comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ uinc̾e diabołu: quẽ ñ uidemꝰ:
S habemꝰ magistrũ. qui nob̃ demonstrare
dignatꝰ ẽ: qͦmꝰ uisibiles hostes uincant᷑. De
illo enĩ dixit apł̃s. Exuens se carne. pͥnci¬
patꝰ & potestates exemplauit fiducialiter.
tumphans eos in semr ipso. Ibi enĩ uincũ¬
tur inimicȩ nob̃ inuisibiles potestates:
uͥ uincunt᷑ inuisibiles cupiditates. & ideo
qui in nob̃ ipsis uincimꝰ temꝑaliũ rerũ cu¬
psditates: necesse ẽ ut in nob̃ipsis uincamꝰ ꝙ
illũ. qͥ ꝑ ipsas cupsditates regnat in homine

Expanded text:
 uincere diabolum, quem non uidemus? sed habemus magistrum, qui nobis demonstrare dignatus est, quomodo inuisibiles hostes uincantur. de illo enim dixit apostolus: exuens se carne principatus et potestates exemplauit fiducialiter triumphans eos in semet ipso. ibi ergo uincuntur inimicae nobis inuisibiles potestates, ubi uincuntur inuisibiles cupiditates. et ideo quia in nobis ipsis uincimus temporalium rerum cupiditates, necesse est, ut in nobis ipsis uincamus et illum, qui per ipsas cupiditates regnat in homine
Abbreviated transcription (Latin):
alio loco diabołu pͥncipẽ potestatis aeris
huiꝰ appellat. Qͣmuis ille locꝰ uͥ ait spirita¬
lia nequitie in cȩlestib. posset & alit̾ intal¬
ligi: ut ñ ipsos p̃uaricatores angelos incȩ¬
lestib eẽ. dix̾it: s nos potiꝰ de quib alio
loco dicit. ꝯũsatio nr̃a in cęlis ẽ: ut nos
in celestib ꝯstituti. id ẽ in spiritalib p̾¬
ceptis ambulantes: dimicemꝰ adũsus
sꝑitalia neqͥtiȩ. que nos inde conant᷑ ab¬
strahere. Magis gͦ illud q̃rend̾u ẽ. qͣmͦ ad¬
& uincere: ne putent stulti adu̾sus ae¬
rẽ nos debere certare. Docet itaq ipse
apłs dicens. Non sic pugno qͣsi aerem
cedens. s castigo corpꝰ meũ ꝙ in seruitutẽ
redigo: ne forte aliis p̃dicans. ipse repbus

Expanded text:
alio loco diabolum principem potestatis aeris huius appellat. quamuis ille locus, ubi ait: spiritalia nequitiae in caelestibus, possit et aliter intellegi, ut non ipsos praeuaricatores angelos in caelesdicit: conuersatio nostra in caelis est, ut nos in caelestibus constituti, id est in spiritalibus praeceptis dei ambulantes dimicemus aduersus spiritalia nequitiae, quae nos inde conantur abstrahere. magis ergo illud quaerendum est, quomodo adet uincere, ne putent stulti aduersus aerem nos debere certare. Docet itaque ipse apostolus dicens: non sic pugno quasi aerem caedens; sed castigo corpus meum et in seruitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse rep
Abbreviated transcription (Latin):
nubes. ꝙ ꝓcelle. & turbines siunt: sic̃ ꝙ
scͥptura dicit multis locis. & intonuit
de celo d̃ns. & aues cęli ꝙ uolatilia celi.
cũ manifestũ sit aues in aere uolitare.
& nos in ꝯsuetudine hunc aerẽ cȩłu appel¬
lamꝰ. Nam cũ de sereno. uł nũbilo q̃rimꝰ.
aliqͣndo dicimꝰ. qualis ẽ aer: aliqͣndo di
cimꝰ. qͣle ẽ cełu. Hoc dixi. ne quis existim:
in scͥpturis sp̃c appellant᷑. Ideo aũ rectores
haꝵ tenebrarũ eos dicit: qm̃ peccatores¬

Expanded text:
nubes et procellae et turbines fiunt, sicut etiam scriptura dicit multis locis: et intonuit de caelo dominus, et: aues caeli, et: uolatilia caeli, cum manifestum sit aues in aere uolare. et nos in consuetudine hunc aerem caelum appellamus; nam cum de sereno uel nubilo quaerimus, aliquando dicimus: qualis est aer? aliquando: quale est caelum? hoc dixi, ne quis existimet in scripturis spiritus appellantur. ideo autem rectores harum tenebrarum eos dicit, q
Abbreviated transcription (Latin):
suas & pompas: & ꝑnitiosã curiositatẽ no¬
bis dnari pot̾ bic mundꝰ. idẽ ea que in hoc
mundo. & ꝑnitiosa delectatione colligant
amatores rerũ temꝑaliũ : & diabolo & an¬
gelis eius seruire cogunt. Nemo gͦ uos ui¬

Expanded text:
osam curiositatem nobis dominari potest hic mundus, id est ea, quae in hoc mundo perniciosa delectatione conligant amatores rerum temporalium et diabolo atque angelis eius seruire cogunt: quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ potuit p̾stare pat̾ tuus: qr corripuit te. qr
ũbauit te. qr flagestũ ꝓtulit. ꝙ cicidit te:
Numqͥd p̃stare potuit: ut uit̾es in ȩt̾num:
Qd ñ potuit p̃stare sibi: qndo p̃staret tĩbi
ꝓpt̾ pecuniã suã qnͣtulamcũq quã de usu¬
ris ꝙ labore collegit. erudiebat te flagellis:
ne tͥ dimissus labor eiꝰ te male uiuente dis¬
ꝑderet᷑: ꝙ cicidit filiũ timens ꝑire labores
nec auferre. Nõ enĩ aliqͥd tͥ tlimisit: qͦd ipsiꝰ
erudit te. Quo: ut accipias hereditatẽ: ui
ñ efferas patrẽ: s hereditatẽ habeas ipsũ pa¬
trem. Ad hanc spem erudiris & mͣmuras:
ꝙ si qͥd triste acciderit. fortasse blasphemas.
Quo ibis ab sp̃u eiꝰ: Ecce dimittit te ꝙ ñ
flagellat. Deserit blasphemantẽ: ñ senties
iudicantẽ: Nonne meliꝰ ẽ ut flagellet te.
& recipiat te: qͣm parcat tͥ & deserat te:¬

Expanded text:
tibi potuit praestare pater tuus, quia corripuit te, quia verberavit te, quia flagellum protulit et cecidit te? Numquid praestare potuit ut viveres in aeternum? Quod non potuit praestare sibi, quando praestaret tibi? Propter pecuniam suam quantulamcumque, quam de usuris et labore collegit, erudiebat te flagellis, ne tibi dimissus labor ejus te male vivente disperderetur. Et cecidit filium, timens perire labores nec auferre. Non enim hic aliquid tibi dimisit quod ipsius erudit te. Quo? Ut accipias haereditatem, ubi non efferas patrem, sed haereditatem habeas ipsum patrem. Ad hanc spem erudiris, et murmuras? et si quid triste acciderit, fortasse blasphemas? Quo ibis a spiritu ejus? Ecce dimittit te, et non flagellat: deserit blasphemantem, non senties judicantem? Nonne melius est ut flagellet te, et recipiat te, quam parcat tibi, et deserat te
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ hic uaria queris: ipse tͥ urꝰ om̃ia erit. Ad hãc
spem homo domat᷑: & domitor intolerãbilis
habet᷑: Ad hanc spem homo domat᷑: & contͣ
istũ utiłe domitorẽ si forte flagellũ ꝓferat
mͣmurat᷑: Audistis exhortantẽ apłm. Si se¬
paretis uos a disciplina: gͦ nothi & ñ estis filii.
Nothi st̃ adult̾i. Qs enĩ ẽ filiꝰ cui ñ det disci¬

Expanded text:
nobis varia quaerimus, ipse nobis unus omnia erit. Ad hanc nobis varia quaerimus, ipse nobis unus omnia erit. Ad hanc spem domamur, et domitor intolerabilis habetur? Ad hanc spem homo domatur, et contra istum utilem domitorem, si forte flagellum proferat, murmuratur? Audistis exhortantem Apostolum: Si separetis vos a disciplina, ergo nothi, et non estis filii. Nothi sunt adulteri. Quis enim est filius, cui non det disci
Abbreviated transcription (Latin):
onec domem᷑ ꝙ ꝑdomem᷑. id ẽ ꝑficiamͣ:
domitorẽ feramꝰ. Plerũq enĩ ꝑfert do¬
mitor nr̃ etiã flagella. Si enĩ tu ad domanda iu¬
m̃ta tua ꝓfers uirgã. ꝓfers flagelłũ: ds ñ ꝓ¬
fert ad domanda ium̃ta sua qͦd sumꝰ nos. qui
de ium̃tis suis faciet filios suos: Domas equĩ
tuũ. Qͥd daturꝰ es equo tuo. cũ te ceꝑit portare
mansuetꝰ. ferre disciplmã tuã. obedire imꝑio
tuo: eẽ ium̃tũ. hoc ẽ ad ium̃tũ infirmitatis
tuȩ: Qd ei retͥbues. quẽ nec saltem sepelis cũ
mortuus fuerit᷑ s discer pendũ uolatilibꝰ pice̾
ꝙ ad tempꝰ mortuũ resuscitat te. Carnẽ tuã
usq ad numerũ capilłoꝵ reddet tͣ: ꝙ ostitu
et cũ angłis in ȩt̾num: uͥ iã ñ indigeas doma¬
ri. s tantũ mͦ a pissimo possideri. Erit enĩ
tẽ dõ omia inom̃ib. nec ertt ulla infelicitaᷤ
que nos exerceat: s felit. tas sola que pascat.
Ipse aũ pastor nt̃ ds nr̃ ẽ: ipse potꝰ nr̃ d̾s nr̃:¬

Expanded text:
onec domemur et perdomemur, id est, perficiamur, domitorem feramus. Plerumque enim profert domitor noster etiam flagella. Si enim tu ad domanda jumenta tua profers virgam, profers flagellum; Deus non profert ad domanda jumenta sua, quod sumus nos, qui de jumentis suis faciet filios suos? Domas equum tuum: quid daturus es equo tuo, cum te coeperit portare mansuetus, ferre disciplinam tuam, obedire imperio tuo, esse jumentum, hoc est, adjumentum infirmitatis tuae? Quid ei retribuis, quem nec saltem sepelis cum mortuus fuerit, sed discerpendum volatilibus projicis? et ad tempus mortuum, resuscitat te. Carnem tuam usque ad numerum capillorum reddet tibi: et constituet te cum Angelis in aeternum, ubi jam non indigeas domari, sed tantummodo a piissimo possideri. Erit enim tunc Deus omnia in omnibus : nec erit ulla infelicitas quae nos exerceat, sed felicitas sola quae pascat. Ipse autem pastor noster, Deus noster: ipse potus n
Abbreviated transcription (Latin):
scđ̃m ordinẽ melchisedech. Qd ẽ iurauit
ñ penitebit eũ: nͥ hoc sacdotiũ nulla om̃i¬
illo institute rei cuiꝰq mutatio: que crede¬
bat᷑ eẽ mansura. Pinde cũ dicit ñ pęnitebit
eũ. tu es sacerdos in ȩt̾num scđm ordinem
melchisedech: satis ostendit eũ penituisse.
hoc ẽ eũ mutare uoluisse sacerdotiũ qͦd
ꝯstituerat scdm ordinẽ aãron: sic̃ de utͦq
uidemꝰ impletũ. Nam & aaron sac̃̾dotiũ

Expanded text:
t n poenitebit eum, id est hoc sacerdotium nulla illo institutae rei cujusque mutatio, quae credebatur esse mansura, proinde cum dicit non poenitebit eum: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech, satis ostendit eum poenituisse, hoc est cum mutare voluisse sacerdotium, quod constituerat secundum ordinem Aaron, sicut de utroque videmus impletum. Nam et Aaron sacerdotium
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dñs omp̃s. Qd ad hec respondetis: Aꝑ¬
te oculos tand̾e aliqnͣdo:& uidete ab orien¬
te sõle usq in occidentẽ. ñ in uno sic̃ uob̃
fuerat ꝯstitutũ. s in om̃i loco offerri sacͥfici
dixit dõ isrł. Unde alibi dicit eccł̃iȩ suȩ.
&̾ qui eruit tesipse ds̃ isrł uniu̾sȩ t̾rȩ uo¬
cabit᷑. Scrutamini scͥpturas: in quibꝰ pi
beretis. si xp̃m in eis intelligeretis ꝙ teneretis.
Si ꝑscrutamini eas. & ipse testimoniũ ꝑhibẽt
de hoc sacͥficio mundo qͦd offert᷑do ifrl̃
ñ ab una gente ur̃a de cuiꝰ manibꝰ ñ recep¬
turũ p̾dixit. s ab om̃ib gentib que diẽt.
uenite ascendamꝰ ad montẽ dñi: nec in uno

Expanded text:
ipotens. Quid ad haec respondetis? Aperite oculos tandem aliquando, et videte, ab oriente sole usque in occidentem, non in uno, sicut vobis fuerat constitutum, sed in omni loco offerri sacrificiaedixit, Deo Israel. Unde et alibi dicit Ecclesiae suae: Et qui eruit te, ipse Deus Israel, universae terrae vocabitur . Scrutamini Scripturas, in quibberetis, si Christum in eis intelligeretis, et teneretis. Sed perscrutamini eas: ipsae testimonium perhibent de hoc sacrificio mundo, quod offertur Deo Israel; non ab una gente vestra, de cujus manibus non se accepturum praedixit; sed ab omnibus gentibus, quae dicunt, Venite, ascendamus in m
Abbreviated transcription (Latin):
ente de manibꝰ ur̃is. dõ sacͥficiũ ñ offerris
quo quidẽ ille ñ eget. qui bonoꝵ nr̃orũ
nulliꝰ indiget: tam̃ qr sine sacͥficio ñ ẽ. qd
ñ illi s nob̃ utile ẽ. adiungit & dic̃. Quia
ab oriente sole usq in occidentẽ. nom̃ me¬

Expanded text:
ente de manibus vestris, Deo sacrificium non offerri; ente de manibus vestris, Deo sacrificium non offerri; quo quidem ille non eget, qui bonorum nostrorum nullius indiget: tamen quia sine sacrificio non est, quod non illi, sed nobis utile est, adjungit et dicit, Quia ab oriente sole usq
Abbreviated transcription (Latin):
Non ẽ mͥ uoluntas in uob̃̾: & sacͥficium
ñ accipiam de manibꝰ ur̃is. Certe hic negare
bat. in locis aliis offerre ñ audetis. Eoce om̃i¬
mͦ impletũ ẽ qͦd ait ꝓpħa: ꝙ sacͥficiũ ñ accipi¬
am de manibꝰ ur̃is. Nam si in t̾rena iehrłm
hoc ẽẽ impletũ. quoꝵ iniquoꝵ int̾ uos ꝯstitu¬
toꝵ sacrificia d̾ñs ñ acceptat: alioꝵ uͦ ex uob̃
atq in uob̃ acceptare sacͥficia. qui dĩ p̃cepta
custodiunt. Hoc ñ ẽ cur possit dici:. uͥ nultꝰ
om̃ino ur̃m ẽ qui scdm lege̾ que de monte
syna ꝓcessit. manibꝰ siuis possit sacͥficiũ offer¬
re. Neq hoc ita p̃dictũ & impletũ ẽ. ut uos
ꝓpħica sententia respondẽ ꝑmittat: qr ma¬
nibꝰ ñ offerimꝰ carnẽ. corde & ore offerimꝰ lau-¬
de: scd̾m illud in psalmo. immola dõ sacrifi¬
ciũ laudis. Et̾am binc enĩ contͣdicit uob̃ qui
dicit. Non ẽ mͥ uoluntas in uob̃. Deinde ne
existimetis ñ offerentibꝰ uob̃ nec illo accipi¬

Expanded text:
Non est mihi voluntas in vobis, et sacrificium non accipiam de manibus vestris. Certe hic negare rri, in locis offerre aliis non audetis. Ecce omnino impletum est quod ait Propheta, Et sacrificium non accipiam de manibus vestris. Nam si in terrena Jerusahoc esse completum, quorum iniquorum inter vos constitutorum sacrificia Dominus non acceptat; aliorum vero ex vobis atque in vobis acceptare sacrificia, qui Dei praecepta custodiunt. Hoc non est cur possit dici, ubi nullus omnino vestrum est, qui secundum Legem, quae de monte Sina processit, manibus suis sacrificium possit offerre. Neque hoc ita praedictum et impletum est, ut vos prophetica sententia respondere permittat, Quia manibus non offerimus carnem, sed corde et ore offerimus laudem, secundum illud in Psalmo: Immola Deo sacrificium laudis . Etiam hinc contradicit vobis, qui dicit, Non est mihi voluntas in vobis. 13. Deinde ne existimetis, non offerentibus vobis, nec illo accipi
Abbreviated transcription (Latin):
luit. quasi aluid sic caro. aliud corpꝰ carnis: s
qͥa corpꝰ multaꝵ rerũ nom̃ est. quaꝵ nulla caro
est. nã multa sunt excepta carne corꝑa cȩlestia
& corpora trestria: corpus carnis dixit. corpꝰ qͦ
Alibi qͦq aꝑtius &ẽ imaginẽ nominauit. sci¬
licet aliis u̾bis idipsũ precipiens. Expolianteᷤ
uos inqͥt ueterẽ hominẽ cũ actib sius: indurte

Expanded text:
luit, quasi aliud sit caro, aliud corpus carnis: sed luit, quasi aliud sit caro, aliud corpus carnis: sed quia corpus multarum rerum nomen est quarum nulla caro est nam multa sunt excepta carne corpora coelestia, et corpora terrestria, corpus carnis dixit, corpus quAlibi quoque apertius etiam imaginem nominavit, scilicet aliis verbis idipsum praecipiens: Exspoliantes vos, inq
Abbreviated transcription (Latin):
cando iusticiã & scĩtatẽ ueritatis amisit: ꝓp̃t
quod hec imago deformis ⁊ decolor facta est.
Hanc recipit: cum reformat᷑ atq renouatur
Qͦd aũ ait sꝑu mentis ur̃e. non ibi duas res
intelligi uoluit. quasi aliud sit mens. aliud
sp̃s mentis: s quia omĩs mens sp̃c ẽ: ñ aũ oĩs
ñ potest: quia nec ueterascere potest. Dicit᷑
nent imagines similes corpoꝵ. de quo dicit
orat: mens aũ mea infructuosa ẽ. hoc enĩ ait
potest. nͥ corporaliũ uocũ imagines sonos
oris insꝑc cogitatione p̃ueniant. Dicitur &
hoĩs anima sꝑc: unde ẽ in eugłio. & inelina¬
to capite tradidit sꝑm: quo significata ẽ moxᷤ
ẽ ubi ait. Quis scit sp̃s filioꝵ hominis si as¬
cendet ipse sursum: & sꝑc pecoris si descendet
ipse deorsum in t̾ra: Scͥptũ ẽ oẽ ingenesi: ubi
dicit diluuio mortuã uniu̾sam carnẽ qͣ ha¬
tissime corporalis: unde illud ẽ in psalmis.
Ignis. grando .nix. glaties. sꝑs tẽpestatis. quȩ¬

Expanded text:
cando iusticiam et sanctitatem amisit, propter quod hec ymago deformis hanc recipit, cum reformatur et renovatur. Quod autem ait, spiritu mentis vestrae; non ibi duas res intelligi voluit, quasi aliud sit mens, aliud spiritus mentis: sed quia omnis mens spiritus esnon potest, quia nec veterascere potest. Diciturnent imaginationes similes corporum: de quo dicit orat, mens autem mea infructuosa est . Hoc enim ait,potest, nisi corporalium vocum imagines sonum oris spiritus cogitatione praeveniant. Dicitur et hominis anima spiritus: unde est in Evangelio, Et inclinato capite tradidit spiritum ; quo significata est mors est, ubi ait: Quis scit spiritus filiorum hominum si ascendet ipse sursum, et spiritus pecoris si descendet ipse deorsum in terram ? Scriptum est etiam in Genesi, ubi dicit diluvio mortuam universam carnem, quae hatiam ventus, res apertissime corporalis: unde illud in Psalmis, Ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis . Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ui uͦ cõmemorati conu̾tunt᷑ ad dnm̃.
ab ea deformitate. qua ꝑ cupiditateᷤᷤ
seculares conformabant᷑ huic scło. refor¬
mantur ab illo audientes apłm dicentẽ.
nolite conformari huic scło: s reformami¬
ni innouitate m̃tis ur̃e. ut incipiat illa
imago ab illo reformari. a quo formata est.
Non enim reformare seipsam potest: sicut
potuit deformare. Dicit enim & albi. Reno¬

Expanded text:
ui vero commemorati convertuntur ad Dominum ab ea deformitate, qua per cupiditates saeculares conformabantur huic saeculo, reformantur ex illo, audientes Apostolum dicentem, Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in novitate mentis vestrae : ut incipiat illa imago ab illo reformari, a quo formata est. Non enim reformare se ipsam potest, sicut potuit deformare. Dicit etiam alibi: Reno
Abbreviated transcription (Latin):
deret xͦ iħc omnẽ longanimitatẽ: ad infor¬
mationẽ eoꝵ qui credituri st̃ illi in uitam
se peccatorib usq ad mimicos suos: me pͥ¬
mo elegit acͥorem inimicũ: quẽ cũ sana¬
ret: nemo in cet̾is desꝑaret. fãciunt hoc
medici: qnͣdo ad ea loca ueniunt. uͥ igno¬
ti st̃. Qͦs curent pͥmitus. eligunt desꝑatoᷤᷤ
ut in cis beniuolentiã exerceant. & cõ¬
dent doct̾nam: ut unꝰquisq in illo loco
dicat ꝓximo suo. Uade ad illũ medicũ: se-¬
curꝰ esto: sanat te. Ꝙ ille. Me sanat: Nõ
uides qͥd patiar: Ego inquit noui qͦd
pat̾is: & ego passus sũ. Sic dic̃ paulꝰ uni¬
cuiq egroto: & de se uolenti desꝑare. Qui
curauit me: misit me ad te: & q̃ix̃ mͥ. Illi
desꝑanti uade. & dic quid habuisti: qͥd
in te sanaui: qm cito sanaui. De celo uo¬
caui: una uoce ꝑcussi & deieci: alta erexi¬
ꝙ elegi t̾cia impleui & misi: qͣrta libe

Expanded text:
Jesus omnem longanimitatem, ad informationem eorum qui credituri sunt illi in vitam se peccatoribus usque ad inimicos suos, me primo elegit acriorem inimicum; quem cum sanaret, nemo in caeteris desperaret. Faciunt hoc medici: quando ad ea loca veniunt ubi ignoti sunt, quos curent primitus eligunt desperatos; ut in eis et benevolentiam exerceant, et commendent doctrinam; ut unusquisque in illo loco dicat proximo suo, Vade ad illum medicum, securus esto, sanat te. Et ille, Me sanat? Non vides quid patiar? Ego novi quididem passus sum. Sic dicit Paulus unicuique aegroto, et de se volenti desperare: Qui curavit me, misit me ad te, et dixit mihi, Illi desperanti vade, et dic quid habuisti, quid in te sanavi, quam cito sanavi. De coelo vocavi, una voce percussi et dejeci, alia erexi e
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ iħc omnẽ longanimitatẽ. Morbũ me¬
uͭ diu ꝑtulit: ꝙ sic abstulit. Tamꝙͣ bo¬
nꝰ medicꝰ freneticũ patient̾ tolerauit:
sustinuit me ferientẽ se: donauit m feriri
ꝓ se. Omnẽ inqͥt longanimiatẽ ostendit in
me. Nolite gͦ desꝑare. Egroti estis: accedite. ad
eũ ꝙ sanamini. Ceci estis: accedite ad eũ ꝙ
illuminamini. Et qui sanati estis ei gr̾as agi¬
te: & qui egrotatis ad eũ sanandi currite.¬

Expanded text:
 omnem longanimitatem. Morbum meum diu pertulit, et sic abstulit; tanquam bonus medicus phreneticum patienter toleravit, sustinuit me ferientem se, donavit mihi feriri pro se. Omnem, inquit, longanimitatem ostendit in. Nolite ergo, desperare. Aegroti estis, accedite ad eum, et sanamini: caeci estis, accedite ad eum, et illuminamini. Et qui sani estis, ei gratias agite: et qui aegrotatis, ad eum sanandi currite
Abbreviated transcription (Latin):
& hominẽ. in effabilis gr̃ȩ largitate ꝯiunctũ.
quasi uingeniti ã patre: plenũ gr̃e ꝙ u̾itatis.
Si gr̃am referamꝰ ad scientiã. u̾itatẽ ad sapĩam:
puto nos ab illa duaꝵ istarũ rerũ distinctiõe
quã ꝯm̃dauimꝰ ñ abhorrere. In rebꝰ enĩ ꝑ tempꝰ
ortis illa sũma gr̃a ẽ. qd homo in unitate ꝑsone
ꝯiunctꝰ ẽ d̾o. In reb ui et̾nis sũma u̾itas recte
tribuit᷑ di ũbo: qd ũbũ id̃e ipse ẽ uingenitus
a patre. plenũ gr̃a & u̾itate. Id actum ẽ. ut sd̃e
ipse sit in reb ꝓ nob̃ temꝑalit̾ gestis: cui ꝑ ean¬
d̾e fidem mundam̃: ut eũ stabilit̾ ꝯtemplem᷑

Expanded text:
ctum. quasi Unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis . Si gratiam referamus ad scientiam, veritatem ad sapientiam, puto nos ab illa duarum istarum rerum distinctione, quam commendavimus, non abhorrere. In rebus enim per tempus ortis, illa summa gratia est, quod homo in unitate personae conjunctus est Deo: in rebus vero aeternis summa veritas recte tribuitur Dei Verbo. Quod vero idem ipse est Unigenitus a Patre plenus gratiae et veritatis, id actum est ut idem ipse sit in rebus pro nobis temporaliter gestis, cui per eamdem fidem mundamur, ut eum stabiliter contemplemur
Abbreviated transcription (Latin):
ista duo sic accipiamꝰ. quasi ñ liceat dice. uł istã
sapientiã. que in reb humanis ẽ: uł ilłã sciẽ¬
tiã. que in diuinis. Loquendi enĩ latiore cõ¬
suetudine utrũq sapientia: utrũq scientia
dici potest. Nullo mͦ tam̃ scͥptũ eẽt apud apłm
ali datur sermo sapientiȩ:. alii sermo scien

Expanded text:
i non liceat dicere, vel istam sapientiam quae in rebus humanis est, vel illam scientiam quae in divinis. Loquendi enim latiore consuetudine, utraque sapientia, utraque scientia dici potest. Nullo modo tamen scriptum esset apud Apostolum, Alii datur sermo sapientiae, alii sermo scien
Abbreviated transcription (Latin):
lati in caritate. & in om̃ib diuitiis pleni¬
tudinis intellectus ad agnoscend̾u myst̾iũ
sciem a ꝯsconditi. Quatenꝰ nou̾at apłs thesau¬
ros istos. q᷑ tũ eoꝵ penetrau̾at. & in eis ad qͣnta
ꝑuen̾at: quis potest nosse: Ego aũ scdm id qͦd
scͥptũ ẽ. unicuiq aũ nr̃m dat᷑ manifestatio
sp̃c ad utilitatẽ: alii quidẽ dat᷑ ꝑ sp̃m sermo

Expanded text:
lati in charitate, et in omnibus divitiis plenitudinis intellectus, ad cognoscendum mysterium scientiae absconditi . Quatenus noverat Apostolus thesauros istos, quantum eorum penetraverat, et in eis ad quanta pervenerat, quis potest nosse? Ego tamen secundum id quod scriptum est, Unicuique autem nostrum datur manifestatio Spiritus ad utilitatem: alii quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ gͦ tantũ nuscdia uocantis ẽ: s ꝙ u̾beran¬
tis & flagellantis. Sit itaq manꝰ pat̾na suꝑ
te: & si filiꝰ bonꝰ es. noli repellere disciplinã.
Quis enĩ filiꝰ : cui ñ det disciplinã pat̾ eiꝰ᷑: Det
disciplinã: du ñ auferat misodiam. Cedat cõ-¬
tumacẽ: di tam̃ reddat hereditatẽ. Si ꝓmissa
patͥs bene agnousti: ñ timeas flagellari.
s exheredari. Quẽ enĩ diligit dñs cãstigat:
flagellat aũ omnẽ filiũ quẽ recipit. Ex R¬
eccator filiꝰ dedignatur

Expanded text:
Non ergo tantum misericordia vocantis est, sed et verberantis et flagellantis. Sit itaque manus paterna super te, et si filius bonus es, noli repellere disciplinam: quis est enim filius, cui non dat disciplinam pater ejus? Det disciplinam, dum non auferat misericordiam; caedat contumacem, dum tamen reddat haereditatem. Tu si promissa patris bene agnovisti, non timeas flagellari, sed exhaeredari: quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit . Peccator filius dedignatur
Abbreviated transcription (Latin):
gat xp̃m: antix p̃c ẽ. Non audio qͥd sonet. s
uideo qͥd uiuat. Oꝑa loquunt᷑ x ũba reqͥ¬
rimꝰ: Quis enĩ mat. nõ uult bene loqͥ:
aures meas affertis: ego cogitationes ur̃as in-¬
spicio: uoluntatẽ ibi mała uideo. ꝙ falsos fru¬
tus ostenditis. Noui qͥd inde colligam. Non
colligo de tribulis ficus: ñ colligo de spinis¬
uuas. Unaqueq arbor a fructu cognoscit᷑
aliud agit.

Expanded text:
 est. Non audio quid sonet, sed video quid vivat. Opera locuntur, et verba requirimus. Quis enim malus non vult bene loqui? aures meas affertis, ego cogitationes vestras inspicio; voluntatem malam ibi video, et falsos fructus ostenditis. Novi quid inde colligam. Non colligo de tribulis ficus, nuvas. Unaquaeque enim arbor a fructu cognoscituraliud agit.
Abbreviated transcription (Latin):
consolatus ẽ dicens: qui recipit iustũ in no
timotheo dedit ꝓpt̾ stomacb̃u & freguen-¬
tes infirmitates eiꝰ: s &ᷤᷤ qui saniori atq for¬
tiori calicẽ aque frigide porrexerit tantũ
in nomine discipłi. sicut ibi sequit᷑ ñ ꝑdet
m̃cedem suã.

Expanded text:
consolatus est dicens: qui receperit iustum in nconsolatus est dicens: qui receperit iustum in nTimotheo dederit propter stomachum et frequentes infirmitates eius. sed etiam qui saniori atque fortiori calicem aquae J'rigidae porrexerit tantum in nomine discipuli, sicut ibi sequitur non perdet mercedem suam.
Abbreviated transcription (Latin):
sd̃e apłs dicit. Iam quid̾e om̃ino delictũ
ẽ: qr uditia habetis uob̾cũ. & eoꝵ por¬
tans infirmitatẽ paulo pꝰ dic̃. Scl̃aria gͥ
iudicia si habueritis: eos qui ꝯtemptibi¬
les st̃ in eccłia hos collocate. Neq enĩ illi¬
soli qui ut sint ꝑfecti uendunt ułdimit¬
tunt om̃ia sua. ꝙ. sequunt᷑ qͥnm. ꝑtinent
ad regnũ cȩloꝵ. s huic militiȩ xp̃iane
ꝓpt̾ qͦdeã qͣsi ꝯm̃tiũ caritatis. subiungit᷑ ꝙ
q̃dim stipen har. a multitudo. cui dicet᷑ in
fine. esuriri & dedistis mͥ manducare. ꝙ ce
apłs: monens mulieres subditas ẽẽ uiris
suis. uiros diligere urores suas: filios ob¬
temꝑare parentibꝰ. parentes filios nut̾re
in disciplina & correptione dñi. seruos
istos a mandatis euugłicis alienos. & aui¬
ta ȩfna separ dos iudicet: qͥa uͥ ait d̾ns si
quis ñ tulcrit crucẽ suã & secutus me fu-¬
erit. ñ potest eẽ discipłs ms̃ exhortans
firmiores ad ꝑfectionẽ: ibi statim & ipsos

Expanded text:
stolus dicit: iam quidem omnino delictum est, quia iudicia habetis uobiscum. et eorum portans infirmitatem paulo post dicit: saecularia igitur iudicia si habueritis. eos qui contemptibiles sunt in eccsoli, qui ut sint perfecti, vendunt vel dimittunt omnia sua, et sequuntur Dominum, pertinent ad regnum coelorum; sed huic militiaepter quoddam quasi commercium caritatis subiungitur etiam quaedam stipendiaria multitudo, cui dicetur in fine: esuriui et dedistis mihi manducare et cet apostolus monens mulieres subditas esse uiris suis, uiros diligere uxores suas; filios obtemperare parentibus, parentes filios nutrire in disciplina et correptione domini; seruos oistos a mandatis euangelicis alienos et a uita aeterna separandos iudicet, quia ubi ait dominus: si quis non tulerit crucem suam et secutus me fuerit. non potest esse discipulus meus, exhortans firmiores ad perfectionem, ibi statim et istos
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes utͣq sexus ab om̃i ꝯcubitu. puri. atq
integri: qm multi exꝑti. & pꝰea ꝯtinentes:
qm multi rerũ suarũ distributores & reli¬
ctores: ꝙͣ multi ieiuniis. uł crebris. uł coti¬
dianis. uł ꝙ̃ incredibilit̾ ꝯtinuatis corpꝰ ser¬
uituti subicientes: qͣm multȩ fr̃ne ꝯgrega
unã animã ꝙ cor unũ in dm caritatis igne
ꝯflantes : ꝙͣ multi humilit̾ & fidelit̾ sc̃m
tes fiunt. In quoꝵ societate quasi dispares
apparent. s tñ ead̃e caritate copulant᷑. qͥ
ꝓpter aliqͣm necessitatẽ scđ̾m apłi exortati

Expanded text:
homines utriusque sexus ab omni concubitu puri atque integri, quam multi experti et postea continentes, quam multi rerum suarum distributores et relictores, quam multi ieiuniis uel crebris uel cotidianis uel etiam incredibiliter continuatis corpus seruituti subicientes! quam multae fraternae congregatunam animam et cor unum in deum caritatis igne conflantes ! erseverant, et salvi fiunt? In quorum societate quasi dispares apparent; sed tamen eadem charitate copulantur, qui propter aliquam necessitudinem, secundum Apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
abes unum bellũ quod cõmemorat
apłs. Non ẽ uob̃ colluctatio adu̾sꝰ
cartiem ⁊ sanguinẽ. idest aduersꝰ hoĩes.
a quib uidemini patimolestias: ñ adu̾sus
illospugnatis: s aduersꝰ pͥncipes ⁊ potesta¬
tes ⁊ rectores mundi. Et ne intelligeres mũ¬
di cęli ⁊ terre: ostendit quid diceret. Tene¬
factus est: s mundus qui eũ non cognouit¬

Expanded text:
memorat Apostolus: «Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem,» id est, adversus homines a quibus videmini pati molestias; non adversus ipsos pugnatis: «sed adversus principes et potestates et rectores mundi.» Et ne intelligeres mundi, coeli et terrae, ostendit quid diceret: «Tenefactus est;
Abbreviated transcription (Latin):
lite quasi odia ur̃a conu̾tere in homines:
& eos uob̃ hostes existimare: & eoꝵ inimi¬
citiis uos conteri putare. Isti om̃s qͦs time¬
tis: caro ⁊ sanguis sunt. Non ẽ uob̃ collu¬
ctatio adu̾sus carnẽ & sanguinẽ. Sic uoluit
dicere. contempnens hominũ mortalita¬
tem. Et adu̾sus quos: Aduersus pͥncipes in¬
quit & potestates: & restores huiꝰ mundi
tenebraꝵ haꝵ. Expaueras cũ audires rec¬
Preter mundũ iturus es. ut ab eis eruari.
Celum ⁊ terra mundus dr: & homines mali
mundꝰ. Quare & isti mundꝰ: Quia diligunt
mundum: ⁊ ĩdeo tenebrȩ qͥa impii. Id̾oq
iam ex ipso numero credentib multis qͥd
dicit apłs: fustis aliquando tenebrȩ nc̃
aũ lux in dño. Antequã essetis gͦ lux cũ
tenebre ẽẽtis: attendite quẽ restorẽ ha¬
buistis. Quẽ rectorẽ habent iniqͥ nisi
diabolum: quomͦ pii ⁊ fideles rectorem
habent xp̃mꝰ Ergo diabolum ⁊ angłos
eius rectores mundi appellauit: id ẽ recto¬

Expanded text:
lite quasi odia vestra convertere in homines, et eos vobis hostes existimare, et eorum inimicitiis vos conteri putare: isti homines quos timetis, caro et sanguis sunt; «Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem.» Sic voluit dicere, contemnens hominum mortalitatem. Et adversus quos? «Adversus principes,» inquit, «et potestates, et rectores hujus mundi, tenebrarum harum» . Expaveras, cum audires, «recpraeter mundum iturus es, ubi ab eis eruaris? Coelum et terra mundus dicitur, et homines mali mundus. Quare et isti mundus? Quia diligunt mundum: et ideo tenebrae, quia impii. Ideoque jam ex ipso numero credentibus multis, quid dicit Apostolus? «Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino» . Antequam essetis ergo lux, cum tenebrae essetis, attendite quem rectorem habuistis. Quem rectorem habent iniqui, nisi diabolum, quomodo pii et fideles rectorem habent Christum? Ergo diabolum et angelos ejus «rectores mundi» appellavit, id est, recto
Abbreviated transcription (Latin):
rgo adu̾sus diabolũ ⁊ anglos eiꝰ ini¬
micitias exercemus. Rectores eos mũ¬
di dixit: quia ipsi regunt dilectores mundi.
Non enim regunt mundũ. quasi rectores sint
celi & terre: s mundum peccatores dixit.
Et mundus eum cognouit. Talem mundũ¬
in illis regunt: qui ñ cognoscunt xꝑm. Contͣ
hos habemꝰ inimicitias ꝑpetuas.

Expanded text:
rgo adversus diabolum et angelos ejus inimicitias exercemus. Rectores eos mundi dixit, quia ipsi regunt dilectores mundi: non enim regunt mundum, quasi rectores sint coeli et terrae; sed mundum peccatores dicit. Et mundus eum non cognovit : talem mundum illi regunt, qui non cognoscit Christum. Contra hos habemus inimicitias perpetuas.
Abbreviated transcription (Latin):
aũ unicuiq in seipso. Modo genus hoc bel¬
li ex apłica ȩpła legebatur. Caro concupiscit
hoc graue bellum: & qd̃ ẽ molestius int̾¬
num. In quo bello si sit quisq uictor illos
qͦs ñ uidet inimicos continuo suꝑabit.
Non enim tẽptat diabolus. uł angłi eius:
nͥ qd̃ in te carnale dñat᷑. Nam quomͦ uin¬
cimus illos hostes qͦs ñ uidemꝰ: nͥ qͥa car¬
nales interiores motꝰ nrõs sentimꝰ : Hs con¬
fligimus: ⁊ illos ꝑcutimꝰ¬

Expanded text:
autem unicuique in seipso. Modo genus hoc belli ex apostolica Epistola legebatur: «Caro concupiscit hoc grave bellum, et quod est molestius, internum. In quo bello si sit quisque victor, illos quos non videt inimicos, continuo superabit. Non enim tentat diabolus vel angeli ejus, nisi quod in te carnale dominatur. Nam quomodo vincimus illos hostes quos non videmus, nisi quia carnales interiores motus nostros sentimus? Cum his confligimus, et illos percutim
Abbreviated transcription (Latin):
iabolus ⁊ angłi eiꝰ in scͥpturis sc̃ĩs ma¬
nifesti sunt nob̃ quod ad ignẽ eternũ sint
destinati: ipsoꝵ tantũ desꝑanda ẽ correctio.
Contra qͦs habemꝰ occultã luctã: ad quã nos ar-¬
mat apls. dicens. Non est nob̃ colluctatio
adu̾sꝰ carnẽ & sanguinẽ: id est ñ aduersus
homines quosuidetis: s adu̾sus pͥncipes
& potestates. rectores mundi tenebraꝵ haꝵ
Ne forte cum dixisset mundi. intelligeres
demones eẽ rectores celi ⁊ t̾re: mundi dix̃
tenebraꝵ haꝵ: mundi dixit amatoꝵ mun¬
di: mundi dixit impioꝵ ⁊ iniquoꝵ: mundi
dixit. de quo dicit eugłium. & mundꝰ eum
ñ cognouit. Si enim mund̾ ñ cognouit lucẽ
quia lux intenebris lucet. & tenebrȩ eam
non conprehenderunt: & ipsȩ tenebrȩ que
ñ comprehenderunt lucẽ presentẽ. mun¬
di nomine appellant̾: haꝵ tenebraꝵ sunt
illi rectores.

Expanded text:
iabolus et angeli ejus in Scripturis sanctis manifestati sunt nobis, quod ad ignem aeternum sint destinati. Ipsorum tantum desperanda est correctio: contra quos habemus occultam luctam, ad quam luctam nos armat Apostolus, dicens: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, id est adversus homines quos videtis; sed adversus principes et potestates et rectores mundi, tenebrarum harum . Ne forte cum dixisset, mundi, intelligeres daemones esse rectores coeli et terrae; mundi dixit, tenebrarum harum; mundi dixit, amatorum mundi; mundi dixit, impiorum et iniquorum; mundi dixit, de quo dicit Evangelium: Et mundus eum non cognovit . Si enim mundus non cognovit lucem, quia lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt, et ipsae tenebrae quae non comprehenderunt lucem praesentem, mundi nomine appellantur; harum tenebrarum sunt illi rectores.
Abbreviated transcription (Latin):
apłs testis ẽ: qui dicit. Bonũ aũ faci¬
entes ñ deficiamus: tp̃r enĩ ꝓpͥo metemꝰ.
Et iterum. Hoc aũ inquit. qui parce semi¬
nat: parce ⁊ metet. Quid aũ fr̃s potentiꝰ
quã ut regnũ cȩloꝵ ñ solum ⁊acheus emat
dimidio rerũ suaꝵ s ⁊ uidua duob minii¬
tis. & tantundẽ ibi uterq possideat: Quid
potentius: quã ut idem regnũ. ⁊ thesau¬
ris diuiti ⁊ calice aque frigidȩ paupi ualeat:¬

Expanded text:
s testis est, qui dicit, Bonum autem facientes non deficiamus; tempore enim proprio metemus : et iterum, Hoc autem, inquit, qui parce seminat, parce et metet . Quid autem, fratres, potentius, quam ut regnum coelorum, non solum Zachaeus emat dimidio rerum suarum , sed et vidua duobus minutis , et tantumdem ibi uterque possideat? quid potentius, quam ut idem regnum et thesauris diviti, et calice aquae frigidae pauperi valeat
Abbreviated transcription (Latin):
saluatorẽ. ⁊ scdm magistrũ ꝑetamꝰ: ñ tẽ qͣn¬
do petimꝰ facit: s tñfacit. Neq enĩ qͣndo
⁊ illud petimꝰ. ut ueniat regnũ dĩ. ꝓpt̾ea
ñ facit quod petimꝰ. quia ñ statĩ cũ illo inet̃¬
nitate regnamus. Differt᷑ enĩ qd petimꝰ non
negat᷑. Uerumptam̃ orantes tanꝙͣ seminã¬
tes. ñ deficiamꝰ tẽꝑe enĩ ꝓpͥo metemꝰ. Ex ł

Expanded text:
Salvatorem et secundum magistrum petamus; non tunc quando petimus facit, sed tamen facit. Neque enim quia et illud petimus ut veniat regnum Dei, propterea non facit quod petimus, quia non statim cum illo in aeternitate regnamus: differtur enim quod petimus, non negatur. Verumtamen orantes tanquam seminantes non deficiamus; tempore eni
Abbreviated transcription (Latin):
mirabile: ut nͥ qr ipse dicit. cui uera dicen¬
ti ꝯtradicere nefas ẽ. sit incredibile: Quis
enĩ nesciat fideliũ a sathana uenisse p̾mã poc¬
cati suasionẽ: & qd ille pͥmus auctor sit õiu̾
peccatoꝵ: S̾ tñ quidã tradunt᷑ sathane: ut
discant ñ blasphemare. Qͦmͦ gͥ opus satha¬
ne excludit᷑ oꝑe sathane:

Expanded text:
mirabile, ut nisi quia ipse dicit, cui uera dicenti contradicere nefas est, sit credibile ? quis enim nesciat fidelium a satana uenisse primam peccati suasionem et quod ille primus auctor sit omnium peccatorum? et tamen quidam traduntur satanae, ut discant non blasphemare. quomodo igitur opus satanae ex
Abbreviated transcription (Latin):
tota lex pendet & ꝓphȩ. Hic ẽ fructus noster.
De fructu itaq nobis mandans: hec mando
inquit uob̃. ut diligatis inuicem̃. Unde ⁊ apłs
paulus cum contra oꝑa carnis. cõmendare
fructum sꝑo uellet: a capite hoc posuit. Fru
xuit: quȩ sunt gaudium. pax. longanimitaᷤᷤ
benignitas. bonitas. fides. mansuetudo conti¬
nentia. Quis aũ bene gaudet: qͥ bonum ñ
diligit unde gaudet: Quis pacẽ uerã. nisi
cum illo potest habere. quẽ ueracit̃ diligit:
Quis ẽ ionganimis in bono ꝑseuerant̃ ma¬
nendo: ñ ferueat diligendo: Quis ẽ benignꝰ:
nͥdiligat cui opitulat᷑: Quis bonꝰ: nͥ diligen¬
do efficiatur: Quis salubrit̃ fidelis: nisi ea fi¬
de quȩ ꝑdilectionẽ oꝑat᷑: Qs utilit̃ mansue¬
tus: cui non dilectio moderet᷑: Qͥs ab eo conti¬
net unde turpat᷑: ñ diligat unde honestat᷑
Merito itaq magist᷑ bonus dilectionẽ sic se¬
pe cõmendat tanquã sola p̃cipienda sit si ne
qua ñ possunt ꝓdesse cȩtera bona: & que non

Expanded text:
tota Lex pendet et Prophetae : hic est fructus noster. De fructu itaque nobis mandans, Haec mando, inquit, vobis, ut diligatis invicem. Unde et apostolus Paulus, cum contra opera carnis commendare fructum spiritus vellet, a capite hoc posuit, Frucxuit, quae sunt, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia . Quis autem bene gaudet, qui bonum non diligit unde gaudet? Quis pacem veram, nisi cum illo potest habere quem veraciter diligit? Quis est longanimis in bono perseveranter manendo, nisi ferveat diligendo? Quis est benignus, nisi diligat cui opitulatur? Quis bonus, nisi diligendo efficiatur? Quis salubriter fidelis, nisi ea fide quae per dilectionem operatur? Quis utiliter mansuetus, cui non dilectio moderetur? Quis ab eo continet unde turpatur, nisi diligat unde honestatur? Merito itaque magister bonus dilectionem sic saepe commendat, tanquam sola praecipienda sit, sine qua non possunt prodesse caetera bona, et quae non
Abbreviated transcription (Latin):
aritas ẽ fructus nr̃: quã de¬
finiuit apłs de corde puro. & conscientia
bona. ⁊ fide non ficta. Hac diligimus inuicẽ.
hac diligimꝰ dm. Neq enim uera dilectione
diligeremꝰ inuicem: nisi diligentes dm̃.
diligit dm. Nam si dm non diligit: non

Expanded text:
rgo est fructus noster, quam definit Apostolus, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Hac diligimus invicem, hac diligimus Deum. Neque enim vera dilectione diligeremus invicem, nisi diligentes Deum diligit Deum: na
Abbreviated transcription (Latin):
s stantẽ deiecit hominẽ. Deiecit stan¬
tem: s xͦ descendens erexit iacentẽ. Inde tñ
erexit dns tuus: Attende. humilitate erex̃
factꝰ obediens usꝙ ad mortẽ. Humiliauit
sem ⁊ ip̃m. Princeps tuus humilisi &tu su¬
ꝑbus: Caput humile: u m̃brũ suꝑbum:
Absit. Non uult ẽẽ de corꝑe capitis humilis:
qui amat suꝑbiam

Expanded text:
 stantem dejecit hominem. Dejecit stantem: sed Christus descendens erexit jacentem. Unde te tamen erexit Dominus tuus, attende. Humilitate erexit, factus obediens usque ad mortem, humiliavit semetipsum . Princeps tuus humilis, et tu superbus? Caput humile, et membrum superbum? Absit. Non vult esse de corpore capitis humilis, qui amat superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
agimus. donec occurramꝰ om̃s in unitatẽ
fidei & agnitionẽ filii dei. in uirũ ꝑfectum
in m̃surã ecatis plenitudinis xꝑi: & cȩta. do¬
nec eadem mensura in quo corꝑe intelligenda
eẽt. ostenderet dicens. Augeamur in illo per
omĩa qui ẽ caput xꝑc: ex quo totũ corpꝰ cõ¬
nexum & compactum ꝑ omnẽ tractũ sũm¬
nistrationis scdm oꝑationẽ in m̃surã uni¬
uscuiꝰq partis. Sicut gͦ ẽ mensura uniꝰcuiꝰ¬
ꝙ partis: ita totius corporis quod oĩb suiᷤ
partib constat. est utiq mensura pleni¬
tudinis. De qua dictum ẽ: in m̃surã ȩta¬
tis plenitudinis xꝑi. Quam plenitudinẽ
& illo cõmemorauit loco: ubi ait dexꝑo.
Et ipsum dedit caput suꝑ omnẽ eccłã. qͦ ẽ
corpus eius. plenitudo eius. qui oĩa in oĩbꝰ

Expanded text:
n unitatem fidei et agnitionem filii Dei, in uirum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi, et cetera; donec eadem mensura in quo corpore intellegenda esset, ostenderet dicens: Augeamur in illo per omnia, qui est caput Christus; ex quo totum corpus conexum et conpactum per omnem tactum subministrationis secundum operationem in mensuram uniuscuiusque partis. Sicut ergo est mensura uniuscuiusque partis, ita totius corporis, quod omnibus suis partibus constat, est utique mensura plenitudinis, de qua dictum est: In mensuram aetatis plenitudinis Christi. Quam plenitudinem etiam illo commemorauit loco, ubi ait de Christo: Et ipsum dedit caput super omnia ecclesiae, quae est corpus eius, plenitudo eius, qui omnia in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
nis: ñ expoliationẽ mortalitatis. quã de car¬
nali gñatione portamꝰ. Hȩc ẽ fides nr̃a. Q¬
qm̃ sic̃ testimoniũ ꝓpheticũ paulꝰ ꝯmemorat.
iustus ex fide uiuit: hec ẽ iustificatio nr̃a. Mor¬
tuũ quippe xp̃m: & pagani credunt. Resur
fitearis ait apł̃s inore tuo. qm̃ d̃ns ẽ iħc. &
credid̾is in corde tuo. qr d̾s illũ suscitauit a
mortuis: saluus eris. Quia gͦ exista resurrec¬
tionis fide iustificam᷑. Id̾o & illud de xͦ apłi
cũ ẽ qr mortuus ẽ ꝓpt̾ delicta nr̃a: ꝙ resur¬
rexit ꝓpt̾ iustificationẽ nr̃am. Et qr ista resur¬
rectio que credita nos iustificat. illa octaui diei
cͥcuicisione figurata ẽ: ꝓpt̾ea de ipso abrahã
cui pͥmũ tradita ẽ. dicit apłs. & signũ accepit
cͥcumcisionis: signacułu iusticie fidei. In expo

Expanded text:
nis, nisi exspoliationem mortalitatis, quam de carnali generatione portamus? haec est fides nostra. m, sicut testimonium propheticum Paulus commemorat: iustus ex fide uiuit, haec est iustificatio nostra. mortuum quippe Christum et pagani credunt; resurrfitearis, ait apostolus, in ore tuo, quia dominus est Iesus credideris in corde tuo, quia deus illum suscitauit a mortuis, saluus eris. quia'ergo ex ista resurrectionis fide iustificamur, ideo et illud de Chriuus est propter delicta nostra et resurrexit propter iustificationem nostram. et quia ista resurrectio, quae credita nos iustificat, illa octaui diei circumcisione figurata est, propterea de ipso Abraham, cui primum tradita est, dicit apostolus: et signum accepit circumcisionis signaculum iustitiae fidei.
Abbreviated transcription (Latin):
um de scã dilectione p̃ciꝑet qualis ẽẽ
debeat uiroꝵ in uxores: ex anima ani¬
mantis sumpsit exemplũ. Qͥ dilig̃ inqͥt uxo¬
rem suam: seipsum diligit. Nemo enĩ inqͥt
carnẽ suam odio habet: s nutrit ⁊ fouet
eam tamquã xꝑc eccłiam. Ecce in conspectu
urõ ẽ carnalis uniuersa substantia. Uide¬
te quẽ ad modum in omne animal sibi
ad salutem conciliatũ ꝑtendat naturȩ ista
cõmunio: ut diligat carnẽ suam. Neq enĩ
hoc inhoibus tantũ est: quicũ recte uiuunt
ñ solum consulunt saluti carnis sue uerũ
etiam carnales motus ad usũ rationis e¬
domant & refrenant: s &̃ bestie fugiunt
dolorem. formidant interitũ: & quicqͥd
illam menbroꝵ compagẽ copulamq car-¬
nis ac sꝑc a concordi iunctura discindere
ac dirimere pot̃ qnͣta ualẽt agilitate de¬
uitant: nutrientes &̃ ipsȩ ac fouentes car¬
nem suam.

Expanded text:
um de sancta dilectione praeciperet, qualis esse debeat uirorum in uxores, ex anima amantis sumpsit exemplum. qui diligit, inquit, uxorem suam, se ipsum diligit; nemo enim umquam carnem suam odio habet, sed nutrit et fouet eam tamquam Christus ecclesiam. ecce in conspectu uestro est carnalis uniuersa substantia! uidete quemadmodum in omne animal sibi ad salutem conciliatum portendat naturae ista communio, ut diligat carnem suam; neque enim hoc in hominibus tantum est, qui cum recte uiuunt, non solum consulunt saluti carnis suae, uerum etiam carnales motus ad usum rationis edomant et refrenant, sed etiam bestiae fugiunt dolorem, formidant interitum; et quicquid illam membrorum conpagem copulamque carnis et spiritus a concordi iunctura disicere ac dirimere potest, quanta ualent agilitate, deuitant nutrientes etiam ipsae ac fouentes carnem suam.
Abbreviated transcription (Latin):
telligentiã p̃misse ꝓphiȩ. ñ aũ necessario faciẽ¬
da: qͣsi adhuc expectandũ eẽt. ut ueniret re-
uelatio fidei q̃ hiis significabat᷑ eẽ uentura.
S qͣmuis gentib imponenda ñ eẽnt: ñ tam̃ sic
debuisse auferri a ꝯsuetudine uideoꝵ tamꝙͣ
detestanda atq dampnanda. Sensim pinde¬
xͥ. qua sola nossent credentes se iustificari atꝙ
saluos sieri: ñ umbris illis rerũ antea futuraꝵ.
tẽ iam uenientiũ ati p̃sentiũ: ut in illorũ
iudeoꝵ uocatione. qͦs p̃sentia carnis d̃ni &
apłica temꝑa sic inuenerant. om̃is actio ilła¬
ꝯsũmaret᷑ um̃brarũ:. hoc ei suffecisse ad cõ¬
m̃dationẽ. ut ñ tamꝗͣ detestanda & similiᷤᷤ
idolatrie uitaret᷑. tiltra uͦ ñ haberet. ꝓgres¬
sũ. ne putaret᷑ necessaria: tamꝙͣ uel ab illa
salus eẽt. uł sine illa cẽ ñ posset: qͦd putaue-¬
rt̃ heretici: qui du uolunt & uidei eẽ & xa

Expanded text:
tellegentiam praemissae prophetiae, non autem necessario facienda, quasi adhuc expectandum esset, ut ueniret fidei reuelatio, quae his significabatur esse uentura. sed quamuis gentibus inponenda non essent, non tamen sic debuisse auferri a consuetudine Iudaeorum tamquam detestanda atque dam gratiae Christi, qua sola nossent credentes se justificari, salvosque fieri non illis umbris rerum antea futurarum,  iam uenientium atque praesentium, ut in illorum Iudaeorum uocatione, quos praesentia carnis domini et apostolica tempora sic inuenerant, omnis illa actio consumeretur umbrarum, hoc ei suffecisse ad commendationem, ut non tamquam detestanda et similis idolatriae uitaretur, ultra uero non haberet progressum, ne putaretur necessaria, tamquam uel ab illa salus esset uel sine illa esse non posset, quod putauerunt haeretici, qui dum uolunt et Iudaei esse et
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. accepit tempꝰ filiꝰ di. filiꝰ di ñ acce-¬
pit̃ tempꝰ. s siliꝰ hominis accepit tempus.
Idem ipse autẽ filiꝰ dĩ ꝑ quẽ facti sumꝰ oy filiꝰ homi¬
nis ꝑ quẽ resecti sumꝰ Homine assumpto. ipse ñ as¬
sumptꝰ hore mutato in meliꝰ nullo m̃ ipse in de¬
teriꝰ omutatꝰ ñ destirit eẽ qͦd erat. s accepit qͦd ñ
erat. Quid erat: Cũ in forma dĩ cẽt: ñ rapinã ar¬
minutꝰ ẽexilior redditꝰ᷑. in defcctũ lapsus: Absit.
Qͥd ẽ gͦ semetip̃m exinaniuit. formã serui accipi¬
ens: Exinanisse se dictus ẽ. accipiendo inferiorẽ
n degenerando ab equali. Ex Tr ps .cxx¬
ui cũ in forma dĩ esset ñ rapinã ui.¬
arbitratus ẽ ẽẽ equalis do. Quare ñ erat il¬
li rapina: Quia natura erat: qr hoc natꝰ erat. ut
eẽt equalis illi aquo genitꝰẽ. Exł. de tͥnita¬

Expanded text:
 accepit tempus Filius Dei? Filius Dei non accepit tempus; sed Filius hominis accepit tempus. Idem ipse autem et Filius Dei per quem facti sumus, et Filius hominis per quem refecti sumus. Homine assumpto, ipse non assumptus; homine mutato in melius, nullo modo ipse in deterius commutatus, non destitit esse quod erat, sed accepit quod non erat. Quid erat? Cum in forma Dei esset, non rapinam arminutus est? exilior redditus? in defectum lapsus? Absit. Quid ergo semetipsum exinanivit, formam servi accipiens? Exinanisse se dictus est accipiendo inferiorem, non degenerando ab aequali. Ergo, ui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo.» Quare illi non erat rapina? Quia natura erat, quia hoc natus erat, ut esset aequalis illi a quo genitus est. Sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
ud magnũ eẽ: Aut si ȩt̾nitate ꝑat̾ maior ẽ
ñ ẽ equalis filiꝰ quacumꝙ re. U̾nde enĩ equał
Si magnitudine dixeris: ñ ẽ par magnitudo
que minꝰ ȩt̾na ẽ: atꝙ: ita cet̾a. An forte in uns¬
tute equalis ẽ. in sapientia uͭ ñ ẽ equalis. S qͦ¬
mͣ ẽ equalis uirtus. que minꝰ sapit: An i

Expanded text:
e? Aut si aeternitate Pater major est, non est aequalis Filius quacumque re. Unde enim aequalis? Si magnitudine dixeris, non est par magnitudo, quae minus aeterna est, atque ita caetera. An forte in virtute aequalis est, in sapientia vero non est aequalis? Sed quomodo est aequalis virtus quae minus sapit?
Abbreviated transcription (Latin):
se ip̃o minor factus ẽ. qui sem: ip̃m exinani uit
formã serui accipiens: Neq eni sic accepit for¬
mã serui. ut amitteret formã di: in qua erat
equał pat̾. Si gͦ ita accepta ẽ forma serui. ut ñ
amitteret᷑ forma di. cũ ꝙ in forma d̾i. & in for¬
ma serui. adem ipse sit filiꝰ unigenitꝰ di patris:
in forma d̾̃i equał patͥ. in forma serui mediator
autẽ serui ꝙ seipso minor ẽ: Non itaꝙ ĩme¬
rito scͥptura utrumꝙ dicit: ꝙ eqͣlem patͥ filiũ.
oy patrẽ maiorẽ filio. Illud enĩ ꝓpt̾ formã di. hoc
autẽ ꝓpter formã serui. sine ulla ꝯfusione intel¬
ligit᷑. Ꝙ hec nõb̾ regula pia ꝑ om̃s scãs scͥp¬
turas dissoluende huiꝰ questionis. ex uno capi¬

Expanded text:
se ipso minor factus est qui semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens? neque enim sic accepit formam serui, ut amitteret formam dei, in qua erat aequalis patri. si ergo ita accepta est forma serui, ut non amitteretur forma dei, cum et in forma serui et in forma dei idem ipse sit filius unigenitus dei patris, in forma dei aequalis patri, in forma serui mediator autem serui etiam se ipso minor est? non itaque immerito scriptura utrumque dicit, et aequalem patri filium et patrem maiorem filio; illud enim propter formam dei, hoc autem propter formam serui sine ulla confusione intellegitur. et haec nobis regula per omnes sanctas scripturas dissoluendae huius quaestionis ex uno capi
Abbreviated transcription (Latin):
ciantes gr̃am qua iustificam᷑: nec tam̃ mala. q
diuinitꝰ p̃cepta st̃ tẽpori ꝑsonisq ꝯigruentia :
cũ me adiuuet etiã ꝓpħica sententia qua dicit
d̾s se illi ppło dedisse p̃cepta ñ bona: forte
enĩ ꝓpt̾ea ñ dixit mala. s tantũ ñ bona:. id ẽ ñ
talia ut illis homines boni fiant: aut sine il¬

Expanded text:
tiantes gratiam, qua justificamur: nec tamen mala, quia divinitus praecepta sunt, temporibus personisque congruentia: cumque me adjuvet etiam prophetica sententia, qua dicit Deus se illi populo dedisse praecepta non bona ? Forte enim propterea non dixit mala; sed tantum non bona, id est, non talia, ut illis homines boni fiant, aut sine il