comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que etiam nũc ad memoriam sollicita ue¬
neratione seruatur. Reliquit etiam hoc
indiciũ religiosi animi regina uenerabilis
Uirgines quas ibi repperit deo sacratas
inuitasse ad prandiũ. ⁊ tanta eas deuotio¬
ne curasse dicit᷑: ut indignũ crederet  famu¬
loꝵ ut̾entur officiis. s ipsa manib suis fa¬
mule habitu succincta: cibũ apponeret.
poculũ porrigeret. aquã manib infunde¬
ret: ⁊ regina orbis. ac mat̾ imꝑii famulaꝵ
xp̃i. se famulam deputaret. Hec quidem
iherosolimis gesta. Int̾ea constantinꝰ pieta¬
te fretus. sarmates. gothos. aliasq barba¬
ras nationes. nisi uel que amiciciis. uł ditio¬
ne sui pacem p̃uenerant: in solo ꝓpͥo ar¬
mis edomuit. Et qͣntomagis se religiosius
⁊ humilius deo subiecerat: tanto amplius
ei deus uniu̾sa subdebat. Ad antoniũ quoq
pͥmũ herem habitatorẽ: uelut ad unũ ex
ꝓphetis litt̾as supplicit̾ mittit: ut ꝓse ac

Expanded text:
quae etiam nunc ad memoriam solicita vequae etiam nunc ad memoriam solicita veneratione servatur. Reliquit etiam hoc indicium religiosi animi Regina venerabilis: Virgines quas ibi reperit Deo sacratas, invitasse ad prandium, et tanta eas devotione curasse dicitur, ut indignum crederet, si famulorum uterentur officiis, sed ipsa manibus suis, famulae habitu succincta, cibum apponeret, poculum porrigeret, aquam manibus infunderet, et Regina orbis ac mater imperii, famularum Christi se famulam deputaret. Et haec quidem Jerosolymis gesta. Interea Constantinus pietate fretus, Sarmatas, Gothos, aliasque barbaras nationes, nisi quae vel amicitiis, vel deditione sui, pacem 230 praevenerant, in solo proprio armis edomuit. Et quanto magis se religiosius ac humilius Deo subjecerat, tanto amplius ei Deus universa subdebat. Ad Antonium quoque primum eremi habitatorem, velut ad unum ex prophetis litteras, supliciter mittit, ut pro se ac
Abbreviated transcription (Latin):
filium tuũ salutem generi huma¬
Io ꝑ passionem crucis conferre digatus es.
inc̃ in nouissimis temporib aspirast incor¬
de ancille tus ꝑ quirere lignũ beatũ inquo
salus nr̃a pependit: ostende euident̃ ex his
trib quȩ crux fuerat ad dñicam głam uel
que extet̾int ad seruile suppliciũ: lit hec mu¬
lier que semiuiua decumbit. statĩ ut eam
lignũ salutare tetigerit a mortuis ia nius
reuocetur aduitam. Et cum hec dixiss adhi-¬
buit pͥmo unã ex trib: ⁊ nichil ꝓfuit. Adhi-¬
buit sccdr: nec sic quidem aliquid actũ ẽ
mulier consurrexit᷑ ⁊ stabilitate uirium re-¬
cepta. alacrior multo quã cum sana fuerat
uoti compos effecta. templũ mirificũ in eo
loco inquo crucem reppererat. regia ambi¬
tione construxit. Clauos quoq quib corpus
dincũ fuerat affixum. portat ad filium: ex qͥ¬
liusib aptam fertur armase. ligni uͦ ipsiꝰ
salutaris partem detulit filio: partem uͦ
thecis argenteis conditam dereliqͥt in loco:

Expanded text:
Filium tuum salutem generi humano per passionem crucis conferre dignatus es, et nunc in novissimis temporibus adspirasti in corde ancillae tuae perquirere lignum beatum, in quo salus 229 nostra pependit, ostende evidenter ex his tribus, quae crux fuerit ad dominicam gloriam, vel quae extiterit ad servile supplicium, ut haec mulier, quae semiviva decumbit, statim ut eam lignum salutare contigerit, a mortis januis revocetur ad vitam. Et cum haec dixisset, adhibuit primo unam ex tribus, et nihil profecit. Adhibuit secundam, et ne sic quidem aliquid actum est.  apertis oculis mulier consurrexit, et stabilitate virium recepta, aiacrior multo, quam cum sana fuerat, voti compos effecta, templum mirificum in eo loco in quo crucem repererat, regia ambitione construxit. Clavos quoque, quibus corpus Dominicum fuerat affixum, portat ad filium. Ex quli usibus aptam fertur armasse. Ligni vero ipsius salutaris partem detulit filio, partem vero thecis argenteis conditam dereliquit in loco:
Abbreviated transcription (Latin):
nec aliquid qd̃ dei iundictam indicasse
uideret᷑ audiret. Quib ita gestis. de causa
susceꝑat sedem. Qd̃ uero ess idem utit acris
ingenii. ⁊ ineccłiasticis negotiis adpͥme ugi¬
lans. satis iam tc̃ hereticis in notueratꝰ tũ
ad conciliũ neceam cum ep̃o suo sene alexan¬
dro uenerat. cuiꝰ suggestionib herecoꝵ doli
ac fallacie uigilant̾ detegebantur. Statim
sollicitudinẽ non faciłe ꝓcessura. om̃imo
dis querere adu̾sum cũ machinas deceptio¬
nũ parabant.

Expanded text:
neque aliquid quod Dei vindictam indicare neque aliquid quod Dei vindictam indicare videretur, audiret. Quibus ita gestis, de caussa susceperat sedem. Quod vero esset idem vir acris ingenii, et in ecclesiasticis negotiis apprime vigilans, satis jam tunc haereticis 241 innotuerat, cum ad Concilium Nicaenum cum Episcopo suo sene Alexandro venerat, cujus suggestionibus haereticorum doli ac fallaciae vigilanter detegebantur. Statim sollicitudinem non facile processura, omnibus modis quaerere adversus eum machinas deceptionum parabant.
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur summa omnium expectatio quo uł
alexandri ꝑseuerantia. uel cusebii arriiq
instantia declinaret. Cunq cunctoꝵ a
nimi eẽnt. ut intali reexpectatione sus
cessitatis causa. adpublicũ locũ declinat.
scera in secessus canalui defluxers. Ita tali
in loco dignam mortẽ blasphemie. ⁊ fea¬
de m̃tis exsoluit. Qd̃ postea qͣm in eccłia
nuntatũ ẽ eusebio. atq his qui una secũ
sc̃m ⁊ innocentem uirũ alexandruan de ar¬
rio recipiendũ fatigabant: suꝑati pu¬
dore ⁊ ad oꝑti confusione discedunt: Tunc
completus ẽ sermo ad głiam dñi: quem in¬
lulum pudoris habuere. Contiementesũ
inter se heretic ueriti ne forte si ut res
gesta ẽ integre ad imꝑatorem constantiũ
ꝑueniss: non solum aꝑficha eor inqua
callide irretitꝰ taiebatur abscederet uerũ
⁊ inauctores deceptionis sue seuerius ali¬
quid ⁊ regi auctoritate decerneret. compo
tos Renebant uti de arrii morte imꝑator qͥn
fieri poss composite ⁊ commanit̾. nosceret

Expanded text:
ium summa expectatio, quo vel Alexandri perseverantia, vel Eusebii Ariique instantia declinaret. Cumque cunctorum animi essent, ut in tali re, expectatione suspcessitatis caussa ad publicum locum declinat. scera in secessus cuniculum defluxere: ita tali in loco dignam mortem blasphemae ac foetidae mentis exsolvit. Quod postea quam in Ecclesia nuntiatum est Eusebio, atque his qui una secum sanctum et innocentem virum Alexandrum de Ario recipiendo fatigabant, superati pudore, et adoperti confusione discedunt. Tunc completus est sermo ad gloriam Dominlulum pudoris habuere. Convenientes vero inter se haeretici, veriti ne forte si, sicut res gesta est, integre ad Imperatorem Constantium pervenisset, non solum a perfidia eorum, in qua callide irretitus tenebatur, abscederet: verum et in auctores deceptionis suae severius aliquid ex regia auctoritate decerneret, compontos tenebant, uti de Arii morte Imperator quam fieri posset composite et communiter nosceret,
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ ep̃i gneo cesarie fides. Unus d̃. pat̾
ubi uiuentis. sapientie subsistentis. ⁊
uͥtutis sue. ⁊ figure ꝑfectus: ꝑfecti ge¬
nitor pat̾ filii unigeniti. Unus dñs so¬
lus. ex solo deo: figura ⁊ imago deitatis
ũbum ꝑpetrans. sapientia comp̃hen-¬
dens omnia: ⁊ uͥtus qua tota creatura
fieri potuit. filiꝰ uerus ueri. ⁊ inuisibi¬
lis ex inuisibili. ⁊ incorruptibilis ex in¬
corruptibili: ⁊ imortalis ex immorta¬
ex deo substantiam habens: ⁊ qui ꝑfili¬
um apparuit imago filii ꝑfecti. ꝑfecta
uiuentiũ causa: scitas sanctificationis
p̾statrix: ꝑ quem ds su ꝑ omnia ⁊ in
nitas ꝑfecta maiestate. ⁊ sempit̾nitate
regno. minime diuidit᷑ neq ab alienat᷑
Ihit᷑ neq factũ quid aut seruiens intͥni¬
fate neq suꝑ inductũ tanquã ante hac
quidem ñ subsistens: post ea uͦ suꝑ ingres¬
sum. Neq ita defuit unquã filius patͥ.

Expanded text:
ris et episcopi Neocaesareae fides: Unus Deus Pater Verbi viventis, sapientiae subsistentis, et virtutis suae, et figurae, perfectus perfecti genitor, Pater Filii unigeniti. Unus Dominus, solus ex solo Deo, figura et imago deitatis, Verbum perpetrans, sapientia comprehendens omnia, et virtus qua tota creatura fieri potuit. Filius verus veri, et invisibilis ex invisibili, et incorruptibilis ex incorruptibili, et immortalis ex immortaex Deo substantiam habens, et qui per Filium apparuit, imago Filii perfecti, perfecta viventium causa, sanctitas sanctificationis praestatrix, per quem Deus super omnia et in ta perfecta majestate, et sempiternitate, et regno minime dividitur, neque abalienatur. Igitur neque factum quid aut serviens in Trinitate, neque superinductum, tanquam antehac quidem non subsistens, postea vero superingressum. Neque ita defuit unquam Filius Patri,
Abbreviated transcription (Latin):
re aduentus sui utreq partes paululum
siluissent: nolite inquit o filioli rationa¬
biles aĩas ꝓmutis animantib uiolare:
frat̾nam pacem questus cupiditate dis¬
soluere: dei leges ⁊ nature parit̾ iura te¬
merare: ⁊ una mecũ ad horam stagni ex¬
absoluam. Et cum hec dixiss. in conspectu
omniũ uirgam quam tenebat in manu.
ad pͥmas littoris undas defigit. ⁊ ipse
positis genib palmas tetendit ad celum:
atq his u̾bis excelso supplicat deo. Tu¬

Expanded text:
re adventus sui utraeque partes paulum siluissent, Nolite, inquit, o filioli, rationabiles animas pro mutis animantibus violare, fraternam pacem quaestus cupiditate dissolvere, Dei leges et naturae pariter jura temerare: et una mecum ad oram stagni exabsolvam. Et cum haec dixisset, in conspectu omnium virgam quam tenebat in manu ad primas littoris undas defigit, et ipse positis genibus palmas tendit ad coelum, atque excelso supplicat Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
seueret. Simul tit ille orandi finem
fecit. statim se unda subducens: ⁊ cur¬
su uelociori refugiens: a conspectu suꝑ-¬
no uissa discedere. abyssis suis reddi¬
tura⁊ arentem campum germanis
iam concordib dereliquit. Sed et in¬
posceret eccłiam construi: rupis quedã
uicini montis ex parte orientis obiecta:
exalia uͦ p̃terfluens fluens fluuius. spa¬
cium quantũ eccłie sufficeret denega¬
bat. Et cum alits omnino non eẽt. Locꝰ.
om̃sq mesti angerentur qd̾ solũ ad
construendam eccłiam non haberent:
sicut granũ sinapis: diceretis monti hu¬
ic tolle te ⁊ mitte te in mare:
⁊ fieret utiq Cũq hec plena fide acde¬
uotione deposceret: ad lucem coeunti-¬
b ppłis inuenta ẽ rupes importuna
secessisse: qͣntum tantum. spacii ad cõ¬
struendã querebatur eccłiam. Gradunt᷑¬

Expanded text:
eo. Simul ut ille orando finem fecit, statim se unda subducens, et cursu velociter fugiens, a conspectu superno jussa discedere, abyssis suis redditur, et arentem campum germanis jam concordibus dereliquit. Diposceret ecclesiam construi, rupes quaedam vicini montis ex parte Orientis obiecta, ex alia vero preterfluens fluvius spatium, quantum ecclesiae sufficeret, denegabat. II 143 Et cum alius omnino non esset locus, omnesque mesti aierent, quod solum ad construendam ecclesiam non haberent, ut granum sinapis”, “Diceretis monti huic ‘Tolle te et mitte te in mare’; et fieret”. II 144 Cumque hoc plena fide ac devotione confideret, orta luce coeuntibus populis, inventa est rupes importuna secessisse tantum, quantum spatii ad condendum querebatur ecclesiam.
Abbreviated transcription (Latin):
etat in ponti regionib situm piscib copi¬
osum: ex quoꝵ captura p̃diuites reditus
diis p̃stabantur. Ista possessio duob fr̃ĩ¬
b sorte hereditatis obuenerat:. s pecunie
cupiditas que pene om̃ium corda morta¬
liũ suꝑat: etiam frat̾nam necessitudinẽ

Expanded text:
erat in Ponti regionibus situm, piscibus copiosum, ex quorum captura praedivites redditus dominis praestabantur. Ista possessio duobus fratribus sorte haereditatis obvenerat, sed pecuniae cupiditas, quae pene omnium corda mortalium superat, etiam fraternam necessitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
oriosum eius aduentũ: inquo ueniet
sulicare uiuios ⁊ mortuos: ut conferas qd̃¬
descripseris ⁊ em̃des ad exemplaria ea
de quib transcͥpseris diligenter. Et hoc
adinrationis genus. similit̾ transcri¬
bas ⁊ tranfferas i neum codicem quem
descripseris.

Expanded text:
ORIOSUM EJUS ADVENTUM, IN QUO VENIET JUDICARE VIVOS ET MORTUOS, UT CONFERAS QUOD SCRIPSERIS, ET EMENDES AD EXEMPLARIA EA, DE QUIBUS SCRIPSERIS, DILIGENTER: ET HOC ADJURATIONIS GENUS TRANSCRIBAS, ET TRANSFERAS IN EUM CODICEM, QUEM DESCRIPSERIS.
Abbreviated transcription (Latin):
ic gͥ ip̃e temporib gaii quanta
uideis accid̾int mala: quinq uo-¬
luminib exponit. S et eiusdem gaii
mentis insaniam commemorat: quod
in tantam suꝑbiam elatus sit. ut
dm̃ se uoluerit appellari. In ipsis au¬
tem ubi de iudeoꝵ cladib refert. suã
quoq legationẽ quã ꝓ contribulib
psuis iudeis detulit ad urbem romam.
describit: & qđ ꝑorans apud gaium
ꝓ patriis legib nichil ampliꝰ quã irri¬
sionis retulerit dampnũ: inmo & pe¬
ne ꝑicłm mortis incurrerit. S ꝙ iose¬
phus meminit hoꝵ. in octauo decimo

Expanded text:
itur ipse temporibus Gaii quanta Judaeis acciderint mala, quinque voluminibus exponit; sed et de ejusdem Gaii mentis insania commemorat, quod in tantum superbiae elatus sit, ut Deum se voluerit appellari: In ipsis autem ubi de Judaeorum cladibus refert, suam quoque legationem, quam pro contribulibus suis Judaeis detulit ad urbem Romam, describit, et quod perorans apud Gaium pro patriis legibus, nihil amplius quam irrisionem retulerit domum, imo et pene periculum mortis incurrerit. Sed et Josephus meminit horum in libro XVIII
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt beatum petrum cum uidisset uxorẽ
suam duci ad passionẽ gauisum ẽẽ electi¬
onis grã: ac regressionis ad propͥam domũ:
et exclamasse pꝰ eam cũ duce̾tur. ac ꝓpͥo no¬
mine compellantem dixisse. O coniux me¬
tam ꝑfecta fuit affectio beatoꝵ. De his apłis

Expanded text:
inquit, beatum Petrum, cum vidisset uxorem suam duci ad passionem suam, gavisum esse electionis gratiam ac regressionis ad propriam domum, et exclamasse post eam, cum duceretur, ac proprio nomine appellantem dixisse: O conjux, metam perfecta fuit affectio beatorum. 54. MARCUS
Abbreviated transcription (Latin):
uoces adnotauimꝰ scribens aduersum eos qͥ¬
et apłos imꝓbant: Petrus enimac philippꝰ
et urores habuerunt. et filias etiã niptum
facere comparis sue: quam se uło negat cir¬
cumducere. ut ad predicationẽ euangłii ex¬

Expanded text:
onem feci, scribens adversum eos et apostolos improbant? Petrus etenim ac Philippus et uxores habuerunt et filias etiam virgine vel salutationem facere comparis suae, quam se ideo negat circumducere, ut ad predicationem evangelii ex
Abbreviated transcription (Latin):
mine quidem usq ad ultimã senectutẽ
am ipse sanctitatem incorrupti corporis
stat illud quod in medium apostolorum
ꝓ delotipie suspicione ꝓduxit urorem ex
contemptu uicii uł libidinis gestũ: quo
ꝑ hec continentẽ se ostend̾et eiuis rei. quã
nume putabat᷑ expetẽ. contempnendam¬

Expanded text:
minae quidem, usque ad ultimam senectutem m ipse sanctitatem incostat illud, quod in medium apostolorum pro zelotipiae suspicione produxit uxorem, ex contemptu vicii vel libidinis gestum, quo per hoc continentem se ostenderet eius rei, quam nimie putabatur expetere. Increpa
Abbreviated transcription (Latin):
ñ enim sciunt quid faciunt. Cumq eũ
talia orantem desuꝑ lapidib ꝑurgẽnt:
unus ex sacerdotib filii rechab de quib¬
uit dicens. Parcite queso quid facitis:
Puobis orat iustus hic quem lapidatis¬
e unus ex ipsis fullo arrepto fuste in
illisit. Ꝙ tali martirio consummatus:
ac sepultus est in eodem loco prope tẽ¬

Expanded text:
on enim sciunt quid faciunt. » Cumque cum talia orantem desuper lapidibus perurgerent, unus ex sacerdotibus de filiis Rechabuit: «Parcite, queso. Quid facitis? Ecce pro uobis orat hic iustus quem lapidatise unus ex ipsis fullo, arrepto fuste, quillisit et tali martyrio consummatus est, ac sepultus in eodem loco prope tem
Abbreviated transcription (Latin):
a dextris summe uirtutis: et ip̃e uent᷑us ẽ
in nubib celi. Cumq hac responsione. et
testimonio iacobi multis satisfactum ẽt
et libenter audissent que iacobus pro-¬
testatus est. ceperunt glorificare dm̃.
et diçere osanna filio dauid. Tunc rur¬
sum ipsi scribe et pharisei ceꝑunt alin¬
uicem dicere. Male fecimus tale testi¬
monium prestare iħu: s ascendamus
et precipitemus hunc deorsumꝰ ut cetĩ
et iustus errauit. e compleuerunt scͥp¬

Expanded text:
a dextris summae virtutis, et ipse venturus est a dextris summae virtutis, et ipse venturus est in nubibus coeli. Cumque responsione et testimonio Jacobi multis satisfactum esset, et libenter audissent quae Jacobus protestatus est, coeperunt glorificare Deum et dicere: Osanna filio David. Tunc unt. Scribe et pharisei dixerunt: «Male fecimus dare tale testimonium Ihesu. Sed ascendamus et precipitemus eum deorsum ut ceteri et iustus errauit!». Ascenderunt
Abbreviated transcription (Latin):
quin omnis popłs credat in iħm quod
dicebant ei. Oramus te ut reuoces popłm
quia ecce errat in iħu: putans quod ipse
sit xp̃c. Deprecamur gͦ te ut suadeas om
nib conuenientib indie pasche: de iħu.
Tibi enim om̃s obtemperabimꝰ: et de te
tam nos quam popłs cestimonium ferimꝰ
quia iustus es: et nullius ꝑsonam accipis.
Tũ gͦ suade popło de iħu. ne erret: quia
om̃s tibi obedimus. Ascende gͦ in excelsũ
locum pinne templi: ut in edito positꝰ
appareas omnib. et uerba tua audiant᷑
a cunctis. qͣuia indieb pasche conuenit
ñ solum iudoꝵ. s et gentilium multitu¬
do. Statuerunt gͥ supradicti scribe et
pharisei iacobum supra pinnam templi:
et uoce magna clamantes ad eum dicuis.
Uiroꝵ iustissime cui om̃s obtemꝑare de¬
bemus: qm̃ popłs errat pꝰ iħm quicru¬
cifixus est. enuncia nobis quod sit osti¬
um in iħu. Tunc iacob ad eos ingenti
uoce respondit. Quid me interrogatis
de filio hominis: Ecce ipse sedet in celo

Expanded text:
quin omnis populus credat in Jesum, quod dixerunt ei: «Oramus te ut reuoces populum, quia ipse errat in Ihesu putans quod ipse sit deus. Precamur nibus convenientibus in die Paschae de Jesu. Tibi enim omnes obtemperamus, et de te tam nos quam populus testimonium perhibemus, quia justus es, et personam nullius accipis. Tu ergo suade populo de Jesu ne erret, quia omnes tibi obedimus. Ascende itaque in excelsum locum pinnae templi, ut in edito positus appareas omnibus, et verba tua audiantur a cunctis. Igitur quia in diebus Paschae conveniunt, non solum Judaeorum, sed et gentilium multitudo, statuerunt eum supradicti Scribae et Pharisaei super pinnam templi, et voce magna clamantes ad eum dicunt: Virorum justissime, cui omnes nos obtemperare debemus, quoniam populus errat post Jesum, qui crucifixus est, enuntia nobis quod sit ostium Jesu. Tum Jacobus ingenti voce ad eos respondit: Quid me interrogatis de Filio hominis? Et ecce ipse sedet in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ de eo egisippus qui pꝰ ipsas statim pͥ¬
mas apostolorum successiones fuit: in qͥn¬
to commentarioꝵ suorum libro his uer-¬
bis refert. Suscepit inquit eccłiam cũ
apłis frater dñi iacobus qui ab omnib
cognominatus ÷ iustus: ab ipsius domini
temporib ꝑduraris usq ad nos. & multi
quidem iacobi uocati sunt: s hic ex utõ
matris sue sanctus fuit. Uinum et sicȩrã
ñ bibit: neq animal manducauit. ferrũ
in caput eius non ascendit: oleo ñ est per¬
unctus. balneis non ẽ usus. Huic soli lice¬
bat introire in sancta scõꝵ. Neq enu
laneo utebatur indumento: s tantum
sindone. Solus ingrediebat᷑ templum:
et iacebat suꝑ genua sua orans ꝓpopuli
indulgencia: ita ut orando callos faceret
in genib admodum cameli: semꝑ genua
flectendo: nec umqͣm ab oracione cessan¬
do. Itaq ꝓ incredibili hac continentia et
summa iusticia: appellatus ÷ iustus. uel
oblias: quod ẽ inter pretatum moͣmimen¬

Expanded text:
 de eo Aegesippus, qui post ipsas statim primas apostolorum successiones fuit, in quinto Commentariorum suorum libro, his verbis: Suscepit, inquit, Ecclesiam cum apostolis frater Domini Jacobus, qui ab omnibus cognominatus est Justus, ab ipsis Domini temporibus perdurans usque ad nos. Et multi quidem Jacobi vocati sunt, sed hic ex utero matris suae sanctus fuit, vinum et siceram non bibit, sed neque animal manducavit, ferrum in caput ejus non ascendit, oleo enim est perunctus, balneis non est usus, huic soli licebat introire in sancta sanctorum. Neque enim laneo utebatur indumento, sed tantum sindone. Solus ingrediebatur in templum, et jacebat super genua sua, orans pro populi indulgentia, ita ut orando callos faceret in genibus ad modum cameli, semper genua flectendo, nec unquam ab oratione cessando. Itaque pro incredibili hac contisumma justitia appellatus est Justus, et Oblias, quod interpretatur munimen
Abbreviated transcription (Latin):
ed ⁊ illud apd̃ alexandriã eoꝵ reddito
gestũ ẽ qd̾ etiamtoraces serapis .xxix.
rãt. ita abscisi sunt om̃s ⁊ abrasi: ut ne
uestigium quidem usquã uel nominis
appellatio. aut ipsius aut cuiꝰlibet altĩ¬
us demonis remaneret. S ꝓhis crucis do
nisq depingeret. Quod cũ factũ hi qui
suꝑfuerant expaganis uiderent: in re¬
cordationẽ rei magne. ex tradicione sibi¬
met antiquitꝰ comm̃date uenisse ꝑhibẽ¬
tur. Signũ hoc nr̃m dñice cruces inter
illas quas dicunt heroglicas. id ẽ. sacer¬
dotales litteras. habere dicuntur: uelut
unũ ex cet̾is litt̾arum que apd̃ illos sunt
elementis. Cuiꝰ litt̾e seu uocabuli: hanc eẽ
asserunt. int̾pretationẽ. uita uentura. Di¬
cebant gͦ hi. qui tc̃ admiratione rerum
gestarum conu̾tebant ad fidem. ita sibi
ab antiquis traditũ. qd̾ ħ que nunc colũt᷑
tamdiu starent. quamdiu uident. signũ
illud tienisse in quo eẽt uita. Unde accidit
ut magis hi qui erant ex sacerdotib uel

Expanded text:
ed et illud apud Alexandriam gestum est, quod etiam Thoraces Serapis, qui rant, ita abscissi sunt omnes et abrasi, ut ne vestigium quidem usquam, vel numinis appellatio, aut ipsius, aut cujuslibet alterius daemonis remaneret; sed pro his Crucis Domnisque depingeret. Quod cum factum esse hi qui superfuerant ex Paganis viderent, in recordationem rei magnae ex traditione sibimet antiquitus commendata venisse perhibentur: Signum hoc nostrum Dominicae Crucis inter illas quas dicunt ίερατικὰς, id est, sacerdotales literas, habere Aegyptii dicuntur velut unum ex caeteris literarum, quae apud illos sunt, elementis. Cujus literae seu vocabuli hanc esse asserunt interpretationem: Vita ventura. Dicebant ergo hi qui tunc admiratione rerum gestarum convertebantur ad fidem, ita sibi ab antiquis traditum, quod haec quae nunc coluntur, tamdiu starent, quamdiu viderent signum istud 303 venisse, in quo esset vita. Unde accidit ut magis hi qui erant ex sacerdotibus vel
Abbreviated transcription (Latin):
uidere. Auit̃ uͦ agentes abici iubent xxi
manus impositionem non accipiunt: et¬
am ipsas inter laicos ẽẽ debere. Igitur cũ
dehisput diuinarũ legũ reu̾entia popo¬
scerat. decreuissent: s ⁊ de obseruatione ar¬
pasche antiquũ canonem ꝑquẽ nulla de
reliquo uarietas oriretur in eccłiis tradidis¬
sent: omnib rite dẽpositis. eccłiarũ pax
⁊ fides. in orientis atq occidentis partib
una atq eadem seruabatu

Expanded text:
videre: aliter vero agentes, abjici jubent. XXI.videre: aliter vero agentes, abjici jubent. XXI.manus Impositionem non accipiunt, etiam ipsas inter laicos esse debere. Igitur cum de his, prout divinarum legum reverentia poposcerat, decrevissent, sed et de observatione Paschae antiquum canonem, per quem nulla de reliquo varietas oriretur, Ecclesiis tradidissent, omnibus rite dispositis, Ecclesiarum pax et fides in Orientis atque Occidentis partibus una atque eadem servabatu
Abbreviated transcription (Latin):
oratio  separatos. post ea recipi deb̾exui
Et ne de ciuitate inferiori ad maiorẽ
eccłiam transire. quis ambiat: siue epi¬
scopus siue etiã quis alius cłicus .xuii.
Et ne quis clericus qͥ derelicta eccłia
sua nulla existente causa ꝓbali. uagat᷑ ⁊
ober̾at ꝑalias eccłias: suscipiat᷑ ĩ cõmunionẽ.
Et ut nemo eũ qui ad aliũ ꝑtinet sub xuiii.¬
ripiens: in sua eccłia ordinet cłicũm. abs¬
q consensu illiꝰ adquẽ ꝑtinet. xix.
Et nequis clericus aut usuras accipi¬
at aut frum̃ti uł uni ampliationẽ qd̃¬
solũ sold innouo datũ. uł sexcuplũ uł etiam
duplum recipi . Quod si faciat: tanquã¬
turpis lucri reum abiciendum xx
Et ne diaconi p̃sbiteris p̃ferantur neue
sedeant in consessu p̃sbit̾oꝵ. aut illis p̃sen¬
tib eucharistiam diuidant᷑. s illis agen¬
tibus solũ ministrent. Siuͦ prb̃r nullus
sit inp̃senti: tẽ demũ etiam ip̃is licere di¬

Expanded text:
oratione separatos, postea recipi debere. XVI. oratione separatos, postea recipi debere. XVI. Et ne de civitate inferiori ad majorem Ecclesiam transire quis ambiat sive Episcopus, sive etiam alius clericus. XVII. Et ne quis clericus qui derelicta Ecclesia sua, nulla existente caussa probabili, vagatur et oberrat per alias Ecclesias, suscipiatur in communionem. XVIII. Et ut nemo eum qui ad alium pertinet, subripiens, in sua Ecclesia ordinet clericum absque consensu illius ad quem pertinet. XIX. Et ne quis clericus aut usuras accipiat, aut frumenti vel vini ampliationem, quod solet in novo datum, vel sexcuplum, vel etiam duplum turbis lucri reum abjiciendum. XX. Et ne Diaconi Presbyteris praeferantur, neve sedeant in consessu Presbyterorum, aut illis praesentibus, Eucharistiam dividant, sed illis agentibus solum ministrent. Si vero Presbyter nullus sit in praesenti, tunc demum etiam ipsis licere di
Abbreviated transcription (Latin):
Et si qui forte indiscrete ad sacerdotiũ
ꝓ̃uectiꝰ post modũ uel ip̃i aliquid de se
criminosũ confessi sunt. uel ab aliis reuinc¬
trut abicrantur S ⁊ siqͥ ex his qͥ lapsi st̃. ⁊
lapsi sunt. ⁊ ex corde agunt᷑ penitentiam:
quinq annos int̾ catscuminos faciant. et
duob annis post hoc fidelib tantum in
oratione iungantur. ⁊ ita post modũ susci
liciam abiecerant. ⁊ rursũ ad hanc ambi¬
erunt: hos tredecim annis penitentiã
gerere. ⁊ postea suscipi. si tñ ex corde pe¬
nitentiam gerant. Esse tamen in potesta¬
te ep̃i moderandi facultatem: si eoꝵ fruc¬
tuosam ⁊ attentã penitentiã uiderit .xiiii.
De his uͦ qui uita excedunt penitenti¬
br: decernunt uacuũ nullum debere di¬
mitti. Siqui sane accepta communione
suꝑuixerit: debere eũ tempora statuta cõ¬
plere uł certe ꝓut mod̾ari ep̃s uolũit. xo
De catstuminis qui ꝓlapsi sunt statu¬
erunt trib annis eos a cateuminori

Expanded text:
Et si qui forte indiscrete ad 226 Sacerdotium Et si qui forte indiscrete ad 226 Sacerdotium provecti, postmodum vel ipsi aliquid de se criminosum confessi sunt, vel ab aliis revicti, ut abjiciantur: sed et si qui ex his qui lapsi sunt, et lapsi sunt, et ex corde agunt poenitentiam, quinque annos inter Catechumenos faciant, et duobus annis post hoc fidelibus tantum in oratione jungantur; et ita postmodum susciiam abjecerant, et rursum ad hanc abierunt, hos tredecim annis poenitentiam gerere, et postea suscipi, si tamen ex corde poenitentiam gerant. Esse tamen in potestate Episcopi moderandi facultatem, si eorum fructuosam et attentam poenitentiam viderit. XIV. De his vero qui vita excedunt poenitentibus, decernunt, vacuum nullum debere dimitti. Si quis sane accepta communione supervixerit, debere eum tempora statuta complere, vel certe prout moderari Episcopus voluerit. XV. De Catechumenis qui prolapsi sunt, statuerunt tribus annis eos a Catechumenorum
Abbreviated transcription (Latin):
de huiꝰ cemodi negotiis udicari. Ut si forte
ab uno aliqͥd iniq gestũ est: a ceteris em̃¬
detur. Si recte: ab omnib confirmet᷑ .ui.
Et ut apd alexancłriam uł murberoma
ũetusta ꝯsuetudo seruet᷑. ut uel ille egipti
uł hic suburbicariũ eccłiaꝵ sollicitudinẽ gerat.
t ut si forte in ordinando ep̃o duo uel uii.¬
tres ꝑ aliqua contentione dissentiant. reli-¬
quorum auctoritas ⁊ p̃cipur metropo¬
lani cum ceteris firmior habeatur.uiii.
Et ut ep̃o iherosolinor antiquitꝰ tradi¬
uͣciam sunt. si forte penitentes ad eccłiam
contĩtantur confessos in eccłiastica dogina.¬
ta cłicos in ordine quidẽ suo suscipi deb̾e.
s ordinatione cdata. Sane si ep̃c ipsoꝵ uenit
qui catholicã semꝑtenuit fidem: nͥ si sua
uoluntate ipse eum tali nomine honorare
uoluerit. Uel si placuerit ut querat ei lo
cum uacantem: hoc sit in ipsiꝰ potestate.x
Et ne muna ciuitate duo sint ep̃i. xi

Expanded text:
de hujuscemodi negotiis judicari, ut si forte de hujuscemodi negotiis judicari, ut si forte ab uno inique aliquid gestum est, a caeteris emendetur. Si recte, ut ab omnibus confirmetur. VI. Et ut apud Alexandriam, et in urbe Roma, vetusta consuetudo servetur, ut vel ille Aegypti, vel hic suburbicariarum Ecclesiarum sollicitudinem gerat. VII. Et ut si forte in ordinando Episcopo, duo vel tres pro aliqua contentione dissentiant, reliquorum auctoritas, et praecipue Metropolitani cum caeteri firmior habeatur. VIII. Et ut Episcopo Jerosolymorum antiquitus tradiiani sunt si forte poenitentes ad Ecclesiam convertantur, confessos Ecclesiastica dogmata, clericos in ordine quidem suo suscipi debere: sed in ordinatione data. Sane si Episcopus ipsorumqui catholicam semper tenuit fidem, nisi sua voluntate ipse eum tali nomine honorare voluerit: vel si placuerit, ut quaerat ei Episcopi locum vacantem, hoc sit in ipsius potestate. X. Et ne in una civitate duo sint Episcopi. XI.
Abbreviated transcription (Latin):
carnatus ẽ: homo fc̃s passus ẽ. ⁊ resurrexit
tercia die᷑ ⁊ ascendit iucelos inde uenturus
iudieare uiuos ⁊ mortuos. Et in sp̃m sc̃m.
Eos autem qui dicunt. erat aliqn qñ non e¬
rat. ⁊ ante quã nasceret᷑ non erat: ⁊ quia ex
nullis substantuiͤsͣ fc̃s ẽ aut ex alia subsistẽ
ne quis exhis qui semetipsos in pacientia
libidinis excidert̃ ueniret ad clerum .ii.
Et nequis nuper assumptus ex uita uel
conũsatione gentili: accepto baptismo. an¬
te quam cautius examinetur clericus fiat.
matre uł sorore uł amita. uel sique sunt
huiꝰ cemodi necessitudinum ꝑsone . iiii.
Et ut ep̃c si fieri potest atotius ꝓuintie
ep̃is ordinetur. Si hoc difficile s̃ certe noir
minus a trib. Ita tñ ut metropolani ep̃i
maxime uel p̃sentia uel auccoritas habe¬
at᷑ Absq qͦ ordinationẽ irritã ẽẽ uoluert.u.¬
cdericũ siue laicũ: suscipiat alius. Sane ne
hoc aut iracundia aliqua. aut contentiõe
ut fieri solrt iniuste factum remedium

Expanded text:
 resurrexit tertia die, et ascendit in caelos: inde venturus judicare vivos et mortuos. Et in Spiritum Sanctum. Eos autem, qui dicunt, erat aliquando, quando non erat, et antequam nasceretur non erat, et quia ex nullis substantibus factus est, aut ex alia subsistentNe quis ex his qui semetipsos impatientia libidinis exciderunt, veniret ad clerum. II. Et ne quis nuper assumtus ex vita, vel conversatione Gentili, accepto baptismo, antequam cautius examinetur, clericus fiat. matre, vel sorore, vel θείᾳ, vel si quae sunt hujusmodi necessitudinum personae. IV. Et ut Episcopus si fieri potest a totius provinciae Episcopis ordinetur. Si hoc difficile est, certe non minus, quam a tribus: ita tamen, ut Metropolitani Episcopi maxime, vel 225 praesentia, vel auctoritas habeatur. Absque quo ordinationem irritam esse voluerclericum, sive laicum, suscipiat alius. Sane ne hoc aut iracundia aliqua, aut contentione ut fieri solet injuste factum remedium
Abbreviated transcription (Latin):
iñm xp̃m filiũ dei de patre natũ unigem¬
tum. hoc ẽ de substantia pr̃is. deum exdõ.
lum̃ ex lumine. dm̃ uerũ ex dõ uero. nla¬
tum non factum. õmõ usyoñ. prĩ hocẽ
ausdem cum patre substantie ꝑ quem om¬

Expanded text:
istum Filium Dei de Patre natum unigenitum, hoc est, de substantia Patris. Deum ex Deo, lumen ex lumine, Deum verum de Deo vero. Natum, non factum Omousion Patri, hoc est, ejusdem cum Patre substantiae, per quem om
Abbreviated transcription (Latin):
sternere. Nec quisqͣm erat qui coherce¬
ret: s agebantur omnia tanqͣm in ur be
non habente rectorem. Igitur pontificeᷤ
in unam uenere ꝓteruiam: ut seruis
suis ad areas missis inuaderent decimas
que sacerdotib debebantur. & accidebat:
ut nonnulli ex minorib sacerdotib qͦͣ
rent. Ita sedicionũ uiolencia: ius fasq
confuderat. Item pꝰ pauca: subiungit cẽ
hec. Nunnunqͣm etiam in media cunta¬
te occurrentes sibi trucidabant: p̃cipue
in dieb festis sicarii plebib admixti oc¬
cultatis pugionib oberrantes: et quis¬
quis designatus eis comminus inciderat
perimebatur. & arte nefaria cum cor-¬
ruisset is quẽ occulto uulnere straue¬
rant: tum idem ipsi percussores uelut
id ignari se simulabant aduersum eos
qui in media urbe committerent: atq
hoc mͦ occulta eoꝵ facinora permanebaNͭ.
& primus omnium ab his ionathas pon¬
tifex interficitur: pꝰ illum quãplurimi
iugulantur: ita ut etiam ipsis mortib
eẽt gauior metus mortis dum unus qͥsq

Expanded text:
t, nec quisquam erat qui coerceret: sed agebantur omnia tanquam in urbe non habente rectorem. Igitur pontifices in tantam venere penuriam, ut, servis suis ad areas missis, invaderent decimas quae sacerdotibus debebantur; accidebat ut nonnulli ex minoribus sacerdotibus, quorum rent: ita seditionum violentia jus fasque confuderat. Item post pauca subjungit et hoc: nonnunquam autem et in media civitate concurrentes se trucidabant; praecipue in diebus festis, sicarii plebibus admisti, occultatis pugionibus oberrantes, ut quisque designatus eis, si cominus incederet, eum perimebant, et arte nefaria cum corruisset is quem occulto vulnere straverunt, tumide ipsi percussores velut indignari se simulabant adversus eos qui hoc in media urbe committerent; atque hoc modo occulta eorum facinora permanebant, et primum omnium ab iis Jonathas pontifex interficitur, post illum quamplurimi jugulantur, ut jam ita ipsis mortibus esset gravior metus mortis, dum unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
ed tali consilio. gestũ fuisse .xxii.¬
negotium: re exitus docuit. Illis nã¬
q de medio sublatis: continuo synodus a¬
pd̾̃ ariminũ congregat᷑ Ibi scđ̾m ea que o¬
rientales apud seleutiam composuerant.
callidi homines ⁊ u̾suti. simplices ⁊ imꝑ¬
itos occidentaliũ sacerdotes facile circun¬
ueniuñ hoc modo. Pponendo eis quẽ ma¬
gis colere ⁊ adorare uellent õmõ uSioiz¬
Siõi significareᷤ ignorantib: uelut infasti¬
iliũ qd̾dam ⁊ execrationem sermo deductus
ꝓlapsi sunt animi decepti: contra ea que
patres apd̃ niceam conscripserãt. Uenien-¬
ris alienũ sermonẽ atiferri de fidei exposi-¬
tione decernunt. communionẽq suam
heretiooꝵ sotietate commaculant. Ea tẽ¬
pestate. facies eccłie feda ⁊ admodũ tur-¬
pis erat. Non enĩ sicut pͥus ab ext̾ms s a
ꝓpͥis uastabatur. fugabat alitis: aliꝰ fuga¬
batur: ⁊ ut̾q de eccłia erat. Ara nusquã
nec immolatio nec libamina. Preuari¬

Expanded text:
ed tali consilio gestum fuisse negocium, rei exitus docuit. Illis namque de medio sublatis, continuo synodus apud Ariminum congregatur. Ibi secundum ea quae Orientales apud Seleuciam composuerant callidi homines et versuti, simplices et imperitos Occidentalium sacerdotes facile circumveniunt, hoc modo proponendo eis: Quem magis colere et adorare vellent, ύσιον significaret, ignorantibus, velut in fastidium quoddam et exsecrationem sermo deductus prolapsi sunt, animi decepti, contra ea quae patres apud Nicaeam conscripserant, venienris alienum sermonem auferri de fidei Expositione decernunt, communionemque suam haereticorum societate commaculant. Ea tempestate facies Ecclesiae foeda et admodum turpis erat. Non enim sicut prius ab externis, sed a propriis vastabatur. Fugabat alius, alius fugabatur, et uterque de Ecclesia erat. Ara nusquam, nec immolatio, nec libamina: praevari
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ quomͦ supra ceteros qui ante fuert̃
hic ⁊ humanus ⁊ benignus extitit erga
famulos dei: ita ut in mitiis multo etiã
illis benignior uidẽtur: qui nomine sal¬
tem xp̃iani dicebantur. In tantum uenera-¬
batur seruos deñi: ⁊ om̃is eius domcis erat

Expanded text:
do supra caeteros qui ante se fuerunt, hic et humanus et benignus exstiterit in famulos Dei, ita ut in initiis multo etiam illis benignior videretur qui nomine saltem Christiani dicebantur. In tantum verebatur servos Domini, ut omnis domus ejus esset
Abbreviated transcription (Latin):
subreptione quadã demonis tur
trocitate succensus: ad ludos circenses in¬
uitari ppłm. eiq ex imꝓuiso cͥcunfundi
milites atq obtruncare passim quisq oc¬
curriss gladio iubet: ⁊ uindictã dare nõ
crimini s furori. Ob hoc cum a sacerdoti¬
b italie argueretur: agnouit delictum.
Culpamq cum lacͥmis ꝓfessus. publicã
penitentiam in conspectu tocius eccłie ex¬
egit: ⁊ in hoc sibi tempꝰ ad scͥptum. absq
regali fastigio patient̾ impleuit. Quib
omnib illud quoq mirabilit̾ adiecit.
Leges annext in posterũ. ut sententie
pͥncipũ suꝑ animadũsione ꝓlate. in diẽ
tͥcesimũ ab executorib differant᷑. quo locꝰ¬

Expanded text:
subreptione quadam daemonis, turtrocitate succensus, ad ludos Circenses invitari populum eique ex improviso circumfundi milites, atque obtruncari passim, ut quisque occurrisset, gladio jubet, et vindictam dari non crimini, sed furori. Ob hoc cum a sacerdotibus Italiae argueretur, agnovit delictum, culpamque cum lachrymis professus, publicam poenitentiam in conspectu totius Ecclesiae exegit: et in hoc sibi tempus adscriptum, absque regali fastigio patienter implevit. Quibus omnibus istud quoque mirabiliter adjecit: Lege sanxit in posterum, 289 ut sententiae Principum super animadversione prolatae in diem tricesimum ab executorib
Abbreviated transcription (Latin):
ut inposterũ om̃is metꝰ uł ambiguita
aufferret᷑. huiꝰ edicti nr̃i lege sanccimis
ut cunctis innotescat. licere his qui ꝓp̃¬
anam sectam religionẽq uenerantur a nr̃e
indulgentie largitate: ut unusqͥsq quẽ ad mo¬
dum uult. ⁊ ꝓut anmo libet. religioni hu¬
e sollempnitatiq deseruiat.S ⁊ orationũ
domos idẽ dñica sua. ut instaurent ꝓuo
luntate: ꝑmittimꝰ. Sane quo in omnib cu¬
mulatior habeatur hec nr̃a largitio: etiam
ilud hac lege sãctimus: ut sique domus.
agri uł quelibet p̃dia. exxp̃ianoꝵ bonis
ante acparentum nr̃oꝵ p̃ceptis adfisci is
fuerant sociata: siqua etiã ab aliquo com¬
petita sunt uł siqua distractaꝰ aut donoin
aliquem conlata hec om̃ia in antiquũ ius
xp̃ianoꝵ p̃cipimus reuocari ⁊ dominisq

Expanded text:
ut in posterum omnis metus vel ambiguitas auferatur, huius edicti nostri lege sanccimus, ut cunctis innotescat licere his, qui Christianam sectam religionemque venerantur, hoc nostrae indulgentiae largitate, ut unusquisque, quemadmodum vult et prout animo libet, religioni huic sollempnitatique deserviat. Sed et orationum domus, id est dominica sua, ut instaurent pro voluntate, permittimus. Sane quo in omnibus cumulatior habeatur haec nostra largitio, etiam illud hac lege sanccimus, ut, si quae domus, agri vel quaelibet predia ex Christianorum bonis antehac parentum nostrorum preceptis ad fisci ius fuerant sociata, si qua etiam ab aliquo competita sunt vel si qua distracta aut dono in aliquem collata, haec omnia in antiquum ius Christianorum precipimus revocari dominisque
Abbreviated transcription (Latin):
lerius. maximinꝰ. germanicꝰ. sarmaticus. pius
felix. inuictus augustus. Indesinentẽ curam
ꝓuincialiũ nr̃orum gerentes ⁊ utilitatib
eoꝵ uel commodis consulentes: que ad cõ¬
quam de sinimꝰ ꝓuidere. Unde cognitũ
eẽ. omnib hominib non dubito mani¬
festeq comꝑtũ: ex eo fomite quo iussũ fue¬
diͦcleciano parentib nr̃is. in hibere con-¬
uentus xp̃ianoꝵ. plurimas direptiones ⁊
p̃das. ab officialib factas. id ꝙ ꝑ dies fingls¬

Expanded text:
alerius Maximus, Germanicus, Sarmaticus, pius, felix, invictus, augustus. Indesinenter curam provincialium nostrorum gerentes, utilitatibus eorum consulentes, quae ad comquam desinimus providere. Unde cognitum esse omnibus hominibus non dubito manifesteque compertum ex eo fomite, quod iussum fueximiano, parentibus nostris, inhibere conventus Christianorum, plurimas direptiones et predas ab officialibus factas. Et in
Abbreviated transcription (Latin):
atq exercitũ duceret: erat quidẽ iamtuic
signum dĩnce passionis acceꝑat: Cum gͥ an¬
xius. ⁊ multa secũ deimminentis belli ne¬
cessitate ꝑuoluens iter ageret atq ad celos
sepius oculos leuaret: ⁊ inde sibi diuinum
p̃caretur auxiliũ: uidit ꝑ soporem. ad ori¬
entis partẽ incelo signũ crucis igneo fulgo¬
re rutilare Cunq tanto fuiss ext̾ritus. ac
nouo ꝑturbaretur aspectu: adstare sibi uidit
angelos dicentes. Constantine. Toyotonica.¬
uictoria iam securus: signũ ceticis qd̾ in celo
inderat. in sua fronte tlesignat. Et ita celi
renus: nisi qr hic non adhuc ꝑseq̃ns. s iam
consequens ĩuitat᷑. Ex in signũ qd̾ incelo
sibi fuerat demonstratũ. inmilitaria uexil¬
la transformat: ac labarũ quẽ dicunt in
speciem crucis dñice. exaptat: ⁊ ita armis
uexillisq religionis instructus: ad u̾susi ĩ¬
piorũ arma ꝓficiscitur. S ⁊ indextra sua
manu signum nichilominus crucis nich¬

Expanded text:
exercitum duceret, erat quidem jam tunc signum Dominicae passionis acceperat. Cum igitur anxius, et multa secum de imminentis belli necessitate pervolvens iter ageret, atque ad coelum saepius oculos elevaret, et inde sibi divinum precaretur auxilium, vidit per soporem ad Orientis partem in coelo signum crucis igneo fulgore rutilare. Cumque tanto visu fuisset exterritus, ac novo turbaretur aspectu, astare sibi vidit angelos, dicentes: Constantine, in hocvictoria jam securus, signum crucis quod in coelo viderat, in sua fronte designat, et ita coelirenus , nisi quia hic non adhuc persequens, sed jam consequens invitatur. Exinde signum quod de coelo sibi fuerat demonstratum, in militaria vexilla transformat, ac labarum, quem dicunt draconem in speciem crucis Dominicae exaptat, et ita armis vexillisque religionis instructus, adversum impiorum arma proficiscitur. Sed et in dextra sua manu signum nihilominus crucis
Abbreviated transcription (Latin):
cul aponte molbio castra posiuffet. eccesib¬
agitur in occursum: ⁊ ꝓruens urbis rome¬
portis: sequi se reliquũ exercitũ iubet. Por
ipse obuiꝰ p̃cuiturrit armatus. Iusserat au¬
tem nauib ad decipulã compositis fluui¬
um st̃ni: ⁊ suꝑ appositis pontib exequan¬

Expanded text:
cul a ponte Milvio castra posuisset, subagitur in occursum, et proruens urbis Romae sequi se reliquum exercitum jubet, prior ipse praecurrit armatus. Jusserat autem navibus ad decipulam compositis fluvium sterni, et superpositis pontibus exaequa
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ñ amplus et ipse quã uniꝰ anni spa¬
cio ꝑfunctus: iosephũ cui et caiphas no¬
men fuit. accepit successorem. Ac ꝑ hoc
omne tẽpus quo dñs et saluator nr in ter¬
tis docuisse perscribit᷑: intra quadrienn¬
temporis spacia coartat᷑. In quo quatuor
iste quas iosephus memorat successiones
pontificum describunt᷑: uix ꝑ singłos

Expanded text:
Quo non amplius et ipse quam unius anni spaQuo non amplius et ipse quam unius anni spatio perfunctus, Josephum, cui et Caiphas nomen fuit, accepit successorem , » ac per hoc omne tempus quo Dominus noster in terris docuisse describitur, intra quadriennii spatia coarctatur. In quo quatuor istae quas Josephus memorat successiones pontificum describuntur, vix per annos
Abbreviated transcription (Latin):
inherere: in abstinentia plurima: in
ieniniis indesinentib inuigiliis pene
iugib ut si qͣndo parũ aliquid som nii
non suꝑ stratũ quo om̃ino nullo uteba¬
tur s supra nudisoli dependeret suꝑfi¬

Expanded text:
im, in abstinentia plurima, in jejuniis indeficientibus, vigiliis pene jugibus: ita ut, si quando parum aliquid somni non super stratum, quo omnino nullo utebatur, sed super nudi soli deprehenderet superfi
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Inqua fabianus murbe roma marty.¬
rio coronatus: sedem sui episcopatus corne¬
ep̃c rursum ꝓ confessione xp̃i iudici sistit᷑:
⁊ uincłis carceris traditur. Quiq cũ longe¬
uȩ etatis ueneranda canicie p̃fulgeret:
post ea quã frequent̾ passionib suis ⁊
cruciatib głifiea retuerat dm̃:dum de
uincłis ad tribunial. ⁊ atͥbulinalib re¬

Expanded text:
et, in qua Fabianus, in urbe Roma martyrio coronatus, sedem sui episcopatus Cornee pro confessione fidei judiciis sistitur et vinculis carceris traditur. Quique cum longaevae aetatis veneranda canitie praefulgeret, postquam frequenter passionibus suis et cruciatibus glorificaverat Dominum, de vinculis ad tribunal
Abbreviated transcription (Latin):
alexandrini decreta concilii: s constringe¬
batur legati sui uinculo. qui inconcilio
ipsus auctoritate stibsqͥpserat. Abicere
nanq eum non poterat: qr auctoritatẽ
eius tenebat. Si uͦ recepiss. om̃e suũ fru¬
strandũ uidebat inceptũ. Duu de hoc mul¬
tumq deliberaus. cũ exutraq parte con¬
cduderetur: elegit ut legato suo recepto
erga ceteros sententiã suã disparẽ. s sibi
placitam custodiret. Ita regressus ad sar¬
dinie partes. siue quia cita morte p̃uentꝰ.
tempus sententie mutande non habuit.
⁊ enĩ temere cepta corrigi spatio solent.
siue hoc animo immobilit̾ sederat pa¬
rũ firmauerĩ. Ex ipso int̾im luciferianoꝵ
scisma. qd̾ licet ꝑ paucos adhuc uoluit᷑:
sumpsit exordiũ. Eusebius cͥcumiens orien.¬
tem atq italiam: medici parit̾ ⁊ sacerdo¬
tis fungebat᷑ offitio. singulas quasq ecdi¬
as aburata infidelitate. ad sanitatẽ recte
fidei reuocabat. Maxime qd̃ hylarium

Expanded text:
Alexandrini decreta concilii, sed constringeAlexandrini decreta concilii, sed constringebatur legati sui vinculo, qui in concilio ipsius auctoritate subscripserat. Abjicere namque eum non poterat, qui auctoritatem ejus tenebat. Si vero recepisset, omne suum frustrandum videbat inceptum. Diu ergo de hoc multumque deliberans, cum ex utraque parte concluderetur, elegit, ut legato suo recepto, erga caeteros sententiam disparem, sed sibi placitam custodiret. Ita regressus ad Sardiniae partes, sive quia cita morte praeventus, tempus sententiae mutandae non habuit etenim temere coepta corrigi spacio solent sive hoc animo immobiliter 258 sederat, parum firmaverim. Ex ipso interim Luciferianorum schisma, quod licet per paucos adhuc volvitur, sumsit exordium. Eusebius vero circumiens Orientem atque Italiam, medici pariter et sacerdotis fungebatur officio. Singulas quasque ecclesias, abjurata infidelitate, ad sanitatem rectae fidei revocabat, maxime quod Hilarium,
Abbreviated transcription (Latin):
ed eusebius cũ rediss anti .xxxi.¬
ochiam. ⁊ inuiniss ibi alucifero otra¬
pollicitationem ordinatum ep̃m: pridore si¬
mul ⁊ indignatione compulsus abscessit. Heu¬
tre parti communionẽ suam relaxans. qr
digrediens ꝗnde promiserat se acturũ in cõ¬
cilio. ut is eis ordinaretur ep̃e: aquo pars
neutra disisceret. Ille nanq popłs qui mele¬
tiũ dudũ de eccłia pulsum quasi ꝓfide re¬
cta fuerat secritus: non se iunxerat ad pͥ¬
erant. ex qͥbus etiã paulinus erat. s suũ
pͥncipatũ suumq conuenticłm tenuit.
hos gͦ cum inunũ reuocare uoluiss euse¬
bius. nectñ p̃uentus alucifero potuiss:
abscedit. Iunc regressu meletiꝰ dexilio. qi cũ
eo numerosior popłs erat: eccłias tenuit.
⁊ ex eo iam ꝓpͥam synodũ. cum cet̾is orien¬
talib ep̃c habuit. nec tñ athanasio iun-¬
ctus ẽ. Interim lucifer iniuriam dolens.
qd̃ ep̃m ase ordinatũ apd̃ antiochiã. nõ
recepiss eusebius: nec ip̃se reciꝑe cogitat

Expanded text:
ed Eusebius cum redisset Antiochiam, et invenisset ibi a Lucifero contrapollicitationem ordinatum Episcopum, pudore simul et indignatione compulsus abscessit, neutri parti communionem suam relaxans, quia digrediens inde promiserat se acturum in Concilio, ut is eis ordinaretur Episcopus, a quo pars neutra descisceret. Ille namque populus, qui Meletium dudum de Ecclesia pulsum, quasi pro fide recta fuerat secutus, non junxerat se ad prerant ex quibus etiam Paulinus erat sed suum principatum, suumque conventiculum tenuit. Hos ergo cum in unum revocare voluisset Eusebius, nec tamen praeventus a Lucifero potuisset, abscessit. Tunc regressus Meletius de exilio, quia cum eo numerosior populus erat, Ecclesias tenuit: et ex eo jam propriam synodum cum caeteris Orientalibus Episcopis habuit, nec tamen Athanasio junctus est. Interim Lucifer injuriam dolens, quod Episcopum a se ordinatum apud Antiochiam non recepisset Eusebius, nec ipse recipere cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
si potuerimus. ⁊ dei fauor adiuuerit eoꝵ
pła tranfferre. fuerunt p̃terea fr̃s duo
basilio: gregoriꝰ ⁊ petrus. Quorũ alt̾simb. .¬
b fidei. fr̃em ita exequebat. ut ut̾q uł ha¬
siliũ uel gregoriũ redleret. Extant etiã ip¬
sius ipsiꝰ gregorii iumioris: aliqua opuscła
luculenta. S de his satis dictũ. In occidus
uero partib ualentinianit᷑ fide religio¬
nis. illesus. uet̾e romani imꝑii ceꝯsura¬

Expanded text:
si poterimus, et Dei favor adjuverit, eorum si poterimus, et Dei favor adjuverit, eorum plura transferre. Fuerunt praeterea fratres duo Basilio, Gregorius et Petrus. Quorum alter  fidei fratrem ita exaequabat, ut uterque vel Basilium, vel Gregorium redderet. Exstant etiam ipsius Gregorii junioris aliqua Opuscula luculenta. Sed de his satis dictum. In Occiduis vero partibus Valentinianus fide religionis ill