comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
da dei. Que etiam ip̃am inuolutili¬
bri medullam mandit: ⁊ intuna
sapĩe comedit uiscera. Stultus sit
scriptum est complicat manus su¬
as: et comedit uiscera sua. Cibz iste
cruent᷑ cib carnalis est: tib qui pe¬
rit immo qͥ ꝑimit. Qmͣ dultiꝰ et u¬
tiliꝰ uiscera sapientie comedunt᷑. ⁊
sacri uerbi archana. Non potest cru¬
entis attingi dentib s lotis ⁊ can¬
didis: quia candor est ip̃a lucis et¬
ne. Et ip̃i sponsi dentes lacte can¬
didiores dicuntur: ꝓpterea tales in
sponsa commendat qui suis sint
similes. Dentes tui sicut grex detou¬
sarum: que ascendunt de lauachꝰ.
Non enun lotos tantum s et liberoꝰ
oꝑtet mentis sensus hr̃e. siquis il¬
los ad diuini uerbi scrutiniũ parat.
Om̃s gemellis ferib: ⁊ sterilis non ẽ
in eis. Sterilitas reputatur: si uel u¬
no fueris fetu content᷑. Si potuisti ad
sacratum aliquem in scripnris in¬
tellectum ꝑtingere: unum iam pe¬

Expanded text:
da Dei: quae etiam ipsam involuti lida Dei: quae etiam ipsam involuti libri medullam mandit, et intima sapientiae comedit viscera. Stultus, sicut scriptum est, complicat manus suas, et comedit viscera sua . Cibus iste cruentus, cibus carnalis est, cibus qui perit, imo qui perimit. Quam dulcius et utilius viscera sapientiae comeduntur, et sacri verbi arcana? Non potest cruentis attingi dentibus, sed lotis et candidis, quia candor est ipsa lucis aeternae, et ipsius sponsi dentes lacte candidiores dicuntur. Propterea tales in sponsa commendat, qui suis sint similes: Dentes tui sicut grex 78 detonsarum, quae ascenderunt de lavacro. Non modo lotos, sed et liberos oportet mentis sensus habere, si quis illos ad divini verbi scrutinium parat. 2. Omnes gemellis fetibus, et sterilis non est in eis. Sterilitas reputatur, si vel uno fueris fetu contentus. Si potuisti ad sacratum aliquem in Scripturis intellectum pertingere, unum jam pe
Abbreviated transcription (Latin):
di erimus. Summũ hic uobis
negocium sit: quod solum ibi e¬
rit. Contemplatio namq sapĩe
eterna refectio est. Nichil omĩno
spñalib anime dentib dultius
ruminat᷑ qm ille panis uiuus
qui ait. Hec est uita eterna ut
cognoscant te uerum deum et
ulistis precedenti xxiii.¬
commendates sermone
sponse dentes. Iure quidẽ
qd ñ exigua sit pulcͥtudinis ratio
indentib posita: si candidi sint sei
equaliter ꝯserti. Nec tantũ aptitudo
s ⁊ utilitas indentib placet. Quid
enim: Ioħs in apocalipsi inuolutũ¬
qͦmͦ quod sͥ ab angło porrectum est
quomͦ comederet uolumen: sine y¬
doneis ad talem cibum dentibus.
Durꝰ uidebatur cibus liber integer
et ideo dentib opus erat qui illũ
comminuerent integrum et emol¬
urent durum: ut deglutiri posset.
Et bou̾ plane dens intelligentia ex¬
citata: intelligentia sp̃ualis q̃ oĩa
diuidicat omĩa discutit: omnia
ruminat: ⁊ scrutatur etiam ꝓfim¬

Expanded text:
di erimus. Summum nobis hic di erimus. Summum nobis hic negotium sit, quod solum ibi erit. Contemplatio namque sapientiae, aeterna refectio est. Nihil omnino spiritualibus animae dentibus dulcius ruminatur, quam ille Panis vivus, qui Patri ait: Haec est vita aeterna, ut cognoscant te verum Deum, et udistis praecedenti commendatos sermone sponsae dentes. Jure quidem: quod non exigua sit pulchritudinis ratio in dentibus posita, si candidi sint, si aequaliter conserti. Nec tantum aptitudo, sed et utilitas in dentibus placet. Quid enim? Joannes in Apocalypsi involutum, quod sibi ab angelo porrectum est, quomodo comederet volumen sine idoneis ad talem cibum dentibus? Durus videbatur cibus liber integer: et ideo dentibus opus erat, qui illum comminuerent integrum, et emollirent durum, ut levius deglutiri posset. Et bonus plane dens intelligentia exercitata, intelligentia spiritualis, quae omnia dijudicat, omnia discutit, omnia ruminat et scrutatur, etiam profun
Abbreviated transcription (Latin):
prirgantur. Et felix qui de seculo¬
ñ quasi de ceno s quasi de lauachro
ascendit: non hñs necesse ut aliqͥd
in se lauet s est mundus totus Iste
plane dignus hẽbitur dealbatis
dentib. idest anime sensib panẽ
angłoꝵ manducare: non iam pa¬
nem doloris s panem qui letificat
cor hominis: illum utiq panem
quem significauit ꝓph̾a dicens:
satiabor cum apparuerit gła tua.
sic enimilla nos glã dum appa¬
ret pascit: reficit dum reuelatur.
huius siquidem gle reuelatio ple¬
na: quid est uisi sapientia uera:
Que nos ad semetip̃am edendũ
inuitans non alias a nobis mã¬
ditur mͥ cum illam medicamur
uelut uitales pure mentis cleli¬
cias: ⁊ indeficientem refectionẽ.
Hic ergo purgatos et exeruta tõ
animi sensus hẽamus. ñ iã ad diͦ¬
cretonem boni et mali: s tantũ
ad ꝑceptionem tanti boni. Astite¬
mus hic crebro quod ibi continu¬
e agemus÷ p̃occupemus frequẽ¬
ter: in quo indesinentesr occupã¬

Expanded text:
et ardoris purgantur. Et felix qui de saeculo, noet ardoris purgantur. Et felix qui de saeculo, non quasi de coeno, sed quasi de lavacro ascendit, non habens necesse ut aliquid in se lavet, sed est mundus totus. Iste plane dignus habebitur dealbatis dentibus, id est animae sensibus, panem angelorum manducare: non jam panem doloris, sed panem qui laetificat cor hominis, illum utique panem quem significavit propheta dicens, Satiabor cum apparuerit gloria tua . Sic enim illa gloria dum non apparet, pascit; reficit dum revelatur. Hujus siquidem gloriae revelatio plena, quid est, nisi sapientia vera? Quae nos ad se ipsam edendum invitans, non alias a nobis manditur, nisi cum illam meditamur velut vitales purae mentis delicias, et indeficientem refectionem. Hic ergo purgatos et exercitatos animi sensus habeamus, non jam ad discretionem boni et mali, sed tantum ad perceptionem tanti boni. Actitemus hic crebro quod ibi continue agemus: praeoccupemus frequenter, in quo indesinenter occupan
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiora conscendunt. Siquidẽ ip̃i
pili ueteres oneri iam ẽẽ incipuĩt
cum primũ noua uellera germi¬
nant cum hyemps transiit: cum¬
ymber abiit ⁊ recessit. Ideoq si ue¬
teri et suꝑuacuo leuuim ⁊ mani¬
um rerum uellere te inuolui adhͤ
necessariũ ducis: nondũ ⁊ͥ hyema¬
lia congelate mentis frigora transi¬
erunt. Sene ergo detonsi ⁊ de laua¬
chro ascenclunt: qͣi nichil ueteris
uel sarcine uel sordis hñtes. Atten¬
nerari non sufficit lotum et nonũ
dere disponis ascende semꝑ de laua¬
ua ꝑ singulas noctes lectum tuũ
lacrumis: aut si te peccatũ non qͣi
nox inuoluit s sicut nubes preter¬
nubes: etiam leuium uestigia de¬
lictoꝵ lacrimis dele. Hic enim in
conualle lacrimarum: locus est
lauachri. Quid est quod sordes cõ¬
gestas et peccati purgam̃ta: fut᷑i
reseruas lauachro scli: Quid scis
si non erit illi conflatorium mag̃
qͣm lauachrum: Namque hie faci¬
le poterant ablui: ibi non tam in

Expanded text:
superiora conscendunt. Siquidem ipsi superiora conscendunt. Siquidem ipsi pili veteres oneri jam esse incipiunt, cum primo nova vellera germinant, cum hiems transiit, cumimber abiit et recessit. Ideoque si veteri et supervacuo levium et inanium rerum vellere te involvi adhuc necessarium ducis, nondum tibi hiemalia congelatae mentis frigora transierunt. Bene ergo detonsi et de lavacro ascendunt, quasi nihil veteris vel sarcinae vel sordis habentes. Attennerari, non sufficit lotum et novum dere disponis, ascende semper de lavava per singulas noctes lectum tuum lacrymis. Aut si te peccatum non quasi nox involvit, sed sicut nubes praeternoctes, etiam levium vestigia delictorum lacrymis dele. Hic enim in convalle lacrymarum locus est lavacri. Quid est quod sordes congestas, et peccati purgamenta futuri reservas lavacro saeculi? Quid scis si non erit illic conflatorium magis, quam lavacrum? Nam quae hic facile poterant ablui, ibi non tam in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ se insufficientes erant s tñimͦ la¬
ctis participes. Quodã enim solidio¬
ris instrumenti ad manducandũ
utunt᷑ minist̾io: qui exercitatos ha¬
bent sensus ad discretõnem boni ⁊
mali. unmo etiam boni ⁊ boni nõ
tantũ iudicantes inter noctem et
diem: s omnem uidicantes diem.
Et uire de lauachro ascendere dicit
ut mundando corcli studiosos ꝓbet:
eo quod mundis corde diuina sit re¬
ꝓmissa. cognitiõ. uides quomͦ lotos
et irrep̃hensibiles ẽẽ oꝑtet: eos qui
aliorũ excessus debent remordere et
corripere: Quomͦ lotos et mundos cor¬
de qui diuni sermonis debent dis
pensare alimoniã: et archanos for¬
noiris uerbi discutere sensus sapiẽ¬
ne intima rimari et ruminare uis¬
cera: Dentes tui qͣi grex detonsarum.
Quare ergo quasi grex: itiq quod
se se non impugnent et adu̾sentur
sibi: s in simpliitate et unitate sen¬
sus sui continant ⁊ concordent eccle
dentes. Quasi grex detonsarum: q̃

Expanded text:
per se insufficientes erant, sed tantummodo laper se insufficientes erant, sed tantummodo lactis participes. Quodam enim solidioris instrumenti ad mandendum utuntur ministerio, qui exercitatos habent sensus ad discretionem boni et mali: imo etiam boni et boni, non tantum judicantes inter noctem et diem, sed omnem judicantes diem. Et jure de lavacro ascendere dicit, ut mundando cordi studiosos probet, eo quod mundis corde divina sit repromissa cognitio. Vides quomodo lautos et irreprehensibiles esse oportet eos, qui aliorum excessus debent remordere et corripere: quomodo lautos et mundos corde, qui divini sermonis dispensare debent alimoniam, et arcanos secretioris verbi discutere sensus, sapientiae intima rimari, et ruminare viscera. 8 Dentes tui quasi grex detonsarum. Quare ergo, quasi grex? Utique quod sese non impugnent, et adversentur 77 sibi, sed in simplicitate et unitate sensus sui concinunt et concordant Ecclesiae dentes, Quasi grex detonsarum quae
Abbreviated transcription (Latin):
tradicis: Quid dentem contͣ dentẽ
paras: dentem improbũ contra dẽ¬
tempium: Mordere potes s consu¬
mere non potes. Dentes enun sũt
duri et firmi. et detrahentes non
metuuint memores se cum ꝓph̾a ĩ¬
ter scorpiones et incredulos cõmo¬
sos lupos ioues rationabili tolan¬
tia et exhortatione cominutent.
Et bñ deconsarum dicunt᷑ qd̃ il¬
lorũ non morsus sint fugiendi: qͥ
bonorum oꝑum exempla sicut uel¬
lera quedam subrectis ministrant.
Non tamen usus dentium: in ali¬
enis tantum remordendis et cõuin¬
cendis errorib estimatur. Est ⁊ po¬
tior eorũ usus quidam s qui ydo¬
nei sunt solidum celestis edulii
manducare panem et sublimioris
doctrine secretos diudicare et disse¬
rere intellectꝰ: quib iam non lacte
opus est s solido cibo. ip̃m ꝙ quodã¬
modo attenuare et infirmare pos¬
sunt. ⁊ quodam temꝑamento uel
dispensationis uel disputationis
illis sobrium reddere qͥ ad solitum

Expanded text:
tradicis? Quid dentem contra dentem tradicis? Quid dentem contra dentem paras, dentem improbum contra dentem pium? Mordere potes, sed consumere non potes. Dentes enim sunt: et duri sunt et firmi; et detrahentes non metuunt, memores se cum propheta inter scorpiones et incredulos commosos lupos in oves rationabili tolerantia et exhortatione commutent. Et bene detonsarum dicuntur, quod illorum non sint morsus fugiendi, qui bonorum operum exempla, sicut vellera quaedam, subjecti ministrant. 7. Non tamen usus dentium in alienis tantum remordendis et convincendis erroribus aestimatur. Est et potior quidam eorum usus, si qui idonei sunt solidum coelestis edulii mandere panem, et sublimioris doctrinae secretos dijudicare et discernere intellectus, quibus non jam lacte opus est, sed solido cibo, ipsumque quodammodo attenuare et infirmare possunt, et quodam temperamento vel dispensationis vel disputationis illis sobrium reddere, qui ad solidum
Abbreviated transcription (Latin):
istoꝵ uereri morsus dentium: ñ sũt
camini s ouini. Detonsarum enun
gregi conferunt᷑. In canib non di¬
laceratio: s latratus commendat᷑.
Canes muti dicit ysaias non ua¬
lentes latrare: canes impudenti¬
ssimi nescientes saturitatem. Ac
si quibzdam exprobet quod in al¬
tero se canum officio exuant. in al¬
tero se canes exhibeant: latrare nõ
ualentes et non desinentes lacera¬
re. Tales sunt qui inuicem mordẽt
comedunt: et consumunt᷑ ab inui¬
cẽ. Utinam hucusq sufficiat. ut in¬
uicem mordeant et comedant: nec
temptent ip̃os detonsarũ lacerare
dentes. Ip̃i doctores eccl̃ie et p̃positi
nonne tibi uidentur dentes qͥdã qͥ
reclargutionis beniuole uelut mor¬
sib subiectos conuintũt diuidicãt
manifestant: et ad meliorem emol¬
liunt statum: Quod si tu p̃durꝰes
et emolliri non potes: quid remor¬
dere paras: An non remordes qͥ uel
in occulto detrahis: uel palam con¬

Expanded text:
istorum vereri morsus dentium: non sunt istorum vereri morsus dentium: non sunt canini, sed ovini. Detonsarum enim gregi conferuntur. In canibus non dilaceratio, sed latratus commendatur. Canes muti, dicit Isaias, non valentes latrare: canes impudentissimi, nescientes saturitatem . Ac si quibusdam exprobret quod in altero se canum officio exuant, in altero se canes exhibeant: latrare non valentes, et non desinentes lacerare Tales sunt qui invicem mordent et comedunt, et consumuntur ab invicem. Utinam huc usque sufficiat ut invicem mordeant et comedant, nec tentent ipsos detonsarum lacerare dentes. Ipsi doctores Ecclesiae et praepositi nonne tibi videntur dentes quidam, qui redargutionis benevolae velut morsibus subjectos convincunt, dijudicant, manifestant, et ad meliorem emolliunt statum? Quod si tu praedurus es, et emolliri non potes, quid remordere paras? An non remordes, qui vel in occulto detrahis, vel palam con
Abbreviated transcription (Latin):
sicut oues occisionis quibdam ta¬
men innocius dentib ab infideli¬
tatis raclice preciclerunt hostes su¬
os ut inter eccl̾ie uitalia reconde¬
rent uistera. An non hoc sͥ nult qd̾
subnectitur: Dentes inquit tur:
quasi grex detonsarum. Adu̾tis
quales oues iste sunt que possũt
detonderi: s dentes earum non po¬
ssunt conteri. Occidi possunt sed
flecti nequeunt. Inimo ip̃i ꝑ setu¬
tores infregerunt suos: et inuinci¬
bilis doctrine sermonib emollitõ
qͣi dentib mansos in fidelium tͣ¬
iecerunt unitatem. Petro dictũ ẽ
macta ⁊ manduca. Et moysi den¬
tes non sunt moti. Dentes enun e¬
orum arma et sagite. Arma spũ¬
alia potentia deo: ad debellandã
munitiones. An non quidam eccle
dentes: de quib dicit apls. Intret
infidelis aut ydiota. duudicat᷑ ab
omnib conuincit᷑ ab omnib: oc¬
culta cordis eius manifesta sunt
Et sic cadens in faciem: ꝓnuntiat.
quia uere in uob̾ sit ds̃. Nolite fres

Expanded text:
sicut oves occisionis, quibusdam tasicut oves occisionis, quibusdam tamen innocuis dentibus ab infidelitatis radice hostes praeciderunt suos, ut inter Ecclesiae vitalia reconderent viscera. 6. Au non hoc sibi vult quod subnectitur? Dentes, inquit, tui quasi grex detonsarum. Advertis quales oves istae sint, quae possunt quidem detonderi; sed dentes earum non possunt conteri. Occidi possunt, et flecti nequeunt. Imo ipsi persecutores infregerunt suos, et invincibilis doctrinae sermonibus emollitos quasi dentibus mansos, in fidelium trajecerunt unitatem. Petro dictum est, Macta et manduca . Et Moysi dentes non sunt moti . Dentes enim eorum arma et sagittae: arma spiritualia, potentia Deo ad debellandas munitiones. An non quidam Ecclesiae dentes, de quibus dicit Apostolus: Intret infidelis aut idiota, dijudicatur ab omnibus, convincitur ab omnibus, occulta cordis ejus manifesta fiunt, et sic cadens in faciem pronuntiat quia vere in vobis sit Deus . Nolite, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
dei inuasis fictilib: s sublimitas uͥ
tutis dei. Ideo quasi ascendentes di¬
cuit᷑ quod eos inmania tormenta
non tam infregerunt qm firmaue¬
rũt: ad reddendum testimoniũ uir¬
tute magna. Quid hic eis est animi
qui nec unam et eam leuem ⁊ ami¬
cam p̃positorum increpationem su¬
stinent. s ad unum austerius uer¬
bum totus liquescit boni ꝓpositi
quem sibi firmau̾unt rigor. Istoꝵ
tot suffulta amminicłis testimo¬
nia uix stare possunt: illoꝵ tot re¬
p̃ssa torm̃tis ub̾ius eruꝑunt. Anñ
qnͣtus numerus supplicioꝵ: tant᷑
et aceruꝰ testimonioꝵ. Et si morte a¬
ffecti tota lie. et estimati sunt oues
occisionis: in omnib tñ suꝑauer̃t
et uelut suꝑascenderunt de mon¬
ẽ martyrii. Non enim de ꝯseruan¬
da corꝑali uita certam̃ mierũt sc̃i:
s de uita fidei ex qua iustus uiuit:
ideoq in omib suꝑant quib cau¬
dendo ꝑsecutores reformauerunt
u̾itati. Demq et si estunan sunt

Expanded text:
dei in vasis fictilibus, sed sublimitas erat dei in vasis fictilibus, sed sublimitas erat virtutis Dei. Ideo quasi ascendentes dicuntur, quod eos immania tormenta non tam infregerunt, quam firmaverunt ad reddendum testimonium virtute magna. Quid hic eis animi est, qui nec unam, et eam levem, et amicam praepositorum increpationem sustinent; sed ad unum austerius verbum totus liquescit boni propositi, quem sibi firmaverant, rigor? Istorum tot suffulta adminiculis testimonia vix stare possunt; 76 illorum tot repressa tormentis uberius eruperunt. An non quantus numerus suppliciorum, tantus et acervus testimoniorum? Etsi morte affecti tota die, et aestimati sicut oves occisionis, in omnibus tamen superaverunt, et velut superascenderunt dartyrii. Non enim de conservanda corporali vita certamen inierunt sancti, sed de vita fidei, ex qua justus vivit. Ideoque in omnibus superant quibus saldendo persecutores informaverunt veritati? Denique etsi aestimati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃arum: ñ dum inquitine arbitror
comp̃hendisse unum que retro sunt
oblitus: ad anteriora me extendo. Et
nos ergo tantam hñtes impositani
nubem testium deponentes omne
pondus et circunstans nos peccatũ
ꝑ patientiam curramus ꝓpositũ¬
nobis certamen: aspicientes in ac¬
torem ficlei. et consummatorem
ihm qui ꝓposito sibi gaudio susti¬
nuit crucem confusione contemp¬
ta: atq in dextera dĩ sedens. Reco¬
gitate enim eum qui talem susti¬
nuit apeccatorib aduersus semet¬
ip̃m contradictionẽ: ut non fatige¬
mini animis urĩs deficientes. Non¬
dum enim usq ad sanguinem re¬
stitistis. Illorum enim testimonia
p̃rogatiua quedam dicuntur testi¬
monia. idest martyria: qui ꝓ xp̃i
fide sanguinem fuderunt. Uidete
pͥmum ip̃m martyrem stephanũ
de quanto lapidum aceruo ascen¬
derit ad xp̃m: quem ⁊ om̃s secun¬
tur amme iuste. Quasi grex in qͥt
caprarum: que ascendunt de mon¬
te galaad. Gestabant thesaurumfi¬

Expanded text:
gratiarum: Nondum, inquit, me arbitror gratiarum: Nondum, inquit, me arbitror comprehendisse. Unum quidem quae retro sunt oblitus, ad anteriora extendor . Et nos ergo tantam habentes impositam nubem testium, deponentes omne pondus et circumstans nos peccatum, per patientiam curramus ad propositum certamen; aspicientes in auctorem fidei et consummatorem Jesum, qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta, atque in dextera Dei sedet. Recogitate enim eum qui talem sustinuit a peccatoribus adversus semetipsum contradictionem, ut ne fatigemini animis vestris deficientes. Nondum enim usque ad sanguinem restitistis . Illorum enim testimonia praerogativa quadam dicuntur testimonia, id est martyria, qui pro fide Christi sanguinem fuderunt. Videte primum ipsum martyrem Stephanum de quanto lapidum acervo ascenderit ad Christum, quem et omnes sequuntur animae justae. Quasi grex, inquit, caprarum quae ascenderunt de monte Galaad. Gestabant thesaurum fi
Abbreviated transcription (Latin):
montib et in speluncis et in cau̾¬
nis terre. Qui om̃s testimonio fi¬
dei probati inuenti sunt. uides ꝙͣ¬
to sit eorum fides probata scrutimi¬
or quib testimoniis examinata:
Quid a uobis tale uel expetitur uł
expectatur: Et ur̃a hec in inferiori
genere testimonia credibilia satis
eo quidem credibiliora quod non
ea necessitas imposuit: s supposu¬
it se uoluntas. Holuntas ergo uolũ¬
tas sit et prime libertatis iure nita¬
tur. Liberam se ad ꝑsistendum ex¬
hibrat: non existimet ad recedendũ.
agnoscat necessitatis debitum: s
non sentiat iugum. In bono lib̾a
sit et ad bonum nichilominꝰ lib̾a.
In illo quod iam tenet et ad illud qͦ
tendere debet: ad ea que retro sunt:
nullaire sͥ licentiam ꝑmissam exi¬
stimans. Et de quanto aceruo testi¬
monii paulus ascenderit: tandem
dei. Quantus uno in hoc testimo¬
nio aceruus: S foras nunquid ñ
ꝑhibuit testimonium: Deo inquit
nib. Et tamen tanto constitunus
in aceruo uirtutum et atrestantiũ

Expanded text:
ibus et in speluncis, et in cavernis terrae; et hi omnes testimonio fidei probati sunt . Vides quanto sit eorum fides probata scrutinio, quibus testimoniis examinata? Quid a vobis tale vel expetitur, vel exspectatur? Et vestra haec inferiori genere testimonia credibilia satis, eo quidem credibiliora, quod non ea necessitas imposuit, sed supposuit se voluntas. Voluntas ergo voluntas sit, et primae libertatis jure nitatur, liberam se ad persistendum exhibeat, non aestimet ad recedendum. Agnoscat necessitatis debitum, sed non sentiat jugum. In bono libera sit, et ad bonum nihilominus libera; in illo quod jam tenet, et ad illud quo tendere debet: sed ad ea quae retro sunt, nullam sibi licentiam permissam existimans. 5. De quanto acervo testimonii Paulus ascenderit, tandem Dei . Quantus uno in hoc testimonio acervus! Sed foris nunquid non perhibuit testimonium? Deo, inquit, ributionibus . Et tamen tanto constitutus in acervo virtutum et attestantium
Abbreviated transcription (Latin):
fecta: distenta ubera ad ꝑuulos ite¬
rato reportat. S que de uberib dicẽ¬
da sunt non possunt aures fatiga¬
te forsitan et hora fugiens portare
mͦ: et potum lactis ab istis ub̾ibus
exprimere. Uberius otium et horam
liberiorem orantib uobis cum dñs
dederit oris nr̃i officium non denega¬
bo ip̃o in eius p̃conia prestante copi¬

Expanded text:
distenta ubera ad parvulos itedistenta ubera ad parvulos iterato reportet. Sed quae de uberibus istis dicenda sunt, non possunt aures fatigatae forsitan et hora fugiens portare modo, et potum lactis ab uberibus istis exprimere. Uberius otium et horam liberiorem orantibus vobis, cum Dominus dederit, oris nostri officium non denegabo, ipso, in ejus praeconia praestante copi
Abbreviated transcription (Latin):
cendentem acciꝑe sponsam: hbera
inquit tua: sicut duo humuli ca¬
pree gemelli. Bona turris sponsaq̃
se ꝑ conu̾sationis disciplinam un¬
diq claudit: et ꝑ scripturaꝵ doct̾nã
sibi clippeos copiose appendit: et per
contemplationis excessum: in sub¬
lime assurgit. Ip̃ius enum continen¬
tia fortis et doctrina fidelis: et exce¬
ssus celestis. Tamen et eiꝰ sublimi¬
tas coudescendere didicit: ⁊ doct᷑ne
copia ad sobrietatem deducr: et rigor
liquescere in quandam rationalis
lactis dulcedinem: et arma fortiũ
in infirmoꝵ ubera conu̾ti ubiq il¬
lam urget caritas xp̃i suisum ad
illum rapiens: deorsum p̃p ip̃m tͣ¬
hens: s non tenens duitius: dũ ad
suas subinde delicias in excelsum
recurrit. Ideo dicit. Ubera tua sicut
hynnuili capree gemelli: quod sem¬
ꝑ circunspicit montes pascue sue. ꝙ
ad pascue locum illam conu̾tat ⁊ ra¬
piat nota refectio quod ad sponsai
lilia leui saltu subito relabatur. Uñ

Expanded text:
cendentem accipere sponsam? Ubera, cendentem accipere sponsam? Ubera, inquit, tua sicut duo hinnuli capreae gemelli. Bona turris sponsa, quae se per conversationis disciplinam undique claudit, et per Scripturarum doctrinam sibi clypeos copiose appendit, et per contemplationis excessum in sublime assurgit. Ipsius etiam continentia fortis, et doctrina fidelis, et excessus coelestis: tamen et ejus sublimitas condescendere didicit, et doctrinae copia ad sobrietatem deduci, et rigor liquescere in quamdam rationabilis lactis dulcedinem, et arma fortium in infirmorum ubera converti. Ubique illam urget charitas Christi, sursum ad illum rapiens, deorsum propter illum trahens, sed non tenens diutius, dum ad suas subinde delicias in excessum recurrit. Ideo dicit, Ubera tua sicut hinnuli capreae gemelli; quod semper circumspicit montes pascuae suae, quod ad pascuae locum illam convertat et rapiat nota refectio, quod ad sponsi filia levi saltu subito relabatur, unde
Abbreviated transcription (Latin):
plane collum in quo sermo dñu ig¬
nitꝰ morat᷑: a quo uelut scutũ gra¬
tis dependet amplexib patris uer¬
bum u̾itas et uirtus. An non tͥ de¬
licate protectus uidetur: qui tali¬
b coronatur et circundat᷑ undiq
scutis ante et retro. fidelis parxilũ
in quo tot diuersa uasorum gene¬
ra dependent. Bene hec a collo cari¬
tatis dependent. qd̃ ip̃a sit unctio
que nos docet de omnibz et omia
suggerit. quod in ip̃a om̃s gr̃e con¬
feruntur et referuntur ad ip̃am: et
ex ip̃ius pensantur ⁊ pendunt᷑ mẽ¬
sura. Mille clippei pendent ex ea. oĩs
armatura fortium. Armatura pla¬
ne: quam paulus ad ephesios nuãt.
Omĩs armatura fortium idest a¬
mantiũ. fortis est enim ut mors di
lectio. Quid ergo: bantum arma for
si excedit quasi turris q̃dam caritã.
non condescendit. Siue mente ex ce¬
cdinius dõ. siue sobrii sumus uob̾:
caritas xp̃i urget nos. Audistis ex¬
cedentem: uultis sobriam et cõdes¬

Expanded text:
plane collum, in quo sermo Domini igplane collum, in quo sermo Domini igneus moratur; a quo velut scutum gratis dependet amplexibus Patris Verbum, veritas, et virtus. An non tibi delicate protectus videtur, qui talibus coronatur et circumdatur undique scutis ante et retro? Fidelibus paxillus, in quo tot diversa vasorum genera pendent. Bene haec a collo charitatis pendent, quod ipsa sit unctio quae nos docet de omnibus, et omnia suggerit: quod in ipsa omnes gratiae conferuntur, et referuntur ad ipsam, et ex ipsius pensantur et penduntur mensura. Mille clypei pendent ex ea, omnis armatura fortium. Armatura plane, quam Paulus ad Ephesios numerat . Omnis armatura fortium, id est amantium. Fortis est enim ut mors 87 dilectio . Quid ergo? tantum ibi sunt si excedit quasnon condescendit? Sive mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus, vobis. Charitas Christi urget nos . 9. Audistis excedentem: vultis sobriam et condes
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am quasi collum reliquũ corpuͤ
excedens accedas ad caput dñr: et
abscondaris in abscondito facier dñ
in secretario sponsi in thalamo u̾ita¬
tis: nonne tͥ uideris delicato ꝓtedt᷑
clippeo: Et nescio si quod scutum ad
ꝓtegendum efficatius sit: qmͣ talĩ
amplexꝰ dilecti. Igneus est et ideo
omĩa tela nequissimi ignea extin¬
guit: et ignem igni consuunt. Si
fidei scutum illa extinguit: qͦm ñ
mag̃ u̾itatis: Bono ꝓtegitur clip¬
p̃eo: qui absconditur in calore eius.
Est enim u̾itatis feruida medita¬
tio: et suggestiones inimici male
ignitas ante extinguit qmͣ men¬
tem ꝑtingant. Inter sponsi ample¬
xͦ et caritatis interna negocia: non
uacat sponse tela ꝑegrina susciꝑe.
Bene talis clippeus a sponse collode¬
penclet eo quod tam succensi ãple¬
xus gr̃am exꝑitur sola dilectio. so¬
la tales nouit excessus et mentem
faciens adherere dõ unum ad ho¬
ram cum illo sp̃m efficit. Beatum

Expanded text:
gratiam, quasi collum, reliquum corpus gratiam, quasi collum, reliquum corpus excedens, accedas ad caput Domini, et abscondaris in abscondito faciei Domini, in secretario sponsi, in thalamo veritatis: nonne tibi videris delicato protectus clypeo? Et nescio si quod scutum ad protegendum efficacius sit, quam talis amplexus dilecti. Igneus est, et ideo omnia tela nequissimi ignea exstinguit, et ignis ignem consumit. Si fidei scutum illa exstinguit, quomodo non magis veritatis bono protegitur clypeo, qui absconditur in calore ejus? Est enim veritatis fervida meditatio, suggestiones inimici male ignitas ante exstinguit, quam ad mentem pertingant. Inter sponsi amplexus et charitatis negotia, non vacat sponsae peregrina tela suscipere. Bene talis clypeus a collo sponsae dependet, eo quod tam succensi amplexus gratiam experitur sola dilectio, sola tales novit excessus: et mentem faciens adhaerere Deo unum ad horam cum illo spiritum efficit. Beatum
Abbreviated transcription (Latin):
hũndabat quomͦ assumpserit scͥp¬
ture clippeos: et uelut ad auctorita¬
tem se contulerit. scuto u̾itatis frau¬
dulentas int̾pretis inaligni ꝓpul¬
sans insidias. bu ꝙͦ si fueris medi¬
ator quidam et sequester inter ho¬
mines et deum et uelut collũ cor¬
pus et caput conuingens: mille
clippei in te pencleant omnimodi
lippei duum sermonis satra tibi
sit p̃sto auctoritas: et ad omne pa¬
trocinet᷑ negocium non tantũ ut
tͥ sufficiat: s ut reliquis habũdet.
Esto parat᷑ ad reddendam rationẽ
omni poscenti: de ea que in te est fi¬
de et spe. Quasi poscere uidet᷑ fidei
rationem. qui fidei contraria ꝑsu¬
adere conatur: et ip̃am infringere.
Bonungͦ a collo tuo scutum pen¬
det si fueris scuto fidei munit᷑: scu¬
to u̾itatis: scuto bone uoluntatis
sacri scuto sermonis. Om̃s hos in
scripturis clippeos legis. S et si fue¬
ris in sublime ꝑ caritatem erectus
uelut turris: si ꝑ contemplationis

Expanded text:
abundabat, quomodo assumpsit Scripabundabat, quomodo assumpsit Scripturae clypeos, et velut ad auctoritatem se contulit, scuto veritatis fraudulentas interpretis maligni propulsans insidias. 8. Tu quoque si fueris mediator quidam et sequester inter homines et Deum, et velut collum corpus et caput conjungens; mille clypei in te pendeant, omnimodi clypei divini sermonis. Sacra tibi praesto sit auctoritas, et ad omne patrocinetur negotium, non tantum ut tibi sufficiat, sed ut reliquis abundet. Esto paratus ad reddendam rationem omni poscenti de ea, quae in te est, fide et spe . Quasi poscere videtur fidei tuae rationem, qui fidei contraria persuadere conatur, et ipsam infringere. Bonum ergo a collo tuo scutum pendet, si fueris scuto fidei munitus, scuto veritatis, scuto bonae voluntatis, sacri scuto sermonis. Omnes hos in Scripturis clypeos legis. Sed et si fueris in sublime per charitatem erectus velut turris; si per contemplationis
Abbreviated transcription (Latin):
benigna est. ꝑrecurre totum illũ
de caritate locum nonne tͥ tot pro¬
pugnacula uidentur exurgerẽ:
quot grãs distinctas enumerat:
Non emulat᷑ non agit ꝑeperam:
non inflatur non est ambitiosa: ñ
querit que sua sunt. Non gaudet
suꝑ miquitate congaudet autem
ueritati: et cetera usq non extidit.
iedes quot ꝓpugnatulis turris ista
consistat: Nunquid non ista cõcor¬
ꝑalia caritati uidentur: et uelut
de fundam̃to eus exurgere: Et tũ
istos affc̃s quos caritas quasi nat᷑a¬
liter gignit: doctrina dirigit: dis¬
ciplina regit. erigit exertitatio: et
crescat. Idõ caritas interna inspira¬
tione non contenta sermonis sacri
undiꝙ s uelut lippeos: institutio¬
nes memoriter appendit. Ip̃m inspi¬
ce sponsum qui mediator ⁊ seq̃ster
quidam ẽ inter homines ⁊ deum:
qͣi collum mediũ inter corpꝰ et ca¬
put: turuis fortitudinis a faciei¬
imici. Ip̃m inqͣm inspice qui ꝓpriᷤᷤ

Expanded text:
benigna est. Percurre totum illum benigna est. Percurre totum illum de charitate locum; nonne tibi tot propugnacula videntur exsurgere, quot gratias distinctas enumerat? Non aemulatur, non agit perperam, non inflatur, non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati, etc. usque non excidit . Vides quot propugnaculis turrita consistat? numquid non ista concorporalia charitati videntur, et velut de fundamento ejus exsurgere? Et tamen istos affectus, quos charitas quasi naturaliter gignit, doctrina dirigit, disciplina regit, erigit exercitatio; et crescat: ideo charitas interna inspiratione non contenta, sermonis sacri undique sibi, velut clypeos, institutiones memoriter appendit. Ipsum inspice Sponsum, qui mediator et sequester quidam est inter homines et Deum, quasi collum medium inter corpus et caput, turris fortitudinis a facie inimici: ipsum, inquam, inspice, qui propriis
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e iuleatur: aliena tamen adium̃¬
ta non refugit. Propugnaculis mu¬
nita: assumit et clippleos. Sonꝰ clip¬
peus conu̾sationis ordo: et lex ab ho¬
minib tradita. Hec et si non est cari¬
tati necessaria: non tamen reputat᷑
suꝑuatua nec onerosa quidem. Spu
legem dedignatur: s legittime uti¬
tur ea protecta non oppressa. Bonũ
etiam clippeus: sacri meditano u̾bi.
Omĩs enim sermo domini: ignitu
cdippeꝰ est. Non est contenta caritas
sp̃ualib quas ip̃a gignit meditati¬
onib et cum ip̃a lex dñi sit in ip̃is
tamen legis sermonib meditat᷑ inde
sibi testimonia assumit inde sensa
tuetur: et multipliti ꝓtegit clippeo.
Et cum magnum habeat int̾ testi¬
moniũ sp̃e: ab ip̃is tamen litt̾is sa¬
cris patrocinia sͥ decerpit. Et bona
ꝓtectio quam uel caritatis exꝑien¬
na suggerit: uel sermonis sacripe¬
ricia tracdit. Paulus in epła sua: q̃¬
pingit. Caritas inquit patiens ẽ

Expanded text:
habere videatur, aliena tamen adjumenhabere videatur, aliena tamen adjumenta non refugit. Propugnaculis munita assumit et clypeos. Bonus clypeus conversationis ordo, et lex ab hominibus tradita. Haec etsi non est 86 charitati necessaria, non tamen reputatur supervacua, nec onerosa quidem. Spirlegem dedignatur, sed legitime utitur, ea protecta, non oppressa. Bonus etiam clypeus sacri meditatio verbi. Omnis enim sermo Domini ignitus clypeus est . 7. Non est contenta charitas spiritualibus, quas ipsa gignit, meditationibus: et cum ipsa Domini lex sit, in ipsis tamen legis sermonibus meditatur; inde sibi testimonia assumit, inde se  al. sensa tuetur, et multiplici protegit clypeo. Et cum magnum habeat intus testimonium Spiritus, ab ipsis tamen litteris sacris patrocinia sibi decerpit. Et bona protectio, quam vel charitatis experientia suggerit, vel sermonis sacri peritia tradit. Paulus in Epistola sua qupingit. Charitas, inquit, patiens est,
Abbreviated transcription (Latin):
monem referuntur. In sequentib
dicit. Si murus est: edificemus suꝑ
eum ꝓpugnacula argentea. ꝓpug¬
nacula de ip̃a solent ẽẽ turris ma¬
t̾ia: et qͣi de eodem cum ip̃a corpore
Et uide quomͦ caritas consubstan¬
tialia ⁊ concorpalia sint ꝓpugnacu¬
lagestat Uide quomͦ innata sit ca¬
ritati sollicitudo quedam pruden¬
tia quedam et ꝑugil cautio: ad de¬
clinandas uel depellendas infes¬
tationes et machinas hostiles.ha¬
bent ꝓpugnacula aliquid clausũ
habent et aꝑtum aliquid. ꝑ istud
insicdias explorat: ꝑ illud assultus
declinat: illie ꝓuidens istit se ꝓtegẽs
baub est caritas cum ꝓpugnacules
edificata: quia taus est ei tam forti
tam̃ prudens sollicitudo urnata. Ip̃a
magnum sibi firmam̃tũ quoddam
Demq fortis est ut turris dilectio .Ip¬
sa nouit temptamenti occasiones
et cum opus est fugere: et ubi fugiẽ¬
di non subest copia fortiter ferre. Et
cum ip̃a tantum in se firmamenti

Expanded text:
monem referuntur. In sequentibus monem referuntur. In sequentibus dicit: Si murus est, aedificemus super eum propugnacula argentea . Propugnacula de ipsa solent esse turris materia, et quasi de eodem cum ipsa corpore. Et vide quomodo charitas consubstantialia et sibi concorporalia propugnacula gestat. Vide quomodo innata sit charitati sollicitudo quaedam, prudentia quaedam, et pervigil cautio ad declinandas vel depellendas infestationes et machinas hostiles. Habent propugnacula aliquid clausum, habent et apertum aliquid. Per istud insidias explorat; per illud assultus declinat: illic providens; istic se protegens. Talibus est charitas cum propugnaculis aedificata quia talis est ei tam fortis, tam prudens sollicitudo innata. Ipsa magnum est sibi firmamentum quoddam. Denique fortis est ut turris dilectio. Ipsa novit tentamenti occasiones et cum opus est fugere, et ubi fugiendi non subest copia, fortiter ferre: et cum ipsa tantum firmamenti
Abbreviated transcription (Latin):
siax pax in uirtute tua ⁊ habundã¬
tia diligentib te. alioqͥn ⁊ qui non
amat et sunt᷑ sit: esurit tamẽ. Q¬
mͦ autẽ egestas erit in hac spualit᷑¬
re in turre dauidin collo sponsez in
quo ugi commertio sp̃c uitalis tͣhit᷑
et refunditur in quo uerbi sacri cõ¬
meat᷑ assiduus ẽ et uocalis sp̃c dis¬
currit: Quomͦ fames in collo ꝑ qd̃
hũndantia suauitatis eructatur.
et bonum u̾bum de cordis ub̾tate.
sollum quoddam uidet᷑ cõmertiũ
et quoddã glutinũ: ⁊ cordis cũ ore
et corꝑis cum capite. Utriusq ad al¬
terũ. in collo uincłm est et uia. Qd
aliud enim uincłm nisi caritas. ꝑ
quam capiti corpꝰ coheret: xp̃o eccł̃i¬
a: Que alia uia sp̃c : nͥ caritas: Hec
enum excellentior uia. Immo hec est
sp̃e uadens et rediens et ad suam
recurrens originem: unde nascit᷑
illo reuertens. Ab hac lexpendet ⁊
ꝓph̾e. Ideo nulle clippei pendent ex
ea. O mĩs enim sermo dñi ignitus:
clippeꝰ est. Et ꝓpugnacula ip̃a ad ser¬

Expanded text:
iat pax in virtute tua, et abundantia diligentibus te . Alioquin, qui non amat, etsi intus sit, esurit tamen. Quomodo autem egestas erit in hac spirituali turre, in turre David, in collo sponsae, in quo jugi commercio spiritus vitalis trahitur et refunditur; in quo verbi sacri commeatus assiduus est, et vocalis spiritus discurrit? quomodo fames in collo, per quod abundantia suavitatis eructatur, et verbum bonum de cordis libertate? Collum quoddam videtur commercium, et quoddam glutinum, et cordis cum ore, et corporis cum capite, utriusque ad alterum. In collo vinculum est et via. Quod aliud erit vinculum nisi charitas, per quam capiti corpus cohaeret, Christo Ecclesia? Quae alia via spiritus nisi charitas? Haec enim excellentior via, imo haec est spiritus vadens et rediens, et ad suam recurrens originem; unde nascitur, illo revertens. Ab hac lex pendet et prophetae. 6. Ideo mille clypei pendent ex ea. Omnis enim sermo Domini ignitus clypeus est, et propugnacula ipsa ad ser
Abbreviated transcription (Latin):
fructuositate sua. An non arborma¬
la que terram bonam occupans
fructus conlignos non parit: s uͭ
uber ullos bone sper parturit floreᷤ.
forsitan et ficulneam illam sterilẽ
quam dñs iussit succidi: fertiles
de uicino condempnabant uinee.¬
ꝑunquum est in sc̃a conu̾satione
plantatum nil scm̃ moliri et ex¬
cusationes p̃cendentem cognatis
exemplis conuinci. et inde clescen¬
tiones disponere in ordine suo un¬
de alii asscendunt. Sufficiat tͥ qui
talis es descensus tuus. Bonorum
aceruũ oꝑum quem alacritate alii¬
ascendunt detrahere moliris: ⁊ re¬
gulares obseruantias immutarẽ:
quarum et numerum ⁊ rigorẽ
causaris: Noli ꝓhibere eos qui bñ
fatiunt: si potes et ip̃e ascende au¬
di de quali et de quanto aceruo
sc̃i ascenderunt. s ancti ludibria
et uerb̾a experti insuꝑ et uintula
et carceres. lapidati sũt secti sũt tẽp¬
tati sunt: in occisione gladii mor

Expanded text:
fructuositate sua. An non arbor mafructuositate sua. An non arbor mala, quae terram bonam occupans, fructus condignos non parit, sed nec ullos bonae spei parturit flores? Forsitan et ficulneam illam sterilem, quam Dominus jussit succidi , fertiles de vicino vineae condemnabant. Periniquum est, in sancta conversatione plantatum, nil sanctum moliri, et excusationes praetendentem cognatis exemplis convinci, et inde descensiones disponere in corde suo, unde alii ascendunt. Sufficiat tibi qui talis es, descensus tuus. Quid bonorum acervum operum, quem alii alacritate conscendunt, detrahere moliris, et regulares observantias immutare, quarum et numerum, et rigorem causaris? Noli prohibere eos qui bene faciunt; si potes, et ipse ascende. Audi de quanto et quali acervo sancti ascenderunt. Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres, lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, i
Abbreviated transcription (Latin):
chra uestit facie: Ip̃e sompnus qͦq
sanctitatis testimonium reddit: nͦ
in aceruo testimonioꝵ est tantoꝵ
sine confessione. Nam reliquie cogi¬
tationum confitentur xp̃o: uͥ somp¬
no corpus obruit᷑. Quomodo enim
dormientis poterunt non u̾sari añ
oculos totius diume conuersatiõis
gilare: Non tibi magnus hic uide¬
tur testimonii aceruus erigi: Nisi
quod non aceruatim et sine ordi¬
ne fiunt ista: s seria certa et suis
singula sunt distincta temporib.
Nonne testimonia credibilia fcã
sunt nuis: eo quod domum tu¬
am talis decet sanctitudo domine
utinã cordis mei radicaes: suꝑ istum
densentur aceruum: Nescit steri¬
lis ẽẽ: tantus bone conu̾sationis
tumulus: Locus est attus et uber.
quaiem ꝓph̾a commemorat. Uinea
fc̃a est dilecto: in cornu in loco ub̾i.
Et magnũ plane fertilis soli testi¬
monium fructuũ ꝓuentus uberi¬
or: sic̃ est contraro loci ubertas ar¬
boris qualitatem recdarguit de in¬

Expanded text:
chra vestit facie? Ipse somnus quoque chra vestit facie? Ipse somnus quoque sanctitatis testimonium reddit, nec in acervo testimoniorum est tantorum sine confessione. Nam reliquiae cogitationum confitentur 75 Christo, ubi somno corpus obruitur. Quomodo enim dormientis poterunt non versari ante oculos totius diurnae conversationis gilare? 4. Non tibi magnus hic videtur testimonii acervus erigi, nisi quod non acervatim et sine ordine fiunt ista, sed serie certa, et suis singula sunt distincta temporibus? Nonne haec testimonia credibilia facta sunt nimis, eo quod domum tuam talis decet sanctitudo, Domine? Utinam cordis mei radices super istum densentur acervum. Nescit sterilis esse tantus bonae conversationis cumulus. Locus est altus et uber, qualem propheta commemorat: Vinea facta est dilecto in cornu, in loco uberi . Et magnum plane fertilis soli testimonium, fructuum proventus uberior: sicut e contrario loci ubertas, arboris qualitatem redarguit de in
Abbreviated transcription (Latin):
bor: quo corpus atteritur satis et te¬
nuiter pascitur: Labores manuum
suorum non soli manducant s de
insufficienti partiunt᷑ egenis: ute⁊
illis sit tribulatio. dum modo aliis
habundet. Interuallis quibdam le¬
uant labores: s fesso corꝑe feruet af¬
fectus. Illic tacite lacrime ubertun
uoluuntur prodeunt gemit᷑ erum¬
punt suspiria: ut qui iuxta sedent
si forte ex se frigidi sint uicinis po¬
ssunt scintillis accendi. Quid deni¬
ꝙ quod non decrastino cogitant nͨ
te hodierno quidẽ : omnem curam
proicientes in euui qui ip̃is p̃est.
tes regnum dei: Quod pene p̃teri¬
eram in capitulo singłis dieb exa¬
minandi abbatis astant udicio:
qͣi ad xp̃i p̃sentati tribunal. Ibi qͥs¬
q in primis accusator est sui: a cui¬
sandi se locum aliis preripere festi¬
nans. Quid ip̃m continuum silen¬
tium et quedam compositionis gͣ¬
uitas ÷ nonne totam conu̾sationẽ
uenustat. et quadam scitatis pul¬

Expanded text:
bor, quo corpus et satis atteritur, et tebor, quo corpus et satis atteritur, et tenuiter pascitur? Labores manuum suarum non soli manducant; sed de insufficienti partiuntur egenis, ut et illis sit tribulatio, dummodo aliis abundet. Intervallis quibusdam levant labores, sed fesso corpore fervet affectus. Illic tacitae lacrymae ubertim volvuntur, prodeunt gemitus, erumpunt suspiria: ut qui juxta sedent, si forte ex se frigidi sint, vicinis possint scintillis accendi. Quid denique, quod non de crastino cogitant, nec de hodierno quidem? omnem curam projicientes in ipsum qui eis praeest: tes regnum Dei. Quid? quod pene praeterieram, in capitulo singulis diebus examinandi abbatis astant judicio, quasi ad Christi praesentati tribunal. Ibi quisque in primis accusator est sui, accusanti se locum aliis praeripere festinans. Quid ipsum continuum silentium, et quaedam compositionis gravitas? nonne totam conversationem venustat, et quadam sanctitatis pul
Abbreviated transcription (Latin):
minatio in deliciis. Orationes ille
pͥuatim funt: s priuata non pe¬
tunt. Summissior quidem uox s
mens intensior: et p̃ces tacite mul¬
tum hñt acuminis. Deniq fre¬
quenter uocem eripit oratio uehe¬
mens: et uerbis non eget nec utitur
que puro et pleno feruet affĩũ. A¬
mor maurib domini solus obstre¬
pens corꝑalium strepitus dedignat᷑
uerborum: que sicut inchoanti exti¬
tamenta sunt sic impedimenta so¬
lent ẽẽ ꝑfc̃e oranti. Quid demũ ip̃s
horis nocturnis: Quasi de recenti ora¬
tiones instaurant⁊ frequentant ora¬
tiones: et ueretunda s manifesta re¬
uelatione etiam manifestant exces¬
sus. Non tamen exiguũ reputant:
si a xp̃o uel tenui memoria titubãt
Hostis callidi si quid fuerit imꝓbitate
suggestum sibi reputant: iniqui in
hac parte estimatores dum ꝓprium
arbitrantur casum: quod aliene sũt
fraudis casso conatu tantum ꝓuo¬
cati. Quid cotidianus manuum la¬

Expanded text:
minatio in deliciis! Orationes illae minatio in deliciis! Orationes illae privatim fiunt, sed privata non petunt. Submissior quidem vox, sed mens intensior, et preces tacitae multum habent acuminis. Denique frequenter vocem eripit oratio vehemens: et verbis nec eget, nec utitur, quae puro et pleno fertur affectu. Amor in auribus Domini solus obstrepens, corporalium strepitus dedignatur verborum, quae sicut inchoanti excitamenta sunt, sic impedimenta solent esse perfecte oranti. Quid deinde? ipsis horis matutinis quasi de recenti orationes instaurant, frequentant confessiones, et verecunda, sed manifesta revelatione etiam exiguos purgant excessus. Non tamen exiguum reputant, si a Christo vel tenui memoria titubant. Hostis callidi, si quid fuerit improbitate suggestum, sibi imputant iniqui in hac parte aestimatores, dum proprium arbitrantur casum, quod alienae sunt fraudis casso conatu tantum provocati. Quid quotidianus manuum la
Abbreviated transcription (Latin):
quas impigro uelut primitias qͣs¬
dam libatis effcũ et effunditis a
principio iugiliarum sicut aquã
cor ur̃m ante conspectum dñi dei¬
uũ: si unqm a capite sinigulos ꝑ
gradus conu̾sationis diuine so¬
riatim uelis incedere. quid ibi repe¬
rietur quod disciplinam non sonz
qd̾ non concinat fidei nr̃e quod ñ
uel corpus aiterat ⁊ uel mentem e¬
rigat uel dirigat erectam: Inter
psallendum qͣnͣta est disciplina ĩ
corꝑe. ⁊ qͣm maior quoꝵdam in nĩte:
dum ne ad modicum uel certe tã¬
tum ad moclicum a sensu u̾boꝵ il¬
lam si nunt abire: Nam ibi id estĩ
ip̃is que cantantur uerbis aut li¬
gatam tenent⁊ aut ad cognata re¬
iaxant ad ꝑegrina nequaqͣm. Qd̃
si contingat fu gax est enim mẽs
humana quanta statim castigãt
censura: et more ad se usuras re¬
poscunt: S nec ip̃a communium
borarũ interualla nocturna ua¬
cant. Deus bone illa hora noctis
qmͣ sine nocte est: qm nox illa illu¬

Expanded text:
quas impigro velut primitias quasquas impigro velut primitias quasdam praelibatis affectu, et effunditis a principio vigiliarum sicut aquam cor vestrum ante conspectum Dei: si, inquam, a capite singulos per gradus conversationis divinae seriatim velitis incedere; quid ibi reperietur quod disciplinam non sonet, quod non concinat fidei nostrae, quod non vel corpus atterat, vel mentem erigat, vel dirigat erectam? Inter psallendum quanta est disciplina in corpore, et quam major quorumdam in mente, dum ne ad modicum, vel certe tantum ad modicum a sensu verborum illam sinunt abire? Nam ibi, id est in ipsis quae cantantur verbis, aut ligatam tenent, aut ad cognata relaxant, ad peregrina nequaquam. Quod si contingat fugax est enim mens humana, quanta statim castigant censura, et morae hujus usuras a se reposcunt? Sed nec ipsa communium horarum intervalla nocturna vacant. Deus bone, hora illa noctis, quam sine nocte est, quam nox illa illu
Abbreviated transcription (Latin):
unitandum exempla cumulanteᷤ
itinam fidei quam hẽo in xp̃o omĩa
oꝑa mea attestentur: et iugi ꝓfectu
congesta aceruum mͥ ascensionis
constituant. Qmͣ paucos ego mͥ tes¬
timoniz huiꝰ contuli lapides: here¬
or equidem ne i contrarium mul¬
tos congesserim. Quid enim: Non¬
ne tibi uidentur non ꝓ fide s mag̃
contra sidem testumomia congessis¬
se: qui sic uiunt ut alterius uide¬
antur fidei qmͣ xp̃iane: Deniq ta¬
les qͣm multos uidemus: de quib
uire dici possit. Isti non sic conu̾san¬
tos credant: qui aliam sperent uitã.
futurũ uereant᷑ iudicium⁊ qui tã¬
dem euuͣgłica p̃cepta diuinitus da¬
ta fateantur. Talia utinam penes
me testimonia pauca reꝑiantur:
mallem nulla: ne modicum fmẽ
mumi glorier. qui de priuato non
possum: si totius uite ur̃e respexeri-¬
tis ordinem et regularis obseruan¬
tie cursum non erit exiguus boni
testimonis quem ccedificatis a cer¬
uus. Naisi a nocturnis uigiliis

Expanded text:
imitandum exempla cumulantes. imitandum exempla cumulantes. Utinam fidei quam habeo in Christo, omnia opera mea attestentur, et jugi profectu congesta acervum mihi ascensionis constituant. Quam paucos ego mihi testimonii hujus contuli lapides! Vereor equidem, ne et in contrarium multos congesserim. Quid enim? nonne tibi videntur non pro fide, sed magis contra fidem testimonia congessisse, qui sic vivunt, ut alterius videantur fidei, quam christianae? Denique tales quam multos videmus, de quibus jure dici possit: Isti non sic conversanine credant, qui aliam sperent vitam, qui futurum vereantur judicium, qui tandem evangelica praecepta divinitus data fateantur! Talia utinam penes me testimonia pauca reperiantur: mallem nulla, ne modicum fermemuni glorier, qui de privato non possum, si totius vitae vestrae respexeritis ordinem, et regularis observantiae cursum; non erit exiguus, quem boni testimonii coaedificatis, acervus. Nam si a nocturnis Vigiliis,