comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
issa: A tille fortit̃ ingemiscens: parũ sibi ꝓfuisse uolunta¬
riam rerũ in opiã. tantaq suȩ remotionis ieiunia. sicum
eo mansionẽ reciper& qui tantis mundialib diuiciis
redundar&: Cũ uero gregorianas diu̾itias suȩ pauꝑtati
die noctuq suspirando conferr& : alia nocce quiescens. audit
sibi dñm insominis dicentẽ: Quando diuitẽ non possessio
diuitiarũ faciat sedcupido cur audes pauꝑtatẽ tuam
gregorii diuicis comparare: qui magis illã cattã quam
łabes cocidie palpando nulliq conferendo diligere com¬
ꝓbaris quã ille quitantas diuicias non amando sed concemp¬
reario canctisq liberalit largiendo disꝑgit: Ita solitarus
irepat NNõgras retulit: & qui meritũ suũ decreiusse putaue¬
rat sigregorio conferree᷑: orare uehementius cȩpit: ut cum
ed mansionẽ quandoq ꝑcipere mereret᷑. Sed istius iam sedi

Expanded text:
isset. At ille fortiter ingemiscens parum sibi profuisse voluntaisset. At ille fortiter ingemiscens parum sibi profuisse voluntariam rerum inopiam, tantaque suae remotionis jejunia putabat, si cum eo mansionem reciperet qui tantis mundialibus divitiis redundaret. Cum vero Gregorianas divitias suae paupertati die noctuque suspirando conferret, alia nocte quiescens, audivit sibi Dominum in somnis dicentem: « Quando divitem non possessio divitiarum faciat, sed cupido, cur audes paupertatem tuam Gregorii divitiis comparare, qui magis illam gattam quam habes, quotidie palpando, nullique conferendo, diligere comprobaris, quam ille qui tantas divitias non amando, sed contemnendo, cunctisque liberaliter largiendo, dispergit? » Ita Solitarius increpatus Deo gratias retulit; et qui meritum suum decrevisse putaverat, si Gregorio conferretur, orare vehementius coepit ut cum eo mansionem quandoque percipere mereretur. Sed istius jam secundi
Abbreviated transcription (Latin):
illuc naues quantas possumus dirigamꝰ. ut eadem ad nos
frumenta deferanc᷑: Sed & sinos transmietere cessamus:
ipse naues ꝓuide. & ad nos auxiliante dño febroario mense
hec eadem frumenta transmitte. exceptis dum taxat fru¬
mentis quȩ nunc mense septembrio uł occobrio uxta
consuetudinẽ transmita prestolamur Itaergo tua experi¬
entia fatiat : ut sine alicuius uexatione coloni ȩcdesiastici
fuit : ut nisi auxiliante dõ desicilia frumenta congregen¬
tur. fames uehementer immineat:
Iuius liberalitatis multitudinẽ. quidam heremita¬
tricẽ insus gemus refouebat cognoscens. orasse fertur
addnm : ut sibi ostendere ignaretur : quã futurȩ remunera¬
tionis mansionẽ sperare debuiss& qui ꝓ illius amore scłm
deserens. nil exeiꝰ diuitiis possidera. Cumq nocte quadam
dormir&: cognoscit sibi reuelatũ fuisse: ut cũ gregorio
romano pontifice. mansionẽ sibi p̃parandã sperare debi¬

Expanded text:
illuc naves quantas possumus dirigamus, ut eadem ad nos illuc naves quantas possumus dirigamus, ut eadem ad nos frumenta deferantur. Sed et si nos transmittere cessamus, ipse naves provide, et ad nos, auxiliante Domino, haec eadem frumenta Februario mense transmitte, exceptis duntaxat frumentis quae nunc mense Septembrio vel Octobrio juxta consuetudinem transmitti praestolamur. Ita ergo tua experientia faciat, ut sine alicujus vexatione coloni ecclesiastici fuit, ut, nisi, auxiliante Deo, de Sicilia frumenta congregentur, 78 fames vehementer immineat. » 60. Hujus liberalitatis multitudinem quidam eremitatricem in suis gremiis refovebat, cognoscens, orasse fertur ad Dominum ut sibi ostendere dignaretur quam futurae remunerationis mansionem sperare debuisset, qui pro illius amore saeculum deserens, nil ex ejus divitiis possideret. Cumque nocte quadam dormiret, cognoscit sibi revelatum fuisse ut cum Gregorio Romano pontifice mansionem sibi praeparandam sperare debu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ om̃s mansas fac rełegi : utsciant quid sibi contra suas uio¬
lentias ex actoritate nr̃a defendere debeant. eisq uł authen¬
tica uł exemplaria coꝵ dent᷑ Uide ut omnia absq imminu¬
tione custodias: quia de is quȩ tibi ꝓseruanda iusticia scribo
ego absoluor: & cusineglegis obligaris : Terribilẽ iudicem
uenientẽ considera : & de aduentu illius nunc tua conscientia
contremescat. necunc sine causa iam cimeat: cũ coram illo
celũ ceterra tremuerit Audisti quid uolo: uidequid agas
actenus degregorianȩ liberalitatis innocentia me retu¬
lisse sufficiat. Ceterũ quia famis tempore. ut uidelicet
haber& unde xp̃i pauperib subuenir&: frumenta com¬
parare studebat: nullomodo p̃termittã Aitenim in alia
epla eidem petro subdiacono intercetera: Quinquaginta
qurilibras noua frumenta abex traneis cõpara : & insicilia
in locis inquib nonpereant repone. ut mense februario

Expanded text:
per omnes massas fac relegi, ut sciant quid contra vioper omnes massas fac relegi, ut sciant quid contra violentias suas ex auctoritate nostra defendere debeant, eisque vel authentica vel exemplaria eorum dentur. Vide ut omnia absque imminutione custodias, quia de his quae tibi pro servanda justitia scribo, ego absolvor, et tu si negligis, obligaris. Terribilem Judicem venientem considera, et de adventu illius nunc tua consideratio contremiscat, ne tunc sine causa jam timeat, cum coram illo coelum et terra tremuerint. Audisti quid volo, vide quid agas. » 59. Hactenus de Gregorianae liberalitatis innocentia me retulisse sufficiat. Caeterum, quia, famis tempore, ut videlicet haberet unde Christi pauperibus subveniret, frumenta comparare studebat, nullo modo praetermittam. Ait enim in alia epistola eidem Petro subdiacono inter caetera: « Quinquaginta auri libris nova frumenta ab extraneis comparata, et in Sicilia in locis in quibus non pereant repone, ut mense Februario
Abbreviated transcription (Latin):
patus apudte non ÷ : ad nos dirige: felix conductor domnȩ
campane quẽ liberũ reliquerat. atq eẽ. indiscussũ usserat.
dixit tibi amaximo subdiacono septuaginta duos solidos
ꝓquib dandis asseruit. quia om̃s ressuas quas insicilia habuit
uł uenundałit uel apposuit: Sed scolastici dixerunt: quia
defraudib indiscussus eẽ . non potest dũ tamen ad nos decam¬
pania reuerteret: facta tempestate mortuus est : Ciuipłs
te uolumꝰ uxorẽ & filios requirere : & quicquid uel apposus¬
erat. uł uendiderat. apposita absolue deuenditis p̃tiũ resti¬
tue : & insuꝑ eis aliquid alimentũ prebe. quia maximus sicili¬¬
am miserat & ibi ei quȩ asserebat abstulerat. Cognosce ergo
que tulta sunt: & uxorifilusq eius. sine aliqua mora restituȩ
Nec omnia sollicite elige : omnemq illam familiarẽ tuam
neglegenciã post pone. Scripta mea adrusticos quȩ direxi

Expanded text:
patus apud te non est, ad nos dirige. Felix, conductor domnae patus apud te non est, ad nos dirige. Felix, conductor domnae Campanae, quem liberum reliquerat, aut quem indiscussum esse jusserat, dixit sibi a Maximo subdiacono septuaginta duos solidos tultos; pro quibus dandis asseruit quia omnes res suas quas in Sicilia habuit vel venundedit vel apposuit. Sed scholastici dixerunt quia de fraudibus indiscussus esse non potest; dum tamen ad nos de Campania reverteretur, facta tempestate, mortuus est. Cujus te volumus uxorem et filios requirere, et quidquid vel apposuerat vel vendiderat, apposita absolve, de venditis pretium restitue; et insuper eis aliquod alimentum praebe, quia Maximus eum in Siciliam miserat, et ibi ei quae asserebat abstulerat. Cognosce ergo quae ablata sunt, 77 et uxori filiisque ejus sine aliqua mora restitue. Haec omnia sollicite relege, omnemque illam familiarem tuam negligentiam postpone. Scripta mea ad rusticos quae direxi,
Abbreviated transcription (Latin):
& si potest fieri quod alus dampnũ ÷ ipsi relaret᷑. dum¬
nobiscũ modo causam quã hab& pexeat donationẽ ancillȩ
di quȩ lapsa ÷ & inmonasterio data : omni post posita tardid̾ate
restituȩ : quatinus ipselocus ut superius dixi. rerũ eius stipen¬
dia habeat : qui eius sollicitudinis labores portat: Sed & quic¬
quid ab aliis ex eius substantia tenet᷑: recollige. & monasterio
pfato trade: Pensiones xenodochu deuia noua quantas michi
indicasti quia apudte habes: nobis dirige. Actionario autem
nomine : uidet᷑ michi ut ei continentiã fatias. siutile
conspicis. aut certe donationẽ quãfecit reddas Domum
monasterii quã antoninus dacis xxͣx. solidis amonasterio
tulerat : receptis solidis om̃i post posita tarditate restituae:
Amulas onichinas requisita subtilit᷑ ueritate restituȩ : quas ꝑ
porticorẽ p̃sentiũ retransmisi : Saturninũ siuacat. & occu¬

Expanded text:
et, si potes fieri, quod aliis dandum est, ipsi relaxetur, dumet, si potes fieri, quod aliis dandum est, ipsi relaxetur, dummodo causam quam nobiscum habet perexeat. Donationem ancillae Dei quae lapsa est, et in monasterio data, omni postposita tarditate, restitue, quatenus ipse locus, ut superius dixi, rerum ejus stipendia habeat qui ejus sollicitudinis labores portat. Sed et quidquid ab aliis ex ejus substantia tenetur recollige, et monasterio praefato trade. « Pensiones xenodochiis de via nova, quantas mihi indicasti, quia  Al. quas apud te habes, nobis dirige. Actionario autem, nomine, videtur mihi ut ei continentiam facias, si utile conspicis, aut certe donationem quam fecit reddas. Domum monasterii quam Antonius, datis triginta solidis, a monasterio tulerat, receptis solidis, omni postposita tarditate, restitue. Amulas onychinas, requisita subtiliter veritate, restitue, quas per portitorem praesentium retransmisi. « Saturninum, si vacat et occu
Abbreviated transcription (Latin):
defensorem : ioħs quidam monachus moriens. sex untias
heredem dimisit : Cui hoc quidem quod dimissũ ÷ trade
sed contestare eũ. ut hoc facere ulterus non p̃sumat. Sed
ꝓlabore suostatue quod accipiat: ut ei uacuus labor suus
eẽ. non debeat : & hoc me minerit: ut qui ȩccłȩ stipendis
subsistit : adlucra ꝓpria non anel&. siquid uero sine peccato.
sine appetitu concupiscentiȩ. ꝑ eos qui causas ecłȩ agunt
adeccłam uenerit: dignũ ÷ ut ipsi uacui ex labore suo eẽ.
non debeant. sed nr̃o seruet᷑ uiditio : qualit̃ debeant re¬
munerari. De argento rusticani: causã subtilit̾ require:
& quod tibi iustũ iuidetur exsequere
ltxandrũ iurũ magnificũ admone: ut causam suam
cũ scã ȩccła decidere debeat. Quodsi facere forte negle¬
xerit: eandem causam cũ timore dĩ honestate seruata: ut
potes exsequere. Inqua re etiam largirite aliquid uolumus:

Expanded text:
defensorem Joannes quidam monachus moriens in sex uncias defensorem Joannes quidam monachus moriens in sex uncias haeredem dimisit. Cui hoc quidem quod dimissum est trade, sed contestare eum ut hoc facere ulterius non praesumat, sed pro labore suo statue quod accipiat, ut ei vacuus labor suus esse non debeat; et hoc meminerit, ut qui Ecclesiae stipendiis subsistit, ad lucra propria non anhelet. Si quid vero sine peccato et sine appetitu concupiscentiae per eos qui causas Ecclesiae agunt ad Ecclesiam venerit, dignum est ut ipsi vacui ex labore suo esse non debeant, sed nostro servetur judicio qualiter debeant remunerari. « De argento Rusticiani causam subtiliter require, et quod tibi justum videtur exsequere. Alexandrum virum magnificum admone, ut causam suam cum sancta Ecclesia decidere debeat. Quod si forte facere neglexerit, eamdem causam cum timore Dei, honestate servata, ut potes, exsequere. In qua re etiam largiri aliquid te volumus,
Abbreviated transcription (Latin):
nde uidet̾ michi ut apresenti die ab ep̃is omnib decidat᷑: ut nul¬
lũ facere subdiaconũ presumant. nisi quise uicturũ caste ꝓ
non sunt uiolent̃ non exigant᷑: & futura caute caueantur
Quiuero post eandem ꝓhibicione quȩ ante crienniũ facta est.
continent᷑ cumsuis coniugib uixerunt: laudandi atq remu
nerandi sunt. & ut in bono suo ꝑmaneant exortandi Eos autẽ
qui post ꝓhibitionẽ factã se asuis uxorib continere noluerunt:
puenire ad sacrũ ordinẽ nolumus: quia nullus deb& administe¬
riĩ altaris accedere. nisi ciuus castitas ante susceptũ ministeriũ
fuerit approbata
iberato negodiatori quise eccłȩ cõmendauit. qui habitat
inmassa cinciana : annuã continentiã ate uolumus fieri
Cuius continentiȩ sũmã ipse estima qualis eẽ debeat: ut re¬
indictione : iam afilio nr̃o seruodĩ diacono ꝑcepi. Fancinum

Expanded text:
Unde videtur michi, ut a praesenti die omnibus episcopis dicatur, ut nulUnde videtur michi, ut a praesenti die omnibus episcopis dicatur, ut nullum facere subdiaconum praesnon sunt, violenter non exigantur et futura caute caveantur. § 1. Qui vero post eandem prohibitionem, quae ante triennium facta est, continenter cum suis uxoribus vixerunt, laudandi atque remnerandi sunt, et ut in bono suo permaneant exhortandi. Eos autem qui post prohibitionem factam se a suis uxoribus continere noluerunt, pervenire ad sacrum ordinem nolumus, quia nullus debet ad ministerium altaris 76 accedere, nisi cujus castitas ante susceptum ministerium fuerit approbata. « Liberato negotiatori, qui se Ecclesiae commendavit, qui habitat in massa Cinciana, annuam continentiam a te volumus fieri. Cujus continentiae summam ipse aestima qualis esse debeat, ut reIndictione jam a filio nostro Servodei diacono percepi quod Fantinum
Abbreviated transcription (Latin):
dia n qui inpenitentiã dati fuerint : sufficient̃ debeant ꝓcurari
Siqui uero exfamilia ȩedesiastica. sacerdotes. uel leuitȩ. uł mona¬
chi. uł derici. uł quilib& alii lapsi fuerint: darieis sine peniten¬
tia uolumus sedres eoꝵ ȩcclesiastico iure non subtrahi Adusum
tamen accipiant suũ: unde adpenitendũ subsistant : nesinu¬
dene᷑ locis inquib datifuerint. onerosisint. Siqui parentes inpos¬
sessione habent. ipsis reseoꝵ tradendȩ sunt. ut in ipsis iuri ȩcđes
conseruent᷑: ante trienniũ subdiacones om̃iũ exlesiarũ siciliȩ
ꝓhibiti fuerant : ut more romanȩ ȩccłȩ sus uxorib nullatenꝰ
miscerent᷑. Quodmichi durũ atq̃ incõpetens uidet᷑ : ut qui
usũ eiusdem continentiȩ noninuenit. neq castitatẽ ante ꝓmisit.
cõpellat᷑ asua uxore separari: atq ꝑhoc qđ absit deterius cͥadat

Expanded text:
dium, qui in poenitentiam dati fuerint, sufficienter debeat procurari. dium, qui in poenitentiam dati fuerint, sufficienter debeat procurari. Si qui vero ex familia ecclesiastica sacerdotes, vel levitae, vel monachi, vel clerici, vel quilibet alii lapsi fuerint, dari eos in poenitentiam volumus, sed res eorum ecclesiastico juri non subtrahi. Ad usum tamen suum accipiant, unde ad poenitendum subsistant, ne si nudentur, locis, in quibus dati fuerint, onerosi sint. Si qui parentes in possessione habent, ipsis res eorum tradendae sunt, ut in ipsis juri Ecclesiae conserventur. Ante triennium suprohibiti fuerant, ut more Romanae aecclesiae suis uxoribus nullatenus miscerentur. Quod michi durum atque incompetens videtur, ut qui usum eiusdem continentiae non invenit, neque castitatem ante proposuit, compellatur a sua uxore separari, atque per hoc, quod absit, deterius cadat.
Abbreviated transcription (Latin):
pleri: & non solũ ei. sed etiam defensorib & peregrinis.
quib legati ticulo aliquid dereliquid. & familiȩ legatum
ꝑsolui uoluimus: quod tamen ad nos ꝑtin&. Collecta
ergo ratione. ꝓ nr̃a parte id ÷ ꝓ nouem untus ꝑsoluere.
Desolidis eccłȩ canusine. uolumus ut aliquid dericis eiusdem
ȩccłȩ largiaris: quatinus & hi qui nunc inopiam patiunt᷑:
sustentationẽ aliquã habeant: & si illic uoluerit ds̃ ordinari
ep̃m. habeat unde subsistat. Delapsis sacerdotib uel quolibet
exclero obseruare te uolumꝰ : ut inreb eoꝵ nulla contaminatio¬
ne miscearis. Sed pauperrima regularia monasteria require
ciam lapsos trade. & res lapsoꝵ ineoloco ꝓficiat in quo agere
penitentiã tradunt᷑. quatinus ipsi exreb eoꝵ subsidiũ habeant.
qui decorreptione eoꝵ sollicitudinẽ gerunt: Siuero parentes
habent : res eoꝵ legitimis parentib dent᷑. Ita autẽ: ut eoꝵ stipen¬

Expanded text:
pleri, et non solum ei, sed etiam defensoribus et peregrinis, pleri, et non solum ei, sed etiam defensoribus et peregrinis, quibus legati titulo aliquid dereliquit; et familiae legatum persolvi volumus, quod tamen ad nos pertinet. Collecta ergo ratione pro nostra parte, id est pro novem unciis persolve. De solidis Ecclesiae Canusinae volumus ut aliquid clericis ejusdem Ecclesiae largiaris, quatenus et ii qui nunc inopiam patiuntur, sustentationem aliquam habeant; et si illic Deus voluerit ordinari episcopum, habeat unde subsistat. De lapsis sacerdotibus vel quolibet ex clero, observare te volumus ut in rebus eorum nulla contaminatione miscearis; sed pauperrima regularia monasteria require, ad poenitentiam lapsos trade; et res lapsorum in eodem loco proficiant, in quo agere poenitentiam traduntur, quatenus ipsi ex rebus illorum subsidium habeant, qui de correptione eorum sollicitudinem gerunt. Si vero parentes habent, res eorum legitimis parentibus dentur, ita tamen ut eorum stipen
Abbreviated transcription (Latin):
debitũ recipe. te uascula p̃fata restituȩ. Agͥimus autem
grãs sollicitudini tuȩ : quia decausa fr̃s mei p̃cepi tibi ut
argentũ illius retrans mieterȩ debiusses. & sic obliuioni
mandasti. ac sibi aliquuid abextremo mancipio tuo diceret᷑
Q uodiam uel modo mon experientia sed neglegentiatua
studeat implere: luel quicquid eius apud anconinum
fuisse cognoueris. subomni uel ocitate retransmitte
Decausal alpingunudex epła aliqua est inuenta : quã aibi
fecimus tetrans mici rut eã relegens a subtiliter causam
eius. uel uiduȩ cuiusdam quȩ in eodem negotio dr̃ implicata
cognoscens : dequinquaginta : uno solidis qui reddi deberi
noscunt᷑. sicut iustũ tibi uisũ fuerit responsũ facias. ita ut
res alienȩ iniustȩ nullomodo acreditorus defraudentur
ntonino medietas legati sui data ẽ : medietas redimet᷑
Quã medietatẽ excõmuni substantia ei uolumus adim¬

Expanded text:
debitum recipe, et vascula praefata restitue. Agimus autem debitum recipe, et vascula praefata restitue. Agimus autem gratias sollicitudini tuae, quia de causa fratris mei praecepi tibi ut argentum illius retransmittere debuisses, et sic oblivioni mandasti ac si tibi aliquid ab extremo mancipio tuo diceretur; quod jam vel modo non experientia, sed negligentia tua studeat implere, vel quidquid ejus apud Antoninum fuisse cognoveris, sub omni velocitate retransmitte. De causa Salpingi Judaei, epistola aliqua est inventa quam tibi fecimus transmitti, ut eam relegens, et subtiliter causam ejus, vel viduae cujusdam quae in eodem negotio dicitur implicata, cognoscens, de quinquaginta uno solidis qui reddi debere noscuntur, sicut justum tibi fuerit visum, responsum facias, ita ut res alienae injuste nullo modo a creditoriis defraudentur. Antonino medietas legati sui data est, medietas redimetur: quam medietatem ex communi substantia ei volumus adim
Abbreviated transcription (Latin):
mus quingentos septem solidos eisdem rusticis sine aliqua
imminutione restitui. ne induplo uideant᷑ exacti Si autẽ
supra dampnũ rusticoꝵ. etiam quãdraginta solidi dereb
theodosii remanent quos & apudte diceris habere : uolumꝰ
ut filiȩ eius reddant᷑: ut ressuas quas inpignore dederat
recipere debeat. cuietiam baciolam patris sui restitui
Umpanianus gloriosus magister militumT uolumus¬
duodecim solidos annuos ioħi notario suo reliquerat
ex massa uarroniana : quod darete annis singulis sine
aliqua dubitatione p̃cipimus ¶Mepti eupli conductoris
quamis omne mobile eiusdem eupli ꝓceperit. exceptis
dum taxat solidis : dare eciam desolidis illius te uolumus
solidos .xx. qiunq Suppostoriũ aliquod argenteũ ꝓ uno
solido dicit᷑ eẽ. appositũ l & calix ꝑsex solidis dr̃ ẽẽ. apposit᷑
nterrogato dominico. secretario uel aliis quiscire possunt.

Expanded text:
mus quingentos septem solidos eisdem rusticis sine aliqua mus quingentos septem solidos eisdem rusticis sine aliqua imminutione restitui, ne in duplo videantur exacti. Si autem supra damnum rusticorum etiam quadraginta solidi de rebus Theodosii remanent, quos et apud te diceris habere, volumus ut filiae ejus reddantur, ut res suas, quas in pignore dederat, recipere debeat. Cui etiam batiolam patris sui restitui volumus. Campanianus gloriosus magister militum duodecim 537 solidos annuos Joanni notario suo reliquerat ex massa Varroniana: quos dare te annis singulis sine aliqua dubitatione praecipimus nepti Eupli conductoris, quamvis omne mobile ejusdem Eupli perceperit, exceptis duntaxat solidis; dare etiam de solidis illius te volumus solidos viginti quinque. Suppostorium aliquod argenteum, pro uno solido dicitur esse appositum, et calix pro sex solidis dicitur esse appositus. Interrogato Dominico secretario, vel aliis qui scire possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓcommodũ conductores. in massis ȩcłȩ numquam:
fiapeo mnedu cõ motlũ querit᷑ conduccores frequenter
immutentur: Ex qua mlitatione quid aliud agitur
niut ecdesi astica prȩdra. numquã colantur ẽ sed &
ipsa etiam bellauca : ꝓ ut sũ me pensionis fuerint mo¬
derent sercellas & cellaria nonplus demassis ȩccłȩ tẽ
dccipere uolumus : nisi quantũ consuetudo est leautẽ
que comparari iussimus : ab extraneis comparentur:
P euenit aute adnos tres libras auri petro conductori:¬
de sub pacriana inuiste ablatas. Dequa causa fantinũ defen¬
sorem subcilit̃ require: & si manifeste iniustȩ & incompetent̾
ablatę sunt. sine aliqua tarditate restituae:
ugnouimus etiam rusticos burdaiationẽ. quã abeisiam
exactam theodosius minime ꝑsoluerat iterũ dedisse.: ita
ut induplo exactisint. Quod idõ factũ : : quia eius substan¬
eius. possit hoc ipsũ dampnũ sufficient̾ resarciri: uolu¬

Expanded text:
ut per commodum conductores in massis Ecclesiae nunquam ut per commodum conductores in massis Ecclesiae nunquam fiant; ne dum commodum quaeritur, conductores frequenter mutentur, ex qua mutatione quid aliud agitur, nisi ut ecclesiastica praedia nunquam colantur? Sed et ipsa etiam libellatica, prout summa pensionis fuerit, moderentur. Per cellas et cellaria non plus de massis Ecclesiae te accipere volumus, nisi quantum consuetudo est, tua autem quae comparari jussimus, ab extraneis comparentur. Pervenit autem ad nos tres libras auri Petro conductorde Subpatriana injuste ablatas: de qua causa Fantinum defensorem subtiliter require; et si manifeste, injuste, et incompetenter ablatae sunt sine aliqua tarditate restitue. Cognovimus etiam rusticos burdationem quam jam ab eis exactam Theodosius minime persolverat iterum dedisse, ita ut in duplo exacti sint. Quod ideo factum est, quia ejus substanejus possit hoc ipsum damnum sufficienter resarciri, volu
Abbreviated transcription (Latin):
eefamilia culꝑam fecerit: non inipso. sed ineius substantia
uindicat᷑. Sequare p̃cipimus: ut quisquis culpam fecerit
inipso quidem ut dignũ est uindicet᷑ A cõmodo autẽ eius
oninomodo abstineas : nisi forte parũ aliquid quodinẽxecu
etiam quia qrlotiens conductor aliquid colonosuo iniuste
abstulerit : hoc qrudem a conductore exigit᷑ sed ei non
redidit aquo ablatũ est dequa re precipimus: ut quicquid
uiolent᷑ culib& exfamilia ablatũ fuerit. ipsi restituatur
cui ablatũ : : dẽ utilitati nr̃ȩ non ꝓficiat: nenos ipsi auc¬
tores uidentiȩ esse uideamur
rtueta uolumus uesiquando eos quisunt in obsequio
Sexperientiȩ tuę in aliquib causis quȩ fiunt extra
patrimoniũ transmictis: praua quidem exeis cõmoda
accipiant: sed tamen ita ut in eoꝵ utilitatẽ ꝓficiat: quia
nos sacculũ eccłẽ exlucris turpibus nolumus inquinari
ubemus iamut hoc experientia tua sũ mopere custodiat

Expanded text:
ex familia culpam fecerit, non in ipso, sed in ejus substantia ex familia culpam fecerit, non in ipso, sed in ejus substantia vindicatur; de qua re praecipimus ut quisquis culpam fecerit, in ipso quidem ut dignum est vindicetur. A commodo autem ejus nino abstineatur, nisi forte parum aliquid quod in usum etiam quia quoties conductor 536 aliquid colono suo injuste abstulerit, hoc quidem a conductore exigitur, sed ei non redditur a quo ablatum est: de qua re praecipimus ut quidquid violenter cuilibet ex familia ablatum fuerit, ipsi restituatur cui ablatum est, et utilitati nostrae non proficiat, ne nos ipsi auctores violentiae esse videamur. Praeterea volumus ut si quando eos qui in obsequio sunt experientiae tuae in aliquibus causis quae fiunt extra patrimonium transmittas, parva quidem commoda ex eis accipiant, sed tamen ita ut in eorum utilitatem proficiant, quia nos sacculum Ecclesiae ex lucris turpibus nolumus inquinari. Jubemus etiam ut hoc experientia tua summopere custodiat,
Abbreviated transcription (Latin):
Peruenit etiam adnos : qđ denuptiis rusticoꝵ immode¬
rata cõmoda nuptiarũ recipiant᷑. De quib p̃cipimus:
ut omnia cõmoda nuptiarũ. unius cõmodi sũmã nullate¬
nus excedat. Siqui sunt pauperes : etiam minus dare de¬
bent Siqui autẽ diuites : p̃fati solidi sũmã nullacenus
nus uolumꝰ ratione redigi : sed utilitati conductoꝵ ꝓficere
Iognouimus etiam quod quibusdam conductoribuis
morientib parentes sui non ꝑmictunt᷑ succedere:
sed res eoꝵ adusus ȩccłȩ ꝑtrahunt᷑. Dequare diffinimus
sit parentes morientiũ qui inpossessione ȩccłe degunt. here¬
deseis succedere debeant: nec aliquid desubstantia morien¬
ciũ subtrahatur. Siuero filios paruulos aliquis reliquerit.
quo usq adetatẽ talem ueniant ut substantiã suã regere
ualeant: psonȩ eligant᷑ caute. quib parentũ eoꝵ res tradi
debeant adcustodiendũ: Cognouimus &iam quod siquis

Expanded text:
Pervenit etiam ad nos quod de nuptiis rusticorum immodePervenit etiam ad nos quod de nuptiis rusticorum immoderata commoda percipiantur: de quibus praecipimus ut omnia commoda nuptiarum unius solidi summam nullatenus excedant. Si qui sunt pauperes, etiam minus dare debent; si qui autem divites, praefati solidi summam nullatenus mus in nostram rationem redigi, sed utilitati conductorum proficere. Cognovimus etiam quod nonnullis conductoribus morientibus parentes sui non permittuntur succedere, sed res eorum ad usus Ecclesiae pertrahuntur; de qua re definimus ut parentes morientium qui in possessione Ecclesiae degunt haeredes eis succedere debeant, nec aliquid eis de substantia morientium subtrahatur. Si vero filios parvulos aliquis reliquerit, quousque ad aetatem talem perveniant ut substantiam suam regere valeant, personae eligantur cautae quibus parentum eorum res tradi debeant ad custodiendum. Cognovimus etiam quod si quis
Abbreviated transcription (Latin):
pondera in exigendis pensionib ponant᷑: sedsiqua talia in¬
ueneris frange : & noua & recta consticuȩ quia & filius m̃s
seruus dĩ diaconꝰ iam talia inuenit quȩ ipsi displicerent
sed licentiã hȩc immutare non habuit Suꝑ uista ergo pon
rusticos nr̃os uehementer angustat : ita ut priusquã labores
suos uenundare ualeant. compellant᷑ tributa ꝑsoluere
Quȩdũ desuo unde dare nonhabent abactionarus publicis
mutuo accipiunt: & grauia cõmoda exeodem beneficio ꝑ¬
soluunt Exquare fit: ut dispendiis grauib coangustentur
Unde p̃senti ammonitione p̃cipimus. ut om̃e quod mutuum
ꝓeadem causa abextraneis accipere poterant : atua expe¬
rientia inpublico decur. & arusticis ecdȩ paulatim ut
habuerint accipiatur Nedũ intempore quo angustant᷑
quod eis post modũ sufficere in inferendũ pocerat prius
compulsi uilius uendant: & hoc eis minime suffitiat

Expanded text:
pondera in exigendis pensionibus ponantur. Sed si qua talia inpondera in exigendis pensionibus ponantur. Sed si qua talia inveneris, frange, et nova et recta constitue; quia et filius meus servus Dei Diaconus jam talia invenit quae ipsi displicerent, sed licentiam haec immutare non habuit. Super justa ergo pondrusticos nostros vehementer angustat, ita ut priusquam labores suos venundare valeant, compellantur tributa persolvere: qui dum de suo unde dare debeant non habent ab auctionariis publicis mutuo accipiunt, et gravia commoda pro eodem beneficio persolvunt, ex qua re fit ut dispendiis gravibus coangustentur. Unde praesenti admonitione praecipimus ut omne quod mutuum pro eadem causa ab extraneis accipere poterant, a tua experientia publico detur, et a rusticis Ecclesiae paulatim ut habuerint accipiatur; ne dum in tempore coangustantur, quod eis postmodum sufficere in inferendum poterat, prius compulsi, vilius vendant, et hoc eis minime sufficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
uquolultrarationis ȩ quitatẽ arusticis accipit᷑ pepset.x
omnia insũmã pensionis redigat: & ꝓut uires rusticoꝵ por¬
tant pensionẽ integram & pensantẽ & septuagenũ uina
insũmã pensionis crescat & sic turpis exaccio nequa quã
Teuero postobitũ meũ hȩc ipsa onera quȩ peb fiato¬
suꝑ pensũ illata subtrahimus. & incapite pensionis
fecimus crescere : iterũ inquolib& addanõ a inueniatur
summa pensionis augeri. & onera adiectionis insup rustico com¬
soluere
pellant᷑ : uolumus ut securitatis libellos ita depensionib fatias
quatenus imprimas dicens. tantã pensionẽ unũ quemq
debere ꝑsoluere inibi abiectis siliquis. onerib uł granaticis
Quod autẽ ex is minutiis inusu rectoris accedebat : uolo uthoc
expresenti ussione nr̃a. exsũma pensionis inusũ tuo ueniat
Ante omnia hocte uolumus sollicite ad tendere: ne iniusta

Expanded text:
et quod ultra rationis aequalitatem a rusticis accipitur, penset; et et quod ultra rationis aequalitatem a rusticis accipitur, penset; et omnia in summam pensionis redigat, et prout vires rusticorum portant, pensionem integram et pensantem ad septuagena bina in summam pensionis crescat, et sic turpis exactio nequaquam fiat. Ne vero post obitum meum haec ipsa onera quae super pensum illata subtraximus, et in capite pensionis fecimus crescere, iterum in quolibet addantur, et inveniatur summa pensionis augeri, et onera adjectionis insuper rustici solvere compellantur, volumus ut securitatis libellos ita de pensionibus facias, quatenus imprimas, dicens tantam pensionem unumquemque debere persolvere, inibi abjectis siliquis, oneribus, vel granaticis. Quod autem ex his minutiis in usum rectoris accedebat, volumus ut hoc ex praesenti jussione nostra ex summa pensionis in usum tuum veniat. Ante omnia hoc te volumus sollicite attendere ne injusta
Abbreviated transcription (Latin):
minime fiatꝰ. Nedũ transmittendi cẽpus neglegitur.: damp¬
et̃ ꝑspeximus ut arusticis aeccłe desextariacicis aliquid
accipiat & admaiorem modũ dare compellant᷑. quam
inornias eccł infert Unde p̾senci admonitione p̃cipimus:
inplusquã decem & octo sextarioꝵ moduĩ. numquam
arpsticis aeccte frumenta debeant accipi. nisi forte siquod
est đ nautȩ ugta consuetudinẽ suꝑ accipiunt: quod
minui ipsi innauibus attestantur
ooium ius etiaim in aliquib massis ȩccłe exactionem
ualide nstissimã fieri: itauta septuaginca ter nisemis
quod dici nefast conductores exigantꝰ Aadhuc neqr hoc
sustat sedinsuꝑ aliquid exusu iam multoꝵ annoꝵerig
dicunt᷑. Quarem omnimodo detestamur: & amputari
depatrimonio funditus uolumus Sed tua experientia
sue irhoc quod plibram amplius. siue inalis minucis onerib

Expanded text:
minime fiat, ne dum transmittendi tempus negligitur, damminime fiat, ne dum transmittendi tempus negligitur, damm esse prospeximus, ut a rusticis Ecclesiae de sextariaticis aliquid accipiatur, et ad majorem modium dare compellantur, quam in horrea Ecclesiae infertur. Unde praesenti admonitione praecipimus, ut plus quam decem et octo sextariorum modios nunquam a rusticis Ecclesiae frumenta debeant accipi. Nisi forte si quid est quod nautae juxta consuetudinem superaccipiunt, quod minui ipsi in navibus attestantur. Cognovimus etiam in aliquibus massis Ecclesiae 534 exactionem injustissimam fieri, ita ut a septuaginta terni semis, quod dici nefas est, conductores exigantur; et adhuc neque hoc sufficit, sed insuper aliquid ex usu jam multorum annorum exigi dicuntur. Quam rem omnino detestamur, et amputari de patrimonio funditus volumus. Sed tua experientia sive in hoc quod per libram amplius, sive in aliis minutis oneribus,
Abbreviated transcription (Latin):
& habundo : nec pecunias . sed mercedẽ quero. Ita ergo age
ut indie uidicii deeadem causa mercedis experientiȩ tuȩ
cõmissȩ michi frutũ quẽ feceris ostendas. Quodsi purȩ &
fideliter acstrenuȩ ȩgeris : & hic illũ infiluis tuis recipis. &
post modũ retributionẽ plenariã. apud interni iudicis
examinationem habebis
itoridem pecpo subdiacono: Quod respon sale tuum
tarde dimisimus paschalis festuutatis eccupationib implicat
cum relaxare citius minime ualuimus. Causas uero inquibus
indi aridu ciurasti  om̃s subcilit ꝑ quirentes. qualit̃ disposueri¬
muis anserius cognosce. Cognouimus rusticos aecdłȩ uehement̃
infrumentoꝵ preciis aggrauari : itaut insticuta sũma eis
frumenta nascant᷑: ineis comparationis mensura teneatur
rumenta autẽ quȩ naufragio pereunt: ꝑomnia uolumus
roie r Itatamen: ut ace neglegentia ad transmittendũ

Expanded text:
et abundo, nec pecunias, sed mercedem quaero . Ita ergo age, et abundo, nec pecunias, sed mercedem quaero . Ita ergo age, ut in die judicii de eadem causa mercedis quae experientiae tuae commissa est mihi fructum quem feceris ostendas. Quod si pure et fideliter ac strenue egeris, et hic illum in filiis tuis recipies, et postmodum retributionem plenariam in aeterni judicis examine habebis. orius Petro subdiacono Siciliae. Quod responsalem tuum tarde dimisimus, Paschalis festivitatis occupationibus implicati, eum relaxare citius minime valuimus. Causas vero, de quibus indicandum curasti, omnes subtiliter perquirentes, qualiter disposuerimus, inferius cognosces. Cognovimus rusticos Ecclesiae vehementer in frumentorum pretiis gravari, ita ut instituta summa eis frumenta nascantur, in eis comparationis mensura teneatur. Frumenta autem quae naufragio pereunt, per omnia volumus reputari; ita tamen ut a te negligentia ad transmittendum
Abbreviated transcription (Latin):
tate. considera omnipotentis cimore dñi reducta ad memo¬
riam districtione beati petri apłi: ꝑ unam quãq mi̾ssam
coldnos pauperes & indigentes experientiã tuã describere : atq
exeis pecunis quȩ infraudib sunc inuentȩ. uaccas oues. porcosq
comparare : & singulis colonis pauperib ea distribuere. Quod
facerete: cũ consillo uiri reuerentissimi domni ioħis ep̃i atq
adriani cartularii & rectoris uolumus. Siautẽ necesse ꝓpter
consiliũ fuerit: etiam filius m̃s domnus ulianus deba adhiberi
ita ut nullus alius hoc cognoscat. sed omnino secretũ sit Uosigit᷑
aduos ꝑtractate : utrũ in auro ancerte inpecunus. eisdem
colonis pauperib dari. eadem continentia debeat. Quicquid
uero cõmunic̃ steterit prius descriptionẽ sicut p̃dixi facite:
& post modũ singulis uixta qualitatẽ suȩ pauꝑtatis distribuere
stude Ego enim sicut magister gentiũ testatur. habeo omnia

Expanded text:
tate, considerato timore omnipotentis Dei reducta ad memotate, considerato timore omnipotentis Dei reducta ad memoriam districtione beati Petri apostoli, per unamquamque massam colonos pauperes et indigentes experientiam tuam describere, atque ex eis pecuniis quae in fraudibus sunt inventae vaccas, oves porcosque comparare, et singulis colonis pauperibus eas distribuere. Quod facere te cum consilio viri reverendissimi domni Joannis episcopi atque Adriani chartularii nostri et rectoris volumus. Si autem necesse propter consilium fuerit, etiam filius meus domnus Julianus debet adhiberi, ita ut nullus alius hoc cognoscat, sed omnino secretum sit. 72 Vos igitur apud vos pertractate utrum in auro, an certe pecuniis, eisdem colonis pauperibus dari eadem continentia debeat. Quidquid vero communiter steterit, prius descriptionem, sicut praedixi, facito, et postmodum singulis juxta qualitatem suae paupertatis distribuere stude. Ego enim, sicut Magister gentium testatur, habeo omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
semp ante oculos habere: atq ita agere ut neq ab hominibus
rep̃hendi Salerio siquidem cartulario nr̃o narrante
cognouimust. quia modiũ cũ quo coloni ȩcđȩ frumenta dare
compellebant᷑ uigind & quinq sextẽriorũ inueneris: Q uod
omnimodo exsecrati sumus: atq eandem discussionis causam.
te tarde fecisse doluimus: Quia uero eundem modiũ tefre¬
gisse. & iustũ fecisse cõmemoras: gauisisumus Sed quia p̃dictꝰ
cartularius. sũ mã quoq nobis indicare studuit: quȩ defrau¬
dib conductoꝵ apud experienciã cuã iam deduob territorus
est collecta: sicut te studiosȩ fecisse fracto iniusto modiogau¬
demus. quia infuturo nobis etiam ita depeccatis p̃teritis
cogitamus nisi ea quȩ fraudulent̃ conductores arusticis abstu¬
lerunt : ad nos ꝑueniunt peccata quȩ abipsis ꝑpetrata sunt:
adnos trahant᷑. Et ideo uolumus cũ omni fide. omniq puri¬

Expanded text:
semper ante oculos habere, atque ita agere ut neque in praesentisemper ante oculos habere, atque ita agere ut neque in praesentileas reprehendi. Valerio siquidem chartulario nostro narrante, cognovimus quia modium cum quo coloni Ecclesiae frumenta dare compellebantur viginti et quinque sextariorum inveneris, quod omnimodo exsecrati sumus, atque eamdem discussionis causam te tarde fecisse doluimus. Quia vero eumdem modium te fregisse, et justum fecisse commemoras, gavisi sumus. Sed quia praedictus chartularius summam quoque nobis indicare studuit quae de fraudibus conductorum apud experientiam tuam jam de duobus territoriis est collecta, sicut te studiose fecisse, fracto injusto modio, gaudemus; quia in futuro nobis etiam ita de peccatis praeteritis cogitamus, ne si ea quae fraudulenter conductores a rusticis abstulerunt, ad nos perveniant, peccata quae ab ipsis perpetrata sunt ad nos trahantur. Et ideo volumus cum omni fide, omnique puri
Abbreviated transcription (Latin):
causas. magnũ solatiũ ur̃ȩ ꝓuisionis habeam. Monasterio
notariũ. & rectorẽ patrimonii. emissa p̃cepti pagina decem
annuos solidos dare deputauimus: Quos pecimus sine inuiria¬
suscipi : quia non hec uobis nr̃a oblatio: sed scĩ petri apłorũ
ane quia sunt non nulli qui ea quidem quȩ habent tribu¬
unt sed aliena quȩ non habent rapere nondesistunt.
& dũ ualde uideri munifici appetunt. iuolent̃ habentib laufe¬
runt quȩ quasi misericordit̃ non habentib largiant᷑. duas hic
gregorii epłas insero : quib liberalitatis eius innocentia. mira¬
bilit᷑ doceatur. Ait enim inepła pantaleoni notario Experien¬
cia cua quoduł quale apud sacratissimũ corpus beati petri
apłi iusiurandũ p̃buerit: memor est: Unde nos quoq securi:¬
ei discussionis causas inpatrimoniã partis siracusanȩ commisimꝰ
Oporta ergo ce fidem tuã. & eiusdem beatipetri apłi timorem

Expanded text:
causis magnum solatium vestrae provisionis habeam. Monasterio causis magnum solatium vestrae provisionis habeam. Monasterio notarium et rectorem patrimonii, emissa praecepti pagina, decem annuos solidos dari deputasuscipi, quia non haec vobis nostra oblatio, sed sancti Petri apostolorum . » 58. Sane, quia sunt nonnulli qui ea quidem quae habent tribuunt, sed aliena quae non habent rapere non desistunt, et dum valde videri munifici appetunt, violenter ab habentibus auferunt, quae quasi misericorditer non habentibus largiantur, duas hic Gregorii epistolas insero, quibus liberalitatis ejus innocentia mirabiliter doceatur. Ait enim in epistola Pantaleoni notario: « Experientia tua, quod vel quale apud sacratissimum corpus beati Petri apostoli jusjurandum praebuerit, memor est. Unde nos quoque securi discussionis ei causas in patrimonio partis Syracusanae commisimus. Oportet ergo te fidem tuam et ejusdem beati Petri apostoli timorem
Abbreviated transcription (Latin):
lecus aperui. sed tristis plecta replicaui Ineis quippe dicebat᷑
quod pudoris causa fuerit michi uosea quedicenda erant tempore
longo tacuisse : & certũ ÷ quia minus amat qui adhuc erubescit
estimauerim amari In hoc autẽ ualde me continetis: si mercedis
causas michi assidue ꝓuidendas studiose requiricis. Nec debet.
eẽ. uerecundiȩ ei aliquid dehelemosinis importune dicere.:
quẽ constat non ressuas. sed ad dispensandũ res pauperũ habere
Decausis itaq mercedis apud ep̃m libere agere debuistis: &iam¬
simeũ animũ qualis in amore ur̃o exister& nesciretis. P ost quã
autẽ & nosomnino głam ur̃am diligimꝰ. & dispensationis locũ
inreb sicut scitis pauperũ tenemus: ura fateor uerecundia
ualde accusabilis fuit: Quã ideo tot uerbis increpando in se¬
quor : ut hanc acorde ur̃o funditus repellam. & iͥ mercedis

Expanded text:
laetus aperui, sed tristis perlecta replicavi. In eis quippe dicebatur laetus aperui, sed tristis perlecta replicavi. In eis quippe dicebatur quod pudoris causa fuerit mihi vos ea quae dicenda erant tempore longo tacuisse. Et certum est quia minus amatur qui adhuc erubescituaestimaverim amari. In hoc autem valde me continetis, si mercedis causas mihi assidue providendas studiose requiritis. Nec vobis debet esse verecundiae ei aliquid de eleemosynis importune dicere, quem constat non res suas, sed ad dispensandum res pauperum habere. De causis itaque mercedis apud episcopum libere agere debuistis, etiamsi meum animum qualis in amore vestro existeret nesciretis. Postquam enim et nos omnino gloriam vestram diligimus, et dispensatoris locum in rebus, sicut scitis, pauperum tenemus, vestra, fateor, verecundia valde accusabilis fuit. Quam ideo tot verbis increpando insequor, ut hanc a corde vestro funditus repellam, et in mercedis
Abbreviated transcription (Latin):
Neius saltem
huius modi ꝓsequar actiones:
hoc breuit̾ assero: quia
& non petentib ultro distri¬
buit: & omnisibi petenti hysarit̃ ministrauit: Unde helio prb̃o
& abbati ꝓuintĩȩ isauriȩ. euangłi a inquit sicut mandastis
transmisimus: Etpost pauca. Solidos autẽ uobis uoluistis ꝓne
cessitatib cellȩ . quinquaginta transmitti Quos multũ ẽẽ.
estimantes  ex eis nobis decẽ donastis. ut q̃uadraginta mitte¬
remus: Sed ne forsitan uł hoc graue eõ : alios nobis exeis adhuc
dignati estis largiri. Sed quia uos ualde incontinencia ur̃abenig¬
nos inuenimus: eidem benignitati uice simiłe respondentes.
quinquaginta transmisimus & ne forsitan minus eẽnt: alios
decem suꝑ addidimus He uero & hoc adhuc minus eẽt : alios
duodecim ungi fecimꝰ: In hõc autẽ cognoscimus karitatem
uram ÷ quia debonis ita p̃sumuntis. sicut uos p̃sumere deberis
Ttor idem iulipo: Glorisȩ ur̃ȩ scripta suscipsens : legenda

Expanded text:
ejus saltem hujusmodi prosequar actiones; hoc breviter assero, quia et non petentibus ultro distribuit, et omnibus sibi petentibus hilariter ministravit. Unde Eliae presbytero et abbati provinciae Isauriae: « Evangelia, inquit, sicut mandastis, transmisimus. » Et post pauca. « Solidos autem vobis voluistis pro necessitatibus cellae quinquaginta transmitti quos multum esse existimantes, ex eis nobis decem donastis, ut quadraginta mitteremus. Sed ne forsitan et hoc grave esset, alios nobis ex eis adhuc dignati estis largiri. Sed quia vos valde in continentia vestra benignos invenimus, eidem benignitati vice simili respondentes, quinquaginta transmisimus. Et ne forsitan minus esset, alios decem superaddimus. Ne vero et hoc adhuc minus esset, alios duodecim jungi fecimus. In hoc autem cognoscimus charitatem vestram, quia de nobis ita praesumitis, sicut orius Juliano. Gloriae vestrae scripta suscipiens, legenda
Abbreviated transcription (Latin):
mensis pauperũ exhibendȩ diaconiei eligimus p̃ponendum ⁊
nequia tibi exhacnascat᷑. amministiatione ⁊dubietas. haotemu¬
nidone prospeximus fulti endũ. consticuentes ut de hos
quod admensas. pauperũ ueb diaconie exhibitionẽ ꝑcepisti.
siue sub inde ꝑceperis erogandũ. nulli umquã hominum
quo lib& modo seu ingenio cogaris ponere racionẽ. uel St¬
aliquã debeas molestiã sustinere: Sed quia ita humanis te om̃ib¬
ẽẽ. uolumus rationib absdutũ ut dõ nr̃o dehis quȩ tibł cõinsimts
racionẽ te noueris positurũ : hortamur ut fideu ince sinceritas.
diuino aduttꝰ auxilio. hoc opus sollerc̃r impleueris: ailli ꝓquib
sollicitudinẽ gerisstudii tui solacio utilit̾ consolent᷑. & tumer¬
cedis tuȩ bonũ ineternã uita redemptoris nr̃i grã compensante

Expanded text:
mensis pauperum et exhibendae diaconiae eligimus praeponendum, mensis pauperum et exhibendae diaconiae eligimus praeponendum, ne qua tibi ex hac administratione nascatur dubietas, hac te munitione prospeximus fulciendum; constituentes ut de hoc quod ad mensas pauperum vel diaconiae exhibitionem percepisti, sive subinde perceperis erogandum, nulli unquam hominum quolibet modo seu ingenio cogaris ponere rationem, vel aliquam debeas molestiam sustinere. Sed quia ita ab humanis te omnibus volumus rationibus absolvi, ut Deo nostro de his quae tibi commisimus rationem te noveris positurum, hortamur ut fidei sinceritas in divino jutus auxilio hoc opus solerter impleveris, et illi pro quibus sollicitudinem geris, studii tui solatio utiliter consolentur, et tu mercedis tuae bonum in aeterna vita Redemptoris nostri gratia compensante
Abbreviated transcription (Latin):
siue romanoꝵ qui ineodem loco degunt ad monitione nulla u¬
racione cessetis & maxime agenciliũ & hereticoꝵ ut ad ueram
rectamq fidem catholicã conuertant᷑ Sicenim aut diuina miscđia ꝓ sua
forsitan eis conuersione & inhac uita subueni& : autsi eos migra¬
re contigerit: asuuis quod & magis obtandũ e transeunt facinorib¬
oitor p̃rudentissimus pac̃ familias xp̃igregorius ł absoluti¬
singulis diaconiis uel renodochiis : uiros idoneos deputauit
Quos ediam uesecurius immo sagatius in oꝑe pietatis ac miscdiȩ
laborarent: huius modi pruulegus muniendos eẽ. decreuit
ica eosqui pia intentione sollicitudinis curã debilib acegenis
impendunt sua apud om̃s ualeat eueri deuotio: melius tamen
est si ꝑ quiete sua dehis fuerint muniti quȩ gesserint: ne inde
eis in quietudinis occasio unde magis. laudundisunt oriacdirlia
Quia igitur tẽ uirũ religiosũ intentiõnis tuȩ studio ꝓuocatt ẜb

Expanded text:
sive Romanorum, qui in eodem loco degunt, admonitione nulla sive Romanorum, qui in eodem loco degunt, admonitione nulla ratione cessetis, et maxime a gentilium et haereticorum, ut ad veram rectamque fidem catholicam convertantur. Sic enim aut divina misericordia pro sua forsan eis conversione, et in hac vita subveniet, aut si eos migrare contigerit, a suis, quod et magis optandum est, transeunt facinoribitur prudentissimus paterfamilias Christi Gregorius singulis diaconiis vel xenodochiis viros idoneos deputavit, quos etiam, ut securius, imo sagacius in opere pietatis ac misericordiae laborarent, hujusmodi privilegiis muniendos esse decrevit: « Licet eos qui pia intentione sollicitudinis curam debilibus ac egenis impendunt, 64 sua apud omnes valeat tueri devotio, melius tamen est si eis inquietudinis occasio, unde magis laudandi sunt oriatur. Quia igitur te Joannem religiosum, intentionis tuae studio provocati,
Abbreviated transcription (Latin):
nitati tuȩ quinquaginta solidos: aduestimenta eoꝵ quibaptiz an¬
disunt comparanda: Nichil ominus ꝓarrianoꝵ paruulis
fidei catholicȩ sociandis: gregorius pastoralis curȩ sollicitudinẽ
psusereendie: Qua propt̾ unilersis ep̃is italiȩ scribens ait
in nefandissimus aut sarid  inhac quȩ nuꝑ exempta ÷ paschalu
sesnifuncdiss mango barcdoꝵ filios infide cacholica baptirariꝓhi¬
bsst uꝑ q̃ua culps es diuina imaiestas extincxit ut sollempnitatẽ.
usche alterius onuider& . uram fraternitatẽ dece cunctos
plocx urã Tongobardos ammonere it quia grauis mortalicas
proianor eo sdem filios suos in arriana heresi baptizatos ad
entholicam fidem concilient : quatinus irã suꝑ eos dĩ omnipoten
pecoadis inminentib inciuitate ur̃a  mortalitatẽ omnino
prassar Orueres : nosnimis addixit. Quam obrem salutunces.
sracernit̃atẽ cuã instantissime suademus: ut ala ngobarilorũ.

Expanded text:
nitati tuae quinquaginta solidos ad vestimenta eorum qui baptizannitati tuae quinquaginta solidos ad vestimenta eorum qui baptizandi sunt comparanda. » 50. Nihilominus pro Arianorum parvulis fidei catholicae sociandis, Gregorius pastoralis curae sollicitudinem prorsus extendit. Quapropter universis episcopis Italiae scribens, ait:  nefandissimus Autharit in hac, quae nuper expleta est, paschali festivitate Longobardorum filios in fide catholica baptizari prohibuit, pro qua culpa eum divina maiestas extinxit, ut sollempnitatem paschae alterius non videret, vestram fraternitatem decet cunctos per loca vestra Longobardos ammonere, ut, quia gravis mortalitas imminet, eosdem filios, in Arriana heresi baptizatos, ad catholicapeccatis imminentibus, in civitate vestra mortalitatem omnino grassari, quae res nos nimis addixit. Quamobrem salutantes fraternitatem tuam, instantissime suademus ut a Langobardorum,