspicitur. Moeret mens, lux ipsa fastidio est; talique igne in mente decoquitur rubigo culpae, et succensus animus quasi auri more, quia per usum speciem perdidit, per incendium clarescit. 3. Ista itaque quae sic amat, quae se ad monumentum quod perspexerat iterum inclinat, videamus quo fructu vis amoris in ea ingeminat opus inquisitionis. Sequitur: Vidit duos angelos in albis, sedentes, unum ad caput, et unum ad pedes, ubi positumpus Jesu. Quid est quod in loco Dominici corporis duo angeli videntur, unus ad caput, atque alius ad pedes sedens, nisi quod Latina lingua angelus nuntius dicitur, et ille ex passione sua nuntiandus erat, qui et Deus est ante saecula, et homo in fine saeculorum? Quasi ad caput sedet angelus, cum per apo
Abbreviated transcription (Latin):
post iuentus strictius teneatur. Sc̃a
enim desid̃ia ut p̃dixiius dilatione
crescunt: si autem dilatione deficiunt
desideria non fuerunt. Hoc amore arsit.
quisquis ad ueritatem ꝑtingere potuit.
Hinc nainq dauid ait. Sitiuit amina mea
ad dm̃ uiuũ. quando ueniam &. parebo
ante faciem di: Hinc nos ammonet di
ꝓpħa ait. Anima mea defiderauit te in
nocte: sed & spũ meo in p̃cordiis meis.
de mane iugilabo ad te. Hinc ei iterum
nerata caritate ego sum. Iustum quippe
ẽ : ut ex uisione medici ꝑtingat ad salutẽ.
quȩ ꝑ estum eius desiderii uulnus amo¬
ris portat in pectore. Hinc rursus ait.
A nima mea li quefacta ẽ: ut dilectus locu¬
tus ẽ. Mens namq hominis conditoris
sui speciem non quȩxens male dura ẽ. qͥa
in semetipsa remanet frigida. At si ar¬
dere iam ex desiderio cȩperit: ad sequen¬
dum quem diligit liquefacta ꝑ ignem
amoris currit. Fit desidio anxia: uiles¬
cunt in scło cuncta quȩ placebant. nichil

Expanded text:
post inventus strictius teneatur. Sancta post inventus strictius teneatur. Sancta enim desideria, ut praediximus, dilatione crescunt. Si autem dilatione deficiunt, desideria non fuerunt. Hoc amore arsit, quisquis ad veritatem pertingere potuit. Hinc namque David ait: Sitivit anima mea 1547 ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Hinc nos eta ait: Anima mea desideravit te in nocte, sed et spiritu meo in praecordiis meis de mane vigilabo ad te . Hinc ergo nerata charitate ego sum . Justum quippe est ut ex visione medici pertingat ad salutem, quae per aestum ejus desiderii vulnus amoris portat in pectore. Hinc rursus ait: Anima mea liquefacta est, ut dilectus locutus est . Mens namque hominis conditoris sui speciem non quaerentis male dura est, quia in semetipsa remanet frigida. At si ardere jam ex desiderio coeperit ad sequendum quem diligit, liquefacta per ignem amoris currit. Fit desiderio anxia, vilescunt in saeculo cuncta quae placebant, nihil