comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtipiendã litis extiacõcin agetur
exueudito. diuisidite int̾ cohp̃e¬
des facta siꝓcurator absentis mt̃fint
⁊ dñs ratam hũit einctis p̾dus in do¬
mniũ actio dabitur q̃ daxctur ĩ eum¬

Expanded text:
ipiendam litis aestimationem agetur ex uendito. Diuisione inter coheredes facta si procurator absentis interfuit et dominus ratam habuit, euictis praediis in dominum actio dabitur, quae daretur i
Abbreviated transcription (Latin):
uano em̃ arbigit hodie siue idex
acipatur indiẽ frĩte sine sine iudice
tutela restitintur in eũ diẽ quo reũit¬
uit usiras p̃stari plane si tutele uidi¬
tio nobente ecꝑiri tutor ultro ⁊ weunt
⁊ pecinpã obtułit eamꝙ obiignatami¬
cutor depdsnert ex eo tp̃re ñ p̃cabit cu

Expanded text:
enim ambigit hodie, siue iudex accipiatur, in diem sententiae, siue sine iudice tutela restituatur, in eum diem quo restituit usuras praestari. plane si tutelae iudicio nolentem experiri tutor ultro conuenerit et pecuniam optulerit eamque obsignatam deposuerit, ex eo tempore non praestabit u
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł ii. Debitor ufuratꝰ treditor
petumã obtulit ⁊ eam cũ accipe nolu¬
iss obsignarat at deposuit ex eo die ra¬
cto ũ hãbebitur usuraꝵ ꝙ si postea ꝯuẽ¬
tus ut solu̾et morã fẽtit nam steril¬
¶ ex e tempore ñ enirit¬

Expanded text:
m.Debitor usurarius creditori pecuniam optulit et eam, cum accipere noluisset, obsignauit ac deposuit: ex eo die ratio non habebitur usurarum. quod si postea conuentus ut solueret moram fecerit, nummi steriles ex eo tempore non er
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓpͥecatis ntomen actinet iullus
fructus incelliozi pot̃ neq usus fruct᷑
tursus fructꝰ eleganter ꝯputabitur qͥd
cus pecitꝰ sit ꝓculus ait rufructꝰ ꝑcept
tat si irestim̃ta aut stichus petita sint
possint extr̃mari nͥ sitiras ⁊mod̾ infr

Expanded text:
ad proprietatis nomen attinet, fructus ullus intellegi potest, neque usus fructus rursus fructus eleganter computabitur. quid tus petitus sit, Proculus ait in fructus percepttat, si uestimenta aut scyphus petita sint,possint aestimari, nisi si quis commodum in fr
Abbreviated transcription (Latin):
alliuonis ꝑicłm ñ p̃atat uenditor ¶qse¬
tum ẽ. si mille iug̾ib itaditis ꝑissẽt du¬
carta mex allinno ꝑ aliã ꝑtem finidi
ducenta attuliss ac postea ꝓmdiiso
quĩta pars eiucta ẽẽt ꝓ qua parte auit¬
tor teneret ᷑ dixicõseq̃ns ẽẽ st̾̃torib ut¬

Expanded text:
alluuionis periculum non praestat uenditor.Quaesitum est, si mille iugeribus traditis perissent ducenta, mox alluuio per aliam partem fundi ducenta attulisset ac postea pro indiuiso quinta pars euicta esset: pro qua parte auctor teneretur. dixi consequens esse s
Abbreviated transcription (Latin):
ad lib̾tatem ꝑirem̃t s empti iudicõ
sitam ẽẽ celauit secuti qui fund̃ tradi
dit ⁊cũ sctat c̾cam seriitutẽ dob̃i ꝑfu¬
sorie dic̃it itireta actus quib sint u¬
tus sunt recte recipitur euictionis qͥd̃
noĩe selib̾at s q decipit ẽꝑtorẽ ẽpti
iudicõ teretur. ¶ In fundo ueudito ẽ
modus ꝓm̃ĩtiatus desst simuitur porõ¬

Expanded text:
ad libertatem peruenerit, sed empti iudic‹i›o sitam esse, celauit: sicuti qui fundum tradit et, cum sciat certam seruitutem deberi, perfusorie dixerit: 'itinera actus quibus sunt utique sunt, recte recipitur', euictionis quidem nomine se liberat, sed quia decepit emptorem, empti iudicio tenetur.In fundo uendito cum modus pronuntiatus deest, sumitur por
Abbreviated transcription (Latin):
strahitur ne quid euicttane senitu
creditor p̾ster quãuis p̾ciura eriptor
ñ solũit s ucuditor euut euutione
secuta nustã empcor exteptõem habe¬
bit quo mniꝰ p̾ciũ soluat. Credi¬
dor qm ꝓ petinita nom̃ delutoris ꝑ de¬
legatõam ⁊sequi maliit euctis pi

Expanded text:
strahitur, ne quid euictione secuta creditor praestet: quamuis pretium emptor non soluerit, sed uenditori cauerit, euictione secuta nullam emptor exceptionem habebit, quo minus pretium soluat.Creditor, qui pro pecunia nomen debitoris per delegationem s‹e›qui maluit, euictis pi
Abbreviated transcription (Latin):
uacut obligatio uilianꝰ scͥbit ẽxẽpto¬
quid̃ quidẽ agi ñ posse qr bone fidei
iuditio exceptões parti insunt an aut̃
fidenissori utilis sit exceptõ indend̾ ẽ
⁊ puto liẜ̾ato ueo ⁊ fideuuiorẽ lisiati
item uenditorẽ ex stipulatu agẽtẽ¬

Expanded text:
ur obligatio.Iulianus scripsit ex empto quidem agi non posse, quia bonae fidei iudicio exceptiones pacti insunt: an autem fideiussori utilis sit exceptio, uidendum: et puto liberato reo et fideiussorem liberari. item uenditorem ex stipulatu agente
Abbreviated transcription (Latin):
ditor cu stue nona uindenna ñ fiñti¬
sta uasa iteccĩa srũo m̃itator ẽ qui em̾̃e
iita ⁊utisd̾e solec is dies spectand̾ ẽ qͦ
ex cõmodo irẽditoris tolli possit tusto¬
dcã aũt añ admeiciendi dt̃e qͣlem p̃¬
state icenditorẽ oporteat uttum ple¬

Expanded text:
ditor, cui sine noua uindemia non sint ista uasa necessaria: si uero mercator est, qui emere uina et uendere solet, is dies spectandus est, quo ex commodo uenditoris tolli possint.Custodiam autem ante admetiendi diem qualem praestare
Abbreviated transcription (Latin):
eud̃ est n ioeo dies traditionis ex pas¬
to ꝓ rogatus ẽ ut ad uenditorẽ oꝑe ꝑ
trnͣcut. ¶Lxuendito accio uẽdito¬
ri ꝯpetit ad ea ꝯseq̃nda q̃ es ab ẽptoꝵ
pr̃at oportet ucmũt ã tr ħ tuditõ ĩ

Expanded text:
um est, nisi ideo dies traditionis ex pacto prorogatus est, ut ad uenditorem operae pertinerent.Ex uendito actio uenditori competit ad ea consequenda, quae ei ab emptore praestari oporte
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Siͦ ĩtenditor ab emptore caũit
ne ẜl mamuttet ᷑ neue ꝓsticuatur
⁊ altquo fcõct qͣm fuerat exceptũe¬
uncatur aut lerera iudicat ᷑ iexstip¬
ulatu pena pocat᷑ doli excepcõem qͥdã
obstanocã putãt sabinꝰ n obssaturã.

Expanded text:
m.Si uenditor ab emptore cauerit, ne serua manumitteretur neue prostituatur, et aliquo facto contra quam fuerat exceptum euincatur aut libera iudicetur, et ex stipulatu poena petatur, doli exceptionem quidam obstaturam putant, Sabinus non obstatu
Abbreviated transcription (Latin):
bercatẽ morarẽtur quesitũ est an ħ
mancipta dequib nter eraptorẽ ⁊ nẽ¬
ditorẽ ieam dutuit post mortem
emptoris ipõ iute liberata sint. R
de qutibus q̃retet᷑ si manumssi n̾
suit libetos non ẽẽ clandius dinus
martus ex legge dicta libert᷑atis in
irendendo quamuis noñ m̃amuus¬
sos fore liberos in semestrib consti¬
tuit litet in mortis tempus empto¬
ris distulit uenditor libertatẽ.

Expanded text:
est, an haec mancipia, de quibus inter emptorem et uenditorem conuenit, post mortem emptoris iure ipso liberata sin‹t›. de quibus quaereretur, si manumissi non sint, liberos non esse. Claudius: divus Marcus ex lege dicta libertatis in vendendo quamvis non manumissos fore liberos in semenstribus constituit, licet in mortis tempus emptoris distulit venditor libertatem.
Abbreviated transcription (Latin):
int qui defercnt resticutionis auxsnũ
nec sigillatim enm̃m poñunt ut
quocrens cquitas restitutõcni sutg̃it
ad hanc clansulmm erit descendend ut
puta legattone ꝓ cuitatt fuuctus est
eqiussimũ ẽ eum restitui licet rci pͣ¬

Expanded text:
runt, qui deferrent restitutionis auxilium, nec singillatim enumerari potuerunt, ut quotiens aequitas restitutionem suggerit, ad hanc clausulam erit descendendum. ut puta legatione quis pro ciuitate functus est: aequissimum est eum restitui, licet rei p
Abbreviated transcription (Latin):
testitutõem utiq in actocioribi nͥ q̃te¬
uus int̾d̃ mistracto etatis ad medto
iserit q̃ ꝓ adultio ead̾ lex purit it
prum adult̾a ue meun cõmitend̃
⁊ ñ sit etatis extusacio adu̾sus p̃cepta le¬
gum ei qui dum leges muocat ct eas ꝯ¬

Expanded text:
restitutionem, utique atrocioribus, nisi quatenus interdum miseratio aetatis ad mediociserit, quae pro adulterio eadem lex punit, prum adulteriumue in eam committendum: et non sit aetatis excusatio aduersus praecepta legum ei, qui dum leges inuocat, contra eas
Abbreviated transcription (Latin):
ligitur ⁊ ts qui ab urbe ꝓfeitus ẽ litet
ũ dui ꝓuintias excesserit set ⁊ is qui
excesserit donec triuibe reũtatur ⁊ hoc
ad ꝓcõsules legatosq eoꝵ ⁊ ad eos qui
inꝓuincus p̾sunt ꝓturatores ne pͥnci¬

Expanded text:
legitur et is, qui ab urbe profectus est, licet nondum prouinciam excesserit: sed ‹et› is qui excessit, donec in urbem reuertatur. et hoc ad proconsules legatosque eorum et ad eos, qui prouinciis praesunt, procuratoresue princi
Abbreviated transcription (Latin):
si dumi deacto p̃coris ñ obtemꝑarit
si ex alia insta cã ñ fũit ab eo auditus
¶Sĩ ferie extra ordinem sint indicte ob
res puta ꝓspete geidas uł in honorem
pncipas ⁊ pp̃ca magiscratꝰam ius ñ dx̃it
gauis cassins nominatim edicebat ie

Expanded text:
si, dum decreto praetoris non obtemperat, si ex alia iusta causa non fuerit ab eo auditus. Si feriae extra ordinem sint indictae, ob res puta prospere gestas uel in honorem principis, et propterea magistratus ius non dixerit, Gaius Cassius nominatim ed
Abbreviated transcription (Latin):
stitutõem ⁊ induti mrauditortum sũt
eum qͥ ꝑ tnfirmitatẽ etatis captũ se ẽẽ
dicat dum ea q̃ ꝓ causa sunt dicta nõ
allegat pił ab aduotatis pͣditum q̃rat᷑
tui desid̾antem adñsus fratrem pꝰ spc̃m

Expanded text:
stitutionem et induci in auditorium suum eum, qui per infirmitatem aetatis captum se dicat, dum ea, quae pro causa sunt, dicta non allegat uel ab aduocatis proditum queratur. tui desiderantem aduersus fratrem post spec
Abbreviated transcription (Latin):
¶ait p̃cor smre cui ꝑ magigraris sine
Alo malo ip̃nis attio excimpta eẽ dicet᷑
hoc quer ut si ꝑ dilat ones iudicis iffectũ
sit ut accio cxttinanir ⁊ fiat resticutio
sit isi magtãtus copta ñ funit labeo ait
rescitucõem facioidam ꝑ magiaracitm
aut fattim ita accipatnd̃ ẽ sinis ñ dgtit

Expanded text:
'siue cui per magistratus sine dolo malo ipsius actio exempta esse dicetur'. hoc quo? ut si per dilationes iudicis effectum sit, ut actio eximatur, fiat restitutio. sed et si magistratus copia non fuit, Labeo ait restitutionem faciendam. per magistratus autem factum
Abbreviated transcription (Latin):
aroe cum hũis q̃m cõuentas ñ debet inqͥe¬
cari cẽtum si ñ existelut defensor eqͥssim¬
um erat subueurt. coͣs pocius ꝙ eoꝵ qui
ũ defendutur siquid̃ latitent p̃tor exs
dicto pollicetur in bona eoꝵ mett̾e ut si
tes eceg̾it ĩ distrahantur si ũo ñ latitẽt

Expanded text:
r, cum habueris quem conuenias, non debet inquietari. ceterum si non existebat defensor, aequissimum erat subueniri, eo potius, quod eorum qui non defenduntur, si quidem latitent, praetor ex edicto pollicetur in bona eorum mittere, ut si res exegerit etiam distrahantur, si uero non latitent
Abbreviated transcription (Latin):
creditora adũsus pͥotem debitorẽ datite
decem drerum sit auplemior ego did¬
iti extempxx initagrũ restatitiõis
cantundem ieporis p̃stand̃ qͣ ntum
st̾eiat tu quid de eo putas uelm restͥb¬

Expanded text:
creditori aduersus priorem debitorem datur, decem dierum sit an plenior? ego didici ex tempore in integrum restitutionis tantundem temporis praestandum, quantum supererat: tu quid de eo putas uelim rescrib
Abbreviated transcription (Latin):
pattrue heditati mitoris. factus exex̃at
altquid a debitorto: paretus moe destda¬
bat restitui mirtegrum quo mag̃ ab¬
stiũet paretua hẽditare cedicebatur ei qͣ
ieror factus comppbasset id ꝙ mutor
siba placinit putamꝰ tñ restituend m̃rã

Expanded text:
paternae hereditati maiorque factus exegerat aliquid a debitoribus paternis, mox desiderabat restitui in integrum, quo magis abstineret paterna hereditate: contradicebatur ei, quasi maior factus comprobasset, quod minori sibi placuit: putauimus tamen restituendum
Abbreviated transcription (Latin):
actiont ire qra soduicus ob id ꝙ dies eͥi
exicat cum absens ũ defend̃etur siueuĩ¬
cuł eẽt secummue agendi potestaton nõ
fac̾it aut cum eum mititũ inius uoca¬
re ñ lit̾et neqꝑ defend̃ctur tum ie mag¬
stratus de ea re appłlãtus rẽt sine cui ꝑ
magrãtum sine dolo ip̃ius act̃o etemp

Expanded text:
d dies eius exierit, cum absens non defenderetur, inue uinculis esset, secumue agendi potestatem non faceret, aut cum eum inuitum in ius uocari non liceret neque defenderetur: cumue magistratus de ea re appellatus esset siue cui pro magistratu sine dolo ipsius actio exemp
Abbreviated transcription (Latin):
aint pop̃ aut̃ ut᷑ aquisc̃e distinguen ib¬
an arbit᷑ ad fidetissores ꝓ bandes ꝯsfitutiis
cum ꝓbauit an ũo ip̃e adu̾satiꝰ m aũt
scmper succurtend̾ ce itid̾r si nioe fit
⁊ se arrcũuentum doceat. ¶ S e tn ndi.¬
cus subitratur siue dum agat siue dum
ducinatur captꝰ sit. S ⁊̃ si h̾ẽditatẽ mi
ut se possit abstiñe uat ⁊ hic captꝰ ẽ ⁊ dẽ
⁊ in bonoꝵ possõne uł i alia successiotie
Nlõ solum ã silius qui se mistint par̃ne
heditati serisi altgitis sit ex nectãriĩs mi¬
uor amus simili mͦ testitucõem imperor¬
bit iteluti si secaus sit c̃ lib̾tate iusfitut᷑
dicend̃ enim ecit si semiscuit posse ei sb̃¬
ireniti eratis bñfitio ut hãt bonoꝵ suoꝵ
separacionem plane qmi post aditam h̾e¬
ditatem resticuitur d p̃stare siquid exħe.¬

Expanded text:
stinguentibus: arbiter ad fideiussores probandos constitutus eum probauit an uero ipse aduersarius? mihi autem semper succurrendum uidetur, si minor sit et se cir‹cum›uentum doceat. Sed et in iudiciis subuenitur, siue dum agit siue dum conuenitur captus sit. Sed et si hereditatem missit abstinere: nam et hic ‹ca›ptus est. idem et in bonorum possessione uel alia successione. non solum autem filius, qui se miscuit paternae hereditati, sed et si aliquis sit ex necessariis minor annis, simili modo restitutionem impetrabit, ueluti si seruus sit cum libertate institutus: dicendum enim erit, si se miscuit, posse ei subueniri aetatis beneficio, ut habeat bonorum suorum separationem. plane qui post aditam hereditatem restituitur, debet praestare, si quid ex her
Abbreviated transcription (Latin):
partem dimidiam ñ soluisscrinẽptus
eẽt item si mtta alios dnos m̃ses ueliq¬
uum p̾cium ñ mum̾asset simłr eẽt ĩ.¬
emptus intra pͥores duos m̃ses largi¬
ano desuncto rutiltana pupillans cta¬
tis successerat tust cutores insolutione
cessaũant. Acudator douũciacionibus
tutorib sepe datis post anunm candan
possõnem cłaudio telemato iendid̾at
eius ñ ipã contraxerat imꝑator autm.¬

Expanded text:
 soluisset, inemptus esset, item si intra alios duos menses reliquum pretium non numerasset, similiter esset inemptus. intra priores duos menses Lariano defuncto Rutiliana pupillaris aetatis success‹e›rat, cuius tutores in solutione cessauerunt. uenditor denuntiationibus tutoribus saepe datis post annum eandem possessionem Claudio Telemacho uendiderat. eius, non ipsa contraxerat: imperator aut
Abbreviated transcription (Latin):
cito filto ꝓlate hedes filii adũsus cosqͥ
subpssennit ex lege coruelta ⁊ de dolo
hoc olcura deposũs ap̃ senm ut his
ħ uend̾et ip̃cium seruaret douͦ inter
uos duiditecur cuͣi oltum eẽt neq
tictris uelit inditut acciꝑe quĩ neqꝵ cu¬
andati n seq̃straria serum ⁊uentre p̃or
ñ dum irpleta cõditione deposicõis

Expanded text:
mortuo filio prolatae, heredes filii aduersus eos qui suppresserunt et lege Cornelia et de dolo hoc oleum deposueris apud Seium, ut is hoc uenderet et pretium seruaret, donec inter uos deiudicetur cuius oleum esset, neque Titius uelit iudicium accipere: quoniam neque mandati neque sequestraria Seium conuenire potes nondum impleta condicione depositionis,
Abbreviated transcription (Latin):
itaq si tum scutmn mirtrã ⁊ ci fidẽ ñ ha¬
b̾em tu fidemisseris ꝓ eo ñ ẽ equũ fideius¬
sori in uetẽ mreã subireniri sec potrus ip¬
si deneganda erit mandati attio. In sñ¬
ma pprudend̾ ent p̃tori cui potiꝰ subin¬
at utrum creditori an fidems̃ori nãmi¬
nor captus uent tenebitur fatilius murã¬
datore dicend̃ erit ñ deb̾e ei fubutrati hic e
uelut ꝯffitmator fuit ⁊ suasor ut cum mi¬
nore cͥchetur uñctactati pot̾ nuior m̃ĩ̃¬

Expanded text:
i fidem non haberem, tu fideiusseris pro eo, non est aequum fideiussori in necem meam subveniri, sed potius ipsi deneganda erit mandati actio. in summa perpendendum erit praetori, cui potius subveniat, utrum creditori an fideiussori: nam minor captus neutri tenebitur. facilius in mandatore dicendum erit non debere ei subvenire: hic enim velut adfirmator fuit et suasor, ut cum minore contraheretur. unde tractari potest, mi
Abbreviated transcription (Latin):
uires pat̾moiru uł totũ patmontũ tc̃¬
dumtaxat subitematur. au ⁊̃ deliq̃nti¬
bus ut puta dlo aliquid minor fecit
nire deppsita uł cõmodata uł altas in
contraitu anei subuaatur. se nith
ad cum ꝑirem̃t ⁊ placet ndelitr¬

Expanded text:
totum patrimonium circudumtaxat subueniatur, an etiam delinquentibus: ut puta dolo aliquid minor fecit in re deposita uel commodata uel alias in contractu, an ei subueniatur, si nihil ad eum peruenit? et placet in delict
Abbreviated transcription (Latin):
diliggentissimo posse canting̃e. set hec
heditatẽ in aua res erant truite ior¬
tales uł p̾dia urbana tumosa es aut̃ ali¬
enim grale ꝙ ũ ꝓspexit posse eiterre
ut demoerantur mantipta p̾dii ruanit

Expanded text:
diligentissimo possit contingere. sed haec hereditatem, in qua res erant multae mortales uel praedia urbana, aes autem alienum graue, quod non prospexit posse euenire, ut demoriantur mancipia, praedia ruant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ raro ininorib rerum siaꝵ admĩst¬
rationem eecra ordiꝑem indulserũt
prils quo maior esticitur utrum miciũ
s̃peitamꝰ an ño finẽ ⁊ placet ut ẽ ⁊stitu¬
uñ illud ã melgganter celsus qplłãꝵlib.¬

Expanded text:
raro minoribus rerum suarum administrationem extra ordinem indulserunt:pus quo maior efficitur: utrum initium spectamus an finem? et placet, ut est et constituunde illud non ineleganter Celsus epi
Abbreviated transcription (Latin):
to.xxu. anins tutoris hẽs alisolutꝰ ꝓpone¬
recur muntegcum restitucio desidabat᷑
Celsus gͥ respecto surfit ñ fatile hũc
quonidam nulorẽ mincagrũ restitui
d si ei ꝓbarctur calliditate adũsarit id

Expanded text:
ue annis tutoris heres absolutus proponeretur: in integrum restitutio desiderabatur. Celsus igitur Respecto suasit non facile hunc quondam minorem in integrum restitui, sed si ei probaretur calliditate aduersarii id
Abbreviated transcription (Latin):
tunta om̃im cum ħede cito agetin.
atsi res tͥ cradita sit siquid̃ mortuo te
ea uts exstic̾it agetur cum ħ̾ede cito si
niinus ñ agetut set utiq inhedem ꝑ¬
petuo dabitur qr ũ debet luctari ex
alreno dampato cui cõitemens ẽ ut
in ipsũ qui dolum ameserit in io cy lo

Expanded text:
unia, omnimodo cum herede tuo agetur. at si res tibi tradita sit, si quidem mortuo te ea res extitit, agetur cum herede tuo, si minus, non agetur. sed utique in heredem perpetuo dabitur, quia non debet lucrari ex alieno damno. cui conueniens est, ut et in ipso, qui dolo commiserit, in id quo
Abbreviated transcription (Latin):
iorem cẽ ⁊ abstimssẽt se ab admĩ¬
stracione curationẽ restitussẽt an ꝑ¬
iculum temporis ꝙ post ꝓbatam eta¬
debita exsoluctur lib̾ati nue ipõ nõ
debent tt̾um cõiteniri plane curatores
qui scientes eum unriorem ẽẽ ꝑseũ¬
aitint in eod̃ offõ ñ debutrunt cum
pati accipete pecimias debitas ⁊⁊ debie¬

Expanded text:
aiorem esse et abstinuissent se ab administratione, curationem etiam restituissent, an periculum temporis, quod post probatam aetadebita exsoluerunt, liberati iure ipso non debent iterum conueniri. plane curatores, qui scientes eum minorem esse perseuerauerunt in eodem officio, non de- buerunt eum pati accipere pecunias debitas et debe
Abbreviated transcription (Latin):
utudicõis ditebam posse ipag̃ eatatiõe
rescitu eam ꝙ itenditor senuntiando p̾
dcem quo placĩtat eẽ cõmissũ ⁊ p̃tũt
petendo recessisse a lage sia udẽtior nõ
me moinit qd̃ dies postea transisset ñ
mag̃ quam si creditor ꝑignus distr¬
atisset. post ntorccm debitoris die soli¬
mouit ⁊̃ illud imꝑatorem ꝙ pores tu.¬
rtem ad huc intnorib sucturri in hu
q̃ obmisissent manentes in potestate
tunt recte dititur cim patri adqͥrere

Expanded text:
se magis ea ratione restitui eam, quod uenditor denuntiando post diem, quo placuerat esse commissum, et pretium petendo recessisse a lege sua uideretur: non me moueri quod dies postea transisset, non magis quam si creditor pignus distraxisset, post mortem debitoris die solumouit etiam illud imperatorem, quod priores tunem adhuc minoribus succurri in his, quae omississent manentes in potestate, tunc recte dicitur, cum patri adquirere
Abbreviated transcription (Latin):
it p̃cio qͣm oportet utudid̾it adolest¬
cus emptor quid̃ rubĩ debebit p̃dia cũ f¬
tuttib restitũe mutns ã eatrius et p̃¬
cio reod̃e quitenus exea pecum locu¬
plecior ẽ. Si ninior auins db. sine¬

Expanded text:
etio quam oportet uendiderit adulescens, emptor quidem iuberi debebit praedia cum fructibus restituere, iuuenis autem eatenus ex pretio reddere, quatenus ex ea pecunia locupletior est. Si minor annis uigin
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ sit alia actio uisi forte quis ita dicat
si agat cum teo deb̾e dici ħi nusla atuo
sit q̃ exccptõne repellitur de dolo decer¬
uendam at qum patronus cunt sumo¬
utrissũ acciꝑe. exꝓmissori płlane adũ

Expanded text:
 sit alia actio? nisi forte quis dicat, si agat cum reo, debere dici, quasi nulla actio sit quae exceptione repellitur, de dolo decernendam: atquin patronus tunc summumissum accipere. expromiss
Abbreviated transcription (Latin):
bus alta aitio ñ erit ⁊ nista cã ẽẽ ittdebi¬
tur tuditium dabo. dolum ualũ ser
luio sirmilatur ⁊ alusd agunr labeo ã
passe ⁊ sute simulatione id agi ut qͥs
ctumirntat᷑ potse ⁊ siue dolo ualo abi¬
ud agi ⁊ altud sim ulari sicuti faciũt

Expanded text:
bus alia actio non erit et iusta causa esse videbitur, iudicium dabo. Dolum malum servliud simulatur et aliud agitur. Labeo autem ait posse et sine simulatione id agi, ut quis circumveniatur; posse etiam sine dolo aliud agi et aliud simulari, sicuti faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
auis łitii.i⁊ legatatius cui sup mod̾
legis falcidie legatũ sit hedi adhite
iguoranti sũbam heditatis uicto nirã¬
do uł quadam alia fallatia ꝑsuasent tã¬
Qͣm satis haibundeq ad solida legata
soluenda sufficiat heditas ꝗtos eo modo
ũba fatiebat ꝓ eo qui de lib̾tate dtende¬
bat quo minus p̃sente adũsario scd
lib̾tatem ꝓnũtietur puto statum de de¬
lo dandam meum acciontni q senid
ꝓ lib̾tate dutam sitãm ittractari nõ¬

Expanded text:
 cui supra modum legis Falcidiae legatum est, heredi adhuc ignoranti substantiam hereditatis ultro iurando uel quadam alia fallacia persuaserit, tamquam satis abundeque ad solida legata soluenda sufficiat hereditas, atque eo modo uerba faciebat pro eo, qui de libertate contendebat, quo minus praesente aduersario secundum libertatem pronuntietur, puto statim de dolo dandam in eum actionem, quia semel pro libertate dictam sententiam retractari no
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ falso mͥ ꝑsuasisti tamqͣm eam
petuntã seruo nito aut ꝓ turatori sol¬
uisses toq modo cõsetutus es ut cõsẽ¬
crente me absolĩtis q̃rentib riob̾ an
nite doli indicium dari debeat plaruit
de dolo arcõm ñ dari qr aliom᷑ mͥ suc

Expanded text:
tum est, falso mihi persuasisti, tamquam eam pecuniam seruo meo aut procuratori soluisses, eoque modo consecutus e‹s›, ut consentiente me absoluereris: quaerentibus nobis, an in te doli iudicium dari debeat, placuit de dolo actionem non dari, quia alio m
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ donarionẽ aut ꝑnuat aut ꝯfurmet
id quor cam̃ stipulacõnis aut ꝯfunta¬
uit aut resoluec
tigal qd̾ mitine p̃ctar solet soluiset
ancurasi locuplecior ect eafcã etatc̃o
siat anueto illla sit donacto ⁊ rañ
puto n anterdittũ hoc iatirã si p̃¬

Expanded text:
d donationem aut peremat aut confirmet, id quoque causam stipulationis aut confirmabit aut resoluet.tigal, quod in itinere praestari solet, soluisset, an quasi locupletior‹e› ea facta exactio fiat, an uero nulla sit donatio? et magis puto non interdictum hoc, maxime si ip
Abbreviated transcription (Latin):
donanoi ¶ Suurtitori uicara quid
itendidat ĩo p̃cio sdonatconis cã pa¬
cistantur neqͥt utuditor ob eã rẽ p̃ͦ¬
stet indend̾ ẽ quid de ea uendicone ag¬
anuito utea sola pato utita ẜt q̃m¬

Expanded text:
quid uendiderit uero pretio et donationis causa paciscantur, ne quid uenditor ob eam rem praestet, uidendum est, quid de ea uenditione agan uero ut ea sola pactio irrita sit, q
Abbreviated transcription (Latin):
prĩs fiid̃ ꝑ irenire eum patri tradidit uti
post moetẽ restituernut filto q̃to an dona¬
cio tͥ uideatur ut iich̃ agatur anuale¬
at quidẽ s infalteti potestas ditur si uolinit
dito .⁊. si hoc egit uxor nt alimuid ecea
re initetim amõdi sentiret maritꝰ alroqͥu
si solaeĩ minisc̾to usaẽ ⁊ idegit ut uł
renocate sibi liceret uelut ces cu̾om̃nie
utolum̃to ꝑ prãm postea ad fsitum ctã¬
sicit curñ idem ꝑtñ sit ratum acsicũ

Expanded text:
ris fundum peruenire, eum patri tradidit, uti post mortem restituatur filio. quaero, an donatio tibi uideatur, ut nihil agatur, an ualeat quidem, sed mulieri potestas datur, si noluerit, ditio, idem si hoc exigit uxor, ut aliquid ex ea re interim commodi sentiret maritus: alioquin si solo eius ministerio usa est et id egit, ut uel reuocare sibi liceret uel ut res cum omni emolumento per patrem postea ad filium transiret, cur non idem perinde sit ratum ac si cum
Abbreviated transcription (Latin):
anis seruus dẽcior factus sit iã ⁊ si m¬
Qrtuns eẽt qͥuino: exactio ei ꝯpẽcet
q̃ritur enĩ an mnułier exurri patͥmo¬
ino locuplecior sit eo terrcpore quo de
gitur que ete alteno interuentu uiri lib̾¬
ata ẽ ꝙ potutise adhuc dece si uix pecrem¬

Expanded text:
am et si mortuus esset, quinque exactio ei competeret. quaeritur enim, an mulier ex uiri patrimonio locupletior sit eo tempore, quo de gitur, quae aere alieno suo interuentu uiri liberata est, quod potuisset adhuc debere, si uir pecuni
Abbreviated transcription (Latin):
e oluto mãtrimonio soluri
iubieri dos debet. nec cogitur
maritus alii eam ab micõ stipul¬
anti ꝓmiteere. nisi hoc ei nichil
noceat: Nam si incomodum aꝙ
maritus suspectum ht̃ nõ debere
cum togi alii. qmͣ uxce ꝓmitt̾e.
dicendum est hec si sui nris qd̾¬

Expanded text:
oluto matrimonio solui mulieri dos debet. nec cogitur maritus alii eam ab initio stipulanti promittere, nisi hoc ei nihil nocet: nam si incommodum aliquod maritus suspectum habet, non debere eum cogi alii quam uxori promittere dicendum est. haec si sui iuris
Abbreviated transcription (Latin):
antuyctumq sexus ⁊ltionisq sit
s si imptie secute ñ fũnit exstipislata
agi ñ pat̃ magis enim res qͣm uba in¬
tuenda sunt.  atccptilacõem gutor
dos ⁊stituitur c̃ echitori maritõ arcepto
ferat᷑ doitis ꝯstitieze cãci. Sr ⁊fi a de¬
batore multetis sub ꝯditone dos ꝓuiit¬

Expanded text:
uscumque sexus condicionisque sint. Sed si nuptiae secutae non fuerint, ex stipulatu agi non potest: magis enim res quam uerba intuenda sunt. Accepti quoque latione dos constituitur, cum debitori marito acceptum feratur dotis constituendae causa. Si a debitore mulieris sub condicione dos promit
Abbreviated transcription (Latin):
cupletite uidetut fcã. ¶ Si donaciõis
cã uit uł uxor sem̾itute ñ utatur pu¬
to amitti seruitutẽ uetũ post diuor¬
ciurm conditi posse. ¶Si uxor ułma¬
ticus exceptione quadam donatroniᷤ

Expanded text:
cupletior uidetur facta. Si donationis causa uir uel uxor seruitute non utatur, puto amitti seruitutem, uerum post diuortium condici posse. Si uxor uel maritus exceptione quadam donationis
Abbreviated transcription (Latin):
gatur tui donatam ẽ gitmcta erit don¬
atio. Si ĩuaritus inxi deuaũit ⁊ mor¬
reuocabitat donatio quatauis ea qut
alus douaĩtit᷑ u̾altant si tĩ ipitis tã do¬
uanit. ¶ Stu les uxori douauit de cast¬
uensib bonis ifuit dampnatus ꝙ ꝑm
issum ẽ ei dehus testar st modo impata¬

Expanded text:
gatur cui donatum est, extincta erit donatio. Si maritus uxori donauerit et morreuocabitur donatio: quamuis ea quae aliis donauerit ualeant, si non mortis causa donauit. Si miles uxori donauerit de castrensibus bonis et fuerit damnatus, quia permissum est ei de his testari si modo impet
Abbreviated transcription (Latin):
neo quiũ erat reducta quarta ro¬
gatus uatitũe ⁊tm̃ integtã fidẽ p̃stit¬
it omiso senatus ⁊ sulti ⁊modo hic
em̃i urece fiem exsoluit uolipatatẽ ce¬
startoris obsimit ᷑ hecita siñ errorẽ cal¬
culi feat cẽtum indebiti fidei cõmus
eẽ tepetitionẽ nulla dubitatio ẽstũ

Expanded text:
in eo, qui non erat deducta quarta rogatus restituere et tamen integram fidem praestitit omisso senatus consulti commodo: hic enim uere fidem exsoluit uoluntatem testatoris obsecutus. hoc ita, si non per errorem calculi fecit: ceterum indebiti fideicommissi esse repetitionem nulla dubitatio est.
Abbreviated transcription (Latin):
ues tp̃uis statim fcã ẽ ⁊ si ante mortẽ
matiti cradid̾it ⁊ decesserit traditio eiꝰ
deret dq defmicta inuitis ħedibe eiꝰ
tutus itatuo ddit int̃est uttum a
mult̾ae sit int̃positus cuais an uerd
amanto cui donabitur si amulrecs
int̃posit᷑ ẽ obligat seꝯducione si ma¬
tito cradrd̾ctꝭ su aũt amarito sit ntt̃¬
pofitus mortita mitliere dbesta fũ¬
⁊atcõem ip̃e matitus cum eo habebit
¶Si ugcor tan qͣra auerito suo mor
timũ ute cp̃s milieris suit plarie m
quib casib placeat uetro agi dociatõ¬

Expanded text:
res ipsius statim facta est et, si ante mortem mariti tradiderit et decesserit, traditio eiusderet eaque defuncta inuitis heredibus eius Titius marito dederit, interest, utrum a muliere sit interpositus Titius an uero a marito cui donabatur: si a muliere interpositus est, obligabit se condictione, si marito tradiderit, si autem a marito sit interpositus, mortua muliere confestim fuactionem ipse maritus cum eo habebit. Si uxor rem, quam a marito suo morttimum uitae tempus mulieris fuit. plane in quibus casibus placeat retro agi donatio
Abbreviated transcription (Latin):
didonatio p̾̃sccat nͥ reddan̾it res estim¬
acto facieuda ẽ ipsto p̃cio cãmq pos.¬
sus alienũ amiliiui spõse ium̃s u¬
sit ⁊ post nupcias ꝓ eo suũ dedit qͥdã
⁊ iterua pͥutant fĩ eum maulieris qr
cẽ ftãm donationẽ ⁊ firurare uidet᷑

Expanded text:
di donatio praestitit, nisi reddatur res, aestimatio facienda est iusto pretio cauerique possus alienum anulum sponsae muneri misit et post nuptias pro eo suum dedit: quidam et Nerua putant fieri eum mulieris, quia tunc factam donationem confirmare uidetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ĩtañet ccͣ mandata ualebit dona¬
ito qr niꝑtie ñ sinst s fas ñ est eas
donationes ratas tẽ ne meltor sit ⁊ditõ
eo qui deliq̃tunt diuius tm̃ senuẜ
rlibetapontu paulim senatoas fł¬

Expanded text:
ibi meret, contra mandata, ualebit donatio, quia nuptiae non sunt. sed fas non est eas donationes ratas esse, ne melior sit condicio eorum, qui deliquerunt. diuus tamen Seuerus in liberta Pontii Paulini senatoris
Abbreviated transcription (Latin):
m̃m̃uo fulta deassisset ut dimidta dos
ap̃ marislũ repanent diundia fra¬
tri mulietis ueastiãtetut eaq ĩ insti¬
pulatione deduita erant mortito
martelło futo ⁊ silia st̾stitib dõte
umñsa filie p̃legata matillus ua¬
ta filta dũterat ⁊ mullet decesser

Expanded text:
beris filia decessisset, ut dimidia dos apud Marullum remaneret, dimidia fratri mulieris restitueretur: eaque etiam in stipulationem deducta erant. mortuo Marcello, filio et filia superstitibus, dote uniuersa filiae praelegata Marullus nata filia diuerterat et m
Abbreviated transcription (Latin):
tus ad legẽ uilam ꝑtinet s dotalis¬
¶ Totiens aũt ñ pot̃ alienari fundus quo
ꝓspetit ne idmanto liceat obligate.
aut altenare plemus int̾p̃tanda ẽ ut
⁊̃ desponso idenuiris sit ꝙ dentatito  ͦ.
seruitutes findo debitas posse maritum
annpt̃e neq ei alias impoñe

Expanded text:
tus ad legem Iuliam pertinet quass. Totiens autem non potest alienari fundus, quoprospexit ne id marito liceat obligare aut alienare, plenius interpretanda est, ut etiam de sponso idem iuris sit quod de marito.seruitutes fundo debitas posse maritum ‹re›mittere neque ei alias impone
Abbreviated transcription (Latin):
cero possit Si uero post datari patis¬
cessaita ẽ qm̃ imi adauisita multa dos
curt eẽt ca casu si solus pat̾ patt ẽs
sie filta sine solus agat siue ãdmurata
ste ꝑsora ei sci nocetit ⁊ ꝑdent pat¬

Expanded text:
paciscessaria est, quoniam iam adquisita mulieri dos tum esset. quo casu si solus pater pactus esset sine filia, siue solus agat siue adiuncta filiae persona, ei soli nocebit et p
Abbreviated transcription (Latin):
lebat eẽ dotis ꝯtento manito ea petuma
q̃ ex usurs redditutũ contgitut posse
dcci duencõem uałe res enĩ indetur st̃¬
ilis eẽ dos finge quadragena amuiia
eẽ redditus ap̃ eum qui ñ acciperet

Expanded text:
ito ea pecunia quae ex usuris redituum colligitur, posse dici conuentionem ualere: nec enim uidetur sterilis esse dos. finge quadragena annua esse reditus apud eum, qui non acciperet
Abbreviated transcription (Latin):
hãbitionẽ edem senatus ꝯsulti inducit
Nam ⁊ hic debe facioitẽ radd̾e uec spa¬
ueo intutore nec in curatore discm̃
aroeis aut mnoeis crmpris quo trihiꝰ¬
cutelam iitius adm̃titanit uł cura¬
cor naã gessit eaq ñ dum recepta rõ
nĩm dexi posse qr racto h̾editaria ẽẽt
⁊ fit simplex debitũ altottum omis de¬
bitor eã cui obligatas ẽẽ exalits racto¬
ne ꝓhibecur siba fllioq sito ⁊iuug̃e

Expanded text:
rohibitionem eiusdem senatus consulti inducit: nam et hic debet rationem reddere. nec spanec in tutore nec curatore discrimen maioris aut minoris temporis, quo itutelam Titius administrauit uel curator negotia gessit eaque nondum recepta ratimatrimonium, dixi posse, quia ratio hereditaria esset et sit simplex debitum: alioquin omnis debitor eam, cui obligatus esset ex aliqua ratione, prohibetur sibi filioque suo coniunge
Abbreviated transcription (Latin):
putabitur ⁊ hoc casu marius litisesti¬
matõem p̃stabit qd̾ si marictis soluẽ¬
do ñ etit utiles acciories adũsus ciciũ
mulleti ad restaurandam seruuitutẽ dã.¬
turi s cum uxor fund̃ cui p̃dia uiri ser¬
racutõ debebarit indotem dat fundus
ad manitum ꝑuant amissa secuitute
⁊ ideo ñ põt uid̾ ꝑ matitũ uis fundi de

Expanded text:
timationem praestabit: quod si maritus soluendo non erit, utiles actiones aduersus Titium mulieri ad restaurandam seruitutem dantur. Sed cum uxor fundum cui praedia uiri seruitutem debebant in dotem dat, fundus ad maritum peruenit amissa seruitute et ideo non potest uideri
Abbreviated transcription (Latin):
berta se miserit cũ alio ꝯnubiũ ht̃
demĩ ait lex iranto pactono Inntũ
acripere deltnꝰ eum qui ñ ꝯsentit ad
diuoettũ idcirto nͨ afurioso diu̾tẽdo
uiis captus ẽẽ ꝓponatur uercor ne pos¬

Expanded text:
rta si miserit, cum alio conubium habet. Deinde ait lex 'inuito patrono': inuitum accipere debemus eum, qui non consentit ad diuortium: idcirco nec a furioso diuertendo onus captus esse proponatur, uereor ne pos
Abbreviated transcription (Latin):
Si matito dotis nomine stipulante
ꝓmisit ꝑerrorẽ is qui exceꝑcone tut᷑
fũit rtec soluat cogetur ei scͥtũe ⁊ habe¬
bait ddrettoitẽ adusus mulierẽ ant
perm ut̃ ede delegauit ob so qd̾ ind̃¬
bitum marito ꝓmisit aut soluit de

Expanded text:
Si marito dotis nomine stipulanti promisit per errorem is qui exceptione tutus erat ne soluat, cogetur ei soluere et habebit condictionem aduersus mulierem aut patrem, uter eorum delegauit, ob id quod indebitum marito promisit aut soluit. 79
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ ut ꝑ frandẽ in eũ tellata boram
pr̃s up̃ tutelam renocari oporceat
demio dubitari pot̃ si aius tutelã ge¬
sit neptis ex filio emaricpato nate.
an inepoti ex alt̾o filto eam collocare
possit siue emantipato siũi mrauẽtũ
Ipotatate qr par affeccionis cã suspacõ¬
nẽ ftaudas amoiet s ⁊ si seuatꝰ ꝯsultã¬

Expanded text:
dem in eum collocata bona patris propter tutelam reuocari oporteat. De uno dubitari potest, si auus tutelam gessit neptis ex filio emancipato natae, an nepoti ex altero filio eam collocare possit siue emancipato siue manenti in potestate, quia par affectionis causa suspicionem fraudis amouet. sed etsi senat
Abbreviated transcription (Latin):
ganda sponsaba nũctũ miserũtͥñ pcita¬
re fiunifecturũ ad dissolucndã nuptaꝵ s̃
hunt nũctimi / ñ magg̃ qͣm spõfalia posse
eos solos cõstitũs nisi forte ouna ista exuo¬
lurctate puelle fartasint.

Expanded text:
um miserunt, non putarem suffecturum ad dissoluendam nuptiarum spem hunc nuntium, non magis quam sponsalia posse eos solos constituere, nisi forte omnia ista ex uoluntate puellae facta sint.
Abbreviated transcription (Latin):
D p cn locarat si aliqita excã fand̾ uł e
ͥ des utudat curate dẽbet ut ap̃ ẽptorẽ
quilino hĩcate liceat alioqiri is ꝓh¬
ibit᷑ aget cũ eo excõdinto. ¶ Si uici¬
no edificante ostutent᷑ lampa cena¬
cłi cem̃ locatorẽ ĩ quilmo/ ceste qͥn lic̃¬
et colono uł inquilmo rẽmmũte ⁊d¬

Expanded text:
iqua ex causa fundum vel aedes vendat, curare debet, ut apud emptorem quilino habitare liceat: alioquin prohibitus is aget cum eo ex conducto. Si vicino aedificante obscurentur lumina cenaculi, teneri locatorem inquilino: certe quin liceat colono vel inquilino relinquere
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ p̃scͥptis ũbis agend̃ nã iut̃ nos hac
ut ⁊̃ cectares. Itt̃ ap̃ ntlã q̃titur si
mulas tͥ ded̾̃o ut exꝑiatis ⁊ siplatuissẽt
emĩts si displituissẽt emñes ut in dies
satccab fũnit ablate tntra dits exꝑirũ¬
ti quid eẽt p̃stand̃ ũt̾ inp̃ciũ ⁊ nl̃tes¬

Expanded text:
is agendum: nam inter nos hoc ut etiam certares. Item apud Melam quaeritur, si mulas tibi dedero ut experiaris et, si placuissent, emeres, si displicuissent, ut in dies satoribus fuerint ablatae intra dies experimenti, quid esset p
Abbreviated transcription (Latin):
item ꝯduxit᷑ ut de ꝓuiitta tyrẽnesi a¬
qͥ begiã naigaret olei mettetis tͥbr
itulib impositis ⁊ frum̃ti modiis acto
nuilib ẽta m̃cedo s eueñ ut hoũata na¬
uis in ipã ꝓunita nouẽ m̃sib ietit̃e¬
tur ihonus impositũ ꝯmisso tolletur
q̃situm ẽ an uecturas q̃s rutrt a cõd¬
uttore scd̃m locacionẽ exig̃entaus pois¬

Expanded text:
em conduxit, ut de prouincia Cyrenensi Aquileiam nauigaret olei metretis tribus milibus impositis et frumenti modiis octo milibus certa mercede: sed euenit, ut onerata nauis in ipsa prouincia nouem mensibus retineretur et onus impositum commisso tolleretur. quaesitum est, an uecturas quas conuenit a conductore secundum locationem exigere nauis pos
Abbreviated transcription (Latin):
uum q̃m añ dño bona fide eir̃nt ⁊ ꝑi¬
sgnoraũit teneat serutane lotꝰ ẽ esiad¬
nsiis eum aggat treditor doli teplitacõe
di fortuito accessit idaddebitorẽ ꝑtinet
Si res pignorata ñ tatiuanr lis ad

Expanded text:
uum, quem a non domino bona fide emerat et pignerauit, teneat, Seruianae locus est et, si aduersus eum agat creditor, doli replicatione di fortuito accessit, id ad debitorem pertinet. Si res pignerata non restituatur, lis ad
Abbreviated transcription (Latin):
aut infund̃ ant in edis aliqͥs inducat᷑
eousi recint possõem piggnoris loꝰ¬
co donec illi petituta soluatur t̃ ĩnsu¬
tas finctꝰ ꝑcipiat aut locando aũt ip¬
se ꝑcipitudo hĩtandoq itaq si aim¬
s̃tt possõem solet in fcm accõe uti
Ulusfructꝰ anpossit pignori hiparete¬
ue dan ñsitum ẽ siue dñs ꝓpͥetatis cõ¬
tius ag̾e ñ eẽ e tus uti fru iu̾ito se
tali eccepcõe euni p̾tor tutbe si ñ int
credicorem ⁊ eum ad q̃m ususfruct᷑
ꝑtinec ⁊uer̃it ut usus fruct᷑ pigno¬

Expanded text:
s inducatur, eo usque retinet possessionem pignoris loco, donec illi pecunia soluatur, cum in usuras fructus percipiat aut locando aut ipse percipiendo habitandoque: itaque si amiserit possessionem, solet in factum actione uti. Usus fructus an possit pignori hypothecaeue dari, quaesitum est, siue dominus proprietatis conrius agere 'non esse ei ius uti frui inuito se', tali exceptione eum praetor tuebitur: 'si non inter creditorem et eum ad quem usus fructus pertinet conuenerit, ut usus f
Abbreviated transcription (Latin):
e tianumsisc ⁊ is q̃ui dedi euutꝰ ẽ
cessas dare nustatrit criuł accio ⁊ iaco
de dolo dabitur.s facio ut fatras
ħ spẽs cractatus płes recip̃ nã si pacti
sumꝰ ut tu anico debitore cartaguie

Expanded text:
 manumisisti et is quem dedi euictus est, cessas dare, nulla erit ciuilis actio, et ideo de dolo dabitur. sed si facio ut facias, haec species tractatus plures recipit. nam si pacti sumus, ut tu a meo debitore Carthagine
Abbreviated transcription (Latin):
iẽptorẽ militie itaduant ut salariũ
ꝙ dẽtibatur ab illi ꝑsona ẽptori ced̾et
q̃sitũ ẽ emptor militte qͦͣm singitatẽ ei
amio exibete dẽlet ⁊ quid ex hi par̾to
irenditor emptori p̃stare debeat. Re uẽ¬
ditorẽ acciones etra ordinatias eo no¬
am Isticint ⁊ uti ab eo possessã domꝰ
fuit gaio sero uendidit q̃xo ari pu
ta q̃ ab auc̃tore domui ꝯiuncta erat
ad emptorẽ quor uite ẽptiõis ꝑtineat¬

Expanded text:
et emptorem militiae ita conuenit, ut salarium, quod debeatur ab illa persona, emptori cederet: quaesitum est, emptor militiae quam quantitatem a quo exigere debet et quid ex eiusmodi pacto uenditor emptori praestare debeat. respondit uenditorem actiones extraordinarias eo no constitu‹i›t et uti ab eo possessa domus fuit, Gaio Seio uendidit: quaero, an ripa, quae ab auctore dom‹u›i coniuncta erat, ad emptorem quoque iure emptionis pert
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ.¶ Radem intelliganus si hostia fe¬
nestras ne nꝑnĩ cormptas locator ñ
ttorẽ fiuid̾ fat̾et p̃tetea uillaꝵ curã
ag̃e dẽbet ut eas incorruptas hãt el¬
pe aũt ip̃ius ⁊ sllud amãtur si pp̃¬

Expanded text:
. eadem intellegemus, si ostia fenestrasue nimium corruptas locator nonteriorem fundum faceret. praeterea uillarum curam agere debet, ut eas incorruptas habeat. Culpae autem ipsius et illud adnumeratur, si p
Abbreviated transcription (Latin):
añtm diẽ effici deb̾et. dinũ si ita fac¬
titm ũ erit qͣnti locatoris ĩtfuisset
tantã petintã ⁊ ductor ꝓmiserat.
ꝑatenꝰ eni obligatõem ꝯtrahi puto
qͣtmꝰ uir bomis despacto temporis etisti¬
mast qr id actũ apparet ẽẽ ut eo sꝑacõ
ab solũetur sm̃ quo fĩ ñ posset. Qui¬

Expanded text:
am diem effici deberet: deinde, si ita factum non esset, quanti locatoris interfuisset, tantam pecuniam conductor promiserat. eatenus eam obligationem contrahi puto, quatenus uir bonus de spatio temporis aestimasset, quia id actum apparet esse, ut eo spatio absolueretur, s
Abbreviated transcription (Latin):
de dolo teu̾r. ¶S ⁊ si seruum qͥs ali¬
em̃t spoliaũit isꝙ frigore mortu᷑ sit
de uestim̃itis qͥdẽ furti agi pot̾it de ser¬
ito ittro in fcm̃ agend̾ tiiali pera
adũsus cũ seruata ¶ S ⁊ sicalicẽ argẽ¬

Expanded text:
de dolo tenetur. Sed et si seruum quis alienum spoliauerit isque frigore mortuus sit, de uestimentis quidem furti agi poterit, de seruo uero in factum agendum criminali poena aduersus eum seruata. S
Abbreviated transcription (Latin):
ccionis ⁊ ninsutas ñ illataꝵ pensiomp̃
nõe teneatur nec ꝓsint ei ꝯsticutões qͥ¬
br canetur eos qmi ꝓ alus petuã ex¬
exemplo iolomi cardius ulataꝵ ꝑ mo¬
ram colom persunũ p̃stare deb̾e ułu¬
tas usure e tñtone fuda iuditus ⁊ siñ¬

Expanded text:
illatarum pensionum nomine teneatur nec prosint ei constitutiones, quibus cauetur eos, qui pro aliis pecuniam exexemplo coloni tardius illatarum per moram coloni pensionum praestare debere usuras: usurae en
Abbreviated transcription (Latin):
tũ itrricã ⁊uc̃tõem platuit cũ ad diem
nunore ñ fenoee iluto legitinte ma¬
iores ufuge sapꝑulanti recte ꝓmitti po¬
cuerũt. ¶ Cum p̃dm̃ ieor uiro donass
id quor p̃dium utr pignori deduis pꝰ

Expanded text:
 irritam conuentionem placuit, cum ad diem minore faenore non soluto legitimae maiores usurae stipulanti recte promitti potuerunt. Cum praedium uxor uiro donasset idque praedium uir pignori dedisset, post
Abbreviated transcription (Latin):
cleas quib relenatur p̃lũ dam̃ p̃sta¬
te oppãe itẽ aeñ in quo qlca cali¬
da aqua lauatetut ut cec̃a uasa ole¬
atta dim̃ p̃state oport̾e situti dolra
uuiarta q̃ ad p̃sentẽ usũ colo no¬

Expanded text:
cleas quibus releuatur praelum dominum parare oportere. item aen‹u›m, in quo olea calda aqua lauatur, ut cetera uasa olearia dominum praestare oportere, sicuti dolia uinaria, quae ad praesentem usum colon
Abbreviated transcription (Latin):
ant si incuisus hostiũ fiat si qͣ tñ uit¬
ia ex ipã re oriantur ħ dĩpus colono ẽẽ
ueluti scuimuĩ ecatũtt si rantis aut ħ¬
bis segetes cormupte sunt s ⁊ si labest
acta sit amr̃emq fructũ ticłit dãpuũ¬

Expanded text:
aut si incursus hostium fiat: si qua tamen uitia ex ipsa re oriantur, haec damno coloni esse, ueluti si uinum coacuerit, si raucis aut herbis ‹s›egetes corruptae sint. sed et si labes facta sit omnemque fructum tulerit, damnu
Abbreviated transcription (Latin):
ceũ .s. c reditor fund̾ sibi obligatũ
t cirographa cributoꝵ a dẽbitore retro
solutoꝵ ap̃ se deposita habebat uendi¬
dit meuio ea lege ut siguid tbutoꝵ
uoĩe. dẽbitũ eẽt emptor solũet idem
fundꝰ ob cãm eoꝵ tributoꝵ q̃ lam sol¬

Expanded text:
um. Creditor fundum sibi obligatum, cuius chirographa tributorum a debitore retro solutorum apud se deposita habebat, uendidit Maeuio ea lege, ut, si quid tributorum nomine debitum esset, emptor solueret: idem fundus ob causam eorum tributo
Abbreviated transcription (Latin):
erat tu ignorans futtitis es̃ qͣi peculi¬
ares adem̃is ⁊ ⁊ sumpseris pdic̃o eo no¬
mine mͥn adũsus te ⁊petet ꝙͣi tec mea
ad te sinc cã ꝑitenit. Si scietis ali¬
eitã tem igriorãti mͥ uendid̃is ⁊ pͥusꝙ¬

Expanded text:
erat, tu ignorans furtiuos esse quasi peculiares ademeris et consumpseris, condictio eo nomine mihi aduersus te competet, quasi res mea ad te sine causa peruenerit. Si sciens alienam rem ignoranti mihi uendideris,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cõstat simul adimitendos ħ enĩ re¬
scͥpto p̾ltpali significatur
auł.ł̃n Quod huslegium ex̾cetur
ñ mea ciũ quantitate q̃ in bonis ar¬
ꝑẽtaru ex pͥcuma depõita reꝑta ẽ set
tu om̃ib frandatoris faculcatior idq
cilitate pͦn. reepcũ ẽ. plane sumpt̾

Expanded text:
 constat simul admittendos: hoc enim rescripto principali significaturcetur non in ea tantum quantitate, quae in bonis argentarii ex pecunia deposita reperta est, sed in omnibus fraudatoris facultatibus: idqtilitate publica receptum est. plane sumptus
Abbreviated transcription (Latin):
mandati cum eo ueroquieas teceꝑit de¬
positi si uero tuo nomine teceperit ticiꝰ
tu quad̃ in mandat cerets ille t dẽpo¬
siti quam accionẽ mͥ p̃stabis mtandati
tutus tem ñ recepisset cu custodites

Expanded text:
mandati, cum eo uero, qui eas res receperit, depositi: si uero tuo nomine receperit, tu quidem mihi mandati teneris, ille tibi depositi, quam actionem mihi praestabis mandati Titius rem non recepisset, tu c
Abbreviated transcription (Latin):
ditioras emptor sit qͣm fu̾it uẽditor.
Itera simulter caditori mri furd̃ uen¬
didit ⁊tradidit ea ꝯditõe ut emꝑtor ac¬
ceptam pecutã uito refercet i hunc fũ¬
dum itendicat excepcio quid̾ opporir ei
de ue empta uł cradita f. teplitabitara¬
cum fcã sit ⁊ ħ ꝓcedit siue ip̃e creditor
eñnt liue tur̃pasũit altum quo mulle
ris id fac̃titotus euĩ sermo senatus cõsu
ligam mandanite mulrete ħ infrandẽ¬
utdend̃ eum exceptrone fuͣdas sruatus
sulto fcẽ si utro is ignorasset egeto
ã scissem cant mandati me agentẽ
cum mulrere eccludend̾ ẽẽ meã t̃ ditcei
rit iudictum patata sit accipete ut ũ

Expanded text:
or sit, quam fuerit uenditor. Item si mulier creditori uiri fundum uendidit et tradidit ea condicione, ut emptor acceptam pecuniam uiro referret, et hunc fundum uindicat, exceptio quidem opp‹o›nitur ei de re empta et tradita, sed replicabitur et hoc procedit, siue ipse creditor emerit siue interposuerit alium, quo mulier ris id faceret? totus enim sermo senatus consulligaui mandante muliere, hoc in fraudeudendum eum exceptione fraudis senatus consulti factae: si uero is ignorasset, ego autem scissem, tunc mandati me agentem cum muliere excludendum esse, me autem creditori rit, iudicium pa
Abbreviated transcription (Latin):
depomi in ede aliħ douet de h̾editate udi¬
cetur. ¶ Sigris tabulas cestam̃ti ap̃ se
depositas płid p̃sentib liĩgit ait labeo
depositi acciore tecte de fabuł agiposse
ego ar̃bitror ⁊ inuitiaꝵ agiposse si hoc
auimo recitatura cestam̃tu ẽ qbidã
p̃sentib ut iuditia secteta eius qui te

Expanded text:
a, donec de hereditate iudicetur. Si quis tabulas testamenti apud se depositas pluribus praesentibus legit, ait Labeo depositi actione recte de tabulis agi posse. ego arbitror et iniuriarum agi posse, si hoc animo recitatum testamentum est quibusdam praesentibus, ut iudicia secreta
Abbreviated transcription (Latin):
suscipere talẽ cãm mag̃ qͣm deciꝑe.¬
¶ Datur accõ depositi iꝑihedem ex dolo
defuncti in soliã qͣm qm eĩ ałtas ex
ea parte qua nnisq hẽs ẽ.¶ Quocies
foro cedunt nĩuularu sulet pͥmo
loco racio hẽti depositatioꝵ ħ ẽ eoꝵ

Expanded text:
suscipere talem causam quam decipere. Datur actio depositi in heredem ex dolo defuncti in solidum: quamquam enim alias ex ea parte qua quisque heres est. Quotiens foro cedunt nummularii, solet primo loco ratio haberi