comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incellectus anuitat ẽẽ qd̾ filiꝰ
est. Testatur eñi pͥmũ natͥe uir¬
cutẽ. cũ de ouib sius ait. Nec qͥs¬
quã rapiet eas de manu mea.
Conscie pocestacis hec uor ẽ: mi¬
nemo oues de mauu sua abri¬
piec conficeri.Ac u̾o ut in na¬
cura licet dei. nacure tamẽ ex
deo sit iucelligenda natiuitas:
subiecit. Pacer qd̃ dedic mͥ: ma¬
ius ẽ oĩbus. Non occultat ex pa¬
tre se c̃e natũ. Qd̃ eñi apatre ac¬
ꝑit. c̃ in eo qd̃ accepit nascendo:
accipit. S qui ex alio accepit
ne alud qͥd potius ⁊ nõ eius in¬
cellige̾tur natura aquo accepit
existere: aic. Nemo pot̾it raꝑe
de manu patris mei De mau̾u
sua ueno rapit: qr apr̃e qdͥ ẽ
õibus maius accepic. Quid sͥ
uult tam diu̾sa ꝓfessio ⁊ urur

Expanded text:
d filius est. Testatur enim primum naturae virtutem, cum de ovibus suis ait: Nec quisquam rapiet eas de manu mea . Consciae potestatis haec vox est, inemo oves de manu sua abripiat, confiteri. At vero ut in natura licet Dei, naturae tamen ex Deo sit intelligenda nativitas; subjecit: Pater quod dedit mihi majus est omnibus . Non occultat ex Patre esse se natum: quod enim a Patre acpit, est in eo quod accepit nascendo, accepit. Sed qui ex alio, accepit, ne aliud quid potius, et non in ejus intelligeretur natura a quo accepit exsistere; ait: Nemo poterit rapere de manu patris mei. De manu sua nemo rapit: quia a Patre quod est omnibus majus accepit. Quid sibi vult tam diversa professio, ut r
Abbreviated transcription (Latin):
fili que a se nichil possit face̾ uisi
indeat. In co autẽ qd̃ a se nichil po¬
cest: in nascibilitacis ademit erro¬
im. ⁊ se enĩ nõ potest posse na¬
cuntas. Qd̾ aucẽ uidet: couscie ir
se uacͥe significat᷑ aguicio. Et in eo
nũc uerã dei cognosce natͥam. Qq¬

Expanded text:
isi videat. In eo autem, quod ab se nihil potest, innascibilitatis adimit errorem; ab se enim non potest posse nativitas: quod autem videt, consciae in se naturae significatur agnitio. Et in eo nunc veram Dei cognosce naturam: Qua
Abbreviated transcription (Latin):
humauas cõpationes diuuus nõ
sacisface̾ eremplis: tamẽ ꝓ part
intelligencie nr̃e seusũ fornus
cõꝑabilib erudiri. Humaue na¬
ciuitatis conscienciã consulo: utrͣ
tĩ iucra patres maneat origo na¬
scentiũ. Nã tam q si eleuenca
illa in aĩa. ac curpia quib nasẽ¬
di cause inchoantur. iu hoĩem
tẽ intͣ se inuicem manẽt ⁊ dũ ⁊ꝑ

Expanded text:
humanas comparationes divinis non satisfacere exemplis; tamen pro parte intelligentiae nostrae sensum formis corporalibus erudiri. Humanae nativitatis conscientiam consulo, utrum non intra patres maneat origo nascentium. Nam tametsi elementa illa inanima ac turpia, quibus nascendi causae inchoantur, in hominem ute intra se invicem manent: dum et
Abbreviated transcription (Latin):
cepcũ c̃ẽ uõ potest id ip̃m ẽc quod
nascr dũ om̃e ceptũ aut ex nichi¬
lo incaliquid existic. aut exalio in
aliud ꝓficit ⁊ desiuit : ut ex t̾ra au¬
rũ ⁊ ut ersolidis liquida ⁊ ut ex fi¬
gidis feruencia ⁊ ut ex albis puu¬
cea ⁊ ut ex aqͥs aiumancia: ut ex
uauinus iuuentia. Dei aũt filiꝰ
neq ex inchilo deus cepit eẽ. Atq

Expanded text:
coeptum esse, potest non id ipsum esse quod nasci, dum omne coeptum aut ex nihilo in aliquid exsistit, aut ex alio in aliud proficit et desinit; ut ex terra aurum, ut ex solidis liquida, ut ex frigidis ferventia, ut ex albis punicea, ut ex aquis animantia, ut ex inanimis viventia: Dei autem filius neque ex nihilo Deus coepit e
Abbreviated transcription (Latin):
rentisq duuitatis u̾tatẽ i
pr̃e ⁊ filio conficetur ab solucis¬
s̃iuũ sacramentũ: ut cadẽ fa¬
cieudo filius similit̾ faciat ⁊ et
suuilit̾ faciendo eadẽ sint ip̃a qͥ
faciat: qr sub uua hac signifio¬
tione destent᷑. ⁊ suuilit̾ fc̃a r¬
ciuitatẽ ⁊ eadẽ fra naturam

Expanded text:
rentisque divinitatis veritatem in Patre et Filio confitetur, absolutissimum sacramentum, 189 ut eadem faciendo Filius similiter faciat, et similiter faciendo eadem sint ipsa quae faciat: quia sub una hac significatione testentur et similiter facta nativitatem, et eadem facta naturam
Abbreviated transcription (Latin):
sitioĩs ꝓposice ꝑcurrẽt. S uatiui¬
tacis id̃ nat̾a non patit᷑: que in se
⁊ nomen ⁊ uaturam ⁊ pocestace ⁊
ꝓfessionẽ sola complectit᷑. S ine
hiis eñi iratiuitas non erit: qͥa
inse hec oĩa nascendo concineat.
Hanc gͥ cͣctantes. iicidimꝰ in eã
necessitatẽ : ut suꝑius cõmemo

Expanded text:
curreret: sed nativitatis id natura non patitur, quae in se et nomen, et naturam, et potestatem, et professionem sola complectitur. Sine his enim nativitas non erit; quia in se haec omnia nascendo contineat. Hanc igitur tractantes, incidimus in eam necessitatem, ut superius
Abbreviated transcription (Latin):
lictũ ẽ ad impictatẽ occasionis: Pa
ut filius exequati honoris ad prez
sic: ⁊ ini honorificus filio in houo¬
rificus ⁊ prisit. Et qͦmͦ post hec ĩ¬
telligit᷑ uatiuitatis differre uat̾a.
quã ũ solũ oꝑatio. uirtus. honor.¬
s etiã continuelia uegaci honoris
exequat: Nlichil gͥ aliud quã
sacraniẽtũ uatiuitatis. sermo
nẽ diuine responsionis ostendic
ileq alit̾ potuit aut debuit si¬
lius aprẽ distingui: quã ut
⁊ nasꝰ eẽt: nͨ tamen iudifferẽs
cũ ⁊ p̃r oꝑat᷑ ⁊ filius. Iutelligi
⁊ naturã dei: ꝑ quã deus oꝑatͥ
opantẽ. Ac ne forte duas oꝑa¬
tioues uat̾arũ dissimiliũ exis¬
cimes intelligẽdas ÷ memento
de ceco dcm̃ fusse: s ut mãife¬
tur oꝑa dei mes. me oportet oꝑa¬
ri oꝑa eius qui iie msit. In eagͥ
qd̾ opatur filius. opꝰ prĩs est: ⁊ op̃
filii. opus dei ẽ. Et de oꝑib seqũs
ad huc sermo ẽ. Int̾um nũc ncb
aliud studuit responsio. quã ui

Expanded text:
liquum est ad impietatem occasionis? Patut Filius exaequati honoris ad Patrem sit, et inhonorificus Filio inhonorificus et Patri sit. Et quomodo post haec intelligitur nativitatis differre natura, quam non solum oelia negati honoris exaequat? Nihil igitur aliud, quam sacramentum nativitatis, sermo nunc divinae responsionis ostendit. Neque aliter potuit aut debuit Filius a Patre distingui, quam ut et natus esse, nec tamen differens cum et Pater operatur et filius. Intellige et naturam Dei, per quam Deus operatur, operantem. Ac ne forte duas operationes naturarum dissimilium existimes intelligendas; memento de caeco dictum fuisse: Sed ut manifestentur opera Dei in eo: me oportet operari opera ejus qui me misit . In eo ergo, quod operatur Filius, opus Patris est: et opus Filii, opus Dei est. Et de operibus sequens adhuc sermo est. Interim nunc nihil aliud studuit responsio, quam ut
Abbreviated transcription (Latin):
quisq huic ambigit: discat aui¬
deis incelligentiam nature: uł p¬
tius cognoscas ab euangłio i̾te¬
tem naciuitatis ⁊ in quo scͥptũ est
Propt̾ hoc magis querebanc eũ
uidei int̾fice̾ ⁊ qm̃ non solũ solue¬

Expanded text:
quisque hinc ambigit, discat a Judaeis intelligentiam naturae, vel potius cognoscat ab Evangelio veritatem nativitatis, in quo scriptum est, Propter hoc magis quaerebant eum Judaei interficere, quoniam non solum solve
Abbreviated transcription (Latin):
ego inpr̃e: Causam responsionis
cause obiecte ei blaspheaie intulit.
Io eñi ad crimen depucabat̾. qd̃ se
cũ homo eẽt. deũ facet: deũ aut̃e
se face̾ ꝑ id arguebatur. qd̾ dixisset
ego et pater unũ simius. Demõ¬
straturus itaq hoc qd̃ ip̃e ⁊ pacer

Expanded text:
eq.. Causam responsionis causa objectae ei blasphemiae intulit. Id enim ad crimen deputabatur, quod se cum homo esset Deum faceret. Deum autem se facere per id arguebatur, quod dixisset: Ego et Pater unum sumus. Demonstraturus itaque hoc, quod ipse et Pater
Abbreviated transcription (Latin):
s om̃e iudiciũ dedit filio. Et̃ in
eo qd̃ om̃e iudiciũ dacũ ẽ  nature
hab̾e sola nat̾a possit indifferẽs.
neq uatiuitas aliqͥd possit ha¬
bere. nͥ dacũ sit. Datũ autẽ om̃e
iudiciũ ẽ. qr uiuificat qͦs uult: nez¬

Expanded text:
Et in eo, quod omne judicium datum est, et natura habere sola natura possit indifferens, neque nativitas aliquid possit habere, nisi datum sit. Datum autem omne judicium est; quia vivificat quos vult. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpetas uature in natiuitate nõ
merit: Huic ille oĩs estus ⁊ fu¬
ror ẽ : ut insilio dei nõ natiuttas
sit. s creacio ⁊ ut non nature sue
origniẽ subsicẽs teneat. s alienã
ado̾ de non exstantibus sumat:
qr scdm qd̾ ait. qd̾ de carne nasci¬

Expanded text:
nativitate non fuerit? Hinc ille omnis aestus et furor est, ut in filio Dei non nativitas sit, sed creatio; ut non naturae suae originem subsistens teneat, sed alienam a Deo de non exstantibus sumat: quia secundum quod ait: Quod de carne nasci
Abbreviated transcription (Latin):
ro: quã natiuitas filii nature
nouitatẽ potuerit nferre ne
deus sic. Iucelligencie istud hũa¬
ne sensus excludit: ut aliqͥd a ua¬
tura origis sue nascendo diuer¬
sũ sit: nͥ force qd̾ ex uaturaꝵ diu̾¬
sicate conceptũ nouũ aliquid in¬

Expanded text:
aero, quam nativitas filii naturae novitatem potuerit inferre, ne Deus sit? Intelligentiae istud humanae sensus excludit, ut aliquid a natura originis suae nascendo diversum sit: nisi forte quod ex naturarum diversitate conceptum, no
Abbreviated transcription (Latin):
guu̾s ostendit: ⁊ iam nõ res du¬
e sunt. s res geni̾s eiusdẽ ẽ. filiꝰ
naiq dei. ds̃ ẽ. Hoc eñi signifi¬
cacur ex uoĩe. Nõ duos deos con¬
numerat nomẽ unũ: qr uniꝰ atz
indiffe̾ntis nat̾e unũ deus no¬
men est . Cũ em̃ pat̾ deus ẽ . ⁊ filiꝰ
deus ẽ. ⁊ ꝓpͥũ nacure diuine no¬
mẽ in utroq sit. ut̾q inui sunt:

Expanded text:
duae sunt, sed res generis ejusdem est. Filius namque Dei Deus est; hoc enim 185 significatur ex nomine. Non duos deos connumerat nomen unum; quia unius atque indifferentis naturae unum Deus nomen est. Cum enim et Pater Deus est, et Filius Deus est, et proprium naturae divinae nomen in utroque sit; uterque unum
Abbreviated transcription (Latin):
iau sine sidei ꝑicło nature uo¬
uien confessus ẽ: q ab uinꝰ dei
paris professione religio il exa¬
ceret dm̃ confessa dei filiũ ⁊ cũ
infilio dei ñ nͥ paterne uat̾euu̾¬
tas crederet᷑: ueq sub alc̾ius dĩ
impia confessione fides nat̾e pi¬
clitaretur uniꝰ. qr nõ alt̾ius dei
uatura ꝑfc̃a dei natintas atru¬
lisset. u̾i̾tate gͥ euangłici sacra¬
menti thomas incelligens doͫ
suũ ⁊ dr̃ suũ ẽe confessus ẽ ⁊lõ
hic honoris ẽ nomẽ: s nacure cõ¬
fessio ẽ. Reb eñĩ ip̃is acq uirtu¬

Expanded text:
idei periculo naturae nomen confessus est: quia ab unius Dei patris professione religio non excideret Deum confessa Dei filium, cum in filio Dei non nisi paternae naturae veritas crederetur; nec sub alterius Dei impia confessione fides naturae periclitaretur unius, quia non alterius Dei naturam perfecta Dei nativitas attulisset. Veritatem igitur evangelici sacramenti Thomas intelligens, Dominum suum et Deum suum esse confessus est. Non hic honoris est nomen, sed naturae confessio est: rebus enim ipsis atque virtu
Abbreviated transcription (Latin):
rencẽ naturã nacuucas conseqͥtus
Hinc eñĩ ẽ sola illa que uere pos
tem sola possit p̃stare natiuitas.
equalicas uͦ uusqm ibi ẽẽ credet᷑
ubi unio ẽ: nec tamen illic repietͥ
ubi differt. Ita si milicuduus eqͣli¬
tas nͭ sollicu̾diuẽ ht̃ uec diu̾sitatẽ:
qr oĩs equalicas uec diu̾sa nec sola sit.

Expanded text:
naturam nativitas consequatur? Hinc enim est sola illa quae vere esse tem sola possit praestare nativitas. Aequalitas vero numquam ibi esse credetur, ubi unio est: nec tamen illic reperietur, ubi differt. Ita similitudinis aequalitas nec solitudinem habet, nec diversitatem: quia omnis aequalitas nec diversa, nec so
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sucut supius iu moyse deo. ⁊ĩ
cognõlatis diis ꝑ appellationem
noniẽ adiectũ sic. Hic aũt ressi¬
gruficata substantie ẽ: cũ dicic¬
deus deus erat. Esse eñi. nõ ẽas¬
cideus nomẽ ÷ s subsistens iu̾ca
⁊ inanens causa: ⁊ uaturalis ge¬

Expanded text:
ut superius in Moyse deo et in cognominatis diis per appellationem nomen adjectum sit; hic autem res significata substantiae est, cum dicitur, Deus erat. Esse enim non est accidens nomen, sed subsistens veritas, et manens causa, et naturalis ge
Abbreviated transcription (Latin):
creacͥam cõnuncupatã filiũ nĩc¬
tiaris. Nat̾am aut̃e quãtũ m
te est auferens: au ferres qͦ si tͥ
liceret ⁊ nomen. S qr id ño licz.
natͥam nõi ñ relinquis: ne qd̾
filius dicit᷑. uerus dei filius sit.
quib deseuiente uento ⁊ cur la¬
to mari inu̾bi iissu erat resti¬
tuca tnͣquillitas. ut ⁊ tu uerũ
dei filiũ conficeris: ⁊ eoꝵ uoce ut̾e¬
ris uere filius dei ẽ. S te seu¬
ens sp̃s in naufragiũ iute rapit.
⁊ mentis tue mocibus tanqm fl.¬
uctuoso mari incumbens ꝓcella
eo incerta fides uidebitur. qr exis
minus p̾sticit admiracioĩs. płꝰ
tamẽ affert auctoritatis. uerũ¬
tamen etiam gentiũ in eo fidẽ sume.
Audi eũi int̾ seuas cruas custodias
romane cohortis edonuitũ ad fidez
militẽ. Loquit᷑ nãq corspectis tãce
uirturis oꝑatiõib centurio. uere
filius dei crat iste. Hoc post enus¬

Expanded text:
creaturam connuncupatam filium mencreaturam connuncupatam filium mentiaris. Naturam autem quantum in te est auferens, auferres quoque si tibi liceret et nomen. Sed quia id non licet, naturam nomini non relinquis: ne quod filius dicitur, verus Dei filius sit. quibus, desaeviente vento et turbato mari, in verbi jussu erat restituta tranquillitas, ut et tu verum Dei filium confitereris, et eorum voce utereris: Vere filius Dei est . Sed te saeviens spiritus in naufragium vitae rapit, et mentis tuae motibus tamquam fluctuoso mari incumbens procelleo incerta fides videbitur, quia eximinus praestat admirationis, plus tamen affert auctoritatis. Verumtamen etiam gentium in eo fidem sume; audi enim inter saevas crucis custodias 172 Romanae cohortis edomitum ad fidem militem. Loquitur namque conspectis tantae virtutis operationibus centurio: Vere Dei filius
Abbreviated transcription (Latin):
nacionis in eũ causam acculerĩt.
cestat᷑ dicentes. Et scdm legẽ de¬
bet mori: qm̃i filiũ dei se fecit. An¬
ne ñ hoc etiam impie tue uocis
obprobriũ ẽ: cur se filiũ dei dicat.
qũe cu ẽe. asseras creat᷑am. Ille
dei consicẽdo se filiũ. mortis reus
ab hiis uidicat᷑: tu eũ dei filium
negando quero quid iuidices. Pro¬
fessio em̃ eius ica uideis ut tibi
displicet. Int̾rogo an diu̾se ab e¬
is seutẽtie mancas: a qͥb ñ diu̾¬
sus sis uoluntate. Eadẽ eñi filiũ
dei eũ ẽẽ impietate tu negas:
illi tauiẽ eo crimine minore: qͦ
nesciũt. Nesciũt eni de maria
gũt. Tu qr xp̃m non potes nesci¬
re de maria: xp̃m tamẽ dei filiũ
ẽẽ nõ p̃dicas. Illĩs in eo qd̃ nesci¬
unt. potest ad huc intuco salus
eẽ si credant: tͥ iam oĩa causa
sunt ad salutẽ. qͥ uegas qd̾ igno¬
rare iã ñ potes. Non eñi igno¬
ras eẽ filiũ der. usq adeo ut ad¬
optiõis nomẽ indulgeas ⁊ ut

Expanded text:
nationis in eum causam attulerint testantur, dicentes: Et secundum legem debet mori, quoniam filium Dei se fecit . Anne non hoc etiam impiae tuae vocis opprobrium est, cur se filium dicat, quem tu esse asseras creaturam? Ille, Dei confitendo se filium, reus mortis ab his judicatur: tu, eum Dei filium negando, quaero quid judices? Professio enim ejus ita Judaeis, ut tibi displicet. Interrogo an diversae ab eis sententiae maneas, a quibus non diversus sis voluntate? Eadem enim filium Dei eum esse impietate tu denegas. Illi tamen eo crimine minore, quod nesciunt. Nesciunt enim de Mariagunt. Tu quia Christum non potes nescire de Maria, Christum tamen Dei filium esse non praedicas. Illis, in eo quod nesciunt, potest adhuc in tuto salus esse si credant: tibi jam omnia clausa sunt ad salutem, qui negas quod ignorare jam non potes. Non enim ignoras esse filium Dei; usque adeo ut adoptionis nomen indulgeas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dũ medetur. Et aliud ẽ deũ dari:
aliud est dm̃ esse. In ph̾aone eñi
deus dacus ẽ. Cecerũ nõ ei ẽ. ⁊ na¬
tura ⁊ nom̃e. ut deus sic. Mem¬
in qͦ ⁊ alc̾ius nuicupatiõis: ubi
dicitur. Ego dixi di estis. S in
eo indulci nõis significacio ẽ: et
ubi refertur ego dixi÷ loqũenis
potius ẽ sermo qũã rei uomẽ: qr
rci nomẽ incelligenciã rei afft᷑.
cet̾m uoluncas appellatiõis ex

Expanded text:
dum medetur. Et aliud est deum dari, dum medetur. Et aliud est deum dari, aliud est Deum esse. In Pharaonem enim deus datus est: caeterum non ei est et natura et nomen, ut Deus sit. Memini quoque et alterius nuncupationis, ubi dicitur, Ego dixi, dii estis , sed in eo indulti nominis significatio est. Et ubi refertur, ego dixi, loquentis potius est sermo, quam rei nomen: quia rei nomen intelligentiam rei affert, caeterum voluntas appella
Abbreviated transcription (Latin):
biguitatis. Legimꝰ eñi. In pͥncipio
erat uerbũ ⁊ ⁊ u̾bũ erat᷑ apud de¬
um: ⁊ deus erat uerbũ. Qͥd calũp¬
uie ẽ. cur uon sit qd̾ nucupatur:
aut uũqͥd nomẽ. nõ nature signi¬
ficacio ẽ: Et qr contradictio oĩs
ex causa ẽ: nũc hic uegandi dei
quero causam. Simplex namq
nucupacio ẽ: ⁊ caret offendicło
adiectiõis aliene. uerbũ eñi qd̃
caro fcm̃ ẽ: nichil aliud quã ds̃
ẽ. sso est hic depucatine aut as¬
sũptine nũcupacionis relicta su¬
tatuas aut assũptiuas apellati¬
ones. Ad moysen dictũ ẽ. Dedi
eũ qui metueret t̾rorem ⁊ cum
dracones magicos draco moy¬
si mox uirga manẽs deuorat. cũ
cynoniam quã in miserat ãbi¬
git ⁊ cũ gnͣdinẽ pocestate qua e¬
uocauerat au̾cit ⁊ cu locustas e¬
a uirtuce qua mexerat reppulit.
cũ inoꝑatiõib eius magi confi¬
tentur digitũ dei ẽe ͤ sic moy¬
ses ph̾aoni deus datus ẽ: dũ ci¬
metur. ⁊ dũ oratur ⁊ dũ punir:

Expanded text:
io erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Quid calumniae est, cur non sit quod nuncupatur? Aut numquid nomen non naturae significatio est? Et quia contradictio omnis ex causa est, nunc hic negandi Dei quaero causam. 182 Simplex namque nuncupatio est, et caret offendiculo adjectionis alienae. Verbum enim, quod caro factum est, non aliud quam Deus est. Non est hic deputatae aut assumptae nuncupationis relicta sutativas, aut assumptivas appellationes. Ad Moysen dictum est, Dedi eum qui metueret terrorem, cum dracones magicos draco Moysi mox virga manens devorat, cum cynomyiam quam immiserat abigit, cum grandinem potestate qua evocaverat avertit, cum locustas ea virtute qua invexerat repulit, cum in operationibus ejus magi confitentur digitum Dei esse ? Sic Moyses Pharaoni deus datus est, dum timetur, dum oratur, dum punit,
Abbreviated transcription (Latin):
confessionẽ hiis tẽptamentis no¬
uis inquiecans ÷ ut pͥmũ cõsciẽtie
nr̃e qua ita credimꝰ incelligentiã
filii nacuralis auellat: deinde ip̃z
illud qd̾ adoptiuũ erit reliquu
nouiẽ excludat. Na c̃i qͥb creatͥa¬

Expanded text:
ntis novis inquietans, ut primum conscientiae nostrae, quia ita eredimus, intelligentiam filii naturalis avellat; deinde ipsum illud, quod adoptivum erit, reliquum nomen excludat. Nam cum quibus se
Abbreviated transcription (Latin):
bunt uͦ contra hec : dissinulẽ deo pa¬
cri filiũ p̾dicantes. ñ ninꝰ ore ui¬
peo s acramentũ salucis tue nes
maria uatus ẽ: qui missus apatͤ
ẽ. qui crucifixus ẽ. mortuus et se¬
pultus ẽ. qui de mortius resurgẽs
in dextris dei ẽ: qui iuuoꝵ iudex ac
morcuoꝵ ẽ. In hunc renascendũ
est . hic conficendus ẽ: huiꝰ regñ
ẽ ꝓmerendũ. Uterq hostis eccle
res eccłe agit ⁊ dũ sabelsuus deũ
ex natura inoꝑib p̾dicat: hii uo̾
ex sacramenco fidei filiũ confitẽt᷑¬
Iam uo̾ qua fidei nr̃e uictoria he¬
bion qui focraus ẽ. aus uinat aut
unicit ⁊ dũ sabelliũ arguit. cur
hoĩem ueget filiũ dei ⁊ dũ ab arri¬
omanicis confucat᷑. cur in hõie ne¬
sciat dei filiũ: Adu̾sũ sabelłiũ eñ¬
glia sibi ex filio marie defeudit:
rie nou reliquis. Adu̾sũ hũc qui¬

Expanded text:
bunt vero contra haec dissimilem Deo pabunt vero contra haec dissimilem Deo patri filium praedicantes non minus ore vipereo: Sacramentum salutis tuae nescMaria natus est, qui missus a Patre est, qui crucifixus est, mortuus et sepultus est, qui de mortuis resurgens in dextris Dei est, qui vivorum judex est et mortuorum. In hunc renascendum est, hic confitendus est, hujus regnum est promerendum. Uterque hostis Ecclesiae, res Ecclesiae agit: dum Sabellius Deum ex natura in operibus praedicat, hi vero ex sacramento fidei filium Dei confitentam vero qua fidei nostrae victoria Hebion, qui Photinus est, aut vincit aut vincitur: dum Sabellium arguit, cur hominem neget filium Dei; dum ab Ariomanitis confutatur, cur in homine nesciat Dei filium. Adversum Sabellium Evangelia sibi ex filio Mariae defendit: lium non relinquit. Adversum hunc
Abbreviated transcription (Latin):
rent. pr maior me est: ⁊ nichil
uł ex uatiuitatis sacramento. uł
ex iuist̾io euatuati a se dei ⁊ as¬
sũpce carnis incelligentes⁊ ua¬
ture faciunt dunucionẽ ꝓfes¬
sione maioris. Concendent enim
aduersus sabelliũ filiũ eẽ. eo us¬
q ut ⁊ minor patre sit: t honorẽ
p̾c̾itũ reposcat ⁊ ⁊ mori timeat: et
ram dei defendit ingestis. Et dũ
uriũ dm̃ nouella hec hesis nõ ne¬
gabit. ne filiũ dm̃ credat: sabel¬
lius camen dm̃i unũ ne filius õi¬
unũ dicit: iste unũ negabit. Sa¬
bellius se ica tuebitur dicens. O¬
pera que gesta sunt. p̃t̾ qũa dei
natura uou efficit ⁊ peccatoꝵ re¬
miissio. curatio infirmitatũ. clau¬
dorũ cursus. cecor uisus. mortuo¬
rium uica: a deo solo ẽ. i lon alia na¬
tura. quã que sui conscia ẽ. diceret.
ego ⁊ p̃r unũ sumꝰ. Quid me in sub¬
stanciã alt̾a̾m rapis: Quid in dm̃
aliũ sollicitas: Sesta que ꝓpͥa dei
sunt : deus unus hec gessit. Clama¬

Expanded text:
rent, Pater major me est : et nihil vel ex nativitatis sacramento, vel ex mysterio evacuati a se Dei et assumptae carnis intelligentes, naturae facient deminutionem professione majoris. Contendent enim adversum Sabellium, Filium esse eo usque, ut et minor Patre sit, ut et honorem praeteritum reposcat, et mori timeat: et ram Dei defendit in gestis: et cum unum Deum novella haec nunc haeresis non negabit, ne filium Deum credat; Sabellius tamen Dunum dicet: iste unum Deum negabit. Sabellius se ita tuebitur dicens, Opera, quae gesta sunt praeter quam Dei natura non efficit: peccatorum remissio, curatio infirmitatum, claudorum cursus, caecorum visus, mortuorum vita a Deo solo est. Non alia natura, quam quae sui conscia est, diceret, Ego et Pater unum sumus . Quid me in substantiam alteram rapis? quid in Deum alium sollicitas? Gesta, quae propria Dei sunt, Deus unus haec gessit. Clama
Abbreviated transcription (Latin):
hii qui uũc sunt. de nat᷑a dei cõfu¬
tancur  ⁊ sabellius de sacͣmento
filii refellic᷑: ⁊ fociuus natũ ante
scla dei filiũ uł ignorare arguitur
ul uegare: E int̾ hec eccli̾e fides
euanglicis acq apłicis fundata
doctrus. ⁊ adu̾sũ sabelliũ tenet
filii ꝓfessionẽ ⁊ adu̾sus arriũ di
atorẽ ⁊ ⁊ hoc ueriꝰ. qd̾ hec ab hix

Expanded text:
hi , qui nunc sunt, de natura Dei confutantur, et Sabellius de sacramento filii refellitur, et Photinus natum ante saecula Dei filium vel ignorare arguitur, vel negare. Sed inter haec Ecclesiae fides, evangelicis atque apostolicis fundata doctrinis, et adversus Sabellium tenet filii professionem, et adversus Arium Dei eatorem: et hoc verius, quod haec ab
Abbreviated transcription (Latin):
lius p̾dicat filii uaciuicate sublata.
dũ nacure uit cutẽ que oꝑta in hõie
ẽ dm̃ ẽẽ nori ambigit. Sacram̃to
⁊ eũ silii ignorato: ꝑ gestoꝵ admi¬
racionẽ fidẽ uere geua̾tiõis amusit.
Et dũ audit. qui uidet me uidet ⁊

Expanded text:
lius praedicat Filii nativitate sublata, dum naturae Virtutem, quae operata in homine est, Deum esse non ambigit. Sacramento etenim filii ignorato, per gestorum admirationem fidem verae generationis amisit: et dum audit, Qui me vidit,
Abbreviated transcription (Latin):
pentiua surit. hñt quide̾ miserabilẽ
securitatem ⁊ s iso hñt mecũ fut̾i:
qr nõ ignaro accedentiũ. auxictas
ip̃a pena patiendi ẽ. Non ego uũc
nauem e portu soluo uaufragii
guarus ⁊ neq icer ineo in festos
uescius lacronib salcus: nec libie
harenas inctus scorpiones ubiq
⁊ aspides ⁊ basiliscos ad ẽẽ tnͣscur¬
ro. Nichil sollicicudim mee nichil
couscientie uacat. Sub specula eñi
oĩm h̾eticoꝵ ad occasiones singłoꝵ
uerboꝵ in os meũ pendentiũ loquor:
⁊ om̃e sermois mei iter aut augꝰ¬
tiis p̾ruptũ. aut foueis incisũ. aut
laqueis p̾ceusũ. iam qd̾ arduũ aut
difficile sic muiꝰ conqueror. Nõ me¬
is eñi. s aplicis scando gradib. Mi¬
chi uͦ aut in augustiis decidere. aut
uidefossa uicide̾. aut plagis illaq̃¬
ari: semꝑ iuꝑiculo. semꝑ in metu ẽ.
Predicacuro eñ scd̾m legẽ ⁊ ꝓphas¬

Expanded text:
quidem miserabilem securitatem, sed non habent metum futuri: quia non ignaro accidentium, anxietas ipsa poena patiendi est. Non ego nunc navem e portu solvo naufragii ignarus, neque iter ineo infestos nescius latronibus saltus, nec Libyae arenas incertus scorpiones ubique et aspides et basiliscos adesse transcurro: nihil sollicitudini meae, nihil conscientiae vacat. Sub specula enim omnium haereticorum ad occasiones singulorum verborum in os meum pendentium loquor, et omne sermonis mei iter aut angustiis praeruptum, aut foveis incisum, aut laqueis praetensum est. Jam quod arduum ac difficile sit, minus conqueror: non meis enim, sed apostolicis scando gradibus. Mihi vero aut angustiis decedere, aut in defossa incidere, aut plagis illaqueari, semper in periculo, semper in metu est. Praedicaturo enim secundum legem et p
Abbreviated transcription (Latin):
uucatẽ sub uatuutacis significa¬
tione moustrari: cũ ꝑ id qd̾ in filio
pater uidet᷑ confirmatio diuinita¬
cis sic. uon uaciuitatis abolitio. Co¬
guitio itaq alc̾i̾us in altõ ẽ ÷ qr nõ
differt alcer ab alt̾o natura. Et ĩ
quo uichil differũt: ni eo indiffe¬
rtus concẽplatio ẽ. de ꝓpͥetate uatͥe
Nlec sane ambigi potest: qͥu er se
spẽm dei forme. qui iuforma dei
manebat oostende̾t. Succedit qͦ
ad huiꝰ pͥue opĩonis stulcũ furorẽ.
etiã hoc dcm̃ dñi: ego ⁊ pr unũ
sumꝰ. Nacure eñi indissimilis u

Expanded text:
gnificatione monstrari: cum per id, quod in Filio Pater videtur, confirmatio divinitatis sit, non nativitatis abolitio. Cognitio itaque alterius in altero est, quia non differt alter ab altero natura: et in quo nihil differunt, in eo indifferens contemplatio est de proprietate naturae. Nec sane ambigi potest, quin ex se speciem Dei formae, qui in forma Dei manebat, ostenderet. Succedit quoque ad hujus pravae opinionis stultum furorem etiam hoc dictum Domini: Ego et Pater unum sumus . Naturae enim in
Abbreviated transcription (Latin):
qautũ inconfessione deus iuiꝰ sic ne
n side nr̃a deus xp̃c sit: qi nec natuu¬
nds intelligentiã uac̾a incorꝑalid
aduuitar ⁊ ⁊ dei ex deo fidẽ uis cã¬
in uobis deus incõfessione dissol¬
uat. d suꝑioribus iam libellis falla¬
cem hanc eoꝵ acq inucilema p̾dica¬
non̾e ex lege ac ꝓpħis docentes eam
resporisiouis formam cenuimꝰ que¬

Expanded text:
us sit, ne in fide nostra Deus Christus sit: quia nec nativitatis intelligentiam natura incorporalis admittat, et Dei ex Deo fidem unus tantum nobis Deus in confessione dissolvat. Sed superioribus jam libellis fallacem hanc eorum atque inutilem praedicationem ex lege ac prophetis docentes, eam responsionis formam tenuimu
Abbreviated transcription (Latin):
arguicur: tunt obcineac. cu
deserit᷑. Ouis quidẽ illa secũ am
int̾ se uellet mau̾e̾ ÷ uec extͣ¬
quillissinus sinib siis. alios
digni fuint taute matris habi¬
caclo. S discedencib ex ea he¬
occasiois largiende ex se sali¬
assequit᷑ ad fidem expetende de
se beacitudnuis. Cognosa eñ
hoc ex ip̃is ħ̾eticoꝵ studiis ꝓup¬
tissiuũ ẽ. Nãq cũ cccłia ad

Expanded text:
neat cum deseritur. Omnes quidem illa secum atque intra se vellet manere, nec ex tranquillissimis sinibus suis alios digni fiunt tantae matris habitaculo: sed discedentibus ex ea haeoccasionis largiendae ex se saluur ad fidem expetendae de se beatitudinis. Cognosci enim hoc ex ipsis haereticorum studiis promptissimum est. Namque cum Ecclesia a
Abbreviated transcription (Latin):
raus. Negancẽ me rursũ cõtͣ sabel¬
liũ unũ deñ. ⁊ conficentẽ uerũ deũ
dei filiũ: exspectat noua hesis auc a
me duos deos arguat p̾dicari. Na¬
cũ qͦ dei filiũ ex maria dicturo. he¬
bion qͥ et fotinus assistit: auctorica¬
huc malũ ẽ. Impie mulcos ad
unius dei professionẽ galathia
nutͥuit: male in tocũ pene orbẽ
quos negat deos duos alerãdria
er maria pannonia defendit. ⁊
ecclia inter hec ꝑiclitatur. u̾ita¬
tem non teuere puera: dũ ea
ei ad irreligiosicatẽ ingerinit᷑.
quib religio ⁊ confirmat᷑ ⁊ depit.
Non eũi uuũ deũ pie possimꝰ
filiũ sicut est dñ. p̃dicantes. ꝑi¬
gare: cuiꝰ est ⁊ solitariũ cõfiteri.
Ec hec quidẽ inundi stulta uon
sencuiit ⁊ dũ hiis neq in uõ so¬
lo significari unꝰ uidet᷑: neq in
uuo non solus incelligi. S eã¬

Expanded text:
me rursum contra Sabellium unum Deum, et confitentem verum Deum Dei filium, exspectat nova haeresis, ut a me duos deos arguat praedicari. Natum quoque Dei filium ex Maria dicturo, Hebion quod est Photinus assistit, auctoritahuc malum est. Impie multos ad unius Dei professionem Galatia nutrivit. Male 177 in totum pene orbem quos negat duos deos Alexandria ex Maria Pannonia defendit. Et Ecclesia inter haec periclitatur veritatem non tenere per vera, dum ea ei ad irreligiositatem ingeruntur, quibus religio et confirmatur, et deperit. Non enim unum Deum pie possumus filium, sicut est, Deum praedicantes, perigare, cujus est et solitarium confiteri. Et haec quidem mundi stulta non sentiunt, dum his neque in non solo significari unus videtur, neque in uno non solus intelligi. 4. Veri
Abbreviated transcription (Latin):
clesie fundamentũ ẽ. hec securicas e¬
t̾utatis ẽ. Hic regni celoꝵ ht̃ cla¬
uem ⁊ huic t̾rena eius iudicia. iudi¬
ca celestia sunt. Sacramẽtũ occul¬
cũ a scłis ꝑ reuelacionẽ didicit: fi¬
dem locutus ẽ: nat̾am enũtiauit ⁊
dafiliũ confessus ẽ. hoc qͥ c̾aturani
potiꝰ conficens negat. pͥus ẽ ut ne¬

Expanded text:
 haec securitas aeternitatis est. Hinc regni coelorum habet claves, hinc terrena ejus judicia, judicia coelestia sunt. Sacramentum occultum a saeculis per revelationem didicit, fidem locutus est, naturam enuntiavit, Dei filium confessus est. Hoc qui creaturam potius confitens negat
Abbreviated transcription (Latin):
negatur. Et qua tandẽ rogo tu
istũd fide denegao ⁊ qđ ue ip̃i qͥdem
uegant qͥ nesciũt: Cũ eñi ꝑfecta
sciencia sit xp̃m dei filiũ auce se¬
cula manentẽ etiã ex uirgine no

Expanded text:
negatur. Et qua tandem, rogo, tu istud fide denegas, quod ne ipsi quidem negant qui nesciunt? Cum enim perfecta scientia sit, Christum Dei filium ante saecula
Abbreviated transcription (Latin):
nũcupationes: ñ ẽ dãpuosa die¬
simulacio. ubi de copia ẽ elec̃õ
Rei ꝓfectus semꝑ ex causa ẽ:
orñe opus maifestũ ht̃ susco¬
ti uegotii uecessicatẽ. Scribẽs

Expanded text:
nuncupationes. Non est damnosa dissimulatio, ubi de copia est electio. Rei profectus semper ex causa est, et omne opus manifestam habet suscepti negotii necessitatem. S
Abbreviated transcription (Latin):
anu contra muniꝰ ac solitarii dei tene¬
ut errore ⁊ cũ ueq unio in p̾dicato
dopr̃e ⁊ deo filio repiretur: ueq sb̃
indiscrete nature demoustracione
dror diu̾sitas conueniret. Nũc qr
negantib dei filiũ a do̾ ex uatura

Expanded text:
aut contra in unici ac solitarii Dei teneret errore; cum quando neque unio in praedicato Deo patre et Deo filio reperiretur, neque sub indiscretae naturae demonstratione deorum diversitas conveniret. Nunc quia negantibus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ p̾dicamus. nͨ seꝑacio fu¬
di: cũ ꝓfectũ teneat nascendi.
Et idarco earũ rerũ uingenico
deo aptata cognõia sũt: que cũ
eu̾ subsistentẽ ex uatiutate cõ¬
sũment: tamen pr̃i insuit ex¬
indemucabilis uirtute nature.
uascibilis pacer nũqm õmo si¬
ne u̾bo ẽ. Non qd̃ ꝓlacio uocis
nac᷑a sit filius ⁊ s ex deo deus.
cũ natiuitacis u̾itace subsistẽs
ut a patre ꝓpͥus. ⁊ ꝑ nacure in¬
differentiam in sepabilis doce̾
tis auc sensus efficax motus:
s uacura tenens ꝑ natiuita¬
tem substantie ueritatẽ hiis
internarũ rerũ significata
nõib ẽ. Non enĩ id qd̾ nascen¬
do subsistit. Potest id ip̃m uide¬
ri ẽẽ qd̾ unicuiq semꝑ int̾uũ
est: s ex et̾no deo patre uni¬
genitus silius in subsistẽtem
deũ natus ⁊ ut uõ alienus c̃e
a uatura pat̾ne diuiuitans
posset icelligi: ꝑ hec ꝓpͥetatũ

Expanded text:
atio fudi, cum profectum teneat nascendi. Et idcirco earum rerum unigenito Deo aptata cognomina sunt, quae cum eum subsistentem ex nativitate consuinde mutabilis virtute naturae. nascibilis Pater nunquam omnino sine Verbo est, non quod prolatio vocis natura sit Filii, sed ex Deo Deus cum nativitatis virtute subsistens, ut a Patre proprius, et per naturae indifferentiam inseparabilis doceretis aut sensus efficax motus, sed natura tenens per nativitatem substantiae veritatem his internarum rerum significata nominibus est. Non enim id quod nascendo subsistit, potest id ipsum videri esse, quod unicuique sempiternum est. Sed aeterno Deo Patre unigenitus Filius in subsistentem Deum natus, ut non alienus esse a natura paternae divinitatis posset intelligi, per ha
Abbreviated transcription (Latin):
bicur: cet̾i̾s quidẽ aut̾iorib nu̾o po¬
st̾ior. s ad ꝑfecte fidei sacramẽtũ
incelligendũ. aut pͥmꝰ. aut maxi¬
mus. In quo nõ iguoramꝰ ꝙͣ diffi¬
ale acq arduũ iter doctrine euãgłi¬
ce scaudamꝰ. Aquo quãius conscie
infirmicacis nr̃e trepidatione
reuocem ⁊ tamen fidei estu incita¬
ti. ⁊ h̾eticoꝵ furore cõmoti. ⁊ ꝑia¬
lo iguoranciũ ꝑcurbati. que loqͥ
non audemus. silere nõ possumꝰ.
tacituruitas aut p̾dicatio. In cre¬
dibilib ⁊ eñĩ se corrupti ingeni qr¬
tib h̾e̾tica subtilitas circũegit. Sn¬
nũ ut fiugeret religiouẽ ⁊ demde
ut oĩm simpliciũ auriũ securita¬
tẽ uerbis falleret: tum p̾te̾a ut e
prudentie scli coaptaret ÷ postren
ut u̾itatis intelligentiam ꝑ spẽm
edite rationis auerteret. llamꝑ
tesbata deũ unũ mẽtita pietatẽ

Expanded text:
: caeteris quidem anterioribus numero posterior, sed ad perfectae fidei sacramentum intelligendum aut primus, aut maximus. In quo non ignoramus quam difficile atque arduum iter doctrinae evangelicae scandamus. A quo quamvis consciae infirmitatis nostrae trepidatione revocemur; tamen fidei aestu incitati, et haereticorum furore commoti, et periculo ignorantium perturbati, quae loqui non audemus, silere non possumus:taciturnitas, aut praedicatio. Incredibilibus etenim se corrupti ingenii artibus 175 haeretica subtilitas circumegit: primum ut fingeret religionem, deinde ut omnium simplicium aurium securitatem verbis falleret, tum praeterea ut se prudentiae saeculi coaptaret, postremo ut veritatis intelligentiam per speciem editae rationis averteret. Nam prostestata Deum unum, mentita p
Abbreviated transcription (Latin):
tatis sauitatẽ eẽc allacura: sed
uire. Et uirtutẽ dãĩ huiꝰ diligẽ¬
ter recracteuiꝰ. Iut̾rogat dñs.
Tu credis iufilium dei: Siuaq
sola xp̃i qualiscũq confessio sidi
eẽc cõsũmatio: dictũ fuisset. cu

Expanded text:
 allatura, sed vitae. Et virtutem dicti hujus diligenter retractemus. Interrogat Dominus, Tu credis in filium Dei? Si utique sola Christi qualiscumque confessio fidei esset consummatio; dictum fuisset, Tu
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ ex deo exiens ẽ : non c̾atura ĩ
dei nomẽ clecta. Non ut eẽt cepit
exisse de deo. Et uatiuicatis huiꝰ
sciencia licet non subiecta u̾bis
sic. cũ menarrabilis sit: ht̃ tam̃
in doctrina filii dei securitatẽ. a
deo se manifestantis erisse. Nõ¬
est euangłica ⁊ apłica fides. fili
nũcupatio ẽ. ⁊ nõ idarco filius ẽ
qr exierit a deo: quero unde beatꝰ
siy iuon bariona est confessus
tues xp̃s filius dei mui. An ne
cũ oĩb pocestas sit ꝑ sacrauientũ
regũacionis in filios dei nascri
uelauit. s p̃r qui in celis ẽ. Ge¬
ueralis ꝓfessio. qͥd ht̃ mericiꝰ aus
que reuelationis ẽ gła inpubli¬
ca cousciencia: si ex adoptione fi¬
lius ẽ . uude hec inpetro beata cõ¬
fessio ẽ. hoc filio deferenti qd̾ est
cõmune scõꝵ: Ultra humauã
aũt incelfigenciã se fides apłĩca
ꝓtendic. Audierat utiq frequẽ¬

Expanded text:
 ex Deo exiens, non creatura in Dei nomine electa. Non, ut esset, cepit Deum exisse de Deo. Et nativitatis hujus scientia licet non subjecta verbis sit, cum inenarrabilis sit, habet tamen in doctrina Filii fidei securitatem a Deo se manifestantis exisse. est evangelica et apostolica fides, Filiununcupatio est; et non idcirco Filius est, quia exierit a Deo, quaero unde beatus Simeon Barjona est confessus: Tu es Christus Filius Dei vivi . Anne cum omnibus potestas sit per sacramentum regenerationis in filios Dei nasci? velavit, sed Pater, qui in coelis eneralis professio quid habet meriti? aut quae revelationis est gloria in publica conscientia? Si ex adoptione filius est; unde haec in Petro beata confessio est, hoc Filio deferenti quod est commune sanctorum? Ultra humanam autem intelligentiam se fides apostolica protendit. Audierat utique frequen
Abbreviated transcription (Latin):
ad eccłie doctͥnã sermone uũqu̾a
pacrẽ sine fulii confessione laq̃ret
tamen ut u̾tacẽ uoĩs huiꝰ qͣnͣta pos¬
set humami sermonis siguificatõ
uou staret: ait Quid ad hec : Si de
ꝓ uobio qͥs contra uos: Qui filio ꝓ¬
pͥo nõ peꝑcit: s tradidit eũ ꝓ nobis
Nũꝙͥ nam etiam nũc adoptiõĩs in
co erit nũcupatio: in quo ꝓpͥetatis¬
tatis est noinẽ: Apl̾s eñi uolens
caritatẽ erga nos dei ostende̾ uc roel¬
ginficencia dei dilectiõis er comꝑa¬
cionis gũe nosd̾e̾tur: nõ peꝑtisse de¬
ũ ꝓpͥo filio suo docuit: non uciq
ad optandis ad optato ⁊ neq ꝓ cãti

Expanded text:
esiae doctrinam, sermone numquam Patrem sine Filii confessione loqueretur; tamen ut veritatem nominis hujus quanta posset humani sermonis significatione monstraret: ait, Quid ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui filio proprio non pepercit, sed tradidit eum pro nobis . Num quidnam etiam nunc adoptionis in eo erit nuncupatio, in quo proprietatis est nomen? Apostolus enim volens charitatem erga nos Dei ostendere, ut magnificentia Dei dilectionis ex comparationis genere nosceretur, non pepercisse Deum proprio filio suo docuit: non utique pro adoptandis adoptato, neque pro creatis
Abbreviated transcription (Latin):
cũi dicit reconaliati sumꝰ deo per
mortẽ filii sui. ⁊ rursũ. deus filiũ
suũ misit in similicudiuẽ cartus
p̾caci ⁊ rursu. fidelis deus per quẽ
uocati estis incõrinuone filii eiꝰ.
quid hic h̾eticoꝵ furto loco loci re¬
lictũ ẽs Filius suus ẽ. filius eius
etas enũtiat: fidem confessio testa¬
tur. Nõ incelligo qͥd addi possit ad
naturã filii: qũa ꝙ filius eius ẽ.
qͥ ẽt p̃r credicur. Non incerta ⁊ in¬
firma ille qui electiõis ẽ: il magr̃
ne sue cirorẽ reliquit. Scit qͥ suit
adoptiõis filii ⁊qui hoc eẽ ac nun¬
cupari ꝑ fidem merici sunt. Ait
hii filii sũt dei. Non en̾i accepistis

Expanded text:
eo per mortem filii sui ; et rursum: Deus filium suum misit in similitudinem carnis peccati ; et rursum: Fidelis Deus, per quem vocati estis in communionem filii ejus : Quid hic haereticorum furto loci relictum est? Filius suus est, filius ejus etas enuntiat, fidem confessio testatur: non intelligo quid addi possit ad naturam filii. Nam quod filius ejus est, qui esse pater creditur; non incerta et infirma ille, qui electionis inae suae errorem reliquit. Scit qui sint adoptionis filii, et qui hoc esse ac nuncupari per fidem meriti sunt. Ait hi filii sunt Dei. Non enim accep
Abbreviated transcription (Latin):
a patre uenisse: s ado exisse cõ¬
sũmat. Deniq hoc qd̾ nũc pͥm̃
audiunt confirmatur ad fidem
¶ã cũ dñs utrũq dixisset. ego
adeo exun ⁊ apacre ueni in hũs
nũdũ: nichil admiratiõio in
ohabuerũt qd̾ frequẽt̾ audi¬
er̃t. ⁊ a patre uem in hũc mũ¬
dũ. Responsio aucẽ eoꝵ fidem ⁊

Expanded text:
a Patre venisse, sed a Deo exisse consummat. Denique hoc, quod nunc primum audiunt, confirmatur ad fidem. Nam cum Dominus utrumque dixisset: Ego a Deo exivi, et a Patre veni in hunc mundum ; nihil admirationis in eo habuerunt, quod frequenter audierant, et a Patre veni in hunc mundum. Responsio autem eorum, fide
Abbreviated transcription (Latin):
lii fides. Seqͥt᷑ eñi. Qui negat
siliũ: neq pacr̃e habet. Qͥ con¬
sicet᷑ filiũ: ⁊ filiũ ⁊ pr̃em hab
ilegaus filiũ caret patre: cõ¬
ficens filiũ acq habens. ht̃ pa¬
tr̃e. Quero hic qͥd adopciua uo¬
mina loci habeant. Numnqͥ nõ
nat̾e reo ista oĩs ẽ: Et quã uat᷑e¬

Expanded text:
lii fides. Sequitur enim, Qui negat lii fides. Sequitur enim, Qui negat Filium, neque Patrem habet: qui confitetur Filium, et Filium et Patrem habet . Negans Filium caret Patre: confitens Filium atque habens, habet Patrem. Quaero hic quid adoptiva nomina loci habeant. Numquid non naturae res ista omnis est? Et quam natu
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ dei credidisse: Non est eñi di¬
leccio in nobis ad desi pacr̃e: nͥ ꝑ
fili fidem. Et audiamꝰ eũ ꝑ epi¬
stolau loquentẽ. Oĩs qͥ diligit
pacrẽ: diligit eũ qͥ ex eo uatꝰ ẽ
Quid ẽ rogo. ex eo nasci: slũqͥ
cur euanglista mentit᷑. ut ex cõ
nacũ dicat ÷ quẽ per cũ creatũ
pocius h̾ecicus doceat: Et audia¬
mus omĩs: quis sic hic doctor.
negat patrẽ ⁊ filiũ. Quid agis
tu assertor creature ⁊ ⁊ de ñ exst̃a¬
tib xp̃i nouus condicor: Si pro¬
fessionẽ tenes: ꝓficentis nouĩe
retognosce. An cũ cãtorẽ ⁊ c̾atu¬
ram pacr̃e ⁊ filiũ p̾dicabis ⁊ per
assimulatas nõin uoces exclu¬
dere te posse credis. ne ẽt auti¬
xp̃c incelligaris: Si in fide tua
per uat᷑am p̃r est: ⁊ per natͥam
silius ẽ: maledicus ego sum.
obprobriũ ince aliem nõis re¬
ferens. Sin uo simulata oĩa
sunt ⁊ pocius nũcupaca. qua
ꝓpͥa: fidei tue ab apło disce cog¬
nomẽ ⁊ ⁊ audi que sit credici fi¬

Expanded text:
ilium Dei credidisse. Non est enim dilectio in nobis ad Deum patrem, nisi per Filii fidem. Et audiamus eum per epistolam loquentem: Omnis, qui diligit Patrem, diligit eum qui ex eo natus est . Quid est, rogo, ex eo nasci? Numquidcur Evangelista mentitur, ut ex eo natum dicat, quem per eum creatum potius haereticus doceat? Et audiamus omnes quid sic hic doctor. negat Patrem et Filium . Quid agis tu assertor creaturae, et de non exstantibus Christi novus conditor? Si 165 professionem tenes, profitentis nomen recognosce. An cum creatorem et creaturam Patrem et Filium praedicabis, per assimulatas nominum voces excludere posse te credis, ne esse antichristus intelligaris? Si in fide tua per naturam pater est, et per naturam filius est; maledicus ego sum, opprobrium in te alieni nominis referens. Sin vero simulata omnia sunt, et potius nuncupata quam propria; fidei tuae ab apostolo disce cognomen, et audi quae sit crediti Fi
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ne silius filius sic. ne uat᷑a
natura sit. ne u̾itas ui̾cas sit: hͨ
em̃ apud ce or̃a demutatie̾ in fal¬
sa. Apłs concessa sibi optuuia in¬
telligentia uerũ dei filiũ dicit:
tu affirmas creationẽ: tu p̾dicaᷤᷤ
ad optionẽ ⁊ cu negas natiutate.
Et cũ hic uerus derfilius. nob̾
sic ⁊ uicaeter na. ⁊ resurrectio.
u᷑ uita et̾ua est ei. nec resurrͤtio.
cui ille nou uerus ẽ. Et hec qͥdẽ
i̾h̾es discipłs a dño dilectus. Sed¬

Expanded text:
s sit, ne natura natura sit, ne veritas veritas sit ? Haec enim apud te omnia demutantur in falsa. Apostolus concessa sibi optima intelligentia verum Dei filium dicit: tu affirmas creationem, tu praedicas adoptionem, tu negas nativitatem. Et cum hic verus Dei filius nobis sit, et vita aeterna, et resurrectio; nec vita aeterna est ei, nec resurrectio, cui ille non verus est. Et haec quidem Joannes discipulus a Domino dilectus.
Abbreviated transcription (Latin):
derer: dũ ueq solitarius nobis ds̃
in confessione: neq duo sunt. Et
uit̾ hec unũ neq negaudo neq cõ¬
siceudo. sidei conseruata ꝑfectio est:
dũ ⁊ qd̃ unũ sunt refertur ad utru¬
fidei iuidissolubi le sacramentũ euã¬
gn̾cis acq apłicis doctͥnis ab solu¬
niri ⁊ nõ aliud pͥmũ debuimꝰ. quã
dei filiũ uere nacutaris subsisteu¬

Expanded text:
s in confessione, neque duo sunt. Et inter haec, unum neque negando neque confitendo, fidei conservata perfectio est, dum et quod unum sunt refertur ad utrufidei indissolubile sacramentum evangelicis atque apostolicis doctrinis absoluturi, non aliud primum debuimus, quam Dei filium
Abbreviated transcription (Latin):
credatur. Quas oro spes manis
furor expetio ⁊ ⁊ qua salucis tue
fiducia c̾atͥam ẽẽ xp̃m potius quã
filiũ blasphemo ore contedis: S¬
portuerat te ex eulangłiis nosce
ac tenie̾ fidei huiꝰ sacramentũ. ilã
cũ dñs posset oĩa: cam̃e in uno qͦ¬
eoꝵ qui orabant. oꝑationis sue ef¬
fectũ mi̾tũ eẽ uoluit confessiols.
confessio orancis addebat: s fidei
erat p̾miũ hoc mereri. iłaq cũ
marchã rogantẽ plazaro int̾roga¬
rec. an cos qui iise credidissent.

Expanded text:
tur. --Quas, oro, spes, inanis furor, expetis? Et qua salutis tuae fiducia creaturam esse Christum potius quam filium blasphemo ore contendis? Oportuerat te ex Evangeliis nosse ac tenere fidei hujus sacramentum. Nam cum Dominus possit omnia, tamen in unoqant operationis suae effectum, meritum esse voluit confessionis. confessio orantis addebat: sed fidei erat praemium, hoc mereri. Namque cum Martham rogantem pro Lazaro interrogavit, an eos qui in se credidissent
Abbreviated transcription (Latin):
uegantur. Et quidẽ cet̾is supiorib
libris ad monicos a nobis legen¬
tes menimimꝰ. ut cocius blasphe¬
mie ediciouẽ ꝑtractantes aĩadu̾¬
terent. nichil aliuid laborari quã
tancũ ex quadã adoptione nõib ⁊
dei uatura negat᷑. ⁊ filii⁊ cũ inde¬
uiutabilis atq incorpeus deus si

Expanded text:
erum. --Et quidem caeteris superioribus libris admonitos a nobis legentes meminimus, ut totius blasphemiae editionem pertractantes, animadverterent non aliud laborari, quamtantum ex quadam adoptione nominibus, et Dei natura negatur et filii: cum et indemutabilis atque incorporeus Deu
Abbreviated transcription (Latin):
dũ deus. ut filiũ suũ unigenitũ
daret ⁊ ut oĩs qui credit in eñ ñ
ꝑeat. s habeat utam et̾nã. Ds
mundũ diligens: hoc dilectio¬
ius sue meũ testimoniũ ꝓtulit.
ut uingenitũ filiũ suũ daret. Si
dilcõis hunc fides ẽ. creat̾am c̾a¬
turis p̾stitisse. ⁊ ꝓ mũdo dedisse
qd̃ mundi ẽ. ⁊ ad ea que ex nchi¬

Expanded text:
ilium suum unigenitum daret: ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam . Deus mundum diligens, hoc dilectionis suae in eum testimonium protulit, ut unigenitum filium suum daret. Si dilectionis hinc fides est, creaturam creaturis praestitisse, et pro mundo dedisse quod mundi est, et ad ea quae ex nihi
Abbreviated transcription (Latin):
lii in xp̃o unigeuito deo ex a dop¬
tionis consuetudine: qd̾ ꝓpͥũ est
ad salucẽ. di gͦ salus inconfessiõe
noĩs ẽ: quero cur in uoie uĩtas
ũ sit. Qd̾ si in nõie u̾tas ẽ: qua
auccoritate creatio ẽẽ dicit᷑: cũ ñ
creacionis confessio saluc̃e sit p̾si¬

Expanded text:
lii in Christo unigenito Deo ex adoptionis consuetudine, quod proprium est ad salutem. Si ergo salus in confessione nominis est; quaero cur in nomine veritas non sit. Quod si in nomine veritas est; qua auctoritate creatio esse dicetur, cum non creationis confessio salutem sit praesti
Abbreviated transcription (Latin):
secrecis edocta es. uł quis hodi¬
e nouus huiꝰ sciencie tue auc¬
cor ẽ: An ne secretũ tͥ hoc ꝑ fa¬
miliaritatẽ amoris recũbẽti
in pectus suũ dũs ostendit: aut
solus adcrucẽ sequẽs int̾ cecera
susapiende tͥ in matr̃e marie
p̾cepta. hec qͦ in illa specialis
inte amoris concestacione didi¬
cisti. ul ad sepulcrũ pͥor qͦ petro
lestiũ multiformes pocestaces.
⁊ uouaꝵ atq incõp̃hensibiliũ
cantionũ hymuos sempic̾uos
tam pia tͥ hec ꝑ agnũ ducẽ re

Expanded text:
secretis edocta es? vel quis hodie novus hujus scientiae tuae auctor est? An ne secreto tibi hoc per familiaritatem amoris recumbenti in pectus suum Dominus ostendit ? Aut solus ad crucem sequens, inter caetera suscipiendae tibi in matrem Mariae praecepta, haec quoque in illa specialis in te amoris contestatione didicisti ? Vel ad sepulcrum prior quoque Petro lestium multiformes potestates, et novarum atque incomprehensibilium cantionum hymnos sempiternes, tam pia tibi haec per Agnum ducem
Abbreviated transcription (Latin):
triuscais uirtꝰ ꝑ exceptiõis signifi¬
cautiam adderet᷑. Pret̾ filiũ enm
⁊unigenicũ nichil cognomimans:
suspicionẽ penicus adoptionis exc¬
cuit ⁊ cũ ueritatẽ nõis unigeniti
sit: qui est insinu patris. Habet
int̾rogacio ista suũ ordinẽ. Quero
quid unugeuici significatio sibi
postulet. Et uideamus an hoc sit
qd̾ cu ẽc̃ ꝓfiteris. id est caturam
dei ꝑfc̃ãm. ut ꝑfc̃a ꝑtiueat ad u¬
iugenicũ: creat᷑a łi referatur ad

Expanded text:
trinsecus virtus per exceptionis significantiam adderetur. Praeter filium enim, et unigenitum cognominans, suspicionem penitus adoptionis exsecuit: cum veritatem nominis, unigeniti sit, qui est in sinu Patris; habet interrogatio ista suum ordinem: quaero quid unigeniti significatio sibi postulet. Et videamus an hoc sit, quod tu esse profiteris, id est, creaturam Dei perfectam; ut perfecta pertineat ad unigenitum, creatura vero ref