comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia laudabilis ille. ꝓfecto iste qͥ
hoc non agit. uituperabilis est. Qum
uero agit hoc studio. & fit bonꝰ animꝰ.
nisi se ad aliquid conuertat quod ipse
non est. non potest hoc assequi.
Quo se autem conuergit ut fiat bonꝰ
animus nisi ad bonum. cum hoc a¬
mat & appetit & adipiscituꝵ:
Unde si rursus se auertat fiatq ñ bonꝰ. hoc
ipso quo se auertit a bono. nisi mane¬
at in se illud bonum unde se auertit.
non est quo se trerum si uoluerit em̃¬
dare conuertat. Quappter nulla e̾e̾nt
mutabilia bona. nisi esset incõmuta¬
bile bonum. Cum itaq audis. bonũ
hoc & bonum illud. quȩ possunt alias
dici etiam non bona. si potueris sine.
illis quȩ participatione boni bona
sunt. ꝑspicere ipsum bonũ. cuius
participatione bona sunt: simul enĩ
& ipsum intelligis. cum audis hoc
aut illud bonum. si gͦ potueris illis
detractis. ꝑ seipsum ꝑspicere bonum.
ꝑspexeris đm. Et si amore inheseris.

Expanded text:
et quia ille laudabilis, profecto iste qui et quia ille laudabilis, profecto iste qui hoc non agit, vituperabilis est. Cum vero agit hoc studio, et fit bonus animus, nisi se ad aliquid convertat quod ipse non est, non potest hoc assequi. Quo se autem convertat ut fiat bonus animus, nisi ad bonum, cum hoc amat et appetit et adipiscitur? Unde se si rursus avertat, fiatque non bonus, hoc ipso quo se avertit a bono, nisi maneat in se illud bonum unde se avertit, non est quo se iterum, si voluerit emendare, convertat. 5. Quapropter nulla essent mutabilia bona, nisi esset incommutabile bonum. Cum itaque audis bonum hoc et bonum illud, quae possunt alias dici etiam non bona, si potueris sine illis quae participatione boni bona sunt, perspicere ipsum bonum cujus participatione bona sunt; simul enim et ipsum intelligis, cum audis hoc aut illud bonum: si ergo potueris illis detractis per se ipsum perspicere bonum, perspexeris Deum. Et si amore inhaeseris,
Abbreviated transcription (Latin):
uidicamꝰ. nisi esset nobis impressa no¬
Sic amandꝰ as. non hoc & illud bonĩi.
sed ipsum bonum. Ouȩrendũ enim
bonum animȩ non cui suꝑuolitet
udicando. sed cui hereat amando.
Et quia hoc nisi ds: Non bonus
animꝰ. aut bonus angłs. aut bonũ
celum. sed bonum bonũ. Sic enim
forte facilius aduertitur. qđ uelim
aicere. Cum enim audio uerbi
gra quod dicitur animꝰ bonus. sicut
auo uerba sunt: ita ex eis uerbis duo
quȩdam intelligo. aliud quo animꝰ
est: aliua quobonus est. Et quid̾e
ut animus esset. non egit ipse aliqͥd.
Non enim iam erat. qui ageret ut
eẽt. Ut autem sit bonus animꝰ. uideo
agendum ẽẽ uoluntate. Non quia id¬
ipsum quo animꝰ est non est aliquid
boni. nam unde iam dicitur & uerissi¬
me aicitur corpore melior. sed ideo
nondum dicitur bonus animꝰ. quia
restat ei actio uoluntatis. qua sit pre¬
stantior. Q uam si neglexerit iure.
culpatur. recteq aicitur non bonus
animꝰ. Dustat enim ab eo qͥ hoc agit.

Expanded text:
udicamus, nisi esset nobis impressa noSic amandus est Deus, non hoc et illud bonum, sed ipsum bonum. Quaerendum enim bonum animae, non cui supervolitet judicando, sed cui haereat amando: et quid hoc, nisi Deus? Non bonus animus, aut bonus angelus, aut bonum coelum; sed bonum bonum. Sic enim forte facilius advertitur quid velim dicere. Cum enim audio, verbi gratia, quod dicitur animus bonus, sicut duo verba sunt, ita ex eis verbis duo quaedam intelligo: aliud quo animus est, aliud quo bonus. Et quidem ut animus esset, non egit ipse aliquid; non enim jam erat quod ageret ut esset: ut autem sit bonus animus, video agendum esse voluntate; non quia idipsum quo animus est, non est aliquid boni; nam unde jam dicitur, et verissime dicitur corpore melior? sed ideo, nondum dicitur bonus animus, quoniam restat ei actio voluntatis, qua sit praestantior; quam si neglexerit, jure culpatur, recteque dicitur non bonus animus. Distat enim ab eo qui hoc agit:
Abbreviated transcription (Latin):
incõmutabile est. non aliud alio ue¬
rius est: quia eque incõmutabiliter
eternum est. Nec qđ̃ ibi magnum
dicitur aliunde magnũ est: quã eo
quo uere est. O uaꝓpter ubi magni¬
tudo ipsa ueritas est. quicquia plus
habet magnitudinis. necesse est plus
habeat ueritatis. Quicqͥa gͦ plus
ueritatis non habet. non habet etiã
plus magnitudinis. Porro quicqͥd
plus habet ueritatis ꝓfecto uerius
est: sicut maius est quod plus ha-¬
bet magnitudinis. Hoc gͦ ibi est ma¬
ius qd̾ uerius. Non autem uerius
est pat̃ & filius simul. quã singulꝰ¬

Expanded text:
incommutabile est, non aliud alio veincommutabile est, non aliud alio verius est, quia aeque incommutabiliter aeternum est: nec quod ibi magnum dicitur, aliunde magnum est, quam eo quo vere est. Quapropter ubi magnitudo ipsa veritas est, quidquid plus habet magnitudinis, necesse est ut plus habeat veritatis: quidquid ergo plus veritatis non habet, non habet plus etiam magnitudinis. Porro, quidquid plus habet veritatis, profecto verius est, sicut majus est quod plus habet magnitudinis: hoc ergo ibi est majus quod verius. Non autem verius est Pater et Filius simul, qua
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc. & si sepus uersando repetant᷑.
familiarius quidem innotescunt.
sed & modꝰ aliquis adhibendus est.
d̃oꝙ supplicandum deuotissima pic¬
tate. ut intellectum aperiat. & stu¬
dium contentionis absumat. quo
possit mente cerni essentia ueritatis.
sine ulla mole. sine ulla mobilitate.
Nunc itaq in quantũ ipse adiuuat
creator mire misericors. attendamꝰ
hȩc quȩ modo tam interiora quam
suꝑiora tractabimꝰ. cum sint cadem
seruata illa regula. ut qd̾ intellectuu
nr̃o nondum eluxerit. a fidei firmi.¬
duas aut tres ꝑsonas qũã unam earũ.
qd̾ non capit consuetudo carnalis.
non ob aliud. nisi quia uera quȩ crea¬
ta sunt sentit ut potest. ueritatem
autẽ ipsam qua creata sunt. ñ potest
intueri. Nam si posset. nullo modo
eẽt lux ista corporea manifestior. quã
hoc qd diximꝰ. In substantia quippe.
ueritatis qm̃ sola uere est: non est
maior aliqua nisi quȩ uerius est.
Q uicqͥd autem intelligibile atq

Expanded text:
haec, et si saepius versando repetantur, haec, et si saepius versando repetantur, familiarius quidem innotescunt: sed et modus aliquis adhibendus est, Deoque supplicandum devotissima pietate, ut intellectum aperiat, et studium contentionis absumat, quo possit mente cerni essentia veritatis, sine ulla mole, sine ulla mobilitate. Nunc itaque, in quantum ipse adjuvat Creator mire misericors, attendamus haec, quae modo interiore quam superiora tractabimus, cum sint eadem: servata illa regula, ut quod intellectui nostro nondum eluxerit, a firmitate fiduas aut tres personas quam unam earum: quod non capit consuetudo carnalis, non ob aliud, nisi quia vera quae creata sunt sentit ut potest; veritatem autem ipsam qua creata sunt non potest intueri: nam si posset, nullo modo esset lux ista corporea manifestior quam hoc quod diximus. In substantia quippe veritatis, quoniam sola vere est, non est major aliqua, nisi quae verius est. Quidquid autem intelligibile atque
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ relatiue. dicuntur adinuicem.
sicut pat̾ & filuis. & utriusq donũ
sp̃s sc̃s. Non enim pat᷑ trinitas. aut
filius trinitas. aut trinitas donũ.
Q uod uͦ ad se dicuntur singuli. ñ
om̃ipotentes. sed unus d̾s. bonus.
omips. ipsa trinitas. & quicquid ali¬
ud non adinuicem relatiue. sed ad se
singuli dicuntur. Hoc enim scdm
essentiam dicunt᷑. quia hoc est ibi ẽẽ.
qd̾ magnũ eẽ. quod bonũ. qđ sapi¬
entem eẽ. & quicqͥd aliud ad se una¬
quãq ibi ꝑsona uel ipsa trinitas dicit᷑.
ldoq dici tres ꝑsonas uel tres substan¬
tias. non ut aliqua intelligat᷑ aiuer¬
sitas essentie. sed ut uel uno aliquo
uocabulo responderi possit. cum diq¬
tur quid tres uel quid tria. tantaq
ȩqualitatẽ. in ea trinitate ut non
solum pat̾ non sit maior qua filius.
qd̾ attinet ad diuinitatẽ. sed nec pat᷑
& filius simul mauis aliquid sint.
quam sp̃s sc̃s. aut singula quȩq
ꝑsona quelibet trium. minus aliqͥd
sit quam ipsa trinitas. Dicta sunt

Expanded text:
quae relative dicuntur ad invicem, sicut Pater et Filius, et utriusque donum Spiritus sanctus. Non enim Pater Trinitas, aut Filius Trinitas, aut Trinitas donum. Quod vero ad se dicuntur singuli, non omnipotentes, sed unus Deus, bonus, et omnipotens, ipsa Trinitas; et quidquid aliud non ad invicem relative, sed ad se singuli dicuntur: hoc enim secundum essentiam dicuntur, quia hoc est ibi esse quod magnum esse, quod bonum, quod sapientem esse, et quidquid aliud ad se unaquaeque ibi persona, vel ipsa Trinitas dicitur. Ideoque dici tres personas, vel tres substantias, non ut aliqua intelligatur diversitas essentiae, sed ut vel uno aliquo vocabulo responderi possit, cum dicitur quid tres, vel quid tria; tantamque esse aequalitatem in ea Trinitate, ut non solum Pater non sit major quam Filius, quod attinet ad divinitatem, sed nec Pater et Filius simul majus aliquid sint quam Spiritus sanctus, aut singula quaeque persona quaelibet trium minus aliquid sit quam ipsa Trinitas. Dicta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃a obedientia. Et bona locutio.
suauit docens. & congruent̃ mouenᷤ
audientẽ. & bonũ carm̃. canorũ
numeris & sententũs graue. Qͥd
plura & plura: Bonum hoc & bo¬
num illud. Tolle hoc & illud. & uide.
ipsum bonũ sipotes. ita dm uidebiᷤᷤ.
Non alio bono bonũ. sed bonũ om̃is
boni. Neq enim in his om̃ibꝰ boniꝰ
uel quȩ cõmemoraui. uel quȩ alia
cernuntur siue cogitantur. dicere¬
mꝰ aliud alio melius. cum uere

Expanded text:
sancta obedientia, et bona locutio sancta obedientia, et bona locutio suaviter docens et congruenter monens audientem, et bonum carmen canorum numeris et sententiis grave. Quid plura et plura? Bonum hoc et bonum illud: tolle hoc et illud, et vide ipsum bonum, si potes; ita Deum videbis, non alio bono bonum, sed bonum omnis boni. Neque enim in his omnibus bonis, vel quae commemoravi, vel quae alia cernuntur sive cogitantur, diceremus aliud alio melius cum vere
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce in ipso primo ictu qua uelud
coruschatione ꝑstringeris cũ dicitur
ueritas. mane si potes. Sed non potes
Relaberis in ista solita atq terrena
Q uo tandem pondere queso relabers.
nisi sordium contractarum cupidita¬
tis uisco & ꝑegrinationis erroribus.
Ecce iterum uidr si potes. Non ami
certe. nisi bonũ. quia bona est terra
altitudine montium. & temꝑamen¬
to collium. & planitiȩ campoꝵ: &
bonũ prȩdium. amenũ & fertile.
Et bona domꝰ. pa ribꝰ membris dis¬
posita. & ampla & lucida. & bona
animalia. animata corpora. Et bonꝰ
aer. mo destus & salubris. & bonus
cibꝰ. suauis atq aptus ualitudini.
& bona ualitudo sine doloribus &
lassitudine. Et bona facies hominsᷤ
dimensa parilit᷑. & affecta hylariter.
& luculente colorata. Et bonꝰ ani¬
mus amici consensionis aulcedine.
& amoris fide. Et bonus uir uistꝰ.
& bonȩ diuitiȩ. quia facile expedi¬
unt. Et bonũ celum cum sole &
luna & stellis suis. & bom angeli.

Expanded text:
Ecce in ipso primo ictu quo velut Ecce in ipso primo ictu quo velut coruscatione perstringeris, cum dicitur, Veritas, mane si potes: sed non potes; relaberis in ista solita atque terrena. Quo tandem pondere, quaeso, relaberis, nisi sordium contractarum cupiditatis visco et peregrinationis erroribEcce iterum vide, si potes. Non amas certe nisi bonum, quia bona est terra altitudine montium et temperamento collium et planitie camporum, et bonum praedium amoenum ac fertile, et bona domus paribus membris disposita et ampla et lucida, et bona animalia animata corpora, et bonus aer modestus et salubris, et bonus cibus suavis atque aptus valetudini, et bona valetudo sine doloribus et lassitudine, et bona facies hominis dimensa pariliter et affecta hilariter et luculenter colorata, et bonus animus amici consensionis dulcedine et amoris fide, et bonus vir justus, et bonae divitiae, quia facile expediunt, et bonum coelum cum sole et luna et stellis suis, et boni Angeli
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationis lucẽ solis quantũ potes.
siue quo sit maior. siue quo sit clari¬
or milies tantũ. aut innumerabilit᷑.
neq hoc eiꝰt d̾s. Nec sicut cogitantur
angłi mundi sp̃s cęlestia corpora inspi¬
rantes. atq ad arbitriũ quo seruiunt
do mUtantes atq uersantes. nec si
om̃s. cum sint milia milium in unũ
collati unꝰ fiat: nec tale aliqͥd d̾s est.
Nec si eosdem sp̃s sine corporibus
cogites. qđ quide carnali cogitationi
difficillimu est. Ecce uide si potes
o anima pregrauata corpore quod
corrumpitur. & onusta terrenis cogi¬
tationib multis & uariis. ecce uide
si potes. d̾s ueritas est. Hoc enim
scriptum est: qm̃ a̾s lux est. N on
quomͦ isti oculi uident. sed quomͦ ui¬
det cor. cum audit ueritas est Noli
querere. quid sit ueritas. statim enĩ
se opponent caligines imaginum
corporalium. & nubila fantasmatũ.
& ꝑturbabunt serenitatẽ. que pͥmo
ictu diluxit tibi cum dicerẽ ueritas.

Expanded text:
cogitationis lucem solis, quantum potes, cogitationis lucem solis, quantum potes, sive quo sit major, sive quo sit clarior, millies tantum, aut innumerabiliter, neque hoc est Deus. Nec sicut cogitantur Angeli mundi spiritus coelestia corpora inspirantes, atque ad arbitrium quo serviunt Deo mutantes atque versantes, nec si omnes, cum sint millia millium , in unum collati unus fiant, nec tale aliquid Deus est. Nec si eosdem spiritus sine corporibus cogites, quod quidem carnali cogitationi difficillimum est. Ecce vide, si potes, o anima praegravata corpore quod corrumpitur, et onusta terrenis cogitationibus multis et variis; ecce vide, si potes: Deus Veritas est . Hoc enim scriptum est, Quoniam Deus lux est : non quomodo isti oculi vident, sed quomodo videt cor, cum audis, Veritas est. Noli quaerere quid sit veritas; statim enim se opponent caligines imaginum corporalium et nubila phantasmatum, et perturbabunt serenitatem, quae primo ictu diluxit tibi, cum dicerem, Veritas.
Abbreviated transcription (Latin):
ris & animi essentia ñ est ipsius
ueritatis essentia. sicuti est trinitas
d̾s unus. solus. magnꝰ. uerus. uerax.
ueritas. Quẽ si cogitare conamur
quantũ sinit & donat. nullꝰ cogitet᷑
ꝑ locoꝵ. spacia contactꝰ. aut complexꝰ
quasi trium corpoꝵ. nulla compago
iuncture. sicut tricorporẽ gerionẽ
fabulş ferunt. S quicqͥd animo
occurrerit ut mauis sit in trib quã
in singulis. minusq in uno quam
in duobꝰ. sine ulla dubitatione respu¬
atur. Ita enim respuitur omne cor¬
poreum. In spiritalibꝰ autẽ omne.
mutabile quod occurrerit. ñ putet᷑
d̾s. N on enim parue noticiȩ par ᷤᷤ ẽ:
cum de ꝓfundo isto in illam summi¬
tatẽ respiramꝰ. si ante quã scire possi¬
mꝰ qͥd sit ds. possimꝰ iam scire qͥd ñ
sit. Non est enim certe nec terra nec
cęlũ. nec quasi terra & cęlum: nec tale.
aliquid quals uidemꝰ in cęlo. nec qͥc¬
qͥd tale non uidemꝰ. & est fortassis
in cęlo. Nec si augeas imaginatione.

Expanded text:
s veritatis essentia, sicut est Trinitas Deus unus, solus, magnus, verus, verax, veritas. Quem si cogitare conamur, quantum sinit et donat, nullus cogitetur per locorum spatia contactus aut complexus, quasi trium corporum; nulla compago juncturae, sicut tricorporem Geryonem fabulae ferunt: sed quidquid animo tale occurrerit, ut majus sit in tribus quam in singulis, minusque in uno quam in duobus, sine ulla dubitatione respuatur: ita enim respuitur omne corporeum. In spiritualibus autem omne mutabile quod occurrerit, non putetur Deus. Non enim parvae notitiae pars est, cum de profundo isto in illam summitatem respiramus, si antequam scire possimus quid sit Deus, possumus jam scire quid non sit. Non est enim certe, nec terra, nec coelum, nec quasi terra et coelum, nec tale aliquid quale videmus in coelo, nec quidquid tale non videmus et est fortassis in coelo. Nec si augeas imaginatione
Abbreviated transcription (Latin):
est. In corporibꝰ autẽ ficri potest ut
ȩque uerum sit hoc aurũ atq illud.
sed maiꝰ hoc sit quã illud. quia non
eadem ibi est magnitudo quȩ ueri-¬
tas. Aliudq illi est aurũ ẽẽ. aliud
magnũ ẽẽ. Sic & in animi natura
scđ̃m qđ dicitur magnꝰ animus. ñ
sc̾m hoc dicitur uerꝰ animꝰ. Animũ

Expanded text:
s. In corporibus autem fieri potest ut aeque verum sit hoc aurum atque illud, sed majus hoc sit quam illud, quia non eadem ibi est magnitudo quae veritas; aliudque illi est aurum esse, aliud magnum esse. Sic et in animi natura, secundum quod dicitur magnus animus, non secundum hoc dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid utr̃uꝙ simul. qua singulũ
coꝵ. Et qm̃ ęque uere est etiam
sp̃s sc̃s. nec pat̾ & filius simul maiꝰ
aliqͥd est quã ipse. quia nec ueruiᷤᷤ ẽ.
enim uerius sunt: nec magnitudi¬
ne suꝑant. Atq ita filius & sp̃s
sc̃s̃ simul tam magnũ aliquid sunt
quã pater solus. quia tã uere sunt.
Sic & ipsa trinitas tã magnum est.
quã una queq ibi ꝑsona. Non enĩ
ibi maior est quȩ uerior non est.
ubi est ipsa ueritas magnitudo.
Qsuia in essentia ueritatis hoc est
uerũ ẽẽ qd̾ est esse. & hoc est ẽẽ qd̾
est magnũ esse. Hoc gͦ magnũ esse.

Expanded text:
 singulum eorum. Et quoniam aeque vere est etiam Spiritus sanctus, nec Pater et Filius simul majus aliquid est quam ipse, quia nec verius est. enim verius sunt; nec magnitudine superant. Atque ita Filius et Spiritus sanctus simul tam magnum aliquid sunt quam Pater solus, quia tam vere sunt. Sic et ipsa Trinitas tam magnum est, quam unaquaeque ibi persona. Non enim ibi major est, quae verior non est, ubi est ipsa veritas magnitudo. Quia in essentia veritatis, hoc est verum esse quod est esse; et hoc est esse quod est magnum esse: hoc est ergo magnum ess
Abbreviated transcription (Latin):
S quid ultra differimꝰ ora eoꝵ euden¬
tissimo atq grauissimo alio docum̃to
oppilare. ubi non angłs singulariter
nec uiri pluralit᷑. s om̃ino angłi dicun-¬
tur. ꝑ quos non sermo quilibet factꝰ
s lex ipsa data manifestissime ostendi-¬
tur. quã certe nullus fideliũ dubitat
dm dedisse moysi: ad subiugandum
popłm isrł. S tam̃ ꝑ angł̃os data. ita
stephanꝰ loquitur. Dura ceruice. inqͥt
& non circumcisi corde & aurib. uos

Expanded text:
26. Sed quid ultra differimus ora eorum eviden26. Sed quid ultra differimus ora eorum evidentissimo atque gravissimo alio documento oppilare, ubi non angelus singulariter, nec viri pluraliter, sed omnino Angeli dicuntur, per quos sermo non quilibet factus, sed lex ipsa data manifestissime ostenditur, quam certe nullus fidelium dubitat Deum dedisse Moysi ad subjugandum populum Israel, sed tamen per Angelos datam? Ita Stephanus loquitur: Dura cervice, inquit, et non circumcisi corde
Abbreviated transcription (Latin):
ham cognoscere fecerat. quem poterat
iatẽre ficdi suȩ firmitas nisi tali exꝑim̃¬
to ꝓbaretur. ita & hic. cognominauit
abraham nom̃ loci illius dñs uidit.
ia ẽ qd̾ uideri se fecit. Nam continuo
secutꝰ ait. ut dicant hodie qđ in mon¬
te dñs uisꝰ est. Ecce idem angłs dñs
dicit᷑. Quare. nisi quia ꝑ angłm dñs:
lam uͦ in eo quod sęquitur ꝓphetice.
qđ ꝑ angłm as loquat᷑. Et uocauit
inqͥt angis dni abraham ntrũ de celo
dicens: Per me iuraui dicit dñs ꝓ eo
qd fecisti hoc uerbũ. & ñ peꝑcuti filio
tuo dilecto ꝓpter me: & cętera. Hȩc
certe uerba ut dicat ille ꝑ que loquit᷑
dñs. hec dicit añs. etiam ꝓphetȩ solea
habere. An filius dĩ de patre ait dicit
añs. & ipse est ille angłs patris. Qͥa gͦ
de illis trib uiris: Nonne. respiciunt
quomͦ urgeantur. qui uisi sunt abrahȩ.
uiri dicti sunt: non erant angłi. Dani¬
helem legant dicentẽ : ecce uir gabriel.

Expanded text:
ham cognoscere fecerat, quem poterat ham cognoscere fecerat, quem poterat latere fidei suae firmitas, nisi tali experimento probaretur. Ita et hic cognominavit Abraham nomen loci illius, Dominus vidit: id est, quod videri se fecit. Nam continuo secutus ait, Ut dicant hodie quod in monte Dominus visus est. Ecce idem angelus Dominus dicitur: quare, nisi quia per angelum Dominus? Jam vero in eo quod sequitur, prophetice s loquatur. Et vocavit, inquit, angelus Domini Abraham iterum de coelo, dicens: Per me juravi, dicit Dominus, pro eo quod fecisti hoc verbum, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me , etc. Haec certe verba, ut dicat ille per quem loquitur Dominus, Haec dicit Dominus, etiam Prophetae solent habere. An Filius Dei de Patre ait, Dicit  ipse est ille Angelus Patris? Quid ergo? de illis tribus viris nonne respiciunt quomodo urgeantur, qui visi sunt Abrahae, ? An quia viri dicti sunt, non erant Angeli? Danielem legant dicentem, Ecce vir Gabriel .
Abbreviated transcription (Latin):
& non pepcisti filio tuo dilecto ꝓpt̃ me.
Quid ẽ ꝓpter me: nisi ꝓpter cum qui
occidi iusserat: Iadem gͥ ds abrahȩ. qui
angłs. an potuis ꝑ angłm ds. Accipe.
sequentia. Ceite hic angłs iam ma¬¬
nifestissime. expressus ẽ: attende tam̃
quid contexatur. R. espicienꝰ abraham
ꝯculis suis uidit. & ecce aries unꝰ teneba-¬
tur in arbore sabech cornib: & abiĩt abra-¬
ham & accepit arietem : & obtulit eum ho¬
locaustum ꝓ ysaae filio suo. Et cogno.¬
minauit abraham nom̃ loci illius dñs
uidit. ut dicant hodie quia in monte.
añs uisus est. Sicut paulo ante. qđ dix̃
se intelligendꝰ est. s egisse. ut ꝑ d̾m
ipse abrabam cognosceret quantas ha-¬
heret uires cordis ad obediendum dõ.
usq ad immolationẽ unici filii. illo
modo locutionis quo significatur per
efficientẽ id qd̃ efficitur. sicut dicitur
frigꝰ pigrũ qđ pigros facit. ut ideo
cognouisse diceretur quia ipsum abra-¬

Expanded text:
et non pepercisti filio tuo dilecto propter me. et non pepercisti filio tuo dilecto propter me. Quid est, propter me; nisi propter eum qui occidi jusserat? Idem igitur Deus Abrahae qui angelus, an potius per angelum Deus? Accipe sequentia: certe jam hic angelus manifestissime expressus est; attende tamen quid contexatur: Respiciens Abraham oculis suis vidit, et ecce aries unus tenebatur in arbore sabech cornibus; et abiit Abraham, et accepit arietem, et obtulit eum holocaustum pro Isaac filio suo. Et cognominavit Abraham nomen loci illius, Dominus vidit, ut dicant hodie quod in monte Dominus visus est: sicut paulo ante quod dixise intelligendus est, sed egisse ut per Deum ipse Abraham cognosceret quantas haberet vires cordis ad obediendum Deo usque ad immolationem unici filii: illo modo locutionis quo significatur per efficientem id quod efficitur, sicut dicitur frigus pigrum, quod pigros facit; ut ideo cognovisse diceretur, quia ipsum Abra
Abbreviated transcription (Latin):
tacitũ eit. Nam ita legitur. cũ immo¬
landꝰ filius eiꝰ peteretur. Et factum ẽ
post hȩc uerba. temptauit ds abraham
& dixit ad cum. Abraham abraham.
Et ille dixit. Ecce ego. Et dixit ei.
tibi dixcro. Certe hic ds non angłs cõ¬
memoratꝰ est. Paulo post uͦ: ita se habet
scriptura. Extendens autẽ abraham
manũ suam. sumpsit gladiũ . oecadete.
filium suum: Et uocauit eũ angłs
dñi de. celo. & dixit ei. Abrabã abrabã.
Et dixit. Ecce ego. Et dixit. Ne ini¬
tias manũ tuam suꝑ puerũ. neq faci¬
as ei quicqua. Quid ad hoc responde¬
tur: An dicturi sunt d̾m uississe. ut
occideretur ysaac: & angłm ꝓhibuisse:
Porro ipsum patr̃e. aduersum di p̃cep¬
tum qui uisserat ut occideret. obtem¬
passe angło ut parceret: R. idendus
& abiciendꝰ est sensꝰ hic. S neq huic
tam grosso & abiecto ullum locum ẽẽ¬
scriptura ꝑmittit. continuo subiungeaᷤ.
Nunceñi cognoui quia times dm̃tu:

Expanded text:
tacitum est? Nam ita legitur, cum immotacitum est? Nam ita legitur, cum immolandus filius ejus praeciperetur: Et factum est post haec verba, tentavit Deus Abraham, et dixit ad eum: Abraham, Abraham. Et ille dixit: Ecce ego. Et dixit ei: tibi dixero. Certe hic Deus, non angelus, commemoratus est. Paulo post vero ita se habet Scriptura: Extendens autem Abraham manum suam, sumpsit gladium, occidere filium suum. Et vocavit eum angelus Domini de coelo, et dixit ei: Abraham, Abraham. Et dixit: Ecce ego. Et dixit: Ne injicias manum tuam super puerum, neque facias ei quidquam. Quid ad hoc respondetur? An dicturi sunt Deum jussisse ut occideretur Isaac, et angelum prohibuisse; porro ipsum patrem adversum Dei praeceptum, qui jusserat ut occideret, obtemperasse angelo ut parceret? Ridendus et abjiciendus hic sensus est. Sed neque huic tam crasso et abjecto ullum locum Scriptura esse permittit, continuo subjungens: Nunc enim cognovi quia times Deum tu,
Abbreviated transcription (Latin):
stephano non quęramꝰ. ipsum librum
unde Stephanꝰ istanarrauit it̾rogemꝰ.
Nunqͥd enim quia scriptũ ẽ & dixit dñs
ds ad abraham. & paulopost. & uisus ẽ
dñs as abrahȩ. & ꝓpterea ista ñ ꝑ angłos
facta sunt: cum alio loco similiter dicat.
uisus ẽ autem ei d̾s ad ilicẽ mambrs :
sedenti ad ostiũ tabernaculi sui meri¬
die & tam̃ consequent̾ adiungat. respi¬
ciens autẽ oculis suis uidit. & ecce tres
uiri stabant suꝑ cum. de quib iam di¬
ximꝰ. Quomodo enim poterunt isti
qui uel a uerbis ad intellectũ nolunt
assurgere. uel facile se ab intellectu in
uerba p̃cipitant. quomͦ poterunt expli¬
care uisũ eẽ dm in uiris trib. nisi eos
sicut etiam consequentia docent angłos
fuisse fateantur:An quia non dictũ
ẽ angłs ei locutꝰ est uel apparuit. ꝓpt̾ea
dicere audebunt moysi quidẽ ulam
uisionẽ ac uocem ꝑ angłm factam. quia
ita scriptũ est. abrahȩ autẽ quia cõme¬
Quid qđ nec apud abraham de angło

Expanded text:
Stephano non quaeramus: ipsum librum unde Stephanus ista narravit, interrogemus. Numquid enim quia scriptum est, Et dixit Dominus Deus ad Abraham ; et paulo post, Et visus est Dominus Deus Abrahae : propterea ista non per Angelos facta sunt? Cum alio loco similiter dicat, Visus est autem ei Deus ad ilicem Mambre, sedenti ad ostium tabernaculi sui meridie; et tamen consequenter adjungat, Respiciens autem oculis suis vidit, et ecce tres viri stabant super eum; de quibus jam diximus . Quomodo enim poterunt isti, qui vel a verbis ad intellectum nolunt assurgere, vel facile se ab intellectu in verba praecipitant, quomodo poterunt explicare visum esse Deum in viris tribus, nisi eos, sicut etiam consequentia docent, angelos fuisse fateantur? An quia non dictum est, Angelus ei locutus est, vel, apparuit; propterea dicere audebunt, Moysi quidem illam visionem ac vocem per angelum factam, quia ita scriptum est; Abrahae autem, quia commeQuid quod nec apud Abraham de angelo
Abbreviated transcription (Latin):
appareie dicebatur. uoces ille. ac species
corporales ꝑ angłos factȩ. sunt. sius ip¬
sis loquentib uel agentib aliquia ex
psona di. sicut etiam ꝓphetas solere.
ostendimꝰ. siue assumentib ex creatu¬
ra quoa ipsi non eẽnt. ubi d̾s fugura¬
te demonstraretur hominib. quod
genꝰ significationũ nec ꝓphetas omi¬
sisse. multis exemplis docet scriptura.
Suꝑ est gͥ iam ut uideamꝰ cum & nato
ꝑ uirginem dño. & corporali specie
sicut columba descendente. sp̃u scõ.
uisisq igneis linguis. sontu facto de
celo. die pentecostes post ascensionẽ
dñi. non ipsum dĩ uerbũ ꝑ substanti¬
am suam qua patri ȩquale atq cos¬
ternum ẽ. nec sp̃c patris & filii ꝑ
suam substantiam qua & ipse. utrisq
equalis atq coȩternus est: s utiq cre¬
atura quȩ illis modis formari & exi¬
stere potuit. corporeis atq mortalibꝰ
sensib apparuerit. quid int̾ illas
demonstrationes & has ꝓprietates

Expanded text:
apparere dicebatur, voces illae ac species apparere dicebatur, voces illae ac species corporales per Angelos factae sunt; sive ipsis loquentibus vel agentibus aliquid ex persona Dei, sicut etiam Prophetas solere ostendimus; sive assumentibus ex creatura quod ipsi non essent, ubi Deus figurate demonstraretur hominibus; quod genus significationum nec Prophetas omisisse, multis exemplis docet Scriptura. Superest igitur jam ut videamus, cum et nato per virginem Domino, et corporali specie sicut columba descendente Spiritu sancto , visisque igneis linguis sonitu facto de coelo die Pentecostes post ascensionem Domini , non ipsum Dei Verbum per substantiam suam qua Patri aequale atque coaeternum est, nec Spiritus Patris et Filii per suam substantiam qua et ipse utrisque aequalis atque coaeternus est, sed utique creatura quae illis modis formari et existere potuit corporeis atque mortalibus sensibus apparuerit, quid inter illas demonstrationes et has proprietates
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim natus ẽ ꝑ conditionẽ. s ꝑ po¬
testatem. Q đ autẽ non aliqu̾e ex angłis
hinc illa omĩa quȩ de xp̃o uenturo in
carne. atq passuro s & resurrecturo in
lege. figurantur. quȩ data est in edictis
angłoꝵ. in quib angłis erat utiq &
do filius. aliquando sine ulla distincti¬
one ꝑsone ds ꝑ illos figurabatur. &¬
si uisibilib & sensibilib formis apparenᷤ.
ꝑ creaturam tam̃ suam ñ ꝑ substantiã¬
suam cui uidenda corda mundantur.
ꝑ hec omĩa quȩ oculis uidentur. & au¬
rib audiuntur. S iam satis quantũ
existimo ꝓ captu meo disputatũ & demon¬
stratũ est quod in hoclibro susceperamus
ostendere. constititiy & ꝓbabilitate. ratio¬
nis. quantũ homo uel potius quantum
ego potui. & firmitate actoritatis quan¬
tum de scripturis scĩs diuma doquia
patuerunt. qđ antiquis patrib nrĩs
ante in carnationẽ saluatoris cum deus

Expanded text:
Non enim natus est per conditionem, sed per poNon enim natus est per conditionem, sed per potestatem. Quod autem non aliquem ex Angelis hinc illa omnia quae de Christo venturo in carne atque passuro, sed et resurrecturo in lege figurantur, quae data est in edictis Angelorum, in quibus Angelis erat utique et sanctus, aliquando sine ulla distinctione personae Deus per illos figurabatur, etsi visibilibus et sensibilibus formis apparens, per creaturam tamen suam, non per substantiam, cui videndae corda mundantur per haec omnia quae oculis videntur et auribus audiuntur. 27. Sed jam satis, quantum existimo, pro captu nostro disputatum et demonstratum est, quod in hoc libro susceperamus ostendere: constititque et probabilitate rationis quantum homo vel potius quantum ego potui, et firmitate auctoritatis quantum de Scripturis sanctis divina eloquia patuerunt, quod antiquis patribus nostris ante incarnationem Salvatoris, cum Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i. Quem ꝓphetarũ non ꝑsecuti sunt
patres ur̃iꝰ Et occiderunt eos qui p̃nun-¬
tiabant de aduentu iusti. cuiꝰ nunc uos
ꝓditores & interfectores fuistis. qui ac-¬
cepistis legem in edictis angłoꝵ nec cu-¬
stoditis. Quid hoc euidentiꝰ. quid
tanta actoritate. robustius. In edictis
quidem angłoꝵ lex illi populo data est:
p̃nuntiabatur aduentꝰ. Et ipse tanqũa
uerbũ di miro & mneffabili modo erat
in angłis in quoꝵ edictis lex ipsa daba¬
tur. unde dicit in eiuangłio. Si credere¬
tis moysi crederetis & mͥ: de me enim
ille scripsit. Per angłos gͦ tunc dñs lo¬
quebatur. ꝑ angłos filus dĩ mediator
dĩ & hominum futurꝰ ex semine abra¬
hȩ suum disponebat aduentũ. ut inue.¬
niret a quib reciꝑetur. confitentes reos
quos lex non impleta fecerat trangres¬
sores. unde. & apł̃s ad galathas dicit.
Quid gͦ lex  Transgressionis grã ꝓposita
est: donec ueniret scm̃ cui ꝓmissum ẽ:
disposita ꝑ angłos in manu mediatoris.

Expanded text:
t patres vestri? Et occiderunt eos qui praenuntiabant de adventu Justi, cujus nunc vos proditores et interfectores fuistis, qui accepistis legem in edictis Angelorum, nec custodistis . Quid hoc evidentius? quid tanta auctoritate robustius? In edictis quidem Angelorum lex illi populo data est: praenuntiabatur adventus; et ipse tanquam Verbum Dei miro et ineffabili modo erat in Angelis, in quorum edictis lex ipsa dabatur. Unde dicit in Evangelio, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit . Per Angelos ergo tunc Dominus loquebatur, per Angelos Filius Dei, mediator Dei et hominum futurus ex semine Abrahae suum disponebat adventum, ut inveniret a quibus reciperetur, confitentes se reos, quos lex non impleta fecerat transgressores. Unde et Apostolus ad Galatas dicit, Quid ergo lex? Transgressionis gratia posita est, donec veniret semen cui promissum est, dispositum per Angelos in manu Mediatori
Abbreviated transcription (Latin):
Uiri fr̃s & patres. audite inquit.
Ds̃ głe apparuit abrahe patri nr̃o. cũ
eẽt in mesopotamia sẏrię. Ne qͥs aut̾ẽ
arbitraretur tunc đm gloriȩ per id
qđ in scipso ẽ cuiꝰquã oculis apparuisse
mortalium. in consequentib dicit qd̃
moysi angłs apparuerit. Fugit inqͥt
moyses in uerbo isto. & factus ẽ inqui¬
linꝰ in terra madian: ubi genuit filioᷤᷤ
duos. Et completis illic annis quadra¬
ginda. apparuit illi in deserto montis
sẏna angłs dñi in flamina ignis ĩ rubo.

Expanded text:
Viri fratres et patres, audite, inquit: Viri fratres et patres, audite, inquit: Deus gloriae apparuit Abrahae patri nostro, cum esset in Mesopotamia . Ne quis autem arbitraretur tunc Deum gloriae, per id quod in se ipso est, cujusquam oculis apparuisse mortalium, in consequentibus dicit, quod Moysi angelus apparuerit. Fugit, inquit, Moyses in verbo isto, et factus est inquilinus in terra Madian, ubi genuit filios duos. Et completis illic quadraginta annis, apparuit illi in deserto montis Sina angelus Domini in flamma ignis
Abbreviated transcription (Latin):
ed ait aliquis. Cur gͦ scriptũ est
dixit dñs ad moysenꝰ: & ñ potius
dixit angłs ad moysen. Quia cũ uer¬
ba iudicis precoꝑnuntiat. non scribit᷑
ingestis ille prẽcodixit. s ille uidex.
Sic etiam loquente ꝓpheta scõ. & si di¬
camꝰ ꝓpheta dixit: nichil aliud quam
dñm dixisse intelligi uolumꝰ. Et si
dicamꝰ dñs dixit. ꝓphetam ñ subtra¬
himꝰ. s qͥs ꝑ cum dixerit ammonemꝰ.
Et illa quidem scriptura sepe aꝑit
angłm ẽẽ dñi. quo loquente identidẽ
dicitur dñs dixit. sicut iam demon̾tra¬
uimꝰ. s ꝓpter eos qui cum scriptura
illic angłm nominat. ipsum ꝑ seipsũ
filium dĩ uolunt intelligi: quia ꝓpter
annuntiationẽ paternę ac suȩ. uolun¬
tatis a ꝓpheta dictus ẽ angłs: ꝓpterea
uolui ex hac epła manifestius testimo¬
mumdare. ubi ñ dictum ẽ ꝑ angłm.¬
s ꝑ angłos. Namae stephanꝰ in actib
apłoꝵ co modo narrat hȩc. quo etiam
in ueterib libris conscripta sunt.

Expanded text:
ed, ait aliquis, cur ergo scriptum est, Dixit Dominus ad Moysen; et non potius, Dixit Angelus ad Moysen? Quia cum verba judicis praeco pronuntiat, non scribitur in gestis, Ille praeco dixit; sed, Ille judex: sic etiam loquente propheta sancto, etsi dicamus, Propheta dixit, nihil aliud quam Dominum dixisse intelligi volumus. Et si dicamus, Dominus dixit, prophetam non subtrahimus, sed quis per eum dixerit admonemus. Et illa quidem Scriptura saepe aperit angelum esse Dominum, quo loquente identidem dicitur, Dominus dixit, sicut jam demonstravimus. Sed propter eos, qui cum Scriptura illic angelum nominat, ipsum per se ipsum Filium Dei volunt intelligi, quia propter annuntiationem paternae ac suae voluntatis a propheta dictus est angelus: propterea volui ex hac epistola manifestius testimonium dare, ubi non dictum est, s. 24. Nam et Stephanus in Actibus Apostolorum eo more narrat haec, quo etiam in Libris veteribus conscripta sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
de bono. & uocas me scãm qđ uides ma¬
gistrũ bonũ.Hec forma filũ hominiᷤ
est. hec forma accepta ẽ. hec forma appa.¬
rebit in udicio non tantũ iustis . s &
impiis: & huiꝰ formȩ uisio non erit cis¬
in bonũ quimale agunt. Est autem
uisio formȩ meȩ. in qua cum essem non
rapinam arbitratus sum e̾ẽ equalis dõ.
s ut hanc acciꝑem: menctipsũ exinani¬
qui ñ apparebi nisi ad gaudium.
qd ñ auferetur a uistis. cui gaudio fut᷑o
suspirabat qͥ dicit unam petii a dño hanc
requiram. ut inhabitẽ in domo dñiꝑ õs
dies uitȩ meş. ut contempler delectatio¬
nẽ dñi. unus gͦ ds ipse est solus bonus.
ad hoc quia nemo eum uidet ad luctũ
& planctũ. s tantũ ad salutẽ & leticiam
ueram: Scd̃m illam formã sime intel¬
ligis. bonus sum. Si autẽ scđ̃m hanc¬
solam. qͥd me interrogas de bono. si int̃
illos cris qui uidebunt in quẽ pupuger̃t.
& ipsa uisio malũ eiserit. qͥa penalis erit:¬

Expanded text:
de bono et uocas me secundum quod uides made bono et uocas me secundum quod uides magistrum bonum? haec forma filii hominis est, haec forma accepta est, haec forma apparebit in iudicio non tantum iustis sed et impiis, et huius formae uisio non erit in bonum eis qui male agunt. est autem uisio formae meae, in qua cum essem non rapinam arbitratus sum esse aequalis deo, sed ut hanc acciperem, me ipsum exinaniqui non apparebit nisi ad gaudium quod non auferetur a justis; cui gaudio futuro suspirat qui dicit, Unam petii a Domino, hanc requiram; ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae, ut contempler delectationem Domini : unus ergo Deus ipse est solus bonus, ob hoc, quia nemo eum videt ad luctum et planctum, sed tantum ad salutem et laetitiam veram. Secundum illam formam si me intelligis, bonus sum: si autem ssolam, quid me interrogas de bono? si inter illos eris qui uiderunt in quem pupugerunt, et ipsa uisio malum illis erit. CCXXX. DE HIS SCRI
Abbreviated transcription (Latin):
uisionẽ ds apparet mundis corde. qm̃
qu̾ã bonꝰ ds isrł rectis corde. Quando
autẽ uidic̃e uidebunt mali. ñ eis uide.¬
bitur bonꝰ. quia ñ ad eum gaudebunt
corde. s tunc se plangent om̃s tribus
terrȩ. in numero utiq ialoꝵ om̃iũ
& infidelium. Propt̃ hoc etiam illi qͥeum
dixerat magistrũ bonũ quȩrens ab eo con¬
silium consequendȩ uitȩ et̾ne: respondit.
Quid me interrogas de bono: Nemobonꝰ
nisi unꝰ as. cũ & hominẽ alioloco dicat
bonũ ipse dñs. Bonus inqt homo de
bono thesauro cordis sui ꝓfert bona. &
malꝰ homo de malo thesauro cordis sui
ꝓfert mala. S quia ille uitam ȩternam
quęrebat. uita autẽ eterna est in illa
contemplatione. qua ñ ad pęnam uidet᷑
ds s ad gaudium sempit̾nũ. & non intel¬
ligebat cum quo loquebatur. quitantũ¬
modo cũ filium hominis arbitrabatur.
quid me interrogas inqͥt debono. idẽ
istam formã qua uides qͥd interrogas

Expanded text:
uisionem deus apparet mundis corde, quoniam uisionem deus apparet mundis corde, quoniam quam bonus deus Israhel rectis corde! quando autem iudicem uidebunt mali, non eis uidebitur bonus, quia non ad eum gaudebunt corde, sed tunc se plangent omnes tribus terrae, in numero itaque malorum omnium et infidelium. propter hoc etiam illi qui eum dixerat magistrum bonum quaerens ab eo consilium consequendae uitae aeternae respondit: quid me, inquit, interrogas de bono? nemo bonus nisi unus deus, cum et hominem alio loco dicat bonum ipse dominus: bonus. inquit, homo de bono thesauro cordis sui profert bona, et malus homo de malo thesauro cordis sni profert mala. sed quia ille uitam aeternam quaerebat, uita autem aeterna est in illa contemplatione, qua non ad poenam uidetur deus, sed ad gaudium sempiternum, et non intellegebat cum quo loquebatur, quia tantummodo eum filium hominis arbitrabatur: quid me interrogas, inquit, de bono? id est "istam formam, quam uides, quid me interrogas
Abbreviated transcription (Latin):
d̃i scdm id qđ informa dĩ equalis ẽ patri
uidere iniqui non possunt: oportet autẽ
ut iudicẽ uiuoꝵ & mortuoꝵ. cũ coram
uidicabuntur. & iusti uideant & iniqui.
N olite inqͥt hoc mirari. qm̃ uenit hora
in qua om̃s qui in monum̃tis sunt: au¬
dient uocẽ eiꝰ. Et ꝓdient qui bona
gesserunt in resurrectionẽ uitȩ: qui uͦ¬
mala gesserunt in resurrectionẽ iudiciĩ.
Ad hoc gͦ oportebat ut ido acciꝑet illam
potestatem qua filius hominis est.
ut resurgentes om̃s uiderent eum in
forma in qua uideri ab om̃ib potest.
s alii ad dampnationẽ. alii ad uitam
ȩternam. Quȩ est autẽ uita ȩterna.
nisi illa uisio quȩ ñ concedit᷑ impiis:
Ut cognoscant te inqͥt unũ dm̃ uerũ:
ipsum uim xp̃m. nisi quẽadmodum
unũ dm uerũ. qui ostendet scip¬
sum illis. non qͦmodo ostendet se ctiã
punendis in forma filii hominis .o
Scđ̾m illam uisionẽ bonus ẽ. scđ̾m quã

Expanded text:
dei secundum id quod in forma dei aequalis est patri dei secundum id quod in forma dei aequalis est patri uidere iniqui non possunt, oportet autem, ut iudicem uiuorum et mortuorum, cum coram iudicabuntur, et iusti uideant et iniqui: nolite, inquit, hoc mirari, quoniam ueniet hora, in qua omnes qui iudicabuntur sunt audient uocem eius, et prodient qui bona gesserunt in resurrectionem uitae, qui mala gesserunt in resurrectionem iudicii. ad hoc ergo oportebat, ut ideo acciperet illam potestatem, quia filius hominis est, ut resurgentes omnes uiderent eum in forma, in qua uideri ab omnibus potest, sed alii ad damnationem, alii ad uitam aeternam. quae est autem uita aeterna nisi illa uisio, quae non conceditur impiis? ut agnoscant te, inquit, unum uerum deum inum Christum nisi quemadmodum unum uerum deum, qui ostendit se ipsum illis, non quomodo se ostendit etiam puniendis in forma filii hominis ? Secundum illam uisionem bonus est, secundum quam
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad. Uisionẽ sue claritatis. in qͣ
uenturꝰ est ad iudicuim. quȩ uisio com¬
munis erit & impiis & iustis. Sequit᷑
enim & dicit. Et potestatẽ. dedit ei uidi¬
cium facere: quia filius hominis est.
Puto nichil esse manifestius. Nam quia
filius dĩ est equalis patri. non accepit
hanc potestate uidicii faciendi. s habet
illam cũ patre. in occulto. Accepit autẽ
illam ut boni & mali cum uideant uidi¬
cantẽ. quia filius hominis est. Uisio
quippe. filii hominis: exhibebit᷑ & malis.
Nam uisio formȩ d̃ĩ non nisi mundeᷤ corde.
quia ipsi d̾m uidebunt. id ẽ solis piis.
quoꝵ dilectioni hoc ipsum ꝓmittit.
quia ostendet scipsum illis. Et ido uide.
Quid nos ꝓhibet mirari. nisi illud quod
reuera miratur om̃is quiñ intelligit.
ut ido diceret patrẽ. dedisse ei potestatẽ
iudicium facere. qm̃ filius hominis est.
cum magis quasi hoc expectaretur ut
diceret. qm̃ filius dĩ est: S quia filium

Expanded text:
uenit ad uisionem suae claritatis, in qua uenit ad uisionem suae claritatis, in qua uenturus est ad iudicium, quae uisio communis erit et impiis et iustis. sequitur enim et dicit: et potestatem dedit ei et iudicium facere, quoniam filius hominis est. puto nihil esse manifestius. nam quia filius dei est et aequalis est. patri, non accipit hanc potestatem iudicii faciendi, sed habet illam cum patre in occulto; accipit autem illam, ut boni et mali eum uideant iudicantem, quia filius hominis est. uisio quippe filii hominis exhibebitur et malis; nam uisio formae dei non nisi mundis corde, quia ipsi deum uidebunt, id est solis piis, quorum dilectioni hoc ipsum promittit, quia ostendere se ipsum illis. et ideo uide oc. quid nos prohibet mirari nisi illud quod re uera miramur omnis, qui non intellegit, ut ideo diceret patrem dedisse ei potestatem et iudicium facere, quoniam filius hominis est, cum magis quasi hoc exspectaretur, ut diceret, quoniam filius dei est? sed quia filium
Abbreviated transcription (Latin):
quia uidex forma filii hominis appa-¬
rebit: quȩ forma non est patris s filii.
nec cafili in qua equalis ẽ patri. ẜ in qͣ
minor ẽ ꝑatre. ut sit in iudicio conspicu¬
us & honis & malis. Paulo post cñidicit:
Am̃ aicouosns quia qͥ uerbũ meũ auadit ae cie.
ant ci qͥ memisit. habet uitã ȩternam.
Et in iudicium ñ ueniet. s transiet a mor¬
te inuitam. Hȩc uita ȩterna est illa ui¬
sio: quȩ non ꝑtinet ad malos. Deinde.
sȩquitur: A. iñ dico uobis quia ueniet
hora & nunc est: cũ mortui audient
uocem filii dĩ: & quiaudierint uiuent.
Et hoc ꝓprium est pioꝵ. qui sicaudiunt
de incarnatione eiꝰ. ut credant qͥa filius
dĩ est. Ia est sic eum ꝓpter se factum
accipiunt. minorẽ patre in formaser.¬
ui. ut credant quia equalis est patri in
forma di. Et ido sequitur. & hoc ipsũ
commendans dicit. Sicut pat̾ habet
uitam in scmctipso. ita dedit & filio
uitam habere in semetipso. D eide

Expanded text:
quia index forma filii hominis appaquia index forma filii hominis apparebit, quae forma non est patris, sed filii, nec ea filii, in qua aequalis est patri, sed in qua minor est patre, ut sit in iudicio conspicuus et bonis et malis. paulo post enim dicit: amen dico uobis, quia qui uerba mea audit et credit in eum qui me misit, habet uitam aeternam et in iudicium non ueniet, sed transiet de morte inuitam. haec uita aeterna est illa uisio, quae non pertinet ad malos. deinde sequitur: amen, amen dico uobis, quia ueniet hora et nunc est, cum mortui audient uocem filii dei, et qui audierint, uiuent. et hoc proprium est piorum, qui sic audiunt de incarnatione eius, ut credant, quia filius dei est, id est sic eum propter se factum accipiant minorem patre in forma serui, ut credant, quia aequalis est patri in forma dei. et ideo sequitur et hoc ipsum commendans dicit: sicut enim habet pater uitam in semet ipso, ita dedit et filio uitam habere insemet ipso. deinde
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ sit om̃e iudiciũ dedit filio satis
hinc apparet: quia si scd̾m illud diceret᷑
re in semetipso: non utiq diceretur.
pat̾ non uidicat quẽqua. Scd̾m hoc
enum qd equalẽ pat̾ genuit filium.:
udicat cũ illo. Scd̾m hoc gͦ dictũ est
qd in iudicio non forma dĩ s forma
filiĩ hominis apparebit. Non quia nõ
udicabit qui dedit om̃e uidiciũ filio.
cũ de illo dicat filius est quiquerat &
iudicet. s ita dictũ est pat̃ ñ uidicat quẽ.¬
quam. s om̃e uidiciũ dedit filio. Ac si
diceretur. Patre nemo uidebit in udicio
uiuoꝵ & mortuoꝵ. s om̃s filium. quia
& filius hominis est. ut possit & ab un¬
piis uideri. cũ & illi uidebunt in qu̾e.
pupugerunt. Qđ ne conicere. potiꝰ
quam aꝑte. demonstrare uideamur.
ꝓferemꝰ eiusdem dñi certã manifestãꝙ
sententiam. qua ostendamꝰ ipsam fu-¬
isse causam ut diceret pat̾ non iudicat
quemqu̾a. s om̃e uidicium dedit filio.

Expanded text:
dictum sit, Omne judicium dedit Filio, satis dictum sit, Omne judicium dedit Filio, satis hinc apparet, quia si secundum illud diceretur am in semetipso; non utique diceretur, Pater non judicat quemquam. Secundum hoc enim quod aequalem Pater genuit Filium, judicat cum illo. Secundum hoc ergo dictum est, quod in judicio, non forma Dei, sed forma filii hominis apparebit. Non quia non judicabit qui dedit omne judicium Filio, cum de illo dicat Filius, Est qui quaerat, et judicet: sed ita est dictum, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio; ac si diceretur: "patrem nemo uidebit in iudicio uiuorum et mortuorum, sed omnes filium", quia et filius hominis est, ut possit et ab impiis uideri, cum et illi uidebunt in quem pupugerunt. Quod ne conicere potius quam aperte demonstrare uideamur, proferimus eiusdem domini certam manifestamque sententiam, qua ostendimus ipsam fuisse causam, ut diceret: pater non iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio,
Abbreviated transcription (Latin):
nec ipse pater uidicabit. Scd̾m
hoc enim dictũ est pat̾ non iudicat quẽ¬
quam. s om̃e iudiciũ dedit filio. O. d̾
utrum ex illa locutione dictũ sit quam
supͣ cominemorauimꝰ ubiait. sic dedit
filio uitã habere in semetipso. ut signi¬
ficaret quia sit genuit filium: an ex illa
de qua loquitur apłs dicens. ꝓpter quod
cum suscitauit & donauit ei nom̃ qđ est
suꝑ om̃e nom̃. hoc enim de filio hominiᷤ
dictũ est. scd̃m quẽ dĩ filius excitatus ẽ
a mortuis. ille quippe in forma di equaliᷤᷤ
est patri. ex qua se exinaniuit form̾a serui
accipiens. in ipsa forma serui agit & patit᷑.
& accipit. qđ consequent᷑ texit apłs. humi
liauit se factus obediens usq ad mortẽ.
mortẽ autẽ crucis. ꝓpter quod eum exal¬
tauit. & donauit ei nom̃ qđ est super
om̃e nomen. ut in nomine iesu omne.
genu flectatur. celestium. terrestrium.
&e infernoꝵ: & om̃is lingua confiteat᷑
gͦ sc̃m illam anscãm istã locutionem

Expanded text:
ater judicabit; secundum hoc enim dictum est, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Quod utrum ex illa locutione dictum sit, quam supra commemoravimus, ubi ait, Sic dedit Filio habere vitam in semetipso , ut significaret quia sic genuit Filium: an ex illa de qua loquitur Apostolus dicens, Propter quod eum suscitauit et donauit ei nomen, quod est super omne nomen - hoc enim de filio hominis dictum est, secundum quem dei filius suscitatus est a mortuis. ille quippe in forma dei aequalis est patri, ex qua se exinaniuit formam serui accipiens; in ipsa forma serui et agit et patitur et accipit, quae consequenter contexit apostolus: humiliauit se, factus oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis. propter quod eum exaltauit et donauit ei nomen, quod est super omne nomen, ut in nomine Iesu omne genu flectatur caelestium, terrestrium et infernorum et omnis lingua confiteatur, ergo secundum illam, an secundum istam locutionem
Abbreviated transcription (Latin):
substantia. scđ̾m quam uerbũ est ꝑ qd̾
facta sunt om̃ia nichilq abhorret asana
doctrina: securi utamur non uno tan¬
tum: s quotot᷑ repperiripotuerint.
Tantõ enim fortius conuincuntur here¬
tici: quanto plures exitus patent ad
eoꝵ laqueos euitandos. S ea quȩ con¬
sideranda sunt adhuc: abalio ia petamꝰ

Expanded text:
substantia, secundum quam Verbum est per quod substantia, secundum quam Verbum est per quod facta sunt omnia, nihilque abhorret a sana doctrina: securi utamur, non uno tantum, sed quotquot reperiri potuerint. Tanto enim fortius convincuntur haeretici, quanto plures exitus patent ad eorum laqueos evitandos. Sed ea quae adhuc consideranda sunt, ab alio jam petamus