comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
At ego hic adeflorationis
oꝑẽ paululũ respirabo. ut
quȩ specialit̾ de pontificio¬
eiꝰ dicenda sunt. in libello
alio suffragante dño refe

Expanded text:
At ego hic a deflorationis opere paululum respiro, ut quae specialiter de pontificio dicenda sunt, in libello alio suffragante Domino refe
Abbreviated transcription (Latin):
& turpib seruimꝰ non sponte:
sed ꝓpt̾ eũ qui nos subdidit:
Liberabim᷑ tam̃ a seruitute cor¬
ruptionis & reuocabimur
ad libertatẽ głȩ filiorũ dĩ
Om̃is itaq delectatio futurȩ
uitȩ seruata : Non perditur.
Neq enĩ repõsiti thesauri. ex¬
istimant᷑ ab eo qui eos abscon¬
derat in terris interisse: sed
magis tanto securius se eos
habere confidit. quanto eos
occultius & tutius colloca¬
uerit: Sint ergo repositȩ
om̃iũ delitiarũ affluentię:
non contingant᷑ in ista uita
quȩ preterit: Quia sihic in
usu fuerint: in illa uita quȩ
nũquã p̃terit amittentur
Esto. qđ ista uita centũ tenda¬
tur annoꝵ spatiis. nũquid
exclusa die ultima: Non sta¬
tim uidebit᷑ quasi non fuis¬
se: ac sine memoria hõspiti
uno die apud nos manentis
uestigia reliquisse Illa aut̃
rat instant̃. Annis quoque
labentib iuuenescit & pol¬
let: & inde renouationis
sumit initiũ. unde finis ac¬
cipit᷑. Ouere illũ degenerẽ

Expanded text:
 turpibus servimus, non sponte; sed propter eum qui nos subdidit. Liberabimur tamen a servitute corruptionis, et revocabimur ad libertatem gloriae filiorum Dei. Omnis itaque delectatio, futurae vitae servata, non perditur; neque enim repositi thesauri existimantur ab eo qui eos absconderat in terris, interesse; sed magis tanto securius se eos habere confidit, quanto eos occultius et tutius collocaverit. 18. Sint ergo repositae omnium deliciarum affluentiae, ut non contingantur in ista vita, quae praeterit: quia si hic in usu fuerint, in illa vita, quae numquam praeterit, amittentur. Esto, quod ista vita centum tendatur annorum spatiis, numquid exclusa die ultima non statim videbitur quasi non fuisse, et ac memoria hospitis uno die apud nos manentis vestigia reliquisse? Illa autem erat instanter, annis quoque labentibus juvenescit et pollet, et inde renovationis sumit initium unde finis accipitur. O vere illum degenere
Abbreviated transcription (Latin):
tifex uniu̾sał eccłe primas eẽt et
apłicꝰ. Post hec domuꝰ papa sub ex¬
cõicatione prohibint ne quis ab¬
sq sin licentia recederet anteqmͣ t̾¬
cia lix consũmaretur incelebratõe
consilii sicq iam nocte ꝓpinquã¬
te conuentum fidelit̾ dimisit.

Expanded text:
tifex universalis Ecclesiae primas esset et apostolicus. Post haec domus papa sub excommunicatione prohibuit ne quis absque sui licentia recederet antequam tertia lux consummaretur in celebratione concilii; sicque jam nocte propinquante conventum dimisit.
Abbreviated transcription (Latin):
uehem̃ter lacrimis atq
elemosynis ex GREGoRIi
uiri uenerabilis doctrina
intentꝰ: Psalmodia uero ex
ore illiꝰ pene nullo tẽpore
cessare consueuerat: exce

Expanded text:
ehementer lacrymis atque eleemosynis, ex Gregorii viri venerabilis doctrina, intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, exce
Abbreviated transcription (Latin):
Illud gͥ p̃om̃ib studete. ut lap¬
sos in sacrũ ordinẽ nulliꝰ uob̃
supplicatio aliqͦ mͦ reuocare
studeat: Ne huiꝰ modi ñ statuta
sed tẽporalit̾ dilata credat᷑
cte debeat custodiri in sici¬
lia dirigi faciemꝰ. ut spe disce¬
dendi sublata in pęnitentiȩ
se saltĩ tc̃ lam̃ta ẽstringat:
Iobinũ qͦq de porto ueneris
quondã diaconẽ & abbatẽ
suo decreuimꝰ priuandũ of¬
ficio. atq ut alt̾ in eiꝰ locode¬
beat ordinari scripsimꝰ: Simi¬
lit̃ etiã & tres subdiacones qͦs
fr̃nitas ur̃a lapsos innotuit.
a suo sẽꝑ uacare ac decernimꝰ
benda cõmunio Saturũ uero
ex prħro ne ad sacri ordiniꝰ
accedere: deputauimꝰ facere
cautionẽ. eũq in eadẽ qua
fuerat insula sacri ordinis
priuatione uolumꝰ ꝑmanere
ꝑmittentes ei curã & sollici¬
tudinẽ de monasteris ha¬
bere uł gerere. q̃m & ex
suo lapsu cautiorẽ factũ
eũ credimꝰ. cõmissos sibi iã
nc̃ sollicitius custodire De

Expanded text:
itur prae omnibus studete, ut lapsos in sacrum ordinem nullius vobis supplicatio aliquo modo revocare suadeat, ne hujusmodi non statuta, sed temporaliter dilata credaturcte debeat custodiri, in Siciliam dirigi faciemus ut, spe discedendi sublata, in poenitentiae se saltem tunc lamenta constringat. Jobinum quoque de portu Veneris quondam diaconum et abbatem suo decrevimus privandum officio, atque ut alter in ejus loco debeat ordinari scripsimus. Similiter etiam et tres subdiaconos quos fraternitas vestra lapsos innotuit a suo semper vacare ac decernimusaebenda communio. Saturninum vero expresbyterum ne ad sacri ordinis accedere, deputavimus facere cautionem. Eumque in eadem qua fuerat insula cum sacri ordinis privatione volumus permanere, permittentes ei curam et sollicitudinem de monasteriis habere vel gerere, quem et ex suo lapsu cautiorem factum cum credimus commissos sibi jam nunc sollicitius custodire. De
Abbreviated transcription (Latin):
diũsas miraculis coruscasse
dyalogo teste ꝓbant᷑. Quod
nũquã sub posteriorib pon¬
tificib inueniri postea po¬
tuer̃. Iantis gͥ eccłȩ dĩ felici

Expanded text:
iones miraculis coruscasse, Dialogo teste, probantur, quot nunquam sub posterioribus pontificibus inveniri postea potuerunt. Tantis igitur Ecclesiae Dei felici
Abbreviated transcription (Latin):
patris ꝓphetiã. iudicia dñi
suꝑ se iugilare cognoscens:
post ñ multi tẽporis spatiũ
subita morte defungitur. &
cuius ambitiosã suꝑbiã totus
caꝑe mundũ uix poterat: in
uniꝰ sepulchri angustia faci¬
le collocat᷑: Post cuiꝰ paulatĩ
discessũ cũ Mauricius impe¬
loħi successerat suaderet. ne
ꝓcausa tã friuoli nominis
Gregorius laboraret. ipse
tã diu pontificatꝰ sui aucto¬
ritatib restitit: quousq pe¬
stẽ uniũsalis nominiᷤ. ab ip¬
sis etiã subdolis adulatorũ
labus penitꝰ abstulissec.
Qua ꝓpt̾ Culogio patriarchȩ
alexandrino post aliqͣ scri¬
bens ait: Indicare ur̃a beati¬
tudo studuit iã se qͥbdã ñ
scribere suꝑba uocabula q̃
ex uanitatis radice ꝓdiert̃.¬
& michi loquit᷑ dicens: sicut
iussistis: Qđ ubũ iussionis. pe¬
to a meo auditu remouetȩ
qr scio qͥ sũ. qͥ esti Loco enĩ mͥ
fr̃s estiꝰ morib patres Non

Expanded text:
Patris prophetiam judicia Domini Patris prophetiam judicia Domini super se vigilare cognoscens, post non multi temporis spatium subita morte defungitur; et cujus ambitiosam superbiam totus capere mundus vix poterat, in unius sepulcri angustia facile collocatur. Post cujus paulatim discessum, cum Mauricius impeJoanni successerat, suaderet ne pro causa tam frivoli nominis Gregorius laboraret, ipse tandiu pontificatus sui auctoritatibus restitit, quousque pestem universalis nominis ab ipsis etiam subdolis adulatorum labiis penitus abstulisset. Quapropter Eulogio, patriarchae Alexandrino, post aliqua scribens, ait: « Indicare vestra beatitudo studuit, jam se quibusdam non scribere superba vocabula, quae ex vanitatis radice prodieritas loquitur dicens: 'Sicut iussistis'. Quod verbum iussionis peto a meo auditu removeri, quia scio qui sum et qui estis: loco enim michi fratres estis, moribus patres». In
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sub eiꝰ altari c̃suetudina¬
lit̃ recondant᷑ Nã qđ earũ
altera loħis euangelistȩ ñ
aut̃ baptistȩ sit. nemo quis
dubitet. p̃sertĩ cũ om̃is sapied
nouerit: baptistã cameloꝵ
pilis ꝓuestib usũ fuisse. eu¬
angelistã uͦ qͥ ꝑ tot annos
post passionẽ dñi pontificiũ
gerens. missarũ sollẽpnia
freq̃ntissime celebrarat. sine
sacerdotalib eẽ nequaquã
uestib potuisse Si aut̃ dr̃ qđ
tunica & dalmatica qr pon¬
tificalia st̃ indum̃ta. utraq
scĩ loħis credi debeant. consi¬
derandũ ẽ qr Gregoriuᷤ loħi
abbi ñ dalmatica sed tunicã
nominarat: Qui si dalmaticã
qͦq scĩ loħis fuisse sentiret. eiꝰ
tunicã q̃rens. c̃seq̃nt̃ habere
in beati Gregorii gestis inseruĩ¬
se sufficiat Ceterum lohannẽ
constantinopolitanꝰ hypocrita
qͥ ab uniũsalis nominis ambi¬
Itione
conũti multis tergi uersati¬
onib recusabat. Luxta eiꝰdẽ

Expanded text:
quod sub ejus altari consuetudinaquod sub ejus altari consuetudinaliter recondantur. Nam quod earum altera Joannis Evangelistae, non autem Baptistae sit, nemo est qui dubitet, praesertim cum omnis sapiens noverit Baptistam camelorum pilis pro vestibus usum fuisse , Evangelistam vero, qui per tot annos post passionem Domini pontificium gerens, missarum solemnia frequentissime celebrabat, sine sacerdotalibus esse nequaquam vestibus potuisse. Si autem dicitur quod tunica et dalmatica, quia pontificalia sunt indumenta, utraque sancti Joannis credi debeant, considerandum est quia Gregorius Joanni abbati non dalmaticam, sed tunicam nominarit: qui si dalmaticam quoque sancti Joannis fuisse sentiret, ejus tunicam quaerens, consequenter habere in beati Gregorii gestis inseruisse sufficiat. Caeterum Joannes Constantinopolitanus hypocrita, qui ab universalis nominis ambitione converti multis tergiversationibus recusabat, juxta ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
Iarũ quidẽ uestium sicut
opĩnor. altera q̃ strictiorib
manicis constat. ueracit̃ scĩ
loħis ẽ tunica Quã beatus
Gregorius suo tẽpore qͦdã
ep̃o deferente suscepit. Unde
loħi abbi int̾ cet̾a scribit dic̃s
De tunica scĩ loħis om̃ino grate
susceni. qr sollicitꝰ fuisti michi
indicare Sed studeat dile¬
ctio tua mͥ ipsam tunicam.
qͣtinꝰ & benedictione tonice
ꝑfruamur. & de eodẽ ep̃o
uł clericis mercedẽ habere
ualeamꝰ Altera uͦ q̃ largio¬
rib manicis. ñ tunica sed ui
detur plane ẽẽ dalmatica :
nisi fallor sci Paschasii apłicȩ
sedis diaconi c̃stat: Qui iu¬
xta qđ idẽ beatꝰ Gregorius
in quarto dialogoꝵ libro
meminit. cũ tẽporib sim¬
machi papȩ fuiss& defun¬
ctus¬
eiꝰ dalmaticã feretro super¬
positã dȩmoniacꝰ tetigit:
statĩq saluatꝰ ẽ Sed quã ob¬
rẽ ambȩ uestes scĩ lohannis
dicantur. ideo priscã consue¬
tudinẽ obtinuisse crediderĩ

Expanded text:
arum quidem vestium, sicut opinor, altera, quae strictioribus manicis constat, veraciter sancti Joannis est tunica, quam beatus Gregorius suo tempore, quodam episcopo deferente, suscepit. Unde Joanni abbati inter caetera scribit, dicens: « De tunica sancti Joannis omnino grate suscepi, quia sollicitus fuisti mihi indicare. Sed studeat dilectio tua mihi ipsam tunicam, quatenus et benedictione tunicae perfruamur, et de eodem episcopo vel clericis mercedem habere valeamus. » Altera vero quae largioribus manicis, non tunica, sed plane videtur esse dalmatica, nisi fallor, sancti Paschasii apostolicae sedis diaconi constat, qui juxta quod idem beatus Gregorius in quarto Dialogorum libro meminit, cum temporibus Symmachi papae fuisset defunctusjus dalmaticam feretro superpositam daemoniacus tetigit, statimque salvatus est. Sed quamobrem ambae vestes sancti Joannis dicantur, ideo priscam consuetudinem obtinuisse crediderim,
Abbreviated transcription (Latin):
Descendit ad portũ. fratre
cognatis. affinib & quod
his maius ẽ liberis ꝓsequen¬
tib: & clementissimã ma¬
trẽ uincere pietate cupi¬
entibus Iam carbasa ten¬
debantur. & remorũ du¬
ctu nauis in altũ ꝓtrahe¬
batur: paruus toxotius sup¬
plicit̃ manꝰ tendebant in
litore: rufinaiã nubilis.
ut suas expectaret nuptiã.
tacens fletib obsecrabat : &
tamen illa siccos oculos ten¬
debat ad cęlũ: pietatem in
filios pietate in dm̃ superanꝰ:
Nesciebat se matrẽ : ut xp̃i ꝓ
baret ancillã Torquebant᷑
uiscera: & qͣsi a suis membrĩ
distraheretur cũ dolore pu¬
gnabat: in eo cunctis admi¬
rabilior. qd magnã uince¬
ret caritatẽ: Inter hostium
manus & captiuitatis durã
necessitatẽ fuchil crudelius
est: quã parentes a filiis se¬
parari:floc contra iura na¬
turȩ plena fides patiebat᷑:
inimo gaudens animus ap¬
petebat: & amorẽ filiorũ
maiore in dm̃ amore con

Expanded text:
Descendit ad portum fratre, cognatis, affinibus et, quod his maius est, liberis prosequentibus et clementissimam matrem uincere pietate cupientibus. iam carbasa tendebantur et remorum ductu nauis in altum protrahebatur, paruus Toxotius supplices manus tendebat in litore, Rufina iam nubilis, ut suas expectaret nuptias, tacens fletibus obsecrabat, et tamen siccos oculos tendebat ad caelum pietatem in filios pietate in deum superans. nesciebat matrem, ut Christi probaret ancillam. torquebantur uiscera et, quasi a suis membris distraheretur, cum dolore pugnabat in eo cunctis admirabilior, quod magnam uinceret caritatem. inter hostium manus et captiuitatis duram necessitatem nihil crudelius est quam parentes a liberis separari; hoc contra iura naturae plena fides patiebatur, immo gaudens animus adpete- Ibat et amorem filiorum maiore in deum amore con
Abbreviated transcription (Latin):
nere uolueris Unde iterũ
adhortam᷑ ut si de deceptũ
hostis antiqui calliditate
cogno scis cõpetendi cũ dũ
lic& pęnitentia superare
festines. ne cũ eo particeps
qđ ñ optamꝰ indie iudicu
deputeris : Si uͦ huiꝰ reatꝰ tͥ
conscius non es in eo te ne

Expanded text:
nere volueris. Unde iterum adhortamur, ut si te deceptum hostis antiqui calliditate cognoscis, competenti eum dum licet poenitentia superare festines, ne cum eo particeps quod non optamus in die judicii deputeris. Si vero hujus reatus tibi conscius non es, in eo te ne
Abbreviated transcription (Latin):
uii. cui sartȩ uocabulũ ẽ
Addeclarandũ etiã quanti
meriti esset. cuius reliquiȩ
ferebantur: equi qui lecti¬
cam sc̃arũ gestabant exu¬
uiarũ ceteris iix enatan¬
tib inder undas ualidas.
& ꝓfunde cecitatis gurgite ᷤᷤ:
nec genib aqua tactis.
litus alterũ cunctis miran¬
tib subierunt. Cũ uͦ tota
urbs festinaret in occursũ
pii pastoris. quȩdã mulier
paruuli filium caldariae
imposuerat. subpositoq
igne membra infantuli
aqua tepenti lauabat:
Quȩ uoce psallentiũ atto¬
nita officiũ ceptũ deserit.
oblitaq infantuli cũ ceteriꝰ

Expanded text:
ii, cui Sartae vocabulum est. Ad declarandum ergo quanti meriti esset cujus reliquiae ferebantur equi, qui lecticam sanctarum gestabant exuviarumcaeteris vix enatantibus, inter undas validas et profundae caecitatis gurgites, nec genibus aqua tactis littus alterum, cunctis mirantibus subierunt. 33. Cum vero tota urbs festinaret in occursum sui pastoris, quaedam mulier parvulum filium caldariae imposuerat, suppositoque igne membra infantuli aqua tepente lavabat: quae voce psallentium attonita officium coeptum deserit, oblitaque infantuli, cum caeteri
Abbreviated transcription (Latin):
retur cũ beatus Remigius
regẽ cathecizaret apparuit
sp̃u prophetiȩ quȩ essent
eidẽ regi futura & eiꝰ posteri¬
Qualit̃ rex hludouuicus
ostenso miraculo quomͦ specieᷤ
colũbe in rostro ampullam
cũ sacro crismate cunctis ui¬
dentib oranti sco Remigio
apportauit. & quomͦ de exer¬
citu francoꝵ una cũ rege tria
milia uiroꝵ exceptis paruuliᷤ
& mulierib sunt baptizati :¬
& postea pars gentis francoꝵ
quȩ residua erat cũ ragana¬
rio ꝑbeatũ Remigium ad fi¬
dem xp̃i conuersa & bapti¬
⁊ata ẽ:¬
Iuomodo hludouuicus rex
sede suã in suessionis ciuitate
constituit. & scõ Remigio
uillas codiciacũ & luliacũ
dedit. & de miraculis que
tunc ds̃ ꝑ illũ ostendit. &
qualit̃ sparnacũ uillam ab
eulogio comparauit. sed &
qualit̃ partem siluȩ in uosa¬
ibidẽ per eum facto
Se uino benedicto qđ sc̃s
Remigius hludouuico regi
pergenti contra gundebaudũ
dedit.
Iuomodo hludouicus rex in ¶Cas.xi

Expanded text:
retur, cum beatus Remigius regem catecizaret, apparuitspiritu prophetiae que essent eidem regi Francorum et suae posteriQualiter rex Chludowicus ostenso miraculo, quomodo speties columbe in rostro ampullam cum crismateg sacro, cunctis videntibus, oranti sancto Remigio apportavit, et quomodo de exercitu Francorum una cum rege tria milia virorum, exceptis parvulis et mulieribus, sunt baptizati, et postea pars gentis Francorum que residua erat cum Raganario per beatum Remigium ad fidem conversa et baptizata eQuomodo Chludowicus rex sedem suam in Suessionis civitate constituit et sancto Remigio villas Codiciacum et Luliacum dedit, et de miraculis, que tunc Deus per illum ostendit; et qualiter Sparnacum villam ab Eulogio comparavit, sed et qualiter partem silve in Vosaibidem per eum facto. 18. De vino benedicto, quod sanctus Remigius Hludowico regi pergenti contra Gundebaudum dedit. 19. Quomodo Hludowieus rex in Pari
Abbreviated transcription (Latin):
ab onnni inquincmento
carius et spĩritus. in super
et eterna carnis ac spicitꝰ
beatitudine ac luce reficĩẽs
Scquitur. Et ecce apparu¬
it illis moyses et helyas cũ
co loquentes. Quales appa¬
rucrint. et quid locuti sũt
cum eo lucas manfestius
sccibit dicens. Erant autẽ
moyses et helyas uisi ĩ ma-¬
iestate. et dicebãt excessimi
cius quen completurus
ergo et helyas qui locriti
sunt cã domino ĩ moute
et passionẽ eius ac resur¬
rectionẽ dicebant. oracu la

Expanded text:
ab omnibus inquinamentis carnis et spiritus, insuper et aeterna carnis ac spiritus beatitudine ac luce reficiens. Sequitur: Et ecce apparuit illis Moyses et Elias cum eo loquentes. Quales apparuerint, et quid locuti sunt cum eo, Lucas manifestius scribit, dicens: Erant autem Moyses et Elias visi in majestate, et dicebant excessum ejus, quem completurus ergo et Elias, qui locuti sunt cum Domino in monte, et passionem ejus, ac resurrectionem dicebant, oracula
Abbreviated transcription (Latin):
nas pristinoꝵ luerent de¬
lictorũ: & presenti scło
atq corporib quasi car¬
cere cluderent᷑ Quod cũ
audisset & ad me retulis¬
s&. indicans hominẽ: mͥ¬
q incubuiss& necessitas ne¬
quissimȩ uiperȩ ac mor¬
tiferȩ bestię resistendi:
de quib psalmista cõme¬
morat dicens: Ne tradas he¬
stus animã confitentẽ tͥ:¬
& increpa dñe bestias ca¬
lami. qͥ scribentes iniqui¬
tatẽ loquunt᷑ contra dnm̃
m̃daciũ. & eleuant in ex¬
celsũ ossuũ: conueni ho¬
minẽ. & orationib eiꝰ quã
decipere nitebatur . breui
interrogatione conclusi:
utrũ crederet futurã re¬
surrectionẽ mortuorũ
annon: Qui cũ credere¬
se respondisset : Intuli
Eadẽ resurgent corpora
an altera: Cũ dixisset
eadẽ: sciscitatus sũ: In eodẽ
sexu an in alteros Ad in¬
terrogata reticenti. & ad
instar colubri huc atq
illuc transferenti caput

Expanded text:
nas pristinorum luerent delictorum et praesenti saeculo atque corpore quasi carceri clauderentur. quod cum audisset et ad me retulisset indicans ho-.. minem mihique incubuisset necessitas nequissimae uiperae ac mortiferae bestiae resistendi, de quibus psalmista commemorat dicens: ne tradas bestiis animam confitentem tibi et: increpa, domine, bestiis calami, qui scribentes iniquitatem locuntur contra dominum mendacium et eleuant in excelsum os suum, conueni hominem et orationibus eius, quam decipere nitebatur, breui interrogatione conclusi, utrum crederet futuram resurrectionem mortuorum an non. qui cum se credere respondisset, intuli: \'eadem resurgunt corpora an altera?\' cum dixisset: \'eadem\', sciscitatus sum: \'in eodem sexu an in altero?\' ad inteinstar colubri huc atque illuc transferenti caput
Abbreviated transcription (Latin):
lata ẽ Recordabat᷑ spelun¬
cȩ loth: & uersa in lacrimã:
iurgines socias ammonebat
cauendũ ẽẽ uinũ in quo ẽ
luxtiria. & cuius opꝰ moabitȩ
sunt & ammanitȩ: Dui hȩ¬
reo in meridie ubi sponsa
cubantẽ repperit sponsũ:
& Ioseph in ebriatus est cũ
fr̃ib suis Reuertar hiero¬
solimã. & ꝑ tecuam atque
amos rutilantẽ montis oli¬
ueti lucẽ aspiciã: de quo sal¬
uator ascendit ad patrem:
in quo ꝑ annos singulos uac¬
ca rufa dño in holocaustũ
cremabatur. & cuius cinis
expiabat populũ ifrahel:
In quo iuxta ez echiel che¬
rubim de tẽplo transmi¬
grantes ȩccłam dñi funda¬
uerunt: Ingressa sepulchrũ
lazari. mariȩ & marthae
uidit hospitiũ: & bethfage
uillã sacerdotaliũ &̾ maxil¬
larũ : & locũ in quo pullus
lasciuiens gentiũ dñi fre¬
na suscepit: apłorũq stratꝰ
uestib mollia terga prae¬
buit ad sedendũ Rectoq
itinere descendebat hierico.
cogitans illũ de euangelio

Expanded text:
lata est. recordabatur speluncae Loth et uersa in lacrimas uirgines socias admonebat cauendum esse uinum, in quo est luxuria et cuius opus Moabitae sunt et Ammonitae. Diu haereo in meridie, ubi sponsa cubantem repperit sponsum et Ioseph inebriatus est cum fratribus suis. reuertar Hierosolymam et per Thecuam atque Amos rutilantem montis oliueti crucem aspiciam, de quo saluator ascendit ad patrem, in quo per annos singulos uacca rufa in holocaustum domini cremabatur et cuius cinis expiabat populum Israhel, in quo iuxta Hiezechiel cherubin de templo trans- i migrantes ecclesiam domini fundauerunt. ingressa sepulchrum Lazari t Mariae et Marthae uidit hospitium et Bethfage, uillam sacerdotalium maxillarum, et locum, in quo pullus lasciuiens gentium domini frena I suscepit apostolorumque stratus uestibus mollia terga praebuit ad M sedendum. rectoque itinere descendebat Hierichum cogitans illum ^ de euangelio
Abbreviated transcription (Latin):
ualla plixius: reticente
isdem minister eiꝰ stilo
soram conspiciens. uidit
columbã niue candidio.¬
re suꝑ eiꝰ caput sedentẽ.

Expanded text:
alla prolixius reticente, idem minister ejus stylo foramen conspiciens, vidit columbam nive candidiorem super ejus caput sedente
Abbreviated transcription (Latin):
expugnare nisus est Sed
quo eiꝰ amplius efferbuit
immanitas : eo sc̃orũ insu¬
perabilis constantia unde
atrotiori pulsata ẽ inuidia.
inde amplioris uirtutis
enituit gła: Neronẽ igit᷑
primũ contra pietatem ha¬
bens impietatis ministrũ.
de inpersuccedentes sibi.¬
met principes malitię suȩ
augens increm̃tũ. ꝑtre¬
centos & eo amplius annoᷤᷤ
eccłam xp̃i concussit.: sed
nullatenus euertere ualuit:
Cũ enĩ cõplacuit ei qͥ fideleᷤᷤ
suos igne tẽptationis per¬
misit ex coqui. ut sere̾nus
dies post tot turbines fa¬
miliȩ suȩ illucesceret: lux
ueritatis culmeni imperii
subiit: & mundi gła sibi

Expanded text:
expugnare nisus est. Sed quo ejus amplius efferbuit immanitas, eo sanctorum insuperabilis constantiae, unde atrociori pulsata est invidia, inde amplioris virtutis emicuit gloria. 7. Neronem igitur primum contra pietatem habens impietatis ministrum; dehinc per succedentes sibimet principes malitiae suae augens incrementum per trecentos et eo amplius annos, Ecclesiam Christi concussit, sed nullatenus evertere valuit. Cum enim complacuit ei, qui fideles suos igne tentationis permisit excoqui, ut serenus dies post tot turbines familiae suae illucesceret, lux veritatis culmen imperii subiit, et mundi gloria sibi
Abbreviated transcription (Latin):
beis ait feruenit ad nos
seruos ancillasq iudeorũ.
fidei causa ad eccłam re
fugientes. aut in fidelib
restitui dominis. aut eoꝵ
ne restituant᷑ p̃tiũ dari:
Hortam᷑ igit᷑. ut nullatenꝰ
tã prauam c̃su&udinẽ
manere ꝑmittas: Sed qui¬
lib& iudeoꝵ seruus adue¬
nerabilia loca fidei causa
c̃fugerit. nullatenꝰ eũ pa¬
tiamini p̾iudiciũ sustine¬
re: Sed siue olĩ xp̃ianꝰ. siue
nunc fuerit baptizandus :
sticȩ pi&atis patrocinio
in libertatẽ modis om̃ib
defendatur:¬

Expanded text:
tano . Pervenit ad nos servos ancillasque Judaeorum fidei causa ad ecclesiam fugientes, aut infidelibus restitui dominis, aut eorum ne restituantur pretium dari. Hortamur igitur ut nullatenus tam pravam consuetudinem manere permittas, sed quilibet Judaeorum servus ad venerabilia loca fidei causa confugerit, nullatenus eum patiamini praejudicium sustinere, sed sive olim Christianus, sive nunc fuerit basticae pietatis patrocinio in libertatem modis omnibus defendatur
Abbreviated transcription (Latin):
notariũ illiritiani: Syma¬
chũ defensorẽ sardiniȩ : bo¬
nefaciũ notariũ corsicani:
Pantaleonẽ notariũ liguriȩ:
flieronimũ defensorẽ alpiũ
cottiarũ: Hilariũ notariũ
germanitiani : Et candidũ
prb̃m gallitiani Hȩc autẽ
prudentissimꝰ pat̃ GREGO¬
Rius. ñ solũ in romana. sed

Expanded text:
notarium Illyricani, Symmanotarium Illyricani, Symmachum defensorem Sardiniae, Bonifacium notarium Corsicani, Pantaleonem notarium Liguriae, Hieronymum defensorem Alpium Cottiarum, Hilarium notarium Germaniciani, et Candidum presbyterum Gallicani. Haec autem prudentissimus Pater Gregorius, non solum in Romana, sed
Abbreviated transcription (Latin):
osũ abbatẽ. cũ multis pecu¬
niis hierosolimã destinauit:
Cuius instantia uenerabile
xenodochiũ constituit: & tã
ibi quã in monte syna pęnes
arabiã dĩ famuli̾ subregimi¬
ne palladii constitutiꝰ. coti¬
diani uictꝰ & uestim̃ti copi¬
am quãdiu uiuere potuit.
rebq pauperũ strenue gu¬
bernandis. eccłȩ suȩ uirõ in¬
dustrios rectoreᷤ patrimo¬
nioꝵ asciuit : In quib Cypͥ¬
anũ diaconũ patrimonii
siculi: Pantaleonẽ notarium
siracusani: Faustinũ defen¬
sorẽ panormitanii: Sergiũ
defensorẽ calabritani: Ro¬
manũ notariũ apulii: Be¬
nenatũ defensorem samni¬
tici: Anthemiũ subdiaconũ
neapolitani: Petrũ subdia¬
conũ cãpanii: Candidum
defensorẽ tusci: Urbicũ
defensorẽ sauini: Obtatũ
defensorẽ nursini.Benedi¬
ctum notariũ carseolani:
felicẽ subdiaconũ appię.
Castoriũ cͥartulariũ rauen¬
natis: Castoriũ notarium
istriani: Antoniũ subdiaco¬
nũ dalmatini: Iohannem

Expanded text:
osum abbatem cum multis pecuniis Jerosolymam destinavit, cujus instantia venerabile xenodochium constituit, et, tam ibi quam in monte Sina penes Arabiam, Dei famulis sub regimine Palladii constitutis, quotidiani victus et vestimenti copiam quandiu vivere potuit arebusque pauperum strenue gubernandis, Ecclesiae suae viros industrios, rectores patrimoniorum ascivit. In quibus Cyprianum diaconum patrimonii Siculi, Pantaleonem notarium Syracusani, Fantinum defensorem Panormitani, Sergium defensorem Calabritani, Romanum notarium Apuli, Benenatum defensorem Samnitici, Anthemium subdiaconum Neapolitani, Petrum subdiaconum Campani, Candidum defensorem Tusci, Urbicum defensorem Sabini, Optatum defensorem Nursini, Benedictum notarium defensorem Carseolani, Felicem subdiaconum Appiae, Castorium chartularium Ravennatis, Castorium notarium Histriani, Antonium subdiaconum Dalmatiani, Joannem
Abbreviated transcription (Latin):
lanuario caralitano ep̃o int̾
cet̾a scribit dicens Indicatũ
nob est qđ laicis quib dam
curã tui patrimonii cõmiti
fatigationib fuerint dep̃

Expanded text:
uario Caralitano episcopo inter caetera scribit, dicens: « Indicatum est nobis quod, laicis quibusdam curam vestri patrimonii committefatigationibus, fuerint dep
Abbreviated transcription (Latin):
est renonata. hiis astruentib qr
primas remensis eẽt in gallia: idõ¬
q illi dispõitio competeret synodi¬
ca. e contra uero illi ar chie¬
chie¬
piscopo treuerensi eandem dignita¬
tem conabant᷑ ascriłe primamq
sedem post romane ecclie presulẽ
i celebrando concilio adqͥrere.
Domnꝰ aut̃ papa non arbittus
oportimũ tempꝰ quod hiis rõnb̃
imponiualeret congruns finis
s potius metuens huiusmodi
controuersiam prorumꝑe adscan¬
dalum cõtentionis in modum
corone sedilia ep̃oꝵ. disponu. et ĩ
medio eoꝵ sue sedis suggestũ pre¬
cepit locari. cuiꝰ ordinatõnis mo¬
dum ex arbitrio remensis archi¬
ep̃i saicit amministrari. Qmi
conuocatis archicliaconis ⁊ qͥb̃q
cleri sui precipius. cum eoꝵ ꝯsilio
ĩmodũ ut dc̃m̃ ẽ corone pontifi¬
cum secbilia et in medio eiꝰ apłice
sedis apparari fecit in signia. hiᷤ
ita dĩpõitis domnꝰ papa sacerdota¬
lib quasi ad celebrandã missã
inifulis recdumitꝰ. processit ex ora¬

Expanded text:
est renovata; his astruentibus quia Remensis primas esset in Gallia, ideoque illi dispositio competeret synodica; e contra vero illi archiepiscopo Trevirensi eamdem dignitatem conabantur ascribere, primamque sedem post Romanae Ecclesiae praesulem in celebrando concilio acquirere. Domnus autem papa non arbitratus oportunum tempus quo his rationibus imponi valeret congruus finis, sed potius metuens hujusmodi controversiam prorumpere ad scandalum contentionis, in modum coronae sedilia episcoporum disponi, et in medio eorum suae sedis suggestum praecepit locari, cujus ordinationis modum ex arbitrio Remensis archipraesulis sanxit administrari; qui convocatis archidiaconis, et quibusque cleri sui praecipuis, cum eorum consilio, in modum, ut dictum est, coronae, pontificum sedilia, et in medio ejus apostolicae sedis apparari fecit insignia. His ita dispositis, domnus papa sacerdotalibus quasi ad celebrandam missam infulis redimitus, processit ex ora
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Miserere mei fili
dauid Non habeo opus
sponsore. ꝑ me accedo.
ꝑme obsecro : miserere
mei Quid tibi opus est:
Miscđiam quęro Quid pa¬
deris: Dolorem quem
non suffero Quid habesꝰ

Expanded text:
dicens: Miserere mei, Domine, fili David. Non habeo opus sponsoris: per me accedo, per me obsecro, miserere mei. Quid tibi opus est? misericordiam quaero. Quid pateris? dolorem quem non suffero. Quid habes
Abbreviated transcription (Latin):
agnetis assiduis ꝑnoctatio¬
nibus uigilarent ad sepul-¬
chrũ eiꝰ: uident in medio
noctis silentio exercitũ uir¬
ginũ : quȩ om̃s auro textis
cicladib inditȩ.cũ ingenti
lumine prȩteribant: Inter
quas etiam uident beatissi¬
inã agnem simili ueste ful¬
gentem: & addexterã eius
parentes eiꝰ & qui simul e¬
rant: qͣsi stuporẽ mentis in¬
currunt: Sed beata agnes
rogat sc̃as uirgines parũꝑ
gradũ figere: & stans paren¬
tib suis dixit: Uidete ne me¬
quasi mortuã lugeatis: sed
congaudẽte mecum atq
congratulamini. quia cũ
his om̃ib lũcidas sedes acce¬
pi: & illi sũ iuncta in cęlis.
quẽ in terris põsita tota de¬
uotione animi dilexi: Et
his dictis: ꝑtransiit. llȩc ui¬
sio: publice ab om̃ib qui

Expanded text:
Agnae assiduis pernoctatioAgnae assiduis pernoctationibus vigilarent ad sepulcrum ejus, vident in medio noctis silentio exercitum virginum, quae omnes auro intextis cycladis indutae cum ingenti lumine praeteribant: inter quas etiam vident beatissimam Agnem similiter fulgentem, et ad dexteram ejus parentes ejus, et qui simul erant, quasi stupore mentis detenti sunt. Sed beata Agnes rogat sanctas virgines parumper gradum figere, et stans parentibus suis dixit: Videte ne me mortuam lugeatis, sed congaudete mihi et congratulamini; quia cum his virginibus lucidas sedes accepi, et illi sum juncta in coelis, quem in terris posita tota devotione dilexi. Et his dictis, pertransiit. 17. Haec visio publice ab omnibus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ uirgo scissima licet cati¬
pida stabat immobilis: &
his uerbis exꝓbrãbat eos di-¬
cens: Suꝑflui. miseri. caduci
atq atrocissimi eos qͥ dm̃
om̃ipotentẽ colunt occi¬
distis: & ꝓ defensione lapi¬
gulatis: Hlȩc & hissimilia
dũ turbis furentib diceret :
lapidata: ab eis: & orans iu¬
xta sepulchrũ beatissimȩ
agnetis uirginis. emisit
qđ in suo sit sanguine bap¬
tizata: quȩ ꝓdefensione
iustitiȩ: dũ confiteret᷑ dñm.
mortẽ constant̃ excȩpit :
Cãdẽ deniq hora fit terrȩ
motus uehem̃tissimꝰ: & cũ
nimia cȩli serenitas esset.
tantȩ choruscationes tanta¬
q fulgura ac tonitrua ex¬
titerunt: ut pars maxima
insani populi expiraret :
Unde factũ est: ut nullud
pẽnitus ex eo diȩ adueni¬
entib ad sepulchra sc̃orũ
aliquas molestias Ausus ex¬
citaret: Uenientes autẽ pa¬
cũ sacerdotib nocte. abstu-¬
emerentiane : & sepelierunt
illud inconfinio agelli bea¬
tissimȩ uirginis agnetis:

Expanded text:
ejus virgo sanctissima Emerentis stabat immobilis, et his verbis exprobrabat eis dicens: Superflui, miseri, caduci, atque atrocissimi, Deum omnipotentem colentes occiditis, et pro defensione lapigulatis. Haec et his similia dum turbis furentibus diceret, lapidata est ab eis, et orans juxta sepulcrum beatissimae Agnae virginis, emisit quod in suo sanguine sit baptizata, quae pro defensione justitiae, dum confiteretur Dominum, mortem constanter excepit. Eadem denique hora fit terrae motus vehementissimus; et cum nimia esset coeli serenitas, tantae coruscationes, tantaque fulgura et tonitrua exstiterunt, ut pars maxima insani populi exspiraret. Unde factum est ut nullus penitus ex eo advenientibus ad sepulcra sanctorum aliquas molestias excitaret. Venientes autem pacum sacerdotibus nocte, abstuEmerentianae, et sepelierunt illud in confinio agelli beatissimae virginis Agnae.
Abbreviated transcription (Latin):
tionis extinxerat: inter eo
tamen ꝑstudiosȩ lectioniꝰ
alloqͥum. cotidiane aspira¬
tio copunctionis anima¬
bat:

Expanded text:
tionis exstinxerat; inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium, quotidianae me aspiratio compunctionis animabat
Abbreviated transcription (Latin):
perint. & ꝑsingula retuler̃t
qͣnta eis & a qͥb in itinere
diss&. responder̃t se eũ rogas.¬
se. sed ab eo nichil accepisse.
lta ut neq panẽ in uia acce¬
perint. qđ dare om̃ib illi ȩc¬
cłȩ semꝑ familiare fuit: Dixe
argentũ hab&. cellaria ha¬
bet. qđ pauꝑib debeat dare
ñ hab&. Dic gͦ illi. Ut cũ loco
mutet m̃tẽ. Non sibi credat
solã lectionẽ. & grationẽ suf¬
ficere. ut remotꝰ studeat se¬
dere: & de manu nichil fru¬
ctificare. Sed largã manũ
habeat. necessitate patien¬
tib concurrat. alienã ⁊nopiã
suã credat. Quia si ñ habet.
fuerat qđ in considerato zelo
succensus sc̃orũ imagines¬
subhac qͣsi excusatione ne ad¬
orari debuissent confregeri:
Et qͥdẽ qr eas addrari uetuisseᷤ.
om̃ino laudauimꝰ. fregisse
uͦ rep̾hendimꝰ. Dic fr̃ a quo fa
ctũ sacerdote. ali quando
auditũ ẽ qđ fecistiꝰ Si non
aliud uł illud de ñ debuit
reuocare. ut dispectis aliis
sapientẽ. Aliud ẽ enĩ picturã

Expanded text:
per singula retulerunt quanta eis et in itinere disset, responderunt se eum rogasse, sed ab eo nichil accepisse, ita ut neque panem in via acciperent, quod dare omnibus illi ęcclesię semper familiare fuit. Dixerargentum habet, cellaria habet, quod pauperibus debeat dare non habet. Dic ergo illi ut cum loco mutet mentem. Non sibi credat solam lectionem et orationem sufficere, ut remotus studeat sedere et de manu nihil fructificare; sed largam manum habeat, necessitatem patientibus concurrat, alienam inopiam suam credat: quia si haec non hfuerat, quod inconsiderato zelo succensus, sanctorum imaginessub hac quasi excusatione, ne adorari debuissent, confregeris. Et quidem, quia eas adorari vetuisses, omnino laudavimus: fregisse vero reprehendimus. Dic, fctum sacerdote aliquando auditum est quod fecisti? Si non aliud, vel illud te non debuit revocare ut despectis aliis sapientem? Aliud est enim picturam
Abbreviated transcription (Latin):
Interrogauit gͦ eubolus basi
Qui ait: Prima difinitio phi¬
losophiȩ ẽ. meditatio mort
Ille admirans dix̃ Quis est
mundus: Qui ait Qui est
suꝑ mundũ: Et dulces quide
sunt mundi sermones : a mar¬

Expanded text:
Interrogavit itaque Eubulus Basiliae, Basili? Qui ait: Prima definitio philosophiae, meditatio mortis. Ille vero admirans, ait: Quis est mundus? Ait: Qui est super mundum. Et dulces quidem sunt mundi sermones,
Abbreviated transcription (Latin):
dauid Mulier euangeli¬
sta efficitur: Probauit enĩ
diuini consilii sacram̃tũ:
quando & uirtutẽ diui-¬
nã obsecrat: & carnis na-¬
turã confitet᷑ dicens: mi¬
serere mei fili dauid:

Expanded text:
David. Mulier haec evangelista efficitur. Probavit enim divini consilii sacramentum, quando et virtutem divinam obsecrat, et carnis naturam confitetur, dicens: Miserere mei, fili David
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinaret auditorib leui
ractus ineõmnoob letus &e
alacer pręstolabatur ho¬
rã. qua laboꝵ certaminũq
suoꝵ reposita a iusto iudice
reciperet coronã Et quia
natore ꝓpelagus hui
mundi non poterat en a¬
uigare: sedẽ sibi a dõ ce¬
mendatã cũ cõmunigł.:
plebisq conuilio scõ da¬
gauit taribio. quẽ atͥ

Expanded text:
propinaret auditoribus, levi propinaret auditoribus, levi tactus incommodo, laetus et alacer praestolabatur horam qua laborum certaminumque suorum repositam a justo judice reciperet coronam. Et quia natore per pelagus hujus mundi non poterat enavigare, sedem sibi a Deo commendatam, cum communi cleri plebisque consilio, sancto delegavit Turibio, q
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ uotũ. anglico ministe¬
rio ostĩa carceris aꝑta st̃
&cunctorũ catenȩ con¬
fractȩ sunt: & hi qui in
carceralib priuatuq tene¬
bris residebant. absq hu¬
mano auxilio ad cõmu¬
nẽ diei lucẽ egressi suant:
Per mediũ ergo ciuitatis
nemine ꝓhibente: absq
uinculoꝵ onere scĩ uiri
se se obuilere: At ille gau¬
dens in dño . iam lȩtus ci¬
bũ accepit: & quos meri¬
to soluerat. scĩ etiã con¬
uiuii participatione do¬
nat: Nec fuit qui absolu¬
tos repeteret. cũ manife¬
stissime hoc diuinę uir¬
in pago cenomannico di¬
uini cultus uinea. abra¬
sisq de ea idoloꝵ errorũq
cmniũ tribulis : tempus
imminebat. quo beatus
ille agricola fructũ piu
laboris adño suo ꝑceptu¬
ad ęterna felix deberet
conscendere. regna: Itaq
ꝓpinqua euocationn
die. secęssit ad uicũ in quo
nunc beati Martialis eccła
sita est Inqua cũ pluribui
degeret dieb. & instanter
cȩlestis uitȩ dulcedinẽ suis

Expanded text:
Dei votum angelico ministerio ostia carceris aperta sunt et cunctorum catenae confractae sunt, et hi qui in carceralibus privatisque tenebris residebant, absque humano auxilio ad communem diei lucem egressi sunt. Per medium ergo civitatis, nemine prohibente, absque vinculorum onere sancti viri sese obtulere. At ille gaudens in Domino jam laetus cibum accepit, et quos merito solverat, sancti etiam convivii participatione donat. Nec fuit qui absolutos repeteret, cum manifestissime hoc divinae virin pago Cenomanico divini cultus vinea, abrasisque de ea idolorum errorumque omnium tribulis, tempus imminebat quo beatus ille agricola fructum pii laboris a Domino suo perceptuad aeterna felix deberet conscendere regna. Itaque propinquante vocationis suae die, secedit ad vicum, in quo nunc B. Martialis ecclesia sita est. In quo cum pluribus degeret diebus, et instanter coelestis vitae dulcedinem suis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: ut mortis captiuaret impe¬
rium: Sepultus ẽ : ut sepulturã
scõrũ benediceret Resurrexit.
solũ paradysũ quẽ amiserat
ianuas aperiret: Sedet nunc
addexterã patris: ut precib
credentiũ annuat Uenturus ẽ¬
autẽ iudicare uiuos & mortuos

Expanded text:
est, ut mortis captivaret imperium. Sepultus est ut sepulcra sanctorum benediceret. Resurrexit, solum paradisum, quem amiserat, januam aperiret. Sedet nunc ad dexteram Patris, ut precibus credentium annuat. Venturus est judicare vivos ac mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
itaq cũ intellexisset omnia
que beatꝰ Sebastianꝰ dixerat.
& tantũ lumen circa eum
uidiss&: Cumq om̃s treme¬
facti miraculo stupore
tenerent᷑: Innuebat manu
om̃ib. ut quasi ex ꝓbrandi
essent. qui tã euidenti asser¬
tiõni non crederent: Et ge¬
nib eiꝰ aduoluta: rogare eũ
manuũ indiciis cępit Sed
beatus Sebastianus cũ uide¬
ret cordis secreta lingue ex¬
pressione declarari non pos¬
se: causã huius silentu per¬
cunctatꝰ. didicit sermonis
illi copiã nimia ui infirmi¬
tatis ablatã. Tunc beatud
Sebastianus dix̃. Si ego uer¬

Expanded text:
itaque cum intellexisset omnia, quae B. Sebastianus dixerat, et tantum lumen circa eum vidisset; cumque omnes tremefacti miraculi stupore tenerentur, innuebat manu omnibus, ut quasi exprobrandi essent, qui tam evidenti assertioni non crederent, et genibus ejus advoluta rogare eum manuum indiciis coepit. Sed S. Sebastianus cum videret eam cordis secreta linguae expressione declarare non posse, causas hujus silentii percunctatus, didicit sermonis illi copiam nimia vi infirmitatis ablatam. Tunc B. Sebastianus dixit: Si ego ve
Abbreviated transcription (Latin):
ut redeat ad eã officium
linguȩ: & aperiat õs eius
mulier uoce magna dicenꝰ:
Beatus estu: & benedictus
sermo oris tui: & beati qui
credunt ꝑ te xp̃m filiũ dĩ
uiui: Ego enĩ uidi oculis
meis angelũ ad te uenientẽ
de cęlo. & librũ ante ocu¬
los tuos tenentẽ. ex cuius
lectione. uniuersa sermo¬
nis tui oratio decurrebat:
Benedicti qui in omnibus.
quȩ locutꝰ es credunt : &

Expanded text:
ut redeat ad eam officinm linguae, et aperiat os ejus mulier voce magna, dicens: Beatus es tu, et benedictus sermo oris tui: et beati qui credunt per te Christum Filium Dei vivi. Ego enim vidi oculis meis angelum ad te venientem de coelo, et librum ante oculos tuos tenentem, ex cujus lectione universa sermonis tui oratio decurrebat. Benedicti qui in omnibus quae locutus es credunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec memoratꝰ dyaconus
mepiscopum lingonensẽ
muehitur: eumq episcopalem
dignitatẽ per simoniacam here¬
sim obtinuisse. sacros ordines
uenlidisse. bellica arma contra
fas ferendo homicidia ꝑpetras¬
se aliem matrimonii iura uio¬
lasse. in cl̾icos suos tyrannidem
exercuisse: sodomitico etiam flagi¬
tio pollutũ ẽẽ criminat᷑. Qͥbus
uerbis fidem prebebant plurimi
delatores qui aderant: int̾ quos
quidam cłicꝰ asserint qd̃ sͥ adhuc
laico conuigem suam molenter
abstulerat. et post ꝑpetratim cũ
ea adhulteriũ monacham fecerat.
Affuit et presbit quidam se ab
eodem ep̃õ conq̃rens captũ et sa¬
tellitum eiꝰ fuisse potestati tradi¬
tum qui eũ multis suppliciis ex¬
cruciantes. qil scelestĩ ẽ clains
accutissimis genitalia eiꝰ ⁊fixe¬
rant: taliq molentia ab eo de¬
cem libras denarioꝵ extorserãt
Hus auditis ep̃c consiliandi li

Expanded text:
ost haec memoratus diaconus in episcopum Lingonensem invehitur, eumque episcopalem dignitatem per Simoniacam haeresim obtinuisse, sacros ordines vendidisse, bellica arma contra fas ferendo homicidia perpetrasse, alieni matrimonii jura violasse, in clericos suos tyrannidem exercuisse, Sodomitico etiam flagitio pollutum esse criminatur. Quibus verbis fidem praebebant plurimi delatores qui aderant, inter quos quidam clericus asseruit quod sibi adhuc laico conjugem suam violenter abstulerat, et post perpetratum cum ea adulterium monacham fecerat. Adfuit et presbyter quidam se ab eodem episcopo conquerens captum, et satellitum ejus fuisse potestati traditum, qui, eum multis suppliciis excruciantes, quod scelestius est, clavis acutissimis genitalia ejus confixerant, talique violentia ab eo decem libras denariorum extorserant. His auditis, episcopus consiliandi li
Abbreviated transcription (Latin):
& magnificatus a dño in
conspectu regũ : in uerbis
suis sicut in sequentibus
oftendemꝰ. monstra uideli¬
cet paganos feroces plagͣuit:
Merito igitur eũ Remediũ
fuisse nominatũ in baptis¬
mate crederemꝰ.nisi in em̃¬
datiorib gestis illũ oraculo
diuino ꝑ sc̃m montanum
REMIGIUM uocari de¬
bere cognosceremꝰ. Sed &
in uersib metricis ab ipso
cõpositis. & iussione illius
in quodã uase ab eo conse¬
crato sculptis legimus:
Hauriat hinc populus uitam

Expanded text:
et magnificatus a Domino in et magnificatus a Domino in conspectu regum, insuis, sicut in sequentibus ostendemus, monstra, videlicet paganos feroces, placavit. Merito igitur eum Remedium fuisse nominatum in baptismate crederemus, nisi in emendatioribus gestis illum oraculo divino per sanctum Montanum Remigium vocari debere cognosceremus. Sed et in versibus metricis ab ipso compositis, et jussione illius in quodam vase ab eo consecrato sculptis, ita legimus: Hauriat hinc populus vitam
Abbreviated transcription (Latin):
francorũ a tenebris ignoran¬
tiȩ ad lucẽ ꝑducturus euan¬
gelii: itidem diuina donat
est gr̃a. ut quod ꝑfecturus
erat ministerio: cũ partici¬
pib suis pari claresceret mu¬
nere  Et qui ut dictum est
ȩccłam dĩ. speciali autẽ cura
remoꝵ ciuitatẽ atq ꝓuin¬
ciam REUIIGIO alarũ scãrũ
scilic& uerbo & exemplo.
meritis & orationib erat di
predestinatione recturus.: &¬
ꝑfecto certamine sp̃u cȩle¬
stia regna petiturus. ange¬
lorũ utiq subuectus auxi¬
LIO: RENTIGIUS est iure
dĩ preceptione uocatus:
ec illud silendũ ẽ. quia
in cartis recenti tẽpore
post illius obitũ sed & post
plura annoꝵ curricula fa¬
ctis de reb isti rem̃si eccłȩ
traditis: Remediumͣ fuisse
nominatũ legimus: Quod
qui merita & actus eius at¬
tendit : congrue hoc eũ no¬
mine appellatũ fuisse in¬
telligit Qui mitigator fu¬
roris dñi in tẽpore iracun¬
diȩ factus ẽ reconciliatio.

Expanded text:
Francorum a tenebris ignoranFrancorum a tenebris ignorantiae ad lucem perducturus Evangelii, itidem divina donatus est gratia, ut quod perfecturus erat ministerio, cum participibus suis pari claresceret munere, et qui, ut dictum est, Ecclesiam Dei, speciali autem cura Rhemorum civitatem atque provinciam, remigio alarum sanctarum, scilicet verbo et exemplo, meritis et orationibus, erat Dei praedestinatione recturus, fecto certamine, spiritu caelestia regna petiturus, angelorum utique subvectus auxilio, Remigius est iure Dei preceptione vocatus. 2. Nec illud silendum est, quia in cartis recenti tempore post illius obitum, sed et post plura annorum curricula factis de rebus isti Remensi aecclesiae traditis Remedium eum fuisse nominatum legimus. Quod, qui merita et acta illius attendit, congrue hoc eum nomine appellatum fuisse intellegit. Qui mitigator furoris Domini in tempore iracundiae factus est reconciliatio,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ magnꝰ defensor. ut uas
electionis effectus. atq totiuᷤ
est ȩccłȩ magister & p̃dicator
egregius: Et filii zebedei eo
quod uerbũ dĩ terribiliter
mundo peccanti intonueriÑ :
filii tonitrui assũpsere co¬
gnomen : Et dñs ac redem¬
ptor nr̃ iħc idest saluator
est cognominatus antequã
carne natus: eo quod saluũ factũ¬
rus ess& populũ suũ a peccatis
eorũ: Ita ergo & beatus REwN¬
GTUS ab eo qđ ȩccłam sibi cre¬
dendã inter fluctiuagos mun¬
di recturus eẽt amfractus :
Recioni cognomen adõ est
assecutus Seruorũ namq dĩ
ꝓpriũ ẽ a dõ nominatim sciri:
unde uni eoꝵ dicitur: noui te
ituro dicitur Priusquã te for¬
marẽ in utero noui te : & in
uentre matris tuȩ scĩficauite
Hieremias enĩ ab idolorũ cul¬
tu populũ reuocaturus: in
uentre scĩficatur: Iohannes
populũ suo illuminaturus
alloquio: in utero materno
ꝓpheticã suscȩpit gr̃am Et
beatus ReNIGIUS gentem

Expanded text:
Dei magnus defensor, ut vas Dei magnus defensor, ut vas electionis, effectus atque totius est aecclesiae magister et predicator egregius. Et filii Zebedei, eo quod verbum Dei terribiliter mundo peccanti intonuerint, filii tonitrui assumpsere cognomen. Et Dominus ac Redemptor noster Iesus, id est salvator, est cognominatus, antequam carne natus, eo quod salvum facturus esset populum suum a peccatis eorum. Ita ergo et beatus Remigius ab eo, dendam inter fluctivagos mundi recturus esset anfractus, Remigii cognomen a Deo assecutus est. Servorum namque Dei proprium est, a Deo nominatim sciri. Unde uni eorum dicitur: Novi te m ituro, dicitur: Priusquam te formarem in utero, novi te, et in ventre matris tuae sanctificavi te . Jeremias enim ab idolorum cultu populum revocaturus, in ventre sanctificatur: Joannes populum suo illuminaturus alloquio, in utero materno propheticam suscepit gratiam ; et beatus Remigius gentem
Abbreviated transcription (Latin):
natus. nomine designatus
antequã mundo cõgnitus.
in pago laudunensi. alto pa¬
rentũ sangume: ut monstra¬
retur in ortu. qualis futurus
erat in actu:
ingularis autẽ meriti in¬
dicium datur. quõtiens ho¬
minib a dõ uel imponitur
nomen uel mutatur Sic
abram quia pat̾ multarũ
gentiũ erat futurus: abrahã
est uocatus Sic iacob quia
dm̃ uidit: israhel appellari
meruit Sic iosias rex obex¬
imiȩ uirtutis culmen: nomi¬
natus adõ est multo ante¬
quã natus Sic lohannes eo
quod diuina sibi gr̃a admi¬
niculante plus eẽ meruit
quã ꝓpħa. & quod nemo in¬
ter natos mulierũ maior
illo surrexit: & petrus a fir¬
mitate & stabilitate petrȩ
sumpsit cognomen. & qui
antea saulus postea nomi¬
natus ẽ Paulus. qm̃ legis zelo
contra xp̃m erectus. ab eo
quẽ in membris suis ꝑseque¬
batur de cęlo in terram ꝓ¬
stratus. apud se factus est
Paulus : idest paruus. modi¬
cus & humilis. demũ gratiȩ

Expanded text:
natus, nomine designatus, natus, nomine designatus, antequam mundo cognitus, in pago Laudunensi alto parentum sanguine, ut monstraretur in ortu, qualis futurus erat in actu. Singularis autem meriti indicium datur, quotiens hominibus a Deo vel imponitur nomen vel mutatur. Sic Abram, quia pater multarum gentium erat futurus, Abraham est vocatus; sic Iacob, quia Deum vidit, Israhel appellari meruit; sic Iosias rex ob eximiae virtutis culmen nominatus a Deo est, multo antequam natus. Sic Iohannes, eo quod divina sibi gratia adminiculante, plus esse meruit, quam propheta, et quod nemo inter natos mulierum maior illo surrexerit, et Petrus a firmitate et stabilitate petre sumpsit cognomen. Et qui antea Saulus, postea nominatus est Paulus, quoniam legis zelo contra Christum erectus, ab eo quem in membris suis persequebatur de caelo in terram prostratus, apud se factus est Paulus, id est parvus, modicus et humilis, demum gratiae