comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceperat ei ds. Dixitq dñs ad eũ. Ingre¬
dere tu & om̃is domus tua in arcam: te
enĩ uidi iustũ coram me. in generatio¬
ne hac. Ex om̃ib animantib mundis
tolles septena & septena. mascłm & fe¬
minã: de animantib uͦ ñ mundis. duo

Expanded text:
Cap. VII. Dixitque Dominus ad eum: Ingredere tu, et omnis domus tua in arcam, te enim vidi justum coram me in generatione hac. Ex omnibus animantibus mundis tolle septena et septena, masculum et feminam; de animant
Abbreviated transcription (Latin):
occidet me. Dixitq ei dñs. Nequaqͣm
fiet ita. s om̃is qui occiderit cam: sep¬
tuplũ pumetur. Posuitq dñs cam in
signũ. ut ñ eum interficeret om̃is qui
inuenisset eum. Egressusq cain a fa¬
cie dñi. habitauit in terra ꝑfugus ad
orientalem plagam eden. Cognouit
autem camn uxorem suam: que conce¬
pit & peperit enoch. Et edificauit ci¬
uitatem. uocauitq nomen eius ex
nomine filii sui enoch. Porro enoch
genuit irad. & irad genuit mauia¬
hel & mauiahel genuit mathussahel.
& mathussahel genuit lamech. qui
accepit uxores duas nom̃ uni ada: &
nomen alteri sella. Genuitq ada io¬
bal. qui fuit pater habitantiũ inten¬
toriis. atq pastoꝵ & nomen fr̃is i uibab:
ipse fuit pater canentiũ cithara. et
organo. Sella quoq genuit thubal¬
cain: qui fuit malleator & faber in
cuncta opera ęris & ferri. Soror uero
thubalcam. noenima. Dixitq lamech
uxorib suis. adȩ & sellȩ. Audite uo¬
cem meam uxores lamech. ausculta¬

Expanded text:
nequaquam ita fiet sed omnis qui occiderit Cain septuplum punietur posuitque Dominus Cain signum ut non eum interficeret omnis qui invenisset eum egressusque Cain a facie Domini habitavit in terra profugus ad orientalem plagam Eden cognovit autem Cain uxorem suam quae concepit et peperit Enoch et aedificavit civitatem vocavitque nomen eius ex nomine filii sui Enoch porro Enoch genuit Irad et Irad genuit Maviahel et Maviahel genuit Matusahel et Matusahel genuit Lamech qui accepit uxores duas nomen uni Ada et nomen alteri Sella genuitque Ada Iabel qui fuit pater habitantium in tentoriis atque pastorum et nomen fratris eius Iubal ipse fuit pater canentium cithara et organo Sella quoque genuit Thubalcain qui fuit malleator et faber in cuncta opera aeris et ferri soror vero Thubalcain Noemma dixitque Lamech uxoribus suis Adae et Sellae audite cem meam; uxores Lamech, ausculta
Abbreviated transcription (Latin):
suam. & peperit filiũ. uocauitq no¬
men eius seth dicens. Iosuit mͥ d̾s se¬
menaliud ꝓ abel. quem occidit cain.
S & sech natus est filius: quem uo¬
cauit enos. Iste cepit inuocare no¬

Expanded text:
a, et peperit filium vocavitque nomen eius Seth dicens: Posuit mihi deus semen aliud pro Abel, quem occidit Cain. Sed et Seth natus est filius, quem vocavit Enos. Iste cępit invocare no
Abbreviated transcription (Latin):
rant. Int̾rogemꝰ g̃ eos ubi hec sccipta
sint: & cum dicere ñ potuerint de librĩ
hebraicis ꝓferamus. Primũ testimoniũ
est in osee. scdm in ysaia. tertiũ in ⁊acha¬
ria. quartũ in ꝓuerbiis: quintũ ȩque
in ysaia. Qd̃ multi ignorantes. apochri¬
foꝵ deliram̃ta sectantur: & hiberas ne¬
nias libris authenticis p̾ferunt. Cau¬
sas erroris. ñ est meũ exponere. Iudei
prudenti factũ dicunt esse consilio. ne
ptolomeus unius dĩ cultor etiam apud
hebreos duplicẽ diuinitatẽ dep̃hende¬
ret. Qd maxime id circo faciebãt: quia
in platonis dogia cadere uidebatur.
Deniq ubicũq sacratũ aliquid scrip¬
tura testatur de patre & filio & sp̃u¬

Expanded text:
os, ubi haec scripta sint: et cum dicere non potuerint, de libris Hebraicis proferamus. Primum testimonium est in Osee , secundum in Isaia , tertium in Zaccharia , quartum in Proverbiis , quintum aeque in Isaia . Quod multi ignorantes, apocryphorum deliramenta sectantur; et Iberas naenias libris authenticis praeferunt. Causas erroris non est meum exponere. Judaei prudenti factum dicunt esse consilio, ne Ptolemaeus unius Dei cultor, etiam apud Hebraeos duplicem divinitatem deprehenderet. Quod maxime idcirco faciebant, quia in Platonis dogma cadere videbatur. Denique ubicumque sacratum aliquid Scriptura testatur de Patre et Filio
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sagio futuroꝵ cũ danihele
sortitus ẽ nomen. obsecrantis
ut translatũ in latinam linguam de
hebreo sermone pentatheuchũ nr̃orũ
aurib traderem. Periculosũ opũs certe
& obtrectatoꝵ meoꝵ latratib patens. qui
me asserunt in septuaginta int̾pretũ¬

Expanded text:
sagio futurorum, cum Daniele sortitus est nomen, obsecrantis , ut translatum in Latinam linguam de Hebraeo sermone Pentateuchum, nostrorum auribus traderem. Periculosum opus certe, et obtrectatorum meorum latratibus patens, qui me asserunt in Septuaginta Interpretu
Abbreviated transcription (Latin):
ti anuis fui tecũ. Oues triȩ & capre ste¬
riles ñ fuerunt: arietes gregis tui nõ
comedi: nec captũ a bestia ostendi tibi.
Ego damnũ om̃e reddebam: quicquid
furto peribat a me exigebas. Die noctuq
estu urebar & gelu: fugiebat somnus
ab otulis meis. Sic ꝑ uginti annos ser¬
ꝓ filiabus: & sex ꝓ gregib tuis. Immu¬
tasti quoq mercedem meam decẽ ui¬
cib. Nisi d̾s patris mei abraham. & ti¬
mor patris mei ysaac affuisset mͥ: for¬
sitan mͦ nudũ me dimisisses. Afflicti¬
onem meam & laborem manuũ mea¬
rum respexit d̃s: & arguit te heri. Re¬
spondit ei laban. filie & filii. & greges
tui. et om̃ia que cernis: mea sunt. Quid
possum facere filiis & nepotibꝰ meis:
Ueni ergo & in eamus fedus. ut sit te¬
stimoniũ urter me & te. Tulit itaq ia¬
cob lapidem et erexit illũ in titulũ: di¬
xitq fr̃ib suis. Afferte lapides. Qui cõ¬
gregantes fecerunt tumulũ: comede
runtq suꝑ eũ. quem uocauit tumulꝰ

Expanded text:
oves tuae et caprae steriles non fuerunt. Arietes tui gregis non comedi, nec captum a bestia ostendi tibi. Ego damnum omne reddebam; quidquid furto perierat a me exigebas. Die noctuque aestu urebar et gelu, fugiebat somnus ab oculis meis . Si igitur spro filiabus: sex pro gregibus tuis. Immutasti quoque mercedem meam decem vicibus. Et nisi Deus patris mei Abraam et timor Isaac affuisset mihi: forsitan nudum me dimisisses. Afflictionem meam et laborem manuum mearum respexit Deus: et arguit te heri. Resptui et omnia quae cernis mea sunt quid possum facere filiis et nepotibus meis veni ergo et ineamus foedus ut sit testimonium inter me et te tulit itaque Iacob lapidem et erexit illum in titulum dixitque fratribus suis adferte lapides qui congregantes fecerunt tumulum comeruntque super eum: quem vocavit Laban, Tumulum
Abbreviated transcription (Latin):
est ut in ipso calore coitus oues intue¬
rent᷑ uirgas. & parerent maculosa &
uaria: & diuerso colore resꝑsa. Diuisit¬
q gregem iacob: & posuit uirgas an¬
te oculos arietum. Erant autẽ alba qͦq
& nigra laban. cetera uero iacob: sepa¬
ratis inter se gregibꝰ. Igitur q̃n primo
temꝑe ascendebantur oues. ponebat
ia cob uirgas in canalibꝰ aquarũ. ante
oculos arietũ. & ouiũ: ut in earũ con
templatione conciꝑent. Quando ue¬
ro serotina admissura erat. & conceptꝰ
extremus: ñ ponebat eas. factaq sũt
ea que erant serotina laban: & que pͥ¬
ini temꝑis iacob. Ditatusq ẽ homo ultͥ¬
modã. & habuit greges multos. ancil¬
las. & seruos: camelos. & asinos: Postqͣm
ãudiuit autem uerba filioꝵ laban. di¬
centiũ. tulit iacob om̃ia que fuerunt
patris nr̃i. & de illius facultate ditatꝰ.
factus ẽ inclitus: animaduertit quoq
faciem laban qd̃ ñ esset erga eum sicut
heri & nudius tertius. marime dicen¬

Expanded text:
re coitus oves intuerentur virgas et parerent maculosa et varia et diverso colore respersa divisitque gregem Iacob et posuit virgas ante oculos arietum erant autem alba quaeque et nigra Laban cetera vero Iacob separatis inter se gregibus igitur quando primo tempore ascendebantur oves ponebat Iacob virgas in canalibus aquarum ante ocultemplatione conciperent: quando vero serotina admissura erat, et conceptus extremus, non ponebat eas. Factaque sunt ea, quae erant serotina, Laban: et quae primi temporis, Jacob. Ditatusque est homo ultmodum et habuit greges multos ancillas et servos camelos et asinos postquam autem audivit verba filiorum Laban dicentium tulit Iacob omnia quae fuerunt patris nostri et de illius facultate ditatus factus est inclitus animadvertit quoque faciem Laban quod non esset erga se sicut heri et nudius tertius maxime dicen
Abbreviated transcription (Latin):
feceris qd̃ postulo. iterũ pascam. & cu¬
stodiam pecora tua. Gira om̃s greges
tuos. & separa cunctas oues uarias et
sparso uellere: & qd̃cumq fuluũ et
macłosum uarrũq fuerit. tam in o¬
uib quam in capris. erit merces mea.
Respondebitq michi cras iusticia mea.
qͥndo placiti tempus aduenerit coram
te: & om̃ia que ñ fuerint uaria & ma¬
culosa. & fulua tam in ouib quam in
capris: furtime argues. Dixitq laban.
Gratũ habeo qd petis. & separauit in die
illo capras. & oues. hircos & arietes. uari¬
os atq maculosos. Cunctũ autem gre¬
gem unicolorem. id est albi & nigri uel¬
leris tradidit in manus filioꝵ suoꝵ: &
posuit spaciũ itineris inter se & gene¬
rum dierũ trium: qui pascebat reli¬
quos greges eius. Tollens ergo iacobuir¬
gas populeas uirides. & amigdalinas.
& ex platanis. ex parte decorticauit eaᷤ
detractiꝰq corticib in his que spoliata

Expanded text:
feceris quod postulo iterum pascam et cufeceris quod postulo iterum pascam et custodiam pecora tua gyra omnes greges tuos et separa cunctas oves varias et sparso vellere et quodcumque furvum et maculosum variumque fuerit tam in ovibus quam in capris erit merces mea respondebitque mihi cras iustitia mea quando placiti tempus advenerit coram te et omnia quae non fuerint varia et maculosa et furva tam in ovibus quam in capris furti me arguent dixit Laban gratum habeo quod petis et separavit in die illo capras et oves hircos et arietes varios atque maculosos cunctum autem gregem unicolorem id est albi et nigri velleris tradidit in manu filiorum suorum et posuit spatium itineris inter se et generum dierum trium qui pascebat reliquos greges eius tollens ergo Iacob virgas populeas virides et amigdalinas et ex platanis ex parte decorticavit eas detractisque cor
Abbreviated transcription (Latin):
uice mecũ erit maritus meus: eo qd̃ ge¬
nuerim ei sex filios. Et idcirco appella¬
uit nomen eius ⁊ abulon. Post quẽ pe¬
perit filiam nomine dinam. Recor
aꝑuit uuluam eius. Que concepit &
peꝑit filiũ: dicens. Abstulit d̾s obpro¬
briũ meũ: & uocauit nomen eius io
Nato autem ioseph: dixit iacob socero
suo. Dimitte me ut reuertar in patriã:
& ad terram meã. Da mͥ uxores meas:¬
et liberos meos. ꝓ quib seruiui tibi: ut
abeam. Tu nosti seruitutẽ qua serui¬
ui tibi. Ait ei laban. Inueniam grãm
in compectu tuo. Exꝑimento didici: qd̾
benedixerit mͥ d̾s ꝓpter te. Constitue
mercedem quam dem tibi. At ille re¬
spondit. Tu nosti quomͦ seruierim tibi:
& quanta in manib meis fuerit pos¬
sessio tua. Modicũ habuisti ante quã
uenirem. & nunc diues effectus es. be¬
necdixitq tibi dñs ad introitũ meũ. Iu¬
etiam domui meȩ. Dixit laban. Quid
dabo tibi: At ille ait. Nichil uolo: s si

Expanded text:
vice mecum erit maritus meus, eo quod gevice mecum erit maritus meus, eo quod genuerim ei sex filios: et idcirco appellavit nomen ejus, Zabulon. Post quem peperit filiam, nomine Dinam. C. LVaperuit vulvam ejus. Quae concepit et peperit filium, dicens: Abstulit Deus opprobrium meum. nato autem Ioseph dixit Iacob socero suo dimitte me ut revertar in patriam et ad terram meam da mihi uxores et liberos meos pro quibus servivi tibi ut abeam tu nosti servitutem qua servivi tibi ait ei Laban inveniam gratiam in conspectu tuo experimento didici quod benedixerit mihi Deus propter te constitue mercedem tuam quam dem tibi at ille respondit tu nosti quomodo servierim tibi et quanta in manibus meis fuerit possessio tua modicum habuisti antequam venirem et nunc dives effectus es benedixitque tibi Dominus ad introitum meum iuetiam domui meae dixitque Laban quid dabo tibi at ille ait nihil volo sed si
Abbreviated transcription (Latin):
ius. gad. seꝑit quoq zelpha alterum.
Dixitq lia. Hoc ꝓbenedictione mea. Be¬
atam me quippe dicent mulieres. ꝓpte¬
rea appellauit eũ aser. Egressus autem
ruben temꝑe messis triticeȩ in agrũ.
repperit mandragoras: quas matriliȩ
uetulit. Dixitq rachel. Da michi partẽ
de mandragoris filii tui. Illa respon¬
dit. Parum ne tibi uidetur qd̾ p̃ripue¬
ris maritũ mͥ: nisi etiam mandragorã
filii mei tuleris: Ait rachel. Dormiat
tecum hac nocte: ꝓ mandragoris filii
tui. Redeuntiq ad uesꝑam de agro ia¬
cob: egressa ẽ in occursum lia: & ait. Ad
me intrabis: quia mercede conduxi te.
ꝓ mandragoris filii meiᷤ. Dormiuit cũ
ea nocte illa: & exaudiuit d̾s preces eiꝰ.
concepitq & peꝑit filiũ quintũ: & ait
Dedit d̾s mercedem michi: quia de
diancillam meã uiro meo. Appella¬
uitq nomen eius isachar. Rursum
lia concipiens. peꝑit sextum filiũ. et
ait. Ditauit me d̾s dote bona: etiam hac

Expanded text:
jus, Gad. Peperit quoque Zelpha alterum. jus, Gad. Peperit quoque Zelpha alterum. Dixitque Lia: Hoc pro beatitudine mea: Beatam quippe me dicent mulieres. Propterea appellavit eum, Aser. Egressus autem Ruben tempore messis triticeae in agrum, reperit mandragoras: quas matri Liae detulit. Dixitque Rachel: Da mihi partem de mandragoris filii tui. Illa respondit: Parumne tibi videtur, quod praeripueris maritum mihi, nisi etiam mandragoras filii mei tuleris? Ait Rachetecum hac nocte pro mandragoris filii tui redeuntique ad vesperam de agro Iacob egressa est in occursum Lia et ad me inquit intrabis quia mercede conduxi te pro mandragoris filii mei dormivit cum ea nocte illa et exaudivit Deus preces eius concepitque et peperit filium quintum et ait dedidi ancillam meam viro meo, appellavitque nomen ejus, Issachar. Rursum Lia concipiens, peperit sextum filium, et ait: Dotavit me Deus dote bona: etiam hac
Abbreviated transcription (Latin):
pepererim illi tres filios. Et idcirco ap¬
pellauit nomen eius leui. Quarto cõ¬
cepit & peperit filiũ: & ait. Modo con¬
fitebor dño. Et ob hoc uocauit eumiu¬
dam. Cessauitq parere: Cernens autẽ
rachel qd̾ infecunda esset. inuidit so¬
rori suȩ: & ait marito suo. Da mͥ liberos.
alioquin moriar. Cui iratꝰ respondit
iacob. Num ꝓ deo ego sũ: qui priuauit
te fructu uentris tui; At illa. Habeo
inquit famulam balam ingredere ad
illam. ut pariat suꝑ genua mea: & ha¬
beam ex ea liberos. Deditq illi balam in
coniuigiũ. Que ingresso ad se uiro: conce¬
pit & peꝑit filium. Dixitq rachel. Iudica¬
mͥ filiũ. Et idcirco appellauit nomen
eius dan. Rursumq bala concipiens
peꝑit alterũ: ꝓ quo ait rachel. Compa
Sentiens lia qd̃ parere desisset zelphã
ancillam suam marito suo tradidit.
Qua post conceptũ edente filiũ: dixit.
feliciter. Et id circo appellauit nomen e¬

Expanded text:
pepererim illi tres filios et idcirco appepererim illi tres filios et idcirco appellavit nomen eius Levi quarto concepit et peperit filium et ait modo confitebor Domino et ob hoc vocavit eum Iudam cessavitque parere cernens autem Rahel quod infecunda esset invidit sorori et ait marito suo da mihi liberos alioquin moriar cui iratus respondit Iacob num pro Deo ego sum qui privavit te fructu ventris tui at illa habeo inquit famulam Balam ingredere ad eam ut pariat super genua mea et habeam ex ea filios deditque illi Balam in coniugium quae ingresso ad se viro concepit et peperit filium dixitque Rahel iudicamihi filium: et idcirco appellavit nomen illius, Dan. Rursumque Bala concipiens peperit alterum pro quo ait Rachel: ComparV. Sentiens Lia quod parere desiisset, Zelpham ancillam suam marito tradidit. Qua post conceptum edente filium, dixit: Feliciter: et idcirco vocavit nomen e
Abbreviated transcription (Latin):
Quare imposuistimͥ: Respondit la¬
ban. Nonẽ in loco nr̃o consuetudinis.
ut minores ante tradamus ad nuptiã.
Imple ebdomadem dierũ huiꝰ copulȩ:¬
& hanc quoq dabo tibi ꝓ oꝑe quo serui¬
turus es michi septem aliis annis. Ad qui¬
euit placito. & ebdomada transacta ra¬
chel diꝑxit uxorem: cui pater seruam
balam dederat. Tandemq potitus op¬
tatis nuptiis: amorẽ sequentis priori p̃¬
tulit. seruiens apud eũ septem annis
aliis Uidens autẽ dñs qd̾ despiceret liã.
aperuit uuluam eiꝰ sorore sterile ꝑma¬
nente. Que conceptũ genuit filiũ: uio¬
cauitq nomen eius ruben dicens. Uidit
ũs humilitatẽ meam: nc amabit me
uir meus. Rursũq concepit & peperit
filiũ: & ait. Qm̃ audiuit dñs haberi me
contemptui: dedit etiam istũ mͥ. Uo¬
cauitq nomen eiꝰ symeon. Concepit t̃¬
cio. & genuit aliũ: & dixit. Nunc quoq
copulabitur mͥ maritus meus: eo qd̃

Expanded text:
quare inposuisti mihi respondit Laquare inposuisti mihi respondit Laban non est in loco nostro consuetudinis ut minores ante tradamus ad nuptias imple ebdomadem dierum huius copulae et hanc quoque dabo tibi pro opere quo serviturus es mihi septem annis aliis adquievit placito et ebdomade transacta Rahel duxit uxorem cui pater servam Balam dederat tandemque potitus optatis nuptiis amorem sequentis priori praetulit serviens apud eum septem annis aliis videns autem Dominus quod despiceret Liam aperuit vulvam eius sorore sterili permanente quae conceptum genuit filium vocavitque nomen eius Ruben dicens vidit Dominus humilitatem meam nunc amabit me vir meus rursumque concepit et peperit filium et ait quoniam audivit Dominus haberi me contemptui dedit etiam istum mihi vocavitque nomen illius Symeon concepit tertio et genuit alium dixitque nunc quoque copulabitur mihi maritus meus eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
Auditis autẽ causis itineris: respondit.
Os meũ es: & caro mea. Et postquã ex¬
pleti sunt dies mensis unus: dixit ad¬
eum. Nlum quia fratermeus es: gratiᷤ
seruies m: Dic quid mercedis accipias.
Habebat uero filias duas. Nom̃ maio¬
ris lia: miuor appellabatur rachel. S
lia lippis erat oculis. rachel decora facie:
& uenusto aspectu. Quam diligens ia¬
cobait. Seruiam tͥ ꝓ rachel filia tura
minore: septem annis. Respondit la¬
ban. Melius ẽ ut dem eam tibi: quã
uiro alteri. Mane apud me. Seruiuit
igitur iacob ꝓ rachel septem annis: &
uidebant᷑ illi pauci dies p̃ amorismag¬
nitudine. Dixitq ad laban. Da mͥ urorẽ
meã. quia iam tempꝰ expletũ ẽ: ut in
grediar ad illam. Qui uocatis multis
amicoꝵ turbis ad comiiuiũ. fecit nup¬
tias: & uesꝑe filiam suã liam introdu¬
xit ad cum. dans ancillã filiȩ. ⁊elphan
nomine. Ad quam cũ ex more iacob
fuisset ingressus: facto mane uidit li¬
uoluisti: Nonne ꝓ rachel seruiui tibi :¬

Expanded text:
Auditis autem Laban causis itineris, respondit Jacob, Os meum es, et caro mea. Et postquam expleti sunt dies mensis unius, dixit ei, Num quia frater meus es, gratis servies mihi? Dic quid mercedihabebat vero filias duas nomen maioris Lia minor appellabatur Rahel sed Lia lippis erat oculis Rahel decora facie et venusto aspectu quam diligens Iacob ait serviam tibi pro Rahel filia tua minore septem annis respondit Laban melius est ut tibi eam dem quam viro alteri mane apud me servivit igitur Iacob pro Rahel septem annis et videbantur illi pauci dies prae amoris magnitudine dixitque ad Laban da mihi uxorem meam quiaocatis multis amicorum turbis ad convivium, fecit nuptias. Et vespere filiam suam Liam introduxit ad eum, dans ancillam filiae, Zelpham omine. Ad quam cum ex more Jacob fuisset ingressus, facto mane, vidit Livoluisti nonne pro Rahel servivi tibi
Abbreviated transcription (Latin):
& refectis gregib rursũ suꝑ os putei po¬
nerent. Dixitq ad pastores. Fr̃es unde estĩ:
Qui respondert̃. De aran. Quos interro¬
gans: nũquid ait nostis laban filium
nachor. Dixerunt. Nouimus. Sanus ne
est inquit: Ualet inquiunt. N̾ ecce rachel
filia eius uenit cũ grege suo. Bixitq iacob
Adhuc multũ cdiei suꝑ est.: nec tempꝰ est
ut reducantur ad caulas greges. Ante
uate potũ ouibꝰ: & sic eas ad pastũ reduci¬
te. Qui respondert̃. Non possumꝰ donec
pecora om̃ia congregentur: & amouea¬
mus lapidem de ore putei. ut adaque¬
mus greges. Ad huc loquebãtur. & ecce
rachel ueniebat cũ ouib patrĩ sui. Nlã
gregem ipsa pascebat. Quam cũ uidis¬
set iacob & sciret consobrinam suam o¬
uesq laban auunculi sui. amouit la¬
pidem quo puteus claudebatur: & ad¬
aquato grege osculatꝰ ẽ eam. Eleuataq
uoce fleuit. & indicauit ei qd̃ frat ess&

Expanded text:
refectis gregibus rursus super os putei ponerent. Dixitque ad pastores: Fratres, unde estis? Qui responderunt: De Aran. Quos interrogans, Nunquid, ait, nostis Laban filium Nachor? Dixerunt: Novimus. Sanusne est? inquit: Valet, inquiunt: ecce Rachel filia ejus venit cum grege suo. Dixitque Jacob: Adhuc multum ut reducantur ad caulas greges: date ante potum ovibus, et sic ad pastum eas reducite. Qui responderunt: non possumus, donec omnia pecora congregentur, et amoveamus lapidem de ore putei, ut adaquemus greges. Adhuc loquebantur, et ecce Rachel veniebat cum ovibus patris sui: nam gregem ipsa pascebat. Quam cum vidisset Jacob, et sciret consobrinam suam, ovesque Laban avunculi sui: amovit lapidem quo puteus claudebatur. Et adaquato grege, osculatus est eam: elevataque voce flevit,
Abbreviated transcription (Latin):
conuigio: reputans ne forte interfice¬
rent eũ ꝓpter alꝰ pulchritudinẽ. Cũq
ꝑtransissent dies plurimi. & ibidem¬
moraretur: ꝓspiciens abimelech pale¬
stinoꝵ rex ꝑ fenestram. uidit eũ iocan¬
tem cũ rebecca uxore sua: & accersito
ait. Espicuũ ẽ: qd̃ uxor tua sit. Cur es¬
mentitus sororem tuam esse: Respon¬
dit. Tunui ne morerer ꝓpter illam. Di¬
xitq abimelech. Quãre imposiusti
nobis: Potuit coire quispiam de ppło
cũ uxore tua: & induxeras suꝑ nos gͣn¬
de peccatũ. Precepitq om̃i ppło dicens.
Qui tetigerit hominis huiꝰ uxorem:
morte morietur. Seminauit autem
ysaac in terra illa: & inuenit in ipso
anno centuplũ. Benedixitq ei dñs. &
locupletatus ẽ homo. & ibat ꝓficiens
atq succrescens: donec uehementer

Expanded text:
nterficerent eum propter illius pulchritudinem cumque pertransissent dies plurimi et ibi demoraretur prospiciens Abimelech Palestinorum rex per fenestram vidit eum iocantem cum Rebecca uxore sua et accersito ait perspicuum est quod uxor tua sit cur mentitus es sororem tuam esse respondit timui ne morerer propter eam dixitque Abimelech quare inposuisti nobis potuit coire quispiam de populo cum uxore tua et induxeras super nos grande peccatum praecepitque omni populo dicens qui tetigerit hominis huius uxorem morte morietur seruit autem Isaac in terra illa et invenit in ipso anno centuplum benedixitque ei Dominus et locupletatus est homo et ibat proficiens atque succrescens don
Abbreviated transcription (Latin):
& uniuersa que ad cibũ ꝑtinent. & abi¬
erunt: necñ & loth & substantiã eiꝰ filiũ
fr̃is abram qui habitabat in sodomis. Et
ecce unꝰ qui euaserat nuntiauit abrã he¬
breo. qui habitabat in conualle mãbre
amorrei. frĩs escol: & frĩs aner. Hi enĩ
pepigerant fedus cũ abram. Qd̃ cũ au¬
disset abram captũ uidelicet loth frẽm
suũ. numerauit expeditos uernaculos
suos trecentos decem & octo: & ꝑsecutus
est eos usq dan. Et diuisis sociis irruit
substantia illiꝰ: mulieres quoq & ppłm.
Egressus ẽ autẽ rex sodomoꝵ in occursũ

Expanded text:
et universa quae ad cibum pertinent, et abiet universa quae ad cibum pertinent, et abierunt: necnon et Lot et substantiam ejus, filium fratris Abram, qui habitabat in Sodomis. Et ecce unus qui evaserat, nuntiavit Abram Hebraeo, qui habitabat in convalle Mamre Amorrhaei, fratris Escol, et fratris Aner: hi enim pepigerant foedus cum Abram. Quod cum audisset Abram, captum videlicet Lot fratrem suum, numeravit expeditos vernaculos suos trecentos decem et octo, et persecutus est eos usque Dan. Et divisis sociis, irruitsubstantia illius, mulieres quoque et populum. Egressus est autem
Abbreviated transcription (Latin):
homor: & t̾ciodecimo anno recesserũt
ab eo. Igitur anno qͣrtodec imo uenit
chodor lahomor & reges qui erant cum
eo. ꝑcussert̃q rafaim in astaroth. car¬
naim: & zurim cũ eis. & enmin in sa¬
be cariathaim. et chorreos in montib
seir. usq ad campestria pharan: que ẽ
in solitudine. Reuersiq sunt & uenert̃
ad fontẽ mesphat: ipsa ẽ cades. Et per¬
cusserunt omnẽ regionẽ a malechitarũ:
& amorreũ. qui habitabat in asasontha¬
mar. Et egressi sunt rex sodomoꝵ. & rex
gomorrȩ. rexq adamȩ. & rex seboim. nec
non & rex balȩ. que ẽ segor. & dirererunt
aciem contͣ eos. in ualle siluestri: scilicet
aduersũ chodorlaomor regẽ elamitarũ.
& thadal regem gentiũ. & amrafel regẽ
sennaar. & arioch regem ponti. quatuor
reges aduersũ quinq uallis autẽ silue¬
stris. habebat puteos multos bituminis.
Itaq rex sodomoꝵ & gomorrȩ terga uer
terunt. cecideruntq ibi: & qui remanse¬
rant fugerunt ad montes. Tulert̃ aut̃

Expanded text:
erunt ab eo. Igitur anno quartodecimo venit Chodorlahomor, et reges qui erant cum eo: percusseruntque Raphaim in Astaroth Carnaim, et Zuzim cum eis, et Emim in Save Cariathaim, et Horrhaeos in montibus Seir, usque ad Campestria Pharan, quae est in solitudine. Reversique sunt, et venerunt ad fontem Mesphat, ipsa est Cades: et percusserunt omnem regionem Amalecitarum, et Ammorhaeum qui habitabat in Asason Thamar. Et egressi sunt rex Sodomorum et rex Gomorrhae, rexque Adamae, et rex Seboim, nec non et rex Balae, quae est Segor: et direxerunt aciem contra eos in valle Silvestri, scilicet adversum Chodorlahomor, regem Elamitarum, et Thadal, regem Gentium, et Amraphel, regem Sennaar, et Arioch, regem Ponti: quatuor reges adversus quinque. Vallis autem Silvestris habebat puteos multos bituminis. Itaque rex Sodomterunt, cecideruntque ibi, et qui remanserunt, fugerunt ad montes, tuleruntque
Abbreviated transcription (Latin):
rimũ. Ob hoc inuidentes ei palestim:
om̃s puteos quos foderant serui pa¬
tris eius abraham. illo temꝑe obstru¬
terunt implentes humo: intantũ
ut ipse abimelech diceret ad ysaac.
recede a nobis: qm̃ potentior ñri fac¬
tus es ualde. & ille discedens ueni¬
ret ad torrentem gerare: habitaret
foderant serui patris sui. abraham.
fuit pastoꝵ gerare. aduersũ pastores
ysaac. dicentiũ. Nr̃a ẽ aqua. Quam¬
obrem nomen putei ex eo qd̃ acciderat
uocauit calumniam. Foderunt & ali¬
um. & ꝓillo quoq rixati sunt. Appel¬
lauitq eum inimicitias. ꝓfectus inde
fodit aliũ puteũ: ꝓ quo ñ contendert̃.¬

Expanded text:
 Ob hoc invidentes Palaestini, omnes puteos, quos foderant servi patris sui Abraham illo tempore obstruserunt, implentes humo in tantum ut ipse Abimelech diceret ad Isaac: Recede a nobis, quoniam potentior nostri factus es valde. Et ille discedens ut veniretfoderant servi patris sui Abraham, fuit pastorum Gerarae adversum pastores Isaac, dicentium: Nostra est aqua. Quamobrem nomen putei, ex eo quod acciderat, vocavit Calumniam. Foderunt et alium, et pro illo quoque rixati sunt, appellavitque eum Inimicitias. Profectus inde fodit aliu
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulis sirs. Primogenitꝰ ismahelis
Ranabaioth. Deinde cedar. & abdchel.
& mabsan. masina quoq & duma. et
massa. addad. & thema. ithur. et naphĩ:
& cedma. Isti sunt filii ismahel. et hec
nomina ꝑ castella. & opida eoꝵ: duode¬
cim principes tribuũ suarũ. Et facti st̃¬
anni uitȩ ismahel. centũ trignnta septẽ.
deficiens mortuus ẽ: & appositus est ad
ppłm suũ. habitauit autẽ ab euila u̾q
sur: que respicit egiptũ. introeuntib
assirios: & coram cunctis fr̃ĩb suis obiit.
He quoq sunt generationes ysaac. filii ai¬
abraham. Abraham genuit ysaac. Qui
cum quadraginta efset annoꝵ. duxit
uxorem rebeccã filiam bathuelis syri.
de mesopotamia sororem laban. Depre¬
catusq ẽ ysaac dñm ꝓ uxore sua: eo qd̃
esset sterilis. Qui exaucluuit eum: et
dedit conceptũ rebeccȩ. S collidebant᷑
in utero eius paruuli. Que ait. Si sic
michi futurũ erat: quid necesse fuit

Expanded text:
us suis primogenitus Ismahelis Nabaioth dein Cedar et Abdeel et Mabsam Masma quoque et Duma et Massa Adad et Thema Itur et Naphis et Cedma isti sunt filii Ismahel et haec nomina per castella et oppida eorum duodecim principes tribuum suarum anni vitae Ismahel centum triginta septem deficiens mortuus est et adpositus ad populum suum habitavit autem ab Evila usque Sur quae respicit Aegyptum introeuntibus Assyrios coram cunctis fratribus suis obiit hae quoque sunt generationes Isaac filii Abraham Abraham genuit Isaac qui cum quadraginta esset annorum duxit uxorem Rebeccam de Mesopotamia, sororem Laban. Deprecatusque est Isaac Dominum pro uxore sua, eo quod esset sterilis: qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae. Sed collidebantur in utero ejus parvuli; quae ait: Si sic mihi futurum erat, quid necesse fuit
Abbreviated transcription (Latin):
ad puteũ: cuiꝰ nom̃ est uiuentis & uid̾n¬
tis. Habitabat enĩ in terra australi: &
egressus fuerat ad meditandũ in agro.
inclinata iam die. Cumq leuasset o¬
culos: uidit camelos uenientes ꝓcul.
Rebecca quoq conspecto ysaac. destñ¬
uit de camelo: & ait ad puerũ. Quis
ẽ ille homo qui uenit ꝑ agrũ in oc

Expanded text:
tis et videntis habitabat enim in terra australi et egressus fuerat ad meditandum in agro inclinata iam die cumque levasset oculos vidit camelos venientes procul Rebecca quoque conspecto Isaac descendit de camelo et ait ad puerum quis est ille homo qui venit per agrum in oc
Abbreviated transcription (Latin):
At illa tollens cito palliũ: oꝑuit se. Ser¬
uus autẽ cuncta que fecerat narrauit
ysaac. Qui introduxit eam in taber¬
naculũ sare matris suȩ: & accepit eã¬
uxorem. & in tantũ dilexit. ut dolorẽ
qui ex morte matris acciderat tempe¬
raret. Abraham uͦ aliam duxit uxorẽ
nomine cethuram. que peꝑit ei zam¬
ram. & ięxan. & macdan et madian. &
iesboch et sue. Iexan quoq genuit sa¬
ba. & dadan. filii dacdan fuerunt as¬
suru. et lathusim. & laomim. At uͦ
ex madian ortus ẽ epha. & opheꝵ & e¬
noch. et abida. & heldaa. Om̃s hi filii
cethure. Deditq abraham om̃ia qͣlde
possederat ysaac. filiis autẽ concubi

Expanded text:
at illa tollens cito pallium operuit se servus autem cuncta quae gesserat narravit Isaac qui introduxit eam in tabernaculum Sarrae matris suae et accepit uxorem et in tantum dilexit ut dolorem qui ex morte matris acciderat temperaret Abraham vero aliam duxit uxorem nomine Cetthuram quae peperit ei Zamram et Iexan et Madan et Madian et Iesboch et Sue Iexan quoque genuit Saba et Dadan filii Dadan fuerunt Assurim et Lathusim et Loommim at vero ex Madian ortus est Epha et Opher et Enoch et Abida et Eldaa omnes hii filii Cetthurae deditque Abraham cuncta quae possederat Isaac filiis autem con
Abbreviated transcription (Latin):
ros suos qui accepturi erant filias eiꝰ:
& dixit. Surgite. egredimini de loco
isto: quia delebit dñs ciuitatẽ istam.
Et uisus ẽ eis quasi ludens loqui.
Cũq esset mane: cogebant eũ angeli
dicentes. Surge. tolle uxorem tuã &
duas filias quas habes: ne & tu pari-¬
ter pereas in scelere ciuitatis. Dissimy¬
lante illo. app̃hendert̃ manũ eius &
manũ uxoris. ac duarũ filiarũ eiuͭ.
eo qd̃ parteret dñs illi : & eduxerũt
cũ posueruntq eum extra ciuitatẽ.
Ibi locuti sunt ad eũ dicentes. Salua
animã tuam. noli respicere post ter¬
gum. nec stes in om̃i circa regione: s ĩ
monte saluũ te fac: ne & tu simul

Expanded text:
ros suos qui accepturi erant filias suas, ros suos qui accepturi erant filias suas, et dixit: Surgite, egredimini de loco isto: quia delebit Dominus civitatem hanc. Et visus est eis quasi ludens loqui. Cumque esset mane, cogebant eum Angeli, dicentes: Surge, tolle uxorem tuam, et duas filias quas habes: ne et tu pariter pereas in scelere civitatis. Dissimulante illo, apprehenderunt manum ejus, et manum uxoris, ac duarum filiarum ejus, eo quod parceret Dominus illi. Eduxeruntque eum, et posuerunt extra civitatem: ibi locuti sunt ad eum, Salva animam tuam. Noli respicere post tergum; nec stes in omni circa regione, sed in monte salvum te fac, ne et tu simul
Abbreviated transcription (Latin):
uocaueruntq loth. & dixerunt ei. ybi
sunt uiri qui introierũt ad te nocte:
Educ illos huc: ut cognoscamꝰ eos. Egres¬
sus ad eos loth. post cergũ ad cludens
ostium. ait. Nolite queso fres mei: noli¬
te malũ hoc facere. Habeo duas filias
que necdũ cognouerunt uirũ: educã
eas ad uos. & abutimini eis sicut uob̃¬
placuerit: dũ mͦ istis uiris nichil facia¬
tis mali. qui ingressi sunt sub umbra
culminis mei. At illi dixerunt. Rece¬
ipsũ magis quam hos affligemꝰ. Uimq
faciebant loth uehementissime. Iamq¬
ꝓpe erat ut effringerent fores: & ecce
erant foris ꝑcusserunt cecitate a mini¬
mo usq ad maximũ: ita ut ostiũ inue¬
nire ñ possent. Dixerunt autẽ ad loch.
Habes hic tuoꝵ quẽpiam: generũ. aut
filios aut filias : Om̃s qui tui sunt : e¬
ouc de urbe hacͤ. Delebimus enĩ locuo
istũ. eo qd̾ increuerit clamor eoꝵ corã
oño: qui misit nos ut ꝑdamus illos.
Egressus itaq loth. locutus ẽ ad gene¬

Expanded text:
dixerunt ei ubi sunt viri qui introierunt ad te nocte educ illos huc ut cognoscamus eos egressus ad eos Loth post tergum adcludens ostium ait nolite quaeso fratres mei nolite malum hoc facere habeo duas filias quae necdum cognoverunt virum educam eas ad vos et abutimini eis sicut placuerit tis mali, quia ingressi sunt sub umbraculum culminis mei. At illi dixerunt: Recergo ipsum magis quam hos affligemus. Vimque faciebant Lot vehementissime: jam prope eraerant percusserunt caecitate a minimo usque ad maximum, ita ut ostium invenire non possent. Dixerunt ergo ad Loth: Habes hic tuorum quempiam? generum, aut filios, aut filias, omnes, qui tui sunt, educ de urbe hac: delebimus enim locum istum, eo quod increverit clamor eorum coram Domino, qui misit nos ut perdamus illos. Egressus itaque Loth, locutus est ad gene
Abbreviated transcription (Latin):
mine isto: Que ait. Uactam. Dimise¬
runt gͦ eam & nutricem eiꝰ seruũq
abraham. & comites eiꝰ: imp̃cantes ꝓ¬
sꝑa sorori suȩ. atq dicentes. Soror no¬
stra es. Crescas in mille milia: & possi¬
deat semen tuũ portas inimicoꝵ suoꝵ.
Igitur rebecca & puelle eius ascensis ca¬
melis. secutȩ sunt uirũ: qui festinꝰ re

Expanded text:
mine isto? Quae ait: Vadam. Dimisemine isto? Quae ait: Vadam. Dimiserunt ergo eam, et nutricem illius, servumque Abraham, comites ejus, imprecantes prospera sorori suae, atque dicentes: Soror nostra, crescas in mille millia, et possideat semen tuum portas inimicorum suorum. Igitur Rebecca et puellae illius, ascensis camelis, secutae sunt virum: qui
Abbreviated transcription (Latin):
aliud placet. & hoc dicite: ut uacdam
ad dexteram siue ad sinistram. Re¬
sponderunt laban & bathuel. A dño
egressus est sermo: & ñ possumꝰ extra
placitũ eius quicqͣm aliud tecũ loqui.
En rebecca coram te est: tolle eam &
ꝓficiscere. & sit upeor filii dñi tui: siẽ
locutus ẽ dñs. Qd̾ cũ audisset puer
abraham. adorauit in t̾ram dñm:
ꝓlatisq uasis argenteis & aureis. ac
uestib. dedit cas rebecce ꝓ munere:
fratrib quoq eius & matri dona ob¬
tulit. Initoq conuiuio: uescentes pa¬
riter. & bibentes manserunt ibi. Sur xxu¬
gens autẽ mane: locutus ẽ puer. Dimit¬
tite iꝑe: ut uadam ad dñm meũ. Re¬
sponderunt frẽs eius & mater. Mane¬
at puella saltem decem dies apt nos:
& postea ꝓficiscetur. Nolite ait me re¬
tinere: quia dñs direxit uiam meam.
Dimittite me: ut ꝑgam ad dñm me¬
um. Dixerunt. Uocennus puellã: & que¬
ramus eius uoluntatem. Cũq uocata
uenisset: sciscitati sunt. uis ire cũ ho¬

Expanded text:
aliud placet, et hoc dicite, ut vadam ad dexteram, sive ad sinistram. Responderunt Laban et Bathuel a Domino egressus est sermo non possumus extra placitum eius quicquam aliud tecum loqui en Rebecca coram te est tolle eam et proficiscere et sit uxor filii domini tui sicut locutus est Dominus quod cum audisset puer Abraham adoravit in terra Dominum prolatisque vasis argenteis et aureis ac vestibus dedit ea Rebeccae fratribus quoque ejus et matri dona obtulit. Initoque convivio, vescentes pariter et bibentes manserunt ibi. Surgens autem mane, locutus est puer: Dimitte me, ut vadam ad dominum meum. Responderunt fratres ejus et mater: Maneat puella saltem decem dies apud nos, et postea proficiscetur. Nolite, ait, me retinere, quia Dominus direxit viam meam: dimititte me ut pergam ad dominum meum. Dixerunt: Vocemus puellam, et quaeramus ipsius voluntatem. Cumque vocata venisset, sciscitati sunt: Vis ire cum ho
Abbreviated transcription (Latin):
bito. s ad domũ patris mei ꝑges: & de
cognatione mea accipies uxorem fi¬
lio meo. Ego uero respondi dño meo.
Quid si noluerit uenire mecũ mu¬
lier: Dñs ait in cuius conspectu am¬
bulo. mittet angelũ suũ tecum. &
diriget uiam tuam. accipiesq uxorẽ
filio meo. de cognatione mea: ce de
domo patris mei. Innocenseris a ma¬
ledictione mea cũ ueneris ad ꝓpinquos
meos: & ñ dederint tibi. Ueni gͦ hodie
ad fontem & dixi. Dñe d̾s dñi mei abra¬
ham si direxisti uiam meã in qua nc̃
ambulo: ecce sto iuxta fontẽ aquȩ et
uirgo que egredietur ad hauriendã
aquam. audieritq a me. da mͥ paxil¬
lum aque ad bibendũ ex ydria tua:
& dixerit mͥ. & tu bibe. & camelis tuis
hauriam. ipsa ẽ mulier quã p̃parauit
dñs filio dñi mei. Dum hec mecũ taci¬
tus uoluerem: apparuit rebecca ueni¬
ens cũ ydria. qͣm portabat inscapula:
descenditq ad fontem. & hausit aqͣm.
&̃ aio ad eam. Da michi paululũ bibere.
Que festinans deposuit ydriam. de

Expanded text:
domum patris mei perges et de cognatione mea accipies uxorem filio meo ego vero respondi domino meo quid si noluerit venire mecum mulier Dominus ait in cuius conspectu ambulo mittet angelum suum tecum et diriget viam tuam accipiesque uxorem filio meo de cognatione mea et de domo patris mei innocens eris a maledictione mea cum veneris ad propinquos meos et non dederint tibi veni ergo hodie ad fontem et dixi Domine Deus domini mei Abraham si direxisti viam meam in qua nunc ambulo ecce sto iuxta fontem aquae et virgo quae egredietur ad hauriendam aquam audierit a me da mihi pauxillum aquae ad bibendum ex hydria tua et dixerit mihi et tu bibe et camelis tuis hauriam ipsa est mulier quam praeparavit Dominus filio domini mei dum haec mecum tacitus volverem apparuit Rebecca veniens cum hydria quam portabat in scapula descenditque ad fontem et hausit aquam et aio ad eam da mihi paululum bibere quae festina deposuit
Abbreviated transcription (Latin):
leas & fenum: & aquam ad lauandos
pedes cameloꝵ & uiroꝵ qui uenerãt
cũ eo. Et appositus ẽ in conspectu eiu̾
panis. Qui ait. Non comedã: donec
loquar serinones meos. Respondit ei.
Loquere. At ille. Seruus inquit abra¬
ham sum: & dñs bñdixit dño meo
ualde. magnificatusq ẽ & dedit ei

Expanded text:
lis, et aquam ad lavandos pedes ejus, et virorum qui venerant cum eo. Et appositus est in conspectu ejus panis. Qui ait: Non comedam, donec loquar sermones meos. Respondit ei: Loquere. At ille: Servus, inquit, Abraham sum: et Dominus benedixit domino meo valde, magnificatusque est: et dedit ei
Abbreviated transcription (Latin):
pendentes siclos duos. & armillas to¬
tidem. pondo siclorũ decem. dixitq
ad eam. Cuius es filia: Indica michi.
Est in domo patris tui locus ad ma¬
nendũ: Que respondit. filia bathue¬
Et addidit dicens. Palearũ quoq et
feni plurimũ apud nos ẽ: & locũ spa¬
ciosus ad manendũ. Inclinauit se ho¬
mo: & adorauit dnm dicens. Bene¬
dictus d̾s dm̃ mei abraham. qui nõ
abstulit misccłiam & ueritatẽ suã
a dño med: & recto me itinere ꝑduxit
in domũ fr̃is dñi mei. Cucurrit itaq
puella & nunciauit in domũ matris
suȩ: om̃ia que audierat. Habebat aut̃
rebecca frẽm nomine laban qui festi¬
nus egressus est ad hominẽ ubi erat fonꝰ.
Cumq uidisset inaures & armillas in
manib sororis suȩ. & audisset cuncta
uerba referentis. hec locutus ẽ mͥ homo.
uenit ad uirũ qui stabat iuxta came¬
los. & ꝓpter fontem aquȩ: dixitq ad
cum. Ingredere benedicte dñi. Cur
foris stas : Preparaui domũ: & locum

Expanded text:
pendentes siclos duos et armillas topendentes siclos duos et armillas totidem pondo siclorum dad eam: Cujus es filia? indica mihi: est in domo patris tui locus ad manendum? Quae respondit: Filia BathueEt addidit, dicens: Palearum quoque et feni plurimum est apud nos, et locus spatiosus ad manendum. Inclinavit se homo, et adoravit Dominum, dicens: Beneminus Deus domini mei Abraham qui non abstulit misericordiam et veritatem suam a domino meo et recto me itinere perduxit in domum fratris domini mei cucurrit itaque puella et nuntiavit in domum matris suae omnia quae audierat habebat autem Rebecca fratrem nomine Laban qui festinus egressus est ad hominem ubi erat fons cumque vidisset inaures et armillas in manibus sororis suae et audisset cuncta verba referentis haec locutus est mihi homo venit ad virum qui stabat iuxta camelos et propter fontem aquae dixitque ad eum ingredere benedicte Domini cur foris stas praeparavi domu
Abbreviated transcription (Latin):
oientur ad hauriendam aquã. Igitur
puella cui dixero ego. inclina ydriam
tuam ut bibam. & illa responderit
bibe. quin & camelis tuis dabo potũ.
ipsa ẽ quam p̃parasti seruo tuo ysaac
& ꝑ hoc intelligam qd̃ feceris miscd̃iã
cum dño meo abraham. Necdũ intͣ¬
se uerba compleuerat. & ecce rebecca
egrediebatur filia bathuel filii mel¬
che uxoris nachor. fr̃is abraham: ha¬
bens ydriam in scapula. puella deco¬
ra nimis. uirgoq pulcherrima: & in¬
cognita uiro. Descenderat autẽ ad fon¬
tem. & impleuerat ydriam: & reuerte
mi. Celeriterq deposuit ydriam suꝑ
ulnam suam: & dedit ei potũ. Cũq
ille bibisset: adiecit. Qum & camelis
tius hauriam aquam: donec cuncti
bibant. Effundensq ydriam in cana¬
libꝰ: cucurrit ad puteũ ut hauriret
aquam. & haustã om̃ib camelis dedit.
Ille autem contẽplabat᷑ eam tacitꝰ: sci¬
re uolens utrũ ꝓsperũ fecisset it suũ
oñs an non. Postqͣm ergo biberant ca¬
meli: ꝓtulit uir maures aureas ap¬

Expanded text:
dientur ad hauriendam aquam. Igitur puella, cui ego dixero: Inclina 164 hydriam tuam ut bibam: et illa responderit: Bibe, quin et camelis tuis dabo potum: ipsa est, quam praeparasti servo tuo Isaac: et per hoc intelligam quod feceris misericordiam cum domino meo Abraham. Nec dum intse verba compleverat, et ecce Rebecca egrediebatur, filia Bathuel, filii Melchae uxoris Nachor fratris Abraham, habens hydriam in scapula sua: puella decora nimis, virgoque pulcherrima, et incognita viro: descenderat autem ad fontem, et impleverat hydriam, ac revertebmi celeriterque deposuit hydriam super ulnam suam et dedit ei potum cumque ille bibisset adiecit quin et camelis tuis hauriam aquam donec cuncti bibant effundensque hydriam in canalibus recurrit ad puteum ut hauriret aquam et haustam omnibus camelis dedit ille autem contemplabatur eam tacitus scire volens utrum prosperum fecisset iter suum Dominus an non postquam ergo biberunt cameli protulit vir inaures aureas ad
Abbreviated transcription (Latin):
ciscaris: & inde accipies uxorem filio
meo ysaac. Respondit seruus. Si no¬
luerit mulier uenire mecũ. in t̾ram
hanc. num reducere debeo filiũ tuũ
adlocũ de quo egressus es : Dixit abra¬
ham. Caue neqͣndo reducas filiũ me¬
um illuc. Dñs d̾s celi qui tulit me de
domo patris mei & de terra natiuita¬
tis meȩ. qui locutus ẽ mͥ & iurauit di¬
cens. semini tuo dabo t̾ram hanc. ipse
mittet angłm suũ coram te. & accipie̾
inde uxorem filio meo. Sin autẽ no¬
ram̃to: filiũ meũ tantũ ne reducas
illuc. Posuit gͦ seruus manũ sub fe¬
more abraham dñi sui: & iurauit ei
suꝑsermone hoc. Tulit itaq decẽ ca¬
melos de grege dñi sui. & abiie: ex
om̃ib bonis eius portans secũ. ꝑfectꝰq
ꝑrexit mesopotamiam: ad urbẽ na¬
chor. Cumq camelos fecisset accũbere
extra opidũ iuxta puteũ aque uespere
eo temꝑe quo solent mulieres egredi
ad hauriendã aquã: dixit. Dñe d̾s do¬
mim mei abraham. occurre hocdie ob¬

Expanded text:
s, et inde accipias uxorem filio meo Isaac. Respondit servus: Si noluerit mulier venire mecum in terram hanc, num reducere debeo filium ad locum, de quo tu egressus es? Dixit Abraham: Cave ne quando reducas filium meum illuc. Dominus Deus coeli, qui tulit me de domo patris mei, et de terra nativitatis meae, qui locutus est mihi, et juravit, dicens: Semini tuo dabo terram hanc: ipse mittet angelum suum coram te, et accipies inde uxorem filio meo; sin autum meum ne reducas illuc posuit ergo servus manum sub femore Abraham domini sui et iuravit illi super sermone hoc tulitque decem camelos de grege domini sui et abiit ex omnibus bonis eius portans secum profectusque perrexit Mesopotamiam ad urbem Nahor cumque camelos fecisset accumbere extra oppidum iuxta puteum aquae vespere eo tempore quo solent mulieres egredi ad hauriendam aquam dixit Domine Deus domini mei Abraham occurre ob
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ numerare puluerẽ: sem̃ quoq
tuũ numerare poterit. Surge & ꝑam¬
bula t̾ram in longitudine & in latitudi¬
ne sua: quia tͥ daturus sum eã. Mouenᷤ
gͥ abram tabernacłm suũ. uenit & ha¬
bitauit iuxta conuallẽ mãbre. qd̃ ẽ in
hebron: edificauitq ibi altare dño. Fac¬
tũ ẽ autẽ in illo temꝑe ut amrafel rex
sennaar. & arioch rex ponti. & chodor¬
lahomor rex elamitarũ. et thadal rex
gentiũ. inirent bellũ contra bara re¬
gem sodomoꝵ. & contͣ bersa regem go-¬
morrȩ. & contͣ sennaar regẽ adamȩ: &
contͣ semeber regẽ seboin: contͣq regẽ¬

Expanded text:
are pulverem semen quoque tuum numerare poterit surge et perambula terram in longitudine et in latitudine sua quia tibi daturus sum eam movens igitur Abram tabernaculum suum venit et habitavit iuxta convallem Mambre quod est in Hebron aedificavitque ibi altare Domino factum est autem in illo tempore ut Amrafel rex Sennaar et Arioch rex Ponti et Chodorlahomor rex Aelamitarum et Thadal rex Gentium inirent bellum contra Bara regem Sodomorum et contra Bersa regem Gomorrae et contra Sennaab regem Adamae et contra Semeber regem Seboi
Abbreviated transcription (Latin):
bant portam ciiitatis illiꝰ: atq ita se¬
peliuit abraham uxorem suã sarã in
speiunca duplici agri. que respiciebat
mambrȩ. hec ẽ hebron. in terra chana¬
an. Et confirmatꝰ ẽ ager & autrũ qd̾ e¬
rat in eo abrahȩ in possessionem mo¬
num̃ti: a filiis heth Erat autẽ abrahã
senex dierũq multoꝵ: & dñs incunctĩ
benedirerat ei. Dixitq ad seruũ senio¬
rem domus suȩ: qui p̾erat om̃ib que
habebat. Pone manũ tuã subter femur
meũ ut adiurẽ te ꝑ dnm̃ dm̃ cęli et
terrȩ: ut ñ accipias uxorẽ filio meo de
filiab chananeoꝵ. int̾ quos habito.¬

Expanded text:
m civitatis illius atque ita sepelivit Abraham Sarram uxorem suam in spelunca agri duplici qui respiciebat Mambre haec est Hebron in terra Chanaan et confirmatus est ager et antrum quod erat in eo Abrahae in possessionem monumenti a filiis Heth erat autem Abraham senex dierumque multorum et Dominus in cunctis benedixerat ei dixitque ad servum seniorem domus suae qui praeerat omnibus quae habebat pone manum tuam subter femur meum ut adiurem te per Dominum Deum caeli et terrae ut non accipias uxorem filio meo de filiabus Chananeo
Abbreviated transcription (Latin):
tes terre.: quia obedisti uoci meȩ. Re¬
uersus ẽ abraham ad pueros suos:
abieruntq bersabes simul: & habita¬
uit ibi. His ita gestis. nunciatũ ẽ abia¬
ham qd melcha quoq genuisset filios
nachor fr̃i suo: hus primogenitũ. et
bur frcm eius. camuhel patrem syroꝵ
& casecd. & arau. pheldas quoq & ied laph.
ac batuhel: de quo nata ẽ rebecca. Octo
istosgenuit melcha nachor fr̃i abrahã.
Concubina uͦ illius nomine roma. pe¬

Expanded text:
quia obedisti voci meae. Reversus est Abraham ad pueros suos, abieruntque Bersabee simul, et habitavit ibi. His ita gestis, nuntiatum est Abraham quod Melcha quoque genuisset filios Nahor fratri suo: Hus primogenitum, et Buz fratrem ejus, et Camuel patrem Syrorum, et Chased, et Azau, Pheldas quoque et Jedlaph, ac Bathuel, de quo nata est Rebecca: octo istos genuit Melcha, Nahor fratri Abraham. Concubina vero illius nomine Roma, pe
Abbreviated transcription (Latin):
mutuo: & dimisit eos ysaac. pacifice
in locũ suũ. Ecce autẽ uenerunt in
ipso die serui ysaac:annunciantes
ei de puteo quem foderant atq di¬
centes. Inuenimꝰ aquam. Unde appel¬
lauit eũ abundantiã. Et nomen
urbi impositũ est bersabeȩ: usq in p̃¬
sentem diem. Esau autẽ quadra gena¬
rius duxit uxorem: uidith filiam becri
hechei. & basemath. filiam helon eius¬
oem loci. que ambȩ offenderant animũ

Expanded text:
mutuo, dimisitque eos Isaac pacifice mutuo, dimisitque eos Isaac pacifice in locum suum. Ecce autem venerunt in ipso die servi Isaac, annuntiantes ei de puteo quem foderant, atque dicentes: Invenimus aquam. Unde appellavit eum, Abundantiam, et nomen urbi impositum est Bersabee, usque in praesentem diem. Esau vero quadragenarius duxit uxores, Judith, filiam Beeri Hethaei, et Basemath, filiam Elon ejusdem loci, quae ambae offenderant animum