comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
memet atq mea gratanter offero illi:
et que tibi olim contuli dotalia trade
sponso uero iħu xp̃o: in sororũ egenorũq
alimoniã. Ego inquã dum aduixero dũq
corpus hoc gestauero. tuus ꝓcurator in
exteriorib esse curabo: et post mortem
omnẽ meam suppellectilem cum reb et
mancipiis per hoc auctoritatis testam̃tũ
perpetualiter trado: in honorẽ dei omĩ-¬
potentis. atq scẽ dei genitricis uirginis.
Et confirmans testamentũ: huiuscemodi
uoce coram om̃ib dixit. Hec a me nunc
suscipe uirgo castissima: meumq cadauer
in hoc loco tumulandũ tuis p̃cib impetra:
ut cum te rex suꝑnus ac celestis sponsus
in thalamũ transduxerit uirgineum. ego
ueste nuptiali circũdatus. atq agni uelle-¬
re niueo succinctus. inter conuiuas m̃se
regis particeps uite celestis apparere merear
uel ultimus. Obtinuit ergo quod expetiit:
et cũ scã animi deuocione incolumis reme¬
auit ad propria. Cui dñs bene uiuendi

Expanded text:
memet atque mea gratanter offero illi: memet atque mea gratanter offero illi: et quae tibi olim contuli dotalia, trade sponso vero Jesu Christo in sororum egenorumque alimoniam. Ego, inquam, dum advixero, dumque corpus hoc gestavero, tuus procurator in exterioribus esse curabo, et post mortem omnem meam supellectilem cum rebus et mancipiis per hoc auctoritatis testamentum perpetualiter trado in honorem Dei omnipotentis atque sanctae Dei Genitricis virginis. » Et confirmans testamentum hujuscemodi voce palam omnibus dixit: « Haec a me nunc suscipe, virgo castissima, meumque cadaver in hoc loco tumulandum tuis precibus impera, ut cum te rex supernus ac coelestis sponsus in thalamum transduxerit virgineum, ego veste nuptiali circumdatus atque agni vellere niveo succinctus, inter convivas mensae regis particeps vitae coelestis apparere merear vel ultimus. » 15. Obtinuit ergo quod expetiit et cum sancta animi devotione incolumis remeavit ad propria. Cui Dominus bene vivendi
Abbreviated transcription (Latin):
sione non ꝑmisit merito occũbere. Dignoᷤᷤ
igitur fructus penitencie ꝑagens super
his que gesserat in uirginem: ñ poterat
inuenire quib laudib eam extolleret.
uel quib munerib eius faciem ꝯplacaret:
ut uel ab illa uideri mereretur. aut ipsa
pro eo p̃ces xp̃o fundere dignaret᷑. Tan¬
dem salubri reꝑto consilio. semet ipsum
in humilitate cordis et corporis obtulit:
ac ꝓstrato corpore corã sacro altare dei
genitricis marie ueniã delicti poposcit:
conuersoq uultu quo residebat uirgo
celebs. poscit sibi misereri: multũq p̃ca¬
tur. ut quem pridem noluerat habere
sponsum. saltem tunc dignaretur suscipere
seruum. Qmͣ me inquit ad iniuriã corrup¬
tibilis amatoris non post posusti. nec michi
qualẽcũq ꝑsonam potentẽ aut infimam
p̃posuisti. sed regem scłorum. et creatorem
omĩum michi pretulisti. tibiq sponsum
celestem in thoro uirginali asciuisti. ecce

Expanded text:
sione non permisit merito occumbere. Dignos sione non permisit merito occumbere. Dignos igitur fructus poenitentiae peragens super his quae gesserat in virginem, non poterat invenire quibus laudibus eam extolleret, vel quibus muneribus ejus faciem complacaret, ut vel ab ea videri mereretur, aut ipsa pro eo preces Christo fundere dignaretur. Tandem salubri reperto consilio, semetipsum in humilitate cordis et corporis obtulit, ac prostrato corpore coram sacro altari Dei genitricis Mariae veniam de commissis expoposcit: conversoque vultu quo residebat virgo caelebs, poscit sibi misereri, multumque precatur ut quem pridem voluerat habere sponsum, saltem tunc dignaretur suscipere servum. « Quoniam me, inquit, ad injuriam corruptibilis amatoris non postposuisti, nec mihi qualemcunque personam potentem aut infimam praeposuisti, sed regem saeculorum et creatorem omnium mihi praetulisti, tibique sponsum coelestem in toro virginali ascivisti, ecce
Abbreviated transcription (Latin):
immo per aliam uiam gradiens om̃s et ante¬
uolans. ueloces p̃cesserat currus. Deniq pri
or terram sue natiuitatis ꝑuenit: et omĩa
sua pro uoto et lsb̾itu in loco quẽ uulgo
dicunt humolarias. scẽ dei genitrici marie:
seq simul ut optauerat seruiturã inibi
xp̃o ddum aduiueret contradidit. Non pꝰ
multũ uero temporis ꝑsecutus idem eudal¬
dus. ad uotũ explendum ꝑuenit: seq om¬
nium rerum uirginis possessorẽ et dñm
p̃tulit: nesciens quod iam transissent om¬
nia in cultum dei. et sc̃e dei genitricis
tutamina. Qͥ cũ cognouisset euentũ rei.
et tam auditu quã uisu didicisset acta
uirginis ueridica: reuersus in semet ipsũ
secũ tacitus mirari cepit et uenerari: reco¬
lens que et quanta ꝑ scãm uirginẽ dñs
sit oꝑatus miracula. Unde quales potuit
mox deo laudes et grãs retulit: qui ab
actu et tactu malo eum custodiuit. ne pec¬
caret in sãm uirginẽ : et furentẽ in reuer¬

Expanded text:
imo per aliam viam gradiens, omnes et anteimo per aliam viam gradiens, omnes et antevolans, veloces praecesserat currus. Denique prior in terram suae nativitatis pervenit, et omnia sua pro voto et libitu in loco quem vulgo dicunt Humolarias, sanctae Dei genitrici Mariae seque simul ut optaverat servituram inibi Christo dum adviveret contradidit. 14. Non post multum vero temporis persecutus idem Eudaldus ad votum explendum devenit, seque omnium rerum virginis possessorem et dominum praetulit, nesciens quod jam transissent omnia in cultum Dei et sanctae Dei Genitricis tutamina. Qui cum cognovisset eventum rei, et tam auditu quam visu didicisset acta virginis veridica, reversus in semetipsum, secum tacitus mirari coepit et venerari, recolens quae et quanta per sanctam virginem Dominus sit operatus miracula. Unde quales potuit mox Deo laudes et gratias retulit, qui ab actu et tactu malo eum custodivit, ne peccaret in sanctam virginem, et furentem in rever
Abbreviated transcription (Latin):
omĩmodis comperisset. et in scãm uirginẽ
uellet sed non auderet gladio insurgere:
accepto consilio a quodam quẽ secũ duxe¬
rat itineris sociũ. concite ad paternã reme-¬
are disposuit hereditatẽ : uendens et distri¬
buens onerosa. ut citius transiigraret
ad propria. Hoc utiq ꝑtractans uoluebat
in animo. ut omĩa patrimonia et iura he¬
reditaria uirginis uenderet: et que uende¬
re non posset. in nichilũ redigeret: et sic
funditus ea cũ om̃i suppellectili et manci¬
piis exstirparet. Itaq cum uelocissimis eqͥ¬
tibus expeditã cepit carpere uiam: effe¬
rens se totũ ꝑficere in opere. qd̾ oħ dolo¬
so conceperat corde. Quod scãm uirginẽ
nequaquã latere potuit: que dñm scientẽ
omnia in cordis hospicio locare curauit.
Itaq dei ancilla diuino instinctu ꝑmota.
atq afflatu scĩ sp̃c uigorata: ut erat pedes
cunctis equitibus et currib uelocior efficit᷑:

Expanded text:
omnimodis comperisset, et in sanctam virginem omnimodis comperisset, et in sanctam virginem vellet sed non auderet gladio insurgere, accepto consilio a quodam quem secum duxerat itineris socium, concite ad paternam remeare disposuit haereditatem, vendens et distribuens onerosa, ut citius transmigraret ad propria. Hoc utique pertractans volvebat in animo, ut omnia patrimonia et jura haereditaria virginis venderet, et quae vendere non posset in nihilum redigeret, et sic funditus ea cum omni supellectili et mancipiis exstirparet. Itaque cum velocissimis equitibus equis expeditam coepit carpere viam, efferens se totum perficere in opere, quod olim doloso conceperat corde. Quod sanctam virginem nequaquam latere potuit, quae Dominum scientem omnia in cordis hospitiolo locare curavit. Itaque Dei ancilla, divino instinctu permota atque afflatu sancti Spiritus vigorata, ut erat pedes, cunctis equitibus et curribus velocior efficitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Deduxisti enim me in portũ uoluntatis
subsequatur me: ut merear ꝑuenire ad
optatũ seruitiũ sc̃ uirginis marie. Et ut
inhabitare ualeam in tabernaculo tuo in scła:
protegar rogo inuelam̃to alarũ tuarum.
Igitur hac expleta orõne. cepit sola ꝓficisci.
et ad uoluntatẽ dei gallias remeare: lus¬
trans deuia et peruia. atq poscens sibi semꝑ
affore scõrum presidia: derelicta siqͥdem
humano solacio. sed suffulta et ꝓtecta xp̃i
comitante gracia. Erat namq ꝑgens in iti¬
nere. quasi iam degens sub monastico regi¬
mine: uel ut dicam altius quasi sc̃s here¬
micola xp̃o famulans in remota heremi
solitudine. Diebus quippe festis. utens pane
solo et aqua parcissima. reliquis pane cine¬
ribus cõmixto: et herbarũ arborũq pasti¬
onibus defessum refouebat corpusculum.
Unde qd̾ per scãm uirginẽ dñs dignatus
est operari miraculũ: non ẽ nr̃o silencio
transeundũ. Cum p̾dictus eudaldus nimia
indignatione stomachatus. se contẽptum

Expanded text:
Deduxisti enim me in portum voluntatis subsequatur me, ut merear pervenire ad optatum servitium sanctae virginis Mariae. Et ut inhabitare valeam in tabernaculo tuo in saecula, protegar rogo in velamento alarum tuarum. 12. Igitur hac expleta oratione, coepit sola proficisci, et ad voluntatem Dei Gallias remeare, lustrans devia et pervia, atque poscens sibi semper adfore sanctorum praesidia, derelicta siquidem humano solatio, sed suffulta et protecta Christi comitante gratia. Erat namque pergens in itinere, quasi jam degens sub monastico regimine, vel ut dicam altius, quasi sanctus eremicola Christo famulans in remota eremi solitudine. Diebus quippe festis utens pane solo et aqua parcissima, reliquis pane cineribus commisto et herbarum arborumque pastionibus defessum refovebat corpusculum. Unde quod per sanctam virginem Dominus dignatus est operari miraculum, non est nostro silentio transeundum. 13. Cum praedictus Eudaldus nimia indignatione stomachatus se contemptum
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ suũ et deo tuo credere: ego ita faciã
deo meo. poteris me ad sacrificandũ reuo
meo. ego om̃s deos tuos ꝯminuã: et tu
est regi quod deus uualdach cecidisset: et mi¬
nutatim abisset. Tunc scidit rex purpurẽã ues-¬

Expanded text:
ue credere, ita ego faciam deo meo, poteris me ad sacrificium eius go omnes deos tuos comminuam et tuest regi quod Deus ejus Waldach cecidisset et minutatim abiisset. Tunc rex purpuream ves
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dñs ad moysen. cũ pro adorato uitulo
dep̃caretur. ut parceret populo peccatori:
respondit. Propicius ero illis. Uerũptamen
uiuo ego. et uiuet nomen meũ: quia reple¬
bitur gloria mea uniuersa terra. Et iterũ.

Expanded text:
ique, et Mosi, cum pro adorato vitulo Dominum precaretur, ut parceret populo peccatori, respondit Dominus: Propitius ero illis. Verumtamen vivo ego, et vivit nomen meum: quia implebitur gloria mea
Abbreviated transcription (Latin):
pureas. Uiginti et sex anni sunt. ex quo
nũquã sordidant᷑ uestim̃ta eius. nũquam
ueterascunt similit̃ i sandalia eꝰ amentislatis ꝑ¬
genib. orat dñm. uooe euis. quasi tuba
ues emens est. Ambulant cũ illo angeli
dei: qui non ꝑmitcunt eũ fatigari. nec
esurire. Semꝑ eodem uultu. eodem ani¬
mo ꝑseuerat: omi hora hilaris et letus

Expanded text:
habens. Viginti sex anni sunt ex quo nunquam sordidantur vestimenta ejus, neque veterascunt. Similiter et sandalia in pedibus noctem orat Deum. Vox ejus quasi tuba vehemens est. Ambulant cum eo angeli Dei, qui non permittunt eum fatigari nec esurire. Semper eodem vultu, eodem animo perseverat, omni hora laetus et hilaris
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Prima est india q̃ ad ethiopiã mittit.
scda que ad medos: tercia que finem facit.
Nam ex uno latere tenebrarũ regionem
gerit: ex alio latere mare occeanum. In
templũ in quo erat idolũ astarotꝰ: et qͣ¬

Expanded text:
. Prima India ad Aethiopiam mittit, secunda ad Medos, tertia finem facit; quia ex uno latere habet regionem tenebrarum et ex alio mare Oceanum. In templum, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
diu simphoriane te nescio cuius &ͥ mag¬
nitudine disputantẽ: paciencie mee te¬
nore sustinui. Hisi dee matri sacrificaue¬
ris: hodie te dilaniatũ om̃ibus penis.
tem deum uiuũ timeo qui me fecit: et
ipsi soli seruio. Tu corpus meũ ad tempus
in potestate habes: animã autẽ ñ habes¬

Expanded text:
te diu synforiane te nescio cuius christi| magte diu synforiane te nescio cuius christi| magnitudinem disputante pacienciae meae tenore sus| tenui nisi deae matris sacrificaueris. Hodiae te dila| ceratum omnibus poenis te| deo qui me fecit timeo et illi soli seruio . tu corpus meum| ad tempus in potestate . habes . anima uero me
Abbreviated transcription (Latin):
suum polluit. qui gladiis legum latroci¬
natur in publico: et anime sue uulms
perpetue calamitatis infligit: et uita eius
ꝑhennis obprobrii referta maledictis. ut
semꝑ lanietur fama pullulante ñ mõrit᷑.
to: soluamus ex uoto. Sera penitudo est:
iudicis timuisse conspectũ. Miinera enĩ
urã mellis p̃missa dulcedine: male erẽ¬
dulis mentib uenena parturiunt. Diui¬
caduca per tempus uetustas. diuturnitatis
ipsius labefactacione corrumpit. Cupiditas
autem ur̃a omĩa habendo nichil possidet:
quia diabolicis delegata facultatib. infe¬
licis lucri cupiditate uincitur. Hichil
nr̃m in hoc mundo secum defert: huma¬
ne fragilitatis lapsura condicio. Gaudia
temporũ ur̃orum: in similitudine uitri.
cum ceperit sol splendescere franguntur.
Quioquid finis interiit: casus inuoluit.
Cum eternũ mundi uertiginẽ rapatem¬
pus obducit: solus deus noster beadai¬
terminũ quia non erit: nosse ñ potest series
inueterata scłorum. Iudex dixit. Nimium

Expanded text:
suum polluit qui gladiis| legum latrocinatur in publicum animae suae uulnus| perpetuae calamitatis infligit et uita omnium per| ennis obproprium referta maledictis ut semper lanietur| fama pollulante non moretur. to soluamus ex uoto. Sera penitudo est sub iudicis timuisse conspectum. Munera uestra sucari mellis permixta dulcedine male credulis mentib Dum que sunt caduca per tempus uetustas| diuturnitatis ipsius labefactionem conrumpit. Cupi| ditas autem uestra omnia habendo nihil possedit . quia| diabolecis delegata facultatibus infelicis lucri cupidi| tate detenetur. Dixit nihil in hoc mundo secum dis| credat humanae fragilitatis lapsura condicione| gaudia temporum nostrorum in similitudine mutare| cum coeperent splendere frangantur. Quicquid fines in| terimit casus inuoluit tuam aeterna mundi uertigini| rapax tempus obducit. Solus deus noster beatituditerminum| quia non erit nosse non potest series inueterata seculorum| Iudex dixit nimium
Abbreviated transcription (Latin):
expetiit: dnm̃nq suimet misereri totis
uiribus exorauit. Sic tandem dm̃ei corꝑis
et sanguinis uiaticũ sumens. roseo uultu
et facie decora. uelut presentanda regire¬
gum in celesti thalamo. imperat cunctis
personare dulces et ymnidicos psalmos
melodie: dicebatq inter cetera quasi pro¬
minens ex cilicio et cinere. Assum ego xp̃e
tua famula: ueni rogo rex piissime. atq
me benigne suscipe. Cumq in huiꝰcemodi
uoce ab hora noctis media usq ad horam
diei terciã ꝑsisteret: ilico cũ ĩmenso lu¬
mine odor suauissimus astanciũ ora ꝑcu¬
lit. ita ut uix possent subsistere p̃ lumine:
licet essent uigorati balsameo aromatum
spiramine. Hamq uox cũ magno lumi¬
ne eciam fertur descendisse: que dũ omĩ¬
bus terrorẽ intulit. minus ulli se cognos¬
cibilem prebuit. S quid aliud uidetur
edicere : quam qd̾ fertur ꝓloqui cuiq
scẽ anime: Infit enim. Surge propera
amica mea. colũba mea. formosa mea. et

Expanded text:
expetiit, Dominumque suimet misereri totis expetiit, Dominumque suimet misereri totis viribus exoravit. Sic tandem Dominici corporis et sanguinis viaticum sumens, roseo vultu et decora facie, velut praesentanda regi regum in coelesti thalamo imperat cunctis personare dulces et hymnidicos melos psalmodiae, dicebatque inter caetera quasi prominens ex cilicio et cinere: « Adsum ego, Christe, tua famula, veni rogo, rex piissime, atque me benigne suscipe. » Cumque in hujuscemodi voce ab hora noctis media usque ad horam diei tertiam persisteret, illico cum immenso lumine odor suavissimus astantium ora perculit, ita ut vix possent subsistere prae lumine, licet essent vigorati balsameo aromatum spiramine. Namque vox cum magno lumine etiam fertur descendisse, quae dum omnibus terrorem intulit, minus ulli se cognoscibilem praebuit, sed quid aliud videtur edicere, quam quod fertur proloqui cuique sanctae animae? Infit enim: Surge, propera, amica mea, columba mea, formosa mea et
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius longanimẽ scãmq ꝑegrinationẽ
superna considerans clemencia. eius peti¬
ciohi desiderantissime satisfacere disposuit:
ut quod hactenus uiderat per speculum ⁊
in eniginate. iam tunc inciperet facie ad
faciem cernere. Quadam namq die dũ
solo recubans manus extensas teneret in o-¬
oratione. ꝑcussa est corporis grauedine
ac nimio estu infirmitatis corporee: sed
consolari meruit angelorũ presidio. et sc̃o¬
rum omĩum suffragio: quos inuocare ñ
cessabat. etiam in egroto corporis ergastu¬
lõ. uerum astantib circũquaq utriusq
sexus xp̃o famulantib. qui ad decessum
tante matris atq uirginis conuenere. ex
uicinis et longinquis regionib. dolor
ingens. meror. et singultus erat om̃ibus:
qm̃ uidebant se frustrari nimio solacio.
licet essent fidentes. qd̾ eius semꝑ in celis
deuotissimo tuerent᷑ patrocinio. Inter hec
conuersa ad eos qui assidebant sibi p̃sbi¬
teros: unctionis oleum et ꝯmunionem

Expanded text:
Cujus longanimem sanctamque peregrinationem superna considerans clementia, ejus petitioni desiderantissimae satisfacere disposuit, ut quod hactenus viderat per speculum et in aenigmate jam tunc inciperet facie ad faciem cernere. 17. Quadam namque die dum solo recubans manus extensas teneret in oratione, percussa est corporis gravedine ac nimio aestu infirmitatis corporeae: sed consolari meruit angelorum praesidio et sanctorum omnium suffragio, quos invocare non cessabat etiam in aegroto corporis ergastulo. Verum astantibus circumquaque utriusque sexus Christo famulantibus, qui ad decessum tantae matris atque virginis convenere ex vicinis et longinquis regionibus, dolor ingens, moeror et singultus erat omnibus, quoniam videbant se frustrari nimio solatio, licet essent fidentes quod ejus semper in coelis devotissimo tuerentur patrocinio. Inter haec conversa ad eos qui assidebant sibi presbyteros, unctionis oleum et communionem
Abbreviated transcription (Latin):
uam sectã uenturi sunt. Sic dedit aduersus
eos sentenciã: ut gladiis interficerent᷑. Illi
autẽ cum magna fiducia ꝑducti sunt extra
ciuitatẽ. in uia que appellatur cesarea. in lo¬
cum qui buxitus dicitur: ibiq martirixa¬
uerunt eos sub die decimo Rał septẽbris.
et coronati sunt ab angelis: et uoc de celo¬
audita est dicens. Uenite thimotee et apolli¬
nari dilectissimi mei : et ostendam uobis
quanta mirabilia meruistis pro animabus
urĩs. quas obtulistis pro nomine meo: et
scitote que facturus sum lampadio p̾sidi.
Statimq iaculum igneũ de celo uidentib
uitã finiuit. Corpora uero scõrũ sepulta
sunt a xͥanis: die nono Rał septembris.
ipsorũ credidit: et fabricauit basilicam.
in qua multa signa et remediũ ostender̃t.
cecis uisum. claudis gressũ redduder̃t: et qͥ
ã demoniis uexabant᷑ curati sũt. in noĩe

Expanded text:
vam sectam venturi sunt. Sic dedit adversus vam sectam venturi sunt. Sic dedit adversus eos sententiam, ut gladio interficerentur. Illi autem cum magna fiducia perducti sunt extra civitatem, in via quae appellatur Caesarea, in locum qui Buxitus dicitur, ibique martyrizavit eos, sub die decimo Kalendas Septembris, et coronati sunt ab angelis, et vox audita est, dicens: Venite, Timothee et Apollinaris, dilectissimi mei, et ostendam vobis quanta mirabilia meruistis pro animabus vestris, quas obtulistis pro nomine meo; et scitote quae facturus sum Lampadio praesidi. Statimque jaculum igneum descendit de vitam finivit. Corpora vero sanctorum sepulta sunt a Christianis die nono Kalendas Septembris. ipsorum credidit, fabricavit illis basilicam, in qua multa signa et remedia ostenderunt. Caecis visum, claudis gressum reddiderunt, et qui a daemonibus vexabantur cu
Abbreviated transcription (Latin):
hodie ituros esse in paradisum: et accep¬
turos coronas quas tui oculi uidere non
merebunt᷑. Preses uero iracundia plenus:
iussit singulos decollari. Cumq duceren¬
tur scĩ extra ciuitatem. signauerunt se
signaculo crucis: et sic martirizati sunt.
confitentes patrem et filiũ. et sp̃m sc̃m.
Fuerunt autem om̃s qui decollati sunt
tembris. Altera autem die ꝓcedens p̃ses
sedit ꝓtribunali: sc̃m uero timotheum
et apollinarem adduci precepit. Astantib
autem illis: ait ad illos p̾ses. Infelicissimi
hominũ consentite preceptis imꝑatorũ:
et adorate ipsos deos quos ipsi adorant.
Timotheus et apollinaris dixerunt. Nos
ipsum oportet confiteri nos. Tu ergo ne
putes nos artib tuis. separari a caritate et
regno dei. Hoc autem tibi notũ sit. quia qua
hora nos putas mortificari. tunc uiuificabim᷑:
sicut illi qui a te hesterna die interfecti sunt :
Istos si non mortificauero: alii multi ad no¬

Expanded text:
hodie ituros esse in paradisum, et accephodie ituros esse in paradisum, et accepturos coronas quas tui oculi videre non merebuntur. Praeses vero iracundia plenus, jussit cunctos  ms. j, singulos decollari. Cumque ducerentur sancti extra civitatem, signaverunt se signaculo Christi, et sic martyrizati sunt, confitentes Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum. Fuerunt autem omnes qui decollati sunt tembris. Altera autem die procedens praeses, sedit pro tribunali, sanctum vero Timotheum et Apollinarem adduci praecepit. Astantibus autem illis, ait ad eos praeses: Infelicissimi hominum, consentite praeceptis Imperatorum, et adorate eos quos illi adorant. Timotheus et Apollinaris dixerunt: Nos ipsum oportet confiteri nos. Tu ergo ne putes nos artibus tuis separari a charitate et a regno Dei. Hoc autem tibi notum sit quia, qua hora nos putas mortificari, tunc vivificamur, sicut illi qui a te hesterna die interfecti sunt, eIstos si non mortificavero, alii multi ad no
Abbreviated transcription (Latin):
desiderantes consolari a sco timotheo. Ipsa
autem nocte adueniens quidam p̾s biter
nomine maurus: qui etiã multitudinem
hominũ baptizauit in nomine dñi nr̃i
cum baptizaretur uidit celos aꝑtos: et
audiuit angłm dicentẽ sibi. Beatus es
apollinaris: quia credidistit Beati om̃s qͥ
tincti sunt in aqua: in qua tu purifica¬
tus es. Quicũq enim in hac nocte bapti¬
zatus fuerit: crastina die in paradisum
suscipietur. Hoc autem dicto. qui ibidem
aderant audierunt: et genua flectentes
sericordiã tuam his qui diligunt nomen
tuum. Altera autem die: iussit preses
adduci eos ante tribunal suum. Astantib
autem illis: preses dixit. Stulti homines
que res uos circũuenit. ut credatis in ho¬
minem crucifixum: qui sub poncio pilato
multa perpessus est. nouissime autem cru¬
cifixus asseritur: Tunc ipsi responder̃t
dicentes. Uidimus in hac nocte angelum
dei loquentẽ cum sanctis quos tu tenes
in carcere: et ipsi angeli dixer̃t nos

Expanded text:
desiderantes consolari a sancto Timotheo. Ipsa desiderantes consolari a sancto Timotheo. Ipsa autem nocte adveniens quidam presbyter, nomine Maurus, multitudinem hominum baptizavit in nomcum baptizaretur, vidit coelos apertos, et audivit angelum dicentem sibi: Beatus es, Apollinaris, qui credidisti, beati omnes qui tincti sunt in aqua, in qua tu purificatus es. Quicunque hac nocte hic baptizatus fuerit, crastina die in paradiso suscipietur. Hoc autem dictum omnes qui ibidem aderant audierunt, et genua flectentes,sericordiam tuam his qui diligunt nomen tuum. Altera autem die jussit praeses adduci eos ante tribunal suum. Astantibus autem illis praeses dixit: Stulti homines, quae res vos circumvenit, ut credatis in hominem crucifixum, qui sub Pontio Pilato multa perpessus est, novissime autem crucifixus asseritur? Tunc illi responderunt, dicentes: Vidimus in hac nocte angelum Dei loquentem cum sanctis quos tu tenes in carcere: et ipsi angeli dixerunt nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
est: accipies illam tercia die de manib
meis. Et angeli dixerunt ei. Confortare
timothee. Et abierunt in celis. Apollina¬
ris uero cum hec uidisset ꝓcidens ad pedes
eius: dixit ei. Dñe timothee: ora prome.
Ego enim libentissime torqueor pro no¬
mine xp̃i: quia uidi tecum loquentes ui¬
Sistatur apollinaris. Afferte autem mͥ
plumbũ bulliens aet effundͥite in ore ip¬
sius: ut non talia uerba loquatur. Cũq
allatum esset plũbũ bulliens. et missum
in ore eius: factum est frigidũ tanquã
glacies. Uiso autem hoc miraculo: mul¬
titudo magna credidit in nomine dñi
nr̃i iħu xp̃i. Tunc p̃ses iracundia plenus
et confusione: dixit. Ducite illos in car¬
cerem: usq dum ego ꝑtractem. quo
supplicio interficiantur. Cum autem du¬
cerentur: plurima turba sequebatur
cos flens. et dicens. O inustũ iudiciũ:
quid incidit in ciuitate ista: Eductis
uero illis in carcerem: multi erant circa eos

Expanded text:
est. Accipies illam tertia die imminente est. Accipies illam tertia die imminente de manibus meis. Et Angeli dixerunt ei: Confortare Timothee, et abierunt in coelos. Apollinaris vero cum haec vidisset, procidens ad pedes ejus, dixit ei: Domine Timothee, ora pro me: Ego enim libentissime torquebor pro nomine Christi, quia vidi tecum loquentes viSistatur Apollinaris: afferte autem mihi plumbum bulliens, et effundite in os ipsius, ut non talia verba loquatur. Cumque allatum fuisset plumbum bulliens, et missum in ore ejus, factum est frigidum tanquam glacies. Viso autem hoc miraculo, multitudo magna credidit in Dominum Jesum Christum. Tunc praeses iracundia plenus et confusione dixit: Ducite illos in carcerem, usque dum ego petractem quo supplicio interficiantur. Cum autem ducerentur, plurima turba sequebatur eos flens et dicens: O injustum judicium quod incidit in civitatem istam! Perducti sunt vero in carcerem, et multi erant circa eos,
Abbreviated transcription (Latin):
eris mei : Ego te occidam: et quis erit
liberare. In te autem debita torm̃ta im¬
menta intuleris: tanto amplius refrige¬
rium p̃stabit dñs. cui credo. Et cũ cedere¬
tur a ministris: exclamauit uoce mag¬
na dicens. Aspice dñe et uide que infert
diabolus seruo tuo: ne me derelinquas:
ne dicant homines ubi est deus eius. Pre¬
ses uero iussit calcem uiuã et acetum.
asꝑgi plagis ipsius. Sc̃s uero timothtus
michi das toleranciam. ut hec possim suf¬
ferre.Ita istud factum est in corpore meo:
tanquam oleo ꝑunctus sim. Unus autem
de ipsis cedentib nomine apollinariꝰ. uidit
duos angelos stantes ad latera eius: et di¬
centes illi. Confortare timothee. Missi au¬
tem sumus ad te. ut ostendamus tibi dñm
nas: ut uideas que aguntur in celis. Eri¬
ge caput tuum: et uide. Aspiciens autẽ
sanctus timotheus uidit celos aꝑtos. et iħm¬
sedentẽ ad dexteram patris. coronã tenen¬
tem lapidibus p̃ciosis: et dicentẽ e Timo¬
thee hec corona quam uides tibi parata

Expanded text:
eris mei? Ego te occidam; et quis erit liberare me; in te autem debita tormenta immenta intuleris, tanto amplius refrigerium praestabit Dominus, cui credo. Et cum caederetur a ministris, exclamavit voce magna, dicens: Aspice, Domine, et vide quae infert diabolus servo tuo, ne me derelinquas, ne dicant homines: Ubi est Deus ejus? Praeses denique jussit calce viva et aceto aspergi plagas ipsius. Sanctus vero Timotheus ste, qui mihi das tolerantiam ut haec possim sufferre. Ita istud factum est in corpore meo, tanquam oleo perunctus sim. Unus autem de ipsius caedentibus, nomine Apollinaris, vidit duos angelos stantes ad latus ejus, et dicentes illi: Confortare, Timothee; missi autem sumus ad te, ut ostendamus tibi Dominnas, ut videas quae aguntur in coelis: Erige caput tuum, et vide. Aspiciens autem sanctus Timotheus vidit coelos apertos, et Jesum ad dexteram Patris coronam tenentem ex lapidibus pretiosis, ac dicentem sibi: Timothee, haec quam vides, tibi parata
Abbreviated transcription (Latin):
non poteritis inuenire eũ. Rogo autem uos
ut dum inueneritis eum. rogetis ne hue ue¬
niat: ne michi hõc faciant angeli qui cũ eo
Et ħ dicẽs demon conticuit. Reuertentes
barthosomee: incendunt me orõnes tue.

Expanded text:
non poteritis. Rogo autem uos ut cum inuenieritis eum rogetis eum ne huc ueniat, ne michi faciant angeli qui cum eo emon locutus conticuit. Revertentes Bartholomee, incendunt me orationes tue».
Abbreviated transcription (Latin):
pondit. Nũquã ego hanc imaginem.
uisi diabolice ꝑsuasiom̃is in faustum simu¬
lacrum: et publice ꝑdicionis exeerandũ
demonem iudicabo. Ideo in chaos semꝑ
gradum semita exorbitante iactatus. et
parati muneris gracia destituitur. et anti¬
qui hostis retibus paret. Deus noster ut
nouit remunerare merita : ita nouit pu¬
nire peccata. Nomini suo obedientes uiui¬
ficat: et rebelles interficit. In euius confes¬
sione firma stabilitate duranti. tuciꝰ mͥ¬
est sempiterm regis tenere portum: quã
mortiferũ diaboli seuientis mire naufra¬
diebus. presentari suis iussit obtũtibus. Iro¬
ducebatur de tenebris filius lucis: de illo
uestibulo feralis ergastuli: cum et̾no rege
semꝑ in eternitate mansurus. Acriores nexꝰ
Et dum animũ suum ad suꝑna gaudia¬
omni alacritate attolleret: inter dira
supplicia non minus fuit consũpsisse san¬
guinem quã fudisse Cui udex ait. Quã
rectius faceres simphoriane: ut ĩmortalib

Expanded text:
pon| dit. Numquam ego hanc inmaginem. pon| dit. Numquam ego hanc inmaginem. Nisi diabolicis| persuasionibus infaustum simulacrum et puplice| perdicionis execrandum demonem iudicabo. Dixit in| chaos semper gradum exorbitante| iactatus et paradysi uiris gratiam distitutus .| et antiqui ostis rectibus patit. Deus noster . ut nouit re| munerare merita ita nouit ponere peccata. Nomine| suo obidientes uiuificat rebellis interfecit. In cuius con| fessione firmissima stabelitate durante s est sempiterni regis tenere portum quam mortiferum| diaboli seuientis intrare naufradiebus . praesentari| suis iussit obtutibus. Producibatur e tenebris filius luces| de illo\\ uestibulo feralis . ergastulo cum aeterno rege semper in ae| ternitate mansurus artiores. Nexuset dum animo suo| ad superna gaudio alacritatis adtolleret. Inter beata| supplicia non minus fuit consumpsisse sanguinem quam| fudisse. Iudex ait quantum rectios faceres. Synforiane| ut inmortalebus
Abbreviated transcription (Latin):
An huius loci ciuis sit: edicat officiũ.
Ex officio dictũ est. ħine est: et nobilis
famailie. Iudex dixit. Iocaris tibi simpho¬
rigne: głose indolis : Hec tibi sub ãbi¬
gũo faria : cepit suadere m̃daciũ. For¬
scita sancerunt. Hoc officio recitante panda¬
tur. Eoc officio recitatum est. Aurelianus im¬
perator: singulis ãministratorib suis atq
rectorib ait. Comperimꝰ ab his qui se teni
uiolari. Hos comp̃hensos. nisi dus nr̃is sacri¬
ficauerint. diuersis penis iubete cruciari:
quatinus habeat et districtio ꝓbata iusti¬
ciam: et in resecandis criminib ultio ter¬
minata iam finem. Lectis imꝑatorum
preceptis: iudex dixit. Quid ad hec res¬
principũ decreta conuellere: Duplex tͥ
crimen intenditur. Uideris et pro deorũ
despectione sacrilegiũ perpetrare: et pro
legum abusione contẽptum. Nisi p̃ceptis
satisfeceris : hec omĩa sanguinis tui pla¬
cabit effusio. Sanctus simphorianus res¬

Expanded text:
an huius loci ciues sit edicat offi| cium . an huius loci ciues sit edicat offi| cium . ex officio dictum est hinc est et nobelis familie| Iudex dixit. Iocaris tibi synforiani gloriosa indolis| haec tibi sub ambiguae fame coepit suadere men| dacium . igscita sancxerunt. Officio recitante pandatur| ex officio recitatum est. Aurilianus imperatur| singulis administratoribus suis atque rectoribus| conperimus . ab his qui se tempouiolare. Hos con| praehensus nisi diis nostris sacrificarent. Diuersis| punite cruciatibus quatinus habeat et districtio| prolata iusticia et in resecandis crimenibus ultio| terminata iam finem lectis imperatorum praecep| tis. Iudex ait. Quid ad haec sym decreta conuellire. Duplex tibi| crimen intenditur uideris et pro daeorum dispectio| nis sacrilegium perpetrare . et pro legum abusione con| timpto nisi praeceptis satisfeceris. Haec omnia san| guinis tui placabit effuio. Sanctus symforianus res
Abbreviated transcription (Latin):
poris consularis. predicta in hac urbe re¬
sidebat. ad requirendos discuciendosq
xxpͣianos sagaci inquisitione sollicitus:
sanctusq simphorianus affuit. Et cum
statuam illam berechintie que carpento
portabatur. agminibus stipata popłorũ
despectam adorare noluisset: publice sedi¬
cionis obtentu cõprehensus tenebatur:
et eraelio consulari statutus ingeritur.
Cui ille ꝓtribunali residens dixit. Nom̃¬
tuum: condicionẽq designa. Ille respon¬
latuisti nos. Nominis huius simphoria¬
ne. non magna ꝓfessio est. Cur dee ma¬
tris effigiem profana abusione despici¬
ens: ad orare uoluisti: Sc̃s simphorianꝰ
respondit. Paulo ante iam dixi xͥanus
sum: deum uiuu̾ ad to qui regnat in
celis. Simulacrũ uero demonis ñ solũ
hon adoro: uerũ etiã si ꝑmĩttis mͥ. mal
leis illud mea auctoritate cõminuo. Iu.¬
dex dexit. Iste nomsolũ sacrilegus: ue¬
rum etiam rebellis &natur existere.

Expanded text:
poris consolaris in hac| urbe reporis consolaris in hac| urbe resedebat. Ad querendos discuciendusque christianos.| Sagaci inquesicione sollicitus sanctus symforianos adfuit| et quia statuam byrecenthiae quae carpento porta| batur agmenibus. Stipata populorum dispectam .| adorare noluisset publicae sedicionis obtentu con| praehensus tenetur et heracleo consolare statutus| ingeritur. Cui illi de tribunalibus sedens dixit nomen| condicionemque designa. Ille responlatuisse nobis nominis huius . non magna| professio est cur deae matris effigiem . profana abusi| one despiciens adorare noluisti. Sanctus synforianus respondit| paulo ante iam dixi christianus sum deum uiuum| adoro qui regnat in caelis . simulacrum uiro demonis| non solum non adoro uirum etiam si permittis mal| leis illum mea auctoritate comminuo. Iudex dixit.| Isti non solum sacrilegus . uirum etiam rebellis illum| conatur exsistere
Abbreviated transcription (Latin):
phoriani martiris
principe. eũ aduersus
cutionis dire ꝓcella
detonaret. et ad delen¬
dam religionem catho¬
lice legis imperii sui
decreta conuerteret: erat tunc inaugus¬
tudunensi urbe fausti nobilis filius no¬
literis bene institutus. et moribus: ita
ut infra primeue indolis foientes an¬
cata in robur uirile migraret tantã
spem uirtutũ suarum omnibus bonis
fecit: ut illum omnes boniliam in su¬
pernis uirtutibus habere consor tium
meritorũ ãmiratione iudicarent. Illus¬
trabat nãq eum celestis sapientia spi¬
ritualib gẽmis ornata simplicitas.
mundi male blandientis elap̃sus
est. Erat tunc edua ciuitas antique
nobilitatis titulis et sacrilege religionis
referta cerimoniis: et ab errore famulans
diuersis idolorum templis. uane suꝑsti¬
cionis amore tenebatur. Bere chincie a
pollinis et diane. cultum: speciali dilecti¬
one uenerata est. Ad berechintie matris
demonũ ꝓfanam sollepnitatẽ popłorũ
multitudine ꝯueniente. eraelius illius tem¬

Expanded text:
FORIANI MARTYRIS| principe. Cum aduersus quucionis dire procella detonaret| et ad delendam religionis catholicae legis| imperie suae decreta conuerterit. Erat| tunc in augustodinensi urbe fausti nubelis| uiri . filitteris| bene institutus . et morebus ita ut primaeue indo| lis florentis ancata in robore uirile megraret tantum| spem uirtutem suarum omnibus bonis fecit ut illum omnis| boni iam cum supernis uirtutibus habere consorcium meritorum| admiracione iudicarent inlustrabat namque eum celestes| sapiencia e gemmis ornata simplicitas emundi mali blandi elap| sus est. Erat tunc edua ciuitas antique nubilitatis titu| li et sacrelege relegionis referta caerimonies errore famu| lans . diuersus idolorum templis uana supersticiones amore| tenebatur. Byrecinciae . apollonis . et diane cultum| spiciali dileccione uenerati sunt. Ad birecinciae matres| daemonum . profana solemnitate populorum multitudo| conuenirat. Heraclius illius tem
Abbreviated transcription (Latin):
Ego clem̃tissime imꝑator uidens animũ
tuum deo deuotũ. hoc cupere. quẽ admo¬
dum ꝑ orbem t̾rarũ firma pax eccłastica
ꝑmaneret : satis gaudio litteras tuas acce¬
pi. Suscepi etiã litteras frm et coep̃orum
meorũ : quib hoc intimare dignati sunt.
ut plena mͥ racio ꝑ ipsos quos miserant

Expanded text:
Ego, clementissime imperator, videns animum tuum devotum hoc cupere, quemadmodum per orbem terrarum pax ecclesiastica permaneret; satis cum gaudio litteras tuas accepi. Suscepi etiam litteras fratrum et coepiscoporum meorum quibus hoc intimare dignati sunt, ut plena mihi relatio per ipsos quos t
Abbreviated transcription (Latin):
poteris a supplicuis redimi. Iubemus altaria
thure odoribusq incendi: sacrificia digna
nidex eui cõmissa res publica est: friuolis
uerborũ sermocinationib subiacentem
proferre sentenciã. Nobis tamen si ꝑiculo
sum est. non cotidie ad ꝓfectũ anime ali¬
quid addere: quantũ ꝑiculosius est a salute

Expanded text:
ea sertis| redemire iubemus altaria ture odoris . incensi sacrificia| digna non dibet iudex| cui comissa res publica est fribulis uerborum sermocina| cionibus subiacentem proferre sentenciam si pericusum est non cotidie ad profectum anime aliquid addere, quanto periculosius est a salute
Abbreviated transcription (Latin):
murũ ductus est: et a ꝑcussore ꝓstratus occu¬
buit. Itaq a religiosis latenter inde sublatus.
ita martir delatus est ad fontẽ qui extra
publicum cãpum est: et ibi in parua cellu¬
la est sepultus. Semꝑ tamen se uirtutibus
publicauit: ita ut a gentib stupentibus
propter mira dona sanitatũ. in honore ma¬
ximo etiam illis tẽporib haberet᷑. ꝑ ipsum
miscd̃ie pandatur uia: et in om̃ium uotorũ
plenitudinẽ felix aꝑiatur ingressus: cui ẽ¬

Expanded text:
murum ductus a percussorem prostratusmurum ductus a percussorem prostratus. A relegiosis| latenter inde sublatus sic iam martyr delatus ad| fontem qui extra puplicum . campum est et ibi in par| ua cellola “tunc” sepultus semper tamen se uirtutibus| publicavit ut a gentilibus. Stupentibus miracula .| et dona sanitatum. In onore maximo etiam illis tempo| ribus haberetur . per ipsum misericordiae panditur uia et in omnium| uotorum plenitudinem filex aperitur ingressus. Exple
Abbreviated transcription (Latin):
phoriano loquente: iudex iracundie furo¬
re succensus. dixit. Simphorianus publici
criminis reus. qui diis nr̃is sacrificare
detrectans. maiestatis sacrilegium ꝑpetra¬
uit: sacris etiam altarib nefariis uocib
inrogauit iniurias. gladio ultore feria¬
tur: ut dum crimina funesta resecant᷑.
deorũ pariter et legum uindicetur iniu¬
ria. Sic data sentencia dum beatus uir
duceretur ad uictimã : uenerabilis mater
de muro. sedula illũ uoce et oratione
cõmonuit dicens. Nate nate simphori¬
constanciã fili. timere ñ p sumꝰ mortẽ:
que sine dubio ꝑducit ad intã. Sursũ
corda suspende fili: aspice illum qui
regnat in celis. Hodie tibi nate uita ñ
tollitur: sed mutatur. Et quamlibet
angustus callis. iter durũ et scrupulosũ.
erũpnas et tribulationes indicat: hec est
uia in qua ꝑcussorem tuum ꝓstratus int̾ficis.¬
ris hodie: ad suꝑnã nobilitatẽ felici ꝯmuta¬
cione migrabis. Sic sc̃s simphorianus extra

Expanded text:
orianus loquente . iudex ira| cundiae furure succensum. Dixit synforianus . pu| blici . criminis . reus qui diis nostris . sacrificare . detrec| tans maiestates . sacrelegium perpetrauit sacris .| etiam altaribus nefariis uocebus inrogauit iniurias| gladio ultore feriatur. Vt dum crimina funesta resecan| tur deorum pariter et legum uindecitur iniuria sic| data sentencia dum beatus uir duceretur ad uictima| uenerabelis mater sua de muro sidola illum uoce com| monuit dicens. Nati nati synforiconstanciam timere non possumus mortem| que sine dubio perducit ad uitam. Sursum corda| suspende aspice illum qui regnat in caelis . hodiae| tibi nati uita non tolleretur sed mutatur . et quam| libet angustus gallis iter durum et scrupolosum| erumnosae tribulationis indicat. Haec uia est in qua| percussorem tuum prostratus intris hodie nati ad supernam nubelitatem felice| commutacione migrauis. Sic sanctus synforianus extra|
Abbreviated transcription (Latin):
polim ueniens. cogitare cepit quẽ admodũ
sibi populum placaret: et eorũ fauorem
decenter adquireret. Quod artificiose ꝑage
populis nomen consubstancialitatis dei am-¬
plectentib odiri: ob quã causam ab ec¬

Expanded text:
polim, cogitare coepit quemadmodum sibi populum complacaret, et ejus favorem decenter acquireret. Quod hac arte fecit. Bpopulis nomen consubstantialitatis amplectentibus odiri: ob quam rem ab ec
Abbreviated transcription (Latin):
cũ puella uidisset: compuncta ẽ corde. Et
post dies paueos rogauit abbatissam: ut
sibi in qua include̾tur cellulam p̃pararet.
Ecce inquit cellam. Quid nunc desideras:
luella uero petiit. ut includi ꝑmitteretur.
Quod cũ ei p̾stitum fuisset: congregatis
uirginib. cũ magno psallencio accensis
lampadib tenente se beate radegundis
manu. ad locũ usq ꝑducitur. Et sic uale
faciens omĩb: et osculans singulas quasq
reclusa est. Obstructoq aditu ꝑ quem in¬
gressa fuerat: ibi nunc oracione et lecti

Expanded text:
cum puella vidisset, compuncta est corde, et cum puella vidisset, compuncta est corde, et 303 post dies paucos rogavit abbatissam, ut sibi in qua includeretur cellulam praepararet. Ecce, inquit, cellulam; quid nunc desideras? Puella vero petiit, ut recludi permitteretur. Quod cum ei praestitum fuisset, congregatis virginibus cum magno psallentio, accensis lampadibus, tenente sibi beata Radegunde manum, ad locum usque perducitur: Et sic vale faciens omnibus, et osculans singulas quasque, reclusa est. Obstructoque aditu per quem ingressa fuerat, ibi nunc orationi ac lecti
Abbreviated transcription (Latin):
am et alia puella huius monas¬
terii uisum uidit: qd̾ sororibus
retulit. Putabat inquit se iter
aliqd̾ conficere: et erat ei uotũ
ut ad fontẽ uiuum gradiens
ꝑueniret. Cũq uiam nesciret: uir qͥdam
se obuiã obtulit dicens. Si inqͥt uis ad fon¬
tem uiuum accedere: ego ero p̃uius itine¬
ris aiii. At illa gracias agens: sequebatur
p̃cedentem. Quib ambulantib ꝑuenerunt
ad fontẽ magnũ: cuius aque tanquã aurũ
splendebant. Herbe uero in modũ diuersa¬
rum gẽmarũ: uernanti luce radiabant.
Et ait uir ad eam. Ecce fontẽ uiuum:
quẽ multo labore ad quisisti. Saciare nũe
ab eius fluentis: ut fiat tibi fons aque ui¬
ue salientis in uitã eternã. Cumq illa aui¬
de ex his aquis hauriret. ecce alia parte
ueniebat abbatissa: et denudata puella
induit eam ueste regia: que tanta luce
auroq et monilib refulgebat. ut uix
posset intendi. dicente abbatissa sibi. Spon¬
sus enim tuus: mittit tibi hec munera. Hec

Expanded text:
am et alia puella hujus monasterii visum vidit, quod sororibus retulit. Putabat, inquit, se iter aliquod conficere, et erat ei votum ut ad fontem vivum gradiens perveniret. Cumque viam nesciret, vir quidam se obviam obtulit, dicens: Si, inquit, vis ad fontem vivum accedere, ego ero praevius itineris tui. At illa gratias agens, sequebatur praecedentem. Quibus ambulantibus, pervenerunt ad fontem magnum, cujus aquae tanquam aurum splendebant, herbae vero in modum diversarum gemmarum vernante luce radiabant. Et ait vir ad eam: Ecce fontem vivum, quem multo labore quaesisti. Satiare nunc ab ejus fluentis, ut fiat tibi fons aquae vivae salientis in vitam aeternam. Cumque illa avide ex his aquis hauriret, ecce ab alia parte veniebat abbatissa, et denudatam puellam induit eam veste regia; quae tanta luce, auroque, et monilibus refulgebat, ut vix posset intendi, dicente sibi abbatissa: Sponsus enim tuus mittit tibi haec munera. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
filii sui scõ ꝓscire referens benedicto: lares
pauꝑrimos suȩ reuisit proprietatis. His¬
Nam cum eidem uiro deus machinam
in spere modum ostendisset. pre om̃ib
quo p̃sciuit propria ossa propriis relictis
sedib tͣnfferenda. In qͦ actenꝰ tanta ꝯstant mõstͣca
miracła. ut si scriberent᷑ ꝓpͥo indigerent libro:
prestante domino nostro ihu xp̃o.¬

Expanded text:
filii sui, sancto pro scire referens Benedicto, lares filii sui, sancto pro scire referens Benedicto, lares pauperrimos suae revisit paupertatis. APPNam cum eidem viro machinam in sphaerae modum ostendisset, credendum equo praescivit propria ossa propriis relictis sedibus transferenda: in quo hactenus tanta constat monstrata miracula, ut si scriberentur, proprio indigerent libro, praestante Domino nostro Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
ac sustollens non siluam repeciit. sed
per camporũ spacia exportare cepit.
Cernens hoc infelix mulier. miserrimis
uocib plangoribq ĩmensis indoiens.
mixtum deinde uulgus lupum insequi
cepit. At ille nequaquã territus: infantu¬
lum longuis protrahebat. S cum fatiga¬
tum uulgus a ꝑsecutione lupi cessaret.
desperans ei se nullomͦ p̃dam excutere pos¬
se: mulier que pro filii amissione arciori
stimulabat᷑ dolore. nequaquã ab incepto
requieuit cursu: s magis ꝓposse cicius
benedictũ. quatinus ei suum ferret auxiliũ
reddendo filium propriũ: seruumq suum
extra terminos suos nullatenus efferri per¬
mitteret. Tunc deinde clemencia diuinȩ¬
uentu preciosi confessoris: quod exorabat
adepta est. Lupus namq ueniens ad ter¬
minũ territorii scĩ benedicti. infantulũ
illesum atq incolum relinquens: auia
siluarum latibula repetiit. Mulier recep¬
to alacris puerulo. grãs deo ac liberatori

Expanded text:
ac sustollens non silvam repetiit, sed ac sustollens non silvam repetiit, sed per camporum spatia exportare coepit. Cernens hoc infelix mulier, miserrimis vocibus plangoribusque immensis indolens, mista deinde vulgo, lupum insequi coepit. At ille neutiquam territus, infantulum longius protrahebat. Sed cum fatigatum vulgus a persecutione lupi cessaret, desperans ei se ullo modo praedam excutere posse; mulier quae pro filii amissione arctiori stimulabatur dolore, nequaquam ab incepto requievit cursu: sed magis pro posse citius Benedictum, quatenus ei ferret auxilium, reddendo filium proprium, servumque suum extra terminos suos nullatenus efferri permitteret. Tunc deinde clementia divinventu pretiosi confessoris quod exorabat adepta est. Lupus namque veniens ad terminos territorii S. Benedicti infantulum illaesum atque incolumem relinquens, avia silvarum latibula repetiit. Mulier recepto alacris puerulo gratias Deo ac liberatori
Abbreviated transcription (Latin):
affirmauit se absq gracia sancti benedie¬
ti ab eo regresurum loco. His dictis con¬
festim ab equo corruens: contritis coii¬
sisq om̃ibus menbris. in gestatorio. ad
domũ propriam a suis reuertur. Es ui¬
nea quidem potestati sancti benedieti re¬
linquitur: ipse uero stephanus longo con¬
sumptus languore moritur:
te regnum. fames admodum gra¬
uis uniuersas occupauit gallias:
clades etiam ex insectacione paganorũ
littora attriuit gentẽ. S ut tereiã iux¬
ta propham orbis experiretur plagam
graues ĩmisse sunt bestiȩ: que famem
clademq effugientes barbaricam hian¬
ti ore exciperent. Accidit autem ea tem¬
pestate. ut mulier quedam ex matr¬
miacensi egressa predio infantulũ minu̾¬
culȩ etatis secum deduceret: quo eum
aluis suȩ etatis luderet infantulis. ipsa ion¬
gius cum plurimis uiris ac mulieribus
prospectante: cum subito lupus a silua
egressus. filium mulieris illius rapuit:

Expanded text:
affirmavit se absque gratia S. Benedicaffirmavit se absque gratia S. Benedicti ab eo regressurum loco. His dictis confestim ab eo corruens, contritis collisisque omnibus membris in gestario ad domum propriam a suis refertur: et vinea quidem potestati S. Benedicti relinquitur, ipse vero Stephanus longo consumptus languore moritur. te regnum, fames admodum gravis universas occupavit Gallias, clades etiam ex insectatione paganorum littora attrivit gentem. Sed ut tertiam juxta prophetam orbis experiretur plagam, graves immissae sunt bestiae, quae famem clademque effugientes barbaricam hianti ore exciperent. Accidit autem ea tempestate, ut mulier quaedam ex Matriniacensi egressa praedio infantulum minusculae aetatis secum deduceret, quo cum aliis suae aetatis luderet infantulis, ipsa longius cum plurimis viris ac mulieribus prospectante: cum subito lupus a silva egressus filium mulieris illius rapuit,