comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑit. ñ uͥ ait illi iħs. tu es petrus & suꝑ hãc
petram edificabo eccłiam meã. nec uͥ maitus
duodecĩ discipłos singillatĩ cõmemorans
dix᷑ qͦd imposuerit ei nom̃. ut uocaret᷑ petrꝰ
hoc enim recolendo ait. ⁊ auiii¬
philippũ & dic̃ ei. Sequere me. Erat autẽ
philippꝰ a bethsaida cruitate andree. & petri.
Galilea int̾ptat᷑ tͣnsingͣtio facta. uł reuela¬
tio. Transumgͣt hõ de uichis ad nirtutes: & p̃
de uirtute in urtitẽ.  sic fit ei reuelatio.
ut uideat᷑ ds doꝵ in syon. uocaturꝰ gͦ dns di¬
scipulos ad saquendũ .i. imitandũ se. exiit
aiudea. ũ erat ioħs baptizans in galileam.
loci nomine innuens. ut sic̃ ipse ꝓficiebat
sapientia. &e sĩ ꝑ passione int̾int in glam¬
sic ae imitatores sui. Bechsaida int̾ptat᷑ domꝰ
uenatoꝵ. in quo notat᷑ animꝰ. & officiũ istoꝵ
uenatores enĩ dĩ erant: in capiendis anmabꝰ
Uñ phylippꝰ. ante ꝙͣ siat apłs. uocat natanahe¬

Expanded text:
s Petrus et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Nec ubi Marcus duodecim discipulos sigillatim commemorans, dixit quod imposuerit ei nomen, ut vocaretur Petrus. Hoc nomen recolendo, ait. CAPUPhilippum, et dicit ei: Sequere me. Erat autem Philippus a Bethsaida civitate Andreae et Petri. Galilaea interpretatur transmigratio facta, vel revelatio. Transmigrat homo de vitiis ad virtutes, et post de virtute in virtutem; et sic fit ei revelatio, ut videatur Deus deorum in Sion . Vocaturus ergo Dominus discipulos ad sequendum, id est, imitandum se, exiit a Judaea ubi erat Joannes baptizans, in Galilaeam, loci nomine innuens, ut sicut ipse proficiebat sapientia, et sicut per passiones intravit in gloretiam imitatores sui. Bethsaida interpretatur domus venatorum, in quo notatur animus et officium istorum. Venatores enim Dei erant in capiendis animabus. Unde Philippus antequam fiat apostolus vocat Nathanae
Abbreviated transcription (Latin):
net. Iste scriba legis qͥ tantũ litt̾am nou̾at. ñ
erat sp̃ualis auditor d̾ni. S putabat cũ eẽ
unũ de magistris litteratoribꝰ. ⁊ ĩo ñ hũit lo¬
cũ uͥ d̾ns caput suũ reclinaret. Uersutus iu¬
delicet erat. ñ simplex ⁊ humilis. quẽ diuini¬
tas familiari mansione inhabitaret. fuit aũt
ob hoc repudiatꝰ. qͦd iusa magnitudine signoꝵ
uoluit seqͥ saluatorẽ. ut lucͣ exmiracłis quere¬
ret. sic̃ symon magꝰ. Iuste gͦ ad̾no ꝯdẽꝑnatur

Expanded text:
N. Iste Scriba legis: qui tantum litteram noverat, non erat spiritualis auditor Domini, sed putabat eum esse unum de magistris litteratioribus et ideo non habuit locum ubi Dominus caput suum reclinaret. Versutus videlicet erat, non simplex et humilis, quem divinitas familiari mansione inhabitaret. Fuit autem ob hoc repudiatus, quod visa magnitudine signorum, voluit sequi Salvatorem, ut lucra ex miraculis quaereret, sicut Simon mag
Abbreviated transcription (Latin):
h dnm uocat. ñ discipulatũ respuens. s ꝓ
pietate patir̃ sepclire desidans. dignꝰ in qͦ. rꝑc re¬
clinet caput.i. in quo diuinitas maneat. Uł re¬
clinatio capitis. humilitatẽ xꝑi significat. que
in hoc. ñ illo simulatore ac suꝑbo locũ habebat.
Iħc aũt ait illi. Soquere me. ⁊ dimite mortuoᷤᷤ
sepelire mortuos suos. tu autẽ uade annun¬
cia regnũ dĩ. Docet dñs minora bona p̾t̾mit¬
tenda eẽ ꝓ utilitate maioꝵ. Maiꝰ enĩ bonũ ẽ
p̃dicare. quã patrẽ sepelire. Nã qͥ patrẽ sepe¬
lit. carnẽ int̾ra abscondit. qͥ uͦ p̃dicat mor¬

Expanded text:
at, non discipulatum respuens, sed pietate patrem sepelire cupiens, dignus in quo Christus reclinet caput, id est, in quo divinitas maneat. Vel reclinatio capitis, humilitatem Christi significat, quae in hoc, non illo simulatore ac superbo locum habebat. Jesus autem ait illi: Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos. Tu autem vade et annuntia regnum Dei. Docet nos Dominus minora bona praetermittenda esse pro utilitate majorum. Majus enim bonum est, praedicare, quam patrem sepelire. Nam qui patrem sepelit, carnem in terra abscondit; qui vero praedicat, mor
Abbreviated transcription (Latin):
bona inse sepelit.xp̃m ut cũ eo resurgat. dia
mortui sepeliunt. cũ peccatores quiq sui si¬
miles adulando demulcent. & congesta mole
pessime. adulationis eos oppͥmunt. Lcui.
tait alt̾. Sequar te d̾ne. s pͥmũ ꝑmite
ñi renunciare his qͥ domi sunt. Ait ad
illũ iłic. Nemo mutens manũ suã ad aratrũ
dñm secuturꝰ arguit᷑ de renuntiatione do¬
ini. qͥd fiet illis qui nulla utilitate domum
cordis attere. atq ad ꝓferendos oꝑm bonorũ
fructus aꝑire. Qd̃ si quis excolere. incipiens
cũ uxore loth ad relicta uicia respit̾e delectet᷑

Expanded text:
ide sepelit Christum, ut cum eo resurgat, diab Mortuos vero mortui sepeliunt, cum peccatores quique sui similes adulando demulcent, et congesta mole pessimae adulationis eos opprimunt. L. 106X Et ait alter: Sequar te, Domine; sed primum permitte mihi renuntiare his qui domi sunt. Ait ad illDominum secuturus arguitur de renuntiatione domus, quid fiet illis, qui nulla utilitate domum cordis atterere, atque ad proferendos operum bonorum fructus aperire. Quod si quis excolere incipiens, cum uxore Lot ad relicta vitia respicere delectet
Abbreviated transcription (Latin):
mortui sunt quatuor elem̃ta: quoꝵ intẽꝑantia
ẽ irritam̃tũ peccandi in hoĩe. Stant portitores
qr ñ ualent sic̃ pꝰ ad mortẽ trah̾e. Loqͥ iħu ẽ.
monita salutis infundẽ. uñ languidꝰ ad uitã

Expanded text:
mortui sunt quatuor elementa, quorum intemperantia mortui sunt quatuor elementa, quorum intemperantia est irritamentum peccandi in homine. Stant portitores, quia non valent sicut prius ad mortem trahere. Loqui Jesu est monita salutis infundere, unde languidus ad vit
Abbreviated transcription (Latin):
uior ẽ casus. tanto pietas crigentis gͣtior ⁊ spos
salutis penitentib ẽ certior. Uisitauit d̃s plebẽ¬
suam. ⁊ dũ u̾bii suũ semel incorꝑari constituit.
& cotidie sp̃m sc̃m in corda nr̃a mittendo ut
It exiit hic sermo in uniu̾sã uideã de
eo. c oumẽ cura regionẽ. Id est in om̃em
regionẽ cura uideã. Allegorice fuit appropin
quare iħm porte ciuitatis. qͦd u̾bũ caro factũ
gentilẽ popłm ꝑ portas fidi ad celestẽ iherłm
uidix̃. Ecce iudaicꝰ iumor ppłs ꝑ ꝑfidiã de¬
functus effert᷑. que mat̾ eccłia nil in mun¬
do qͣsi ꝓpͥũ possidens. multis ppłoꝵ turbis
cirtũsepta. pio affectu plorat. & ad uitã reuo¬
care laborat. qd̃ ⁊ int̾im in paucis iudeoꝵ
cꝰ in qͦ defertur. corpꝰ ẽ humanũ. portitoreᷤᷤ
st̃ mali mores qͥ ad mortẽ tͣhunt s iħc locũ
tang̃. cum fragilẽ naturã incruce erigit. uł
cis. quia periit hõ ꝑ lignũ ꝑadysi. Portitores

Expanded text:
rigentis gratior et spes salutis poenitentibus est certior. Visitavit Deus plebem, et dum Verbum suum semel incorporari constituit, et quotidie Spiritum sanctum in corda nostra mittendo ut Et exiit hic sermo in universam Judaeam de eo, et omnem circa regionem, id est in omnem regionbum caro factum gentilem populum per portas fidei ad coelestem Hierusalem induxit. Ecce Judaicus junior populus perfidia defunctus effertur, quoniam mater Ecclesia nil in mundo quasi proprium possidens, multis populorum turbis circum septa pio affectu plorat, et ad vitam revocare laborat; quod et interim in paucis Judaeorcus quo defertur corpus est humanum, portitores sunt mali mores, qui ad mortem trahunt. Sed Jesus loculum tangit cum fragilem naturam in cruce erigit. Velcis, quia periit homo per lignum paradisi. Portitores
Abbreviated transcription (Latin):
bat eis. Natura hõium ẽ. ut pͦ febre debiles
sint. uerũ sanitas a d̾no collata. fortitudinẽ
tellig̾t dimitt̾e. ũn psalmista ait. Delicta qͥs
intelligit: Ab occultis mcis munda me dñe.
Afebrib curata femina. moralit̾ carnẽ a con¬
cupiscentie feruore. ꝑ continentie p̃cepta
frenata significat. ut m̃bra que scruierant
persequens eccłiam. Cuiꝰ manũ dñs tang̃. qñ
carnalia eiꝰ oꝑa. in sp̃ualẽ usũ conu̾tit. ⁊ tta
erecta ministrat in sp̃u.¬

Expanded text:
 Natura hominum est, ut post febres debiles sint; verum sanitas a Domino collata, fortitudinem intelligunt, dimittere. Unde Psalmista ait: Delicta quis intelligit? Ab occultis munda me, Domine . A febribus curata femina, moraliter carnem a concupiscentiae fervore per continentiae praecepta frenatam significat, ut membra quae servierant persequens Ecclesiam. Cujus manum Dominus tangit, quando carnalia ejus opera in spiritualem usum convertit; et ita erecta, ministrat in sp
Abbreviated transcription (Latin):
nificant aues.⁊ finx obseqͥũ discipłi se fatu¬
rũ. que sictio ꝑ uulpẽ siguratur. Amb̾R
ulpis enim ẽ animal fallax. insidiis in¬
tentũ. rapmas fraudis extrcens. ⁊ inter
ipsa hominũ ospicia in foucis habitans. Ita
ħ eticꝰ domũ fidi non habens. alios in suã frau¬
dẽ trahit. ⁊ a side seducit. Ait aũt ad alt̾m.
Sequere me. Ille aũt dix̃. Dñe ꝑmitte me p¬

Expanded text:
icant aves, et finxit obsequium discipuli se facturum, quae fictio per vulpem figuratur ALBINUS. Vulpes enim est animal fallax, insidiis intentum, rapinas fraudis exercens, et inter ipsa hominum hospitia in foveis habitans, ita haereticus domum fidei non habens, alios in suam fraudem trahit, et a fide seducit. Ait autem ad alterum: Sequere me. Ille autem dixit: Domi
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾am scdm p̃sentẽ locũ infirmitates leuioieᷤ ac¬
cep̃ .i. sanando abstulit. ⁊ egͦtationes duttͣiras
portauit. qͣsi asportando remouit. Mystice.
Infirmitates nr̃as in cruce accep̃. ⁊ egͦtationos
portauit. quia passionẽ ꝓ minoribꝰ ⁊ maioribꝰ
peccatis nr̃is sustinuit. Uidens aũt iħc tͣbas

Expanded text:
litteram secundum praesentem locum infirmitates leviores accepit, id est, sanando abstulit; et aegrotationes diuturnas portavit, quasi asportando removit. Mystice infirmitates nostras in cruce accepit, et aegrotationes portavit, quia passionem pro minoribus et majoribus peccatis nostris sustinuit. Videns
Abbreviated transcription (Latin):
Soł occubitꝰ qͦd lucas ponit. mortẽ significat illꝰ
quidix. Quã diu in mundo sũ. lux sũmundi.
calcato regnomortis. ꝑ totũ orbẽ dona fid̃i tͣn¬
misit. ꝑ ministros suos. uñ psalmista canit. It
facite ei qui ascendit suꝑ occasũ. Suꝑ occasum
dñs ascendit. qi im̃ in passione occubuit. inde

Expanded text:
Solis occubitus, quod Lucas ponit, mortem significat illius qui dixit: Quandiu in mundo sum, lux sunt mundi .calcato regno mortis, per totum orbem dona fidei transmisit per ministros suos. Unde Psalmista canit: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde
Abbreviated transcription (Latin):
rifica me du pat̃. om̃s uoluit intelligi suos.
Uideam᷑ qͥ uelit dicẽ. Scͥptũ c̃. Nlotꝰ in iuidea
ds in isrł magnum nom̃ eiꝰ. Gͤ manifestaui
ñ illud nom̃ tuum qͦd ẽ ds. s illd̾ qͦd ẽ pat̃ mñs.
Quod nom̃ ñ posset manifestari. sine manife¬
statione filii. Quõ dedisti mͥ dic̃: scd̃m ho¬
minem. Tui erant & mͥ eos dedisti: &s sermo¬
nẽ tuũ seruauerunt. Patͥs erant p̃destinan¬
tis eos ꝑfiliũ ꝓpt̃ bonitatẽ suam. & ita eratt̃
indundue t̾nitatis. Ab ea filius i hoc qͦt
hõ ẽ accep̃ eos ad doccendũ. Hunc cogno

Expanded text:
rifica me, tu Pater, omnes voluit intelligi suos. rifica me, tu Pater, omnes voluit intelligi suos. Videamus quid velit dicere. Scriptum est: Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus . Ergo manifestavi non illud nomen tuum quod est Deus, sed illud quod est Pater meus. Quod nomen non potest manifestari sine manifestatione Filii. Quos dedisti mihi, dicit secundum hominem. Tui erant, et mihi eos dedisti, et sermonem tuum servaverunt. Patris erant, praedestinantis eos per Filium propter bonitatem suam, et ita erant individuae Trinitatis. Ab ea eo Filius, in hoc quod homo est, accep
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. Ad hoc ualet quod ait nunc: quasi dic̾et.
Sic̃ tt̃ p̃desturatione. ita & nc̃ ꝑfectione. Desti¬
nat᷑ quod ẽ p̃tiestinat᷑ & p̃parat᷑ qͦd ñ ẽ. filius¬
gͦ scđ̾m diuinitatẽ coet̃nus patͥ. p̃destinat᷑ ẽ
añ mundi constitutionẽ. scdm humanã nat᷑ã
& nos in ipso ut m̃bra eiꝰ eẽmus. añ omĩa tp̃ra
suimus electi ac p̃destinati. Petit gͦ humani
cas xꝑi id hab̾e uire. qdđ habuit inpatͥs p̃de¬
stinatione. Manifesriui nom̃ tuum hominib
quos dedisti mͥ de munoo. Alanfestaui dic̃
ñ qͦo iam sit ꝑfecta manifestatio. sine ꝓ u̾biis
s qi certissime futura ẽ. ħ oĩa de futuris fi¬
delibus dici possent. s ut de solis discipłis
qͦs tunc habebat incelligat᷑. illud ut get qͦd
inferius ait. Cum eẽm cũ eis ego seruabam
eos & cȩc̃a. ab ipso tam̃ orationis ex ordio. qͦd
ẽ pat̃ uenit hora. usq ad illud. & nc̃ pat̃ cla¬

Expanded text:
esset. Ad hoc valet quod ait: nunc, quasi diceret: esset. Ad hoc valet quod ait: nunc, quasi diceret: Sicut tunc praedestinatione, ita et nunc perfectione. Destinatur quod est; praedestinatur et praeparatur qgo secundum divinitatem, coaeternus Patri, praedestinatus est ante mundi constitutionem secundum humanam naturam, et nos in ipso, ut membra ejus essemus, ante omnia tempora sumus electi ac praedestinati. Petit ergo humanitas Christi id habere in te, quod habuit in Patris praedestinatione. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo. Manifestavi dicit, non quod jam sit perfecta manifestatio sine proverbiis, sed quia certissime futura est. Haec omnia de futuris fidelibus dici possent, sed ut de solis discipulis quos tunc habebat, intelligatur, illud urget quod inferius ait: Cum essem cum eis, ego servabam eos, etc. Ab ipso tamen orationis exordio, quod est: Pater, venit hora, usque ad illud: et nunc cla
Abbreviated transcription (Latin):
uita ȩt̃na ut coguoscant te solum dm̃ ue
ẽ. ut te & quẽ misisti xꝑm cognoscant solũ
cognitio uniꝰ cłi. que hio ẽ exparte. in fut᷑o
crit plene. Qui gͦ ꝓfix̃ in hac cognritione:
cognitio. erit sine fine laudatio. & hec est
illa clarificatio. s pͥꝰ hic clarificat᷑. dum in¬
nocetescit fidelib Uñ subdit᷑. Ego te cla
rificaui suꝑ derram: opus consumi aui
quod dedisti mͥ ut faciam. adhuc restabat pas¬
sio: s se consummase dic̃. quod se consũmaturũ
ẽẽ certissume nouit. ut illud. foderunt manus
meas & pedes meos. Et nc̃ clarifica me pat̃.
apud demetipsum. claritate quã habui pꝰꝙͣ
mundꝰ eẽt ap̃te. filius clarificauit patrem
gentibus p̃dicando. pat̃ filiũ ad suam dext̃am
collocando. Quod ait. clarificaui. consum ma¬
ret iam in p̃deitaniatione factũ. Quã p̃destina¬
tionẽ aꝑuit ad iungendo claritate quam habui.
Ordo uerboꝵ ẽ ꝙͣ habui. apud te pꝰꝙͣ. mundus

Expanded text:
gnoscant te solum verum est, ut te et quem misisti Christum, cognoscant solum cognoscant te. Quod hic est ex Patre, in futuro erit plene. Qui ergo proficit in cognitione, cognitio, erit sine fine laudatio. Et haec est illa clarificatio, sed prius hic clarificatur dum innoterificavi super terram, opus consummavi, quod dedisti mihi ut faciam. Adhuc restabat passio, sed se consummasse dicit, quod consummaturum esse certissime novit, ut illud: Foderunt manus meas et pedes meos, etc. . Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum claritate, quam habuimundus esset, apud te. Filius clarificavit Patrem gentibus praedicando, Pater Filium ad suam dexteram collocando: quod ait: clarificavi, consummaret jam in praedestinatione factum. Quam praedestinationem aperuit, adjungendo: claritate quam habui. Ordo verborum est: Quam habui apud te priusquam mundus
Abbreviated transcription (Latin):
iitate trepibant̃ renuerat. reu̾dens insemet¬
ipsũ ꝑ obedientiam & fortitudinẽ m̃tis confir¬
mat. Non inqͣt hoc frat qͥd humanꝰ affectꝰ
loquitur. s ad quod missus sum. Ostendic itaq
uc cum hoc imnminet quod fieri nolumꝰ. sio ꝑ
in firmitatẽ petamus ut ñ fiat. qͣtinus ꝑforti¬
tudinẽ parati simus. ut uoluntas conditoris
tum confidẽ ũdebemꝰ ne nrãm uͥtutẽ iudeatur
ꝓficeri. sic multũ pusillanimit̃ agẽ & diffidere
tura. s habeant rectum cor. Uitent mortẽ qͣntũ
possunt. s si ñ possunt dicant ᷑ dñs dix̃. Pat̃. si

Expanded text:
mitate trepidanter renuerat, revertens in semetipsum, per obedientiam et fortitudinem mentis confirmat. Non, inquit, hoc fiat quod humanus affectus loquitur, sed ad quod missus sum. BEDA. Ostendit itaque, ut cum hoc imminet quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus, ut voluntas conditoris tum confidere non debemus, ne nostram virtutem videamur profiteri; sic multum pusillanimiter agere et diffidere tura, sed habeant rectum cor. Vitent mortem quantum possunt; sed si non possunt, dicant quod Dominus dixit: Pater, s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ apłis orauerit. quos sedulo monebat
uigilare & orare. Nam tͥsticie magnitu¬
dine quod eis imꝓꝑat. somnũ uincere.
ñ possunt. s sic̃ dormiunt m̃te ita & corꝑe¬
Impossibile quidẽ ẽ hominẽ ñ temaptari
nec ait ñ temptemin. s ne intretis in
temptationem .i. necẽptatio uos suꝑet.
& intrasuos casses teneat. Martyr qui ꝓ confes¬
sione dñi sanguinẽ fũdit temptat᷑ qͥdẽ ẽ: s tẽp¬
tationis retib ñ ligat᷑. Si aũt negaret dñm tc̃
ꝑs quidem ꝓmptꝰ ẽ. saro aut̃ infirma
Hoc contͣ temerarios dictũ ẽ qui quod
credidernt. putant se posse. S qͣntũ de ardore
m̃tis coufidimꝰ. tantũ de carnis fragilidate time

Expanded text:
ostolis oraverit, quos sedulo monebat vigilare et orare. Nam magnitudine tristitiae quod eis improperat, somnum vincere non possunt; sed, sicut dormiunt mente, ita et corImpossibile quidem est hominem non tentari; nec ait: non tentemini, sed: ne intretis in tentationem, id est, ne tentatio vos superet, et intra suas casses teneat. Martyr qui pro confessione Domini sanguinem fudit, tentatus quidem est, sed tentationis retibus non ligatus. Si autem negaret Dominum, tunc s quidem promptus est, caro autem infirma. Hoc contra temerarios dictum est, qui quod crediderint, putant se posse. Sed quantum de ardore mentis confidimus, tantum de carnis fragilitate timea
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb necessariã approbauit. Sic & apłs ac¬
cipit uelle. Qd̃ uolo ait .i. approbo faciendũ.
illuo non ago. q̃uod aut̃ nolo .i. ñ approbo fa¬
ciendũ. illud facio. Manifestans aut̃. iħc in
oratione sua deuotionẽ qĩ dilectꝰ & ꝯplacens
dispositionib patͥs: addidit. m cexcu. Rclixui.¬

Expanded text:
omnibus necessariam approbavit. Sic et Apostolus accipit velle. Quod volo, ait, id est approbo faciendum, illud non ago; quod autem nolo, id est non approbo faciendum, illud facio . Manifestans autem Jesus in oratione sua devotionem, quasi dilectus et complacens dispositionibus Patris, addidit: M. 195I
Abbreviated transcription (Latin):
uult filium suum incarcerari. s potiꝰ inde dolet.
uoluntas enim numꝙͣ ẽ nͥ cũ delectatiõe. qͥppe
qͦs deleotat uolumus. quod uͦ molestat illud
abhortere solemuis. Uñ infutura uita. uͥ nulla
erit passio nicħ cont᷑ uoluntatẽ fiet. Cont᷑ uo¬
luntatẽ itaq dolores atq: molestias patiebantur
martyres. nec alit̃ aliqd̃ meritũ ibi hab̾et᷑. Ese¬
cutores quide quantũ pot̾ant fugiebant. tam̃
pati ꝓpt̃ dilectionem xꝑi uolebant. Uelle autẽ
lapidari. uł comburi siquis uelle posset nulliꝰ
sa constituit᷑. ibi meritũ dumtaxat habet᷑. son¬
stat &̃ qͦd martiriũ. uł aliqd̾ bonũ extiꝰ bonam
uoluntatẽ siue dilectionẽ ñdonat. s eã habi

Expanded text:
vult filium incarcerari, potius inde dolet. vult filium incarcerari, potius inde dolet. Voluntas enim nunquam est nisi cum dilectione, quippe quod delectat volumus; quod vero molestat, illud abhorrere solemus. Unde in futura vita, ubi nulla erit passio, nihil contra voluntatem fiet. Contra voluntatem itaque dolores atque molestias patiebantur martyres, nec aliter aliquod meritum ibi haberetur. Persecutores quidem quantum poterant fugiebant, pati tamen propter dilectionem Christi volebant. Velle autem lapidari vel comburi, si quis velle posset, nulliusa constituitur, ibi meritum duntaxat habetur. Constat etiam quod martyrium vel aliquod bonum exterius bonam voluntatem sive dilectionem non donat, se
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ abba pat̃. utͥusq popłi sal uatorẽ dm̃ osten¬
dit. Ide enĩ significat abba quod pat̃. s abba
ẽ hebreũ. pader grecum & latinum. G ut᷑q
lingua. pͥmus ipse inuocat ut doceat ab utͦq
ita omnino neq gustaret amaritudinem
tiꝰ. sicam̃ possibile ẽẽt. quantũ ad iusticiam d̃i
Qd̃ enĩ dicebat si possibile ẽ ad potentiã di
parit̃ & uisticiã referebat. qm̃ qͣntũ ad iusti¬
ciam eius. qͥ ñ solũ podeus ẽ. s &̃ iustͦ. ñ st̃
possibilia. nͥ ea que iusta sunt. habebat
aut̃ uisticia patris quod xp̃c pateretur.
& a constitudione mundi sacram̃tũ hoc nr̃e
salutis ineo erat ostensum. Passus gͦ est
ñ quod uellet pati unmo reformtoabat.
s q patrem diligebat. quẽ hoc uelle sciebat.
& qi ꝑmortem suam saludem ꝓximi fieri
pot̾ qui uult incidi uł coqͥ ut sanetur
nec uult tam̃ incidi. potius omnino reformidat
Tuenit &ẽ quod aliquis inicarcerat᷑. filiũ suum
uult in carcere poni ut ipse sic euadat: nec tam̃

Expanded text:
dicit: Abba Pater, utriusque populi Salvatorem Deum ostendit. Idem enim significat abba quod pater, sed abba est Hebraeum, pater Graecum et Latinum. Ergo utraque lingua primus ipse invocat, ut doceat ab utroquita ut omnino neque gustaret amaritudinem ejus, si tamen possibile esset quantum ad justitiam Dei. Quod enim dicebat: si possibile est, ad potentiam Dei pariter et justitiam referebat, quoniam quantum ad justitiam ejus; quia non solum ppossibilia nisi ea quae justa sunt. Habebat autem justitia Patris quod Christus pateretur, et a constitutione mundi sacramentum hoc nostrae salutis in eo erat ostensum. Passus ergo est, non quod vellet pati, imo reformidabat, sed quia Patrem diligebat, quem hoc velle sciebat, et quia per mortem suam salutem proximi fieri potest, qui vult incidi vel coqui ut sanetur, nec vult tamen incidi, potius omnino reformidat. Evenit etiam quod aliquis incarceratus filium suum vult in carcere poni, ut ipse sic evadat; nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ñ augm̃tauit. ñ płꝰ inpassione ꝙͣ. añ ꝓmeruit.
& nob̃ salutẽ. & sͥ qͦd pꝰ passionẽ nec tͥstari.
nec turbari pot̃. neq in aliquo pati. Quod aũt
martiriũ ꝑ se uoluntarium ñ sit. inde patet:
qͥa iocundũ non ẽ. Expetibiliũ enĩ quȩdam st̃
iocunda bona que ꝓpt̾ se expetuntur. ut uidẽ
dm̃ alia sunt bona non iocunda q̃ ꝓpt̃ aliut
expetunt᷑. ut martyriũ. Hoc dñs pet᷑. ma¬
nifeste aꝑuit cum ait. Q ducet te quo tu ñ

Expanded text:
 augmentavit, non plus in passione quam ante, promeruit et nobis salutem, et sibi quod post passionem nec tristari nec turbari potest, neque in aliquo pati. Quod autem martyrium per se voluntarium non sit, inde patet quia jucundum non est. Expetibilium enim quaedam sunt jucunda bona, quae propter se expetuntur, ut videre Deum. Alia sunt bona non jucunda, quae propter aliud expetuntur, ut martyrium. Hoc Dominus Petro manifeste aperuit, cum ait:
Abbreviated transcription (Latin):
dum. s solliciti ad orandũ. Iõ & illos ⁊ iluxͣ qͥ uide¬
bant᷑ fideliores & fortes. similes petͦ. inq̃b sitm¬
lit᷑ facile pot̾at locũ inuenire iactantia: ꝓpt̃ fi¬
duciam fidi. Mediocres aut̃ quantũ ad ꝑicłm
dico iacłantiȩ ipsꝰ fidi exiguitate muniti sunt.
t ipse ꝓgressus ẽ ab eis: qͣndũ iactꝰ ẽ lapi¬
dis. Typiee intunt. ut ineum dirigant
lapidem .i. usq ad ipsũ ꝑducant ittentionem
legis. quȩ scͥpta erat inlapide. fiis eiĩ legis ẽ
xꝑc ad iusticiam omni credenti. Et̃ positis ge¬
nib ꝓcidit in faciem suam. & orabat ut si fieri
posset transiret abes hora dicens. Pat̃ si possibi¬
le ẽ. abba pat̃. omnia tͥ possibilia sunt. mi pat̃.
si possibile ẽ. transfer calicẽ hunc ame. Habi

Expanded text:
dum, sed solliciti ad adorandum. Ideo et illos duxit, qui videdum, sed solliciti ad adorandum. Ideo et illos duxit, qui videbantur fideliores et fortes, similes Petro, in quibus similiter facile poterat locum invenire jactantia propter fiduciam fidei. Mediocres autem, quantum ad periculum dico jactantiae, ipsa fidei exiguitate muniti sunt. t ipse progressus est ab eis quantum jactus est lapidis. BEDA. Typice innuit, ut in eum dirigant lapidem, id est, usque ad ipsum perducant intentionem legis, quae scripta erat in lapide. Finis enim legis est Christus ad justitiam omni credenti . Et positis genibus, procidit in faciem suam, et orabat ut, si fieri posset, transiret ab eo hora, dicens: Pater, si possibile est; Abba, Pater, omnia tibi possibilia sunt; mi Pater, si possibile est, transfer calicem hunc a me. HI
Abbreviated transcription (Latin):
baptismo habeo baptirari: & quomͦ angor
usq dum ꝑficiat᷑ Usq ab mortẽ tͥstis ẽ. do¬
nec apłos suos sua lib̾et passiõe. Mors quippe
hõ uim mortis ignorat. iste qi ds incorꝑe con¬
stitut᷑. fragilitatẽ carnis exponit. ut eoꝵ qͥ
sacͣm̃tũ incarnatioĩs abuirant. excludet᷑ impie
a somno infidelitatis. & torpore mentis. Cet̃is
quidẽ uissi sed̾e ibi qi inferiores ab agone
isto seruans eos securos. uos aut̃ qͣi firmiores
usq huc adduxi s nolo uos ult̾us ꝓgredi.
nec dũ enĩ potostis. ꝓpt̾ hoc manete hic ui¬
gilantes. sic̃ & ego iugilio. ut unusquisq in
gradu sue uocationis consistat. qm̃ & omĩs
hoc añ addux̃ eos. maxime petrũ magna
de se confibendem. ut uideant & audiant.
uͥ ẽ posse hoĩs. & quomͦ impetrat᷑. uideant
cadentẽ infaciẽ. audiant dicentẽ. Pater
si possibile ẽ transeat a me calix iste.
Et discant non magna de se saꝑe. seo ios
bumilia estimare. nec ueloces ẽẽ ad ꝓmiten¬

Expanded text:
Baptismo habeo baptizari, et quomodo angor usque dum perficiatur ? Usque ad mortem tristis est, donec apostolos suos sua liberet passione. Mors quippe homo, vim mortis ignorat; iste, quasi Deus in corpore constitutus, fragilitatem carnis exponit, ut eorum qui sacramentum incarnationis abjurant, excluderetur impieta somno infidelitatis et torpore mentis. Caeteris quidem jussi sedere ibi, quasi inferiores ab agone isto, servans eos securos; vos autem quasi firmiores usque huc adduxi, sed nolo vos ulterius progredi. Necdum enim potestis. Propter hoc manete hic vigilantes, sicut et ego vigilo, ut unusquis que in gradu suae vocationis consistat, quoniam hoc autem adduxit eos, maxime Petrum magna de se confidentem, ut videant et audiant ubi est posse hominis et quomodo impetratur. Videant cadentem in faciem, audiant dicentem: Pater, si possibile est, transeat calix iste a me. Et discant non magna de se sapere, sed humilia aestimare, nec veloces esse ad promitten
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia gem̃do. c̃c pariet letando. Nunc par¬
turit orando. tunc pariet lautando. Ꝙ ido
mascłm qm̃ adfructum contẽplatiõis. cun¬
cta officia referunt᷑ actionis. Et sic̃ mulier
nato in hunc mundũ hõe letat᷑. ita eccłia na¬
to in uitã fut᷑o popło exultatione repletur.
ꝓ q̃ natiuitate multum laborans &e gemens
inp̃senti.  parturiens dolet. Nec nouum deb
cuiꝗͣ. uidi si natꝰ dicatꝰ. qui ex hao uita migra¬
dit᷑. ita cẽ pot̃ natꝰ appellari. qͥ solut᷑ a iuncłis
carnis ad lucem sublunat᷑ et̃uam. Uñ mos ec¬
cłiasticus obtinuit. ut dies martyrũ siue cõ¬
fessoꝵ xxꝑi quib de hoc scło transierunt. na-¬
tales uocitemus. eoꝵq sollempnia. ñ funebri¬
a. s natalicia dicant᷑. Seq̃r. Et uos tͥsticiam
habebicis. Om̃is ȩccł̃ia ꝑ huius uicȩ labores¬

Expanded text:
Ecclesia gemendo, tunc pariet laetando. Nunc parturit orando, tunc pariet laudando. Et ideo masculum, quoniam ad fructum contemplationis, cuncta officia referuntur actionis. BEDA. Et sicut mulier, nato in hunc mundum homine, laetatur: ita Ecclesia, nato in vitam futuram populo, exsultatione repletur.  nativitate multum laborans et gemens in praesenti, quasi parturiens dolet. Nec novum de et cuique videri, si natus dicitur, qui ex hac vita migraditur, ita etiam potest natus appellari, qui solutus a vinculis carnis, ad lucem sublimatur aeternam. Unde mos ecclesiasticus obtinuit, ut dies martyrum sive confessorum Christi, quibus de saeculo transierunt, natales vocitemus, eorumque solemnia non funebria, sed natalitia dicantur. Sequitur: Et vos tristitiam habebitis. Omnis Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
& orẽ. Ordo ẽ. Sedete donec uadam & orem.
& orate ne intretis intemptationẽ suꝑemini.
Seꝑant᷑ in oratione. qͥ seꝑant᷑ inpassioe. quia
ille orat illidorimunt pinguedine cordis
ꝑ celestib bonis orandũ eẽ. Cum in ualle
orat pinguedinis. insimiat nob humili¬
tatẽ seruandam eẽ uioratione. & pinguedi¬
nẽ int̾nȩ dilectiois. Et assũpto pet᷑ & duob

Expanded text:
vadam et orem, et orate, ne tentatione superemini. Separantur in oratione qui separantur in passione, quia ille orat, illi dormiunt pinguedine cordis pro coelestibus bonis orandum esse. Cum in valle orat pinguedinis, insinuat nobis humilitatem servandam esse in oratione, et pinguedinem internae dilectionis. Et assu
Abbreviated transcription (Latin):
ligit᷑. Si scd̾m hoc quod filiꝰ patͥ ẽ coet̾irus
hoc dictũ accipiamus. uolo ut uͥ sũ ego &
illi sint mecũ. inpatre cum xꝑo eriraus. S
ille. sic̃ ille nos sic̃ nos. uolo inquit & ñ pot̃
ñ fieri. qͦd uult om̃ĩꝑs. Omniũ quidẽ potestas
ei ẽ. s illi soli sui sunt quos elegit ut dicit.
⁊ traxit ad eum. a cliui. m cxi. Lexix

Expanded text:
ligitur, si secundum hoc quod Filius Patri est coaeternus, ligitur, si secundum hoc quod Filius Patri est coaeternus, hoc dictum accipiamus: Volo ut ubi sum ego, et illi sint mecum. In Patre cum Christo erimus. Sed ille sicut ille, nos sicut nos. Volo, inquit, et non potest non fieri quod vult Omnipotens. Omnium quidem potestas ei est, sed illi soli sui sunt quos elegit, ut dicit:  traxit ad eum. A. 154III M. 112 L.
Abbreviated transcription (Latin):
& homo d̾s. Quantũ uͭ ad forimã cłi. u̾q ẽ. Uñ lat̾
audiuit hodic mecũ eris inparadiso. Scđm id qͦd
hõ erat. aĩa enis ipso die futura erat in inferno.
caro in sepulchro. Scłm aut̃ quod ds erat õ in
s beati soli sunt cũ illo. quia bĩ eẽ ñ possunt nͥ ex
illo. Sumamꝰ qͣlemc̃q exemplũ. Sic̃ cetus c̃ si ibi
sit uͥ lux ẽ. non ẽ taiũ cum luce. ita impius uł piꝰ
s ñdũ idoneus &ẽ si nusquã possit eẽ uͥ non sit
xꝑc. tam̃ nonẽ cũ aꝑo sic̃ hic intelligit᷑ uoluisse cũ
ait. uolo ut uͥ sum ego. & illi sint mecũ. Nam de
speciȩ illa omnino dicebat. inqͣ uidebimꝰ eũ sicu¬
ti ẽ. Uñ subdit᷑ ud iudeant. ñ ut credant. Fidi
merces ẽ ista ñ fid̃es. uide claritatẽ c. Seqr. Cͥa
dilexisti me añ mundi constitutionẽ. In illo ã di¬
lexit nos añ mundi constitutionẽ p̃destinatiõe.
qr eiꝰ menbra sumus. & diliginͣ in illo qͥ cot᷑ di¬

Expanded text:
d formam Dei, ubique est. Unde latro audivit: Hodie mecum eris in paradiso . Secundum id quod homo erat, anima ejus ipso die futura erat in inferno, caro in sepulcro. Secundum autem quod Deus erat, etiam in ue est; sed beati soli sunt cum illo, quia beati esse non possunt nisi ex illo. Sumamus qualecunque exemplum. Sicut caecus, etiamsi ibi sit ubi lux est, non est tamen cum luce; ita impius vel pius, sed nondum idoneus, etiamsi nusquam possit esse ubi non sitcum Christo, sicut hic intelligitur voluisse, cum ait: Volo ut ubi sum ego, et illi sint mecum: nam de specie illa omnino dicebat, in qua videbimus eum sicuti est . Unde subditur: ut videant, non ut credant. Fidei merces est ista, non fides: videre claritatem Dei sequitur. Quia dilexisti me ante constitutionem di constitutionem praedestinatione, quia membra ejus sumus: et diligimur in illo, qui totus di
Abbreviated transcription (Latin):
alibi. R̃ ueni facere uoluntatẽ meã. scił quam
tẽꝑalit̃ sũpsi ex urgine. s uoluntatẽ eius qͥ
misit me. quam uideł habui et̃nus cum patre.
& ꝙͣ semꝑ approbo aniinȩ ratione. Orat transi¬
re calicẽ q homo ẽ. s ꝑfic̃ dispensationẽ. quia
pat̾ obdiens ẽ. Sensꝰ ẽ. Si morit᷑ mors. me non
mniscdia pͥoris popłi. ne abillobibat calicem
ꝓpinatum. Uñ & signant̃ dix̃. Calix iste ħ¬

Expanded text:
alibi: Non veni facere voluntatem meam, scilicet quam temporaliter sumpsi ex virgine; sed voluntatem ejus qui misit me , quam videlicet habui aeternus cum Patre, et quam semper approbo animae ratione. Orat transire calicem, quia homo est; sed perficit dispensationem, quia Patri obediens est. Sensus est: Si moritur mors, me non misericordia prioris populi, ne ab illo bibat calicem propinatum. Unde et signanter dixit: Calix iste
Abbreviated transcription (Latin):
de. u̾bum eoꝵ habuerunt antiqui uisti.
de quib constat. qr numꝙͣ saluari possent.
nͥ inmediatorẽ uenturum credidissent.
fideliores gͦ reꝑuint᷑ qͥiam defuncti illũ
resitrrectitrum non dubitabant. ꝗͣm illi
qͥ uisa eius morte. spem ꝙͣ habuerant de
eiꝰ resurrectione ꝑdiderunt. Uñ & qͥdã
dixerunt. Nos aut̃ sꝑabamꝰ. quia redẽp¬

Expanded text:
 habuerunt antiqui justi, de quibus constat quia nunquam salvari possent, nisi in mediatorem venturum credidissent. Fideliores ergo reperiuntur, qui jam defuncti, illum resurrecturum non dubitant, quam illi qui visa ejus morte, spem quam habuerant de ejus resurrectione, perdiderunt. Unde et quidam dixerunt: Nos autem sperabamus quia redemp
Abbreviated transcription (Latin):
& discipłi eiꝰ. Gechsemani loc ẽ ad radices mon¬
tis oliueti: & inc̃p̃tat᷑ ualł pingnium. Ibi cau¬
ri pigues obsederunt dñm̃. & uituli multi.
cicũdedert᷑ eũ. Appropians morti uenit in
orto capi dispositit. ut deleret peccatũ cõmissũ
in orto deliciarum. Trans torrentẽ cedron cõp̃¬
hendi uoluit. & uxta psalmistam de torrẽ¬
te inuia bibit. Inuia huiꝰ uite bibit detorren¬
te passionis ꝓptea exaltauit cap̃. Cedron ge¬
tntiuus płaris ẽ ingc̃o. qͥ latine pot̃ dici
qͥ tradebat eũ locũ q iħc frequent̃ conue

Expanded text:
 BEDA. Gethsemani locus est ad radices montis Oliveti, et interpretatur vallis pinguium. Ibi tauri pingues obsederunt Dominum, et vituli multi circumdederunt eum . Appropians morti, venit in it. ALBINUS. In horto capi disposuit, ut deleret peccatum commissum in horto deliciarum. Trans torrentem Cedron comprehendi voluit, et juxta Psalmistam: De torrente in via bibet . In via hujus vitae bibit de torrente passionis, propterea exaltavit caput. Cedron genitivus pluralis est in Graeco, qui Latine potest dici qui tradebat eum locum: quia frequente
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba q̃ dedisti m̃ dedi eis: & ipsi accepunt
& cognouerunt uere quia a te exiiii. & credide¬
runt qi tume misisti. Ate sunt omia que dedisti
mͥ homim. Uł ita. Simul pat̾ dic omnia cũ ge¬
nuit eum qͥ omnia ht̃. u̾bo scił gignendo pat̃¬
pat̃ omnia dedit. Quod uͦ ait cognouerunt ue¬
re. exposuit sub uingendo. & credplerunt sub¬
audis uere. Id est a te exiiii. quod ẽ tu me mifi¬
sti. Id ẽ cognonerunt. qͦd ẽ credidert̃. Credider̃t
iõ aduinctum ẽ ne quis putaret hanc cogni
erant tales discipłi quales eos dic̃ u̾b̾ pt̃iti
pͥnceps coꝵ ter cum negauit. Ego ꝓeis rogo
ñ ꝓtaundo rogo. s ꝓhis quos dedisti mͥ quia
tui st̃. & mea omnia tua sunt. & tua mea sunt.
& charificatꝰ sum in eis. Id ẽ clatificabor ineis.
tunc uidelicet cũ ꝑ eos omnib credentibus iti¬
nodescam. quod audexteram patͥs sim głificat᷑.
Dicens mea tua st̃. & tua mea. sp̃aalit̾ ostendit
scõs de qͥb hic agit᷑. eius ẽẽ a q̃ treati & scĩficati

Expanded text:
ae dedisti mihi, dedi eis, et ipsi acceperunt, et cognoverunt vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti. A te sunt omnia, quae dedisti mihi homini. Vel ita: Simul Pater dedit omnia, cum genuit eum qui omnia habet. Verbo scilicet gignendo Pater omnia dedit. Quod vero ait: cognoverunt vere, exposuit subjungendo: et crediderunt, subaudis sti. Idem est cognoverunt, quod est crediderunt. Crediderunt ideo adjunctum est, ne quis putaret hanc cogniterant tales discipuli, quales eos dicit verbis praeprinceps eorum ter eum negavit. Ego pro eis rogo, non pro mundo rogo, sed pro his quos dedisti mihi, quia tui sunt, et mea omnia tua sunt, et tua mea sunt, et clarificatus sum in eis. Id est, clarificabor in eis, tunc videlicet, cum per eos omnibus credentibus innotescam, quod ad dexteram Patris sim glorificatus. Dicens: mea tua sunt, et tua mea, specialiter ostendit sanctos de quibus hic agitur ejus esse a quo creati sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ. & illi qui cũ ramis clamauert̃. bñdiet᷑
qui uenit in nomins dñi. & qͥ ngenti fr̃s
quib simul pꝰ resurrectionẽ apparuit.
Latro ̃ credidit in cruce. qñ doctores defe¬
cerutit. Sic gͦ intelligainus pu̾bũ eoꝵ. ut
ipsũ uerbum fidi quod p̃dicauert̃ hic sig¬
nificatũ eẽ credamus. Quod dictũ ẽ ũbum
init᷑ inculcatũ. Neq ꝓpt̃ea ñ ẽ uerbum dłi.
qi dictum᷑ eoꝵ. cũ paulus dicat thessaloni

Expanded text:
amis clamaverunt: Benedictus qui venit in nomine Domini ! et quingenti fratres, quibus simul post resurrectionem apparuit . Latro etiam credidit in cruce , quando doctores defecerunt. Sic igitur intelligamus per verbum eorum, ut ipsum verbum fidei quod praedicaverunt, hic significatum esse credamus. Quod dictum est verbum imitus inculcatum. Neque propterea non est verbum Dei, quia dictum est eorum, cum Paulus dicat Th
Abbreviated transcription (Latin):
hac gͦ sermonem ad discipłos concludit.
& ad patrẽ uerba conuertit. Hȩc locutꝰ ẽ iħs
hora clarifica filiũ. Poterat dñs orare silentio
s exẽplũ dedit nob̾ orandi. De hac clarificatiõe
ait apłs. que ab eius resurrectione suẜsit ex¬
ordium. Ds illũ exaltauit & donauit illi nom̃¬
quod ẽ suꝑ omne nom̃. ut in nomine iħu om̃e
genu flectat᷑ celestium t̃restͥũ & in fernoꝵ.
Sensꝰ ẽ. Uenit hora seminande humilitatis.
fructum ñ differas claritatis. De hac humilitate
ait apłs. factꝰ ẽ obediens patͥ usq ad mortem.
Sequit᷑. Et filius tuus clarificet te. Claritas
patris nec minui pot̃ nec augeri apuddm.
apd̃ homines tam̃ minor erat qñ iniuidea d̃s
tantũ notꝰ erat. Nondum enĩ a soł ortu usq
ad occasum. laudabant pueri nom̃ dm̃. Hoc aũt
ut innotescas toto orbe ꝑme. Seqr̃. Sic̃ de¬
disti ei potestatem omnis carnis. ut omne
quod dedisti ei: det eis uitam ec̃nam. Om̃is¬

Expanded text:
hac ergo sermonem ad discipulos concludit, hac ergo sermonem ad discipulos concludit, et ad Patrem verba convertit. Haec locutus est Jesus, hora, clarifica Filium tuum. Poterat Dominus orare silentio, sed exemplum dedit nobis orandi. De hac clarificatione ait Apostolus, quae ab ejus resurrectione sumpsit exordium: Deus illum exaltavit, et donavit illi nomd est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum . Sensus est: Venit hora seminandae humilitatis, fructum non differas claritatis. De hac humilitate ait Apostolus: Factus est obediens Patri usque ad mortem Sequitur: Ut Filius tuus clarificet te. Claritas Patris nec minui potest, nec augeri apud Deum, apud homines tamen minor erat, quando in Judaea Deus tantum notus erat . Nondum enim a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nomen Domini. Hoc aut innotescas toto orbe per me. Sequitur: Sicut dedisti ei potestatem omnis carnis, ut omne guod dedisti ei, det eis vitam
Abbreviated transcription (Latin):
espondit eis iħe. Modo creditis. ecce
uenit hora & iam uenit ut disꝑgarni¬
ni unusquisq in ꝓpͥa & me solũ reliiquatis.
Et non sum solus: qi pat̾ mecũ ẽ. Creditis ut
paruuli. quib quec̃q alta adhuc sunt ꝓu̾bia.
Uenit hora passionis & iam ꝓpe ẽ. inqͣ solus cor¬
cular calcare habeo. Uos aut disꝑgilnini in
tis pꝰea dimittatis. Hoc apparuit in cleopha.
ubi ait. Nos aũt sꝑabamus quod ẽẽt redẽp¬
trẽ. nunc dic̃ pat̾ inecũ ẽ. Quis uadit ad eũ
qui cũ illo ẽ÷ S hoc intelligenti ẽ ũbum
non intelligenti ꝓuerbium. Intelligen¬
ti ẽ uerbum uĩtatis. non incelligenti est¬
ꝓuerbiũ. hoc ẽ uerbũ longe a iũtate. Ire
ad patrem ẽ. scdm humanitatẽ. patrẽ eẽ
Nec locutꝰ sum uob: ut inme pacem
habeatis. In mundo pressurã habe¬
bitis: s confide ego uici mundũ. Eropt̃
hanc pacem tribłationẽ sustinemus. ut
in hac sine fine felicit̃ regnemus. ħ ẽ pax
ꝓ qua xp̃iani sumus. ꝓ qua sacramentis

Expanded text:
Modo creditis? ecce venit hora, et jam venit, ut dispergamini unusquisque in propria, et me solum relinquatis. Et non sum solus, quia Pater mecum est. Creditis ut parvuli, quibus quaecunque alta adhuc sunt proverbia. Venit hora passionis et jam prope est, in qua solus torcular calcare habeo. Vos autem dispergemini tis, postea dimittatis. Hoc apparuit in Cleopha ubi ait: Nos sperabamus quod esset redemptrem; nunc dicit: Pater mecum est. Quis vadit ad eum qui cum illo est? Sed hoc intelligenti est verbum; non intelligenti, proverbium. Intelligenti, est verbum veritatis, non intelligenti, proverbium, hoc est, verbum longe a veritate. Ire ad Patrem est secundum humanitatem, Patrem esse Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis. In mundo pressuram habebitis; sed confidite: ego vici mundum. Propter hanc pacem tribulationem sustinemus, ut in hac sine fine feliciter regnemus. Haec est pax pro qua Christiani sumus, pro qua sacramentis
Abbreviated transcription (Latin):
mundo rogo. Et iam ñsum inmmundo. & hii
in mundo st̃. & egoadte uenio. Iam ñ sũ in mũ¬
do p̃sentia scił corpoeali. Ostendit certũ qͦd
ad hue erat futurũ. Dicens & ego adte uenio.
exponit cur dixerit. iam ñ sum in mundo.
łat̃ sc̃ȩ serua cos in noĩe tuo. qͦs dedisti mͥ.
ut sint unũ sic̃ & nos. Ut hõ rogat patrẽ ꝓ
discipłis. ut d̾s dic̃ se unum cẽ cũ patre. Non
ait ut nob̾cũ sint unum : aut sumis unum
ipsi & nos. Ipsi innatura sua sint unũ. sic ut
nos in nra unum sumꝰ. Cum cẽm cum eis e¬
go seruabam eos in noĩe tuo qͦs dedisti michi

Expanded text:
sum in mundo, et hi in mundo sunt et ego ad te venio. Jam non sum in mundo, praesentia scilicet corporali. Ostendit certum quod adhuc erat futurum. Dicens: et ego ad te venio, exponit cur dixerit: jam non sum in mundo. Pater sancte, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos. Ut homo, rogat Patrem pro discipulis; ut Deus, dicit se unum esse cum Patre. Non ait: ut nobiscum sint unum; aut: simus unum ipsi et nos. Ipsi in natura sua sint unum, sicut nos in nostra unum sumus. Cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo, quos dedisti mihi
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ nr̃m iħ in xꝑm ad humanitatẽ respic̃
Uł ita. N rogabo ꝓuob̾. quia potiꝰ implebo
qͦo hucusq rogaui. Quomͦ rogabat: quia ñdũ
ascenderat. Si enim non ascendisset nulla cer¬
titudo ascendendi remansiss Nunc autẽ se¬
dens humanitas ad dexteram patͥs certitudo.
& arra ẽ quod & nos ascendemus. Hinc ihe¬
ronimꝰ in epłam ad romanos. Solent arria¬
ni mouere calumpniam dicences. qͦd qͥ int̃¬
pellat᷑ int̃pellante sit maior. Qͥb respon¬
dendum ẽ. dm̃ obliuuionẽ ũ pati. ut ꝓ ipsis
commoneat᷑ semꝑ quos ipse elegit: s in hoc¬

Expanded text:
 , ad humanitatem respicit. Vel ita: Non rogabo pro vobis, quia potius implebo quod hucusque rogavi. Quomodo rogabat? Quia nondum ascenderat. Si enim non ascendisset, nulla certitudo ascendendi nobis remansisset. Nunc autem sedens humanitas ad dexteram Patris, certitudo et arrha est, quod et nos ascendemus. Hinc Hieronymus in Epistolam ad Romanos: Solent Ariani movere calumniam, dicentes quod qui interpellatur, interpellante sit major. Quibus respondendum est: Deum oblivionem non pati, ut pro ipsis commoveatur semper quos ipse elegit, sed in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m ꝗͤ ipsũ amamꝰ cũ pat᷑ ⁊ filio Por amãs fac̃ ĩnob̾ qd̾amet᷑.
Etui apatre & ueni inmundum. It̃ma relinqͦ min¬
dum & uado ad patrẽ. Exiit a patre qr de illo
ẽ. & carne assumpta uenit uisibił in mun¬
dum non tam̃ deserens patrem. Reliquit
mundum corꝑali discessione. ñ gub̃natione
p̃sentia. Nadit ad patrem qr humanitatem
ad inuisibilia pac̾nȩ maiestatis addux̃. Reli
quit mundũ. qr ab aspectu amatoꝵ inundi
qͦd uiderunt abstulit. Redit ad patrẽ q
amatorib suis se patͥ equalem credendum
docuit. Dic̃t ei discipłi eius. Ec̾ce nunc pa¬
lam loq̃ris & ꝓu̾bium nullum dicis. Nunc
scimus qr scis omnia. & ñ opꝰ ẽ tͥ. ut quis te in¬

Expanded text:
or amans facit in nobis quod ametur. « Exivi a Patre, et veni in mundum, iterum relinquo mundum et vado ad Patrem. » Exiit a Patre, quia de illo est; et carne assumpta venit visibilis in mundum, non tamen deserens Patrem. Reliquit mundum corporali discessione, non gubernatione praesentiae. Vadit ad Patrem, quia humanitatem ad invisibilia paternae mquit mundum quia ab aspectu amatorum mundi quod viderunt abstulit. Redit ad Patrem, quia amatoribus suis se Patri aequalem credendum docuit. Dicunt ei discipuli ejus: Ecce nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis. Nunc scimus q
Abbreviated transcription (Latin):
recte sentiendo de illo pedit salutẽ sempit̃nam.
uł aliquid ꝑtinens ad illã : accipit qñdebet acciꝑx
Nec iõ quedã negant᷑. q ut congruo tꝑte dent᷑.
differunt᷑. Usq mͦ ñ pecistis quicꝙͣ in nomine
meo. Petite & accipietis. ut gaudiũ ur̃m sit ple¬

Expanded text:
recte sentiendo de illo petit salutem sempiternam, vel aliquid pertinens ad illam, accipit quando debet accipere. Nec ideo quaedam negantur, quia ut congruo tempore dentur, differuntur. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo. Petite, et accipietis, ut gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
me. & ad hoc refert᷑. quia uado ad patrem.
Pundo scił ad patrem subtraham corporalẽ
uisionem. ut fructuosȩ credat eccłia. Et
itĩn modicum & uidebitis me. et̃na usiõe:
Modicum scãm hanc sententiam intellige.
spatium huiits ꝑuolantis scł̃i. slorabitis inquit
quia plorant om̃s bom inerumpnis buius
uitȩ. s mundi amatores gaudent. Mulierẽ
dicit scãm ȩccłiam ꝓpt̃ fecunditatẽ bonoꝵ¬
oꝑum. & qi sꝑuales dõ filios gignere nou
desinit. Que nũquã mundi demptationib
exerceri desistit. quamdiu in mundo sꝑriali¬
um uͥtutũ ꝓfectib insistit. At cũ deuicto
labroꝵ certamine ad palmam ꝑuenerit. iam
ñ meminit p̃ssure precedentis. ꝓpt̃ gaudiũ
ꝑcepte retͥbutionis. Non sunt condigne¬

Expanded text:
me, ad hoc refertur, quia vado ad Patrem. me, ad hoc refertur, quia vado ad Patrem. Eundo scilicet ad Patrem, subtraham corporalem visionem, ut fructuose credat Ecclesia. Et iterum modicum, et videbitis me aeterna visione. Modicum secundum hanc sententiam, intellige spatium hujus pervolantis saeculi. Plorabitis, inquit, quia plorant omnes boni in aerumnis hujus vitae, sed mundi amatores gaudent. BEDA. Mulierem dicit sanctam Ecclesiam propter fecunditatem bonouia spirituales Domino filios gignere non desinit, qui nunquam in mundi tentationibus exerceri desistit, quandiu in mundo spiritalium virtutum profectibus insistit. At cum devicto laborum certamine ad palmam pervenerit, jam non meminit pressurae praecedentis propter gaudium perceptae retributionis. « Non sunt eni
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs exponit paradignia. quod de muliere ꝓ¬
posuit. Tristiciam enim habuert̃ discipłi passo
dño. s ꝑ acta resurrectioĩs gła gauisi st̃ uiso
dño. & gaudiũ eoꝵ tĩ tollit᷑ ab eis. qͥa & si post¬
modũ ꝑsecutiones ꝓ xꝑi nomine ac tormenta
passi sunt. spe tam̃. resurrectionis &s uisioĩs
illuis accensi. libent̃ aduetsa queq ferebant.
immo gaudiũ existimabant cum in tẽptatioẽs
uos ab adu̾sariis. coronabo uos uictores. ꝓba¬
bo me semꝑ uidisse uos decertantes. Et in
illo die me non rogabitis quicꝗͣ. Indie ui¬
sionis ȩt̃nȩ ñ pecetis uł non int̾rogabitis.
quia tunc erit plena cognicio & sufficien
ucrũcẽ int̾rogare significat. & gc̃ũ uñ hoc
transiatũ ẽ. tale ht̃ ũbum quod utrũq possit
intelligi. G ambiguũ ẽ. Possunt ħ os ita ex¬
poni ut indiscipłis uniũse loquat᷑ eccłiȩ dñs:
uelut ibi. Eccc ego uob̾cũ sum usq ad consũ¬
mationem scłi. Modicũ & iam ñ uidebitis

Expanded text:
nus exponit paradigma quod de muliere proposuit. Tristitiam enim habuerunt discipuli, passo Domino; sed, peracta resurrectionis gloria, gavisi sunt visoDomino. Et gaudium eorum nemo tollit ab eis, quia etsi postmodum persecutiones pro Christi nomine ac tormenta passi sunt, spe tamen resurrectionis et visionis illius accensi, libenter quaeque adversa ferebant: imo omne gaudium existimabant cum in tentationes vos ab adversariis, coronabo vos victores, probabo me semper vidisse decertantes. Et in illo die me non rogabitis quidquam. In die visionis aeternae non petetis, vel non interrogabitis, quia tunc erit plena cognitio et sufficienverum etiam interrogare significat, et Graecum unde hoc translatum est, tale habet verbum, quod utrumque possit intelligi. Ergo ambiguum est. Possunt haec et ita exponi, ut in discipulis universae loquatur Ecclesiae Dominus, velut ibi: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Modicum et jam non videbitis