comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rem suspẽctum põt facere. sisi
suspertos fac̾e. libti quo pup
curatores eoꝵ maleg̾entes rẽ
patronoꝵ uel lib̾oꝵ patronoꝵ
suspectos fecint. S si patronũ
suim suspectum ĩ tutela facͥe
ueñt melius est lib̾tosab acc̾a¬

Expanded text:
 suspectum facere, sive suspectos facere. Liberti quoque pupcuratores eorum male gerentes rem patronorum vel liberorum patronorum suspectos fecerint: sed si patronum suum ut suspectum in tutela facere velint, melius est libertos ab accusa
Abbreviated transcription (Latin):
to tutoris pretoris auccorem
reuĩquit. secundum eñ suĩa
dicta iudicati tnffcurad pu
pillum accõ non minus qͣm
faritem defendit succurritur

Expanded text:
creto praetoris actorem reliquit. secundum eum sententia dicta iudicati transfertur ad pupillum actio non minus, quafantem defendit, succurritur
Abbreviated transcription (Latin):
demi .ł. eEt siconditionalis
contractus cum pupillo fiat.
tutor debet pine auctor fien
nam auccoritas non conditio¬
ualit̾ s pure int̾ͥponenda est.
utꝯdicionalis ꝯtractus ꝯfirmet᷑.¬

Expanded text:
m Etsi condicionalis contractus cum pupillo fiat, tutor debet pure auctor fieri: nam auctoritas non condicionaliter, sed pure interponenda est, ut condicionalis contractus confirmet
Abbreviated transcription (Latin):
arcelł. ł a Accipientis et
edentis inditium idem tutorͥ
una auccoritas sufficiat. eo
auimo ut ad utrummiq ꝑtĩe¬
at.dubitat quid̾ pomp̃. S forꝰ¬
tit᷑ defendit suffic̾e unã aut¬
toritatem. IPaulus.ł¬
i tutor⁊̃ cetũs factus sit au

Expanded text:
arum >Accipientis et edentis iudicium idem tutor aet una auctoritas sufficiat eo animo, ut ad utrumque pertineat ? dubitat quidem Pomponius, sed fortiter defenditur sufficere unam auctoritatem. Paulus li
Abbreviated transcription (Latin):
testatus de hiis que ĩ castris acquisi¬
critanad ea ad mr̃em ꝑtineant ui¬
dendum ẽ. s nõ puto magis emi
iuditio militũ hoc bñficium ꝯces¬
sum ẽ. non utomĩ modo ꝙͣr patres
familiaꝵ in ea resint. ¶Qñ inpen¬
denti ẽ anq̃dam ꝑsone possint obsta¬
rematri. ⁊ casus tułitut ũ induc̾en¬
tur. matris uis integtum erit qd̾
medio temꝑe append̾it. beluti si
filio intestato mortuo posthumꝰ
eiꝰ filius potũitnasti. necnatꝰ sit
autmortuns editus. uł etiam qd̾¬
filiꝰ qui in hostiũ põcate erat post¬
liminio ñ sit reu̾sus:¬

Expanded text:
testatus de his, quae in castris adquisierit, an ea ad matrem pertineant, videndum est. sed non puto: magis enim iudicio militum hoc beneficium concessum est, non ut omnimodo quasi patres familiarum in ea re sint. Quando in pendenti est, an quaedam personae possint obstare matri, et casus tulerit, ut non inducerentur, matris ius integrum erit, quod medio tempore appenderit: velfilio intestato mortuo postumus ei filius potuerit nasci nec natus sit aut mortuus editus, uel quod etiam filius qui in hostium potestate erat postliminio non sit reuersus
Abbreviated transcription (Latin):
tutqꝵ fien non posse. tamẽ o¬
põt tutor ꝓprii sin debitoris
heditatem ademiti pupilio
anccoritatem accõmodare qͣ¬
uis ꝑ hoc debitor eius efficiat
contingitut debitum subeat.¬

Expanded text:
tamen potest tutor proprii sui debitoris hereditatem adeunti pupillo auctoritatem accommodare, quamvis per hoc debitor eius efficiatucontingit, ut debitum subeat.
Abbreviated transcription (Latin):
uere dit̾e s quare cũratꝰores
si somendo non ẽ tutor cuius
dampnũ esse debeat cum ali¬
ꝯqum elegantius dici pot̾it
accõnes dinitaxat quas ha¬
beret tum tutore pupillus
pentori ħeditati pr̃andaᷤ ẽẽ.si¬
cut heres uel bonoꝵ possoꝵ
srnchil culpẽ eius factum
sit ueluti de fundo heditario
ui deiettus sit. an serms here¬
ditarius uulu̾atus ab aliquo
sit sine culpa posso̾ris nichil
plus qͣm accõnes quas eo no¬
mine babet pr̃are deheat.
Idem dicend̾ ⁊ si ꝑ cinatorem¬
suriosi culpa uł dolo quid a¬
missum fu̾it. q̃mad̾m siqͥs
stipulatus turtor uł curator
finssetaut uendidiss rem
heditariam mpimeautem
puto adimttend̾ ꝙ ꝑ furorẽ
alicuiꝰ accidit. quo mõdo si ca¬
sii aliquo sine facco persone

Expanded text:
ere dicere. sed quare cunctatus es, si solvendo non sit tutor, cuius damnum esse debeat? cum alioquin elegantius dicere poterit actiones dumtaxat, quas haberet cum tutore pupillus, venditori hereditatis praestandas esse, sicuti heres uel bonorum possessor si nihil culpa eius factum sit ueluti si fundo hereditario ui deiectus sit aut seruus hereditarius uulneratus ab aliquo sit sine culpa possessoris, nihil plus quam actiones, quas eo nomine habet, praestare debeat. idem dicendum est et sifuriosi culpa vel dolo quid amissum fuerit, quemadmodum si quid stipulatus tutor vel curator fuisset aut vendidisset rem hereditariam. impune autem puto admittendum, quod per furorem alicuius accidit, quo modo si casu aliquo sine facto personae
Abbreviated transcription (Latin):
unus ex tutorib cum płisq
creditorib ita decidit ut certa
crediti portione ꝯtenti eent. ac¬
ciꝑentq idenz curatores iam
uini potenti᷑ ascepti cum ple¬
risq creditorib deciderunt. ⁊ͥ¬
situm ẽ an si aliquis tutorũ
pupille cumnsuris fec̾it reuo

Expanded text:
unus ex tutoribus cum plerisque creditoribus ita decidit, ut certa crediti portione contenti essent acciperentque: idem curatores iam viripotenti accepti cum plerisque creditoribus deciderunt: quaesitum est, an, si aliquis tutorum pupillae cum usuris fecerit, revo
Abbreviated transcription (Latin):
factus utrum eiꝰ tm̃ portionis
uen̾aut ad defumctum ꝯtutorẽ
usure ueĩant. an ⁊̃ eius sũme que
ex sortisussris pupilloaucca pꝰt¬
post mortemeius ad suꝑstitem
eque ꝯsorten fussata fit. aut

Expanded text:
io venerat ad defunctum contutorem, usurae veniant, an etiam eius summae, quae ex sortis usuris pupillo aucta post mortem eius ad superstitem aeque cum sorte translata sit aut
Abbreviated transcription (Latin):
set si fenori dare cum ponus¬
set neglexiss cum id ꝙ ab alio
mento dati tutores ꝙ ruptum
uidebatur cessauerunt in ad¬
ministratõne tutele ⁊ a presi¬
de tutordatus ẽ pupillo. Iussi
autem sunt ⁊̃ qui dati erant
testam̃to tutores tutelam ad¬
niistrare ꝯuincto eo qui ap̾¬
side datus ceꝑat ad mĩstrare. ꝯ¬

Expanded text:
sed, faenori dare cum potuisset, neglexisset, cum id, quod ab alio mento dati tutores, quod ruptum uidebatur, cessauerunt in administratione tutelae et a praeside tutor datus est pautem sunt etiam hi, qui dati erant testamento tutores, tutelam administrare coniuncto eo, qui a praeside datus coeperat administrare: q
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł Apud aristonẽ ita
striptum ẽ. quod de ciripa tuco¬
ris pupilius ex ħeoitate desiit
possidere eius estimatio in peci¬
tionem ħeditatis sine ulła du¬
bitatõne fieri debebit. uerum ẽ¬
ita si pupillo ħcreditate cautũ
ex litis estimatione subierit.
beri debet ac si res fortuito can
int̾isset. Smulit̾atq ip̃e pup

Expanded text:
m Apud Aristonem ita scriptum est: quod culpa tutoris pupillus ex hereditate desiit possidere, eius aestimatio in petitione hereditatis sine ulla dubitatione fieri debebit ita, si pupillo de hereditate cautum ex litis aestimatione subierit. beri debet, ac si res fortuito casu interisset, similiter atque ipse pup
Abbreviated transcription (Latin):
quisq eoꝵ qͣm accepit tenetur
S ⁊ si ip̃i tutores res pupilli fu¬
uerati sunt iudeamꝰ an ea actõ¬
ne quepponitur ex lege .xii. ta¬
bulaꝵ adu̾sus tutorem in duplũ
singłim solidum teneant. et ꝙͣ
fũib eusdem rei plurib non ẽ
hac accione pr̃are ⁊ qͣi sp̃em con¬
ditionis aut ip̃am remaut eius
estimatõem. ¶Non solum ergo
gessisse tutelam is credit. qui a¬
lii gerendam mandauit. s et
qui satis a ꝯtutore accepit rem
saluam ptipillo futurã ei ꝙ uꝑ¬
misit adm̃ĩstrationem totius
tutele. nec põt sedefend̾e ꝯstitu¬
tõnib que uibent añ ꝯueniri
eum qui gessit IItem neo quod
nemo gessit non utiq eius ꝑicu¬
lum ẽ qui q̃dam gessit. s ꝯmu¬
uit̾ omĩum. exigi aũt. au eo solo

Expanded text:
eorum quam accepit tenetur. Sed si ipsi tutores rem pupilli furati sunt, videamus, an ea actione, quae proponitur ex lege duodecim tabularum adversus tutorem in duplum, singuli in solidum teneantur et, qfuribus eiusdem rei pluribus non eshac actione praestare et quasi specie condictionis aut ipsam rem aut eius aestimationem. Non solum ergo gessisse tutelam is creditur, qui alii gerendam mandavit, sed et qui satis a contutore accepit rem salvam pupillo futuram eique permisit administrationem totius tutelae, nec potest se defendere constitutionibus, quae iubent ante conveniri eum qui gessit. Item in eo quod nemo gessit non utique eius periculum est, qui quaedam gessit, sed communiter omnium: exigi autem ab eo solo
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Ayrographis debito
possent ad soluendam petiũam
ꝓptereumdẽ casum fecissent ido
si aꝓpbatum fu̾it eos tuiores ħ
ꝑ dolum uel culpam pret̾mnisis¬
se pr̃ariab hiis hoc debe. ¶Ab
es qui siña presidis bonisademp¬
tis relegatus est erat. cum ex per

Expanded text:
m Chirographis debitorpossent ad solvendam pecuniam propter eundem casum fecissent, id si adprobatum fuerit eos tutores hoc per dolum uel culpam praetermississe, praestari ab his hoc deber‹e›. Ab eo, qui sententia praesidis bonis ademptis relegatus erat, cum ex per
Abbreviated transcription (Latin):
buerint. quod autem dicitur
tutores pr̃are debere. iudeamus
qͣlem intellectum habet. id est
utium sufficit nichil dimini¬
tum ẽẽ de facuitatib sui ꝯtu¬
toris. ex quo temꝑedatus ẽ. s eã¬
dem fatiem patrunomii ꝑmau¬
sissean ⁊ si nicħ post accid̾it qd̾
palam faciat duminutõem pa¬
trimonii debertam̃ ꝯtutor in¬
quirere fortunas ꝯtutoris si.¬
et hoc ex ꝑsone qualitate ⁊ ex tẽ¬
poris int̾capiendi ne quo testm̃
faccum est. usq ad mortem pa¬
tris aliam existuatõem acciꝑe
debet nam aꝑce ꝑdigo. uł cuiꝰ
bona uemierĩt licet obrectum
pater eoꝵ post testam̃tum frm¬
acsi dommꝰ ignoraq aut cum

Expanded text:
d autem dicitur tutores praestare debere, videamus, qualem intellectum habet, id est utrum sufficit nihil deminutum esse de facultatibus contutoris, ex quo tempore datus est, sed eandem faciem patrimonii permansisse, an, etsi nihil post accidit, quod palam faciat deminutionem patrimonii, debet tamen contutor inquirere fortunas contutoris. sed hoc et ex personae qualitate et ex temporis intercapedine, quo testamentum factum est, usque ad mortem patris aliam aestimationem accipere debet: nam aperte prodigo vel cuius bona venierunt licet obreptum pater eorum post testamentum faccidens ignorasse aut, cum
Abbreviated transcription (Latin):
teꝙ ie debitorem se ut extͣneum
⁊ q̃lul alnum facere pupillo ã
sub admĩstratõne tutele pupil¬
liqmutilitate latentẽ sua com
lo dati siuit. unus tutelamges¬
sit. ⁊ soluendo non ẽ. scd̃s ticio
gerendam mandauit. ⁊ ticius
quedam admũstraut. t̾cius oĩo
nichil gessit. Quesitum ẽ qua¬
tenus quis eoꝵ teneat ⁊ tutoꝵ¬

Expanded text:
e debitorem se ut extraneum et quemlibet faceret pupillo an sub administratione tutelae pupillique utilitate latente sua commolo dati sunt, unus tutelam gessit et solvendo non est, secundus Titio gerendam mandavit et Titius quaedam administravit, tertius nihil omnino gessit: quaesitum est, quatenus quisque
Abbreviated transcription (Latin):
ebatur duplici rõne. Ꝙ cũ ma¬
gistratus eẽt. ⁊ tutores dedisset
sat̾datõnem non exegiss ex di¬
uerso dom̃ est licet satis exactum
ñ eẽt. tamen sum diem tͥutele si¬
uite idonesis fuissec tucores. n
cessatõnem curatoꝵ obeẽ tutoei¬

Expanded text:
um duplici ratione, quod cum magistratus esset et tutores dedisset satisdationem non exegisset. ex diverso dictum est, licet satis exactum non esset, tamen in diem tutelae finitae idoneos fuisse tutores neque cessationem curato
Abbreviated transcription (Latin):
maximuis usuris subiciendũ eu
quia ꝯtutorib suis mutuam pe¬
cumam pupilli accepit. ⁊ cauit
certasq usuras ꝓmisit. quas ⁊ alii
debitores pupili dep̃ndunt. quia
hit si bene consumpsit. ne clam
nec qͣi sua petuma litent᷑ ab utit᷑¬

Expanded text:
maximis usuris subiciendum eum, qui a contutoribus suis mutuam pecuniam pupilli accepit et cauit certasque usuras promisit, quas et alii debitores pupillo dependunt, quia hic sibi non consumpsit nec clam nec quasi sua pecunia licenter abutit
Abbreviated transcription (Latin):
potuerit de dfficio ꝯtutoris que¬
rendum. an suspectũ facere de
alias quidem cum magrãtus¬
tu. nõ est iusum prius collegã
dumdras tutores dati essent.
¶Tutorib concessum ẽ a debito¬
rib puyali petũum exigere
autipõ iure lib̾ent᷑. ñ etiam do¬
n̾are. uel etiam diminuã dicã¬
Scum hiis transige⁊ ideo eum
uium tutores quis dedit.⁊ caũ¬

Expanded text:
potuerit, de officio contutoris quaerendum, an suspectum facere debalias quidem cum magistratur, non est uisum prius collegam dimidias tutores dati essent. Tutoribus concessum est a debitoribus pupilli pecuniam exigere, ut ipso iure liberentur, non etiam donare uel etiam deminuendi causa cum iis transigere: et ideo eum, uium tutores quis dedit et cau
Abbreviated transcription (Latin):
legionis in testam̃tum cauit
uolo ut sic arbitrio tutoꝵ filii
mei. si nolu̾t huiꝰ sũme uncias
in fuore usuraꝵ noĩe.ita ne nũmu¬
merum disꝑgant᷑. Quero an
si apparint petinna fenerata
a tutorib iudicio tutele nucias
usuras. anuero eas quas stipłati
ufuraꝵ pͥstatõnem neq pupa¬
li nomine in fenus dedissent.
id pr̃atur ꝙ taĩtatdi uoluisset.
¶ucius ticis mutuam pecu¬
mam atutore accepit. ⁊ rem he¬
ditariam pigniori ei dedit. post
tutela admĩstrata ẽ fisco bona
defunctiadiugicata sunt quia

Expanded text:
legionis ita testamento cauit: 'uolo, ut sit in arbitrio tutorum filii mei, si uoluerint, huius summae uncias inferre usurarum nomine ita, ne nummi dispargantur'; quaero, si apparuerit pecunia faenerata a tutoribus, iudicio tutelae uncias usuras an uero eas quas stipulatiusurarum praestationem neque pupilli nomine in faenus dedissent, id praestatur, quod testator uoluisset. Lucius Titius mutuam pecuniam a tutore accepit et rem hereditariam pignori ei dedit: post tutela administrata est, fisco bona defuncti adiudicata sunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tores. an adu̾sus debitore sactio ei
debitores soluiss. lib̾atos eos ip̃o
iure a pupalo. s si ꝗ tutoreactũ
eẽt posse enuidem adoles centem
ꝓpeam causam tutele cxꝑirr⁊
adu̾sus⁊ adu̾sus exceptõnem rei
uidicatedoli masiutireplicarõe.
¶Tumtestam̃to tutores duo dati
defunctus fuiss i locum̃ eis
petente matre ex presidis ꝓnĩ¬
cie precepto a magitiatib aliꝰ
tutordatus ẽ.a quo magr̃atus
satis exegit saluam reui fore.

Expanded text:
torem an aduersus debitores actio eidebitores soluissent, liberatos eos ipso iure a pupillo: sed si cum tutore actum esset, posse eundem adulescentem propter eam causam tutelae experiri et aduersus exceptionem rei iudicatae doli mali uti replicatione. Cum testamento duo tutores ddefunctus fuisset, in locum eius petente matre ex praesidis provinciae praecepto a magistratibus alius tutor datus est, a quo magistratus satis exegerunt rem salvam fore:
Abbreviated transcription (Latin):
re Idemq dicemꝰ in duob ma¬
gistratib collegis quoꝵ alt̾ures
puplica quenit. s in hoc in magi¬
stratib cractam. qͣi duo reieius
debiti eẽnt omĩ modo quidem

Expanded text:
re. idemque dicemus in duobus magistratibus collegis, quorum alterum res publica convenit. sed haec in magistratibus tractavi, quasi duo rei eiusdem debiti essent omnimo
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł utius ticins cura¬
cornebanum lecauit sempro¬
pupiłius etate ꝓbata eumdem
condam colonum semynium
bitum acolescens agnouisse
predra cius coluit ꝓcuratorem
habere uoluit debitum ꝙ ex
conductõne reliquatꝰ ẽ agno¬
uisse eum iideri. ¶ Sempnii

Expanded text:
m. Lucius Titius curaCornelianum locauit Sempropupillus aetate probata eundem quondam colonum Semproniubitum adulescens agnouisse praedia eius coluit, procuratorem habere uoluit, debitum, quod ex conductione reliquatus est, adgnouisse eum uideri. Sempronii
Abbreviated transcription (Latin):
eos dinsa sit tuceia regiõib qd̾
plerumq fit. ⁊ alius urbica nego
ꝯmuti dicemꝰ uam licet om̃s
tutores sut ⁊ tutelam gerant.
ad iudicium uocari ceꝑit. ꝑm̃ ñ¬

Expanded text:
eos diuisa sit tutela regionibus, quod plerumque fit, et alius urbica negotcommitti dicemus: nam licet omnes tutores sint et tutelam gera‹n›tad iudicium uocari coeperit, pe
Abbreviated transcription (Latin):
constitutões fecisse que ꝓhibẽt
pectiũam puꝑitiarem musus
pfinitam quo tutelam in diẽ
iudicii acceptam easd̾ usuras p̾¬
staredebeat. pauł. s. fiuita ad¬
nuunstratõne eas u furas debere

Expanded text:
constitutiones fecisse, quae prohibent pecuniam pupillarem in usus post finitam quoque tutelam in diem iudicii accepti easdem usuras praestare debeat. Paulus respondit finita administratione eas usuras debe
Abbreviated transcription (Latin):
pupini desmut eẽ nomen idone
marito eius sedaturum ꝓmisit.
auero an sucaurend̾ sit ei cum
post ea cre aueno eñgente sũt supͣ¬
res uires patͥmonii eius dos pro
suffic̾e ꝓmisit nel donasse iide¬
atur. uei qm̃ dolo fecit ñ rui
succurraturꝰ. s. curator cũ offi
dum egressus sponte se obliga¬
uit non puto ei a pretore sub¬
ueniri debere. non magis qͣm si
creditori puelle petũiam seda¬
turum spopondiss. setidem qͦ¬

Expanded text:
pupilli desinit esse nomen idoneumarito eius se daturum promisit: quaero, an succurrendum sit ei, cum postea aere alieno emergente supra vires patrimonii eius dos promsufficere promiserit, vel donasse videatur vel, quoniam dolo fecit, non illi succurratur. respondi: curator cum officium suum egressus sponte se obligaverit, non puto ei a praetore subveniri debere, non magis quam si creditori puellae pecuniam se daturum spopondisset: sed
Abbreviated transcription (Latin):
b̾tatis tempora locimi ħ̾eat. nõ
datus. cum n inuentaria nieq
alia instrum̃ta a fideiussore
tutoris exhibeantur possit fide
uissorem connienire. exstipłone
Rꝵ in id quod tutor ꝯueniri po¬
tius fidenissorem quo conueĩ¬

Expanded text:
pubertatis tempora locum habet, non datus, cum neque inventaria neque alia instrumenta a fideiussore tutoris exhibeantur, possit eundem fideiussorem convenire ex stipulatione, s respondit in id quod tutor conveniri potuit, fideiussorem quoque conveni
Abbreviated transcription (Latin):
sunstis inde mutua ꝑiciuum
ad hedes non redundat. ꝙ nõ
habiit lecam officio tutele
manence UIn eimi qui tute¬
lam gererenounit post cet̾os
qui gesserunt accione̾m uti¬
iem tuteledari platint ꝙ tñ
ex tutela non ꝑnenit᷑ad cos
qui se negocus miscueruent.
s ꝯmum negligentia ꝑit
citra substitutõis ord mein e¬

Expanded text:
e mutua periculum ad heredes eorum non redundat, quod non habuit locum officio tutelae manente. In eum, qui tutelam gerere noluit, post ceteros qui gesserunt actionem utilem tutelae dari placuit. quod tamen ex tutela non pervenit ad eos, qui se negotiis miscuerunt, sed communi neglegentia perit, citra substitutionis ordinem ae
Abbreviated transcription (Latin):
cum fatłe suꝑsedit tutele in¬
dicium ide diffr̾ non oꝑtet ꝙ
fratris et toh̾edis mpuberis ide
tuteiam sustineat. ¶ Quod de
peculio serm accoris quem ado¬
leccens postqͣm res suasadmĩ¬
strarecepit mamumisit.⁊ re¬
tiniu̾t aut retinere potu̾it mn
rõne reddenda curatori ꝑ uidi¬
cem accepto feretur.

Expanded text:
um facere supersedit. Tutelae iudicium ideo differri non oportet, quod fratris et coheredis impuberis idem tutelam sustineat. Quod de peculio serui actoris, quem adulescens postquam res suas administrare coepit manumisit, ‹ret›inuit aut retinere potuit, in ratione reddenda curatori per iudicem accepto feretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ei qui solus ꝯuerutur in alt̾m
ꝓ parte. stilicet prãre debeat.
 cum ꝓpriam cuinscumq
cuntinatia puniat᷑ qua frõ¬
te poterit hoc desid̾ari.
durantes renimadim̃stratõ¬
uem retunuerunt nominũ
tatemadolescentis idonea su¬
erunt prestare togendi ñ ert̃.

Expanded text:
tur, in alterum pro parte scilicet praestare debeat. sed cum propria cuiusque contumacia puniatur, qua fronte poterit hoc desiderari?durantes rerum administrationem retinuerunt, nominum ertatem adulescentis idonea fueru
Abbreviated transcription (Latin):
dib quo pupitłoꝵ electio ead̾
adu̾sus tutorer in quo potissim̃
ꝯsist̾e uelunt. competit q̃ ip̃is
quoꝵ tutela adm̃istrata sit.
¶principalib constitutõib decl¬
arattr sumptuum qui bona
fide ui tutelam ñ qui in ip̃os tu¬
⁊tores fu̾it rõ haberi solet. isi
ab eo qui eum dat cͥtum solaci
um ei constitutum ẽ
diligentiam iudicantis ⁊ puꝑ¬
illoꝵ utilitatem admutendã
seruos quo eoꝵ nnt̾rogari posse.

Expanded text:
electio eadem adversus tutores, in quo potissimum consistere velint, competit, quae ipsis quorum tutela administrata sit, principalibus constitutionibus declaratur. Sumptuum, qui bona fide in tutelam, non qui in ipsos tutores fiunt, ratio haberi solet, nisi ab eo qui eum dat certum solacium ei constitutum estdiligentiam iudicantis et pupillorum utilitatem admittendam servos quoque eorum interrogari posse.
Abbreviated transcription (Latin):
teret. ¶Curatores adolescen¬
tis mutui ꝑ ituri dei gr̃a cauti¬
onem inuitem sibi prebuer̃t¬
⁊ in eamrem prgnora dederũt.
Cum offitio de poĩto solendo
fuissent irritamcautionem
eẽ sc̃am ⁊ ꝑignoris ipiculũ
souitum apparint. ¶Tutor
datus adu̾sus ip̃am cau̾tõem

Expanded text:
teret. Curatores adulescentis mutui periculi gratia cautionem invicem sibi praebuerunt et in eam rem pignora dederunt: cum officio deposito solvendo fuissent, irritam cautionem esse factam et pignoris vinculum solutum apparuit. Tutor datus adversus ipsam creationem
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium uocatus sollempint̾
cauit. sinautem int̾ moras puer
ad pub̾tatem ꝑuenit. non est
cogendus acciꝑenidicim.
Tutor qui post ub̾tatem pupil¬
u negocioꝵ enis admmistratõ¬
ne abstinuit usuras pr̃arenon
debet. ex quo obtilit pecinam.
quinꝰ etiam iustius indetur̾mͥ
ꝯuentus restitueret tutelamad
prationem usuraꝵ non ꝯpetir
uon sufficit obcusse.nisi ⁊ de¬
posintobsignatam tuto in loco.
ꝑlius in menceruẽt cutelã
reposd̾e etiam usiras Piit. nor

Expanded text:
iudicium uocatus sollemniter cauit: si inter moras puer ad pubertatem peruenit, non est cogendus accipere iudicium. Tutor, qui post pubertatem pupilli negotiorum eius administratione abstinuit, usuras praestare non debet ex quo optulit pecuniam: quin etiam iustius mihi uidetur conuentus restitueret tutelam, ad praestationem usurarum non compelli. non sufficit optulisse, nisi et deposuit obsignatam tuto in loco. plius in mentem uenit tutelam reposcere, etiam usuras postular
Abbreviated transcription (Latin):
nesautem ad to factepupillo
tam̃ si dubitetur ancutor sit iã
an duret tutor. uel an gestus ilłi
solet cumq aut diffusa nego¬
cia sint aut dignitas uł etas. aũ
uauitubo tucoris id postulet. Si
tanĩ inuidum fari pupillus
põt aut ꝓcuratorem fate possit
aut absens sit. runc auctor nec¬
cessario constituendꝰ ẽ. ¶ si du¬
ob simul tutela gerenda ꝓmis¬
sa ẽ uela parente uł a cõtutori¬
b uel a magrãtib bñ benigne¬
accipiendum ẽ. ⁊̃ uni agere ꝑ¬
inissum. quia duo simul ag̾e
b assistentib anatorib ⁊ pu¬
pilłꝰ ob hoc gerant cur curato¬
rib ⁊ cisint ꝯdempnati in id ꝙ¬

Expanded text:
pupillum tamen si dubitetur, an tutor sit uel an duret tutor uel an gestus illi solet, quotiensque aut diffusa negotia sint aut dignitas uel aetas aut ualetudo tutoris id postulet: si tamen nondum fari pupillus potest, ut procuratorem facere possit, aut absens sit, tunc actor necessario constituendus est. Si duobus simul tutela gerenda permissa est uel a parente uel a contutoribus uel a magaccipiendum est etiam uni agere permissum, quia duo simul agerebus adsistentibus curatoribus et pupillus ob hoc egerit cum curatoribus et ei sint condemnati in id
Abbreviated transcription (Latin):
tumatie ⁊ negligencie nona¬
stringet᷑.nam priuulegiũ mili¬
munad alienam ĩuitiam por¬
Ttigi ñ pocest nͨ i aluscirca su¬
premam uoluntatẽ. inꝑicie
uen iadatur. qͣmͣ bonis militũ.
filii uero tutelari iure patrie

Expanded text:
neglegentiae non adstringetur: nam priuilegium militum ad alienam iniuriam porrigi non oportet nec in aliis circa supremam uoluntatem imperitiae uenia datur quam in bonis militum, filii uero tutela iure patriae
Abbreviated transcription (Latin):
a pretore constra consuitius
petet. ne fortesi rem ceptam
deseruit frandis uel cuipe cã
ꝯdempneturꝰ. iñ idem suatur
gessit. cum satis habundeq
sufficiat. uel in uuia sp̃e per
amici laborem dño ꝯsuli ¶he¬
res institurus qui ñ habuit
substitutum prius qͣm hedi¬
tatem adiret. qͣi iupuberi
restituere debint uita detes¬
sitidum b̾editas in itaua eẽt
scriptus autem heres ĩ ꝓui¬

Expanded text:
 consultius petet, ne forte, si rem coeptam deseruerit, fraudis vel culpae causa condemnetur. non idem servatur, gesserit, cum satis abundeque sufficiat vel in una specie per amici laborem domino consuli. Heres institutus, qui non habuit substitutum, priusquam hereditatem adiret, quam impuberi restituere debuit, vita decessit: cum hereditas in Italia esset, scriptus autem heres in
Abbreviated transcription (Latin):
mpensarum quedom sunt ne¬
cessarie quedam utiles queany
pendendi. cet̾m si nulla fint nͤ¬
cessitas alio uire habent ¶In nec¬
cessariis inpensis hoc sciendum
est eas demum inpensas dotem

Expanded text:
mpensarum quaedam sunt necessariae, quaedam utiles, quaedapendendi: ceterum si nulla fuit necessitas, alio iure habentur.In necessariis impensis hoc sciendum est eas demum inpensas dotem
Abbreviated transcription (Latin):
cesseratreliqͣm ꝑtem si nec dele
esti ¶ Mancipia in dotem esti¬
iata accipisti pactum ꝯuentũ
demde stiũ est. ut diuortio fcõ
tm̃dem estimata reoderes net
de partu dotalium anciulaꝵmẽ¬
tio facta ẽ. manebit inquit la¬
beo partus tuus. quifais ꝑ peri¬
culo manciꝑioꝵ penes te ẽẽ deb.¬
Mulier que centum dotisa ser
is harebatomortio frõ ducen¬
ta a uro errante stipulata erat¬
labeo putat qnͣta dos fuiss tã¬
tam debere. sine prudens imłr
plus cẽt stipulata siue mprudẽ
labeonis siñam ꝓbo. ¶Uxor
diuortio fc̃o ꝑtem dotis receꝑat
ꝑtem apuduum relĩquerat
deinde alii nupserat. ⁊ iterum
uidua fr̃a ad priorem uirum
redierat. cui centum doti dede¬
rat.neqz eius peccume que re¬
liqua ex priore dote erat men¬
tionem fec̾at. diuortio facto
reliquũ ex ꝑriore dote hiisdem
dieb uirum rediturmir ait
tem dotis obligatõem ẽet tͥns¬
lata. ⁊ hoc uerum puco. ¶ Si
iuir socero iniussu uxoris ma¬
nente matͥmonio dotem accep¬

Expanded text:
cesserat. reliquam partem, si nec delegest.Mancipia in dotem aestimata accepisti: pactum conuentum deinde factum est, ut diuortio facto tantidem aestimata redderes nec de partu dotalium ancillarum mentio facta est. manebit, inquit Labeo, partus tuus, quia is pro periculo mancipiorum penes te esse deberet.Mulier, quae centum dotis apud uirum habebat, diuortio facto ducenta a uiro errante stipulata erat.Labeo putat, quanta dos fuisset, tantam deberi, siue prudens mulier plus esset stipulata siue imprudens: Labeonis sententiam probo.Uxor diuortio facto partem dotis receperat, partem apud uirum reliquerat, deinde alii nupserat et iterum uidua facta ad priorem uirum redierat, cui centum decem doti dederat neque eius pecuniae, quae reliqua ex priore dote erat, mentionem fecerat. diuortio facto reliquum ex priore dote iisdem diebus uirum redditurum aitem dotis obligationem esset translata: et hoc verum puto. Si vir socero iniussu uxoris manente matrimonio dotem accep
Abbreviated transcription (Latin):
in ea seditõne qua gracchus occitꝰ
erat ꝑissent.ait. quia grachi cul:
ꝑacto deinde intͣamnũ diuornum
int̾cesserat placinit labeoni trebra¬
cio quaua uestim̃ta post diuortiũ
eẽnt.talia a uio reddr. ¶ Idem in¬
ris futurum suiss si ip̃a uestim̃ta

Expanded text:
in ea seditione, qua Gracchus occisus erat, perissent, ait, quia Gracchi culpparato deinde intra annum diuortium intercesserat. placuit Labeoni Trebatio, qualia uestimenta post diuortium essent, talia uiro reddi: idem iuris futurum fuisset, si ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nomine teneat. ⁊ tum nicħ
neq ad eum patroniĩ neq ad
heredem ꝑuemat eiꝰ. quomodo
fieri põt ut hoc nomine tenea¬
tur. ¶ De uiro heredeq eius
lex tm̃ loquitur. de socero suces¬
sorib q soceri tuchil in lege scͥp¬
tum ẽ. et hoc labeo quasi aͦmis¬
sum notat in quib igitur cas¬
sib lexdesicit non eritnet utił ꝑ
acciodanda. ¶ Ꝙait lex qͣnta
percuna erit tantam pecciũam
dato ostñdis estimatõnem here

Expanded text:
hoc nomine teneatur. et cum nihil neque ad ipsum patronum neque ad heredem eius perueniat, quomodo fieri potest, ut hoc nomine teneatur?De uiro heredeque eius lex tantum loquitur: de socero successoribusque soceri nihil in lege scriptum est: et hoc Labeo quasi omissum adnotat. in quibus igitur casibus lex deficit, non erit nec utilis actio dand‹a›.Quod ait lex: 'quanta pecunia erit, tantam pecuniam dato', ostendit aestimationem her
Abbreviated transcription (Latin):
artianus .ł¶ egatarius qͥ
rogatus ẽ alii om̃e legatũ resti¬
fuere. si maluent se ertusare
detreti diem s alꝙ pruulegiũ
queritur becce petitõm iustitu¬
tam exaude non pot̾it. ¶ In tu¬
torib pemimͥands fidei causa

Expanded text:
arum Legatarius, qui rogatus est alii omne legatum restituere, si maluit se excusare decreti diem si aliquod privilegium quaerit, recte petitionem institutam excludere non poterit. Quae tutor
Abbreviated transcription (Latin):
non iuredatus tutor nel pub̾i¬
matus a pretore extasatõis bñ¬
ficio maliut uti reppellendꝰ est
a legato ⁊d ꝙ ⁊ sceuolenrõ pla¬
autrnam ⁊ pretor qui eum con¬
firinat tutorem defuncti sequi¬
tur ludicum. Idem in matris
testam̃to dicend̾ est. similis ẽ
matri quiuis extraneus qui
pupillum hedem instituit. er¬
q ⁊ in tutorem daudo ꝓspit̾e
uolunt. quales sunt aiumpni
id q testator reliquit ab eo ꝯ
petit ꝙ idem dedit reppelli de¬
beret. non semꝑ tm̃ existimo
eum qui honus tucele retusa¬
nerit eum reppenend̾ a legato.
s ita demum si legatum ei iõ
adscͥptum appareat. ꝙ eidcm
tuteia finoꝵ inunixit. non ꝙ
alioqum daturus eẽt.⁊̃ sine
tutela idapparere potilit. Si
posueris testam̃to legatum ad¬
scriptum codicilłuero pꝰt ea fa¬
stis tutoremdatum. In ħ enĩ
legato põtdici nou ides ei re
scrupulosa sunt nec admittẽ¬
da irisi eudent̾ pater exp̾ssit
uelle sedare ⁊̃ si tuteiam nõ
adim̃strau̾it. Semꝑ emin le¬

Expanded text:
non iure datus tutor vel matus a praetore excusationis beneficio uti maluit, repellendus est a legato: idque et Scaevolae nostro placuit: nam praetor, qui eum confirmat tutorem, defuncti sequitur iudicium. idem in matris testamento dicendum est. similis est matri quiuis extraneus, qui pupillum heredem instituit eique et in tutore dando prospicere uoluit, quales sunt alumni od testator relinquit ab eo quod petit quod idem dedit repelli debere. non semper tamen existimo eum, qui onus tutelae recusauit, repellendum a legato, sed it demum, si legatum ei ideo adscriptum appareat, quod eidem tutelam filiorum iniunxit, non quod alioquin daturus esset etiam sine tutel‹a›. id apparere potuit, si posueris testamento legatum adscriptum, codicillis uero postea factis tutorem datum: in hoc enim legato potest dici non ideo escrupulosa sunt nec admittenda, nisi evidenter pater expresserit velle se dare etiam, si tutelam non administravit: semper enim le
Abbreviated transcription (Latin):
aulus.ł Iuris ꝑ. tos qui
tuteiam gerere tepe̾lunt in ꝯ¬
sulum principum assumpto ᷤ
optum maxum q pͥncipes no¬
stri ꝯstituerunt excusandos. qm̃
cra iatus eoꝵ agent. ⁊ honor
delatus sinem ciuic̾ti temꝑisat ẽt
de ex ꝓuincia rome domicam̃ o¬

Expanded text:
um Iuris peritos, qui tutelam gerere coeperunt, in consilium principum adsumptos optimi maximique principes nostri constituerunt excusandos, quoniam circa latus eorum agerent et honor delatus finem certi temporis ac dus ex provincia Romae domic
Abbreviated transcription (Latin):
Aulus .i. Si is qui tres tu¬
telas admi̾strabat dnob puꝑ¬
anediu̾sis decretis datũs est q
potuit excusari. ⁊ prinsqͣm cã
extusationis auegaret inms
ex pupulis quoꝵiam tutelã
admistrabat decessit. ei ut de
sut compet̾e excusatio statim
tenut eum pruis decretum.
q in laco t̾cie tutele qͣrta sub¬
roganda nam ip̃o iure cutor
est. ⁊anteqͣm excusetur po¬
tint ergo cutela eius qui nẽ
quarto loco muenitur excͦm
q cum non sit excusatus nec¬
cectario subenndᷤ est uomis
uuꝰ quor tuteie nec me mo¬
net ꝙ dicataliquis ħ nec exi¬
gianadiu̾streturtutela. ħ
admistratio cct̃us si ꝑiulum
sustineat cestatioĩs p̃nto ei ĩ¬
putandam quo tutelam¬
¶ demeuenne põt si duob te¬
stam̃tis cum hrẽt tres tutelã

Expanded text:
num Si is, qui tres tutelas administrabat, duobus pupillis diversis decretis datus est qui potuit excusari, et priusquam causas excusationis allegaret, unus ex pupillis, quorum iam tutelam administrabat, decessit, ubi desiit ei competere excusatio, statim tenuit eum prius decretum, quasi in loco tertiae tutelae quarta subroganda: nam ipso iure tutor est et antequam excusetur. potuit ergo tutela eius, qui nunc quarto loco invenitur, excusari: sed cum non sit excusatus, necessario subeundum est onus illius quoque tutelae. nec me movet, quod dicat aliquis hoc ne exigi, an administretur tutela: hoc administratio: ceterum si periculum sustineat cessationis, puto ei imputandam eam quoque tutelam. Idem evenire potest, si duobus testamentis, cum haberet tres tut
Abbreviated transcription (Latin):
nisi forte de om̃ b doms aut
pluriuma ꝑte eoꝵ controrũ¬
fia sit. ¶ Quos se mint ettusa¬
re si plures habet extusatõnes
et dequibdam nõt ꝑbauit a¬
lus utintur tp̃a non philetur.
Qicet aitus cutor ad mui̾sum
patrimoĩum datus ẽ tamen ex

Expanded text:
nisi forte de omnibus bonis aut plurima parte eorum controversia sit. Qui se vult excusare, si plures habet excusationes et de quibusdam non probaverit, aliis uti intra tempora non prohibetur. Licet datus tutor ad universum patrimonium datus
Abbreviated transcription (Latin):
consid̾anda est. nam si priorum
pupilloꝵ etas ꝓpe pub̾tatem
sit.ita ut tm̃ modo semestre
tempris reliquũ fu̾it aut eoꝵ
quoꝵ susciꝑe tutelam cogitur
nondabitur extusatõ. idq pͥn¬
cipalib ꝯstitutõtub caueatur.
rome.iam antiquitus ⁊ senatꝰ
ꝯsultis ⁊ ꝯstitutõib pͥncipim
plenissima ĩmuintas tributa

Expanded text:
consideranda est: nam si priorum pupillorum aetas prope pubertatem sit, ita ut tantummodo semenstre tempus reliquum fuerit, aut eorum quorum suscipere tutelam cogitur, non dabitur excusatio: idque principalibus constitutionibus cavetur. Romanae iam antiquitus et senatus consultis et constitutionibus principum plenissima immunitas tributa
Abbreviated transcription (Latin):
quo ent difiã tutelaꝵ dequibꝰ
diximꝰ. si t̾tia ⁊ quarta sit delata
licet in auarta prius detentus
sit qui huiꝰ. i quarte ex quo t¬
sus estadun̾strare inus ex quo
datus est ꝑrtulum susti̾et.
eum qui pnpulum bonis patͥ¬
insabstinuerat detuiend̾ m̃
quarta tutela existimaui qͣi de¬
posta illa cet̾m putatem rece
facturum pretorem. si ⁊̃ tuteiã
diffusa ⁊ negociosa sint ut pro
plurib cedat n igitur fiatres¬
⁊ sorores ꝯsortes plurium loco ha¬
bendi sunt. neq non fret si idẽ
pat̾moĩum hũt ⁊ ratio admist᷑¬
tionit pant̾ reddenda sit.⁊ ex di¬
uerso frattes duuso patrimoio
due tuteie supt. non enĩ ut dixi¬
tas rõuum ꝯficiendaꝵ ꝯsid̾anda¬

Expanded text:
entia tutelarum, de quibus diximus, si tertia et quarta sit delata, licet in quartam prius detentus sit, quod huius, id est quartae, ex quo iussus est administrare, illius ex quo datus est periculum sustinet. Eum, qui pupillum bonis paternis abstinuerat, detinendum in quarta tutela existimavi quasi deposita illa. Ceterum putarem recte facturum praetorem, si etiam diffusa et negotiosa sit, ut pro pluribus cedat. neque igitur fratres consortes plurium loco habendi sunt, neque non fratres, si idem patrimonium habent et ratio administrationis pariter reddenda sit. et ex diuerso fratres diuiso patrimonio duae tutelae sunt: non enim, ut dixitas rationum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑator adrianus britasio polo¬
ni legato lugonnensis. ¶ Si
claudius mantus qͣmius filiꝰ
familias sit. idoneus tutor eẽ
idebr̃. pater autem eius idcir¬
cocauere non uultut filiũ¬
suũ a tutela eximat. i hoc ar¬
tisicio ꝑsenerau̾int existimo
hinc tefrandi recte occursimi
ut ⁊ filius ⁊ ipẽ ad tutelam li¬
appellationem se excusare ex
obserandã diuris marcus sta¬
tuit computandi sunt. unde
ex dieaꝑti testĩanex eo quo¬

Expanded text:
ator Hadrianus Uitrasio Pollioni legato Lygdonensi. Si Clodius Macer, quamuis filius familias sit, idoneus tutor esse uidebitur, pater autem eius idcirco cauere non uult, ut filisuum tutela eximat, et in hoc artificio perseuerauerit, existimo te huic fraudi recte occursurum, ut et filius et ipse ad tutelam liappellationem se excusare, ex observanda divus Marcus statuit, computanda sunt, utrum ex die aperti testamenti,
Abbreviated transcription (Latin):
negocia g̾enda uorantur idesti
post qͣitum decunũ amisi inpie¬
tum modestinꝰ scripsit exr̾atio¬
nem a curatunc nect̾iam ẽẽ ꝯ
detreto pretoris sen presidi con¬
firmatus curator fuerit.

Expanded text:
negotia gerenda vocatur, id est post quartum decimum annum impletum. Modestinus respondit excusationem a cura tunc necessariam esse, cum decreto praetoris seu praesidis confirmatus curator fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
reactões tuto: pupsul si põt nec seqͥ¬
demanctore pupilurestitu̾e potuisse
hr̃ditatẽ diuus seu̾. ĩ ꝑsonaaris bono
parruortutor suorestituat. s ⁊ si pu¬
pillo sit restituenda ñ posse puꝑaio
siuenutoris auct̾e restitm constat.¬

Expanded text:
 pupilli sui potest. ne se quidem auctore pupillum restituere potuisse hereditatem diuus Seuerus in persona Arri Honorpatruo et tutori suo restituerat. Sed et si pupillo sit restituenda, non posse pupillo sine tutoris auctoritate restitui constat
Abbreviated transcription (Latin):
ut om̃em alcõm omict̾et. et¬
equumẽ eum hrĩ loco fideius
⁊ postea desierunt. sicut ⁊ ip̃e
magrãtus ꝓberecuratet hãc
accõm. ita ⁊ heres multo uistiꝰ.
niouissime non alas ait ĩ he¬
redem accõm dandam quãsi
rescribas. utrim pro uirili
portõne dandi sican obtio sit
eius qui pupillus fuit cum
quo potissmũ agat. Rꝵ. si do¬
lo fecuint mnagr̃atus ut minꝰ
pupalo cauetur in q̃m nult
accio ei danda in solidum eẽ
si ñ culpa dunitaxat coꝵ neq
dolo ipalo id factum ẽ equiꝰ
eẽ existimo uł ꝓportõne ĩ q̃i¬

Expanded text:
ut omnem cautionem omitteret, aequum est haberi eum loco fideiusset postea desierunt, sicut et ipse magistratus probe recusaret hanc actionem, ita et heres multo iustius. nouissime non alias ait in heredem actionem dandam, quam si rescribas utrum pro virili portione actio danda sit, an optio sit eius qui pupillus fuit, cum quo potissimum agat. respondit, si dolo fecerunt magistratus, ut minus pupillo caveretur, in quem vult actio ei danda in solidum est: sin culpa dumtaxat eorum neque dolo malo id factum est, aequius esse existimo pro portione in q
Abbreviated transcription (Latin):
tit. et rogau̾it cum ut ea restitu¬
atmeiuo meuiꝰq fu̾it mortuꝰ
ticii quo ꝯmodocedet. non h̾edi s
nisid̾caxat ut iimisttũ ticum
eleg̾it. Idem ẽ ⁊ si ꝓponas usũfru¬
ccum legatum. ¶ Si heres dã¬
puatus eẽt .x. imi ex lib̾tis dare.
et non ꝯstitu̾t cuidaret heres
obligare possum. ut si qñcumz
ego moriar. tuns seruusstichus
darenon erit dare eum tibi dãp¬
dem. Ei is cur legatus sit sti¬
chus ant pamphitus. cum stich
sibi legatum putare᷑ uendicaret
ampliꝰ mutand̾ uendicatõnes
non h̃t. tanqͣm si dampnatus
heres aiterutrum darestichum
ded̾it cumignoret sibi ꝑmissũ

Expanded text:
estituat Maeuio, Maeuiusque fuerit mortuus, Titii commodo cedit, non heredis, nisi dumtaxat ut ministrum Titium elegit. idem est et si ponas usum fructum legatum. Si heres damnatus esset decem uni ex libertis dare et non constituerit cui daret, heresobligare possum, ut si, quandoque ego moriar, tuus seruus Stichus non erit, dare eum tibi dam. Si is, cui legatus sit Stichus aut Pamphilus, cum Stichum sibi legatum putaret, uindicauerit, amplius mutandae uindicationis ius non habet: tamquam si damnatus heres alterutrum dare Stichum dederit, cum ignoret sibi permissu
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Q uin quidam uxor su¬
liuss ⁊ qͣmꝙͣ scir̾e̾t dotem ei red¬
ditam hoctam̃ pretextu usus eẽt
quasi dotisreodende nomine eã
sũmam legaret ꝑistimo deberi

Expanded text:
m. Cum quidam uxori sualuisset et quamquam sciret dotem redditam, hoc tamen praetextu usus esset, quasi dotis reddendae nomine eam summam legaret, existimo deberi
Abbreviated transcription (Latin):
rem principim ex indulgen¬
cia eoꝵ licet citͣͣ codicillosa tu
curIdemq custoditur in hiis
tum num de tutelaq absen¬
tib uł ꝓfecturis delata ẽ extͣa¬
turnam susceꝑtam aute non
deponunt. ¶Quicorporis itẽ
collegii iure excusantin. a col¬
legarum filioꝵq eoꝵ tutela
non extusantur. exceptis hiis
quib hoc sp̃aliter tributurm ẽ
tesimũ iniliarium ab urbe fi¬
loꝵ collegaꝵ suoꝵ tutelam
susciꝑe non cogunar¬
toris faoꝵ eiis tutelãm ad mĩ¬
strami aꝑ aliis tutelis ñ extͦat᷑
lmꝑator nr̃ cum diuo seuero
patre suo rescripsit ergo sipu¬
pillo lib̾tino hñti iusanuloꝵ
datus sit ingenuus tutor uel
curator conseq̃ns ẽ ut extusa

Expanded text:
rem principum ex indulgentia eorum, licet citra codicillos, a ttur.Idemque custoditur in his, numerum, de tutela, quae absentibus uel profecturis delata est, excusantur: nam susceptam antea non deponunt.Qui corporis, item collegii iure excusantur, a collegarum filiorumque eorum tutela non excusantur, exceptis his, quibus hoc specialiter tributum est.t‹e›si‹m›um miliarium ab urbe filiorum collegarum suorum tutelam suscipere non coguntoris filiorum eius tutelam administrans ab aliis tutelis non excusatimperator noster cum diuo Seuero patre suo rescripsit.Ergo si pupillo libertino habenti ius anulorum datus sit ingenuus tutor uel curator, consequens est, ut excusa
Abbreviated transcription (Latin):
auł. Ci post diuortiũ mortu¬
a muliere heres eiuscum uiro
pente ueeuis agat eadem indẽ¬
tur de restituenda dote int̾uem¬
Tre que ip̃ai muliere agente ob

Expanded text:
ale. Si post diuortium mortua muliere heres eius cum uiro parenteue eius agat, eadem uidentur de restituenda dote interuenire, quae ipsa muliere agente ob
Abbreviated transcription (Latin):
dat⁊ stipulat ita demũ in suam
ꝑsonam de dote accõm tͣnffert
si ex ꝯtinentistipulet᷑. cet̾m si ĩ¬
terpõito temꝑesipiuari uelit.
non nsi ꝯseutiente filia ꝑot̾it
qͣmuis in põtate sit. qr det̾iorẽ
ꝯdicion cui in dotem filie face̾¬
ñ potest. nisi ꝯsentiat. plane
siañ imꝑtiaĩ dotem deo̾it pote¬
rit ex insuallo ante nuptias tñ
⁊ cͣc uoluntatem quo filre stiꝑ¬
ulari. ¶ Siquis ꝓmulieredo¬
tem ded̾it ꝯuen̾itq ut quoquo
modo direpto m̾iio ip̃i solu̾et᷑.
pꝰea maritus uxori dotem sol¬
uerit pectissimedicetur exaccõ¬
nẽ nicommꝰ ei qui deoit contra
maritum competere.
quommꝰ cum priore marito de
dote exꝑiatur. ¶Quociens cul
pauinaccidit. nedosa socero.aũ
quol alio qui mulieris noĩe ꝓ¬
eum qui dotem reꝓmisit ħedẽ
instituerit satis ꝯstat nichilã¬

Expanded text:
dat et stipulatur, ita demum in suam personam de dote actionem transfert, si ex continenti stipuletur: ceterum si interposito tempore stipulari uelit, non nisi consentiente filia poterit, quamuis in potestate sit, quia deteriorem condicionem in dote filiae facenon potest nisi consentiat. Plane si ante nuptias dotem dederit, poterit ex intervallo, ante nuptias tamen, et citra voluntatem quoque filiae stipulari. Si quis pro muliere dotem dederit conveneritque, ut quoquo modo dirempto matrimonio ipsi solveretur, postea maritus uxori dotem solverit, rectissime dicetur exactionem nihilo minus ei qui dedit contra maritum competere. quo minus cum priore marito de dote experiatur. Quotiens culpa viri accidit, ne dos a socero aut a quolibet alio, qui mulieris nomine proeum qui dotem repromiserat heredem instituerit, satis constat nihil am
Abbreviated transcription (Latin):
edicti equitas non ẽ ambigu ẽẽ d¬
arie contrabentes decipiant᷑ cat
dum falsus tutor ad hibetur:.
uerbaantem edicti hecsunt. ꝙ
eo auciore inquip̾nt qui tutor
non fu̾it. ¶ uerb edicti uułra
d̾s ¶Quid enim si fuit tutoris
tamen fuit qui auctoritatem
accõmodare non potiit. ꝓuta
furiosus uel ad aliam regionẽ
Intͥdum qͣmuis añ tutorem
gestum ẽ non ꝑtinere ad hanc
partem ed icti¶Quid eñtm fi
duo tutores alter falsus alter
uenis auctoritatem accõmoda¬
uerunt nõne nalebit quod ge¬
singinariter scriptum sit. si m̃

Expanded text:
edicti aequitas non est ambigua, ne contrahentes decipiantur, dum falsus tutor adhibetur. Uerba autem edicti haec sunt. 'Quod eo auctore' inquit 'qui tutor non fuerit'. uerbis edicti multa desunt: quid enim si fuit tutor, is tamen fuit qui auctoritatem accommodare non potuit? puta furiosus uel ad aliam regionem interdum quamuis a non tutore gestum est, non pertinere ad hanc partem edicti: quid enim si duo tutores, alter falsus, alter uerus auctoritatem accommodauerint, nonne ualebit quod gesingulariter scr
Abbreviated transcription (Latin):
tenentur brdes magr̃atuũ
ut ip̃i teuentim net heres
tutoris uegłie noĩe tenetur.
iram magrãtus quid̾ in om̃e
ꝑiculum succedit heres ipsiꝰ
seadim̾stratõm tutele alt̾
sine berede decessit. Quesitũ ẽ¬
utrum in magrãtum. qñ cu
qͣm in magrãtuum debuisse.
enim eum cum stiret ꝑuprl¬
lo cautum nõ eẽ unu̾sa ne¬
gocia curare. et m ea ꝑte qͣn¬

Expanded text:
s magituum, ut ipsi tenentur: nam nec heres tutoris neglegentiae nomine tenetur. nam magistratus quidem in omne periculum succedit, heres ipsius se administrationem tutelae: alter sine herede decessit: quaesitum est, in magistratum, qui non curquam in magistratum: debuisse enim eum, cum sciret pupillo cautum non esse, uniuersa negotia curare, et in ea parte, q
Abbreviated transcription (Latin):
to non paruerunt. ¶ Sciendum
autem si magrãtus municipales
distulerint in successores uel si
satisartõnem data oꝑa trax̾int
quo ad successores suosaccipiãt
nichil eis ꝓdessesduns adrramis
rescripsit. ⁊̃ et meo qui electus ẽ
ad extimandas tutoris satisdatõ¬

Expanded text:
to non paruerunt.Sciendum autem est, si magistratus municipales distulerint in successores suos uel si satisdationem data opera traxerint quoad successores accipiant, nihil eis prodesse.Diuus Hadrianus rescripsit etiam in eum, qui electus est ad aestimandas tutorum satisdatio
Abbreviated transcription (Latin):
dem iudicio tutoris tͣnfłr opor¬
tere quale desunctus siisceꝑrt.
her eo ꝑtinet ut ñ extusetur he¬
res. si dicat se istrũta tuteia¬
na non inuenisse. nam cum ex
om̃ib bone fidei uidiciis ꝓpter
dolum hr̃s defimcti tene̾atur.
Idem puto serand̾ ⁊ in tutele
tumẽ ignorancie hr̃dum. hoc
tam̃ tunc obsumdum ẽ. cum
post mortem tutorit heres con¬
uemiaturnõ si lite ꝯtestata
tutor detessĩt. nam litis ꝯtesta¬
tione ⁊ penales accõnes trans¬
mitcutur ab utraq parte. et

Expanded text:
dem tutoris transferri oportere, quale defunctus suscepit. hoc eo pertinet, ut non excusetur heres, si dicat se instrumenta tutelaria non inuenisse: nam cum ex omnibus bona fide iudiciis propter dolum defuncti heres teneatur, idem puto obseruandum et in tutelae gnorantiae heredum. hoc tamen tunc obseruandum est, cum post mortem tutoris heres conueniatur, non si lite contestata tutor decesserit: nam litis contestatione et poenales actiones transmittuntur ab utraque parte et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatio autem non pupillo ĩ¬
cumbit ut doceat fideussoreᷤ
soluendo non fiusse cum ac¬
ciꝑent. s magrãtib ut doce¬
ant eos soruendo fuisse. ¶pͥ
Item fidenissorib eoꝵ saluam
stipuletur seruus puplicus
scipłeturscipulari debet rem
saiuam fore pupilioant c̾ce
ne ubi seruus puplicus uel d¬
ip̃e magr̃atus stipulatur di¬
cendum ẽ utuem accõm pu¬
ꝑillo dandam. ¶Si filius
familias su̾it magr̃atus. et
cam̃ pupillo non curau̾it.
aut nou idonee cautum sit
eius actio danda sit queritur
et ait iubanus n ꝑatrem de
peculio dandam. siueuolim¬
tate eius silus decurio factꝰ
sit siuenon. Nam ⁊ uolũtatẽ
patris inagr̃atuum adm̃ist᷑¬
uit. artamen non oꝑt̾e prem
usltra qͣm de petulio ꝯueniri.
qͣi rem puplicam saluam fo
resoiam ꝓmutat. qui dat uo¬
lutatem is filus deturio
datos cautione nõ exacta. qͦꝵ¬

Expanded text:
batio autem non pupillo incumbit, ut doceat fideiussores soluendo non fuisse cum acciperentur, sed magistratibus, ut doceant eos soluendo fuisse.Priuiitem fideiussoribus eorumservus publicus stipulari debet rem salvam fore pupillo, aut certe ne ubi servus publicus vel ipse magistratus stipulatur, dicendum est utilem actionem pupillo dandam. Si filius familias fuit magistratus et caveri pupillo non curaut non idonee cautum sit eius actio danda sit, quaeritur. et ait Iulianus in patrem de peculio dandam, siue uoluntate eius filius decurio factus sit siue non: nam et si uoluntate patris magistratum administrauit, attamen non oportere patrem ultra quam de peculio conueniri, quasi rem publicam saluam solam fore promittat, qui dat uoluntatem, ut filius decurio datos cautione non exacta, q