comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dentibus absq uestitu et esurientibus
spicas tollunt: quia sine ociosi sint qui
dam. et innullis se bonis exerceant: seu
ꝑ tter imprudentiȩ absq uelamine bo¬
ni oꝑis ꝑgant: etiam si quando iam
ad penitentiam redire cupiunt. &e pa¬
bulum uerbi concupiscunt: eis esuri¬
entibus spicas tollunt. quia ui eorum
mente ꝑiitiosis ꝑsuasionibus patrum
sententias destrunt. Nec inmerito spi¬
cas signare patrum sententias dicimꝰ:
fertintur. ab eis tegnien luterȩ quasi

Expanded text:
dentibus absque vestitu, et esurientibus dentibus absque vestitu, et esurientibus spicas tollunt, quia sive quidem otiosi sint, et in nullis se bonis exerceant, seu per iter impudentiae absque velamine boni operis pergant, etiam si quando jam ad poenitentiam redire cupiunt, et pabulum verbi concupiscunt, eis esurientibus spicas tollunt, quia in eorum mente perniciosis persuasionibus Patrum sententias destruunt. Nec immerito spicas signaferuntur ab eis, tegmen litterae quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Uulgus autem pauꝑ: est populus in¬
doctus. Qui se ueras sapientiȩ diuiti¬
as haberet. uestimentum suȩ fidei ne¬
quaquam aniteret. Quasi quidam
quippe intra scãm ęccl̃iam sãnatores
sunt ueri doctores: qui dum scientiam
in corde multiplicant. ueris apud se di¬
uitus habundant. Sed eretici uulgum
pauꝑem spoliant: quia dum doctos
non preualent. indoctos quosq auela¬
mine fidei p̃dicatione pestifera denu
uestitu. Sed aliud est nudum eẽ:
aliud nudum incedere. Omnis enim
qui nec bona nec mala oꝑatur: nudus
est & ociosus. Q autem mala agit.
nudus incedit : quia sine uelamine
boni oꝑis. ꝑ iter prauitatis ꝑgit. Sũt
non nulli. qui malum suȩ nequicie co¬
gnoscentes. satiari pane iusticie festi¬
nant. ꝑciꝑe sacͥ eloquii dicta ilesiderat:¬
qui quociens patrum sententias ꝓ he-¬
dificandis mentibus in cogitationibus
uersant. quasi de bona segete spicas
portant. Heretici igitur midis et uice¬

Expanded text:
Vulgus autem pauper est indoctus pVulgus autem pauper est indoctus populus, qui si veras sapientiae divitias haberet, vestimentum suae fidei nequaquam amitteret. Quasi quidam quippe intra sanctam Ecclesiam senatores sunt, veri doctores, qui cum scientiam in corde multiplicant, veris apud se divitiis abundant. Sed haeretici vulgus pauperum spoliant, quia dum doctos non praevalent, indoctos quosque a valamine fidei praedicatione pestifera denudvestitu; sed aliud est nudum esse, aliud nudum incedere. Omnis enim qui nec bona nec mala operatur, nudus est et otiosus; qui autem mala agit, nudus incedit, quia sine velamine boni operis per iter pravitatis pergit. Sunt vero nonnulli qui, malum suae nequitiae cognoscentes, satiari pane justitiae festinant, percipere sacqui quoties Patrum sententias pro aedificandis mentibus in cogitatione versant, quasi de bona segete spicas portant. Haeretici igitur nudis et ince
Abbreviated transcription (Latin):
& uos tamquam lapides inui suꝑ cdi¬
ficamini. Hu itaq qui de nullo suo
oꝑe confidunt. ad scõrum mr̃m ꝓtec¬
tioner currunt: atq ad sacra eorum
corpora fletibus insisturt. ꝓmereri se
ueniam eis intercedentibus deprecan¬
tur. Quit ago isti in hac humilitate
faciunt. nisi quia bone actionis uelam̃
non habentes. lapides amplȩxantur:
pupillos: & uulgum pauꝑum expoli¬
uerbis blandionbus ꝑuersa ꝑsuadet:
Siqua uͦ illis ꝓsꝑitas temporis presen¬
tis arriserit: etiam uiolenter trahere
quos preualent non desistunt. Pupil¬
lorum itaq nomine designantur: hu
qui ad huc sunt teneri intra scãm eccl̃iã
constititti. quorum uttam misericors
pater moriendo sertiauit. Qui ad
bonam iam intentionem dedudi st̃:
sed adhuc in bonis actibus nuilla uir¬
tute roborantur. Herenci igitur depre¬
dantes pupillos uim faciunt: quia
contra infirmas fidelium mentes. uer
borum & oꝑa uiolentia grassantur:

Expanded text:
Et vos tanquam lapides vivi superaediEt vos tanquam lapides vivi superaedificamini . Hi itaque qui de nullo suo opere confidunt, ad sanctorum martyrum protectionem currunt, atque ad sacra eorum corpora fletibus insistunt, promereri se veniam, eis intercedentibus, deprecantur. Quid ergo isti in hac humilitate faciunt, nisi quia bonae actionis velamen non habent, lapides amplexantur? pupillos, et vulgus pauperum spoliverbis blandioribus perversa persuadent. Si qua vero illis prosperitas temporis praesentis arriserit, etiam violenter trahere quos praevalent non desistunt. Pupillorum itaque nomine designantur hi qui adhuc sunt teneri intra sanctam Ecclesiam constituti, quorum vitam misericors pater moriendo servavit, qui ad bonam jam intentionem deducti sunt, sed adhuc in bonis actibus nulla virtute roborantur. Haeretici igitur depraedantes pupillos vim faciunt, quia contborum et operum violentia grassantur.
Abbreviated transcription (Latin):
strum sibi resultare ꝑ temptationem sẽ¬
tiunt. Hii itaq unde mala defiderañ.
inde algent: unde autem bona oꝑant:
inde uestiti sunt. Cum uͦ heretici ꝑuer siͤ
allegationibus rectȩ fidei eis oꝑa sub¬
trahunt. quid agunt alud. nisi ut
hii qui adhuc desideriorum carnali¬
um frigora sentiunt. sine bonorum
Quos imbres montium rigant: et
non habentes uelamen amplexantur
ba doctorum. De quibus montibus
uoce sc̃ȩ eccł̃iȩ dicitu. Leuaui oculos
meos ad montes. Hos itaq hymbreᷤᷤ
montium rigant. quia scõrum patrũ
fluenta satiant. Uelamen autem ut
iam p̃diximus: boni oꝑis teginen acci¬
pimus. quo quisq tegnur: ut ante om¬
nipotentis d̃i oculos. prauitatis euis
feditas oꝑiatur. Unde scͥptum est. Be¬
ati quorum remissȩ sunt inquitates:
& quorum tecta sunt peccata. Quos
autem lapidum nomine. nisi fortes
intra scãm ȩccłiam uiros accipimus:
Quibus ꝑ pͥmum pastorem dicitur:

Expanded text:
strum sibi resultare per tentationem senstrum sibi resultare per tentationem sentiunt. Hi itaque unde mala desiderant, inde algent; unde autem bona operantur, inde vestiti sunt. Cum vero haeretici perversis allegationibus rectae fidei eis opera subtrahunt, quid agunt nisi ut hi qui adhuc desideriorum carnalium frigora sentiunt, sine bonorum : VERS. 8. Quos imbres montium rigant, et non habentes velamen amplexantur ba doctorum. De quibus montibus voce sanctae Ecclesiae dicitur: « Levavi oculos meos ad montes . » Hos itaque imbres montium rigant, quia sanctorum Patrum fluenta satiant. Velamen autem ut jam praediximus, boni operis tegmen accipimus, quo quisque tegitur, ut ante omnipotentis Dei oculos, pravitatis ejus foeditas operiatur. Unde scriptum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quos autem lapidum nomine nisi fortes intra sanctam Ecclesiam viros accipimus? quibus per primum pastorem dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
uelamina indum̃torum tollunt. Bene
autem dicitur. Quibus non est oꝑi¬
mentum infrigore. Oꝑim̃tum quippe
ad iusticiam ꝑtinet: frigus ad culpã:
⁊ sunt non nulli qui in quibꝰ¬
dam rebus peccata faciunt: in qͥ¬
busdam uͦ recta oꝑa sequuntur. Qui
ergo ex aluis actibus delinquit. atq ex
aliis iusticiam ꝑagit. quid iste nsi in
frigore uestit᷑: Alget ⁊ tegit᷑: qͥa ex alio oꝑe fer¬
uescit adiusticiã: ex alio frigesc̃ ad culpã. S qͥa
heretici bona oꝑa talibus subtrahunt:
agunt ne infrigore habeant quo uesti¬
antur. Becte gͦ dicitur. Nudos dimit¬
tunt homines. indumenta tollentes: qͥ¬
bus non est oꝑim̃tum infrigore. Ut ui¬
delicet solum culpȩ frigus interunat:
quos calor alterius oꝑis ex parte ali
rium: ꝑ uestimentum oꝑatio designari:
& sunt pleriq qui adhuc ꝑuersis desi¬
derus estuant: sed contra se spiritalit
decertantes. rectis sibi oꝑibus repugnati
Qbonis actibus tegunt: hoc quod sim¬

Expanded text:
velamina indumentorum tollunt. Bene autem dicitur: Quibus non est operimentum in frigore. Operimentum quippe ad justitiam pertinet, frigus ad culpam. Et sunt nonnulli qui in quibusdam rebus peccata faciunt, in quibusdam vero recta opera sequuntur. Qui ergo ex aliis actibus delinquit, atque ex aliis justitiam peragit, quid iste nisi in frigore vestitur; alget, et tegitur; quia ex alio opere fervescit ad justitiam, ex alio frigescit ad culpam? Sed cum haeretici bona opera talibus subtrahunt, agunt ne in frigore habeant quo vestiantur. Recte ergo dicitur: Nudos dimittunt homines, indumenta tollentes, quibus non est operimentum in frigore, ut videlicet solum culpae frigus interimat quos calor alterius operis ex parte aliqrium, per vestimentum operatio signari. Et sunt plerique qui adhuc perversis desideriis aestuant, sed, contra se spiritaliter decertantes, rectis sibi operibus repugnant, et bonis actibus tegunt hoc quod si
Abbreviated transcription (Latin):
ma plenius quiescat in cogitatione:
alii quinquagem. alii autem centem
discũbũt. Im st̃ ñ nulli qͥ iã aprauis actibus
nibꝰ hñt iamreqͥẽ m̃tis. Heretici autẽ quia
ꝑuersis sepe huius mundi potentibus
adherentes. bonorum socialem uitam
atq concordiam ꝑsequuntur: recte
nunc dicitur. De ciuitatibus uiros fe
cer unt gemere. Quos recte beatus iob
memorat uiros: quia illos magis he¬
retici extinguere ambiunt. qui ꝑfectis
gressibus ꝑuiam d̾i non fluxe et enerui¬
ter sed iur iltter currunt. Qui cum uul¬
nus ꝑfidiȩ ingeri in paruulorum fide¬
lium mente conspiciunt : semꝑ ad da¬
morem et gemitus redeunt. Unde & re¬
mabit: & ds̃ multum abire non pati¬
tur. Uulneratur quippe anima iustoꝵ:
cum fides turbatur infirmorum. Qͥbꝰ
iam hoc ipsum clamare est: de alieno
lapsu tabescere. Sed ds̃ in ultum abi¬
re non paitur: quia & si iusto oradme
iniustum aliquid fieri ꝑmittit. in ultũ

Expanded text:
ma plenius quiescat in cogitatione, ma plenius quiescat in cogitatione, alii quinquageni, alii autem centeni discumbunt; quoniam sunt nonnulli qui jam a pravis actibus nibus habent jam requiem mentis. Heretici igitur, quia, perversis saepe hujus mundi potentibus adhaerentes, bonorum socialem vitam atque concordiam persequuntur, recte nunc dicitur: De civitatibus fecerunt viros gemere. Quos recte beatus Job memorat viros, quia illos magis haeretici exstinguere ambiunt qui perfectis gressibus per viam Dei non fluxe et enerviter, sed viriliter currunt. Qui cum vulnus perfidiae ingeri in parvulorum fidelium mente conspiciunt, 527 semper ad clamorem et gemitus redeunt. Unde et remavit, et Deus inultum abire non patitur. - Vulneratur quippe anima justorum, cum fides turbatur infirmorum, quibus jam hoc ipsum clamare est, de alieno lapsu tabescere. Sed Deus inultum abire non patitur, quia etsi injusto ordine injuste aliquid fieri permittit, inultum
Abbreviated transcription (Latin):
sicuint. Qͥa eorum se multitudini ad¬
iungunt: quos iam uident grauia.
agere. & adhuc sittre gramora. Quo¬
rum feruor dum corum desideria sa¬
ciant: in eorum actibus quasi in me¬
ridie quiescunt. Sequitun. De ciuita
tates a conuenientibus populis appel¬
lantur: non inmerito quitatum nomi¬
ne. uere sunt fidei eccdĩȩ designate. que¬
in singulis mundi partibus positȩ.
unam catholicam faciunt: in qua fi¬
deles omnes de deo recta sentientes con¬
corditer uiunt. Hanc namq in euan
am ꝑ locorum distinctionem concordiã
designauit: cum saciaturus de quinq
panibus ppłm. quinquagenos ꝑ tur¬
mas uł centenos discumbere precepit.
ut uidelicet turba fidelium. escam suã
& locis disiuncta. & moribus coniuncta
ꝑciꝑet. Iubelei quippe requies: quinqua¬
genarii mimeri misterio continetur:
& quinquagenarius bis dłcitur: ut
ad centenarium ꝑducatun. Qͥa ergo
prius a malo oꝑe quiescitur. cͣe post ani¬

Expanded text:
sitiunt, quia eorum se multitudini adsitiunt, quia eorum se multitudini adjungunt, quos jam vident gravia agere, et adhuc sitire graviora. Quorum fervor dum eorum desideria satiat, in eorum actibus, quasi in meridie, qutates a conviventibus populis appellantur, non immerito civitatum nomine verae sunt fidei Ecclesiae designatae, quin singulis mundi paunam catholicam faciunt, in qua fideles omnes de Deo recta sentientes concorditer vivunt. Hanc namque in Evanum, et per locorum distinctionem concordiam designavit, cum satiaturus de quinque panibus populos, quinquagenos per turmas, vel centenos discumbere praecepit; ut videlicet turba fidelium escam suam, et locis disjuncta et moribus conjuncta perciperet. Jubilaei quippe requies, quinquagenarii numeri mysterio continetur, et quinquagenarius bis ducitur ut ad centenarium perducatur. Quia ergo prius a malo quiescitur opere ut post ani
Abbreviated transcription (Latin):
nines qui scãm ȩccłiam ꝑsequuntur.
quid aluid quam torcular calcant:
Quod diuina agi dispensatione ꝑmitti¬
tur. ut ammarum botri inspiritale ui¬
num defluant. quȩ carne corruptibili
exite: ad regna celestia uelut in apote¬
cam currant. Nam dum iniusti iustos
deprimunt: quasi botros sub pedibus
mittunt. Comp̃ssi autem botri ad suꝑni
conuiuii sacietatem exubant: qui prius
conspiciens. psalmum ꝓ torcular ibus
scripsit. Sed omnes qui uitam fideli
um ꝑsequuntur. calcant. & siciunt. qͥa
agendo crudelia fecociores fiunt: et
impietatis suę meritis cecati. eo ambi¬
unt grauiora facere: quo iam grauia
fecerunt. Heretici autem cum ꝑse pote
seculi potestates commouent: eorumq
mentes ad ꝑsequendum ꝑtrahunt. &
quibus ualent ꝑsuasionibus accẽdunt:
Quos cum crudelia agere contra ca¬
tholicorum uitam conspiciunt: quasi
in ipso solis feruore requiescunt. Bene
ergo nunc dicitur. Inten aceruos eorũ
meridiati sunt: qui calcatis torcularibꝰ

Expanded text:
nes qui sanctam Ecclesiam persequuntur, quid aliud quam torcular calcant? Quod divina agi dispositione permittitur, ut animarum botri in spiritale vinum defluant, quae, carne corruptibili exutae, ad regna coelestia velut in apothecam currant. Nam injusti dum justos deprimunt, quasi botros sub pedibus mittunt. Compressi autem botri ad superni convivii satietatem exuberant, qui prius ictionem conspiciens, psalmum pro torcularibus scribium persequuntur, calcant et sitiunt, quia ad agenda crudelia ferociores fiunt, et impietatis suae meritis caecati, eo ambiunt graviora facere, quo jam gravia fecerunt. Haeretici autem cum per se pesaeculi potentes commovent, eorumque mentes ad persequendum trahunt, et quibus valent persuasionibus accendunt. Quos cum crudelia agere contra catholicorum vitam conspiciunt, quasi in ipso solis fervore requiescunt. Bene ergo nunc dicitur: Inter acervos eorum meridiati sunt, qui calcatis torcularibus
Abbreviated transcription (Latin):
quia creatoris nr̃i gratiam ꝑsequentes.
dum quedam de illa quȩ rectã iuide¬
bantur rapiunt. quid aliud quam spi¬
cas ut botros ammarum tollunt.: De
quibus adhuc subditur. Nudos di¬
inittunt homines. indumenta tollen¬
tes: quibus non ẽ oꝑimentũ in frigo¬
re. Sicut uestimenta corpus: sic bona
oꝑa ꝓtegunt amimam. Unde cuidam
dicitur. Beatus qui uigilat.& custo¬
dit uestimenta sua: ne nudus ambu¬
let. Heretici itaq cum in quorundam
mentibus bona oꝑa destruunt. ñimirỹ

Expanded text:
quia Creatoris nostri gratiam persequentes, quia Creatoris nostri gratiam persequentes, dum quosdam de illa qui recti videbantur rapiunt, quid aliud quam spicas vel botros animarum tollunt? De quibus adhuc subditur: CAPUT imittunt homines indumenta tollentes, quibus non est operimentum in frigore. - Sicut vestimenta corpus, ita bona opera protegunt animam. Unde cuidam dicitur: « Beatus qui vigilat et custodit vestimenta sua ne nudus ambulet . » Haeretici itaque cum in quorumdam mentibus bona opera destruunt, nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
conantur. ut ꝑ hec ꝑuersis filiis panem
erroris parent. De quo indelicet pane
apud salomonem uerbis mulieris pra¬
uitatis hereticȩ tẏpum gerentis dicit᷑:
quem ui oppresserunt. iundemiant.
do signari. Quam heretici non suam
demetunt: quia ex ea sententias longe
a siuis sensibus diuersis tollunt. Que ui¬
neȩ quoq appellatione exprimitur.
quia ꝑueritatis sententias botros uirtu¬
tum ꝓfert. Cuius uineȩ dominũ. id est
scͥpturȩ sacrȩ conditorem quasi ui op¬
primunt: quia eius sensum in uerba
sacͥ eloquii inflectere iuolenter conant̾
qui dicit. Seruire me fecisti. in peccatis
tius. Prebusti michi lab orem. in iniqui¬
tatibus tuis. E eandem uineam uinde¬
miant: quia ex ea sententi arum botros
ꝓ suȩ intelligentiȩ intentione coaceruat.
Potest agri uł uineȩ nomine uniuersa
eccłia signari : quam ꝑuersi pralicato¬
res demetunt. & auctorem eius in mem¬
bris suis opprimendo uindeniant:

Expanded text:
conantur, ut per haec perversis filiis panem conantur, ut per haec perversis filiis panem erroris parent. De quo videapud Salomonem verbis mulieris pravitatis haereticae typum gerentis dicitur:quem vi oppresserunt vindemiant. do signari, quam haeretici non suam demetunt, quia ex ea sententias longe a suis sensibus diversas tollunt. Quae vineae quoque appellatione exprimitur, quia per veritatis sententias botros virtutum profert. Cujus vineae dominum, id est Scripturae sacrae conditorem, quasi vi opprimunt, quia ejus sensum in verba sacri eloquii inflectere violenter conantur, qui dicit: Servire me fecisti in peccatis tuis, praebuisti mihi laborem in iniquitatibus tuis . Et eamdem vineam vindemiant, quia ex ea sententiarum botros pro suae intelligentiae intentione coacervant. Potest agri vel vineae nomine universa Ecclesia designari, quam perversi praedicatores demetunt, et auctorem ejus in membris suis opprimendo vindemiant,
Abbreviated transcription (Latin):
Onager enim agrestis ẽ asmus. E re¬
cte hoc in loco onagris comparantur
heretici: quia in sus uoluntatibus ai¬
missi. a uinculis sunt fidei & rationis
aliem. Unde scͥptum est. Onager as¬
suetus in solitudine: in desiderio am¬
mȩ sue attraxit uentum amoris sui:
On ager quippe in solitudine assuetus
est: quia dum terram cordis sui disci¬
pline uirtute non excolit. ibi habitat¬
ubi habitat ubi fructus non est. Qͥ
in desiderio anime suȩ uentum amo¬
ris sui attrahit: quia ea que ex desi¬
derio scientie inmente concipit: infla¬
re preualet non edificare. Quos cõ
tra dicitur. Scientia inflat: lraritas
uͦ edificat. Unde hic quoq congrue
infertur. Egrediuntur ad opus suum:
Non enim łi sed suum opus ꝑagunt:
dum non recta dognata seo ꝓpria de¬
sideria sequuntur. Scͥptum quippe ẽ.
Ambulans in uia inmaculata: hic mi¬
chi munstrabat. Qͥ gͦ non in uia i¬
maculata ambulat: sibi magis quam
domino ministrat. Sequitur. Uigilan

Expanded text:
Onager enim agrestis est asinus. Et recte hoc in loco onagris comparantur haeretici, quia, in suis voluptatibus dimissi, a vinculis sunt fidei et rationis alieni. Unde scriptum est: Onager assuetus in solitudine, in desiderio animae suae attraxit ventum amoris sui . Onager quippe in solitudine assuetus est, quia dum terram cordis sui disciplinae virtute non excolit, ibi habitat ubi fructus non est. Quia in desiderio animae suae ventum amoris sui attrahit, quia ea quae ex desiderio scientiae in mente concipit inflare praevalent, non aedificare. Contra quos dicitur: Scientia inflat, charitas vero aedificat . Unde hic quoque congrue infertur: Egrediuntur ad opus suum. Non enim Dei, sed suum opus peragunt, dum non recta dogmata, sed propria desideria sequuntur. Scriptum quippe est: Ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabat . Qui ergo non in via immaculata ambulat, sibi magis quam Domino ministrat. Sequitur: CAPUT XL
Abbreviated transcription (Latin):
de sensibilibꝰ atq intelligibilibus sentia¬
mus: Terra namq aere fecundatur.
Aer ex cęli qualitate disponitur. Sic tu
mentis homines. hominib angłi. ar¬
changli uero angłis p̃sunt. Nam qđ¬

Expanded text:
de sensibilibus atque intelligibilibus sentiamus. Terra namque aere fecundatur, aer autem ex coeli qualitate disponitur. Jumentis quippe homines, hominibus angeli, archangeli vero angelis praesunt; nam q
Abbreviated transcription (Latin):
głs egrediebatur in occursum eius:
&e dixit ad eum. Curre. loquere ad
puerum istum dicens. Absq muro
babitabitur iħerłm. Si enim in ip¬
sis officus scõrum spium. nequaꝗͣ
potestates sũme minima dispouẽnt:
nullo modo hoc qđ homimi dicẽt.
angłs ab angło cognouisset. Quia¬
gͥ cunctorum conditor omnia ꝑsem
et ipsum tenet. et tam̃ ad distinguẽ¬
dum pulcre uniu̾sitatis ordinem. a¬
lia alus dispensantibus regit: non in¬
m̃ito reges angłorum sp̃e accipimu
Qui quo auctori omniũ familiarius
seruiunt. eo subiec̾ta abtius regunt.
Cum regibus gͦ dormiret. quia nimi¬
rum iam cum angłis homo quiesce¬
ret: si ꝑsuasoris lingam sequi nolu¬
isset. Qui bene etiam consules uocã¬
tur. qui sp̃itali rei publice consulunt:
dum nos sͥ ad regnum socios iungt̃.
Bene consules uocant᷑: quia dum ip¬
sis nuntiantibus uoluntatem condi¬
toris agnoscimus. in eis ꝓcul dubio
c̃ sultum. ab hac angustia nr̃e tribu¬
lationis in uenimus. S quia b̃s iob¬

Expanded text:
occursum ejus; et dixit ad eum: Curre, loquere ad puerum istum dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . Si enim in ipsis officiis sanctorum spirituum nequaquam potestates summae minimas disponerent, nullo modo hoc quod homini diceret angelus ab angelo cognovisset. Quia cunctorum conditor omnia per etipsum tenet, et tamen ad distinguendum pulchrae universitatis ordinem, alia aliis dispensantibus regit, non immerito reges, angelorum spiritus accipimus, qui quo auctori omnium familiarius serviunt, eo subjecta potius regunt. Cum regibus ergo dormiret, quia nimirum jam cum angelis homo quiesceret, si persuasoris linguam sequi noluisset. Qui bene etiam consules vocantur, quia spiritali reipublicae consulunt, dum nos sibi ad regnum socios jungunt. Bene consules vocantur, quia dum ipsis nuntiantibus voluntatem conditoris agnoscimus, in eis procul dubio consultum ab hac angustia nostrae tribulationis invenimus.  Vet. XXXI
Abbreviated transcription (Latin):
quietis silentium homo conditus
hũit: eum contra hostem suum lib̃m
uoluntatis arbitrium accepit. Cui qr
sua sponte succuibuit: mox de se qd̾ cõ¬
tra se ꝑstreꝑet inuenit. Mox in cer¬
tamine infirmitatis tumultus reꝑit:
et quamius in pace silentii ab aue¬
tore fũat conditus. hosti tam̃ spon¬
te substratus. elamores de pugna to¬
lauit. Ipsa enim carnis suggestio. qͣ¬
si quidam clamor ẽ contra quietem
mentis: qua ante trans gressionem
bomo consensit: quia nimirum qd de
infirmitate posset tołare non babuit.
P ost quam n u̾o se sponte hosti subdi¬
dit. astrictus culpe suȩ uincłis: in qui¬
busdam ei ⁊̃ nolens seruit. Et clamo¬
res m̃te in patitur: eum caro sp̃ĩu re¬
luctatur. An non clamores in trinsec
audiebat. qui praua contra se legis
u̾ba tołabat dicens. iudeo aliam legẽ
inm̃bris meis repugnantem legi m̃¬
tis mee.⁊ captiuum me ducentem in

Expanded text:
quoddam silentium primus homo conditus habuit, cum contra hostem suum liberum voluntatis arbitrium accepit. Cui quia sua sponte succutra se perstreperet, invenit, mox in certamine infirmitatis tumultus reperit; et quamvis in pace silentii ab auctore fuerat conditus, hosti tamen sponte substratus, clamores de pugna toleravit. Ipsa enim carnis suggestio, quasi quidam clamor est contra quietem mentis, quam ante transgressionem on sensit; quia nimirum quod de infirmitate posset tolerare, non habuit. Postquam vero se sponte hosti subdidit, astrictus culpae suae vinculis, in quibusdam ei etiam nolens servit, et clamores in mente patitur, cum caro spiritui reluctatur. An non clamores 127 intrinsecus audiebat, qui pravae contra se legis verba tolerabat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me du
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit. illuc ꝓfecto si peccare noluis¬
set. ẽtiam sine redemptione ꝑtingeret.
Considet gͦ uir sc̃s quia si non peccas¬
set. illuc etiam non redemptus ascen¬
deret. ãd qͦd p̃dicatores scõs post redẽ¬
ptionem necẽe ẽ cum magno labore
ꝑ uenire. ut sum quibus iam nunc qͥ¬
escẽt: in sinuens dicens. sum regibus

Expanded text:
ascendit, illuc profecto si peccare noluisascendit, illuc profecto si peccare noluisset, etiam sine redemptione pertingeret. Consideret ergo vir sanctus quia si non peccasset, illuc etiam non redemptus ascenderet, ad quod praedicatores sanctos post redemptionem necesse est cum magno labore pervenire. Et cum quibus jam nunc quiesceret, insinuet, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
cõtemplari: qui postquam de corpori¬
bus transeunt. ne quaquam ꝑ morar̃
spacia sicut antiqui patres celestis
patrie ꝑceptione differuntur. Mox qͥ¬
ppe ut acarnis colligatione exeunt. ĩ
celesti sede requiescunt: paulo attes¬
tante qui ait. Scimus quia si trestris
domus nr̃a huius habitationis dissol¬
uatur: qd edificationem ex dõ habeni
domum non manufactam. et̾nãm in
celis. Prius autem quam redemptor. nr̃
morte sua humani genĩs penam sol¬
u̾et. eos etiam qui celestis patrię uias
sect᷑ati sunt: post egressum carnis infer¬
ni claustra tenuerunt. non ut pena qͣ¬
si pecc̃ores plectet. set ut eos in locis
remotioribus quiescentes. quia nec dũ
intercessio mediatoris ad uen̾at: que¬
ab in gressu reatus pͥme culpe ꝑhibe
torquebatur. ĩn sinu habrahe lazarũ
requiescere contemplatur. Qui ꝓfec¬
to si ad huc iuimis non  eẽt: hos ille
bito occumbens. inferna penetrat. ũt
suos qui ei in heserant. ad celos redu¬
cant. Sed quo nunc homo redemptuᷤ

Expanded text:
contemplari, qui postquam de corporibus transeunt, nequaquam per morarum spatia, sicut antiqui Patres, a coelestis patriae perceptione differuntur. Mox quippe ut a carnis colligatione exeunt, in coelesti sede requiescunt, Paulo attestante, qui ait: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus domucoelis . Prius autem quam Redemptor noster morte sua humani generis poenam solveret, eos etiam qui coelestis patriae vias sectati sunt, post egressum carnis inferni claustra tenuerunt, non ut poena quasi peccatores plecteret, sed ut eos in locis remotioribus quiescentes, quia necdum intercessio Mediatoris advenerat, ab ingressu regni reatus primae culpae prohibertorquetur in sinu Abrahae Lazarum requiescere contemplatur. Qui profecto si adhuc in imis non essent, hos ille bito occumbens, inferna penetrat, ut suos qui ei inhaeserant ad coelos reducat. Sed quo nunc homo redemptus
Abbreviated transcription (Latin):
requiesc̃em. id est int̾ secretum m̃tis
a conditoris contemplatione ᷤ se cede¬
rem: nisi me extra me temptationum
trimultibus consensus pͥmȩ culpe ꝑ¬
didisset. huius autem quietis gaudi¬
is. cum quibus etiam sociis ꝑfrueret᷑:

Expanded text:
 intra secretum mentis ad conditoris contemplationem secederem, nisi me extra me tentationum tumultibus consensus primi culpa prodidisset. Hujus autem quietis gaudiis cum quibus etiam sociis perfrueretur,
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾et. hec aũt iuncła quia ẽtissime
rumpenda in resurrectione conspexãt:
iam quasi rupta gaudebat. ꝓpħa eum
int̾ua recipiat. ⁊ dicat. Ibi impii cessa¬
intimo sinu requieseant: et dicat Etibi
requien̾unt fessi robore. Contempletͤ
qd̃ cuncti simul corruptionis suę uin¬
culis ab soluti. ad illa libtatis gaudi¬
a in corrupta ꝑueniant: et di rat. Et qn¬
dam uincti parit sine molestia. Bene
autem dicitur quondam uincti. quia
dum illa semꝑ p̾sens leticia ẽnitur. oẽ
qd erit. ⁊ defluit. quasi p̃t̾itum iam ui¬
detur. Dum enim rerum finis attendit᷑:
omne quod p̃tit. quasi iam fuisset pen¬
satur. S om̃s hu quos illue quies et̃¬
na suscipit: bic it̃m quid egint narret.

Expanded text:
videret. Haec autem vincula, quia certissime videret. Haec autem vincula, quia certissime rumpenda in resurrectione conspexerat, jam quasi rupta gaudebat Propheta, cum interna recipiat, et dicat: Ibi impii cessaintimo sinu requiescant, et dicat: Et ibi requieverunt fessi robore. Contempletur, quod cunctis simul corruptionis suae vinculis absoluti, ad illa libertatis gaudia incorrupta perveniant, et dicat: Et quondam vincti pariter sine molestia. Bene autem dicitur, Quondam vincti; quia dum illa semper praesens laetitia cernitur, omne quod erit et defluit, quasi praeteritum jam videtur. Dum enim rerum finis attenditur, omne quod praeterit, quasi jam fuisse pensatur. Sed omnes hi quos illuc quies interna suscipiet, hi
Abbreviated transcription (Latin):
quia et ipsa ereatura libabitur a ser¬
untute corruptionis in lib̾tatem głe fi¬
liorum dei. Uanitati quippe ereatura
non uolens subditur. quia homo qui
ingenite constantie statum uolens de¬
seruit. pressus iuste mortalitãtis pon¬
dere nolens mortalitatis suȩ corruptioi ser¬
uit.S. creatura bec aseruitute corru¬
ptionis eripitur : cum ad filiorum dei
głam in corrupta resurgendo suble¬
natur. hic itaq molestia electi uinc¬
ti sunt. q̃uia ad huc corrupti ons su¬
e pena deprimuntur. Set eum cor¬
ruptibili carne exumur. quasi ab hi
quibus nũec astringimur. molestis nĩ¬
culis relaxamur. Presentari namq iã
domino cupimus: set ad huc mortat
corporis obligatione p̃pedimur. Iuregͦ
uincti dicimur. quia ad huc incessum
nr̃i desidii ad dm̃ lib̃m non habemuͤ
Uñ bene paulus etña desicłans. set
tamen ad huc corraptionis suę sarci¬
nam portans: iunctus clamat. Cupio
quereret: nisi se ꝓcul dubio uinctum

Expanded text:
quia et ipsa creatura liberabitur a serquia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei . Vanitati quippe creatura non volens subditur, quia homo, qui ingenitae constantiae statum volens deseruit, pressus justae mortalitatis pondere, nolens mutabilitatis suae corruptioni servit. Sed creatura haec tunc a servitute corruptionis eripitur, cum ad filiorum Dei gloriam incorrupta resurgendo sublevatur. Hic itaque electi molestia vincti sunt, quia adhuc corruptioni suae poena deprimuntur. Sed cum corruptibili carne exuimur, quasi ab his, quibus nunc astringimur, molestiae vinculis relaxamur. Praesentari namque jam Deo cupimus, sed adhuc mortalis corporis obligatione praepedimur. Jure ergo vincti dicimur, quia adhuc incessum 136 nostri desiderii ad Deum liberum non habemus. Unde bene Paulus aeterna desiderans, sed tamen adhuc corruptionis suae sarcinam portans, vinctus clamat: Cupio m non quaereret, nisi se procul dubio vinctum
Abbreviated transcription (Latin):
cła sustinent. que grauius ext̃iuis ne¬
cessitas astringit. E surire quiipe. si¬
tire. lacessere. iuncła corruptioniss̃.
Que scit solui nequeunt: nisi eñ in il¬
la inmortalitatis gła nr̃ã mortali¬
tatis ꝑ mutatur. Replemus ⁊ enun
refectionibus corpus: ne ertenuatũ
de ficiat. Ex tenuamus enim abstinẽ¬
tia. ne nos repletum p̃mat. Uegeta¬
mus hoc montibus: ne situ iͣmmobi¬
litatis int̾eat. S citius hoc collocã¬
do sistimus. ne ipsa sua uegetatione
succumbat. Ad uimento hoc uestium
tegimus: ne frigus intĩmat. Et que¬
sita ad ium̃ta. ꝓieinus: ne calor exu¬
rat. u̾ot gͥ necessitatibus succurrẽte
quid agimus: nisi corruptibilitati ser¬
iumus. ut saltun multiplicitas impẽ¬
si obsequii corpus sustineat. qd an¬
xietas in firmę mutabilitatis grauat:
Unde bene ꝑ paulum dicitur. Uanita¬
ti autem ereatura subiecta ẽ non uo
lens. eum set ꝓpt̃ qui subiecit inspe.

Expanded text:
cula sustinent, quae gravis exterius necula sustinent, quae gravis exterius necessitas astringit. Esurire quippe, sitire, lassescere, vincula corruptionis sunt: quae scilicet solvi nequeunt, nisi cum in illam inostra permutatur. Replemus enim refectionibus corpus, ne extenuatum deficiat; extenuamus abstinentia, ne nos repletum premat; vegetamus hoc motibus, ne situ immobilitatis intereat: sed citius hoc collocando sistimus, ne ipsa sua vegetatione succumbat; adjumentis hoc vestium tegimus, ne frigus interimat, et quaesita adjumenta projicimus, ne calor exurat. Tot igitur diversitatibus occurrentes, quid agimus nisi corruptibilitati servimus, ut saltem multiplicitas impensi obsequii corpus sustineat quod anxietas infirmae mutabilitatis gravat? Unde bene per Paulum dicitur: Vanitati enim creatura subjecta est nin spe:
Abbreviated transcription (Latin):
de corꝑe tolant: ⁊ contra semet¬
ipsos cotidie ũntño ẽtamint exsudãt.
An non duro molestię uinclo ligantͤ.
quorum nuirum mens sine labore
ignorantie soluitur.⁊ nõ nisi eum stu¬
dio laboris eruditur: Coacta erigit᷑.
libens iacet. Ab infirmis uir leuat᷑.
⁊ tamen eleuata ꝓtinus labitus Se¬
met ipsam laboriose eiuncendo suꝑna
conspicit.s reũbata lum̃. quod in se ir¬
radiasiat refugit. An non duro moles¬
tie iuncło ligantu. quos eum accen¬
sus sp̃e ad sinum pacis in time pleuo
desidio ꝑ trahat. freqñti certamine
caro ꝑ turbat᷑. Que et si iam ante faci¬
ciem. utut ex adũso acie erecta non ob¬
uiat: ad huc tamen am̃tis dorso qua¬
si captiua sub murmͤiat. Et quamuis
timendo. set tam̃ m̃tis strepitu incor¬
de spẽm quietis pulerȩ fedat. Electi
gͥ et si ualent̾ omnia suꝑant. eum se¬
curitatem pacis int̾ne desid̾ant: gra
us eis molestia ẽ. ad huc habe qd̾
uincant. qui his exceptis ea etiam uĩ¬

Expanded text:
ontra semetipsos quotidie in interno certamine desudant. An non duro molestiae vinculo ligantur, quorum nimirum mens sine labore in ignorantia solvitur, et non nisi cum studio laboris eruditur? Coacta erigitur, libens jacet, ab infimis vix levatur, et tamen elevata protinus labitur. Semetipsam laboriose vincendo, superna conspicit; sed reverberata, lumen, quod se irradiaverat, refugit. An non duro molestiae vinculo ligantur, quos cum accensus spiritus ad sinum pacis intimae pleno desiderio pertrahat, fervente certamine caro perturbat? Quae etsi jam ante faciem velut ex adverso acie erecta non obviat, adhuc tamen a mentis dorso quasi captiva submurmurat: et quamvis timendo, sed tamen turpi strepitu in corde speciem pulchrae quietis foedat. Electi igitur etsi valenter omnia superant, cum securitatem pacis internae desiderant, gravis eis est molestia, adhuc habere quod vincant. Qui his exceptis, ea etiam vin
Abbreviated transcription (Latin):
studio contra uitioꝵ incen iu̾tuteᷤ.x.¬
tiua stringius. ipsa etiam uitia adu xii.¬
sum uirtutis in mittamus. Nlon nullꝰ
namq ira possidet. s hanc dum ratio¬
n subitiunt. in sc̃i zeli ministium uer¬
tunt. Non nullos suꝑbia erigit. s dũ
diuine formidini animũ inclinant. hãc
ad defensionem iusticie in uoce lib̾e a¬
nctoritatis imutant. Non nullos forti¬
tudo caris illecebrat. s dum ex̾cendis
piis oꝑib corpus subdunt: uñ imqui¬
tatis stimulum passi sunt: inde pieta¬
tis lucra m̃cantur. Uñ bene ⁊ hisdem
b̾s iob post multa c̾tamina hostiam
ꝓ amicis immolat. Quos enim ꝑ cõ¬
tentionẽ dui hostes ꝑtulit. qñq ꝑ sa¬
cͥfitium ciues reddidit: quia dum ui¬
ciosas quasq cogitationes subigendo
in uirtutib u̾timus. temptationum ad¬
u̾sa studia ꝑ intentionis hostiam qua

Expanded text:
studio contra vitiorum incentiva stringimus, ipsa etiam vitia ad usum virtutis immutamus. Nonnullos namque ira possidet: sed hanc, dum rationi subjiciunt, in sancti zeli ministerium vertunt. Nonnullos superbia erigit; sed dum divinae formidini animum inclinant, hanc ad defensionem justitiae in vocem liberae auctoritatis immutant. Nonnullos fortitudo carnis illecebrat; sed dum exercendis piis operibus corpus subdunt, unde iniquitatis stimulum passi sunt, inde pietatis lucra mercantur. Unde et bene isdem beatus Job post multa certamina hostiam pro amicis immolat. Quos enim per contentionem diu hostes pertulit, quandoque per sacrificium cives reddit; quia dum vitiosas quasque cogitationes subigendo in virtutes vertimus, tentationum adversa studia per intentionis hostiam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
iilos dicit. Accipi enim riuuli flu¬
minis possunt: ea dona spĩtalia que
in amantis mente ita de celestibus
subtilit̾ currunt. ut ꝑ os carnis exple-¬
ri non possunt. Sepe namq aman¬
tis animus tanto contemplationis¬
anim muncre repletur. ut uidexe ua¬
leat: quod loqui non ualet. Fluuiuꝰ
autem torrentis ẽ: ipsa inundatio
spc̃ scĩ. que in contemplantis aminũ
exub̃ata in fusione colligitur: cum
mens plus quam intelligere. suffic̃
et butyro replet. De melle cadenti

Expanded text:
vulos dicit. Accipi enim rivuli fluvulos dicit. Accipi enim rivuli fluminis possunt ea dona spiritualia, quae in amantis mentem ita de coelestibus subtiliter currunt, ut per os carnis expleri non possint. Saepe namque amantis animus tanto contemplationis munere repletur, ut videre valeat, quod loqui non valet. Fluvius autem torrens est ipsa inundatio Spiritus sancti, quae in contemplantis animum exuberanti infusione colligitur, cum mens plus quam intelligere sufficit,et butyro replet. Mel eni
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uiue.Ubi enuangłiste subũ¬
xit dicens. Hoc aut̃ dixit de spu
quẽ accepturi erant credentes in
eum. Quuili gͦ sunt fluminis: do¬
na scĩ sp̃c. Ruiulus ẽ fluminis: ca¬
ritas. riuulus fluminis fides: rinulu ᷤ
fluminis: spes. Sed qm̃ omnis hypo¬
crita nec deum. nec ꝓximum diligit.
cum transitoriam mundi glam que¬
rit. ruulos fluminis non uidet: qr
irrigatione nõ infunditur caritatis.
Hspocrita dum p̃sentia lucra que¬
rit: munera futura despicit. Et fidẽ
non hñs: riuulum fluminis mente.
non uidet. Quia ẽ fides substantia¬
rerum: argumentum nõ apparentũ.
Et dum retinet hẏpocrita que uidẽ¬
tur: spẽ negligit eoꝵ q̃ ñ uidẽt᷑. Ruiulũ gͦflu¬
miniꝰ ꝑdesideriũ ñ uidet: qͥa solis uisibi¬
libus intendit. Et scriptum ẽ. Quod
enim uidet quis. quid sꝑat: Ruui¬
los ergo fluminis iudisset: si ap̃sen¬
tis mundi gła ocłos clauderet. eosq
ad celestis patriȩ amorem aꝑiret. Et
notandum quod nõ riuuos sed ri¬

Expanded text:
angelista subjungit, dicens: Hoc autem dixit de spiritu quem accepturi erant credentes in eum. Rivuli ergo sunt fluminis dona Spiritus sancti. Rivulus est fluminis critas, rivulus fluminis fides, rivulus fluminis spes. Sed quoniam omnis hypocrita nec Deum, nec proximum diligit, cum transitoriam mundi gloriam quaerit, rivulos fluminis non videt, quia irrigatione non infunditur charitatis. Hypocrita, dum praesentia lucra quaerit, munera futura despicit, et fidem non habens, rivulum fluminis mente non videt, quia est fides rerum argumentum non apparentium . Et dum retinet hypocrita quae videntur, spem negligit eorum quae non videntur. Rivulum ergo fluminis per desiderium non videt, quia solis visibilibus intendit. Et scriptum est: Quod enim videt quis, quid sperat ? Rivulos ergo fluminis vidisset, si a 477 praesentis mundi gloria oculos clauderet, eosque ad coelestis patriae amorem aperiret. Et notandum quod non rivos, sed ri
Abbreviated transcription (Latin):
homo ꝑuersus quedam rectã agere
uidetur. sed ꝑ ea que iniqua simnt:⁊¬
ea que eius recta sunt destruunt᷑. Et
quia multũ dõ displicent mala. neq
illa placent que uident᷑ bona. Qui gͦ
in malis sius deo ab hominabilis ẽ: ẽ¬
et in bonis inutilis. quia dum se ꝑ pra¬
ua oꝑa do execrabilẽ exbibet. nec illd̃
dõ qđ rectum uidetur placet. Bñ ãt
dicitur. Qui bibit quasi aquas uu¬
quitatẽ. Hoc nãq qđ comedit᷑. cum
mora glutitur: quia manditur ut glu
morã non h̃t. quantũ nullam et ad
mandendũ necessitatẽ ht̃. Culpa gͦ
quia ab stulto homĩe sine ulla retrac¬
tatione ꝑpetratur. quasi aqua unqͥtã¬
tis bibitur. Qui enĩ illicita sine timo¬
re facit: quasi potum ui iusticiȩ sine

Expanded text:
homo perversus quaedam recte agere videtur, sed per ea quae iniqua suntea quae ejus recta sunt destruuntur. Et quia multum Deo displicent mala, neque illa placent quae videntur bona. Qui ergo in malis suis Deo abominabilis est, in bonis est inutilis, quia dum se per prava opera Deo exsecrabilem exhibet, nec illud de eo quod rectum videtur placet. Bene autem dicitur: Qui bibit quasi aquas iniquitatem. Hoc namque quod comeditur cum mora glutitur, quia manditur ut glutmoram non habet, quanto nullam et ad mandendum necessitatem habet. Culpa ergo, quia a stulto homine sine ulla retractatione perpetratur, quasi aqua iniquitas bibitur. Quia enim illicita sine timore facit, quasi potum injustitiae sine
Abbreviated transcription (Latin):
negauerat. hunc ab hominabilem
⁊ in utilẽ appellat. Ab hominabilem
scił ꝓpt̾ immundiciam macule : inu¬
tilem u̾o ꝓpt̃ iniusticiam imꝑfecte ui¬
te. Qui tam̃ ab hominabilis et inuti

Expanded text:
negaverat, hunc abominabilem et inutilem appellat: abominabilem scilicet propter immunditiam maculae, inutilem vero propter injustitiam imperfectae vitae. Qui tamen abominabilis
Abbreviated transcription (Latin):
sibili bumanitate pecc̃is : homo ꝑ
in firmitatem: sicut scriptum est. Ma¬
ledictus homo qui spem suam ponit
in homine. Ac si aꝑte dicẽt: in infir¬
mitate. homo gͦ in diem nascitur. s
in nocte concipitur: quia nequaqͣm
a delectatione pecc̃i rapitur. nisi pͥu
ꝑ uoluntarias m̃tis tenebras infirm¬
etur. Ante enuim cecus in mente fit:
et post modum se repbe delectationi

Expanded text:
sibili humanitate peccatis? Homo per sibili humanitate peccatis? Homo per infirmitatem dicitur, sicut scriptum est: Maledictus homo, qui spem suam ponit in homine . Ac si aperte diceret, in infirmitate. Homo ergo in die nascitur, sed in nocte concipitur, quia nequaquam a delectatione peccati rapitur, nisi prius per voluntarias mentis tenebras infirmetur. Ante enim caecus in mente fit, et postmodum se reprobae delectationi
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃i delectatio ꝑ noctem uero cecita ᷤ
m̃tis intelligi: ꝑ quam se homo patit᷑
inculpȩ ꝑ petrationem ꝓstrari. Optat
gͥ ꝑire diem. ut omne qd blandri cul¬
pa cernitur. iugore iusticię int̾ ueniẽ¬
te destruatur. Optat etiam ꝑire noc¬
tem: ut quod cecata mens etiam ꝑ cõ¬
sensum ꝑ petrat. animadũsione peni¬
tentiȩ continguat. S querendum no¬
bis ẽ: cur in die homo natus dicit᷑.
in nocte conceptus. Scͥptura enim¬
sacra trib moĩs hominẽ appellat:
scͥptũ ẽ. Faciamus hominẽ ad imaginem
⁊ similitudinem nr̃am. homo ꝑcul¬
pam: sicut scͥptum est. Ego dixi dii
estis. et filii ex celsi om̃s. Uos aũt
sieut homines moriemini. Ac si aꝑ¬
te dicat. Sicut delinqñtes obibitis.
Unde ⁊ paulus ait. Cum sit inter
uos zelus et contentio. non ne car¬
nales estis. et scdm hominẽ am¬
bulatis. Ac si dicat. Qui discordes
m̃tes ducitis. ñne adhuc ex rep̃hen¬

Expanded text:
peccati delectatio, per noctem vero caecitas peccati delectatio, per noctem vero caecitas mentis intelligi, per quam se homo patitur in culpae perpetratione prosterni. Optat igitur perire diem, ut omne quod blandiri culpa cernitur, vigore justitiae interveniente destruatur. Optat etiam tem, ut caesata mens etiam per consensum perpetrat, animadversione poenitentiae exstinguat. Sed quaerendum nobis est cur in die homo natus dicitur, in nocte autem conceptus. Scriptura sacra tribus modis hominem appellat, scriptum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Homo per culpam, sicut scriptum est: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes; vos autem sicut homines moriemini . Ac si aperte dicat: Sicut delinquentes obibitis. Unde et Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ac si dicat: Qui discordes mentes ducitis, nonne adhuc ex reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
que prauo spm quasi lucra nob̾ de¬
disse fuãt: si dampna non intulisset.
Sic nos de latronibus loquimur: quia
capitis siuis donant uitam. si nõ abs
tere: atq ex eo qd in usu p̃sentis uitȩ
recognoscimus moralit retcͣtare. Bea¬
ta in rebus ꝓsꝑis fiducia subleuetur:
uel quanta ex adu̾sis ꝓ turbatione frã¬
gatur:ad illum quem habere in para¬
disum potuit in commutabilitatis sta
cabilem cernẽt: maledicendo de clara¬
uit dicens:. Pereat dies in qua natus
sum.⁊ nor in qua dictum est: concep¬
uasi dies quedam ẽ: cum mundi
buius ꝓsꝑitas arrioet. S ed dies
iste in noctem desinit. quia sepe tempo¬
ralis ꝓsꝑitas ad tribuiationis tenebraᷤᷤ
perãt: cum dicebat. diem hominis ñ
concupiu tu scis. hanc tribulationis
noctem postremo incarnationis sue
tempore passurum se dominus nun¬
ciabat: cum ꝑ ꝓpħam quasi ex p̃te¬
rito dicẽt. Usq ad noctem in crepu¬
erunt me renes mei. Pot̃ aũt ꝑ diẽ

Expanded text:
quod pravo spiritui quasi lucra nobis dequod pravo spiritui quasi lucra nobis dedisse fuerat, si damna non intulisset. Sic nos de latronibus loquimur, quia captivis suis donant vitam, si non absttere, atque ex eo quod in usu praesentis vitae recognoscimus, moraliter retractare. prosperis fiducia sublevetur, vel quanta ex adversis perturbatione frangatur, ad illum, quem habere in paradiso potuit, incommutabilitatis statcabilem cerneret maledicendo declaravit, dicens: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Concepuasi dies quaedam est, cum mundi hujus prosperitas arridet. Sed dies iste in noctem desinit, quia saepe temporalis prosperitas ad tribulationis tenebras pexerat, cum dicebat: Diem hominis non concupivi, tu scis . Tribulationis noctem postremo incarnationis suae tempore passurum se Dominus nuntiabat, cum per Psalmistam quasi ex prito diceret: Usque ad noctem increpuerunt me renes mei . Potest autem per diem,
Abbreviated transcription (Latin):
is. Qd̾ unicuiq homini uent̾ est matͥs:
hoc uniu̾so humano genĩ extitit. ha¬
bitatio illa sũmi ꝑ adisi. Ex ipsa nã
sic ad augm̃ta ꝓpaginis. foras emana¬
uit. Ibi conceptio nr̃a coaluit: ubi
origo hominum. homo pͥmus habita¬
uit. Set huius uentris hostia serp¬
ens aꝑuit: quia ꝑsuasione callida in
corde hominis mandatum celeste diᷤᷤ¬
soluit. huius uentris bostia serpẽs
aꝑuit. quia munita suꝑnis monitis.
cłos reducit. doleat boc quod tenebro¬
sa nor idẽ antiqui hostis obscura sug¬
gestio humanis m̃tibus intulit. Dole¬
at hoc qd suggestioni callide humana
mens in sui deceptione consensit: et di¬
cat. quia non conclusit hostia uentris.
qui portauit me: nec abstulit mala ab
ocłis meis. Nec moueat qđ nõ conclu¬
testatur. Non conclusit enim dicit a¬
ꝑ uit: et mala nõ abstulit. irrogauit.
Quasi auferret enim si quiescẽt. ⁊ qua¬
si claudet si abirruptioe cessaret. Pen¬
sat namq de quo loquitur: et ꝑpendit.

Expanded text:
d unicuique hominum venter est matris, hoc universo humano generi exstitit habitatio illa summa paradisi. Ex ipsa namqsic ad augmenta propaginis foras emanavit. Ibi conceptio nostra coaluit, ubi origo hominum homo primus habitavit. Sed hujus ventris ostia serpens aperuit, quia persuasione callida in corde hominis mandatum coeleste dissolvit. Hujus ventris ostia serpens aperuit, quia munita supernis monitis cculos reducat. Doleat hoc, quod tenebrosa nox, id est, antiqui hostis obscura suggestio humanis mentibus intulit; doleat hoc, quod suggestioni callidae humana mens in sua deceptione consensit, et dicat: Quia non conclusit ostia ventris, qui portavit me, nec abstulit mala ab oculis meis. Nec moveat quod non concludetestatur. Non conclusit enim dicit, aperuit; et mala non abstulit, irrogavit. Quasi enim auferret, si quiesceret; et quasi clauderet, si ab irruptione cessaret. Pensat namque de quo loquitur, et perpendit
Abbreviated transcription (Latin):
et surgentis aurore ortum non uidit:
quia in firma illa sc̃ȩ ȩccłȩ primordi¬
Auenãri contempsit. Dumq hanc la¬
befactari suorum mortib credidit: ad
que fortia ꝑueniret ignorauit. Set q
de infidelibus loqñs iniqui capitis m̃¬
bra in nocuit: ad ipsum rursum iniqͦ¬
rum capud uerba conũtit dicens. qͥa

Expanded text:
et surgentis aurorae ortum non vidit: et surgentis aurorae ortum non vidit: quia infirma illa sanctae Ecclesiae primordia venerari contempsit; dumque hanc labefactari suorum mortibus credidit, ad quae fortia perveniret, ignoravit. Sed quia de infidelibus loquens, iniqui capitis membra innotuit, ad ipsum rursum iniquorum caput verba convertit, dicens: CA
Abbreviated transcription (Latin):
Ui enim u̾a luce iusticiȩ clari sunt:
pͥus a teneb̾s int̾nȩ intentionis un¬
mutantur. ut obscuritatem intus t̾rene
appetitionis plene deserant: ⁊ corda sua
ad suꝑnȩ lucis desid̾ia ꝑfecte conu̾tant.
ne cum aliis apparent lucidi. sint sͥ met
obscuri. Arrogantes gͦ quia bonoꝵ facta
consid̾ant: corda nõ pensant. Immitant᷑¬
unde laudari foris ualeant. nõ uñ intus
ad iusticiȩ lumen surgant. Et quasi or¬
tum surgentis aurore uid̾e nesciunt. qͥ
in tentionem religiose m̃tis considare
ꝓpbici sp̃c plenus udce ꝑfidiam redẽp¬
tore ueniente conspicẽ. euisq cecitatis
dampna ꝑ u̾ba hec quasi ex optantis
qualitate ꝓpħare: ut dicat. Expectet
lucem. et nõ uid̾at: nec ortum surgen¬
tis aurore. Iudea quippe lucem ex pec¬
tauit et nõ uidit. quia humam gen̾iᷤ¬
redemptorem uenturũ quidem ꝓpħan¬
do sustuuit. sed uenientem mimme co¬
guouit. Et quos ad spem õꝑuit. m̃tis
occlos ad p̃sentiam lucis clausit. Que

Expanded text:
ui enim vera luce justitiae clari sunt, prius a tenebris internae intentionis immutantur, ut obscuritatem intus terrenae appetitionis plene deserant, et corda sua ad supernae lucis desideria perfecte convertant, ne cum aliis apparent lucidi, sibimetipsis sint obscuri. Arrogantes ergo quia bonorum facta considerant, et corda non pensant, imitantunde laudari foris valeant, non unde intus ad justitiae lumen surgant: et quasi ortum surgentis aurorae videre nesciunt, quia intentionem religiosae mentis considerare piritus plenus, Judaeae perfidiam Redemptore veniente conspicere, ejusque caecitatis damna per verba haec quasi ex optantis qualitate prophetare, ut dicat: Exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae. Judaea quippe lucem exspectavit, et non Redemptorem venturum, quod est prophetando, sustinuit; sed venientem minime cognovit; et quos ad spem aperuit 114 mentis oculos, ad praesentiam lucis clausit. Quae