comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sua q̃ ad pacẽ ei eẽ poter̃t habebat. Le¬
ur enim bona p̃sentia adxi.
pacem habuerit: manifestatꝰ
cum subditur. Nunc autẽ abscondita
sunt ab oculis tuis. Si enim a cordis
eiꝰ oculis mala q̃ ĩminerent. ab scondi¬
ta ñ ẽent: leta in psentib ꝓsperis nõ
fuisset. Cuiꝰ mox etiam pena q̃ de
romanis sicut p̾dixi principib ĩmine¬
bat adiuncta ẽ. Qua descripta. quid
dominus fecerit subditꝰ: quia ĩgres¬
sus templum cepit eicere uendentes
de illo et ementes. dicens illis. Scrip¬
tum ẽ. quia domꝰ mea domus oratio¬
iuis ẽ: uos autem fecistis illã spelun¬
cã latronum. Qui enim narrauit ma
ꝓfecto innotuit. quia ruina ppłi. mari¬
me ex culpa sacerdotum fuit Le.xii.¬
uersionẽ quippe describens. s uen¬
in ipso effectu sui operis ostendit. unde
radix ꝓdiit ꝑditionis. Sicut enĩ euͣn¬
gelista alio testante didicimꝰ. in tẽplo
columbe uendebantꝰ. Et qͥd ꝑ columbas.
nisi sc̃i sp̃c donumi accipitꝰ. S uenden¬

Expanded text:
uae ad pacem ei esse poterant, habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit, manifestatur, cum subditur: Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Si enim cordis ejus oculis mala quae imminerent abscondita non essent, laeta in praesentibus prosperis non fuisset. Cujus mox etiam poena quae de Romanis, sicut praedixi, principibus imminebat, adjuncta est. 2. Qua descripta, quid Dominus fecerit subditur: quia, ingressus templum, coepit ejicere vendentes in illo et ementes, dicens illis: Scriptum est quia domus mea domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum . Qui enim narravit malet, profecto innotuit quia ruina populi maxime ex culpa sacerdotum fuit. Eversionem quippe describens, sed venin ipso effectu sui operis ostendit unde radix prodiit perditionis. Sicut autem evangelista alio teste didicimus, in templo columbae vendebantur . Et quid per columbas nisi sancti Spiritus donum accipitur? Sed venden
Abbreviated transcription (Latin):
periendã ne quis sibi forte de suꝑuacua
fidei cognitione. uł etiã confessione blã¬
diretꝰ: mox altera uucta parabola dili¬
gentiꝰ ostendit a deo fid̾i. ñ uerba exari¬
nanda s opera. Iut q̃ nimirũ opera: ma¬
xime reguat humilitas. Unde ⁊ sup
cum fidẽ grano sinapis minuto auidẽ.
sed ex contritione fragtatiti compararet.
quasi exponendo subiunxit. Cum feceri¬
tis omnia q̃ precepta sunt uobis: dicite
sed modicum qͥd eorum q̃ p̃cepta
¶sunt faciant: ñ solum mox de lua iusti¬
cia p̃sumunt. s infirmos quosq despi¬
cut: atq ideo qͣsi fide uacui. cura ora¬
uerint. ñ exaudiuntꝰ. Suo hõĩes ascẽ¬

Expanded text:
acua fide, cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo, fidei non verba examinanda, sed opera. Inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra, cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compararet, quasi exponendo subjunxit: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: sed modicum quid eorum quae praecepta sunt faciant, non solum mox de sua justitia praesumunt, sed et infirmos quosque despiciunt, atque ideo, quasi fide vacui, cum oraverint
Abbreviated transcription (Latin):
tib p̃bet. qđ publicanꝰ qui reatũ sue ne¬
quicie ꝑfecte cognouit: fleuit. confessꝰ
ẽ: et si iniustꝰ ad templum uenit. ius¬
tificatꝰ a templo rediit. Tipice autem
blicauus uero. gentilis ẽ: qui longe a
deo positꝰ confitetur peccata sua. Quoꝵ
unus superbiendo recessit humiliatꝰ. al¬
ter lam̃tando appropinqͣre meruit exalta¬
tus: quia omnis qui se exaltat humilia¬
bitur: ⁊ qui ie humiliat exaltabitꝰ. Se

Expanded text:
um suae nequitiae perfecte cognovit, flevit, confessus est, et si injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit. Typice autem blicanus vero gentilis est, qui longe a Deo positus confitetur peccata sua. Quorum unus superbiendo recessit humiliatus, alter lamentando appropinquare meruit exaltatus. Quia omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. E
Abbreviated transcription (Latin):
negligamus: et ubi negligimꝰ. ibi ꝓculdu¬
am certe phariseꝰ ao exhibendam
abstiuentiã. ad ĩpendendã misericor¬
diam. ad referendas deo gr̃as oculũ ha¬
buerat: s ad humilitatis custodia nõ
habebat. Et quid ꝓdest qd̃ contͣ hosti¬
um insidias. pene tota ciuitas caute cus
toditur: si unum foram̃ aꝑtum relinqͥ¬
tur. unde ab hostib intret᷑:. Et publica¬

Expanded text:
negligamus. Et ubi negligimus, ibi procul dunegligamus. Et ubi negligimus, ibi procul duam ecce Pharisaeus ad exhibendam abstinentiam, ad impendendam misericordiam, ad referendas Deo gratias oculum habuerat, sed ad humilitatis custodiam non habebat. Et quid prodest quod contra hostium intoditur, si unum foramen apertum relinquitur, unde ab hostibus intretur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
non sum sicut ceteri hominũ raptores
urinsti. adulteri: uelut etiã hic publi¬
nis tumor arrogantiũ demonstrat᷑. au
conum aut a semetipsis habere se esti¬
mant: aut si sibi datum desuꝑ credũt.
ꝓ suis se hoc accepisse meritis putant:
aut cerce cum iactant se habere qd n
habent ant despectis ceteris singularit
uideri appetunt habere qd̾ habent. Qua
phariseus iste iactantie peste labora sse
dep̃henditur qui iccireo de templo abi¬
qr iustificatione descendit: quia bonoꝵ
operum merita sibi quasi singulariteͤ
tribuens oranti publicano se p̾tulit. Ie¬
iuno bis in sabbo: decimas do omniũ que
possideo. Hierechiel ꝓph̾a de ostensis s celi
animalib scribit. Et totum corpꝰ plenũ
oculis. ĩ circuitu ip̃oꝵ qͣtuor. Corpora qͥp¬
pe animaliũ iecirco plena oculis descri¬
buntꝰ: quia scõꝵ actio ab omni parce
cicumspecta ẽ: bona desiderabilit̾. ꝓui¬
deus: mala sollerter cauens. Sed nos se¬
pe dum aliis reb intendimꝰ. fit ut alia

Expanded text:
teri hominum, raptores, injusti, adulteri: velut etiam hic publinis tumor arrogantium demonstratur, vel cum bonum a semetipsis habere se existimant; aut si sibi datum desuper credunt pro suis se hoc accepisse meritis putant, aut certe jactant se habere quod non habent, aut, despectis caeteris, singulariter videri appetunt habere quod habent. Qua Pharisaeus istae jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi, quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit. Jejuno bis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo. Ezechiel propheta de ostensis sibi coeli animalibus scribit. Et totum corpus plenum oculis, in circuitu ipsorum quatuor. Corpora quippe animalium idcirco plena oculis describuntur, quia sanctorum actio ab omni parte circumspecta est, bona desiderabiliter providens, mala solerter cavens. Sed nos saepe, dum aliis rebus intendimus, fit ut alia
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ eccłie membra ꝑtinet. De quib
supͣ dicitur D̾s auteni ñ faciet uindic¬
tam electorum suorũ clamantiũ ad se.
Phariseus autẽ merita iactans. ad ea de
quib terribilis in conclusione senten¬
tia subdit᷑ Uerumptam̃ fliꝰ hõis ue¬
niens: putas inueniet fidẽ ĩ terra
hariseus stans: hec Le undecinia

Expanded text:
e membra pertinet, de quibus supra dicitur: Deus autem non faciet vindictam electorum suorum clamantium ad se? Pharisaeus autem merita jactans ad ea de quibus terribilis in conclusione sententia subditur: Verumtamen Filius hominis veniens, putas inveniet fidem in terra? Pharisaeus s
Abbreviated transcription (Latin):
tem se dixit eẽ ih̾e. ⁊ discipulos suos pal¬
mites.⁊ agricolam patrem: unde iam pri¬
dem sicut potuimꝰ disputatũ ẽ. In hac aũt
lectione cum adhuc de scipso qui ẽ uitis.
⁊ de suis palmitib. hoc ẽ discipłis loq̃¬
retur. manece inquit ĩ me ⁊ ego in uobi
Nen co modo illi in ipso sicut ipse ĩ illis.
utrunq enim ꝓdest. ñ ipsi. s illis. Lc .ni.¬
ta sunt quippe in uite palmites. ut uiti ñ¬
conferant: sed inde accipiant unde uiuãt.
Ita uero uitis ẽ in palmitib. ut uicale a¬
limentum subministret eis ñ sumat ab
eis: ac ꝑ hoc et manentẽ in se habere xp̃m
et mauere in xp̃o. discipłis ꝓdest utrunq
ñ xp̃o. Nam p̃ci so palmite. potest de ui¬
ua radice alius pullulare. Qui aũt p̃ci¬
sus ẽ: sine radice ñ potest uiuere. Deniq¬

Expanded text:
tem se dixit esse Jesus, et discipulos suos palmites, et agricolam Patrem: unde jampridem sicut potuimus disputatum est. In hac autem lectione, cum adhuc de seipso qui est vitis, et de suis palmitibus, hoc est discipulis loqueretur: Manete, inquit, in me, et ego in vobis. Non eo modo illi in ipso, sicut ipse in illis. Utrumque autem prodest non ipsi, sed illis. Ita quippe in vite sunt palmites, ut vigricolam Patrem: unde jampriconferant, sed inde accipiant unde vivant: sic quippe vitis est in palmitibus, ut vitale alimentum subministret eis, non sumat ab eis. Ac per hoc et manentem in se habere Christum, et manere in Christo, discipulis prodest utcunque, non Christo. Nam praeciso palmite, potest de viva radice alius pullulare. Qui autem praecisus est, sine radice non potest vivere.
Abbreviated transcription (Latin):
turgente. ⁊ anbelitu fetido. ꝓpriumq ẽ
ydropici. qͣntomagis habundat humore
inordiuato. tanto ampliꝰ sitire. ⁊ ideo
recte comparatꝰ᷑ ei. quẽ fluxꝰ carnalium
uoluptatum exuberans aggrauat. Cõ¬
paratur diuiti auard: qui quanto ẽ co¬
piosior diuitiis quib ñ bene utitꝰ. tan

Expanded text:
elitu fetido: propriumque est hydropici, quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitire. Et ideo recte comparatur ei quem fluxus carnalium voluptatum exuberans aggravat; comparatur diviti avaro, qui quanto est copiosior divitiis, quibus non bene utitur, tan
Abbreviated transcription (Latin):
cantes contemptu qͣsi aggere tre obru¬
unt. De quib alibi dicitur. Dimicte
mortuos sepelire mortuos suos Mortu¬
os quippe mortui sepeliunt cũ peccatorẽ qͥd
sui sumiles alios nociuo fauore demulcẽt.
congestaq pessime adulationis mole ne
qua aliqͣndo spe resurgendi potiãtꝰ oppi¬
munt Dño ergo loculum tangente. fune¬
ris bauili stecerunt. quia suꝑmi formidi
ne iudicii attacta conscientia. ⁊ curnall¬
um seꝑe affiuentium uoluptatũ. et inius¬
te laudantium turbam coheroens ad se
ipsam reu̾citur : uocantiq ad uitã. festi¬
ne respondet saluatori. Unde recte sequi¬
tur. Et ait. Adolescens tibi dico surge.
Et resedit qui erat mortuus. et cepit
loqui: et dedit illum matri sue. Residet
qui erat mortuus: cum int̾ra comprĩc¬
tione reuuuscit peccator. Incipit loqui.
cum reducis indicia uite cunctis qui pec¬
catum luxerant ostendit. Reddit᷑ matͥ.
cum ꝑ sacerdotalis decreta iudicii cõmu¬

Expanded text:
cantesque contemptu, quasi aggere terrae obrucantesque contemptu, quasi aggere terrae obruunt. De quibus alibi dicitur: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Mortuos quippe mortui sepeliunt, cum peccatores quique sui similes alios nocivo favore demulcent, congestaque pessimae adulationis mole, ne qua aliquando spe resurgendi potiantur, opprimunt. Domino ergo loculum tangenti funeris bajuli steterunt, quia formidine superni judicii attacta conscientia et carnalium saepe affluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad se ipsam revertitur, vocantique ad vitam festina respondet Salvatori. Unde recte sequitur: Et ait: Adolescens, tibi dico, surge. Et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum matri suae. Residet quippe qui erat mortuus, cum interna compunctione reviviscit peccator. Incipit loqui, cum reducis indicia vitae cunctis, qui peccatum luxerant, ostendit. Redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii commu
Abbreviated transcription (Latin):
cum udisset dñs. miscdĩa inotꝰ suꝑ eam.
dixit illi. Noli fiere. Besiste inquit qͣsi
mortuum flere: quẽ mox uiuũ resurgere
uidebis. Ubi mistice nouati dogma confũ¬
ditur. qui de sua mundicia suꝑbe głatus
bumilẽ penitertiũ mundationẽ euacuare
conatur: ueramq matrẽ eccliam. deua¬
torum sp̃ucli extinctione plorantẽ. spe
uite redonande negat consolari debere. Et
eẽ super mat̾rẽ. ac sic filiuna suscitassȩ ces¬
tatur: ut in uno nobis exemplũ imitan¬
de pietatis ostenderet: in altero fidẽ mi¬
raude potestatis astrueret. Lectio xii¬
t accessit et tetigit loculum. Hii au¬
tẽ qui pitabant steterunt. Locu¬
lus in quo mortuus effertͫ. male secura
desperati peccatoris conscientia ẽ. Qui
uero sepeliendũ portant: uł ĩmunda
desideria q̃ hominẽ rapiunt ĩ interitũ.
uel lenocinia sunt blandientium uene¬
nata sociorum. Q peccata nimirũ dũ
fauorib extollunt. accumulant: ⁊ pec¬

Expanded text:
cum vidisset Dominus, misericordia motus super eam, cum vidisset Dominus, misericordia motus super eam, dixit illi: Noli flere. Desiste, inquit, quasi mortuum flere quem mox vivum resurgere videbis. Ubi mystice Novati dogma confunditur, qui de sua munditia superbe gloriatus, humilem poenitentium mundationem evacuare conatur, veramqorum spiritali exstinctione plorantem, spe vitae redonandae negat consolari debere. Et rdia motum esse super matrem, ac sic filium suscitare testatur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet; in altero, fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit, et tetigit loculum. Hi autem qui portabant steterunt. Loculus, in quo mortuus effertur, male secura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant, vel immunda desideria, quae hominem rapiunt in interitum, vel lenocinia blandientium sunt venenata sociorum, quae peccata nimirum dum favoribus tollunt, accumulant, pec
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ excelso loquitur: ꝑ oris portã extͣhit᷑
mortuus. Qui uiderit mulicrẽ ad cori¬
cupiscendã cam: ꝑ oculoꝵ portã sue
mortis indici⁊ ꝓfert. Qui fabulis ocio¬
sis obscenis ue carminib uel decractio¬
nib aurẽ libent̾ aꝑit. hanc aĩe sue
portam mortis efficit: ceterosq qui ñ
seruat sensꝰ mortis sibi ipse reserat aditꝰ
bsecro dñe ih̾u cunc¬
tas mee ciuitatis portas. portaᷤ uis¬
ticie facias: ut ingressus ĩ eas confitear
nomini tuo: tueq maiestati cũ minis¬
tris celestib eam crebriꝰ inuisenti. nõ
fetor elati cadaueris occurrat: s occu¬
pet salus muros illiꝰ: ⁊ portas eiꝰ lauda¬
tio. Et hec uidua erat: ⁊ turba ciuitati
multa cum illa. Uiduã eẽ ecdiam: om̃is
anma que sponsi dũq sui se morte redẽy¬
tam meninit agnoscit. Siuino aũt nutu
multa dominũ turba. multa uiduã comi¬
tabat ᷑. ut uiso tanto miraculo. multi tes¬
tes multi dei fierent laudatores. Quam

Expanded text:
extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus, aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus. Obsecro, Domine Jesu, cuncta meae civitatis portas justitiae facias, ut ingressus in eas confitear nomini tuo , tuaeque majestati, cum ministris coelestibus eam crebrius invisenti, non fetor elati cadaveris occurrat, sed occupet salus muros illius, et portas ejus laudatio. Et haec vidua erat, et turba civitatis multa cum illa. Viduam esse Ecclesiam, omnis anima, quae sponsi Dominique sui se morte redemptam meminit, agnoscit. Divino autem nutu, multa Dominum turba, multa vidua comitabatur, ut viso tanto miraculo, multi testes, multi Dei fierent laudatores. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
disse ih̾c: ad hoc respicit qd p̃missũ ẽ. ⁊ ip¬
si obseruabant eum. Dñs enim. nouit co¬
sitationes hominum. Sed merito intro¬
gati tacent: qui contra se dictum quic¬
quid dixerint uident. Nam si licet sab¬
luto curare: quare saluatorẽ an curet
obseruant : Si ñ licet: quare ipsi fab¬
bato pecora curant: Ipse uero app̃hensũ
sanauit cum ac dimisit. ꝓuida dispensa¬
tione dominus ante legis peritos ⁊ pha¬
riscos hydropicum curat. ⁊ mor contͣ aua¬
riciam disputat: ut uidelicet ꝑ huiꝰ egri¬
tudinẽ corporis. in illis exprimeret᷑ egritu¬

Expanded text:
isse Jesus, ad hoc respicit quod praemissum est: Et ipsi observabant eum. Dominus enim novit cogitationes hominum . Sed merito interrogati tacent, qui contra se dictum quidquid dixerint, vident. Nam si licet Sabbato curare, quare Salvatorem an curet observant? si non licet, quare ipsi Sabbato pecora curant. Ipse vero apprehensum sanavit ac dimisit. Provida dispensatione Dominus ante legisperitos et Pharisaeos hydropicum curat, et mox contra avaritiam disputat, ut videlicet per hujus aegritudinem corporis, in illis exprimeret
Abbreviated transcription (Latin):
hortamenta. subiunctũ ẽ. Audie¬
bant autẽ hec omnia ꝑl arisei qͥ crant
auari. et deridebant illum. Ydropicꝰ quip¬
pe quo ampliꝰ biberit. ampliꝰ sicit. ⁊ om¬
nis auarꝰ sitim multiplicat. qui cũ ca
q̃ appetit adeptꝰ fuerit: ad appetenda alia

Expanded text:
subjunctum est: Audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui erant avari, et deridebant illum . Hydropicus quippe quo amplius biberit, amplius sitit. Et omnis avarus sitim multiplicat, qui cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad expetenda alia
Abbreviated transcription (Latin):
se eccłie filios rectissime fatent᷑. Lect¬
am et electꝰ quilibet
audo ad fidẽ imbuitꝰ. filiꝰ ẽ: q̾udo
alios imbuit mat̾. An ñ mat̾no erga
paruulos angebatur affectu. qui ait.
filioli mei quos iterũ parturio: donec
formetur xp̃x in uobis: Portã ciuita¬
tis qͣ defunct᷑ efferebat᷑: puto aliquẽ

Expanded text:
se Ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est; quando alios imbuit, mater. Annon materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis ? Portam civitatis qua defunctus effe
Abbreviated transcription (Latin):
possunt filii sponsi lugere: qͣmdu cũ
illis est sponsus: uenient autẽ dies
cum cuiferetur ab eis sponsus. et tunc ie¬
uinabunt: quia nimirum incarnatio
nr̃i saluatoris ex quo patrib cepit pro¬
mtti. multis sc̃orum est lacrimis ⁊ ỹ¬
cib semper expectata donec ueniret. Si¬
militer exquo post resurrectionẽ ascẽ¬
dit ad celum: omnis scõrum spes ad eiꝰ
pendet reditum. Solo autẽ quo cũ
hominib conuersatus ẽ tempore flere
ac lugere nequiuerunt: quia iã secũ
eciam corporalit̾ cum quẽ spiritualit

Expanded text:
gere quandiu cum illis est sponsus? Venient autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt . Quia nimirum incarnatio nostri Salvatoris ex quo patribus coepit promitti, multis est sanctorum lacrymis et luctu semper exspectata donec veniret. Similiter ex quo post resurrectionem ascendit ad Patrem, omnis sanctorum spes ad ejus pendet reditum. Solo autem quo cum hominibus conversatus est tempore, flere ac lugere nequiverunt, quia jam secum etiam corporaliter eum quem spiritualit
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitatẽ. Uocaui amicos meos: et
ipsi deceperunt me. Sacerdotes mei ⁊
senes mei. in urbe consumpti sunt: qͥa
quesierunt cibũ sibi. ut refocillarent
maritudine plena sũ. Foris interficit
gladius: et domi mors similis ẽ. Audi

Expanded text:
Coph.  Vocavi amicos meos, et ipsi deceperunt me: sacerdotes mei et senes mei in urbe consumpti sunt: quia quaesierunt cibum sibi, ut refocillarent amaritudine plena sum. foris interficit gladius, et domi mors similis est.  Si
Abbreviated transcription (Latin):
it. Uenit iterum dñs.⁊ ñ credenti disci¬
pulo latꝰ palpandum p̃buit: manꝰ osten¬
dit. ⁊ ostensa suoꝵ cicatrice uulnerum
Nunquid casu gestum creditis: ut elec¬
tꝰ ille discipłs tunc deesset. post autem
ueniens audiret: audiens dubitaret:
dubitans palparet: palpans crederet: Nõ
hoc casu. s diuina dispensatione factũ ẽ.
git namq miro modo Lectõ. x¬
suꝑna clementia. ut discipłs dubi¬
tans dum in magistro suo uulnera pal¬
paret carnis: in nobis uulnera sanaret
infidelitatis. Olꝰ enim nobis thome infi¬
delitas ad fidem. qmͣ fides credentiũ dis¬
cipłorum ꝓfuit: quia dum ille ad fidẽ
palpando reducitꝰ: nr̃a mens omni du¬
bitatione postposita in fide solidatꝰ.

Expanded text:
et non credenti discipulo latus palpandum praebuit, manus ostendit, et ostensa suorum cicatrice vulnerum,Nunquid casu gestum creditis ut electus ille discipulus tunc deesset, post autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet, palpans crederet. Non hoc casu, sEgit namque miro modo superna clementia, ut discipulus dubitans, dum in magistro suo vulnera palparet carnis, in nobis vulnera sanaret infidelitatis. Plus enim nobis Thomae infidelitas ad fidem, quam fides credentium discipulorum profuit: quia dum ille ad fidem palpando reducitur, nostra mens omni dubitatione postposita in fide solidat
Abbreviated transcription (Latin):
re dignatꝰ est. s ipsa timoris ⁊ amoriᷤ
eiꝰ recordata ñ est. Unde etiam ꝑ ꝓpħa
increpatione cordis humaui aues celi
ad testimonium deducuntꝰ dum dicit᷑.
Miluus in celo cognouit tempꝰ suum:
turtur et hirundo et ciconia custodie¬
runt tempus aduentꝰ sui: ppls autẽ
meus ũ cognouit iudiciũ dñi. S q̃¬
rendum priꝰ ẽ quid sit qd̾ dicitur. ui¬
deus ciuitatem fleuit suꝑ illã dicens.
quia si cognouisses et tu. fieuit et enĩ
pius redemptor rumã ꝑfide ciuitatis:
quam ipsa sibi ciuitas ñ cognoscebat
ẽẽ uenturam. Cui a fiente domino rec¬
ee dicitur. quia si cognouisses ⁊ tu. sub¬
audis flcueras: que modo quia nescis
qd̃ ĩminet. exultas. Unde et subditur.
Et quidẽ in hac dic tua q̃ ad pacẽ tibi.
Cum enim carnis se uoluptatibus da¬
ret. ⁊ uentura mala ñ ꝓspiceret: ĩ die

Expanded text:
moris et amoris illius recordata non est. Unde etiam per prophetam increpatione cordis humani aves coeli ad testimonium deducuntur, dum dicitur: Milvus in coelo cognovit tempus suum, turtur et hirundo et ciconia custodierunt tempus adventus sui, populus autem meus non cognovit judicium Domini rendum prius est quid sit quod dicitur: Videns civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Flevit etenim prius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam. Cui a flente Domino recte dicitur: Quia si cognovisses, et tu, subaudi, fleres, quae modo quia nescis quod imminet, exsultas. Unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis se voluptatibus daret, et ventura mala non prospiceret, in die
Abbreviated transcription (Latin):
ad domini uineã ñ uenit. Illi namq do¬
mino laborant: qui ñ sua s lucra do¬
ininica cogitant: qui zelo caritatis
stucdio pietatis inseruiunt: animab
lucrandis inuigilant: ꝑducere secum¬
et alies ad uitam festinant. Nam qui
sibi iauit. qui carnis sue uoluptatib
pasci ir. recte ociosus redarguitꝰ. qͥa
fructum diuiui operis ñ sectatꝰ᷑. Qui
uero et usq ad ecatẽ ultimã deo uiue¬
re neglexit: quasi usq ad undecimã

Expanded text:
ad Dominicam vineam non venit. Illi namque Doad Dominicam vineam non venit. Illi namque Domino laborant, qui non sua, sed lucra dominica cogitant, qui zelo charitatis, studio pietatis inserviunt, animabus lucrandis in vigilant, perducere et alios secum ad vitam festinant. Nam qui sibi vivit, qui carnis suae voluptatibus pascitur, recte otiosus redarguitur, quia fructum divini operis non sectatur. 3. Qui vero et usque ad aetatem ultimam Deo vivere neglexerit, quasi usque ad undecimam
Abbreviated transcription (Latin):
dem cliuersitates horarum. etiã
ad unũ quẽq hominem ꝑ etatũ mo¬
menta clistinguere. Mane quippe. in¬
tellectus nr̃i. pueritia ẽ: Hora autẽ
tertia. adolescentia intelligi potest: qͥa
quasi iam sol in altum ꝓficit: dũ ca¬
Ior ecatis crescit. Sexta uero iuuentꝰ
est: quia uelut in centro sol figitur:
dum in ea pleuitudo roboris solidatur.
NLona autem senectꝰ inteluigitꝰ. in qͦ
uelut sol ab alto axe descendit: quia ea¬
etas a calore iuuentutis deficit. Uude¬
cima uero hora ẽ ea etas: que decre¬
pita uel necerana dicitur. Unde et¬
insiuuant. quos. ꝓuectiores uocant.
Quia ergo ad uitam bonã altes in
pueritia. alius in adolescentia. alius ĩ
uiuentute. alius in senectute. aliꝰ in de¬
crepita etate ꝑducitur: quasi diuersis
horis operarii ad uineam uocantur.
iam dei operarii estis uidete. Penset u¬
unsquisq quid agat et consideret. si iã¬
in domni uinea laborat. Qͥ enim in
hac uita ea que sua sunt querit. adbuc

Expanded text:
dem diversitates horarum, etiam ad unumquemque hominem per aetatum momenta distinguere. Mane quippe intellectus nostri pueritia est. Hora autem tertia adolescentia intelligi potest, quia quasi jam sol in altum. proficit, dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est, quia velut in centro sol figitur, 1512 dum in ea plenitudo roboris solidatur. Nona autem senectus intelligitur, in qua sol velut ab alto axe descendit, quia ea aetas a calore juventutis deficit. Undecima vero hora ea est aetas quae decrepita vel veterana dicitur. Unde insinuent quos provectiores vocant. Quia ergo ad vitam bonam alius in pueritia, alius in adolescentia, alius in juventute, alius in senectute, alius in decrepita aetate perducitur, quasi diversis horis operarii ad vineam vocantur. aspicite, et si jam Dei operarii estis videte. Penset unusquisque quid agat, et consideret si in Domini vinea laboret. Qui enim in hac vita ea quae sua sunt quaerit adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
Benit propiqua ad proxiniã.
imior ad semorẽ. Nec soluan
uenit. sed eciã prior salutanit
Dccet eñ ut castior uirge tãto
humilior sit: nouerit honorẽ¬
deferre semorib. sit ĩ grã hu

Expanded text:
uenit propinqua ad proximam, iunior ad seniorem nec solum uenit, sed etiam prior salutauit; decet enim ut quanto castior uirgo tanto humilior sit. nouerit deferre senioribus, sit magistra hu
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis filius dei: ibi ꝓ nobis factꝰ est
homo: sumpta ẽ ab illo natura ñ culpa: fe¬
cit ꝓ nobis sacrificium corpꝰ suum. exibuit
ꝓ peccatorib uictimã sine peccato: q̃ ⁊ hu¬
manitate mori: ⁊ iusticia mundare posset.

Expanded text:
Virginis Filius Dei: ibi pro nobis factus est Virginis Filius Dei: ibi pro nobis factus est homo. Sumpta est ab illo natura, non culpa. Fecit pro nobis sacrificium corpus suum, exhibuit pro peccatoribus victimam sine peccato, quae et humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
rat talis culpa:. sed nũi ꝑ sacrificiũ deleri ñ¬
euit sacrificium. Sed quale saccfi¬
cium poterat ꝓ absoluendis hominib inue¬
niri: Neq enim iustum fuit: ut pro ra¬
tionali homine brutorum animaliũ uic¬
time cederentꝰ. Unde ait apł̾s. Necesse est
istis. Ergo si bruca auimalia ꝓpt̾ rationa¬
le animal. idest ꝓ homine digne uictime
ñ fuerunt: requirendꝰ erat homo qui ꝓ
hominib offerri debuisset. ut ꝓ rationa¬
bili peccante rationalis hostia mactare¬
tur. Sed quid qd̃ homo sine peccato inue¬
uiri ñ poterat: et oblata ꝓ nobis hostia
qͣudo nos a peccato mundare potuissec: si
pe inquinatos mundare ñ posset. Ergo
ut rationalis cẽt hostia: homo fuerat of¬
ferendꝰ. Ut uero a peccatis mundaret ho¬
minẽ: homo et sine peccato. S qͥs eẽt homo
sine peccato: si ex peccati cõmixtione des¬
cenderet: Sinde uenit ꝓpt̾ nos ĩ uterũ

Expanded text:
rat talis culpa, sed nisi per sacrificium deleri nrat talis culpa, sed nisi per sacrificium deleri n sacrificium, sed quale sacrificium poterat pro absolvendis hominibus inveniri? Neque enim justum fuit ut pro rationali homine brutorum animalium victimae caederentur. Unde ait Apostolus: Necesse est istis. Ergo si bruta animalia propter rationale animal, id est, pro homine, dignae victimae non fuerunt, requirendus erat homo qui pro hominibus offerri debuisset, ut pro rationali peccante rationalis hostia mactaretur. Sed quid quod homo sine peccato inveniri non poterat, et oblata pro nobis hostia, quando nos a peccato mundare potuisset, si pe inquinatos mundare non posset. Ergo ut rationalis esset hostia, homo fuerat offerendus; ut vero a peccatis mundaret hominem, homo et sine peccato; sed quis esset homo sine peccato, si ex peccati commistione descenderet? Proinde venit propter nos in utero
Abbreviated transcription (Latin):
Quis hic suꝑbus alius appellatꝰ. nisi ille
qui dixit. ascendã super altitudinẽ nubi¬
um. similis ero altissimo: Et de quo uoce
dei dicit᷑. qui factꝰ ẽ ut nullũ timeret. ⁊
ipse ẽ rex suꝑ om̃s filios suꝑbie. De qͦ eci¬
ain huic sententie dauid ꝓph̾a concordat
dicens. Tu humiliasti sicut uulneratũ su¬
perbum. Sed qͣmuis simplici nature diui¬
uitatis ñ sit aliud ẽẽ et aliud sapere. nec
aliud sapere. et aliud fortẽ ẽẽ. quippe qͥa
lum. prudentia dei potiꝰ maluit dicere. qͣm
fortitudine ẽẽ ꝑcussum. Non enim ait for¬
titudo. s prudentia eiꝰ percussit suꝑbum.
Nam quãuis sicut dictum ẽ ꝓpt̾ naturã
simplicẽ. dei fortitudo sapĩa sit: dñs tam̃
in illa nos parentis primi radice supplan¬
tans. sub captiuitate sua quasi iuste tenuit¬
ta suadenti consensit. Ad uitam namq cõ¬
ditus in libertate ꝓprie uoluntatis: sponte
lua factꝰ ẽ debitor mortis. Delenda ergo e¬

Expanded text:
Quis hic superbus alius appellatur, nisi ille qui dixit: Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo ? Et de quo voce Dei dicitur: Qui factus est ut nullum timeret, et ipse est rex super omnes filios superbiae . De quo etiam huic sententiae 552 David propheta concordat, dicens: Tu humiliasti, sicut vulneratum, superbum . Sed quamvis simplici naturae divinitatis non sit aliud esse, et aliud sapere, nec aliud sapere, et aliud fortem esse, quippe quialum prudentia Dei potius maluit dicere quam fortitudine esse percussum. Non enim ait fortitudo, sed prudentia ejus percussit superbum. Nam quamvis, sicut dictum est, propter naturam simplicem, Dei fnulla nos parentis primi radice supplantans, sub captivitate sua hominem quasi juste tenuitta suadenti consensit. Ad vitam namque conditus in libertate propriae voluntatis, sponte sua factus est debitor mortis. Delenda ergo e
Abbreviated transcription (Latin):
quus hostis. mox temptationib impetiit:
⁊ ꝑ diuersos aditꝰ ad interiora eiꝰ molitꝰ
irreppere. uictꝰ est: et ipsa in expugnabili
menti eius integritate ꝓstratꝰ. Sed quia
ad interiora ñ ualuit. ad eiꝰ se exteriora cõ¬
uercit: ut quia mentis uirtute uictꝰ est:
eum quẽ decipere temptatione ñ ualuit.
carnis saltẽ uideretꝰͫ morte superare: atq¬
ut ante nos dictum ẽ. ꝑmissus ẽ in illud
qd̃ ex nobis mortalib mediator acceperat.
Sed ubi potuit aliquid fucere. ibi ex omni

Expanded text:
is, mox tentationibus impetiit, et per diversos aditus ad interiora ejus molitus irrepere, victus est, atque ipsa inexpugnabilis mentis ejus integritate prostratus. Sed quia ad interiora non valuit, ad ejus se exteriora convertit, ut quia mentis virtute victus est, eum, quem decipere tentatione non valuit, carnis saltem videretur morte superare, atqut ante nos dictum est, permissus est in illud quod ex nobis mortalibus Mediator acceperat. Sed ubi potuit aliquid facere, tibi ex omni
Abbreviated transcription (Latin):
allinñdo liberam demonstrare. Ex ea ape
carue quam sumpsit: etiam hane lerã
ostendit quam redemit. Que redemyta uo¬
delicet caro nos sumus: qui reatꝰ nr̃ cog
filius liberauerit: uere liberi eritis. Quia¬

Expanded text:
assumendo liberam demonstrare. Ex ea quippe assumendo liberam demonstrare. Ex ea quippe carne, quam assumpsit, etiam hanc ostendit liberam, quam redemit. Quae redempta videlicet caro nos sumus, qui cogitatione noFilius liberaverit, vere liberi eritis
Abbreviated transcription (Latin):
eauitatẽ nrãm: unde suscipere dignat ẽ
infumitatẽ nr̃am. Om̃s uidelicet nos ur¬
mica illa ꝑsuasio in culpe contagio. ador¬
ła radice polluerat: nulius os erat qui apd
deum ꝓ peccatorib loquens a peccatto liber
appareret: quia ex eadẽ massa editos eque
cunctos parreatꝰ inuoiuerat. ꝓinde uenit
ad nos unigenitꝰ patris. assumplit Ex nobis
naturam. non perpetrans culpã. Si ne pec¬
cato quipe ẽẽ debuit: qui ꝓ peccatoribus
intuenire potuisset: quia nimirũ aliene
pollutienis contagia ñ tergeret: qui ꝓpria
sustineret. L ectio Sexdo cini¬
us apparuit. equitatẽ hominis anũ
ipsum iustum hominẽ aui ꝓ aliis indi¬
gentiã mereretꝰ ostendit. Seauit: Mi¬
serebitur eiꝰ et dicet. Libera eũ nedes¬
cendat in corruptionẽ. Inneri in quo ei
upitier. mediator dei ⁊ hominũ homo ar̃e
ihe in eo miseretꝰ bominis. auia formam
hominis sumpsit. Qua miscd̾ia redemyto

Expanded text:
aequitatem nostram, unde suscipere dignatus est aequitatem nostram, unde suscipere dignatus est infirmitatem nostram. Omnes videlicet nos inimica illa persuasio in culpae contagium ab ipsa radice polluerat, nullusque erat, qui apud Deum pro peccatoribus loquens a peccato liber appareret, quia ex eadem massa editos aeque cunctos par reatus invenerat. Proinde venit ad nos Unigenitus Patris, assumens ex nobis naturam, non perpetrans culpam. Sine peccato certe esse debuit, qui pro peccatoribus intervenire potuisset; quia nimirum alienae pollutionis contagia non tergeret si propria sustineret. Bene ergo dicilis apparuit, aequitatem hoipsum justum hominem, qui pro aliis indulgentiam mereretur, ostendit. Sequitur: « Miserebitur ejus, et dicet: Libera eum, ut non descendat in corruptionem; inveni in quo ei propitier. » Mediator Dei et hominum homo Christus Jesus in eo miseretur homini, quo formam hominis assumpsit. Qua misericordia redempto
Abbreviated transcription (Latin):
metipsos resurginiꝰ. sicut ipse. ꝓeo enim qd̾
simplicit homines sumus superiori aduito¬
rio ut resurgere ualeamꝰ indigemꝰ. Ile aũt
euidẽ resurrectionis uim cum patre ⁊ syũ
sc̃o ds̃ exibuit. quam tam̃ soiꝰ in humani¬
tate suscepit. Quia igitur dominꝰ aere nat¬
uere mortuus. uere resuscitatꝰ. in omnibus
tam̃ distat a nobis magnitudine potentis¬
sue. s sola concordait nobis ueritate nature:
bñdicit᷑. quia ꝓ nobis iste angłs. unum de
similib loquitur. Cum enim in cunctis ope
rationib suis ĩmensa nos uirtute transc ẽ¬
dat: in uno tamen a nobis. idest in forme
ueritate non discrepat. ꝑ hoc ꝓ nobis pat
loquitur: ꝑ ad semetipsum nobis similem
ostendit. Loqui quippe eius uel interpeila
de similib loquitur. ilico adiunxit. ut an¬
nuntiet hominis eauitatẽ: quia nisi ille
hominib simius fieret. ecuius homo ante
deum ũ appareret. Inde quipꝑe annuntiat

Expanded text:
metipsos resurgimus, sicut ipse. Pro eo enim quod metipsos resurgimus, sicut ipse. Pro eo enim quod simpliciter homines sumus, superiori adjutorio ut resurgere valeamus indigemus. Ille autem ejusdem resurrectionis vim cum Patre et Spiritu sancto Deus exhibuit, quam tamen solus in humanitate percepit. vere mortuus, vere resuscitatus, in omnibus tamen distat a nobis magnitudine potentiae, sed sola concordat nobis veritate naturae, bene dicitur, quia pro nobis iste angelus unum de similibus loquiturationibus suis immensa nos virtute transcendat, in uno tamen a nobis, id est in formae veritate non discrepat. Per hoc pro nobis Patri loquitur, per quod semetipsum nobis similem ostendit. Loqui quippe ejus, vel Patrem prode similibus loquitur, » illico adjunxit, « ut annuntiet hominibus veritatem; » quia nisi ille hominibus similis fieret, aequus homo ante Deum non appareret. Inde quippe annuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
uia ergo ueniens in carne dñs ũ culpã
nr̃am ex uicio. ñ penã ex necessitate
suscepit: nulla enim labe peccati pollutꝰ.
atq ideo mortẽ nr̃am omni necessitate cal¬
cata. cum uoluit sponte suscepit. recte de¬
homine iste angłs unum de similib loqͥ¬
da exibuit: et incorrupta seruauit. Rur¬
sus nos omnes cũ nolumꝰ morimur: quia
ad soluende pene debitũ: culpe nr̃e condi¬
tione coartamur. Ille autẽ quia nulli am¬
mixtꝰ ẽ culpe: nulli ex necessitate succubu¬
it pene. Sed quia culpam nr̃am dñando
subdidit: penam nr̃am moriendo susce¬
pit: sicut ipse ait. Potestatẽ habeo ponen¬
di auimam meam: et potestatẽ habeo ite¬
Itus ẽ: quia nr̃a resurrectio. in fine sełs
dilata ẽ: illius uero tertia die celebrata.Et
nos quidẽ ꝑ ulum resurgimꝰ: nam ipse ꝑ se
leq enim quia d̾s erat: ut sicut nos ab
alio resuscitari potuisset. indigebat. In eo er
go resurrectis eiꝰ distat a nr̃a:. ad̾ ñ per nos¬

Expanded text:
uia ergo veniens Dominus in carne, non culpam nostram ex vitio, non poenam ex necessitate suscepit, nulla enim labe peccati pollutus, atque ideo mortem nostram omni necessitate calcata, cum voluit, sponte suscepit recte dhomine iste angelus unum de similibus loquda exhibuit, et incorrupta servavit. Rursum nos omnes, cum nolumus, morimur; quia ad solvendae poenae debitum, culpae nostrae conditione coarctamur. Ille autem, quia nulli admistus est culpae, nulli ex necessitate succubuit poenae, sed quia culpam nostram dominando subdidit, poenam nostram miserando suscepit, sicut ipse ait: « Potestatem habeo ponendi animam meam; et potestatem habeo itetus est, quia nostra resurrectio in finem saeculi est dilata, illius vero die tertio celebrata. Et nos quidem per illum resurgimus: nam ipse per se; neque enim qui Deus erat sicut nos ut ab alio resuscitari potuisset indigebat. In eo ergo ejus resurrectio distat a nostra quod non per nos
Abbreviated transcription (Latin):
Et dominus ipse in cruce positꝰ manifesta¬
uit cum diceret matri. mulier ecce filius
tuus. Deinde discipulo ait. Ecce mat̾ tua.
Etiam uterq testatꝰ est discipłs ⁊ mater.
quia ex illa hora suscepit eam discipis in
uando autẽ uenit. sc̃e exaltationis fes¬
dem sicut et priꝰ p̃ibam iuuenũ illaq̃ans
et capiens animas: uidi autẽ pͥmo dilu¬
culo om̃s ad eccłiam unanimit concurrẽ¬
des. Abii et ego. currens cum currentib.
et ueni cum illis in atrium templi. Et

Expanded text:
et dominus ipse in cruce positus manifestaet dominus ipse in cruce positus manifestauit, cum dicit matri: mulier, ecce filius tuus, deinde discipulo: ecce mater tua. etiam uterque testatus est, discipulus et mater, quia ex illa hora suscepit eam discipulus in uando autem venit sanctae exaltationis fesidem, sicut et prius, praeibam, juvenum illaqueans et capiens animas. Vidi autem primo diluculo omnes ad ecclesiam unanimiter concurrentes. Abii et ego, currens cum currentibus, et veni cum illis in atrium templi; et
Abbreviated transcription (Latin):
Quid uenisti ante tempꝰ torquere nos :
Et ideo uenisse cognouerunt: quia p̃cogil¬
tum habebant ẽẽ uenturum. Principes au¬
tem scłi non cognouisse. quo maiore pos¬
sumus qͣm apsice sententie ꝓbare docum̃to:
Si enim cognouissent: nunqͣm dñm ma¬
iestatis crucifixissent. Demonum enim
malicia facile etiam occulta dep̃hendit.
At uero qui secularib uanitatib occupã¬
rur: scire diuina ñ possunt. Bene autẽ
sibi diuiserunt euͣngeliste. ut sc̃s maths
ioseph ab angło moneri induceret ne di¬
mitteret mariam. Lucas aũt euͣnglis¬
ta ili testimonium ferret. qd ñ conue¬
nissent. Hoc ipsa maria fatetur: cũ di¬
cit angelo. Quomodo fiet istud: qm̃ ui¬
rum non cognosco: Sed et ipse lucas
uirginẽ declarauit dicens. Et nom̃ uir¬
gini maria. Et ꝓpħa manifestauit. qui
ait. Ecce uirgo in utero concipiet. Et io¬
seph designauit: qui qm̃ p̃gnantẽ uidebat
quam ñ cognouerat. dimitcere gestiebit.

Expanded text:
quid uenisti ante tempus torquere nos?\' quid uenisti ante tempus torquere nos?\' et ideo uenisse cognouerunt, quia praecognitum habebant esse uenturum. principes autem saeculi non cognouisse, quo maiore possumus quam apostolicae sententiae probare documento: si enim cognouissent, numquam dominum maiestatis crucifixissent? daemonum enim malitia facile etiam occulta deprehendit, at uero qui saecularibus uanitatibus occupantur scire diuina non possunt. Bene autem sibi diuiserunt euangelistae, ut sanctus Matthaeus Ioseph ab angelo moneri induceret ne dimitteret Mariam, Lucas illic euangelista testimonium ferret quod non conuenissent, hic ipsa Maria fateretur, cum dicit angelo: quomodo fiet istud, quoniam uirum non cognoui? sed et ipse sanctus Lucas uirginem declarauit dicens: et nomen uirginis Maria, et propheta edocuit, qui ait: ecce uirgo in utero accipiet, et Ioseph designauit, qui quoniam praegnatem uidebat quam non cognouerat dimittere gestiebat,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ principis mundi fuisse consilium. ip¬
sius domini uerba declarant: cũ apli i¬
bentur tacere de xp̃o: cum sanati ꝓbibẽ¬
tur glari de remedio: cum demones p̃cipi¬
untur silere de dei filio. Fallendi ut dixi
principis mundi fuisse consiliũ: etiã apis
declarauit dicens. Sed loquimꝰ dei sapi¬
entiã in mysterio absconditam: quã ne¬
mo principũ istiꝰ scłi cognouit. Si enim
cognouissent. nunq̃m dñm maiestatis
crucifixissent: hoc ẽ nunqͣm me redimi
dñi morte fecissent. Fefellit ergo ꝓ nobis
Refellit ut uinceret: fefellit diabolũ cũ
temptaret᷑ cum rogaretꝰ cumdei filiꝰ di¬
ceretur: ut nusqͣm diuinitatẽ ꝓpriã fati¬
retͫ s tam̃ magis fefellit pͥncipes seculi
iabolꝰ enim et si aliqͣndo Lect¬
dubitauit cum diceret. si filiꝰ dei es.
mitte te deorsum: tam̃ sero cognouit et
discessit ab eo. Cognouerunt ⁊ demoues
qui dicebant. Nouimiꝰ quis sis. ihe filiꝰ dei

Expanded text:
autem principis mundi fuisse consilium ipautem principis mundi fuisse consilium ipsius domini uerba declarant, cum apostoli iubentur tacere de Christo, cum sanati prohibentur gloriari de remedio, cum daemones praecipiuntur silere de dei filio. fallendi, ut dixi, principis mundi fuisse consilium etiam apostolus declarauit dicens: sed loquimur dei sapientiam in mysterio absconditam, quam nemo principium istius saeculi cognouit. si enim cognouissent, numquam dominum maiestatis crucifixissent, hoc est: numquam me redimi domini morte fecissent. fefellit ergo pro nobis, fefellit ut uinceret, fefellit diabolum, cum temtaretur, cum rogaretur, cum dei filius diceretur, ut nusquam diuinitatem propriam fateretur. sed tamen magis fefellit principem saeculi; diabolus enim etsi aliquando dubitauit, cum diceret: si filius dei es, mitte te deorsum, tamen uel sero cognouit et discessit ab eo. cognouerunt et daemones, qui dicebant: \'nouimus qui sis, Iesus, filius dei.
Abbreviated transcription (Latin):
Oportet enim scõs ⁊ ab hiis testimoniũ ha¬
bere qui foris sunt. Nec decuit sinistra
uirginib opinione uiuentib uelam̃ ex¬
cusatiorus relinqui: qd̾ infamata mat̾
quocs dñi uideretꝰ Quid autẽ iudeis aͥd
herodi posset ascribi: si natum uiderent᷑
ex adult̾io ꝑsequi: Quem admodũ autẽ
ipse diceret. non ueni legem soluere. s ad
cũ partꝰ innupte lege dampnet᷑: Quin
etiam locuplecior testis pudoris maritꝰ
adhibetur: qui posset et dolere inuiriã.
et undicare obprobrium: si ũ agnosceret
sacram̃tum. Quid qd̾ etiam fides marie uͥ¬
bis maior asciscitur: ⁊ m̃dacii causa remo¬
uetur ideretꝰ enim culpam obumbrare
uoluisse mendatio: innupta p̃gnans. Cau
cum coniuigu p̃mium. grã nuptiarũ partꝰ
sit feminarũ.
on mediocris quoo causa ẽ. ut uirgi¬
nitas marie falleret principem mun¬
di. qui cum desponsatã iuiro cerneret. par¬
tum ñ potiuit habere suspectũ. Fallendi

Expanded text:
oportet enim sanctos et ab his testimonium haoportet enim sanctos et ab his testimonium habere qui foris sunt, nec decuit sinistra uirginibus opinione uiuentibus uelamen excusationis relinqui, quod infamata mater quoque domini uideretur. quid autem Iudaeis, quid Herodi posset adscribi, si natum uiderentur ex adulterio persecuti? quemadmodum autem ipse diceret: non ueni legem soluere, sed incum partus innuptae lege damnetur? quin etiam locupletior testis pudoris maritus adhibetur, qui posset et dolere iniuriam et uindicare obprobrium, si non agnosceret sacramentum. quid quod etiam fides Mariae uerbis maior adsciscitur et mendacii causa remouetur? uideretur enim culpam obumbrare uoluisse mendacio innupta praegnas. causcum coniugii praemium et gratia nuptiarum partus sit feminarum. non mediocris quoque causa est, ut uirginitas Mariae falleret principem mundi, qui cum desponsatam uiro cerneret, partum non potuit habere suspectum. fallendi
Abbreviated transcription (Latin):
atent quidẽ diui ia mysteria: ep̃i:¬
nec facile iuxta dictum ꝓpheticum
quisqͣm hominũ potest scire consilium
dei. Sed tamen ex ceceris factis atq p̃¬
ceptis domini saluatoris possumꝰ intel¬
ligere et hoc ꝓpensioris fuisse consilii.
qd ea potissimum electa ẽ: ut dñm ꝑa¬
ceret: que erat desponsata uiro. Cur au¬
tem ũ anteãm desponsaretur impleta
est ⁊ fortasse ne diceretur qd conceꝑit
ex adulterio. Et bene utrunq posuit
scriptura. ut desponsata eẽt. ⁊ uirgo. Uir¬
go ut expers uirilis consortii uideret᷑. des¬
ponsata ne trmerate iurginitatis adure¬
retur infamia: cui grauis aliuis corrupte¬
le uideretur insigne p̃ferre. Lectõ. x¬
aluit autẽ dominꝰ aliquos de suo or¬
tu. qͣm de matris pudore dubitare.
Sciebat enim tenerã ẽẽ uirginis uerecũ¬
diam et lubricã famam pudoris. Nec pu¬
tauit ortꝰ sui fidem inuiciis astruendã.
Seruatur itaq scẽ marie sicut pudore ĩ¬
tegra. ita inuiolabilis opimone uirginitaᷤ

Expanded text:
atent quidem diuina mysteria nec facile iuxta propheticum dictum quisquam hominum potest scire consilium dei, sed tamen ex ceteris factis atque praeceptis domini salutaris possumus intellegere et hoc perpensioris fuisse consilii, quod ea potissimum lecta est, ut dominum pareret, quae erat desponsata uiro. cur autem non antequam desponsaretur inpleta est? fortasse ne diceretur quod conceperat ex adulterio. et bene utrumque posuit scriptura, ut et desponsata esset et uirgo: uirgo, ut expers uirilis consorti uideretur, desponsata, ne temeratae uirginitatis adureretur infamia, cui grauis aluus corruptelae uideretur insigne praeferre. maluit autem dominus aliquos de suo ortu quam de matris pudore dubitare — sciebat enim teneram esse uirginis uerecundiam et lubricam famam pudoris — nec putauit ortus sui fidem matris iniuriis adstruendam. seruatur itaque sanctae Mariae sicut pudore integra ita inuiolabilis opinione uirginitas;
Abbreviated transcription (Latin):
angłs dicit inueni in quo ei ꝓpicier A
si aperte mediator dei ator hominũ dicosi
Quia nuitꝰ hominũ fuit. qui corã ded it¬
tercessor iustꝰ ꝓhominib appareret: ons¬
metipsum ad ꝓpitiandũ hominib honꝰ¬
ne feci Et dum me hominẽ exibuen e
uusto bemius homninib aꝓpitiee imieni ẽ
quia infirmitatẽ suscepit dominꝰ dum penã
nr̃m moriendo tolerauit. corruptionẽ nr̃am
resurgendo mutauit. Qui bñ angls uocat᷑.¬
cui ꝑ ꝓph̾am dicitur. Magni consilii ingłs.
Quia enim greca lingua euͣnglizare denũ¬
tiare dicitur. seipsum nobis annuntians do¬
minꝰ angłs uocatur.

Expanded text:
 Inveni in quo ei propitier. - Ac si aperte Mediator Dei et hominum dicat: Quia nullus hominum fuit, qui coram Deo intercessor justus pro omnibus apparet, memetipsum ad propitiandum hominibus hominem feci, et dum me hominem exhibui, in quo justo homine hominibus propitiarer inveni. Et quia infirmitatem suscipiens Dominus, dum poenam nostram moriendo toleravit, corruptionem nostram resurgendo mutavit; bene iste Angelus mort prophetam dicitur: Magni consilii angelus ? Quia enim Graeca lingua evangelizare denuntiare dicitur, semetipsum nobis annuntians Dominus angelus vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nis opus deo placitum ducunt:. ideoq
cunctos qui xp̃o deuoti ẽẽ uelint. huic
mancipandos autumant. Et bñ martha
stecisse. maria secus pedes dñi sedisse des¬
cribitur: quia uita actiua laborioso desu¬
dat in certamine. Contemplatiua uero
pacatis uitioꝵ tumultib optata iã in
tha marcha: sollicita es: ⁊ turbaris
erga plurima. Porro: unum ẽ necessari¬
um. Et beatꝰ duud solum hoc necessari¬
um homini eẽ definens. soli deo inhe¬
rere iugit̾ desiderat dicens. Michi autẽ
adherere deo bonum ẽ: ponere ĩ domino

Expanded text:
nis opus Deo placitum ducunt, ideoque nis opus Deo placitum ducunt, ideoque cunctos qui Christo devoti esse velint huic mancipandos autumant. Et bene Martha stetisse, Maria secus pedes Domini sedisse describitur, quia vita activa laborioso desudat in certamine, contemplativa vero, pacatis vitiorum tumultibus, optata jam in tha, Martha sollicita es et turbaris circa plurima. Porro unum est necessarium. Et beatus David solum hoc necessarium homini esse definiens, Deo jugiter inhaerere desiderat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, poner