comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
idem ubum cũ eis et si nõꝑ eos ħuit. hesaem̃
collatio mĩam doctrine spem̃ extussa ab ommle¬
pre uarietate mõstrauit leprosi enm quos domi¬
nus in euuͣgelio cirasse. legitur et misisse ad
sacerdotes. ut se eis ostenderent ñ absuide intel¬
liguntur illi qui cõscientiam uere fidei ñ hntes
uarias dectrmas profitentur erroris nulla enuu

Expanded text:
 etsi non per eos habuit. Ipsa enim collatio unam doctrinae speciem excussa omni leprae varietate monstravit. Leprosi enim quos Dominus in Evangelio curasse legitur, et misisse ad sacerdotes ut se eis ostenderent, non absurde intelliguntur, qui scientiam verae fidei non habentes, varias doctrinas profite
Abbreviated transcription (Latin):
co corã deo .i. teste de¬
o. Iurat apostlus. uͭ
credatur ꝙ dicit. ꝙ
proficit istis necc̾ita¬
te conpulsus urat
quia nõ hoc faceret
nõ crederent ei. qui
ut credant. et in deo
quia plus est ħ. qͣm

Expanded text:
co coram Deo, id est teste Deo. Jurat Apostolus ut credatur quod dicit quod proficit istis. Necessitate compulsus jurat, quia nisi hoc faceret, non crederent ei, quibut credant. Et video quia plus est hoc quam,
Abbreviated transcription (Latin):
coram deo qui¬
a non mentior
Deinde ueni in
partes syrie ⁊
cilicie Eram
autem igno¬
tus facie eccle¬
siis uidee que
tantum audi
tum h̾ebant
quoniam qui
ꝑsequebantur
nos aliqͣndo
nunc euuͣgel¬
irat fidem.¬

Expanded text:
coram Deo: quia non mentior. Deinde veni in partes Syrie et Cilicie. Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judee: que Tantum autem auditum habebant: quoniam qui persequebantur nos aliquando: nunc evangelizant fidem
Abbreviated transcription (Latin):
simum occurrit qͣt angeli nõ dñr dii ne ab hõi¬
b putarentur colendi. ne homies adħ inclina¬
rentur ut seruiciu religionis que grece lit᷑¬
gia. ł latria dicitur angłis exhib̾ent. set uõie
officii multo utiliꝰ uocantur .s. angłiqui lat̾
dñr numtii ut ille colatur cuꝰ sunt nũtu. Qd̾¬
cipitur quib est un̾ deus pr̃. Dem̃ ostendit ꝙ
dimꝰ nos foui in illo .i. in illuis gr̃a quen᷑ si debe¬
est nobis a filio et aspiritu scõ. et ideo dicun᷑
quod deus trinitas unus nobis est pr̃. unus
pr̃ est filium gignento an nõ: et sinõ: ansit a¬
lius pr̃. Ad quoo dicimus. ꝙ nõ simplicit᷑ debe¬
at dici deus truntas est pater ne intelligatur
ꝑ sona patris. set est nob̾ pat̾ nec est ille pr̃ qui
luis est unus deus cum pr̃e. nec tñẽ deus qui

Expanded text:
simum occurrit, quare angeli non dicuntur dii, ne ab hominibus putarentur colendi; ne homines ad hoc inclinarentur, ut servitium religionis quae liturgia vel latria dicitur, angelis exhiberent, sed nomine officii multo utilius vocantur angeli, qui Latine dicuntur nuntii, ut ille colatur, cujus sunt nuntii. Qcipitur, quibus est unus Deus Pater Deinde ostendit quod dimus nos foveri in illo, id est in illius gratia. Quaeritur si debeest nobis a Filio et a Spiritu sancto. Et ideo dicimus quod Deus Trinitas unus nobis est Pater, Pater est Filium gignendo, an non, et si non, an sit alius Pater. Ad quod dicimus quod non simpliciter debeat dici, Deus Trinitas est Pater, ne intelligatur persona Patris. Sed est nobis Pater, nec ille Pater qui lius est unus Deus cum Patre, nec tamen est Deus qui
Abbreviated transcription (Latin):
ut sol et liua sine int̾ra ut apollo escolapiꝰ. ħ¬
cules. et huimodi. I deo dixi dicantur. si .di. st̾.
i demones qui uolentes uideri dii sibi exigunt
eẽ apellatos inuenimꝰ in illo psalmo. deus stetit
in siuiagoga d̾o̾rum et item. Ego dixi dii estis. S
queritur. Si homines dii uocantur utrum an¬
geli uorandi sunt dii cum hoĩb scĩs maximũ¬

Expanded text:
ut sol et luna, sive in terra, ut Apollo, vel Esculapius, Hercules, et hujusmodi; ideo dixi dicantur, siquidem dii id est daemones; qui volentes videri dii sibi exigunt esse appellatos invenimus in illo psalmo: Deus stetit in synagoga deorum . Et item: Ego dixi: Dii estis . Sed quaeritur, si homines dii vocantur, utrum angeli vocandi sint dii cum hominibu
Abbreviated transcription (Latin):
eos enim mtlłigi uolu¬
it. qui digne ⁊ diciuit᷑
dii. ita sane ut latria¬
que int̾p̾tatur lat̾. ser
uitus eis nõ debeatur¬
ipsum. qui prohibiti sunt in lege maledi¬
ci ubi legitur diis. nõ maledices. ł detrabes. set ñ
sunt uissi sacrificiis ł ullis latrie obsequiis ho

Expanded text:
Eos enim intelligi volit qui digne etiam dicuntur dii, ita sane ut latriquae interpretatur latine vitus, eis non debeatur, qui prohibiti sunt in lege maledici, ubi legitur: Diis non maledices, vel detrahes. . Sed non sunt jussi sacrificiis, vel ullis latriae obsequiis ho
Abbreviated transcription (Latin):
ongmiis. sigͣta gͦ in scupturis ꝑsonar̃ intlłigẽtia
et distincto in nascibilitatis natiuitatis ꝙ sensu
solitarnis deus nõ est opmandus. Nouit eccł̃ia u¬
et filii originem. abiuitio nõ ipm̃ abinitio. set al
mitiabili nõ per se ipm̃. set ab eo qui a nemine

Expanded text:
Significata ergo in Scripturis personarum intelligentia, et distincto innascibilitatis nativitatisque sensu, solitarius Deus non est opinandus. Discretio et Filii originem ab aeterno: non ipsum ab initio, sed ab ininitiabili: non per se ipsum, sed ab eo, qui a nemine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ hoc at. nolite głari adu̾sus. ta. fractos .i. noli ĩ sul¬
tare malis alt̾ius.i si eiũ putata est oliua nõ tm̃ am¬
putata. Illi em̃ suꝑbi ⁊ blasplemi ꝑfragm̃tum iam
nõ ibi sũt. olea st̃ nõ ibi erat ibi est.illi persuꝑbram
frangi metuerũt. iste perhumilitarem inseri meru¬
it. illi amisetũt tadicẽ iste tenuit eam ⁊ fc̃s est socius
fadrais ⁊ pinguidinis oliue inspe ꝓmissionis. qr non¬

Expanded text:
 hoc est, Noli gloriari adversus ramos fractos, id est noli insultare malis alterius. Et si enim putata est oliva non tamen amputata. Illi enim superbi et blasphemi per fragmentum jam ibi non sunt. Oleaster non ibi erat, ibi est. Illi per superbiam frangi meruerunt, iste per humilitatem inseri meruit. Illi amiserunt radicem, et iste tenuit eam, et factus est socius radicis, et pinguedinis olivae in spe promissionis,
Abbreviated transcription (Latin):
utrũq disce humiliari ĩ
eos quidem qͥ ceciderũt. uui¬
de. seiu̾tatẽ. ĩ te. autẽ uide
bonitatẽ dei. qua tibi bsi¬
ut .s. totũ deo tribuas. ali
sca radice ⁊ sentes dei se¬
ueritate̾: Sed ⁊ illi. qiͣ¬

Expanded text:
disce humiliari. In eos quidem qui ceciderunt, vide severitatem; in te autem, vide bonitatem Dei, qua tibi bt totum Deo tribuas. Aliosancta radice, et senties Dei severitatem. Sed et illi. Q
Abbreviated transcription (Latin):
quangłio sine dubitatione ꝓfecit:⁊ hoc ostend̾ ex dei
dnpõe uenisse qui bene uti norut ⁊̃ malis. ⁊t ñ ꝙ ens pro¬
fuit s qr ip̃o illis lene utente ꝓsunt electis. est ergo iu
maloꝵ potestate peccare. ut añ peccando hoc uł hoc illa
malicia faciant nõ est ineoꝵ potestate s dei ꝓmittõtis.

Expanded text:
Evangelio sine dubitatione profecit. Et hoc ostendit ex Dei dispositione venisse, qui bene uti novit, etiam malis non quod eis prosint, sed ipso illis bene utente, prosunt electis. Est ergo in malorum potestate peccare, ut autem peccando hoc, vel hoc, illa malitia faciant, non est in eorum potestate, sed Dei permittentis.
Abbreviated transcription (Latin):
e. qr aliten ee super¬
bia ruerent. hic indetur aliquo mͦ misfiũ eipon̾e.¬
te condusit eiñ deus oia ĩ infidelitate ut de amari
ut grã muneris ect gratifsima ⁊ clamarent. Ex̃
magua mulntudo dłcid̾is tue dñe. cõclusit dico¬

Expanded text:
 aliter ex superbia ruerent. Hic videtur aliquo modo mysterium exponere. Conclusit enim Deus omnia in incredulitate, ut de amaritut gratia muneris esset gratissima, et clamarent: Quam magna multitudo d
Abbreviated transcription (Latin):
cũ bone. ⁊ hec insicio dr᷑
dicitur au̾ huano more
ture nsum mortalibus
notũ situt est illud ut
surcłs fructum radicis
ferati id enĩ crͣ naturam

Expanded text:
cum bonae. Et hoc insititio dicitur. Dicitur autem humano more naturae usum, mortalibus notum, sicut est illud, ut surculus fructum radici ferat. Id enim contra naturam,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽs est eñi deus ⁊t̾m insere¬
bat loqũs ⁊ ad gentilẽ
qiͣ uere inserentur slam
situ ogentilis excisus es
ex oleastto .i. ricib genir¬
liũ st̾iliũ naturalit̃ qr ⁊̃¬
inbo. oli. i. unitus esper
fidem pacriarchis ⁊ apo¬
stolis qui pinguedĩem
est ut sarłm bone arbo

Expanded text:
st inserebat loquens ad gentilem, quasi vere inserentur. Nam tu, o gentilis, excisus es ex oleastro, id est ritibus gentilium sterilium, naturali, tivam, id est unitus es per fidem patriarchis et apostolis, qui pinguedinem est ut surculum bonae arbo
Abbreviated transcription (Latin):
mo diffidat deȩis ⁊ sino extĩus plangant qr uo¬
catio dei qͣuocat ad fidem.: ⁊ dona .i. remissio pͥ¬
gemitũ uł planctũ uł opus aliꝙ nisi solam sidẽ
⁊ cordis contriction̾e ⁊ oia grans condonat. hoc
uant eni hic ostendit¬
posse fieri ut impie¬
lata est que aliquͣ ñ¬
crediderut. qiͣ diceret
Ita opus erat ut alii
uidrorũ ees̃t inimici
i alii esecti. sicut eu̾r⁊¬
nos. ogentiles. aliqnͣ.
qd̃ ualuit ad hocire
modo humłes credatis
misit deus nõ credete

Expanded text:
mo diffidat de eis, et si non exterius plangant, quia vocatio Dei qua vocat ad fidem et dona, id est remissio pegemitum, vel planctum, vel opus aliquod, nisi solam fidem et cordis contritionem; et omnia gratis condonat. HaecSicut enim. Hic ostendposse fieri ut impielata est, quae aliquancrediderunt. Quasi dicat: Ita opus erat ut alii orum essent inimici, et alii electi. Sicut evos, o gentiles, aliquandquod valuit ad hoc, modo credatis, olim Deus non crede
Abbreviated transcription (Latin):
quidem qui
cetiderũt seiu̾¬
mansetis in bo¬
nitate alioꝙͥ
et tu ercideris:¬
ed et illi
si non permã¬
serint ĩ mcre¬
dilitate inse¬
rerentur. potẽs
est enĩ deus it̃¬
t̾m inserere il¬

Expanded text:
quidem, qui ceciderunt, seuemanseris in bonitate; alioquin et tu excideris, et illi si non permanserint in incredulitate, inserentur. potens est enim deus iterum inserere il
Abbreviated transcription (Latin):
ar̃ ad ũsus illos dicinir
tibi ogentilis qd̾ tuta¬
dicem uo portas s ra¬
dix te .i. gens illa nichil
ti sũt. tami ut ergo inse
cit gentilis qui cã ui¬
secionis moe repłsi st̃
qd̾ remonet apłs ita
dicens. Bene. dicis uerũ
lã .i. suo uitio. uñ tibi oꝑtunitas salutis fuit
endes dei domun duñ occa¬
gaudet alienis malis:
stas dei bene fc̃m est non
tuũ mitũ ⁊ ideo. noli. al.¬

Expanded text:
aris adversus illos, dicitur tibi, o gentilis, quod non tu radicem portas, sed radix te, id est gens illa nil a tti sunt rami, ut ego insercit gentilis, qui causa insertionis meae repulsi sunt, quod removet Apostolus, ita dicens: Bene dicis, id id est suo vitio. Unde tibi, opportunitas salutis fuit entes Dei donum. Unde et occagaudet alienis malis. stas Dei beneficium est, non tuum meritum. Et ideo, noli al
Abbreviated transcription (Latin):
s ne amittas tãte gr̃e.
bũficiũ ł̃ imor eñ castus
est cum cauet aĩa ne deꝰ
illam desatus deserat. ⁊
tim̃e debes. si. enĩ deus ñ
pepercit. naturalib ta¬
mis .i. iudeis qui quodã¬

Expanded text:
sed ne amittas tantae gratiae beneficium, 53 timor enim castus est, cum cavet anima, ne Deus illam desertus deserar. Et timere debes: Si enim non pepercit Deus naturalibus ramis, id est Judaeis, qui quoda
Abbreviated transcription (Latin):
gñis hoĩb et s̾pecialit᷑. ꝓrebib. et si mali sũ
et ꝓ oĩb quicõ stitii sũt ĩ sublimitate ut
du̾cib et comitib ⁊ si iuali sũt qr exõi g̾ene
hoĩm colligenda est ecciã et ĩ hiis qui fastui
et superbia scłari afide ⁊ hru̾tate uidentur
ab errare eluate autẽ ꝓregil ⁊ sublimib
orare uelit redit cãm subdeus ut quictã

Expanded text:
generis, et specialiter pro regibus, et si mali sint, et pro omnibus qui constituti sunt in sublimitate, ut ducibus et comitibus, et si mali sint, quia ex omni genere hominum colligenda est Ecclesia, et de his qui fastu et superbia saeculari a fide et humilitate videntur oberrare. Quare autem pro regibus et sublimibus orare vel
Abbreviated transcription (Latin):
ut quietã agat uitam. ĩpace enĩ p̾ciprũ qͥes et
regiẽ seruatur ec̾crũ nam ĩ bellis tranquillitas
disipatur depescit pietas distrincio dissonitur qͣ
soluta ĩ firmoꝵ castitas uiolatur In pace babilonis.i¬
tiui quib et seruire uilemur et tributa reddere
sic̃ filii isrł sub babilone regib seuiebant paxã

Expanded text:
ut quietam vitam agant. In pace enim principum quies et regimen servatur Ecclesiarum. Nam in bellis tranquillitas dissipatur, tepescit pietas, districtio solvitur: qua soluta, infirmorum castitas violatur. In pace Babylonistivi, quibus et servire jubemur et tributa reddere, sicut filii Israel sub Babyloniae regibus serviebant. Pax a
Abbreviated transcription (Latin):
uumdeũ una fide co¬
luert̃ qr una fides est
ut implear gaudiõ
de te bono implerer g¬
audio de ceperfecco. Uñ
sb dit. ut gaudio qͣii
tuarum fleuit enim
thimotheus apaulo

Expanded text:
unum Deum vera fide coquia una fides est plerer gaudio de te bono, implerer gaudio de te perfecto. Unde subdit: Ut gaudio, quastuarum. Flevit enim Timotheus a Paulo
Abbreviated transcription (Latin):
mam hic ostendit
quo de se p̾dicta. spec
tosimilit᷑ et tu for¬
cum fide et dilecticẽ
custodi diligenti ex
ha. in nobis. s. in
recte fanas ha .f.¬

Expanded text:
 Hic ostendit quo de se praedicta specteto: similiter ergo et tu forcum fide et dilectione,custodire. Custodi diligenti extat in nobis, scilicet in recte facias, ha
Abbreviated transcription (Latin):
non confundor qr sci¬
o quod deusesset ille
m .s. in spe. et fide illiꝰ
collocaui. m illum
magnifitentia sal¬
uatons secutus ẽ. qr
puniens infideles istum dignum eterna iita

Expanded text:
non confundor, quia scio quod Deus est ille i, scilicet in spe et fide illius collocavi. Ammagnificentia Salvatoris securus est, quia puniens infideles istum dignum aeterna vita
Abbreviated transcription (Latin):
rum suorum
quiame au¬
disti in fide et
dilectione in
num deposi¬
tum custodi
per spiritum
sanctum qui
habitat in no¬
uersi sunt a
me onmes qͥ
in asi a sunt
ex quib est
philenus et
ħ mogenes

Expanded text:
rum verborum, quae a me audisti in fide et in dilectione in num depositum custodi per Spiritum sanctum, qui habitat in noversi sunt a me omnes qui in Asia sunt, ex quibus est Phigellus, et Hermogenes.
Abbreviated transcription (Latin):
ropter qͣm
causam ãmo¬
neo te ut resus¬
cites gratiam
dei que est in
te ꝑ impositi¬
onem manu¬
um mearum
non emmdedit
nobis deus spi¬
ritum tumoris
set uirtutis et
dilectõis et so¬

Expanded text:
ropter quam causam admoneo te, ut resuscites gratiam Dei quae est in te, per impositionem manuum mearum. Non enim dedit nobis Deus spiritum timoris, sed virtutis, et dilectionis, et so
Abbreviated transcription (Latin):
tus sum egop̾¬
dicator et apꝰ¬
tolus et ma¬
gister gentiũ
ob qͣm causã
etiam ħ patior.
set non confũ¬
Ocio enim
cui credidi et
certus sum. qr
potens est depo¬
situm meñser¬
uare m illum

Expanded text:
tus sum ego praedicator, et apostolus, et magister gentium. Ob quam causam etiam haec patior, sed non confunScio enim cui credidi, et certus sum quia potens est depositum meum servare in illum
Abbreviated transcription (Latin):
cum digne respond̾e
nõ ualeamꝰ. ł legati¬
onem eius fideliter
et instant̾ agamiꝰ. se¬
quitur et uocauit
nos uocaciõe interiori

Expanded text:
cum digne respondere non valeamus, vel legationem ejus fideliter et instanter agamus. Et vocavit nos vocatio
Abbreviated transcription (Latin):
quo .s. euiigłio ego positus sum qͣi imobilis pͥ¬
dicator nomen actus
et apostolus hñs po¬
testatẽ apostolus apꝰ¬
tolicã. et magister
docens gentes ob. qͣm
erubesco securus qui¬
a protribulatiomib
magna ei promissa
spectent ibi aꝑit ubi

Expanded text:
cilicet Evangelio, ego positus sum, quasi immobilis praedicator, nomen actus, et apostolus, habens potestatem apostolicam, et magister docens gentes. Ob quamerubesco. Securus quia pro tribulationibus magna ei promissa spectent, ibi aperi
Abbreviated transcription (Latin):
che parentum euis
sinceritatem fidei
demfides et ideo fer
ueat Propter qͣm
cam̃ couinendata fi¬
de illiuis ad eam sñ
timore et erubescẽ¬
tia predicandamex
habes. et fuisti tał
quasi sopitam ade¬
o tibi collatam q̃
est inte per inpossi.¬
moneo ut resusci¬
tes gr̃amder qued
utiq potes dedit e
nis qͣm sobrietas precedit. de qͣ sb̾dit. et sobri¬
tatis. odiscretõis. Ecce a sũmodono .i. a dilec¬
tione. ad unum descendit .i. ad sobriecatem.
Noli itaq prius monuit nõ timere. ad ꝙual
crubescere tes¬
timonium do¬
me uinctum
eus set colla¬
bora eunͣgelĩ
uocatione su¬
a sancca nõ
secundum o
pera nostra
set secumdũ
propositum
suum et gra¬
tiam que da¬
ta est nobis
in xpisto ih̾u
ante tempora
secularia ma¬
inifesta est ãt
nine per ilu¬
uircus hicmonz nõ
crubesçere ad qued
bescas testaricoram
aifrcus ẽ resurrexit
tis uidentib suscipi¬
ente eum nube moe¬
est. set collabora mͥ
in predicando ennͣgłi¬

Expanded text:
Parentum ejus sinceritatem fidei dem fides, et ideo fer Propter quam causam. Commendata fide illius, ad eam sine timore et erubescentia praedicandam exhhabes, et fuisti taliquasi sopitam a Deo tibi collatam, quae est in te per imposiMoneo ut resuscites gratiam Dei, quod utique potes. Dedit enis, quam sobrietas praecedit, de qua subdit, et sobrietatis, id est discretionis. Ecce a summo dono, id est a dilectione, ad unum descendit, id est ad sobrietatem. Noli itaque. Prius monuit non timere, ad quod rubescere testimonium dome uinctum eius, sed conlabora euangelio uocatione sua sancta non secunpera nostra, sed secundum propositum suum et gratiam, quae data est nobis in Christo Jesu ante tempora saecularia. Manifestata est autem nunc per ilirtus. Hic monet non erubescere, ad quod bescas testari homincifixus est, resurrexit ltis videntibus suscipiente eum nube, in coeest, sed collabora mihi in praedicando Evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
riam tui in oracioĩb
gratias. ꝙ tam bonus¬
fiusti cuiuis semper sĩ
mo qͣm et tu sequere
seruio dico doctus a pro¬
genicorib meis .i. ab

Expanded text:
riam tui in orationibusgratias ago quod tam bonusisti cujus semper sim m et tu sequere. Servio, dico, edoctus a progenitoribus meis, id est ab
Abbreviated transcription (Latin):
seruitute set deĩ qͣd̾
n obilitate qͣ lit̾ moy¬
ses et dauid serui st̃
apellati. et mariaã
⁊ dignitatẽ. apostolꝰ¬

Expanded text:
servitute, sed Dei, quadam nobilitate, qualiter Moyses et David servi sunt appellati, et Maria anet dignitatem. Apostol
Abbreviated transcription (Latin):
dum uenit dicens: qui cum sit splen. deinde hu
to melior hic cõparat xp̃m augelis. ⁊ p̾fert
secumdum humanam naturã. ita. ⁊ ħ scd̾ diui¬
nam dcm̃ eẽ poss intelligi nisi add̾etur effectꝰ¬

Expanded text:
dum venit, dicens, qui cum sit splendor. Deinde hudum venit, dicens, qui cum sit splendor. Deinde huto melior. Hic comparat Christum angelis, et praefert secundum humanam naturam, ita et hoc secundum divinam dictum esse posset intelligi, nisi adderetur effect
Abbreviated transcription (Latin):
infi̾ora declinat᷑. Sicut enim qui infantubum quẽ¬
piam ad excellentiora uult paulati sensumq so̾¬
rigere gradatim ħ facit ab infi̾orib ad suꝑiora
cõscendens. deinde cũ sin sum ꝑuenerit obscurita¬
tib. ac defectionib eum fatigari iudens. pͣ alta
deponit eum ad infi̾ora. quo respirare atq ani
tolus quos paulatim. ad noticiam dei erigit int̾
alta memorans humili a ubiq magr̃i sui uesti¬
gia cõseq̃ns. Nam et ip̃e sic faciebat aliqñ qͥ¬
d̃ in altioia discipules suos sbl euabur. alqũ
ao ad infiora mbetillitats eoum grñ reuccabat.
neqͣqͣm eos prolioo tempore in alta permanere
ꝑte ꝑromitens. ita in hactota serie facit aposto¬
lus. prius alta comnemorat dicens. in filio. ubi
prius intelligitur filius: qui ẽ suꝑior es excellẽ¬
tior uniu̾sis. dem̃ ad humilia descendit sb̾ deus.¬
fecit. ⁊ secula. postoa ad altioremomnib gra¬

Expanded text:
inferiora declinatur. Sicut enim qui infantulum queminferiora declinatur. Sicut enim qui infantulum quempiam ad excellentiora vult paulatim sensimque subrigere, gradatim hoc facit ab inferioribus ad superiora conscendens, deinde cum sursum pervenerit, obscuritatibus ac defectionibus eum fatigari videns, post alta deponit eum ad inferiora quo respirare atque reculus, quos paulatim ad notitiam Dei erigit, inter alta memorans humilia, ubique magistri sui vestigia sequens: nam et ipse sic faciebat. Aliquando quidem in altiora discipulos suos sublevabat, aliquando eos ad inferiora, imbecillitatis eorum gratia revocabat, nequaquam eos prolixo tempore in altera parte permanere permittens: ita in hac tota serie facit Apostolus. Prius enim alta commemorat, dicens, in Filio, ubi proprius intelligitur Filius, qui est superior et excellentior universis. Deinde descendit per quem; postea ad altiorem omnibus gra
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi crucem sustinuit̃ ut nos apecc̾is purgaret. ⁊
tem pr̃is et locatus nõ in paradiso. Unde adam ex¬
cidit. s in excelsis .i. super omnia. ⁊ loco. ⁊ digni¬
tate. In excelsis enim dicens. nõ in loco cõcludit
d̾m. s ostendit homicł̃ xp̃m omnib altiorem. ⁊
omnib emmentiorẽ. sicut ⁊ ꝑ dext̾am. ñ d̾ i de
cõfessus enim nicħ demõstrat aliud. nisi honoraᷤᷤ
eqͣlitatẽ. contẽplare sapĩam panli. ĩ moñ pau¬
li sapientiam. s sp iritus. scĩ nurare gratiã.
Nõ enim suam inrel min cm ligẽtiã m̃te ꝓꝑ¬
ria procreauit̃. s sp̃c sc̃s infudit atcende gͦ ꝑ qͣ¬
les apostolica sap̃ia eos sb̾ leuat gradus. ⁊ qua¬
łreos ad ipm̃ apicem pietatis adducit ubi item
añqͣl deficerent. ⁊ eos obĩcuparettitas occupa¬
ret: uide quomodo cos occuparet ui ad inferiora
b reman nec in excelsis ꝑdurat. s ueluti quibd̾
gradib nunc ad alta fastigia sb̾lenatur nunc ad

Expanded text:
 Crucem sustinuit, ut nos a peccatis purgaret, et st ad aequalitatem Patris, et locatus non in paradiso, unde Adam excidit, sed in excelsis, id est super omnia loco et dignitate. In excelsis enim dicens, non in loco concludit Deum, sed ostendit hominem Christum omnibus altiorem et omnibus eminentiorem, sicut Confessus enim nihil demonstrat aliud, nisi honoris aequalitatem. Contemplare sapientiam Pauli, imo non sapientiam Pauli, sed Spiritus sancti mirare gratiam. Non enim suam intelligentiam mente propria procreavit, sed Spiritus sancti infudit. Attende ergo per quales apostolica sapientia eos sublevat gradus, et qualiter eos ad ipsum apicem pietatis adducit, ubi item antequam deficerent et eos obscuritas occuparet, vide quomodo eos ad inferiora bus remanet, nec in excelsis perdurat, sed veluti quibusdam gradibus nunc ad altiora fastigia sublevatur, nunc ad
Abbreviated transcription (Latin):
nec adꝑcipiend̾ pre¬
ũalet intellectus.¬
Multa enim de deo
multa item loquimꝰ¬
que intelligere nõ
sumis ydonei. U̾bi¬
gr̃a. quod ubiq d̾ s
modo autem ubiq
nitꝰ ignoramus Stͥ
possunt. qͣmus m̃¬
te capiantur. ita ut

Expanded text:
nec ad percipiendum praevalet intellectus.Multa enim de Deo Multa item loquimuae intelligere non sumus idonei. atia: Quod ubique Deus modo autem ubiquenitus ignoramus. Sunt possunt quamte capiantur
Abbreviated transcription (Latin):
e ħ enim dicendo facultateͤ continendi uolu¬
it designare. ꝑ methaphoram. illoruur qui st̾¬
sine ullo labore uͥbo. ł digito monent aliqͥd
omnia cõtinere supͣ dixit pr̃em. ꝑ eum om̃ia
fecisse ubi ait̃. per quem fecit. ⁊ scła.¶¬
qͣui facere ip̃e nõ poss si ei ñ porrexiss pr̃ dex¬
teram:. ł tamnq̃u aliquis uistruñt fuĩt pus

Expanded text:
et hoc dicendo facilitatem continendi voluit designare, per metaphoram illorum qui sine ullo labore verbo vel digito movent aliquid omnia continere, supra dixit Patrem per eum omnia fecisse, ubi ait, per quem fecit, tanquam facere ipse non posset. Si enim porrexisset Pater dexteram, vel tanquam aliquod
Abbreviated transcription (Latin):
s. patris .i. plena oftensio eeñtie pris .i. cõsimi¬
eo cnuis est figura diu̾sa est. s filis eqͥł ẽ pri.
quia nec parum dissimił sicut ip̃e ait᷑. pr̃ in me
lumen. ⁊ głia qñq ad naturam diuinam refe¬
runtur. qu ad naturam ꝑsouã. et qñ ad ꝑsonam
referuntur modo ad prem modo ad filium refer̃tꝰ
Dicimus enim pr̃ est lumen. ⁊ filus est lumen.
similit̾ pr̃ est gba. filius est gła. ⁊ hii duouna
principia s unum. splendor autem. ⁊ figura
sicut ⁊ umagoppeie ad ꝑsonam. filii referitͫ
⁊ relatiue dicu̾ntur. sequiͣ. portansq Supͣ¬
dem̃est. qr ꝑ ip̃m fecit omna. hic enim nunc sũ¬
main auctortatis attribuit. exeo quodcum auc¬
toritate cunca gubernat. et continz¬
sicut enim ab eo creata sunt omnia
itaꝑ eum imuta bilem cõseruantur cͥ¬
sp̃es. ⁊ natura cõcide̾t. Ideoq dominus ait̃. pr̃
meus usq nunc oꝑatur. et ego oꝑor illud cõtm¬
uatiocm̃ qͥndam oꝑis euis. qui simul om̃ia cõti¬

Expanded text:
s, id est plena ostensio essentiae Patris, id est consimieo cujus est figura diversa est; sed Filius aequalis est Patri, quia nec Pater dissimilis, sicut ipse ait: Pater in me lumen, gloria, quandoque ad naturam divinam referuntur, quandoque ad personam. Et quando ad personam referuntur; modo ad Patrem, modo ad Filium referuntur. Dicimus enim: Pater est lumen, et Filius est lumen. Similiter Pater est gloria, Filius gloria, et hi duo una principia, sed unum. Splendor autem et figura, sicut et imago proprie ad personam Filii referuntur et relative dicuntur. Portansqum est quia per ipsum fecit omnia. Hic 233 ei nunc summam auctoritatis attribuit, ex eo quod cum auctoritate cuncta gubernat. Et continSicut enim ab eo creata sunt omnia, ita per eum immutabilem conservanturt. Ideoque Dominus ait: Pater meus usque nunc operatur, et ego operor , per illud continuationem quamdam operis ejus qui simul omnia conti
Abbreviated transcription (Latin):
gemuo. sic s dr̃ pr̃ uidicare ꝑ filum. qr uidicẽ
genuit᷑. sic ⁊̃ dicitur operari ꝑ filium. qr eum
cõstat opifitem genuisse. Si enim cã eiꝰ pr̾ est. ẜ
ins extellentiam. qua cuncta c̾auit et gub̾nat hu¬
militatis eus beingnitatẽ cõmendat hic cõmon
enim nos crucis mox ⁊ resurrectõnis. ⁊ ascensioĩs
ubi ait. sed ⁊c̃. hoc autem. ꝙ hic dicit ⁊ã ad noꝰ
sib: est t̃ ꝑ humanitatem. faciens purgatõem

Expanded text:
r judicare per Filium, quia judicem genuit, sic etiam dicitur operari per Filium, quia eum constat opificem genuisse. Si enim causa ejus Pater ess excellentiam qua cuncta creavit et gubernat, humilitatis ejus benignitatem hic commendat. Commonet enim nos crucis, mox et resurrectionis et ascensionis, ubi ait: sedet, etc. Hoc autem quod hic dicit jam ad nos sit, est etiam per humanitatem faciens purgationem
Abbreviated transcription (Latin):
ciusd̾ nature ñ minor eo. q ẽ deus de deo ut
Ecoe aliud genꝰ siłitudinis addugum est
genere siłitudims ꝙ dedutis. de splendore igni
ibi laudatur coeuitas. quid deest: eqͣlitas na¬
ture. Comunge que landas. In creaturis enĩ de¬
est aliquid. ꝙ l audas. In creatore nicħ̾ deesfe po¬
test. quia quod inuenis in creaturis acreatore
artifice piecessit. In primo gen̾e similitudinis .i.
in coeuis. inuenis. ⁊ laudas coeuitatẽ. procoenita¬
te tribue deo ceet̾nitatem. ut coet̾nus sit natꝰ ei
a quonatus de alio autem sinulitudinis gen̾e
ille de quo natum ẽ totum ergo ꝙ laudabile ẽ
increaturis. aliquid deest. simul est ĩ creatore
homo duo homines sunt. hic uͦ pr̃ ⁊ filius. unas
deus. Ideo apostolus ait qui filuis est splen. glo.¬

Expanded text:
usdem naturae, non minor eo, quia est Deus de Deo, ut Ecce aliud similitudinis genus estgenere similitudinis quod dedimus de splendore igniibi laudatur? Coaevitas. Quid deesse? Aequalitas naturae. Conjunge quae laudas. In creaturis enim deesse aliquid quod laudas, in Creatore nihil deesse potest, quia quod invenis in creatura a Creatore artifice processit. In primo genere similitudinis, id est in coaevis, invenis et laudas coaevitatem, pro coaevitate tribue Deo coaeternitatem, ut coaeternus sit natus ei a quo natus. De alio autem similitudinis genereille de quo natum est? Totum ergo quod laudabile est in creaturis quibus aliquid deesse simul est in Creatore,id est homo et homo, duo homines sunt. Hic vero Pater et Filius unus Deus. Ideo Apostolus ait: Qui Filius est splendor glo
Abbreviated transcription (Latin):
uenire in creaturis. ⁊ inneuisti coeua qͣrump¬
portioẽ intelligis coet̾num filium et̾no gignẽ¬
ti. quod enim ẽ temporali coeuũ. ħ ẽ et̾nocoetñ
litas. quia splendor qui funditurde igne minꝰ
luc. quam ip̃e ignis. ħnt ergoista siłitudĩe
s nõ omminodã eqͣlitatem. Ideo dic aliquis
pr̃i cõsub̾alis ostenditur. nasciti enm ostendł¬
ho̾de homine ⁊ etuuis de equo. nec est horum al¬
ter alt̾i coeius. quia natus ab eo de quo natus
est tempore precedit  s tñ. ⁊ ille homo. ⁊ iste
bomo ⁊ ¶lle ecus ediste equus. ueuiᷤ¬

Expanded text:
enire in creaturis, et invenisti coaeva. Quare penire in creaturis, et invenisti coaeva. Quare proportione intelligis coaeternum Filium aeterno gignenti: quod enim estlitas, quia splendor qui funditur de igne minus lucet quam ipse ignis. Habent ergo ista similitudinem, sed non omnimodam aequalitatem. Ideo dicit aliquis: Patri consubstantialis ostenditur. Nascitur enim homo de homine, et equus de equo. Nec est horum alter alteri coaevus, quia natus ab eo de quo natus est tempore praeceditur, sed tamen et ille homo, et iste homo; et ille equus, et iste equus, i
Abbreviated transcription (Latin):
ut inueniamus oceua exquib intelligamꝰ ccet̾na. q
coeua increaturis inueniri pocetunt utens nõib re¬
est spłendor igñi. ⁊extti ex quo ⁊ ẽ. Ignis enĩ
lucem fundio liyx ex igne funditur quidenim a
quoexistat si queramus s fulgor ab igne ł igniᷤᷤ
tus. et sapientie. omnis ergo anima respondet ⁊
nemo dubitat. quod splendor de igne existit̃. ñ
ignis de splendore. ponamus igitur ignem. Put
pĩem. splendorem tamqͣm filium qr iam prelocuti
sumus nos coeua querere inc̾aturis. ꝑ que coet̾n a
increatore astruamus. si lut̾nam accendere cupio
Nondum est ibi ignis. nec splendor mox autem.
ut accendero simul cumigne. ⁊ splendor etistit.
ce̾ generans. co semꝑ cum illo quod de illon at̾
eẽt̃ pr̃. ⁊ pꝰ post ea filius. semper eñ pr̃ semper fi
lius de pre ẽ. semꝑ igitur filius natus. semper pr̃
atr senp de illo ymago. eceñ portuistiecema iñ¬

Expanded text:
ut inveniamus coaeva, ex quibus intelligamus coaeterna, quia ut inveniamus coaeva, ex quibus intelligamus coaeterna, quia coaeva in creaturis inveniri poterunt. Utens nominibus reest splendor igni, ex quo et est. Ignis enim lucem fundit, lux ab igne funditur. Quid enim a quo existat si quaeramus, scilicet fulgor ab igne, vel ignitus et sapientiae. Omnis ergo anima respondet, et nemo dubitat quod splendor de igne existit, non ignis de splendore. Ponamus ergo ignem velut Patrem, splendorem tanquam Filium, quia jam praelocuti sumus nos coaeva quaerere in creaturis, per quae coaeterna in Creatore astruamus. Si lucernam accendere cupio, nondum est ibi ignis nec splendor; mox autem ut accendero, simul cum igne et splendor existit.esse generans et semper cum illo, quod de illo natum est Pater et postea Filius. Semper Plius de Patre est; semper igitur Filius natus, semper Pater est, semper de illo imago. Ecce non potuisti coaeterna inv
Abbreviated transcription (Latin):
enim possimꝰ increatura inuenire ooet̾uum c̃ in ea
nich inueniamꝰ eternum. si inueneris pr̃em etͥnñ
increatura. et inueniõ coet̾num filiũ. Si autem nõ¬
inuenis et̾num in creatura. sufficit ad similitudi¬
nemr ut inueniamꝰ coct̾num. aliuidẽ enimocet̾ñ
aliud cocunur coeuos dm̃s illos. qui eandem ha¬
bent mensuram temporum. nõ alter᷑ ob alterotẽ¬
pore preceditur ambos. tamen eẽ cepisse dicimus: ⁊
neranti coet̾nũ unigeiit̃. In creaturis enimr ñ et eo
tempore incipit generatum ex quo generans. Inc̾¬
atore u̾o ñ precessit genitor genitum. Eõ posst̃
gͦ cõparari temporalia et̾ns integra collatiõe.s
tamen possunt ex aliqua tenui ⁊ ꝑua simiłitu¬
dine corua coct̾nis cõparari. Innemamꝰ itaq coeua
namde scripturis admonem᷑ ad has similitudiẽs
legimꝰ enim scriptumi de ip̃a sap̃ia. candor ẽ lucis
ecce ip̃a sapientia dc̃a est candor lucis et̾ne .i. uma
go pr̃is. ⁊ speculum. hinc accipiamus similitudĩem

Expanded text:
possumus in creatura invenire coaeternum, cum in ea nihil inveniamus aeternum? Invenis Patrem aeternum in creatura, et invenio coaeternum Filium: si autem invenis aeternum in creatura, sufficit ad similitudinem ut inveniamus coaevum. Aliud est enim coaeternum, aliud coaevum. Coaevos dicimus eos qui eamdem habent mensuram temporum, non alter ab altero tempore praeceditur: ambos tamen esse coepisse dicimus. Etneranti coaeternum Unigenitum. In creaturis enim non ex eo tempore incipit generatum, ex quo generans; in Creatore vero non praecessit genitor genitum. Non possunt ergo comparari temporalia aeternis integra collatione, sed tamen possunt ex aliqua tenui et parva similitudine coaeva coaeternis comparari. Inveniamus itaque coaeva, nam de Scripturis monemur ad has similitudines. Legimus enim scriptum de ipsa Sapientia: Candor est lucisEcce ipsa sapientia dicta est candor lucis aeternae, id est imago Patris et speculum. Hinc accipiamus similitudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
mou. ⁊̃ ꝑ tempus. ⁊ locum. creaturam. corpo¬
ralẽ. ut eo motu naturas. qͣs cõdidit adminiᷤᷤ¬
tret. cum ergo tale aliquid agit. si debemnis
sit ip̃e ⁊ int̾ior om̃ire quia in ip̃o sunt omĩa
⁊ ext̾ior omĩ re quia ip̃e est suꝑ omĩa. ⁊ anti¬
b. quia id̾ ip̃e ẽ post omnia .s. post omiumĩi

Expanded text:
m per tempus et locum creaturam corporalem, ut eo motu naturas, quas condidit, administret. Cum ergo tale aliquid agit non debemus sit ipse et interior omni re, quia in ipso sunt omnia; et exterior omni re, quia ipse est super omnia; et antibus, quia idem ipse est post omnia, scilicet post omnium i
Abbreviated transcription (Latin):
talis qmippe fĩs est ñ ĩ firmata uerbi diuunti¬
to s uarnis suscepta ĩ sirmitate honi artem añ¬
angũ iutmiseros mortales ⁊ beatũ ĩmortalem.
angͥũi quodam mͦ medis sũt er ĩmortales sũt
qr adhoc se ĩter ponit mediꝰ malus angłs in¬
mortalu et miser ut ad beatẽ ĩmortalitatem
et mortalis ad cempis ẽẽ noluit  leatus iutoi
ta crmortius ĩmortales et exiniseris beatos facst
aliis est gͦ mnediꝰ malus qui sepata amicos aliꝰ
uidedit re

Expanded text:
rbi divinitate, sed carnis suscepta infirmitate. Boni autem angeli inter miseros mortales et beatum immortalem mangeli quodam modo medii sunt, quia immortales sunt quia ad hoc se interponit malus angelus medius immortalis et miser, ut ad beatam immortalitatem et mortalis ad tempus esse voluit, et beatus in ta, ex mortuis immortales, et ex miseris beatos faceret. Alius est ergo medius malus qui separat amicos, alius qui dedit se
Abbreviated transcription (Latin):
a est sanatitas. et bo
natta. Unde proue
ta sunt elemosine et
uoluntas dandi. pro
quib et ħ uirtutes
infuturo gła auge¬
bitur. Ut in oĩb &
et uoluntatem dandi
ut nos locuplecati ẜ¬
tiem simplici animo
fc̃am. Simplicitatẽ
que largitio operatꝰͫ
nolargitionis. qr mł¬
ta inh bona sunt. et

Expanded text:
a est sanctitas et bona vita, unde provennta sunt eleemosynae et voluntas dandi, pro quibus et hic virtutes et in futuro gloria augebitur. Ut in omnibus.et voluntatem dandi, ut vos locupletationem simplici animo factam. Simplicitatem, quae largitio operatur no largitionis, quia multa in hoc bona sunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
euacuetur in
hac parte q̃m
admodum di¬
xi paratisitis
ne cum uene¬
rinit mecum
macedones et
inuenerint uõ
mparatos. eru¬
bescamus nos
ut non dicam
ecessarium
ergo ecistima¬
in iogare fres¬
effatos incitate sũt
diceret cur ergo p̾m¬
utis illos ait. Misi¬
mus autemfrẽs nõ ut
uos ad h hortenturs
ut . pa sitis qͣm ad mo¬
dum dixi illis uos cẽ
ti eẽ de betis ne c̃ ue.¬

Expanded text:
euacuetur in hac parte: ut, quemadmodum dixi, parati sitis, ne, cum uenerint mecum Machedones et inuenerint uos inparatos, erubescamus nos, ut non dicam necessarium ergo existimaui rogare freffectos, incitatae sunt diceret: Cur ergo praemittis illos? ait, misimus autem fratres, ut vos ad hoc hortentur, sed ut parati sitis, quemadmodum dixi illis vos esse ti esse debetis, ne cu
Abbreviated transcription (Latin):
ceceris. qui enim
solam sufficientiã
quod painim hñs tͥ¬
recto iuditiofit qr
queritur de qͣuto. ⁊
ẽ ne h bonum .s. lar
R̾ det. ẽ utiq sicut
scriptum ẽ inpsal¬
mo. iustus disꝑsit
nõ uni omnia cõfe¬
rens. s płib diui¬

Expanded text:
s Qui enim solam sufficientiam quod parum habens trrecto judicio fit: quia quaeritur de quanto, et Edet: Est utique, sicut scriptum est in Psal. Justus dispersit, non uni omnia conferens, sed pluribus divi
Abbreviated transcription (Latin):
Gras deo de alterna indigentia et de alt̾no su
los. Iude autem de reb sp̾ualib mistos. Ideo¬
q tamqͣm scõrum gaudioꝵ sagma plenus e¬
ructuans exclamat.

Expanded text:
as Deo. De alterna indigentia et de alterno suillos; inde autem de rebus spiritualibus in istos. Ideoque tanquam sanctorum gaudiorum sagina plenus eructans clamat:
Abbreviated transcription (Latin):
in fuguro. et qui se
nedcõib der et met s
in cõsilio rõis. qr si in¬
inti dareut. ñ predess
suit incor su. seuelle
dare. ñ deo ex tristicia

Expanded text:
in futuro. Et qui semnedictionibus Dei et metet, in consilio rationis, quia si inviti darent non prodesset suit in corde suo, se velle dare, non det ex tristitia,
Abbreviated transcription (Latin):
nun nõ fu̾it hoc in¬
uentum quod testifi¬
catus ẽ de his et rp̃e
erubescet. et ip̃i am
datione elemosina¬
rum q pauperes suᷤᷤ¬

Expanded text:
enim non fuerit hoc inventum quod testificatus est de iis, et ipse erubescet, et ipsi ampdatione eleemosynarum, quae pauperes sus
Abbreviated transcription (Latin):
et murmurantẽ. Qui
enim dat ut careat
tedio int̾̃pellantis. ñ
ut refici at uiscera in¬
benefacis. si aũt cum

Expanded text:
et murmurantem. Qui enim dat ut careat taedio interpellantis, non ut reficiat viscera inbenefacis, si autem cum
Abbreviated transcription (Latin):
dat parce et metet re¬
tributõem. Nõ ꝑre se¬
minat ille qui par
hũs par̾ largitur. Si
ammus proptus ẽ plꝰ
aduos et pre¬
parant repro¬
missam bene¬
dictoe̾m hanc
paratam esse
sic quasi be¬
nedictõem ñ
quasi auari¬
ciam. Noc at¬
dico qui par¬
ce semmat ꝑ¬
ce et metet ⁊
qui semmnat
in benedcõib

Expanded text:
dat, parce et metet retributionem. Non parce seminat ille qui parum habens parum largitur, si animus promptus sit ad uos et praepararent repromissam benedictionem hanc paratam esse, sic quasi benedictionem, non quasi auaritiam. hoc autem: qui parce seminat, parce et metet, et qui seminat in bened
Abbreviated transcription (Latin):
ñ accepimꝰ s ĩo. ut.
ut uos imstaremini
stinuit hic enĩ pro ex¬
emplo dando abstinu¬
it ibi prorepellendis.¬
tui od̾it de qui enĩ freqũter ad alienã mensã
cõueuit ocio deditus aduletur nece̾ est pacenti
se cũ religio nr̃a aẜ libeitatem hoĩes ad uocet

Expanded text:
n accepimus, sed, ideo ut est ut imitaremini stinuit. Hic enim pro exemplo dando abstinuit, ibi pro repellendistui oderit te . Qui enim frequenter ad alienam mensam convenerit otio deditus, aduletur necesse est pascenti se, cum religio nostra ad libertatem homines advocet.
Abbreviated transcription (Latin):
modo me hm̃ inquo
ut illi qui aliena. nogo¬
cia curant uagantes
hac ĩ illac. ne gra man.
et facigatione. qi ille la¬
bor fuit usq ad fatiga¬
tionẽ nos dico ncte ot
dic operantes .ccͣ. hoc qd̾
supra dixit: ab aliquo.

Expanded text:
modo me habui in quo ut illi qui aliena negotia curant vagantes hac et illac. Nec gratis et fatigatione. Quasi dicat: Ille labor fuit usque ad fatigationem. Nos dico, nocte et die operantes, contra hoc quod supra dixit ab aliquo.
Abbreviated transcription (Latin):
sed̾m. fcĩs autemne¬
gant ut enĩ ioh̾es
ait. qui dicit se nosse
deum. ⁊ mandata a
ñ custodit᷑. m̾dax est.

Expanded text:
Deum, factis autem negant. Ut enim Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit mendax est .
Abbreviated transcription (Latin):
lo quere que
decent sanã
dectrinam
enes ut
sobrii sint p¬
udici. prudẽ¬
tes. sani infi¬
de. indilecti¬
one. et pati¬
entia: anus
similiter in
babitu. sanc¬
to non crimi¬
natrices nõ
multo uino
sermentes.
qui ore cõfitent ᷑ xp̃m.
⁊ morib dissentiũt
est. tales sunt om̃s
mali catholici qui ñ

Expanded text:
e decent sanam doctrinam. Senes, ut sobrii sint, pudici, prudentes, sani in fide, in dilectione, in patientia. Anus similiter in habitu sancto, non criminatrices, non multo vino servientes, qui ore confitentur Christum, et moribus dissentiunt tichristus est. Tales sunt omnes mali Catholici, qui no
Abbreviated transcription (Latin):
si cõfiteamin u̾bis et ñ fcĩs fides talium moꝵ¬
ꝓpe fides ẽ demoniorum. cum sint quasi cõfitẽ¬
tur se nosse deum. cuintam̃ sint ab homina¬
biles .i. deo odibiles. et incredibiles .i. nec ha¬
biles credere. ⁊ ad omue opus bonum. repro¬
bi. i a deo reprobati. ut ũ ħant gr̃am ad bũ¬

Expanded text:
si confitemini verbis, et non factis, fides talium mope fides est daemoniorum. Cum sint. Quasi dicat: Confitentur se nosse Deum, cum tamen sint abominabiles, id est Deo odibiles, et incredibiles, id est nec habiles credere, ad omne opus bonum reprobi, id est a Deo reprobati, ut non habeant gratiam ad b
Abbreviated transcription (Latin):
sint pudicr ne liytu¬
rient. puidentes pro¬
uidentes. fi dei nectͣia
num. hortare ⁊. anͦ
adolescentulis nõ mł¬
to uno seruentes.
Soleut enĩ eẽ qued̾
que corporis friges¬
cente liycuria uino
se prolibidine dede¬
runt. B eue do¬
centes. ñ quid̃ pub¬
lice uros s priuate

Expanded text:
sint, pudici, ne luxurient, prudentes, providentes fidei necessaria,num. Hortare etiam aadolescentulis; non multo vino servientes. Solent enim esse quaedam quae corporis frigescente luxuria vino se pro libidine dederunt. Bene docentes, 228 non quidem publice viros, sed private
Abbreviated transcription (Latin):
u̾m est s afilio pocius pr̾ ht̃ eẽnciã qd̾ falsissim̃
est. Est gͫ p̃rͣ ħt̾ deñtiã ceꝰ sapiẽs ea que ip̃e est sua
sapĩa. ⁊ filius sapĩa patris est sapiẽs de sapĩa quie
est pͣr dequo est genitus filiꝰ. sic ⁊ pr̃ est intelligẽ
ea que ip̃e est sua intelligencia. filiꝰ aũ intelligẽ¬

Expanded text:
um est, sed a Filio potius Pater habet essentiam quod falsissimum est. Est ergo Deus Pater sapiens, ea quae ipse est sua sapientia; et Filius sapientia Patris est sapiens, de sapientia quae est Pater de quo est genitus Filius. Sic et Pater est intelligens ea quae ipse est sua intelligentia, Filius autem intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
tacet dicens futur¬
digna est domꝰ dei.
s sp̃c sc̃s. manifeste
dicit ĩ corde qr ĩno¬
uissimis temꝑibus¬
iuigiland̾ est qui¬
discedent. afĩde uñ
supra nisi uenerit
et ideo curam domꝰ¬
dei ne deponas cũ¬
sit adeo subluis
ut supra dictũ est
discedent quidem
dico accendentes qr¬

Expanded text:
tacet, dicens futudigna est domus Dei, s sanctus manifeste dicit, mihi in corde: Quivissimis temporibusvigilandum est, quidiscedent a fide, unde supra: nisi venerit et ideo curam domDei ne deponas, cusit sublimis, ut supra dictum est. Haimo Discedent quidam, dico, attendentes, q
Abbreviated transcription (Latin):
am atq cõstituto i corde suo uiditio assit accusdg
cogicatõ. et testis cõscĩa. et carnifex timor itide
quid̾ sanguis antimi cõfitentis ꝑ lacruas pro
ut se indignum ho udicet ꝑticipatõe corporis
et sanginius dominint qui seꝑari a regno tan
accipit si tc̾ accipit cum deb ag̾e pm̃amgͦ pͥuꝰ

Expanded text:
am atque, constituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitatio, et testis conscientia, et carnifex timor. Inde quidam sanguis animi confitentis per lacrymas proferatur, ut se indignum homo judicet participatione corporis et sanguinis Domini, ut qui separari a regno timetaccipit, si tunc accipit, cum deberet agere
Abbreviated transcription (Latin):
set nõ est ita. si qui ͭ
iodo cogitat futura. post ea ab
reddet. deus fructum iusticie .i. quẽ iustici¬
a meretu fructum dico qui ñ erit. sicut
ropter quod .s. habeatis talem fructũ.
cõplectimini modo
remissas .i. pigras
statur. ut genib q̃
soluta est refrigida¬
ta caritate etigite sur¬
sum ad deum. ut nͦ
ccio torpeatis. nec de¬
bilitate hesitetis. et
ut .s. fides uestra t᷑¬

Expanded text:
sed non est ita. Si quis modo cogitat futura. Postea autereddet Deus fructum justitiae, id est qua justitiam meretur. Fructus, dico, qui non erit sicut ropter quod, scilicet ut habeatis talem fructum, complectebamini modo, remissas, id est pigras statur in genibus quae soluta est refrigidata charitate, erigite, sursum ad Deum, ut nec otio torpeatis, nec debilitate haesitetis. Et ut scilicet fides vestra
Abbreviated transcription (Latin):
quod poterant abi¬
çere ut soluat. & di
costate indisciplina
s uerum est. quod
omnis disciplina. ñ
ciplin̾a enim. que gͥ¬
ce dicitur phedia. ẽ
eruditio ꝑ molestiaᷤᷤ
quando pio peccatiᷤᷤ
sius mala quis pati

Expanded text:
quod poterant objicere ut solvat. Quasi dicat: State in disciplina; sed verum est quod omnis disciplina, Auciplina enim, quae Graece dicitur paedia, est eruditio per molestias quando pro peccatis suis mala quis pati
Abbreviated transcription (Latin):
in his. que uolebãt.
s. in uanis. hic autẽ
nam uctam. Erudit̃
dico. si sumus in reci¬
disciplina in

Expanded text:
in his quae volebant, scilicet in vanis. Hic autem,nam vitam. Erudit, dico, si sumus in recidisciplinam
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩ ut deuirib lib̾i arbitrii sui nõ p̾sumat qr
illo qui putaiut siuie eiꝰ ad uitorio se posse custo¬
dire qd̾ dedit perfetus ĩ longint᷑ ⁊̃ uinens ꝓ¬
dige cuncta consũpsit et miscria atritus et ĩ
sereũsus dixit surgã et ibo ad patrem meũ
ꝙͣ cogitationẽ bonã ñ hr̃et nisi et ip̃am illi
ioccusto pat̾ misĩtordissimꝰ ĩ spitasset idro rec¬
forte dicas promeri et ideo accepi nõ putes
to ꝓ m̾endo atcepisse qui ñ ꝓmereris nisi acce¬
pisses grã precessit mĩtũ cuum ñ grã exineri¬
to s mũtũ ex grã sam si gr̃a exm̾ito emisti
Utu gratis accepisti oĩa n̾ta p̾cedit gr̃a ut

Expanded text:
i, ut de viribus arbitrii sui non praesumat; quia ille qui putavit sine ejus adjutorio se posse custodire quod dedit, profectus in longinqua, et vivens prodige cuncta consumpsit: et miseria attritus, et in se reversus dixit: Surgam, et ibo ad patrem meum . Quam cogitationem bonam non haberet, nisi et ipsam illi in occulto Pater misericordissimus inspirasset. VEforte dicas: Promerui, et ideo accepi. Non putes te promerendo accepisse qui non promereris, nisi accepisses. Gratia praecessit meritum tuum, non gratia ex merito, sed meritum ex gratia; nam si gratia ex merito emistis, non gratis
Abbreviated transcription (Latin):
arcũ. auruspic̃. ⁊ augurum. at¬
q ligature ⁊ remedia que fiunt in p̾cantatõib
et quib d̾ notis ł in quib d̾ reb suspendẽdis et
alligandis. nec illi ab ħ gñe ꝑuitiose suꝑstitõ¬
nis segregandi sunt qui geneatici ob nataliũ
Lon potestis

Expanded text:
artium, aruspicum, et augurum, atque ligaturae et remedia quae fiunt in praecantationibus, et quibusdam votis, vel in quibusdam rebus suspendendis et illigandis, nec illi ab hoc genere perniciosae superstitionis segregandi sunt, qui genethliaci, ob nataliumon potestis
Abbreviated transcription (Latin):
scientia.¬
Di ego cum gͣ¬
tia participo qͥd
blasphemor pro
eo qued gr̃as a
bitis ł aluid qͥd
facitis om̃ia ĩ
głam dei faci
et ego perom

Expanded text:
scientisi ego cum gratia participo, quid blasphemor pro eo quod gratias bitis, uel aliud quid facitis, omnia in gloriam dei facite. et g
Abbreviated transcription (Latin):
nox tua souz laudes
deut c̃uecetua. Cum
eium noce cantau̾s si¬
lebis aliqũiuita. siccã¬
ta ut nũꝙͣ sileas:. sie¬
nun ore cdamas. et
fraudẽ cogitas siluis
de bono opere tuo lan¬
das d̾m. et cum blas¬
phematur deus de ma¬
lo oꝑe tuo blasphe
mnis reꝑatõemq m̃brorũ gr̃as agens ei qui tͥ
et uinolentia te ingurgites ꝙͣ tallib laude ᷤ
sine offensiõe estote uideis qui abhorrent y¬
firmos qui sunt in ec¬
cłia quib fuunit of¬
fendicula dũ eorũ ex¬
emplo adħent his q̃
uuinica sunt d̾uesto¬
te dico ut placeatis
om̃ib sic̃ et ego qui

Expanded text:
ox tua sonet laudes dent cum voce tua. Cum enim voce cantaveris, silebis aliquando vita. Sed sic canta, ut nunquam sileas. Si enim ore clamas, et fraudem cogitas, siluistde bono opere tuo, laudas Deum: et cum blasphematur Deus de malo opere tuo, blaspheparationem membrorum gratias agens ei qui tibet vinolentia te ingurgites, quantaslibet laudes sine offensione estote Judaeis, qui abhorrent ifirmos qui sunt in Ecclesia, quibus fiunt offendicula, dum eorum exemplo adhaerent his quae inimica sunt Deo. Estote, dico, ut placeatis omnibus, sicut et ego, qui
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb plac̾e sũ scan¬
dalo cinꝰqͣm age̾ ad
ꝑfectũ alioꝵ ut et illi
et huic situtile. at¬
tende quod ħͥait. oĩ¬
b placeo alibi uo a¬

Expanded text:
omnibus placere, sine scandalo cujusquam agere ad profectum aliorum, ut et illis et huic sit utile. Attende quod hic ait: Omnibus placeo. Alibi ver