comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eo amplius illis secreta cęlestia
manifestantur. Unde paulꝰ
in carcere positus dicebat. Nr̃a
conuersatio incęlis est. Susti¬
nent quoq ꝙ ipsi mali pe¬
nas. quia homicide interfici¬
untur. in carceribꝰ recludunt᷑.
s non pena facit scõs. s uisti¬
cia. Dustinet plerumq similia
iniustus. S iustus propter ius¬
ticiam coronatur: iniustus uͦ
propter iniquitatem damp-¬
natur. Hĩc psalmista dicit.
Iudica me d̾s & discerne cau¬
sam meam. Unde bene ꝓpt̾
uerbum dĩ ꝙ testimonium xͥ
se dicit religatum: non propt̾
homicidium. aut cetera cri¬
mina. Er illis quippe erat
unus : quibus dñs dicit. Be¬
ati eritis cum uos oderint
alibi. Gaudete quod nomina
ur̃a scͥpta sunt incelo. Omĩs
enim qui id circo passionem
patitur quia diuinitatẽ &
humanitatẽ filii di p̃dicat. fi¬
talibus secreta celestia reue.¬
labuntur. cum ad uisionem
sui ꝑuener̾it creatoris. Fui in
sꝑũ indie dominica. łł ic iam

Expanded text:
eo amplius illis secreta coelestia eo amplius illis secreta coelestia manifestantur. Unde Paulus in carcere positus dicebat: Nostra autem conversatio in coelis est . Sustinent quoque et ipsi mali poenas, quia homicidae interficiuntur, in carceribus recluduntur; sed non poena facit sanctos, sed justitia. Sustinet plerumque justus similia, sed justus propter justitiam coronatur, injustus vero propter iniquitatem damnatur. Hinc Psalmista dicit: Judica me, Deus, et discerne causam meam . Unde bene propter Verbum Dei et testimonium Christi se dicit relegatum, non propter homicidium aut caetera crimina. Ex illis quippe erat unus quibus dicit Dominus: Beati eritis cum vos oderint alibi: Gaudete quod nomina vestra scripta sunt in coelo . Omnis enim qui idcirco patitur passionem, quia divinitatem et humanitatem Filii Dei praedicat, talibus secreta coelestia revelabuntur, cum ad visionem sui pervenerint Creatoris. Fui in spiritu in die Dominica. Hic jam
Abbreviated transcription (Latin):
Iut in insula. quȩ uocatur
pathinos. propt̾ uerbum đ̃i ꝙ
testimoniumt cħr. Quatuor re¬
bus hic suam confirmat nar¬
rationem. ꝑsona cum dic̃. ego
ioħs. Loco. cum se inpathinos
insula religatum ostendit.
Causa quare hoc passus sit: ꝓpt̾
uerbum di scilicet. ꝙ tempore.
id est die dñca. fui ĩ insula
que uocatur pathmnos. Llysto¬
ria nota est. beatum iohannẽ
scilicet inpathinos insula re¬
ligatum propter uerbum di:
cui testimonium ꝑhibebat
dicens. Inpͥncipio erat uerbũ:
& propter testimonium iħu
xp̃i quod ei ꝑhibebat. qd̾ sci¬
licet esset uerus ds̃. ꝙ uerꝰ
homo. Et eui uegabatur t̾ra:
aꝑtum est cęlum. In terpͣtat᷑
aucem pathinos fretus. Ibi qͥp¬
pe amplius feruet mare. quod
fretum dicitur. ubi angustiꝰ
est. Et ideo non inconuenient
ꝑ nomen istius insule angꝰtia
passionis exprimitur: qu̾am¬
paciebatur beatus iohannes
siue ceteri quorum ꝑsonã gere¬
bat. Quantomagis enim sanc¬
tinp̃senti uita affliguntur:⁊

Expanded text:
ui in insula quae vocatur Pathmos propter Verbum Dei et testimonium Jesu Christi. Quatuor rebus hic suam confirmat narrationem: persona, cum dicit: Ego Joannes; loco, cum se in Pathmos insulam relegatum ostendit; causa, quare haec passus sit, propter Verbum scilicet Dei, et tempore, id est die Dominica. Fui in insula quae vocatur Pathmos; historia nota est, beatum Joannem scilicet in Pathmos insulam relegatum propter Verbum Dei, cui testimonium perhibebat, dicens: In principio erat Verbum; et propter testimonium Jesu Christi, quod ei perhibebat, quod scilicet esset verus Deus et verus homo; et cui negabatur terra apertum est coelum. Interpretatur autem Pathmos fretum; ibi quippe amplius fervet mare, quod fretum dicitur, ubi angustius est: et ideo non inconvenienter per nomen istius insulae angustia passionis exprimitur, quampatiebatur beatus Joannes, sicut caeteri quorum personam gerebat. Quanto magis enim sancti in praesenti vita affliguntur,
Abbreviated transcription (Latin):
gũs bonum quod ds
fecit. et insecuntur
malum quod homo
nequiter gessit. Sicq sua
ut sua. Et raptuf est
silius euif aadm et adchro¬
num eiuf. Iste raptusut
supra dictum est. non
est solum modo corporalis
s etiam spiritalis: Quasi
enim quidam raptus
scõrum fit ex hoc in
ad dm. dum fidem quã
habent interius mandata
uite custodiendo etiam ex¬
terius opere exornant.
Unde et psalmista dicit.

Expanded text:
gunt bonum quod Deus fecit, et insequuntur malum quod homo nequiter gessit, sicque sua ut sua. Et raptus est filius ejus ad Deum et ad thronum ejus. Iste raptus, ut supra dictum est, non est solummodo corporalis, sed spiritualis. Quasi enim quidam raptus sanctorum sit ex hoc mundo ad Deum, dum fidem quam habent interius mandata vitae custodiendo, etiam exterius opere exornant, unde et Psalmista dicit
Abbreviated transcription (Latin):
uisu. Reliqua his contra¬
ria om̃i modis refugimus.
Que sunt amara dissona
fetida. asꝑa & turpia. Ac¬
cedente uero etate matu¬
ra hi quinq reges suꝑuis
dicti desinunt & succedit
alius rex aut intellectus
aut error. hi sunt etiam
quinq uiri de quib dñs¬
inulieri samaritane dic̃.
quinq uiros habuisti. et
nunc quẽ habes non ẽ tu

Expanded text:
visu. Reliqua his contravisu. Reliqua his contraria omni modo refugimus, quae sunt amara, dissona, fetida, aspera et turpia. Accedente vero aetate matura, hi quinque reges superius dicti desinunt, et succedit alius rex, aut intellectus, aut error. Hi sunt etiam quinque viri, de quibus Dominus Samaritanae dicit: Quinque viros habuisti, et nunc quem habes no
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ite inignem ȩcernum. et
qͥ bus uenite benedicti
patris mei. Uidentes bestiã
id est diabolum que erat in
potentia magna ante aduen¬
tum filii dĩ & non est quia
ablata ẽ ei potestas. sic̃ supͣ
dictum ẽ. ꝑ passionẽ filii
dĩ. Uel fuit. quia in mem¬
bris suis iam apparuit.
broꝵ caput. ꝑsemet ipsũ
necdum apparuit. Et hic
ẽ sensus. quia habet sapi¬
entiã. hoc ẽ intellectus
est illi necessarius in hoc
loco. qui habet sapientiã
hoc ẽ intelligentiã. Sep¬
tem capita. septẽ montes
plerũꝙ posse inueniri.
Sicut hic. Quod enim ẽ¬
bestia. hoc septẽ capita. &
septẽ montes. septẽq re¬
ges. id est uniuersa ma-¬
lorum pars. quȩ inppositiᷤᷤ
tamqͣm in regib constat
& subiectis plebib.
uinq ceciderunt. Inqͥn¬
q regibꝰ accipe qͥnꝙ sensꝰ
corporis. qui in fantiã nr̃am
regunt quia naturaliter
lenia tactu ac petimus sa¬
pora amamus canora &
consona querumus odori¬
feris delectam᷑ & pulcbris

Expanded text:
 Ite in ignem aeternum; et quibus: Venite, benedicti Patris mei . Videntes bestiam, id est diabolum. Quae erat in potentia magna ante adventum Filii Dei. Et non est, quia ablata est ei potestas, sicut supra dictum est, per passionem Flii Dei; vel fuit, quia in membris suis jam apparuit, brorum caput per semetipsum necdum apparuit. Et hic est sensus: Qui habet sapientiam, hoc est, intellectus est illi necessarius in hoc loco. Qui habet sapientiam, hoc est intelligentiam. Septem capita, septem montes plerumque posse inveniri, sicut hic. Quod enim bestia, hoc septem capita, et septem montes, septemque reges, id est universa malorum pars, quae in praepositis tanquam in regibus constat, et subjectis plebibus. Quinque ceciderunt. In quinque regibus accipe quinque sensus corporis, qui infantiam nostram regunt, quia naturaliter lenia tactu appetimus, sapora amamus, canora et consona quaerimus, odoriferis delectamur et pulchris
Abbreviated transcription (Latin):
membris. non ẽ insequenti¬
bus.t ascensura est de a¬
bysso. hoc ẽ depfunditatȩ ꝑfidie.
udȩoꝵ nascet᷑. Iuxta illud. fiat
coluber inuia. Notan¬
dum aũt quod dicit. ascen¬
det. quia uidelicet abipsa
bit᷑ extollens se supra omne
quod dicit᷑ ds̃ aut quod coli¬
tur.t minteritũ ibit.
id est indamnationẽ ꝑpetuã.
Iuxta illud. Quẽ dñs iħs. int̃¬
ficiet spũ oris sui. Quod &ge¬
neralit̾ deomĩ corpore malo¬
rum indelligere debemus.
Quamuis quidam hoc refe¬
rant adneronẽ. asserentem

Expanded text:
membris, non est in sequentimembris, non est in sequentibus. Et ascensura est de abysso, hoc est, de profunditate perfidiae Judaeorum nascetur, juxta i. Notandum autem quod dicit ascendet, quia videlicet ab bitur, extollens se super omne quod dicitur deus, aut quod colitur. Et in interitum ibit, id est in damnationem perpetuam. Juxta illud: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui . Quod et generaliter de omni corpore malorum intelligere debemus, quamvis quidam hoc referant ad Ner
Abbreviated transcription (Latin):
illam. Sic & scĩ dũ considant
cotidie damnationẽ om̃ium
reꝓborum. mirant᷑ cur mise¬
ri non considerant que tor¬
menta sibi iumineant.
t dixit mͥ angłs. Cur mira¬
ris: Sic etiam dicit᷑ eccł̃iae
a xp̃o. ꝑ internã inspirationẽ
Cur miraris tormenta rep¬
borum & supplicia quȩ illis
sunt futura iusto dĩ iudicio:
Ego tͥ dicam sacramentum
mulieris & bestiȩ quȩ portat
eam. Idest ego tͥ ostendam
quid significet illa mulier
& quid bestia & mani stabo¬
bo etiam illorum damnatio¬
nem. Que habet capita sep¬
tem. & cornua decẽ. id est om¬
nes reges reprobos & omnia
estia qm uidisti. fuit ꝙ ñ
est. Bestia diabolus ẽ. sicut
sepe dictum ẽ. Qui fuit ab
ex ordio scłi in hoc mundo.
Ibiq tenuit pͥncipatum usꝙ
hominum male potiebatur
potestatis imꝑio. Sed postqͣm
stulit ei potestatem. & eiecit
eum foras. Ideoq iam non ẽ.
quia comꝑatione pͥoris poten¬
tie. presens illius potestas
nulla ẽ. fuit gͦ inp̃cedentibꝰ

Expanded text:
a. Sic et sancti dum considerant quotidie damnationem reproborum omnium mirantur, cur miseri non considerant, quae tormenta sibi immineant. Et dixit mihi angelus: Cur miraris? Sic etiam dicitur Ecclesiae a Christo per internam inspirationem: Cur miraris tormenta reproborum et supplicia, quae illis sunt futura justo Dei judicio? Ego tibi dicam sacramentum mulieris, et bestiae quae portat eam. Id est, ego tibi ostendam quid significet illa mulier, et quid bestia, et manifestabo etiam illorum damnationem. Quae habet capita septem, et cornua decem; id est omnes reges reprobos, et omnia Bestia quam vidisti fuit et non est. Bestia diabolus est, sicut saepe dictum est, qui fuit ab exordio saeculi in hoc mundo, ibique tenuit principatum usquordibus hominum male potiebatur potestatis imperio. Sed postquamstulit ei potestatem, et ejecit eum foras, ideoque jam non est, quia comparatione prioris potentiae, praesens illius potestas nulla est. Fuit ergo in praecedentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓborum gerant᷑ interius. P¬
fectioribꝰ aũt infronte nomͣ
suũ ostendit. qui omĩa eiꝰ
oꝑa facile cognoseunt. Et i¬
deo nom̃ eius infronte qͥdem
est sed tamͣ in mysterio scribit᷑
quia quibꝰdam in aꝑto osten¬
dit᷑. qͥbusdam in mysterio
claudit᷑. Magna dicit᷑ baby¬
lon. ꝓpt̾ multitudinẽ repro¬
borum uel. ꝓpt̃ enormitatẽ
scelerum. Mat̃ formcationũ.
id est radix omniũ malorũ.
Nam & peccatũ amuliere
cepit initiũ. Que suscepit
semen diaboli. quasi adul
misit. Ambo gͦ peccati geni¬
tores fuerunt. quia adult̃
& meretrir unũ corpꝰ effici
meruerunt. Uel celeste ma
malo. malos reliquid imita¬
tores. Sic̃ enĩ semͣ iustorum
imitatores dicunt᷑ bonorum.
unde ẽ generatio. rectorum
benedicet᷑. Sic sem̃ impioꝵ

Expanded text:
proborum gerantur interius. Pproborum gerantur interius. Perfectioribus autem in fronte nomen suum ostendit, quia ejus omnia opera facile cognoscunt, Et ideo nomen ejus in fronte quidem est, sed tamen in mysterio scribitur; quia quibusdam in aperto ostenditur, quibusdam in mysterio clauditur. Magna dicitur Babylon propter multitudinem reproborum, vel propter enormitatem scelerum. Mater fornicationum, id est radix omnium malorum; nam et peccatum a muliere cepit initium, quae suscepit semen diaboli, quasi adultmisit. Ambo ergo peccati genitores fuerunt, quia adulter et meretrix unum corpus effici meruerunt. Vel certe matmalo malos reliquit imitatores. Sicut enim semen justorum imitatores dicuntur bonorum, unde est, Generatio rectorum benedicetur: et sic semen impiorum
Abbreviated transcription (Latin):
Ponit᷑ enim hic fornicatio gͦ
ẽ radix omniũ malorum ꝓ
omnibꝰ peccatis.
t infronte eius. nomen
scͥptum misterii babilon ma-¬
gna mater fornicationum
& ab ommationũ derrȩ. P
frontẽ baby lonis. manife¬
statio designat᷑ oꝑis. Inde
dñs dicit. Afructibꝰ eorum co¬
gnoscetis cos. Nam quia baby¬
lon. id ẽ om̃is multitudo reꝓ¬
borum ꝑ hychrisi simulat
se eẽ quod non ẽ. id est osten¬
dit se aureum calicem cũ sit
plena iniquitate & abomina¬
tione. ne suꝑstitio erroris pal¬
lio simulationis falleret in¬
cautos. extitulo frontis solli¬
citi reddunt᷑. cũ ibi babylon.
id est confusio scribit᷑. Unde
uidendũ. quare ipsũ nomen
mysterium appellat᷑. Myste¬
rium quippe occulta res di
cit᷑. inqua aliud uidet᷑ & aliud
intelligit᷑. Oꝑa itaq babylo¬
nis. quibꝰdam sunt infronde.
qͥbusdam inmysterio. Simpli¬
cioribꝰ quidem qui ea p̃uide¬
re & intelligere non possunt
mysterium ẽ. quia occulta
sunt eis qͥa multitudine re¬

Expanded text:
nicatio, quae est radix omnium malorum, pro omnibus peccatis. Et in fronte ejus nomen scriptum: Mysterium: Babylon magna mater fornicationum et abominationum terrae. Per frontem Babylonis, manifestatio designatur operis. Unde Dominus dicit: A fructibus eorum cognoscetis eos . Nam quia Babylon, id est multitudo reproborum per hypocrisim simulat se esse quod non est, id est ostendit se aureum calicem, cum sit plena iniquitate et abominatione, ne superstitio erroris pallio simulationis falleret incautos, ex titulo frontis solliciti redduntur, cum ibi Babylon, id est confusio, scribitur. Unde videndum quare ipsum nomen mysterium appelletur. Mysterium quippe occulta res esse dicitur in qua aliud videtur, aliud intelligitur. Opera quippe Babylonis quibusdam sunt in fronte, quibusdam in mysterio. Simplicioribus quidem qui ea praevidere et intelligere non possunt, mysterium est, quia occulta sunt eis, quae a multitudine re
Abbreviated transcription (Latin):
& regnũ fut᷑um accepturũ.
t mirabunt᷑ inhabitan tes
terrã & c̃. In habitantes t̾ram
repbi intelligunt᷑ qui mente
terrã inbabitant & terrenis
rebus inherent ꝑdesideriũ
amini. hi cum uiderint dam¬
tes adinuicẽ. Heccine erat
spes nr̃a : Et adipsũ se uer¬
tentes dicent. Ecce qui puta¬
mus. qui modo te damnari
uidemus. Quorum non st̃
natio om̃ipotentis dĩ. hi
enĩ qui antixp̃m sequentur
Non sunt aduitã p̃destinati.
idest p̃ordinati. quia ex his
nemo ꝑibit quos abinitio
mundi ds̃ saluandos p̃desti¬
nauit. Dequibꝰ apłs. Quos¬

Expanded text:
um futurum accipiendum. Et mirabuntur inhabitantes terram. Inhabitantes terram, reprobi intelliguntur, qui mente terram inhabitant, et terrenis rebus inhaerent per desiderium animi. Hi cum viderint damtes ad invicem: Haeccine erat spes nostra ? Et ad ipsum se convertentes dicent: Ecce qui te putamus, dum modo te damnari videmus. Quorum non suntnatio omnipotentis Dei. Hi enim qui Antichristum sequentur non sunt ad vitam praedestinati, id est praeordinati, quia ex his nemo peribit, quos ab initio mundi Deus salvandos praedestinavit, de quibus Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
quoq. hoc etiã generalit̃
ingenere humano intelli¬
gi potest. Quia & unum¬
quẽq nr̃m. & etiam totũ
genus humanum intene¬
re etate hi quinq sensus
regunt. Adueniente aũt
maturitate succedit aut
intellectus letigittimus
uir aut adulter inus qui ẽ
error. Iste est rex de quo¬
hic loquit᷑ sermo diuinus.

Expanded text:
etiam generaliter de genere humano intelligi potest, quia et unumquemque nostrum, et etiam totum genus humanum in tenera aetate, hi quinque sensus regunt. Adveniente autem matura aetate, succedit aut intellectus legitimus vir, aut adulterinus, qui est error. Iste est rex de quo loquitur sermo divinus
Abbreviated transcription (Latin):
ne scõrum. Quod uidit io¬
hannes. uidet omĩs ecclesia.
Cuiꝰ ille figurã gerebat. dicit
gͦ. uidi mulierẽ. id est malo¬
rũ congregationẽ ebriã de
sanguine scõrũ. Id est reple¬
tam uindicta de sanguine
scõrum & desanguine mar¬
tyrum iħu. In hoc uersu tã
iudei qͣm etiã gentiles com¬
p̃hendunt᷑. Illi enĩ fuderuñ
sanguinẽ ꝓpħaꝵ: isti autẽ
apostoloꝵ. & ceteroꝵ marty¬
rum. ideoq uindictam ef¬
fusi sanguinis tam uidei.
qͣm gentiles sustinebunt.

Expanded text:
ne martyrum Jesu. Quod vidit Joannes, videt omnis Ecclesia, cujus ille figuram gerebat. Dicit ergo: Vidi mulierem, id est malorum congregationem, ebriam de sanguine sanctorum, id est repletam vindicta de sanguine sanctorum, et de sanguine martyrum Jesu. In hoc versu tam Judaei quam etiam gentiles comprehenduntur: illi enim fuderunt sanguinem prophetarum, isti autem apostolorum et caeterorum martyrum. Ideoque vindictam effusi sanguinis tam Judaei quam gentiles sustinebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uitet. Talib dñs dicit. Ue
uobis qui similes estis sepul¬
chris de albatis. Abomina¬
ri quippe ẽ abici. Unde & in
psalmo dicit᷑. Uirũ sangui¬
num & dolosum abomina¬
bit᷑ dñs. hec gͦ mulier ple¬
na ẽ abominatione. hoc ẽ
plena ẽ oꝑibꝰ neqͥtie. ꝓ quib
digna ẽ abominatione hoc
ẽ abiectione quod statim ma

Expanded text:
vitet. Talibus Dominus dicit: Vae vitet. Talibus Dominus dicit: Vae vobis, qui similes estis sepulcris dealbatis . Abominari quippe est abjici. Unde et in Psalmo dicitur: Virum sanguinem et dolosum abominabitur Dominus . Haec ergo mulier plena est abominatione, hoc est plena est operibus nequitiae, pro quibus digna est abominatione, hoc est abjectione, qu
Abbreviated transcription (Latin):
gligat. que sibi infuturũ
ꝓsꝑa succedere debeant. se¬
in libris philosophoꝵ & sa¬
pientia humani uerbi. In
lapide p̃cioso. & margari¬
tis uircutes significant᷑ scõ¬
rum. idest fides. spes. cari¬
tas. humanitas. mansue¬
tudo. & cetere huiꝰmodi qͥbꝰ
ornant᷑ fideles. Que orna¬
menta cum sola habeat
eccłia. fallatit sibi usur¬
pare ntit᷑ hec mulier ꝑu̾sa.
Idcirco aũt hoc se habere
simulat quod non habet.
ut quos non potuerit ꝑpo
tentiã trahere ad errorem.
decipiat ꝑsimulatã scĩta¬
tem & fraudem uerisimilẽ.
abens poculũ aureum
mmanusua plenũ abomi¬
natione & inmundicia for¬
nicationis eius. Ipsa mere¬
trix ẽ poculũ aureũ ꝓpter
simulatã scĩtatem quam
p̃tendit exterisis cumsit
interius plena om̃i iniqͥtate
& abhominatione. Unde et
ieremias dicit. Calix aureus
babilon innanu di. Aurũ
enim simulade scĩtatis semꝑ
hypochrism fingit. ut faci¬
lius ad inmunditiã fornica¬
tionis quelibet bibendum in¬

Expanded text:
gligat quae sibi in futurum prospera succedere debeant, diin libris philosophorum, et sapientia humani verbi. In lapide pretioso et margaritis virtutes significantur sanctorum, id est fides, spes, charitas, humilitas, mansuetudo et caeterae hujusmodi, quibus ornantur fideles. Quae ornamenta cum sola habeat Ecclesia, fallaciter sibi usurpare nititur haec mulier perversa. Idcirco se hoc habere simulat quod non habet, ut quos non potuerit per potentiam trahere ad errorem, decipiat per simulatam sanctitatem, et fraudem verisimilem. Habens poculum aureum in manu sua plenum abominatione et immunditia fornicationis ejus. Ipsa meretrix est poculum aureum propter simulatam sanctitatem, quam praetendit exterius, cum sit interius plena omni iniquitate et abominatione, unde et Jeremias dicit: Calix aureus Babylon in manu Dei . Aurum enim simulatae sanctitatis se per hypocrisim fingit, ut facilius ad immunditiam fornicationis quemlibet bibendum in
Abbreviated transcription (Latin):
sanguis omniũ quieffusus ẽ
suꝑ t̾ram. Asanguine abel
usq ad sanguinẽ ⁊acharie
ageneratione hac pessima.
Uel certe sicut supradictũ
est. sanguis ꝓpħarum spiri¬
ligit᷑. Quẽ qui male incer¬
pretando ꝑuertere in car¬
nalem sensum non metuuil
sicut faciunt udei: uindi

Expanded text:
nium qui effusus est super terram a sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae a generatione hac pessima . Vel certe, sicut supra dictum est, sanguis prophetarum, spirisensus, quem qui male interpretando pervertere in carnalem sensum non metuunt, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
mundum. mortem ꝙ infer¬
num. Ideoq librum ape¬
ruit & sigilla eius soluit
quia omnia prius pnun¬
ciata de se ueniens ĩ mũ¬
dum impleuit. Nec mo¬
ueat quemꝙͥ quare non
dicit uincet cum sit uox
pͣcedentium patrum. qͥa
saera scͥptura sepe p̃teri¬
tum ponit pro futuro.
ut est illud foderunt ma¬
nus in eas ꝙ pedes meos.
Et udi q ecce in medio
throni. ꝙ quatuor anima

Expanded text:
mundum, mortem et infernum. Ideoque librum aperuit, et sigilla ejus solvit, quia omnia prius praenuntiata de se veniens in mundum implevit. Nec moveat quempiam quare non dicit vincet, cum sit vox praecedentium Patrum, quia sacra Scriptura saepe praeteritum ponit pro futuro, ut est illud: Foderunt manus meas et pedes meos . Et vidi, et ecce in medio throni et quatu
Abbreviated transcription (Latin):
ta illud sp̃ẽ diũ repleuit
orbem t̾rarum. dicuntur
deir oculi uel .uii. cornua
propt̾ septiformem ipsius
graciam. Qui bene ꝑ .uii.
oculos figuratur. quia suoᷤᷤ
electos illuminat discurrẽs
sicut zacharias dic̃. ꝑ uni¬
uersam terram. S hoc cõ¬
siderandum. quia cornua
incapite sunt ꝙ carnem
excedunt. Ideoq ꝑ cornua
emninentiores seĩ intelligi
possunt qui ualde ceteriꝰ
p̃cellunt ꝙ capiti xp̃o ad¬
herent in quo etiam &
regnum ꝑceperunt. Nam
ꝑ cornua etiam regna un¬
telliguntur. sicut in zacha¬
ria legimus. quia quatuor
cornua .iiii. sunt regna.
pͥncipalia. N ine paulus
sp̃c scĩ munere queda mẽ¬
bra ceteris bilunere ꝓspiei¬
ens ait. uos incarne̾ nõ
estis s inspũ. Ac si aliis uer¬
bis diceret nequaꝗͣ ut ce¬
tera corporis ossa carne¬
cireumdamini. s tam quã
cornua suꝑ carnẽ ꝙ ossa
erigimini. Et uenit ꝙ
accepit librum de dexte
iunitate unius substan¬
cie sit quare dicit ag¬

Expanded text:
ta illud: Spiritus Domini replevit ta illud: Spiritus Domini replevit orbem terrarum . Dicuntur septem oculi vel septem cornua propter septiformem ipsius gratiam. Qui bene per septem oculos figuratur, quia suos electos illuminat discurrens, sicut Zacharias dicit, per universam terram. Sed hoc considerandum, quia cornua in capite sunt, et carnem excedunt, ideoque per cornua eminentiores saeculi intelligi possunt, qui valde caeteros praecellunt, et capiti Christi adhaerent, in quo etiam et regnum perceperunt. Nam per cornua etiam intelliguntur regna, sicut in Zacharia legimus, quia quatuor cornua, quatuor sunt regna principalia. Hinc Paulus Spiritus sancti munere quaedam membra caeteris eminere prospiciens ait: Vos in carne non estis, sed in spiritu , ac si aliis verbis diceret: Nequaquam ut caetera corporis ossa circumdamini, sed tanquam cornua super carnem et ossa erigimini. Et venit, et accepit librum de dexters in divinitate unius substantiae sint, quare dicit ag
Abbreviated transcription (Latin):
ecce ego uenio ꝙͣ habita¬
bo in medio tur. duꝑiꝰ
dieit iohannes quod
uiderit siilem filio ho¬
minis ambulantem in me¬
dio septem cande labrorum aureoꝵ
de inde quod uiderit
sedentem. nunc autem
subiungit quod uiderit
intelligendum ambulat
dominus. quando dona
buit. alii scilicet graciam
linguarum. alii int̾p̃tacio¬
nes sermonum ꝙ cetera.
Sedet uͦ quando singuloꝵ
facta diiudicat. stat qnͣdo
eos certantes ad iuuat. Sta¬
re enun uiuare est. Und
& stephanus inter manus
lapidantium stantẽ illum
uidit incęlo. Recte autẽ
non occisus. s tamꝙͣ occisus
in eccła cernitur. quia ꝙ si
mortuus est ex infirmitate
uit ex uirtute di. uelc̾te
in medio electorum suoꝵ
cotidie in suis moritur elec¬
lis qui se mortificant cum
uiciis ꝙ concupiscentiis.
Sabentem cornua .uii.¬
ꝙ cetera. Quod ꝑ .uii. cornua
hoc etiam significatur &
sicut ipse manifestat cũ
subiungit. qui sunt .uii.
sp̾c di missi inomnem t̾rã.
Et cum unus sit sp̃e iuix¬

Expanded text:
Ecce ego venio, et habitabo in medio tui . Superius dicit Joannes, quod viderit similem Filio hominis ambulantem in medio septem candelabrorum aureorum. Deinde quod viderit sedentem, nunc autem subjungit, quod viderit intelligendum: Ambulat Dominus, quando dona buit, alii scilicet gratiam linguarum, alii interpretationes sermonum. Sedet vero quando singulorum facta dijudicat, stat quando eos certantes adjuvat. Stare enim adjuvare est, unde et Stephanus inter manus lapidantium stantem illum vidit in coelo. Recte autem non occisus, sed tanquam occisus in Ecclesia cernitur, quia etsi mortuus est ex infirmitate, vivit ex virtute Dei; vel certe in medio electorum suorum quotidie in suis moritur electis, qui se mortificant cum vitiis et concupiscentiis. Habentem cornua  terram. Quod per septem cornua, hoc etiam significatur et sicut ipse manifestat, cum subjungit: Qui sunt septem spiritus Dei missi in omnem terram. Et cum unus sit spiritus jux
Abbreviated transcription (Latin):
.IIIIͦ. semores ceciderunt
librum aperuit quando
ea que multo aute de¬
ipso fuerantpre¬
nunciata opere Imple-¬
uit. Unde om̃s sancti
cognoscentes illum uera¬
eiter dm suu de quo tan¬
ta mẏsteria sunt pͣdicta.
sadunt. id est humilia de

Expanded text:
 seniores ceciderunt librum aperuit, quando ea quae multo ante de seipso fuerant praenuntiata, opere implevit, unde omnes sancti cognoscentes illum veraciter Deum suum, de quo tanta mysteria sunt praedicta cadunt, id est humilia de
Abbreviated transcription (Latin):
surrectio ẽ. quȩ fit manima
quod ẽ ab infidelitate adfidẽ
redire. auiciis ad uirtutes re¬
surgere. Secunda aũt erit
indie iudicii. quando resur¬
gent cũ corꝑibꝰ inet̾num iam¬
uicturi. Sicut enĩ sunt due
mortes. una scilicet anime
altera corꝑis: sic sunt & due
resurrectiones. Unaque hic
fit in anima sic̃ diximꝰ: alt̾a
que infuturo expectat᷑ incor¬
pore. De hac quippe resurrec¬
tione que inp̃senti fit ꝑbaptiᷤ¬
mũi: apłs fidelib dic̃. Si con¬
surrexistis cum xp̃o que sur¬
sum sunt sapite.
eatus idest felix & sc̃s qui
habet partẽ inresurrectione
pͥma. id ẽ qui hic resurgit
manima: felix enĩ ẽ quidũ
adhuc iiuit incorꝑe a morte
anime resurgit. quia dum
carnis resurrectio aduenerit
post incarne felicit᷑ resur

Expanded text:
surrectio est, quae fit in anima, surrectio est, quae fit in anima, quod est, ab infidelitate redire ad fidem, a vitiis ad virtutes resurgere. Secunda autem erit in die judicii, quando resurgent cum corporibus in aeternum victuri. Sicut enim sunt duae mortes, una scilicet animae, altera corporis; sic sunt et duae resurrectiones, una quae hic fit in anima sicut diximus. Altera quae in futuro exspectatur in corpore. De hac quippe resurrectione, quae in praesenti fit per baptismum, Apostolus fidelibus dicit: Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite . Beatus, id est felix. Et sanctus qui habet partem in resurrectione prima, id est qui hic resurgit in anima. Felix est enim, qui dum adhuc vivit in corpore, a morte animae resurgit, quia dum carnis resurrectio advenerit, post in carne feliciter resur
Abbreviated transcription (Latin):
nis. id ẽ ꝑ omĩa futura tempora.
ita illi miseri mortui erunt &
nuꝗͣ auita separati uiuere
potuerunt. Mortui quippe
erant ante. sed indie iudicii
mors illorum non accipiet ter¬
minũ: sed augmentũ quia ui¬
delicet in toto isto temꝑe quo
uoluunt᷑ mille anni noluerͣt
audire uocem filii dĩ ut in¬
uerent. Has mortes duas do¬
minus in euangłio manifes¬
tat. Dep̃senti eni qua scĩ in
anima post peccatũ surgunt
aduitã dic̃. Uenit hora & nc̃
est qͣndo mortui audient uo¬
cẽ fihidĩ. & qui audirint ui
gͦ reꝓbi hic. id ẽ inpͥma resur¬
rectione a morte peccati no¬
lunt redire aduitã. ꝓfecto
inscd̃a resurrectione que
carnis ẽ: admortẽ scdam cũ
ipsa carne transibunt. Sicq
electi de uita iusticie transi¬
bunt ad uitã beatitudinis.
ꝑresurrectionẽ carnis. Et
reprobi de morte peccati ad
ultionẽ mortis. ꝑ eandem
resurrectionẽ carnis.
ec est resurrectio pͥma.
Neqͣquam diceret prima.
nisi etiam scđa. Prima gͦ re¬

Expanded text:
id est per omnia futura tempora, ita illi miseri mortui erunt, et nunquam a vita separati vivere poterunt. Mortui quippe erant ante, sed in die judicii mors illorum non accipiet terminum, sed augmentum, quia videlicet in toto ipso tempore quo volvuntur mille anni, noluerunt audire vocem Filii Dei, ut viverent. Has mortes duas Dominus in Evangelio manifestat. De praesenti enim, quia sancti in anima post peccatum surgunt ad vitam, dicit: Venit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierinergo reprobi hic id est in prima resurrectione a morte peccati nolunt redire ad vitam, profecto in secunda resurrectione, quae carnis est, ad mortem secundam cum ipsa carne transibunt. Sicque electi de vita justitiae, transibunt ad vitam beatitudinis per resurrectionem carnis; et reprobi de morte peccati, ad ultionem mortis per eamdem resurrectionem carnis. Haec est resurrectio prima. Nequaquam diceret: Prima, nisi esset et secunda. Prima ergo re
Abbreviated transcription (Latin):
membra ur̃a que sunt suꝑ ter¬
ram & cetera. Et iterũ. Mor¬
tui estis. & uita ur̃a abscon¬
dita ẽ cum xp̃o indeo. Isti ita¬
q moriunt᷑ peccato. atq idõ
met̾num uiuent cum xp̃o.
Ceteri aũt mortuorũ qui in
anima ꝑpeccatũ sunt mortui
non uixerunt. idest non ui¬
uent. Quia enĩ hic ñ uiuunt
ꝑfidem & bonã oꝑationẽ illic
non uiuent ꝑresurrectionẽ.
Tales utiq & hic uiuentes
mortui sunt inanima. & coti¬
die etiam ad mort̾ẽ transeua
qͣndo abhac uita migrantes
in inferno damnant᷑. & infu¬
turo morient᷑. qͣndo non ad
hoc resurgent ut postea ui¬
uent: sed ut acceptis corꝑib:
iterum admort̾ẽ transeant
sempiternã. Eciam non sunt
uicturi donec consument᷑
mille auni. id est ꝑomĩa fu¬
tura tempora mortui erunt.

Expanded text:
ra, quae sunt super terram, etc. . Et iterum: Mortui estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Isti itaque moriuntur peccato, atque ideo in aeternum vivent cum Christo. Caeteri autem mortuorum qui in anima per peccatum sunt mortui, non vixerunt, id est non vivent. Quia enim hic non vivunt per fidem et operationem, illic non vivent per resurrectionem. Tales utique et hic viventes mortui sunt in anima, et quotidie etiam ad mortem transeunt, quando ab hac vita migrantes, in inferno damnantur, et in futuro morientur, quando non ad hoc resurgent ut postea vivant, sed ut acceptis corporibus iterum ad mortem transeant sempiternam. Et non sunt victuri donec consummentur mille anni, id est per omnia futura tempora, ita
Abbreviated transcription (Latin):
eorum. Uerbum aũt dĩ diui¬
nitas intelligit᷑ filii dĩ. inqua
equalis ẽ patri. Propt̃ cesti
tatis. & diuitatis eius interfe¬
ch sunt. Cur aũt auime de¬
collatorum specialit uise di¬
cunt᷑. cum non hi solummodo
cum xp̃o sint regnaturi: Ni¬
mirum ꝓpt̾ excellentiorem
dignitatis gradum. Erunt
quippe uirgines ibi. conu-¬
gati & ceteri. sed maiorem
głam habebunt hi qui mar-¬
tyrium ꝓxp̃i nomine sunt
ꝑpessi: De quib adhuc sub¬
dit᷑
ui non ad orauerunt¬

Expanded text:
eorum. Verbum autem Dei divieorum. Verbum autem Dei divinitas intelligitur Filii Dei, in qua aequalis est Patri. Propter testitatis et divinitatis ejus, interfecti sunt. Cur autem decollatorum animae specialiter visae dicuntur, cum non hi solummodo cum Christo sint regnaturi? Nimirum propter excellentiorem dignitatis gradum. Erunt quippe virgines ibi, conjugati, et caeteri, sed majorem gloriam habebunt hi qui martyrium pro Christi nomine sunt perpessi. De quibus adhuc subditur et qui non adoraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
dũo uenturi sunt adiudici¬
um. iuxta quod eis ipse diẽ.
Sedebitis suꝑ sedes xii iudi¬
cantes duodecim trib isrł.
Iam nunc etiam sedent. et ui¬
dicant. quia potestatẽ inpe¬
tro apło acceꝑunt cui dictũ
est. una cum ceteris. Quod¬
cumq ligaueris suꝑ terram
erit ligatum & iucęlo. & cęc̃a.
Datum ẽ eis iudicium. idest
potestas ligandi atq soluen¬
di. Querit᷑ aũt quare suꝑus
singularit᷑ unam ponit sedẽ
dicens. Ecce sedes posita erit
incelo. & hic pluralit̾ sedes e¬
nuntiant᷑. Non aũt hoc uidi¬
cium ad illud generale ꝑti¬
net. sed adpresens tempus
quo iudicant inter bonos et
malos. t anmas de¬
git᷑ omniũ scõrum siue scili¬
cet qui spiritalit̃ in anima
sunt mortui. siue corpoialit᷑ pro
dño ugulati ꝑ ingentis marcy¬
rii gloriam.
ropt̃ testimonium ib̃u:
& ꝓpt̾ uerbum dĩ. Hac emm
re diabolum.
hominis assumpti. & int̾pre¬
tat᷑ saluator. eo quod saluũ
faciat popłm suum apeccatis

Expanded text:
Domino venturi sunt ad judiciDomino venturi sunt ad judicium, juxta quod eis ipse dicit: Sedebitis super sedes duodecim judicantes duodecim tribus Israel . Jam nunc etiam sedent et judicant, quia potestatem in Petro apostolo acceperunt, cui dictum est una cum caeteris: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis, etc. Datum est eis judicium, id est potestas ligandi atque solvendi. Quaeritur autem quare superius singulariter unam ponit sedem, dicens: Ecce sedes posita erat in coelo , et hic pluraliter sedes enuntiantur. Non autem hoc pertinet ad illud generale judicium, sed ad praesens tempus, quo judicant inter bonos et malos. Et animas degitur omnium sanctorum, sive scilicet qui spiritualiter in anima sunt mortui, sive corporaliter pro Domino jugulati per ingentis martyrii gloriam. Propter testimonium Jesu, et propter verbum Dei. Hac enim re diabolum. hominis assumpti, et interpretatur salvator, eo quod salciet populum suum a peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
tibus uincit᷑. Si enum numꝗͣ.
solueret᷑ minus apparet eiꝰ
maligna atq crudelis poten¬
tia. minus etiam ꝓbaretur
scãrum gentium fidelissima
patientia. Soluet᷑ eñi mo¬
dico tempore & totis uirib
seuiet contra electos. ut in
illis & dĩ potentia nota fi¬
at qui non poterunt uin¬
ci tanto eius impetut: & ille
suam infirmitatẽ & ꝓpͥam
inpotentiã erubescat: Tam¬
quã ei dicat᷑ adeo exꝓbrau¬
tis uoce. Hide qͣm infirmꝰ
sis quia puellis uinceris.
t uidi sedes. &
sederunt suꝑ eas. & iudi¬
cium datum est illis. Thro¬
ns grece. latine dicit᷑ sedeᷤ.
.Per sedes uero generalis ee¬
clesia expͥmit᷑. ꝑsessores
auͣt. scĩ intelligunt᷑ p̃dica¬
tores. id est duodecim apłi.
& om̃s qui ꝑfectã uitam
illorum sunt imitati. Nã
de his sedib psalmista dic̃.
Illic sederunt sedes. Ipsi em̃
sunt sedes quia in eorum cor¬
dibus d̃s sedet. & ipsi sede¬
bunt iniudicio quia aliorium
fact̾a iudicabunt. Et isti cũ

Expanded text:
tibus vincitur. Si enim nunquam solveretur, minus appareret ejus maligna atque crudelis potentia, minus etiam probaretur sanctarum gentium fidelissima patientia. Solvetur enim modico tempore, et totis viribus saeviet contra electos, ut in illis et Dei potentia nota fiat qui non poterunt vinci tanto ejus impetu, et ille suam infirmitatem et propriam impotentiam erubescat, tanquam ei dicatur a Deo exprobrantis voce, Vide quam infirmus sis, qui a puellis vinceris. Et vidi sedes et sederunt super eas et judicium datum est illis. Thronus Graece Latine dicitur sedes. Per sedes vero generalis Ecclesia exprimitur. Per sessores autem sancti intelliguntur praedicatores, id est duodecim apostoli, et omnes qui perfectam vitam illorum sunt imitati. Nam et his sedibus Psalmista dicit: Illic sederunt sedes. Ipsi enim sunt sedes, quia in eorum cordibus Deus sedet, et ipsi sedebunt in judicio, quia aliorum facta judicabunt. Et isti cum
Abbreviated transcription (Latin):
Quam imaginẽ iusti non ad¬
orarant. quia innullo repbos
unitant᷑. Neq enim bestiam
adorant. neq caracterem
illius infronte aut inmanu
sua accipiunt. quia nec ui¬
deorum antixp̃m expectan¬
tium ꝑfidiam: nec hereticoꝵ
dogina ac gentium secuncur
errorem. Unde apłs ammo¬
net dicens. Nolite iugtm
ducere cum infidelib non
enun adorant imaginem
bestie idest non imitantur
simulationem repborum qͥ
fidei confessionẽ ore ꝓferͣt.
sed infidelit᷑ uiuunt.
t iuxerunt & regnaue¬
runt cum xp̃o mille annis.
Sc̃i & inp̃senti uita regnãt
cum xp̃o. & infutura reg¬
nabunt. Ideoq ꝑmillena-¬
rium numerum & p̾sen¬
tem uitã & fut᷑am intelli¬
gimꝰ. qͥa regnũ scõꝵ indie
iudicii non t̃minabit᷑. sed
aucmentũ accipiet. Iam
eñĩ regnant ꝑfidem. & eti-¬
am in illis qͥ cotidie ab hac
uita transeunt ꝑ aꝑtam
speciem. sed tunc amplius
regnabunt. qͣndo simul
in regnũ introducent᷑ & erit
ioħs in epistola sua dicit.
Rm̃i. nunc filii dei sumus.

Expanded text:
Quam imaginem justi non adorant, quia in nullo reprobos imitantur. Neque enim bestiam adorant, neque characterem illius in fronte aut in manu sua accipiunt, quia nec Judaeorum Antichristum exspectantium perfidiam, nec haereticorum dogma, ac gentium sequuntur errorem. Unde Apostolus admonet dicens: Nolite jugum ducere cum infidelibus . Non enim adorant imaginem bestiae, id est non imitantur simulationem reproborum, qui fidei confessionem ore proferunt, sed infideliter vivunt: Et vixerunt et regnaverunt cum Christo mille annis. Sancti et in praesenti vita regnant cum Christo et in futura regnabunt. Ideoque per millenarium numerum et praesentem vitam et futuram intelligimus: Quia regnum sanctorum in die judicii non terminabitur, sed augmentum accipiet. Jam enim regnant per fidem, et etiam in illis, qui quotidie ab hac vita transeunt per apertam speciem, sed tunc amplius regnabunt, quando simul in regnum introducentur, et erit Joannes in Epistola sua dicit: Charissimi, nunc filii De
Abbreviated transcription (Latin):
ra ueteris ac noui testamen¬
t intellegitur. propter septi¬
formem sp̃m ꝑ quem om¬
nis scriptura dictata est &
intellegentibus reserata. Quȩ
scriptura tubȩ comparatur:
quia magna ad nuntiat
unde & ipsis predicatoribus
dicitur. quasi tuba exalta
uocem tuam. Datȩ sunt
illis ab angelo. idest axp̃o
qui q omnib doctoribus in¬
tellegentiam tribuit diuino¬
rum uoluminum in utroq
testam̃to. Unde sequitur. Et.
alius angelus uenit &stecit
ante. altare. habens turibu¬
angelus qui sterit ante al.
est enim nuntius pat̾ne
uolũ tatis. Qui uenit &
stecit ante altare cum au

Expanded text:
ra Veteris ac Novi Testamenra Veteris ac Novi Testamenti intelligitur, propter septiformem Spiritum, per quem omnis Scriptura dictata est, et intelligentibus reserata. Quae Scriptura tubae comparatur, quia magna annuntiat; unde ipsis praedicatoribus dicitur: Quasi tuba exalta vocem tuam. Datae sunt illis ab angelo, id est, a Christo qui omnibus doctoribus intelligentiam divinorum voluminum in utroque testamento dedit; unde sequitur: Et alius angelus venit, et stetit ante altare, habens thuribuus, qui stetit ante altaest enim nuntius paternae voluntatis qui venit et stetit ante altare cum au
Abbreviated transcription (Latin):
les stantef incon¬
specpu di & date sunt¬
Ordo preposterus est in hoc
loco. quia prius uenit u¬
nus angelus ante altare
habens turribulum aureũ
in manu sua. & sic septẽ¬
tubas. E.uii. uero angelos:
predicatores uniuersalis ee¬
ł& in telleguntur. Qui be¬
ne angeli uocantur. qui
eternam uitam nobis
annuntiant. De quibus scrip¬
tum est. Angeli pacis ama¬
re flebunt. Recte etiam
septȩnario. Aumero. ex pri¬
munt᷑ quia uidelicet
septiformi spiritu replen¬
tur. Recte septenario nu-¬
mero terminantur. quia
uniuersitate credentium
preponuntur. Septenarius
signat. Unde est. Septies in
die laudem dixi tibi. In
conspectu quoq di stare
ꝑ hibentur. quia calcatis
omnibus terrenis uolup¬
tatibus contemplacioni
quoq di ad herent. eiusq
uoluntatem qui nusquã
de est semper considerant.¬
& quod ei placere sciunt
oꝑe ꝑficiunt. Hinc paulus
dicit sicut ex do coram d̾o
in xp̃o loquimur & helias.
Uiuit dñs in cuiꝰ conspectu
sto. ł uii. quoq tubas. scriptu¬

Expanded text:
los stantes in conspectu Dei, et datae suntOrdo praeposterus est in hoc loco, quia prius venit unus angelus ante altare, habens thuribulum aureum in manu sua, et sic septetubas. Per septem angelos, praedicatores universalis Ecclesiae intelliguntur, qui bene angeli vocantur, quia aeternam vitam nobis annuntiant de quibus scriptum est: Angeli pacis amare flebunt . Recte etiam septenario numero exprimuntur, quia videlicet septiformi spiritu replentur. Recte septenario numero terminantur, quia universitati credentium praeponuntur, septenario e; unde est: Septies in die laudem dixi tibi . In conspectu quoque Dei stare perhibentur, quia calcatis omnibus terrenis voluptatibus, contemplationi quoque Dei adhaerent, ejusque voluntatem, qui nusquam deest, considerant: et quod ei placere sciunt, opere perficiunt. Hinc Paulus ait: Sicut ex Deo coram Deo in Christo loquimur . Et Elias: Vivit Dominus in cujus conspectu sto Per septem quoque tubas, Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
cies eius sieut sol. Cencies enĩ
tantum sicut dicit beatus hi¬
larius fulsit. s non habuit
euangelista creaturam splen¬
didiorem cui comparare poss
eandem claritatem. id circo
dicit sicut solem resplendus¬
se faciem eius. ꝙ qualis tunc
apparuit dñs. talis utiq uen¬
turus est adiudicium. Quo
iuloco queri potest si dñs ad
generalem resurrectionẽ cum
tanta claritate uenturus est.
quare non ineadem claritate
post suam resurrectionẽ appa¬
ruit discipulis. Ad quod dicen¬
dum est ideo post suam re¬
surrectionem claritatẽ sui uul¬
tus discipulis abscondisse. ut
eum uel sufferre quiuissent
ł cognoscere. quod si ñͣ feciss.
mortalium oculi eum uidere
non possent. Si enim eum ad¬
huc mortale corpus gestaret.
ferre non potuerunt clarita¬
tem uultus eius. quando trãs¬
figuratus est in monte: quan¬
tominus hoc possent si post
suam resurrectionem ipse nõ

Expanded text:
cies ejus sicut sol. Centies enim tantum sicut dicit beatus Hilarius fulsit, sed non habuit Evangelista creaturam splendidiorem cui comparare posset eamdem claritatem, idcirco dicit sicut solem resplenduisse faciem ejus. Et qualis tunc apparuit Dominus, talis utique venturus est ad judicium. Quo in loco quaeri potest: si Dominus ad generalem resurrectionem cum tanta claritate venturus est, quare non in eadem claritate post suam resurrectionem apparuit discipulis? Ad quod dicendum est, ideo post suam resurrectionem claritatem sui vultus discipulis abscondisse, ut eum vel suffere quivissent vel cognoscere; quod si non fecisset, mortalium oculi videre eum non possent. Si enim, cum adhuc mortale corpus gestaret, ferre non potuerunt claritatem vultus ejus, quando transfiguratus est in monte, quanto minus hoc possent, si post suam resurrectionem ipse, no
Abbreviated transcription (Latin):
adlicterã ꝑtinet. hoc dicit.
qͦd illa ciuitas habet .xii.
portas. Et singule porte e¬
rant exsingulis margaritiᷤ.
idest unaqueq porta erat
ex una gemina. Et iterũ
intelligit᷑ iesus xp̃e. Quisic̃
dic̃ fundam̃tum fundam̃toꝵ.
sic etiã potest dic̃ marga¬
rita margaritaꝵ. Istud est
margaritũ. qͦd negotiator.
uenditis omnib emit. In
duodecim aũt portis intelli
unt. Unde psalmista. aꝑite
mͥ portas iusticie. Stͥatimq¬
unam etiam portam ad nectitꝰ
que singularit dnm signifi¬
cat sic̃ dictũ ẽ. sine quo nemo
uenit adpatr̃e dicens. hec por¬
ta dñi iusti intrabunt in eam.
Suꝑius legius qͦd mensus
merus etiã hic replicat᷑. cnͣ
portas describunt᷑. Quia duo¬
denarius. duodecies ductus.
centesimũ ac quadragesimũ
quartilm numerũ consũmat.
inquo om̃is multitudo scoꝵ
concluditur.
t placea ciuitatis aurum
mundũ tãqͣm iuitrũ ꝑlucidũ.
Suꝑius dictũ ẽ. qͦd ipsa ciui¬
cas fuerit exauro muindo

Expanded text:
ad litteram pertinet, hoc dicit, quod illa civitas habet duodecim portas, et singulae portae erant ex singulis margaritis, id est unaquaeque porta erat ex una gemma, et iterum intelligitur Jesus Christus qui sicut dicitur fundamentum fundamentorum, sic etiam potest dici margarita margaritarum. Istud est margaritum, quod negotiator venditis omnibus emit. In duodecim autem portis intelligunt, unde Psalmista: Aperite mihi portas justitiae . Statimque unam portam annectit, quae singulariter Domium est, sine quo nemo venit ad Patrem, dicens: Haec porta Domini, justi intrabunt eam . Superius legimus quod mensus merus etiam hic replicatur, cum portas describuntur; quia duodenarius numerus duodecies ductus, centesimum ac quadragesimum quartum numerum consummat, in quo omnis multitudo sanctorum concluditur. Et platea civitatis aurum mundum tanquam vitrum perlucidum. Superius dictum est quod ipsa civitas fuerit ex auro mundo
Abbreviated transcription (Latin):
coeuitatẽ angłoꝵ uenturi
sunt incelis. Unde dñs dic̃.
Et erunt sic̃ augeli incelo.
qͦd designat᷑ ꝑpurpuram.
que pͥncipũ ẽ indumͣtum
Inuiola auͣt que humilis
est herba & tam̃ odorem opti¬
mum habet. humilicas illoꝵ
expͥmit᷑ cũ bone opimonis
odore. In rosaceo aut̃ colore ca¬
ritas intelligit᷑. que intantũ
millis iuget. ut etiã usq ad
passionẽ martyrii non solũ
Maiorẽ ac dilectionẽ nemo
habet. qͣm ut animã suã¬
qͥs ponat ꝓamicis suis.
t duodecim porte .xii. mar

Expanded text:
coaevitatem angelorum venturi coaevitatem angelorum venturi sEt erunt sicut angeli in coelo , quod designatur per purpuram quae principum est indumentum. In viola autem, quae humilis est herba, et tamen odorem optimum habet, humilitas illorum exprimitur, cum bonae opinionis odore. In rosaceo autem colore charitas intelligitur, quae intantum in illis viget, ut etiam usque ad passionem martyrii non solum Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . Et duodec
Abbreviated transcription (Latin):
Toparius lapis. omnium
lapidum colores in se habet
Unde & nomͣ accepit. quia
pan grece latine omniũ dr̃.
Quõ nichil carius reges in
thesauris suis habere posstͣ.
Et nascit᷑ in insula egypti
que dicit᷑ topazion. Signifi¬
cat scõs om̃ib uirtutib re¬
fertos. & quasi multis coloribꝰ
sic multis uͥtutib lucentes.
ecimus. crisopassus.
Crisoprassus aureicoloris ẽ.
& uiridis. qͥd ipso nomrine
manifestat᷑ parũ distans
aberillo. Significat aũt elec¬
tos sapientia resplendentes:
& uiriditatẽ fidei semꝑ ad
celestia dendentes.
ndecimus iacinctus. Iacmn¬
ctus similis ẽ aque radio so¬
lis ꝑfuse. Et in hoc significat
electos sapientia repletos.
non tamͣ humana qua st̃
filii scħ prudentiores filiis
lucis. s diuina. qͦ significat᷑
ꝑradios solis aque inmissos.
uodecimus amecistus.
Ametistus trib coloribus
pͥncipalib resꝑgit᷑. idest.
purpureo.uiolatio.& roseo
Et in hoc significant᷑ sc̃i.
qui celestẽ habitũ gerunt

Expanded text:
Topazius lapis omnium lapidum colores in se habet; unde et nomen accepit, quia pan Graece, Latine omne dicitur. Quo nihil carius reges in thesauris suis habere possunt; et nascitur in insula Aegypti quae dicitur Topazion. Significat sanctos omnibus virtutibus refertos, et quasi multis coloribus, sic multis virtutibus lucentes. Decimum chrysoprasus. Chrysoprasus aurei coloris est et viridis, quod ipso nomine manifestatur, parum distans a beryllo. Significat autem electos sapientia resplendetes, et viriditate fidei semper ad coelestia tendentes. Undecimum hyacinthus. Hyacinthus similis est aquae radio solis perfusae. Et in hoc significat electos sapientia repletos, non tamen humana, qua sunt filii saeculi prudentiores filiis lucis, sed divina, quae significatur per radios solis aquae immissos. Duodecimum amethystus. Amethystus tribus coloribus principalibus respergitur, id est purpureo, violaceo et roseo. Et in hoc significantur sancti, qui coelestem habitum gerunt
Abbreviated transcription (Latin):
scintillas in proximos effundt̃
quib adamorẽ dĩ & proximi
alios accendunt.
ctauus berillus. Berillus
duos colores habet. uiridem.
& pallentẽ. ꝑ qͣm illoꝵ uita de¬
signat᷑. qui et̾noꝵ contẽplatio¬
ni bonoꝵ inberent. & iteru
cure frat᷑ne ad mynistratio¬
nis quasi adpallorẽ redeunt.
dũ exteriora ꝑ actiuã uitam
fratrib mynistrare student.
Et qui pauloante fuerant

Expanded text:
scintillas in proximos effundunt, quibus ad amorem Dei et proximi alios accendunt. Octavum beryllus. Beryllus duos colores habet, viridem et pallentem. Per quem vita illorum designatur, qui aeternorum contemplationi bonorum inhaerent, et iterum cura fraternae administrationis, quasi ad pallorem redeunt, dum exteriora per activam vitam fratribus ministrare student, et qui paulo ante fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
ditur nisi quod debet᷑
sed non est ita. quia
scriptum est. Quis pri-¬
or dedit illi & retribu¬
etur ei: Et alibi gratia
asalui facti estis. & hoc
non exuobis. ut neqͥs

Expanded text:
ditur nisi quod debetur, sed non est ita, quia scriptum est: Quis prior dedit illi et retribuetur ei? Et alibi: Gratia salvi facti estis, et hoc non ex vobis, ut ne