comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatissimi uiri monachorũ nomine censerent᷑
quiq iã normã uiuendi a suc cessorib apłoru
susceperant. Secedentes insccraa sub urbiorũ
loca agebant uitã tanto abstinentię rigo¬
re districtã. ut omnib: stuporie&. tã ardua
conuersationis eorũ ꝓfessio hiergo uenera¬
biles patres ꝑuigili cura posteris consulentes.
qui mod cotidiano cultui ꝑ uniuersũ fr̃nta¬
tis corpꝰ decerni deber&. tractatur om̃s in
unu locu conueniunt. ut hereditate precatis
ac pacis suc cessorib suis absolutã ab omni
dissensionis lite transmitterent: uerentes
nequa in condianis sollẽpnitatib int uiros
eiusdẽ culturȩ consortes dissonantia uł ua¬
ri&cas exorta. quandoq: in posteros erroris
noxii germ̃ emit terent: Cũq: ꝓsuo unusquisq
feruore diuerso modo psalmoru numerum
instituer&. & alii quinquagenos. alii sexage¬
nos psalmos. non nulli uero ne hoc quidẽ nume

Expanded text:
probatissimi viri, monachorum nomine censerentur, probatissimi viri, monachorum nomine censerentur, quique jam normam vivendi a successoribus apostolorum susceperant, secedentes in secretiora suburbiorum loca, agebant vitam tanto abstinentiae rigore districtam, ut omnibus stupori esset tam ardua conversationis eorum professio. Hi ergo venerabiles Patres, pervigili cura posteris consulentes, qui modus quotidiano cultui per universum fraternitatis corpus decerni deberet, tractaturi omnes in unum locum conveniunt, ut haereditatem pietatis ac pacis successoribus suis absolutam ab omni dispensationis lite transmitterent, verentes ne qua in quotidianis solemnitatibus inter viros ejusdem culturae dissonantia vel varietas exorta, quandoque in posterum erroris noxii germen emitteret. Cumque pro suo unusquisque fervore, diverso modo psalmorum numeros institueret, et alii quinquagenos. alii sexagenos psalmos; nonnulli vero nec hoc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
dũ inuesꝑtinis conuentib seu nocturnis ui¬
giluis tenent ñenĩ illic quis quã congrega¬
us facultatib suis reddat᷑ ex traneus . Et qui
ingessus inc̃gregationẽ fuerit. sic obedire
cunctis cog&̃. ut redeundũ sibi scđin senten¬
tiã dñi adinfantiã pristinã nouerit. Nihil
sibi consideratione &atis uł annorũ numeros¬
&ate p̃sumens. qua in scło in anit᷑ sũpt̃a. se
reputat ꝑdidisse. Sed prudimentorũ merito
&tirocini nouitate. quã se gerere in xp̃i mili¬
tia recognoscit: subdere se &iã iumorib compellit᷑¬
psalmoru numer. tã inuespertinis quã in
nocturnis sollemnitatib custodit᷑. ita dũ¬
tixat. ut post ipsos psalmos due lectiones.
una ueris. alia noui testamti subsequant
ad inuentione statur a seniorib ad firmat᷑.
s cęlitꝰ angelico maiesterio patrib antiquis
fuisse delatus.
Iam cũ in primordis fidei pauciquidẽ. sed

Expanded text:
dum in vespertinis conventibus seu nocturnis vidum in vespertinis conventibus seu nocturnis vigiliis tenent . Non enim illic quisquam congregais facultatibus suis reddatur extraneus. Et qui ingressus in congregationem fuerit, sic obedire cogitur cunctis, ut redeundum sibi secundum sententiam Domini ad infantiam pristinam noverit, nihil sibi consideratione aetatis velannorum numerositate praesumens, quam in saeculo inaniter consumptam se reputat perdidisse, sed pro rudimentorum merito et tirocinii nouitate, quam se gerere in Christi militia recognoscit, subdere se etiam iunioribus non moretpsalmorum numerus , tam in vespertinis quam in nocturnis solemnitatibus custoditur, ita duntaxat, ut post ipsos psalmos duae lectiones, una veteris, alia novi Testamenti, subsequantur. adinventione statutus a senioribus affirmatur, sed coelitus angelico ministerio Patribus antiquis fuisse delatus.am cum, in primordiis fidei , pauci quidem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
indesinent̃ dieb ac noctib utunt᷑. scilic& ut
innocentiã & simplicitatẽ paruulori iugiter
custodire. &iã imitatione ipsius uelaminis cõ¬
moneant᷑ Colobus quoq lineis induunt᷑: quȩ
uix ad cubitos usq ꝑ tingunt nudis reliquo
circũfer̃ manib: ut imputatos habere eos acł¬
& opera mundi huiꝰ. suggerat abscisio manicaris
Post hȩc angusto pallio. tã amiet᷑ humilitate.
quã uilitate p̃tu. colla parit̃ atq humeris teguñ.
quȩ mafortes t̃a nr̃o quã ipsorũ nuncupantur
eloquio
Ultimũ c̃ habitꝰ eorũ pellis caprinę: significat
sionu. debere eos insũma uirtutũ grauitate
uł maxmꝰ hiemis rigor. seu meridiani feruor
exigerit. tantumodo gallicis suos muniunt
utant᷑. ut pote mandato concessis: nequaquã
tam̃ pedib eas inherere ꝑmittunt᷑. cũ acce¬
dunt ad celebranda seu ꝑcipienda sacro scã
enĩ inquostas terrascã est
Ihabent᷑ monasteria. legitimũ orationũ mo¬

Expanded text:
nter utuntur diebus ac noctibus, scilicet ut innocentiam et simplicitatem parvulorum jugiter custodire etiam imitatione ipsius velaminis commoneantur. Colobiis quoque lineis induuntur , quae vix ad cubitos usque pertingunt, nudas de reliquo circumferunt manus, ut amputatos eos habere actus et opera mundi hujus suggerat abscissio manicarum. Post haec angusto palliolo tam amictus humilitate quam vilitate pretii, colla pariter atque humeros tegunt, quod mafortes tam nostro quam ipsorum nuncupatur eloquio . Ultimum est habitus eorum pellis caprina, quae sionum, debere eos in summa virtutum gravitate uel matutinus hiemis rigor seu meridiani aestus feruor exegerit, tantummodo gallicis suos muniunt utantur utpote domini mandato concessis, nequaquam tamen pedibus eas inhaerere permittunt, cum accedunt ad celebranda seu percipienda sacrosancta enim, in quo stas, terra sancta esthabentur monasteria, legitimum orationum mo
Abbreviated transcription (Latin):
agnitis fr̃ib ñrefugit. seq carissimis ꝑ triduũ
non negauit. Quarto die aliquantulũ ꝓgres¬
sus. cũ ꝑsequereur ab euntes: leenã mire mag¬
nitudinis. ad se uenire conspiciunt Bestia trib
repertis. ñ incerta quẽ p&er&: anachorͥte
nã illa p̾iens & subinde resistens. in eos inten¬
debat. ut facile possit intellegi id eam uelle
ut quo illa ducebat. a nachorita sequer& ur
quid multa : Ad speluncã bestiȩ ꝑuenitur. ubi
illa adultos ĩa catulos male f&a nutriebat᷑
Qui ut clausis luminib exaluo matris exierant¬
cecitate ꝑp&ua tenebant᷑. quos singulos de
rupe ꝓlatos ante anachoritȩ pedes exposuit
Tunc demũ sc̃s adurtit: qiđ bestia postular&
Inuocatoq xp̃i nomine. contrectauit manu
lumina clausa catulorii. ac statim cecitate de¬
pulsa. apertis oculis bestiarũ. diu negata lux
patuit. Ita fr̃s illi anachorita quẽ desidera¬

Expanded text:
agnitos non refugit seque carissimis per triduum agnitos non refugit seque carissimis per triduum non negauit. quarto die aliquantulum progressus cum prosequeretur abeuntes, leaenam mirae magnitudinis ad se uenire conspiciunt. bestia licet tribus repertis, non incerta quem peteret, anachoretae Nam illa praeiens et subinde restans, in eos intendebat, ut facile posset intelligi id eam velle, ut quo illa ducebat, anachoreta sequeretur. Quid multis? ad speluncam bestiae pervenitur, ubi illa adultos jam quinque catulos malefeta nutriebat. Qui ut clausis luminibcaecitate perpetua tenebantur. quos singulos de rupe prolatos ante anachoretae pedes mater exposuit. tum demum sanctus aduertit quid bestia postularet, inuocatoque Dei nomine contrectauit manu lumina clausa catulorum: ac statim caecitate depulsa apertis oculis bestiarum diu negata lux patuit. ita fratres illi, anachoreta quem desidera
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ. cui sapit omne qđ brutuest. cuimit
est omne qđ seuit. Lupa p restat officiũ. bestia
furticrimen agnoscit. Lupa conscio pudore
confundit᷑. uocata ad est. capud pͣb&. et haba
sensũ indultȩ sibi ueniȩ. sicut pudorẽ gessit
dibile forte uideat᷑. maiora ad huc memorabo:
fides xp̃i ad est me nihil fingere. sed quȩ mihi
bene conpertasunt explicabo
abitant pleriq inheremo sine ullis taberna¬
culis quos anachoritis uocant. uiuunt herbarũ
radicib nullo umquã loco certo consistunt.
nachi. lic& longe diuersa regione. tamen quia
olim ipsis inmonasterii conuersatione carus
& familiaris fuiss&. auditis eiꝰ uirtutib teren¬
der̃ que diu multuq quȩ sit᷑u. taidẽ mense sep¬
timo repperer in ex tremo illo deserto qđ est
menphis: contiguũ demorante. quas ille solitu¬
dines. ĩa ꝓ annos duodeti dicebat᷑ habitare.
Qui lic& omniũ homimu uitar& occursũ. tam̃

Expanded text:
uirtutem, cui sapit omne quod brutum est, cui mite uirtutem, cui sapit omne quod brutum est, cui mite est omne quod saeuit. lupa praestat officium, lupa furti crimen agnoscit, lupa conscio pudore confunditur: uocata adest, caput praebet et habet sensum indultae sibi ueniae, sicut pudorem gessit dibile videatur, majora adhuc memorabo Fides Christi adest me nihil fingere, sed quae mihi bene habitant plerique in eremo sine ullis tabernaculis, quos anachoretas uocant. uiuunt herbarum radicibus: nullo umquam certo loco consistunt, nachi, licet longe diuersa regione, tamen quia olim ipsis in monasterii conuersatione carus et familiaris fuisset, auditis eius uirtutibus, tetenderunt: quem diu multumque quaesitum tandem mense septimo reppererunt in extremo illo deserto, quod est Memphis contiguum, demorantem: quas ille solitudines iam per annos duodecim dicebatur habitare. qui licet omnium hominum uitaret occursum, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
t̾e panu numeru. damnu rei familiaris intel¬
legn Ac ꝓpe limen panis ad sũpti. fragmenta
cognoscit Sed non erat incerta suspitio: quȩ
furtu ꝑsona fecissa. Ergo cũ sequentib dieb
scđm consuacudinẽ bestia non uenir&. nimirũ
audacis facti conscia. ad eũ uenire dissimulans.
cui feciss& iniuriã : egre patiebat᷑ heremita.
se ab omni solatio destitutũ. Postremo illius
oratione reuocata. septima post die ad fuit
ut solebat. ante fores cenanti Sedut facile
cerneres uerecondiã pęntis: ñ ausa ꝓpius acce¬
dere. deiectis int̾rã ꝓfundo pudore luminib
qđ palã licebat intellegi. quandã ueniã pͣca¬
bat᷑. Qua illius confusione heremita miseratꝰ
iub& eam ꝓpius accedere. ac manu blanda
capud triste ꝑmulcit Deinde pane duplica¬
to. reã suã reficit. Ita indulgentia constituta.
officii sui consu&udinẽ. deposito merore repa¬
rauit. Intuemini quȩso xp̃i etiã in hac parte

Expanded text:
tem panum numerum: damnum rei familiaris inteltem panum numerum: damnum rei familiaris intellegit ac prope limen panis absumpti fragmenta cognoscit. sed non erat incerta suspicio, quae furtum persona fecisset. ergo cum sequentibus diebus secundum consuetudinem bestia non ueniret nimirum audacis facti conscia ad eum uenire dissimulans, cui fecisset iniuriam —, aegre patiebatur eremita se alumnae solacio destitutum. postremo illius oratione reuocata septimum post diem adfuit, ut solebat ante, cenanti. sed, ut facile cerneres uerecundiam paenitentis, non ausa propius accedere, deiectis in terram profundo pudore luminibus, quod palam licebat intellegi, quandam ueniam precabatur: quam illius confusionem eremita miseratus iubet eam propius accedere ac manu blanda caput triste permulcet: dein pane duplicato ream suam reficit. ita indulgentiam consecuta officii consuetudinem deposito maerore reparauit. intuemini, quaeso, Christi etiam in hac parte
Abbreviated transcription (Latin):
tuimꝰ agnoscere. quanta in illo fidei uirtꝰ. &
quanta in nob eẽ infirmitas.
liũ ȩq singularẽ uirũ uidimꝰ paruo tugu¬
umquã bestia fallebat᷑. quin illi ad legitimam
horã refectionis occurrer&. Et tam diu ꝓforib
expectar& donec ille pan̾e qui cenule suꝑ erat
offerr&. Ili manu eiꝰ lambere solita. atq ita
quasi impl&o officio & prestita consolatione
discedebat. Sed forte accidit. ut sc̃s ille dũ frẽm
qui ad eũ uenerat deducit ab eunt̾e. diutius
ab ed̃e. et ñ nisi sub nocte remear&. Interim bes¬
tia ad consuetudinariũ illud cęne tẽpꝰ occur¬
rit. uacuam cellulã cũ familiarẽ patronu ab¬
eẽ sentir& : ingerssa curiosius explorans. ubiña
eã hatͥator: casu contigua cũpanib V. palmitia
fiscella pendebat. & ex his unũ pͣsumit & deuorat
deinde ꝓ perato scelere discedit. Regressus he¬
remita: uida sportelłã dissolutã. non constan¬

Expanded text:
tuimus expendere, quanta in illo fidei uirtus et tuimus expendere, quanta in illo fidei uirtus et quanta in nobis esset infirmitas. Alium aeque singularem uirum uidimus, paruo tuguumquam bestia falleretur, quin illi ad legitimam horam refectionis occurreret et tam diu pro foribus expectaret, donec ille panem, qui cenulae superfuisset, offerret: illam manum eius lambere solitam, adque ita quasi inpleto officio et praestita consalutatione discedere. sed forte accidit, ut sanctus ille, dum fratrem, qui ad eum uenerat, deducit abeuntem, diutius abesset et nonnisi sub nocte remearet. interim bestia ad consuetudinarium illud cenae tempus occurrit. uacuam cellulam, cum familiarem patronum abesse sentiret, ingressa, curiosius explorans ubinam esset habitator. casu contigua cum panibus quinque palmicia fiscella pendebat. ex his unum praesumens deuorat, dein perpetrato scelere discedit. regressus eremita uidet sportulam dissolutam, non constan
Abbreviated transcription (Latin):
hoͣtu illius holera uiderimꝰ ex his igit᷑ una cũ dño
suo: bos ille inuebat. Nob̵ quoq exea copia. cenã
sc̃s ille dedit. Post cenã aut̃ ĩã inclinamt uespera.
inuitauit nos ad arborẽ palmȩ. cuiꝰ interdũ pomis
uti solebat: quȩ fere duob milib ab erat nam
hȩ tant᷑u inheremo arbores. lic& raro habent᷑¬
ł amen qđ utr̃u sollers antiquitas ꝓcurauerit᷑.
suis parauerit . Ex maiore enĩ parte. qui intra
illa secr&a consistunt cũ alia ibi germina nulla
succedant. istarũ arborũ pomis alunt᷑. Ergo
bort
ꝑuenimus. leonẽ ibi offendimꝰ. quo uiso ego et
accessit: nos lic& trepidi secuti sumꝰ fera pau¬
lulũ cernens imperata ab eo. modeste discessit
& constitit : dũ ille attigua ramis humiliorib
occurrit bestia. accepit tam libere. quã nullũ
animal domesticũ. et cũ comediss& abscessit
nos hȩc ut tuentes & adhuc trementes. facile po¬

Expanded text:
hortuli illius olera videremus. Ex his ergo una cum domino hortuli illius olera videremus. Ex his ergo una cum domino suo bos ille vivebat; nobis quoque ex ea copia coenam sanctus ille dedit. Post coenam autem, jam inclinante vespera, invitat nos ad arborem palmae, cujus interdum pomis uti solebat, quae fere duobus millibus aberat. Nam hae tantum in eremo arbores, licr tamen. quod utrum sollers antiquitas procurauerit, suis parauerit. ex maiore enim parte, qui intra illa secreta consistunt, cum alia ibi germina nulla succedant, istarum arborum pomis aluntur. ergo borem peruenimus, leonem ibi offendimus: quo uiso ego et accessit: nos licet trepidi secuti sumus. fera paululum — cerneres imperatam a Deo — modesta secessit et constitit, dum ille attigua ramis humilioribus m obtulisset, adcurrit bestia accepitque tam libere quam nullum animal domesticum, et cum comedisset, abscessit. nos haec intuentes et adhuc trementes facile po
Abbreviated transcription (Latin):
quã uidiss& epulant̾e. alterũ nũquã uidiss& ira¬
te. referã adhuc uob pauca depluribus:
Ergo ubi prima part̾e heremi ingressus duo
Ldecim anilo milib habebã aut uñũ ex fr̃ib¬
ducẽ locorũi peritĩi ꝑuenimꝰ ad quendã senem
monac̾i. sub radice montis habitantt᷑. ibiq qđ
in illis locis rarissimu est. puteus erat. Bou̾e unũ
habebat. cuiꝰ hic erat totus labor. inpulsa rota¬
li machina aquã ꝓducere. Nã fere mille aut am¬
plius pedũ. ꝓfundũ putei ferebat᷑ Ortus illic
erat : multis holerib: copiosus : his quidẽ contra
naturã heremi. ubi om̃a arentia exusta solis ar¬
dorib nullius umquã seminisuł exiguam radic̃ẽ
ferunt uerũ hoc sc̃o illi. labor cũ pecude cõmu¬
nis & ꝓpru prestabat industria frequens enim
in rigatio aque. tanta pinguedemne harenis da¬
bat: ut mirĩi in modũ uiuere atq fructificare

Expanded text:
quam vidisset epulantem, alterum nunquam vidisset iraquam vidisset epulantem, alterum nunquam vidisset iratem, referam adhuc uobis pauca de plurimis. Ergo ubi prima eremi ingressus sum, duodecim fere a Nilo milibus - habebam autem unum ex fratriducem locorum peritum — peruenimus ad quendam senem monachum sub radice montis habitantem. ibi, quod in illis locis rarissimum est, puteus erat. bouem unum habebat, cuius hic erat totus labor, impulsa rotali machina aquam producere: nam fere mille aut amplius pedum profundum putei ferebatur. hortus illic erat multis Tioleribus copiosus, id quidem contra naturam eremi, ubi omdoribus, nullius unquam seminis vel exiguam radicem ferunt. Verum hoc sancto illi labor cum pecude communis, et propria praestabat industria; frequens enim irrigatio aquae tantam pinguedinem arenis dabat, ut mirum in modum virere atque fructificare
Abbreviated transcription (Latin):
mitiã sportã. calido pane congestã. forib ad fixã.
deposte pendere: ac primũ calidus odore sentit᷑.
tactu uero acsiante paululũ foci ess& ereptus
ostendit᷑. egrptii tamen panis forma. ñcernitur
Obstupe facti ambo. munus cęleste cognoscunt.
Cũ ille hoc abbans aduentui prestitũ fater&ur
abbas uero illius fidei ac uirtuti. id potius ad seri¬
ber&: ita ambo cęlestẽ panẽ cũmulta exulta¬
tione freger Qđ abbas ad monasteriũ post regres¬
sus fr̃ib reculiss& : tantꝰ om̃s incenderat ardor ani¬
moru. ut certatim adheremui. et sacras solitudi¬
Tnes ire prepararent
In hoc monasterio duos ego ĩa senes uidi. quiꝑ quad¬
raginta annos ibi degere. ita ut nũquã inde disces¬
serint ferebant᷑ Siquidẽ id de eorũ uirtutib &
abbatis ipsius testimonio. et omniũ fr̃m audierã
sermone consono celebrari: qđ unũ eoru sol nũ¬

Expanded text:
miciam sportam, calido pane congestam, foribus affixam miciam sportam, calido pane congestam, foribus affixam de poste pendere; ac primum panis calidus sentitur odore, tactu vero ac si ante paululum foco esset ereptus, ostenditur, Aegyptii tamen panis forma Obstupefacti ambo munus coeleste cognoscunt: cum ille hoc abbatis adventui praestitum fateretur, abbas vero illius fidei ac virtuti id potius ascriberet; ita ambo coelestem panem cum multa exsultatione fregersus fratribus retulisset, tantus omnes incenderat ardor animarum, ut certatim ad eremum et sacras solitudines ire properarent. In hoc monasterio duos ego jam senes vidi , qui per quadraginta annos ibi degere, ita ut nunquam inde discesserint, ferebantur. Siquidem id de eorum virtutibus, et abbatis ipsius testimonio, et omnium fratrum audierim sermone consono celebrari, quod unum eorum sol nun
Abbreviated transcription (Latin):
s diuinę fuise uirtutis discerem potiuꝰ dõ inhu¬
milite seruire ñ insignis & uirtutib głari. quia
melior e& infirmitatis conscientia. uirtutũ uani¬
tos infantulos serpentis occursu. et ipsos insuꝑ multa
uerbera uicto serpente meruisse: abbate obsecrat.
ne sibi post hȩc ullos panes. aut cibos aliquos mit¬
tat. Iamq octauus dies fuerat emissus. quo se homo
xp̃i intra periculũ famis ipse concluserat: Arebant
menbra ieiuinio .si deficere mens cęlo intenta ñ potuit
Corpꝰ in edia fatescebat. fides firma durabat Cũ imte¬
rim ammoniiꝰ abbas ille ꝑ spm. ut discipulũ uisita¬
r& Pia sollicitudie cognoscere cupiens qua uite
substantia uir fidelis aler& quippe. qui ministrari
sibi panẽ ab homine noluiss& Ad requirendũ ergo
eũ. abbas ipse ꝓfiscit᷑ At ille ubi eminꝰ senẽ uenire
conspexit. oc currn ei obuiã. agit grãs. ducit ad
cellulã Cũ ingressi parit: ambo conspiciunt pal¬

Expanded text:
sed divinae fuisse virtutis; discerent potius Deo in hused divinae fuisse virtutis; discerent potius Deo in humilitate servire, non in signis et virtutibus gloriari, quia melior esset infirmitatis conscientia virtutum vanitos infantulos serpentis occursu, et ipsos insuper multa verbera victo serpente meruisse, abbatem obsecrat, ne sibi post haec ullus panis aut cibus aliquis mitteretur. Jamque octavus dies fuerat emensus quo se homo Christi infra periculum famis ipse concluserat. Arebant membra jejunio, sed deficere mens coelo intenta non poterat. Corpus inedia fatiscebat, fides firma durabat: cum interim admonitus abbas ille per Spiritum ut discipulum visitaret, pia sollicitudine cognoscere cupiens qua vitae substantia vir fidelis aleretur, qui ministrari sibi panem ab homine noluisset, ad requirendum eum ipse abbas proficiscitur. At ille, ubi eminus senem venire conspexit, occurrit ei obviam, agit gratias, ducit ad cellulam. Cum ingressi pariter ambo, conspiciunt pal
Abbreviated transcription (Latin):
parere alieno imperio. Transgressis ergo adhe¬
remi. abbatis illius ordinatione. panes uł qua¬
lib& cib alius ministrat᷑
asu ꝑ illos dies quib illuc aduenerã. cuidã so
us ab hoc mon as terio quã sex milib tabernacu¬
lũ sibi constituerat. Panẽ abbas ꝑduos pueros mi¬
serat. quoru maior habebat &atis annos quin¬
decim. minor duodeci annis erat his ergo inde
redeuntib apis mire magnitudinis fit obuiam
Cuius occursu nihil ꝑterriti. ubi ante pedeseorũ
uenit quasi incantata carminib cerula colla
deposuit: minor expueris manu eã adpͣhensã.
ac pallio inuoluta ferre cepit Deinde monas¬
teriũ quasi uictor ingressus in occursũ fr̃m:
captiuã bestiã resoluto pallio. sine iactantia et
tumore deposuit: Sed cũ infantiũ fidẽ atq uir¬
tutẽ ceteri p̃dicarent. abbas ille altiori consilio.
ne infirma ȩtas in solescer&. uirgis utruq con¬

Expanded text:
parere alieno imperio. transgressis ad eparere alieno imperio. transgressis ad eremum abbatis illius ordinatione panis uel quilibet cibus alius ministratur. casu per illos dies quibus illo adueneram cuidam, us ab hoc monasterio quam sex millibus tabernaculum sibi constituerat, panem abbas per duos pueros miserat. Quorum major habebat aetatis annos quindecim, minor duodecennis erat. His ergo inde redeuntibus, aspis mirae magnitudinis venit obviam: cujus occursu nihil perterritis, ubi ante pedes 539 eorum venit, quasi incantata carminibus, caerulea colla deposuit; minor ex pueris manu eam apprehensam ac pallio involutam, ferre coepit; deinde monasterium quasi victor ingressus, in occursum fratrum captivam bestiam, resoluto pallio, non sine jactantiae tumore deposuit. Sed cum infantium fidem atque virtutem caeteri praedicarent, abbas ille altiori consilio, ne infirmior aetas insolesceret, utrumque virgis com
Abbreviated transcription (Latin):
guũ tẽporis punctũ. a tanto uiro discedere nolu¬
issem
Huic ergo traditis atq cũmissis omnib meis omniq
familia quę me contra uoluntatẽ animi mei
secuta tenebat implicitũ. exoneratꝰ quodãmodo
graui fasce penit̾ ac liber regressussũ ad alexandrĩa.
uisitatis ibi fr̃ib ad superiorẽ inde thebaidem
idest adegypti extrema contendi Ibieni uaste
patentis heremi solitudines. plurimũ ferebam᷑
habere monachorũ. Longuest si omã cupiã re¬
ferre quȩ uidi. pauca nãq ꝑstringã
aut longe abheremo contigua nilo. multa
sunt monasteria habitant in uno loco. pleriq
centeni quib: sũmu iuis est sub abbatis imperio
uiuere. nil arbitrio suo agere: ꝑ om̃a ad
nut᷑u illius. potestateq pendere. Ex his ergo siqͥ
maiore uirtutẽ conciperent. ut acturi solita¬
riã uita se adheremũ conferant: ñ nisi ꝑmitten¬
te abbate discedunt hęc illorũ prima uirtꝰ est:

Expanded text:
guum temporis punctum a tanto uiro discedere noluguum temporis punctum a tanto uiro discedere noluissem. huic ergo traditis adque commissis omnibus meis omnique familia, quae me contra uoluntatem animi mei secuta tenebat inplicitum, exoneratus quodammodo graui fasce penitus ac liber, regressus ad Alexandriam, uisitatis ibi fratribus ad superiorem inde Thebaidem, id est ad Aegypti extrema contendi. ibi enim uaste patentes eremi solitudines plurimum ferebantur habere monachorum. longum est, si omnia cupiam referre quae uidi: pauca perstringam. Haut longe ab eremo contigua Nilo multa sunt monasteria. habitant uno loco plerumque centeni: quibus summum ius est, abbatis imperio uiuere, nihil suo arbitrio agere, per omnia ad nutum illius potestatemque pendere. ex his si qui maiorem uirtutem mente conceperint, ut acturi solitariam uitam se ad eremum conferant, nonnisi permittente abbate discedunt. haec illorum prima uirtus est,
Abbreviated transcription (Latin):
rũ uere fateor. pinxisse mihi uid& in aliquib
opusculis uitia multorũ. immoq nil penit̾ omi¬
sit qđ non cerper&. lacerara&. exponer&e p̃ci¬
pue auaritiã. nec minus uanitatẽ insectat᷑ est:
multa desuꝑbia. ñ pauca desuꝑstitione diseruit
Ceterũ de familiaritatib uirginũ & monachorũ
atq etiã clericorĩ quã uera. quã fortia disputa¬
uit. unde a quibdã dicit᷑ non amari oderunt
enũi heretici quia eos inpugnare ñ desinit: oder̃
eum clerici. quia uitia eoru insectat᷑ & crimina
Sed plane cum bom om̃s admirant᷑ & diligumt
nam qui cũ her&ic̾u eẽ arbitrant᷑ insamiunt: ue¬
re dixerim. catholica hominis scientia est: sana
doctrina. Totus seꝑ in lectione totꝰ in libris est
non die ñ nocte requiescit. aut legit aliquid
sẽꝑ aut scribit: Qđ nisi mihi fuissa fixũ animo¬
et ꝓmissũdõ ante ꝓposit᷑u heremu adire: uł exi¬

Expanded text:
rum. Vere fateor, pinxisse mihi videtur in aliquibus rum. Vere fateor, pinxisse mihi videtur in aliquibus opusculis vitia multorum ; imo quod nihil penitus omisit, quod non carperet, laceraret, exponeret: praecipue auaritiam nec minus uanitatem insectatus est. multa de superbia, non pauca de superstitione disseruitCaeterum de familiaritatibus virginum et monachorum, atque etiam clericorum, quam vera, quam fortia disputavit? unde a quibusdam dicitur non amari. Oderunt eum haeretici, quia eos impugnare non desinit. Oderunt eum clerici, quia vitia eorum insectatur et crimina. Sed plane eum boni homines admirantur et diligunt. Nam qui eum haereticum esse arbitrantur, insaniunt. Vere dixerim, catholica hominis scientia, sana doctrina est: totus semper in lectione, totus in libris est. Non die, non nocte quiescit; aut legit aliquid semper, aut scribit. Qet promissum Deo, ante propositam eremum adire, uel exi
Abbreviated transcription (Latin):
s. nequaquã tã late se potuissee effudere. nisi
contentione creuiss& Istius modi ergo turban¬
one. cũ ueni alexandriã: fluctuabat me quidẽ
ep̃s illius ciuitatis benigne ad modũ. et melius
quã opinabar excepit. secuq tenere tauit
Sed non fuit animꝰ ibi consistere. ubi recens fra¬
ternȩ̨ cladis feruebat inuidia
git᷑ inde digressus bahleem oppidũ peti. qđ ab
hiero solimis sex milib separat᷑: ab alexandria
aũt. sedecim mansionib ab est. Loci illius. hiero¬
nimus prbt regebat: nã parochiaẽ ep̃i qui hie¬
rosolinta ten&. mihi iã pridẽ hieronimꝰ supcri¬
ore¬
illa mea peregrinatione conpt̾ facile obtinu¬
arbitrarer Uir em̃ p̃ter fidei merit᷑u dotẽq¬
litteris eruditissimꝰ. ut se illi in omni scientia
nemo audeat conparare. Na sex mensib apud
ipsũ conuersatꝰ. cui iugis est aduersũ malos
pugna. ꝑ pauũq certam̃. consciuit odia ꝑdito¬

Expanded text:
sed nequaquam tam late se potuisset effundere, nisi sed nequaquam tam late se potuisset effundere, nisi contentione creuisset. istius modi ergo turbatione, cum ueni Alexandriam, fluctuabat. me quidem episcopus illius ciuitatis benigne admodum et melius, quam opinabar, excepit et secum tenere temptauit, sed non fuit animus ibi consistere, ubi recens fraternae cladis feruebat inuidiagitur inde digressus, Bethleem oppidum petii, quod ab Hierosolymis sex millibus disparatur, ab Alexandria autem sedecim mansionibus abest. Ecclesiam loci illius Hieronymus presbyter regit: nam parochia est episcopi, qui Hierosolymam tenet. Mihi jam pridem Hieronymus superioreilla mea peregrinatione compertus facile obtinuarbitrarer. Vir enim pręter fidei meritum nolitteris ita est institutus, ut se illi in omni sciennemo audeat comparare. Nam sex menses apud ipsum fui conversatus. Cui jugis adversum malos pugna, perpetuumque certamen concivit odia perdito
Abbreviated transcription (Latin):
nis diabolu redẽpturus. quia hoc bonitati illius
pi&atiq congrueret. ut qui ꝑdit᷑u hominẽ re¬
formass&. ꝑ lapsũ quoq angłm liberar&. Cũ hȩc
atq alia istius modi ab ep̃is ꝓderent᷑. exstudus
partiũ ortaest magna seditio quȩ cũ reprimi
sacerdotũ auctoritate ñ possit. sc euo exemplo
ad regendã ȩccłȩ disciplinã p̃fectꝰ ad sumitur
Cuius terrore disꝑsi fr̃s. ac ꝑ diuersas oras monachi
sunt fugati: ita ut ꝓpositis edictis. in nulla consiste
peritissimꝰ : origenẽ secutꝰ primo tẽpore putabat᷑.
quẽ nunc idẽ ipse hieronimꝰ. p̃cipue. uolumina
illius scripta damnaret Nec uero ausus sũ de
quo quã temere iudicare. Prestantissime tamen
uiri et doctissimi. ferebant᷑ in hoc certamine
dissidere. Sed tamen siue illuderrore ut ego
sentio. siue heresis ut putat᷑: non solũ reprimi ñ
potuit multis anim aduersionib: sacerdorum.

Expanded text:
etiam diabolum redempturus: quia hoc bonitati illius etiam diabolum redempturus: quia hoc bonitati illius pietatique congrueret, ut, qui perditum hominem reformasset, prolapsum quoque angelum liberaret. cum haec adque alia istius modi ab episcopis proderentur, ex studiis partium orta seditio: quae cum reprimi sacerdotum auctoritate non posset, scaeuo exemplo ad regendam ecelesiae disciplinam praefectus adsumitur, cuius terrore dispersi fratres ac per diuersas oras monachi sunt fugati, ita ut pperitissimus, Origenem secutus primo tempore putabatur: quem nunc idem ipse Hieronymus praecipue et omnia illius scripta damnaret. Nec vero ausus sum de quoquam temere judicare: praestantissimi tamen viri doctissimique ferebantur in hoc certamine dissidere. Sed tamen sive illud error est, ut ego sentio; sive haeresis, ut putatur, non solum reprimi non potuit multis anima
Abbreviated transcription (Latin):
tore dãnare. quia satis suꝑq sufficerent libri quos
eccła recepiss&: respuendã ẽe penit̾ lectionẽ quę
plus eẽt̾nocitura insipientib quã futura sapientib
mihi aũt ex illius libris quȩ dã curiosius indaganti.
admodũ multa placuerunt : sed aliqua rep̃hendi.
inquib illũ praua sensisse ñ dubiũ est. quę̧ defenso¬
res eiꝰ falsata conTendunt. Ego miror unu eundẽq
homine. tã diuersũ ase eẽ potuisse. ut in ea parte
qua ꝓbat᷑. nemine̾ post apłos habeat equalẽ. n
eo uero actu que iure rep̃hendit᷑. nemo defor¬
libris illius multa legerent᷑. quę contra catholicã
fidẽ serpta constarent: loc̾ ille uł maximã pari¬
bat inuidiã. in quo edit᷑u legebat᷑. quia dñs nr¬
ihc xp̃c. sicut ꝓedẽptione hominis in carne uenis¬
s&. crucẽ ꝓ hominis salutẽ ꝓpessus. mortẽ ꝓhomi¬
nis &̃nitate gustass&. ira ẽẽteodẽ ordine passio

Expanded text:
tore damnare: quia satis superque sufficerent libri quos tore damnare: quia satis superque sufficerent libri quos Ecclesia recepisset: respuendam esse penitus lectionem, quae plus esset nocitura insipientibus, quam profutura sapientibus. Mihi autem ex illius libris quaedam curiosius indaganti, admodum multa placuerunt: sed nonnulla deprehendi, in quibus illum prava sensisse non dubium est, quae defensores ejus falsata contendunt. Ego miror unum eumdemque hominem tam diversum a se esse potuisse, ut in ea parte qua probatur, neminem post Apostolos habeat aequalem; in ea vero quae jure reprehenditur, nemo deforlibris illius multa legerentur, quae contra catholicam fidem scripta constaret, locus ille vel maxime parabat invidiam, in quo editum legebatur, quia DominIesus, sicut pro redemptione hominis in carne uenisset et crucem pro hominis salute perpessus mortem pro hominis aeternitate gustasset, ita esset eodem ordine passionis
Abbreviated transcription (Latin):
Exea occasione uł causa qua congregati in un̾u se¬
pius sacerdotes. frequentib de creuisse si nodis ui¬
debant᷑. ne quis origenis libros leger& aut haber&
qui tractator scripturarũ sacrarũ. pertissimus ha¬
bebat᷑ sed ep̃i quę dã in libris illius in sanius me
morabant. quȩ ad sertores origenis non ausi defen¬
dere. abhereticis potius fraudulent̃ inserta dicebant
Et ideo ñ ꝓp̃t illa que in rep̃hensione merito uoca¬
rent᷑. etiã reliqua eẽ dãnanda. cũ legentiũ fides
facile possit habere discrimen ñ falsa sequęr&ur.
et tamen catholicę disputata r&mer&. Non eẽ aut̃
mirũ. sim libris neothericis et recens scriptis fraus
her&ica fuiss& operata. quȩ in quib dã locis ñ timu¬
isset in pexere. et ingredere euangelica ueritat᷑e
Aduersũ hȩc ep̃i obstinanus renitentes. pͣpotestate
cogebant recta &iã uniuersa cũ pͣus et cũ ipso ac¬

Expanded text:
ex ea occasione vel causa, quod congregati in unum saeex ea occasione vel causa, quod congregati in unum saepius sacerdotes, frequentibus decrevisse synodis videbantur, ne quis Origenis libros legeret aut haberet, qui tractator sanctarum Scripturarum peritissimus habebatur, sed episcopi quaedam in libris illius insanius scripta memorabant. Quae assertores Origenis non ausi defendere, ab haereticis potius fraudulenter inserta dicebant; et ideo non propter illa quae in reprehensionem merito vocarentur, etiam reliqua esse damnanda; cum legentium fides facile possit habere discrimen, ne falsata sequeretur, et tamen catholice disputata retineret: non esse autem mirum, si in libris neotericis et recens scriptis fraus haeretica fuisset operata, quae in quibusdam locis non timuisset incidere Evangelicam veritatem. Adversum haec episcopi obstinatius renitentes, pro potestate cogebant recta etiam universa cum pravis et cum ipso auc
Abbreviated transcription (Latin):
liis saporẽ mellis prestabat. Uius pͣdulci ad mo¬
dũ suauitate delectati. atq ex saciati sumꝰ Sep¬
aliqui ex incolis ad nos confluere cepissent. cognos
mulatione celauerat: De inde cũ uiso ad eccłam
ꝓcessimꝰ. quȩ fere duob milib ab erat a conspectu
nr̃o int̾̃ iectu montis exclusa. Erat aũt uilib texta
uirgultis. non multu ambitiosior. quã nr̃i hospi¬
tis tabernaculũ. inquo nisi curuus quis. non pote
rat consistere. Cũ hominũ mores quȩ reremꝰ. illud
p̃clarũ anĩ aduertimꝰ. nihil eos neq emere. neq¬
uendere. qiđ sit fraus aut furtu nesciunt. aurũ
atq argentũ neq habent. neq habere cupiunt
Nã cũ ego prb̃o illi decẽ aureos obtulissẽ. refutauit
Et cͣu nolla eos accipere: aliquantulũ ei ueftimen¬
torũ indulsimꝰ qđ cũ ille benigne accepisset. reuo¬
feda int epõs atq monachos certamina gerebant᷑

Expanded text:
liis, saporem mellis praestabat: hujus praedulci admoliis, saporem mellis praestabat: hujus praedulci admodum suavitate delectati atque exsatiati sumusaliqui ex incolis ad nos visendos confluere coepissent, cognoscmulatione celaverat. Deinde cum ipso ad ecclesiam processimus, quae fere duobus millibus aberat, a conspectu nostro interjectu montis exclusa. Erat autem vilibus texta virgultis, non multo ambitiosis quam nostri hospitis tabernaculum, in quo nisi incurvus quis non potrat consistere. Cum hominum mores quaereremus, illud praeclarum animadvertimus, nihil eos neque vendere, neque emere. Quid sit fraus atque furtum nesciunt: aurum atque argentum neque habent, neque habere cupiunt. Nam cum ego presbytero illi decem aureos obtulissem, refutavit. Et cum nollet eos accipere, aliquantulum vestimentorum ei indulsimus. Quod cum ille benigne accepisset, revofoeda inter episcopos atque monachos certamina gerebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
illi conticua. quo int̃ egyptu et afric̾a intͣ iac&
ꝑ qđ olim cato cȩsare̾ fugiens dux̃ exercitũ Ergo¬
ut ad tuguriũ illud qđ eminꝰ conspexerã ꝑtendi
ibi in ueni senẽ inueste pellitia. molã manu uer¬
tentẽ. Consalutatos nos accepit benignissime.
eiectos nos in illud lit̾ Exponimꝰ. & nestatim re¬
p&ere cursũ possimꝰ. maris mollitia detineri
Egressas interrã ut est mos humani ingenii. na¬
turã locorũ cult̃nq habitantiũ uoluisse cognos¬
cere xp̃ianos nos eẽ. id p̃cipue quęrere anessent
aliqui int᷑ illas sollitudines xp̃iani Tunc uero
ille fl ens gaudio ad genua nr̃a ꝓuoluit᷑. Iteru
nos ac sepius exosculatos inuitat ad orationẽ. De¬
inde expositis intrã ueruecu pellib fecit nos dis¬
cũbere Ad ponit prandiũ sane locuplacissimu dimi
diũ pan̾e ordeaciũ Eramꝰ aũt nos .iiͦiͦiͦ. ipse erat
quintꝰ fasciculũ &iã herbe intulit. cuius nomen

Expanded text:
illi contigua, quod inter Aegyptum et Africam interiacet, illi contigua, quod inter Aegyptum et Africam interiacet, per quod olim Cato Caesarem fugiens duxit exercitum. Ergo ad tugurium illud, quod eminus conspexeram, pertendi: ibi inuenio senem in ueste pellicia. molam manu uertentem. consalutatos accepit nos benigne. eiectos nos in illud litus exponimus, et ne statim repetere cursum possimus, maris mollitie detineri: egressos in terram, ut sit mos humani Ingenii, naturam locorum cultumque habitantium uoluisse cognoscere: Christianos nos esse: id praecipue quaerere, an essent aliqui inter illas solitudines Christiani. tum uero ille flens prae gaudio ad genua nostra prouoluitur: iterum nos ac saepius exosculatus inuitat ad orationem: deinde expositis in terra ueruecum pellibus facit nos discumbere. adponit prandium dium panem hordeaceum. Eramus autem nos quatuor, ipse erat quintus. Fasciculum etiam herbae intulit, cujus nomen
Abbreviated transcription (Latin):
auditũ est .s qđ uentorũ tanta uis est: ut siquan¬
do uł clementio c̃ęlo aliquantulũ spirare flatꝰ
ceperit. maius in illis terris quã inullo mari nau¬
fragiũ sit nulla ibi germina sata nulla ꝓueniun
quippe instabili loco arentib arenis. ad omnẽ mo¬
tũ uentorũ cedentib: Verũ ibi auersa quȩdã. a
mari ꝓmuntoria uentis resistunt. Terra aliquan¬
tulũ solidior. herbã rarã atq hispidã gignit.
ea ouib est pabulũ satis iile. Incole loci illius lac¬
te uiuunt. qui sollertiores sunt: uelut ita dixerim
ditiores ordeo pane utunt᷑. Ea ibi sola messis est.
quȩ celeritate ꝓuent̾ ꝑ naturã solis siue aeris uen¬
torũ casus euadere sol& quippe. fert᷑ adiecti semi¬
nis tricesimo die maturescere sonsistere aũt ibi¬
homines ñ alia ratiofacit. qu̾ã qđ om̃s tributo libe¬
risunt. Extrema siquidẽ cyrinorũ ora est deserto

Expanded text:
auditum est —, sed quod uentorum ea uis est, ut si quanauditum est —, sed quod uentorum ea uis est, ut si quando uel clementiore caelo aliquantulus spirare flatus coeperit, maius in illis terris quam in ullo mari naufragium sit. nulla ibi germina, sata nulla proueniunt, quippe instabili loco arentibus harenis ad omnem motum uentorum cedentibus. uerum ubi auersa quaedam a mari promuntoria uentis resistunt, terra aliquantulum solidior herbam raram adque hispidam gignit: ea ouibus pabulum est satis utile. incolae lacte uiuunt: qui autem sollertiores sunt uel, ut ita dixerim, ditiores, hordeacio pane utuntur. ea ibi sola messis est, quae celeritate prouentus per naturam soli saeuientium uentorum casus euadere solet: quippe fertur a die iacti seminis tricensimo die maturescere. consistere autem ihomines non alia ratio facit, quam quod omnes a tributo liberi sunt. extrema siquidem Cyrenorum ora est, deserto
Abbreviated transcription (Latin):
me terrenꝰ ꝑduxit. Ur̃is ergo adiutꝰ orationib faci¬
am ut desiderare uos uideo et quȩso ut libentissime.
adea quȩ narro aurẽ accãmodetis. Explic̃. ꝓlosꝰ.
nte hoc trienniũ quo tẽpore hinc abii. ubi anar¬
bona nauim soluimꝰ. quinto die port᷑u africe intra¬
uimꝰ. Adeo ꝓspera dĩ mitu nauigatio fuit. Libuit
animo adire cartaginẽ. loca uisitare sc̃oꝵ et p̃cipue
ad sepulchru cypriani martiris adorare. quinto
decimo igit᷑ die ad portũ regressi. ꝓfectiq inaltũ¬
alexandriã petentes. reluctuante austro. insirtim
inlatisumꝰ qđ ꝓuidi naute cauentes iactis nauẽ
anchoris sistunt Sub oculis aut terra continens
erat. inqua scafis egressi cũ uacua abhumano cul¬
tu om̃a cerneremus ego studiosus explorandorũ
locorũ grã longius ꝓcessi trib fere alirore milib
parͣli tuguriũ int̾ arenas conspicio cuius tectũ
mi tabllis constructũ. ñ qđ ibi ins imbriũ ulla
timeat᷑. fuisse aut illic pluuia. nec quando qͥdẽ

Expanded text:
iter terrenum perduxerit. Vestris ergo adjutus orationibus faciam ut desiderare vos video, et quaeso ut libentissime ad ea quae narro aurem accommodetis. CAPUT PRIMUM nte hoc triennium, quo tempore hinc abii , ubi a Narbona navim solvimus, quinto die portum Africae intravimus, adeo prospera Dei nutu navigatio fuit. Libuit animo adire Carthaginem, loca visitare sanctorum, et praecipue ad sepulcrum Cypriani martyris adorare. Quinto decimo igitAlexandriam petentes, reluctante austro paene in Syrten inlati sumus: quod prouidi nautae cauentes iactis nauem anchoris sistunt. sub oculis autem terra continens erat, in quam scaphis egressi cum uacua humano cultu omnia cerneremus, ego studiosius explorandorum locorum gratia longius processi. tribus fere a litore milibus paruum tugurium inter harenas conspicio, cuius tectum,mis tabulatis constratum, non quod ibi uis imbrium ulla timeatur — fuisse autem illic pluuiam, ne quando quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis inpendit: Cũq: ibaidẽ cũ ipso integro
anno deseriuens absq ulla que rela. suũ cirra
peregrinos exhibuerit famulatu. doctus
ꝑ hȩc prima institutione humilitatis. ad mis
illi fepius imperare student. quȩ̨ senserint
animo eius eẽ contraria. ꝓnuntiant eni nul
tificare ꝑ obȩdientiã suas uoluntates . s nec
humilitatẽ quidẽ cordis uerã: nec cũ fr̃ib
c̃cordiã firmã posse r&inere. nec in monaste¬
rio diutius ꝑ manere eũ qui uoluntates suas
ñ didicerit superare
entiȩ regula custodit᷑. ut iuniores absq p̃po¬
sitisui scientia ł ꝓmisso. nec adipsas quidem
naturales necessitates ꝓgredi p̃sumant: Et
sic uniuersa p̃cepta quȩ eis ab abbate fuęrimt
imperata cõplere festinant. tãquã si exdõ
sint cęlitꝰ edita. ut aliquando etiã in possibilia

Expanded text:
nitatis impendit. Cumque ibidem cum ipso integro nitatis impendit. Cumque ibidem cum ipso integro anno deserviens, absque ulla querela suum circa peregrinos exhibuerit famulatum, doctus per haec prima institutione humilitatis, admisce ea illi saepius imperare student, quae senserint animo ejus esse contraria . Pronuntiant enim nultificare per obedientiam suas voluntates; sed nec humilitatem quidem cordis veram, nec cum fratribus concordiam firmam posse retinere, nec in monasterio diutius permanere eum qui voluntates suas non didicerit superare.entiae regula custoditur , ut juniores absque praepositi sui scientia vel permissu nec ad ipsas quidem naturales necessitates progredi praesumant; et sic universa praecepta, quae eis ab abbate fuerint imperata, complere festinant, tanquam si ex Deo sint coelitus edita, ut aliquando etiam impossibilia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓducł. in mediũ exuat᷑ ꝓpris indumͣtis. ac ꝑ
manꝰ abbatis induat᷑ monasteru uestim̃tis.
ut ꝑ hoc se ñ solũ uniuersis reb suis antiquis no¬
uerit spoliat᷑u. s &iã omni mundiali fastu depo
sito. ad xp̃i pauptaĩt & in opĩ se descendisse cog¬
noscat Illa uͦ quȩ posuit uestim̃ta tãdiu reser¬
uant᷑ inmonasterio. donec ꝓfecł & c̃uersationis
eiꝰ ac tolerantię uirtutẽ euident̃ agnoscant.
et si posse eum ibi ꝑdurare ꝑpecerint: tunc in¬
digentib eadẽ uestim̃ta largiuint᷑. Siuͦ in qua¬
dã illũ murmuratione uł in qualib& in obȩ¬
dientia dep̾benderint. exuentes eũ monasteris
quib indutꝰ fuerat uestim̃tis & reuestitũ anti¬
quis quȩ serueta fuerant. depellunt de c̃gre¬
gatione cũ igit᷑ quis susceptus &h ic ꝑseueran¬
auestibulo monasterii comanens. habet curã
peregrinorũ atq aduenientiũ deputat᷑i.
eisq omne diligentiã suscoptionis et huma¬

Expanded text:
ductus in medium exuatur propriis ac per manus abbatis induatur monasterii uestimentis, ut per hoc se non solum uniuersis rebus suis antiquis nouerit spoliatum, uerum etiam omnsito, ad Christi paupertatem et inopiam se descendisse cognoscat. Illa vero quae posuit vestimenta , tandiu reservantur in monasterio, donec profectus et conversationis ejus ac tolerantiae virtutem evidenter agnoscant. Et si posse eum ibi perdurare perspexerint, tunc indigentibus eadem vestimenta largiuntur; sin vero in quadam illum murmuratione vel qualibet inobedientia deprehenderint, exuentes eum monasterii, quibus indutus erat, vestimentis, et revestitum antiquis, quae servata fuerant, depellunt de congregatione. Cum igitur quis susceptus, et hac perseverana vestibulo monasterii commanens, habet curam peregrinorum atque advenientium deputatam, eisque omnem diligentiam susceptionis et huma
Abbreviated transcription (Latin):
et uero et c̃iungit᷑ diabolo et angłis eiꝰ alienatꝰ eñi xp̃o
iã non hab& dm̃ quẽ exor& ꝓpeccatis suis: quia exomni
parte peruit. Si aũt c̃uersus fuerit ad uerã et catholicã
sc̃ȩ ecclȩ fidẽ: suscipit᷑ abono et pio saluatore nr̃o ihũ¬
xp̃o. et rec̃iungit᷑ dõ uero ereatori et saluatori nr̃o xp̃o
quiest in patre filius sc̃ꝑ cũ scõ sp̃u: ipsi gͣła inscła scloꝵ amen¬

Expanded text:
et vero, et conjungitur diabolo et angelis ejus. Alienatus eet vero, et conjungitur diabolo et angelis ejus. Alienatus eam non habet Deum quem exoret pro peccatis suis, quia ex omni parte periit. Si autem conversus fuerit ad veram et catholicam sanctae Ecclesiae fidem, suscipitur a bono et pio Salvatore nostro Christo, et reconjungitur Deo vero creatori et Salvatori nostro Christo, qui est in Patre Filius semper cum sancto Spiritu. Ipsi gloria in sae
Abbreviated transcription (Latin):
hęc aũt cũ audissee semior: dixeis. Licet malis mubtis¬
ba ut dicas nob̾: cur tanta uitia et peccata dicemib
nob̃ dete in nullo cũmor̾ es. De uerbo auͣ heretici
ualde te cũmouisti et abhominat᷑ es nec sufferre porusti
Dix̃ eis senior. Illas priores culpas atq peccata ꝓpr humi¬
litatẽ sustinui: ut me peccatorẽ eẽ crederetis nouiꝰ
enĩ quia sicustodiat᷑ humilitas: uirtꝰ̾ magna et salus
multas contumelias et conuitia in rogassent : patient᷑
concta tolerauit. ut nob humilitatis pͣbemt exempla
In missi &iã falsi testes. multa aduersus eũ falsa dixerͣ.
et usq ad mortẽ crucis pacient᷑ cuncta sustinuit. Ita
uob relinquens exempłu ut sequamini uestigia eius:
Oport& igit᷑ ut patient᷑ cũ humilitate cunc tt aduer¬
non potui sustinere. et ualde ab hominatꝰ sũ: quia
heresis separatio adõ est. Heranic̾ enĩ separat᷑ adõ uiuo

Expanded text:
Hoc autem cum audisset senior, dixit eis: Licet in aliis multisHoc autem cum audisset senior, dixit eis: Licet in aliis multisba, ut dicas nobis cur tanta vitia et peccata dicentibus nobis de te, in nullo commotus es; de verbo autem haeretici valde te commovisti, et abominatus es, nec sufferre potuisti auditum? Dixit eis senior: Illas priores culpas et peccata propter humilitatem sustinui, ut peccatorem me esse crederetis. Novimus enim quod si custodiatur humilitatis virtus, magna salus multas contumelias et convicia irrogassent, patienter cuncta toleravit, ut nobis humilitatis praeberet exempla. Immissi enim falsi testes, multa adversus eum falsa dixerunt, et usque ad mortem crucis patienter cuncta sustinuit. Ita elinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus . Oportet igitur ut patienter cum humilitate cuncta adveraeresi, non potui sustinere, et valde abominatus sum, quia haeresis separatio est a Deo. Haereticus enim separatur a Deo vivo
Abbreviated transcription (Latin):
aũt tepore ꝑrexer̾ ad uisitandũ eũ fr̃s. audientes enĩ de
eo qđ magnã humilitatẽ haberet: uolentesq ꝓbare si uere
humilitatis pacientiã possideret. dixerͣ ei Multi scandalizant᷑
inte patͣ. quinimis uitio suꝑbiȩ tenearis: et ideo alios
despicias. et ꝓnhilo eos habeas. sed et decrationes aduer¬
sus fr̃s non cessas loqui: Adfirmant etiã quã plurimi : qđ
hȩc ideo agas. quia uitio fornicationis tenearis. et ne solus
udearis errare: ideo non cessas dealiis de trahere Ad
hȩc senior respondens. ait hȩc om̃a quę dixistis uitia in me
ẽẽ cognosco: nec possũ negare tantas iniquitates meas
ꝓcidensq ꝓnus interrã: ad orabat eosdẽ fr̃s dicens. Pre¬
cor uos frs ut intentius ꝓme misero et multis peccatis
obnoxiũ xp̃m dñm exorare noncess&is: ut indulgen¬
tiã tribuat iniquitatib meis multis ac malis Ad hȩc
supͣ dicti fr̃s addentes: dixer ei Nonte lateat&iã hoc :
quia herecicͥu te eẽ quã plurimi adfirmare uolumt

Expanded text:
dientes enim de eo quod magnam humilitatem habuerit, volentesque probare, si vere humilitatis patientiam possideret, dixerunt ei: Multi scandalizantur in te, Pater, quia nimis vitio superbiae tenearis, et ideo alios despicias, et pro nihilo eos habeas, sed et detractiones adversus fratres non cesses loqui: affirmant etiam quamplurimi quod haec ideo agas, quia fornicationis vitio tenearis, et ne solus videaris errare, idcirco aliis non cesses detrahere. Ad haec respondens senior, ait: Haec omnia quae dixistis vitia in me esse cognosco, nec possum negare tantas iniquitates meas; procidensque pronus in terram, adorabat eosdem fratres, dicens: Deprecor vos, fratres, ut intentius pro me misero et multis peccatis obnoxio Christum Dominum exorare non cessetis, ut indulgentiam tribuat iniquitatibus meis multis ac malis. Ad haec supradicti fratres addentes, dixerunt ei: Non te lateat etiam hoc, quia haereticum te esse quamplurimi affirmare volunt.