comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contagio seua peccati. Iccirco gͥ ante omnia sobrietatis & pudi¬
ciciȩ sollicitudinẽ gerite. Talde enimapud dm̃ graue crimen
ducitur fornicatio. cuiꝰ sp̃es sunt quidem plures sicut uobis &
ipse clemens diligenter exponet. Ueruntamen p̾ma sp̃es adult̃ii
est uirum ꝓpͥa uxore solummodo non ẽẽ contentũ. & mulierem
non ꝓpͥo tantum seruare se uiro. Sigͦ castus fuerit quis potest &
humanus & misericors fieri ꝑ quod &e ipse et̃nam adeo misericor¬
diam consequatur. Sane sicut adulterii uenenum cunctis malis
ꝑnitiosius ẽ: ita amor fraternus & caritas totius boni fastigium
tenet. Et ideo diligite om̃s frẽs ur̃os. et cum religione at miscri¬
cordia respicite ad om̃s. Orphanis exibete uos met ipsos parenteᷤᷤ
uidius uiroꝵ curam impendite cũ omni castitate que necessaria
sunt prebentes. Iuniores tamenuiduas nupciis copulate. His qͥ

Expanded text:
contagio saeva peccati. Idcirco ante omnia sobrietatis et pudicontagio saeva peccati. Idcirco ante omnia sobrietatis et pudicitiae sollicitudinem gerite. Valde enim apud Deum grave crimen ducitur fornicatio, cujus species sunt quidem plures, sicut vobis et ipse Clemens diligenest, virum propria uxore solummodo non esse contentum, et mulierem non proprio tantum servare se viro. Si ergo castus fuerit quis, potest et humanus et misericors fieri, per quod et ipse aeternam a Deo misericordiam consequatur. Sane sicut adulterii venenum cunctis malis perniciosius est, ita amor fraternus et charitas totius boni fastigium tenet. Et ideo diligite omnes fratres vestros, et cum religione ac misericordia respicite ad omnes. Orphanis exhibete vosmetipsos parentes. Viduis virorum curam impendite, cum omni castitate, quae necessaria sunt praebentes. Juniores tamen viduas nuptiis copulate. His qui
Abbreviated transcription (Latin):
etiam cum senuerit corpus concupiscentia iuget. Ne forte gͦ for¬
nicationis labes occasione accepta tanquam uenenũ pessimũ
serpat in nob. cauere & ante uenire necessarium ẽ. ne qd in uob̃
adulterii occultũ calescat incendium. Et quid in omnib peccatiᷤᷤ
adulterio grauius: Scd̾m namq in penis optinet locũ. qm̃ qͥ
dem pͥmum illi habent qui aberrant adeo etiam si sobrie uixe¬
rint. ꝓpter quod uos oprb̾ri eccłam excolite & adornate spor¬
sam xp̃i ad pudiciciam. Sponsam autẽ dico omnẽ eccłȩ congre¬
gationẽ. Que si pudica fuerit inuenta ab sponso suo ingentib
ab eo donis & munerib honorabitur. & uos uelut ministri spoi¬
se & amici sponsi ingenti gaudio & leticia ꝑfruemini. Si uero
sponsa hec reꝑta fuerit commaculata peccatis. ipsa quidem tai¬
quam indigna non tradetur regalib thoris. uos autem penas
dabitis si forte ꝑurãm negligentiam uel desidiam obrepserit

Expanded text:
etiam cum senuerit corpus concupiscentia viget, ne forte ergo foretiam cum senuerit corpus concupiscentia viget, ne forte ergo fornicationis labes occasione accepta tanquam venenum pessimum serpat in nobis, cavere et antevenire necessarium est, ne quod in nobis adulterii occultum calescat incendium. Et quid in omnibus peccatis adulterio gravius? Secundum namque in poenis obtinet locum, quoniam quidem primum illi habent qui aberrant a Deo, etiam si sobrie vixerint. Propter quod vos presbyteri Ecclesiam excolite et adornate sponsam Christi ad pudicitiam, sponsam autem dico, omnem Ecclesiae congregationem, quae si pudica fuerit inventa a sponso suo, ingentibus ab eo donis et muneribus honorabitur, et vos velut ministri sponsae, et amici sponsi ingenti gaudio et laetitia perfruemini. Si vero sponsa haec reperta fuerit commaculata peccatis, ipsa quidem tanquam indigna non tradetur regalibus thoris, vos autem poenas dabitis, si forte per vestram negligentiam vel desidiam, obrepserit
Abbreviated transcription (Latin):
erim poteris que ad salutem ꝑtinent plemus singulis quibꝙ
distinguere. Et ȩxeofit ut et tutanquam qui nondocueris qurad
salutem homtnũ ꝑtinent deponaris. & discipuli ꝑignorantiã
ꝑeant. Ie cirto tu quidem ad hoc solum uacato. ut op ortune et si¬
ne int̾missione doceas uerbum dei ꝑ quod salutẽ consequi pos¬
sint. illi uero cum tanta reuerentia tua uerba suscipiant. tan¬
quam quisciant legatum te & p̃conẽ ẽẽ u̾itatis. et qđcumq li¬
gai̾is suꝑ terram ee ligatum & incelo. & qd̾ cumq solueris etiã¬
ibi cẽ soluendum. qm̃ quidem et tuut duxi que oportet ligabͥ
&e que expedit solues. Et ad te quidem qui prees ista sunt mo¬
nita & his similia. ad prb̃ros uͦ sint ista. Ante omnia ut pudi¬
cicis studentes. adolescentes nupciis uingant. quo calorẽ fer
uentis ctatis comugali lege p̾ueniant. sed nem ꝓuectioribus
quidem cutam habere huius modi negligant. quia minultis

Expanded text:
enim poteris quae ad salutem pertinent plenius singulis quibusque enim poteris quae ad salutem pertinent plenius singulis quibusque distinguere, et ex eo fiet ut et tu tanquam qui non docueris quae ad salutem hominum pertinent deponaris, et discipuli per ignorantiam pereant; idcirco tu quidem ad hoc solum vacato, ut opportune et sine intermissione doceas verbum Dei, per quod salutem consequi possint, illi vero cum tanta reverentia tua verba suscipiant, tanquam qui sciant legatum te et praeconem esse veritatis, et quodcunque ligaveris super terram, esse ligatum et in coelo, et quodcumqibi esse solvendum. Quoniam quidem et tu, ut dixi, quae oportet ligabis, et quae expedit solves. Et ad te quidem qui praees, ista sint monita, et his similia. Ad presbyteros vero sint ista: Ante omnia, 458 ut pudicitiae studentes, adoleventis aetatis conjugali lege praeveniant, sed ne in provectioribus quidem curam habere hujusmodi negligant, quia in multis,
Abbreviated transcription (Latin):
uult xp̃c. ne p̃focatus presentib hominũ curis ñ possis uerbo dei
uacare. & scđ̾m ueritatis regulam secernere bonos amalis. Ista
Sinuicẽ discentes id est laici. et te nemo occupet ab his studiis ꝑ
que salus omnib datur. Sicut enim tibi impietatis crimen est
neglectis uerbi dei studiis sollicitudines susciꝑe scłares. ita & uni¬
tuiq laicoꝵ peccatumẽ. nisi inuicẽ sibi etiam inhis que ad cõmu¬
nis uitȩ usum ꝑtinent oꝑam fideliter dederint. Teuero securũ
facẽ. et his quib debes uacantem om̃s cõmunit̾ elaborent. Qd
siforte asemet ipsis hoc laici non intelligunt. ꝑ diaconos edo¬
cendi sunt. ut tibi soluis eccłȩ sollicitudines derelinquant. qͦ
ipsam ut dignũ ẽ dispensare sufficias. & ueritatis uerbo abun¬
dantius & studiosius deseruire. Si enim mundialib curis fue¬
tis occupatus. & tripsum decipies & eos qui te audiunt. Non

Expanded text:
vult Christus, ne, prefocatus presentibus hominum curis, non possis verbo Dei vult Christus, ne, prefocatus presentibus hominum curis, non possis verbo Dei vacare et secundum veritati exhibeant sibi invicem discentes, id est laici, et te nemo occupet ab his studiis per quae salus omnibus datur, sicut enim tibi impietatis crimen est, neglectis verbi Dei studiis, sollicitudines suscipere saeculares, ita et unicuique laicorum peccatum est, nisi invicem sibi, etiam in his quae ad communis vitae usum pertinent, operam fideliter dederint. Te vero securum facere, et his quibus debes vacantem, omnes communiter laborent. Quod si forte a semetipsis hoc laici non intelligunt, per diaconos edocendi sunt, ut tibi solius ecclesiae sollicitudines derelinquant, quod ipsam ut dignum est dispensare sufficias, et veritatis verbo abundantius et studiosius deservire. Si enim mundialibus curis fueris occupatus, et teipsum decipies, et eos qui te audiunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
gebit: Quis ñ etiam parui sensus intelligat quod istud est tem¬
poris in quo oꝑam tuam xp̃c requirit: Totagͥ mente in p̃senti
nccessitate prebe oꝑam tuam. & auxilium in preliis exibe regi op¬
umo. remunerationes magnificas post uictoriam reddituro. Li¬
benter gͦ suscipe episcopatus officium. eo maxime quo ecclasticaᷤᷤ
dispositiones a me ꝓbabiliter didicisti. ut salus eoꝵ qui ꝑ nos con¬
fugerunt ad dm̃ nequaquam uacillent. Ueruntamen et breuit̃
te deip̃tꝰ dispensationis ordine coram omnib cõmonere necessari¬
um duxi. Te quidem oportet irrep̃hensibiliter uiuere. & summo
studio niti ut om̃s uitȩ huiꝰ occupationes abicias. ne fideissor
cristas. neaduocatus litiũ fias. neue in ulla aliqua occupatione
prorsus inueniaris mundialis negocii occasione ꝑplexus. Neq
enim iudicẽ aut cognitorẽ scłarium negocioꝵ hodie te ordinare

Expanded text:
gebit? Quis non etiam parvi sensus intelligat quod istud est temgebit? Quis non etiam parvi sensus intelligat quod istud est tempus in quo operam tuam Christus requirit? Tota igitur mente in praesenti necessitate praebe operam tuam, et auxilium in praeliis exhibe Regi optimo remunerationes magnificas post victoriam reddituro. Libenter ergo suscipe episcopatus officium, eo maxime quo ecclesiasticas dispositiones a me probabiliter didicisti, ut salus eorum qui per nos confugerunt ad Dominum nequaquam vacillet, verumtamen et breviter te de ipsius dispensationis ordine coram omnibus commonere necessarium duxi. studio niti, ut omnes vitę huius occupationes abicias, ne fideiussor existas, ne advocatus litium fias, ne vel in ulla aliqua occupatione prorsus inveniaris mundialis negocii occasione perplexus. Neque enim iudicem aut cognitorem secularium negociorum hodie te ordinare
Abbreviated transcription (Latin):
in fluctib positum et ꝑiclitantẽ cum possis uiuare subterfugis.
tui tantummodo habens considerationem. & non quod incom¬
mune omnib expedit ꝓuidens. Sed certus esto quod necesse est
te susciꝑc omnem ꝑiculum. ꝙ nec ego ꝓ salute omniũ obsetrando
cessabo. Quanto gͦ michicittus adquicueris: tanto me citius labo¬
tis oetristiciȩ meȩ merore relcuabis. Nouietiam hoc oclemens qd̃
tibi tedia & molestias ꝑicula etiam & obprobria meruditi uulgi
indocilisq conciliem. quȩ tu tamen scio quod constanter & for¬
titer feras. respiciens ad illam spem quȩ tibi apud dm̃ patientiȩ
p̃parat coronam. S &e illud cupio mecum iusta ratione ꝑspicere.
Quando maxima opera tua indiget xp̃c. nunc cũ inimicus ad¬
uersus sponsam eius ꝯmouet bellum. an in futuro tp̃r quando
iam xp̃e post uictoriam triumphabit. nec ultra ullius oꝑa indi¬

Expanded text:
in fluctibus positum et periclitantem cum juvare possis subterfugis, in fluctibus positum et periclitantem cum juvare possis subterfugis, tui tantummodo habens considerationem, et non quod in commune omnibus expedit providens. Sed certus esto quod necesse est te suscipere omne periculum, quia nec ego pro salute omnium obsecrando cessabo. Quanto ergo mihi citius aequieveris, tanto me citius laboris et tristitiae meae moerore relevabis. Novi etiam hoc, o Clemens, quod tibi taedia et molestias, pericula etiam et opprobria ineruditi vulgi indocilisque conciliem, quare, tu, tamen, scio quam constanter et fortiter feras, respiciens ad aliam spem, quae tibi apud Deum patientiae praeparat coronam. Sed et illud cupio te mecum juxta rationem perspicere, quando maxima opera tua indiget Christus nunc, cum inimicus adversus sponsam ejus commovet bellum, an in futuro tempore quando jam Christus post victoriam triumphabit, nec ultra ullius opera indi
Abbreviated transcription (Latin):
tet medici uicem agere. & non fere bestiȩ furore commoueri. hec
co dicente: ego ꝓcidens ad pedes eiꝰ. rogabam ex cusans me & dicdi¬
nans honorem cathedre uel potestatẽ. At ille respondens. ꝓ hos
inquit ne me rogaueris. Hoc enim fieri statutũ ẽ michi e coma¬
gis quo excusas. quia hȩc cathedra cum qui cupit eam & audaclt
expetit non regurt s ornatum morib &e inuerbis etuditun¬
Quod si c̃t alius mnelioi si quis michi alius aduitor tam sedulũ
astitisset. siquis tam plene doctrinȩ meȩ rationem cepisset. sed
&e erelasticas dispositiones a me tam plene didicisset. habens ali¬
um talem. nonte cogerem bonum opus susciꝑe nolentem. Su ꝑ¬
fluum est gͦ alium quertre. cum pͥmicias eoꝵ qui ex gentib ꝑ me
saluantur. & precipue huius urbis te pͥmum obtulerim deo. S¬
&r illud intuere quia si ꝑiculũ peccati timens. susciꝑe refugis eccl̃e
gubernacula. ccitus esto quia amplius peccas si popłm dei uelit

Expanded text:
medici vicem agere, et non ferae bestiae furore commoveri. Haec eo dicente, ego procidens ad pedes ejus, rogabam, excusans me et declinans honorem cathedrae vel potestatem. At ille respondens: Pro hoc, inquit, ne me rogaveris. Hoc enim fieri statutum est mihi, et eo magis quod excusas; quia haec cathedra eum qui cupit eam, et audacter expetit, non requirit, sed ornatum moribus et in verbis eruditumQuod si esset alius melior, si quis mihi alius adjutor tam sedulus astitisset, si quis tam plene doctrinae meae rationem cepisset, sed et ecclesiasticas dispositiones a me tam plene didicisset; habens alium talem, non te cogerem opus bonum suscipere nolentem. Superfluum est ergo alium quaerere, cum primitias eorum qui ex gentibus per me salvantur, et praecipue huet illud intuere, quia, si periculum peccati timens, suscipere refugis Ecclesiae gubernacula, certus esto quia amplius peccas, qui si populum Dei velut
Abbreviated transcription (Latin):
non augere male loquendo. nisi cas etiam extinguere beneloquen¬
Neq se deinceps excusabit non monitũ. qui quod sequi debeat
tam uerbis quam litt̾is edocetur. Qualis autem condeminatio &
qualis iminet maledictio his qui in patres peccant: diuina noᷤ
docet scriptura. Si enim cham filius noe cum uidisset nidum su¬
uum patrem qm̃ non cooꝑuit patris corporalem nuditatem. sed
egrissus nunciauit eam fratrib. & illi uestimento cam cooꝑuert̃.
ipse quidem cham & illi qui ex eo nati sunt sub maledicto facti
sunt. qui autem cooꝑuerunt magnambenedictionẽ meruert᷑.
multo magis isti maiorc & ampliore condempnatione digni
sunt qui patrib obuiart aut contra eos insurg̾t nituntur. aut

Expanded text:
nec augere male loquendo, nisi eas etiam extinguere bene loquenneque se deinceps excusabit non monitum, qui quidquid sequi debeat, tam verbis quam litteris, edocetur. Qualis autem condemnatio, et qualis imminet maledictio his qui in patres peccant, divina nos et divina Scriptura. Si enim Cham filius Noe cum vidisset nudum suum patrem, quoniam non cooperuit patris corporalem nuditatem, sed egressus nuntiavit eam fratribus, et illi vestimento eam cooperuerunt, ipse quidem Cham, et illi qui ex sunt, qui autem cooperuerunt magnam benedictionem meruerunt: multo magis isti majore et ampliore condemnatione digni sunt, qui patribus obviare, a
Abbreviated transcription (Latin):
unctus pͥnceps populi fuit. & tanquam rex pͥmitias & tribu¬
tum ꝑ capita accepit apopulo. & iudicandi popłos sorte suscep¬
ta de mundis immundisꝙ udicabat. S si alius ex ipso un¬
guento ꝑunctus c̃. untute inde concepta etiam ipserex aut ꝓ¬
pheta aut pontifex fiebat. Quod si temporalis gratia ab hom¬
nib composita tantum potuit. intelligrtt iam quantũ sit illd̾

Expanded text:
opuli fuit, et tanquam rex primitias et tributum per capita accepit a populo, et judicandi populos sorte suscepta de mundis immundisque judicabat. Sed si alius ex ipso unguento perunctus est, virtute inde concepta, etiam ipse rex, aut propheta aut pontifex fiebat. Quod si temporalis gratia ab hominibus composita tantum potuit, intell
Abbreviated transcription (Latin):
uice sua in loco apłoꝵ ad p̾dicandum. p̃cepit nob̾ docere om̃s.
om̃s ꝙ nob̃ fideliter obedientes ut ipsi existere. qm̃ nec aliter
terra pariet fructus suos. nisi culta reccꝑit semen et irrigatagi¬
minauerit & pariet que ẽ paritura. Sic & omnis homo qui li¬
benter non recipit uerbum dei. illudꝙ in corde suo germinare
non siuerit ac minime crediderit doctorib q & ep̃is suis non

Expanded text:
vice sua in loco apostolorum ad praedicandum, praecipit nobis docere omnes, omnesque nobis fideliter obedientes ut ipsi, exitere. » Item terra pariet fructus suos, nisi culta receperit semen et irrigata germinaverit et pariat quae est paritura. Sic omnis homo qui libenter non recipit verbum Dei, illudque in corde suo germinare non sinit, ac minime crediderit doctoribus et epi
Abbreviated transcription (Latin):
nis m extinguibilis. ubi uermis eoꝵ non moritur &e ignis non ex¬
tinguitur. Quod si ocłs tinis scandalirat te cict cum. Bonum et
tibi luscum introire in regnumdei quam duos ocłos habentẽ
mitti in gehennam ignis ubi uermis coꝵ non moritur & ignis
non extinguitur. Otinis enim igne sallictur. & omins uctima se¬
lictur. bonum est sal. Quod sisal insulsum fucrit in quo illud sal¬
lictis: Habete sal in uob̾ & pacem habcte internos. quia qͥs qͥs

Expanded text:
s non extinguitur quod si oculus tuus scandalizat te eice eum bonum est tibi luscum introire in regnum Dei quam duos oculos habentem mitti in gehennam ignis ubi vermis eorum non moritur et ignis non extinguitur omnis enim igne sallietur et omnis victima sallietur bonum est sal quod si sal insulsum fuerit in quo illud condietis
Abbreviated transcription (Latin):
Peatissimo pape damaso: aurelius kartaginensis
exorat. ut statuta que reꝑire poteritis post finem beati pͥncipis
ctoritatem quam cognouimus ꝑur̃ȩ sapientiȩ scitatem guber¬
nari. nob scripta mittere dignemini. quatinus ꝑ ur̃e sc̃itatis no¬
bilitatem atq prudentiam nosse ualeamus. que in p̃fata sc̃a sede
supradictis temporib sunt decreta. & qui aduersus canonũ apłoꝵ
instituta gesserunt cognoscatur. B ene uale scĩssime papa. & ora pro
nobis amantissime pater. Data .uiii. kł marcii. & lecta rome.u. no

Expanded text:
eatissimo papae DAMASO AURELIUS Carthaginensis itas exoret  F. exorat, ut statuta, quae reperire poteritis, post finem beati principisctoritatem, quam cognovimus per vestrae sapientiae sanctitatem gubernari, nobis scripta mittere dignemini: quatenus per vestrae sanctitatis nobilitatem atque prudentiam nosse valeamus, quae in praefecta sancta sede supra dictis temporibus sunt decreta, et qui adversus canonum apostolorum instituta gesserunt, cognoscantur. Bene vale, sanctissime papa, et ora pro nobis amantissime pater. Data octavo kalendas Martii. Idem lecta Ro
Abbreviated transcription (Latin):
ut seruare omuia mimaculata p̃cipias. q ȩccłastica non oporiti
negligenter s diliginter expleri negocia. Hȩc gͦ p̃cepta nemoeri¬
dat absꝙ sui ꝑiculonegligere uel dissiilare quia iudicio dci
ignis etermtormenta sustinebit qi eccłastica decreta neglexerit
quod inperpetuum expedit ut xp̃i passionib ꝑ patientiam par¬
ticipemus. atꝙ regnieius mereamur cẽ consortes. A  ẜ N
Itẽ epła clementis pape ad racobũ fr̃m dñi de
sactatis uestibꝰ uł uasis.

Expanded text:
ut servare omnia immaculata praecipias, quia ecclesiastica non oportet ut servare omnia immaculata praecipias, quia ecclesiastica non oportet negligenter, sed diligenter expleri negotia. Haec ergo praecepta nemo credat absque suo periculo negligere, vel dissimulare, quia judicio Dei ignis aeterni tormenta sustinebit qui ecclesiastica decreta neglexerit. quod in perpetuum expedit, ut Christi passionibus per patientiam participemus atque regni ejus mereamur esse consortes. Amen. EPISTOLA CLEMENTIS PAPAE AD JACOBUM FRATREM DOMINI De sacrat
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo que sit iusticia eius. que uoluntas inquiramus. ut boniso¬
ꝑib ai dei gr̃a repleamur. Ds emihis qui recte sentiunt ce bona
agunt presto est. qm̃his manifestat se ipsum. Nam siquis uelit an¬
tequam actus suos emendet de his requirere que non potest inuenite:
stulta & mefficax erit hunismodi inquisitio. Tempus enim breuc ẽ
ce iudicium deigestoꝵ causa agitur non questionum. Ideoꝙ anti
omnia hocqueramus quidnos aut qualiter agere oporteat. ut a¬
uam uitam consequi mereamur. Nam sieriguum hoc uitȩ tempꝰ
ꝑmanes occupemus & inutiles questiones: manes sine dubio et
uacui ab oꝑib bonis ꝑgemus ad dm̃. ubi iudicium oꝑum nr̃ors¬
fiet. Unaqueꝙ ⁊ enim res suum tempꝰ habet &e locum. Oꝑum hic
datoꝵ dñi. & ab eoꝵ p̃ceptoꝵ institutis. & sp̃c sc̃i doctrina non reci¬
ab ore sci petri iubentis acccpi. tibiꝙ ut optabas insinuare studi

Expanded text:
primo quae sit justitia ejus, quae voluntas requiramus, ut bonis oprimo quae sit justitia ejus, quae voluntas requiramus, ut bonis operibus ac Dei gratia repleamur. Deus enim his qui recte sentiunt et bona agunt praesto est, quoniam est, quoniam his manifestat seipsum. Nam si quis velit antequam actus suos emendet, de his requirere quae non potest invenire, stulta et inefficax erit homini inquisitio. Tempus enim breve est, et judicium Dei gestorum causa agitur non questionum. Ideoque ante hoc omnia quaeramus, quod nos aut qualiter agere oporteat, ut aeternam vitam consequi mereamur. Nam si exiguum hoc tempus vitae per inanes occupemus et inutiles quaestiones, inanes sine dubio et vacui ab ofiet, unaquaeque enim res suum tempus habet et locum. Operum hic datorum Domini, et ab eorum praeceptorum institutis et Spiritus sancti doctrina non receab ore sancti Petri jubentis accepi, tibique ut optabas insinuare studui,
Abbreviated transcription (Latin):
oriente ce occidente dño dicentt ac septemtrione atꝙ meridie. & recũ¬
aioceas attentius hunc p̃dicationis ordinẽ &x ab solutionis dies ut sal¬
uentur animȩ hominum que occulta dei uirtute quem debeant
diligere priusquam doceantur agnoscant. Operum uͦ ratio potis¬
tati et arbitriounius cuiꝰꝙ ꝑmittitur. & hoc ipsoꝵ ẽ ꝓpͥum. Deside¬
rium uero hr̃e erga doctorem u̾itatis hoc a patre celesti donatumĩ
S salus in eo ẽ ut uoluntatẽ eius cuiꝰ amorẽ et desiderium deo lar¬
giente conceperis facias. ne dicatur ille sermo ciꝰ ad nos quẽ idem
q̃rrit. Quid autẽ dicitis me dñe dñe et nonfacitis que dico: Est ergo
sille dicatur quem alibi dñs nr̃ dixit. Ideo inquit omnis scriba doc¬
tus in regno cȩloꝵ simił est homini patrifamilias qui profert de
thesauro suo noua &e uettra. Nullus gͦ inquit impediat ordinem
aut locum occupet irrationabilitir uel tempoꝵ ꝑmutit uices. sed

Expanded text:
oriente et occidente Domino dicente et a septentrione atque meridie, et recumcharissime, ut doceas attentius hunc praedicationis ordinem et absolutionis dies, ut salventur animae hominum quae occulta Dei virtute quem debeant diligere priusquam doceatur, agnoscant. Operum vero ratio potestati et arbitrio uniuscujusque permittitur, et hoc ipsorum est proprium; desiderium vero habere erga doctorem veritatis, hoc a Patre coelesti donatum est. Sed salus in eo est ut voluntatem ejus cujus amorem et desiderium, Deo largiente, conceperis, facias, ne dicatur ille sermo ejus ad nos, quem idem dixit: « Quid autem me dicitis, Domine, Domine, et non facitis quae dico? Est ergo sed ille dicatur quem alibi Dominus noster dixit. Ideo inquit, Omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est homini patrifamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera . » Nullus ergo, inquit, impediat ordinem, aut locum occupet irrationabiliter, vel temporum permutet vices, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uitam & cupit uidere dies bonos. ꝓhibeat linguam suam amalo
&& labia eius neloquantur dolum. Diuertat amalo & faciat bo¬
num. inquirat pacem & sequatur eam. quia ocłi dñi suꝑ iustos
&e aures eius ad preces eoꝵ. Uultus autem dñi suꝑ facientes ma

Expanded text:
vitamet cupit videre dies bonos, prohibeat linguam ejus a malo, vitamet cupit videre dies bonos, prohibeat linguam ejus a malo, et labia sua ne loquantur dolum, divertat a malo, et faciat bonum, inquirat pacem et prosequatur eam, quia oculi Domini super justos, et aures ejus ad preces
Abbreviated transcription (Latin):
guntur abeo. Ue his qui ꝑ diderunt sustinentiam. qui derelique¬
runt uias restas. & diuerterunt in uias pͣuas. Et quid facient cũ
inspic̃e coꝑit dñs: Qui timent dñm non erunt incredibiles ũbo
illius. & qui diligunt illum conscruabunt uiam illius. Quitimeñ
dñm inquirent queb eneplacita sunt illi. & qui diligunt eum reple¬
buntur lege ipsius. Qui timent dñm p̃parabunt corda sua. & in
conspectu illius scĩficabunt animas suas. Qui timent dñm custo
oiunt mandata illius & patientiam habebunt usꝙ ad inspestio¬
nem illius dicentes. Si penitentiam non egerimus. incidemus
inmanus dei. & non inmanus hominũ. Scd̾m enim magnitudi¬
nem illius. sic & misericordia ipsius cum ipsoẽ. Uenite inquit fi¬
li audite me. timorem dm̃ docebo uos. Currite dum uitȩ lumen
habetis. netenebre mortis uos comp̃hendant. Omnis qui nubi

Expanded text:
guntur ab eo. uae his qui perdiderunt sustinentiam, qui dereliqueguntur ab eo. uae his qui perdiderunt sustinentiam, qui dereliquerunt uias rectas et deuerterunt in uias prauas. et quid facietis, cum inspicere coeperit deus? qui timent dominum, non erunt incredibiles uerbo illius: et qui diligunt illum, conseruabunt uiam illius. qui timent dominum, inquirent quae beneplacita sunt illi: et qui diligunt eum, replebuntur lege ipsius. qui timent dominum, parabunt corda sua et in conspectu illius sanctificabunt animas suas. qui timent dominudiunt mandata illius, et patientiam habebunt usque ad inspectionem illius, dicentis: Si poenitentiam non egerimus, incidemus in manus Domini, et non in manus hominum, secundum enim magnitudinem illius, sic et misericordia ipsius cum ipso est . « Venite inquit, filii, audite me, timorem Domini docebo vos . » « Currite dum lumen vitae habetis, ne tenebrae mortis vos comprehendant . » « Omnis qui vult
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i si exhorbitaũut ab istis non sunt rep̃hendendi uel arguendi
s portaudi nisi infide errau̾int. higͦ suꝑ hos sunt non illi suꝑ istos
qm̃ maior aminore nec argui nec iudicari potest. Nullus se extol¬
lat erga doctores acmagistros suos. quia discipulus suꝑ magi¬
strum non eẽ debet nec potest. Nullus uelit dici sẽs antequam sit
s prius sit quod uerius dicatur. Precepta dm̃i doctorumꝙ ac ma¬
gistroꝵ factis cotidie adimplere. & in xp̃i nomine ꝓ municis ora¬
re oportet. Obedicntia cnuim & humiliatio que magistris agitur
dño exhibetur. Timor dm̃ delestabitur. &e dabit leticiam ce gaudi¬
um in longitudinem dierum. Timenti dñm bene crit extremis.
&e in die defunctionis suȩ benedicetur. Ue dissolutis corde quiñ
crediderunt deo & resistunt mandatis cius. & inobedientes ac
contumaces sunt his qui eius legatione fungunt᷑. & ideo non ꝑte¬

Expanded text:
episcopi si exorbitaverint ab istis, non sunt reprehendendi, vel arguendi, episcopi si exorbitaverint ab istis, non sunt reprehendendi, vel arguendi, sed portandi, nisi in fide erraverint. Hi ergo super hos sunt, non illi super istos, quoniam major a minore nec argui, nec judicari potest. Nullus se extollat erga doctores ac magistros suos, quia « discipulus super magistrum non esse » debet nec potest. Nullus velit dici sanctus, antequam sit, sed prius sit, ut verius dicatur. Praecepta Domini doctorumque ac magistrorum factis quotidie adimplere, et in Christi nomine pro inimicis orare oportet. Obedientia enim et humiliatio, quae magistris agitur, Domino exhibetur. « Timor Domini delectabit, et dabit laetitiam et gaudium in longitudinem dierum. Timenti Dominum bene erit in extremis et in die defunctionis suae benedicet . » Vae dissolutis corde, qui non crediderunt Deo, et resistunt mandatis ejus, et inobedientes ac contumaces sunt his qui ejus legatione funguntur, et ideo non
Abbreviated transcription (Latin):
nec iurare. ne forte ꝑuirium qd̾ absit fiat. Malum ꝓ malo non
redde. nec iniuriam facẽ. s factam patuenter sufferre. Immicoᷤᷤ
diligere. maledicentes se ñrtmaledice. s magis benedic̃e. & ꝑse¬
cutionem ꝓ isticia sustincre. Castitatem amare & nullum odio¬
habere. quia qui dit frt̃m suum homicida est. Clationem fug̃e.
relum maluni hr̃e. inuidiam ñ exerteri. net contentionẽ amare.
Cum discordantib ante solis occasum in pacem redire. & dedei mi¬
sericordia numquam desperare. Seniores uenerari & iuniores di¬
ligere. Ep̃os sacerdotes suos ac cunctos reliquos eccłs ministros
atꝙ omnem plebem s commissam uerba diuina & mandata in
ocłos suos quia ocłi sunt illoꝵ. Coꝵ p̃ceptis i omnib obedire ctiam¬
sipsialiter quod absit agant. memores scilicet illius dominici pre¬
cepti. Que dicunt facite. que autr̃ faciunt facere nolite. Ipsi autem

Expanded text:
nec jurare, ne forte perjurus quod absit fiat. Malum pro malo non nec jurare, ne forte perjurus quod absit fiat. Malum pro malo non reddere, nec injuriam facere, sed factam patienter sufferre, inimicos diligere, maledicentes se non remaledicere, sed magis benedicere, et persecutionem pro justitia sustinere. Charitatem amarerem suum, homicida est . » Elationem fugere, zelum malum non habere. Invidiam non exercere, nec contentionem amare. Cum discordantibus ante solis occasum in pacem redire, et de Dei misericordia nunquam desperare. Seniores venerari, et juniores diligere. Episcopos, sacerdotes suos ac cunctos reliquos Ecclesiae ministros atque omnem plebem sibi commissam verba divina et mandata insoculos suos, quia oculi sunt illorum. Eorum praeceptis in omnibus obedire, etiamsi ipsi aliter quod absit agant, memores scilicet illius Dominici praecepti: « Quae dicunt facite, quae autem faciunt facere nolite . » Ipsi autem
Abbreviated transcription (Latin):
carnis non ꝑfic̃e. s ꝓpͥam frang̾e uoluntatẽ. Boni aliquid in se
cum uiderit deo applictt nons. & malum a se factũ cognoseat.
& sibi reputit. Multum loqui ñ amare. s eustodire labia sua ne
dolum aut malum loquatur: Diem iudicii timere. gehennam ex¬
pauesce. uitam et̃nã omni concupiscentia desiderare. Non occidere.
non adulterare. non furtũ fac̾e. non rem ꝓximi concupisc̃e. ñ fal¬
sum testimoniũ dice. s om̃s homines honorare. Corpus custodire.
uanas & caducas non amplecti delicias. Ieninium & uigilias scãs
amare. pauꝑes recreare. nidos uestire. infirmos uisitare mortuos
sepelire. & diligenter eoꝵ exequias ꝑagere. ꝓ eis ꝙ orare & elemosi¬
nas dare. Bolentes consolari & suis bonis refouere. & amalis ac¬
tractorem. qr qui detrahit non solum se s multos alios occidit.
ram non ꝑficert. nec iracundis tempꝰ reseruare. Dolum incorde
non tenere. nec pacem falsam dare. Caritatem non derelinquere

Expanded text:
cere , » sed propriam frangere voluntatem; boni aliquid in se cum viderit Deo applicet, non sibi, et malum a se factum cognoscat, et sibi reputet. Multum loqui non amare, sed custodire labia sua ne dolum aut malum loquantur, diem judicii timere, gehennam expavescere, vitam aeternam omni concupiscentia desiderare; non occidere, non adulterari, non furtum facere, non rem proximi concupiscere, non falsum testimonium dicere , sed omnes homines honorare, corpus custodire, vanas et caducas non amplecti delicias, jejunium et vigilias sanctas amare, pauperes recreare, nudos vestire, infirmos visitare, ssepelire, et diligenter eorum exsequias peragere, pro eisque orare, et eleemosynas dare. Dolentes consolari, et suis bonis refovere et a malis actractorem, quia qui detrahit, non solum se, sed multos alios occidit; iram non perficere, nec iracundiae tempus reservare. Dolum in corde non tenere, nec pacem falsam dare, charitatem non derelinquere,
Abbreviated transcription (Latin):
latores. & sacrarum institutionum uoluntarie ꝓturbatores. ecele¬
siastiea indignos regula & sc̃a communione iudicabat. Oꝑatores
uero earumdem eisꝙ ol edientes utrarumq ac ceterarum bonax
dlignos ẽt dicebat. Unde & ꝓpħas in testimoniũ sumebat. Aud¬

Expanded text:
latores, et sacrarum institutionum voluntarie perturbatores, ecclelatores, et sacrarum institutionum voluntarie perturbatores, ecclesiastica indignos regula, et sancta communione judicabat. Operatores vero earumdem, eisque obedientes utrarumque ac caeterarum bonarum dignos esse dicebat, unde et prophetas in testimonium sumebat. Aud
Abbreviated transcription (Latin):
liraret: grauissimam sibi penam inferri debere p̾dicabat. Cun
ctos criminalib nexib alligatos & qui eis coequales non crais
nisi a coequalib aliquid sͥ inferre debere docebat. quia discipu
lum suꝑ magistrum ẽẽ autillamei iniuriam inferre nullate¬
nus debere oportet. Infames namq om̃s & quos pͥmates legis
scłi non recipiunt. s ⁊ laicos ab eoꝵ accusatione & uexatione sẽ¬
per repellere debere rogabat. & cunctos s subditos ẽẽ precipie¬
bat. Cunctoꝵ sacerd̾otum uitam suꝑiorẽ sanctioremq ac discre¬
tam a scłarib & laicis hominib eẽ ⁊ sp̃uales atꝙ sacerdotes su¬
ꝑ carnales aclaicos semꝑ constituere. & fore debere docebat.
uel ab humano die. Maiores uero aminorib nec accusari nec iu¬
dicari ullatenus posse dicebat. qm̃ non solum hoc diuinas sed :¬
leges scłi inhibere dicebat. Om̃s gͦ legum diuinarũ libenter iuo¬

Expanded text:
lizaret, gravissimam sibi poenam inferri debere praedicabat. Cunclizaret, gravissimam sibi poenam inferri debere praedicabat. Cuncctos criminalibus nexibus alligatos, nisi a coequalibus aliquid sibi inferre debere docelum supra magistrum esse , » aut ullam ei injuriam inferre, nullatenus debere oportet. Infames namque omnes, et quos primates legis saeculi, non recipiunt, sed et laicos ab eorum accusatione, et vexatione semper repellere debere rogabat, et cunctos sibi subditos esse, praecipiebat. Cunctorum sacerdotum vitam superiorem, sanctioremque ac discretam a saecularibus et laicis hominibus esse, et spirituales, atque sacerdotes super carnales ac laicos semper constituere, et fore debere docebat. vel ab alio humano die . » Majores vero a minoribus, nec accusari, nec judicari, ullatenus posse dicebat. Quoniam non solum hoc divinas, sed leges saeculi inhibere dicebat. Omnes ergo legum divinarum libenter vio
Abbreviated transcription (Latin):
tatib in quib dudum apud p̃dictos erant echnicos eoꝵ arcbifla¬
mines quos tamen minores tenebatit quam memoratos pͥmates
archiep̃os institui precipit. qui non tamen pͥmatum s archiep̃oꝵ
frucrentur nomine. Ep̃oꝵ quoꝙ iudicia ut suꝑius memoratum
est &e maiora eccłarum negocia si ipsi reclamaũ̾int aut aliquem ti¬
morẽ. aut istos uel alios suspestos habuerint ad iam dictos pri¬
mates uel patriarchas ne aliquis nocenter ꝑiret transferri ꝑ¬
docuit. In singulis uero reliquis ciuitatib singulos & non binos
aut ternos nel plures ep̃os constitui p̃cepit qui non pͥmatũ aut
archiep̃oꝵ aut metropolitanoꝵ nomine. qi matres ciuitatum ñ
tenent. sed ep̃oꝵ tantum uocabulo potirentur. qm̃ nec int̃ ipsoᷤ
tib instuerentur ep̃i. ne uile coꝵ nomen fieret. Ep̃os gͦ uicẽ a no
tenere prb̃ros debere insinuabat. Et si quis ali quẽ ex his scanda¬

Expanded text:
tatibus, in quibus dudum apud ptatibus, in quibus dudum apud pmines, quos tamen minores tenebant quam memoratos primates, archiepiscopos institui praecepit, qui non tamen primatum, sed archiepiscoporum fruerentur nomine. Episcoporum quoque judicia, ut superius memoratum est, et majora ecclesiarum negotia, si ipsi reclamaverint, aut aliquem timorem, aut istos vel alios suspectos habuerint, ad jam dictos primates vel patriarchas, ne aliquis innocenter periret, transferri perdocuit. In singulis vero reliquis civitatibus, singulos, et non binos vel ternos aut plures, episcopos constitui praecepit, qui non primatum, aut archiepiscoporum, aut metropolitanorum nomine, quia matres civitatum non tenent, sed episcoporum tantum vocabulo potirentur, quoniam nec inter itibus instituerentur episcopi, ne vile eorum nomen fieret. Episcopos ergo vicem apotenere presbyteros debere insinuabat. Et si quis aliquem ex his scanda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ doctos & prudentes sicut serpentes. simplices ꝙ sicut columbas
uixta dm̃ p̃ceptionẽ nob̾ mittere p̃cepit. Quod etiam fac̾e inchoa¬
uimus & dño opem ferente facturi sumus. Uos autẽ ꝑ ur̃as
dioceses epõs sacrate & mittite. quia nos ad alias partes quod
idem nissit agere curabimus. Aliquos uero ad gallias hispaniasꝙ
mittemus. ce quosdam ad germaniam oe italiam atꝙ ad reliquas
gentes dirigere cupimus. Ubi autem ferociores & rebelliores gen¬
tes fore cognoiumus: illuc dirigere sapientiores ce austeriores ne¬
cesse habemus. Qui cotidie non cessent diuina seminate semina
& multos. xp̃o lucrari. & adrectam fidem & uiam ueritatis ꝑdu¬
cere ut plures mampulos dño ualcant p̃sentare. In illis uero ci¬
uitatib in quib olim apud echnicos pͥmi flamines coꝵ atq pͥmi
de agitarent. & scdm dñ uoluntatẽ sicut constituerunt scĩ apłi.
ita ut nequis inuste periclitaretur defimrent. In illis autem aui¬

Expanded text:
octos et prudentes sicut serpentes, simplices sicut columbae juxta Domini praeceptionem nobis mittere praecepit. Quod etiam facere inchoavimus et Domino opem ferente facturi sumus, vos autem per vestras dioeceses episcopos facite et mittite, quia nos ad alias partes quod isdem jussit agere curabimus. Aliquos vero ad Gallias, Hispaniasque mittemus, et quosdam ad Germaniam et Italiam, atque ad reliquas gentes dirigere cupimus, ubi autem ferociores et rebelliores gentes fore cognoverimus, illuc dirigere sapientiores et austeriores necesse habemus. Qui quotidie non cessant divina seminare semina, et multos Christo lucrari, et ad rectam fidem, et viam veritatis perducere, ut plures manipulos Domino valeant praesentare. In illis vero civitatibus, in quibus olim apud ethnicos archiflamines eorum atque primi de agitarent, et secundum Dei voluntatem, sicut constituerint sancti apostoli, ita ut ne quis injuste periclitaretur, definirent, in illis autem civi
Abbreviated transcription (Latin):
aiten mea in sempit̾num erit & iusticia mea non sufficiet. Audite
me qui scitis iustum popłs lex mea incorde eoꝵ. Nolite timert op
probria hominũ. & blasphemias eoꝵ ne metuatis. Sicut enimue
stimentum sic comedet eos ucrmis. & sicut lanam sic deuorabit
cis tinea. Dalus autẽ mea insempiẽnumerit. & iusticia mea in¬
mino & a deo meo nidicium neum transibit. Numquid nescis aut ũ
audisti: Ds̃ sempit̾nus. dñs qui creauit t̾minos terre non deficiet
neq laborabit. nec est inuestigatio sapientie eius. Quidat lasso uir¬
tutem & his qui non sunt fortitudinẽ & robur multiplicat. Defici¬
ent pueri & laborabunt. & utuenes in infirmitate cadent. Qui aũ

Expanded text:
autem mea in sempiternum erit, et justitia mea non deficiet . » « Audite autem mea in sempiternum erit, et justitia mea non deficiet . » « Audite me, qui scitis justum, populus lex probria hominum, et blasphemias eorum ne timueritis; quia sicut vestimentum, sic comedet eos vermis, et sicut lanam sic comedet eos tinea, salus autem mea in aeternum erit . » Himino: et a Deo meo judicium meum transibit? Nunquid nescis aut non audisti? Deus sempiternus Dominus qui creavit terminos terre non deficiet neque laborabit: nec est investigatio sapientie ejus. Qui dat lasso virtutem: et his qui non sunt: fortitudinem et robur multiplicat. Deficient pueri et laborabunt: et juvenes in infirmitate cadent: q
Abbreviated transcription (Latin):
cirtumdedit me quasi sponsum decoratum corona. & quasi spot¬
sam ornatam monilib suis. Sicut enim terra ꝓfert germen suũ.
&s sicut ortus semen suum germinat. sic dñs d̾s germinabit iusti¬
ciam &e laudem coram uniũsis gentib. Pos autem a solo dño iudi¬
candos aut remouendos &e non ab aliis eẽ cucebat. quia sui sunt
&e non alterius. Et quis est qui alterius iudicet seruũ: Nam su ista
ñ patiuntur homines nec ds deoꝵ &e dñs dominantiũ hec ullate¬
mis yatitur. Unde & ꝓphetas sͥ testes ẽẽ dicebat. ꝑquos dñs loqͥ¬
tur dicens. Ecce ex corite. s non quasi argentum. elegi te incamino
pauꝑtatis. ꝓpter me faciam ut non blasphemer. & głam meam
alteri non dabo. Audime iacob et ifrł quem ego uoco. Ego ipse ego
pͥmus & ego nouissimus. Manus quoꝙ mea fundautt terram
&e dextera mea mensa ẽ celos. Ego uocabo eos & stabunt simul.
Me insulȩ expectabunt. & brachium meum sustinebunt. Salus

Expanded text:
corona, et quasi sponsam ornatam monilibus suis. Sicut enim terra profert germen suum, et sicut hortus semen suum germinat, sic Dominus Deus germinabit justitiam, et laudem coram universis gentibus . » Eos autem a solo Domino judicandos aut removendos, et non ab aliis esse dicebat, quia sui sunt et non alterius. Et quis est qui alterius judicet servum? Nam et si ista non patiuntur homines, nec Deus deorum et Dominus dominantium haec ullatenus patitur, unde et prophetas sibi testes esse dicebat, per quos Dominus loquitur, dicens: « Ecce excoxi te, sed non quasi argentum elegi te in camino paupertatis, propter me faciam, ut non blasphemer, et gloriam meam alteri non dabo. Audi me, Jacob, et Israel quem ego voco. Ego ipse, ego primus, et ego novissimus, manus quoque mea fundavit terram, et dextera mea mensa est coelos. Ego vocabo eos, et stabunt simul , me insulae exspectabunt, et brachium meum sustinebunt. Salus
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s enim acarnalib desideriis que militant aduersus animã
abstincre. & bonameoꝵ conũsationẽ ac innocentem omnib mor¬
strare rogabat. Ex corde enim cunctos attentiꝰ inuicem dilig̃e insi¬
nuabat. & ueram frat̾nitatem inter sc habere docebat. Cotidia¬
na enim illuis p̃dicatio inter cetera diuina hec erat mandata. ꝙͣ
operum inter cet̾a semina ac negocia sunt. quantum unꝰquisq sa¬
pit & potest totis intum cordis ut p̾libatum c̃ uiscerib dm̃ dili¬
gere & ꝓximum uelut seipsum. Ab negare se ipsum sͥ ut iħm cri
tem corde & ore ꝓferre debere. & totam spem suam deo semꝑ com¬
mitt̾e instruebat. Actus uitȩ sue omni hora custodire & momini
loco dm̃ se respicere firmiter scire. Cogitationes malas cordisuo
aduementes mox ad xp̃m allidere. & sacerdotib dñi manifesta¬
re. Os suum a malo uel prauo eloquio custodire. & uerba uana

Expanded text:
Omnes enim a carnalibus desideriis quae militant adversus animam Omnes enim a carnalibus desideriis quae militant adversus animam abstinere, et bonam eorum conversationem ac innocentem omnibus monstrare rogabat. Ex corde enim cunctos attentius invicem diligere insinuabat, et veram fraternitatem inter se habere docebat. Quotidiana enim illius praedicatio, inter caetera divina, haec erat, mandata, quoperum inter caetera semina ac negotia sunt quantum unusquisque sapit, et potest totis intimi cordis ut praelibatum est, visceribus Deum diligere, et proximum velut seipsum. Abnegare seipsum sibi, ut Jesum Chritem corde et ore proferre debere, et totam suam Domino semper committere instruebat, actus suae vitae omni hora custodire, et omni loco Deum se respicere firmiter scire. Cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et sacerdotibus Domini manifestare. Os suum
Abbreviated transcription (Latin):
strare. & conscientiambonam coram deo habere insinuabat. Om̃s
pͥncipes terre & cunctos homines obedire & capita sua submitt̃e
eoꝵ ꝙ adiutores existere p̾cipiebat. ut om̃s pariter fideles &e cooꝑa¬
tores legis dei monstrarentur. ne deeis dicatur. Confundentur ce
crubescent om̃s qui pugnant aduersumte. & crunt quasi ñ sint
&e ꝑibunt uiri qui contradicunt tibi. Queres eos & non inuenies
iros rebelles tuos. Erunt quasi non sint. & ueluti consumptio ho¬
minis bellantis aduersumte. Om̃s gͦ qui eis contra eunt ita dam¬
natos & infames usq ad satisfactionẽ monstrabat. & insi conuer¬
terentur. aliminib eccłe alienos cẽ p̃cipiebat. Homicidioꝵ uͭ tria
genera ẽe dicebat. & penam eoꝵ parilem fore docebat. Sicut enim
homicidas interfectores fratrum. ita & detractores eoꝵ eosꝙ odi
fratrem suũ & qui detrahit pariter homitide ẽẽ monstrantur.

Expanded text:
strare, et conscientiam bonam coram Deo habere insinuabat, omnes strare, et conscientiam bonam coram Deo habere insinuabat, omnes principes terrae et cunctos homines eis obedire, et capita sua submittere, eorumque adjutores existere praecipiebat, ut omnes pariter fideles et cooperatores legis Domini monstrarentur, ne de eis dicatur. « Confundantur, et erubescant omnes qui pugnant adversum te, et erunt quasi non sint, et peribunt viri qui contradicunt tibi. Quaeres eos et non invenies viros rebelles tuos. Erunt quasi non sint, et veluti consumptio hominis bellantis adversum te . » Omnis ergo, qui eis contravenit, ita damnatos et infames usque ad satisfactionem monstrabat, et nisi converterentur a liminibus Ecclesiae alienos esse praecipiebat. Homicidiorum vero tria genera esse dicebat, et poenam eorum patentem fore docebat. Sicut enim homicidas, interfectores fratrum, ita et detractores eorum eosque odiem et qui odit, et qui detrahit pariter, homicidae esse monstrantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ant ad me insulȩ. & gentes mutent fortitudinẽ. Ascendant & tunc
loquantur simul ad iudicium ꝓpinquemus. hos autem qui eos
cebat ubi ait. Talia elegerunt inuiis suis. & in abhominationib¬
runt. feceruntꝙ malum in ocłis meis. & que nolui elegerunt. Audi¬
te uerbum dñi quitremitis ad uerbumeius. Dixerunt fr̃s ur̃i odi¬
entes uos: abicientes propter nomen meũ. Glorificetur dñs & uide¬
bimus inleticia ur̃a. ipsi autem confundentur. Nonenim labora
bunt frustra inconturbatione presules mei. ꝙr semen beneddictio¬
num dñi est. Ante quam clament ego exaudiam. &e adhuc illis lo¬
quentib ego exaudiam. Ad glorificandum se & diuina mandata
seminanda ce eungłitanda cos dñs elegit. & ut non ꝑhibeantur
aut ꝑturbentur aiebat. qm̃ qui eos ledit eum leddit cuius legatio¬
ne funguntur. Predicare eos assidue & mandata dñi sitie int̃mis¬
sione annuntiare rogabat. Oꝑa eoꝵ bona coram hominib mon¬

Expanded text:
ant ad me insulae, et gentes mutent fortitudinem, accedant et tunc loquentur, simul ad judicium propinquemus . » Hos autem qui eos cebat, ubi ait: « Talia elegerunt in viis suis, et in abominationibrunt feceruntque malum in oculis meis et quae nolui elegerunt audite verbum Domini qui tremetis ad verbum eius dixerunt fratres vestri odientes vos et abicientes propter nomen meum glorificetur Dominus et videbimus in laetbunt frustra in conturbatione praesules mei, quia semen benedictionum Domini est, antequam clament ego exaudiam, et adhuc illis loquentibus, ego exaudiam . » Ad glorificandum se, et divina mandata seminanda, et evangelizanda, eos Dominus elegit, et non ut prohibeantur, aut perturbentur, aiebat, quoniam qui eos laedit, eum laedit cujus legatione funguntur . Praedicare eos assidue et mandata Domini sine intermissione annuntiare rogabat. Opera eorum bona coram hominibus mon
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ. olinguam iniquitatẽ contra dm̃. et mentẽ in altitudinẽ
coru extollintẽ. Et iterum. Impone homo tuȩ linguȩ ostium &e
seram. Cessa cornu in altitudinẽ extollens &e loquens iniquitatẽ
conscientiam in xp̃m grauiter peccatis. & rei iudicio effecti. infa¬
ts efficiemini. & iuste repellimini. Et it̾m ꝑ propħam loquitur
dictns. Uos autem sactrdotes dm̃ uocaͬmin. ministri dei nr̃i. Dice¬
iorfusione ur̃a duplici & rubore laudabunt partẽ eoꝵ ꝓpterhoc
interra sua duplicia possidebunt. leticia sempit̾na erit cis. Quia
ego dñs diligins iudicium & odio habens rapinam in holocaustũ.
Et dabo opus eoꝵ inueritatt. & fedus ꝑpetuum feriamcis. Et scie¬
tur in gentib semen eoꝵ & germen eoꝵ in medio populoꝵ. Om̃s

Expanded text:
ntra Deum, et in altitudinem cornu extollentem! » Et iterum: « Impone, homo, tuae linguae ostium et seram, cessa cornu in altitudinem extollens, et loquens iniquitatem conscientiam in Christum graviter peccatis, et rei judicio effecti, infames efficiemini, et juste repellemini. Et iterum per Prophetam loquitur, dicens: « Vos autem, sacerdotes Dconfusione vestra duplici et rubore laudabunt partem eorum propter hoc in terra sua duplicia possidebunt laetitia sempiterna erit eis quia ego Dominus diligens iudicium odio habens rapinam in holocausto et dabo opus eorum in veritate et foedus perpetuum feriam eis et scietur
Abbreviated transcription (Latin):
& extendit manum suam suꝑ eum. et pertussit eum & contur¬
bati sunt montes. Et facta sunt morticina eoꝵ quasi stercus
in medio platearum. In omnib his non est auersus furor eius
sed adhuc manus cius extenta. Nullum enim prb̃m in alitus
ep̃i parrochia aliquid agere debere absq eius ꝑmissudocebad
tuente dño cẽ debere docebat. Nullum eim alicna concupiscã
aut p̃sumere eoꝵ hunum quemꝙ suis sibiꝙ commissis conti
tos docebat. Neminem etiam alicui aliquid facere. nisi qđ . s uell¬

Expanded text:
 extendit manum suam super eum, et percussit eum, et conturbati sunt montes, et facta sunt morticina eorum, quasi stercus in medio platearum. In omnibus his, non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta . » Nullum enim presbyterum, in alicujus episcopi parochia, aliquid agere debere, absque ejus permissu docebattuente Domino, esse debere. docebat. Nullum enim aliena concupiscere, aut praesumere eorum, sed unumquemque suis, sibique commissis, contentos esse docebat. « Neminem etiam alicui aliquid facere, nisi quod sibi vell
Abbreviated transcription (Latin):
qui conturbaint terram qui concussit regna qui posuit orbem
desertum & urbes eius destruxit. uinctis cius non aꝑuit carctt̃¬
tuos ẽẽ predicabat. De quib & in exemplum aiebat. Ue quiꝯ
surgitis mane ad ebrietatem sectandam. & potandum usq ad
&r uinum in conuiis ur̃is & opus dñi non respicitis. nec operama

Expanded text:
qui conturbavit terram, qui concussit regna, qui posuit orbem qui conturbavit terram, qui concussit regna, qui posuit orbem desertum, et urbes ejus destruxit, vinctis ejus non aperuit carcrtuos esse praedicabat, de quibus et in exemplum aiebat: Vae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad et uinum in conuiuiis uestris; et opus Domini non respicitis nec opera ma