comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
manifestationi ueritatis. & ita eam quasi sub
nase tegit. dum p̃dicare trepidat. Supͣ candela¬
brum ponit lucernam. qui corpꝰ sium ministerio
dĩ subicit ut suꝑior sit p̃dicatio ueritatis. & infcri¬
or seruitus corꝑis. Unde paulus. Castigo corpus me¬
um & seruituti subicio Mao.
el suꝑ candelabrum id ẽ. suꝑ ecclam. ĩ qua
septiformis gr̃a spẽ lucet lucernam ponere ẽ.
incarnatum uerbum tanquam caput ȩcclȩ p̃dica¬
re. ut luceat ñ solum uideis sub modio legis. sed
omnib qui funt in domo. udẽ. in eccła uel in
mundo. Ideoq credentium frontib signum fidei
solet affigi. ut qui ȩccłam uoluerit ingredi: lu-¬
men ueritatis palam queat intueri .M.xxxiii
&e que ꝓpt̾ infirmitatẽ audientium antea
imꝑfecta. uelminus intellecta fuerant aꝑuit. Ad
hoc respondet quod ei posset dici. Numquid di¬
ces quo il contra legem sit: Non inquia. Non ue¬
ni soluere id ẽ. destruere.

Expanded text:
manifestationi veritatis, et ita eam quasi sub manifestationi veritatis, et ita eam quasi sub vase tegit, dum praedicare trepidat. Supra candelabrum ponit lucernam, qui corpus suum ministerio Dei subjicit, ut superior sit praedicatio veritatis, et inferior servitus corporis. Unde Paulus: Castigo corpus meum, et servituti subjicio . Vel supra candelabrum id est, super Ecclesiam, in qua septiformis gratia Spiritus lucet lucernam ponere, est incarnatum Verbum tanquam Ecclere, ut luceat non solum Judaeis sub modio legis, sed et omnibus qui sunt in domo, id est in Ecclesia vel in mundo. Ideoque credentium frontibus signum fidei solet affigi, ut qui Ecclesiam voluerit ingredi, lumen veritatis palam queat intueri. M. 33X ae propter infirmitatem audientium antea imperfecta vel minus intellecta fuerant, aperuit. Ad hoc respondet quod ei posset dici: Nunquid dices quod contra legem sit? Non, inquit, non veni solvere, id est destruere.
Abbreviated transcription (Latin):
& exemplo muustrant. quocumq incesseruit. ñ su¬
am sea dĩ głam querentes. Mystice mons intelli¬
gitur xp̃s. ciuitas apli leges cȩli suscipientes. unde
nitatis impleuit. Quam lucernam cotidie boni
doctores accendunt aliis: id ẽ. acceusam libere p̃di¬
cant. Lucernam supponere modio ẽẽt. intra untꝰ
uideȩ gentis terminos uerbum fidei cobiberi.
odium neutͥ generis ẽ. uas in Mas R¬
quo mensuratur. modius masculini gem̃s
ẽ. illud quod mensuratur. siue sit annona siue ui¬
num. Itaq lex solis uideis certum modum ob¬
seruantiȩ mensurans digne modio comꝑatur
asis nomine uellecti. designatur Beda.¬
caro in qua anima quiescit. Qui gͦ amore
p̃sentis illecebrȩ occultat uerbum dĩ. quasi sub
lecto lucernam oꝑit. quia ei concupieentias car¬
nis p̃ponit. In loco abscondito lucernam ponit.
qui ueteris legis uinbram. ul ẽ. obseruantias
luci euangelicȩ miscere laborat. Qui autem metu
carnali occultat uerbum. ipsã carnem p̃ponit

Expanded text:
 exemplo ministrant, quocunque incesserint, non suam, sed Dei gloriam quaerentes. Mystice mons intelligitur Christus, civitas Apostoli, leges coeli suscipientes: Unde nitatis implevit. Quam lucernam quotidie boni doctores accendunt aliis, id est accensam libere praedicant. Lucernam supponere modio, est intra unius Judaeae gentis terminos verbum fidei cohiberi. Modium neutri generis, est vas in quo mensuratur. Modius masculini generis, est illud quod mensuratur, sive sit annona, sive vinum. Itaque lex solis Judaeis certum modum observantiae mensurans, digne modio comparatur. BEDA. Vasis nomine vel lecti, designatur caro in qua anima quiescit. Qui ergo amore praesentis illecebrae occultat verbum Dei, quasi sub lecto lucernam operit, quia ei concupiscentias carnis praeponit. In loco abscondito lucernam ponit, qui veteris legis umbram id est observantias luci evangelicae miscere laborat. Qui autem metu carnali occultat Verbum, ipsam carnem praeponit
Abbreviated transcription (Latin):
a caldeis ẽ. adoratus. hodie fluenta iordanis
benediclione ꝓpͥi baptismatis consecrauit. ho¬
die inuitatus ad nuptias. aquas uertit in

Expanded text:
a Chaldaeis est adoratus; hodie fluentia Jordanis, bendictione proprii baptismatis consecravit; hodie invitatus ad nuptias, aquas vertit in
Abbreviated transcription (Latin):
oc. ẽ. uel pater dicit filio. uel filius spͣtii
scõ. U oca oꝑarios & redle illis
mercedem. incipiens a nouissimis usq ad
pͥmos. Considera quia sero. ñ alio mane
reddit mercedem. Ergo adhuc stante scłõ
isto. iudicium erit ꝓpt̾ duas rationes: pri¬
mum. quia uentura beatitudo.ẽ. merces
iusticiȩ. deinde ne peccatores uideant beati¬
tudinem. dicente ꝓpħa. Tollatur impius
ne uideat glãm dĩ. Cum uenissent gͦ
qui circa undecunam horam uenerant. ac

Expanded text:
oc est, vel Pater dicit Filio, vel Filius Spiritui sancto. Voca operarios, et redde illis mercedem, incipiens a novissimis usque ad primos. Considera quia sero, non alio mane reddit mercedem. Ergo adhuc stante saeculo isto, judicium erit propter duas rationes. Primum, quia ventura beatitudo est merces justitiae; deinde, ne peccatores videant beatitudinem, dicente propheta: Tollatur impius ne videat gloriam Dei . Cum venissent ergo qui circa undecimam ho
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt hȩc omnĩa illis undecim lugentib
s flentib & cet̾is omnib qui cum eo fuerant.
Et illi audientes quia uiueret. & usus eẽt
ab eis. non crediderunt eis. Lcccxxxix.¬
Et uisa sunt ante illos sicut deliramentum uer¬
ba ista. & ñ credebant illis.

Expanded text:
verunt haec omnia illis undecim lugentibus et flentibus, et caeteris omnibus qui cum eo fuerant. Et illi audientes quia viveret, et visus esset ab eis, non crediderunt eis. Et visa sunt ante illos sicut deliramentum verba ista, et non credebant
Abbreviated transcription (Latin):
uos fecit. scipsum ñ potest saluum facere:
Sirex isrł ẽ. descendat nunc de cruce. ut u¬
deanius & eredamus ci. Confidit in dm̃. lib̾et
nunc eum si uult. Dixit enim. qm̃ filiꝰ dĩ
dipsum autem unus de his qui pendebant
lationib balsphemabat cum diccus. Si tu es
xp̃c. saluum fac temetipsum & nos. L.cccxxui.¬

Expanded text:
um facere. Si Rex Israel est, descendat nunc de cruce, ut videamus, et credamus ei. Confidit in Deo: liberet nunc eum, si vult: dixit enim: Quia Filius Dei dipsum autem unus de his qui pendebant latronibus, blasphemabat eum, dicens: Si tu es Christus, salvum fac temetipsum et nos.
Abbreviated transcription (Latin):
sero autem factum eẽt. uinit quidam hõ
diues nobis. decurio. ab arinathia ciuita¬
te iudȩ. nomine ioscph. uir bonus & iustꝰ
qui o ipse occultus discipulus erat itĩi.
ꝓpt̃ metum iudeorum. qui expectabat &
ipse regnum dĩ. Hic ñ consenserat concilio

Expanded text:
sero autem factum esset, venit quidam homo dives, nobilis decurio, ab Arimathaea civitate Judaeae, nomine Joseph, vir bonus et justus, qui et ipse occultus discipulus erat Jesu, propter metum Judaeorum, qui exspectabat et ipse regnum Dei. Hic non consenserat consilio
Abbreviated transcription (Latin):
exuerunt cum clamidem. & pur puram &
induetunt eum uestunentis ciꝰ. & dũerunt
eum ut crucifigerent. A bauilantem sibi
xcuntes autem inuencrunt hominem cire¬
neum uenientem de uilla nomine symonẽ
patrem alexandri & rufi. Hunc angariaue¬
equebatur autem illum multa tarba ppłi.
& mulierum quȩ plangebatit & lamenta-

Expanded text:
t eum chlamydem et purpuram, et induerunt eum vestimentis ejus, et duxerunt eum, ut crucifigerent bajulantem sibi utem invenerunt hominem Cyrenaeum venientem de villa, nomine Simonem, patrem Alexandri et Rufi. Hunc angariaveSequebatur autem illum turba multa populi, et mulierum quae pl
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc eccłasticȩ pecuniȩ forina. ẽ instituta.
ubi intelligeremus quod p̃cepit. ñ cogitan¬
dum de crastino. non ad hoc fuisse p̃ceptum
ut nichil pecuniȩ seruetur a scĩs. sed ne dõ
ꝓ ista seriuatur. & ꝓpt̾ inopiȩ tuorem iusti
espondens autem uidas qui tradidit eũ
dix̃. Numquid ego sum rabbi: Teronimꝰ.
se tacendo se ꝓdere iuderetur. interrogat
sient alii. In hoc quod ait rabbi. iungit
affectum blandientis. & magistrum uecat qua¬
si excuset ꝓditionem. Ait illi. Tu dixisti.
logitando aliquid
dicit᷑ iuxta illud. Dixerunt apud semet

Expanded text:
clesiasticae pecuniae forma est instituta, ubi intelligeremus quod praecepit non cogitandum esse de crastino , non ad hoc fuisse praeceptum, ut nihil pecuniae servetur a sanctis; sed ne Deo pro ista serviatur, et propter inopiae timorespondens autem Judas qui tradidit eum, dixit: Nunquid ego sum, Rabbi? AUGUST. Ne tacendo se prodere videretur, interrogat sicut alii. In hoc quod ait Rabbi, jungit affectum blandientis, et magistrum vocat, quasi excuset proditionem. Ait illi: Tu dixisti. Cogitando aliquid dicitur, juxta illud: Dixerunt apud semet
Abbreviated transcription (Latin):
ationem & calcanei passionem. supponit quo
consoletur eos honorem. quod ipse & pater in
eis recipietur. Act.MxCUIII.
men amen dico uobis. qui accipit si quem mi¬
sero: me accipit. Qui autem me accepit. acci.¬
pit eum qui me misit. In uerbis istis non
unitas naturȩ missi & nutentis. sed in misso
mittentis auctoritas commendatur. Quisq
gͦ sic missum accipiat. ut in eo mittentem
attendat. ut in petro xꝑm. scilicet in seruo do¬
minum. in xꝑo patrem scilicet in unigenito

Expanded text:
ationem et calcanei passionem, supponit quo ationem et calcanei passionem, supponit quo consoletur eos honorem, quod ipse et Pater in eis recipietur A. 120I 116 Amen amen dico vobis, qui accipit si quem misero, me accipit. Qui autem me accipit, accipit eum qui me misit. In verbis istis non unitas naturae missi et mittentis, sed in misso auctoritas mittentis commendatur. Quisque ergo sic missum accipiat, ut in eo mittentem attendat, ut in Petro Christum, scilicet in servo dominum, in Christo patrem, scilicet in unigenito
Abbreviated transcription (Latin):
neꝙ apłs maior eo qui misit illum. Si hȩc
scitis beati critis. si feceritis ea. Hon intel¬
ugit uidam fore beatum. cum cȩteris facien-¬
tib ea. quȩ ipse dñs fecit & docuit. Et hoc. ẽ.
quod scquitar. Ac xXIIii.
In de omnib uobis dico. Ego scio quos
elegerim. Sed ut impleatur sctiptura qui man-¬
ducat mecum panem. leuabit contra me calca¬
neum suum. Iudas leuauit contra eum cal¬
caneum suum. hoc. ẽ conculcauit eum in quan¬
tum potuit. Ala uͦ translatio psalmi sic habet.
homo pacis meȩ in quo sꝑaui. qui edebat pa¬
nes meos magnificauit suꝑ me supplantationẽ.
E legit quidem dñs uidam. ad illud quod de eo
factum. ẽ. in salutem aliorum. undecim ũ ele¬
git sibi sequaces. ut beati fierent. U̾nde alibi.
credatis. quia ego sum. Acsi dicat. Hucusq
toleraui & tacui. sed iam noto ꝓditorem. ante¬
quam fiat quod cito facturus. ẽ. ut pꝰea creda¬
tis quia ego sum ille de quo scriptura illa p̃drx̃.
Cum gͥ exemplo suo docuerit apłos. humili¬

Expanded text:
apostolus major eo qui misit illum. Si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. Non intelligit Judam fore beatum cum caeteris facientibus ea, quae ipse Dominus fecit et docuit. Et hoc est quod sequitur. A. 119X Non de omnibus vobis dico: Ego scio quos elegerim. Sed ut impleatur Scriptura. Qui manducat mecum panem, levabit contra me calcaneum suum. Judas levavit contra eum calcaneum suum hoc est, conculcavit eum in quantum potuit. Alia vero translatio psalmi sic habet: Homo pacis meae in quo speravi, qui edebat panes meos, magnificavit super me supplantationem . Elegit quidem Dominus Judam ad illud, quod de eo factum est in salutem aliorum, undecim vero elegit sibi sequaces, ut beati fierent. Unde alibi: um factum fuerit, quia ego sum. Ac si dicat: Hucusque toleravi et tacui, sed jam noto proditorem antequam fiat, quod cito facturus est, ut postea credatis quia ego sum ille de quo Scriptura illa praedixit. Cum igitur exemplo suo docuerit apostolos humili
Abbreviated transcription (Latin):
paschȩ facta. ẽ: Scd sup̃dictum ẽ. & diem ari¬
morum ꝓ pascha. & ꝓ dieb azimorum quorum
pͥmus & ultimus maior cultu habebatur poni
pascba. unde iohannes dicit ante dien festum
paschȩ. uocando pascha pͥmum diem sollemp¬
nitatis sequentis. id. ẽ sȩitam feriam. Greci u̾
ñ illum dicin⁊ cui uesꝑe luna quarta dccuima
apparuit. sed solum sequentẽ uocant diem paschȩ
& immolationis agui. dicentes dñm quinta feria
anticipando comedisse cum discipulis paschalẽ.
agnum. & tunc instituisse sacram̃ta carnus san¬
giunisq sui. dum adhuc fermentatum comede¬
retur. ideoq in fermentato sacrificant. Dicunt
itaq dñm ipso die paschȩ crucifixum fuisse ad
meridiem. & ad hoc confirmandum inducunt
quia iudei noluerunt intrare in p̃terium sei¬
licet pilati domum. ne contaminarentur. sed co¬
mederent pascha. non intelligentes pascha nisi
e sum agni. Cumgͥ patent̃ contrarii sit trib
euangelistis. impudent dicunt iohannem in

Expanded text:
cta est? Sed supradictum est et diem azymorum pro pascha, et pro diebus azymorum, quorum primus et ultimus major cultu habebatur, poni pascha. Unde Joannes dicit: Ante diem festum paschae, vocando pascha primum diem solemnitatis sequentis, id est, sextam feriam. Graeci vero non illum diem, cujus vespere luna quartadecima apparuit, sed solum sequentem vocant diem paschae et immolationis agni, dicentes Dominum quinta feria anticipando comedisse cum discipulis paschalem agnum, et tunc instituisse sacramenta carnis sanguinisque sui, dum adhuc fermentatum comederetur, ideoque in fermentato sacrificant. Dicunt inum ipso die paschae crucifixum fuisse ad meridiem, et ad hoc confirmandum inducunt, quia Judaei noluerunt intrare in praetorium, scilicet Pilati domum, ne contaminarentur, sed comederent pascha, non intelligentes pascha nisi esum agni. Cum igitur patenter contrarii sint tribus evangelistis, impudenter dicunt Joannem in
Abbreviated transcription (Latin):
uent. Ubi apud scõs hȩc consuetudo non.ẽ.
corde faciunt. sed melius. ẽ. ut manib fiat. qͦd
xp̃c fecit. In quo ammonemur. ut confessi
inuicem delicta nr̃a. oremus ꝓ nobis. sicut
xp̃c interpellat ꝓ nobis.AC xXIII.

Expanded text:
vent. Ubi apud sanctos haec consuetudo non est, vent. Ubi apud sanctos haec consuetudo non est, corde faciunt, sed melius est ut manibus fiat, quod Christus fecit. In quo admonemur, ut confessi invicem delicta nostra, oremus pro nobis, sicut Christus interpellat pro nobis. A.
Abbreviated transcription (Latin):
patiendo in cruce lauachrum remissionis no¬
bis consecrauit. accepit menbra iam immor¬
talia. & pꝰ resurrecteonem exposuit eis utilita¬
os uocatis me magister LxIII.¬
& domine. & benedicitis. Sum ctenim.
igͦ ego laui pedes ut̃os AC xUII.¬
dñs & magister. & uos debetis alterꝰ alteriꝰ
tauare pedes. Et ad luteram & ad inysticũ
sensum hoc debet impleri. Ad litteram ut
ꝑ caritatẽ seruiamus inuicem. non solum
in lauando pedes fratrum. sed in omnib ne-¬
cessitatib adiuiuando. Ad mysticum intellec¬
tum. ut sicut ille nobis penitentib peccata
dimittit. ita & nos dunittamus tr̃ib. Et sic̃
ille lauit nos a peccatis interpellendo patrem
ꝓnobis. ita & nos oremus ꝓ fr̃ib. Exemplũ
enim dedi uobis. ut quẽ ad modum ego feci uo¬
bis. ita & uos faciatis. Augus łinus¬
oc. ẽ. petre quod nesciebas quando lauari
ut cum se inuicem hospicio suscipiunt. pedes dͥ la¬

Expanded text:
patiendo in cruce lavacrum remissionis nopatiendo in cruce lavacrum remissionis nobis consecravit, accepit membra jam immortalia, et post resurrectionem exposuit eis utilitaos vocatis me, Magister et Domine, et bene dicitis, sum eti ergo lavi pedes vestros Dominus et Magister, et vos debetis alter alterius lavare pedes. Et ad litteram, et ad mysticum sensum hoc debet impleri. Ad litteram, ut per charitatem serviamus invicem, non solum in lavando pedes fratrum, sed in omnibus necessitatibus adjuvando. Ad mysticum intellectum, ut sicut ille nobis poenitentibus peccata dimittit, ita et nos dimittamus fratribus. Et sicut ille lavit nos ita et nos oremus pro fratribus. Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego feci vobis, ita et vos faciatis. AUGUST. Hoc est, Petre, quod nesciebas quando lavari ut cum se invicem hospitio suscipiunt, pedes sibi la
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ. accepit uestimenta sua. Et cum recubu¬
isset. iterum dix̃ eis. Scitis quid fecerim uobis:
unc uult aꝑire quod petro dixerat. scies
ystice cęna in qua dñs cum discipulis re¬
cubuit. significat tempus uniuersum
quo ipse corꝑalit̃ in ȩccła demoratus. & dapib
uerbi silutaris ac muraculoꝵ dulecaine cunctos
fideles pauit. & fide ac dilectione audientium.
ipse pastus. ẽ. Surrexit gͦ a cena & poluit uesti¬
menta sua. quando menbra corꝑis deposuit in
cruce. Linteo p̃cinxit se quandos menbra cir¬
cumdedit passionis exercitio. Solet namq ꝑ
linteũ quod multifario labore conficit᷑ afflictio
passionis figurari. Misit aquam in pelium
& cętera. Defunctus in cruce aquam cum san-¬
guine de latere suo fudit. quib credentes mun¬
dare & sc̃ĩficate dignatus ẽ. Postquam lauit
pedes accepit uestimenta sua: & recumbens
aꝑuit eis mysterium lauationis. quia pꝰquã

Expanded text:
eorum, accepit vestimenta sua. Et cum recubueorum, accepit vestimenta sua. Et cum recubuisset, iterum dixit eis: Scitis quid fecerim vobis? » Hoc vult aperire quod Petro dixerat: « Scies ystice coena, in qua cum discipulis Dominus recubuit, significat tempus universum quo ipse corporaliter in Ecclesia demoratus, et dapibus verbi salutaris ac miraculorum dulcedine cunctos fideles pavit, et fide ac dilectione audientium ipse pastus est. Surrexit ergo a coena, et posuit vestimenta sua quando membra corporis deposuit in cruce. Linteo praecinxit se, quando sua membra circumdedit passionis exercitio. Solum namque per linteum quod multifario labore conficitur, afflictio passionis figuratur. « Misit aquam in pelvim, » etc. Defunctus in cruce aquam cum sanguine de latere suo fundit, quibus credentes mundare et sanctificare dignatur. Postquam lavit pedes, accepit vestimenta sua, et recumbens aperuit eis mysterium lavationis, quia postquam
Abbreviated transcription (Latin):
ei it̃c. Qui lotus ẽ. non indiget nisi ut pedes
lauet. sed.ẽ. mundus totus. Intelligendum
ẽ. p̃ter pedes. Totus homo abluitur in baptismo.
sed tam̃ cum in reb bumanis p̾ea uiuitur. bu¬
mani affectus sine quib non uiuitur. quasi pe-¬
des sunt. quia si dixerunus peccatum ñ habemꝰ.
mentimur. Cotidie gͥ lauat nobis pedes. qui eo¬
tidie interpellat ꝓ nobis. U nde etiam cotidie di¬
cimus dimitte nobis debita nr̃a. Et in cantieo
canticoꝵ. Laui pedes meos. quomͦ inquinabo il¬
los: Timeant inquinare pedes suos. qui sub¬
repente amore bumanȩ laudis. placere hominib
affectant. N otandum quia errauit petrus. ne
nos erraremus. cum se totum lauandum dõ op¬
tulit. Quem ds̃ correxit. ostendens semel bap¬
tieatum non. ẽẽ rebapticandum. Et uos
mundi estis sed non om̃nes. Seiebat enun
quisnam. ec̃t. qui traderet cum. ꝓpt̾ea dix̃. non
estis mundi omnes. Postquam gͦ lauit pedes

Expanded text:
ei Jesus: Qui lotus est, non indiget nisi ut pedes ei Jesus: Qui lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus. Intelligendum est praeter pedes. Totus homo abluitur in baptismo, sed tamen cum in rebus humanis postea vivitur, humani affectus, sine quibus non vivitur quasi pedes sunt; quia si dixerimus, peccatum non habemus, mentimur . Quotidie igitur lavat nobis pedes, qui quotidie interpellat pro nobis. Unde etiam quotidie dicimus: Dimitte nobis debita nostra . Et in Cantico canticorum: Lavi pedes meos, quomodo inquinabo llos? Timeant inquinare pedes suos, qui subrepente amore humanae laudis, placere hominibus affectant. Notandum quia erravit Petrus, ne nos erraremus, cum se totum lavandum Deo obtulit. Quem Deus correxit, ostendens semel baptizatum, non esse rebaptizandum. Et vos mundi estis, sed non omnes. Sciebat enim quisnam esset qui traderet eum. Propterea dixit: Non estis mundi omnes. Postquam ergo lavit pedes
Abbreviated transcription (Latin):
tam sanguinem fudit. quo uimunditiam dilu¬
eret peccatorum: Quid mirum silinteo quo erat
p̃cinctus pedes quos lauerat tersit. qui carne qua
erat indutus euangłistarum uestigia confirmauit:
Uenit g̃ ad symonem petrum & dicit ei petrus.
Domine. tu mͥ lauas pedes: Non .ẽ. intelligen-¬
dum quod post aliquos uenisset ad petrum. sed
ab illo incepit lauatio. Ex pauescit gͦ pͥmus apłoꝵ.
quod d̃s lauat homini pedes. Respondit itĩc
& dicit ei. Quod ego facio tu neseis mͦ. scies autẽ
p̾ea. Dicit ei petrus. Non lauabis mͥ pedes inȩter¬
mim. Hoc.ẽ. nunquam lauabis Sicut. ẽ. dñs
humilis ad seruiendum. ita seruus non suscipi¬
endo seruitium. Respondit ei rãc. Si non
lauero te non babebis partem mecum. Te dicit
ꝓsolis pedib. Qui non lauatur ꝑbaptismum s
confessionem penitentiȩ. ñ habet partem cum
itiu. Dicit ei symon petrus. Dñe. ñ tantum
pedes meos. sed & manus & caput. Tertitus ex
abluendum turbatus amore & timore. D icit

Expanded text:
am sanguinem fudit, quo immunditiam dilueret peccatorum? Quid mirum, si linteo quo erat praecinctus pedes quos laverat tersit, qui carne qua erat indutus evangelistarum vestigia confirmavit? Venit ergo ad Simonem Petrum, et dicit ei Petrus: « Domine, tu mihi lavas pedes! » Non est intelligendum quod post aliquos venisset ad Petrum, sed ab illo incepit lavatio. Expavescit ergo primus apostolorum quod Deus lavet homini pedes. « Respondit Jesus, et dicit ei: Quod ego facio, nescis modo, scies autem postea. Dicit ei Petrus: Non lavabis mihi pedes in aeternum, » hoc est nunquam lavabis. Sicut est homo humilis ad serviendum, ita servus non suscipiendo servitium. « Respondit ei Jesus: Si non lavero te non habebis partem mecum. » Te dicit pro solis pedibus. Qui non lavatur per baptismum et confessionem poenitentiae, non habet partem cum Jesu. « Dixit ei Simon Petrus: Domine, non tantum pedes meos, sed et manus et caput. » Territus ex abluendum, turbatus amore et timore. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
enerunt gͦ ministri ad pontifices &
pbariseas & dixerunt eis illi. Qua¬
Re ñ adduxistis eum: Responderunt ni¬
nistri. Nunquam sie locutus .ẽ. bomo sic̃
hic homo. Responderunt gͦ cis pharisei. Num¬
quid & nos seducti estis: Numquid aliqͥs
ex pͥncipib credidit incum. aut ex phariseis:¬
Sed turba hec quȩ non nouit legem male¬
dicti sunt. Hoc.ẽ. quod dñs ait. E go ue¬
ni ue ñ uidentes iudeant. & uidentes exci fi¬
ant. Dicit nichodemũs ad eos ille qui
uenit ad eum nocte. qui unus erat ex ipsis.
Nunquid lex nr̃a iudicat hominem nisi
audierit ab ipso prus. & cognouerit quid
faciat: Credebat nichodemus. quia si
enm uellent patient̃ audire. similes fierent
illis qui missi sunt eum tenere. & credider̃t.

Expanded text:
go ministri ad pontifices et Pharisaeos, et dixerunt eis illi: Quare non adduxistis eum? Responderunt ministri: Nunquam sic locutus est homo, sicut hic homo. Responderunt ergo eis Pharisaei: Nunquid et vos seducti estis? Nunquid aliquis ex principibus credidit innovit legem, maledicti sunt. Hoc est quod Dominus ait: Ego veni ut non videntes videant, et videntes caeci fiant. Dicit Nicodemus ad eos, ille qui venit ad eum nocte, qui unus erat ex ipsis: Nunquid lex nostra judicat hominem, nisi audierit ab ipso prius et cognoverit quid faciat? . Credebat Nicodemus, quia si eum vellent patienter audire, similes fierent illis qui missi sunt eum tenere et crediderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cationis causa. facit eam mechari. Et qui dimis¬
sam duxerit. adulterat.Teronimus.¬
oyses dari uissit libellum repudii ꝓpt̃ duriti¬
am maritorum. ñ concedens discidium. sed au-¬
ferens homicidium. Multo enim meluis ẽ. licet
lugubrem euenire discoriliam. quam ꝑ odium
sanguinem fundi. Augustinus.

Expanded text:
eam moechari. Et qui dimissam duxerit, adulterat. Moyses dari jussit libellum repudii propter duritiam maritorum, non concedens dissidium, sed auferens homicidium. Multo enim melius est, licet lugubrem, evenire discordiam, quam per odium sanguinem fundi. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
minum quibꝰ tuilt miseretur. & anos uult̃
iuste deserit. Nam quia obscure dicta ñ
intellexerunt. idco ñ crediderunt in eum
s sic crucifixerunt. & sic pꝰ refurrectionem
miraculis territi. de reatu maioris crimi-¬
nis conpuncti sunt. unae accepta maul¬
gentia ampliori flagrant aucctione. De aliis
dicit añs. loqͣr eis ĩ aliis linguis. & in alus
labiis. manifesta scilicet apłorum doctrina
& nec sic exaudient me. de his uͦ diccre potest
& uel sic exaudient me. M Cx xxiiii.
los oculos dicit beatos. qui sa. Icronimꝰ.¬
cramenta xp̃i cognoscunt. Proph̃ȩ & iusti sic̃
Ysaias & abrabam uiderunt in eniginate &
in specie. Be a.

Expanded text:
minum, quibus vult miseretur, et quos vult minum, quibus vult miseretur, et quos vult juste deserit. Nam quia obscure dicta non intellexerunt, ideo non crediderunt in eum, et sic crucifixerunt, et sic post resurrectionem miraculis territi de reatu majoris criminis compuncti sunt; unde accepta indulgentia, majori flagrant dilectione. De aliis dicit Dominus: Loquar eis in aliis linguis et in aliis labiis , manifesta scilicet apostolorum doctrina, et nec sic exaudient me ; de his vero dicere potest, et vel sic exaudient me. M. 134 V BEDA. Illos oculos dicit beatos, qui sacramenta Christi cognoscunt. Prophetae et justi, sicut Isaias et Abraham, viderunt in aenigmate, et non in specie. Abra
Abbreviated transcription (Latin):
uia p̃dixit ysaias in sp̃u p̃scientis
omnia. uideorum excecationẽ non pote¬
rant eredere. non quod ex necessitate non posseñ.
& ita nulla culpa. ẽc̃t. eis:s quia nolebant.
Non poterant credere. quia dĩ ignorantes insti¬
ciam. suam statuere uolebant. Excecantur &
indurantur. quia negando diuinum adui¬
torim ñ aduiuantur. Quod autem dicun¬
manȩ. sicut quod dr̃ d̃s seipsum negare non
posse. laus ẽ. uoluntatis dirunȩ. N olentes gͥ
oculos & aures aꝑire ueritati. meruerunt ut
nunquam uideant oculis. & ñ audiant au¬
rib & ñ intelligant corde. quod ẽ. neq uidire
neꝙ audire. & non conuertantur ad penitenti¬
am. & non sanentur a peccatis. ut ninocen¬
deo parabolas multi audicrunt. quia eugłii.¬
excecati erant. & inde excecati: qm̃ suꝑbĩa meͣssatũ
coe habebant. Excecatio u & parabolarum
obscuritas fuit eis occasio. nequando poc ẽ.
uit aliquando salubrius conuerterentur. ꝑ
illum qui tertibilis inconsiliis suꝑ filios ho¬

Expanded text:
uia praedixit Isaias, in spiritu praescientis omnia, Judaeorum excaecationem, non poterant credere: non quod ex necessitate non possent, et ita nulla culpa esset eis, sed quia nolebant. Non poterant credere, quia Dei ignorantes justitiam, suam statuere volebant. Excaecantur et indurantur, quia negando divinum adjutorium non adjuvantur. Quod autem dici Deus se ipsum negare non posse, laus est voluntatis divinae. Nolentes igitur oculos et aures aperire veritati, meruerunt ut nunquam videant oculis, non audiant auribus et non intelligant corde, quod est neque videre, neque audire, et non convertantur ad poenitentiam, et non sanentur a peccatis, ut innocendeo parabolas multi audierunt, quia excaecati erant, et inde excaecati, quia superbia incrassatum cor habebant. Excaecatio vero et parabolarum obscuritas, fuit eis occasio; nequando, hoc est, ne aliquando salubrius converterentur per illum, qui terribilis in consiliis super filios ho
Abbreviated transcription (Latin):
ex similitudine numeroꝵ error inuol¬
uat. Quod sicubi in subnotatione
canonum distinctorum. in canone quolibet
tres etdangliste bis. uel ter uel quat᷑. aut
etiam ampluis cunde in numerum ꝑ ordinẽ
habuetint adnotatum. Et quartꝰ econtrario
discrepantes quod il quod tres illi in eoloco
scinel dixerint. quartus tocies in corꝑe uolu¬
minis sui ponat. quoties diuersi numeri
in cius canone positi sunt. contra p̃dictoꝵ
nimerorum continuatas similitudines.
Item si in uno quolibet eorum. aut etiã
duob ibidem in canone numerus. bis. ter.
aut co amplius reppiatur in orditie locatꝰ
& dispar his inueniatur. In cet̾is dubium
ñ crit quod id. quod illius illorum ue cano¬
nes mimeris bis. ter. repetitum ab his in
uolumine semel dictum sit. Alteri uͦ coꝵ
tocies in uno atq codem sensu loquant᷑
quocies p̃tulerint in nuuinctorum adnota¬
tione distantiam. hoc & in omnium ix
canonum conlatione seruabitur. Ceteriĩ
in decimo. qm̃ ꝓpria singulorum tantimͦ

Expanded text:
ex similitudine numerorum error involvat, quod, sicut in subnotatione canonum distinctorum, in canone quolibet tres evangelistae bis vel ter, vel quater aut etiam amplius eumdem numerum per ordinem habuerunt adnotatum, et quartus e contrario discrepantes, quod id quod tres illi in eo loco semel dixerint, quartus toties in corpore voluminis sui ponat, quoties diversi numeri in ejus canone positi sunt, contra praedictorum numerorum continuatas similitudines. Item si in una quolibet eorum aut etiam duobus, ibidem in canone numerus bis, ter aut eo amplius reperiatur in ordine collocatus, et dispar is inveniatur in caeteris, dubium non erit quod id quod illius illorumve canones numeris bis vel ter repetitis ab his in volumine semel dictum sit; alteri vero eorum toties in uno atque eodem sensu loquantur, quoties praetulerint in numerorum adnotatione distantiam. Hoc et in omnium novem canonum collatione servabitur. Caeterum, in decimo quoniam propria singulorum tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
lebat. Non enĩ ñ erant hii qui mortui putaban¬
tur. In ęt̾ũitatis enim ꝓfectum ꝑ martẏ rĩ głam
efferebantur. Consolatio autem rei amissȩ erat
p̃standa. ñ auctȩ. Noluit g̃ nec potuit consolari.
quia ñ sunt. ulẽ. suꝑ il quod ñ sint. seil gaudet
quia felicit̾ sunt.
Beda

Expanded text:
lebat. Non enim erant non erant hi quia mortui putabantur. In aeternitatis enim profectum per martyrii gloriam efferebantur. Consolatio autem rei amissae erat praestanda, non auctae. Noluit ergo nec potuit consolari, quia non sunt, id est, super id quod non sint, sed gaudet quia feliciter sunt. BEDA
Abbreviated transcription (Latin):
lisas eth autem impletumẽ.
tempus pariendi: & peperit
filium. Uerbum impleti¬
oms tantum solet accipi in
bonis. ut impleti sunt dies
sit ds̃ futum suum. At contͣ. dies impioꝵ manes
sunt. sient legitur. Uiri sanginnum & dolosi non
dimidiabunt dies suos. Et audierunt ucini
& cognati enis. quia magnificauit dñs mscd̃iam
suam cum illa. et cong̃tulabantur ei. It ortu
iusti. gsã secuturȩ uirtutis exultatione iucinoꝵ
p̃figurante signatur. Et factum ẽ. in die octa¬
uo uenerunt circuicidere puerum. & uocabant
eum nomine patris sin tachariam. Et respondens
mat᷑ eius aix̃. Nequaquam. sed uocabitur ioban¬
rat ã marito ut pote muto. ciuabangelo p̃nuntia¬
tum fuerat. Et dixerunt ad illam. Qina nemo
ẽ. in cognatione tua qui uocetur hoc nomine: In¬
nuebant autem patͥ eus quem uellet uocari eũ.¬
Et postulans pugillarem scripsit diceis.
lobannes ẽ. nomen enis. Et miratisunt imiuer¬
Non nos hoe ei nom̃ imponimus. sed a dõ iamẽ.

Expanded text:
lisabeth autem impletum est tempus pariendi, et peperit filium. Verbum impletionis tantum solet accipi in bonis: ut impleti sunt dies sit Deus Filium suum . At contra dies impiorum inanes sunt, sicut legitur: Viri sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos . Et audierunt vicini et cognati ejus, quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa, et congratulabantur ei. In ortu justi gratia secuturae virtutis, exsultatione vicinorum praefigurante, signatur. Et factum est in die octavo venerunt circumcidere puerum, et vocabant eum nomine patris suis Zachariam. Et respondens mater ejus, dixit: Nequaquam, sed vocabitur Joanrat a marito, utpote muto, cui ab angelo praenuntiatum fuerat. Et dixerunt ad illum: Quia nemo est in cognatione tua qui vocetur hoc nomine. Innuebant autem patsit, dicens: Joannes est nomen ejus, et mirati sunt univerNon nos hoc ei nomen imponimus, sed a Deo jam est
Abbreviated transcription (Latin):
nnulla enum specie. legitur pat̾ apparuisse. Pat̾s
enim potentia quȩ ex mundi creatione specialit̃
manifestata. ẽ: ꝑ niallam singula re m creaturã
dcclaratur exp̃sse. ueluti euis sapienta in hu¬
manitate xp̃i. ueliti multifrinis gĩa bonttats

Expanded text:
nulla enim specie legitur Pater apparuisse. Patris enim potentia, quae ex mundi creatione specialiter manifesta est, per nullam singularem creaturam declaratur expresse, veluti ejus sapientia in humanitate Christi, veluti multiformis gratia bonitatis
Abbreviated transcription (Latin):
requiesceret docendo. si quis rationabilis
eiꝰ stulticiam depͥmendo corrigeret. U nde
non immerito duo discipuli. duo ordines
p̃dicatoꝵ intelliguntur. iudeis uidelicet
& gentib missorum. Quidam uͦ istos du¬
os intelligunt petrum & philippum. qmͣ
ipsi pͥmum gentes adduxerunt ad xꝑm.
Philippꝰ samariam quasi asinã. petrus cor¬
nelium. quasi samariȩ pullum. Ier onioi¬
sini mittuntur. quia caritas ñ . ẽ. in
nłio. U nde scͥptum. ẽ. ue soli. Duo educunt
ebreos de egypto. duo portant botrum de
de duab tabulis ꝓferant. duob fortib
abluantur & abluant. & duob uectib arcã
dñi portent. & inter duo cherubin añm
cognoscant sp̃ri & mente psallentes. Soluite
inquit ꝑ doctrinam & muracuia. Aesi dicẽt᷑.
Quecumq solueritis in terra: eruint soluta
onfestim dimittet eos dñs uidelicet
qui uire creationis desiderat. ut
omnis creatura suo scruitio mancipetur.
Pruno homines uocantur ꝑ doctrinam

Expanded text:
requiesceret docendo, si quis rationabilius requiesceret docendo, si quis rationabilius ejus stultitiam reprimendo corrigeret. Unde non immerito duo discipuli, duo ordines praedicatorum intelliguntur, Judaeis videlicet et gentibus missorum. Quidam vero istos duos intelligunt Petrum et Philippum, quoniam ipsi primum gentes adduxerunt ad Christum, Philippus Samariam quasi asinam; Petrus Cornelium quasi Samariae pullum. Bbini mittuntur, quia charitas non est in uno. Unde scriptum est: « Vae soli . » Duo educunt Hebraeos de de duabus tabulis proferant, duobus fontibus abluantur et abluant, et duobus vectibus arcam Domini portent, et inter duo cherubim Dominum cognoscant, spiritu et mente psallentes. Solvite, inquit, per doctrinam et per miracula. Ac si diceretur: Quaecunque solveritis in terra, erunt soluta eonfestim dimittet eos, Dominus videlicet, quia jure creationis deomnis creatura suo servitio mancipetur. Primo homines vocantur per doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
Et sicut pͥmum in potestate populi. ẽ. facere
sibi regen quẽ uuit. factum autẽ de regno re¬
bellere iam ñ ẽ. in potestate eiꝰ. & ita uoluntas
populi in necessitate conuertitur. sic homo
priusquam peccet. liberum habet arbitͥuin
utrũ uelit. ẽẽ. sub regno diaboli. Cum autẽ
peccando ei subiugatur. nͥ potest de potestate
eiꝰ exire. qͥa uoluntas eiꝰ .ẽ. conuersa in neces¬
sitatẽ. Hoc. ẽ. quod peccatores solent dicere.
U ellemus. ẽẽ. scĩ. s non possumus. Uerum
dicunt. s non habent excusationẽ: quia
pͥmum potuerunt ñ. ẽẽ. sub potestate dia¬
bili. de qua nisi solus d̾s nemo potest eos¬
eriꝑe. ꝑopulo quidem nationũ ꝑtidiȩ uin¬
culis irretito. nemo unquam hominum se¬
dit. ia.ẽ. nullus doctor. frenum correctio¬
nis contulit. quo uel linguam a malo cohi¬
bere. uel in uiam uitȩ cogeretur ire. S ede¬
ret namq illi homo. id.ẽ. ad utilitatẽ exꝰ

Expanded text:
Et sicut primum in potestate est populi facere Et sicut primum in potestate est populi facere sibi regem quem vult, factum autem de regno expellere jam non est in potestate ejus, et ita voluntas populi in necessitatem convertitur. Sic homo, priusquam peccet, liberum habet arbitrium, utrum velit esse sub regno diaboli. Cum autem peccando ei subjugatur non potest de potestate ejus exire, quia voluntas est conversa in necessitatem. Hoc est quod peccatores solent dicere: Vellemus esse sancti, sed non possumus. Verum dicunt, sed non habent excusationem, quia primum potuerunt non esse sub potestate diaboli, de qua nisi solus Deus nemo potest eripere. Populo quidem nationum perfidiae vinculis irretito nemo unquam hominum sedit, id est nullus doctor frenum correctionis contulit, quo vel linguam a malo cohibere vel in viam vitae cogeretur ire. Sederet namque ille homo id est ad utilitatem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ethfage sacerdotum uiculus Beda.¬
erat. & confessionis portabat typum.
qlia domus succȩ interp̾tatur. Pulcre gͦ
refertur situs in monte oliueti. cum sit olei
lucis ministra nãtura. & laboꝵ doloꝵq sola¬
men. quia confitentes peccata sua xp̃o adhe¬
rent. qui nos unctione sp̃uali & soientiȩ luce
refouet. Ne autẽ absconderetur ciuitas supͣ
montẽ hunc posita. mittit discipulos in ca¬
stellum quod contra eos. ẽ. ut ꝑ illos tocius
contra positi orbis munitiones penetret. Toh̃es cͥsostomꝰ
sira & pullus iudei sunt & gentes. ꝓpt̾
quas dam similitudines. Est enim
hoc animal immundum. & p̃ cȩteris iumen¬
tis stultũ & infirmum. & ignobile. & oneri¬
ferum. S ic fuerunt homines ante xꝑn.
Ligati etiam a diabolo erant. nec sua uirtu¬
te euadere poterant. Nam sicut nauis fracto
gubernaculo illuc ducitur. quo tempestas
impellie. sic homo diuinȩ gr̾e aux ilio ꝑdito.
ꝑ peccatum ñ quod iult agit.s quod diabolꝰ.

Expanded text:
ethphage sacerdotum viculus erat, et confessionis portabat typum; quia domus buccae interpretatur. Pulchre ergo refertur situs in monte Oliveti, cum sit olei, natura lucis ministra, et laborum dolorumque solamen, quia confitentes peccata sua, Christo adhaerent, qui nos unctione spirituali et scientiae luce refovet. Ne autem absconderetur civitas supra montem hunc posita, mittit discipulos in castellum quod contra eos est, ut per eos totius contra positi orbis munitiones penetret. CRYSO. Asina et pullus, Judaei sunt et gentes, propter quasdam similitudines. Est enim hoc animal immundum, et prae caeteris jumentis stultum et infirmum et ignobile et oneriferum. Sic fuerunt homines ante Christum. Ligati etiam a diabolo erant, nec sua virtute evadere poterant. Nam, sicut navis fracto gubernaculo illuc ducitur quo tempestas impellit, sic homo divinae gratiae auxilio perdito per peccatum non quod vult agit, sed quod diabolus.
Abbreviated transcription (Latin):
Stempꝰ xp̃i aduenerat. quem p̃dixerunt ꝓpb̃e.
uentarum usꝙ ad iobannem qui eum demon¬
straiit adicens. E cce agnus dĩ. Helyas autẽ
hȩ. par enim ei fuit in rigore mentis. & ain
tiaturus ẽ. scd̃m aluentum dñ. ita iobaunes

Expanded text:
tempus Christi advenerat, quem praedixerunt prophetae venturum usque ad Joannem, qui eum demonstravit, dicens: Ecce Agnus Dei . Elias autem iae ; par enim fuit in rigore mentis, et ambe nuntiaturus est secundum adventum Domini, ita Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
deo dictum ẽ. regnum cȩloꝵ umpatit᷑.
quia reatus quem littera sine sp̃u iubendo
faciebat. credendo soluitur & iuolentia fidei
sp̃c sc̃s impetratur. Ierouimus.¬
randis quippe iolentia ẽ. generatos in ter¬
ra celum querere. & possidere ꝑ uirtutem.
quod non tenuimus ꝑ naturam. Mag̾¬
mnis plus diligens regnum dĩ quam
tertena bona ium facit in illud. hocẽ. labo¬
rat & uiribꝰ & uirtute. ut illuc tandem pucni¬
at. Adieb iohannis ud ẽ. pꝰquam iobannes cȩ¬
tunc cessasset uis in regnum cȩloꝵ. quia usꝙ
ad finem mundi durabit. Uiolenti ul ẽ. iuolen¬
tiam facientes rapunt illua. cum ium naturȩ
faciunt. ut ñ ail terrena demergat. s ad suꝑ¬
na se subrigat. Quasi raꝑe ẽ. ubi nullum
uis habcmus. & quoil angłorum ẽ. possessio

Expanded text:
deo dictum est regnum coelorum vim pati, quia reatus quem littera sine spiritu jubendo faciebat, credendo solvitur: et violentia fidei Spiritus sanctus impetratur. Grandis namque violentia est, generatos in terra coelum quaerere, et possidere per virtutem, quod non tenuimus per naturam. Omnis plus diligens regnum Dei quam terrena bona, vim facit in illud, hoc est, laborat et viribus et virtute, ut illuc tandem perveniat. A diebus Joannis, hoc est, postquam Joannes coetunc cessasset vis in regnum coelorum; quia usque ad finem mundi durabit. Violenti, id est violentiam facientes, rapiunt illud: cum vim naturae faciunt, ut non ad terrena demergat, sed ad superna se subrigat. Quasi rapere est, ubi nullum jus habemus, et quod angelorum est possessio
Abbreviated transcription (Latin):
celorum ium pati. quia głã domui isrl.¬
a pat̾b: aebita. a ꝓpbis nuntiata. a xp̃o obla¬
ta. fide gentium occupatur & rapitur. dum
ꝯpenitentiam auam iobannes p̾licauit.
reiuuiscunt aa glestem patriam. quasi ui ali¬
enum locum penetrantes. M

Expanded text:
elorum vim pati, quia gloria Domini Israel patribus debita, a prophetis nuntiata, Christo oblata, fide gentium occupatur et rapitur, dum per poenitentiam quam Joannes praedicavit, reviviscunt ad coelestem patriam, quasi in alienum locum penetrantes. M
Abbreviated transcription (Latin):
mundus totus. Et uos mundi estis. sed
ñ om̃s. Sciebat enum quisram eẽt qui tradẽt.
cum. ꝓpt̾ea dix non estis mundi omnes. Post¬
quam gͦ lauit pedes eoꝵ. accepit uestimenta
sua. Et cum recubuisset iterum dix eis. Sci¬
Uos uocatis me magist̃ & dñe. & benedicitis.¬

Expanded text:
mundi estis: sed on omnes. Sciebat enim quisnam esset qui traderet eum: propterea dixit: non estis mundi omnes. Postquam ergo lavit pedes eorum: accepit vestimenta sua. Et cum recubuisset iterum dixit eis. SciVos vocatis me Magist
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponit sententias ñ solum p̃sentib sed absentibꝰ
&e futuris conuenientes. Nec inter ẽ. quod sermo¬
& cet̃a. Maledicent uobis p̃sentialiter. & diceis
omne malum in absentia ur̃i. mentientes. Per¬
sequi ẽ. um inferre. uel insidiis appetere. Sepa-¬
rabunt uos excludendo a synagogis. Unde alibi.
Extia sy nagogas facient uos. N omen ur̃m
dicit nomen xp̃ianoꝵ. quod sepe ciectum fuit
a gentib & indeis. nulla alia causa nisi ꝓpter
filium hominis. Gaudete in illa die q ex¬
ultate. M qm̃ merces ur̃a copiosa ẽ. in cȩlis.
Ioc dr̃ illis qui ibant gaudentes a conspectu
cõncilii. qm̃ digni babiti sunt ꝓ nomine iħu cõ¬
tumeliam pati. Multa enim merces in celis ẽ
patres eorum. E remplo ꝓpħarum confortat il¬
los. quia uera dicentes solent ꝑsecutionem pati.
nec tam̃ ideo ꝓpȩ defecerunt
a p̃dicationẽ.

Expanded text:
proponit sententias, non solum praesentibus, sed absentibus proponit sententias, non solum praesentibus, sed absentibus et futuris convenientes. Nec interest quod sermo, etc. Maledicent vobis praesentialiter, et dicent omne malum in absentia vestri mentientes. Persequi est vim inferre, vel insidiis appetere. Separabunt vos, excludendo a Synagogis. Unde alibi: Extra Synagogas facient vos . Nomen vestrum dicit nomen Christianorum, quod saepe ejectum fuit a gentibus et Judaeis, nulla alia causa nisi propter Filium hominis. Gaudete in illa die et exsultate, quoniam merces vestra copiosa est in coelis. Hoc dicitur illis, qui ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Multa enim merces in coelis espatres eorum. Exemplo prophetarum confortat illos, quia vera dicentes, solent persecutionem pati; nec tamen ideo prophetae defecerunt a praedicatione.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerantia ꝑfectum ꝓbat. atq clarificat. Maõ.¬
Nec autem differentia ẽ. inter septem dona sp̃c
dona sunt pͥmi motus in corde originesq uirtu¬
tum. uirtutes uͦ sunt effec̾tus donoꝵ. & babitus
animi iam confiriati. Dona dicuntur etiam sp̃c
ut in apochalipsi. Uidit iohaunes septem sp̃e dis¬
currentes ante tbronum dĩ. Sp̃c dicuntur. idl ẽ.
inspirationes quȩ p̃cedunt uirtutes. et sunt do-¬
na solumm᷑ ñ merita. uirtutes sunt & dona &
merita. In illis enim oꝑatur ds̃ sine nobis. in
istis oꝑatur nobiscum. Ex timore gͥ qui ẽ. initi¬
um sapientiȩ. nascitur hunulitas. Sic de cet̃is.
Neati estis cum maledixerint uobis. L & o¬
derint uos homines. M et ꝑsecuti fue¬
tinit .& dixeruit omne malum aduersum uos
mentientes. L Et cum separaueruit uos et
exꝓbraueruit & eiecerint nomen ur̃m tanquã
malum ꝓpter filium hominis. Generales

Expanded text:
severantia, perfectum probat atque clarificat. Haseverantia, perfectum probat atque clarificat. Haec autem differentia est inter septem dona Spiridona sunt primi motus in corde originesque virtutum, virtutes vero sunt effectus donorum, et habitus animi jam confirmati. Dona dicuntur etiam Spiritus, ut in Apocalypsi vidit Joannes septem spiritus discurrentes ante thronum Dei . Spiritus dicuntur, id est, inspirationes quae praecedunt virtutes, et sunt dona solummodo, non merita; virtutes sunt et dona et merita. In illis enim operatur Deus sine nobis, in istis operatur nobiscum. Ex timore igitur qui est initium sapientiae , nascitur humilitas. Sic de caeteris. Beati estis cum maledixerint vobis, L. et oderint vos homines, M. et persecuti fuerint, et dixerint omne malum adversum vos mentientes. L. et cum separaverint vos et exprobraverint et ejecerint nomen vestrum tanquam malum propter Filium hominis. Generales
Abbreviated transcription (Latin):
auꝑes enim sp̃u id ẽ. ñ inflati. ñ alta sapi¬
pietate. ne efficiatur indocilis ꝑuicacib concer¬
tationib. In tercio gradu in quo scientia ẽ. luge¬
tur amissio summi boni. In quarto gradu in
quo esuritur iusticia. necessaria ẽ. fortitudo:
quia ñ relinquitur sine dolore. quod retinetur
cum delectatione. In quinto gradu datur labo¬
rantib euadendi consilium. quia nisi quisq ad¬
uiuetur a suꝑiore. ñ ẽ. idoneus ut se a miserũs
expediat. Lustum g̾ consilum ẽ. ut qui se a po¬
tentiore uult adiuuari. adiunet infirmiorem.
Inserto gradu ẽ. cordis munditia. de conscien¬
tia bonoꝵ oꝑm. ualens contemplari summũ
bonum. intellectu sereno. In septimo gradu
ẽ ipsa sapientia. id ẽ contomplatio ueritatis
suscipiens similitudinem dĩ in filiatione paci-¬
ficationis. Septem gͥ gradus sunt qui ꝑfectum
faciunt. qua re unũm p̃mium quod ẽ. regnũ
celorum uarie nominatum ẽ. Octauum ũ. ul¬

Expanded text:
es enim spiritu, id est, non inflati, non alta sapietate, ne efficiatur indocilis pervicacibus concertationibus. In tertio gradu in quo scientia est, lugetur amissio summi boni. In quarto gradu, in quo esuritur justitia, necessaria est fortitudo; quia non relinquitur sine dolore, quod retinetur cum delectatione. In quinto gradu datur laborantibus evadendi consilium; quia nisi quisque adjuvetur a superiore, non est idoneus ut se miseriis expediat. Justum ergo consilium est, ut qui se a potentiore vult adjuvari, adjuvet infirmiorem. In sexto gradu est cordis munditia de conscientia bonorum operum, valens contemplari summum bonum intellectu sereno. In septimo gradu est ipsa sapientia, id est, contemplatio veritatis, suscipiens similitudinem Dei in filiatione pacificationis. Septem igitur gradus sunt, qui perfectum faciunt, quare unum praemium quod est regnum coelorum, varie nominatum est. Octavum
Abbreviated transcription (Latin):
domus consuetudine non teneri. Mas¬
ota quia uiso miraculo de captura pisciũ
tanquam firmius credentes qui uocabant᷑.
ñ solum retib sed & omnibꝰ relic̃tis secuti sunt
ib̃m ad ꝑmanendum cum illo. Naues autem ie¬
curo subduxerunt ad terram. licet ñ u̾ea redituri
ad ꝓpͥa. ut sic cautius seruarentur ad usum.
quousq in alicuius possessionẽ transirent. Dece¬
bat eium apłos quos ds̃ formam uere religionis
toti mundo constituebat ñ suꝑbe ñ miniis caute
mundum contempnere. quod legunus philoso¬
phos fecisse. Crathes enun. thebanus ut ait
ieronimus ad ioiunianum. ꝓiecto in mare ñ par¬
uo auri pondere. abite inquit pessum malȩ cupi¬
ditates. Ego uos mergam. ne ipse mergar a uobis.

Expanded text:
domus consuetudine non teneri. Nota quia viso miraculo de captura piscium, tanquam firmius credentes, qui vocabantur, non solum retibus, sed et omnibus relictis, secuti sunt Jesum ad permanendum cum illo. Naves autem idcirco subduxerunt ad terram, licet non postea redituri ad propria, ut sic cautius servarentur ad usum, quousque in alicujus possessionem transirent. Decebat enim apostolos, quos Deus formam verae religionis toti mundo constituebat, non superbe, non minus caute mundum contemnere, quod legimus philosophos fecisse. Crates enim Thebanus, ut ait Hieronymus ad Jovinianum, projecto in mare non parvo auri pondere: Abite, inquit, pessum, malae cupiditates; ego vos mergam, ne ipse mergar a vobis.