comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s in petro. ideo dixit. Om̃s qui uenert̃.
furessunt & latrones. Id est qui uenerunt
sua sponte. ame non sunt missi. Qui uener̃
sine me. in quib ego non fui. quosego .ñ. intro¬
duxi. Quotquot ergo miracula facta sunt. si ue
a precedentib siue a consequentibus. idein ipse
dñs fecit qui fecit & preseutia sua. Necad ipsa
ergo miracula hortat᷑. quea ipse fecit & ante¬
quã ess& homo. Sed quo te hortat᷑ : Ut imite¬
ris quod non poss&. nisi factus homo. Tolera¬
re enĩ passiones. nũquid poss& nisi homo:
Mori & cruafigi. & humiliari. non poss& nisi
homo. Siergo & tu molestias huius scłi cum
pateris quas facit diabolus. siue aꝑte ꝑ bomi¬
nes siue occulte sicut iob Ssfortissime tolerast̃¬
ABITABIS IN ADIUTORIO AL¬
tiss ion. Sicut dicit iste psal¬
mus. Quia si retedas ab adiutorio
altissimi. te ipsũ non ualens
adiuuare cades. Multi enĩ fortes sunt quan¬

Expanded text:
Christus in Petro. Ideo dixit, «Omnes qui venerunt, Christus in Petro. Ideo dixit, «Omnes qui venerunt, fures sunt et latrones» : id est, qui venerunt sua sponte, a me non sunt missi, qui venerunt sine me, in quibus ego non fui, quos ego non introduxi. Quotquot ergo miracula facta sunt, sive a praecedentibus, sive a consequentibus, idem ipse Dominus fecit, qui fecit et praesentia sua. Nec ad ipsa ergo miracula hortatur, quae ipse fecit et antequam esset homo: sed quo te hortatur? Ut imiteris quod non posset, nisi factus homo. Tolerare enim passiones numquid posset, nisi homo? Mori et crucifigi et humiliari non posset, nisi homo. Sic ergo et tu molestias hujus saeculi cum pateris, quas facit diabolus, sive aperte per homines, sive occulte sicut Job, sis fortis, sis tolerans in adjutorio Altissimi, sicut dicit iste psalmus: quia si recedas ab adjutorio Altissimi, te ipsum non valens adjuvare, cades. 2. Multi enim fortes sunt, quan
Abbreviated transcription (Latin):
ab initio. de quib scriptũ est. om̃a per ipsũ
facta sunt. Neq ad illa. quȩ fecit in terra.
Non hoc tibi dicit non eris discipulus meus ⁊ͣ
nisi ambulaueris suꝑ mare. aut nisi suscita¬
ueris mortuũ quatriduanũ. aut nisi oculos
eȩti nati a perueris: nec hoc. Quid est ergo
intrare ꝑ ianuã : Discite a me quia mitis sũ
& humilis corde. Quod factus est ꝓpt᷑ te :
hoc in eo debes ad tendere. ut imiteris. mi¬
racula enĩ. & non dũ natus de maria fecit.
Quis enĩ umquã fecit. nisi ipse de quo dictũ
est. qui facit mirabilia solus: In ipsius enĩ
uirtute & antea qui fecer̃ : potuer̃ aliquid
facere in uirtute xp̃iHelyas mortuum
suscitauit. Nisi forte maior est petrus quã
petrus autẽ cũ transir&. umbra eiꝰ tangen¬
di ꝓferebant̾ aegroti. Potentior gͦ petrus
quã xp̃c: Quis hoc dementissimus dixerit :
Quare gͦ tanta potentia in petro: Quia

Expanded text:
ab initio, de quibus scriptum est, «Omnia per ipsum ab initio, de quibus scriptum est, «Omnia per ipsum facta sunt» , neque ad illa quae fecit in terra. Non hoc tibi dicit, Non eris discipulus meus, nisi ambulaveris super mare , aut nisi suscitaveris mortuum quatriduanum , aut nisi oculos caeci nati aperueris . Nec hoc. Quid est ergo intrare per januam? «Discite a me quia mitis sum et humilis corde» . Quod factus est propter te, hoc in eo debes attendere, ut imiteris. Miracula enim et nondum natus de Maria fecit: quis enim unquam fecit, nisi ipse de quo dictum est, «Qui facit mirabilia magna solus» ? In ipsius enim virtute, et antea qui fecerunt, potuerunt aliquid facere: in virtute Christi Elias mortuum suscitavit . Nisi forte major est Petrus quam Petrus autem cum transiret, umbra ipsius tangendi proferebantur aegroti . Potentior ergo Petrus quam Christus? Quis hoc dementissimus dixerit? Quare ergo tanta potentia in Petro? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptare ausus est. Audiamͦ
ergo. ut possimꝰ instructi
resistere tẽptatori. non prae¬¬
sumentes in nobis sed in ipso. qui prior tẽptatꝰ
est. ne nos in tẽp̃tatione uincerem᷑. Illi eñ.
tẽptatio non erat necessaria. Tẽp̃tatio ap̃i.
nra doctrina est. Si autẽ ad tendamus quid
responderit diabolo. ut hoc & nos respondeamꝰ
quando similit̾ tẽptat: intramꝰ ꝑ ianuã sicut
audistis lectionẽ euangelii. Quid est enim
intrare ꝑ ianuã : Intrare ꝑ xpm. Ipse enim
dixit. ego sũ ianua. Quid est autẽ intrare ꝑ
xp̃m: Imitari uias ap̃i. In quo imitaturi sumꝰ
uias xp̃i : Nũquid in ea magnificentia. quads̃
erat in carne: Aut ad hoc nos exhortatur. pͣ¬
aut hoc anobis exigit. ut talia miracula qua-¬
gubernat: Et nũquid uł adhoc uocat ho¬
minẽ faciens eũ imitatorẽ suũ. ut cũ illo gu¬
bern& celũ & terrã. & om̃a quȩ in eis sunt.
Aut sit & ipse creator ꝑ quẽ fiant om̃a. sicut
ꝑ xp̃m facta sunt om̃a: Neq ad ista opera

Expanded text:
tentare ausus est. Audiamus ergo, ut possimus instructi resistere tentatori, non praesumentes in nobis, sed in ipso qui prior tentatus est, ne nos in tentatione vinceremur. Illi enim tentatio non erat necessaria: tentatio Christi, nostra doctrina est. Si autem attendamus quid responderit diabolo, ut hoc et nos respondeamus, quando similiter tentat; intramus per januam, sicut audistis lectionem Evangelii. Quid est enim intrare per januam? Intrare per Christum. Ipse enim dixit, «Ego sum janua» . Quid est autem intrare per Christum? Imitari vias Christi. In quo imitaturi sumus vias Christi? numquid in ea magnificentia qua Deus erat in carne? aut ad hoc nos exhortatur, aut hoc a nobis exigit, ut talia miracula, quagubernat? Et numquid vel ad hoc vocat hominem faciens eum imitatorem suum, ut cum illo gubernet coelum et terram, et omnia quae in eis sunt; aut ut sit et ipse creator, per quem fiant omnia, sicut per Christum facta sunt omnia? Neque ad ista opera
Abbreviated transcription (Latin):
prodest dm̃ confiteris. dm̃ honoras. ipsũ prȩdi¬
cas. filiũ eius agnoscis. sedentẽ ad patris dexte¬
rã confiteris. & blasphemas aeccłam eius : Non
te corrigunt exẽpla humani coniugu : Si
haberes aliquẽ patronũ cui cotidie obsequere¬
ris. cuius limina seruiendo contereres. quem
cotidie non dico salutares. sed & ad orares. cui
impenderes fidelia obsequia : Si unũ crimen
de eius coniuge diceres. nũquid domũ eius
intrares: Tenete ergo carissimi. tenete om̃s
unanimiter dm̃ patrẽ. & matrẽ aeccłam. nati¬
litia sc̃õrũ cũ sobrietate celebrate. ut initem
cos qui prȩcesserͣ. & gaudeant de uobis qͥ orant
ꝓ uobis. & benedictio dñi in aeternũ maneat

Expanded text:
prodest si Dominum confiteris, Deum honoras, ipsum praediprodest si Dominum confiteris, Deum honoras, ipsum praedicas, Filium ejus agnoscis, sedentem ad Patris dexteram confiteris; et blasphemas Ecclesiam ejus? Non te corrigunt exempla humani conjugii? Si haberes aliquem patronum, cui quotidie obsequereris, cujus limina serviendo contereres, quem quotidie, non dico salutares, sed et adorares, cui impenderes fidelia obsequia; si unum crimen de ejus conjuge diceres, numquid domum ejus intrares? Tenete ergo, charissimi, tenete omnes unanimiter Deum patrem, et matrem Ecclesiam. Natalitia sanctorum cum sobrietate celebrate, ut imitemur eos qui praecesserunt et gaudeant de vobis qui orant pro vobis; ut «benedictio Domini in aeternum» ma
Abbreviated transcription (Latin):
& tale eocẽpłu dederunt quod timere debeamꝰ.
a uolaticis spiritib in mundis. quę̧ rentib coti¬
die quid rapiant. intra sub alas gallinę huius
ta est usq ad mortẽ. Amemꝰ dnmñ dm̃ nr̃m.
amemꝰ aeccłam eius. Iilũ sicut patrẽ: istam
sicut matrẽ. Illũ sicut dnm. hanc ficut ancl¬
lam eiuf Quia filii ancillȩ eius sumꝰ. sed ma¬
trimoniũ hoc magna caritate cõpaginatur.
llemo offendit unũ. & ꝓmeretur alterum.
Nemo dicat ad idola quidẽ uado. arreptitios
& sortilogos consulo: sed tamen dĩ aeccłam. ñ.
relinquo. catbolicussũ. Tenens matrẽ: offen¬
dis patre. Alius itẽ dicit. Absit ame. non con¬
sulo sortilogũ. non quęro arreptitium. non
quęro diuinationes sacrilegas. Nlon eo adoran¬
da de monia non seruio lapidibus: sed tamen
in parte donati sum. Quid tib ꝓdest . ñ. offen¬
sus pater: qui offensã uindicat matr̃e: Quid

Expanded text:
et tale exemplum dederunt, quo timere debeamus et tale exemplum dederunt, quo timere debeamus a volaticis spiritibus immundis, quaerentibus quotidie quod rapiant; intremus sub alas gallinae hujus ta est usque ad mortem. Amemus Dominum Deum nostrum, amemus Ecclesiam ejus: illum sicut patrem, istam sicut matrem; illum sicut dominum, hanc sicut ancillam ejus; quia filii ancillae ipsius sumus. Sed matrimonium hoc magna charitate compaginatur: nemo offendit unum, et promeretur alterum. Nemo dicat, Ad idola quidem vado, arreptitios et sortilegos consulo: sed tamen Dei Ecclesiam non relinquo; catholicus sum. Tenens matrem, offendisti patrem. Alius item dicit, Absit a me; non consulo sortilegum, non quaero arreptitium, non quaero divinationes sacrilegas, non eo ad adoranda daemonia, non servio lapidibus: sed tamen in parte Donati sum. Quid tibi prodest non offensus Pater, qui offensam vindicat matrem? quid
Abbreviated transcription (Latin):
do. Illorũ ergo maledictio tẽporalis est :¬
benedictio autẽ dñi man& in aeternũ. & ad
confirmandã benedictionẽ ne quis timeat.
fiat. fiat. Ista subscriptio ͤ cautionis dĩ. Secu¬
riergo de ꝓmissionib eius. preterita credamꝰ
presentia agnoscamus. futura spercmꝰ. Non nos
auertit inimicus auia. ut qui colligit nos taĩquã
pullos sub alis suis. foueat nos ne aberremꝰ ab alis
eius. nec accipiter aerius rapiat inplume ad huc
pulltis. Non enĩ de se deba sperare axp̃ianus. si
uult esse firmus. uapore materno nutriatur.
Illa eñ est gallina colligens pullos suos. de qua
improperat᷑ illi ciuitati infideli hierusalem
Quotiens uolui colligere filios tuos. tãquã gal¬
lina pullossuos sub alas suas. & noluisti. Cae
relinquet᷑ uobis domus ura deserta. Hinc dictũ
est posuisti munitiones cius formidinẽ. Quia
ergo illi noluer̃ contegi sub alis gallinȩ huius.

Expanded text:
do? Illorum enim maledictio temporalis est; «do? Illorum enim maledictio temporalis est; «benedictio» autem «Domini in aeternum.» Et ad confirmandam benedictionem, ne quis timeat: «fiat, fiat.» Ista subscriptio est cautionis Dei. Securi ergo de promissionibus ejus, praeterita credamus, praesentia cognoscamus, futura speremus. Non nos avertat inimicus a via, ut qui colligit nos tanquam pullos suos sub alis suis, foveat nos; ne aberremus ab alis ejus, ne accipiter aereus rapiat implumes adhuc pullos. Non enim de se debet sperare christianus: si vult esse firmus, vapore materno nutriatur. Illa est enim gallina colligens pullos suos, de qua improperatur illi civitati infideli Jerusalem: «Quoties volui colligere filios tuos tanquam gallina pullos suos sub alas suas, et noluisti? Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta» . Hinc dictum est, «Posuisti munitiones ejus formidinem.» Quia ergo illi noluerunt contegi sub alis gallinae hujus,
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ xp̃i .ñ. ex ꝓbrabunt. Sed displic& xp̃i mu¬
tatio : quia ipsi mutari nolunt. Neq enim
est illis cõmutatio. & non timuerunt dm̃.
Quod exꝓbrauer̃ inimia tui. cõmutationem
autẽ quid: Benedictio diũ in act̾nũ fiat. fiat.
ipsius: nos eñi gĩas agutꝰ: non damus. nec reddi¬
mus. nec respicimꝰ nec rependimus. Gratias :¬
ẜtantũ uerbis agimꝰ. rẽtłnemꝰ. Ipse nos gratis sal¬
uos fecit. ipse impietates nr̃as ad tendit. ipse
nos non  quȩrentes quȩ siuit. in uenit. redenut.
liberauit adominatu diaboli. & potestate dȩ¬
moniorũ. Alligauit nos fide mundandos.
unde soluit illos inimicos qui non credunt.¬
& ideo mundari non possunt. Dicant qui
remanserunt cotidie quicquid uolunt in sin
gulos. minus minusq remanebunt. obiciant
irrideant. exꝓbrent non interitũ. sed cõmu¬
̃ tationẽ op̃i tui. Non uident quia cũ ista di¬
cunt: deficiunt aut credendo. aut morien¬

Expanded text:
nem Christi non exprobrabunt. Sed displicet Christi munem Christi non exprobrabunt. Sed displicet Christi mutatio, quia ipsi mutari nolunt: neque enim est illis commutatio, et non timuerunt Deum . «Quod exprobraverunt inimici tui, commutationem autem quid? «Benedictio Domini» «in aeternum: fiat, fiat.» ipsius Nos enim gratias agimus; non damus, nec reddimus, nec referimus, nec rependimus: gratias verbis agimus, re tenemus. Ipse nos gratis salvos fecit, ipse impietates nostras non attendit; ipse nos non eum quaerentes quaesivit, invenit, redemit, liberavit a dominatu diaboli et potestate daemoniorum: alligavit nos fide mundandos, unde solvit illos inimicos qui non credunt, et ideo mundari non possunt. Dicant qui remanserunt quotidie quidquid volunt, in dies singulos minus minusque remanebunt: objiciant, irrideant, exprobrent, non interitum, sed «commutationem Christi tui.» Non vident quia cum ista dicunt, deficiunt aut credendo, aut morien
Abbreviated transcription (Latin):
rum nr̃orũ. exaltiuit cornu aep̃i sui. fecit ad¬
mirabile apud reges terrȩ. la modo nemo
nͣe sultit xp̃unis. aut si insultat. non publice
insultat. Sic loquit̾᷑ mala. ut plus timeat au¬
diri. quã uelit credi. Quod continui in sinu
probrauer̃. Quid exprobrauer̃ : Cõmuta¬
tionẽ xp̃iͫ Hoc exprobrauer̃. cõmutationẽ
xp̃i tui. Hoc enĩ obieterunt quia mortuus
tis in sani: Quãuis iã nemo est qui obiciat.
tam̃ siqui reliqui remanserunt. qͥđ obicitis
quia mortuus est xp̃c: Ille non perimebat᷑.
sed cõmutabat᷑. Mortuus dicit᷑ ꝓpt̃ triduũ:
Ecce quid exprobrauer̃ inimici tui. non anus¬
sionẽ. non ꝑditionẽ. sed plane cõmutatiouẽ
xp̃i tui. Mutatus est ille atẽporali uita. ad
acternã: Mutatus est aiudeis ad gentes mu¬
tatus & iã a terra in cęlũ: Eant nunc uani
inimici tui. & adhuc exꝓbrent cõmutatio¬
nẽ ap̃i tui. utinã & ipsi mutent᷑. cõmutatio¬

Expanded text:
rum nostrorum: exaltavit cornu Christi sui, fecit adrum nostrorum: exaltavit cornu Christi sui, fecit admirabilem apud reges terrae. Jam modo nemo insultat Christianis, aut si insultat, non publice insultat: sic loquitur, ut plus timeat audiri, quam velit credi. «Quod continui in sinu probraverunt:» quid exprobraverunt? «Commutationem Christi tui.» Hoc exprobraverunt, «commutationem Christi tui:» hoc enim objecerunt, quia mortuus tis insani? Quamvis jam nemo est qui objiciat; tamen si qui reliqui remanserunt, quid objicitis quia mortuus est Christus? Ille non perimebatur, sed commutabatur. Mortuus dicitur propter triduum. Ecce quid exprobraverunt inimici tui: non amissionem, non perditionem: sed plane «commutationem Christi tui.» Mutatus est ille a temporali vita ad aeternam, mutatus est a Judaeis ad Gentes, mutatus est etiam a terra in coelum. Eant nunc vani inimici tui, et adhuc exprobrent «commutationem Christi tui.» Utinam et ipsi mutentur; commutatio
Abbreviated transcription (Latin):
dñe obꝓbrii seruorũ tuorũ. Lã illo uiuente
ũ in cȩlis ad dexterã patris sedente. opprobria
obiecta sunt xp̃ianis. Crimen de xp̃o xp̃iaui
diuhabuer̃. uidua illa pariens filios ab undan
tiores quã illa quȩ habebat uirũ. audiuit
ignor auitiã suã. audiuit opprobria. sed aeccła
multiplicata. extendens in dexterã atq sinis¬
tra. ignominiȩ uiduitatis suȩ iã .ñ. ẽ. memor
Mem̃to dnẽ apud qu̾e est abundantia fuaui
tatis. memoriȩ tuę. Mem̃to opprobru ser¬
uorũ tuorũ. Quid mem̃to: Quod continui
in sinu meo multarũ gentiũ. Ibã inquit pre¬
dicare & opprobria audiebã. & in sinu meo
continebã. quia implebã. Blasphemamur.
rogamꝰ. quasi purgam̃ta facti sumꝰ om̃ium
p̾eriffima. Diu contiuuer̃ xp̃iani opprobria.
in finu suo. in corde suo. nec audebant resis¬
tere conuitiantibus. Ante cũ crim̃ uideret᷑
respondere pigano. nunc iam crimen est rema¬
nere paginũ. Grãs dño. inemor fuit opprobrio¬

Expanded text:
Domine, opprobrii, servorum tuorum.» Jam illo vivente, jam in coelo ad dexteram Patris sedente, opprobria objecta sunt Christianis: crimen de Christo Christiani diu habuerunt. Vidua illa paritiores quam illa quae habebat virum , audivit ignominias, audivit opprobria: sed Ecclesia multiplicata, extendens in dexteram atque sinistram, ignominiae viduitatis suae jam non est memor. «Memento, Domine,» apud queervorum tuorum, quod continui in sinu meo multarum gentium.» Ibam, inquit, praedicare, et opprobria audiebam, et in sinu meo continebam; quia implebam, «Blasphemamur, rogamus; quasi purgamenta mundi facti sumus, omnium peripsema» . Diu continuerunt Christiani opprobria in sinu suo, in corde suo; nec audebant resistere conviciantibus: antea cum crimen videretur respondere pagano, nunc jam crimen est remanere paganum. Gratias Domino; memor fuit opprobrio
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ergo ille qui ꝓpt̾ disciplinã fecit timorẽ
ante om̃s. Hoc passus est moriendo. qͦđ iam
multi passi erant. Hoc iã fecit resurgendo.
quod nullus ante illũ. Quando enĩ hoc ac¬
cipiae acccła. uisi in fine: Precessit in capite.
qͦđ mebra sperent. Nouit ciũ caritas ur̃a.
quomodo uit̾ se dicant. Dicat gͦ aecclesia
dño suo ihũ xp̃o. dicat corpus capiti suo. qm̃
in cęlũ ascendisti. ut altũ poneres refugium
tuũ ascendens. & fieres spes mea qui in t̾ra
desperabã. & me resurrecturũ esse non cre¬
debã. Modo um credo. quia ascendit in celũ
caput incũ: Quo caput precessit: & mẽbra se.

Expanded text:
Ut ergo ille qui propter disciplinam fecit timorem Ut ergo ille qui propter disciplinam fecit timorem ante omnes. Hoc passus est moriendo quod jam multi passi erant; hoc jam fecit resurgendo, quod nullus ante illum: quando enim hoc accipiet Ecclesia, nisi in fine? Praecessit in capite quod membra sperent: novit enim Charitas vestra quomodo inter se dicant. Dicat ergo Ecclesia Domino suo Jesu Christo, dicat corpus capiti suo, «Quoin coelum ascendisti, ut altum poneres refugium tuum ascendens, et fieres spes mea, qui in terra desperabam, et me resurrecturum esse non credebam; modo jam credo, quia ascendit in coelum caput meum; quo ca
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ intelligunt: quomodo illũ tollent ange¬
li in manibus. ne offendat ad lapedẽ pedẽ suũ :
de corpore: subito cȩpit loqui de capnt. Caput
nr̃m appellatũ est modo cũ diceret᷑ : qm̃ tu
es dñe spes mea: altissimũ posuisti refugium
tuũ. Ideo posuisti altissimũ refugium tuum.
mirandũ. propterea enĩ sequit᷑. Non accedent
ad te mala: quia altissimũ posuisti refugiũ
tuũ & flagellũ non appropinquabit taberna¬
culo tuo: quia altissimũ posuisti refugiũ tuũ
Non autẽ legimꝰ in euangelio. quia alicubi
angeli portauer̃ dnm̃n. ut non offender& ad
erant & non possimꝰ dicere. postea uenturus
est xp̃c : ut non offendat ad lapidẽ pedẽ suũ:
iudicaturus enĩ ueni&. Ubi gͦ cõpletum est:
intendat caritas ur̃a. Primo hos uersus audite¬
qm̃ tues dne spes mea. altissimũ posuisti re¬
fugiũ tuũ. Genus humanũ mori hominẽ
nouerat. resurgere non nouerat. Ideo qͦđ
timer& habebat. quid sperar& non habebat.

Expanded text:
intelligunt, quomodo illum tollent Angeli in manibus, ne offendat ad lapidem pedem suum? Vde corpore, subito coepit loqui de capite. Caput nostrum appellatum est modo, cum diceretur: «Que, spes mea; altissimum posuisti refugium tuum.» Ideo «posuisti altissimum refugium tuum, mirandum: propterea enim sequitur, «Non accedent ad te mala,» quia «altissimum posuisti refugium tuum; et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo,» quia «altissimum posuisti refugium tuum.» Non autem legimus in Evangelio quia alicubi Angeli portaverunt Dominum, ne offenderet ad erant. Et non possumus dicere, Postea venturus est Christus, ut non offendat ad lapidem pedem suum: judicaturus enim veniet. Ubi ergo completum est? Intendat Charitas vestra. 4. Primo hos versus auditem tu es, Domine, spes mea; altissimum posuisti refugium tuum.» Genus humanum mori hominem noverat, resurgere non noverat: ideo quod timeret habebat, quod speraret non habebat.
Abbreviated transcription (Latin):
paries de cirtũcisione. applicans se ad lapidẽ
angularẽ. Sed ille lapis angulũ ñ. facer&:
nisi aliũ parietẽ ex gentibus susciper&. Ille
itaq paries tãquã proprie pertin& ad uerita¬

Expanded text:
paries de circumcisione applicans se ad lapidem paries de circumcisione applicans se ad lapidem angularem . Sed ille lapis angulum non faceret, nisi alium parietem ex Gentibus susciperet. Ille itaque paries tanquam proprie pertin
Abbreviated transcription (Latin):
&iã scđ carnẽ uenienti de semine abrahȩ pro¬
missa erant multa prophetice. & ita ille płs
propagatus est in quo implerent᷑ promissa dĩ.
non autẽ clausit ds̃ fontẽ bonitatis suȩ. &iã
in alienas gentes quas sub angelis constitue¬
rat. portionẽ sibi faciens populũ isrł. In hȩc
duo & apostolus distincte distribuit. mi¬
sericordiã dĩ & ueritatẽ. Ait enim. apm̃
ministrũ fuisse cirtũcisionis. ꝓpt̾ ueritatẽ
dĩ: ad confirmandas promissiones patrum.
Ecce quia non fefellit ds̃. etce quia non rep¬
pulit plebẽ suã. quã prȩsciuit. Et enim cũ
de casu iudȩorũ ageretur. ne quis putar&
sic illos in probatos. ut nihil frum̃ti eox illa
uentilatione in horreũ mitteretur : ait
apłs. Non reppulit ds̃ plebẽ suã quã prae¬
sciuit. Nam & ego israhelita sũ. Si totũ
illud spine fuerunt: unde ꝰ granũ uobis lo¬
quor Ergo impleta est ueritas dĩ. in his
qui i srahelitis crediderunt. Et uenit unus

Expanded text:
 carnem venienti de semine Abrahae promissa erant multa prophetice, et ita ille populus propagatus est, in quo implerentur promissa Dei; non autem clausit Deus fontem bonitatis suae etiam in alienigenas gentes, quas sub Angelis constituerat, portionem sibi faciens populum Israel: in haec duo et Apostolus distincte distribuit misericordiam Domini et veritatem. Ait enim «Christum ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones patrum.» Ecce quia non fefellit Deus; ecce quia non repulit plebem suam, quam praescivit. Etenim cum de casu Judaeorum ageretur, ne quis putaret sic illos improbatos, ut nihil frumenti ex illa ventilatione in horreum mitteretur, ait Apostolus: «Non repulit Deus plebem suam, quam praescivit; nam et ego Israelita sum» . Si totum illud spinae fuerunt, unde granum vobis loquor? Ergo impleta est veritas Dei in iis qui ex Israelitis crediderunt, et venit unus
Abbreviated transcription (Latin):
amortuis & uiuent. & ipsi in aeternũ non
uidebunt mortẽ. non tamen animã suam
ipsi eruent de manibus inferui. Ille qͥ eruit
animã suã de manib inferni. ipse eruit ani¬
mas fideliũ suorũ Ipsi se cruere . ũ. possẽ ꝓba
qͥi ipse animã suã eruit. Potestatẽ habeo ponen

Expanded text:
a mortuis, et vivent et ipsi in aeternum, et non a mortuis, et vivent et ipsi in aeternum, et non videbunt mortem; non tamen animam suam ipsi eruent de manibus inferni. Ille qui eruit animam suam de manibus inferni, ipse eruit animas fidelium suorum; ipsi se eruere non possunt. Proba quia ipse animam suam eruit. «Potestatem habeo ponen
Abbreviated transcription (Latin):
alio psalmo scriptũ legat᷑. non de relinques
animã meã in inferno. nec dabis scm̃ tuum
uidere corruptionẽ: ad sumit hoc testimoniũ
apostolica disciplina. & ita in actib apłorum
contra infideles disputat dicens: Uiri fratreᷤ
scimus quia dauid patriartha mortuus est. &
caro eius uidit corruptionẽ. Non ergode illo
forte nullus est immoquis est: Vt quȩ ras
dictũ est : non ut desperes. Sed forte est
aliquis homo qui uiu& & non uidebit mortẽ.¬
ĩ non tam̃ de xp̃o dicit. qui mortuũs est. Nul¬
lus om̃ino est. qui uiuaer& ñ. uidebit mortẽ.
nisi qui iam pro mortalib mortuus est. Nam
ut scias quia de illo dixit uide qͥđ sequit᷑. Quis
est homo qui uiu& & non uidebit mortem:
Ergo nũquã fuit in morte: fuit: Quoiuodo
ergo uiuae & non uidebit mortẽ : Eru&
animã suã de manib inferui. Eoce uere so¬
lus. omnino singularit̃ solus. uiu& & non
uidebit mortẽ. & eru& animã suã de manu
inferni. Quia & si ceteri fideles eius resurgent

Expanded text:
riptum legatur, «Non derelinques animam meam in inferno, nec dabis Sanctum tuum videre corruptionem» , assumit hoc testimonium apostolica disciplina, et ita in Actibus Apostolorum contra infideles disputat, dicens: «Viri fratres, scimus quia David patriarcha mortuus est, et caro ejus vidit corruptionem;» non ergo de illo forte nullus est. Imo, «Quis est,» ut quaeras dictum est, non ut desperes. Sed forte est aliquis homo «qui vivet et non videbit mortem;» non tamen de Christo dixit, qui mortuus est? Nullus omnino homo est qui «vivet et non videbit mortem,» nisi qui jam pro mortalibus mortuus est. Nam ut scias quia de illo dixit, vide quid sequitur. «Quis est homo qui vivet et non videbit mortem?» Ergo nunquam fuit in morte? Fuit. Quomodo ergo «vivet et non videbit mortem? Eruet animam suam de manibus inferni.» Ecce vere solus, omnino singulariter solus «vivet et non videbit mortem; eruet animam suam de manibus inferni:» quia etsi caeteri fideles ejus resurgent
Abbreviated transcription (Latin):
mundauit. Ibi est inquit substantia mea.
mem̃to eius. Non enĩ. uane constituisti om̃s
filios hominũ. Ergo seruasti aliquid unde
mundarent᷑. Quis est iste quẽ seruasti:
⁊̃ Quis est homo qui uiu& & .ñ. uidebit mortẽ:
Ergo ille homo qͥ uiua & .ñ. uidebit mortẽ :
ipse mundat auanitate. Non enĩ in uanitate
constituti sunt om̃s filu hominũ. aut potest
illos contẽpnere qui fecit illos: non eos conuer

Expanded text:
nquit, substantia mea, memento ejus. «Non enim vane constituisti omnes filios hominum.» Ergo servasti aliquid unde mundarentur. Quis est iste quem servasti? «Quis est homo qui vivet et non videbit mortem?» Ergo ille homo qui vivet et non videbit mortem, ipse mundat a vanitate. Non enim in vanitate constituit omnes filios hominum, aut potest illos contemnere qui fecit illos, ut non eos conver
Abbreviated transcription (Latin):
luna. Sed quȩ luna: Perfecta in aeternũ
Et enĩ si ꝑficit᷑ luna ista quã nouimꝰ. in alio
die incipit minui Postea quã ꝑfecta fuerit:
sedes eius tã quã luna: sed luna in aeternũ
ꝑfecta: Si solquare & luna: Per lunã solent
significare scripturȩ mortalitatẽ carnis hu¬
toriã speciem. Deniq & hiericho luna
interpretat᷑. & utiq quidã qui descendebat
ab hierusalẽ in hicricha. incidit in latrones.
Descendebat autẽ ab immortalitate ad mortali¬
tatẽ. Similis est ergo caro ista lunȩ. quȩ om̃ĩ
tẽpore & omĩ mense. patit᷑ augm̃ta & detrim̃ta.
Sed erit caro ista nr̃a. in resurrectione ꝑfecta.
& testis in cęlo fidelis. Itaq si in solo animo ꝑ¬
ficeremur. tantũ modo soli nol cõparar&. Rur¬
sus si in solo corpore perficeremur. tautũ mo¬
do lunȩ cõparar&. Sed quia ꝑfici& nos ds̃. &
in animo & in corpore. seđm animũ dictum¬

Expanded text:
luna:» sed quae luna? «Perfecta in aeternum.» luna:» sed quae luna? «Perfecta in aeternum.» Etenim, etsi perficitur luna ista quam novimus, alio die incipit minui, posteaquam perfecta fuerit. sedes ejus tanquam luna; sed luna in aeternum perfecta. Si sol, quare et luna? Per lunam solent significare Scripturae mortalitatem carnis hutoriam speciem. Denique et Jericho Luna interpretatur: et utique quidam qui descendebat ab Jerusalem in Jericho, incidit in latrones ; descendebat enim ab immortalitate ad mortalitatem. Similis est ergo caro ista lunae, quae omni tempore et omni mense patitur augmenta et decrementa: sed erit caro ista nostra in resurrectione perfecta; «et testis in coelo fidelis.» Itaque si in solo animo perficeremur. tantummodo soli nos compararet; rursus, si in solo corpore perficeremur, tantummodo lunae nos compararet: sed quia perficiet nos Deus et in animo et in corpore, se
Abbreviated transcription (Latin):
fecta in aeternum. & testis in cęlo fidelis.
Sedes eius quib dominat᷑. in quib sed& in
quib regnat. Si sedes eius & mẽbra eius. qͥa
&iam inẽbra nr̃a. sedessunt capitis nr̃i. Ui¬
dete quẽad modũ cetera omã mẽbra nrã caput
portent. caput autẽ ipsũ suꝑ se non portat
ergo eius om̃s. in quib regnat ds̃. Sic ert̃
inquit in conspectu meosicut sol. quia iusti
fulgebunt in regno patris sui sicut sol.
Sed solspũalit̾. non corporaliter : sicut lu¬
c& iste de cęlo: quẽ facit oriri suꝑ bonos &
iste sol iste sol in conspectu est. non solũ
hominũ. uerũ &iã pecorũ. minutissimarũq
muscarũ. Quod enĩ quorũlib& uilissimorũ
animaliũ. non uid& solẽ istũ : At uero de
isto sole quid ait ꝓpriȩ : sicut sol in conspec¬
tu meo. Non in conspectu hominũ. non in
conspectu carnis. non in conspectu mortalũ¬
lis animaliũ. sed in conspectu meo. Ꝙ sicut

Expanded text:
erfecta in aeternum; et testis in coelo fidelis.» erfecta in aeternum; et testis in coelo fidelis.» Sedes ejus, quibus dominatur, in quibus sedet, in quibus regnat. Si sedes ejus, et membra ejus; quia etiam membra nostra sedes sunt capitis nostri. Videte quemadmodum caetera omnia membra nostra caput portent: caput autem ipsum super se non portat ergo ejus, omnes in quibus regnat Deus, sic erunt, inquit, in conspectu meo sicut sol: quia justi fulgebunt in regno Patris mei sicut sol . Sed sol spiritualiter; non corporaliter, sicut lucet iste de coelo, quem facit oriri super bonos et ue iste sol in conspectu est non solam hominum, verum etiam pecorum minutissimarumque muscarum: quod enim quorumlibet vilissimorum animalium non videt solem istum? At vero de illo sole quid ait proprie? «Sicut sol in conspectu meo.» Non in conspectu hominum, non in conspectu carnis, non in conspectu mortalium animalium, sed «in conspectu meo. Et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sagena mittłtur in uascula. nouit dñs qͥ
sunt eius. Seturus enĩ ꝓmisit. qͥ nos ante¬
quã essemꝰ prȩdestinauit. Quos autẽ prȩ¬
destinauit: illos & uocauit. Quos autẽ uo.¬
cauit. illos & iustificauit. Quos autẽ iusti¬
ficauit. illos & glorificauit. Precent quantũ
uolunt desperati. respondeant mẽbra xp̃i.
Si ds̃ pro nobis quis contra nos: Non ergo
nocebit ds̃ in ueritate sua. non erit fallace
nec ꝓfanabit testam̃tũ suũ. Man& immo¬
bile testam̃tũ eius. quia ipse sibi pręsciens
prȩdestinauit heredes. & quȩ ꝓcedunt de
tas ut iterũ iur& ds̃ : Quotiens iuraturus
est. si semel iurando mentit᷑: Unã uira¬
tionẽ pro uita nr̃a habuit. qui pro nobis ad
mortẽ unicũ misit. Semel iuraui in sco
meo. si dauid mentiar: se men rius in aeter¬
nũ manebit. In aeternũ man& sem̃ eius.
quia nouit dñs qui sunt eius. Et sedescius
sicut sol in conspectu meo. & sicut luna ꝑ¬

Expanded text:
sagena mittetur in vascula . Novit Dominus qui sagena mittetur in vascula . Novit Dominus qui sunt ejus . Securus enim promisit, qui nos antequam essemus praedestinait; quos autem vocavit, illos et justificavit; quos autem justificavit, illos et glorificavit.» Peccent quantum volent desperati: respondeant membra Christi, «Si Deus pro nobis, quis contra nos» ? Non ergo nocebit Deus in veritate sua, nec profanabit testamentum suum. Manet immobile testamentum ejus, quia ipse sibi praesciens praedestinavit haeredes: et quae procedunt de tas ut iterum juret Deus? Quoties juraturus est, si semel jurando mentitur? Unam jurationem pro vita nostra habuit, qui pro nobis ad mortem Unicum suum misit. «Semel juravi in sancto meo, si David mentiar: semen ejus in aeternum manebit.» In aeunt ejus. «Et sedes ejus sicut sol in conspectu meo, et sicut luna p
Abbreviated transcription (Latin):
neq nocebo in ueritate mea. Ad hoc enĩ. ñ.
& quȩ ꝓcedunt de labiis meis non reꝓbabo.
non quia filii eius peccant: ideo ego mendax
inueniar. Promisi. facio. Pone quia uolunt
illi &iã cũ desperatione peccare. & sic ire
om̃ino in peccata. ut offendant oculos patris.
& exbereditari mereant᷑. Nonne ipse est
as̃ de quo dictũ est. de lapidib istis suscita¬
bit ds̃ filios habrahȩ: Itaq dico uobis fratreᷤ.
multi dep̃iani tolerabilit̾ petcant. multi fla¬
gello a peccato corrigunt᷑. & emendant᷑ &
sanant᷑. Multi om̃ino auersi dura ceruice
obntentes aduersus disciplinã patris. & ip¬
sã om̃ino dĩ paternitatẽ recusantes. Haben¬
tes tam̃ signũ xp̃i: eunt in tales iniquitateᷤ
ut non possit nisi recitari contra eos qm̃ qͥ
talia agunt. regnũ dĩ non possidebunt.
Non tam̃ ꝓpt̾ hos remanebit xp̃c sine here¬
ditate. non ꝓpt̾ palcã &iam frum̃ta inte¬
ribunt. Non ꝓpt̾ pisces malos. nihil ex illa

Expanded text:
Neque nocebo ei in veritate mea. Ad hoc enim non tet quae procedunt de labiis meis non reprobabo.» Non quia filii ejus peccant, ideo ego mendax inveniar: promisi, facio. Pone quia volunt illi etiam cum desperatione peccare, et sic ire omnino in peccata, ut offendant oculos Patris, et exhaeredari mereantur; nonne ipse est Deus de quo dictum est: «De lapidibus istis suscitabit filios Abrahae» ? Itaque dico vobis, fratres: multi christiani tolerabiliter peccant, multi flagello a peccato corriguntur, et emendantur, et sanantur; multi omnino aversi, dura cervice obnitentes adversus disciplinam Patris, et ipsam omnino Dei paternitatem recusantes, habentes tamen signum Christi, eunt in tales iniquitates, ut non possit nisi recitari contra eos, «Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt» . Non tamen propter hos remanebit Christus sine haereditate: non propter paleam etiam frumenta interibunt ; non propter pisces malos nihil ex illa
Abbreviated transcription (Latin):
ues corde. ut quid diligitis uanitatẽ & quęritis
mendatiũ: Forte solliciti factis conuertant᷑
auanitate: inuenirent se uanitate inquina¬
tos. quęrerent unde mundarent᷑. Succurre.
fac seturos. Scito te qm̃ magnificauit dñs xp̃mr¬

Expanded text:
ves corde? utquid diligitis vanitatem, et quaeritis ves corde? utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium?» Forte solliciti facti converterentur a vanitate, invenirent se vanitate inquinatos, quaererent unde mundarentur; succurre, fac securos. «Et scitote quoniam mirificavit Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ignis ira tua memento quȩ est substantia mea
Dauid este dicit positus in carne in iudȩis. posi¬
tus in spe in xp̃o mem̃to quȩ est substantia
mea. Non enĩ quia iudȩi defecer̃. defecit sub¬
stantia mea. & enĩ de illo populo uirgo maria
de uirgine maria caro xp̃i. & caro illa non
peccatrix. sed peccatorũ mundatrix. Ibi est inqͥt
substantia mea. mem̃to quȩ est substantia mea.
Non cnĩ omĩno interut radix. ueni& sem̃ cui
promissũ est dispositũ ꝑ angelos. in mauu me¬
diatoris. Mem̃to quę ost substantia mea. non
enĩ uane constitiusti om̃s filios hominum.
Ecce om̃s filii hominũ ierunt in uanitatẽ. tu
tamen non uane illos constitiusti. Cum ergo
ierunt om̃s in uanitatẽ quos tu non uane iltos¬
constituisti. unde eos mundares auanitate.
nũquid nihil tibi scruasti: Illud quod tibi
in eo est substantia mea. Ex illo enĩ mundint᷑
om̃s. quos non frustra constituisti a ꝓpria ua¬
nitate quib dicit᷑. Filii hominũ quo usq gra¬

Expanded text:
 48, 49. Memento quae est substantia mea.» David iste dicit positus in carne in Judaeis, positus in spe in Christo, «Memento quae est substantia mea.» Non enim quia Judaei defecerunt, defecit substantia mea. Etenim de illo populo virgo Maria, de virgine Maria caro Christi; et caro illa non peccatrix; sed peccaterum mundatrix: ibi est, inquit, substantia mea. «Memento quae est substantia mea.» Non enim omnino interiit radix; veniet semen cui promissum est, dispositum per Angelos in manu Mediatoris . «Memento quae est substantia mea: non enim vane constituisti omnes filios hominum.» Ecce omnes filii hominum ierunt in vanitatem; tu tamen non vane illos constituisti. Cum ergo ierunt omnes in vanitatem, quos tu non vane constituisti; unde eos mundares a vanitate, numquid nihil tibi servasti? Illud quod tibi in eo substantia mea. Ex illo enim mundandantur omnes, quos non frustra constituisti a propria vanitate: quibus dicitur, «Filii hominum quousque gra
Abbreviated transcription (Latin):
tione Si enĩ dissoluit ab emundatione:
& de fide dictũ est. fide mundans corda eorũ.
Et quia sola fides xp̃i mundat. non credendo
in xp̃m. soluti sunt ab emundatione. Dissol¬
uisti eũ ab emundatione. & sedẽ eius in terrã
conlisisti. Merito & fregisti. minuisti dies
sedis eius Putabant se in acternũ regnatu¬
Hȩc om̃a euener̃ iudȩis. non tam̃ ablato xp̃o.
sa sua. post hȩc dura quȩ cõme morauit euenis¬
se illi populo & illi regno. ne ibi putaret᷑ ds̃
impleuisse quod ꝓmiserat. & non dar& alterũ
regnũ in xp̃o. cuius regni non est finis. adlo

Expanded text:
tione: si enim dissolvit ab emundatione; et de fide dictum est, «Fide mundans corda eorum» : et quia sola fides Christi mundat, non credendo in Christum soluti sunt ab emundatione. «Dissolvisti eum ab emundatione; sedem ejus in terram collisisti:» merito et fregisti. «Minuisti dies sedis ejus:» putabant se in aeternum regnatuHaec omnia evenerunt Judaeis, non tamen ablato Christo, sa sua. Post haec dura quae commemoravit evenisse illi populo et illi regno, ne ibi putaretur Deus implevisse quod promiserat, et non daret alterum regnum in Christo, cujus regni non erit finis; al
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura. dolosos & timidos. quos terret.
uirtus aliena. Ideo ipse dñs cũ de herode cõ¬
minante loqueret᷑. dicite inquit uulpi illi.
Rex qui neminẽ hominũ tim&. ipse uul¬
pis non est. Leo ille de tribu iuda. cui dicit᷑:
dormisti: Iñdeo in alio psalmo dicit. ego
dormiui. Nonne erat plena sententia. dor¬
suscepit me: Quare additũ est ego : Et
cũ magno pondere ꝓnuntiandũ est ego. Ego
dormiui. Illi sȩuierunt. illi ꝑsecuti sunt. sed
si noluissem. non dormissem. Ego dormiui.
Ergo de quib dictũ erat. partes uulpiũ ert̃.
de his nunc dictũ est. diripucrunt eũ om̃s
transeuntes uiã. factus est obprobriũ uicinis
suis. exaltasti dexterã in inicorũ eius. iocun
dasti om̃s inimicos eius. Aduertite iudȩos.
& uidete om̃a impleta. quȩ prȩdicta sunt.
Auertisti adiutoriũ gladii eius. Quomodo
solebant pauci dimicare. multos ꝓsternere.
Auertisti adiutoriũ gladii eius. & non es opitu¬

Expanded text:
Scriptura, dolosos et timidos quos terret Scriptura, dolosos et timidos quos terret virtus aliena. Ideo ipse Dominus cum de Herode comminante loqueretur: «Dicite,» inquit, «vulpi illi» . Rex qui neminem hominum timet, ipse vulpes non est: leo ille de tribu Juda, cui dicitur,dormisti. Ideo in alio psalmo dicit, «Ego dormivi.» Nonne plena erat sententia, «Dorsuscipiet me» ? quare additum est, «Ego?» Et cum magno pondere pronuntiandum est, «Ego; Ego dormivi.» Illi saevierunt, illi persecuti sunt, sed si noluissem, non dormissem. «Ego dormivi.» Ergo de quibus dictum erat, «Partes vulpium erunt;» de his nunc dictum est, «Diripuerunt eum omnes transeuntes viam; factus est opprobrium vicinis suis. Exaltasti dexterdasti omnes inimicos ejus. Advertite Judaeos, et videte omnia impleta, quae praedicta sunt. Avertisti adjutorium gladii ejus. Quomodo solebant pauci dimicare, non multos prosternere. Avertisti adjutorium gladii ejus, et non es opitu
Abbreviated transcription (Latin):
accidit ut ꝓmissa dĩ firmius in alio sperata
cõpleant᷑. Distulisti xp̃m tuũ. euertisti tes¬
tam̃tũ serui tui. Ubi est enĩ testamentum
uetus iudȩorũ. ubi est terra illa ꝓmissionis.
in qua inbabitantes petcauerunt. qua deleta
Sacrificiũ udeoꝵ quęris. ñ. est. Sacerdotium
sc̃itatẽ eius. Scã illa quȩ habebant. terreni
ista ostendisti. Destruxisti om̃s macerias eius.
quib eũ miieras. Quando enĩ diriperetur.¬
⁊ nisi maceriae dirutae fuissent: Posuisti
inunitiones eius formidinẽ. Quid est formi¬
dinẽ Ut dicat᷑ peccantibus. Si ds̃ natura¬
libus ramis non peꝑcit. neq tibi parcet
Diripuerunt eũ om̃s transeutes uiã. Omnes
scilic& gentes per uiã. hoc est per istã uitam
transeuntes. diripuer̃ isrł. diripuer̃ dauid.
Primũ uidete. frustra eius in om̃ib gentib
De ipsis enĩ dictũ est. partes uulpiũ erunt
Reges quippe impios. uulpes appellauit¬

Expanded text:
accidit, ut promissa Dei firmius in alio sperata accidit, ut promissa Dei firmius in alio sperata compleantur: «Distulisti Christum tuum: evertisti testamentum servi tui.» Ubi est enim testamentum vetus Judaeorum? ubi est terra illa promissionis, in qua habitantes peccarunt, qua deleta sacrificium Judaeorum quaeris, non est: sacerdotium sanctitatem ejus. Sancta illa quae habebant, terrena esse ostendisti. Destruxisti omnes macerias ejus, quibus eum munieras. Quando enim diriperetur, nisi maceriae dirutae fuissent? Posuisti munitiones ejus in formidinem. Quid est formidinem? Ut dicatur peccantibus: Si Deus naturalibus ramis non pepercit, neque tibi parcet . Diripuerunt eum omnes transeuntes viam. Omnes scilicet gentes. Per viam, hoc est, per vitam istam transeuntes diripuerunt Israel, diripuerunt David. Primum videte frusta ejus in omnibus gentibus. De ipsis enim dictum est, Partes vulpium erunt . Reges quippe impios
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓmisi. sed iste noluit ꝑseuerare. Quid
raturũ : Utiq sciebas. Quare gͦ in non
ꝑseueraturo mihi qͦđ in aet̾nũ c̾et ꝓmittelis :
Nonne tu dixisti. si derelinquerint legẽ meã¬
& in iudiciis meis non ambulauerint. & man¬
implebit᷑ iuratio mea: Semel iuraui in sco
meo. Intus in secreto quodã. in ipso fonte un¬
de proste biberunt. qͥ nobis hȩc ructauerunt.
Semel inquit iuraui. si dauid mentiar. Exhi¬
be ergo quod iurasti. redde quod promisisti.
Sublatũ. ẽ. de isto dauid. ne expectaret᷑ in istaͦ
dauid. Eopecta ergo quod ꝓmisi. nouit illud
& ipse dauid. Uide gͦ quid dicat. Tu uͦ rep¬
pulisti. & ad nihilũ deduxisti. Ergo ubi est
quod promisisti: Distulisti xp̃m tuum.
Quauis tristia quȩdã enumer&. in hoc tam̃
uerbo reficit nos. Man& omnino ds̃. quod
promisisti. Nã xp̃m tuũ non abstulisti. sed
distulisti. Huic ergo dauid. in quosperabant
ignari ꝓmissa sua dm̃i cõpleturũ. uidete quid

Expanded text:
et promisi, sed iste noluit perseverare. Quid et promisi, sed iste noluit perseverare. Quid raturum? utique sclebas. Quare ergo hoc non perseveraturo mihi, quia in aeternum esset, promittebas? Nonne tu dixisti, Si dereliet in iudiciis meis non ambulauerint, implebitur juratio mea? «Semel juravi in sancto meo,» intus in secreto quodam, in ipso fonte unde Prophetae biberunt, qui nobis haec ructaverunt: «Semel,» inquit, «juravi, si David mentiar.» Exhibe ergo quod jurasti, redde quod promisisti. Sublatum est de isto David, ne exspectaretur in isto David. Exspecta ergo quod promisi. 7. Novit illud et ipse David. Vide enim quid dicat: «Tu vero repulisti, et ad nihilum deduxisti.» Ergo ubi est quod promisisti? «Distulisti Christum tuum.» Quamvis tristitia quaedam enumeret, in hoc tamen verbo reficit nos: manet omnino, Deus, quod promisisti; nam Christum tuum non abstulisti, sed «distulisti.» Huic ergo David, in quo sperabant ignari promissa sua Deum completurum, videte quid
Abbreviated transcription (Latin):
uid. ut cũ uidesea in illo non impleta quae
necesse est impleri: quęras alterũ in quo osten¬
dant᷑ impleri. Ita &riã de esau & iacob inue¬
nimus maiorẽ ad oratũ aminore. cũ scriptũsit
maior seruia minori. Ꝙ cũ in illis duobus
precedentibus uideris non impletũ. expectes
duos populos in quibus impleat᷑. quod non men¬
dax ds̃ polliceri dignat᷑. Ecce ex semine tuo.
dixit dauid ponã suꝑ sedẽ tuã. P romisit ex
semine eiusin aeternũ aliquid. & natus est¬
salomon. Factus est autẽ tantę sapientiȩ
ut ꝓmissio dĩ de semine dauid in illo puta¬
ret᷑ impleta. Sed cecidit salomon. & dedit
nec fallere: quẽ sciebat casurũ. non in eo po¬
ner& ꝓmissũ suũ. sed post casũ eius respice¬
res tu dm̃. & flagitares promissum tuum.
Ergo dne mentitus es. non imples quod
promisisti. non exhibes quod iurasti :
Forte hic dicturus tibi erat ds̃. iuraui quidẽ

Expanded text:
vid, ut cum vides ea in illo non impleta, quae vid, ut cum vides ea in illo non impleta, quae necesse est impleri, quaeras alterum in quo ostendantur impleri. Ita etiam de Esau et Jacob, invenimus majorem adoratum a minore, cum scriptum sit, «Major serviet minori» praecedentibus vides non impletum, exspectes duos populos in quibus impleatur, quia non mendax Deus polliceri dignatur. Ecce ex semine tuo, dixit ad David, ponam super sedem tuam . Promisit ex semine ejus in aeternum aliquid, et natus Salomon factus est tantae sapientiae, ut promissio Dei de semine David in illo putaretur impleta. Sed cecidit Salomon , et dedinec fallere, quem sciebat casurum, non in eo poneret promissum suum, sed post casum ejus respiceres tu Deum, et flagitares promissum tuum. Ergo, Domine, mentitus es, non implens quod promisisti, non exhibens quod jurasti? Forte hic dicturus erat tibi Deus: Juravi quidem
Abbreviated transcription (Latin):
datione. & sedẽ eius in terrã conlisisti.
Minuisti dies sedis eius. ꝑfudisti eũ confu¬
sione. Quid est hoc: lua om̃a promisisti.
tu uero ista contraria fecisti. Ubi sunt ꝓmis¬
siones ad quas paulo ante gaudebamus. quibus
tam a lacriter plaudebamus. de quib securi
gratulabamͣ. quasi alius promiserit. alius e¬
uerterit: Quod mirandũ est. non alius sed
ubi inueniã ꝓmissũ tuũ: Quid est hoc:
lta uͦ falsũ ꝓremitter& ds̃. aut falsũ iurar&:
Quare gͦ illa ꝓmisit. & ista fecit: Ego dico
non erit inane quod dico. Dauid positus erat.
cui ꝓmitterent᷑ hȩc om̃a. in semine eius qͦđ
est xep̃c implenda. Propt̾ ꝓmissa gͦ quȩ dicta
sunt ad dauid. expectabant homines ea im¬
pleri in dauid. Proinde ne quisquã xpĩanus
cũ diceroe de xp̃o dixit. alius dicer& non. sed
de illo dauid diocit. & erraroe cũ uideratͫ in¬
pleta esse om̃a indauid. Destruxit ea in da¬

Expanded text:
datione, sededatione, sedeMinuisti dies sedis ejus; perfudisti eum confusione.» Quid est hoc? Illa omnia promisisti; tu vero ista contraria fecisti. Ubi sunt promissiones ad quas paulo ante gaudebamus, de quibus tam alacriter plaudebamus, de quibus securi gratulabamur? Quasi alius promiserit, alius everterit. Quod mirandum est, non alius; sed, ubi inveniam promissum tuum? Quid est hoc? ita vero falsum promitteret Deus, aut falsum juraret? Quare ergo illa promisit, et ista fecit? Ego dico non erit inane quod dico. David positus erat cui promitterentur haec omnia in semine ejus, quod est Christus, implenda. Propter promissa ergo quae dicta sunt ad David, exspectabant homines ea impleri in David. Proinde, ne quisquam christianus cum diceret, De Christo dixit; alius diceret, Non, sed de illo David dixit; et erraret, cum videret impleta omnia esse in David: destruxit ea in Da
Abbreviated transcription (Latin):
memoriȩ. Cũ uentũ fuerit ad resurrectionem
carnis. non titubant sed aꝑtissime contradicunt.
& contradictio eorũ talis est. ut dicant fieri
non posse. ut caro ista terrena in cęlũ possit
ascendere. Ideo luna ꝑfecta in aeternum. &
aduersus om̃s contradictores. testis in cęlo fi
aꝑta. quã indubitata nã & si quȩdã sunt tec¬
ta misterus: quȩdã tam̃ sic manifesta. ut ex
ipsis facillime aperiant᷑ obscura. Hȩc cũ ita sint.
indete quid sequit᷑. Tu uero reppulisti &
ad nihilum deduocisti. distulisti xp̃m tuũ.¬
Euertisti testamentum serui tui. profanas¬
Iti in terra sanctitatem eius. destruoistiom¬
nes macerias eius. posuisti munitiones eius
fortitudinem. Diripcerunt eum om̃s transe¬
untes uiam: factus est obprobrium
uicinis suis. Exaltasti dexcteram inimi¬
corum eius. iocundasti om̃s inimicos eius.
Auertisti adiutoriũ gladii eius. & non es
opitulatus ei in bello. Dissoluisti eũ ab emun¬

Expanded text:
iquerunt: cum ventum fuerit ad resurrectionem iquerunt: cum ventum fuerit ad resurrectionem carnis, non titubant, sed apertissime contradicunt, et contradictio eorum talis est, ut dicant fieri non posse ut caro ista terrena possit in coelum ascendere. Ideo luna ista perfecta in aeternum, et adversus omnes contradictores testis in coelo fiaperta, quam indubitata. Nam, etsi quaedam sunt tecta mysteriis, quaedam tamen sic manifesta, ut ex ipsis facillime aperiantur obscura. Haec cum ita sint, videte quid sequitur: «Tu vero repulisti, et ad nihilum deduxistiEuertisti testamentum serui tui, profanasti in terra sanctitatem eius; destruxisti omnes macerias eius, posuisti munitiones eius formidinem; diripuerunt eum omnes transeuntes uiam, factus est obprobrium uicinis suis; exaltasti dexteram inimicorum eius, iucundasti omnes inimicos eius; auertisti adiutorium gladii eius et non es opitulatus ei in bello; dissoluisti eum ab emun