comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
medium cęlum uolat. quia
hinc inde orbem terrarum
inȩlectis possidet. Cuius p̃¬
dicatio non simpliciter uox
s cum additamenta uox
magna uocatur. quia into¬
to mundo sonuit sicut de
primis predicatoribus eius
dictum est inomnem ter¬
ram exiuit sonus eorum.
Uel certe magna uox. pro
magnae lib̾tatis audatia po¬
nitur. & notandum quia
non cęlum s terram inha¬
bitantibus uefuturum la-¬
mentando denuntiat ter¬
renis scilicet desideriis atq
oblectationibus deditis. cap̃.

Expanded text:
medium coelum volat, quia hinc inde orbem terrarum in electis possidet, cujus praedicatio non simpliciter vox, sed cum additamento vox magna vocatur, quia in toto mundo sonuit, sicut de primis praedicatoribus ejus dictum est: In omnem terram exivit sonus eorum . Vel certe magna vox pro magnae libertatis audacia ponitur. Et notandum quia non coelum, sed terram inhabitantibus vae futurum lamentando denuntiat, terrenis scilicet desideriis atque oblectationibus deditis. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
uidint recedere afioe
⁊ zelo feruoris succensi
cõdẽpnabunt eos sub
anathemate. Ipsa itaq
scendere de celo ꝗa ipsire¬

Expanded text:
int recedere a fide, et zelo fervoris succensi condemnabunt eos suo anathemate. Ipsa itaque scendere de coelo, quia ipsi re
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipes m ali intellegunt᷑.
Per in habitantes t̾ram.
subiecti illorum. Qui in¬
ebriant᷑ uino fornicatio¬
nis. hoc ẽ om̃ib peccatis

Expanded text:
principes mali intelliguntur, per inhabitantes terram subjecti illorum qui inebriantur vino fornicationis, hoc est omnibus peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
calum ut frequenter iã dximus: iustorum eccła uocatur: ꝗscilicet duse a fre quentia rart̃
corporalium contẽ platione intima cuiusdam setreti secessumpeatas iogitatianum tumuli
reprimens internꝑ quetis secretũ pene trat: quasi qđidõ do silentiumn imentaop̃parat ÷: sedet
in bacuita nequa qũa contempla tio ꝑ fectȩ agitur a nimo ÷ renienti cogrtationũ tamultus se
trat: Quasi er gome diahora silentium fit incȩla cũ electorum arimus i hacmortaliuita
d aligdđ desuꝑna quiete ꝑcipit e tam̃ ieo qđ ꝑcepom e diusare nonual& et uoi sit
est inhocloco: qua priusuenit unus angelus ante altare h abens turibulim aureum ina nus ua
dsie sertẽ angeliua ccporur sepce tabas : Ein uero angelos p̃dicatort suinuer a lisecda intellegup

Expanded text:
nter jam diximus justorum Ecclesia vocatur, quae scilicet dum a frequentia rerum corporalium, contemplatione intima cujusdam secreti secessum petit, et cogitationum tumultus reprimens, in internae quietis secretum penetrat, quasi quoddam silentium Deo in mente praeparat. Sed quia in hac vita nequaquam contemplatio perfecte agitur, animoque renitenti cogitationum tumultus se trat. Quasi ergo media hora fit silentium in coelo, cum electorum animus in hac mortali vita, et aliquid de superna quiete percipit, et taest in hoc loco, quia prius venit unus angelus ante altare, habens thuribulum aureum in manu sua, et sic septem angeli acceperunt septem tubas. Per septem angelo
Abbreviated transcription (Latin):
arta quat tuor porta bat᷑ circulis ql quat tuor intruitur euangelistis. Apo
ergo tẽplo uisa : archa ꝗ eo moriente dũ latus cius lance a ꝑfora t mrsterio
saneuinis & aque eccła edificat᷑ Incuius reifigura in principiomulier dela¬
tereiur dormientis fabricata eẽ decribit᷑ I TEACLA SUN T fulgura
&luoces & tonitrua &l ternȩ motus & grando magna. ꝑflugura miracula
intellegunt᷑. quib: in credulorũ m̃tes ꝑcussȩ facts moxsuꝑ biȩ uirib limili¬
tatise sub dider̃ Hincpsilmista Tulguri mulaipli cabis al conturbabis eos
ꝑ uocesuero p̃dicationes &l & hortationes Beneaut̃ priusfiunt fulgura
acde in de subsecuntur uoces ql nimirũ sci p̃dicatores prius miracula
faciebant & sic ad noua credende loquendo suos audito re sinuita¬
bant unde petrus prius ad portã speciosam sanauit paarticum
el deinde iudaeorũ m̃tes ad fidẽ uerbo &ortationis informauit. To

Expanded text:
uatuor portabatur circulis, quia quatuor instruitur Evangeliis. Aperto ergo templo, visa est arca, quia eo moriente dum latus ejus lancea perforatur, mysterio sanguinis et aqua Ecclesia aedificabatur. In cujus rei figura, in principio mulier de latere viri dormientis fabricata esse describitur. Et facta sunt fulgura et voces tonitrua et terraemotus et grando magna. Per fulgura miracula intelliguntur, quibus incredulorum mentes percussae fractis mox superbiae viribus, humilitati se subdiderunt. Hinc Psalmista: Fulgura multiplicabis, et conturbabis eos. Per voces vero, praedicationes et exhortationes: Bene autem prius fiunt fulgura, ac deinde subsequuntur voces, quia sancti praedicatores prius miracula faciebant, et sic ad nova credenda loquendo suos auditores invitabant; unde Petrus prius ad Speciosam portam sanavit paralyticum, et deinde Judaeorum mentes ad fidem verbo exhortation
Abbreviated transcription (Latin):
Magna securita serit in hierusalẽ celeste ubi nulle iã er̃in sidiȩ inimici Et id circoportȩ illius ñ
claudent᷑ qr uidelic& dieserit ibi ꝑpetua cuinox ñ succed& . Vnde seqͥt᷑ Nox enĩ ñ erit illic Sedui¬
de amus quomͦq in p̃sentiuita claudunt᷑ portȩ q̃utiq p̃dicatore s intellegurt ꝑ quorũ minis teriũ
etcł am intramus Porȩ enĩ ciuitatisdũ claudst᷑ in gredientib ad itũ r̃ꝑmitcunt. It a ergo quasi clau¬
durł porte dũ scip̃dica tores diabolũ repellunt a cordibi sideliũ Ipsiq aditũ ingrediendi deneganc
dũ fideles instruhunt quo moda eustẽ ptationib: resistanꝰ Ninepetrusdic̃ : Aduersariusur̃ diaboł t̃ã¬
quã leorugiens circuit quȩ rensquẽ deuorat cui resi sate fortesifide Ideo aũt ibi ẽ ã postȩ ei p̃
claudent᷑ qr sublato noctis timore ꝑpetua dieseleitis fulgebit : necĩa dicet᷑ ibi ugilate &o
rate q đ ad noctẽ aduersitatis ꝑtin & seduacate &uidete qr egosũ ds̃ qđ a dieire digitur

Expanded text:
tur per diem. Magna securitas erit in Jerusalem coelesti, ubi nullae jam erunt insidiae inimici, et idcirco portae ejus non claudentur, quia videlicet dies erit ibi perpetua, cui nox non succedet. Unde sequitur: Nox non erit illic. Sed videamus quomodo in praesenti vita clauduntur portae, quae utique praedicatores intelliguntur, per quorum ministerium Ecclesiam intramus. Portae enim civitatis dum clauduntur, ingredientibus aditum non permittunt. Itaque quasi clauduntur portae, dum sancti praedicatores diabolum repellunt a cordibus fidelium, ipsique aditum ingrediendi denegant, dum fideles instruunt quomodo ejus tentationibus resistant. Hinc Petrus dicit: Adversarius vester tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret, cui resistite fortes in fide . Ideo autem ibi dicit: Portae ejus non claudentur, quia sublato noctis timore, perpetua dies electis fulgebit. Non jam dicetur ibi: Vigilate et orate , quod ad noctem adversitatis pertinet, sed: Vacate e
Abbreviated transcription (Latin):
nus &iã probaret᷑ scã rũ gentiũ fidelissima patientia: Solue turenĩ modico
tẽpore &totis dib: secui& contra electos ut inilli &di petenuia nota farut
qui nom poterunt uincitanto eius impetui &ille suã in firmitatẽ &proprani
in potentiã erubescat : Tã quã eidicatur ado exprabrantis uoce: uidequã n¬
firmussis qui apuellis uinceris ET VIDI EDES & sederunt supeas & icha¬
ũ dacũ ẽ illis Thronus grece laane r̃ sedes sersedes uero gineralis ecuła
exprimitur Persessores aut̃ sci intelleguntur pdicatores .÷. duo decĩ apłu &¬
om̃s qui ꝑsestã uitã illorũ sunt imitao Nã dehis sedib: psalmista dic̃ : Illic
sederunt sedes ipsi enĩ sunt sedes quia in eorũ cordib: ds̃ seda & ipsi sedebunt
iniudicio qr aliorũ facta iudi cabꝰ nt it isticũ dño uenturi sunt adiudiciũ
iuxca qđ eisipse dic̃ sedebitis suꝑ sedes xii iudicantesxiitrib: istł lã nunc

Expanded text:
nus etiam probaretur sanctarum gentium fidelissima patientia. Solvetur enim modico nus etiam probaretur sanctarum gentium fidelissima patientia. Solvetur enim modico tempore, et totis viribus saeviet contra electos, ut in illis et Dei potentia nota fiat qui non poterunt vinci tanto ejus impetu, et ille suam infirmitatem et propriam impotentiam erubescat, tanquam ei dicatur a Deo exprobrantis voce, Vide quam infirmus sis, qui a puellis vinceris. Et vidi sedes et sederunt super eas et judicium datum est illis. Thronus Graece Latine dicitur sedes. Per sedes vero generalis Ecclesia exprimitur. Per sessores autem sancti intelliguntur praedicatores, id est duodecim apomnes qui perfectam vitam illorum sunt imitati. Nam et his sedibus Psalmista dicit: Illic sederunt sedes. Ipsi enim sunt sedes, quia in eorum cordibus Deus sedet, et ipsi sedebunt in judicio, quia aliorum facta judicabunt. Et isti cum Domino venturi sunt ad judicium, juxta quod eis ipse d
Abbreviated transcription (Latin):
midius oport& illũ soliu modi cotempore .÷ ꝑtres annos & dimidium Sed nec tunc
seducere poterit eos qui aduitã sunt p̃destinat. sed eos quos ante quã soluere turie¬
ductostenebat. Quia sic̃ nunc alligatus alesione fideliũ cohibet᷑ : ic &iã tne solu¬
tis a seductione illorũ uirtutis potentia comprimetur: Et mille quidẽ anni quon¬
tũ a delestos ꝑtin& omne tẽpus istius uitȩ significant us que ad finẽ scłi. Quantũ
autẽ adrepbos usque adregnũ antirxp̃i Ton ille quassexi& seducere. qua compara¬
menẽ illius seductonis ista q̃ nuno ageaur seductio et̃ denegatur : Qđ saquis ua qu nit
uras qũẽ semeł alligauit soluimo dicotẽ prreuoluit: siame querit᷑ dybe a cusa¬
rant : in fimitas aut̃ liabo li in hoo qđ aiã ⁊ puelle atnfanto luncitur: Sien
nũ quã sdue returmistus aparer & eius maligna adq cru delis potentia nra¬

Expanded text:
midius, oportet illum solvi modico tempore. Id est per tres annos, sed nec tunc midius, oportet illum solvi modico tempore. Id est per tres annos, sed nec tunc seducere poterit eos qui ad vitam sunt praedestinati, sed eos quos antequam solveretur, seductos tenebat. Quia sicut nunc alligatus, a laesione fidelium cohibetur, sic etiam tunc solutus, a seductione illorum virtutis potentia deprimetur. Et mille quidem anni, quantum ad electos pertinet, omne tempus istius vitae significant, usque ad finem saeculi: Quantum autem ad reprobos, usque ad adventum Antichristi. Tunc ille quasi exiet seducere, quia comparatione illius seductionis, ista quae nunc agitur seductio esse denegatur. Quod si quis inquirit, cur Deus quem semel alligavit, solvi modico tempore voluit: Si a me quaeris, dicit beatus Arant. Infirmitas autem diaboli in hoc quod etiam a puellis et infantibus vincitur. Si enim nunquam solveretur, minus appareret ejus maligna atque crudelis potentia, mi
Abbreviated transcription (Latin):
Acꝑ hoc agitr ut nec ille quis int eius adplenũ cognoscat nec nos qui sint xp̃i scireualea¬
mus Verũ in hoc qđ sequitur neseducat ã plius gentes donec consumentur mille anni
grauis adsoluendũ oritur questio Sienĩ ille id circoligatus est nesieducat ã pliusgen¬
tes quomodo  cotidie contratot homines pugnat quos & seducit dũ aduitia reueri
fac̃ sed sciendũ qr nuncgentes in xpm credentes &si adtẽ pus uidetur seducere ñta¬
m̃ seduc̃ ad hocut & naliter pere ant hi quimdi predestiratione sunt salicandi łtideo
aeco pars intellegenda ẽ q̃ scilic& ñ potest seduci. Istȩ enĩ sunt gentes de qub: pater
adeũ dic̃ sostula ame & dabotibigentes PΟSTHEC id est post millean nos ut ato¬
to sic̃ supra partem intellegamus qm̃ demille xinis ad hucrestant tres anni& di¬

Expanded text:
Ac per hoc agitur, ut nec ille qui sint ejus ad plenum cognoscat, nec nos qui sunt Christi scire valeaAc per hoc agitur, ut nec ille qui sint ejus ad plenum cognoscat, nec nos qui sunt Christi scire valeamus, verum in hoc quod sequitur: Ut non seducat amplius gentes donec consummentur mille anni. Gravis ad solvendum oritur quaestio: si enim et ille idcirco ligatus est, ne seducat amplius gentes, quomodo quotidie contra tot homines pugnat, quos et seducit, dum ad vitia ruere facit? Sed sciendum quia nunc gentes in Christum credentes, et si ad tempus videtur seducere, non tamen seducit ut aeternaliter pereant hi, qui in Dei praedestinatione sunt salvandi, et ideo a toto pars intelligenda est, quae scilicet non potest seduci. Istae enim sunt gentes, de quibus ad eum Pater dicit: Postula a me et dabo tibi gentes .-- Post haec, id est post mille annos, ut a toto sicut supra partem intelligamus, quoniam de mille annis adhuc restant tres anni et di
Abbreviated transcription (Latin):
ut. ne alibigres sus ne quitiȩ extendit risi quo ocultũ &iustũ di iudiciũ ꝑmiserit :¬
signatus est. qr quisint uel exis quostenet ł ex his quos amist quia delectorũ nunierũ ꝑtineant
ruecipse diabolus feomembra illius scre possunt sedille solus a quo indusus terietur Ali¬
quan do enĩ quidã exhis quieius eẽ uidebantur subito adelestorũ numerũ tͣan setnt aliqua¬
do uero ex his qui dominiũ eius eua serant Aoleũ quẽ deseruerant recurrunt: Habuit
enĩ ipse petrũ subse quando negauit xpm̃. & dđ quando adultriũ simulppe trauit &
homicidiũ Sed signũ positũ fuit suꝑ illũ qr p̃uidere ñ potuit qđ uterque ꝑpenitentiã
aduitã reuersurus e& & dĩ misericordiã consecuturus qritaquenescit quiꝑtineant
adillũ qui adxpm̃ : id circo &iã eaquȩ subipso sunt quasi subsignaculo redusa custodiunt᷑

Expanded text:
interdixit, ne alibi gressus nequitiae extendat, nisi quo occultum et justum Dei judicium perminterdixit, ne alibi gressus nequitiae extendat, nisi quo occultum et justum Dei judicium permsignatus est: quia qui sint vel ex his quos tenet, vel ex his quos amisit, qui ad electorum numerum pertineant, nec ipse diabolus nec membra illius scire possunt, sed ille solus a quo inclusus tenetur. Aliquando enim quidam ex his qui ejus esse videbantur, subito ad electorum numerum transeunt: aliquando vero ex his qui dominium ejus evaserant ad eum quem deseruerant revertuntur. Habuit enim ipse Petrum sub se, quando uia praevidere non potuit, quod uterque per poenitentiam ad vitam reversurus esset, et Dei misericordiam consecuturus. Quia itaque nescit, qui pertineant ad illum, qui ad Christum, idcirco etiam ea quae sub ipso sunt quasi sub signaculo reclusa custodiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ora quae possi de siait̃ fortiorillo supuentens uicert eũ fortẽ ligat uniuersa aoiaulliuseut
ias lua plura sunt nomina unũ tamen eulemq hostẽ signficant Quidra corppel¬
latur ꝓpt̃ nocendimalitam serpens ꝓpter fallendi astutiã. Antiquis ꝓpt̃ iniquaa & eo¬
brssum Millenarius numerus in scriptura ꝓꝑfetione ponitur rei Vde est Ver
tat exdenario in se multiplicato Decies eñĩ demi centum funtt. Qua eiã figura qua¬
bata sedplana est Decies aut̃ centũ millẽ : quinumerus in alatudinẽ surgens so
anni quantũ liba tẽpus eccłae ex primunt i usq ad regnũ antixp̃i In hoctẽ po¬
re ligatus est diabolus in abrsso i in cordibus in fideliũ & hominũ ꝑuersorũ ubi ꝓ
lato & reȩnat usque ad aduentũ antixp̃i quando soluetar desuo carcere a ꝓced&
adaptas : blas phemias & ꝑsecutiones sed mirũ est qu o modo in abrinuĩ mitti dr̃
cũ ibi ante e& Qui a uidelic& iuxta qđ sepe superius dictũ est eiectus a fidelibus

Expanded text:
autem fortior illo superveniens vicerit eum, fortem ligat et universa arma ejus aufert, satanas licet plura sint nomina, unum tamen eumdem hostem significant. Qui draco appellatur propter nocendi malitiam, serpens, propter fallendi astutiam, antiquus, propter iniqua et exabyssum. Millenarius numerus in Scriptura pro perfectione rei poniturtat ex denario in se multiplicato. Decies enim deni centum fiunt. Quae jam figura non quadrata, sed plana est. Decies autem centum mille, qui numerus in altitudinem surgens soanni quantumlibet tempus Ecclesiae exprimunt, id est usque ad regnum Antichristi. In hoc tempore ligatus est diabolus in abysso, id est, in cordibus infidelium et hominum perversorum, ubi et latet et regnat usque ad adventum Antichristi, quando solvetur de suo carcere, et procedet ad apertas blasphemias et persecutiones. Sed mirum est quomodo in abyssum mitti dicitur, cum ibi ante esset, quia videlicet juxta quod saepe superius dictum est, ejectus a fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
Aliquando enĩ suã adtendens naturã iohannẽ needebeat ador areꝓhibe Notan
dũ qut̃ qđ mitio istius libri dix̃ & significaũ mittins ꝑangelũ suũ seruo sudiohanni
hic uero nonuni singularit seris pluralit̃ dic̃ osteidenda qͥo port& fericito inqͥb:
iuerbis. ostendit utiq: ñ unis pecialit̃ iohanni sedonniũ seculitati in iohanne genera
CITER. adreddendũ scilic & unicuiq iuxta mritũ suũ. Lic& eñi quantulũ cũq
spatiũ hȩc p̃sensuita uideat᷑ ht a m̃ omne tẽpus p̃intis uitȩ cãparatũ gnita ⁊ ueluta

Expanded text:
Aliquando suam attendens naturam, Joannem ne se debeat adorare prohibet. Notandum autem quod in initio istius libri dixit et significavit, mittens, per angelum suum servo suo Joanni. Hic vero non uni singulariter, sed servis pluraliter dicit ostendenda quae oportet fieri cito. In quibus verbis ostendit, utique, non uni specialiter, Joanni, sed omnium in se utilitati in Joanne generaciter ad reddendum, scilicet unicuique juxta meritum suum. Licet enim quantulumcunque spatium haec praesens vita vi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uemagi Et inpudici .÷ inuere cundȩ peccantes. & homicidȩ diuersomodo homine ui¬
icientes Et idolis seruiente: hoc ÷ simulaera quȩ dẽ ꝓdõ colentes siue &iã plusterrena
dm̃ diligente: ETOMNIS qͥ amat m̃ daciũ & fac̃ illud alultieni m̃ daciũ faciunt
uñ ñ aman mdaciũ qrstudio atq amore peecandi ñ m̃ tuit᷑ Qd m̃ daciũ purgat ope
sericor diȩ sic̃ diccũ ẽ superius de obsẽ cricib hebrȩorũ Sasic̃ istiintalim̃ dacionisiem¬
onis studiũ sub se quatur ꝑditione ñ carent scriptura dinte ꝑdesom̃s qui locunturiđ¬
ũ sic istigraui oripena pectendi sunt qͥscudio uolunte atq amore fallacis in laq:¬
ir hiom̃s superius dicti erforis hoc⁊ ab aditu cȩles merusalẽ repellentur cũ audi¬
It Disce dite ame male disti EGOIFICmisi angeiũ nuitestificari uobis hec in ecclesi

Expanded text:
 magi, et impudici id est, inverecunde peccantes. Et homicidae diverso modo homines interficientes. Et idolis servientes, hoc est, simulacra quaedam pro Deo colentes, sive etiam plus terrena quam Deum diligentes. Et omnis qui amat mendacium, et facit illud. Multi enim mendacium faa studio atque amore peccandi non mentiuntur. Quod mendacium purgant opere misericordiae, sicut dictum est superius de obstetricibus Hebraeorum. Sed sicut isti in tali mendacio, nisi emendationis studium subsequatur, perditione non carent, Scriptura dicente: Perdes omnes qui loquuntur et isti graviori poena plectendi sunt, qui studio, voluntate atque amore, fallaciis illaqueantur. Hi omnes superius dicti, erunt foris, hoc est, ab aditu coelestis Jerusalem repellentur, cum audierint: Discedite a me, maledicti . Ego Jesus misi angelum meum testificari vobis haec in Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
Perdiẽ ut ÷ illud melior ÷ diesuna in ariis suꝑmilia : Hordinatione tua ꝑseuerant¬
dies Lignũ ergouitae ꝑxii m̃ses duo deũ frustus reddit qr ipsa merces beatȩ in mortus¬
litalitatis q̃ ꝑ frustus designat᷑ quaq: eleti fruuntur nullũ terminũ hab & sed sine fine
man& SIΝBVLΑ VOΝΑ reddentia fructã suũ in hoc fructũ suũ reddent qm̃me¬
des intellegunt᷑ scõrũ de quib: psalmista beati qͥ habitant indomotua: Quȩ laudes
ad sanitatẽ gentiũ ꝓficient cũ earũ corda ꝑpetua creatoris laus replens nullã in eis fa¬
tigationẽ nullã lassi tudinẽ nullã tristitiã sinit ineẽ ET OMNE MALEDIC TVM
seuicisse emasare flum aquȩ uite nune aut̃ plura lit̃ sedes introducit dicens se

Expanded text:
per diem, ut est illud: Melior esper diem, ut est illud: Melior esdies . Lignum ergo vitae per duodecim menses fructus reddit, quia ipsa merces beatae immortalitatis, quae per fructus designatur, quaque electi perfruuntur, nullum terminum habet, sed sine fine manet. Singula ligna reddentia fructum suum. In hoc fructum suum reddent, quoniam medes intelliguntur sanctorum, de quibus Psalmista: Beati qui habitant in domo tua . Quae laudes ad sanitatem gentium proficient, cum eorum corda perpetua Creatoris laus replens, nullam in eis fatigationem, nullam lassitudinem, nullam tristitiam sinit inesse. Et omne maledictum se vidisse emanare flumen aquae vivae: nunc autem pluraliter sedes introducit, dicens: Se
Abbreviated transcription (Latin):
ter diuersorũ ꝑsonas ita disfaneuit᷑ Ꝙ eñi quos possidendo regit ubte᷑ ue uisionus satiat bene
me dio plate &e ciuitatis redundat ut unus quisq habitator ꝓuirib inde hauriat ꝓme
ritis accipiat Qx lic& eadẽuisio sinulhabeatur. ⁊ bomnib: tam̃ ꝓsingulorũ meriasum¬
cuiq distribuitꝰ ETEΧVTRΑ & parte fluminis lignũ uitae qł superius designatur
ꝑ fontẽ aquȩ uitae hoc nunc &iã designatur ꝑ lignũ ex utraq parte fluminis positũ .÷
contẽ platio sc̃ȩ trinitatis q̃ angelicã simul &um anã naturã hinc inde satiat ipsaq uisio¬
nis potioiita÷ multimoda ut quic quid cui quã indesideriotunc uenerit hȩc eadẽ iusio
fiat quando sic̃ apłs dic̃ erit dsomã in emnib: Sed nec mirũ cũ &ipsũ manna filuis isr ł de
celo ad tributũ ꝑ qđ a &nasatietas figaratur hoc scđm scripturȩ sententiã unicuiq si pde
t᷑ Perannos ut annitui ñ deficient ꝑ menses uero ut ÷ illud esauȩ &erit m̃sis exm̃se

Expanded text:
opter diversorum personas ita distinguitur. Quia enim quos possidendo regit, ubertate suae visionis satiat, bene e in sede tanquam fons redundat, ut unusquisque habitator pro viribus inde hauriat, pro meritis accipiat: quia licet eadem visio simul habeatur ab omnibus, tamen pro singulorum meritis unicuique disutraque parte fluminis positum, id est contemplatio sanctae Trinitatis, quae angelicam simul et humanam naturam hinc inde satiat, ipsaque visionis potio ita est multimoda, ut quidquid cuiquam in desiderio tunc venerit, haec eadem visio fiat, quando sicut Apostolus dicit: erit Deus omnia in omnibus . Sed nec mirum, cum et ipsum manna filiis Israel de coelo attrtur: Per annos, ut, anni tui non deficient : per menses vero, ut est illud Isaiae : Et erit mensis ex mense:
Abbreviated transcription (Latin):
mostales effectos uocat seruos : aut siã a serutute corruptionis liberatia libta¬
tur Sed sciendũ nobis ÷ qr in eo qđ ĩã nullo rtamin edesud aburi sed & naqͥete
souentur liberier̃ acnulla seruitute obnoxii Nã & nunc ñ sseruitimoris sedame¬
ris: Duȩ enĩ s̃ seruitutes qr lit̃tim & seruus ie uerberet᷑ adño alit̃ aut̃ filius ne pri¬
uet᷑ hereditate pat̃ na offendens in ali quopiipa trisoculos Ile ergo seruit timore
in aliquo offendant peccando Ibi aut̃ seruitnt illi laudando & glorificando illũ
iuxta illud Beatiqͥhabitant indomotua ETUIDE BUNT FACEMEIVS I
ꝑfectã eius cognitionẽ habebunt. Neq̃ enĩ hoc ꝓuerilit̃ intellegendũ ẽ ut putemꝰ
dm̃ habere fauem q̃ corporeis oculis possit uideri Sed qr in facie hominis cognitio ÷
ideo hic ꝑfaciẽ quã electi uidere dicunt᷑ nihilaliud quã cognitioscẽ trimtatis in¬
tellegitur. Hinc scriptũ ÷ Scimusłũ đ paruerit simileseierimus qm̃ ui debimus eũ

Expanded text:
tos vocat servos? Aut si jam servitute corruptionis liberati, ad libertatur? Sed sciendum est nobis, quia in eo quod jam nullo certamine desudabant, sed aeterna quiete fovebuntur, liberi erunt, ac nulla servitute obnoxii. Nam et nunc non sunt servi timoris, sed amoris. Duae enim sunt servitutes, quia aliter timet servus ne verberetur a Domino, aliter autem filius ne privetur haereditate paterna, offendens in aliquo pii patris oculos. Ille enim servit timore, in aliquo offendant peccato. Ibi autem servient illi, laudando et glorificando illum, juxta illud: Beati qui habitant in domo tua . Et videbunt faciem ejus. Ifectam cognitionem ejus habebunt. Neque enim pueriliter hoc intelligendum est, ut putemus Deum habere faciem, quae corporeis oculis possit videri, sed quia in facie hominis cognitio est, ideo hic per faciem quam electi videre dicuntur, nihil aliud quam cognitio sanctae Trinitatis intelli
Abbreviated transcription (Latin):
tũ xp̃m adnuntiat & qđ inueteri p̃nuntatur futurũ hoc in nouo manifestatur impl&ũ
hoc & ꝑxuim̃ ses i ipsi .xii apłi ꝑ quos xp̃s fructũ suũ affert hoc ÷ miracula p̃dicationẽ
bauditur ligna reddentia frustũ suũ Qđ intellegit᷑ ꝑmenses. hoc intellegit᷑ aplie
tionis reddere assiduȩ ficessant. EΤEΟVIΑVΟΝ ad sanitatẽ gentiũ Si ꝑra mosfo¬
pitis intellegunt᷑ apłi ꝑ folia ligni intellegunt᷑ ipłorũ discipuli qͥ ad sanitatẽ gentiũ ꝑue¬
niunt quas suo exẽplo & doctrina in struunt. &iduerã sanitatẽ mentis ducunt Si aut̃ hȩc
adcce lestẽ hierusalẽ referre uoluerimus flim̃ a q̃uitae intellegamus contẽplationẽ
sc̃ẽ trinitatis inqua ÷ satietas a &nere demuonis iuxta illud psalmistae satiabor
dũ manifestabitur gloriatua Nã & supra cicente ipsodño legimus Egositienti dabõ
defonte a quȩ uite gratis Hinc & psalmista ipsũ eẽ. fontẽ ostendens dic̃ filii hominũ

Expanded text:
ntum Christum annuntiat: et quod in Veteri praenuntiatur futurum, hoc in Novo manifestatur impletumim apostoli, per quos Christus fructum suum affert, hoc est, miracula, praedicationem  ? singula, subauditur ligna, reddentia fructum suum. Quod intelligitur per menses, hoc intelligitur etionis reddere assidue non cessant. Et folia ligni ad sanitatem gentium. Si per ramos stipitis intelliguntur apostoli, per folia ligni intelliguntur apostolorum discipuli, qui ad sanitatem gentium perveniunt, quas suo exemplo et doctrina instruunt, et ad veram sanitatem mentis perducunt. Si autem haec ad coelestem Jerusalem referre voluerimus, flumen aquae vivae intelligamus contemplationem sanctae Trinitatis, in qua est satietas aeternae refectionis, juxta illud Psalmistae: satiabor dum manifestabitur gloria tua . Nam et supra, dicente ipso Domino, legimus: Ego sitienti dabo de fonte aquae vivae gratis. Hinc Psalmista ipsum esse fontem ostendens, dicit: Filii hominum
Abbreviated transcription (Latin):
apellant᷑ regesterrae .i scĩ p̃dicatores . Quigloria & onorẽ gentiũ in illã ciuitatẽ afferent
quando aggregata turba fidiliũ ipsos quos p̃dicandi ad duxer̃ ad fidẽ secũ ad patriã cae lestẽ
introducent Magna eñi gloria magnusq horor gentiũ in illã ciuitatẽ affert᷑ qi maxi¬
ntrant cũ benis & sic̃ hȩc uita media int̃celũ & terrã c̃sistit ita utriusq̃ partisciues
in secontin& inilla aut̃ ubi soliẽrunt boni runtrabit coinquinatũ & fociens a bomi
nationẽ s qnulla eritibi ꝑmrxtiomalorũ sed sola soci& as bonorũ solienĩboni reg¬
nabur cũ xpõ cũ ꝙo & in quoineadẽ hierusalẽ caelefa felicit̃ ꝑma nebuNł¬

Expanded text:
ae, id est sancti praedicatores, qui gloriam et honorem gentium in illam civitatem afferent, quando aggregata turba fidelium, ipsos quos praedicando adduxerunt ad fidem, secum ad patriam coelestem introducent. Magna enim gloria, magnusque honor gentium in illam civitatem afferetur, quia maxiintrant cum bonis, quia sicut haec vita media inter coelum et terram consistit, ita utriusque partis cives in se continet. In illam autem, ubi soli erunt boni, non intrabit coinquinatum, et faciens abominationem, id est peccatum, quia nulla erit ibi permistio malorum, sed sola societas bonorum. Soli enim boni regnabunt cum Christo, cum quo et in quo in eadem Jerusalem coelesti feliciter permanebun
Abbreviated transcription (Latin):
pereridt quȩ sonigula nt̃ dñm significat sic̃ diecũs sine quo ne uenit adpatrẽ dicens ip¬
de scribuntur: & duo denarius numerus duode uiesductus centesimã ai qui drages¬
mũ quar tũnumerũ consũ mat inque om̃is mubatudo stõrũ concluditur. E⁊CUA¬
uere hITATIs urũ mundũ tã quã uitrũ ꝑlacidũ superius dietũ: q ̃i psa ciuitos
feerir: x auro mundo tã quã uitrłi ꝑlucidũ & hicplate a ipsius ciuita tsidsentaus
fertur sermuros quippeciuitatis robtioris &eminentiores sc̃i intelleguit᷑
pratea uero q̃ alatitudine it auocat q greceplaton latine latũ dr̃ simplict sin¬

Expanded text:
annectit, quae singulariter Dominum significat, sicut dictum describuntur; quia duodenarius numerus duodecies ductus, centesimum ac quadragesimum quartum numerum consummat, in quo omnis multitudo sanctorum concluditur. Ecivitatis aurum mundum tanquam vitrum perlucidum. Superius dictum est quod ipsa civitas fuerit ex auro mundo tanquam vitrum perlucidum, et hic platea civitatis iisdem metallis fertur. Per muros quippe civitatis, robustiores et eminentiores saeculi intelliguntur: per plateam vero, quae a latitudine ita vocatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Hab& quoq idẽ lapis similitudinẽ iucerne pallentis Et in hoc humilitatẽ scõrũ significat qͥin
p̃sentiuita pallidiꝰ abent᷑ q despiciunt᷑ c̃ tẽ pnant᷑ &ue lutinihilũ reputant᷑ t tam̃ ipsuin
obscurolo colucent aliisq lum̃ scientiȩ atq ardoris demonstrant. Vnđ & exuno illorũ
dr̃ ille erat lucerna ardens alucens . Ardens uidelic& fide & dilectione. Luens uer¬
bo &opere. QVARTVS SMARAGDVS Smaragđ p̃tiosus ÷ lapis insua naturd sed
p̃tiosior inelestorũ figura qui lapistantȩ uiriditatis ÷ ut omnẽ uirorẽ herbanũ supt¬
rer&÷ & ȩrẽ &iã circũ fusũ uiridẽ reddat. Reddit &liã imagines aspicientiũ pmoles
eius fuerit ãpla huius lapidis generas multa: Sed p̃tiosissimi sma ragdinei lapides reppe¬
riunt᷑ inscithia regione deserta quo stam̃ custodiunt griphes aninralia t̃ ribilia a ferocia q̃cor¬
phabert leorinũ Pedesaut̃ rostrã & alasut aqla laeoq ꝑcerrã currufi uoleones peraualos̃¬

Expanded text:
Habet quoque idem lapis similitudinem lucernae pallentis, et in hoc humilitatem sanctorum significat, qui in praesenti vita pallidi habentur, quia despiciuntur, contemnuntur et velut in nihilum reputantur. Attamen ipsi obscuro loco lucent, aliisque lumen scientiae atque ardoris demonstrant. Unde et ex uno illorum dicitur: Ille erat lucerna ardens et lucens . Ardens videlicet fide et dilectione, lucens verbo et opere. Quartum smaragdus. Smaragdus pretiosus lapis est in sua natura, sed pretiosior in electorum figura. Qui lapis tantae viriditatis est, ut omnem virorem herbarum superet, et aerem etiam circumfusum viridem reddat. Reddit etiam imagines aspicientium, si moles ejus fuerit ampla. Hujus lapidis genera sunt multa, sed pretiosissimi smaragdinei lapides reperiuntur in Scythia, regione deserta, quos tamen custodiunt gryphes, animalia terribilia et ferocia, quae corpus habent leoninum, pedes autem, rostrum et alas, ut aquila:
Abbreviated transcription (Latin):
tes & uiriditatẽ fidei sẽꝑ adce lestitendentes. VNDECIMUS IAVNE TUS Iacinct᷑ similis:
aquȩ radiosolis ꝑfusȩ Itin hoc signif dcat electos sapientia repletos ñ tam̃ humana qua s̃ filuscłi
prudentiores filuis lucis sed diuma q̃ significat᷑ ꝑradiosolis aquȩ inmisis DVODECΙMVS AME¬
TISTVS Ametistus trib: colorib principalib reꝑgit᷑ i purpureouolatio & roseo Et in hoc

Expanded text:
tes, et viriditate fidei semper ad coelestia tendentes. Undecimum hyacinthus. Hyacinthus similis est tes, et viriditate fidei semper ad coelestia tendentes. Undecimum hyacinthus. Hyacinthus similis est aquae radio solis perfusae. Et in hoc significat electos sapientia repletos, non tamen humana, qua sunt filii saeculi prudentiores filiis lucis, sed divina, quae significatur per radios solis aquae immissos. Duodecimum amethystus. Amethystus tribus coloribus princi
Abbreviated transcription (Latin):
SΟΚΙTVS crisolitus quasi aurũ falg& &uidet᷑ emittere & se quasdã ardentes santillas : Cu¬
ius specie significant᷑ in qͥlucẽ suꝑnȩ sapientiȩ resplendent : siisq uistutes atq sententia s cũ uerbo
exhortationis uelut scntillas in ꝓximos effundabit qͥb ad amorẽ dĩ & ꝓximi alios accendunt
quasi ad pallorẽ redeunt dũ exteriora ꝑactiuã uitã fratrib ministrarestudent: Et qͥ paulo ante
tionẽ NΟΝVs TΟΡΛTΙVS Topatius lapis omniũ lapidũ colore sinsehab& Vnđ & nom̃
accepit qr pangre ce latine omne dr̃. Quonihilcarius reges intͥes auris suis habere possunt : It
nascit᷑ in in sula ȩgrpti q̃ dr̃ topation Significat scõsomnib uirtutib refectos & qua si mults colorib:
sic mulcis uurtib: lucentes DECIMVS. CRISOPRASSUS Criso prassus aurei colorist &uiri¬
dis qđ ipso nomine manifestatur parũ distans aberillo significat᷑ electos sapientia resplenden¬

Expanded text:
s. Chrysolithus quasi aurum fulget, et videtur emittere ex se quasdam ardentes scintillas. Cujus specie significantur hi qui luce supernae sapientiae resplendent, suas virtutes atque sententias cum verbo exhortationis velut scintillas in proximos effundunt, quibus ad amorem Dei et proximi alios accendunt. quasi ad pallorem redeunt, dum exteriora per activam vitam fratribus ministrare student, et qui paulo antetione. Nonum topazius. Topazius lapis omnium lapidum colores in se habet; unde et nomen accepit, quia pan Graece, Latine omne dicitur. Quo nihil carius reges in thesauris suis habere possunt; et nascitur in insula Aegypti quae dicitur Topazion. Significat sanctos omnibus virtutibus refertos, et quasi multis coloribus, sic multis virtutibus lucentes. Decimum chrysoprasus. Chrysoprasus aurei coloris est et viridis, quod ipso nomine manifestatur, parum distans a beryllo. Significat autem electos sapientia resplende
Abbreviated transcription (Latin):
lic& adsublimia intellegenda &c̃tuenda ducantur tam̃ suã sẽ ꝑstudent recognoscet
cepto cȩ lefas gratiȩ dono extollantur. Hinc hie techielerituens cȩlestia misteria filius

Expanded text:
nctos, qui, licet ad sublimia intelligenda et contuenda ducantur, tamen suam semper student recognoscere nctos, qui, licet ad sublimia intelligenda et contuenda ducantur, tamen suam semper student recognoscere cepto coelestis gratiae dono extollantur. Hinc Ezechiel saepe contuens coelestia mysteria, filius
Abbreviated transcription (Latin):
qut dixim̃ nimiȩ e uiriditatis xp̃m significat qͥ pascua ȩt̃nȩ refectionis suis deturus fcdeli¬
b: sorro desertũ illud in quo lapides repperiunt᷑ significa it cordascõrũ qͥst at ranis a
huius mundicuris longe faciunt ut in secre to cordis sui qui&e dño seruire possint Vnt
unuseoꝵ dic̃ Ecce elongain fugiens fugiens & mansi in soliadine in quocor dibi inuenit᷑¬
lib ñ qđ ipsoe ã habeant ed causa inuidentiȩ hominib eũ auferant sed sarimaspi unũ
desnũ quẽ marcescit : Nã & ipsi in fundam̃to ecđȩ ponunt᷑ qr alios & exẽplo & doctrina
erudiunt &uinxp̃i doctrina c̃fortant. QVINTVSGARDOMIR Sar domix cõpositũ÷
x sardio &onice cuius genera plurimas sed p̃tio sior dib: colorib: distinguit᷑ inmodũ ungui¬
pamicis uerũ &iã pipsis fundere ñ mȩtuant in imicis qđ significatur ꝑ color ẽ rubeꝵ
Hincincanticis canticorũ eccła dic̃. Nolime considerare qđ fuscasim qr de color auim

Expanded text:
ut diximus, nimiae est viriditatis, Christum significat, qui pascua aeternae refectionis suis daturus est fidelibus. Porro desertum illud in quo lapides reperiuntur, significat corda sanctorum, qui se a terrenis et hujus mundi curis longe faciunt, ut in secreta cordis sui quiete Domino servire possint. Unde unus eorum dicit: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . In quolibus, non quod ipsi eum habeant, sed causa invidentiae hominibus eum auferunt. Sed sunt Arimaspi unum des nunquam marcescit. Nam et ipsi in fundamento Ecclesiae ponuntur, quia alios et exemplo et doctrina erudiunt, et in Christi doctrina confortant. Quintum sardonyx. Sardonyx compositum est ex sardio et onyche, cujus genera plurima sunt, sed pretiosior tribus coloribus distinguitur in modum unguipro amicis, verum etiam pro ipsis fundere non metuant inimicis, quod significatur per colorem rubeum. Hinc in Canticis canticorum Ecclesia dicit: Nolite me considerare quod fusca sum, quia decoloravit me
Abbreviated transcription (Latin):
custodiunt & hoc secundũ austoritatẽ quat tuor euangiliorũ Hos metit᷑ dsom¬
np̃s harundine qr unicuiq secundũ capicitatẽ suuintellectus distribuit doctrinã
scientiȩ Om̃s tam̃ quostangit in his quȩ acceper̃ ꝑfectos ostendit itunusquisq qđ uo
accepit inse ꝑ catis studiũ possid& in altero : ut ex multis m̃bris unefficiat᷑ corpͥ
ł sic̃ supra dictũ ÷ alitribuit sermo᷑ scientiȩ aliigenera linguarũ &ct̃ : stluli

Expanded text:
atem quatuor Evangeliorum. Hos metitur Deus omnipotens arundine, quia unicuique secundum capacitatem sui intellectus distribuit dotcrinam scientiae. Omnes tamen quos tangit in his quae acceperunt perfectos ostendit; et unusquisque quod non accepit in se, per charitatis studium possidet in altero, ut ex multis membris unum efficiatur corpus. Vel, sicut supradictum est, alii tribuitur sermo scientiae, alii genera linguar
Abbreviated transcription (Latin):
dine scribit᷑ recte ꝑharundinẽ scriptura scã intelli git᷑. ab efficiente uide¬
lic & illud qđ efficit᷑ Hacitaq harundine ÷ diuino eloquio tangit & inlumi¬
nat ds̃ corda fideliũ ibiq ꝑpendit & metit᷑ facta singulorũ atq: ꝓfectꝰ Dũ
alii tribuit sermonẽ sapihentiȩ alii genera linguarũ & c̃t Quȩ m̃suraarun¬
dinea aurea dr̃ ꝓpt̃ claritatẽ diuinȩ sapientiȩ q̃ in plerisq locis auro figura
droposita :÷ Inqua tura figu ñ aliud latus maius÷ aliudminus sed cunc¬
tasimul quattuor latera ȩ quali spatiotendunt tur ꝑhȩc aũt̃ quat tuor
s̃ qr unusq fidelis quantũ credit tantũ sperat tantũ amat. &operatur Simili¬
t̃ quantũ sperat tantũ credit tantũ amat & operat᷑ iterum tantũ amat
quantũ credit quantũ sperat quantũ operat᷑. Tantũ operatur quantũ cre¬
dit quantũ amat quantũ sperat Beneaũt ecoła in qua drũ posita ẽẽ me morat᷑¬

Expanded text:
em Scriptura sancta intelligitur, ab efficiente videlicet illud quod efficitur. Hac itaque arundine, id est divino eloquio tangit et illuminat Deus corda fidelium, ibique perpendit et metitur facta singulorum atque profectus: dum alii tribuit sermonem sapientiae, alii genera linguarum etc. Quae mensura arundinea aurea dicitur, propter claritatem divinae sapientiae, quae in plerisque locis auro figuratdro posita est. In quadrata figura, non aliud latus majus est, aliud minus, sed cuncta simul quatuor latera, aequali spatio tenduntur. Per haec autem quatuor ualia sunt: quia unusquisque fidelis quantum credit tantum sperat, tantum amat et operatur. Similiter quantum sperat, tantum credit, tantum amat et operatur. Iterum, tantum amat quantum credit, quantum sperat, quantum operatur. Tantum operatur quantum credit, quantum amat, quantum sperat. Bene autem Ecclesia in quadro posita esse memorat
Abbreviated transcription (Latin):
possint ꝑcipere Nã & ꝑxumilia sũ maelestorũ ex primit᷑ Duodenarius eninu¬
merus idoir coꝑfectꝰ habeter qr exdenario & binario constat. Denarius ꝑtin&
ado p̃cepta legis binarius addudilectionis p̃cepta inqͥbrtota lex pend& &ꝓph&ȩ
Siue id cir coꝑfectꝰ habet᷑ qr ex partibi septenarii conficit᷑ q̃ s̃ tria & quat tuor
Ternarius eñĩ ad fidẽ scȩ trinitauis refertur Qua termarius ad quattuor eun¬
gła Millenarius quoq ꝑfectus numerus astendit᷑ qr den eri inumeri quadra¬
tũ solidũ reddit Decies denĩdecus fiunt mille atq id arcomillenarius numerus

Expanded text:
 millia summa electorum exprimitur. Duodenarius enim numerus idcirco perfectus habetur, quia ex denario et binario constat; denarius pertinet ad decem praecepta legis: binarius ad duo dilectionis praecepta, in quibus tota lex pendet et prophetae. Sive idcirco perfectus habetur, quia ex partibus septenarii conficitur quae sunt tria et quatuor. Ternarius enim ad fidem sanctae Trinitatis refertur; quaternarius ad quatuor Evangelia. Millenarius quoque perfectus numerus ostenditur, quia denarii numeri quadratum solidum reddit; decies enim centeni fiunt mille. Atque idcirco millenarius numerus
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ quic quã int agit᷑ ꝑsimulationẽ qđ non uiatur exterius ꝑpurã oris atq operiscon¬
scilic& spe Raritate hospitalitate ie iunio abstinentia cȩ terisq s̃ ornatabonor
actuũ operib: Siue &iã lapides p̃tiosos intellege om̃ simitatore: illorũ qͥ inȩ dis¬
uociuitatis positis̃ ipsãq ciuitatẽ morib: &uita exornat. De his lapidib: dñs ꝑ ꝓphes¬

Expanded text:
Nec quidquam intus agitur per simulationem, quod non videatur exterius per puram oris et operis conNec quidquam intus agitur per simulationem, quod non videatur exterius per puram oris et operis conscilicet, spe, charitate, hospitalitate, jejunio, abstinentia, caeterisque sunt ornata bonorum actuum operibus. Sive etiam lapides pretiosos intellige omnes imitatores illorum, qui in aedificio civitatis positi sunt, ipsamque civitatem moribus et vita exorna
Abbreviated transcription (Latin):
ł uasali qđ quio quid intrinsecus ponit᷑ : ex trinsetus minime uidetur inuitro aũt quie¬
quid interius ponitur totũ exterius ꝑspuicit᷑ atq ideo ꝑuitrũ purs designat᷑ cordisom¬
niũ scõrũ q̃ in uicẽ incelestibeatitudine omnib: manifestabit᷑. Haec enĩ uerba ñ ad
p̃sentẽ eccłam referri poss inqua singulis singulorũ c̃scientiȩ occulte s̃ seilad futu
rã quando ueniente dño qͥ in lumibit abscondita tenebrarũ singulorũ c̃suentie cunctis manifes¬
tabunt Quic quid eñ cogitatũ fuerit ab aliquo totã uidebit᷑ ab altero : Sicq unus quisq tuncertt
cspicabilis alteri sic̃ nunc eẽ non potest c̃spicabilis sibi uel ꝑaurũ sic̃ dictũ ÷ intellegit᷑ sapientia
suꝑna E uitrũ uero puritas fidei Nã inuitrosi c̃ dictũ ÷ quicquid ponit᷑ qͣnterius totũuide¬
t exterius Et ꝑ hoc puritas fidei designat᷑ qua sci tenente corde manifestant &iã ore

Expanded text:
 vas, quidquid intrinsecus ponitur, extrinsecus minime videtur. In vitro autem, quidquid interius ponitur, totum exterius perspicitur. Atque ideo per vitrum puritas designatur cordis omnium sanctorum, quae invicem in coelesti beatitudine omnibus manifestabitur. Haec enim verba non ad praesentem Ecclesiam referri possunt, in qua singulis singulorum consciingulorum conscientiae cunctis manifestabuntur. Quidquid enim cogitatum fuerit ab aliquo, totum videbitur ab altero, sicque unusquisque tunc erit conspicabilis alteri, sicut nunc esse potest conspicabilis sibi. Vel per aurum sicut dictum est, intelligitur sapientia superna. Per vitrum vero puritas fidei; nam in vitro, sicut dictum est, quidquid ponitur interius, totum videtur exterius, et per hoc puritas fidei designatur, quam sancti tenentes corde, manifestant etiam ore.
Abbreviated transcription (Latin):
quadrata figura exõmiparte equalist ⁊ initas ita q longiaudo quanta aclattudo q
erigimur t antũ ꝑdilectionẽ cir udm̃ & ꝓximũ extendimur tantũ q ipsa fidẽ ppe
ai lcarita tẽ operibus exornare sudemꝰ Similiter unus quisq tantũ pruatens ÷p
quantũ tẽ peransfortis &iuistus T antũ tẽperans quantũ prudens fortis &usaus tr¬
tũ fortiss quantũ prudens tẽperans &iustus Tantũ iustus quantũ prudenstẽ peraes

Expanded text:
quadrata figura ex omni parte aequalis est. Tanta est itaque longitudo quanta et latitudo: quia erigimur, tantum per dilectionem circa Deum et proximum extendimur, tantumque ipsam fidem, spem et charitatem operibus exornare studemus. Similiter unusquisque tantum prudens est, quantum temperans, fortis et justus. Tantum temperans, quantum prudens fortis et justus. Tantum fortis, quantum prudens, temperans et justus. Tantum justus, quantum pr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlapidẽ iaspidẽ eleiti ex primunt᷑ quorũ fides nũ quã marcescit sedinuiruate opere¬
toni sconstat ixlapide ȩg̃o ia spide structura ciuitatis efficit᷑ qr prius ineccła funda¬
m̃tũ xp̃s c̃stituit᷑ cui &iã om̃sfideles suꝑponuntur iuxta illud apłi Ad qũẽ acceden¬
tes lapidẽ uiuũ & ipsitã quã lapides uiu suꝑ e dificamini. Nã sic̃ in muria e diflcatio
ie primo ponunt lapides magni & qua drao qͥt alios suꝑ sepositos portant qͥ ar ipsiteꝵ
aliospertent sic qi omis ȩdificatio comnstruitur usq quo adultimũ lapidẽ ꝑueniatur qͥcũ
port t̃ abomib ipseneminẽ portat it a infundam̃to ecđꝑ primopositis a płiner¬

Expanded text:
per lapidem jaspidem, electi exprimuntur, quorum fides nunquam marcescit, sed in viriditate operationis constat. Ex lapide ergo jaspide structura civitatis efficitur, quia prius in Ecclesia fundamentum Christi constituitur, cui etiam omnes fideles superponuntur, juxta illud Apostoli: Ad quem accedentne primo ponuntur lapides magni et quadrati, qui alios super se positos portant, qui et ipsi iterum alios portant, sicque omnis aedificatio construitur usquequo ad ultimum lapidem perveniatur, qui cum portetur ab omnibus, ipse neminem portat. Ita in fundamento Ecclesiae, primo positi sun
Abbreviated transcription (Latin):
gunus eũ mabrsso eẽ conclusũ diabo ł aut̃ ÷ decesto tã quã scilic& derepberũ cor¬
dib ꝓgrediens Ipse ergor modo ȩ testo & tunc ꝓgre diet᷑ detest erestuseenun
modedia boł in illis. sed tẽ poribus antixp̃i exibit dececto quasi discoeptus quqt
tiuasca inanris Legimus ingenesi qđ dixerit ds̃ abraham Multiplicabo sem̃tuũ sic̃
gog & magog suꝑlatitudinẽ terrae & ct̃. Hic demonstrat᷑ eccła scõrũ in toto orbedilat¬

Expanded text:
gimus in abysso eum esse conclusum. Diabolus autem est de tecto, tanquam scilicet de reproborum corgimus in abysso eum esse conclusum. Diabolus autem est de tecto, tanquam scilicet de reproborum cordibus progrediens. Ipse est ergo modo in tecto, et tunc progredietur de tecto. Tectus est enim modo diabolus in illis, sed temporibus Antichristi exibit de tecto, quasi discoopertus, quia quod arena maris. Legimus in Genesi quod dixerit Deus ad Abraham: Multiplicabo semen tuum sicut Gog et Magog super latitudinem terrae. Hic demonstratur Ecclesia sanctorum in toto orbe dilat
Abbreviated transcription (Latin):
sunt multiplicatȩ. &uiginti quã tuor regna desereddidissent sed neq is e
&iã siuerũ e& om̃s mundi partes tenere possent: Ideoq haec sententia humanaẽ
r̃ diuna: Nã in his duabus gentib: om̃is multtudo intellegitur repborũ qui suꝑ
quat tuor partes terrȩ sunt ÷ suporientẽ occidentẽ a quilonẽ & mere diem: Quo
in loco ostendit᷑ & fidesscõrũ inomnibi mundi parab inuenienta ante finẽ scti lux¬
ta qđ dñs dic̃ Oporta euuangeliũ p̃dicare intotomundo. &tunc ueni& finis
&nume rositas impiorũ similiter ꝑom̃s mundi partes seuitura: Quia enĩ ubi que
erunt fideles id circoubiq eos inse quent᷑ in fideles Gog quippe int̃ p̃taetitũ:
Magoe. detestio Qdđ taleest quasi dicat᷑ domus & ꝓcedens dedomo Percestũ ita¬
qiutte leguntur eorda repborũ in quib modo lata diabolus iuxta qđ superiusle¬

Expanded text:
sunt multiplicatae, ut viginti quatuor regna de se reddidissent. Sed neque istae sunt multiplicatae, ut viginti quatuor regna de se reddidissent. Sed neque istae etiam si verum esset, omnes mundi partes tenere possent. Ideoque haec sententia humana est, non divina. Nam in his duabus gentibus, omnis multitudo intelligitur reproborum, qui super quatuor partes terrae sunt, id est super Orientem, Occidenteante finem saeculi. Juxta quod Dominus dicit: Oportet Evangelium praedicari in toto mundo, et tunc veniet finis, et numerositas impiorum, similiter per omnes mundi partes saevitura. Quia enim ubique erunt fideles, idcirco ubique eos insequentur infideles. Gog quippe interpretatur tectum, Magog, de tecto, quod tale est, quasi dicatur domus procedens de domo. Per tectum itaque intelliguntur corda reproborum, in quibus modo latet diabolus. Juxta quod superius le
Abbreviated transcription (Latin):
ut suꝑsint anni tres & mensessex : Supraenĩ mille anni adni aduentu intelleguntur
re hoc ÷ dereꝓborũ cordib in quib: modoligatus ẽ netantũ seuiat quantũ uult Vel
de carcere soluetur qr de prauitate ꝑfidiȩ iudaeorũ nascetur. iuxta illud liatdan
colub̵ inuia & ct̃ & exibit adaꝑtas blas phemias & ꝑsecutiones: FT SEBUCET GER salIES
ΥES MVLTΑS que s̃ suꝑ quat tuor angulos terraȩ gog & magog De his gentibus ua¬
rie quidã loquunt᷑ aestimantes eas ẽt̃ gentes a quilonares ÷ getas & massagetas
q̃ scandẽ insulã in habitant sedsi hastantũ modo duas gentes diabolus seductun
eãe nequa quã dicere t᷑ ad hoc exireut seducat multas gentes q̃ s̃ uꝑ quat auor paortest̃re
cũ ee gentes ñ quat tuor sedunã tantũ modo part̃d nundi in habitent : Dicunt &iã
alii hasgentes ab alexandomagno in partib: mace doniȩ concul sa subi & intantũ

Expanded text:
ut super sint anni tres et menses sex. Supra enim mille anni, a Domini adventu usque ad ut super sint anni tres et menses sex. Supra enim mille anni, a Domini adventu usque ad re, hoc est de reproborum cordibus, in quibus modo ligatus est, ne tantum saeviat, quantum vult. Vel de carcere solvetur, quia de pravitate perfidiae Judaeorum nascetur. Juxta illud: Fiat Dan coluber in via , etc. Et exites multas, quae sunt super quatuor angelos terrae Gog et Magog. De his gentibus varie quidam loquuntur, aestimantes eas esse gentes aquilonares, id est Getas et Massagetas, quae Scanzam insulam inhabitant. Sed si has tantummodo duas gentes diabolus seducturus esset, nequaquam diceretur ad hoc exire, ut seducat multas gentes quae sunt super quatuor partes terrae, cum hae gentes, non quatuor, sed unam tantummodo partem mundi inhabitent. Dicunt etiam alii has gentes ab Alexandro magno in partibus Macedoniae conclusas, ubi et intantum