comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in omni potente dõ inisericordiȩ
uiscera. Latro iste cruentis
manibus abst̾actiis a fauore
it ineris. suspensus est inpati.¬
bulo crucis. Ibi confessus. ibi
sanatus: ibi audire meruit.
Hodie mecũ eris in paradrso.
Quid esthoc : quistant̃a bonitatẽ
ciat: De ipsa poena criminis.
peruenit ad pręmia uirtutis.
Idcirco autẽ om̃ps ds̃ electossuos
inquibusdã lapsibus cadere
ꝑmisit. ut aliis inculpa iacen¬
tibus. si toto ad eũ corde con-¬
& eis ꝑ lamenta penitentiae
uiã pietatis aperiret. Exer¬
ceamus ergo nosmet ipsos in
lamentis extinguam fletibus.¬
& dignis penitentiȩ fructibus
culpas. Tempora indulta non
pereant. quia qui multos a suis
inquitatibus iam sanatos aspi.¬
cimus. quid aliud quã suꝑnȩ
mi scđiae pignus tenemus:¬

Expanded text:
in omnipotenti Deo misericordiae in omnipotenti Deo misericordiae viscera. Latro iste, cruentis manibus abstractus a fauce itineris, suspensus est in patibusanatus est, ibi audire meruit: Hodie mecum eris in paradiso. Quid est hoc? quis tantam bonitatem ciat? de ipsa poena criminis pervenit ad praemia virtutis. Idcirco autem omnipotens Deus electos suos in quibusdam lapsibus cadere permisit, ut aliis in culpa jacentibus, si toto ad eum corde cont eis per lamenta poenitentiae viam pietatis aperiat. Exerceamus ergo nosmetipsos in lamentis, exstinguamus fletibus, dignis poenitentiae fructibus, culpas, tempora indulta ne pereant, quia qui multos a suis impietatibus jam sanatos aspicimus, quid aliud quam supernae misericordiae pignus tenemus
Abbreviated transcription (Latin):
misericordes. ad gaudia suꝑna
pueniant. Qũu uero quis uel
supbia tumidus. uel carnis
facinore pollutus. ł iracundia
accensus. ł crudelitate impius.
post culpas ad pęnitentiã redit.
&uitã ȩterña ꝑcipit : quasi
in locũ peccator intrat alienũ.
Adiebus ergo iohannis baptistȩ
regñũ cȩlorũ uimpatitur. &
uolenti rapiunt illud: qui a
qui pęnitentiam peccatoribus
indixit. quid aliud quã cȩloꝵ
regno fieri uiolentiã docuit:
assiduis lamentis at teramus :
hereditatẽ iustorũ quã non
tenum ꝑuitã : rapiamus per
regnũ cȩloꝵ rapi uult nostris
fletibus. qđ nr̃is meritis ñ debet᷑.
Abspei ergo certitudine. nulla
nos maloꝵ nr̃oꝵ qualitas. nulla
quantitas frangat. Prestat
magnã ueniȩ fiduciã latro ille
uenerabilis. qui ñ inde uenera¬
bilis undelatro. Nã latro ex
crudelitate : uenerabilis ex con¬
fessione. Cogitate rogo cogitaite.
quã sint in conprehensibilia

Expanded text:
misericordes ad gaudia sempiterna misericordes ad gaudia sempiterna perveniant. Cum vero quis vel superbia tumidus, vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, et vitam aeternam percipit, quasi in locum peccator intrat alienum. A diebus ergo Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud, quia qui poenitentiam peccatoribus indixit, quid aliud quam regno coelorum fieri violentiam docuit. assiduis lamentis atteramus, Haereditatem justorum, quam non tenuimus per vitam, rapiamus per regnum coelorum rapi vult nostris fletibus, quod nostris meritis non debetur. A spei ergo certitudine nulla nos malorum nostrorum qualitas, nulla quantitas frangat. Praestat magnam veniae fiduciam latro ille venerabilis, qui non inde venerabilis, unde latro; nam latro ex crudelitate, venerabilis ex confessione. Cogitate ergo, cogitate quam sint incomprehensibilia
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ cȩloꝵ ium patitur. et
uiolenti diripiunt illud. dae
suꝑnȩ uerba sententia e i nobs
sunt mignopere ꝑscrutanda
Nã quȩrendũ ẽ quo modo uim
ꝑpeti regnũ cȩloꝵ possit. Quis
em̃ cęlo uiolentiam in rogat:
Et rursus quȩ rendũ ẽsi pati
um regñui cęloꝵ potest et
uolenti diripiunt illud: cur
eandẽ uim adiebus iohannis
baptistȩ & non etiam ante
ꝑtulerit: In lege uero scrip.¬
tũ ẽ. siquis hȩc uel illa fecerit :
morte moriat᷑. Cunctis le-¬
gentibus liquet. ꝗc peccatores
quosq poena suȩ seueritatis
ꝑculit. non autẽ ꝑpoeniten-¬
tiam adutta reduxit. Quũ
uero iohannes baptista redẽ¬
toris grãm prȩcurrens peni-¬
tentiam p̃dicat. ut peccator
qui exculpa est mortuus. ꝑ
conuersionẽ uiuat : profecto
adiebus iohannis baptistȩ reg.¬
nũ celoꝵuim patit᷑. Quid est
autẽ regnũ cęloꝵ. nisi locus
ustoꝵ: Solis enĩ iustis. cae.¬
lestis patriȩ prȩmia debent᷑.
ut humiles. casti. mites. atq:

Expanded text:
im patitur, et violenti diripiunt illud . Quae supernae verba sententiae nobis sunt magnopere perscrutanda. Nam quaerendum est quomodo vim perpeti regnum coelorum possit. Quis enim coelo violentiam irrogat? Et rursus quaerendum est si pati vim regnum coelorum potest, et violenti rapiunt illud, cur eamdem vim a diebus Joannis Baptistae, et non etiam ante pertulerit? In lege vero scriptum est: Si quis haec vel illa fecerit, morte moriatur. Cunctis ergquosque poena suae severitatis perculit, non autem per poenitentiam ad vitam reduxit. Cum vero Joannes Baptista, Redemptoris gratiam praecurrens, poenitentiam praedicat, ut peccator qui ex culpa est mortuus, per conversionem vivat, profecto a diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur. Quid est autem regnum coelorum nisi locus justorum? Solis enim justis coelestis patriae praemia debentur, ut humiles, casti, mites, atque
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis in luferee ut rectas
dõ semitas faciat. dũ mundas
manimo cogitationes. ꝑ sermo¬
nẽ bonȩ prȩdicationis format:
Omnis uallis implebitur. et
omis mons & collis humiliabit᷑
Qud hoc loco u illiũ nomine.
insi humtiles. quid montiũ &
colliũ nsi superbi homines
designantur : In aduentu igit᷑
redemtoris ualles implete
montes uero & colles humiliati
sunt : quia ixta eius uocem

Expanded text:
lustret, ut rectas Deo semitas faciat, dum mundas in animo cogitationes per sermonem bonae praedicationis format. Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur. Quid hoc loco vallium nomine, nisi humiles? quid montium et collium, nisi superbi homines designantur? In adventu igitur Redemptoris valles impletae, montes vero et colles humiliati sunt. Quia juxta ejus vocem
Abbreviated transcription (Latin):
animãuã posuit. sic &ris instante
tẽporis irticulo ꝓfrĩbus drmas
seruus maior domino suo. neque
apłs maur eo quimisit illum
Hoc ideo dic̃. qr lauerat pedesseruoꝵ
Apłs greee. latine dicit᷑ missus. ut
ostender& eaquȩ excelsus fecit
humiltter. multo magis humilib
& infirmis humilit̃ eẽfacienda
Sedut & hoc in locospiritalis intel¬
lectus cõmoner&. qr supse qui
peecatũ ñ fecit nec inuentꝰ ẽ dolud
in ore eiꝰ int̃pellat ꝓnr̃is excessib
multo magis ipsi debeamꝰ orare
ꝓinuicẽ. Sed & sidimitat nobis
ille cui Nhabemꝰ qđ dimit tamus
multo magis oport& nos altega¬
trũ dimitꝰtere rob debita nr̃a¬

Expanded text:
sic et nos instante temporis articulo pro fratribus animas servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum. Hoc ideo dixit quia laverat pedes servorApostolus Graece, Latine dicitur missus, ut ostenderet ea quae excelsus fecit humiliter, multo magis humilibus et infirmis humiliter esse facienda. Sed ut hoc in loco spiritualis intellectus commoneret, quia si ipse qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus , interpellat pro nostris excessibus, multo magis ipsi debeamus orare pro invicem. Sed etsi dimittit nobis ille cui non habemus quod dimittamus, multo magis oportet nos alterutrum dimittere nobis debita n
Abbreviated transcription (Latin):
potentia crucis. o meffabilis gła
passionis. inqua & tribunal dĩi.
& iudiciũ mundi. & potestas ẽ
crucifixi. Traxifti enĩ dñe om̃a
adte: cũ expandisses totadie
manꝰ tuas ad plebẽ Ñ credentẽ.
& contradicentẽ tibi. Confitende
maiestatis tuȩ sensũ totꝰ mund u
unã tulerunt omnia elementa
sententiã. cũ obscuratis lumi¬
narib cęli & conuerso in noe tẽ
die. terra quoq: motibi nutar&
insolitis. uniuersaq: creatura.
uelo. scã scõꝵ. ab indignis ponti¬
ficib recesserunt. ut figura is
ueritat̃t ꝓph&ia inmanifesta¬
tionẽ & lex in euangłm uerteret᷑
Traxifti dnẽ omã adte : ut qđ ins
uno iudȩoꝵ tẽplo obumbratis
significationib agebat᷑. pleno
aꝑtõq sacram̃to uniuers arũ
ubiq nationũ deuotio celebrarde
Nunc enĩ & ordo clarior leuitarũ.
& dignitas amplior seniorũ. &
sacratior ẽ unctio sacerdotum:
qr crux tua om̃iũ fons benedie¬
tionũ. om̃iũ ẽ causa gratiarum.
ꝑquã credentib datur uirtus

Expanded text:
potentia Crucis! o ineffabilis gloria Passionis! in qua et tribunal Domini, et judicium mundi, et potestas est crucifixi. Traxisti enim, Domine, omnia ad te, et cum expandisses tota die manus tuas ad populum non credentem et contradicentem tibi, confitendae majestatis tuae sensum totus mundus unam protulerunt omnia elementa sententiam, cum obscuratis luminaribus coeli, et converso in noctem die, terra quoque motibus quateretur insolitis, universaque creatura velo, sancta sanctorum ab indignis pontificibus recesserunt: ut figura in veritatem, prophetia in manifestationem, et lex in Evangelium verteretur. Traxisti, Domine, omnia ad te, ut quod in uno Judaeae templo obumbratis significationibus agebatur, pleno apertoque sacramento, universarum ubique nationum devotio celebraret. Nunc etenim et ordo clarior levitarum, et dignitas amplior seniorum, et sacratior est unctio sacerdotum: quia crux tua omnium fons benedictionum, omnium est causa gratiarum: per quam credentibus datur virtus
Abbreviated transcription (Latin):
homini gła ꝑ contumeliam
incorruptio ꝑ suippliciũ. uti
ꝓmortẽ. Nisi enĩ uerbũ carb
fieree & tam solida exifttr&
unitas iNutraq: natura. ut
a suscipiente suscertã nec ipsũ
breue mortis tc̃pus abͥiunge¬
r&e : nũquã uiler& ad ac terni¬
tatẽ redire mortalitas. Sed
ad fuit nob in xr̃o singulare
mortis conditio ĩ mpiro

Expanded text:
homini gloria per contumeliam, homini gloria per contumeliam, incorruptio per supplicium, vita per mortem. Nisi enim Verbum caro fieret, et tam solida consisteret unitas in utraque natura, ut a suscipiente susceptam, nec ipsum breve mortis tempus abjungeret, numquam valeret ad aeternitatem redire mortalitas. Sed adfuit nobis in Christo singulare mortis conditio no
Abbreviated transcription (Latin):
abstulit & sapientiũ mundi
corda turbauit. nisi crux filudĩ.
quȩ & philosopbicã uanescere
prudentiã & israheliticã fecit
caligare doctrinã : Omnẽ niq
sensũ humanȩ mentis excessit
diuini altitudo consilii: cum
placuit dõ ꝑstultitiã predica¬
tionissaluos facere credentes.
ut imrabilior fierte conftantia
fidei. ex difficultite credendi.
In consequens enĩ & in rationabile
uidebat᷑. recipere. inimo quod
crcatorẽ om̃iũ naturarum in
substantia ueri hominis uirgo
intemerata peperiss&:. quod
ȩqualis patrifilius dĩ qui imple¬
r& om̃a & continer& uniuersa
furentiũ manib: cõprehendi
iniquoꝵ iudicio condẽpnari. &
post dedecori in lusionũ. cruei
se ꝑmisiss& affigi. Sed in his om̃¬
bus simulsunt & humilitas ho¬
minis. & celsitudo dĩtatis Nec
misericordiȩ ratio. maiestatẽ
miscrentis obseurat: quia de
ineffabil potentia factũ est
ut dũ homo uerus est ui dõ
inuio labili & ds̃ uerus est u
carne passibili: conferrecu

Expanded text:
abstulit, et sapientium mundi corda turbavit, nisi crux Filii Dei, quae et philosophicam evanescere prudentiam, et Israeliticam fecit caligare doctrinam? Omnem namque sensum humanae mentis excessit divini altitudo consilii, cum placuit Deo per stultitiam praedicationis, salvos facere credentes , ut mirabilior fieret 274 constantia fidei ex difficultate credendi. Inconsequens enim et irrationabile videbatur recipere animo quod creatorem omnium naturarum in substantia veri hominis Virgo intemerata peperisset; quod aequalis Patri Filius Dei, qui impleret omnia et contineret universa, furentium manibus comprehendi, iniquorum judicio condemnari, et post dedecora illusionum, cruci se permisisset affigi. Sed in iis omnibus simul sunt et humilitas hominis, et celsitudo Deitatis; nec misericordiae ratio majestatem miserentis obscurat, quia de ineffabili potentia factum est, ut dum homo verus est in Deo inviolabili, et Deus verus est in carne passibili, conferretur
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixi patientia. aliud cruci¬
figentiũ egit insania. nec ad
cosdẽ rerũ exitus misericordia
& ira tendebat: cũ ꝑ eiusdẽ san¬
guinis fusionẽ xp̃ssoluer& mun
& mhilei legis testificatio. nihil
mysterioꝵ imagines. nihil ꝓphe¬
tarũ oracula ꝓfueruN. cũ pascha
dñi tot seculis cęlebratũ in eo
iohannes docer& impletũ. de
quo publica ꝓtestatione dicebat.
Ecce agnꝰ dĩ ecceꝗͥ tollit peccatũ
mundi. Repugnat iniquitas
iustitiȩ cęcitas luci. mendaciũ
ueritati. Sed desȩuitia obluc¬
tantiũ descelere crudelium.
obtinuit iħsȩternȩ dispositionis
effectũ: & ita humano generi
suamorte consuluit. ut saera¬
mentũ salutis. &iã ipsis ꝑsccu¬
torib Ñnegarit. Quienim ue¬
nerat uniuersis credentibus
om̃a peccata dimittere: age¬
nerali indulgentia nec iudaieũ
uoluit crim̃ excludere. Quoꝵ
itaq ꝑfidiã de testam. corũ
fidẽ si conuertant᷑ amplecti¬

Expanded text:
Crucifixi patientia, aliud cruciCrucifixi patientia, aliud crucifigentium egit insania, nec ad eosdem rerum exitus misericordia et ira tendebat: cum per ejusdem sanguinis effusionem Christus solveret mundignitas sua, et nihil ei legis testificatio, nihil mysteriorum imagines, nihil prophetarum oracula profuerunt, cum Pascha Domini tot saeculis celebratum in eo Joannes doceret impletum, de quo publica protestatione dicebat: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Repugnat iniquitas justitiae, caecitas luci, mendacium veritati; sed de saevitia obluctantium, de scelere crudelium obtinuit Jesus aeternae dispositionis effectum; et ita humano generi sua morte consuluit, ut sacramentum salutis etiam ipsis persecutoribus non negaret. Qui enim venerat universis credentibus omnia peccata dimittere, a generali indulgentia nec Judaicum voluit crimen excludere. Quorum itaque perfidiam detestamur, eorumdem fidem, si convertant
Abbreviated transcription (Latin):
Sacrã dilectissimi d̃icȩ passionis
historiã tuangelica ut moris
ẽ narratione decursã ita om̃iũ
ur̃m arbitror inhęsisse pecto¬
ribus : ut unicuiq audientiũ
ipsa lectio quȩdã facta sit uisio.
Hab& enĩ hanc potentiã fides
uera. ut ab his mente Ñ desit
quib corporalis praesentia
inter esse non potuit. Et siue
inp̃teritũ redeat. siue infutu¬
rũ secor credentis extendat :
nullassentiat moras tẽporis
cognitio ueritatis. Adẽ ergo
sensib: nr̃is imagorerũ ꝓ ñra
salute geftarĩi & quicquid tunc
disepłoꝵ praestrinxit animos
nr̃os quoq tangit affectus:
q̃ qđ ut tristitia deprimim᷑.
t̃ prstatis magnitudo c̃cussit
sed qr in cogitationẽ uenit . qua¬
les tunc hicrusalẽ popłi. & quales
fuerint sacerdotes. cũ magno
iccipimꝰ tremore mentiũ tintũ
faeinus impioꝵ. Quãuis enĩ ad
salutẽ humani grneris ꝑtinera
passio saluatoris. & ȩternȩ mor¬
tis uincula. tẽporalisint dñi
moret disrupta: aliud tamres

Expanded text:
Sacram, dilectissimi, Dominicae passionis historiam, evangelica, ut moris est, narratione decursam, ita omnium vestrum arbitror inhaesisse pectoribus, ut unicuique audientium ipsa lectio quaedam facta sit visio. Habet enim hanc potentiam fides vera, ut ab iis mente non desit, quibus corporalis praesentia interesse non potuit; et sive in praeteritum redeat, sive in futurum se cor credentis extendat, nullas sentiat moras temporis cognitio veritatis. Adest ergo sensibus nostris imago rerum pro nostra salute gestarum, et quidquid tunc discipulorum perstrinxit animos, nostros quoque tangit affectus; non quod aut tristitia deprimamur,tempestatis magnitudo concussitsed quia cum in cogitationem venit quales tunc Jerusalem populi et quales fuerint sacerdotes, magno accipiamus cum tremore mentium tantum facisalutem humani generis pertineret passio Salvatoris, et aeternae mortis vincula temporali sint Domini morte dirupta, aliud tamen
Abbreviated transcription (Latin):
moriunt᷑. ita os in xp̃o omnes
uiuificabuntur. Amplectene
igit᷑ dilectissimi xp̃iane spei
unicũ pignus. non diuellamuss
a cõpãge corporis xp̃i. inquo
sit substantia dĩ. quo modo con¬
poralit̃ in xp̃o habitat. nisiq
caro nr̃i generis facta ẽ caro di¬
tatis. & m illo sumus dõ repleti
inquo crucifixi in quo sepulta
inquo sumꝰ & iã suscititi: ut pos¬
simꝰ cũ apło dicere. Nr̃a autẽ
conuersatio incęlis ẽ. Vnde &iã¬

Expanded text:
moriuntur, ita et in Christo omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . CAP. V. Amplectentes igitur, dilectissimi, christianae spei unicum pignus, non divellamur a compage corporis Christi: In quo sit substantia Dei, quomodo corporaliter in Christo habitat, nisi quia caro nostri generis, facta est caro Deitatis; et in illo sumus Deo repleti, in quo crucifixi, in quo sepulti, in quo sumus etiam suscitati; ut possimus cum Apostolo dicere: Nostra autem conversatio in coelis e
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑsccutores ueri dĩ & negatores
ueri hominis impi&as una soci¬
iudȩi aestimant solã. & her&ici
asserunt falsã. Dicant ergo ifti
phantastici xp̃ian. quȩ sub ftin¬
tia saluatoris affixasit ligno.
quę iacuerit insepulchro. et
reuoluto munumenti lapide.
quȩ tertio die caro surrexit.
uel quale corpus iħs disepłorũ
uisui. clausis ad eos oftiis ingress
intulerit: cũ ad abigendam
cernentiũ diffidentiã. inspici
oculis digitisq tractari. paten¬
tes adhuc fixurae clauorũ. &
recens conpuncti lateris uulmes
exiger&. Atsi in tanta luce uel¬
tatis tenebrassuas heretica oo¬
duratio Ñ relinquit: oftendait
unde sibi spem uttȩ polliceant᷑
ac ternȩ. unde resurrectionis
xp̃i credant se esse consortes.
Non enĩ possunt cũ apło dicere
stirpt niturȩ. Qui enĩ primus
om̃iũ resurrex̃. eiꝰ plenitudmi
est portio quã p̃cessit. Et pie
credit᷑ hoc qđ ẽ in capite incho¬
atũ. in menbris quoque esse
cõplendũ: qr sicut in adã om̃s

Expanded text:
secutores veri Dei et negatores veri hominis una impietas sociJudaei aestimant solam, et haeretici asserunt falsam. CAP. IV. Dicant ergo isti phantasmatici Christiani, quae substantia Salvatoris affixa sit ligno, quae jacuerit in sepulcro, et revoluto monumenti lapide, quae tertia die caro resurrexerit, vel quale corpus Jesus discipulorum visui, clausis ad eos ostiis ingressus , intulerit, cum ad abigendum cernentium diffidentiam, inspici oculis, digitisque tractari patentes adhuc fixuras clavorum, et recens compuncti lateris vulnus 254 exigeret . Ac si tanta in luce veritatis tenebras suas haeretica obduratio non relinquit, ostendant unde sibi spem vitae polliceantur aeternae, unde resurrectionis Christi se credant esse consortes. Non enim possunt cum Apostolo dicstirpe naturae. Qui enim primus hominum resurrexit, ejus plenitudinis est portio quam praecessit: et pie creditur, hoc quod est in capite inchoatum, in membris quoque esse complendum: Quia sicut in Adam omnes
Abbreviated transcription (Latin):
neq ꝓscĩs. sed ꝓiniquis & impis
xp̃s ẽ mortuus. Et cũ mortis
aculcũ reciper& ñ poss& iutturs
dĩtatis. suscepit tam̃ nascendo
ex nob̶: qđ poss& offerre ꝓ nobis
Olĩ enĩ mortinrẽ mortis suae
potentiã minabat᷑. dicens per
resurgendo dissoluit: & ita ꝑp¬
tuitatẽ mortis incĩdit. ut eam
de aeterna facerae tẽporalem.
& in xp̃o om̃s uiuificabuntur.
Fiat itaq dilectissimi qđ apłsat¬

Expanded text:
nctis, sed pro iniquis et impiis Christus est mortuus : et cum mortis aculeum recipere non posset natura deitatis, suscepit tamen, nascendo ex nobis, quod posset offerre pro nobis. Olim enim morti nostrae mortis suae potentia minabatur, dicens per resurgendo dissolvit: et ita perpetuitatem mortis incidit, ut eam de aeterna faceret temporalem. et in Christo omnes vivificabuntur . Fiat itaque, dilectissimi, quod aposto
Abbreviated transcription (Latin):
postquã patiendo in eruce laua¬
crũ nob remissionis consecrauit.
accepit membra iã inmortalia
quȩ mortalia posuerat. Et cum
post resurrectionẽ apparuisset
discpłis. ac familiariter cũ eis
e& etiã in conueseendo per dies
quad raginta conuersat᷑: exposuit
eis utilitatẽ suȩ passionis. cuius
atenus qr uirtutẽ mysticã nes¬
ciebant: euentũ satis timebant.
Siergo inquit ego laui ur̃ospedes
dñs & magister: & uos debetis
alter alterius lauare pedes. Quȩ
uidelic& fententia. & adlitterã¬

Expanded text:
postquam patiendo in cruce lavapostquam patiendo in cruce lavacrum nobis remissionis consecravit, accepit membra jam immortalia quae mortalia posuerat; ac cum post resurrectionem apparuisset discipulis, ac familiariter cum eis esset etiam in convescendo per dies quadraginta conversatus, exposuit eis utilitatem suae passionis, cujus eatenus, quia virtutem mysticam nesciebant, eventum satis timebant . Si ergo, inquit, lavi vestros pedes, Dominus et magister, et vos debetis alter alterius lavare pedes. Quae videlic
Abbreviated transcription (Latin):
dũ taxat hisquȩ menti neces¬
sitate curȩ tẽporalis adhȩserui
obquoꝵ cotidianã sordidationẽ
simul & emundationẽ. cotidie
dicimus orantes. & dimitte
nob debita nr̃a sicut & nos
dimittimꝰ debitoribus nr̃is.
erũ hȩc deapłis eorũq simi libus
dieta sunt: beatis uidelic& &
inmaculatis. qui tim̃tes dñm
ambulant inuis eius. At nos
qui diuini sȩpe timoris obliti
iter leuũ incedimꝰ: non illaleus
& cotidiana orationũ sollemil¬
tate possumꝰ ab erratuũ nr̃rti
sorde liberari. sed maior nats
est inquinatio. maiori oauon
ru. atq elemosinarũ etritio
purgetur: i psonimirũ itr
uestigia cordis nr̃i mundant
qui sedens indextera dĩ ꝑ assũptȩ
habitũ humanitatis cottidie
interpellat ꝓnob. Postquã uero
lauit pedes discpłoꝵ dñs. accepit
uestim̃ta sua. Et cũ recubuissee
iterũ. a peruit uerbo ministeriũ
lauationis. qđ eis paulo ante facto
nec dũ scientib exhibuerat: qr

Expanded text:
duntaxat iis quae menti necesduntaxat iis quae menti necessitate curae temporalis adhaeserunt: ob quorum quotidianam sordidationem simul et mundationem quotidie dicimus orantes: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Verum haec de apostolis eorumque similibusdicta sunt: Beati videlicet et immaculati, qui timentes Dominum ambulant in viis ejus . At, nos, qui, divini saepe timoris obliti, iter laevum incedimus, non illa levi et quotidiana orationum solemnitate possumus ab erratuum nostrorum sorde liberari, sed major necesse est inquinatio majori orationum, rum atque eleemosynarum exercitio purgetur; ipso nimirum interius vestigia cordis nostri mundante, qui sedens in dextra Dei per assumptae habitum humanitatis quotidie interpellat pro nobis. Postquam vero lavit pedes discipulorum Dominus, accepit vestimenta sua, et cum recubuisset, iterum aperuit verbo ministerium lavationis, quod eis paulo ante facto necdum scientibus exhibuerat. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
diam fueliũ reatussine quibus
in ha uita Ñ uiuit᷑. cotidiana
eiis grã mundant᷑. Pedesnãq
quib incedentes terrã tangĩmꝰ
ideoq eos a contagio pulueris
sicut reliquũ corpus in munes
cuftodire nequĩmꝰ. ipsã terrenȩ
in habitationis necessitatẽ de¬
signant : qua in quantũ cotidie
desides nos & neglegentes affici¬
mur. intantũ & iã magni quiq
& sũmȩ conuersationis uiri. a
cȩlesti quã maxime diligunt
contẽplatione reuocantur. ut
si dixerimꝰ qr peccatũ ñ habemꝰ.
nos ipsosseducamꝰ. & ueritas
non sit in nob. Qui ergo lotus ẽ.
Ñ indig& nisi ut pedes lauet.
sed est mundus totꝰ. Qui ablitꝰ
ẽ fonte baptismatis in remissio¬
nẽ om̃iũ peccatoꝵ non indig&
rursus imino ñ potest eodem
modo ab lui: sed cotidiana tanto
mundanȩ conuersationis con¬
tagia nẽcesse hab& cotidiana
sui redẽptoris indulgentia ter
gantur: Est enĩ toto actionũ
suarũ corpore mundus. excepti

Expanded text:
diani fidelium reatus, sine quibus diani fidelium reatus, sine quibus in hac vita non vivit, quotidiana ejus gratia mundantur. Pedes namque, quibus incedentes terram tangimus, ideoque eos a contagio pulveris, sicut reliquum corpus, immunes custodire nequimus, ipsam terrenae inhabitationis necessitatem designant, qua in quantum quotidie desides nos et negligentes afficimur, in tantum etiam ut magni quique et summae conversationis viri a coelesti, quam maxime diligunt, contemplatione revocantur, ut si dixerimus, Quia peccatum non habemus, nos ipsos seducamus, et veritas non sit in nobis . Qui ergo lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus; quia qui ablutus est fonte baptismatis in remissionem omnium peccatorum, non indiget rursus, imo non potest eodem modo ablui, sed quotidiana tantum mundanae conversationis contagia necesse habet, quotidiana sui Redemptoris indugantur. Est enim toto actionum suarum corpore mundus, exceptis
Abbreviated transcription (Latin):
lauatio. spiritalẽ carnis & animȩ
purificationẽ sine qua ad consor¬
tiũ xp̃i ꝑueniri ñ potest insinuat.:
Vnde p&rus hȩc audiens. solito
mox amoris diuini feruore cor¬
reptus respondit. Dñe. Ñ tantũ
pedes meos. sed & manꝰ & caput.
Acsi aꝑte dicit. Quia iã te docente
intellego. qđ lauando pedes meoi
errata mea temundare significas.
Ñ solũ pedes sed & manꝰ & caput
tibi lauandũ offero. qr ñsolum
incessu. sed &ĩã actu. uisuqueq.
auditu. guftu. olfactu. & tactiu.
multa me cõmittere quae a te
debeant dimitti non ambigo.
Sed feruido amatori quid respon¬
deat dñs. quomodo hunc ad in¬
tellegentiã mysticȩ lauationis
paulat̃i prouoc& audiamus.
Qui lotus ẽ inquit. non indiget
nisi ut pedes lau&. sed ẽ mundus
totus. Manifeste denuntiat.
qđ lauatio pedũ illa remissionẽ
quidẽ peccstorũ designaret:
Ñ tam̃ eĩquȩ semel inbaptismate
datur. sed illã potius qua cotti¬

Expanded text:
lavatio spiritualem carnis et animae lavatio spiritualem carnis et animae purificationem, sine qua ad consortium Christi pervenire non potest, insinuat. Unde Petrus haec audiens, solito mox amoris divini fervore correptus, respondit, Domine, non tantum pedes meos, sed et manus et caput. Ac si aperte dicat: Quia, jam te docente intelligo, quod lavando pedes meos errata mea te mundare significas, non solum pedes, sed et manus et caput tibi lavandum offero; quia non solum incessu, sed etiam actu, visu quoque, auditu, gustu, olfactu et tactu, multa me committere, quae a te debeant dimitti, non ambigo. Sed fervido amatori quid respondeat Dominus, quomodo hunc ad intelligentiam mysticae lavationis paulatim provocet, audiamus. Qui lotus est, inquit, non indiget, nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus. Manifeste denuntiat quod lavatio pedum illa remissionem quidem peccatorum designaret, non tamen ea quae semel in baptismate datur, sed illa potius qua quoti
Abbreviated transcription (Latin):
torm̃toꝵ labore confictt᷑. afflic¬
tio passionũ figurari. Et dr̃s
ponens uestim̃ta linteo prȩcin¬
gitur: ut signific& se habitum
corporis quẽ induit. non sine
pressura doloꝵ. sed longa crucis
tribulatione deponere. Misit
aquã inpelũi. & cȩpit lauare
pedes discpłoꝵ & extrrgere
inteo quo erat prȩcinetus quan¬
do defunctꝰ incruce. aquã una
usanguine delatere suo ꝓfudit
interrã quib credentiũ opera
mundar&. cadẽq opera ñsolũ
passionis sacram̃tis scĩ ficare. sed
&iã eiusdẽ exxemplis confirmare
diguit᷑ est. Qđ autẽ inchoata
pedũ lauatione dicit᷑ uenit ergo
ad simonẽ parũ: Ñ ita intellegendũ
ẽ quasi post aliquos adillũ uenerit
qr mysteriũ nesciebat. ñ frustra
horruerit. Qđ &iã quilib& eoꝵ
acturus fuisse non dubitatur
si non illa terreretur sententia.
qua paro dictũ ẽ. Si ñ lauero te.
non habebis partẽ inecũ. Uui
aꝑte monstrat᷑. qđ haec pedum

Expanded text:
tormentorum labore conficitur, afflictormentorum labore conficitur, afflictio passionum figurari. Et Dominus ponens vestimenta linteo praecingitur, ut significet se habitum corporis, quem induit, non sine pressura dolorum, sed longa crucis tribulatione deponere. Misit aquam in pelvim, et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus, quando defunctus in cruce aquam una cum sanguine de latere suo profundit in terram, quibus credentium opera mundaret, eademque opera non solum passionis sacramentis sanctificare, sed etiam ejusdem exemplis confirmare dignatus est. Quod autem, inchoata pedum lavatione, dicitur, Venit ergo ad Simonem Petrum, non ita intelligendum est, quasi post aliquos ad illum venerit, quia mysterium nesciebat, non frustra horruerit. Quod etiam quilibet eorum acturus fuisse non dubitatur, si non illa terreretur sententia, qua Petro dictum est: Si non lavero te, non habebis partem mecum. Ubi aperte monstratur quod haec pedum
Abbreviated transcription (Latin):
lauat prdes disepłoꝵ: Ñdĩdã
& eius quoq petes humilitr
abluens. cũius manꝰ insua trad¬
tione nouerat procaciter ess
polluendas. Qđ si altiori mla¬
gine mẏsteriũ hoc humilinũ
nr̃ĩ saluatoris ꝑtractare aelees
cena hȩe sacroscã inquatudiseis
uniuersũ quo corpordlits
eccła demoratꝰ. & dapib uerbi
salutaris ac miraculorũ suorũ
dulcedine cunetos longe latẽq
pauit. & ipse audientium fide
ac dilectione pastus est: quia
quot quot ad gratiã ueritatis
conuertit. ꝑ hos nimirũ. corpo¬
rissui qđ est eccła. quasi more
uescentiũ fecit augmentum.
Surrex̃ autẽ acena & posuit ues¬
tim̃ta sua. quando tẽporaliter
cũ hominib amplius conuersa¬
ri desisters. membra corporis
assũpti. deposuit IN cruce.
AIccepto linteo pr ecinxit se: quan¬
do accepto a patre mandato
patiendi ꝓnob̾. in ipso passionis
exercitio sua menbra circũdedit.
ol& nãq ꝑlinteũ qđ multifario

Expanded text:
lavat pedes discipulorum: non lavat pedes discipulorum: non et eis quoque pedes humiliter abluens, cujus manus in sua traditione noverat, procaciter esse polluendas. Quod si altiori indagine mysterium hoc humillimum nostri Salvatoris pertractare delectet, coena haec sacrosancta, in qua cum disuniversum, quo corporaliter in Ecclesia demoratus, et dapibus verbi salutaris ac miraculorum suorum dulcedine cunctos longe lateque pavit, et ipse audientium fide ac dilectione pastus est: quia quotquot ad gratiam veritatis convertit, per hos nimirum corporis sui, quod est Ecclesia, quasi more vescentium fecit augmentum. Surrexit autem a coena, et posuit vestimenta sua, quando temporaliter cum hominibus amplius conversari desistens, membra corporis assumpti deposuit in cruce. Accepto linteo praecinxit se, quando accepto a Patre mandato patiendi, pro nobis in ipso passionis exercitio sua membra circumdedit. Solet namque per linteum, quod multifario
Abbreviated transcription (Latin):
spotestatis. ut & ipsũ uerũ dm̃
hominẽq demonstrar&. & ut
nos illius prȩceptione moneat.
ut quanto magnisumus humili¬
cinur in om̃ibus. Homo nãq
erat uerꝰ qui hominum pedes
tangere ac lauare. ꝑ hominem
tradi. atq ab hominib poterit
crucifigi. Os̃ erat uerꝰ. cui om̃a
dedit pat̃ in manus. quia adõ
ergo dñs. qr diabolus iã miserat
incorde iudȩ ut trader& eum.
Sciebat qr omã dedit ei pater
inmanꝰ. interque om̃ã & ipsum
traditorẽ. & eos quib tradendu
erat. & mortẽ quã erat passuruss
ut dehis om̃ib quȩ uell& facere
malũq eoꝵ sua potentia conuer¬
ter& inbonũ. Sciebat quia per
humilitatẽ in carnationis adõ
exiuit. & ꝑuictoriã resurrection
addm̃ erat rediturus: nec dm̃
cũ in de excird. nec nos deserens
cũ redir&. Sciebat quidẽ om̃a hȩ
& tam̃ in magnȩ suȩ indicium
in magnȩ nr̃ȩ exxẽplũ humiliat
surgit acena. ponit uestim̃ta

Expanded text:
potestatis, ut et ipsum verum Deum potestatis, ut et ipsum verum Deum hominemque demonstret, et ut nos illius praecepti admoneat, ut quanto magni sumus, humiliemur in omnibus. Homo namque erat verus, qui hominum pedes tangere ac lavare, per hominem tradi, atque ab hominibus poterat crucifigi: Deus erat verus, cui omnia dedit Pater in manus, quia a Deo jam miserat in corde Judae, ut traderet eum, sciebat quia omnia dedit ei Pater in manus: inter quae omnia et ipsum traditorem, et eos quibus tradendus erat, et mortem quam erat passurus, ut de his omnibus quae vellet, faceret, malumque eorum sua potentia converteret in bonum. Sciebat quia per humilitatem incarnationis a Deo exivit, et per victoriam resurrectionis ad Deum erat rediturus, nec Deum cum inde exiret, nec nos deserens cum rediret. Sciebat quidem omnia haec, et tamen in magnae suae indicium, in magnae nostrae exemplum humilitatis, surgit a coena, ponit vestimenta sua,
Abbreviated transcription (Latin):
ad patrẽ. pulchro sermone de¬
signat ouangelifta cum dicit:
Cũ dilexiss&e suos ꝗerant in mundo.
infinẽ dilex̃ eos Idest intantũ
dilex̃. ut ipsa dilectione uitam
ad tẽpus finir& corporalẽ. mox
demorte aduitã. de hoc mundo
transiturus ad patrẽ. Maiorem
nãq hac dilectionẽ nemo hab&.
ut anim̃a suã quisponat pro
amicissuis. Vnde recte uterq
transitus. & legalis uidelic& &
euangelicus. sanguine conseeratꝰ
est. ille agnipaschalis. iste eius
de quodicit apłs. Et enĩ pascha
nr̃m immolatus ẽ xp̃s. Iste san¬
guine fuso incruce: ille in crucis
modũ medio limine & suꝑlimi¬
nari. mediis asꝑso inpostibus.
Et cena inquit facta cũ diabolus
misiss& in cordo ut trader& eũ
iudassi monscariothes: sciens qr
om̃a dedit cipat̃ inmanꝰ. & qr
adõ exiuit & ad dm̃ uadit. surgit
acena & ponit uestimenta sua.
Locuturꝰ demaxima humilitate
ad sup̃tȩ humanitatis. prius com¬
memorat ae ternitatẽ diuinas

Expanded text:
ad Patrem, pulchro sermone dead Patrem, pulchro sermone designat evangelista cum dicit: Cin finem dilexit eos, id est in tantum dilexit, ut ipsa dilectione vitam ad tempus finiret corporalem, mox de morte ad vitam, de hoc mundo transiturus ad Patrem. Majorem namque hac dilectionem nemo habet, ut animam suam quis ponat pro amicis suis. Unde recte uterque transitus, et legalis videlicet et evangelicus, sanguine consecratus est. Ille agni paschalis, iste ejus de quo dicit Apostolus: Etenim pascha nostrum immolatus est Christus . Iste sanguine fuso in cruce, ille in crucis modum medio limine, et superluminari mediis asperso in postibus. Et coena, inquit, facta, cum diabolus jam misisset in cor ut traderet eum Judas Simonis Iscariotae, sciens quia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exivit, et ad Deum vadit, surgit a coena, et ponit vestimenta sua. Locuturus de maxima humilitate assumptae humanitatis prius commemorat aeternitatem divinae
Abbreviated transcription (Latin):
eripturus euangelifta iohannes
memorabile illud dñi iuꝑsteriũ.
quo discpłis in pascha priusquã ad
passionẽ ir& pedes lauare dignatꝰ ẽ:
primo ipsũ nom̃ paschȩ ꝗͥd mystico
signar& aperire curauit. ita inci¬
pieis. Ante diẽ autẽ festũ puschȩ
sciens iħs qr uenit horaeiꝰ ut tran¬
seat ex hoc mundo adpatrt̃. cũ
dilexiss& suos quierant in mundo
infinẽ dilex̃ eos. Pascba quippe
transitꝰ in t̃p̃tatur. nom̃ exeo
uetus habens qđ transierit in eo
dñs ꝑ egyptũ. ꝑcutiens primogo¬
nita egrpti & filiosisrł liberus
& qđ ipsi filii isrł transierint illa
noc te de aegyptia seruitute. ut
uenirent ad terrĩ ꝓmissae olim
hereditaus & pacis. Mystce aut̃
significat qđ in eo dñs transiturus
eã ex hoc mundo ad patr̃e. & qđ
eius excẽplo fideles abiectis tem¬
poralib desideriis. ab iecta uitioꝵ
seruitte : continuis uirtutum
ftudiis. transire debent ad ꝓmis¬
sionẽ putriȩ cȩlestis. Quomodo
autẽ transierit iħsex hoc mundo

Expanded text:
ripturus evangelista Joannes memorabile illud Domini ministerium, quo discipulis in Pascha priusquam ad passionem iret, pedes lavare dignatus est, primo ipsum nomen Paschae quid mystice signaret, aperire curavit, ita incipiens: Ante diem autem festum Paschae sciens Jesus quia venit hora ejus ut transeat ex hocilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Pascha quippe transitus interpretatur, nomen ex eo vetus habens, quod transierit in eo Dominus per Aegyptum percutiens primogenita Aegypti, et filios Israel liberans, et quod ipsi filii Israel transierint illa nocte de Aegyptia servitute, ut venirent ad terram promissae olim haereditatis et pacis . Mystice autem significans quod in eo Dominus transiturus esset ex hoc mundo ad Patrem, et quod ejus exemplo fideles, abjectis temporalibus desideriis, abjecta vitiorum servitute, continuis virtutum studiis transire debent ad promissionem patriae coelestis. Quomodo autem transierit Jesus ex hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ reconciliationissaerificiũ
offercis patri. Ñ intẽplo cuius
iã erat finita reuerentia. nec intra
septa ciuitatis obineritum sui
sceleris diruendȩ : sedforis & eatra
castra crucifixus est. ut ueterum
uictiiarũ cessante inysterio.
noua hostia imponeret᷑ altari. &
crux xp̃i Ñ templi ẽ& ara. sed
species a spectui mentis occurrat:
que fuit inoculis impiorum:
quib ꝑmorsendictũ ẽ. Eterit
pendens uttã inte oculos tuos
& timebis die & noett & non
eredes uitȩ tuȩ. Istienĩ nihil ins
crucifixo dño. prȩterficinꝰ suũ
cogitare potuerunt : habentes
titorẽ q̃ quo fides uera iustifi¬
ctt̃ sed quo conscientia iniqua
torquet᷑. Noster uero intellectꝰ
quẽ sps ueritatis inluminat głam
crucis caclo terraq radiantem
puro ac libero corde suspiciat. &
interiore acie uideat. qualesit
qđ dñ sait cũ depassionis suae
loqueret᷑ instantia. Venit hora

Expanded text:
verum reconciliationis sacrificium verum reconciliationis sacrificium offerens Patri, non in templo, cujus jam erat finita reverentia, nec intra septa civitatis ob meritum sui sceleris diruendae, sed foris et extra castra crucifixus est, ut veterum victimarum cessante mysterio, nova hostia, novo imponeretur altari, et crux Christi, non templi esset ara, sed species aspectui mentis occurrat, quae fuit in oculis impiorum, quibus per Mosen dictum est: Et erit pendens vita tua ante oculos tuos, et timebis die ac nocte, et non credes vitae tuae . Isti enim nihil in crucifixo Domino praeter facinus suum cogitare potuerunt, habentes timorem, non quo fides vera justificatur, sed quo conscientia iniqua torquetur. Noster vero intellectus, quem Spiritus veritatis illuminat, gloriam Crucis 228 coelo terraque radiantem puro ac libero corde suscipiat, et interiore acie videat, quale sit, quod Dominus cum de passionis suae loqueretur instantia, dixit: Venit hora,
Abbreviated transcription (Latin):
Nã cũ uerbis sacrȩ orationis suȩ dĩs
declarass&. uerissimt sibi atq
plenissime & humanã & diuinã
esse naturã. oftendens unde ẽx
qđ pati noll& & unde qđ uell&:
depulsa trepidatione infirmi¬
tatis. & confirmata magnanimi¬
tate uirtutis. rediit insententi
dispositionis ȩternȩ : & seuient
diabolo ꝑministeria iudaeorũ.
formã serui nichil petcati ha¬
bentis obiecit. ut ꝑ cñ ageret̾
om̃iũ causa. in quo solo erit
om̃iũ natura sine culpa birueri
ergo in lum̃ uerũ filii tenebratĩ
& utentes faculis atq latriiis.
ũ euaserunt infidiliatis suac
noctẽ s qr ĩ intellexeruart lues¬
rere: dicente apło. Si cõpatim᷑.
& conregnabimus. Vt sacratissi¬
mosaluatoris obꝓbrio. Ñhębreis
quisquã nec isrblita. sed alienige¬
nasubdert᷑ thanc enĩ transla¬
tionẽ. acircũcisione ad preputiũ.
afiliis carnalib ad filiosspĩtales.
inmaculati agni ꝓpitiatio. &
om̃iũ sacram̃toꝵ plenitudo
transibat. Si quidẽ pascba nr̃m¬

Expanded text:
rationis suae Dominus declarasset verissime sibi atque plenissime et humanam et divinam inesse naturam, ostendens unde esset quod pati nollet, et unde quod vellet; depulsa trepidatione infirmitatis, et confirmata magnanimitate virtutis, rediit in sententiam suae dispositionis aeternae, et saevienti diabolo per ministeria Judaeorum, formam servi nihil bentis objecit, ut per eum ageretur omnium causa, in quo solo erat omnium natura sine culpa. Irruerunt ergo in lumen verum filii tenebrarum, et utentes faculis atque laternis, non evaserunt infidelitatis suae noctem, quia non intellexerunt luo: Si compatimur, et conregnabimus : ut sacratissimo Salvatoris opprobrio, non Hebraeus quisquam, nec Israelita, sed alienigena subderetur. Per hanc enim translationem, a circumcisione ad praeputium, a filiis carnalibus ad filios spiritales, immaculati agni propitiatio, et omnium sacramentorum plenitudo transibat. Siquidem Pascha n
Abbreviated transcription (Latin):
renouent᷑. Quantũ lib& enim
quisq iustificatꝰ sit. hab& tan
ẽẽ possit & melior. Qui auten
Ñ ꝓficit deficit. & qui nihil ad¬
quirit. Ñnihil ꝑdit. Currenꝰ
ergo nob ẽ fidei gressib miseg¬
ricordiȩ operib amore iusti
ut diem redemptionis nrãe
spiritalit̃ celebrantes. Ñ in
ferm̃to ueteris malitiȩ & ne¬
quitiȩ sed in azimis sinceritatis

Expanded text:
. Quantumlibet enim quisque justificatus sit, habet tamen, esse possit et melior. Qui autem non proficit, deficit; et qui nihil acquirit, nonnihil perdit. Currendum ergo nobis est fidei gressibus, misericordiae operibus, amore justitiae, ut diem redemptionis nostrae spiritaliter celebrantes, non in fermento veteri malitiae et nequitiae, sed in azymis s
Abbreviated transcription (Latin):
mus eiꝰ clem̃tiã qui mandauit᷑
mandata sua custodirinimis. ut
dirigat ipse iuas nr̃as ad custodi¬
endas iustificationessuas. ipse
post custodiã mandatu suoꝵ.
adbratitudinẽ nossus ꝑpetuae̾

Expanded text:
mus ejus clementiam, qui mandavit mandata sua custodiri nimis, ut dirigat ipse vias nostras ad custodiendas justificationes suas, ipse post custodiam mandatorum suorum ad beatitudinem nos suae perpetuae
Abbreviated transcription (Latin):
se ad redẽptionẽ mundi pat̾nã
ex sequi uoluntatẽ. ut facinus
qđ aꝑsequentibus parabatur
nec inpelleret nec timeret.
Postquã ergo iudas ꝑuasus adiabolo
discessit a xp̃o. seq acorpore apłicȩ
unitatis abscidit: nullo dñs
pauore turbatus. sed desola re¬
dimendoꝵ salute solliettꝰ: omne
tẽporis spatiũ qđ aꝑsequentiũ
uacabat incursu. mysticisser¬
monib sacrateq doctrinȩ sic̃
iohannis euangelio declaraturꝰ
impendit. eleuans ad cȩlũ oculos.
&puniuersa eccła supplicans patri.
unũ fierent & ingła redẽptoris
indiuidui ꝑmanerent: adiciens
postremo illã orationẽ quaait.
Patersi fieri potest. transeat calix
istrame. Vbi ñ estimandũ est
uoluerit declinare: cũ ipse apłm
uet& dicens. Calicẽ quẽ dedit mͥ¬

Expanded text:
sic ad redemptionem mundi paternam sic ad redemptionem mundi paternam exsequi voluntatem, ut facinus quod a persequentibus parabatur nec impelleret, nec timeret. Postquam igitur Judas persuasus a diabolo discessit a Christo, seque a corpore apostolicae unitatis abscidit, nullo Dominus pavore turbatus, sed de sola redimendorum salute sollicitus, omne temporis spatium quod a persequentium vacabat incursu, mysticis sermonibus sacrataeque doctrinae, sicut Joannis Evangelio declaratur, impendit: 222 elevans ad coelum oculos, et pro universa Ecclesia supplicans Patri, unum fierent , et in gloria Redemptoris individui permanerent; adjiciens postremo illam orationem qua ait: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Ubi non existimandum est voluerit declinare; cum ipse beatuvetet, dicens: Calicem quem dedit m
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sunt . Ñ de conscientiȩ reatu.
sed de humanȩ mutabilitatis
mcerto. tim̃tes neminus uerũ
eã qđ inse quisq nouerat. quã
qđ ipsa ueritas pracuidebat:
uautẽ in hac trepidatione scõrũ.
ab uteris dnĩ patientia . & abs¬
condi te tua eredis audacia.
adis inpudentiã sceleri. nec
signo euidentiore terreris.
ins posuerat continerent : tu
unũ q̃ retribis apirapside.
qr animũ non auertis acrimine.
gelista narrauit. ut cũ traditori
suo dñs manifestius designando
pinẽ porrexiss& intinetũ. totũ
iudã diabolus oceupar&. & quẽ
malignis cogitationib obligarat.
iã ipso impi&atis opere possidera
Corpore enĩ tantũ cũ cenantibus
recũbebat. mente aut̃ sacerdotũ
inuidiã. testiũ falsitatẽ. & furorẽ
imperitȩ plebis armabat. Deniq
Uox hȩc q̃ubentis ẽ sed sinentis
nec trepidi sed parati: qui habers
om̃iũ tẽpoꝵ potestat̃ẽ. oftendit
& morã non facere traditori. &

Expanded text:
enim sunt, non de conscientiae reatu, enim sunt, non de conscientiae reatu, sed de humanae mutabilitatis incerto, timentes ne minus verum esset quod in se quisque noverat, quam quod ipsa Veritas praevidebat. Tu autem in hac trepidatione sanctorum abuteris Domini patientia, et abscondi te tua credis audacia. Addis impudentiam sceleri, nec signo evidentiore terreris. Dominus posuerat, continerent, tu manum non retrahis a paropside, quia animum non avertis a crimine.gelista narravit, ut cum traditori suo Dominus manifestius designando panem porrexisset intinctum, totum Judam diabolus occuparet ; et quem malignis cogitationibus obligarat, jam ipso impietatis opere possideret. Corpore enim tantum cum coenantibus recumbebat, mente autem sacerdotum invidiam, testium falsitatem, et furorem imperitae plebis armabat. DeniqueVox haec non jubentis est, sed silentis, nec trepidi, sed parati: qui habens omnium temporum potestatem ostendit se et moram non facere traditori, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidiȩ : sequens diabolũ duc̃e
& nolens xp̃m habere rectorẽ.
Dicens itaq dñs. am̃ dieo uobqđ¬
unus ur̃m me traditurus est.
notã sibi ꝓditoris sui conscien¬
tiã demonstrauit. Ñ aspera
nec aperta impiũ incrtpłtion
confundens. sed leni & taetta
ad monitione conueniens it
facilius corrigerae poenitu
quẽ nulla deformass& abiectio.
Cur infelix uida tanta benignita¬
te Ñ uteris: Ecce parcit ausibus
tuis dñs. & nulli te nisi tibi indi¬
cat xp̃s. Nec nom̃ tuũ nec ꝑsona
de tegitur. sed ueritate & mise¬
ricordiȩ uerbo. cordis tui tantũ
archana tangunt᷑. Non apłici
ordinis honor. nec sacram̃torũ
tibi cõmunio denegatur. Redi
in in tegrũ. & deposito furore
resipisce. Clementia inuitat.
salus pulsat. aduitam uita
reuocat Ecce inmaculati & in
nocentes condisepłi tui. ad sig¬
ificationẽ facinoris expauescuN
& om̃s sibi Ñ edito impi&atis
auctore formidant. Contristati

Expanded text:
perfidiae, sequens diabolum ducem, perfidiae, sequens diabolum ducem, et nolens Christum habere rectorem. Dicens itaque Dominus: Amen dico vobunus vestrum me traditurus est , notam sibi proditoris sui conscientiam demonstravit: non aspera nec aperta impium increpatione confundens, sed leni ac tacita admonitione conveniens; ut facilius corrigeret poenitudo, quem nulla deformasset abjectio. Cur, infelix Juda, tanta benignitate non uteris? Ecce parcit ausibus tuis Dominus, et nulli te, nisi tibi, indicat Christus: nec nomen tuum, nec persona detegitur, sed veritatis et misericordiae verbo, cordis tantum tui arcana tanguntur. Non apostolici ordinis honor, non sacramentorum tibi communio denegatur. Redi in integrum, et deposito furore resipisce. Clementia invitat, salus pulsat, ad vitam vita te revocat. Ecce immaculati et 221 innocentes condiscipuli tui ad significationem facinoris expavescunt, et omnes sibi, non edito impietatis auctore, formidant. Contristati
Abbreviated transcription (Latin):
adhibere debuerant: parrici¬
dalis odii furore concepto. ad
unũ opus uacant. & in unum
facinussimili crudelitate con¬
iurant: Quid assecuturi suppli
tibus ergo principib. ne in scõ
die tumultꝰ oriretur: non festi¬
uitati sed facinori studebatur.
nec religioni seruiebat hȩc cura.
sed crimini. Diligentes ẽm̃ pon¬
tifices & solliciti sacerdotes sedi¬
tiones turbarũ fieri in prȩcipua
sollẽnitate metuebant. non ut
& in opert paternȩ dispositionis
intrepidus: uetus teftamentũ
consũmabat. & nouum pascha
condebat. Discũbentibus enim
condiscpłis adedendã myfticã
cenã. cũ in caiphȩ atrio tractara
quomodo xp̃s poss& occidi. ille
corporis & sanguinissui ordinan
sacram̃tũ. docebat qualis dõ hos¬
tia deber& offerri: ne ab hoc
quidẽ mẏsterio traditore sub¬
moto. ut ostendera nulla imu¬
ria exasperatꝰ. qui uoluntariaer
impieate praescitꝰ. Ipse enim
sibi fuit materia ruint & causa

Expanded text:
adhibere debuerant, parriciadhibere debuerant, parricidalis odii furore concepto, ad unum opus vacant, et in unum facinus simili crudelitate conjurant, nil assecuturi supplictibus ergo principibus, ne in die sancto tumultus oriretur, non festivitati, sed facinori studebatur; nec religioni serviebat haec cura, sed crimini. Diligentes enim pontifices et solliciti sacerdotes, seditiones turbarum fieri in praecipua solemnitate metuebant, 220 nonet in opere paternae dispositionis intrepidus, vetus Testamentum consummabat, et novum Pascha condebat. Discumbentibus enim secum discipulis ad edendam mysticam coenam, cum in Caiphae atrio tractaretur quomodo Christus posset occidi, ille corporis et sanguinis sui ordinans sacramentum, docebat qualis Deo hostia deberet offerri, ne ab hoc quidem mysterio traditore submoto; ut ostenderetur nulla injuria exasperatus, qui in voluntaria erat impietate praescitus. Ipse enim sibi fuit materia ruinae et causa