comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
di tẽp̃tacionibꝰ positꝰ. ꝓuidere motꝰ
in rueneiũ uicioꝵ qͣsi inminentes
undarũ cumulos negligit: & qͥsi so
pitꝰ gubernator. elauũ amittit. qͣn¬
do mens ad regendã nauẽ corporis:
tudiũ sollicitudinis ꝑdit. Et dices.
uerberauer̃t me. s ñ dolui: traxer̃t
me. & ego nͣ sensi. Quando euigila¬
bo: & rursus uina repꝑiam: Uox
peussi &. dor mientis. ex pͥmitur.
Mens qͥppe a cura sollicitudinis dor¬
miens. uerberat᷑ &. ñ dolet: qͥa sicut
inminencia mala ñ ꝓspicit: sie nec
qua ꝑpetrauerit agnoscit. Trabit᷑
& nequaꝗͣ. sentit: qͥa ꝑ in lecebras
uicior ducit᷑. nec tam̃ ad sui custo¬
diã suscitat᷑. Quȩ qͥd̾ẽ euigilare op¬
tat. ut rursũ uina repꝑiat: qͥa quã¬
uis sonmo stuporis a sui custodia p̃¬
mat᷑. uigilare tam̃ ad curas secłi ni¬
tit᷑ ut semꝑ uoluntatib debriet᷑:
& cũ ad illud dormiat in qͦ sollert᷑
uigilare debuerat: ad illud uigila¬

Expanded text:
di tentationibus positus providere motus di tentationibus positus providere motus irruentium vitiorum, quasi imminentes undarum pitus gubernator clavum amittit, quando mens ad regendam navem corporis studium sollicitudinis perdit. Et dices: Verberaverunt me, sed non dolui; traxerunt me, et ego non sensi: quando evigilabo et rursus vina reperiam. Vox percussi et dormientis exprimitur, mens quippe a cura sollicitudinis dormiens verberatur et non dolet, quia sicut imminentia mala non prospicit, sic nec quae perpetraverit agnoscit. Trahitur et nequaquam sentit, quia per illecebras vitiorum ducitur, nec tamen ad sui custodiam suscitatur, quae quidem evigilare optat, ut rursum vina reperiat: quia quamvis somno torporis a sui custodia prematur, vigilare tamen ad curas saeculi nititur ut semper voluptatibus ebrietur. Et cum ad illud dormiat, in quo solerter vigilare debuerat, ad illud vigila
Abbreviated transcription (Latin):
prȩfatũ ẽ. fouea enĩ ꝓfunda ẽ me¬
retrix. & puteus angustꝰ aliena
Cin sine causa uulnera: cui suffusis
ocłor. Uulnera sine causa: qͥa mult
uio ultra modũ impleti. uulnera ꝑ
mortẽ in membris acceper̃t: q̃ nulla
ferri causa ꝑtuler̃t. Suffusio ocłoꝵ:
qͥa in moderatꝰ uini haustꝰ.s. caliginẽ
plurimis uisus corꝑalis: & cecitatem
genuit sensus interioris. Nonne his
qͥmorant᷑ in uino & student calicib
epotandis. Non uetat bibere uinũ
ad necessitate̾. s morari ultra tẽpus
& utilitat᷑e in uino.ꝙ euacuandis al¬
terutrũ certare calicibꝰ. iuxta illud
esaiȩ. Uȩ qͥ potentes aestis ad bibendũ
tui uidebunt extraneas. & cor tuũ
loquet᷑ ꝑuersa. Consuetũ &. pene
naturale ẽ uiciũ. post ebrietatis ue¬
nena diffusa. in corde muliebrẽ seqͥ
concupiscenc iã: comitante etiã pra
uitate ac turpitudine uerboꝵ. Et
eris sic̃ dormiens in medio mari. ꝙ.¬
In medio mari dormit. q in huiꝰ mun¬

Expanded text:
praefatum est: Fovea enim profunda est meretrix, et puteus angustus aliena . Cui sine causa vulnera? cui suffusio oculorum? Vulnera sine causa, quia multi vino ultra modum impleti, vulnera per tumorem in membris acceperunt, quae nulla fere causa pertulerunt; suffusio oculorum, quia immoderatus vini haustus et caliginem plurimis visus corporalis et caecitatem genuit sensus interioris. Nonne his qui morantur in vino et student calicibus epotandis? Non vetat bibere vinum ad necessitatem, sed morari ultra tempus et utilitatem in vino et evacuandis alterutrum certare calicibus, juxta illud Isaiae: Vae qui potentes estis ad bibendum tui videbunt extraneas, et cor tuum loquetur perversa. Consuetum et pene naturale est vitium post ebrietatis venena diffusa in corde mulierum sequi concupiscentiam, comitante etiam pravitate ac turpitudine verborum.-- Et eris sicut dormiens in medio mari, In medio mari dormit, qui in hujus mun
Abbreviated transcription (Latin):
uel hominẽ dicit a qͦ exempla pras
oꝑis foris qͥsq ut peccaret accept.
uel certe diabolũ qͥintus in corde
uirꝰ pestifere suꝑgestionis infudr
de qͦ uide is dictũ ẽ Uos ex patre dua¬
bolo estis. &. de sideria patris ur̃i fi¬
cere uultis. Qui rixe. eui foueȩ

Expanded text:
vel hominem dicit, a quo exempla pravi operis foris quisque, ut peccaret, accepit; vel certe diabolum, qui intus in corde virus pestiferae suggestionis infundit. De quo Judaeis dictum est: Vos ex patre diabolo estis, et desideria patris vestri facere vultis
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ lampadas uenienti ad
iudiciũ suo sponso offeret: iure
ab eo laudata. ianuã cũ eo regni
cȩlestis intrabit. Qualit̾ ẽam aũ
laudet: terminali uersu docet᷑.¬
Thau. N. Date ei de fructu manue¬
ꝑa eiꝰ. Hec st̃ enĩ uerba uiri illi¬
us. de qͦ dictũ ẽ. uir eiꝰ.& laudabit
eã id est dñi & saluatoris nrͣr qui
angelis in fine p̃cepturꝰ ẽ. ut ec¬
cłam post huiꝰ uitȩ certamen. post
trituracionẽ ad flictionũ ter¬
restriũ. ad cȩlestis regni gaudia
introducant: ac uite in mortalis
sibi sociã ad gregent. uixta illud
euangelicũ. triticũ aũ congre¬
gate in horreũ meũ. Date inqͥt
ei de fructu manuũ suarũ Qui¬
a fructũ sꝑs ferre curauit. ca¬
ritate̾. gaudiũ. pacẽ. benignita¬
tẽ. bonitatẽ. modestiã. ẽtmnen¬
ciã fidem pacienciã: ꝓ hoc illi
debitã rependite mercedẽ. E lau¬
dent eã in portis hoc ẽ in uidicio.

Expanded text:
virtutum lampades venienti ad judicium suo sponso offeret, jure ab eo laudata, januam cum eo regni coelestis intrabit. Qualiter autem eam laudet, terminali versu docetur:-- Date ei de fructu manupera ejus. Haec sunt enim verba viri illius, de quo dictum est, Vir ejus laudavit eam, id est, Domini et Salvatoris nostri, qui angelis in fine praecepturus est, ut Ecclesiam post hujus vitae certamen, post triturationem afflictionemque terrestrium, ad coelestis regni gaudia introducant, ac vitae immortalis sibi sociam aggregent; juxta illud evangelicum, Triticum autem congregate in horreum meum . Date, inquit, ei de fructu manuum suarum; quia fructum spiritus ferre curavit, charitatem, gaudium, pacem, benignitatem, bonitatem, modestiam, continentiam, fidem, patientiam. Pro hoc illi debitam rependite mercedem, et laudent eam in portis, hoc est in judicio
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. ꝓcerto nouerat: more ꝓphetico qͥ¬
si iã factũ refert. Surgent enĩ filii
eccłe. uidelicet om̃s electi in nouissimo
carnis inmortalitate donati: &. tunc
matr̃ẽ sua̾ que eos exaqua & sꝑu sc̃õ de¬
o genuit. beatissimã predicant: quȩ nẽ
ab infidelibꝰ qͣsi misera c̃tẽpnit᷑. eẜ re
uera sic̃ apłs ait. si in hac uita tantũ
sꝑantes sumꝰ uixꝑo: miserabiliores su¬
mꝰ om̃ibꝰ hominibꝰ. Quia uͦ ꝓuita alia
inpͣsenti militamꝰ. merito cũ apparue¬
rit qͥd erimꝰ. matrẽ nram q̃ ex omnibꝰ
iustis collecta. una xꝑi colũba. spon¬
sa &. amica uocat᷑: beatissimã p̃dicabi

Expanded text:
rum pro certo noverat, more prophetico, quasi jam factum refert: Surgent enim filii Ecclesiae, videlicet, omnes electi in novissimo carnis immortalitate donati, et tunc matrem suam, quae eos ex aqua et spiritu sancto Deo genuit, beatissimam praedicant, quae nunc ab infidelibus, quasi misera contemnitur, et re vera, sicut Apostolus ait: Si in hac vita tantum sperantes sumus in Christo, miserabiliores sumus omnibus hominibus . Quia vero pro vita alia in praesenti militamus, merito cum apparuerit quid erimus, matrem nostram quae ex omnibus justis collecta, una Christi columba, sponsa et amica vocatur, beatissimam praedicabi
Abbreviated transcription (Latin):
ue re felicitatis habere: quin pocius
postquã hic humiliati fueritis ad tẽpꝰ.
illic uos in ꝑpetuũ ueracit᷑ exaltan¬
dos sꝑate: uos qͥbꝰ amarũ ẽ omne qͦd se¬
cłi amatoribꝰ iocundũ uidet᷑ &. dulce.
Surgunt gͦ filii eccłȩ & beatissimã eã¬
prȩdicant: cũ cȩlestibꝰ bonis sublima¬
ti qͥnta sit illius patrie beatitas. cuiꝰ
participes e̾e̾ meruer̾t. aspiciunt: &.
banc debita laudacione in diina ui¬
sione concelebrant. Laudat eã & uir¬
ipsius. cũ bona q̃ ipse donauit remune¬
rat. Quibꝰ aũ uerbis eã laudet: conse¬
quent᷑ ostendit᷑ cũ dr. ¶Res. .I. Mul¬
tȩ filiȩ c̃gregauert diuicias. tu super¬
gressa es uniuersas. Multas filias ȩc¬
cłas dicit hereticoꝵ: & malor turbas
eram̃tis. & ad opcionẽ filior quã ñ
custodiere ꝑceper̃t. Unde & ioban¬
licet bonor oꝑũ. oraciones. ieiunia.
e lemosinas. afflictionẽ & castimoniã
carnis. cͣtinenciã linguę. meditaci

Expanded text:
verae felicitatis habere: quin potius verae felicitatis habere: quin potius postquam hic humiliati fueritis ad tempus, illic vos in perpetuum veraciter exaltandos sperate, vos quibus amarum est omne quod saeculi amatoribus jucundum videtur et dulce. Surgunt ergo filii Ecclesiae, et beatissimam praedicant, cum coelestibus bonis sublimati, quanta sit illius patriae beatitas, cujus participes esse meruerunt, aspiciunt, et hanc debita laudatione in divina visione concelebrant: laudat eam ipsius, cum bona quae ipse donavit remunerat. Quibus autem verbis eam laudet, consequenter ostenditur, cum dicitur: RESC. Multae filiae congregaverunt divitias, tu supergressa es universas. Multas filias Ecclesias dicit haereticorum, et malorum turbas cramentis, et adoptionem filiorum, quam non custodiere, perceperunt; unde et Joanlicet bonorum operum, orationes, jejunia, eleemosynas, afflictionem, et castimoniam carnis: continentiam linguae, med
Abbreviated transcription (Latin):
qͥedistis mͥmanducare. &. cet̾a. Qui qui¬
dẽ ipse pͥmicie dormienciũ. resurrext
a mortuis s in hre iudicii manifestius
omnibꝰ qͦs sua laude dignos iudicaue¬
rit. qͣnta sit eiꝰdẽ suȩ resurrectionis
gła demonstrabit. Potest hoc qͦd dieit᷑
surrexert̃ filii eiꝰ & beatissimã pre¬
dicauert. etiã in hoc tẽpore conue¬
nient᷑ accipi: cũ qͥlibet fideliũ trans¬
censis secłi erumnis. ad cȩ lestia reg¬
na ꝑducunt᷑. Sedere nãq ad humi¬
liacionẽ aliqͦciens. surgere ad gła
ꝑtinet: unde dr. olim incinere sede ntes
peniterent: idest humiliati. E. ꝓpħa.
A facie manꝰ tuȩ solus sedebã: qͥa cõ¬
mutacione replesti me. Sed & psalmista.
Inuanũ ẽ uob̾ ante lucẽ surgerẽ. surgi¬
te postꝗͣ. sederitis qͥ manducatis panẽ do¬
loris. Qͦd ẽ aꝑte dicere. Qͥa inp̃senti qͣ¬
ritis gaudere qͦd ȩlectis in futuro re¬
seruat᷑: Non enĩ potestis inhac uita. id
ẽ ante lucẽ suꝑnȩ retribucionis głam

Expanded text:
edistis mihi manducare, et caetera . Qui quidem ipse primitiae dormientium resurrexit a mortuis, sed in die judicii manifestius omnibus, quos sua laude dignos judicaverit, quanta sit ejusdem suae resurrectionis gloria demonstrabit. Potest hoc quod dicitur, Surrexerunt filii ejus, et beatissimam praedicaverunt, etiam in hoc tempore convenientcensis saeculi aerumnis, ad coelestia regna perducuntur Sedere namque ad humiliationem aliquoties, surgere ad gloriam pertinet, unde dicitur: Olim in cinere sedentes poeniterent , id est, humiliati, et propheta: A facie manus tuae solus sedebam, quia comminatione replesti me . Sed et Psalmista: Vanum est vobis ante lucem surgere, surgite postquam sederitis, qui manducatis paneloris , quod est aperte dicere, Quid in praesenti quaeritis gaudere, quod electis in futuro reservatur? Non enim potestis in hac vita, id est, ante lucem supernae retributionis, gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
tuo nomine uirtutes multas fecimꝰ:
.& tc̃ c̃fitebor illis qͥa nũꝗͣ. noui uos.
Sed om̃s istiusmodi filias. eccła ca¬
tholica suꝑgredit᷑. ꝗͣ fide casta &. o¬
ꝑe ꝑfecta. redẽptoris sui uestigia
ẽ pulchritudo: mulier tmens dñm
ipsa laudabit᷑. Fallax est gr̃a laudis:
quã ab homine accipit. Uana pul¬
chritudo castitatis uel oꝑacionis
bonȩ. quã hominibꝰ ostentat anima :¬
q̃ timore caret diumo. At illa c̃sci¬
encia uera ẽ. laudeq digna: ꝗͣ timo¬
r̾ẽ dei in omnibꝰ seruat. Ipse ẽ enim
pͥncipiũ cunctarũ. custosq uirtu
tũ scriptura dicente. timor dñi
pͥncipiũ sapienciȩ. C iterũ. Qui ti¬
met d̾m: nichil negligit. Hinc est
enĩ qͦd id̾o beatꝰ iob &. in psperitate
uirtutibꝰ in cõparabilit᷑ floruit & in

Expanded text:
 nomine tuo virtutes multas fecimus? et tunc confitebor illis, quia nunquam novi vos . Sed omnes istiusmodi filias Ecclesia catholica supergreditur, quae fide casta, et opere perfecta, Redemptoris sui vestigia est pulchritudo: mulier timens Deum ipsa laudabitur. Fallax est gratia laudis, quam ab homine accepit; vana pulchritudo charitatis vel operationis bonae, quam hominibus ostentat anima quae timore caret divino. At illa conscientia vere est laude digna, quae timorem Dei in omnibus servat: ipse est enim ptum, Scriptura dicente: Timor Domini principium sapientiae . Et iterum: Qui timet Deum nihil negligit ; hinc est enim, quod ideo beatus Job et in prosperitate virtutibus incomparabiliter floruit, et in
Abbreviated transcription (Latin):
cet &. bibat: s ut paciendo ꝓxꝑo. ac
lacrimas fundendo. bonis qͦq act ibꝰ
insistendo: passionẽ & exempla ipsius.
qͣntũ ualet sequat᷑. Potest & simpli¬
cit᷑ accipi. qͥa panẽ ociosa ñ comedat
mulier fortis: uxta illud apłi qͥ nͣ¬
oꝑat᷑. nec manducet. cẜ ipse. de se.
Qm̃ ad ea q̃ mͥ opus erant.&. his qui
mecũ st̃. ministrauert᷑ manꝰ iste. Un¬
de merito luxuriantes uiduas argu¬
ens: adiungit.Simul aũ & ociose dis¬
cunt circure domos. ñ solũ ociosȩ. s¬
& uerbosȩ. & curiose. FCoph. I.¬

Expanded text:
cet et bibat; sed ut patiendo pro Christo, ac cet et bibat; sed ut patiendo pro Christo, ac lacrymas fundendo, bonis quoque actibus insistendo, passionis exempla ipsius quantum valet sequatur. Potest et simpliciter accipi, quod panem otiosa non comedat mulier fortis; juxta illud Apanducet ; et ipse de se, Quoniam ad ea quae mihi opus erant, et his qui mecum sunt, ministraverunt manus istae . Unde merito luxuriantes viduas arguens, adjungit, Simul autem et otiosae discunt circuire domos: non solum otiosae, sed verbosae et curiosae . COPH.
Abbreviated transcription (Latin):
cione amplius ñ peccandi. miseratus
absoluit. ¶Sade. U. Considerauit
semitas domꝰ suȩ: & panẽ ociosa ñ come¬
dit. Se nitas domꝰ suȩ c̃siderat. qͥacunc¬
t as si ae c̃scienciȩ cogitaciones subtilit᷑
inuestigat. Panẽ ociosa ñ comedit. qͥa
hoc qͦd de sacro eloqͥo intelligendo ꝑ¬
cepit. ante etͣni iudicis ocłos ad exhi¬
bendũ oꝑibꝰ ostendit. Itẽ. domꝰ fortis
mulieris. habitacio ẽ patrie celestis:
semitȩ domꝰ illius. p̃cepta iusticiȩ qͥbꝰ
ad ȩtͣ̃nȩ uitȩ mansionẽ ꝑuenit᷑: quas
ꝓfecto semitas anima bene c̃siderat. cũ
&. diligent᷑ qͥbꝰ actibꝰ ad suꝑna ꝑuenire
debeat inspicit. &. q̃ agenda didicit. se¬
dula exercere ñ desinit. Panẽ qͦq ocio¬
sa ñ comedit: cũ sacrificiũ dñici cor¬
poris ꝑcipiens. studet imitari actu.
qͦd in mysterio celebrat: multũ solli¬
cita. ne indigne panẽ dñi comedendo.
&. calicẽ bibendo. iudiciũ sibi mandu¬

Expanded text:
tione amplius non peccandi, miseratus tione amplius non peccandi, miseratus absolvit. ZADIC. Consideravit semitas domus suae, et panem otiosa non comedit. Semitas domus suae considerat, quia cunctas suae scientiae cogitationes subtiliter investigat. Panem otiosa non comedit, quia hoc quod de sacro eloquio intelligendo percepit, ante aeterni judicis oculos exhibendo, operibus ostendit. Item domus fortis mulieris, habitatio est patriae coelestis; semitae domus illius, praecepta justitiae, quibus ad aeternae vitae mansionem pervenitur. Quas profecto semitas anima bene considerat, cum et diligenter quibus actibus ad superna perveniri debeat, inspicit, et quae agenda didicit, sedula exercere non desinit. Panem quoque otiosa non comedit, cum sacrificium Dominici corporis percipiens, studet imitari actu quod in ministerio celebrat, multum sollicita ne indigne panem Domini comedendo et calicem bibendo, judicium sibi mandu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius. Esto cũ decore adeos qͥbꝰ pla¬
cent bona oꝑa tua:. esto fortis aquer¬
sus detractores. phe .ł. Os suũ
aꝑuit sapienciȩ: & lex clemenciȩ m
lingua eiꝰ Ad hoc tantũ loquens os
aꝑuit. ut sapienciã doceret: uxta
illud apłi. Om̃is sermo malus ex ore
onẽ fidi. ut det gram̃ audientibꝰ. Uel
certe os cordis aꝑuit ad discendã ab
ipsa sapiencia interius ueritatẽ: quã
alios foras doceret. Utriq aũ sensui.
qͥa utrũq facit eccła. concinit apte
qͦd seqͥt᷑. & lex clem̃ciȩ in lingua eius:
illa uidelicet. ut ñ statim more legis
mosaicȩ peccantes puniret: s mise¬
ricordit᷑ ad penitenciȩ remedia uo¬
caret. Cuiꝰ exẽplũ clem̃ciȩ. ab ipsa
dei sapiencia dño & saluatore nr̃o
manifeste ꝑcipit. cũ oblata ei pec¬
catrice muliere. siqͥs in qͥt sine pecca
to ẽ. pͥmꝰ in illã lapidẽ mittat: & sic
eã a crimine qͦd patrarat. sub condi¬

Expanded text:
ipsius; esto cum decore ad eos quibus plaipsius; esto cum decore ad eos quibus placent bona opera tua, esto fortis adversus detractores. Os suum aperuit sapientiae, et lex clementiae in lingua ejus. Ad hoc tantum loquens os aperuit ut sapientiam doceret, juxta illud Apostoli: Omnis sermo malus ex ore onem fidei, ut det gratiam audientibus . Vel certe os cordis aperuit, ad discendam ab ipsa sapientia interius veritatem, quam alios foras doceret. Utrique autem sensui, quia utrumque facit Ecclesia, concinit apte quod sequitur; Et lex clementiae in lingua ejus, illa videlicet, ut non statim more legis Mosaicae peccantes puniret, sed misericorditer ad poenitentiae medicinam vocaret. Cujus exemplum clementiae, ab ipsa Dei sapientia Domino et Salvatore nostro manifeste percepit, cum oblata ei peccatrice to est, primus in illam lapidem mittat ; et sic eam a crimine quod patrarat, sub condi
Abbreviated transcription (Latin):
tolerandã ꝑuersoꝵ in ꝓbitatẽ: de¬
cor ad exercendã uirtutũ grãm. De
cor. qͥa oꝑat᷑ iusticiã. fortitudo qͥa ꝑ¬
secucionẽ patit᷑. ꝓpt̃ iusticiã . E. ideo
ride bit indie nouissimo: idest gaude¬
bit in retribucione regni cȩlestis:
qͣ dolebat incertamine uite pͣsentis.
enos s enĩ scͥpture ẽ. ꝓgaudio risũ
ponere: sic̃ &. dñs ait Beati qͥ nc̃ fletis:
qͥa ridebitis. E. beatꝰ iob. Os aũ ueraci¬
ũ: replebit᷑ risu. Similẽ sane huic
sente neiã. ꝓpħa de dño ac saluatore
huiꝰ fortissimȩ mulieris: posuit di¬
cens. Dñs regnauit. decorẽ induit:
induit dñs fortitudinẽ. Cũ enĩ pre¬
dicaret euangeliũ regni: aliis place
bat. aliis displicebat. Alii bene loque¬
bant᷑ alii detrahebant. lacerabant:
mordebant. cͣuiciabant᷑. Ad eos ergo
qͥbꝰ placebat. decorẽ induit. ad eos
qͥbꝰ displicebat. fortitudinẽ. Inniitare
gͦ &. tu dñm tuuͣ: ut possis e̾e̾ uestis

Expanded text:
tolerandam perversorum improbitatem. Decor ad exercendam virtutum gratiam. cor, quia operatur justitiam; fortitudo, quia persecutionem patitur propter justitiam . Et ideo ridebit in die novissimo, id est, gaudebit in retributione regni coelestis, quae dolebat in certamine vitae praesentis. Mos etenim Scripturae est, pro gaudio risum ponere; sicut Dominus ait: Beati qui nunc fletis, quia ridebitis . Et beatus Job: Os autem veracium replsententiam Propheta de Domino ac Salvatore, hujus fortissimae mulieris posuit dicens: Dominus regnavit, decorem induit, induit Dominus fortitudinem . Cum enim praedicaret Evangeliubat, aliis displicebat; alii bene loquebantur, alii detrahebant, lacerabant, mordebant, convitiabantur; ad eos ergo quibus placebat, decorem induit; eos quibus displicebat, fortitudinem. Imitare ergo et tu Dominum tuum, ut possis esse vestis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ob fauorũ uulgi.s ꝓ adqͥrenda
beatitudine regni ꝑhennis exercent.
Sed hic uirtutũ habitꝰ. inp̃senti qͥde
nescientibꝰ uidet᷑ eͣtẽptibilis. s in
futuro qͥlis fuerit manifeste appa
rebit Unde pulchiȩ in apocalẏpsi¬
sua iohannes scoꝵ. se uocẽ audisse re¬
fert dicenciũ. G̃audeamꝰ &. exultemꝰ.¬

Expanded text:
non ob favorem vulgi, sed ad acquirendam non ob favorem vulgi, sed ad acquirendam beatitudinem regni perennis exercent. Sed hic virtutum habitus in praesenti quidem nescientibus videtur contemptibilis, sed in futuro qualis fuerit, manirebit. Unde pulchre in Apocalypsi Joannis sanctorum se vocem audisse refert, dicentium: Gaudeamus et exsultem
Abbreviated transcription (Latin):
gulat᷑a uestẽ fecit sibi: byssus &. purpu¬
ra indum̃tũ eiꝰ. Stiagulata uestis qͣ
uariante textura solet firmissima
ẽfici. forti eccłȩ oꝑa .&. diuersa uirtu¬
tũ eiꝰ ornam̃ta significat: qͥe qͥbꝰ ꝓpħa
insũmi regis. uiri uidelicet ilhus. lau¬
de cecinit. Aastitit regina adextris
tuis inuestitu de aurato: cireu̾amie¬
⁊a uarietate. Byssus qͦq &. purpura:
p̃ciosi sanguinis. Byssus nãq candidi
coloris ẽ: purpureus aũ color .& de
bet speciem. Unde pulchre dictũ ẽ
a patribꝰ. qͥa sc̃ã ȩccła electoꝵ. floribꝰ
uernans. inpace habet lilia: in bello
rosas. It̾e. qͥa byssus de t̾ra uirens orit᷑
s ꝑ exercitaciones longas ac multi¬
farias amisso humore ac uirore nati¬
uo. ad decorẽ candidȩ uestis ꝑducit᷑.
purpura aũ regalis ẽ habitꝰ. Bysso
induit᷑ eccła cũ castigant corpora
sua electi.& seruituti subiciunt.
Purpura aũ cũ eandẽ c̃tinenciam

Expanded text:
gulatam vestem fecit sibi, byssus et purpugulatam vestem fecit sibi, byssus et purpura indumentum ejus. Stragulata vestis, quae variante textura solet firmissima confici, fortia Ecclesiae opera, et diversa virtutum ejus ornamenta significat. De quibus Propheta in summi regis, viri videlicet illius, laude cecinit: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate . Byssus quoque et purpura pretiosi sanguinis. Byssus namque candidi coloris est; purpureus autem color, et de bet speciem: unde pulchre dictum est a Patribus, quia Sancta Ecclesia electorum floribus vernans, in pace habet lilia, in bello rosas; item, quia byssus de terra virens oritur, sed per exercitationes longas ac multifarias amisso humore ac virore nativo, ad decorem candidae vestis perducitur. Purpura autem regalis est habitus. Bysso induitur Ecclesia, cum castigant corpora sua electi, et servituti subjiciunt; purpura autem cum eamdem continentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
adleuati. Itẽ. Domestici eiꝰ induti ue¬
ste st. duplici. unã oꝑis. alterã mentis
buti .&. informati exemplis. Sic eñi fit
ibi erit fletꝰ .&. stridor denciũ. Fletũ
qͥppe ocłis. ignis & fumꝰ: stridorẽ uͦ
dentibꝰ solet frigꝰ gignere. Unde & be¬
atꝰ iob de pęnis reꝓboꝵ loquens ȩtͣnis:
ad calore̾ inqͥt nimiũi transibunt ab
aquis niuiũ. Seq ab his eccła domui
suȩ ñ timebit: qͥa qͥcũq ꝑeunt ad¬
domũ illius ñ ꝑtinebant: nec ueste
ipsius sꝑitali erant induti g. &. si
mysteriis eiꝰ ad tẽpꝰ uidebant᷑ institu¬
ti. Peniq legimꝰ in euangeliis eiectũ
de domo ẽuiuii illius hominẽ qͥues¬
tibꝰ oꝑũ inmundis hanc intrare pre¬
sũpserat.&. intenebras exteriores u¬
bi esset fletꝰ & stridor dencuͬi e̾e. ꝓiec¬
tũ. Merito utiq infrigora pęne re¬
ligatũ: qͥa indumentũ pietatis ha¬
bere neglexerat. ¶Mem..Stia¬

Expanded text:
allevati. Item domestici ejus induti veallevati. Item domestici ejus induti veste sunt duplici, una operis, altera mentis, buti, et informati exemplis; sic enim fit Ubi erit fletus et stridor dentium , fletum quippe oculis ignis et fumus, stridorem vero dentibus solet frigus gignere. Unde et beatus Job de poenis reproborum loquens aeternis, Ad calorem, inquit, nimium transibunt ab aquis nivium . Sed ab his Ecclesia domui suae non timebit, quia quicunqdomum non pertinebant, nec veste ipsius spirituali erant induti, tametsi mysteriis ejus ad tempus videbantur instituti. Denique legimus in Evangeliis ejectum de domo convivii illius hominem, qui vestibus operum immundis hanc intrare praesumpserat, et in tenebras exteriores, ubi esset fletus et stridor dentium , esse projectum. Merito itaque in frigora poenae religatum, quia indumentum pietatis habere neglexerat. MEM. Stra
Abbreviated transcription (Latin):
tas. re frige scet caritas multor: Que
illa utiq niue pessime depͥmunt᷑. que
ob pͥmȩ suꝑbiȩ meritũ de cȩlo corru¬
ens in ꝓfunda tenebrarũ. nichilominꝰ
se uelut angelũ lucis. adhuc stultis
stentare pͣsumit: habitũq meritoꝵ su¬
oꝵ: candori mueo. similẽ fraudiũ suqr
nescius prȩfest Quod qͥd̃e dñi & ange¬
loꝵ. eiꝰ ẽ ꝓpriũ. in habitu niueo claria¬
tẽ suȩ de signare uirtutis. Non timebit
aũ ȩccła domui suȩ a frigoribꝰ memo¬
rate nuus: qͥa dño pollicente credit qͥd
porte inferi ñ prȩualebunt aduersus
eã.Om̃s enĩ domestici eiꝰ uestiti dupl¬
cibꝰ: sapiencia uide licet adrefellen
das he reticas falsoꝵ fratrũ doctrinas
& paciencia ad tolerandas aꝑtoꝵ ho¬
stiũ pugnas. Uel certe uestiti st̃ dupl¬
cibꝰ. qͥa. ꝓmissionẽ habent uitȩ qͣ nunc
li diuino aux ilio ne deficiant adiuti:
tͣc in patriȩ ꝑpetis habitacione diui¬
nȩ gr̃a uisionis. ut felices semꝑ uiuañ

Expanded text:
itas, refrigescet charitas multorum . Quae illa utique nive pessime deprimuntur, quae ob primae superbiae meritum de coelo corruens in profunda tenebrarum, nihilominus se velut angelum lucis adhuc stultis ostentare praesumit, habitumque meritorum suorum candore, niveo similem fraudium suarum nesciis profert: quod quidem Domini et angelorum ejus est proprium, in habitu niveo claritatem suae designare virtutis. Non timebit autem Ecclesia domui suae a frigoribus memoratae nivis, quia Domino pollicente credit quod portae inferi non praevalebunt adversus eam. Omnes enim domestici ejus vestiti duplicibus, et sapientia das haereticas falsorum fratrum doctrinas, et patientia ad tolerandas apertorum hostium pugnas. Vel certe vestiti sunt duplicibus, quia promissionem habent vitae quae nunc li, divino auxilio ne deficiant adjuti: tunc in patriae perpetis habitatione divinae gratia visionis ut felices semper vivant
Abbreviated transcription (Latin):
e lemosinarũ quȩ generalit᷑ fiunt in
paupes acc ipi potest: s melius de
uerbo dei qͦd indumentũ salutis anima¬
dicens. Iusticia indutꝰ sũ. & uestiui me sit̃
uestim̃to. & diade mate iudicio meo. Ape¬
ruit auͣ ȩccła manũ inopi: cũ myfteria
fidi ignorantibꝰ ꝑ oꝑarios ueritatis reue¬
lauit. Pal mas extendit ad pauꝑem. cũ
longe latȩq pͣdicatores adimbuendas
etͣnȩ salutis indigenas nacione s dispsit¬
Namechh. Non timebit domui sue

Expanded text:
eleemosynarum quae generaliter fiunt in eleemosynarum quae generaliter fiunt in pauperes accipi potest. Sed melius de verbo Dei, quod indumentum salutis animadicens: Justitia indutus sum; et vestivi me, sicut vestimento et diademate, judicio meo . Aperuit autem Ecclesia manum inopi, cum mysteria fidei ignorantibus per operarios veritatis revelavit; palmas extendit ad pauperem, cum longe lateque praedicatores ad imbuendas aeternae salutis indigenas nationes dispersit.-- Non timebit domui suae
Abbreviated transcription (Latin):
lutã colo in leua gestamꝰ. At cũ ea ꝓ
amore cȩlestiũ salubrit᷑ exercere in¬
cipimꝰ iã lana agni inmacłati de colo
infusũ. de leua indexterã traicimꝰ qr
de bonis nri redẽptoris. de exemplis
oꝑũ eiꝰ stolã nob̾ głȩ cȩlestis ac uestẽ
caritatis nupcialẽ facimꝰ. Digiti nãq
qͥbꝰ adpͣhendere fusũ đr. ipsam inten¬
cionẽ diserecionis qua qͥsq oꝑat᷑ insi¬
nuant: ea nimirũ racione. qͥa nulla
corꝑis nrͣi membra pluribꝰ st̃ dis¬
tincta artic ulis. ac flexibꝰ apta: quã
digiti. Quicũq gͦ ueracit᷑ dicere cũ
lis ẽ: unde etiã saluator̾e expectamꝰ¬
giti dextri adp̃hendert̃ fusii: qͥa dis¬
crecione sedula ꝓ etͣnis bonis labora¬
re didicit. E bene đr. ad pͣhender̃t.
ut iuiuacius cõme ndet᷑ quanto studi¬
o. qͦnta festinacione inhuiꝰ uite incer¬
to. ꝓ certis apud dnm premus age¬
re de beamꝰ. Quid aũ mulier fortis. id
ꝑ fusũ intellectualẽ sit oꝑata: sub¬

Expanded text:
lutam in laeva gestamus: at cum ea pro amore coelestium salubriter exercere incipimus jam lanam agni immaculati de colo in fusum, de laeva in dexteram trajicimus. Quia de bonis nostri Redemptoris, de exemplis operum ejus stolam nobis gloriae coelestis ac vestem charitatis nuptialem facimus. Digiti namque quibus apprehendere fusum dicimur, ipsam intentionem discretionis, qua quisque operatur, insinuant. Ea nimirum ratione quia nulla corporis nostri membra pluribus sunt distincta articulis ac flexibus apta quam digiti. Quicunque ergo veraciter dicere cum lis est, unde etiam salvatorem exgiti dextri apprehenderunt fusum, quia discretione sedula pro aeternis bonis laborare didicit; et bene dicitur, Apprehenderunt ut vivacius commendetur quanto studio, quanta festinatione hujus vitae incertae pro certis apud Dominum praemiis agere debeamus. Quid autem mulier fortis, id per fusum intellectualem sit operata, sub
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo sederit cũ senatoribꝰ terrȩ
nimȩ. dñs ẽ.: qͥ uidebat᷑ ignobilis
cũ ante tribunal pͣsidis staret
ta. & ipsã crucis mortẽ susciꝑet.
Sed nobilis apparebit: cũ uenerit
iudicaturꝰ orbẽ in eqͥtate. &. om̃s
angeli cũ eo: tunc sedebit inquit
insede maiestatis suȩ. &. c̃grega¬
bunt᷑ ante eũ om̃s gentes: & sepa¬
rabit eos ab inuicẽ. & cet̾a. Nobilis
inqͥt inportis uir eiꝰ: qͥa ueteres
inportis sedere adiudicandũ so¬
lebant: ut uenientes ad ciuitatẽ
aliunde. paratũ c̃tinuo respon-¬
sũ uidicantis acciꝑent: & ne rusticos
uel pastores insolita urbis edificia
stupe face rent: nec rursũ pac̾e ur¬
bis intrinsecꝰ. frequens litiganci¬
ũ c̃trouersia fedaret. Nobilis gͦ
erit dñs in portis suȩ ciuitatis.
qͥa qͥ etiã nc̃ contẽpnendꝰ putatꝰ
a multis. ubi secłi finis ad fuerit.
ubi ingressũ patriȩ celestis ape¬
ruerit electis: ĩa cunctis parebit sub¬
limis. Sedebit aũ cũ senatoribꝰ tͣr.¬

Expanded text:
o sederit cum senatoribus terrae. nimae Dominus est: qui videbatur ignobilis, cum ante tribunal praesidis staret la, et ipsam crucis mortem susciperet; sed nobilis apparebit, cum venerit judicaturus orbem in aequitate, et omnes angeli ejus cum eo. Tunc sedebit, inquit, in sede majestatis suae, et congregabuntur ante eum omnes gentes, et separabit eos ab invicem, etc. . Nobilis, inquit, in portis vir ejus, quia veteres in portis sedere ad judicandum solebant, ut venientes ad civitatem aliunde paratum continuo responsum judicantis acciperent, et ne rusticos vel pastores insolita urbis aedificia stupefacerent, nec rursum pacem urbis intrinsecus frequens litigantium controversia foedaret. Nobilis ergo erit Dominus in portis civitatis, quia qui etiam nunc contemnendus putatur a multis, ubi saeculi finis advenerit, ubi ingressum patriae coelestis aperuerit electis, jam cunctis parebit sublimis. Sedebit autem cum senatoribus ter
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdragesimꝰ t̃cius scribit᷑: cuiꝰ ttulus
ẽ infinẽ ꝓhis qͥ cõmutabunt᷑ filiis
chore: canticũ ꝓ dilecto. ẜ ilii autẽ
chore. filii caluariȩ intͣpretant᷑: qͥ ft̃
filii dñicȩ crucis dicentis. Michi aũ
ab sit głari: nͥ in cruce dñi nrͣi iħu xꝑi.¬

Expanded text:
quadragesimus quartus scribitur, cujus titulus quadragesimus quartus scribitur, cujus titulus est: In finem, pro his qui commutabuntur, filiis Core canticum pro dilecto; filii autem Core, filii Calvariae interpretantur, qui sunt filii dominicae crucis, dicentes: Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
quode c̃i. iudicantes duodec̃ĩ tribꝰ
isrł.¶Samech.. Bindonẽ fecit
chananeo. In linteo sindonis subti¬
lis intextio signat᷑ sc̃ę predicacio¬
nis: in qua mollit᷑ qͥe scit᷑: qͥa mens
in illa fideliũ. spe suꝑna refouet᷑.
Unde &. petro an imalia in lint eo
demonstrant᷑: qͥ a peccator. animȩ mi¬
sericordit᷑ ad gregate. inblanda fid̾i
qͥete c̃tinent᷑. Hanc gͦ sindonẽ eccła
fecit & uendidit: qͥa fidẽ quã creden¬
do texuerat. loquendo dedit. ꝙ ab
infidelibꝰ uiã recte c̃uersacionis ac¬
cepit. Quȩ & chananeo cingulũ tra¬
didit: qͥa ꝑuigorẽ de monstrate iu¬
sticiȩ. fluxa oꝑa gentilitatis adstrpi¬
xit: ut hoc qͦd ꝑcipit᷑. uiuendo tene¬
ur̃i p̃cincti. Bene & eñĩ nomine
chanaan qͥ & gentiliũ popłm ꝓcre¬
auit .&. intͣpretat᷑ cõmutatꝰ. cͣuersa
ad fidẽ gentilitas de signat᷑: quȩ se¬
licissima cõmutacione a uiciis ad
uirtutes: a diabolo transmigiauit
ad xꝑm. Unde & in eiꝰ laudẽ psalmus

Expanded text:
ntes duodecim tribus Israel .-- Sindonem fecit, c. In lineo sindonis subtilis intextio signatur sanctae praedicationis in qua molliter quiescitur, quia mens in illa fidelium spe superna refovetur. Unde et Petro animalia in linteo demonstrantur, quia peccatorum animae misericorditer aggregatae, in blanda fidei quiete continentur. Hanc ergo sindonem Ecclesia fecit et vendidit, quia fidem, quam credendo texuerat, loquendo didicit, et a fidelibus vitam rectae conversationis accipit. Quae et Chananeo cingulum tradidit, quia per vigorem demonstratae justitiae fluxa opera gentilitatis exstinxit. Ut hoc quod praecincti . Bene etenim nomine Chanaan, qui et gentilium populum procreavit, et interpretatur commutatus, conversa ad fidem gentilitas designatur, quae, felicissima commutatione, a vitiis ad virtutes, a diabolo transmigravit ad Christum; unde et in ejusdem laudem psalmus
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ihrłm & ab inimicis gentibꝰ. & aꝑ
secutoribꝰ concul canda sit &. inlu¬
dendũ ei. ꝓuoluntate in ludenci¬
ũ. Sed melior & uerior est: sensus su¬
pior Breuit singła exponimꝰ. ut tan¬
d̾e ueniamꝰ ad calcẽ: ne si plixius
scͥpserimꝰ & rerũ obscuritate. &

Expanded text:
m et ab inimicis gentibus, et a persecutoribus conculcanda sit et illudendum ei pro voluntate illudentium. Sed melior et verior est sensus superior. Breviter singula exponimus, ut tandem veniamus ad calcem, ne si prolixius scripserimus, et rerum obscu
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ uertent᷑ & amenciã. ut nichil
saꝑe c̃uincant᷑. s palpabiles eos
opprimant tenebrȩ.: quales fuert
qͦndo egypcioꝵ pͥmitiua ꝑeussa st̃.
Suꝑ domũ aũ iuda. id est popłm
qͥ c̃ fitet᷑ dm . &. fractꝰ ꝑ secucionis
angustiis ac timore ꝑt̾ritꝰ uidet᷑
ee̾ innumero ꝑ sequenciũ. qꝑiet
dñs ocłos suos: ut plerosq respici¬
at. dicentes ad se. Respice in me. &
miserere mei: & mereant᷑ audire
erit tͥ dñs lum̃ ȩt̃nũ. Hec ẽ grauis¬
simi lapidis laceracio: quã in aduer¬
sarios suos qͥ ihrłm leuare & uexa¬
re conati st̾. dñs cõminat᷑. Et
in cordibꝰ suis. In ueniemꝰ nob̾ qͥ

Expanded text:
rem vertentur et amentiam, ut nihil rem vertentur et amentiam, ut nihil sapere convincantur: sed palpabiles eos opprimant tenebrae, quales fuerunt quando Aegyptiorum primitiva percussa sunt . Super domum autem Juda, id est, populum qui confitetur Deum, et fractus persecutionis angustiis ac timore perterritus, videtur esse in numero persequentium: aperiet Dominus oculos suos, ut plerosque respiciat dicentes ad se: Respice in me, et miserere mei , et mereantur audire: Erit tibi Dominus lumen aeternum . Haec est gravissimi lapidis laceratio, quam in adversarios suos, qui Jerusalem levare et vexare conati sunt, Dominus comminatur. Et in cordibus suis: Inveniemus nob
Abbreviated transcription (Latin):
cuciã omñe ȩquũ instuporẽ. & as¬
censorẽ eiꝰ in amenciã. Suꝑ domũ aũ
iuda. aꝑiã ocłos meos: & om̃s equos
popłoꝵ ꝑcuciã in cecitate. In il¬
lo tẽpore. hoc enĩ significat dies.
qndo obsessa fuerit ihrłm. ita ut
iudas qͦq eã obsidere cogat᷑ ꝙ car¬
aduersarioꝵ ȩ qͦs in stupore. ita ut
oñs stupeant qͥ eos uiderĩt ẽe̾ ꝑcꝰ¬
s e ascensores eor malor. prȩ¬
mente magnitudine. uertant᷑ in a¬
menciã. ẜ suꝑ domũ iuda qͥ ẽtra
metropolim suã facere aliqͥd coge-¬
bant᷑ aꝑ iet dñs ocłos suos ut eoꝵ
misereat᷑. & eos dignos suo faciat
aspectu: ocłoꝵq suoꝵ inlustret
lum ine. Om̃s aũ eqͦs popłoꝵ: et̃¬
na ꝑcuciet cecitate. Qͥ sꝑitalit equi
intelligendi st̃: supra diximꝰ fal¬
lax ȩquus ad salutẽ. & hi incurribꝰ.
& hi ineqͥs & cet̾a his similia Eascen¬
sores qͦq eoꝵ. uel dȩmones uel fal¬
sos magistros diximꝰ. qͥ om̃s instupo¬

Expanded text:
ascensorem ejus in amentia: super domum autem Juda aperiam oculos meos, et omnes equos populorum percutiam in caecitate. In illo tempore hoc enim significat dies  quando obsessa fuerit Jerusalem, ita ut Judas quoque eam obsidere cogatur, et caradversariorum 898 equos in stuporem, ita ut omnes stupeant qui eos viderint esse percussos, et ascensores eorum, malorum premente magnitudine, vertentur in amentiam, et super domum Juda, qui contra metropolim suam facere aliquid cogebantur, aperiet Dominus oculos suos, ut eorum misereatur, et eos dignos suo faciat aspectu, oculorumque suorum illustret lumine: omnes autem equos populorum aeterna percutiet caecitate. Qui spiritualiter equi intelligendi sint, supra diximus: Fallax equus in salutem . Et: Hi in curribus, et hi in equis , et caetera his similia. Ascensores quoque eorum, vel daemones, vel falsos magistros diximus, qui omnes in stupo
Abbreviated transcription (Latin):
in eleuanciũ corꝑibꝰ derelinqͣt sup
ȩccła sic intͣũtari potest. qͦd cuneti
ꝑsecutores qͥ eͣ tra domũ dñi dimea¬
rt̃. mebrient᷑ eo calice qͦ uniuersis
gentibꝰ ꝓpmat iheremias: ut bibar̃
.s. inebrient᷑ & eadant .s uomant .ẜ
insamant. Scio ꝑsecucionis te pore.
multos e nr̃is ẽtra eccłam pugna¬
re cõpulsos. Sed qͥcũq hoc pond̾uo
luerit subleuare. leuabit qͥd̾e ẜ
ꝓ ira dñi qua corripit peccatores
suis manibꝰ sust entabit. uerũ ps
s̃erit impunitꝰ. dei ẽtra se gladio di-¬
micante. Ero lapide oneris quẽ nos
it potuimꝰ intͣptati sumꝰ: septuagin¬
tauerter̃t. lapidẽ conculcatũ a cunc¬
tisgentibꝰ. Omis qͥ conculcauerit eũ:

Expanded text:
 Super Ecclesia sic interpretari potest, quod cuncti persecutores qui contra domum Domini dimicarunt inebrientur eo calice quo universis gentibus propinat Jeremias, ut bibant, et inebrientur, et cadant, et vomant, et insaniant . Scio persecutionis tempore multos e nostris contra Ecclesiam pugnare compulsos; sed quicumque hoc pondus voluerit sublevare, levabit quidem, et pro ira Domini qua corripit peccatores, suis manibus sustentabit: verum ipse non erit impunitus, Dei contra se gladio dimicante. Pro lapide oneris, quem nos, ut potuimus, interpretati sumus, Septuaginta verterunt, lapidem conculcatum a cunctis gentib
Abbreviated transcription (Latin):
uat᷑. ut inuicłis oppidisq & ca¬
stellis. rotundi ponant᷑ lapides
grauissimi ponderis. ad qͥs iuue¬
nes exercere se soleant:x eosꝓua
rietate uiriũ subleuare. Alii
usq ad genua. alii ad umbilic ĩ. ahi as
hume ros &e caput. ñ nulli suꝑ uertiẽ
erectis iunctisq manibꝰ. magnituquꝰ
uiriũ demonstrantes: pondꝰ ex tolus
In arce atheniensiũ. iuxta simula¬
chrũ ininerue. uidi spera ȩneã gra¬
uissimi ponderis. quã ego ꝓ inberi¬
litate corpuscłi mouere uix poteñ¬
Cũq qͣrerẽ qͥd nã sibi uellet. respi¬
sũ ẽ ab urbis eiꝰ cultoribꝰ. athletarũ
in illa massa fortitudinẽ cͣgͣꝓbari lee
pͥus ad agonẽ quẽꝙͣ. de scendere. qũ
ele uacione ponderis sciat᷑ qͥs euide¬
beat cõparari.Sensus gͦ iste ẽ. Ponam
ihrłm cunctis gentibꝰ. qͣsi grauissi¬
mũ lapidẽ ad subleuandũ. Leua¬

Expanded text:
at, ut in viculis, oppidis, et castellis, rotundi ponerentur lapides gravissimi ponderis, ad quos juvenes se exercere solebant, et eos pro varietate virium sublevare, alii usque ad genua, alii ad umbilicum, alii ad humeros et caput, nonnulli super verticem, rectis junctisque manibus, magnitudinem virium demonstrantes, pondus extollant. In arce Atheniensium, juxta simulacrum Minervae, vidi sphaeram aeneam gravissimi ponderis, quam ego pro imbecillitate corpusculi movere quaererem, quidnam sibi vellet, responsum est ab urbis ejus cultoribus, athletarum in illa massa 897 fortitudinem comprobari, nec prius ad agonem quemquam descendere, quam ex levatione ponderis sciatur quis cui debeat comparari. Sensus ergo iste est: Ponam Jerusalem cunctis gentibus, quasi gravissimum lapidem sublevandum. Leva
Abbreviated transcription (Latin):
pulȩ om̃ibꝰ popłis incircuitu po¬
siturũ ee̾ testat᷑. ut qͥ limen eiꝰ at¬
tigerit inebriet᷑ .& corruat: silie
ipsũ suꝑ liminare in eũ corruat
transiens societatẽ: coget᷑ obside¬
re metropolim suã. Ñ solũ autẽ
dñs ihrłm ponet cunctis popłis
qͥsi suꝑ liminare crapulȩ. s po¬
net ilłã & qͦsi lapidẽ oneris cune¬
tis popłis: quẽ qͥ leuare uolue

Expanded text:
pulae omnibus populis in circuitu positurum esse, testatur, ut qui limen ejus attigerit, inebrietur et corruat, sive ipsum superliminare in eum corruat et in illarum transiens societatem, cogetur obsidere metropolim suam. Non solum autem Dominus Jerusalem ponet cunctis populis quasi superliminare crapulae; sed ponet illam quasi lapidem oneris cunctis populis, quem q
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ affluit prudencia Sunt eñi qͥ in¬
ueniunt sapienciã doctrinã ueritatis
aure ꝑcipiendo. s affluere pruden¬
eia negligunt: nolendo cordis sui
sinũ ad ꝑcipiendã eiꝰ amplitudinẽ
laxare. Melior est. adqͥsicio esꝰ. ne

Expanded text:
ui affluit prudentia. Sunt enim qui inveniunt sapientiam, doctrinam veritatis aure percipiendo; sed affluere prudentia negligunt, nolendo cordis sui sinum ad percipiendam ejus amplitudinem laxare. Melior est acquisitio ejus ne
Abbreviated transcription (Latin):
sub disciplina & correctione solabat᷑.
addit qͦd cȩꝑat. insinuansqͥa beatitu¬
do uera ẽ hominis ñ aduersis carere
inpͣsenti s ȩtͣne sapienciȩ ꝑcepeione
lȩtari: qͦd est &. in hac uita dñi uolun¬
tatẽ cognoscere: & infuturo eiꝰ uisione¬

Expanded text:
sub disciplina et correptione solabatur, sub disciplina et correptione solabatur, addit quod coeperat, insinuans quia beatitudo est vera hominis non adversis carere in praesenti, sed aeternae sapientiae perceptione laetari. Quod est in hac vita Domini voluntatem cognoscere
Abbreviated transcription (Latin):
na dñs. ꝓ mercede c̃donat. Qͥ t̃rena sub¬
sicͥia largit᷑ in opibꝰ. dicior dando cȩ¬
lesti remune racione readdit᷑. Disci¬
plinã dñi filimi ne abicias: nec defici¬
cedunt. Unde sapieneia quẽ in ꝓsꝑis
bene uiuere docuit. etiã in correpei¬
one ne deficiat hortat᷑: ne accedente
infirmitate uel pauꝑtate. uel ꝑse¬
cucione humana: pietatẽ quã ser¬
uare intranqͥllitate uidebat᷑ amit¬
tat. Quẽ enĩ diligit dñs corripit. &¬
minꝰ de flagello qͦ castigam᷑ murmu
rare debemiꝰ. qͦnto cereius in ꝓmissio¬
ne pat̾nȩ dilectionis pignꝰ tenemꝰ
Unde & ipse dicit. Ego qͦs amo. arguo
&. castigo. Notandũ aũ qͦd. ꝓ hoc uer¬
bo septuaginta int̾p̃tes dixere. fla¬
gellat aũ omne hominẽ quẽ reci¬
pit: qͦd mirandũ cur apłs ad hebrȩos
hebraice scͥbens. magis seqͥ uoluerit.
Beatꝰ homo qͥ inuenit sapienciã. &.
qͥ affluit prudencia. Quia positos

Expanded text:
na Dominus pro mercede condonat. Qui terrena subna Dominus pro mercede condonat. Qui terrena subsidia largitur inopibus ditior dando coelesti remuneratione redditur. Disciplinam Domini, fili mi, ne abjicias, et nec deficicedunt. Unde sapientia quem in prosperis bene vivere docuit, etiam in correptione, ne deficiat, hortatur, ne accedente infirmitate vel paupertate, vel persecutione humana, pietatem, quam servare in tranquillitate videbatur, amittat.-- Quem enim diligit Dominus, corripit, de flagello quo carare debemus, quanto certius in eo paternae dilectionis pignus tenemus, unde et ipse dicit: Ego quos amo, arguo et castigo . Notandum autem quod pro hoc verbo Septuaginta Interpretes dixere, flagellat autem omnem filium quem recipit. Quod mirandum cur Apostolus ad Hebraeos Hebraice scribens magis sequi voluerit. Beatus homo qui invenit sapientiam, et qui affluit prudentia. Quia positos
Abbreviated transcription (Latin):
ae sua substancia suarũq frugũ pri¬
miciis honorat: qͥ omne qͥcqͥd boni oꝑ¬
at᷑ ñ hoc suis uiribꝰ ac meritis. s suꝑnȩ
grẽ tribuit: memor illius uerbi.
qa sine me nichil potestis facere.
Et implebunt᷑ horrea tua saturita¬
te: &s uino toreularia redundabunt.
flit in euangelio dñs Ihesaurizate aũ¬
uob thesauros incȩlo. Si gͦ thesauros
in cȩlo possunt habere iusti qͥa ue¬
ras sibi diuicias inueniunt: possunt
utiq & horrea & toreularia. qͥa ñe
surient neq sicient amplius. Cẜ im¬
plebunt᷑ hor rea saturitate: qͥa saci¬
abor inqͥt dũ manifestabit᷑ gła tua.
Redundabunt torcularia uino: qͥa
int̾na suauitas ȩtͣnoꝵ. corda cunctoꝵ
fideliũ in laude sui c̃ditoris accen
dit. Hinc & eñi dicit. ut edatis & biba¬
tis suꝑ mensã meã in regno meo Sed
& inp̃senti ñ nũꝗͣ. doctori qͥ panẽ
uerbi qͥ poc ulũ gr̃e sꝑitalis indigen¬
tiministrat: maiora ministrandi do¬

Expanded text:
e sua substantia suarumque frugum primitiis honorat, qui omne quidquid boni operatur, non hoc suis viribus ac meritis, sed supernae gratiae tribuit. Memor illius verbi, quia sine me nihil potestis facere. Et implebuntur horrea tua saturitate, et vino torcularia redundabunt.  in Evangelio, Thesaurizate vobis thesauros in coelo . Si ergo thesauros in coelo possunt habere justi quia veras ibi divitias inveniunt, possunt utique et horrea et torcularia, quia non esurient neque sitient amplius. Et implebuntur horrea saturitate. Quia satiabor, inquit, dum manifestabitur gloria tua . Redundabunt torcularia vino, quia interna suavitas aeternorum, corda cunctorum fidelium dit; hinc etenim dicit, ut edatis et bibatis super mensam meam in regno , sed et in praesenti nonnunquam doctori, qui panem verbi, qui poculum gratiae spiritalis indigenti ministrat, majora ministrandi do
Abbreviated transcription (Latin):
de interitu lib̾aret. Iota enĩ littera
ex qua sumit nom̃ saluatoris ex ordi¬
ũ. ñ solũ apud grecos. s & apud he¬
brȩos. de nariũ numerũ significat.
¶ hoc mystieo sermone monstrat᷑ qͦa
om̃s qͥ censent᷑ uocabulo xꝑiano. qͦs

Expanded text:
de interitu liberaret. Iota enim littera, ex qua sumit nomen Salvatoris exordium, non solum apud Graecos, sed et apud Hebraeos, denarium numerum significat. Et hoc mystico sermone monstratur, quod omnes qui censentur vocabulo Christiano, quos
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ. ut lutũ uiarũ. Propt̾ea dñs
possidebit eã. & ꝑcuciet in mari forti¬
tudinẽ eiꝰ & ipsa in igne c̃eremabit᷑.
nacio: ipsa ẽ q̃ ab anthiocho epiphanȩ
epiphanie nom̃ accepit. & nẽ syriȩ coeles
ẽ eiuitas. ¶. hec gͥ .&. tyrꝰ & sydon. er̃t¬

Expanded text:
aurum ut lutum viarum. Propterea Dominus possidebit eam, et percutiet in mari fortitudinem ejus, et ipsa in igne concremabitur. natio, ipsa est quae ab Antiocho Ἑπιφανεῖ, Epiphaniae nomen accepit, et nunc Syriae Coeles est civitas.
Abbreviated transcription (Latin):
tatꝰ ẽ aqͥla: aduocacionẽ geneũ ẜ
ex tructionẽ ȩcełe ꝑtinet.E. efte
qo uerbor. Assũpeio uerbi qñi a¬
cuti in peccatores: mollis in uistõ
Adrach qͥppe hoc resonat. ex qud
integris nom̃ cõpositũ: ad acraĩ
rach. molle tenerũq significass
& ñ ut male a qͥbꝰdã legit᷑. sedrad
Qdã adrach refert̃ ad popłm uls¬

Expanded text:
atus est Aquila, ad vocationem gentium, et exstructionem Ecclesiae pertinet. Et est ordo verborum: Assumptio verbi Domini, acuti in peccatores, mollis in justos: ADRACH   quippe hoc resonat ex duobus integris nomen compositum: AD, acutum, RACH, molle, tenerumque significans: et non ut male a quibusdam legitur, Sedrach. Quidam Adrach referunt ad popul
Abbreviated transcription (Latin):
iuda. & dux de femore eiꝰ. donec ue¬
niet eui repositũ ẽ. & ipse erit expec¬
tacio genciũ. Erit enĩ radix iesse
&. qͥ ex surrexerit ut dñet᷑ gentibꝰ:
in ipso gentes sꝑ abũt. Cũq ap̃hen¬
derint eũ: cupient eiꝰ herere ues¬
tigiss. qm d̾s cũ eo sit. Uel certe ex
om̃ibꝰ linguis & nacionibꝰ. qͥcũq ere¬
diderĩt. app̃hendent uirũ iudeũ. a¬
postolos qͥ ex iudeis st̃. & dicent. Eamꝰ

Expanded text:
 donec veniat cui repositum est: et ipse erit exspectatio gentium : Erit enim radix Jesse: et qui exsurrexerit ut dominetur gentibus, in ipso gentes sperabunt . Cumque apprehenderint eum, cupient ejus haerere vestigiis; quoniam Deus cum eo sit. Vel certe ex omnibus linguis et nationibus quicumque crediderint, apprehendent virum Judaeum, apostolos qui ex Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ numeri refer̃t saeram̃tũ. lũ
qͦq ciuitates. quas qͥ corꝑis sensis or¬
time gubernauerit: numero dipi¬
cato accipiet infuturũ. Onus
uerbi dñi intͣra adrach ꝙ damsei
nũ tribuũ isrł lxxͫ. Assumper

Expanded text:
us numeri referunt sacramentum. Decem quoque civitates, quas qui corporis sensus optime gubernarit, numero duplicato, accipiet in futurum . Onus verbi Domini in terra Adrach, et Damasci nium tribuu
Abbreviated transcription (Latin):
nũ . & ad duas uirgas. tresq pastoris
qͥ in uno m̃se succisi st̃ & ad trigint
argenteos de qͥbꝰ emptꝰ ẽ ager figi
in sepul turã ꝑegrinoꝵ. & ad stultiuis¬
sa pastoris. & cetera usq ad fine uo¬
luminis. Que tantis st̃ ẽ texta myis¬
teriis. ut miscdia dm̃ & tuis in digea¬
mꝰ oracionibꝰ. ne cursus nr̃ aliqͦ pri¬
pediat᷑ errore. & maliuolis iuftast
occasio de trahendi: qͥ ad hoc solũ ln¬
guã se habere putant. ut. ꝓrimola¬
cerent. & duriciã frontis attritȩ uer¬
bor rabie c̃solent᷑ funt prefacio¬

Expanded text:
anum, et ad duas virgas, tresque pastores, anum, et ad duas virgas, tresque pastores, qui in uno mense succisi sunt, et ad triginta argenteos, de quibus emptus est ager figuli in sepulturam peregrinorum , et ad stulti vasa pastoris, et caetera usque ad finem voluminis: quae tantis sunt contexta mysteriis, ut misericordia Dei et tuis indigeamus orationibus, ne cursus noster aliquo praepediatur errore, et malevolis justa sit occasio detrahendi, qui ad hoc solum linguas habere se putant, ut proximos lacerent, et duritiam frontis attritae verborum rabie consolentur. Aperi