comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gnationis occasio materia suspitioĩs.
Huic gͦ cogitatiom ñ aliter qͣm ipsi
diabolo resistendum: nec altẽ ab ca
qͣm abipsa ꝑditione cauendũ. Scͥ¬
tum c̃ cnim. In patientia ur̃a possidebi¬
libet hon tͥum crebro suꝑatꝰ & seruus¬
luptuosas aut uanas aut amaras pari¬
att cogitationes. Iam uͦ ñ facile arbit᷑r
posse discerni qñ nr̃ ipse loquat᷑ spc̃.
ex trib illis. S quid refert quicumq lo¬
quat̃. dum unũ ce idem sit qd̾ locuntur:
Quid refert loquentis nosse ꝑsonã. dum
constet ꝑnitiosum eẽ qd̾ loquitur: Si in¬
micꝰ est resiste uirilit̾ inimico. Si tuus
ipse sp̃c est. argue eum ce miserabiliter
plange qd̾ in cantã miseriam & cam mi¬
serabilem deuenerit seruitutem. Quo¬
tiens uͦ suꝑ castigado corꝑe humilian¬
do coide seruanda unitate & caritate
quirendis. conseruandis. amplifican¬
dis. salubris cogitatio in m̃te uersatur
diuinꝰ sine dubio sp̃c est qui loquitur.

Expanded text:
gnationis occasio, materia suspicionis. gnationis occasio, materia suspicionis. Huic ergo cogitationi non aliter, quam ipsi diabolo resistendum est: nec aliter ab ea, quam ab ipsa perditione cavendum. Scriptum est enim: In patientia vestra possidebilibet horum trium crebro superatus, et servusluptuosas, aut vanas, aut amaras pariat cogitationes. Jam vero non facile arbitror posse discerni, quando noster ipse loquatur spirie tribus illis. Sed quid refert quicunque loquatur, dum unum et idem sit quod loquuntur? Quid refert loquentis nosse personam, dum constat perniciosum esse quod loquitur? Si inimicus est, resiste viriliter inimico: si tuus ipse spiritus est, argue eum, et miserabiliter plange, quod in tantam miseriam et tam miserabilem devenerit servitutem. 5. Quoties vero super castigando corpore, humiliando corde, servanda unitate alias, virquirendis, conservandis, amplificandis, salubris cogitatio in mente versatur, divinus sine dubio Spiritus est qui loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
a strmonib coꝵ cognoscemꝰ cos. &e quis
sp̃c sit qui loquat᷑. ipsa suggestio declara¬
bit. Semꝑ em̃ sp̃e carnis mollia. sp̃c
lis cogitatio m̃tem pulsat uerbi grã cũ
de cibo de potu de somno cec̾is ꝙ similib
ad carnis curam ꝑtinentib. cogitantes.
humano quod̾a in ardescimꝰ desiderio.
certũ sit nob̾ sp̃m̃ carnis c̃ẽ qui loquitur
&e tamꝗͣ adu̾sarium repellamꝰ cũ dicen¬
tes. Uade ret̾ sathanas qm̃ ñ sapis ea quȩ
dei sunt: s mag̃ sapientia tua inimica
sollicitudine repellendus. Interdũ uͦ
satellitib ipsis terga uercentib pͥnceps
ipse habens iram magnã tamꝗͣ leo ru¬
giens insurgit adũsum nos. cũ uidel̃
ñ ad uoluptatem carnis aut scłi uani¬
tatem. s adiram. ad impatientiã. ad
inuidiã ad amaritudinẽ animi ꝓuoca¬
m̃. importune ingerendo siquid minꝰ
amieabilit̾ minꝰ ue discrete factũ uide¬
tur aut dictum. siqua deniq aute in
signo aut in oꝑe quolibet. data indi¬

Expanded text:
a sermonibus eorum cognoscemus eos: et quis spiritus sit qui loquatur, ipsa suggestio declarabit. Semper enim spiritus carnis mollia, spirilis cogitatio mentem pulsat: verbi gratia, cum de cibo, de potu, de somno, caeterisque similibus ad carnis curam pertinentibus cogitantes, humano quodam modo inardescimus desiderio, certum sit nobis spiritum carnis esse qui loquitur, et tanquam adversarium repellamus eum, dicentes: Vade retro, Satana, quoniam non sapis ea quae Dei sunt , sed magis sapientia tua inimica sollicitudine repellendus. Interdum vero satellitibus istis terga vertentibus, princeps ipse habens iram magnam, tanquam leo rugiens, insurgit adversus nos; cum videlicet non ad voluptatem carnis, aut saeculi vanitatem, sed ad iram, ad impatientiam, 1132 ad invidiam, ad amaritudinem animi provocamur: importune ingerendo, si quid minus amicabiliter, minusve discrete factum videtur aut dictum; si qua denique aut in signo, aut in opere quolibet data videtur indi
Abbreviated transcription (Latin):
agister gentiũ paulus sꝑitib.
ex occasione ipsius sp̃alis naturȩ¬
s qua uiuimꝰ. ad sꝑalem conuersionẽ exci
quicqͣm. si sp̃c est qui uiuificat ipsam. se¬
parare oportet p̃ciosum a iuili. & digniorẽ
ut dicat sp̃c seruo suo ueni. & ueniat. fac
hoc et faciat illud. Sic eñĩ erit uxoi nr̃a
generationẽ filioꝵ qui sunt oꝑa bona.
si fuerit ipsa quidẽ in laterib domꝰ meȩ.
id est in abscondito & humili loco. anima
uͦ resideat in medio tamꝙͣ dña. tamꝙͣ
scͥptum ẽ. Anima mea in manib me¬
is semꝑ. Maledictus enĩ sp̃c ille qui par¬
tem suã det̾iorem facte: maledictꝰ homo
qui pascit sterilem & uiduȩ ñ benefacit.
bulant deo placere ñ possunt. & qui
seminant incarne de carne metent
corruptionem. Si aũ spũ facta carnis

Expanded text:
agister gentium Paulus, ex occasione ipsius spiritualis naturae, qua vivimus, ad spiritualem conversationem excitquidquam, sed spiritus est qui vivificat ipsam, separare oportet pretiosum a vili, et digniorem ut dicat spiritus servo suo: Veni, et veniat: Fac hoc, et faciat illud. Sic enim erit uxor nostra generationem filiorum, qui sunt opera bona, si fuerit ipsa quidem in lateribus domus nostrae, id est in abscondito et humili loco; anima vero resideat in medio tanquam scriptum est: Anima mea in manibus meis semper . Maledictus enim spiritus ille, qui partem suam deteriorem facit. Maledictus homo, qui pascit sterilem, et viduae non benefacit. bulant, Deo placere non possunt ; et qui seminant in carne de carne metent corruptionem . Si autem spiritu facta carnis
Abbreviated transcription (Latin):
entiã nob sp̃alem elegimꝰ uttã castiga¬
re scilicet corpꝰ ce seruititti subicere. &
dm̃ qui sp̃c est ad orare in spu e uerita¬
te. S quia sp̃uum diuersa sunt gña
necessaria nob̾ est eoꝵ discretio. p̃ser¬
sensus. omnẽ cogitationẽ ñ alterius qͣm
ipsiꝰ humani sp̃e ẽẽ sermonem. Qd̃ ñ ita
testimonia spͥturarum. Audiam inqͥt
in me d̾ns ds̃. Et alius ꝓpħa. Angłs
inqͥt qui loquebat᷑ in me: & cetera. Et in
psalmo didicimꝰ fieri ĩmissiones etiam
ꝑ angłos malos. Unde & cimet apłs ne
sicut serpens deceꝑit euã astutia sua.
sic ce discipłoꝵ quib loquit᷑ corda deci¬
piant᷑ ab eo utiq cuiꝰ ipse paulus astutias
ñ ignorat. Unde ce dicit. Non est nobis
colluctatio adu̾sus carnẽ & sangͥnem. s
adu̾sus pͥncipatꝰ & potestates adu̾sus mũ¬
directores tenebrarum harũ. Esse tam̃
sp̃m carnis ñ bonũ manifeste id apłs in¬
dicat: ubi inflatos spũ carnis quosdam

Expanded text:
entiam nobis, spiritualem elegimus vitam, castigare scilicet corpus, et servituti subjicere; et Deum, qui Spiritus est, adorare in spiritu et veritate. Sed, quia spirituum diversa sunt genera, necessaria est nobis eorum discretio, praesersensus, omnem cogitationem non alterius, quam ipsius humani spiritus esse sermonem: quod non ita testimonia Scripturarum. Audiam, inquiin me Dominus Deus . Et alius propheta: Angelus, inquit, qui loquebatur in me , etc. Et in psalmo didicimus fieri immissiones etiam per angelos malos . Unde et timet Apostolus, ne, sicut serpens decepit Evam astutia sua, sic et discipulorum quibus loquitur corda decipiantur , ab eo utique, cujus ipse Paulus astutias non ignorat: unde et dicit: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates, adversus mundi rectores tenebrarum harum . Esse autem spiritum carnis non bonum, manifeste idem Apostolus indicat, ubi inflatos spiritu carnis suae quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
expertes iudicabant mag̃ esse par¬
cendum. Sunt enim collactaneȩ
heȩ duȩ sibi: quemadmodũ & priores.
Unde &e factum ẽ. ut ꝑseuerantib il¬
lis in ultione. & p̃uaricatorem hinc
inde cedentib. & p̃sentes molestias
futuri cumulantib cõminatione
supplicii: ille secederent in cor pa¬
Solus si quide ip̃e cogitabat cogitatio¬
nes pacis: cum afflictionis plena
omĩa uiderentur. Siquide ñ ces¬
sabat pax. ñ ei miscłia dabat silen¬
tium: s pio quoda susurriꝙat̾na pul¬
santes uiscer loquebant᷑. Nũquid
ineternũ ꝓiciet d̾s: aut ñ apponet

Expanded text:
expertes judicabant magis esse parexpertes judicabant magis esse parcendum. Sunt etenim collactaneae hae duae sibi, quemadmodum et priores. Unde et factum est ut perseverantibus illis in ultione, et praevaricatorem hinc inde caedentibus, et praesentes 975 molestias futuri cumulantibus comminatione supplicii, illae secederent in cor PaSolus siquidem ipse cogitabat cogitationes pacis, cum afflictionis plena omnia viderentur. Siquidem non cessabat pax, non ei misericordia dabat silentium, sed pio quodam susurrio paterna pulsantes viscera loquebantur: Nunquid in aeternum projiciet Deus? aut
Abbreviated transcription (Latin):
&e illecta. miscd̃iam omẽm crudelis
mater abiecit. Sic & adam qui muli¬
eri malȩ misertus ẽ ut cum ea pecca¬
ret: bene noluit misereri. aut psenã
torquens qd̾ audierat. morte morieriᷤ.
&e dicens. ne forte morianti. demũ ser¬
penti credens penitꝰ abneganti. & di¬
certi. nequaqͣm moriemini: pͥuatꝰ ẽ
qui erubuerit me corã hominib:
erubescam &e ego eum. Pacem quoq¬
ꝓtinꝰ amiserunt: quia ñ est pax um¬
ꝑiis dicit dns̃. Nonne enĩ contͣram
legem inuenerant in menbris su¬
is qͦs de nouo pudere ceꝑat nuditatis:
bimui inquit eo qd̃ nudus essem.
Non sic miser ñ sic. paulo ante cue¬
bas. ñ querebas folia: licet corpore
nudus. sicut & mͦ Ex hoc sane ut
ꝓpħȩ ip̃ius parabolam ꝓsequamur.
qui sibi obuiasse eas & reconciliatas
in oscio memorauit gͣtis qued̃a inter
uirtutes uidet᷑ ota contentio. Siqͥ¬
em ueritas it iusticia miserum af¬
fligebant: pax & miscđia. reli huiꝰ

Expanded text:
et illecta misericordiam omnem crudelis et illecta misericordiam omnem crudelis mater abjecit. Sic et Adam, qui mulieri male misertus est ut cum ea peccaret, bene noluit misereri, ut poenam storquens quod audierat, Morte morieris ; et dicens, Ne forte moriamur: demum serpenti credens, penitus abneganti et dicenti, Nequaquam moriemini. Privatus est et Qui erubuerit me coram hominibus, erubescam et ego eum coprotinus amiserunt, quia non est pax impiis, dicit Dominus . Nonne enim contrariam legem invenerant in membris suis, quos de novo pudere coeperat nuditatis? Timui ego, inquit, eo quod nudus essem . Non sic miser, non sic paulo ante timebas: non quaerebas folia, licet corpore nudus, sicut et modo. 9. Ex hoc sane ut Prophetae ipsius parabolam prosequamur, qui sibi obviasse eas, et reconciliatas in osculo memoravit gravis quaedam inter virtutes videtur orta contentio. Siquidem veritas et justitia miserum affligebant: pax et misericordia zeli hujus
Abbreviated transcription (Latin):
uit potius qm diuinȩ. Erat tñ resi¬
duũ aliquod quod app̃hendere pos¬
sent. idq dñs suo illo scrutinio innue¬
bat. s abiecerunt etiam illud conu̾¬
si in uerba maliciȩ ad excusandas
excusationes in pecc̃is. Prior enĩ iusti¬
ciȩ portio. ñ peccare: scd̾a. ꝑ penitenci¬
am dampnare peccm̃. Perdidit et
miscdiam cũ sic exarsit eua in con¬
cupiscentia. sua. ut nec sibi nec iuxo
nec filiis parceret nascitur is simul
omẽs terribili maledicto & necessi¬
tati mortis addiciens. adam quoq
indignationi diuinȩ mulierẽ pro
qua. peccauerat obiecte. quasi pꝰter¬
gũ eius uolens declinare sagittam.
Uidit enĩ mulier signũ quod esset
pulchrũ uisu. & ad uescendũ suaue:
& ã serpente audierat canqͣm deos
sese futuros. Funiculꝰ tͥplex difficile
rumpit᷑: curiositatis. uoluptatis. & ua¬
nitatis. hȩc sola mundus habet: con¬
cupiscentiam carnis. ꝯcupiscentiam
ocłoꝵ. & suꝑbram uitȩ: his abstracta

Expanded text:
vit potius quam divinae. Erat tamen resivit potius quam divinae. Erat tamen residuum aliquid, quod apprehendere possent, idque Dominus suo illo scrutinio innuebat; sed abjecerunt etiam illud, conversi in verba malitiae, ad excusandas excusationes in peccatis. Prior enim justitiae portio non peccare, secunda per poenitentiam damnare peccatum. Perdidit et misericordiam, cum sic exarsit Eva in concupiscentia sua, ut nec sibi, nec vito, nec filiis parceret nascituris, simul omnes terribili maledicto et necessitati mortis addicens. Adam quoque indignationi divinae mulierem, pro qua peccaverat, objecit, quasi post tergum ejus volens declinare sagittam. Vidit enim mulier lignum quod esset pulchrum visu, et ad vescendum suave, et a serpente audierat tanquam deos se futuros. Funiculus triplex difficile rumpitur, curiositatis, voluptatis, et vanitatis. Haec sola mundus habet, concupiscentiam carnis, concupiscentiam oculorum, et superbiam vitae. His abstracta
Abbreviated transcription (Latin):
quoq diuisa sunt scdĩ &e noui ho¬
minis uestim̃ta. An forte que¬
ris & tunicam inconsictilem quȩ
ñ diuiditur. s sorte ꝓuenit:
Ego diuinã arbitͦr eẽ unaginem:
quȩ nimirũ non assuta s insita
scindiq ñ potest. Ad imaginẽ nẽpe¬
dĩ ce similitudinem factus est homo:
in imagine arbiqͥ libertatem. uir¬
tutes habens in similitudine.
& similitudo quidẽ ꝑut: uerum¬
tam̃ in imagine ꝑtͣnͣsiit homo.
Imago si quid̾e in gehenna ipsa
uri poterit ñ exuri: ardere s non
deleri Hec gͦ non scindit᷑. s sor¬
te ꝓuenit: & quocunq ꝓueniat
Nam similitudo ñ sic: s aut ma¬
net in bono. aut si peccauerit
anima mutat᷑ miserabilit̾. ium̃¬
tis insipientib similata. sꝰ quia.
spoliatum uirtutib quatuor. homi¬
nem diximꝰ: quonã modo singłis sit
spoliatus congruũ. ẽ ut dicamus.
Derdidit homo iusticiam cum eua
serpentis: adam mulieris uoci obedi¬

Expanded text:
quoque divisa sunt secundi et novi hoquoque divisa sunt secundi et novi hominis vestimenta. An forte quaeris et tunicam inconsutilem, quae non dividitur, sed sorte provenit? Ego divinam arbitror esse imaginem, quae nimirum non assuta, sed insita scindique non potest. Ad imaginem nempe et similitudinem Dei factus est homo, in imagine arbitrii libertatem, virtutes habens in similitudine. Et similitudo quidem periit, verumtamen in imagine pertransit homo. Imago siquidem in gehenna ipsa uri poterit, non exuri; ardere, sed non deleri. Haec ergo non scinditur, sed sorte provenit. Et quocunque perveniat Nam similitudo non sic; sed aut manet in bono, aut, si peccaverit anima, mutatur miserabiliter, jumentis insipientibus similata. 8. Sed quia spoliatum virtutibus quatuor hominem diximus, quonam modo singulis sit spoliatus, congruum est ut dicamus. Perdidit homo justitiam, cum Eva serpentis, Adam mulieris voci obedi
Abbreviated transcription (Latin):
tur & delectaretur addidit. ma¬
nus beninignissima creatoris.
Pacem utiq dupplicem ut nec
utꝰ pugnȩ. nec foris timores:
id est nec caro concupisceret ad¬
uersus spm̃. nec esset ei creatura
ulla formidini. Nam ce bestiis
om̃ĩb libere imposuit nomina:
ce serpens ipẽ qd̃ uiolentia ñ pre¬
sumpsit. fraude mag̃ eum ag¬
gressus ẽ. Quid huic deerat
bat ueritas. regebat iusticia. pax
fouebat: Sed heu homo iste ad
multam ꝑniciem & insipientiã.
sibi descendit de iherłm in ihe¬
rico. Si qrude incidit in latroneᷤ:
ã quib ce ante omĩa legit᷑ asspo¬
liatus. An non despoliatus. qͥ
dño ueniente ndum se esse con¬
queritur: Nec uero poterat re¬
uestiri: uł ablata sibi reciꝑe uesti¬
nĩ uuuificari in anima nͥ int̾ueni¬
ente corpoiall morte. xp̃i ñ potuit:
ita nec reuestiri sine eius despolia¬
tiane. Et uide si ñ propt has qua¬
tuor partes uestim̃ti qd̃ amiserat
pͥmus & uetus homo. in totidem

Expanded text:
tur et delectaretur, addidit matur et delectaretur, addidit manus benignissima Creatoris: pacem utique duplicem, ut nec intus pugnae, nec foris timores, id est nec caro concupisceret adversus spiritum, nec esset ei creatura ulla formidini. Nam et bestiis omnibus libere imposuit nomina, et serpens ipse, quod violentia non praesumpsit, fraude magis eum aggressus est. Quid huic deerat,bat veritas, regebat justitia, pax fovebat? 7. Sed heu! homo iste, ad multam perniciem et insipientiam sibi, descendit de Jerusalem in Jericho: siquidem incidit in latrones, a quibus et ante omnia legitur despoliatus . Annon despoliatus, qui Domino veniente nudum se esse conqueritur? Nec vero poterat revestiri, vel ablata sibi recipere vestinim vivificari in anima nisi interveniente corporali morte Christi non potuit, ita nec revestiri sine ejus despoliatione. Et vide, si non propter has quatuor partes vestimenti, quod amiserat primus et vetus homo, in totidem
Abbreviated transcription (Latin):
meminit uestim̃to salutis indutũ.
Est enĩ in his quatuor. salutis integri¬
tas: nec sine his omnib potest consta¬
re salus: presertim cum nec possint
esse uircutes. si abiuicem separent᷑.
Acceꝑat gͥ homo miscłiam custodẽ
scilicet atq pedisiequã: ut ip̃a pre¬
ueniret. ip̃a & sequeret᷑ eum. ipsa
qͦ ꝓtegeret &e conseruaret ubique.
Uides qualem nutͥcium contulit par¬
uulo suo ds: qualem dedit pedisse¬
quã homini recens orto: S erat
illi necessarius etiam eruditor. tã¬
qm ingenuȩ ce rõnabili creaturȩ.
ut ñ sicut ium̃tum aliquod custo¬
diretur: s tanqͣm paruulꝰ educa¬
retur. Gui sane magisterio nemo
poterat aptior inueniri qmͣ ueri¬
tas ip̃ã: quȩ eum in agnitionem
sũmȩ ꝑduceret aliqͣndo uerita¬
tis. Interim uͦ ne sapiens inueni¬
pecc̃m ei canqͣm scienti bonum
& minime facientr. iusticiam.
quoq qua regeretur accepit.
Adhuc aut̃ ce ꝑacem qua fouere¬

Expanded text:
meminit, vestimento salutis indutum . meminit, vestimento salutis indutum . Est enim in his quatuor salutis integritas, nec sine his omnibus potest constare salus; praesertim cum nec possent esse virtutes, si ab invicem separentur. Acceperat ergo homo misericordiam, custodem scilicet atque pedisequam, ut ipsa praeveniret, ipsa et sequeretur eum, ipsa quoque protegeret et conservaret ubique. Vides qualem nutritium contulit parvulo suo Deus, qualem dedit pedisequam homini recens orto. Sed erat illi necessarius etiam eruditor, tanquam ingenuae et rationabili creaturae, ut non sicut jumentum aliquod custodiretur, sed tanquam parvulus educaretur. Cui sane magisterio nemo poterat aptior inveniri, quam veritas ipsa, quae eum in agnitionem summae perduceret aliquando Veritatis. Interim vero ne sapiens invenipeccatum ei tanquam scienti bonum, et minime facienti, justitiam quoque, qua regeretur, accepit. Adhuc autem et pacem, qua fovere
Abbreviated transcription (Latin):
misccłia &e ueritas obuiauerunt sibi.
iusticia & pax osculate sunt. Sigła
patͥs filius sapiens: cum sit sapienti¬
a ip̃a sapientior nemo: liquet ꝓfec
m̃błtis q modis de eopredictum fu¬
et fab in ꝓph̃is. quod in t̾ris uidendus
foret. & int̾ homines conuersaturus:
quonam mͦ io factum sit. & imple¬
tis quȩ de eo ꝑ os omniũ ꝓpħarum
dicta fuerant. habitauerit gła
in terra nr̃ã: psalmista indicat¬
in his uerbis. Ac si manifestus di¬
cat. Ut uerbum caro fieret & habi¬
taret in nobis: miã et ueritas obuia¬
uerunt sͥ. iusticia &e pax oscłatȩ sc̃.
Magnũ sacram̃tum fr̃e &e diligentꝰ
pscrutandũ: nͥ & intellectꝰ misterio.
ce ip̃i quoq intellectui uerba deessẽt.
Dico tam̃ ubicumq modicũ id qd̃ sen¬
tio: si forte uł occasionem dedisse ui¬
dear sapienti. Uidere mͥ uideor di¬
lectissimi. quatuor his uirtutibus
amictum hominem pͥmum ab ip̃o
suȩ creationis exordio: & ut ꝓpħa

Expanded text:
misericordia et veritas obviaverunt sibi, misericordia et veritas obviaverunt sibi, justitia et pax osculatae sunt. Si gloria Patris Filius sapiens, cum sit Sapientia ipsa sapientior nemo; liquet profemultisque modis de eo praedictum fuerat in prophetis , quod in terris videndus esset, et inter homines conversaturus; quonam modo id factum sit, et impletis quae de eo per os omnium prophetarum praedicta fuerant, habitaverit gloria in terra nostra, Psalmista indicat his verbis, ac si manifestius dicat: Ut verbum caro fieret et habitaret in nobis, misericordia et veritas obviaverunt sibi, justitia et pax osculatae sunt. Magnum sacramentum, fratres, et diligentius perscrutandum, nisi et intellectus mysterio, et ipsi quoque intellectui verba deessent. Dico tamen utcunque modicum id quod sentio, si forte vel occasionem dedisse videar sapienti. Videre mihi videor, dilectissimi, quatuor virtutibus his amictum primum hominem ab ipso suae creationis exordio, et, ut propheta
Abbreviated transcription (Latin):
cem sine qua nemo dm̃ uidebit. Ubi
enim compungitur quis: iam tunc
eum miscołia preuenit. s nequaqͣm
ingredietur. donec ei ueritas confes¬
sionis occurrat. Peccaui dño ait ip̃e
dauid ad nathan ꝓpħam: cum de
adulterio &e homicidio argueretur.
ait ppha. Nimirum miscdĩa &
ueritas obui auerunt sibi. O hoe
quid̃ẽ: ut declines amalo. Iam.
uͦ ut facias bonum: in tympano tibi¬
&e choro psallendum ẽ. ut ip̃a mortifi¬
catio carnis tuȩ & penitenciȩ fructus
ac iusticiȩ in unitate oꝑa & concordia
rum dextera dextera est iniquitatis.
P hariseus ille cuius supͣ meminimus.
ñ erat sicut ceteri hominum. & ipse
sibi ut diximus cestimonium ꝑhibu¬
it: s ñ uerum. Sane quisqͥs ille est in
quo miscłia & ueritas obiuauerunt
sibi. iusticia & pax osculatȩ sunt: se¬
cure głetur. s głetur in eo qui sibi
testimoniũ ꝑhibet in spũ utiq ueri¬
tatis. Ut inhabitet gła in terra nrã.

Expanded text:
cem, sine qua nemo videbit Deum. Ubi cem, sine qua nemo videbit Deum. Ubi enim compungitur quis, jam tunc eum misericordia praevenit; sed nequaquam ingredietur, donec ei veritas confessionis occurrat. Peccavi Domino, ait ipse David ad Nathan prophetam, cum de adulterio et homicidio argueretur. ait propheta . Nimirum misericordia et veritas obviaverunt sibi. Et hoc quidem, ut declines a malo. Jam vero ut facias bonum, in tympano et choro tibi psallendum est, ut ipsa mortificatio carnis tuae, et poenitentiae fructus ac justitiae opera in unitate et concordia orum dextera est dextera iniquitatis. Pharisaeus ille, cujus supra meminimus, non erat sicut caeteri hominum ; sed ipse sibi, ut diximus, testimonium perhibuit, sed non verum. Sane quisquis ille est, in quo misericordia et veritas obviaverunt sibi, justitia et pax osculatae sunt, secure glorietur; sed glorietur in eo qui sibi testimonium perhibet, in spiritu utique veritatis. 6. Ut inhabitet gloria in terra nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
mis habes: dicente ꝓpha. Beatus
uir cui ñ imputabit dñs peccm̃.
Et alibi. Beatus uir cuius ẽ auxi¬
lium abste. Item alibi. Beatus
quem elegisti &e assumpsistr: ha¬
bitabit in atriis tuis. Hec est gła
uera. gła inhabitans. quia ab eo ẽ
qui ꝑ fidem habitat in cordib nr̃is.
Filii uͦ adam głam quȩ abinuicem
ẽ querentes. głam quȩ a solo deo ẽ
non uolebant: ce sic głam exterius
fluentem sectantes. habebant glo¬
riam ñ in semet ipĩs. s magis in a
lus. Uis nosse unde homini sit in¬
habitans głia: Bico breuiter ꝗm̃
ad mystica festinat intentio. Nam
cꝵ ea sola ꝓposueram in uetbis illis
ralia occurrens pͥma fronte apłicꝰ
sermo de interna gła & testimonio
conscienciȩ. Sic ergo inhabitat hec
gła etiam hic in terra nostra si miscłia
& ueritas obuiauerint sibi: et sese
iusticia & pax osculentur. Preueni
de cetero scĩmoniam sectemur. &e pa¬

Expanded text:
mis habes, dicente Propheta: Beatus mis habes, dicente Propheta: Beatus vir cui non imputavit Dominus peccatum ; et alibi: Beatus vir cujus est auxilium abs te ; item alibi: Beatus quem elegisti et assumpsisti, habitabit in atriis tuis . Haec est gloria vera, gloria inhabitans; quia ab eo est, qui per fidem habitat in cordibus nostris. Filii vero Adam gloriam quae ab invicem est quaerentes, gloriam quae a solo Deo est non volebant: et sic gloriam extrinsecus fluentem sectantes, habebant gloriam, non in semetipsis, sed magis in aliis. 973 5. Vis nosse unde sit homini inhabitans gloria? Dico breviter, quoniam ad mystica festinat intentio. Nam et ea sola proposueram in verbis illis ralia occurrens prima fronte apostolicus sermo de interna gloria et testimonio conscientiae. Sic ergo inhabitat haec gloria etiam hic in terra nostra, si misericordia et veritas obviaverint sibi, et sese justitia et pax osculentur. Praeveniede caetero sanctimoniam sectemur et pa
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ꝑhibeat destimonium sp̃e ue
ritatis. quod ea habes ꝑ illum.
Sic &e de uita ȩcña habeas necesse
est cestimoniũ spc. quod ad eam
diuino sis munere ꝑuenturus. Ipẽ
enim pecc̃a condonat. ipse donat me¬
tita. & premia nichilominꝰ ipẽ redo¬
nat. Porro testimonia ista credibi
lia fãcta sunt nimis. Nam de re¬
missione quidem peccõꝵ ualidissi¬
mum ceneo argum̃tum. dnicam
passionem. Uox siquidem sangͥnis
ipĩus inualuit multo plusqͣm uox
sangͥnis abel. clamans in cordibus
electoꝵ remissionem omĩum pec¬
catoꝵ Graditꝰ est enim propt̾ pec¬
cata nrã. nec dubium quin poten¬
tior &e efficcitior sit mors illius in bo¬
num. qmͣ pecc̃a nrã in malum.
De bonis aut̃ oꝑib argum̃tum nichi¬
lominus efficax michi ẽ resurrec¬
tio eius: quia resurrexit propt̾ iu¬
stificationem nrãm. Porro de spe
premioꝵ testimonium ẽ eius as¬
censio: quia ascendit ꝓpter glifica¬
tionem nram̃. Hȩc tria in psal¬

Expanded text:
tibi perhibeat testimonium Spiritus tibi perhibeat testimonium Spiritus veritatis, quia habes ea per illum. Sic et de vita aeterna habeas necesse est testimonium Spiritus, quod ad eam divino sis munere perventurus. Ipse enim peccata condonat, ipse donat merita, et praemia nihilominus ipse redonat. 4. Porro testimonia ista credibilia mihi facta sunt nimis. Nam de remissione quidem peccatorum validissimum teneo argumentum, Dominicam passionem. Vox siquidem sanguinis ejus invaluit multo plus quam vox sanguinis Abel, clamans in cordibus electorum, remissionem omnium peccatorum. Traditus est enim propter peccata nostra: nec dubium, quin potentior et efficacior sit mors illius in bonum, quam peccata nostra in malum. De bonis autem operibus argumentum nihilominus efficax mihi est resurrectio ejus, quia resurrexit propter justificationem nostram . Porro de spe praemiorum testimonium ejus est ascensio, quia ascendit propter glorificationem nostram. Haec tria in psal
Abbreviated transcription (Latin):
chil est declinamus. Iam uͦ de
uita eterna scimus quia ñ sunt
condignȩ passiones huius cẽporiᷤ
ad futuram głam: nec si unus om̃s
sustineat. Neq enĩ calla sunt
hominũ merita. ut propt̃ ea uita
et̃na debeatur ex iure: aut ds in¬
uiriam aliquã facetet nisi eam do¬
naret. Nam ut taceam qd̾ meri¬
mo magis propt̾ ipã deo debitor ẽ
qͣm ab̾ homini: quid sunt omnia
quia si bene cogitare uoluerit inue
milib possit occurrere ei. qui cũ
iuginti milib uenit ad se.
Uerum hȩc quȩ nunc diximus.
ñ omnino sufficiunt: s mag̃ ini¬
ciunm quoddam & uelud funda¬
mentum fidei sunt habenda.
Ideoq si credis pecc̃a tua ñ posse
deleri nͥ ab eo cui soli peccasti &
in quem pec̃cm non cadit. bene
facis: s adde adhuc ut &e hoc cre¬
das. quia ꝑ ip̃m tibi peccata do¬
nantur. Hoc est cestimonium
dicens: dimissa sunt tͥ ꝑecc̃a tua.
Sic enim arbitratur apłs. iustificari
meritis quoq si credis non posse
haberi nͥ ꝑ ip̃m. ñ sufficit donec

Expanded text:
clinamus. 2. Jam vero de aeterna vita scimus, quia non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, nec si unus omnes sustineat. Neque enim talia sunt hominum merita, ut propterea vita aeterna debeatur ex jure, aut Deus injuriam aliquam faceret, nisi eam donaret. Nam ut taceam quod merimo magis propter ipsa Deo debitor est, quam Deus homini; quid sunt merita quia si bene cogitare  alias, compumillibus possit occurrere ei, qui cum viginti millibus venit ad se . 3. Verum haec quae nunc diximus non omnino sufficiunt, sed magis initium quoddam et velut fundamentum fidei sunt habenda. Ideoque si credis peccata tua non posse deleri nisi ab eo cui soli peccasti, et in quem peccatum non cadit, bene facis; sed adde adhuc ut et hoc credas, quia per ipsum tibi peccata donantur. Hoc est testimonium dicens: Dimissa sunt tibi peccata tua. Sic enim arbitratur Apostolus, gratis meritis quoque si credis non posse haberi nisi per ipsum, non sufficit, donec
Abbreviated transcription (Latin):
nib & multo amplius delectantur.
quã nr̃a excogitatio caꝑe aut explica¬
re queat oratio. Audiciũ quomͦ labo¬
ret ꝓpħa inculcans & multiplicans
uerba: nec sit tam̃ uerbis digne
magnificare ualens qd̃ intendit.
Qmmagna unqͥt multitudo dulce¬
dinis tuȩ: quã abscondisti tuñtib
altari quiescent scĩ. sed suꝑ thronoᷤ.
tamqͣm iudices residebunt. Adre¬
quiẽ enĩ exutȩ acorporib animȩ
sc̃ẽ ꝓtinꝰ admitunt᷑: ad plenã aũ
głam regni ñita. Me expectant
tantes. Sustinete modicũ tempꝰ.
donec impleatur numerꝰ frm ue
stroꝵ. S iam sermo claudendus ẽ.
uocant enĩ nos missarũ sollemni¬

Expanded text:
nibus, et multo amplius delectantur, nibus, et multo amplius delectantur, quam nostra aut cogitatio capere, aut explicare queat oratio. Audi enim quomodo laboret propheta inculcans, et multiplicans verba, nec tamen sic digne magnificare valens quod intendit. Quam magna, inquit, multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus altari requiescent sancti, sed super thronos tanquam judices residebunt. Ad requiem enim exutae a corporibus animae sanctae protinus admittuntur; ad plenam autem gloriam regni non ita. Me exspectantes. Sustinete modicum tempus, donec impleatur numerus fratrum vestrorum . Sed jam sermo claudendus est: vocant enim nos missarum
Abbreviated transcription (Latin):
& multa cũ ammiratione recogi¬
tant aquib laqueis quantis ue ꝑi¬
cłis diuino meruert auxilio libe¬
rari: & exultantes. in dño dicunt.
Nisi quia dns erat in nob̾ dicat nunc
ifrł: nisi quia dns erat in nobis.
Cum exurg̾ent homines innos:
forte uiuos deglutissent nos. Torren¬
set aĩa nr̃a aquã intolerabise. Et addunt. Be¬
nedictꝰ dñs: qui ñ dedit nos incapti¬
one dentib eoꝵ. S & uerba quȩ iã
tẽpore suȩ resolutionis instante lo¬
quebat᷑ apłs. de eo mag̃ in quo nunc
feliciter requiescunt statu p̃sũpta
uidentur: & nũc ei multo melius
ꝯuenire. Nunc enĩ secure iamloquit᷑:
bonũ certam̃ certaui. cursum con¬
sumaui. fidem seruaui. Be reliquo
reposita est mͥ corona iusticiȩ: quã
reddet mͥ in illum diem iustꝰ uidex.
hec sunt dico uobis fr̃es. hȩc mͦ sunt
uniuersa scõꝵ negotia. hic cybus. hic
ceret nobis status eoꝵ. Longe aliter
tñ afficiunt᷑ in huiꝰmodi meditatio¬

Expanded text:
et multa cum admiratione recogiet multa cum admiratione recogitant, a quibus laqueis, quantisque periculis divino meruerint auxilio liberari, et exsultantes in Domino dicunt: Nisi quia Dominus erat in nobis, dicat nunc Israel, nisi quia Dominus erat in nobis, cum exsurgerent homines in nos, forte vivos deglutissent nos. Torrenset anima nostra aquam intolerabilem; et addunt: Benedictus Dominus, qui non dedit nos in captionem dentibus eorum . Sed et verba quae jam tempore suae resolutionis instante loquebatur Apostolus, de eo in quo nunc feliciter requiescit statu praesumpta, videntur et nunc ei multo melius convenire: nunc enim jam secure loquitor: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: de reliquo repositaDominus in illum diem justus judex . Haec sunt, dico vobis, fratres, haec modo sunt universa sanctorum negotia, hic cibus, hic ceret nobis status eorum. 8. Longe aliter tamen afficiuntur in hujusmodi meditatio
Abbreviated transcription (Latin):
meã de morte. oculos meos alacͥ¬
mis. pedes meos alapsu: id est a
peccõ om̃i. & apeccĩ pena. atimore
quoꝙ & ꝑiculo recidendi penitꝰ
liberauit. Hoc enim suauissimũ
aĩȩ stratũ quod nullis iam lauet
aut riget lacͥmis: qm̃ abstersit ds̃
om̃ẽm lacͥmam abocłis eius: hoc
cubile in quo iam ñ compungitur
nec conuertitur inerumna sua
dũ configitur spina. exut enĩ de c̾¬
ra illa que spinas ei ce tribulos ger¬
minabat: hoc plane stratũ animȩ
qd̃ minime iam uersatur in infir¬
mitate eiꝰ. qm̃ uniuersa quȩ infir¬
mitatis erant pariter transierũt.
berrima requies. conscientia mũ¬
da. quieta. secura. Sit gͦ beatȩ aĩȩ
culcitra conscientiȩ suȩ puritas
sit capttale tnquillitas. sit oꝑtori¬
um eiꝰ securitas: ut in hoc interĩ
strato dormiat delectabiliter. fe¬
licit̾ requiescat. Iam uͦ de recorda¬
tione transactȩ uirtutis habes
cõmemoraui. Considerant enĩ

Expanded text:
meam de morte, oculos meos a lacrmeam de morte, oculos meos a lacrymis, pedes meos a lapsu : id est a peccato omni et a peccati poena, a timore quoque et a periculo recidendi penitus liberavit. Hoc est suavissimum animae stratum, quod nullis jam lavet aut riget lacrymis, quando absterget Deus omnem lacrymam ab oculis ejus. Hoc cubile, in quo jam non compungitur, nec convertitur in aerumna sua, dum configitur spina. Exiit enim de terra illa, quae spinas ei et tribulos germinabat. Hoc plane stratum animae, quod minime jam versatur in infirmitate ejus; quoniam universa quae infirmitatis erant, pariter transierunt. berrima requies, conscientia munda, quieta, secura. Sit ergo beatae animae culcitra conscientiae suae puritas, sit capitale tranquillitas, sit opertorium ejus securitas: ut in hoc interim strato dormiat delectabiliter, feliciter requiescat. 7. Jam vero de recordatione transactae virtutis habes commemoravi. Considerant enim
Abbreviated transcription (Latin):
ricula quȩ euaserunt. labores qͥs
ꝑtulerunt certamina quȩ uice¬
runt: & ꝓ his om̃ib certa ce indu¬
bitata fide expectant beatã spem
&e aduentũ głe magnidi & salua¬
toris sui: qui resuscitabit et re¬
formabit corpora eon configu¬
rata ꝓprii corporis claritati. Quan¬
ta ẽ felicitas eoꝵ qmͣ imm̾sa leticia.
qͥnimirũ triplici gaudio de recor¬
datione tͣnsactȩ uirtutis. de exhibi¬
tione p̃sentis quietis. de cerca expec¬
tatione futurȩ consuminationis
exultant: Nam de futura illa con¬
summatione habemus uocẽ coꝵ
in fine psalmi eiꝰ de quo suꝑuis
loquebamur Dicunt enĩ singłȩ
animȩ quib iam datum ẽ ad hanc
requiem ꝑuenire. In pace in sd
tate plurima fluctuabam. Sic
& de p̾senti scõꝵ requie habemus
in alio psalmo scͥptum. Conuer¬
tere aĩa mea in requiem tuam qͥa
d̃ns benefec̃tͥ. Bene imqm fecit:
qmͣuis nequaqm oꝑtime. Beniq
audi qmͣ bene quia eripuit aĩam

Expanded text:
ricula quae evaserunt, labores quos ricula quae evaserunt, labores quos pertulerunt, certamina quae vicerunt; et pro his omnibus certa et indubitata fide exspectant beatam spem, et adventum gloriae magni Dei et Salvatoris sui, qui resuscitabit et reformabit corpora eorum, configurata proprii corporis claritati. 6. Quanta est felicitas eorum, quam immensa laetitia! qui nimirum triplici gaudio, de recordatione transactae virtutis, de exhibitione praesentis quietis, de certa exspectatione futurae consummationis exsultant. Nam de futura illa consummatione habemus vocem eorum in fine ejus psalmi, de quo superius loquebamur. Dicunt enim singulae animae, quibus jam datum est ad hanc requiem pervenire: In pace in iditate plurima fluctuabam. Sic et de praesenti sanctorum requie habemus in alio psalmo scriptum: Convertere, anima mea, in requiem tuam, quia Dominus benefecit tibi. Bene, inquam, fecit, quamvis necdum optime. Denique audi quam bene: Quia eripuit animam
Abbreviated transcription (Latin):
Inpace in idipsum dormiam &e re¬
quiescã. Et de oꝑib habemꝰ in apo¬
calipsi. Oꝑa enĩ illoꝵ sequunt᷑
multiplicent᷑ afructu eoꝵ: & acci¬
pientes de sructu manuũ suarũ
saginentur uituli: quos exppħico
testimonio cũ reedificabuntur
imponendos: Interim quippe sub
altari eos esse & ñ supra. ipse nos
doceat cuiꝰ testimonium credibile
factum ẽ nimis: qui ut scribit in a¬
pocalipsi. sub altari ipso eorum
tã uicorde suo. donec ueniat dies
dñi. adhuc laudant eas inportis
oꝑa sua. donec ueniat cum crit
unicuiq laus adeo. Yidetis frẽs
quanta ẽ unitas scͥpturarum: qmͣ
uno sensu & eisdem pene uerbis de
beatitudine loquant᷑ animarũ:
Iam uͦ nemo ex uobis paruã aliquã
reqͥem aut leticiam suspicetur eoꝵ
qui ab omĩ penitꝰ molestia liberixe¬
cogitant annos suos indulcedine
aĩȩ suȩ. Letantur ꝓdieb quibus
humiliati sunt. annis quib uder̃c
mala:. cũ iocunda ammiratione. &
mira iocunditate considerant pe¬

Expanded text:
pace in idipsum dormiam et requiescam . Et de operibus habemus in Apocalypsi: Opera enim illorum sequuntur multiplicentur a fructu eorum, et accipientes de fructu manuum suarum, saginentur vituli, quos ex prophetico testimonio, cum reaedificabuntur imponendos? Interim quippe sub altari eos esse, et non supra, ipse nos doceat, cujus testimonium credibile factum est nimis, qui, ut scribit in Apocalypsi, sub altari ipso eorum ltam in corde suo, donec veniat dies Domini. Adhuc laudant eas in portis opera sua, donec veniat, cum erit unicuique laus a Deo. Videtis, fratres, quanta est unitas Scripturarum, quam uno sensu et eisdem pene verbis de beatitudine loquantur animarum. 5. Jam vero nemo ex vobis parvam aliquam requiem, aut laetitiam suspicetur eorum, qui ab omni penitus molestia liberi recogitant annos suos in dulcedine animae suae; laetantur pro diebus quibus humiliati sunt, annis quibus viderunt mala; cum jucunda admiratione et mira jucunditate considerant pe
Abbreviated transcription (Latin):
mato miliciȩ tempore gaudium ha¬
bent scĩ etiam inspũ suo: donec adueni:¬
at dies illa qua intire mereantur in
gaudiũ dni sui: gaudium habituri
etiam in ipso corꝑore suo. Sic enim
habes inpsalmo. Signatum ẽ suꝑ
nos lum̃ uultꝰ cui d̾ne: dedisti letici¬
am incorde meo. Unde: Plane ex
his que sequunt᷑ afructu frumenti
uni ce olei sui. Audiuit enĩ huuis¬
modi anima uocem dicentis. Date
ei de fructu manuũ suarũ: & lau¬
dent eam inportis oꝑa eius. Ynde
&e ioħes scribere uibecur in apoca¬
lipsi: qm̃ beatimortui qui ind̾no
moriuntur. Quare hͣati᷑ Amodo
enĩ iam dicit sꝑc: ut requiescant
a laborib sius. Unde a inpsalmo
de quo pauloante loquebam̃. eisquȩ¬

Expanded text:
mato militiae tempore gaudium habent sancti etiam in spiritu suo, donec adveniat dies illa, qua introire mereantur in gaudium Domini sui, gaudium habituri et in ipso corpore suo. Sic enim habemus in Psalmo: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine; dedisti laetitiam in corde meo. Unde? Plane ex his quae sequuntur: A fructu frumenti, vini et olei sui . Audivit enim ejusmodi anima vocem dicentis: Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis opera ejus . Unde et Joannes scribere jubetur in Apocalypsi, quoniam beati mortui qui in Domino moriuntur. Quare beati? Amodo enim jam dicit Spiritus, ut requiescant a laboribus suis . Unde et in ipso de quo paulo ante loquebamur ps
Abbreviated transcription (Latin):
cercaminis. tũ ꝓ ꝑiculo exitus. adhuc
incerti: hinc excitabat tumultus
temptationum: inde succunben¬
dimetꝰ grauiꝰ sollicitabat. ¶Habe¬
bat tñ frẽs etiam tunc głam miles
xp̃i: licet requiem ñ haberet. Ait
siquidem strenuus ille & fortissi¬
mus miles: cuius & pauloante
puto. tamqͣm ipsa sibi conscientia
attestetur: ñ enĩ qui se ipsum com¬
m̃dat ille ꝓbatus ẽ sed quem as̾
cõmendat. Est gͦ cestimonium coñ¬
cientiȩ in quo głatur apłs: ñ quod
phibens spũi nr̃o: quod filii dei su¬
mus. Est enĩ testimoniũ conscĩẽ
ñ ꝑhibentis: sed ꝑcipientis. Cum
enĩ ueritas applaudit. cũ iusticia
ꝑhibentis. ac si decertanti uirili¬
ter militi rex suus ꝓ cuius amo¬
re &e honore decertat ꝓpter assi¬
stens lecus applaudat. laudet for¬
tia facta. ꝑximam clamitet esse
uictoriam. parata iam premia
&e coronam polliceatur ȩcernam.
In quo testimonio głatur quidem
ꝓbatus astrenuus miles minime
tam̃ quiescit. sed tanto acrius.

Expanded text:
certaminis, tum pro periculo exitus adhuc incerti. Hinc excitabat tumultus tentationum, inde succumbendi metus gravius sollicitabat. Habebat tamen, fratres, etiam tunc gloriam miles Christi, licet requiem non haberet. Ait siquidem strenuus ille et fortissimus miles, cujus et paulo ante puto, tanquam ipsa sibi conscientia attestetur. Non enim qui seipsum commendat, ille probatus est, sed quem Deus commendat . Est ergo testimonium conscientperhibens spiritui nostro, quod filii Dei sumus . Est enim testimonium conscientiae non perhibentis, sed percipientis. Cum enim veritas applaudit, cum justitia testimonium perhibentis, ac si decertanti viriliter militi rex suus, pro cujus amore et honore decertat, prope assistens laetus applaudat, laudet fortia facta, proximam clamitet esse victoriam, parata jam praemia, et coronam polliceatur aeternam. In quo testimonio gloriatur quidem probatus et strenuus miles; minime tamen quiescit, sed tanto acrius
Abbreviated transcription (Latin):
pellari. Iam quȩ sequit᷑ octauabe¬
atitudo mr̃m est prerogatiua. cui
nobis colerantiȩ nec tempus uidet᷑
esse. nec uirtus. Honoratur nunc
iusticia. magis quantũ in facie est
aut nulli aut pauci ꝑ ea sustinẽt
fuerit tribulatio: tunc qͦ multipli¬
cus exultandum ñ intuentibus
quȩ uident᷑ incõmoda: sed p̃mia quȩ
ñ uidentur. Quȩ enĩ uidentur dem¬

Expanded text:
pellari. 15. Jam quae sequitur octava bepellari. 15. Jam quae sequitur octava beatitudo, martyrum est praerogativa: cujus nobis tolerantiae nec tempus videtur esse, nec virtus. Honoratur nunc justitia magis quantum in facie est: aut nulli, aut pauci pro ea sustinent fuerit tribulatio, tunc quoque multiplicius exsultandum, non intuentibus quae videntur incommoda; sed praemia, quae non videntur. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
coheremꝰ: dum quicqͥd nolumus
nobis fieri aliis ñ faciamus ꝑiustici¬
ant. & quecumq uolumus ut faci¬
ant nobis homines & nos faciamus
reconciliati etiam ꝓximo: fiducia¬
liter ꝑ mundiciam cordis reconci¬
liam̃ deo. Beati uͦ qui de sua recon¬
ciliatione ñ ingrati. &e ꝓfrĩb suis
pie solliciti: eos quoq quantũ pre¬
ualent & sibi & deo. reconciliare
laborant. Quib enĩ laudib digñu
quanto amplectendum putas af¬
fectu frem illum qui sine querela
conuersans int̾ frẽs tota sollicitu¬
dine cauet ne quid ineo sit qd ab
aliis poreari oporteat: & quicqͥd in
aliis ẽ onerosum patientissime por¬
tat. qui singłoꝵ scandala. sua repu¬
tat: &e cũ apło loquit᷑: quĩ scandali¬
ratur & ego ñ urorꝰ Quis infirmat᷑.
& ego ñ infirmor᷑ beati pacifici.
qm̃ filii dĩ uocabundur. Nonẽ enĩ
d̃s dissensionis sed ꝑacis: soeoq filioᷤ
pacis di quoq filios dignũ est ap

Expanded text:
cohaeremus, dum quidquid nolumus cohaeremus, dum quidquid nolumus nobis fieri, aliis non faciamus per justitiam; et quaecunque volumus ut faciant nobis homines, et nos faciamus reconciliati etiam proximo, fiducialiter per munditiam cordis reconciliamur Deo. Beati vero, qui de sua reconciliatione non ingrati, et pro fratribus suis pie solliciti, eos quoque, quantum praevalent, et sibi, et Deo reconciliare laborant. Quibus enim laudibus dignum, quanto amplectendum putas affectu fratrem illum, qui sine querela conversans inter fratres, tota sollicitudine cavet, ne quid in eo sit quod ab aliis portari oporteat; et quidquid in aliis est onerosum, patientissime portat? qui singulorum scandala sua reputat; qui cum Apostolo loquitur: Quis scandalizatur, et ego non uror? quis infirmatur, et ego non infirmor? Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Non est enim Deus dissensionis, sed pacis: ideoque filios pacis, Dei qu
Abbreviated transcription (Latin):
fessionis mundationẽ fugiunt im¬
mundo remanent corde: & a facie
dñi eiciuntur. ¶ Sequitur. Bãti
pacifici: qm̃ filii dĩ uocabuntur.
Merito filii nomine uocabuntur.
qm̃ filii opus impleuerunt. Ipse enĩ
ẽ ꝑ quẽ reconciliati pacem habemus
ad d̃m̃. ipse qui pacificauit insangͥ¬
ne suo quȩ in cȩlis sunt & quȩ suꝑ
t̾ram. mediator di & hominũ ho
dũ in crib quid̾̃e priorb sibi ipsi
reconciliat᷑ anima induob que se¬
quuntur ꝓximo. in sex deo. in sep¬
tem etiam alios reconciliat tamqm
rcceptus in grãm d̾ni. & felici fami¬
liaritate donatus. Nam pauꝑtate
mansuetudine. fletu. renõuatur
in anima similitudo quedam. et
imago queda ȩt̾nitatis: omĩa tem¬
pora cõplectentis: dum pauꝑtate
futura meretur. mansuetudine
sibi p̃sentia uendicat: luctu peniten¬
tiȩ precerita quoq recuꝑat sicut
scͥptum ẽ. Recogitabo t̃ om̃s annos
meos in amaritudine animȩ meȩ.

Expanded text:
fessionis mundationem fugiunt, imfessionis mundationem fugiunt, immundo remanent corde, et a facie Domini ejiciuntur. Sequitur: 14. Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Merito filii nomine vocabuntur, qui filii opus impleverint. Ipse enim est, per quem reconciliati pacem habemus ad Deum: ipse qui pacificavit in sanguine suo quae in coelis sunt, et quae super terram, mediator Dei et hominum, hodum in tribus quidem prioribus sibi ipsi reconciliatur anima; in duobus quae sequuntur, proximo; in sexto, Deo; in septimo etiam alios reconciliat, tanquam receptus in gratiam Domini, et felici familiaritate donatus. Nam paupertate, mansuetudine, fletu renovatur in anima similitudo quaedam et imago aeternitatis omnia tempora complectentis, dum paupertate futura meretur, mansuetudine sibi praesentia vindicat, luctu poenitentiae praeterita quoque recuperat, sicut scriptum est: Recogitabo tibi omnes annos meos in amaritudin
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ mundant ocłm cordis: oratio
&e confessio. Porro beati mundo cor¬
de: qm̃ ipsi dm uidebunt. Uide¬
bunt quid̃e infine facie ad faciem
iudebunt etiam nunc ꝑ speculum
in enignate & nunc cognoscent
ex parte: ꝑfecte pꝰea cognituri. Om¬
nis enĩ in cuius conscĩa clausum
adhuc pecc̃m uiuit. aut peccat
in spe. &e ita sentit dedo tamqmͣ
siminꝰ ei pecc̃a displiceant: aut
peccat in desꝑatione ĩmisccłem sen¬
uiens dm. quoꝵ utriq merito di¬
citur: existimati iniq qd̾ ero tui
similis. qm̃ neuter dm uidet: s
m̃titur iniquitas sibi: formans
sibi ydolum ꝓ eo qd̾ ñ est ipse. Sĩ
uͦ mundo corde: qm̃ ipsi soli dm
uident. soli de eo sentiunt inue¬
ritate. sicut uere bonꝰ est: ita ut
nemo bonus sit nisi ipse. Beati
mundo corde: qm̃ ipsi łm uidebt̃.
Miseriꝓinde adam & eua: qui con¬
uersi inuerba maliciȩ ad excusan.¬
das excusationes in pecc̃is: dum con¬

Expanded text:
quae mundant 1029 oculum cordis, oratio quae mundant 1029 oculum cordis, oratio et confessio. Porro beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Videbunt quidem in fine facie ad faciem; videbunt etiam nunc, sed per speculum in aenigmate; et nunc cognoscunt ex parte, perfecte postea cognituri. Omnis enim in cujus conscientia clausum adhuc peccatum vivit, aut peccat in spe, et ita sentit de Deo, tanquam si minus ei peccata displiceant; aut peccat in desperatione, immisericordem sentiens Deum. Quorum utrique merito dicitur: Existimasti inique, quod ero tui similis : quoniam neuter Deum videt, sed mentitur iniquitas sibi, formans sibi idolum pro eo quod non est ipse. Beati vero mundo corde, quoniam ipsi soli Deum vident, soli de eo sentiunt in bonitate: sicut vere bonus est, ita ut nemo bonus sit nisi ipse. Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Miseri proinde Adam et Eva, qui conversi in verba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis, dum con
Abbreviated transcription (Latin):
Qbo enĩ mͥ est in celo: & ate quid uo¬
lui suꝑ t̾ram: Befecit caromea ce
cormeũ: d̃s cordis mei &e parsmea
d̃s inȩt̾num. Quando adimplebis
me leticia cũ uultu tuo: ye michi
ab immundicia cordis mei qua im¬
pediente necdũ mereor ad bãtam
illam uisionẽ admilti. Quanta
sollicitudine frẽs quanto studio
danda ẽ oꝑa: ut mundari possit
oculus quo uidendus ẽ deus: Et
ego quidẽ tͥplici sorde inqͥnarime
sentio. concupiscentia carnis. con¬
cupiscentia głȩ temꝑalis. & p̃ceri¬
toꝵ concupiscentia delictoꝵ. Sunt
enĩ in anima motꝰ quidã utroꝵq
desiderioꝵ. quos nec ratione nec
uirib extinguere possum. qmdui
in hoc scło neqmͣ & incorpore mor¬
tis teneor alligatus. At tam̃ contͣ
sordes istas oppono orationis re¬
mediũ: & ꝓpterea sicut oculi ser
potest facere mundum de immũ¬
do conceptũ semine. Sic & contra
pecc̃i conscĩam remedium confes¬
sionis est institutũ: & omiã in con¬
fessione lauantur Ecce hec sunt

Expanded text:
elo? et a te quid volui super terram? Defecit caro mea et cor meum, Deus cordis mei, et pars mea Deus in aeternum . Quando adimplebis me laetitia cum vultu tuo? Vae mihi ab immunditia cordis mei! qua impediente, necdum mereor ad beatam illam visionem admitti. Quanta sollicitudine, fratres, quanto studio danda est opera, ut mundari possit oculus, quo videndus est Deus? Et ego quidem triplici sorde inquinari me sentio; concupiscentia carnis, et concupiscentia gloriae temporalis, et praeteritorum conscientia delictorum. Sunt enim in anima motus quidam utrorumque desideriorum, quos nec ratione, nec viribus exstinguere possum, quandiu sum in hoc saeculo nequam, et in corpore mortis teneor alligatus. Attamen contra sordes istas orationis oppono remedium; et propterea sicut oculi servpotest facere mundum de immundo conceptum semine. Sic et contra peccati conscientiam remedium confessionis est institutum; et omnia in confessione lavantur. Ecce haec sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quasi acrem uerberans: sed ca¬
stigo corpꝰ meum ce seruituti subi¬
tio: ne forte cum aliis predicauerĩ.
ipse reprobus efficiar Hecplane
tuba miliciȩ est: hec uerba ducis
strenui fortit̃ dimicantis. Nam su¬
piora quidem uident᷑ potius tͥum¬
phantis. aut certe necdum quidem
tͥumphantis. sed cũ iunctoria iam
redeuntis de p̾lio. & futurũ magni
tͥumphi. diem leta ac secura consci¬
entia p̾stolantis. Etͥo enĩ loquitur
reuersus de p̾lio foitis miles. seruus
fidelis: Conuertere iam inquit

Expanded text:
berans: sed castigo corpus meum et servituti subjicio, ne forte cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar . Haec plane tuba militiae est, haec verba ducis strenui fortiter dimicantis. Nam superiora quidem videntur potius triumphantis, aut certe necdum quidem triumphantis, sed cum victoria jam redeuntis de praelio, et futuram magni triumphi diem laeta ac secura conscientia praestolantis. 3. Quid enim loquitur reversus de praelio fortis miles, servus fidelis? Converte