comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esse significans Namhicait Siego
testimonium perhibeo deme ipo.
testimonium icum non est ucrum
Etpaulo post: Etsi ego cestimoniũ
ꝑ hibeo deme. uerum est testimoniũ
meum. Quomodo ergo non est uerũ
tem carnis: Nam & illud quod dix̃.
non ueni facere uoluntatemmeam.
& filius a se nihil potest facere. & alia
nec apatre disiungunt: Siquidem
incarnatio noscatur: Nam quod di¬
cit ego depatre exiui. ego inpatre.
& pater inme. Et item: Ego & pat̃
unum sumus. & quimẽ uid& uid&
& patrem. Et sicut pater suscitat
mortuos & uiuificat. ita & filius
quosuult uiuificat. Uera eius diui¬
nitas approbatur : qui a uoluntas
patris & filii una operatio. una deni¬
que gratia. eadem gubernatio. ẽ
sicut magister gentium doco ita
scribens. Gratia uobis & pax ad co
est qui testimonium perhib& deme
Insequentibus ostendit. quid sit
ille alius qui testimonium per hiboc
dese ubi ait. Quimisitme pater

Expanded text:
esse significans. Nam hic ait: « Si ego esse significans. Nam hic ait: « Si ego testimonium perhibeo de meipso, testimonium meum non est verum. » Et paulo post: Etsi ego testimonium perhibeo de me, verum est testimonium meum . Quomodo ergo non est verum m fragilitatem carnis? Nam et illud quod dixit: Non veni facere voluntatem meam ; et: Filius a se nihil potest facere hic, sunec a Patre disjungunt. Siquidem incarnatio noscatur. Nam quod dicit: Ego de Patre exivi; ego in Patre, et Pater in me; ego et Pater unum sumus; et, Qui me videt, videt et Patrem; et, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, ita et Filius quos vult vivificat: vera ejus divinitas approbatur, quia voluntas Patris et Filii una operatio, una denique gratia, eademque gubernatio est, sicut magister gentium docet ita scribens: Gratia vobis et pax a Deoest qui testimonium perhibet de me. In sequentibus ostendit quis sit ille alius qui testimonium perhibet de se, ubi ait: Qui misit me Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
factaest. ut paterna uoluntas in
salute humani generis per eum effi
ceretur Videtur enim in hoc loco
exhis uerbis saluatoris nr̃i uelle cũ
insinuare nobis duas naturas inse.cẽ.
& uerã habere animam in qua sol&
iunctionc commixta est diuinitatd.
ut tota uoluntas in ea spiritalis fuit.
sed tamen non animalis id est carna¬
lis. Nam consequenter subiunxit.
Si ego testimonium per hibeo deme¬
ipso. testimonium icum non est ue¬
rum: Nonsicut in consequentibus
dixit. si glorifico me ipsum gła mea
nihil est. sed quimisitme pater. ipse
me glorificat. Sedhic dictum est.
si ego testimonium per hibeo deme¬
ipso. testimonium meum non est uerũ.
Et paulo post. Quime misit pat̾.
ipse testimonium perhib& deme
Nunc inse naturam hominis demons¬
trans. Nunc indi maiestate acqualẽ
se significat patri. nunc unitatem
sibi diuinitatis cum dõ patreuendi¬
cans. nuncfragilitatem humane car¬
nis ostendens nunc doctrinam suam
suum uerum non esse. nunc ucrum

Expanded text:
facta est, ut paterna voluntas in facta est, ut paterna voluntas in salute humani gceretur. Videtur enim in hoc loco ex his verbis Salvatoris nostri, velle eum insinuare nobis duas naturas in se esse, et veram habere animam, in qua solet junctione commista est divinitati, ut tota voluntas in ea spiritalsed tamen non animalis, id est carnalis. Nam consequenter subjunxit: « Si ego testimonium perhibeo de meipso, testimonium meum non est verum. » Nam sicut in consequentibus dixit: « Si glorifico meipsum, gloria mea nihil est: sed qui misit me Pater, ipse me glorificat . » Sed hic dictum est: « Si ego testimonium perhibeo de meipso, testimonium meum non est verum . » Et paulo post: « Qui me misit Pater, ipse testimonium perhibet de me . » Nunc in se naturam hominis demonstrans, nunc in Dei majestate aequalem se significat Patri, sibi divinitatis cum Deo Patre vindicans, nunc fragilitatem humanae carnis assuum verum non esse, nunc verum
Abbreviated transcription (Latin):
ORTASSE ID EO DIXIT
non possum ame ipso facere quicquã.
quasi dixiss& ame ipso nonsũ.
sed apatre. Pater enim anullo alio .ẽ.
audio iudico. quia ũnum opus est pa¬
tris & filii & sp̃s scĩ. sicut audiȩt iu¬
dicat. Audiet uidelic& perunitatt̃
substantiae & proprietatẽ scientiȩ
non iudicat asemet ipso. quia non. ẽ.
asem& ipso: Pater quippe solus de
alio non est. filius apatre genitus. ẽ
ut diximus. Abipso enimꝰ audiet
filius a quo genitus est: quia non ẽ
At ipso. sed abalio a quo genitusẽ
Aquo illi est intellegentia. ab illo
utique & scientia. Abillo igitur
audientia. quȩ nihilẽ. aliud quã
scientia: Potest quoque hoc ipsum
quod dixit. sicut audio iudico de
humilitatis natura intellegi. quã
dĩ filius ex uir gine sumpsit. Cum
ageretur deresurrectione anima¬
rum. non dicebat audio. sediudeo
Sicut audio iudico. & iudicium
meum ustum est Vnde . ẽ. iudi¬
cium iustum hominis:  Quia se¬
sio in carnatio .ẽ. xp̃i. quae ad hoc

Expanded text:
ortasse ideo dixit, « non possum a meipso facere quidquam, » quasi dixisset, a meipso non sum, sed a Patre. Pater enim a nullo alio est,audio, judico, » quia unum opus est Patris et Filii et Spiritus sancti. Sicut audit judicat. Audiet videlicet per unitatem substantiae et proprietatem scientiae. Non judicat a semetipso, quia non est a semetipso. Pater quippe solus de alio non est, Filius a Patre genitus est, ut diximus. Ab ipso enim audiet Filius, a quo genitus est, quia non est a seipso, sed ab alio a quo genitus est. A quo illi est intelligentia, ab illo utique et scientia. Ab illo igitur audientia, quae nihil est aliud quam scientia. Potest quoque hoc ipsum quod dixit, « sicut audio, judico, » de humanitatis natura intelligi, quam Dei Filius ex virgine sumpsit. Cum ageretur de resurrectione animarum, non dicebat audio, sed video. « Sicut audio, judico, et judicium meum justum est. » Unde est judicium hominis? Quia sesio incarnatio est Christi, quae ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
duos populos & diuerso ueniente s
coniunxit insem& ipso. faciens pacẽ
his qui prope erant. & his qui longe
Adño factum est istud: Hoc autem totũ¬
ad nõ factumest. ut enimille lapis
inunitate sua duos parietes coniun¬
ger&. hoc est ut duos populos inuna
eccła coniunger&. non humanarũ
uirium fuit. sed diuinȩ uirtutis. Et
est sensus . Quomodo implebitur psal¬
miste prophetia nisi me respuatis
& crucifigatis: Et est mirabile
inoculis nris. hoc enim mirabile. ẽ
ut deduobus populis efficeretur
ma eccła ideo dico uobis quia haec
parabola aduos pertin&. Dico uobis
quia auferctur a uobis regnum dei.

Expanded text:
duos populos ex diverso venientes duos populos ex diverso venientes conjunxit in semetipso, faciens pacem his qui prope erant, et his qui longe. « A Domino factum est istud. » Hoc autem a Domino totum factum est. Ut enim ille lapis unitate sua duos parietes conjungeret, hoc est, ut duos populos in una Ecclesia conjungeret, non id humanarum virium fuit, sed divinae virtutis. Et est sensus: Quomodo implebitur Psalmistae prophetia, nisi me respuatis et crucifigatis? « Et est mirabile in oculis nostris. » Hoc enim mirabile est, ut de duobus populis efficeretur una Ecclesia. Ideo dico vobis, quia haec parabola ad vos pertinet. « Dico vobis, quia auferetur a vobis
Abbreviated transcription (Latin):
facturus sit pater familias adue¬
niens illis agricolis. non ut ignor&
quid facturus sit: sed ut ipse ex sua
responsione eos conuincat. Sua enĩ
scientia conuinctisunt. quod scili¬
c& propter suam neglegentiam
notitia scripturarum ad gentiles
ess& transferenda: Aint illi Malos
malae perd&i & uineam suam id ẽ¬
ei fructum temporibus suis. idest
quifructum bonorum operum in
suis temporibus reddant. Dicit illis
itħs. Numquam legistis inscripturis
lapidem quemreprobauerunt aedi¬
ficantes. hic factusest incaput anguli:
Quos superius appellauit agricolas
& uinitores. hosmodo appellat ae¬
dificantes. scribas uidelic& & phari-¬
sços : non quod aedificantes essent.
sed quia populum ex emplis & doctri¬
na aedificare debuissent. Lapidem
do dixerunt. nolumus hunc regnare
supernos. & hunc nescimus unde sit.
Sedhic lapis. factus est incaput angu¬
li: Angulus duos parietes nectit.
& xp̃s factus est incaput anguli qui

Expanded text:
facturus sit paterfamilias advefacturus sit paterfamilias adveniens illis agricolis, non ut ignoret quid facturus sit, sed ut ipse ex sua responsione eos convincat. Sua enim sententia convicti sunt, quod scilicet propter suam negligentiam notitia Scripturarum ad gentiles esset transferenda. « Aiunt illi: Malos male perdet, et vineam suam ei fructum temporibus suis, id est, qui fructum bonorum operum in suis temporibus reddant. « Dicit illis Jesus: Nunquam legistis in Scripturis: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli? » Quos superius appellavit agricolas et vinitores, hos modo appellat aedificantes, scribas videlicet et Pharisaeos. Non quod aedificantes essent, sed quia populum exemplis et doctrina aedificare debuissent. « Lapidem tum, quando dixerunt: « Nolumus hunc regnare super nos ; » et hunc nescimus unde sit. Sed lapis « factus est in caput anguli. » Angulus duos parietes nectit, et Christus factus est in caput anguli, qui
Abbreviated transcription (Latin):
patur : Agricole aũt uidentes filiũ.
dixerunt intrase Hic est heres. ue¬
nite occidamus e̾um: Ex hoc loco
datur intellegi. quod iudaei non
per ignorantiam. sedꝑ inuidiam
xp̃m occiderunt. Quando enim
dixerunt totus mundus post ipsũ
abiit. intellegebant cum illum esse
dequo per proph&am dicitur. postu¬
la ame & dabo tibi gentes hereditatẽ
tuam: Putabant ergo quod illo int̃¬
fecto hereditatem cius adse trans¬
ferre possent. hoc est doctrinam illi¬
us decordibus gentium auferre. &
iustitiam suam quȩ exlege erat cor¬
dibus eorum inserere: Et ad prehen¬
sum eum eiecerunt extra uineam.
& occiderunt: Quia dñs extraportã
passusest. uelextra uineam: eieceruNT
illum & occiderunt. hoc est primũ
a cordibus suis eiecerunt ꝑ infideli¬
tatem. & post modum illum occide¬
runt. Cumergo uenerit dñs uincȩ.
quid faciet agricolis illis : Interro¬
gauit dñs scribas & pharisȩos quid

Expanded text:
patur: « Agricolae autem videntes filium, patur: « Agricolae autem videntes filium, dixerunt intra se: Hic est haeres. Venite, occidamus eum. » Ex hoc loco datur intelligi, quod Judaei non per ignorantiam, sed per invidiam Christum occiderunt. Quando enim dixerunt: « Totus mundus post eum abiit , » intelligebant eum illum esse, de quo per prophetam dicitur: « Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . » Putabant ergo quod, illo interfecto, haereditatem ejus ad se transferre possent, hoc est doctrinam ejus de cordibus gentium auferre, et justitiam suam, quae ex lege erat, cordibus eorum inserere. « Et apprehensum eum, ejecerunt extra vineam, et occiderunt, » quia Dominus extra portam passus est. Vel extra vineam ejecerunt illum, et occiderunt, hoc est primum, a cordibus suis ejecerunt per infidelitatem, et postmodum illum occiderunt. « Cum ergo venerit dominus vineae, quid faciet agricolis illis? » Interrogat Dominus scribas et Pharisaeos, quid
Abbreviated transcription (Latin):
eius. alium ceciderunt. Ceciderins
& enim moysen & aaron. lic& non
uerberibus. sed tamen moribus &
uerbis. nam etiam eos lapidare
uoluerunt. E tinpsalmo legimus.
& uexatus est moxses propter cos.
quia exacerbauerunt spm̃ eius¬
Ciciderunt & iam dauidquando
dixerunt. non est nobis pars in
dauid neque hereditas in filio isai
Alios etiam prophetas quosdam
occiderunt. quosdam uero lapida¬
Iuerunt¬
Et iterum misit aliosseruos. plures
prioribus. Serui quisccundo mit¬
tuntur. chorum proph& arum
significant: E tfeccr̾unt illissimilit̃.
Id ẽ quosdam lapidauerunt sicut
naboth: quosdam ceciderunt sicut
isa iam secantes cum serra lignea. qͦs¬
dam uerberauerunt sicut hicremiã.
Nouissime autẽ. misit ad eos filium
suum dicens: Uerebuntur filium
meum: Dubitatiue loquitur dñs
nonut ipse aliquid dubit&. in quo
summa scientia est sed ds̃ dubitatiue
loquitur. cumnr̃a infidelitas in cre¬

Expanded text:
ejus, alium ceciderunt. » Ceciderunt ejus, alium ceciderunt. » Ceciderunt etenim Moysen et Aaron, licet non verberibus, sed tamen moribus et verbis. Nam etiam eos lapidare voluerunt. Et in Psalmo legimus: « Et vexatus est Moyses propter eos, quia exacerbaverunt spiCeciderunt etenim David quando dixerunt: « Non est nobis pars in David, neque haereditas in filio Isai . » Alios etiam prophetas quosdam occiderunt, quosdam vero lapidaverunt« Iterum misit alios servos plures prioribus. » Servi qui secundo mittuntur, chorum prophetarum significant. « Et fecerunt illis similiter, » id est, quosdam lapidaverunt, sicut Naboth: quosdam ceciderunt, sicut Isaiam, secantes cum serra lignea: quosdam verberaverunt, sicut Jeremiam. « Novissime autem misit ad eos filium suum, dicens: Verebuntur forsitan filium meum. » Dubitative loquitur Dominus; non ut ipse aliquid dubitet, in quo summa scientia est, sed Dominus dubitative loquitur, cum nostra infidelitas incre
Abbreviated transcription (Latin):
sol& passio scõrum designari. Vnde
quosdam psalmos ꝓtorcularib
inuenimus pretitulatos. inquibus
scõrum passio commemoratur.
Etaedificauit turrim: Turrim
idest templum illud augustissimũ
quod dñs inmedio hierusalem ae¬
dificauit. primum persalomonẽ.
deinde reparauit per hesdram &
nee miam. & adultimum ꝑ iudam
commendauit eam scribis & phari¬
saeis. ut fructum bonorum operũ
& lege reportarent: Etperegre pro¬
fectus est. Non mutatione locorũ
quia ds̃ ubique.ẽ & nusquã ab est.
quia sicut per hieremiam dicitds̃
appropinquans.ẽ. & non delonge:
sed abisse dicitur. quia cultoribus
uineae operandi arbitrium suae
uoluntatis reliquit Cum autem
tempus fructuum appropinquas¬
s&: misit seruossuos adagricolas.
ut acciperent fructus eius Tempus
fructuum est. bonorum operum
reddendorum. Misit seruos suos ad
agricolas. a aron uidelic& & moy¬
sen Etagricole apprehensis seruis

Expanded text:
solet passio sanctorum designari. Unde solet passio sanctorum designari. Unde quosdam psalmos pro torcularibus invenimus praetitulatos, in quibus sanctorum passio commemoratur. « Et aedificavit turrim. » Turrim, id est templum illud augustissimum, quod Dominus in medio Jerusalem aedificavit, primum per Salomonem, deinde reparavit per Esdram et Nehemiam, et ad ultimum per Judam commendavit eam scribis et Pharisaeis, ut fructum bonorum operum ex lege reportarent. « Et peregre profectus est. » Non mutatione locorum, quia Deus ubique est, et nusquam abest, quia sicut per Jeremiam dicit : Deus appropinquans est, et non de longe: sed abiisse dicitur, quia cultoribus vineae operandi arbitrium suae voluntatis reliquit. « Cum autem tempus fructuum appropinquasset, misit servos suos ad agricolas, ut acciperent fructus ejus. » Tempus fructuum, tempus est bonorum operum reddendorum. Misit servos suos ad agricolas, Aaron videlicet et Moysen. « Et agricolae, apprehensis servis
Abbreviated transcription (Latin):
CRIBE ET PHARISELOS
qui superius dño dixerant
inqua potestate haec facis.
audiunt peroccultas para¬
bolas. quod perapertum sermonẽ
non merebantur audire: Ompsenĩ
ds̃ pater & conditor & gubernator
familiarum suarum ẽ: iunea illius
domus is raheli tica est:. hoc enimno¬¬
mẽn ͤ sol& appellari eadem gens in
sacro eloquio. sicut isaias dicit Can¬
tabo dilecto meo. canticum patrue¬
lis mei uineę suae U inea facta est
mihi in loco uberi. & cetera: Usque¬
quo dixit uinea dñi sabaoth domus
israhel est E tpsalmista ait Uineam
de aegypto transtulisti. Omp̃s ds̃ ui
repromissionis habitatoribus suis cha¬
naneis. in eadem terra gentem israhe¬
liticam collocauit: E tsepem circum¬
dedit ei. idest muros urbium & cus¬
todiam angelorum: Etfodit in ea
torcular. Torcular significat altare.
qnm sicut intorculari uuae expri¬
muntur. ita & in altari sanguis
hostiarum. & uictimarum effun¬
debatur: uel pertorcular passi¬
onem scorum prophetarum
de bemus intellegere. quo nomine

Expanded text:
cribae et Pharisaei, qui superius Domino dixerant: In qua potestate haec facis? audiunt per occultas parabolas, quod per apertum sermonem non merebantur audire. Omnipotens etenim Deus Pater, conditor et gubernator familiarum suarum est. Vinea illius, domus Israelitica est. Hoc enim nomine solet appellari eadem gens in sacro eloquio, sicut Isaias dicit : « Cantabo dilecto meo canticum patruelis mei vineae suae. » Vinea facta est mihi in loco uberi, etc., usquequo dixit: Vinea Domini sabaoth, domus Israel est. Et Psalmista ait: « Vineam de Aegypto transtulisti . » Omnipotenspromissionis habitatoribus suis Chanamaeis, in eamdem gentem Israeliticam collocavit. « Et sepem circumdedit ei, » id est muros urbium et custodiam angelorum. « Et fodit in ea torcular. » Torcular significat altare. Quoniam sicut in torculari uvae exprimuntur, ita et in altari sanguis hostiarum et victimarum effundebatur. Vel per torcular, passionem sanctorum prophetarum debemus intelligere, quo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
credere noluissent. aperte intellege¬
bant parabolas dñi adse pertinere
Etideo quȩrebant cum tenere : sed
timuerunt turbas. quia sicut ꝓphe¬
tam eum habebant. Intuenda est no¬
bilitas uulgi qut̃enim nunc sicut pro¬
ph&am habent. postmodũ ineius
passione sunt clamaturi dicentes.
reus est mortis E tcrucifige crucifi¬
ge talem. suadentibus uidelic& scribis
& phariscis

Expanded text:
credere noluissent, aperte tamen intelligecredere noluissent, aperte tamen intelligebant parabolas ejus ad se pertinere. Et ideo quaerebant eum tenere, sed timuerunt turbas, quia sicut prophetam eum habebant. Intuenda est mobilitas vulgi. Quem enim nunc sicut prophetam habent, postmodum in ejus passione sunt clamaturi, dicentes: « Reus est mortis , » et, « Crucifige, crucifige talem, » suadentibus videlicet scribis t Pharisaeis
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarum. & remanebit uobis
sola ariditas littere: Et dabitur genti
idest gentili populo facienti fructus
euis. uidelic& opera illius. Et qui ceci¬
derit super lapidem istum. confringe¬
tur. Aliud est super lapidem cadere.
& aliud sub lapide. Super lapidem
caditidest super xp̃m qui peccando
illum offendit. spem tamen ueniȩ
perpoenitentiã habendo Quicũq
cim xp̃m negauerit. super illum
cadit : hoc est anim aduersio diui¬
na super eum irruit & penitus con¬
ter& eum. ut non remaneat exeo testa
unde aqua hauriri possit. Potest &
aliter intelligi: In presenti peccatores
super lapidem cadunt. qui confrin¬
guntur perpoenitentiam. Lapis aũt
super eos indie iudicii cad&. quia
dñs iħs cum om̃ibus uirtutib super¬
eos ad iudicium ueniet. Etcum au¬
dissent principes sacerdotum & pha¬
risȩi parabolas eius. cognouerunt
quod de ipsis dicer&. Lic& duri corde
essent scribe & pharisei. & lic& in xp̃m

Expanded text:
Scripturarum, et remanebit vobis sola ariditas litterae. « Et dabitur genti, » id est gentili populo, facienti fructus ejus, videlicet opera illius. « Et qui ceciderit super lapidem istum, confringetur. » Aliud est super lapidem cadere, et aliud sub lapide. Super lapidem cadit, id est super Christum, qui peccando illum offendit, spem tamen veniae per poenitentiam habendo. Quicunque enim Christum negaverit, super illum cadit, hoc est animadversio divina super eum irruit, et penitus conteret eum, ut non remaneat ex eo testa, unde aqua hauriri possit. Potest et aliter intelligi. In praesenti peccatores super lapidem cadunt, qui confringuntur per poenitentiam. Lapis autem super eos in die judicii cadet, quia Dominus Jesus cum omnibus virtutibus superius ad judicium veniet. « Et cum audissent principes sacerdotum et Pharisaei parabolas ejus, cognoverunt quod de ipsis diceret. » Licet duri corde essent scribae et Pharisaei, et licet in Christum
Abbreviated transcription (Latin):
rat sanitatẽ. Confessio enim pęni¬
tentiam monstrat: pocnitentia
satis factionem ostentat. satifactio
ueniam sibi diuina pictate concili¬
at. Nec cnim poterit indulgentia
tribui: nisi ira dĩ possit confessione
ꝑlacari. O ueneranda pictas dĩ.
Peccamus & parcit. de linquimus
Gignoscit. Offendimus & ad huc
placatus existit Vnde qualis erga
iustossit monstrat: dum talem se erga
peccatores ostentat: Nec peccator¬
iam poterit excusari : qui confessionẽ
perquã uenia nascitur. non prope¬
rauit amplecti: quo possit reus gẽ¬
mino crimine detineri. dumprimo
legem contẽpsit ut delinquera .&.¬
confessionis remedia amplecti nolu
sio adferat salutem. cui conteptus

Expanded text:
r exstiterit. Confessio enim poenitentiam monstrat; poenitentia satisfactionem ostentat; satisfactio veniam sibi divina pietate conciliat. Nec enim poterit indulgentia tribui, nisi iram Dei possit confessione placare. O veneranda pietas Dei! peccamus et parcit, delinquimus et ignoscit, offendimus et adhuc placatus exstitit. Unde qualis erga justos sit monstrat, dum talem se erga peccatores ostentat. Nec peccator poterit jam excusari, qui confessionem per quam venia nascitur, non properavit amplecti, quo possit reus gemino crimine detineri, dum primo legem conteconfessionis remedia amplecti noluisio afferat salutem, cui contemptus
Abbreviated transcription (Latin):
quia mare conpescuit : & uenti
mitigatisunt: Ad miremur & nos.
quando benignitates & beniuolen¬
tias ostendet circanos dñs. quando
depericulis nos saluare dignatur.
quando de tumultibus nos liberat.
quando ab inimicis insequentibus
eruit nos. Miremur & mirantes
grãs agamus. graẽ obaudiamus.
ob audientes timeamus. timentes
diligamus : ut aeterne caritatis
ab eodem heredes efficiam᷑: Miraban¬
tur dicentes. Qualis. ẽ. iste: Sicut
homo uidetur. & sicut ds̃ potentiã
ostendit: sicut unus carnalium
putatur. ec̃. & suꝑ oma carnalia
magna ostendit mirabilia: Dormit
sicut homo. & imperat mari & uen¬
tis sicut ds̃. Innauicula sedet: & om¬
nem creaturam iussione inclinat ubi

Expanded text:
quia mare compescuit et venti quia mare compescuit et venti mitigati sunt. Admiremur et nos quando benignitates et benevolentias ostendit circa nos Dominus, quando de periculis nos salvare dignatur, quando de tumultibus nos liberat, quando ab inimicis insequentibus eruit nos. Miremur, et mirantes gratias agamus, gratiae obaudiamus, obaudientes timeamus, timentes diligamus, ut aeternae Charitatis ab eodem haeredes efficiamur. Mirabantur dicentes, Qualis est iste! Sicut homo videtur, et sicut Deus potentiam ostendit: Sicut unus carnalium putatur esse, et super omnia carnalia magna ostendit mirabilia: dormit sicut homo, et imperat mari et ventis sicut Deus; in navicula sedet, et omnem creaturam jussione inclinat ubi
Abbreviated transcription (Latin):
cum labore discidit: Alius ictu melotȩ
iordanem pertransiit. iste uero uno
uerbo mandat illis quinon habeNt
uerba &obocdiunt ei. hi qui non
habent auditum obtemperant hi
qui prudentiae & intellectus oxꝑtes
sunt. inclinantur iubenti : Quibus
neque loquela neque ut diximus
sermo c̃. oboediunt In eadẽ autẽ
substantia in quasunt. & sua natura
mouentur. & iussioni deseruiuNt
ad confusionẽ mortalium. ad condẽp¬
nationem corruptibilium. Iub&
mari & non contẽpnit. Dicit uen¬
tis & tempestatib & mox conpescun¬
tur: iubet omĩ creaturae & nor
supergreditur iussionẽ cius. & unũ
hominũ genus & unũ quod scđm
similitudinem dĩ honorificatum est
cui uerbum & prudentia da taest
hi soli homines resistunt. hi tantũ
in oboedientes sunt. hi soli contemp
nunt. ideoq: & hi soli mniudicio dã¬
nabuntur . & aiustitia punientur.
uelut detcriores mutis anim alibus
uel his quisine spũ & animasunt
misto mundo. Mirabantur ergo illi

Expanded text:
cum labore discidit, alius ictu melotae cum labore discidit, alius ictu melotae Jordanem pertransiit. Iste vero uno verbo mandat illis qui non habent verba, et obediunt ei; hi qui non habent auditum, obtemperant; hi qui prudentiae et intellectus expertes sunt, inclinantur jubenti: quibus neque loquela, neque, ut dixi, sermo est, obediunt. In eadem enim substantia in qua sunt, et sua natura moventur, et jussioni deserviunt, ad confusionem mortalium, ad condemnationem corruptibilium. Jubet mari et non contemnit, dicit ventis et tempestatibus, et mox compescuntur, iubet omni creaturae et non supergreditur iussionem eius; et hominum genus unum, quod secundum similitudinem Dei honorificatum est, cui verbum et prudentia data est, hi soli homines resistunt, hi tantum inobedienunt, ideoque et hi soli in judicio damnabuntur, et a justitia punientur velut deteriores multis animalibus, vel his qui sine spiritu et anima sunt in isto mundo. Mirabantur ergo illi
Abbreviated transcription (Latin):
daemonum uentis. & om̃s euanescere¬
fecit audaces aduersarios fidei. mag.¬
namq pacem & tranquillitatẽ dedit
eccłae suae homines aut̃ illi innaui¬
cula miratisunt: qui homines scilic&
hanc habentes nauiculã. & ei inter¬
practer honorẽ cognominari dnũ
discipłos. sed semper aut apłi. aut disci¬
puli nominantur. Mirabant᷑ ergo
illi homines. hi quicum eo nauigaba&
hi quorũ erat nauicula illi qui meadẽ
nauicula sese transigebant. hi mira¬
bantur & ad miratione dignum fuit
mare aprofundo commotum mitigari
eiusque clatos deplacari fluctus uentos
furentes conpesci Mirabantur ergo
dicentes. Qualis est iste. quia uentꝰi
& mare oboediunt ei. Non interro¬
gantes dicunt qualis ẽ. iste. sed ad se¬
rentes quodhic talis est. cui uenti &
mare oboediunt: Qualis ẽ. iste. hoc ẽ.
quantus. quamfortis. quã poteris.
quam magnus Q ualis est iste : maior
moxse. potentior helia. Illi enĩ ambo
equorum unus ligno mare percusso

Expanded text:
daemonum ventis, et omnes edaemonum ventis, et omnes efecit audaces adversarios fidei, magnamque pacem et tranquillitatem dedit Ecclesiae suae. Homines autem illi in navicula mirati sunt. Qui homines? Scilicet hanc habentes naviculam, aut ei intenpraeter honorem cognominari Domini discipulos, sed semper aut apostoli, aut discipuli nominantur. Mirabantur ergo illi homines, hi qui cum eo navigabant, hi quorum erat navicula, illi qui in eadem navicula sese transigebant, hi mirabantur. Et admiratione dignum fuit, mare a profundo commotum mitigari, ejusque elatos deplacari fluctus, ventos furentes compesci. Mirabantur ergo dicentes: Qualis est iste, quia venti et mare obediunt ei! Non interrogantes dicunt, Qualis est iste! sed asserentes quod hic talis est cui mare et venti obediunt. Qualis est iste! hoc est, quantus, quam fortis, quam potens, quam magnus! Qualis est iste! major Moyse, potentior Elia. Illi enim ambo, e quibus unus ligno mari percusso,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam &xpecꝰtans. uel impiorũ paeniten¬
tiã & conuersionem sustinens: a lacri¬
ter accedite adeum. orationib instan¬
tes. at que cum proph&a dicentes.
Ex surge quare obdormis dñe. e surge
& ne repellasnosusque infinem: Etiterũ
Ex surge dñe adiuuanos. & redime nos
propter nomen tuum: Et ipse surgens
increpat uentis. his aeriis dȩ monum
spiritibus. Ipsi cnim maris tempestates
commouent. hoc est amaros & elatos
concitant fluctus huius principes mun¬
di. adpersecutiones sc̃is om̃ib inmit¬
tendas. ad contumelias fidelibus inge¬
rendas. Om̃ibus dñs increpat: om̃ibus
comminatur. omã mitigat facitque
tranquillitatem magnam. circa corpꝰ
& spm̃. pacem eccłae & screnita tem
mundo Q uomodo namq sacpius
concilia infidelium cõmota sunt ad
que ad modum saepius sicut maris
fluctus in ruebant. comminantes
& conterentes huius principes mundi
peroma perdere se eccłae filios arbi¬
trantes. Sed surgens dñs increpauit

Expanded text:
tiam exspectans, vel impiorum poenitentiam exspectans, vel impiorum poenitentiam et conversionem sustinens, alacriter accedite ad eum, orationibus instantes, atque cum propheta dicentes: Exsurge, quare obdormis, Domine? exsurge, et ne repellas nos in finem . Et iterum: Exsurge, Domine, adjuva nos, et redime nos propter nomen tuum . Et ipse surgens increpat ventis, his aeris daemonum spiritibus. Ipsi enim maris tempestates commovent, hoc est amaros et elatos concitant fluctus hujus principes mundi, ad persecutiones sanctis omnibus immittendas, ad contumelias fidelibus ingerendas. Omnibus Dominus increpat, et comminatur, omnia mitigat, facitque tranquillitatem magnam circa corpus et spiritum, pacem Ecclesiae et serenitatem mundo. Quomodo namque saepius consilia infidelium commota sunt adveticorum, quemadmodum saepius sicut maris fluctus irruebant comminantes et conterrentes hujus principes mundi, per omnia perdere se Ecclesiae filios arbitrantes; sed surgens Dominus increpavit
Abbreviated transcription (Latin):
apłi magnifice ex hilarati lactaren¬
qu Bedit enim perhaec om̃a nobis
Ins figuram & doctrinae imaginem.
ut & nos in om̃i conturbatione & con¬
tumelia pacientiam tencamus. stabi¬
lssimus fidem non deseramus. Et si
omis istemundus tam quã mare ebul¬
liat atque infurore consurgat. & si
om̃suenti & uertigines demonum un¬
dique sacuiant. &si om̃is ut diximus
ampestas maris. id est om̃is principatus
& potestates mundi concitentur & in
tumore iracundiae spument ut fu¬
rant super scõs & si adhuc usque ad
caelum sẽse extollant ut tempestates:
maris malignitates & dolos & fremitꝰ
concitantes aduersum aliquẽ urm.
nolite timere. nolite turbari. nolite
contremescere. nolite deficere Om̃s
enim quot quot infidei nauicula cum
dño nauigatis . Om̃s enim quot quot
in hac nimium scaẽ eccłae nauicula
cum dño perhunc undosum super nata¬
tis mundum: Et si ipse dñs dormiat
pio somno uram pacientiã & toleran¬

Expanded text:
apostoli, magnifice exhilarati laetarenapostoli, magnifice exhilarati laetarentur. Dedit enim per haec omnia nobis Dominus figuram et doctrinae imaginem, ut et nos in omni conturbatione et contumelia patientiam teneamus, stabisimus, fidem non deseramus. Et si omnis iste mundus tanquam mare ebulliat, atque in furore consurgat, et si omnes venti et vertigines daemonum undique saeviant, et si omnis, ut diximus, tempestas maris, id est, omnis principatus et potestates mundi concitentur, et in tumore iracundiae spument aut furiant super sanctos, et si adhuc usque ad coelum sese extollant, ut tempestates maris malignantes et dolos et fremitus concitantes adversum aliquem vestrum, nolite timere, nolite turbari, nolite contremiscere, nolite deficere. Omnes enim quotquot in fidei navicula cum Domino navigatis, omnes enim quotquot in hac nimium sanctae Ecclesiae navicula cum Domino per hunc undosum supernatatis mundum, et si ipse Dominus dormiat, pio somno vestram patientiam et toleran
Abbreviated transcription (Latin):
roxit tam quã dormiens dñs tamquã
potens & crapulatus auino. & percus¬
sit om̃s in imicos suos inposteriora.
Etnunc surgens imperat uentis &
mari: & factaest tranquillitas magna
Imperauit uentis & mari sicut cre¬
ator : sicut suis. ut potens. ut drs.
imperauit uentis & mari. Primitus
ante discipulos : ut audientes firma¬
rentur infide Etpotentia deitatis
occulta imperabat & comminabat᷑
ci. Magis autt̃ regebat & placabat
eum: scđm quod quidã ait. potentia
mitigauit mare. Imperauit ergo uen¬
tis & mari. & facta est tranquillitas
magna. De magno uento & tẽpesta¬
te magna mare conturbato & tu¬
menti facta est magna tranquillitas.
Decet enim hunc magnũ magna &
miranda facere: ideoque paulo ante
magna accinctus potentia magnifi¬
ce conturbauit profundũ maris
& nunc iterũ in eo ipso ostendens
suae magnificentiam potestatis tran¬
quillitatẽ magnam fieri iussit
haec ideo ut nimium conturbati

Expanded text:
rgens tanquam dormiens Dominus, tanquam rgens tanquam dormiens Dominus, tanquam potens et crapulatus a vino, et percussit inimicos suos in posteriora . Et nunc surgens imperat ventis et mari, et facta est tranquillitas magna. Imperavit ventis et mari, sicut creator, sicut suis, ut potens, ut Dominus imperavit ventis et mari, primitus ante discipulos, ut audientes firmarentur in fide. Et potentia deitatis occulta imperabat et comminabatur ei. Magis autem regebat et placabat illud, secundum quod quidam ait: Potentia mitigavit mare. Imperavit ergo ventis et mari, et facta est tranquillitas magna De magno vento et tempestate magna, mari conturbato et tumenti, facta est tranquillitas magna. Decet enim hunc magnum magna et miranda facere. Ideoque paulo ante magna accinctus potentia, magnifice conturbavit profundum maris, et nunc iterum in eo ipso ostendens suae magnificentiam potestatis, tranquillitatem magnam fieri jussit. Haec ideo, ut nimium conturbati
Abbreviated transcription (Latin):
dñm. neque derelinquas creatorem.
nec ex istas in gratus. Si ergo innecessi¬
tate & inpericulis fortitudo necessa¬
ria est. ut uiriliter cum fide toleres
uniuersa: multomagis contra deli¬
cias ut dictum est & luxurias forti¬
tudo necessaria. ẽ. ne inmuscipula
incidas diaboli Quare ergo turbati
estis pusillȩ fidei: Si potentem mẽ
super terrã cognouistis. quare non
creditis quod & in mari potens sim ie
Si dm̃ meuere. eẽ. & creatorẽ om̃iũ
suscepistis. quare non creditis quod
ea quȩ ame facta sunt in meã habeã
potestatem.: Quare ergo dubitastis
pusillae fidei : Quipusillũ credit.
arguetur. Etqui nihil credit: contẽp¬
netur. Fragiles infide corripientur.
alieni omnino afide punientur Tales
fucrunt iudaei & pagani: id eoque in
malissuis euanuerunt: Tales etiam
heretici: id eoque in die iudicii dãp¬
nabuntur Tunc surgensimperauit
uentis & mari. & facta est tranquil¬
litas magna. S criptum fuit. & & sur¬

Expanded text:
Dominum, neque derelinquas Creatorem, Dominum, neque derelinquas Creatorem, neque existas ingratus. Si ergo in necessitate et in periculis fortitudo necessaria est, ut viriliter cum fide toleres universa, multo magis contra delicias ut dictum est et luxurias fortitudo necessaria est, ne in muscipulam incidas diaboli. Quare ergo turbati estis, pusillae fidei? Si potentem me super terram cognoscitis, quare non creditis quod et in mari potens sim? Si Deum me vere esse creatorem omnium suscepistis, quare non creditis quod ea quae a me facta sunt in mea habeam potestate? Quare ergo dubitastis, pusillae fidei? Qui pusillum credit, arguetur; et qui nihil credit, contemnetur: fragiles in fide corripientur: alieni omnino a fide, punientur. Tales fuerunt Judaei et pagani, ideoque in malis suis evanuerunt. Tales etiam haeretici, ideoque in die judicii condemnabuntur. Tunc surgens imperavit ventis et mari, et facta est tranquillitas magna. Scriptum fuit: Et exsu
Abbreviated transcription (Latin):
quiunt sumus: adhuc infirmi & non¬
dum robusti. Ideoque timemꝰ: ideoq
trepidamus. Necdũ uidimus crucẽ
nec dum nos confirmauit passio
dnĩ & resurrectio. non ascensio in
excelsis. nec missi descensio scĩ sp̃s para¬
clyti Propterea fragilitate nutamꝰ.
propterea & sȩpius audiuimus ad ño
increpationem pusillȩ fidei suppor¬
tamus. toleramus. libent̃ uolunta¬
riȩ sustinemus Unde & nunc dicen
te dnõ quare conturbati estispusillȩ
fidei . curnon habetis fortitudinẽ.
Cur non confidentiã & fiduciã apud
uos tenctis : Etsi mors in ruera. non¬
ne eam debuistis constantissime susti¬
nere : Ad om̃e enĩ quicquid euencrit.
fortitudo necessaria.c̃: ad om̃e peri¬
culum uel tribulationẽ usq ad animȩ
exitum Similiter & contra delicias
& diuitias & honores terrenos animi
fortitudo tenenda est: ut neq ex tol¬
laris o homo. neque in superbiam
crigaris Non despicias inimicos. neq
humiles spernas. neque obliuiscaris

Expanded text:
quiunt, sumus, adhuc infirmi, et nonquiunt, sumus, adhuc infirmi, et nondum robusti, ideoque timemus, ideoque trepidamus, necdum vidimus crucem, necdum nos confirmavit passio Domini et resurrectio, non ascensio in excelsis, non missio vel descensio Spiritus sancti paracleti, propterea fragilitate nutamus, propterea et saepe audivimus a Domino increpationem pusillae fidei. Supportamus et toleramus libenter, voluntarie sustinemus. Unde et nunc dicit Dominus: Quare conturbati estis, pusillae fidei? Cur non habetis fortitudinem? Cur non confidentiam et fiduciam apud vos tenetis? Et si mors erueret, nonne eam debuistis constantissime sustinere? Ad omne enim quidquid evenerit, fortitudo necessaria est. Ad omne enim periculum vel tribulationem usque ad animae exitum, similiter et contra delicias et divitias et honores terrenos animi fortitudo tenenda est, ut neque extollaris, o homo, neque in superbiam erigaris. Non despicias inimicos, neque humiles spernas, neque obliviscaris
Abbreviated transcription (Latin):
Dormiebat itaque corpore ut apłos
suscitar&. & euigilare facer&. Prȩci¬
puȩ aut̃ om̃snos neumquã animo
dormiamus. neue intellectu aut pru¬
dentia. sediugilare inom̃i tempore.
& iubilare dño & salutem ab copostu¬
lare studeamus Nam ipse quidor¬
miebat corpore illud scm uerbũ dicit.
ego dormio & cormeum uigilat. Ad
quẽ accedentes discipuli. suscitabant
eum dicentes: Dnẽ. saluanos perimus¬
⁊ anto fuerant metu conterriti. &
pęne animo alienati ut in rucree
incum. & non modeste aut leniter
suggererent. sed turbulenter susci¬
tarent cum dicentes Dñẽ. saluanos
perimus Obeati. o ueraces di disci¬
puli: Dnm saluatorẽ uobis cũ habe¬
tis & periculũ timetis : Uita uobiscũ
est . & de morte solliciti estis: Maris
turborem trementes. creatorẽ cius
praesentẽ ita suscitatis. quasi non pos¬
sit dormiente corpore fluctus sedare
uel mitigare. Sed quid respondent
hi dilectissimi discipuli : Paruuli in¬

Expanded text:
Dormiebat itaque corpore ut apostolos Dormiebat itaque corpore ut apostolos suscitaret et evigilare faceret. Praecipue autem omnes nos nequaquam animo dormiamus, neve intellectu aut prudentia, sed vigilare in omni tempore, et jubilare Domino, et salutem ab eo postulare studeamus. Nam ipse qui dormiebat corpore, illud sanctum verbum dicit: Ego dormio et cor meum vigilat . Ad quem accedentes discipuli suscitabant eum dicentes: Domine, salva nos, perimus. Tanto fuerant metu conterriti et pene animo alieni, ut irruerent in eum, et non modeste, aut leniter suggererent, sed turbulenter suscitarent eum dicentes: Domine, salva nos, perimus. O beati, o veraces Dei discipuli, Dominum Salvatorem vobiscum habetis, et periculum timetis! Vita vobiscum est, et de morte solliciti estis; maris turbatorem trementes, creatorem ejus praesentem ita suscitatis, quasi non possit dormiente corpore fluctus sedare vel mitigare. Sed quid rehi dilectissimi discipuli? Parvuli, in
Abbreviated transcription (Latin):
es: & non super gredieris sed intemet¬
ipso confringentur fluctus tui huius
ergo iussione & praecepto orta est
tempestas in mari: propter occasio.¬
nes superius memoratas. facta. ẽ. tem¬
pestas magna & non pusilla. ut mas¬
ebant. tanto magis timor discipulos
conturbabat ut plus magis desiderareN
ad liberandum se mirabilia saluatoris.
Oñs uero dormiebat O res mirabilis
& stupenda. is quinum quã obdormi¬
it dormit. is qui caelũ & terrã guber¬
nat dormit. is quinũ quã dormit.
neque dormitat. ipse dormire dr̃
Dormiebat quidẽ corpore: sediugi¬
labat dĩtate Dormiebat cor pore.
sed conturbabat mare E rigebat que
fluctus & apłos conterrebat. suam
ostensurus potentiã. Dormiebat
corpore. sicuti & adputeũ deitinere
lassus uel fatigatus sedebat. demons¬
trans quia uere humanum portabat
corpus quod corruptibile induerat
Ipso corpore dor niebat: dĩtate uero
concitabat mare. & iterũ deplacabat

Expanded text:
es, et non supergredieris, sed in temetes, et non supergredieris, sed in temetipso confringentur fluctus tui . Hujus ergo jussione et praecepto orta est tempestas in mari propter occasiones superius monstratas: facta est tempestas magna, et non pusilla, ut magebant, tantconturbabat, ut plus magis desiderarent ad liberandum se mirabilia Salvatoris. Dominus vero dormiebat. O res mirabilis et stupenda! is qui nunquam obdormiit dormit, is qui coelum et terram gubernat dormit, is qui non dormit neque dormitat, ipse dormire dicitur. Dormiebat quidem corpore, sed vigilabat deitate; dormiebat corpore, sed conturbabat mare, erigebatque fluctus, et apostolos conterrebat, suam ostensurus potentiam; dormiebat corpore sicuti et ad puteum de itinere lassus vel fatigatus sedebat, demonstrans quia vere humanum portabat corpus, quod corruptibile induerat. Ipso corpore dormiebat, deitate vero concitabat mare et iterum deplacabat.
Abbreviated transcription (Latin):
ACREDIENTE DÑO IUAUICU¬
N sccuti sunt eum discipłi cius: non
in becilles sed firmi & stabiles infide.
mansuc ti & pii. spernentes mundũ.
non duplici corde sed simplici hi
ergo sccuti sunt cũ: non tantũ gressus
eius sequentes. sed magis scĩtatẽ comi¬
tantes & iustitiã eius consectantes.
E tecce tempestas magna facta est in
mari. ita ut nauicula operiretur fluc¬
tibus. Cũ enĩ multa magna & miran¬
da ostendiss& interra. transuit ad ma
re ut & ibidẽ adhuc excellentiora oꝑa
demonstrar&. quatenus terrae mariq
dñm se. eẽ. cunctis ostender&. Ingres¬
sus ergo nauiculã. fecit turbariꝰ mare.
commouit uentos. concitauit fluctꝰ
Curhoc: Ideo ut discipulos mit ter&
intimorẽ. & suum auxilium postula¬
rent: suamq potentiã rogantib mani¬
festar& Illa tempestas non ex sese obor¬
taest. sed potestati paruit imperan¬
tis. cius qui educit uentos dethesauris
suis. quiterminũ mari harenã con¬
stituit Dixit enĩ ei Usque huc ueni¬

Expanded text:
rediente Domino in naviculam, secuti sunt eum discipuli ejus, non imbecilles, sed firmi et stabiles in fide, mansueti et pii, spernentes mundum, non duplici corde, sed simplici. Hi ergo secuti sunt eum, non tantum gressus ejus sequentes, sed magis sanctitatem comitantes, et justitiam ejus consectantes. Et ecce tempestas magna facta est in mari, ita ut navicula operiretur fluctibus. Cum enim multa magna et miranda ostendisset in terra, transiit ad re, ut ibidem adhuc excellentiora opera demonstraret, quatenus terrae marisque Dominum se esse cunctis ostenderet. Ingressus ergo naviculam fecit turbari mare, commovit ventos, concitavit fluctus. Cur hoc? Ideo ut discipulos mitteret in timorem et suum auxilium postularent, suamque potentiam rogantibus manifestaret. Illa tempestas non ex se oborta est, sed potestati paruit imperantis ejus, qui educit ventos de thesauris suis , qui terminum mari arenam constituit; dixit enim ei: Usque huc veni
Abbreviated transcription (Latin):
& exillis occidetis & crucifigetis. & ex
eis flagellabitis insynagogisuris & per¬
sequemini deciuitate inciuita tem:
hoc quod antea dixerã uosimplete
mensurã patrũ ur̃orum: ad ꝑsonã dñi
ꝑtinere eõquod occidendus. eẽt. abeis.
potest & ad discipulos cius restrri. de
quib nuncdicit. Ecce ego mitto
aduos ꝓphocas & sapientes & scribas
a gillis occidetis & crucifigitis & flagel¬
labitis insy nagogisurĩs & ꝑsequemini
deciuitate inciuitatẽ: ut compleatis
mensuram patrum ur̃orum: simulque
obserua iuxta apłm scribentẽ ad chorin¬
alios proph&as quiuentura prȩdicant.
in lege doctissimos ex quibus lapidatus
est stephanus. paulus occisus. crucifixus
pctrus flagellati in actibus a postolorũ
discipuli. & persecuti eos sunt deciuitate
inciuitatẽ & pellentes deiudaea ut adr
gentium populum transmigrarent̃ :¬
Utueniat suꝑisos om̃is sanguis ulstũs
quieffusus est super terrã A sanguine

Expanded text:
is occidetis et crucifigetis, et ex eis flagellabitis in synagogis vestris, et persequemini de civitate in civitatem. Hoc quod antea dixeramus, Implete mensuram patrum vestrorum, ad personam Domini pertinere, eo quod occidendus esset ab eis, potest et ad discipulos ejus referri, de quibus nunc dicit: Ecce ego mitto ad vos prophetas, et sapientes, et scribas, et ex illis occidetis, et crucifigetis, et flagellabitide civitate in civitatem, ut impleatis mensuram patrum vestrorum. Simulque observa juxta Apostolum scribentem ad Corinalios prophetas, qui ventura praedicant; in tabulis cordis sui, ex quibus lapidatus est Stephanus, Paulus occisus, crucifixus Petrus, flagellati in Actibus Apostolorum discipuli, et persecuti eos sunt de civitate in civitatem, expellentes de Judaea, ut ad gentium populum transmigrarent. Ut veniat super vos omnis sanguis justus, qui effusus est super terram. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
est utquisquis se inpocnitentia mace
r&: etiam hoc sibi quo diuste conpetit
interdicat. Sicsic nobis afflictis . & pę¬
nitentibus adõ dimittitur quod iniuste
egimus. si pro amort illius & hoc quod
nobis iuste competit relaxcmus.

Expanded text:
est ut quisquis se in poeniest ut quisquis se in poenirat, etiam hoc sibi, quod juste competit, interdicat. Sic enim nobis afflictis et poenitentibus a Deo dimittitur, quod injuste egimus, si pro amore illius et hoc quod nobis juste competit, relaxamus.
Abbreviated transcription (Latin):
unde tua caro affligitur: in de egen¬
tis ꝓximi caro reparetur. Hinc enĩ
per prophetam dñsdicit. Cũ iciuna¬
retis & plangeretis. num quid iciuni¬
um iciunastis mihi : Et cũ comeditis
&bibitis. numquid non uobis comeditis.
& uobis met ipsis bibitis: Sibi cnim co¬
medit & bibit. qui alimenta corporis
quae sunt cõmunia dona conditoris.
sine indigentibus ꝑcipit. Etsi qͥuisq
iciunat siea quaesibi ad tempus subtra¬
hit. non pauperib tribuit. seduentri
postmodum offerenda custodit.
hinc periohel dicitur: scĩficate iciu¬
mum: Ieiunium quippe scificare est.
adiunctis bonis aliis. dignam dõ absti¬
nentiam carnis ostendere. Cesset
ira. sopiantur iurgia. Incassum cnĩ
caro adteritur: si a prauissuis uolup
tatibus animus non refrenatur : cũ ꝑ
urĩ inuenitur uoluntas urã. & om̃s
debitores uros repetitis. Neque enim
quidebitorẽ suum hoc qđ dedit repe¬
tit. aliquid iniuste facit: sed dignum

Expanded text:
unde tua caro affligitur, inde egenunde tua caro affligitur, inde egentis proximi caro reparetur. Hinc etenim per prophetam Dominus dicit: Cum jejunaretis et plangeretis, nunquid jejunium jejunastis mihi? Et cum comeditis et bibitis, nunquid non vobis conteditis, et vobismetipsis bibitis? Sibi enim comedit et bibit qui alimenta corporis, quae sunt communia dona conditoris, sine indigentibus percipit. Et sibi quisque jejunat, si ea quae sibi ad tempus subtrahit non pauperibus tribuit, sed ventri postmodum offerenda custodit. Hinc per Joelem dicitur: Sanctificate jejunium . Jejunium quippe sanctificare est, adjunctis bonis aliis, dignam Deo abstinentiam carnis ostendere. Cesset ira, sopiantur jurgia. Incassum enim caro atteritur, si a pravis suis volutatibus animus non refrenatur, cum pervestri invenitur voluntas vestra, et omnes debitores vestros repetitis . Neque enim qui debitorem suum, hoc quod dedit repetit, aliquid injuste facit; sed dignum
Abbreviated transcription (Latin):
ita ci offerre contendite . & decimas die¬
rum Vnus quisque inquantum uirtus
subpetit. carnem maceret. eiusq desi¬
deria affligat Concupiscentias turpes
interficiat: ut iuxta pauli uocẽ hostia
uiua fiat. hostia quippe. & immolat᷑
& uiua est: quando & abhac uita homo
non deficit. & tamen carnalib deside¬
ris occidit. Caronos lacta traxit
adculpam. afflicta redũcat adueniã
Auctor & enim mortis nr̃ãe: ꝑfructũ
ligni uetiti uitae praccepta trans¬
gressus est. Qui ergo aparadysi gau¬
diis ꝑcibum cecidimus. adhaec in quan¬
tum possumus. perabstinentiã resur¬
gamus Sed nemo sibi candem abstinen¬
tiam solam posse credat sufficere.
uagosque induc indomũ tuã. Cum
uideris nudum operi cum: & carnẽ
tuam nedespexeris Illud ergo iciuni¬
um ds̃ ad probat. quod ad cius oculos
manus elemosynarũ leuat: quodcũ
proximi dilectione agitur. quod
&pietate conditur: hoc ergo quod
tibi subtrahis: alteri largire Et

Expanded text:
ita ei offerre contendite et decimas dieita ei offerre contendite et decimas dierum. Unusquisque in quantum virtus suppetit, carnem maceret, ejusque desideria affligat, concupiscentias turpes interficiat, ut juxta Pauli vocem, hostia viva fiat . Hostia quippe et immolatur et viva est, quando et ab hac vita homo non deficit, et tamen se a carnalibus desideriis occidit. Caro nos laeta traxit ad culpam, afflicta reducat ad veniam. Auctor etenim mortis nostrae per fructum ligni vetiti vitae praecepta transgressus est. Qui ergo a paradisi gaudiis per cibum cecidimus, ad haec in quantum possumus, per abstinentiam resurgamus. 6. Sed nemo sibi eamdem abstinentiam solam credat posse sufficere, , et egenos vagosque induc in domum tuam; cum videris nudum, operi eum, et carnem tuam ne despexeris . Illud ergo jejunium Deus approbat, quod ad ejus oculos manus eleemosynarum levat, quod cum proximi dilectione agitur, quod ex pietate conditur. Hoc ergo quod tibi subtrahis, alteri largire, ut