comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tudo ꝑdĩ grãm impleatur in uobis si inueritatt
ut credimus. &esuritis & sititis iustitiam
quotiens uobis uerbum dĩ fuerit tardius predi¬
cacum nolite expectare ut uobis eũ ultro de¬
beamus in gerere. ÷ sed etiam uos ipsi quasi rem¬
debitam uobis & iure debito. fideliter a nobis acsi¬
offerre & uos aliquotiens tardantibus nobis no¬
lueritis pa igerie : possumus ab illis. qui periculũ

Expanded text:
tudo per Dei gratiam impleatur in vobis, si in veritate, tudo per Dei gratiam impleatur in vobis, si in veritate, ut credimus, et esuritis et sititis justitiam, quoties vobis verbum Dei fuerit tardius praedicatum, nolite exspectare ut vobis ultro illud debeamus ingerere; sed etiam vos ipsi, quasi rem vobis jure debitam, fideliter a nobis ac siofferre, et vos aliquoties tardantibus nobis nolueritis exigere; possumus ab illis qui periculu
Abbreviated transcription (Latin):
Quas in cuangło dñs & saluator nr̃ enimerare
dignatus est: & iam hoc addidit dicens. Brati
rabuntur. Felices sunt: quibus istam p̃claram
famem. & desiderabilem sitim ds̃ donare digna¬
tut. Quomodo autẽ esuritur iustitia fr̃s.
uolueris. Detali enim cibo dictũ eft. Quie¬
dunt me: adhuc esuri nt : & quibibunt me
adhucsitint Quam uis melius nonsit prius¬
facere quam nosse :amen est prius nos se
quam facere. De bet enim discere : quioptat
implere. Deniq: Audiscripturam dicentem.
Omnis qui non didicerit iustitiam super terram.
ueritatem non faci&. Ꝙ iterum. Zelus ap¬
p̃ hendit populum in eruditum: & nunc ignis
aduersarios consumit. Hoc loco ideo ignis ad¬
uersarius dicitꝰ: quia nonde parte xp̃i : sed de
parte diaboli esse cognoscitur. & iterũ.
ustitiam discite qui iudicatis terram. Mani¬
festum est ergo quod ipse esurit iustitiã qui
discere optat iustitiam  Prius ergodebemꝰ discere
ut postea meritamur implere. Ut ergo istabeati¬

Expanded text:
quas in Evangelio Dominus ac Salvator noster enumerare dignatus est, etiam hoc addidit, dicens: Beatiuoniam ipsi saturabuntur . Felices sunt quibus istam praeclaram famem, et desiderabilem sitim Deus donare dignatur. Quomodo autem esuritur justitia, fratres? enter audire volueris: de tali enim cibo dictum est, Qui edunt me, adhuc esurient; et qui bibunt me, adhuc sitient . Quamvis enim melius sit facere quam nosse; prius est tamen nosse, quam facere: debet enim discere, qui optat implere. Denique audi Scripturam dicentem, Omnis qui non didicerit justitiam super terram, veritatem non faciet: et iterum, Zelus apprehendet populum ineruditum; et ignis adversarios consumet. Et in hoc loco ideo dicitur ignis adversarius; quia non de parte Christi, sed de parte diaboli esse cognoscitur. Et iterum, Justitiam discite, qui habitatis terram . Manifestum est ergo quod ipse esurit justitiam, qui discere optat justitiam. Prius ergo debemus discere, ut postea mereamur implere. Ut ergo ista beati
Abbreviated transcription (Latin):
tiã spectare poterit quialiis indulgere noure
Ad miseri cor diae opus optime nos ineuangelio cdis
exemplo roborauit ubi ait. Escote ergo misori cor¬
des sicut et pater ut cae les tis miseri corsest: Quisolẽ
suũ oriri facit super bonos & malos. & pluit suꝑ ius¬
tos & inustos Omnis miseriuor dia facia locũ. uni

Expanded text:
tiam exspectare poterit, qui aliis indulgere novit. tiam exspectare poterit, qui aliis indulgere novit. Ad misericordiae opus optime nos in Evangelio Dominus exemplo roboravit, ubi ait: Estote ergo misericordes, sicut Pater vester coelestis misericors est ; qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Omnis misericordia facit
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ impiorũ hodio habendas non homines ipsi quã
uis mali sint quia creatura dĩ sunt. Pax uero quae inbonis
est concordiã fr̃m & carittẽ copulat proximorũ Pax
iudiciũ est scĩ tatis dequo dñs ꝑ prophetã ait : Pacẽ & ueri¬
ce populũ ammonere quid de beat agere: Lopuli¬
÷ est. humilitate audire audire quae monet sacerdes
Vuid quidnon licet pastoris est pro hibere ne fiat plebis
recipuum est misericordie bonum dequa ipse salua¬
torait. Beati miseri cordes qñm ipsimisericor diuin
consequentur Non potest peccator misericordiã ado¬
sperare qui misericordiã non facit pec cantibus in
se. Ergo dimit tat homotẽ porare debitũ ut me¬
reatur accipere aecernũ bonũ. Dianimas nr̃as
cupimus peccatorũ sordibus emundari. miseri cordi am
in nospec cantibus nonne gemus: ut indiere tributionis ad
est in conseruos suos : Sicutquis cupit dm̃ sibi misereri
tcadmise ratdt debitoribus suis Cercissi mae indul gen¬

Expanded text:
hominum impiorum, odio habenda sunt; nam homines ipsi, quamvis mali sint, amandi sunt, quia creatura Dei sunt: pax vero quae in bonis est, concordiam fratrum et charitatem copulat proximorum. Paxindicium est sanctitatis, de qua Dominus per prophetam ait: Pacem et verice populum admonere quid debeat agere, populi est in humilitate audire quae monet sacerdos. Quidquid non licet, pastoris est prohibere ne fiat: plebis est sericordia. Praecipuum est misericordiae bonum, de qua ipse Salvator ait: Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur . Non potest peccator a Deo misericordiam sperare, qui misericordiam non facit peccantibus in se. Ergo dimittat homo temporale debitum, ut mereatur recipere aeternale bonum. Si animas nostras cupimus peccatorum sordibus emundari, misericordiam in nos peccantibus non negemus, ut in die retributionis ad est in conservos suos? Si quis cupiat Deum sibi misereri, ita et misereatur debitoribus suis. Certissime indulgen
Abbreviated transcription (Latin):
bis ita & uos facite. Quomodo dr̃ in xp̃o nobis nr̃a pecca¬
tadonauit. sic etiã nos qui in nos pec cant dimittamus.
Itẽ pullimalũ ꝓmaloreddentes. Et alio loco Noli uinci
amalo sed uince in bonũ malum. Sciendũ est certissi me
quod unusquisq talẽ indulgentiã accepturus est adõ
qualem & ipse dederit proximosuo. Illa oratio propeccatis
nr̃is adaures omni potentis dĩ cito ꝑueni et. side linquen
tis uprȩ ces in nos ñ his auribus acceptabiles erunt: Quide¬
menter peccantib ignoscere nouit. clementi a diuinę
pietatis certissime accipiet. Sicenĩ remittrtur nobis
ut nos re miserimus eis qui nobis quacũq. malignitate
ur̃as. in omnienĩ uita humana: patientia necessaria est
Sicut itaq patienter sufferre debemus iniurias ab alis
hnos delatas ita & patient̃ tribulationes quȩ nobis euenieT
sfferre ne cesse est. Sȩpissi me in hoc scło bonia re probis
suadicere ꝑ didiopera meabona quȩ facie bã Quienĩ hoc

Expanded text:
 ita et vos facite . Quomodo Deus in Christo nobis nostra peccata donavit: sic etiam nos his qui in nos peccant, dimittamus. Item: Nulli malum pro malo reddentes. Et alio loco: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Sciendum est certissime quod unusquisque talem indulgentiam accepturus est a Deo, qualem et ipse dederit proximo suo. Illa oratio pro peccatis nostris ad aures omnipotentis Dei cito perveniet, si delinquentium in nos preces in nostris auribus acceptabiles sunt. Qui clementer peccantibus ignoscere novit, clementiam divinae pietatis certissime accipiet. Sic enim remittetur nobis, ut nos remiseremus eis qui nobis quacunque malignitate io, possidebitis animas vestras . In omni enim vita humana patientia necessaria est. Sicut itaque patienter sufferre debemus injurias ab aliis in nos delatas, ita et patienter tribulationes quae nobis evenient, sufferre necesse est. Saepissime in hoc saeculo boni a reprobis dicere: Perdidi opera mea bona quae faciebam. Qui enim hoc
Abbreviated transcription (Latin):
misericordia & disciplina de bet ẽẽ qui a una sine altera
ritatẽ faciat pec candi sub iectis. Iterũ sidisciplina
sola sẽ ꝑ aderit uertitur animus de linquentis indispe¬
rationẽ & iudex non merebi tur adõ misericordiã
Sed hanc miseri cordiã a seipso de bet homo incipere.
Quomodo inalios est misericors quiinse ipso crudelis est : Inse¬
ipso crudelis est qui sibi ꝑ petuas peccatissuis parae flãmas
Bonemisencors est qui a so ipso incipit & sediligentercusa¬
dit nepunia turcũ diabolo & sic aliis presteci quod si bi
lẽ sidimiseritis hominibus pec cata eorum: dimt tet
sonat . his quie ã recte intellegere possunt : Igitur ex nr̃o
iudicio iudicat nos dr̃ & quo dã modo in potestate nr̃a est
quomodo iudicemur auidice dõ Simiseri corditeriu¬
dicamus in nos de linquentibus misericorditer iudicat
ds̃ de nobis in sepec cantibus: Intendamus exemplũ illi¬

Expanded text:
misericordia et disciplina debet esse: quia una sine altera ritatem facit peccandi subjectis. Iterum, si disciplina sola semper aderit, vertitur animus delinquentis in desperationem, et judex non merebitur a Deo misericordiam: sed hanc misericordiam a seipso debet homo incipere. Quomodo in aliis est misericors, qui in seipso crudelis est? In seipso crudelis est, qui sibi perpetuas peccatis suis parat flammas. Bene misericors est, qui a seipso incipit, et se diligenter custodit, ne puniatur cum diabolo, et sic aliis praestet, quod sibi bItem: Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet sonat his qui eam recte intelligere possunt. Igitur ex nostro judicio judicat nos Deus, et quodam modo in potestate nostra est quomodo judicemur a judice Deo. Si misericorditer judicemus in nos delinquentibus, misericorditer judicat Deus de nobis in se peccantibus. Intendamus ergo in exemplum illi
Abbreviated transcription (Latin):
pace uos inueniã. Proficiscens uoluit darequae desiderabat
rediens inomnibus inuenire. Cuius pacis ornamenta¬
mira biliter alio oftendit loco dicens. Beati pacificiqñm
filii dĩ uocabuntur. Enfiliusdĩ incipit uocari. qui paci¬
ficus eẽ iamcepit. Nonuult filius dĩ dici. qui pacẽ no¬
ius sam̃ plecti. Negat sibi patrem dm̃. qui pacificus e ẽ
contempnit. Sed haec pax cũ bonis & dĩ precepta
seruantibus custodien da est. Non cũ iniquis & scelȩ¬
ratis qui pacem inter se habent inpeccatis suis. Pax
xp̃i. adsa lutẽ proficit sem piternam. Pax. quae in

Expanded text:
pace vos inveniam. Proficiscens voluit dare quae desiderabat rediens in omnibus invenire; mirabiliter alio ostendit loco, dicens: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . En Filius Dei incipit vocari, qui pacificus esse jam coepit. Non vult Filius Dei dici, qui pacem noluerit amplecti. Negat sibi Patrem Deum, qui pacificus esse contemnit. Sed haec pax cum bonis et Dei praecepta servantibus custodienda est, non cum iniquis et sceleratis, qui pacem inter se habent in peccatis suis. Pax Christi ad salutem proficit sempiternam. Pax quae in
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enĩ inxp̃o totam̃te confidit &iã simultis moriat᷑
pec catis fide sua uiuit inaet̃ nũ sicut ipse dñs in euan¬
non moriaetur in aeternũ Demortȩ animae dixit.
tura mise ricors est paratus est saluare ꝑmisericor¬
om̃s homines saluosfieri : & neminẽ perire. Qiuiꝑ
ꝓ phetã ait : Inquacũq die conuersus fuerit. pec¬
catoꝵ uitauiue & non moriecur Quã uis quisq:
sit pec catoꝵ & impius. si ad pae nitentiã conuertatur

Expanded text:
Qui enim in Christum tota mente confidit, etiam si multis moriatur Qui enim in Christum tota mente confidit, etiam si multis moriatur peccatis, fide sua vivit in aeternum. Sicut ipse Dominus in Evannon morietur in aeternum . De morte animae dixit, tura misericors est, paratus est salvare per misericoromnes homines salvos fieri, et neminem perire ; qui per prophetam ait, In quacumque die conversus fuerit peccator, vita vivet et non morietur . Quamvis quisque sit peccator et impius, si ad poenitentiam convertitur
Abbreviated transcription (Latin):
dicens Luenitentiã agite ad propinquabit. regnũ
caeloꝵ. Et io hannes baptista. Tacite fructus dignos
penitentiae Fructus dignus est paenitentiae trans¬
aeca flere peccata. & eadẽ iterũ nonagere: sicut
scripturaait. Ne adicias peccatũ suꝑ peccatũ. La¬
rũ flenda non ad mittit: Lauat᷑ et nonest mundus.
qui plangit quod gessit nec de serit. & post lacri¬
mas hec que fleuerat repetit. De hisqui post
lacrimis ad de licta reuertuntur priora. betuspan
terribi liter ait. Canis reuertit᷑ aduomitũ suũ łili
peccastidicit᷑ inscriptu ra scã Ne adiciasiterũ : sed
de pristinis dep̃care ut remittant᷑ tibi Peniten¬
tia uera nonan nor numero censetur. sed amariti¬
dine animi. Vnde beatus p&rus mex adño indulgen¬
tã recepit. quia a marissime fleuit trinae ne gati
rassi intima cordis a maritudine agitur nundispi
derat. Non enĩ longitudinẽ tẽ poris tantũ requi¬
rit ds̃ quantũ affectũ sinceritatis paenitentispensat᷑

Expanded text:
tentiam agite, appropinquavit enim regnum coelorum · et Joannes Baptista: Facite fructus dignos poenitentiae . Fructus dignus est poenitentiae, transacta flere peccata, et eadem iterum non agere: sicut Scriptura ait, Ne adjicias peccatum super peccatum . Larum flenda non admittit; lavatur et non est mundus qui plangit quod gessit, nec deserit, et post lacrymas haec quae fleverat repetit. De his qui post lacrymas ad delicta revertuntur priora, beatus Petrus terribiliter ait: Canis revertitur ad vomitum suum. Fili, peccasti, dicitur in Scriptura sancta, ne adjicias iterum; sed de pristinis deprecare ut remittantur tibi. Poenitentia vera non annorum numero censetur, sed amaritudine animi; unde beatus Petrus mox a Domino indulgentiam recepit, quia amarissime flevit trinae negationmvis exigui temporis, si intima cordis amaritudine agitur, non despicderat. Non enim longitudinem temporis tantum requirit Deus, quantum affectum sinceritatis poenitentis pensat.
Abbreviated transcription (Latin):
Quitimet dñm. accipie dootrinã eius Et qui ui¬
gilauerint in mandatis illius inuenient be Ne¬
dictionẽ sem prternã: Timentis dm̃ : beata ẽ ani¬
na. & a temptatione diabo lica. tuta reman&:
Beatus homo: qui semper est pauidus & cuidatũ
est dĩtimorẽ semꝑ ante oculos habere. Quro mec
dñm recedit abitinere prauo. & aduirtutũ semitã uias
suas dirigit. Timo dĩ repel lit peccata. & adiecit urrtũ¬
tis limor cautũ facit hominẽ & sollicitũ nepec c&
Ybi uerotimor dĩ non est ibi dissolutio uitae est. Quidm̃
flagel lat ut sanet. Beatusuir qui timec dñm in man¬
datiseius cupitnimis limordĩ timorẽ gehennȩ ex¬

Expanded text:
Qui timet Deum accipiet doctrinam ejus; et qui viQui timet Deum accipiet doctrinam ejus; et qui vigilaverint in mandatis ejus, invenient benedictionem sempiternam. Timentis Deum beata est anima, et a tentatione diabolica tuta remanet. Beatus homo qui semper est pavidus , et cui donatum est Dei timorem semper ante oculos habere. Qui timet Dominum, recedit ab itinere pravo, et ad virtutum semitam vias suas dirigit. Timor Dei repellit peccata et adjicit virtutes: timor cautum facit hominem et sollicitum ne peccet; ubi vero timor Dei non est, ibi dissolutio vitae est. Qui Deum flagellat et sanat: Beatus vir qui timet Dominum, in mandatis ejus cupit nimis . Timor Dei timorem
Abbreviated transcription (Latin):
expectat. Metuendi est nedũ sperat miser:¬
cordiã incidatin iudiciũ. Noqenĩ tunc ueniã
in ueni& quimodo aptũ ueniie tẽ pusperdidr
Ibniã adõ non potest mereri quod petit : quihic
noluit audire quo liussit. Quitẽ pus paniaenti aeda
dit Pefcinare de b& ad dm̃ conuertendo unusquisq
diligenter se apeccatis custodit. Timenti dm̃. Innouis¬
si modiebene erit. & mer ceseius in aeternũ ꝑ mane
Quieru bescit inconspectu hominis peccare quantoma¬
giserubescat in conspertu dni iniquitatẽ agere: qui non
solũ opera sed ec corda considerat. Qui timore scõ dñi
metuunt. inquirunt quaebene placita sunt illi Ali¬
us est timo filioꝵ. alius est timo seruoꝵ. Seruienĩ
time amus eũ ex caritatis dulcedine. Nondetimoris
dm̃tim&. Sciens senu quã eus presentiã effugere
posse sicut psalmistadodiit. Quoibo aspũtuo. & a fa
aboccidente subau ditur patet locus fugiendi dm̃

Expanded text:
exspectat. Metuendum est, ne dum sperat miseriexspectat. Metuendum est, ne dum sperat misericordiam, incidat in judicium. Neque enim tunc veniam inveniet, qui modo aptum veniae tempus perdidit. Ibi jam a Deo non potest mereri quod petit, qui hic noluit audire quod jussit. Qui tempus poenitentiae datdit. Festinare debet ad Deum convertendo unusquisque, diligenter se a peccatis custodit. Timenti Deum in novissimo die bene erit, et merces ejus in aeternum permanet . Qui erubescit in conspectu hominis peccare, quanto magis debet erubescere in conspectu Dei iniquitatem agere, qui non solum opera, sed et corda considerat. Qui timore sancto Deum metuunt, inquirunt quae bona placita sunt illi. Alius est timor filiorum, alius est timor servorum. Servi enim timeamus eum ex charitatis dulcedine, non de timoris s metuit Dominum, sciens se nunquam ejus praesentiam fugere posse, sicut Psalmista Deo dicit: Quo ibo a spiritu tuo, ab Occidente, subauditur, patet locus fugiendi Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
Quidma ledico Sicras : Dicã quid malisibodie:
Forte dicis longaerit uita mea. Dicã. Si longaerit
bonasit. Sibreuis & ipsa bona sit : Sed quis ferat
malũ langũ Prandiũ longũ nonuis habere malũ
& uitã longã ius habere malã Villã emisbo¬
nam desideras. Vxorẽ uisducere bonaqueris Fi¬
uostibi nasciuis bonõsop tus. Itut etiã derebus
uilissimis loquar Caligas emnis et non uismalas
& uitã amasmalã: Quidte offendit uitatua. quã
solã uismalã ut inter omnia bonatua. solussis mo¬
lus. Net ardes conuertiad dñm &ne differas de
dedie indiem. Verba dĩ sunt nonmea. Non ame
haecaudisti sed ego tecũ audio adño Forteres¬
pondes cras -cras. Ouoxcoriuna. Coruus nonre¬
ditad archã. colũ baredit. Sienĩ tunc uispae¬
nitentiã agere quando peccare non potes: pecca¬
tate dimiser̃. non tiullo Satis alienus afide est
qui adagendã panitentiã senec tutis tẽ pus

Expanded text:
Quid mali, dicis, si cras dicam? Quid mali, si hodie? Quid mali, dicis, si cras dicam? Quid mali, si hodie? Forte dicis: Longa erit vita mea. Dicam, si longa sit  Ms., erit, bona sit; si brevis, et ipsa bona sit. Quis ferat malum longum? Prandium longum non vis habere malum, et vitam longam vis habere malam? Villam emis: bonam desideras. Uxorem vis ducere: bonam quaeris. Filios tibi nasci vis: bonos optas. Et ut etiam de rebus vilissimis loquar, caligas emis, et non vis malas: et vitam amas malam? Quid te offendit vita tua, quam solam vis malam, ut inter omnia bona tua solus sis malus? Neque tardes converti ad Dominum, et ne differas de die in diem . Verba Dei sunt, non mea. Non a me haec audisti, sed ego tecum audio a Domino. Forte respondes: Cras, cras. O vox corvina! Corvus non redit ad arcam, columba redit. Si enim tunc vis poenitentiam agere quando peccare non potes, peccata te dimiserunt, non tu illa. Satis alienus a fide est, qui ad agendam poenitentiam tempus senectutis
Abbreviated transcription (Latin):
corse qui posse ueniã seꝑ dĩ miseri cordiã non dubit&
In hoc scło pȩnitentiã facientib dĩmisericordia
subuenit in futuro aut penitentia non ꝑficit sed netio¬
nẽ nirqo operũ reddituri sumus. In hac uita tantũ paeni¬
tentie pat& libertas postmor tẽ uero nulla est correo¬
Quitar dat conuerti periculũ facitamimȩ sue quia ino
non tardat : Que siturdintẽ conuerti inueni et ad torm̃
tina cogitare conuersione . & hodiernã negle gere
Quod tu peccator conuerti dissimulas & non metuis net¬
bimors repentina subripiat diem conuersionis. Non¬
ne homines subito mori untur : si bonũ est peccata di¬
mittere & ad dm̃ conuerti crtofiat. Dstibi ꝓmitot
remissionẽ conuertenti a peccatis. securitatẽ tibi
unus quisq addm̃ & cũ inuenerit eũ. derelinquat imnpius
uiã suã Subito intraedies extremus perit dilatio
& restat dãpnatio. Perire nonuis rediad dm̃ & uiues
age Vtis inqui ens conuertã quare non hodie:

Expanded text:
se veniam per Dei misericordiam non dubitet. In hoc saeculo poenitentiam facientibus Dei misericordia subvenit: in futuro autem poenitentia non proficit, sed rationem nostrorum operum reddituri sumus. In hac vita tantum poenitentiae patet libertas; post mortem vero nulla correc. Qui tardat converti, periculum facit animae suae, quia mors non tardat . Quae si tardantem converti inveniet, ad tormentina cogitare conversione, et hodiernam negligere. Quid tu peccator converti dissimulas, 135 et non metuis, ne tibi mors repentina subripiat diem conversionis? Nonne homines subito moriuntur? Si bonum est peccata dimittere, et ad Deum converti, cito fiat. Deus tibi promittit remissionem convertenti a peccatis, securitatem tibi unusquisque ad Deum, et cum invenerit eum, derelinquat impius viam suam. Si subito intrat dies extremus, perit dilatio, et restat damnatio. Perire non vis, redi ad Deum, et vives.age. Cras, inquies, convertam. Quare non hodie?
Abbreviated transcription (Latin):
caelũ transiit & adhronũ altissimidĩ ꝑuenit lunc
eni homospiritalis effectus angelis coniungit᷑ dõq
bberius copulatur si abstinentia carnisorationib
exaltat᷑ Perie iunũ et orationes occultamis terioꝵ ue¬
lestiũ reue lantur diuiniq: sacramenti archana pan¬
dunt᷑. Quã diu adã abstinuit mansit in paradysa: Man¬
ducauit & expulsus est leiunia fortiatela sunta duer¬
si stẽpta m̃ta dȩ moniq: Cito enĩ ꝑ abstinentiã uincunt᷑
Vnde etiã dñs & saluato: nr̃ eoꝵ i curs iciuniis & orati¬
onibus p̃mon& superare dicens. ł loc genus non eict᷑ nisi
porationẽ & ieiuniũ Inmundienĩ sp̃s ibi sefiduci altus
inmittunT ubi uident frequent̃ cõ messationes. & ȩbri¬
etates excerceri Abstinentia corpus macerat sed corin
dũ est quodie iunia cũ bonis operib: dõ optimes acceptabi¬
lia. Quiaut cybis abstinent & praue agunt dȩ mone simitant᷑
quib aesca carnabs nonest & ne quitia spiritalis sẽ ꝑ in est

Expanded text:
coelum transit, et ad thronum altissimi Dei pervenit. Tunc enim homo spiritualis effectus angelis conjungitur, Deoque liberius copulatur, si abstinentia carnis orationibus exaltatur. Per jejunia et orationes occulta mysteriorum coelestium revelantur, divinique sacramenti arcana panduntur. Quandiu Adam abstinuit, mansit in paradiso: manducavit, et expulsus est. Jejunia fortia tela sunt adversus tentamenta daemoniorum; cito enim per abstinentiam vincuntur. Unde etiam Dominus et Salvator noster eorum incursus jejuniis et orationibus praemonet superare dicens: Hoc genus non ejicitur, nisi in oratione et jejunio . Immundi enim spiritus ibi se fiducialibus immittunt, ubi videbunt frequenter comessationes et ebrietates exerceri. Abstinentia corpus macerat, sed cor idum est quod jejunia cum bonis operibus Deo optime sunt acceptabilia. Qui autem a cibis abstinent, et prave agunt; daemones imitantur, quibus esca carnalis non est, et nequitia spiritualis semper inest.
Abbreviated transcription (Latin):
te atur quȩ fecit. qui a non est fructuosa confessio
apud inferos nec paenitentia adsalutẽ ꝓficiens.
Ecce nunc tempus salutis. ec cenunc tẽpus accepta¬
biledõ: Tempus st nunc remissionis paenitentibus
sed tẽ pus erit post mortẽ uindictae negle gentibus
confiteriscelera sua. Om̃s enĩ impi amarã haber
lotu erunł sibi ꝑ confessionẽ precauere corm̃t in ma¬
nitatẽ & neglexerunT. Ita sicut foras flam mis ita in¬
tus conscientia pro priator quent᷑. Quomodo potest me¬
dicus uulnus sanore quode grotus ostendere eru¬
bescit: Dr̃ enĩ confessione murãm desidera:
ut iustã habeat causa ignoscendi. Qui peccatasu a oc¬
homo in hacuita: ne iudicetur adõ dãpnationeꝑ pecua
Duplicem habere deb& flecũ inpȩ nitentia omiiispe¬
cator siue ꝑ neglegentiã bonũ nonfecit. seuquiama¬
lũ ꝑ audatiã ꝑ petrauit. Quodenĩ oportuit nongessir
& quod non oportuit egit: Confessio iustificat: confes¬
sio ueniã peccatis donit. Om̃is spes ue niae incon¬

Expanded text:
ator quae fecit; quia non est fructuosa confessio apud inferos, nec poenitentia ad salutem proficiens. Ecce nunc tempus salutis, ecce nunc tempus acceptabile Deo . Tempus est nunc remissionis poenitentibus; sed tempus erit post mortem vindictae negligentibus confiteri scelera sua. Omnes enim impii amaram habent Potuerunt enim sibi per confessionem praecavere tormentorum immanitatem, et neglexerunt. Ita sicut foras flammis, ita intus in conscientia propria torquentur. Quomodo potest medicus vulnus sanare, quod aegrotus ostendere crubescit? Deus enim confessionem nostram desiderat, ut justam habeat causam ignoscendi. Qui peccata sua ochomo in hac vita, ne judicetur a Deo damnatione perpetua. Duplicem habere debet fletum in poenitentia omnis peccator, sive quia per negligentiam bonum non fecit, seu quia malum per audaciam perpetravit. Quod enim oportuit, non gessit, et quod non oportuit, egit. Confessio justificat, confessio veniam peccatis donat. Omnis spes veniae in con
Abbreviated transcription (Latin):
spiritali militiae cuinos mancipauimus: magnã
Ded sibene respiciamus in hoc ipso opere quod agi
premu possidemus:. Et plane magnus uitae
fructus est scđm potuisse despicere. & dõser¬
iure coepisse: Euasisse uitiorum infelicis¬
simum dominatum : & fugis se gloriȩ atq:¬
do ergononiani magna pars p̃ mu est nihil com
ditatibus non excruciari. sceleribus non ad misceri. &
tum innocentia diem transigere. beatȩ castitati
operam dares gloriose paupertatis sufficientiã
cum timb toere De qua loquitur sapientiadiẽs

Expanded text:
spiritali militiae cui nos mancipavimus, magnam m. Sed si bene respiciamus in hoc ipso opere quod agampraemii possidemus; et plane magnus vitae fructus est, saeculum potuisse despicere, et Deo servire coepisse; evasisse vitiorum infelicissimum dominatum, et fugisse gulae atqud ergo? Nonne jam magna ditatibus non exercitari excruciari, sceleribus non admisceri, et cum innocentia diem transigere, beatae castitati operam dare, gloriosae paupertatis sufficientiam cum timore Domini possidere? De qua loquitur Sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
matialius ee quose meliorẽ putat. lit &iã ꝑ contumatiã
suꝑbia quando dsspiciuNT homi nesseniorib oboe diresuis
Exipsa uero nascitur omnis in obuedientia & omnis ꝑti
IDEGULA
rimũ co t porale peccatũ. gula id est intẽ perans cibi
ł potusuo luptas. Perquã primi parentes hu mani generis
paradysifebctatem ꝑ diderunt & in hanc erumn sã
huius uitae miseriã dececti sunt. Vbi omnis homoperpec¬
catũ nascit᷑ ꝑ laborẽ uiuit ꝑ dolorẽ moritur. Quȩ trib
modis regnare uidetur in homine . Id estdũ homo horã

Expanded text:
aliis est, quo se meliorem putat. Fit etiam per contumaciam superbia, quando despiciunt homines senioribus obedire suis. Ex ipsa vero nascitur omnis inobedientia, et omnis praeDe gula. Primum est corporale peccatum gula, id est, intemperans cibi vel potus voluptas, per quam primi parentes humani generis paradisi felicitatem perdiderunt, et in hanc aerumnosam hujus vitae miseriam dejecti sunt; ubi omnis homo per peccatum nascitur, per laborem vivit, per dolorem moritur. Quae tribus modis regnare videtur in ho
Abbreviated transcription (Latin):
consil habere poterit. sed om̃ia perp̃cepitiũ uao¬
sio. homicidia. Mlciscendi cupi ditas in iuriarũ memo¬
ra. Quae uincitur ꝑ patientia & longaniminatẽ
et perrationem intelleccualem quã ds̃ inseritinen¬
tibus humanis et ꝑ recordationẽ orationis domini¬
cae ubi dõdiit᷑ Dimitte nobis debita nr̃a .si
cidiu est pestis quȩ dõ famu lantibus multũ no¬
cere probatir. Dũ otiosus homo torpescit indesi¬
deriis carnalibus nec in opere gaudecspiritali Nec
terni laboris hilarescit. sed tantũ concupis cit etde¬
siderat & ociosa mens ꝑ om̃ia discurrit .H aec est
quae maxime monachos excutit decella inscłm &
deregulari conuersatione eicit eos in abrupti
uiti&. Quȩ cũ miserabilẽ absidet m̃ tẽ multis eã
in facit miseris quȩ multa docecmala. Dequanas cit᷑
sõnolentia. pigricia operis boni. instabilitas loci.
ꝑuagatio de loco in locũ tepidas laboranti: te¬

Expanded text:
consilii habere poterit, sed omnia per praecipitium quoconsilii habere poterit, sed omnia per praecipitium quosio, homicidia, ulciscendi cupiditas, injuriarum memoria. Quae vincitur per patientiam et longanimitatem, et per rationem intellectualem quam Deus inserit mentibus humanis, et per recordationem Orationis Dominicae, ubi DAcedia est pestis, quae Deo famulantibus multum nocere probatur, dum otiosus homo torpescit in desideriis carnalibus, nec in opere gaudet spirituali, nterni laboris hilarescit: sed tantum concupiscit et desiderat, et otiosa mens per omnia discurrit. Haec est quae maxime monachos excutit de cella in saeculum, et de regulari conversatione ejicit eos in abrupta vitiorum. Quae cum miserabilem obsidet mentem, multis eam inficit miseriis, quae multa docet mala. De qua nascitur somnolentia, pigritia operis boni, instabilitas loci, pervagatio de loco in locum, tepiditas laborandi, tae
Abbreviated transcription (Latin):
Uaritu est nimiadiuitiarũ ad quirendi habendi. ueltenen¬
dicupiditas quae pctis in exple bils est. Sicut hydropicus
qui quantũ plus bibit tantoplus illi sitis ad dita crescit
rat. Et dũ modus non est illi in habendo modusilli nan
erit in desiderando. Cuius genera sunT inuidiȩ furta
lentiae inqui etudo in quieuide in iusta uiditia contẽp¬
tus ueritatis futurȩ beatitud in i sobliuo. obturano cordis
Quãe fit centraria. miseri cordiae ⁊ elemosrnis in paupt¬
rfi totius piesatis in miseros. Quae uincitur ꝑ timore
di ⁊ ꝑ frat̃nã caritatẽ ⁊ opera misericordiae: iꝑ elema¬
synas. in pauperes ⁊ ꝑ spem futurae beatitudinis u
false huius seculi diuiti aeꝑ future beatitu dinis
one non regitur. infurorẽ uercitur. Itaut homo sui
animi in potens e fit faciens qua non conuenit ł laec
enĩ sicor deinsidit omnẽ eximit ꝓuidentiã abeo
facti Nec iuditiũ recte discretionis inqui rere nec¬
i honeste contẽ plationisuirtutẽ. Net maturitatẽ

Expanded text:
tia est nimia divitiarum acquirendi, habendi, vel tenendi cupiditas, quae pestis inexplebilis est. Sicut hydropicus, qui quanto plus bibit, tanto plus illi sitis accrescit  Ms., addita crescit: rat. Et dum modus non est illi in habendo, modus illi non erit in desiderando. Cujus genera  Ms., germina suntlentiae, inquietudo, injusta judicia, contemptus veritatis, futurae beatitudinis oblivio, obduratio cordis. Quae fit  Ms., quae est contraria misericordiae, eleemosynis in pauperes, et toti pietati in miseros. Quae vincitur per timorem Dei, et per fraternam charitatem, et per opera misericordiae, et per eleemosynas in pauperes, et per spem futurae beatitudinis, dum falsae hujus saeculi divitiae futurae beatitudinis one non regitur, in furorem vertitur, ita ut homo sui animi impotens fiat, faciens quod non convenit. Haec enim si corde insedit, omnem eximit providentiam ab eo facti, nec judicium recte discretionis inquirere, nec honestae contemplationis virtute, nec maturitatem
Abbreviated transcription (Latin):
sa homotemperanter cogitet. loquatur. et cum
consilio agat salucissue. Haec enĩ sunt leuia &
suauia dm̃ diligenti. quiait. Dis ite ame qui a
nuttis sum et humilis corde et inueniecis requi¬
emanimabus ur̃is lugumenĩ meum suaue est

Expanded text:
sa homo temperanter cogitet, loquatur, et agat cum sa homo temperanter cogitet, loquatur, et agat cum consilio salutis suae. Haec enim sunt levia et suavia Deum diligenti, qui ait: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde: et invenietis requiem animabus vestris. Jugum enim meum s
Abbreviated transcription (Latin):
et iusta uiditia. et ae quitas ecius uitae pomnser¬
uatur : Fortitudo est magnaanimi paani sopiri
eo longa nimitas et perseue rantia in bemisoperił¬
nȩcates considerata temperet diligenti a Hȩxuero
infide et caritate obseruantibus aecerne gloriat ab
ipsa ueritate ap̃o itu premia pollicentur. Nulla
melior est sapientia quame aque isscđm modulum
humane meritis intellegitur. etimetur. & futurũ
eius creditur iuditium. Vel quid est iustius quã dm̃
diligere eiusq mandata custodire ꝑ quẽ dum non fu¬
erimus creatisumus Dum perdidti fuimus recreati
sumus & a seruitũtedia bolica liberati. Qui nobisom¬
nia bona quȩ hibemus ꝑdonauit. Et quid hac om̃s far¬
titudine melius est quãdi abolũ uincere et eius
om̃s superare suggestiones : &omnia aduersamun¬
di prodĩ nomine fortitertolerare. Nobilis uirtus
est. ualde temperantia per quã omnis honor uitȩ
huius inter homines constat. ut om̃ia inquacũq cau¬

Expanded text:
et justa judicia, et aequitas totius vitae conseret justa judicia, et aequitas totius vitae conservatur. Fortitudo est magna animi patientia et longanimitas, et perseverantia in bonis operibarietates considerata temperet diligentia. Haec vero in fide et charitate observantibus aeternae gloriae ab ipsa Veritate Christo Jesu praemia pollicentur. Nulla melior est sapiehumanae mentis intelligitur et timetur, et futurum ejus creditur judicium; vel quid est justius quam Deum diligere ejusque mandata custodire, per quem, dum non fuersumus, et a servitute diabolica liberati, qui nobis omnia bona quae habemus, perdonavit? Et quid hac fortitudine melius est quam diabolum vincere, et ejus omnes superare suggestiones et omnia adversa mundi pro Dei nomine fortiter tolerare? Nobilis virtus est valde temperantia, per quam omnis honor vitae hujus inter homines constat; ut omnia in quacunque cau
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ipsius caritatis. incuius laudẽ om̃ia ageredebemus
quicquiꝰ bon: in hoc scło operamur. & magis desiderare
adõ laudari indie recributi onis ȩterne: quã ab homi¬
ne quo libet inhuius transitoriȩ uitȩ conuersatione.
et fortissimi contra humanũ genusdiabolicefraudis
humi litatẽ Gula ꝑ abstinentiã Fornicatio per
toribus quos ob posuimus dia bolio im pieta tis bella¬
toris quat tuo prȩ sunduces gloriosissimi quorũ no¬
mina haec suNt. Prudentia. lustitia fur ticudo. tempt¬
riaio sciendũ est quid situirtus. Virtus est animi habi¬
tus naturȩ decus uitȩ racio. Morũ pietas. Cultus
diuinitas honar hominis Aeterne beao udi¬
nis meritũ. Cuius partessunt ut docimus quato¬
huma naruq pro ut homini dataost scie homin¬
a qua faciendũ. Ec hoc est quo dinꝑsalins ł eimi no¬
Neuierte amalo. & fac bonũ Iusticis Nidnimi po¬
bilitas unguiq rei ꝓ priã tribuens dis ni ratẽ
In hac dig̃n. tatis cultus. et humanitatis uirer

Expanded text:
ritas, in cujus laude omnia agere debemus, quidquid boni in hoc saeculo operemur, et magis desiderare a Deo laudari in die retributionis aeternae, quam ab homine quolibet in hujus transitoriae vitae conversatione. et fortissimi contra humanum genus diabolicae fraudis humilitatem; gula per abstinentiam; fornicatio per toribus, quos opposuimus diabolicae impietatis bellatoribus, quatuor praesunt duces gloriosissimi, quorum nomina haec sunt: prudentia, justitia, fortitudo, temperimo sciendum est quid sit virtus. Virtus est animi habitus, naturae decus, vitae ratio, morum pietas, cultus divinitatis, honor hominis, aeternae beatitudinis meritum. Cujus partes sunt, ut diximus, quatuhumanarumque, prout homini datum est, scientiel quid faciendu fac bonum . Justitia est animi nobilitas, unicuique rei propriam tribuens dignitatem. In hac divinitatis cultus, et humanitatis jura,
Abbreviated transcription (Latin):
n diligere quiest ȩcerna pulchricudo. aet̃
ietirnaiocunditus Per pears ponos pudeficis
sa pores so nos snaues ddoresfraglantor lactuisiocm¬
dos tonores afelicita tes icłi transito rias Qus om
serñ eũ angelis dĩ gloriã ꝑ petualt̃ possidere
dignus efficitur

Expanded text:
n amare, qui est aeterna pulchritudo, aeteraeterna jucunditas, perpetuus honor, indeficiens sapores, sonos suaves, odores fragrantes, tactus jucundos, honores et felicitates saeculi transitorias, quae omaeternam cum angelis Dei gloriam perpetualiter possidere dignus efficietur
Abbreviated transcription (Latin):
ec iuigili arũ instantiã. Vnũ quã otiosus inueni at᷑ seruus
dĩ. Difficilius inuenttt diabolus tẽptandilocũ in homi¬
ne quẽ in opere inue nit bono quã eũ quẽ etiosũ rep¬
ristitiae duo sunt genera. unũ salutiferũ alterũ
pestiferũ Tristitia salutorisest quan do de petcatis¬
titia huius scłiquȩ mortẽ operat᷑ animȩ quȩ nihil inbo
citurmalitia. rancor animi. pus illanimitas amari¬
tudo desperatio. Saepe &iã et p̃sentis uite pulla delec¬

Expanded text:
sus inveniatur servus Dei. Difficilius invenit diabolus tentandi locum in homine quem in opere invenit bono, quam in eo quem otiosum reI. De tristitia. Tristitiae duo sunt genera: unum salutiferum, alterum pestiferum. Tristitia salutaris est, quando de pectitia hujus saeculi, quae mortem operatur animae, quae nihil in bocitur malitia, rancor, animi pusillanimitas, amaritudo, desperatio. Saepe etiam et praesentis vitae nulla delec
Abbreviated transcription (Latin):
nusquisq eẽ stude at in suis operibus sed de magnitudina e
sua humanũ nonque rat fauorẽ. neꝑdat qđ habuit & sit
bere non a sesed adõ. increpat eos beatus paulus apłs ꝗ in
ruit insuã laudẽ conuertit . ꝓculdubio uirtutẽ inuitium
transfere & bonũ quod fecit in peccatũ. sũ enĩ uiusa iaeian¬
tiȩ puscit᷑ pauꝑ &iã ipsũ miseri cordie opus inpercatũ conuertit᷑
Quicquid homoboniagit dõquȩ rat laudt̃ rionsibi Sicut
psedñs in euagło ait. Siclucat iuxur̃a corã hominib ut ui¬
dear opera ur̃abona & glorificiN patrem urm qui in ce¬
onquȩ rit᷑ in p̃c ano initiũ bonioperis sedfinis. Quia
define suo unusquisq iudicabit. SuN enĩ quibene incipiun
& malefiniunt con uersationẽ suati. Sicut iudas primo
dit. Paulus malecepit. sed bene finiuit Primo ꝑsecutor.
postea. predicator: Virtus boni operis est. perseuerantia.

Expanded text:
nusquisque esse studeat in suis operibus; sed de magnitudine nusquisque esse studeat in suis operibus; sed de magnitudine sua humanum non quaerat favorem, ne perdat quod habuit, et sit bere non a se, sed a Deo. Increpat eos beatus Paulus apostolus qui ruit, in suam laudem convertit, procul dubio virtutem in vitium transfert, et bonum quod fecit, in peccatum. Cum enim causa jactantiae pascitur pauper, etiam ipsum misericordiae opus in peccatum convertitur. Quidquid homo boni agit, Deo quaerat laudem, non sibi, sicut ipse Dominus in Evangelio ait: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coeon quaeritur in Christiano initium boni operis, sed finis: quia de fine suo unusquisque judicabitur. Sunt enim qui bene incipiunt, et male finiunt conversationem suam; sicut Judas primo t . Saulus  Al., Paulus male coepit, sed bene finivit: primo persecutor, postea praedicator. Virtus boni operis est perseverantia,
Abbreviated transcription (Latin):
rilitas leui tas uaniloquiũ inmunditia orporis infea¬
bilitas mentis aebriaȩcas libido quia ex saturita te uen
ctoperis cuius lib& assidu itatẽ obtime uincitur
DE TÕRNICATIONI
ornica tio est omnis corporalis inmunditia quae sol&
fien ex incontinentia libidinis & mollitia animae quȩ
consentit suȩ cornipeccare. Nã ani madominadebet
eẽ & in perare carni ec carofamula & oboe diredomine
sue idestrationalianimȩ . Qua fornicatio fitꝑ cõmextio¬
nẽ carnis. cũ femina qualibex. ł &iã alia quacũq: inmundi¬
corporis amor in moderatus. Sepepericilũ uitae
lasciuia io cap&u lantia & omnis incontinentia. odiũ
mandat&ꝵ dĩ Mentis ener uatio & in iuftȩ cupiditates
ne glegentia uitae futurae & presentis delectatio. Qua¬

Expanded text:
rrilitas, levitas, vaniloquium, immunditia corporis, instabilitas mentis, ebrietas, libido: quia ex saturitate ventret operis cujuslibet assiduitatem optime vinciturDe fornicatione. Fornicatio est omnis corporalis immunditia, quae solet fieri ex incontinentia libidinis, et mollitia animae, quae consentit suae carni peccare. Nam anima domina debet esse, et imperare carni; et caro famula, et obedire dominae suae, id est, rationali animae. Quae fornicatio fit per commistionem carnis cum femina qualibet, vel etiam alia quacunque immundicorporis amor immoderatus; saepe periculum vitae, lascivia, joca, petulantia, et omnis incontinentia; odium mandatorum Dei, mentis enervatio, et injustae cupiditates; negligentia vitae futurae, et praesentis delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
fecit sed quasi exse habeat ł secularis dignitatẽ honoris
Vel spiritalis dequorũ sapienti&. Dũ homonihil absque dĩ
gr̃a ł adiutorio habere poterit boni sicut ipsa ueritas i n eugło
d scipulis suisait. Sine me rii hil potestis facere. Quaꝓpt̃
quigloriot᷑ in dño gloriet᷑. Qui anihilsine dẽdonantebo
nhabere poterit. Excuius uitii radice. multina litiae
germinare uident᷑ramusculi. Inde iactantia. aro gan¬
tia indignatio discordia in anisgła cupido hypochn¬
sin. Idest simulatio bonioperis. Cũ dese homo uult lauda¬
ri qđ se agerenesut. Immopȩne om̃a quȩ facit. eoteno¬
re agit utab hominib laudetur. De quib. ipse dñsai
Am̃dico uobis receperunt mercedẽ suã. Cuius morbi

Expanded text:
facit, sed quasi ex se habeat vel saecularis dignitatem honoris, vel spiritualis decorem sapientiae, dum homo nihil absque Dei gratia vel adjutorio habere possit boni, sicut ipsa Veritas in Evangelio discipulis suis ait: Sine me nihil potestis facere . Quapropter qui gloriatur, in Domino glorietur: quia nihil sine Deo donante 144 boni habere poterit. Ex cujus vitii radice multi malitiae germinare videntur ramusculi: inde jactantia, arrogantia, indignatio, discordia, inanis gloriae cupido, et hypocrisis, id est, simulatio boni operis, cum de se homo vult laudari, quod se agere nescit. Imo pene omnia quae facit, eo tenore agit, ut ab hominibus laudetur, de quibus ipse Dominus ait: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam .  I
Abbreviated transcription (Latin):
tosunt uitia principalia ł originalia omniũuiti& exꝗ
bi quasiradicib: amĩa corruptementis. ł in castȩ corpo¬
ris diuersarũ uitia palulant iniquitatẽ. De quibus
pauca dicereratũ ducimus ł ex quib: radi cib. Extyrpa
tis faclius ramospdi reposse Primũ uitiũ est sp̃itale
suꝑbia . dequadiuit᷑ initiũ omnis peccati suꝑbia quere¬
gina est amniũ mal&: ꝑ quã angłicue cideruN decȩ¬
lo Quȩ fit ex cantẽptu mandatꝙ dĩ fit etiã quando at

Expanded text:
to sunt vitia principalia vel originalia omnium vitiorum, ex quibus quasi radicibus omnia corruptae mentis vel incasti corporis diversarum vitia pullulant iniquitatum. De quibus pauca dicere ratum duximus, vel ex quibus radicibus qui ratis, facilius ramos praecidere posse. Primum vitium est spirituale, superbia, de qua dicitur: Initium omnis peccati superbia , quae regina est omnium malorum, per quam angeli ceciderunt de coelo, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nis finisquaerit᷑. Qualis sit extremotẽ pore uitae sue quia
definesuo unus quisq haut̃ iustificabit᷑ aut conclẽpna¬
bitur ldeo unus quisq: instantissime. bonaquȩ cepit ꝑficere
contendat. Vꝑ petuã ad ño mere at mercedẽ ac¬
cipere

Expanded text:
nis finis quaeritur, qualis sit extremo tempore vitae suae: quia de fine suo unusquisque aut justificatur, aut condemnatur. Ideo unusquisque instantissime bona quae coepit, perficere contendat, ut perpetuam a Domino mereatur mercedem accipere
Abbreviated transcription (Latin):
do&ira & indignatio & clamor & blasphemiatollat᷑
a uob̵. Nec&iã irauiri iustitiã dĩ operare poterit lra
sine tẽperam̃to expers estrationis. Res ponsio mol¬
lis mictigat irã. Sermodurus suscaat furorẽ .it
ira condus ut ait salo mon ꝓuocatri as qui patiens ȩst
mattigat suscita tas. Sp̃m uero adiras cendũ facinẽ qui
sustinere poterit : : Ira non hab& miseri cordiam
rra mitiga eã . Illa iramala est quȩ mentẽ turbat . ut
reccũ consiliũ perdat. Illa ira iusta est & ne cessaria
quando homo contra propria irascitur peccata &
contrascipsũ indignatur dũma leaigit Dicitenĩ ꝓphe¬
ta. Iriscimini & nolite peccare: Concessit quod natu¬
rȩ est tulit quod clpȩ est Ira alterius tualiniatur
patientia. Noliuinciamalo seduince in bonomalũ Alte¬
nus peccatũ tuũ sit proemiũ. Displicectibi alteriusira
Quodtibi in altero displicet. inte ipso quoq: displiceat. No¬
litran quillitatẽ mentis tuae alterius ꝑturbatione ma¬

Expanded text:
clamor et blasphemia tollatur a vobis . Nec enim ira viri justitiam Dei operari poterit Ira sine temperamento expers est rationis. Responsio mollis mitigat iram, sermo durus suscitat furorem. Vir iracundus, ut ait Salomon, provocat rixas: qui patiens est, mitigat suscitatas . Spiriritum vero ad irascendum facilem quis sustinere poterit ? Ira non habet misericordiam,praeoccupaverit ira, mitiga eam. Illa ira mala est, quae mentem turbat, ut rectum consilium perdat. Illa ira est justa et necessaria, quando homo contra propria irascitur peccata, et contra seipsum indignatur, dum male agit. Dicit enim propheta: Irascimini, et nolite peccare . Concessit quod naturae est, tulit quod culpae est. Ira alterius tua liniatur patientia. Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Alteterius peccatum tuum sit praemium. Displicet tibi alterius ira? Quod tibi in altero displicet, in teipso quoque displiceat. Noli tranquillitatem mentis tuae alterius perturbatione ma
Abbreviated transcription (Latin):
sideranda sedd causa. Scriptũ estenĩ non accipias ꝑ sonã
in iudicio. Iniqui iudices erraNt inuerita te sententia
dũ initendun qualitatẽ ꝑ sone & noceN se peiustis dũ
AISVs testis dici salomon. non erit inpunitus. Qui falsũ testi¬
moniũ ꝓfert contraꝓximũ suũ extinguȩ c̃iucerna eius
tat. ira condiã dĩ suꝑse ꝓuocat quia magis timet hominẽ
quã dm̃ Palsi dicus testis tribus est ꝑsonis obnoxius pri¬
mũdõ cuius presentiã contẽpnit. De inde iudicii. quẽ
mentien dofallit. Post tremo ln nocentiquã falsotes¬
timonio ledit. Si falsi testesseparantur. moxmendaces
redesiderit. Beatus cuius testimoniũ in conspectudr̃õ
probabile inuenitur. Quattuor modis iustitu in iudi

Expanded text:
sideranda, sed causa. Scriptum est enim: Non accipies personam sideranda, sed causa. Scriptum est enim: Non accipies personam in judicio . Iniqui judices errant in veritatis sententia, dum intendunt qualitatem personae: et nocent saepe justis, dum Falsus testis, dicit Salomon, non erit impunitus . Qui falsum testimonium profert contra proximum suum, exstinguetur lucerna ejus tat, iracundiam Dei super se provocat, quia magis timet hominem quam Deum. Falsidicus testis tribus est personis obnoxius: primum Deo, cujus praesentiam contemnit; deinde judici, quem mentiendo fallit; postremo innocenti, quem falso testimonio laedit. Si falsi testes separantur, mox mendacesre desiderat. Beatus cujus testimonium in conspectu Dei probabile invenietur. Quatuor modis justitia in
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓbos iudicesponere deb& Nã stultus ꝑ ignauiã igno¬
rat iustitiã : In ꝓbusaũt̃ ꝑ cupiditatẽ subuerut ipsã quãdi¬
dicit ueritatẽ Paene grauius lacerantur pauperes a
prauis iudicibus quã a cruentissimis hostib Nullus enĩ
predo tã cupidus inalienis quã iudexiniquus insuis. leiores
sione congregarestudent Aliquotiens iudices boni mi¬
nistros habentra paces quꝙ sce lere cõquinant᷑ si non ꝑhi¬
benTra pacitatẽ illoꝵ. Hi in alienis pereunt peccatis qui a
non solũ ut ẽgregius mundidoce ait. QuifaciuNt sed qui con¬
sentiunt facientib digniefficiunt᷑ marte ꝑ pecua Sepeiudiaes
iudicant nancausã sed dona considerant. ludices praurure¬
taꝓ phȩtȩ uerbũ quasi lupiuespere nonrebnquuntluma¬
ne focest depresenti suite quimodotantũ cogteaN de
fitura aũtnihil. Lupꝗ morte cuncta rapientes &ua
examem plene contuere nonual&. quia ca ligine furo¬
ris nonuidec claritatẽ iustitiae. Non est ꝑsona iniudicio con¬

Expanded text:
improbos judices ponere debet. Nam stultus per ignaviam ignorat justitiam, improbus autem per cupiditatem subvertit ipsam quam didicit veritatem. Pene gravius lacerantur pauperes a pravis judicibus, quam a cruentissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus in alienis, quam judex iniquus in suis. Pejores sione congregare student. Aliquoties judices boni ministros 139 habent rapaces; quorum scelere coinquinantur, si non prohibent rapacitatem illorum. Hi in alienis pereunt peccatis, quia non solum, ut egregius mundi doctor ait, qui faciunt, sed qui consentiunt facientibus, digni efficiuntur morte perpetua . Saepe judicejudicant, non causam, sed dona considerant. Judices pravi, juxta prophetae verbum, quasi lupi, vespere non relinquunt in mane , hoc est, de praesentis vitae commodo tantum cogitant, de futuro autem nihil: luporum more cuncta rapientes, et dicii examen plene contueri non valet, quia caligine furoris non videt claritatem justitiae. Non est persona in judicio con