comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam
uere sunda¬
plum bonoꝵ
omnium sumanus tohem qui
uere etiam soluosati suꝑq suffi¬
ciat religiosas et deo deuotas m̃¬
tes ad uirtutum culmenerig̾e.
et ad perfectiomis fastigiacoui.¬
in thebaulis partib inhetemꝰ
que adiacet cuntati lico inrupe
quadam montis ardui cõmanẽ¬
tem: Ascensus ad eum difficilis:
aditus monasterii emts obstru¬
ctus et clausus: itant aquadra.¬
gesimo etatis sue anno usꝙy ad
nonagesimum quem tunc ge¬
rebat cum eum niclimꝰ. mona¬
sterium eius nullus intrau̾it:
Uluenientib uero per fenestr̃a
se iudendum prebebat: et iide
eis ueluerbum dei ad edificati.¬
onem. nel siqua fuissent conso¬
lationis responsareddebat ¶n.¬
lier tamen illuc nulla nec ad cõ¬
spectum quidem eĩnts accessit. s
et uuriraro. et certis quibusq
temporib. sellam sane hospita¬
lem extrinsecus fieri ꝑmisit
in qua aduenientes elongiu¬

Expanded text:
tamquam vere fundaplum bonorum omnium sumamus Joannem, qui vere etiam solus satis superque sufficiat religiosas et Deo devotas mentes ad virtutum culmen erigere, et ad perfectionis fastigia conciin Thebaidis partibus in eremo, quae adjacet civitati Lyco, in rupe quadam montis ardui commanentem. Ascensus ad eum difficilis, aditus monasterii ejus obstructus et clausus, ita ut a quadragesimo aetatis suae anno usque ad nonagesimum, quem tunc gerebat, cum eum vidimus, monasterium ejus nullus intraverit. Advenientibus vero per fenestram se videndum praebebat, et inde eis, vel verbum Dei ad aedificationem, vel, si qua fuisset consolatio, responsa reddebat. Mulierum tamen illuc nulla, nec ad conspectum quidem ejus accessit, sed et viri raro, et certis quibusque temporibus. Cellam sane hospitalem extrinsecus fieri permisit, in qua adventantes e longi
Abbreviated transcription (Latin):
erum illum. sanguinem ueto eiꝰ
extipiebat in calicem. Cum autẽ
prb̾e frangeret in paruis panem par
tib: etiam ⁊ angelus incidebat ꝑu¬
eri memibea ĩ modicis parcib. Cum
ergo accessisset senex ⁊ acciperet
scãm communionem: data est illi
soli caro sanguine cruentata. Qd̾
cum iuidisset ꝑtimuit: ⁊ clamauit
dicens.Credo domine quia panis
qui in altari ponitur corpus tuũ
est. ⁊calix tuus est sanguis. Et
statim facta est illa pars carnis
in manu eius panis scd̾m miste¬
rium: ⁊ sumpsit illud in ore grãs

Expanded text:
erum illum, sanguinem vero ejus excipiebat in calice. Cum autem presbyter frangeret in parvis partibus panem, etiam angelus incidebat pueri membra in modicis partibus. Cum vero accessisset senex ut acciperet sanctam communionem, data est ipsi soli caro, sanguine cruentata, quod cum vidisset, pertimuit, et clamavit dicens: « Credo, Domine, quia panis qui in altare ponitur, corpus tuum est, et calix tuus est sanguis, » et statim facta est illa particula in manu ejus panis secundum mysterium; et sumpsit illud in ore agens
Abbreviated transcription (Latin):
fantem. cin facies ꝑ crruy¬
tionem fuerat deprauata: et
sedens pater eis cum eo foris
monasterium plorabat. Cum

Expanded text:
fantem, cujus facies per corruptionem fuerat depravata, et sedens pater ejus cum eo foris ad monasterium, plorabat. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
eo factum fuisset. Sost ter¬
cium uero cliem in lectulo
suo a fr̃ib inuentus est. pe
ne ad mortem usq flagella¬
tus. horribiliterq ademoni¬
b uulneratus. Michi quoq
Nixitq autem postea quin
et quasi recentia uidebant᷑.

Expanded text:
eo factum fuisset. Post tertium vero diem, in lectulo suo a fratribus inventus est, pene usque ad mortem flagellatus, horribiliterque a daemonibus verberatus. Mihi quoque Vixit autem postea quindet quasi recentia videbant
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it uel ordinis. Quoꝵ habit᷑
uarius color: uarieuidebatur cla¬
ritatis splendor. Nuii quasi reges
coronati incedebant: alii palias
aureas inmanib gestabant.
Talium igitur et tantoꝵ fuit

Expanded text:
fuerit, vel ordinis: quorum habitus, varius color, variae videbatur claritatis splendor. Alii quasi reges coronati incedebant, alii palmas aureas in manibus gestabant. Talium igitur et tantorum fuit
Abbreviated transcription (Latin):
cum tempꝰ eiꝰ ut migra¬
ret de scło hoc appropinquaret.
dicebat ad discipulos suos. Ne¬
mo suꝑme faciat caritatem:
nisi in sola oblatione. Ego aũt¬
si feci caritatem: inuenio illam
Turbatis autem discipulis: eiꝰ

Expanded text:
dum tempus ejus ut migraret de hoc saeculo approximaret, dicebat ad discipulos suos: Nemo super me faciat charitatem, nisi in sola oblatione; ego si feci charitatem, invenio illam . Turbatis autem discipulis e
Abbreviated transcription (Latin):
scł̃o. et accipiens habitum mo¬
nachi. statim recl usit se dicẽs.
Solitarius uolo eẽ. Nudientes
autem uicini seniores uener̃t
et eiecerunt eum: ⁊ fecerunt cir¬
cuire cellas fr̃m: ⁊ penitentiam¬
agere coram singlis. et clicere.
Ignoscite mͥ quia non sum soli

Expanded text:
culo, et accipiens habitum monachi, statim reclusit se, dicens: Solitarius volo esse. Audientes autem vicini seniores, venerunt et ejecerunt eum, et fecerunt circuire cellas fratrum, et poenitentiam coram singulis agere, et dicere: Ignoscite mihi, quia non sum soli
Abbreviated transcription (Latin):
uidisse testati sunt. Quoꝵ relatõ¬
nes iussit beatus patricius ieadẽ
eccł̃ia notari. Eoꝵ ergo atestatõ¬
nẽ ceperunt alii beati patricii pre¬
dicationem suscipere. N̾e qm̃ ibi
dem homo apeccatis purgatur:
locus ille purgatorium sc̃i patͥcii

Expanded text:
idisse testati sunt, quorum relationes jussit B. Patricius in eadem ecclesia notari. Eorum ergo attestatione coeperunt alii beati Patricii praedicationem suscipere, et quoniam ibi homines a peccatis purgantur, locus ipse Purgatorium sancti Patri
Abbreviated transcription (Latin):
latio sp̃italis interesse cepisset.
respondens senex. ꝓpositis int̃¬
rogationib eorum. cum de ca¬
strimargie uitio. et occulta¬
rum cogitationum expon̾et:
adultimum intulit dicens.
Nichil est sic noxium mona¬
chis. et letificat demones:quo¬
modo sicelent cogitationes su¬
as sp̃italib patrib. Tunc ego
compunctus corde: existim̃a¬
u seni secreta pectoris meipa¬
tefacta. Et ioccultum primũ
gemitu excitato.deinde cordis
mei compunctione crescente.
in apertos singultus lacrimaᷤᷤ¬
q ꝓrumpens cepi amarissi¬
me flere: et continuo eieci de
sinu meo paximatium. quod
uiciosa consuetudine clam¬
cule paraueram comedendñ.
eumꝙ inmedium ꝓferens. qͦ¬
culte ederem.ꝓstratus in pa¬
iimento cum uenie postula¬
tione confessus sum: et uber¬
tim ꝓfusis lacrimis oratio¬
nib eorum ueniam apud deũ
postulabam. Tunc senex dix̃.
Confide fili quialiberauit.
te acaptiuitate ista confes¬
siotra. Instinctorem namꝙ

Expanded text:
italis interesse coepisset, respondensque senex propositis interrogationibus eorum, de gastrimargiae vitio et occultarum cogitationum exponeret, ad ultimum intulit, dicens: Nihil sic noxium est monachis, et laetificat daemones, quam si celent cogitationes suas spiritales Patres. Tunc ego compunctus corde, existimavi seni secreta pectoris mei patefacta, et in occultos primum gemitus excitatus, deinde cordis mei compunctione crescente, in apertos singultus lacrymasque prorumpens, coepi amarissime flere; et continuo ejeci de sinu meo paximatium quod vitiosa consuetudine clanculo paraveram comedendum. Cumque in medium proferens, quculte ederem, prostratus in pavimento, cum veniae postulatione confessus sum; et ubertim profusis lacrymis, orationibus eorum veniam apud Deum postulabam. Tunc senex dixit: Confide, fili, quia liberavit te a captivitate ista confessio tua; victorem nam
Abbreviated transcription (Latin):
nium mittat nescit. Spargit au¬
tem aliquando semina fornica¬
tionum. aliquando detractioñ.
et setera similiter passionum¬
genera: et in qua passione ui¬
derit animam declinantem.
hanc autem ei ministrat. Nã
si sciret ad quid ꝓcliuis est aĩa:
non ei liuersa uel uaria mini¬
straret. Parrauerunt de ab¬
bate natira: qui fuit discipłe
abb̃is siluam: quia cum sederet
incella sua inmonte syna medio¬
criter gubernabat uitam suam.
de his que necessaria erant cor¬
pori. Quando autem factus est
ep̃c infaran: multum coartabat
animam suam incluritia conti¬
nentie. Et dixit ei discipłs sius.
Abbas quando eras inheremo:
non ita truciabas te. Ex dicit
ei senex. Filullic solitudo ⁊ quies
gubernare corpusculum meũ
ne infirmarer: ⁊ quecerem qd̃
non habebam. FAunc autem hic
scłm est. et occisiones sunt ex¬
cedende plurime:⁊ si iinfir¬
mitate incurrero. sunt hic qui
batio mn fit: et uolo derelinquere
locum istum. Edixit ei senex.

Expanded text:
 metere nescit: spargit aliquando semina fornicationum, aliquando detractionum, et caeterarum similiter passionum; et in qua passione viderit animam declinantem, hanc ei ministrat; nam si sciret ad quid proclivis est anima, non ei diversa vel varia seminaret. 36. Narraverunt de abbate Nathyra, qui fuit discipulus abbatis Silvani, quia cum sederet in cella sua in monte Sina, mediocriter gubernavit vitam suam de his quae erant necessaria corpori . Quando autem factus est episcopus in Pharan, multum coartabat animam suam in duritia continentiae. Et dicit ei discipulus suus: Abba, quando eramus in eremo non te ita 600 cruciabas. Et dicit ei senex: Fili, illic solitudo erat, etvolebam gubernare corpus meum, ne infirmarer, et quaererem quod non habebam: nunc autem hic saeculum est, et occasiones sunt excedendi plurimae; et si in infirmitatem incurrero, sunt hic qui batio mihi fit, et volo derelinquere locum istum. Et dicit ei senex
Abbreviated transcription (Latin):
hebant. ponentes id suꝑ mulie¬
rem qm ꝑiclitari uidebant. Fac-¬
tumq est: ut statim illa cum
gaudio pareret. et ultra pericu-

Expanded text:
hebant, ponentes id super mulierem quam periclitari videbant; factumque est ut statim illa cum gaudio pareret et ultra pericu
Abbreviated transcription (Latin):
habitus ille angłicus. quem ha¬
bebas filia mea: Ubi est contrnẽ¬
tia illa: Ubi fletus: ¶bi nigilie:
ubi caumenie: Ascelsituline
celi quomꝰ in hanc foueam deuo
luta est filia mea.. Quid quan¬
do pectasti non m indicasti. non
effiem: Ex quare sic fecisti  Aut
quare me ita deseruisti. ⁊ inhanc
mesticiam intolerabilem deluxistrͤ
Qius enim sine peccato nisi solus
disset tanquam lapis remansit
re parier et confusione suppleta.
Bursus autem uir beatissimne
cum lacrimis adiecit dicens. Nõ
loqueris m̃ ofilia mea maria:
¶Aon ioqueris mͥ pars uiscerum
Nͣsq ad medium noctis huius¬
cemodi uerbis consolabatur eã.
confusionem uultus mei attẽ¬
dere. Et quomodo possum orati¬
onem deo ꝓfundere. quandosic
immunclicia ceni huius pollu¬
tasum: Ex sc̃s uir ad eani. Suꝑ
me inquit iniquitas tua ofilia
mea. Ex mas manib peccatum
hoc requiratur. solummodo audi
me: et ueni eamus in locum no¬
strum. Ecce enim et carissimus

Expanded text:
ille habitus angelicus quem haille habitus angelicus quem habebas, filia mea? ubi est continentia? ubi fletus? ubi vigiliae? ubi chameuniae? A celsitudine coeli in hanc foveam quomodo devoluta es, filia mea? cur, quando peccasti, non mihi indicasti? non Ephraem. Quare sic fecisti? aut quare me ita deseruisti, et in hanc me moestitiam intolerabilem deduxisti? Quis autem sine peccato est, nisi solus xisset, tanquam lapis immobilis re pariter et confusione suppleta. Rursus autem beatissimus vir cum lacrymis adjecit, dicens: Non loqueris mihi, o filia mea Maria? Non loqueris mihi, pars viscerum Usque ad medium itaque noctis hujuscemodi verbis consolabatur eam, confusionem vultus mei attendere. Et quomodo possum orationem Deo fundere, quando sic immunditia coeni hujus polluta sum? Et sanctus vir ad eam: Super me, inquit, sit iniquitas tua, o filia mea; ex manibus meis peccatum hoc Deus requirat: solummodo audi me, et veni, eamus in locum nostrum. Ecce enim et charissimus
Abbreviated transcription (Latin):
sitis.Igiur postquam epulati
sunt: ꝓuocabat eum ꝓuella ut
adcubitandum incubiculum
introirent. Ex ille. Eamus inqͥt.
Cumq introissent ceruit lectũ
insublime constratum: in quo
statim reseclit alacriter. Quo
athieta xp̃i. uehementer ignoro.
Continentem te asseram. an in¬
continentemꝰ Sapientem. an
insapientemͦ. Discretorem. an
indiscretorem: Quinquaginita
annos conuersationis tue suꝑ
constant̾ ascendis: Se hec uniuer.
gissimum arripiendo. et carnes
manducando. et uinum bibendo
et instabulo diuertendo: ut sal¬
uares animam ꝓditam ad laudẽ¬
bum utilitatis loqui cum ꝓximo
uolumus: cuncta importune dis
maria appropinquamͥ. Cumq
appropinquass tenuit firmiter
manum eius quasi qui putaret᷑
osculari eam. Aufert quoq ca¬
lamaucum a capite suo: et erum¬
pens uocem infletu. ait ad eam.
tilia mea maria non me cognos¬
cs:. Hiscera mea nonne tognos¬
cis me: Nonne ego sum qui te nu¬
triuiͦ Quid tͥ factum est ofilia
mea. quid te interfecit: Ubi est

Expanded text:
VIII.--Igitur postquam epulati sunt, provocabat eum puella ad cubandum, ut in cubiculum introirent. At ille: Eamus, inquit. Cumque introisset, cernit lectum in sublime stratum, in quo statim resedit alacriter. Quomathleta Christi, vehementer ignoro. Continentem te asseram, an incontinentem? sapientem, an insipientem? discretorem, an indiscretorem? Quinquaginta annos conversationis tuae, suconstanter ascendis? Sed haec universagissimum arripiendo, et carnes comedendo, et vinum bibendo, et in stabulum divertendo, ut salvares animam perditam. Nos aubum utilitatis loqui cum proximo volumus, cuncta importune discinquit, Maria appropinqua mihi. Cumque appropinquasset, tenuit firmiter manum ejus, quasi qui putaretur osculari eam. Auferens quoque camelauchium a capite suo, et erumpens vocem in fletum, ait ad eam: Filia mea Maria, non me agnoscis? viscera mea, nonne ego mea, nonne ego sum qui te nutrivi? quid tibi factum est, o filia mea? quis te interfecit? ubi est
Abbreviated transcription (Latin):
Hodie hic clriob annis ꝑ manẽe.
et numquam exte gemitus.
uel tristice sermo auditus est.
nunc uero quid tͥ contigerit nes¬
cio. Respondit ad eum Beata
eẽm si ante triennium defunc
agnosceretur: ueluticum qua¬
dam securitate ait ad eam. No¬
do cumleticia intersumus. et cu
peccata tua commemorare ue-¬
nisti: E ammiranda clemente¬
e tue dispensatio ds̃ altissime.
de suo. quomodo aspectus huiꝰ
milat. Sy solus tu amator om
niuma quo est omins bona sa¬
pientia. ita clispensasti ne eum
posset agnoscere: et fortasse con¬
Hoc autem non aliud est dñe¬
credendum. nisi quia lacrime
iuscemodi apud te obtinuere
locum. ut ex impossibilily pos¬
sibilia facere digneris. Profe
sc̃s attuserat. stabulano dedit:
dixitꝙ ei. Fac nob̾ q̃s amice opti¬
main ce nam: ut cum hac puella
epulari possimus. Longo namq
itineris interuallo amore eius ad¬
ueni.Ouera sapientia sccłm deũ:
ouerus intellectus spiritualis: o
uera predicandaq salutis discre¬

Expanded text:
Hodie duobus annis hic permanes, et nunquam ex te gemitus vel tristior sermo auditus est: nunc vero quid tibi contigerit, nescio. Quae respondit ad eum: Beata essem, si ante triennium fuissemagnosceretur, veluti cum quadam serenitate ait ad eam: Modo cum laetitiae nos intersumus, tu peccata tua commemorare venisti? O admiranda clementiae tuae dispensatio, Deus altissime! de suo, Quomodo aspectus viri milat? Sed solus tu amator hominum, Deus, a quo est omnis bona sapientia, ita dispensasti, ne eum posset agnoscere, et fortasse conHoc autem non ob aliud est credendum, nisi quia lacrymae juscemodi apud 371 te obtinuere locum, ut ex impossibilibus possibilia facere dignareris. Proferattulerat, stabulario dedit, dixitque ei: Fac nobis, quaeso, amice, optimam coenam, ut cum puella epulari possim; longi namque itineris intervallo, amore ejus adveni. O vera sapientia secundum Deum! o vere intellectus spiritalis! o vere praedicanda salutis discre
Abbreviated transcription (Latin):
scłm. Ex dixit ei abbas theodorus.
In hoc non mireris. Si auclieris qͥa
preualuit quis effugere de ore ini¬
mici. hoc mirare. Uenerunt ali
quando senes quidam in sciti. Erat
autemcum eis: ⁊ abbas iohannes na¬
nus. Et clumi comederent. surrex̃
quidam prb̃r uir magnus. ut da¬
ret ꝑsingłos uasculum paruum
aque adbibenclum: et nemo ad qͥ¬
euit accipere ab eo. nisi solus iob̾es
brcuis. Amuirati sunt artem
ceteri: ⁊ dixerunt ei. Quomͦ cum
tusis omnium minor presumpsi¬
sti ministerio uti uiri senis ⁊ mag¬
ni: Exdicit eis. Ergo quando surgo
dare aquam. gaudeo si omnes brbe¬
runt: ut mercedem ad quiram.
Nunc igitur ꝓpterea suscepi ut
tristetur nullo suscipiente ab eo.
Hec cum dixisset: ad mirati sunt
omnes de discretione eius.Ura
cens. Quid faciam: quia nec mo¬
lestiam ferre possum. nec laborate
nec dare elemosinam: Edixit ei
senex Si non potes hoꝵ nichil fate
uel serua conscientiam tuam ab
omni malo ꝓximitur:⁊ita salurs
eris.Deus autem animam sine

Expanded text:
m. Et dixit ei abbas Theodorus: In hoc non admireris; si quando audieris quia praevaluit quis effugere de ore inimici, hoc admirare. 26. Diquando senes in Scythi, et erat cum eis abbas Joannes Nanus; et dum comederent, surrexit quidam presbyter vir magnus, ut daret per singulos vasculum aquae parvum ad bibendum; et nemo acquievit accipere ab eo, nisi solus Joannes Brevis. Admirati sunt autem caeteri, et dixerunt ei: Quomodo tu cum sis omnium minor, praesumpsisti ministerio uti viri senis et magni? Et dicit eis: Ego quando surgo dare aquam, gaudeo si omnes biberint, ut mercedem acquiram; nunc igitur propterea ego suscepi, uttristetur nullo sumente ab eo. Haec cum dixisset, admirati sunt omnes de discretione ejus.  Quid faciam, quia nec molestiam ferre possum, nec laborare, et dare eleemosynam? Et dicit ei senex: Si non potes horum nihil facere, vel serva conscientiam tuam ab omni malo proximi tui, et ita salvus eris; Deus autem animam sine
Abbreviated transcription (Latin):
ad beatum pemenẽ ait. Quid
faciemꝰ de hac matre nostra
que plangit ad ostium: Tũc
exiirgens abbas pemen. uenit
ad ostium. Quo non aperto
audiens eam iugiter lamen¬
tari: dicit ei. Cur tantos cla¬
mores cum iam etate sis de¬
fessa. et planctus effundis:
Illa autem uece filii cognita:
ampliꝰ exclamaiit dicens.
quoniam uos udere desidero
filii. Quid enim est siuos
uidero: Nenon sum ultragi¬
nitrix:Nonne uos hiis meis
lactaui uberibus: Iam om̃i¬
um membroꝵ contractione
resoluta sum: et audita uoce
tua omnia iuscera mea pre
desideris tuo conturbata sũt
Cm pemen ait. Hic nos magiᷤ
an in futuro scło desideras
iuidere. At illa dixit. Quid
ergo siuos hic non uidero nũ¬
quid illuc ꝓ certo iusura sũ:
Sene antem respondenteꝙ
site hic cogere potueris ne nos
scessit dicens. Si pro certoilluc
uos iusurasum: hic uos no¬

Expanded text:
ad beatum Poemenem, ait: Quid faciemus de hac matre nostra, quae plangit ad ostium? Tunc exsurgens abbas Poemen vadit ad ostium; quo non aperto, audiens eam jugiter lamentari, dixit ei: Cur tantos clamores, cum jam aetate defessa sis, et planctus effundis? Illa autem voce filii cognita, amplius exclamavit, dicens: Quoniam vos videre desidero, filii. Quid est enim si vos videro? nonne sum vestra genitrix? nonne vos his meis lactavi uberibus? Jam omni morarum contractione repleta sum, et audita voce tua omnia viscera mea prae desiderio conturbata sunt. Cui Poemen ait: Hic nos magis, an in futuro saeculo videre desideras? At illa dixit; Quid ergo si vos hic non videro, quasi illic pro certo visura sim? Sene autem respondente: Quod si te hic cohibere potueris, ne nos gaudio, dicens: Si pro certo illic vos visura sum, hic vos
Abbreviated transcription (Latin):
habet indeo bonus fuerit: simpli¬
citer autem ad negligentiam rap¬
tus fuerit. ds̃ qui misericoes est
excitat in eo mentem suam.⁊me
moriam penarum. que infuturo
scło peccatorily preparantur: ⁊ curat
ut sobrius sit: et custodiat se de ceto

Expanded text:
habet in Deo, bonus fuerit, simplihabet in Deo, bonus fuerit, simpliciter autem ad negligentiam raptus fuerit, Deus, qui misericors est, excitat in eo mentem suam, et memoriam poenarum, quae in futuro saeculo peccatoribus praeparantur, et curat ut sobrius sit, et custodiat se de caet
Abbreviated transcription (Latin):
tu ip̃o demergimur. dum gubetna¬
cula iusticie derelinquimur
nisi homo custodierit cor suum:
omnia que auclit et uidet obluis¬
scitur et negligit. Demde inimieᷤ
inueniens in eo locum: supplantat
eum. Sicut enim lucerna oleo
et licinio preparata lucet:si autẽ
ꝑ negligentiam non acceperit o¬
leum paulatim extinguitur. atq
ita conualescunt tenebre aduersꝰ
eam. S et mus ueniens ad eamuo-¬
lens nixum eius comedere priusꝙͣs
ꝑfecte extinguatur. non potest ꝓp¬
ter calorem ignis. Si autem uide¬
rit quod nec lumen habet nec ca-¬
lorem retinet ignis. iamtunc uo¬
lens trahere nixum eius: deicit eti¬
am ip̃am lucernam interram.q̃
sitestea fuerit mimitatur: si au¬
autem erea a domino suo denuo¬
reparabitur. ita etiam si neglex̾it
amina paulatim recedit ab ea sp̃c
eius: atq ita inimicus consumit
⁊ deuorat ꝓpositum anime illius:
s et corpus nequitie exterminat.
Si arttemquis ꝑ affestum quem

Expanded text:
tu ipso demergimur, dum gubernatu ipso demergimur, dum gubernacula justitiae derelinquimus. 35. nisi homo custodierit cor suum, omnia quae audit et videt obliviscetur et negliget. Denique sic inimicus inveniens in eo locum, supplantat eum; sicut enim lucerna oleo et lychino praeparata lucet, si autem per negligentiam non acceperit oleum, paulatim exstinguitur, atque ita invalescunt tenebrae adversus eam; sed et mus veniens ad eam, volensque myxum ejus comedere priusquam perfecte exstinguatur, non potest propter calorem ignis; si autem viderit quod nec lumen habet, nec calorem jam retinet ignis, tunc volens trahere myxum ejus, dejicit etiam ipsam lucernam in terram: quae si testea fuerit, minutatur; si aerea, a domino suo reparatur. Ita etiam si neglexerit anima, paulatim recedit ab ea Spiriejus; atque ita inimicus consumit et devorat propositum animae illius, sed et corpus nequitiae exterminat. Si autem quis per affectum quem
Abbreviated transcription (Latin):
diuntur: ⁊deintro mouentur.
Siquidem ⁊ anima nr̃a id patit᷑.
Sicut enim nauis que aliquari¬
do exterius fluctuum mole opͥp¬
mitur aliquando uero interius
crescente sentina demergitur: sic
et nos aliquando operum exteri
namur: aliquando uero interius
nequitia cogitationum addicim᷑.
Unde oportet non solum exterius
spirituum immundoꝵ impetus
obseruare: uerum etiam interioꝵ
cogitationum immunditias ex¬
hatirire. Dixit iterumque supͣ.¬
Non habemus in hoc scło securi¬
tatem. Ex enim apło dicente. qui
stat uideat ne cadat: iincerto si¬
quidem nauigamus: quia sicut
ꝓsalirsta dicit uelut mare est
tem intranquilla parte maris
nauigare uidemur: sclares uero
homines inpericulosis. Et it̾m
sticie nob̾ prebente ducatum: il¬
li autem in nocte ignorantie de¬
portantur: s tamen plerumq
contingit. ut scłares illiuntem¬
pestate et iobscrro nauigates
ꝓ metu periculi ad deum clamãdo.
et uigilando saluant nanimsuam:
nos autem intranquillitate neglec¬

Expanded text:
diuntur, et de intro moventur, siquidem et anima nostra id patitur. Sicut enim navis, quae aliquando exterius fluctuum mole opprimitur, aliquando vero interius crescente sentina demergitur; sic et nos aliquando operum exteriunamur, aliquando vero interius nequitia cogitationum addicimur; et ideo oportet non solum exterius spirituum immundorum impetus observare, verum etiam interiorum cogitationum immunditiam exhaurire. 34. dixit iterum: Non habemus in hoc saeculo securitatem; etenim Apostolo dicente, Qui stat, videat ne cadat ; in incerto siquidem navigamus; quia sicut Psalmista dicit: Velut mare est nim in tranquilla parte maris navigare videmur, saeculares vero homines in locis periculosis . Et iterum stitiae nobis praebente ducatum, illi autem in nocte ignorantiae deportantur. Sed tamen plerumque contingit ut saeculares illi in tempestate et in obscuro navigantes, pro metu periculi ad Deum clamando et vigilando salvent navim suam, nos autem in tranquillitate neglec
Abbreviated transcription (Latin):
et quasi comedentes eos miserabi¬
li modo dentib ignitis laceralãt.
Alioꝵ autem colla uel brachia uel
totum corpus serpentes igniticir¬
cumcingebant: et capita sua pecto¬
rib miseroꝵ imprimentes: ignitũ
aculeum oris sui incordib eoꝵ infi¬
gebant. Buffones etiam mite ma¬
gnitudinis. et quasi ignei uidebã¬

Expanded text:
edentes, et quasi comedentes eos, modo miserabili dentibus ignitis lacerabant. Aliorum quoque colla, brachia, vel totum corpus, serpentes igniti circumdabant, et capita sua pectoribus miserorum imprimentes, ignitum aculeum oris sui in cordibus eorum infigebant. Bufones etiam mirae magnitudinis, et tanquam ignei, videba
Abbreviated transcription (Latin):
escendit aliquando abbas ma-¬
charius. et diuertit ad locum
qui dicitur theremitim. ⁊ intrauit
dor mire inmonumento ubi etant
antiquitus sepulta corpora paganoꝵ.
Et trarit unum corpus sub caput

Expanded text:
escendit aliquando ipse Macarius de Scythi ad locum qui dicitur Terenuthin, et intravit dormire in monumento, ubi erant antiquitus sepulta corpora paganorum. Et traxit unum corpus sub caput
Abbreviated transcription (Latin):
t qm̃ hic liber de iusti¬
tutione est eius qui
renuntiat huic mundo. per
quam scilicet introductus
ad humilitatem ueram et
obedientiam ꝑfectam. cet̾aꝵ
ciuoq uirtutum culimina
possit ascendere: necessariũ
reor quedam semorum gesta
quib per hanc enituerẽ uir¬
tutem exempli gr̃a sicut
ꝓmisimꝰ explicare de multiᷤ
ad modum panca carpente ᷤᷤ.
ut ftudentib sublumora
sectari. non solum incitam̃¬
tum ex his perfecte unite sed
etiam. ꝓpositi forma ꝓcedat.
Quam obrem duõs ueltre
pro libelli huiꝰ compendio. de

Expanded text:
m hic liber de institutione est ejus qui renuntiat huic mundo, per quam scilicet introductus ad humilitatem veram, et obedientiam perfectam, caeterarum quoque virtutum culmina possit ascendere; necessarium reor quaedam seniorum gesta, quibus per hanc enituere virtutem, exempli gratia, sicut promisimus, explicare; de multis admodum pauca carpentes, ut studentibus sublimiora sectari, non solum incitamentum ex his vitae perfectae, sed etiam propositi forma procedat. Quamobrem duos, vel tres, pro libelli hujus compendio de
Abbreviated transcription (Latin):
eis.Si amaritudinem et do
mundo habere. post exitum iite
huius non percipiemꝰ illa et̾na
et uere dulcia bona: nec fruem᷑
illis ꝑpetuis beati paradysi deli¬
ciis. Dicebant ergo fratres. qͥa
unum tantum paximeltim et
quinq oliuas in cibo accipiebat:
et hoc de ambulando foras. Etiã
et hoc affirmabant. de eo multi
sanctorum patrum. quia trin¬
ginta et amplius annis ex quo
egressus est de domo parentum
suorum. nunqͣm eis uisus est
etiam cum defunctos audisset
parentes suos ut pergeret ad re¬
quirendum seu uisitandum
ꝓpinquos suos. Ueruntamen
soror eius cum ẽẽt uidua habenᷤ
duos filios iam adolescentulos:
misit eos inheremum ad requi¬
rendum fratrem suum pior.
Qui cum diuersa monast̾la
circuissent requirentes eum:
uix tandem inuenientes eum
dixerunt ei. Nos filii sororis
tue sumus: que niio desiderio
optat te uidere ante exitum
suum. Ip̃e uero non adquieuit
petioni eorum. Perexerunt aũt
adolescentes ad hominem dei be¬

Expanded text:
eis: Si amaritudinem et laborem eis: Si amaritudinem et laborem mundo requiem habere, post exitum vitae hujus non percipiemus illa aeterna et vere dulcia bona, nec fruemur illis perpetuis beati paradisi deliciis. Dicebant ergo fratres quia tantum unum paximatium et quinque olivas in cibo accipiebat, et hoc deambulando foris. Etiam et hoc affirmabant de eo multi sanctorum Patrum, quia triginta et amplius 504 annis, ex quo egressus est de domo parentum suorum, nunquam ei suasum fuisse, etiam cum defunctos audisset parentes suos, ut pergeret ad requirendum sen visitandum propinquos . Verumtamen soror ejus cum esset vidua, habens duos filios jam adolescentulos, misit eos in eremum ad requirendum fratrem suum Pior. Qui cum diversa monasteria circuissent, requirentes eum, vix tandem invenientes illum dixerunt ei: Nos filii sororis tuae sumus, quae nimio desiderio optat te videre ante exitum suum. Ipse vero non acquievit petitioni eorum. Perrexerunt autem adolescentes ad hominem Dei be
Abbreviated transcription (Latin):
uit quidam .xxx.¬
heremita Pior nomine
de antiquis patrib: quem beatꝰ
antoniꝰ adolescentem in sancto
ꝓposito monachorum instruxit.
Demoratus est autem apud be¬
acum antonium annos pau¬
cos. Cumq iuginti et quinc
esset annorum. abiit ad alium
secretum heremi locum. ut soli¬
tariꝰ habitaret: hoc etiam uolen¬
te et consentiente beato antomo.
Dixitq ei sanctus antoniꝰ. ¶Ia¬
de pior: et habita ubi uolueris.
Et cum tibi per aliquam ratio¬
nabilem occasionem reuelaue¬
rit dominus uenies ad me.Cũ
autem peruenisset ipse Pior
ad locum qui situs est inter
nitriam et heremum scithye.
effodit puteum. cogitans apud
inuenero. oportet me ip̃a cõten¬
tum esse. Quod et factum est
Tantum enim salsa et amara
inuãta est aqua: ut siquis ad
eum usitandi grã ueniret. in
ꝓprio uasculo aquam sibi por¬
taret. Remoratus est ergo in
eodem loco annis trigĩta. Dice¬
bant ergo ei fratres ut recede̾t
de ipso loco. ꝓꝑter amaritudi¬
nem aque. Ipse autem dixit

Expanded text:
uit quidam eremita, Pior nomine, de antiquis Patribus, quem beatus Antonius adolescentem in sancto proposito monachorum instruxit: demoratus est autem apud beatum Antonium annos paucos. Cumque viginti et quinque esset annorum, abiit ad alium secretum eremi locum, ut solitarius habitaret, hoc etiam volente et consentiente beato Antonio. Dixitque ei sanctus Antonius: Vade, Pior, et habita ubi volueris; et cum tibi per aliquam rationabilem occasionem revelaverit Dominus, venies ad me. Cum autem pervenisset hic ipse Pior ad locum qui situs est inter Nitriam et eremum Scythi, effodit puteum, cogitans apud invenero, oportet me ipsa contentum esse; quod et factum est,tantum enim salsa et amara inventa est aqua, ut si quis ad eum visitandi gratia veniret, in proprio vasculo sibi aquam deportaret. Remoratus est in eodem loco annis triginta. Dicebant ergo ei fratres ut recederet de loco ipso propter amaritudinem aquae; ipse autem dixit
Abbreviated transcription (Latin):
equisitus quidam ex
patrib si perfc̃m boniu
esset egestas. respondit. Magna
res est penuries. Nam qui eam
tionem quidem habet carnis.

Expanded text:
equisitus quidam ex patribus, si perfectum bonum esset egestas, respondit: Magna res est penuria; nam qui eam tionem quidem carnis
Abbreviated transcription (Latin):
tantem eam cognoscene. ip̃e quo¬
q non fleuit:Aut quis de eius
uera compunctione: non egit
gras deo nr̃o Penitentia siqui¬
dem eius si nt̃is supplicationib
compararetur omnem mensu.¬
ram doloris excedit. Hec enim.
impensius dñm precabatur ut
sibi ignosceretur quod gesserat.
ut etiam signum si ꝑcẽpta eius
fuiss penitentia. diuinitus po¬
stularet. Clementissimus itaq
quineminem uult perire. sedd̃
omnes ad penitentiam reuerti.
ita condignam satisfactionem
eius suscepit: ut oratione ip̃iꝰ
post triennii penitudinem sa¬
pensius namq ad eam popłi
confluebant: que ꝓ eoꝵ salute
decem annos in hac uita ꝑdurãs
et cernans optimam peniten

Expanded text:
tantem eam agnoscens, ipse quotantem eam agnoscens, ipse quoque non fleret? Aut quis de ejus vera cordis compunctione non egit gratias Deo nostro? Poenitentia siquidem ejus, si nostris supplicationibus comparetur, omnem mensuram doloris excedit. Sic enim impensius Dominum precabatur ut sibi ignosceretur quod gesserat, ut etiam signum, si suscepta fuisset ejus poenitentia, divinitus postularet. Clementissimus itaque Deus, qui neminem vult perire, sed omnes ad poenitentiam reverti , ita condignam satisfactionem ejus recepit, ut orationibus ejus post triennii plenitudinem sapensius namque ad eam turba populi confluebat, quae pro illorum salute decem annos in hac vita perdurans, et cernens optimam poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
Surge filia: et eamus hinc ad
cellam nr̃am. Que respondit¬
et ait ad eum. Habeo hic modi¬
cum auri. et aliquid uestimen¬
toꝵ quid de hiis iubes fieriͤ
Respondens autem beatus abͣ¬
ham clixit. Belinque hic om¬
nia hec: quia ex parte maligni
sunt. Et surgẽtes exierunt.Sta¬
timq imponens eam suꝑ equũt.
trahebat ꝑgens quemadmodũ
pastor cum inuenit ouem ꝑdi¬
tam. cum gaudio siꝑꝑ hume¬
ros suos ponit.Itaq beatus a¬
braham gaudens in corde suo:
iter cum sua nepte fatiebat.
Cumq ꝑuenissent ad ꝓprium
locum: illam quidem ubi ipse
ip̃e uero in exteriori permansit.
Hec itaq induta cilicio. in humi
tissimis abstinentiis semitip̃am
tia et quiete ad lñm indesinẽ¬
ter ꝓclamans facinus ꝓprium
sꝑe firmissima ueniam pete¬
bat. tam sapienter ⁊ iugites
obsecranonib uacns: ut nullꝰ
quamuis sine iuscetib non co-¬
pungeretur: cum uoces flecim̃
eius aucliret. Quis eninisic in¬
misericors inuentus. qui lamẽ¬

Expanded text:
Surge, filia, et eamus hinc ad Surge, filia, et eamus hinc ad cellulam nostram. Quae respondens, dixit ad eum: Habeo hic modicum auri, et aliquid vestimentorum, quid de his jubes fieri? Respondens autem beatus Abraham, dixit: Relinque hic omnia haec, quae ex parte maligni quaesita sunt. Et surgentes exierunt. Statimque imponens eam super equum, trahebat praecedens, quemadmodum pastor cum invenit ovem perditam, cum gaudio super humeros suos tollit ; ita beatus Abraham gaudens in corde suo iter cum nepte faciebat. Cumque venisset ad proprium locum, illam quidem ubi ipse ipse vero in cella exteriori permansit. Haec itaque induta cilicio, in humilctissimis abstinentiae laboribus stia et quiete ad Dominum indesinenter proclamans, facinus proprium spe firmissima veniae plangebat, tam sapienter jugiter obsecrationibus vacans, ut nullus, quamvis sine visceribus, non compungeretur, cum voces fletus ejus audiret. Quis enim sic immisericors est inventus, qui lamen
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ effrem ꝓte nimium dolet:
tiuq causa sedulo cdñm depere¬
catur. Noli diffidere filia: de cle-¬
mentia domini. Licet sint pec¬
cata tua uelut montes: sz illiꝰ
creaturam. Sicut legimus. ac-¬
cessit mulier immunda ad mũ¬
dum. et non eum inquinauit.
sab eo potius ip̃a mundata est.
Lacrimis pedes domini lauit:
tilla pelagus inflaminare:pos¬
sunt tua peccata eius munditi¬
am inquinare. Non est nouũ
in luctamina dadere: s malũ
iacere deiectum. Heuoca unde
extuleras pedem fortiter.Te ca¬
dente risit inimicus: s fortioeẽ
sentiat resurgentem. Mise¬
rere queso sencirai mee. dole¬
at tͥ obsecro ꝓcaniciei mee
timere. Sicut quis citius cadit
uelotius surgit: qui peccantes
penitentiam agere possum.
ut fatis factionem meam sus¬
cipiat ds̃: eccc ut iubes egoue¬
niam. Procede et ego sequar
scĩtatem tuam: et osculor
uestigia tua. quia sic suꝑ
me doluisti. ut exuoragine un¬
munditie huius ecluceres. E ꝑo¬
nens caput suum ad pedes eius:

Expanded text:
 pro te nimium dolet, tuique causa sedule Dominum deprecatur. Noli diffidere, filia, de clementia Domini; licet tua sint peccata velut montes, sed illiusinet creaturam. Sicut legimus, accessit mulier immunda ad mundum, et non eum inquinavit, sed ab eo potius ipsa mundata est: lacrymis pedes Domini lavit, tilla pelagus inflammare, possunt et peccata tua ejus munditiam inquinare: non est novum cadere in luctamine; sed malum est jacere dejectum. Revoca unde extuleras pedem fortiter: te cadente risit inimicus, sed fortiorem te sentiat resurgentem. Miserere, quaeso, senectutis meae; doleas pro canitiei meae um: sed sicut citius cadit, adjutorium surgit, qui peccantes poenitentiam agere possum, et satisfactionem meam suscipiat Deus, ecce ut jubes, veniam: praecede, et ego sequar sanctitatem tuam, et exosculor vestigia tua, quia sic super me doluisti, ut ex voragine immunditiae hujus educeres me. Et ponens caput suum ad pedes ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
sederet animo in pauido demo¬
numpugnam expectans.
subito circa domum cepit au¬
diri tumultus ac si totus cõ¬
moueretur orbis. Ex enimsi
omnes homines et omnia

Expanded text:
sederet, animo impavido daemonum pugnam exspectans, subito circa domum coepit audiri tumultus, ac si totus commoveretur orbis: etenim si omnes homines et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
adduc eum huc: et sit tecum.
Et abiens adduxit eam: que di¬
cebatur marina. Et mutauit
ei nomen et uorauit marinũ
et dedit eam ad discendas litteras
infra monasterium: et erat cr¬
puella cẽt:s uocabant eã inomines
marinum. Et dum ẽẽt arnorum
quatuor decim.cepit eam docete

Expanded text:
adduc eum hoc, et sit tecum. Et abiens adduxit eam, dicebaturque Marina. Et mutavit ei nomen, et vocavit eam Marinum. Et dedit eam ad discendas litteras intra monasterium, et erat cpuella esset, sed vocabant eam omnes Marinum. Et dum esset annorum quatuordecim, coepit eam docere
Abbreviated transcription (Latin):
Omne enim quicquid petisset
a deo. sine mora consequebatur:
sed et reuelationes plurie¬
ei ostendebantur. Deniq seni¬
orem frẽm suum qui ꝙ ipse in
heremo defunctus est. cũquo
plurimo temꝑe egerat uitam
ꝑfectam. uidit in sompnis in
sede apłica residentem: atq mm̃
ex ipsis effectum: hereditatem
sibi uirtutum ꝙ gratie reqͣͥsse.
Cumq etiam pro semetipso o¬
raret. ut uelorius eum dñs.
assumeret. et cum ipso sibi re¬
quiem prestaret in celis: respõ¬
sum est ei a dño saluatore. parũ
adhuc temporis deberi enm cõ¬
uersari in terris. donec uite et
conuersationis eius plurmu i¬
mitatores existant. ppłs namq
plurimus credendus esset si¬
bi monachorum. et exercitus
dignam pro talibus meritis
remunerationem inueniat
apud deum. Hec autemut ui¬
dit: ita gesta sunt. Conuene¬
runt enun ex omni loco mõa¬
chi. fama ꝙ doctrina eius inui¬
tati: et precipue exemplis eius
qmplurimi seculo ab renunun¬
tiantes. conuentum quendam

Expanded text:
Omne enim quidquid petisset Omne enim quidquid petisset a Deo, sine mora consequebatur: sed et revelationes ei plurimae ostendebantur. Denique seniorem fratrem suum, qui et ipse in eremo defunctus est, cum quo plurimo tempore egerat vitam perfectam, vidit in somnis in sede Apostolica residentem, atque unum ex ipsis effectum, haereditatem sibi virtutum et gratiae reliquisse. Cumque etiam pro semetipso oraret, ut velocius eum Dominus assumeret, et cum ipso sibi requiem praestaret in caelis, responsum est ei a Domino Salvatore, parum adhuc temporis debere eum conversari, donec vitae et conversationis ejus plurimi aemulatores existant: populos namque ei plurimos credendos esse monachorum, et exercitum dignam pro talibus meritis remunerationem inveniat apud Deum. Haec autem ut vidit, ita gesta sunt. Convenerunt enim ex omni loco monachi, fama et doctrina ejus invitati, et praecipue exemplis ejus quamplurimi saeculo abrenuntiantes, conventum quemdam
Abbreviated transcription (Latin):
tuum reddetur. Ob hoc eñmiã¬
dat nobrs deus obseruare caput
serpentis: ut omnino statim ab
initio nec recipiamus malas et
sordidas cogitationes incorde nr̃o.
Quanto ergo magis diffundi nõ
conuenit. in sensibus nr̃is cogita¬
tionum fantasias: quas etiam¬
minitio recipi uetat: Sed et
illud monebat: ut in uirtutib
alter alterum uincat: nec pati¬
atur se unusquisq inferiorem
ꝓximo suo fieri. Hinc. autem
dicebat. Sciatis uos proficere
inuirtutibus. si nulla uobis pa¬
ssio fuerit erga mundana desi¬
deria. Hoc enim est inicium do¬
norum dei. Quod si etiam ad
hoc uenerit quis ur̃m. ut signa¬
ꝙ ꝓdigia & mirabilia faciat. nõ
extollatur pro hoc. neq in co¬
gitatione sua erigatur tanqͣm
ceteris prelatus: sed nec hoc ip̃m
omnibus debet ostendere. qd̾ dom̃i
gr̃e huius acceꝑit. yllioquin se¬
ducit seipsum: ꝙ ipse decipitur
& gloriam perdit. Habebat ergo¬
dei doctrina sicut etiam nos ip̃i
ex parte fruiti sumis: s maio¬
rem habebat in operibus gr̃am

Expanded text:
tuum reddetur. Ob id enim mandat nobis Deus observare caput serpentis, ut omnino statim ab initio nec recipiamus malas et sordidas cogitationes in corde nostro. Quanto ergo magis diffundi non convenit in sensibus nostris cogitationum phantasias, quas etiam initio recipi vetat? Sed et illud monebat, ut in virtutibus alter alterum vincat, nec patiatur se unusquisque inferiorem proximo suo fieri. Hinc autem, dicebat, scietis vos proficere in virtutibus, si nulla vobis passio fuerit erga mundana desideria. Hoc enim est initium donorum Dei. Quod si etiam ad hoc venerit quis vestrum, ut et signa et mirabilia faciat, non extollatur pro hoc, neque in cogitatione sua erigatur tamquam caeteris praelatus, sed nec hoc ipsum hominibus debet ostendere, quod donum gratiae hujus acceperit, alioquin seducet seipsum, et ipse decipietur, et gratiam perdet. Habebat ergoDei doctrinam, sicuti et nos ipsi ex parte fruiti sumus, sed majorem habebat in operibus gratiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ uero plurimis utile magis re-¬
gi quam regere. ¶Cumq moram
faceret apud senas quasi mense sex¬
to ante obitum suum: todo corpoee
grauius qm solebat atcritus pro¬
pinquare uidebatur ad exitsi. Fes-¬
tinato itaꝙ de longin quo frader¬
inaduentu suo paululum
ꝑmodicum: acrius inualescente
morbo deduci se rogauit assisium.
Quopostqmͣ ꝑuenit. facta est nõ
modica tocius exultatio ciuitatis.
et grãs agentes laudauerunt una-¬
nimiter dominum: quia tantum
penes se recondi sꝑauere thesaurũ.
Ndductus igitur in palatium as-¬
sisiam episcopi. cepit non multo
post tocius corporis uirtute desti¬
tui: ⁊ tam atrociter ꝑsingula mẽ¬
bra torquerr ut interrogatus an
potius martyrium a carnifice su¬
stineret: triduanam hiriusmodi
passionem. ⁊ si ꝓuoluntate diuii-¬
na sibi placitam. et acceptam res¬
rem tamenquouis martyrio res-¬
ponderet.Cernens itaq urimate
diem uite nouissimum. quẽ per
reuelationem iam bienno ante¬
cdilicerat: conuocaint ad se frẽs

Expanded text:
e vero plurimis utile magis regi quam regere. Cumque moram faceret apud Senas, quasi mense sexto ante obitum suum, toto corpore gravius quam solebat attritus, propinquare videbatur ad exitum. Festinato itaque de longinquo fraterin adventu suo paululum per modicum, acrius invalescente morbo, deduci se rogavit Assisium. Quo postquam pervenit, facta est non modica totius exsultatio civitatis; et gratias agentes laudaverunt unanimiter Dominum, quod tantum penes se recondi speravere thesaurum. 68 Adductus igitur in palatium Assisiani episcopi, coepit non multo post totius corporis virtute destitui et tam atrociter per singula membra torqueri, ut interrogatus an potius martyrium a carnifice sustineret, triduanam huiusmodi passionem, etsi pro voluntate divina sibi placitam et acceptamrem tamen quovis martyrio responderet. Cernens itaque proximare diem vitae novissimum, quem per revelationem iam biennio antedidicerat, convocavit ad se fratres
Abbreviated transcription (Latin):
lter senex siquis detra¬
xisset ei: ille festinabat
siuicinus ei erat per se ipsũ
bene illum remunerare. Qd̃
si longiꝰ manebat: transmitte¬
bat ei munera. Lxxui. au¬
uidam frat̃ int̃rogabat
albatem sysonum dicenᷤ.
Si latrones aut barbari suꝑ
me irruerint occidere me no¬
lentes. et ego si preualere potu¬
ero. iubes occidam eos:Cui ille
respondit. Ne facias omnino.
sed totum te deo cõmitte. Quic¬
quid enim tibi aduersi conti

Expanded text:
lter senex, si quis detraxisset ei, ille festinabat si vicinus ei erat per seipsum bene illum remunerari; quod si longius manebat, transmittebat ei munera . 82. Quidam frater rogabat abbatem Sisoium, dicens: Si latrones aut barbari super me irruerint, occidere me volentes, et ego si praevalere potuero, jubes occidam eos? Cui ille respondit: Ne facias omnino; sed totum Deo te committe. Quidquid enim tibi adversi contig
Abbreviated transcription (Latin):
aiere turbido. et pluuia descendẽte
iux aliquomodo sepulture eum
tradidimus. At uero mater me¬
a post hec dicentia plurima ac¬
cepta. cum imꝑbitate maxima
corporis sui libiline utebatur ⁊
ꝓstibulum deinceps faciens do
tia rica. Nix autem aliquando
cum timcee sicut mͥ uidetur mor¬
te illi adueniente tanquam me¬
rait fumeris ꝓsperitatem: ut e¬
tiam putaretur aer simul r
exequiis deducere fumis eius.
Ago autem post obitum eius
puellarem egressa etatem. et
solet cogitare cepi. atq considera¬
re cuius uitam eligerem imitã¬
dam: utrum patris qui modeste

Expanded text:
aere turbido et pluvia descendente, aere turbido et pluvia descendente, vix aliquo modo eum sepulturae tradidimus. At vero mater mea post haec licentia plurima accepta, cum improbitate maxima corporis sui libidine abutebatur, et prostibulum deinceps faciens domtia nostra, vix aliquando cum timore, sicut mihi videtur, morte illius adveniente tantam meruit funeris prosperitatem, ut etiam putaretur aer simul in exsequiis deducere funus ejus. Ego vero post obitum ejus puellarem egressa aetatem, et solet, cogitare coepi atque considerare cujus vitam eligerem imitandam; utrum patris, qui modeste
Abbreviated transcription (Latin):
icebant de quodam. cxxuii.¬
sene insyria qui iuxta uiam
heremi habitabat: quia hoc erat opꝰ
eius. ut quacunq hora ueniret mo¬
nachus de heremo. cum fiducia fa¬
ciebat eum reficere. Uenit gͦ aliqnͣ¬
do unus solitarius. ⁊ ille petebat ab
eo ut gustaret. Qui cum nollet gu¬
stare dicens. ego ieims. contrista¬
tus senex clicit ei. Ne p̃t̾emitras pu¬
etum tuum obsecro te.neq despici¬
as me: s ueni oremus. Ecce enim
arbor est hic. Cui curuanti genua
et oranti inclinata fuerit. ip̃m se¬
quamur. Curuauit ergo ille soli-¬
tarius genua in oratione et nichil
factum est. flexit etiam senex ille
qui eum susceperat genua: et sta
motus est: et pluina atq chorus¬
cationes et tonitrua aerem con¬
turbabant: et neq nocte neq die
ymber cessando triduo suꝑ lectũ
sine sepultura fecit cum manere.
ita ut homines uici illius mo¬
uentes capita ammirarenitur.
quod tantum malum ranuersos
lateret dicentes. Sic enim inimi¬
recipiat ad sepulturami. Sed ta¬

Expanded text:
icebant de quodam sene in Syria qui juxta viam eremi habitabat, et hoc erat opus ejus, ut quacunque hora veniret monachus de eremo, cum fidncia faciebat eum reficere. Venit ergo aliquando unus solitarius, et ille petebat ab eo ut gustaret. Qui cum nollet gustare, dicens: Ego jejuno. Contristatus senex, dixit ei: Ne praetermittas puerum tuum, obsecro te, ne despicias me, sed veni oremus; ecce enim arbor hic est, cum quo curvante genu et orante inclinata fuerit, ipsum sequamur. Curvavit ergo ille solitarius genu in oratione, et nihil factum est. Flexit etiam senex ille, qui eum susceperat, genu, et statmotus est, et pluvia et coruscationes atque tonitrua aerem conturbabant, et neque nocte neque die imber cessando triduo super lectum sine sepultura fecit eum manere, ita ut homines vici illius moventes capita admirarentur quod tam malum universos lateret, dicentes: Sic enimrecipiat ad sepulturam. Sed ta
Abbreviated transcription (Latin):
ab ea. Cum ergo tir dei exisset
de corpore: scd̃m p̃ceptum eius
sc̃i semiores plantanerunt ba¬
culum eiꝰ super sepulchrũ ipiꝰ
et fr̃oduit. accedentiq tempore

Expanded text:
ab ea. Cum ergo vir Dei exiisset de corpore, secundum praeceptum ejus sancti Patres plantaverunt baculum ejus super sepulcrum ipsius, et fronduit, accedenteque tempore
Abbreviated transcription (Latin):
mes illi qui scõs artus ꝑforabãt
euanuerunt. Adueniens autẽ
austaclius ep̃c: beatum corpus
stuliosissime sepulture man¬
dauit. Hec omnia ab ip̃ius ore

Expanded text:
mes illi, qui sanctos artus perforabant, evanuerunt. Adveniens autem Austadius episcopus beatum corpus studiosissime sepulturae mandavit. Haec omnia ab ipsius ore
Abbreviated transcription (Latin):
sol oritur melia hyeme. Illucꝙ
diuertendo cepit audiri quasi
uulgi tocius terre miserrimos¬
clamores. et eiulatus et fletus et
quo magis appeoximant: eo cla¬
riusclamores eoꝵ et fletus audi¬
andem itaq tractu demonũ
tissimum longissimumq¬

Expanded text:
tur media hieme. Quo divertendo, coepit miles, quasi vulgi totius terrae miserrimos ejulatus et fletus audire, et quo magis approximavit, eo clarius clamores eorum et fletus audiaque tractu daemonum, in latissimum longissimumq
Abbreviated transcription (Latin):
mones domum cum eiulatu et
horrido tumultu secum trarerũt
eoꝵ militem ꝑuastam regionem
diucius traxerunt. Aigra autem
erant terra et regio tencborosa nec
quicqm preter demones qui eum
trahebant uidebat inea. Nentus qͥ¬
dem urens flauit inea. qui nix au¬
diri potuit. s tamen sui rigidita¬
te corpus suum uidebatur. ꝑfora¬
re. Braxerunt autem illum uers
fines illos. ubi sol oritur inmedi¬
a estate. Cuinq illuc euntes uenis
sent quasi infine mundi. cepeit
dextrorsum conuerti et ꝑuallam¬

Expanded text:
mones cum ejulatu, et horrido tumultu, et egressi, rum militem per vastam regionem diutius traxerunt. Nigra enim erat terra, et regio tenebrosa, nec quidquam, nisi daemones qui eum traxerunt, vidit in ea; ventus quidem urens ibi flavit, qui vix audiri potuit, sed tamen sua rigiditate corpus ejus videbatur perforare. Traxerunt autem illum versus fines illos, ubi sol oritur in media aestate; cumque illuc venissent tanquam in finem mundi, coeperunt dextrorsum converti,