comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est archanoꝵ celestium. terrenis quidem cor¬
porib in accessibils: sed moysi et ceteris mundo
corde beatis diina reserante gr̃a penetrabilis.
Dequibus dicitur impsalmo. Accedite ad eum
et illuminamini. In accessibilis namq est lux eius
uiribus nr̃is: ad quam tam̃ acceditur munerib
ipsuis. Tlbi apte sub uingitur.

Expanded text:
est arcanorum coelestium, terrenis quidem corest arcanorum coelestium, terrenis quidem cordibus inaccessibilis, sed Moysi et caeteris mundo corde beatis divina reserante gratia penetrabilis: quibus dicitur in Psalmo, Accedite ad eum, et illuminamini . Inaccessibilis namque est lux ejus viribus nostris, ad quam tamen acceditur muneribus ipsius. Ubi apte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
uine gram speculationis ascendant. qualiscũq
& quantulacumq hȩc abhominib Earne indictĩ
fieri potest. quod & plurimis patriarcharum ac
quo specialt̃ dictum est. quia locutus sit cum dõ
facie ad faciem: sicut solet amicus loqui cum a¬
mico suõ. ¶nde et de illo specialit̃ intelligi ua¬
let. quod sex diebus inmonte nube et gła dñisit
ꝓtctꝰtus: septimo autẽ die uocatus ad conloqũ
eius altiora montis conscenderit: quia nimirum
ꝑ bona oꝑa que dño donante acceꝑat. magis ab
illo inlustrari. atq ab om̃ib malorum incursib
meruit obumbrari: ac sic ad sublimiora uisio¬
nis et corlocutionis illius dona ꝑuenit. Meqͥi¬
dium namq caliginis uñuocatus eẽ dicitur.
non in eẽ do tenebras ullas significat. setl quia
lucem habitat in accessibilem: et sicut idem
dicit apłs quem uidit nullus hominum. sednec
uidere potest Ealigo namq illa obscuritas

Expanded text:
vinae gratiam speculationis ascenderint, qualiscunque vinae gratiam speculationis ascenderint, qualiscunque et quantulacunque haec ab hominibus carne adhuc indutis fieri potest: quod et plurimis patriarcharum ac quo specialiter dictum est, quia locutus sit cum Deo facie ad faciem, sicut loqui solet homo cum amico suo . Unde et de illo specialiter intelligi valet, quod sex diebus in monte nube et gloria Domini protectus sit; septimo autem die vocatus ad colloquium ejus, altiora montis conscenderit, quia nimirum per bona opera, quae Domino donante acceperat, magis ab illo illustrari, atque ab omnibus malorum incursibus meruit obumbrari, ac sic ad sublimiora visionis et collocutionis illius dona pervenit. Medium namque caliginis, unde vocatus esse dicitur, non inesse Deo tenebras ullas significat: sed quia lucem habitat inaccessabilem , et sicut idem dicit Apostolus, Quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest . Caligo namque illa obscuritas
Abbreviated transcription (Latin):
stice. quia quicũq mandata dñi oꝑibus ui¬
stis ex sequitur. diuina utiq protecꝰtione di¬
gnus exsistit. Idem namq dñs qui moysen
inmontem ascendere uissit. Ascendentem
quoq suanube et claritate circundedit: qͥa
quidonum nobis bene oꝑandi tribuit. ipse
nos bene oꝑantes ne deficiamus illustrat: &
ne tẽptaments antiqui hostis quasi feruo¬
rib solis exuramur ꝓtegit. S eptimo aut̃¬
autẽ die uocat ad altiora dñs moysen: quia
post oꝑum ꝑfectionem requiem nobis
lex promitut ȩternam: ut qui in altitudinẽ
rectȩ ationis dño assistere curauimus. lam ad eius
uisionem atq colloquium ascendere mereamu&:
Iuxta illud psalmiste. Et enim benedictionẽ dabit
qui legem dedit Ambulabunt de uirtute in uir¬
tutem: uidebitur d̃s doꝵ insyon. Quod etiam
in hac uita ñ nullis elccꝰtorum constat eẽ donatũ:
ut pret̃ actiue ꝑfecationẽ conuersationis. ad di¬

Expanded text:
stice, quia quicunque mandata Domini operibus justice, quia quicunque mandata Domini operibus justis exsequitur, divina utique protectione dignus existit. Idem namque Dominus, qui Moysen in montem ascendere jussit, ascendentem quoque sua nube et claritate circumdedit: quia qui donum nobis bene operandi tribuit, ipse nos bene operantes, ne deficiamus, illustrat, et ne tentamentis antiqui hostis, quasi fervoribus solis exuramur, protegit. Septimo autem die vocat ad altiora Dominus Moysen, quia post operum perfectionem, requiem nobis lex promittit aeternam: ut qui in altitudine rectae actionis Domino assistere curavimus, jam ad ejus visionem atque colloquium ascendere mereamur: juxta illud Psalmistae, Etenim benedictionem dabit, qui legem dedit . Ambulabunt de virtute in virtutem, videbitur Deus deorum in Sion. Quod etiam in hac vita nonnullis electorum constat esse donatum, ut post activae perfectionem conversationis, ad di
Abbreviated transcription (Latin):
Et habitauit gła dñi suꝑ synai. tegenillũ
nube sex diebus. Septimo autẽ die. uoca¬
uit eum de medio caliginis.
NNontantum sublimitas: uerum ctiam no¬
men montis inquo lex data est. ꝑ fectione ipitꝰ
legis figurate de nuntiat. Sinay namq int̃pre¬
tatur mensura mea: siue amphora mea. Duunit
gͦ ꝓcuratũ est. ut mons in quo lex daretur am¬
phora mea uocaretur: quasi ipso dño ꝑ hocus¬
cabulum significante: quia lex sua ꝑfectamͣ ui¬
uencli regłam om̃ib ꝓmulgaret. Et unicuiq
scđm oꝑa ipsors redderet. uixta hoc quod ipse¬
att. In quo enim uidicio uidicaueritis iudica¬
bimini᷑ Et inqua m̃sura mensi fueritis reme¬
tierur uobis. Bene autẽ dicitur qd moyse
ascendente. nubes & głam dñi sex diebus mon¬
tẽ oꝑuerit: septimo autẽ die illum ad altiora
montis uocauerit. Sex namq dieb in lege
oꝑari : inseptimo requiescere iuibemur.
Ascendensq montẽ moẏses. sex dieb nube et

Expanded text:
Et habitavit gloria Domini super Sinai, tegens illum Et habitavit gloria Domini super Sinai, tegens illum nube sex diebus. Septimo autem die de medio caliginis. non tantum sublimitas, verum etiam nomen montis, in quo lex data est, perfectionem ipsius legis figurate denuntiat. Sinai namque interpretatur Mensura mea, sive Amphora mea. Divinitus ergo procuratum est, ut mons in quo lex daretur, Amphora mea vocaretur: quasi ipso Domino per hoc vocabulum significante, quod lex sua perfectam vivendi regulam omnibus promulgaret, et unicuique secundum opera sua redderet: juxta hoc quod ait ipse: In quo enim judicio judicaveritis, judicabimini . Et: In qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . Bene autem dicitur, quod, Moyse ascendente, nubes et gloria Domini, sex diebus montem operuit, septimo autem die illum ad altiora montis vocavit. Sex namque diebus in lege operari, in septimo requiescere jubemur. Ascendensque montem Moyses, sex diebus nube et
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙͣ humilitas nr̃a confirmata exaltetur. Et
cunctis hostium tẽptamentis fortior esficiat᷑:
ꝑlum̃ quoq et ignem sp̃sscĩ. norstra ulustre¬
tur ignorantia: nr̃ adilectionẽ eiusdem pucõ¬
ditoris animus in ardescat.
Cũq ascendiss moyses: oꝑuit nubes montẽ.
Sicut mons inquolegem accepit moyses. alti¬
tudinem ꝑfectionis que in etidem legeerat
conscribenda designat.Ita nubes qua mon̾
tectus est grãm diuinȩ insinuat ꝓtectionis:
quatanto amplius quisꝙ fruitur: quanto al¬
tius ad scrutanda mirabilia delege dĩ reue¬
latis oculis cordis ascendit. Namq nec montẽ
solumodo inquo moyses ascendit nubes oꝑuit.
soc et popłm ꝑ deserta gradientem. qui ne qͣ¬
quam ad altiora poterat ascendere. nichi¬
lominus nubes celitus missa obumbrauit.
Unde scriptum est. Ex pandit nubem imꝑ
tectionem eors: quia nimirũ dñs om̃s tim¬
tes se pusillos cũ maioribus. celesti benediẽ¬
tione ꝓtegit.

Expanded text:
atque humilitas nostra confirmata exaltetur, et atque humilitas nostra confirmata exaltetur, et cunctis hostium tentamentis fortior efficiatur; per lumen quoque, et ignem Spiritus sancti, nostra illustretur ignorantia, nosterque ad dilectionem ejusdem pii conditoris animus inardescat. Cumque ascendisset Moyses, operuit nubes montem. Sicut mons in quo legem accepit Moyses, altitudinem perfectionis, quae in eadem lege erat conscribenda, designat; ita nubes, qua mons tectus est, gratiam divinae insinuat protectionis: qua tanto amplius quisque perfruitur, quanto altius ad scrutanda mirabilia de lege Dei revelatis oculis cordis ascendit. Namque nec montem solummodo, in quo Moyses ascendit, nubes operuit; sed et populum per deserta gradientem, qui neqquam ad altiora poterat ascendere, nihilominus nubes coelitus missa obumbravit. Unde scriptum est: Expandit nubem in protectionem eorum . Quia nimirum Dominus omnes timentes se, pusillos cum majoribus, coelesti benedictione protegit.
Abbreviated transcription (Latin):
Aaron mons fortitudinis. Hur. int̃pretat᷑
ignis siue lumen. Unde aaron saluatorem
dñm. hur designat spm̃ scm̃: quia et dehoc
dicit hysaias. erit innouissimis diebus
p̃paratus mons domus dni inuertice montiũ:
Et ille suꝑ apłos inlumine ignis apparuit.
Ascendens gͦ ad dñm moy ses: a aron et hubi.
hoc est montem fortitudinis. et lumen ig¬
nis incampestrib ad regimen ppłi dercli¬
quit. Et nos si doctores nr̃os ad altitudinẽ
diuinȩ contẽplationis sequi ñ possumus. cu¬
remus solliciti ne aliqua nos teptatio auicina
montis dĩ retrahat. s iuxta modulum nr̃m
uirtutum oꝑibus insistamus. Inherentes sta¬
bili corde sacramentis nr̃i redẽptoris quib
sumus intemeratam in nobis conseruare cu¬
rantes. Et si qua nos ad uersitatum questio
pulsauerit. mox ad uitorium inuocemus
cius dem nr̃i redẽptoris: qui fideles suos per
b̾are consueuit. Nec dubitandum quia si incep¬
ts ꝑsistimus. ꝑ montem fortitudinis infirmitas

Expanded text:
Aaron mons fortitudinis, Hur interpretatur ignis sive lumen. Unde Aaron Salvatorem Dominum, Hur designat Spiritum sanctum: quia et de hoc dicit Esaias, Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium . Et ille super apostolos in lumine ignis apparuit. Ascendens ergo ad Dominum Moyses, Aaron et Hur, hoc est montem fortitudinis, et lumen ignis, in campestribus, ad regimen populi dereliquit. Et nos si doctores nostros ad altitudinem divinae contemplationis sequi non possumus, curemus solliciti, ne aliqua nos tentatio a vicinia montis Dei retrahat; sed juxta modulum nostrum virtutum operibus insistamus, inhaerentes stabili corde sacramentis nostri Redemptoris, quibus sumus, intemeratam in nos nobis conservare curantes. Et si qua nos adversitatum quaestio pulsaverit, mox adjutorium invocemus ejusdem nostri Redemptoris, qui fideles suos per berare consuevit. Nec dubitandum quia si in coeptis persistimus, per montem fortitudinis infirmitas
Abbreviated transcription (Latin):
solitudine. sicut et templum quod fecit
salomon inierłm statum sc̃e uniuersalis
ecd̃ȩ designat. que partim cum dño regnat in
celis: partim impresenti ad huc uita. decedñ¬
tibus acsuccedentibus sibi menbris suis pere¬
grinatur adño. Et quidẽm utrͥusq constru¬
ctione domus hec pͥncipał solet eẽ distantia
figurarum. quod tab̾naculum p̃sentis edifi¬
cium eccłẽ quoꝰ cotidie in laborib exercetur:
Templumfuture iequier designit. q̃ cotidan
animar᷑ hinc post labores exeuntium recep¬
tione ꝑficitur:. Quia nimirũ tab̾na culum
moyses cum popło dĩ. inuia adhuc positus
qua adtram repromissionis ꝑgebat cõdidit.
Salomonautem templio iamipsa terra rep

Expanded text:
solitudine, sicut et templum quod fecit Salomon in Hierusalem, statum sanctae universalis Ecclesiae designat, quae partim jam cum Domino regnat in coelis, partim in praesenti adhuc vita, decedentibus ac succedentibus sibi membris suis, peregrinatur a Domino. Et quidem in utriusque constructione domus, haec principalis solet esse distantia figurarum, quod tabernaculum praesentis aedificium Ecclesiae, quo quotidie in laboribus exercetur, templum futurae requiem designat, quae quotidiana animarum hinc post labores exeuntium receptione perficitur; quia nimirum tabernaculum Moyses cum populo Dei in via adhuc positus, qua ad terram repromissionis pergebat, condidit: Salomon autem templum, ipsa terra rep
Abbreviated transcription (Latin):
indigni. Sine tantũ a nob̃ q̃ri
oporti. quãtũ humanȩ ratioĩs
intuitꝰ adiuinitatis ual⁊ celsa
conscendere. Nam cet̾is quoq
aitib idem quasi quidã finis
ẽ constitutus. quo usq pot̃ uia
rationis accede. Neq enĩ me

Expanded text:
igni. Sane 1 tantum a nobis quaeri oportet quantum humanae rationis intuitus ad diuinitatis ualet celsa conscendere. Nam ceteris quoque artibus idem quasi quidam finis est constitutus, quousque potest uia rationis accedere. Neque enim me
Abbreviated transcription (Latin):
re spoliabitur pͥorib uestimentis. cũ ad memoriã u¬
stis quefecerint bonareducens non eis ãpliꝰ habitũ
sue passionis imitandũ ostendit. S induit᷑ aliisue¬
stimentis. illis udelicet dequib incugłio dicit ipse
posito uite ꝑpetis ing̃ssi figurari: cũ⁊ dñs dicat. ꝑ
me siquis introierit saluabit. ⁊ ingdiẽt⁊ eg̃dietur¬
intelligimus uita. p̃sertim cũibi locus mundissimꝰ
ee dicatur. Quod in hac iuta fieri. nullatenꝰ posse ꝑ¬
spicuũ ẽ. Loc̃ gͦ mudissimꝰ extͣ castra. ipse ẽ animus
iustorũ exhã uita sublaioꝵ.⁊ inalia uita gaudentiũ.
nquo uidelicet lococinis holo causti usq adfauullã
cõsumit᷑: cumita ibi oꝑumbonoꝵ merces reddit᷑.
ut labor om̃is ad integrum consumat᷑: iuxta istd̃
apocalipsi sc̃i ioħis. Quicum de retributione p̃mioꝵ¬

Expanded text:
re, spoliabitur prioribus vestimentis, cum ad memoriam jure, spoliabitur prioribus vestimentis, cum ad memoriam justis, quae fecerunt bona, reducens, non eis amplius habitum suae passionis imitandum ostendit; sed induitur aliis vestimentis, illis videlicet de quibus in Evangelio dicit ipse:posito vitae perpetis ingressum figurari, cum et Dominus dicat: Per me si quis intraverit, salvabitur, et ingredieturintelligimus vita, praesertim cum ibi locus mundissimus esse dicatur, quod in hac vita fieri nullatenus posse perspicuum est. Locus ergo mundissimus extra castra, ipse est animus justorum ex hac vita sublatorum, et in alia vita gaudentium. In quo videlicet loco cinis holocausti usque ad favillam consumitur, cum ita ubi operum bonorum merces redditur, ut labor omnis ad integrum consummatur; juxta illud Apocalypsis sancti Joannis, qui cum de retributione praemio
Abbreviated transcription (Latin):
celo datusest uoluerunt. mox igne cȩlesti ꝑemptist̃:
K nimirũ quicũꝙ oꝑa celestia ñ celestis intentione mer¬
cedis ẜ tt̃ꝑalis intuitu fauoris. aut cõmodi faciunt:
sgitentia irȩ celestis feriuntub.
Iestietur sacerdos cunica⁊ feminalib lincis. Sacer¬
dosqoffert holo caustũ dñs ẽ. qui in nobis ignẽ suȩ
caritatis accendere.: ac ꝑhc̃hostias bonȩ nr̃e actionis
sibimet acccptabiles facere consucuit. Et hec faci¬
ens uestitur lineis indum̃tif: Quia ut nos adoꝑa
uictutum excitet. exempla nob suȩ incarnationis pu¬
ritatis ⁊ mortis ꝓponit. queꝑ linũ significari pos¬
se sepius dictum est. Tollit aut̃ idem sacerdos cincres
quos uorans ignis exilsi ͭ ⁊ ponit iuxta altare. cũ d̃nsfi¬
nẽ laboriosis oꝑib imponit: neq uistos de hacuita
raptos ultra ꝓuita ẽtna certare. s coronã iustitiȩ in
uita et̃na uib accipere. Ponen̾ienĩ cineres uixta alta¬

Expanded text:
coelo datus est, voluerunt, mox igne coelesti perempti sunt; coelo datus est, voluerunt, mox igne coelesti perempti sunt; quia nimirum quicunque opera coelestia non coelestis intentione mercedis, sed temporalis intuitu favoris, aut commodi faciunt, sententia irae coelestis feriuntur. Vestietur sacerdos tunica et feminalibus lineis: sacerdos qui offert holocaustum, Dominus est: quia in nobis ipse ignem suae charitatis accendere, ac per hunc hostias bonae nostrae actionis sibimet acceptabiles facere consuevit. Et haec faciens vestitur lineis indumentis; quia ut nos ad opera virtutum excitet, exempla nobis suae incarnationis, passionis et mortis proponit, quae per linum significari posse saepius dictum est. Tollit autem idem sacerdos cineres, quos vorax ignis exussit, et ponit juxta altare, cum Dominus finem laboriosis operibus imponit, neque justos de hac vita raptos ultra pro vita aeterna certare, sed coronam justitiae in vita aeterna jubet accipere. Ponens etenim cineres juxta alta
Abbreviated transcription (Latin):
manifestius fiat iudeamus quid detineribus ho¬
locausti moysẽs dicat. hec est inquid lex holo causti.
remabitur in altari tota nocte. usq mane. Ignis
ex codem altari erit. Cestiẽt sacerdos tunica.
⁊ feminalib ligͥneis: tollensq cineres quos uoranꝰ
ignis exu̾sit.⁊ ponens iuxta altare. spoliabitur pri¬
ꝯtib uotimtis: indutusꝙ alu̾ eferret cos extracast᷑.
unloco mundissimo usq ad fauillam cõsiumifa¬
ciet ignis autẽ in altari semꝑ ardebit.
Dolo caustũ g̃ cremat᷑ in altari cum in corde cuĩeq
dectiqui seipsũ totũ ⁊ carne uidelicet ⁊ corde d̃o uo¬
uerat. opꝰ bonũ feruente caritatisigne patratul.
Quod tota fit noc̾te usꝙ mane: cũquis toto uitȩ huiꝰ
apͣre usq dũrapt᷑ ecorpore futrimane scłi uidere
meruerĩ. bonis insistere ñ cessat oꝑib Ignis exeodẽ
ron qdignem alienũ dño offerre.⁊ ñ eũ qui semelde

Expanded text:
manifestius fiat, videamus quid de cineribus homanifestius fiat, videamus quid de cineribus holocausti Moyses dicat. Haec est lex holocausti: cremabitur in altari tota nocte usque mane ignis ex eodem altari erit vestietur sacerdos tunica et feminalibus lineis tolletque cineres quos vorans ignis exusit et ponens iuxta altare spoliabitur prioribus vestimentis indutusque aliis efferet eos extra castra et in loco mundissimo usque ad favillam consumiciet. Ignis autem in altari semper ardebit . Holocaustum ergo cremabitur in altari, cum in corde cujuscunque electi, qui seipsum totum, et carne videlicet et corde, Deo voverat, opus bonum fervente charitatis igne patratur. Quod tota fit nocte usque mane, cum quis toto vitae hujus tempore, usque dum raptus e corpore, futuri mane saeculi videre meruerit, bonis insistere non cessat operibus. Ignis ex eodem ron, quia ignem alienum Domino offerre, et non eum qui semel de
Abbreviated transcription (Latin):
uł diuersas fid eliumꝑsonas. uł certe multip fania
ipsoꝵ actio. siue cogitationes. infamulatir suicõ¬
ditoris dispositas acciꝑedebemꝰ. Eiqui dẽ yͥmo
lebetes ad suscipiendo: cincres faicere p̃cipitul.
inis autẽ hostiarum quod in magnomisteriodȩ¬
beat accipi. testatur cinis uitulȩ rufe asꝑsus. qͥetũ
caris. Inquoipse p̃figuratum dmcȩ passiõis intel
crematio uitulȩ rusȩ ipsu ad emundationẽ in mundor
abat᷑. misterio iam completo eiusdẽ passonis quo nos
cotidie apectatis nr̃is ex piamur insinuat. Quia
S omĩa sacrificia nuctimȩ que incendebant᷑ inal¬
tari uł passionem dñiut deuotionem scorued
flamma caritatis ardentem figurate. denunuat᷑.
mento cinis holocaustorum ut cõsumationẽ diũ¬
ce passionis. uł certe ꝑfectionem ex pͥmit uututũ
iustorum. Cum toti incłi seriutiũ ꝑignem sp̃s sc̃ĩ ob la¬
timpsaiambona oꝑa finire.⁊ adꝑcipienda oꝑum
piia ingt̃nam intam rapimeruerint. Quodut

Expanded text:
vel diversas fidelium personas, vel certe multifarias ipsorum actiones, sive cogitationes in famulatum sui Conditoris dispositas accipere debemus. Et quidem primo lebetas, ad suscipiendos cineres, facere praecipitur. Cinis autem hostiarum, quod in magno mysterio debeat accipi, testatur cinis vitulae rufae aspersus; qui carnis ; in quo ipse praefiguratum intelligit crematio vitulae rufae ipsum, qui ad emundationem immundorum servabatur, mysterium jam completae ejusdem passionis, quo nos quotidie a peccatis nostris expiamur, insinuat. Quia ergo omnia sacrificia et victimae quae incendebantur in altari, vel passionem Domini, vel devotionem sanctorum ejus flamma charitatis ardentem, figurate denuntiant; merito cinis holocaustorum, vel consummationem dominicae passionis, vel certe perfectionem exprimit virtutis justorum; cum toti in Dei servitium per ignem sancti ti, ipsa jam bona opera finire, et ad percipienda operum praemia in aeternam vitam rapi, meruerint. Quod ut
Abbreviated transcription (Latin):
huimilitatȩ reuelare ad nr̃e epulas refectionis cõcedere
dignat᷑ ẽ. St̃ item alia tante ꝑfunditatis. que scĩ
sps solummõ scientiȩ pateant᷑: nr̃ȩ uõ capacitatis
ꝑoniia m̃surã tͥnscendant. Porro ignus receptacula
ad hoc deputata sunt: ut ꝑhec ignis sc̃i ab altari ho¬
locausti. ad altare thimiamatis uesꝑȩ ⁊ mane adin¬
censum ponendum deferret᷑. Que⁊ ipsa patenter
figuram tenent doctorum. quitãquã ignẽ acal¬
cari holo caustorũ ad altare deferunt incensi. cũsuõ
docent auditores de uirtute sẽꝑ inuirtutẽ ꝓficere.
merͥtisq crescentib paulatim ad altiora⁊ intiora
dunnȩ insionis archana penetrare. S oc om̃s qui
feruentia pietate cordaꝓximoꝵ udentes um¬
carifestinant. quasi recẽptacula ignuĩ fuint.
quĩflammã celestis sacrificu. quam infm̃nis c̃õspi¬
ciunt. insuis quoq accendere m̃tibus satagunt.

Expanded text:
humilitati revelare, ad nostrae epulas refectionis concedere humilitati revelare, ad nostrae epulas refectionis concedere dignatus est: sunt item alia tantae profunditatis, quae sancti Spiritus solummodo scientiae pateant, nostrae vero capacitatis per omnia mensuram transcendant. Porro ignium receptacula ad hoc deputata sunt, ut per haec ignis sanctus ab altari holocausti ad altare thymiamatis vespere et mane, ad incensum ponendum deferretur; quae et ipsa patenter figuram tenent doctorum, qui tanquam ignem de altari holocaustorum ad altare deferunt incensi, cum suos docent auditores de virtute semper ad virtutem proficere, meritisque crescentibus paulatim ad altiora et interiora divinae visionis arcana penetrare. Sed et omnes qui ferventia pietate corda proximorum videntes imitari festinant, quasi receptacula ignium fiunt; quia flammam coelestis sacrificii, quam in fraternis conspiciunt, in suis quoque accendere mentibus satagunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nos ardere simul⁊ lucere p̃cipiunt. suscinulȩ q̃g̃ex
uocantur creagrȩ. ad hoc inministerio habebant
altaris. ut carnes uictimarũ ꝑeas de caldariis cocte
ꝓferrent᷑: atꝙ ad esum eoꝵ qui his erant reficiendi
asferentur. Quarum usus eque scõꝵ p̃dicatorũ si¬
gure congruit. quorũ ministeru ẽ animas fideliũ
uerbo fidi re ficere: ⁊ uixta regulã apłice discreti¬
onis rudib ad huc discipulis rationabile ⁊ sine dolo
lac doctrinȩ simplicis adhibere: ꝑfẽtiorib autem
solidum cibũ doctrinȩ sublimioris: ministrare.
imitationẽ susciꝑe norunt. hi carnib hostie salu¬
taris refecͥti satiantur. Et quia doctorũ est spũ¬
alium quecuiq ꝑsonȩ misteria audienda cõmit¬
tant sollertissime discernere. recte fuscinuilas fa
cere iubetur Sacerdotib moyses. quib carnes ho¬
relinquant: quia sunt in uerbis dĩ ñ nulla que nr̃a

Expanded text:
nos ardere simul et lucere praecipiunt. Fuscinulae, quae Graece nos ardere simul et lucere praecipiunt. Fuscinulae, quae Graece vocantur creagrae, ad hoc in ministerio habebantur altaris, ut carnes victimarum per eos de caldariis coctae proferrentur, atque ad esum eorum qui his erant reficiendi afferrentur. Quarum usus aeque sanctorum praedicatorum figurae congruit, quorum ministerii est animas fidelium verbo fidei reficere, et juxta regulam apostolicae discretionis, rudibus adhuc discipulis rationabile, et sine dolo lac doctrinae simplicis adhibere, perfectioribus autem solidum cibum doctrinae sublimioris miniimitationem suscipere norunt, hi quasi carnibus hostiae salutaris refecti satiantur, quia doctorum est spiritalium, quae cuique personae mysteria audienda committant, solertissime dicere jubebatur sacerdotibus Moyses, quibus carnes horelinquant: quia sunt in verbis Dei nonnulla, quae nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciptum apłi dicentis. Mem̃tote p̃positotũ urõꝵ
qui nob locutisunt uerbum di. Quoꝵ intuentes
exitũ cõuersationis lmitamini fidẽ. Post lebetes
autem forcipes atq fuscinulȩ ⁊ignium recepta¬
cula ficrifunt uissa. fortipes a d emundandũ altaris
ignem fieri debere credendum est. Ulñ recte per eos sci
predicatores designantur. quiignem nob̾ caritatis
quasi mnaltari dĩ accendere siuis exortationib solent
Nãt: hi uelut gemino dente forcipis ad hũc ignem
accendendum titiones inaltari cõponunt. quãdoa
sonis utriusq cestamenti nos paginis instituunt:
eloquia ueritatis in nr̃o corde quib amplius ad t̃noꝵ
desicd̃ia inflammenĩ collocant. Uł certe forcipe di¬
pliri udelicet ferram̃to sacerdotes ignom altaris e¬
mundant: cũ in om̃ib q̃ docent p̃dicatores scĩ uir¬
tittem nob̃ geminȩ caritatis infundere: ⁊ huiꝰ grã

Expanded text:
praeceptum Apostoli, dicentis: Mementote praepositorum vestrorum, praeceptum Apostoli, dicentis: Mementote praepositorum vestrorum, qui vobis locuti sunt verbum Dei, quorum intuentes exitum conversationis, imitamiautem, forcipes atque fuscinulae, et ignium receptacula fieri sunt jussa. Forcipes ad emendandum altaris ignem fieri debere, credendum est. Unde recte per eos sancti praedicatores designantur, qui ignem in nobis charitatis, quasi in altari Dei accendere, suis exhortationibus solent. Namque hi velut gemino dente forcipis, ad hunc ignem accendendum titiones in altari componunt, quando consonis utriusque testamenti nos paginis instituunt, et eloquia veritatis, in nostro corde, quibus amplius ad aeternorum desideria inflammemur, collocant. Vel certe forcipe, duplici videlicet ferramento, sacerdotes ignem altaris emendant, cum in omnibus, quae docent praedicatores sancti, virtutem nobis geminae charitatis infundere, et hujus gratia
Abbreviated transcription (Latin):
get cłs omnẽ lacmã aboculis corũ. mors ultͣ ñ erit. neq
luctus neq cdamor. neq dolor erit ultra. que prima
abierunt. Et quia cessante oꝑum labore bonorum.
ipsa caritas ꝑ qũa oꝑabantur num quã cessabit. im¬
mo flagrantior ex ardescet cum ipse quem diligimꝰ
inȩĩnum uidebit᷑. recte subdit᷑. Ignis autẽ in altari
semꝑ ardebit. Et paulopost. Iste ignisest ꝑ petus.
qui nunquã deficiet de altari. Consump togͦusq
ad fauillam holo causto. ignis nunquã de altaride¬
ficiet. quia ab sũpto ꝑfecte om̃ignẽ laborandi. sola
caritas ꝑpetuo nunquã ex tinguenda flagrabit. Hec
delege holocausti latius diximus. ꝓptlebetas alta¬
ris qui ad suscipiendos cineres hostiarum fieri uibe¬
bantur. L eb etesgͦ cineres scõs suscipiunt. cũfideles
quiq ut exempla acsacram̃ta dñcȩ passionis ad
custo diam sui piam̃te retractant: uł certe exitum
p̃cedentium iustorum diligent̃ aspiciunt. qui ma¬

Expanded text:
am ab oculis eorum, et mors ultra non erit, neque luctus, neque clamor: neque dolor erit, quia prima abierunt . Et quia cessante operum labore bonorum, ipsa charitas, per quam operabantur, nunquam cessabit, imo flagrantior exardescet, cum ipse, quem diligimus, in aeternum videbitur: recte subditur, Ignis autem in altari semper ardebit. Et paulo post, Ignis est iste perpetuus, qui nunquam deficiet de altari. Consummato ergo usque ad favillam holocausto, ignis nunquam de altari deficiet; quia, absumpto perfecte omni genere laborandi, sola charitas perpetuo et nunquam exstinguenda flagrabit. Haec de lege holocausti latius diximus propter lebetas altaris, qui ad suscipiendos cineres hostiarum fieri jubebantur. Lebetes ergo cineres sanctos suscipiunt, cum fideles quique, vel exempla ac sacramenta Dominicae passionis, ad custodiam sui pia mente retractant, vel certe exitum praecedentium justorum diligenter aspiciunt, qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
eordis intus in tegri.atq innullo deficientes. ⁊ oꝑũ
claritate forinsecus cẽ debere conspiciũ. Vlł certe
colũpne lignoꝵ sechim deaurantur. cũid̃ẽ doctor
fortitudinem suȩ actionis diumo sẽꝑ aduitorio
pitgtue ã docent. cũ in om̃ib q̃ faciunt głampa

Expanded text:
cordis intus integri, atque in nullo deficientes, et operum cordis intus integri, atque in nullo deficientes, et operum claritate forinsecus esse debere conspicui. Vel certe columnae lignorum sethim deaurantur, cum iidem doctores, fortitudinem suae actionis, divino semper adjutorio protegendam docent, cum in omni
Abbreviated transcription (Latin):
quanto nobustius ipsa ad suꝑna erigunr oanto
firmiis docendo ⁊ alios adamorem suꝑnorune
bulas recte possunt designari ꝓpter latitudinẽ
ł doctrine qua euntes inmundum uniuisũpre¬
dicant euangłm omĩcreature. ł caritatis quami¬
nsolum usc adamicos. ẜ usꝙ ad diligendos edam
ipsos excendunt inimicos. ⁊ orationib ac beneficũ
ꝓsequendo eos qui se odio hñtata etiamꝓpel mex¬
pugnabile cordis robur.⁊ intentionem ad celestia
sẽper erectam non in conuenient̃ uocabulo i factu¬
ra colũpnarũ figurantur: apło attestante qui an.
acob ⁊ cephas⁊ ioħes qui uidebant̃ colũpnȩ eẽ. Que
nimirũ colũpnȩ bene quinq sunt facte. ꝓ pter̃
totidem libros legis. quib necesse e scĩ doctores
sue uerba p̃dicationis communiant.:⁊ maxime
qui pͥmitiuam instituere eccłã que ex hebreor po¬
pło congregata. solamosaice legis auctoritate
operiri: ut insinuentur p̃dicatores scĩ⁊ firmitate

Expanded text:
quanto robustius ipsa ad superna erigitur, tanto firmius docendo, et alios ad amorem supernorum bulas recte possunt designari propter latitudinem vel doctrinam, qua euntes in mundum universum praedicant evangelium omni creaturae; vel claritas, quia non solum usque ad amicos, sed usque ad diligendos etiam ipsos extendunt inimicos. Et orationibus ac beneficiis prosequendos eos qui se odio habent, ita etiam propter inexpugnabile cordis robur et intentionem ad coelestia semper erectam, non inconvenienti vocabulo, et factura columnarum, figurantur. Apostolo attestante qui ait: Jacobus, Cephas et Joannes, qui videbantur columnae esse . Quae nimirum columnae bene quinque sunt factae, propter totidem libros legis, quos necesse est ut sancti doctores suae verbo praedicationis communiant. Et maxime qui primitivam instituere Ecclesiam, quae ex Hebraeorum populo congregata sola Mosaicae legis auctoritate operiri, ut insinuentur praedicatores sancti, et firmitate
Abbreviated transcription (Latin):
tant: s ex intima sui cordis radice dõ teste generat̃.
ornua sunt quattuor ꝑuꝰti angulos altaris c̃um
inomĩb munditminis ccda urtutum potentia spũ¬
ali contra hostium insidiã inuiolabilis ꝑłistit.
mo ipsacunctis se impugnantib fortior efficitul.
Quod indelicet altare oꝑitur exe: cum iurtus ceptia
fidelium ꝑ seuerant usq adfinem firma teneuił.
Quo denimeris metallum longo solet tp̃re secor¬
ruptibile durare: recte ꝑhoc iuttus ualet ꝑseuerã¬
tie designari. Siquem uõ mouet uixtalitteram
quom̃o ligna altaris tano igne uicino. in combusta
ꝑmanere potuerint.: accipiat beati hiero nimi de
hac questione responsum. Altaris in quid lignai
delignis paradisi st̃ ñ crem̃antur igne uicino.sed
puriora redduntur. Nec mirumꝰ de scũario ⁊ inte¬
norib templi.⁊ altari timiamatis credere: cumctiam
amiton ligni gñs est uł lingni hñs inse simlitu¬

Expanded text:
tant, sed ex intima sui cordis radice Deo teste generant. tant, sed ex intima sui cordis radice Deo teste generant. Cornua sunt quatuor per quatuor angulos altaris, cum in omnibus mundi terminis Ecclesia, virtutum potentia spirituali cunctis hostium insidiis inviolabilis persistit, imo ipsa cunctis se impugnantibus fortior efficitur. Quod videlicet altare operietur aere, cum virtus coepta fidelium perseveranter usque ad finem firma tenetur; quia enim aeris metallum longo solet tempore incorruptibile durare, recte per hoc virtus valet perseverantiae designari. Si quem vero movet juxta litteram, quomodo ligna altaris tanto igne vicino incombusta permanere potuerint, accipiat beati Hieronymi de hac quaestione responsum. Altaris, inquit, ligna, quae de lignis paradisi sunt, non cremantur igne vicino, sed puriora redduntur. Nec mirum hoc de sanctuario et interioribus templi, et altari thymiamatis credere, cum etiam amianton, quod ligni genus est, vel ligni habens similitu
Abbreviated transcription (Latin):
ut in om̃isuo uisũ auditu. gustu. olsaͥtu ⁊ tactu seꝑ
se diuino meminit mancipatum eẽ seruitto ux¬
taillud apłi. Siue manducatis. suiebibitis. siuo¬
ures cubitos altitiulinis: cum tadem cordacle¬
ctorum ꝑfidem. spem⁊ caritatem. ad celestiatendit̃.
Cornua autẽ ꝑ quattuor angͣlos ex ip soerunt e oꝑi¬
es illud ere. Quattuor angulos ht̃ altare holocausti
qd̃ ꝑquattuor mundi plagas sc̃a dilatꝰ tur eccła Qua
ꝓpt̃ unum cor ⁊ animam totius credentium mul¬
citułinis. recte factura unius designatur altaris.
Ex quo uudelicet altari cornua fiunt quartuor
cumquatiuor untutib sepedictis iustorum corda
muniuntur:. Dequib inlaude sapientie dr̃. Sobne¬
tatem ȩnim ⁊ prudentiam docct. ⁊ uistitiam ⁊ uir¬
cutem: quib utilius nichilest inuitahominis. hec
cotnua ex ipso altari ꝓducuntur: cum mumiitaur¬
tutum fideles ñspecietenus ad faciem hominũ ostr̃¬

Expanded text:
t, ut omni suo visu, auditu, gustu, olfactu et tactu, semper t, ut omni suo visu, auditu, gustu, olfactu et tactu, semper se divino meminerit mancipatum esse servitio, juxta illud Apostoli: Sive manducatis, stres cubitos altitudinis, cum eadem corda electorum, per fidem, spem et charitatem, ad coelestia tendunt. Cornua autem per quatuor angulos ex ipso erunt: et operies illud aere. Quatuor angulos habet altare holocausti, quia per quatuor mundi plagas sancta dilatatur Ecclesia, quae propter unum cor et animam totius credentium multitudinis recte factura unius designatur altaris. Ex quo videlicet altari cornua fiunt quatuor, cum quatuor virtutibus saepe dictis, justorum corda muniuntur. De quibus in laude sapientiae dicitur: Sobrietatem enim et prudentiam docet, et justitiam et virtutem; quibus utilius nihil est in vita hominis . Haec cornua ex ipso altari producuntur, cum munimenta virtutum fideles non specie tenus, et ad faciem hominum osten
Abbreviated transcription (Latin):
sisteret. Cuus uetas si etiã sacramentum scire de¬
sideras. ipsum absq om̃ĩ ambiguitate redep̃torẽ
nĩm figurate denuntiat. Qui quasi ab angͣło
imꝓpħis lapis angularis: ita etiam in lege ucctiꝰ
angularis potest recte nuncupari. lapis tudeli¬
cet angularis. ꝓpt̾ templum qd̾ delapidib uiuc
dõ construitur. ¶Tectis uõ angularis ꝓpt̃ tabnacu¬
lum quo dei delignis imputribilib hoc est anima¬
b electorum corruptionis labe carentib edificat᷑
uocabatur. corda electorum designat.: q̃ adoffe¬
uenda dõsacrificia bonorum oꝑum ipsus sunt
dono conseerata. Quod apte delignis sethim fien
p̃cipitur. quodmunda ⁊ incorrupta deceteẽ cor¬
da ⁊ corꝑa in quib sp̃s scs dĩ habrtet. Habet quinq
cubitos longitudinis. ⁊ toudem latitudinis. cum
fidelis quisq om̃s sui corꝑis sensus inlongitudine
patientie. et inlatitudine caritatis exercere satag̃¬

Expanded text:
ersisteret. Cujus vecti si etiam sacramentum scire deersisteret. Cujus vecti si etiam sacramentum scire desideras, ipsum absque omni ambiguitate Redemptorem nostrum figurate denuntiat: qui quasi ab angulo icut in prophetis lapis angularis, ita etiam in lege vectis angularis potest recte nuncupari . Lapis videlicet angularis, propter templum, quod de lapidibus vivis Deo construitur; vectis vero angularis, propter tabernaculum, quod ei de lignis imputribilibus, hoc est de animabus elevocabatur, corda electorum designat, quae ad offerenda Deo sacrificia bonorum operum, in ipsius sunt dono consecrata. Quod apte de lignis sethim fieri praecipitur, quia munda et incorrupta decet esse corda et corpora, in quibus spiritus Dei habitat. Habet quinque cubitos longitudinis, et totidem latitudinis, cum fidelis quisque, omnes sui corporis sensus, in longitudine patientiae, et in latitudine charitatis exercere satagi
Abbreviated transcription (Latin):
ER mantis si cduiciam. uł quua sermo eoꝵ senescente suie
ncas: habent aurea capita: quia nimirum apłi ⁊apłici
undendam faciem sui conditoris suꝑnoꝵ desułio erecti¬
tem capita aurea s bases habent eneast Quiaq̃c̃
aa pridem ꝓpħico eloquio p̃dicta cẽ sacramenta di¬
dicerunt. Sane quia deorientali plagalo quim. uidco
oportunum commemorare aliqua de expositione
uecris illuis singłaris quemabangulo tabularum
adangulum usꝙ parietis altius porrectum. ee. asto¬
cam parietum constontiam. ne ur iinpulsuꝓcellar
concuti. atꝙ hue ⁊ illuc posset inflecti contincreiaom
uectem alium: quiꝑmedias tabulas abangło usꝙad
angulum ꝑueniret. h icgͥuectis apma tabularumsũ¬
mitute usq ad ali̾us lateris summttatem ꝓdecem
cubitos latitudinis tabnaculi ꝓtensus eẽ credendꝰ est.
acapite uuroꝙ firmit̃ tabuł impositus. ut ꝑ hoc iec to¬
bnaculi plaga que non tabulis ẜ colũpniss tabat p
minus fixa quam cetere uento licet impellente ꝑ¬

Expanded text:
eticae fiduciam; vel quia sermo eorum, senescente sive neas, habent aurea capita; quia nimirum apostoli et avidendam faciem sui Conditoris supernorum desiderio erecti. Item capita aurea, sed bases habent aeneas; quia quahaec pridem prophetico eloquio praedicta esse sacramenta didicerunt. opportunum commemorare aliqua de expositione vectis illius singularis, quem ab angulo tabularum ad angulum usque parietis alterius porrectum esse ac totum parietum constantiam, ne vi et impulsu procellarum concuti, atque huc et illuc posset inflecti, continere jamvectem alium, qui per medias tabulas ab angulo usque ad angulum perveniret. Hic ergo vectis a prima tabularum summitate usque ad alterius lateris summitatem, per decem cubitos latitudinis tabernaculi protentus esse credendus est, capite utroque firmiter tabulis impositus, ut per hoc et ea tabernaculi plaga, quae non tabulis, sed columnis constabat, non minus fixa quam caeterae, vento licet impellente, p
Abbreviated transcription (Latin):
eude xpinfigurari tot enĩ fuere capita qt colupne
uorum etiam spetialit̃ unicuiq m̃brorum ciuselicat᷑
alud ꝓpħicum cumifiducia ꝑclamare. Nũc autem
exalitauiit capd̾icũ suꝑ inimicos meos. Cuĩnimirũ
capitis significantie conuenit apte qd̾ cadẽ capita
ueritatis ⁊ sicut pretursor suus de illo aiebat.
oncnimꝰ ad m̃suram dat ds spm̃. Pat̃ enim clili¬
git filium:÷ omiã dedit inmanu cuis. Bases alr̃¬

Expanded text:
tum figurari; tot enim fuere capita, quot columnae: Ecclesiae, verum etiam specialiter unicuique membrorum ejus, licet illud propheticum cum fiducia proclamare: Nunc autem exaltavit caput meum super inimicos meos . Cujus nimirum capitis significantiae convenit apte, quod eadem capita veritatis: et sicut praecursor suus de illo aiebat: Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum. Pater enim diligit Filium, et omnia dedit in manu ejus . Bases a
Abbreviated transcription (Latin):
tii scũaria ddiuidebat. redit exponere de orien¬
tam catere scũarii quod int̾misisse adtp̃s uidebat᷑.
cuionceta ⁊ sius latera australe uidelicet ⁊ septẽ¬
inonabe ⁊ occulentale describeret. Tentorium g
umintrouu tabuaculi pulcra colorum uarietate
contextum pͥmituiȩ ẽ decus eccłe. diuiersis untuũ
orto glorisicum. Dequib scribit iuuicas quod
muatieudinis eredentium erat corunũ ⁊ aia una:
monerat sepatio ineis ulla: nec quis qua corum
que possidebat aliquid suũ eẽ dicebat et terera¬
ntrat namq ei iatinthus q celestia cogittire
pelestt̃ ainirtꝰ uitam ducere solebat .s nerat pur¬
pura qd̾ morierat pata pxp̃õ. Inerat coccus bis
erat ⁊ dissus retonta quod continentia camis&
castitare gaudebat. Et quinꝙ colupnas dcau¬
rabis lignorum sethim: ante quas ducerur tento¬

Expanded text:
ii sanctuaria dividebat, redit exponere de orientali latere sanctuarii, quod intermisisse ad tempus videbatur, cum caetera ejus latera, australe videlicet, septentrionale, et occidentale, describeret. Tentorium ergo in introitu tabernaculi pulchra colorum varietate contextum, primitivae est decus Ecclesiae, diversis virtutum floribus glorificum: de quibus scribit Lucas: Quia multitudinis credentium erat cor unum et anima una, et non erat separatio in eis ulla; nec quisquam eorum quae possidebat, aliquid suum esse dicebat, etc. . Inerat namque ei hyacinthus, quia coelestia ccoelestem in terris vitam ducere solebat. Inerat purpura, quia mori parata pro Christo. Inerat coccus bis erat byssus retorta, quia continentia carnis et castitate gaudebat. Et quinque columnas deaurabis lignorum sethim, ante quas ducetur tento
Abbreviated transcription (Latin):
socuturi iuuante dño de figura tab̃na¬
culi et uas orum atq utensilium eius: pri¬
mo situm loci et circumstantias rerum. quo¬
modo se se habuerint qͣuando hȩc fieri pre¬
cepta Cant inspicere. atq adtentius consi

Expanded text:
ocuturi, juvante Domino, de figura tabernaculi et vasorum, atque utensilium ejus, primo situm loci, et circumstantias rerum, quomodo sese habuerint, quandoque haec fieri praecepta sint, inspicere atque attentius consi
Abbreviated transcription (Latin):
autem ꝓp̃t nos. Omĩa uidelicet non solum
facta u̾el uerba que sacris litteris continentur:
uerum etiam locors et aurarum. et tempors
situs: et ipsarum quoq in quibus gesta siue
dicta sunt circum stantia rerum.

Expanded text:
autem propter nos . Omnia videlicet, non solum facta vel verba, quae sacris litteris continentur, verum etiam locorum, et horarum, et temporum situs, et ipsarum quoque in quibus gesta, sive dicta sunt circumstantia rerum.
Abbreviated transcription (Latin):
abuie tobernaculi at aurate p̃sulgent. eũ õis uita
om̃issermo sc̃oꝵ pͣdicatotum lucem premonstrat.
sapientie celestis. nichilꝙ incis aliud quam iurtutẽ
decus aspicitur. Anuli autem aurtiꝑquos uectes
mo. ꝓpt̃ et̃nitatem recte cuculo comꝑatur. Ulnde
et apłs dcilla. Reposita est mͥ inquid coronaui¬
stitie. Quinq autẽ cirtulos single habebant ta¬
bule. non quia quinq ꝑtita est distinctio patris
celestif. S quia cadem ꝑpetua daritas ⁊ clarappe¬
tiutas regni illus. ingencsi eademanexodo tadem.
inleuitigo eademanlibro numeroꝵ cademindeutero¬
nomio scpta continet Et quinꝙanuli aurei sin¬
głis tab̃naculi tabuliserant infixi: quia cordaui¬
storum multũ dilatu ꝑamorem. i nom̃ib legis mo¬
ysaice libris non solum correctionem oꝑum. s &
ꝑ petuam suꝑne retributionis lucem legunt.

Expanded text:
abulae tabernaculi deauratae praefulgent, cum omnis vita, omnis sermo sanctorum praedicatorum lucem praemonstrat sapientiae coelestis, nihilque in eis aliud quam virtutum decus aspicitur. Annuli autem aurei, per quos vectes ro, propter aeternitatem recte circulo comparatur. Unde Apostolus de illa: Reposita est, inquit, mihi corona justitiae . Quinque autem circulos singulae habebant tabulae; non quia quinquepartita est distinctio patriae coelestis, sed quia eadem perpetua claritas et clara perpetuitas regni illius in Genesi, eadem in Exodo, eadem in Levitico, eadem in libro Numerorum, eadem in Deuteronomio scripta continetur. Et quinque annuli aurei singulis tabernaculi tabulis erant infixi, quia corda justorum multum dilatata per amorem, in omnibus legis Mosaicae libris non solum correctionem operum, sed et perpetuam supernae retributionis lucem legunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie tab̃naculũ uocabat᷑. Tegebat᷑ ⁊ hoc undi¬
ꝙ sagis cilicinis usq ad terram ꝑtingentib Sed
⁊ oꝑimentum aliud tecto depellib arietum
rubricatis factum est᷑: ⁊ suꝑ hoc rursum aliudoꝑi¬
m̃tum deiacinctinis pellib Erat etiam uelum oꝑe
plumario uariatũ colũpnis quattuor appensum.
quo scũariũ ⁊ scũarii scũaria diuidebantur. Intra
qd̃ posita erat archa testamenti: contra archam
extra uelum altare timiamatis. Itẽ inmedio ip̃¬
sius sc̃uarii candelabrum in parte australi. m̃sa
uõ stabat inseptemtrionali¶ Itare holo causti fo
ris ante ingressum scũarui. labrũ eneũ inthoc
altare ⁊ tabnaculũ. Et circa omĩa atrium taber¬
naculi. longitudinis habens cubitos centũ: lati
uideamus ipsa uerbaꝰ istorie. quo ꝑhȩc altius at¬
q aꝑtius ad sensum allegorie ꝑuenire queamꝰ
Cum moysi dñs secum in monte sẏnai .xl. dieb

Expanded text:
proprie tabernaculum vocabatur. Tegebatur et hoc undiproprie tabernaculum vocabatur. Tegebatur et hoc undique sagis cilicinis, usque ad terram pertingentibus. Sed et operimentum aliud tecto de pellibus arietum rubricatis. Factum est et super hoc rursum aliud operimentum de hyacinthinis pellibus. Erat etiam et velum opere plumario variatum, columnis quatuor appensum, quo sanctuarium et sanctuarii sanctuaria dividebantur: intra quod posita erat arca testamenti, et contra arcam extra velum altare thymiamatis. Item in medio ipsius sanctuarii candelabrum in parte australi. Mensa vero stabat in septentrionali; altare horis ante ingressum sanctuarii, labrum aeneum inter hoc altare et tabernaculum; et circa omnia atrium tabernaculi, longitudinis habens cubitos centum, latitvideamus ipsa verba historiae, quo per haec altius atque apertius ad sensum allegoriae pervenire queamus. Cum Moysi Dominus secum in monte Sinai quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
tum tabnaculi siue templi materialem. religioso
mundi cordis ⁊ corꝑis cultu mttemur. Sut cer¬
tius de spiritali sensu disscramus: Primo d e ipso
materiali textu litterȩ paulisꝑ uideamꝰ. Erat
tab̾naculum domus dño consecrata. ħns longi¬
tudinis cubitos .xxx. latitudinis .x. altitu dinis
eque .x. tectum habens equale ꝑtotum. quomo
inegipto ⁊ palestina domos moris ẽ edifican¬
di Cuius quidem parietes tres. austrał. septẽ¬
trionał.⁊ occidentalis. de tabulissunt compu¬
cti ligneis ab iuroq latere de auratis. Porro
ꝓorientalipanett unus uectis erat. unde in¬
troit᷑ fuit ꝙꝑ ꝑ medias tabulas ab angͣlo usq ad angr¬
ium ꝑueniret. Idẽ asu̾mitate ultima huiꝰ parictis.
usq adparietis alterius sũmitatẽ. cui cortine tab̾¬
naculi ⁊ tectũ incũbere  libi et tentoriũ erat.u. co¬
lũpnis suspensũ. Tegebatur autẽ dom̃ ⁊ desuꝑ
& undiq cortinis mira uarietate contextis: qd̃

Expanded text:
tum tabernaculi sive templi materialem religioso mundi cordis et corporis cultu imitemur. Sed antequam de spirituali sensu disseramus, primo de ipso materiali textu litterae paulisper videamus. Erat tabernaculum domus Domino consecrata, habens longitudinis cubitos triginta, latitudinis decem, altitudinis aeque decem, tectum habens aequale per totum, quomodo in Aegypto et Palaestina domos moris est aedificandi. Cujus quidem parietes tres, australis, septentrionalis, et occidentalis, de tabulis sunt compacti ligneis, ab utroque latere deauratis. Porro pro orientali parte unus vectis erat, unde introitus fuit, qui per medias tabulas ab angulo usque ad angulum perveniret, id est a summitate ultima hujus parietis usque ad parietis alterius summitatem. Cui cortinae tabernaculi, et tectum incubuere, ubi et tentorium erat quinque columnis suspensum. Tegebatur autem domus, et desuper, et undique cortinis mira varietate contextis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
commendatum. Neq enim nobis alit sermo ille
apłicus potest conuenire quoait. Uos enim estiftẽ¬
plum dĩiuui sicut dicit ds. qm̃ inhabitabo in ilł
⁊ iñt eos ambulaba Et qd̾ ioħs audut uocem¬

Expanded text:
commendatum. Neque enim nobis aliter sermo ille commendatum. Neque enim nobis aliter sermo ille apostolicus potest convenire, quo ait: Vos enim estis templum Dei vivi , sicut dicit Deus: Quoniam inhabitabo in illis, et inter eos ambulabo . Et
Abbreviated transcription (Latin):
uõ eccłe rectores primi quidem fuere dehebreĩ:
uetum mox crescente ea ac dilatata ꝑ orbeme
tiam degentib structores sunt eius exorti: ad¬
eo ut ipse quoq euangłista lucas. et timotheus.
ac titus. uiri apłici de uocatione gentium ad
p̃sulatum eius ꝑueni̾nt. U erum si diligentiꝰ
singła inspiciamus. uttiusq domus edificatio.¬
et totius eccłȩ p̃sentis statum mistice descbit.
que abinitic mundane conditionis usq adulti¬
mum qui infine scłi nasciturus ẽ electum
semꝑ edificari non desinit: et fuiurȩ quoq głam
rabili figurarum ueritate depingit. Unde nos
aliquã  tab̃naculo dño opitulante dicturi. Primo
ipsum inuocantes humili precedeposcimꝰ.
reuelare̾ oculos cordisnr̃i. ut considerare quea¬
mus mirabilia delege eius. et in p̃tiosoꝵ decore ie¬
talloꝵ acuesti mentorum. intelligamus ornatũ
nobis morum fide ac de uotione fulgentium esse

Expanded text:
vero Ecclesiae rectores primi quidem fuere de Hebraeis: vero Ecclesiae rectores primi quidem fuere de Hebraeis: verum mox crescente ea ac dilatata per orbem, etiam de gentibus structores sunt ejus exorti, adeo ut ipse quoque evangelista Lucas, et Timotheus ac Titus, viri apostolici de vocatione gentium, ad praesulatum ejus pervenerint. Verum si diligentius singula inspiciamus, utriusque domus aedificatio totius Ecclesiae praesentis statum mystice describit, quae ab initio mundanae conditionis usque ad ultimum qui in fine saeculi nasciturus est electum, semper aedificari non desinit: et futurae quoque gloriam rabili figurarum veritate depingit. Unde nos aliqua de tabernaculo, Domino opitulante, dicturi, primum Ipsum invocantes, humili etiam prece, deposcimus revelari oculos cordis nostri, ut considerare queamus mirabilia de lege ejus, et in perniciosorum decore metallorum ac vestimentorum intelligamus ornatum nobis morum, fide ac devotione fulgentium, esse