comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
łꝰ exemplo unitatis ostendit᷑ dũ
ait. sicut tu pat᷑ in me & ego in
te. ut & ipsi sint in nobis: ut sic̃
pat᷑ infilio &. filius in patre est:
ita ꝑ buiꝰ unitatis formã in pa¬
tre & filio unũ om̃s e̾e̾nt. Sed qͥa¬
soli patri & filio ex natura ꝓpriũ
ẽ ut unũ sint. qͥa d̾s ex do .&. uni¬
genitꝰ ex innascibili ñ potest nisi
in originis suȩ ee̾ natura. ita ut
&. in sub stancia natiuitatis suȩ
qͥ genitꝰ ẽ ex istat. neq aliã aut
diuersã diuinitatis natiuitas ha
ad fidẽ relinquens: ab solute u¬
nitatis huiꝰ toto c̾sequenti sermo¬
ne docuit naturã. Id eñi seqͥtur.
ut a. mundꝰ credat. qm̃ tu me
misisti . ꝑ id gͦ mundꝰ crediturꝰ ẽ
filiũ a patre missũ ẽẽ: qͦd om̃s
qͥ credituri in eũ st̃. unũ inpa¬
tre &. filio er̃t.e qͦmͦ ert̃: mor
docem᷑. Et ego honore quẽ dedis¬
timichi: dedi eis & nc̃ int̃rogo
utrũ id ipsũ sit honor qͦd uolun¬

Expanded text:
tus exemplo unitatis ostenditur, cum tus exemplo unitatis ostenditur, cum ait: Sicut tu, Pater, in me, et ego in te, ut et ipsi sint in nobis: ut sicut Pater in Filio et Filius in Patre est, ita per hujus unitatis formam, in Patre et Filio unum omnes essent. 12. soli Patri et Filio ex natura proprium est ut unum sint, quia Deus ex Deo, et unigenitus ex innascibili non potest nisi in originis suae esse natura; ita ut et in substantia nativitatis suae qui genitus est exsistat, neque aliam ac diversam divinitatis nativitas habad fidem relinquens, absolutae unitatis hujus toto consequenti sermone docuit naturam. Id enim sequitur: Ut et mundus credat, quoniam tu me misisti . Per id ergo mundus crediturus est Filium a Patre missum esse, quod omnes, qui credituri in eum sunt, unum in Patre et Filio erunt. Et quomodo erunt, mox docemur: Et ego honorem, quem dedisti mihi, dedi eis . Et nunc interrogo, utrum id ipsum sit honor, quod volun
Abbreviated transcription (Latin):
inpatre ẽ & pat̾ in eo ẽ. ita om̃s
in his unũ sint. Qͥd hic ȩquani¬
mitatẽ: qͥd ꝑ uoluntatis assensũ.
animȩ &. cordis unitatẽ intro¬
ducis : Fuerat nãq in uerboꝵ
copia &. ꝓprietate: ut si uolun¬
tas unũ eẽ eos faceret. dñs ita
pͣcaret᷑. Patͣ. sicut nos untĩ uo¬
lumꝰ. ita & illi unũ uelint: ut
unũ ꝑ concordiã simꝰ om̃s. At
forte qͥ uerbũ ẽ. significacionẽ
uerbi ignorauit: & qͥ ueritas eͣ.
loqͥ uera nesciuit . & qͥ sapiencia
ẽ. in stultiloquiis errauit. & qͥ
uirtꝰ ẽ. in ea fuit infirmitate
ne posset ȩloqͥ. quȩ uellet intel¬
ligi. locutꝰ plane ille ẽ uera . &.
sincera fidi euangelicȩ sacram̃¬
ta: neq solũ locutꝰ ẽ ad signifi¬
cacionẽ. s etiã ad fidẽ docuit.
Ita enĩ ait. ut om̃s unũ sint. ñ¬
cut tu patͣ in me & ego inte: ut
ꝙ. ipsi sint in nobis. Pro his pͥmũ
pͣ cacio est de qͥbꝰ dr. ut om̃s unũ
sint: tum de inde unitatis ꝓ fec¬

Expanded text:
in eo est, ita omnes in his unum sint. Quid hic aequanimitatem, quid per voluntatis assensum animae et cordis unitatem introducis? Fuerat namque in verborum copia et proprietate, ut si voluntas unum esse eos faceret, Dominus ita precaretur: Pater, sicut nos unum volumus, ita et illi unum velint, ut unum per concordiam simus omnes. Aut forte qui verbum est, significationem verbi ignoravit? et qui veritas est, loqui vera nescivit? et qui sapientia est, in stultiloquio erravit? et qui virtus est, in ea fuit infirmitate, ne posset eloqui quae vellet intelligi? Locutus plane ille est vera et sincera fidei evangelicae sacramenta. Neque solum locutus est ad significationem, sed etiaita dicens: Ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me, et ego in te, ut et ipsi sint in nobis. Pro his primum precatio est, de quibus dicitur, Ut omnes unum sint: tum deinde unitatis profec
Abbreviated transcription (Latin):
eredere. Unũ itaq đm apłs prȩ¬
dicans: & ex lege ueniens. atq in
euangeliũ xꝑi uocatꝰ. ꝑ fecte fidi
tenuit c̃fessionẽ.eł ne aliꝗͣ here¬
ticis o ccasionẽ tanꝗͣ. in cauti ser¬
monis simplicitas p̾ręstaret. ut
natiuitatẽ filii ꝑ unius di pͣdi¬
cacionẽ negarent. unũ dm sub
ꝓpͥetatis significacione x̾fessus ẽ
dicens. unus d̾s patͣ ex qͦ omnia.
&. nos in ipso. ut qͥ d̾s ẽ .&. pater¬

Expanded text:
credere. Unucredere. Unuin Evangelium Christi vocatus, perfectae fidei tenuit confessionem. Et ne aliquam haereticis occasionem tamquam incauti sermonis simplicitas praestaret, ut nativitatem Filii per unius Dei praedicationem negarent; unum Deum sub proprietatis significatione confessus est, dicens ita: Unus Deus pater ex quo omnia, et nos in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
tũ quasi imi ꝓpriũ deputari ui¬
detur. ut d̾s sit: cũ ꝓprietas uni¬
us. c̃sorciũ ñ paciatur alterius.
Oplane rara ac difficilia carisma¬
tũ dona: & uere in hac utilitatũ
dacione. manifestacio sꝑs cͣstitu¬
ta. E merito hic diuidendarũ
grãrũ ordo seruatꝰ ẽ. ut pͥncipa¬
lis e̾e̾t sermo sapienciȩ. Uere enĩ
illud ẽ .& nemo potest dicere
set intelligi: tum deinde sequens
eẽt sermo scienciȩ. ut qͦd sapimꝰ
scient᷑ loquam᷑. ita ut sapiamꝰ
sapiencie uerbũ: tͣciũ uero do¬
nũ infide ee̾t. qͥa illa pͥncipalia
&. suꝑiora. ut ilitatẽ doni nisi ds
crederet᷑ amuterent. At nc̃ in hu¬
iꝰ marimi ac pulcherrimi dicti
apłici sacram̃to. hereticis om̃i¬
b nec uerbũ sapiencie ẽ. nec
sermo scieneiȩ. nec religionis
fides : qͥa impietas quȩ ñ capit
intelligenciã. extra sermonis
scienciã .&. ex tra simplicitatem
fidđi ẽ. Nec enĩ qͥsꝗͣ quod ñ sapit
loqͥt᷑ nec qͦd loqͥ ñ potest. potest

Expanded text:
tum quasi uni Deo proprium deputari videtur ut Deus sit: cum proprietas unius consortium non patiatur alterius. O plane rara ac difficilia charismatum dona, et vere in hac utilitatum datione manifestatio Spiritus constituta! Et merito hic dividendarum gratiarum ordo servatus est, ut principalis esset sermo sapientiae; vere enim illud est, Et nemo potest dicere set intelligi, tum deinde sequens esset sermo scientiae; ut quod sapimus, scienter loquamur, ita ut sapiamus sapientiae verbum: tertium vero donum in fide esset; quia illa principalia et superiora utilitatem doni, nisi Deus crederetur, amitterent: ut nunc in hujus maximi et pulcherrimi dicti apostolici sacramento, haereticis omnibus nec verbum sapientiae est, nec sermo scientiae, nec religionis fides; quia impietas, quae non capit intelligentiam, extra sermonis scientiam et extra simplicitatem fidei est. Nec enim quisquam quod non sapit, loquitur: nec quod loqui non potest, potest
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ibꝰ. Unicuiq aũ dat᷑ mani¬
festacio sꝑs: ad id qͦd utile ẽ. In
pͣsenti sermone quadrimoda
significacio intelligit᷑: cũ in di¬
uisione donor. idem sꝑs ẽ.&. in¬

Expanded text:
in omnibus. Unicuique autem datur manifestatio Spiritus, ad id quod utile est . In praesenti sermone quadrimoda significatio intelligitur, cum in divisione donorum idem Spi
Abbreviated transcription (Latin):
lud euangelicũ. Ego x̾. patͣ unũ
sumꝰ. Pocet apłs unitatẽ e̾e̾ natu¬
rȩ. ñ solitudinẽ unionis: scribẽs
corinthiis Propt᷑ qͦd notũ facio
uobis: qͥa nemo insꝑu di dicit.
anathema iħu. Scis ne nẽ here
qͥ seriuierint creature pocius
quã creatori. xꝑm creaturã con¬
fitens. qͥs sis intellige: qͥ ñ igno

Expanded text:
lud evangelicum: Ego et Pater unum sumus , docet Apostolus unitatem esse naturae, non solitudinem unionis, scribens Corinthiis: Propter quod notum facio vobis, quia nemo in Spiritu Dei dicit anathema Jesum. Scisne nunc, haeretqui servierunt creaturae 233 potius quam Creatori ; Christum creaturam confitens, quid sis intellige, qui non ig
Abbreviated transcription (Latin):
Non tenens umonẽ. ut d̾s sin¬
głaris sit. nec tam̃ diuidens
in uno dõ. ꝙ in uno qͥño discer¬
nere poteris potestatẽ. ne qui
sit & dñs. Cauit enĩ apłs ꝑ elo

Expanded text:
Non tenes unionem, ut Deus singularis sit: nec tamen dividis in uno Deo et in uno Domino discernere poteris potestatem: ne qui sit et Dominus. Cavit enim Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
manere testatꝰ ẽ.: nec diuersũ
a se ẽẽ sꝑm a mortiis excitati
iħu .&. sꝑm a mortuis excitantis¬
iħm: ueniunt enĩ atq habi¬
tant in nobis. es. rogo utrum
comitatu diuersitatũ uenient.
mansionẽq facient:. an unitate
nature. Sed obnitit᷑ doctor gen¬
credentibꝰ. Non ẽ cohabitacio
sed habitacio ẽ.: sub sacram̃to ta¬
mͣ cohabitacionis habitacio: dũ
neq duo habitant. nec ab alio di¬
uersus habitator est. Est en imin
nobis sꝑs di: sed est in nobis sꝑs

Expanded text:
diversum a se esse Spiritum a mortuis excitati et Spiritum a mortuis excitantis. Veniunt enim, atque habitant in nobis: et rogo utrum comitatu diversitatum venient, mansionemque facient, an unitate naturae? Sed obnititur doctor gencredentibus. Non est cohabitatio, sed habitatio est: sub sacramento tamen cohabitationis habitatio, dum neque duo habitant, neque ab alio diversus habitator est. Est enim in nobis Spiritus Dei, sed est in nobis Spir
Abbreviated transcription (Latin):
stulticiã tuã o heretice intel¬
lige. Si enĩ ꝓfessionẽ unius dei
ad id usurpas. ne d̾s. xꝑs sit. qͥa
ubi unꝰ ẽ. solitarius sit intelli
ac singłare qͥ unꝰ ẽ: quid de eo ꝓ¬

Expanded text:
stultitiam tuam, haeretice, intellige. Si enim professionem unius Dei ad id usurpas, ne Christus Deus sit; quia ubi unus est, solitarius sit intelligac singulare qui unus est: quid de eo p
Abbreviated transcription (Latin):
E cũ ꝑ naturã dei natura ipsa
habitet in nobis: in differens
natura filii ẽẽ̾ credit᷑ a patre:
ẽ. res naturȩ ẽe demonstretur
tura unũ st̃. Apatre. ꝓcedit sꝑs
ueritatis: a filio mittit᷑ & a fili¬
o accipit. Sł omĩa quȩ habet patͣ
filii st̃ .& iccirco qͥ ab eo accipit
Res nature filii ẽ :s ead̾e res &
naturȩ patris ẽ. & di excitantis

Expanded text:
Et cum, per naturam rei natura ipsa habitet in nobis; indifferens natura Filii esse credetur a Patre, , res naturae demonstretur tura unum sunt? A Patre procedit Spiritus veritatis, a Filio mittitur, et a Filio accipit. Sed omnia quae habet Pater, Filii sunt. Idcirco qui ab eo accipit,Res naturae Filii est, sed et eadem res et naturae Patris est, et Dei excitantis
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ex istimo in utroq sꝑm dei
filiũ inpatre. uel patr̾e infilio
crederemꝰ. scilicet ne loco ds ma¬
ne ns. nusquã alibi extare uide¬
ret᷑ a sese. Homo eñi aut aliquid
aliuid ei simile. cũ alicubi erit.
tam̃ alibi ñ erit qͥa id qͦd ẽ illic
ẽtinet᷑ ubi fuerit. in firma adid
natura eiꝰ ut ubiq sit. qͥ insistens
alicubi sit. Peus aũ inmense uir¬
tutis. uiuens potestas. quȩ nusqͣ
ñ assit. nec desit usꝗͣ. se omnem
ꝑ sua edocet : & suaꝰ ñ aliud quã
se eẽ significat: ut ubi sua insint
ipse eẽ intelligat᷑. ñ aũ corpora¬
li mͦ cũ alicubi insit. ñ &. ubiq
eẽ credat᷑: cũ ꝑ sua in om̃ibꝰ esse
ñ desinatꝰ ñ aliud aũ sint quam
qͦd ẽ ipse quȩ sua fint . e hec qui

Expanded text:
dictum existimo in utroque SpirituFilium in Patre vel Patrem in Filio crederemus: scilicet ne loco Deus manens, nusquam alibi exstare videretur a sese. Homo enim, aut aliquid aliud ei simile, cum alicubi erit, tamen alibi non erit: quia id, quod est illic, continetur ubi fuerit: infirma ad id natura ejus, ut ubique sit, qui insistens alicubi sit. Deus autem immensae virtutis vivens potestas, quae nusquam non adsit, nec desit usquam, se omnem per sua edocet, et sua non aliud quam se esse significat: ut ubi sua insint, ipse esse intelligatur. Non autem corporali modo, cum alicubi insit, non et ubique esse credatur: cum per sua in omnibus esse non desinat; non aliud autem sint, quam quod est ipse, q
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥbꝰ ẽ doc trina fidi de inde
uirtutes. in qͥbꝰ st̃ curaciones in¬
firmitatũ. aurilioꝵ potestates.
gubernaciones ꝓpħales .&. dona
generũ linguarũ. uel loquen¬
di. uel int̃pretandi. Certe hec
dies ipsũ dicentẽ. Un icuiq no
strũ data ẽ grã: scđm mensurã
donacionis rꝑi.& iterũ. Qui
descendit. ipse ẽ & qͥ ascendit su¬

Expanded text:
in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haec dies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit
Abbreviated transcription (Latin):
sio ẽ donoꝵ. Quod si nͣ id ipsũ sig¬
nificatũ ee aliqͥs loqͥ audebit.
c̃tradicet apłs. Cur se uciose lec¬
tor intelligat. Ait eñĩ suꝑius.
Ꝙ. diuisiones oꝑacionũ st̃: idem
aũ d̾s. qͥ oꝑat᷑ om̃ia in om̃ibꝰ. Ali¬
us ẽ gͦ qui diuidit: & alius ẽ inqͦ

Expanded text:
sio est. Quod si ipsum significatum esse loqui aliquis audebit, contradicet Apostolus, cur se vitiose lector intelligat: ait enim superius: Et divisiones operationum sunt, idem autem Deus qui operatur omnia in omnibus. Alius est ergo qui
Abbreviated transcription (Latin):
concordiã uoluntatis. Si eñĩ uere
uerbũ caro factũ est .& uere nos
uerbũ carnẽ cibo dñico sumimꝰ
qͦmͦ ñ naturalit̾ manere in nobis
existimandꝰ ẽ qͥ &. naturã carnis
nr̃e iã in separabilẽ sibi homo na¬
tꝰ assũpsit .&. naturã carnissuȩ ad
naturã ȩt̾nitatis. sub saeram̃to
nobis cõmunicande admiscuit
pat᷑. &.x ꝑs in nobis ẽ. Quisqͥs gͦ na¬
turadit᷑ patre̾ inxꝑo negabit: ne
rio carne̾ corporis sui sumimꝰ.
&. ꝑ hoc unũ erimꝰ qͥa pat̾ in eo
ẽ .&. ille in nobis : qͦmͦ uoluntatis
unitas asserit᷑. cũ naturalis ꝑ sa¬
cramtũ ꝓpͥetas. ꝑ fecte sacram̃¬
Tũ sit unitatis: Non ẽ humano
aut secłi sensu in di reb loquen¬
dũ neq ꝑ iolenciã atq im pu¬
dentẽ predicacionẽ. cȩlestiũ die¬
toꝵ sanitati. aliene atq impiȩ
intelligencie extorquenda ꝑuer¬
sitas ẽ. Quȩ scripta st̃ legamus.¬
&. que legerimꝰ intelligamꝰ. &tũ
ꝑ fecte fidi officio funge mur.

Expanded text:
ere Verbum caro factum est, et vere nos Verbum carnem cibo Dominico sumimus, quomodo non naturaliter manere in nobis existimandus est, qui et naturam carnis nostrae jam inseparabilem sibi homo natus assumpsit, et naturam carnis suae ad naturam aeternitatis sub sacramento nobis communicandae carnis admiscuit? tus in nobis est. Quisquis ergo naturaliter Patrem in Christo negabit, negrio carnem corporis sui sumimus, et per hoc unum crimus quia Pater in eo est, et ille in nobis, quomodo voluntatunitas asseritur, cum naturalis per sacramentum proprietas, perfectae sacramentum sit unitatis? Non est humano aut saeculi sensu in Dei rebus agendum, neque per violentiam, atque imprudentem praedicationem coelestium dictorum, sanitati alienae, atque impiae intelligentiae, extorquenda perversitas est. Quae scripta sunt legamus, quae legimus intelligamus: et tunc perfecte fidei officio fungemur.
Abbreviated transcription (Latin):
cio ẽ: cũ id qͦd accipiet a patre.
sꝑs ueritatis. idfilius dandũ a
se ee̾ fateatur. Non ꝑmntenda
itaq ad impie intelligenciȩ li¬
bertatẽ. heretica ꝑuersitas est:
ut dictũ hoc dñi quod qͥa om̃ia
quȩ patris st̾. sua sint. icc̃ireo a
se accipiet sꝑs ueritatis. ñ adu¬
nitat᷑e c̃fiteat᷑ referendũ ee̾ na
ture. Loquat᷑ enĩ ille qͥ electio¬
nis ẽ uas. & genciũ doctor. scđ̾m
ueritatis intelligenciã. Fide ro¬
mane plebis ante laudata. uo¬
lens nature unitatẽ in patre
& filio docere: ita ait Uos aũ nͣ
iã estis in carne. sed insꝑu: si qͥ¬

Expanded text:
tio est: cum id quod accipiet a Patre tio est: cum id quod accipiet a Patre Spiritus veritatis, id Filius dandum a se esse fateatur. Non permittenda itaque ad impiae intelligentiae libertatem haeretica perversitas est: ut dictum hoc Domini, quod quia omnia quae Patris sunt, sua sunt, idcirco a se accipiet Spiritus veritatis, non ad unitatem confiteatur referendum esse naquatur enim ille, qui electionis est vas et gentium doctor, secundum veritatis intelligentiam fide Romanae plebis ante laudata. Volens enim naturae unitatem in Patre et Filio docere, ita ait : Vos autem non estis in carne, sed in Spiritu si qu
Abbreviated transcription (Latin):
nec differt a qͦ acceptũ sit: qͦd da¬
tũa patre. datũ referat᷑ a filio.
Nunqͥd &. hic uoluntatis unitas
afferet᷑ Om̃ia que habet patͣ.
filii st̃. & om̃ia quȩ filii st̃. patͥs
ast̾: & tua mea. Nondũ loci est.
ut demonstr̃e curita dixerit.
qm̃ de meo accipiet. Futuri e¬
nĩ tẽporis significacio est: ubi
accepturꝰ ostendit᷑. Nunc certe
iđo a se accepturũ ait : qͥa ommia
patris sua eent. Disseca naturȩ
huiꝰ si potes unitatẽ .&. aliquã dis¬
similitudinis infer necessitate. ꝑ
quã filius ñ sit inunitate naturȩ.
A patre enĩ ꝓcedit sꝑs ueritatis:
sed a filio & a patre mitit᷑. Omnia
quę patris st̃. filii st̃. & iccireo qͥcqͥd
accipiet a patre.a filio accipit ille
mittendꝰ: qr. filii st̾ uniuersa. quȩ
patris st̃. Natura itaq in omnib
tenet suã legẽ: & qͦd unũ ambo st̃
eiꝰdẽ in utroq ꝑ generacionẽ na¬
tiuitatẽq diuimtatis significa¬

Expanded text:
nec differt a quo acceptum sit, quod danec differt a quo acceptum sit, quod datum a Patre, datum referatur a Filio. Nunquid et hic voluntatis unitas asseritur? Omnia quae habet Pater Filii sunt, et omnia quae Filii sunt Patris et tua mea . Nondum loci est ut demonstrem cur ita dixerit, Quoniam de meo accipiet. Futuri enim temporis significatio est ubi accepturus ostenditur: nunc certe ideo a se accepturum ait, quoniam omnia Patris sua essent. Disseca naturae hujus, si potes, unitatem, et aliquam dissimilitudinis infer necessitatem, per quam Filius non sit in unitate naturae. A Patre enim procedit Spirised a Filio a Patre mittitur. Omnia quae Patris sunt, Filii sunt: et idcirco quidquid accipiet, a Filio accipiet ille mittendus, quia Filii sunt universa quae Patris sunt. Natura itaque in omnibus tenet suam legem, et quod unum ambo sunt, ejusdem in utroque per generationem nativitatemque divinitatis significa
Abbreviated transcription (Latin):
habet pat̾. mea st̃. ꝓpt̾ea dixi. de
meo accipiet .&. annunciabit uo¬
bis aA filio gͥ accipit. qͥ& ab eo mit¬
tit᷑ & a patre ꝓcedit .C. in t̾rogo
utrũ id ipsũ sit a filio acciꝑe: qͦd
a patre. ꝓcedere. Quod si differre
credit᷑ inter acciꝑe a filio .&. a pa¬
tre ꝓcedere: certe id ipsũ atq u¬
nũ ee̾ existimabit᷑ a filio acciꝑe:
qͦd fit acciꝑe &. apatre. Ipse enim
dñs ait. qm̃ de meo accipiet .ꝙ
annunciabit uobis: omniaqͣcũq
þabet pat̾ mea st̃. ꝓꝓpt̾ea dexi de¬
meo acçipiet .& annunciabit
uobis. Hõc qͦd accipit. siue pote¬
stas ẽ. siue uirtꝰ. siue doct rina¬
ẽ. filius a se accipiendũ ee̾ dix̃.
&rursũ hoc ipsũ significat acci¬
piendũ eẽ de patre. Cũ enĩ ait
omnia quęcũq habet pat̾ sua
eẽ. & iccirco dixisse de suo acer¬
piendũ ee̾. docet etiã a patre
accipienda. a se tam̃ accipĩ quia
om̃ia quę patris st̃. sua sint. Non
habet hȩc unitas diuersitatem.

Expanded text:
habet Pater, mea sunt: propterea dixi, De meo accipiet, et annuntiabit vobis . A Filio igitur accipit, qui et ab eo mittitur, et a Patre procedit. Et interrogo, utrum id ipsum sit a Filio accipere, quod a Patre procedere. Quod si differre credetur inter accipere a Filio, et a Patre procedere; certe id ipsum atque unum esse existimabitur, a Filio accipere, quod sit accipere a Patre. Ipse enim Dominus ait: Quoniam de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Omnia quae cumque habet Pater, mea sunt: propterea daccipiet et annuntiabit vobis . Hoc quod accipiet, sive potestas est, sive virtus, sive doctrina, Filius a se accipiendum esse dixit, et rursum hoc ipsum significat accipiendum esse de Patre: cum enim ait, omnia quaecunque habet Pater sua esse, et idcirco dixisse se de suo accipiendum esse, docet etiam a Patre accipienda, a se tamen accipi, quia omnia quae Patris sunt, sua sunt. Non habet haec unitas diversitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ relictꝰ ẽ ambigendi locus. Nũe
enͣi &. ipsius dñi ꝓfessione & fi¬
de nr̃a uere caro ẽ .&. uere san¬
gius ẽ. &. hec accepta atq hau¬
ueritas ñ est: Contingat pla

Expanded text:
endi locus. Nunc enim ipsius Domini professione, et fide nostra, vere caro est, et vere sanguis est, et haec accepta atque hauveritas non est? Contingat plan
Abbreviated transcription (Latin):
significat᷑ã existimes. Non idem
eñ̃ est natura qͦd naturȩ res. si¬
euti ñ idem est homo .& qͦd homi¬
nis ẽ. nec idem ẽ ignis ꝙ qͦd ĩgnis
ipsius ẽ .& scđ̾m hoc ñidem ẽ ds

Expanded text:
significatam existimes. Non idem est enim natura, quod naturae res: sicuti non idem est homo, et quod hominis est, nec idem est ignis, et quod ignis ipsius est: et secundum hoc non idem es
Abbreviated transcription (Latin):
patͣne ꝓ missionis eloquiũ est
ꝑhas gͥ uirtutũ efficiencias.
manifestacio sꝑs ẽ. Neq enim
in occulto ẽ sꝑs donũ. ubi ser¬
mo sapienciȩ ẽ .&. uerba uitȩ
audiunt᷑: uel ubi diuinȩ cogni¬
cionis sciencia ẽ. ne pecudum
modo ꝑ ignoraeionẽ d̾i. inte
nr̃ȩ ignoremꝰ auetorẽ: uel ꝑ fi¬
d̾e di ne ñ eredentes euangelio

Expanded text:
eloquium est. Per has igitur virtutum efficientias manifestatio Spiritus est. Neque enim in occulto est Spiritus donum, ubi sermo sapientiae est, et verba vitae audiuntur: vel ubi divinae cognitionis scientia est, ne pecudum modo per ignorationem Dei, vitae nostrae ignoremus auctorem: vel per fidem Dei, ne non credentes Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nichil fideliũ cͣscienciȩ in¬
certũ relinquens: ipsũ illũ na¬
turalis efficie nciȩ docuit effectũ
dicens. ut sint unũ. sicut nos unũ
sumꝰ. Ego in his .&. tu in me: ut siN

Expanded text:
nus nihil fidelium conscientiae incertum relinquens, ipsum illum naturalis efficientiae docuit effectum, dicens, Ut sint unum, sicut nos unum sumus, ego in his, et tu in me; ut sin
Abbreviated transcription (Latin):
honorẽ datũ filio & a filio p̃stitũ
credentibꝰ om̃s unũ sint: qͣro qͣmͦ fi¬
lius diuersi honoris apatre sit: cũ
credentes om̃s honor filii aduni¬
tatẽ pat᷑ni honoris assumat .ł. in¬
solens qͥdẽ hic forte humane spes
erit sermo: s ñ erit infidelis.qr.
quãuis hoc sꝑare temerariũ sit
tam̃ ñ credidisse irreligiosũ est.
cũ idem atq unꝰ nobis &. spei aue¬
⁊ or sit .&. fidi .eł. de hoc qde ple¬
nius &. copiosius suo ut congru¬
it loco tiactabimꝰ. interim tam̃
etiã ex p̃senti sermone. neq in¬
anis. neq temeraria e̾e̾ hec spes

Expanded text:
honorem datum Filio, et a Filio praestitum credentibus, omnes unum sint; quaero quomodo Filius diversi honoris a Patre sit, cum credentes omnes honor Filii ad unitatem paterni honoris assumat? Et insolens 222 quidem hic forte humanae spei erit sermo, sed non erit infidelis: quia quamvis hoc sperare temerarium sit, tamen non credidisse irreligiosum est cum idem atque unus nobis et spei auctor sit et fidei. Et de hoc quidem planius et copiosius suo, ut congruit, loco tractabimus. Interim tamen etiam ex praesenti sermone neque inanis, neque temeraria esse haec spes
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ cͣ̃tradictio stultoꝵ. adstul¬
ticiȩ demonstracionẽ: qͥa quȩ
ingenio insipientis. aut ꝑuer¬
se intelligenciȩ aduersũ ue¬
ritatẽ co aptant᷑: dũ &. in con¬
cussa & immobilis ẽ. necesse ẽ
ut quȩ e diuerso st̃ .&. falsa in¬
telligant᷑ & stulta. Laborantes
enim heretici fallere ꝑ id quod
dictũ ẽ. ego &. pat̾ unũ sumꝰ.
ne naturȩ in his unitas &. indif.¬
ferens diinitatis substancia
crederetur. s ex dilechone
mutua.& ex uoluntatũ con¬
cordia unu̾ e̾entꝰ exemplum
unitatis istius ut suꝑ ius de mõ¬
strauimꝰ. etiã ex dictis dñicis
ꝓtulert: ut om̃s unũ sint. si¬
cut tu patͣ in me .&. ego inte :
ut &. ipsi fint in nobis. Ex tra
euangelica ꝓmissa est. quisqͥs
extra fidẽ eor est .&. impiȩ̨
intelligeneie crimen. spem
simplicẽ ꝑdidit. Habet enim
ñ tam ueniã quã pręmiũ
ignorare qͦd credas: qͥa ma¬
ximũ stipendiũ fidi ẽ.sꝑase
Ia ñ credere: aut intelligenciã

Expanded text:
per contradictio stultorum ad stulticiae demonstrationem, quia quae ingenio insipientis aut perversae intelligentiae adversus veritatem coaptantur, dum et inconcussa et immobilis est, necesse est ut quae e diverso sunt, et falsa intelligantur et stulta. Laborantes enim haeretici fallere per id quod dictum est: Ego et pater uuum sumus , ne naturae in his unitas et indifferens divinitatis substantia crederetur, sed ex dilectione mutua et ex voluntatum concordia unum essent, exemplum unitatis istius, ut superius demonstravimus, etiam ex dictis dominicis protulerunt: Ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me, et ego in te, ut et ipsi sint in nobis . Extra evangelica promissa est, quisquis extra fidem eorum est: et impiae intelligentiae crimen spem simplicem perdidit. Habet enim non tam veniam, quam praemium, ignorare quod credas: quia maximum stipendium fidei est, ta non credere, aut intelligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
tura meo unius di. exđo. eũ in
đ̾m alterũ ñ separaret. eł quãꝗͣ.
ad ia nos cõmunis intelligeneiȩ
sensus impelleret. ne innatura ea¬
de naturarũ nomina ẽuenirent.
ret ingenere: tam̃ ipsis hoc dñi
nr̃i. ꝓfessio nibꝰ placuit ostendi
qͥ cũ frequent᷑ fidi ac spei nr̃ȩ
d̾m unũ intimasset: ut sacram̃tũ
Si scitis me: scitis & patrẽ meum.
t̃ qͥ in me manet: ipse facit oꝑa
sua .. credite mͥ. qͥa patͣ in me .&
credite. Natiuitate suã in nomi¬
ne patris expressit: cognosci pa¬
trẽ inse cognito docet: unitatem
naturȩ fatet᷑. cũ patͣ in se uiso ui¬
detꝰ : inseparabilẽ se a patre tes¬
tat᷑: cũ in manente inse manet
patre. fiduciã c̃scienciȩ tenet.
cũ his dictis suis credi postulat.
ex oꝑacione uirtutis: atq ita in
hac ꝑfecte natiuitatis beatissima
di singłaris extinguit᷑ cũ qͥ u

Expanded text:
tura in eo unius Dei ex Deo, eum in Deum alterum non separaret. Et quamquam ad id nos communis intelligentiae sensus impelleret; ne in natura eadem naturarum nomina convenirent, ret in genere: tamen ipsis hoc Domini nostri professionibus placuit ostendi, qui cum frequenter fidei ac spei nostrae Deum unum intimasset, ut sacramentumet, Si scitis me, scitis et Patrem meum: ter, qui in me manet, ipse facit opera sua: et, Credite mihi, quia Pater in me, et credite . Nativitatem suam in nomine patris expressit, cognosci Patrem in se cognito docet. Unitatem naturae fatetur, cum Pater in se viso videtur. Inseparabilem se a Patre testatur, cum in manente in se manet Patre. Fiduciam conscientiae tenet, cum his dictis suis credi postulat ex operatione virtutis. Atque ita in hac perfectae nativitatis beatissima d
Abbreviated transcription (Latin):
ciã. Cõmemoratũ enĩ ẽ. ꝑ quas
dacionũ utilitates hec esset
sꝑs manifestacio. In his nãq
diuisionũ uirtutibꝰ. ñ incer¬
ta doni huiꝰ ostensio ẽ: de quo
dñs ad apłos dixerat. p̾cipiens
hannes baptixauit aqua. uos aũ
syu sc̃õ tinguemini: quẽ &. ac.¬
cipietis ñ poit multos hosdies.

Expanded text:
enim est, per quas dationum utilitates haec esset Spiritus manifestatio. In his namque divisionum virtutibus non incerta doni hujus ostensio est, de quo Dominus ad Apostolos dixerat, praecipiens Joannes baptizavit aqua, vos autem Spiritu sancto tingemini, quem et accipietis non post multos
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ ab eo qͥ se ẽ maior aliene sit.
C. hi qͥdẽ quã ridicħ in eost̾. prȩ¬
scribentes do. cũ assert ex uno na¬
sci nichil posse: qͥa uniuersarũ
rerũ ex duoꝵ ẽ iunctione nati¬
uitas ẽ: dm aũ indemutabilem
nullã ex se natiuitatẽ tribuere
posse nascenti: qͥa nec accessio¬
ni id qͦd ñ demutat᷑ obnoxiũ sit:
nec solitarii atq unius natura.
id inse habeat c̃dic ionis ut ge¬
apłicã fidẽ doctrinis sꝑitalibꝰ as¬
secuti .&. beatȩ ȩt̾nitatis spem in
patris & filii c̃fessione sectantes.
de monstrato di .&.di. ex lege sa
tes. hunc ex euangeliis responsi¬
onis ordinẽ sumpsimꝰ. ut uerã
ex d̾o patre natiuitate̾ unigeni¬
ti di doceremꝰ. qͥa ꝑ eã &. ds uerꝰ

Expanded text:
e ab eo, qui se est major, alienae sit. Et hi quidem quam ridiculi in eo sunt, praescribentes Deo, cum asserunt, ex uno nasci nihil posse, quia universarum rerum ex duorum conjunctione nativitas est: Deum autem indemutabilem nullam ex se nativitatem tribuere posse nascenti; quia nec accessioni id quod non demutatur obnoxium sit, nec solitarii atque unius natura id in se habeat conditionis, ut geapostolicam fidem doctrinis spiritalibus assecuti, et beatae aeternitatis spem in Patris et Filii confessione sectantes, demonstrato Dei et Dei ex lege sactes, hunc ex Evangeliis responsionis ordinem sumpsimus, ut veram ex Deo patre nativitatem unigeniti Dei doceremus; quia per eam et D
Abbreviated transcription (Latin):
gando. ne filiussit: ut simplicis
fidi hominẽ captantes. ꝑ unus
eũ dĩ fide. axꝑi dĩ cͣfessione de
ingenii subtilitate cͣtendunt:
cũ dicunt. Si unꝰ ẽ: qͥsqͥs ille alius
uidebit᷑ e̾ẽ. iã ñ ẽ. Quod si alius
ẽ. ĩã unꝰ hic ñ erit: cũ natura ñ si¬
nat. ut ubi alius ẽ. ibi unꝰ sit: qut
ibi sit unꝰ. ubi alius sit. Deinde cũ
facil itatẽ credentis atq audien¬
tis. arte fubdolȩ huiꝰ assercionis
mine pocius quã ex natura sit:
qͥa generale hoc in eo nom̃. innul¬
lo eã quȩ uere sola ẽ. unius dei
fide destruat: & ꝑ hoc patͣ filio
maior sit. qͥa differente natura
etate nature. sitq hic nuncupatꝰ
filius. & creacio ex di uoluntate
subsistens. qͥ a & minor patre fit.
&. ds ñ sit : qͥa d̾s unꝰ d̾m ee̾ ñ pati¬

Expanded text:
gando, ne filius sit; ut simplicis gando, ne filius sit; ut simplicis fidei hominem captantes, per unius eum Dei fidem a Christi Dei confessione depingenii subtilitate contendunt, cum dicunt, Si unus est, quisquis ille alius videbitur esse, jam non erit. Quod si alius est, jam unus hic non erit: cum natura non sinat, ut ubi alius est, ibi unus sit: aut 216 ubi sit unus, ubi alius sit. Dehinc cum facilitatem credentis atque audientis, arte subdolae hujus assertionis mine potius quam ex natura sit; quia generale hoc in eo nomen in nullo eam, quae vera sola est, unius Dei fidem destruat: et per hoc Pater filio major sit, quia differente natura, etate naturae; sit que hic nuncupatus filius, et creatio ex Dei voluntate subsistens, quia et minor Patre sit; et Deus non sit, quia Deus un
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ id intelligant᷑ dũ quȩ impia st̃
tibꝰ uiris. naturȩ ac studii ẽ. totos
se adbeate spei alicuiꝰ obtinendã
uel rem. uel tẽpꝰ preꝑare. ne in
aliqͦ minor sit exspectacione ꝓ¬
cinctꝰ: ita istis heretico furore
am̃tibꝰ. sollicitudinis maxime ẽ.
toto aduersus piȩ fidi ueritatẽ.
impietatis suȩ ingenio laborare.
ut aduersus eos qͥ religiosi st̃ uin¬
sntur ẽẽ irreligiosi & ultra sp̃e
ciores sint . & plus impendant
cogitacionis ad falsa. quã nos
doctrinȩ aptamꝰ ad uera. Piis enim
fidi nr̃ȩ ꝓfessionibꝰ has impiȩ ꝑfi¬
diȩ suȩ c̃tradictiones elaboraue¬
r̃t. ut pͥmũ reqͥrant. an utrũne
nobis in fide d̾s unꝰ sit: deinde su¬
biciant. an etiã xꝑs d̾s sit: postre¬
mo an pat̾ maior fit filio: ut cũ
audierint in ꝓfessione d̾m unũ.
utant᷑ ea ad id. ne xꝑs ds sit. Non
eñi de filio quȩrͣt and̾s sit: sed
id tantũ uolunt de xꝑo int̾ro¬

Expanded text:
per id intelligantur, dum quae impia sunt per id intelligantur, dum quae impia sunt tibus viris naturae ac studii est, totos se ad beatae spei alicujus obtinendam vel rem vel tempus praeparare, ne in aliquo minor sit exspectatione procinctus; ita istis haeretico furore amentibus sollicitudinis maximae est, toto adversus piae fidei veritatem impietatis suae ingenio laborare: ut adversus eos, qui religiosi sunt vincant esse irreligiosi; et ultra spem tiores sint; et plus impendant cogitationis ad falsa, quam nos doctrinae aptamus ad vera. Piis enim fidei nostrae professionibus has impiae perfidiae suae contradictiones elaboraverunt, ut primum requirant, utrumne nobis in fide Deus unus sit; deinde subjiciant, an etiam Christus Deus sit; postremo, an Pater major sit Filio: ut cum audierint in professione Deum unum, utantur ea ad id, ne Christus Deus sit. Non enim de Filio quaerunt, an Deus sit: sed id tantum volunt, de Christo interro
Abbreviated transcription (Latin):
unigeniti di natiuitate. ex e¬
uangelicis atq apłicis doctri¬
nis oftenderemꝰ: postremo ut
uerũ d̾m d̾i filiũ. & in differen¬
tis a patre naturȩ. eod̃e prȩdi¬
cacionis nr̃ȩ cursu doceremꝰ
ita ut nec singłarẽ d̾m fides
ecclȩ nec duos dos ꝓfiteret᷑
cũ nec natiuitas dĩ solitariũ dm
sineret: nec natiuitas ꝑfecta di¬
uersarũ naturarũ nomina. in di¬
is duobꝰ ad mitteret. Duplex aũ
nobis inrefellendis eoꝵ uanilo¬
quiis cura ẽ: ut pͥmũ quȩ st̃ scã
& ꝓ fecta & sana doceamꝰ neq
sermo nr ꝑ deflerus qͦsda atq
anfractꝰ oberrans. & ex deuiis at¬
q erraticis cunicłis emeigens.
ueritatẽ q̃rat pocius quã osten¬
dat: tunc dei: de ut quȩ ab illis
in aniũ ac fa laciũ sentenciarũ
arguc iis. a speciem ueri blan¬
dientis aptant᷑. ea ipsa cͣscienciȩ
omniũ ridicła ẽe̾ .&. in epta pan¬
damꝰ. Non enĩ sufficit nobis do¬
cuisse quȩ pia st̾: nͥ piissima ea e̾e̾

Expanded text:
atem ex evangelicis atque apostolicis doctrinis ostenderemus; postremo ut verum Deum Dei filium et indifferentis a Patre naturae, eodem praedicationis nostrae cursu doceremus: ita ut nec singularem Deum fides Ecclesiae, nec duos deos profiteretur; cum 215 nec nativitas Dei solitarium Deum sineret, nec nativitas perfecta diversarum naturarum nomina in diis duobus admitteret. Duplex autem nobis in refellendis eorum vaniloquiis cura est, ut primum quae sunt sancta et perfecta et sana doceamus, neque sermo noster per deflexus quosdam atque anfractus oberrans, et ex deviis atque erraticis cuniculis emergens, veritatem quaerat potius quam ostendat: tum deinde ut quae ab illis inanium ac fallacium sententiarum argutiis ad speciem veri blandientis aptantur, ea ipsa conscientiae omnium ridicula esse et inepta pandamus. Non enim sufficit nobis docuisse quae pia sunt, nisi piissima ea esse
Abbreviated transcription (Latin):
reticinegare ñ possunt. qͥppe
cũ sint tam ab solutȩ dic ta atq
intellecta: tam̃ stultissimo im¬
pietatis suȩ mendacio neganda
corrũpunt.Id eñi qͦd ait. ego &. pa¬
t̃ unũ sumꝰ. tẽptant adunanimi¬
tatis referre c̃sensũ: ut uolun¬
tatis in his unitas sit. ñ naturȩ: id
lunt. unũ sint .&. illud qͦd ẽ in ac¬
⁊ ibꝰ apłoꝵr. huic defensioni suȩ ap¬
tant. multitudinis aũ credeneiũ
erat anima &. cor unũ: ut anima¬
rũ & cordiũ diuersitas in cor unũ
atq animã. ꝑ conuenienciã eiꝰdẽ
uoluntatis unitasit: uel illud qͦd
adeorinthios seribit᷑. qͥ plantat
auͣ & qͥ rigat. unũ st̃: ut ñ diffe¬
rente ministerio ad salutẽ & in e¬
iꝰdẽ sacram̃ti. ꝓfectũ. uoluntatis
sit unitas in quobꝰ: uel id qͦd fili¬
us salutẽ crediturarũ inse genci¬
ũ a patre postulans ait. ñ ꝓ his

Expanded text:
retici negare non possunt, quippe cum sint tam absolute dicta atque intellecta, tamen stultissimo impietatis suae mendacio neganda corrumpunt. Id enim quod ait: Ego et Pater unum sumus , tentant ad unanimitatis referre consensum; ut voluntatis in his unitas sit, non naturae, id lunt, unum sint. Et illud, quod est in Actibus Apostolorum, huic defensioni suae aptant: Multitudinis autem credentium erat anima et cor unum ; ut animarum et cordium diversitas, in cor unum atque animam per convenientiam ejusdem voluntatis unitas sit. Vel illud, quod ad Corinthios scribitur: Qui plantat autem, et qui rigat, unum sunt : ut non differente ministerio ad salutem et in ejusdem sacramenti profectum, voluntatis sit unitas in duobus. Vel id, quod Dominus salutem crediturarum in se gentium a Patre postulans, ait: Non pro his
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. uel ipsi inuicẽ inunũ at¬
q indiscretũ aceruũ coire. id
qͦd unũ st̃ ex imitate sit uolun¬
tatis: cũ & om̃s deo placita aguns.
&. ipsi ñ dissencientibꝰ int̾ se ani¬
marũ motibꝰ cõeant: atq ita u¬
qͥxꝑ in aut ignorat. aut odit: ut
isti qͥ maiestatis dnm &. rege̾ secłoꝵ¬
& imigenitũ d̾m creaturã di uo¬
lunt pocius ee̾ quã filiũ: .&. cum
stulte menciant᷑. Ntulcius tam̃ in
defensione m̃dacii sui sapiunt.
ꝑ eã eñi: anima & cor unũ om̃iũ
erat. E int̾rogo: utrũ fides una.
anne altera sit. Una certe. etiam
ipso apło auctore: unã fid̾e. sicu¬
ti unũ dñm. & unũ baptismũ.

Expanded text:
cem in unum atque indiscretum acervum coire, id quod unum sunt, ex unitate sit voluntatis, cum et omnes Deo placita agant, et ipsi non dissidentibus inter se animorum motibus coeant; 218 atque ita uqui Christum aut ignorat, aut audit: ut isti, qui majestatis Dominum, et Regem saec unigenitum Deum creaturam Dei volunt potius esse quam filium: et cum stulte mentiantur, stultius tamen in defensione mendacii sui sapiunt. per eam enim anima et cor unum omnium erat. Et interrogo, utrum fides una, anne altera sit? Una certe, etiam ipso Apostolo auctore , unam fidem, sicuti unum Dominum, et unum baptisma,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ꝑuersȩ mͣtis inficiens. Ob
qͦd sanisermonis m epo uolu¬
it ee̾ doctrinã: fid̾i c̃scienciã.
.&. exhortacionũ scienciã: ad¬
uersũ impias & mendaces . &.
uesanas contradictiones ob¬
tinentẽ. M ulti enĩ st̃ qͥ simu¬
lantes fid̾ẽ. ñ subditi st̃ fid̾i:
sibiq fide ipsi pocius c̃stitu¬
unt quã accipiunt: sensu hu¬
manȩ in anitatis inflati: dũ
quȩ uolunt sapiunt .&. no¬
lunt saꝑe quȩ uera st̃: cũ sa¬
pienciȩ hȩc ueritas fit. ea in¬
hanc uoluntatis sapienciã. ser¬
mo stulticiȩ: qͥa necesse ẽ qͦd
stultȩ sapit᷑. stultȩ &. pͣdicet᷑.
Iã uͦ stulta p̃dicacio qͣntũ ma¬
lũ ẽ audienciũ cũ seducunt᷑
in sentenciã stulticiȩ. sub o¬
pinione sapieneiȩ : ẽẜ. iccireo
apłs hunc de his ordine te¬
nuit dicens. Sunt eñĩ mul
t ñ subditi: uaniloqͥ & sedue¬
ł ores. Contradicendũ itaq
ẽ .&. impietat insolenti. &.¬

Expanded text:
tem pervasae mentis inficiens. Ob tem pervasae mentis inficiens. Ob quod sani sermonis in Episcopo voluit esse doctrinam, fidei conscientiam, 214 et exhortationum scientiam, adversum impias et mendaces et vesanas contradictiones obtinentem. Multi enim sunt, qui simulantes fidem non subditi sunt fidei, sibique fidem ipsi potius constituunt, quam accipiunt, sensu humanae inanitatis inflati, dum quae volunt sapiunt, et nolunt sapere quae vera sunt: cum sapientiae haec veritas sit, ea inhanc voluntatis sapientiam sermo stultitiae: quia necesse est quod stulte sapitur, stulte et praedicetur. Jam vero stulta praedicatio quantum malum est audientium, cum seducuntur in sententiam stultitiae sub opinione sapientiae? Et idcirco Apostolus hunc de his ordinem tenuit dicens: Sunt enim multi et non subditi, vaniloqui et seductores. Contradicendum itaque est, et impietati insolenti,
Abbreviated transcription (Latin):
enciã seribã synagoge instituit
adlegẽ: sed ꝑfectũ eccłe pͥncipẽ
ꝑfectis maximarũ uirtutũ bo¬
nis instruit: ut & uita eiꝰ ornet᷑
docendo . &. doctrina uiuendo.
Deniq ipsũ illũ ad quẽ ei ser¬
mo erat. tẏtũ. huiꝰ modi decre¬
to c̃sũmande religionis instru¬
xit. In om̃ib te ipsũ bonoꝵ. fac¬
tor p̃bens exemplũ: docentẽ
cũ ueneracione uerbũ sanum.
irreprehensibilẽ: ut aduersari¬
us reuereat᷑. nichil habens tur¬
pe aut malũ de nobis dicere. N
ignorauit doctor hic gencnuĩ ex
c̃sciencia loquentis atq habi
magister. morbidi eloquii gras¬
satura e̾ẽ c̃tagia. & aduersũ sa¬
nitat̾ẽ uerboꝵ fideliũ deseui¬
turã doctrinȩ pestiferȩ cotriop
quȩ impiȩ intelligeneiȩ suȩ lu¬
em usq ad ipsã sedẽ animȩ de¬
mergens: ꝓfundo serꝑet malo.
Ex his enĩ ait st̾ quoꝵ. sermo
ut cancer serpit: latenti sem¬
ꝑ sub repentiq cͣtagio sanita¬

Expanded text:
entiam scribam Synagogae instituit entiam scribam Synagogae instituit ad letum bonis instituit, ut et vita ejus ornetur docendo, et doctrina vivendo. Denique ipsum illum, ad quem ei sermo erat, Titum istiusmodi decreto consummandae religionis instruxit: In omnibus te ipsum bonorum factorum praebens exemplum docentem cum veneratione verbum sanum, irreprehensibile; ut adversarius revereatur, nihil habens turpe aut malum de nobis dicere Non ignoravit doctor hic gentium, et, ex conscientia loquentis atque habimagister, morbidi eloquii grassatura esse contagia, et adversum sanitatem verborum fidelium desaevituram doctrinae pestiferae corruptionem, quae impiae intelligentiae suae luem usque ad ipsam sedem animae demergens, profundo serperet malo. Ex his enim ait: Quorum sermo ut cancer serpit , latenti semper subrepentique contagio sanita
Abbreviated transcription (Latin):
EATUS
apłs paulus
formã con¬
stituendi
ep̃i fingens.
&. plane no¬
uu ecclesiȩ
hominẽ prȩ¬
ceptis suis condens: hanc uelu¬
ti sũmã c̃sũmatarũ ineo uir-¬
tutũ eẽ docuit dicens. Obti¬
nentẽ sedm docꝰtrm̃a fidei uer¬
bũ: ut potens sit ex hortari ad
doctrinã sanã & c̃tradicentes
reuincere.Sunt eñi multi nͣ
subditi: uaniloqͥ &. seductores.
Ita eñi quȩ ꝓpria discipline ac
mor. st̃ ad sacerdocii meritũ.
utilia eẽ significat: Netiã hȩc
quȩ addocendȩ ac tuendȩ fides
scienciã necessaria st̃. int̾ reliqͣ
ñ deer̃t: qͥa ñ statim boni atq uti¬
lis sacerdotis ẽ. aut tantumͦ in no¬
cent̾ agere. aut tantũmͦ seient᷑
pͣdicare: cũ .&. innocens sibi tan¬
tũ ꝓficiat nͥ doctꝰ sit . & doctꝰ sine
doctrmnȩ sit auctoritate. nͥ in no¬
cens sit. Non enĩ apłicꝰ sermo ꝓ¬
bitatis honestatisq p̃ceptis ho¬
minẽ tantum secło format ad
uitã: neq rursũ ꝑ doctrinȩ sci¬

Expanded text:
eatus apostolus Paulus formam constituendi Episcopi fingens , et plane novum Ecclesiae hominem praeceptis suis condens, hanc veluti summam consummatarum in eo virtutum esse docuit dicens: Obtinentem secundum doctrinam fidei verbum, ut potens sit exhortari ad doctrinam sanam, et contradicentes revincere. Sunt enim multi et non subditi, vaniloqui et seductores . Ita enim quae propria disciplinae ac morum sunt, ad sacerdotii meritum utilia esse significat, si etiam haec quae ad docendae ac tuendt, inter reliqua non deerunt, quia non statim boni atque utilis sacerdotis est, aut tantummodo innocenter agere, aut tantummodo scienter praedicare: cum et innocens sibi tantum proficiat, nisi doctus sit; et doctus sine doctrinae sit auctoritate, nisi innocens sit. Non enim apostolicus sermo probitatis honestatisque praeceptis hominem tantum saeculo conformat ad vitam, neque rursum per doctrinae sci
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa homines m̃te ꝑuersi & ꝓfes¬
sione fallaces. & spe manes . &
sermone iuꝑei. eͣtradicendi no¬
bis necessitatẽ imponunt: dũ
lȩtales doctrinas .& morbidas
intelligeneias & corruptas uo¬
luntates. simplicitati audien.¬
ciũ ꝑ speciem religionis insinu¬
ant: id apud eos prȩt̾missa apo¬
stolicȩ p̃dicacionis sinceritate
agentes. ne patͣ. pat̾ sit. ne fili¬
us. filius sit. ne ds. ds sit: ne fides
fides sit. Quoꝵ. uesanis menda¬
ciis renitentes. usq eo iã sermo¬
ne̾ responsionis nr̃e tetendimꝰ
do uero demonstrassemꝰ ex le

Expanded text:
quia homines mente perversi, et professione fallaces, et spe inanes, et sermone viperei, contradicendi nobis necessitatem imponunt: dum lethales doctrinas, et morbidas intelligentias, et corruptas voluntates, simplicitati audientium per speciem religionis insinuant: id apud eos praetermissa apostolicae praedicationibus sinceritate agentes, ne Pater pater sit, ne Filius filius sit, ne Deus deus sit, ne fides fides sit. Quorum vesanis mendaciis renitentes usque eo jam sermonem responsionis nostrae tetendimus, vero Deo demonstrass
Abbreviated transcription (Latin):
tatis sacram̃tũ natiuitatis natu¬
ra c̃sũmat: dũ dĩ filius ñ aliud
quã ds ẽ .E. iecirco ñ indos du¬
os unigeniti generacio depu¬
tat᷑: qͥa in dm filius dei nascens.
naturã inse dei segignentis ex¬

Expanded text:
tatis sacramentum nativitatis natura consummat, dum Dei filius non aliud quam Deus est. Et idcirco non in deos duos unigeniti generatio deputatur: quia in Deum filius Dei nascens, naturam in se Dei se gignentis ex
Abbreviated transcription (Latin):
larisatq unici: oꝑari uͦ ꝑfiliũ pa¬
trẽ.ñ est differentis aut exteri:
sicut ñ unius ẽ .ñ ase loqui quȩ
loquit᷑: neq rursũ alieni ac se¬
parabilis sit loqui ꝑ loquentẽ
Sed hoc eor. sacram̃tũ ẽ qͥ unu
prietatẽ insese st̃:quoꝵ hec uni
tas ẽ. ut loquens ñ ase loquat᷑.
inse patrẽ &. loqui &. oꝑari docu¬
erat. ꝑfecte huiꝰ unitatis fidẽ sta¬
tuit dicens. Sed patͣ qͥ in me ma
Patͣ oꝑat᷑ in filio : &. filius opus

Expanded text:
laris atque unici: operari vero per Filium Palaris atque unici: operari vero per Filium Patrem, non est differentis aut exteri. Sicuti non unius est, non ab se loqui quae loquatur; neque rursum alieni ac separabilis sit, loqui per loquentem: sed hoc eorum sacramentum est, qui unum roprietates est, ut loquens non ab se loquatur; in se Patrem et loqui et operari docuerat; perfectae hujus unitatis fidem statuit, dicens: Sed Pater, qui in me Pater operatur in Filio; sed et Filius opus
Abbreviated transcription (Latin):
dubiũ hoc atq ambiguũ sacra¬
m̃tũ fides euangelica susciꝑet:
hune doctrinȩ suȩ ordinẽ dñs te¬
nuit. Non creditis mͥ qmͣ ego in
patre. & patͣ in me est Uerba q̃
ego loquor uobis. ñ ame loquor:
s pat᷑ qͥ in me manet. ip̃se facit
oꝑa sua. Quibꝰ rogo aliis inpatre
&. filio naturȩ ꝓprietas de mon¬
strari. quã his ipsis uerbis potu¬
it & potest. naguitatis tam̃ in
om̃ibꝰ significacione p̃lata: cũ¬
ait. uerba quȩ ego loquor uo¬
bis. ñ a me loquor: Non exeniit
ꝑ sonã. neq se filiũ denegauit.
nec naturã inse patͣnȩ uirtutis
ñ a se loqͥt᷑ natiuitatẽ Inse dei
ex deo patre testat᷑: ipse insepa¬
rabilis ab eo atq indissimilis
unitate naturȩ: qͥa quaus ab
eo loquat᷑. ipse tam̃ loqͥt᷑. Nã
ht᷑ ostendit ñ suũ tantũ eẽ qͦd
lo qͥt᷑. Subiecit enĩ. Sed pat᷑ qui
inme manet: ipse facit oꝑa sua.
Manere in filio patr̾e. ñ est singu¬

Expanded text:
dubium hoc atque ambiguum sacradubium hoc atque ambiguum sacramentum fides evangelica susciperet, hunc doctrinae suae Dominus ordinem tenuit: Non creditis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me? Verba quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua . Quibus, rogo, aliis in Patre et Filio naturae proprietas demonstrari, quam his ipsis verbis, potuit et potest, nativitatis tamen in omnibus significatione praelata? Cuait: Verba quae ego loquor vobis, non a me loquor; non exemit personam, neque se filium denegavit, nec naturam in se paternae virtutis non ab se loquitur, nativitatem in se Dei ex Deo patre testatur. Ipse in separabilis ab eo atque indissimilis unitate naturae: quia quamvis ab eo loquatur, ipse tamen loquitur. Nam  ostendit non suum tantum esse quod loquitur. Subjecit enim: Sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Manere in Filio Patrem, non est singu
Abbreviated transcription (Latin):
uitati unigeniti ad qͥrens. s uni¬
uersa pocius quȩ sua st̃. sine dãp¬
no imꝑcientis indulsit. Atq ita
nec natura d̾i caret: dũ ñ aliun¬
de quã ex d̾o d̾s ẽ. nec a d̾o differt
dũ ñ aliud ipse quã ds: qͥa & na¬
tiuitas d̾i c̃sistit in filio: nec ꝑ
natiuitatẽ d̾i amisit ex se dei
duplicẽ c̃uenieneiũ generũ ẽ¬
iunctionẽ. neq ꝑ infitiuã capa¬
cioris substancię naturã: qͥa ꝑ
corporalẽ necessitatẽ exteriora
fieri. his qͥbꝰ ẽtment᷑ interiora
ñ possunt: s ꝑ natiuitatẽ ui¬
uentis ex uiuente naturȩ. dũ
res ñ differt. dũ natur̃a di ñ de
generat natiuitas. dũ ñ aliud
qͥd ꝗͣ. ind̾m ex d̾o d̾s nascit᷑. dũ ni¬
chil in his nouu ẽ. nichil alienũ.
nichil separabile:dũ in patre &
filio credere duos dos impiũ ẽ:
dũ patre̾ &. filiũ singłarẽ dm prȩ¬
dicare sacrilegũ ẽ.: dũ d̾m ex do
qͦd insimilitudine generis unũ
sint negare. blasphemũ ẽ. Ac ne

Expanded text:
vitati Unigeniti acquirens, sed universa potius quae sua sunt sine damno impertientis indulsit. Atque ita nec natura Dei caret, dum non aliunde quam ex Deo Deus est; nec a Deo differt, dum non aliud ipse quam Deus est: quia et nativitas Dei consistit in Filio, nec per nativitatem Dei amisit ex se Dei duplicem convenientium generum conjunctionem, neque per insitivam capacioris substantiae naturam; quia per corporalem necessitatem, exteriora fieri his quibus continentur interiora non possunt: sed per nativitatem viventis ex vivente naturae; dum res non difitas, dum non aliud aliquid quam in Deum ex Deo Deus nascitur, dum nihil his novum est, nihil alienum, nihil separabile, dum in Patre et Filio credere deos duos impium est, dum Patrem et Filium singularem Deum praedicare sacrilegum est, dum Deum ex Deo quod in similitudine generis unum sint negare blasphemum est. 40. Ne