comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dici faciat. ut uos audire oportet: de nos dicere.
Hoc gͦ illi dicunt. Si filiꝰ dĩ est natus .G̃. Hoc fatemur:
Non. enĩ c̾e̾t filiꝰ : si natꝰ non. ee̾t. Manifestũ c̃. admit¬
tit fides : apꝓbat ȩccła catholica. Uerũ. ẽ. Adiun¬
gunt deinde. Sinatꝰ.ẽ. patri siliꝰ erat pat̾ antequã
ei filiꝰ nasceret᷑. Hoc respuit fides. respuunt. aures
catholice: anathenatiz at᷑. Extͣ .c̃: qui hoc sapit.
Non ꝑtinet ad participationẽ societatẽq sc̃orum.
Si tam̃ ce nos ipsi non carnales sumꝰ  quando car-¬
nalib spiritalia intimamꝰ. Homini assuefacto
natiuitate t̾rena. & udenti istiꝰ creaturȩ ordi¬
nẽ: ubi successus & decessus. gunentes & geni
tos distinguit. Post patre enĩ nascit᷑ siliꝰ patri
utiq morituro successur. Hoc in hominib hoc
in aliis animantib inuenimꝰ parentes priores
tẽpore. filios tẽpors posteriores. Hac consuetu.¬

Expanded text:
m a nobis dici faciat, ut vos audire oportet, et nos dicere. m a nobis dici faciat, ut vos audire oportet, et nos dicere. Hoc ergo illi dicunt: Si Filius Dei est, natus est. Hoc fatemur. Non enim esset Filius, si natus non esset. Manifestum est, admittit fides, approbat Ecclesia catholica, verum est. Adjungunt deinde: Si natus est Patri Filius, erat Pater antequam ei Filius nasceretur. Hoc respuit fides, respuunt aures catholicae; anathematur, extra est qui hoc sapit, non pertinet ad participationem societatemque sanctorum. si tamen et nos ipsi non carnales sumus, quando carnalibus ista spiritualia intimamus, homini assuefacto nativitate terrena, et videnti istius creaturae ordinem, ubi successus et decessus, gignentes et genitos aetate distinguit? Post patrem enim nascitur filius, patri utique morituro successurus. Hoc in hominibus, hoc in aliis animantibus invenimus, parentes priores tempore, filios tempore posteriores. Hac consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ se autit. a lunune uero. id .ẽ. a dõ iam cȩcus effi¬
natiuitate. natũ tam intelligamꝰ a dõ. Putamꝰ ue
possumꝰ aliquo mͦ ꝑsuadere quib dam infidelib
non abhorrere a uero qđ dr̃ a nob̾ fide catholica. quę
coutͣria .c̃. arrianis. a quib ȩccła dĩ sepe tẽptata. ẽ.
cum carnales homines id faciliꝰ accipiunt. qđ iuders
consueuerunt: Ausi sunt eiũ quidã dicere. Maior . ẽ.
pat᷑ filio: & p̃cedit eũ tp̃re. Id.ẽ. maior . ẽ. silio pat̾:¬
&e minor .ẽ. patre filiꝰ. & apatre in tẽpore p̃ceditur.
Et sic disputant. Si natus. ẽ: ĩtiq erat. pat̾ ante quã
filiꝰ illi. eẽs nat̾. Attendite. Adsit nobis adiuuanti¬
tib mationib ur̃is. & pia intentione excips cupien¬
tib  qđ ipse donauerit. qđ ipss suggesserit. Adsic
fr̃s ante dico. Si non pocuero ego explicare: non ra¬
tionẽ putetis. sed hominẽ defecisse. Itaq uos hortor

Expanded text:
enim se avertit a lumine vero, id est, a Deo, jam caecus effienim se avertit a lumine vero, id est, a Deo, jam caecus effinativitate, natum tamen intelligamus a Deo. Putamusne possumus aliquo modo persuadere quibusdam infidelibus non abhorrere a vero, quod dicitur a nobis fide catholica, quae contraria est Arianis, a quibus Ecclesia Dei saepe tentata est, cum carnales homines id facilius accipiunt quod videre consueverunt? Ausi sunt enim quidam dicere, Major est Pater Filio, et praeore praeceditur. Et sic disputant: Si natus est, utique erat Pater antequam Filius illi esset natus. Attendite: adsit ipse nobis, adjuvantibus orationibus vestris, et pia intentione excipere cupientibus quod ipse donaverit, quod ipse suggesserit; adsit . Tamen, fratres, ante dico, si non potuero ego explicare, non rationem putetis, sed hominem defecisse. Itaque vos hortor
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ : Sufficit ut attingat si purus. ẽ. oculus.
Si aut̃ attingit tactu quodã in corpareo & spi¬
ritali atangit. Non tam̃ cõp̾hendit &e hoc: si
purus . ẽ. Et fit beatus homo contugendo cor¬
de illud qđ semꝑ beatũ manet. Et̃ .c̃. illud
ipsa beatitudo ꝑpetua. Et unde sit homo u¬
iiis uita ꝑ petua unde sit homo sapiens. sapi¬
entia ꝑfecta. Ende sit homo illumi natus. lum̃
sempit̃iũ .Ẽ. Et uide quẽ ad modũ tu contin¬
gendo efficeris quod non eras: non illud quod
contingis facis. t̾̃. qđ non erat. Hoc dico ds̃ non
crescit ex cognitors: sed cognitor ex cognitione dĩ.
diximꝰ p̃ciũ nos dare quodã mͦ. Non enĩ unde auge¬
atͣ illi damꝰ. qui & te lapso utteger. ẽ: & te redeuute
unteger manet. Paratus uideri ut beatisicet conuer¬
sos: & au̾sos puniat cęcitats. Yindicat enĩ. pͥmo in
anima au̾sa ase: exordiũ pęnarũ ipsa cęcitate. Qui

Expanded text:
Deum? Sufficit ut attingat, si purus est oculus. Deum? Sufficit ut attingat, si purus est oculus. Si autem attingit, tactu quodam attingit incorporeo et spirituali, non tamen comprehendit; et hoc, si purus est. Et homo fit beatus contingendo corde illud quod semper beatum manet: et est illud ipsa beatitudo perpetua, et unde fit homo vivus, vita perpetua; unde fit homo sapiens, sapientia perfecta; unde homo fit illuminatus, lumen sempiternum est. Et vide quemadmodum tu contingendo efficeris quod non eras, non illud quod contingis facis esse quod non erat. Hoc dico, Deus non crescit ex cognitore, sed cognitor ex cognitione Dei. diximus pretium nos dare quodam modo. Non enim unde augeatur, illi damus, qui et te lapso integer est, et te redeunte integer manet, paratus videri ut beatificet conversos, et aversos puniat caecitate. Vindicat enim primo in anima aversa a se, exordio poenarum, ipsa caecitate. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
pus uidendũ .ẽ. Sed & si corpus oculo cõp̃henđẽ
te putas: om̃ino non potes. Quicqͥd eni aspicis
nou totũ aspicis. Cuiꝰ hominis faciẽ iudes: Aor sũ
non uides eo tẽpore. quo facis᷑ iudes. Quando. do¬
sũ uides: eo tẽpore faciẽ non uides. Nonsic gͦ ui¬
des: ut cõphendas. Sed quando aspicis aliam
partẽ quã non uideras.  nisi memoria tecũ facia
ut memineris te uidisse unde recedis. Numꝗ
te diceres aliquid uł in suꝑsicis comp̃hendisse.
Traccas qđ uides. uersas huc atq illuc: uł ipse cir¬
cuis ut totũ uideas. Uno gͦ aspectu totũ uidere
non potes: &e quã diu̾sas ut uideas partes uides.
Et. contexendo quia iudisti alias partes uideris
totũ inspicere. Non aut̾ hic oculorũ uisus sed
memoris uiuacitas intelligit᷑. Quid gͦ de illo
uerbo fr̃s dici potest: Ecce de corporib dicimꝰ.
subiacentib oculis nr̃is: non illa possunt conp̃¬
hendi aspectu. Quis ͦ oculus cordis cõp̃hendit.

Expanded text:
 videndum est. Sed corpus oculo comprehendere te putas? Omnino non potes. Quidquid enim aspicis, non totum aspicis. Cujus hominis faciem vides, dorsum non vides eo tempore quo faciem vides: et quando dorsum vides, eo tempore faciem non vides. Non sic ergo vides, ut comprehendas: sed quando aspicis aliam partem, quam non videras, nisi memoria tecum faciat ut memineris te vidisse unde recedis, nunquam te dixeris aliquid vel in superficie comprehendisse. Tractas quod vides, versas huc atque illuc, vel ipse circuis ut totum videas. Uno ergo aspectu totum videre non potes. Et quamdiu versas ut videas, partes, vides: et contexendo quia vidisti alias partes, videris totum inspicere. Non autem hic oculorum visus, sed memoriae vivacitas intelligitur. Quid ergo de illo Verbo, fratres, dici potest? Ecce de corporibus dicimus subjacentibus oculis nostris, non illa possunt comprehendere aspectu: quis ergo oculus cordis comprehendit
Abbreviated transcription (Latin):
ipsã humilitatẽ iam mortuus. iam sepultꝰ. iani resur¬
rexit. iam ascendit in cęlũ. Ibi .c̃.&. sedet &. ad dex¬
terã patris. & lic. ẽ. egens in pauꝑib suis. Etiam
uidebitis cȩlũ aꝑtũ. & angłos dĩ ascendentes & des¬
cendentes ad filiũ hominis. Quesiuimꝰ quid ẽe̾t

Expanded text:
ultus, jam resurrexit, jam ascendit in coelum, ibi est et sedet ad dexteram Patris: et hic est egens in pauperibus suis. Etiam videbitis coelum apertum, et Angelos Dei ascendentes et descendentes ad Filium hominis . Quaesi
Abbreviated transcription (Latin):
fieret : suscipiens carnẽ. non mutatũ in carns. Ma¬
nens & assumens. Manens qđ erat: assumens qđ ñ
erat. Hoc gͦ qd nobis p̃stiat: ceiam piscina illa sig¬
nificat. Breuit᷑ dico. Aqua illa: iudaicus popłs
erat. Quinq porticus: lex. Quinq enĩ libros scripfa
mor ses. Ergo aqua quinq porticib cingebat᷑: sic̃
ille popłs lege cohbebat᷑. A quȩ ꝑturbatio in illo
popło .ẽ. dñi passio. Qui descendebat: sanabatur.
Non nͥ unus: quia ipsa .ẽ. unitas. Quib cũq ista dis¬
plicet. xp̃i passio: suꝑbi sunt. Nolunt descenders

Expanded text:
fieret, suscipiens carnem, non mutatum in carnem; mafieret, suscipiens carnem, non mutatum in carnem; manens et assumens, manens quod erat, assumens quod non erat: hoc ergo quod nobis praestitit, etiam piscina illa significat. CAPUT erat; quinque porticus, Lex. Quinque enim libros scripsit Moyses. Ergo aqua quinque porticibus cingebatur, sicut ille populus Lege coercebatur. Aquae perturbatio, in illo populo est Domini passio. Qui descendebat sanabatur, nonnisi unus: quia ipsa est unitas. Quibuscumque ista displicet Christi passio, superbi sunt: nolunt descendere,
Abbreviated transcription (Latin):
tio uitȩ huiꝰ. de qua nobis prestat auxiliũ. Cui di¬
cimꝰ. Da nobis auxiliũ de tribulatione. Tota quipos
ista uita. intelligentib tribulatio. s̃. Sunt enim
duo tortores animȩ : non simul torquentes. scd
crutiatu alt̃nantes. Horũ ducaũ tortorũ nomina
sunt timor & dolor. Quando tͥ bene.ẽ. times. quan-¬
do male. c̃. doles. Scl̃i huiꝰ quẽ non decipit ꝓsperi¬
tas. non frangit adu̾sitas. Tumendã . ẽ. in hocͦ fęno.
& indieb feni uia tutior: uerbũ dĩ. Cum. enĩ dic¬
tũ. eẽt. om̃is caro fęnũ. & om̃is honor. carnis ut flos
fęni fęnũ aruit. flos decidit. Quasi queramꝰ quȩ fȩuo
bũ caro factũ. c̃: & habitauit in nobis. Uerbũ enĩ dñi
tibi dicat. Noli respuere ꝓmissũ meũ: qͣuia non
respui fęnũ tuũ. Hoc gͦ. e. quod nobis prestitit uer¬
bũ dm̃: ut ad ipsũ nos teneremꝰ. ne cum flore feni nos¬
transiremꝰ. Hoc gͦ qđ nobis presticit ut uerbũ caro

Expanded text:
tio vitae hujus, de qua nobis praestat auxilium, cui diximus: Da nobis auxilium de tribulatione . Tota quippe ista vita intelligentibus tribulatio est. Sunt enim duo tortores animae, non simul torquentes, sed cruciatum alternantes. Horum duorum tortorum nomina sunt, timor et dolor. Quando tibi bene est, times: quando male est, doles. Saeculi hujus quem non decipit prosperitas, non frangit adversitas? Tenenda est in hoc feno et in diebus feni via tutior, Verbum Dei. Cum enim dictum esset, Omnis caro fenum, et omnis honor carnis ut flos feni; fenum aruit, flos decidit: quasi nos quaeramus, Quae feno bum caro factum est, et habitavit in nobis . Verbum enim Domini tibi dicit: Noli respuere promissum meum, quia non respui fenum tuum. Hoc ergo quod nobis praestitit Verbum Domini, ut ad ipsum nos teneremus, ne cum flore feni transiremus: hoc ergo quod nobis praestitit, ut Verbum caro
Abbreviated transcription (Latin):
lapidib facere. panes sed non fecit ut uolũ-¬
non iuincit᷑ nͥ contepnat᷑. Et cum uicisset di¬
abolũ tep̃tatorẽ : uener᷑ angłi o&c ministribant
ci. Qui gͦ tantũ poteras. quaro illud nonfecit & hoc
fecit: Lege. immo recole. qđ mͦ audisti. quando fecit
hoc. id .ẽ. de aqua unũ. Quid addidit ȩuangelista:
Et crediderunt meũ discipłi eiꝰ. Numquid diabolus

Expanded text:
acere de lapide panem: sed non fecit, ut volunacere de lapide panem: sed non fecit, ut volunnon vincitur, nisi contemnatur. Et cum vicisset diabolum tentatorem, venerunt Angeli, et ministrabant ei . Qui ergo tantum poterat, quare illud non fecit, et hoc fecit? Lege, imo recole, quod modo audisti, quando fecit hoc, id est, de aqua vinum: quid addidit Evangelista? Et crediderunt in eum discipuli ejus. Numquid tunc diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
pma mulier ꝑ quã uenit peccatũ de uiro sine
temana sic uir ꝑ quẽ delecũ .t̃. peccatũ de fȩnu¬
na sinẽ uiro. Per illũ sumł ꝑ hinc surgimꝰ. Ec
quia in ipsis fecit nuptiis : De aqua uinũ.
Quia potentius. Qui poterat talia facere: dignatꝰ
ẽ. indigere. Quifecit de aqua uinũ : potuit
facere e de lapidib panẽ. Ead̃ potentia erat.
Sedđ tunc diabolus tẽpͥtauit: idõ xp̃s non fecit.
dignatus .ẽ. quia a hoc ad humilitatẽ ꝑtininit.
Osuriuit pais: sicut defecit uia. sicut uulnerata
eͣ sauitas sicut mortua . c̃. uita. Cuni gͦ csuri¬
ret sicut nostis: ait illi tẽptator. Si filĩ dĩ es
dic lapidib islis ut panes fiant. Et respon¬
deus tentatori docens te respondẽ temptatori.
ad hoc eñ pugnat. imꝑator. ut milites dis¬
cant᷑. quia respondio: Non in solo pane
uuut homo: sed m om̃i uerbo dĩ. Et non fecit
de. lapi dib panes: qui utiq sic potuit. facere.
sicut de aqua uinũ. Eiisd enĩ potentia. ẽ. de¬

Expanded text:
r quam venit peccatum, de viro sine femina: sic vir, per quem deletum est peccatum, de femina sine viro. Per illum ruimus, per hunc surgimus. Et quid in ipsis nuptiis fecit? De aqua vinum. Quid potentius? Qui poterat talia facere, dignatus est indigere. Qui fecit de aqua vinum, potuit facere et de lapidibus panem. Eadem potentia erat: sed tunc diabolus tentavit, ideo Christus non fecit. dignatus est, quia et hoc ad humilitatem pertinuit. Esurivit panis, sicut defecit via, sicut vulnerata est sanitas, sicut mortua est vita. Cum ergo esuriret, ut nostis, ait illi tentator: Si Filius Dei es, dic lapidibus istis ut panes fiant. Et respondit tentatori, docens te respondere tentatori. Ad hoc enim pugnat imperator, ut milites discant. Quid respondit? Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei. Et non fecit de lapidibus panes, qui utique sic potuit facere, sicut de aqua vinum. Ejusdem enim potentiae est f
Abbreviated transcription (Latin):
cc ꝑ demius: nec nos ꝑibimꝰ. Fac nos beatos dote:
quia beat᷑ popls. cuĩ.ẽ. dñs as̃ ipsiꝰ. Nec irascit᷑:
sumus. & hereditas nr̃a .c̃. quia & colimꝰ eũ: de colit
nos. Nulla .s̃. iuria illi: qma colit nos. Quia si
colunꝰ illũ ut dñm nr̃ur: ille colit nos ut aqgrũ suũ.
Et ut sciatis quia colit nos: audite eũ quẽ miste nob̾.
Ego sum inquit uitis: uos palmites. pat̾ m̃s agricola
Ergo colit nos. Sed si fructũ reddamꝰ: parat horreñ.
Si aut̃ sub tanco cultors stirpes. es̾ uoluerimꝰ. & pro
frum̃to spinas ꝓculerimꝰ : nolo dicere qđ sequitur.

Expanded text:
te perdemus, nec nos peribimus. Fac nos beatos de te, te perdemus, nec nos peribimus. Fac nos beatos de te, quia Beatus populus, cujus est Dominus Deus ipsius. Nec irascitur sumus, et haereditas nostra est: quia et colimus eum, et colit nos. Nulla est injuria illi quia colit nos. Quia si nos colimus illum ut Deum nostrum, ille colit nos ut agrum suum. Et ut sciatis quia colit nos, audite eum quem misit nobis: Ego sum, inquit, vitis, vos estis palmites, Pater meus agricola est . Ergo colit nos. Sed si fructum reddamus, parat horreum. Si autem sub tanto cultore steriles esse voluerimus, et pro frumento spinas protulerimus: nolo dicere
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ .ẽ. illud pecus. Beatus.c̃. cuiꝰ . ẽ. ille seriuis. Beat̾.¬
.s̃: cuiꝰ ẽ. illa familia. Tolle uanitatẽ: si uis audi¬
re ueritatẽ. Beatus. ẽ. cuiꝰ . ẽ. dñs ds ipsius. Non enĩ
cuiꝰ .ẽ. fundus iste. beatus: sed cuiꝰ ẽ. ille ds. Sed ut
aptissims beatitudinẽ rerũ anniunties: dicis quod
beatũ te fecit fundus tuus. Quars : Quia indo uiiuis.
N am quando laudas ꝑ magno fundũ cuũ: hoc dicis.
Ipse me pascit: inde uiuo. Attends unde uiuas. Ii¬
le .c̃. unde uius: cindicis apud te .c̃. fons uite. He¬
atus popłs: cuiꝰ .G̃. dñs ds̃ ipsiꝰ. O dñe dĩ m̃s. o dñs
ds̃ ntͣ. ut ueniamꝰ ad ce : fac nos beatos de te. Nolu¬
nus de auro neq de argento: nec ds fundis. Nolu¬
mus de t̾renis istis & uanissimis & caducis uits tran¬
sitoriis. Non loquat᷑ os nr̃m uanitatẽ. fac nos beatos
de te : quia non ꝑdẽmus ts. cum tenuerimꝰ ce. Nec

Expanded text:
cujus est illud pecus, beatus cujus est ille servus, beatcujus est illud pecus, beatus cujus est ille servus, beatus cujus est illa familia. Tolle vanitatem, si vis audire veritatem. Beatus est, cujus est Dominus Deus ipsius. Non enim cujus est fundus iste, beatus est: sed cujus est ille Deus. Sed ut apertissime beatitudinem rerum annunties, dicis quod beatum te fecit fundus tuus. Quare? Quia inde vivis. Nam quando laudas pro magno fundum tuum, hoc dicis: Ipse me pascit, inde vivo. Attende unde vivas. Ille est unde vivis, cui dicis: Apud te est fons vitae . Beatus populus cnoster, ut veniamus ad te, fac nos beatos de te. Nolumus de auro, neque de argento, nec de fundis: nolumus de terrenis istis, et vanissimis, et caducae vitae transitoriis. Non loquatur os nostrum vanitatem. Fac nos beatos de te, quia non perdemus te. Cum tenuerimus te, nec
Abbreviated transcription (Latin):
quia illi filii aliem. quia illi quorũ os locutum .G̃.
uanitatẽ. dixerunt beatũ. es̃. popłm cui hec sunt:
Tu quid dicis. False sunt istȩ diuitis. Da mͥ ueras.
Rep̃hendis ista: ostende qł laudas. Uis ut contẽpnani
hoc: Ostende quod p̃ferani. Dicat. ipse psalmꝰ. Qui
eni dixit. beatũ dixerunt popłm cui hȩs suns: tale
nobis dat responsũ. quasi diceremꝰ illi. id .ẽ. ipsi ps¬
beati erimꝰ: Quia qui locuti sunt: ĩpsi de se ipsis re¬
cipient. Homines cnũ diuitias habentes: beatos esse
dixerunt. Tu quid dicis: Respondet quasi sic in¬
terrogatus. & dicit. Illi dicunt diuites beatos: ego
diuitias. Fac amicos de mãmona inquitatis: &t eris.
beatus popłs cuiꝰ . ẽ. dñs ds ipsus. Aliquando transi¬
mus uiã : & uidemꝰ amenissimos & uberes sundos: &̃
dicimuis. Cuiꝰ.ẽ. ille fundus: Asserit. Illius. Et nos
dicimꝰ  beatus homo. Panitatẽ loquin̾i. Beacus cuiꝰ
.c̃. illa domus. Beacus .ẽ. cuiꝰ .ẽ. illo fundus. Beatus. Ẽ.¬

Expanded text:
Quia illi filii alieni, quia illi quorum os locutum est vanitatem, dixerunt beatum esse populum cui haec sunt; tu quid dicis? Falsae sunt istae divitiae, da mihi veras. Reprehendis ista, ostende quod laudas. Vis ut contemnam hoc, ostende quod praeferam. Dicat ipse Psalmus. Qui enim dixit, Beatum dixerunt populum cui haec sunt; tale nobis dat responsum, quasi diceremus illi, id est, ipsi Psbeati erimus? Quia qui locuti sunt, ipsi de se ipsis recipient. Homines enim divitias habentes beatos esse dixerunt. Tu quid dicis? CAPUT VI. Respondet quasi sic interrogatus, et dicit, Illi dicunt divites beatos: ego i veras divitias, fac amicos de mammona iniquitatis, et eris beatus populus, cujus est Dominus Deus ipsius. Aliquando transimus viam, et videmus amoenissimos et uberes fundos, et dicimus: Cujus est ille fundus? Asseritur illius: et nos dicimus, Beatus homo: vanitatem loquimur. Beatus cujus est illa domus, beatus cujus est ille fundus, beatus
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ dĩ ex co. e. non cepisse ex quo noncępit genera¬
cor. Ecce fortasse fr̃s inuenimꝰ aliquid in creatura
qđ de alia re nascit᷑. Et tam̃ ex eo tempore. ẽẽ. inci¬
piat. ex quo cȩpit illud unde nascit᷑. Hoc ex eo ex qͦ
illud cȩpit. illud ex eo ex quo illud non cȩpit. Hoc gͦ

Expanded text:
Filium Dei ex eo esse non coepisse, ex quo non coepit generaFilium Dei ex eo esse non coepisse, ex quo non coepit generator. Ecce fortasse, fratres, invenimus aliquid in creatura, quod de alia re nascatur, et tamen ex eo tempore esse incipiat, ex quo coepit aliud, unde nascitur. Hoc ex eo, ex quo illud coepit, illud ex eo, ex quo illud non coepit. Hoc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
in ęt̾nitate stabilitas.ẽ : in tempore uarietas. in et̾ni¬
tate om̃ia stant. in tpr alia accedunt. alia succedunt:
potes inuenire minorẽ filiũ. in uarietate temporis
succedentẽ patri. quia etiã patri suo ipse successit.
non ȩcno patri temporalis. Quid gͦ possumꝰ fr̃s meiin
creatura muenirȩ coȩt̾nũ. quando in ceatura nichil
inuenimꝰ ȩt̃num: Inueni ęt̾iuĩ pacrẽ in creatura: &
inuenio coȩt̾nũ filiũ. Si aut̃ non inuenis ȩc̾nũ filiũ
&e iuncunt se in tẽpore. sufficit ut ad similitudine᷑
inueniam cocũ. A liud .ẽ. enĩ coȩc̾nũ: aliud coȩuũ.
Coeuos cotidis dicimꝰ eos qui eamdẽ habent m̃suram
cȩpisse. et̃. quos dicimꝰ coeuos. Si potuerimꝰ inuenirs
coeuũ qđ nascit᷑ ei a quo nascit᷑. Si possunt inueniri
coeua: dduo. ꝗenerans & generatꝰ. Hic inuenimꝰ co ęua
ibi intelligamꝰ. coȩc̃na. Si hic inuenero genitũ ex eo¬
ẽ̃. cepisse. ex quo cȩpit generator: intelligimꝰ cerce

Expanded text:
in aeternitate stabilitas est, in tempore autem varietas; in aeternitate omnia stant, in tempore alia accedunt, alia succedunt: potes invenire minorem filium in varietate temporis succedentem patri, quia etiam patri suo ipse successit non aeterno patri temporalis. Quid ergo possumus, fratres mei, in creatura invenire coaeternum, quando in creatura nihil invenimus aeternum? Inveni aeternum patrem in creatura, et invenio coaeternum filium. Si autem non invenis aeternum, et vincunt se in tempore; sufficit ut ad similitudinem inveniamus coaevum. Aliud est enim coaeternum, aliud coaevum. Coaevos quotidie dicimus eos qui eamdem habent mensuram episse, quos dicimus coaevos. Si potuerimus invenire coaevum quod nascitur ei a quo nascitur; si possunt inveniri coaeva duo generans et generatus: hic invenimus coaeva, ibi intelligamus coesse coepisse, ex quo coepit generator intelligimus certe
Abbreviated transcription (Latin):
Uobis non tollo. locũ uobis ostendo. Inmo sequantur
om̃s eũ : qui nouit ubi sit. qđ querimꝰ. Sic & nunc qr
desideratis uitã . & dies bonos non uobis possumus
dicere. Nolite desidars uitã & dies bonos. Sed illud
dicimꝰ. Nolite hoc querere in hoc sdo. uitã &e dies bo¬
nos ubi. ẽs̃. boni non possunt. Nonne uita ipsa mora
similis. ẽ: Dies aut̃ ipsi ꝓꝑantes trauseunt: quia ho¬
diernus dies hesternũ exclusit. Crastiuꝰ idõ nascitur:
ut excludat ho diernũ. Ipsi dies non stant. tu quare
cum illis ius stare: Desidium gͦ ur̃m quod uultis
uitã & dies bonos non solũ non repͥmo. sed eciam
uchem̃tius accendo. Prasus querite uitã: querite dies
bonos. Sed ubi possunt inueniri: ĩbi querant᷑. Uultis
boni. e ubisit uita: A udice non amo: sed mecũ simul.
A it enĩ nobis quidã. Uenite silii: audite me. Et concur¬
ramꝰ & stemꝰ : & aures erigamꝰ. &e corde intelligamus

Expanded text:
vobis non tollo, locum vobis ostendo: imo sequamur vobis non tollo, locum vobis ostendo: imo sequamur omnes eum qui novit ubi sit quod quaerimus. Sic et nunc, quia desideratis vitam et dies bonos, non possumus vobis dicere, Nolite desiderare vitam et dies bonos: sed illud dicimus, Nolite hic quaerere in hoc saeculo vitam et dies bonos, ubi boni esse non possunt. Nonne vita ipsa morti similis est? Dies autem ipsi properantes transeunt; quia hodiernus dies hesternum exclusit: crastinus ideo nascitur, ut excludat hodiernum. Ipsi dies non stant: tu quare cum illis vis stare? Desiderium ergo vestrum, quo vultis vitam et dies bonos, non solum non reprimo, sed etiam vehementius accendo. Prorsus quaerite vitam, quaerite dies bonos: sed ubi possunt inveniri, ibi quaerantur. CAPUT boni, et ubi sit vita? Audite non a me, sed mecum simul. Ait enim nobis quidam: Venite, filii, audite me. Et concurramus, et stemus, et aures arrigamus, et corde intelligamus
Abbreviated transcription (Latin):
querant. & dies bouos. ꝑro desidĩo ipsorũ int̾roga¬
ut: tanquã sibi de om̃ium corde respondẽt᷑. ego uo¬
lo. Sic dixit. Quis . G̃. homo qui uult. uitã. & diligit
uiders diesbonos. Quẽ ad modũ eciã ista hora qua
uobis loquor. cũ audistis me dixisse. quis.ẽ. homo
qui uulo uitã . & diligis dies uidc bonos. om̃s respon¬
distis in corde ur̃o. Ego. Nam &e ego qui uobiscum
loquor iutã uolo & dies bonos. Quod quer̾itis uos
hos quero & ego. Quomͦ si thesauru nobis om̃ib ns
cessarui eẽt. & ego ad aurũ una uobiscũ ꝑuenirs
uolens. & ce̾t alicubi ii agro ur̃o. in loco ur̃e potesta¬
tis subdito. & uiderẽ uos querentes aurũ &e dicerem
uobis. quid queritis respoudetis mͥ. aurũ. Et ego
uobis dicerẽ. Aurũ queritis: & ego aurũ quero. Qđ
queritis : & ego quero. Sed non ibi queritis ubi possu¬
mus inuenire. Ergo audite me: ubi possumꝰ inuenire

Expanded text:
quaererent, et dies bonos. Pro desiderio ipsorum interrogaquaererent, et dies bonos. Pro desiderio ipsorum interrogavit, tanquam sibi de omnium corde responderetur, Ego volo: sic dixit, Quis est homo qui vult vitam, et diligit videre dies bonos? Quemadmodum etiam ista hora, qua vobis loquor cum audistis me dixisse, Quid est homo qui vult vitam, et diligit videre dies bonos? omnes respondistis in corde vestro, Ego. Nam et ego qui vobiscum loquor, vitam volo et dies bonos: quod quaeritis vos, hoc quaernecessarium, et ego ad aurum una vobiscum pervenire volens, et esset alicubi in agro vestro, in loco vestrae potestati subdito, et viderem vos quaerentes aurum, et dicerem vobis, Quid quaeritis? responderetis mihi, Aurum. Et ego vobis dicerem, Aurum quaeritis, et ego aurum quaero: quod quaeritis, et ego quaero; sed non ibi quaeritis ubi possimus invenire. Ergo audite me, ubi possimus invenire:
Abbreviated transcription (Latin):
hominib querit᷑. quanta diligentia. quanto labare
quanta cura. quanta uigilantia. quanto ops. que¬
riuit homuics ut hic dii uiuant &e senescart. Ipsił
aut᷑ dii uruere quid .c̃. nͥ ad sinẽ currerȩ Habuisti
hesternũ dic̃. habers uis &e crastinũ dic̃. Sed cum
isle transierit &e crastinius: uimꝰ illũ habes.Idõ oꝑ¬
tas ut lucescat dies: ut ꝓpinquet tͥ quo tu non ius
ꝑuenire. Exibes aliqua sollemnutatẽ amicis tius:
audis ibi abene optantib. Dicit tͥ. multos amios ui¬
uas. & ueniat qđ illi dixerinnt. Quid: Ut ueniaut
auni &e anni. ce non ius ut ueniat sius amiorum.
Studia tua contraria sunt. Ambulare uis & ꝑue
hominib. ut cotidianis. magnis. ꝑpetuisq labo¬
rib cupiant ut tarde moriant᷑ quanta cura
agendũ. ẽ. ut numq moriant᷑. Inde uemo uult
ꝑueniat ubi inuenunit᷑. Idõ ammionet eadẽ scrip¬
tura & dicit. Quis .ẽ. homo qui uult uitã. & diligit
quid illi respondet᷑. scieus quod om̃s homines uiã

Expanded text:
hominibus? Quanta diligentia, quanto labore, quanta cura, quanta vigilantia, quanto opere quaerunt homines ut diu hic vivant et senescant? Ipsum autem diu vivere quid est, nisi ad finem diem, habere vis et crastinum diem. Sed cum iste transierit et crastinus, minus illum habes. Ideo optas ut lucescat dies, ut propinquet tibi quo tu non vis pervenire. Exhibes aliquam solemnitatem amicis tuis, audis ibi a bene optantibus dici tibi, Multos annos vivas: vis ut veniat quod illi dixerunt. Quid? Ut veniant anni et anni, et non vis veniat finis annorum? Studia tua contraria sunt: ambulare vis, et pehominibus, ut quotidianis, magnis perpetuisque laboribus cupiant, ut tardius moriantur; quanta cura agendum est, ut nunquam moriantur? Inde nemo vult perveniat ubi inveniuntur. Ideo admonet eadem Scriptura, et dicit: Quis est homo qui vult vitam, et diligit quod omnes homines vitam
Abbreviated transcription (Latin):
euerentissima in aurib nr̃is sonuit euangłica add¬
lectio : & ad cognoscendũ quid sibi uellent
quȩ lecta sunt fecit atrentos. Hoc de me
expectari arbitror. Noc me ꝓ uirib exposi¬
turũ : dño ad uiuanto polliceor. Procul du¬
bio enĩ non frustra siebant illa miracu¬
la: ce aliquid nobis ꝓ ęt̃na salute sigurabant. Nam
salus corporis quȩ reddita . ẽ. homini. quanti tempo
.ẽ. inquit ad modicũ apparens. demceps ext̃minabit᷑.
Qđ.gͦ. illiꝰ hominis corpori ad tempꝰ reddita . ẽ. sanitas
reddita .t̃. non nulla in rempois dirnitas. Non itaq
ꝓ magno illud habendũ. ẽ. Uana salus hominis. Et
illud recolite fr̃s. illud ꝓpheticũ. & ęuangłicũ. qđ
in euangłio legit᷑. hoc .c̾. testimonuĩ. Omis caro fenũ :

Expanded text:
ecentissima in auribus nostris sonuit evangelica lectio, et ad cognoscendum quid sibi vellent quae lecta sunt, fecit attentos. Hoc de me exspectari arbitror, hoc me pro viribus expositurum, Domino adjuvante, polliceor. Procul dubio enim non frustra fiebant illa miracula, et aliquid nobis pro aeterna salute figurabant. Nam salus corporis quae reddita est homini, quanti tempor Vapor est, inquit, ad modicum apparens; deinceps exterminabitur . Quod ergo illius hominis corpori ad tempus reddita est sanitas, reddita est nonnulla vapori diuturnitas. Non itaque pro magno illud habendum est: Vana salus hominis . Et illud recolite, fratres, illud propheticum et evangelicum, quia in Evangelio legitur hoc testimonium: Omnis caro fenum,
Abbreviated transcription (Latin):
quando at honimi ut humulie se: dedignatur.
Et ua uelino homines uindicari. quando ledunt̃
suobia facit᷑. qm humiliari dedignant᷑. Uin di¬
cari uolunt: quasi pena cuiq ꝓdec possit alie¬
car. uut e iniuria passus uindicari iułt. De¬

Expanded text:
quando dicitur homini ut humiliet se, dedignatur: et ut velint homines vindicari quando laeduntur, superbia facit. Cum humiliari dedignantur, vindicari volunt: quasi poena cuique prodesse possit aliena. Laesus et injuriam passus, vindicam vult
Abbreviated transcription (Latin):
intellectoris. sit nunc officiũ qualiscinq
expositoris. Ut non ea quȩ uultis faciatis. Atten¬
dite sci quicũq pugnatis. p̃liantib loquor
Intelligunt qui pugnant: non me intelligit
qui non pugnat. Nam qui pugnat. non dico
intelligit ns sed p̃uenit ms. Quid uuls homo
castus  Et nulla om̃mo surgat in nenbris eus
concupiscenta adũsarĩa castitati. Facẽ uult sed
nonduĩ ht̃. Quando enĩ ad illud uentũ fuerit.
ubi nulla om̃ino exsirgat concupisceñtia adũ¬
sanda. nullus erit hostis cum quo luctem᷑ nec ex¬
pectat᷑ ibi uictoria. quia hoste. iam uicto trumi¬
phat᷑. Audi ipsã uictoriã ipso apło dicente.¬

Expanded text:
intellectoris. Sit nunc officium qualiscumque expositoris. Ut non ea quae vultis, faciatis. Attendite, sancti quicumque pugnatis. Praeliantibus loquor. Intelligunt qui pugnant: non me intelligit qui non pugnat. Nam qui pugnat, non dico intelligit me, sed praevenit me. Quid vult homo castus? Ut nulla omnino surgat in membris ejus concupiscentia adversaria castitati. Pacem vult, sed nondum habet. Quando enim ad illud ventum fuerit, ubi nulla omnino exsurgat concupiscentia adversanda, nullus erit hostis cum quo luctemur; nec exspectatur ibi victoria, quia de hoste jam victo triumphatur. Audi ipsam victoriam, ipso Apo
Abbreviated transcription (Latin):
dit: quia unigenitũ filũ suũ ꝓ nobis hominẽ faccũ.
&e mortiuĩ a mortuis suscitauit. Idõ enĩ dñs nr̃ iłis¬
xp̃s nasci ex honimis id .c̃. ex maria uirgine .G̃. dig¬
natus. & a uideis crucisigi. & dic t̾cia resurgers
ut nos tali exemplo anmati resurrections̃ a mar¬
tius certissime crederemꝰ. Quã qui non credit su¬
turam: nec hoc quidẽ credit qđ xp̃s resurrexit a
mortius. Qui aut̃ dnm iħm resurrexisse a mortuis
confitet᷑ : nec de sua poterit dubitare. Abstinees
gͦ uos ab om̃i oꝑs malo. ab inimiticiis. ab ebrictato
a fornications. a furta. a ꝑuirio. a falso testimo¬
nio. a deatione: quia hȩc om̃ia odit ds. & eos
qui ista faciunt. puniet insuturo. Estote aut̃
bengni. misericordes. inuicc̃ honorẽ habentes.
& ea semꝑ oꝑantes. quȩ in scͥis suis diligit deus
ut. possitis cum sc̾is eiꝰ ad et̃nam & in mortalem

Expanded text:
dit; quia unigenitum Filium suum pro nobis hominem factum dit; quia unigenitum Filium suum pro nobis hominem factum et mortuum a mortuis suscitavit. Ideo enim Dominus s nasci ex homine, id est, ex Maria virgine, est dignatus, et a Judaeis crucifigi, et die tertia resurgere; ut nos tali exemplo animati, resurrectionem ex mortuis certissime crederemus: quam qui non credit futuram, nec hoc quidem credit, quod Christus resurrexerit à mortuis. Qui autem Dominum Jesum resurrexisse a mortuis confitetur, nec de sua poterit dubitare. Abstinete ergo vos ab omni opere malo, ab inimicitiis, ab ebrietate, a fornicatione, a furto, a perjurio, a falso testimonio, detractione: quia haec omnia odit Deus, et eos qui ista faciunt, puniet in futuro. Estote autem benigni, misericordes, invicem honorem habentes, et ea semper operantes, quae in sanctis suis diligit Deus, ut possitis cum sanctis ejus ad aeternam et immortalem
Abbreviated transcription (Latin):
.G̃. &e ea ex nichuilo condidit. secreta sua uirtute
ꝓducit. Hinc iam ad campos & prata respicie.
quȩ estatt transacca herbis suis spoliant᷑ ac florib.
&. nuda remanent ipsa spaua terrariĩ. Sed t̾m
uixit &̧ moritur : rursus reuiuscit ex semine
o homo incredule. idõ credimꝰ sitt̾m. ut arbores &
herbȩ & omĩa reiuiscant: quia illa iam facta
cognoscim᷑. Inde aut̃ cognoscere possumꝰ quia mor¬
tui resurgunt. cum adhuo ex morcuis nemo resur¬
rexerit : Quisquis hoc dicis uł cogitas: audi pati¬
dubitares. Tam̃ quomͦ potes dubitare. quia nos
sumꝰ resurrecturi amortius. cũ hoc ꝓmittat ds qui
nescit aliquando ñari. qui &e potest facere quic¬
quid uult. quia omp̃s.ẽ. & implet̃ om̃ia quę
ꝓmittit. quia uerar.G̃. & nĩdaciũ in eo non est:
Et dedit nobif pius & misericors ds̃ uircutis sus pignꝰ.
&e grandi testimonio spẽ resurrectionis nobis osten¬

Expanded text:
tens est, et ea ex nihilo condidit, secreta sua virtute tens est, et ea ex nihilo condidit, secreta sua virtute producit? Hinc jam ad campos et prata respicite, quae aestate transacta herbis suis spoliantur ac floribus, et nuda remanent ipsa spatia terrarum; sed itervixit et moritur, rursus reviviscit ex semine:o homo incredule, Ideo credimus futurum ut arbores, et herbae et omnia reviviscant, quia illa jam facta cognoscimus; unde autem cognoscere possumus quia mortui resurgunt, cum adhuc a mortuis nemo surrexerit? Quisquis hoc dicis vel cogitas, audi patidubitares. Tamen quomodo potes dubitare, quia nos sumus resurrecturi a mortuis; cum hoc promittat Deus, qui nescit aliquando mentiri, qui et potest facere quidquid vult, quia omnipotens est; et implet omnia quae promittit, quia verax est, et mendacium in eo non est? Et dedit nobis pius et misericors Dominus virtutis suae pignus, et grandi testimonio nobis spem resurrectionis osten
Abbreviated transcription (Latin):
tions dubitare : qui sennũ grana mortua. &
putresacta inuificat. ꝑ quȩ in hoc scło uiuas.⁊ mul¬
comagis te ipsũ resuscitabit. ut uuas in ęc̃nũ. qui
illa reparat quȩ tͥ sunt necessaria. Quomͦ de ip̃¬
sum non reparat. ꝓpt̾ quẽ e alia reparare dig
natus.G̃.Itaq si uellemꝰ considare quȩ in isto
scło uidem᷑ diuinȩ ad ministrationis oꝑa : signa sunt
futurdrũ. Toca gͦ mundi huiꝰ administratio: testi¬
momũ .c̃. resurrectionis futurs. Uidenꝰ certs hys¬
nus aduentu arbores spoliare pomis. iuidars fo¬
liis : sed eas rursus ueruo tempors spetiẽ resurres¬
tionis ex pͥ mere. Quȩ primũ quidẽ incipiunt
turgere in gammus. tunc ornari inflorib. uestiri
in folus. & post modũ pomis grauidari. Int̾rogo
te infidelis homo qui de resurrecuone dubitas.
ubi funt ista quȩ ds tempore quo disposuit ꝓdu¬
cunt᷑ . Dic mͥ ubi latitant ante quã ꝓ ducantur.
quȩ nus ꝗ quidẽ uident᷑. sed tam̃ di qui om̃ps¬

Expanded text:
tione dubitare. Qui grana seminum mortua, et putrefacta vivificat, per quae in hoc saeculo vivas; multo magis te ipsum resuscitabit, ut vivas in aeternum. Qui illa reparat, quae tibi sunt necessaria; quomodo te ipsum non reparat, propter quem et alia reparare digntur. Itaque si velimus considerare quae in isto saeculo videmus, divinae administrationis opera signa sunt futurorum. Tota ergo hujus mundi administratio testimonium est resurrectionis futurae. Videmus certe hiemis adventu arbores spoliari pomis, nudari foliis; sed eas rursus verno tempore speciem resurrectionis exprimere: quae primo quidem incipiunt turgere in gemmis, tum ornari in floribus, vestiri in foliis, et postmodum pomis gravari. Interrogo te, infidelis homo, qui de resurrectione dubitas: Ubi sunt ista, quae tempore quo Deus disposuit producuntur? Dic mihi, ubi latitant antequam producantur, quae nusquam quidem videntur; sed tamen Deus, qui omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
supplantauimꝰ iudeos  Sed supplantatores illorũ
dicim̃: quia nr̃i causa sunt supplantati. Nisi exes¬
cati ee̾nt. xp̃s non crucisigeret᷑. Si xp̃s non cruci¬
sigeret᷑. sanguis ille p̃ciosus non sundet. Si sanguis
ille non fundet᷑. orbis trarũ non redi meret᷑. Quia
gͦ nobis ꝓficit cecitas eorũ. idõ a minore fr̃s maicer
suꝑplantatꝰ . ẽ. &. appellatꝰ . ẽ. minor. supplantator.
de credet totus isrł. Non illi qui mͦ sunt : sed filii
ipsorũ. qui tunc erunt. Nam mͦ isti ꝑ uias suas am¬
bulantes. ibunt ad loca sua: transibunt ad dam¬
nationẽ ꝑpetuã. Onando aut̃ factus fuerit unus
popłs tocus: siet illud qđ canimꝰ. Saturabor dũ
manisestabit̾ gia cua. Dũ uenerit ꝓ missio quȩ nob̃

Expanded text:
supplantavimus Judaeos? Sed supplantatores dicimur illorum, quia nostri causa sunt supplantati. Nisi excaecati essent, Christus non crucifigeretur: si Christus non crucifigeretur sanguis ille pretiosus non funderetur: si sanguis ille non funderetur, orbis terrarum non redimeretur. Quia ergo nobis profuit caecitas illorum, ideo a minore fratre major supplantatus est, et appellatus est minor Supplantator. ne ipsorum qui tunc erunt. Nam modo isti per vias suas ambulantes ibunt ad loca sua, transibunt ad damnationem perpetuam. Quando autem factus fuerit unus totus populus, fiet illud quod canimus: Satiabor, dum ma
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. tenere linguã: Cohibe linguã tuã a malo. Noli
loqui m̃daciũ. noli loqui criminationes. noli loqui
calum nias. noli lo qui falsa testimonia. noli loqui
blasphemiat c̃ohubs linguã tuã a malo. Nide quomͦ
irasceris : si quis de it mals loquat᷑. Quomͦ irasceris
alt̃i quando de te mals loquit᷑: sic irascere tͥ quan¬
do de alto male lo queris. Labia tua ne lo quant᷑
dolũ. Qd .c̃. intus in corde tuo: hoc dicat᷑ foris. Non
aliud pectus tegat: & aliud lingua ꝓferat. Declina
a malo ce fac bonũ. Nam quomͦi dicturus sũ ei uesti
nudũ. qui adhuc uult spoliars uestitũ: Nam qui
p̃mit ciũs suũ.. quomͦ habet suscips peregrinum
Ergo ꝑ ordinc̃ prius dedina a malo & fac bonũ: prius
accinge lumbos. & tunc accende lucernã. Et cũ
hȩc scceris securus expecta uitã &e dies bonos. quere
pacẽ: & sequere eã. Et tunc bona fronte dices

Expanded text:
est tenere linguam? Cohibe linguam tuam a malo. Noli est tenere linguam? Cohibe linguam tuam a malo. Noli loqui mendacium, noli loqui criminationes, noli loqui calumnias, noli loqui falsa testimonia, noli loqui blasphemias: Cohibe linguam tuam a malo. Vide quomodo irasceris, si quis de te male loquatur. Quomodo irasceris alteri, quando de te male loquitur: sic irascere tibi, quando de altero male loqueris. Labia tua ne loquantur dolum. Quod est intus in corde tuo, hoc dicatur foris. Non aliud pectus tegat, et aliud lingua proferat. Declina a malo, et fac bonum. Nam quomodo dicturus sum ei, Vesti nudum, qui adhuc vult spoliare vestitum? Nam qui premit civem suum, quomodo habet suscipere peregrinum? Ergo per ordinem, prius declina a malo, et fac bonum: prius accinge lumbos tuos, et tunc accende lucernam. Et cum hoc feceris, securus exspecta vitam et dies bonos. Quaere pacem, et sequere eam: et tunc bona fronte dices
Abbreviated transcription (Latin):
&e uitã uis. cohibere linguã tuã a malo non uis: Et
labia tua ne loquant᷑ dolũ. Ad mercedẽ alacer: ad
opꝰ piger. Et cum oꝑanti reddit̾ merces: utinã in do¬
mo tua uł oꝑanti mercedẽ reddas. Namscio quia
non oꝑanti non reddis. Quars: Quia nichil oꝑanti
nichil debes. Et ds posuit mercedẽ. Quã merce¬
dem : Uitã & dies bonos. quã om̃s desidamꝰ: dt ad qͦs
dies o m̃s uenire conamͥ. Pmissã mercedẽ daturus . ẽ.
Quã mercedẽ : Uitã & dies bonos. Et qui sunt dies
mercedẽ ꝓposuit. In tanta ꝓposita mercede iuideamꝰ
quid sit. Iam enĩ mercede pollicitationis. & amore
mercedis accensi paremꝰ uissioni eiꝰ uires nr̃as. latera
lacertos. Quasi iussurus. ẽ. onera grandia nos porta¬
re. forte aliquid fodere. forte aliquã machinã crigo¬
re: Non tͥ iussit rẽ laboriosã : sed m̃brũ qđ utter
om̃ia m̃bra cito moues. ipsũ tͥ p̾cepit. Cohibe linguã
tuã amalo. Non .ẽ. labor erigere fabricã. & labor

Expanded text:
et vitam vis; cohibere linguam tuam a malo non vis, et labia tua ne loquantur dolum? Ad mercedem alacer, ad opus piger. Et cui non operanti redditur merces? Utinam in domo tua vel operanti mercedem reddas. Nam scio quia non operanti non reddis. Quare? Quia nihil operanti nihil debes. Et Deus proposuit mercedem. Quam mercedem? Vitam et dies bonos, quam omnes desideramus, et ad quos dies omnes venire conamur. Promissam mercedem daturus est. Quam mercedem? Vitam et dies bonos. Et qui sunt dies mercedem proposuit: in tanta proposita mercede, videamus quid jussit. Jam enim mercede tantae pollicitationis et amore mercedis accensi, paremus jussioni ejus vires nostras, latera, lacertos. Quasi jussurus est onera grandia nos portare, forte aliquid fodere, forte aliquam machinam erigere? Non tibi jussit rem laboriosam, sed membrum quod inter omnia membra cito moves, ipsum tibi praecepit cohibere: Cohibe linguam tuam a malo. Non est labor erigere fabricam; et labor
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ seruatẽ hoc quicquid de creatura potuim̃ colliqe¬
rȩ. aut sensu corporis. aut cogitatione animi menar¬
rabilit̾ transcendẽ creatorẽ. Sed si uis illũ m̃te con¬
tingere: purga ñtẽ. purga cor tuũ. mundũ fas
oculũ. unde illud quicquid. ẽ. possit attaingi. Mun¬
dũ fac oculũ cordis. Beati enĩ mundo corde: quia ipsi
dm̃ uidebunt. Non aut̃ mundato corde. quid pocuit
nuscricordĩ ꝓcurari aut donari ab eo. nͥ ut illud uer¬
bũ de quo tanta & tam multa diximꝰ. &e nichul dig¬
nũ diximꝰ. nͥ ut illud uerbũ ꝑ qđ facca sunt om̃ia¬
fieret qđ nos sum᷑. ut attingero possimꝰ illud qđ non
sumꝰ. Non enĩ ds̃ sumꝰ : sed possumꝰ ñte uł cordis acie
nitiore. uidere dm̃. Peccatis acies nr̃s atiritę. obtusȩ.
infirmitate. deiectȩ : cupiunt. uidẽ. Sed in spe sum̾¬

Expanded text:
tamen servate hoc, quidquid de creatura potuimus colligetamen servate hoc, quidquid de creatura potuimus colligere, aut sensu corporis, aut cogitatione animi, inenarrabiliter transcendere Creatorem. Sed vis illum mente contingere? Purga mentem, purga cor tuum. Mundum fac oculum, unde illud quidquid est, possit attingi. Mundum fac oculum cordis: Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Non autem mundato corde, quid potuit misericordius procurari aut donari ab eo, nisi ut illud Verbum, de quo tanta et tam multa diximus, et nihil dignum diximus; nisi ut illud Verbuossimus illud quod non sumus? Non enim Deus sumus: sed possumus mente vel cordis acie interiore videre Deum. Peccatis acies nostrae obtritae, obtusae, infirmitate dejectae cupiunt videre: sed in spe sum
Abbreviated transcription (Latin):
in creatore. Iaudo in homine ȩqualicatẽ naturȩ
&e non credo ueo quifecit homins̃. Quod de ho¬
nine natũ.ẽ: homo .c̃. Et qđ de dõ natũ ẽ. nonid
erit qđ de quo ille natus . ẽ. Non uersor in oꝑibus
quȩ ds non fecit. Laudent gͦ creatorẽ: om̃ia oꝑa
sua. Inuenio hic coȩuũ cognosco ibi coęt̾nuĩ. Hic
substantiȩ. Totũ gͦ ibi qđ hic ex partib singulis. c
reb singulis inuenit᷑. Totũ gͦ simul ibi &̃ non hoc
solũ qđ in creaturis totũ inuenio ibi: sed tanquã
in creators. Quanto ampliꝰ quod hȩc uisibilia. illa
inuisibilia. hȩc temporalia. illa gc̃na. hȩc cõmutabilia
illa incõmutabilia. hȩc corruptibilia. illa incorrup¬
tibilia. Postremo in ipso homine. ea quȩ muenimꝰ
homo &e homo. duo homines sunt. Ibi pat̃ & filiꝰ unꝰ¬
ds. Dño dñ nr̃o gr̃as ago menarrabiles. qđ ex hoc loco
scrupulosissimo & laboriosissimo infirmitats̃ meam
liberare. dignatus.c̃. petentibus uobis. Ance om̃ia

Expanded text:
turae, et non credo in eo qui fecit hominem? Quod de homine natum est, homo est; et quod de Deo natum est, non id erit quod ille de quo natum est? Non versor in operibus quae Deus non fecit. Laudent ergo Creatorem omnia opera sua. Invenio hic coaevum, cognosco ibi coaeteruum. Hic substantiae. Totum ergo ibi quod hic ex partibus singulis et rebus singulis invenitur. Totum ergo ibi simul, et non hoc solum quod in creaturis: totum invenio ibi, sed tanquam in Creatore, tanto amplius, quod haec visibilia, illa invisibilia; haec temporalia, illa aeterna; haec commutabilia, illa incommutabilia; haec corruptibilia, illa incorruptibilia. Postremo in ipso homine ea quae invenimus homo et homo, duo homines sunt: ibi Pater et Filius un Deo nostro gratias ago inenarrabiles, quod ex hoc loco scrupulosissimo et laboriosissimo infirmitatem meam liberare dignatus est, petentibus vobis. Ante omnia
Abbreviated transcription (Latin):
imagnie᷑ eiꝰ. cum illud sine imagine priꝰ apparet:
sed nascit᷑ cum imagine sua. Et tam̃ imago ab illo
non illud ab imagine. Nascit᷑ gͦ cum imagine sua:
&e simul. e̾ẽ. incipiunt uirgultũ & imago eiꝰ. Num¬
quid non fateris imaginẽ. c̾e̾ de illo uirgulto. nou
uirgultũ de imagine genitũ: Ergo de illo uirgul¬
to confiteris umaginẽ. Itaq & generans &e qđ ge¬
nitũ .ẽ. simul. cc̃. ceperunt. Ergo coȩua sunt. Si
semꝑ uirgultũ : semꝑ &e imago de uirgulto. Quod
aut̃ de alio. ẽ: utiq natũ .c̃. Potest gͥ semꝑ. es. ge¬
nerans: & cum illo semꝑ quod de illo natũ . ẽ. Ibi
enĩ estu abam᷑. ibi laborabamus: quomͦ uutelligere
hoc quod prior.ẽ. pat̾ & postea filiꝰ. Sẽmꝑ pat̾. sẽꝑ
filꝰ de patre. Et quia quicquid de aliquo. ẽ natũ
.ẽ. Semꝑ igit᷑ filiꝰ natus. semꝑ pat̃. semꝑ de illo unago
Q uomͦ imago illa de uirgulto uirgͥulti nata .ẽ. & si

Expanded text:
imaginem ejus, cum illud sine imagine prius appareret; imaginem ejus, cum illud sine imagine prius appareret; sed nascitur cum imagine sua: et tamen imago ab illo, non illud ab imagine. Nascitur ergo cum imagine sua, et simul esse incipiunt virgultum et imago ejus. Numquid non fateris imaginem esse de illo virgulto, non virgultum de imagine genitum? Ergo de illo virgulto confiteris imaginem. Itaque et generans, et quod genitum est, simul esse coeperunt. Ergo coaeva sunt. Si semper virgultum, semper et imago de virgulto. Quod autem de alio est, utique natum est. Potest ergo semper esse generans, et semper cum illo quod de illo natum est. Ibi enim aestuabamus, ibi laborabamus, quomodo intelligerethoc, quod prior esset Pater, et postea Filius. Semper Pater, semper Filius de Patre. Et quia quidquid de aliquo est, natum est; semper igitur Filius natus. Semper Pater, semper de illo imago; quomodo imag
Abbreviated transcription (Latin):
Imago existit de speculo hominis intuentis. Speculũ
non nobis potest suffragari ad eiudertiã huiꝰ rei quã
explicare ut cumq conam᷑. Et enĩ dr̃ mͥ ille qui at¬
tendit speculũ. iam utiq erat. & iam natꝰ erat. Existit
imago mox ut aspector exciteris. Nam ille qui in¬
spicit : erat ce ante quã accedẽt ad speculũ. Quid gͦ
in ueniemꝰ. unde possimꝰ eruere talc̃ similitudinẽ.
urue eruimꝰ de ique & splendore: Faciam᷑ hoc am¬
mo: facile nostis quẽ ad modũ aquã. corporũ sepe
reddat uuagines. Hoc dicimꝰ quando quisq uł tran¬
sit suꝑ aquã uł stat: uidet ibi imaginẽ suã. Ponamiꝰ
gͦ aliquid natũ suꝑ aquã: uelut uirgultũ aut her¬
bam.÷ nonne cum imagins sua nascit᷑ Max ut inci-¬
pit existere: incipit. cum illo existere imago eius.
Non p̃cedit nascendo imaginẽ suã. Non mͥ ostendit᷑
natũ. c̾e̾. aliquid suꝑ aquã : &e postea apparuisse

Expanded text:
Imago existit de speculo hominis intuentis speculum. Imago existit de speculo hominis intuentis speculum. Non nobis potest suffragari ad evidentiam rei hujus, quam explicare utcumque conamur. Etenim dicitur mihi: Ille qui attendit speculum, jam utique erat, et jam natus erat. Existit imago mox ut aspector exstiterit. Nam ille qui inspicit, erat et antequam accederet ad speculum. Quid ergo inveniemus, unde possimus eruere talem similitudinem, sicut eruimus de igne et splendore? Faciamus a minimo. Facile nostis quemadmodum aqua corporum saepe reddat imagines. Hoc dicimus; quando quisque vel transit super aquam vel stat, videt ibi imaginem suam. Ponamus ergo aliquid natum super aquam, velut virgultum aut herbam, nonne cum imagine sua nascitur? Mox ut incipit existere, incipit cum illo existere imago ejus, non praecedit nascendo imaginem suam: non mihi ostenditur natum esse aliquid super aquam, et postea apparuisse