comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nio p̃dicatoꝵ tuoꝵ. O quam ꝓ¬
fundȩ. quam late. quam horrendȩ
sunt abyssi istȩ. ꝓfunditatem facit
magnitũdo. latitũdinẽ multitũdo:
horrorem utͥusq contemplatio. Pe¬
nam autẽ ꝓpter semetipsam for¬
midamus. S quam pauci sunt
qui oculos diuertunt ad contem¬
plationem timoris. & qmͣ multi
sunt qui eos uertunt ad spectacu¬
lauanitatis. De istis scͥptum ẽ. cor
naturam. grãm. głłam: informam
ad timorem filialem. Est autẽ timor
filialis ut quẽ amas nolis offende¬
ꝓpter grãm: sicut timorẽ seruilis
ut quem times ñ audeas offendere
ꝓpter penam. ꝑ naturam ꝓuoca¬
mur ad timorem filialem. qͥa dũ
naturȩ nr̃e dignitatẽ considera¬
mus ex magua dilectione timemꝰ
deum offendere ꝑ culpam. qui no¬
bis ex dilectione impͥmere digna¬
tus est imaginẽ & similitudinem
suam. Magnus namq honor mag¬
na dignitas humanȩ conditioĩs:
cui naturalit̾ ẽ indita forma cre¬

Expanded text:
nio praedicatorum tuorum. O quam pnio praedicatorum tuorum. O quam profundae, quam latae, quam horrendae sunt abyssi istae. Profunditatem facit magnitudo, latitudinem multitudo, horrorem utriusque contemplatio. Poenam autem propter semetipsam formidamus. Sed quam pauci, qui oculos divertunt ad contemplationem timoris, et quam multi sunt, qui eos vertunt ad spectacula vanitatis! De istis scriptum est: Cor naturam, gratiam, gloriam informamur ad timorem filialem. Est autem timor filialis, ut quem amas nolis offendeopter gloriam; sicut timor est servilis, ut quem times non audeas offendere propter poenam. Per naturam vocamur ad timorem filialem, quia dum naturae nostrae dignitatem consideramus ex magna dilectione timemus Deum offendere per culpam, qui nobis ex dilectione imprimere dignatus est imaginem et similitudinem suam. Magnus namque honor, magna dignitas humanae conditionis, cui naturaliter indita est forma cre
Abbreviated transcription (Latin):
pa. sententia. pena. creatura. scͥp¬
tura. natura. gr̃a. gła. ꝑ culpam.
sententiam. penam. incitamur
ad timorem seruilem. ꝑ naturam.
gram. głam. ad timorẽ filialem.
ꝑ creaturam & scͥpturam ad utrũꝙ
Seruilis ht̃ formidinẽ pene. filiał
habet amorẽ iusticiȩ. Seriulis
aliqͣndo cito tͣnsit. filialis qui di¬
eitur sc̃s ꝑmanet in scłm seculi.
Excttamur itaq ad timorem ser¬
uilem ꝑ culpam ex consideratione
diuinȩ sententiȩ. ꝑ sententiam uͦ
excitamur ex estimatione sequen¬
tis penȩ. Oumenim tumemus pu¬
niri ꝑ penam. timemus etiam ui¬
dicari ꝑ sententiam. & dum iudica¬
ri ꝑsententiã tumemus. culpam q̃
causa ẽ maloꝵ ꝑhorrescimus. Prit
namq in damnatis scłm magni¬
tudinem culpe. pondus sententiȩ¬
sequentis penȩ. Sic abyssus abys¬
sum inuocat. Abyssus culpȩ inuocat
abyssum sententiȩ. & abyssus sentẽ¬
tiȩ inuocat abyssum pene. Et
hoc in uoce catarac¬
tarum
testuno¬

Expanded text:
pa, sententia, poena, creatura, scrippa, sententia, poena, creatura, scriptura, natura, gratia, gloria. Per culpam, sententiam et poenam incitamur ad timorem servilem. Per naturam, gratiam et gloriam ad timorem filialem; per creaturam et scripturam ad utrumque. Servilis habet formidinem poenae. Filialis habet amorem justitiae. Servilis aliquando cito transit; filialis, qui dicitur sanctus, permanet in saeculum saeculi. Excitamur itaque ad timorem servilem per culpam ex consideratione divinae sententiae; per sententiam vero excitamur ex aestimatione sequentis poenae. Dum enim timemus puniri per poenam, timemus etiam judicari per sententiam: et dum judicari per sententiam timemus, culpam, quae causa est malorum perhorrescimus. Erit namque in damnatis secundum magnitudinem culpae pondus sententisequentis poenae. Sic abyssus abyssum invocat . Abyssus culpae invocat abyssum sententiae, et abyssus sententiae invocat abyssum poenae. Et hoc in voce cataractarum testimo
Abbreviated transcription (Latin):
dñs talib uerbis ꝑieremiam. Ñ
glorietur sapiens insapientia sua.
nec fortis in fortitũdine sua. nec di¬
ues in diitiis suis. si in hoc glori¬
etur sinoscat me. qd̃ ego sum do¬
minus. Omnia deniq quecumq
in p̃senti scło ꝑcipi possunt. quam
initilia quam transitoria sint ex
multis scͥpturarum locis colligi¬
mus. Solus gͦ timens dm̃ ad bea¬
Ttudinem festiuat. si tam̃
sic timeat: ut a malo recẽdat
et faciat bonum. Sane duo sunt
timores. unus seruilis. alius filia¬
lis. seriulis seruoꝵ. filialis filioꝵ.
Seruilis ht̃ formidinẽ: filialis amo¬
rem. Seruilis de peccato ꝑpetrato.
filialis de dono accepto. Seruilis
de tormento sustinendo. filialis de
p̃mio accipiendo. Seruilis inchoã¬
tium: filialis ꝑfectoꝵ. Uerum octo
sunt ꝑ quȩ excitamur & informa¬
mur ad timorem ołi. ꝑ tͥa pͥma ad
timorem seruilem ꝑ tria ultima
ad timorem filialem ꝑ duo mẽdia
ad utrumq. Sunt autẽ hec. Cul¬

Expanded text:
Dominus talibus verbis per Hieremiam: Non Dominus talibus verbis per Hieremiam: Non glorietur sapiens in s sapientia sua nec fortis infortitudine sua nec diues in diuitiis suis nec etur, si noscat quod ego sum Dominus . Omnia denique quaecunque in praesenti saeculo percipi possunt, quam inutilia quam transitoria sint, ex multis Scripturarum locis colligimus. Solus ergo timens Deum ad beatitudinem festinat, si tamen sic timeat, ut a malo recedat, et faciat bonum. Sane duo sunt timores, unus servilis, alter filialis. Servilis servorum, filialis filiorum. Servilis habet formidinem, filialis amorem. Servilis de peccato perpetrato, filialis de dono accepto. Servilis de tormento sustinendo, filialis de praemio accipiendo. Servilis inchoantium, filialis perfectorum. Verum octo sunt, per quae excitamur et informamur ad timorem Dei, per tria prima ad timorem servilem, per tria ultima ad timorem filialem, per duo media ad utrumque. Sunt autem haec: cul
Abbreviated transcription (Latin):
logi a.anagoge. litterarum triplici
sermone sicut ieronimum. in ra¬
tiocinatione sicut augustinum. ĩ
moralitate sicut gregorium. sapiẽ¬
tem deniq sicut salomonẽ. omĩb
modis ꝓclamaremus : magnus ẽ¬
iste. Nontam̃ frẽs maior timente
dum. Magnus namq qͥ inuenit
sapientiam & scientiam: si ñ suꝑ
timentem dñm. Sapientia hic ac¬
cipitur ꝓ cognitione quȩ facit qͥ¬
uenit sapientiam. beatus qui sa¬
pientiam non tm̃ cognitione. sẽd
etiam sapore iusticie inuenit. qͥa
ꝑ talem inuentionem bouum ĩ¬
ternum saꝑe incipit. S & si iste
talis inuentor sapientiȩ. pulcher
ẽẽt ut absalon. fortis ut sanson.
uelox ut asael. probus ut alexan¬
der. diues ut cresus. potens ut
nichilsͥ totum hoc conferret. nisi
dum timeret. Scͥptum ẽ enum.
de pulcͥtudine. fallar grã & uana
ẽ pulcritudo: mulier timens dm̃
ipsa laudabitur. De sapientia au¬
tem & fortitudine & diuitiis sic̃

Expanded text:
logia, anagoge, litterarum triplici logia, anagoge, litterarum triplici sermone sicut Hieronymum, in ratiocinatione disertum sicut Augustinum, in moralitate sicut Gregorium, sapientem denique sicut Salomonem, omnibus modis proclamaremus: Magnus iste. Non tamen, fratres, major timente Dominum. Magnus namque qui invenit sapientiam et scientiam, sed non super timentem Dominum. Sapientia hic accipitur pro cognitione, quae facit quivenit sapientiam . Beatus namque qui sapientiam non tantum cognitione, sed etiam sapore justitiae invenit, quia per talem inventionem bonum internum sapere incipit. Sed et si iste talis inventor sapientiae pulcher esset ut Absalon, fortis ut Samson, velox ut Asael, probus ut Alexander, dives ut Croesus, potens ut nihil illi vel totum conferret nisi Deum timeret. Scriptum est enim de pulchritudine: Fallax gratia et vana est pulchritudo; mulier timens Deum ipsa laudabitur . De Sapientia autem et fortitudine et divitiis dicit
Abbreviated transcription (Latin):
uinis. scientia de terrenis & huma¬
nis. Et magnus predicatur. qui
inuenit alteram uł utramq.
Quando namq quemlibet. ut
de inuentore scientiȩ pͥmum loqͣ¬
mur. & de minorib ad maiora
quemlibet in logica ꝑitum cerni¬
mus: magnum p̃dicamus. Cer¬
te si aliquem uideremus doctum
gramatica sicut pͥscianum. dia¬
letica sicut aristotilem. rethorica
sicut tullium. dicere mus mag¬
nus est iste. Si uͦ uideremus eũ
erũditum in mechania diceremꝰ
similit̃ magnus ẽ iste. Si autem
iuderemus eum eruditum in a¬
rithmetica. musica. geometͥa.
astronomia. sicut boetium uel
quemlibet inuentorẽ uł tͣns lato¬
rem artium. multomagis clama¬
remus. magnus ẽ iste. Si autem
sciremus illum in physica etiam¬
sapientem: ut ypocratem. uł
galienum. & ꝓuectum in theorica
scłari. ut platonem. & socratem:
omnino clamaremus magnus
est iste. Si qͦ uideremus istum
taliter scłari scientia doctum.
sapientia diuinȩ scͥpture ꝑctissi¬

Expanded text:
vinis; scientia de terrenis et humavinis; scientia de terrenis et humanis; et magnus praedicatur qui invenit vel alteram vel utramque. Quando namque, ut de inventore scientiae primum loquamur, et de minoribus ad majora emlibet in logica peritum cernimus, magnum praedicamus. Certe si aliquem videremus doctum in grammatica sicut Priscianum, dialectica sicut Aristotelem, rhetorica sicut Tullium, diceremus: Magnus est iste. Si autem videremus eum doctum in mechanica, diceremus similiter: Magnus est iste. Si vero videremus eum eruditum in arithmetica, musica, geometria, astronomia sicut Boetium, vel quemlibet inventorem, vel translatorem artium, multo magis clamaremus: Magnus est iste. Si autem sciremus illum etiam in physica sapientem, ut Hippocratem vel Galenum, et provectum in theorica saeculari ut Platonem, et Socratem, omnino clamaremus: Magnus est iste. Si quoque videremus istum taliter scientia saeculari doctum, sapientia divinae Scripturae peritissi
Abbreviated transcription (Latin):
ne examimata sit. in tantum ut re¬
ge & ministris eiꝰ illam consolanti¬
in hac re asfuerus signifieat
nisi dm̃÷ quem hester nisi animã:
quid basilica nisi diuinitatem: qͥd
thronus nisi maiestatẽ: quid uirga.
nisi potestatem. quid ardor oculorum:
nisi suꝑni udicii figurat terrorem:
Hester regem supradicto mͦ intui¬
ta: expauefacta cecidit: & anima
dm̃ & cdistricta d̃i iuidicia contem¬
plando.coram diuuina maiestate cõ¬
tremiscit. Si resumat iures. dona
sibi collata. & consolationes factas
consideret. & dicat: etiam si occi¬
derit me in ipsum sꝑabo. Bonus
dilectissimi frẽs auctoritates in di¬
uinis inuenimus scͥpturis. de ti¬
more dni. Scͥptum ẽ enim. Beat᷑
uir qui timet dñm. Et tt̾m. Initi¬
um sapientie timordnĩ. Et qui
sine timore ẽ: ñ potest iustificati.
Et quam magnus qui uiuenit
sapientiam & scientiam: si non
suꝑ timentem dnm. Sapientia
dicitur cognitio de celestib & di¬

Expanded text:
ne examinata sit, in tantum ut rene examinata sit, in tantum ut rege et ministris ejus coram consolantiin hac re Assuerus rex significat, nisi Deum? quid Esther, nisi animam? quid basilica, nisi divinitatem? quid thronus, nisi majestatem? quid virga, nisi potestatem? quid ardor oculorum nisi superni judicii figurat terrorem? Esther, regem supradicto modo intuita, expavefacta cecidit; et anima, Deum et districta Dei judicia contemplando, coram divina majestate contremiscit. Sed resumat vires, dona sibi collata, et consolationes factas consideret et dicat: Etiam si occiderit me, in ipsum sperabo. Bonus dilectissimi fratres, auctoritates in divinis invenimus Scripturis de timore Domini. Scriptum est enim: Beatus vir qui timet Dominum ; et iterum: Initium sapientiae timor Domini ; et: Qui sine timore est non potest justificari ; et: Quam magnus qui invenit sapientiam et scientiam, sed non super timentem Dominum . Sapientia dicitur cogitatio de coelestibus et di
Abbreviated transcription (Latin):
unguenta ꝑspũaltum donorum
susceptionem. uestes ꝑ bonam ac¬
tionem. Tonam ꝑ castitatẽ. anulũ
ꝑfidem. murenam ꝑ castam dilec¬
tionem. pecten ꝑ discretionẽ. peplũ
ꝑ cogitationum quietẽ. & sobrie¬
tatem. inaures ꝑ obedientiã. dia¬
dema ꝑgłam. speculum ꝑ lectionẽ.
calciamenta ꝑ p̃dicationem. his
omnib adduntur plerumq la¬
pides preciosi. qui ꝓpt̾ suum ful¬
gorem miracula longe lateq co¬
ruscantia designant. O felix spõ¬
sa dei. anima iusti. que talib or¬
namentis decoratur. & ad thala¬
ta potest anima talis fiducia uti.
Non nunquam tam̃ contingit
ut donis ditata diuinis magno
terrore diuina contemplando ui¬
dicia concutiatur. & multo metu
formidinis afficiatur. Cuĩ exem¬
pla rei nob̾ hester historia tribuit.
Legimus namq q̃d hester regem
assuerum contra basilicam suam¬
in trhono sedentem. uirgam tenẽ¬
tem. ardentib oculis furorem pec¬
tous indicantem contemplata. pe¬

Expanded text:
unguenta per spiritualium donorum unguenta per spiritualium donorum susceptionem, vestes per bonam actionem, zonam per castitatem, annulum per fidem, murenulam per castam dilectionem, pectinem per discretionem, peplum per cogitationum quietem et sobrietatem, inaures per obedientiam, diadema per gloriam, speculum per lectionem, calceamenta per praedicationem. His omnibus adduntur plerumque lapides pretiosi, qui, propter suum fulgorem, miracula longe lateque coruscantia designant. O felix sponsa Dei, anima justi, quae talibus ornamentis decoratur, et ad thalata potest anima talis uti fiducia. Nonnunquam tamen contingit, ut donis ditata divinis, magno terrore divina contemplando judicia concutiatur, et multo motu formidinis afficiatur. Cujus exemplum rei nobis Esther historia tribuit: Legimus namque quod Esther regem Assuerum contra basilicam in throno suo sedentem, virgam tenentem, ardentibus oculis furorem pectoris indicantem contemplata pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quam sponsa sponsum absentẽ
diligit. & ad eiꝰ speciem iugi desi¬
derio ꝑuenire concupiscit. Mu¬
rena que pectori affigitur. ne ad¬
ulter manum inferat. castam pre¬
tendit dilectionem. quam diabo¬
lus iuiolare ñ ꝑmittitur. ꝑ aliquã
prauam delectationem. Pecten
quia capillos ab inuicem discer¬
nit. uirtutem figurat discretioĩs.
Peplum qd̃ capillos ne fluant cõ¬
seruat. cogitationum sobrietatẽ
& quietem insinuat. Inaures eo
qd aurium ornamenta sunt: obe¬
dientiam expͥmunt. Diãdema sig.¬
nificat głam conscientiȩ de qua
scͥptum ẽ. Gloria nr̃a hec ẽ testimo¬
nium conseientiȩ nr̃e. Speculum
significat scͥpturarum letionem.
in qua anima qͥd in se bonum sit.
quid ue malum. quid honestum
quid inhonestum contemplatur.
Calciamenta que munim̃ta sunt
pedum quib ꝑ diu̾sa loca moue¬
mur p̃dicationem cͥcum quaq de¬
latam figurant. Habet itaꝙ spõ
sa lauacrum ꝑ compunctionem.

Expanded text:
per quam sponsa sponsum absentem per quam sponsa sponsum absentem diligit, et ad ejus speciem jugi desiderio pervenire concupiscit. Murenula, quae pectori affligitur, ne adulter manum inserat, castam praetendit dilectionem, quam diabolus violare non permittitur per aliquam pravam delectationem. Pecten, quia capillos ab invicem discernit, virtutem figurat discretionis. Peplum, quod capillos ne fluant conservat, cogitationum sobrietatem et quietem insinuat. Inaures eo quod aurium ornamentum sunt, obedientiam exprimunt. Diadema figurat gloriam conscientiae, de qua scriptum est. Gloria nostra est testimonium conscientiae nostrae . Speculum significat Scripturarum lectionem, in qua anima quid in se bonum sit, quidve malum, quid honestum, quid inhonestum contemplatur. Calceamenta, quae munimenta sunt pedum, quibus per diversa loca movemur, praedicationem circumquaque delatam figurant. Habet itaque sponsa ista lavacrum per compunctionem,
Abbreviated transcription (Latin):
& omnib que decori conueniunt
adornari. Sic d̾s immo multo ain¬
plius sponsam suam p̾parat. et
omnib quȩ sp̃ualem formam de¬
corant ditat. Primum dat ei laua¬
crum ꝑ compunctionẽ & fletum
peccaminum. ut a sorde scelerum
uelut ysopo aspsa mundificetur.
& lota suꝑ niuem olealbetur. Ungͣn¬
ta sunt dona sp̃ualia quib post
fletum delibuta a meroris asꝑitate
lenificatur. Secuntur oenamenta.
uestes.zona. anulus.murena. pec¬
ten. peplum. inaures. diadema.
speculum. calcia menta. Uestes de¬
signant uirtutum & bonoꝵ oꝑũ
uarietatem. quib anima intus
& foris coram cło & proximo deco¬
ratur & honestatur. De hac mul¬
tiplici uarietate scͥptum ẽ. Astitit
regina a dextristius in uestitũ de¬
aurato. cͥcumdata uarietate. Lo
na lumbi qua p̃cinguntur. castita¬
tem significat qua fluxa luxiria
carnis humane refrenatur. sicut
scͥptum ẽ. Sint kimbi uri precinc¬
li. Anulus expͥmit fidem integͣm.

Expanded text:
et omnibus quae decori conveniunt et omnibus quae decori conveniunt adornari . Sic Deus imo multo amplius sponsam suam sibi praeparat, et omnibus quae spiritualem formam decorant ditat. Primum dat ei lavacrum per compunctionem et fletum peccaminum ut a sorde scelerum velut hyssopo aspersa mundificetur, et lota super nivem dealbetur. Unguenta sunt dona spiritualia, quibus post fletum delibuta a moeroris asperitate lenificatur. Sequuntur ornamenta, vestes, zona, annulus, muronula, pecten, peplum inaures, diadema, speculum, calceamenta. Vestes designant virtutum et bonorum operum varietatem, quibus anima intus et foris coram Deo et proximo decoratur et honestatur. De hac multiplici varietate scriptum est: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate . Zona, qua lumbi praecinguntur, castitatem significat, qua fluxa luxuria carnis humanae refrenatur, sicut scriptum est: Sint lumbi vestri praecincti . Annulus exprimit fidem integram,
Abbreviated transcription (Latin):
ota pulera es amica mea:
& macula non ẽ inte. Qͥs
est frẽs qui loquitur. & que ẽ
ad quam loquitur: Loquitur
amicus ad amicam. sponsus ad
sponsam. immaculatus ad ca¬
stam. incorruptus ad integram.
deus ad animam. ad talem qͣtꝰ
ista fuit cuius hodie sollemnia
celebramus. citiꝰ castitatis epem¬
es amica mea. Pulcra es intus. pul¬
era foris. Intus in corde: foris in cor¬
pore. Intus rubicunda. foris candi¬
da: utͦbiq composita. Rubicunda
Totum qd̾ in te ẽ pulcrumẽ: & ni¬
chil in est tibi qd sit sordidum. In
toto grata. in nullo ingrata: in co¬
to places in nullo displices. Cota
pulcra es. Pulcra ꝑnaturam pulcͥ¬
or ꝑ grãm. pulcherrimafi es ꝑ glo¬
riam. Que & qualia putatis frẽs
ornamenta ẽẽ quib sponsa dłi. a¬
nima iustisic possit decorari. ut
sic ddebeat decor eiꝰ commendari:
Legimus qd̾ assuerus rex fecerit
puellas ad thalamũ suum delue¬
tas ingenti diligentia p̃parari. bal¬
neis lauari. unguentis deliniri.

Expanded text:
ota pulchra es, amica mea, et macula non est in te . Quis est, fratres, qui loquitur, et quae est ad quam loquitur? Loquitur amicus ad amicam, sponsus ad sponsam, immaculatus ad castam, incorruptus ad integram, Deus ad animam et ad talem, qualis ista fuit cujus hodie solemnia celebramus, cujus castitatis irres. Pulchra es intus, pulchra foris. Intus in corde, foris in corpore. Intus rubicunda, foris candida, utrobique composita. Rubicunda Totum quod in te est pulchrum est, et nihil inest tibi quod sit sordidum. In toto grata, in nullo ingrata, in toto places, in nullo displices. Tota pulchra es. Pulchra per naturam, pulchrior per gratiam, pulcherrima fies per gloriam. Quae et qualia putatis, fratres, ornamenta esse, quibus sponsa Dei, anima justi, sic possit decorari, ut sic debeat decor ejus commendari? Legimus quod Assuerus rex fecerit puellas ad thalamum suum deductas ingenti diligentia praeparari, balneis lavari, unguentis deliniri,
Abbreviated transcription (Latin):
.l. euñgłicos p̃dicatores. accepit
ut se inuordane septies lauaret.
baptisma significat: quia in eo¬
nob̃ saluator baptismũ consecra¬
uit. Naaman lauationẽ iordani¬
cam despiciens. simplicitatẽ sig¬
nificat rudium. qͥ sp̃ualem non
potuerunt intelligere efficatiã.
quia animalis homo ñ ꝑcipit qͤ
lio ad mandatum ꝓpħicum ꝑsua¬
serunt qͥa sepe dñs iuniori reue¬

Expanded text:
 evangelicos praedicatores accepit ut se in Jordane septies lavaret. o. Jordanis baptisma significat, quia in eo Salvator baptisma consecravit. Naaman lavationem lotionem Jordanicam despiciens, simplicitatem significat rudium, qui spiritualem non potuerunt intelligere efficaciam, quia animalis homo non percipit lio ad mandatum propheticum persuaserunt, quia saepe Dominus minori reve
Abbreviated transcription (Latin):
mag̃dalene de qua eiecerat.uii.
demonia. Illa uãdens nuntiauit
his qͥ ciuin eo fuerant lugentib.
Leprosi in castra syroꝵ ingressi.re¬
fecti sunt. aurum &e argentã aspor¬
tant. eum despecti huiꝰ munoli
phylosophie oꝑam ddantes et sẽ¬
sus subtilitatem & locutionis ue¬
nustatem adquirunt. unde ȩccłiȩ

Expanded text:
Magdalenae, de qua ejecerat septem daemonia. Illa vadens nuntiavit his, qui cum illo fuerant, lugentibus. Leprosi in castra Syrorum refecti sunt; aurum et argentum asporrunt, cum despecti hujus mundi philosophiae operam dantes, et sensus humilitatem et sermonis venustatem acquirunt. Unde Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
b dm̃ ꝓpe ẽẽ seitur. Dicit enĩ lñs.
Cras mõdiꝰ simile uno statere e¬
rit. & duo modii ordei statere u¬
no. Modicis simile ꝑfecta ẽ mẽ¬
sura diuine sapientie: que ẽ in
nouo testam̃to. Duo modii ordei.
sunt scientia legis & ꝓpħarum qui
comꝑantur statere uno .i. fide catho¬
Cessante enĩ turbine ꝑsecutionis
pore futuro tͣnquillitatẽ. ut p̃dica¬
tio ꝑfecte compleat᷑. Quatuor uiri
erant lepsi iurta intitum porte.
qui dixerunt ad inuicẽ. Uenite
tnͣsfugiamus ad castra syrie. fece
mẽderunt & biberunt. tulerunt
Diperunt q ad inuicẽ. Hȩc dies
boni nuntii ẽ. Si tacuerimꝰ & no¬
luerimus nuntiare usq mane.
sceleris arguemur. Le prosi sunt
qui uariis uiciis dediti. uł errori¬
b impliciti. feditatẽ ex int̾na pe¬
ste educentes ostendunt in eute.
Hos dñs sepe conĩtens ad fidem
&e mundans a uiciis. uere salutis
niuitios efficit. Uñ matheus ex

Expanded text:
bus Deum prope esse scitur. Dicit enim Dominus: bus Deum prope esse scitur. Dicit enim Dominus: Gras modius similae uno statere erit, et duo modii hordei statere uno . Modius similae, perfecta est mensura divinae sapientiae, quae est in Novo Testamento: duo modii hordei, sunt scientia legis et prophetarum, quae comparatur statere uno, hoc est fide cathoCessante turbine persecutionis, t tempore futuro tranquillitatem, ut praedicatio perfecte impleatur, Quatuor viri erant leprosi juxta introitum portae, qui dixerunt ad invicem: Venite transfugiamus ad castra Syriae. Fecemederunt, et biberunt. Tuleruntque dixeruntque ad invicem: Haec dies boni nuntii est. Si tacuerimus, et noluerimus annuntiare usque mane, sceleris arguemur. Leprosi sunt qui, variis vitiis dediti vel erroribus implicati, foeditatem ex interna peste educentes ostendunt in cute. Hos Dominus saepe convertens ad fidem, et emundans a vitiis, verae salutis nuntios efficit. Unde Matthaeus ex
Abbreviated transcription (Latin):
in baptismo abrenuntiare sathane¬
ac fidem dñi confiteri p̃cipimur.
negat se naaman ultra diis lita
secum tollit: quia baptizatos o
tione confirmari. De lepra naamam
que adhesit greu. xxuii
ecutꝰ ẽ gieri post tergum na¬
Daman. Quẽ cumuidisset
ille currentẽ ad se. desiliuit de¬
filiis ꝓpħarum. Daeis talentũ¬
argenti & uestes mutatorias du¬
plices. Illoꝵ qͥ sp̃ualia dona.sa
tur auctores. unꝰ in uet̾i testam̃to.
alius in nouo. Giezi namq in ue¬
teri testamento auctor ꝓbatur ẽẽ
uendentiũ: & symon magus in
um. Quoꝵ sequaces ab ȩccłia se¬
parantur et̾nis ignib cruciandi.
ongregauit benadab uiii.¬
rex syriȩ uniũsum exerci¬
tum suum: & ascendit & obsidebat
samariam. factaq ẽ fames mag¬
na in samaria. Benadab & exer¬
citus eiꝰ. ẽ diabolus & om̃s iniqͥ.
scilicet pagani. iudei. heretici. qͦs
contͣ eccłiam bellum gerere excitat.
dia.fit ꝙ fames: cum ñ ꝑmitti
que a peccatorib longe ẽ timenti¬

Expanded text:
in quo abrenuntiare Satanae, fidem confiteri praecipimur, negat se Naaman ultra diis alienis litatsecum toltioni confirmari. CAP. XXIX. De lepra Naaman, quae adhaesit Giezi. ecutus est Giezi post tergum Naaman. Qui cum vidisset illum currentem ad se, desilifiliis pargenti, et vestes mutatorias duplices . Illorum, qui spiritualia dona, satur auctores, unus in Veteri Testamento, et unus in Novo. Giezi itaque in Veteri Testamento auctor probatur esse vendentium, et Simon Magus in um, quorum sequaces ab Ecclesia separantur, aeternis ignibus cruciandi.ongregavit Benadad rex Syriae universum exercitum suum, et ascendit, et obsidebat Samariam. Facta est fames magna in Samaria . Benadad et exercitus, est diabolus, et iniqui spiritus, Pagani, Judaei, haeretici, qui contra Ecclesiam bellum gerere excitant, dia. Fitque fames, cum non permittitquae a peccatoribus longe est , timenti
Abbreviated transcription (Latin):
res iudeoꝵ. consiłantes undiq
plebes ad redemptorẽ conuenire.
quasi blasphemiam existiman¬
tes scindebant uestimenta sicut
in eungłio pͥnceps sacerdotum
fecit. Ueniat ad me. & sciat pro¬
phetam ẽẽ in isrł: & dñs qͦs pre¬
ens gentił ppłs ad domũ helysei

Expanded text:
res Judaeorum considerantes undique res Judaeorum considerantes undique plebes ad Redemptorem convenire, quasi blasphemiam existimantes, scindebant vestimenta, sicut in Evangelio princeps sacerdotum fecit . Veniat ad me, et sciat prophetam esse in Israel; et Dominus quos praeens gentilis populus ad domum Elisei
Abbreviated transcription (Latin):
egressi fuerant latrunculi:
& captiuam duxerant de terra is¬
rahel puellam paruulam. que erat
in obsequio uxoris naaman. Latͣn¬
culi de fyria qd̾ ẽ subluitas egͥs¬
si sunt eum cupĩditate e liu̾sis
negociis implic itigentiles. per¬
totam terram uagabantur. Hii de
terra isrł captiuam dux ci erunt:
que de ꝓpħa in isrł testa batur.
quia fama de isrł ꝑ negociatores
gentium tͣnslata in toto oribe. euri¬
ositati hominum qmͣ uxor naamã
significat. uerum ꝓpħam & salua¬
torem in uidea manere patefecit.
Aũdiens hoc naaman dño suo nũ¬
tiauit: cum hii ad qͦs noticia uer¬
gerunt scientiȩ sp̃ualis magnitu¬
dinem. Mittit rex syriȩ litteras
Ad regem isrł ꝓ salute serui. cum
pͥmatus gentium audiens dm̃ eẽ
in isrł salutẽ suoꝵ p̾uidens. legati¬
onem mittit in iudeam ut ꝑ a
postolicam doctrinã saluatoris
fidem accepiat. Unde cornelius.
de cesarea in ioppem ad petrũ mni¬
sit. Rex scidit uestimenta sua. qr
sacerdotes. scribe. pharisei. recto¬

Expanded text:
unt latrunculi, et captivam duxerunt de terra Israel puellam, quae erat in obsequio uxoris Naaman . Latrunculi de Syria quod est sublimitas egressi sunt, cum cupiditate et diversis negotiis impliciti gentiles pertotam terram vagabantur. Hi de terra Israel captivam duxerunt, quae de propheta testabatur, quia fama de Israel per nogotiatores gentium translata, in toto orbe curiositati hominum quam uxor Naaman significat verum prophetam, et Salvatorem in Judaea manere patefacit. Audiens hoc Naaman, domino suo nuntiavit, cum iis ad quos notitia vergerunt scientiae spiritualis magnitudinem. Mittit rex Syriae litteras ad regem Israel pro salute servi, cum primatus gentium audiens Dominum esse in Israel, salutem suorum praevidens, legationem mittit in Judaeam, ut per apostolicam doctrinam Salvatoris fidem accipiat. Unde Cornelius de Caesarea in Joppen ad Petrum misit. Rex Israel scidit vestimenta sua , quia sacerdotes Scribae et Pharisaei recto
Abbreviated transcription (Latin):
uis uł cuiꝰcumq iniqͥ posteriora. eũ
peccata post finem ulciscitur. Deme¬
tit post̾ĩora domꝰ eiꝰ. cũ imitatorem
ȩt̃nis eruciatib damnat. Quicũq
gͦ usq in finem uitȩ in prauis ope¬
rib ꝑseuerat. posteriora illiꝰ deine¬

Expanded text:
jus vel cujuscunque iniqui posteriora, cum peccata post finem vitae ulciscitur. Demetit et posteriora domus ejus, cum imitatorem aeternis cruciatibus damnat. Quicunque ergo usque in finem vitae in pravis operibus perseverat, posteriora illius deme
Abbreviated transcription (Latin):
qui eoꝵ. dcc.xxxui. lium.u
quide captuutate ascenderunt. &
anualia quib adiuuabant᷑ descͥ¬
buntur. & eoꝵ sicut hominũ nume¬
rus designatur. qͥa multi sunt in
eccłia uł sensu tardiores uł minꝰ
deuote do obtemꝑant. ꝙ ad portã¬
da onera frat̃nȩ necessitatis dor¬
sum mentis uclinant. cũ cet̾is elee¬
tis de confusione diabolice capti
numerus nunc in memoria dei
Imꝑfectum meũ uiderunt ocłi
tu: & in libro tuo om̃s scͥbentur.
Et alibi. Homines & iumenta sal¬

Expanded text:
um. qui de captivitate ascenderant etiam animalia quibus adjuvabantur, describuntur. Et eorum sicut hominum numerus designatur, quia sunt multi in Ecclesia vel sensu tardiores, vel etiam devote obtemperant, et ad portanda onera fraternae necessitatis, dorsum mentis inclinant, et cum caeteris electis de confusione diabolicae captinumerus nunc in memoria Dei rfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Et alibi: Homines et jumenta sal
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter iusticiam e inocentiam. Sẽd
nunc in pace consistunt omĩa & sc̃a eccl̃a
fere de milla parte patitur aduersa
ꝑsequitur cayn abel ysmael ysaac esau
iacob i. impius iustum. & siquis ꝑsecu¬
tionẽ non patitur ab extraneis patitur
tamen a falsis fr̃ibus. Omnes enĩ qui
nes patientia nobis necessaria ẽ ut repor
temus reꝓmissiones. Ue autẽ his qui ꝑ¬
dunt patientiam. quia ꝑcdunt & patientie
coronam. Non gͦ murmuremus si in pau¬
cis uexemur. quia in multis bene dispone-
ad regnum celorum. ꝑ mansuetudmem siue
lenitatem ad terram iuentiũ. ꝑ luctum
ad ueram consolationem ꝑ iusticie sitm &
esuriem ad suꝑne iocunditatis satietatem.
ꝑ miscdiam temporaliter factam ad mĩam¬

Expanded text:
propter justitiam et innocentiam. Sed propter justitiam et innocentiam. Sed nunc in pace consistunt omnia, et sancta Ecclesia fere de nulla parte patitur adversa.sequitur Cain, Abel; Ismael, Isaac; Esau, Jacob, id est impius justum. Et si quis persecutionem non patitur ab extraneis, patitur tamen a falsis fratribus. Omnes enim, qui nem patemus repromissiones . Vae autem iis qui perdunt patientiam, quia perdunt et patientiae coronam. Non ergo murmuremus si in paucis vexemur, quia in multis bene disponemuad regnum coelorum, per mansuetudinem sive lenitatem ad terram viventium, per luctum ad veram consolationem, per justitiae sitim et esuriem ad supernae jucunditatis satietatem, per misericordiam temporaliter factam ad mi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmur dm̃ uidere in gła regni celestis
Beati pacifici qm̃t filii di uocabuntur
Pacifici sunt qui in semet ipsis pacem
facere & custodire norunt qui uicia
aduersantia subigunt uͥtutes erigunt
& quicquid in se ꝑuerse cogitationis lo¬
cutionis oꝑis ue dep̾henderint prudei¬
ter & potenter expellunt nec aliquid
ꝑturbationis m regno sue dñationis
ẽe ꝑmittunt. ⁊ siquid eis aduer¬
sicatis contigerit pacem tamen su¬
am seruant & cuncta cum cordis
sui tranquillitate uidicant. Pacifi¬
ci sunt qui cum eis a malis mala con¬
feruntur malaminime retribiunt.
s cum his quioderunt pacem paci¬
fici sunt. Pacifici sunt qui non in se
tantum pacem custodiunt uerum
& alios discordantes ad unitatẽ pacis
s alii pattuntur ꝓpter culpam. alii pati¬
untur ꝓpter nisticiam. Propter culpã
patiuntur mali ꝓpter iusticiam pati-¬
untur boni. Latro suspenditur ꝓpter
culpam iustus non potest suspendi nisi

Expanded text:
amur Deum videre in gloria regni coelestis. amur Deum videre in gloria regni coelestis. Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Pacifici sunt, qui in semetipsis pacem facere et custodire volunt, qui vitia adversantia subigunt, virtutes erigunt, et quidquid in se perversae cogitationis, locutionis, operisve deprehenderint, prudenter et potenter expellunt, nec aliquid perturbationis in regno suae dominationis esse permittunt; et si quid eis adversitatis contigerit, pacem tamen suam servant, et cuncta cum cordis sui tranquillitate judicant. Pacifici sunt, qui cum eis a malis mala inferuntur, mala minime retribuunt, sed cum eis, qui oderunt pacem, pacifici sunt; qui non in se tantum pacem custodiunt, verum et alios discordantes sibi ad unitatem pacis sed alii propter culpam, alii propter justitiam; propter culpam patiuntur mali, propter justitiam boni. Latro suspenditur propter culpam; justus non potest suspendi, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tiomibus. Quod rex clauio bene consi¬
derauit. qui quãuis haberet acd come¬
dendum & bibendum non solum ail
necessitatem. s etiam si uellet ad suꝑ-¬
fluitatem tamen dixit. Satiabor cũ
apparuerit gła tua. E suriamus gͥ & si¬
tiamus non transitoria non terrena s
iusticiam quia ꝑ esuriem & sitim iusti¬
miscdiam exhibe. Dimittite inquit &
dimittemini. Scd̾m enĩ mensuram
qua mensi fueritis remetietur uobis
Beati quoq misericordes qui aliis in
miseriis sius assistunt & eos scđm possi¬
bilitatem suam defendunt & ꝓtegunt.
Beati mundo corde qm̃ ipsi dm̃ uide¬
bunt. Mundo corcde sunt illi quinec
puluere inutilis cogitationis nec luto
fedantur praue delectationis. Alundo
corde sunt quos non tegit nebulatetre¬
ne ignorantie nec corrumpit ardor fe¬
de concupiscentie. Mundemus gͥ cor-
danra ab om̃i ignorantia ꝑ inquisitio¬
nem ueritatis & ab om̃i ꝑuersa concu¬
piscentia ꝑ amorem iurtutis ut mere¬

Expanded text:
tionibus. Quod rex David bene consitionibus. Quod rex David bene consideravit, qui quamvis haberet ad comedendum et bibendum non solum ad necessitatem, sed etiam si vellet ad superfluitatem, tamen dixit: Satiabor cum apparuerit gloria tua . Esuriamus et sitiamus non transitoria, non terrena, sed justitiam, quia per esuriem et sitim justimisericordiam exhibe: Dimittite, inquit, et dimittemini. Secundum enim mensuram qua mensi fueritis, remetietur vobis. Beati quoque misericordes, qui aliis in miseriis suis assistunt, et eos secundum possibilitatem suam protegunt et defendunt Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Mundo corde sunt illi, qui nec pulvere inutilis cogitationis, nec luto fedantur pravae delectationis. Mundo corde sunt, quos non tegit nebula terrae ignorantiae, nec corrumpit ardor concupiscentiae. Mundemus igitur corda nostra ab omni ignorantia per inquisitionem veritatis, et ab omni perversa concupiscentia per amorem virtutis, ut mere
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ pͥora transierunt. Beati qui esu-¬
riunt & sitiunt iusticiam. qm̃ ipsi
saturabuntur. Omnes homines e¬
suriunt & sitiunt. s alii esurnit¬
& sitiunt malum. alii esuriunt &¬
sitiunt bonum. Alii enĩ esuriunt &¬
sitiunt aurum argentum uestes p̃ci¬
osas p̾dia terras uineas domos equos
& possessiones innumeras. Ista tam̃
omĩa bona sunt inse. s inhoc quõdã¬
mõdo mala ẽẽ dicuntur quõd amalis
male esurtuntur & situmtur. Sic
& dñs iniquum choxit mãmona idest
diuicias. non quod res duitiarũ eẽnt
inique. s ꝑ miquitatem acquisite.
Alii esuriunt & sitiunt potest.ates ho
nores. alii uoluptates alii salutatiões
inforo pͥmos recubitus incenis & ca-¬
thedras in synagogis &e uocari ab ho¬
Iminibus rabi. Sed tales non possunt
saturari. Totus enĩ mundus non suf-
enĩ impletur oculus uisu. nec auris im¬
pletur auditu. nec in ceteris sensibus
potest homo saturari ex eorũ delecta¬

Expanded text:
quoniam priora transierunt . Beati qui esuquoniam priora transierunt . Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur. Omnes homines esuriunt et sitiunt, sed alii esuriunt et sitiunt malum, alii esuriunt et sitiunt bonum. Alii etenim esuriunt et sitiunt aurum, argentum, vestes pretiosas, praedia, terras, vineas, domos, equos, et possessiones innumeras. Ista tamen omnia bona sunt in se; sed in hoc quodammodo mala esse dicuntur, quod a malis male esuriuntur et sitiuntur. Sic et Dominus iniquum dixit mammona, id est divitias, non quod res divitiarum essent iniquae, sed per iniquitatem acquisitae. Alii esuriunnores. Alii voluptates. Alii salutationes in foro, et primos recubitus in coenis, et cathedras in synagogis, et vocari ab hominibus Rabbi . Sed tales non psaturari. Totus enim mundus nequaquamndi. Non enim impletur oculus visu, nec auris impletur auditu, nec in caeteris sensibus potest homo saturari ex eorum delecta
Abbreviated transcription (Latin):
lugent semet ipsos. Quam multi lu¬
gent damna copporalia qui lugere
conteminunt damnaspũalia. Quan¬
do aliquis infirmatur aut moutur
lugent amici. quando autẽ damnabi-
quando uidet mulierem adconcupiscen-¬
dum eam nemo luget. O sanitas insa¬
na o usio cecao uita mortua. De istis qͥ
missionẽ caritatis. D eari namq qui lugẽt
modo ꝑ penitentiam. quia consolabim¬
tur ꝑ indulgentiam deinde etiam ꝑ¬
iusticiam postremo autẽ ꝑ głam. Possu
mus dicere tria eẽ genera spũaliter &
fructuose coram oculis creatoris lugentiũ.
A lii namq lugent ꝓ indulgentia culpe
alii lugent exsuauitate grẽ dunnntus
sibi collate. alii ampliori feruore accen¬
si lugent ex desiderio future głe. & in
his om̃ibus beati quilugent. quia sisemi¬
nant in lacͥmis in erultatione metent. Ab¬
sterget enĩ d̾̃s omẽm lacͥmam ab ocłis scõ¬
rum suorum & non erit amplius neq
luctus neq clamor s nec ullus dolor

Expanded text:
lugent semetipsos! Quam multi lulugent semetipsos! Quam multi lugent damna corporalia, qui lugere contemnunt damna spiritualia? Quando aliquis infirmatur aut moritur, lugent amici. Quando autem peccat daquando videt mulierem ad concupiscendum eam, nemo luget. O sanitas insana! o visio caeca! o vita mortua! De his quae missionem charitatis. Beati, namque qui lugent modo per poenitentiam, quia consolabuntur per indulgentiam, deinde per justitiam, postremo autem per gloriam. Possumus autem dicere tria esse genera spiritualiter et fructuose coram oculis Creatoris lugentium. Alii namque lugent pro indulgentia culpae, alii lugent ex suavitate gratiae divinitus sibi collatae, alii ampliori fervore accensi lugent ex desiderio futurae gloriae. Et in his omnibus beati qui lugent, quia qui seminant in lacrymis, in exsultatione metent . Absterget enim Deus omnem lacrymam ab oculis sanctorum suorum, et non erit amplius neque sobrietatis, lugeat acediosus vel taediosus amissionem
Abbreviated transcription (Latin):
entes qui neminem ledunt. & imꝑ
bis cecdunt. Sunt autem quid am
qui ita uolunt ẽẽ mites ut nichilcu¬
rent de uita aliena neminẽ de bono
ammoneant neminẽ de malo corri¬
piant. Sẽd talis lenitas non ẽ multũ
laudanda. quia patitur defectũ ubi
deberet ȩxercere uirtutis effectum
Tales gͥ debent ẽẽ mites ut neminem
lecdant. mala illata patienter ferant.
Q non solũ suam. s nec alienã negli¬
gant uitam. ut si opus fuerit & bo¬
nis ad meliora exhibeant erortationẽ
& malis demalo correptionẽ. Est enim
in rebus quia sicut homo non debet ẽe
nimie asꝑitatis. sic nec debet ẽẽ minie:
lenitatis. ut inter dexteram & sinistrã
ꝑ discretam mansuetudiẽ ad beatitu¬
dinis ꝑueniat terram. Beatiqui lu¬
gent qm̃ ipsi consolabuntur. Luctus
solet ẽẽ ꝓ amissione carorum. sicut
quando aliquis amittit caros suos.
patrem. matrem. filium aut aliquẽ
ꝓpinquum. heuquam multi lugent
caros suos. qui nequaquam kigent¬

Expanded text:
eerobis cedunt. Sunt autem quidam, qui ita volunt esse mites, ut nihil curent de vita aliena, neminem de bono admoneant, neminem de malo corripiant. Sed talis lenitas non est multum laudanda, quia patitur defectum, ubi deberet exercere virtutis effectum. Tales igitur debent esse mites, ut neminem laedant, mala illata patienter sustineant, et non solum suam, sed nec alienam negligant vitam, ut, si opus fuerit, et bonis ad meliora exhibeant exhortationem, et malis de malo correptionem. Est etenim modus in rebus, quia sicut homo non debet esse nimiae asperitatis, sic nec debet esse nimiae lenitatis, ut inter dexteram et sinistram per discretam mansuetudinem ad beatitudinis perveniat terram. Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Luctus solet esse pro amissione charorum, sicut quando aliquis amittit charos suos, patrem, matrem, filium, aut aliquem propinquum. Heu! quam multi lugent charos suos, qui nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
idens turbas iħc. ascencdit in
montem. Quod dñs octonarium
hoc nobis insinuat quod qui sacre doc¬
trine uerbum dispensat non inualle
praui oꝑis non in campo effrenate dis¬
solutionis consistere debeat. s in mon-¬
tem sp̃ualis conuersationis ꝑ exercitia
uirtutum & exhibitionem bonorũ oꝑimi
ascendat sicut scriptum ẽ. suꝑ montem
excelsum ascende tu qui euangłitas syon
Ascensio gͥ in montem sublim̃ium desig¬
nat conuersationẽ. sessio dñi auctorita¬
tem magisterii. aꝑtio oris effectum p̃di-¬
cationis. B eati pauꝑes sp̃u & cet̾ã. Alii
habentes nimis pusillanimes. spũ
pauꝑes humiles. Suꝑbientes faciunt
non facienda ꝑ el ationiem. pusillanumnes
facienda pretermittunt ꝑ pusillammi¬
tatem. humiles non facienda p̃termitunt
a facienda faciunt ꝑ humilitatem.
Pauꝑtas itaq sp̃c nichil habens de¬
fectionis nichil suꝑfluitatis ꝑ uiam
regiam ducit ad beatitudinẽ suꝑnã
Beati mites. Mites sunt lenes & pati¬

Expanded text:
idens turbas Jesus, ascendit in montem, etc. Quod Dominus octonarium, tem, hoc nobis insinuat quod qui sacrae Scripturae verbum dispensat, non in valle pravitatis, non in campo effrenatae dissolutionis consistere debeat, sed in montem spiritualis conversationis per exercitia virtutum, et exhibitionem bonorum operum ascendat. Et sicut scriptum est: Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . Ascensio ergo in montem, sublimem designat conversationem; sessio Domini, auctoritatem magisterii; apertio oris, effectum praedicationis. Beati pauperes spiritu, etc. Alii habentes, nimis pusillanimes. Spiritu pauperes, humiles. Superbientes, faciunt non facienda per elationem. Pusillanimes, facienda praetermittunt per pusillanimitatem. Humiles, non facienda praetermittunt, et faciunt facienda per humilitatem. Paupertas itaque spiritus, nil habens defectionis, nil habens superfluitatis, per viam regiam ducit ad beatitudinem supernam. Beati mites. Mites sunt lenes et pati
Abbreviated transcription (Latin):
dñationi subditum. quinto sub pontifici¬
bus religioni parens: sȩito sub gr̃a u̾a bo¬
nitate illustratum. Iste sex ydrie
ta hominis om̃s aquis implentur
quia iudicio plenus ẽ mundus. Iu
dicia tua abyssus multa. Multa
desinit usq ad finem eius. & omĩa
hec iudicia sunt & nichil sine causa
fit. S ed quãdiu dicere non potest.¬
homo uidicia tua iocunda non dum
aqua in itinum conuersa est. Defici
ente uino ydrie aqua replentur. quia
cum in uita hominis carnales delecta¬
tiones deficiunt. diuine consolatiões
succedunt. Que quidem incipientib
minus saporis conferunt. ꝓficientib
amplius dulcescunt. quia tunc aque
in uinum conuertuntur. quando in
mente hominis opusdi quod laborã¬
ti pͥmum non sapuit. ꝑ sp̃italem in¬
telligentiam illummato dulcescit

Expanded text:
dominationi subjectum; quinto, sub pontificidominationi subjectum; quinto, sub pontificibus religioni parens; sexto, sub gratia vera bonitate illustratum. Istae sex hydriae,  in vita hominis, omnes aqua implentur, quia judicio plenus est mundus, et judicia tua abyssus multa . Multadesinit usque ad finem ejus. Et haec omnia, judicia sunt, et nil sine causa fit. Sed quahomo: « Judicia tua jucunda , » nondum aqua in vinum conversa est. Deficiente vetere vino, hydriae aqua implentur, quia cum in vita hominis carnales delectationes deficiunt, divinae consolationes succedunt. Quae quidem initiantibus minus saporis conferunt, proficientibus amplius dulcescunt, quia tunc aquae in vinum convertuntur, quando in mente hominis opus Dei quod laboranti primum non sapuit, per spiritualem intelligentiam illuminato dulcescit
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad finem scłi. In uita homi¬
nis ẽ infantia prima. scd̃a pue¬
ricia. tercia adolescentia quarta iuuen¬
tus quinta uirilis etas sexta senectus. Pri¬
ma id est infantia quasi quodam diluuio
lubrice obliuionis obruitur ut non uide¬
atur in posterum nec uestigia sui ulla re
diluuio obliuionis ad sensum exiens per
suꝑbiam erigitur. & ꝑ concupiscentiam
diuiditur & disꝑgitur. Tercia i. adole¬
scentia pͥmum ꝑ cohibitionẽ discipline
circũciditur deinde p̃ceptis informat᷑.
& consilio regitur. Quarta .i. iuuentꝰ. ser¬
uire iam cogit᷑. ⁊ subicit᷑ regimini. ut ꝑti
morẽ hõĩs diuinũ discat. Qͥnta i. uirilis etaᷤ
pꝰ timorẽ hõis. ad diuinũ uenit. Sexta .i.
trahitur. Sic humanum genus pͥmumdi¬
luuio obrutum ẽ. scdo in edificatione tur¬
ris elatumin diuisione linguarũ disꝑ-¬
sumẽ tercio in abraham circu̾̃cisum. in
moyse p̾ceptis informatũ. sub iudicibus
consilio gubernatum. quarto sub regib

Expanded text:
usque ad finem mundi. In vita hominis est infantia, prima: secunda, pueritia; tertia, adolescentia; quarta, juventus; quinta, virilis aetas; sexta, senectus. Prima, id est infantia, quasi quodam diluvio lubricae oblivionis obruitur, ut non videatur in posterum, nec vestigia sui ulla seqimum de diluvio oblivionis ad sensum exiens per superbiam erigitur, et per concupiscentiam dividitur et dispergitur. Tertia, id est adolescentia, primum per cohibitcircumciditur, deinde praeceptis informatur et consilio regitur. Quarta, id est juventus, servire jam cogitur, et subjicitur regimini, ut per morem hominis, divinum dicat. Quinta, id est virilis aetas, per timorem hominis ad divinum venit. Sexta, id trahitur. Sic humanum genus primum diluvio obrutum est; secundo, in aedificatione turris elatum, et divisione linguarum dispersum; tertio, in Abraham circumcisum, in Moyse praeceptis informatum, sub judicibus consilio gubernatum; quarto sub regibus
Abbreviated transcription (Latin):
terp̃tatur tn̾smigratio facta. utͥa
gͦ presens galilea ẽ tnͣsmigrans
de presentib ad futura. In galilea
nuptie fiunt quia transitu tẽ¬
poris sc̃ificatur copula ꝑ mansu
addeum. Sex ydrie ad xp̃m sunt
sex etates inmundo. Prima ab
adam usq ad noeꝰ. scd̾a a noe us¬
ꝙ ad abraham. tercia ababraham
usꝙ ad dauid. quarta a dauid us¬

Expanded text:
terpretatur transmigratio facta. Vita ergo praesens Galilaea est, transmigrans de praesentibus ad futura. In Galilaea fiunt nuptiae, quia transitu temporis, significatur copula permansuad Deum. Sex hydriae, sunt sex aetates in mundo. Prima. ab Adam usque ad Noe; secunda, ab Noe usque ad Abraham; tertia, ab Abraham usque ad David; quarta, a David us
Abbreviated transcription (Latin):
laudibus nos attollit gaudemus e exul¬
tamus cum magis dolere magis flere
deberemus. quia maius ꝑicłm habent
ꝓsꝑa quam aduersa laudes quam ui-¬
tuꝑationes. Sed audiamus quod
apłis salubre gaudium. salubris exul¬
tatio demonstratur. cum eis in contu-¬
meliis i ꝑsecutionibus gaudendũ
ẽẽ & exultandum denuntiatur. Sub¬
iunxit autẽ causam dicens. Merces
enĩ ur̃a multa ẽ in celo. Aerces ista
frẽs multa ẽ magna &e p̃ciosa ẽ diutur¬
naẽ. Cam multa ẽ quod non potest

Expanded text:
laudibus nos attollit, gaudemus et exsullaudibus nos attollit, gaudemus et exsultamus cum magis dolere magisque flere deberemus, quia magis periculum habent prospera quam adversa, laudes quam vituperationes. Sed audiamus quod apostolis salubre gaudium, quae salubris exsultatio demonstretur, cum eis in contumeliis et persecutionibus gaudendum esse et exsultandum denuntiatur. Subjunxit autem causam dicens: Merces enim vestra multa est in coelo. Merces ista, fratres, multa est, magna est, pretiosa est, diuturna est: Tam multa est, quod non potest
Abbreviated transcription (Latin):
rum. B eati estis cũ maledixerint uo¬
bis homines e ꝑsecutiuos fuerint &
cet̾a. Suꝑius locutus ẽ om̃ibus electis
modo apostropham facit ad apłos quã¬
uis & hec & aliis electis conueniant osten¬
dens apłis in his uerbis quanta ꝓ eius
nomine passuri ẽẽnt. O quam pauci
sunt qui his uerbis dñi ocłis cordism
tendant ut ꝑ eorum ammonitionẽ
beatitudiem querant. Quam multi
sunt qui ꝓ parua uerborũ inuria rẽd¬
dunt si possunt uerbera & si id ꝑficere
non ualent quod conantur hoc tam̃
& maiora minantur. Quam bene sc̃i
apłi uerba ista siuis cordibis imp̃sse¬
runt. qui ibant a conspectu concilii
gaudentes qm̃ digni habiti sunt pro
nomine ihu continneliam pati. Notan¬
dum autẽ quod ait. mentientes & ꝓpt̃
me. Si enĩ nobis homines quandoma-
ledicunt iuste nobis maledicunt. iam
non habemus meritũ quia siꝓpter car¬
meritum. G audete & exultate. In mul¬
tis decipimur frẽs. Quando nobis ar¬
rident scłaria. quando uulgus uanis

Expanded text:
. Beati estis cum maledixerint vobis homines, et persecuti vos fuerint, etc. Superius locutus est omnibus electis, modo apostropham facit ad apostolos, quamvis et haec et aliis electis conveniant, ostendens apostolis in his verbis quanta pro ejus nomine passuri essent. O quam pauci sunt, qui his verbis Domini oculos cordis intendant, et per eorum admonitionem beatitudinem quaerant. Quam multi sunt, qui, pro parva verborum injuria, reddunt si possunt verbera, et si id perficere non valent quod conantur, hoc tamen et majora conantur. Quam bene apostoli sancti verba ista suis cordibus impresserunt, qui ibant a conspectu consilii gaudentes, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Notandum autem quod ait mentientes et propter me. Si enim homines quando nobis maledicunt, juste nobis maledicunt, jam non habemus meritum. Gaudete meritum. Gaudete et exsultate. In multis decipimur, fratres. Quando nobis arrident saecularia, quando vulgus vanis
Abbreviated transcription (Latin):
cum eo de morte eius tͣctauerunt.
qui florem t̾reni regni appetentes
cum pͥncipib suis de nece xͥ tͣctaue¬
runt. quomͦ eum ꝑ discipłm suũ
ꝓ̃ditum app̃henderent. & p̾sili ad
int̾ficiendum trãderent. Sic & flo
is. apud potestates huiꝰ mundi ꝓ¬

Expanded text:
cum eo de morte ejus tractaverunt.qui florem terreni regni appetentes, cum principibus suis de nece Christi tractaverunt, quomodo eum per discipulum suum perditum apprehenderent, et praesidi ad interficiendum tradis apud potestates hujus mundi p