comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nalibus ñ ponebat: dicebat u⁊ futuroᷤᷤ
fetus uniꝰ coloris siue pecora ꝓcrea¬
rent. & quid plura: Usq ad uices
decẽ sẽꝑ ad laban pecoris sui. iacob
mutata conditio ẽ: ⁊ quodcũq sibi
poposuerat ut nasceretur. in colorẽ
contrariũ uertebat. Ne cui autẽ in
sex annis decẽ pariendi uices incre¬
dibiles uideant᷑: lege uirgiliũ in qͦ
dicit᷑. Bis grauide pecudes. Aatura
autẽ italicarũ ouium ⁊ mesopota
miȩ una esse tradit᷑.
Ubi nẽ idola legimꝰ. in hebreo tha¬
id est figuras uel imagines int̾prȩ¬
tat᷑. Hoc autẽ ideo. ut sciamꝰ quid
It transiuit fluuium & uenit
in monte galaad: ñ quod eo tẽpore
galaad mons diceretur. s ꝑ anticipa¬
tionẽ ut frequent̃ diximꝰ illo uoca¬
tur nomine qͦ postea nuncupandẽ
Et mutasti mercedẽ meã decẽ agnis.
Idem herror qͥ supra. Numerus enĩ
ꝓ agnis legendus est.
Et dix̃ iacob frĩbꝰ suis. Colligamꝰ la¬

Expanded text:
nalibus non ponebat, dicebat, ut futuros nalibus non ponebat, dicebat, ut futuros fetus unius coloris sibi pecora procrearent. Et quid plura? usque ad vices decem semper a Laban pecoris sui, sive Jacob, mutata conditio est. Et quodcumque sibi proposuerat ut nasceretur, in colorem contrarium vertebatur. Ne cui autem in sex annis decem pariendi vices incredibiles videantur, lege Virgilium , in quo dicitur: bis gravidae pecudes. Natura autem Italicarum ovium miae una esse traditur.Ubi nunc idola legimus, in Hebraeo Teid est, figurata, vel imagines, interpretatur. Hoc autem ideo, ut sciamus quid Et transivit fluvium, et venit in montem Galaad. Non quod eo tempore Galaad mons diceretur; sed per anticipationem, ut frequenter diximus, 356 illo vocatur nomine quo pastea nuncupatus est. Et mutasti mercedem meam decem agnis. Idem error, qui supra: Numerus enim pro agnis legendus est. Et dixit Jacob fratribus suis, Colligamus la
Abbreviated transcription (Latin):
suũ erat. quia discolor ⁊ uarium
erat: qͥcqͥd postea laban uniꝰ enĩ
tã in nigro ꝙͣ in albo coloris petus
oriebatur. In eo autẽ loco ubi scrip¬
tũ ẽ. ut conciperent in uirgis. ⁊ in
hȩbreo habet laaemeNlauim̃. uer¬
bi hebraici. nͥ circuitu expͥmere ñ
possum. Laamena enĩ ꝓprie dicitur
extremꝰ in coitu calor. qͦ corpus om̃e
concutit᷑. i petulanti uoluptati ui¬
cinus est finis.
rat hoc uariũ pecus erit merces
ces tua: nascebat᷑ omne pecus uniꝰ co¬
loris. Pro eo quod nos posumiꝰ. mu
nescio qua opinione ducti. cũ uer¬
bũ hebraicũ. moni. numerũ magiᷤ
quã agnos. sonet. Deniq ex consequ¬
tibꝰ. hic magis sensus ꝓbat᷑. qͦd per
singłos fetus semꝑ laban conditio¬
nẽ mutauerit. si utoebat uarium
nasci pecus qͦd fetũ. dicebat. uolo ut
in futuro mͥ uaria nascant᷑. Rursum
cũ uidisset unius coloris nasci pecora
iacob qͥppe hoc audito. uirgas in ca¬

Expanded text:
suum erat, quia discolor et varium suum erat, quia discolor et varium erat: quidquid postea, Laban: unius enim tam in nigro, quam in albo, coloris pecus oriebatur. In eo autem loco ubi scriptum est, ut conciperent in virgis: in Hebraeo habet JEAMENA  . Vim verbi Hebraici nisi 355 circumitu exprimere non possum. JEAMENA enim proprie dicitur extremus in coitu calor, quo corpus omne concutitur, et patranti voluptati vicinus est finis. rat, hoc varium pecus erit merces ces tua: nascebatur omne pecus unius coloris. Pro eo quod nos posuimus, munescio qua opinione ducti, cum verbum Hebraicum, MONI   numerum magis quam agnos sonet. Denique et ex consequentibus hic magis sensus probatur, quod per singulos fetus semper Laban conditionem mutaverit. Si videbat varium nasci pecus, post fetum dicebat, volo ut in futurum mihi varia nascantur. Rursum cum vidisset unius coloris nasci pecora Jacob quippe hoc audito, virgas in ca
Abbreviated transcription (Latin):
iacob: uirgas quas posuerat coram
peccore in canalibꝰ ad concipiendũ
in eis. W in serotinis ouibꝰ ñ ponebat:
⁊ fiebãt serotina laban: & tẽporanea
iacob. Hoc in. lax interprȩtibꝰ non
habet᷑. s ꝓ serotinis ⁊ tẽporaneis. a¬
liuio nescio qͥd quot ad sensum non
pertinet transtulerunt. Quod autẽ
dicit scriptura. hoc ẽ iacob prudens
⁊ callidus iusticiã ⁊ ȩqͥtatẽ etiam in
noua arte seruabat. Si enĩ om̃s ag-¬
nos & ȩdos uarios peccora ꝓcreassẽt.
erat aliqua suspicio doli: ⁊ aperte
huic rei laban inuidus contraisset.
Ergo omĩa ita tẽperauit: ut ⁊ ipse
fructũ sui laboris acciperet: & laban
ñ penitꝰ spoliaret᷑ Si qñ oues ⁊ caprȩ
pͥmo tẽpore ascendebant᷑: quia me¬
uor uernus ẽ fȩtꝰ. ante ipsas pone-¬
bat uirgas ut uaria soboles nasceret᷑
bant marẽ. ante harũ oculos ñ po¬
nebat: ut uniꝰ coloris pecora nasce¬
rent᷑ ⁊ qͥcquid primũ nascebatur.

Expanded text:
Jacob, virgas quas posuerat coram Jacob, virgas quas posuerat coram pecoribus Al. pecore in canalibus ad concipiendum in eis, et in serotinis ovibus non ponebat; et fiebant serotina Laban, et temporanea Jacob. Hoc in Septuaginta Interpretibus non habetliud nescio quid, quod ad sensum non pertinet, transtulerunt. Quod autem dicit Scriptura, hoc est: Jacob prudens et callidus, justitiam et aequalitatem etiam in nova arte servabat. Si enim omnes agnos et haedos varios pecora procreassent, erat aliqua suspicio doli, et aperte huic rei Laban invidus contraiisset. Ergo ita omnia temperavit, ut ipse fructum sui laboris acciperet, et Laban non penitus spoliaretur. Si quando oves et caprae primo tempore ascendebantur, quia melior vernus est fetus, ante ipsas ponebat virgas, ut varia soboles nascereturbant marem, ante earum oculos non ponebat, ut unius coloris pecora nascerentur. Et quidquid primum nascebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ginum color. Nec mirũ hanc in con¬
ceptu fȩminarũ esse naturã: ut qua¬
les perspererint.siue mente conce¬
perint in extremo uoluptatis ȩstu
que concipiunt talem sobolem pro¬
creent: cũ hoc ipsũ etiam in equa¬
rum gregibꝰ apud hẏspanos dicat᷑
fieri: & quintillianꝰ in ea contͦuer¬
sia qua accusat᷑ matrona quod ȩthi¬
opem peperĩt ꝓ defensione illius
argum̃tetur. hanc conceptuũ esse
naturã quã supra diximꝰ. Postquã
autẽ nati fuerant ȩdi ⁊ agni uarii
⁊ discolores. ex albis ⁊ uniꝰ coloris
gregibꝰ: separabat illos iacob u ꝓcul
esse faciebat a pͥstin̾o grege. Si qͥ
autẽ nascebantur uniuis coloris. id
albi siue nigri: tradebat in manu
filioꝵ laban. & ponebat uirgas quaᷤᷤ
discoriauerat in canalibꝰ. ubi effun¬
debãt᷑ aque. & ueniebant ad potan¬
dum contra peccora. ut conciperent
eo tẽpore cũ uenirent ad potandũ.
⁊ concipiebant peccora contͣ uirgas

Expanded text:
ginum color. Nec mirum hanc in conginum color. Nec mirum hanc in conceptu feminarum esse naturam, ut quales perspexerint, sive mente conceperint in extremo voluptatis aestu, quae concipiunt, talem sobolem procreent: cum hoc ipsum etiam in equarum gregibus apud Hispanos dicatur fieri: et Quintilianus in ea controversia, in qua accusabatur matrona quae Aethiopem pepererit, pro defensione illius argumentetur, hanc conceptuum esse naturam, quam supra diximus. Postquam autem nati fuerant haedi, et agni varii et discolores ex albis et unius coloris gregibus, separabat illos Jacob, et procul esse faciebat 354 a pristino grege. Si qui autem nascebantur unius coloris, id est, albi, sive nigri, tradebat in manus filiorum Laban: et ponebat virgas quas decorticaverat, in canalibus quibus effundebantur aquae, et veniebant ad potandum contra pecora, ut conciperent eo tempore, cum venirent ad potandum. Et concipiebant pecora contra virgas
Abbreviated transcription (Latin):
nouã stb̃pham commentus ẽ: & contͣ
naturã albi & nigri peccoris natura¬
li arte pugnauit. Tres enĩ uirgas po¬
puleas ⁊ amigdalinas & maligrana¬
ti quamquã septuaginta styraceas
⁊ nuceas ⁊ plataninas habeant. ex par¬
te decorticans uariũ uirgarũ fȩcit
colorem: ut ubicũq in uirga corticẽ
reliquisset. antiquus ꝑmaneret co-¬
lor. Ubi gͦ tulisset corticẽ: color can¬
didus panderet᷑. Obseruabat gͦ iacob.
i tẽpore qͦ ascendebant᷑ pecora &
post calorẽ diei ad potandũ auida
ꝑgebant: discolores uirgas ponebat
in canalibꝰ. ⁊ admissis arietibꝰ ⁊ hẏr¬
cis. in ipsa potandi auiditate oues&
capras faciebat ascendi: ut exr dupli¬
ci desidetio. dũ & auide bibunt ⁊ as¬
cendunt᷑ a maribꝰ. tales fetꝰ concipe¬
rent. quales umbras arietũ ⁊ hyrcoꝵ
desuꝑ ascendentiũ in aquarũ spe-¬
culo. contẽplabant᷑. Ex uirgis enĩ in
canalibꝰ positis. uariꝰ erat etiam ima¬

Expanded text:
novam stropham commentus est, et contra novam stropham commentus est, et contra naturam albi et nigri pecoris, naturali arte pugnavit. Tres enim virgas, populeas et amygdalinas et maligranati, quamquam Septuaginta styracinas et nucinas et plataninas habeant, ex parte decorticans, varium virgarum fecit colorem, ut ubicumque in virga corticem reliquisset, antiquus permaneret color: ubi vero tulisset corticem, color candidus panderetur. Observabat ergo Jacob et tempore, quo ascendebantur pecora, et post calorem diei ad potandum avida pergebant, discolores virgas ponebat in canalibus, et admissis arietibus et hircis, in ipsa potandi aviditate, oves et capras faciebat ascendi, ut ex duplici desiderio, dum avide bibunt, et ascenduntur a maribus, tales fetus conciperent, quales umbras arietum et hircorum desuper ascendentium in aquarum speculo contemplabantur. Ex virgis enim in canalibus positis, varius erat etiam ima
Abbreviated transcription (Latin):
merces mea corã te. Omne inqͦ ñ
fuerit uariũ ⁊ discoloꝵ in capris
⁊ in agnis. furtũ erit apud me & ce
confusus ẽ sensus : & usq in p̃sentẽ
diem. Nullũ potui inuenire nr̃m
qͥ ad liquidũ quid in hoc loco dice¬
ret᷑ exponer&. Uis inqͥt iacob me
seruire tͥ etiam alios septẽ annos¬
fac quod postulo. Separa omnes disco¬
lores ⁊ uarias oues quã i capras. & tra¬
de in manꝰ filioꝵ tuoꝵ. Rursũq ex u¬
troq grege alba & nigra pecora id÷
uniꝰ coloris damͥ. Si qͥd gͥ ex albis ⁊
erit: meũ erit. Siqͥd uero uniꝰ coloris.
tuũ. Rem ñ difficiłe postulo te: cum
facit natura petorũ. ut alba ex albis
⁊ nigra nascant᷑ ex nigris. Mecũ iust¬
cit ⁊ laborẽ. Optionẽ laban datã li¬
bent̃ arripuit: ⁊ ita ut iacob postula¬
bat. faciens triũ dierũ iter int̾ iacob
⁊ suos filios separauit: ne qͥs ex uicini¬
tate peccoris nasceret᷑ dolus. Ita iacob

Expanded text:
merces mea coram te: omne in quo non merces mea coram te: omne in quo non fuerit varium et discolor in capris, et in agnis, furtum erit apud me, et caetconfusus est sensus, et usque in praesentem diem nullum potui invenire nostrorum, qui ad liquidum quid in hoc loco diceretur, exponeret. Vis, inquit, Jacob, me servire tibi etiam alios septem annosfac quod postulo. Separa omnes discolores et varias, tam oves quam capras, et trade in manus filiorum tuorum. Rursumque ex utroque grege, alba et nig. Si quid igitur ex albis et erit, mecum erit; si quid vero unius coloris, tuum erit. Rem non difficilem postulo. Tecum facit natura pecorum, ut alba ex albis, et nigra nascantur ex nigris. Mecum justicit et laborem. Optionem Laban datam libenter arripuit, et ita ut Jacob postulabat faciens, trium dierum iter inter Jacob et filios suos separavit, 353 ne quis ex vicinitate pecoris nasceretur dolus. Itaque Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
peperi ei sex filios. & uocauit nom̃
eiꝰ zabulon. Ubi nos posumꝰ habita¬
bit mecũ & septuaginta int̃pretati
⁊ ẽ sensus. Quia sex filios genui iacol
ꝓpterea iã secura sũ: habitabit enĩ
mecũ uͥ m̃s: unde & filiꝰ m̃s uocet᷑
habitaculũ. Male gͥ & uiolent̃ in li¬
bro nominũ. zabulon flitrus noctis
int̃pretat᷑. Et post hoc peperit filii
⁊ uocauit nom̃ eiꝰ dina. Hec trans¬
fert᷑ in causam. quã significantius
grece dikina. uocant. Iułgii enim
m sichimis causa ertitit. Post filios
⁊ parentũ ponenda st̃ nomina. Lia
int̃pretat᷑ laborans: rachel ouis:
cuiꝰ filiꝰ ioseph. ab eo qͦd sibi alium
addi mat̾ optauerat uocat᷑ augm̃n
ransibo in uniuerso
peocore tuo hodie: separa inde om¬
ne pecus uariũ & discoloꝵ in capͥs.¬
⁊ omne pecus uniꝰ coloris in agnis
⁊ uariũ ⁊ discoloꝵ in capͥs & erit
merces mea. & respondebit michi
iusticia in die crastino: cũ ueneri

Expanded text:
peperi ei sex filios: et vocavit nomen peperi ei sex filios: et vocavit nomen ejus Zabulon. Ubi nos posuimus, habitabit mecum, et Septuaginta interpretati NI  . Et est sensus, quia sex filios genui Jacob, propterea jam secura sum: habitabit enim mecum vir meus. Unde et filius meus vocatur habitaculum. Male igitur et violenter in libro Nominum, Zabulon, fluxus noctis interpretatur. Et post haec peperit filiam, et vocavit nomen ejus Dina  . Haec transfertur in causam, quam significantius Graeci δίκην vocant. Jurgii enim in Sicimis causa exstitit. Post filios, et parentum ponenda sunt nomina. LIA  , interpretatur laborans. RACHEL  , ovis, cujus filius IOSEPH  , ab eo quod sibi alium addi mater optaverat, vocatur augmentum. Transibo in universo pecore tuo hodie: separa inde omne pecus varium et discolor: et omne pecus unius coloris in agnis et varium et discolor in capris, erit merces mea: et respondebit mihi justitia mea in die crastino, cum venerit
Abbreviated transcription (Latin):
Morioc. cũ & ethimologia nominis
aser scripture auctoritate pandat᷑
dicentis. ab eo quod beatificant me
mulieres: & ab eo quod beata dicat᷑
ab oĩbꝰ filiũ suũ beatũ uocauerit. Aser
gͦ ñ diuitiȩ. s beatꝰ dicit᷑. dũ tacat in
presenti loco. Nã in aliis scđm am¬
biguitatẽ uerbi posst & diuitie sic
uocari. Et audiuit d̾s liam: & con-¬
cepit & peperit iacob filiũ quintũ.
& dix̃ lia. Dedit dñs mercedem me¬
am: quia dedi ancillã meã uiro
meo. & uocauit nom̃ eiꝰ issachar.
pretes ediderunt ẽ merces. Non gͥ
ut pleriq addito ꝓnomine male
legunt. ȩstimandũ ẽ ita scriptũ esse.
quod ẽ merces: s totũ nom̃ int̾prȩ¬
tatur ẽmerces. Is qͥppe dicit᷑ est:¬
& sachar merces. Hoc autẽ. ido quia
mandragoris filii ruben introitũ
qͥ racheli debebat᷑ ad se uiri emerat
Sequit᷑. & concepit adhuc lia u⁊ pe¬
perit filiũ sertũ iacob. & dix̃ lia.
Dotauit me ds dote bona. Tẽpore
in hoc habitabit mecũ u meus: quia

Expanded text:
 cum etymologia nominis Aser Scripturae auctoritate pandatur dicentis: Et ab eo quod beatificant me mulieres, et ab eo quod beata dicatur ab omnibus, filium suum beatum vocaverit. Aser ergo non divitiae, sed beatus dicitur, duntaxat in praesenti loco. Nam in aliis, secundum ambiguitatem verbi, possunt et divitiae sic vocari. Et audivit Deus Liam, et concepit, et peperit Jacob filium quintum, et dixit Lia: Dedit Dominus mercedem meam, quia dedi ancillam meam viro meo, et vocavit nomen eis Issachar. pretes ediderunt, est merces. Non igitur, ut plerique addito pronomine male legunt, aestimandum est ita scriptum esse, quod est merces, sed totum nomen interpretatur, est merces. Is quippe dicitur est, , et SACHAR  , merces. Hoc autem ideo, quia mandragoris filii Ruben introitum, qui Racheli debebatur, ad se viri emerat. Sequitur: Et concepit adhuc Lia, et peperit filium sextum Jacob, et dixit Lia, Dotavit me Deus dote bona: In hoc tempore habitabit mecum vir meus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cauit inquit nom̃ eiꝰ ruben dicens.
quia uidit dñs in humilitate mea.
Nuben int̃prȩtat᷑ uisionis filiꝰ. Et
me haberet uir meus: & dedit mͥ
etiam hc̃. & uocauit nom̃ eiꝰ symeon.
Ab eo qͦt sit exraudita sy meon ei no¬
men imposuit. Symeon qͥppe inter¬
prȩtatur auditio. De tertio uͦ seqͥt᷑.
peperi ei tres filios. Ideo uocauit no¬
men eiꝰ leui. Ubi nos legimꝰ apud me
erit uͥ meusꝰ aqͥla int̾prȩtatꝰ ẽ. appli¬
cabit᷑ mͥ uͥ meus: quod hȩbraicȩ dr¬

Expanded text:
cavit, inquit, nomen ejus Ruben; dicens: cavit, inquit, nomen ejus Ruben; dicens: Quia vidit Dominus humilitatem meam . Ruben interpretatur visionis filius. Et me haberet vir meus, et dedit mihi etiam hunc: et vocavit nomen ejus Simeon. Ab eo quod sit exaudita, Simeon nomen imposuit. SIMEON   quippe interpretatur auditio. De tertio vero sequitpeperi ei tres filios: ideo vocavit nomen ejus Levi. Ubi nos legimus, Apud me erit vir meus, Aquila interpretatus est, applicabitur mihi vir meus, quod Hebraice d
Abbreviated transcription (Latin):
iste ẽ lectionis. & uocauit nom̃ loci
illiꝰ bethel: & prius luza uocabulũ
ciuitatis antiquȩ. Om̃s scripture uer¬
bo. ulam siue ęlam plene st̃: quod
nichil aliud significat. nisi ante aut
prius. uel uestibulũ. siue suꝑlimina¬
re ł postes. Cõple gͦ ebdomadã istius
⁊ dabo etiã hanc tͥ. Postꝗͣ liam iacob
fraude deceptꝰ. ꝓ rachel uxorẽ acce¬
perat: dicit᷑ ei a socero laban. ut septĩ
dies post nuptias sororis prioris expli¬
at. ⁊ sic accipiat rachel: ꝓ qua iterũ
septẽ annis aliis seruiturꝰ sit. Nongͥ
ut quidã male ȩstimant post septẽ
annos alios rachel accepit uxorẽ. sed
post septẽ dies nuptiarũ uxoris pri¬
mȩ. Nã sequit᷑. & ingressus ad rachel.
dilexrit eã magis quã liam ⁊ seruiuit
Et concepit & peperit filiũ: & uocauit
nom̃ eiꝰ ruben. Omĩum patriarcharũ
propt̃ cõpendiũ lectionis ȩthimolo¬
gias nominũ uolo parit̾ dicere. & uo¬

Expanded text:
est iste locutionis: Et vocavit nomen loci est iste locutionis: Et vocavit nomen loci illius Bethel et prius Luza vocabulum civitatis. Antiqubo ulam, sive elam, plenae sunt, quod nihil aliud significat, nisi ante aut prius, vel vestibulum, sive superlimina Jacob: Comple ergo hebdomadam istius, et dabo etiam hanc tibi . Postquam Liam Jacob, fraude deceptus, pro Rachel uxorem acceperat, dicitur ei a socero Laban, ut septem dies post nuptias sororis prioris expleat, et sic accipiat Rachel, pro qua iterum septimanis aliis serviturus sit. Non igitur, ut multi male aestimant, post septem annos alios Rachel accepit uxorem, sed post septem dies nuptiarum primae. Nam sequitur: Et ingressus est ad Rachel, et dilexit Rachel magis quam Liam, et servivit t peperit filium, et vocavit nomen ejus Ruben . Omnium patriarcharum, propter compendium lectionis, etymologias nominum volo pariter dicere. Et vo
Abbreviated transcription (Latin):
supplantauit enĩ me ecce scđo. Ia¬
cob supplantator. int̾pretat᷑. Ab eo gͥ
quod frat̃ arte deceperit adlusit ad
nom̃. Qͥ ideo iacob ante uocitatꝰ ẽ:
quod in ortu plantã fr̃is adp̃henderit.
Et fri tuo seruies: Gerit qͣn
depones. solues iugũ illiꝰ de collo tuo
Significat quod idumei seruituri sit
iudeis. & tẽpus esse uenturũ. qñ de col¬
lo uigũ seruitutis abiciant. eoꝵq im¬
perio contradicant. Scdm autẽ septu¬
aginta int̾pretes qͥ dixerunt. erit aũt
cũ deposueris ⁊ solueris iugũ de collo
tuo. uidet᷑ pendere sententia necesse
men ciuitatis prius. ab eo qͦd supͣ dixe¬
rat. quã horribilis ẽ locus iste. ñ est
hec nisi domꝰ dĩ ⁊ hec porta ceh. Nc̃
loco nom̃ imponit. & uocat illũ bethi
id⁊ domũ dĩ. Q locus ante uocabat᷑
luza: quod int̾prȩtat᷑ nux. siue anii¬
dalon. Unde ridicule qͥ uerbum hȩ¬
braicũ ulam. nom̃ esse urbis putãt
cũ ulam int̃prȩtet᷑ prius. Ordo itaq

Expanded text:
Supplantavit enim me ecce secundo. Jacob, supplantator interpretatur. Ab eo igitur, quod fratrem arte deceperit, allusit ad nomen. Qui ideo Jacob ante vocatus est, quod in ortu plantam fratris apprehenderat. Et fratri tuo servies: et erit quando depones, et solves jugum illius de collo tuo. Signat quod Idumaei servituri sint Judaeis, et tempus esse venturum, quando de collo jugum servitutis abjiciant, eorumque imperio contradicant. Secundum autem Septuaginta Interpretes, qui dixerunt: Erit autem cum deposueris, et solveris jugum de collo tuo, videtur pendere sententia, nec essmen civitatis prius. Ab eo quod supra dixerat: 349 Quam terribilis est locus iste: non est hic nisi domus Dei, et haec porta coeli: nunc lid est, domum Dei, qui locus ante vocabatur Luza, quod interpretatur nux, sive amigdalon. Unde ridicule quidam, qui verbum Hebraicum Ulam nomen esse urbis putant, cum Ulam interpretatur prius. Ordo itaque
Abbreviated transcription (Latin):
anacspogen. ꝓ quo in hebreo scrip¬
tũ ẽ neptali. ẽloim̃ neptali. Unde a
conuersatione siue a cõparatione
⁊ peperit relpha ancilla liȩ iacob
filiũ: & dix̃ lia. infortuna. & uocauit
nom̃ gad: ubi nos posuimꝰ infortu¬
na. & grece dicit᷑ extyxñ quȩ potest
euentꝰ dici. in hebreo habet hagađ.
qͦd aqͥla int̾prȩtat᷑ uenit accinctio.
Nos autẽ dicere possumꝰ in ꝓcinctu.
ha enĩ potest ⁊ p̃positiõe sonare sin.
& uenit ab euentu. Ergo siue ꝓcinẽ

Expanded text:
o quo in Hebraeo scriptum est, NEPHTHULE ELOIM, NEPHTHALETHI. Unde a conversione, sive a comparatione,Et peperit Zelpha ancilla Liae Jacob filium: et dixit Lia, In fortuna: et vocavit nomen ejus Gad. Ubi nos posuimus, in fortuna, et Graece dicitur, ἐν τύχῃ, quae potest eventus dici: in Hebraeo habet BAGAD  , quod Aquila interpretatur, venit accinctio. Nos autem dicere possumus in procinctu. BA enim potest praepositionem sonare in, et venit. Ab eventu ergo, s
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ in assyrios: in conspectu omĩũ
fratrum suoꝵ cecidit.
Duodecĩ filii nascunt᷑ ismahelo: e qͥbꝰ
pͥmogenitꝰ fuit nabeoth. a qͦ omĩs
regio ab eufrate usq ad mare ru
brũ. nabethema usq hodie dicit᷑:
oppida q & pagi ac minuta castel¬
la & tribus: horum appellatione
cȩlebrant᷑. Ab uno ex his cȩdar in
deserto ⁊ dumaalia regio & themañ
ad austrũ ⁊ cȩdema ad orientalem
plagã dicit᷑. Quod autẽ in extremo
huiꝰ capitul iuxta septuaginta legi¬
mus contͣ faciem omĩum fr̃m suor
habitauit: ueriꝰ illud ẽ quod nos po¬
suimꝰ. corã omĩbꝰ fratribꝰ suis occubuit.
id ÷ in manibꝰ omiũ filioꝵ suoꝵ. mor¬
morte pręrepto. Fratres autẽ ꝓ filiis
appellari iacob qͦq ad laban demon¬

Expanded text:
tibus in Assyrios, in conspectu omnium tibus in Assyrios, in conspectu omnium fratrum suorum cecidit . Duodecim filii nascuntur Ismaeli: ex quibus primogenitus fuit Nabajoth, a quo omnis regio ab Euphrate usque ad mbrum Nabathema usque hodie dicitur, oppidaque et pagi, ac minuta castella et tribus, eorum appellatione celebrantur ab unoquoque ex his, Cedar in deserto, et Duma alia regio: et Thema ad austrum, et Cedma ad orientalem plagam dicitur. Quod autem in extremo hujus capituli juxta Septuaginta legimus contra faciem omnium fratrum suorum habitabit, verius est illud, quod nos posuimus, Coram omnibus fratribus suis occubuit, id est, in manibus omnium filiorum suorum mormorte praerepto. Fratres autem pro filiis appellari, Jacob quoque ad Laban demon
Abbreviated transcription (Latin):
asurim in negotiatores transferri
putant: latosim ȩris ferriq metal¬
la cudentes: laomim uero filarcus
Alii ab hoc asurim uocatos syros ẽẽ
contendunt: & a plerisq filus abra-¬
hȩ de chettura occupatas indie regiões.
Et mortuus ẽ abrahã
in senectute bona. senear & plenꝰ¬
dierũ. i collectꝰ ẽ ad pͦpłm suum. Ma¬
le in septuaginta int̾pretibꝰ additũ :
ñ conuenit abrabȩ deficere qͣminuii.
Illud qͦq qͦo nos posuimꝰ in senectute
bona sener ⁊ plenꝰ. in grecis codicibꝰ
ponit᷑ plenꝰ dierũ: qͦt cũ sensũ uideat᷑
exponere. eoqͦt luce ⁊ diei oꝑibus ple¬
nus occubuerit: tam̃ magis ad anci¬
rcũ nũ. facit si simplicit̾ ponat᷑ plenꝰ.
Et hec nomina filioꝵ ismahel
in nominibꝰ suis.⁊ generationibꝰ sus.
Primogenitꝰ ismahelis nabeoth &
redar. ⁊ reliqͥ usq ad eũ locũ ubi ait.
& habitauerunt ab euila usq asur:
que ẽ contͣ faciem egypti uenien¬

Expanded text:
Assurim in negotiatores transferri Assurim in negotiatores transferri putant: Latussim aeris mela cudentes: Laomim vero φύλαρχοι, populorum. Alii ab hoc Asurim vocatos, Syros esse contendunt, et a plerisque filiis Abrahae ex Cetura occupatas Indiae regiones. Et mortuus est Abraham in senectute bona, senex et plenus, et collectus est ad populum suum. Male in Septuaginta Interpretibus additum est, non convenit Abrahae deficere, et i in senectute bona senex et plenus: in Graecis codicibus ponitur, plenus dierum. Quod cum sensum videatur exponere, eo quod luce et diei operibus plenus occubuerit: tamen magis ad anagogen facit, si simpliciter ponatur plenus. 345 Et haec nomina filiorum Ismael in nominibus suis et in generationibus suis. Primogenitus Ismaelis Nabajoth, et Cedar, et reliqui, usque ad eum locum ubi Et habitaverunt ab Heila usque Sur, quae est contra faciem Aegypti venien
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc uiueret in oriente ad terrã
orientalẽ. Chettura hȩbreo sermo¬
ne copulata int̾pretat᷑. aut uincta
Quã obcausã suspicant᷑ hebrȩi mu-¬
tato nomine eande esse agar:
quȩ sarra mortua de concubina
transierit in uxorẽ: & uidet᷑ de¬
positi iã abrahȩ excusari ȩtas:
ne senex post mortẽ uxoris uetu¬
lȩ nouis urgeat᷑ nuptiis lasciuire.
Nos qͦt incertũ ẽ relinquentes: ħ
dicimꝰ qͦd de chectura nati filii abra¬
ham iuxta historicos hebreoꝵ oc-¬
ad maris rubri terminos. Dicitur
autẽ unꝰ eax posteris abrahȩ qͥ appel¬
labat᷑ afer duxisse aduersum libiã
exercitũ: & ibi uictis hostibꝰ conse¬
disse: eiꝰq posteros ex nomine attaui
africã nuncupasse. Huiꝰ rei testis ẽ
alexander qͥ dicit᷑ To Aic scop̃. u cleo¬
demꝰ cognom̃to malchus greco ser-¬
mone barbarã hystoriã reteren¬
tes. Quod autẽ ait. & filii dadan fu¬
erunt asurim & latosim & laomim.

Expanded text:
adhuc viveret in Oriente, ad terram adhuc viveret in Oriente, ad terram orientalem. Cetura Hebraeo sermone copulata interpretatur, aut juncta . Quam ob causam suspicantur Hebraei, mutato nomine, eamdem esse Agar, quae, Sara mortua, de concubina transierit in uxorem. Et videtur decrepiti jam Abrahae excusari aetas, ne senex post mortem uxoris suae vetulae, novis arguatur nuptiis lascivisse. Nos quod incertum est relinquentes, hoc dicimus, quod de Cetura nati filii Abraham, 344 juxta historicos Hebraeorum ocad maris Rubri terminos. Dicitur autem unus ex posteris Abrahae, qui appellabatur Apher, duxisse adversus Libyam exercitum, et ibi, victis hostibus, consedisse: ejusque posteros ex nomine atavi Aphricam nuncupasse. Hujus rei testis est Alexander, qui dicitur Polyhistor, et Cleodemus cognomento Malchus, Grmone barbaram historiam retexentes. Quod autem ait: Et filii Dadan fuerunt Assurim et Latussim et Laomim,
Abbreviated transcription (Latin):
& egressus ẽ ut exerceret᷑ in cãpo. qͦd
legit᷑. & egressus ẽ ysaac ut loquere¬
tur in agro inclinante iã uespera.
Significat autẽ scđ̾m illud quod dñs
solus orabat in monte. etiã ysaac qͥ
intipo dñi fuit ad orationẽ quasi
uirũ iustũ domo egressũ: & uel nona
hora. uel ante solis occasũ spiritales
dõ uictimas obtulisse.
Et tulit theristrũ ⁊ operuit se. Tbe¬
ristrũ pallii dicit᷑ genꝰ etiam nc̃ ara¬
bici uestim̃ti qͦ mulieres ꝓuintiȩ illiꝰ
uelant᷑. Et adiecit abrahã ⁊ accepit
uxorẽ: & nom̃ eiꝰ chectura: & peperit
ei zamrã ⁊ iecsan ⁊ madan ⁊ ma¬
dian. ⁊ iesboc. & sue. W iec san genuit
sala ⁊ dadan. Et filii dadan fuerũt
asurm ⁊ latussim ⁊ laomim. Et filii
abida  aledea. Om̃s hi filii ce̾tturȩ.
dedit abrahã uniuersa q̃ habuit
ysaac: filiis autẽ concubinarũ quas
hab uit abrahã. dedit munera &
dimisit eos ab ysaac filio suo. cum

Expanded text:
Et egressus est ut exerceretur in campo, quod Et egressus est ut exerceretur in campo, quod legitur: Et egressus est Isaac, ut loqueretur in agro, inclinante 343 jam vespera. Significat autem secundum illud, quod Dominus solus orabat in monte, etiam Isaac, qui in typo Domini fuit, ad orationem, quasi virum justum domo egressum: et vel nona hora, vel ante solis occasum, spirituales Deo victimas obtulisse. Et tulit theristrum, et operuit se. Theristrum pallium dicitur, genus etiam nunc Arabici vestimenti, quo mulieres provinciae illius velantur. Et adjecit Abraham, et accepit uxorem, et nomen ejus Cetura: et peperit ei Zamram, et Jecsan, et Madan, et Madian, et Jesboc, et Sue. Et Jecsan genuit Saba et Dadan. Et filii Dadan fuerunt Asurim, et Latusim, et Laomim. Et filii Abida, et Aledea. Omnes hi filii Ceturae. Et dedit Abraham universa quae habuit Isaac. Filiis autem concubinarum, quas habuit, dedit munera, et dimisit eos ab Isaac filio suo, cum
Abbreviated transcription (Latin):
brȩȩ. consequent̾ u uͥgo ẽ. Que autẽ
uirgo: ñ statim sequit᷑ ut ⁊ abscondit
sit. Hoc ide uerbũ ⁊ in exrodo de ma¬
ria sorore moysi adbuc uͥgine legi¬
mus. Ostendãt gͥ uidei. in scripturis
alicubi positũ aalma. ubi adolescen¬
tulã tantũ ⁊ ñ uͥginẽ sonet: & con¬
cedimꝰ eis illud quod in ysaia apud
nos dicit᷑. ecce uirgo concipiet ⁊ pa¬
riet. ñ absconditã uirginẽ sed ado¬
lescentulã significare iã nuptam
Et dimiserũt rebecchã
sororẽ suã ⁊ substantiã eiꝰ ⁊ seruũ
abrahã & uiros qͥ cũ eo erant. In he¬
brȩo habet. W dimiserunt rebecchã
sororẽ suã & nutricẽ eiꝰ & seruum
abrahȩ & uiros illius. Decens qͥppe
erat. ut ad nuptias absq parentibꝰ¬
uirgo proficiscens nutͥcis solatio foue̾t᷑.
Et ipse habitabat int̾ra austri.
& egressus ẽ ysa ac exerceri in cãpo
ad uesperã. Terrã austri gerarã signi¬
ficat: unde a patre ad immolandũ
quonda fuerat abductꝰ. Es autẽ ait.

Expanded text:
onsequenter et virgo est; quae autem virgo, non statim sequitur, ut abscondita sit. Hoc idem verbum et in Exodo de Maria sorore Moysi virgine legimus . Ostendant igitur Judaei in Scripturis alicubi positum ALMA, ubi adolescentulam tantum, et non virginem sonet: et concedimus eis, illud quod in Isaia apud nos dicitur: Ecce virgo concipiet, et pariet, non absconditam virginem, sed adolescentulam significare jam nuptam. Et dimiserunt Rebeccam sororem suam, et substantiam ejus, et servum Abraham, et viros qu cum eo erant. In Hebraeo habet: Et dimiserunt Rebeccam sororem suam, et nutricem ejus, et servum Abrahae, et viros illius. Decens quippe erat, ut ad nuptias absque parentibirgo proficiscens, nutricis solatio foveretur. Et ipse habitabat in terra Austri: et egressus est Isaac exerceri in campo ad vesperam. Terra Austri, Geraram signficat, unde a patre ad immolandum quondam fuerat abductus. Quod autem ait:
Abbreviated transcription (Latin):
ior ñ ãbigo de amore in me uirimei.
Erit mͥ in hac uita comes. & eiꝰ dilec̃¬
tio me ad mortẽ usq deducet. & ꝓse¬
quit᷑. tres enĩ filios ei genui. Ꝙ conce¬
pit i peperit & genuit filiũ & dix̃.
Nc̃ suꝑ hoc confitebor dño. & ob id
uocauit nom̃ eiꝰ iuda. Iuda confessio
dicit᷑. A confessione itaq confessoris
nom̃ ẽ dictũ. Uerumtam̃ hic con¬
fessio. ꝓ gr̃arũ actiõe aut ꝓ laude
accipitur. ut frequent̾ in psalmis.
aut in euangelio. Confitebor tͥ dñe
glorifico te. Et concepit bala: & pe¬
perit iacob filiũ. W dix̃ rachel. Iu¬
eiꝰ dan. Causã nominis expressit: ut¬
ab eo qͦd iudicasset se dñs. filio ancil¬
lȩ iudicii nom̃ imponeret. Dan qͥppe¬
int̃pretat᷑ iudiciũ. Et concepit ad huc.
⁊ peperit bala ancilla rachel. filiũ
scłm lacob: & diã racheb. Habitare
me fecit d̃s habitatiõe cũ sorore
mea. ⁊ inualui. & uocauit nom̃ eiꝰ
neptalim. Causa nominis neptali
hȩbraicor nominũ scripta ẽ. Unde

Expanded text:
on ambigo de amore in me viri mei. Erit mihi in hac vita comes, et ejus dilectio me ad mortem usque deducet et prosequetur, tres enim ei filios genui. Et concepit et peperit genuitque filium, et dixit: Nunc super hoc confitebor Domino, et ob id vocavit nomen ejus Juda . Juda confessio dicitur, a confessione itaque confessoris nomen est dictum. Verumtamen hic confessio pro gratiarum actione aut pro laude accipitur, ut frequenter in Psalmis et in Evangelio: Confitebor tibi, DoGlorifico te. Et concepit Bala, et peperit Jacob filium, et dixit Rachel: Juet ita causam nominis expressit ut, quia iudicasset Dominus, filio ancille iudicii nominterpretatur judicium. Et concepit adhuc, et peperit Bala ancilla Rachel filium secundum Jacob: et dixit Rachel: Hme fecit Deus habitatione cum sorore mea, et invalui; vocavitque nomen ejus Nephthalim . causa Hebraicorum nominum scripta est. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
aquã ñ inuenissent: E contrario
in hebrȩo cui int̃prȩtacioni aqͥla
qͦq consentit u syminachus. hoc
significat quod inuenerĩt aquã.
& propterea appellatꝰ sit puteus
ipse saturitas. ⁊ uocata ciuitas bersa¬
bee: hoc ẽ puteus saturitatis. Licet e¬
nim supͣ ex uerbo uiram̃ti. siue ex
septenario ouium numero qͦd sabe
dicit᷑ asseruerimꝰ bersabȩȩ appella¬
tum: tam̃ nc̃ ex eo qͦd aqua inuen-¬
ta ẽ: ysaac ad nom̃ ciuitatis quȩ ita
uocabat᷑ alludens declinauit pau¬
lulũ litterã. & pro stridulo hebrȩoꝵ
sin a qͦ sabe incipit᷑. grecũ simma.
id÷ hebreũ samech posuit. Alioqͥn &
iuxta allegoriȩ legẽ post tantos
puteos. in fine u̾tutũ. nequaquam
congruit ut ysaac aꝗͣ minune reppe
Ecce esau frat̾ meus Srerit
Et sũpsit rebecca uestim̃ta esau filii
sui maioris. que erant desiderabilia
ualde. apud se domi. W in hoc loco
officio sacerdotũ. ⁊ habuisse uestum̃¬
tũ sacerdotale: qͦ induti d̃o uictimaᷤ

Expanded text:
aquam non invenerunt; e contrario in Hebraeo, cui interpretationi Aquila quoque consentit et Symmachus, hoc significet quod invenerunt aquam, et propterea appellatus sit puteus ipse Saturitas, et vocata civitas Bersabee, hoc est, puteus saturitatis. Licet enim supra ex verbo juramenti, sive ex septenario numero ovium, quod sabe dicitur, asseruerimus Bersabee appellatum, tamen nunc ex eo quod aqua inventa est, Isaac ad nomen civitatis quae ita vocabatur alludens, declinavit paululum litteram, et pro stridulo Hebraeorum sin , a quo sabe incipitur, Graecum σ, id est, Hebraeorum samech , posuit. Alioquin et juxta allegoriae legem, post tantos puteos in fine virtutum, nequaquam congruit ut Isaac minime aquam Ecce Esau frater meus, Et sumpsit Rebecca vestimenta filii sui majoris, quae erant desiderabilia valde, apud se domi . Et in hoc loco officio sacerdotum, et habuisse vestimentum sacerdotale, quo induti victimas
Abbreviated transcription (Latin):
scribat᷑ ⁊ hordeũ: tam̃ ȩstimationes
saarim legunt᷑ hordea uͦ sorim. Ta¬
cens autẽ scriptura genꝰ frugũ quod
centuplicauerit: uidet᷑ mͥ cunctarũ
in illo uirtutũ ostendisse multiplica¬
tionẽ. Deniq sequit᷑. & benedix̃ ei dñs
& magnꝰ factꝰ ẽ uir. & ambulabat ua
facere gloriosũ.
torrentẽ habet in hebrȩo. Neq enĩ
ysaac postꝗͣ magnꝰ factꝰ ẽ: habitare
poterat in ualle. Habitauit autẽ in
torrente. de qͦ scriptũ ẽ. De torrente
bibet in uia. De qͦ etiã helias. tẽpore
famis bibit. Sed quia elias ñ erat ꝑ
Dñs uero nr̃ etiã in torrente traditꝰ ⁊:
dedicans regenerationẽ nrãm & bap¬
tismi sacramentum.
Et foderunt pueri ysaac in ualle
gerarim: & inuenerunt ibi puteũ
aquȩ uiuȩ. Et hic ꝓ ualle torrens scrip¬
tũ est. Numquã enĩ in ualle inuenit᷑ ̃
puteus aquȩ uiuȩ.
Et foderunt puteũ alterũ: & alt̾rati

Expanded text:
scribatur, et hordeum, tamen aestimationes scribatur, et hordeum, tamen aestimationes searim leguntur, hordea vero Seorim. Tacens autem scriptura genus frugum quod centuplicaverit, videtur mihi cunctarum in illo virtutum offendisse multiplicationem. Denique sequitur. Et benedixit ei Dominus et magnificatus est vir, et ambulabat vadfacere gloriosum. torrentem habet in Hebraeo. Neque enim Isaac postquam magnificatus est, habitare poterat in valle. Habitavit autem in torrente, de quo scriptum est: De torrente in via bibet . De quo etiam Elias tempore famis bibit. Sed quia Elias non erat pDominus vero noster, etiam in torrente traditus est: dedicans regenerationem nostram et Baptismi sacramentum. 347 Et foderunt pueri Isaac in valle Gerarum, et invenerunt ibi puteum aquae vivae. Et hic pro valle, torrens scriptus est; numquam enim in valle invenitur puteus aquae vivae. Et foderunt puteum alterum, et altercat
Abbreviated transcription (Latin):
uersis uasis domui tue: Ponat᷑ corã
fratribꝰ meis. ⁊ fratribꝰ tius: & diui¬
cent int̾ nos. Nec enĩ possumꝰ crede¬
re ut scriptura commemorat. qͦd ia¬
uxor eiꝰ .i mouebant᷑ filii eiꝰ in ea. p
motione septuaginta int̾pretes posi¬
calcitrabant: qͦd aqͥla transtulit con¬
fringebant᷑ filii in utero eiꝰ. symina
Et egressus ẽ primꝰ rubeus totꝰ sicut
pellis pilosus. Ubi nos pilosũ posuimꝰ
ficio. Propterea uocatũ ẽ mom̃ eius
edom. rubeũ siue fuluũ lingua hebrȩa
edom dicit᷑. Ab eo gͥ qͦd rubeo cibo uen¬
diderit pͥmitiua sua. fului id⁊ edom
sortitꝰ est nomen.
Seminauit autẽ ysaac in t̾ra illa: &
inuenit in anno illo centuplũ hor¬
dei. Licet in aliena t̾ra seminaueri
ysaac : tam̃ ñ puto quod tanta ei fer¬
tilitas hordei fuerit. Unde meliꝰ pu¬
to illud esse qͦd habet᷑ in hebrȩo .&. aqͥ¬
la qͦq transtulit: & inuenit in anno
illo centuplũ ȩstimatũ. id⁊ kacnoye.
licet enĩ eisdem litteris ⁊ estimatio

Expanded text:
sis domus tuae? Ponatur coram fratribus meis et fratribus tuis: et dijudicent inter nos . Nec enim possumus credere, ut Scriptura commemoret, quod Jauxor ejus, et movebantur filii ejus in ea. Pro motione, Septuaginta Interpretes posucalcitrabant; quod Aquila transtulit, confringebantur filii in utero ejus. SymmacEt egressus est primus rubeus totus, sicut 346 pellis pilosus. Ubi nos pilosum posuimus, ficio: propterea vocatum est nomen ejus Edom. Rubrum, sive fulvum, lingua Hebraea EDOM   dicitur: ab eo igitur, quod rubro cibo vendiderit primitiva sua, fulvi, id est, Edom sortitus est nomen. Seminavit autem Isaac in terra illa, et invenit in anno illo centuplum hordei. Licet in aliena terra seminaverit Isaac, tamen non puto, quod tanta ei fertilitas hordei fuerit. Unde melius puto illud esse, quod habetur in Hebraeo, et Aquila quoque transtulit: Et invenit in anno illo centuplum aestimatum, iLicet enim eisdem litteris et aestimatio
Abbreviated transcription (Latin):
acciperet argentũ licet cogente
ficante scriptura. ñ eũ fuisse con¬
sũmatȩ ꝑfecꝰteq uͥtutis. qͥ potue¬
rit memorias uendere mortuori.
Sciant gͥ qͥ sepulchra uenditant
⁊ ñ cogunt᷑ ut accipiat p̃cium: s a
nolentibꝰ qͦq extorquent. inmutari no¬
men suũ ⁊ perire. Ed de merito eoꝵ.:
suam sub femore abrahȩ dñi sui
iurauit ei suꝑ uerbo hoc. Tradunt he¬
brȩi quod in scĩficatiõe eiꝰ hoc ẽ in cir¬
cumcisiõe uirauerit. Nos autẽ dicimꝰ
uirasse eũ in semine abrahȩ. hoc ẽ

Expanded text:
accepit argentum, licet cogente accepit argentum, licet cogente ficante Scriptura non eum fuisse consummatae perfectaeque virtutis, qui potuerit memorias vendere mortuorum. Sciant igitur, qui sepulcra 341 venditant, et non coguntur, ut accipiant pretium, sed a nolentibus quoque extorquent, immutari nomen suum, et perire quid de merito eorum,suam sub femore Abrahae domini sui, et juravit ei super verbo hoc. Tradunt Hebraei, quod in sanctificatione ejus, hoc est, in circumcisione juraverit. Nos autem dicimus, jurasse eu
Abbreviated transcription (Latin):
Et mortua ͤ sarra in ciuitate arboc
que ẽ in ualle. hec ẽ hebron in t̾ra
chanaan. Hoc qͦd hic positũ ẽ quȩ ẽ¬
in ualle. in authenticis codicibꝰ ñ
habet᷑. Nom̃ qͦq ciuitatis arboc pau¬
latĩ a scribentibꝰ legentibꝰq corrup¬
tum ẽ. Neq enĩ putandũ ẽ septua¬
ginta int̃pretes nom̃ ciuitatis hebreȩ¬
barbare atq corruptȩ & alit̾ quam
in suo dicitur transtulisse. Arboc enĩ
nichil omĩno significat: s dicit᷑ ar¬
beȩ. hoc ẽ quatuor: quia ibi abrahã
⁊ ysaac ⁊ iacob conditus ẽ. ⁊ ipse pͥn¬
ceps humani generis adam. ut in
hiesu libro apertiꝰ de monstrabit᷑.
Audi nos dñe. Rex a dõ estu
nobis: in electo sepulchro nr̃o sepeli
mortuũ tuũ. Pro rege. principem
sed dux dicitur.
Et audiuit abrahã efron. Et appen¬
dit abrahã efran argentũ qͦd locutꝰ ẽ
in auribꝰ filior hech. In hebreo sicut
hic posuimꝰ pͥmũ nom̃ eiꝰ describit᷑
uictꝰ ẽ ut sepulchrũ uenderet ⁊

Expanded text:
 inquit, Sara in civitate Arboc, quae est in valle, haec est Hebron in terra Chanaan. Hoc autem quod hic positum est, in valle, in authenticis Codicibus non habetur. Nomen quoque civitatis Arboc paulatim a scribentibus legentibusque corruptum est. Neque enim putandum Septuaginta Interpretes nomen civitatis Hebrbarbare atque corrupte, et aliter quam in suo dicitur, transtulisse. Arboc enim nihil omnino significat. Sed dicitur ARBEE  , hoc est, quatuor, quia ibi Abraham, et Isaac, et Jacob conditus est: et ipse princeps humani generis Adam, ut in Jesu libro apertius demonstrabitur. Audi nos, Domine, rex a Deo tu es nobis, in electo sepulcro nostro sepeli mortuum tuum. Pro rege principem sed dux dicitur. Et audivit Abraham Ephron, et appendit Abraham Ephron argentum, quod locutus est in auribus filiorum Heth. In Hebraeo sicut hic posuimus, primum nomen ejus scribitur victus est, ut sepulcrum venderet, et
Abbreviated transcription (Latin):
uersũ atq contrariũ. In bebrȩo ht̃
satanan: ex qͦ intelligimꝰ satanan
contrariũ int̃prȩtari.
Et foderũt puteũ aliũ: & ñ litiga¬
uerunt cum esset. Uocauit nomen
eiꝰ latitudo. Pro latitudine in hebreo
habet robeth. ad ꝓbandũ illud quod
supra dixximꝰ. ipse ȩdificauit niniuẽ
ciuitatẽ & rooboth id⁊ plateas eiꝰ
Et abimelech iuit ad eum
princeps milicie eiꝰ. Pro ochorat¬
pronubo eiꝰ in hebrȩo habet collegiũ
amicoꝵ eiꝰ: ut ñ tã homines signi¬
ficet quã amicoꝵ turbã quȩ cum
rege uenerat. in qͥbꝰ fuit & ficͥoͥl pͥn-

Expanded text:
versum atque contrarium, in Hebraeo habet satana. Ex quo intelligimus Satanam contrarium interpretari. Et foderunt puteum alterum, et non litigaverunt cum eis, et vocavit nomen ejus latitudo . Pro latitudine in Hebraeo habet Rohoboth, ad probandum illud quod supra diximus: Ipse aedificavit Niniven civitatem et RohobothEt Abimelech ivit ad eum princeps militiae ejus . Pro Ochozath in Hebraeo habet collegium amicorum ejus, ut non tam hominem significet quam amicorum turbam, quae cum rege venerat, in quibus fui
Abbreviated transcription (Latin):
no genere declinet᷑ & in regnoꝵ libris
scriptũ ẽ. ex ꝑsona helisei loquentis
ad gieri. & dñs abscondit a me. Ergo
aalma qͦo int̾pretat᷑ abscondita. it ÷
uirgo nimia diligentia custodita.
maioris mͥ uidet᷑ laudis esse quã uͥgo
Uirgo quippe uixta apostolũ potest
esse corpore ñ sp̃u: abscondita uero

Expanded text:
no genere declinetur, et in Regnorum libris no genere declinetur, et in Regnorum libris scriptum est, ex persona Elisaei loquentis ad Giezi: Et Dominus abscondit a me . Ergo ALMA, quod interpretatur abscondita, idest, virgo, nimia diligentia custodita, majoris mihi videtur laudis esse, quam virgo. Virgo quippe juxta Apostolum potest esse corpore, et non spiritu. Abscondita vero
Abbreviated transcription (Latin):
aureã. didragnũ pondus eiꝰ. Bace. qͦd
in hoc loco ꝓ didragia scribit᷑. semun¬
cia ẽ. Secel. uͦ quȩ latino sermone si¬
clus corrupte appellat᷑ untie pondht̃.
Ecce ego sto suꝑ fontẽ aquȩ.
u filie hominũ ciuitatis egredient᷑
ad hauriendã aquã: & erit uͥgo cui
ego dixero. da mͥ bibere paululum
olescentula qͦq quȩ greco sermo¬
ne Neanic. dicit᷑ ibi legimꝰ alma qͦd
qͥdem ⁊ in ysaia habet᷑. Nã in eo lo¬
co ubi in nr̃is codicibꝰ scriptũ ẽ. ecce
uirgo concipiet & pariet ⁊ aquila
transtulit ecce adolescentula conci¬
piet ⁊ pariet: in hebrȩo legit᷑. eoce
almã concipiet u pariet.
Notandũ gͦ quod uerbũ alma numꝗͣ
Scriptũ ẽ siquidẽ in iob Et sapien¬
tia unde inueniet᷑. ⁊ qͥs locus intellectͥ
⁊ abscondet᷑ ab oculis om̃is uiuentis :
Ubi nẽ diximꝰ abscondet᷑. in hebrȩo ꝓot
declinationẽ uerbi alit̃ figuratũ naal
na dicit᷑. Huic qͥt simile licet masculi¬

Expanded text:
drachmum pondus ejus. BACE  , quod in hoc loco pro didrachmo scribitur, semiuncia est: SECEL   vero qui Latino sermone siclus corrupte appellatur, unciae pondus habet. Ecce ego sto super fontem aquae, et filiae hominum civitatis egredientur ad hauriendam aquam: et erit virgo, cui ego dixero, da mihi bibere paululum entula quoque, quae Graeco sermone νεανὶς dicitur, ibi legimus ALMA  , quod quidem et in Isaia habetur. Nam in eo loco ubi in nostris codicibus scriptum est: Ecce virgo concipiet, et pariet , Aquila transtulit: Ecce adolescentula concipiet, et pariet. In Hebraeo legitur: Ecce alma concipiet, et pariet. Notandum ergo, quod verbum alma, numquam Scriptum siquidem est in Job: Sapientia unde invenietur? Et quis locus intellectus? et abscondetur ab oculinc diximus, abscondetur, in Hebraeo propter declinationem verbi aliter figuratum, NAALMA   dicitur. Huic quid simile, licet masculi
Abbreviated transcription (Latin):
In amos qͦq emath raba scribit᷑.
quod nobiscũ sonat emath mag¬
na. Diximꝰ de hac ⁊ supra qͥd nob̾
uidet᷑: hãc ẽẽ epiphaniã iuxta
cauit salomon. Eliese. De quo
loco i naum ꝓpħa fuit. Nlã appel¬
latur elieseus. E nachim quod
simmachus ⁊ aquila transtule¬
runt uallũ. de euangeliis.
minaus. De qͦ loco fuit cleo¬
phas: cuiꝰ lucas euangħsta
meminit. Hec ẽ nc̃ nichopolis
insignis ciuitas palestinȩ. E f
fraim iuxta desertũ ad quã
uenit dñs iħs cũ discipulis suiᷤ.
Diximꝰ de hac u supͣ sub efron¬

Expanded text:
In Amos quoque Emath Rabba scribitur In Amos quoque Emath Rabba scribitur quod nobiscum sonat, Emath magna . Diximus de hac et supra, quod nobis videretur hanc esse Epiphaniam juxta cavit Salomon, Elcese, de quo loco et Naum propheta fuit, nam appellatur Elcesaeus. Emacim, quod Symmachus et Aquila transtulerunt, vallium. DE EVANGELIIS. Emmaus, de quo loco fuit Cleophas, cujus Lucas Evangelista meminit: haec est nunc Nicopolis insignis civitas Palaestinae. 210 Ephraim, juxta desertum, ad quam venit Dominus Jesus cum discipulis suis. Dixim
Abbreviated transcription (Latin):
locũ ionathan filiꝰ saul pu¬
erũ dirigit. militaribꝰ iaculis
se erercens. Pro qͦ aqͥla ⁊ simma¬
chus int̃prȩtati st̃ lapide: licet
in alio loco sẏmmachus ꝓ hoc
Echela. ubi absconditꝰ erat dauid.
Nc̃ uero accela iulla dicit᷑ in
septimo ab ȩlete ropoli miliario
iuxta quã ⁊ sepulchrũ abacuc
ꝓpħȩ ostendit᷑. Elmoni. locus
quispiã int̾prȩtat᷑. ꝑ qͦ aqͥla ⁊ the¬
odotion transtulerunt. Fona¬
et ina. quod nos dicere possu¬
mꝰ hc̃ ⁊ illũ. Porro licet lector
agnoscat qͦd principio quoq
libri huiꝰ aliqua ex parte ꝑ¬
strmari: me ñ omĩa quȩ trans¬
fero cõꝓbare: s idcirco queda
iuta auctoritatẽ grecã reli¬
quere : quia de his in libris he¬
braicarũ quȩ stionũ ple nius
disputaui. E sthama: ad quẽ
locũ saul misit dauio. Eloth.
quã ȩdificauit re& azarias.
Emath. in ysaia ciuitatiꝰ damasc
quã oppugnauit rex assirioꝵ. Me¬
minit huiꝰ zacharias ⁊ ezechiel.

Expanded text:
cum Jonathan filius Saul veru dirigit, militaribus jaculis se exercens. Pro quo Aquila et Symmachus interpretati sunt lapidem, licet in alio loco Symmachus pro hoc Echela, ubi absconditus est David: nunc vero Eccela villa dicitur in septimo ab Eleutheropoli milliario, juxta quam et sepulcrum Ambacuc prophetae ostenditur. Elmoni, locus quispiam interpretatur: pro quo Aquila et Theodotio transtulerunt τόνδε τινὰ, quod nos dicere possumus, hunc vel illum. Porro diligens lector agnoscat, quod in principio quoque libri hujus aliqua ex parte perstrinxi, me non omnia quae transfero comprobare: sed idcirco quaedam juxta auctoritatem Graecam relinquere, quia de his in Libris Hebraicarum Quaestionum plenius disputavi. Esthama, ad quem locum misit David. Eloth, quam aedificavit rex Azarias. Emath, in Isaia civitas Damasci, quam oppugnavit rex Assyriorum. Meminit hujus Zacharias et Ezechiel.
Abbreviated transcription (Latin):
helias ꝓpħa thesbites. Themas
iuata hiezechiel ciuitas idumdꝰ
Dorro ysaias in uisione eã ponit.
arabiȩ. Neminit huiꝰ hieremias
abdias autẽ scribit ciuitatẽ ȩsau.
S  imiꝰ filioꝵ eiꝰ theman appella¬
bat᷑. sic̃ supͣ diximꝰ. Thartac. quã
m t̾ra iudȩa euei condidere. Tha¬
lassar. regio syriȩ.Thogorma.
legimꝰ in hiezechiel. Thafeth. le
gimꝰ in hieremia. Taramthafech.
Est autẽ in suburbanis ȩliȩ usq
hodie locus qͥ sic uocat᷑. iuxta pisci¬
nã fullonis ⁊ agrũ acheldemac.¬

Expanded text:
Elias propheta, Thesbites. Theman, Elias propheta, Thesbites. Theman, juxta Ezechielem civitas Idumaeae. Porro Isaias in visione eam ponit Arabiae. Meminit hujus et Jeremias. Abdias autem scribit civitatem Esau. Sed et unus filiorum ejus Theman appellabatur sicut supra diximus. 287 Tharac, quam in terra Judaea Evaei condidere. Thalassar, regio Syriae. Thogarma, legimus in Ezechiel. gimus in Jeremia: Aram Thafeth. Est autem in suburbanis Heliae usque hodie locus, qui sic vocatur, juxta piscinam fullonis et agrum. Acheldemac