comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. enĩ murꝰ ꝓximꝰ ante murũ. Męnia gͦ cun¬
tatis scẽ uxta sensũ misticũ aut c̃uenticła st̃
tꝰror. aut culmina sacrarũ uirtutũ. Murꝰ aũ
ipliꝰ ciuitatis. in expugnabilẽ fidi caritatis.
speiq firmitatẽ significat. pot᷑ et ipse dñs
ȩccłam undiq ꝓtegens murꝰ magnꝰ intelligi.
D eqͦ isaias ait. syon urbs forcitudinis nr̃e. sal

Expanded text:
enim muro proximum ante murum. Moenia ergo civitatis sanctae juxta sensum mysticum aut conventicula sunt justorum, aut culmina sacrarum virtutum. Murus autem ipsius civitatis inexpugnabilem fidei, charitatis speique firmitatem significat. Potest et ipse Dominus, Ecclesiam undique protegens, murus magnus intelligi, de quo Isai
Abbreviated transcription (Latin):
cate qd̵ tretes sint et longe. teres ẽ. em̃ aliqͥd. ro¬
tundũ: cũ ꝓceritate ut colũpna. nã et qͣnuis qͣ¬
dratȩ aut latȩ c̃struant᷑: ꝓcul tñ iudentib ro¬
tunde existimant᷑. ido qr oĩs ciiꝰq anguli simu
lacrũ ꝑlongũ aeris spatiũ. ȩuanescit atq con¬
sumit᷑. et iotundũ uidet̃. Inturris significa¬
tione ipse saluator incelligit᷑. ut ⁊ illud tͣris
fortissima nom̃ dñi. Itẽ turris scriptã diui¬
sic̃ tris libani. Innaso uͦ u̾bi di dispensato¬
res causa discrerionis designant᷑. triq assi
milant᷑. qͥ eminentissimũ locũ tenent in
ȩccła. Inuenit᷑ aliqñ curris incontrariã par¬
tẽ posita. hoc ⁊ qn altitudinẽ suꝑbiȩ signi¬
ficat. Hinc ⁊ illud qd̾ filii adam ingenesi
legunt᷑ turrẽ excelsũ edificare. uͥ et c̃fusa ÷
lingua eoꝵ. Itẽ turris excła ut in miohea.
et tu tr̃is gregis nebulosa filia syon: id est

Expanded text:
catae quod teretes sint et longae; teres est enim aliquid rotundum cum proceritate, ut columna. Nam et quamvis quadratae aut latae construantur, procul tamen videntibus rotundae existimantur; ideo qlacrum per longum aeris spatium evanescit atque consumitur, et rotundum videtur. In turris significatione ipse Salvator intelligitur, ut est illud: Turris fortissima nomen Domini . Item turris Scriptura divisicut turris Libani. » In naso verbi Dei dispensatores, causa discretionis designantur, qui milantur, qui eminentissimum locum tenent in Ecclesia. Invenitur aliquando turris in contrariam partem posita: hoc est, altitudinem superbiae significat. Hinc est illud, quod filii Adam in Genesi leguntur turrim excelsam aedificare, ubi confusa est lingua eorum . Item turris Ecclesia, ut in Michea: Et tu, turris
Abbreviated transcription (Latin):
meridianã plagã. iuixta uiã que ducit che¬
bron: uͥ et sepulchrũ iesse patris d̃ osten¬
ditͣ. et mille circit᷑ passib ꝓcul turris ader.¬
q̃ intͣpͣtat᷑ turris gregis. quodã uaticinio pa¬
stores natiuitatis dnĩce concios añ significaiᷤͤ.
S et ꝓptͣ eandẽ bechleẽ regis quodã uide ar¬
chelai tumul ostendit᷑. qui semite ad cellu¬
las nr̃as auia publica deu̾tentis pͥncipiũ ÷.
uocabat᷑ aũ bethleẽ et filiꝰ eꝓphrate id ÷ ma¬
riȩ. ut inparalipo menon legit᷑. hȩc uibs
uxta qͦsdã auebuseis condita fert᷑. et uocata
pͥmũ ȩꝓplirata. qn̾ aũibi iacob pecora sua pa¬
uit. eidẽ loco bedleẽ nom̃ qͦdã uaticinii futiͣ
imposuit. qd̾ domꝰ panis int̾stat᷑: ꝓpt̾ eũ panẽ¬

Expanded text:
meridionalem plagam, juxta viam quae ducit Hebron, ubi sepulcrum Jesse et David ostenditur, et mille circiter passibus procul turris Ader, id est turris gregis, in quodam stores Nativitatis Dominicae conscios ante significans. Sed et propter eamdem et Bethlehem regis quondam Judae Archelai tumulus ostenditur qui semitae ad cellulas nostras a via publica divertentis principium est. Vocabatur autem Bethleem et filius Efrathae, id est, Mariae, ut in Paralipomenon legitur. Haec urbs juxta quosdam a Jebusaeis condita fertur, et vocata primum Efrata. Quando autem ibi Jacob pecora sua pavit, eidem loco Bethleem nomen quodam vaticinio futuro imposuit, quae, domus panis, interpre
Abbreviated transcription (Latin):
auͭ fons gn̾ationis. Gara ciuitas eueoꝵ. in qͦ
gantes allophyloꝵ fortissime restitert̃: et t
ta aũ gara eo qd̃ ibi cambises rex ꝑsarũ
thesauros suos posuit. cũ bellũ egyptiis in¬
tulisset. ꝑsarũ enĩ lingua thesaurũ gaza
nõat᷑. Sata quippe. int̾pͣtat᷑ fortitudo eiꝰ.
Gabaotħ intribu beniamin urbs finees filii
ȩleatar. uͥ sepultꝰ ÷ eleararꝰ. Est aũ gabatha
uilla in .xͫii. lapide ȩleuthero poleos. nam
gabaoht int̾pͣtat᷑ colł patrueł. Hiericho
urbs aiebustis condita tradieͣ. aqͥb traxisse
nom̃ ꝑhibet᷑. quã iordane tnͣsgresso sulu̾rit
iħs rege illiꝰ int̾fecco. ꝓ q̃ extruxir aliã oram
debethel: extribi eꝓphraim qmͣ dñs atq sal¬
uator sua pͣsentia illustrare dignatꝰ : S et

Expanded text:
 fons generationis. Gaza civitas Enehorum in qua  fons generationis. Gaza civitas Enehorum in qua gantes Allophylorum fortissime restiterunt: et est ta autem Gaza, eo quod ibi Cambyses rex Persarum thesauros suos posuit, cum bellum Aegyptiis intulisset. Persarum enim lingua thesaurus gaza nominatur. Gaza quippe interpretatur fortitudo ejus. Gabaath in tribu Benjamin urbs Phinees filii Eleazar, ubi sepultus est Eleazarus: est autem Gabatha villa in duodecimo lapide Eleutheropoleos. Nam Gabaath interpretatur, colis patruelis. Jericho urbs a Jebusaeis condita traditur, a quibus traxisse o urbs, quam Jordane transgresso subvertit Jesus, rege illius interfecto: pro qua exstruxit aliam, Ozam de Bethel, ex tribu Ephraim, quam Dominus atque Salvator sua praesentia illustrare dignatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
cendo corla credentiũ. ł murꝰ significat fidẽ.
et ante murale bona oꝑa. Non enĩ sufficit
murũ habere fidei. nͥ ipsa fides bonis oꝑib
confirmet᷑. Hic murꝰ et hoc añ murale siue
curũ murale deuiuis lapidib extruit᷑. qui
iuxta ꝓpħam uoluunt᷑ suꝑ tram. Item muri

Expanded text:
cendo corda credentium. Vel murus significat fidem, et antemurale bona opera. Non enim sufficit murum habere fidei, nisi ipsa fides bonis operibus confirmetur. Hic murus et hoc antemurale sive circummurale de vivis lapidibus exprimitur, qui juxta
Abbreviated transcription (Latin):
÷ illud qd̾ dñs iubet in eũgłica parabola. qn̾
illi qͥ ad nuptias uocati st̃ nolebant uenire. ser¬
uos suos exire inplateas et uicos ciuitatis. ut
qͦscq̃ inuenirent uocarent adnuptias. hoc
ẽ. recardante uidaica plebe. uenire adnuptias
dm̃. Mandat gentiũ multitudinẽ in locũ
illiꝰ sub int̾rare. ut ĩplerent᷑ nuptiȩ discũben¬
tiũ. Castrũ autiqͥ dicebant oppidũ loco alas¬
simo sitũ: qͣsi casam altã. cuiꝰ plurał numerꝰ
castra diminuciuũ castellũ ÷. Castra siue castel¬
la cohabitationẽ bonoꝵ. hoĩm. ł scoꝵ angłoꝵ¬
posst̃ significare. unde legit᷑ in exodo castra fi¬
lioꝵ isrł uͥ castra metati st̃. et ingeneseos uͥ iacob
patriarcha obuiã sibi habuit angłos dĩ. ap¬
pellauit nomͣ loci illiꝰ manaim: id ÷ castra. Ca¬
stra dĩ quȩ uidit iacob in rtinere. nulla dubi¬
tatio ẽ: qd̾ angłoꝵ fuerit multitudo. ea qͥppe
ȩdificiis loca int̾ agros habitantib hȩc et c̃ci¬

Expanded text:
illud, quod Dominus jubet in Evangelica parabola, quando illi, qui ad nuptias vocati sunt, nolebant venire, servos suos exire in plateas et vicos civitatis, ut quoscunque invenerint, vocarent ad nuptias : hoc est, retardante Judaica plebe venire ad nuptias Domini, mandat gentium multitudinem in locum illius subintrare, ut implerentur nuptiae discumbentium. Castrum antiqui dicebant oppidum loco altissimo situm, quasi casam altam, cujus pluralis numerus castra, diminutivum castellum est. Castra sive castella cohabitationem bonorum hominum vel sanctoignificare. Unde legitur in Exodo, castra filiorum Israel, ubi castra metati sunt, et in Genesi, ubi Jacob patriarcha obviam sibi habuit angelos Dei , appellavit nomen loci illius Manaim, id est castra. Castra Dei, quae vidit Jacob in itinere, nulla dubitatio est, quod angelorum fuerit multitudo, ea quippe edificiis loca inter agros habitantibus. Haec et conci
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tat᷑ domꝰ oris ualliũ łdomꝰ bucȩ. Bechania uil¬
la inscdđo abelia miliario. in latere montis oli¬
ueti. u saluator lararũ suscitauit. cuiꝰ et mo¬
num̃tũ eccła nc̃ ibidẽ constructa demonstrat.
bethania qͦ intͣp̃tat᷑ domꝰ affuctionis. ł domꝰ
obȩditientiȩ. Bethsaida piscina inirłm ꝗͣ uoca
tur ꝓbaticȩ. ec a nob̾ intͣp̃tari montes peculiał.
hec qͥpe qͥnq qͦndã porticꝰ habuit. ostendunt᷑
solet. alt̾ mirłĩ in modũ rubens qͣsi cruentis
aqͥs antiqͥ uise oꝑis signa testat᷑: nã hostias mn eola¬
uari sac̾dotib solitas fert̃. unde et nomͣ acceꝑat.
Capliarnaũ iuxta stagnũ genesareht unde hodie
oppidũ ingalilea gentiũ sitũ. infinib ⁊abulon
et neptali̾: capharnaũ aũ int̾pͣtat᷑ ager. ł uilla c̃¬
solationis. Emmaus deqͦ loco fuit cleopas: cuiꝰ lucaᷤ
ẽugłista msminit. hec ÷ nc̃ nichopoł: insignis pa
lestine. emmaus enĩ int̃p̾tat᷑ ppłs abrectꝰ. Epphra¬

Expanded text:
rpretatur domus oris vallium vel bacea. Bethania villa secundo ab Elia milliario in latere montis Oliveti, ubi Salvator Lazarum suscitavit, cujus monumentum ecclesia nunc ibidem constructa demonstrat. Bethania quoque domus afflictionis, vel domus obedientiae. Bethsaida piscina in Jerusatur Probatica, et a nobis interpretari potest, pecualis. Haec quandoque quondam porticus habuit; ostenduntursolet, alter mirum in modum rubens quasi cruentis aquis antiqui in se operis signa testatur. Nam hostias in eo lavari a sacerdotibus solitas ferunt, unde et nomen acceperat. Capharnaum juxta stagnum Genesar, usque hodie oppidum in Galilaea gentium situm, in finibus Zabulon et Nephthalim. Capharnaum autem interpretatur ager, vel villa consolationis. Emmaus, de quo loco fuit Cleophas, cujus Lucas evangelista meminit: haec est nunc Nicopolis insignis civitas Palestinae. Emmaus enim interpretatur populus abjectus. Effra
Abbreviated transcription (Latin):
chedoniȩ. Est ⁊ alt̾a in affrica qͣ dẽ pentapoł.
appollonia aũ. int̃ptaf᷑ disciplina ł sinago ga
eoꝵ. Athene cuutas ÷ inachaia. athenienses
aũ inf̾pͣtant᷑ exploratores. aut respondenteᷤ.
ł humiles. siue tp̃r dissipati. Ariopagͦ athe¬
narũ curia. qͣ intͣpͣtat᷑ uilla martis: qi ipse
ibi qͦndã ad .xͦii. diis iudicatꝰ sit: ariopagus
qͦ pͥmitiua int̾pͣtat᷑. ł sollẽpnitas. s et hoc ui¬
olentũ. cũ athenienses curiȩ nom̃ sit: quȩ a
marte nom̃ accepit. Antipatris cuuras pale¬
stinȩ nc̃ diruta: quã herodes rex iudeȩ expa¬
tris sui nõe uocauerit. iniͣpͣtat᷑ aũ antipatͥs
donantis. laudationẽ. Cȩsareȩ ciuitates duȩ

Expanded text:
a in Africa, quae dicitur Pentapolis. Appolonia autem interpretatur, disciplina vel synagoga eorum. Athenae civitas est in Achaia. Athenienses autem interpretantur, exploratores aut respondentes vel humiles sive tempore dissipati. Ariopagus Athenarum curia, quae interpretatur villa Martis: quia ipse ibi quondam a duodecim diis judicatus sit. Ariopagus quoque primitiva interpretatur vel solemnitas: sed et hoc violentum, cum Atheniensis curiae nomen sit, quae a Marte nomen accepit. Antipatris civitas Palestinae, nunc diruta, quam Herodes rex Judaeae ex patris sui nomine vocaverat. Interpretatur autem Antipatris, donans laudatione
Abbreviated transcription (Latin):
ruit unitati scẽ eccłȩ sotiabunt᷑. Męnia sunt
muri eiuitatis. dicti abeo qd̃ muniant ciuita¬
tẽ: qͣsi munimͣta urb̾. idẽ. turam̃ta. Muniũ
aũ dictũ qͦsi manu factũ. sic et munꝰ. Muri a
munitione dicti qͣsi muniri: qd̾ muniant᷑ et
tueant᷑ int̾iora urb̃. Męnia aũ duplicẽ sig
nificationẽ hñt.nã int̾dũ męnia abusiue dr̃¬

Expanded text:
rint, unitati sanctae Ecclesiae sociabuntur. Moenia sunt muri civitatis, dicta ab eo, quod muniant civitatem, quasi munimenta urbis, id est, tutamenta. Munium autem dictum, quasi manu factum, sic et muri a munitione dicti, quasi muniti, quod muniant et tueantur interiora urbis. Moenia autem duplicem habent significationem. Nam interdum moenia abusive d
Abbreviated transcription (Latin):
polim. cãpo uicꝰ salumias appellat᷑. salẽ ciuitas
in t̾pͣtat᷑ pax łreddens. Thamna uͥ oues suas to-¬
tondit iudas. ostendit᷑ hodie qͣ uiꝰ ꝑgrandis in¬
finib diospoleos euntib hȩliã. intribu dan: siue
iuda. Thamna alia ciuitas pͥncipũ ȩdom. S et
c̃cubina ȩlifax filii esau. thãna appellata ẽ: quȩ
peꝑit ei amalehe: unde amalechite porio thã¬
na in t̾p̃tat᷑ ꝑfecta pars siue consũmatio data.
Armatẽ sophĩ ciuitas helchane et samueł. inre-¬
gione thãnitica iuxta diospolĩ. unde fuit ioseph
qͥ ineũgłio dearimatia scribit᷑. nã armatẽ intͣ¬
pͣtat᷑ altitudo eoꝵ. Bethsames ciuitas sac̾dotal
intribu beniamin: ꝗͣ usq hodie demonstrat᷑
in.x ᷤ miliario contͣorientalẽ plagã. bedisameᷤᷤ¬

Expanded text:
poli campo vicus Salumias appellatur. Salem civitas interpretatur pax vel reddens. Thamna, ubi oves suas totondit Judas, ostenditur hodieque vicus pergrandis infinibus Diospoleos euntibus Eliam in tribu Dan sive Juda. Thamna, alia civitas principum Edom: sed et concubina Elifahz, filii Esau, Thamna appellata est, quae peperit ei Amalech: unde Amalechitae. Porro Thamna interpretatur, perfecta pars, sive consummatio data. Arimathem ophini civitas Elchane et Samuelis in regione Thamnitica diosopolim, unde fuit Joseph, qui in Evangelio de Arimathia scribitur. Nam Arimathem intetulit, etc. Bethsames civitas est sacerdotalis in tribu Benjamin, quae usque hodie demonstratur imo milliario contra Orientalem plagam, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ hodieq monstrat. in helia: ad australẽ plagã
montis syon. et actenꝰ iuxta iudeoꝵ c̃siliũ mor¬
tuos ignobiles alios t̾ra tegit. alios subdiuo¬
putre facit. Antiochia ciuitas syrie cȩles. in qͦ
barnabas et paułꝰ apłi st̃ ordinati. Est et alia
inpisidia ꝓuintiȩ asye. inqͣ idẽ pͣdicantes
iudȩis dixert̃. uob̾ oportebat pͥmũ loqͥ u̾bũ¬
di s qm̃ reppulistis illud et cȩt̾a. Alexandria
ciuitas egypti. inꝗͣbeati eũgłistȩ marci tumul
uenerat᷑. int̾pͣtat᷑ aũ alexandria auferens
augꝰtiã tenebrarũ. Atthalia ciuitas ÷ pam¬
philiȩ marinma. atchalia aũ intͣpͣtat᷑ tẽ pꝰ

Expanded text:
 est in Helia, ad australem plagam montis Sion, quae hactenus juxta Judaeorum consilium mortuos ignobiles terra tputrefacit. Antiochia civitas Coelesyriae, in qua Barnabas et Paulus apostoli sunt ordinati: est et alia in Pisidia provincia Asiae, in qua iidem praedicantes Judaeis dixerunt: Vobis oportebat primum loquiam repulistis illud, etc. . Alexandria civitas Aegypti, in qua beati evangelistae Marci tumulus veneratur. Interpretatur autem Alexandria, auferens angustiam tenebrarum. Attalia civitas est Pamphyliae ma
Abbreviated transcription (Latin):
el enĩ int̾pͣtat᷑ facies di. Modim uicꝰ iuxca dios¬
polĩ. unde fuert̃ machabei qͣ hodie ibidẽ sepul¬
chra monstrant᷑. Mello ciuitas ꝗͣ edificauit salo¬
mon. Narareh. unde et dñs nr̃ atq saluator na¬
z areꝰ uocatꝰ :: est aũ usq hodie ingalilea uicuł
contͣregionẽ inxuͣ. eiꝰ miliario adorientalẽ pla¬
gã iuxta montẽ chabor: nõe nazara. Natareth
aũ in tpͣtat᷑ fios aut uirgultꝰ eiꝰ ł mundiciȩ: aut
seꝑata ł custodita.Saba ciuitas regał ȩtlnopiȩ.
ꝙͣ io sepħꝰ a cãbise rege meroen cognominatã. ex
Sareptha oppidũ sidonioꝵ inuia publica sitũ.
uͥ habitauit qͦndã hęlias: sarept̾a intͣpͣtat᷑ incen¬
diũ. sine tribulatio panis. Tharsis: unde salo¬
moni deferebat᷑. hanc putat iosephꝰ diarsũ ur¬
bẽ eẽ cilicie: tharsis eñi int̾p̃caf exploratio gau¬

Expanded text:
a Diosopolim, unde fuerunt Machabaei, quorum hodieque ibidem sepulcra monstrantur. Mello civitas, quam aedificavit Salomon. Nazareth, unde et Dominus noster atque Salvator, Nazaraeus vocatus est. Est autem usque hodie in Galilaea viculus contra legionem in quindecimo milliario ad orientalem plagam, juxta montem Thabor nomine Nazara. Nazareth autem intepretatur, flos aut virgultum ejus, vel munditia aut separatio vel custodia. Saba civitas regalis Aethiopiae, quam Josephus a Campise rege Meroem cognominatam ex Sareptha oppidum Sidoniorum in via publica situm, ubi habitavit quondam Elias. Sareptha interpretatur incendium, sive tribulatio panis. Tharsis, unde aurum Salomoni deferebatur. Hanc putat Josephus Tharsum urbem esse Ciliciae. Tharsis enim interpretatur, exploratio gau
Abbreviated transcription (Latin):
telligunt᷑. ut ÷ illud esaie: filii moab obȩdi¬
entes exunt. Robohe ciuitas assyricr quã elifica¬
uit assur. regrediens det̾ra sennaar roboht enĩ
intͣpͣrat᷑ inclinatio ł plateȩ. Sydon urbs fenicis in¬
signis olim t̾minꝰ chananeoꝵ. ad aqͥlonẽ respicieis:
et pꝰtea iegionis iudeȩ. cecidit aũ insortẽ trib ałer.
s ñ eam possedit. qr hostes neqͦꝗͣ. potuit expellere.
Hanc qͦ urbẽ fęnices arubro mare ꝓfecti c̃didert̃.
qmͣ apiscũ copia sidon appellauert̃. nã piscẽ fȩni¬
ces. sidon uocant. Ipsi etiã trũ insiria. ipsi uticã
inaffrica: ipponẽ. leptin. aliasq urbes ⁊ noris ma¬
ritimis c̃didert̃. Sidon qͦ int̾p̃tat᷑ uenatio mortiᷤᷤ.
Sennaar campꝰ babilonis. in qͦ turris extrucra ẽ:¬
unde egressꝰ assur ȩdificauit niniuẽ. sennaar

Expanded text:
telliguntur, ut est illud Isaiae: Filii Moab obeditelliguntur, ut est illud Isaiae: Filii Moab obedientes erunt . Roboch civitas Assyriorum, quam aedificavit Assur regrediens de terra Sennaar. Roboth enim interpretatur inclinatio, vel plateae. Sidon urbs Phaenicis insignis, olim terminus Chananaeorum ad aquilonem respiciens, et postea regionis Judaeae. Cecidit autem in sortem tribus Aser: sed non eam possedit, quia hostes nequaquam valuit expellere. Hanc quoque urbem Phaenices a Rubro mari profecti condiderunt, quam a piscium copia Sidon appellaverunt. Nam piscem Phaenices Sidon vocant. Ipsi etiam Tyrum in Syria, ipsi Uticam in Africa, Iponem, Jebtin, aliasque urbes in oris maritimis condiderunt. Sidon quoque interpretatur, venatio mortis. Sennaar campus Babylonis, in quo turris est, unde egressus Assur aedificavit Niniven. Sennaar
Abbreviated transcription (Latin):
dñs insion rugiet. ec deirłm dabit uocẽ luã:
qr exeadẽ plebe dñs scđ̾m carnẽ genitꝰ :. Et
dehoc isaias dicit. desyon exibit lex: et u̾bũ
on:unde esaias dicit consurge consurge
induere fortitudine tua syon. Et micheas
dehac scripsit. surge et tatura filia syon: qr
cornu tuũ ponã ferreũ. et ungulas tuas po¬
nã ferreas. Scđm anagogen aũ cȩlestẽ pa-¬
triã designat. unde dicit apłs: accessistiᷤ ad
montẽ syon et ciuitatẽ di uiuentis irłm. Ii¬
lia syon .ẽ. eccła siue scã aĩa. unde legit᷑ inso¬
phonia laͤda filia syon. iubila tu filia isrł qi¬
lii syon filii eccłȩ st̃. unde legit᷑ inpsalmo fi
ro ipsa ciuitas qͣsi ꝓpͥũ uocabulũ possidet.
rabaht amoab: ⁊dẽ grandis moab. Moab
int̃p̃tat᷑ expatre id ÷ exdiabolo. ãmon filiꝰ
genĩs mei: siue ppłs turbidꝰ. idi scił ut qͥdã¬
uiuo ego dicit dñs: qi moab et sodoma erit. et
filii amon qͣsi gomorra. Itẽ inbonã partẽ in¬

Expanded text:
Dominus in Sion rugiet, et de Jerusalem dabit vocem suam ; quia ex eadem plebe Dominus secundum carnem genitus est. Et de hoc Isaias dicit: De Sion exibit lex, et verbum on . Unde Isaias dicit: Consurge, consurge, induere fortitudine tua, Sion . Et Micheas de hoc scribit: Surge et tritura, filia Sion, quia cornu tuum ponam ferreum, et ungulas tuas ponam ferreas . Secundum anagogen autem coelestem patriam designat. Unde dicit Apostolus: Accessistis ad montem Sion, et civitatem Dei viventis Jerusalem . Filia Sion est Ecclesia, sive sancta anima. Unde legitur in Sophonia: Lauda, filia Sion. Jubila, Israel . Filii Sion, filii Ecclesiae sunt. Unde legitur in psalmo: Fihoc ipsa civitas quasi proprium vocabulum possidet, Rabbatha Moab, id est, grandis Moab. Moab interpretatur, ex parte, id est, ex diabolo. Ammon filius generis mei, sive populus turbidus, Judaei scilicet Vivo ego dicit Dominus, quia Moab et Sodoma erit et filii Ammon quasi Gomorrha . Item in bonam partem in
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ eũgłii scriptã meminit. cȩ sarea aũ int̾ptat᷑
possessio pͥncipis. Chorinthꝰ ciuitas achaie
maritima. chorintꝰ aũ int̃pͣtat᷑ conu̾satio eoꝵ.
Lid̾da ciuitas palestinȩ inlittore maris magni
sita: lidd a eñi int̃pͣtat᷑ humilitas. Seleutia¬
ciuitas syriȩ nouelł. quã condidit seleuchus
qͥ et antiochiã. seleutia qͦ int̃p̃rat̃ tollentẽ
semet ipsã. siue exꝑim̃tũ itineris. łexeuntẽ
aduocationẽ Salamis ciuitas incipro insu¬
troas uͦ int̃p̃tat᷑ requies. Thessalo nica ciui¬
tas machedoniȩ. nã thessalonica int̾p̃tat᷑
festinans umbrã rore: siue firmare. Caui¬
tas aũ ł urbs qñ inbonã partẽ accipit᷑. aut
sc̃ãm ȩccłam significat. aut fidelẽ animã.

Expanded text:
cujus Evangelii scriptura meminit. Caesarea autem interpretatur, possessio principis. Corinthus civitas Achaiae maritima. Corinthus interpretatur, conversatio eorum. Lidda civitas Palestinae in littore maris magni sita. Lidda enim interpretatur, utilitas. SeleuciaSyriae novella, quam condidit Seleutius, qui et Antiochiam.  exeuntem ad vocationem. Salamis civitas in Cypro insuTroas vero interpretatur, requies. Thessalonica civitas Macedoniae. Nam Thessalonica interpretatur, festinans umbram roborare sive formare. Civitas vel urbs quando in bonam partem accipitur, aut sanctam Ecclesiam significa
Abbreviated transcription (Latin):
Cũꝗ a nr̃is ibidẽ ȩccła iam extructa sit incir¬
cutru. acunctis gentib therebinchi locꝰ
suꝑsticiose colit᷑. eo qd̾ sub ea abrahã angłoᷤ
qndã hospitio susꝑͣit. Hȩc gͦ pͥmũ arbe.
pt ea acebrone uno filioꝵ caleph sortira uo¬
cabulũ ÷. Lege t̾iba dierũ. Chebron aut

Expanded text:
Cumque a nostris ibidem ecclesia jam exstructa sit, in circuitu a cunctis gentibus terebinthi locus superstitiose colitur, eo quod sub ea Abraham angelos quondam hospitio susceperit. Haec ergo primum Arbe, postea a Cebro uno filiorum Calep sortita voc
Abbreviated transcription (Latin):
nauit adonibe et pt ea eam tenuere iebusei.
ȩqͥb et sortita uocabulũ ⁊: quã multo pꝰ tp̃t
dd̃ ext̾minans. totiꝰ eam iudeȩ ꝓuintiȩ me¬
tropolĩ fabricauit: ꝓeo qd̾ ibi locũ tẽpli ȩ¬
merit. et impensas structͣe salomoni filio
deliq̃rit. Hano ẽẽ. iosephꝰ refert ꝗͣ ingenesi
scribit᷑ salẽ sub rege melchisedehe: fuit aũ
Itłm uͦ quattuor modis significationẽ habere
ipsa t̾rena ciuitas notat᷑. et iuxta allegoriã¬
in quo aĩa fideł designat᷑. et urxca anagogen
inquo gȩlestis patria p̃figurat᷑ sic̃ supͣ os¬
cendimꝰ. Syon ałi eadẽ ciuitas ꝓpt̃ montẽ in
ea sitũ maustrali parte ipłiꝰ ciuitatis nõatͣ.
et sensũ misticũ ht̃. Nam syon specła siue con¬
tẽplatio int̃p̃tat᷑. et significat eccłam siue ani

Expanded text:
navit Adonibesec, et postea eam tenuere Jebusaei, e quibus et sortita vocabulum est, quos multo post tempore David exterminans, totius eam Judaeae provinciae metropolim fabricatus est: eo quod ibi locum templi emeridereliquerit. Hanc esse Josephus refert, quae in Genesi scribitur Salem sub rege Melchisedech : fuit autem o quatuor modis significationem habere ipsa terrena civitate notatur et juxta allegoriain qua anima fidelis designatur: et juxta anagogen, in qua coelestis patria praefiguratur, sicut supra ostendimus. Sion, eadem civitas, propter montem in ea situm in australi parte ipsius civitatis nominatur, et sensum mysticum habet. Nam Sion, specula, sive contemplatio interpretatur, et si
Abbreviated transcription (Latin):
nã achor int̾pͣtatur turbatio łtumultꝰ. Ac¬
charon intribudan: ut ego arbitror siue
intribu iude adleuã chananeoꝵ ubrs ⁊
antiqͣ. q̃ olim satrapes palestinȩ: et decrera ⁊
qͥdẽ tribui iudȩ: nec tam̃ tenta abea qr habita¬
tores pͥstinos nequiuit ex pellere: s usq hodie
grandis uicꝰ ciuiũ iudeoꝵ accharondr̃. int̾¬
purant accaron turrẽ stratonis. pꝰtea cȩsareã
ñcupatã.Accaron qͦ int̾p̃tat᷑ exuditio tristitiȩ
ł sterilitas. Arotus usq hodie ñ ignobile mu¬
nicipiũ palestinȩ. et una ẽ. de .e. ciuitatib
allophiloꝵ. decreta quidẽ detribui uidȩ.
s ñ retenta ab ea: quia nequaꝗͣ ueteres po¬
tuit accolas expellere. Arotꝰ quidẽ int̃ptat᷑
ardor ignis patrui mei. łincendia. Ascalon
urbs nobuił palestinȩ qͣ et ipsa antiquitꝰ una
fuit. de .E. satrapis allophiloꝵ: seꝑata qͥdẽ
ꝑsortẽ tribui uidȩ. nec tam̃ recenta abea. qr

Expanded text:
Nam Achar interpretatur turbatio vel tumultus. AcNam Achar interpretatur turbatio vel tumultus. Accaron in tribu Dan, ut ego arbitror, sive in tribu Juda ad laevam. Chananaeorum urbs est antiqua, quae olim satrapes Palestinae: et decreta est quidem tribui Judae, nec tamen tenta ab ea, quia habitatores pristinos nequivit expellere. Sed et usque hodie grandis vicus civium Judaeorum Accaron dimniam: Accaron turris Stratonis postea Caesarea nuncupata. Accaron quippe interpretatur eruditio, tristitia, vel sterilitas. Azotus usque hodie non ignobile municipium Palestinae, et una est de quinque civitatibus Allophylorum: decreta quidem tribui Judae, sed non retenta ab ea: quia nequaquam veteres potuit colonos expellere. Azotus quidem interpretatur, ardor ignis patrui mei. Ascalon urbs nobilis Palestinae, quae et ipsa antiquitus una fuit de quinque satrapis Allophylorum, separata quidem per sortem tribui Judae, nec tamen retenta ab ea, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tib sodomoꝵ. Astaroth antiqͣ ciuitas og
regis basan in qͣ habitauert᷑ gigantes quȩ
pꝰ ea cecidit insortẽ trib manasse. regio¬
nis batane. et sex milib ab adra urbe
arabiȩ seꝑata ẽ. Nam astaroth int̾p̃tat᷑
ouilia. ł fatiunt exploratores. A crabbi.
termiñ iudeȩ ꝓuintiȩ. adorientẽ respi¬
ciens tribi uidȩ ÷ aũ et uicꝰ nc̃ usꝙ grandiᷤᷤ
nouẽ mib a neopolitani contͣ orientẽ de¬
scendensib adiordanen et ierichũ. ꝑeã qͣ
appellat᷑ acrabbitene. S et confiniũ amor¬
reoꝵ acrabbim dr̃. de qͦ loco nͣ ext̾minabit
alienigenas trib neptali: ut iniudicũ
libro scriptũ ÷. acrabbi enĩ int̾pͣtant᷑ scor¬
piones. Achor hebraice drͣ eminechahor.
qd̃ int̃pͣtat᷑ ualł tumultꝰ. siue turbarũ:
eo qd̾ ibi tumultuatꝰ et turbat sit isrł. in
q̃ lapidauert̃ qͦndã achar ꝓpt̃ furtũ ana¬
thematis. Est auͣ ad septẽtrionẽ hiericꝰ&
usq hodie ab regionis illiꝰ accoł sic uocat᷑

Expanded text:
ive terrena. Astaroth antiqua civitas Og regis Basan, in qua habitaverunt gigantes, quae postea cecidit in sortem tribus Manasse regionis Patanae, et sex millibus ab Abra urbe Arabiae separata est. Nam Astaroth interpretatur ovilia, vel, faciunt exploratorem. Arabbi terminus Judae provinciae ad orientem respiciens tribus Judae. Est autem et vicus nunc usque grandis novem millibus a Neapoli contra orientem descendentibus adappellatur a Crapitene, sed et finium Amorrhaeorum a Crabim dicitur, de quo loco non ex terminavit alienigenas tribus Nepthalim, ut in Judi cum libro scriptum est. Arabbi enim interpretatur, scorpiones. Achar Hebraice dicitur emechachur, quod interpretatur vallis tumultus, sive turbarum, eo quod ibi tumultuatus et turbatus sit Israel, in qua lapidaverunt quondam Achan propter furtum anathematis. Est autem ad septentrionem Herichus, et usque hodie ab regionis illius accolis sic vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ imposuit. Aggai enĩ int̃pͣtat᷑ q̃stio. ł
festiuitas. Arboch corrupte in nr̃is codicib
arboch scribit᷑. cũ in hebieis legat᷑ arbe. id :
.iiiiͬ. ex eo qd̾ ibi tres patriarchȩ. ab raham.
ysaac. et iacob sepulti st̃: et adam magnꝰ.
ut iniħu libro scriptũ ÷. licet eũ quidam
dͣditũ inloco caluarie suspicent᷑. Hȩc est
aũ eadẽ chebron olim metropoł phylisti¬
noꝵ. et habreacłm gigantũ. regnũq pꝰt ea
dd̾ intribu iuda ciuitas sac̾dotał et fugiti

Expanded text:
nomen imposuit. Aggai enim interpretatur quaestio vel nomen imposuit. Aggai enim interpretatur quaestio vel festivitas. Arbohc corrupte in nostris codicibus arboc scribitur, cum in Hebraeis legatur arbe, id est quatuor, ex eo quod ibi tres patriarchae, Abraham, Isaac et Jacob sepulti sunt, et Adam magnus, ut in Jesu libro scriptum est: licet eum quidam conditum in loco Calvarie suspicentur. Haec est autem eadem Celibron olim metropolis Philistinorum, et habitaculum gigantium, regnumque postea David in tribu Juda civitas sacerdotalis et fugiti
Abbreviated transcription (Latin):
tudine et męnib discrepat auico et castello
et pago. Ciuitates aũ aut coloniȩ. aut mu¬
nicipia. aut uici. aut castella. aut pagi. ap
c̃ditȩ ciuitates. si colonie ñ ccipant᷑. Colonia
uͦ ÷: q̃ defectu indigenarũ nouis cultorib
adimpletͣ. unde et colonia acultu agri ẽ.
st̃: ħ in hac opꝰcło nr̃o pone̾ censemꝰ. Acath
brei hanc eẽ dñt mesopotamiã ciuitatẽ.
qͣ hodie uocat᷑ nisibi alocullo qͦdã c̃sule ob¬
sessã captãq :et anͣ paucos annos a ioui¬
niano ĩꝑatore ꝑsis traditã. Achab quippe
int̾pͣtat᷑ umbracłm: Aggai ad occidentalẽ
plagã u̾git betheł ñ multũ ab ea distans. Sita
ẽ. aũ bethel euntib heliã deneapoli inleua
parte uiȩ .xiiͦ. circit̾ miliario abȩlia. et usꝙ
hodie paruus licet uicꝰ ostendit᷑. s et ȩccła edi¬
ficata ÷. u̾dormiuit iacob ꝑ gens mesopo¬
tamiã. unde ec ipsi loco bethel. id ÷ domꝰ dĩ

Expanded text:
tudine et moenibus discrepat a vico et castello tudine et moenibus discrepat a vico et castello et pago. Civitates autem aut coloniae aut municipia aut vici aut castella aut pagi appeconditae, civitates, non coloniae, nuncupantur. Colonia vero est, quae defectu indigenarum novis cultoribus adimpletur. Unde et colonia a cultu agri est sunt, hic in hoc opusculo nostro ponere censemus. Achath braei hanc esse dicunt Mesopotamiae civitatem, quae hodie vocatur Nisibi, a Lucullo quodam consule obsessam captamque, et ante paucos annos a Joviniano imperatore Persis traditam. Achath quippe interpretatur, umbraculum. Aggai ad occidentalem plagam vertit Bethelis, non multum ab ea distans. Sita est autem Bethel euntibus Eliam de Neapoli in laeva parte viae XII circiter milliario ab Elia, et usque hodie, parvus licet, vicus ostenditur. Sed et ecclesia aedificata est, ubi dormivit Jacob pergens Mesopotamiam. Unde et ipsi loco Bethel, id est domus Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
uã condet: tauib et uaca aret. uͥ arauerit mu¬
rũ faciet: u̾ portã uult. eẽ aratrũ sustollat et
portet: et portã uocer. Ideo aũ ubrs aratio curͣ¬
dabat᷑ dispari sexu. iuuentoꝵ ꝓpt̃ cõmixtionẽ
familiarũ. et imaginẽ serentis fructũq red¬
dentes. Ubrs aũ aratro cͣdit᷑. aratro u̾tit᷑. undͤ
oratiꝰ. impͥmeretq muris hostile arastũ. Op¬
pidum quidã ab oppositione muror dixert᷑.
alii ab oppib rec̃dendis. eo qd̾ sit munitũ. alii
qd̃ sit ineo conuentꝰ habitiũ. et opẽ det mu¬
tuã cͣtra hostẽ. Nam pͥmũ hoẽs tanꝗͣ nudi &¬
mermes. nec contͣ beluas p̃sidia habebãt. nec
receptacła frigoris ec caloris. nec ipsi int̾ se ho¬
mines aboĩb satis erant tuti. tandẽ nat᷑ali sol¬
lertia speluncis siluestrisq tegumͣtis tuguria
sibi ec casas uͥgultis arundinibꝰq t̾texert̃. qͦ
eẽt uita turior: ne his qͥnocere possent aditꝰ
co oppida noiãta dixert̃. Oppidũ aũ magni¬

Expanded text:
vam condet, tauro et vacca aret, ubi araverit, murum faciat, ubi portam vult esse, aratrum sustollat, et portet, et portam vocet. 4. Ideo autem urbs aratro circumdabatur dispari sexu juvencorum propter commistionem familiarum, et imaginem serentis, fructumque reddentis. Urbs autem aratro conditur, aratro evertitur. Unde Horatius: Imprimeretque muris hostile aratrum. 5. Oppidum quidam ab oppositione murorum dixerunt: alii ab opibus recondendis, eo quod sit munitum, alii quod sibi in eo conventus habitantium opem det mutuam contra hostem. Nam primum homines taninermes, nec contra belluas praesidia habebant, nec receptacula frigoris et caloris, nec ipsi inter se homines ab hominibus satis erant tuti. Tandem naturali solertia speluncis silvestribusque tegumentis tuguria sibi et casas virgultis arundinibusque contexuerunt, quo esset vita tutior, ne his, qui nocere possent, aditus co oppida nominata dixerunt. Oppidum autem magni
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas aũ ñsaxa s ha¬
biratores uocant᷑. Tirᷤ
aũ st̃ sacietates. familiarũ. gentiũ. urbium.
Ubrs uocata aborbe: qd antiq̃ ciuitates morbe
fiant ł aburbo parte aratri. qͦ muri designans.¬

Expanded text:
civitas autem non saxa, sed habitatores vocantur. Tres autem sunt societates: familiarum, urbium, gentium. Urbs vocata ab orbe, quod antiquae civitates in orbe fiebant; vel ab urbo parte aratri, quo muri designa
Abbreviated transcription (Latin):
mȩna loca uarro dicta ait. eo qd̾ solũ a¬
morẽ p̃stant. ec ad se amanda alliciant :
ieriꝰ flaccꝰ. qd̾ sine nunere sint: nec qͥcꝗͣ hisof¬
ficiant. qͣsi amunia. hoc ẽ. sine fructu: unde
mullꝰ fructꝰ ex soluit᷑. unde etiã nicħ p̾stantes mi¬
munes uocant᷑:.
pprica loca quȩ sole gaudent. qͣsi ãneupilitic.
id ⁊ sine frigore. siue qd̾ sint aꝑto cȩlo: opa¬
ca u̾loca qͣsi aꝑto oelo apͥco contraria. ꝗ de subricis¬
ubricum dici locũ ab eo qd̾ ibi qͥs labit᷑. ec lu¬
bricũ dr̃ ñ qd̾ labit᷑. s inquo labitur:. Qd estins¬
iẽ estiua licei. Amȩna aũ et apͥca loca species
tuitutũ posst̃ designare: uͥ sol iitiȩ splendet.
et tẽꝑam̃tũ bonȩ uite consistit. Cc̃trario uͦ lu¬
brica loca uitia ualent significare uͥ gresiꝰ recte
conu̾sationis nͣ pot̃ consistere. Lubrica enĩ ꝑgit.
qͥ lipcus scłi seq̃r. et delitias huiꝰ mundi atq de¬
litias hab̾e in hiant̃ appetit. in qͥb õĩb casus

Expanded text:
ena loca Varro dicta ait eo quod solum amorem praestant et ad se amanda adliciant. Verrius Flaccus, quod sine munere sint nec quicquam his officia, quasi amunia, hoc est sine fructu, unde nullus fructus exsolvitur. Inde etiam nihil praestantes inmunes vocantur. Aprica loca quae sole gaudent, quasi ἄνευ φρίκης, id est sine frigore; sive quod sint aperto caelo. Opaca vero loca, quasi operto caelo, aprico contraria. Lubricum dici locum ab eo quod ibi quis labitur; et lubricum dicitur non quod labitur, sed in quo labitur. Aere aestiva Lycaei. Amoena autem et aprica loca species virtutum possunt designare, ubi sol justitiae splendet, et temperamentum bonae vitae consistit, Econtrario velut lubrica loca vitia valent significari, ubi gressus rectae conversationis non potest consistere: lubrica enim pergit, qui luxus saeculi sequitur, et delicias hujus mundi atque divitias habere inhianter appetit: in quibus omnibus casus
Abbreviated transcription (Latin):
tem caligo significat cȩcitatẽ cordis ꝑsecuitiꝵ
hinc dñs adiob ait. Quis clausit hostiis mare
qñ exĩpebat qͣsi deuulua ꝓcedens: Caim
ponerẽ nubẽ uestim̃tũ et caliginẽ. illud qͣsi

Expanded text:
item caligo significat caecitatem cordis persecutorum. item caligo significat caecitatem cordis persecutorum. Hinc Dominus ad Job ait: Quis clausit ostiis mare, quando erumpebat quasi de vulva procedens, cum ponerem nubem vestimentum ejus, et caligine illud
Abbreviated transcription (Latin):
allegoriã uͦ significat caligo diuinoꝵ secretoꝵ
aꝑim̃tũ. Uñ legit̃ in exodo. Stecit ppłs de
longe. moyses aũ accessit ad caliginẽ inqͥ erat
ds: Turba quippe ppłi allegoriarũ caliginem
ñ ualet penetrare. qi ualde paucoꝵ ⁊ spĩtalem
intellectũ rimari. Quia enĩ mͣtes carnalium
sola sepe hystoria pascunt᷑. loquente dõ. steat
ipłs delonge. Quia uͦ spĩtales quiq allegori¬
arũ nubẽ penetrant. et spĩcalit̾ dĩ uerbaco¬
gnoscunt. Moyses accessit adcaliginẽ inqua
erat ds̃. Hinc et inpsalmo dr̃: caligo subpe¬
dibi eiꝰ. Quia ñ ea claritate ds ab inferiors cer¬
nit᷑. qr insuꝑiorib dñat᷑. Quȩ sententia in
hoĩm m̃tes innubilat. dũ ueritatis splen¬
dorẽ ñ facit uidere quȩ possidet. Sub pedib
eiꝰ qr sine dubio maiestate dñi saluatoris cͣculca¬
tur demonũ execranda nequitia. sic̃ innona¬
gesimo psalmo diccurꝰ: Suꝑ aspidẽ et basi¬
liscũ ambulab̾. et cͣculcab̾ leonẽ et draconẽ.

Expanded text:
allegoriam vero significat caligo divinorum secretorum operimentum. Unde legitur in Exodo: Stetit populus de longe: Moyses accessit ad caliginem in qua erat Deus. Turba quippe populi, allegoriarum caliginem non valet penetrare, quia valde paucorum est, spiritualem intellectum rimari. Quia enim mentes carnalium sola saepe historia pascuntur, loquente Deo, stetpopulus de longe: quia vero spiritales quique allegoriarum nubem penetrant et spiritaliter Dei verba cognoscunt: Moyses accessit ad caliginem, in qua erat Deus. Hinc et in psalmo dicitur: Caligo sub pedibus ejus ; quia non ea claritate Deus ab inferioribus cernitur, qua in superioribus dominatur. Quae sententia et hominum mentes innubilat, dum veritatis splendorem non facit videre, quas possidet. Sub pedibus ejus: quia sine dubio majestate Domini Salvatoris conculcatur daemoniorum exsecranda nequitia, sicut in nonagesimo psalmo dictum est: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem ;
Abbreviated transcription (Latin):
cȩcitatẽ ñ agnoscit. Quia gͦͣ ꝑsecutores eccłȩ. Nͣ
instabilitate cordis inqͥ eti atq huic scło dediti.
ñ grãdia. ł puerilia sapunt luꝑno iudicio con¬
stringunt᷑ ne tantũ ꝑsequi ualeant qnͣtũ ua¬
lent. Itẽ umbra et caligo. aliqñ peccata signifi¬
cat: unde dr. sedentes intenebris et umbramor¬
tis. Aliqñ delectationẽ peccatoꝵ ut ⁊ illud in

Expanded text:
Quia ergo persecutores Ecclesiae instabilitate cordis inquieti atque huic saeculo dediti non grandia, sed puerilia sapiunt, superno judicio constringuntur, ne tantum persequi valeant, quantum volunt. Item umbra et caligo aliquando peccata significat, unde dicitur: Sedentes in tenebris et in umbra mortis ; aliquando delectationem peccato
Abbreviated transcription (Latin):
inciitate. qd sic̃ ibi hoĩes dãpnati atq
inclusi. ita hic equi cohercent᷑. ne exeant
anteꝗͣ signũ emutant. Carcer aũ sp̾italit̃
pȩn̾a significat p̃sentẽ. uł futurã. ut est
illud psalmiste. educ inqͥt decarcẽ animã
meã: ad confitendũ noi tuo. Hic carterem
dupplicimͦ maiores intellig̾e uoluerͣ. aut
scłi istius pȩnales angustias qͥs patim̃ in
isto corpe constituti. Aut magis c̾to dias¬
inferni. quas euad̾e ñ licet lege humanitatis
infirme. Carcer enĩ dictꝰ ÷: qͣs arcer eo qd̾ a se
arceat exire inclusos. S cur se deisto carcere
lib̾are desidet causa subsequit᷑ ad confitendũ
noĩ tuo. Tunc em̃ acunctis fidelib patri con¬

Expanded text:
in civitate: quod sicut ibi homines damnati atque in civitate: quod sicut ibi homines damnati atque inclusi, ita hic equi coercentur, ne exeant, antequam signum emittant. Carcer autem spiritaliter poenam significat praesentem vel futuram: ut est illud Psalmistae: Educ, inquit, de carcere animam meam, ad confitendum nomini tuo . Hic carcerem duplici modo majores intelligere voluerunt: aut saeculi istius poenales angustias, quas patimur in isto corpore constituti: aut magis custodiasinferni, quas evadere non licet lege humanitatis infirmae. Carcer enim dictus est, quasi arcer: eo quod a se arceat exire conclusos. Sed cur se de isto carcere liberare desideraret, causa subsequitur: Ad confitendum nomini tuo. Tune enim a cunctis fidelibus Patri con
Abbreviated transcription (Latin):
Iraꝙ si agonis mundiał intelligimꝰ disci¬
plinã. cuiꝰ exemplo beatꝰ apłs nos uoluit
erudire dicens. qͣnta custodia qͥd nos fa¬
sto dire nr̃i corꝑis atq aĩȩ castitatẽ: quos
necesse.ẽ. custodiã cotidie sacro scĩs agni
carnil uesci. Qd eñi illuncorꝑis purita¬
te cupiunt assequi. nos debemꝰ etiã incor¬
dis conscientia possidẽ. in qͥ dñs arbiter
atq certaminis nr̃i iugit̃ expectat: ut ea
que inꝓpatulo horremꝰ admittere. ne in¬
trinsecus quidẽ coalescere incauta cogita¬
tione pariam. ec inqͥb humana cogni¬
tione confundimͣ. ne occulta quidẽ c̃cu¬
piscentia polluamͣ. Quȩ licet possit hoĩm
fugiunt secreta nec latere potertͣ et inhoc
mulcũ dispar donũ ÷ ac ꝑ hoc diligentio
Iacroꝵ causa. ac deoꝵ gentiliũ cȩlebratio¬
nib instituti sunt: unde et qui eos expectars
carceres dixertͣ. ab ea requa ille carcer qͥ ẽ.

Expanded text:
Itaque si agonis mundialis intelligimus disciItaque si agonis mundialis intelligimus disciplinam, cujus exemplo beatus apostolus nos voluit erudire, docet quanta custodia quid nos costodire nostri corporis atque animae castitatem, quos necesse est quotidie sacrosanctis agni carnibus vesci. Quod enim illi in corporis puritate cupiunt assequi, nos debemus etiam in cordis conscientia possidere. In qua Dominus arbiter atque certaminis nostri jugiter exspectat: ut ea, quae in propatulo horremus admittere, ne intrinsecus quidem concalescere in cauta cogitatione patiamur: et in quibus humana cogitatione confundimur, ne occulta quidem concupiscentia polluamur. Quae licet possit hominum terfugiunt secreta, nec latere poterunt. Et in hoc multum dispar donum est, ac per hoc diligentiorsacrorum causa ac deorum gentilium celebrationibus instituti sunt: unde et qui eos exspectantcarceres dixerunt ab ea re, qua et ille carcer, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
Aqͥbꝰ om̃ib dpxĩt inqͥramꝰ. ut potsit nob̾
spitalis agonis instructio comꝑatione car¬
nalis adquiri. Illi et enĩ qui in hoc ago¬
ne uisibili student legitimȩ decertare. uten¬
di om̃ib escis quaᷤ desidii libido suggesse¬
rit ñ hnͣt facultatẽ. s illis tantũmͦ quas eoꝵ¬
dẽ certaminũ stacuit disciplina. Et ñ so¬
lũ int̾dictis escis et ebrietate omĩq crapu¬
la eos necesse.c̃. ab stinere. uerũ etiã cuncta
mercia: et otio: atq desidia: ut cotidranis
exertitiis iugiq meditatione. uirtꝰ eoꝵ poᷤ¬
sit adcrescere: et ira om̃i sollicitudine ac
tristicia negotiisq scłarib. affectu etiã et
oꝑe coniugali efficiunt᷑ alieni p̃ter exer¬
citiũ disciplinȩ nicħ aliud nouerͣ. nec ul¬
li mundiali curȩ pęnitꝰ implicant᷑: ab eo
tantũ qui certamini p̃sidec. Tꝑantes coti¬
diani uictꝰ substantiã: et corone głam con
dignaq p̃mia uictoriȩ laude conquire re.

Expanded text:
 omnibus dixerit inquiramus, ut possit nobis spiritalis agonis instructio conparatione carnalis adquiri. illi etenim, qui in hoc agone uisibili student legitime decertare, utendi omnibus escis quas desiderii libido suggesserit non habent facultatem, sed illis . tantum quas eorundem certaminum statuit disciplina. et non solum interdictis escis et ebrietate omnique crapula eos necesse est abstinere, uerum etiam cuncta inertia et otio atque desidia, ut cotidianis exercitiis iugique meditatione uirtus eorum possit adcrescere. et ita omni sollicitudine ac tristitia negotiisque saecularibus, affectu etiam et opere coniugali efficiuntur alieni, ut praeter exercitium disciplinae nihil aliud nouerint nec ulli mundiali curae penitus inplicentur, ab eo tantum qui certamini praesidet sperantes cotidiani uictus substantiam etdignaque praemia victoriae laude conquirere.
Abbreviated transcription (Latin):
pȩ latim cerꝰtamina. greci agonas uo¬
ant: a frequentia qua cȩlebrant᷑ siqͥdẽ¬
& omne gtũ atq conuentũ agona dici.
alii qd̵ in circłis. et quas agonis. idẽ. sine an¬
uiriũ. cursus. celeritas. sagitandi ꝑi¬
tia. standi patientia. eytharã ꝙͦ ułtybias
incitandi gestus: demorib qͦ deforma. de
cantandi modulatione t̾restris qͦ belli et
naualis p̃lii. ꝑpetiendoꝵᷤ supplicioꝵ certa¬
mina. Deagone aũ mundano apłs suͣꝑsit
exemplũ adgͣonem sp̃italẽ dicens. omĩs
aũ qui magone condendit: ab omĩ se absti¬

Expanded text:
e Latini certamina, Graeci agonas vocant, a frequentia qua celebrantur: siquidem omnem coetum atque conventum agona dici. Alii, quod in circulis et quasi agonis, id est, sine anvirium, cursus celeritas, sagittandi peritia, standi patientia, ad citharam quoque tibias incedendi gestus, de moribus quoque, de forma, de cantandi modulatione, terrestris quoque belli, et navalis praelii, perpetiendorumque suppliciorum certamina. De agone autem mundano Apostolus sumpsit exemplum ad agonem spiritalem: dicens: Omnis autem, qui in agone contendit, ab om
Abbreviated transcription (Latin):
formis muneris lumine illustrat. Quãꝙͣ¬
gͥ se arcturꝰ uercit. pliades ostendit. quia
ꝑ om̃e qd̾ testam̃tũ uetꝰ loquit᷑. testam̃ti no

Expanded text:
formis muneris limine illustrat. Quia igitur se Arcturus vertit, Pleiades ostendit, quia per omne quod Testamentum Vetus loquitur, Testamenti No
Abbreviated transcription (Latin):
thermon calorẽ uocant:. ¶de basueis
alnes uͦ nom̃ inditũ alauatione me¬
roris. nã greci balanion dixert̃. qd̾ an¬
Nieratẽ animi tollat. Hȩc ec gimnasia dñr¬
qr ibi athlete uncto corꝑe ⁊ ꝑfricato manib
exercitant᷑. Nam gimnasiũ grece: latine

Expanded text:
De balneis. Balneis vero nomen inditum a lavatione moeroris. Nam Graeci balaneion dixerunt, quod anxietatem animi tollat. Haec et gymnasia dicuquia ibi athletae uncto corpore et perfricato manibus exercitantur: Nam gymnasium Graece, Latine
Abbreviated transcription (Latin):
tute sublimiũ figurã tenent. et decorem
ec marmnorati parietes crustati dñr.¬
itostrata suno elaborata arte pietẽ.
paruł crustis: ac tessellis tinctis inuarios
colores. Tesselle aũ atesseris noĩatȩ. idẽ.
quadratis lapillis ꝑdiminutionẽ. Delitostto

Expanded text:
tute sublimium figuram tenent, et decorem et marmorati parietes crustati dithostrota sunt elaborata arte picture parvulis crustis ac tessellis tinctis in varios colores. Tesselli autem a thesseris nominati, id est quadratis lapillis per diminutionem. Pictura
Abbreviated transcription (Latin):
succensꝰ. Fructuo se ꝓfundit fluenta lacrima
iudicii timore cͣturbat. ut eas adremediu̾ con¬
u̾sionis adaucat. Ignis aũ ÷ caritas di uirtutũ
ꝓgressionib crescens. quȩ qͣnto magis cͣcupisci¬
rib dr̃. sic̃ deficit fumꝰ deficient. hic peccatoꝵ
pena p̃dicit᷑. Fumꝰ ÷ enĩ exflamina ista corrup¬
tibili surgens tenebrosa c̃globatio. quȩ qͣntũ
plus extollit᷑: tantũ ꝑinania tenuat᷑. Hinc pre¬
caitires merito comꝑant᷑. quo exflanina neqͥ¬
tiȩ suȩ ꝓducunt flãmiferas actiones. q̃ licet

Expanded text:
succensus fructuose profundit fluentia lacrymarsuccensus fructuose profundit fluentia lacrymarjudicii timore conturbat, ut eos ad remedium conversionis adducat. Ignis autem est charitas Dei, virtutum progressionibus crescens, quae quanto magis concupisciribus dicitur: Sicut defecit fumus, deficient , hic peccatorum poena praedicitur. Fumus enim est ex flamma ista corruptibili surgens tenebrosa conglobatio, quae quantum plus extollitur, tantum per inania tenuatur. Huic pecatores merito comparantur, quoniam ex flamma nequitiae suae producunt fumiferas actiones, quae licet
Abbreviated transcription (Latin):
corda eoꝵ: quib nͥ subuenerit penitentiȩ re¬
mediũ. ignis pene ꝑpetue subsqͥuet᷑: uͥ erit
fietꝰ et stridor dentiũ et crutiatꝰ sempiternus.
De quo in ysaia scriptũ ÷. Ecce om̃s uos accinc¬
ti igne accincti flãmis: ambulate inlumine
ignis ur̃i. Hñt enĩ peccatores in se. fenũ ligna.
stipulã. spinas. et tribulos. loliũq ꝗͣ et̾no tra¬
dunt᷑ incendio. hitam̃ ꝓuocant᷑ ad salutẽ. dĩꝙ
eis ambulate inlumine ignis ur̃i. et inflam¬
mis. et reliqua: ut inpenis et suppliciis discais
intellectꝰ insacris eloquiis accipit᷑ bonꝰ et malus.
sic̃ in leuitico defiliis aaron dr̃. qui ignẽ alie¬
nũ inconspectu dñi optulert̃. et ibi consũpti
st. Fumꝰ aũ aliqñ inbo nã partẽ. aliqñ incon¬
trariã ponit᷑. Nam qd̾ dicit psalmista. Ascendit
fumꝰ inira eiꝰ. et ignis afacie eiꝰ exardescit. fumꝰ
hic inbono positus:. q sic̃ iste t̾renꝰ inutiles la¬
crimas mouet. ita et illȩ penitentiȩ calore

Expanded text:
enitentiae remedium, lignis poenae perpetuae subsequetur, ubi erit fletus et stridor dentium, et cruciatus sempiternus. De quo in Isaia scriptum est: Ecce omnes vos accensi igne, accincti flammis, ambulate in lumine ignis vestri. Habent enim peccatores in se fenum, ligna, stipulam, spinas et tribulos, foliumque, quae aeterno traduntur incendio. Hi tamen provocantur ad salutem, diciturque eis: Ambulate in lumine ignis vestri et flammis, et reliqua; ut in poenis et suppliciis distant intellectus in sacris eloquiis accipitur bonus vel malus, sicut in Levitico de filiis Aaron dicitur, qui ignem alienum in conspectu Domini obtulerunt, et ibi consumpti sunt. Fumus autem aliquando in bonam partem, aliquando in contrariam ponitur. Nam quod dicit Psalmista: Ascendit fumus in ira ejus, et ignis a facie ejus exardescit , fumus hic in bono positus est, quia sicut iste terrenus inutiles lacrymas movet, ita et ille poenitentiae calore
Abbreviated transcription (Latin):
trigit. ita ignis malitiȩ inuoluit. Cribulationẽ
aũ ignis significat. ut ÷ illud inpsalmo. igne noᷤ
sumã eos igne ire mee: ait dñs. Et alibi. Quia in¬
quid ignis exarsit abira mea. et ardebit usq
adinferos deorsũ. Tunc aũ uoluntatẽ ignis
significat qñ libidinis ardorẽ ostendit: ut est

Expanded text:
erigit, ita ignis malitiae involvit. Tribulationem erigit, ita ignis malitiae involvit. Tribulationem autem ignis significat, ut est illud in psalmo: Igne nos sumam eos igne irae meae ait Dominus ; et alibi: Quia ignis, inquit, exarsit ab ira mea et ardebit usque ad inferos deorsum . Tunc autem voluptatem ignis significat, quando libidinis ardorem ostendit, ut