comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc eniprimitus propter ꝑsecutionis tempus indiffe¬
renter agebatur. Distribuer itaq nectario quidem
maximã ciuitatẽ & trachiam. ponticã uero diocesi
helladio qui post basilium fuit cęsaree cappadociȩ¬
antistes. gregorio niseno basiliiq germano. troilo
quoq meletinȩ armeniã. eiusq patriardiȩ deder̃.
Asianam uͦ diocerim miconii: amfilocius est sortitus.
Optimus autẽ antiochiȩ pissidiȩ. Aegiptũ quoq timo¬
theo alexandrino distri buerunt. Porro ȩcdarum
orientalium gubnationẽ eius presulib cõmiserunt.
pelagio laodiceno & diodoro tarsi: antiocene ȩccłȩ
priuslegia reseruantes. qui tunc meletio prȩsenti
deder. Definierunt pariter ut siquit in prouincia
qualib& emerger& : ꝓuinciȩ concilio finir& ur.
In his omibus suum prebuit &iam impr assensum.
tempore transcunte. sc̃s quidem meletius ẽ de¬
functus: & ab om̃ibus sapientibus cũprȩconiis ma¬

Expanded text:
Hoc enim primitus propter persecutionis tempus indiffeHoc enim primitus propter persecutionis tempus indifferenter agebatur. Siquidem pro maximam civitatem et Thraciam; Ponticam vero dioecesim Helladio, qui post Basilium fuit; Caesaraeam Cappadociae Gregorio Nysseno, Basilii germano; Troilo quoque Melitenae Armeniae jus patriarchae dederunt; Asianam vero dioecesim Iconii Amphilochius est sortitus; Optimus autem Antiochiae Pisidiae; Aegyptum quoque Timotheo Alexandrino distribuerunt. Porro Ecclesiarum orientalium gubernationem ejus praesulibus commiserunt Pelagio Laodiceno et Diodoro Tarsi, Antiochenae Ecclesiae privilegia reservantes, quae tunc Meletio praesenti dederunt. Definierunt pariter, ut si quid in provincia qualibet emergeret, provinciae concilio finiretur. In his omnibus suum praebuit etiam imperator assensum.tempore transeunte, sanctus quidem Meletius est defunctus, et ab omnibus sapientibus cum praeconiis ma
Abbreviated transcription (Latin):
nus p&ri successor maximũ quendam cinycũ
ordinauit epm: cum nuꝑ totondiss& eum.
lsenim erat & iam apollinaris uęsanus farana¬
tus. sed nonꝑtulerunt hoc malum uiri sanctis¬
simi constantinopoli congregati. & dumegip¬
tii maxime ꝓ eius ordinatione seͣparassent.
sacra officia cumgregorio cȩlebrabant. Atille
grauiter ferens rursus facta diuisione. exora¬
bat uniuersos. ut laude dignũ uirũ quere¬
rent quempontificem ordinar&̃. Tunc illi
eius uerbis ad quiescentes. nectarium generis
nobilitate decoratũ. constituerunt constan¬
tinopolitanę ciuuitutis ep̃m. meximu uero
apollinaris contagio laborantẽ nudatũ pontificali
ut constantinopolitanus epͣs haber& honoris priuile¬
gia post pontifice romanũ: coquodsit noua roma.
Firmaueruntq rursus nicenam fidem & patriarchas
constituerunt. distribuentes prouincias. ut ep̃i
uniuscuiusq diocęsis ad ȩccłas nonirent extrancas.

Expanded text:
nus, Petri successor, Maximum quemdam Cynicum nus, Petri successor, Maximum quemdam Cynicum ordinavit episcopum, cum nuper totondisset eum. Is enim erat etiam Apollinaris vesania farcinatus. Sed non pertulerunt hoc malum viri sanctissimi Constantinopoli congregati. Et dum Aegyptii maxime se pro ejus ordinatione separassent, sacra officia cum Gregorio celebrabant. At ille graviter ferens rursus factam divisionem, exorabat universos ut laude dignum virum quaererent, quem pontificem ordinarent. Tunc illi ejus verbis acquiescentes, Nectarium generis nobilitate decoratum constituerunt Constantinopolitanae civitatis episcopum; Maximum vero Apollinaris contagio laborantem, nudatum pontificali ut Constantinopolitanus episcopus haberet honoris privilegia post pontificem Romanum, eo quod sit nova Roma. Firmaveruntque rursus Nicaenam fidem, et patriarchas constituerunt, distribuentes provincias, ut euniuscuiusque diocesis ad ecclesias non irent extraneas.
Abbreviated transcription (Latin):
consentiens. mel&ius antiochiȩ & acolitus
thessalonicȩ aliique plurimi. ita utcentũ
quin qͣginta numerus impler& Macedoni¬
anorum uero preerat eleustusciaci. & lamsaci
ti. Conuenerunt itaq consulatu eucarii &.
euagrii mense maio. lgitur imperator & ep̃i
partis cius laborabant. ut elcusius ciusse¬
quaces unirentur ȩccłȩ comemorantibus
eis legationẽ quã miserant ad liberium tunc
dudum sponte ei cum municassent: nec e&ͥ
sine pudore ut subito beneprius placita per¬
mutarent. Atillieius monita apertaq conui¬
tia parui pendentes elegerunt sequi potius
arrianam pestẽ quam consubstantialem di¬
cere trmitatẽ. Hȩc fatentes de constantinopo¬
li sunt egressi: & scribebant alterutris nequis
eoꝵ in nicȩni concilii dogmatẽ consentir&.¬
regorius itaq quitunc constantinopolitanã
regebat ȩcdam. adnazantium remeare ten¬
debat. Proquo cumepiscopatũ constantino¬
politane uacar& eccłe. timotheus alexandri¬

Expanded text:
consentiens, Meletius Antiochiae, et Acholius consentiens, Meletius Antiochiae, et Acholius Thessalonicae, aliique plurimi; ita ut centum et quinquaginta numerus impleretur. Macedonianis vero praeerat Elensius Cyzici, et Lampsaci ti. Convenerunt itaque consulatu Eucharii et Evagrii , mense Maio. Igitur imperator et episcopi partis ejus laborabant ut Eleusius ejusque sequaces unirentur Ecclesiae: commemorantes eis legationem quam miserant ad Liberium, tuncdudum sponte ei communicassent; nec esset sine pudore, ut subito bene prius placita permutarent. At illi ejus monita apertaque convicia parvipendentes, elegerunt sequi potius Arianam pestem quam consubstantialem dicere Trinitatem. Haec fatentes de Constantinopoli sunt egressi, et scribebant alterutris ne quis eorum in Nicaeni concilii dogmate consentirGregorius itaque, qui tunc Constantinopolitanam regebat Ecclesiam, Nazianzum remeare tendebat. Pro quo cum episcopatus Constantinopolitanae vacaret Ecclesiae, Timotheus Alexandri
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea cum ep̃i centũ & quinqͣginta fuissent
constantmopoli congregati : pręcepit impe¬
rutor ut nullus proder& quis e& maxim ille
mel&ius. Uolebat enĩ ex memoria sui somnis
uiru illũ sibim& indicari. Cum gͦomis illa
multitudo pontificũ regiam introiss& in domũ.
relictis omibus ad magnũ cucurrit mel&ium.
& ueluti quidam filius patris amator. post
multũ tempus paterna uisione potitus am¬
plectebatur eum: & simul osculabatur o cu¬
los. labia. pectus. caput. dextr̃aq quȩ eum
insomnio coronauerat. Insinuauitq illi
qua uiderat uisionem. Cumq &iam c&eros
congrue salutass&. rogauit tamquã patres
ut derebus presentibus cogitarent. So cRł¬
E ut in urbe constantinopolitana ordinar&
i& iam eorum conuocauit epõs. Conuenerunt
gͣ de consubstantialitatis fide timotheus ale¬
xandrinus. cyrillus hierosolimitanus post
penitentiam in consubstantialitatis dogma

Expanded text:
nterea cum episcopi centum et quinquaginta fuissent apud nterea cum episcopi centum et quinquaginta fuissent apud Constantinopolim congregati, 335 praecepit imperator ut nullus proderet quis esset maximus ille Meletius. Volebat enim ex memoria sui somnii virum illum sibimet indicari; cum ergo omnis illa multitudo pontificum regiam introisset domum, relictis omnibus ad magnum currit Meletium, et veluti quidam filius patris amator, post multum tempus paterna visione potitus, amplectebatur eum, et simul osculabatur oculos, labia, pectus, et caput, dextramque qua eum in somnio coronaverat, insinuavitque illi quam viderat visionem. Cumque etiam caeteros congrue salutasset, rogavit tanquam Patres ut de rebus praesentibus cogitarent ,--et ut in urbe Constantinopolitana ordinaretetiam eorum convocavit episcopos. Convenerunt ergo de consubstantialitatis fide Timotheus Alexandrinus, Cyrillus Hierosolymitanus, post poenitentiam in consubstantialitatis dogma
Abbreviated transcription (Latin):
Egressus gͦciuitatẽ. anteportas conciliabula
cȩlebrabat. Cum quo simul exiit lucius ale¬
xandria pulsus: ꝙr tunc constantinopolimi
morabatur. Sicitaq theodosii concordiam
nonferentes postquadragunta annos ecđas
quas ui tenuerant reliquerunt: egressi de¬
ciuitate quinto consulatu gratiani. & the¬
odosu primo mense nouembrio. Quo facto
nicenȩ fidei sectatores ecłas. receperunt.
gitur cum eunomius ualentis SOZMENꝰ¬
temporibus asuis derios recessiss&. aput
scm& ip̃ium inbythania morabatur. uircalli¬
dus & dicendi peritus. multusq populus con¬
currebat ad eum. alii experiri uolentes. alii
audire que dicer&. horums fama ꝑuenit ad
principe cum quo ipse quoq uoluit habere
sermonẽ. Sed augusta placilla precibus cum re¬
tinuit. Frat enĩ fidelissima & nicęni dogma¬
tis cura sub integritate seruabat. timuitq
neut assol& eloquio iuri callidi captus impera¬
tor facile insecta eius incurrer&. IH EODORIT¬

Expanded text:
Egressus ergo de civitate ante portas, conciliabula Egressus ergo de civitate ante portas, conciliabula celebrabat. Cum quo simul exiit Lucius Alexandria pulsus, quia tunc apud Constantinopolim morabatur. Sic itaque Theodosii concordiam non ferentes, post quadraginta annos ecclesias quas vi tenuerant reliquerunt. Egressi decivitate quinto consulatu Gratiani, et Theodosii primo , mense Novembri. Quo facto, Nicaenae fidei sectatores ecclesias receperunt.nomius Valentis temporibus a suis clericis recessisset, apud semetipsum in Bithynia morabatur, vir callidus et dicendi peritus, multusque populus concurrebat ad eum: alii experiri volentes, alii audire quae diceret. Hujus fama pervenit ad principem; cum quo ipse quoque voluit habere sermonem: sed Augusta Flacilla precibus eum retinuit. Erat enim fidelissima, et Nicaeni dogmatis jura sub integritate servabat, timuitque ne, ut assolet, eloquio viri callidi captus imperator, facile in sectam ejus incurreret. SOZO
Abbreviated transcription (Latin):
Iregorius itaq uireloquentisimꝰ acuencran¬
dus agnoscens alsquos murmurare ca quod eõ
exalla ciuitate. adueniente principe: constan¬
tiopolim habitare declinabat. Imperator
tam̃ dumintali statu inueniss& ȩcłas. cogita¬
bat que admodũ pacificar& om̃s & cunctas au¬
ger& ȩcdas: Mandauit gͦ repente dimofiloqui
& suscipiat pacẽ. Cumiq ille ꝓpositionẽ huius¬
modi refugiss& : tunc imperator sipace̾ inquit
concordiamq decdinas. fugerete &iam asacris
basilicis ego precipio Haec audiens dimofilud
& cogitans quia graue e& potioribus resulta¬
re: conuocans in ecłam plebem: & surgens in
rint inista ciuitate: fugite maliã. Quia igit᷑
imperator ȩcđesus opus hab&. scitote crastina
nos collectã foris urbem cęlebraturos Hȩc
cum dyass& egressus ẽ. nontam̃ ficintellegens
euangłii uerba que ad moðũ dicta sunt. Iiuic
enĩ precipit᷑ ut fugientes habitationẽ mun¬
danam : hierusalem requirant suꝑnam.

Expanded text:
regorius itaque vir eloquentissimus ac venerandus, agnoscens aliquos murmurare, eo quod esset ex alia civitate, adveniente principe, Constantinopolim habitare declinabat. Imperator tamen, dum in tali statu invenisset Ecclesias, cogitabat quemadmodum pacificaret omnes, et cunctas augeret Ecclesias. Mandavit ergo repente Demophilo, qui et suscipiat pacem. Cumque ille propositionem hujusmodi refugisset, tunc imperator: Si pacem, inquit, concordiamque declinas, fugere te etiam a sacris basilicis ego praecipio. Haec audiens Demophilus, et cogitans quia grave esset potioribus resultare, convocans in ecclesiam plebem, et surgens in rint, ex ista civitate fugite in aliam . Quia igitur imperator ecclesiis opus habet, scitote crastina nos collectam foris urbem celebraturos. Haec cum dixisset, egressus est: non tamen sic intelligens Evangelii verba quemadmodum dicta sunt. Illic enim praecipitur ut fugientes habitationem mundanam, Jerusalem requirant supernam.
Abbreviated transcription (Latin):
pauli. ego uero apollo. ego autẽ cephȩ. dum
diuisus nonẽ : &si sine schismate corpus
ȩcdȩ dõ uiuante seruemꝰ cumfiducia ante
dnĩtribunal astabimꝰ. Hȩc contra arrii &
ȩtii eunomiiq uesaniam. nec non contra
sabellii fotini. marcelli. pauli samosateni.
& macȩdonii conscripserunt. Si militer
autẽ & apollinaris nouitatẽ palam abdicaue¬
runt dicentes. In humanationes uͦ dñisine
uolatione seruamus. neq sineanima. neq
sinemente. aut inꝑfectã carnis dispensationẽ
sitscipientes. Porro damasus omĩ laude dignis¬
simus agnoscens hancheresim exortã fuisse
honsolum apollinarẽ. seo niam tim&he¬
em discipulũ illius ab dic suit & hoc ori¬
entio gubnantibus ep̃is lutris propriis
ndiouint. quas ciraui subsr ao nectere.

Expanded text:
Pauli, ego vero Apollo, ego autem Cephae ; dum Pauli, ego vero Apollo, ego autem Cephae ; dum divisus non est. Et si sine schismate corpus Ecclesiae, Deo adjuvante, servemus, cum fiducia ante Domini tribunal astabimus. Haec contra Arii, et Aetii, Eunomiique, vesaniam, nec non contra Sabellii, Photini, Marcelli, Pauli Samosateni et Macedonii, conscripserunt. Similiter autem et Apollinaris novitatem palam abdicaverunt, dicentes, Inhumanationes vero Domini sine violatione servamus; neque sine anima, neque sine mente, aut imperfectam carnis dispensationem suscipientes. Porro Damasus omni laude dignissimus, agnoscens hanc haeresim exortam fuisse, non solum Apollinarem, sed etiam Timotheum discipulum illius abdicavit. Et hoc Orientem gubernantibus episcopis litteris propriis indicavit, quas curavi subter adnectere.
Abbreviated transcription (Latin):
simũ & dõ amabilẽ nectarium epm ordinaui¬
mus coram uniuersali concilio. cõcam muni
concordia subaspectu &iam dõ amabilis im¬
peratoris theodosii uniuersiq cleri. cuncta
decernente pariter ciuitate. Insenuiore autẽ
& uniuesqrouin cia. & deorientali diocese
concurre s. regulariterordinarunt om
eccła pars decernente. & quasi subihidb
uoce hunꝗ onorarte iuirũ. Quã ordinatio¬
nẽ tãquam legalem suscepit cõmune
concilium in matre uͦ cunctarũ ȩccłarũ
hierosolimis constituta reuerentissimũ
Qui regularit᷑ olim ap̃proumcialibus ordi¬
natus plurima ꝓptes arrianos diuersis tem¬
porib certamina passusẽ. Hisigiturtã lega¬
liter & canonicȩ aput nosgestis. &iam urͣam
reuerentiam congaudere deposcimus. spi¬
edificatio preponitur uniuersis. Sic& eni
uerbo fidei concordante & cristiana in nob
caritate firmata. cessauimꝰ dicere quod
repͣhendebat apostolus ego quidem sum

Expanded text:
simum et Deo amabilem Nectarium episcopum ordinavisimum et Deo amabilem Nectarium episcopum ordinavimus coram universali concilio cum communi concordia, sub aspectu etiam Deo amabilis imperatoris Theodosii, universique cleri, cuncta decernente pariter civitate. In seniore autem de universa provincia et orientali dioecesi concurrentes, regulariter ordinarunt, omni Ecclesia pariter decernente, et quasi sub una voce hunc honorante virum. Quam ordinationem, tanquam legalem suscepit commune concilium. In matre vero cunctarum Ecclesiarum Hierosolymis constituta, reverendissimum rdinatus, 337 plurima propter Arianos diversis temporibus certamina passus est. His igitur tam legaliter et canonice apud nos gestis, etiam vestram reverentiam congaudere deposcimus, spiaedificatio praeponitur universis. Sic etenim verbo fidei concordante, et Christiana in nobis charitate firmata, cessavimus dicere quod reprehendebat Apostolus: Ego quidem sum
Abbreviated transcription (Latin):
ante scła existere dĩ uerbũ. ꝑfectũ uͦ hominem
in nouissimo dierum ꝓpter nram salutẽ factum
lgitur que defide a nobis aꝑte prȩdicantur. uelut
in sũma hȩx eẽ noscuntur. Dequib amplius in¬
strui poteritis. si & tomũ in antiochia factũ asino¬
do ibi constituta dignemini legere: & quo anno
noscitur eẽ ꝓlatũ. In quibus latius fidẽ ꝓfessi
sumꝰ : & contra nouitates heresium nuꝑ exortas.
anathema exscriptoꝓtulimus. De dispensatio¬
nibus autẽ particularibus ȩcłarum antiquaruĩ
sicuti nostis sanctio tenuit & definitio sc̃orum
patrũ in nicȩa conuenientium. scđm una quãq:
ꝓuinciam. & si pontifices uoluerint ut cum
eis uicini ꝓpter ut ilitatẽ cęlebrent ordinatio¬
nes. quibus rebus consequent᷑. & c&eras ecđas
aput nos edificari cognoscite. & insignũ eccła¬
rum hȩc approbasse sacerdotes. Porro constan¬
uelut exore leonis her&icis sub fossamblasphe¬
mus abstraximꝰ & ꝑmiseri cordias dĩ reuerentis¬

Expanded text:
a existere Dei Verbum, perfectum vero hominem in novissimo dierum propter nostram salutem factum. Igitur quae de fide a nobis aperte praedicantur, velut in summa haec esse noscuntur: de quibus amplius instrui poteritis, si et tomum in Antiochia factum a synodo ibi constituta dignemini legere, et quod annnoscitur esse prolatum: in quibus latius fidem professi sumus, et contra novitates haeresum nuper exortas anathemata ex scripto protulimus. De dispensationibus autem particularibus Ecclesiarum antiqua, sicuti nostis, sanctio tenuit, et definitio sanctorum Patrum in Nicaea convenientium secundum unamquamque provinciam; et si pontifices voluerint, ut cum eis vicini propter utilitatem celebrent ordinationes: quibus rebus consequenter et caeteras ecclesias apud nos aedificari cognoscite, et insignium ecclesiarum haec approbasse sacerdotes. Porro Constanclesiam, velut ex ore leonis haereticis suffossam blasphemiis abstraximus; et per misericordias Dei reverendis
Abbreviated transcription (Latin):
currat. & ambo idem nouum habeant mensem.
coquod octo annoꝵ cursus lunȩ compleatur.
& tamquã principium sit primi m̃sis reputadł
predictã diem inscripturis quarta decimã &
hanc eẽdicunt. Uui idus apͥlis scđm quã semꝑ
cȩlebrant pascha. te ͫͤ⁊ si contigerit &iam con¬
currere resurrectionis diem dñico die alioquin
dominico suꝑ ueniente cȩlebrant. Seriptũ est

Expanded text:
currat, et ambo iidem novum habeant mensem. currat, et ambo iidem novum habeant mensem. Eo quod octo annorum cursus lunae compleatur, et tanquam principium sit primi mensis, reputant praedictam diem in Scripturis quartamdecimam, et hanc esse dicunt octavo idus Aprilis, secundum quam semper celebrant Pascha, tamen si contigerit etiam concurrere Resurrectionis diem dominico die, alioqui dominica superveniente celebrant; scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
ermonẽ: & hȩcres initium accepit exquo ar¬
nus eccłam conturbauit. Romȩ sabbata uni¬
uersa ieiunant incesarea cappadocie eosqui
postbaptisma delinquunt. a cõmunione sus¬
iendunt: sicuti nouatiani & macedoniani in
hellesponto faciunt. & in afia. Quarto decima¬
nis nouatiant circa phrigiam binubos nonre¬
cipiunt: constantinopolim uͦ neq aꝑte recipi¬
unt. neq palam remouere noscuntur in occi¬
dentalibus uͦ partibus aꝑte recipiunt.XXx uiiii
Nontani siquidem quos SOOMENUS.¬
Iphryeas nominant. peregrinam quandã
ad inuentionẽ introducentes. sc̾m eam pascha
edebrant Culpant enĩ eos qui cursũ linȩ reqͥ¬
runt. & dicunt solares tantũmꝰ circulos sequen¬
dos & m̃ses quidem singulos eẽ dierum xxx.
definiunt. & incoare primũ ab aequinoctio
lis. Tunc inquiunt duo luminaria facta sunt
quibus temꝑa & anni manifestantur. & hoc
in dicari eo quod lima ꝑocto annos cum sole con¬

Expanded text:
sermonem; et haec res initium accepit ex quo Arsermonem; et haec res initium accepit ex quo Arius Ecclesiam conturbavit. Romae Sabbata universa jejunant. In Caesarea Cappadociae eos qui post baptisma delinquunt, a communione suspendunt, sicut Novatiani et Macedoniani in Hellesponto faciunt, et in Asia Quartodecimani. Novatiani circa Phrygiam binubos non recipiunt, Constantinopoli vero neque aperte recipiunt, neque palam removere noscuntur. In occidentalibus vero partibus ontani siquidem, quos Phrygas nominant, peregrinam quamdam adinventionem introducentes, secundum eam Pascha celebrant. Culpant enim eos qui cursum lunae requirunt, et dicunt solares tantummodo circulos sequendos. Et menses quidem singulos esse dierum triginta definiunt, et inchoare primum ab aequinoctio nd. Aprilis. Tunc, inquiunt, duo magna luminaria facta sunt, quibus tempora et anni manifestantur. Et hoc indicari, eo quod luna per octo annos cum sole con
Abbreviated transcription (Latin):
tiatores indifferent fiunt. Diue catimmi
siue lam xp̃iani. dum omnes eełe iam fideles in
his ordinibus habcre uid antur: ego quoq cog¬
noui inthessalla consu&udine aliam. Dumqui
dum moriente cuncti spontanca uoluntate & ñ
aliqua necessitate & lam ep̃i se m& ipsos abseme¬
ant. Plurimi eni eoꝵ &liam ep̃icopatus tc̃ pore
exlegitima uxore &iam filios habuerunt. Hoc
quoq inthessalia seruari cognoui: qñ apud
cos indiebus pasche tantumodo baptiatur qua¬
ꝓpter plurimi sine bapeisme morunttur
Inantiocbia u̾syrie. altar nonadorientẽ ecđe
seomagis adhoccidentem habent inhellada
hierosolimis & thessalia ad tempꝰ uesptinum
rationes similes nouatianis constantinopolim
lgentibus habent. Incęsarea capadociȩ & cy¬
nio. die sabbati & dominico circa uesperam
uͥlucernariis epĩ atq prȩsbiteri scripturas
nterp̃tantur. In alexandria presbit᷑ non facit

Expanded text:
tiatores, indifferenter fiunt, sive catechumeni, tiatores, indifferenter fiunt, sive catechumeni, sive jam Christiani, dum omnes Ecclesiae jam fideles in his ordinibus habere videantur. Ego quoque cognovi in Thessalia aliam consuetudinem: dum quidum in Oriente cuncti spontanea voluntate, et non aliqua necessitate, etiam episcopi semetipsos abstineant. Plurimi enim eorum etiam episcopatus tempore ex legitima uxore etiam filios habuerunt. Hoc quoque in Thessalia servari cognovi, quoniam apud eos in diebus Paschae tantummodo baptizatur; quapropter plurimi sine baptismate moriuntur. In Antiochia vero Syriae altare non ad Orientem Ecclesiae, sed magis ad Occidentem habent. In Hellada, Hierosolymis, et Thessalia ad tempus vespertinum orationes similes Novatianis Constantinopolim degentibus habent. In Caesarea Cappadociae, et Cypro, die Sabbati et Dominico circa vesperam cum lucernariis episcopi atque presbyteri Scripturas interpretantur. In Alexandria presbyter non facit
Abbreviated transcription (Latin):
clesias in uniuerso terrarum orbe constru¬
tas die siblato ꝑ singulas ebdomadas sa¬
crificia  cbearentur hoc in alexandria¬
& in roma quadam prisca traditione ñ faciu.
egyptisero alexandriȩ uicim & thebaidis h¬
bitatores sabbato quidem collactas agunt. sed
sicut moris ẽ sacram̃ta. scipiunt. Nam post¬
quã fuerint epulati &cibis omibus adimpl&i
circa uesperã oblationc fueta cõmunicant.
Rursus autẽ malexanoria quarta & sexta fe¬
ria scripture leguntus caso doctores ute¬
pr&antur: & omia fiunt pr&er sollẽ pnemob¬
lationis morem. Origenis enim plurima in
c& magistes. & considerar&e quia impossibili¬
cus moysayce legis adliteciam c&̃. ĩn confirma
tionem pasche ad modum contemplatintͭ ͫ
cuexit. unum pascha solinmodo uerũ fieri
dicens qđ saluator edebrauit. Parus ad uer¬
sus contiarias pocestates dum quee suscipeni
&roctropheo uecrecur contra diabolum.
incadem alexandria lectores & psalmi prorũ¬

Expanded text:
Ecclesias in universo terrarum orbe constituEcclesias in universo terrarum orbe constitutas, die Sabbatorum per singulas hebdomadas sacrificia celebrentur, hoc in Alexandria et Roma quadam prisca traditione non faciunt. Aegyptii vero Alexandriae vicini, et Thebaidis habitatores, Sabbato quidem collectas agunt, sed non sicut moris est sacramenta percipiunt: nam postquam fuerint epulati, et cibis omnibus adimpleti, circa vesperam oblatione facta communicant. Rursus autem in Alexandria quarta et sexta feria Scripturae leguntur, easque doctores interpretantur, et omnia fiunt praeter solemnem oblationis morem. Origenes enim plurima in esset magister, et consideraret quia impossibilitas Mosaicae legis ad litteram esset infirma, rationem Paschae ad modum contemplationis evexit: unum Pascha solummodo verum fieri dicens, quod Salvator celebravit adversus contrarias potestates, dum crucem susciperet, et hoc tropaeo uteretur contra diabolum. In
Abbreviated transcription (Latin):
Prger sablatũ adũicam sub continuatione
uinant. illiria ucro & totahellas. al exandrla
quoq ant sa sipeinanas icunant. caq ieumnla
quadia esius uocant alii uero ante septem pas¬
che septimanas iciuniox faccre noscuntin iicia
atiftintu nodo septimanas hocẽ qui iisdie¬
bus pintmassiones aliarum duarũ septimana¬
rum icuinantes. uichil ominus quadiage sima
uocant unde mior cunumeru ipsũ non ha¬
bcant quom quaoragesimã uocant Seo &ia
cibex abstrentiam nonsimile habent Nlũ
alii omino abanim antibus obseruant .alii
dunt. quidam piscibus uescunt & uolatilib
dicentes hac scđm moysen exaqua hab sub¬
stantiam llii u iam caulibus &orus absei¬
dere noscurtus quida sicco tantum pan
uescuntus. alii neq hoc Alii us÷ aononam
icum antes horam. sine discretione ciborum
ex hoc inuenit̾ antiqua puto apłos siugulo
oc reliquisse sententie: ut unus quisq p¬

Expanded text:
praeter sabbatum et dominicam, sub continuatione praeter sabbatum et dominicam, sub continuatione jejunant. Illyrici vero, et tota Hellas, Alexandria quoque, ante sex septimanas jejunant, eaque jejunia Quadragesimam vocant. Alii vero ante septem Paschae septimanas jejuniorum facere noscuntur initia, et tres tantummodo septimanas, hoc est, quinis diebus per intermissiones aliarum duarum septimanarum jejunantes; nihilominus Quadragesimam vocant. Unde miror, cum numerum ipsum non habeant, quomodo Quadragesimam vocent. Sed etiam ciborum abstinentiam non similem habent; nam alii omnino ab animantibus abstinent, alii edunt, quidam cum piscibus vescuntur et volatilibus, dicentes haec secundum Moysen ex aqua habere substantiam. Alii vero etiam caulibus et ovis abstinere noscuntur; quidam sicco tantummodo pane vescuntur; alii neque hoc; alii usque ad nonam jejunantes horam sine discex hoc invenitur antiqua, puto apostolos singulorum hoc reliquisse sententiae, ut unusquisque op
Abbreviated transcription (Latin):
re nonomi si. Sic enĩ post alia dixit. Est
orientalium qͦuꝰͦ dam pͦr&er in p̾sentibene
se habere onĩs estimauerunt. & ego ipse
urẽ quoq sapientie placere ꝓmisi ut qđ
in romana ciuitate italia &africa & uniuer
aegypto. Inspania galliis. brittannus.
lybia tota helladia asia. chyocese. ponto.
& cilicia. libenter subuna custodia custodi¬
tur. hoc &iam sapientia ur̃a suscipiat.
considerantes nonsolum multitudinẽ prȩdic
quia hoc maxime deb&is om̃s cõmuniter ae¬
lebrare. Quod raio subtilis uid& exigere.
nullam cumiudcox ꝑ uirio habere cõmuni¬
onẽ: Talia si quidem constantinus. Sedauit
quarta de manis hanc obseruationẽ iohnẽ
apł m tradidisse: alii uero parum & paulũ
apłos romanis a occidentalibus dicunt
pasche tradidisse sollempnitatẽ. sed nullus
seriptam ꝓbationẽ horum habere di nosert
quiauero exconsu&udine quadam ꝓpioiunci¬
aminipsisiciumis. ilitcr apud alios inuem ob

Expanded text:
re non omisi. Sic enim post alia dixit: Est re non omisi. Sic enim post alia dixit: Est Orientalium. Quapropter in praesenti bene se habere omnes aestimaverunt, et ego ipse vestrae quoque sapientiae placere promisi, ut quod in Romana civitate, Italia, et Africa, et universa Aegypto, Hispania, Galliis, Britanniis, Libya, tota Hellade, Asia dioecesi Ponti, et Cilicia, libenter sub una concordia custoditur, hoc etiam sapientia vestra suscipiat: considerantes non solum multitudinem praedictquia hoc maxime debetis omnes communiter celebrare quod ratio subtilis videtur exigere, nullam cum Judaeorum perjurio habere communionem. Talia siquidem 348 Constantinus. Sed aiunt Quartodecimanis hanc observationem Joannem apostolum tradidisse. Alii vero Petrum et Paulum apostolos Romanis et Occidentalibus dicunt Paschae tradidisse solemnitatem. Sed nullus scriptam probationem horum habere dignoscitur. Quia vero ex consuetudine quadam per provinciNam in ipsis jejuniis aliter apud alios invenimus
Abbreviated transcription (Latin):
diem: quidam uͥ &iam cirta orientales plagas sab¬
batum custodiebant. dissonabant autẽ circa
mensẽ. Nam alii iudeos lic& integritatẽ nonser¬
uarent scquendos ec̃ ipsacra festiuitate dicebaes.
alii uero post equi noctium celebiabant: deelman¬
tes scqui iud ços. & dicentes. quia dum sol e& in a¬
ricee pascha celebrari debera. Secundũ antiche¬
nos autẽ ͤ andico mense. scđm romanos aprili.
& hoc faciendum non sequendo modernos iudeos
qui ꝑ omnia errare noscuntur.: sed magis anti¬
quos & iosephum. Sic enim ille intercio anti¬
quitatis libro conserpsit. his ita contenoentib
omnes occidentales usq a doceanũ postequi¬
noctium exantiqua traditione paschaede¬
brasse cõperimus: nec aliquando habuiss dis¬
cordiam. Noncnĩ sicuti quidam dicunt ce¬
lebratũ sub constantio concilium festuita¬
tem pasche mutauit. Nam ipse conftantin
imitarentur plures. cuius epłe partẽ pore¬

Expanded text:
diem. Quidam vero etiam circa orientales partes sabdiem. Quidam vero etiam circa orientales partes sabbatum custodiebant, dissonabant autem circa mensem. Nam alii Judaeos, licet integritatem non servarent, sequendos esse in sacra festivitate dicebant; alii vero post aequinoctium celebrabant, declinantes sequi Judaeos, et dicentes quia dum sol esset in Ariete, Pascha celebrari deberet. Secundum Antiochenos autem Xanthico mense, secundum Romanos Aprili. Et hoc faciendum non sequendo modernos Judaeos, qui per omnia errare noscuntur, sed magis antiquos et Josephum. Sic enim ille in tertio Antiquitatis libro conscripsit. His itaque contendentibus omnes Occidentales usque ad Oceanum, post aequinoctium ex antiqua traditione Pascha celebrasse comperimus, nec aliquando habuisse discordiam. Non enim, sicuti quidam dicunt, celebratum sub Constantino concilium festivitatem Paschae mutavit. Nam ipse Constantinuimitarentur plures. Cujus epistolae partem pone
Abbreviated transcription (Latin):
aut maledictũ sic̃lex mosaica iudeis. nob̃ euan¬
głia aut apłisunt minati: sed solummodo ꝓp
uatorem passum euangłiis ẽ relatum. intentio
sed conuersationẽ rectam &dĩ predicare culturam
Michi ergo uid&ur qui a sicut multa alia ꝑprouin¬
tias ad consu&udinẽ uenerunt. sic & pasche festi¬
uitas tadita est: coquod nullus apłox aliquidhinc
sancxiss& Nam plurimi cirta minore asiam anti¬
sabbati diem. & hoc facientes non tamen segrega¬
hantur ab illis qui aliter celebrabant donec roma
nis mifis& in astam. Quo facto ireneus lugdunensis
nc ciuitatis ep̃s qui postea sub gordiano principe mar¬
tyrio coronatus ẽ: aniedo epo̾ romano cõmunicaue¬
nt nihil discernens depascili fesciuitate cũ ipse
quarto decimanus eã: sicut eusebius in quinto ecde¬
si astice historię libio doc&. Quidam igitur sicuti
dyxi in afia minore quartũ decimũ obseruabant

Expanded text:
aut maledictum, sicut lex Mosaica Judaeis, nobis Evanaut maledictum, sicut lex Mosaica Judaeis, nobis Evangelia aut apostoli sunt minati; sed solummodo in um Salvatorem passum in Evangeliis est relatum. Intentio sed conversationem rectam et Dei praedicare culturam. Mihi ergo videtur quia, sicut multa alia per provincias ad consuetudinem venerunt, sic et Paschae festivitas tradita est, eo quod nullus apostolorum aliquid hinc sanxisset. Nam plurimi circa minorem Asiam antisabbati diem. Et hoc facientes, non tamen segregabantur ab illis qui aliter celebrabant, donec Romanis misisset in Asiam. Quo facto Irenaeus Lugdunensis, nae civitatis episcopus, qui postea sub Gordiano principe martyrio coronatus est, Aniceto episcopo Romano communicaverit: nihil discernens de paschali festivitate, cum ipse Quartodecimanus esset, sicut Eusebius in quinto Ecclesiasticae Historiae libro docet. Quidam igitur, sicuti dixi, in Asia minore quartumdecimum observabant
Abbreviated transcription (Latin):
ad galatas ait. Dicite mihi qui sub lege uultiscẽ
legem non auditis: & hinc pauca loquens. seruu
ostendit popłm uideoꝵ. & inlibtatẽ uocatos
nus obseruandos dies. & menses & annos Colo¬
sensibus autẽ scribens: magna uoce clamabat
umbram fuisse obseruationes antiquas. Qua¬
ꝓpter inquit nullus uosuidic& incibo aut in
potu. aut inparte festiuitatis. aut initio insis
aut insabbato que sunt umbra futuri. & adhę¬
breos idem apłsdicit. Mutato enĩ sacerdotio
necessario legis mutatio fuit.igitur apłi
tem pasche & aliascelebritates honorandas
cẽ dixerunt. Qua propter qm diligunt homi¬
nes huiusmodi celebritates co quod in eis alabo¬
ribus requiescunt: singuli ꝑprouincias sicuti
uoluerunt memoriam salutaris passionis
antiquitus exquadam consu&udine celebra¬
bant. Non enĩ hoc saluator aut nostri apłi
lege p̃dicauerunt nec penam aut supplicium

Expanded text:
ad Galatas ait: Dicite mihi, qui sub lege vultis esse, ad Galatas ait: Dicite mihi, qui sub lege vultis esse, legem non audistis ? Et hinc pauca loquens, servum ostendit populum Judaeorum, et in libertatem vocatos nus observandos dies, et menses, et annos. Colossensibus autem scribens, magna voce clamabat, umbram fuisse observationes antiquas. Quapropter, inquit, nullus vos judicet in cibo, aut in potu, aut in parte festivitatis, aut in initio mensis, aut in sabbato, quae sunt umbra futuri . Et ad Hebraeos idem apostolus dicit: Mutato enim sacerdotio, necessario legis mutatio fuit . Igitur nectem Paschae et alias celebritates honorandas esse dixerunt. Quapropter quoniam diligunt homines hujusmodi celebritates, eo quod in eis a laboribus requiescunt, singuli per provincias, sicuti voluerunt, memoriam salutaris passionis antiquitus ex quadam consuetudine celebrabant. Non enim hoc Salvator aut nostri Apostoli lege praedicaverunt, nec poenam, aut supplicium,
Abbreviated transcription (Latin):
tus: si quando paschalis festiuitas discorda&
ille apuo sem& ipsum precedentius ic inabat¬
& ut noctanter sollempnẽ diem pasche sabba¬
ti celebrar& &rursus cum om̃ibus inccđa
conueniebat. & misteriis fruebatur Hoc
s multis annisfaciens latere non potuit. Qua¬
ꝓpeci quidam simplicium & maximę phri¬
gum & galatorum exhacre iustificari cre¬
dentes e labantur eum. & pascha cũ illo
celebrabant. Sed sabbatius postea & remo¬
tas collectas faciebat piruiq pendensius¬
uuios defestiuitate pasche rationabilit̾ conten¬
disse. neq istos qui nunc scquunt iudeos Non
enim mente ꝑceperunt quia iudaismo inxp̃ia¬
nitatẽ mutato. illa subtilia & figuratiua legis
mosaice quieucrunt. quodhinc appar& luda¬
uare namq nulla gens xp̃iana pcepit. ediuer¬
so autẽ apłs &iam contra dixit. non solumcir¬
cum cisionẽ ꝓhibens seo &iam defestiuitatib
contentiones abiciendas monens Scribens enĩ

Expanded text:
tus, si quando paschalis festivitas discordaret, tus, si quando paschalis festivitas discordaret, ille apud semetipsum praecedentius jejunabat, et noctanter solemnem diem Paschae sabbati celebrabat, et rursus cum omnibus in ecclesia conveniebat, et mysteriis fruebatur. Hoc ergo, multis annis faciens, latere non potuit. Quapropter quidam simplicium, et maxime Phrygum et Galatarum ex hac re justificari credentes, zelabantur eum, et Pascha cum illo celebrabant. Sed Sabbatius postea et remotas collectas faciebat, et parvipendens jusros de festivitate Paschae rationabiliter contendisse, neque istos qui nunc sequuntur Judaeos. Non enim mente perceperunt quia Judaismo in Christianitatem mutato, illa subtilia et figurativa legis Mosaicae quieverunt, quod hincapparet. Judaizare namque nulla gens Christiana praecepit; e diverso autem etiam Apostolus contradixit, non solum circumcisionem prohibens, sed etiam de festivitatibus contentiones abjiciendas monens. Scribens enim
Abbreviated transcription (Latin):
nus suas: quã sabbatiũ ordinasse presbiterũ
Pinde sinodũ insangario bithinic nouatiano¬
rum fecit ep̃iaꝵ. Quo congregati. cuocuuer̃
eos ut corum synodo cuusas discessionis suc ꝓ
ponerent. Cumq sabbatius discordi am festi¬
uitatis paschals suã dicer& eẽ tristiciam &
tutum aestimantes ep̃i qm̃ proptes anibitũ
sabbatius tulla ꝑp&erur&. iusiurandum ciim¬
posuerunt quia numquã desto erar& episco¬
patũ. Quo iurante: regulam depasche festiu¬
tate ꝓtulerunt. qulisingulis licera quouellers
celebiure pascha. ne propter discordiam festi¬
uitatis diuiderent ęccłam. cum antiqui &ec¬
desuis ꝓimi lic& discordantes d& ali festiui¬
tate cõmunicassent tam̃ alterueris. & nouati¬
ani inrcgia urbe roma conftituti. nũquã fuis¬
sent secuti uideos. scosemꝑ post ęqui noctium
celebrarent uascha. Cumhȩc ab eis tunc fus¬
s&c regula de finita sabbatius iuram̃tis obstric¬

Expanded text:
nus suas, quam Sabbatium ordinasse presbyterum. nus suas, quam Sabbatium ordinasse presbyterum. Proinde synodum in Sangario Bithyniae Novatianorum fecit episcoporum: quo congregati evocaverunt 347 eos, ut coram synodo causas discessionis  ed., dissensionis suae proponerent. Cumque Sabbatius discordiam festivitatis paschalis suam diceret esse tristitiam, et tutum, aestimantes episcopi quoniam propter ambitum Sabbatius talia perpetraret, jusjurandum ei imposuerunt quia nunquam desideraret episcopatum. Quo jurante, regulam de Paschae festivitate protulerunt qua singulis liceret quo vellent celebrare Pascha, ne propter discordiam festivitatis dividerent Ecclesiam; cum antiqui, Ecclesiis proximi, licet discordantes de tali festivitate, communicassent tamen alterutris, et Novatiani in regia urbe Roma constituti nunquam fuissent secuti Judaeos, sed semper post aequinoctium celebrarent Pascha. Cum haec ab eis tunc fuisset regula definita, Sabbatius juramentis obstric
Abbreviated transcription (Latin):
placare tristiciam. &iam martianũ ordi¬
nauit cp̃m. Etcum melius habiuss&e in
ȩccłam ꝓcessit: & sermonẽ fecit dicens.
Martianum hab&is postme. post martia¬
num uero sisynnium. Post paucos uero
dies defunctus. Sub epis copatu uero mar¬
tiani: &iam cex ecda ex huiusmodi causa
diuisa ẽ.
tus. & martiano ad presbiteratus hono¬
rem ꝓuectus: nichil ominus secte uidai¬
ce seruieb̾at. Cum quoscelere ambiebat
episcopatũ Assimieus gͦ suide siderii consei¬
os duos presbittrosche occistum & machuri¬
umꝰ nouitatẽ festuitatis paschalis subualen¬
te imperatore conscitutam inuico phrigie
pauo defendere nitebatur. Ex primũ quidẽ
quasi pro cccłe integritar : custodia. diee¬
bat non eẽ dignos quosdam participatione
sacramentoꝵ. Proccoente uero tempore ma¬
nifestatis ẽ dum collectas ꝓprias celebrtr&.
Interhȩc martianus agnoscens eius er rorẽ
dio ł ati meliuis ruisse iupspinas ponere ma¬

Expanded text:
placare tristitiam, etiam Martianum ordiplacare tristitiam, etiam Martianum ordinavit episcopum. Et cum melius habuisset, in ecclesiam processit, et sermonem fecit, dicens: Martianum habetis post me, post Martianum vero Sisinnium. Post paucos itaque dies defunctus est. Sub episcopatu vero Martiani etiam eorum Ecclesia ex huju modi causa divisa est.stianus, et a Martiano ad presbyteratus honorem provectus, nihilominus sectae Judaicae serviebat, cum quo scelere ambiebat etiam episcopatum. Assumens ergo sui desiderii conscios duos presbyteros, Theoctistum et Macarium, novitatem festivitatis paschalis sub Valente imperatore constitutam in vico Phrygiae Pazo, defendere nitebatur. Et primum quidem, quasi pro Ecclesiae integritate custodienda, dicebat non esse dignos quosdam participatione sacramentorum. Procedenti vero tempore manifestatus est, dum collectas proprias celebraret. Inter haec Martianus agnoscens ejus errorem edicebat: Melius fuisse super spinas ponere ma
Abbreviated transcription (Latin):
ciebat & conscriptos ase libros recitabat. ita ut
eius doctrina multi corrũperent. Proqua
causa eum multauit exilio: nullũq alium fa¬
tigauit neq sibim& cõmunicare cõpulte sed
singulos ꝑloca ꝓpria collectas celebrare ꝑmi¬
sit & cultũ tenere xp̃ianitatis sicut ꝑcipere
potuit : & alios quidem ꝑmisit foris ciuitatẽ.
oratoria fabricare : nouatianos autẽ concor¬
dessuȩ fidei intra urbẽ ȩccłas habere conces¬
sit de quibus pauca dicendasunt. Quadra¬
ginta anis agelius pręfuti ate poren nb
constantini usq ad annũ sextu theooasii
Qui cum ueniss&c ad mortẽ si synnuam
presbiterũ ordinauit ep̃m. uirũ doquen¬
tissimũ &amaximo philosopho una cum
uliano imperatore litteris eruditũ.u¬
que popłsnouatianoꝵ culpar& ordinati¬
onẽ cur non martianũ potius ordinasso
ꝑquẽ sub ualente nouatiani sine ꝑsecuti¬
one mansissent: tunc agelius popłi uolens

Expanded text:
ciebat, et conscriptos a se libros recitabat, ita ut ciebat, et conscriptos a se libros recitabat, ita ut ejus doctrina multi corrumperentur. Pro qua causa eum mulctavit exsilio, nullumque alium fatigavit neque sibimet communicare compulit; sed singulos per loca propria collectas celebrare permisit, et cultum tenere Christianitatis, sicut praecipere potuit. Et alios quidem permisit extra civitatem oratoria fabricare; Novatianos autem concordes suae fidei, intra urbem ecclesias habere concessit. De quibus quidem pauca dicenda sunt. Quadraginta annis Agelius praesul fuit a temporibus Con tantini usque ad annum Qui cum venisset ad mortem, Sisinnium presbyterum ordinavit episcopum, virum eloquentissimum et a Maximo philosopho una cum Juliano imperatore litteris eruditum. Cumque populus Novatianorum culparet ordinationem, cur non Martianum potius ordinasset, per quem sub Valente Novatiani sine persecutione mansissent: tunc Agelius populi volens
Abbreviated transcription (Latin):
bilissima dumpeccata sua fuiss& confessa &ci
in eccła cum diacono se concubusse confessa
est. Hoc dum popłs agnouiss& leuiebat super
cłesiȩ. Tunc nectarius ep̃s remouit dia conum
sceleratum: & quibusdam suadentibus ut sin¬
gulos ad cõmunicandũ iudicio conscienei: sue
relinquer&: & iam presbiterũ nequaquã suꝑ
penitentes eẽ precepit: & exillo intiquitatis
consuocudo sublataẽ: dum arbitror minora
peccata ꝓpudore confessionis & subtilitate
exammantium patrarentur. Sots XXXUI.
ignum itaq iudico nontacere que apud
alios gestasunt: id est apud arrianos. noua¬
tianos. macedonianos & eunomianos. Ecđa
namq diuisa erat: & apud sem& ipsos singuli
congregabantur. Quẽ admodũ enĩ & proquib
causis diuisi sunt: sermone ꝓcedente narrabi¬
mus. Hoc autẽ sciendum ẽ quia imperator
theo dosius nullũ horũ ꝑsequebat᷑ pra& euno¬
mium qui constantinopoli collectas indomo fa¬

Expanded text:
bilissima, dum peccata sua fuisset confessa, etbilissima, dum peccata sua fuisset confessa, etin ecclesia, cum diacono se concubuisse confessa est. Hoc dum populus agnovisset, saeviebat super Ecclesiae. Tunc Nectarius episcopus removit diaconum sceleratum, et quibusdam suadentibus ut singulos ad communicandum judicio conscientiae suae relinqueret, etiam presbyterum nequaquam super poenitantes esse praecepit. Et ex illo antiquitatis consuetudo sublata est, dum, ut arbitror, minora peccata pro pudore confessionis et subtilitate examinantium patrarentur, SOZOMEN.Dignum itaque judico non tacere quae apud alios gesta sunt, id est, apud Arianos, Novatianos, Macedonianos, et Eunomianos. Ecclesia namque divisa erat, et apud semetipsos singuli congregabantur. Quemadmodum enim, et pro quibus causis divisi sunt, sermone procedente narrabimus. Hoc autem sciendum est, quia imperator Theodosius nullum horum persequebatur praeter Eunomium, qui Constantinopoli collectas in domo fa
Abbreviated transcription (Latin):
tentium. Stant enĩ rei & uelut in lam̃tationib
conftituti. Dum enĩ sacra celebratio fuerit ad¬
imploca : illi cõminionẽ non ꝑcipientes. cum ge¬
mitu & lam̃tatione sem&ipsos interra ꝓsternuN.
Ad quos concurrens ep̃s & ipse cum lacrimis &ge¬
mitu spiritali prosternitur. & omis ȩccłȩ plebs
flocibus in undatur. Posthoc autẽ prior surgit
eps. & eleuat iacentes a terra. Tunc cõp&enter
ꝓpenitentibus facta oratione. dimittit omnes
at illi afflictionibus sponte uacantes. aut ieuini¬
is. aut abstinentia lauacri. aut suspensione cibo¬
rum. aut rebus aliisqs iubentus. expectant cõ¬
munionis tempus quoð decernit ep̃s. Constituto
uero tempore uelut quoddam debitũ exsoluentes
ne participantur. Hec gͦ antiquitus romani
pontifices usq ad nr̃m conseruauerunt tẽpus.
Porro constantinopolim presbit̾ suꝑ penitentes
fuit usq adillud tempus quoqdam mulier no¬

Expanded text:
tentium. Stant enim rei, et velut in lamentationibus tentium. Stant enim rei, et velut in lamentationibus constituti. Dum enim sacra celebratio fuerit adimpleta, illi communionem non percipientes, cum gemitu et lamentatione semetipsos in terram prosternunt. Ad quos concurrens episcopus, et ipse cum lacrymis et gemitu spirituali prosternitur, et omnis ecclesiae plebs fletibus inundatur. Post hoc autem prior surgit episcopus, et elevat jacentes a terra. Tunc competenter pro poenitentibus facta oratione, dimittit omnes. At illi afflictionibus sponte vacantes, aut jejuniis, aut abstinentia lavacri, aut suspensione ciborum, aut aliis rebus, quae jubentur, exspectant commune tempus quod decrevit episcopus. Constituto vero tempore, velut quoddam debitum exsolventes,ne participantur. Haec ergo antiquitus Romani pontifices usque ad nostrum conservaruat tempus. Porro apud Constantinopolim presbyter super poenitentes fuit usque ad illud tempus quo quaedam mulier no
Abbreviated transcription (Latin):
& alia templa sacratissimus pontifex ille
destriit. qui & uictoribus scribebat marty¬
ribus & rescmpta suscipiebat. & nouissime
& iam ipse martyrio coronatus ẽ.XXXU¬
penitentes constituti : remouerentur ꝓpt̃
huiusmodi causam. Ex quo nouatiani ab
ecda sunt diuisi : cum his quideliquerant
subꝑsecutiombus imperatoris decii cõmuni¬
care nolentes. Exillo ep̃i proecł astica regula prȩbi
naturam eẽ cognoscitur. peccantibus autẽ
& penitentiam agentibus. ueniam ds̃dari prę¬
cepit: qui uero confiteri refugiunt maius pecca
pontificibus ut uelut intheatro subtestimonio
ecđastici popłi delicta pandantur: & hanc causã
presbiterũ bone conuersationis seruantemq
secrocum acsapientẽ uirũ statuerunt. ad quẽ ac¬
cedentes hiquidelin quebant delicta ꝓpria fate¬
bantur. At ille scdm̃ uniuscuiusq culpam indi
ter in occidentalibus seruatur ecđesis & maxi¬
me apud romã ubi &lam locus certusẽ. poeni¬

Expanded text:
et alia templa sacratissimus pontifex ille et alia templa sacratissimus pontifex ille destruxit. Qui et victoribus scribebat martyribus, et rescripta suscipiebat, et novissime etiam ipse martyrio coronatus epoenitentes constituti removerentur, propter hujusmodi causam. Ex quo Novatiani ab Ecclesia sunt divisi, cum his qui deliquerant sub persecutionibus imperatoris Decii communicare nolentes, ex illo episcopi pro ecclesiastica regula presbytnaturam esse cognoscitur, peccantibus autem et poenitentiam agentibus veniam Deus dari praecepit; qui vero confiteri refugiunt, majus peccapontificibus ut velut in theatro sub testimonio ecclesiastici populi delicta pandantur. Et ad hanc causam presbyterum bonae conversationis servantemque secretum, ac sapientem virum, statuerunt, ad quem accedentes hi qui delinquebant, delicta propria fatebantur. At ille secundum uniuscujusque culpam indicter in occidentalibus servatur Ecclesiis, et maxime apud Romam, ubi etiam locus est certus poeni
Abbreviated transcription (Latin):
aquam posuit subaltare. Ipse uͦ inpanͣntͦ posi¬
ta fronte clementi dñosupplicabat: neampli¬
us tiran nidẽ demonis ullam pater&us habe¬
re fiduciam. seo ut infirmitatẽ illius enuda¬
r&e: & signũ ꝓprie uirtutis oftender&. nema¬
nascer&ur. Hec cum dixiss& facto signaculo
crucis inaqua: quendã diaconũ suum aequi¬
tium fide & delo munitum sumere iussit
aquam: & uelociter currere & cum fide asꝑ¬
gere ignemq: subponere. Quod dum
fuss& factum: demon fugut non
ferens aquę uirtutẽ. Ignis autẽ ue¬
lut oleum habuit illius aque naturam.
conp̃hensaq ligna sunt repente consumpta
Colũne uͦ suffulture solatio nudatȩ. & ipsececi¬
derunt. & alias duodeam una traxerunt. Tũ
latus quod coherebat templo uiolentia ruinę
de positum ẽ. Sonus autẽ totam concutiens
ciuitatẽ cunctos fecit ibi concurrere & dum
inimici demonis aꝑte cognꝰ uissent fugam
indiuinis laudibus ora soluebant. Sic enim

Expanded text:
aquam posuit sub altari. Ipse vero in pavimento posiaquam posuit sub altari. Ipse vero in pavimento posita fronte clementi Domino supplicabat ne amplius tyrannidem daemonis ullam pateretur habere fiduciam, sed ut infirmitatem illius enudaret, et signum propriae virtutis ostenderet, ne manasceretur. Haec cum dixisset, facto signaculo crucis in aqua, quemdam diaconum suum Equitium, fide et zelo munitum, sumere jussit aquam, et velociter currere, et cum fide aspergere, ignemque supponere. Quod dum fuisset factum, daemon effugit, non ferens aqua virtutem. Ignis autem velut oleum habuit illius aquae naturam, comprehensaque sunt ligna, et repente consumpta. Columnae vero suffulturae solatio nudatae, et ipsae ceciderunt, et alias duodecim una traxerunt. Tum latus quod cohaerebat templo, violentia ruinae depositum est. Sonus autem totam concutiens civitatem, cunctos fecit ibi concurrere. Et dum inimici daemonis aperte cognovissent fugam, in divinis laudibus ora resolvebant. Sic enim