comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq coniungendo componat: Iũc
uulgo bracilem. quasi brachialem
dicunt. quãuis nẽ non brachioꝵ
s renum sit cingulum Subancto¬
rium autem uocatũ. qd̃ ut dictũ
est sub brachiis ductum alarũ si-¬
num ambit. atq hinc inde sub.¬
cingit: fascia est. qua tegitur pec¬
tus. et papillȩ comprimuntur. atq cris¬
panti cingulo angustus pectus artat᷑.
Et dicta fascia. quod in modum fascio¬
li corpus alligat. Hinc et fasciolȩ. qͥ¬
bus uulnera colligant᷑. Gitta dicta
quod ea pectus uincit᷑ instar uitis
ligantis. Ii imbus quẽ nos ornam̃¬
tum dicimus fasciola est. que ambit
extremitatẽ uestium. aut ex silis. aut
ex auro contexta. assũta q extrinse:¬
cus in extrema parte uestimenti
patos. quod insertis filo por cori
setis suant . i consuant. quasi seto¬
res: Calͥgarios uero. non a callo pe¬
dum.s. a qualo. idest ligno uocatõ.
sine quo consui calciamenta non
fiebant autẽ prius ex salice cantũ¬

Expanded text:
atque coniungendo conponat. Hunc atque coniungendo conponat. Hunc vulgo brachilem, quasi brachialem, dicunt, quamvis nunc non brachiorum, sed renum sit cingulum. Subcinctorium autem vocatum quod, ut dictum est, sub brachiis ductum alarum sinum ambit atque hinc inde subcingit. Fascia est qua tegitur pectus et papillae conprimuntur, atque crispanti cingulo angustius pectus artatur: et dicta fascia quod in modum fasciculi corpus alligat. Hinc et fasciolae, quibus vulnera conligantur. Vitta dicta quod ea pectus vincitur instar vitis ligantis. Limbus est quam nos ornaturam dicimus. Fasciola est quae ambit extremitatem vestium, aut ex filis, aut ex auro contexta adsutaque extrinsecus in extrema parte vestimenti patos setis suant, id est, consuant, quasi setores. 2. Caligarius vero, non a callo pedum, sed a calo, id est, ligno, vocatus, sine quo consui calceamenta non Fiebant autem prius ex salice tantu
Abbreviated transcription (Latin):
inctus est ⁊ona lata. et minꝰ lata.
Semicinctum ex utrisq minimũ
cingulum: Nam a cincto ꝑ diminu¬
tionem cingulum nominatum: Cin-¬
cto autẽ iuuenes in exercitacione cã¬
pestri uerecunda uelabant. unde et
campestres dicebantur. Baͥtheum
ex eo signa dependent ad demonstran
dam legionis militaris summã. id ÷
sex miliũ sexcentorũ. ex quo numo
et ipsi consistunt. unde et baltheꝰ
non tantum qd̃ cingit᷑.s etiã a qͦ
arma dependent: Tona grecum est
quam illi ⁊ onarini. noꝰ cingulum
nuncupamus Stropheum᷑: cingu¬
lũ aureum cũ gemmis. de quo ate
purpuras .i. limas caltulũ cinguli
genus a coacto loro dictum: Fiir.¬
bula grecum est. quã illi fiblin
dicunt. quod ligat. est. subsibulum
subligaculum. Nerlimiculum est
quod succinctorium siue braccile
nuncupamus. qd̃ descendens perce r-¬
uicem. et a lateribus diuisum utra-¬
rũq alarum sinus ambit. atq hinc
inde subangit. ut constringens lati¬
tudinem uestium corpus contrahat

Expanded text:
inctus est lata zona, et minus lata semicinctium, et utrisque 478 minima cingulum. Nam a cinctu per diminutionem cingulum nominatur. Cinctu autem juvenes in exercitatione campestri verecunda velabant, unde et campestre dicebatur. 2. Balteus ex eo signa dependent, ad demodam legionis militaris summam, id est sex millium sexcentorum, ex quo numero et ipsi consistunt: unde et baltheus dicitur non tantum quod cingitur, sed etiam a quo arma dependent. Zona grecum est, quam illi zonarium, nos cingulum nuncupamus. Strophium est cingulum aureum cum gemmis. De quo ait purpuras, id est limas. Caltulum cinguli genus, a coacto loro dictum. Fibula Graecum est, quam illi †fiblin† dicunt, quod ligat. Subfibulum, subligaculum. Redimiculum est quod subcinctorium sive bracile nuncupamus, quod descendens per cervicem et a lateribus colli divisum, utrumque alarum sinus ambit atque hinc inde subcingit, ut constringens latitudinem vestiat corpus, contrahat
Abbreviated transcription (Latin):
Globellum corrupte a globo dictũ
per diminitionem quasi globellũ:
panuliqd̃ ex his panni texant᷑ Ipsi enĩ
discurrunt ꝑ telam. Stamen dictũ
qd̾̃ rectum stat. Trama. qd̾ uia recta
transmittant᷑ ꝑ telam Est enĩ filum
intra stamen currens. Lucia sunt. qͥb
stamina ligant᷑. quasi ligia: Ordire est

Expanded text:
Gubellum corrupte a globo dictum Gubellum corrupte a globo dictum per diminutionem, quasi globellum. Panuliae, quod ex eis panni texantur; ipsae enim discurrunt per telam. Stamen dictum quia rectum stat. Trama, quod via recta transmittatur per telam; est enim filus intra stamen currens. Licia sunt quibus stamina ligantur, quasi ligia. Ordire est
Abbreviated transcription (Latin):
ela pro longitudine staminum
dicta. cuius diminutiuũ est te¬
laria. Insubuli. quia infra et supra
sunt. uł quia insubulantur: Nadii
dicti. quia radendo fiunt. pectines
quia pexa fila reddant. et imprimat̃:
Colum. quod sit in longitudie et ro-¬
tunditate. quasi colunna: fusum¬
per quod ipsum fundatur. quod ne-¬
tum est. Alibrum. qd̃ in eo librant᷑
fila i soluantur. Calathum. leue
gestamen ex liͦno uel canna aut ex
iunco factum. in quo uel pensa po-¬
nuntur uł leguntur flores. Cala
enĩ grece lignum est. a quo diriuatũ
calathum: Nam latine quassillum
dicitur. Cicero in philippicis. Aut
uero inter quassilla pendatur lau¬
rum: þensum mulierũ a pendendo
dictum. Inde. pensa et inpensa netũ:
fila dicta quia ex pilis animalium
sunt. uł quia laneficium silis tenu¬
ibus constat in modum pilorũ. id:
quasi filorum: Mataxa. quasi meta¬
xa. a cireuitu scł filorum. Nlam me¬
ta circuitus. uel quod transferatur.

Expanded text:
Tela pro longitudine staminum Tela pro longitudine staminum dicta, cuius dirivativum est telaria. Insubuli, quia infra et supra sunt, vel quia insubulantur. Radii dicti quia radendo fiunt. Pectines, quod pexa fila reddant et inpremant. Colum, quod sit in longitudine et rotunditate quasi columna. Fusum, quod per ipsum fundatur quod netum est. Alibrum, quod in eo liberantur fila, id est solvantur. Calathum leve gestamen ex lino vel canna aut ex iunco factum, in qua vel pensa ponuntur vel leguntur flores; κᾶλα enim Graece lignum est, a quo dirivatum est calathum. Nam Latine quasillum dicitur. Cicero in Philippicis 3, 10: 'Aut vero inter quasilla pendatur aurum.' Pensum mulierum a pendendo dictum; unde pensa et inpensa. Netum. Fila dicta sunt, vel quia lanificium filis tenuibus constat in modum pilorum, id est quasi filorum. Mataxa quasi metaxa, a circuitu scilicet filorum; nam meta circuitus; vel quod transferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ia cipro gignitur. siue in his quoᷤ ꝓpiꝰ
solis cursus illuminat: Codeȩ autẽ
maris sunt. que circumcisa ferro la¬
erimas purpurei coloris emittunt:
Nis collectis color purpureus temꝑat᷑.
Et ostrum exinde appellatum dicunt
qdͣ ex teste humore elicit᷑ Purpure¬
sunt aput latinoᷤᷤ a puritate lucis
elicitur cũ aspiratione. aput nos
purpura sine aspiratione: ferrui
go color est purpurȩ subnigrȩ. que
fit in inspania. Ut. ferrugine elũ¬
rus hibera: dicta autem ferrugo:
quad omnis prima tinctura eius¬
madi coloris existat: Glaucus color
est ferrugineus subniger Eibi¬
dum ab elbo colore uocatum: Ei¬
bum est enĩ medius color int̾ album et
nigrum. ab albo diriuatum. Li uteue
color rubicundus. quod est croceus: Nã
crocum lutei coloris ẽ. Ut. croceo mu¬
pendenti suligine tectorũ egesta as-
sidius ignibus unde et color eiusdẽ
tincture flammeus est
De instrumentis ues tiror.

Expanded text:
la Cypro gignitur sive in his quos propius la Cypro gignitur sive in his quos propius solis cursus inluminat. Conchylia autem sunt maris, quae circumcisa ferro lacrimas purpurei coloris emittunt: his collectis color purpureus temperatur. Et ostrum exinde appellatum dicunt quod ex testae humore elicitur. Purpura apud Latinos a dicitur cum aspiratione; apud nos purpura sine aspiratione. 6. Ferrugo est color purpurae subnigrae, quae fit in Hispania, ut: Ferrugine clarus Ibera. Dicta autem ferrugo, quod omnis purpura prima tinctura hujusmodi coloris existat. 7. Glaucus color est ferrugineus, subniger. Elbidum ab elbo colore vocatum. Elbum enim est medius color inter album et nigrum, et elbum ab albo derivatum. 8. Luteus color rubicundus, quod est croceus; nam crocus lutei coloris est, ut: Croceo mupendenti fuligine tectorum siduis ignibus: unde et color eiusdem tincturae flammeus est. De instrumentis vestium .
Abbreviated transcription (Latin):
siue a greca ethimologia. Nlam illi
genus est quoddam lini. iumiũ candida
et mollissimi. qd̃ greci naraten uo¬
cant. fibrinum lana est animaliuna
que sibros uocant ipsos et castores existi¬
mant. quosdum uenatores sequnt᷑ . ip¬
si sibi cesticulos adimunt: Aranea uo.¬
cata. quod aeris infusione in frondib
mi miser̾unt Uermiculi enĩ ibi naᷤᷤ.¬
ci phibent᷑. a quibus hec circum ar¬
bores fila dicuntur Uermes aũ ip¬
si grece bombices nominantur: pla-¬
cium est stupa. et quasi crassedo se
rici et est grecum nomen.
De coloribos ues tirm.
inctura uocata qua tinguitur
et in aliam fucata speriẽ nito¬
ris grã coloratur: Coccum greci. nos
rubrum seu uermiculum dicimus:
est enĩ uermiculus ex sil uestrib fron¬
dibus: Codnlium dictum eoquod ex
conculis marinis color eius colligitur
Idem et ostrum uocat᷑. ostrum quad ꝓ
colare purpure temperatur plurimis
quidem in locis .s optimum in infu¬

Expanded text:
sive a Graeca etymologia. Nam illi sive a Graeca etymologia. Nam illi genus est quoddam lini 506 nimium candidi et mollissimi, quod Graeci papatem vocant. Fibrinum lana est animalium, quae fibros vocant, ipsos et castores existimant, quos dum venatores 465 sequuntur, ipsi sibi testiculos adimunt. Aranea vocata, eo quod aeris infusione in frondibusmi miserunt. Vermiculi enim ibi nasci perhibentur, a quibus haec circum arbores fila ducuntur. Vermes autem ipsi Graece βόμβυκες nominantur. Placrici, et est grecum nomen.De coloribus vestium. Tinctura vocata quia tinguitur et in aliam fucata speciem nitoris gratia coloratur. Κόκκον Graeci, nos rubrum seu vermiculum dicimus; est enim vermiculus ex silvestribus frondibus. Conchylium dictum eo quod ex conchulis marinis color eius colligitur: idem et ostrum vocatur. Ostrum, quod pro colore purpurae temperatur, plurimis quidem in locis, sed optimum in insu
Abbreviated transcription (Latin):
aulea .i. uela de pellib qualia in exodole
leguntur. quibus tabernaculum extrin¬
secus tegebatur: dictȩ autẽ cortine a co-¬
riis. eoquod prius ex pellibus suissent factȩ:
Unde et in eodem tabnaculo legis iubet᷑
cortinas fieri ex pellibus arietum ru¬
bris. et ex pellibus iacintinis: Cilicia
arabes nuncupant uelamenta pilis
caprarum contexea. ex quibus sibi ten¬
toria faciunt: De la Nis. Iunii¬
ana a laniando idest a uellendo uo-¬
Icata: hinc et uellus dictum. qd̃¬
ynus lanȩ uellerentur non tonderent᷑.
luinum ex t̾ra oritur. defluxumq no-¬
men eius a greco Nam linum greci li¬
narium dicunt. siue quod sigmolle et
lene: Stupa uero canabi est siue lini::
dicta qd ex ea rime nauium stipent᷑:
Unde et stipatores dicunt᷑. qui in naui¬
bus eam componunt: Tomentum ap¬
pellatum. quad aut in silo aut in te¬
la tumeat. nec subtilitatem habeat: Ca¬
nabum a similitudine canne uocatũ.

Expanded text:
aulaea, id est vela, de pellibus, qualia in Exodo aulaea, id est vela, de pellibus, qualia in Exodo leguntur, a quibus tabernaculum extrinsecus tegebatur. Dictae autem cortinae a coreis, eo quod prius ex pellibus fuissent factae. Unde et in eodem tabernaculo legis iubetur cortinas fieri ex pellibus arietum rubris et ex pellibus iacintinis. Cilicia Arabes nuncupant velamenta pilis caprarum contexta, ex quibus sibi tentoria faciunt. § 27 De lanis. Lana a laniando, id est a vellendo, vocata: hinc et prius lane vellerentur, non tonderentur. Linum ex terra oritur, deflexumque est nomen eius a Greco, nam linum Greci linarium dicunt sive quod sit molle et leve. Stuppa vero cannabi est sive lini; hpa dicta, quod ex ea rime navium stipentur; unde et stipatores dicuntur, qui in vallibus eam componunt. Tomentum appellatum, quod aut in filo, aut in tela tumeat, nec subtilitatem habeat. Cannabum a simili
Abbreviated transcription (Latin):
thoros sulciant. siue caput. que re¬
clinatoria uulgus appellat. Cerui¬
calia autẽ. eoqd̃ ponant᷑ sub cerui¬
cent᷑ .i. farciant᷑ pluma. siue tom̃to.
quo molliores calidioresq sint: ta¬
peta dicta. qd̃ pedibus primũ stra¬
rent᷑. quasi tapedia: Sipla tapetia
ex una parte uillosa. quasi simpla
ansitaꝑ ex utraq parte uillosa ta¬
peta: liucilius: Siple atq anfita pa
uillis ingentibus molles. Mantilia nc̃
pro opiendis mensis sunt. que ut no.¬
menꝰ ipsum indicat. olim t̃gendis
manibus pͣbebat᷑ Mappe conuiuis
et epularum appositarum sunt.
Toralia longe ꝑpetueq mappȩ a thoro dictȩ:
Sabanum grecum nomen est. facisterguĩ
ex manut̾grium a tͣgendo faciem uł manꝰ
uocatum est. Uela dicta. qd̃ obiectu suo
interiora domorum uelent. Aulea uela
picta et grandia. que ideo aulea dicta
sunt. quod primum in aula attali
regis asie cui successit populus romanꝰ
inuenta sunt: Cortine dicte sunt

Expanded text:
toros fulciat, sive caput, quae retoros fulciat, sive caput, quae reclinatoria vulgus appellat. 4. Cervicalia autem, eo quod ponantur sub cervicentur, id est farciantur, pluma sive tomento, quo molliores calidioresque sint. Tapeta dicta quod pedibus primum strarentur, quasi tapedia. Sipla tapeta ex una parte villosa, quasi simpla. Amphitapa ex utraque parte villosa tapeta. Lucilius13: Siplae atque amphitapi villis ingentibus molles. Mantelia nunc pro operiendis mensis sunt; quae, ut nomen ipsud indicat, olim tergendis manibus praebebantur. Mappae convivii et epularum appositarum sunt, Toralia longae perpetuaeque mappae, a toro dictae. Sabanum Graecum est. Facietergium et manitergium a tergendo faciem vel manus vocatum. Vela dicta quod obiectu suo interiora domorum velent. Aulaea vela picta et grandia; quae ideo aulaea dicta sunt quod primum in aula Attali regis Asiae, cui successit populus Romanus, inventa sunt. Cortinae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
hense induebant᷑. ut in tali a¬
miculo potius quã in stola pol¬
luissent pudiciciã: Erat enĩ a¬
put ueteres hoc signũ meretri.¬
cie uestis. nunc in hispania ho¬
nestatis: Tenstriũ palleum est
quo usq hodie arabiȩ et mesopota miȩ
mulieres uelant᷑. quibus in ȩstu tu-¬
tissimo tegunt᷑ um braculo. de quo
in isaia. Anobioladium amictoriũ
lineum feminarũ. quo lnimeri o¬
ꝑiuntur. qd̃ greci uel latini sindo¬
nẽ uocant. De strato et Reliquis
ues tiũ ouȩ in usu habeNTor.
tragulum est uestis cliscolor. qd
manu areisicis. duiersa ua¬
rietate distinguitur dictum aũ¬
ctu aptum sit. de quo salomon. Stra¬
qulatam uestem fecit sibi liudices
a ludis. idest theatris uocatas quidã
existimant: Cum enĩ egrediebant᷑
de ludis prostibulo uiuenes horũ ue¬
lamento tegebant caput et faciem:
quia solet erubescere qui lupanar
ornamenta lectoꝵ dicta. qd̃ in his
sulcimur. idest sustinemur. uel qd̃

Expanded text:
ehensae induebantur, ut in tali aehensae induebantur, ut in tali amiculo potius quam in stola polluerent pudicitiam. Erat enim apud veteres hoc signum meretriciae vestis, nunc in Hispania honestatis. Theristrum palliolum est quo usque hodie Arabiae et Mesopotamiae mulieres velantur, quibus in aestu tutissimo teguntur umbraculo. De quo in Isaia 3, 23. Anaboladium amictorium lineum feminarum quo humeri operiuntur, quod Graeci vel Latini sindonem vocant. De stratu et reliquis vestibus quae in usu habentur . Stragulum vestis est discolor quod manu artificis drietate distinguitur. Dictum auctu aptum sit. De quo Salomon: Stragulatam vestem fecit sibi. 2. Ludices a ludis, id est, theatris, vocatas quidam existimant. 462 Cum enim egrediebantur de ludi prostibulo juvenes horum velamento tegebant caput et faciem, quia solet erubescere qui lupanar ornamenta lectorum, dicta quod in iis fulcimur, id est, sustinemur, vel quod
Abbreviated transcription (Latin):
uocant. De palliis feminaRy.
Iegillum est plautum reginarũ
amictulum. unde et appella-¬
tum. Peplum matronale
palleum. ex purpura signatum.
cuius sinbrie aurei staminis sũmi¬
tate resplendent. Palla est quadrũ
palleum muliebris uestis. deductũ
usq ad uestigia. qd assixis in ordinẽ
gemmis. et palla dicta atrotyn a Aa¬
IN. idest a nobilitate que est circa
sinem huius indumenti. siue qd̃
ruꝗis uibrantibus sinuata crispe¬
tur: Stola matronale in operim̃-¬
tum. qd̃ cooperto capite ad scapir¬
las a dextro latere in leuũ hume¬
rum mittit᷑ Seola aũ ꝗrece uo-¬
catur qd̃ suꝑemittatur Item
ee ricinium latino nomine ap-¬
pellatum. eoqd̃ dimidia eius
pars retro reicit᷑. qd uulgo ma¬
uortem dicunt. Uocatum aũ
mauortem. quasi martẽ: Signũ
enĩ dignitatis maritalis et po¬
testatis in eo est Caput enĩ mu¬
lieris uir est. inde et suꝑ caput
mulieris est: Amiculum est me.¬
retricũ palleum. Hinc aput ue¬
teres matrone in adulterio dep̃¬

Expanded text:
ocant. De palliis feminarum . Regillum est praelatum reginarum amiculum; unde et appellatum. Peplum matronale pallium ex purpura signatum, cuius fimbriae aurei staminis summitate resplendent. Palla est quadrum pallium muliebris vestis, deductum usque ad vestigia, quod ad fixis in ordinem gemmis. Et palla dicta ἀπὸ τοῦ πάλλειν, id est a mobilitate, quae est circa finem huiusmodi indumenti; sive quod rugis vibrantibus sinuata crispetur. Stola matronale operimentum, quod cooperto capite et scapula a dextro latere in laevum humerum mittitur: stola autem Graece vocatur quod superemittatur. Idem et ricinium Latino nomine appellatum eo quod dimidia eius pars retro reicitur; quod vulgo mavortem dicunt. Vocatum autem mavortem quasi Martem; signum enim maritalis dignitatis et potestatis in eo est. Caput enim mulieris vir est; inde et super caput mulieris est. Amiculum est meretricum pallium lineum. Hunc apud veteres matronae in adulterio depr
Abbreviated transcription (Latin):
Unde et enticã greco noẽ reposite rei copio¬
sam substantiã appellamꝰ. De operar i u.
cabulo nuncupant᷑. ubi deputantur
noxii ad aliquod faciendũ opus. ut solẽt
gladidtores. et exules qui marmora secãt.
et tam̃ uinculorũ custodiis alligati st̃:
Geniceũ grecedictum. eo qd̃ ibi conuentꝰ
feminarum ad opꝰ laneficii exercendũ con-¬
ueniat: Mulier enĩ grece. gene nuncu¬
patur: Pistrinũ quasi pilistrinum. qr
aput ueteres non molitores s pistores
dicti quasi pinsores a findenelis granis
frum̃ti. Mole enĩ usus ñdũ erat . s gra¬
nũ pilo fincdebant. Uñ ⁊ uirgilius: Et¬

Expanded text:
Unde et enthecam Graeco nomine repositam rei copioUnde et enthecam Graeco nomine repositam rei copiosam substantiam appellamus. § 6 De operariis. cabulo nuncupantur, ubi deputantur noxii ad aliquod opus faciendum; ut solent gladiatores et exules, qui marmora secant et tamen vinculorum custodiis alligati sunt. Gynaeceum Graece dictum eo quod ibi conventus feminarum ad opus lanificii exercendum conveniat. Mulier enim Graece γυνὴ nuncupatur. Pistrinum quasi pilistrinum, quia apud veteres non molitores sed pistores dicti, quasi pinsores, a pinsendis granis frumenti; molae enim usus nondum erat, sed granum pilo pinsebant. Unde et VergiliusGe
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. Ab inferendis gͥ et depor.¬
tandis sacris sacrariũ ñcupatur. do¬
naria uͦ eo qd̃ ibi dona reponantur.
que in tẽplis offerre consueuerãt.
Erariũ uocatũ qrua pͥus es signatũ
ĩbi recondebat᷑. Noc enĩ olim in u¬
su erat auro argentoq ñdũ sig.¬
nato ex quorũ metallis quãius
postea facta fuisset pecunia: nom̃
ũ locus. ubi quarũq artiũ instrum̃¬
ta ponunt᷑. Armam̃tariũ uͦ ubitã¬
aũ utraq: ab armis .i. abrachiis qͥb
exertent᷑ Pibliotheca est locus. ubi
reponuntur libri Siblos enĩ grece
liber. theca repositoriũ dicit᷑ Prõ¬
tuariũ dictum eoqd inde necessari¬
steria m̃sarũ. uł que necessaria ui¬
tui suꝑsunt: Int̾ prõptuariũ autẽ Ii¬
et cellariũ hoc int̾ est. qd̃ cellariũ
tẽporis. Apothece aũ uel horrea agre¬
co uerbum ex uerbo repositoria. uł
reconditoria dici possunt. eoquod
in his hoẽs elaboratas frugeᷤ repoñt :

Expanded text:
verunt. Ab inferendis igitur et deporverunt. Ab inferendis igitur et deportandis sacris sacrarium nuncupatur. Donaria vero, eo quod ibi dona reponantur quae in templis offerre consueverunt. Aerarium vocatum quia prius aes signatum ibi recondebatur. Hoc enim olim in usu erat auro argentoque nondum signato: ex quorum metallis quamvis postea facta fuisset pecunia, nomenum locus est ubi quarumcumque artium instrumenta ponuntur. Armamentarium vero, ubi tanautem utraque ab armis, id est brachiis, quibus exercentur. Bibliotheca est locus ubi reponuntur libri; βίβλος enim Graece liber, θήκη repostorium dicitur. Promtuarium dictum eo quod inde necessaristeria mensarum, vel quae necessaria victui supersunt. Inter promtuarium autem et cellaest. Apotheca autem vel horrea a Graeco, verbum e verbo repostoria vel reconditoria dici possunt, eo quod in his homines elaboratas fruges reponunt.
Abbreviated transcription (Latin):
docultꝰ et sacrisicia offerunt᷑. Marty¬
riũ locus mareyris ꝗrãca dirinaciõe.
eo quod in memoria martyris sit con-
tirũ: Arã quidã uocatã clixerunt. qd̃
ibi incense uictime arcdeant: Aluiaraᷤᷤ¬
altare aũ ab altitudine constat ȩesse
nominatũ. quasi alta ara: Pulpitũ
qd̃ ineo lector uel psalmista positꝰ
in publico conspici a pło possit. quo
liberius audiatur: Tribunal eo quod
inde a sacerclote tribuant᷑ p̃cepta
uiuendi. Cenĩ locus in sublimi consti¬
tutus. unde uniuersi ex audire pos.¬
sint. Alias tribulal a tribub deno¬
minatũ. quod ad illud trib cõuocet᷑:
Analogium dictum quod sermo in de
p̃dicetur Nã logos grete sermo dicit᷑.
quod et altius situm est. ut in eo lect
DE REPOSIIO RIIS
Acrariũ proprie est locus templi ĩ qͦ
sacra reponunt᷑. sicut donariũ ÷
in qͦ collocant᷑ oblata. sicut lectist̃na
dicunt᷑ ubi homines sedere consue¬

Expanded text:
Deo cultus et sacrificia offeruntur. MartyDeo cultus et sacrificia offeruntur. Martyrium locus martyrum Graeca derivatione, eo quod in memoria martyris sit consttyrum. Aram quidam vocatam dixerunt quod ibi incensae victimae ardeant. AlAltare autem ab altitudine constat esse nominatum, quasi alta ara. Pulpitum, quod in eo lector vel psalmista positus in publico conspici a populo possit, quo liberius audiatur. Tribunal, eo quod inde a sacerdote tribuantur praecepta vivendi. Est enim locus in sublimi constitutus, unde universi exaudire possint. Alias tribunal a tribu denominatum, quod ad illud tribus convocetur. Analogium dictum quod sermo inde praedicetur; nam λόγος Graece sermo dicitur; quod et ipsud altius situm est ut in eo lectoDe repositoriis . Sacrarium proprie est locus templi in quo sacra reponuntur; sicut donarium est in quo conlocantur oblata; sicut lectisternia dicuntur ubi homines sedere consue
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor erant. antica ad ortum.
postica ad ocasum. sinistra ad septẽ
trionem idextera ad meridiem aspet
orientem expectabant e qui noctialem
ita ut lineȩ ab ortu ad occidentẽ mis¬
se fierent Partes celi dextͤra sinistͣ
a faunis. qͥb tẽpla error gentiliũ cotistrue¬
bat. uñ et consulentes demenũ respõsa audi-¬
ret: Delubra ueteres dicebant tẽpla ha-
bentia fontes. quib ante ingressum di-¬
luebant᷑. et appellari delubra a diluen
do: Ipsa sunt nunc edes cũ sacris fontib
in quibus fideles regenerati purificant᷑.
Et bene quodã p̃sagio delubra sunt appel¬
lata. St̃ enĩ in ablutione peccatorum.
fons aũ in delubris fons locus regenera¬
torũ est. in quo septem gradus in sp̃s scĩ
misterio formant᷑ Tres in descensu. et
nacẽ ignis. stabilim̃tũ pedũ. funda¬
do habitat corporalit̃. Masilice pruis
dicebant᷑ regũ habitacula unde et
basilice nominatur. quia ibi regi oĩũ

Expanded text:
quatuor erant, antica ad Ortum, quatuor erant, antica ad Ortum, postica ad Otrionem, dextra ad meridiem expectonstruebant, orientem expectabant aequinoctialem, ita ut linea ab ortu ad occidentem missa, fierent partes coeli dextra atque sinistra a faunis, quibus templa error gentilium constituebat; unde consulentes, demonum responsa audirent. Delubra veteres dicebant templa fontes habentia, ex quibus ante ingressum diluebantur; et apdo. Ipsa sunt nunc aedes cum sacris fontibus, in quibus fideles regenerati purificantur: et bene quodam praesagio delubra sunt appellata; sunt enim in ablutionem peccatorum. Fons autem in delubris locus regeneratorum est, in quo septem gradus in Spiritus sancti mysterio formantur; tres in descensu et nacem ignis, stabilimentum pedum, fundatis habitat corporaliter. Basilicae prius vocabantur regum habitacula, unde et basilicae nominantur, quia ibi regi omnium
Abbreviated transcription (Latin):
teres dicebat᷑. nisi qd̃ hostie sanguine esset cõ¬
secratum. aut conspersum: Item sanctum
quod extat esse sancfitũ: Sancire est autẽ
confirmare. et in rogacione pene ab inui-¬
ria liberare defendere Sic et leges scẽ. et
dicta eo quod incle responsa redduntur.
et oracula abore: Penetralia dicta se-¬
creta sunt occultorũ. et penerralia di-¬
cta sunt ab eo quod penitꝰ. hoc est pene itꝰ:
Oratoriũ oracioni tantũ est consecratũ
in quo nemo aliquid agere debet nisi
ad quod factũ est. uñ et nom̃ accepit.
Monasteriũ uniꝰ monachi habitacio est.
latino uidet᷑ esse compositum: Est enĩ
habitaculum plurimorũ in cõmu¬
ne uiuentium: Ceno enĩ grece cõ¬
mune dicit᷑: Tẽpla nom̃ generale.
Pro locis enĩ quibuscũq magnis an¬
riqui templa dicebant. et templa
dicta quasi tecta ampla : Sec et locꝰ
designatꝰ ad orientem a comtẽplaci¬
one templũ dicebatur. cuius partes

Expanded text:
teres dicebatur, nisi quod hostiae sanguine esset conteres dicebatur, nisi quod hostiae sanguine esset consecratum aut conspersum. Item sanctum quod exstat esse sancitum. Sancire autem est confirmare, et irrogatione poenae ab injuria defendere. Sic et leges sanctae et dicta eo quod inde responsa redduntur; et oracula ab ore. Penetralia secreta sunt oraculorum; et penetralia dicta sunt ab eo quod est penitus, hoc est pene intus. Oratorium orationi tantum est consecratum, in quo nemo aliquid agere debet nisi ad quod est factum; unde et nomen accepit. Monasterium unius monachi habitatio est. Latino videtur esse compositum. Est enim habitaculum plurimorum in commune viventium; κοινὸν enim Graece commune dicitur. 7. Templi nomen generale, pro locis enim quibuscunque magnis antiqui templa dicebant. Et templa dicta, quasi tecta ampla. Sed et locus designatus ad Orientem a contemplatione templum dicebatur. Cujus partes
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ herosolimã antiochus obsideret: hir¬
canus princeps uideoꝵ reserato dd̾ sepuchro
tria milia auri talenta inde excraxit.
Ex quib tͥginta antiocho dedit. ut obsi¬
isse primꝰ xenodocia quib aduentũ
susciperet pauperum. et ꝑegͥnoꝵ Uñ ⁊
uocabulum sũpsit: Nã ex greco in latr¬
nũ xenodociũ ꝑ egrinoꝵ susceptio ñ cu¬
pat᷑. Ubi aũ ȩgrotantes de plateis colli¬
cõsũpta languorib atq inȩdiis mise
acra sunt loca diumis cultib cris¬
instituta. ut pote ea in quib alta¬
ria litantib de more pontisicib conse¬
crant᷑. Scã uixta ueteres exteriora tẽ
tior. adquẽ nullierat accessus nͥ tantũ
sacerdotibus Dicta autem scã scoꝵ. quia
exteriore oraculo sanctiora sunt. uel quia
scõꝵ comparacione sanctiora sunt. sicut
cantica canticorum. quia cantica uniu̾-¬
sa p̃cellunt: Scm̃ aũ a sanguine hostre
ñcupatum. Nichilerum scm̃ aput ue¬

Expanded text:
Cum Hierosolymam Antiochus obsideret, HyrCum Hierosolymam Antiochus obsideret, Hyrcanus princeps Iudaeorum reserato David sepulcro, tria milia auri talenta inde abstraxit, ex quibus trecenta Antiocho dedit, ut obsiisse primus xenodochia, quibus adventum susciperet pauperum et peregrinorum; unde et vocabulum sumpsit. Nam ex Graeco in Latinum xenodocheion, peregrinorum susceptio, nuncupatur. Ubi autem aegrotantes de plateis colliconsumpta languoribus atque inediis miseroacra sunt loca divinis cultibus constituta, ut pote ea, in quibus altaria litantibus de more a pontificibus consecrantur. Sancta juxta veteres exteriora temptior, ad quem nulli erat accessus, nisi tantum sacerdotibus. Dicta autem sancta sanctorum, quia exteriori oraculo sanctiora sunt, vel quia sanctorum comparatione sanctiora sunt, sicut Cantica canticorum, quia cantica universa praecellunt. Sanctum autem a sanguine hostiarum nuncupatum. Nihil enim sanctum apud ve
Abbreviated transcription (Latin):
Secessus qd̃ sit locus secretꝰ .i. sine accessu: Di¬
uersoriũ dictum. eo qd ex cliuers uiis ibi cõ¬
ueniat᷑: Hospiciũ sermogrecꝰ. ubi quis ad
tempꝰ hospitali uire in habitat. et iterũ ind̾
transiens migrat Iñ et metatũ qd̃ metat᷑.
Uñ et legit᷑ Et castͣ metati sunt pro mu¬
tauerunt: Nõ eni illic manet exercitus
s ꝑtransit. Moenianꝰ collega crassi in foraͦ
proiecit materias. ut ee̾t loca in quib ex¬
pectantes insisterent. que ex nõe eiꝰ me̾ni¬
ana appellata sunt hoc est solaria. quia
patent soli : Post hec alii lapide. alii materia
edificare porticib meniana et forib
domibus adiecerunt. Tabulata olĩ domꝰ
ligneȩ fiebant. iñ nom̃ ꝑmanet tabu¬
latorum: Apogeũ est constructum sub
terris ȩdisiciũ. quod nos antrum uel
speluncam dicimus: Solariũ quod soli
et auris pateat. qualis fuit locis in qͦ
dð̾ bersabee lauantẽ aspexit ⁊ adamaurt

Expanded text:
Secessus, quod sit locus secretus, id est sine accessu. DiSecessus, quod sit locus secretus, id est sine accessu. Diversorium dictum eo quod ex diversis viis ibi conveniatur. Hospitium sermo Graecus est, ubi quis ad tempus hospitali iure inhabitat, et iterum inde transiens migrat. Inde et metatum, quia mutatur. Unde et legitur: 'castra metati sunt,' pro mutaverunt; non enim illic permanet exercitus, sed pertransit. Moenius collega Crassi in foro proiecit materias, ut essent loca in quibus spectantes insisterent, quae ex nomine eius Moeniana appellata sunt. Haec et solaria, quia patent soli. Post haec alii lapide, alii materia aedificavere porticibus moeniana, et foribus et domibus adiecerunt. Tabulata olim ligneae domus fiebant. Inde nomen permanet tabulatorum. Hypogeum est constructum sub terris aedificium, quod nos antrum vel speluncam dicimus. Solarium, quod soli et auris pateat, qualis fuit locus in quo David Bethsabee lavantem aspexit et adamavit.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ magna omiũ admiratione raꝑet᷑
talamoni duci eam oraculo responsũ ÷
dari. et qm̃ hȩ nuptie felicit̾ cesserãt
institutũ est ut in omnibus nuptiiᷤ
thalami nom̃ iteret᷑. Egiptii quoq
lingͥa sua loca in quibus nubentes
succedunt ee incubant thalamu
nominant. Cenaculum dictum a
cõmunione uescendi. unde et cȩ no¬
bium congregatio: Antiqui enim
publice et in cõmune uescebant᷑.
nec ullius cõuiuium singulare erat.
ne in occuleo delicie luxuriã gignerẽt.
Triclimũ cȩnaculum a tribus lectu¬
lis cdiscõbentiũ dictum. Aput uet̾es
enĩ in locum ubi cõuiuii apparatus
exponebatur tres lectuli strati erãt
in quib discũbentes epulabantur.
Clion enĩ grece lectus. uł accubitũ In¬
dicitur. ex quo confectũ est. ut tri¬
dinium diceret᷑ Cella dicta quod
nos occultat et celat. Concubitũ
qd̃ in eo cubamꝰ. ibiq dormientes
requiescimꝰ: Cubile uͦ cubandi locꝰ ÷

Expanded text:
cum magna omnium admiratione raperetur, cum magna omnium admiratione raperetur, Thalamoni duci eam oraculo responsum est dari; et quoniam hae nuptiae feliciter cesserant, institutum est ut in omnibus nuptiis thalami nomen iteretur. Aegyptii quoque lingua sua loca, in quibus nubentes succedunt et cubant, 'thalamum' nominant. Coenaculum dictum a communione vescendi; unde et coenobium congregatio. Antiqui enim publice et in commune vescebant, nec ullius convivium singulare erat, ne in occulto deliciae luxuriam gignerent. Triclinium est coenaculum, a tribus lectulis discumbentium dictum. Apud veteres enim in loco, ubi convivii apparatus exponebatur, tres lectuli strati erant, in quibus discumbentes epulabantur. Κλίνη enim Graece lectus vel adcubitus dicitur, ex quo confectum est ut triclinium diceretur. Cella dicta quod nos occultat et celat. Cubiculum vero, quod eo cubamus ibique dormientes requiescimus. Cubile autem cubandi locus est.
Abbreviated transcription (Latin):
bitare casas: Domus ex greca appel-¬
lacione uocata. nam domata greci te¬
cta cdicunt Est aũ domus familie uniꝰ¬
habitacio sicut urbs unuis populi. sict̃
orbis domiciliũ generis mimani: Oẽ¬
ȩdẽ ab eclendo sumpsisse nom̃ existimãt
dantes exemplum de platone: Si uo-¬
cassem eos in ȩdem ad prandiũ: Finc
et eclisicium eoquod suerit priis ad edendũ
factum: Aula domus est regia. siue spa-¬
ciosum habitaculum porticibus quatu¬
or conclusum: Atrium magna ȩles ÷
siue amplior et spaciosa clomus. et dictũ
atrium quod addantur tres porticus
extrinsecus: Alii atrium quasi ab igne
et ligno atrum lixerunt : atrum enĩ
sit ex sumo: Palatium a pallante pͥn¬
cipe archadum dictum. in cuius hono¬
re archades pallanteum oppidum con¬
struxerunt. et qegiã in ipsius nõe coneditã
palatium uocauerunt Thalannũ hac
ex causa uocatũ ferunt: Cũ enĩ raptȩ
suissent a romanis sabinȩ. ex quibus
cum una ante aliasspecie nobilic

Expanded text:
ocata, ut habitare casas. Domus ex Graeca appellatione vocata. Nam domata Graeci tecta dicunt. Est autem domus unius familiae habitatio, sicut urbis unius populi, sicut Orbis domicilium totius generis humani. Oaedem ab edendo quiddam sumpsisse nomen existimant, dantes exemplum de PlautoPoen. 529: Si vocassem vos in aedem ad prandium. Hinc et aedificium, eo quod fuerit prius ad edendum factum. Aula domus est regia, sive spatiosum habitaculum porticibus quattuor conclusum. Atrium magna aedes est, sive amplior et spatiosa domus; et dictum atrium eo quod addantur ei tres porticus extrinsecus. Alii atrium quasi ab igne et lychno atrum dixerunt; atrum enim fit ex fumo. Palatium a Pallante principe Arcadum dictum, in cuius honore Arcades Pallanteum oppidum construxerunt, et regiam in ipsius nomine conditam Palatium vocaverunt. Thalamum hac ex causa vocatum ferunt. Cum enim raptae fuissent a Romanis Sabinae, ex quibus cum una ante alias specie nobilis
Abbreviated transcription (Latin):
Tesselle sunt a quibus clomicilia st̃nunt᷑.
a tesseris nominate .i. quadratis lapillis
limnarũ. que a fundam̃to consurgunt.
et suꝑposite fabrice sustment pondꝰ. Pa¬
ses aũ nom̃ petre ÷ͥ fortissime siro ser.¬
mone : Colunne pro longitudine ee ro¬
tunditate uocate in quibus tocius fa¬
brice pondus erigit᷑ Antiqua racio erat¬
colunnarũ altitudinis t̃cia pars lati¬
tudinũ. Genera rotundarũ quatuor.
doriae ionice. tuscanie. corintee.men¬
sura crassitudinis et altitudinis int̃
se distantes: Quintũ genus est earũ
que uocant᷑ ateice quat̾nis angulis
aut amplius paribus laterũ int̾uallis.
Capitella dicta. quod sint colunnarũ
capita. sicut et supra collũ caput : E¬
pistilia funt que suꝑ capitella colun¬
narũ ponunt᷑: et est grecũ: Tegule¬
quod tegant ȩges. ⁊ imbrices quod ac I¬
cipiant imbres. liateres ⁊ laterculi
quod lati formenter circũ actis undi¬

Expanded text:
Tessella sunt e quibus domicilia sternuntur, Tessella sunt e quibus domicilia sternuntur, a tesseris nominata, id est quadratis lapillis, lumnarum, quae a fundamento consurgunt, et superpositae fabricae sustinent pondus. Bases autem nomen petrae est fortissimae Syro sermone. Columnae pro longitudine et rotunditate vocatae, in quibus totius fabricae pondus erigitur. Antiqua ratio columnarum erat altitudinis, tertia pars latitudinis. Genera rotundarum quatuor sunt: Doricae, Ionicae, Tuscanicae, Corinthiae, mensura crassitudinis et altitudinis inter se distantes. Quintum genus est earum, quae vocantur Atticae, quaternis angulis aut amplius, paribus laterum intervallis. Capitella dicta, quod sint columnarum capita, sicut super collum caput. Epistylia sunt, quae super capitella columnarum ponuntquod tegant aedes; et imbrices, quod accipiant imbres. Lateres et laterculi, quod lati formentur circumactis undi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ antisticon laqueariũ facit: Absida
greto sermone latine int̃p̃tat᷑ lucida.
eo qd̃ lumine accepto ꝑ arcũ resplende¬
at .s.. utrũ absidẽ an absidã dicere
debeamꝰ. hoc uerbi genꝰ ambiguũ qͥdã
doctorũ eastimant. Testudo est ca-¬
mera templi obliqua. nõ in modũ
testitudinis ueteres cẽplorũ tecta
faciebant que ideo sic fiebat. ut celi
ima ginem redderet. qd̃ constat ẽe
conuexum. Alii testitudinẽ ualunt
esse locũ in parte atrii adu̾sũ ueni¬
entibus: Aicus dicti qd̃ sit arta con¬
clusione curuati. ipsi et fornices:
pauuũta originẽ aput grecos habẽt
elaborata arte picture li tostrota
paruulis crustis ac tessellis tinctis
in uarios colores: Uocata aũ pauim̃¬
ta . eoquod paueantur. ħ ÷ cedantur
Uñ et pauar qdͣ cedat cor ostractꝰ :
pauim̃tũ testaciũ eoqd̃ fractis testiᷤ
calce ad mixto feriatur : Testa enĩ
sque partib que circa sunt eo conueniãt.

Expanded text:
et per antistichon laquearium et per antistichon laquearium Graeco sermone, Latine interpretatur lucida, eo quod lumine accepto per arcum resplendeat. Sed utrum absidam an absidem dicere debeamus, hoc verbi genus ambiguum quidam doctorum existimant. Testudo est camera templi obliqua. Nam in modum testudinis veteres templorum tecta faciebant; quae ideo sic fiebant ut caeli imaginem redderet, quod constat esse convexum. Alii testudinem volunt esse locum in parte atrii adversum venientibus. Arcus dicti quod sint arta conclusione curvati; ipsi et fornices. Pavimenta originem apud Graecos habent elaborata arte picturae; lithostrota parvulis crustis ac tessellis tinctis in varios colores. Vocata autem pavimenta eo quod paviantur, id Unde et pavor, quia caedit cor. Ostracus est pavimentum testaceum, eo quod fractis testis calce admixto feriatur; testa enim aquae partibus, quae circa sunt, eo conveniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
undam̃tũ lictũ qd̃ fundus sit da¬
muridẽ et cem̃tũ a cedendo dictum. qd
erasso lapide surgat: Paries nuncupatus.
qui a semper duo sunt pares. uł a late
uel a fronte: Siue enĩ tetragonũ. siue
exagonũ sit. qui se conspiciunt ex pari
erunt. Alit̃ enĩ structura facta defor¬
mis est Parietinas dicimꝰ quasi pa-¬
rietum ruinas. St̃ enĩ parietes stan¬
tes sine tecto sine habitantib Angul
qd̃ duos parietes in unũ coniungat.
Culmina dicta sunt . quia aput anti¬
quos tecta culmo tegebantur at nẽ
rustica. Nĩc tecti sũmitas culm̃ dicit᷑
Camere sunt culmina introrsus res¬
picientia. appellate a curuo. Cam
enĩ grece curuũ est. Li aquearia st̃
⁊ ornant que ⁊ lacunaria dicuntur
Pricipalit̃ aũ lacus dicit᷑. ut luciliꝰ
Nesultant ȩdesq lacusq Cilius dimi-¬
nutio lacunar facit ut oraciꝰ: Neq:
aureum mea renit ⁊ in domo lacunar.
Inde fit alia diminutio lacunarum.

Expanded text:
Fundamentum dictum quod fundus sit doFundamentum dictum quod fundus sit domui. Idem et caementum a caedendo dictum, quod caeso crasso lapide surgat. Paries nuncupatus quia semper duo sunt pares, vel a latere vel a fronte. Sive enim tetragonum sive hexagonum sit, qui se conspiciunt ex pari erunt. Aliter enim structura facta deformis est. Parietinas dicimus quasi parietum ruinas: sunt enim parietes stantes sine tecto, sine habitantibus. Angulus, quod duos parietes in unum coniungat. Culmina dicta sunt quia apud antiquos tecta culmo tegebantur, ut nunc rusticani. Hinc tecti summitas culmen dicitur. Camerae sunt volumina introrsum respicientia, appellatae a curvo; καμουρ enim graece curvum est. Laquearia sunt, t ornant, quae et lacunaria dicuntur: principaliter autem lacus dicitur, ut Lucilius: resultant aedesque lacusque: cujus diminutio lacunar facit, ut Horatius: Neque aureum mea renitet in domo lacunar. Inde fit alia diminutio, lacunarium,
Abbreviated transcription (Latin):
morat᷑ Ibi enĩ aduersariis nos obicimꝰ
Hinc ⁊ ostia tiberina. quia hostib sunt op-¬
posita: fores et ualue claustra sunt .s. fo¬
res dicunt᷑ que foras. ualue que intus re-¬
soluunt᷑. et cduplices cõplicabiles due st̃.
s generalit̾ usus uocabula ista corrũpit.
Claustra ab eo qd̃ claudant᷑ dicta : fene
⁊ interior defusa est. quales in horreis ui¬
demꝰ. dicte eoqd̃ lucem fenerant᷑. li ux
enĩ grece fos clicit᷑. uel qd ꝑ eas intꝰ pasi¬
tꝰ hõ uidet Alii fenestrã putant dictã
eoqd̃ domui lucem ministrat. cõpositũ
nom̃ ex greco latinoq: sermone: fos enĩ
arece lux est. Carelo est locꝰ in quo ostiũ
dias. quod quasi cor hominem totum ita
ille cuneus ianuam regat ac mouent:
Uñ et prouerbiale est in cardme rẽ ẽẽ
Limina ostiorũ clicta eo qd̃ transu̾sa
sint ut limes. et ꝑ ea sicut in agro aut
amur. postes eoqd̃ post ostiũ stent.
DE PARTIBUS AE DIFICIORUM

Expanded text:
moratur; ibi enim adversariis nos obicimus: moratur; ibi enim adversariis nos obicimus: hinc et Ostia Tiberina, quia ostibus sunt opposita. Fores et valvae claustra sunt; sed fores dicuntur quae foras, valvae, quae intus revolvuntur, et duplices conplicabilesque sunt. Sed generaliter usus vocabula ista corrupit. Claustra ab eo quod claudantur dicta. Fenest interior diffusa est, quales in horreis videmus, dictae eo quod lucem fenerent: lux enim Graece φῶς dicitur: vel quia per eas intus positus homo videt. Alii fenestram putant dictam eo quod domui lucem minestret, conpositum nomen ex Graeco Latinoque sermone; φῶς enim Graece lux est. Cardo est locus in quo ostium δίας, quod quasi cor hominem totum, ita ille cuneus ianuam regat ac moveat. Unde et proverbiale est: 'In cardine rem esse.' Limina ostiorum dicta eo quod transversa sint ut limes, et per ea sicut in agro aut amur; postes eo quod post ostium stent. § 8 DE PARTIBUS AEDIFICIORUM.
Abbreviated transcription (Latin):
Clibanꝰ. fornũ ꝑ dirniacionẽ a farre di-¬
ctum. qm̃ panis ex eo factꝰ ibi qͣqͥt᷑. Tor¬
cular dictũ. eo qd̃ ibi uiȩ calcent᷑. atq
extorte expͥmant᷑. forus est locꝰ ubi uia
calcat᷑. dictꝰ quod ibi feratur uua uł ꝓ
spẽs fori locꝰ in ciuitate ad exercendas nũ¬
dinas relictꝰ Secũda ubi magistratus
iudicare solet. Ecia quã supra cliximꝰ
quã calcatoriũ nominamꝰ: Quarta spa¬
decurrit frugũ liquod. De ADITIBUS.
ditꝰ ab cundo dictꝰ. ꝑ quẽ ingredim᷑
et admitrim᷑. Uestibulũ est uł adi¬
tꝰ domꝰ pͥuate uł spaciũ adiacens ȩdib
publicis. et uestibulũ dictũ. eo qd̃ eo
uestiunt᷑ fores. aut qd̃ aditũ tecto ue¬
stiat. aut ab stando. Porticus qd̃ ad tͣn¬
pellat᷑. cui gentiles omnẽ introitũ uł exi¬
tũ sacrauerunt: Uñ lucanꝰ: ferrea bellige¬
ri cõpescat limina iani. Est aũ pͥmus dom̃
ingressus. ce tera intra ianuã ostia uocãt᷑.
Generalit̾ ostium est ꝑ quod ab aliquo

Expanded text:
. Furnum per derivationem a farre dictum, quoniam panis ex eo factus ibi coquitur. Torcular dictum eo quod ibi uvae calcentur atque extortae exprimantur. Forus est locus ubi uva calcatur, dictus quod ibi feratur uva, vel species fori locus in civitate ad exercendas nundinas relictus; secunda, ubi magistratus iudicare solet; tertia, quem supra diximus, quem calcatorium nominavimus. Quarta, spadecurrit frugum liquor. § 7 De aditibus. Aditus ab eundo dictus, per quem ingredimur et admittimur. Vestibulum est vel aditus domus private, vel spatium adiacens edibus publicis; et vestibulum dictum est, eo quod eo vestiuntur fores, aut quod aditum tecto vestiat, aut a stando. Porticus ad tranpellatur, cui gentiles omne introitum vel exitum sacraverunt. Unde Lucanus1, 62: Ferrea belligeri conpescat limina Iani. Est autem primus domus ingressus; cetera intra ianuam ostia vocantur generaliter. Ostium est per quod ab aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt militũ . quib in itinere ni¬
solis ardores tempestatesq imbriũ fri¬
gorisq: iniurias uitant. dicta aũ ta¬
bnacula quod cortine distente funib
que tentoria sustinerent: tencariũ
uocatũ eo quod tendat᷑ funib: atq:
palis.: Uñ et hodie p̃tendere dicuntur
Papiliones uocant᷑ asimilitudine par¬
uli animalis uolantis qd maxime a¬
bundat᷑ florentib maluis Iȩ st̃ auiclȩ
que lumine accenso conueniunt. et
irca uolitantes ab igne proxima inte

Expanded text:
sunt militum, quibus in itinere sunt militum, quibus in itinere solis ardores tempestatesque imbrium frigorisque iniurias vitant. Dicta autem tabernacula quod cortinae distentae funibus quae tentoria sustinerent. Tentorium vocatum eo quod tendatur funibus atque palis; unde et hodie praetendere dicuntur. Papiliones vocantur a similitudine parvuli animalis volantis, quae maxime abundant florentibus malvis. Haec sunt aviculae quae lumine accenso conveniunt, et circa volitantes ab igne proxime inte
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ. qd̾ muni est factũ. Cors
uocata uel quod arcet cuncta que
iectu suo extraneos ⁊ adire prom Ia¬
b. Uallũ est qd mole t̾re erigitur.
ut custodia ptendat᷑: Dictũ aũ ual¬
lũ a uallis: Nã ualli fustes sunt quib ual¬
lũ munit᷑. ⁊ ualli dicti quod sigant᷑ ee
uellant᷑ Int̾ualla sunt int̾̃ capata ualloꝵ¬
spacia .i. stipitũ. quib uallum fit Uñ
Agger est cuiꝰlibet rei aceruacio unde fos¬
se aut ualles possunt repleri Agger pro¬
prie dicit᷑ t̾ra aggesta. que uallo facto propiꝰ
ponit᷑ .s. abusiue et muroᷤ ⁊munim̃ta
omnia aggerẽ dicimꝰ. Macerie sunt parie¬
tes longe quib: uinee alique claudunt᷑.
liongum enim greci macron dicunt: far¬
matũ siue formatiũ in asrica et in hisa.¬
unt᷑ ueriꝰ quã instruunt᷑. Euis durat̃
incorruptiuentis ignib ominiq am̃to
fortiores Sepes munim̃ta satorũ sunt.
unde et appellate: Caulas munim̃ta
cantanimalium receptacula. De ten

Expanded text:
dictum quia manu est factum. Cohors vocata vel quod coartet cuncta quae iectu suo extraneos et adire prohibeat. Vallum est quod mole terrae erigitur, ut custodia praetendatur. Dictum autem vallum a vallis; nam valli fustes sunt, quibus vallum munitur. Et valli dicti quod figantur et vellantur. Intervalla sunt spatia inter capita vallorum, id est stipitum quibus vallum fit; undeAgger est cuiuslibet rei acervatio, unde fossae aut valles possint repleri. Agger proprie dicitur terra aggesta quae vallo facto propius ponitur; sed abusive et muros et munimenta omnia aggerem dicimus. Maceriae sunt parietes longi quibus vineae aliquae clauduntur; longum enim Graeci μακρὸν dicunt. Formatum, sive formacium, in Africa et Hispauntur verius quam instruuntur. Aevis durant incorrupti ventis, ignibus omnique caemento fortiores. Sepes munimenta satorum sunt; unde et appellatae. Caulas munimentacant animalium receptacula. De tent
Abbreviated transcription (Latin):
molo gia osta. & declinata sunt in latind̃. Et silua domus alia qq̃ ex nomi¬
nibus locorũ urbiũ fluminũ traxerunt uocabula, Multx &iã & diuersarũ
gentium: sermone uocantur. Vnde & origo eorumuix cernitur. Sunt enim
plera que barbara nomina & in cognita latinis & grecis
dicunt quia uocem illã decuius requitur uno & singu lari uerbo de signat. Quid enim i llud
sit inuno uerbopo sitũ declarat. ut conticiscere ẽ tacere. Item latus aurit apestum¬
Aurit percutit Itemcum terminũ dm̃s finem aut populatas interp̃ta muresse uas¬
tatas & omnino cumunius uerbi remuno uerbo manifestamus¬

Expanded text:
mologia orta et declinata sunt in Latinum, ut 'silva', 'domus'. Alia quoque ex nomimologia orta et declinata sunt in Latinum, ut 'silva', 'domus'. Alia quoque ex nominibus locorum, urbium, vel fluminum traxerunt vocabula. Multa etiam ex diversarum gentium sermone vocantur. Unde et origo eorum vix cernitur. Sunt enim pleraque barbara nomina et incognita Latinis et Graecidicunt, quia vocem illam, de cuius requiritur, uno et singulari verbo designat. Quid enim illud sit in uno id est percutit, item cum terminum dicimus finem, aut populatas interpretamur esse vastatas, et omnino cum unius verbi rem verbo manifesti