comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ille iiuenis filius uiduȩ. siue illa puella .xii.
amiorum filia archisinagogi. siue latarus. Alit̃
suscitati s̃ om̃s morturi. Semeliati s: s bis
mortui s̃. Nemo resurrexerat. nunꝗ moriturꝰ:
nͥ dñs. Quando aut̃ resurrex̃ dñs. nunꝗ mori¬
turꝰ: auigilia matutina. Hoc sꝑa & tu de dño:
resurrecturũ tẽ. Non qͦ mͦ lararus resurrexit: ñ
quorͦ filius uiduȩ. & archinagogi filia resur
rectionem qua resurrexeris. ñ te iam timeas
moriturũ. &e cȩpisti sꝑare auiglia matutina.
Sꝑa aut̃ usq ad noctẽ quo usq finiat᷑ hȩc uita:
quousq sit nof uiuersigeneris humani in
occasu scłi. Quare hocusq : quia pꝰ istã noct̃ẽ
iam ñerit spes. s ipsa res. Spes enim quȩ uide¬
tur ñ ẽ spes: apłs dicit. Quiͦd uidet enim quis¬

Expanded text:
ille juvenis filius viduae , sive illa puella duodecim ille juvenis filius viduae , sive illa puella duodecim annorum, filia archisynagogi , sive Lazarus : aliter resuscitati sunt, omnes morituri; semel nati sunt, sed bis mortui sunt. Nemo resurrexerat nunquam moriturus, nisi Dominus. Quando autem resurrexit Dominus nunquam moriturus? A «vigilia matutina.» Hoc spera et tu de Domino, resurrecturum te, non quomodo Lazarus resurrexit, non quomodo filius viduae et archisynagogi filia resurrrectionem qua resurrexeris, non te jam timeas moriturum: et coepisti sperare a vigilia matutina. 10. Spera autem usque ad noctem, quousque finiatur haec vita, quousque sit nox universi generis humani in occasu saeculi. Quare hoc usque? Quia post istam noctem jam non erit spes, sed ipsa res. «Spes» enim «quae videtur, non est spes,» Apostolus dicit: «quod enim vi
Abbreviated transcription (Latin):
per̃ spare de año. qͥdđ p̃cessit ini dño abilla uigilia
habereut plenam domũ frum̃to. uino. & oleo. ar¬
gento. & auro. nullus eorũ moriret᷑ immaturus.
Si qͥs corum ñ haberet filios: acciꝑet. Si uxor̃e non
duxisset: duceret. Non auortiret. ñ solum aliqua
mulier in donio eius: s ne petus euis. Non aresce¬
rent cupe eiꝰ: ñ grandinaret᷑ uinea eiꝰ. Qui sic sꝑa¬
bat indño: animaduertit his reb abundare
eos qui s̃i colebant dñm: & defecer̃ pedes euis. & ñ
sꝑauit usq ad noctẽ. quia ñ cep̃ auigilia matitti¬
na sꝑare. Quis gͦ sic incipit auigilia matittina
sꝑare: qui hoc sꝑauit de dño. qđ cepit ostend̃e
a uigilia matutina in qua resurrexit. Antea
enm nemo resurrexerat: semꝑ uicturꝰ. Inten¬
dat caritas ur̃a. Resuscitatis mortui. aute ad¬
uentũ dñi. Nam ce helias resuscitauitꝰ mortiũ
&x helisens: s resurrexer̃ iterum mortiuri. Dñs
ipse quos resuscitauit. moruu resurrexet᷑: suie

Expanded text:
o ab illa vigilia haberent plenam domum frumento, vino, oleo, argento, auro; nullus eorum moreretur immaturus; si quis non haberet filios, acciperet; si uxorem non duxisset, duceret; non abortiret non solum aliqua mulier in domo ejus, sed nec pecus ejus; non acescerent cupae ejus, non grandinaretur vinea ejus. Qui sic sperabat in Dominum, animadvertit his rebus abundare eos qui non colunt Dominum, et defecerunt pedes ejus , et non speravit usque ad noctem; quia non coepit a vigilia matutina sperare. 9. Quis ergo sic incipit a vigilia matutina sperare? Qui hoc sperat de Domino, quod coepit ostendere a vigilia matutina in qua resurrexit. Antea enim nemo resurrexerat semper victurus. Intendat Charitas vestra. Resuscitati sunt mortui ante adventum Domini: nam et Elias resuscitavit mortuum , et Elisaeus ; sed resurrexerunt iterum morituri. Dominus ipse quos resuscitavit, morituri resurrexerunt; sive
Abbreviated transcription (Latin):
imo sñte coniuxisti te furto. Qd̃ ipsuis solum
erat factum ẽ & tiuim: qrua placitit tͥ. Si autẽ
displicuerit tͥ & oraueris peo. & dep̃catus uemani
decdis. ut possis libera fronte dicere inp̃cib tuis.
quas tͥ uirisperitus oelestis dictauit: dimnte nob̃
debita nr̃a sic̃ & nos dititimꝰ debitorib nr̃is: Ai¬
dicesti portare onera fr̃̾is tui. ut & alius portet siqua

Expanded text:
imo mente conjunxisti te furi: quod ipsius solum imo mente conjunxisti te furi: quod ipsius solum erat, factum est tuum; quia placuit tibi. Si autem displicuerit tibi, et oraveris pro eo, et deprecatus veniam dederis, ut possis libera fronte dicere in precibus tuis, quas tibi Jurisperitus coelestis dictavit, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris;» didicisti portare onera fratris tui; ut et alius portet si qua
Abbreviated transcription (Latin):
ce dñe. Dicunt᷑ cerui. quando transeunt freta:
in ꝓximas insulas pascuȩ gr̾a. capita suꝑ inuicẽ
ponere: & unꝰ qui ante ẽ solus portat caput.
ar ñ ponit suꝑ alterum. Sed cum & ipse defece¬
rit: tollit se ab auteriore parte redit posteruis.
ut & ipse ui altero requiescat. Et sic portant
om̃s honera sua. & ꝑueniunt adqd desid̾ant
&e ñ patiunt᷑ naufragiũ: qͣuasi nauis ẽ illis ca¬
ritas. Itaq caritas portat ouera: s ũ tuneat ne
p̃mat᷑ : attendat. Nam qͣndo portas ifirmi¬
tatẽ fr̾is tui. ñ te ouerant peccata ipsus. lia¬
ne si consentias iam tua te p̃munit: ñ alternus.
Quisquis enim consenserit pecccatori. ñ alie¬
nis s sius grauatur. Consensio enĩad peccatũ
alterius. tuum fit peccatum: & ñ quare quȩ¬
raris qđ peccata aliena te p̃mant. Dicitur
enim tͥ p̃munt te: s tua. Uid̾isti fur̃e. cucur¬
risti cunco. Qitid÷ hoc ᷑ pedib ambulasti ad furtũ:

Expanded text:
te, Domine.» Dicuntur cervi, quando transeunt freta te, Domine.» Dicuntur cervi, quando transeunt freta in proximas insulas pascuae gratia, capita super se invicem ponere; et unus, qui ante est, solus portat caput et non ponit super alterum: sed cum et ipse defecerit, tollit se ab anteriore parte et redit posterius, ut et ipse in altero requiescat: et sic portant omnes onera sua, et perveniunt ad quod desiderant; et non patiuntur naufragium, quia quasi navis est illis charitas. Itaque charitas portat onera; sed non timeat ne prematur, attendat. Nam quando portas infirmitatem fratris tui, non te onerant peccata ipsius. Plane si consentias, jam tua te premunt, non alterius. Quisquis enim consenserit peccatori, non alienis, sed suis gravatur. Consensio enim ad peccatum alterius, tuum fit peccatum; et non est quare queraris quod peccata aliena te premant. Dicitur enim tibi: Premunt te, sed tua. Vidisti furem, cucurristi cum eo . Quid est hoc? Pedibus ambulasti ad furlum;
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ amutto aimictat᷑ mͥ : ꝓpt̃ haue legẽ sustuu
te dũe. Expectaui quando uenias & lib̃es ab õĩ
necessitate: quia ipsa necessitate. sĩ deseruisti
legem miscdiȩ. Audi quã legẽ dicat: si ñdũ in¬
tellexisti. Quia legem mͦ dicit caritatis: audi a¬
płm. Inuicem onera ura portate. & sic implebit̾is
legẽ.xp̃i. Qui portant inuicẽ onera sua. nͥ qͥ habent¬
caritatẽ: Quiñ hñt caritatẽ: graues sunt sibi. Q
aut̃ hñt caritatẽ: portant se. Lesit te aliquis:
petit ueniam. di ñ diitas: ñ portas onꝰ frĩs
tui.Si dimittis: portas infirmũ. Et tu si forte
inaliqua infirmitate cecidis quasi homo: o¬
portet ut sicte portãt & ille quẽaamodũ &
forte quia sp̃itales moluierat uelut securi sibi
iuderentur: contunrio subiecit. uitendens teipfũ
ne &e tu tempteris. Deinde qͦd cõmemoraimi sub
uinx̃. alt̾ alteriꝰ portate: & sic adimplebitis le¬
gem xp̃i. Unde dicit: x ꝓpt̾ legem tuã sustirau

Expanded text:
 sustinui te, Domine.» Exspectavi quando venias et liberes ab omni necessitate, quia in ipsa necessitate non deseruisti legem misericordiae. 4. Audi quam legem dicat, si nondum intellexisti quia legem modo dicit charitatis; audi Apostolum: «Invicem onera vestra portate, et sic implebitis legem Christi.» Qui portant invicem onera sua, ncharitatem? Qui non habent charitatem graves sunt sibi. Qui autem habent charitatem portant se. Laesit te aliquis, petit veniam; si non dimittis, non portas onus fratris tui. Si dimittis, portas infirmum. in aliquam infirmitatem cecideris, quasi homo, oportet ut sic te portet et ille, quemadmodum et forte quia spirituales monuerat, veluti securi sibi viderentur, continuo subjecit: «Intendens teipsum, ne et tu tenteris.» Deinde quod commemoravi, subic adimplebitis legem Christi» : unde dicit, «Propter legem tuam sustinui
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. & ait tͥ. Consecrata sunt iã omĩa tua. Qndo
tales pͥmitiȩ tuȩ de te date s̃ dõ: spera gͦ & in
te futurum qđ p̃cessit in pͥmitiis tuis. Ergo
ille quia auigilia matutina resurrexit: cȩꝑit
anima nr̃a ex hoc sꝑare. Et quousq : usq in
noctẽ. quousq moriamur. Om̃is enĩ mois nr̃a
carnalis: quasi somnus ẽ. Cȩpisti sꝑare ex quo
resurrex̃ dñs: noli deficere sꝑare qͦ usq exeas ab
hac uita. Mamsi ñ usq ad noctẽ sꝑaueris: dele¬
tur totum qđ sꝑaueras. St̃ entm homines qui
incipuint sꝑare: s ñ ꝑseuerant usq ad noct̃e.
Inciptunt pati tribulationes aliquas: incipi¬
unt pati tẽptationes uudent homines malos
dint eos qui scelera fecer̃ habere qđ ipsi hab̃e
desidabant. & deficiunt pedescorum. & desi¬
nunt sꝑare in dñm. Quare : quia ñ auigilia

Expanded text:
o, et ait tibi: Consecrata sunt jam omnia tua, quando tales primitiae de te datae sunt Deo; spera ergo et in te futurum quod praecessit in primitiis tuis. 8. Ergo ille quia a vigilia matutina resurrexit, coepit anima nostra ex hoc sperare: et quousque? «Usque in noctem;» quousque moriamur. Omnis enim mors nostra carnalis, quasi somnus est. Coepisti sperare ex quo resurrexit Dominus, noli deficere sperare quousque exeas ab hac vita. Nam si non usque ad noctem speraveris, deletur totum quod speraveras. Sunt enim homines qui incipiunt sperare, sed non perseverant usque ad noctem. Incipiunt pati tribulationes aliquas, incipiunt pati tentationes, vident homines malos dunt eos qui scelera fecerunt, habere quod ipsi habere desiderabant; et deficiunt pedes eorum, et desinunt sperare. Quare? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
gat in reatum. Et ñ soluit lex apeccatis. s often¬
dit peccata. Et forte sub ipsa lege positus. anĩad¬
uertit iste ui ꝓfundo quanta fecerit contra le¬
gem: & exdamauit diceus. Si inquitates dñe añe
caritatis. lex caritatisdat ueluã porcatis: delet
p̃terita. ammonet de futuris. Inuia ñ deserit
comitẽ. comes fit ei quẽ ducit inuia. S emncorr¬
dandum ẽ cũ aduersatio: dũes cũ illo inina
Est enim sermo d̃ĩ adu̾satiꝰ tuus. quandu cũ
illo ñ concordas. Concordas aut̃ cũ cꝑit dele¬
ctare facere: qđ dicit sermo dĩ. laiqͥ erat adu̾¬
sariꝰ: sit aricus Sic fiuitaura: ñerit qͥ te tra¬
dat iudici. Ergo ꝓpt̾ legẽ tuã sustinui te dñe:

Expanded text:
gat in reatum; et non solvit lex a peccatis, sed ostengat in reatum; et non solvit lex a peccatis, sed ostendit peccata. Et forte sub ipsa lege positus, animadvertit iste in profundo quanta fecerit contra legem, et sic exclamavit dicens, «Si iniquitates observavecharitatis. Lex charitatis dat veniam peccatis, delet praeterita, admonet de futuris; in via non deserit comitem, comes fit ei quem ducit in via. Sed concordandum est cum adversario, dum es cum eo in via . Est enim sermo Dei adversarius tuus, quamdiu cum illo non concordas. Concordas autem, cum coeperit te delectare facere quod dicit sermo Dei. Jam qui erat adversarius, fit amicus: sic, finita via, non erit qui tradat te judici.
Abbreviated transcription (Latin):
Quare autem spes ẽ: Qm̃ aput te ppitiacio ẽ. Et
quȩ ẽ ista ꝓpiciatio. nisi sacrifituim: Et qđ ẽ sacri¬
fitium: nͥ qdđ ꝓ nob oblatum ẽ: Sanguis ninocens
fusus: deleuit omĩa peccata nocentiũ. Pretiũi t̾m
datimi: redenit om̃s captiuos demanu caꝑtirã¬
tis innici. Ergo ẽ aput te ꝓpitiacio. Llam si ñeẽt
aput te ꝓpitiacio: si iudex solum ẽẽ uelles. et
misericors ẽe nolles: obseruares om̃s iniquitates
nr̃as & quereres eas. Quis sustiueret : quis aute
te staret ce ddiceret. innocens sum: qͥs staret
ciatio. ꝓpt̃ legem tuam sustiuui te dñe. Quã
legem: quȩ reos fascit. Data ẽ enun lex sc̃a. iu¬
sta. bona. uideis: s reos eos potuit fãcere. Non
data ẽ lex quȩ posset uiuificare: s quȩ osten¬
deret. peccata percatori. Peccator enum oblitꝰ e¬
rat se. nec uidebat se: data ẽ illilex ut itideret
se. fẽcit reui lex: lib̾auit lator legis. Lator einm
legis imꝑator ẽ: lex data ẽ que t̃reat &e constrin¬

Expanded text:
Quare autem spes est? «Quoniam apud te propitiatio est.» Et quae est ista propitiatio, nisi sacrificium? Et quod est sacrificium, nisi quod pro nobis oblatum est? Sanguis innocens fusus delevit omnia peccata nocentium: pretium tantum datum redemit omnes captivos de manu captivantis inimici. Ergo «est apud te propitiatio.» Nam si non esset apud te propitiatio, si judex solum esse velles et misericors esse nolles, observares omnes iniquitates nostras, et quaereres eas; quis sustineret? quis ante te staret, et diceret, Innocens sum? quis staret uam sustinui te, Domine.» Quam legem? Quae reos fecit? Data est enim lex sancta, justa, bona Judaeis ; sed reos eos potuit facere. Non data est lex quae posset vivificare , sed quae ostenderet peccata peccatori. Peccator enim oblitus erat se, nec videbat se; data est illi lex, ut videret se. Fecit reum lex; liberavit Lator legis: Lator enim legis Imperator est. Lex data est quae terreat et constrin
Abbreviated transcription (Latin):
quousꝙ potui. iam gaudens transeo in horreũ
dĩ. & securꝰ canto. sepe expugnauer̃ me auiuen¬
tute inca. Quid eñ mͥ facere potuer̃. quia expu¬
gnauer̃ me auiuentute mea: ẽxercuer̃ me: nõ
opp̃sser̃. Ualuer̃ mͥ sic̃ ignis adaurũ: ñ sic̃ ignis
ad fenum. Igiis enim accedens ad aurũ: sordẽ
tollit. Ad cedens ad fenum: incinerem uercit.
Et enim ñ potuer̃ mͥ: quia ñ consensi. quia ñ
me fecer̃ quales s̃ ipsi. Suꝑ dorsum meũ fa¬
bricauer̃ peccatores: longe fecer̃ inustitiã
suam.fẽcer̃ qđ tolerem: ñ fecer̃ cui consenti
rem. lam gͦ inuistitia ipsorũ: longe ẽ a me.
¶ali nuxti s̃ bonis. Non solum in scło: s &
in ipsa intus eccła. mali huxti sunt bonis.
Nostis & ꝓbastis: & magis ꝓbabitis si boni
fueritis. Cum entm creuisset herba & ftuctũ
fecisset: tunc appatuer̃ titania. Nulli apparent mali
ineccda: nͥ ei qui fuerit bonus. Nostis gͦ quia nurti
st̃: &e semꝑ et ubiq dicit scriptitra. quia ñ separa¬

Expanded text:
o in horreum Dei, et securus canto, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 8. Quid enim mihi facere potuerunt, quia «expugnaverunt me a juventute mea?» Exercuerunt me, non oppresserunt. Valuerunt mihi sicut ignis ad aurum, non sicut ignis ad fenum. Ignis enim accedens ad aurum, sordem tollit; accedens ad fenum, in cinerem vertit. «Etenim non potuerunt mihi,» quia non consensi, quia non me fecerunt quales sunt ipsi. «Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores, longe fecerunt injustitiam suamrem. Jam ergo injustitia ipsorum longe est a me. Mali mixti sunt bonis, non solum in saeculo, sed et in ipsa intus Ecclesia mali mixti sunt bonis. Nostis, et probastis; et magis probabitis, si boni fueritis. «Cum» enim «crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania» . Nulli apparent mali in Ecclesia, nisi ei qui fuerit bonus. Nostis ergo quia mixti sunt, et semper et ubique dicit Scriptura quia non separa
Abbreviated transcription (Latin):
seruaueris dñe. dñe quis sustinebit: uitare pos¬
sum homicidia. adulteria. rapinas. ꝑ iuria. male¬
ficia. idolatria. nunqͥd & peccata linguȩ: nunqͥd
& peccata cordis: scriptũ ẽ : peccatũ iniquitas ẽ.
Quis gͦ sustinebit. situ iniquitates obseruaueris:
si nob̃cum seuerꝰ uidex agere uolueris. ñ miseri¬
cors pat̃:: quis stabit aute oculos tuos: s ẽ ap̃t

Expanded text:
servaveris Domine; Domine, quis sustinebit?» Vitare posservaveris Domine; Domine, quis sustinebit?» Vitare possum homicidia, adulteria, rapinas, perjuria, maleficia, idololatriam; numquid et peccata linguae? numquid et peccata cordis? Scriptum est: «Peccatum iniquitas est» . «Quis» ergo «sustinebit, si tu iniquitates observaveris?» si nobiscum severus judex agere volueris, non misericors pater, quis stabit ante o
Abbreviated transcription (Latin):
rus:Audi sermoneni euangłii. Qui dixerit fratri
suo fatue. Ab istis etiam peccatis linguȩ inma¬
nissimis qͥs abstinet: s forte dicis parua s̃. Reus
modicum fri dicere fatue: uel gehenna igiis tu¬
dicetur tͥ magna. Si contẽpnebas minꝰ pecca¬
tum: uł penȩ maguitudine deterrere. S dicis.
Mmora s̃. minuta s̃ : sine quib ñ potest ista
uita. Congere minuita: & faciunt ingentẽ
aceruum. Nam & grana mututa s: & tamen
massam facuuit. Et gutte mimnute s̃: & flu¬
uuna implent. & moles trahunt. Ioco & ille
considerans quam multa minuta ꝑeccata
cotidiana cõmictat homo: si nichil aliuo ł
ꝑ cogitationes & lingciam. Attendit quam
multa sint: & si attendit quã iinuta sint.
uidit ꝑ multa mimita fieri aceruũ magũ.
&e ñ quasi peccata sua pristina cogitans. sed i¬
psam fragilitatẽ humanã iam ascendens:
clamat. De ꝓfundis clamaui ad te dñe. dñe
exaudi uocem meam. fiant aures tuȩ intenden¬
tes. inuocem dep̃cationis meȩ. Suniquitares ob¬

Expanded text:
rus? Audi sermonem Evangelii: «Qui dixerit fratri suo, Fatue.» Ab istis etiam peccatis linguae minutissimis quis abstinet? Sed forte dicis, Parva sunt. «Reus modicum, fratri dicere, «Fatue,» vel gehenna ignis videatur tibi magna: si contemnebas minus peccatum, vel poenae magnitudine deterrere. Sed dicis: Minora sunt, minuta sunt, sine quibus non potest esse ista vita. Congere minuta, et faciunt ingentem acervum. Nam et grana minuta sunt, et tamen massam faciunt: et guttae minutae sunt, et flumina implent, et moles trahunt. Ideo et ille considerans quam multa minuta peccata quotidiana committat homo, si nihil aliud, vel per cogitationes et linguam, attendit quam multa sint; et si attendit quam minuta sint, videt per multa minuta fieri acervum magnum; et non quasi peccata sua pristina cogitans, sed ipsam fragilitatem humanam, jam ascendens clamat: «De profundis clamavi ad te, Domine; exaudi vocem meum. Fiant aures tuae intendentes in vocem deprecationis meae. Si iniquitates ob
Abbreviated transcription (Latin):
contemꝑsit. qui isq ad istam uttã uenire dig¬
natus ẽ ꝓuititens remissionẽ om̃iũ peccatorum:
etiam de ꝓfundo excitauit hominẽ ut clama¬
ret de ꝓfundo subinolib peccatorũ. & ꝑueni¬
ret uox peccatoris ad dm̃. Unde camantis nͥ de
ꝑfundo malorum: & uidete quia uox peccõrũ.
cdamat de ꝓfundo. Deꝑfiidis clainaui ad te
dne: dñe exaudi uoce meam. fĩant aures tuȩ
inteudentes: inuocẽ dep̃cationis meꝑ. Unde
Et qua spe clauiat: quia qui uenit soluere para¬
ta: dedit spem etiam in ꝓfundo posito paecatori.
deoq quid sequit᷑. pꝰ itas uoces: Siuquitates
obseruaueris dũe. dñe quis sustinebit Pece ape¬

Expanded text:
contempsit, qui usque ad istam vitam venire dignatus est, promittens remissionem omnium peccatorum; etiam de profundo excitavit hominem, ut clamaret de profundo sub molibus peccatorum, et perveniret vox peccatoris ad Deum: unde clamantis, nisi de profundo malorum? 2. Et videte quia vox peccatoris clamat de profundo: «De profundis clamavi ad te, Domine; Domine, exaudi vocem meam. Fiant aures tuae intendentes in vocem deprecationis meae.» Unde Et qua spe clamat? Quia qui venit solvere peccata, dedit spem etiam in profundo posito peccatori. Ideo quid sequitur post istas voces? «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uenerit in ꝓfundo malorũ: contẽpnit.
lam uidete fr̃s: quale ꝓfundũ sit uͥ contemp¬
nit᷑ dc̃. Cũ quisq uidit se cotidiauis peccatis
obrutũ. acerius quibꝰdam & molib quibꝰdã
iniquitatũ p̃mi: sidictum illi fuerit ut dm̃
roget: irridet. Quib modis: Primo dicit.
Si dõ ilisplicerent facinora: ego ituierem.
Si curaret ds̃ res humanas: ad tanta scele¬
ra quȩ feci: ñ solum uiuerẽ. s & bene mͥ
eẽt. Solet enim hoc illis euenire. qͥ multũ ĩ
ꝓfundo st̃: & ꝓsperant᷑ intriquitatib suis.
Et tanto magis in ꝓfundo mergunt᷑: qͣntomiagis
uident᷑ ẽẽ felices. fãllax enim felicitas: ipsa ẽ iuaior
infelicitas. Deinde &e hoc solent homines dicere.
lam qm̃ multa feci. & dãpnatio imuunet: hoc
desꝑati latrones dicere. Dime occisurꝰ ẽ uidex. ꝓ

Expanded text:
contemnit» . Jam videte, fratres, quale profundum sit, ubi contemnitur Deus. Cum quisque viderit se quotidianis peccatis obrutum, acervis quibusdam et molibus quibusdam iniquitatum premi, si dictum illi fuerit ut Deum roget, irridet. Quibus modis? Primo dicit: Si Deo displicerent facinora, ego viverem? Si curaret Deus res humanas, ad tanta scelera quae feci, non solum viverem, sed et bene mihi esset? Solet enim hoc illis evenire, qui multum in profundo sunt, et prosperantur in iniquitatibus suis: et tanto magis in profundo merguntur, quanto magis videntur esse felices; fallax enim felicitas, ipsa major est infelicitas. Deinde et hoc solent homines dicere: Jam quoniam multa feci et damnatio imminet, hoc desperati latrones dicere: Sic me occisurus est judex pro
Abbreviated transcription (Latin):
stinebit: ñ dix̃. ego ũ sustinebo: sedquis su¬
stinebit. Uidit enum ꝓpe totã uitã humanam
circumlatraripeccatis suis. accusari oĩs con¬
scientias suas. cogitationib suis. ñ inuentri
cor castũ. p̃sumeus de iustitia sua. Digͦ cor ca¬
stũ ñ potest uiueniri qd p̃sumat de ustitia

Expanded text:
stinebit?» Non dixit, Ego non sustinebo; sed, «quis sustinebit?» Vidit enim prope totam vitam humanam circumlatrari peccatis suis, accusari omnes conscientias cogitationibus suis, non inveniri cor castum praesumens de sua justitia. Si ergo cor castum non potest inveniri, quod praesumat de sua justitia;
Abbreviated transcription (Latin):
enim nob ẽ: uita ista mortalis. Quisqͥs se in pro¬
fundo intellexerit: clamat. gemit. suspirat.¬
&e donec de ꝓfundo eruatur & ueniat ad eũ. qui
suꝑ om̃s abissos sedet. suꝑ chertibin. suꝑ omĩa
quȩ creauit. nĩ solum corꝑalia. s etiam sp̃italia.¬
donec ad eum ueniat anima. donec abillo libe¬
retur imago ipsus qͦd ẽ hõ. quȩ inhoc ꝓfun¬
do tanꝗ assidiuis fluctib exagitata. decrita fiat.
Et nͥ renonet᷑ & reꝑaret᷑ a dõ. qͥ illã imp̃sfit¬

Expanded text:
enim est nobis vita ista mortalis. Quisquis se in profundo intellexerit, clamat, gemit, suspirat, donec de profundo eruatur, et veniat ad eum qui super omnes abyssos sedet, super Cherubim, super omnia quae creavit, non solum corporalia, sed etiam spidonec ad eum veniat anima, donec ab illo liberetur imago ipsius, quod est homo, quae in hoc profundo tanquam assiduis fluctibus exagitata, detrita est: et nisi renovet
Abbreviated transcription (Latin):
iustus famulus dĩ: aut phariseus ẽ cathedra
moisi sedens. Audisti &e deipsis. quȩ dicunt faci¬
te. quȩ autẽ facuuit facere nolite. Non habes
tu unde ce excuses: quando sermo dĩt loquit᷑.
Quia ñ potes int̾ficert sermoiẽ dĩ: criminare
queris eos ꝑ quos tͥ loquit᷑ sermo dĩ. Quere quã

Expanded text:
justus famulus Dei; aut pharisaeus est cathedram justus famulus Dei; aut pharisaeus est cathedram Moysi sedens. Audisti et de ipsis: «Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite» . Non habes tu unde te excuses, quando sermo Dei tibi loquitur. Quia non potes interficere sermonem Dei, criminari quaeris eos per quos loqui
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s moutes & colles. laudant frigora ce ȩstas.
et cetera onũa que ds fecit. Audistis quia lau¬
dant dñi. Nunqͥd audistis ibi quia laudat dm̃
auaritia: qͥa laudat dm̃ luxuria: Non laudant
ista: quia ñ ipse illa fecit. Laudant ibi homines
dñi: honunis creator ẽ dĩ. Auaritia opus est
mali homins: homo ipse opus ẽ dĩ. Et quid
uult as : occidere ute qdđ ipse fecisti: & saluare¬
te quẽ ipse fecit. Noli fenerare. Tu accusas seri¬
pͣtitram dicentẽ: qui pecunuã ñ dedit adusurã.
Non ego illud scripsi. non deore meo primo
exiit: dm̃ audi. Et ille. Clerici ñ fenerent: & for
fenerat. Nunqͥd fenerat qui ꝑ ipsum loquit᷑.
si facit qđ tͥ dicit. & tu ñ facis. tum igne. ille in
regnum. Si ñ facit qđ tͥ dicit. & parit̃ facit ma¬
la quȩ facis: & dicit bona quȩ ñ facit: parcter
inignem fenum ardebit: uerbum aut manet
locutus ẽ : aut moises qui tͥ loquit᷑. id ÷ bonꝰ ce

Expanded text:
omnes montes et colles, laudant frigora et aestus; omnes montes et colles, laudant frigora et aestus; et caetera omnia quae Deus fecit, audistis quia laudant Deum : numquid audistis ibi quia laudat Deum avaritia, quia laudat Deum luxuria? Non laudant ista, quia non ipse illa fecit. Laudant ibi homines Deum; hominis creator est Deus. Avaritia opus est mali hominis; homo ipse opus est Dei. Et quid vult Deus? Occidere in te quod ipse fecisti, et salvare quod ipse fecit. 6. Noli fenerare. Tu accusas Scripturam dicentem, «Qui pecuniam suam non dedit ad usuram» . Non ego illud scripsi, non de ore meo primo exiit: Deum audi. Et ille: Clerici non fenerent. Et forte qfenerat; numquid fenerat qui per ipsum loquitur? Si facit quod tibi dicit, et non tu facis; tu in ignem, ille in regnum. Si non facit quod tibi dicit, et pariter facit mala quae facis, et dicit bona quae non facit; pariter in ignem. Fenum ardebit, verbum autem Domilocutus est? Aut Moyses est qui tibi loquitur, id est, bonus et
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ accusa si potes. Creditis fr̃s. huc usq ꝑ uenis¬
se eos de quib dr̃. sepe expugnauer̃ inea u
uentute mea: ut etiam ipsum dm̃ accusare ñ
dubitent. Accusas auarum: & ille accusat dm̃
qͥ fec̃ aurũ. Noli auarꝰ cẽ: & ñ faceret dĩ aurũ.
lam hoc restat quia mala tua oꝑa cohibere nõ
potes: accusas oꝑa dĩ bona. Displicet tͥ creator:
&e fabricator mundi. Non faceret & solem.
quia multi infenestris contendunt de lumina¬
rib & ad iuditia se trahunt. O siuitia nr̃a co¬
hibeamꝰ quia bona s̃ om̃ia: quia bonꝰ ds̃ qͥ fecit
omĩa. Et laudant illũ oꝑa sua consid̾ata. qͥa bo¬
& sap̾iȩ. Undiq ds̃ laudatur ab oꝑib suis. Qo¬
mͦ illũ laud̃ant oꝑa sua. ꝑ os trium puerorũ in¬
laudant angłi. laudant sidera. laudant solet
luna. laudant dies et noctes. laudant qͥcquid
germinat de t̾ra. laudat quicquid natat in
mari laudat quicqͥd uolitat in aere. laudant

Expanded text:
Deum, accusa, si potes. 5. Creditis, fratres, huc usque pervenisDeum, accusa, si potes. 5. Creditis, fratres, huc usque pervenisse eos de quibus dicitur, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea,» ut etiam ipsum Deum accusare non dubitent? Accusas avarum, et ille accusat Deum quia fecit aurum. Noli avarus esse. Et non faceret Deus aurum. Jam hoc restat, quia mala tua opera cohibere non potes, accusas opera bona Dei: displicet tibi creator et fabricator mundi. Non faceret et solem; quia multi in fenestris contendunt de luminaribus, et ad judicia se trahunt. O si vitia nostra cohibeamus! quia bona sunt omnia, quia bonus Deus qui fecit omnia; et laudant illum opera sua, considerata quia boet sapientiae. Undique laudatur Deus ab operibus suis. Quomodo illum laudant opera sua per os trium puerorulaudant Angeli, laudant sidera, laudant sol et luna, laudant dies ac noctes, laudat quidquid germinat de terra, laudat quidquid natat in mari, laudat quidquid volitat in aere, laudant
Abbreviated transcription (Latin):
tas: iubeo ego ut aute hostiũ tuũ exeo qđ habes
des puuꝑi. Pigeres ad faciendum. aute te opꝰ boñ.
& streriuus es ad trauseundũ mare. Quia auartui¬
a imꝑat seruis: quia d̃s uibet odisti. Et quid:
cũ odisse ceꝑit. incipit uelle crumminari eos a qͥ¬
b audit bona p̾cepta: & uelle ꝑ suspitiones su¬
as crimina querere seruorũ dĩ. Qui nob̃ ista di¬
cunt: &e ipsi ñ facuuit ista. Et ista siue quȩ fi¬
unt. siue que ñ fuuit: & quȩ ñ fuunt dicuntur
fieri. Et quȩ fuut bene: dicunt᷑ malefieri. Et q̃
toleramꝰ: a dculpam nr̃am applicant᷑. Los qͥd respõ¬
demꝰ: Noli me. atendere: sermonẽ istũ attende.
Ipse tͥ loquit᷑ ꝑ quemilibet: huic tu inimicuses.
Concorda cũ adusario tuo: cũ es cũ eo muia. Ad¬
uersariũ tuũ: sermonẽ dĩ fecisti. Noli attende:
quia ille tͥ loquit᷑. Malus ẽ ꝑquẽ tͥ loquit᷑: sed
ñ ẽ malus qui tͥ loquit᷑. Sermonen dĩ accusa:

Expanded text:
tas; jubeo ego ut ante ostium tuum ex eo quod habes tas; jubeo ego ut ante ostium tuum ex eo quod habes des pauperi: piger es ad faciendum ante te opus bonum, et strenuus es ad transeundum mare. Quia avaritia imperat, servis; quia Deus jubet, odisti. Et quid? Cum odisse coeperit, incipit velle criminari eos a quibus audit bona praecepta, et velle per suspiciones suas crimina quaerere servorum Dei. Qui nobis ista dicunt, ista non faciunt ipsi? Et ista sive quae fiunet quae toleramus, ad culpam nostram applicantur. Nos quid respondemus? Noli me attendere; sermonem istum attende: ipse tibi loquitur per quemlibet; huic tu inimicus es. Concorda cum adversario tuo, cum es cum eo in via : adversarium tuum sermonem Dei fecisti. Noli attendere quia ille tibi loquitur: malus est per quem tibi loquitur; sed non est malus, qui tibi loquitur, sermo Dei. Accusa
Abbreviated transcription (Latin):
lum. Om̃is enim malusidõ ꝑsaqiit᷑ bonum
qͥa ñ illiconsentit bonꝰ ad malum. facrat aliqͥd
malus ẽ ep̃s. Rapiat aliquis taceat cui rapit:
bonꝰ ẽ. Daltim loquat᷑ & rep̃hend̃at. & siñ re¬
petat: malus ẽ. Nialus ẽ qui rep̾hendit rapto¬
rem᷑ Bonus ẽ qui rapiat: ambulet. Ulanduce¬
inꝰ & bibam᷑: cras enim morieiur. Contra apłs:
corrũpunt mores bonos. colloquia mala. So¬
brii estote & iusti: & uolite peccare. Sonat uer¬
bũ: souat sermo contraditor libiduns. At ille
amicus libidus suȩ &r inumicus sermoni con¬
tradicenti. amice sue uifestꝰ ẽ: & odit sermo¬
nem dĩ. Fãcta ẽ eium amica auaricia: inumcꝰ
as̃. Contradicit enim ds auaritiȩ &e uult nicħ
posfideri auaritiam. Ego possidear clamat:
Onus eiꝰ graue ẽ: sarcina men leuis ẽ. lugum
eiꝰ asperũ ẽ: iugũ meũ len̾e ẽ. Noli uelle ab
auaritia possideri. Iubet auaritia ut mare trause¬
as: & obtemperas. Iubet ut uentis ꝓcellisq cõmit¬

Expanded text:
lum. Omnis enim malus ideo persequitur bonum, quia non illi consentit bonus ad malum. Faciat aliquid malus est episcopus. Rapiat aliquid, taceat cui rapit, bonus est: saltem loquatur et reprehendat, etsi non repetat, malus est. Malus est qui reprehendit raptorem, et bonus est qui rapit! Ambulet, «Manducemus et bibamus; cras enim moriemur.» Contra Apostolus: «Corrumpunt bonos mores colloquia mala. Sobrii estote justi,» , «et nolite peccare» . Sonat verbum, sonat sermo contradictor libidinis: at ille amicus libidinis suae, et inimicus sermoni contradicenti amicae suae infestus est, et odit sermonem Dei. Facta est amica avaritia, inimicus Deus. Contradicit enim Deus avaritiae, et vult nihil possideri ab avaritia. Ego possidear, clamat. evis est; jugum ejus asperum est, jugum meum lene est . Noli velle ab avaritia possideri. Jubet avaritia ut mare transeas, et obtemperas: jubet ut te ventis procellisque commit
Abbreviated transcription (Latin):
quarnur uulgi. tonant iniqui extollunt᷑ in
tipos. in calumnias. Quid gͦ : semꝑ hoc : non.
Aud̃i qđ sequit᷑. Dñs uistus concidet ceruices
peccatores. Intendat caritas trr̃a: dñs inquit ui

Expanded text:
quamur vulgi, tonant iniqui, extolluntur in quamur vulgi, tonant iniqui, extolluntur in typhos, in calumnias. Quid ergo? semper hoc? Non. Audi quod sequitur: «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Intendat Charitas vestra. «Dominus,» i
Abbreviated transcription (Latin):
la ÷ dixer̃ et maledixer̃. manducemꝰ et bibamꝰ: cras
enim moriemur. Nam corruper̃ sermones mals mõ¬
res bonos. In eo qͦd audiui adõ ñ cessisse sermori¬
b hominum: fecer̃ mͥ peccatores qđ portarem. sĩ
cui miscerer: & facta ẽ iniquitas eorũ longe a me
Quid enĩ tã ꝓpe. quam duo homines inuna ȩccła:
quid eium tam longe. quam iniquitas aiustitia:
ubi ẽ confessio: ibi ꝓpinquitas. Lingant᷑ auo et
inittunt᷑ ad udicem: latro et colligatꝰ. Ille scelera¬
tͣus. ille innocens una cathena ligant᷑: & longe
s̃ a se. Quantum longe s̃ ase: quantũ longe ẽ scelus
ab inocentia. Ecce isti longe s̃ ase abinuicẽ. Aliꝰ
latro uuspania fac̃ scelera: ꝑximus ẽ ei qui fac̃ in
africa. Qnͣtũ ꝓrimus: qͣntũ sibi uingunt᷑ scelus &¬
scelus: qͣnto sibi uingunt᷑ latrociniũ & latrociniũ.
Nemo gͦ tucat uuxto sibi corꝑe malos. Longe
abillis sit corde: & securus portat qđ ñ tunet.
rent illi qui regnant urique. Et ut sermonẽ lo¬

Expanded text:
 dixerunt, et male dixerunt, «Manducemus et bibamus; cras enim moriemur.» Non corruperunt sermones mali mores bonos: in eo quod audivi a Deo, non cessi sermonibus hominum. Fecerunt mihi peccatores quod portarem. non cui commiscerer, et facta est iniquitas eorum longe a me. Quid enim tam prope, quam duo homines in una Ecclesia? quid tam longe, quam iniquitas a justitia? Ubi enim consensio, ibi propinquitas. Ligantur duo, et mittuntur ad judicem; latro, et colligatus: ille sceleratus, ille innocens, una catena ligantur, et longe sunt a se. Quantum longe sunt a se? Quantum longe est scelus ab innocentia. Ecce isti longe sunt ab invicem. Alius latro in Hispania facit scelera, proximus ei est qui facit in Africa. Quantum proximusscelus, quantum sibi junguntur latrocinium et latrocinium. Nemo ergo timeat mixtos sibi corpore malos. Longe ab illis sit corde, et securus portat quod non timet: rent illi qui regnant inique; et ut sermonem lo
Abbreviated transcription (Latin):
transier. sibeneuiumꝰ fr̃s. benedixer̃ nos in no¬
mine dm̃. Quando me uiqͥt benedix̃ pauluse
qͣndo me benedixit petrus: Attende inscript᷑is.
uide sibene uiuis: & uide ibi benedictũ te fu¬
isse. Om̃s bene uiuentes: benedixer̃. Et qͦmͦ
benedixer̃ : innomine domini. ñ in nomine
suo sic̃ ħetici. Quienĩ dicunt qđ nos damꝰ hoc
ẽ sc̃m: in nõe suo uolunt benedic̾e ñ in noĩe
dñi. Qui aut̃ dicunt si sc̃ĩficat nͥ d̃. nec quisꝙ
ẽ bonꝰ nͥ dono dĩ: ipsi innõie dñi benedic̃t.¬

Expanded text:
t, si bene vivimus, fratres, benedixerunt nos «in nomine Domini.» Quando me, inquis, benedixit Paulus? quando me benedixit Petrus? Attende in Scripturis, vide si bene vivis, et vide ibi benedictum te fuisse. Omnes bene viventes benedixerunt. Et quomodo benedixerunt? «In nomine Domini;» non in nomine suo, sicut haeretici. Qui enim dicunt, Quod nos damus, hoc est sanctum; in nomine suo volunt benedicere, non in nomine Domini. Qui autem dicunt, Non sanctificat nisi Deus, nec quisquam est bonus nisi dono Dei; ipsi in
Abbreviated transcription (Latin):
cidet certuces peccatorum. Om̃ib qui audi¬
unt. uitrat tremor incor. si credunt scripture
dĩ. Si enim sine causa sibi tundunt homines
pectora. m̃tiuit᷑ quia tundunt pectora. si ui¬
sti s̃: & uieo qdđ iñtiunt᷑ dõ. fcunt peccatores.
Sigͦ ueracit̃ sibi tundunt pectora: peccõres s̃.
Et quis nr̃m ñ sibi tundit pectꝰ : &e quis nr̾m
& nemo inuenitur sine peccato: om̃ib tim̃dus ẽ
gladius in ceruices. quia dñs iustꝰ concidet cerui-¬
ces peccatorum. Non puto fr̃s mei. quia omnia¬
omĩiũ peccatorũ: s inm̃bro qđ ꝑcutit. ibi desig¬
nat qͦs peccatores ꝑcutiat. Noneiũ dix̃. dñs uistꝰ
concidet manꝰ peccatorũ: aut dñs uistꝰ concidet
pedes peccatorum: ñ dix̃. S quia peccatores: suꝑ¬
bos uolebat intelligi. Suꝑbi aut̃ om̃s ceruicati
s̃: qui ñ solũ faciunt male. s nec agnoscere¬

Expanded text:
atorum.» Omnibus qui audiunt, intrat tremor in cor, si credunt Scripturae Dei. Si enim sibi sine causa tundunt homines pectora, mentiuntur quia tundunt pectora, si justi sunt; et in eo quod mentiuntur Deo, fiunt peccatores. Si ergo veraciter sibi tundunt pectora, peccatores sunt. Et quis nostrum non sibi tundit pectus? et quis nostrum emo invenitur sine peccato; omnibus timendus est gladius in cervices, quia «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Non puto, fratres mei, quia omnium peccatorum; sed in membro quod percutit, ibi designat quos peccatores percutiat. Non enim dixit, Dominus justus concidet manus peccatorum; aut, Dominus justus concidet pedes peccatorum, non dixit: sed quia peccatores superbos volebat intelligi, superbi autem omnes cervicati sunt, qui n
Abbreviated transcription (Latin):
quid deillis dicit. & sequit᷑. fiant sic̃ feuũ tecto¬
rum: qđ priusquã euellatur exaruit. Fẽnum te¬
ccorum: herba ẽ quȩ nascitur intectis. insolario.
integulato. Inalto uidetur: & radic̃e ñ habet.
Quanto meluis hunulius nasceret᷑ : & lecrus uire¬
scet: modo nascitur altius ad celeriorem aridi¬
tatẽ. Nondum euulsum ẽ: & arunt. Nondũ
finiti s̃ in iudicio dĩ: & iam ñ hñt sucũ uiridi¬
tatis. Aitendite oꝑa ipsorum: & uidete quia a

Expanded text:
quid de illis dicit? Sequitur, «Fiant sicut fenum tectoquid de illis dicit? Sequitur, «Fiant sicut fenum tectorum, quod prius quam evellatur aruit.» Fenum tectorum herba est quae nascitur in tectis, in solario integulato. In alto videtur, et radicem non habet. Quanto melius humilius nasceretur, et laetius viresceret? Modo nascitur altius ad celeriorem ariditatem. Nondum evulsum est, et aruit: nondum finiti sunt in judicio Dei, et jam non habent succum viriditatis.
Abbreviated transcription (Latin):
&e suꝑbis aduersus dm̃: quia te facis extra culpã
ds inculpa. Et tantum erexisti ceruicem tuã. et
cucurristi aduer sus dm̃: sic̃ scriptũ ẽ in iob. Dice¬
bat de impio peccatore currens aduersus dm̃: in¬
b .ii. crassa ceruice cutis sui. Et ibi ceruicem nomna-¬
uit. Quia sicte erigis. & nelidis oculos ad t̾ram:
ds̃ iudicio contendere. intra mecũ iniudiciũ: cũ
debeas in reatu su̾o satisfacere dõ. & clamare ad il¬
lum qđ clamatur in alio psalmo: si uiquitatẽ
obseruaueris dñe. dñe quis sustinebit: Clama¬
re ad illum qđ clamat᷑ in alio psalmo. Ego dixi
tua aduersus sermonẽ dĩ: uenit inte qͦd seqͥt᷑
scriptitra & dic̃. Dñs uistus concidet ceruices
om̃s qui oder̃ sion. Qui oder̃ sion: oder̃ eccl̃am.
dion: eccła ẽ. Et qui uitrant ineccłam ficte: o¬
der̃ eccłam. Qui nolunt ob seruare uerbũ dĩ:
oder̃ ȩccłam. Sed suꝑ dorsum meũ fabricauer.
Quid faccura ẽ eccła. nͥ portatura usq in finem᷑ sed¬

Expanded text:
et superbis adversus Deum, quia te facis extra culpam, et Deum in culpa, et tantum erexisti cervicem tuam, et cucurristi contra Deum, sicut scriptum est in Job dicebat de impio peccatore, «Currens adversus Deum incrassa cervice scuti sui» ; et ibi cervicem nominavit; quia sic te erigis, et non elidis oculos ad terram, us, judicio contendere , intrare mecum ad judicium; cum debeas in reatu tuo satisfacere Deo, et clamare ad illum, quod clamatur in alio psalmo, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit» ? clamare ad illum, quod clamatur in alio psalmo, «Ego dixitua adversus sermonem Dei; venit in te quod sequitur Scriptura, et dicit, «Dominus justus concidet cervices omnes qui oderunt Sion.» Qui oderunt Sion, oderunt Ecclesiam: Sion Ecclesia est. Et qui intrant in Ecclesiam ficte, oderunt Ecclesiam. Qui nolunt observare verbum Dei, oderunt Ecclesiam: «Super dorsum meum fabricaverunt.» Quid factura est Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
test. dꝑauit ainmamea indño: a uigilia mnatu¬
tina usq ad nocc̃e. Quid ẽ qͦd ait. una die sꝑanit
in dño. & finita ẽ tota spes ipsuis: auigilia
matutina usq ad noctẽ. sꝑauit iscł indño. Ista
iugilia matutina: finis noctis ẽ. Hinc usq ad
noctẽ. sꝑauit anuna mea in dñm. Ergo intelli¬
gendũ ẽ: ne putemꝰ uno die nob̃ sꝑandũ eẽ in

Expanded text:
inum, a vigilia matutina usque ad noctem.» Quid est quod ait? uno die speravit in Dominum, et finita est tota spes ipsius? «A vigilia matutina usque ad noctem, speravit in Dominum.» Ista vigilia matutina, finis noctis est; hinc «usque ad noctem speravit anima mea in Dominum.» Ergo intelligendum est, ne putemus uno die nobis
Abbreviated transcription (Latin):
lis replent manꝰ: quia ñ colligit᷑ ad horreum
patriam. Apłi transeuntes erant in ista ui¬
ta: ꝓpħȩ transeuntes erant. Quos benedixer̃t
ꝓphe &e apłi: illos in quib radicem caritatis
uider̃. Quos aut̃ inuener̃ in tectis eminere. & suꝑ¬
bire inceruice cutis sui: dixer̃ contra illos qđ fu¬
turi erant: benedictionem aut̃ suꝑ eos ñ deder̃t.
Ergo istos om̃s malos qͦs portat eccla: qui legitis
inscripturis inuenitis maledictos designatos ad
quȩ de illis bene loquat᷑: qͥa transeuntes uiam
ñ illis benedixer̃. Transeuntes ppħe: omĩa de illis
mala dixer̃. Ecce & iste quẽ portamꝰ dd transiit
itiã: audistis quiã deillis dicit. Dñs iustꝰ concidet
ceruices peccatorum: confundant᷑ & auertant᷑
retrorfum om̃s qui oder̃ syon. fiant sic̃ fenum
tectorum: qđ priꝰꝗ euellat᷑ aruit. Non repleuit
manum suam messor: & sinum suũ qͥ mampu¬

Expanded text:
lis replent manus; quia non colligitur ad horreum lis replent manus; quia non colligitur ad horreum patriam: Apostoli transeuntes erant in ista vita, Prophetae transeuntes erant. Quos benedixerunt Prophetae et Apostoli? Illos in quibus radicem charitatis viderunt. Quos autem invenerunt in tectis eminere et superbire «in cervice scuti sui,» dixerunt contra illos quod futuri erant, benedictionem autem super eos non dederunt. Ergo omnes istos malos quos portat Ecclesia, qui legitis in Scripturis, invenitis maledictos designatos ad quae de illis bene loquatur, quia transeuntes viam non illos benedixerunt. Transeuntes Prophetae omnia de illis mala dixerunt. Ecce et iste quem portamus, David transiit viam; audistis quid de illis dixit: «Dominus justus concidet cervices peccatorum. Confundantur, et avertantur retrorsum, omnes qui oderunt Sion. Fiant sicut fenum tectorum, quod priusquam evellatur aruit. Non replevit manum suam messor, et sinum suum qui manipu
Abbreviated transcription (Latin):
si s̃: Aruer̃ sed ñdum auulsi s̃: facti s̃ sic̃ fȩnũ
tectorum qͦd priusꝗ euellat᷑ aruit. Et uenient
messores: s si deillis implent mampulos. Uen¬
turi s̃ eium messores: & collecturi s̃ triticum
in horreum: & ⁊uaniam alligabunt & mit¬
euellit᷑ aruit: ñ inde implet messor manus.
Sequit᷑ eium & dic̃. Non repleuit manũ suã.
messor: & sinũ suũ qui manipulos colligit. Mes¬
sores aut̃ angłi sunt: dñs dicit. Et ñ dixer̃t¬
transeuntes uiam. beneditio dñi suꝑ uos :
benediximꝰ uos in nomine dñi. Nostis enim
fr̾s quando transeunt᷑ ꝑ oꝑantes: ẽ consuetu¬
do ut dicatur illis. benedictio dñi suꝑuos. Et
magis ista consuetudo: erat in gente uidȩorũ.
Nemo transiebat & uidebat aliquod facere opꝰ.
inagro uel inuinea. uł in messe. uł in aliqͥd
euismodi: ñ licebat transire sine benedictiõe.
Alii s̃ qui matupulos colligunt: alii s̃ transe¬
iuites uiam. Qui mampulos colligunt. ñ de il¬

Expanded text:
si sunt: Aruerunt, sed nondum avulsi sunt: facti sunt «sicut fenum tectorum, quod prius quam evellatur aruit.» 12. Et venient messores, sed non de illis implent manipulos. Venturi sunt enim messores, et collecturi sunt triticum in horreum, et zizania alligabunt, et mitevelleretur aruit. Non inde implet messor manus. Sequitur enim et dicit: «Non replevit manum suam messor, et sinum suum qui manipulos colligit. Messores autem Angeli sunt» , Dominus dicit. 13. «vertranseuntes viam, Benedictio Domini super vos; benediximus vos in nomine Domini.» Nostis enim, fratres, quando transitur per operantes, est consuetudo ut dicatur illis, «Benedictio Domini super vos.» Et magis ista consuetNemo transibat, et videbat aliquod opus in agro, vel in vinea, vel in messe, vel aliquid ejusmodi, non licebat transire sine benedictione.Alii sunt qui manipulos colligunt, alii sunt transeuntes viam. Qui manipulos colligunt, non de il
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Quam p̃lare dictum ẽ. quam optime significa¬
tum ẽ : & enim ñ potuer̃ mͥ: suꝑ dorsum meum fa¬
bricauer̃ peccatores. Agunt nobiscum primo: ut
consentiamꝰ illis ad mala facta. Di ñ consenserimꝰ:
tolerate nos dicunt. Ergo quia ñ potusti mͥascen¬
de in dorsum meum: portare te habeo quousq
ueniat finis. Sic enimmͥ p̃ceptũ ẽ: ut fruccum
afferam cum tolerantia. Nonte corrigo: tolero
te. Aut forte cum tolero te: corriges te. Si ñ te cor¬
riges. usq in finem: tolero te usq in finem. Et
usq infinem suꝑ dorsum meũ eris: usq ad tempꝰ.
Nunqͥd semꝑ suꝑ dorsum meũ: eris  ueniet enĩ
qui inde te excutiat. Ueniet iempꝰ messis: ueniet
finis scłi. Mtitet ds̃ messores. Messores aut̃: angłi
sunt. Seꝑant malos ile medio iustorum. Sicut
riz aniam atritico: frum̃tũ recondet in horreo.

Expanded text:
tem. Quam praeclare dictum est, quam optime significatem. Quam praeclare dictum est, quam optime significavit, «Etenim non potuerunt mihi: supra dorsum meum fabricaverunt peccatores.» Agunt nobiscum, primo ut consentiamus illis ad facta mala: si non consenserimus, Tolerate nos, dicunt. Ergo quia non potuisti mihi, ascende in dorsum meum; portare te habeo quousque veniat finis: sic enim mihi praeceptum est, ut fructum afferam cum tolerantia . Non te corrigo, tolero te: aut forte, cum tolero te, corrigis te. Si non te corrigis usque in finem, tolero te usque in finem; et usque in finem super dorsum meum eris, usque ad tempus. Numquid semper super dorsum meum eris? Veniet enim qui inde te excutiat: veniet tempus messis, veniet finis saeculi; immittet Deus messores. Messores autem Angeli sunt: separant malos de medio justorum, sicut zizania a tritico; frumentum recondent i
Abbreviated transcription (Latin):
uis. Sepe expugnauer̃ me auiuentute mea. Di¬
cat uͦ isrł: sepe expugnauer̃ me a uiuentute
neratores dicere: ñ habeo aliud unde uiuam.
hoc mͥ & latro diceret: dep̃hensus in fauce.
hoc ce fractor diceret: dep̃hensus circa parie¬
tem alienum. Hoc mͥ et leuo diceret: emens
puellas ad ꝓstitutionẽ. hoc & maleficus:
incautans mala. & uidens nequitiã suanr
Quicqͥd tale ꝓhibere conarem᷑: respondent
om̃s quia ñ haberent unde uiuerent. quia
uide se pascerent. Quasi ñ hoc ipsum in illis
maxine puniendũ ẽ. quia artẽ nequitiȩ di¬
ligerent: unde uictum trausigant. Et inde
se uolunt pascere: unde offendant eun a quo om̃s
pasciuit᷑. Sed cum clamaueris hoc. & dixeris: illi
respondent. Si sic ñ acdhuc accedimꝰ. si sic ñ intramꝰ
in ipsam eccłam: ueniaut. iutrant. audiant. Sepe
expugnauer᷑ me auiuentute mea: et enim ñ potu¬
er̃ mͥ. Suꝑ dorsum meum fabricauer̃ peccatores:
hoc ẽ ñ potuer̃ agere. ut consentiã: fecer̃ qđ por¬

Expanded text:
 me a juventute mea, dicat vero Israel, Saepe expugnaverunt me a juventute neratores dicere: Non habeo aliud unde vivam. Hoc mihi et latro diceret, deprehensus in fauce; hoc et effractor diceret, deprehensus circa parietem alienum; hoc mihi et leno diceret, emens puellas ad prostitutionem; hoc et maleficus incantans mala, et vendens nequitiam suam; quidquid tale prohibere conaremur, responderent omnes quia non haberent unde viverent, quia inde se pascerent; quasi non hoc ipsum in illis maxime puniendum est, quia artem nequitiae delegerunt, unde vitam transigant, et inde se volunt pascere, unde offendant eum a quo omnes pascuntur. 7. Sed cum clamaveris hoc et dixeris, illi respondent: Si sic, non huc accedimus; si sic, non intramus in ipsam Ecclesiam. Veniant, intrent, audiant: «Saepe expugnaverunt me a juventute mea. Etenim non potuerunt mihi: supra dorsum meum fabricaverunt peccatores:» hoc est, non potuerunt agere ut consentiam; fecerunt quod por
Abbreviated transcription (Latin):
Dicat uͦ nunc ifrł: sepe expugnauer̃ me a ui¬
uentute inea. Dicat illud: non illud tuneat. Quo
enum ualet: Quod cumdixisset sepe expugnaue
rͭ ͫ addidit. a iuiuentute mea. lam mͦ eccłe sene¬
ctus expugnat᷑. s ñtimeat: dicat. sepe expugna¬
uer̃ me auiuentute mea. Nunqͥd idõ ñ ꝑuenit
ad senectutẽ. quia ñ cessauer̃ illi expugnando:
& dicat. sepe expugnauer̃ me a iiuentute mea
Quare expugnauer̃: Et entni ñ potuer̃ mͥ. du

Expanded text:
Dicat vero» «Israel, Saepe expugnaverunt me a juDicat vero» «Israel, Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Dicat illud, non illud timeat. Quo enim valet, quod cum dixisset, «Saepe expugnaverunt me,» addidit, «a juventute mea?» Jam modo Ecclesiae senectus expugnatur, sed non timeat: dicat, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Numquid ideo non pervenit ad senectutem, quia non cessaverunt illi expugnando? et dicat, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 4. Quare expugnaverunt? «Etenim non potueru