comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tias qͥbs honor sacer emitur
insontes & pauꝑes a sacris
ordinib ꝓhibiti dispectiq
resiliant: Et dũ innocentia
pauꝑis displic&. dubiũ ñ ẽ.
qđ premiũ illic delicta cõ¬
mend&. Quia ubi aurũ pla¬
cet. & uitiũ: Hinc gͥ ñ solum
in ordinatoris & ordinati
magis int̃cessionib iuuari
debuerat p̃grau N᷑ . Si enĩ is
dignꝰ sacerdotio credit᷑ cui
ñ actionis merita sed p̃mioꝵ
copiȩ suffragant᷑. restat ut
nichil sibi inhonores ȩccła¬
sticos grauitas. nichil defen¬
dat industria : sed totũ auri
ꝓfanꝰ amor obtineat. & dũ
in socũ ultoris isqͥ fortassẽ
fuerat ulciscendus adducit᷑
atq hinc sacerdotes ñ ꝓficere.
sed ꝑire potiꝰ indicantur
Uulnerato nãq pastore. quis
curandis ouib adhibeat
medicinã: Aut qͣndo po¬
pulũ orationis clippeo tue¬
atur. qͥ iaculis se hostiũ feri¬
Iendũ
exponit: Aut qͣlẽ de se fru¬
ctũ ꝓducturus ẽ. cuiꝰ graui
peste. radix infecta ẽ Maior

Expanded text:
tias quibus honor sacer emitur insontes 1017 et pauperes a sacris ordinibus prohibiti despectique resiliant. Et dum innocentia pauperis displicet, dubium non est quod praemium illic delicta commendet, quia ubi aurum placet, et vitium. Hinc igitur non solum in ordinatoris et ordinati magis intercessionibus juvari debuerat, praegravatur. Si enim is dignus sacerdotio creditur, cui non actionis merita, sed praemiorum copia suffragatur, restat ut nihil sibi in honores ecclesiasticos gravitas, nil defendat industria, sed totum auri profanus amor obtineat. Et dum in locum ultoris is qui fortasse fuerat ulciscendus adducitur; atque hinc sacerdotes non proficere, sed perire potius indicantur. Vulnerato namque pastore, quis curandis ovibus adhibeat medicinam? Aut quando populum orationis clypeo tueatur, qui jaculis se hostilibus feriendum exponit? Aut qualem de se fructum producturus est, cujus gravi peste radix infecta est? Major ergo
Abbreviated transcription (Latin):
trib beniamin sex centos
uiros ꝓpt̃ paulũ apostolũ
reseruatos: Quid diu moror
Ad leuam mausoleo helene
derelicto. quȩ agabenorũ
regina in fame p̾opulum
frum̃to iuuerat. ingressa
est hierusolimã urbem t̾ri¬
oniam iebussalẽ. & hieru
salẽ: quȩ ab helio postea
adriano de ruinis & cine¬
rib ciuitatis in heliam su¬
scitata ẽ: Cumq ꝓconsul
palestinȩ qui familiã eius
optime nouerat. premissis
apparitorib iussisset parari
prȩtoriũ : elegit humilem

Expanded text:
tribus Beniamin bis trecentos tribus Beniamin bis trecentos uiros propter Paulum apostolum reseruatos. Quid diu moror? ad laeuam mausoleo Helenae derelicto, quae Adiabenorum regina in fame populum frumento iuuauerat, ingressa est Hierosolymam, urbem τριώνυον: Iebus, Salem, Hieru- m salem, quae ab Aelio postea Adriano de ruinis et cineribus ciuitatis in Aeliam suscitata est. cumque proconsule Palaestinae, qui familiam eius optime nouerat, praemissis apparitoribus iussisset parari praetorium, elegit humilem
Abbreviated transcription (Latin):
Ctione ac sanitate inclitã:
haud ꝓcul ab ea arimathiã¬
ui culũ ioseph qui dñm
sepeliuit: & nobe urbem
quondã sacerdotũ. nunc
tumulus occisorũ: & ioppen
fugientis portũ ionȩ : & ut
aliquid ꝑstringã de fabu¬
lis poetarũ. religatȩ ad sa¬
xum andromadȩ spectatri¬
cem Repetitoq itinere
Nicopolim quȩ prius em
maus uocabatur: apud quã
infractione panis cognitus
dñs cleophȩ domũ in eccle¬
siã dedicauit Atq inde ꝓ¬
ficiscens. ascendit bethoron
inferiorẽ & superiorẽ urbes
a salomone conditas. & ua¬
ria postea bellorũ tẽpestate
deletas: ad dexterã aspicienꝰ
hailon & gabaon ubi iesus
filius nauẽ contra quinq
reges dimicans. soli impe¬
rauit & lunȩ: & gabaoni¬
tas obdolũ & insidias foede¬
ris impetrati. in aquarios
lignariosq dampnauit:
ngabaa urbe usq ad solũ
diruta paululũ substitit:
recordata peccati eiꝰ & con¬
cubinȩ in frusta diuisȩ: &

Expanded text:
ctione ac sanitate inclitam, ctione ac sanitate inclitam, haut viculum Joseph, qui Dominum sepelivit; et Nobe urbem quondam sacerdotum, nunc tumulum occisorum. Joppen quoque fugientis portum Jonae ; et ut aliquid perstringam de fabulis Poetarum religatae ad saxum Andromedae spectatricem. Repetitoque itinere, Nicopolim, qumaus uocabatur, apud quam in fractione panis cognitus dominus Cleopae domum in ecclesiam dedicauit. atque inde proficiscens ascendit Bethoron inferiorem et superiorem, urbes a Salomone conditas et uaria postea bellorum tempestate deletas, ad dextram aspiciens Aialon et Gabaon, ubi Iesus, filius Naue, contra quinque reges dimicans soli imperauit et lunae et Gabaonitas ob dolum et insidias foederis inpetrati in aquarios lignariosque damnauit, in Gabaa urbe usque ad solum diruta paululum substitit recordata peccati eius et concubinae in frusta diuisae et
Abbreviated transcription (Latin):
na nobilis quȩ prius eunu¬
chorũ manib portabat᷑.
asello sedens ꝓfecta ẽ:
cis iter: Neq enĩ odoephõ¬
ricũ eius disposui scribe¬
re: ea tantũ loca nomi¬
nabo quȩ sacris uolumi¬
nib continentur: Berĩto
romana colonia & anti¬
qua urbe sẏdonia dere¬
licta. insareptȩ littorȩ. hebȩ
est ingressa turriculã: in
qua adorato dño saluatore
ꝑharenas tyri in quib paulu̾
genua fixerat ꝑuenit ad ohõ
quȩ nunc tholomaidis dicit᷑
& ꝑ campos mageddo. iosiȩ
necis conscios. intrauit t̃rã
phylistum: mirata riunas
dor: urbis quondã potentis¬
simȩ. & uersa uice stratonis
turrẽ abherode rege iudȩ
in honorẽ cęsaris augusti
cȩsareã nuncupata est: In
qua corneli domũ xp̃i ui
dit eccłam: & philippi ȩdi¬
culas. & cubiculũ quattuor
uirginũ ꝓphetarũ : De in an¬
tipatrida semirutũ oppidu¬
lum qđ ex patris nomine
herodes uocauerat. & liddã
uersam in diospolim. dor¬
cadis atq aeneȩ resurre¬

Expanded text:
na nobilis, quae prius eunuchorum manibus portabatur, asello sedens profecta est. 8. cis iter neque enim hodoeporicon ejus disposui scribere: ea tantum loca nominabo, quae sacris Voluminibus continentur. Beryto Romana colonia, et antiqua urbe Sidone derelicta in Sareptae litore Heliae est ingressa turriculam, in qua adorato domino saluatore per harenas Tyri, in quibus Paulus genua fixerat, peruenit Accho, quae nunc Ptolomais dicitur, et per campos Mageddo Iosiae necis. conscios intrauit terram Phylistiim. mirata ruinas Dor, urbis quondam potentissimae, et uersa uice Stratonis turrem ab Herode, rege Iudaeae, in honorem Caesaris Augusti Caesaream nuncupatam, in qua Cornelii domum Christi uidit ecclesiam et Philippi aediculas et cubiculum quattuor uirginum prophetarum, dein Antipatridasemirutum oppidulum, quod patris ex nomine Herodes uocauerat, et Lyddam uersam in Diospolim, Dorcadis atque Aeneae res urre
Abbreviated transcription (Latin):
diacono ad reuelandam
ut ab antiquis suscepimus:
comes & adiutor scõ IUII¬
ANO a romane urbis an¬
tistite destinatus est:
Iloriosissimꝰ igit᷑ pastor
cõmuni om̃ium allectus
consensu. fr̃s filiosq suos

Expanded text:
diacono ad revelandam atiam, ut ab antiquis suscepimus, comes et adjutor S. Juliano a Romanae urbis antistite destinatus est. 30. Gloriosissimus igitur pastor communi omnium allectus consensu, fratres filiosque suos
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑ tua longo martyrio
coronata ẽ Non solũ effu¬
sio sanguinis in confessio¬
ne reputat᷑. sed deuota qͦ¬
tẏriũ est : Illa corona de
de liliis Unde & in canti¬
co scribitur canticorum
Fratruelis meus candidus
& rubicundus : & in pace
& in bello eadẽ premia¬
uincentib tribuens Matͣ
inquã tua audiuit cum
abrahã: exi de t̾ra tua &
de cognatione. & ueni in
t̾rã quã ostendã tibi: &
ꝑhieremiã dñm pͣcipien¬

Expanded text:
mater tua longo martyrio mater tua longo martyrio coronata est. Non solum enim effusio sanguinis in confessione reputatur; SED DEVOTAE qutyrium est. Illa corona de de liliis. Unde et in Cantico scribitur Canticorum: Fratruelis meus candidus et rubicundus ; et in pace, et in bello eadem uincentibus tribuens. mater, inquam, tua audiuit cum Abraham: exi de terra tua et de cognatione tua et ueni in terram, quam ostendam tibi, et per Hieremiam dom
Abbreviated transcription (Latin):
osculari oculos. haerere
uultui: totũ corpꝰ ample¬
xari. & se. cũ mat̾re uelle
sepeliri: Testis est iħc ne
unũ quidẽ nũmũ ab ea filię
derelictũ: sed ut ante iam
dixi. relictũ magnum ęs
alienũ: & qđ his difficilius
est. fratrũ & sororũ imm̃¬
sam multitudine̾: quos &
sustentare arduũ ẽ. & abi¬
cere impiũ: Quid hac uir¬
tute mirabilius. feminã
nobilissimȩ familiȩ quon¬
fide omnia delargitam:
ut ad egestate᷑ pene ulti¬
mã ꝑueniret:Iactent
alii pecunias & in corban
dĩ era congesta. funabulĩ¬
q aureis dona pendentia
Nemo plus dedit pauperib.
quã que sibi nichil reliqͥt
Nunc illa diuitus fruitur.
& his bonis quȩ nec oculũ
uidit. nec auris audiuit.
nec incor hominis ascen¬
derunt: Nos nr̃am uicem
dolemus. & inuidẽre po¬
tius głȩ eiꝰ uidebimur: si
uoluerimꝰ duitius flere
regnantẽ: Secura esto eu¬
Stochium.magna here¬
ditate ditata es Pars tua
dñs. & quo magis gaudeas.

Expanded text:
osculari oculos, haerere osculari oculos, haerere uultui, totum corpus amplexari et se cum matre uelle sepeliri. Testis est Iesus ne unum quidem nummum ab ea filiae derelictum, sed, ut ante iam dixi, derelictum magnum aes alienum et- quod his difficilius est — fratrum et sororum inmensam multitudinem, quos et sustentare arduum et abicere inpium est. quid hac 25 uirtute mirabilius: feminam nobilissimae familiae, magnfide omnia delargitam, ut ad egestatem paene ultimam perueniret? iactent alii pecunias, in corban dei aera congesta funalibusque aureis dona. pendentia nemo plus dedit pauperibus, quam quae sibi nihil reliquit. nunc illa diuitiis fruitur et his bonis, quae nec oculus uidit nec auris audiait nec in cor hominis ascenderunt. nos nostram uicem dolemus et inuidere potius gloriae eius uidebimur, si uoluerimus diutius flere regnantem. Secura esto, Eustochium; magna herediDominus: et quo magis gaudeas,
Abbreviated transcription (Latin):
rent: alii choros psallen¬
tiũ ducerent: in media
eccła speluncȩ saluatori
est posita lota ad funus
eiꝰ palestinarũ urbium
turba conuenit: Quem
monachorũ latitantem
in heremo cellula sua te¬
nuit:Quã uirginũ cubi¬
culoꝵ secreta texerunt
Sacrilegiũ putabat. qͥ non
tali femine uel ultimum
reddidisset officiũ Uiduȩ
& pauperes in exemplũ
dorcadis ab ea prebitas¬
uestes ostendebant: Om̃is
inopũ multitudo. matre̾
& nutriculã se ꝑdidisse
clamabant: Quodq mirũ
sit. nichil pallor mutarat
faciẽ: sed ita dignitas quȩ¬
dã & grauitas ora cõple¬
uerat᷑. ut eã putares non
mortuã sed dormientem:¬
sermone psalmi in ordinẽ
ꝑsonabant: non solũ triduo
donec subter eccłam & iux¬
ta specũ dñi condiret᷑ sed
ꝑ omnẽ ebdomadã. cuncti
qui uenerant suũ funꝰ & ꝓ
prias credentib lacrimas
Uenerabilis uirgo filia eius
Eustochiũ quasi ablactata
suꝑ matrẽ suã. abstrahi a
parente non poterat : De¬

Expanded text:
rent, alii choros psallentium ducerent, in media ecclesia speluncae saluatoris est posita. tota ad funus eius Palaestinarum urbium turba conuenit. quem monachorum latentium in heremo cellula sua tenuit? quam uirginum cubiculorum secreta texerunt? sacrilegium putabat, qui non tali feminae ultimum reddidisset officium. uiduae et pauperes in exemplum Dorcadis uestes ab ea praebitas ostendebant; omnis inopum multitudo matrem et nutriciam se perdidisse clamabant. quodque mirum sit, nihil pallor mutarat in facie, sed ita dignitas quaedam et grauitas ora conpleuerat, ut eam putares non mortuam, sed dormientemsermone psalmi in ordine personabant, non solum triduo et donec subter ecclesiam et iuxta specum domini conderetur, sed per omnem ebdomadem cunctis, qui uenerant, suum funus et proprias credentibus lacrimas. uenerabilis uirgo filia eius Eustochium quasi ablactata super matrem suam abstrahi a parente non poterat: de
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uidebatur doctus. ac
sciolus me nesciente cepit
ei ꝓponere quȩstiones: &
dicere: Quid peccauit infanꝰ.
ut ademone corripiatur &
In qua etate resurrecturi

Expanded text:
sibi uidebatur, doctus ac sciolus me nesciente coepit ei proponere quaestiones et dicere: \'quid peccauit infans, ut daemone corripiatur ? in qua aetate resurrecturi
Abbreviated transcription (Latin):
exornauit : adeo ut prȩ¬
sagio quodã grece GRt¬
GORIUS. quod latine uigi¬
lantius resonat uocaret᷑:

Expanded text:
exornavit, adeo ut praesagio quodam Graece Γρηγόριος, quod Latine vigilantius resonat, vocaret
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ ego specialit̃ in quantũ
ualeo curã gerã. qͥetẽ tuã cu¬
stodiã: qr huic egritudini.
estiuũ tẽpꝰ medici uehem̃ter
dicunt periculosũ. & ualde
timeo ne sicuras aliqͣs cũ ad¬
uersitate tẽporis ceperis. am¬
pliꝰ ex eadẽ molestia peridi¬
teris Ego enĩ ipse ualde sũ
Ianta nob̃ subinde mala
q̃ aguntur in illa ꝓuincia
nuntiant᷑ ut peccatis faci¬

Expanded text:
tuae ego specialiter, in quantum tuae ego specialiter, in quantum valeo, curam geram, quietem tuam custodiam, quia huic aegritudini aestivum tempus medici vehementer dicunt periculosum. Et valde pertimesco ne si curas aliquas cum adversitate temporis habueris, amplius ex eadem molestia periteris. Ego enim ipse valde sum Tanta nobis subinde mala quae aguntur in ista provincia nuntiantur, ut peccatis faci
Abbreviated transcription (Latin):
meis facientib & semꝑ audio
ta nouitate ac debilitate
adhuc in uob̾ refert̃ poda¬
gre dolores excrescere : Sed
oro om̃ipotentẽ dm̃. ut oĩa
ꝗ̃ in ur̃o corpore aguntur.:
gaudia uobsine fine c̃ce¬
rauennates homines gra¬
uissimo me merore in¬
tuã retulert̃ de uomitu
sanguinis egrotare. Ex qua
re sollicite & singillatim
eos quos hic doctos lectio¬
ne nouimꝰ. medicos fecimꝰ
reqͥri : Et qͥd singuli sense¬
rint. quidue dictauerint
sc̃ĩtati ur̃ȩ scriptũ misimꝰ.
Qui tam̃ qui&em & silen¬
tiũ p̃om̃ib dictant Quã
si tua fr̃nitas in sua eccła
possit habere. ualde sum
dubius. Et ideo uidet᷑ mͥ.
ut ordinata illic ȩccła uł
qui missarũ sollempnia
explere ualeant. uel qui
episcopi curã gerere. ho¬
spitalitatẽ & susceptionẽ pos¬
sit exhibere. quiue monaste¬
riis custodiendis p̃eẽ. tua fr̃¬
nitas ad me ante ȩstiuũ tẽpꝰ
debeat uenire. ut ȩgritudiniꝰ

Expanded text:
meis facientibus, ea semper audio meis facientibus, ea semper audio ta tenuitate atque debilitate adhuc in vobis referunt podagrae dolores excrescere. Sed oro omnipotentem Dominum ut omnia quae in vestro corpore aguntur adgaudia vobis sine fine conceRavennates homines gravissimo merore me intuam retulerunt de vomitu sanguinis egrotare. Ex qua re sollicite et singillatim eos, quos hic doctos lectione novimus medicos, fecimus requiri, et quid singuli senserint, quidve dictaverint sanctitati vestrae scriptum transmisimus. Qui tamen quietem et silentium prae omnibus dictant, quam si tua fraternitas in sua Ecclesia possit habere, valde sum dubius. Et ideo videtur mihi ut ordinata illic Ecclesia, vel qui missarum solemnia explere valeant, vel qui episcopi curam gerere, hospitalitatemque et susceptiones possint exhibere, quive monasteriis custodiendis praeesse, tua fraternitas ad me ante aestivum tempus debeat venire, ut aegritudinis
Abbreviated transcription (Latin):
incurreret: quãuis in eo nichil
de his q̃ nob̾ st̃ scripta cogno
uimꝰ. sed solã in eẽ debilitatẽ
uidimꝰ ꝓ ꝗͣ eũ hic retinere
curauimꝰ: Itẽ Eulogio patri¬
archȩ alexandrinõ: Ante
hoc tẽporis Bonefaci char¬
tularii responsalis mei. qͥ
in urbe regia demorat᷑ ue¬
hem̃tẽr me scripta turba¬
uert̃ q̃ dicebant dulcissimã
mͥatq suauissimã sc̃ĩtatẽ
ur̃am defectũ corporei lu¬
minis ꝑtulisse : Ex qͥb scri¬
ptis graui merore ꝑculsus
sũ. Sed subito creatoris ac
redẽptoris nr̃i gr̃a ꝓsperante
beatitudinis ur̃ȩ suscepi epi¬
stolã. & sanũ de ea corporis
molestia quã audierã agno¬
sceis. exultaui uehementer:
qr tanta lȩtitia cordiꝰᷤ sub
Secuta ẽ: quanta priꝰ tristi¬
tiȩ amaritudo p̃cesserat:
Scimꝰ enĩ. qr in om̃ipotentis
dĩ adiutorio: multoꝵ salu̾
regia ad nos aliqͥs uenit.
cure nobẽ. de corporis ur̃i
sospitate requirere. se& pec

Expanded text:
incurrerit, quamvis in eo nihil incurrerit, quamvis in eo nihil de his quae nobis sunt scripta cog sed solam inesse debilitatem vidimus, pro qua eum hic retinere curavimus. » Item Eulogio patriarchae Alexandrino: « Ante hoc temporis Bonifacii chartularii responsalis mei, qui in urbe regia demoratur, vehementer me scripta turbaverunt, quae dicebant dulcissimam mihi atque suavissimam sanctitatem vestram defectum corporei luminis pertulisse. Ex quibus scriptis gravi moerore perculsus sum, sed subito Creatoris ac Redemptoris nostri gratia prosperante, beatitudinis vestrae suscepi epistolam, et sanum de ea corporis molestia quam audieram agnoscens, exsultavi vehementer, quia tanta laetitia cordis secuta est, quanta prius tristitiae amaritudo praecesserat. Scimus enim quia in omnipotentis Dei adjutorio multorum salus regia ad nos aliquis venit, curae nobis est de corporis vestri sospitate requirere, sed peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
suã odio habuit. sed nutrit
& fouet eã: Et rursũ scriptũẽ.
Carnis curã ne feceritis in con¬
cupiscentiis Qui igit᷑ carnis
curã in c̾cupiscentiis fieri ꝓ¬
c̃cedit. Nã si dñicoꝵ die corpꝰ
lauare peccatũ ẽ: lauari gͦ
die eodẽ nec facies debet: Si
aut̃ hoc in corporis parte ẽ¬
cedit᷑. cur hoc exigente neces
orationib insistendũ. ut
siqͥd neglegentiȩ ꝑsex dies
agit᷑ ꝑdiẽ resurrectionis
dñicȩ p̃cib expietur:¬
anta cõpassionis gr̃a circa
om̃s Gregoriꝰ redundabat.
ut alterius infirmitatẽ in
suo corpore hunc sustinuisse
mos sic̃ nosm& ipsos diligere.
priis infirmitatib c̃dolere:
Quoꝵ memor ur̃a fr̃nitas cõ¬

Expanded text:
 odio habuit, sed nutrit et fovet eam : et rursum scriptum: Carnis curam ne feceritis in concupiscentiis. Qui igitur carnis curam in concupiscentiis fieri cedit. Nam si Dominicorum die corpus lavare peccatum est, lavari ergo die eodem nec facies debet. Si autem hoc in corporis parte conceditur, cur hoc exigente necessorationibus insistendum, ut si quid negligentiae per sex dies agitur, per diem resurrectionis Dominicae precibus expieturTanta compassionis gratia circa omnes Gregorius redundabat, ut alterius infirmitatem in suo corpore hunc sustinuisse,mos sicut nosmetipsos diligere, priis infirmitatibus condolere. Quorum memor vestra fraternitas co
Abbreviated transcription (Latin):
sensus corporeos ñ trahamꝰ:
Nã isdẽ dñs ac redẽptor nr̃
multa in die sabbati legit᷑
oꝑatꝰ ita ut iudeos rephen¬
deret dic̃s Quis ur̃m bouẽ
aut asinũ suũ ñ soluit in
die sabbati & duc̃ ad aqͣre
Sigͦ ipsa ꝑse ueritas ñ custo
diri iuxta litterã sabbatũ
p̃cepit. qͥsquis otiũ sabbati
scđm legis litterã custodit.
cui alteri nͥ ueritati contra¬
dicit: Aliud quoq adme
platũ ẽ uob̾ a ꝑuersis homi¬
die nullus debeat lauari:
Et quidẽ si ꝓluxu animi
atq uoluptate qͥs lauari
appetit. hoc fieri nec reliqͦ
quolib& die c̃cedimꝰ. Si
aut̃ ꝓ necessitate corpori¬
Dñicoꝵ uͦ die a labore t̾reno

Expanded text:
sensus corporeos non trahamus. Nam idem Dominus ac Redemptor noster multa in die Sabbati legitur operasse, ita ut Judaeos reprehenderet dicens: Quis vestrum bovem, aut asinum suum non solvit in die Sabbati, et ducit adaquare? Si ergo ipsa per se Veritadiri juxta litteram Sabbatum praecepit, quisquis otium Sabbati secundum legis litteram custodit, cui alteri nisi ipsi Veritati contradicit? Aliud quoque ad me perlatum est, vobis a perversis homidie nullus debeat lavari. Et quidem si pro luxu animi atque voluptate quis lavari appetit, hoc fieri nec reliquo quolibet die concedimus. Si autem pro necessitate corpornicorum die
Abbreviated transcription (Latin):
niens. cõmunis filius prb̃r
ueteranꝰ. ita me podagre
dolorib debilẽ repperit.
ut fr̃nitatis tuȩ epłis ꝑ me
respondere nullatenꝰ ualuissẽ.

Expanded text:
rbem communis filius presbyter Veteranus ita me podagrae doloribus debilem reperit, ut fraternitatis tuae epistolis per me respondere nullatenus valuissem.
Abbreviated transcription (Latin):
uir tocius prudentiȩ : in ser¬
mone uerax. In iudicio iu¬
stus: in consilio prouidus. in
cõmisso fidelis interuentu
strenuus. In bonitate con¬
spicuus: in uniuersa morũ
honestate prȩclarus: Hlunc
milites ac si patrẽ uenerabã

Expanded text:
e, in sermone verax, in judicio justus, in consilio providus, in commisso fidelis, in interventu strenuus, in bonitate conspicuus, in universa morum honestate praeclarus. Hunc milites ac si patrem veneraba
Abbreviated transcription (Latin):
c̃: quis sit auersus.
taantur uerbalegis. carmi¬
nib et sabulis cccupat᷑:
auersus c̃ Omnis qui cũ
legitirr moyses: de uegocii
scͥculi. de pecurria. de lucris.
solicitudiuẽ gerit: auer-
et mundi honorib stu¬
det: auersus ẽ. S et qui
ab his quidẽ uidetur alie¬
nus: assistit autẽ et ari¬
dit uerbalegis. et uultu
atq culis iufendit: co:¬
de tamẽ atq cogita tiõi¬
b euagatur: aucisus ẽ.¬

Expanded text:
 quid sit conversus. tantur verba legis, communibus fabulis occupatur, aversus est. Omnis qui, cum legitur Moyses, de negotiis saeculi, de pecuniis, de lucris sollicitudinem gerit, aversueculo, et mundi honoribus studet, aversus est. Sed et alius qui ab his quidem videtur alienus, assistit autem et audit verba legis, et vultu atque oculis intentus, corde tamen et cogitationibus evagatur
Abbreviated transcription (Latin):
ut de docente didici non
mariam matrẽ dñi. hoc ẽ
significat. Unde loquitur
confidenter: Introibimꝰ in
tabernaculũ eiꝰ ad orabimꝰ
in loco ubi steterunt pedeᷤᷤ
eiꝰ : Et ego misera atq pec¬
catrix digna sũ iudicata
deosculari prȩsepe ubi dñs
paruulus uagit: orare in
splelunca in qua uirgo puer¬
pera dm̃ fudit infantem:
Hȩc requies mea. quia dñi mei
patria est: hic habitabo
qͣm saluator elegit eam:
Paraui lucernã xp̃o. anima
mea illi uiuet : & semen
meũ seruiet ipsi flaud ꝓcul
inde descendit ad turrem
adẽr idest gregis. iuxta
quã lacob pauit greges suoᷤ.
& pastores nocte uigilan¬
tes audire meruerunt.
Gła in excelsis dõ & super
terrã pax hominib bone
uoluntatis: Dũq seruant
oues: inuenerunt agnum
dĩ puro & mundissimo uel¬
lere qđ in ariditate totiuꝰ

Expanded text:
ut te docente didici, non Mariam, matrem domini, hoc est significat. unde loquitur confidenter: int ro ibimus in tabernacula eius; adorabimus in loco, ubi steterunt pedes eius. et ego, misera atque peLcatrix, digna sum iudicata deosculari praesepe, in quo dominus paruulus uagiit, orare in spelunca, in qua uirgo puerpera deum fudit infantem ? haec requies mea, quia domini mei patria est.hic habitabo, quoniam saluator elegit eam. paraui lucernam Christo meo. anima mea illi uiuet et semen meum seruiet ipsi\'. haut procul inde descendit ad turrem Ader, id est 'gregi\', iuxta quam Iacob pauit greges suos et pastores nocte uigilantes audire meruerunt: gloria in excelsis deo et super terram Paxho mini- m bus bonae uoluntatis. dumque seruant oues, inuenerunt agnum dei puro et mundissimo uellere, quod in ariditate totiu
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiatũ ẽ. iusiurandũ p̃¬
buit. nũꝗͣ se ad ep̃atũ acce¬
dere: Sed & de rustico dia¬
cono. quantos psalmos minꝰ
ten& scrutandũ ẽ. florenti¬
no aut̃ diacono rauennati
si nullũ sic̃ diximꝰ crim̃ ẽ
qđ obsistat: apud ep̃m eius
agi necesse ẽ. ut ei debeat

Expanded text:
nuntiatum est, jusjurandum praebuerit nunquam se ad episcopatum accedere. Sed etiam de Rustico diacono, quantos Psalmos minus teneat, perscrutandum est. Florentino autem diacono Ravennati, si nullum, sicut diximus, crimen est quod obsistat, apud episcopum ejus agi necesse est, ut ei debeat
Abbreviated transcription (Latin):
accedere. & diligent᷑ de uita
ac morib singłoꝵ reqͥrere :
U eł si nullo sibi st̃ crimine ẽ¬
seu. qđ eos ad hoc officiũ ue¬
tet accedere. parit̾ etiã re¬
qͥrendũ ẽ. si hoc qđ de p̃fato
archidiacone dictũ ẽ qr nũ¬
quã amicꝰ domũ eiꝰ ingressũ

Expanded text:
accedere, et diligenter de vita accedere, et diligenter de vita ac moribus singulorum requirere: vel si de nullo sibi sunt crimine conscii, quod eos ad hoc officium vetet accedere. Pariter etiam requirendum est si hoc, quod de praefato archidiacono dictum est quia nunquam amicus domum ejus ingr
Abbreviated transcription (Latin):
nit ꝑsonarũ: ne indiscusse
quẽquã ꝓmouisse putetur:
incauta eoꝵ ordinatio quia
de ep̃atũ eligunt᷑ ualeat
ꝓuenire. uigilanti de eorũ
ꝑsonis ẽ sollicitudine requi¬
rendũ Indicatũ siqͥdẽ nob̾
ẽ florentinũ archidiaconẽ
eccłȩ anchonitanȩ qđ ep̃atũ¬
electꝰ fuerat. scripturȩ quidẽ
sacrȩ scientiȩ habe: sed ita
ȩtatis eẽ senio iã confractũ.
ut ad regiminis officiũ non
possit asdurgere: Adicienteᷤᷤ
etiã ita illũ tenacẽ existere.
ut in domo eiꝰ amicꝰ ad cari¬
tatẽ nũquã introeat Rusticꝰ
aut̃ diaconꝰ eiꝰdẽ eccłȩ qui
similit̃ electꝰ fuerat uigi¬
lans quidẽ homo dr̃ sed
qͣntũ asserit᷑ psalmos igno¬
rat: Florentinũ uͦ diaconẽ
eccłȩ rauennatis qͥ electus
ab om̃ib memoratur solli¬
citũ eẽ nouimꝰ. sed qͣlis sit
interiꝰ: om̃ino nescimꝰ. Ideoq
fr̃nitas tua una cũ fratre
& coep̃o nr̃o armenio supͣ
uisitatore illuc festinet

Expanded text:
nit personarum: ne indiscusse quemquam promovisse putetur, incauta eorum ordinatio, qui ad episcopatum eliguntur, valeat provenire, vigilanti de eorum personis est sollicitudine requirendum. Indicatum siquidem nobis est Florentium, archidiaconum Eccleelectus fuerat, Scripturae quidem sacrae scientiam habere, sed ita aetatis esse senio jam confectum, ut ad regiminis officium non possit assurgere; adjicientes etiam ita illum tenacem existere, ut in domum ejus amicus ad charitatem nunquam introeat. Rusticus autem, diaconus ejusdem Ecclesiae, qui similiter electus fuerat, vigilans quidem homo dicitur, sed, quantum asseritur, Psalmos ignorat. Florentium vero, diaconum Ecclesiae Ravennatis, qui electus ab omnibus memoratur, sollicitum esse novimus, sed qualis sit interius, omnino nescimus. Ideoque fraternitas tua, una cum fratre et coepiscopo nostro Armenio supraiae visitatore illuc festinet
Abbreviated transcription (Latin):
orta est initio iuuante gr̃a
catholicȩ ueritatis atcriuit
Siquidẽ eutychius eiusdem
ciuitatis ep̃c. libro de resu¬
rectione mortuoꝵ conse¬
Icto
dogmatizabat. corpus nr̃m
in illa resurrectionis gła in
palpabile:uentis. aereq sub

Expanded text:
orta est initio, juvante gratia catholicae veritatis, attrivit . Siquidem Eutychius, ejusdem civitatis episcopus, libro de Resurrectione mortuorcto, dogmatizabat corpus nostrum in illa resurrectionis gloria impalpabile, ventis aereque sub
Abbreviated transcription (Latin):
sibi toringiã ꝓuinciã subiugaũ:
nde Gundebaudi regis bur¬
gundionũ neptẽ. filiã uidelic&
fris sui chilperici quẽ glãdio
int̾fecerat nomine hrothilden.
pulchrã satis ꝓuellã & uere
xp̃ianissimã. int̾ueniente aure¬
liano c̃siliario ac legatario

Expanded text:
sibi Toringiam provinciam subiugavit. Inde Gundebaudi regis Burgundionum neptem, filiam videlicet fratris sui Chilperici, quem gladio interfecerat, nomine Hrothildem, pulchram satis puellam et vere christianissimam, interveniente Aureliano consiliario ac legatario
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾it cũ multitudine cęlesti
militiȩ: Ipse ẽ qͥ potens ẽ in
tartarũ mittere ciuitatem
ur̃am cũ habitantib in ea.
qui etiã hunc peccatorẽ con¬
ciliauit sibi Et ego timui ne
subito se occideret. ideo ipsũ¬

Expanded text:
itudine coelestis militiae, qui potens est in tartarum mittere civitatem vestram cum habitantibus in ea, qui etiam hunc reconciliavit sibi: et ego timui ne subito occideret me;
Abbreviated transcription (Latin):
causa de ext̃nis finib eme¬
rent: intra tres menses dũ
emptor cui uendi debeant
inueniat᷑. fugere ad eccłam
forte c̃tigerit. & uelle se
dixerint᷑ꝰ fieri xp̃ianos: uel
etiã extra ȩccłam hanc talẽ¬
uoluntatẽ ꝓdiderint. p̃tiũ
eoꝵ axp̃iano scilic& empto¬
re ꝑcipiant: Si aut̃ post p̃¬

Expanded text:
causa de externis finibus emerint, intra tres menses dum emptor cui vendi debeant invenitur, fugere ad Ecclesiam forte contigerit, et velle se fieri dixerint Christianos, vel etiam extra Ecclesiam hanc taleoluntatem prodiderint, pretium eorum a Christiano scilicet emptore percipiant. Si autem post p
Abbreviated transcription (Latin):
cepit Cucurrit aut̃ opi.
nio hȩc ad om̃s: & quot quot
credentes ad eiꝰ sepulchrũ
aduenissent. saluabantur:
quacũq infirmitate de¬
tenti essent: Quod facere
in hodiernũ diẽ: Perseuera¬
uit autẽ ipsa constantia
augusti filia in uirginitate :¬
ꝑ quã multȩ uirgines &
mediocres & nõbiles & illu¬
stres. sacra uelamina susce¬
perunt: Et quia fides mor¬
tis dampna non patitur:
usq in hodiernũ diẽ multȩ̨
uirgines romȩ. agnẽ bea-¬
tissimã qͣsi in corpore ma-¬
nentẽ attendunt: & eius

Expanded text:
cepit. Cucurrit autem haec opinio ad omnes, et quotquot credentes ad ejus sepulcrum advenissent, salvabantur, quacumque infirmitate detenti essent. Quod facere in hodiernum diem. Perseveravit autem ipsa Constantia Augusti filia in virginitate, per quam multae virgines et mediocres, et nobiles, et illustres sacra velamina susceperunt. Et quia fides mortis damna non patitur, usque in hodiernum diem multae virgines Romae Agnem beatissimam quasi in corpore manentem aspiciunt, et ejus
Abbreviated transcription (Latin):
mulcebat. ut audientes
qͣles ẽẽ debeant fierent
mitiores quã mauricius
fuerat. cuiꝰ tot criminib
inuoluta tẽpora cognosct¬
bant. aut qr eos sibi suȩq
eccłȩ deuotissimos cerner
ñ eos ad ṫrannidẽ ruituri
eẽ putabat: Qui sic̃ quoꝵ¬
lib& uitia liberis uocibus
arguebat. & c̃tra canones
priscasue consuetudines¬
uenire neminẽ ꝑmittebat.
lta q̃ c̃su&cudinis fuerant

Expanded text:
mulcebat, ut audientes mulcebat, ut audientes quales esse debebant, fierent mitiores quam Mauricius fuerat, cujus tot criminibus involuta tempora cognoscebant; aut quia eos sibi suaeque ecclesiae devotissimos cernens, non eos ad tyrannidem ruituros esse putabat. Qui sicut quorumlibet vitia liberis vocibus arguebat, et contra canones priscasve consuetudinesenire neminem permittebat, ita quae consuetudinis fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
mota sc̃. & imꝑialis culmi¬
nis lene iugũ rediit. qđ
libeat portare subiectis:
Reddatur gͦ creatori om̃iũ
ab hymnidicis agelorũ
choris gła in cȩlo. ꝑsoluat᷑
ab hominib gr̃arũ actio
in t̾ra: Quia uniũsa res¬
publica q̃ multa meroris.
ꝑtulit uulnera. iã nunc
consolationis ur̃ȩ pia inue¬
Init̃
fom̃taAnde nobis necesse ẽ
om̃ipotentis dĩ miscđiã eni¬
xiuis exorare. ut cor ur̃ȩ pie¬
tatis. sua sẽꝑ dextera teneat.
eiꝰq cogitationes cęlestis gr̃ȩ
ope dispens&. qͣtinꝰ tranquil¬
litas ur̃a tanto rectius ualeat
sibi seruientes regere. qͣnto
dominatori omniũ nouerit
uerius deseruire: In amore
catholicȩ fidei faciat defen¬
sores suos. quos fecit exbe¬
nigno oꝑe imꝑatores nr̃os.
in fundat in ur̃is m̃tib zelũ
simul & mansuetudinẽ. ut
quicquid in dõ exceditur.
ñ multũ relinq̃re. & siqͥd
uob̃ delinquitur: parcendo
is Gregorius laudib aut
ideo nouos principes de¬

Expanded text:
mota sunt, et imperialis culmimota sunt, et imperialis culminis lene jugum rediit quod libeat portare subjectis? Reddatur ergo Creatori omnium ab hymnidicis angelorum choris gloria in coelo, persolvatur ab hominibus gratiarum actio in terra, quia universa respublica, quae multa moeroris pertulit vulnera, jam nunc consolationis vestrae invenit fomenta. Unde nobis necesse est omnipotentis Dei misericordiam enixius exorare, ut cor vestrae pietatis sua semper dextera teneat, ejusque cogitationes coelestis gratiae ope dispenset, quatenus tranquillitas vestra tanto rectius valeat sibi servientes regere, quanto dominatori omnium noverit verius deservire. In amore catholicae fidei faciat defensores suos, quos fecit ex benigno opere imperatores nostros. Infundat in vestris mentibus zelum simul et mansuetudinem, ut quidquid in Dnon inultum relinquere, et si quid in vobis delinquitur, parcendo His Gregorius laudibus aut ideo novos principes de
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentiũ qui primꝰ omniũ
defensor fuit bene michi
ex longa assiduitate cõꝑtuᷤ
est: uita. fide. ac morib ap¬
Unde eũ auctore dõ diaconũ
feci. & subceleritate trans¬
mittere studui. qͥ cuncta
q̃ inhis partib agunt᷑. in¬
uento oportuno tẽpore
ualeat clem̃tiȩ ur̃ȩ sugge¬
rere: Cui rogo ut serenitaᷤᷤ
ur̃a pias aures inclinare di¬
gnetur. ut tanto nob celeriu̾
ualeat misereri. qͣnto affli¬
ctionẽ nr̃am ueriꝰ ex eiꝰ rela¬
tione cognouerit: Qualit̾ enĩ
cotidianis gladiis & quantiꝰ
langobardoꝵ incursionib.¬
longitudinẽ p̃mim᷑. nullis
explere suggestionis uocib
ualemꝰ: Seo in om̃ipotente
lationis suȩ nobis bona ꝑfi¬
ciet. & qui suscitauit in re¬
publica pios dominos. ex
tingu& crudeles inimicos
tẽ Leontiȩ auguste: Quae
lingua eloqui. qui animꝰ
cogitare sufficiat: quantã
de serenitate ur̃i imperu
om̃ipotenti dõ gr̃as debem
qđ tã dura longi tẽporis
pondera ceruicib nr̃is a¬

Expanded text:
sentium, qui primus omnium defensor fuit, bene mihi ex longa assiduitate compertus est vita, fide ac moribus apUnde eum, auctore Deo, diaconum feci, et sub celeritate transmittere studui, qui cuncta quae in his partibus aguntur, invento opportuno tempore, valeat clementiae vestrae suggerere. Cui rogo ut serenitas vestra pias aures inclinare dignetur: ut tanto nobis celerius valeat misereri, quanto afflictionem nostram verius ex ejus relatione cognoverit. Qualiter enim quotidianis gladiis, et quantis Langobardorum incursioniblongitudinem premimur, nullis explere suggestionis vocibus valemus. Sed in omnipotente lationis suae nobis bona perficiet; et qui suscitavit in republica pios dominos, etiam exstinguet crudeles inimicos. » 22. Item Leontiae Augustae: « Quae lingua eloqui, quis animus cogitare sufficiat quantas de serenitate vestri imperii omnipotenti Deo gratias debemus, quod tam dura longi temporis pondera cervicibus nostris a
Abbreviated transcription (Latin):
nũ capisteriũ reddidit.
quod fractũ tulerat:
a cunctis est cognita.
atq: intanta ammira¬
tione habita: ut hoc
ipsũ capisteriũ eius loci

Expanded text:
num capisterium reddidit, quod fractum tulerat a cunctis est agnita, atque in tanta admiratione habita, ut hoc ipsum capisterium ejus loci
Abbreviated transcription (Latin):
aiebat: Turpanda ẽ facies. quã
contra dĩ preceptũ purpu¬
risso & cerossa & stibio sepe
depinxi : Affligendũ ẽ corpꝰ.
quod multis uacauit deli¬
ciis : Longus risus perpetuo
cõpensandus ẽ fletu Mollia
linteamina & serica pretio¬
sissima : asperitate cilicii
cõmutanda : Quȩ uiro &
scło placui.: Nunc xp̃o pla¬
cere desidero: At egosi int̃
tales tantasq uirtutes casti¬
tatẽ in illa uoluero p̃dica¬
re. suꝑfluus uideor : in qua
matronarũ romȩ exẽplũ
fuit: Que ita se gessit: ut¬
nũquã de illa etiã male¬
dicoꝵ qͥcquã auderet fama
confingere: Nichil animo
eiꝰ clementius. nichil erga
humiles blandius fuit: non
tam̃ suꝑbos. & gloriolam
quȩrentes. fastidio despici¬
ebat Si pauperẽ uidebat.
sustentabat si diuitẽ. ad
benefaciendũ cohortabat᷑:
Liberalitas sola excedebat
modũ.: & usuras tribuens uer¬
surã quoq sȩpe faciebat. ut
nulli stipites rogantiũ de

Expanded text:
aiebat: \'turpanda est facies, quam contra dei praeceptum purpurisso et cerussa et stibio saepe depinxi; adfligendum corpus, quod multis uacauit deliciis; longus risus perpeti conpensandus est fletu; mollia. linteamina et serica pretiosissima asperitate cilicii conmutanda. quae uiro et saeculo placui, nunc Christo placere desidero\'. si inter tales tantasque uirtutes castitatem in illa uoluero praedicare, superfluus uidear. in qua matronarum exemplum fuitnunquam de illa etiam maledicorum quidquam auderet fama confingere. Nihil animo ejus clementius, nihil erga humiles blandius fuit. Non tamen superbos et gloriolam quaerentes, fastidio despiciebat. Si pauperem videbat, sustentabat; si divitem, ad benefaciendum hortabatur. Liberalitas sola excedebat modum. Et usuras tribuens, versuram quoque saepius faciebat, ut nulli stipem rogantium de
Abbreviated transcription (Latin):
famule dei maitẽ princeps
ac ꝓpagator sanctissimorum
ꝑegyptum decretorũ: ecce nom̃
tuum in libro iute celestis ascͥp¬
tum est: et memoriale tuũ non
derelinquetur in scłm. Socius
enim factus es suꝑnarũ ur¬
tutum: nam in celis sp̃m tu-¬
um colligent. Hunc finẽ bea

Expanded text:
Famule Dei Marce, princeps ac propagator sanctissimorum per Aegyptum decretorum, ecce nomen tuum in libro vitae coelestis ascriptum est, et memoriale tuum non derelinquetur in saeculum. Socius enim factus es supernarum virtutum. Nam et in coelis spiritum tuum colligent, et in te
Abbreviated transcription (Latin):
simul discũberet. intuens pa¬
pa tredecĩ numerauit. Et
accersito sacellario. cur con¬
tra iussionẽ suã tertiũ deci¬
mũ inuitare p̃sũpserit inqͥ¬
siuit: Ille obstupefactꝰ con¬
uiuantes peregrinos curio¬
sius numerauit. &.xiͦi. solõ
inueniens. ueluti securus
respondit : Crede mͥ hono¬
rabilis pat᷑. ñ sunt nisi . xii.
sic̃ ipse iussisti Ergo dũ con¬
uictus sepius .xii. identidem
bro conũtere. & nunc adole¬
scentẽ : Nunc uͦ sibi uetulũ
ueneranda quadã canitiȩ

Expanded text:
simul discumberent, intuens papa, tredecim numeravit; et accersito sacellario, cur contra jussionem suam tertium decimum invitare praesumpserit inquisivit. Ille obstupefactus, convivantes peregrinos curiosius numeravit, et duodecim solos inveniens, veluti securus respondit: « Crede mihi, honorabilis Pater, non sunt nisi duodecim, sicut ipse jussisti. » Ergo dum convictus saepius duodecim identidem bro convertere, et nunc adolescentem, nunc vero vetulum veneranda quadam canitie
Abbreviated transcription (Latin):
pergens: passim limitẽ ut litẽ
discerneret aruis si forte acci¬
deret.poni prȩcepit: Per agra¬
tisq om̃ib que sibi maluerat
dari: confestim regressus ẽ ad
pipinũ Qui interim meridiano
surgens a somno: largitꝰ ẽ ei
omnẽ quẽ lustrauit locum ꝑ
confiniũ designatũ Ad memo¬
rabile uͦ indiciũ suꝑ hoc trans¬
itu itineris sui. & estate & hie¬
me uernantior quia uiridior
herba hactenꝰ ibi gliscere
uisitur. quã cȩteris in locis quȩ
incircuitu eius sunt: cũ tamen
aeque terãtur absquolibet
uiatore :
st & aliud non contẽnendȩ
rei miraculũ: qđ ꝓculdubio
meritis constat eisdẽ reb a
dño prȩrogatũ: Siquidẽ post¬
quã dominio eius cesserunt.
numquã nusquãq eas lȩsit
tẽpestas: Nec grando cecidit
suꝑ illas. Unde non solũ res
mira sed semꝑ om̃ib ualde ẽ

Expanded text:
pergens, passim limitem, ut litem discerneret arvis, si forte accideret, poni precepit. Peragratisque omnibus, quae sibi maluerat dari, confestim regressus est ad Pipinum, qui, interim meridiano surgens a somno, largitus est ei omnem quem lustravit locum per confinium designatum. Ad memorabile vero inditium super hoc transitu itineris sui et aestate et hieme vernantior, quia viridior, herba hactenus ibi gliscere visitur quam ceteris in locis, quae in circuitu eius sunt, cum tamen aeque teratur abs quolibet viatore. 6. Est et aliud non contempnendae rei miraculum, quod procul dubio meritis eius constat eisdem rebus a Domino prerogatum. Siquidem postquam dominio eius cesserunt, numquam nusquamque eas laesit tempestas, nec grando cecidit super illas, unde non solum res mira, sed semper omnibus valde e
Abbreviated transcription (Latin):
quantotius laudunũ peteret:¬
& Genebaudũ episcopali sedi
restitueret: & corã se ministe¬
riũ episcopale agere ꝑsuaderet.
Mox sc̃s Reuiigtos nichil du

Expanded text:
quantotius Laudunum peteret et Genebaudum episcopali sedi restitueret et coram se ministerium episcopale agere persuaderet. Mox sanctus Remigius nichil du
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ corda excitarentur. &
illius seruituti se ꝓpensius
manciparent:
ed & non sine consideratio¬
ne uidetur prȩtereundum :
cur iste sc̃s in iocunditate ca¬
rorũ. amplius mansuetudine
ac pastione passerũ: quam
aliarũ auium delectabatur:
Et ut primo dicamꝰ simplicit᷑.
solent homines alias aues
domesticas habere in domi¬
bus suis: passeres autẽ licet
in tectis sicut legimꝰ & ui¬
dentes scimꝰ soleant habitare
humana gaudentes uicinitã

Expanded text:
um corda excitarentur et illius servituti se propensius manciparent. Sed et non sine consideratione videtur pretereundum, cur iste sanctus in iocunditate carorum amplius mansuetudine ac pastione passerum, quam aliarum avium delectabatur. Et ut primo dicamus simpliciter, solent homines alias aves domesticas habere in domibus suis, passeres autem licet in tectis, sicut legimus et videntes scimus, soleant habitare, humana gaudentes vicinita
Abbreviated transcription (Latin):
mio: Et scribens orationẽ in
pittatio. dedit uni diacono:
eã Erat aut̃ oratio. soluens
ab ex cõmunicatione defun¬
ctũ Uadit gͦ diaconꝰ sicut p̃¬
ceptũ ei fuerat: suꝑ tumulũ
fr̃is legit pittatium. habenᷤ
orationẽ: Et ipsa nocte ui¬
dit abbas fr̃em defunctum
& dix̃ ei Non es mortuus fr̃
lle respondit: Etiã: Et iterũ
int̾rogans eũ abbas. ubi inqͥt¬
eras usq hodie : Respondit
fr̃:. Uere domine in custodia:
& usq heri ñsũ absolutus
in hora qͣ diaconꝰ orationem
dix̃ suꝑ sepulchrũ. in ea hora
absolutꝰ est ab excõmunica¬
tione: & liberata ẽ a dãpna¬
tione anima eiꝰ:
git᷑ GREGORIUS ñ solũ saxones
in ꝓpruif sedib cõmanentes
xp̃o dño dedicauit: uerũ etiã
pueros eoꝵ ꝑ exteras regioneˢ
diffusos. suis p̃tiis comparans.
annualit̃ ad cognitionem
fidei deducebat. Unde can
Pergens auxiliante dño nr̃o
ad patrimoniũ qđ est in gallũ
gubernandũ. uolumꝰ ut dile¬

Expanded text:
mio; et scribens orationem in pyctatio, dedit uni diaconorueam. Erat autem oratio solvens ab excommunicatione defunctum. Vadit ergo diaconus, sicut praeceptum ei fuerat, et super tumulum fratris legit pyctatium, habens orationem. Et ipsa nocte vidit abbas fratrem illum defunctum, et dixit ei: Non es mortuus, frater? Ille respondit, etiam. Et iterum interrogavit eum abbas: Ubi eras usque hodie? Respondit frater? Vere, domine, in custodia, et usque heri non sum absolutus. in hora qua diaconus orationem dixit super sepulcrum, in ea hora absolutus est ab excommunicatione, et liberata est a dominatione anima ejus. 46. Igitur Gregorius non solum Saxones in propriis sedibus commanentes Christo Domino dedicavit, verum etiam pueros eorum per exteras regiones diffusos, suis pretiis comparans annualiter, ad cognitionem fidei deducebat. Unde Cand« Pergens, auxiliante Domino Deo ad patrimonium quod est in Galliis gubernandum, volumus ut dile
Abbreviated transcription (Latin):
pronuttererit. qui in ca¬
prte refulcisset: de quo
idẽ dominuᷤ diceret:
g de aduentus sui maies¬
tate lequeretur. Turic
iusti fulgebunt sicut sol
in regno patris sui: pro¬
testante hoc ipm̃ bt̃o pau¬
istimo eruĩ quod nõ sunt
condigne passiones hui
temporis ad futuram

Expanded text:
promitterent, qui in capite praefulsisset. De quo idem Dominus dixerat, cum de adventus sui majestate loqueretur: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui ; protestante hoc ipsum beato Pauistimo enim quod non sunt condignae passiones hujus temporis a
Abbreviated transcription (Latin):
cratũ. in quo dũ Rodulfus
rex heribertũ comitẽ ꝑse¬
queretur: qui episcopatum
remensem a rege sibi comen¬
datũ tenebat. homines ipsiuᷤ
uillȩ res suas ꝓpt̾ hostiles in¬
cursus recondere studueruN
citus eiꝰ uicinas occupauit
uillas Quidã uͦ illoꝵ qͥ in
p̃notata uilla scilicet uulfi¬
niãco riuo metatũ habebañ.
uinũ qđ in eccła timoris cau-¬
sa econditum fuerat inuadit:
& qͣsi tabernã constituens in
eadẽ eccła parib suis illud
uendere cȩpit:flȩc dũ ageret.
ꝑcussus morbo repente sensũ

Expanded text:
catum. In quo dum Rodulfus rex Heribertum comitem persequeretur, qui episcopatum Remensem a rege sibi commendatum tenebat, homines ipsius villae res suas propter hostiles incursus recondere studuerunt.citus ejus vicinas occupavit villas. Quidam vero illorum, qui in praenotata villa, scilicet Vulfiniaco Rivo metatum habebant, vinum quod in ecclesia timoris causa reconditum fuerat invadit; et quasi tabernam constituens in eadem ecclesia, paribus suis illud vendere coepit. Haec dum ageret, percussus morbo, repente sensu
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ cognoui qr hoc latenter
uł absente apocrisiario usur¬
pass&. UII. Noc Gregorius
ꝑ indictionem quartã decimã
iusiurandũ p̃ceperat Qđ qr
sic̃ rei exitꝰ manifestat. defi¬
cientib testimoniis: ꝑ tres
ẽtinuos annos infectũ re¬
manserat: Iterũ Marinianꝰ
suoꝵ suggestione cõpulsũ.
usũ pallii quẽ ex c̃su&udine
sic̃ conuenerat uindicare
ñ poterat. inportunitate

Expanded text:
et non cognovi, quia hoc latenter et non cognovi, quia hoc latenter vel absque apocrisiario usurpasset. » 7. Hoc Gregorius per indictionem quartam decimam jusjurandum praeceperat. Quod quia, sicut rei exitus manifestat, deficientibus testimoniis per tres continuos annos infectum remanserat, iterum Marinianus suorum suggestione compulsus, usum pallii, quem ex consuetudine sicut convenerat vendicare n
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥcqͥd a fideliorib uiris &
grauib iuratũ fuerit. scđm
indiculũ qui subt̃ adnexus
est hoc uolumꝰ in eadẽ ȩccła
conseruari. Sed uide ne ne¬
glegent̃ agas. ne quis fidem
aut deuotionẽ tuã in hac
causa corrũpat: Selũ enĩ
tuũ scio. age sollicite. ita
tam̃ ut p̃dicta eccła contra
iustitiã non grauetur. Sed
usus qͥ ante lohannis ep̃i tẽ¬
pora extitit. ei conseruetur.
Personas aut̃ ñ duas uł tres ad
satisfaciendũ tibi sed qͣntas
antiquiores & grauiores in¬
ueneris. require. ut neq ip
sũ qui fuit antiquitus eidẽ
nouo ausu appetitũ ẽ conce¬
damꝰ: Sed om̃a age blande
& dulcit̃. ut & actio tua di¬
stricta sit: & lingua mitis.¬
uro ego .Ri. ꝑ patrẽ & filiũ¬
uinȩ potentiȩ trinitatẽ. &
hoc corpꝰ Apollinaris mar¬
tyris me ꝓnullius fauore
ꝑsonȩ. neq cõmodo aliquo
& ꝑ memet ipsũ cognoui. quia
illo. illis. & illis dieb c̃suetu¬
dinẽ utendi pallio habuit.

Expanded text:
et quidquid a fidelioribus viris et et quidquid a fidelioribus viris et gravioribus juratum fuerit, secundum indiculum qui subter annexus est, hoc volumus in eadem ecclesia conservari. Sed vide ne negligenter agas, ne quis fidem aut devotionem tuam in hac causa corrumpat. Zelum enim tuum scio. Age sollicite, ita tamen ut praedicta ecclesia contra justitiam non gravetur; sed usus, qui ante Joannis episcopi tempora exstitit, ei conservetur. Personas autem non duas, vel tres ad satisfaciendum tibi, sed quantas antiquiores et graviores inveneris, require: ut neque quod usus fuit antiquior ejusdem novo ausu appetitum est, concedamus. Sed omnia age blande et dulciter, ut et actio tua districta sit, et lingua mitis.uro ergo N. per Patrem, et Filiuvinae potentiae Trinitatem, et hoc corpus beati Apollinaris martyris, me pro nullius favore personae, neque commodo aliquo et per memetipsum cognovi, quia illo, illis et illis diebus consuetudinem utendi pallio habuit:
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quat̃ in anno in lȩtanus
qͣs ad decessorẽ tuũ lohannẽ
expressimꝰ uti ꝑmittimꝰ:
Sed Marinianus clericorũ
suoꝵ suggestionib delinitꝰ.
tã ꝑlndreã uirũ magnificũ.
quã ꝑ qͦscũq poterat resti¬
tui Suȩ eccłȩ usũ pallii fla¬
gitabat. Qua ꝓpt̾ Gregoriuᷤ
Castorio cartulario inter
ceta scribit dicens: Cua expe¬
rientia nullius ꝑsonã. nulliꝰ
uerbũ c̃sideret Solũ dĩ ti¬
morẽ & rectitudinẽ ante
oculos habe. & seniores ꝑso¬
nas eiꝰdẽ eccłȩ. archidiaçonẽ
quẽ ñ suspicor ꝓ alteriũ ho
nore peierare: & alios anti¬
quiores qui in sacris ordinib
ante lohis ep̃i tẽpora fuerar
requirat. uł siqui maturiore
sunt extra sacros ordines: &
ueniant ante corpus heati
Apollinaris. & tacto eiꝰ sepul¬
chro. iurent quȩ c̃suetudo
ante loħ̃is ep̃i tẽpora extiterit:
Quia sic̃ sc̃is isdẽ uir multum
p̃̾sũptor extitit. & multa sibi
ꝑsuꝑbiã conabat᷑ arrogare.

Expanded text:
nisi quater in anno in litaniis, quas ad decessorem tuum Joannem expressimus, uti permittimus. 6. Sed Marinianus, clericorum suorum suggestionibus delinitus, tam per Andream virum magnificum, quam per quoscumque potuerat, restitui suae ecclesiae usum pallii flagitabat. Quapropter Gregorius Castorio chartulario inter caetera scribit, dicens: « Tua experientia nullius personam, nullius verba consideret: solum Dei timorem et rectitudinem ante oculos habeat; et seniores personas, et ejusdem ecclesiae archidiaconum, qnore perjurare, et alios antiquiores, qui in sacris ordinibus ante Joannis episcopi tempora fuerant, requirat, vel si qui maturiores sunt extra sacros ordines; et veniant ante corpus sancti Apollinaris, et tacto ejus sepulcro jurent quae consuetudo ante Joannis episcopi tempora fuerit, quia, sicut scis, idem vir multum praesumptor exstitit, et multa sibi per superbiam conabatur arrogare;