comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Imichi bibliotecã ita uẽdid̾is si decu¬
riones cãpam locũ michi uẽdidissẽi
in quo eaponem et ꝑme stet quo
minus id a cãpanis ĩpetrem ñcẽd
ubitand̾ qum p̾scriptis ubis agipo¬
ssit. et ego etia exuendito agipos¬
se puto qͣi ĩpleta cõd̃one cũ ꝑ c̃pto

Expanded text:
mihi bibliothecam ita uendideris, si decuriones Campani locum mihi uendidissent, in quo eam ponerem, et per me stet, quo minus id a Campanis impetrem, non esse dubitandum, quin praescriptis uerbis agi possit. ego etiam ex uendito agi posse p
Abbreviated transcription (Latin):
uiribom arbitratu Inta ut qd̾ ex
p̃tio pp̃ ĩcendiũ decressẽ fu̾it ĩuẽ¬
ditor quid̾ sciebat domu eẽ exustã
ẽptor aũ ignorabat nlłam uẽd̾o¬
nẽ stare si tota domus añ uẽd̾o
exusta est. sin u̾oqͣntacõ parse¬
dificu remaneat et state ued̃onẽ
et uẽditorẽ ẽptori qd ĩt̾est restitu¬
ere.¶Simłi quoz modo ex diuiso
tractari o.ubi ẽptor quid̃ sciebat
uẽditor aũ ignorabat. et hic eĩor
łsi solutũ sit ñ reꝑeti. qd̾ si nt̾q sci
doloit utrũq ptẽ cõpensando. et
iudo ꝙ erbona fide decendit dolo
ex utraq ꝑte ueniente stare ñ cõ

Expanded text:
 ex pretio propter incendium decrescere fuerit inuenditor quidem sciebat domum esse exustam, emptor autem ignorabat, nullam uenditionem stare, si tota domus ante uenditionem exusta sit: si uero quantacumque pars aedificii remaneat, et stare uenditionem et uenditorem emptori quod interest restituere. Simili quoque modo ex diuerso tractari oportet, ubi emptor quidem sciebat, uenditor autem ignorabat: et hic enim si solutum sit, non repeti. Quod si uterque sciedolo inter utramque partem compensando et iudicio, quod ex bona fide descendit, dolo ex utraque parte ueniente stare non co
Abbreviated transcription (Latin):
slul. DOmũcii cũ cã et egor
uẽditor cobusta ignoraremus
nua sab̾ cassi nicħ uenisse ꝙͣuis
arcamaneat. pectumaq solutã
cõdici posse auint. s si pars domꝰ

Expanded text:
um. Domum emi, cum eam et ego et uenditor combustam ignoraremus. Nerua Sabinus Cassius nihil uenisse, quamuis area maneat, pecuniamque solutam condici posse aiunt. sed si pars domus
Abbreviated transcription (Latin):
rest quiait ¶quid̃ ignorabat
ueditor ip̃ius reinõie teni si scieba¬
t ctiã dãpm qd̾ er cocotingit qm¬
ad̾m si uas auri caltũ ꝓ. airo uedi¬
duẜ si ignorans tenet᷑ ut aurũ qd̾
uendidit prestet.D̾.ł.¬

Expanded text:
est, qui ait, si quidem ignorabat, uenditor, ipsius rei nomine teneri, si sciebat, etiam damni quod ex eo contingit: quemadmodum si uas aurichalcum pro auro uendidisset ignorans, tenetur, ut aurum quod uendidit praestet.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi acquireret neue quis negoci¬
andi cã eorũ quidemit uende̾t¬
ne pena eĩmeũ qr adu̾sus senat
cosultũ feciss cõstituta est. ut du¬
plũ eius qͣnti emiss in ertariũ ĩ¬
ferre coget᷑. in eũ u̾o qui ue̾didifs
ut irritã fieret uedo. ¶Plane si m
p̃tui solui̾s cũ tu duplũ errario
debeas repetes adme. qr a meap¬
te irrita fc̃a est uẽd̾o. Nec solu hu¬
ic senatus cõsuto locus erit. Siqͥ
suã uulla ł domũ et si alienã uẽ
on Ut res ẽptoris fiat did̾it.¬
Inil int̾est utrũ solutũ sit ptiu
aut eo noĩe fidenissor datus sit¬
¶ Quod aũde fidenissore diximus
plemus acceptũ est qͣlib tõne
s uenditori dep̾tio satisfc̾mest
ueluti exꝓmissore aut pignore

Expanded text:
quis negotiandi causa eorum quid emer‹e›t uenderetue: poena in eum, qui aduersus senatus consultum fecisset, constituta est, ut duplum eius quanti emisset in aerarium inferre cogeretur, in eum uero, qui uendidisset, ut irrita fieret uenditio. plane si mihi pretium solueris, cum tu duplum aerario debeas, repetes a me: quod a mea parte irrita facta est uenditio. nec solum huic senatus consulto locus erit, si quis suam uil Ut res emptoris fiat, nihil interest, utrum solutum sit pretium an eo nomine fideiussor datus sit. quod autem de fideiussore diximus, plenius acceptum est, qualibet ratione si uenditori de pretio satisfactum est, ueluti expromissore aut pignore
Abbreviated transcription (Latin):
qi̾ recepturus a debitore tuo quo¬
mius peccumã reddidisti eipig¬
nus is q ꝑ fenestrã admisit ercei¬
turoeo ꝙ de ĩdustria ad id posũit
labeo ait furti te agẽ cũ debitoee

Expanded text:
si recepturus a debitore tuo comminus pecuniam reddidisti ei pignus isque per fenestram id misit excepturo eo, quem de industria ad id posuerit, Labeo ait furti te agere cum debitore
Abbreviated transcription (Latin):
Ue religiosis adheret reugiosa
sũt. ⁊ icirco nec lapides medifi
tori extͣ ordinem sb̾uenit᷑ ut is
qui hoc fecit resticuere eos cõpe¬
llat᷑. ¶ S si auem sine uoluitate
dni ĩedificaci fuerint. ⁊ nũdũ
destructo momimento in hoc
detracti erut ut alibi reponẽn¬
t᷑ poterũt a dño uendicari.
¶Quod si in hoc detracti erũt. ut
ta est qnͣci miute actor uiraue¬
rit omũ statim ad possorm ꝑ¬
tinet. ¶Eranssegisse eĩ cũ eo ⁊
desidise iudcor eo p̾tioꝙ ip̃e cõ¬

Expanded text:
ue religiosis adherent religiosa sunt et ideo nec lapides inedifictori extra ordinem subvenitur, ut is qui hoc fecit eos restituere compellatur. sed si alieni sine uoluntate domini inaedificati fuerint et nondum functo monumento in hoc detracti erunt, ut alibi reponerentur, poterunt a domino uindicari. quod si in hoc detracti erunt, ut ta est, quanti in litem actor iurauerit, dominium statim ad possessorem pertinet: transegisse enim cum eo et decidisse uideor eo pretio, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tus est domm tm̃dare qͣntũ ha¬
bituruc est possõi. huc reb obla¬
tis fiar ei potestac. n malitus ĩ¬
dulgendũ est. si tectoriũ puta
quod indux̾is picturasq corade
uelis nich̾l aturus nisi ut osfi¬
tias. ¶Finge eam ꝑsonam eẽ.
din que receptũ fũdũ moxuẽ¬
ditura sit insi reddat qͣtũ pri¬
ma ꝑte reddi opportere diximus

Expanded text:
dare, quantum habiturus est possessor his rebus ablatis, fiat ei potestas: neque malitiis indulgendum est, si tectorium puta, quod induxeris, picturasque corradere uelis, nihil laturus nisi ut officias. finge eam personam esse domini, quae receptum fundum mox uenditura sit: nisi reddit, quantum prima parte reddi oport
Abbreviated transcription (Latin):
si in aliena area edificassem. cuiꝰ
bõe fidi quid̾ ẽptor fuerim. y̾m
eo tẽpore edificaui. quo iam scic¬
bã alienam iudcamus an nich̃
michi exceptio ꝓsit. insi forte qͥe
dicat ꝓoesse de dapno sollicio ¶p̃u

Expanded text:
si in aliena area aedificassem, cuius bonae fidei quidem emptor fui, uerum eo tempore aedificaui, quo iam sciebam alienam, uideamus, an nihil mihi exceptio prosit: nisi forte quis dicat prodesse de damno sollic
Abbreviated transcription (Latin):
erũt ertimandi st. ⁊ ĩo si dolo a¬
ut culpa possõric re petita peri¬
erit. ucriorẽ putat pop̃ trebatu¬
sniam oppinionẽ putantic eou¬
qr habct᷑ si ñ periss. idest. ad rei
iudicande tẽpus. quod ⁊ uli ano
piacet. ¶Nac rõe si nudc ꝓpricta¬
tic dñs petierit ⁊ int moras u¬
su sfructus asinissuc sit exeotẽ

Expanded text:
erunt aestimandi sunt: et ideo si dolo aut culpa possessoris res petita perierit, ueriorem putat Pomponius Trebatii opinionem putantis eo uque haberetur, si non perisset, id est ad rei iudicandae tempus: quod et Iuliano placet. hac ratione si nudae proprietatis dominus petierit et inter moras us
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ prudenc emeras edificasti. aut cõ¬
seruisti. dem̃ eiuĩctit᷑. bonus iudee
uarie ex ꝑsonis caisq cõstituet.
¶Finge ⁊ diimi cad facturũ fuisse¬
⁊ reddat impe̾sam ut fũdũ recip¬
iat usq eodũtarat quo p̾tiosior
fc̃s est. ¶ Et si pluc p̾tio fu̾do ac¬
cessit solu quod impesue ¶finge

Expanded text:
imprudens emeras, aedificasti aut conseruisti, deinde euincitur: bonus iudex uarie ex personis causisque constituet. finge et dominum eadem facturum fuisse: reddat impensam, ut fundum recipiat, usque eo dumtaxat, quo pretiosior factus est, et si plus pretio fundi accessit, solum quod impensum e
Abbreviated transcription (Latin):
ad edictũ nõrendit. ⁊ obid mot¬
u iudicis uilla orrupta est aut
arbusta suctisa sũt pre stabitur
tibi detrimentũ iudo coĩ diui¬
dũdo. Quidquid eĩ culꝑa sotu
admissum est eo iudo cotme

Expanded text:
ad delictum non respondit et ob id motu iudicis uilla diruta est aut arbusta succisa sunt, praestabitur tibi detrimentum iudicio communi diuidundo: quidquid enim culpa socii amissum es
Abbreviated transcription (Latin):
rietem edificem ł repetitur
ab eo ꝓꝑte impensas. ł donato¬
nis grã coĩs fiet paries.
ꝑcipetis ⁊ nõ patiatur te soti
tiu anni fructus ꝑciꝑe indẽ¬
altins annis ftueretur pecus
admisit. a fecit ut futuri ã¬
in fructus quos sociũ ꝑcipeo¬

Expanded text:
rietem aedificem uel repetiturus ab eo pro parte impensam uel donationis gratia, communis fiet paries. perciperetis, et non patiatur te socius ui anni fructum percipere, uidenalternis annis frueretur, pecus immisit et effecit, ut futuri anni fructus, quos socium pe
Abbreviated transcription (Latin):
Op. Qesitu ẽ ap̃labeone sicũfi¬
lius uinet tu credens eu mortunz
annali actone egis. et qr amnis p̾¬
anrursus erꝑni tibi copto erto¬
re ꝑmictend est et ait ꝓmicti db̾e
dutarat de peccsio ñ etia deĩ re uso

Expanded text:
. Quaesitum est apud Labeonem, si, cum filius viveret, tu credens eum mortuum annali actione egeris et, quia annus pan rursus experiri tibi comperto errore permittendum est. et ait permitti debere dumtaxat de peculio, non etiam de in rem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ co cõtht᷑ qui iubet. Iussũ aũ accipi¬
endũ est. siue testõ quis. siue pepłam
negotiũ g̾ere picło meo iudet᷑ adoĩa
iussisse. misi certa lex aliud ꝓhbeat. s
ego qͥro an reuocares iussu. añ ꝙͣ cre¬
dat᷑ possic. et puto posse. ꝙͣad̾m si mã¬
dass et postea añ cõttͣtũ ccͣia uolũta¬

Expanded text:
cum eo contrahitur qui iubet. Iussum autem accipiendum est, siue testato quis siue per epistulam negotium ge‹re› periculo meo', uidetur ad omnia iussisse, nisi certa lex aliquid prohibet. Sed ego quaero, an reuocare hoc iussum antequam credatur possit: et puto posse, quemadmodum si mandasset et postea ante contractum c
Abbreviated transcription (Latin):
est erogatũ cẽt. sñ quib aut se cuen
Aut fuos p̃enos erib̾e ñ post̃. dandã
de ĩremuso utilẽ act̾one. ¶ Serinis
absentis rei publice cãpupilli suope¬
cumiã credidit. sb̃scribente tutore ĩp¬

Expanded text:
 sine quibus aut se tueri aut seruos paternos exhibere non posset, dandam de in rem uerso utilem actionem. Seruus absentis rei publicae causa pupilli seruis pecuniam credidit subscribente tutore
Abbreviated transcription (Latin):
quicqͣ eẽ. insi si quid deducto eo qd
ẜuus dño debuss. reliqũ fieret. Illd̃
sibi indĩbones quid ĩ rem dñ u̾sos
eẽ. s ꝓ ea re soluisse cantũ qͣnͣtũ pͥ¬
ores bones uenissent. si quid apli¬
oris peccume post̾iores boues eeñt
eius oporteret dñm cõdẽpnari.

Expanded text:
to eo, quod seruus domino debuisset, reliquum fieret: illud sibi uideri boues quidem in rem domini uersos esse, sed pro ea re soluisse tantum, quanti priores boues uenissent: si quo amplioris pecuniae posteriores boues essent, eius oportere dominum condemnari.
Abbreviated transcription (Latin):
siue id ip̃m qd̾ fuus accepitm iẽ dm̃
cou̾tit. ueluti si criticũ acceꝑit. et id
ip̃m ĩ familia dñi cibariorũ nõie cõ¬
sũpsit. aut si pecclimã a creditore ac¬
ceptã dm̃ credicori solut. ¶ S et si er¬
rait i soluendo. et pucauit creditorẽ
ret. siue cũ ẜuus dm̃ nogotu gendi
adm̃istrandi uecã quid gessit. uelu¬
tisi mutuatus sit peccumã. ut fru¬
mentũ cõparet ad familiã alendã
ł fi ad uestiendã. siue peccłiarit̾ in¬
utuatus posteamtem dm̃ u̾̃tit. s
eĩ uire utimur ut etiã si prnuisĩ pec
ĩrem uso ee accõpossit. et regłarit᷑
dns. totiens de ĩrem u̾so eẽ actonẽ.
quib caib ꝓcurator mãdati. ł qui
negotia gessit negotiorũ gestorũ ħe¬
ret act̃one. Q uotiens q aliquid ita¬
cõsũpsit fuus. ut aut melieꝵẽ rẽ dñs

Expanded text:
siue id ipsum quod seruus accepit in rem domini conuertit ueluti si triticum acceperit et id ipsum in familiam domini cibariorum nomine consumpserit aut si pecuniam a creditore acceptam dominico creditori soluerit sed et si errauit in soluendo et putauit creditorem ret siue cum seruus domini negotii gerendi administrandiue causa quid gessit ueluti si mut‹u›atus sit pecuniam, ut frumentum compararet ad familiam alendam uel si ad uestiendam siue peculiariter mutuatus postea in rem domini uertit: hoc enim iure utiin rem uerso actio possit. Et regulariter dicimus totiens de in rem uerso esse actionem, quibus casibus procurator mandati uel qui negotia gessit negotiorum gestorum haberet actionem quotiensque aliquid consumpsit seruus, ut aut meliorem rem domin
Abbreviated transcription (Latin):
tuo dem̃ copẽ ignorans et putãs
suã eẽ dedicauit eã ĩ fums eius. ne¬
ratirł .ii. rensorũait. ĩ rẽ pẽis ũsu
iud̾i. ¶ In actõne aũ de peccłio qd̾
ĩ rerũ nat᷑a ñ eẽt unomodo eetinu¬

Expanded text:
tuo deinde eo pater ignorans et putans suam esse dedicauit eam in funus eius. Neratius libro responsorum ait in rem patris uersum uideri: in actione autem de peculio quod in rerum natura n
Abbreviated transcription (Latin):
cumã mutuatus sñ culupa cã ꝑdi¬
d̾it. recte eũ si nõie mecũ mãdati
ł neg̾orũ gestorũ acturũ ¶ Eũsti¬
chouicario funtui pãpluli cõt᷑ri. ac¬
tõ de peccłio. et de ĩremũso. ita da¬

Expanded text:
mutuatus sine culpa eam perdiderit, recte eum hoc nomine mandati uel negotiorum gestorum acturum. Cum Sticho uicario serui tui Pamphili contraxi: actio de peculio et in rem uerso ita da
Abbreviated transcription (Latin):
et fisouĩti plus dicit et tind eido¬
nauit dñs ꝙͣtũ creditorisolun ꝓse
siquid̃ remurierandi aĩo. ñ ind̾iĩ
rem usũ. Si uo alias donauit dura
tuatus sit habeat p̃tc̾a et peccsus¬

Expanded text:
t ei. plus dicit et si tantundem ei donauit dominus, quantum creditori soluit pro se, si quidem remunerandi animo, non uideri uersum, si uero alias donauit, duratuatus sit, habeat praeterea et pecu
Abbreviated transcription (Latin):
ribit. si filius qiͣ defensor pr̃is u¬
d̾m suscepit. et sit cõdẽpnatus d̾
ĩrem uso tem prẽm. nãq filius
filiũ. nã et hic de ĩ rem ũso fore acco¬
nẽ. nsi si donare pẽi filius uoluit d̾
seobligat. ¶ Qure pẽ dici et si de poc¬
csio actonẽ qiͣ defensor pẽis suscepe¬
rit.tem̃ prẽm de ĩ remuso. usq ad
pecclii qͣntitatẽ. cuius sine iderit e

Expanded text:
fensor patris iudicium susceperit et sit condemnatus, de in rem uerso teneri patrem: namque filius filium, nam et hic de in rem uerso fore actionem: nisi si donare patri filius uoluit, dum se obligat. Quare potest dici et si de peculio actionem quasi defensor patris susceperit, teneri patrem de in rem uerso usque ad peculii quantitat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbat. si ñ pecsiare nomen fecit si qrͣ
dñs obligatus. ut sinputat sibi expe¬
dire nomen debitoris deb̾e cedat cre¬
ditor acc̃omib. ꝓcuratorẽq eũ faci¬
at. ¶Lecuillud quo irem dm̃ ũsu
labo ait. qd̾ mutuatus fuus dño e¬
mit uolenti adluxurie mat̾iã ungẽ¬
ta forte.ł si quid ad delitias. łsi quid
ad turpes sũptus sbmistrauit. n eĩ
spatectamus. anbonodm̃ accessĩt
rocte de. ut si frumẽtũ cõꝑauit fuus
ad alendas dñ familias et ĩhorreo
dinco reposuit. et ħ ꝑut. ł corruptrs
et si fuũ dño neccessariũ emiss isq

Expanded text:
obat, si non peculiare nomen fecit, sed qudominus obligatus, ut, si non putat sibi expedire nomen debitoris habere, cedat creditori actionibus procuratoremque eum faciat. Nec non illud quoque in rem domini uersum Labeo ait, quod mutuatus seruus domino emit uolenti ad luxuriae materiam, unguenta forte, uel si quid ad delicias uel si quid ad turpes sumptus sumministrauit: neque enim spectamus, an bono domini cesserit recte dicitur et si frumentum comparauit seruus ad alendam domini familiam et in horreo dominico reposuit et hoc periit uel corruptum et si seruum domino necessarium emisset i
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hac mente accepiss. post ea alio
ũtit. curiosus igit᷑ d eẽ creditor qͦ
u̾tat᷑ ¶ Si mutuatus sit peccumã
fuus aduestẽ cõꝑamdã et nũm ꝑi¬
erint. quid de ĩ rem u̾so ag̾e posfit
utrũ creditor anueditor. ꝓuto aũ
si quid̾ p̃tiũ nimatũ fit. creditorẽ
de mrem u̾so acturũ. et si uestis ꝑ¬
erit. ¶Smaũ ñ fu̾it p̃tiũ solutu
ad ħ tãm data est peccuma. ut ues¬
tis emet. et peccuma pierit. uestis
tam̃ familie diiusa est. utiq cre¬
ditorẽ de inrem ũso hab̾e actone
nã et uenditor łit.qr res eius ꝑue
stis ꝑnt. dicend̾ erit ut̾iq dnm te¬

Expanded text:
accepisset, postea alio uertit: curiosus igitur debet esse creditor, quo uertatur. Si mutuatus sit pecuniam seruus ad uestem comparandam et nummi perierint, quis de in rem uerso agere possit, utrum creditor an uenditor? puto autem, si quidem pretium numeratum sit, creditorem de in rem uerso acturum et si uestis perierit: si autem non fuit pretium solutum, ad hoc tamen data pecunia, ut uestis emeretur et pecunia perierit, uestis tamen familiae diuisa est, utique creditorem de in rem uerso habere actionem. an et uenditor habeat, quia res eiustis periit, dicendum erit utrique dom
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ Et io si donau̾it fuus dñorẽ
peccliare. acto de mi tem uso ce sa¬
biti et st ista uera ¶Plane si mu¬
tuũ ẜuus accepit. et donandi aĩo
soluat. dũ ñ nult eũ debitorẽ fa¬
ce̾ pecculiarẽ. de in rem u̾so acco
est ¶ Iuluduerũ ñ ẽ qd̾ mela scri¬
bit. si fuomeo argetũ ded̾is. ut
poscia tibi facet er quol argẽto
mor factis poculis fuus decessĩt
cẽ tibi adũsus me deĩre mũso act̾o¬
nẽ qm̃ possũ pocła uẽdicare. ¶Illud
plane um est qd̾lab̾. scribit. si odo¬
tes et ũgumñta ẜuus ennt. et ad
fumis erogauĩt quo ad dnm̃ suũ
ꝑtinebat ud̾i in rem dm̃ ũsum

Expanded text:
 et si donauerit seruus domino rem peculiarem, actio de in rem uerso cessabit, et sunt ista uera. Plane si mutuum seruus accepit et donandi animo soluit, dum non uult eum debitorem facere peculiarem, de in rem uerso actio est. Illud uerum non est, quod Mela scribit, si seruo meo argentum dederis, ut pocula tibi faceret ex quolibet argento, mox factis poculis seruus decesserit, esse tibi aduersus me de in rem uerso actionem, quoniam possum pocula uindicare. Illud plane uerum est, quod Labeo scribit, si odores et unguenta seruus emerit et ad funus erogauerit quod ad dominum suum pertinebat, uideri in rem domini u
Abbreviated transcription (Latin):
debuit uidend̾̃ est ande ĩ rẽ uso ac¬
codari debeat. at qui ñ lib̾auit pa¬
trem. nã qui costicuit se quid̃ ob
luit post cõsticutũ. l ꝓ se uideat᷑
soluisse ħ ẽ ob id qd cõsticuit ĩ rez
tantũ u̾cisse pr̃ĩs merito dicet᷑.
suo locauit. et bones ei dedãt. cũ
lin boues ñ eeñt idom. userat eoᷤ
uenite. et lus nũmis qui repti¬
epti ceñt alios reparari. ẜuus bo¬
ues uendid̾at. alios redemãt. mĩ¬
mos uendicori ñ soluerat. p̃tt̾a cõ¬
curbauerat. quiboues nendida̾t
mimos a dño petebat. accõne de

Expanded text:
debuit, uidendum est, an de in rem uerso actio dari debeat. atquin non liberauit patrem: nam qui constituit, se quidem obluat post constitutum, licet pro se uideatur soluisse, hoc est ob id quod constituit, in rem tamen uertisse patris merito dicetur.suo locauit et boues ei dederat: cum hi boues non essent idonei, iusserat eos uenire et his nummis qui recepti essent alios reparari: seruus boues uendiderat, alios redemerat, nummos uenditori non soluerat, postea conturbauerat: qui boues uendiderat nummos a domino petebat actione de
Abbreviated transcription (Latin):
Nectissime eĩ labo ait fieri posse. ut
ctiã si in remũsu sit. cess de peccłio
acc̃o. ¶ Quid si dñs peccliũ adem¬
it sñ dolo malo. quid si morte fui
ertinctũ est peccłiũ. et annus ucil
ab aliquo et actũ de peclio. deĩ
rem u̾so acto ancesset. uudend̾ est. et
refert põp̃uilianũ extumare de poc
cłio acc̃one ꝑuinde ĩ rem uerso acto¬

Expanded text:
i posse, ut et in rem versum sit et cesset de peculio actio. quid enim si dominus peculium ademit sine dolo malo? quid si morte servi exstinctum est peculium et annus utilis ab aliquo et actum de peculio, de in rem uerso actio an cesset, uidendum. et refert Pomponius Iulianum existimare de pe culio actione peremi de in rem uerso actio
Abbreviated transcription (Latin):
ego aũ puto sblatã deiremu̾so ac¬
tonẽ. cũ debitor dm̃ sit cõstitutus
¶ te qrit si in remtuã u̾t̾it. et debi¬
tor tuus factus sit. mor creditor
eiusd̾ fũme ꝙͣ tibi debuit. an rena¬
scat᷑ de ĩ remũso actõ. anuo expost¬
fc̃o ñ cõualescat. qd̾ u̾m est. ¶ Idem
tractat an exeuentu possit irem
pris filius ut̾e̾. xeluti si duoreipã ⁊
filius fum̾t. et filius mutuatus su¬
onõie soluat. ł si filionussu pris cre¬
didisti et filius cibi creditũ solurss¬

Expanded text:
 puto sublatam de in rem uerso actionem, cum debitor domini sit constitutus. Idem quaerit, si in rem tuam uerterit et debitor tuus factus sit, mox creditor eiusdem summae quam tibi debuit, an renascatur de in rem uerso actio an uero ex postfacto non conualescat? quod uerum est. Idem tractat, an ex euentu possit in rem patris filius uertere, ueluti si duo rei pater et filius fuerint et filius mutuatus suo nomine soluat, uel si filio iussu patris credidisti et filius creditum tibi soluiss
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiebat usq ad annũ ꝓduci ob¬
ugatone. ¶Alienato auet maimi¬
ssio ad fuos ꝑtinet nõ ad filios mor ᷤ
aũ tam adsuos ꝙͣ ad filios refert᷑.
emancipato uoadsolũfiliũ. ¶ Eret
si aliomodosine emantipatone de¬
sierit ce m potestate. annał erit. ac¬
t̃o s et simorte pr̃is ł depor tatone
si uiris fu̾it effectus filius. de poc¬
clio int annułus peis ł fiscus cene¬

Expanded text:
sufficiebat usque ad annum produci obligationem. Alienatio autem et manumissio ad servos pertinet, non ad filios, mors autem tam ad servos quam ad filios refertur, emancipatio vero ad solum filium. sed et si alio modo sine emancipatione desierit esse in potestate, annalis erit actio. sed et si morte patris vel deportatione sui iuris fuerit effectus filius, de peculio int
Abbreviated transcription (Latin):
te abstułi̾s michi. ex ep̃to act̾one
me idip̃m cosecuturũ. ud̾i eĩ in
rẽ fuã u̾sũ. Nam et siłrditatẽ a ẜ¬
uoemero.ut qd michi ab ip̃o fuo
debebut᷑ cõpensarẽ. licet nicħ solui
tam̃cõsequi me ex ẽpto qd ad doĩ¬
nũpuenit. ¶ Ego aũ ñ puto de ĩ
aĩo gesẜit ẜuus ut ĩ rem dm̃ utẽt

Expanded text:
s mihi, ex empto actione me id ipsum consecuturum: uideri enim in rem tuam uersum: nam et si hereditatem a seruo emero, ut quod mihi ab ipso seruo debebatur compensarem, licet nihil solui, tamen consequi me ex empto quod ad dominum peruenit. ego autem non puto de in animo gesserit seruus, ut in rem domini uert
Abbreviated transcription (Latin):
tegͣ nͥ ee ꝑmittend̾ actoridund̾e ac¬
c̃one. ut simł cũ ẽptore et cũ uẽoi¬
tore exꝑiat᷑. satis eĩ ce̾ ħ solũ ei tri
tin au quis creditorcũ uenditore
exan gestoage pt̃. s et ip̃e ẽptor.
id q iuliano uidet.ꝙuis et dedu
ce dit ut uenditor et deductonc
ntipossit. et si postueditonẽ cepe¬
rit aliquiduenditori suus debe
ñ minuit peccłia.qr ñ dominod
queq diximus i eptore et uendi¬
tore ead̾ st̃. et fi alio quois ge¬
ne diñu mutatũ sic. ut legato
dotis dat̾one. qr qͣi pẽimomiũli¬
ubiconq effet.
sbrepton in eode quonesciat
iuuat an mortuus sit ¶Ein pe¬
culu admistratodata esti dele¬
gare debitore sun pocest.

Expanded text:
ittendum actori diuidere actionem, ut simul cum emptore et cum uenditore experiatur: satis enim esse hoc solum ei tribtantum autem quiuis creditor cum uenditore ex ante gesto agere potest, sed et ipse emptor, idque et Iuliano uidetur, quamuis et deduccedit, ut uenditor et deductione possit, et, si post uenditionem coeperit aliquid uenditori seruus debenon minuit peculia, quia non domino debet. Quae diximus in emptore et venditore, eadem sunt et si alio quovis genere dominium mutatum sit, ut legato, dotis datione, quia quasi patrimonium liubicumque esset. neque in eo, de quo nesciat quis, vivat an mortuus sit. Cui peculii administratio data est, delegare debitorem suum potest.
Abbreviated transcription (Latin):
oso ignorans eũ furere emit pos¬
se ufucapere. ergo ⁊ publitiam̃
habebit ¶S ⁊ si quis ex luctatiu¬
is caĩs remaccepit ħt publitia¬
nam q̃ etiã aduersus donatore
cõpetis. ¶ Est eĩ iustuc possor ⁊
petitor qui lib̾alitatem accepit
Sia miore quis enut ignorans
eũ minorem ẽẽ ħt publitiana
s ⁊ si ꝑmutat̾o fc̾a sit. ead act̾o
cõpetit. ¶ P ublitiana act̾o ad

Expanded text:
oso ignorans eum furere emit, posse usucapere: ergo et Publicianam habebit. Sed et si quis ex lucratiuis causis rem accepit, habet Publicianam, quae etiam aduersus donatorem competit: est enim iustus possessor et petitor, qui liberalitatem accepit. Si a minore quis emerit ignorans eum minorem esse, habet Publicianam. Sed et si permutatio facta sit, eadem actio compet
Abbreviated transcription (Latin):
terra cõtinere se fructus de fie¬
rint. ueluti si oliue. ł uue cou¬
ab alquo fc̾m sit. statim eĩ ipe
accepisse fructũ cristimandꝰ ẽ¬
copeilim̃. qi l alicui dicẽ se nõ
posside̾. ita ut si piffit adu̾sarius
conuic̾e rem ab adusario possid̾i
tnͣfferat ad se possom ꝑ iudicem
l ẽẽ suam nõ approbau̾it.

Expanded text:
terra continere se fructus desierint: ueluti si oliuae uuae lab aliquo factum sit: statim enim ipse accepisse fructum existimandus ecompellimur, quia licet alicui dicere se non possidere, ita ut, si possit aduersarius conuincere rem ab aduersario possideri, transferat ad se possessionem per iudicem, licet suam esse non adprobauerit.
Abbreviated transcription (Latin):
fidem ht. ꝓi sufficit ħ mebõe
did̾it. n eĩ dolusuẽditoris ncħ̾
nocebit. ¶In hac act̾oe nõ obit
michi si successor sum. ⁊ dolofe¬
ci. cũ is incunis locũ successibo¬
na fide emiss. nec ꝓd̾it si dolo ca¬
reo cũ eptorcui successi dolo fec¬
iss. s eĩ si fiuis meus emit dolꝰ
eius spectandus erit ñ meus ł̾
fc̃m est in hac act̾os deduci põ¬
ponio urͣ. ¶ Bonam au fidẽ sol¬
uis ẽptoris cõtinet. ¶Yt igit᷑¬

Expanded text:
de hoc sufficit me bonae diderit: neque enim dolus venditoris mihi nocebit. In hac actione non oberit mihi, si successor sum et dolo feci, cum is, in cuius locum successi, bona fide emisset: nec proderit, si dolo careo, cum emptor, cui successi, dolo fecisset. Sed enim si servus meus emit, dolus eius erit spectandus, non meus, factum est in hac actione deduci Pomponio videtur. Bonam autem fidem solius emptoris continet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbare d cutore lege nõ phibẽte
se emisse. s ⁊ si deceptus falsotu¬
tore actore emĩt boa fide emisse
ssideat siue petat rem. S qd̾ iudõ
epti ꝓcurator ẽpori p̾stic̾it cͣcrio
iuditio mandati cõsequet᷑. pote¬
st eĩ fieri ut eptori rec auferat᷑
ab eo qui uenirem andauit qr ꝑ
ignorantiam nͥest uais eiteptoe
qua debuit oppone̾. ueluti si no
auctor meus ex uolũtate tua uẽ¬
didit.

Expanded text:
re auctore lege non prohibente se emisse. sed et si deceptus falso tutore auctore emerit, bona fide emissessideat sive petat rem. sed quod iudicio empti procurator emptori praestiterit, contrario iudicio mandati consequetur: potest enim fieri, ut emptori res auferatur ab eo, qui uenire mandauit, quia per ignorantiam non est usus exceptione, quam debuit opponere, ueluti: 'si non auctor meus ex uoluntate tua uendidit
Abbreviated transcription (Latin):
urbanoꝵ p̾diorũ ꝑ tradit̾om cõ¬
stitutis i ꝑ patietiam. force si ꝑ
domũ suam quic passus est aq̃
ductũ transduci. Item tustico¬
tientiam tuendam costat. ¶ꝑ¬
artus ancille furtiue qui ap̃
boc fid̾i ẽptorem cõceptus est
ꝑ hanc act̾om petendus est. ⁊¬
si abeo qui ennt possessus ñ ẽ
s iac furis hanc accionẽ ñ ht¬
qr uicioꝵ de fucti successor est.
Ancerdu cam l furtiua mater
distracta nsit. s donata ignora¬
ti michi ea ap̾ me cocepit ⁊ pepe¬
rit. cõpetit michi inptũ pbliti¬
ana ut uilait si modo eotẽpore
quo erpiar furtina matre ign¬
qua ca matre usu caꝑe possem
si furtiua nõ eẽt. erea ca partu
me usucaꝑt. si furtiuam matrẽ¬
ee ignorabam. ex oib igit᷑ cãis
publitianam habebo ad̾ est ⁊ siee
partu partus est natuc ⁊ si nõ na¬
cuc. s post morcem mr̃ic ersecto
uentre eius extractuc estait ⁊ po

Expanded text:
urbanorum praediorum per traditionem constitutis vel per patientiam forte si per domum quis suam passus est aquae ductum transduci: item rusticopatientiam tuendam constat. Partus ancillae furtivae, qui apud bonae fidei emptorem conceptus est, per hanc actionem petendus est, etiamsi ab eo qui emit possessus non est. sed heres furis hanc actionem non h uitiorum defuncti successor est. Interdum tamen, licet furtiua mater distracta non sit, sed donata ignoranti mihi et apud me conceperit et pepererit, competit mihi in partu Publiciana, ut Iulianus ait, si modo eo tempore, quo experiar, furtiuam matrem ignqua causa matrem usucapere possem, si furtiva non esset, ex ea causa partum me usucapere, si furtivam esse matrem ignorabam: ex omnibus igitur causis Publicianam habebo. Idem est et si epartu partus est et si non natus, sed post mortem matris exsecto uentre eius extractus est, ut et Po
Abbreviated transcription (Latin):
exceptoe doli oppõita nõ alit̾ res¬
tituere dño coget᷑. ꝙͣ si peccumã
creditori cius soluta quipignori
datũ p̾diũ ħuit. usurarũ qr medi
ptus fuit. nam cos nouis usuris
dũcarat cõpensari sũptuũ in p̾di¬
u fcorũ exemplo equu est. ¶ an¬
cilla que ñ est in dotem data. s ĩ
pecculiũ filie cõcessa est. peculio
filie non legato. macipiu b̾rdita¬
riũ ec̃ cõuenit. ¶ Si tam pr dotis
acpeculu cõtẽplatione fuiã ex¬
brdauit. ⁊ ea rõe reddita nichilei
testo relinquit. aut eo minuc le¬
gauit filia defentio tuebitur uo

Expanded text:
ta non aliter restituere domino cogetur, quam si pecuniam creditori eius solutam, qui pignori datum praedium habuit, usurarumque mediiptis fuit: nam eos usuris novis dumtaxat compensari sumptuum in praedium factorum exemplo aequum est. Ancillam, quae non in dotem data, sed in peculium filiae concessa est, peculio filiae non legato mancipium hereditarium esse convenit. si tamen pater dotis ac peculii contemplatione filiam exheredavit et ea ratione reddita nihil ei testamento reliquit aut eo minus legavit, filiam defensio tuebitur vol
Abbreviated transcription (Latin):
sfit qm pati d estimatione. audi¬
endus erit a uidice si desid̾et ut ad¬
usarius actiones suascedat cui tm̃r
p̾tor auxiliũ qͣnq laturus sit. quo¬
lib alio possidente nulla capatio¬
ne afficiet᷑. ip̃o quoq qui uttis est¬
unatione ꝑcepit possidente deb
adiuuari. nec facile audiendus
crit ile si uelit postea peccuni az
que usui ñ fructui sũt resticu
fructus certũ est.D̾. lxxx.¬

Expanded text:
iam pati debet aestimationem, audiendus erit a iudice, si desideret, ut aduersarius actione sua cedat: cum tamen praetor auxilium quandoque laturus sit quolibet alio possidente, nulla captione adficietur. ipso quoque, qui litis aestimationem perceperit, possidente debet adiuuari: nec facile audiendus erit ille, si uelit postea pecuniam, qquae usui non fructui sunt, restitui fructus certum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtic ea quoq resticui deb̾eiube. q̃
simł cũ ipa ꝑre restitui debent.
In certe ꝑtis uẽdicatodatur si iꝰ¬
ta cã interueniat. iusta aũ cã po
examinabit᷑ iustam eĩ ignoran¬
ciam huit legatarius cuihole
gatus sit. quotam ꝑtem uẽdica¬
re debeat. Itaq tal dabif act̾o. ca¬
d̾ ⁊ de cet̾is reb ĩ relligimus.¬

Expanded text:
tis ea quoque restitui iubere, quae simul cum ipsa parte restitui debent. Incertae partis uindicatio datur, si iusta causa interueniat. iusta autem causaexaminatur: iustam enim habet ignorantiam legatarius, cui homo legatus est, quotam partem uindicare debeat: itaque talis dabitur actio. eadem et de ceteris rebus intell
Abbreviated transcription (Latin):
op.EIp̾dio in diem addicto
an diẽ uẽdicor mortius sit sui
post diemħres ciexistat siue oĩ¬
no ñ existat priori p̃diũ ep̃tũ
est qr melior cõd̾o allata est que
dño placeat intelligi ñ potest
cũ is qui uendat nͥ crstat qd̾ si
intͣ diem adiect̾ois łs existat
ei accrdant qͥñ accesẜunt prioei
ep̃tori si ñ minoris sint hee res
ꝙͣ ꝙ psĩs postea fũdus uenierit¬

Expanded text:
praedio in diem addicto ante diem uenditor mortuus sit, siue post diem heres ei exsistat siue omnino non exsistat, priori praedium emptum est, quia melior condicio allata, quae domino placeat, intellegi non potest, cum is qui uendat non exsistat: quod intra diem adiectionis heres existat,ei accedant, quae non accesserint priori emptori, si non minoris sint hae res, quam quo pluris postea fundus uenierit
Abbreviated transcription (Latin):
bas anis x cta peccuma ĩ anos sin¬
głos cõductã sut. labeo et tbatr ne¬
fũdu uedisti ut tibi si cõduct̾o p̾sta¬
ret᷑. nã ħ ip̃m p̾tiũ fu̾di uide̾t᷑ qd̾¬
taut fructus eorũ tollat᷑. na alitĩ
t̾ptãtib uites et arbores om̃es ex¬
cepte indebũt᷑ hurꝰ rci eptonẽ pos¬
se fieri dixi q̃ ex meis edib ĩ tuase¬
des ꝓiecta st̃ ut cã ita michi h̾re lice¬
at de q ea reex epto agi. ¶Siluace¬
dua ĩ quĩqnmũ uenierat q̃rebat᷑
cũ glans cocisdiss uttius eẽt scios¬
uiui respõdisse primũ seqnd eẽ qd̾a

Expanded text:
bas, annis decem certa pecunia in annos singulos conductam habeat.Labeo et Trebatius nefundum uendidisti, ut haec tibi conductio praestaretur: nam hoc ipsum pretium fundi uideita ut fructus eorum tollatur: nam aliter interpretantibus uites et arbores omnes exceptae uidebuntur.Huius rei emptionem posse fieri dixi: 'quae ex meis aedibus in tuas aedes proiecta sunt, ut ea mihi ita habere liceat', deque ea re ex empto agi.Silua caedua in quinquennium uenierat: quaerebatur, cum glans decidisset, utrius esset. scio Seruium respondisse, primum sequendum esse quod
Abbreviated transcription (Latin):
mittẽt an discedat᷑ a peiore ccͣctu
ait dissimilẽ eẽ hanc spẽm partus
spei cr iohic discedi a priore ẽpt̾oe
ẽ adiecto fũdo si melior cõd̾o allata
sit rem pignori cẽ desine si ẽptor eũ
fũdũ pignori dediss ex quo colugi¬
t̃ qd cptor medio tẽpore dñs eẽt᷑ a

Expanded text:
mitteret, an discedatur a priore contractu? et ait dissimilem esse hanc speciem partus specie et ideo hic discedi a priore emptioneem addicto fundo si melior condicio allata sit, rem pignori esse desinere, si emptor eum fundum pignori dedisset: ex quo colligitur, quod emptor medio tempore d
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ asfãt. dem̃ prior eptor adũsus
cũ licitatus sit. et penes eũ ẽptorre
masit dubitari potest id utr fruc¬
tus ip̃e hebat qi nulla meliore cõdo¬
ne allata. an uouẽditoris sint. l¬
yoy.¶. Icet au neditori meliore al¬
lata cõdonc adic̾c possiori insi pri¬
or pratus sit plus adicere. ¶d̾.i.
allata peiore ẽptore certiorẽ face
ut si quid alius addidit ip̃e quos
a dice posfit.

Expanded text:
aduersus eum licitatus sit et penes eum empt‹um› remanserit, dubitari poterit, utrum fructus ipse habeat, quasi nulla meliore condicione allata, an uero uenditoris sint, li.Licet autem uenditori meliore allata condicione addicere posteriori, nisi prior paratus sit plus adicere. 8 Idem allata priorem emptorem certiorem facere, ut, si quid alius adicit, ipse quoque adicere possit.
Abbreviated transcription (Latin):
cptonẽ fũdi ñ uid̾i ce coitacta̾ si co¬
tẽplatone illarũ arborũ uelutio¬
liucti fũdus cõpabat᷑ siue sciente
siue ignorante uõditore. siue aũ
eptor sciebat ł ignorabat. ł ut̾qu
torũ ħ optinueit q̃ ĩ supiorib cãi¬

Expanded text:
fundi non uideri esse contractam, si contemplatione illarum arborum, ueluti oliueti, fundus comparabatur, siue sciente siue ignorante uenditore: siue autem emptor sciebat uel ignorabat uel uterque eorum, haec optinent, quae in superioribus casi
Abbreviated transcription (Latin):
ocus edifitt noie ꝓ fanus ñ est et ĩo
uemi n potest. ¶Int mat̾iam scpulcro¬
rũ ortis ł cet̾is culcuris locapura st̃¬
ẜuata si nichil ueditor noiatim ex
recuditarũ possõ tradita uidet᷑ sicla¬
ues ap̃horrea tͣdice st̃ quofc̃o cõfestĩ
eptor dñni et possõnẽ. adĩspicit᷑ et si
ñ apparuerint hoerea qd si uc̃dicoris

Expanded text:
ocus aedificii non est profanus et ideo uenire non potest.Intra maceriam sepulchrorum hortis uel ceteris culturis loca pura seruata, si nihil uenditor nominatim excconditarum possessio tradita uidetur, si claues apud horrea traditae sint: quo facto confestim emptor dominium et possessionem adipiscitur, etsi non aperuerit ho
Abbreviated transcription (Latin):
ege uẽdonis illafta si quid sacri aut
religiosi aut publiciest eius ncħ
uenit. si res ñ ĩ usu publico s ĩpeio¬
mo fici crit uẽd̾o eius ualebit nec
uẽditori ꝓdit ercepto qͥ n hu̾it locũ¬

Expanded text:
ege uenditionis illa facta 'si quid sacri aut religiosi aut publici est, eius nihil uenit', si res non in usu publico, sed in patrimonio fisci erit, uenditio eius ualebit, nec uenditori proderit exceptio, quae non habuit locu
Abbreviated transcription (Latin):
dilapidicine ĩ co fũdo ubico ceñt
ercepte crant. et post muitũ tepis
ĩ eofudo reꝑte crant lapiditine ea ᷤ
minẽ eĩ noc uẽd̾e nec erciꝑe qd̾ ñ sit
et lapidicinas nllas eẽ nsi q̃ apparẽt
et cedantur alit̾ ĩtp̃tantib totũ fũ¬
dũ lapiditinarũ fore si forte toto co
s̾ tra eẽt lapis et boc peobo.
abco. Histulas cptori accessiras
 lege dc̃m erat q̃rebat᷑ ancastelluer
parere idactũ eẽ ut id quo acced̾et
licet scriptura ñ cõtin̾et᷑ ¶Fũd̃ ab eo
enusti cuns fili postea tutelã ad¬
mistras nec accepisti possonẽ uacuã¬
ut pupillus et familia cius decedit
⁊ relictis decessit. si unus omnẽ peccu
cũ uc̃didisses dixisti te si quid ui aut
taniues niues corruput.si ĩ mod̾ati
fuerar et ccͣ cõsuetudinẽ tẽpestatis
UAgi tecum erempto poterit.

Expanded text:
di la‹pi›dicinae in eo fundo ubique essent exceptae erant, et post multum temporis in eo fundo repertae erant lapidicinae. easminem enim nec uendere nec excipere quod non sit, et lapidicinas nullas esse, nisi quae apparent et caedantur: aliter interpretantibus totum fundum lapidicinarum fore, si forte toto eo sub terra esset lapis. hoc probo..Fistulas emptori accessuras in lege dictum erat: quaerebatur, an castellum, ex parere id actum esse, ut id quoque accederet, licet scriptura non continetur.Fundum ab eo emisti, cuius filii postea tutelam administras, ne‹cut pupillus et familia eius decedat s relictis decessit. si unus omnem pecunicum uendidisses dixisti te, si quid ui aut menta niues corruperunt: si immoderatae fuerunt et contra consuetudinem tempestatis, agi tecum ex empto poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
ul Scdsi ꝓponat᷑ a creditore pi¬
gnus ĩ die adiectũ ñ pot uidi bo¬
na fide negotiũ aginisi adiect̾o
recipiat᷑. quidergo est si ĩ ops ep̃¬
tor et ĩpediende tͣmmodo uẽdois

Expanded text:
um.Sed si proponatur a creditore pignus in diem addictum, non potest uideri bona fide negotium agi, nisi adiectio recipiatur. quid ergo est, si inops emptor et impediendae tantummodo uenditionis
Abbreviated transcription (Latin):
Rocui EIcũ fũd̾ uẽdes ĩ lege di¬
risses qd̾ m̃cedis nõie a cõductore
eregiss. id ẽptor accessurũ eẽ existi¬
motei erigendo ñ solũ bonã fidem
s etiã diligentia p̾stare deb̾e .i. non
solũ ut ate dolus malus absit. seti¬
am ut culpa ¶ Fere aliquisolentħ
u̾ba adic̾e dolus malus auẽditore¬
nec uidet᷑ abxẽ si ꝑ eũ sc̾m ẽ aut fiet
quominus fũd̃ ẽptor roffid̾at eric
ergo er ẽptoact̾o ñut uẽditorua¬
cuã possõm tradat cũ multis mo¬
dis accid̾e potest. netrade possit
q ut si quid dolomalofecit.ut fa¬
cit dolus malus eius eristimaret᷑

Expanded text:
cum fundum uenderes, in lege ‹d›ixisses, quod mercedis nomine a conductore exegisses, id emptori accessurum esse, existimo te in exigendo non solum bonam fidem, sed etiam diligentiam praestare debere, id est non solum ut a te dolus malus absit, sed etiam ut culpa.Fere aliqui solent haec uerba adicere: 'dolus malus a uenditoreNec videtur abesse, si per eum factum est aut fiet, quo minus fundum emptor possideat. erit ergo ex empto actio, non ut venditor vacuam possessionem tradat, cum multis modis accidere poterit, ne tradere possit, sed ut, si quid dolo malo fecit aut facit, dolus malus ei
Abbreviated transcription (Latin):
accrescendi ẽẽ quotiens in duob
qui in solidũhu̾unt cõcursu diui
Si duo fũdi dm̃ deducto nsufru¬
ccu ꝓprietatem cradid̾int. ut̾ eoꝵ
amisit usũfructũ ad ꝓprietatem
redire s non ad totũ s cuiuscõq
usũ fructũ ei parti acoed̾e ꝙͣ ipẽ t᷑¬
didit. ad eam eĩ ꝑtem rodire d a
qua nunitio ⁊ diuisus est ¶ Non
solum aũ si duob usuffructus le¬
getur est ius accrescendi. yma si
Alt̾i usuffructus alc̾i fũdus lega¬
tus est. flam amittente usũfruc¬
cum altero cui erat legatus mag̃
iure accrescendi ad alterũ ꝑtinet
ꝙͣ redeat ad ꝓprietatem. nec nouũ
nam a si duob ussisfructus leget᷑
⁊ ap̃ alt̾m sit cõsolidatus. ius ac
huisd ⁊ nunc amictit. ⁊ ita nerat̾o
⁊ aristoni u̾t a pomp̃ꝓbat.¬
⁊ meuius trientec in usũfructũ
unus triens. ꝓprietiti miscebit᷑ sũ
aũ ego sine menius capite minu¬
ur̃m diuidetur. ita ut semissem ĩ
usufructu ħat. ic qui er nobis cap¬

Expanded text:
adcrescendi esse, quotiens in duobus, qui in solidum habuerunt, concursu diuissi duo fundi domini deducto usu fructu proprietatem tradiderint, uter eorum amiserit, usum fructum ad proprietatem redireusum fructum ei parti accedere, quam ipse tradiderit: ad eam enim partem redire debet, a qua initio diuisus est.Non solum autem si duobus usus fructus legetur, est ius adcrescendi, uerum et si alteri usus fructus, alteri fundus legatus est: nam amittente usum fructum altero, cui erat legatus, magis iure adcrescendi ad alterum pertinet quam redit ad proprietatem. nec nouum: nam et si duobus usus fructus legetur et apud alterum sit consolidatus, ius adc, isdem et nunc amittet, et ita et Neratio et Aristoni videtur et Pompaeuius trientes in usu fructu, unus triens proprietate miscebitur. siue autem ego siue Maeuius capite minurutrum nostrum diuidetur, ita ut semissem in usu fructu habeat is, qui ex nobis cap
Abbreviated transcription (Latin):
ei usd genis ẽẽ impensac main¬
festũ est. ¶Uideamus tñ ne ap
icturarũ quoq ⁊ marmorũ e⁊ ce¬
terarũ uoluptariarũ reũ impe¬
nsas. eque ꝓfitiat nob doli eccep¬
tio. si modo boc fidi possessores su¬
mus. Nam p̃domi ꝓbe diget᷑. ñ de¬
buisse in alienam rem suꝑuacu¬
as impensas fac̾e ut tam̃ ei potes¬
tas fieret. tollendoru eorũ. que fũ
detrimento ip̃ius rei tolli possut¬

Expanded text:
generis esse impensas manifestum est. Videamus tamen, ne et ad picturarum quoque et marmorum et ceterarum voluptariarum rerum impensas aeque proficiat nobis doli exceptio, si modo bonae fidei possessores simus: nam praedoni probe dicetur non debuisse in alienam rem supervacuas impensas facere: ut tamen potestas ei fieret tollendorum eorum, quae sine detrimento ipsius rei tolli poss
Abbreviated transcription (Latin):
brditis. Intd duru est. quideĩ si
post littem cõtestatam mancipi
brditate distrarisse ea ⁊ hoc uitũ
ec̃ in sp̃alib petitionib ꝓcło pla¬
cet. ¶Cassius cͣc sensit. in p̾donis
psona ꝓculus recte cristimauit.
In bone fioci possessorib cassuis.
nec eĩ d possor aut mortalitatẽ
pstare aut pp̃metũ hiꝰ piculi te¬
merc in defensũ uis suũ relinq¬
cit. s augent hrditattm. łdeoq
corum quoq fructuc p̾stabit. Iu

Expanded text:
ditas, interdum durum est. quid enim, si post litem contestatam mancipiahereditate distraxisse ea. et hoc iustum esse in specialibus petitionibus Proculo placet: Cassius contra sensit. in praedonis persona Proculus recte existimat, in bonae fidei possessoribus Cassius. nec enim debet possessor aut mortalitatem praestare, aut propter metum huius periculi temere indefensum ius suum relinqcit, sed augent hereditatem: ideoque eor
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. S ł debitor brditarius nõ io
nolit solu̾e qd̃ sedicat heredem
u id̃o ꝙ neget. aut dubicet an
hereditas ꝑtincat ad cũ qui pet

Expanded text:
 Si debitor hereditarius non ideo nolit solvere, quod se dicat heredem, sed ideo quod neget aut dubitet, an hereditas pertineat ad eum qui pet
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sĩ quis ex cõmedis aut symp¬
honacis. aut gemell aut q̃ dri¬
gis. aut ex pari mulaꝵ unũł
unam occid̾it. nõ ei solũ pẽpti
corporis extimatio faciendae¬

Expanded text:
si quis ex comoedis aut symphoniacis aut gemellis aut quadriga aut ex pari mularum unum uel unam occiderit: non solum enim perempti corporis aestimatio facienda
Abbreviated transcription (Latin):
partis accessit. ¶ dem .ł.
toris faceut cogit᷑ qui fũdũ sti¬
planti spopondit
op̃¶ sciens emã ab co cuibonis
int̾diem sit. ł cui tẽp ad delibrã¬
d̾ de hrditate craditũ sic̃ eidem
minuendi potestas ñ sit dñsñ
erodissimitr atq si a debitore sic

Expanded text:
partis accessit. 25 Idem litoris facere, ut cogitur qui fundum stipulanti spopondit sciens emam ab eo cui bonis interdictum sit uel cui tempus ad deliberandum de hereditate ita datum sit, ut ei deminuendi potestas non sit, dominus non ero: dissimiliter atque si a debitore sc
Abbreviated transcription (Latin):
erit. labeo distinguitut siqͥ¬
d̾ suis manib supposuit iud̾¬
atur octidisse. Si uero dedit
g eĩ cam mortis p̾stiterit ꝙͣ
occidit. ¶ Si quis ꝓinmł sua¬
sũ medicamentũ aliciuifũ¬
famenecauit in fc̃m acc̾oe te¬
neri netatiais ait.Si ẜuũ me¬
ũ equitantem cõtitato equo
effeceris in flumen p̾cipitari
insidias deductus ab alio eẽt
occissus. ¶ S ⁊ si plusũ a iaci¬
entib suiis fuit occisus aqui¬
ue locus est. ¶S si cu aliy ucã¬
po iacularentur fuus ꝑeũ
locũ transierit aquilia cessat
iter intepestiue fac̾e. Quitũ
data oꝑa in eum iaculatus ẽ
uis in culꝑa est.

Expanded text:
erit, Labeo distinguit, ut, si quidem suis manibus supposuit, uideatur occidisse: sin uero dedit,gis enim causam mortis praestitit quam occidit. Si quis per uim uel suasum medicamentum alicui infunfame necauerit, in factum actione teneri Neratius ait. Si seruum meum equitantem concitato equo effeceris in flumen praecipitari insidias deductus, ab alio esset occisus. Sed si per lusum iaculantibus seruus fuerit occisus, Aquiliae locus est: sed si cum alii in campo iacularentur, seruus per eum locum transierit, Aquilia cessat,iter intempestiue facere. qui tamen data opera in eum iaculatus estius in culpa est.
Abbreviated transcription (Latin):
aip̃. Synt psone que qͣꝙͣ religi
dum ciuius fructus alicnus est.
mortuũ inferat. au nõnferat
uelit. Nam si intulit no faciet
iustũ sepulchrũ. s si phibeat᷑ un¬
liter interdicto quo deiire diiã¬
ntur aget. cad̾q sũt in socioqui
Licus est̾ utera qi ud̾ iocus religi¬
osus no fic.qr una sepultura pla
sepulcra efficere non potest. m
an iudetur illũ religiosũ locis¬
eẽ ubi quod principale est codi¬

Expanded text:
quam religiodum, cuius fructus alienus est, mortuum inferat aut inferre velit: nam si intulerit, non faciet iustum sepulchrum, sed si prohibeatur, utiliter interdicto, qui de iure dtur, aget. eademque sunt in socio, qui ltum est, uterque quidem locus religiosus non fit, quia una sepultura plura sepulchra efficere non potest: mihi autem uidetur illum religiosum esse, ubi quod est principale co
Abbreviated transcription (Latin):
unt potit munũ inferti. electio
erit badis. a gratificatiom locus
d fructuatioutilem accom in
hadem danida ad id recipiendũ
ꝙ pp̃ eam electionem minuitur
ususftuctus. ¶Si ħds mulieris in¬
ferat mortuũ in haditatiũ fũdũ
ꝓ extimatione loci cõsequet᷑. ¶Ei
cui uestimenta legantur si mfu¬
nus erogata fint. utilem actio¬
nem in sardem placuit dandam

Expanded text:
unum inferri et electio erit heredis et gratificationi locus: sed fructuario utilem actionem in heredem dandam ad id recipiendum, quod propter eam electionem minutus est usus fructus. Si heres mulieris inferat mortuam in hereditarium fundum, aestimatione loci consequatur. Ei, cui uestimenta legantur, si in funus erogata sint, utilem actionem in heredem dandam
Abbreviated transcription (Latin):
Op̃. ¶ um loca capta sũt ab hosti¬
b omia desinũt religiosa ł sacta cẽ
sicut hões lib̾i in fuitutem ꝑueni¬
unt. quodsi ab hac calamitate fue¬
rint lib̾ata qiͣ quodam postlimm¬
uo reu̾si ꝑristinostatui restitinit᷑¬

Expanded text:
. Cum loca capta sunt ab hostibus, omnia desinunt religiosa uel sacra esse, sicut homines liberi in seruitutem perueniunt: quod si ab hac calamitate fuerint liberata, quasi quodam postliminio reuersa pristino statui restituunt