comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nes piritꝰ sicut apłs ait. Namsiorẽ lingua
reuoluissẽ Rł tego tibi put scio ad huc
dicã. Dictur quoq flatus uentorum spirit᷑
Sicut scriptũ est spiritꝰ procellarũ & a libi
spirituue hementi conteres nauestarsis. Ad¬
duxit quoq: dñ ipiricũ suꝑ terrã & diminute
suntaquȩ Dicuntur s aduersariae po¬
testates ĩp̃iritus sicut scriptũ est Spiritꝰ dñi
malus irruebat insaul & iter. Cuno in¬
mundusspiritꝰ exierit ab homine. Dicitid
&iam motus animi. uel ad excitationem
spirit̃uanae gloriȩ. ÷ Quomodo ad sunnesionẽ
R A d summisionẽ quoq: sicut inbonã partẽ in
spiritu humilitatis. Etbeaa pauperes spiritu
It apłs desermone dĩ dicte quod sit pertingens
usq ad driusionem anime & spirit᷑. Iux taquem
modũ dicitur ȩtdiuina anim aduersio
sps siuit siriptũ eft En proferã uobis spmme¬

Expanded text:
ne spiritus, sicut ait Apostolus: Nam si orem lingua, ne spiritus, sicut ait Apostolus: Nam si orem lingua, re voluissem. Resp. Et ego tibi, prout scio, adhuc dicam. Dicitur quoque flatus ventorum spiritus, sicut scriptum est: Spiritus procellarum . Et alibi: 423 Spiritu vehementi conteres naves Tharsis . Adduxit quoque Dominus spiritum super terram, et diminutae sunt aquae . Dicuntur et adversariae potestates spiritus, sicut scriptum est: Spiritus Domini malus irruebat in Saul . Et iterum: Cum immundus spiritus exierit ab homine . Dicitur etiam motus animi vel ad excitationem, spiritus vanae gloriae. Inter. Quomodo ad submissionem? Resp. Ad submissionem quoque, sicut in bonam partem: In spiritu humilitatis, et, beati pauperes spiritu . Et Apostolus de sermone Dei dicit, quod sit pertingens usque ad divisionem animae, ac spiritus . Juxta quem talem modum dicitur et divina animadversio spiritus, sicut scriptum est: En proferam vobis spiritum me
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ carnemorit᷑. Seu&iã unus quisq: eoꝵ
adquã ꝑtineat creaturã. R Spiritꝰ nãq qui
carne ñ tegitur angelorũ ẽ spiritꝰ aut̃ qui
carnetegit᷑ & ñ cũ carnemoritur hominũ
ẽ spiritꝰ uero qui carnetegit᷑ & cũ carnemo¬
ritur lam̃torũ omniũq brutorũ animali¬
q habentur i Quomodo & Dicit᷑ &iã
& pars animae idẽ rationabilis mens quae
oculus ẽ animaespiritꝰ quaecapaxest̃ donorũ
spiritu & ambulemus & itẽ Vos aut̃ in car¬
Dicitur quoque generaliter tota anima spiritꝰ
sĩ cut ded̃o in eugło scriptũ es̃t. Indinato api¬
te tradidit spm̃. & psalinus de hominibus
exiuit spirtꝰ eorũ: & eclesi astes. Quis nouit si
spiritꝰ filiorum ailã ascendait sursũ. Dicunt᷑
siut superius dixi animȩ oniniũ anima¬
liumspiritꝰ dequibus idẽ ecclesi astes ait
Quis nouit sispirit᷑ iumentorũ descendat᷑ deor¬
Et ingenesi. Onmis caroquȩ habebat spiritũ
uitȩ. Diutur enim uocalis flatus in homi¬

Expanded text:
cum carne moritur? seu etiam unusquisque eorum ad quam pertineat creaturam? Resp. Spiritus namque, qui carne non tegitur, angelorum est; spiritus autem, qui carne tegitur, sed non cum carne moritur, hominum est; spiritus vero, qui carne tegitur, et cum carne moritur, jumentorum, omniumque brutorum animali Inter. Quomodo? Resp. Dicitur etiam et pars animae, id est, rationabilis mens, quae oculus est animae, spiritus, quae capax est donorum spiritu et ambulemus . Et item: Vos autem in carInter. Quid? Resp. Dicitur quoque generaliter tota anima spiritus, sicut de Domino in Evangelio scriptum est: Inclinato capite tradidit spiritum . Et Psal. de hominibus: Exivit spiritus eorum . Et Ecclesiastes: Quis novit, si spiritus filiorum Adam ascendit sursum . Dicuntur, sicut superius dixi, animae omnium animalium spiritus, de quibus idem Ecclesiastes ait: Quis novit, si spiritus jumentorum descendat deorEt in Genesi: Omnis caro, quae habeat spiritum vitae . Dicitur enim vocalis flatus in homi
Abbreviated transcription (Latin):
uero enares patentes existunt i Quare sen¬
sus uocantur R Sensussunt. dicti qui a ꝑ
eosanima subtilissim e. totũ corpus agtat
uigo resentiendi unde & p̃sentia ñ cupant᷑
phis humor uitreus apellat᷑ E Visus unde
extrema a&herialuce. aut hit̃ nospirituluci¬
do ꝑtenues uias a cerebro uenientes atq pe¬
nitratis tunicis iaere exeuntei & tunc com¬
mitione similis materiae uisũdantes.
locior ampliusq uigeat quantũ me moria
int̃ c&era m̃tis officia Vicinior estenĩ ce¬
rebro unde om̃a manant. ex quo sit uteaquȩ
ad alios ꝑtinent sensus uidedicamus. ueluticũ
dicimꝰ uide quo modo sonat. uide quo modo
sapit : sic et c&era .ĩ. Auditus quareappellat
RAuditus ẽ appellat̾. eo quoduoces auriat.
hocẽ aere uerberato suscipiatsonos i Qua
unde appellat᷑: RCustus agut ture ẽ dic¬
eo qđ ꝑtractet et tangat. & ꝑ om̃a mẽbra
uigorẽ sensus aspergat. uã tactiꝓbamus¬

Expanded text:
vero et nares patentes existunt. Inter. Quare sensus vocantur? Resp. Sensus sunt dicti, quia per eos anima subtilissime totum corpus agitat vigore sentiendi, unde et praesentia nuncupantur, phis humor vitreus appellatur. Inter. Visus unde extrema aetheria luce, aut interno spiritu lucido per tenues vias a cerebro venientes atque penetratis tunicis in aere exeuntes, et tunc commistione similis materiae visum dantes.locior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter caetera mentis officia; vicinior est enim cerebro, unde omnia manant; ex quo fit, ut ea, quae ad alios pertinent sensus, videre dicamus: veluti cum dicimus: Vide quomodo sonat, vide quomodo sapit, sic et caetera. Inter. Auditus quare appellatur? Resp. Auditus est appellatus eo quod voces hauriat, hoc est, aere verberato suscipiat sonos. Inteunde appellaturquod pertractet et tangat, et per omnia membra vigorem sensus aspergat. Nam per ta
Abbreviated transcription (Latin):
sua cuiꝰq: ꝓpͥetas & discernibilis similitudo seruetur
Inceteris aut̃ corporis bonis aqualia cuncta reddant᷑:
Ita aedificabitur illa in uno qͦq materies : ut nec aliqͥd
exea ꝑeat. & qđ alicui defuerit ille suppleat: qͥ&iã
denichilo potuit ꝙ uoluit oꝑari Si aut̃ incorporib
resurgentiũ rationabilis in equalitas erit. sic̃ ẽ.
corporis sui. ꝙ & hominẽ reddat angelicis cȩtib
&nihil inconueniens eorũ ingerat sensibus:¬

Expanded text:
sua cujusque proprietas et discernibilis similitudo servetur, sua cujusque proprietas et discernibilis similitudo servetur, in caeteris autem corporis bonis aequalia cuncta reddantur, ita modificabitur illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat, et quod alicui defuerit, ille suppleat qui etiam de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaeqcorporis sui, quod et hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectio reparabit: aliqͥd de. eẽ. plenitudini
naturae non poterit: Qđ &iam p̃dictus doctor
similit̃ fieri : & dehis qui ꝓuecta aetate moriuntur
inqua iuuenis fuit : debilitate senectutis ablata.
Aut si hoc magis congruit illo scło beato. in qͦom̃s scĩ
sine ullo beatitudinis sui defectu uicturi sunt:
ut aliqua aetatũ differentia ibi futurasit sicibierit
ut inpedim̃to aut dede corisine fine regnantib
ñ sit: Itẽq: subiungit. ꝙde &ate diximꝰ hocidem
de statura licet intelligi : VT RṼ AEQUALES
estatura corporis inqua om̃s generalit̃ resurrec¬
turi sunt: beatissimꝰ agustinꝰ manifesta dissertione
ꝓnuntians dicit : Nẽ consequens : ut ideo diuersa stat᷑a sit
reuiuiscentiũ singulorũ : qͥa fuerat diuersa uiuentiũ:
Aut macri cũ eadẽ macie: Aut pingues cũ eadẽ pingue¬
dine reuiuiscant: Sedsi ẽ. inconsilio creatoris ut effigie

Expanded text:
resurrectio reparabit, aliquid deesse plenitudini resurrectio reparabit, aliquid deesse plenitudini naturae non poterit. » Quod etiam praedictus doctor similiter fieri et de his qui provecta aetate moriuntur in qua juvenis fuit, debilitate senectutis ablata. Aut si hoc magis congruit illi saeculo beato, in quo omnes sancti sine ullo beatitudinis suae defectu victuri sunt, ut aliqua aetatum differentia ibi futura sit, sic erit ibi, ut impedimento aut dedecori sine fine regnantibus non sit. » Itemque subjungit: « Quod de aetate diximus, hoc idem de statura licet intelligi. » CAPUT XXI. Utrum aequales e statura corporis in qua omnes resurrecturi sunt, beatus Augustinus manifesta dissertione pronuntians dicit : « Non est consequens ut ideo diversa statura sit reviviscentium, quia fuerat diversa viventium: scilicet ut macri cum eadem macie, aut pingues cum eadem pinguedine reviviscant. Sed si hoc est in consilio creatoris, ut in effigie
Abbreviated transcription (Latin):
maiora corpora redigenda ꝑ ibit demultorũ corporib:
plurimũ: Cũ ipse nec capillũ ꝑiturũ eẽ ꝓmiserit :
restat ergo ut suã recipiat qͥsq: m̃surã : quẽ ł habuit
iniuuentute &iã si senex sit mortuus. ł fuerat habit᷑us.
si ñ . eẽt. ante de functus: Atq: illud ꝙ cõmemorauit apłs
ut nec infra nec ultra iuuenilẽ formã resurgant
diffinier̃ ẽẽ &iam scłi huius doctissime homines iuuen¬
tutẽ : Quȩ cũ fuerit spatio ꝓpͥo t̃minata : Inde iã hominẽ¬
inde trim̃ta uergere grauioris ac senilis atatis:
&atis plenitudinis xp̃i : Resurgent ergͦ homines
tam magni corpore. ꝗuł erant ł futurierant &ate
iuuenili : ꝗuis nihil oberit &iã sierit in fantilis
ł senilis corporis forma ubinecm̃tis. nec ipsius corporis
laboriosa contradictione pugnandũ : Iulianus qͦq
de &ate nihil. eẽ. questionis existimo: qm̃si ue
in ea resurrecturi creduntur: adq ꝓfecto. eent
si uiuerent annis ꝓcedentib ꝑuenturi: qͥa sinat᷑am

Expanded text:
maiorum corpora redigenda, peribit de multorum corporibus plurimum, cum ipse nec capillum periturum esse promiserit. restat ergo, ut suam recipiat quisque mensuram, quam uel habuit in iuuentate, etiam si senex sit mortuus, uel fuerat. habiturus, etiam si est ante defunctus, atque illud quod commemorauit apostolus ut nec ultra nec citra juvenilem formam resurgant definierunt esse etiam saeculi hujus doctissimi homines juventutem, quae cum fuerit spatio proad detrimenta vergere gravioris ac senilis aetatis:aetatis plenitudinis Christi. Resurgent ergo omnes tam magni corpore, quam erant, vel futuri erant aetate juvenili. Quamvis nihil oberit, etiamsi erit infantilis vel senilis corporis forma, ubi nec mentis nec ipsius colaboriosa contradde aetate nihil esse quaestionis existimo, quoniam sin ea resurrecturi esse credantur, ad quam profect si naturam
Abbreviated transcription (Latin):
ex his septẽ stellis nomina dierũ gentiles de¬
der̃ . qui a ꝑ easdẽ aliquid sibies fici ex istima¬
uer̃ dicentes habere a solespiritũ alun a corpͥ
amercurio ingeniũ & linguã. a uenereuo¬
luptatẽ amarte sanguinẽ dioue tẽperan¬
tiam. a saturno humorẽ. Talis quippe exti¬
tit gentiliũ stultitia. quisibi fixer tãndicu
sabb atidicit᷑ : quia pud nos dies dominicus ẽ
R Tertia sab bati t̃tiareria ẽ quã diẽ
martis uocant I Quidȩ quarta: R Quar¬
gentiles saturnadica uer̃ & saturnũ nomina¬

Expanded text:
ex his VII steliis nomina dierum gentiles deex his VII steliis nomina dierum gentiles dederunt, quia per easdem aliquid sibi effici existimarunt, dicentes, habere a sole spiritum, a luna corpus, a Mercurio ingenium et linguam, a Venere voluptatem, a Marte sanguinem, a Jove temperantiam, a Saturno humorem; talis quippe exstitit gentilium stultitia, qui sibi finxerunt tam ridiculsabbati dicitur, qui apud nos dies Dominicus est Tertia sabbati tertia feria, quem diem illi Martis vocant. Inter. Quid est quarta? Resp. Quargentiles Saturno dicaverunt, et Saturnum  I
Abbreviated transcription (Latin):
diesunus L Dic mihi quib: horis scđm con¬
suetudinẽ unius cuiusq gentis rationẽ
inchoat dies R Scđm aegrptios incipit
ab occasusolis scđm persas ab ortusolis:
scđm athenienses a sexta horadiei. scđm
romanos uero unedia nocte. Vnde& tio
gallicinium est quorũ uor diei ostendit
p̃eniũ. quardo e me sonitus af flatus fit¬
nomin aromani quib: dã desiderib: sacra¬
uerunt ĩ Quaratione R Primũ enĩdies
asoleappellauer̃. qui princeps estomnium
siderũ sicut &idẽ dies caputẽ cunctorũ dierũ
Secđm aluna quae soli & splendore & magni¬
tium abstella martis quaeues ꝑ appellatur:
Quartũ abstella mercurii quam qui dam
candidum circulũ dicunt. Quintũ abstella
la quã luciferũ asserunt quae ht̃ omniasi¬
dera pluslucis hab&. Septimũ uero abstel¬
ferturex plere cursũ suum i Quareab his
septem stellis dies nominatisunt ELdeoenĩ

Expanded text:
dies unus. Inter. Dic mihi, quibus horis secundum condies unus. Inter. Dic mihi, quibus horis secundum consuetudinem uniuscujusque gentis rationem inchoat dies? Resp. Secundum Aegyptios incipit ab occasu solis; secundum Persas ab ortu solis; secundum Athenienses a sexta hora diei; secundum Romanos a media nocte. Unde et tunc gallicinium est, quorum vox diei ostendit praeconium, quando et mesonyctius afflatus fitnomina Romani quibusdam sideribus sacraverunt. Inter. Qua ratione? Resp. Primum enim diem a sole appellaverunt, qui princeps est omnium siderum, sicut et idem dies caput est cunctorum dierum. Secundum a luna, quae soli et splendore et magnitium ab stella Martis, quae vesper vocatur. Quartum a stella Mercurii, quam quidam candidum circulum dicunt. Quintum ab stellala, quam Luciferum asserunt, quae inter omnia sidera plus lucis habet. Septimum vero a stelfertur explere cursum suum. Inter. Quare ab his VII stellis dies nominati sunt? Resp. Ideo enim
Abbreviated transcription (Latin):
humiliter p&isti eaquȩ scirecupis. ego aut̃¬
iuixta quod intelligo amabilit̃ tibi indicare
cupio Chronica grecedr̃. quae latuue
temporĩ series appellat᷑ ł Tempora Inquot¬
tũ est minimũ atq: angustissimũ tempus
amotii siderũ dictũ. Est emi ex tremitas
horae in breuibus int̃uallis. cuma liꝗd sibi¬
cedit atq succedit. ĩ horaqua lingua dicit᷑
R hora grecũ nomenesi : & tañ latinum sanat
÷ Quidestdies R Dies est prȩsentio solis si ue
sol supra terras siuit nox sol subterrisi Quo
tuor horarũ est . usq: dindies autnox spati¬
osuicursus aboriente. usq: ad aliũ orien¬
tem sõle caeli uolubilitate condudit.
nã ab usiue dies unus est spatiũ ab oriente
sole usq ad occidentẽ ł Diei spatia qt̃ sunt
spatiũ aut̃ horarũ XII Ĩ Vndediciturdies
& biusuest ut sine cõme moratione noctis
numerũ dierũ dicamus. sicut & in lege di¬
uina scriptũ est. factũ est ues pere & mane

Expanded text:
humiliter petisti ea quae scire cupis, ego authumiliter petisti ea quae scire cupis, ego autem quod intelligo amabiliter tibi indicare cupio. Chronica Graece dicitur, quae latine temporum series appellatur. tum est minimum atque angustissimum tempus, a motu siderum dictum. Est enim extremitas horae in brevibus intervallis, cum alicedit atque succedit. Inter. Hora qua lingua dicitur? Resp. Hora Graecum nomen est, et tamen Latinum sonat. m. Inter. Quid est dies? Resp. Dies est praesentia solis, sive sol supra terras, sicut nox sol sub terris. IntXXIV horarum est, usque dum dies et nox spatio sui cursus ab oriente usque ad alium orientalem solem coeli volubilitate concludit; nam abusive dies unus est spatium ab oriente sole usque ad occidentem. Inter. Diei spatia quot suntspatium autem horarum XII. Inter. Unde dicitur dieset in usu est, ut sine commemoratione noctis numerum dicamus dierum, sicut et in lege divina scriptum est: Factum est vespere et mane
Abbreviated transcription (Latin):
rũ temprfinit᷑ Sed post quinq: illas a&ates
quantũ cumq uitȩ est serectictideputabitur
est ultima senectitis dicta qđ sit terminus sea¬
tae a&satis : haecde a&atibus hab&o. IIII.
DERATLO NE TEM PORUM
Domne qm̃ om̃s acates & om̃a sȩcula si cutoptime
nostis ꝑdiuersa spatia temporũ transeunt
atq difcurrunt : si plac& uolumus auxili¬
antedño de eisdem tẽ porib: ꝓutdnte lligimus
i p̃sentia ur̃a aliquid habere disputationis
capitulis continetur. Inquantũ nunc ad
nramꝑtin& disputationẽ R Nisi fallor
sub x capitulis consistere cernitur ł Quȩst̃
haec ÷ R Primũ capitulũ est de tͥroniȩ uocabulo.
scđm demonientis & horis. tertiũ dediebus:
quartũ denocte . quintũ de ebdomada. Sextũ
demensib Septimũ desolstitiis & ȩqui noctus
Oc tauum de temporib: anni. nonũ de annis.
p&c ut mihia perire non rennuas qua lingua
cronica appellatur. RCerte frat̃ quia

Expanded text:
rum tempore finitur, sed post quinque illas aetates rum tempore finitur, sed post quinque illas aetates quantumcunque vitae est, senectuti deputabitur. Inter. est ultima senectutis dicta, quod sit terminus sextae aetatis. Haec de aetatibus habeto. CAPUT VI. DE RATIONE TEMPORUM. Domine, quoniam omnes aetates et omnia saecula, sicut optime nostis, per diversa spatia temporum transeunt atque discurrunt, si placet, volumus, auxiliante Domino de eisdem temporibus, prout intelligimus in praesentia vestra aliquid habere disputationis.capitulis continetur, in quantum nunc ad nostram pertinet disputationem? Resp. Nisi fallor subhaec? Resp. Primum capitulum est de Chronicae vocabulo, secundum de momentis et horis, tertium de diebus, quartum de nocte, quintum de hebdomadis, sextum de mensibus, septimum de solstitiis et aequinoctiis, octavum de temporibus anni, nonum de annis, peto ut mihi aperire non renuas, qua lingua Chronica appellatur? Resp. Certe, frater, quia
Abbreviated transcription (Latin):
finienda. Eue habes in paucis quȩ dea& ati¬
bus mundi maioris quae sisti Vsta recipio
sitamendicere uoliusses qt̃ sunta&ates
mundiminoris. RLatidem st̃ utreor
quot & maioris I Etsieotdẽ sunt: quo modo
nominant᷑ uel quȩ ẽ erũ ratio aut quot
annis continent᷑: R Primaearũ infantia
est pueri nascentis ad lucẽ septẽ continenis
annos. Nam infans dicit᷑ homo primae
adatis eo quod ad huc fari idest̃ loquinesciat.
Scđa pueritia idẽ pura necdũ ad generandũ
apta tendens usq ad xiiii annũ. Tertia
adolescentia ad gignendũ adulta quȩ porrigit᷑
usq ad xxuiiii annos. Quarta iuuentus firmis¬
sima &atũ omniũ. finiens inquinquage simo anno
Qunta a&as senior idẽ grauitas quȩ est dedina¬
tio auiuentiete in senec tutẽ : nondũ tamen senec¬
tus sed iaminondũ uuentus. haecenĩ a&asaquin¬
quagesimo anno incipiens inseptua gesi moter¬
mninat᷑ Sexta a& as senectus quȩ nullo anno¬

Expanded text:
finienda. Ecce habes in paucis, quae de aetatifinienda. Ecce habes in paucis, quae de aetatibus mundi majoris quaesisti. Inter. Ista recipio, si tamen dicere voluisses, quot sint aetates mundi minoris? Resp. Totidem sunt, ut reor, quot et majoris. Inter. Et si totidem sunt, quomodo nominantur; vel quae est earum ratio, aut quot annis continentur? Resp. Prima earum infantia est pueri nascentis ad lucem, septem continens annos; nam infans dicitur homo primae aetatis, eo quod adhuc fari, id est, loqui nescit. Secunda pueritia est, pura et necdum ad generandum apta, tendens usque ad XIV annos. Tertia adolescentia ad gignendum adulta, quae porrigitur usque ad XXVII annos. Quarta juventus firmissima aetatum omnium, finiens in quinquagesimo anno. Quinta aetas senior est gravitas, quae est declinatio a juventute ad senectutem, nondum tamen senectus, sed jam nondum juventus; haec enim aetas a quinquagesimo anno incipiens, in septuagesimo terminatur. Sexta aetas senectus, quae nullo anno
Abbreviated transcription (Latin):
aec mihi sufficunt. sed qm̃ a senarionumero
hȩc disputationra coepitinitiũ: in quiramus
ex parte rationẽ sex adatũ mundi & quȩ earũ
ratiosit & qt̃ generationes uel quotanni hi
unaquaq: earũ contineant᷑ ut breui termichi
exponas obsetro. R Degenerationib earũ
ꝓut donanted ño possũ soluã de annis uero sic̃
nosti diuersi diuersa sentiunt at tam̃ ureta
quod exipsis inuenire ualui tuȩ frat̃nitati
rospondebo. Prima a&as fuit nisi fallor
abadam usq ad noe continens generationes .x.
annos scđm ebreos Ĩ DCLUI Scđm lxx int̃¬
pretes ũ cc xlu. Scđa a noe usq ad abrahã
continens similit genierationes a annos iuxta
Tertia ab abrahã usq ad dauid generatio¬
nes xiiii anñ scđm ebreos deccc xLui
Quarta ad auid usq ad trans iigrationem
dlxxxuiiIi. Sexta quidẽ quȩ nuncagit᷑
nulla generationu uel temporũ seri ȩcerta
sedut adsas decrepita ipsa totius scł morte

Expanded text:
Inter. Haec mihi sufficiunt, sed quoniam a senario numero haec disputatio nostra coepit initium, inquiramus ex parte rationem sex aetatum mundi; et quae earum ratio sit, et quot generationes, vel quot anni in unaquaque earum contineantur, ut breviter mihi exponas obsecro. Resp. De generationibus earum, prout donante Domino possim, solvam; de annis vero, sicut nosti, diversi diversa sentiunt, attamen juxta quod ex ipsis invenire valui, tuae fraternitati respondebo. Prima aetas fuit, nisi fallor, ab Adam usque ad Noe, continens generationes X, annos secundum Hebraeos I DC LVI. Secundum LXX interpretes II CC XLII. Secunda a Noe usque ad Abraham, continens similiter generationes X, annos juxta Tertia ab Abraham usque ad David generationes XIV, anni secundum Hebreos DCCCCXLII. Quarta a David usque ad transmigrationem DLXXXVIIII. Sexta siquidem, quae nunc agitur nulla generationum vel temporum serie certa, sed ut aetas decrepita ipsa totius saeculi morte
Abbreviated transcription (Latin):
uertebat᷑ antiquapossessio dehita ab¬
soluebant᷑ & confirmabant᷑ libertatos.
hunc numerũ &iã indieb: pente costen
et ipsicel ebramus post dni resurrectionẽ
remus saculpa & totius debiti ciro grapho
euacuato ab omni nexuliberi. suscipien¬
tes aduenientẽ in nos gratiã sp̃sscĩ: Haec
paucatibi decũporũ ratione prolata quo¬
uiꝰq: maiora ꝓferant᷑ susficiant V

Expanded text:
vertebatur antiqua possessio, debita abvertebatur antiqua possessio, debita absolvebantur, et confirmabantur libertates. Hunc numerum etiam in diebus Pentecostes et ipsi celebramus post Domini resurrectionem, remissa culpa et totius debiti cirografo chirographo evacuato ab omni nexu liberi, suscipientes advenientem in nos gratiam Spiritus sancti. Haec pauca tibi de temporum ratione prolata, quousque majora proferantur, sufficiant.
Abbreviated transcription (Latin):
lunaris annus est qui contin& di es xXxx.
aut solstitialis qui duo decĩ continei menses
Aut magnꝰ omnib plan&is ineundẽ locũ
recurrentib: qui fit postannos solfaci¬
ales plurimos ÷ Quid st̃ aerał quis eaconi¬
tituit: R Aera singulorũ annorũ s̃ cons¬
tituta acesare augusto quando primũ
censu ex agitato romanũ orbẽ descripsit¬
exeo qđ omnis orbus aes reddere ꝓfessum
elidẽ greciae ciuitatẽ elusagentib ago¬
nẽ & quin quen nale certamen quat tuor
mediis annis uacantibus. & ob hoc enidum cer¬
taministẽpꝰ olimpiadẽ uocatier̃ quadri¬
ennio munao limpiade supputato i Quid
quenniũ qđ quinto anno dicit᷑ condi ꝓpt̃o
limpiades: aromanis adhuc enĩ c̃iules.
adhuc aera ñerant estenĩ quinquem aletẽ p¬
eo qđ censu ꝑ quinquenniũ in republica¬
onis annus. Estenĩ ebraicus & sermo& nu¬
merus. qui septenis annorũ ebdomadib¬
in quibus clangebant᷑ tubae. et ad om̃s re¬

Expanded text:
lunaris est annus, qui continet dies XXX, lunaris est annus, qui continet dies XXX, aut solstitialis, qui continet XII menses, aut magnus omnibus planetis in eumdem locum recurrentibus, quod fit post annos solstitiales plurimos. Inter. Quid est aera, vel quis ea constituit? Resp. Aera singulorum annorum est constituta a Caesare Augusto, quando primum censum exegit, ac Romanum orbem descripsitex eo quod omnis orbis aes reddere professuElidem Graeciae civitatem. Eliis agentibus agonem, et quinquennale certamen, quatuor mediis annis vacantibus; et ob hoc Elidum certaminis tempus olympiadem vocaverunt, quadriennio in una olympiade supputato. 231 quennium, quod quinto anno dicitur condi propter olympiadas a Romanis; adhuc enim consules, adhuc aera nondum erant. Est enim quinquennale eo quod censu per quinquenniunim remissionis annus. Est enim Hebraicus et sermo et numerus, qui septenis annorum ebdomadibin quibus clangebantur tubae, et ad omnes re
Abbreviated transcription (Latin):
IHaec teporacudeputant᷑ & Ascribun¬
tur singulis partib: caeli ÷ Quo modo¬
RVerquippe orientidatur. quia tunc ex t̃ris
omniaoriuntur Aestas uͦ meridiano
eo qđ pars eiuscalore flagrantiorsit. hiems
septẽ trioni eo qđ frigorib & ꝑp&uo gelutorp&i
Autũ nus occiduo ꝓpt̃ qđ graues morbos hab&
Vnde & tuncomnia folia arborũ defluunt:
ut aut̃ autũnus hab& marbos. facit hoc confiniu
frig oris & caloris co pugnantia intrase
estsolis anfractus cũ ꝑ actis trecontis sexagin¬
taquinq: dieb: adea demloca siderũ redit:
T Vpdedicit᷑ annus E Annus dictus est
quia mensibus insere currentib: uoluitur
unde & anulus quasi annuus idẽcirculus
qđ inseredeat. Vnde& uirgilius. atq: in sesua
ꝑ uestigia uoluit᷑ annus. Sicenĩ apud egrp¬
tios indicabat᷑ anteiuentas litteras pic¬
to dracone caudã suã mordente quia hise
recurrit. alii annũ dicunt a potunanistax

Expanded text:
Inter. Haec tempora cui deputantur? Resp. AscribunInter. Haec tempora cui deputantur? Resp. Ascribuntur enim singulis partibVer quippe orienti datur, quia tunc ex terris omnia oriuntur. Aestas vero meridiano, eo quod pars ejus calore flagrantior sit. Hiems septemtrioni, eo quod frigoribus et perpetuo gelu torpet. Autumnus occiduo, propter quod graves morbos habet. Unde et tunc omnia folia arborum defluunt. Ut autem autumnus abundet morbis, facit hoc confinium frigoris et caloris et compugnantia intra seest solis anfractus, cum peractis ter centum sexaginta quinque diebus ad eadem loca siderum redit. Inter. Unde dicitur annus? Resp. Annus dictus est, quia mensibus in se recurrentibus volvitur. Unde et annulus, quasi annuus, id est, circulus, quod in se redeat. Unde et Virgilius : Atque in se sua per vestigia volvitur annus. Sic enim apud Aegyptios indicabatur ante inventas litteras, picto dracone caudam suam mordente, quia in se recurrit. Alii annum dicunt apotilanistai
Abbreviated transcription (Latin):
a cõmunionis tẽperam̃to quod iuicẽ sehumo¬
re. siccitate calore& frigore tem perent
I Quo modo alit̃ uocant᷑. R Dicunt᷑ et curri¬
cula qui a non stant sed currunt ĩ Quara
ex qualitate cursus solis tẽporaiter nos menses
fuis sediuisa. quorũ tẽporũ talẽ u&eresclis¬
istribus mensibus. noua adulta et praeceps
si ueextrema unde & ẽ illud: extre mȩ sub
ĩ Aestas undediat᷑: E Aestas dicit᷑ ab aestu.
idẽ acalore & aestas qua s̃ usta idẽ exusta
&̃ arida nã caloraridus eit iI Autũ nus
unde appellatur. R Autũ nus att a toem¬
pestate uocatus quando & folia arbarum
cadunt & om̃a matures cupt Ibliems
qua redicitur & Hiemem ratioemis phe
tuno breuiori soluit᷑ circulo. unde& bactẽ¬
pus brum adicitur. quasi braxin idẽ breuis.
ł acibo qđ maior sit tunc uescendi appuitus.¬
appellat᷑ unde & inbrumatidicunt᷑ quibus fas¬
tidiũ ẽ ciborũ. i Hibernus quare uocat᷑:
nus qui plerũq: a parte cotã hiȩ mẽ significat

Expanded text:
a communionis temperamento, quod invicem se humore, siccitate, calore, et frigore temperent. Inter. Quomodo aliter vocantur? Resp. Dicuntur enim curricula, quia non stant, sed currunt. Inter. Qex qualitate cursus solis, tempora in ternos menses fuisse divisa, quorum temporum talem veteres disis tribus mensibus nova, adulta, et praeceps. sive extrema. Unde et est illud: Extreme sub Inter. Aestas unde dicitur? Resp. Aestas dicitur ab aestu, id est a calore; et aestas quasi ustas, id est exusta et arida. Nam calor aridus est. Inter. Autumnus unde appellatur? Resp. Autumnus a tempestate vocatus, quando et folia arborum cadunt, et omnia maturescunt. Inter. Hiems quare dicitur? tunc breviori sol volvitur circulo. Unde et hoc tempus bruma dicitur, quasi βραχύς, id est brevis; vel a cibo, quod maior sit tunc appellatur. Unde et inbrumati dicuntur, quibus fastidium est ciborum. Inter. Hibernus quare ita vocanus, qui plerumque a parte totam hiemem significat.
Abbreviated transcription (Latin):
facit Vnde& uirgilius. ruit oceano nox. in uol¬
gallicinium. matutinũ. & diluculũ ĩ Quid¬
uocatũ quae solẽ occiduũ seꝗtur & tenebras
sequentes p̃cedit . dequa uirgilius. antediem
brae dictae R Quod teneant umbras i Quidȩ̃
crepusculum: EC repusculũ ẽ dubi alux. nã
creperũ dubium dicimus. hocẽ int̃ iucẽ & te¬
um ẽ quando om̃ssilent conticescere enĩ
ẽ mediũ  i actuosũ quodẽ tẽpus quando
agi nihil potest. & om̃a sopore qui& as nam
tẽpus ꝑ se ri intelligit᷑. risi ꝑ actus humanos¬
inactuosa. quasisine tẽpore hocẽsineactu
ꝑquẽdinoscitur tẽpus unde ẽ intẽpestiue
uenisti. Erga tẽ pestas dicit᷑ quia car& tem

Expanded text:
facit. Unde et Virgilius: Ruit Oceano nox, Involfacit. Unde et Virgilius: Ruit Oceano nox, Involgallicinium, matutinum, diluculuvocatum, quae solem occiduum sequitur, et tenebras sequentes praecedit, de qua Virgilius : Ante diem brae dictae? Resp. Quod teneant umbras. Inter. Quid est crepusculum? Resp. Crepusculum est dubia lux. Nam creperum dubium dicimus, hoc est inter lucem et te quando omnia silent. Conticescere enim  medium et inactuosum noctis tempus, quando agi nihil potest, et omnia sopore quieta sunt. Nam tempus per se non intelligitur, nisi per actus humanostempesta, inactuosa, quasi sine tempore, hoc est sine actu, per quem dignoscitur tempus; unde est, intempestive venisti. Ergo intempesta dicitur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nihil clarius meridie quando sol in medio caeloru¬
pars diei quando solcursũ suum ioccasũ uertit¬
& dictasu premia qđ suꝑ ẽ ad partẽ ultimã diei
I Serũ quaredicit᷑. RSerũ uocatũ ẽ ael ausis
seris quando nox lauenit et unus quisq: somno
si hocdie sic & quotidie non cotidie ut sit quotdi eb
uesternũ ẽpridie & dictũ esternũ ab eo qđ iam
dies ipsesit a nobis extraneus & p̃tereundo ali¬
enus ĩ Vndedicit᷑ pridie  & Pridieaut̃ dictũ qua¬
eo qđ oculis noceat. qua eid circolunae acsiderũ
licẽ hab& ne indecora e& et ut consolarent᷑
om̃s nocte operantes. etut quib: dã animantib:
quae lucẽ solis ferre ñ possunt ad sufficientiam
tudinẽ dormiendi uigilandiq effecta ẽ et
ut operis diurnil aborẽ noctis requies tẽper&
nerelassatur sol. & cũ adultimũ caelispatiũ
ꝑuenit. el anguescit ac tabe fac̃tus offlat suos

Expanded text:
nihil clarius meridie, quando sol in medio coelo runihil clarius meridie, quando sol in medio coelo rupars diei, quando sol cursum suum in 427 occasum vertit; et dicta suprema, quod superest ad partem ultimam diei. Inter. Serum quare dicitur? Resp. Serum vocatum est a clausis seris, quando jam nox venit, ut unusquisque somno si hoc die: sic et quottidie, non cotidie, ut sit quot diebuHesternum est pridie, et dictum hesternum ab eo, quod jam dies ipse sit a nobis extraneus, et praetereundo alienus. Inter. Unde dicitur pridie? Resp. Pridie autem dictum quaeo quod oculis noceat; quae idcirco lunae et siderum lucem habet, ne indecora esset, et ut consolarentur omnes nocte operantes, et ut quibusdam animantibus, quae lucem solis ferre non possunt, ad sufficientiamtudinem dormiendi et vigilandi effecta est, et ut operis diurni laborem noctis requies temperarnere lassatur sol, et cum ad ultimum coeli spatium pervenit elanguescit, ac labefactos efflat suos
Abbreviated transcription (Latin):
tũex ebreo. inlatinũ requies int̃pr&atur.
eo qđ ds̃ meo requie iuss& abonib: operibus suis
melius aut̃ hiuo cabulis dierũ deore xp̃i ano
ritus loquendi eccle si asticus ꝓcedit tamen
siquẽ forte consu&udo traxerit ut allud ex eat
quorũ nominib: appellatis hi dies homines
rimũ potuer̃ eteminuerunt i hoo sđo delatis
eis ab amato ribus suis. diuiniho nores & indiebus et
insiderib sed primũ a nominib: hominũ side ra
tȩ qđ sit ieis nob̵ tẽpus dictionis idẽ i diuino ł bu¬
mano officiofari sed exhis festis dieb: hominũ cau¬
sa istitutos feriatos diuinorũ sacrorũ. iPartes¬
R aunelux matura et plena peclã crepusculum.
IQuaredicit᷑ mane : R Maneaut̃ amano ẽ dictũ
Ĩ Quaratione: RManũ enĩ antiꝗ bonũ dicebant.
Quidenĩ melius luce : aliimane ecistimant uocare
ta quasi medi dies. hocẽ medius dies. ł quia tunc
purior dies ẽ merũ enĩ purũ dr̃. in toto emĩ die

Expanded text:
ex Hebreo in Latinum requies interpretatur, eo quod in eo Deus requievisset ab omnibus operibus suis. Melius autem in vocabulis dierum de ore Christiano ritus loquendi ecclesiasticus procedit; tamen si quem forte consuetudo traxerit, ut illud exeat equorum nominibus appellati sunt hi dies, hominesrimum potuerunt et eminuerunt in hoc saeculo, delati sunt eis ab amatoribus suis divini honores, et in diebus et sideribus. Sed primum a nominibus hominum sidera ntae, quod sit in eis nobis tempus dictionis, id est, in divino vel humano officio fari. Sed ex his festis diebus hominum causa institutos feriatos divinorum sacrorum Resp. Mane lux matura et plena, nec jam crepusculum. Inter. Quare dicitur mane? Resp. Mane autem a manu est dictum. Inter. Qua ratione? Resp. Manum enim antiqui bonum dicebant; quid enim melius luce? Alii mane existimant vocari ta quasi medidies, hoc est, mediusdies, vel quia tunc purior dies est. Merum enim purum dicitur, in toto enim die
Abbreviated transcription (Latin):
rũ diuisuserat Ĩ Lulius & august̃ undedioti sup̃.¬
erat amartio quẽ principẽ annites tant᷑ eẽ roma¬
anumero & imbre quia septimus ẽ a martio
& imbres hab& sic & octbr noũbr atq decemb̃
exnumero & imbrib: acoeperunt uocabula

Expanded text:
rum divisus erat. Inter. Julius et Augustus unde surum divisus erat. Inter. Julius et Augustus unde suerat a Martio, quem principem anni testantur esse Romanumero, et imbre, quia septimus est a Martio, et imbres habet. Sic et October, November atque December ex numero et imbribus acceperunt voc
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ lanuarius quare uocat᷑ & lanuarius men¬
sis aiano ẽ dictus qui suit agentilib: consecra¬
tus. ł qui alimes & lanuasit anni. Vnde & bi
fronsidemianuar̃ pingit᷑. ut hitroitus anni &ex
men sesa crisicabat᷑ nã ianuariũ dus superis
feb̵rm uero dusmanib: romanic̃ secrauerunt
de appellatur: RMartius appellatus est
ꝓpt̃martẽ romanȩ gentis auctorẽ ł qđ eo
tẽpore cuncta animantia agant᷑ admarẽ
& ad concũbendi uo luptatẽ. I Quo modo
alit̃ uocitur: R Appellatur idem et
mensis nouorũ quia anni mitiũ mensis emar.
idem & nouẽber ab indicus scilic& germinũ.
qui a in eo uiridantib fructib: nouis trans ac¬
& Maius dictus amaia matromercuru ł ama¬
iorib natuquierant principes reipublicȩ. nã
hunc mensẽ maiorib: sequentẽ uero minoribus
romani consecrauerunt. Vnde & iunius dicitur.
Ante a enĩ populus incenturias seniorũ & iunio¬

Expanded text:
Inter. Januarius quare vocatur? Resp. Januarius menInter. Januarius quare vocatur? Resp. Januarius mensis a Jano est dictus, qui fuit a gentilibus ei consecratus: vel quia limes et janua sit anni. Unde frons idem Ianus pingitur, ut introitus anni et emense sacrificabatur. Nam Ianuarium diis superis, Februarium diis Manibus Romani consecravede appellatur? Resp. Martius appellatus est propter Martem Romanae gentis auctorem: vel quod eo tempore cuncta animantia agantur ad marem, et ad concumbendi voluptatem. Inter. Quomodo aliter vocatur? Resp. Appellatur autem idem et Mensis novorum, quia anni initium mensis est Martius; idem et November ab indiciis scilicet germinum, quia in eo viridantibus fructibus novis, transacResp. Maius dictus a Maia matre Mercurii: vel a majoribus natu, qui erant principes reipublicae. Nam hunc mensem majoribus; sequentem vero minoribus Romani consecraverunt, 428 unde et Junius dicitur. Antea enim populus in centurias seniorum et junio
Abbreviated transcription (Latin):
Quidẽ matutinũ R Martitinũ ẽ int̃ abis cos¬
sũ tenebrarũ & aurorȩ adusntũ. & dictũ
matuti nuqđ hoc tẽpus inchoante manesit.
ĩ Quidẽ diluculũ R Diluculũ quasilam incipiens
paruadieilux. haec &i aurora quaesolẽ p̃cedit
estaut̃ aurora dieiclarescentis exordium et pri¬
mussplendor aeris. qui grecceoos dicitur. nam
nos ꝑ diriuationẽ aurorã uocamus quasieorura
redicit᷑ ebdomada R Ebdo madadicta a
numero septẽ dierũ quorũ rep&itone & men¬
Rbda enĩ greci septe dicunt hane nos septimanã
uocamus quasi septẽ lucbs. nãmaneluxẽ ĩ Vp¬
die sidem primus ẽ adquẽ redit᷑ et a quo rursus
ĩ Quomodo R Luna enĩ menegreco sermone
uocatur. Vnde & apud ebreos m̃ses legitimi
non ex solis circulo sed ex iunaecursu enumeran¬
tur. qđ ẽ denoua ad nouã. Egyptuaut̃ primi
ꝓpt̃ lunae uelociorẽ cursũ. et ne error cõpu
liscursu diẽ mensis ad inuenerunt. qm̃ tardi¬
or solis motus facilius poteratcõ prehondi

Expanded text:
Matutinum est inter abscessum tenebrarum et aurorae adventum, et dictum matutinum, quod hoc tempus inchoante mane sit. Inter. Quid est diluculum? Resp. Diluculum quasi incipiens parva diei lux. Haec et aurora, quae solem praecedit. Est autem aurora diei clarescentis exordium, et primus splendor aeris, qui Graece Eos  ἠώς dicitur. Nam nos per derivationem auroram vocamus, quasi Eorurare dicitur ebdomada? Resp. Ebdomada dicta a numero septem dierum, quorum repetitione et menἑπτὰ enim Graeci septem dicunt. Hanc nos septimanam vocamus, quasi septem luces. Nam MANE lux dies, idem primus est, ad quem reditur, et a quo rursus tum. Luna enim μήνη Graeco sermone vocatur, unde et apud Hebraeos menses 225 legitimi, non ex solis circulo, sed ex tur, quod est de nova ad novam. Aegyptii autem primi propter lunae velociorem cursum, et ne error computlis cursu diem mensis adinvenerunt, quo tardior solis motus facilius poterat comprehendi.
Abbreviated transcription (Latin):
Kalendas non as &idus ꝓpt̃ festos dies roma¬
ni histituerunt. ł ꝓpt̃ officia magistratu um.
mant apud u&eres enim omniũ inen suum
principia colebant᷑ si cut & apad ebreos: uđ aut̃
pleriq latinorũ ab edendo dictũ putant. qđ hi
dies apud u&eres epularũ essent. none a nun¬
dinis uocatȩ nun dinȩ enims publicȩ c̃uenti¬
ones siue mercimonia I Solstitium quare
dicit᷑. & Solstitium dictũ quasi solis statio qđ tunc
solestante crescantdies ł noctes. I Qua redicit᷑
aequi noctium R A equi noctiũ appellatum ẽ
quod tunc dies & nox horarũ spatio aequali
tẽ pr̃ solaltio res incipt̃ circulos p&ere. Vnde &
inemalis solestitu dies minimus. sicut aestiui
maximꝰ inuenit᷑ Ĩ Aequi noctia qt̃ s R Ouo
ĩ Quae. R Unũ uernale & aliud autũnale.
tia quotẽ pr̃ fiunt. RUnũ ẽ dieoctauo błm
a prłm alte: uero octauo Nđm oc tobrium
induo emis pheria i annitem prãqt̃ sunt

Expanded text:
em, Nonas et Idus propter festos dies Romani instituerunt, vel propter officia magistratuum. Imant. Apud veteres enim omnium mensium principia colebantur: sic et apud Hebreos. Idus autem plerique Latinorum ab edendo dictum putant, quod hi dies apud veteres epularum essent. Nonae a nondinis vocatae. Nondinae autem sunt publicae conventiones seu mercimonia. Inter. Solestitium quare dicitur? Resp. Solestitium dictum quasi solis statio, quod tunc sole stante crescant dies vel noctes. Inter. Quare dicitur aequinoctium? Resp. Aequinoctium appellatum est, quod tunc dies et nox horarum spatio aequali tempore sol altiores incipit circulos petere. Unde et hiemalis solestitii dies minimus, sicut aestivi maximus invenitur. Inter. Aequinoctia quo Quae? Resp. Unum vernale, et aliud autumnale, tia quo tempore fiunt? Resp. Unum est die octavo Kal. Aprilium. Alterum vero octavo Kal. Octobrium, in duo emispheria. Inter. Anni tempora quot
Abbreviated transcription (Latin):
quãmorsnon hab&. Septimũ adonaiquocl
gemera lit̃ int̃ pretaturd̃s. qđ domine t᷑
reaturȩ cunctȩ ł quod creatura om̃is domi¬
natui eius deseruiat. Dñsergo &s ds̃ uel
quod dominet᷑ omnib: uel qđ timeatur acunc¬
tis:  Octauum ia. quod indõ tantũ ponet᷑
quod& iam in alleluia. h ncuissima sylla¬
basonat: Nonum tara grãmaton : hoc ẽ
quattuor litterarũ quod ꝓpriȩ apud hebre¬
os indõ ponitur: iode iode idẽ duabus ia
quȩ duplicata in effabileillud & gloriosum
di nomen efficiunt. Dicituraut bieffa¬
bilis non quia dici non potest secd quia fini¬
risensu & intellectiihumano nulla tenus
potest & ideo quia de conichil digne dicipo¬
test ineffabilis est. De cimu uero sadai
potest sed a fatiendo quoduult non a pati¬
ondo qđ non uult quod siei a cuideret
omña qua eubiq sunt solus enim totius mun¬
di hab& imperiũ. i Ist licitũ plura nomina
dĩ inquirere annon RLic& utique

Expanded text:
mors non habet. Septimum Adonai, quod generaliter interpretatur Dominus, quod dominetur creaturae cunctae, vel 424 quod creatura omnis dominatui ejus deserviat; Dominus ergo, et Deus; vel quod dominetur omnibus, vel quod timeatur a cunctis. Octavum, Ja, quod in Deo tantum ponitur, quod etiam in Alleluia in novissima syllaba sonat. Nonum tetragrammaton, hoc est, quatuor litterarum, quod proprie apud Hebreos in Deo ponitur, Jode, id est, duabus Ja, quae duplicata ineffabile illud et gloriosum Dei nomen efficiunt; dicitur autem ineffabilis, non quia dici non potest, sed quia finiri sensu et intellectu humano nullatenus potest, et ideo, quia de eo nihil digne dici potest, ineffabilis est. Decimum vero Sadai,potest; sed a faciendo quod vult, non a patiendo, quod non vult; quod si accideret, omnia, quae ubique sunt; solus enim totius mundi habet imperium. Inter. Est licitum, plura nomina Dei inquirere, an non? Resp. Licet utique
Abbreviated transcription (Latin):
lis sicetde eo scriptũ est. Quisolus hab&
iminor talitatẽ. quia in eius natura. nulla
estcommutatio. Nam om̃is mutabilitas
non in conueni enter mortalitas dicitur.
scđm quod & anima diuturmori non quia
incorpus uel in aliquã alterã sub stantiam
mutatur & uertitur. sed in ipsa sua substan¬
tia Quicꝗd in alio modo nunc est aut fuit.
scđm id quod destitit esse qđ erat mortalis
utiq: de prehenditur. ac per hoc solus ds̃
dicitur inmortalis : quia sobus est in cõmuta¬
bilis ĩ Quaredicit᷑ incorruptibilis Rlpcor¬
ruptibilis appellatur. quia corrũpi &dis solui non
potest nec diuidi. quicꝗd enum capit diuisionem
& interitũ capit. Ille nec diuidi potest nec interiri
inde incorruptibilis est Ĩ Vndedicit᷑ incõmuta¬
bilis  Elncominutabilis inde est. quia semper
man& & mutarinescit. nec proficit quia perfectus
est nec deficit qui a adernusest I Quomodo est
a&ernus & Quia sine tempore est. non enim

Expanded text:
lis, sicut de eo scriptum est: Qui solus habet immortalitatem ; quia in ejus natura nulla est commutatio; nam omnis mutabilitas non inconvenienter mortalitas dicitur; secundum quod et anima dicitur mori, non quia in corpus, vel in aliquam alteram substantiam mutatur et vertitur, sed in ipsa sua substantia, quidquid alio modo nunc est, aut fuit, secundum id quod destitit esse quod erat, mortalis utique deprehenditur; ac per hoc solus Deus dicitur immortalis, quia solus est incommutabilis. Inter. Quare dicitur incorruptibilis? Resp. Incorruptibilis appellatur, quia corrumpi et dissolvi non potest, nec dividi; quidquid enim capit divisionem, et interitum capit; ille nec dividi potest, nec interimi, unde incorruptibilis est. Inter. Unde dicitur incommutabilis? Resp. Incommutabilis inde est, quia semper manet, et mutari nescit; nec proficit, quia perfectus est, nec deficit, quia aeternus est. Inter. Quomodo est aeternus? Resp. Quia sine tempore est, non enim
Abbreviated transcription (Latin):
celsus. ex enim ꝓualde poniar sicut
eximius quasi ualde eminens: Sextum
tiae nomen uereten&. hoc enim nomen
ad scm̃ morsen ꝑ angelũ est delatũ. quȩ¬
rentienim quod e& nomen eius qui eum
pergere p̃cipiebat ad populũ ex aegip¬
to liberandũ respondit. Egosum qui sum
& dices filiisisrł. Qui est misit meaduos
Tamquã ineius cõparatione quiuiuere est
quia in cõmutabilis est eaquȩ commutabilia
facta st quasinons. Quode nundicit᷑ fuit
non est & quoddiat erit nondũ est. Oscauttem¬

Expanded text:
celsus. Ex enim pro valde ponitur, sicut celsus. Ex enim pro valde ponitur, sicut eximius, quasi valde eminens. Sextum tiae nomen vere tenet. Hoc enim nomen ad sanctum Moysen per angelum est delatum. Quaerenti enim quod esset nomen eius, qui eum pergere pto liberandum, respondit: Ego sum qui sum: et, Dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos, tamquam in ejus comparationem qui vere est, quia incommutabilis est, ea quae commutabilia facta sunt, quasi non sint: quod enim dicitur, fuit, non est; et quod di
Abbreviated transcription (Latin):
ut qđ est ad sitũ & abissu tamquã uestimentũ
amictus quodẽ ad habitũ. et annitiu non de¬
ficent qđ ad tempus ꝑtin&. Et si ascende¬
re incelũ tuillic es qđ ad locũman&. e dn
ꝓph&aplaustri portantis faenũ species ad dm̃
horũ ad ꝓprietatẽ substantiȩ eius: hȩc tibi de
dĩ nominibus hucusq sufficiant TII
DESEX AETATIBUS MUNDI MAIO

Expanded text:
citur, quod est ad situm; et: Abyssum tanquam vestimentum citur, quod est ad situm; et: Abyssum tanquam vestimentum amictus , quod est ad habitum; et: Anni tui non deficient , quod ad tempus pertinet; et: Si ascendero in coelum, tu illic es , quod ad locum manet; et in Propheta, plaustri portantis fenum species ad Deumhorum ad proprietatem substantiae ejus. Haec tibi de Dei nominibus hucusque sufficiant. CAPUT V. DE SEX AETATIBUS MUNDI, MAJO
Abbreviated transcription (Latin):
hinc est quod& ꝓph&adicit. iurauit dñs exerci¬
tuum ꝑanimã suã .Ĩ Quo modo ꝑanimã iuras se
dicitur cum ds̃aminã nonhab&. E Hoc nro
narrat affectu sicut & facies dñi inscripturis
scis non caro sed diuina cognitio intelligitur
Eadem ratione quia ꝑfaciẽ conspectã quisque
cognoscitur. hocenim In orationedõ dicitur
Ostende nobis faueintuã. Acsidicat᷑ da pob̵
cognitionẽtuã. sic & uestigia dĩdicunt᷑ quia
nuncdĩ ꝑ speculũ agnost᷑. Ad ꝑfectũ uero
omp̃s reperit᷑ : dũ infuturo faciȩ ad faciem
quibusq: electis ꝑ̃sentabitur ut ipsã s̃peciem
contemplent᷑. xuiusnunc uestigia compre¬
hendere conant᷑ hac est quem uidere ꝑ sp̃e¬
culũ dicit᷑. Nam &situs & habitus. & locus
&tempus non indõ ꝓpriȩ sed ꝑsimilitudinẽ
trans latadiciit᷑. quippe sedere sũꝑ cherubindi¬

Expanded text:
hinc est, quod et Propheta dicit: Juravit Dominus exercihinc est, quod et Propheta dicit: Juravit Dominus exercituum per animam suam . Inter. Quomodo per animam jurasse dicitur, cum Deus animam non habet? Resp. Hoc nnarrat affectu. Nam et facies Dei in Scripturis sanctis non caro, sed divina cognitio intelligitur, eadem ratione qua per faciem conspectam quisque cognoscitur. Hoc enim in oratione dicitur Deo: Ostende nobis faciem tuam ; ac si diceretur: Da nobis cognitionem tuam. Sic et vestigia Dei narrat affectu. Nam et facies Dei in Scripturis nunc Deus per speculum cognoscitur; ad perfectum vero omnipotens reperietur, dum in futuro facie ad faciem quibusque electis praesentabitur, ut ipsam speciem contemplentur, cujus nunc vestigia comprehendere conantur, hoc est, quem videre per speculum dicuntur. Nam et situs et habitus, et locus et tempus non in Deo proprie, sed per similitudinem translata dicuntur; quippe sedere super Cherubin di
Abbreviated transcription (Latin):
ad totã ꝑtinent trinitatẽ ꝓpt̃ unã & co&er¬
nã substantiã si ue in patre. si ue infilio eius
unigenito informadĩ siue inspũsco. Quia
unus sp̃s est dĩ patris. & filii eius umgenia.
I Nunc uoluis sẽ scire si amplius de nominib
dĩ ausus essem inuestigare. RE sutiq QQua
exusunro addm̃ sumpta : demembris nris
siue de inferioribus & quia in ꝓpria natura
inui sibilis & incorporeus ẽ proficentiis
tamencausarũ in ipso rerũ species. ascribunt᷑
ut more locutionis nrãe facilius seipsũ insinu&
ĩ Vt hoc intellegere possim obsecro ut michi
indicare non remuas R Quidom̃a uid&
rectedicit᷑ oculus. Propt̃ quod om̃a audit
dicit᷑ auris. Pro eo quod uertatur ambulat
Pro eo quod expectat stat sic& c&erishorum
similibus ab humanis motib: trahitur simili¬
tudo addm̃. si cutest obliuiscens & memorans

Expanded text:
ad totam pertinent Trinitatem propter unam et coaeterad totam pertinent Trinitatem propter unam et coaeternam substantiam, sive in Patre, sive in Filio ejus unigenito in forma Dei, sive in Spiritu sancto, quia unus Spiritus est Dei Patris et Filii ejus unigeniti Inter. Nunc voluissem scire, si amplius de nominibus Dei ausus essem investigare? Resp. Es utiqueex usu nostro ad Deum sumpta de membris nostris, sive de inferioribus. Et quia in propria natura invisibilis et incorporeus est, pro efficientiis tamen causarum in ipso rerum species adscribuntur, ut more locutionis nostrae facilius seipsum insinuet. Inter. Ut hoc intelligere possim, obsecro, ut mihi indicare non renuas? Resp. Quia omnia videt recte, dicitur oculus; propter quod omnia audit recte, dicitur auris; pro eo, quod avertitur, 425 ambulat; pro eo, quod exspectat, stat; sic et in caeteris horum similibus ab humanis motibus  Isid., mentibus trahitur similitudo ad Deum, sicut est obliviscens et memorans;