comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis & pueri prudentia pedigogi rexeĩt. Omnes conatus eius & impetus
ad lascuuam ꝓperant. sine quatuor sensibus uiuẽ possumus .i. sine aspectu
auditu. odoratu. atq complexu absq gustu autem & cibis impossibile est
humanum corpus sustinere. Ad eẽ gͦ debet ratio ut tales & tantas sumamꝰ
escas quibus non honoretur corpus. nec libertas anime p̃grauetur.qr & come¬
dendum est & de ambulandum &dormiendum & digerendum & postei
inflacis uenis insentiua libidinis sustinenda. luxuriosa res unum & con
Nec tales accipiamus cibos quos aut difficulter digere̾.aut comestas magno
partes & ꝑditos labore doleimus. Holerum atq pomoꝵ atq leguminum
& facilior apparatus est. & arte impendiisq cocoꝵ non indiget & sine cura
sustentat humanũ genus. moderateq sumptus. quia nec uude deuoratur.
qđ irritamentagule non ht̃. & leuiori digestione concoquitur. Neo ciz uino

Expanded text:
tis et pueri, prudentia paedagogi rexerit, omnis conatus ejus et impetus tis et pueri, prudentia paedagogi rexerit, omnis conatus ejus et impetus ad lasciviam properant. Sine quatuor sensibus vivere possumus, id est, sine aspectu, auditu, odoratu, atque complexu. Absque gustu autem et cibis impossibile est humanum corpus subsistere. Adesse ergo debet ratio, ut tales ac tantas sumamus escas, quibus non oneretur corpus, nec libertas animae praegravetur; quia et comedendum est, et deambulandum, et dormiendum, et digerendum, et postea inflatis venis, incentiva libidinum sustinenda. Luxuriosa res vinum, et cNec tales accipiamus cibos, quos aut difficulter digerere, aut comesos, magno partos et perditos labore doleamus. Olerum, pomorum, ac leguminum, et facilior apparatus est, et arte impendiisque cocorum non indiget: et sine cura sustentat humanum corpus, moderateque sumptus quia nec avide devoratur, quod irritamenta gulae non habet leviori digestione concoquitur. Nemo enim uno
Abbreviated transcription (Latin):
sententia est. Difficile ĩmo impossibile est deliciis & uoluptatibus affluentes
non ea cogitare que gerimus frustraq quidam simulint salua fide. & pu¬
dicicu & integritate mentis. se abuti uoluptatibus cum contra naturam si
copiis uoluptatum sine uoluptate perfrui. & hoc ip̃m apłs canens dixerit.:
Que autem in deliciis est. uiuens mortua est. Sensus corpoꝵ q̃i equi sunt¬
sine ratione currentes. Aĩã uõ in aurige modum retinetur frena currentiũ
& quomodo equi absq ratione p̃cipites ruũt ita corpus sine ratione & ĩpe¬
rio aĩe in suum fertur interitum. Ali quoq comparatio aĩe & corporis a
pħis ponitur potiri. Corpus puerum animam pedagogum eẽdicencium
Unde  hystoricus. Aiẽ inquit imꝑio. corporis seruitio magis utimur. Al¬
terum nobiscum diis. Alteꝵ cũ belius comune est. Igitur nͥ uitia adolescẽ¬

Expanded text:
sententia est. Difficile est, immo impossibile, deliciis et voluptatibus affluentes, sententia est. Difficile est, immo impossibile, deliciis et voluptatibus affluentes, non ea cogitare quae gerimus: frustraque quidam simulant salva fide, et pudicitia et integritate mentis, se abuti voluptatibus, cum contra 339 naturam sit, copiis voluptatum sine voluptate perfrui: et Apostolus hoc ipsum cavens, dixerit: Quae autem in deliciis est, vivens mortua est . 10. Corpus sine ratione currentes, anima vero in aurigae modum retinet frena currentium. Et quomodo equi absque rectore praecipites ruunt : ita corpus sine ratione et imperio animae, in suum fertur interitum. Alia quoque comparatio animae et corporis a philosophis ponitur: corpus puerum, animam paedagogum esse dicentibus. Unde et Historicus: Animae, inquit, imperio, corporis servitio magis utimur. Alterum nobis cum dis, alterum cum belluis commune est. Igitur nisi vitia adolescen
Abbreviated transcription (Latin):
non solum desertam. sed & pestilentem. ut cira & assiduitate morboꝵ libidinis
impetus frangerentur. discipuliq sui nullam aliam sentirent uoluntatem. nͥ
eaꝵ rerum quas discerent. Quosdam legimus sibi effodisse occulos. ne ꝑ coꝵ ui¬
sum a contemplatione ꝓphetie auocarentur. Unde & socrates ille thebanius pie¬
cto in mari non parui auri pondere abite inquit pessimi male cupiditates.
Ego uos mergam ne ipe mergar auobis. Quod si quis estimat. & habundantu
litus & delitiarum uiciis non teneri et decipit se ip̃m. Cum enim ꝓcul ab hiis
remoti sepe capiamur nature illecbris. & cogamur ea capere quoꝵ copiam non
habemus. quinto magis si circundati retibus uoluptatum est nos liberos at¬
bitraremur. Sensus nr̃ illud cogitat quod uidet. udit. odorat.gustat. attre¬
etat. & ad eius rei trahitur appetitum. cuu
nisi sensus in ea que cernimus & audimus fuerit intentuo. e tuo quoq

Expanded text:
non solum desertam, sed et pestilentem: ut cura et assiduitate morborum, libidinis non solum desertam, sed et pestilentem: ut cura et assiduitate morborum, libidinis impetus frangeretur: discipulique sui nullam aliam sentirent voluptatem, nisi earum rerum quas discerent. Quosdam legimus effodisse sibi oculos, ne per eorum visum a contemplatione philosophiae avocarentur. Unde et Crates ille Thebanus, projecto in mari non parvo auri pondere, Abite, inquit, pessum malae cupiditates: ego vos mergam, ne ipse mergar a vobis. Quod si quis existimat  Al. aestimliciis, et deliciarum vitiis non teneri, seipsum decipit. Cum enim procul ab his remoti saepe capiamur naturae illecebris, et cogamur ea cupere, quorum copiam non habemus; quanto magis, si circumdati retibus voluptatum, esse nos liberos arbitremur! Sensus noster illud cogitat, quod videt, audit, odoratur, gustat, attrectat, et ad ejus rei trahitur appetitum, cujunisi sensus in ea quae cernimus, et audimus fuerit intentus, vetus quoque
Abbreviated transcription (Latin):
cogat aũm compati.& quod ammõ exercere quod non agit Hiis igitur ra
suburbanos. ubi ager irriguus & arboꝵ come. & susurrus auium. fontis spe¬
culum ruius murmurans & multe occuloꝵ. iurium auriumq illecebre. ne
ꝑluxum & habundantim copiaꝵ aĩe fortitudo molesceret & eius pudiciaa
construperetur. Inutile quippe est crebro uidere. perque iliquando captus sis
& cor te exꝑimento cõmittere. quibus difficulter circas. Nam & pigtagorei
huius cemodi frequentiam dedinantes. in solicitudine & desertis locis habitare
consueuerant. Plitonici quoq & stoici in temploꝵ locis & porticibus uersibant᷑
ut admoniti angustioris habitaculi sanctitate nichil aliud ꝙͣ de uirtutibus co¬
gitarent. Ded & ip̃e plato cum esset diues. & choros eius diogenes luctatis pe¬
dibus conculcaret. ut posset uacare ꝓpħie elegit achademiam uillim ab urbe ꝓcul.

Expanded text:
cogat animam compati, et quodammodo exercere quod non agit? 9. Crates Thebcogat animam compati, et quodammodo exercere quod non agit? 9. Crates Thebsuburbanos, ubi ager irriguus, et arborum comae, et susurrus avium, fontis speculum, rivus immurmurans, et multae oculorum auriumque illecebrae: ne per luxum et abundantiam copiarum, animae fortitudo mollesceret, et ejus pudicitia constupraretur. Inutile  periculosum et noxium  quippe est crebro videre per quae aliquando captus sis, et eorum te experimento committere, 338 quibus difficulter careas. Nam et Pythagoraei hujuscemodi frequentiam declinantes, in solitudine et desertis locis habitare consueverunt. Platonici quoque et Stoici in templorum lucis et porticibus versabantur, ut admoniti angustioris  Al. augustioris habitaculi sanctitate, nihil aliud quam de virtutibus cogitarent. Sed et ipse Plato cum esset dives, et toros ejus Diogenes lutatis pedibus conculcaret: ut posset vacare philosophiae, elegit Academiam villam ab urbe procul,
Abbreviated transcription (Latin):
mentis effeminat. Odoris autem suauitatis & diuerla thinuamata & amo¬
mum & cysi. cen anthe muscus & pegrini muri pelliculi ꝙ dissolutis & un ito¬
ribus conueniat. nemo in sedissolutuo negit. Porro ciboꝵ auiditas.ꝙ iuaritie
in ater sit & animum qi quibusdam compedibus degrauitum in terri tene¬
at. quis ignorat. ppbreuem gule uoluptatem. terre lustrantur & maria. & ut
cinus insanie est. Obhunc sensum cupimus. irascimur gestimus. inuidemus
emulamur. solliciti sumus. Et expleta uoluptate ꝑ quindam penitudinem ⁊
rursus accendimur querimusq facere quod cum fecerimus iteꝵ peniteamus.
loitur cum ꝑhas portas qĩ quidam ꝑturbationum cunei ad arcem nr̃ę mẽtis
intrauerint. ubi est libertas. ubi fortitudo cius ubi dedeo cogitatio. Maxime
cum tactus depingat sibi etiam p̃teritis uoluptates. & recordatione in uitioꝵ

Expanded text:
mentis effeminat. Odoris autem suavitas, et diversa thymiamata, et amomentis effeminat. Odoris autem suavitas, et diversa thymiamata, et amomum, et cyphi, oenanthe, muscus, et peregrini muris pellicula, quod dissolutis et amatoribus conveniat, nemo nisi dissolutus negat. Porro ciborum aviditas, quod avaritiae mater sit, et animum quasi quibusdam compedibus degravatum in terra teneat, quis ignorat? Propter brevem gulae voluptatem, terrae lustrantur et maria; et ut cinus insaniae est. Ob hunc sensum, cupimus, irascimur, gestimus, invidemus, aemulamur, solliciti sumus, et expleta voluptate per quamdam poenitudinem, rursus accendimur: quaerimusque facere, quod cum fecerimus, iterum poeniteamus. Igitur cum per has portas, quasi quidam perturbationum cunei ad arcem nostrae mentis intraverint, ubi erit libertas, ubi fortitudo ejus, ubi de Deo cogitatio: maxime cum tactus depingat sibi etiam praeteritas voluptates, et recordatione vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
celis est. qui suꝑ pit igoram & empedoclen. & omnes sapientie sectatores. non ei debe¬
mur cui nascimur seđ cui renascimur. qui repugnantem caruem & ad libidinum
incentiui rapientem medii subuigimus. esus cirnium & potus ium. uentrisq sa¬
turitis seminarium libidinis est. Uide & comicus siue cerere inquit & libero friget¬
uenus perquinq sensus qi per quisdim fenestras uitioꝵ ad aiam introitus est. Nõ
potest ante metropolis. & ars mentis capi nͥ per portas eius irruerit hostilis exeratꝰ.
hoꝵ ꝓturbationibus aua p̃grauatur & cipitur aspectu. auditu odoratu. sapore &
tactu. Si circensibus qui sapia delectetur. Si athletarum certamine si mobilita
te hystrionum si formis mulierum sisplendore gẽmarum uestium metiloꝵ &
cantu. & uotum flexionibus delinitur & cirie poetarum & comediarum et
mĩmoꝵq urbanitatibus & trophis. & quieꝗd ꝑ aures introiene uirilititem

Expanded text:
coelis est; qui super Pythagoram et Empedoclem, et omnes sapientiae sectatores, non ei debecoelis est; qui super Pythagoram et Empedoclem, et omnes sapientiae sectatores, non ei debemur cui nascimur, sed cui renascimur: qui repugnantem carnem, et ad libidinum incentiva rapientem, inedia subjugamus? Esus carnium, et potus vini, ventrisque saturitas, seminarium libidinis est. Unde et ComicusVenus'. Per quinque sensus quasi per quasdam fenestras uitiorum ad animam intpotest ante metropolis et arx mentis capi, nisi per portas ejus irruerit hostilis exercitus. Horum perturbationibus anima praegravatur: et capitur aspectu, auditu, odoratu, sapore, tactu. Si Circensibus quispiam delte histrionum, si formis mulierum, si splendore gemmarum, vestium, metallorum, et cantu, et vocum inflexionibus delinitur: et carmine poetarum et comoediarum, mimorumque urbanitatibu
Abbreviated transcription (Latin):
dire uoluisset. pene anusit ꝓuntiam. Coge egiptium ut ouium lacte uescatur. Im¬
pellesi uiles pelusyoten. ut manducet sepem. Singule pene in egipto Cuutates sin¬
gulas bestias & monstra uenerantur. & quod cumq coluerint inuiolibile hoc & si
crum putint. Unde & urbes quoq apud cos ex auilium uocabulis nũcupantur.
lconto tyno. li cobu. syris. thyruiusq quod interp̃tatur hyrcus. Et ut saremus quales
deos semꝑ egiptus recepisset nuꝑ.ib adriam amasio urbs eoꝵ antuious appellata c̃.
ꝑuides igitur quod non solum in esu sed & insepulturis & in conubiis & in omni
conuersatione una queq gens suo ritu & propͥetatibus uictitet.& hoc einnitu¬
re legem putare quod didicit. Uerum fac esum carnium cunctis nationibus esse
cõmuncin. & passim licẽ quod passim gignitur. Quid ad nos quoꝵ conuersitio in

Expanded text:
dare voluisset, pene amisit provinciam. Coge Aegyptium, ut ovium lacte vescatur: imdare voluisset, pene amisit provinciam. Coge Aegyptium, ut ovium lacte vescatur: impelle, si vales, Pelusioten, ut manducet cepe. Singulae pene in Aegypto civitates singulas bestias et monstracrum putant. Unde 336 et urbes quoque apud eos ex animalium vocabulis nuncupantur: Leonto, Cyno, Lyco, Busyris, Thmuis, quod interpretatur hircus. Et ut sciremus quales deos semper Aegyptus recepisset, nuper ab Hadriani amasio urbs eorum Antinous appellata est. Pervides igitur, quod non solum in esu, sed et in sepulturis, et in connubiis, et in omni conversatione unaquaeque gens suo ritu et proprietatibus victitet: et hoc eam naturae legem putare, quod didicit. Verum fac esum carnium cunctis nationibus esse communem; et passim licere, quod passim gignitur. Quid ad nos, quorum conversatio in
Abbreviated transcription (Latin):
bitrari. Scotoꝵ natio uxores proprias non habent. & qͣĩ platonis papiam lege¬
rit. & catonis sectetur exemplum. nulli. apud cos propria coniunx est sed ut cui¬
q libitum fuerit pecudum more lisciuunt. perse. medi. indi. & ethiopco regna
non modica. & rommno imꝑio paria cum matribus & auiis. cum filiabus &nep¬
tibus copulantur.Masagete & derbices miserimos putant. qui egrotatione
moruntur. & parente & cognitos & propinquos cum ad senectutem uene¬
rint uigulitos deuorant. rectius cẽdicentes ut a se potiuis ꝙ a ueriibus cõsumqͥ¬
tur. libarem quos dilexerint senes suspendunt in patibulo. hyrcani uolucribus
& canibus semiuiuos pitiunt. Caspii hisdem bestiis mortuos. Sate cedunt eos
qr deffunctis amiti sunt uiuos infodiunt cm ossibus mortuoꝵ. Bactri. canibꝰ
ad hoc ip̃m nutritis obitiunt senes quod aimi alex andrie p̾fectus estisonor emẽ¬

Expanded text:
bitrari? Scotorum natio uxores proprias non habet: et quasi Platonis politiam legebitrari? Scotorum natio uxores proprias non habet: et quasi Platonis politiam legerit, et Catonis sectetur exemplum, nulla apud eos conjux propria est, sed ut cuique libitum fuerit, pecudum more lasciviunt. Persae, Medi, Indi, et Aethiopes, regna non modica, et Romano regno paria, cum matribus et aviis, cum filiabus et neptibus copulantur. Messagetae et Derbices miserrimos putant, qui aegrotatione moriantur: et parentes, cognatos, propinquos, cum ad senectam venerint, jugulatos devorant: rectius esse ducentes, ut a se potius, quam a vermibus comedantur. Tibareni quos dilexerint, senes suspendunt in patibulis. Hircani volucribus et canibus semivivos projiciunt: Caspii iisdem bestiis mortuos. Scythae eos qui a defunctis amati sunt, vivos infodiunt cum ossibus mortuorum. Bactri canibus ad hoc ipsum nutritis, objiciunt senes. Quod cum Alexandri Praefectus Stasanor emen
Abbreviated transcription (Latin):
dit tauroꝵ carnes. & boum uituloꝵq assumũt incibis. At in nr̃a prouintia ¬
scelus putant uitulos deuorare. Unde & imꝑator ualens nuꝑ legem ꝑ orientẽ
dederat nequis uituloꝵ carnibus uesceretur utilitati agriculture prouidens.
& pessimam iuduz intis ulgi emendas consuetudinem pro alitibus & lactãti¬
ritas semicrudis utuntur carnibus. porro gens errans in li
gens errans in litto¬
re maris rubri suꝑ petras solis feruore calentes assant pisces. & hoc solo alimẽto
uictitant. Sarmate quadiuandali & innumerabiles alie gentes equoꝵ & uul¬
pium carnibus delectantur. Quid loquar de ceteris nationibus. cum ille ado¬
lescentulus in gallia uiderim matiscotos gentem brutãnicam humanis uesci cur¬
nibus & cum ꝑ siluas porcoꝵ greges & armentoꝵ pecudumq repiant pastoꝵ
nates & feminaꝵ. & papillas solere abscidere. & hao folis ciborum deliciar ar¬

Expanded text:
dit, taurorumque carnes et boum vitulorumque assumunt in cibis. At in nostra provincia dit, taurorumque carnes et boum vitulorumque assumunt in cibis. At in nostra provincia scelus putant vitulos devorare. Unde et Imperator Valens nuper legem per Orientem dederat, ne quis vitulorum carnibus vesceretur, utilitati agriculturae providens, et pessimam judaizantis vulgi emendans consuetudinem, pro altilibus et lactentiritas, semicrudis vescuntur carnibus. Porro Ichthyophagi, gens errans in littore maris Rubri, super petras solis calore ferventes assant pisces, et hoc solo alimento victitant. Sarmatae, 335 Quadi, Vandali, et innumerabiles aliae gentes, equorum et vulpium carnibus delectantur. Quid loquar de caeteris nationibus, cum ipse adolescentulus in Gallia Atticotos  Al. Scotos, gentem Britannicam, humanis vesci carnibus: et cum per silvas porcorum greges et armentorum pecudumque reperiant, pastorum nates et feminarum, et papillas solere abscindere, et has solas ciborum delicias ar
Abbreviated transcription (Latin):
diximus. Eregione septẽtrionales populos si ad esum asinoꝵ cameloꝵq compellas.
Dimile putant coꝵ uesci carnibus. ac si lupum comedere cogantur & coruum.
In ponto & frigia.uermes albos & obesos qui in gello capite sunt. & nascũtur
in lignoꝵ carie pro magnis redditibus pater familias exigit. & quomodo ap̃d
nos ittagen. & ficedula mulus. &scarus. in delitiis computantur.ita apud
illos
pulos. quia ꝑ desertum & scalidam heremi uastitatem locustarum nubes reꝑi¬
untur locustis uesci moris est. Hoc uerum ec̃. iohannes quoq baptista probat.
Compelle frige &ponticum ut locustas comedat nephas putabit. Coge syru.
affrum &arabem ut uermes ponticos glutiat.ita eos aspiciet. ut muscm mil¬
lepedias & lacertos. Quãꝙͣ syri & cocodrillis terrenis. affri etiam lacertis uiridi¬
bus uesai soleant. in egipto & palestina ꝑꝑboum raritatem nemo uacam come¬

Expanded text:
diximus. E regione septentrionales populos, si ad esum asinorum camelorumque compellas, diximus. E regione septentrionales populos, si ad esum asinorum camelorumque compellas, simile putabunt eorum vesci carnibus, ac si lupum comedere cogantur, aut corvum. In Ponto et Phrygia, vermes albos et obesos, qui nigello capite sunt, et nascuntur in lignorum carie, pro magnis reditibus paterfamilias exigit. Et quomodo apud nos attagen et ficedula, mullus et scarus in deliciis computantur: ita apud illospulos, quia per desertum et calidam eremi vastitatem locustarum nubes reperiuntur, locustis vesci moris est. Hoc verum esse Joannes quoque Baptista probat. Compelle Phrygem et Ponticum, ut locustam comedat, nefas putabit. Coge Syrum, Afrum et Arabem ut vermes Ponticos glutiat, ita eos despiciet, ut muscas, millepedas, et lacertos. Quamquam Syri et crocodilis terrenis, Afri etiam lacertis viribus vesci soleant. In Aegypto et Palaestina propter boum raritatem nemo vaccam come
Abbreviated transcription (Latin):
eripit faucibus tus esculentas dapes. Mlanduca & bibe & si tibi placet
cum israele lude & consurgens. & canito manducemus &bibamus. cras
enim moriemur. Manducet & bibat. qui post abum expectat ĩteritum.
qui cum epicuro dicit. Post mortem nichil est. & mors ip̃a nichil est. Nos
paulo credimus intonanti escauentri.& uenter escis. Deus autem &hũc
remus. Ceterum quis ignoret & unam quãq gentem nõ comuni lege na¬
ture. Sed hiis quoꝵ apud se copia est uesa solitam. Uerbi gr̃a arabes & Parra-¬
ceni & omnes heremi barbari. Cameloꝵ lacte uiuunt & carnibus quia hu¬
uiscemodi aĩal pro temperie & sterilitate regionum facile apud eos & gignit᷑
& nutritur. Ilii nephas arbitrantur porcoꝵ uesci carnibus.Senex enim ꝗ
glande castaneis radicibus filicum. & ordeo ali solent. aut rari apud eos.aut
penitus non inueniuntur & si inuenti fuerint alimenta non habent que supra

Expanded text:
eripit faucibus tuis esculentas dapes. Manduca et bibe, et si tibi placet, eripit faucibus tuis esculentas dapes. Manduca et bibe, et si tibi placet, cum Israele lude consurgens, et canito: Manducemus et bibamus, cras enim moriemur . Manducet et bibat, qui post cibos exspectat interitum; qui cum Epicuro dicit: Post mortem nihil est, et mors ipsa nihil est. Nos Paulo credimus intonanti: Esca ventri, et venter escis. Deus autem et hunc remus. Caeterum quis ignoret, unamquamque gentem non communi lege naturae, sed his, quorum apud se copia est, vesci solitam? Verbi 334 gratia, Arabes et Saraceni, et omnis eremi barbaria, camelorum lacte et carnibus vivit: quia hujuscemodi animal pro temperie et sterilitate regionum facile apud eos et gignitur et nutritur. Hi nefas arbitrantur porcorum vesci carnibus. Sues enim, qui glande, castaneis, radicibus filicum, et hordeo ali solent, aut raro apud eos, aut penitus non inveniuntur: et si inventi fuerint, alimenta non habent, quae supra
Abbreviated transcription (Latin):
bilitãt. qui remos trahunt. quoꝵ latera ad clamandum dicendumq sunt
res sed sapientie erudit sectatorem. qui se dei cultui dedicauit & scititur cre¬
atus sit. cur uersetur in mundo. quo abire festinet. Unde & apłs loquitur.
Quando infirmor tunc fortior sum & si exterior homo nr̃ corrũpitur. sed
ram ne feceritis in desideriis. Nunꝗd omnibus p̃ceptum ẽ ne duas tunicas
habeant. ne cibos in pera & in zona uirgam in manu calciamentum ĩ pedi¬
militibus aliud p̃cipitur publicanis. Dñs autem dicit in cuangelio ad eum
qui se uctauerat legis uniuersa complesse.Si uis ꝑfectus eẽ uade uende orã
que habes & da paupibus &ueniscquere me. Ne graue onus nolentibus ui¬
derctur imponere in propͥa audientis uoluntate dimissit dicens. siuis ꝑfitõ
& carnem non manducare. Si uio ꝑfectuo eẽ melius est aiãm saginare ꝙͣ̃¬

Expanded text:
bilitant: qui remos trahunt: quorum latera ad clamandum dicendumque sunt bilitant: qui remos trahunt: quorum latera ad clamandum dicendumque sunt res, sed sapientiae erudit sectatorem, qui se Dei cultui dedicavit, et scit cur creatus sit, cur versetur in mundo, quo abire festinet. Unde et Apostolus loquitur: Quando infirmor, tunc potens sum . Et, Si exterior noster homo corrumpitur, sram ne feceritis in desideriis . Numquid omnibus praeceptum est, ne duas tunicas habeant: ne cibos in pera, aes in zona, virgam in manu, calceamentum in pedipraecipitur militibus, aliud publicanis. Dominus autem dicit in Evangelio ad eum, qui se jactaverat legis universa complesse: Si vis perfectus esse, vade, et vende omnia quae habes, et da pauperibus, et veni, sequere me . Ne grave onus nolenti videretur imponere, in propria audientis voluntate dimisit dicens: Si vis perfectus  bibere, et carnem non manducare. Si vis perfectus esse, melius est saginare ani
Abbreviated transcription (Latin):
prosa marcellum si detinet nr̃m flauũ exametris uersibus disserentes pluuiũ
quoq secundum & dioscoridem & teteros tam phisicos ꝙͣ medicos qui nullã
herbam. nullum lapidem. nullum aĩal tam reptile ꝙͣ uolatile & natatile non
ad sue artis utilitatem refferũt. Igitur cum mͥ dixeris cur porcus creatus est.
statim tibi respondebo pueroꝵ more certantium. Cur uipere:cir scorpii nec
deum suꝑfluoꝵ iudicabis artificem. qr plurĩe & bestie & uolucres sunt. qͣs
tue fauces recusent. Sed ne contentiosum hoc & magis pugna uideatur
eẽ ꝙ̃ uerum audi. Id circo sues & apros &eceruos & reliquus animantes cre¬
atas ut milites athlete naute recthores metaloꝵ q fossores. & ceteri duro
operi mancipati haberent abos quibus fortitudo corporum necessaria est.
qui portant arma &cibaria. qui pugnis & calcibus sua inuicem menbra de

Expanded text:
prosa, Marcellum Sidetem, et nostrum Flavium hexametris versibus disserentes: Plinium prosa, Marcellum Sidetem, et nostrum Flavium hexametris versibus disserentes: Plinium quoque Secundum, et Dioscoridem, et caeteros tam physicos quam medicos, qui nullam herbam, nullum lapidem, nullum animal tam reptile, quam volatile, et natatile, non ad suae artis utilitatem referunt. Igitur cum mihi dixeris, cur porcus creatus est? statim tibi respondebo, puerorum more certantium, cur viperae, cur scorpii? Nec Deum superfluorum judicabis artificem, quia plurimae et bestiae et volucres sunt, quas tuae fauces recusent. Sed ne contentiosum hoc, et pugnax magis videatur esse quam verum, audi idcirco sues, et apros, et cervos, et reliquas animantes creatas, ut milites, et athletae, nautae, rhetores, metallorumque fossores, et caeteri duro operi mancipati, haberent cibos, quibus fortitudo corporum necessaria est: qui p
Abbreviated transcription (Latin):
nas creatas. Deniq & carnes iupere unde & tiriaca conficitur. quante rebus
apte sint. norunt medici. Segmenta eboris in medelas uarias assumuntur fel
hyene occuloꝵ restituit clarititem. Stercus eius & canum putrida curat
uulnera. & quod forsitan legenti mirum sit hominũ fimus quintis cura
exuitur de cocta in oleo mire aurium dolorem mitiget. Quid ita ĩ utile
udetur nescientibus ut aimices. Si Pangiusuga faucibus heserit. fumo eiꝰ
excepto stati euomitur & difficultas urie huius appoxifione laxatur. Por¬
coꝵ autem & inseꝵ & gallinaꝵ fasianoꝵq adipes quid cõmodi habeat
uulture eẽ quod menbra sunt paui fimus podagre feruorẽ mitigat. Gru
tes yrundinis stercus. & carnes quibus morbis apte sint dicerem si mͥ ꝓpositũ
eẽt de medela corporum disputare legat qui uult aristotilem & theophãsti

Expanded text:
nam creatas. Denique carnes viperae, unde theriaca conficitur, quantis rebus nam creatas. Denique carnes viperae, unde theriaca conficitur, quantis rebus aptae sint, norunt medici. Segmenta eboris in medelas varias assumuntur. Fel hyaenae oculorum restituit claritatem, et stercus ejus et canum putrida curat vulnera. Et quod forsitan legenti mirum sit hominis fimus quantis curatexuitur, decocta in oleo, mire dolorem aurium mitiget. Quid ita inutile videtur nescientibus ut cimices? Si sanguisuga faucibus haeserit, fumo ejus excepto, statim evomitur: et difficultas urinae hujus appositione laxatur. Porcorum autem, et anserum, et gallinarum, phasianorumque adipes quid commodi habeant, vulture, quot membra sunt. Pavi fimus podagrae fervorem mitigat. Gruetes, hirundinis stercus, et carnes, quibus morbis aptae sint, dicerem, si mihi propositum esset de medela corporum disputare. Legat qui vult Aristotelem et Theophrastum
Abbreviated transcription (Latin):
Omne quod
mouetur & uiuit edendum non putant. & eusdem criminis reos arbitrãt.
qui abietem quercunq succiderint auus & paricide sint & uenefici. Sed
uenerari conditorem nrm qui in usus hominum cuncta creauit. & quomodo
bos ad arandum. & ad sedendum equi canes ad seruandum cipre ad lac.oueo
ad lanitiem condite sunt.ita sues ad ceruos & capreas & lepores & cetera¬
huiuscemodi non statim ad comedendum cetera ercata eẽ sed in alios usus
hominum. Si enim omne quod mouetur & iuuit ad uescendum factum ẽ.
& preparatum gule respondeant mͥ. Cur lephanti.cur leones. ursi. leopardi.:
cur cete. delphines. phoces. minuteq coclee condite sunt. Quis nr̃m leonẽ qͥs
uiperam quis uultrem quis ciconiam. quis miluum. quis reptantes in luto
ribus uermi culos nunꝙͣ comedit. Sicut igitur hec ꝓpͥos usus habent. Ita pos¬
sumus dicere & ceteras bestias.pisces aues. non ad esum. sed ad ceteras medici¬

Expanded text:
omne quod movetur et vivit, edendum non putant; et ejusdem criminis reos arbitrantur, qui abietem quercumque succiderint, cujus parricidae sunt et venefici: sed venerari conditorem nostrum, qui in usus hominum cuncta creavit  Al. generavit. Et quomodo bos ad arandum, equus ad sedendum, canes ad servandum, caprae ad lac, oves ad lanitia conditae sunt: ita sues et cervos, et capreas et lepores, et caetera: sed illa non statim ad comedendum creata esse, sed in alios usus hominum. Si enim omne quod movetur et vivit, ad vescendum factum est, et praeparatum gulae, respondeant mihi, cur elephanti, cur leones, ursi, leopardi, lcur ceti, delphines, phocae, minutaeque cochleolae conditae sint? Quis nostrum leonem, quis viperam, quis vulturem, quis ciconiam, quis milvum, quis reptantes in littoribus vermiculos umquam comedit  Al. comederit? Sicut igitur haec proprios usus habent, ita possumus dicere et caeteras bestias, pisces, aves non ad esum, sed ad medici
Abbreviated transcription (Latin):
cuerit & fecerit uocabitur maximus in regno celorum qui autem docuerit¬
aliqua & non fecerit erit minimus in coniuuio.saluator p̃apit ut inferio¬
rem occupemus locum. ne cum maior uenerit de supiori turpiter detrudim̃
Si cadere non possumus. sed tantum ꝑpenitentiam subleuamur. quid sibi
uult scala illa in bethel ꝑ quam angeli descendunt atq ascendunt. Qui de ce¬
lis ad terram ueniunt. certe inter oues & ad dexteram stabant dum ibi essẽt
angeli descendunt de celis. & iouinianus de coꝵ possessione secutus est. Quis¬
autem risum tenere queat in eo qui multas mansiones apud patrem ecclesias
arbritratur in toto orbe diffusas. cum manifestissime scͥptura doceat secundũ
euangelium iohannis. non de ecclesiarum nũo. Sed de celoꝵ mansionibus &
eternis tabernaculis que ꝓpha desiderat dũo fuisse sermonem. In domo in ꝗt

Expanded text:
cuerit, et fecerit hic vocabitur maximus in regno coelorum. Qui autem docueritcuerit, et fecerit hic vocabitur maximus in regno coelorum. Qui autem docuerit, et non fecerit, erit minimus . In convivio Salvator praecipit, ut inferiorem occupemus locum: ne cum major venerit, de superiori turpiter detrudamur . Si cadere non possumus, sed tantum per poenitentiam sublevamur: quid sibi vult scala illa in Bethel, per quam angeli descendunt atque ascendunt, qui de coelis ad terram veniunt? Certe inter oves et ad dexteram stabant, dum ibi essent. Angeli de coelis descendunt, et Jovinianus de eorum possessione securus est. autem risum tenere queat in eo, quod multas mansiones apud Patrem, Ecclesias arbitretur in toto orbe diffusas, cum manifestissime Scriptura doceat secundum Evangelium Joannis, non de Ecclesiarum numero, sed de coelorum mansionibus, et aeternis tabernaculis, quae Propheta desiderat, Domino fuisse sermonem? In domo, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
sacramenta a seculis ignorata disseruit. aliter in thito & thimotheo. aliter in pu¬
lo. Certe internatos mulierum non fuit maior iohanne baptista. Ubi autẽ ia¬
ior dr̃. necesse est & ceteros habuerit numeros. Et qui minimus est inquit in¬
regno celoꝵ maior est illo. Uides ergo &ꝙ in celis sit maximus & minimus &
ro regno legimus. Ecte dies ueniunt dicit dñs. & ferum domini ulrael. & domun
iacob fedus nouum non secundum pactum quod pepigi cum patribus urĩs. Et
& ero eis in deum & ip̃i erunt mn inpopulum. & non docebit uir ultra pxunũ¬
suum & uir frẽm suum dicens. cognosate dii. omnes enim cognoscent me
a minimo usq ad maximum. ꝓspĩcue ex contertu ip̃ius loci futurum xp̃i re¬
gnum propha describit. Et qui consequentia critibi minimus & miximnuo¬
& si omnes equales futuri sunt. Utiq caque & in cuangelio dicuntur. qui do¬

Expanded text:
sacramenta a saeculis ignorata disseruit: aliter in Tito et Timotheo, aliter in Pausacramenta a saeculis ignorata disseruit: aliter in Tito et Timotheo, aliter in Paulo. Certe inter natos mulierum non surrexit major Joanne Baptista. Ubi autem major dicitur, necesse est ut caeteros habuerit minores. Et, Qui minimus est in regno coelorum, major est illo. Vides ergo, quod in coelis sit maximus et minimus, ro regno legimus: Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et feriam domui Israel et domui Jacob foedus novum, non secundum pactum quod pepigi cum patribus vestris Jet ero eis in Deum, et ipsi erunt mihi in populumsuum, et vir fratrem suum, dicens: Cognosce Dominum. Omnes enim cognoscent me a minimo usque ad maximum . Perspicue ex contextu illius 368 loci, futurum Christi regnum Propheta describit, et qua consequentia ibi erit minimus et maximu, si omnes aequales futuri sunt? Utique ea, qua et in Evangelio dicitur: Qui do
Abbreviated transcription (Latin):
falsarium aut imꝑitie reum teneri. Nec nocere nobis quia in alio euangelio a
centum in alio a xxx. incipit numerari. Cum omnis scriptura maxime uetus
minorem ponat numerum. & sic graditim ad maiora conscendat. Uerbi grã
ra sunt nominata. Di non accipitis in bonam partem diuersitatem nuĩi.cẽtũ
&.lx. &xxx nec in malam partem accipies. &idem uitium erit seminis quod
secus uum cecidit & suꝑ petras. & suꝑspinas. Si &illa tria & hec uel in bonam
uel in malam partem singulai sunt. stultum fuit pduabus rebus sex speties
numerare presertim cum in matheo & iarcho &lucha narrata parabola sal¬
uator semp intulerit. qui habet aures audiendi audiat. Ubi nichil est quod in¬
in hiis apud quos paulus apls peccata multa reprehendit. Et aliter in hiis ꝗbꝰ

Expanded text:
falsarium, aut imperitiae reum teneri: nec nocere nobis, quia in alio Evangelio a falsarium, aut imperitiae reum teneri: nec nocere nobis, quia in alio Evangelio a centum, in alio a triginta incipit numerari; cum omnis Scriptura, maxime vetus, minorem praeponat numerum et sic ad majorem gradatim conscendat. Verbi gratia, 367 ra sunt nominata. Si non accipis in bonam partem diversitatem numeri centum et sexaginta et triginta, nec in malam partem accipies: et idem vitium erit seminis, quod secus viam cecidit, et super petras, et super spinas. Sin et illa tria, et haec vel in bonam, vel in malam partem singula sunt, stultum fuit pro duabus rebus sex species numerare, praesertim cum in Matthaeo et in Marco et in Luca narrata parabola, Salvator semper intulerit: Qui habet aures audiendi, audiat . Ubi nihil est quod inaliter in his, apud quos Paulus apostolus peccata multa deprehendit, et aliter in his, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
nos. quãdiu uel in bonitate sua uel in malitia ꝑseuerant. Porro ꝙ omnis he¬
braicus equaliter pasca facit. & septimo annoliber efficitur. & iubileo idest
quinquagesimo anno uniuersa possessio redit ad dños. Hoc non depñti
dr̃ sed defuturo. quia in sex diebus huius seculi scruientes. in septima uero
serui sumus in seculo. Si autem noluerimus ꝑforabitur nobis auricula
in testimonium in obedientie. & cum uxote & liberis nris quos p̃tulimꝰ
num. stipulam. cum & in domo migna uasa diuerli sint. perspicue patet. &
hiuc uelle contradicere apertissime imprudentie est. Iamen ne exultet in
mendatio & exemplum apłoꝵ. in p̃iuditium centenarii & sexagenarii &
tricenarii afferat munirisciat in matheo & in marcho apłis qui sua uniuerla
dimiscrant centuplum repinissum. In euingelio autem luce płra idest

Expanded text:
nos, quamdiu vel in bonitate sua, vel in malitia perseverat. Porro quod omnis Henos, quamdiu vel in bonitate sua, vel in malitia perseverat. Porro quod omnis Hebraeus aequaliter facit Pascha, et septimo anno liber efficitur, et in Jubilaeo, id est, quinquagesimo, universa possessio redit ad dominos, hoc non de praesenti dicitur, sed de futuro: quia in sex diebus hujus saeculi servientes, in septimo die, servimus in saeculo. Si autem noluerimus, perforabitur nobis auricula, in testimonium inobedientiae; et cum uxore et liberis nostris, quos praetulimus num, stipulam; cum et in domo magna, diversa vasa sint, perspicue patet: et huic velle contradicere, apertissimae impudentiae est. Tamen ne exsultet in mendacio et exemplum apostolorum in praejudicium centenarii et sexagenarii et tricenarii afferat numeri, sciat in Matthaeo et in Marco, apostolis, qui universa sua dimiserant, centuplum repromissum. In Evangelio autem Lucae multo plur
Abbreviated transcription (Latin):
Audebis neigitur dicere sit pectasse petrum & ceteros apłos qui fuge¬
tunt quomõ cayłam & phariseos. & clamantem populum cruafige:cruci¬
fige talem. Et ut de apłis taceam eiusdem uescleris uidebitur reus ãnas
& cayphas. & iuidas proditor. cuius & pilatus qui nolẽs & compulsus est
contra dñ ferre sententiam. Quanto maioris fuit meriti uidas. tanto
maioris & criminis est. & quanto maioris criminis tanto & maioris &pe¬
ne. Potentes enim potenter tormenta patientur. Arbor mala fructus bones
non facit. nec bona malos.Si hoc ita est responde iͥ quomodo paulus cum
cẽt arbor mala ꝑsequens ecclesiam xp̃i. fecerit postea fructus bonos. & uidas
cum eẽt arbor bona signa fatiem cum aplĩs. postea uersus in ꝓdictorẽ fecerit
fructus malos. lam diu gͦ nec arbor bona malos fructus facit. nec malabo¬

Expanded text:
Audebisne igitur dicere sic negasse Petrum et caeteros Apostolos qui fugeAudebisne igitur dicere sic negasse Petrum et caeteros Apostolos qui fugerunt, quomodo Caiphan et Pharisaeos, et clamantem populum, Crucifige, crucifige talem? Et ut de Apostolis taceam, ejusdemne tibi sceleris videbitur reus Anna, et Caiphas, et Judas proditor, cujus et Pilatus, qui nolens compulsus est contra Dominum ferre sententiam? 366 Quanto majoris meriti fuit Judas, tanto majoris criminis est; et quanto majoris criminis, tanto majoris et poenae. Potentes enim potenter tormenta patientur Sap. VI, 7. Arbor mala fructus bonos non facit, nec bona malos. Si hoc ita est, responde mihi, quomodo Paulus cum esset arbor mala, persequens Ecclesiam Christi, fecit postea fructus bonos? Et Judas, cum esset arbor bona, signa faciens cum Apostolis, postea versus in proditorem, fecerit fructus malos? Tamdiu ergo nec arbor bona malos fructus facit: nec mala bo
Abbreviated transcription (Latin):
cum se̾ptura dicat. timentibus autem dñ orietur soliustitie. Sitimẽtibus
orictur. gͦ contemptoribus. &pscudo ꝓpħis occidit. Oues que stant adextri
ouium inter semerita & econtrario hyrcoꝵ desccibit. Sed inter oues & hyr¬
cos tantum distantiam facit. Neq enim in omnibus locis docentur omiia
Sed una queq similitudo ad id refertur cuius similitudo est. Dicut & decẽ
uirgines non totius generio humani. Sed sollicitoꝵ & pigroꝵ exemplast
sedantes. futurum uiditium non putant. Unde & in fineparabole dẽ
Uigilate qui a nescitis diem neq horam. Si in diluuio liberatus est noc &
omnis orbis interiit. omnes caro erant. & propterea pierunt. aut unius ¬
eiusdem dicis eẽ meriti filios noc & noe ꝑꝑ quem filii liberati sunt. aut
maledictum caham in eodem pones locho in quo & patrem. quii de dilu¬
uio similiter liberatus est. In passione xp̃i omnes delinauerunt. sunul ĩ¬
utiles facti sunt. non fuit qui faceret bonum. & non fuit usq ad unum.

Expanded text:
minum orietur sol justitiae . Si timentibus orietur, ergo contemptoris et pseudoprophetis occidet. Oves quae stant a dextriovium inter se merita, et e contrario describit hircorum; sed inter oves et hircos tantum distantiam facit. Neque enim in omnibus locis docentur omnia: sed unaquaeque similitudo ad id refertur, cujus similitudo est. Sicut et decem virgines se dantes, futurum judicium non putant. Unde et in fine parabolae dicitur: Vigilate, quia nescitis diem neque horam . Si in diluvio liberatus est Noe, et omnis orbis interiit: omnes caro erant, et propterea perierunt. Aut non ejusdem meriti dices filios Noe, et Noe propter quem filii liberati sunt; aut maledictum Cham in eodem pones loco, in quo et patrem, quia de diluvio simul liberatus est. In passione Christi omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt; et non fuit qui faceret bonum, non fuit usque ad unum.
Abbreviated transcription (Latin):
ritis diuersum fiat quod unum est. Qui enim indigne manducauerit &bibãt.
reus erit iuolati corporis & sanguinis xp̃i. Nunꝗd quia & iudas de codem
calicebibit de quo & xp̃s & ceteri apłi uniuo cum rcliquis erit meriti. Quod si
non uis recipere saccamentum. certe omnes equaliter uiumus. Unum trahi¬
mus aerem. codem humore rigamur. hiisdem aibis uescimiir.Porro si alimenta
cocoꝵ arte mutantur in melius. & fit aliquid suauius condicturis huiusceino
non nature satisfatiunt uoluptati. eque esurimus eque algemus simul
contrabimur frigore. estibus & calore dissoluimur. Sol quoq ip̃c clima
& omnio astroꝵ chor̃ & pliuie & mundum cqualt̃ nobio currunt &
hisdem omnes iuxta euangelium imbribus irrigamur. boni &m ali ui¬
sti & iniusti.Sip̃sentia exempla sunt futuroꝵ gͦ soluistitie equaliter ui

Expanded text:
ritis diversum fiat quod unum est. Qui enim indigne manducaverit et biberit, ritis diversum fiat quod unum est. Qui enim indigne manducaverit et biberit, reus erit violati Corporis et Sanguinis Christi . Numquid quia et Judas de eodem calice bibit, de quo et caeteri Apostoli, unius cum reliquis erit meriti? Quod si non vis recipere Sacramentum, certe omnes aequaliter vivimus, unum trahimus aerem, eodem humore irrigamur, iisdem cibis pascimur. Porro 365 si alimenta cocorum arte mutantur in melius, et fit aliquid suavius condituris, hujuscemodi cibi non naturae satisfaciunt, sed voluptati. Aeque esurimus, aeque algemus: simul contrahimur frigore, aestibus et calore dissolvimur. Sol quoque ipse et t omnis astrorum chorus, et pluviae, et mundus aequaliter nobis currunt, et iisdem omnes juxta Evangelium imbribus irrigamur, boni et mali, justi et injusti. Si praesentia, exempla sunt futurorum, ergo et sol justiti
Abbreviated transcription (Latin):
gomora adama & seboim sancti p̃cibus custoditur. Ecce diuersum meritum
loth & sogor. & tñ de incendio pariter cuadunt. Latrunculi qui absente dauid ua¬
stauerant siceleg. & uiores eoꝵ & liberos prede duxerant. die tercia ceduntur
in campo. & quadringenti homines ascensi cameli fuguint. Dic aliquam ĩter
eos qui cesi sunt & qui fugere potuerunt eẽ distantiam. legimus in euan¬
gelio turrem siloe cetidisse suꝑ decem & octo uiros & obrutos octidisse. Certe uix̃
sententim saluatoris non solum fuerant peccatores. sed in formidine re¬
liquoꝵ puniti sunt. ut pestilente flagellato stultus sapientior fieret. Si oũ
peccatorum unum est supplicium iniuste alius octiditur. & ꝑmortem al¬
non & nos xp̃i corpus equaliter accipiamus.una est in misteriis sanctifici¬
tio dni & serui. nobilis & ignobilis. regis & militis. ꝙͣ ꝙͣ pro accipientium me¬

Expanded text:
Gomorrha, Adama, et Seboim, sancti precibus custoditur. Ecce diversum meritum Gomorrha, Adama, et Seboim, sancti precibus custoditur. Ecce diversum meritum in Lot et Segor, et tamen de incendio pariter evadunt. Latrunculi qui absente David, vastaverant Siceleg, et uxores eorum et liberos in praedam duxerant, die tertia caeduntur in campo et quadringenti homines ascensis camelis fugiunt. Dic aliquam inter eos qui caesi sunt, et qui fugere potuerunt, esse distantiam. Legimus in Evangelio turrem Siloe cecidisse super decem et octo viros, et obrutos occidisse. Certe juxta sententiam Salvatoris, non soli fuerant peccatores; sed in formidinem reliquorum puniti sunt, ut pestilente flagellato, stultus sapientior fieret. Si omnium peccatorum unum est supplicium, injuste alius occiditur, et per mortem alnon et nos Christi corpus aequaliter accipiamus. Una est in mysteriis sanctificatio, Domini et servi, nobilis et ignobilis, regis et militis: quamquam pro accipientium me
Abbreviated transcription (Latin):
nes equali iuditio crucifixi sunt. Si idem est huius seculi futuriq iuditi¬
um. gͦ quia hic pariter cructixi sunt. in futuro similiter habebuntur. Paulꝰ
& qui eum uinxerant simul nauigant. simul sustinent tempestates. simul
naui fluctibus dissipata in littus euadunt negare non potes.qui inter un¬
ctum & uintientes diuersa sunt merita. & quomodo unum apłi militumq
naufragium est. Reffert postea paulus reuelationem & eos qui in naui fuerat
dicit sibi ad nõ essedonatos. Nunquid is cui donantur & qui donantur unius
mẽiti sunt. Decem sancti peccatricem possunt eruere ciuitatem. loth cum filia¬
bus erectus est de incendio. liberati eẽnt & generi si exire uoluissent. & certe :¬
multa differentia est inter loth & generos eius. liberitur sogor una urbs depen¬
tapoli. & que eiusdem mẽĩti erat atq uni sententie subiacebat. cui sodomi &

Expanded text:
nes aequali judicio crucifixi sunt. Si idem est hujus saeculi futurique judicines aequali judicio crucifixi sunt. Si idem est hujus saeculi futurique judicium, ergo qui hic pariter crucifixi sunt, et in futuro similiter habebuntur. Paulus et qui eum vinxerant, simul navigant, simul sustinent tempestatem, simul navi fluctibus dissipata in 364 littus evadunt. Negare non potes, quin inter vinctum et vincientes diversa sint merita. Et quomodo unum Apostoli militumque naufragium? Refert postea Paulus Apostolus revelationem, et eos qui in navi fuerant, dicit sibi a Domino esse donatos. Numquid is, cui donantur, et qui donantur, unius meriti sunt? Decem sancti peccatricem possunt eruere civitatem. Lot cum filiabus ereptus est de incendio: liberati essent et generi, si exire voluissent. Et certe multa differentia est inter Lot et generos ejus. Liberatur Segor una urbs de pentapoli, et quae ejusdem meriti erat, atque uni sententiae subjacebat, cui Sodoma et
Abbreviated transcription (Latin):
stra gͥ oues & hyrcos quinq & quinq uirgines egiptios & israelitas quia non ẽ¬
in pñti retributio. Sed in futuro. Unde & dies uditii in consum atione ꝓmiti¬
tur. qr nunc non est uiditium. Sine cã ci̾ appellatur dies extrema uiditii. Di
modo iudicat deus. Inp̾sentiarum nauigamus. luctamur atq pugnamus
ut in fine ꝑueniamus ad portum. coronemur. triumphemus. Iu uitẽ ꝑu̾se
& lubrice pñtio seculi conuersitionem in futuroꝵ exempla ꝓponis. cum utiq
hic iniustitia sit ibi iustitia donec intremus in sanctuarium dei & intelli¬
gamus in nouissimis eoꝵ. Non alitersanctus aliter peccator moritur. in eo¬
dem mari nauigantibus. eadem & tranquilitas & tempestas est.Non ali¬
ter latro. aliter martir occtiditur. nec alio modo de adulteris. & prostibulis
alio modo de castis matrimoniis nascuntur liberi. Certe dominus & latro¬

Expanded text:
stra igitur oves et hircos, quinque et quinque virgines, Aegyptios et Israelitas, estra igitur oves et hircos, quinque et quinque virgines, Aegyptios et Israelitas, ein praesenti retributio, sed in futuro. Unde et dies judicii in consummatione promittitur, quia nunc non est judicium. Sine causa enim appellatur dies extrema judicii, si modo judicat Deus. Impraesentiarum navigamus, luctamur, atque pugnamus, ut in fine perveniamus ad portum, coronemur, triumphemus. Tu autem perverse et lubrice praesentis saeculi conversationem in futurorum exempla proponis, cum utique hic injustitia sit, ibi justitia: donec intremus in sanctuarium Dei, et intelligamus in novissimis eorum. Non aliter sanctus, aliter peccator moritur? In eodem mari navigantibus eadem tranquillitas et tempestas est? Non aliter latro, aliter Martyr occiditur? Nec alio modo de adulterio et prostibulis, alio de castis matrimoniis nascuntur liberi? Certe Dominus et latro
Abbreviated transcription (Latin):
opportet manifestare nos ante tribun al xp̃i. ut recipuit unusquisq que gessit
per corpus siuebonum siue malum. Ac ne forsitin dicas ante tribunal xp̃inos
manifestari. ut bonibona. mali recipiint mala in eadem epła docet. Qui par¬
ce seminat parce & mettet. Et qui seminat in benedictionibus de benedictioni¬
bus & metet. Certe & qui plus. & qui minus seminit in parte sunt dextera.
& cum uniꝰ sementis genus sit.tamen mensura & nũo differunt. Scribit aut
idem paulus ad ephesios. Ut nota fieret nec pͥncipatibus & potestatibus in ce¬
lis ꝑ cedesum. multiplex & uaria sapientia dei.Cernis ꝙ indiuersis agmini¬
bus ecclesie uaria & multiplex dei sapĩa predicetur. Mec non in cadẽ epłã Unicu¬
q autem nr̃m data est gratia uxta mensuram gr̃e xp̃i. Non quo xp̃i mensura
diuersa sit. Sed tantum grã eius infunditur. quantum ualemus urire. Fru¬

Expanded text:
ait, manifestari nos oportet ante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque quae gessit ait, manifestari nos oportet ante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque quae gessit per corpus, sive bonum, sive malum . Ac ne forsitan dicas, ante tribunal Christi nos manifestari, ut boni bona, mali recipiant mala, in eadem Epistola docet: Qui parce seminat, parce et metet, et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metet . Certe et qui plus, et qui minus seminat, de parte sunt dextra. Et cum unum sementis genus sit, tamen mensura et numero differunt. Scribit ad Ephesios idem Paulus: Ut nota fieret nunc principatibus et potestatibus in coelis per Ecclesiam, multiplex et varia sapientia Dei . Cernis quod in diversis agminibus Ecclesiae, varia et multiplex sapientia Dei praedicetur? Necnon in eadem Epistola: Unicuique autem nostrum data est gratia, juxta mensuram gratiae Christi: non quod mensura Christi diversa sit; sed tantum gratiae ejus infunditur, quantum valemus haurire. Fru