comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad scł̃arem reu̾ti habitũ ipsis filis qͣndoq
penitus ñ licebit: s conuicti qd̃ confurã aut
religiosam uestem aliqñ babuerint: mox ad
religionis & cultũ habitũq reuocent᷑. & sub
strenua districtione huiꝰce obseruantiȩ inser¬
iuire cogant᷑. Parentib sane: filios suos religio¬
in contradere ñ ampliꝰ quã usq ad duodecimũ
etatis eoꝵ annũ. licentia poterit ẽẽ. Postea uͦ an
uoluntate parentũ. ansue deuotionis sit so¬
litariũ uotũ: erit filiis licitũ religionis assu¬
mere cultũ. Quisquis aũ ł abolitione tonsu¬
rȩ:. ł scłaris uestis assũptione detectus fuerit
attigisse transgressionẽ: excõmunicationis
censurã accipiat. & religioni semꝑ inhereat.

Expanded text:
tum ipsis filiis quandoque penitus non licebit, sed convicti quod tonsuram aut religiosam vestem aliquando habuerint, mox ad religionis cultum habitumque revocentur, et sub strenua districtione hujusce observantiae inservire cogantur. Parentibus sane filios suos religioni contradere non amplius, quam usque ad duodecimum aetatis eorum annum licentia poterit esse; postea vero an cum voluntate parentum, an suae devotionis sit solitarium votum, erit filiis licitum religionis assumere cultum. Quisquis autem vel abolitione tonsurae vel saecularis vestis assumptione detectus fuerit attigisse transgressionem, et excommunicationis censuram accipiat, et religioni semper inhaereat.
Abbreviated transcription (Latin):
ut iuxta apłm ꝓuideamꝰ bona ñ solũ corã
õo s etiã corã om̃ib hominib Oportet gͥ
ut cubiculo ep̃i & secretiorib quib libet
obsequiis since opinionis sacerdotes et
clerici assistant. qui uigilantẽ. orantẽ.
sacra eloquia scrutantem. ep̃m suũ iugit̃
tatores. & ad dĩ głiam p̾dicationis existãt.

Expanded text:
tolum provideamus bona, non solum coram Deo, sed etiam coram omnibus hominibus. Oportet igitur ut cubiculo episcopi et secretioribus quibuslibet obsequiis sincerae opinionis sacerdotes et clerici assistant, qui vigilantem, orantem, sacra eloquia scrutantem, episcopum suum jutatores, et ad Dei gloriam praedicationis existant.
Abbreviated transcription (Latin):
riꝰ meatũ accipiat. ne callidꝰ hostis occasionẽ
unieniens. de deceptione religiosi habitꝰ qd̃
laicos disponende non respiciant. ꝯ¬
ynodali decreto sancitũ ẽ. ne laici ł scłarẽ
de uiris do dicatis. eccłieq facultatib aliqͥd
ad se putent ł p̃sumant pret̃ reu̾entiã ꝑ¬
tinere. quoꝵ quaꝵ q sacerdotib disponen¬
diindiscusse a d̾o cura cõmissa docet᷑. Siqͥs
ꝯtra hec uenire p̃sumpserit: anathemate

Expanded text:
rius meatum accipiat, ne callidus hostis occasionem rius meatum accipiat, ne callidus hostis occasionem inveniens, de deceptione religiosi habitus quod laicos disponendae non respiciant. Synodali decreto sancitum est, ne laici vel saeculares de viris Deo dicatis Ecclesiaeque facultatibus aliquid ad se putent vel praesumant praeter reverentiam pertinere, quorum quarumque sacerdotibus disponendi indiscusse a Deo cura commissa docetur. Si quis contra haec venire praesumpserit. anathemate
Abbreviated transcription (Latin):
uirginitatis ꝓposito ꝯstitute. barbaricã
ꝑtulere molentiã. & integritatẽ pudoris
ñ in aĩo s corꝑe ꝑdidert̃. ea nob̃ uid̾r seruan¬
da moderantia. ut neq inuiduarũ deician¬
tur gradũ. neq in sacrarũ & ꝑseuerantiũ
uirginũ numero censeant᷑. Quib sim oĩb
stimonie: soliditatẽ m̃te custodiunt. sacra¬
m̃toꝵ eis ñ ẽ neganda cõmunio. q intustũ
est illas in eo ł argiti uel notari. qd̾ ñ uolun¬
tas admisit. s ius hostilis crupit. De qͣdam
abbatissa q̃ se ꝓclamatierat suꝑ militib ĩ¬
isinuauit nobis claustro suo hospitantibꝰ.
riũ ipsius milites hospitent᷑. Et om̃ino de fr̃¬
nitatis ur̃ȩ sollicitudine mirati sumꝰ. cur hoc
pacient̃ tulerit. & ñ uld̃ c̃ om̃i celeritate fece¬
rit em̃dare. Unde hortam᷑. ut ł ñc stuctii ur̃i
sit: instant̃ eis quoꝵ it̃ ẽ ĩmin̾e. qͣtinꝰ sine ali¬
qͣ exinde excusatione tollant᷑. & nullꝰ ulic ulte¬

Expanded text:
arbaricam pertulere violentiam, et integritatem pudoris non animo, sed corpore perdiderunt, ea nobis videtur servanda moderatio, ut neque in viduarum dejiciantur gradu, nec in sacrarum, et perseverantium virginum numero censeantur: quibus, si in omnibus stimoniae soliditatem mente custodiunt, sacramentorum non est neganda communio, quia injustum est illas in eo vel argui, vel notari, quod non voluntas amittit, sed vis hostilis eripuit. Causamabbatissa, quae se proclamaverat super militibus in claustro suo hospitantibus.rium ipsius milites hospitentur. Et omnino de fraternitatis vestrae sollicitudine mirati sumus, cur hoc patienter tulerit, et non illud cum omni celeritate fecerit emendare. Unde hortamur, ut vel nunc studii vestri sit, inscanter eis, quorum interest, imminere, quatenus sine aliqua exinde excusatione tollantur, et nullus illic ulte
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uiri. qr nec om̃is filius heres est
patris. Nuptiarũ aũ fed̾a int̃ in¬
genuos st̃ legitima. & int̾ equales¬
& mũlto prius hoc ipsũ dño ꝯstituente qͣm
initiũ romani iuris existeret. Itaq aliud ẽ
uxor aliud ꝯcubina. sic̃ alid̃ ẽ ancilla aliud
lib̾a. Propt̃ qd̾ etiã apłs ad manifestandã
harũ ꝑsonarũ discretionẽ. testimoniũ ponit
ex genesi. ubi dr abrahe. Eice ancillã & filiũ
eiꝰ. ñ enĩ heres erit filiꝰ ancille cũ filio meo¬
ysaac. Unde societas nuptiarũ ita ab inicio
ꝯstituta sit. ut p̃ter sexuũ ꝯiunctionẽ q̃ ha¬
beret in se xp̃i & eccłie sacram̃tũ. dubiũ ñ ẽ
eã mulierẽ ñ ꝑtinere ad matͥmoniũ. in qua¬
Docet᷑ nuptiale ñ fuisse misteriũ. Igit᷑ cuiꝰli¬
bet locilaicus si filiam suã uiro habenti con¬
cubinã in matrimoniũ dederit. ñ ita accipi¬
endũ est quasi eã ꝯiugato dederit. nͥ forte il¬
la mulier & ingenua facta. & dotata legi¬

Expanded text:
 viri, quia nec omnis filius est heres patris. Nuptiarum autem foedera inter ingenuos sunt legitima, et inter coaequales, multo prius hoc ipsum Domino constituente, quam initium Romani juris exsisteret. Itaque aliud est uxor, aliud concubina; sicut aliud ancilla, aliud libera. § 1 Propter quod etiam Apostolus ad manifestandam harum personarum discretionem testimonium ponit ex Genesi, ubi dicitur Abrahae: Ejice ancillam et filium ejus. Non enim haeres erit filius ancillae cum filio liberae . » Unde societas nuptiarum ita ab initio constituta sit, ut praeter servum conjunctionem haberent in se Christi et Ecclesiae sacramentum, dubium non est eam mulierem ndocetur nuptiale non fuisse mysterium. Igitur cujuslibet loci clericus, si filiam suam viro habenti concubinam in matrimonium dederit, non ita accipiendum est, quasi eam conjugato dederit, nisi forte illa mulier et ingenua facta, et dotata legi
Abbreviated transcription (Latin):
redebet uno aut duob dieb ꝑ parro¬
chias quas uisitaturꝰ ẽ. & plebe ꝯuocata
anmntiare debet ꝓprii pastoris aduen¬
tũ. Et ut õs exceptis infirmis ad eiꝰ syno¬
dũ die denõiata ĩpret̾misse occurrant.
& om̃imodis ex auctoritate scõꝵ canonũ
si quis absq graui necessitate defuerit.
ꝓculdubio a cõmunione xp̃iana sit repel¬
minorib & leuiorib calisis corrig̾e potest.
em̃dare satagat. ut pontifex ueniens.
nequaqͣm in faciliorib negociis fatiget᷑.
aut sibi ĩmorari ampliꝰ necesse sit ibi ꝙͣ
expensa sufficiat. Ait enĩ dñs ad moysen
de huiꝰcemodi cooꝑatoribꝰ. ut tecũ inquit
sustentent onꝰ popłi. & ñ tu solus graue¬
ris. Et beatus iob̃es baptista adtientũ do-¬
mini p̃cucurrit p̾dicando dicens. Pem¬
tentiã agite. & cet̾a. Et item. Parate uiã
rentia a plebib sibi subiectis suscipien¬
uus ẽ. ut illis cũ laude dicat᷑. qd̾ apłs disci¬
płis dicit. Testimoniũ inquit uob ꝑhibeo

Expanded text:
re debet uno aut duobus diebus per parochias quas visitaturus est. Et plebe convocata, annuntiare debet proprii pastoris adventum. Et ut omnes, exceptis infirmis, ad ejus synodum die denominata impraetermisse occurrant, et omnimodis ex auctoritate sanctorum canosi quis absque gravi necessitate defuerit, procul dubio a communione Christiana sit repelminoribus et levioribus causis corrigere potest, emendare satagat; ut pontifex veniens nequaquam in facilioribus negotiis fatigetur, aut ibi immorari amplius neexpensa sufficiat. Ait enim Dominus ad Mosen, de hujuscemodi cooperatoribus: Ut tecum, inquit, sustentent onus populi, et non tu solus graveris. Et beatus Joannes Baptista adventum Domini praecucurrit praedicando, dicens: Poenitentiam agite, etc. Et item: Parate viam rentia a plebibus sibi subjectis suscipiendus est: ut illis cum laude dicatur quod Apostolus discipulis dicit: Testimonium, inquit, vobis perhibeo,
Abbreviated transcription (Latin):
didicimꝰ quosdã ex nr̃o collegio conĩ
m̃ores eccłiasticos laicos habere in reb
oiuinis ꝯstitutos echonomos. Promde pa¬
riter tractantes elegimus. ut unꝰquisq
ñ debet dispar ẽẽ ꝓfessio. Qd̃ etiã in
lege diuina ꝓhibetur. dicente moyse
ñ arabis in boue simul & asmo. qd̾ ẽ
homines diu̾sȩ ꝓfessionis in officio uno
ñ sociab. Unde oportet nos & diuinis li-¬
bris. & scõꝵ patrũ obedire p̃ceptis. ꝯstitu¬
entes ut hi qui in administrationibꝰ ec-¬
cłie pontificib sociant᷑ discrepare ũ de¬
beant. nec ꝓfessione nec habitu. Nec cohe¬
rere & ꝯuingi posfunt. quib & studia &
uota diu̾sa st̃. Si qͥs aũ ep̃c post hec eccłi¬
asticã rem ad laicalẽ ꝓcurationẽ ad mini-¬
strandã elegerit. aut sine testimonio ec¬
chonomi gub̃nandã credid̾it. uere ut cõ¬
temptor canonũ. & fraudator eccłiasticaꝵ
rerũ. ñ solũ xp̃o de reb pauꝑũ iudicabit᷑
reus. s etiã & ꝯcilio manebit obnoxius.

Expanded text:
didicimus quosdam ex nostro collegio, contra mores ecclesiasticos, laicos habere in rebus divinis constitutos oeconomos. Proinde pariter tractantes, elegimus ut unusquisquenon debet dispar esse professio. Quod etiam in lege divina prohibetur, dicente Moyse: Non arabis in bove simul et asino , quod est, homines diversae professionis officio uno non sociabis. Unde oportet nos et divinis libris, et sanctorum Patrum obedire praeceptis, constituentes ut hi qui administrationibus ecclesiae pontificibus sociantur, discrepare non debeant nec professione, nec habitu, nec cohaerere et conjungi possunt, quibus et studia et vota diversa sunt. Si quis autem episcopus post haec ecclesiasticam rem ad laicalem procurationem administrandam elegerit, aut sine testimonio oeconomi gubernanda crediderit, vere ut contemptor canonum et fraudator ecclesiasticarum rerum, non solum Christo de rebus pauperum judicabitur reus, sed etiam et concilio manebit obnoxius.
Abbreviated transcription (Latin):
uun q̃ est eccłia sine lucerna u̾bi diuim
remaneat. S & isdem talis existat. quẽ
amor pecuniȩ ñ uexet. aut reꝓbi mores &
ꝯu̾satio rẽp̃hensibilis concẽptibilẽ reddat.
hinc ẽ qd̾ cũ moyses querelã in ꝯspectu dĩ
pon̾et. ñ se posse portare tantũ onus qd̵
ei fuerat. ĩpositũ audiuit a dño. Congre

Expanded text:
vivi, quae est Ecclesia, sine lucerna verbi divini vivi, quae est Ecclesia, sine lucerna verbi divini remaneat. Sed et isdem talis existat quem amor pecuniae non vexet, aut reprobi mores et conversatio reprehensibilis contemptibilem reddat. Hinc est quod cum Moyses querelam in conspectu Dei deponeret se non posse portare tantum onus quod ei fuerat impositum, audivit a Domino: Congre
Abbreviated transcription (Latin):
conuenit. ut ep̃i ꝑ singłas eccłias &
dioceses euntes. pͥmũ discutiant clericos.
quomͦ ordinẽ teneant baptismi ł missa¬
rũ. & qualit̾ queq officia in eccłia ꝑagãt.
& si recta qͥdẽ inuenerint. do gr̃as. Sin
autẽ minime: doc̾e debent ignaros.
titudine onerosus existat. nec unqͣm
qlunquagenartũ numerũ enectionis
excecdat. aut ampliꝰ quã una die ꝑ unã¬
quãq basilicã remorandi licentiã habe
at. Si ep̃c partochiã suã uisitare neqͥuerit.
uiros ꝓbabilis uite ꝑse mittat.
d̾ si ep̃c aut languore decentꝰ. aut aliis
occupationib ĩplicatus. uisitationẽ
uioceseos explere neqͥuerit. prb̃ros ꝓba¬
bilis uitȩ aut diaconos mittat. qui re¬
t quisq ep̃c talẽ uxta se ꝓ uiribꝰ ha¬
b̾e decertet. qͥ uixta sincerissimũ &
purissimũ sensũ catholicoꝵ patrũ fide
& obseruatione mandatoꝵ dei. seu & p̃¬
dicationis doctrina prb̃ros plebiũ assi¬
due instruat. & informet. ne domus d̾ĩ

Expanded text:
convenit ut episcopi per singulas ecclesias et dioeceses euntes, primum discutiant clericos quomodo ordinem teneant baptismi, vel missarum, et qualiter quaeque officia in Ecclesia peragant. Et si recte quidem invenerint, Deo gratias. Sin autem minime, docere debent ignaros. ltitudine onerosus existat, nec unquam quinquagenarium numerum evectionis excedat, aut amplius quam una die per unamquamque basilicam remorandi licentiam habescopus parochiam suam visitare nequiverit, viros probabilis vitae pro se mittat. Quod si episcopus, aut languore detentus, aut aliis occupationibus implicatus, visitationem dioeceseos explere nequiverit, presbyteros probabilis vitae, aut diaconos mittat, qui redUt quisque episcopus talem juxta se pro viribus habere decertet, qui juxta sincerissimum et purissimum sensum catholicorum Patrum, fide et observatione mandatorum Dei seu et praedicationis doctrina presbyteros plebium assidue instruat et informet, ne domus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
sti qd̾ senes popłi sint ac magistri. & aufe¬
ram de sp̃utuo. tradãq eis ut sustentent
tecũ omis popłi. & ñ tu solus graueris.
Quid in moyse nisi sũmũ sacerdotiũ.
uelle. & in partito sibi onere totis uirib
cooꝑari. Hoc enĩ significat qd̃ ñ aliũ s
enisdẽ moysi sp̃m accipiunt. De ep̃o ne

Expanded text:
ac magistri, et auferam de spiritu tuo, tradamaue eis, ut sustentent tecum onus populi, et non tu solus graveris . Quid in Moyse nisi summum sacerdotium, demque velle et in partito sibi onere totis viribus cooperari. Hoc enim significat quod non alium sed ejusdem Moysi spiritum accipiant. 32 De e
Abbreviated transcription (Latin):
ci. Notandũ cũ transmutant᷑ alii de mr̃ib¬
cũ his honor cõmigrat. aliis uͦ transmu¬
tatis honor in locis eoꝵ eẽ ñ cessat. Qd̃ fan¬
gius mr̃m ꝯsecret locũ. ñ locus sanguinem.
anguis m̃r̃m ꝯsecrat locũ ñ locus sangui¬
Inem. Si aliqͥs dixerit mea ẽ eccłia dices
illi qd̾̃ incantico legit᷑. Una ẽ colũba mea. &
unꝰ est dilectus m̃s. Et dices illi. Aptũ ẽ fili¬
ũ occidi in sinu matris & nutricis suȩ: Ta¬
m̃ scias nutricẽ tm̃ pollutã. & ꝓ hac pollu¬
tione ꝯsecratã. filiũ añ mortuũ ẽẽ. Quid¬
hinc & basilica regalis. qr in pͥmis tẽpo ysari¬
rib reges t̃m sepeliebant᷑ in ea. id̾o nom̃ sor¬
busti. siue aceruo lapidũ sepultist̃. De illis
qui domũ dei ꝯtẽptibilẽ. faciunt.
i quis docet domũ dĩ ꝯtẽptibilẽ ẽẽ. & Exxi¬
ꝯuentꝰ qui in ea celebrantur anathe
i quis extra eccłiam seorsũ ꝯuentꝰ celebrat. Ex cod̃.¬
luerit usurpare. ñ ꝯueniente prb̃ro uix¬

Expanded text:
. Notandum cum transferuntur aliqui de macum his honor commigrat; aliis vero transmutatis honor in locis eorum esse non cessat. CAum consecret locum, non locus sanguinem. Sanguis martyrum consecrat locum, non locus sanguinem. Si aliquis dixerit: Mea est Ecclesia, dices illi, quod in Cantico legitur: Una est columba mea, et unus est dilectus meus. Et dices illi: Aptum est filium occidi in sinu matris et nutricis suae? Tamen scias nutricem tantum pollutam, et pro hac pollutione consecratam, filium autem mortuum esse. hinc et basilica, regalis, quia in primis temporibus reges tantum sepeliebantur in ea, nomen sori. sive acervo laqui domum Dei contemptibilem faciunt. Si quis docet domum Dei contemptibilem esse, et conventus qui in ea celebrantur, anatheem re. Si quis extra Ecclesiam seorsum conventus celebrat, et dluerit usurpare, non conveniente presbytero jux
Abbreviated transcription (Latin):
nodũ annuntiare neglexerit.
rit. anno integro missas face̾ ñ p̾sumat.
Qd̃ sieuocati. & ñ corꝑali infirmitate de¬
tenti. adesse sua abusione despexerint:

Expanded text:
nodum annuntiare neglexerit. rit, anno integro missas facere non praesumat. Quod si evocati et non corporali infirmitate detenti, adesse sua abusione despexerant
Abbreviated transcription (Latin):
quorcũq monachoꝵ in singulis parro¬
chiis sicȩ. ep̃oꝵ ut decet diumitꝰ subdant᷑
regimini. eisq debita obsequia in exercen¬
dis eccłiasticȩ curȩ negotiis sollicite exhibe¬
ant. ipsi ꝓculdubio monachi ep̃is suis in
a rationẽ & auctoritate alienũ habet᷑.
ut ipsi decimas accipiant. & inde canes aut
genitiarias suas pascant. s potius prbri
eccłiarũ eas accipiant. & inde restauratio¬
ꝓstatu regnidi miscd̃iam studiose implo

Expanded text:
quorumcunque monachorum in singulis parroechiis sitae, episcoporum ut decet divinitus subdantur regimini, eisque debita obsequia in exercendis aecclesiasticae curae negotiis sollicite exhibeant. Ipsi procul dubio monachi episcopis suis in a ratione et auctoritate alienum habetur ut ipsi decimas accipiant, et inde canes aut genitiecclesiarum eas accipiant, et inde restauratiostatu regni Dei misericordiam studiose implo
Abbreviated transcription (Latin):
uitã. dũ adhuc in penitentia sc̃. penitenda
forte cõmittant. Qd̃ si ante p̾finitũ peniten¬
tiȩ tempꝰ despectus ã medicis. aut euidenti¬
b mortis p̃ssus indiciis. recepta quisꝙͣ cõmu¬
nionis gr̃a ꝯualescit. seruemꝰ in eo qd̃ nicem
canones ordinarunt. ut habeat᷑ int̃ illos
qͥ in orõne sola cõmunicant. donec ĩpleat᷑
spaciũ temporis eidẽ p̃stitutũ. Nec catecu¬
minos nr̃os qͥ sub tali ꝓfessione baptizati
sunt p̃terimꝰ. qi ñ ẽ causa dissimilis sic̃ idẽ

Expanded text:
vitam, dum adhuc in poenitentia sunt, poenitenda vitam, dum adhuc in poenitentia sunt, poenitenda forte committant. Quod si ante praefinitum poenitentiae tempus despectus a medicis, aut evidentibus mortis pressus indiciis, recepta quisquam communionis gratia convalescit, servemus in eo quod Nicaeni canones ordinarunt, ut habeatur inter illos qui in oratione sola communicant, donec impleatur spatium temporis eidem praestitutum. Nec catechumenos nostros, qui sub tali professione baptizati sunt, praeterimus, quia non est causa
Abbreviated transcription (Latin):
eos ex corde peniteat. trib annis int̃ audi-¬
entes sint. Septẽ uͦ annis subiaceant int̃
penitentes manib sacerdotũ. duob etiã ad
oblationes modis om̃ib ñ sinant᷑. s tm̃modo
popłarib in oratione socient᷑. nec ꝯfundat᷑
õo colla sũmitt̾e. qui eũ ñ timuit ab negare.
Qd̃ si ut pote mortales intͣ metas p̃scripti tẽ¬
poris ceꝑit uitȩ funs urg̾e. subueniendũ ẽ
lploranti. & seu ab ep̃o qui penitentiã dede¬
rit. seu ab alio qͥtam̃ datã ẽẽ ꝓbauerit. aut
tur. Rueris aũ quib qd̾ adhuc inuestes st̃. a
puritate uocabulũ ẽ. seu clericis. seu laicis.
aut etiã similib puellis qͥb ignorantia suffra¬
gat᷑ etatis. aliquandui sub manꝰ ĩpositione
dedentis. reddenda cõmunio ẽ: nec eoꝵ expec¬
tanda penitentia. quos excipit a coertione
censura. Qd̃ ẽ a nob̃ ꝓude ꝯstitutũ. ne hi qͥb
int̾reni labe ꝯtagii. plus minus ue restat ad

Expanded text:
eos ex corde poeniteat, tribus annis inter audieos ex corde poeniteat, tribus annis inter audientes sint. Septem vero annis subjaceant inter poenitentes manibus sacerdotum: duobus etiam ad oblationes modis omnibus non sinantur, sed tantummodo popularibus in oratione socientur, nec confundatur Deo colla submittere, quiscripti temporis coeperit vitae finis urgere, subveniendum est imploranti, et seu ab episcopo, qui poenitentiam dederit, seu ab alio, qui tamea datam esse probaverit, aut tur. Pueris autem, quibus, quod adhuc investes sunt, a pubertate vocabulum est, seu clericis, seu laicis, aut etiam similibus puellis, quibus ignorantia suffragatur aetatis, aliquandiu sub manus impositione detentis, reddenda communio est, nec eorum exspectanda poenitentia, quos excipit a coercitione censura, quod est a nobis provide constitutum, ne hi quibus in terreni labe contagii plus minusve restat ad
Abbreviated transcription (Latin):
isse: cũ ꝯstet neminẽ ad scdam tinctionẽ ue¬
nire potuisse: nͥ se palam xp̃ianũ negau̾it.
& ꝓfessus fuerit ẽe paganũ. qd̾ cũ generalit
sit in õĩb execrandũ. multomagis in ep̃is.
rendũ. S qr idẽ dñs atq saluator clem̃tissi¬
mꝰ ẽ. & neminẽ uult perire. usq ad exitꝰ sui
diẽ in penitentia si resipiscunt iacere con¬
ueniet. nec orõmi ñ modo fideliũ. s ne cate¬
cuminoꝵ quidẽ om̃imodis int̾esse. Quib
cõmitnio laica in morte redibenda ẽ. Quã
rẽ diligentiꝰ explorare ł facere. ꝓbaptismi
sacerdotis cura debebit. De dericis aũ &
monachis aut puellis di. aut scłarib ser¬
uari p̃cipimꝰ hc̃ cenorẽ. quẽ nicena synodus
circa eos qui lapsi sunt ł fuerint. seruandũ
ẽẽ ꝯstituit. ut scilicet qui nulla necessitate.
nulliꝰ rei timore atꝙ ꝑiculo se ut rebapti¬
Zarent᷑ hereticis impie dediderunt. si cam̃

Expanded text:
isse, cum constet neminem ad secundam tinctionem veisse, cum constet neminem ad secundam tinctionem venire potuisse, nisi se palam christianum negaverit et professus fuerit esse paganum. Quod cum generalitsit in omnibus exsecrandum, multo magis in episcoprendum: sed quia idem Dominus, atque Salvator clementissimus est, et neminem vult perire, usque ad exitus sui diem in poenitentia, si resipiscunt, jacere conveniet, nec orationi non modo fidelium, sed ne catechumenorum quidem omnimodis interesse. Quibus communio laica in morte redhibenda est. Quam rem diligentius explorare vel facere pro baptismo sacerdotis cura debebit. De clericis autem, et monachis, aut puellis Dei, aut secularibus servari praecipimus hunc tenorem, quem Nicaena synodus circa eos qui lapsi sunt, vel fuerunt, servandum esse constituit, ut scilicet, qui nulla necessitate, nullius rei timore atque periculo, se ut rebaptizaretur haereticis impie dediderunt: si tamen
Abbreviated transcription (Latin):
trinam ad iterationẽ se nimis infaustã
baptismatis dedit. ł eiis qͥ aliguib argum̃¬
tis excusandũ callide ꝓpriũ putauerit ẽẽ
ꝯsensũ. sacerdotali uigore & humanitate tͣs¬
temꝰ. ut in eis fides que nͥ ẽ una iam nulla ẽ.
adutorio dñi iudicis ad salutẽ. sine ñr̃e ꝓpera¬
tionis offensione reparet᷑. qr cũ peccatoris a
nob̾ satisfactio ꝓtrahit᷑. ñ preter nr̃am laudẽ
atq leticiam mens eiꝰ ad ueniã purgatior in¬
uenit᷑. Et id̾o memineritis hanc suꝑ his nos
habere sententiã. ut seruata discretione pec-¬
cantiũ. ñ eadẽ cuncti qͥ lapsi fc̃ lance pen¬
sent̃. qm̃ maioris castigationis ẽ exigendus
usurã. cui domꝰ dñi cõmissa fuerit discipli¬
na. Ut gͦ ab eccłie sũmatib inchoemꝰ. eos
qͦs ep̃os. pb̃ros ł diaconos fuesse ꝯstiterit. &¬
seu optantes forsitan seu coactos lauacri il¬
luis unici salutarisq claruerit fecisse iac

Expanded text:
trinam ad iterationem se nimis infausti trinam ad iterationem se nimis infausti baptismatis dedidit, vel ejus, qui aliquibus argumentis excusandum callide proprium putaverit esse consensum, sacerdotali vigore et humanitate tractemus, ut in eis fides quae nisi est una, jam nulla est adjutorio Domini judicis, ad salutem sine nostrae properationis offensione reparetur, quia cum peccatoris a nobis satisfactio protrahitur, non praeter nostram laudem atque laetitiam mens ejus ad veniam purgatior invenitur. Et ideo memineritis hanc super his nos habere sententiam, ut servata discretione peccantium, non eadem cuncti, qui lapsi sunt, lance pensentur, quoniam majoris castigationis est exigendus usura, cui domus Domini commissa fuerit disciplina. Ut ergo ab Ecclesiae summitatibus inchoemus, eos s episcopos vel diaconos fuisse constiterit, et seu optantes forsitan seu coactos lavacri illius unici salutarisque claruerit fecisse iact
Abbreviated transcription (Latin):
fallit. nicħq ꝑ nr̃am facilitatẽ tribinalis
excelso iudicio derogari. cui illa st̃ rata que
pia. q̃ uera. q̃ iusta sc̃. Et aliter necessitatis
alit̃ tractanda ẽ ratio uoluntatis. Deterior
ẽ autẽ causa illiꝰ. qui forte p̃cio sollicitatꝰ est
ut periret. Nichil enĩ intẽptatũ reliquit
iunicꝰ. Cui ne de sualiceat gaud̾e captura
succurrendũ ẽ irrecitis. & ꝯterendus uenan¬
ne pietatis ad aulã quã reliquerant sit in¬
gressus. Nec pudeat forsitan aut pigeat.
indictis ietumoꝵ gemituũq tẽporib obe¬
dire: aut aliis obseruantie salubrioris ob¬
temꝑare p̃ceptis. qr humilib dat᷑ gr̃a. ñ su¬
ꝑbis. Sit gͦ ruine sue dolore ꝓstratꝰ. qͥsqͥs
in xp̃o fieri q̃rit erectus. & ꝑ dispensatio¬
nis nr̃e ministeriũ. qd̾ urãm sequi ꝯuenit
caritatẽ. nec alicui fas ẽ ł uelle ł posse tran¬
scendere. causas erus qui contra apłicam doc¬

Expanded text:
fallit, nihilque per nostram facilitatem tribunalis fallit, nihilque per nostram facilitatem tribunalis excelsi judicio derogari cui illa sunt rata, quae pia, quae vera, quae justa sunt; et aliter necessitas, aliter tractanda est ratio voluntatis: deterior est autem causa illius, qui forte pretio sollicitatus est ut periret. Nihil intentatum enim reliquit inimicus, cui ne de sua liceat gaudere captura, succurrendum est irretitis, et conterendus est venanne pietatis ad aulam quam reliquerant, sit ingressus. Nec pudeat forsitan aut pigeat, in dictis jejuniorum gemituumque temporibus obedire, aut aliis observantiae salubrioris obtemperare praeceptis, quia humilibus datur gratia, non superbis . Sit ergo ruinae suae dolore prostratus, quisquis in Christo fieri quaerit erectus, et per dispensationostrae ministerium quod vestram sequi convenit charitatem, nec alicui fas est vel velle, vel posse transcendere causas ejus, qui contra apostolicam doc
Abbreviated transcription (Latin):
in popłm xp̃ianũ. atq in id multipliti de¬
ceptione ꝓruperit ut ñ mͦ uulgꝰ incautũ.
s ipsos qͦ in mortis ꝓfunda demerserit sacer¬
dotes. nullꝰ ñ orb̃ ingemuit. nulla t̾ra nesciũ.
Unde in grandi merore positi dissimulare
ñ possumꝰ ꝑeuntiũ atq a nob̃ exigendarũ
uiscrim̃ amimarũ. Quappt̃ cõpetens adhibñ¬
da ẽ talib medela uulnerib ne ĩmatura
curandi facilitas mortifera captis peste nl
ꝓsit. s segniꝰ tractata ꝑnicies. reatũ ñ legiti¬
mȩ curationis inuoluat parit̾ sauqos &
medentes. In pͥmis itaq uementis ad uos.
& remediũ postulantis sollicite discutien-
da ẽ ꝓfessio & ꝑsona decepti. ut medela poᷤᷤ¬
sit ꝯgruens exhiberi. & qͥ satisfacturꝰ do ꝑ
penitentiã rebaptizatũ se legitime dolue¬
rit utrũ ad hoc facinꝰ ꝯcurrerit. an ĩpulsus
accesserit reqͥrat᷑. sciens qd̾ se decipiat ipse qͥ

Expanded text:
in populum Christianum, atque in id multiplici dein populum Christianum, atque in id multiplici deceptione proruperit, ut non modo vulgus incautum, sed ipsos quoque in mortis profunda demerserit sacerdotes, nullus non orbis ingemuit, nulla terra nescivit. Unde in grandi moerore positi, dissimulare non possumus pereuntium atque a nobis exigendarum discrimen animarum. Quapropter competens adhibenda est talibus medela vulneribus, ne immatura curandi facilitas, mortifera captis peste nihil prosit, sed segnius tractata pernicies reatu non legitimae curationis involvat pariter saucios et medentes. In primis itaque venientis ad vos, et remda est professio et persona decepti, ut medela possit congruens exhiberi, et qui satisfacturus Deo per poenitentiam rebaptizatum se legitime doluerit, utrum ad hoc facinus concurrerit, an impulsus accesserit requiratur, sciens quod se decipiat ipse qui
Abbreviated transcription (Latin):
delis amittit. q ꝑ baptismũ totũ qd̃ uetus
ho gesserit putat᷑ auferri: Aspiciamꝰ gen¬
tilẽ hominẽ corneliu̾̃. or̃onib atq elemo¬
sinis reuelatione. petrũq ipsũ uidisse.
Nũqͥd ꝑ baptisinũ hec illi ablata sc̃ ꝓpt̾ q̃
ei baptisma ẽẽ. ꝯcessũ uidr: Si ita credit᷑.
mͥ credite. ñ modicũ errat᷑. qr quicqͥd bene
gestũ fuerit. & scłm p̃cepta legalia custodi¬
tũ ñ potest facientib deperire. Nuptiaꝵ
gͦ copula qr cdĩ mandato ꝑficitut. ñ potest
dici peccatũ. & qd̾ peccatũ ñ est. solui inter
peccata om̃ino credi ñ debet. eritq inte¬
grũ estimare aboleri ñ posse pͥoris nom̃
uxaris. cũ ñ dimissũ sit ꝓpeccato. qd̃ ex dĩ
sit uoluntate completũ. De ep̃is & pb̃ris¬
& diaconibus rebaptirati..ꝯ
ũmunis dolor & generalis ẽ gemitꝰ. qd̾ in¬
tra affricã rebaptizatos etiã ep̃os. pb̃ros.
fricanis regionib astucia diaboli seuierit

Expanded text:
delis amittit, quia per baptismum totum, quod vetus delis amittit, quia per baptismum totum, quod vetus homo gesserit putatur auferri? Aspiciamus gentilem hominem Cornelium orationibus atque eleemosynis revelationem, Petrumque ipsum vidisse. Nunquid per baptismum haec illi ablata sunt propter quae ei baptisma esse concessum videtur? Si ita creditur, mihi credite, non modicum erratur: quia quicquid bene gestum fuerit, et secundum praecepta legalia custoditum non potest facientibus deperire. Nuptiarum ergo copula, quia Dei mandato perficitur, non potest dici peccatum, et quod peccatum non est, solvi inter peccata omnino credi non debet, eritque integrum aestimare, aboleri non posse prioris nomen uxoris, quum non dimissum sit pro peccato, quod ex Dei sit voluntate completum.  diaconibus rebaptizatis. Communis dolor et generalis est gemitus, quod intra Africam rebaptizatos etiam episcopos, presiter in Africanis regionibus astutia diaboli saevierit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ int̾rogatũ. & ud̾is ẽe responsũ. Que uͦ
& sollicitus guero. si una eadẽq sit uxor eiꝰ qͥ
ante catecuminꝰ. postea sit fidelis. filiosq ex
ea cũ eẽt catecuminꝰ susceꝑit. ac postea alios
cã fidelis. utrũ sint fr̾es appellandi annon:
habeant postea defuncto patre cũ cet̾is her¬
ciscunde hereditatis ꝯsortiũ. quib filioꝵ no¬
men regeneratio spiritalis credit᷑ abstulisse:
Qd̃ cũ ita sentire atq iudicare absurdũ est.
que malũ ratio ẽ hoc defendi. & uacua ma¬
gis opinione iactari. qͣm aliqͤ auctoritate
roborari. cũ ñ possit int̾ peccata deputari.
qd̾ lex p̃cepit & d̾s ꝯiunxit: Nũquid si grus
catecuminꝰ uirtutib studuerit. humilita¬
tem secutus fuerit. patientiã tenuerit. ele¬
mosinas fecerit. morti destinatos qualibet
ratione eripuerit. adulteria exhorruerit.
castitatẽ tenuerit. q̃ro si hec cũ factꝰ fuerit fi¬

Expanded text:
esse interrogatum, et Judaeis esse responsum. Quae vero esse interrogatum, et Judaeis esse responsum. Quae vero et sollicitus quaero, si una eademque sit uxor ejus, qui ante catechumenus, postea sit fidelis, filiosque ex ea, quum esset catechumenus, susceperit, ac postea alios cum fidelis, utrum sint fratres appellandi an non? Habeant postea defuncto patre cum caeteris herciscundae haereditatis consortium, quibus filiorum nomen regeneratio spiritalis creditur abstulisse? Quod quum ita sentire, atque judicare absurdum est, quae malum ratio est hoc defendi, et vacua magis opinione jactari, quam aliqua auctoritate roborari, quum non possit inter peccata deputari, quod lex praecepit, et Deus conjunxit? Nunquid si quis catechumenus virtutibus studuerit, humilitatem secutus fuerit, patientiam tenuerit, eleemosynas fecerit, morti destinatos qualibet ratione eripuerit, adulteria exhorruerit, castitatem tenuerit, quaero, si haec quum factus fuerit, fi
Abbreviated transcription (Latin):
sit solutũ. Dicite mͥ cũ pace ũra loguor cri
Si crimen ẽ gͦ p̃fata uenia dixerim. erit
auctor in culpa. qui ut crimina cõmitte¬
rent᷑. in ꝑadiso cũ ipse eos iungeret benedix̃.
Siuͦ ñ ẽ crtmen qi qd̾ d̾̃s inxit nefas sit cri¬
m̃ appellari. & salomon addidit & enĩ ado
p̃parat᷑ uiro uxor. quomͦ credit᷑ int̾ crimi¬
na cẽ dimissũ. qd̾ do auictore legit᷑ ꝯsicma¬
tũ: Quid de taliũ filiis ꝑcensetur.: Num¬
quid ñ ert̃ admittendi inhereditatis ꝯsor¬
tio. qui ex ea suscepti st̃ q̃ ante baptismũ
fuit uxor. eruntq appellandi uł natura¬
les ꝑ spurii. qr ñ ẽ legitimũ matͥmoniũ.
nisi illud ut uob̾ uidet᷑ qd̾ post baptismũ
assumit᷑: Ipse dñs cũ int̾rogaret᷑ a uidis
silice̾t dimmitt̾e uxorẽ. atq expon̾et fieri ñ
ret. Ac ne de his locutꝰ ẽe credat᷑. q̃ post baꝑ¬
tismũ sortiunt᷑ meminerint hoc & a iud̾is

Expanded text:
sit solutum. Dicite mihi, cum pace vestra loquor: crimsit solutum. Dicite mihi, cum pace vestra loquor: crimSi crimen est, ergo praefata venia dixerim; erit auctor in culpa, qui ut crimina committerent, in paradiso, cum ipse ita eos jungeret, benedixit. Si vero non est crimen, quia quod Deus junxit , nefas sit crimen appellari; et Salomon addidit: Etenim a Deo praeparatur viro uxor : quomodo creditur inter crimina esse dimissum, quod Deo auctore legitur consummatum? 5. Quid de talium filiis percensetur ? numquid non erunt admittendi in haereditatis consortio, qui ex ea suscepti sunt, quae ante baptismum fuit uxor? eruntque appellandi vel naturales vel spurii; quia non est legitimum matrimonium, nisi illud, ut vobis videtur, quod post baptismum assumitur? Ipse Dominus, cum interrogaretur a Judaeis si liceret dimittere uxret. Ac ne de his locutus esse credatur, quae post baptismum sortiuntur, meminerint hoc, et a Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
ducare ñ debent cũ baptizatis. neq oscu
De scrutinio faciendo decreu Ifaciendo.¬
mꝰ ut in episcopiis & ubi ꝯuentꝰ ẽ popłi &
cleri. & possibilitas ꝑmittit. ibi celebretur.
tes pleniꝰ intelligant. qualit̃ ꝯdignis ordini¬
einde ponit᷑. ñ dici oportere ł habuit.¬
digamũ eũ qui catecuminꝰ habuit atq
amiserit uxorẽ. si post baptismũ fuerit in¬
aliã sortitus. eamq primã uideri q̃ nouo ho¬
mini copulata sit. qr illud ꝯugiũ ꝑ baptis¬
mi sacram̃tũ cũ cet̾is criminib sit ablutũ.
Qd̃ cũ de una utiq dr. certe si tres habuerit
in uetere positꝰ homine uxores. erit ei que
post baptismũ quarta ẽ sic int̃pretantib
prima. Uirginis eque nom̃ accipiet: q̃ quarto
ducta ẽ loco. Quis oro istrid ñ uideat contͣ
apłi ẽẽ p̃ceptũ. qͥ ait. uniꝰ uxoris uirũ opor¬
tere fieri sacerdotẽ: S obicit᷑ qd̾ in bap
tismo totũ quicqͥd in uet̾e homine gestũ ẽ

Expanded text:
ducare non debent cum baptizatis, neque oscuDe scrutinio faciendo decrevimus, ut in episcopiis, et ubi conventus est populi, et cleri, et possibilitas permittit, ibi celebretur. tes plenius intelligant qualiter condignis ordinieinde ponitur non dici oportere digamum eum qui catechumenus habuerit atque amiserit uxorem, si post baptismum aliam fuerit sortitus, eamque primam videri, quae novo homini copulata sit, quia illud conjugium per baptismi sacramentum cum caeteris criminibus sit ablutum. Quod cum de una utique in veteri positus homine uxores, erit ei quae post baptismum quarta est, sic interpretantibus prima. Virginis aeque nomen accipiet, quae quarto ducta est loco. Quis, oro, istud non videat contra Apostoli esse praeceptum, qui ait: Unius uxoris virum oportere fieri sacerdotem? Sed objicitur, quod in batismo totum quidquid in vetere homine gestum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ex his ad ministeriũ dericale obrepisse cog¬
nouerit. Cutrandũ uͦ maxime & oñi caute.¬
aut etiã prbroꝵ. in alteriꝰ ciuitate ł diocesi
penitentẽ ꝑ sub manu positũ sacerdotis. aut
latione neglectũ. culpã tangit etiã clericoꝵ.
quilocis in quib hoc minꝰ curatũ fuerit. cõ¬
morant᷑. his itaq rite dispositis. & ad eccł̃ia¬

Expanded text:
ex his ad ministerium clericale obrepsisse cogex his ad ministerium clericale obrepsisse cognoverit. Curandum vero maxime, et omni cauteaut etiam presbyterorum in alterius civitate vel dioecesi poenitentem, vel sub manu positum sacerdotis, aut ua dissimulatione neglectum culpam tangit etiam clericorum, qui locis in quibus hoc minus curatum fuerit, commorantur. His itaque rite dispositis, et ad Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ semel ꝯfessus ẽ abiuraret: Trib annis
int̾ audientes sint & postea cũ catecumi¬
nis ꝑmittant᷑ orare. ꝑ manꝰ impositionẽ
cõmunionis catholice grãm recepturi. ex¬
b quib solo mortis sue tẽpore reconcilian¬
oũ ẽẽ iã diximꝰ ceteros id est siue dericos. si¬
ue monachos. seu laicos. sexꝰ utriꝰq ꝑsonas.
qͦs uiolentia & ꝑicłis coactos iterationem
baptismatis subisse ꝯstiterit. ł qͥ aliqͦ com¬
m̃to huiꝰ se facinoris piaculis dixerint ñ te¬
neri: in penitentia ꝑ tͥenniũ durare decer¬
nimꝰ. & ꝑ manꝰ ĩpositionẽ ad societatẽ recipi
sacram̃ti. illo ꝑ om̃ia custodito. ne ex his un¬
quã qͥ in qualibet etate alibi quã in eccl̃ia ca¬
tholica. aut baptizati aut rebaptiati st̃
ad eccłiasticã militiã ꝓrsus ꝑmittant᷑ acce¬
Dere. Quib satis ẽe debet qd in catholicoꝵ
munione uidebit᷑ ferre iudictũ qͥsquis hoc
uiolanertt antistitũ. ł qͥñ remouerit eũ quẽ

Expanded text:
 Tribus annis inter audientes sint, et postea catechumenis permittantur orare, per manus impositionem communionis catholicae gratiam recepturi, exdiaconibus, quibus solo mortis suae tempore reconciliandum esse jam diximus: caeteros, id est, sive clericos, sive monachos, seu laicos, sexus utriusque personas, quos violentia et periculis coactos, iterationem baptismatis subiisse constiterit, vel qui aliquo commento, hujus se facinoris piaculis dixerint non teneri, in poenitentia per triennium durare decernimus, et per manus impositionem ad societatem recipi sacramenti, illo per omnia custodito, ne ex his unquam, qui in qualibet aetate alibi quam in Ecclesia catholica, aut baptizati, aut rebaptizati sunt, ad ecclesiasticam militiam prorsus permittantur accedere. Quibus satis esse debet, quod in catholicmunione videbitur ferre judicium, quisquis hoc violaverit antistitum, vel qui non removerit eum quem
Abbreviated transcription (Latin):
gende. ut ñ solũ de cathedralib eccłie
prb̃ris. uerũetiã de diocesanis ad ꝯcitiũ
trahant & aliquos de filiis eccłie scłariũ
sccũ adducere studeant. De eadem re.

Expanded text:
gendae, ut non solum de cathedralibus Ecclesiae presbyteris, verum etiam de dioecesanis ad concilium trahant, et aliquos de filiis Ecclesiae secularibus secum adducere studeant. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
& corã hoĩe qͥ simił nr̃i ẽ. eisdẽq fortasse
passionib subiacet. ꝯfundim᷑ dice̾. qd̾ co¬
rã d̾o qͥ oĩa inspic̃. absq ullom̃tis rubore
cõmitt̾e ñ formidauimꝰ decestatione dete¬
standa. Sponte gͦ fateam᷑. qd̃ nullo cog̃n¬
te cõmisimꝰ. Si uͦ nos nr̃a scelera celaueri¬
mꝰ. ab ipso manifestabunt᷑. qͥ & accusator
ẽ. pecc̃i. & incentor. Ipse enĩ hic nos ut pec¬
cemꝰ instigat: ipse cũ peccauerimꝰ accusat.
Sigͦ in hac uita p̃ueniamꝰ eũ. & ipsi nri
sceleris accusatores sumꝰ. neqͥcias diaboli
inimici nr̃i & accusatoris effugiemꝰ. pau¬
lo teste qͥ ait. Si nosmet ipsos iudicaremꝰ:
Rm̃e ñ om̃ia q̃ gessisti ad mem̃oriãmͦ
ueniunt. Ego te int̾rogabo. tu caue ne
oiabolo suadente aliqͥd celare p̃sumas.
& func eũ ita ꝑ ordinẽ interroget.

Expanded text:
et coram homine qui similis nostri est, eisdemque fortasse et coram homine qui similis nostri est, eisdemque fortasse passionibus subjacet, confundimur dicere quod coram Deo, qui omnia inspicit, absque ullo mentis rubore committere non formidavimus, detrectatione detestanda. Sponte ergo fateamur, quod nullo cogente commisimus. Si vero nos nostra scelera celaverimus, ab illo manifestabuntur qui et accusator est peccati et incentor. Ipse enim hic nos ut peccemus instigat, ipse cum peccaverimus accusat; si ergo in hac vita preveniamus eum, et ipsi nostri sceleris accusatores simus, nequitias diaboli inimici nostri, et accusatoris effugiemus, Paulo teste, qui ait: « Si nosmetipsos judicaremus, me, non omnia quae gessisti ad memoriam modo veniunt. Ego te interrogabo. tu cave ne, diabolo suadente, aliquid celare praesumas. Et tunc eum ita per ordinem interroget.
Abbreviated transcription (Latin):
Credo. Credis qd̾ iste cresꝑsone unꝰ d̾s sit:
r.Credo Credis qd̃ in ipsa ista carne in qͣnc̃ es
bonuĩ siue malũ qd̃ gessisti: R Credo.¬
¶is dimitt̾e iłł pecc̃a qͥ in de peccauert̃. dño
Et require ab eo dilig̃nt̃ sic̃ incestuos. aut suo
semori infideł. & si ñ uult incestũ dinitr̾ẽ:
ñ potes ei dare penit̾ntiã. Si aũ uult potes.
His p̃missis: penitentẽ alloqͥ affectuose deb
sacerdos his u̾bis. Erat̃ noli erubesc̾e pec¬
cata tua ꝯfiteri. nã & ego pecc̃or sũ. & for¬
tassis peiora ꝙͣ tu feceris habeo facta. Hec
idcirco admoneo. qr usitatũ humani gen̾is
uiciũ ẽ ut beatꝰ gregoriꝰ dic̃. & labendo pec¬
catũ cõmitt̾e. & cõmissũ ñ ꝯfitendo ꝓdere.
s negando defendẽ: atq ꝯuictũ defendñ¬
oo multiplicare. Et qͥ diabolo instigante
nefanda crimina ꝑpetͣre ñ metuimꝰ. hec
eadẽ q̃ oꝑe absq ulla u̾ecundia ꝑfecimꝰ.
eodẽ suadente saltĩ u̾bis erubescimꝰ ꝯfit̾i.

Expanded text:
Credo.--Credis quod istae tres personae unus Deus sit? Resp. Credo.--Credis quod in ipsa ista carne, in qua nuncbonum sive malum quod gessisti? Credo.--Vis dimittere illis peccata qui in te Et require ab eo diligenter si est incestuosus, aut suo seniori infidelis. Et si non vult incestum dimittere, non potes ei dare poenitentiam. Si autem vult, potes. His praemissis, poenitentem alloqui affectuose debet sacerdos his verbis: Frater, noli erubescere peccata tua confiteri. Nam et ego peccator sum, et fortassis pejora idcirco admoneo, quia usitatum humani generis vitium est, ut beatus Gregorius dicit, et labendo peccatum committere, et commissum non confitendo prodere, sed negando defendere, atque convictum defendendo multiplicare. Et qui diabolo instigante nefanda crimina perpetrare non metuimus, haec eadem, quae opere absque ulla verecundia perfecimus, eodem suadente saltem verbis erubescimus confiteri,
Abbreviated transcription (Latin):
festinet uenire. & cũ puritate m̃tis om̃s
transgressiones. oĩa pecca quib dĩ offen-¬
sã se incurrisse meminit: humilit̃ ꝯfite¬
at᷑. & qͥcqͥd ei a sacerdote fuerit inunctũ.
ac si ab ipso om̃ipotentis di ore eẽt ꝓlatũ.
ita diligent̃ intendat. & cautissime obser
mitu lacͥmisq orare ñ solũ ꝓ suis delictiᷤ.
s etiã ꝓ fr̃is casu. Ait enĩ apłs. Quiᷤᷤ infir-¬
mat᷑ & ego ñ infirmor : Cũ gͦ uenerit ali¬
quis ad sacerdotẽ ꝯfit̾i peccã sua. mandet
ei sacerdos ut expectet modicũ donec in¬
tret eccłiam aut incubiculũ suũ ad or̃onẽ.
Si aũ locꝰ ñ ẽ aptꝰ ad hoc in corde suo dicat.
ñe d̾s omp̃c ꝓpitiꝰ esto mͥ peccatori ut
ꝯdigne tͥ possim gr̃as ag̾e. qui me indigñ
ꝓpt̃ tuã miscd̾iã ministrũ fecisti officii sac̾¬
docalis. & me exiguũ humilẽq mediatorẽ
ꝯstitiusti. ad orandũi & ad int̃cedñdũ ad

Expanded text:
festinet venire, et cum puritate mentis omnes transgressiones, omnia peccata, quibus Dei offensam se incurrisse meminit, humiliter confiteatur: et quidquid ei a sacerdote fuerit injunctum, ac si ab ipso omnipotentis Dei ore esset prolatum, ita diligenter intendat, et cautissime observmitu lacrymisque orare, non solum pro suis delictis, sed etiam pro fratris casu. Ait enim Apostolus: « Quis infirmatur, et ego non infirmor? » Cum ergo venerit aliquis ad sacerdotem confiteri peccata sua, mandet ei sacerdos ut exspectet modicum donec intret Ecclesiam, aut in cubiculum suum ad orationem. Si autem locus non est aptus ad hoc, in corde suo dicat ns, propitius esto mihi peccatori, ut condigne tibi possim gratias agere, qui me indignum propter tuam misericordiam ministrum fecisti officii sacerdotalis, et me exiguum humilemque mediatorem constituisti ad orandum, et ad intercedendum ad
Abbreviated transcription (Latin):
lus ẽ bonꝰ. Nũguid nos de eoꝵ pꝰ hec rectũ m̃tibꝰ
estimemꝰ. qͥ sibi se putant deberi qd̾ boni st̃.
qͥ sine illo tm̃ seassequi posse ꝯfidt: De ead̾ re.
eminẽ etiã baptismatis gr̃a renouatũ ido¬
Ineũ ẽẽ. ad sitꝑandas diaboli insidias. & ad
euincendas carnis ꝯcupiscentias. nͥ ꝑ cotidia¬
nũ aduitoriũ di ꝑseuerantiã bone ꝯu̾satiõis

Expanded text:
 « Nam quid nos de eorum posthac rectum mentibus aestimemus, qui sibi se putant debere quod boni sunt, qui sine illo tantum se assequi posse confidunt? » CAPUT VI. 7. Neminem etiam Baptismatis gratia renovatum idoneum esse ad superandas diaboli insidias, et ad vincendas carnis concupiscentias, nisi per quotidianum adjutorium Dei perseverantiam bonae conversationis
Abbreviated transcription (Latin):
solus offertur. in quo iuni tm̃ efficientia
demonstrat᷑. salutis nr̃e sacram̃tũ negligi¬
tur. qd ꝑ aquã significat᷑. Non enĩ potest
calix dñi ẽẽ aqua sola. aut uinũ solũ. nisi
utrũq misceat᷑. Et id̾o qriam ex hoc pluri¬
ma & multiplex maioꝵ emanauit senten¬
tia. deinceps om̃is talis error atq p̃sũptio
go statũ ueritatis eneruet. Ꝙ ido nullũ de¬
inceps licitũ erit aliud in diuinis sacris of¬
fecre. nͥ tuxta antiquoꝵ sententiã ꝯcilioꝵ.
panẽ tm̃ & calicẽ umo & aqua ꝑmixtũ.
Decet̾o alit̾ quã p̃ceptũ ẽ faciens. tãdiu sa¬
crificando cessabit. quãdiu legitima peni
tentiȩ satisfactione correptꝰ ad gradꝰ sui
stia pura aqua. nec purũ uinũ offerri debeat.

Expanded text:
m efficientia demonstratur, salutis nostrae sacramentum negligitur, quod aqua significatur. Non enim potest calix Domini esse aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque misceatur, et ideo quia jam ex hoc plurima et multiplex majorum manavit sententia, deinceps omnis talis error atque praesumptio go statum veritatis enervet. Et ideo nulli deinceps licitum erit aliud in divinis sacris offerre nisi juxta antiquorum sententiam conciliorum, panem tantum, et calicem vino et aqua permistum. De caetero aliter quam praeceptum est faciens tandiu a sacrificando cessabit, quandiu legitima poenitentiae satisfactione correptus, ad gradus snec pura aqua, nec purum vinum, offerri debeat.
Abbreviated transcription (Latin):
panẽ tantũ & calicẽ sub hoc sacram̃to cog¬
noscimꝰ dedisse. Legit᷑ enĩ in eugłica uerita¬
te: accep̃ iħc panẽ & calicẽ & benedicens de¬
oit discipłis suis. Cesset gͦ lac sacrificando
offerri ꝙ manifestũ & eudens ȩxemplũ
eugłice ueritatis illuxit. qd̾ pret̾ panẽ & ui¬
nũ aliud offerri ñ liccat. Illuduͦ qd̃ ꝓ cõple¬
m̃to cõmunionis intinctã tradunt euchari
aliis xp̃m p̾buisse ñ legimꝰ. excepto illo tan
tũ discipło. quẽ intincta bucella magistri ꝓ¬
oitorẽ ostenderet. ñ que sacram̃ti huiꝰ institu¬
tionẽ signaret. Nam qd̃ de exp̃sso botro id
ẽ de uuarũ granis popłs cõmunicat᷑. ualde
ẽ om̃ino ꝯfusũ. s si necesse fuerit. botrus in
calice cõprimat᷑. & aqua misceat᷑. q calix dñi¬
cus iuixta canonicũ p̃ceptũ uino & aqua ꝑ¬
mixtus debet offerri. q uidemꝰ in aqua po¬
płm intelligi. in uino uͦ ostendi sanguinẽ

Expanded text:
panem tantum et calicem sub hoc sacramento cogpanem tantum et calicem sub hoc sacramento cognovimus dedisse. Legitur enim in evangelica veritate: Accepit Jesus panem et calicem, et benedicens dedit discipulis suis . Cesset ergo lac sacrificando offerri, quia manifestum et evidens exemplum evangelicae veritatis illuxit, quod praeter panem et vinum aliud offerri non liceat. Illud vero quod pro complemento communionis intinctam tradunt eucharisaliis Christum praebuisse non legimus, excepto tantum illi discipulo quem intincta buccella Magistri traditorem ostenderet, non quae sacramenti hujus institutionem signaret. Nam quod de expresso botro, id est de uvarum granis populus communicat, valde est omnino confusum, sed si necesse fuerit botrus in calice comprimatur, et aqua misceatur, quia calix Dominicus, juxta canonum praeceptum, vino et aqua permistus debet offerri, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
men atq peccatũ oblatis do sacrifi¬
ciis deleatur. quid decetero ꝓ delictoꝵ
expiatione dño dabit᷑. q̃n in ipsa sa¬
crificii oblatione erratur: Audiuimꝰ enĩ quos¬
dam scismatica ambitione detentos. contra
diuinos ordines & apłicas institutiones. lac ꝓ
uino in diuinis sacrificiis dedicare. Alios quoq
intinctã eucharistiã popłis ꝓ cõplem̃to cõmumi¬
onis porrigere: quosclã etiã ñ exp̃ssũ uinũ in
sacram̃to dñi calicis offerre. s oblatis uius po¬
pulos cõmunicare. Alios uͦ pannũ lineũ musto
intinctũ ꝑ totũ annũ reseruare. & in tẽpore
sacrificii cũ aqͣ partẽ eius lauare & sic offerre:
Qd̃ quã sit eugłice atq apłice doctrine contͣ¬
riũ & ꝯsuetudini eccłiasticȩ aduersũ. ñ difficile
ab ipso fonte ueritatis ꝓbabitur. a qͦ ordina¬
ta ipsa sacram̃toꝵ misteria ꝓcesserunt. Cum
enĩ magister ueritatis uerũ salutis nr̃e sacri¬
ficiũ suis cõmendaret discipłis. ñ illũ lac. sed

Expanded text:
men atque peccatum oblatis Deo sacrificiis deleatur, quid de cetero pro delictorum expiatione Domino dabitur, quando in ipsa sacrificii oblatione erratur? Audivimus enim, quosdam schismatica ambitione detentos contra divinos ordines et apostolicas institutiones lac pro vino in divinis sacrificiis dedicare; alios quoque intinctam eucharistiam populis pro complemento communionis porrigere. Quosdam etiam non expressum vinum in sacramento Dominici calicis offerre, sed oblatis uvis populos communicare. Alios vero pannum lineum musto intinctum, per totum annum reservare, et in tempore sacrificii cum aqua partem ejus lavare, et sic offerre. Quod quam sit Evangelicae atque apostolicae doctrinae contrarium, et consuetudini ecclesiasticae adversum, non difficile ab ipso fonte veritatis probabitur, a quo ordinata ipsa sacramentorum mysteria processerunt. Cum enim magister Veritatis verum salutis nostrae sacrificium suis com
Abbreviated transcription (Latin):
uenert̃ hoc in sepulchro alio positũ. liga¬
tis adhuc pedib sic̃ de eccłia fuit abstratũ.
Ex qͣ re petre collige. q hi qͦs pecca g̃ura
depͥmunt. si in sacro loco sepelire se faci¬
ant: restat ut etiã de sua p̃sũptione iu

Expanded text:
venerunt hoc in sepulcro alio positum, ligavenerunt hoc in sepulcro alio positum, ligatis adhuc pedibus sicut de ecclesia fuit abstractum. Ex qua re, Petre, collige, quia hi quos peccata gravia deprimunt, si in sacro loco sepelire se faciant, restat ut etiam de sua praesumptione ju