comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ũ luxuriȩs aut cogitatione ꝑpetrat᷑ aut
opere. Callidus namq aduersarius nr̃
cum ab effectu operis expellit᷑. secreta
polluere cogitationis molitur. Unde &
serpenti a dũo dr̃. Pectore & uentre re¬
pes. Serpens uidelic& uentre repit:
quando hostis lubricus. ꝑ humana mẽbra
sibin& subdita. usq ad expletionẽ operis
luxuriam exerc&. Serpens autẽ repit
pectore: quando eos quos in oꝑe luxu-¬
riȩ non ual&. polluit in cogitatione. Alius
itaq luxuriam iam ꝑpetrat actione: huic
serpens repit ex uentre. Alius autẽ ꝑpe¬
trandã uersat in mente: huic serpens re¬
pit ex pectore. Sed quia ꝑ cogitationẽ
prius pectore. & postmodũ repere
una custodia serpentis pectus uentrem¬
qr superauit dicens. Pepigi fedus cum
oculis meis: ut ne cogitarem quidẽ de
quisqͥs adipisci non appetit: quid aliud
quã eiusdẽ a se munditię auctorẽ repellit .s
Unde beatus iob ꝓtinus subdidit. Quaor¬

Expanded text:
vero luxuriae aut cogitatione perpetratur, aut vero luxuriae aut cogitatione perpetratur, aut opere. Callidus namque hostis noster cum ab effectu operis expellitur, secreta polluere cogitatione molitur. Unde et serpenti a Domino dicitur: Pectore et ventre repes . Serpens videlicet ventre repit, quando hostis lubricus per humana membra sibimet subdita usque ad expletionem operis luxuriam exercet. Serpens autem repit pectore, quando eos quos in opere luxuriae non valet polluit in cogitatione. Alius itaque luxuriam jam perpetrat actione, huic serpens repit ex ventre. Alius autem perpetrandam versat in mente, huic serpens repit ex pectore. Sed quia per cogitationeprius pectore, et postmodum repere una custodia serpentis pectus ventremque superavit, dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de quisquis adipisci non appetit, quid aliud quam ejusdem a se munditiae auctorem repellit? Unde et beatus Job protinus subdit: CA
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptum est: non adulterabis. Ego autẽ
dico uobis: qm̃ omĩs qui uiderit mulierẽ
ad concupiscendũ eam. iam mecatus est
eam in corde suo. ꝑ ioysen quippe luxu-¬
ria ꝑpetrata: ꝑ auctorẽ uͦ munditiȩ. lux¬
uria cogitata dampnat᷑. Hinc ẽ enin
qđ discipulis primus ȩccłiȩ pastor dicit.
Propter qđ succincti lumbos mentis ur̃e:
sobrii.ꝑfecti. sperate in eam quȩ offertur.
uobis grãm. Lumbos enim carnis suc¬
cingere est: luxuriam ab effectu refre¬
nare. Lumbos uero mentis succingere
ẽ: hanc etiam a cogitatione restringere.
Hinc ẽ qđ angłs qui iohannẽ alloquitur:
rona aurea suꝑ mamillas cinctus esse ꝑ¬
hibetur. Quia enim testamenti noui
munditia etiam cordis luxuriã frenat:
angłs qui in eo apparuit. in pectore
cinctus uenit. Quẽ bene zona aurea
stringit : quia quisqͥs suꝑnę patriȩ ciuis
est. non iam timore supplicii. sed amore
caritatis inmunditiã deserit. Malum

Expanded text:
Scriptum est: Non adulterabis; ego autem Scriptum est: Non adulterabis; ego autem dico vobis, quoniam omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Per Moysen quippe luxuria perpetrata, per auctorem vero munditiae luxuria cogitata damnatur. Hinc est enim quod discipulis primus Ecclesiae pastor dicit: Propter quod succincti lumbos mentis vestrae, sobrii perfecte sperate in eam quae offertur vobis gratiam . Lumbos enim carnis succingere est luxuriam ab effectu refrenare. Lumbos vero mentis succingere est hanc etiam a cogitatione restringere. Hinc est quod angelus, qui Joannem alloquitur , zona aurea super mamillas cinctus 680 esse perhibetur. Quia enim Testamenti Novi munditia etiam cordis luxuriam frenat, angelus qui in eo apparuit in pectore cinctus venit. Quem bene zona aurea stringit, quia quisquis supernae patriae civis est, non jam timore supplicii, sed amore charitatis immunditiam deserit. Malum
Abbreviated transcription (Latin):
Oculus ins depredatus ẽ animã meam.
Concupiscendo eiũ uisibilia: inuisibiles
uirtutes amisit. Quȩ gͦ interiorẽ fructũ
ꝑ exteriorẽ uisum ꝑdidit: ꝑ oculũ cor¬
poris ꝑtulit predã cordis. Unde nob̃
ad custodienoã cordis munditiã: exte¬
rioꝵ quoq sensuum disciplina seruanda
est. Nam quantalib& uirtute mens pol¬
leat. quantalib& grauitate uigeat ÷
carnales tam̃ sensus puerile quiddã ex
nili quodam ugore refrenentur
ad fluxa quęq & leuia mentẽ eneruem
trahunt. Uideamus gͥ. quomodo
beatus iob id qđ in eo fluxum ac puerile
caro sapere potuit: iuuenili sapientie
uigore restringat. Ait enĩ. Pepigi fedus
cum oeulis meis. Et quia non in se actio.¬
nẽ tantũmodo. sed etiã cogitationẽ lux¬
urię extinxit. secutus adiunxit: ut
ne cogitarẽ quidẽ de uirgine. Sciebat
nimirũ luxuriam in corde eẽ refrenan¬
der&: & ab electis suis uon solũ luxuriã
carnis. seo etiam cordis aboler& dicens.

Expanded text:
Oculus meus depraedatus est animam meam; » Oculus meus depraedatus est animam meam; » concupiscendo enim visibilia, invisibiles virtutes amisit. Quae ergo interiorem fructum per exteriorem visum perdidit, per oculum corporis pertulit praedam cordis. Unde nobis ad custodiendam cordis munditiam, exterum quoque sensuum disciplina servanda est. Nam quantalibet virtute mens polleat, quantalibet gravitate vigeat, carnales tamen sensus puerile quiddam pernili quodam vigore refrenentur, ad fluxa quaeque et levia mentem enervem tate.---Videamus igitur quomodo beatus Job id quod in eo fluxum ac puerile caro sapere potuit, juvenili sapientiae vigore restrinxit. Ait enim: Pepigi foedus cum oculis meis. Et quia non in se actionem tantummodo, sed et cogitationem luxuriae exstinxit, secutus adjunxit: Ut ne cogitarem quidem de virgine. Sciebat nimirum luxuriam esse in corde refrenanderet, et ab electis suis non solum luxuriam carnis, sed etiam cordis aboleret, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
in caute aspicera. qd̾ postinodũ inuitus ama¬
r&. Ualde namq est qđ caro deorsum
trahit: & semel speties formȩ cordi per
oculos illigata. iux magni luctaminis
manu soluit᷑. Ne gͦ quedã lubrica in
cogitatione uersemus: ꝓuidendũ nobis
est. quia intueri non decet qđ non lic&
concupisci. Ut enim munda mens in
cogitatione seruetur: a lasciuia uolupta¬
tis suȩ deprimendi sunt oculi : quasi
quidã raptores ad culpam. Neq enum
eua lignum uetitum contigiss&: nisi
hoc prius incaute respicerae. Scriptũ
quippe est. Uidit mulier qđ bonum eẽt
lignũ ad uescendũ:. & pulchrum ocuilis
aspectuq delectabile: & tulit de fructu
illius & comedit. Hinc gͣ pensandũ ẽ
quanto debemus moderamine erga illici¬
ta uisum restringere. nos qui mortaliter
uiuimus: si & mater uiuentium ꝑ oculos
ad mortẽ uenit. hinc etiam sub iudeę
uoce quȩ exteriora uidendo concupiscens
bona interiora ꝑdiderat: ꝓpħa dicit.

Expanded text:
incante aspiceret quod postmodum invitus amaincante aspiceret quod postmodum invitus amaret. Valde namque est quod caro deorsum trahit, et semel species formae cordi per oculos illigata vix magni luctaminis manu solvitur. Ne ergo quaedam lubrica in cogitatione versemus, providendum nobis est; quia intueri non decet quod non licet concupisci. Ut enim munda mens in cogitatione servetur a lascivia voluptatis suae deprimendi sunt oculi, quasi quidam raptores ad culpam. Neque enim Eva lignum vetitum contigisset, nisi hoc prius incaute respiceret. Scriptum quippe est: Vidit mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pulchrum oculiaspectuque delectabile, et tulit de fructu illius, et comedit . » Hinc ergo pensandum est, quanto debemus moderamine erga illicita visum restringere, nos qui mortaliter vivimus, si et mater viventium per oculos ad mortem venit. Hinc etiam modo sub Judaeae voce, quae exteriora videndo concupiscens, bona interiora perdiderat. Propheta dicit: «
Abbreviated transcription (Latin):
ñ respiciunt rapacitatis: eosq foras non
rapit concupiscentia carnalis. Quisquis
uͦ ꝑ has corporis fenestras incaute exte¬
rius respicit: plerumq in delectatione
peccati etiam nolens cadit : atq obliga¬
tus desideriis incipit uelle qđ noluit.
Preceps quippe anima. dũ ante ñ ꝓuid&
ne incaute uideat qđ concupiscat: cera
post incipit desiderare qđ uidit. Unde
& ꝓphetȩ mens quȩ subleuata sepe myste¬
riis internis intererat: quia alienã con-¬
iugem in caute uidit: obtenebrata post¬
modũ sibim& illicite coniunxit. si a¬
Sẽs autẽ uir qui acceptis corporis ipti¬
sensib. uelut subiectis ministris quidã
. equissimus iudex preest: culpas con¬
spicit ante quã ueniant: & uelut insidi¬
anti morti fenestras corporis claudit
dicens. Pepigi fedus cũ oculis meis:
ut ne cogitarem quidem de uirgine. Ut
enim cogitationes cordis caste seruare po¬
tuiss&. fedus cum oculis pepigit: ne prius

Expanded text:
non respiciunt rapacitatis, eosque foras non non respiciunt rapacitatis, eosque foras non rapit concupiscentia carnalis. Quisquis vero per has corporis fenestras incaute exterius respicit, plerumque in delectationem peccati etiam nolens cadit; atque obligatus desideriis, incipit velle quod noluit. Praeceps quippe anima dum ante non providet, ne incaute videat quod concupiscat, caeca post incipit desiderare quod vidit. Unde et Prophetae mens, quae sublevata saepe mysteriis internis intererat, quia alienam conjugem incaute vidit, obtenebrata postmodum sibimet illicite conjunxit . Sanctus autem vir, qui acceptis corporis sensibus velut subjectis 679 ministris quidam aequissimus judex praeest, culpas conspicit antequam veniant, et velut insidianti hosti fenestras corporis claudit, dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Ut enim cogitationes cordis caste servare potuisset, foedus cum oculis pepigit, ne prius
Abbreviated transcription (Latin):
tangitur: nisi qđ in herens corpori. quasi
quȩdam egrediendi foramina eiusdem
corporis sensus hab&. Uisus quippe. au¬
ditus. gustus. odoratus. & tactus. quasi
quȩdã uiȩ mentis sunt. quib foras ue¬
niat: & ea quȩ extra eius sunt substan-¬
tiã concupiscat. ꝑ hos & enim corporis
sensus quasi ꝑ fenestras quasdã. exteriora
quȩq anima respicit: respiciens concu¬
piscit. Hinc & enim hieremias ait. As¬
cendit mors ꝑ. fenestras urãs: ingressa ẽ
domos nrãs. Mors quippe ꝑ fenestras
ascendit. & domos ingredit᷑: cũ ꝑ sensus
corporis concupiscentia ueniens. habi¬
taculum mentis intrat. Quocontra hoc
qđ sepe iam diximus: de iustis ꝑ ysaiam
dr̃. Qui sunt isti qui ut nubes uolantꝰ.
& quasi columbę ad fenestras suas as Iusti
namq uolare ut nubes dicti sunt: quia
a terrenis contagiis subleuant᷑. Et quasi
columbȩ ad fenestras suas sunt: quia ꝑ
sensus corporis exteriora q̃q intentõne

Expanded text:
tangitur, nisi quod inhaerens corpori, quasi tangitur, nisi quod inhaerens corpori, quasi quaedam egrediendi foramina ejusdem corporis sensus habet, visus quippe, auditus, gustus, odoratus et tactus, quasi quaedam viae mentis sunt quibus foras veniat, et ea quae extra ejus sunt substantiam concupiscat. Per hos etenim corporis sensus quasi per fenestras quasdam exteriora quaeque anima respicit, respiciens concupiscit. Unde etiam Jeremias ait: « Ascendit mors per fenestras nostras, ingressa est domos nostras. » Mors quippe per fenestras ascendit et domos ingreditur, cum per sensus corporis concupiscentia veniens habitaculum mentis intrat. Quo contra hoc quod saepe jam diximus de justis per Isaiam dicitur: Qui sunt hi qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Justi namque volare ut nubes dicti sunt, quia a terrenis contagiis sublevantur; et quasi columbae ad fenestras suas sunt, quia per sensus corporis exteriora quaeque intentione
Abbreviated transcription (Latin):
ratione deficiat. iuxta pondus hẏstorię
ꝑscruteniur: ne si hec animus plus quã
necesse est spiritaliter inuestigat: a uer¬
borũ eius uberib. sanguis nobis ꝓ lacte
respondeat. Si quando uͦ quedã mystica
in suoꝵ operum narratione ꝑmiscet:
ad hȩc necesse est ut mens concita re¬
deat. a dq̃ hanc ipse ut datur intelligi
ordo loquentis uocat. Nam sc̃s uir post¬
quam ea quę sibi ꝑ flagellũ dñi fuerant
inflicta narrauit:. nunc proprias ꝑ ordi¬
nem enumerando uirtutes. qualis ante
flagellum fuerit innotescit: sic uitę suę
hystoriam texens. ut ei ꝑ rarum aliq̃uid
qđ allegorice intelligi possit interserat:
quatinus & ex magna parte hystorica
sint quȩ memorat: & tam̃ aliquando ꝑ
hec eadem ad spiritalem intelligentiam
ꝯsurgat. Qua itaq fortitudine ab om̃i lap¬
su exteriora sua custodię interioris disci-¬
plina constrinxerit: insinuat dicens. Pepi.
nequaquã corporearũ rerũ delectatione

Expanded text:
ratione deficiat, juxta pondus historiae ratione deficiat, juxta pondus historiae perscrutemur, ne si haec animus plusquam necesse est spiritaliter investiget, a verborum ejus uberibus sanguis nobis pro lacte respondeat. Si quando vero quaedam mystica in suorum operum narratione permiscet, ad haec necesse est ut mens concita redeat, ad quae hanc ipse, ut datur intelligi, ordo loquentis vocat. Nam sanctus vir postquam ea quae sibi per flagellum Domini fuerant inflicta narravit, nunc per ordinem proprias enumerando virtutes, qualis ante flagellum fuerit innotescit; sic vitae suae historiam texens, ut ei perrarum aliquid quod allegorice intelligi possit interserat, quatenus et ex magna parte historica sint quae memorat, et tamen aliquando per haec eadem ad spiritalem intelligentiam consurgat. Qua itaque fortitudine ab omni lapsu exteriora sua custodiae interioris discipnequaquam cor earum rerum delectatione
Abbreviated transcription (Latin):
ris habeat ÷ quia & nonnumquã subtracꝰ¬
ta litterȩ cortice. acutius interna consi
rius rimandę sunt. aliquando exterius
obseruandȩ : ꝑ salomonẽ quoq dr̃. Qui
fortiter premit ubera ad eliciendũ lac:
exprimit butyrũ. Et qui uehementer
emulget: elicit sanguinẽ. Ubera quippe
fortiter premimus : cũ uerba sacri eloquii
subtili intellectu pensamus. Qua pressio¬
ne duni lac quęrimus. butyrũ inuenimꝰ:
quia dũ nutriri uel tenui intellectu quȩ̨¬
rimusł ubertate internę pinguedinis
unguimur. Qđ tam̃ nec nuniȩ. nec semꝑ
agendũ est: ne dũ lac querit᷑. ab uberib
sanguis sequatur. Plerumq & enĩ qͥdã
dum uerba sacri eloquii plus quã debets
discutiunt: in carualem intellectũ cadunt.
Sanguinẽ quippe elicit qui uehementer
emulget : quia caruale efficit᷑ hoc qd̃
ex minia sp̃s discussione sentit᷑. Unde
necesse est. ut beati iob opera. quȩ int̃
increpantium amicoꝵ uerba id circo
narrat. ne afflicta mens illius in despe¬

Expanded text:
ris habeat, quia et nonnunquam subtracto litterae cortice, acutius interna considrius rimandae sunt, aliquando exterius observandae, per Salomonem quoque dicitur: Qui fortiter premit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum; et qui vehementer emungit, elicit sanguinem . Ubera quippe fortiter premimus, cum verba sacri eloquii subtili intellectu pensamus, qua pressione dum lac quaerimus, butyrum invenimus, quia dum nutriri vel tenui intellectu quaerimus, ubertate internae pinguedinis ungimur. Quod tamen nec nimie nec semper agendum est, ne dum lac quaeritur ab uberibus, sanguis sequatur. Plerumque etenim quidam dum verba sacri eloquii plus quam debent discutiunt, 678 in carnalem intellectum cadunt. Sanguinem quippe elicit, qui vehementer emungit, quia carnale efficitur hoc quod ex nimia spiritus discussione sentitur. Unde necesse est ut beati Job opera, quae inter increpantium amicorum verba idcirco narrat ne afflicta mens illius in despe
Abbreviated transcription (Latin):
correctio sequit᷑. disciplina patris ẽ: non
ira iudicis Amor corrigentis ẽ: ñ districtio
punientis. Ex ipso gͦ presenti uerbere:
iudicia eterna pensanda sunt. Hinc
re debenus: qͦmͦ feratur illa quȩ reꝓbat.
si ferri modo uix ual& eiꝰ ira quȩ purgat.¬

Expanded text:
correctio sequitur, disciplina patris est, non correctio sequitur, disciplina patris est, non ira judicis; amor corrigentis est, non districtio punientis. Ex ipso ergo praesenti verbere judicia aeterna pensanda sunt. Hinc debemus quomodo feratur illa quae reprobat, si ferri modo vix valet ejus ira quae purgat.
Abbreviated transcription (Latin):
nunc preuidere ꝑtimescat. Consideratio¬
ne namq tanti terroris. metu animus pal¬
pitat: & uitentionis suȩ oculos declinans.
intueri qd̾ preuid& recusat. Bene gͦ ar̃.
nȩ maiestatis uim ad iudicium uenientis.
terroremq tanti examinis considerando
animus conat᷑ exquirere: mox ad sem&e ip¬
sũ refugiens. sese expauescit inuenisse.
S ed inter hęc pensandũ est: quia beatꝰ iob
ista de se loquit᷑. laudatus & flagellatus.
Si gͥ saltẽ ad meritoꝵ ꝓuectũ ita ꝑcussus
ẽ qui sic tumuit: quomodo feriendus est
qͥ contẽput a Quomodo depressura sunt
dĩ iudicia eos qui se eleuant: si & illos
ad tempus deprimunt. qui hȩc semꝑ in
humilitate formidant .s Q uomodo pondꝰ
dĩ poterit ferre qui despicit : si hoc & ille
in uerbere ꝑtulit. qui ꝑ timorẽ p̃uidit.S
Unde sũ mopere formidandũ nobis est:
illud tantȩ districtionis examen. Constat
aũ quia in hac uita cũ ꝑcutit. si ꝑcussionẽ

Expanded text:
nunc praevidere pertimescat. Considerationunc praevidere pertimescat. Consideratione namque tanti terroris metu animus palpitat, et intentionis suae oculos declinans, intueri quod praevidet recusat. Bene ergo dicernae majestatis vim ad judicium venientis terroremque tanti examinis considerando animus conatur exquirere, mox ad semetipsum refugiens, sese expavescit invenisse. Sed inter haec pensandum eista de se loquitur, laudatus et flagellatus. Si igitur ad meritorum profectum ita percussus est qui sic timuit, quomodo feriendus est qui contemnit? Quomodo depressura sunt Dei judicia eos qui se elevant, si et illos ad tempus deprimunt qui haec semper in humilitate formidant? Quomodo pondus Dei poterit ferre, qui despicit, si hoc et ille in verbere pertulit, qui per timorem praevidit? Unde summopere formidandum nobis est illud tantae districtionis examen? Constat autem quia in hac vita cum percutit, si percussionem
Abbreviated transcription (Latin):
quoq sua altitudine subuertunt. Sic sic
nimirum extrema illa ꝓperat: quȩ uniuer¬
sũ mundũ subruat tempestas animarum.
Nunc enun bellis & cladib quasi quibusdã
undis sua nobis exordia ostendit: & quan¬
to ad finẽ cotidie ꝓpinquiores efficimur:
tanto grauiora inruere tribulationũ uo¬
lumina uidemus. Ad extremũ uͦ cõmotis
om̃ib elementis suꝑnus iudex ueniens
finẽ om̃iũ apportat: quia uidelic& tunc
tẽpestas fluctus in cęlum leuat. Unde
& dicit᷑. Adhuc modicũ & ego mouebo
ñ solum terrã: sed etiã cęlũ. Quã scilic&
tempestatẽ quia scĩ uiri uigilant̃ aspici¬
uut. quasi tumentes suꝑ se cotidiȩ fluc¬
tus expauescunt: atq ex his tribulatio¬
nib quȩ mundũ feriunt. preuident
eiꝰ ferre non potui : qm̃ qui extremi iu¬
dicii aduentũ intenta mente considerat᷑:
ꝓfecto uid& quia tantus pauor imminc&e:
quantũ non solum tc̃ uidere. seo se etiã

Expanded text:
quosque ipsa sua altitudine subvertunt. Sic sic quosque ipsa sua altitudine subvertunt. Sic sic nimirum extrema illa properat, quae universum mundum 696 subruat tempestas animarum. Nunc enim bellis et cladibus quasi quibusdam undis sua nobis exordia ostendit, et quanto ad finem quotidie propinquiores efficimur, tanto graviora irruere tribulationum volumina videmus. Ad extremum vero commotis omnibus elementis, supernus judex veniens finem omnium apportat, quia videlicet tunc tempestas fluctus in coelum levat. Unde et dicitur: Adhuc modicum, et ego movebo non solum terram, sed etiam coelum . Quam scilicet tempestatem quia sancti viri vigilanter aspiciunt quasi tumentes super se quotidie fluctus expavescunt, atque ex his tribulationibus quae mundum feriunt praevident ejus ferre non potui, quoniam qui extremi judicii adventum intenta mente considerat, profecto videt quia tantus pavor imminet, quantum non solum tunc videre, sed se etiam
Abbreviated transcription (Latin):
lium: nulla carnis delectatio ad mentẽ
reducit᷑. Ea ipsa quoq ex naui ꝓiciunt:
ꝓ quib longa nauigia sumpsert᷑. Cunctȩ
res in despectũ mentis ueniunt: amore
uiuendi. Quasi gͣ tumentes suꝑ se fluctꝰ
dm̃ metuit: qui dũ uerã uitã desiderat.
omĩa despicit quȩ hic possidens portat.
Nam uelut tempestate deprehensi pondus
nauis abicimus: quando ab oppressa m̃te
desideria terreua remouemus. Fitq ut sub¬
leuata nauis enat& quȩ mergebat᷑ one¬
rata: quia nimirũ curȩ quę in hac uita
deprimunt. mentẽ in ꝓfundũ trahunt.
Quȩ uidelic& mens tanto altius int̾ tẽp¬
tationũ fluctus attollit᷑: quanto sollici¬
tius ab huius seculi cogitatione uacuat᷑.
Est uͦ & aluid: qđ de maris concussione de¬
beat sollerter intueri. Tempestas quippe
cum orit᷑: prius leues undȩ. & postinodũ
uolumina maiora concitant᷑. Ad extremũ
fluctus se in alta erigunt: & nauigantes

Expanded text:
lium, nulla carnis delectatio ad mentem lium, nulla carnis delectatio ad mentem reducitur; ea ipsa quoque ex navi projiciunt, pro quibus longa navigia sumpserunt; cunctae res in despectum mentis veniunt, amore vivendi. Quasi ergo tumentes super se fluctus Deum metuit, qui dum veram vitam desiderat, omnia despicit quae hic possidens portat. Nam velut tempestate deprehensi pondus navis abjicimus, quando ab oppressa mente desideria terrena removemus. Fitque ut sublevata navis enatet, quae mergebatur onerata, quia nimirum curae quae in hac vita deprimunt mentem in profundum trahunt. Quae videlicet mens tanto altius inter tentationum fluctus attollitur, quanto sollicitius ab hujus saeculi cogitatione vacuatur. Est vero et aliud quod de maris concussione debeat solerter intueri. Tempestas quippe cum oritur, prius lenes undae, et postmodum volumina majora concitantur; ad extremum fluctus se in alta erigunt, et navigantes
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ ẽẽ uirtutib. soluit᷑: nͥ ꝑ caritatis uinculũ
pacientia conseruet᷑. Sua enĩ bona oꝑa ꝑdit:
qui aliena mala rennuit perpeti.
Feruore quippe iracundi sp̃s lesus quisq a
dilectione resilit: & cum se exterius graua¬
ri non tolerat: intus se ꝑ amissũ lumen
caritatis obscurat. Nec uid& iam quo ten¬
dat pedẽ boni oꝑis: qui oculũ ꝑdidit
dilectionis. Sed scĩ uiri umerus ã iunct᷑a
sua non cadit: quia uidelic& eius dilectio
a socialis uitȩ concordia ꝑ impacientiã ñ
recedit : eiusq brachium minune frangit᷑.
quia omĩs eiꝰ operatio in comunctione uine¬
ri. id est in caritatis conexione custodit᷑.¬
S ed qua consideratione bona hȩc tanta ege
tes suꝑ me fluctus tunui dm̃: & pondus
militudinis: pensemus si possumus. quan¬
ta in sc̃o uiro fuerit uis timoris. Fluctꝰ
& enim cum tumentes desuꝑ imminent.
cumq eam quã deferunt mortẽ minant᷑:
nulla tunc nauigantib cura rerũ tẽpora¬

Expanded text:
 esse virtutibus, solvitur, nisi per charitatis vinculum patientia conservetur. Sua enim bona perdit operari qui aliena mala renuit perpeti. Fervore quippe iracundi spiritus laesus quisque a dilectione resilit, et cum se exterius gravari non tolerat, intus se per amissum lumen charitatis obscurat; nec videt jam quo tendat pedem boni operis, qui oculum perdidit dilectionis. Sed sancti viri humerus a junctura sua non cadit, quia videlicet ejus dilectio a socialis vitae concordia per impatientiam non recedit. Ejusque brachium minime frangitur, quia omnis ejus operatio in conjunctione humeri, id est in charitatis connexione custoditSed qua consideratione bona egerit, et ab nntes super me fluctus timui Deum, smilitudinis pensemus, si possumus, quanta in sancto viro fuerit vis timoris. Fluctus etenim cum tumentes desuper imminent, cumque eam quam deferunt mortem minantur, nulla tunc navigantibus rerum cura tempora
Abbreviated transcription (Latin):
ticiȩ didicerint miserent᷑. apud quos
nimirũ plus familiaritas quã natura
ual&: dũ quibusdã necessaria ñ quia
homines. sed quia noti sunt largiunt᷑:
bene nunc ꝑ beatũ iob dr̃. Si despexi
pretereuntẽ: eo qđ ñ habuerit indum̃¬
tũ. Ignoto enim proximo misertũ se
indicat. quẽ pretereuntẽ uocat: quia
uidelic& apud piam mentẽ plus nat᷑a
ual& quã noticia. Nam & unusquisq
qui indig&: eoipso quo homo est. ei iã
incognitus non est. Sequit᷑. Si leuaui:

Expanded text:
titiae didicerint miserentur, apud quos titiae didicerint miserentur, apud quos nimirum plus familiaritas quam natura valet, dum quibusdam necessaria non quia homines, sed quia noti sunt, largiuntur, bene nunc per beatum Job dicitur: Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum. Ignoto enim proximo misertum se indicat, quem praetereuntem vocat, quia videlicet apud piam mentem plus natura valet quam notitia. Nam et unusquisque qui indiget, eo ipso quo homo est, ei jam incognitus non est. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
calefactus est. Ac si dicer&e. In amore
proximi uno eodemq ordine. & suꝑbiȩ
uitium & impietatis premens. pretere¬
untẽ quẽpiam & humilit̾ aspiciens non
despexi: & misericorditer calefeci. Qsqͥs
enim suꝑ eũ cui aliquid tribuit fastu se
elationis extollit: maiorẽ culpã intrinse¬
cus suꝑbiendo ꝑagit: quã extrinsecus
largiendo mercedem. fitq ipse bonis
interiorib nudus: cũ nudũ despicit
uestiens. Eoq agit ut se ipso deterior
fiat: quo se indigenti proxino meliorẽ
putat. Minus quippe inops est qͥ uestẽ
ñ hab&: quã qui humilitatẽ. Unde ne¬
cesse ẽ. ut cũ naturȩ nr̃ȩ consortes exte¬
riora non habere conspicimus: quã mul¬
ta nobis desint bona interiora pensemus:
quatinus sese suꝑ inopes cogitatio nr̃a¬
ñ eleuet: cũ sollert̃ uid& quia nos tanto
uerius. quanto & interius indigentes
suȩ uiscera tendere usq ad incognitos
nesciunt. sed solis quos ꝑ assiduitatẽ no-¬

Expanded text:
calefactus est. Ac si aperte diceret: In amore calefactus est. Ac si aperte diceret: In amore proximi uno eodemque ordine et superbiae vitium, et impietatis premens, praetereuntem quempiam et humiliter aspiciens non despexi, et misericorditer calefeci. Quisquis enim super eum cui aliquid tribuit fastu se elationis extollit, majorem culpam intrinsecus superbiendo peragit, quam extrinsecus largiendo, mercedem, fitque ipse bonis interioribus nudus, cum nudum despicit vestiens; eoque agit ut se ipso deterior fiat, quo se indigenti proximo meliorem putat. Minus quippe inops est qui vestem non habet quam qui humilitatem. Unde necesse est ut cum naturae nostrae consortes exteriora non habere conspicimus, quam multa nobis desint bona interiora pensemus; quatenus sese super inopes cogitatio non elevet, cum solerter videt quia nos tanto verius quanto et interius indigentes suae viscera tendere usque ad incognitos nesciunt, sed solis quos per assiduitatem no
Abbreviated transcription (Latin):
debemus. quia patronis potius munera
offerimus. quã egenis dona largimur.
inopiam suppleat. ut &e illoꝵ habun¬
dantia ur̃e inopie sit supplementum:
ut uidelic& sollicite ꝑpendamus. quia
& eos quos nunc in opes cernimus. ha¬
bundantes quandoq uidebimus. & qͥ
habundantes aspicimur. si largii negli¬
ginus. quandoq inopes erimus. Qui
itaq nunc temporale subsidiũ pauperi
tribuit: aSeo postmodum ꝑpetua re¬
cepturus. ut ita dicam quasi ad frugem
terrã excolit: quȩ qđ acceperit uberius
reddit. Restat gͦ ut numnqu̾a elatio sur¬
gat ex munere: quando uidelic& diues
ex eo qđ pauperi tribuit. agit ut in ꝑpe¬
tuũ pauꝑ non sit. Beatus gͥ iob ut dili¬
genter ostender&. humilitas atq miscdia
quanta in eum fueruit consideratione soci¬
atȩ: ait. Si despexi pretereuntẽ eo qd̃ ñ
habuerit indumentum: & absq operuñ
to pauperẽ. Si non benedixerunt mͥ la¬
tera eius: & de uellerib ouium mearũ

Expanded text:
debemus quia patronis munera potius debemus quia patronis munera potius offerimus quam egenis dona largimur. inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum . Ut videlicet sollicite perpendamus quia et eos quos nunc inopes cernimus, abundantes quandoque videbimus; et 693 qui abundantes aspicimur, si largiri negligimus quandoque inopes erimus. Qui itaque nunc temporale subsidium pauperi tribuit, ab eo postmodum perpetua recepturus, ut ita dicam, quasi ad frugem terram excolit, quae quod acceperit uberius reddit. Restat ergo ut nunquam elatio surgat ex munere quando videlicet dives ex eo quod pauperi tribuit agit ut in perpetuum pauper non sit. Beatus igitur Job ut diligenter ostenderet humilitas atque misericordia quanta in eo fuerit consideratione sociata ait: Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentumem; si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum
Abbreviated transcription (Latin):
datum exhiberi debeat ꝑ pietatẽ: &
bonũ uerbũ tribui ꝑ humilitatẽ. At
contra alii egenos fr̃s non student reb
fulcire cum p̾ossunt: sed blandis tantũ
sermonib fouere. Quos uehementer
iacobi predicatio scã reprehendit dicens.
Si autẽ fr̃ aut soror nudi sunt. & indi¬
gent uictu cotidiano. dicat aũ aliquis
ex uobis illis. ite in pace ⁊ calefacimini
& saturamini: non dederitis autem illis
quȩ necessaria sunt corpori. quid ꝓde¬
ad mon& dicens. filioli mei. ñ diligamꝰ
uerbo nec lingua: seo opere & ueritate.
Dilectio itaq nr̃a semꝑ exhibenda est.
& ueneratione sermonis: & ministerio
largitatis. Multum uͦ ad edomandam
dantis suꝑbiam ual&: si cũ terrena
tribuit. uerba sollicite magistri cęlestis
pens&. qui ait. facite uobis amicos de
mãmona iniquitatis: ut cũ defeceritis
recipiant uos in ȩxerna tabernacula.
Si enim eoꝵ amicitiis ȩterna tabernacula
acquirimus : dantes ꝓcudubio pensare

Expanded text:
datum exhiberi debeat per pietatem, et datum exhiberi debeat per pietatem, et bonum verbum tribui per humilitatem. At contra, alii egenos fratres non student rebus fulcire cum possint, sed blandis tantum sermonibus fovere. Quos vehementer Jacobi praedicatio sancta reprehendit, dicens: si autem frater aut soror nudi sunt et indigent victu cotidiano dicat autem aliquis de vobis illis ite in pace calefacimini et saturamini non dederitis autem eis quae necessaria sunt corporis quid prodea mverbo, nec lingua, sed opere et veritate . Dilectio namque nostra semper exhibenda est et veneratione sermonis, et ministerio lardantis superbiam valet, si cum terrena tribuit, verba sopenset, qui ait: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula. Si enim eorum amicitiis aeterna tabernacula acquirimus, dantes procul dubio pensare
Abbreviated transcription (Latin):
m& ẽẽ connexe debent. ut uicario sẽꝑ
opere fulciantur: quatinus nec hu¬
militas cum ueneratur proximũ lar¬
gitatis gram deserat: nec pietas cum
largit᷑ intumescat. Erga indigentiã
itaq proximi humilitatẽ pietas fulciat.
humilitas pietatẽ: ut cum indigentẽ
reb necessariis naturȩ tuȩ consortem
nec ꝑ suꝑbiam negligas uenerari quem
tegis. Nam sunt non uulli qui mox ut
ab egenis fr̃ib fuerint necessaria pos¬
tulati: post dona largituri. in eis
prius contumeliosa uerba iaculantur.
Qui & si reb ministerium pietatis ꝑfi
quia illatę iam inuiriȩ satisfactionẽ
soluunt. cum post contumelias dona
largiuntur. Nec magni est operis qd̾
postulata tribuunt: quia ipso datio¬
nis suȩ munere.uix eundem excessum
sermonis tegunt. Quib bene ꝑ eccle¬
siasticum librum dr̃ : om̃i dato ñ des
tristiciam uerbi mali. & rursum. Eoce
uerbum suꝑ datum bonum. & utraq
cũ homine iustificato: uidelic&e ut

Expanded text:
met esse connexae debent, ut vicario semper met esse connexae debent, ut vicario semper opere fulciantur; quatenus nec humilitas, cum veneratur proximum, largitatis gratiam deserat, nec pietas cum largitur iItaque proximi humilitatem pietas fulciat, humilitas pietatem, ut cum indigentem rebus necessariis naturae tuae consortem nec per superbiam negligas venerari quem tegis. Nam sunt nonnulli qui mox ut ab egenis fratribus fuerint necessaria postulati, post dona largituri, in eis prius contumeliosa verba jaculantur. Qui etsi rebus ministerium pietatis perfquia illatae jam injuriae satisfactionem solvunt, cum post contlargiuntur. Nec magni est operis quod postulata tribuunt, quia ipso dationis suae munere vix eumdem excessum sermonis tegunt. Quibus bene per Ecclesiasticum librum dicitur: Omni dato non des tristitiam verbi mali . Et rursum: Ecce verbum super datum bonum, et utraque cum homine justificato , videlicet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
si eius fuit arbitrii. ut cũ ipso ꝓficer&e:
liquet tamen quia eius arbitriĩ ñ fuit.
ut cum ipso de utero exiret. Constat
gͣ quia suę uirtuti nil tribuit: qͥ ꝓfecto
testat᷑. quia hoc ex conditionis munere
accepit. Sonum gͥ qd̾ a conditione ha¬
buisse se intimat. liqu& ꝓculdubio.
quia ad laudem conditoris narrat: in¬
dicans ab ipso se accepisse ut pius ess&.
ã quo accepit ut ess&: quia sicut suo
opere in utero conditus ñ fuit: ita nec
sua uirtute ab utero pius fuit. Sed
pensandũ nobis ẽ qd̾ asserit: creuit
mecum. Nonuulli enim quo ad ętatẽ
crescunt: ab innocentia decrescunt.
E lectis uero cum foris ętas corporis:
intus si dici liceat. crescit ętas uirtu¬
eo qđ non habuerit indumentũ: &
absq operimento pauperẽ. Si ñ bene¬
dixerunt michi latera eius: & de uel¬
lerib ouium mearũ calefactus est.¬
Qd̾ pauperẽ non despexit uirtutẽ humi¬
litatis exhibuit : qd̾ autẽ operuit pie¬
tatis. due quippe istę uirtutes ita sibi¬

Expanded text:
si ejus fuerit arbitrii, ut cum ipso proficeret, liquet tamen quia ejus arbitrii non fuit ut cum ipso de utero exiret. Constat ergo quia suae virtuti nil tribuit, qui profecto testatur quia hoc ex conditionis munere accepit. Bonum igitur quod a conditione habuisse se intimat, liquet procul dubio quia ad laudem conditoris narrat, indicans ab ipso se accepisse ut pius esset, a quo accepit ut esset, quia sicut suo opere in utero conditus non fuit, ita nec sua virtute ab utero 692 pius fupensandum nobis est quod asserit, crevit mecum. Nonnulli enim quod aetate mores coeperunt ab innocentia deElectis vero cum foris aetas corporis, intus, si dici liceat, crescit aetas virtueo quod non habuerit indumentum, et absque operimento pauperem. Si non benedixerunt michi latera eius, et de velleribus ovium mearum calefactus estd pauperem non despexit, virtutem humilitatis exhibuit; quod autem operuit, pietatis. Duae quippe istae virtutes ita sibi
Abbreviated transcription (Latin):
cientiã seruare contẽpnit: socialem uitam
citius ꝑ impatientiam deserit. Aiunctura
& enim uinerꝰ cadit: cũ aduersitatis aliqͥd
ferre animus non ualens. fraternã concor-¬
diam relinquit. Et quasi mẽbrũ separat᷑
a corpore: cũ is qui operari bona poterat.
a bonoꝵ om̃iũ abscidit᷑ uniuersitate. Neq
enim uinqu̾a seruari concordia: nͥ ꝑ solam
pacientiã ual&. Crebro namq in humana
actione nascit᷑: unde mentes hominũ uicis-¬
sim a sua unitate ac dilectione separent᷑.
Et nͥ ad aduersa toleranda se animus prepa¬
r& : ꝓculdubio umerꝰ corpori non inher&e.
Hinc & enĩ paulus ait. Inuicẽ onera ur̃a
portate: & sic a dimplebitis legem xp̃i.

Expanded text:
tientiam servare contemnit socialem vitam tientiam servare contemnit socialem vitam citius per impatientiam deserit. A junctura etenim humerus cadit, cum adversitatis aliquid ferre animus non valens, fraternam concordiam relinquit; et quasi membrum separatur a corpore, cum is qui operari bona poterat a bonorum omnium abscinditur universitate. Neque enim unquam servari concordia nisi per solam patientiam valet. Crebro namque in humana actione nascitur, unde mentes hominum vicissim a sua unitate ac dilectione separentur; et nisi ad adversa toleranda se animus praeparet, procul dubio humerus corpori non inhaeret. Hinc etenim Paulus ait: Invicem onera vestra por
Abbreviated transcription (Latin):
teri brachium exoptat. Ac si aꝑte dicat.
Si ea quę dixi oꝑari rennui: ipsũ qd̃ mͥ
ad oꝑandum datum est corporis mẽbrũ
ꝑdam : ut uidelic& cadat a corpore. qd̃
exercere nolui ad utilitatẽ. Si uͦ hȩc ma-¬
ledicti sententia ad spiritalem ẽ intelli¬
gentiã referenda: liqu& ꝓfecto qđ bra¬
chium corpori ꝑ humerũ iungitur. Et sicut
ꝑ brachium bona oꝑatio: ita ꝑ  umerũ
socialis uitȩ coniunctio designat᷑. Vnde
propħa quoq intuens scõs uniuersalis
eccłiȩ popłos d̾o concorditer seruituros:
ait. Et seruient ei humero uno. In eo
gͣ qđ dicit. si leuaui suꝑ pupillũ manũ
meã. etiã cũm uiderẽ me in porta suꝑi¬
orẽ. mirã uirtutẽ pacientię seruasse
se asserit: qui grauari se a ꝑsonis mini-¬
mis. nec contra hoc qd̾ sibi iuste cõpe¬
tere poterat declinauit. Qd̾ tamen si
minime fecerit: adiungit. Humerus nis a
iunctura sua cadat. Quia ninurũ qui pa¬

Expanded text:
teri brachium exoptat. Ac si aperte dicat: teri brachium exoptat. Ac si aperte dicat: Si ea quae dixi, operari renui, ipsum, quod mihi ad operandum datum est, corporis membrum perdam, ut videlicet cadat a corpore quod exercere nolui ad utilitatem. Si vero haec maledicti sententia ad spiritalem est intelligentiam referenda, liquet profecto quod brachium corpori per humerum jungitur, et sicut per brachium bona operatio, ita per humerum socialis vitae conjunctio designatur. Unde propheta quoque intuens sanctos universalis Ecclesiae populos Deo concorditer servituros, ait: Et servient ei in humero uno . In eo ergo quod dicit: Si levavi super pupillum manum meam, etiam cum viderem me in porta superiorem, miram virtutem patientiae servasse se asserit, qui gravari se a personis minimis, nec contra hoc quod sibi juste competere poterat, declinavit. Quod tamen si minime fecerit, adjungit: Humerus meus a junctura sua cadat. Quia nimirum qui pa
Abbreviated transcription (Latin):
unt : dũ grauare uel in minimis timens.
ipsi contra iusticiam grauari nequaquã
refugiunt. Seiunt quippe quia om̃is
humana iusticia. in iusticia ẽẽ reprehen¬
ditur: si diuinitus districte iudicetur.
Unde hoc qđ sibi competit cauent uehe¬
menter exigere: ne eoꝵ actus suꝑnam
rectitudinẽ contingat subtiliter exami¬
nare. Sed ut inueniri iusti in diuino
examine ualeant: plerũq apud huma¬
na iudicia grauari se & iniuste patiunt᷑.
Beatus aũ iob uitȩ suȩ celsitudinẽ narrats:
& multa st̃ & mira quę dixit. Sed quia
plerũq humana mens rennuit bona ere¬
dere quȩ nescit operari: maledicti sibi
sententiam ꝓtinus subicit: si qua hoꝵ
quȩ dixerat opere non impleuit diceis.
Humerus m̃s a iunctura sua cadat: & bra¬
chium meũ cum suis ossib conteratur.¬
Q uia oꝑatio corporea ꝑͥ umerũ ac brachi-¬
um agitur : bona quȩ ore ꝓtulit si oꝑe
non impleuit. cadere sibi sumerũ & con¬

Expanded text:
unt, dum gravare vel in minimis timent, unt, dum gravare vel in minimis timent, ipsi contra justitiam gravari nequaquam refugiunt. Sciunt quippe quia omnis humana justitia injustitia esse reprehenditur, si divinitus districte judicetur. Unde hoc quod sibi competit cavent vehementer exigere, ne eorum actus supernam rectitudinem contingat subtiliter examinare. Sed ut inveniri justi in divino examine valeant, plerumque apud humana judicia gravari se et injuste patiuntur. Beatus autem Job vitae suae celsitudinem narrans, et multa sunt et mira quae dixit. Sed quia plerumque humana mens renuit bona credere, quae nescit operari, maledicti sibi sententiam protinus subjicit, si qua horum quae dixeraHumerus meus a junctura sua cadat, et brachium meum cum suis ossibus conteratur- Quia operatio corporea per humerum ac brachium agitur, bona quae ore protulit, si opere non implevit, cadere sibi humerum et con
Abbreviated transcription (Latin):
res fuit ut ad portam seniores sederent.
qui certantium uirgia. iudiciaria exami¬
natione disceruerent: quatinus urbem
in qua concordit̾ oporteret uiuere. dis¬
cordes minime intrarent. Unde & ꝑ
iudicium. Hoc itaq loco quid porte
nomine exprimit᷑: nͥ id qđ agebat᷑ in
porta s Sicut enin pugnare castra di¬
cimus. ꝓ eo qđ pugnat᷑ ex castris: ita iu¬
dicium qđ in porta agi consueuerat
porta nominat᷑. In porta gͦ superiorẽ se¬
uidet: qui se melioris partis ẽẽ in iudicio.
equitatis merito conspicit. Beatus gͥ
iob quia nec tunc contra pupillũ manũ
exeruit. cũ se etiam ꝑ iusticiȩ meritum
potiorẽ uidit: nobis tunoris regulam
insinuans dicit. Si leuaui suꝑ pupillũ
manũ meã: etiam cũ uiderẽ me in por¬
ta suꝑiorẽ. Ac si patenter dicat. Neq
tunc utilitatis meȩ negotia. uirtute
contra pupillum ex sequi uolui: quando
me in uidicio etiã ex iusticia potiorem
nis minorib contentionũ negotia sube¬

Expanded text:
res fuit ut ad portam seniores sederent, qui certantium jurgia judiciaria examinatione discernerent; quatenus urbem, in qua concorditer oporteret vivere, discordes minime intrarent. Unde et p in porta judicium. . Hoc itaque loco quid portae nomine exprimitur nisi id quod agebatur in porta? Sicut enim pugnare castra dicimus, pro eo quod pugnatur ex castris; ita judicium, quod in porta agi consueverat, porta nominatur. In porta ergo se superiorem videt, qui se melioris partis esse in judicio aequitatis merito conspicit. Beatus igitur Job, quia nec tunc contra pupillum manum exeruit, cum se etiam per justitiae meritum potiorem vidit, nobis timoris regulam insinuans, dicit: Si levavi super pupillum 694 manum meam, etiam cum viderem me in porta superiorem. Ac si patenter dicat: Neque tunc utilitatis meae negotia virtute contra pupillum exsequi volui, quando me in judicio etiam ex justitia potiorem nis minoribus contentionum negotia sube
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte dicat. Cur ñ ȩque debenius in cuiꝰli¬
b& negotii iuditio discuti: qui ꝑ condi¬
toris potentiã sumus ęqualiter facti as
S ed quia castitatis eius atq huinilitatis
acta cognouiinus: nẽ liberalitatis opera

Expanded text:
aperte dicat: Cur non aeque debeamus in cujusliaperte dicat: Cur non aeque debeamus in cujuslibet negotii judicio discuti, qui per conditoris potentiam sumus aequaliter facti? Sed quia castitatis ejus atque humilitatis acta cognovimus, nunc liberalitatis opera
Abbreviated transcription (Latin):
tinus illati sibi houoris elationẽ frange¬
r&. ex considerata equalitate conditionis.
Hinc a iohaune angłs adoratus: creaturã se
esse cognoscit adicens. Uide ne feceris: con-¬
seruus tuus sũ & fratrũ tuoꝵ. Hinc ꝓpħa¬
cum ad uidenda sublimia rapitur.
filius hominis uocat᷑: ut ductus ad
cȩlestia. hominẽ se eẽ meminerit. Ac si
eũ diuina uox uerbis aꝑtiorib admoneat
diceus. Memento quid sis. ne de his ad
quȩ raperis extollaris: seo altitudinẽ
reuelationis tempera memoria conditio¬
nis. Ex eo gͦ colligendũ est. quanta cõ¬
munis naturȩ memoria. in corde depri¬
mi debeat terrenȩ potestatis tumor: si
ex humanitatis uocabulo agit᷑. ne cogita¬
tionis elatio ex secretis cȩlestib generet᷑.
Cuius uidelic& humanitatis bene beatus
iob semꝑ recordationẽ tenuit: qͥ ait. Nũ¬
qͥd non in utero fecit me. qui & illũ oꝑatꝰ
ẽ. & formauit me in uulua unus o Ae si

Expanded text:
tenus illati sibi honoris elationem frangetenus illati sibi honoris elationem frangeret ex considerata aequalitate conditionis. Hinc a Joanne angelus adoratus, creaturam se esse cognoscit, dicens: Vide ne feceris; conservus tuus sum, et fratrum tuorum . Hinc pcum ad videnda sublimia rapitur, filius hominis vocatur , ut ductus ad coelestia, hominem se esse meminerit. Ac si eum divina vox verbis apertioribus admoneat dicens: Memento quid sis, ne de his ad quae raperis extollaris, sed altitudinem revelationis tempera memoria conditionis. Ex eo ergo colligendum est quanta communis naturae memoria in corde deprimi debeat terrenae potestatis tumor, si ex humanitatis vocabulo agitur, ne cogitationis elatio ex secretis coelestibus generetur. Cujus videlicet humanitatis bene beatus Job semper recordationem tenuit, qui ait: Nunquid non in utero fecit me, qui et illum operatus est, et formavit in vulva unus? Ac si
Abbreviated transcription (Latin):
seo subditoꝵ iusticiam quęrunt. In eo
enim qd̾ metum sibi a ꝑuerse uiuentib
exigunt: quasi non hominib seo bru¬
tis atiimalib dominant᷑. Quia uidelic&
ex qua parte bestiales sunit subditi:
ex ea debent etiam formidini iacere sub-¬
non de excellentia potestatis. seo de
ȩqualitate conditionis gaudent. Et
non solum ab eis metui: seo etiã plus
quã necesse est honorari refugiunt.
Neq enum leue se ꝑyeti dampnũ humi-¬
litatis credunt: si ab eis ꝓ merito for¬
tasse ordinis pluris ȩstiment᷑. Hinc¬
. est enĩ qđ primus pastor eccłiȩ. cum¬
adorante se cornelio suꝑ se sibi honorẽ
uider& oblatum: ad equalitatẽ conditio¬
nis suȩ citius recurrit dicens. Surge.
& ego ipse homo sum. Quis enĩ nesci¬
at qđ conditori suo homo debeat. &
non homini ꝓsterni: Quia gͦ humiliari
sibi plus quã debinit proximũ uidit:
ne ultra humanitatis mȩtas mens initu¬
mescer&. ẽẽ se hominẽ recognouit: qua-¬

Expanded text:
sed subditorum justitiam quaerunt. In eo sed subditorum justitiam quaerunt. In eo enim qexigitur, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere subnon de excellentia potestatis, sed de aequalitate conditionis gaudent; et non solum ab eis metui, sed etiam plus quam necesse est honorari refugiunt. Neque enim leve se perpeti damnum humilitatis credunt, si ab eis pro merito fortasse ordinis pluris aestimentur. Hinc est enim quod primus pastor Eccadorante se Cornelio super se sibi honorem videret oblatum, ad aequalitatem conditionis suae citius recurrit, dicens: Surge; et ego ipse homo sum . Quis enim nesciat quod Conditori suo homo debeat, et non homini prosterni? quia ergo humiliari sibi plusquam debuit, proximum vidit, ne ultra humanitatis metas mens intumesceret, esse se hominem recognovit; qua
Abbreviated transcription (Latin):
nec preesse gaudent hominib. seo
ꝓdesse. Sciunt enim qd̾ antiqͥ patres
nr̃i. non tam reges hominum: quam
pastores peçcoꝵ fuisse memorant᷑. Et
cum noe dñs filiisq eius dicerte. cres¬
cite & multiplicamini & implete t̾rã:¬
subdidit. & terror ur̃ ac tremor sit
suꝑ cuncta animalia terrȩ. Non enĩ
ait sit suꝑ homines qui futuri sunt:
seo sit suꝑ cuncta auimalia terrȩ. ho¬
mo quippe animalib irrationabilibus
non autẽ ceteris hominib natura p̃latꝰ
ẽ : & id circo ei dr̃. ut ab animalib & ñ
ab homine timeatur: qͥa contra naturã
suꝑbire est. ab ȩquali uelle timeri:
qͣmuis plerumq ã subditis etiã scĩ uiri
timeri se appetant. seo quando ab eisdẽ
subditis dm̃ ininime timeri dep̃hendun:
ut humana saltẽ foriidine peccare
metuant: qui diuina uiditia ñ formi-¬
dant. Nequaꝗͣ gͦ prepositi ex hoc quȩsi¬
to timore suꝑbiunt: in quo ñ suã głam.

Expanded text:
nec praeesse gaudent hominibus, sed nec praeesse gaudent hominibus, sed prodesse. Sciunt enim quod antiqui patres nostri, non tam reges hominum quam pastores pecorum fuisse memorantur. Et cum Noe Dominus filiisque ejus diceret. 690 Crescite et multiplicamini subdidit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae . Non enim ait, sit super homines qui futuri sunt; sed, sit super cuncta animalia terrae: homo quippe animalibus irrationon autem caeteris hominibus natura praelatus est; et idcirco ei dicitur, ut ab animalibus et non ab homine timeatur, quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timeri, quamvis plerumque a subditis etiam sancti viri timeri appetunt, sed quando ab eisdem subditis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam ergo praepositi ex hoc quaesito timore superbiunt, in quo non suam gloriam,
Abbreviated transcription (Latin):
magna ẽ uirtus humilitatis: conside.¬
rata ȩqualitas conditionis. Om̃s nãq
homines natura ȩquales sumus: seo
accessit dispensatorio ordine. ut qui¬
busdã prelati uideamur. Si gͥ hoc ã
mente deprimimus qđ temporaliter
accessit: inuenimus citius qd̾ natura¬
lit̃ sumus. Plerumq enĩ sȩanuno ac-¬
cepta potestas obicit: eumq tumidis
cogitationib fallit. Manu gͦ humilli¬
mȩ considerationis: deprimendus est
tumor elatiouis. Si enim apud sem&¬
ipsam meus descendit de uertice cul¬
minis: citius planitiem inuenit na-¬
turalis ȩ̨qualitatis. Nam ut prefati
sumus. om̃s homines natura ȩquales
genuit: seo uariante meritoꝵ ordi¬
ne. alios aliis dispensatio occulta post¬
ponit. Ipsa autẽ diuersitas quȩ ac¬
cessit ex uitio. recte est diuinis uidi¬
ciis orcdinata: ut quia omnis homo
iter uitȩ ęquę non graditur: alter
ab altero regatur. Scĩ aũ uiri cum
p̃sunt. ñ in se potestatẽ ordinis. seo
equalitatẽ conditiotus adtendunt:

Expanded text:
magna est virtus humilitatis, considerata aequalitas conditionis. Omnes namque homines natura aequales sumus; sed accessit dispensatorio ordine, ut quibusdam praelati videamur. Si igitur hoc a mente deprimimus quod temporaliter accessit, invenimus citius quod naturaliter sumus. Plerumque enim se animo accepta potestas objicit, eumque tumidis cogitationibus fallit. Manu ergo humillimae considerationis deprimendus est tumor elationis. Si enim apud semetipsam mens descendit de vertice culminis, citius planitiem invenit naturalis aequalitatis. Nam, ut praefati sumus, omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine, alios aliis dispensatio occulta postponit. Ipsa autem diversitas, quae accessit ex vitio, recte est divinis judiciis ordinata, ut quia omnis homo iter vitae aeque non graditur, alter ab altero regatur. Sancti autem viri cum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendunt,