comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta posiusti. nobis eo usq conducant. ut quã callide non aduersa¬
rius uerũ preuaricator subordinatus e̾ẽ indearis: qui uelut adsen¬
tante conludio feceris nos aͣmmodũ testibus uincere. Quippe glo¬
riosũ uictoriae genus ÷ ab eo cũ quo decertes arma capere. quesi¬
tũq aduersario testẽ illinc stare. et istinc dicere: Ne quid tã¬
insigne meredibendȩ uicissitudinis arbureris. Ero ut locus:
moneo consentaneũ magis tibi suꝑ sententia tuapictauũ hi¬
lariũ esse potuisse. qui scilicet inter cõplura prȩcelsarũ dispu¬
tationũ suarũ quiddã secus sentiens. duo hȩc ueris aduersa
disseruit: unũ quod nichil incorporeũ ereatũ dixitꝰ. aliud
quo nichib doloris xp̃m inpassione sensisse: Cuius si uera
passio non fuit. redẽptio quoq nr̃a uera esse non potuit. Sed qm̃
beatus hẏlarius opinionis huiuscȩ uitiũ uirtute confessions abole¬

Expanded text:
ta posuisti nobis eo usque conducant, uti quam callide non aduersata posuisti nobis eo usque conducant, uti quam callide non aduersarius, uerum praeuaricator subordinatus esse uidearis, qui uelut adsentante conludio feceris nos tuis admodum testibus uincere. quippe gloriosum uictoriae genus est ab eo cum quo decertes arma capere quaesitumque aduersario testem illinc stare et istinc dicere. Ne quid tamen segnem me redhibendae uicissitudinis arbitreris, prout locus est moneo consentaneum magis tibi super sententia tua Pictauum Hilarium esse potuisse, qui scilicet inter conplura praecelsarum disputationum suarum quiddam sequius sentiens duo haec ueris aduersa disseruit: unum, quo nihil incorporeum creatum dixit, aliud, quo nihil doloris Christum in passione- sensisse, cuius si uera passio non fuit, redemptio quoque nostra uera esse non potuit. sed quoniam beatus Hilarius opinionis huiusce uitium uirtute confessionis abole
Abbreviated transcription (Latin):
hieronimũ de origine anima sic pronuntiat: Incorpoream esse.
animã & cdifficile tardioribus persuaderi potest. michi tamen fa¬
teor esse ꝑsuasũ: Cũq id ita fore rationibus magnis atq insolu¬
bili argumentatione coniuncat. ac suꝑ hoc hieromii sententiam
poscat. saudissuae tantũ ab hieromimo scripta repͥostulat Quin
baut dubie hieronimꝰ nichil de anima sentiri dicit uerius. nichil
disputari posse perfechus. En tibi duos preclarissimos uirtutũ
doctrinarũq prȩminentia longe porro prȩditos. suꝑstatu animȩ
sentire nobis cũ: Inermẽq te auctoritatis pondere & rationis u¬
ribus prosterni claret. isspatatosq corporibus. unitate sapientiã du¬
as animas unã facere Unde multũ miror hierominũ tibi testẽ ci¬
tatũ cũ potissimũ tractatorũ minme potuerit & pro anima & in
animã disputare: quãquã quȩ ex eodẽ aduersũ nos haut intellec¬

Expanded text:
Hieronymum de origine animae sic pronuntiat: incorpoream esse Hieronymum de origine animae sic pronuntiat: incorpoream esse animam etsi difficile tardioribus persuaderi potest, mihi tamen fateor esse persuasum, cumque id ita fore rationibus magnis atque insolubili argumentatione conuincat ac super hoc Hieronymi sententiam poscat, laudis suae tantum a Hieronymo scripta recuperat, quin haud dubie Hieronymus nihil de anima sentire dicit uerius, nihil disputare posse perfectius. en tibi duos praeclarissimos uirtutum doctrinarumque praeeminentia longe porro praeditos super statu animae sentire nobiscum inermemque te auctoritatis pondere et rationis uiribus prosternidare disparatosque I corporibus unitate sapientiae duas animas unam facere. unde multum miror Hieronymum tibi testem citatum, cum potissimus tractatorum minime potuerit et pro anima et in animam disputare, quamquam quae ex eodem aduersum nos haud intellec
Abbreviated transcription (Latin):
min. animȩ dignitatẽ capessite: In solido mundi amma portio
corporis quarta mundani: haec ergo nimirũ animarũ om̃iũ
maior est anima. proq sui mole magis sapiens: Itaq nunc tanto
potius quispiam prudentia copiosus erit. quanto aeris huius
pro sui capacitate plus hauserit. Genus humanũ naturae incu¬
sauit inuiria. quae tanto maiores hominibus lucas boues edi¬
eitieo uidelicet beatiores quo capatiores: Sed actenus satisan¬
brosius. qui uel solus profecto sit satis faxĩ tamen. ut & alii.
testificandi habeant locũ: Aurelius augustinus et acumine¬
ingenii et rerũ multitudine & operis mole. ueluti quidã crisippus
argumentandi uirtute. aut ⁊ enon sensuũ subtilitate. aut uarro nr̃
uoluminũ magnitudine. et qui profectotalis natura adtentione
disciplims extiterit. ut non immerito ab istis corporalibus nostri
seculi. epycureis aut cymcis spiritalis sophista dissenserit. libro ad

Expanded text:
mini: animae dignitatem capessit in solido mundi portio mini: animae dignitatem capessit in solido mundi portio corporis quarta mundani haec ergo nimirum animarum omnium maior est anima proque sui mole magis sapiens. itaque nunc tanto potius quispiam prudentiae copiosus erit, quanto aeris huius pro sui capacitate plus hauserit, nec iniuria genus humanum naturae incusauit iniuriam, quae tanto maiores hominibus lucas boues edidit, eo uidelicet beatiores, quo capaciores. sed hactenus satis Ambrosius, qui uel solus profecto sit satis, faxim tamen et aliis testificandi locum., Aurelius Augustinus et acumineingenii et rerum multitudine et operis mole ueluti quidam Chrysippus argumentandi uirtute aut Zenon sensuum subtilitate aut varro noster uoluminum magnitudine et qui profecto talis natura adtentione disciplinis exstiterit, ut non inmerito ab istis corporalibus nostri saeculi Epicureis aut Cynicis spiritalis sophista dissenserit, libro ad
Abbreviated transcription (Latin):
grauiora sunt. id circo tenui oribus uniuersã solidi huius conuenit
rupisse cõpagẽ: Aut beatior aer erit. si cũ aqua ac terra non fue¬
rit: hisce falsiloquiis circũ garrientibus. istius modi fert res¬
ponsũ: quȩnã nobis oboritur uerborũ nuda. uirtutis cassa. ratio¬
nis aliena. ueritatis uacua. uanitatis caua. suꝑbiae tumida. nouelli
huius scismatis sine auctore doctrina. ȩlata suꝑcilio. abiecta men¬
dato. referta conuitio. creatori potestatẽ subripiens. imagini
dignitatẽ. quã miro stultitia genere cõparationibus sustantiae
corporalis infamat. ad serens scilicet tã nichil animo profore
quo adualeat corpore secerni. quã non sit aeri conducibile. eras¬
sioribus mundanȩ molis corporibus separari : Porro siqui estis
uspiam gentiũ quarũ ingenus cesserint archana causarũ. ad¬
estote prepetes. uosmet ignorantia plectite. nouũ dognia mira¬

Expanded text:
grauiora sunt, idcirco tenuioribus uniuersam solidi huius conuenit grauiora sunt, idcirco tenuioribus uniuersam solidi huius conuenit rupisse conpagem, aut beatior aer erit, si cum aqua ac terra non fuerit? hisce falsiloquiis circumgarrientibus istius modi fert ille responsum quaenam nobis oboritur uerborum nuda, uirtutis cassa, rationis aliena, ueritatis uacua, uanitatis caua, superbiae tumida nouelli huius schismatis sine auctore doctrina, elata supercilio, abiecta mendacio, referta conuicio, creatori potestatem subripiens, imagini dignitatem, quam miro stultitiae genere conparationibus substantiae corporalis infamat adserens scilicet tam nihil animo profore quoad ualeat corpore secerni, quam non sit aeri conducibile crassioribus mundanae molis corporibus separari. porro si qui estis uspiam gentium, quorum ingeniis cesserint arcana causarum, adeste praepetes, uosmet ignorantiae plectite, nouum dogma mira
Abbreviated transcription (Latin):
sermone. Dicã nunc igitur quod sȩpe mecũ ad id locorũ uen¬
tũ est dicere memini Sequęstrari nos a corpore ambrosus
oportere ꝑsuadet: Quis gͦ iste sitqui a corpore sequȩstrari
conueniat quęro. Ex anima eiñ slimus et corpore: Ac ꝑ hoc
ũ sequȩstrari a semetipso nequȩat animus. nichil in nobis:
quod sequȩstrari possit a corpore. si corpus est animus: Cu
scẽ ambrosi cur talit̾ doces. cur sponsã xp̃i ceno falsitatis oblinis.
cur eamdẽ auia ueritatis sceuȩ predicationis impulsu indeuia et¬
abrupta propellis. cur sequestrari oportere a corpore corpus ꝑhi¬
bes: Quidnã istud quȩso proderit homini: Nlũ quia hominis in¬
terioris ÷ natura subtilior. quȩ tamen non ẽ nisi corpus. idcirco
eamdẽ dissici conuenit atq separari: Nũquid qm̃ in hac structura
mundanȩ molis quȩdã subtiliora & leuiora. quȩdã crassiora atq

Expanded text:
sermone. dicam nunc igitur quod saepe me, cum ad id locorum uensermone. dicam nunc igitur quod saepe me, cum ad id locorum uentum est, dicere memini. sequestrari nos a cor.pore Ambrosius oportere persuadet. quis ergo iste sit, cui a corpore sequestrari conueniat quaero. ex anima enim sumus et corpore, ac per hoc cum sequestrari a semet ipso nequeat animus, nihil in nobis est, quod sequestrari possit a corpore, si corpus est animus. cur, sancte Ambrosi, cur taliter doces, cur sponsam Christi caeno falsitatis oblinis, cur eandem a uia ueritatis scaeuae praedicationis inpulsu in deuia abrupta - propellis, cur sequestrari oportere a corpore corpus perhibes? quidnam istud, quaeso, proderit homini? num quia hominis interioris est natura subtilior, quae tamen non est nisi corpus, idcirco eandem disici conuenit atque separari? numquid quoniam in hac structura mundanae molis quaedam subtiliora et leuiora, quaedam crassiora atque
Abbreviated transcription (Latin):
mo dominandi ius tribuunt. corpori legẽ seruitutis imponunt.
in defensionẽ uerisententias ad ferã: Quid orbis uniuersi de am¬
mae statu nobis concrepare iuditiũ. in his dũtaxat qui merito eni¬
adici quẽpiã coacta testiũ turba non sineret. & diuina iã nunc
oracula pandere. uel tempus foret uel ratio cõmoneret: Atq
ut ad ipsos coelestiũ uoluminũ fontes illis fere ducibus qui ex
eisd̃ẽ largius hausere ueniamus. G̃regorius nazantenus in apo¬
logetico magnũ uidelicet inter animã et corpus clamat esse
discrum̃c atq ut corpus corporalibus pasci. sic animã in cor¬
poreis saginari: Beatus ambrosius ad mediolanensẽ in aecda
populũ uerbo doctissimo atq eruditissimo sequestremus
nos inquit a corpore. contra quod nobis si salui esse uolumus
iuge certam̃ est: Una precellentiũ doctorũ eadẽq sententia
non hisi eodẽ intellectu am̃aduertenda ÷. eodẽq tractanda

Expanded text:
mo dominandi ius tribuit, corpori legem seruitutis inponit, mo dominandi ius tribuit, corpori legem seruitutis inponit, in defensionem ueri sententias adferam, quid orbis uniuersi de animae statu nobis concrepare iudicium in his dumtaxat qui merito eniadici quempiam coacta testium turba non sineret et diuina iam nunc oracula pandere uel tempus foret uel ratio commoneret. atque ut ad ipsos caelestium uoluminum fontes illis fere ducibus, qui ex eisdem largius hausere, ueniamus, Gregorius Nazianzenus in apologetico magnum uidelicet inter animam et corpus clamat esse discrimen atque ut corpus corporalibus pasci, sic animam incorporeis saginari. beatus Ambrosius ad Mediolanensem in ecclesia populum uerbo doctissimo atque eruditissimo: sequestremus nos, inquit, a corpore, contra quod nobis, si salui esse uolumus, iuge certamen est. una praecellentium eademque sententia non nisi eodem intellectu animaduertenda est eodemque tractanda
Abbreviated transcription (Latin):
decernunt.: Sed istuc imperitia ueri uacue figmentũ pro ut lo¬
corũ ratio poposcit. & superibri libro discussimus. et prolatis
nunc sũmorũ magnistauestocũ testimoniis in rẽ sui nobis opitu¬
lante ueritate rationis quoq uiribus refellimus Marcus uarro
sui seculi peritissimꝰ & teste tullio om̃iũ sine disputatione doc¬
tissimus. quid in musicis. quid ingeometricis. quid inphilosopho.¬
menon libris diuina quadã disputatione contendit. nisi ut a uisibi¬
libus ad inisibilia. a localibus ad inlocalia. a corporeis ad incorpo
rea. miris modis abstrahat animũ. et in corpora hoc est in ad¬
uersa sibi delapsum sui cõpotẽ faciat: Cui si corpus esset. cor¬
pus aduersũ esse nonposset. Quid ego nunc toroastis. quid brag¬
manũ ex india. quid anacharside. quid uero catonũ. quid marci
ciceronis. quid crisippi. qui ab ipso pȩne principio sui operis. ani¬

Expanded text:
decernunt. sed istuc inperitiae ueri uacuae figmentum, . prout lodecernunt. sed istuc inperitiae ueri uacuae figmentum, . prout locorum ratio poposcit, et superiore libro discussimus et prolatis nunc summorum magnis auctorum testimoniis in rem sui nobis opitulante ueritate rationis quoque uiribus refellimus. Marcus varro, sui saeculi peritissimus et teste Tullio omnium sine dubitatione doctissimus, quid in musicis, quid <in arithmeticis, quid in geometricis, quid in philosophomenon libris diuina quadam disputatione contendit, nisi ut a uisibilibus ad inuisibilia, a localibus ad inlocalia, a corporeis ad incorporea miris aeternae artis modis abstrahat animum et in corpora, hoc est in aduersa sibi dilapsum sui compotem faciat? cui si corpus esset, corpus aduersum esse non posset. quid ego nunc Zoroastri, quid Brachmanum ex India, quid Anacharsidis e scythia, quid uero Catonum, quid M. Ciceronis, quid Crispi, qui ab ipso paene principio sui operis ani
Abbreviated transcription (Latin):
ab una tantũ gente uideri quiuerit. et aliis ignorata sit. cũ ueri cõpos
humana sustantia nonsit regione sed genere. romanos etiam eosdẽq
philosophos testeᷤᷤ citemus: Apud quos sextius pat̾ sextiusq filius
propenso in exercitiũ sapientiȩ studio ad prime philosophati sunt. atq
hanc suꝑ om̃i anima tulere sententiam: Incorporalis in quiunt omĩs
est anima. et inlocalis atq indeprebensa uis quȩdã. quȩ sine spatio
capax corpus haurit & continet. Acrius isti nifallor abstrusas re¬
rũ rationes ingressi sunt. quã nonnulli nr̃ates qui cubiculariis dis¬
putationib de sublimiũ indage causarũ aliquid soporiferũ in lec¬
tulis suscitantes. perpellente copiam tepentiũ nemarũ stolido
laudatore. ueternosas aniliũ opinionũ suspitiones edormiunt.
innexãq uisceribus animã corporis claustris includi. & contineri

Expanded text:
ab una tantum uideri gente quiuerit et aliis ignorata sit, cum ueri compos ab una tantum uideri gente quiuerit et aliis ignorata sit, cum ueri compos humana substantia non sit regione, sed genere, Romanos etiam eosdemque philosophos testes citemus, apud quos Sextius pater Sextiusque filius propenso in exercitium sapientiae studio adprime philosophati sunt atque hanc super omni anima tulere sententiam: incorporalis, inquiunt, omnis est anima et inlocalis atque indeprehensa uis quaedam, quae sine spatio capax corpus haurit et continet acrius isti, ni fallor, abstrusas rerum rationes ingressi sunt, quam nonnulli nostrates, qui cubiculariis disputationibus de sublimium indage causarum aliquid soporiferum in lectulis oscitantes perpellente copia tepentium naeniarum stolido laudatore ueternosas anilium opinionum suspiciones edormiunt innexamque uisceribus animam corporis claustris includi et contineri
Abbreviated transcription (Latin):
citaui. quãlibet quoplura ist xeiusdẽ legas in numeris cõparata. quȩ suꝑ
amia dissertauit pauca ammodũ censeas Sed nec porphirius plato¬
mcus multis post platonẽ seculis amagistro uspiam in hac eadẽ causa
dissensit. Illustri qͥppe uoce genus humanũ sua dignitatis ammonut
Si beati inquit ẽẽ uolumꝰ. corpus ẽ om̃e fugiendũ Est gͦ corporeũ qͥddã
in nobis. cui aduersa corporis uniuersi contagio ẽ: E quid istud erit. nisi
imago dĩ : Et quid imago dĩ. msi humanꝰ animꝰ : Qui si in corpore beatꝰ
esse non potest. & incorporeus non est. nũquã beatꝰ erit. qui sine se ñ eri
Plurimorũ in negotio prȩsens philosophorũ plurums testimoniis
usi sumus. multosq ex eadẽ grecia siuel causa posceret uł ratiosinere
proferre possemus: Sed ne localit̃ ueritatẽ quȩsisse uideam᷑. ut hȩceadẽ

Expanded text:
citaui, quamlibet quae plura istic eiusdem legas innumeris conparata, quae super citaui, quamlibet quae plura istic eiusdem legas innumeris conparata, quae super anima dissertauit, pauca admodum nec. suae. sed nec Porphyrius Platonicus multis post Platonem saeculis a magistro uspiam in hac eadem causa dissensit. inlustri quippe uoce genus humanum suae dignitatis admonuit: si beati, inquit, esse uolumus, corpus est omne fugiendum. est ergo incorporeum quiddam in nobis, cui aduersa corporis uniuersi contagio est, et qimago Dei? et quid imago Dei, nisi humanus animus? qui si in corpore beatus esse non potest, et incorporeus non est, nunquam beatus erit, qui sine se non eriPlurimorum in negotium praesens philosophorum plurimis testimoniis usi sumus multosque ex eadem Graecia, si uel causa posceret uel ratio sineret, proferre possemus. sed ne localiter ueritatem quaesisse uideamur, ut haec eadem
Abbreviated transcription (Latin):
meorũ indefensis actenus michi testimoniis utendũ ratussũ. quia
poenes illos tantũ qui toto sui ammodũ corpus sunt. de hisce ueritatis
uatibus dubitabimus: Uerũ quid hic idẽ plato in ipparchon. quid in
lachita. in protagora. in sympotio. in alcibiade. in gorgia. incritone.
quid intimeo. uelut ex arce quadã et quoddã philosophiae uerticȩ de
anima pronuntia uerit. placitȩ breuitatis grã missum facio Neq enĩ
refert ad agnitionẽ ueriquid de eodẽ sepius quisque dixerit. quã qͥd
senserit quȩrere. quia in sepe dictis nec uberior: cognitio rerũ. cũsit
prolixitas onerosa uenborũ: Qua propt̃ in adstructionẽ ueri magis
considerandũ ÷ quid unũ multi senserint. quã quid unus sepe dixent:
Ego tamen platonẽ pr̃o ut mea opimo: philosophorũ om̃iũ merito
principẽ in negotiũ prȩsens admiratione sui pellectus. testem sepe uo¬

Expanded text:
meorum indefensis hactenus mihi testimoniis utendum ratus sum, quia meorum indefensis hactenus mihi testimoniis utendum ratus sum, quia penes illos tantum, qui toto sui admodum corpus sunt, de hisce ueritatis uadibus dubitabimus. uerum quid hic idem Platon in Hipparcho, quid in Lachete, in Protagora, in Symposio, in Alcibiade, in Gorgia, in Critone, 4 quid in Timaeo etiam arce quadam et quodam philosophiae uertice de anima pronuntiauerit, placitae breuitatis gratia missum facio. neque enim refert ad agnitionem ueri quid de eodem saepius quisque dixerit, quam quid senserit quaerere, quia in saepe dictis nec uberior est cognitio rerum, cum sit prolixitas onerosa uerborum. quapropter in adstructionem ueri magis considerandum est quid unum multi senserint, quam quid unus saepe dixerit. ego tamen Platonem, prout mea opinio est, philosophorum omnium merito principem in negotium praesens admiratione sui pellectus testem saepe uo
Abbreviated transcription (Latin):
alogo philosophi ad modũ principis excerpenda atq huic nr̃o inseren¬
da uolumim ratus sum. non arbitrans fore quẽpiam illecta mentis fal-¬
laciarũ corporaliũ obsistere solitũ qui hasce repugnantias insemetipso
sentiens. dispariũ naturarũ corporis atq animi teste se in hocipsũ sibr
non indiscussis equidẽ longe maximi int̃ philosophos uiridisputationib
assenciatur. int̾̃q ammũ corpusq suũ preside ratione disceptet. quidnã
sit illud quod ut aiunt corporeos animos ab om̃ĩ inuentione occursante
sibi semꝑ extrarii corporis prepediatur obstaculo. aut cur extrariũ
corpus in reatũ uocet. quod semet a contẽplatione ueri deuocet. cũ si¬
bi ipse sit impedimento si corpus ẽ: Sed suꝑ his non argumentabor:
Ipsa ꝑse nimirũ ueritas claret. nec ornamento aut adiumento extrin¬
secus indiget. quȩ & pulchrior et fortior nuda:: Hinc ego me testiũ

Expanded text:
alogo philosophi admodum principis excerpenda atque huic nostro inserenalogo philosophi admodum principis excerpenda atque huic nostro inserenda uolumini ratus sum non arbitrans fore quempiam inlectamentis fallaciarum corpo. ralibus obsistere solitum, qui hasce repugnantias in semet ipso sentiens disparium naturarum corporis atque animi teste se in hoc ipsum sibi non indiscussis equidem longe maximi inter philosophos uiri disputationibus adsentiatur interque animum corpusque suum praeside ratione disceptet, quidnam sit illud quod, ut aiunt, corporeus animus ab omni inuentione occursante sibi semper extrarii corporis praepediatur obstaculo aut cur extrarium corpus in reatum uocet, quod semet a contemplatione ueri deuocet, cum sibi ipse sit inpedimento, si corpus est. sed super his non argumentabor. ipsa per se nimirum ueritas claret nec ornamento aut adiumento extrinsecus indiget, quae et pulchrior et fortior nuda est. Hinc egomet testium
Abbreviated transcription (Latin):
considerandłas: Tunc enĩ indemur consecuturi quod concupiscimus.
et eunus rei amatores nos profitem᷑. cũ defuncti erimus Nã dũ ui¬
uimꝰ desperandũ ẽ. Ec enĩ si constat nchil sinceri mixtũ corpori.
ammũ ꝑuadere posse. sequitur alterutrũ antmullo tẽpore. nes
us quã contingere homini uerã seientiam̃ posse aut tunc demũcũ
ex cesserimus euita: De functorũ enĩ ammus liber⁊ & solutꝰ a cor pore.
Eo autẽ tẽpore quo uiuimꝰ ita demũ ad propinquabimus applicabim᷑q
scientia. si nichil aut quãminimũ corpore utamur. neq in societatẽ eiꝰ.
nisi quatinus necesse ÷ animũ dimittamꝰ: Ita enĩ minime replebimur
uitiosa turbulentaq natura corporis. sed puri a contagione eius in quan¬
tũ facere possumꝰ erimus Et si ita fecerimus. incorrupti sinceriq di¬
gredientes. ad omiia incorrupta sinceraq uememus: Hȩc aduerbũ ex di¬

Expanded text:
considerandas. tunc enim uidemur consecuturi quod concupiscimus considerandas. tunc enim uidemur consecuturi quod concupiscimus et cuius rei amatores nos profitemur, cum defuncti erimus, nam dum uiuimus, desperandum est. etenim si constat nihil sinceri mixtum corpori animum peruidere posse, sequitur alterutrum, aut nullo tempore nec usquam contingere homini ueram scientiam posse aut tunc demum, cum excesserimus e uita. defunctorum enim animus liber est et solutus a corpore. eo autem tempore quo uiuimus ita demum adpropinquabimus adplicabimurque scientiae, si nihilaut quam minimum corpore utamur neque in societate eius, nisi quatenus necesse est, animum dimittamus. ita enim minime replebimur uitiosa turbulentaque natura corporis, sed puri a contagione eius, in quantum facere possumus, erimus et, si ita fecerimus, incorrupti sincerique digredientes ad omnia incorrupta sinceraque ueniemus. Haec ad uerbum ex di
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscimꝰ autẽ ueri scientiam. sed corpus nobis primũ innumerabiles
et infimitas occupationes infert. quibus conterimꝰ ob necessariũ uictũ
& alimenta cotichana: deinde si qui morbi ingruerint. in impedim̃to
sinit. quo minus inquirere et inuenire ueritatẽ possimus: Iam cupi¬
ditatibus & cupidinibus & timoribus innumerabilibus uariarũ rerũ
appecitionũq uisionibus et infinita quadã dementia corpus onerat᷑
at pro illo ne sapere quidẽ ulla inre possimus: Et ñ quando tẽpus aliqͦa
ad philosophandũ uacuũ uel habuerimus uel fecerimꝰ. tic quoeꝵ
in psis cogitationibus nr̃is eorpus int̾currit. turbã erroꝵ inferens
menti. ut obcecante illo ueritatẽ pindere non possit Itaq inũ hoc
in om̃i questione nobis et idl quidẽ euidentissime probatur. siqͥd ũ quã
hona side scire uolumus. recedendũ e̾e̾ a corpore. & in ipso ammorel

Expanded text:
cupiscimus autem ueri scientiam. corpus enim nobis primum innumerabiles cupiscimus autem ueri scientiam. corpus enim nobis primum innumerabiles et infinitas occupationes infert, quibus conterimur ob necessarium uictum et alimenta cotidiana. deinde si qui morbi ingruerunt, inpedimento sunt, quominus inquirere et inuenire ueritatem possimus. nam cupiditatibus et cupidinibus et timoribus innumerabilibus, uariarum rerum adpetitionumque uisionibus et infinita quadam dementia corpus oneratur, ut prae illo ne sapere quidem ulla in re possimus. et si quando tempus aliquod ad philosophandum uacuum uel habuerimus uel fecerimus, tunc quoque in ipsis cogitationibus nostris corpus intercurrit turbam errorum inferens menti, ut obcaecante illo ueritatem peruidere non possimus. itaque unum hoc in omni quaestione nobis et id quidem euidentissime probatur, si quid umquam bona fide scire uolumus, recedendum esse a corpore et in ipso animo res
Abbreviated transcription (Latin):
oppido coniuentia pronuntiari. qu&̃ nonsolũ pre iuditio aucto¬
ritatis utunt᷑. sed uirtute rationis adminiculant᷑. anĩaduertamꝰ
pret̃ natiuũ humanaẽ mentis uigorẽ. hasce uidelicet animas
qua tã remota ꝑsecutȩ sunt. tã clausa adierunt. tã perita uiderunt.
iacirco scilicet lumine ueritatis adflatas. ut insalutẽ generis humani tot
quandoq mundo diuinitus editũ dogina apud rudes uerigentiũ mentes
gentiliũ testimoniis uteretur. quo magis ignorantiȩ nubilo cecata & in¬
fidelitatis frigore in quandã glatiem durata gentilitas. euangelicae
ueritatis calori cederet. si eadẽ ueritas aduersantiũ quoq sibimet on
sonunsset:. Aut cur non hȩceadẽ ꝑ philosophos nobis in usũ ueri cęlitus
procurata credamus. quȩ ad redarguendã nostrorũ quoq imperi¬
tiam utilia fore cognoscimus: ꝑsuadens igitur in phedrone socrati:

Expanded text:
oppido coniuentia pronuntiari, quae non solum praeiudicio auctooppido coniuentia pronuntiari, quae non solum praeiudicio auctoritatis utuntur, sed uirtute rationis adminiculantur, animaduertamus praeter natiuum humanae mentis uigorem hasce uidelicet animas, quae tam remota persecutae sunt, tam . clausa adierunt, tam operta uiderunt, idcirco scilicet lumine ueritatis adflatas, ut in salutem generis humani toto quandoque mundo diuinitus editum dogma apud rudes ueri gentium mentes gentilium testimoniis uteretur, quo magis ignorantiae nubilo caecata et infidelitatis frigore in quandam glaciem durata gentilitas euangelicae ueritatis calori cederet, si eadem ueritas aduersantium quoque sibimet ore sonuisset. aut cur non haec eadem per philosophos nobis in usum ueri caelitus procurata credamus, quae ad redarguendam nostrorum quoque inperitiam utilia fore cognoscimus ? persuadens igitur in Phaedone Socrati
Abbreviated transcription (Latin):
cipalẽ motionũ cardinẽ in dõ esse dicamus. qm̃ idipsũ uere adõ illi:
ut sponte moueatur: uidelicet ut sicut causa motus animi uoluntas
enis. sic sustantiae quȩ utitur uoluntate cansa sit ds̃. quia & si posse uel¬
le nobis ex dõ ÷: non tamen om̃is uoluntatis nr̃ae motus erit ex dõ.
Uel tunc reor cũ uoluntate peccamus nr̃i causa motus ex nobis est.
ne peccatoꝵ dm̃ faciamus auctorẽ. Quo cirra si corpus ase non mouetͥ
et corpus non ÷ quod sibi causa motus ÷: quia inse motus  sui causas
habet anma non est corpus. Idẽ plato.i in libro quẽ perifisicis scrip¬
sit. anima inquit animantiũ omiũ corporalis non ẽ. ipsaq. se mouet
aliorũ quoq agitatrix. qu& naturalit̃ mota sunt: In phedrone au¬
tẽ sic apud eũdẽ platonẽ cũ sỹmia & cybete alusq phibosophis so¬
crates loquitur. ut cũ uideamꝰ illic ualde consentanea nos trisq

Expanded text:
cipalem motionum cardinem in deo esse dicamus, quoniam id ipsum fere a deo illi est, cipalem motionum cardinem in deo esse dicamus, quoniam id ipsum fere a deo illi est, ut sponte moueatur, uidelicet ut, sicut causa motus animi uoluntas est eius, sic substantiae, quae utitur uoluntate, causa sit deus, quia, etsi posse uelle nobis ex deo est, non omnis uoluntatis nostrae motus erit ex deo. uel tunc reor, cum uoluntate peccamus, nostri causa motus ex nobis est, ne peccatorum deum faciamus auctorem. quocirca si corpus a se non mouetur et corpus non est quod sibi causa motus est, quia in se motus sui causas habet, anima non est corpus. Idem Platon in libro, quem negl φυσιxής scripsit: anima, inquit, animantium omnium corporalis nonestipsaque se mouet aliorum quoque agitatrix, quae naturaliter mota sunt. in Phaedone autem sic apud eundem Platonem cum Simmia et Cebete aliisque philosophis Socrates loquitur, ut cum uideamus illic ualde consentanea nostrisque
Abbreviated transcription (Latin):
bilitas manis atq irridenda est Q paulopost Et enĩ ex rerũ cognitione
exflorescat et redundet oportet oratio. cui nisi sub est res ab oratore
ꝑcepta & cognita. inanẽ quandã habet locutionẽ. et pęne puerilẽ. Sed
hinc alias. In phedro autẽ plato. de anima sic pronuntiat Anima
inquit immortalis : quȩ semꝑ aseipsa mouetur. et aliis causa motus est.
Corpus autẽ ꝑ se non mouetur: Nonait tantũ mouet alia. sed aliis causa mo¬
tus est: am̃aduertens equidẽ uir ex celletis ingenii fore nonnulla. quib sit
moueri propriũ causa motus alieni Quicquid enĩ uoluntarie mouet᷑.
ipsũ uere sibi causa motus ÷: quod autẽ mouet᷑ uel nesciens uł inuitũ. pe¬
nes scientẽ uel cogentẽ. causas motus habet. nec repugnat anterioribus
nr̃is disputationibus. Quod istic ase moueri animã dicimus. cũ prin¬

Expanded text:
bilitas inanis atque inridenda est, et paulo post: etenim ex rerum cognitione bilitas inanis atque inridenda est, et paulo post: etenim ex rerum cognitione efflorescat et redundet oportet oratio, cui nisi subest res ab oratore percepta et cognita, inanem quandam habet locutionem et paene puerilem. sed hinc . alias. In Phaedro autem Platon de anima sic pronuntiat: anima, inquit, inmortalis est, quae semper a se ipsa mouetur et aliis causa motus est, corpus autem per se non mouetur. non ait tantum: mouet alia, sed: aliis causa motus est, animaduertens equidem uir excellentis ingenii fore nonnulla quibus sit moueri proprium causa motus alieni quidquid enim uoluntarie mouetur, ipsum fere sibi causa motus est, quod autem mouetur uel nesciens uel inuitum penes scientem uel cogentem causas motus habet. nec repugnat anterioribus nostris disputationibus, quod istic a se moueri animam dicimus, cum prin
Abbreviated transcription (Latin):
anima corpus esse iudicanda est. illas aquidẽ corporeas udicauerĩ.
quȩ corpus se esse credunt: non ꝑ hoc ammarũ generi derogans. sed
quosdã sententiȩ suȩ improbitate non mea sponte denotans. & quid h¬
minibus fiat: quos cũ eo in scitia teneat. ut indoctos se e̾ẽ nesciant.
seienti& ncbilominꝰ priuilegiũ sibi uindicant. dũq in imperitas au¬
res uerborũ pueriliũ spumas expuunt. ino eodẽq mendatio semet¬
presũptione scientiax fallunt. & docendo decipiunt alios. lisia simi¬
les. quẽ platon idẽ cassa rerũ uerba fundentẽ i phedro eatenus in¬
crepat. ut ẽe̾ deterius astruat gnarũ uerborũ ignarũ ẽẽ causarũ.
quã nescientẽ rerũ uerba nescire. potius arbitrans imperitũ silentiũ loqͣci
imperitia: Unde etiam tullus libro de oratore primo. eloquentia est
inquit scientia cõprehendarũ rerũ plurimarũ. sine qua uerborũ uolu¬

Expanded text:
anima corpus esse iudicanda est, illas equidem corporeas iudicauerim, anima corpus esse iudicanda est, illas equidem corporeas iudicauerim, quae corpus esse se credunt, non per hoc animarum generi derogans, sed quosdam sententiae suae inprobitate, non mea sponte denotans. et quid hominibus fiat, quos cum eo usque inscitia teneat, ut indoctos se esse nesciant, scientiae nihilo minus priuilegium sibi uindicant, dumque in inperitas aures uerborum puerilium spumas exspuunt, uno eodemque mendacio semet scientiae fallunt, alios docendo decipiunt Lysiae similes, quem Platon idem cassa rerum uerba fundentem in Phaedro eatenus increpat, ut esse deterius adstruat gnarum uerborum, ignarum esse causarum, quam nescientem rerum uerba nescire, potius arbitrans inperitum silentium loquaci inperitia. unde etiam Tullius libro de oratore primo: eloquentia est, inquit, scientia conprehendendarum rerum plurimarum, sine qua uerborum uolu
Abbreviated transcription (Latin):
ligio conclamata ÷ ut poene iã credendi labore sũmo tempore fidei scien¬
tiae fructũ capessat. laborisq mercedẽ opere non patrato ꝑcipiat: Quo
fit ut mirari ad modo digne nequeam huius platonis animã. quitantis
& quidẽ seculis ante puerperiũ uirginis. ante in carnationẽ dĩ. ante ho¬
minis resurrectionẽ. ante predicatã sũmae crinitatis in gentib unita¬
tẽ. in effabilẽ unũ. tres indiuinitate ꝑsonas laudabili ausi mirabili
ingenio. mimitabili aeloquio quęsiit. inuenit. prodidit. Patrẽ dm̃ pat̃¬
nãq mentẽ. artẽ. siue consiliũ. et utriusq horũ amorẽ mutuũ. unã
sũmã &quit̾nã. indiusã clunitatẽ. nonsolũ ita credi oportere docunit.
sea ita esse conuicit. Persuadere michi non possũ. quod philosopbi hu¬
ius anima corporea fuerit Ac si forsan precipiti lapsu stultitia ulla

Expanded text:
ligio conclamata est, ut paene iam credendi labore submoto tepore fidei scienligio conclamata est, ut paene iam credendi labore submoto tepore fidei scientiae fructum capessat laborisque mercedem opere non patrato percipiat. quo fit ut mirari admodum digne nequeam huius Platonis animum, qui tantis equidem saeculis ante puerperium uirginis, ante incarnationem dei, ante hominis resurrectionem, ante praedicatam summae trinitatis in - gentibus unitatem ineffabilem una tres in diuinitate personas laudabili ausu, mirabili ingenio, inimitabili eloquio quaesiuit inuenit prodidit, patrem deum paternamque mentem, artem siue consilium et utriusque horum amorem mutuum unam summam aequiternam indiuisam diuinitatem non solum ita credi oportere docuit, sed ita esse conuicit. persuadere mihi non possum, quod philosophi huius anima corporea fuerit, ac ei forsan praecipiti lapsu stultitiae ulla
Abbreviated transcription (Latin):
de anima sic pronuntiat: Longe aliud anima aliud corpus est. qua
corpore et torpente uiget. & ceco uidet. & mortuo uiuit Unde autiꝰ
sit hoc ÷ quo principio. nescire se dicit: Sed non ita nunc om̃iũ ph¬
losophorũ pytagoricȩ familiae sententias ꝑsequor. ut easdem copiosius ag¬
gerando de aliems ammodũ uolumimbus meũ faciam. satis arbitrans me
principiũ pytagorici gymnasii de presenti quęstione scita euidentia pro¬
tulisse. certus scilicet neminẽ refutare doctorũ. quin hocidẽ senserint
scriptũq crediderint. archippus. & saminondas. aristeus. gorgiades. diodorꝰ.
et om̃sprtagore posteri. quorũ iudelicet nomimĩ ne dicã sententiarũ
multitudine si eadẽ prodita uelĩ. uolumen efficerẽ. Igitur plato procedat
in mediũ. a quo uere claret quã magnũ in semet bonũ genus humanũ ne¬
gligat. nr̃õ presertĩ seculo. quo dictis factisq cȩlitus editis. eotenus re¬

Expanded text:
de anima sic pronuntiat: longe aliud anima, aliud corpus est, quae de anima sic pronuntiat: longe aliud anima, aliud corpus est, quae corpore et torpente uiget et caeco uidet et mortuo uiuit, unde autem, si hoc est, quo principio nescire se dicit. sed non ita nunc omnium phlosophorum Pythagoricae familiae sententias persequor, ut easdem copiosius aggerando de alienis admodum uoluminibus meum faciam satis \' arbitrans memet principium Pythagorici gymnasii de praesenti quaestione scita euidentia protulisse, certus scilicet \ eminem refutare doctorum, quin hoc idem senserint scriptoque prodiderint Archippus, Epaminondas, Aristeus, Gorgiades, Diodorus et omnes Pythagorae posteri, quorum uidelicet nominum, ne dicam sententiarum multitudine, si eadem prodita uelim, uo- Iumen efficerem. Igitur Platon procedat in medium, a quo uere claret quam magnum in semet bonum genus humanum neglegat nostro praesertim saeculo, quo dictis factisque caelitus editis eotenus re
Abbreviated transcription (Latin):
quo uoles aduersante philolaus effecit:. In quȩ siquis uł curiositate
uel studio forte flagrauerit. de ipso scilicet fonte hauri&: Eminuero
me causa auctoritatis intanti testimoniũ philõsopht iecisse sufficiae
sicuti ceterorũ post hinc stricꝰtim proferre comieniet: Inuiria nempe
si aquoquã poscitur. et argumentũ pariter et testimoniũ. architas
post multã de numeris subtilissimãq disputationẽ. anima inquit ad
exẽplũ unius cõposita ÷: quȩ sic in localit̾ dominatur in corpore. sicut
unus in numeris: Quid quȩso prȩcelsius dici potest. quid uerius: Ad
unius uidelicet exẽplũ cõposita. quia ad unius imaginẽ facta est
Et idcirco unus ẽ exẽplũ principale formarũ. qm̃ formabilia ab illo
formas capiunt. qui non coepit: Ypomenes tarentinus ex eadẽ scola
pytagorȩ prȩmissis prostatu sententia&e suae insolubilib argumentis

Expanded text:
quo uoles aduersante Philolaus efficit. in quae si quis uel curiositate quo uoles aduersante Philolaus efficit. in quae si quis uel curiositate uel studio forte flagrauerit, de ipso scilicet fonte hauriet. enimuero memet causa auctoritatis in eundem tanti testimonium philosophi iecisse sufficiet, sicuti ceterorum post hinc strictim proferre conueniet. iniuria nempe a quoquam poscitur et argumentum pariter et testimonium. Archytas post multam de numeris subtilissimamque disputationem: anima, inquit, ad exemplum unius conposita est, quae sic inlocaliter dominatur in corpore, sicut unus in numeris. quid, quaeso, praecelsius potest dici, quid uerius? ad unius uidelicet exemplum conposita, quia ad unius imaginem facta est. et idcirco unus est exemplum principale formarum, quoniam formabilia ab illo formas capiunt, qui non coepit., Hippon Metapontinus ex eadem schola Pythagorae praemissis pro statu sententiae suae insolubilibus argumentis
Abbreviated transcription (Latin):
Sed qm̃ nunc tẽpus aliud est. quã ut de quaestionis huius p̃mi¬
nentia copiosius disputemus. tantũ scilicet in his moratus sum
quantũ prudentibus satis arbitror. quoad plene cognoscant nullas in
anima corporeas e̾e̾ mensuras. uł localia pondera. uel partiũ spatia. sea
illud ab ea ꝑcipi. quod nec locus capit nec pondus mouet nec diuisio
minuit. modo tu arbit̃ docte probaueris ustã gnarus ferre sententiã.
an nesit locus quod in locale recipit. an partile quod secari nequit. an
mensurabile quod infinitũ capit: Nunc ad philolaũ redeo. aquo
dudũ magno interuallo digressus sũ. qui in tertio uoluminũ
sic loquitur: Anima inditur corpori. ꝑ numerũ & inmortalẽ eamdẽq
incorporalẽ conuementiam: Itẽ post alia: Diligitur corpus ab anima
quia sine eo non potest uti sensibus. aquo postquã morte deducta est
agit in mundo uitã incorporalẽ: Non ego nunc rationũ tramitẽ et
nexuosissimas quaestionũ minutias reuoluo. quibus haec probabilia

Expanded text:
s aliud est, quam ut de quaestionis huius praeeminentia copiosius disputemus, tantum scilicet in his moratus sum, quantum prudentibus satis arbitror, quo adplene cognoscant nullas in anima corporeas esse mensuras uel localia pondera uel partium spatia, sed illud ab ea percipi, quod nec locus capit nec pondus mouet nec diuisio minuit, modo tu, arbiter docte, probaueris iustam gnarus ferre sententiam, anne sit locus quod inlocale recipit, an partile quod secari nequit, an mensurabile quod infinitum capit. nunc ad Philolaum redeo, a quo dudum magno interuallo digressus sum, qui in tertio uoluminum,sic loquitur: anima inditur corpori per numerum et inmortalem eandemque incorporalem conuenientiam. item post alia: diligitur corpus ab anima, quia sine eo non potest utisensibus. a quo postquam morte deducta est, agit in mundo incorporalem uitam. non ego nunc rationum tramitem et nexuosissimas quaestionum minutias reuoluo, quibus haec probabilia
Abbreviated transcription (Latin):
corporeaq ñ undeat. quȩ horũ ratio÷ illis eandẽ credi similẽ. adqu
conspicienda int̾prete corpore utit᷑. & illis quȩ ꝑse contẽplat᷑ ii¬
dicari dissimilẽ: A nimȩ uisio ut sȩpe dictũ ẽ nec iterare piget.
intellectus ẽ. Enĩ uͦ corporea intelligi nequȩunt. sentiri ab anima
ꝑ corpus quȩ unt: anima ũ sic̃ ꝑ corpus sentit. ita ꝑse intelligit. Eoꝵ
quȩ sentiunt᷑ atq intelligunt᷑. substantia longe diuersa est Quo fit
repugnante sententia corporea uoles intelligi. & incorporea uide
corporea aut in corporea forte sola ꝑ sese sicut nature eiꝰ poriũ
uiderre posse indert ꝰ: trigeminũ quȩstionis huĩ quo adstrictũ¬

Expanded text:
corporeaque non uideat, quaenam ratio est illis eandem credi similem, ad quae corporeaque non uideat, quaenam ratio est illis eandem credi similem, ad quae conspicienda interprete corpore utitur, et illis, quae per se contemplatur, iudicari dissimilem ? animae uisio, ut saepe dictum est nec iterare piget, intellectus est. enimuero corporea intellegi nequeunt, sentiri ab anima per corpus queunt. anima uero sicut per corpus sentit ita per se intellegit, eorum quae sentiuntur atque intelleguntur substantia longe diuersa est. quo fit repugnante sententia corporea uoles intellegi et incorporea uidercorporea aut incorporea forte sola per sese, sicut naturae eius est proprium, uidere posse uideatur, trigeminum quaestionis huius, quoad strict
Abbreviated transcription (Latin):
plitudinis angustũ incorporaliũ subtilitatũ immensa ñ capiens.¬
nec distantiã sine loco. nec uerbũ sine strepitu. nec gremũ sine spatio ẽ¬
pred ti potes Porro autẽ corporea ñ st̃. quȩcũ que ita st̃. Amimȩ u abrabe
larami ⁊ diuitis ita st̃. Corpeȩ gͥ non sunt. ẜ quȩ pꝰ hine hasce similiase¬
cunt᷑ muꝰ pro fecto in consultationẽ sui penes consilii. uigidos haberi
iabores debent. Cordax qͥppe iuddex rite uictũ censet. ꝗd̾ꝓsiu ibe
en corporalitate subiungis. Eece anima si alexandriã uł hierosolim
tis exemptȩ animȩ corporalitatis capescere ind̾itiũ. unde incorpora¬
substantia. atna sẽꝑ atq immutabilia contueri Igitur cũ rational
anina ꝑse mcorꝑeũ atq inlocale conspiciat. & ueritatẽ quȩ ds̃ ẽ
afalsitate. longe incorporea uisione discernat. ⁊ nisi ꝑ corpꝰ localia

Expanded text:
plitudinis angustum incorporalium subtilitatum inmensa non capiensplitudinis angustum incorporalium subtilitatum inmensa non capiensnec distantiam sine loco nec uerbum sine strepitu nec gremium sine spatio conplecti potest. porro autem corporea non sunt quaecumque ita sunt. animae uero Abrahae, Lazari et diuitis ita sunt, corporeae igitur non sunt. sed quae posthinc hisce similia secuntur minus profecto in confutationem sui penes consilii uigidos habere laboris debent. cordax quippe iudex rite uictum censet qui pro sui imae corporalitate subiuugis: ecce anima si Alexandriam uel Hierosolymam tiae exemptae animae corporalitatis capessere indicium, unde incorporasubstantia aeterna semper atque inmutabilia contueri. igitur cam rationalis anima per se incorporeum atque inlocali conspiciat et ueritatem, quae deus est, a falsitate longe incorporea uisione discernat et nisi per corpus localia
Abbreviated transcription (Latin):
poraliũ intro inspicere neqͥmꝰ. semotis paululũ locis corporib q uide¬
amꝰ. uiubi itatenꝰ int̃ quospiã iuditio discretos immensũ dr̃ spatiũ. ut
etiã sermonis possit ẽẽ cõmertiũ. anĩ ad uertamꝰ ñ locoꝵ distantiã
s differentiã meritoꝵ. Cũ iusto nãq quantũ ad corpꝰ expectat lo¬
calit̃ eẽ iniustꝰ ñ potest. iniustꝰ uͦ eẽ in innocentia iusti. quoadusq in¬
iustꝰ ÷ ñ potest Unde qr pꝰ mortẽ nec penitere cuiquã. nec peccare
possibile ẽ. int̃ saluatos ⁊ ꝑditos intransineabile dr̃ chaos. inde muta¬
bilis statꝰ: Tua gͥ aduersũ te fert᷑ oratio Nẽ pe testimoniũ qd̾ a nob̾
disparescere arbitrabaris. am̃adũtis nobiscũ ꝓfec tꝰ disputationis
uanos ẽẽ. tibiq tenuissimos sui tramites ad infinita in localiũ re¬
gionũ spacia ducentes obuerso postȩ claudere. qr corporeȩ am¬

Expanded text:
poralium intro inspicere nequimus, semotis paululum locis corporibusque videporalium intro inspicere nequimus, semotis paululum locis corporibusque videamus, et ubi ita tenus inter quospiam judicio discretos immensum dicitur spatium, ut etiam sermonis possit esse commercium, ammadvertamus non locorum distantiam, sed differentiam meritorum. cam iusto namque, quantum ad corpus spectat, localiter esse iniustus potest, iniustus uero esse in innocentia iusti, quoad usque iniustus est, non potest. unde quia post mortem nec paenitere cuiquam nec peccare possibile est, inter saluatos et perditos intransmeabile dicitur chaos indemutabilis status. tua igitur aduersus te fertur oratio, nempe testimonium, quod a nobis disparascere arbitrabaris, animaduertis nobiscum profectu disputationis unescere tibique tenuissimos sui tramites ad infinita inlocalium regionum spatia ducentes obuerso poste claudere, quia corporeae am
Abbreviated transcription (Latin):
meari nequȩat: Illud autẽ uł maximũ quȩro. diues ille qͥ penes
inferos gehennȩ incendiis ęstuat. qͥ congredi abrahã sermone qui¬
uerit. si loca beatitudinis ñ accessit. qͥ porro abrahã cũ diuite sermo¬
cinat᷑. si inferna ñ adiit. Animas nẽpe scõꝵ in intunis paradysi sedib
ñ usq quaq improbabili sententia dicis habitare Proinde eũ abra¬
hã in paradiso & diues in inferno sic inmenso quodã intransme¬
abili ab inuicẽ disparatisint. ut itidẽ mutuo tãquã nichil int̃sit
ñ contẽplent᷑ solũ. s etiã conloquant᷑. si hȩc localit̾ aestimanda
st̃. alterutrũ fateri cogeris aut abrahã ⁊ duntẽ nec sermocinatos inuicẽ
nec ab inuicẽ uisos. aut uł inferñ in paradyso uł in inferno eẽ paradisũ:
utudo misceri. ꝓloquii huiusce ꝑplexũ. qr cũ lippo imaginationũ cor¬

Expanded text:
meari nequeat. illud autem uel maximum quaero, diues ille, qui penes meari nequeat. illud autem uel maximum quaero, diues ille, qui penes inferos gehennae incendiis aestuat, qui congredi Abraham sermone quiuerit, si loca beatitudinis non accessit? qui porro Abraham cum diuite sermocinatur, si inferna non adiit? animas nempe sanctorum in intimis paradisi sedibus non usque inprobabili sententia dicis habitare. proinde cam Abraham in paradiso et dines in inferno sic inmenso quodam intransmeabili ab inuicem disparati sint, ut itidem mutuo, tamquam nihil intersit, non contemplentur solum, sed etiam conloquantur, si haec localiter aestimanda sunt, alterutrum fateri cogeris aut Abraham et diuitem nec sermocinatos inuicem nec ab inuicem uisos, ant uel infernum in paradiso uel in inferno esse paradisum. titudo misceri; proloquiique hujusce perplexum, quia cum lippo imaginationum cor
Abbreviated transcription (Latin):
& refriger& linguã meã. qr crutior in hac flãma. & respondit
abrabã. Mem̃to fili qr recepisti bona munta tua. similit̃ & la¬
⁊ arꝰ mala. ⁊ idõ nc̃ hic consolat᷑. tu uͦ cruciaris S in bis om̃ĩb
int̃ nos ⁊ uos chaos magnũ firmatũ ÷ : ut neq hinc aduos qͥsquꝰ
possit ire neq inde huc transmeare. Istud nõ mͥ scłm loca &
corpora dissere. istic sine alt̾nam̃to reciproci aeris. & orga¬
no pectoris. ⁊ tibia gutturis. & oris cauo. ⁊ linguȩ plectro
ꝑ quãlibie corporalẽ ut autumas a nimã. uerba uocib. eft
hic ammȩ manũ cuiꝰ digiti minimũ ambusti diuitis linguã refri¬
geraturꝰ lazarꝰ aquȩ inmergat ostende. hic deillomemet quasi corpo¬
reo abrahȩ gremio corꝑale aliqͥd doce. ut & ꝓ mͦ humani corporis
sit angustũ. ⁊ capax possit e̾e̾ multoꝵ. ⁊ chaos illud uł tã exiguũ. ut
mutua qͦs dirimit uerba miscere quę̧ant. uł tã immensũ ut trans¬

Expanded text:
igeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. et respondit Abraham: memento, fili, quia recepisti bona in uita tua, similiter et Lazarus mala, et ideo nunc hic consolatur, tu uero cruciaris. etinhis omnibus inter nos et uos chaos magnum firmatum est, ut neque hinc ad uos quisquam possit ire neque inde huc transmeare. istud nunc mihi secundum loca et tempora uel corpora dissere, istic sine alternamento reciproci aeris et organo pectoris et tibia gutturis et oris cauo et linguae plectro per quamlibet corporalem, ut autumas, animam uerba uocibus effice, hic animae manum, cuius digiti minimum ambusti diuitis linguam refrigeraturus Lazarus aquae inmergat, ostende, hic de illo memet quasi corporeo Abrahae gremio corporale aliquid doce, ut et pro modo humani corporis sit angustum et capax possit esse multorum, et chaos illud uel tam exiguum, ut mutua quos dirimit uerba miscere queant, uel tam inmensum, at trans
Abbreviated transcription (Latin):
ita qd sã formatũ ÷ melius illo ẽ. quod & si formari pocest. for¬
matũ ñ est. Itẽq sicuti id qd̾ formatũ ÷ ante it illud qd̾ formatũ
non ẽ. ita in ammũ qd̾eũq formatũ cedit illi qd̾ & formatũ:
parit᷑ & animnatũ. qr sic̃ formatũ proximat formȩ. sic anima¬
tũ proxiat uitȩ. aosic̃ tria sunt informis materia. formati
ex dume. rerũ forma sic ttidẽ tria st̃. uiuificatũ. iiuifieans.
uuta. Aluid÷ uita corpoꝵ aliud uita uitarũ:. Corpris:
uiuens anima uiua. animȩ uiuȩ ds̃ ÷ uita. ita scilicet ut anin
quȩ mse uiua ÷ corpori uita sit. ut sic corpꝰ si ne ipsa ñ uiuat
sicuti tpsa sine dõ: Intellige nc̃ angelis scis corpora tribuere
uitã negare. ac ꝑhoc cũ quodlibet animatũ duplicis conster
eẽ substantiȩ. & solũ eẽ corpꝰ angelos sentias. melior ergo
uermiculus angelo. qr & si habet angłus corporis formã

Expanded text:
ita quod iam formatum est melius illo est, quod etsi formari potest, forita quod iam formatum est melius illo est, quod etsi formari potest, formatum non est. itemque sicuti id quod formatum est anteit illud quod formatum non est, ita inanimum quodcumque formatum cedit illi quod et formatum est pariter et animatum, quia sicuti formatum proximat formae, sic animatum proximat uitae. ae sicut tria sunt, informis materia formatum exanime rerum forma, sic itidem tria sunt, uiuificatum uiuificans uita. aliuvivens, anima viva, Deus est vita; ita scilicet ut anima quae in se viva est, corpori vita sit: ut sic corpus sine anima non vivat, sicuti ipsa sine Deo. Intellige nunc angelis sanctis corpora tribuere, vitam negare. Ac per hoc cum quodlibet animatum duplicis constet esse substantiae, et solum esse corpus angelis sentias; melior ergo vermiculus angelo, quia etsi habet angelus corporis formam,