comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tante suoordine qđ diceretur intellegerent. Et sic uerbis docenciũ fidei ad¬
sensum preberent. Refert autelucas loquentẽ ad turbas petrii & secundo
uł tercio eadẽ quȩ dixerat repetentẽ non refert. sed tamen eas acceptosalutis
consilio xp̃i ane fidei consecratas essemisterus non aut᷑ errassereor illũ siqui
utrũq fieri possecredat. Et apłos uidelic& in spuscõom̃i ũ genciũ linguas intel¬
legere acloqui potuisse : & ipso quoq uerba ma ioremiratulo quacũq lingua
essent edita ab om̃ib qui audiebant eque potius se cognosci Et quihabitant
mesopotamiã &iudȩã & cappadociã. pontũ & asiã. frigiã & pamphiliam. Ha
que post iudeã nominant᷑ ꝓuinciȩ quinq: om̃s quidẽ greceloquntur. sed nihil
diuersũ patria consuetudine sonarent. nequaquã subtili disputacione cõ

Expanded text:
iente suo ordine, quid diceretur, intelligerent, et sic verbis docentium fidei asiente suo ordine, quid diceretur, intelligerent, et sic verbis docentium fidei assensum praeberent. Refert autem Lucas loquentem ad turbas Petrum, et secundo vel tertio eadem quae dixerat repetentem non refert, sed tantum eas accepto salutis consilio Christianae fidei consecratas esse mysteriis. Non autem errasse reor illum, si quis utrumque fieri posse credat, et apostolos videlicet in Spiritu sancto omnium gentium linguas intelligere ac loqui potuisse, et ipsorum quoque verba majore miraculo quacunque lingua essent edita, ab omnibus qui audiebant aeque potuissent cognosci. Et qui habitant Mesopotamiam, et Cappadociam, Pontum et Asiam, Phrygiam et Pamphyliam. Hae quae post Judaeam nominantur provinciae, vere omnes quidem Graece loquuntur, sed si nihil diversum patria consuetudine sonarent, nequaquam tam subtili distinctione
Abbreviated transcription (Latin):
unus quisꝙ linguasua illos loquentes. Scionir aquibusdã rep̃hensũ esse
sit intellegenda quȩ sierim. Quib breuiter respondeo. quod om̃e quic¬
quid de eadẽ sentencia in prȩced ente meo uolumine scripsi: Non hoc ex pre¬
prio sensuꝓtuli sed ex uerbis sc̃ĩ & in reprehen sibilis ꝑ om̃ia migiftrihoc
linguis om̃ib loquebant᷑. Neq dehoc dubitare ullifideliũ lie&. sea
quo modo loquerent᷑ merito queritur. Vtrũ uidelic& sernia apłorũ
tuntam habuerit uirtutẽ ut ab om̃ib qui diuersas linguas nouerant
auditus & qualit̃ possor intellegi. in uero quienĩq eorũ io quebatir
neces se enierat inconuentu tantȩ multitudinis tacentib interim c&eris sermonẽ
ꝓferredoctrine. Ipsequilo quebat᷑ primo dehebreis hebraice fecerit sermonem
propria sit ipsoꝵ lingua locutus prastolantib singulis acsilentib donec ad uen¬

Expanded text:
unusquisque linguam suam illos loquentes. Stupebant autem omnes, et unusquisque linguam suam illos loquentes. Stupebant autem omnes, et er intelligenda sit quaesierim. Quibus breviter respondeo quod omne quidquid de eadem sententia in precedenti meo volumine scripsi, non hoc ex proprio sensu protuli, sed ex verbis sancti et irreprehensibilis per omnia magistri, hoc linguis omnibus loquebantur, neque de hoc ulli dubitare fidelium licet. Sed quomodo loquerentur merito quaeritur, utrum videlicet sermo apostolorum tantam habuerit virtutem, ut ab omnibus qui diversas linguas noverant, auditus aequaliter possit intelligi, an vero quicunque eorum loquebatur; necesse enim erat unum in conventu tantae multitudinis, tacentibus caeteris, interim sermonem proferre doctrinae, ipse qui loquebatur primo Hebraeis, Hebraice fecerit sermonem, propria sit ipsorum lingua locutus, praestolantibus singulis ac silentibus, donec adven
Abbreviated transcription (Latin):
eimonte utrũq fuerat & ignis & sonitus. sed aiam illictumus. hic ingreo
lingue diuise uelut ignis. Nũ quid delonginquo territins Absite Na in¬
sedit suꝑ unũqueq illoꝵ & coeperunt linguis loqui ꝓut sp̃sclabat eis pro¬
nunciare. Audi linguã loquentẽ. & intellegespm̃ non inlapide seilitcos ur
seribentẽ: Et apparuert̃ illis disꝑtite lingue tã quã ignis. huiusiguis nontue
uerbo diceretur. Ipparuert̃ illis dis ꝑtitȩ lingue tãquã ignis ardentis
si ue taquã ignis sulgentis. ut intellegitur inspeciem ignis linguas esse
diuisas: Et coeperunt loqui uarus linguis. In greco non habet lihoc¬
loco uariis lingius sed aliis linguis. Dixerit nãq esaias. In aliis linguisioc
labiis aliis loquar populohuit. & nec sic exaudient me dicit dñs. Quã
uerbũ qđ in ꝓpheta uidit. in hacsacrahistoria ponere curauit: Rm̃ audiebat

Expanded text:
et in monte utrumque erat, et ignis et sonitus, sed illic etiam fumus, hic ignis, et in monte utrumque erat, et ignis et sonitus, sed illic etiam fumus, hic ignis, linguae divisae velut ignis. Nunquid de longinquo territans? Absit. Nam insedit super unumquemque illorum, et coeperunt linguis loqui, prout Spiritus sanctus dabat eis pronuntiare. Audi linguam loquentem, et intellige Spiritum non in lapide, sed in corde scribentem. Et apparuerunt illis dispartitae verbo, diceretur: Apparuerunt dispartitae linguae tanquam ignis ardentis, sive tanquam ignis fulgentis, ut intelligatur in speciem ignis linguas esse divisas. Et coeperunt loqui variis linguis, prout loco variis linguis, sed aliis linguis. Dixerat namque Isaias: In aliis linguis, et labiis aliis loquar populo huic, et nec sic exaudient me, dicit Dominus. Quam verbum, quod in prophetia vidit, in hac sacra historia ponere curavit. Quoniam audiebat
Abbreviated transcription (Latin):
Pentecostes gen&iuo quinquagesimȩ: Pente costen accusatiuo quinquagesima
Nulla ratiolo quenci sinit ut dicamus pentecosten: Cũ dicat. Cũ cõplerent᷑
dies quinquagesimȩ. uł certe sicut in grecolegit᷑ numero singulari. & cum
cõplerent᷑ dies quinquagesime. At uero in precib: eiusdẽ dieidicendũ. & diem
sacratis simã pente costen celebrantes: Id est quinqua gesimã. Cuius uerbi con¬
su& udine putat᷑ huius diei solem nitas aquib dã qui grecãlingũã nesciunt.
& nominatuo casu penterosten appellari debere Et factus est repentedecȩlo
noui testam̃ti distancia: ibi plebs longestabat. timorerat: amor nonerat.
Nã usq: ad eo timuert̃. ut dicerent ad morsen. Loquere tuadnos. & non adnos
loquatur dñs nemoriam᷑. Descendit ergo dr̃ si cut seriptũ est in st̃ na inigne
sed plebm longestantẽ territans. legẽ digito in lapide nonspũ sc̃õsuo seribat

Expanded text:
Pentecostes genitivo, quinquagesimae: Pentecosten accusativo, quinquagesimam. Pentecostes genitivo, quinquagesimae: Pentecosten accusativo, quinquagesimam. Nulla autem ratio loquendi sinit ut dicamus Pentecosten, cum dici debeat: Cum compleretur dies quin quagesimae; vel certe sicut in Graeco legitur numero singulari: Et cum complerentur dies quinquagesimae. At vero in precibus ejusdem diei dicendum est: Et diem sacratissimum Pentecosten celebrantes, id est, quinquagesimam. A cujus verbi consuetudine putatur hujus diei solemnitas, a quibusdam qui Graecam linguam nesciunt, etiam nominativo casu Pentecosten appellari debere. Et factus est repente de coelo novi testamenti distantia. Ibi plebs longe stabat, timor erat, amor non erat. Nam usque adeo timuerunt, ut dicerent ad Moysen: Loquere tu ad nos, et non ad nos loquatur Dominus, ne moriamur . Descendit ergo Deus, sicut scriptum est, in Sinam in igne, sed plebem longe stantem territans, legem digito in lapide, non spiritu suo scribebat
Abbreviated transcription (Latin):
Et statuert̃ duos. loseph qui uocat᷑ barsabas qui cagnominatus. ẽ. iustus. & mat¬
hiam. Vbinos in hac sentencia iustus legimus: in ipso quoq greco iustus positũ
Qđ si latinũ no men essecredimus : uideturq: tantȩ uirtutis uir ille fuerit. ut &iã
a romanis qui eũ nosse poterant iusticiȩ nomen accep. Sinautẽ hebreũ nom̃est .
potest interp̃tari parcens: uel ipse alleuatus. ut in libro hebreoꝵ. nominũ hiero¬
nimꝑ doc&. Qđ uero latine iustꝰ dicit᷑: hoc hebraice sadoch: grece appellat᷑ dic eos
Refert autẽclemens alexandriȩ filioꝵ. prbt uirꝑ omĩa doctissimus: ambos hos
qui ad sortẽ apostolatus statutist̃ denumero fuisse. ¶xac̃ discipulo Et cum
cõplerent᷑ diespentecostes. erant om̃s parit̃ in eodẽ loco. Ualequidã codices
habent pente costen. Nã pente coste nominatiuo casu quinquagesima dicit᷑:

Expanded text:
Et statuerunt duos, Joseph qui vocabatur Barsabas, qui cognominatus est Justus. Et statuerunt duos, Joseph qui vocabatur Barsabas, qui cognominatus est Justus. thiam. Ubi nos in hac sententia Justus legimus, in ipso quoque Graeco Justus est positus. Quod si Latinum nomen esse credimus, videtur quia tantae virtutis ille vir fuerit, ut etiam a Romanis, qui eum nosse potuerant, justitiae nomen acceperit. Sin autem Hebraeum nomen est, potest interpretari, parcens, vel, ipse allevatus, ut in libro Hebraeorum nominum Hieronymus docet. Quod vero Latine Justus dicitur, hoc Hebraice Sadoch, Graece appellatur δίκαιος. Refert autem Clemens Alexandriae presbyter, vir per omnia doctissimus, ambos hos qui ad sortem apostolatus statuti sunt, de numero fuisse septuaginta discipulorumcomplerentur dies Pentecostes, erant omnes pariter in eodem loco. Male quidam Codices habent, Pentecosten. Nam Pentecoste nominativo casu, quinquagesima dicitur;
Abbreviated transcription (Latin):
magnoꝵ sequens doctoꝵ que in illoꝵ opusculis in ueni absq scrupulo susci¬
pienda credidi : cũ mulierib: & maria matreihũ & fr̃ib: eius. fr̃ib: ihũx p̃i
non mariȩ dicit᷑. Nãque ingrero manifesta distinctio est. ubi non autes
sed autu scriptũ est. quod absq ulla dubi& ate pronomen est apud eos
generis masculini. Curauit nãq beatus lucas intimare legentib qr
fr̃s dñi eotẽ pore fidei eius erit participes: Dequib ante passionẽ eius dictũ etit
Neq enĩ frs euis credebant in eũ. Et notũ factũ est om̃ib: habitantib hierus alem:
tabant hierusalẽ q nimirũ & siutriq loquebant᷑ hebraice : distabat tamen
ꝓprietas linguȩ hierosolim& agalileis dequib: apłierant. qđ in historia dominice
passionis didicimus ubi idẽ paerus &iam nolens loquela sua pditus est esse galileus

Expanded text:
magnorum sequens doctorum; quae in illorum opusculis inveni, absque scrupulo suscimagnorum sequens doctorum; quae in illorum opusculis inveni, absque scrupulo suscipienda credidi. Cum mulieribus et Maria matre Jesu, et fratribus ejus. Fratribus Jesu, non Mariae dicit. Namque in Graeco manifesta distinctio est, ubi non αὐτῆς, sed αὐτοῦ, scriptum est, quod absque ulla dubietate pronomen est, apud eos, generis masculini. Curavit namque beatus Lucas intimare legentibus quia fratres Domini eo tempore fidei ejus erant participes, de quibus ante passionem ejus dictum erat: Neque fratres ejus credebant in eum. Et notum factum est omnibus habitantibus Jerusalem, tabant Jerusalem, quia nimirum, etsi utrique loquebantur Hebraice, distabat tamen proprietas linguae Jerosolymorum a Galilaeis, de quibus apostoli erant, quod in historia dominicae passionis discimus, ubi idem Petrus etiam nolens, loquela sua proditus est, esse Galilaeus.
Abbreviated transcription (Latin):
audemus. Maxime cũ ille qui prȩfatas apło passiones scripsit. Ipsecerts¬
sime incerta & falsa scripsisse ꝓdiderit Dicit enĩ qr candacis eunuchius quẽ
baptizas s& philippus in uidea. Potẽpore fuerit in aethiopia quomatheus
ibi docebat. eiq docenti auxiliũ tulerat. Cũ manifestũ sit candacen nomen e
non uiri sed femine : Id est non eu nuchi sed dominȩ eius. reginȩ iudelic&
aa fuopum. quȩ sicut ex ueterũ monimentis conperimus: om̃s antiquitus sic
appellari solebant. Scripsi in eodẽ opere cõmentariũ serutus hiero nimi &
de iuda fratreia cobi qui &iã tath deus uocabatur missũfuis secũ ad abgarũ
regẽ osrorne. ut eccłastica tradit historia. sed diligencius post modũ ipsã
historiã ecclasticã inspiciens : repperi nonibi esse scriptũ ꝗ tathdeis apłr
fuerit destinatus Non autẽ mihi imputandũ reor errorẽ ubi auctoritatẽ

Expanded text:
audemus, maxime cum ille qui praefatas apostolorum passiones scripsit, ipse se certisaudemus, maxime cum ille qui praefatas apostolorum passiones scripsit, ipse se certissime incerta et falsa scripsisse prodiderit. Dicit enim quia Candacis eunuchus, quem baptizasset Philippus in Judaea, eo tempore fuerit in Aethiopia, quo Matthaeus ibi docebat, eique docenti auxilium tulerit, cum manifestum sit Candacem nomen esse non viri, sed feminae, id est, non eunuchi, sed dominae ejus, reginae videlicet Aethiopum, quae, sicut ex veterum monimentis comperimus, omnes antiquitus sic appellari solebant. Scripsi in eodem opere, commentarium Hieronymi secutus, et de Juda fratre Jacobi, qui etiam Thaddaeus vocabatur, missum eum ad Abgarum fuisse, regem Osroenae, ut ecclesiastica tradiderit historia; sed diligentius postmodum ipsam historiam ecclesiasticam inspiciens, reperi non ibi esse scriptum, quia Thaddaeus fuerit destinatus. Non autem mihi imputandum errorem reor, ubi auctoritatem
Abbreviated transcription (Latin):
derunt ubimansionẽ faciebant. Nã & in greco ita est positus ordo
uerboꝵ Et cũ introissent ciuitatẽ incȩnaculũ ascenderunt ubierant
ordo nominũ. Parus & Andreas. lacobus & lohannes & simon⁊ eloteᷤ
& iudas ia cobi. H os referunt historiȩ in quib apłoꝵ passi ones continent᷑ & a
plurib estimantur a pocrifȩ p̃dicasst in ꝑsidȩ. ibique a tẽplo pontificib: in
ciuitate sannir occisos. gloriosũ subisse martrriũ. Quib: ad stipulat᷑ & liber
marerrlogii quibeati hieronimi nomine acp̃facione at titulatur. Quãuis
idem hieronimus libri illius non auctor sed inter pres. Eu sebuis aut̃ auctor
extitisse narratur. Porro isi dorus arbitrat᷑ hunc esse srmonẽ qui post iacobũ
fratrẽdñi hiero solimitanã rexit eccłam. ac subtraiano crucis martrrio coronatꝰ
Non ea quȩ scripsit scrupo losius discucientes. sed simplicit̃ eius dictis auscultantes
rati qđ hȩc ipse decertis ueterũ historuis didicerit. qd nec ad huc quidẽnegare

Expanded text:
abebant. Nam et in Graeco ita positus est ordo verborum: Et cum introissent in coenaculum, ascenderunt ubi erant ordo nominum: Petrus et Andreas, et Jacobus et Joannes, et Simon Zelotes, et Judas Jacobi. Hos referunt historiae, in quibus apostolorum passiones continentur, et a plurimis deputantur apocryphae, praedicasse in Perside, ibique a templorum pontificibus in civitate Suanir occisos, gloriosum subiisse martyrium. Quibus astipulatur et liber Martyrologii, qui beati Hieronymi nomine ac praefatione attitulatur, quamvis idem Hieronymus illius libri non auctor, sed interpres, Eusebius autem auctor exstitisse narretur. Porro Isidorus arbitratur hunc Simonem esse, qui post Jacobum fratrem Domini Jerosolymorum rexit Ecclesiam, ac sub Trajano crucis martyrio coronatusnon ea quae scripsit scrupulosius discutientes, sed simpliciter ejus dictis auscultantes, rati quod haec ipse de certis veterum historiis didicerit. Quod ne adhuc quidem negare
Abbreviated transcription (Latin):
dictacorrupcio. Hic autẽ corruptionẽ id est putrefactionẽ iustenegat fieri
que generalit̃ carnẽ uastat humana : sed sacro scõ eius corpori nullatenꝰ
ualuit ꝓuenire: Notas mͥfecisti uias uite seplebis me iocunditatecũ
facietua. Ftec nonsolũ dedño recte intelleguntur quiñ alio duce ad
superandũ mortis regnũ egebuit: sed accepta semel plenitudineduime
uirtutis & sapientie ꝑ semortẽ destruere ad uitã resurgere . atq addn
dexterã prius ascendere ualebat. uerũ &iã derlectis euis quiꝰ. ipso donante

Expanded text:
dicta corruptio. Hic autem corruptionem, id est, putrefactionem juste negat fieri, dicta corruptio. Hic autem corruptionem, id est, putrefactionem juste negat fieri, quae generaliter carnem vastat humanam, sed sacrosancto ejus corpori nullatenus valuit provenire. Notas mihi fecisti vias vitae, replebis me jucunditate cum facie tua. Haec non solum de Domino recte intelliguntur, qui non alio duce ad superandum mortis regnum egebat, sed, accepta semel plenitudine divinae virtutis et sapientiae, per se mortem destruere, ad vitam resurgere, atque ad dexteram Patris asc
Abbreviated transcription (Latin):
in anima &corpore acuerarit᷑ passibilẽ demonstrar&. Exultabat uero
anima & lingua. qr passionesua saluandũ eẽ nouerat genus humanũ
Insuꝑ & caromea requiescit in spe. Gaudebat quidẽ qđ ab inimiris moueri
ac superari nequibat. sed suꝑhoc gaudiũ ad huc sibidicit creuisse lȩticiã
qđ in carnesuacu ius nos mortes aluauit exemplũ quoq resurrectionis
nobis eĩ sor p̃biturus. Qm̃ñ derelinques animã meã in inferno. nec clabisscm
tuũ uiderecorrupcionẽ. Constat quidẽ animã dñi nonẽe derelictã apud
inferos quȩ ablatis eis ꝓpt̾ quos ibi descenderat mox adꝑͥna reduit. Constat
nec carnẽeius essecorruptã quȩ cita resurrectioneglorificata est Sed
querendũ quomodo ipse in aliopsalmo in ꝓperans inpoenitentib: & cont¬
ruptionẽ. eũ corpus eius affigenciũ clauoꝵ & lancee in corrupcione penȩ¬
trat᷑ : Et & ipsi solidi corporis trans uerberacio non in merito quȩdã ꝓbatur

Expanded text:
t vero anima et lingua, quia passione sua salvandum esse noverat genus humanum. Insuper et caro requiescet in spe. Gaudebat quidem, quod ab inimicis moveri ac superari nequibat; sed eum super hoc gaudium adhuc sibi dicit crevisse laetitiam, quod in carne sua, cujus nos morte salvavit, exemplum quoque resurrectionis esset praebiturus. Quoniam non derelinques animam meam in infetuum videre corruptionem. Constat quidem animam Domini non esse derelictam apud inferos, quae, ablatis eis propter quos ibi descenderat, mox ad superna rediit; constat nec carnem ejus esse corruptam, quae cita resurrectione glorificata est. Sed quaerendum quomodo ipse in alio psalmo improperans impoenitentibus et contruptionem, cum corpus ejus affigentium clavorum et lanceae irruptione penetratur, quia et ipsa solidi corporis transverberatio non immerito quaedam probatur
Abbreviated transcription (Latin):
& ad superiora referri. Qui a uidelic& breuiter scripserit: non imperans sed ob¬
secrans eos fortes infide ꝑsistere. Potest & ad sequencia recte copulari: ut in¬
tellegatur non solũ contestari eos hanc eẽ uerã eoꝵ grãm quã scribendopͭ¬
dicat. Qui animirũ non est in alto aliquosalus in quoo porteat nos saluosfieri
non ipsã grãm minuit : sedhanc suã non eẽ id est sibifacit non ꝓdesse. Salutat
uos eccła quae est in babrlone coelecta. & marcus filius meus. Babrbonẽ trpice
romã dicit. Videlic& ꝓpt᷑ confusionẽ multiplicis idolatriae. In culis medioscã
eccła iã rudis &ꝑpraua fulgebat. iuxta exemplũ plebis ifrahelicae. quae quon¬
dã praua numero & captiuata suꝑflumina babrloniş sedens. absenciã sca
&errae deflebat. Nec canticũ dñi interra aliena cantare ualebat & bene
beatus p&rus dũ suos auditores ad toleranciã hortatur aduersitatũ praesen¬

Expanded text:
 ad superiora referri, quia videlicet breviter scripserit, non imperans, sed obsecrans eos fortes in fide persistere. Potest et ad sequentia recte copulari, ut intelligatur non solum contestari hanc esse veram eorum gratiam quam scribendo praedicat, quia nimirum non est in alio aliquo salus, in quo oporteat nos salvos fieri non ipsam gratiam minuit, sed hanc suam non esse, id est, sibi facit non prodesse. Salutat vos Ecclesia quae est in Babylone collecta, etc. Babylonem typice Romam dicit, videlicet propter confusionem multiplicis idololatriae. In cujus medio sancta Ecclesia jam rudis et perparva fulgebat, juxta exemplum plebis Israeliticae, quae quondam, parva numero et captivata super flumina Babylonis sedens, absentiam sanctae terrae deflebat, nec canticum Domini in terra aliena cantare valebat . Et bene beatus Petrus dum suos auditores ad tolerantiam hortatur adversitatum praesen
Abbreviated transcription (Latin):
humilib aut̃ dat grãm. Et quaesit eadẽ grã quã confert humilib ds̃. conse¬
quent᷑ exponittũ ad monendo subiungit. Humiliamini igit᷑ sub potenti manu
quomagis humiliati fuerunt ꝓpt̃ ipsũ tẽpore certaminis : eogloriosius ex al¬
tentur ab ipso tẽporeretribucionis. Potest aut̃ humiliatio hoc in loco multifa¬
rie accipi. Hoc est & eaquaincipiens quis queuiã uirtutũ ꝓ abluendis quae
cõmiserat peccatis salubrit᷑ atteritur. Et ea quaespontanea m̃tis deuotione
a ꝑfectiorib dõ uel ꝓximis in pace exhibetur rerũ circũ astanciũ. Hec non &
ea qua incursantib ꝑsecucionũ turbinib inuictus ꝑpacienciaeuirtutẽ animꝰ
armatur. Omia aut̃ generidõ deuotae humilitatis merces suc cedit illa: ut ꝗ
setẽporesuae peregrinacionis humiliant: tẽpore iusitacionis eius ex altentur.

Expanded text:
it, etc. Et quae sit eadem gratia quam confert humilibus Deus, conseit, etc. Et quae sit eadem gratia quam confert humilibus Deus, consequenter exponit, cum admonendo subjungit: Humiliamini igitur sub potenti manu quo magis humiliati fuerint propter ipsum, tempore certaminis, eo gloriosius exaltentur ab ipso tempore retributionis. Potest autem humiliatio hoc in loco multifarie accipi, hoc est, et ea qua incipiens quisque viam virtutum pro abluendis quae commiserat peccatis salubriter atteritur, et illa quae spontanea mentis devotione a perfectioribus Deo vel proximis in pace exhibetur rerum circumstantium, necnon et ea qua, incursantibus persecutionum turbinibus, invictus per patientiae virtutem animus armatur. Omni autem generi Deo devotae humilitatis merces succedit illa, ut qui se tempore peregrinationis suae humiliant, tempore visitationis ejus exaltentur.
Abbreviated transcription (Latin):
praȩceptũ. Quianimirũ seniorib praeceperat ut formae factiessent subditis: &
sufficiebat mi nores ad maiorũbene agenciũ exempla respicere: x haecdeuote
iecit. Om̃s aut̃ inuicẽ humilit᷑em insinuate. Om̃s & eñidicit & seniores & adðu¬
lescentes qui in uicẽ iubentur humilitatis insinuare uirtutẽ. Hiuidelic& regen¬
do & illi obsequendo humilit̃ : Qđ apud ipsũ parũ & in ipsofactũ legimus. Cũ in¬
trante eo caesareã. cornelius occurrens pedibus seeius humilit̃ adstrauit: &ille
humilius eleuauit eũ dicens. Surge & eni egohomosũ sicut &tu. Et quidẽ corneliuꝰ
nec dũ renatus in xp̃o. necdũ eccłae erat menbris incorporatus: Om̃s ergo humii
suꝑbi aeuiciũ qđ angłos detelo deiecit: nouerat. eẽ cauendũ. Om̃s adiuncta salo¬
monis sentencia terr& salubrit᷑ acrenou&e dicens. Quia ds̃ suꝑbis resistit:¬

Expanded text:
praeceptum. Quia nimirum senioribus praeceperat ut forma facti essent subditis, et praeceptum. Quia nimirum senioribus praeceperat ut forma facti essent subditis, et sufficiebat juniores ad majorum bene agentium exempla respicere, et haec devote jecit: Omnes autem invicem humilitatem insinuate. Omnes etenim dicit, et seniores et adolescentes, qui invicem jubentur humilitatis insinuare virtutem, et hi videlicet regendo, et illi obsequendo humiliter. Quod apud ipsum Petrum, et in ipso factum legimus, cum, intrante eo Caesaream, Cornelius occurrens pedibus se ejus humiliter stravit, et ille humilius levavit eum, dicens: Surge, et ego homo sum, sicut et tu . Et quidem Cornelius necdum renatus in Christo, necdum Ecclesiae erat membris incorporatus. Omnes ergo humilsuperbiae vitium quod angelos de coelo dejecit, noverat esse cavendum, omnes adjuncta Salomonis sententia terret salubriter ac refovet, dicens: Quia Deus superbis resist
Abbreviated transcription (Latin):
tulit m̃ te proptissima at qued euota primicias d ñodõ ad faciendũ opus tabernaculi:
sponte ꝓ pria cuncta tribuens. & ipsi artifices spontesua obtuler᷑ se ad faciendũ opus.
tatẽ quã subditos & ad uos & ad inuicẽ habere desideratis. ipsi prius & actu mons¬
tretis & in animo seruetis integro Iuxta illud dominicũ. Scitis q hi qui uident᷑
principarigentib dominant᷑ eis. & principes eox potestatẽ habent ipso Nonita
est aut̃ in uobis. Sed quicũ que uoluerit fieri maior. erit ur minist᷑. Et quicũque
uolu erit in uobis primus eẽ. erit om̃i ũ̾seruus. Qđ paulus imperiũ diligent᷑ obser
urõs ꝑihim. Similit̃ ad uͦlescentes: subditi estote seniorib Postquã seniores quomo¬
do praessent docuit: oportebat ut &iã iuniores ad oboediendũ pat̾nȩ eoꝵ ꝓ
uisioni instruer&. Non aut̃ opuserat eispluraloqui: sed tantũ subiectionis dare

Expanded text:
tulit mente promptissima atque devota primitias Domino ad faciendum opus tabernaculi, tulit mente promptissima atque devota primitias Domino ad faciendum opus tabernaculi, sponte propria cuncta tribuens, et ipsi artifices sponte sua obtulerunt se ad faciendum opus. tatem, quam subditos et ad vos et ad invicem habere desideratis, ipsi prius et actu monstretis, et in animo servetis integro, juxta illud dominicum: Scitis quia hi qui videntur principari gentibus dominantur eis et principes eorum potestatem habent ipsorum. non ita est autem in uobis: sed quicumque uoluerit fieri maior, erit uester minister, et quicumque uoluerit in uobis primus esse, erit omnium seruus. per Jesum. Similiter, adolescentes, subditi estote senioribus. Postquam seniores quomodo praeessent docuit, oportebat ut etiam juniores ad obediendum paternae eorum provisioni instrueret. Non autem opus erat eis plura loqui, sed tantum subjectionis dare
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporaliũ ñ habens undeuiuat. Id circo praedicat euangłm ut deeuangło uiuere possit.
Spontanee uero & secundũ dm̃: quinullius terrenȩ rei. sed tantũ suꝑne mercedis intut
uerbũ dĩ praedicat: qđ utrũque distinguens ab inuicẽ apłs paulus. Sienĩ uolens inquit
hoc agomercedẽ habeo. Siaut̃ inuitus. dispensacio mͥ crȩdita est. Dispensacioquip¬
pe ei credita dr̃ quiratiex ternae curã ad tẽpꝰ haberepraecipit᷑ Uerbigrã. &uitriti¬
cũ dominis ui conseruis intẽpore dispartire iubetur. eiuad similatur qui non spon¬
tanee sed inuitus euangelixat. Neq turpis lucri gr̃a sed uoluntarie iurpis lucri
gr̃a ꝓuid&e gregidĩ. qui propt̾ quaestũ & terrena cõmoda praedicat: cũ religionis ope
cunctaspontanee fieri debeant. luxta illud exemplũ constructionis tabernaculi.
qđ praesente eccłaȩ constructionẽ praetendebat. ubi & om̃is multitudo filioꝵ. isrł ob¬

Expanded text:
enuriam non habens unde vivat, idcirco praedicat Evangelium, ut de Evangelio vivere possit. Spontanee vero et secundum Deum, qui nullius terrenae rei, sed tantum supernae mercedis intuitu verbum Dei praedicat. Quod utrumque distinguens ab invicem apostolus Paulus: Si enim volens inquit hoc ago, mercedem habeo; si autem invitus, dispensatio mihi credita est. Dispensatio quippe ei credita dicitur, qui rei externae curam ad tempus habere praecipitur. Verbi gratia, qui triticum domini sui conservis in tempore dispertiri jubetur, huic assimilatur qui non spontanee, sed invitus evangelizat. Neque turpis tucri gratia, sed voluntarie. Turpis lucri gratia providet gregi Dei, qui propter quaestum et terrena commoda praedicat, cum religionis opera cuncta spontanee fieri debeant. Juxta illud exemplum constructionis tabernaculi, quod praesentem Ecclesiae constructionem praetendebat, ubi et omnis multitudo filiorum Israel ob
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionis & ascensionis eius potenciã cũ ceteris quiad fuere discipulis uidit.
habereiussit. Ita ipse paerus sequentib eccłe pastorib uiremandat. ut eũ quisq
qui s ecũ est gregẽdĩ sollicita gubernacionetuteair. Prouidentes non coactos sed

Expanded text:
surrectionis et ascensionis ejus potentiam cum caeteris qui affuere discipulis vidit. surrectionis et ascensionis ejus potentiam cum caeteris qui affuere discipulis vidit. habere jussit, ita ipse Petrus sequentibus Ecclesiae pastoribus jure mandat ut eum quisque qui secum est, gregem Dei sollicita gubernatione tutetur. Providentes non coacte, sed
Abbreviated transcription (Latin):
detanto malo nec ipse omi potens liberare. Propt̾ q̃d &peccata ꝓoliuia sunt &e labo¬
riosã iusticianisi amantib Sed caritas quaehos amantes facit ex dõ est. Notandũ
aut̃ qd hanc sentenciã beatꝰ parus deꝓuerbus salomonis uixta ueterẽ du̾taxat
edicionẽ ad sũpsit ꝓ quo in nr̃a quaede hebraicȩ ueritatis fonte descendit scrip¬
tũ est. Suustus int̾rarecipit. quanto magis impius & peccator. Qđ est aꝑtedicere.
Sitanta est uitae mortalis fragilitas. ut neiustiquidẽ quiln taelo coronandi s unt
hancsine tribulacionib propt̾ innumerã uiciatae naturae labẽ transeant.
Qanto magis hiquicaelestist̃ grãextorres. certũꝑ petuaesuae dãnacionisexitũex
eo uidelic& testis qđ prȩsens illo paciente adstitit. & cunctaut gerebant᷑ aspexit.
cũ in monte scõ głam uultus eius cȩlestẽ cũ ia cobo &iohanne conspexit. siuecũre¬

Expanded text:
de tanto malo nec ipse Omnipotens liberare. Propter quod et peccata proclivia sunt, et labode tanto malo nec ipse Omnipotens liberare. Propter quod et peccata proclivia sunt, et laboriosa justitia, nisi amantibus. Sed charitas quae hos amantes facit, ex Deo est. Notandum autem quod hanc sententiam beatus Petrus de Proverbiis Salomonis juxta veterem duntaxat Editionem assumpsit, pro qua in nostra quae de Hebraicae veritatis fonte descendit, scriptum est: Si justus in terra recipit, quanto magis impius et peccator ? Quod est aperte dicere: Si tanta est vitae mortalis fragilitas, ut ne justi quidem qui in coelo coronandi sunt, hanc sine tribulatione propter innumeram vitiatae naturae labem transeant, quanto magis hi qui coelestis sunt gratiae extorres certum suae perpetuae damnationis exitum exet testis, quod praesens illo patiente astitit, et cuncta ut gerebantur aspexit.cum in monte sancto gloriam vultus ejus coelestem cum Jacobo et Joanne conspexit, sive cum re
Abbreviated transcription (Latin):
ammonetur ad conuersionẽ. Autsi contẽpserit uocacionẽ & disciplitiã dĩ
excȩcatur ad dãnacionẽ. Iudiciũ aut̃ manifestũ estE. quouen¬
onũ. ad futura gaudia praeparatur. Nã que reꝓbitanto securiores nunc &
smeuindicte uerbere uitã transitoriã ducunt. quanto eos mifit᷑o nihulnisi uindictȩ¬
restat : Iuxta illudbeatiiob. Ducunt in bonis diessuos & inpuncto ad inferna descendt᷑.
Si aut̃ prinũ anobis quisfinis eoꝵ quiñ credunt euangło dĩ. hinc colligit᷑ districtꝰ iudex
quanta illicferiat districtione quos rȩꝓbat. sihic siceruciat quos amat Si enĩflagel¬
lant᷑ filii quid debeant sperareserui nequissimi : Et si iustus uix saluabatur. impiuiꝰ¬
acpeccator ubi parebunt : Nolunt crederepelagiani qđ in uno homine tota est
dõ : absit. Sedut ostendatur qđ merito fuerit dãnata natura. non uult facile

Expanded text:
admonetur ad conversionem, aut, si contempserit vocationem et disciplinam Dei, admonetur ad conversionem, aut, si contempserit vocationem et disciplinam Dei, excaecatur ad damnationem. Judicium autem manifestum est, quo venm afflictionum ad futura gaudia praeparatur. Namque reprobi tanto securiores nunc et sine ullo vindictae verbere vitam transitoriam ducunt, quanto eis in futuro nihil nisi vindictdescendunt. Si autem primum a nobis, quis finis illorum, etc.? Hinc colligitur districtus Judex quanta illic feriat districtione quos reprobat, si hic sic cruciat quos amat. Si enim flagellantur filii, quid debent sperare servi nequissimi? Et si justus quidem vix salvabitur, etc. Nolunt credere Pelagiani quod in uno homine tota est Deo? Absit. Sed ut ostendatur quod merito fuerit damnata natura, non vult facile
Abbreviated transcription (Latin):
nunc tribulacionib tẽptatur: Vt cũ probatussuerit ad fitturae uite eorona
ꝑcipiendã dignus habeatur. Neq sealiquis ideo peregrinũ &exctraneum
a ap̃imenbris aestimaredeb&. quia praesentis scłi feriatur aduersis: cũ & dñi
exxitus mortis &r in eius eccła nũ quã a proto martrreabel usque adultimũ
electũ qui infinescłi nasciturus est in fideliũ ꝑsecutio cessauerit. Vndebene
cũ dixiss& nolite mirari inferuore addidit. Quasi noui aliquid contingat quia
ualde ẽ antiqu ũ & frequens electos dĩ uitȩ presentis aduersa ꝓ aet̾na salute
maledicus enĩpatitur. quipassionis suae cẽpore insuisaltm inuiria ꝑsecuto¬
ris effrenatur. Qm̃ tẽpus est ut incipiat iudiciũ dedomodñi. Duo sunt udicia
ꝑscripturas insinuata. VUnũ occultũ. alterũ manifestũ. Oc cultũ iudiciũ
poena quanunc unus quis que hominũ aut exercetur ad purgacionẽ. aut

Expanded text:
nunc tribulationibus tentatur, ut, cum probatus fuerit, ad futurae vitae coronam nunc tribulationibus tentatur, ut, cum probatus fuerit, ad futurae vitae coronam percipiendam dignus habeatur; neque se aliquis ideo peregrinum et extraneum a Christi membris existimare debet, quia praesentis saeculi feriatur adversis, cum et Domini exitus mortis , et in ejus Ecclesia nunquam, a protomartyre Abel usque ad ultimum electum qui in fine saeculi nasciturus est, infidelium persecutio cessaverit. Unde bene cum dixisset, Nolite mirari in fervore, addidit: Quasi novi aliquid vobis contingat. Quia valde est antiquum et frequens, electos Dei vitae praesentis adversa pro aeterna salute maledicus enim patitur qui passionis suae tempore in sui injuriam persecutoris effrenatur. Quoniam tempus est ut incipiat judicium a domo Dei. Duo sunt judicia Dei per Scripturas insinuata: unum occultum, alterum manifestum. Occuitum judicium est poena, qua nunc unusquisque hominum aut exercetur ad purgationem, aut
Abbreviated transcription (Latin):
uel impera : & inueniatur tã quã falsus testis dĩ autsacrilegus uel introducens
aliquid alienũ ad octridñi uł certe subrelinquens. & preteriens aliquid eorũ
Et ea eñi qua ipsemandauit non alia. Et haec non ex parte sed om̃iasius audito¬
nustrat ds̃. Tanto humilius inpendat quisque pracimo bonũ omne qd̃ pot est
quanto certissime nouit. qr a semae ipso non potest habere qd inpendat. t mom
urabona opera &e glorificent patrẽ urm quiincelis est. Honorisicatur ergo
ds in actib nr̃is cũ omne qđ bonũ ac secundũ uoluntatẽ eius facimus non sioc
nis meritis sed eius grae tribumus ł congraaut̃ mala quae gerimus nrtae solũ
maliciae uel ignorancie deputamus. Carissimi nolite mirari inferuore qui¬
ad tẽptacionẽ uobis sit. Quidã codices habent: noliteperegrinari inferuo¬
de las triusque aut̃ uerbi sensus in promtuest: quia nequȩ mirari fidelis quisq
deb& quare in hac uita feruorẽ paciatur tribulacionie quitertaracione ide

Expanded text:
vel imperet, et inveniatur tanquam falsus testis Dei, aut sacrilegus, vel introducens aliquid alienum a doctrina Domini, vel certe subrelinquens et praeteriens aliquid eorum . Et ea enim quae ipse mandavit, nos alia, et haec non ex parte, sed omnia suis auditotc. Tanto humilius impendat quisque proximo omne bonum quod potest, quanto certissime novit quod a semetipso non potest habere quod impendat. Ut ivestra bona opera, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Honorificatur ergo Deus in actibus nostris, cum omne quidquid bene ac secundum voluntatem ejus facimus, non hoc nostris meritis, sed ejus gratiae tribuimus, econtra autem mala quae gerimus nostrae solum malitiae vel ignorantiae deputamus. Charissimi, nolite mirari in fervore, etc. Quidam Codices habent: Nolite peregrinari in fervore. Utriusque autem verbi sensus in promptu est, quia neque mirari fidelis quisque debet quare in hac vita fervorem patiatur tribulationum, qui certa ratione ideo
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o ⁊hũ. A grã coepit epistolã. in gr̃a consũ mauit. Mediã gr̃ã resparsit. ut
errorẽ pelagianũ. om̃i locucionissuae partedã nar&: Eccłam uero xp̃i. non nisi ꝑ
gram eius saluari possedocere: & consultecũdicer& gr̃ã uobis: addidit. om̃ib
qui estis in aep̃orhũ: Ut ea quae paucis ecclesus id est pontigalaciae. cappad ociae
asie & brthiniae scripsit. cunctis ꝑ orbẽ xp̃i ecclesiis sescribere design&. Sicut
xiohannes in apocalipsi cũ septẽ asiae ecclesiassingillatim ꝓut conpetebat
sit : om̃ib qui auditũ salubrẽ haberent. uniuersis fideliũ scriber& ec clesis:

Expanded text:
in Christo Jesu. A gratia coepit Epistolam, in gratia consummavit, mediam gratia respersit, ut in Christo Jesu. A gratia coepit Epistolam, in gratia consummavit, mediam gratia respersit, ut errorem Pelagianum omni locutionis suae parte damnaret, Ecclesiam vero Christi non nisi per gratiam ejus salvari posse doceret. Et consulte cum diceret: Gratia vobis, addidit: Omnibus qui estis in Christo Jesu, ut ea quae paucis Ecclesiis, id est, Ponti, Galatiae, Cappadociae, Asiae, et Bithyniae scripsit, cunctis per orbem Christi Ecclesiis se scribere designet. Sicut et Joannes in Apocalypsi, cum septem Asiae Ecclesias singulatim prout competebat sit omnibus qui auditum salubrem haberent et universis fidelium scriberet Ecclesiis.
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita aꝑmectione & pressura ciuitatis diaboli quã babrlonia signat. inmune. ẽẽ
non posse. Marcũ aut̃ filiũ suũ euangelistã dicit: quieius inbaptis mate dicitur filiuꝰ
effectus. Vndepat& quia prius quã marcũ alexandriã deroma ad euangeliz andũ
mitter&: epłam anteascripsit. Tẽporeaut̃ claudu principis & porus ac marcus
romã uenerunt. Et ipsemarcus descripto rome euangłosuo alexandriã missus est.
Vnde colligitur quia epłam hanepaerus dũquaerit᷑ ubi uelquando scripserit. locus
erat roma tẽpus claudicesaris. Salutate inuicẽ in osculo scõ. Osculoscõ. osculo uero
osculo pacifico. osculo colũbino nonficto. subdolo polluto. Qualiusus est io ab ad¬
occidendũ amasan. qualiiudas ad tradendũ saluatorẽ: quali utuntur hiqͥlocunt᷑
pacẽ cũ ꝓxximosuo. malast̃ aut̃ incordib eoꝵ. Illiergo osculo scõsalutant inuicẽ.
qui non diligunt uerbonec lingua: sed opere & ueritate. Qr̃a uobis om̃ib quiestis¬

Expanded text:
in hac vita a permistione et pressura civitatis diaboli, quam Babylonia signat, immunem esse non posse. Marcum autem filium suum evangelistam dicit, qui ejus in baptismate dicitur filius effectus. Unde patet quod priusquam Marcum Alexandriam de Roma ad evangelizandum mitteret, Epistolam hanc scripsit. Tempore autem Claudii principis et Petrus et Marcus Romam venerunt, et ipse Marcus, descripto Romae Evangelio suo, Alexandriam missus est. Unde colligitur quia Epistolam hanc Petrus dum quaeritur ubi vel quando scripserit, locus erat Roma, tempus Claudii Caesaris. Salutate invicem in osculo sancto. Osculo sancto, osculo vero, osculo pacifico, osculo columbino, non subdolo, non polluto, quali usus est occidendum Amasiam, quali Judas ad tradendum Salvatorem, quali utuntur hi qui loquuntur pacem cum proximo suo, mala autem in cordibus eorum. Illi ergo osculo sancto salutant invicem qui non diligunt verbis nec lingua, sed opere et veritate. 90. Inter haec omni
Abbreviated transcription (Latin):
praedicauit. Conclusosnã que bicarnedicit carnalib desiderus uehement̃
ad grauatos. Vndedeillis scriptura it . Quia om̃is caro corruperat uiã suã. Qđ aut̃
dicit. inquo. significat in eo quod praemiserat ut nos offerra đo. Iuiaotunc siqui
ad predicacionẽ dñi quã ꝑ uitã fideliũ praetendebat credere uoluissent. & ipsos
offerre dõpatrigaudebat. Si quiaut̃ detrahebant deboniftã quã demalefacto¬
rib: hiueniente diluuio confundebantur. Nã & deutroque potest intellegi
qđ ait. inquo id est in quo & eis qui incarne conclusierant spuueniens. praedi¬
cauit: Vt per eandẽ suã praedicacionẽ: & redentib: corona laudis. & his qui in

Expanded text:
praedicavit. Conclusos namque in carne dicit carnalibus desideriis vehementer praedicavit. Conclusos namque in carne dicit carnalibus desideriis vehementer aggravatos. Unde de illis Scriptura ait: Quia omnis caro corruperat viam suam . Quod autem dicit, in quo, significat in eo quod praemiserat, ut nos offerret Deo. Quia et tunc si qui ad praedicationem Domini, quam per vitam fidelium praetendebat, credere voluissent, et ipsos offerre Deo Patri gaudebat. Si qui autem detrahebant de bonis tanquam de malefactoribus, hi veniente diluvio confundebantur. Nam et de utroque potest intelligi quod ait, in quo, id est, et in eis qui in carne conclusi erant, Spiritu veniens praedicavit, ut per eamdem suam praedicati
Abbreviated transcription (Latin):
tificata carne melius uiuificatur. Dicentȩ ꝓphȩta dedño ut uiuific& spmhu
miliũ & uiuific& cor contritoꝵ Sed ad grãm pocius refert sp̃sscĩ: qui mortifican¬
tib carnẽ suã uitã retribuit sẽpit᷑ nã. Vtitur enĩ & hoc testimonio contra
arrianos: qui aequalitateͥs cẽ trinitatis contradicunt. astruens quia indiuidu
diuinae operacionis unitate. uiuific& pat̃: uiuific& filius: uiuificoe spsses.¬
Pat᷑ uidelic& &filius qr scriptũ est. Sicut enĩpat᷑ suscitat mortuos & uiuificat.
dicitur defilio ut nos offerrae dõ: mortificatus quidẽ carne uiuificatus aut̃ spũ
Ideoque quoꝵ una operacioest: hor esse dispar substancia uel essencia non possit.
rant aliquando. Quinr̃is tẽporib incarne ueniens it̃ uitae mundo pͣdicauit:
eo bonã conuersacionẽ. praui illius aeui hominib: ut ad meliora conuerterei

Expanded text:
tificata carne melius vivificatur, dicente Propheta de Domino ut vivificet spiritum tificata carne melius vivificatur, dicente Propheta de Domino ut vivificet spiritum humilium, et vivificet cor contritum, sed ad gratiam potius refert Spiritus sancti, qui mortificantibus carnem suam vitam tribuit sempiternam. Utitur enim et hoc testimonio contra Arianos, qui aequalitati sanctae Trinitatis contradicunt, astruensque individuam divinae operationis unitatem. Vivificet Pater, vivificet Filius, vivificet Spult vivificat. dicitur de Filio ut nos offerret Deo mortificatos quidem carne, vivificatos autem spiritu; ideoque quorum una operatio est horum esse dispar substantia et essentia non possit. i nostris temporibus carne veniens, iter vitae mundo praedicavit,  bonam conversationem pravis illius aevi hominibus, ut ad meliora converterentur
Abbreviated transcription (Latin):
nec in ter flagella desistit aculpis. sinistrũ imitat᷑ latronẽ: qui& ꝓpterpeccata
ascendit incrucẽ: & post cruce ruit intartarũ. Ideo aut̃ xp̃m semel mortuũ. eẽ.
cõmemorat. ut nobis quoque in memoriã reuoc& : quia tẽporaneis nr̃is passio¬
nib merces reddetur xerna. Vt nos offerr& dõ mortificatus quidẽ carne.
uiuificatus aut̃ spũ. Dehac mortificatione carnis xuiuificacione sps quã ha¬
bent hi qui prodnõ ꝑpacientiã laborant: Dicit apł̃s paulus. Et siexteriorhomo
noster corrumpit᷑ sed tamennis quiintus est renouatur dedie indiem. Offert
id est uitã nram laudabilẽ in conspectu patris ostendit. Uel certe offert nos
dõ: cũ absolutos carne in aet̾nũ nos regnũ introducit. Sanehoc qđ dicitur uiui¬
ficatus aut̃ spũ: sc̃s athanasius alexandriaepontifex non ad hominis sp̃m quimor¬

Expanded text:
nec inter flagella desistit a culpis, sinistrum imitatur latronem, qui propter peccata nec inter flagella desistit a culpis, sinistrum imitatur latronem, qui propter peccata ascendit in crucem, et post crucem ruit in tartarum. Ideo autem Christum semel mortuum esse commemorat, ut nobis quoque in memoriam revocet quia temporaneis nostris passionibus merces reddetur aeterna. Ut nos offerret Deo mortificatos quidem carne, vivificatos autem spiritu. De hac mortificatione carnis et vivificatione spiritus, quam habent hi qui pro Domino per patientiam laborant, dicit et apostolus Paulus: Et si exterior homo noster corrumpitur, sed tamen is qui intus est renovatur de die in diem. Offert id est, vitam nostram laudabilem in conspectu Patris ostendit, vel certe offert nos Deo cum absolutos carne in aeternum nos regnum introducit. Sane hoc quod dicitur vivificatos autem spiritu, sanctus Athanasius Alexandrinae pontifex non ad hominis spiritum, qui mor
Abbreviated transcription (Latin):
cia in disparib meritis longe dispar appareat. Uideamus una eadẽ quae cȩci¬
tatis molestia. tobiã saulem elymam fuissepercussos. Sed tobiam obhoc. ut
uirtus pacienciae eius latius in exemplũ cunctis clarescer&. Saulũ obhoc. ut de
saulo ꝑsecutore in paulũ mutaret᷑ apłm: Elrmam: ut dignassuae ꝑfidiaepoenas
luens : abe& quoque quicredituri erant dementacione cessar&. Et mihisidet᷑
optio: malim cũ tanto patre. siuedi uinisseu humanis subiacere iustis uer¬
berib quã ab in iusticia uerberũ ui adiusticiae studiatrahi. Rursũ que malim
aculpis flagelloretrahi: quã pro in sanabili pondere peccatoꝵ. aeterna
ultione subici. Quia & xp̃s semel propeccatis nostris mortuus est. iustus¬
ꝓ iniustis. Quiergo ustus patitur: apm̃ imitatur.: Qui in flagellis corrigit᷑
latronẽ qui incruce a p̃m cognouit: & post crucẽ para dr̃sii cũ xp̃o intrauit Qui uͦ¬

Expanded text:
tia in disparibus meritis longe dispar appareat, videamus una eademque caecitia in disparibus meritis longe dispar appareat, videamus una eademque caecitatis molestia Tobiam, Saulum, Elymam fuisse percussos. Sed Tobiam ob hoc, ut virtus patientiae ejus latius in exemplum cunctis claresceret; Saulum ob hoc, ut de Saulo persecutore in Paulum mutaretur apostolum; Elymam vero, ut, dignas suae perfidiae poenas luens, ab eorum quoque qui credituri erant dementatione cessaret. Et mihi si detur optio, malim cum tanto Patre sive divinis seu humanis subjacere justis verberibus, quam ob injustitiam verberum vi ad justitiae studia trahi. Rursumque malim a culpis flagello retrahi, quam pro insanabili pondere peccatorum aeternae ultioni subjici. Quia et Christus semel pro peccatis nostris mortuus est, etiqua. Qui ergo justus patitur, Christum imitatur; qui in flagellis corrigitur, latronem qui in cruce Christum cognovit, et post crucem cum Christo paradisum intravit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
acspem caelestiũ quã uidere nequeunt in uobis inrident. uideant opera ur̃a bona:
& ꝑ hec confundantur quae aꝑta ẽẽ bona negarenon ualent. Velcerte ita senci¬
endũ curate benefacientes: ut quibonae nr̃ae conuersacioni detrahunt: adue¬
niente tẽ pore retribucionis future confundant᷑: Videntes uobiscũ xp̃o coro
natis sese diabolo dãnari. Melius est enĩ benefacientes siuelit uoluntas dĩpati
quã malefacientes. haec sentencia illoꝵ stulticiã eligant᷑ arguit : quicũ ꝓ
culpis arguunt᷑ afrib. uel &iã paenis coercentur: pacient᷑ ominotolerant.
At si absque culpa uel uerboꝵ contumelias. uel dãnarerũ uel ad uersa quaeque paci¬
untur a proximis : mox ad rracundiã prorũpunt. Et qui hactenus uidebant᷑ in no¬
xii. ꝑ inpacienciã se & murmuracionẽ noxios reddunt. Ut aut̃ flagellor distan¬

Expanded text:
 quae videre nequeunt in vobis irrident, videant opera vestra bona,  quae videre nequeunt in vobis irrident, videant opera vestra bona, et per haec confundantur quae aperte esse bona negare non valent. Vel certe ita sentiendum: Curate, benefacientes, ut qui vestrae bonae conversationi detrahunt, adveniente tempore retributionis futurae, confutem cum diabolo damnari. Melius est enim benefacientes, si velit voluntas Dei, pati, quam malefacientes. Haec sententia illorum stultitiam eleganter arguit, qui cum pro culpis arguuntur a fratribus, vel etiam poenis coercentur, patienter omnino tolerant; at cum absque culpa, vel verborum contumelias, vel damna rerum, vel adversa quaeque patiuntur a proximis, mox ad iracundiam prorumpunt, et qui hactenus videbantur innoxii, per impatientiam se et murmurationem noxios reddunt. Ut autem flagellorum distan
Abbreviated transcription (Latin):
incordib ur̃is. Quid est dnm scĩficare in cordib nr̃is. nisi scĩtatẽ eius quãsit in con¬
prehensibilis głae intimo cordis affectu intueri. Quantũ insespęrantib uincen¬
difortitudinẽ dareual& cuius in aestimabilis sc̃ĩtas fulg&: paratis ẽꝑ adsatis¬
spe &fide nr̃a racionẽposcentib redderedebemꝰ: ut & iustas spei acfidemr̃ae
causas om̃ib intimemꝰ si uefidelit̃ siue infidelit̃ quaerentib: Et ipsã fidei ac spei
nraẽ ꝓfessionẽ. in liba tã sẽꝑ teneamꝰ : & int̃ pressuras ad uersanciũ ostendentes¬
ꝑ pacienciã quã racionabilit̃ eã seruandã didicerimꝰ ꝓcuius amore nec ad¬
uersa pati nec mortẽ subire formidemꝰ. Sed modestiã &timorẽ conscienciã
habentes bonã in ipsa doctrinesciencia qualitatẽ docendi mon& obseruari :
ut uidelic& humilitas quae magistraest om̃iũ materque uirtutũ & loquendo
dicatur & uiuendo monstretur. Vt in eo qđ detrahunt deuobif taquã demalefacꝰ¬

Expanded text:
in cordibus vestris. Quid est Dominum sanctificare in cordibus nostris, nisi sanctitatem ejus, quam sit incomprehensibilis gloriae, intimo cordis affectu intueri, quantam in se sperantibus vincendi fortitudinem dare valet, cujus inaestimabilis sanctitas fulget. Qui cum Patspe et fide nostra rationem poscentibus reddere debemus, ut et justas spei ac fidei nostrae causas omnibus intimemus, sive fideliter sive infideliter quaerentibus, et ipsam fidei ac spei nostrae professionem illibatam semper teneamus etiam inter pressuras adversantiuper patientiam quam rationabiliter eam servandam didicerimus, pro cujus amore nec adversa pati nec mortem subire formidemus. Cum modestia et timore conscientiam habentes bonam. In ipsa doctrinae scientia qualitatem docendi monet observare, ut videlicet humilitas, quae magistra est omnium materque virtutum, et loquendo dicatur, et videndo monstretur. Ut in eo quod detrahunt de vobis tanquam de malefac