comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fueris: uͥ tͥ nec corrigere disciplinã licet.
nec forte etiam monere aut preciꝑe. tole¬
ra. securus tolera. Qudi euangłm: qđ mͦ
lectum ẽ. B eati eritis cum uos ꝑsecuti fue¬
rint homines: & dixerint aduersũ uos
omne malũ: mentientes ꝓpt̾̃ nom̃ meum.
Et ibi addidit. ꝓpt̃ quid: ne merito tuo
sericors: extende dilectionẽ usq ad uumicos.
Qui forte ꝑtinent ad gub̾nationẽ tuã uin¬
dica. coherce cum dilectione. cũ caritate. at¬
tendens salutẽ aȩt̾̃nam. necũ parces carni.
anua pereat. Fac hoc. & in multos passurꝰ
es. in quos ñ potes exercere disciplinã: quia ñ ꝑ¬
tinent ad iura gub̃nationis tuȩ. Ferto iniuri¬
facit miscłiam: si miseitꝰ fueris. Sic eris mise¬
ricors: ut quod pateris iniuriam ñ sit ĩpuni¬
tũ. Michi uindictã: & ego retribuam dic̃ dñs.¬
Notas fecit uias suas moisi. Quas uias suas
notas fecit moisi: quare moisen elegit:

Expanded text:
fueris, ubi tibi nec corrigere disciplina licet, fueris, ubi tibi nec corrigere disciplina licet, nec forte etiam monere aut praecipere; tolera, securus tolera: audi Evangelium quod modo lectum est, «Beati eritis, cum vos persecuti fuerint homines, et dixerint adversus vos omne malum, mentientes, propter nomen meum» . Et ibi addidit propter quid, ne merito tuo sericors, extende dilectionem usque ad inimicos: qui forte pertinent ad gubernationem tuam, vindica, coerce cum dilectione, cum charitate, attendens salutem aeternam; ne cum parcis carni, anima pereat. Fac hoc: et multos passurus es, in quos non potes exercere disciplinam, quia non pertinent ad jura gubernationis tuae; ferto injurifaciet misericordiam, si misertus fueris: sic eris misericors, ut quod pateris injuriam non sit impunitum, «Mihi vindictam, et ego retribuam» , dNotas fecit vias suas Moysi.» Quas vias suas notas fecit Moysi? Quara Moysen elegit?
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoris: ꝑdet mercedem suam. Ergo fr̃s.
exercete miscdiam: non ẽ aliud uinculum
caritatis. non ẽ aliud uehiculum qͦ ꝑducam᷑
in hac uita ad illam patriam. Extendite di¬
lectionem usq ad iniicos: securi estote.
Idõ uenit xp̃e cui tanto ante dictũ ẽ: ex
ore infantium & lactentiũ ꝑ fecisti laudẽ:
ut destruas inimicũ & uindicatorem. Qđ
ultorem. U indicatorẽ: destruere uoluit dñs.¬
U indicatorẽ. id ÷. eum qͥse uoluit uindica¬
re: ut ñ illi duntitant᷑ peccata sua. Quid gͦ.
inquis dor miet: Disciplina auferetur: omĩs
correptio non auferetur. Quid enĩ de lu¬
xurioso filio facturus es: non castigabis.
non uerberabis: seruũq ipsum tuũ si ma¬
le uiuentẽ uideris. non pena aliqua. ñ uer¬
beribꝰ refrenabis: fiat hoc. fiat. Aintitat
ds. immno rep̃hendat si non fiat: sed a¬
nimo dilectionis fac. non animo ultionis.
Ubi autẽ potentiores aliqͦs in iuriosos passuᷤ

Expanded text:
peccatoris, perdet mercedem. 14. Ergo, fratres, peccatoris, perdet mercedem. 14. Ergo, fratres, exercete misericordiam. Non est aliud vinculum charitatis, non est aliud vehiculum quo perducamur ex hac vita ad illam patriam; extendite dilectionem usque ad inimicos: securi estote. Ideo venit Christus, cui tanto ante dictum est, «Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem, ut destruas inimicum et vindicatorem» : us, «vindicatorem.» Destruere voluit Dominus vindicatorem, id est, eum qui se voluit vindicare, ut non illi dimittantur peccata sua. Quid ergo, inquis? dormiet disciplina? auferetur omnis correptio? Non auferetur. Quid enim de luxurioso filio facturus es? non castigabis, non verberabis? Servumque ipsum tuum, si male viventem videris, non poena aliqua, non verberibus refrenabis? Fiat hoc, fiat: admittit Deus, imo reprehendit, si non fiat; sed animo dilectionis fac, non animo ultionis. Ubi autem potentiores aliquos injuriosos passus
Abbreviated transcription (Latin):
porrexisti. tanto non dedisti iusto si
sic dederis: quam ille ñ dedit homini
qͣndo dedit uenatori. Res gͦ km̃i: in
ꝓmptu posita ẽ. Et puto qri si obscu¬
ra fuerit: iam manifesta ẽ. Ad hoc
dñs te constrinxit cum diceret. qͥ reci¬
pit iustum: sufficeret. Sed quia po¬
test recipi iustus. alia intentione cum
putat᷑ ꝓdesse posse ad aliquid tempo¬
rale: forte ad supplendam cupidita¬
t̃ẽ. forte ad aduiandũ ut homo cir-¬
cũueniat᷑. aut opprimat᷑. Quia tale
ministerium de illo quęris: forte ꝓp¬
terea suscipis. Negauit tͥ mercedem
iusti: nͥ cũ additam̃to. Ait enim. Qui
Aa extremũi. qui dederit calice aquȩ
frigidȩ uni ex minimis istis tantũ in
nomine discipłi: id ÷ ꝓpt̾ea quia disci
m̃ti ẽ: am̃ dico uob̾ ñ ꝑdet mercedẽ suã.
Q uomͦ gͦ intelligis. qui receꝑit iustũ in no¬
mine iusti. mercedem iusti accipiet: sic intel¬
lige. qui receꝑit peccatorem in nomine

Expanded text:
porrexisti; tam tu non dedisti justo, si porrexisti; tam tu non dedisti justo, si sic dederis, quam ille non dedit homini, quando dedit venatori. Res ergo, charissimi, in promptu posita est, et puto quia etsi obscura fuit, jam manifesta est. Ad hoc Dominus te astrinxit, cum diceret, «Qui receperit justum:» sufficeret. Sed quia potest recipi justus alia intentione, cum putatur prodesse posse ad aliquid temporale, forte ad supplendam cupiditatem, forte ad adjuvandum, ut homo circumveniatur, aut opprimatur; quia tale ministerium de illo quaeris, forte propterea suscipis: negavit tibi mercedem justi, nisi cum additamento. Ait enim, «Quiad extremum, «Qui dederit calicem aquae frigidae uni ex minimis istis, tantum in nomine discipuli,» id est propterea quia discipmenti est; «amen dico vobis, non perdet mercedem suam» . Quomodo ergo intelligis, «Qui receperit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet;» sic intellige, Qui receperit peccatorem in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
meretricibꝰ. quare donat: nunqͥd non
& ipsi homuubꝰ donant : non tam̃ ibi
attendunt naturam oꝑis dĩ: nequitiam
oꝑis humani. Uis uidere qͥd honores in
uenatore: quando illũ uestis dicat᷑ tͥ. sis
talis. amas. gaudes. ad illũ uis qͦdam mͦ
spoliare te. & illum uestire. Noli cum in¬
tales sint filiȩ tuȩ. Iniuria ẽ inqͥt. Qua¬
re iniuria ẽ. nͥ quia illa ini quitas: qua¬
re iniuria. nͥ qr illa turpitudo: non gͦ
donas cũ donas fortitudini: sed turpitu¬
dini. Quomͦ gͦ qui uenatori donat. ñ ho¬
mini donat: sed arti neqͥssimȩ. Nã si
homo tantũ ẽẽt. & uenator nĩ eẽt: non
donares. Honoras in eo uitiũ: ñ natu¬
ram. Sic contra. si des iusto. si des ꝓpħe.
si des discipło. xp̃i aliquid cuius indi¬
get. & non ibi cogites quia discipłs xp̃i
sed cogites ibi aliquod cõmodũ temꝑa¬
le. ut fortasse causȩ tuȩ. necessarius qͣn¬
do fuerit. uenalis tͥ sit. qr ei aliquid

Expanded text:
meretricibus, quare donat? Numquid non meretricibus, quare donat? Numquid non et ipsi hominibus donant? Non tamen ibi attendunt naturam operis Dei, sed nequitiam operis humani. Vis videre quid honores in venatore, quando illum vestis? Dicatur tibi, Sis talis: amas illum, gaudes ad illum, vis quodammodo exspoliare te, et illum vestire; noli cum injTales sint filii tui. Injuria est, inquis. Quare injuria est, nisi quia illa iniquitas? quare injuria, nisi quia illa turpitudo? Non ergo donas, cum donas, fortitudini, sed turpitudini. Quomodo ergo qui venatori donat, non homini donat, sed arti nequissimae nam si homo tantum esset, et venator non esset, non donares; honoras in eo vitium, non naturam: sic contra, si des justo, si des prophetae, si des discipulo Christi aliquid cujus indiget, et non ibi cogites quia discipulus Chror est Dei; sed cogites ibi aliquod commodum temporale, ut fortasse causae tuae necessarius quando fuerit, venalis tibi sit, quia ei aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
uoluatur res etiam exemplis: multũ uti¬
lis ad intelligendum. Hoc dix̃. cũ esurie¬
rit nescio quis: si habes unde des.da. Si
uides dandũ eẽ ad subueniendum: da.
Ne pigriscant in hoc uiscera miscđiȩ: qr
mo perator: duo nominiꝰ dixi. Hec duo
nomina: non suꝑflua sunt. Duo nomi¬
na: aliud qđ homo aliud qđ peccator.
Qd̃ homo: opus dĩ ẽ. Qđ peccator: hoͣii
nis ẽ. Da oꝑi dĩ: noli oꝑi hominis. Et qͦ¬
mͦ inquit me ꝓhibes dari oꝑi hominis :
Quid ẽ dare oꝑi hominis: Peccatori dare
ꝓpter peccatum: placenti tͥ ꝓpt̃ peccatũ.
Et quis hoc faciet inquis: auis hoc faciet:
utinam nemo. utinam pauci. utinã non
publice. Qui uenatoribꝰ donant. quare do¬
nant: dicant mͥ quare donat ueneatori:
hoc in illo amat in qͦ neqͥssimꝰ ẽ: hoc in
illo pascet. hoc in illo uestit. ipsam ne¬
qͥtiam ex specta culis om̃ium. Qui donat
histrionibꝰ qui donat aurigis. qui donat

Expanded text:
volvatur res etiam exemplis, multum utivolvatur res etiam exemplis, multum utilis ad intelligendum. Hoc dixit, Cum esurierit nescio quis, si habes unde des, da; si vides dandum esse ad subveniendum, da. Ne pigrescant in hoc viscera misericordiaemo peccator, duo nomina dixi; haec duo nomina non superflua sunt: duo nomina, aliud quod homo, aliud quod peccator; quod homo, opus est Dei; quod peccator, opus hominis est: da operi Dei, noli operi hominis. Et quomodo, inquis, me prohibes dare operi hominis? Quid est dare operi hominis? Peccatori dare propter peccatum, placenti tibi propter peccatum. Et quis hoc faciet, inquis? Quis hoc faciet? Utinam nemo, utinam pauci, utinam non publice. Qui venatoribus donant, quare donant, dicant mihi? Quare donat venatori? Hoc in illo amat, in quo nequissimus est; hoc in illo pascit, hoc in illo vestit, ipsam nequitiam publicam spectaculis omnium. Qui donat histrionibus, qui donat aurigis, qui donat
Abbreviated transcription (Latin):
Non pascebat uidua. pascebat coruus: qͥa
pascebat qͥ fecit coruũ. Heliam dico. Non gͦ
de ẽ. unde ds̃ det siis. Tu uide qͥd emas:
quando emas. quanti emas. Emis enĩ re¬
gnũ celorum. & ñ ÷ em̃di tempꝰ: nͥ in hac
uita. Et quã uile emas: attende. Tanti
ł ualet: quantũ habere potueris. Fac¬
nuscdiam iniqͦ: ñ tanquã iniqͦ. Llam i¬
psũ iniquũ. in quantũ iniquus ẽ. ne
suscipias: id ÷ ne quasi intentione & amo
peccatori: & susciꝑe peccatores. Et qͦmͦ
onũi petenti tẽ dã: Et qͦm̾ si esurierit
immicus tuus cibri eum: quasi contrartia ui¬
dentur: s aperiunt᷑ in nomine. xp̃i pulsan
tibꝰ. & manifesta er̃ quęrentibꝰ. Ne tradas
peccatori. & ne suscipias peccatorem: & tam̃
onũi petenti te da. Sed si peccator ẽ. qui te
petit: da non tanquam peccatori. Quando
das tanquam peccatori: quando in quo pec¬
cator ẽ. hoc tͥ placet ut des: dõ offendis.
Paululum attendat caritas ur̃a. donec e¬

Expanded text:
Non pascebat vidua, pascebat corvus; quia Non pascebat vidua, pascebat corvus; quia pascebat qui fecit corvum : Eliam dico. Non ergo deest unde Deus det suis: tu vide quid emas, quando emas, quanti emas. Emis enim regnum coelorum; et non est emendi tempus, nisi in hac vita. Et quam vili emas, attende. Tanti tibi valet, quantum habere potueris. diam iniquo, non tanquam iniquo. Nam ipsum iniquum in quantum iniquus est, ne suscipias: id est, ne quasi intentione et amopeccatori, et suscipere peccatores. Et quomodo, «Omni petenti te da?» et quomodo, «Si esurierit inimicus tuus, ciba illum» ? Quasi contraria videntur, sed aperiuntur in nomine e tradas peccatori,» et «Ne suscipias peccatorem» ; et tamen, «Omni petenti te da.» Sed peccator est qui me petit. Da, non tanquam peccatori. Quando das tanquam peccatori? Quando in quo peccator est, hoc tibi placet ut des. Paululum attendat Charitas vestra, donec e
Abbreviated transcription (Latin):
nomine iustumercedem iusti accipiet.
Mendicus te quęrit: iustũ te quȩre. De ali¬
o enim dictum ẽ: om̃i petenti te da. Et
de alio dictũ ẽ: desudet elemosina in ma¬
nu tua. donec inuenias iustũ cui eã tradas.
Et si diu inuenit᷑: dui quȩre inuenies. Sed
quid p̃stab̾: nonne plus tͥ p̃statur: si nos
uob inquit spiritalia seminauimꝰ: magnũ
ẽ si ur̃a carnalia ietamꝰ. Inde ẽ illud qđ
pridem exposuimꝰ. in nutu dñi: qr ꝓducit
t̃ra fȩnum uim̃tis. id÷ carnalia eis qͥ triturant.
Quia boui trituranti: os non infrenabis.
Unde uos adhortati sumꝰ ut in hac re dili¬
gentes sitis. cauti. sobrii: oꝑa ur̃a. thesauros
urõs deputetis. Punqͥd aut̃ hȩc fr̃s. ideo
dicemꝰ ut ita fiant in nos: Puto in nomi¬
ne dñi posse eẽ istam quãuis infirmoꝵ uo¬
cẽ apłicã tam̃ sed uob̾ ꝓdest: sic̃ ait ipse
ctũ. Quã gͦ elemosinã facturus es iusto:

Expanded text:
nomine justi, mercedem justi accipiet» . nomine justi, mercedem justi accipiet» . Mendicus te quaerit, justum tu quaere. De alio enim dictum est, «Omni petenti te da» : et de alio dictum est, Desudet eleemosyna in manu tua, donec invenias justum, cui eam tradas. Et si diu non invenitur; diu quaere, invenies. Sed quid praestabis? Nonne plus tibi praestatur? «Si nos vobis,» inquit, «spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus?» Inde est et illud quod pridem exposuimus in nutu Domini, quia producit terra fenum jumentis , id est, carnalia eis qui triturant: quia, «Bovi trituranti os non infrenabis» . Unde vos adhortati sumus ut in hac re diligentes sitis, cauti, sobrii; opera vestra thesauros vestros deputetis. Numquid autem haec, fratres, ideo dicimus, ut ita fiant in nos? Puto in nomine Domini posse esse istam quamvis infirmorum vocem, apostolicam tamen, sed vobis prodest, sicut ait ipse ctum» . Quam ergo eleemosynam facturus es justo?
Abbreviated transcription (Latin):
dȩorum. In t̾ram scripsit: significans fru¬
ctum xp̃ianorum. Uener̃ gͦ illi adducen¬
tes adulteram. tanquã seuientes fluctꝰ in
petram: sed eius responsione confracti sunt.
lit enim illis. Qui in uob̾ sine peccato est:
prior in illam lapidem iaccet. Et rursus
inclinato capite: scribebat in t̾ra. Et unꝰ¬
quisq introgans conscientiam suã: ñ cõ¬
paruer̃. Repulit eos. ñ infirma mulier
adultera: sed adulteratã conscientiã uole¬
Uener̃ ad petram: absorti st̃ uixta petrã
udices eorum. Faciens miscđias dñs. Sed
quibꝰ: Beati misericordes: qm̃ ipsi miãm¬
consequentur. In oñs fac miscd̾iam. Quã mi¬
sodiam facturus es iusto : in necessitatibꝰ tantũ
corꝑalibꝰ. Quibꝰ defuerint supplem̃ita a te:
non deer̃ a dõ Qđ gͦ facis: tͥ plus ꝓdest. Das
mendico transeunti & petenti: quęris &
ustum cuides. ꝑ quẽ recipiaris in taber¬
nacula aet̾na. Quia qui recipit iustum in

Expanded text:
daeorum: in terra scripsit, significans frudaeorum: in terra scripsit, significans fructum Christianorum. Venerunt ergo illi adducentes adulteram, tanquam saevientes fluctus in petram: sed ejus responsione confracti sunt. Ait enim illis, «Qui in vobis sine peccato est, prior in illam lapidem jactet.» Et rursum inclinato capite, scribebat in terra. Et unusquisque jam interrogans conscientiam suam, non comparuerunt . Repulit eos, non infirma mulier adultera, sed adulterata conscientia. Vindvenerunt ad petram, absorpti sunt juxta petram judices eorum . 12. «Faciens misericordias Dati misericordes, quoniam ipsi misconsequentur.» In omnes fac misericordiam. Quam misericordiam facturus es justo? In necessitatibus tantum corporalibus; quibus si defuerint supplementa a te, non deerunt a Deo. Quod ergo facis, tibi plus prodest. Das mendico transeunti et petenti: quaeris et justum cui des, per quem recipiaris in tabernacula aeterna; quia «qui recipit justum in
Abbreviated transcription (Latin):
Aut uͦ adultera illa ñ erat lapidanda:
aut si lapidaret᷑. iniquũ aliqͥd fieret. Si
iniq fieret: iniq uissũ ẽẽt.L.ex aut̃ iussit:
as iussit. Sed o uos ultores: uidete si ñ estis
peccatores. Adducta ẽ adultã mulier lapi¬
danda ex lege: sed ducta ẽ ad latorẽ legis.
Seuis qui adduxisti: uide qui seuias. & in
quam seuias. Si peccator in peccatricẽ desi¬
nes seiuire: priꝰ confitere. Si peccator seuis
in peccatricem: relinq illam. Nouit ille¬
ille quid de illa sentiat: qͥd iudicet. qͥd̃ par¬
cat. qͦmͦ sanet. Ex lege sȩuis: meliꝰ nouit
qͥd agat. lator legis ex qua seuis. Iam dñs
eo temꝑe quo illi oblata ÷: inclinato capi¬
te scribebat in t̾ra. Tunc scripsit in t̾ra:
quando se inclinauit in t̾ram. Antequã
se inclinaret in t̾ram: ñ in t̾ra scripsit. sed
in lapide. Lam fructuosum aliqͥd erat t̃¬
ra: de dñ litteris paritura. In lapide le¬
gem scripserat: significans duritiam iu¬

Expanded text:
Aut vero adultera illa non erat lapidanda? Aut vero adultera illa non erat lapidanda? aut si lapidaretur, iniquum aliquid fieret? Si inique fieret, inique jussum est; Lex autem jussit, Deus jussit: sed, o vos ultores, videte si non estis peccatores. Adducta est adultera mulier lapidanda ex Lege, sed adducta est ad latorem Legis. Saevis qui adduxisti: vide qui saevias, et in quam saevias; si peccator in peccatricem, desine saevire, prius confitere: si peccator saevis in peccatricem, relinque illam; novit ille quid de illa sentiat, quid judicet, quomodo parcat, quomodo sanet. Ex Lege saevis? Melius novit quid agat lator Legis, ex qua saevis. Jam Dominus eo tempore quo illi oblata est, inclinato capite scribebat in terra. Tunc scripsit in terra, quando se inclinavit in terram: antequam se inclinaret in terram, non in terra scripsit, sed in lapide. Jam fructuosum aliquid erat terra de Domini Litteris paritura. In lapide Legem scripserat, significans duritiam Ju
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Q uid̃ enim hic: qͥd in ista ꝑegrina¬
tione: quid in ista uita: Nunqͥd dese¬
quens in heremo: donec ꝑueniamꝰ ad
patriam. Faciet miscđias. Sed̾ quibus:
b eati misericordes: quia ipsi miscđiam
consequent᷑. Nodo audistis fr̃s: cũ
euangłium legeretur. Non gͦ putet
aliquis. futuram in se ẽẽ miscđiam dĩ.
si ẽ ipse unmnisericors. Sed audi: quȩ
sit m̃sura miscđiȩ. Ne quasi in amicũ
sit & ñ sit in inimicũ: dictũ ẽ. Dili¬
gite inimicos ur̃os. Satiari uis bonis
quȩ amat quȩ diligit etiam haben¬
tem se odio. Nam qͥd faciam inquis:
Si cȩpero diligere inimicũ meũ. inui¬
rias accipiam. & inuirias ꝑferam: &
non me uindicabo. Cum adsint leges: in¬
iustũ ẽ ut uindices te. Conceditur: qr iustũ
ẽ. Uide utrũ ñ habeas quid in te uindicet᷑:
& uindica. Sic enim dicis. Ita ne me ñ uin¬
dicabo. Quasi ds̃ iustitiam uindictȩ repri¬
mat: & ñ suꝑbiam uindicantis extinguat.

Expanded text:
nis. Quid enim hic, quid in ista peregrinanis. Quid enim hic, quid in ista peregrinatione, quid in ista vita? numquid desequens in eremo, donec perveniamus ad patriam: «faciens» «misericordias;» sed quibus? «Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur.» Modo audistis, fratres, cum Evangelium legeretur. Non ergo putet aliquis futuram in se esse misericordiam Dei, si est ipse immisericors. Sed audi quae sit mensura misericordiae, ne quasi in amicum sit, et non sit in inimicum. Dictum est: «Diligite inimicos vestros» . Satiari vis bonis quae amat, quae diligit etiam habentem se odio. Nam quid faciam, inquis? Si coepero diligere inimicum meum, injurias accipiam, et injurias perferam, et non me vindicabo, cum adsint leges? Justum est ut vindices te; conceditur, quia justum est: vide utrum non habeas quod in te vindicetur, et vindica. Sic enim dicis, Itane me non vindicabo? quasi Deus justitiam vindictae reprimat, et non superbiam vindicantis exstinguat.
Abbreviated transcription (Latin):
randos. Qui ẽ unꝰ panis: ostendit &e dix̃.
Tanto temꝑe uob̃cũ sum. & patrẽ ñ no¬
stis: Philippe: qui me uidet: uidet & pa¬
trem. ꝓ misit & sp̃m. Quẽ mittet in qͥt
pat̾ in nomine meo. Itemq ait. Quẽ ego
mittã uob̾ a patre. Donũ suũ: ȩquale s
Noui quid desiderem. Sed quando satia¬
bor: Ecce mͦ de trinitate cogito. Quomͦi¬
cumq de trinitate uix in eniginate per
speculum in enigmate ex parte audeo ali¬
quid sentire : quando satiabor: quands¬
renouabitur sic̃ aquilȩ uuentꝰ tua. Non
satiaris modo. quia ñ es idonea anima
ad solidũ illum & magnum cibum: sed
rostro clauso non es idonea. Uetustas
ł os clausit: ꝓpterea petra data ẽ ubi
uetustate contrita. renouetur sic̃ aqͥlȩ
illum tuũ qui ait. Ego sum panis ui¬
uis: qui de celo descendi. Renouabit᷑
iuiuentꝰ tua. sic̃ aquile:: satiaberis in
fr̃s: antequã ueniamꝰ ad renouationẽ
sic̃ aquile: antequam satiemur in bo¬

Expanded text:
randos; qui est unus panis ostendit et dixit: randos; qui est unus panis ostendit et dixit: «Tanto tempore vobiscum sum, et Patrem non nostis? Philippe, qui me videt, videt et Patrem.» Promisit et Spiritum: «Quem mittet,» inquit, «Pater in nomine meo» ; itemque ait, «Quem ego mittam vobis a Patre» : donum suum aequale sibi. Novi quid desiderem; sed quando inde satiabor? Ecce modo de Trinitate cogito, quomodocumque de Trinitate, vix in aenigmate per speculum, ex parte audeo aliquid sentire; quando satiabor? «Renovabitur sicut aquilae juventus tua.» Non satiaris modo, quia non est idonea anima tua ad solidum illum et magnum cibum; sed rostro clauso, non est idonea. Vetustas tibi os clausit, propterea petra data est, ubi vetustate contrita, renovetur juventus tuatuum, illum qui ait: «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» . «Renovabitur juventus tua sicut aquilae:» tunc satiaberis in fratres, antequam veniamus ad renovationem sicut aquilae, antequam satiemur in bo
Abbreviated transcription (Latin):
extorsit tedio qđ ñ possit merito. D̃s aut̃
dare uult: sed ñ dat nͥ petenti. ne det ñ
capienti. Nam tedio tuo. uult excitari.
Non eiũ cum oras. tanquã dormienti mo
ut illi de latere conuix fieret. Dormuit
in cruce: manifestum ẽ. Mortuus ẽ enĩ
ut diceret: ego dormiui & somnũ cepi.
Sed nunqͥd qui dormit ñ adiciet ut.
resurgat : ꝓpterea ibi sequit᷑. & exurrexi:
morit᷑: & mors ei ultra ñ dominabitur.
Ipse gͦ non dormit: uide ne fides tua
dormiat. Dicat gͦ anima iã desiderans
satiari quodã excelso & in enarrabili bo¬
no: cui iubilat᷑ potꝰ & de quo ubilat᷑.
quã aliquid explicat᷑. Iam enim uult:
iam sentit inde aliquid: & uidet se im¬
pediri p̃grauatione corꝑis. ñ se posse in
hac uita satiari: & quasi respondeat &e
dicat. Quid mͥ dicis. satiabitur in bonis
desidium tuũ: Noui bonũ eiꝰ qđ desi¬
derem: noui qͥd mͥ sufficiat. Uide hoc
derabat: ostendit dñs tres panes deside-¬

Expanded text:
extorsit taedio quod non posset merito . Deus autem extorsit taedio quod non posset merito . Deus autem dare vult; sed non dat nisi petenti, ne det non capienti. Non taedio tuo vult excitari. Non enim cum oras tanquam dormienti molut illi de latere conjux fieret: dormivit in cruce, manifestum est. Mortuus est enim, ut diceret, «Ego dormivi, et somnum cepi.» Sed numquid qui dormit non adjiciet ut resurgat ? Propterea ibi sequitur, «Et exsurremoritur, et mors ei ultra non dominabitur» . Ipse ergo non dormit; vide ne fides tua dormiat. Dicat ergo anima jam desiderans satiari quodam excelso, inenarrabili bono, cui jubilatur potius, et de quo jubilatur, quam aliquid explicatur; jam enim vult, jam sentit inde aliquid: videt se impediri praegravatione corporis, non se posse in hac vita satiari; et quasi respondeat, et dicat, Quid mihi dicis, Satiabitur in bonis desiderium tuum? Novi bonum ejus quod desiderem, novi quid mihi sufficiat, video hoc derabat: ostendit Dominus tres panes deside
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ inueterauimꝰ int̃ inimicos nr̃os : siẽ
nota ẽ uox psalmi. Inueteraui inquit: in
om̃ibꝰ inmicis meis. Unde inueteraiumus:
Carne mortali: carne ista fenea. Et ideo
ꝑcussũ ẽ sic̃ fenũ & aruit cor meũ: qm̃
oblitꝰ sum manducare panẽ meũ. Oblitꝰ
sũ inqͥt: manducare panẽ meũ. Creuit
uetustas. os clausit: terat᷑ in petra. Sic gͦ
& in hoc psalmo unde agimꝰ. cũ p̃misissae
qui satiat in bonis desidium tuũ quasi
responđdit anima: ñ satiabor de mortali¬
bꝰ. ñ satia¬
bor de temporalibꝰ. ali¬
donet. aliquid et̃nũ
conce
sto: ñ dormit quẽ inuoco: det mͥ trespa¬
nes. Euangłiũ recordamini. Eoce qͥd sit
nosse dĩ: litteras qui leger̃ moti sunt.
Nam recordamini quendã in opẽ uenisse
ad doniũ amici sui. & petisse tres panes:
& ille inqͥt dormiens. respondebat ei & di¬
cebat. Lam requiesco: &e pueri mei intꝰ me¬
cũ dormiunt. Ille ꝑseuerans impetendo:

Expanded text:
enim inveteravimus inter inimicos nostros, sicut enim inveteravimus inter inimicos nostros, sicut nota est vox psalmi: «Inveteravi,» inquit, «in omnibus inimicis meis» . Unde inveteravimus? Carne mortali, carne ista fenea: et ideo, «Percussum est sicut fenum, et aruit cor meum, quoniam oblitus sum manducare panem meum» . «Oblitus sum,» inquit, «manducare panem meum.» Crevit vetustas, os clausit, atteratur in petra. 10. Sic ergo et in hoc psalmo unde agimus, cum praemisisset, «Qui satiat in bonis desiderium tuum;» quasi responderet anima, Non satiabor de mortalibus, non satiabor de temporalibus; alidonet, aliquid aeternum concedsto, non dormit quem invoco, det mihi tres panes. Evangelium recordamini: ecce quid sit nosse Dei Litteras; qui legerunt moti sunt. Nam recordamini quemdam inopem venisse ad domum amici sui, et petisse tres panes. Et ille, inquit, dormiens respondebat ei, et dicebat: «Jam requiesco, et pueri mei intus mecum dormiunt.» Ille perseverans in petendo,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ caret priꝰ rostri onere. quo cibus iupedi¬
ebat᷑. Accedit ad cibum: & omia reparant᷑.
Trit pꝰ senectutẽ: tanquã uiuenis aquila.
Redit uigor om̃iũ m̃brorum : uitor plu¬
marũ: gub̃nacula pennarũ: uolat excelsa
sic̃ antea: fit in ea quędã resurrectio. Ad
hoc enĩ exposita ẽ hȩc similitudo: sic̃ de
luna ponitur : qr deminuta. & quodã¬
mͦ int̾ cepta luna rursus nascitur & imple¬
tur. & significat nob̃ resurrectionem. Sed
impleta illa ñ ꝑmanet. rursus minuit᷑. ut
semꝑ significet. Sic gͦ & hoc qđ de aquila
dictum ẽ: ñ ad immortalitatẽ aquila
reparat᷑: nos aut̃ ad uitã ȩt̃nã. Sed tam̃ ꝓp¬
terea inde ducta ẽ similitudo: ut qđ nos
impedit. petra nob̃ auferat. Non gͦ. p̾su¬
mas de uiribꝰ tuis: firmitas petrȩ tͥ excu¬
tit uecustatem. Petra autẽ erat xp̃e. In¬
xp̃o renouabit᷑ sic̃ aquile uiuentꝰ nr̃a. Et¬

Expanded text:
et caret prioris rostri onere, quo cibus impediet caret prioris rostri onere, quo cibus impediebatur. Accedit ad cibum, et omnia reparantur: erit post senectutem tanquam juvenis aquila; redit vigor omnium membrorum, nitor plumarum, gubernacula pennarum, volat excelsa sicut antea, fit in ea quaedam resurrectio. Ad hoc enim exposita est ista similitudo: sicut de luna ponitur, quia deminuta et quodammodo intercepta luna rursus nascitur et impletur; et significat nobis resurrectionem; sed impleta illa non permanet; rursus minuitur, ut semper significet. Sic ergo et hoc quod de aquila dictum est: non ad immortalitatem aquila reparatur, nos autem ad vitam aeternam; sed tamen propterea inde ducta est similitudo, ut quod nos impedit, petra nobis auferat. Non ergo praesumas de viribus tuis; firmitas petrae tibi excutit vetustatem: «Petra autem erat Chrio renovabitur sicut aquilae juventus nostra. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ratione rostri crescentis. cibũ caꝑe ñ pos¬
se. Pars enim rostri eius suꝑior. quȩ supͣ
partẽ inferiorem aduncatur. cũ prȩ sene¬
cta ĩmod̾atius creuerit. longitudo in
crem̃ti eiꝰ. ñ eam surit os aꝑire: ut sit
aliqd̃ int̾ uallũ int̾ inferiorẽ partem
&e uncũ suꝑiorẽ. Nisi eiuĩ aliqđ̃ int̃ ual¬
lũ pateat. ñ habet morsus quasi forcipẽ:
unde ueluã tundeat qđ transmictat in
fauces. Crescente itaq suꝑiore parte. &
nimis aduncata: ñ poterit os aꝑire. &
aliqͥd caꝑe. Hoc ei facit
uetustas.
Pregrauat᷑ languore
senectu¬
tis. &e inopia comebẽ¬
di: lan¬
gorescit nimis utraq
re ȩtatis
&e aegestatis accidente. Itaq mͦ qdam
naturali imm̃surȩ reꝑandȩ quasi ui¬
uentutis aqͥlȩ dr conlidere & ꝑ cut̾e
ad petrã. ipsũ quasi labiũ suũ suꝑiorẽ.¬
quo nimis crescente edendi aditꝰ claudit᷑: at¬
q ita conteren do illud ad petram excutit:

Expanded text:
ratione rostri crescentis cibum capere non posratione rostri crescentis cibum capere non posse. Pars enim rostri ejus superior, quae supra partem inferiorem aduncatur, cum prae senecta immoderatius creverit, longitudo ejus incrementi non eam sinit os aperire, ut sit aliquod intervallum inter inferiorem partem et uncum superiorem. Nisi enim aliquod intervallum pateat, non habet morsus quasi forcipem, unde velut tondeat quod transmittat in fauces. Crescente itaque superiore parte, et nimis aduncata, non poterit os aperire et aliquid capere. Hoc ei facit vetustas. Praegravatur languore senectutis, et inopia comedendi languescit nimis; utraque re, et aetatis et egestatis accedente. Itaque modo quodam naturali in mensura reparandae quasi juventutis, aquila dicitur collidere et percutere ad petram ipsum quasi labium suum supequo nimis crescente edendi aditus clauditur: atque ita conterendo illud ad petram excutit,
Abbreviated transcription (Latin):
mo. cum habuero contempno. qđ bo¬
num me satiauit: lausdĩ. Et ipsa
cum corpꝰ qđ corrũpit᷑ aggrauat ani¬
& depruit t̾rena inhabitatio. sensum mul¬
ta cogitantem. Non impletur in anima me¬
a. ñ ꝑficitur: aliȩ de corruptione delectati¬
ones indigentiarum detorquent me ab
bonis anima tua: quando renouata fue¬
rit uiuentꝰ tua. Et addidit sic̃ aquilȩ.
Profecto hic aliquid latet : qđ tam̃ dici de
aquila solet. Non tacemꝰ: qr ñ ẽ ab re hoc
intelligere. Illud tam̃ mͦ insinuata sit cor¬
dibꝰ nr̃is. ñ sine causa dictũcẽ ab spũ scõ:¬
renouabitur sic̃ aquile iuuentꝰ tua. Re¬
surrectionem enĩ quandã: significauit
nob̾. Et quidem renouat᷑ & iuuentꝰ aquilȩ:
s ñ ad immnortalitat᷑e. Data ẽ enĩ sinuli¬
tudo. quantũ de re mortali potuit tra¬
hi: ad rem ut cũq significandam ĩmor¬
talem. ñ ad demonstrandã. Dr̃ aquila
cũ senectute corꝑis p̃ssa fuerit: in mode¬

Expanded text:
mo, cum habuero contemno, quod bomo, cum habuero contemno, quod bonum me satiabit? Laus Dei. Et ipsa, cum corpus quod corrumpitur aggravat aniet deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem, non impletur anima mea, non perficitur: aliae de corruptione delectationes indigentiarum detorquent me ab bonis anima tua? Quando renovata fuerit juventus tua. Et addidit, «sicut aquilae.» Profecto hic aliquid latet: quod tamen dici de aquila solet, non tacemus, quia non est ab re hoc intelligere. Illud tantummodo insinuatum sit cordibus nostris, non sine causa dictum esse a SRenovabitur sicut aquilae juventus tua.» Resurrectionem enim quamdam significavit nobis. Et quidem renovatur et juventus aquilae, sed non ad immortalitatem. Data est enim similitudo, quantum de re mortali potuit trahi ad rem utcumque significandam immortalem, non ad demonstrandam. Dicitur aquila, cum senectute corporis pressa fuerit, immode
Abbreviated transcription (Latin):
fectu. Ueniat in m̃te recens tractatio illa¬
psalmi: explicare ñ possumꝰ Iubilemꝰ bo¬
num ẽ dõ. Quale bonum qͥs dicat: Ecce
ñ possumꝰ dicere: & ñ ꝑmitcit᷑ tacere. Er¬
go si non possumꝰ dicere. & p̃gaudio ñ
ꝑmittit᷑ tacere: nec loquamur. nec ta¬
ceamꝰ. Quid gͦ faciamus. non loquentes.
& non tacentes: Iubilemꝰ. Iubilate dõ
salutari nr̃o. Iubilate dõ omnis t̾ra. Qͥd
ẽ. iubilate: Deferte uoce in effabilẽ
gaudiorum ur̃orũ: & eructuate in eum
lȩticias ur̃as. Et quid erit illa eructa¬
tio. pꝰ saginam: Si mͦ pꝰ modicas istas
refectiones tantum efficit᷑ anima nr̃a.
quid erit: quando fiet pꝰ redemptio¬
nem ab onu corruptione qđ dictum
ẽ. in isto psalmo qui satiat in bonis
desid̾ium tuum: Et quasi quexeres.
quando satiat : mͦ enini ñ satior. Ad
quocumq me conuertero. uilescit mͥ
adeptum: quainuis accenderit deside¬
ratum. Cum onĩa quȩ dũ ñ habeo a¬

Expanded text:
fectu. Veniat in mentem recens illa tractatio fectu. Veniat in mentem recens illa tractatio Psalmi: explicare non possumus, jubilemus. Bonum est Deus. Quale bonum, quis dicat? Ecce non possumus dicere, et non permittimur tacere. Ergo si non possumus dicere, et prae gaudio non permittimur tacere; nec loquamur, nec taceamus. Quid ergo faciamus, non loquentes et non tacentes? Jubilemus. Jubilate Deo salutari nostro, «Jubilaest, «Jubilate?» Efferte vocem ineffabilem gaudiorum vestrorum, et eructate in eum laetitias vestras. Et quid erit illa ructatio post saginam, si modo post modicas istas refectiones tantum afficitur anima nostra? quid erit, quando fiet post redemptionem ab omni corruptione, quod dictum est in isto psalmo, «Qui satiat in bonis desiderium tuum?» 9. Et quasi quaereres, Quando satiat? modo enim non satior; ad quodcumque me convertero, vilescit mihi adeptum, quamvis accenderit desideratum: cum omnia quae dum non habeo a
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ deest. cui summũ bonũ. bonũ ẽ: St̃
enĩ & inferiora bona: quȩ aliis & aliis
re. gestire. uiuere. sanũ eẽ. generare
Bonũ illi ÷. & usque ad quendã modũ:
habet boni sui m̃surã tributã & con¬
cessam. ab omĩũ rerũ crratore dõ. Lale
tubonum quęris: dat & hoc d̃s. sed noli so¬
lum quęrere. Coheres. xp̃i. quid gaudes. qr
socius es peccori: E rige spem tuam: ad bo¬
num bonorum om̃ium. Ipse erit bonum
tuum: a qͦ tu in tuo genere factꝰ es bonus:⁊
& omĩa in suo genere facta st̃ bona. Fecit
enim ds̃ omĩa bona ualde. E rgo illut
bonum qđ ds̃ ẽ. si dicamꝰ ualde bonum:
iã & de creatura dictum ẽ. fecit ds̃ omũa
bona ualde. Quid gͦ. illud bonũ de quo
dictũ ẽ. nemo bonus nisi unus ds̃. dicimꝰ
qr bonũ ẽ ualde : recurrit nob̾ recor¬
datio de om̃ibꝰ creaturis: quia dictũ ẽ.
fecit ds̃ omia ualde bona. Q uid gͦ di¬
cturi sumꝰ : defecimꝰ in uoce: sed ñ in af¬

Expanded text:
ergo deest cui summum bonum bonum est? Sunt enim et inferiora bona, quae aliis et aliis re, gestire, vivere, sanum esse, generare? Bonum illi est, et usque ad quemdam modum habet boni sui mensuram tributam, et concessam ab omnium rerum creatore Deo. Tale tu bonum quaeris? Dat et hoc Deus; sed noli solum quaerere. Cohaeres Christi, quid gaudes, quia socius es pecori? Erige spem tuam ad bonum bonorum omnium. Ipse erit bonum tuum, a quo tu in tuo genere factus es bonus, et omnia in suo genere facta sunt bona. Fecit enim Deus omnia bona valde. Ergo illud bonum quod Deus est, si dicamus valde bonum, jam et de creatura dictum est: «Fecit Deus omnia bona valde» . Quid ergo illud bonum de quo dictum est, «Nemo bonus nisi unus Deus?» dicimus quia bonum est valde? Recurrit nobis recordatio de omnibus creaturis, quia dictum est, «Fecit Deus omnia valde bona.» Quid ergo dicturi sumus? Deficimus in voce, sed non in af
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ domus sic ẽ. qͦmͦ flos agri. Uix ẽ
annua: omĩs pulcritudo anni. Nuc¬
qͥd ibi uiget. quicqͥd ibi candet. qͥc¬
qͥd ibi pulchrũ ẽ: ñ ꝑannat. Immo
ꝑ totũ annũ duci ñ potest. Quã exi¬
guo tempore transeunt flores: & ħ
ẽ pulchrum ẽ in herb. Hoc qđ
ualde pulcrũ ẽ: hoc cito cadit. Oĩs
caro fenum: & claritas hominis ut
flos feni. Fenũ aruit & flos decidit:
uerbum aut̃ dñi manet in ec̃nũ.

Expanded text:
que domus sic est, quomodo flos agri. Vix est que domus sic est, quomodo flos agri. Vix est annua omnis pulchritudo anni. Quidquid ibi viget, quidquid ibi candet, quidquid ibi pulchrum est, non perannat; imo per totum annum duci non potest. Quam exiguo tempore transeunt flores, et hoc est pulchrum in herbis. Hoc quod valde pulchrum est, hoc cito cadit. «Omnis caro fenum, et claritas hominis ut flos feni. Fenum aruit, et flos decidit: Verbum autem Domini man
Abbreviated transcription (Latin):
ait mem̃to: quasi obliuiscat᷑ ds̃. Sic co¬
gnoscit. sic cognouit: ut ñ obliuiscat᷑.
Sed quid ẽ memento: Perseueret erga
nos miscdia tua. Cognouisti figm̃tũ
nr̃m quodã mͦ: ne obliuiscaris fig¬
mentũ nr̃m. ne obliuiscamͣ grãm tu¬
tendat quid sit homo. non suꝑbiat:
homo tanquam fenum dies illius.
florens. pꝰ paululum arescens: Q uid
suꝑbit fenum ad tempꝰ uirens. et
hoc ad paruũ tempꝰ. donec sol cande¬
scat: Bonum ẽ gͦ nob. ut miscdia
ipsiuis sit suꝑ nos: et de feno aurũ
faciat. Nam homo tanquã fenum
dies eius: sicut flos agri. ita florebit.
Totus splendor generis humani. ho¬
nores. potestates. diuitiȩ. typhiminȩ:
flos feni ẽ. Floret illa domꝰ: & magna
illa domꝰ. Floret illa familia. & quã
multis floret. aut quã multis annis
uiuunt: multi anni tͥ: breue tempꝰ
ras. Iͥn comꝑatione longorũ. & lon¬
ge uiuentiũ scłorũ: omis flos cuius¬

Expanded text:
ait, «Memento,» quasi obliviscatur Deus: sic coait, «Memento,» quasi obliviscatur Deus: sic cognoscit, sic novit, ut non obliviscatur. Sed quid est, «Memento?» Perseveret erga nos misericordia tua. Cognovisti figmentum nostrum quodam modo; ne obliviscaris figmentum nostrum, ne obliviscamur gratiam tutendat quid sit homo; non superbiat homo: «tanquam fenum dies illius.» florens, post paululum arescens? quid superbit fenum ad tempus virens, et hoc ad parvum tempus, donec sol candescat? Bonum est ergo nobis ut misericordia ipsius sit super nos, et de feno aurum faciat. Nam «homo, tanquam fenum dies ejus; sicut flos agri, ita efflorebit.» Totus splendor generis humani; honores, potestates, divitiae, typhi, minae, flos feni est. Floret illa domus, et magna illa domus, floret illa familia; et quam multi florent, aut quam multis annis vivunt? Multi anni tibi; breve tempus ras. In comparatione longorum et longe viventium saeculorum, omnis flos cujus
Abbreviated transcription (Latin):
cum indignatione. noli cum tipo suꝑbiȩ
qd pateris. Unde plangis medicina ẽ p ȩ
na: castigatio ẽ. ñ dampnatio. Noli repel¬
lere flagellum: si ñuis repelli ab herali¬
tate. Noli attende quã pȩnã habeas in
flagello: sed quẽ locũ intestam̃to. dicut
miseretur pat̃ filiis: misereat᷑ dñs tim̃tibꝰ¬
eum. Qm̃ ipse cognouit figm̃tũ nr̃m. id ÷
infirmitatẽ nr̃am. Nouit qͥd fecerit. qͦmͦ
lapsum sit. qͦmͦ reficiendũ sit. qͦmͦ add¬
optandũ sit. qͦmͦ ditandum sit. Ecce
facti sumꝰ de limo. Primo homo de t̃¬
ra t̾renꝰ: scd̃s homo de celo celestis. Misit
ds & filiũ suũ qͥ factꝰ ẽ scł̾s homo: qui
ante omĩa ds. Scd̾s enĩ in aduentu: pri¬
or in reditu. Post multos mortuus ẽ: an¬
te om̃s resurrex̃. Inse cognouit figm̃tũ
nr̃m. Qͦd figm̃tum : nos. unde loqueris:
qr cognouit. qr miseratꝰ ẽ. M em̃to qr
puluis sumꝰ. Ad ipsum dm̃ conuersus

Expanded text:
cum indignatione, noli cum typho superbiae. cum indignatione, noli cum typho superbiae. Quod pateris, unde plangis, medicina est, non poena; castigatio est, non damnatio. Noli repellere flagellum, si non vis repelli ab haereditate: noli attendere quam poenam habeas in flagello, sed quem locum in testamento. «Sicut miseratur pater filios, sic miseratus estuoniam ipse cognovit figmentum nostrum:» id est, infirmitatem nostram. Novit quid fecerit, quomodo lapsum sit, quomodo reficiendum sit, quomodo adoptandum sit, quomodo ditandum sit. Ecce facti sumus de limo: «Primus homo de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis» . Misit et Filium suum, qui factus est secundus homo, qui ante omnia Deus. Secundus enim in adventu, prior in reditu: post multos mortuus est, ante omnes resurrexit. «Ipse cognovit figmentum nostrum:» quod figmentum? Nos. Unde loqueris quia cognovit? Quia miseratus est. «Memento quia pulvis sumus.» Ad ipsum Deum conversus
Abbreviated transcription (Latin):
ter ꝓtectionẽ. Unde : quantũ distat oriens
ab occidente: longe fecit a nob ẽẽ peccata
nr̃a. Nouer̃ qui sacram̃ta sciunt: tam̃ qđ
om̃s audire possunt dico. Q uando peccatũ
remictt᷑. occidunt᷑ peccata tua: orit᷑ gr̃a tua.
Peccata tua quasi in occasu st̃: gr̃a qualibe¬
raris in ortu ẽ. Ueritas de t̾ra orta ẽ. Quid ẽ
ueritas de t̾ra orta ẽ : nata est gr̾a tua: oc̃ci¬
dunt peccata tua. In nouaris qͦdammͦ.
ad ortum attendẽ debes: ab occasu auerti
debes. Auertere a peccatis tuis: conuertere
ad grãm dĩ. Illis occidentibꝰ: surgis & ꝓficis.
Sed pars cęli quȩ surgit: rursũ in occasũ it.
Non undec̃q posst similitudines dici ad ꝑ¬
fectũ: posst̃ conliniari ipse res rebꝰ. ad quas
adhibentur. Sic̃ dixi de aquila. sic̃ de luna:
sic &e hic occidit pars una cęli: orit᷑ altera.
Sed pars quȩ orit᷑ mͦ: pꝰ duodecim horas
fecit peccata nr̃a : ut illa occidant: & gr̃a
ter ẽ. Fili. si ploras. sub patre plora: noli

Expanded text:
. Unde? «Quantum distat oriens ab occidente, longe fecit» esse «a nobis peccata nostra.» Noverunt qui sacramenta sciunt; tamen quod omnes audire possunt dico. Quando peccatum remittitur, occidunt peccata tua, oritur gratia tua: peccata tua tanquam in occasu sunt; gratia qua liberaris, in ortu est. «Veritas de terra orta est» . Quid est, «Veritas de terra orta est?» Nata est gratia tua, occidunt peccata tua, innovaris quodammodo. Ad ortum attenddebes. Avertere a peccatis tuis, convertere ad gratiam Dei; illis occidentibus surgis, et proficis. Sed pars coeli quae surgit, rursum in occasum it. Non undecumque possunt similitudines duci ad perfectum, possunt collineari ipsae res rebus ad quas adhibentur: sicut dixit de aquila, sicut de luna, sic et hic. Occidit pars una coeli, oritur altera: sed pars quae oritur modo, post duodecim horas nobis peccata nostra,» ut illa occidant, et gratter est. Fili, si ploras, sub patre plora; noli
Abbreviated transcription (Latin):
quęsitũ: quid uocaris. L quo me nus
sum et̃ cespondebo quęrentibꝰ: Ego
sum qui sum inquis: hoc ẽ nom̃ neum.
Hoc ẽ totum qđ uocaris. non ẽẽ tͥ nomen
ipsum ẽẽ: nisi quicquid ẽ. aliud tͥ cõꝑatũ
inueniretur ñ ẽẽ uere. Hoc ẽ nom̃ mneum.
Exprime hoc idem melius. Uade inqͥt:
& dic filiis isrł .Q. ui ẽ: misit me ad uos.
Ego sum qui sum: qui ẽ misit me aduos.
Magnum ecce ẽ: magnum ẽ. Ad hoc ho¬
mo. Quid ẽ: ad illud tam magnũ ẽ bomo:
quid ẽ. Quicquid ẽ: quis adp̾hendat il¬
lud eẽ. quis eius particeps fiat : quis ane¬
let: quis aspiret: qui sibi ẽẽ posse p̃su¬
mat: Noli desꝑare humana fragilitas.
ego sum inquit ãs abraham. ⁊ds ysaac.
&e ds̃ iacob. Audisti quid sim aput me:
audi &e quid sim & ꝓpt̃ te. Hȩc gͥ aet̾nitas
uocauit nos: & erupit ex aet̾nitate uer¬
bũ. Lam aet̃nitas. iam uerbũ. & ñdum
tempꝰ. Quare nondũ tempꝰ : quia factũ

Expanded text:
quaesitum. Quid vocaris? A quo me quaesitum. Quid vocaris? A quo me ondebo quaerentibus? «Ego sum.» Quis? «Qui sum.» Hoc est nomen tuum? hoc est totum quod vocaris? Esset tibi nomen ipsum esse, nisi quidquid est aliud, tibi comparatum, inveniretur non esse vere? Hoc est nomen tuum: exprime hoc idem melius. «Vade,» inquit, «et dic filiis Israel: Qui est, misit me ad vos. Ego sum qui sum: qui est, misit me ad vos.» Magnum ecce «Est,» magnum «Est!» Ad hoc homo quid est? Ad illud tam magnum «Est,» homo quid est, quidquid est? Quis apprehendat illud esse? quis ejus particeps fiat? quis anhelet? quis aspiret? quis ibi se esse posse praesumat? Noli desperare, humana fragilitas. «Ego sum,» inquit, «Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob» . Audisti quid sim apud me, audi et quid sim propter te. Haec igitur aeternitas vocavit nos, et erupit ex aeternitate Verbum. Jam aeternitas, jam Verbum, et nondum tempus. Quare nondum tempus? Quia factum
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa in om̃ibꝰ. Non enim aliud annui dĩ.
& aluid ipse: s anni dĩ. aet̾nitas ẽ dei.
Acc̃uitas ipsa dĩ substantia ẽ. quȩ nichil
habet mutabile: uͥ nichil ẽ. p̃teritũ qua¬
si iam non sit. nichil ẽ. futurum quasi
nondũ sit. Sed ñ ẽ ibi. nisi ẽ: non est
ibi. fuit & erit .Q.uia & qđ fuit iam ñ
ẽ: & quod erit nondum ẽ. Sed quicqͥd
ibi ẽ: non nisi ẽ. Merito sic misit as fa¬
mulũ suum moisem. Quęsiuit enĩ nom̃
mittentis se: quȩsunt & audiuit. nec de¬
sertũ ẽ desid̾ium concupiscentie bone.
Quȩsunt aut̃ ñ quasi curiositate p̃su¬
m̃di: s necessitate mnistrandi. Quid in¬
quã dicam filiis isrł. si dixeruit mͥ. qͥs
te misit ad nos: Et ille indicans se cre¬
aturȩ creatorem. dm̃ homini. unmorta¬
lem immortali: aet̾nũ temporali: E go¬
sum inqͥt qui sũ. Tu diceres ego sum:
Quis: Gaius. Alius lucius. alius marcus.
aliud ne diceris: nͥ tuũ nom̃ diceris.
hoc expectabat᷑ de dõ. Hoc enĩ erat

Expanded text:
d anni Dei, et aliud ipse: sed anni Dei, aeternitas Dei est: aeternitas, ipsa Dei substantia est, quae nihil habet mutabile; ibi nihil est praeteritum, quasi jam non sit; nihil est futurum, quasi nondum sit. Non est ibi nisi, Est; non est ibi, Fuit et erit; quia et quod fuit, jam non est; et quod erit, nondum est: sed quidquid ibi est, nonnisi est. Merito sic misit Deus famulum suum Moysen. Quaesivit enim nomen mittentis se; quaesivit, et audivit, nec desertum est desiderium concupiscentiae bonae. Quaesivit autem, non quasi curiositate praesumendi, sed necessitate ministrandi. «Quid,» inquit, «dicam filiis Israel, si dixerint mihi: Quis te misit ad nos?» Et ille indicans se creaturae Creatorem, Deum homini, immortalem mortali, aeternum temporali: «Ego,» inquit, «sum qui sum.» Tu diceres, Ego sum. Quis? Gaius; alius, Lucius; alius, Marcus. Aliudne diceres, nisi nomen tuum diceres? Hoc exspectabatur de Deo. Hoc enim erat
Abbreviated transcription (Latin):
oñium quȩ in eis sunt: & ex huius fabrice
magnitudine & pulchritudine fabricatoris
ipsius in estimabilẽ magnitudinẽ & pulcri¬
tudinem. Et si non dũ uidemꝰ: iam tam̃ ama¬
mus. Non enim cessauit. qui nondũ potest
nr̃i cordis puritate conspici. ante oculos nr̃os
ponere oꝑa sua: ut uidentes quȩ possumus.
amemus quem uidere non possumus. ut
ipsius amoris merito aliquando uidere pos¬
simꝰ. Tam̃ in om̃ibꝰ quȩ dicta st̃: quȩrendus ẽ
etiam intellectus spĩtalis atꝙ ꝑscrutandũs

Expanded text:
omnium quae in eis sunt; et ex hujus fabricae omnium quae in eis sunt; et ex hujus fabricae magnitudine ac pulchritudine, fabricatoris ipsius inaestimabilem magnitudinem et pulchritudinem, etsi nondum videmus, jam tamen amamus. Non enim cessavit, qui nondum potest nostri cordis puritate conspici, ante oculos nostros ponere opera sua, ut videntes quae possumus, amemus quem videre non possumus, ut ipsius amoris merito aliquando videre possimus. Tamen in omnibus quae dicta sunt, quaerendus est etiam intellectus spiritualis, ad
Abbreviated transcription (Latin):
eius: benedic anima mea dñm. Ipse
ultimus uersus ẽ: qui primus. Bene¬
dictio a capite : benedictio in finem.
Aben edictione ꝓfecti sumus: ad bene¬
dictionem redeamꝰ : inbenedictione re-¬
nudius terciano quantum
meminisse dignamini: abũ¬
dant̃ refecti estis. ded quia nos etiam
pꝰ longum sermonem auidissime dimi¬
sistis: non putaiimꝰ sc̃itatẽ ur̃am hodi¬
erni diei debito fraudandam. ut hoc
sit de debito: illud de lucro. Psalmus
qui lectus ẽ ꝓpe totus figuris rerum
misteriisꝙ contexitur: & opus habet
non solum nr̃a. sed etiam ur̃a ñ parua
intentione. quanquã etiam cuncta quȩ
dicta sunt possint ad litteram religiosẽ
accipi. Enumerant᷑ enim. & si ñ om̃ĩa:
multa tam̃ oꝑa dĩ quȩ nota sunt om̃ibꝰ
intuentibꝰ qui nor̃ & ex his quȩ facta st̃.
& uidentur illiꝰ inuisibilia intellectu
conspicere. Uidemꝰ enim fabricam mũ
di amplã quandam ex celo & t̾ra. et

Expanded text:
ejus. Benedic, anima mea, Dominum.» Ipse ejus. Benedic, anima mea, Dominum.» Ipse ultimus versus est qui primus: benedictio a capite, benedictio in fine; a benedictione profecti sumus, ad benedictionem redeamus, in benedictione renudiustertiano, quantum meminisse dignamini, abundanter refecti estis: sed quia nos etiam post longum sermonem avidissimi dimisistis, non putavimus Sanctitatem Vestram hodierni diei debito fraudandam; ut hoc sit de debito, illud de lucro. Psalmus qui lectus est, prope totus figuris rerum mysteriisque contexitur, et opus habet non solum nostra, sed etiam vestra non parva intentione; quanquam etiam cuncta quae dicta sunt, possint ad litteram religiose accipi. Enumerantur enim etsi non omnia, multa tamen opera Dei, quae nota sunt omnibus intuentibus, qui norunt et ex his quae facta sunt et videntur, illius invisibilia intellectu conspdam ex coelo et terra, et
Abbreviated transcription (Latin):
respondeat. Inuenis quid sis mali: ge¬
me. confitere. Confessio tua potest dnm̃
benedicere: sed mutatio tua in benedicti¬
Ergo in om̃i loco. Ibi ñ benedicat᷑: uͥñ
dominat᷑. In om̃i loco dñationis eius.
Ne forte aliqͥs dicat: non possũ bene¬
dicere dnm̃ in oriente: qr in occidente
ꝓfectꝰ ẽ. Lut ñ possum in occidente:
quia in oc̾cidente ẽ. Non ab oriente
& ab occidente: ñ a desertis montibꝰ¬
qm d̃s uidex ẽ. Sic uͥq ẽ: ut ubiq bene¬
dicatur. Sic undiq ẽ: ut undiqͥ iubilet᷑.
Sic undiq benedicitur: ut undiq bene
uiuat᷑. Benedicite dñm onĩa oꝑa eius. Ea
cum ceꝑis in bona uita benedicere dm̃n:¬
dicente apło. cum timore &etremore
ur̾am ipsorum salutẽ oꝑamini. Ds enĩ
ẽ : qui oꝑatur in uob. Ergo ne te excoł¬
leris quia facis uerbum euis. quia facis
uoluntatẽ eius: uoluit te humiliari.
respiciendo grãm eius. Unde hoc conse¬
cutus es: In om̃i loco dominationis

Expanded text:
respondeat. Invenis quid sis mali; gerespondeat. Invenis quid sis mali; geme, confitere: confessio tua potest Dominum benedicere; sed mutatio tua in benedicti in omni ldominatur: «In omni loco dominationis ejus.» Ne forte aliquis dicat: Non possum benedicere Dominum in oriente, quia ad occidentem profectus est; aut, Non possum in occidente, quia in oriente est. «Non ab oriente et ab occidente, non a desertis montibm Deus judex est» . Sic ubique est, ut ubique benedicatur: sic undique est, ut illi undique jubiletur: sic undique benedicitur, ut undique bene vivatur. «Benedicite Dominum, omnia opera ejus.» Quia cum coeperis in bona vita benedicere Domindicente Apostolo: «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini; Deus enim est qui operatur in vobis» . Ergo ne te extolleres, quia facis verbum ejus, quia facis voluntatem ejus, voluit te humiliari, respiciendo gratiam ejus, unde hoc consecutus es. «In omni loco dominationis