comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras: nisi ignorantiã as Et qͥd ꝑ um¬
bram mortis: ñ obliuionẽ studuit desig¬
nare.s De quorũdã quippe ignorantia
dit᷑. quicqͥd uiuendo cogitat᷑: quasi quȩ¬
dam uinbra mortis obliuio est. Sicut
enim agit mors interueniens ñ ẽẽ qd̾
fuit in uita: ita interueniens agit obli¬
uio ñ ẽẽ qd̾ fuit in memoria. Recte itaq
umbra eius dr: qr uelut de ipsa expͥmit᷑.
dũ uim illius sopiendo sensus unitatur.
Ds̃ aũ quia mala hominũ nec cogitata ig
norat. nec ꝑpetrata obliuiseit᷑. nisi ab
eius oculis penitendo deleant᷑: congrue
dictum est. ñ sunt tenebrȩ. & ñ ẽ umbra
mortis. ut abscondant᷑ ibi qui oꝑantur
iniquitatẽ. Acsi dicer&. Id circo eiꝰ iudi¬
cio nullus abscondit᷑: qr nullatenꝰ potest
aut ñ uidere qd̾ facimus. aut obliuisci
umbra mortis etiã alit̾ possint. Omĩs
namq inmutatio: uelut quędã mortis
imitatio est. Io enim qd̾ mutat᷑. quasi
ab eo qd̾ erat interficit᷑: ut desinat ẽẽ

Expanded text:
enebras, nisi ignorantiam, et quid per umbram mortis, nisi oblivionem, studuit signare? De quorumdam quippe ignorantia ditur quidquid vivendo cogitatur, quasi quaedam umbra mortis oblivio est. Sicut enim agit mors interveniens non esse quod fuit in vita, ita interveniens agit oblivio non esse quod fuit in memoria. Recte itaque umbra ejus dicitur, quia velut de ipsa exprimitur, dum vim illius sopiendo sensus imitatur. Deus autem quia mala hominum nnorat, nec perpetrata obliviscitur, nisi ab ejus oculis poenitendo deleantur; congrue dictum est: Non sunt tenebrae, et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem. Ac si diceret: Idcirco ejus judicio nullus absconditur, quia nullatenus potest aut non videre quod facimus, aut oblivisci umbra mortis, etiam aliter possunt. Omnis namque immutatio velut quaedam mortis imitatio est. Iab eo quod erat interficit, ut desinat esse
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͦ nouimꝰ qd̾ districte omĩa ñ solum
factaᷤ. sed saltem cogitata pensantur :
qͥd faciemus de incessu mali oꝑis. si sic¬
subtilit̾ ds iudicat gressus cordis i Ecce
occulta mentis nr̃e itinera nullus homi¬
nũ uid& : & tamen ante dĩ oculos tot
recto itinere infirmȩ cogitationis pede
claudicamus. Nisi enim in conspectu eiꝰ
iste assiduus nr̃aꝵ mentiũ lapsus incres¬
ferte malũ cogitationũ ur̃aꝵ ab oculis
meis. Hec nimirũ dicens. uĩ cooꝑtȩ nr̃ȩ

Expanded text:
Quia ergo novimus quod districte omnia non solum Quia ergo novimus quod districte omnia non solum facta, sed saltequid faciemus de incessu mali osubtiliter Deus judicat gressus cordis? Ecce occulta mentis nostrae itinera nullus hominum videt, et tamen ante Dei oculos tot recto itinere infirme cogitationis pede claudicamus. Nisi enim in conspectu ejus iste assiduus nostrarum mentium lapsus incresferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . Haec nimirum d
Abbreviated transcription (Latin):
cauit. Nemo gͥ dicat humana facta dm̃
ñ cernere: cũ iniquũ quẽpiã iniqͥtates
suas libere ꝓspicit cumulare. Subito e¬
nim tollit᷑: qui dui tolerat᷑. Gressus uͦ¬
quib innitim᷑. uł alternantes motus inti¬
mȩ cogitationis: quib quasi passib uel
longe a dño recedimus. uel pie ad dnĩn
ꝓpinquamus. Ad dnm enĩ quasi tot
gressib mens accedit: quot bonis moti-¬
b ꝑficit. Et rursũ tot gressib longe
fit : quot malis cogitationib decrescit
Unde plerumq contingit. ut nec dũ ꝓce¬
dat in oꝑe motus mentis: & tam̃ ꝑfecta
iã culpa sit ex ipso reatu cogitationis
sicut scriptũ est. Manus in manu: ñ erit
innocens malus. Manus enĩ manui iun-¬
gi sol&. quando quiescit in otio: & nultꝰ
eam usus laboris exerc&. Manus gͦ in
manu: ñ erit innocens malus. Acsi di¬
cer&. & si manus cessat ab iniquo oꝑe:
malus tam̃ ñ est innocens ꝑ cogitationẽ.

Expanded text:
cavit. Nemo igitur dicat humana facta Deum cavit. Nemo igitur dicat humana facta Deum non cernere, cum iniquum quempiam iniquitates suas libere prospicit cumulare. Subito enim tollitur, qui diu toleratur. 7. Gressus quibus innitimur, vel alternantes motus intimae cogitationis quibus quasi passibus, vel longe a Domino recedimus, vel pie Domino propinquamus. Ad Deum enim quasi tot gressibus mens accedit, quot bonis motibus proficit. Et rursum tot gressibus longe fit, quot malis cogitationibus deterescit. Unde plerumque contingit ut necdum procedat in opere motus mentis, et tamen perfecta jam culpa sit ex ipso reatu cogitationis, sicut scriptum est: Manus in manu non erit innocens malus . Manus enim manui jungi solet, quando quiescit in otio, et nullus eam usus laboris exercet. Manus ergo in manu non erit innocens malus. Ac si diceret: Et cum manus cessat ab iniquo opere, malus tamen non est innocens per cogitationem.
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe etiam quia pęnã quã meret᷑ repente
non suscipit: hoc ipsum dõ ñ ęstimat
displicere qd̾ facit. Eat itaq nunc: &
aliena rapiat: innocentũ oppressione
saciet᷑: & quia nec dũ ꝑcutit᷑. uias suas¬
a dño aut ñ uideri estim&. aut quod
peus est approbari. Ueni& ꝓfecto ue-¬
ni& ȩterna & repentiua ꝑcussio: & tẽ
cognosc& cuncta a dõ cõnspici. quando
se imꝓuiso exitu uiderit ꝓ cunctoꝵ re-¬
tributione dampnari. Tunc in pęna sua
oculos aꝑit: quos diu tenuit clausos in
culpa. Tunc considerasse omĩa uerũ iu-
dicẽ sentit: quando maloꝵ suoꝵ meritũ
iã euadere sentiendo ñ possit. Iniquus gͦ
qui diu expectatus ẽ. idcirco ẽ repente
sublatus: qr oculi dñi suꝑ uias hominũ.
& omĩs gressus eoꝵ considerat. Acsi di-¬
cer&. Quia ea quȩ diu pacienter conspi¬
cit: quandoq inulta ñ deserit. Nam ecce
subito uiolentũ rapuit: & mala eiꝰ quȩ
expectando ꝑtulit. animadũtendo rese-¬

Expanded text:
epe etiam quia poenam quam meretur, repente non suscipit, hoc ipsum Deo non aestimat displicere quod facit. Eat ita nunc, et aaliena rapiat, innocentum oppressione satietur, et quia necdum percutitur, vias suasa Domino aut non videri existimet, aut quod peius est, approbari. Veniet profecto, veniet æterna & repentina percussio, & tunc cognoscet cuncta a Deo prospici, quando se improuiso exitu viderit pro cūctorū retributione dānari. Tunc in pœna sua oculos aperit quos diu tenuit clausos in culpa. Tunc condicem sentiet, quando malorum suorum meritum jam evadere sentiendo non possit. Iniquus ergo qui diu exspectatus est, idcirco est repente sublatus, quia oculi Domini super vias hominum, et omnes gressus eorum considerat. Ac si diceret: Quia ea quae diu patienter conspicit, quandoque inulta non deserit. Nam ecce subito violentum rapuit, et mala ejus quae exspectando pertulit animadvertendo rese
Abbreviated transcription (Latin):
dicia. Absq in anu uͦ auferent eũ: qui
manu uiolentus fuit. Absq matui au¬
ferent : qr uidelic& subito exitu urgente
inuisibiliter rapit᷑. qui uisibiliter rapie¬
bat. Uidit ipse quos rapuit: sed quis illũ
in morte rapiat ñ uid&. Absq manu gͦ
uiolentus aufert᷑: quia & raptorẽ suũ ñ
intuet᷑. & tam̃ ducit᷑. Quẽ tanto sequit᷑
districtior sententia. quanto peccanti ei
mnagna ẽ pacientia prerogata : quia diui-¬
na se ueritas eo iniquum aerius punit:
quo diutius ꝑtulit. Sepe uͦ euenit. ut
dũ peccatores suꝑna clȩmentia expectat:
in maiore cordis cecitate ꝓsiliant. Unde
scriptũ est. Ignoras quia benignitas dĩ
ad pęnitentiã te adducit . Tu aũ scdm
duritiã tuã & cor impenitens: thesaurizas

Expanded text:
dicia. Absque manu vero auferent eum qui manu violentus fuit. Absque manu auferent, quia videlicet subito exitu urgente invisibiliter rapitur, qui visibiliter rapiebat. Vidit ipse quos rapuit, sed quis illum in morte rapiat non videt. Absque manu ergo violentus aufertur, quia et raptorem suum non intuetur, et tamen ducitur. Quem tanto sequitur districtior sententia, quanto peccanti ei magna est patientia prorogata, quia divina severitas eo iniquum acrius punit, quo diutius pertulit. Saepe vero evenit, ut dum peccatores superna clementia exspectat, in majorem cordis caecitatem prosiliant. Unde scriptum est: An ignoras, quia benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam tuam et cor impoenitens, thesaurizas
Abbreviated transcription (Latin):
artius inherebat. At ubi uetitũ conti¬
git. mox offenso creatore cępit ire cum
tempore: statu uidelic& in mortalitatis
amisso. cursus eum mortalitatis absorbuit.
Et dũ iuuentute ad senium. seuio trahe.¬
ret᷑ ad mortẽ : transeundo didicit stando
quid fuit. Cuius nos quia de ꝓpãgine
nascimur : radicis amaritudinẽ quasi in
uirgulto retinemus. Nam quia ex illo
originẽ ducimus. eiꝰ cursum nascendo sor-¬
timur: ut eo ipso cotidiano momento qͦ
uiuimus. incessanter a uita transeamus÷
& uiuendi nobis spacium unde crescere
credit᷑. inde decrescat. Quia gͦ ad sũmã
moriendi cotidie tendimus ꝑ inerem̃ta
uiuendi: bene de morientib nequaquã
transibunt dr̃. sed ꝑtransibunt: qr trause-¬
unt &iã dũ uiuunt: sed ꝑtranseunt

Expanded text:
arctius inhaerebat. At ubi vetitum contiarctius inhaerebat. At ubi vetitum contigit, mox 789 offenso creatore coepit ire cum tempore. Statu videlicet immortalitatis amisso, cursus eum mortalitatis absorbuit . Et dum juventute ad senium, senio traheretur ad mortem, transeundo didicit stando quid fuit. Cujus nos quia de propagine nascimur, radicis amaritudinem quasi in virgulto retinemus. Nam quia ex illo originem ducimus, ejus cursum nascendo sortimur, ut eo ipso quotidiano momento quo vivimus incessanter a vita transeamus, et vivendi nobis spatium unde crescere creditur, inde decrescat. Quia ergo ad summam moriendi quotidie tendimus per incrementa vivendi, bene de morientibus nequaquam transibunt dicitur, sed pertransibunt, quia transeunt etiam dum vivunt, sed pertranseun
Abbreviated transcription (Latin):
n media enĩ nocte curuati ꝑtrauseunt.
qͥ in obscuritate suȩ negligentiȩ humili¬
ati rapiunt᷑. Tunc curuabunt᷑ ꝑ senten¬
tiã iudicis: qui nunc curuari negligunt
ꝑ humilitatẽ cordis. Electi aũ ne inui¬
ti curuent᷑ in morte: sponte curuant᷑ in
humilitate. Vnde scẽ eccłiȩ de conuersa
ui filii eoꝵ: qui humiliauerunt te.
Et bene de morientib popłis ũ ait tran¬
sibunt. sed ꝑtransibunt: qr etiã uiuen¬
do tẽporaliter cotidie ad finẽ tendimꝰ :
& presentẽ uitã quasi quandã uiã subi¬
gendo transimus. Hoc ipsũ enĩ morituris
uiuere. quasi ad mortẽ ire est: & quot
dies uite ꝑagimus: quasi in itinere ad
locũ propositum tot passib ꝓpiuquamꝰ.
Ipsa quippe augineuta detrimenta sunt
uente illo decederent tempora. nec cũ
temporib ipse transira. Stabat eni mo¬
mentis decurrentib : qr nequaꝗͣ ad uitȩ
terminũ ꝑ dierũ incrementa tendebat.
S tabat tanto robustius: quanto semꝑ stanti

Expanded text:
In media nocte curvati pertranseunt, qui obscuritate suae negligentiae humiliati rapiuntur. Tunc curvabuntur per sententiam judicis, qui nunc curvari negligunt per humilitatem cordis. Electi autem ne inviti curventur in morte, sponte curvantur in humilitate. Unde sanctae Ecclesiae de conversa vi filii eorum qui humiliaverunt te . » Et bene de morientibus populis non ait transibunt, sed pertransibunt, qui etiam vivendo temporaliter quotidie ad finem tendimus, et praesentem vitam quasi quamdam viam subigendo transimus. Hoc ipsum enim morituros vivere quasi ad mortem ire est. Et quot dies vitae peragimus, quasi in itinere ad locum propositum tot passibus propinquamus. Ipsa quippe augmenta detrimenta sunt nente illo decederent tempora, ne cum temporibus ipse transiret. Stabat enim momentis decurrentibus, quia nequaquam ad vitae terminum per dierum incrementa tendebat. Stabat tanto robustius quanto semper stanti
Abbreviated transcription (Latin):
Icens. Oculi enim eiꝰ suꝑ uias hominũ: &
onĩs gressus eoꝵ considerat. Tunc enim
nequaꝗͣ considerare credebat᷑: quando uio-¬
lentus iste om̃e malum qd̾ poterat in ulte
ꝑpetrabat. E stimabat᷑ ds iniusti acta non
cernere. quia differebat iuste dampnare:
& inagna eius pacientia. quasi quȩdam
negligentia putabat᷑. Iniquus quoq ipse
tociens se in peccatis suis ñ uideri a do
credidit: quotiens inulte peccauit. Cui¬
ꝑ quend̾a sapientẽ dicit᷑. Ne dicas peccaui: &
quid accidit mͥ triste ᷤ Emendare ñ uult
nequitiã: ꝓ qua dignã ñ ꝑtulit pęnam.
Quo pie expectatus est. e est ad peccau¬
dũ nequit᷑ instigatus: & pacientiã suꝑnȩ
longanimitatis despiciens. unde corrige¬
re debuit culpam suã. inde cumulauit:¬

Expanded text:
. Oculi enim ejus super vias hominum, et omnes gressus eorum considerat. - Tunc enim nequaquam considerare credebatur, quando violentus iste omne malum quod poterat inulte perpetrabat. Aestimabatur Deus injusti acta non cernere, quia differebat juste damnare, et magna ejus patientia quasi quaedam negligentia putabatur. Iniquus quoque ipse toties se in peccatis suis non videri a Deo credidit, quotieper quemdam sapientem dicitur: Ne dicas: Peccavi, et quid accidit mihi triste ? Emendare non vult nequitiam, pro qua dignam non pertulit poenam. Et quo pie exspectatus est, eo ad peccandum nequiter est instigatus, et patientiam supernae longanimitatis despiciens, unde corrigere culpam suam debuit, inde cumulavit
Abbreviated transcription (Latin):
psa humanȩ
conditionis qualitas indicat: quã
louge reb ceteris prestat. Namn
collata homini ratio asserit: quan¬
tũ omĩa quȩ uel uita uel sensu
uel ratione carent. natura ratio¬
nalis antecedat. Et tam̃ quia ab int̾¬
nis atq inuisibilib oculos clausimus.
& uisibilib pascimur: plerũq homiuẽ
ñ ex eo qd̾ ipse est. sed ex his quę circa
ipsum st̃. ueneramur. Cumq ñ iutue¬
mur quid ipse sit. sed quid possit: in ac¬
ceptione ꝑsonarũ. ñ ex ꝑsonis. sed ex
reb adiacentib ducimur. Sicq fit.
ut is quoq apud nos intus ui despec¬
tionẽ ueniat. qͥ foris honorat᷑ : quia
dũ ꝓ his quȩ erga illũ sunt honorabi¬
lis habet᷑ : reb suis in examine nr̃o post¬
ponit᷑. Sed omp̃s ds uitã homiuũ ex
sola qualitate interrogat meritoꝵ: &
sepe inde plus punit. unde hic maio¬
ra ad ministeriũ cõntulit. ueritate at¬
testante quȩ ait. Cui multũ datũ est:
multũ queret᷑ ab eo. Uude bene nc̃

Expanded text:
psa humanae conditionis qualitas indicat quam longe rebus caeteris praestat. Nam collata homini ratio asserit quantum omnia, quae vel vita, vel sensu, vel ratione carent, natura rationalis antecedit. Et tamen quia ab internis atque invisibilibus oculos claudimus, atque visibilibus pascimur, plerumque hominem non ex quod ipse est, sed ex his quae circa ipsum sunt, veneramur. Cumque non intuemur quod ipse sit, sed quid possit, in acceptione personarum non ex personis, sed ex rebus adjacentibus ducimur, sicque fit ut is quoque apud nos intus in disceptionem veniat, qui foris honoratur, quia dum pro his quae circa illum sunt honorabilis habetur, rebus suis in examine nostro postponitur. Sed omnipotens Deus vitam hominum ex sola qualitate interrogat meritorum; et saepe inde plus punit, unde hic majora ad ministerium contulit, Veritate attestante, quae ait: Cui multum datum est, multum quaeretur ab eo . Unde bene nunc
Abbreviated transcription (Latin):
cipem uel tyrannũ quisq suꝑbus intelli¬
gi: ꝑ pauperẽ uͦ humilis designari. Tyran¬
nũ gͥ disceptantẽ contra pauperẽ ñ cog-¬
noscit: quia suꝑbos om̃s uitã nune humi¬
lium deprimentes. in iudicio nescire
se ꝑhiba. dicens. Nescio uos uude sitis.
Et quia sic potenter cũ uult destruit.
sic̃ cũ uoluit potenter creauit: apte racio¬
cinando subiungit᷑. Opus enim manuũ
eius sunt uniuersi. Atq mox subditur.¬

Expanded text:
cipem vel tyrannum quisque superbus intelligi; per pauperem vero humilis designari. Tyrannum ergo disceptantem contra pauperem non cognoscit, quia superbos omnes vitam nunc humilium deprimentes, in judicio nescire se perhibet, dicens: Nescio vos unde sitis . Et quia sic potenter cum vusicut cum voluit potenter creavit, apte ratiocinando subjungitur: Opus enim manuum ejus sunt universi. - Atque mox subditur
Abbreviated transcription (Latin):
sero de hac uita tollant᷑ iniqui. subito
& repente tollunt᷑: qr finẽ suũ cogitando
p̃uidere nesciunt. Subitum ẽ: qd̃ ante
cogitari non potuit. Subito diues ille
tultus est. qui horrea quȩ preparabat
deseruit : & inferni locũ quẽ ñ p̃uide¬
bat inuenit. Ad aliud exercebat anunã
ꝑ cogitationẽ: sed ad aliuo emisit ꝑ sen¬
tentiam. Aliud dũ uiuer& contẽplatus
est : aliud dũ moreret᷑ exꝑtus. Reliqͥt
enĩ diu tractata temporalia: & inopina.¬
ta inuenit eterna. Unde ei propter
hanc iguorantiã cecitatis suȩ: bene ꝑ
diuinam sententiã dr̃. Hac nocte ani¬
mã tuã repetunt ã te. In nocte qͥppe
ablata est: quȩ in obscuritate cordis ẽ¬
amissa. In nocte ablata ẽ: quȩ conside¬
rationis lucem habere noluit. ut qd̾
poterat pati preuider&. Unde bene
discipulis futura cogitantib: paulus
apłs dicit. Uos aũ fr̃s non estis in tene¬
bris: ut uos dies illa tamꝗͣ fur
cõprehendat. Onĩs enim uos filii¬

Expanded text:
sero de hac vita tollantur iniqui, subito et repente tolluntur, quia finem suum cogitando praevidere nesciunt. Subitum est homini, quod ante cogitare non potuit. Subito dives ille tultus est, qui horrea quae praeparabat deseruit, et inferni locum quem non praevidebat invenit. Ad aliud exercebat animam per cogitationem, sed ad aliud emisit per sententiam; aliud dum viveret contemplatus est, aliud dum moreretur expertus. Reliquit enim diu tractata temporalia, et inopinata invenit aeterna. Unde ei propter hanc ignorantiam caecitatis suae bene per divinam sententiam dicitur: Hac nocte repetunt animam tuam a te . In nocte quippe ablata est, quae in obscuritate est cordis amissa. In nocte ablata est, quae considerationis lucem habere noluit, ut quod poterat pati praevideret. Unde bene discipulis futura cogitantibus Paulus apostolus dicit: Vos autem fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tanquam fur co
Abbreviated transcription (Latin):
ctoꝵs numerũ iac&: in euangłio dñs dicit.
M ulti uocati: pauei uͦ electi. Sed qr hoc
qd̃ electis aliis alii conterunt᷑. de merito
pacientis ẽ. ñ de iniquitate punientis:
ñ enim iniquus ds qͥ infert irã: apte

Expanded text:
ctorum numerum jacet, in Evangelio Dominus dicit: ctorum numerum jacet, in Evangelio Dominus dicit: Multi sunt vocati, pauci vero electi . Sed quia hoc quod electis aliis alii conteruntur, de merito patientis est, non de iniquitate punientis: Non enim iniquus Deus, qui infert iram, apte
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas dño a turre ananehel. usq ad
portam anguli: & exibit ultra normã
ȩccłiam: nullus ignorat. Ananehel uero
dĩ grã interpretat᷑. In angulo aũ duplex
paries iungit᷑. Ciuitas gͦ dñi a turre ana¬
nehel usq ad portam anguli edificari
ꝑhibetur: qr scã eccłia a celsitudine suꝑnȩ
gr̃e inchoans. usq ad ingressũ susceptio¬
nemq construit᷑ utroꝵq popłoꝵ. iudaici
uidelic&e atq gentilis. Sed quia in ea
crescente multitudine etiã reꝓbi colligun¬
t᷑. apte subdit᷑. & exibit ultra normã men¬
surȩ: quia usq ad eos quoq extenditur.
qui normã iusticie transeuntes. intra men¬
surȩ cęlestis numerũ non sunt. Uude ꝑ
tuũ gentes hereditabit. Intrante quippe
multitudine gentium ad dexterã extendit᷑.
dũ quosdam iustificandos suscipit. Ad
leuam quoq dilatat᷑: dũ ad se quosdam
etiã in iniquitate ꝑmansuros admittit.
Propter hanc multitudinẽ quȩ extra ele¬

Expanded text:
eel, usque ad portam anguli, et exivit ultra normam Ecclesiam nullus ignorat. Ananeel vero Dei gratia interpretatur; in angulo autem duplex paries jungitur. Civitas ergo Domini a turre Ananeel, usque ad portam anguli aedificari perhibetur, quia sancta Ecclesia a celsitudine supernae gratiae inchoans, usque ad ingressum susceptionemque construitur utrorumque populorum Judaici videlicet et gentilis. Sed quia in ea crescente multitudine etiam reprobi colliguntur, apte subditur: Et exibit ultra normam mensurae, quia usque ad eos quoque extenditur, qui normam justitiae transeuntes, intra mensurae coelestis numerum non sunt. Unde petuum gentes haereditabit . In tanta quippe multitudine gentium ad dexteram 799 extenditur, dum quosdam justificandos suscipit. Ad laevam quoque dilatatur, dum ad se quosdam etiam in iniquitate permansuros admittit. Propter hanc multitudinem, quae extra ele
Abbreviated transcription (Latin):
dicium. Uersus iste tanto maiori dispu¬
tatione indig& : quanto hoc qd̾ dicit
si negligit᷑. acrius dol&. Hic nimirũ non
illud uidicium designat᷑. qd̾ ꝑ ȩternam
retributionẽ punit : sed qd̾ mente concep¬
tum. ꝑ conuersionẽ diluit. Ad illud qͥppe
uenire non desiderat: quisqͥs se ꝑ illud
dampnari formidat. Dũ gͦ dr̃. neq enĩ
ultra in hominis potestate ẽ. ut ueniat
ad dm in iudicium: ꝑfecto ostendit᷑ ẽẽ

Expanded text:
do.---Versus iste tanto majore disputatione indiget, quanto hoc quod dicit, si negligitur, acrius dolet. Hic nimirum non illud judicium designatur, quod per aeternam retributionem punit, sed quod mente conceptum per conversationem diluit. Ad illud quippe venire non desiderat, quisquis se per illud damnari formidat. Dum ergo dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in judicium, profecto ostenditur e
Abbreviated transcription (Latin):
est ut iudiciũ incipiat de domo dĩ. Si autẽ
primũ ã nobis: quis finis eoꝵ qui ñ credunt.
dĩ ȩuangłio. Omp̃s gͥ ds cũ contra nos testes
instaurat. irã multiplicat: qr quo bonoꝵ uitã
nris oculis obicit. eo prauitatis ꝑpetrate du¬
ritiam qua districtione in iudicio ꝑcutiat.
ostendit. Nam cũ solis se sequentib dona ex¬
aggerat: torpentes iã quia reliquerit demon-¬
strat. Cũ bona gͦ in aliis cernimus: ualde ne¬
cesse est. ut & exultationẽ nr̃e formidini. &
formidinẽ nr̃e exultationi misceamus: quatinꝰ
& de alienis ꝓuectib caritas gaudeat: & de
suis infirmitatib conscientia contremescat.

Expanded text:
est ut judicium incipiat de domo Dei; si autem est ut judicium incipiat de domo Dei; si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non credunt Dinstaurat, iram multiplicat, quia quo bonorum vitam nostris oculis objicit, eo pravitatis perpetratae duritiam qua districtione in judicio percutiat ostendit. Nam cum solis se sequentibus dona exaggerat, torpentes jam quia reliquerit demonstrat. Cum bona ergo in aliis cernimus, valde necesse est ut et exsultationem nostrae formidini, et formidinem nostrae exsultationi misceamus, quatenus et de alienis provectibus charitas gaudeat, et de suis infirmitatibus conscientia contremiscat.
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat: ut qui preceptis ñ accendim᷑. saltẽ
exemplis excitem᷑ : atq in appetitu rectitudinis
nil sibi mens nr̃a difficile estim&: ꝗͣ ꝑfecte ꝑa-¬
gi ab aliis uid&. Et fit plerũq ut cũ alienę
uitȩ bona conspicimus. nr̃a sollicitius dap̃na
timeamus: et eo patescat. quantȩ post ponde¬
re anumaduersionis impedim᷑. quo nc̃ a bonoꝵ
morib longe discrepamus. Unde & testium¬
instauratione memorata: ꝓtinus apte subiun¬
git᷑. & multiplicas iram tuã. Eo nobis młtipli ca¬
ri ira dĩ dr̃. quo eẽ multiplex indicat᷑: quia ex
ipsa nunc bonoꝵ uita & labore cognoscemus. si
emendari dũ tempus est nolumus: quanta post
animaduersione feriam᷑. Plectos qͥppe dei cer¬
nimus & pia agere: & crudelia multa tolerare.
Hinc gͦ colligit᷑ districtus iudex quanta illic fe-¬
riat districtione quos reꝓbat. si hic sic cruciat
quos amat: petro attestante qui ait. Tempus

Expanded text:
demonstrat; ut qui praeceptis non accendimur, saltem demonstrat; ut qui praeceptis non accendimur, saltem exemplis excitemur, atque in appetitu rectitudinis nil sibi mens nostra difficile aestimet quod perfecte peragi ab aliis videt. Et fit plerumque ut cum alienae vitae bona conspicimus, nostrae sollicitius damna timeamus; et eo patescat quantae post pondere animadversionis impatimur, quo nunc a bonorum moribus longe discrepamus. 90. instauratione memorata, protinus apte subjungitur: Et multiplicas iram tuam. Eo nobis multiplicari ira Dei dicitur, quo esse multiplex indicatur, quia ex ipsa nunc bonorum vita et labore cognoscimus, si emendari, dum tempus est, nolumus, quanta post animadversione feriamur. Electos quippe Dei cernimus et pia agere, et crudelia multa tolerare. colligitur districtus judex quanta illic feriat districtione quos reprobat, si hic sic cruciat quos amat; Petro attestante qui ait. Tempus
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ exercitiũ scĩ oꝑis testant᷑: quȩ electos se¬
cut᷑a sint premia ueritatis. Unde hos quoq
quos ꝓ ueritate passos agnoscimus: greco eloqͥo
martyres id est testes uocamus. & ꝑ iohannẽ
uoce angłica dñs dicit. In dieb antiphas testis
mei fidelis: qui occisus est apud uos. Sed testes
suos contra nos dñs instaurat: cũ electoꝵ uitã
prauitati nr̃ȩ contrariã. ad arguendos nos instru¬
endosq multiplicat. Contra nos gͦ testes illius
instaurant᷑. quia cuncta quȩ agunt. studiis nr̃ȩ
prauitatis aduersa sunt. Unde & sermo ueri¬
tatis aduersarius uocat᷑: cũ mediatoris uoce ꝑ¬
UIII eiuangeliũ dr̃. Esto consentiens aduersario
tuo cito : dũ es cũ illo in uia. Atq de hoc eodẽ
redemptore. repbi ꝑsequentes dicunt: contra¬
rius est operib nr̃is. & paulo post. & disimilis
est aliis uita illius. Testes itaq suos contra nos
dñs instaurat:. quia bona quȩ facere ipsi negli¬
gius. hec ad correptionẽ uram fieri ab aliis

Expanded text:
qui per exercitium sancti operis testantur quae electos secutura sint 329 praemia veritatis. Unde hos quoque quos pro veritate passos agnoscimus Graeco eloquio martyres, id est testes, vocamus. Et per Joannem voce angelica Dominus dicet: In diebus Antipas testis meus fidelis, qui occisus est apud vos . Sed testes suos contra nos Dominus instaurat, cum electorum vitam pravitati nostrae contrariam ad arguendos nos instruendosque multiplicat. Contra nos ergo testes illius instaurantur, quia cuncta quae agunt studiis nostrae pravitatis adversa sunt. Unde et sermo veritatis adversarius vocatur, cum Mediatoris voce per Evangelium dicitur: Esto consentiens adversario tuo cito, dum es cum illo in via . Atque de hoc eodem Redemptore reprobi persequentes dicunt: Contrarius est operibus nostris ; et paulo post: Et dissimilis est aliis vita illius . Testes itaque suos contra nos Dominus instaurat, quia bona quae facere ipsi negligimus, haec ad correptionem nostram fieri ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
te insinuas. mͥ meꝗͣ sim lugendus demonstras.
Unde & nequaꝗͣ se penaliter s inirabiliter asse¬
rit cruciari: quia dũ ꝑ fletũ mens ad sũma
rapit᷑: cõpunctionis suȩ penã gaudens mirat᷑.
Et lib& affici: quia afflictione sua se conspicit
exempla se sequentiũ nrĩs obtutib obicit: ut
mens ꝑ otium remissa. quo in aliis uigilantiã
ꝓuectus considerat: eo in se pigridinẽ torporis
erubescat. Unde & recte subiungit᷑. Instauras¬

Expanded text:
te insinuas mihi me quam sim lugendus demonstras. te insinuas mihi me quam sim lugendus demonstras. Unde et nequaquam se poenaliter, sed mirabiliter asserit cruciari, quia dum per fletum mens ad summa rapitur, compunctionis suae poenam gaudens miratur; et libet affici, quia afflictione sua se conspicit exempla se sequentium nostris obtutibus objicit, ut mens per otium remissa, quo in aliis vigilantium provectus considerat, eo in se pigritudinem torporis erubescat. Unde et recte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
linquim᷑: nec ipsa ullatenus destitutionis nr̃e
cdãpna sentimus. Quo enĩ longe nos conditor
deserit: eo mens nr̃a insensibilitis obdurescit.
Nulła quȩ dĩ sunt diligit: nequaꝗͣ. suꝑna con-¬
cupiscit. & quia amoris intuni calorẽ ñ hab&:
frigida deorsũ iac&. Ac miserando mͦ fit cotidie.
tanto securior: quanto peior. Cũq unde sit lap¬
sa ñ meminit. & supplicia secutura ñ metuit:
quantũ lugenda sit nescit. At si flatu scĩ sp̃s
tangit᷑. ad considerationẽ ꝓtinus suȩ ꝑditionis
euigilat: in cęlestiũ inquisitione se excutit: amo¬
ris sũmi estib in ardescit. Quȩ se circũprimunt
dãpna considerat: & plorat ꝓficiens. quȩ prius
lȩta peribat. Sene gͦ conduori dr̃: reuersusq
mirabilit me crucias.
Quia omp̃s ds unde m̃tẽ
nrãm uisitans ad amorẽ
suũ erigit: inde hanc
ꝑ lacrimas grauius affligit. Acsi aꝑte dicat.
Reluiquendo me nequaꝗͣ afficis: quia insensibi¬
lem reddis. Sed cũ reuerteris crucias: quia dũ

Expanded text:
linquimur, nec ipsa ullatenus destitutionis nostrae damna sentimus. Quo enim longe nos conditor deserit, eo mens nostra insensibilius obdurescit, nulla quae Dei sunt diligit, nequaquam superna concupiscit; et quia amoris intimi calorem non habet, frigida deorsum jacet, ac miserando modo fit quotidie tanto securior, quanto pejor; cumque unde sit lapsa non meminit, et supplicia secutura non metuit, quantum lugenda sit nescit. At si afflatu sancti Spiritus tangitur, ad considerationem protinus suae perditionis evigilat, in coelestium inquisitione se excutit, amoris summi aestibus inardescit, quae se circumprimunt damna considerat, et plorat proficiens quae prius laeta peribat. Bene ergo conditori dicitur: Reversusque mirabiliter me crucias, quia omnipotens Deus unde mentem nostram visitans ad amorem suum erigit, inde hanc per lacrymas gravius affligit. Ac si aperte dicat: Relinquendo me nequaquam afficis, quia insensibilem reddis; sed cum reverteris crucias, quia dum
Abbreviated transcription (Latin):
Quisquis uͦ suꝑna desiderat: qr in oriente habi¬
tet demonstrat. Magnus gͦ non inter occiden¬
tales. sed inter orientales efficit᷑: qui non inter
actiones ima & fugitiua querentium. sed uit
choros ꝓficere suꝑnoꝵ ciuium conat᷑. Sequit᷑.¬

Expanded text:
quisquis vero superna desiderat, quia in Oriente habiquisquis vero superna desiderat, quia in Oriente habitet, demonstrat. Magnus ergo non inter Occidentales, sed inter Orientales efficitur, qui non inter malorum actiones ima et fugitiva quaerentium, sed inter choros proficere supernorum civium conatur. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis repetunt: sicq ad opus ꝓpriũ ac si ñ re¬
cesseruit reuertunt᷑. Sigͥ a domo mentis ad
momentũ ratio discedat: quasi absente dñã.
cogitationũ se clamor uelut garrula ancillaꝵ
turba multiplicat. Ut aũ racio admentẽ re¬
dierit. mox se confusto tumultuosa cõpescit:
et quasi ancillȩ se ad iniunctũ opus tacitȩ
reprimunt. dũ cogitationes ꝓtinus causis se
ꝓpriis ad utilitatẽ subdunt. Possidemꝰ gͦ mul¬
tã familiamccum recto iure innumeris cogi¬
tationib rationis discretione dominam᷑. Qđ
nimirũ cũ sollerter agimus: iungi ꝑ eandẽ
discretionẽ angłis conam᷑. Unde & recte
om̃s orientales efficimur: cũ eisspiritib qui
orienti luci inherent. pressa carnalis corrup¬
tionis nebula. ddiscrecionis nr̃ȩ radiis in ꝗͣntũ
possibilitas suppetit sociamur. Unde & ꝑ
temporalia ac defectiua sequit᷑: occasum petit.

Expanded text:
operis repetunt; sicque ad opus proprium, ac si non reoperis repetunt; sicque ad opus proprium, ac si non recesserint, revertuntur. Si igitur a domo mentis ad monumentum ratio discedat, quasi absente domina, cogitationum se clamor, velut garrula ancillarum turba multiplicat. Ut autem ratio ad mentem redierit, mox se confusio tumultuosa compescit; et quasi ancillae se ad injunctum opus tacite reprimunt, dum cogitationes protinus causis se propriis ad utilitatem subdunt. Possidemus ergo multam familiam, cum recto jure innumeris cogitationibus rationis discretione dominamur. Quod nimirum cum solerter agimus, jungi per eamdem discretionem angelis conamur. Unde et recte omnes Orientales efficimur, cum eis spiritibus, qui orienti luci inhaerent, pressa carnalis corruptionis nebula, discretionis nostrae radiis, in quantum possibilitas suppetit, sociamur. Unde et pt . Quisquis temporalia ac defectiva sequitur, occasum petit;
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Cumq nos quasi singularis sapientiȩ
altitudo non eleuat: ad ꝑferendã alieni cor¬
dis mnertiã. mens se nr̃a equanimit̾ inclinat.
Recte aũ siue iuga boum. siue asinȩ quingen¬
tȩ referunt᷑: quia uel in hoc qđ prudenter
sapimꝰ. uel in hoc quod humilit̾ ignoramus.
dũ ȩternȩ pacis requiem querimus. quasi intra
iubelei nimerũ tenem᷑. Sequit᷑. Ac familia nui
cogitationes innumeras sub mentis dominatio¬
ne restringimus: ne ipsa sui multitudine ani¬
mũ superet:. ne ꝑuerso ordine discretionis ur̃ȩ
principatũ calcet. Et bene cogitacionũ t̾ba.
multȩ familiȩ appellatione signatur. Nã sc imiꝰ
quod absente dña ancillarũ linguȩ ꝑstrepuntꝰ
silentium deseruntꝰ. deputati oꝑis officia neg¬
ligunt : totũq sibimet ordinẽ uiuendi confun¬
dunt. Ac si repente dña ueniat: mox ꝑstre¬
pentes linguę reticent: officia uniuscuiꝰ q

Expanded text:
mus. Cumque nos quasi singularis sapientiae mus. Cumque nos quasi singularis sapientiae altitudo non elevat, ad perferendam alieni cordis inertiam, mens se nostra aequanimiter inclinat. Recte autem sive juga boum, sive asinae quingentae referuntur; quia vel in hoc, quod prudenter sapimus, vel in hoc, quod humiliter ignoramus, dum aeternae pacis requiem quaerimus, quasi intra jubilei numerum tenemur. Sequitur: CAPUT XXX cogitationes innumeras sub mentis dominatione restringimus; ne ipsa sui multitudine animum superent, ne perverso ordine discretionis nostrae principatum calcent. Et bene cogitationum turba multae familiae appellatione signatur. Nam scimus quod absente domina, ancillarum linguae perstrepunt, silentium deserunt, deputati operis officia negligunt, totumque sibimet ordinem vivendi confundunt. At si repente domina veniat, mox perstrepentes linguae reticent, officia uniuscujusque
Abbreviated transcription (Latin):
mundi sunt ea in quib oꝑe uersant᷑. Nos gͦ
cũ easdem terrenas dispensationes cognitio¬
ni trinitatis subdimꝰ: quasi camelos fide pos¬
usu nr̃e possessionis sunt: cũ concordes uir¬
tutes exarant duritiã mentis. Quingentas
quoq asinas possidemus : cũ iasciuientes motꝰ
restringimꝰ. & quicqͥd in nobis carnale exsur¬
gere appetit. spũali cordis dominatu refrena¬
mus. Uel certe asinas possidere ẽ: cogitatio¬
nes intra nos simplices regere. Quȩ dũ in
subtiliori intellectu currere ñ ualent: quo
quasi pigrius ambulant. eo fr̃na onera man-¬
suetius portant. Sunt namq ñnulli qui dũ
alta non intelligunt: ad exteriora conuersa¬
tionis oꝑa se humilius premunt. Benegͦ ꝑ
asinas. pigrũ quidẽ animal sed tam̃ portan¬
dis onerib deditum. simplices cogitatione.
accipimus : quia dũ nram plerũq ignoran¬
tiam cognoscimus: leuius onera aliena tolera¬

Expanded text:
mundi sunt ea in quibus opere versantur. Nos ergo mundi sunt ea in quibus opere versantur. Nos ergo cum easdem terrenas dispensationes cognitioni Trinitatis subdimus, quasi camelos fide posusum nostrae possessionis sunt, cum concordes virtutes exarant duritiam mentis. Quingentas quoque asinas possidemus, cum lascivientes motus restringimus; et quidquid in nobis carnale exsurgere appetit, spiritali cordis dominatu refrenamus. Vel certe asinas possidere, est cogitationes intra nos simplices regere: quae dum in subtiliori intellectu currere non valent quo quasi pigrius ambulant, eo fraterna onera mansuetius portant. Sunt namque nonnulli qui dum alta non intelligunt, ad exteriora conversationis opera se humilius premunt. Bene ergo per asinas, pigrum quidem animal, sed tamen portandis oneribus deditum, 31 simplices cogitationes accipimus; quia dum nostram plerumque ignorantiam cognoscimus, levius onera aliena tolera
Abbreviated transcription (Latin):
possideinus. si qđ altũ sapimꝰ. hunuliter deponamꝰ.
Camelos ꝓculdubio possidenus. cũ cogitatio¬
nes nras ad infirmitatis fr̾nȩ cõpassionẽ flecti¬
mus: ut uicissim onera nr̃a portantes alienȩ in¬
firmitati cõpati cãdescendendo nouerimus.
Possunt etiam ꝑ camelos qui ungulã nequaꝙͣ
animal designari. Neq enim terrena dispensa¬
tio quãuis eterne utilitati seruiat: sine ꝑturba¬
tione mentis ualet exhiberi. Quia gͥ ꝑ hanc &
merces parat᷑: quasi cõmune animal & aliquid
de lege habet. & aliquid non habet. Ungulã
namq non findit: quia non se penitus anima
ab om̃i terreno oꝑe disiungit. Sed tam̃ ru¬
minat: quia bene dispensando tẽporalia ꝑ
certitudinis fidutiã cęlestia sperat. Terrenȩ
gͥ dispensationes. quasi cameloꝵ more capite
legi concordant. pede discrepant : quia &
cęli st̃ illa que iuste uiuentes appetunt: & huiꝰ

Expanded text:
possidemus, si quod altum sapimus, humiliter deponamus. possidemus, si quod altum sapimus, humiliter deponamus. Camelos procul dubio possidemus, cum cogitationes nostras ad infirmitatis fraternae compassionem flectimus, ut vicissim onera nostra portantes, alienae infirmitati compati condescendendo noverimus. Possunt etiam per camelos, qui ungulam nequaquam animal designari. Neque enim terrena dispensatio, quamvis aeternae utilitati serviat, sine perturbatione mentis valet exhiberi.  Vet. XXIX.  Qumerces paratur, quasi commune animal, et aliquid de lege habet, et aliquid non habet. Ungulam namque non findit, quia non se penitus anima ab omni terreno opere disjungit; sed tamen ruminat, quia bene dispensando temporalia, per certitudinis fiduciam coelestia sperat. Terrenae igitur dispensationes, quasi camelorum more, capite legi concordant, pede discrepant; quia et coeli sunt illa quae juste viventes appetunt, et hujus
Abbreviated transcription (Latin):
tudo. scientia. pietas ac timor dñi unicuiq nr̃mł
gignit᷑. quasi mansura posteritas in mente ꝓpagat᷑.
quȩ suꝑnȩ nr̃ȩ nobilitatis genus eo ad uitã lon¬
gius seruat: quo amori ęternitatis sociat. Sed
habent in nobis septem filii. tres ꝓculdubio soro¬
res suas: quia quicqͥd uirile hĩ uirtutũ sensus
faciunt᷑: spei. fidei. caritatiq coniungunt. Neq
enĩ ad denarii ꝑfectionẽ septẽ filii ꝑueniunt:
nisi in spe. fide. & caritate fuerit om̃e qđ agt̃.
Quia uͦ hanc preeuntiũ uirtutũ copiam mul¬
tunoda bonoꝵ operũ cogitatio sequit᷑: recte
ueritate hẏstoriȩ: imitari spũaliter possumus.
qd carnaliter audimus. Ouiũ enĩ septẽ milia
possidemus: cũ cogitationes innocuas. ꝑfecta
cordis munditia. antra nosinet ipsos inquisito
ueritatis pabulo pascimus. Eruntq nobis in¬
in nobis altum ac tortuosũ est. racioni fidei
subdit᷑: & sub cognitione trinitatis. sponte in
appetitu humilitatis inclinat᷑. Camelos qͥipe

Expanded text:
tudo, scientia, pietas ac timor Domini unicuique nostrum 30 gignitur, quasi mansura posteritas in mente propagatur, quae supernae nostrae nobilitatis genus eo ad vitam longius servat, quo amori aeternitatis sociat. Sed habent in nobis septem filii tres procul dubio sorores suas, quia quidquid virile hi virtutum sensus faciunt, spei, fidei charitatique conjungunt. Neque enim ad denarii perfectionem septem filii perveniunt, nisi in fide, spe et charitate fuerit omne quod agunt. Quia vero hanc praeeuntium virtutum copiam multimoda bonorum operum cogitatio sequitur, recte veritate historiae, imitari spiritaliter possumus, quod carnaliter audimus. Ovium enim septem millia possidemus, cum cogitationes innocuas, perfecta cordis munditia, intra nosmetipsos inquisito veritatis pabulo pascimus. 40. Camelos in nobis altum ac tortuosum est, rationi fidei subditur, et sub cognitione Trinitatis, sponte in appetitu humilitatis inclinatur. Camelos quippe
Abbreviated transcription (Latin):
electoꝵ ȩccłia simplicitatis suȩ & rectitudinis
uias timore ui choat᷑. sed caritate consu̾mat. Cui
tunc ẽ funditus a malo recedere: cũ ex amore dĩ
ceꝑit iam nolle peccare. Cui uͦ adhuc timore
bona agit.a malo penitus non recessit: quia eo
ipso peccat quo peccare uellet. si inulte potiusset.
Recte gͦ cum tunere d̾m iob dr̃. recedere etiã
a malo ꝑhibet᷑: quia dũ metũ caritas sequit᷑. ea
quȩ mente relinquit᷑. etiam ꝑ cogitationis ꝓpo¬

Expanded text:
electorum Ecclesia simplicitatis suae et rectitudinis vias timore inchoat, sed charitate consummat. Cui tunc est funditus a malo recedere, cum ex amore Dei coeperit jam nolle peccare. Cum vero adhuc timore bona agit, a malo penitus non recessit; quia eo ipso peccat, quo peccare vellet, si inulte potuisset. Recte ergo cum timere Deum Job dicitur, recedere etiam a malo perhibetur; quia dum metum charitas sequitur, ea quae mente relinquitur, etiam per cogitationis propo
Abbreviated transcription (Latin):
nullo interim cogitationũ dolore fatigant᷑. Nã
qͥ sollert᷑ in uitȩ consilio figit mentẽ. caute sese
in om̃i actione circũspiciendo considerat: & ne
ex re quȩ agit᷑ repentinus finis aduersusq sub¬
ripiat᷑: hunc prius molliter posito pede cogita¬
tionis palpat. Pensat ne ab his quȩ agenda st̃
formido prepediat᷑. ne in his quȩ differenda
st̾ precipitatio impellat: ne praua ꝑ concupis¬
centiã aꝑto bello suꝑent: ne recta ꝑ in anẽ głam
insidiando supplantent. Iob gͦ in terra hus ha¬
bitat: dum mens electi quo magis ꝑ consiliũ
uiuere nitit᷑. eo angusti itineris dolore fatigat᷑.
cedens a malo. Quisqͥs ȩternuã patriam appetit:
delicer oꝑe: rectus fide. Simplex in bonis quȩ
inferius ꝑagit: rectus in sũmis quȩ in intimis
sentit. Sunt nãq nonnulli qui in bonis quȩ fa¬
ciunt. simplices non stint: dũ non in his retri¬

Expanded text:
nullo interim cogitationum dolore fatigantur. Nam nullo interim cogitationum dolore fatigantur. Nam qui solerter in vitae consilio figit mentem, caute sese in omni actione circumspiciendo considerat; et ne ex re quae agitur repentinus finis adversusque subripiat, hunc prius molliter posito pede cogitationis palpat; pensat ne ab his quae agenda sunt formido praepediat; ne in his quae differenda sunt praecipitatio impellat; ne prava per concupiscentiam aperto bello superent; ne recta per inanem gloriam insidiando supplantent. Job ergo in terra Hus habitat, dum mens electi quo magis per consilium vivere nititur, eo angusti itineris dolore fatigatur. tudo. --Quisquis aeternam patriam appetit,  videlicet opere, rectus fide; simplex in bonis quae inferius peragit, rectus in summis quae in intimis sentit. Sunt namque nonnulli qui in bonis quae faciunt simplices non sunt, dum non in his retri
Abbreviated transcription (Latin):
ercitatione fatigata illoꝵ cogitatio. in conditoris
suispecie& contẽplatione requiescit. Suꝑnis int̾se¬
riciuib appetit: & unusquisq eoꝵ adhuc ĩ mun¬
do corpore positus. mente iam extra mundũ sur¬
git. Erumpnã exilii quã tolerat deplorat: & ad
sublimẽ patriã incessantib se amoris stimulis exci¬
tat. Cũ gͦ dolens uidet quam sit ȩternũ qđ ꝑdi¬
dit: inuenit salubre consiliũ tẽporale hoc despi¬
cere qđ ꝑcurrit. & quo magis crescit consilii
scientia ut peritura deserat. eo auget᷑ dolor. q
necdũ admansura ꝑtingat. Unde bene ꝑ salomo¬
nẽ dr̃. Qui apponit scientiam: apponit dolorẽ.
Qui enĩ scit iam sũma quȩ adhuc ñ habet. ma¬
electi uniuscuiusq dolens animus tenet᷑. Intu¬
endũ quoq ẽ: ꝗͣ nullus dolor mentis sit in acti¬
one precipitationis. Qui enĩ sine consiliis uiuunt.
qͥ semetipsos rerũ euentib precipites deserunt :

Expanded text:
ercitatione fatigata illorum cogitatio, in conditoris ercitatione fatigata illorum cogitatio, in conditoris sui spe et contemplatione requiescit, supernis interseri civibus appetit; et unusquisque eorum adhuc in mundo corpore positus, mente jam extra mundum surgit, aerumnam exsilii, quam tolerat, deplorat, et ad sublimem patriam incessantibus se amoris stimulis excitat. Cum ergo dolens videt, quam sit aeternum quod perdidit, invenit salubre consilium, temporale hoc despicere quod percurrit; et quo magis crescit consilii scientia, ut peritura 29 deserat, eo augetur dolor, quod necdum ad mansura pertingat. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui apponit scientiam, apponit dolorem . Qui enim scit jam summa quae adhuc non habet, maelecti uniuscujusque dolens animus tenetur. Intuendum quoque est quam nullus dolor mentis sit in actione praecipitationis. Qui enim sine consiliis vivunt, qui se ipsos rerum eventibus praecipites deserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dolens & hus consiliator di᷑. ñ in merito
ꝑ utraq nomina electus quisq figuratur: qͥa
nimirũ consiliatorẽ animũ in habitat᷑. qͥ doleus
de presentib ad ȩterna festinat. Nã st̃̾ nonnulli
qͥ uitã suã negligunt : & dũ transitoria appeturł.
dũ ęt̾na uł non intelligunt. uel intellecta con¬
tempnunt: nec dolo rẽ sentiunt. nec habere
consiliũ seiunt. Cũq suꝑna quȩ amiserunt
non considerant: ẽẽ se heu miseri in bonis pu¬
tant. Nequaꝗͣ. ad ueritatis lucem cui conditi
fuerant mentis oculos erigunt᷑:. nequaꝗͣ. ad con¬
templationẽ ȩternȩ patriȩ desiderii aciem tendt̃:
sed semet ipsos in his ad quȩ piecti sunt deserentes.¬
cecitate quã tolerant quasi in claritate lunimis
exultant. At contra electoꝵ mentes dũ cuncta
transitoria nulla ẽẽ comspiciunt: acteuiꝰ opus. ad¬
que sint conditȩ exquirunt. Cumq eoꝵ satisfac¬
tioni nil extra dm̃ sufficit: ipsa inquisitionis ex¬

Expanded text:
dolens, et Hus consiliator dicitur, non immerito per utraque nomina electus quisque figuratur; quia nimirum consiliatorem animum inhabitat, qui dolens de praesentibus ad aeterna festinat. Nam sunt nonnulli qui vitam suam negligunt; et dum transitoria appetunt, dum aeterna vel non intelligunt, vel intellecta contemnunt, nec dolorem sentiunt, nec habere consilium sciunt. Cumque superna, quae amiserunt, non considerant, esse se, heu miseri! in bonis putant. Nequaquam enim ad veritatis lucem, cui conditi fuerant, mentis oculos erigunt; nequaquam ad contemplationem aeternae patriae desiderii aciem tendunt:  semetipsos in his, ad quæ proiecti sunt, desercaecitate, quam tolerant, quasi in claritate luminis exsultant. At contra electorum mentes dum cuncta transitoria nulla esse conspiciunt, ad quae sint conditae exquirunt; cumque eorum satisfactioni nihil extra Deum sufficit, ipsa inquisitionis ex
Abbreviated transcription (Latin):
conspicit. obiectione ꝓspere aduersitatis fran¬
git: quatuius elisi discant. quã reꝓba erectione
tumuerant: ut &iã flagelli experunentis edo¬
miti. quasi iumenta domestica preceptoꝵ loris
mentis colla subiciant: & uitȩ presentis itine¬
ra. ad nutũ p̃sidentis ꝑagant. Quib bene loris
ligatũ se nouerat: qͥ dicebat. Ut uimentũ fa¬
ctus sũ apud te: & ego semꝑ tecũ. Unde &
seuus ille ꝑsecutor. ab agro ꝑfidę uoluptatis
ad doniũ fidei deductus: rectoris sui calca¬
rib punctus audiebat. Durũ tibi est contra
stimulũ calcitrare. Restat gͦ ut si ee̾ iã similes
pullo onagri nolumus. in c̾unctis quȩ appe¬
timꝰ. nutũ prius intime dispensationis exqͥramꝰ.
ut mens nr̃a in om̃e qđ intit᷑ suꝑni regiminis
loro teneat᷑: & inde magis uota sua ad uitã
impleat: unde uite sue studia & contra ꝓpriã
uoluntatẽ calcat. Multa sophar fortia ꝓtulit.

Expanded text:
conspicit, objectione properae adversitatis franconspicit, objectione properae adversitatis frangit, quatenus elisi discant quam reproba erectione tumuerant; ut jam flagelli experimentis edomiti, quasi jumenta domestica praeceptorum loris mentis colla subjiciant, et vitae praesentis itinera ad nutum praesidentis pergant. Quibus bene loris ligatum se noverat, qui dicebat: Ut jumentum factus sum apud te, et ego semper tecum . Unde et saevus ille persecutor ab agro perfidae voluptatis ad domum fidei deductus, rectoris sui calcaribus punctus, audiebat: Durum est tibi contra stimulum calcitrare . Restat ergo ut si esse jam similes pullo onagri nolumus, in cunctis quae appetimus nutum prius intimae dispensationis exquiramus, ut mens nostra in omne quod nititur, superni regiminis loro teneatur; et inde magis vota sua ad vitam impleat, unde vitae suae studia et contra propriam voluntatem calcat. Multa Sophar fortia protulit,
Abbreviated transcription (Latin):
agrestium genus exprimit᷑: qđ naturȩ de¬
missũ motib. loris dominantiũ non tenetur.
Agri namq anunalia in libertate habent.¬
& ire quo appetunt: & quiescere cũ lassantur.
& quãius insensatis animalib homo longe sit
melior: hoc tam̃ plerũq homini non licet:
qđ brutis animalib lic&. Quȩ enĩ ad aliud
miniie seruant᷑: eoꝵ motus ꝓculdubio ne¬
quaꝙͣ sub discipliua restriugit᷑. Homo autẽ
qui ad sequentẽ uitã ducit᷑. necesse ꝓfecto est
ut ui cunctis suis motib sub discipline dispositio¬
ne religetur: & quasi domesticũ animal loris uin¬
cꝰtũ seruiat: atq ȩternis dispositionib restrictũ
uiuat. Qui gͥ iplere cuncta quȩ desiderat ꝑ
effrenatã libertatẽ quęrit. quid aliud ꝙͣ pullo
onagri ẽẽ similis concupiscit: Ut discipline
huuc lora ñ teneant. s audent̃ uagus ꝑ siluã
quos ꝓdire in effrenationẽ illicite libertatis

Expanded text:
agrestium genus exprimitur, quod, naturae diagrestium genus exprimitur, quod, naturae dimissum motibus, loris dominantium non tenetur. Agri namque animalia in libertate habent et ire quo appetunt, et quiescere cum lassantur. Et quamvis insensatis animalibus homo longe sit melior; hoc tamen plerumque homini non licet quod brutis animalibus licet. Quae enim ad aliud minime servantur, eorum motus procul dubio nequaquam sub disciplina restringitur. Homo autem qui ad sequentem vitam ducitur, necesse profecto est ut in cunctis suis motibus 350 sub disciplinae dispositione religetur, et quasi domesticum animal loris vinctum serviat, atque aeternis dispositionibus restrictum vivat. Qui ergo implere cuncta quae desiderat per effrenatam libertatem quaerit, quid aliud quam pullo onagri esse similis concupiscit, ut disciplinae hunc lora non teneant, sed audenter vagus per silvam quos prodire in effrenationem illicitae libertatis