comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
berillꝰ. saphirꝰ. carbunculꝰ. & smaragdꝰ. Qe
numero lapidũ. ipsi ordines designati st̃
angłoꝵ. Quos apostata angłs ante lapsũ
quasi in uestim̃to ornam̃ti sui affixos ha¬
buit ad quoꝵ se cõꝑationẽ dũ se clariorẽ
cunctis aspexit. ꝯfestĩ intumuit. & cor suũ
ad suꝑbiã eleuauit. Angłi semꝑ in d̾õ gau¬
dent ñ in se. Malꝰ uͦ in de ẽ diabol. qr ñ q̃ dĩ

Expanded text:
berillus, saphyrus, carbunculus, et smaragdus. Quo berillus, saphyrus, carbunculus, et smaragdus. Quo numero lapidum, ipsi ordines designati sunt angelorum. Quos apostata angelus ante lapsum quasi in vestimento ornamenti sui affixos habuit: ad quorum comparationem dum se clariorem cunctis aspexit, confestim intumuit, et cor suum ad superbiam elevavit. Angeli semper in Deo gaudent, non in se. Malus
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃ et̃ne beatitudinis ꝙͣ minꝰ acceꝑant. ynde
inde boni ꝓficiunt. Bonoꝵ angłoꝵ numerꝰ
mero electoꝵ om̃iũ supplebit᷑. qr mimerꝰ soli
õo ẽ cognitꝰ. Int̃ angłos distantia potestatũ ẽ.
& ꝓ gͣdiũ dignitate. minist̾ia eisdẽ st̃ distri¬
buta. Aliisq alii p̾ferunt᷑. tã culmine pote¬
statis ꝙͣ scientia uirtutis. Submministrant gͥ
alii alioꝵ p̃ceptis. atq obediunt iuissis. Unde
ad ꝓpħam zachariã angłs angłm mictit.
& quecũq annuntiare debeat p̃cipit. No¬
uẽ ẽe districtiones ł ordines angłoꝵ sacre
scripture testant᷑. id ẽ angłi. archangłi. cͦ¬
ni.dñationes. uirtutes. pͥncipatꝰ. potestateᷤᷤ
cherubin. & seraphin. Hoꝵ ordinũ nume¬
rũ etiã exechiel ꝓpħa describit sub totidẽ
noĩb lapidũ. cũ de pͥmatu apostate angłi
loq̃ret᷑. Om̃is inqͥt lapis oꝑim̃tũ tuũ. sar¬
dius & toparius. & iaspis. crisolitꝰ. & onix. &

Expanded text:
 et beatitudinem quam minus acceperant; unde inde boni proficiunt. Bonorum angelorum numerus, mero electorum omnium supplebitur, quiDeo est cognitus. Inter angelos distantia potestatum est, et pro graduum dignitate, ministeria eisdem sunt distributa. Aliisque alii praeferuntur tam culmine potestatis, quam scientia virtutis. Subministrant igitur alii aliorum praeceptis, atque obediunt jussis. Unde ad prophetam Zachariam angelus angelum mittit, et quaecunque annuntiare debeat praecipit. Novem esse distinctione testantur, id est, angeli, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubin, et seraphin. Horum ordinum numerum etiam Ezechiel propheta describit sub totidem nominibus lapidum, cum de primatu apostatae angeli loqueretur: Omnis, inquit, lapis operimentum tuum, sardius, et topazius, et jaspis, chrysolythus, et onyx, et
Abbreviated transcription (Latin):
magna iã ex parte dissolute corrigie. ex parte
remanserint. Quam re colligi pot antiquuꝰ
hostis qͥtã p̃sto ẽ factis corꝑalibꝰ ꝙͣ nimiis insi¬
natura & munst̾io angłoꝵ ⁊ d casu apostataꝵ.¬

Expanded text:
magna jam ex parte dissolutae corrigiae, ex parte magna jam ex parte dissolutae corrigiae, ex parte remanserint. Qua in re colligi potest antiquus hostis, qui jam praesto est cornatura, ministerio angelorum, et de casu apostata
Abbreviated transcription (Latin):
sitpalma uictorie sine labore certaminiꝰ.
ine labore certaminis. ñ ẽ palma uucto¬
riȩ. Unde gͦ uictores sc̃ nͥq cont᷑ antiqͥ
hostis insidias decertauert̃.: Malignꝰ quip¬
pe sp̃c cogitationi. locutioni atꝙ oꝑi nr̃o sẽ¬
ꝑ assistic. si fortasse qͥd iueniat. unde apd̃
exam̃ et̃ni iudicis accusator existat. Uis ete¬
nĩ nosse qͦm᷑ ad decipiendũ sẽꝑ assistat.
Quidã qͥ ñc nob̾cũ st̃. rẽ quã narro testant᷑.
Qui quadã die de itin̾e domũ regress. man¬
cipio suo negligent̃ loq̃ns p̃cepit dicens. Ue¬
ni diabole discalcia me. Ad cuiꝰ uocẽ mox cepe¬
rt̃ se caligarũ corrigie in sũma uelocitate dis
solu̾e ut aꝑte ꝯstaret. qd̾ ei ipse qͥ nõiatꝰ fuit
ad extͣhendas caligas diabolꝰ obedisset. Qd̃
mox ut pbr uidit uehem̃ter expauit. mag¬
msq uocib clamare cepit dicens. Reced̃ mi¬
ser. recede. ñ enĩ tͥ s mancipio meo locutꝰ sũ.
Ad cuꝰ uocẽ ꝓtinꝰ recessit. ita ut inuente sint

Expanded text:
nis. Sine labore certaminis, non est palma victoriae. Unde ergo victores, nisi quia contra antiqui hostis insidias decertaverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutioni, atque operi nostro semper assistit: si fortasse quid inveniat, unde apud examen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum semper assistat? Quidam qui nunc nobiscum sunt, rem quam narro testantur.Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo negligenter loquens praecepit dicens: Veni, diabole, discalcia me. Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum solvi, ut aperte monstraret quod ipse, qui nominatus fuerat ad extrahendas caligas, mox ut presbyter vidit, vehementer expavit, magnisque vocibus clamare coepit dicens: Recede miser, recede: non enim tibi, sed mancipio meo locutus sum. Ad cujus vocem protinus recessit, ita ut inventae sint
Abbreviated transcription (Latin):
angłi uocant᷑. qñ mittunt᷑. Nat᷑a angłoꝵ mu¬
tura in cõmutabiles ẽent. diabolꝰ utiq ñ ceci¬
disset. Mutabilitatẽ itaq nature. suffragat
in illis ꝯtẽplatio creatoris. Ind̾ & pͥuatꝰ ẽ a¬
postata angłs dũ fortitudinẽ suã ñ ad̾o. s
a se uoluit custodire. Ante omnẽ creaturã
angłi facti st̃ dũ dictũ ẽ. fiat ligx. De ipsis em̃
uic̃scͥptura. Prior om̃iũ creata ẽ sapientia. Lux
enĩdicunt᷑ participando lucis et̾ne. sapien¬
tia uͦ dicunt᷑ ignite inh̾endo sapĩe. Et dũ
mutabiles sint nat᷑a. ñ tam̃ finit eos ꝯtẽpla¬
tio mutari diuina. Ante omnẽ creationẽ¬

Expanded text:
angeli vocantur, quando mittuntur. Natura angelorum mutura incommutabiles essent, diabolus utique non cecidisset. Mutabilitatem itaque naturae suffragat in illis contemplatio Creatoris. Inde et privatus est apostata angelus, dum fortitudinem suam non a Deo, sed a se voluit custodire. Ante omnem creaturam angeli facti sunt, dum dictum est: Fiat lux. De ipsis enim dicit Scriptura: Prior omnium creata est saenim dicuntur, participando luci aeternae; sapientia vero dicuntur, ingenitae inhaerendo Sapientiae. Et dum mutabiles sint natura, non tamen sinit eos contemplatio mutari divina. Ante omnem creatura
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipiũ uiarũ di. Unde & ad cõꝑationẽ an¬
atꝰ ordinis p̃latione. ñ tẽporis gͣntitate. Pri¬
cia cecidit. ita ut sine reꝑatione lab̾etur.
Cuius p̃lationis excellentiã. ꝓpha his uerb̾
annunciat. Cedri ñ fuer̃t altiores illo in
paradiso di abietes ñ adeqͣuert̃ sũmitatẽ
illiꝰ. Om̃e lignũ ꝑadisi ñ ẽ assimilatũ ei. q̃m

Expanded text:
onem antitit ordinis praelatione, non temporis quantitate. Pricia cecidit, ita ut sine reparatione laberetur, cujus praelationis excellentiam propheta his verbis annunciat: Cedri non fuerunt altiores illo in paradiso Dei, abietes non adaequaverunt summitatem illius. Omne lignum paradisi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ desideriũ uoluntatis in iuste. formida
rigͥ ñ debet. qͥ nichil nͥ ꝑmissus ualet. So
lagͦ uis illa tim̃da ẽ. q̃ cũ hostẽ seuire ꝑ¬
miserit. ei adu̾s iusti iudicĩ. e iĩta illiꝰ
uoluntas seruit. Paululũ uͦ manũ postu¬
lat extendi. qr exteriora st̃ q̃ expetit ꝯteri.

Expanded text:
rmidari ergo non debet, qui nihil nisi permissus valet. Sola ergo vis illa timenda est, quae cum hostem saevire permiserit, ei ad usum justi judicii, et injusta illius voluntas servit. Paululum vero manum postulat extendi; quia exteriora sunt quae expetit conteri.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinuia sese ꝓ eo in lacrimis afflixit. salutarẽ
cotiche hostrã obtulit. & reu̾sus postea ad bal¬
neũ. eũ minime inuenit. Qua ex re gͣntũ ꝓ¬
sit aninab ĩ molatio sacre oblationis osten¬
ditur. qn hanc & ipsi mortuoꝵ sp̃c ã uiuen¬
tib petunt. & signa indicant qͥb ꝑ eã abso¬

Expanded text:
continua sese pro eo in lacrymis afflixit, salutarem quotidie hostiam obtulit, et reversus postea ad balneum, eum minime invenit. Qua ex re, quantum prosit animabus immolatio sacrae oblationis ostenditur: quando hanc et ipsi mortuorum spiritus a viventibus petunt, et signa indicant quibus per eam abso
Abbreviated transcription (Latin):
dieb xxx. ꝯtimus offerre: ꝓ eo sacrificiũ stude.
& nullꝰ om̃ino p̃t̃iittat᷑ dies. qͦ ꝓ absolutione
illiꝰ salutaris hostia ñ ĩmolet᷑. Qui ꝓtinꝰ absces¬
sit. & paruit. Nob̃ aũ alia curantibꝰ. atq eno¬
lutos dies ñ numerantibꝰ. idẽ fr̃ qͥ defunctꝰ ẽ
nocte qͣdam fr̃i suo germano copioso ꝑ uisio¬
nẽ apparuit. Quẽ ille cũ uidisset inqͥsunt
uicens. Quid ẽ fr̃: Quomͦ es: Cui ille respon¬
dit. Nuncusq male fui. mͦ iã bene sũ. qr ho¬
die cõmunionẽ recepi. Qd̃ idẽ copios ꝑgens
ꝓtinꝰ frĩb in monast̾io indicauit. fr̃es uͦ sol¬
licite cõputabant dies. & repererant qd ipse
dies extitit. qͦ ꝓ eo trigesima oblatio fuit im¬
pleta. Cũq & copiosus nesciret qd̾ ꝓ eo fr̃es
ag̾e̾nt. & fr̃s ignorassent qd̃ de illo copiosꝰ uidis¬
set uno eodẽq tẽꝑe dũ cognouit ille qd̃ isti
ignotant acq ili cognoscebaent qd ppose iis¬

Expanded text:
is offerre pro eo sacrificium stude, et nullus omnino praetermittatur dies, quo pro absolutione illius salutaris hostia non immoletur. Qui protinus abscessit, et paruit. Nobis autem alia curantibus, atque evolutos dies non numerantibus, idem frater qui defunctus fuit, nocte quadam fratri suo germano Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit dicens: Quid est, frater? Quomodo es? Cui ille respondit: Nunc usque male fui, modo jam bene sum: quia hodie communionem recepi. Quod idem Copiosustribus in monasterio indicavit. Fratres vero sollicite computabant dies, et repererant quod ipse dies exstitit, quo pro eo trigesima oblatio fuit impleta. Cumque et Copiosus nesciret, quid pro eo fratres agerent, et fratres ignorassent quod de illo Copiosus vidisset, uno eodemque tempore dum cognovit ille quod isti ignorant, atque isti cognoscebant quod ille vid
Abbreviated transcription (Latin):
Precioso gͥ eiꝰdẽ monast̾ii p̃posito. ad me acci¬
to dixi. Uade & nullus ex fr̃ib se ad eũ mo¬
rientẽ tungat. nec sermonẽ ꝯsolationis ex
cinꝰlibet eoꝵ ore ꝑcipiat. s cũ in morte ꝯsti¬
tutꝰ fr̃s quesierit. ei suus fr̃ carnalis dicat.
qr ꝓ solidis qͦs occulte habuit. a cunctis frib
abhominatꝰ sit. ut saltẽ in morte de culpa
m̃tẽ amaritudo tͣnsuerb̾et. atq ã peccõ qd̾
ꝑpetrauit purget. Cũ uͦ mortuus fu̾it. corpꝰ
illiꝰ c̃ fr̃m corꝑib ñ ponat᷑. s qͦlibet fossã in
sterguilinio facite: in eo corpꝰ eiꝰ picite. ibiq
te: si mul
om̃s clamantes pecinta tua tecũ su
nẽ. & sic eũ t̾ra oꝑite. In quibꝰ utrisq E¬
face̾t. & istos auaricie tanta dãpnatio misceri
in culpa ꝓhib̾et. Qd̾ita factũ ẽ. Nã cũ idẽ ꝑ¬
uenisset ad mortẽ: & anxie quereret fr̃ib se
cõm̃dare: nulłq ei ex fr̃ib applicare: & logui

Expanded text:
Precioso igitur ejusdem monasterii praeposito ad me acciPrecioso igitur ejusdem monasterii praeposito ad me accito, dixit: Vade, et nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat, sed cum in morte constitutus fratres quaesierit, ei suus frater carnalis dicat: quia pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratribus abominatus sit, ut saltem in morte de culpa mentem amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum corporibus non ponatur, sed quolibet fossam in sterquilinio facite, in eo corpus ejus projicite, ibique te, simul omnes clamantes, Pene, et sic eum terra operite. In quibus utrisque refaceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet. Quod ita factum est. Nam cum idem pervenisset ad mortem, et anxie quaereret se fratribus commendar
Abbreviated transcription (Latin):
ro reuerentia di & sacerdotũ. id uniu̾isa
scã sẏnodus statuit. ut qr solent crebro
m̃sis ociose fabule int̾pom. iom̃i sacer¬
dotali ꝯuuio lectio scripturarũ diutnaꝵ
misceat᷑. E hoc enĩ & amine edificant᷑ ad
bonũ. & fabule ñ necessarie ꝓhibentur.

Expanded text:
ro reverentia Dei et sacerdotum id universa ta synodus statuit, ut, quia solent crebro mensis otiosae fabulae interponi, in omni sacerdotali convivio lectio Scripturarum divinarum misceatur. Per hoc enim et animae aedificantur ad bonum, et fabulae non necessariae prohibent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓunciȩ. & p̃cipue metropolitani adierit
imꝑatorẽ: hc̃ repbari & abici oport̾e ñ
lolũ a cõmumone. uerũ & ab honore cuius
particeps udr existere. qr uenerandi prin¬
cipis aurib molestiã temptauit inferre.
ꝯtra leges eccłie. Si igitur adire principẽ
necessaria causa deposcit. hoc agat᷑ cũ trac¬
tatu & ꝯsilio metropolitani. & ceteroꝵ ep̃oꝵ¬

Expanded text:
provinciae, et praecipue metropolitani, adierit imperatorem, hunc reprobari et abjici oportere, non solum a communione, verum et ab honore cujus particeps videtur existere, quia venerandi principis auribus molestiam tentavit inferre contra leges Ecclesiae. Si igitur adire principem necessaria causa deposcit, hoc agatur cum tractatu et consilio metropolitani, et caeterorum ep
Abbreviated transcription (Latin):
sequestrentur: neq etiã in ꝯuiuio cũ xp̃iamᷤ
cõmunicent. Nam si adulterȩ ꝯiuges reate
sunt. si fuis uiris obnoxie fuerint. qͣntoma¬
gis uidue que di religiositatẽ mutauert̃.
crimine adulterĩ notabunt᷑. si deuotionẽ
quã sponte nec coacte d̃o obtulerunt. libidi¬
nosa uoluntate corruperint. atq ad scd̾as
nuptias transitũ fecerint: Que & siigo¬
lentia itruente ab aliguo opp̃sse fuerint. ac
postea delectatione lbidinis ꝑmanere in con¬
iugio raptori uel iuolento uiro ꝯsenserint.
uanatione suꝑius dicta teneant᷑ obnoxie.
De talib ait apłs. Cũ enĩ luxuriate fuerint.
Snibere in xp̃o uolunt habentes damnatio

Expanded text:
estrentur, neque etiam in convivio cum Christianis estrentur, neque etiam in convivio cum Christianis communicent. Nam si adulterae conjuges reae sunt, si suis viris obnoxiae fuerint, quanto magis viduae quae Dei religiositatem mutaverunt, crimine adulterii notabuntur, si devotionem quam sponte nec coacte Deo obtulerunt libidinosa voluntate corruperint, atque ad secundas nuptias transitum fecerint? Quae et si violentia irruente ab aliquo oppressae fuerint, ac postea delectatione libidinis permanente in conjugio raptori vel violento viro consenserint, damnatione superius dicta teneantur obnoxiae. De talibus ait Apostolus: Cum enim luxuriatae fuerint, nubere in Christo volunt, habentes damnati
Abbreviated transcription (Latin):
sterioꝵ ceti. & eccłiarũ ꝯnentib eliminan
lis. tantũ facinꝰ ꝯtinua lam̃tatione defle-
ant. Unde u̾bo dñi & canonica auctoritate
i hac scã synodo p̃cipimus ut om̃ino sepa¬
rent᷑ & iuram̃to colligant᷑. ulteriꝰ sub uno¬
ñ cohabitare tecto. nec familiari frui collo¬
quio excepto in eccłia. aut in publico. aut
tem habere ullã cõmunẽ: unde suspitio
ilecebrosi cdesiderii. aut scandalũ libidino¬
si factiiuste possit oriri. Si q̃ etiã int̾ se
diuidenda sint d̾iuidant. & ut̃q sua ꝓui¬
deat. & incestuosus sine spe ꝯuigii maneat̃.
De uidius q̃ ꝓfessã ꝯtinentiã p̃uaricate st̃.
Eicut ẽ bonũ castitatis p̃mtũ. ita & maiori
Dobseruantia & p̃ceptione custodiendũ
ẽ ut sique uidue quãlibet adhuc in mino¬
rib annis posite. & matura etate a uiro relic¬
te se ddeuouerint. dõ. & ueste laicali abiecta.
sub testimonio ep̃i & eccłie religioso habitu
apparuert̃ postea uͦ ad nuptias scłares transi¬

Expanded text:
steriorum coetu ecclesiarumque conventibus eliminandlis tantum facinus continua lamentatant. Unde verbo Domini et canonica auctoritate in hac sancta synodo praecipimus, ut omnino separentur, et juramento colligentur, ulterius sub uno non cohabitare tecto, nec familiari frui colloquio, excepto in ecclesia, aut in publico, aut rem habere ullam communem, unde suspicio illecebrosi desiderii, aut scandalum libidinosi facti juste possit oriri. Si qua etiam inter se dividenda sint, dividant, et uterque sua prodeat, et incestuosus sine spe conjugii maneat.fessam continentiam praevaricatae sunt: sicut bonum est castitatis praemium, ita et majori observantia et praeceptione custodiendum est, ut si quae viduae, quamlibet adhuc in minoribus annis positae et matura aetate a viro relictae, se devoverint Deo, et veste laicali abjecta, sub testimonio episcopi et Ecclesiae religioso habitu apparuerunt, postea vero ad nuptias saeculares transi
Abbreviated transcription (Latin):
fideles ãmonere: ut qñ ad eccłiam ꝯuemi¬
unt. sine strepitu ac tumultu eã ingrediant᷑
in qͣ etiã quãctiu in or̃onis causa morant᷑. nẽ¬
quaqͣm manes int̾ se ꝓferant ꝯfabulatione.
s⁊ tẽꝑore quo missaꝵ solemnia celebrant᷑. ñ
solũ ab ociosis & imuitilib u̾b. uerũetiã & aꝑ
nitiofis cogitationib funditꝰ abstinendũ sit.
Qd aiuina clem̃tia fixis in t̾ram genib exo
sollẽnitatib quib sc̃a & imiu̾salis eccłia
ob recordationẽ cñice resurrectionis solet
stando orare. fixis in t̾ram genib supplicit
oñs nob dedit exemplũ. S ce stephanꝰ mar.¬
tir & apłs paułꝰ eadem fecisse lib̾ actus apłoꝵ
cestis ẽ. ex quib intelligidatur. oport̾e xp̃ia¬
nũ humilit̃ in t̾ram ꝓsterni. ne forte au
dicatur. catr suꝑbiat t̾ra & cinis. Qd̃ ñ liceat¬

Expanded text:
dmonere, ut quando ad ecclesiam conveniunt, sine strepitu ac tumultu eam ingrediantur, in qua etiam quandiu in orationis causa morantur, nequaquam inanes inter se proferant confabulationes, sed tempore quo missarum solemnia celebrantur, non solum ab otiosis et inutilibus verbis, verumetiam et a perniciosis cogitationibd divina clementia fixis in terra genibus solemnitatibus, quibus sancta et universalis ecclesia ob recordationem Dominicae Resurrectionis solet stando orare, fixis in terra genibus supplicitDominus nobis dedit exemplum. Sed et Stephanus martyr, et apostolus Paulus eadem fecisse, liber Actus apostolorum testis est, ex quibus intelligi datur, oportere Christianum humiliter in terram prosterni, ne forte illi dicatur: Cur superbiat terra et cinis? CAP. C
Abbreviated transcription (Latin):
loci ddestruant᷑. In altari in qͦ ep̃c missã cele¬
Dec in altari quo missã ep̃c cantauit prb̾r
eo die missã celebrare p̾sumat. Ut ep̃c
aut prbr pꝰꝗͣ missã inceꝑit. & oronẽ dix̾i̾t.
nͥ passio aliq̃ int̾uenerit. nullomͦ audeat
suppleant᷑ missarũ sollẽma. s qui initiũ po ctͣm¬
nit. fuppleat usq ad finẽ. qi scriptũ ẽ. Qi
ꝑ seuerauerit usq in finẽ hic saluus erit.
Siqͥs u̾ p̃sumpserit p̃cer qd̾ posumꝰ. agere.¬

Expanded text:
 CCXXVI.-- In altari in quo episcopus missam celeNec in altari, in quo missam episcopus cantavit, presbyter eo die missam celebrare praesumat. C missam incoeperit et orationem dixerit, nisi passio aliqua intervenerit, nullo modo audeat suppleantur missarum solemnia, sed qui initium sumpsit, suppleat usque ad finem, quia scriptum est: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Si quis vero praesumpserit p
Abbreviated transcription (Latin):
ut uacetis or̃omi. & hoc utiq laicis p̃cepit.
multomagis sacerdotib quib & orandi &
sacrificandi uige officiũ ẽ semꝑ debebunt
ab huiꝰmodi ꝯsortio abstine̾: Quisi ꝯtami¬
natꝰ fuerit carnali ꝯcupiscentia. qͦ pudore.
ł sacrificare forsitan usurpabit. aut qͣ ꝯsci¬
entia quo ue merito exaudiri se credit: Cã
dictũ sit. Om̃ia munda mundis. comqͥna

Expanded text:
oc utique laicis praecepit, multo magis sacerdotibus, quibus et orandi et sacrificandi juge officium est: semper debebunt ab hujusmodi consortio abstinere. Qui si contaminatus fuerit carnali concupiscentia, quo pudore vel sacrificare forsitan usurpabit, aut qua conscientia, quove merito exaudiri se credit, cum dictum sit: Omnia munda mundis coin
Abbreviated transcription (Latin):
nus impositionẽ ep̃oꝵ post baptismũ
accipere debent sp̃m sc̃m. ut pleni xp̃iani
inueniant᷑. De sp̃u scõ accipimꝰ. ut spiri¬
cor fidele: ad prudentiã ad ꝯstantiã dila¬
tat᷑. De sp̃u sc̃o accipimꝰ. ut sapiamꝰ int̾ bo¬
nũ & malũ discernere: usta diligere:. inu¬
sta respuere: ut inuidie acsuꝑbie repugne¬
mus. ut luxuriȩ ac diu̾sis illecebris. & fedis
morte ꝑiclitantib Sicut aũ duob tẽpori¬
b pascha uidelicet & pentecosten ã ieumnis
celebrari debet baptismꝰ. ita etiã traditio¬
nẽ scĩ sp̃c a ieuinis pontificib ꝯuenit cele¬

Expanded text:
nus impositionem episcoporum, post baptismum accipere debent Spiritum sanctum, ut pleni Christiani inveniantur. De Spiritu sancto accipimus, ut spiritiam dilatatur. De Spiritu sancto accipimus, ut sapiamus, inter bonum et malum discernere, justa diligere, injusta respuere, ut invidiae ac superbiae repugnemus, ut luxuriae ac diversis illecebris et foedis morte periclitantibus. Sicut autem duobus temporibus Pascha videlicet et Pentecoste a jejunis celebrari debet baptismus; ita etiam traditionem Spiritus sancti a jejunis pontificibus convenit cele
Abbreviated transcription (Latin):
t ep̃i eoꝵq ministri om̃ib uirib ela¬
borare studeant. ut ꝑniciosã & a di¬
abolo inuentã sortilegã & maleficã
artẽ penitꝰ ex parrochiis suis eradi¬
cent & si aliquẽ uirũ aut feminã huiꝰdemodi
sceleris sectatorẽ inuenerint. turpit̃ de hone¬
statũ. de parrochiis suis eiciant. Ait enĩ apłs.¬
ta. sciens qr subu̾sus ẽ. qui etmodi ẽ. Subu̾si st̃
& a chiabolo capti tenent᷑. qͥ derelicto creatore
suo a diabolo suffragia q̃runt. Et id̾o atali pe¬
ste mundari debet sc̃a eccłia. Ius̃ etiã ñ omit¬
tendũ. qd̾ q̃dam scelerate mulieres retͦ post
horis cũ diana paganoꝵ dea. ł cũ herodiade
& innumera multitudine mulierũ eqͥtare
suꝑ qͣsdã bestias. & multa t̾raꝵ spacia intẽ

Expanded text:
laborare studeant, ut perniciosam et a Zabulo inventam sortilegam et maleficiam artem penitus ex parochiis suis eradicent, et si aliquem virum ac mulierem hujuscemodi sceleris sectatorem invenerint, turpiter dehonestatum de parochiis suis ejiciant. Ait enim aposta, sciens quia subversus est qui ejusmodi est . Subversi sunt et a diabolo capti tenentur, qui derelicto Creatore suo, a diabolo sua suffragia quaerunt, et ideo a tali peste mundari debet sancta Ecclesia. Illud etiam non omittendum quod quaedam sceleratae mulieres retro post horis cum Diana paganorum dea vel cum Herodiade et innumera multitudine mulierum equitare super quasdam bestias, et multa terrarum sp
Abbreviated transcription (Latin):
ducit. E cũ solus sp̃c hoc patit᷑: infidelis
mens. hec ñ ammo s in corꝑe euenire opi¬
nat᷑. Quis enĩ ñ in sõnis & nocturnis tiisio¬
nib extra se ipsũ educit᷑. & multa uidet dor¬
miendo. q̃ nũquã uicderat uigilando: Quis
uͦ tã stuitꝰ & hebes sit: qui hec om̃ia q̃ in solo
sp̃u fiunt. etiã in corꝑe accid̾e arbitret᷑: Cũ
iherechiel ꝓpheta uisiones dm̃i in sp̃u ñ in cor¬
pore uidit. & ioħes apłs apocalipsis sacram̃¬
se dic̾e raptũ in corꝑe. Om̃ib itaq publice
annuntiandũ ẽ: qd̃ qͥ talia & hissimilia cre¬
dit. fidẽ ꝑdit. & qͥ fidẽ rectã in d̾oñ ħt. hic
ñ ẽ enis. s alꝰ in quẽ credit. id cdiaboli. Nã¬
Quisqͥs gͦ aliqͥd creddit posse fieri. aut aliꝙͣ
creaturã in meliꝰ aut indeceriꝰ ĩmutari. aut
tnsformari in aliã speciẽ ł similitudinẽ: nͥ
ab ipso creatore: qͥ omĩa fecit. & ꝑ quẽ om̃ia

Expanded text:
ducit. Et cum ducit. Et cum mens haec non in animo, sed in corpore evenire opinatur. Quis enim non in somnis et nocturnis visionibus extra seipsum educitur, et multa videt dormiendo, quae nunquam viderat vigilando? Quis vero tam stultus et hebes sit, qui haec omnia quae in solo spiritu fiunt, etiam in corpore accidere arbitretur, cum Ezechiel propheta visiones Domini in spiritu non in corpore vidit se dicere raptum in corpore? . Omnibus itaque publice annuntiandum est, quod qui talia et his similia credit, fidem perdit, et qui fidem rectam in Deo non habet, hic non est ejus, sed illius in quem credit, id est diaboli. NaQuisquis ergo aliquid credit posse fieri, aut aliquam creaturam in melius aut in deterius immutari aut transformari, aut in aliam speciem vel similitudinem nisi ab ipso Creatore qui omnia fecerat et per quem omnia
Abbreviated transcription (Latin):
b uelut dñe obedire. & certis noctib ad eni̾
seruitiũ euocari. S utinã he sole in ꝑfidia
fua ꝑissent. & ñ multos secũ in infidelitatĩ
interctũ ꝑtraxissent. Nã innumera mul¬
titudo hac falsa opinone decepta. hec uera
ẽe credit. & credendo a recta fide deuiat. &¬
in errore paganoꝵ reuoluttẽ. cũ aliqͥd diumi¬
tatis aut numinis extra unũ dm arbitrat᷑.
Quappt̃ sacerdotes ꝑ eccłias sibi cõmisfas
popło om̃i instantia p̃dicare debent. ut no¬
uerint hec om̃imodis falsa ẽẽ. & ñ ã diuino¬
s a maligno sp̃u talia fantasmata m̃tib in¬
fideltũ irrogari. Siqͥdẽ ipse sachanas qͥ tͣns¬
figurat se in angłm lucis. cũ mentẽ cuiꝰcũq
muliercule ceꝑit & hanc sibi ꝑ infidelitatẽ¬
se in diu̾sarũ ꝑsonarũ sp̃es atq similitudi.¬
nes. & mentẽ quã captiuã tenet. in sõnis de¬
ludens. mͦ leta. mͦ tristia. mͦ cognitas. mͦ in¬
cognitas ꝑsonas ostendens. ꝑ deuia queq de¬

Expanded text:
 velut domine et certis noctibus ad eius servitium evocari. Sed utinam he sole in perfidia sua periissent et non multos secum ad infidelitatis interitum pertraxissent. Nam et innumera multitudo, hac falsa opinione decepta, hec vera esse credunt et credendo a recta fide deviant et errore paganorum involvuntur, cum aliquid divinitatis aut numinis extra unum deum arbitrantur. Quapropter sacerdotes per ecclesias sibi commissas populo dei omni instantia predicare debent, ut noverint hec omsed a maligno spiritu talia phantasmata mentibus infidelium irrogari. Siquidem ipse Satanas, qui transfigurat se in angelum lucis, cum mentem cujuscunque mulierculae coeperit, et hanc sibi per infidelitatese in diversarum personarum species ac similitudines: et mentem quam captivam tenet in somnis deludens, modo laeta modo tristia, modo cognitas, modo incognitas personas ostendens, per devia quaeque de
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ gͦ par causa sit. int̾dũ ꝓbatione cessan¬
De hoc qd̃ mͥ reputatũ ẽ in hac synodo
qd̾ simul cũ ista femina adulteriũ uł
forncationẽ fecissẽ. qd̃ ego ñ ita feci: nec
inde me cubpabilẽ recognosco. sic me d̾̃s
cationẽ fecisti. unde disciplinã ł peni¬
tentiã suscepisti: ampliꝰ ñ adulterabis.
nec fornicaberis cũ ea. nec aliã uxorẽ ac¬
cipies. nͥ post ꝑactã penitentiã tibi licen¬
tia data fuerit ab ep̃o. aut ab eiꝰ misso.
bisto die in antea istã tuã ꝯiugẽ nom̃.
lł. quã iniuste dimiseras ita tenebis. sic̃
ꝑ rectũ maritꝰ suã debet hab̾e ꝯugẽ in dilec¬
tione. & debita disciplina. Nec eã ꝑ ullũ ma¬
lũ ingentũ a te separabis. nec ea uiuente ali¬
iuste dimiseras. ita tenebis & amplexabe¬
ris. & ei in seruitio. in amore. & in timore ita
eris subiecta & obediens. sic̃ ꝑ rectũ uror suo
debet ẽẽ subiecta marito. Nec ũquã ab eo te

Expanded text:
Cum enim par causa sit, interdum probatione cessanCum enim par causa sit, interdum probatione cessanDe hoc quod mihi reputatum est in hac synodo, quod simul cum ista femina adulterium vel fornicationem fecissem, quod ego non ita feci, nec inde me culpabilem recognosco: sic me Deus cationem fecisti, unde disciplinam vel poenitentiam suscepisti, amplius non adulterabis nec fornicaberis cum ea nec aliam uxorem accipies nonnisi post peractam poenitentiam tibi licentia data fuerit ab episcopo aut ab ejus misso isto die in antea istam tuam conjugem nomine N. quam injuste dimiseras ita tenebis, sicut per reectum maritus suam debet habere conjugem, in dilectione et debita disciplina: nec eam per ullum malum ingenium a te separabis, nec ea vivente alijuste dimiseras ita tenebis et amplexaberis, et ei in servitio, in amore et in timore ita eris subjecta et obediens, sicut per rectum uxor suo debet subjecta esse marito, nec unquam ab eo te
Abbreviated transcription (Latin):
nobilẽ de saxonia saxonũ lege duxit u¬
nes & franci. causatꝰ ẽ qd̾ eam ñ sua id est
francoꝵ lege desponsauerit. ł acceꝑit uł
uotauerit. dimissaq illa. duxit alterã. De
sor engłice legis subigat᷑ penitentiȩ. A scd̾a
ꝯiuge separet᷑. priorẽ resum̾e cogat᷑. Cur¬
& illud desideratũ ẽ sciri. cur cõmuni¬
cantes iuri cũ adult̾is uxoribꝰ ñ ꝯueniant.
cũ contͣ uxores in ꝯsortio adulteroꝵ uiroꝵ
man̾e uideant᷑. dũ suꝑ hoc xp̃iana religio
adulteriũ in utroq sexii pari ratione con¬
teminet. s ugros suos mulieres ñ facile de
adult̾io accusant. & ñ habent latentia pec¬
.cata uindictã. Uiri aũ liberiꝰ uxores ad¬
ulteras apd̃ sacerdotes deferre ꝯsueuer̃t. &
ido mulierib ꝓdito earũ crimine cõmu¬
mo denegat᷑. uiroꝵ aũ latente cõmisso ñ
facile quisquã ex suspitionib abstinet᷑. qͥ
utiq sũmouebit᷑. si eiꝰ flagitiũ denegat᷑.

Expanded text:
nobilem de Saxonia Saxonum lege duxit u Saxones et Franci causatus est quod eam non sua, id est Francorum lege desponsaverit vel acceperit aut dotaverit, dimissaque illa duxit alteram. Supsor evangelicae legis subigatur poenitentiae; a secunda conjuge separetur, priorem resumere cogaturt illud desideratum est sciri: cur communicantes viri cum adulteris non conveniant, cum contra uxores in consortio adulterorum virorum manere videantur? dum super hoc Christiana religio adulterium in utroque sexu pari ratione condemnet, sed viros suos mulieres non facile de adulterio accusant. Non enim habent latentia peccata vindictam. Viri autem liberius uxores adulteras apud sacerdotes deferre consueverunt, et ideo prodito earum crimine communio denegatur. Virorum facile quisquam ex suspicionibus abstinet, qui utique submovebitur, si eius flagitium detegatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ab ebrietate abstineatis. & ut plebes sub¬
dite abstineant p̾dicetis. Et neq ꝑ tab̃nas
eatis bibendo aut comedendo. neq domos
aut uicos curiositate qͣlibet ꝑagretis. neq
cũ feminis aut cũ quib libet ꝑsonis ĩpuris
ꝯuuua exerceatis: nͥ forte patfamilias qͥlib&¬
Oportet enĩ ut siq̃n quislibet fideliũ car¬
nalib uos reficit epulis: a uob̃ reficiatur
spacio a cõmunione statiumꝰ submouen¬
dũ. aut corꝑali dancdũ supplicio. Qd̾ uino in¬

Expanded text:
ab ebrietate abstineatis, et ut plebes subditae abstineant, praedicetis. Et neque per tabernas eatis bibendo, aut comedendo, neque domos aut vicos curiositate qualibet peragretis, neque cum feminis, aut cum quibuslibet personis impuris, convivia exerceatis, nisi forte paterfamilias quilibOportet enim, ut si quando quilibet fidelium, carnalibus vos reficit epulis, a vobis reficiatur spacio a communione statuimus submovendum, aut corporali dandum supplicio CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
canes ad uenandũ. ant accipitres. aut¬
hiuĩmodires hab̾e ñ licet. Qd̃ si quis talm̃
ꝑsonarũ in hac uolintate sepius detectꝰ
fuerit. si ep̃c ẽ trib m̃sib se a cõmunione
suspendat. prb̃r duob m̃sib. c̾iaconꝰ tino
ab om̃i officio & cõmumone suspendãtur

Expanded text:
canes ad venandum, aut accipitres, autjusmodi res habere non licet. Quod si quis talium personarum in hac voluntate saepius detectus fuerit, si episcopus est, tribus mensibus se a communione suspendat, presbyter duobus, diaconus uno ab omni officio et communione suspendantur
Abbreviated transcription (Latin):
ait p̃destinatos malos in ignẽ et̃nũ. eo qd̾ dic¬
turus ẽ dñs in iudicio ñ solũ bonis ut ꝑcipi¬
ant regnũ sibi paratũ a ꝯstitutione mun¬
di. uerũ qd̃ malis dicturꝰ ẽ ite maledicti in
ignẽ eternũ. qͥ paratꝰ ẽ cdiabolo & angłis eiꝰ.
Ex hoc enĩ approbat qd̾ miquos & impios¬

Expanded text:
ait, praedestinatos malos in ignem aeternum, eo quod dicait, praedestinatos malos in ignem aeternum, eo quod dicturus est Dominus in judicio non solum bonis, ut percipiant regnum sibi paratum a constitutione mundi, verum quod malis dicturus est: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo, et angelis ejus. Ex hoc enim approbat,
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̾ a se ostendit paratũ ñ solũ reg¬
nũ ubi letent᷑ boni. s & ignẽ eternũ ubi cru¬
cient᷑ mali. Bonis etenĩ dicturꝰ ẽ. Uenite be¬
nedicti patris mei ꝑcipice regnũ qd̃ uobis
paratũ ẽ a constitutione mundi. Malis aũ
dicturꝰ ẽ. Ite maledicti in ignẽ eternũ: qui
miqͦs & impios p̃destinauit. id ÷ ad supplici¬
um iustũ. ñ aliqd̃ opꝰ imustũ. Adpenã ñ
ad culpã. ad punitionẽ ñ ad transgressio¬
nẽ. ad interitũ quẽ ira iusti iudicis peccan¬
tib reddidit. ñ ad interitũ quo in se irã d̾i
peccantiũ miquitas ꝓuocauit. Qd̃ beati
apłi p̃dicatio manifestat. qͥ malos qͦs in et̃¬
ait enĩ. Qd̃ si uolens d̾s irã ostende̾ & notã
fac̾e̾ potentiã suã. sustinuit in multa paci¬
entia uasaire aptata in interitũ. ut osten¬
oeret diuitias głie sue. in uasa miscdĩe. q̃
parauit in głiam. In hac extrema sententia
notandũ qd̾ de eugłio sumens testimoniũ

Expanded text:
eo, quod a se ostendit paratum non solum regnum ubi laetentur boni, sed et ignem aeternum ubi crucientur mali. Bonis etenim dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est a constitutione mundi . Malis autem dicturus est: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui destinavit, id est ad supplicium justum, non aliquod opus injustum; ad poenam, non ad culpam; ad punitionem, non ad transgressionem; ad interitum, quem ira justi Judicis peccantibus reddidit; non ad interitum, quo in se iram Dei peccantium iniquitas provocavit. Quod beati Apostoli praedicatio manifestat, qui malos, quos in aeted si volens Deus ostendere iram et notam facere potentiam suam, sustinuit in multa patientia vasa irae, aptata in interitum, ut ostenderet divitias gloriae suae in vasa misericordiae, quae paravit in gloriam. In hac extrema sententia notandum, quod de evangelio sumens testimonium,
Abbreviated transcription (Latin):
t nullꝰ prb̃r ad introitũ eccłie xenia do
spostea emerit p̃dia cuiꝰ iuris fint. qm̃ ecclȩ
ad quã de nichil habenti ꝓmotꝰ ẽ ẽẽ de¬
bent iuxta canonicã auctoritatẽ. de ead̾re.

Expanded text:
t nullus presbyter ad introitum Ecclesiae xenia donpostea emerit praedia, cujus juris sint, quoniam Ecclesiae ad quam de nihil habente promotus est esse debent, juxta canonicam a
Abbreviated transcription (Latin):
bitũ ut siqͥs prb̃r inuentꝰ fuerit alicui¬
clerico aut laico munera dare aut dedisse.
aut aliquã pecuniã tribuere: ut alt̾iꝰ prb̃i
cio redimat. ꝓ hac cupiditate seu rapina
seu p̃sũptione. curpis lucri gra deiciatur
a clero. & alienꝰ existat a regula. Ut prb̃ri¬

Expanded text:
bitum ut, si quis presbyter inventus fuerit alicuiclerico aut laico munera dare aut dedisse, aut aliquam pecuniam tribuere, ut alterius presetio redimat, pro hac cupiditate seu rapina, seu praesumptione turpis lucri gratia dejiciatur a clero, et alienus existat a regula. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
nuentũ ẽ qd̾ multi arbitrii sui temeritate. Et ꝯcł. sabli¬
runt. ynde oportet ut canonica regula
seruata. nlłs absq ꝯsensu ep̃i cuilibet pb̃ro
eccłiam det. Quã si iuste adeptꝰ fu̾it. hanc
ñ nͥ culpa graui. & coram ep̃o canonica seue¬

Expanded text:
Inventum est, quod multi arbitrii sui temeritate et, auferunt. Unde oportet, ut canonica regula servata, nullus absque consensu episcopi cuilibet presbitero ecclesiam det. Quam si iniuste adeptus fuerit, hanc non sine culpa sua coram episcopo canonica seve
Abbreviated transcription (Latin):
& deposita ł alia q̃libet exinde abstraht̃. cap̃ . x.¬
damnũ nouies cõponant. & emunitatẽ
triplicit̃. & uelut sacrilegi canonice sen

Expanded text:
alia quemlibet exinde abstrahunt, damnum novies componant, et emunitatem tripliciter, et velut sacrilegi canonicae sen
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ep̃c ñ rogatus de alia ꝓuincia
in aliã uenerit p̃sũptiue irruens
ad ordinationẽ & ꝯstitutionẽ clericoꝵ.
& ad ea que ad illũ ñ ꝑtinent ĩportunꝰ exi¬
stat. uacua sint & mania om̃ia q̃ ab eo fu¬
erint ꝯstituta. Ipse aũ digna increpati¬
one excõmunicetur & abhominet᷑ a sc̃o
ciuitatis suȩ mediocritate despecta.
administrationẽ loci celebrioris ambierit.
& ad maiorẽ se plebem quacũq ratione
transtulerit a cathedra quidẽ pellatur
aliena. s carebit & ꝓpria. ut nec ills p̃si¬
deat quos ꝑ auaritiã ꝯcupiuit. nec illis
quos ꝑ suꝑbiam spreuit. Suus gͥ t̾minis
quisq ꝯtentus sit. nec supra m̃nsurã iuris¬

Expanded text:
us non rogatus de alia provincia in aliam venerit, praesumptione irruens ad ordinationem et constitutionem clericorum, rum qui ad illum nom pertinent importunus existat, vacua sint et inania omnia quae ab eo fuerint constituta: ipse autem digna increpatione excommunicetur et abominetur a sancto civitatis sue mediocritate despecta, amministrationem loci celebret ad majorem se plebem quacumque ratione transtulerit, a cathedra quidem pellatur aliena, sed carebit et propria, ut nec illis praesideat quos per avaritiam concupivit, nec illis quos per superbiam sprevit. Suis igitur terminis quisq
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c alienã ciuitatẽ que ñ ẽ illi subiecta
ñ adeat nec ad possessionẽ accedat. que
ad eũ ñ ꝑtinet. nec ordinationẽ ibi facere
p̃sumat. nisi forte cũ ꝯfilio & uoluntate
regionis ep̃i. Si quis aũ tale aliquid fac̾e
tẽptauerit. irrita sit eiꝰ ordinatio. & ipse
coerteatur a synodo. Ut nullomͦ de parro¬
ad aliã. nec sponte sua ꝓrsus insiliens.
nec ui coactus apopłis. nec ab ep̃is neces¬
sitate cõpulsus. Maneat aũ in eccłia qͣm
primitꝰ ado sortitus ẽ. nec inde transini¬
gret scd̃m pristinũ cerminũ de hac re

Expanded text:
pus alienam civitatem, quae non est illi subjecta, non adeat; nec ad possessionem accedat quae ad cum non pertinet, nec ordinationem ibi facere praesumat, nisi forte cum concilio et voluntate regionis etentaverit, irrita sit ejus ordinatio, et ipse coerceatur a synodo. 176 Ut nullus aad aliam, nec sponte sua prorsus insiliens, nec vi coactus a populis, nec ab episcopo necessitate compulsus: maneat autem in Ecclesia quam primitus a Deo sortitus est, nec inde transmigret, secundum pristinum de hac re
Abbreviated transcription (Latin):
remittendũ romane eccłie ꝯsuetudo de¬
monstrat. Ceterũ de pondere estimando
uelictoꝵ. sacerdotis ẽ uidicare: ut attendat
ad ꝯfessionẽ penitentis. & ad fletꝰ atq lacri¬
mas corrigentis. ac tũ tub̾e dimit. cũ ui¬
derit ꝯgruã satisfactionẽ. Sane siquis in¬
egritudinẽ inciderit. atq usq ad desꝑatio

Expanded text:
ittendum, Romanae ecclesiae consuetudo demonstrat. § 1. Ceterum de pondere aestimando delictorum sacerdotis est judicare, ut attendat ad confessionem poenitentis, et ad fletus atque lacrimas corrigentis, ac tunc jubere dimitti, quum viderit congruam satisfactionem. § 2. Sane si quis aegritudinem inciderit, atque usque ad desperatio
Abbreviated transcription (Latin):
cħa. que nos in baptismo spiritalit̾ rege¬
rapit. aut fraudat. homicida ẽ. atq ante dm̃
homicida deputat᷑. Qui enĩ res eccłie abstu¬
lerit. sacrilegiũ facit. & ut sacrilegꝰ iudi¬
candus est. De eadem Re.

Expanded text:
a quae nos in baptismo spiritaliter gerapit aut fraudat, homicida est, atque ante Deum homicida deputatur. Qui enim res Ecclesiae abstulerit, sacrilegium facit, et ut sacrilegus judicandus est. CAP. 89.
Abbreviated transcription (Latin):
diat᷑. Vt nlłs ex ordinatis laico iurare p̃sumat.
s simplicit̃ cũ puritate & ueritate dicat. est
ẽ ñ non. s si ẽ aliqͥd qd̾ eis a laicis obiciat᷑ ad
ep̃m in cuiꝰ t̾ricorio ẽ deferat᷑. & iuxtaid qd̾
illi qͥ eiusdẽ st̃ ordinis diuidicauerint: aut¬

Expanded text:
t nullus ex ordinatis laico jurare praesumatsimpliciter cum veritate et puritate dicat: Est est, non non. Sed, si est aliquid quod eis a laicis objiciatur ad episcopum in cujus territorio est, deferatur; et juxta id quod illi qui ejusdem sunt ordinis dijudica
Abbreviated transcription (Latin):
prbris & cdiaconib ac reliquis dericis at¬
tendendũ est. ut nichil absq ep̃i ꝓprii li¬
centia agant. Non utiq missas sine eius
iussu quisquã prb̃roꝵ in fua parrochia a
tineat absq eiꝰ ꝑmisso faciat. Similit̃ &
reliqͥ popłi. maiores scilicet & minores ꝑ eiꝰ
licentiã quicqͥd agendũ ẽ agant. nec sine eiꝰ
ꝑmisso a sua parrochia abscedant. ł in ea ad¬
uentantes morari p̃sumant. Anime uͦ eoꝵ
ei credite st̃. ido om̃i eiꝰ ꝯfilio ag̾e debent.
& eo inconsulto nichil. Quicũq enĩ obedi

Expanded text:
ris et diaconibus, ac reliquis clericis attendendum est, ut nihil absque episcopi proprii licentia agant. Non utique missas sine ejus jussu quisquam presbyterorum in sua parochia agopum pertineat, absque ejus permissu faciat. Similiter et reliqui populi, majores scilicet ac minores, per ejus licentiam quidquid agendum est, agant, nec sine ejus permissu a sua parochia abscedant, vel in ea adventantes morari praesumant. Animae vero eorum ei creditae sunt. Ideo omnia ejus consilio agere debent, et eo inconsulto nihil. Quicunque enim obediu
Abbreviated transcription (Latin):
rapine collat᷑. uolumꝰ ut prb̃ri qui bo¬
nũ exemplũ caritatis om̃ib ostende̾ de¬
bent hospitales existant. iuxta dnict̃ p̃
tib. qr ꝑ hospitalitatẽ placuert̃ quidã d̾o.
angłis hospitio receptis. Et dñs in die u¬
dicii dicturus est electis. Hospes erã & su¬
scepistis me. Et iobdicit. Ostiũ meũ sẽꝑ

Expanded text:
rapinae tollatur, volumus ut presbyteri, qui bonum exemplum charitatis omnibus ostendere debent, hospitales existant, juxta Dominicum tibus, quia per hospitalitatem placuerunt 106 quidam Deo, angelis hospitio receptis; et Dominus in die judicii dicturus est electis: Hospes eram, et suscepistis me . Et Job dicit: Ostium meum semper
Abbreviated transcription (Latin):
palla. catbedra. candelabrũ. & uelũ si fue¬
rint uetustate ꝯsũpta. incendio dent᷑. q̃m̃
ñ licet ea q̃ in sacrario fuert̃ male tractari.
s incendio uniu̾sa tradant᷑. Cineres qͦ eoꝵ
in baptisteriũ inferant᷑. ubi nullꝰ transitus
habeat᷑. in pariete:. aut in fossis paumm̃toꝵ
iactent᷑. ne introeuntiũ pedib inguient᷑.
Pallas uͦ & uela q̃ in scũarii sordidata fuerĩt
minist̾io. diaconi cũ humilib ministris intͣ
sacrartũ lauent. ñ eicientes foras a sacrario
uelamina dñicȩ m̃sȩ. ne forte puluis dñi¬
cicorꝑis male decidat sindone foris delata.
& erit hoc oꝑanti peccatũ. Idcirco in sacra¬
rio ministris p̃cipimꝰ cũ diligentia custo¬
uire. sallȩ in alia pelui lauent᷑. in alia uela.
Incipiunt decreta de recipiendis ł ñ recipi¬
endis libris. scͥpta a gelasio papa cũ lxx. eru

Expanded text:
palla, cathedra, candelabrum, et velum, si fuepalla, cathedra, candelabrum, et velum, si fuerint vetustate consumpta, incendio dentur: quoniam non licet ea quae in sacrario fuerunt, male tractari, sed incendio universa tradentur. Cineres quoque eorum in baptisterium inferantur, ubi nullus transitus habeatur, in pariete, aut in fossis pavimentorum jactentur, ne introeuntium pedibus inquinentur. Pallas vero et vela quae in sanctuarii sordidata fuerint ministerio, diaconi cum humilibus ministris intra sacrarium lavent, non ejicientes foras a sacrario velamina Dominicae mensae, ne forte pulvis Dominici corporis male decidat, syndone foris delata, et erit hoc operanti peccatum. Idcirco in sacrario ministris praecipimus cum diligentia custodire. Pallae in alia pelvi laventur, in alia vela. INCIPIUNT DECRETA DE RECIPIENDIS, VEL NON RECIPIENDIS LIBRIS, SCRIPTA A GELASIO PAPA, CUM SEPTUAGI
Abbreviated transcription (Latin):
sa ñ ab aliis quã a sacratis. dñoq dicatis. ꝯrec¬
tent᷑ hominib Indignũ enĩ ualde ẽ ut sacͣ
dñi uasa quecũq sunt humanis usib serui¬
ant. aut ab aliis quã a dño famulantib eiq
dicatis tractent᷑ uiris. ne ꝓ talib p̾sumpti¬
onib iratꝰ dñs plagã imponat popło suo.
& hi qͥ etiã ñ peccauert̃ mala patiant᷑ aut
ꝑeant. qi perit iustꝰ sepissime ꝓ impio. At¬
tendite frẽs ne talia ur̃is in eccłiis ꝑmittatis
deinceps fieri. ne grex p̃tioso sanguine xp̃i
uł monachas. sacra uasa fił sacras pallas
penes uos ꝯtingere. & incensũ circũ altaria
deferre. ꝑlatũ ẽ ad apłicam sedem. Que
om̃ia rep̾hensione & uituꝑatione plena
ẽẽ. nulli recte sapientiũ dubiũ ẽ. Quaꝓpt̃
huiꝰ sc̃e sedis auctoritate hec om̃ia uob̃ re¬
secare funditꝰ quantociꝰ poteritis censemꝰ.
&e ne pestis hec latius diuulget᷑ ꝑ om̃s pro¬
uincias abstergi diutissime mandamꝰ.

Expanded text:
catis contrectentur hominibus. Indignum enim valde est ut sacra Domini vasa, quaecunque sunt, humanis usibus serviant, aut ab aliis quam a Domino famulantibus eique dicatis tractentur viris, ne pro talibus praesumptionibus iratus Dominus plagam imponat populo suo, et hi qui etiam non peccaverunt, mala patiantur, aut pereant: quia perit justus saepissime pro impio. Attendite, fratres, ne talia vestris in Ecclesiis permittatis deinceps fieri, ne grex pretioso sanguine Christi l monachas sacra vasa, vel sacras pallas penes vos contingere, et incensum circum altaria deferre perlatum est ad apostolicam sedem. Quae omnia reprehensione et vituperatione plena esse nulli recte sapientium dubium est. Quapropter hujus sanctae sedis auctoritate haec omnia vobis resecare funditus, quantocius poteritis, censemus: et ne pestis haec latius divulgetur, per omnes provincias abstergi diutissime mandamus.
Abbreviated transcription (Latin):
das uenire cogant᷑. Qd̃ si priusquã ꝓfite¬
ant᷑ ꝯtinentiã nub̾e elegerint: uiis nubant
qͦs ꝓpria uoluntate uoluerint habere ma¬
ritos. Simił ꝯditio & de uͥginib habeat᷑.
nec contͣ uoluntatẽ parentũ ł suã cogant᷑
maritos acciꝑe. Si qͥs uͦ ꝓpositũ castitatis
iudue ł uirginis impedierit. a scã cõmu

Expanded text:
das venire cogantur; quod si priusquam profitedas venire cogantur; quod si priusquam profiteantur continentiam nubere 351 elegerint, illis nubant quos propria voluntate voluerint habere maritos. Similis conditio et de virginibus habeatur, nec extra voluntatem parentum vel suam cogantur maritos accipere: si quis vero propositum castitatis viduae vel virginis impedierit, a sancta commu
Abbreviated transcription (Latin):
are: matresfamilias eẽ. nullã occasionẽ da¬
ri adu̾sario maledicti gr̃a. Iã enĩ quedã con¬
De feminis que uiros amittunt. placet¬
dies post decessũ uiri sui expectent. Et post
cricesimũ diem. ꝑ ꝯsiliũ ep̃i sui. ł si ep̃c ab¬
sens fuerit. ꝯsilio alioꝵ religiosoꝵ sacercdotũ
suoꝵq amicoꝵ id qd̾ eligere debent eligãt.
Et ut roget᷑ princeps a sacro ꝯuentu. ut
hi qͥ publicã egerunt penitentiã. & femi¬
ne que utros amittunt. sua auctoritate do¬
nec deliberent. quid agant tueant᷑. & specia¬
lit̾ ꝓ his capitła fieri. & legis mundane ca¬
pitulis inserenda decreuimꝰ. Ut indiuta
idutatis Itis ꝓfessio corã ep̃o fiat.
seruande ꝓfessionem corã ep̃o in secre¬
desertricẽ merito ẽẽ dãnandã decernimꝰ.¬
ro ꝯsultu castitatis. qd̾ maxime horta¬
m̃to ꝯcilii ꝓfice̾ debeat. annuente gło
mat ꝯciliũ. ut uidue quib placuerit te¬
nere castitatẽ nulla in ad niptias iteran¬

Expanded text:
 matresfamilias esse, nullam occasionem dare adversario, maledicti gratia. Jam enim quaedam conDe feminis quae ut triginta dies post decessum viri sui expectent, et post tricesimum diem per consilium episcopi sui, vel si epsens fuerit, consilio aliorum religiosorum sacerdotum suorumque amicorum id quod eligere debent eligant: et ut rogetur princeps a sacro conventu, ut hi qui publicam egerunt poenitentiam, et feminae quae viros amittunt, sua auctoritate donec deliberent quid agant tueantur, et specialiter pro his capitula fieri, et legis mundanae capitulis inserenda decrevimus. CAP. 43.-- Ut viduitatis professio coram episcopo fiat.servandae professione coram episcopo in secredesertricem merito esse damnandam. XXVIII.consulto castitatis quod maxime hortamento concilii proficere debet, annuente glormat concilium, ut viduae quibus placuerit tenere castitatem nulla vi ad nuptias iteran
Abbreviated transcription (Latin):
Si qͥs laicus iuram̃tũ uiolando ꝓfanat qd̃
regi & dño suo uirat. & postmodũ ꝑu̾se¬
eiꝰ regnũ &e dolose tractauerit. & in mortẽ ip¬
siuĩ aliqͦ machinam̃to insidiat᷑. qr sacrilegi¬
ũ ꝑagit. manũ sitã in xp̃m dm̃ mittens. ana¬

Expanded text:
Si quis laicus iuramentum violando profanat, regi et domino suo iurat, et postmodum peeius regnum et dolose tractaverit, et in mortem ipsius aliquo machinamento insidiatur, quia sacrilegium peragit manum suam in
Abbreviated transcription (Latin):
ioci causa ẽẽ dictũ. Scd̾m añ ido m̃titꝰ ẽ qͥ
retinet ñ nullã beniuiolentiã. Idẽ ipse alibi
Non auferat inqͥt ueritas miscd̃iam. Non
ambulabis in uia dñi. in qͣ miscdia & ueri¬
tas obitiauert sibi. Hinc beatꝰ papa grego¬
riꝰ in libris moraliũ sic ait. Cũ mens inter
minora & maxtina peccata ꝯstringit᷑. si
oĩo nullus sine pecc̃o euadendi aditꝰ patet.
minora sẽꝑ eligant᷑. qr ce qͥ muroꝵ ãbitu
ne fugiat claudit᷑. ibi se in fugã p̃cipitat:
ubi breuior murus inuenit᷑. Hinc & ysidorꝰ
ait. Tolerabilius ẽ enĩ ñ impłe sacramentũ:
quã ꝑmanere in stupri flagitio. Similit̃ in
sinonimis. in malis ꝓmissis. rescinde fidẽ.
Inturpi uoto caue ut decretũ qđ̃ incaute uo¬
uisti ñ facias. Impia ẽ ꝓmissio q̃ scelere adim¬

Expanded text:
oci causa esse dictum. Secundum autem ideo mentitus est, qui retinet nonnullam benevolentiam. Idem ipse alibi, non auferat, inquit, veritas misericordiam, non ambulabit in via Domini, in qua misericordia et veritas obviaverunt sibi. Hinc beatus Papa Gregorius, in libris Moralium, sic ait: Cum mens inter minora, et maxima peccata constringitur, si omnino nullus sine peccato evadendi aditus patet, minora semper eligantur: quia et qui murorum ambitu, ne fugiat, clauditur, ibi se in fugam praecipitat, ubi brevior murus invenitur. Hinc et Isidorus ait: Tolerabilius est enim non implere sacramentum, quam permanere in stupri flagitio. Similiter in Synonimis: In malis promissis, rescinde fidem. In turpi voto ut a decreto quod incaute novisti non facias. Impia e