comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uehit᷑. ostendens scire dm hec ⁊ curare prude̾t᷑
⁊ inste: disponendo de malis. quil foditꝰ fonea.
⁊ de bonis qui patientes esficiunt᷑. qd̃ consilimu
sirum malis incognitũ: suis amicis aꝑit . q .d̾.
Uos mali ita dicitis. s o peccõres intelligat. qͥ

Expanded text:
ehitur, ostendens Deum scire haec et curare, prudenter et juste disponendo de malis, quibus foditur fovea, et de bonis qui patientes afficiuntur; quod consilium suum malis incognitum, suis amicis aperit. Quasi dicat: Vos mali ita dicitis, sed, o peccatores, intelligite, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ate receclam. de me p̃sumens Illi enĩ forteᷤᷤ
ideo ceciderũt. quia ad te ñ custodier̃t for¬
titudiẽm suam. ⁊ m̃ito ad te custodiã. qͥa
ds susceꝑ. nĩs es quia de imo in altũ su¬
um me suscepte łsmĩs. deinde mittanᷤ

Expanded text:
te recedam de me praesumens. Illi enim fortes ideo ceciderunt, quia ad te non custodierunt fortitudinem suam, et merito ad te custodiam, quia, Deus susceptor meus es, quia de imo meo in altum suum me suscepit; Deus meus. Deinde mutans
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cum hoc deb̾et dic̃e. ñ u̾bo sec actu o¬
stendit. orans ꝑ eis ad prẽm. O d̾s pr̃
ne occidas eos. Hoc sp̃altẽ de iudeis pͥ
accipi. Hoc ⁊̃ qd p̃r ei ostendit. ne occi¬
das eos p̃cat᷑. ne iudei penitꝰ ꝑeant. diᷤ¬
ꝑsi quidẽ sunt. ut ad conu̾sionẽ ꝓuocẽt᷑.
Uel ut eccłia ab inimicis testimonia
uet̾is legis ħat. Ideo ꝑ eis orat dicens ne
occidas eiͦs. qui me occidunt. sec maneat
gñs uideoꝵ cum signo cͥcũ eisionis. sabb̃i
⁊ si ñ mͦ obliuscant᷑ mei. si ñ sint testes

Expanded text:
 cum haec deberet dicere, non verbo, sed actu ostendit. Orat pro eis ad Patrem: O Deus Pater, ne occidas eos, hoc specialiter de Judaeis potest accipi. Hoc est quod Pater ei ostendit, ne occidas eos. Precatur, ne Judaei funditus pereant. Dispersi quidem sunt, ut ad conversionem provocentur. Vel ut Ecclesia ab inimicis testimonia veteris legis habeat. Ideo pro eis orat, dicens: Ne occidas eos, qui me occiderunt, sed maneat gens Judaeorum cum signo circumcisionis Sabbati si non modo obliviscantur mei, si non testes
Abbreviated transcription (Latin):
diꝰbis acutus ⁊ ut̾ꝙ incidens testam̃to. qͦ
mactat petrus reptilia. sibi inlisco ostẽ¬
sa. qñ dcm est ei. Surge petre macta ⁊
diutt̃. Quare deridebis eos: Qm̃ ad nichi¬
lũ deduces .i. ꝑ nichilo habebis. conu̾̃te õ
nes gentes .i. facile conũtes. quia facile er̃t
tibi fac̾e: ut credant urte om̃s g̃s̃. Ic sidi

Expanded text:
dius bis acutus utroque incidens Testamento, quo mactat Petrus reptilia sibi in disco ostensa, quando dictum est ei: Surge, Petre, macta et divit, quare deridebis? quia ad nihilum deduces, pro nihilo habebis, convertere, omnes gentes, id est facile convertes, quia facile erit tibi facere ut credant in te omnes gentes. Ac si di
Abbreviated transcription (Latin):
diꝙ indeam. ubi hec dicebant᷑. Ecce logn¬
tur ui ore suo .i. stomachabũt᷑. ⁊ irascent᷑. ad¬
u̾sus pigros ad fidem. dicentes. Non mi¬
rũ si stomacham᷑. ⁊ irascun᷑. qm̃ quis de in¬
deis audunt nos .i. quis de iudeis credidit

Expanded text:
dique; Judaeam, ubi haec dicebantur. Ecce loquentur in ore suo, id est stomachabuntur, et irascentur adversus pigros ad fidem, dicentes: Non mirum si stomachamur et irascimur, quoniam quis de Judaeis, audivit nos, id est, quis de Judaeis credidit
Abbreviated transcription (Latin):
erat. cis. ⁊ grauis aouroendum.: timebant etiã
ne ip̃i ꝑcsent locum ⁊ gentem ⁊ ꝑi . no. eius. ute
non sit de eo fama. Et nota gõ dicir̃t mori ⁊ ꝑi.
fit t̾bulatio hodie ut nomen xͥ extinguateᷤ. set ꝑ
mortem suam ⁊ suoꝵ: magis creure eccłia. Unde

Expanded text:
erat eis, et gravis ad videndum . Timebant etiam ne ipsi perderent locum et gentem; et peribit nomen ejus, ut non sit de eo fama. Et nota quod dicunt morietur, efit tribulatio, ut nomen Christi, exstinguatur, sed per mortem suam et suorum magis crevit E
Abbreviated transcription (Latin):
oc̃s animã meam que dilexit decorẽ doneꝰ
tue. cumimpiis. qui te odert̃. quib luc mente
nio ÷ Habundãte iniquitate multoꝵ nullũ
ẽẽ. bonũ. que eciam fuit in helia qñ dixit. Do¬
mine delictus sum solus. s ñ nocebit bonisin
fut᷑o: in aloꝵ cõmixtio. qui a uon er̾at d̾s in uu¬
dicio h singulis iuxta merita reddit. Sequit᷑
nałr uiuunt. ⁊ pximũ oderũt. ⁊ ita impii. ⁊
uiri sangͥnum illi accipiunt᷑. qui contraduo
mandatã caritatis agunt. ⁊ sic domũ dei qnͣ¬
tum uise÷: dehonest̾ant. atꝙ maculant. Aa

Expanded text:
 animam meam quae dilexit decorem domus tuae cum impiis qui te oderunt, quibus hic mente,uitate multorum, nullum esse bonum, quae etiam fuit in Elia, quando dixit: Domine, relictus sum solus , sed non nocebit bonis in futuro malorum commistio, quia non errat Deus in judicio, sed singulis juxta merita reddet. Et r vivunt, et proximum oderunt. Et ita impii et viri sanguinum, illi accipiuntur, qui contra duo praecepta charitatis agunt, et sic donum Dei, quantum in se est dehonestant atque maculant. A
Abbreviated transcription (Latin):
sicut uitulus adusariũ cornib uenti¬
lat ⁊ uugulis t̾ram extitat: tea noua
uita cornua defensionis ht quib cõtͣdi¬
centẽ hecicũ uentilet ⁊ munimina pe¬
dũ .i. asfectuum tanqm uugulas ht̃. qͥ¬
b asꝑa seculi calcet.⁊ eum qui ñ contra¬
lis excitare debet. ⁊ suꝑ hũc uitulũ i. sr̃¬
hãc nouam uitam que ÷ in p̾senti: dicie
rp̃e ĩ menbris. placebit deo laudatio mea
cum angelis ubi nec adu̾sariꝰ erit uen¬
tilandꝰ. nec ꝑiger de t̾ra excitãdus. Et no
ut sat᷑ari queant ⁊ letent᷑ .i. spe gaude¬
ant ⁊ ut uos uideatis o uoi pauꝑes: q̃ri¬

Expanded text:
sicut vitulus adversarium cornibus ventilat et ungulis terram excitat, ita nova vita cornua defensionis habet, quibus contradicentem haereticum ventilet. Et munimina pedum, id est affectuum, tanquam ungulas habet, quibus aspera saeculi calcet, et eum qui non contralis excitare debet, et super hunc vitulum  novam vitam, quae est in praesenti, dicit Christus in membris. Placebit Deo laudatio mea cum angelis, ubi nec adversarius erit ventilandus, nec piger de terra excitandus. Et notut saturari queant et laetentur, id est spe gaudeant. Et ut videatis, o vos pauperes, quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlecutonẽ: dixit iuro suo. Eice ancillam ⁊
filiũ eiꝰ de domo. Eiecta est itaq ancilla de
pic̃e titulus. cui etiã qͥdam u̾ba ps̃i allu¬
ount. Uerũ inde de historia ĩmo de sig¬
nificato agit᷑. in hoc psalmo. Lib̃a enĩsa¬
ra que ñ sccłm nat᷑am. s ꝑ dei gr̃am pepe¬
it: eccłiam sig̃cat. que filios sp̃uales gene

Expanded text:
rsecutionem esse, dixit viro suo: Ejice ancillam et filium ejus de domo . Ejecta itaque est ancilla de e titulus, cui etiam quaedam verba psalmi alludunt. Verum non de historia, imo de significato agitur hoc psalmo. Libera enim Sara, quae non secundum naturam, sed per Dei gratiam peperit, Ecclesiam significat, q
Abbreviated transcription (Latin):
ita ĩnocte ueniet filius aũ ĩo cłr nescire ñ qͦd a¬
pora . i. dier̃ repetitõne uoluũt᷑. pꝰ que erie
ille dies. quinullam ħebit uarietatẽ. Uel ĩo diẽ
iudicii łr octauus: quia post duas uitas fut᷑s ẽ
ꝑtinet ad corpꝰ. qd̾÷ ext̃ior ⁊ uetus ħo. cui uetꝰ

Expanded text:
eniet . Filius autem dicitur nescire, non quod apora septem dierum repetitione volvuntur, post quae erit ille dies qui nullam habet varietatem. Vel ideo dies judicii dicitur octavus, quia post duas vitas futurus epertinet ad corpus; quod est exterior et vetus homo, cui datum
Abbreviated transcription (Latin):
ps̃oꝵ qui sunt .uii.¶deo ut ostũdat᷑ ꝑ sep¬
tiformẽ sp̃m posse deleri quicqͥd in septe
fr̃is errantis. R enutt̃e in se peccãti. Fle¬
tus ⁊ satisfactio: ꝑ pecc̃is. Cõmunicatõ cor¬
poris. ⁊ sangunis dñi. Hoꝵ pñaliũ ps̃orũ¬
talis ⁊ forma qa a lacͥmis. ⁊ amaricudĩe
penitudinis incipiũt ⁊ inc̾citudine uenie
t̾minant᷑. Sicut hic patet. Conceflioqͥ de¬

Expanded text:
 qui sunt septem. Ideo ut ostendatur per septiformem Spiritum posse deleri quidquid in septenfratris errantis, remittere in se peccanti, fletus et satisfactio pro peccatis, communicatio corporis et sanguinis Domitalis est forma, quia lacrymis et amaritudine poenitudinis incipiunt, et in certitudinem veniae terminantur, sicut hic patet. Concessio
Abbreviated transcription (Latin):
minisfiis angłorum in leticia & exultatõne ꝙ
sexus ille fragilis. uicit graries passiones corpi
Quo. adducent᷑ tanqͣm uini lapides intẽplũ
re.Non solum ad conspectũ: sec etiã in pene¬
i eccłiam p̾sentem. Non ÷ satis qd̾ sunt u̾gĩes
nisi adlucant᷑ in hoc t̾emplũ. quia sunt ⁊ ħeti¬

Expanded text:
ministeriis angelorum, in laetitia et exsultatione, quia sexus ille fragilis vicit graves passiones corporis, quo adducentur tanquam vivi lapides, in templum regis, non solum ad conspectum, sed in penen Ecclesiam praesentem. Non est satis quod sunt virgines, nisi adducantur in hoc templum, quia sunt et haereti
Abbreviated transcription (Latin):
ad mare mortuũ qd̾ nichil habebat ui¬
uens. Nulli enĩ pisciculi poẽant ẽẽ ĩ ma¬
ri mortuo. ĩ eo: nichil uiuebat. s de tẽplo
domini .i. de sini prĩs egressus ÷ saluator
⁊ indulcorauit mare mortuũ. Uel ad litĩã.¬

Expanded text:
ad mare mortuum, quod nihil habebat vivens . Nulli enim pisciculi esse poterant in mari Mortuo, nihil in eo vivebat; sed de templo Domini, id est de sinu Patris, egressus est Salvator, et indulcoravit mare Mortuum. Vel ad lit
Abbreviated transcription (Latin):
tabit lingua meaĩ
⁊ ĩ u̾bis est exultatõ. Hec ⁊ plena leticia que
⁊ cordehylari ꝑcipitꝰ. ⁊ alacri sermone ꝓferc̾¬

Expanded text:
gua mea, et in verbis est exultatio. Haec est plena laetitia, quae et corde hilari percipitur, et alacri sermone pr
Abbreviated transcription (Latin):
typum gerit: ita uidas ꝑsonam inimicoꝵ xͥ:
portat. Quib congruunt etiam ea que de iu¬
da ex pressa sunt. ut illud. ⁊ episcopatũ eiꝰ acci¬
ꝑtitus ÷ p̃s. Pͥmo incipiens x a p̃ce: increpat
iudeos. qui reddunt mala ꝓ bonis. Scło: ꝓ
phetat que mali recipient ꝑ impietate ¶bi
Constitue sr̃ eos. Gertio: p̾cat᷑. ut resurr̃õem
consequat᷑. ⁊ inumici dedetus. Ibi. Et tu dñe¬

Expanded text:
 gerit, ita Judas personas inimicorum Christi portat, quibus congruuntur etiam ea quae de Juda expressa sunt, ut illud: Et episcopatum ejus accist psalmus. Primo incipiens Christus a prece increpat Judaeos, qui reddunt mala pro bonis. Secundo prophetat quae mali recipient pro impietate, ibi 239, constitue super eum. Tertio precatur, ut resurrectionem consequatur, et inimici dede
Abbreviated transcription (Latin):
cabit ĩ malos. ⁊ gła regni qua coronabit bonos. no¬
tificata est. ne ignorata miniꝰ quereret᷑. Nota Ifc̃a ÷:¬
re pene. qͥdam sꝑe głe: conĩttunt᷑. Et nota qd̾ pꝰ pot̾u¬
tiam cõmendat decorem regni. qd̾ ideo facit ut pot̾̃i¬
tiamominata amantem ñ t̾reat. Ht̃ enum reguũ quo
delectenur. ⁊ illud regnum ht̃ decorem: cii magnifico
nil comparet᷑. de cuiꝰ regni magnitudine subdit. N eg¬

Expanded text:
cabit in malos. Et gloria regni qua coronabit bonos notificata est, ne ignorata minus quaereretur. Nota etiare poenae, quidam spe gloriae convertuntur. Et nota quod post potentiam commendat decorem regni, quod ideo facit, ut potentia nominata amantem non terreat. Habet enim regnum quo delectemur, et illud regnum habet decorem cui magnifico nil comparetur. De cujus regni magnitudine subdit, VER
Abbreviated transcription (Latin):
affectus bonus leuat. Affectus quipꝑe. gͣdus
ut̃ tuũ: uoluntas tua. Yel ascendis amando.
descendis negligendo. ftans int̾ra. in celo es si
diligis dm. Non enim sic leuat᷑ coe: qͦm̃ corpꝰ.
inde sꝑans pꝰea clamans. tandem leuatꝰ addñ
Congrna ÷ c̾ciam uboꝵ collatio. Inclina pau

Expanded text:
affectus bonus levat. Affectus quippe gradus est; iter tuum voluntas tua est. Ascendis amando, descendis negligendo. Stans in terra, in coelo es, si diligas Deum. Non enim sic levatur cor, quomodo corpus inde sperans, postea clamans, tandem levatus ad Deum. Congrua est verborum collatio. Inclina paup
Abbreviated transcription (Latin):
ut ło. s quib notus est.
Uel notos dicit bonos: qͦs
ꝑbat. Honge ame. loco uł
magis ꝑsecutores. Gradit᷑¬
egͥdiebar

Expanded text:
us; sed quibus notus est. Vel, notos, dicit bonos, quos bat. Longe a me loco et magis persecutores. VERegrediebar
Abbreviated transcription (Latin):
dicũt ñ ÷ cłs  nõne scient om̃s in futo qui
mͦ scire uolunt qui oꝑant᷑ iniqui. ⁊ qui ꝑle¬
bem meam que parturit & dolet. deuo. uolẽ.¬
tes eam consum̾e. deuorant dico: ut cibũ pa¬
nis .i assidue N oune inqm̃ hĩ om̃s scient

Expanded text:
Deus. Sed nonne scient omnes in futuro, qui modo scire nolunt, qui operantur iniquitatem, et qui plebem meam, quae parturit et dolet, devorant, volentes eam consumere. Devorant dico, ut cibum panis, id est assidue. Nonne, inquam, hi omnes, scient,
Abbreviated transcription (Latin):
set positi sũt illi qͥui sola p̾sentia attẽdũt
iam in iferno. mente. ut iusti mẽte. ĩ celo.¬
mors .i. diabłs pastor ⁊ eis. Alia litt̃a. Ut
xp̃c ÷ uita: itadiabolus ÷ mors. qui pastor
⁊ illis ut ouib quas trahit ad pascua mor¬
tis. Yel ita se iactant. set m̾ͥiam constat ꝙ
positi sunt .i. qd̾ ponent᷑ post hãc uitã. inͥ
inferno. sicut ouos. Ques enĩ amissa lana:
manent. sic unistis sine cõsumptõne sube.
pena inuenit qd̾ cruciet. Est mors deꝑas e.¬
Hoc dr᷑ a simili nuñtoꝵ que ñ radicit᷑ ħ¬
bas uellunt. sec sũmitates tm̃ carpiunt.
Unde it̃m ħ be nascunt᷑ ad pastum. sic ⁊ il¬
limorte depasti. reuuuscunt. quia ñ defi¬
ciunt. ł el deꝑascer eos i. de pascua ad ꝑas

Expanded text:
sed positi sunt illi, qui sola praesentia attendunt, jam in inferno mente, ut justi mente in coelomors, id est diabolus, pastor est eis; alia littera, ut Christus vita, ita diabolus est mors, qui pastor est illis, ut ovibus quas trahit ad pascua mortis. Vel ita se jactant, sed mihi jam constat quod positi sunt, id est quod ponentur, post hanc vitam, in inferno sicut oves: oves enim amissa lana manent, sic in istis, sine consumptione substantiae, poena invenit quod cruciet. Et mors depascesimili jumentorum, quae non radicitus vellunt herbas, sed summitates carpunt, unde iterum herbae nascuntur ad pastum, sic et illi morte depasti reviviscunt, quia non deficiunt. Vel depascet eos, id est de pascua ad pas
Abbreviated transcription (Latin):
tessione confitͥ. pecc̃a uellaudes hec confessio
tandũ qd̃ p̃s iste ĩnatali domini cantat᷑ qͥa
agit de laude sponsi ⁊ sponse. ⁊ de nuptiisx. ⁊¬
eccłie. qͦrum desponsat̃o fc̃a÷: in ũbi incarna¬
tõne. Elantat᷑ ⁊ in testo beate uͥginis. quia qͥ

Expanded text:
tebuntur tibi peccata vel laudes; haec confessio tandum quod psalmus iste, in natali Domini cantatur, quia agit de laude sponsi et sponsae, et de nuptiis esiae, quarum desponsatio facta est in Verbi incarnatione. Cantatur etiam in festo beatae Virginis, quia qua
Abbreviated transcription (Latin):
tantes. Ibi. Miser̃e nr̃i. ⁊ ĩ. Et attñde ꝓg̾̃ssum ascẽ¬
dentis. unde gͣcłus cantici dr̃. Qui enĩ supra ad mõ¬
Otu qui habitas in celis i. iustis .i. qui pp̃ r̃ticiã celi
⁊ caritatis. Unde se mundat iste ut celum fiat. Ascẽ¬
sus gͦ est in affecta. Desid̃io enĩ bono: leuam᷑ ad̾ celũ
Sicut desid̾io malo. ad una p̃cipitam᷑. ⁊ sic̃ affectu ab
Quo enĩm leuaret nisi quo ascendens tendebat. Nõ
se attñdit iste ut suꝑbrs. qui placet sibi. ⁊ ideo dis¬
plicet deo: Deo placet: cui łs placet. ¶i nõ łs pla¬
cet: ip̃e sibi displicet. Arc̃nde etiã qd̃ eũ multi hoc ai¬
cant: ñ płałr s siugłr. qͣi unus homo loqr diceus.
Ad te leuani o. in. per caritatẽ namꝙ multi
unus ho sit̃t. q̃
a fiunib t̾ee clamat ⁊ ꝑẽ

Expanded text:
tantes, ibi, miserere nostri, etc., et attende progressum ascendentis, unde gradus cantici dicitur. Qui enim supra ad monocet oculos fidei et charitatis. Unde se mundat iste, ut coelum fiat. Ascensus ergo est in affectu. Desiderio enim bono levamur ad coelum sicut desiderio malo ad ima praecipitQuo enim levaret, nisi quo ascendens tendebat! Non se attendit iste ut superbus qui placet sibi, et ideo displicet Deo. Deo placet, cui Deus placet; cui vero Deus placet, ipse sibi displicet. Attende etiam quia cum multi hoc dicant, non pAd te levavi. Per charitatem namque, multi unus homo sunt, qui a finibus terrae clamat, et
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa. ⁊ si enĩ iam filii. ⁊ amici sumꝰ ꝑ grãm. serui
tũ sumꝰ ꝑ c̃at᷑am. qi omĩis creat᷑a deo seruit. Per ma¬
nũ doniuni: p̾atem accipe. qm̃ boni attñdũt: qui
sentiunt se cedi. Qui apponit sciãm: apponit do¬
lorem. Maliuͦ ꝑdidinit sensum doloris. ⁊ coip̃o
gͣuius uapulant atꝙ cedunt᷑. Boni gͦ ĩflagest

Expanded text:
amici sumus per gratiam; servi tamen sumus per creaturam, quia omnis creatura Deo servit, per manum Domini potestatem accipe, quam boni attendunt qui sentiunt se caedi. Qui enim apponit scientiam, apponit dolorem . Mali vero perdiderunt sensum doloris, et eo ipso gravius vapulant atque caeduntur. Boni ergo in flagellis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ruga. Solus gͦ ascenclit. qi nobiscũ unꝰ ⁊ solus. Ini¬
tas enĩ nos compaguiat uni. Qum illo gͥ ascũdit:
qui cum illo unus ẽe uoluit. Per carieatẽ: nob̾cũ
est in t̾ra. ꝑ caritatẽ: ẽ illosumus in celo. Ille deorsũ
est cõpassione caritatis sursum nos spe caritatis.

Expanded text:
uga . Solus ergo ascendit, qui nobiscum unus est solus. Unitas enim nos compaginat uni; cum illo ergo ascendit, qui cum illo unus esse voluit per charitatem, nobiscum est in terra, per charitatem cum illo sumus in coelo. Ille deorsum est compassione charitatis, nos sursum spe charitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Caritas enĩ uͥtus ÷ fortis: ut mors cui nichil resi¬
stit. cum uenit. cũ ⁊ regib ⁊ ignib ⁊ aliis psit resisti
que ⁊ occidit qd̾ sumꝰ. ut aliud simꝰ ⁊ ideo comꝑat᷑
morti. Hec sic occidit: ut uiuificet. Unde apłs. Uiuo
ego iam ñ ego. ꝑ hãc regunt᷑ infirmi: a firmis ło

Expanded text:
tate. Charitas enim est virtus fortis ut mors, cui nil resistit, cum venit; cum regibus et ignibus et aliis possit resisti, quae et occidit quod sumus, ut aliud simus. Et ideo comparatur morti. Haec sic occidit, ut vivificet, unde Apostolus: Vivo ego, jam non ego Per hanc reguntur infirmi, a firmis, ideo
Abbreviated transcription (Latin):
catis d occultis: ⁊ ideo sꝑant. Qdsi in pec̾tis sint ⁊ si nẽ¬
cint illa. tn soluto inpenis culpe p̾tio renuttunt᷑ eis.
patient̃ penam ferentib qi iustus ÷ qui punit. Horũ
⁊ sca consolatio. Item alii sunt qui agnoscentes sua
delicta ꝓ eĩs satis fatiunt. ⁊ lacͥmant᷑. unde ueniã. hoꝵ¬

Expanded text:
i occultis. Et ideo sperant, quod si in peccatis sint et nesciant, illa tamen soluto in poenis culpae pretio remittentur eis, patienter poenam ferentibus, quia justus est qui punit. Horum est secunda consolatio. Iterum alii sunt, qui agnoscentes sua delicta pro eis satisfaciunt, et lacrymantur. Unde veniam sp
Abbreviated transcription (Latin):
uel ꝑ. Et bñ oculi descenłunt humilitate penit̾ndi q
ꝑ suꝑpbiam pͥus erant erccti. dum suam uolunt consti¬
fuere iasticiam. Unde p̃uaricando contusi sũt. ab illa
elatione: descendũt flendo. ut ĩticiam dei m̾eant. Uel se¬
cundt̃ aliam litt̾am. que in ñ uullis codicib reꝑtẽ. Ex

Expanded text:
vel per, et bene oculi descendunt humilitate poenitendi, qui per superbiam prius erant erecti, dum suam volebant justitiam constituere. Unde praevaricando confusi sunt, et ab illa elatione descendunt flendo, ut justitiam Dei mereantur. Vel secundum aliam litteram, quae in nonnullis codici
Abbreviated transcription (Latin):
pñie stra. ieũ .i. s ensualitatẽ meã rigabo .i.
fertile fatiam. que prius erat arrida a bonis
resoluitꝰ stratꝰ : cumulus peccorũ. ite uestiũ
quo resoluto ꝑ imbrem lachaꝵ noua mẽsis
daret.ꝙ. qĩ alt̾uatĩ pãtitur dies ⁊ noctes Qui
seruit legi pecc̃i. dies sentit. tum m̃te ser¬
lac̾inax cumulũ pecc̃oꝵ dissoluam. ut pꝰ
messis u̾tutũ g̾iminet. Est nota qd ait riga¬
bo cũ supͣ dix̃ĩt. lauabo. Ampliꝰ enĩ ẽ riꝙaͣ¬
rẽ qmͣ lauare. qͥa pͭ aliquidĩ sr̃ficie sauari
rigatio uͦ: ad int̾iora ꝑtinet ꝑ qd̾ sige fletu ũ¬

Expanded text:
ntiae, stratum meum, id est sensualitatem, rigabo, id est fertilem faciam, quae prius erat arida a bonis resolvitur. Stratus est, cumulus peccatorum, ut vestium: quo resoluto per imbrem lacrymarum, nova messis daret quod quasi alternatim patitur, dies et noctes. Quiservit legi peccati, et dies sentit, cum mente serlacrymarum cumulum peccatorum dissolvam, ut post messis virtutum germinet. Et nota, quod ait, rigabo, cum supradixit, lavabo. Amplius enim est rigare quam lavare, quia potest aliquid in superficie lavari, rigatio vero ad interiora pertinet. Per quod significat
Abbreviated transcription (Latin):
pars. ubi agit de leticta finali. ꝑ qua lau¬
dat dm in tribulatõne. qui supra tͥstis erat
Unde ⁊ se confortat.q . d. deduxisti me in tab̃na¬
accedit: sumit᷑ in holocaustum. diumoigne
totus incensus. Ad qd̃ intͦibo: sicut pontifex
lis altaris hoc uisibile adire: cum modestia
debet. et̾na ⁊ ñ caduca petiturus. ut. xp̃i celsitu¬
dinem humilis sequat̾. Qd̾ sit illud altare. ex¬

Expanded text:
pars, ubi agit de laetitia finali, pro qua laudat Deum in tribulatione, quod supra tristis erat. Unde et se confortat. Quasi dicat: Deduxisti me in tabaccedit, sumitur in holocaustum, divino igne totus accensus, ad quod introibo. Sicut pontifex lis altaris, hoc visibile cum modestia adire debet, aeterna non caduca petiturus, ut Christi celsitudinem humilis sequatur. Quod sit illud altare, ex
Abbreviated transcription (Latin):
legr᷑ in libro numeri. cum dathan ⁊ abiron mo¬
uit seditõnem contra moysen ⁊ aaron. Inde
dathan ⁊ abiron cum om̃i familia sua uiui
absorti sunt a t̾ra. Chore uͦ ⁊ cum eo ec. luiri
qui turribula acceꝑant ut adołent incensũ
in conspectu domum diino igne ꝑempti sũt.
quia offm aaron⁊ filioꝵ eus sibi usur parent
Puerunt aũ qͥdam filiorum chore qui prĩs neqͥ¬
tiam non sunt imitati. Inde ⁊ pꝰea adauid in
muust̾ium domus domini sunt assumpti.⁊ a

Expanded text:
legitur, in lib. Numeri XVI, cum Dathan et Abiron movit seditionem contra Mosen et Aaron. Unde Dathan et Abiron cum omni familia sua vivi absorpti sunt a terra. Core vero, et cum eo CCL, qui thuribula acceperant, ut adolerent incensum in conspectu Domini, divino igne perempti sunt, quia officium Aaron et filiorum ejus sibi usurpaverant . Fuerunt autem quidam filii Core qui patris nequitiam non sunt imitati. Unde et postea a David in ministerium domus Domini sunt assumpti, et
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ aduentũ. uͥq ⁊ in om̃ib pene regnabat. Iut̾
quos rari erat iusti. qui rapidis iniqͥtatib cõ

Expanded text:
 adventum ubique et in omnibus pene regnabat , inter quos rari erant justi, qui rapidis iniquitatibus co
Abbreviated transcription (Latin):
sa.ita sint ⁊ ĩ uoce una. Uide hic. qͥa cũ ex ꝑ¬
sona antiqͥrũ loqui incipiat. ⁊ pꝰ de miffĩõ
ĩcarnatõnis agat: eo usꝙ uarratonẽ duc̃.
ut utat᷑ u̾bis p̾sentis eccłie de toto orbe ĩ bap¬
tismo collecte. ibi. Misit de sũmo. Sic cõtinua

Expanded text:
sint et in voce una. Vide enim hic quia cum ex persona antiquorum loqui incipiat, et post de mysterio incarnationis agat, eo usque narrationem ducit, ut utatur verbis praesentis Ecclesiae de toto orbe in baptismo collectae, ibi, Misit de summo, etc. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
Hic om̃ia dicta inunum colligit. Hec ua qͥ.
uia que ducit ad mortem. uia dico illoꝵ non
dei ÷ scandalum .i. stimulus ⁊ dolor ñ securi¬
ñ itasit tibi. ut tales putes beatos. Uita ma¬
loꝵ: scandalum⁊ Unde abacuc in cantico. ꝑ¬
iniquitate nidi tentoria ethioꝑie. t̾babunt᷑
pe.t̾. iadian. Esthiopes ngri. demones st̃
animas seductorũ ingredine pec̾ti. ⁊ uitioꝵ
caligine obscurantes. Unde: Dedisti eum es¬
cam ppłis cchiopũ. Horũ tentoria ⁊ tab̃na¬
nacula sũt mali. qui de diuitiis ⁊ honora.
laborant. Sicut boni et̾na querẽtes: sũt
templũ sp̃c sc̃i. idem etiã sunt pelles t̾re.
qͥa t̾ram amant ñ celum. ñ dant t̾rena pro
et̾̃nis. Sicut iobatt. Uellem ꝓ pelle ⁊ om̃ia
que habet homo dabit deo ꝑ anima sua. pel

Expanded text:
 omnia dicta in unum colligit. Haec via, qvia, quia ducit ad mortem. Via dico, illorum, non Dei, est scandalum, id est stimulus et dolor, non securit malis. Non ita sit tibi, ut tales putes esset beatos. Vita malorum scandalum est. Unde Habacuc: Pro iniquitate vidi tentoria Aethiopiae; turbabe Madian ,. Aethiopes nigri daemones sunt, animos seductorum nigredine peccatorum et vitiorum caligine offuscantes. Unde: Dedisti eum escam populis Aethiopum . Horum tentoria et tabernacula sunt mali, qui de divitiis vel honoribus laborant, sicut boni aeterna quaerentes sunt templum Spiritus sancti . Idem etiam sunt elum; non dant terrena pro aeternis, sicut Job ait: Pellem propelle, et omnia quae habet homo, dabit pro anima sua . Pel
Abbreviated transcription (Latin):
rant. S ne erubescant uł corripiant᷑: ore
bñdicũt. ⁊ peiores sunt aꝑtis malio. ⁊ fũt
pt̾iora pͥorib det̾iora. Uel bñdicent dm̃ im¬
p̃lendo desid̾ia. Hic ÷ mos peccãtiũ. cũ enĩ
uota implent: deo gr̃as agint. s in ore suo
hec fatiunt suxta illud. Popłs hic labiis

Expanded text:
piantur, ore benedicunt Deum, et pejores sunt apertis malis, et fiunt posteriora prioribus deteriora. Vel benedicunt Deum, implendo desideria. Hic est mos peccantium. Cum enim vota implent, Deo gratias agunt, sed in ore suo hoc faciunt, juxta illud: Populus hic, labiis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ misit. ¶i ñ tem̃e tͣłsibũt. s missi. Non enĩ
tͣnsitus apłorũ ad gñtes semꝑ erat certꝰ. neꝙ
ꝙ dissipauit uł disꝑdidit eos: ad quos mi¬
sit. ut aliis eoꝵ ẽent odor uite ĩ uitã. aliis
odor mortis ĩmortẽ Pulgura ⁊̃ multiplicauit
.i. miracula que stupidos redduit. ⁊ inde¬

Expanded text:
i dicat, non temere transibunt, sed missi; non enim transitus apostolorum ad gentes semper erat certus, neque et dissipavit, vel dispersit, hos ad quos misit ut aliis eorum essent odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem ; fulgura etiam multiplicavit, id est miracula, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Naudiat᷑. Hic iã
intellectus eoꝵ.¬
addindendũ dm. Uel adhoc ut se exauditã
eẽ. cognoseat. pͥus eccłia qͣi in psenti uolẽs
audiri dixit. Exaudi. In quo ip̃amuoca¬

Expanded text:
audiatur, hic tamen intellectus eorad videndum Dominum. Vel ad hoc ut se exauditam esse cognoscat, prius Ecclesia quasi in praesenti volens audiri, dixit: Exaudi oratio
Abbreviated transcription (Latin):
num. ⁊ sumꝰ. ⁊̃ caribdi ⁊ a scilla lib̾ab̾is. Qd̾n
dixit unũ: lib̾at te ab arrio. Qd̃dixit sumuᷤ:
lib̾at te asabellio Si unũ: gͦ ñ diũsum. Sĩsu
unũ de diu̾so. Erubescant gͦ sabelliani. qui
dñt ip̃m ẽẽ prẽm. qui ẽ filius confundẽtes
psonas. qui ⁊ dc̃isunt pr̃i passiam qͥa dũt
trem ẽẽ aliud filiũ. ñ unã sub̾aur. s duas. prẽm:
maiorẽ. filiũ. minorẽ. Noli aũ ħ dr̃e tu catho¬
lice. Una ẽnĩ sub̾a ẽ pr̃is ⁊ filii uma diuim¬
tas. una coet̾nitas. ꝓfecta equalitas nulla.
sabellii euasisti. S inscilleis scopłis arriĩ
naufragasti. In medio gͦ nauiga. utrũq ꝑi¬

Expanded text:
num, et sumus, et a Charybdi et a Scylla liberaberis. Quod enim dixit unum, liberat te ab Ario; quod dixit sumus, liberat te a Sabellio. Si unum, ergo non diversum; si sumunum de diverso. Erubescant ergo Sabelliani, qui dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius, confundentes personas; qui dicti sunt Patripassiani, quia trem, aliud Filium: non unam substantiam, sed duas: Patrem majorem, Filium minorem. Noli hoc dicere, tu catholice; una enim substantia Patris et Filii, et una divinitas, una coaeternitas, perfecta aequalitas, nulla Sabellii evasisti; sed in Scyllaeis scopulis Arii naufragasti. In medio ergo naviga, utrumque peri
Abbreviated transcription (Latin):
nagoge Hic agte ne tu iudee. Uel quac̃q cor¬
rumpas uel disꝑdas .i. ne moles spem que
habet᷑ in ꝑmissione dei s sit tibi certa eiꝰ
ꝑmissio. ⁊ ut hoc fatias: respice ĩ finem .i.
uide finem: ubi tu beatꝰ. miseri uͦ: qui hic
rident. Et ideo queciłꝙ mͦ hic occrit̃t ꝓspa
uel adũsa: despice. ⁊ in sola dei ꝑmissionẽ
gande Intentõne monee hic p̃s. ne quis su¬
ꝑb de sẽ p̃sumat. nec humilis de eo despet.
qͣħ ⁊ si asfligit. cer ta consolat᷑ ꝑmislio. Mo¬

Expanded text:
Synagogae, hoc agit ne tu, o Judaee, vel quicunque corrumpas vel disperdas, id est ne violes spem, quae habetur in promissione Dei; sed sit tibi certa ejus promissio, et ut hoc facias, respice in finem, id est vide finem, ubi tu beatus eris; miseri vero qui hic rident. Et ideo quaecunque modo hic occurrunt prospera vel adversa despice, in sola promissione Dei gaude. Intentio: Monet hic psalmus, ne quis superbus de se praesumat, nec humilis de Deo desperet; quem et si affligitur, certa consolatur promissio. Mo
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̃oftensũ ÷ ad significõem u̾itatis: sut¬
fic̃et unũ. Ad significõem smͥitatis: accessit
⁊ att̃m. confct̃ pecc̃a. uel semel t̾reno iudici
fessio: uitam parit. p̾ cõfessionẽ seqͣr inuo¬
cato U̾nde subdit. ⁊ inuocabinꝰ nom̃tuũ. p
lconfessionẽ: p̃ inuocari as in hominẽ sic m̃

Expanded text:
is sufficeret unum, ad significationem firmitatis accessit et alterum. Confitemini peccata, vel semel terreno judici fessio vitam parit; post confessionem sequitur invocatio. Unde subdit, Et invocabimus nomen tuum, post confessionem potest invocari
Abbreviated transcription (Latin):
scondissem me łor aheo
se suꝑ me. ⁊ minaret᷑ mͥ quicquid posset.
abscon me it̾ eos. qui untus sunt mecum.
.s. in eccłia. ab eo qui foris ÷ abscondissẽ me
dico. forsgan. ułutiq alia litc̃a. qm alii po¬
nũt. Not̃at hic magna patĩa huiꝰ. Ita e
minis: dux mesis ꝙ

Expanded text:
scondissem me forsitan ab eo.se super me, et minaretur mihi quidquid posset, abscondissem me inter eos qui intus sunt mecum, scilicet in Ecclesia, ab eo qui foris est. Abscondissem dico, forsitan. Vel, utique, alia littera quam alii ponunt. Notatur hic magna patientia hujus, itmis; dux meus et
Abbreviated transcription (Latin):
inlo. spa.pe. mn. S contꝰ suit mali incutien
quia de morte iam ñ t̾reor s de cruciatib ⁊ ma
loꝵ excessib. Mirũ udet᷑ qd hic art. Gribuloe
cuide manu inimici libatꝰ paulo añ gaude¬
bat. qͥdam intuso sͥ alargitore donodei. Est di

Expanded text:
l. int. sed econtra sunt mali incutientquia de morte jam non terreor, sed de cruciatibus, et de malorum excessibus. Mirum videtur quod hic ait, tribulor, cum de manu inimici liberatus paulo ante gaudebat, quodam infuso sibi a largitore dono Dei, et dic
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ad hoc mentient᷑ inimicitui uł muilta
appareat pot̾utia uͥtutis tue. que maxi¬
me apparuit in resurrõne. qmͣ hic innti¬
it. ad qͣm exclusis mendacib udeis: ad¬
hibent᷑ gentes. Ex mendatio gͥ iudeorũ
qui direrũt. nobis dormientib furati sũt
multa fit᷑ potũtia tua. Solent mẽtiri ĩi¬
unci cuiꝰqͣm: ut potũtiam eiꝰ mimiant.
Tibi aũ econtra accidit. quia minꝰ ap¬
minem in resurrõne U nde p̃s untccula¬
t᷑. Apparuit. Unde ꝓpͥum signum potñtie¬

Expanded text:
 ad hoc mentientur tibi inimici tui, ut appareat potentia virtutis tuae, quae maxime apparuit in resurrectione, quam hic innuit, ad quam exclusis mendacibus Judaeis adhibentur gentes. Ex mendacio ergo Judaeorum qui dixerunt: Nobis dormientibus furati suntmulta fit tua potentia. Solent mentiri inimici cujusquam, ut potentiam ejus minuant, tibi autem econtra accidit, quia minus apminem in resurrectione, unde psalmus intitulatur, apparuit. Unde hoc proprium signum potenti
Abbreviated transcription (Latin):
ta miracula. ⁊ mortuos surg̃e. item morit᷑os
set nullus in uitam et̃nam surrexit. Ad com¬
uideoꝵ quo ad crucem eum duxerit̾t. i sic
resur get. U aluit ⁊ mendatiũ falsorũ testiũ
cesserũt etiam mendatio custodes lepulcri

Expanded text:
tare, et mortuos resurgere, item morituros; sed nullus in vitam aeternam surrexit. Ad comJudaeorum, quo ad crucem eum perduxerunt, ut sic resurgeret. Valuit et mendacium falsorum testium cesserunt etiam mendacio, custodes sepulcri
Abbreviated transcription (Latin):
rii uilitas atq dep̾ssio ñ taceat᷑. Ostendit
itaꝙ uet̾em adam tͥplici gn̾e peccandi
deliquisse s. cogtatone uel uoluntate a
ctu. ũbi doctͥna uel consuetudine. Item cogtto
sensum que sunt mortalia. Qui gͦ peccat cõ¬
sensu. ⁊ cogitatõne peccat. Qui uero nͥ cogita¬
tione peccat: nec consensu nec delectõne. Hec

Expanded text:
io vel depressio non taceatur Ostendit itaque veterem Adam triplici genere peccandi, diliquisse, scilicet cogitatione, voluntate et actu, verbi doctrina vel consuetudine. Item: Cogitatio sensum quae sunt mortalia. Qui ergo peccat, consensu et cogitatione peccat. Qui vero nec cogitatione peccat, nec consensu, vel delectatione. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
dum quoꝙ hanc scpt᷑am: plus cet̃is in eccłiasti¬
cis frequentari officiis. qd̾ ideofit: quia in hoc
libro consũmatio est totiꝰ theologice pagine
Hic enun scͥbunt᷑ p̃mia bonoꝵ supplicia ma¬
loꝵ rudimenta incipientiũ. ꝓgressus ꝓficiẽ¬
tium. ꝑfectio ꝑuenientiũ. uita actiuorũ spe¬
culatio otemplatiuoꝵ Hic etiam docet᷑ quid
pecc̾m auferat. quid penitũtiam restituat.
quid penitens pec̾ci conscuis: dicat .s. Do¬
mine ne in furore tuo arguas me.⁊ alibi.
sequat᷑ subuingit. Mocebo iniquos uias
humilitate. Cum enim c̃ninꝰ dauid ho¬
ne certificamur. Unde ⁊ epłis enis plusꝗ
aliorũ. sicut ꝓpħia dauid. eccłia in officiis
uttt: Ĩdeo quoq hec ꝓpħia in freqñtioriusu
tione. Ea quippe que alii ꝓpħe obscure ⁊ qi¬

Expanded text:
dum quoque hanc Scripturam plus caeteris in ecclesiasticis frequentari officiis, quod ideo fit, quia in hoc libro consummatio est totius theologicae paginae; hic enim describuntur praemia bonorum, supplicia malorum, rudimenta incipientium, progressus proficientium, perfectio pervenientium, vita activorum, speculatio contemplativorum. Hic etiam docetur quid peccatum auferat, quid poenitentia restituat, quid poenitens peccati conscius dicat, scilicet Domine ne in furore tuo arguas me, etc. ; et alibi: sequatur, subjungit: Docebo iniquos viashumilitate. Cum enim cernimus David hone certificamur. Unde et Epistolis ejus plusquam aliorum, sicut prophetia David Ecclesia in officiis utitur. Ideo quoque haec prophetia in frequentiori usu  apertione. Ea quippe quae alii prophetae obscure et q
Abbreviated transcription (Latin):
.i. serpertis ⁊ eue .i. consensu uoluntatis pec¬
di .i. docendo. uel consuetudine peccauit. Ca¬
thedra enim ꝓpͥe doctorũ ÷ sicut thronꝰ re¬
gum Tribunal. iudicum. Ecce ostendit
pͥinum hominem trib inodis peccasse. poc¬
catꝰ enim cogitatõne. actu. ũbis docendo.
Nunc quoꝙ ordine creuerunt in pͥmo
homine. remoueri debent a secũbo. Ae si
dicat. primus homo infelix. qui abut.
sterit. Sedit. set secundus est beatus.

Expanded text:
 serpentis et Evae, id est consensu voluntatis pecid est docendo vel consuetudine peccavit. Cathedra enim proprie doctorum est sicut thronus regum, tribunal judicum. REMIG. Ecce ostendit primum hominem tribus modis peccasse. Peccatur enim cogitatione, actu, verbis, docendo. Nunc quo ordine creverunt in primo homine removeri debent a secundo. Ac si dicat: Primus homo infelix, qui abiit, stetit, sedit, sed secundus est beatus.
Abbreviated transcription (Latin):
sa temꝑa.Est enĩꝓphia alia de p̾senti. alia
de p̾t̾ito. alia de futuro. De p̾senti. ut elizabed
Unde ħ mͥite ueniat mat̾ dñi mei ad me: ue
p̃t̾ito: ut moyses. In pͥncipio creauit d̾s celũ
⁊ t̾ram. De futͦo: ut ecce ugo conci. ⁊ pa.fi. ⁊¬

Expanded text:
autem prophetia alia de praesenti, alia de praeterito, alia de futuro. De praesenti, ut Elisabeth: Unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? De praeterito, ut Moyses: In principio creavit Deus coelum et terram . De futuro, ut: Ecce virgo concipi
Abbreviated transcription (Latin):
nia. ꝑ uisiones. ꝑ fc̃a: ut ꝑ archam noe. que
sig̃cabat eccłiam ⁊ sicut ꝑ sartaginem fer¬
ream: int̾ ꝓpħam ezechielem. ⁊ cuntatẽ po¬
sitam. ꝑ dc̃a: ut ꝑ ea que angeli dixerũt.
censam a fatie aquilonis. Et sicut moysi
rote. ꝑ sompnia: ut ꝑ sompniũ nabugod̾.
qui uidit lapidem sine manib de mon¬

Expanded text:
nia et visiones: Per facta ut per arcam Noe, quae significabat Ecclesiam, et sicut per sartaginem ferream inter prophetam Ezechielem et civitatem positam; per dicta, ut per ea quae angeli dixerunt Acensam a facie aquilonis, et sicut Moysi rotae; per somnia, ut per somnium Nabuchodonosor, qui vidit lapidem de mon
Abbreviated transcription (Latin):
qͣre. ñ cosrint ordine dispositi quo ꝯpositi
qd ñ eẽ. liquet. cum historia de qua agit᷑ ĩ
miserere mei łs. p̃cesserit illud de qͦ agteꝰ
in domine quid multiplicati sunt. Ett ĩ
fũit. Ad qd̾ dr. qd̾ ⁊ si in qͥbdam possit red
obristam instinctu sp̃c sc̃i reformauit: eodẽ
sp̃u reuelante psalmos ita disposuit eisdẽq
titulos apposuit. qui sunt qiͣ clanes ꝑsalmoꝵ
Sicut enim ꝑ clauem urcͣtur in domũ ita
ꝑ congruas titulorũ expositõnes subiectoꝵ
tum librum adũtenda sunit. p̃ter hec aũi
in singulis psaliis qͦdam sp̃ałr conside¬

Expanded text:
non sunt eo ordine dispositi quo compositi. Quod non esse liquet, cum historia de qua agitur, in Miserere mei, Deus , praecesserit illud, de quo agitur, in Domine quid multiplicati sunt . Et: Befuerit. Ad quod dicitur, quia si in quibusdam possit reddcombustam instinctu Spiritus sancti reformavit, eodem Spiritu revelante, psalmos ita disposuit, eisdem et titulos apposuit, qui sunt quasi claves psalmorum, Sicut enim per clavem intratur in domum, ita per congruas titulorum expositiones, subjectortum librum advertenda sunt. Praeter haec autem in singulis psalmis quaedam specialia conside
Abbreviated transcription (Latin):
loco s dissimilitudine. cũ ꝑsuasiom cliabłi
: Sedit: cum stulte se excusando ⁊ culpã ĩ
creatorẽ refundendo: in suꝑbiam confirma
tͣ dicens. Mulier qmͣ dedisti mͥ:. sedurit
dum sunt iniua: facilius reuocant᷑. cũ iam
stant: difficilius demũ difficilime. cũ iam
ibi magr̃i ⁊ domini effecti suut. Ita qui so¬
la uoluntate peccat: facilius redit. qui oꝑe.
difficiliꝰ. Qui consuetudine uel u̾bi doctri
na:. diflicilime reuocat᷑. Hi sunt tres mor¬
tui quos dominꝰ resusereauit. In domo. In
porta. In sepulcro. Hoc ÷ tͥduum quo moy¬
ses uolebat educere ppłm dei de egipto. Et
nota. impiorũ. peccõrum. pestilentie. Nã
stilens: in ꝓrimũ. Et adam in se ⁊ ĩdm pͥ¬

Expanded text:
 sed dissimilitudine, cum persuasioni diaboli est; sedit, cum se excusando et culpam in Creatorem referendo in superbia confirmatus est , dicens: Mulier quam dedisti mihi seduxit dum sunt in via, facilius revocantur; cum jam stant, difficilius; demum difficillime, cum jam ibi magistri et domini effecti sunt. Ita qui sola voluntate peccat facilius redit; qui opere, difficilius; qui vero consuetudine vel doctrina verbi, difficillime revocatur. tui, quos Dominus suscitavit, in domo, in porta, in sepulcro: hoc est triduum quo Moyses volebat educere populum Dei de Aegypto. Item nota: Peccatorum impiorum pestilentiae. Nam stilens in proximum. Et Adam in Deum
Abbreviated transcription (Latin):
inus. pͥmo agit de beato uiro ꝑ beatitudĩem
nobis blandiens Scdo agit de ult̃õne ĩi¬
qͦrũ. t̾rens nos aduersis. ibi ñ sic impĩ ñ
sic. De beaito ã uiro: agit hoc m̃nodo. prĩũo
ũsu. ostũdit eum ĩinunem ab om̃i malo
Ecło: plenũ om̃i bono in se. inde: utilem a¬
liis ⁊ hoc: usq ad ꝑtieronem. Ad ostenden¬
dũ uͦ eum ĩmunem ab om̃i malo itit᷑ cõpa¬
tione uet̾is hominis .s. ade. ostũdens illum

Expanded text:
mus. Primo, agit de beato viro, per beatitudinem nobis blandiens. Secundo, agit de ultionibus iniquorum, terrens nos adversis, ibi: Non sic impii, non sic. De beato autem viro agit hoc modo: Primo versu ostendit eum immunem ab omni malo; secundo, plenum omni bono in se, inde utilem aliis, et hoc usque ad partitionem. Ad ostendendum vero eum immunem ab omni malo, utitur comparatione veteris hominis, scilicet Adae, ostendens illum
Abbreviated transcription (Latin):
sule. Tuxta sp̃ualem quoꝙ intessigñtiam bñ
ab illõ instrum̃to nomen sortie. quia sicut il¬
lud instrum̃tum. ẽ decacordum: ita liber i¬
ste docet obseruantiam: decem maudatorũ.
Est sicitt illud instrum̃tum redãit sonum a
suꝑiori ꝑ manium tactum: sic liber iste docet
bñ oꝑari. ñ ꝑ t̾renis s ꝓ celestib que sursum
sũtt. Consistit aũ liber iste in centum qͥnqͣ¬
gnita psalmis. ñ p̾ter altioris significantie r̃o¬
nem. Hic enim numerꝰ: celeb̾imis annc tat᷑
must̾iis. Constat enim ex octogenario ⁊ sep¬
tuagenario. ⁊ octogenariꝰ idem sig̃cat: qd̾ octo¬
uarius. ⁊ septuagenariꝰ: idem qd̾ septenarius

Expanded text:
sulae. Juxta spiritualem quoque intelligentiam bene ab illo instrumento nomen sortitur, quia sicut illud instrumentum est decachordum, ita liber iste docet observantiam decem mandatorum. Et sicut illud instrumentum reddit sonum a superiori per manuum tactum, sic liber iste docet bene operari, non pro terrenis, sed pro coelestibus, quae sursum sunt. Consistit autem liber iste in centum et quinquaginta psalmis, non praeter altioris significantiae rationem. Hic enim numerus celeberrimis annotatur mysteriis. Constat enim ex octogenario et septuagenario: et octogenarius idem significat quod octonarius, et septuagenarius idem quod sept
Abbreviated transcription (Latin):
septenarium uͦ: sig̃cat᷑ tempꝰ huius uite. qd̃
uii. dierũ repeticione agͣr. Necte gͦ composi¬
tꝰ ⁊ liber iste in tali uumĩo psalmoꝵ: cuiꝰ ꝑtes
p̾fata uotant misteria. quia sic nos in ħus
iite septenario oꝑari ac uiuere docet. ut in
octaua resurrõnis ñ induamur dyploide
confusionis: set stola gemine głificationis
Uel ideo in hoc numero psalmoꝵ ÷ compo¬
sitꝰ liber iste. quia ite diximus hic numetꝰ
constat ex octogenario ⁊ septuiagenario. qui idẽ
Obseruant enim octauam diem resurrõmͤ¬

Expanded text:
eptenarium vero significatur tempus hujus vitae, quae septem dierum repetitione agitur. Recte ergo compositus est liber iste in tali numero psalmorum, cujus partes praefata notant mysteria, quia sic nos in hujus vitae septenario operari ac vivere docet, ut in octava resurrectionis non induamur diploide confusionis, sed stola geminae glorificationis. Vel ideo in hoc numero psalmorum est compositus, quia ut diximus hic numerus constat ex octogenario et septuagenario, qui idem observant enim octavam diem resurr
Abbreviated transcription (Latin):
dauicd ꝓpħarum excellentissimꝰ euidentissi¬
me aꝑuit. ut magis uideatꝰ eungłizare qmͣ
ꝓpħare. Hii considatis. uitueri restat qͥs titu¬
lus. Oue sit mat̾ia. Que uit̾ntio. Qͥs mnodꝰ. tͣctã¬
contra illos qui dicunt płes. ẽẽ. libros. p̃ qͥn psal¬

Expanded text:
rum excellentissimus ita evidentissime aperuit, ut magis videatur evangelizare quam prophetare. His consideratis intueri restat quis titulus, quae sit ejus materia, quae intentio; quis modus tractacontra illos qui dicebant plures libros esse p
Abbreviated transcription (Latin):
enim septimum diem. septinam septimanã.
ãnum septime decadis: qui iubileus dr. Unde¬
salomon Da ꝑtes septem. necñ ⁊ octo. Et mi¬
cheas. Suscitabimꝰ suꝑ eum septem pastores.
⁊ octo pͥmates. Bene gͥ liber iste in hoc numn̾o
utͥus ꝙ testi contineri mandata. ¶Distinguit᷑
au liber iste ꝑtres qͥnquagenas: quib tres statꝰ
rͥane religionis sig̃cant᷑. Quoꝵ pͥmꝰ ÷ in penitẽ¬

Expanded text:
enti septimum diem, septimam septimanam, annum septimae decadis, qui jubilaeus dSalomon: Da partes septem nec non et octo ; et Michaeas: Suscitabimus super eos septem pastores, et octo primates . Bene igitur hic liber in hoc numero utriusque Testamenti contineri mandata. Distinguitur autem liber iste per tres quinquagenas, quibus tres status Christianae religionis significantur, quorum pri
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s reuelatione ostet ẽẽ
nia ac uisiones fc̃a.⁊ dicta ꝓpħauerũt. Dauid
quod nomen accepit a qͦdam musico instrumẽ¬
to. qd hebraice nablum. grece psalt̾ium. a greco
decarordum ⁊ a suꝑiori reddit somim ꝑ manu¬
um tactum. Ab illo autem musico instrum̃to

Expanded text:
 revelatione constet esse lnia ac visiones, facta ac dicta prophetarunt. David quod nomen accepit a quodam musico instrumento, quod Hebraice nablum, Graece psalterium, a Graeco decachordum et a superiori reddit sonum per manuum tactum. Ab illo autem instrumento
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectii dei. ⁊ exultent uel mͦ uł tũc
ñ tanqͣm coram hominib ꝑ uanã iactãtiã.
set in conspectu dei. qui sine errore insꝑic̃.
⁊ delectent᷑ in fut᷑o. in leticia Iam ñ exultẽt
cum tremore. hoc pͥ delectare cos: qd̾ leti sũt.
qrua non est finienda eorũ leciciã. Uãta¬

Expanded text:
conspectu Dei. Et exsultent vel modo, vel tunc, non tanquam coram hominibus per vanam jactantiam, sed in conspectu Dei, qui sine errore inspicit; et delectentur in futuro in laetitia: jam non exsultent cum tremore, hoc posset eos delectare quod laeti sunt, quia non est finienda eorum laetitia,
Abbreviated transcription (Latin):
mtilier.s. sapĩa dei. que dragnam uͥ ⁊ ymago regis
.i. hoĩem tc̃m ad ymagiem dei ꝑdid̾at. ⁊ accendit de se
uit. noctẽq illuminauit ⁊ nocte illuminata ĩuenit
draginã. Uel ita. nox que pͥus erat hiorror ÷ illu. m̾a¬

Expanded text:
scilicet sapientia Dei, quae drachmam, ubi est imago regis, id est hominem factum ad imaginem Dei, perdiderat, et accendit de se vit, noctemque illuminavit, et nocte illuminata invenit drachmam . Vel ita: Nox, quae prius erat horror, est illum
Abbreviated transcription (Latin):
irascaris. s potiꝰ effunde ut multã irã
tu. ñ ÷ hoc dic̾e maliuolĩtia. s potiꝰ pre¬
iuisa cdnͣr. Higͣa enĩ optandi. uent᷑a p̃¬
dicte. Effunde dico in g̃s. ite sicutt nos
õppͥmũt: ita illi tuis uͥtitib obruant᷑. que
te ñ noue. nec scire uoluer̃t. nec tum̃e. Culpa

Expanded text:
ram tuam. Non est hoc dicere malevolentia, sed praevisa dicuntur. Figura enim optandi futura praedicit. Effunde, dico, in gentes, ut sicut nos opprimunt, ita illi tuis virtutibus opprimantur, quae te non noverunt, nec scire voluerunt, nec timere. Culpa
Abbreviated transcription (Latin):
etiã uoce clamabat sussanna: audita est.
dieb mons domus domini ini̾ttice monti¬
um. ⁊ fluent ad eum omnes gentes. ⁊ c̃. U
est paruus lapis de monte sine manib p̃¬
cisus. qui creuit ĩmagnum montem. ⁊ occu¬
pauit totam fatiem terre. sicut daniel di

Expanded text:
etiam voce clamans Susanna, audita est. in vertice montium, et fluent ad eum omnes gentes, etc. . Hic est lapis parvus de monte sine manibus praecisus, qui crevit in montem magnum, et occupavit totam faciem terrae, sicut ait Daniel .
Abbreviated transcription (Latin):
desid̃antiũ. ubi certi sunt de salute. Qnͣto
enim desił̾io antiqui pͥmi desid̾auer̃t ad¬
uentũ: tanto mod̾ni scđm cuput̃t. Tuxta
illud. Qupio dissolui.⁊ eẽ cum. iͦ. Intent̾o
fraudib inimici. ibi. Hespice. ⁊ c̃. Priꝰ gͥ ꝓ
pheta in ꝑsona antiqͥrum de incarnatois
dilatione cõquerẽtiũ act. O dñe obli. me.

Expanded text:
desiderantium, ubi certi sunt de salute. Quanto enim desiderio antiqui primum desideraverunt adventum, tanto moderni secundum cupiunt, juxta illud: Cupio dissolvi et esse cum fraudibus inimici, ibi, respice, etc. Prius ergo Propheta in persona antiquorum de Incarnationis dilatione conquerentium ait: o VERS. 1.
Abbreviated transcription (Latin):
misccłiam sequi debemꝰ: non peccando
ut ita homo sit iustus. Uel ita. Et est h
conclusio psalmi. Et quia heditatem re¬
gis habebit miles. gͦ misccłiam ⁊ ũi. ei̾
lus querat ibi miscłiam. uͥ nullus er̃ mi¬
ser. nullus querat ũitatem ubi om̃s cłm
uidebint. Unde dñs in euͣngelio. In illa
non pogabitis me qͥcqm. Et qͥa ĩc̃ erit

Expanded text:
m servare debemus, non peccando, ut ita sit homo justus. Vel ita, et est hic conclusio psalmi, et quia haereditatem regis habebit miles, ergo misericordiam et lus quaerat ibi misericordiam, ubi nullus erit miser; nullus quaerit ibi veritatem, ubi omnes Deum videbunt. Unde Dominus in Evangelio: In illa die non rogabitis me quidquam . Et quia tunc erit
Abbreviated transcription (Latin):
templat̾one ip̃iꝰ sũmi boni ĩ ꝯmittabilis ⁊¬
et̾mi a quo om̃na bona sunt. ⁊ ut securꝰ fru¬
ar deliciis ⁊ ut nulla molestia me contin¬
gat. nullaq suggestio aũtat: ꝓteget ip̃e
s etiam ut me templũ suũ ꝓtegat. dando ĩ¬
passibilitatẽ. alt̾m hoꝵ ꝑtinet ad głificat̃õ¬
nẽ mentis. alt̾m ad claritatẽ corꝑis Ibi ꝑfe¬
ctio gandii÷. Hic incorrupt̃o sanitatis que
duo ⁊̃ in pͥmis u̾sib psalim distinximꝰ. Ideo
aũ hec in fine mͥ p̃stat. Qm̃ iam abscõ. me.¬
⁊ ideo ñ tem̃e peta unã. ⁊ si pecc̃or sim: absco¬
bellauit aerias potestates in qua ꝑ fidem ⁊
spem me occultat. ne mͥ noce ant mala scłi.
dico in die maloꝵ hominũ .i. in die p̾senti quo

Expanded text:
templatione ipsius summi boni, incommutabilis, aeterni, a quo omnia bona sunt ut securius fruar deliciis. Et ut nulla me molestia contingat, nullaque suggestio avertat, proteget ipse sed etiam ut me templum suum protegat, dando impassibilitatem. Alterum horum pertinet ad glorificationem mentis, alterum ad claritatem corporis. Ibi perfectio gaudii est, hic incorruptio sanitatis: Quae duo etiam in primis versibus psalmi distinximus. Ideo autem haec mihi in finem praestat.  ideo non temere peto unam etsi peccator sim absconbellavit aereas potestates, in qua per fidem et spem me occultavit ne mihi noceant mala saeculi. dico in die malorum hominum id est in die praesenti, quo