comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bin ad lim̃ domꝰ: et repleta ẽ domꝰ nube:
et acriũ repletũ est splendore glie dñi.
⁊ sonitꝰ alarum cherubim audiebatur
ad atrium exceriꝰ. quasi uox dei omnipo¬
tentis loquentis. Cumq ꝓcepisset ui¬
ro qui indutꝰ erat liucis dicens. sunue
ignẽ de medio rotarum q̃ sunt int̾ che¬
rubin:. ingressus ille stetit iuxta rotã
et extendit cherub manum de medio che¬
rubin ad ignẽ qui erat int cherubin:
⁊ sumpsit et dedit ĩ manu eiꝰ qui indu¬
tꝰ erat lineis Qui accipiens egressꝰ ẽ
Et apparuit in cherubin similitubo ma¬
nus hominis. subtꝰ penuas eorum. Et ui¬
di ⁊ ecce quatuor rote iuxta cherubin.
Rota una iuxta cherub unũ. ⁊ rota

Expanded text:
b ad limen domus et repleta est domus nube et atrium repletum est splendore gloriae Domini et sonitus alarum cherubin audiebatur usque ad atrium exterius quasi vox Dei omnipotentis loquentis cumque praecepisset viro qui indutus erat lineis dicens sume ignem de medio rotarum quae sunt inter cherubin ingressus ille stetit iuxta rotam et extendit cherub manum de medio cherubin ad ignem qui erat inter cherubin et sumpsit et dedit in manus eius qui indutus erat lineis qui accipiens egressus est et apparuit in cherubin similitudo manus hominis subtus pinnas eorum et vidi et ecce quattuor rotae iuxta cherubin rota una iux
Abbreviated transcription (Latin):
corpus coticlie per sacerdo tes un¬
molatur in altari: Apostolus eni¬
dicit: Paius quem frangimus non¬
ne corpus donuiu est: Et calix cui be¬
neliximus nonne sangus donri

Expanded text:
corpus quotidie per sacerdotes immolatur in altari. De quo Apostolus ait: « Panis, quem frangimus, nonne corpus Domini est? Et calix, cui benedicimus, nonne communi
Abbreviated transcription (Latin):
deberetis magistri eẽ ꝓpt̾ tempꝰ: rursꝰ
indigetis ut uos doceamini q̃ sint elem̃¬
ta exordi sermonũ dei: et facti estis qͥ¬
b lacte opus sit ñ solido cibo. Omnis e¬
ium qui lactis est particeps: expers ẽ

Expanded text:
eberetis magistri esse propter tempus, rursum indigetis ut vos doceamini, quae sint elementa exordii sermonum Dei: et facti estis quibus lacte opus sit, non solido cibo. Omnis enim, qui lactis est particeps, expers est
Abbreviated transcription (Latin):
tionis eius. Me minauit ⁊ abduxit in
tenebris: ⁊ ñ in lucẽ. Tantum ĩ me uer¬
tustam fecit pellem meam et carnẽ me¬
am: contrunt ossa mea. Edificauit ĩ gy¬
ro meo: ⁊ circũdedit me fele ⁊ labore. In
tenebrosis collocauit me: qͣsi mortuos
serapitnos. Circumedificauit ad u̾sũ me
ut ñ egrediar: aggrauauit compedem
mea. Sed et cum clamauero et rogaue¬
ro: exclusit orationẽ meam Conclusit
michi: leo ĩ absconditis. Semitas meas
subutit: ⁊ confregit me ⁊ posuit me deso¬
latam. Tetendit arrũ suĩ: ⁊ posuit qͣsi
signum ad sagittã. Misit in renib me¬
is: filias phacetie sue. Factꝰ sum in deri¬

Expanded text:
in tenebris, et non in lucem. Tantum in me vertustam fecit pellem meam, et carnem meam, contrivit ossa mea. Aedificavit in gyro meo, et circumdedit me felle, et labore. In tenebrosis conlocavit me, quasi mortuos sempiternos. Circumaedificavit adversum me, ut non egrediar: aggra Sed et cum clamavero et rogavero, exclusit orationem meam, conclusitmihi: leo in absconditis. Semitas meas subvertit, et confregit me: posuit me desolatam. Tetendit arcum suum, et posuit me quasi signum ad sagittam.  He.  Misit in renibus meis filias pharetrae suae. Fact
Abbreviated transcription (Latin):
sertus es. Uocasti qͣsi ad diemsollempnẽ
qui terrerent me decirruitu. ⁊ ñ fuit ĩ
die furoris domini qui effugeret. ⁊ relin¬
queretur. Quos educaui et enutrin:
inunicꝰ m̃s consumpsit eos. Ego ur ui¬

Expanded text:
u. « Vocasti quasi ad diem solemnem, qui terrerent me de circuitu, et non fuit in die furoris Domini, qui effugeret, et relinqueretur. Quos educavi et enutrivi, inimicus meus consumpsit eos. » Qu
Abbreviated transcription (Latin):
sabee: ꝑgelat aran. Cumq uenisset ad
quendã locum et uellet in eo requies¬
cere post solis occubitum: tulit de lapi¬
dib qui iacebant: et supponens capici
suo dormiuit ĩ eodẽ loco. Uiditq ĩ somp
uis scalam stantẽ suꝑ terram ⁊ cacum̃
eius tangens celum. angłos qr dei ascen
dentes ⁊ descendentes ꝑ eã. ⁊ dñm ĩnix¬
um scale. dicentẽ sibi. Ego sum dñs ds̃
abrahã patris tui. ⁊ d̾s ysaac. Terram
in qͣ dormis tibi dabo. et semini tuo:
exitq germen tuum qͣsi pulius terre.
Dilataberis ad orientẽ ⁊ occidentẽ sep¬
tentrionẽ et meridiẽ. ⁊ benedicentꝰ in
de et in semine tuo omnes trib terre.
Et ero custos tuus quocuuq ꝑrexeris.
⁊ reducam te in terrã hanc. nec dimit¬
tam nisi compleuero unuersa q̃ dixi:
Cumq euigilasset iacob de somno.Ait¬
Uere dominꝰ est in loco isto: et ego nes¬
ciebã. Pauensq: qͣm terribilis est in¬
quit locus iste. Non ẽ hic aliud nisi do¬
mus dei: et porta celi. Secundil mait¬

Expanded text:
sabee pergebat Haran. Cumque venisset ad quemdam locum, et vellet in eo requiescere post solis occubitum, tulit de lapidibus, qui jacebant, et supponens capiti suo, dormivit in eodem loco. Viditque scalam in somnis stantem super terram, et cacumen ejuscendentes per eam et Dominum innixum scale dicentem sibi: Ego sum Domimus Deus Abraam patris tui et Deu Yssaac: terram in qua dormis tibi dabo et semini tuo. Eritque germen tuum quasi pulvis terre. Dilataberis ad occidentem et orientem et septentrionem, et Meridiem: et benedicentur in te et in semine tuo cunctae tribus terrae. Et ero custos tuus quocumque perrexeris, et reducam te in terram hanc: nec dimittam nisi complevero universa quae dixi. Cumque evigilasset Vere Dominus est in loco isto, et ego nesciebam. Pavensque: Quam terribilis est, inquit, locus iste: non est hic aliud nisi domus Dei et porta coeli. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
fiet unum ouile ⁊ unꝰ pastor. L. xii¬
inc ẽ enim qd̃ unam ꝑse in corpo¬
re gentilẽ sanaturus puellã. ñ
hoc anteqͣm ꝓbata omuib ĩ compara¬
bili matriꝰ fide ꝑficit. Habet autẽ ea¬
dem mater etiam constantie et hu¬
militatis insigne p̃cipuum: q̃ cauib
comparata a domino. nec sic quidem
ab istautia precandi desistit: uel aspe¬
rando pietatis munere mentẽ reuocat
sed susceptam libenter amplexata con¬
tumeliã. non solum canib se simile᷑
non negat: sed et cacellis seipsã equi¬
perandam adiungit: prudentiq argu¬
m̃to dñi quidẽ sententiã confirmat: nec
a sue tamen petitionis improbitate quies¬
cit. Confirmat namq sententiã dñi.
cui dicenti. ñ est bonum sumere panẽ
filiorum et mittere canio respondit. eci¬
am dñe. idest ueraciter ut asseris ita ẽ
qm̃ non ẽ bonum sumere salutẽ plebi is
tilib. Sed cum addit. Nam et catelli edũt

Expanded text:
fiet unum ovile, et unus pastor . Hfiet unum ovile, et unus pastor . Hinc est quod unam per se in corpore gentilem sanaturus puellam, non hoc, antequam probata omnibus incomparabili fide matris perficit. Habet autem eadem mater etiam constantiae et humilitatis insigne praecipuum, quae canibus comparata a Domino, nec sic quidem ab instantia precandi desistit, vel a sperando pietatis munere mentem revocat, sed susceptam libenter complexata contumeliam, non solum canibus se similem non negat, sed et catellis seipsa aequiparandam adjungit, prudentique argumento Domini sententiam confirmat, nec coeptae a se tamen petitionis improbitate quiescit. Confirmat namque sententiam Domini, cui dicenti: Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus, respondit: Etiam, Domine. Id est, veraciter ut asseris, ita est: quia non est bonum sumere salutem plebis  are eam gentibus; sed cum addit: Nam et catelli edunt
Abbreviated transcription (Latin):
Despondere autem illi differt domiuꝰ.
Uñ quia misericors medicus. miseroꝵ
preces despicit. de quo ueracissime scrip¬
tum est desideriũ pauperũ exaudiuit
dominus: sed ut ꝑseuerantiã mulieris.
nobis semper unitabiẽ demonstra¬
ret: que quo magis contempta indeba¬
tur a dũo. eo ardentius ceptis persta
discipulorũ quoq suoꝵ miscricordes¬
ostenderet animos: qui quasi homineᷤ
ad clamorẽ mulieris publice eos ꝑseq̃n
tum miscd̾ie sue nouerat. qui omnia ĩ
mensura. ⁊ numero. et pondere dispo
casio uideis calumpniandi. qd̃ genti¬
les eis in docendo uel sanando pretu
te recusarent. Et hoc ẽ qd̃ ait. Non
sum missus nisi ad oues que perierũt
domus isri: quia ꝑseipsum solus doce¬
bat udeos. qui ꝑ suos discipłos etiam
gentiles ad fidei gr̃ãm uocauit. de qui¬
b alibi dicit. Et alias oues habeo q̃
ũ sunt ex hoc ouili: et illas oportet¬
me adducere. ⁊ uocẽ meã audient: ⁊

Expanded text:
spondere autem ei differt Dominus, spondere autem ei differt Dominus, non quia misericors medicus miserorum preces despicit, de quo veracissime scriptum est: Desiderium pauperum exaudivit Dominus , sed ut perseverantiam mulieris nobis semper imitabilem demonstret, quae quo magis contempta videbatur a Domino, eo ardentius coeptis instabdiscipulorum quoque suorum misericordes animos qui quasi homines ad clamorem mulieris publice eos persequtum misericordiae suae noverat, qui omnia in mensura, et numero et pondere disposcasio Judaeis calumniandi, quod gentiles in docendo vel sanando praetute recusaverint. Et hoc est quod ait: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Quia per se ipse solus docebat Judaeos, qui per suos discipulos etiam gentibus ad fidei gratiam vocavit, de quibus alibi dicit: Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc oviliadducere, et vocem meam audient, et
Abbreviated transcription (Latin):
iecta est fratres km̃i: audiuimꝰ mag
admiranda mentis deuocio: auo ipsa q
dem ut pote gentilis a diuinoꝵ eloqui¬
orum funditus erat segregata doctri¬
nis: nec tam̃ illis quas eadẽ elo quia p̃¬
q magnã fidei ꝑfectionẽ: q̃ pietatẽ sal¬
uatoris implorans ait. Miserere mei
dũe fuli dauid. Lectio oecima
dauid appellat: patet ꝓfecto. quia
uerum hunc hominẽ. uerum credit et
deum. Cũ ꝓfilia rogans ñ ilã secum
adducit ñ dominũ ad cã uenire ꝑ̃cat᷑.
constat aꝑtissime qd̾ eum uerbo sailutẽ
dare posse confidit: cuius p̾sentiã corpo
eum post multas lacrimas tandẽ pro¬
strata adorat dicens. domine adiuua
me: nequa qͣm se de eiꝰ diuina maiesta¬
te ambiguã docet: cuius adorandam
ut dei didicit esse potentiã. Habet pa¬
tientie uirtutẽ ñ exiguã: que domino
ad primam petitionem ñ respondente
uerbum. nequaqͣm a p̃cib cessat: sed
ampliori instantia. auxiliũ qd̃ cepe¬
rat pietatis eiꝰ implorat. Lectõ.xi.¬

Expanded text:
ecta est, fratres charissimi, audivimus magnadmiranda mentis devotio, qua  Al., quo ipsa quidem utpote gentilis a divinorum eloquiorum funditus erat segregata doctrinis, nec tamen illis quae  Al., quaque magnam fidei perfectionem, quae pietatem Salvatoris implorans ait: Miserere mei, Domine, fili David. Cum enim David appellat, profecto patet quia verum hunc hominem, verum credit et Deum. Cum pro filia rogans, non illam secum adducit, non Dominum ad eam venire precatur, constat apertissime quod eum verbo salutem posse dare confidit, cujueum post multas lacrymas tandem prostrata adorat, dicens: Domine, adjuva me, nequaquam se de ejus divina majestate ambiguam docet, cujus adorandam ut Dei didicit esse potentiam. Habet patientiae virtutem non exiguam, quae Domino ad primam petitionem ejus non respondente verbum, nequaquam a precibus cessat, sed ampliori instantia auxilium, quod coeperat, pietatis ejus implorat. Re
Abbreviated transcription (Latin):
fratrẽ ineum. Nuntiata sunt hec re¬
becce. Que mittens et uocans iacob fili¬
um suum dixit ad eum. Ecce esau fra¬
ter tuus minatur ut occidat te. Nunc
ergo fili audi uocem meam: ⁊ consur¬
gens fuge ad laban fratrẽ meũ in aum
habitabisq cum eo dies paucos. donec
quiescat furor fratris tui. ⁊ cesset in¬
dignatio eius: obliuiscat᷑q eoꝵ q̃ fe¬
csti in eum. postea mittã ⁊ accerliã
te inde huc. Cur utroq orbabor filio in
ia die: Dixitq rebecca ad ysaac. Tedet
me uite mee: ꝓpter filias eth. Si accepe¬
rit iacob uxorẽ de stirpe huius terre.
nolo uiuere. Uocauit itaq ysaac iacob
et bñdixit. p̃cepitq ei dicens. Noli acci¬
pere corugẽ de genere chancan. s ua¬
de et ꝓficiscere in mesopothaniã syrie ad
domum bathuei gatrẽ matris tue ⁊ acai¬
ꝑe tibi inde urore᷑ de filiab laban auun¬
culi tui. Ds̃ autẽ ommipotens bñdicat
tibi: et crescere te faciat atq multipli¬

Expanded text:
fratrem meum nuntiata sunt haec Refratrem meum nuntiata sunt haec Rebeccae quae mittens et vocans Iacob filium suum dixit ad eum ecce Esau frater tuus minatur ut occidat te nunc ergo fili audi vocem meam et consurgens fuge ad Laban fratrem meum in Haran habitabisque cum eo dies paucos donec requiescat furor fratris tui et cesset indignatio eius obliviscaturque eorum quae fecisti in eum postea mittam et adducam te inde huc cur utroque orbabor filio in una die dixit quoque Rebecca ad Isaac taedet me vitae meae propter filias Heth si acceperit Iacob uxorem de stirpe huius terrae nolo vivere vocavit itaque Isaac Iacob et benedixit praecepitque ei dicens noli accipere coniugem de genere Chanaan sed vade et proficiscere in Mesopotamiam Syriae ad domum Bathuel patrem matris tuae et accipe tibi inde uxorem de filiabus Laban avunculi tui Deus autem omnipotens benedicat tibi et crescere te faciat atque multipli
Abbreviated transcription (Latin):
fraudulenter: et accepit bñdictionẽ
tuam. At ille subuixit. Iuste nocatũ
ẽnomen eiꝰ iacob supplantauit enim
me en altera uice. Primogenita mea an¬
te tulit: ⁊ nunc secundo subripuit be¬
nedictionẽ meam. Rursumq ad pa¬
trẽ nũquid ñ reseruasti ait ⁊ michi
bñdictionẽ : Respondit ysaac. Dñm
tuum illum constitui: ⁊ omnes ftir
eiꝰ seruituti illiꝰ subiugaui. fr̃umnto⁊
uiuo stabiliui eum: et tibi post hec
fili mi ultra quid faciã : Cui esau.
num unã inquit tantũ benedictionẽ
habes pater : Michi quoq obsecro ut
Uñdicas. Cumq eiulatu magno fieret.
motus ysaac dixit ad eum. In pingue¬
dine terre: et in rore celi desuꝑ erit uene¬
dictio tua. Uiues gladio. et fratri tuo
seriues: tempusq ueniet cum excutia
⁊ soluas iugum eiꝰ de ceruicib tuis.
derat ergo semper esaulectõ.Uii¬
tacob ꝓ bñdictione q̃ benedixerat
ei pater. Dixitq in corde suo. Uenient
dies luctus patris mei: ut occidĩ iacob

Expanded text:
er, et accepit benedictionem tuam. Subjunxit: Juste vocatum est nomen ejus Jacob: supplantavit enim me en altera vice: primogenita mea ante tulit, et nunc secundo subripuit benedictionem meam. Rursumque ad patrem: Nunquid non servasti, ait, et mihi benedictionem? Respontuum illum constitui, et omnes fratres ejus servituti illius subjugavi, frumento et vino stabilivi eum, et tibi post haec, fili mi, ultra quid faciam? Cui Esau: Num unam, inquit, tantum benedictionem habes, pater? mihi quoque obsecro ut benedicas. Cumque ejulatu magno motus Isaac dixit ad eum in pinguedine terrae et in rore caeli desuper erit benedictio tua vives gladio et fratri tuo servies tempusque veniet cum excutias et solvas iugum eius de cervicibus tuis oderat ergo semper Esau Iacob pro benedictione qua benedixerat ei pater dixitque in corde suo veniant dies luctus patris mei ut occidam Iacob
Abbreviated transcription (Latin):
uana autẽ gła temptauit: cum diceret.
eritis sicut dii. Et ex ꝓuectu auaricie
temptauit: cum subuiuxit. Scientes
bonũ et malum. Auaricia autẽ ũ so¬
lũ pecunie ẽ: s etiam altitudinis.
Decte enim auaricia dicitur xIIͭ
Dcum supͣ modũ sublimitas am¬
bitur. Si enim ñ ad auariciã hono¬
ris rapina ꝑtineret: nequaqͣm pau¬
lus de unigenito filio diceret. ñ rapi¬
nam arbitratꝰ ẽ se esse equalem deo.
suꝑbiam traxit: qd̃ eum ad auariciã
sublimitatis excitauit. Sed quibus
modis primum hominẽ strauit: eis¬
dẽ modis scdo homini temptato suc¬
cubuit. ꝑgulã quippe temptat. cum
dicit. Dic ut lapides isti panes fiant.
ꝑuanã głam temptat: cũ dicit. Si
filiꝰ dei es: mitte te deorsũ. ꝑ sublimn¬
tatis auariciã temptat. cum omnia¬
regna mundi ostendit dicens. Hec om¬
uia tibi dabo: si ꝓcidens adoraueris me.
Sed eisdẽ modis a secundo homine uiu¬
citur : quib primũ bominẽ se uicisse

Expanded text:
vana autem gloria tentavit, cum diceret: vana autem gloria tentavit, cum diceret: Eritis sicut Dii. Et ex profecta avaritiae tentavit, cum diceret: Scientes bonum et malum. Avaritia enim non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur, cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Dei filio diceret: 'Non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo'. ad superbiam traxit, quo eum ad avariciam sublimitatis excitavit. Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis secundo homini temptando succubuit. Per gulam quippe temptat, cum dicit: 'Dic, ut lapides isti panes fiant'. Per vanam gloriam temptat, cum dicit: 'Si filius Dei es, mitte te deorsum'. Per sublimitatis avaritiam temptat, cum regna mundi omnia ostendit, dicens: 'Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me'. Sed eisdem modis a secundo homine vincitur, quibus primum hominem se vicisse
Abbreviated transcription (Latin):
tarione. consensu. Et nos cum tempta¬
mur: plerũq in delectationẽ. aut etiã
ĩ consensũ labimur: quia de carnis
peccato ꝓpagati. in nobis ip̃is gerimꝰ. un¬
de certamina toleramꝰ.Les¬
eus uero qui ĩ utero uirginiᷤ ĩcar¬
natus ĩ munclũ sine peccato uene¬
rat: nichil contradictionis in semetip¬
so tolerabat. Lemptari ergo ꝑ sugges¬
tionẽ potuit: sed eiꝰ mentẽ peccati de¬
lectatio ñ momordit: atq ideo omnis
uiai cliabolica temptatio. foris ñ itꝰ fu¬
it. S si ipsum ordiuem temptationis
eiꝰ aspicimus. pensamꝰ quanta magni¬
tudine uos a temptatione liberamur.
Antiquus hostis conter primũ bomi¬
nem parentẽ nr̃m in trib se temptatio¬
nib erexit: quia hunc uidelicet gula
uana gła. et auaricia temptauit. Sed
temptaudo superauit: quia sibi hunc
ꝑ consensum subdidit. Ex gula quippe
temptauit: cũ cibum ligni ueciti os¬
tendit: atq ad comedendũ suasit. Ex

Expanded text:
tatione, consensu, et nos cum tentatatione, consensu, et nos cum tentamur, plerumque in dilectione, aut etiam in consensu labimur, quia de carnis peccato propagati in nobis ipsis etiam gerimus, unde certamina toleramus. Deus vero, qui in utero virginis incarnatus, in mundum sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat, tentari ergo per suggestionem potuit, sed ejus mentem peccati delectatio non momordit. Atque ideo omnis diabolica illa tentatio feris non intus fuit; sed si ipsum ordinem tentationis ejus aspicimus, pensemus, quanta magnitudine nos a tentatione liberamur. Antiquus hostis contra primum hominem, parentem nostrum, in tribus se tentationibus erexit. Quia hunc videlicet gula, vana gloria, et avaritia tentavit. sed tentando superavit, quia sibi eum per consensum subdidit. Ex gula quippe tentavit, cum cibum ligni vetitum ostendit, atque ad comedendum suasit. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
tatione conuenient̾ accipitꝰ. ut a scõ spi¬
ritu ductus in desertum credatꝰ ut iluc
eum siuus sp̃c duceret: ubi hunc ad tẽp
ce cum dicitur ds̃ homo uel ĩ excelsum
montem uel in scãm ciuitatẽ a liabolo
assumptꝰ mens refugit. humane hoc
audire aures expauescunt. Qui tamen
ñ esse incredibilia ista cognoscimꝰ: si ĩ u¬
io et alia facta pensamus. Lectis¬
prte iniquoꝵ omniũ caput diaborꝰ
ẽ: et huius capitis membra. sunt
omnes iruqui. An ũ dliaboli membrũ fu¬
it pilatꝰ ⁊ Rn ũ liaboli membra uidei
ꝑsequentes. et milites crucifigentes fue
runt: Quid ergo mirũ. si se ab uo ꝑ
misit ĩ montẽ duci: qui se ꝑtulit etiã
a membris illius crucifigi: Non ẽ ergo
inclignum redemptori nr̃o qd̾ tempta¬
ri uoluit. qui uenerat occidi. Iustũ
quippe erat. ut sic temptationes nras
sius temptationib uinceret: sicut mor
tem urãm uenerat sua morte superare.
Sed sciendum uobis ẽ: quia trib mo¬
dis temptatio agitꝰ᷑: suggestione. delec¬

Expanded text:
tione convenienter accipitur, ut a sancto Spiritu in desertum ductus credatur, ut illic eum suus Spiritus duceret, ubi hunc ad tentace cum dicitur: Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugit, humanae hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista cognoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium caput diabolus est, et hujus capitis membra sunt omnes iniqui. An non diaboli membrum fuit Pilatus? An non diaboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes Christum fuerunt? Quid ergo mirum si se ab illo permisit in montem duci, qui se perculit ea membris illius crucifigi? Non est ergo indignum Redemptori nostro, quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat ut sic tentationes nostras stem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est, quia tribus modis tentatio agitur, suggestione, delec
Abbreviated transcription (Latin):
pes et sacerdotes. et ꝓph̾e eoꝵ: dicentes
ligno. pater m̃s es tu: ⁊ lapidi. tu me
genuisti. Uercer̃t ad me tergum ⁊ ñ
faciem: et iu tempore afflictioniꝰ sue di¬
cent. Surge et libera nos. Ubi sunt du
tui. quos fecisti tͥ: Surgant ⁊ liberẽt
te in tempore affuctionis tue. Secundũ
numerũ quippe ciuitatũ tuarũ: erant
dii tui iuda. Quid nultis mecũ iudicio
contendere: Omnes dereliquistis me di¬
cit domiuꝰ. Frustra ꝑcussi filios tuos:
disciplinã non receperunt. s. Iohanuẽ¬

Expanded text:
s, et prophetae eorum, dicentes ligno: Pater meus es tu; et lapidi: Tu me genuisti. Verterunt ad me tergum, et non faciem, Et in tempore afflictionis suae dicent: Surge, et libera nos. Ubi sunt dii tui, quos fecisti tibi? surgant et liberent te in tempore adflictionis tuae secundum numerum quippe civitatum tuarum erant dii tui Iuda quid vultis mecum iudicio contendere omnes dereliquistis me dicit Dominus frustra percussi filios vestros disciplinam non receperunt devoravi
Abbreviated transcription (Latin):
tempore quo lucebat de ꝑ uiam: Et nũc
quio tͥ uis ĩuia egypti: ut bibas aquã
turbidã: Et quid tibi cum uia assyriõ¬
rum: ut bibas aqͣm fluminis : Arguet
te malicia tua. ⁊ auersio tua increpabit
te. Scito et uide quia malũ ⁊ amarũ ẽ
reliquisse te dominũ dm̃ tuũ. ⁊ ñ esse
timorẽ eius apud te: dicit dũs ds exer¬
cituũ. A scło confregisti iugũ meũ: ru¬
pisti uincula mea ⁊ dixisti. Non seruiã.

Expanded text:
ebat te per viam? Et nunc quid tibi vis in via Aegypti, ut bibas aquam turbidam? et quid tibi cum via Assiriorum, ut bibas aquam fluminis? Arguet te malitia tua, et aversio tua increpabit te. Scito, et vide, quia malum et amarum est reliquisse te Dominum Deum tuum, et non esse timorem ejus apud te, dicit Dominus Deus exercituum. A saeculo confregisti jugum meum, rupisti vincula mea, et dixisti: Non servi
Abbreviated transcription (Latin):
res iustificare. Sed terribile ẽ ualde qd̾
subdidit. Qui ẽ ex deo: uerba dei audit.
ꝓpterea uos ñ auditis. quia ex deo ñ es¬
tis. Si enim ipse uerba dei audit qui ex
deo est: et audire u̾ba eiꝰ ñ potest qͥsqͥs
ex illo ñ est: int̾roget se unusqͥsq si u̾¬
ba dei ĩ aure cordis ꝑcipit. ⁊ intelligit
unde sit. Cclestẽ patriã desiderare ueri¬
tas iubet: carnis desideria conteri. mun¬
odi głam declinare: aliena ñ appeci: ꝓpͥa
largiri.
enset ergo apud se unus quisq ues

Expanded text:
erribile est valde quod subditur: Qui ex Deo est verba Dei audit; propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Si enim ipse verba Dei audit qui ex Deo est, et audire verba ejus non potest quisquis ex illo non est, interroget se unusquisque si verba Dei in aure cordis percipit, et intelliget unde sit. Coelestem patriam desiderare Veritas jubet, carnis desideria conteri, mundi gloriam declinare, aliena non appetere, propria largiri. Penset ergo apud se unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
festina ĩpublico mãsit apud
cognatã suam trib mensib
Et eiũ q̃ propt᷑ officiũ uenerat
mlxrebat officio mausit trib
mensib. nõ quoddomus cam
cclectarit aliena. scd qͥa frequẽ¬
tius inderi ĩ mhlico displiccbal
pudore marie discist

Expanded text:
festina in publico mansit aput cognatam suam tribus mensibus; etenim quae propter officium uenerat inhaerebat officio. mansit tribus mensibus, non quod domus eam delectaret aliena, sed quia frequentius uideri in publico displicebat. pudorem Mariae: discit
Abbreviated transcription (Latin):
sua qui ambulat. ĩ medio septẽ candela¬
broꝵ aureoꝵ. Scio opera tua. ⁊ laborem.
⁊ patientiã tuã. ⁊ quia ñ potes sustine¬
re malos. Et temptasti eos qͥ se dicunt
apłos ẽẽ ⁊ ñ sunt: et inuenisti eos m̃daces.
Et patientiã habes:. ⁊ sustimusti ꝓpt̾ no¬
men meum ⁊ ñ defecisti. S habeo adu̾¬

Expanded text:
eptem candelabrorum aureorum: Scio opera tua et laborem et patientiam tuam et quia non potes sustinere malos et temptasti eos, qui se dicunt apostolos esse et non sunt, et inuenisti eos mendaces et patientiam habes et sustinuisti eos propter nomen meum et non defecisti. quod
Abbreviated transcription (Latin):
das ur̃as ⁊ sollẽpuitates ur̃as odunt
anima mea facta sunt michi molestdar
Laborami sustinens. Et cum extenderi¬
tis manus ur̃as auertã oculos meos a
uobis: et cum multiplicaueritis oratio¬
nem ñ exaucdiã. Manus ur̃e: sangui¬
ne plene sunt.Lectio.

Expanded text:
das vestras et solemnitates vestras odivit anima mea; facta sunt mihi molesta, laboravi sustinens, et cum extenderitis manus vestras, avertam oculos meos a vobis, et cum multiplicaveritis orationem, non exaudiam. Manus enim vestrae sanguine plenae sunt » 2.
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝯteret scelestos ⁊ peccatores simul ⁊ qui
dereliquerunt dñn dsument᷑. Confunden¬
tur enim. ab ydolis quib sacrificauerunt.
Et erubescetis suꝑ hortis quos elegeratis.
cum fueritis uelut quercus defluentib fo¬
liis. ⁊ uelut ortꝰ absq aqͣ. Et erit fortitu¬
do ur̃a ut fauilla scuppe: et opus ur̃m q̃

Expanded text:
peccatores simul et qui dereliquerunt Dominum consumentur confundentur enim ab idolis quibus sacrificaverunt et erubescetis super hortis quos elegeratis cum fueritis velut quercus defluentibus foliis et velut hortus absque aqua et erit fortitudo vestra ut favil
Abbreviated transcription (Latin):
dhuc illa loquente cum rege: na¬
than ꝓpħ̾a uenit. Et nuntiaue¬
runt regi dicentes. Adest nathan pro¬
pheta. Cumq introisset ante conspͤ¬
tum regis ⁊ adorasset ꝓnus in t̾ram.
dixit nathan. Sommne mi rex. fitu dixi¬
sti adomas regnet post me. ⁊ ipse se¬
deat suꝑ thronum meum: quia descẽ¬
dit hodie. ⁊ immolauit boues ⁊ pin¬
guia ⁊ arietes plurimos. ⁊ uocauit
unuersos filios regis: et principes ex¬
ercitꝰ. ab iathar quoq sacerdotẽ. illis¬
q uescentib et bibentib corã eo ⁊ dicẽ¬

Expanded text:
dhuc illa loquente cum rege, Nathan propheta venit. Et nunciaverunt regi, dicentes: Adest Nathan propheta. Cumque introisset in conspectu regis, et adorasset eum pronus in terram, dixit Nathan: Domine mi rex, tu dixisti: Adonias regnet post me, et ipse sedeat super thronum meum? Quia descendit hodie, et immolavit boves, et pinguia, et arietes plurimos, et vocavit universos filios regis, et principes, Abiathar quoque sacerdotem: illisque vescentibus, et bibentibus coram eo, et dice
Abbreviated transcription (Latin):
lium ioaide. et salomonẽ famulũ tuñ
ñ uocauit. Nunquid a dño meo rege
exiuit hoc uerbũ. ⁊ michi ñ indicasti
seruo tuo. quis sessurꝰ eẽt suꝑ thronũ
domini mei regis post eũ Lectꝰ. uiͣ¬
t respondit rex dauid dicens. Uo¬
cate ad me bethsabee. Que cũ fuis¬
set ingressa corã rege. ⁊ stetisset aute
eum: iurauit rex ⁊ ait. Uiuit dñs qͥ

Expanded text:
omonem famulum tuum, non vocavit. Numquid a domino meo rege exivit hoc verbum, et mihi non indicasti servo tuo, quis sessurus esset super thronum domini mei regis post eum? Et respondit rex David, dicens: Vocate ad me Bethsabee. Quae cum fuisset ingressa coram rege, et stetisset ante eum, juravit rex, et ait: Vivit D
Abbreviated transcription (Latin):
ossumꝰ quoq odium herodis quo ꝑ
specialiter accipere: qͣndo inualescente ĩ¬
uidia p̃dicatores sunt uerbi pene om̃s
expulsi de ꝓuntia: ⁊ ĩgentib p̃dicatu¬
ri sunt longe lateq disꝑsi. Sicq fac¬
tum ẽ: ut gentilitas q̃ ꝑ egyptũ figu¬
ratur. peccatis ante tenebrosa. lum̃ uer¬
bi ꝑciperet. hoc ẽ enim yuerum ihm
⁊ matrẽ eius ꝑ ioseph in egyptũ tnͣs¬
ferri: fidem uidelicet dominice incarnati¬
onis et eccłie societatẽ ꝑ doctore sc̃os gñtib
cõmitti. Qd̃ erant ĩ egypto usq ad obi¬
tum herodis indicat figurate fidẽ xp̃i
ingentib mansuram. donec plenitudo
earum introeat: ⁊ sic om̃is isrł saluꝰ fi¬
at. Obitus quippe herodis. t̾minum ĩ¬
tentionis maliciose qͣ nunc cont᷑ eccle¬
siam indea seuit insinuat. Occisio par¬
uulorum. mortem humilium sp̃u. qͦs
fugato a se xp̃o iudei ꝑemere designat.
Qd̾ autẽ defuncto herode redit ad terram

Expanded text:
ossumus quoque odium Herodis, quo pspecialiter accipere; quando invalescente invidia, praedicatores sunt verbi pene omnes expulsi de provincia, et in gentibus praedicaturi, sunt longe lateque dispersi. Sicque factum est, ut gentilitas, quae per Aegyptum figurabatur, peccatis ante tenebrosa, lumen verbi acciperet. Hoc est enim puerum Jesum et matrem ejus per Joseph in Aegyptum transferri, fidem Dominicae incarnationis et Ecclesiae societatem per doctores sanctos gentibus committi. Quod erant in Aegypto usque ad obitum Herodis indicat figurate fidem Christi in gentibus mansuram donec plenitudo gentium introeat, et sic omnis Israel salvus fiat. Obitus quippe Herodis terminum intentionis malitiosae, qua nunc contra Ecclesiam Judae saevit, insinuat. Occisio parvulorum, mortem humilium spiritu, quos fugato a se Christo Judaei peremere, designat. Quod autem defuncto Herode redit ad terram
Abbreviated transcription (Latin):
ter. et uos debetis alt altiꝰ lauare pe¬
des. Quãiuis etiam uerbo ministran¬
di. possint omnia q̃ d̾s in carne gessit
inteiligi. Nam et ipsum sui sangumis
sacramentum. in ministrandũ nobis
se effundere significat: cum dicit. Si¬
cuit filius hominuis ñ uenit ministra¬
ri s ministrare: ⁊ dare animã suam
redemptionẽ ꝓ multis: ⁊ hoc quoq
maiorib eccłie p̃cipuũ ministrandi ge¬
nus. imitandum ostendens: ut ñ solum
miseris elemosinam doctrine salutariꝰ¬
cem aĩas nr̃as ponere discamꝰ. uos au¬
tẽ estis qui permansistis mecum ĩ tẽp¬
tationib meis. Et ego dispono uobis.
sicut disposuit michi pat̾ m̃s regnunt:

Expanded text:
ter, et vos debetis alter alterius lavare peter, et vos debetis alter alterius lavare pedes . Quamvis etiam verbo ministrandi possint omnia quae Deus in carne gessit intelligi. Nam et ipsum sui sanguinis sacramentum imministrandum nobis se effundere significat, cum dicit: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis , et hoc quoque majoribus Ecclesiae praecipuum ministrandi genus imitandum ostendens, ut non solum misericordiis, eleemosynae, doctrinae salutariinvicem animas ponere discamus. Vos autem estis qui permansistis mecum in tentationibus meis, et ego dispono vobis, sicut disp
Abbreviated transcription (Latin):
delectatione rapiatꝰ recte ꝑ quendam
sapientẽ dicitur. Ducẽ te constituer̃t.
noli extolli s esto in illis: quasi unꝰ
ex ulis. Hinc etiam petrus ait. Non
dominantes in clero. s forma facti
gregi. Et tamen ñ nunqͣm grauiꝰ de¬
linquit ᷑: si int̾ ꝑu̾sos plꝰ equalitas
qͣm disciplina custoditur. Quia enim
talsa pietate superatꝰ ferire heli de¬
linquentes filios noluit: apd̾ distric¬
tum tudicem ĩemetipsum cum filiis
crudeli dampnatione ꝑcussit. Unde ne¬
cesse ẽ ut rectorẽ subditis. ⁊ matrem
pietas. et patrem efficiat disciplina.
ato int̾ hec sollicita circũspectione ꝓ¬
uidendum. ne aut districtio sit rigida.
am quis maior est qui recũbit.
an qui ministrat : Nonne qͥ re
cumbit ⁊ Ego autẽ in medio uestrũ
sum : sic̃ qui ministrat. Ad uerba
exhortationis suimet adiungit exẽ¬
pla que iohannes eurgłista plenius
commemorans intꝰ cetera scribit. Si¬
ergo ego laui ur̃os pedes dñs ⁊ mãgis¬

Expanded text:
er quemdam sapientem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregi . Et tamen nonnunquam gravius delinquitur, si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custodiatur. Quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit . Unde necesse est, ut rectorem subditis et matrem pietas et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita circumspectione providendum, ne aut districtio rigida, Nam quis major est, qui recumbit, an qui minicumbit? Ego autem in medio vestrum sum sicut qui ministrat. Ad verba exhortationis suimet adjungit exempla, quae Joannes evangelista plenius commemorans inter caetera scribit: Si ego lavi vestros pedes Dominus et Magis
Abbreviated transcription (Latin):
cuniã in ore saccorũ. qͣm nũc eodẽ ponde¬
re reportauimꝰ. Sed et aliud attulimꝰ ar¬
gentũ: ut emamꝰ q̃ necessaria sũt. Non
ẽ in nostra conscientia: quis eã posuerit
in marsupiis nr̃is. At ille respoudit. Pax
tris ur̃i: dedit uobis pecuã in faccu¬
lis ur̃is. Nam pecuniã qm dedistis mn
ꝓbatã egõ habeo. Eduxitq ad eos syme¬
ori: et introductis domum. atculit aqm.
et lauerunt pedes suos: deditq pubula
adinis eorum. Illi uero parabant mune¬
ra: donec ingrederetꝰ ioseph meridie. Au

Expanded text:
cuniam in ore saccorum, quam nunc eodem pondere reportavimus. Sed aliud attulimus argentum, ut emamus quae necessaria sunt. Non est in nostra conscientia quis eam posuerit in marsupiis nostris. At ille respondit: Pax tris vestri dedit vobis thesauros in sacculis vestris nam pecuniam quam dedistis mihi probatam ego habeo eduxitque ad eos Symeon et introdet laverunt pedes suos, deditque pabula asinis eorum. Illi vero parabant munera, donec ingrederetur Joseph meridie: au
Abbreviated transcription (Latin):
anctione alteriꝰ. qd̾ uinciendꝰ a ꝑsecuto¬
re. in ductu quo ñ uellec. ad tormenta
pissionis contͣ uoluntatẽ cẽt passurꝰ
bumone fingilitatis. Sed ne graius for¬
de uideretur petro p̃dictu a domino pas¬
sio crucis. hanc suo confestim lenire cu¬
rauit exemplo ut cruciatum martyrii
tentiã.
Ustauã enim significauit ei q̃ morte
elarificaturꝰ eet dm̃. ꝓtinꝰ ad uingit
Ld in buius capite lectionis auduim
Et dieitei. Sequere me. EIc si aperte di¬
slu. Q uia ipse prius ꝓtua redemptione
cruicis suplicium subue ñ timuii. curcu
pro mei confessione nominis crucẽ pati for¬
mides: qui eo głosiori marcyrii palma clari¬
ficaberis: qd̾ in hac ꝓmerenda magistri it
sequeris: Iam uero ab euͣngelista ñ subdit᷑.
quid post hec dicta dñs ⁊ discipłi eiꝰ fecerĩt.

Expanded text:
cinctione alterius, quod vinciendus a persecutore; in ductu quo non vellet, quod tormenta passionis contra voluntatem esset passurus humanae fragilitatis. Sed ne gravis forte videretur Petro praedicta a Domino passio crucis, hanc suo confestim lenire curavit exemplo, ut cruciatum martyrii tentiam.  significavit ei qua morte clarificaturus esset Deum, protinus adjungit quod in hujus capite lectionis audivimus. Et dicit ei: Sequere me. Ac si aperte dicat: Quia ipse prius pro tua redemptione crucis supplicium subire non timui, cur pro mei confessione nominis crucem pati formides? Qui eo gloriosiore martyrii palma clarificaberis, quod in hac promerenda magistri iter sequeris. Jam vero ab evangelista non subditur quid post haec dicta Dominus et discipuli feceri
Abbreviated transcription (Latin):
sublimius aliquid de promere ꝑ disciplm
qm ꝑ semecipsũ: et ꝑ illtꝰ linguã mani¬
feste ꝓferre: qd̾ ꝑ semetipsum liquidiꝰ
noluit aꝑire. Nam et hic ãdiim adhuc
uit̾ eosdem beatos apłos comparatio ui¬
deatur: hoc beato iohanui dñs concessit
in uerbis. qd et petro contulit ĩ miracu¬
us: uidelicet ut et iste altiora ꝓferret.
quia in plateis eiciebant infirmos. et po¬
nebant in lectulis. et in grabatis: ut ue¬
niente petro saltẽ umbra illius obumbͤ¬
ret quẽqͣm illorum: et liberarent᷑ ab ĩ
firmitate. Qd̾ dominũ fecisse nus quam
legimus: ut ꝑ umbram uidelicet sui cor

Expanded text:
sublimius aliquid depromere per discipulum quam per semetipsum, et per illius linguam manifeste proferre quod per semetipsum liquido noluit aperire. Nam, ut et hic quaedam adhuc inter eosdem beatos apostolos comparatio videatur, hoc beato Joanni Dominus concessit in verbis, quod et Petro contulit 340 in miraculis, videlicet ut et iste altiora proferretnimus quia in plateis ejiciebant infirmos, et ponebant in lectulis et grabbatis, ut, veniente Petro, saltem umbra illius obumbraret quemquam illorum et liberartamen Dominum fecisse nusquam legimus ut per umbram videlicet sui corp
Abbreviated transcription (Latin):
pparuit dominus post resurrectionẽ¬
disciplis septẽ: int̾ quos erat pecrus
et iohannes. frustra in piscando tota noc¬
te laborantib: et stans in littore. copio¬
sa rete eorum. piscium multitudine im¬
pleuit. Moxq egressꝰ ad t̾ram ⁊ nuit¬
uit ad prandium. et int̾ prandendum.
tertio petrum. an se amaret int̾rogaur
ac tertio amorẽ confitenti. quia ter eun
negauerat. ei tertio pascendas suas oue
cõmisit: ac deinde quia ꝓ earundẽ oui¬
um idest animarum fideliũ cura pas¬
torali. usq ad martyrium crucis esset
ꝑuenturꝰ intimauit dicens Air̃ am̃ di¬
c t cum eẽs uinior cingebas te. ⁊ am¬
bulalus ubi uolebas: cum autẽ senue

Expanded text:
pparuit Dominus post resurrectionediscipulis septem, inter quos erat Petrus et Joannes, quibus frustra in piscando tota nocte laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invitavit ad prandium, et inter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commisit: ac deinde quia pro earumdem ovium, id est, animarum fidelium cura pastorali usque ad martyrium crucis esset perventurus, intimavit dicens: Amen amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: c
Abbreviated transcription (Latin):
tanto maiori a nobis intentione debet ꝓ
singula uerba pensari: qͣnto magna gc̃e
superus dulcedine tota redundat. Comĩ¬
dat enim nobis beatissimꝰ eũngelista et
apis iobannes priuilegium amoris preci¬
pui: auo ceteris ampliꝰ a domino meruit
honorari. Commendat testimoninm euñ¬
gelice descriptionis: qd̾ u̾itate diuina sub¬
nirum. nuliꝰ fidelium dubitare ꝑmitait̾¬

Expanded text:
anto majori a nobis intentione debet per singula verba pensari, quanta magna gratiae supernae dulcedine tota redundat. Commendat enim nobis beatissimus evangelista et apostolus Joannes privilegium amoris praecipui, quo caeteris amplius meruit honorari a Domino: commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittit
Abbreviated transcription (Latin):
Iam uero ab eunͣgelista ñ subdit᷑. quid
post hec dicta dominꝰ ⁊ discipłĩ eiꝰ fecerĩt:
s ex eo tamen innuit᷑ qd̾ subungit. Cõ¬
uersus pecrus: uidit illum discipulum
quẽ diligebat ihc seq̃ntẽ. Lectio¬
atet namq quia cum dixisset petro

Expanded text:
am vero ab evangelista non subditur quid post haec dicta Dominus et discipuli fecerint; sed ex eo tamen innuitur, quod subjungit: Conversus Petrus, vidit illum discipulum, quem diligebat Jesus, sequentem. Patet
Abbreviated transcription (Latin):
monstrauit. Et dum uictorẽ mortis ĩ
celesti eleuauit:. uictorib quo seqͣn¬
tur ostendit. Ascensio ergo dñi catho¬
lice fidei confirmatio fuit. ut secuturi
ĩposterum crederemꝰ: ac si miracula
illiꝰ donum cuiusdã ꝓmissi ĩ p̃senti ꝑ¬
cepissemus effectum. Et sic fidelis qͥs¬
q cum iam tanta ꝑceꝑit: ꝑ ea q̃ ag
noscit p̾stita. discat sperare ꝓmissa: ac
dei sui p̃terita p̃sentiq bonitate qua¬
si futuroꝵ teneat cautionẽ. Suꝑ ex¬
celsa ergo celi t̾renum corpꝰ imponitꝰ᷑.
ante conclusa angłorum cetib inserũ¬
tur: ingremio ĩmortalitatis natura no¬
stra tranfunditꝰ. et ideo sacrata apłice
lectionis testatur hystoria. Cum hec
dixisset inquit: indentib illis eleuatꝰ

Expanded text:
monstravit; et dum victorem mortis in coelestia elevavit, victoribus quo sequantur ostendit. Ascensio ergo Domini catholicae fidei confirmatio fuit: ut securi in posterum crederemus miraculi illius donum, cujus jam in praesenti percepissemus effectum; et fidelis quisque cum jam tanta perceperit, per ea quae cognoscit praestita, discat sperare promissa, ac Dei sui praeteritam praesentemque bonitatem, quasi futurorum teneat cautionem. Super excelsa ergo coeli terrenum corpus imponitur, ante conclusa, Angelorum coetibus inferuntur, in gremium immortalitatis mortalis natura transfunditur: et ideo sacra apostolicae lectionis testatur historia, Cum haec dixisset, inquit, videntibus illis elevat
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit numerus filiorũ isrł tanqͣ
harena maris: reliquie salue fient.
Uerbum enim consũmans ⁊ adbre¬
uians in equitate. quia uerbum brem¬
liquisset nobis semen. sicut sodoma fac¬
ti essemus: et sicut gomorra similes fu¬
issemus. Qͥd ergo dicemus qd̃ gentes q̃
ñ sectabantur iusticiã. apprehenderunt

Expanded text:
fuerit numerus filiorum Israhel tamquam harena maris, reliqui eorum salui fient. uerbum enim consummans et breuians in aequitatem. quia uerbum breuliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus, et sicut Gomorra similes fuissemus. Quid ergo dicemus: Quod gentes quae non sectabantur justitiam, apprehenderun
Abbreviated transcription (Latin):
b xp̃e scd̃m carnẽ. qui ẽ suꝑ omnia d̃s
benedictus in scła am̃. Non autẽ exci¬
dit uerbum dei. Non enim omnes qui
ex isrlꝰ. hii sunt isrłite. neq qͥ semen
sunt abrahe omnes filii. s ĩ ysaac uo¬
cabitur tibi semen. idest non qui filii¬
carnis. hii filii dei: sed qui filii sunt ꝓ¬
missionis estimantur ĩ semine. ꝓmissi¬
onis enim uerbum: hoc ẽ. Secundũ
hoc tempus ueniam: et erit sare filius
Nou solum autẽ: sed et rebecca habens¬
ex uno concubitu ysaac patris nr̃i. Cũ¬

Expanded text:
 secundum carnem qui est super omnia Deus benedictus in saecula amen non autem quod exciderit verbum Dei non enim omnes qui ex Israhel hii sunt Israhel neque quia semen sunt Abrahae omnes filii sed in Isaac vocabitur tibi semen idcarnis, hi filii dei, sed filii promissionis deputantur in semen. promissionis enim uerbum hoc est: \'Ad hoc tempnon solum autem, sed et Rebecca ex ulto concubitu habens Isaac patris nostri. d
Abbreviated transcription (Latin):
meo. Oꝑtabam enim ipse ego a nathe¬
ma ẽẽ a xp̃o ꝓ fratrib meis. qui sunt
cognati mei secundũ carnẽ. qui sunt is¬
rahelite: quoꝵ adoptio ẽ filioꝵ ⁊ gła.
et testamentũ. et legis latio. ⁊ obsequi

Expanded text:
 Optabam enim ipse ego anathema esse a Christo pro fratribus meis, qui sunt cognati mei secundum carnem, qui sunt Israelite, quorum adoptio est filiorum et gloria et testamentum et legislatio
Abbreviated transcription (Latin):
ergo dicemus : Nunquid iniquitas apd̃
deuu: Absit. Moysi enĩdic̃. misebor. cui mise¬
rebor. et miscd̾iam prestabo cuiꝰ miscrebor.
Igitur ñ uolentis neq currentis sed
miserentis ẽ dei. Dicit enim scriptura
pharaoni. Quia in hoc ipsum excitaui
te. ut ostendam in te uirtutẽ meã. et
anniuitietꝰ nom meum in uniuersa tͥra.

Expanded text:
ergo dicemus?. Nunquid iniquitas apud Deum? Absit! Moysi enim dicit: Miserebor cui miserebor, et misericordiam praestabo cui miserebor . Igitur non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei. Dicit enim Scriptura Pharaoni, quia in hoc ipsum excitavi te, ut ostendam in te virtutem meam, et annunt
Abbreviated transcription (Latin):
autem sap̃ia ⁊ quẽ ad modũ facta sit re¬
feram: et ñ abscondam a uobis sacram̃¬
ta dei. sed ab initio natiuitatis inuesti¬
gabo ⁊ ponam in lucẽ scientiã illiꝰ ⁊ ñ
p̃teribo ueritatẽ: neq cum inuidia ta¬
bescente iter habebo: qm̃ talis homo ñ
erit particeps sap̃ie. Multitudo autẽ
sapientium. sanitas ẽ orbis trarum
Et rex sapiens: ppli stabilimentũ ẽ.
rgo accipite disciplinã Lect
psermones meos. ⁊ ꝓderit uobis.
Sum quidẽ et ego mortalis homo: si
milis omnib ⁊ ex genere terreno illiꝰ qͥ
prior factus ẽ: et inuentre matris fign¬
ratus sum caro. Decem m̃sium tẽpore
coagulatus sum in sanguine. ex semine
hominuis ⁊ delectam̃to sommii conueni¬
entis. Et ego natꝰ accepi cõmunẽ acrẽ
⁊ insimilit factam decidi terra: ⁊ pͥmã
uocem similem omnib emisi plorans.
In inuolum̃tis nutritꝰ sum: ⁊ curis mag¬
ius. Nemo enum ex regib aliud habuit
natiuitatis inicium. Unꝰ ergo introitꝰ

Expanded text:
autem sapientia, et quemadmodum facta sit, referam: et non abscondam a vobis sacramentum Dei, sed ab initio nativitatis investigabo, et ponam in luce scientiam illius, et non praeteribo veritatem: neque cum invidia tabescente iterabo: quoniam talis homo non erit particeps sapientiae. Multitudo autem sapientium sanitas est orbis terrarum: et rex sapiens populi stabilimentum est. Ergo accipite disciplinam per sermones meos, et proderit vobis. Sum quidem mile hominibus et ex genere terreno illius, qui prior factus est, et in ventre matris figuratus sum caro, decem mensium tempore coagolatus sum in sanguine ex semine hominis, et delectamento somnii convenientis, et ego natus accepi communem aerem, et in similiter factam decidi terram, et primam vocem similem omnibus emisi plorans, in involumentis nutritus sum et curis magnis. Nemo enim ex regibus aliud habuit nati
Abbreviated transcription (Latin):
naturam esset hominum: uidelicet
humanam carnem in abum sume.
quasi de re clifficilluna et impossibłi
Sciens autem iłx quia murmurarẽt
de eo discipuli eius. apud enim ista
dixerant sic: ut a domino non audirẽ
ait. Hoc uos scandalizat: Si ergo¬

Expanded text:
naturam esset hominum videlicet humanam carnem in cibum sumere quasi de re difficillima et impossibili etipsum, quia murmurarent de eo discipuli ejus. Sic enim apud se ista dixerunt, ut ab illo non audirentait: Hoc vos scandalizat.
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitutẽ: quia corruptionẽ nr̃am uir¬
tute sue incorruptionis absorbuit. Dedit
uero dona hominib: quia misso desuꝑ
sp̃u. alii sermonẽ sapientie: alii sermo¬
nem scientie: alii grãm uirtutũ: alii gra¬
ciam curationum: alii genera linguaꝵ.
alii interp̃tationẽ sermonũ tribuit.
Dedit ergo dona hominib: dum per
am abacuc ait. Eleuatꝰ ẽ sol. ⁊ luna
stecit ĩ ordine suo. Quis enuim solis no¬
mine nisi dñs: et que lune nõie nisi ec¬
di omnimodo formidauit. At postquã
Ileuatꝰ ẽ ergo sol.⁊ luna ste. tit ĩ¬
Iordine suo: quia cum dñs ad celos
ascendit: scã eius ecclia ĩ auctoritate p̃¬
dicationis excreuit. hinc eiꝰdẽ eccł̃ie uo¬

Expanded text:
captivitatem, quia corruptionem nostram vircaptivitatem, quia corruptionem nostram virtute suae incorruptionis absorbuit. Dedit vero dona hominibus, quia, misso desuper Spiritu, alii sermonem sapientiae, alii sermonem scientiae, alii gratiam virtutum, alii gratiam curationum, alii genera linguarum, alii interpretationem tribuit sermonum . Dedit ergo dona hominibus. De am Habacuc ait: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Quis enim solis nomine nisi Dominus, et quae lunae nomine nisi Ecversa mundi omnimodo formidavit; at postquam est ergo sol, et luna stetit iordine suo, quia cum Dominus coelum petiit, sancta ejus Ecclesia in auctoritate praedicationis excrevit. Hinc ejusdem Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
assumptione ergo eiꝰ angli ĩ al¬
bis uestib uideri debuerunt: aua ꝯui
m natiuitate suci apparuit ds humili
ĩ ascensione sua ostensꝰ ẽ homo subli¬
nus Sed hoc nobis magnoꝵe fratrec¬
phum dampnationis nr̃e: mutata est
sententia corruptionis nr̃e. Iua ⁊ erĩ
namq carnis nr̃e sublenatione. ꝑ figu¬
ram beatꝰ iob dñm aue̾ uocat. Qa enĩ
ascensionis eius mysterium iudeã ñ in¬
telligere consperit. de infidelitate ei se¬
tentiam ꝓtulit dicens: semitã ignora¬
uis enim recte appellatꝰ ẽ dñs. qͥl
corpꝰ carneum ad ethera lib̾uit
Cuius cuis semitã ignorauit. quisos
eum ad celum ascendisse ñ credidit. De
has sollempnatate: ꝑ psalmistã dicit᷑
Eleuata ẽ magnificentia tua suꝑ celos.
De hac rursꝰ aut. Ascendit d̾s in uibila¬
tione ⁊ dñs in uoce tube. De hac iterũ
dicit. Ascendens :̃ altum: captiuã dirẽ
captiuitatẽ. dedit dona hominibr a
cendens quipe ĩ altum captiuã dueit

Expanded text:
assumptione ergo ejus, angeli in alassumptione ergo ejus, angeli in albis vestibus videri debuerunt, quia qui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in ascensione sua ostensus est homo sublimis. Sed hoc nobis magnopere, fratrephum damnationis nostrae, mutata est sententia corruptionis nostrae. Illa enim namque carnis nostrae sublevatione, per figuram beatus Job Dominum avem vocat. Quia enim ascensionis ejus mysterium Judaeam non intelligere conspexit, de infidelitate ejus sententiam protulit, dicens: Semitam ignoravis enim recte appellatus est Dominus, quia corpus carneum ad aethera libravit. Cujus avis semitam ignoravit quisquis eum ad coelum ascendisse non credidit. De hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia tua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . De hac iterum dicit: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus . Ascendens quippe in altum captivam duxit