comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de radice prodeo Ratio. Oumis radix obscura et
squalida est unde tamen et floridi et frondentes
rani prodeunt Non unde quidquid prodierit sed
quale sit queritur Dolor. Parentibus infimis
natus sum Ratio. Sentio summum ad imperium
stilum uocas Septimus seuerus de quo supra dixi¬
mus equestris et ip̃e ordinis helynus pertinax et
ip̃e libertini filius et lignorum uilis utiq nego/¬
ciator mercis uterq Romano prefuit imperio Cui
et philippus pater ac filius arabes humilimi ge¬
neris Et maximinus et maximus prefuere obstu-¬
rissimis ille parentibus ac barbaris quorumq cũ
arepto imperio puderet hic ferrario an lignario pa-¬
tre genitus incertum Certe uespasianus inter bo-¬
nos principes numeratus E non clara stirpe cla-¬
uissimus et Rem publicam gessit eximie Et duos
ex ordine filioꝵ successores imperii uirtutis unum
habuit ꝙͣꝙ̃ quid minora persequinu Cum per
ipsius augusti cesaris origine ambignitas multa

Expanded text:
de radice prodeo. Omnis radix obscura et de radice prodeo. Omnis radix obscura et squalida est, unde tamen et floridi et frondentes rami prodeunt. Non unde quicquam prodierit, sed quale sit queritur. Parentibus infimis natus sum. Sentio summum ad imperium stilum vocas. Septimius Severus, de quo supra diximus, equestris et ipse ordinis; Elius Pertinax, et ipse libertini filius, et lignorum vilis utique negotiator mercis: uterque Romano prefuit Imperio; cui et Philippus pater ac filius, Arabes, humillimi generis, et Maximinus et Maximus prefuere, obscurissimis ille parentibus ac barbaris, quorumque cum arrepto imperio puderet; hic ferrario an lignario patre genitus incertum. Certe Vespasianus, inter bonos principes numeratus, e non clara stirpe clarissimus, et rempublicam gessit eximie, et duos ex ordine filios successores imperii, virtutis unum, habuit. Quamquam, quid minora prosequimur, cum super ipsius Augusti Cesaris origine ambiguitas multa
Abbreviated transcription (Latin):
serua ꝙͣuis ut alii polunt captiua quiden alioquin
uere nobili matre natus pirtute regnum Rome me¬
ruit Nec miraberis si platonitum illud tenes Ne¬
minem regeni non ex seruis Neminem seruum nõ
ex Regibus descendere Sic res hominum longa
etas ac fortuna permiscuit Gileo ceterarum re-¬
ges gentium e pecudum gregibus uilissimariunq
artium tabernis ad mopinum subito dyadema sub¬
uectos Alexander macedo ortulanum in asya regẽ
fecit et fuit ex illius actibus laudatus iste non ulti-¬
mus Contraq alios sileo e regii fastigio ad seriĩ¬
tium usq prolapsos Sic sua res fortuna moderat᷑.
tamen plurimum potest uirtus per illam tuto
conscenditur ad supremos gradus Cuius calle de¬
serto sciant reges se in tremulo stare neq destensũ
modo eis instare sed ruinam Quenam igitur. ut
ad te redeam ista calamitas nastendi cui nec reg/
nandi spes eripitur nec successus Dolor. Obsturt

Expanded text:
serva, quamvis ut alii volunt captiva quidem, alioquin serva, quamvis ut alii volunt captiva quidem, alioquin vero nobili matre natus, virtute regnum Rome meruit. Nec miraberis si Platonicum illud tenes: “neminem regem non ex servis, neminem servum non ex regibus descendere”. Sic res hominum longa etas ac fortuna permiscuit. Sileo ceterarum reges gentium, e pecudum gregibus vilissimarumque artium tabernis, ad inopinum subito diadema subvectos. Alexander Macedo hortulanum in Asia regem fecit, et fuit ex illius actibus laudatis iste non ultimus. Contraque, alios sileo e regni fastigio ad servitium usque prolapsos. Sic suas res fortuna moderatur; tamen plurimum potest virtus: per illam tuto conscenditur ad supremos gradus; cuius calle deserto, sciant reges se in tremulo stare, neque descensum modo instare sed ruinam. Quenam igitur, ut ad te redeam, ista calamitas nascendi, cui nec spes regnandi eripitur nec successus? Obscura
Abbreviated transcription (Latin):
hec ut uideo altius nunc eciam aspiras Certe et
maryus rusticans uir sed uere uir ut conciuis
suus ait cycero diu arator apud marsos fuerat Rome
septies consul fuit Tanta gloria ut bis ytaliam ob-¬
sidione et metu seruitutis liberasset Eum compa-¬
triota licet idem suus uere dixerit Et marcus cato
plebeye uir originis pariuq opiduli alias opidi
quidem obscurus incola Post in maxima urbe claus¬
simus aduena mox ciuis eximius et consul et censor
fuit Si ne id quidem satis est et fortasse regnũ cogi-¬
tas profecto neq illud sperare suffragio meritorum
Humilitas uetat originis Tercium et quintum et
sextum Romanorum Regum ad memioriam refer Cul¬
lius hostilius yt probati perhibent auctores Et si
apud alios de illo tale nichil scriptum sit Infans
in agresti tuguryo educatus in adolestencia pastor
fuit Tarquinius prischus patre negociatore adue-¬
na nec ytalice insuper originis Seruyus tullius

Expanded text:
hec, ut video: altius etiam nunc aspiras. Certe et hec, ut video: altius etiam nunc aspiras. Certe et Marius rusticanus vir, sed vere vir, ut concivis suus ait Cicero. Diu arator apud Marsos fuerat: Rome septies Consul fuit tanta gloria, ut bis Italiam obsidione et metu servitutis liberasse eum, compatriota licet idem suus, vere dixerit. Et Marcus Cato, plebeie vir originis parvique oppidi diu quidem obscurus incola, post in maxima urbe clarissimus advena, mox civis eximius et Consul et Censor fuit. Si ne id quidem satis est, et fortasse regnum cogitas, profecto neque illud sperare, suffragio meritorum, humilitas vetat originis. Tertium et quintum et sextum Romanorum regum ad memoriam refer: Tullus Hostilius, ut probati perhibent auctores, etsi apud alios de illo tale nichil scriptum sit, infans in agresti tugurio educatus, in adolescentia pastor fuit. Tarquinius Priscus, patre negotiatore, advena, nec Italice insuper originis. Servius Tullius,
Abbreviated transcription (Latin):
colla submiserant cuius e manibus magna om̃ia
postebantur Atq unde omnium ferme mortalium
precipueq nobilium spes pendebant Cuius demũ
familiarem promeruisse noticiam summnis licet ho-¬
minibus summum erat Ip̃e horum duorum igno¬
bilium quos Romani stilicet mantuanũ uenusinũ¬
alias uemysiriumq rus miserat amiciciam et cõ-¬
uictum seu grande aliquod blandis ac dulcibus
epistolis flagitarent Et ꝙͣmultoꝵ tunc in palatio
nobiles ut sepe sunt inutiles atq indoctos credimꝰ
fuisse Quibus horum nobilis ignobilitas atq
Iniudiosa nec inmerito uideretur Dolor. Pa-¬
rentibus sum obscuris Ratio. Non mouent aiĩz
hec exempla alcioribus agam Martus cycero ut de
illo scriptum est ex ordine natus equestri de radice
humili per egregias artes perq honestos gradus
ad consulatum uenit quo nestio an alter unꝙͣ salu-¬
brior rei publice consulatus fuit Dolor. Rustica
et ignota patrum series est michi Ratio. Gordent

Expanded text:
colla submiserant, cuius e manibus magna omnia colla submiserant, cuius e manibus magna omnia poscebantur, atque unde omnium ferme mortalium precipueque nobilium spes pendebant, cuius demum familiarem promeruisse notitiam summis licet hominibus summum erat, ipse horum duorum ignobilium, quos Romam scilicet Mantuanum Venusinumque rus miserat, amicitiam et convictum ceu grande aliquid, blandis ac dulcibus epystolis flagitaret. Et quam multos tunc in palatio nobiles, ut sepe sunt, inutiles atque indoctos credimus fuisse, quibus horum nobilis ignobilitas atque invidiosa, nec immerito, videretur? Parentibus sum obscuris. Non movent animum hec exempla? Altioribus agam. Marcus Cicero, ut de illo scriptum est, ex ordine natus equestri, de radice humili, per egregias artes, perque honestos gradus, ad Consulatum venit, quo nescio an alter unquam salubrior Reipublice Consulatus fuerit. Rustica et ignota patrum series est michi. Sordent
Abbreviated transcription (Latin):
Iguobili ꝓmordio genitus sum Ra
fine sis nobilis de principiis enim labor de fie fruc¬
tus Qui si iumaturus carpitur longeuus esse non
potest Dolor. Radicem glorie prestidit ignobilitas¬
Ratio. Non precidit quidem sed infodit alcius ut̃
ualidior licet serior surgat Ceterum nõ ignobiles
modo sed ignotos ex omni genere hominũ dabo qui uir-¬
tute atq industria euasere notissumm Et sane si ueꝵ
nobilem uirtus facit non intelligo quid quẽq uos¬
lentem fieri nobilem impediat aut quid ita faciliꝰ
sit nobilitare ꝙͣ seip̃m Dolor. Ex ignobilibus
parentibus destendo Ratio. Quid socrates euripe-¬
des demoschenes quorum primus marmorarum
patrem habuit Obstetricem mrem secundus Mlate¬
et patre ultimus non solum huimilibus sed incertis
Noster ille uirgilius rusticanis parentibus fuit Nec
se libertino ac precone patre natum flaccus erubuit
Ambo tanien ad insignem gloriam et sumini prin-¬
cipis gratiam peruenere usq adeo ut cui reges oẽs

Expanded text:
Ignobili primordio genitus sum. Stude ut fine sis nobili. De principiis enim labor, de fine fructus; qui, si immaturus carpitur, longevus esse non potest. Radicem glorie precidit ignobilitas. Non precidit quidem, sed infodit altius, ut validior, licet serior, surgat. Ceterum non ignobiles modo, sed ignotos ex omni genere hominum dabo, qui virtute atque industria evasere notissimi. Et sane si verum nobilem virtus facit, non intelligo, quid quenque volentem fieri nobilem impediat, aut quid ita facilius sit nobilitare alios quam seipsum. Ex ignobilibus parentibus descendo. Quid Socrates, Euripides, Demosthenes, quorum primus marmorarium patrem habuit, obstetricem matrem: secundus matre, patre ultimus, non solum humilibus sed incertis. Vester ille Virgilius rusticanis parentibus fuit, nec se libertino ac precone patre natum Flaccus erubuit: ambo tamen ad insignem gloriam et summi principis gratiam pervenere, usque adeo, ut cui reges omnes
Abbreviated transcription (Latin):
geniosis ac doctis uiris qualem positam leginus
uictoryno Nunc ponuntur diuitibus magno p̃cio
marinora peregrina mercantibus Gaud
Artificiose placent statue Ratio. Artificium
fere omnis recipit materia Sentio autem ut tua¬
hec delectatio plena sit ingenii materieq nobilitas
incerta perficiet neq hic tamen auruu quãuis
phidiasq conuenerint uera delectatio ulla est aut

Expanded text:
geniosis ac doctis viris, qualem positam legimus geniosis ac doctis viris, qualem positam legimus Victorino: nunc ponuntur divitibus, magno pretio marmora peregrina mercantibus. Artificiose placent statue. Artificium fere omnis recipit materia. Sentio autem: ut tua delectatio plena sit ingenii materieque nobilitas iuncta perficiet; neque hic tamen aurum quamvis Phidiasque convenerint, vera delectatio nul
Abbreviated transcription (Latin):
presens hoc est autem aurum amare non statuam
que ut ex uili materia nobilis fit Puro rudis ex auro
fieri potest Quanti uero tu statuam estimares siue
illam Regis assirii ex auro sexaginta cubitorum quã
non adorasse capitale fuit quamq hodie niulti ult.
suam ut facerent adorarent Siue illam cubitorum
quatuor quam ex ingenti topazio dictu mirum re-¬
gine egipcie factam legis puto non auxie quereres
cuius modo esset artificis contentus al. contemptus¬
de materia quesiuisse Gaudiũ. Artificiose oculos
delectant statue Ratio. Fuerunt aliquando statue
insignia uirtutum nunc autem illecebre oculorum
ponebantur his qui magua gessissent aut mortem
pro Re publica obiissent quales decrete sunt legatis
a Rege uenientium al. uehientium interfectis qua¬
les liberationes ytalie affricano quas illius mag¬
nitudo animi ac spectata modestia non recepit qͣsq
post obitum recusare non potuit Pouebantur in¬

Expanded text:
presens, hoc est autem aurum amare, non statuam: presens, hoc est autem aurum amare, non statuam: que ut ex vili materia nobilis, sic puro rudis ex auro fieri potest. Quanti vero tu statuam extimares, sive illam regis Assyrii ex auro sexaginta cubitorum quam non adorasse capitale fuit quamque hodie multi ultro suam ut facerent adorarent, sive illam cubitorum quattuor quam ex ingenti topazio, mirum dictu, regine Egyptie factam legis? Puto, non anxie quereres cuius esset artificis, contentus de materia quesivisse. Artificiose oculos delectant statue. Fuere aliquando statue insignia virtutum, nunc sunt illecebre oculorum: ponebantur his qui magna gessissent aut mortem pro republica obiissent, quales decrete sunt legatis a rege Veientium interfectis, quales liberatori Italie Africano, quas illius magnitudo animi ac spectata modestia non recepit quasque post obitum recusare non potuit; ponebantur in
Abbreviated transcription (Latin):
fit de nichilo magnum nomen magnum esse nec
uideri oportet De quo serio magni alias magi¬
tractant Sed hiis omnibus superius responsum
est Eo autem spectant ut intelligas ꝙͣto uisu al.¬
usui obstandum tam uetusto et tam ualido sit er-¬
rori Gaudiũ. Uariis delector statuis Ratio
Harum quippe arcium sit manu naturam imitan-¬
dixere hec gipso et ereis operantur ac tenaci ar-¬
gilla que cognatis licet artibus cunctis amicicior
immica modestie In primis et frugalitati alias¬
fragilitati que magis fictiles ꝙͣ aureas deorum
atq hominum formas probant Quid hic tamen
delectabile quid quod cereos aut terreos uultus
ames non intelligo Gaudiũ. Nobilibus statuis
Nobilibus statuis
delector Ratio. Auaricie consilium agnosto pre-¬
cium ut auguror non ars placet Unam tu aureã
artificii mediocris multis eneis atq marmoreis
multoq maxime placitis al. palesticis preferendam
duxeris Aut insule quidem ut se habet estimacio Rer

Expanded text:
fit de nichilo magnum: esse vel fit de nichilo magnum: esse vel videri oportet, de quo serio magni tractant. Sed his omnibus supra responsum est: eo autem spectant, ut intelligas quanto nisu obstandum tam vetusto et tam valido sit errori. Variis delector statuis. Harum quippe artium manu naturam imitandixere. Hec gypso et ceris operatur ac tenaci argilla, que cognatis licet artibus cunctis amicior imica, modestie in primis et frugalitati, que magis fictiles quam aureas deorum atque hominum formas probant. Quid hic tamen delectabile, quid quo cereos aut terreos vultus ames non intelligo. Nobilibus statuisNobilibus statuis delector. Avaritie consilium agnosco; pretium, ut auguror, non ars placet. Unam tu auream artificii mediocris multis eneis atque marmoreis multoque maxime plasticis preferendam duxeris; haud insulse quidem, ut se habet extimatio rerum
Abbreviated transcription (Latin):
git quorum primus eum pingeret Secundus stul-¬
peret Tercius fringeret atq instatuam excuteret
Edicto uetitis uniuersis qualibet ingenii arte atq
fiducia faciem regis attingere Nec minor ideo fu-¬
ror hic ꝙͣ reliqui ymno uero omnis morbus eo fu-¬
nestior quo stabiliore materia subuixus Gaudium.
At me statue delectant. Natio. Ne te solum aut ple¬
beis comitibus errantem putes quanta olim digni-¬
tas statuarum quantum ue apud antiquos clarissi-¬
mosq hominum stadium desideriumq rei huiꝯ fuei̾t
Et augusti et uespasiani ac reliquorum de qͥbus nũc
dicere longum et impertinens cesarum ac regum
uirorumq secundi ordinis illustrium sollers inquisi¬
cio et reportarum cultus et custodia et consecratio
iudicio sunt Accedit artificum fama ingens non
uulgo aut mutis dimitaxat operibus sed late sonã¬
tibus scriptorum licteris celebrata que tam magna
utiq praua de radice nasci posse non uidetur Nõ

Expanded text:
git, quorum primus cum pingeret, secundus scalgit, quorum primus cum pingeret, secundus scalperet, tertius fingeret atque in statuam excuderet, edicto vetitis universis qualibet ingenii artisque fiducia faciem regis attingere. Nec minor hic ideo furor quam reliqui, immo vero omnis morbus eo funestior, quo stabiliore materia subnixus. At me statue delectant. Non te solum aut plebeis comitibus errantem putes; quanta olim dignitas statuarum quantumve apud antiquos clarissimosque hominum studium desideriumque rei huius fuerit, et Augusti et Vespasiani ac reliquorum, de quibus nunc dicere longum esset et impertinens, Cesarum ac regum virorumque secundi ordinis illustrium solers inquisitio et repertarum cultus et custodia et consecratio indicio sunt. Accedit artificum fama ingens, non vulgo aut mutis duntaxat operibus, sed late sonantibus scriptorum literis celebrata, que tam magna utique parva de radice nasci posse non videtur. Non
Abbreviated transcription (Latin):
T delector statuis Ratio. Artes uarie
furor idem ipsarumq fons unus arcium
unus finis diuersa materia Gaudiũ.
Delectant statue Ratio. Accedunt hee quidem
ad naturam propius ꝙͣ picture Ille enim uidentur
tantum hee autem tanguntur integrumq et sollidũ
eoqz perhennius corpus habent Quam ob causam
puture ueterum nulle usꝙͣ cum adhuc innumera/¬
biles supersint statue Unde hec etas ut in multis
erronea picture inuentrix uult uideri Siue quod
inuentiomi proximũ elegantissima consuminatrix
limatrisq cum in genere quolibet sculptetur Cũq
in omnibus signis ac statiuis longe imparem se ne-¬
gare teneraria ꝙͣuis impudens al. imprudensq nõ
audeat Cum preterea ars una uel si plures unus
ut diximus fons arcium graphidem dico atq ipẽ
proculdubio fuit coeue pariterq floruerunt Si-
quidem una etas et appellem et pyrgotilem et ly-¬
sippumi habuit quod hinc patet quia hos simul ex
omnibus Alexandri magni tumor maximus dele¬

Expanded text:
t delector statuis. Artes varie, furor idem ipsarumque fons unus artium, unus finis, diversa materia. Delectant statue. Accedunt hec quidem ad naturam propius quam picture: ille enim videntur tantum, he autem et tanguntur integrumque ac solidum eoque perennius corpus habent, quam ob causam picture veterum nulle usquam, cum adhuc innumerabiles supersint statue; unde hec etas in multis erronea picture inventrix vult videri, sive quod inventioni proximum elegantissima consummatrix limatrixque, cum in genere quolibet sculpture cumque in omnibus signis ac statuis longe imparem se negare temeraria quamvis impudensque non audeat, cum preterea pene ars una vel, si plures, unus, ut diximus, fons artium, graphidem dico, atque ipse procul dubio sint coeve pariterque floruerint, si quidem una etas et Apellem et Pyrgotelem et Lysippum habuit; quod hinc patet, quia hos simul ex omnibus Alexandri magni tumor maximus dele
Abbreviated transcription (Latin):
asta michi est filia Ratio. Iocunditas
magna sed sollicita Quanto enĩ castitas
maior tanto in eo uigilantior libido Nichil
tam ardenter inuaditur ꝙͣ quod castis excubiis et
femineo pudore uallatum est Concesso calle corrup-¬
tor hic seguius et permissa tepencius appetuntur
Multum concupite Rei difficilis solet esse custodia¬
Gaudiũ. Insignis nate pudicicia est Ratio. Est
ꝓbi res optima Rei pessime materiã prebet Magna
lucrecie forma fuit sed nil eque spectata matrone no-¬
bilis castitas uesanum iuuenem in adulteriũ uio¬
lentum stimulis egit ardentibus Sic bonorum
donis abutitur nequicia reproborum

Expanded text:
asta michi est filia. Iucunditas magna sed sollicita: quanto enim castitas maior, tanto in eam vigilantior libido: nichil tam ardenter invaditur quam quod castis excubiis et femineo pudore vallatum est. Concesso calle corruptor it segnius et permissa tepentius appetuntur; multum concupite rei difficilis solet esse custodia. Insignis nate pudicitia est. Est ubi res optima rei pessime materiam prebet. Magna Lucretie forma fuit, sed nil eque ac spectata matrone nobilis castitas vesanum iuvenem in adulterium violentum stimulis egit ardentibus; sic bonorum donis abutitur nequitia reproborum
Abbreviated transcription (Latin):
non est promisse breuitatis iuserere que ꝙͣuis in fe/¬
minas non in uiros dici omnia uideantur Et haudt
dubie sexus ille maioris sit debitor castitatis ac pudo¬
ris plus tamen prudencie ac constancie debent uiri¬
Gaudium. Secundis in impciis est opus Ratio.
Miror nisi mores uestros nouerim non tantum super¬
uacua sed dampnosa eciam uobis necessaria effecistis
Tu uero durissimi oris sis si ad te freuandum uxore
opus est altera Gaudium. Ad secundas iniptias festi¬
no Ratio. Agedum feruor durat cum refrixerit dole¬
bĩs uon notasti ꝙͣ dultis est sopor in uacuo cubili solun
illum in fedium et iniserum actum cogitas qui trausit
et uuluerat/.
De natorum coniugio. lxxuii. Gaudium.

Expanded text:
non est promisse brevitatis inserere; que quamvis in fenon est promisse brevitatis inserere; que quamvis in feminas, non in viros etiam dici omnia videantur et haud dubie sexus ille maioris sit debitor castitatis ac pudoris, plus tamen prudentie ac constantie debent viri. Secundis michi nuptiis est opus. Mirer, nisi mores vestros noverim: non tantum supervacua, sed damnosa etiam vobis necessaria effecistis. Tu vero durissimi oris sis, si ad te frenandum uxore opus est altera. Ad secundas nuptias festino. Age, age dum fervor durat: cum refrixerit dolebis. Non notasti quam dulcis est sopor in vacuo cubili? Solum illum fedum et miserum actum cogitas, qui transit et vulnerat. 77 DE NATORUM CONIUGIO Natorum
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan ut cuuliter hoc pocius ꝙͣ honeste dicam possit
inꝙͣ fortassis utilius nisi uel peccati materia uel
diuina lege uetitum esset concubinali obsequio sub-¬
ueniri ꝙͣ nouercalibus odiis domus tranquilla tur¬
bari quod tito ac domiciano susceptis filiis uespasianꝯ
prudentissimus princeps fecit Et etate hac dtephanꝯ
columpnensis haud immerito inter principes memo-¬
randus Gaudiũ. Ad secundas impcias intendo.¬
Ratio. Potest id quidem scdm̃ leges humanas di¬
uinis quidem legibus pacientibus magis ꝙͣ laudanti-¬
bus Nota onimibus que de hac Re paulus tractat apłs
Certe eciam apud gentiles ip̃os quibus laxior libertas¬
talium periuissam rem pocius ꝙͣ probatam intellige̾
est Siquidem multoꝵ matrimonioꝵ experienciam
quasi legitime cuiusdam impetrancie signum esse urĩ
maiores crediderunt que amplexus ieromimius ꝙͣ
multa contra secundas nuptiãs ꝙͣq acriter scribat

Expanded text:
forsan — ut civiliter hoc potius quam honeste dicam — posset, forsan — ut civiliter hoc potius quam honeste dicam — posset, inquam, fortassis utilius, nisi vel peccati materia vel divina lege vetitum esset, concubinali obsequio subveniri quam novercalibus odiis domus tranquilla turbari; quod, Tito ac Domitiano susceptis filiis, Vespasianus prudentissimus princeps fecit et etate hac Stephanus Columnensis, haud immerito inter principes memorandus. Ad secundas nuptias intendo. Potes id quidem secundum leges humanas, divinis quidem legibus patientibus magis quam laudantibus: nota omnibus, que de hac re Paulus tractat apostolus. Certe etiam apud gentiles ipsos, quibus laxior talium libertas, permissam rem potius quam probatam intelligere est, si quidem multorum matrimoniorum experientiam quasi legitime cuiusdam intemperantie signum esse vestri maiores crediderunt; que amplexus Hieronymus quam multa contra secundas nuptias quamque acriter scribat,
Abbreviated transcription (Latin):
comperit seu uideri mutantur habitus atq affectꝰ
ammorum occultumq mox odium erumpit Quantũ
sane inter socerum ac generum possit esse distordie ut
sileam antiquam danay fabulam et muuerianuum
tum Insuper stilliconem cupiditate imperii et de/¬
functi soceri et generi uiuentis oblitum habunde ce-¬
saus ataz pompen notissiuum est exemplum
E cundas imiptias celebrabo Ratio. Si
nosceres ad liquidum quid est fenima quid¬
ue de illa magni scribunt uiri ne primas
quidem impcias celebrasses Gaudiũ. Secundas nup-¬
cias celebrare est animus Ratio. Si non te prime
nupcie doniuerunt iam secundas celebra si te ne ille
domuerint celebrabis et tercias Gaudiũ. Secũdis
nupciis intendo Ratio. Qui e primo cõiugio prolẽ
habens nouercam superinducit suis manibus in suã
domumi mittit incendium di iuuenta urget aut libi-¬
dinosa bellicat senectus qua nichil est turpius posset

Expanded text:
ceperit seu videri, mutantur habitus atque affectus ceperit seu videri, mutantur habitus atque affectus animorum occultumque mox odium erumpit. Quantum sane inter socerum ac generum possit esse discordie, ut sileam antiquam Danai fabellam et Numerianum tum, insuper Stiliconem cupiditate imperii et defuncti soceri et generi viventis oblitum, abunde Cesaris atque Pompeii notissimum est exemplum. ecundas nuptias celebrabo. Si nosses ad liquidum quid est femina quidve de illa magni scribant viri, nec primas quidem nuptias celebrasses. Secundas nuptias celebrare est animus. Si non te prime nuptie domuerunt, iam secundas celebra; si te nec ille domuerint, celebrabis et tertias. Secundis nuptiis intendo. Qui ex primo coniugio prolem habens novercam superinducit, suis manibus in suam domum mittit incendium. Si iuventa urget aut libidinosa vellicat senectus, qua nichil est turpius, posset
Abbreviated transcription (Latin):
ptimus gener est michi Ratio. Debet is¬
esse uel filio carior Siquidem filium casus
affert geneꝵ elcõ acceptum igitur filie fer
que nepotum dehitrix alias genitrix filium iam nũc
dedit Gaudiũ. Generum optimũ sors tribuit Ratio.
Dunt hec in genero et fidei insignis et perfidei exem¬
pla Raro unꝙͣ tam fidelis pr̃i filius fuit ꝙͣ augusto
cesari marchus agrippa ꝙ̃ anthonio pio marca aureliq
Erga quẽ usq ad illius uite finem tribus ac uiginti
anuis ita se gessit ut non modo amorem eiꝯ ac filian
sed imperii quoq successionem ut filius fide perpetua
ac sedulitate meruerit At non talis erga claudium
fuit Nero licet is quoq non suis meritis sed matris
ingenio principis filium nactus et imperiũ Gaud̃.
Unamimem et concordem generũ inuemi Ratio. Uide
ne spes successionis aut honoris competitio ꝯcordiam
hanc infringant Quis enim non uiuere illũ optet
Cuius sobi utilem uitam uidet Sinautem uita ob-¬
stare aliquo forsitan aspiranti aut utilior mors esse

Expanded text:
ptimus gener est michi. Debet esse vel filio carior, si quidem filium casus affert, generum electio: acceptum igitur filie fer que, nepotum debitrix, filium iam nunc dedit. Generum optimum sors tribuit. Sunt hoc in genere et fidei insignis et perfidie exempla: raro vel nunquam tam fidelis patri filius fuit quam Augusto Cesari Marcus Agrippa, quam Antonino Pio Marcus Aurelius, erga quem usque ad illius vite finem tribus ac viginti annis ita se gessit, ut non modo amorem eius ac filiam sed imperii quoque successionem ut filius fide perpetua ac sedulitate meruerit. At non talis erga Claudium fuit Nero, licet is quoque non suis meritis sed matris ingenio principis filiam nactus et imperium. Unanimem et concordem generum inveni. Vide ne spes successionis aut honorum competitio concordiam hanc infringat. Quis enim non vivere illum optet, cuius sibi utilem vitam videt? Sin autem vita obstare aliquo forsitan aspiranti aut utilior mors esse
Abbreviated transcription (Latin):
sibile suspicari possunt Et fortasse ueteri illo pro¬
uerbio prebuisti aurem Bonum est peregre uiue
mori autem malum Cum ntrumq pocius bonum
sit modo bene fiat longamiter at honeste, Malũ
Utrumq si male si flebiliter atq ignaue Dicã quod
mireris quodq prouerbio penitus sit aduersum Si
qua locorum querimonia iusta est hanc ego facilius
uiuenti periniserim Cuius utcũq forsitan intersit
ꝙͣ morienti cui omnis loci cura superuacua est iam
locis ominibus abituro. Dolor.Tangis animuz
adhuc tamen in patria mori mallem R¬

Expanded text:
sibile suspicari possunt; et fortasse illi veteri potius prosibile suspicari possunt; et fortasse illi veteri potius proverbio prebuisti aurem: “Bonum est peregre vivere, mori malum”, cum utrunque potius bonum sit, modo bene fiat, longanimiter atque honeste; malum utrunque, si male, si flebiliter atque ignave. Dicam quod mireris, quodque proverbio penitus sit adversum: si qua locorum querimonia iusta est, hanc ego facilius viventi permiserim, cuius utcunque forsan intersit, quam morienti, cui omnis loci cura supervacua est, iam locis omnibus abituro. Tangis animum; adhuc tamen, in patria mori mallem
Abbreviated transcription (Latin):
tem in britannya sepulturam Theodosium in his/¬
panya ortum defunctumq mediolany. constanti-¬
nopolis accepit que iam prius aliunde editum
sui nominis possidebat auctorem Quid de aliis
dicam Ligurgum sparta profugum creta suscepit
Eadem creta saturuum Regem pulsum a filio ab/¬
euntem uidit ytalis finibus abditum humatumq
audiuit Affrice lumen hanybalem tegit urna luthi/¬
mistoclem ac solonem tres atheniensiũ coronas
sic fortuna dispersit ut primum cyrus/ 2ͫ per /
sis Tercium cyprus sepeliret in patria cantantib¬
alias tantis cadaueribus sepulta dies deficiet/ sin¬
gulis immuorantem Nec te hystoriis obruere propo/¬
situm sed mouere Dolor.Teneo sed hos onmes
et quoscũq enumerare potes extra patriam definu/¬
tos fateor/ sed polentes nego dolentesq arbitror A¬
Ratio Unde hoc tibi nisi ꝙ stulti omnes scdm̃
se alios estimant/ nec quod sibi difficile est cuiꝙͣ pos-¬

Expanded text:
t in Britannia sepulturam. Theodosium in Hist in Britannia sepulturam. Theodosium in Hispaniis ortum, defunctumque Mediolani, Constantinopolis accepit. Que iam prius aliunde editum sui nominis possidebat auctorem. Quid de aliis dicam? Lycurgum, Sparta profugum, Creta suscepit; eadem Creta Saturnum regem pulsum a filio abeuntem vidit, Italis finibus abditum humatumque audivit. Africe lumen, Hannibalem, tegit urnmistoclem ac Solonem, tres Atheniensium coronas, sic fortuna dispersit, ut primum Scyros, secundum Persis, tertium Cyprus sepeliret, imparia tantis cadaveribus sepulcra. Dies me deficiet singulis immorantem, neque te historiis obruere proposui, sed monere. Teneo; sed hos omnes, et quoscunque enumerare alios potes, extra patriam defunctos fateor; sed volentes nego, dolentesque arbitror. Unde hoc tibi? nisi quod stulti omnes secundum se alios extimant, neque quod sibi difficile est, cuique pos
Abbreviated transcription (Latin):
uidit affrica Et sequenti bello Sayum flamynyũ
Tortana Emylium paulum canne Claudium mar-¬
cellum nemysia Tyberium graccum lucanya pro/¬
cumbentem uidit Nulli horum Rome mori contigit
Due spes ingentes imperii Romami in ip̃o etatis
flore succedisse Drusus et marcellynus Et si am-¬
reuecti ambo tamen procul a patria Ille in ger/¬
mania obiit Hic bayone. Quid nunc Tu ne tar/¬
quimo superbior Tu ne potencior illo alias sylla
es Atqui ille cuius exul hic dominus puteolis
expirauit Quid minores loquor Augustus cesar
pater patrie extra patriam obiit apud campanye no/¬
lam Tyberius dispar moribus imperio par apud cã/¬
panye nolam/ Mysenum uespasianus ac tytus op-¬
tum principes ut patrem et filium decebat/ una et
eadem uilla ꝙͣuis prope extra urbem obierunt At
trayanus in occidente natus in oriente defiuictus
est Septimus seuerus in affrica humilem habuit
origniem Rome superbum imperium Eboracy au¬

Expanded text:
vidit Africa; et sequenti bello Gaium Flaminium vidit Africa; et sequenti bello Gaium Flaminium Cortona, Emilium Paulum Canne, Claudium Marcellum Venusia, Tiberium Gracchum Lucania procumbentem vidit. Nulli horum Rome mori contigit. Due spes ingentes imperii Romani in ipso etatis flore succise Drusus et Marcellinus, etsi amambo tamen procul a patria, ille in Germania obiit, hic Baione. Quid nunc, tune Tarquinio superbior, tune potentior Silla es? atqui ille Cumis exul, hic dominus Puteolis expiravit. Quid minores loquor? Augustus Cesar, pater patrie, extra patriam obiit apud Campanie Nolam, Tiberius, dispar moribus, imperio par, apud Campanie Misenum, Vespasianus ac Titus optimi principes, ut patrem et filium decebat, una et eadem villa, quamvis prope, extra urbem tamen obiere. At Traianus in occidente natus, in oriente defunctus est. Septimius Severus in Africa humilem habuit originem, Rome superbum imperium, Eboraci au
Abbreviated transcription (Latin):
piones alias sapientes roma progenuit nobilissima
et Rei publice saluberrima geruia/ quibus seruan/¬
da sepe esset et oruanda/ hos sic sua sors distribuit
ac duo illi qui dicuntur magni hyspani tellure ob-¬
ruti superior affricauus lycerni Nasica pargamy
Lentulus intra siciliam seiunctis habitent sepul¬
chris Soli ex uiumero hoc Asyaticus atq affrica/¬
nus iuuior Rome iaceant melius quolibet in exilio
Iacituri Ille carcere mulctatus hic morte Dic per/¬
sepe ubiq melius uiuas melius moriaris ꝙ in pa-¬
tria Nusꝙ durus iaceas ꝙ domi Tres decii et si
duos tantum fama celebret extra patriam animo/¬
sissime ceciderunt cum latinis pugnans pater cũ
etruscis filius addit Cycero et cum pyrro nepos
Quid uunc ex ordine occurrentes eximios duces
sequar omnes Rome genitos sed extinctos alibi
Actilyum regulum pro seruanda patrie simul atq
hosti fide quo crudelius et gloriosius morienteni

Expanded text:
piones Roma progenuit, nobilissima piones Roma progenuit, nobilissima et Reipublice saluberrima germina, quibus servanda sepe esset et ornanda: hos sic sua sors distribuit, ut duo hi qui dicuntur magni, Hispana tellure obruti, superior Africanus Literni, Nasica Pergami, Lentulus intra Siciliam, seiunctis habitent sepulcris; soli ex hoc numero Asiaticus atque Africanus minor Rome iaceant, melius quolibet in exilio iacituri, ille carcere mulctatus, hic morte. Sic persepe ubique melius vivas, melius moriare quam in patria. Nusquam durius iaceas quam domi. Tres Decii, etsi duos tantum fama celebret, extra patriam animosissime ceciderunt, cum latinis pugnans pater, cum Etruscis filius, addidit Cicero, et cum Pirrho nepos. Quid nunc ex ordine occurrentes eximios duces sequar, omnes Rome genitos, sed extinctos alibi? Attilium Regulum pro servanda patrie simul atque hosti fide, quo crudelius eo gloriosius morientem
Abbreviated transcription (Latin):
ducumiq clarissimis. maximorum ue hominum
fortunam sis recusaturus uideo Dolor. Quid
dicturus quos ue in medium prolaturus sis sentio
sed quid opus est uerbis doleo extra prĩam mori
mortisq molestiam grauͣt locus Ratio. Modicam
manum horres uideo pergani tamen ꝙ̃ feliciter tu
uideto michi iterum dixisse et fideliter sat fuerit
Alexandrum pella genuit babilon perimit Alex /¬
audria conditoris sui nomen ac cinerem custodint
Alterum alexandrum Epyri regina pauerat Luca/¬
nus amicus obtriuit Cyrum persis regem tulerat
syria truncum tulit marchum crassum magnũq
pompeyuu Roma et Ronanum imperiũ ome
suspexerat que uiuorum magnitudinem toleras¬
set utiq mortuorum si sors smeret suffectura ci-¬
neribus ued alterum trans enfraten tellus pressit
assyria alterum egipriaci gurgitis unda Contorsit
cathom huic ultimo Roma principium ac nomen¬
agnomen finem cognonienq dedit utica cornelios sti¬

Expanded text:
ducumque clarissimis, maximorumne hominum ducumque clarissimis, maximorumne hominum fortunam sis recusaturus videro. Quid dictura quosve in medium prolatura sis sentio. Sed quid opus est verbis? doleo extra patriam mori, mortisque molestiam locus gravat. Medicam manum horres video; pergam tamen, quam feliciter, tu videto; michi verum dixisse ac fideliter monuisse, sat fuerit. Alexandrum Pella genuit, Babylon peremit, Alexandria conditoris sui nomen ac cinerem custodivit. Alterum Alexandrum Epiri regia paverat, Lucanus amnis obruit. Cyrum Persis regem tulerat. Scythia truncum tulit: Marcum Crassum Magnumque Pompeium Roma et Romanum imperium omne suspexerat: que vivorum magnitudinem tolerasset, utique mortuorum, si sors sineret, suffectura cineribus; sed alterum trans Euphraten tellus pressit Assyria, alterum Egyptiaci gurgitis unda contorsit. Catoni huic ultimo Roma principium ac nomen, finem cognomenque dedit Utica. Cornelios Sci
Abbreviated transcription (Latin):
et Nasum cremonensem et gallum foroliuiensem
Et attyum pysanensem Et cassynũ parmensem
Et claudianum florentynum Et persyum uulte,¬
ranum Et mille alios Roma Retinuit ac magna ex
liuio pathauyno uix serum uelud ad sepultur am-
patrie restituto sicut ex diuerso multos Roma eadẽ
genuit alibi morituros Orbis terre quasi donnuis¬
angusta est et que quãdrangularis cuius ab extremo
ad extremum transitus et hic uiuere et illic mori
non pluris est fortibus ammis ꝙͣ pro uario usu bal¬
neum triclinio seu brumali estiium thalamum
mutare Trita est omnibus maximeq illustribus
alteruatio hec originis ac sepulchri Dolor. Scio
sic esse Extra patriam tamen mestus morior
Michilo letior in ea ip̃a quam tuam dicis patria
delectatio M si aninum uulgi erroribus circũuentũ
sancte docteq simul ac diserte paupertatis exempla
non adiuuerant fortunatioribus agam Si quod
doles regibus ac cesaribus accidisse monstrauero

Expanded text:
et Varum Cremonensem, et Gallum Foroiuliensem, et Varum Cremonensem, et Gallum Foroiuliensem, et Actium Pisaurensem, et Cassium Parmensem, et Claudianum Florentinum, et Persium Volateranum, et mille alios, Roma retinuit, ac magna ex  Patavino vix serum velut ad sepulturam patrie restituto. Sic, ex diverso, multos Roma eadem genuit alibi morituros, Orbis terre quasi domusangusta est, et ipse quadrangularis, cuius ab extremo ad extremum transitus, et hic vivere, illic mori, non pluris est fortibus animis quam pro vario usu balneum triclinio, seu brumali estivum thalamum mutare . Trita est omnibus, maximeque illustribus, alternatio hec originis ac sepulcri. Scio sic esse; extra patriam tamen mestus morior. Nichilo letior in ea ipsa quam tuam dicis patria delectatio; quod si animum, vulgi erroribus circumventum, sancte docteque simul ac diserte paupertatis exempla non adiuvant, fortunatioribus agam: si quod doles regibus ac Cesaribus accidisse monstravero,
Abbreviated transcription (Latin):
esset que nondum tibi deposita sed michi crede si celo
inhias deponenda est Attingam tamen de hinc alios
uirtutis amicos celi meniores et nondumi tamẽ celi
studio terre oblitos. Samii ossa pictagoris mecha¬
ponthus texit Cyceronem arpiny ortum rome ali-¬
tum tariete synus exanimem uidit plurimum¬
tinxit uirgilium mundo dedit mantua Brundusiũ
siue alii perhibent Tarentumi rapuit Nunc nea/¬
polis tenet Ouidium sulmo compegit ponthicum
soluit exilium Terentium comycum ut fama est
carthago genuit Roma docuit archadia sepeliuit
Flaccum oratium apuleya Ennyum calabria Sta¬
tium prouincia q uarbonensis Ansonyum uasconia
Tres amicos siue ut alii uolunt quatuor duos Se-¬
necas uidelicet Gallionem et lucanum misit cor-¬
duba Et hos ommes et plautum arpynatem Et
lucilium armiicuui et panthumun et brundusiũ
et iuuenalem aquinatem Et propercium ymbrum
et ualerium anciatem Et catulum ueronensem

Expanded text:
esset, que nondum tibi deposita, sed, michi crede, si celo esset, que nondum tibi deposita, sed, michi crede, si celo inhias, deponenda est. Attingam tamen dehinc alios virtutis amicos, celi memores, nondum tamen, celi studio, terre oblitos. Samii ossa Pythagore Metapontus texit; Ciceronem, Arpini ortum, Rome altum, Caiete sinus exanimem vidit; Pltinxit. Virgilium mundo dedit Mantua, Brundusium sive, ut alii perhibent, Tarentum rapuit, nunc Neapolis tenet; Ovidium Sulmo compegit, Ponticum solvit exilium; Terentium comicum, ut fama est, Carthago genuit, Roma docuit, Archadia sepelivit; Flaccum Horatium Apulia, Ennium Calabria, Statium provincia Narbonensis, Ausonium Vasconia, tres Anneos, sive, ut alii volunt, quattuor, duos Senecas videlicet, Gallionem et Lucanum misit Corduba; et hos omnes, et Plautum Arpinatem, et Lucilium Aruncum, et Pacuvium Brundusinum, et Iuvenalem Aquinatem, et Propertium Umbrum, et Valerium Antiatem, et Catullum Veronensem,
Abbreviated transcription (Latin):
latos esse nunc in ytalicis urbibus fama est ea ꝑte¬
qua terreni erant pars quidem etherea pridẽ haud
dubie celuin tenet Dolor. Extra patriam mori
oportet Ratio. Quid secundi ordinis uiros loquar
illi stridony bethleem prius et post roma Illum
gallia pannonye atq illum athenis abstulit piseos
hunc grecie atq hunc hispanie rapuit Roma hũc
mediolanum Rome unum hunc defunctum affrice
alias occidentis id duo lucida sydera equa meritis
iuncta animis uicina corporibus. Qui sunt de qui-¬
bus loquor intelligis atq ideo multa festinãs trãseo
Sed ne tercii ordinis exemplum desit Illum pales-¬
tine cyprus tulit Illum myrsie campania hos hys¬
panie ytalia illum quidem bononya pictauum
Intelligo plane singula sed adhuc inuitꝰ
procul a patria morior Ratio. Et ego plane cam̃¬
huius Rei intelligo ꝙ scilicet sanctissimis spiritibus ce-¬
loq semper herentibus nulla iam terrene pr̃ie cura

Expanded text:
latos esse, nunc in Italie urbibus fama est, latos esse, nunc in Italie urbibus fama est, qua terreni erant; pars quidem etherea pridem haud dubie celum tenet. Extra patriam mori oportet. Quid secundi ordinis viros loquar? Illum Stridoni Bethleem prius et post Roma, illum Gallia Pannonie, atque illum Athenis abstulit Parisius, hunc Grecie atque hunc Hispanie rapuit Roma, hunc Mediolanum Rome vivum, hunc defunctum Africe  occidentis duo lucida sidera, equa meritis, iuncta animis, vicina corporibus; qui sint de quibus loquor intelligis, atque ideo multa festinans transeo: sed ne tertii ordinis exemplum desit: illum Palestine Cyprus tulit, illum Nursie Campania, hos Hispanie Italia, illum quidem Bononia, hunc Patavium. Intelligo plane singula, sed adhuc invitus procul a patria morior. Et ego plane cauhuius intelligo, quod scilicet sanctissimis spiritibus celoque semper herentibus nulla iam terrene patrie cura
Abbreviated transcription (Latin):
uiris placuit omuem mundi plagam esse patriam
Et presertim forti animo quen non huius aut illiꝯ
partis amor astriuxerit aliis eam tantum ubi bene
esset/ Contra / Nullam hic esse honinum patriam
quibusdam uisum est Illa dõis hec altior philozophia est¬
Dolor. Morior procul a patria in qua natus sum¬
Ratio. Ubi morieris illa demum uerior patria tua
est illa te diucius possidebit nec uagari sinet Et pro-¬
prium perpetuumq incolam sinu amplexa ꝯstringet
Disce hanc terram pati que te ortum alibi trans¬
formabit in se Dolor. Procul a patria mors me
mouet et sepuchrum ratio. Et celestes illi di-¬
uuiiq homines quos etas una et eadem media mũdi
parte genuerat toto orbe dispersi sunt mortibus
atq sepulchris. Illum ephesus Illum syria Illum
persis Illum habet armenya Illum ethiopes illum
indi Illui achaya Nlumi Roma Illum ultima ẜuat
hispania Quosdam tamen ex hiis locis mortis ab-¬

Expanded text:
viris placuit omnem mundi plagam patriam viris placuit omnem mundi plagam patriam esse et presertim forti animo, quem non huius aut illius partis amor astrinxerit; aliis eam tantum ubi bene esset. Contra nullam hic esse homini patriam quibusdam visum est. Illa communis, hec altior philosophia est. Morior procul a patria in qua natus sum. Ubi moreris, illa demum verior patria tua est, illa te diutius possidebit, nec vagari sinet, et proprium perpetuumque incolam sinu amplexa constringet; disce hanc terram pati, que te ortum alibi transformabit in se. Procul a patria mors me manet et sepulcrum. Et celestes illi divinique homines, quos una etas, una et eadem media mundi parte, genuerat, toto orbe dispersi sunt mortibus ac sepulcris. Illum Ephesus, illum Syria, illum Persis, illum habet Armenia, illum Ethiopes, illum Indi, illum Achaia, illos Roma, illum ultima servat Hispania, quosdam tamen ex his loco mortis ab
Abbreviated transcription (Latin):
An tibi Eudenyus ille cyprius familiaris aristotilis
e memoria lapsus est De quo aristotiles idem st̾bit
et cycero qui cum grauiter in thessalia egrotaret
uidit in sompniis se ꝙͣprimum eguitudine liberandũ¬
et post quinqueniium in prĩam reuerfurum. Tyran-¬
num uero urbis illius ubi tunc erat alex andrum
ferro ilico periturum/ Cũq ip̃e paucis post diebus
insperate redditus saluti et tyranius a cognatis ess
occisus Atq ita ueram per omnia uisionem ratus
promisso tempore reditum in patriam expectaret
quinti anui ad finem pugnans syracusis occubuit
Eoq illum modo in patriam suam rediisse sompii-¬
orum interpretes dixere ne qua penitus pars sõpni
falsa esset Ego quid de sompmis sentirem dixi
alibi De hoc in prĩam reditu quod occurrit modo¬
alias non dixerim Dolor. Extra prĩam mori
cogor Ratio. Dixi dum de exilio loquerenur Nemo
extra patriam moritur aut ommes Doctis quidem

Expanded text:
An tibi Eudemus ille Cyprius, familiaris Aristotelis, An tibi Eudemus ille Cyprius, familiaris Aristotelis, e memoria lapsus est, de quo et Aristoteles idem scribit et Cicero? qui cum graviter in Thessalia egrotaret, vidit in somnis se quamprimum egritudine liberandum, post quinquennium in patriam reversurum, tyrannum vero urbis illius ubi tunc erat Alexandrum Phereum illico periturum; cunque ipse paucis post diebus insperate redditus saluti, et tyrannus a cognatis esset occisus, atque ita veram per omnia visionem ratus, promisso tempore reditum in patriam expectaret, quinti anni ad finem pugnans Syracusis occubuit; eoque illum modo in patriam suam rediisse somniorum interpretes dixere, ne qua penitus pars somnii falsa esset. Ego quid de somnis sentirem dixi alibi; de hoc in patriam reditu, quid occurrerit modo dixerim. Extra patriam mori cogor. Dixi dum de exilio loqueremur et repeto, aut nemo extra patriam moritur, aut omnes; doctis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
patriam eger sum Ratio. O superuacue semper et
Iuanes hominum querele quasi uero ardentior extra
patriam febris aut durior sit podagra malum hoc õe
quod uidetur uoluntarium est atq in ur̃a positum
potestate ut pestes alie quascũq falsa anmis iu-¬
uexit opinio.
De moriente extra patriam cxxiiii. Dolor.¬
Orior extra patrios fines Ratio. An
peregrino id accidit an exuli Iam seu te ĩ
hiis terris uisendi discendiq studium
seu religiosa deuotio detinebat et gaudendum ꝙ ho¬
nesto te mors reperit in actu seu iusta sinã et feren-¬
dum non modo fortiter sed libenter Nullo enĩ melius
modo iniusti scelus hominis ꝙͣ iusti supplicii sponta¬
nea ac tranquilla perpessione diluitur potentioris
iuiuria neq id tamen ideo dolendum sed satis ut ar-¬
bitror de exilio disputatum est Dolor. Exͫ prĩam
morior Ratio. Dicebam modo hoc est in patria re/¬
dire nullus rectior trames erat nullus breuior

Expanded text:
patriam eger sum. O supervacue semper et patriam eger sum. O supervacue semper et inanes hominum querele, quasi vero ardentior extra patriam febris aut durior sit podagra; malum hoc omne, quod videtur, voluntarium est atque in vestra positum potestate, ut pestes alie, quascunque falsa animis invexit opinio. 125 DE MORIENTE EXTRA PATRIAM Morior extra patrios fines. An peregrino id accidit an exuli? Iam seu te in his terris visendi discendique studium, seu religiosa devotio detinebat et gaudendum quod honesto te mors reperit in actu, seu iusta sententia et ferendum non modo fortiter sed libenter: nullo enim melius modo iniusti scelus hominis, quam iusti supplicii spontanea ac tranquilla perpessione, diluitur; sin potentioris iniuria, neque id tamen ideo dolendum. Sed satis, ut arbitror, de exilio disputatum est. Extra patriam morior. Dicebam modo “hoc est in patriam redire”; nullus rectior trames erat, nullus brevior.
Abbreviated transcription (Latin):
cula uerborum queris extra meam patriam egroto¬
Ratio. Puiui hoc bonum inest huic malo Nemo
grabatulum tuum premet nou importuna uxor aut
filius sui uterq sollicitus negligens tui Quociens
putas uiro uxor patri filius fratri frater in ultimis
laboranti puluinar iniecerit et mori adiuuerit quod
alien uetuissent Sepe ibi maior est caritas ubi mi-¬
nor creditur Certe nullus astantium morbo tuo gau-¬
debit uullus tibi mortem optabit queris causam nul-¬
lus hereditatem tuam expectabit Omne in facinus
spes et cupiditas impellunt hec tranquillitas nõ fa-¬
cile tibi in patria contigisset multi stratum circũ¬
sisterent sub officii specie funeri inhyantes que cogi-¬
tacio egrotanti egritudo ny fallor altera est obsessl̃
hinc lupis hinic uulturibus se cernenti iam cadauer
mente captantibus Dolor. Extra priam egrote¬
Ratio. Quid scis forsitan nunc in patria redis
Rectum et breue iter in patria est mori Dolor. Extͣ.

Expanded text:
cula verborum queris, extra meam patriam egrocula verborum queris, extra meam patriam egroto. Unum hoc bonum huic inest malo: nemo grabatulum tuum premet, non importuna uxor aut filius, sui uterque sollicitus, negligens tui. Quotiens putas viro uxor, patri filius, fratri frater, in ultimis laboranti pulvinar iniecerint, et mori adiuverint, quem alienigene vetuissent? sepe ibi maior est caritas, ubi minor creditur. Certe nullus astantium morbo tuo gaudebit, nullus tibi mortem optabit. Queris causam? nullus hereditatem tuam expectabit. Omne in facinus spes et cupiditas impellunt; hec tranquillitas non facile tibi in patria contigisset: multi stratum circumsisterent sub officii specie funeri inhiantes, que cogitatio egrotanti egritudo, nisi fallor, altera est obsessum hinc lupis, hinc vulturibus, se cernenti, iam cadaver mente captantibus. Extra patriam egroto. Quid scis? forsitan nunc in patriam redis. Rectum et breve iter in patriam est mori. Extra