comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tione peccaui: spositũ mͥ erat ñ ad meã uolun¬
tatẽ scͥpturas trahere. s id dicere qd̾ septuras¬
uelle intelligebã. Cõm̃tatoris officiũ ẽ: non
qd̃ ipse uelit s qd sentiat ille quẽ int̾pretat᷑ ex¬
ponere. Alioquin si contraria dixerit. nꝰ tam
int̾pres erit. quã adu̾sario eiꝰ quẽ nititꝰ expla¬
nare. Certe ubicũq scͥpturas n ĩ t̾pretor ꝙ li¬
bere de meo sensuloquor. arguat me qui uult
durũ qͥd dixisse contra nuptias. Qđ si ñ repꝑe¬
seͥptoris auctoritati s int̾pretis officio deputet.
Iiluduͦ quis ferre possit qd̃ in me rep̾h enditur.
quare exponens capitulũ apłi. in qͦ de coniu¬
gib scͥpsit. tͥbulationẽ carnis habebunt huiꝯ¬
modi dixerĩ nos ignari rerũ putamo nupti¬
as saltim carnis habere lȩticiã. si aũ nubentib
& in carne tͥbulatio ẽ in qua sola uidebant᷑ ha¬
bere delitias. qͥd erit reliquũ ꝑpt̾ quod nubant.

Expanded text:
tione peccavi? Propositum mihi erat, non ad meam voluntione peccavi? Propositum mihi erat, non ad meam voluntatem Scripturas trahere, sed id dicere, quod Suelle intellegebam. commentatoris officium est non, quid ipse uelit, sed, quid sentiat ille, quem interpretatur, exponere; alioquin, si contraria dixerit, non tam interpres erit quam aduersarius eius, quem nititur explanare. certe, ubicumque scripturas non interpretor et libere de meo sensu loquor, arguat me quilibet durum quid dixisse contra nuptias. quod si non reppescriptoris auctoritati, sed interpretis officio deputet. Illud uero ferre quis possit, quod in me reprehenditur, quare exponens capitulum apostoli, in quo de coniugibus scripsit: tribulationem carnis habebunt huiusmodi, dixerim: nos ignari rerum putabamus nuptias saltim carnis habere laetitiam. si autem nubentibus et in carne tribulatio est, in qua sola uidebantur habere delicias, quid erit reliquum, propter quod nubant,
Abbreviated transcription (Latin):
apłs innuptas & uiduas absq corruptione¬
ꝑmanere. &. ad exemplũ sui ꝓuocat. & felicio¬
res uocat si sic ꝑmanserint. Si aũ se continere
non possunt & ardorẽ libidinis ñ tã in conti¬
nentia uolunt quã fornicatione restringuere.
melis eis e̾e̾ nubere quã uri. Ad quod nos intu
est nubere quã uri. id ẽ melio ẽ maritũ ducere
quã fornicari. Si uri uł fornicari bonũ ẽẽ do¬
cueris. tunc bono melis preferet᷑. Siaũ nube
meliꝯest qd̾ malo p̾fertur. ñ ẽ germanȩ ꝙ pu¬
rȩ integritatis. nec eiꝰ beatitudinis quȩ angłis
cõparatur. Si dixero melio ẽ uirginẽ ẽẽ qua nup¬
tam. bono meliꝰ p̾tuli. Si aũ alterũ gradum
fecero. melio ẽ nubere quã fornicari. ibi ñ bono
meliꝰ. s malo bonũ p̾tuli. Multa diu̾sitas ẽ
int̾ id meliꝰ quod nuptis. & int̾ id qd̃ formea¬
tioni anteponit᷑. Obsecrote quid in hac disser¬

Expanded text:
apostolus innuptas et uiduas absque coitu peapostolus innuptas et uiduas absque coitu permanere et ad exemplunt sui prouocat et felices uocat, si sic permanserint. si autem se continere non possunt et ardorem libidinis non tam continentia uolunt quam fornicatione restinguere, melius eis \'esse nubere quam uri. ad quod nos intulest nubere quam uri, id est: melius est maritum ducere quam fornicari. si uri ucueris, tunc bono melius praeferetur. Si autem nubere melius est, quod malo praefertur, non est germanae, et purae integritatis, nec ejus beatitudinis, quae Angelis comparatur. Si dixero, melius est virginem esse, quam nuptam: bono melius praetuli. Si autem alterum gradum fecero, melius est nubere, quam fornicari, ibi non bono melius, sed malo bonum praetuli. Multa diversitas est inter id melius, quod nuptiis, et inter id quod fornicationi anteponitur. Obsecro te, quid 230 in hac disser
Abbreviated transcription (Latin):
iit adinnuptas & uiduas. & sui ꝓponit exẽpli
ꝙ felices uocat si sic ꝑmanserint. si au̾ ñ se con¬
tinent nubant. id ipsũ qd̃ supra. ꝓpt̾ fornica
tionẽ aũ. & ne tẽꝑtet uos satanas ꝓpt̾ inconti¬
nentiã urãm. redditq causam eur dixerit si
se ñ continent nubant. melio ẽ eñ nubere
quã uri Ido melio ẽ nubere. quia peis ẽ uri
Tolle ardorẽ libidinis. &. ñ dicit melio e̾ nubere.
Melio ẽ semꝑ ad cõꝑationẽ deterioris respicit. ñ
ad simplicitatẽ in cdꝑabilis ꝑ se boni. uelut si
diceret. melio ẽ unũ oculũ habere quã nullũ
Et post paululũ cũ apostrophã fecissem ad
apłm intuli. Si ꝑ se nuptie bonȩ sunt: noli eas
incendio comꝑare. s dic simplicit̾ bonũ eꝰ nu¬
bere. Suspecta mͥ ẽ bonitas ei rei. quã magni¬
tudo alteriꝰ mali malũ ẽẽ cogit inferio. Ego
aũ ñ leuiꝰ malũ. s simplex ꝑ se bonũ uolo. Uult

Expanded text:
it ad innuptas et uiduas et sui proponit exemplum it ad innuptas et uiduas et sui proponit exemplum et felices uocat, lsi \'sic permanserint; si autem non se contintiones autem, Et, Ne tentet vos Satanas, propter incontinentiam vestram. Redditque causam, cur dixerit, Si se non continent, nubant. Melius est enim nubere, quam uri. Ideo melius est nubere, quia pejus est uri. Tolle ardorem libidinis, et non dicet, melius est nubere. Melius enim semper ad comparationem dad simplicitatem inconparabilis per se boni, uelut si diceret: melius est enim unum oculum habere quam nullum. et post paululum, cum apostropham fecissem ad apostolum, intuli: si per se nuptiae bonae sunt, noli eas incendio conparare, sed dic simpliciter: bonum est nubere. suspecta est mihi bonitas eius rei, quam magnitudo alterius mali malum esse cogit inferius.ego autem non leuius malum, sed simplex per se bonum uolo. uult
Abbreviated transcription (Latin):
ilud qd̾ erubescit suo uocare nomine. Ego
arbitror quando dicit ad id ipsũ & rem ipsã
tacet. ñ eũ nominare palã coitũ. s uerecun¬
de dicere ostendere An quia sequit᷑ qd̾ tẽpta¬
tioni p̾fert satanę. qd̾ ħt causam in continen¬
tiam: Nonne alio u̾boꝵ ordine id ipsũ est.¬
ne temptet uos satanas ꝓpt̾ in continentiam
uram: An quia dixi & musitamo adhue nu¬
ptias ñ uocare indulgentiã s preceptũ: Qđ
sidurũ ẽ. imputet᷑ apło qui ait. hoc aũ dieo
excepto p̃postero ordine nec sensũ nec u̾ba mu¬
taui. Transeamo ad reliqua. epistolari enĩ bre¬
uitate festinat oratio.
ico inquit apłs innuptis & uidius. bo¬
num ẽ. si sic ꝑmanserint ut ego. Si au̾
non se continent nubant. melio ẽ nubere qua
uri. Qaꝰ capitulũ nos sic int̾pretati sumo. Post
qũa concesserat nuptiĩs usũ coniugii. &. osten¬
derat se qͥd uellet quid ue concederet. trans¬

Expanded text:
illud: quod er.ubescit suo uocare nomine? ego illud: quod er.ubescit suo uocare nomine? ego arbitror, quando dicit \'ad id ipsum\' et rem ipsam tacet, non eum nominare palam coitum, sed uerecunde ostendere. an quia sequitur: quod temptationi praefert satanae, quod causam habet incontinentiam? nonne alio uerborum ordine id ipsumest:ne temptet uos satanaspropterincontinentiam uestram? an quia dixi: et mussitamus adhuc nuptias non uocare indulgentiam, sed praeceptum? quod si durum est, inputetur apostolo, qui ait: hoc autem dicexcepto praepostero ordine nec sensum nec uerba mutaui. Transeamus ad reliqua - epistolari enim breuitate festinat oratio-: dico, inquit apostolus, innuptis et uiduis: bonum est eis, si sic permanserint ut ego. si autem non se continent, nubant: melius est enim nubere quam uri. quod capitulum nos sic interpretati sumus: postquam nuptis concesserat usum coniugii et ostenderat se, quid uellet quidue concederet, trans
Abbreviated transcription (Latin):
inerear. s quo dum doleo non cõmunicasse
me corꝑi rꝑi abstineã me paulisꝑ ab uxoris
conplexu. ut amori coniugis amorẽ xp̃i pre
um sustinere potest: Qui potest sustinere
sustineat. qui ñ potest ipse uiderit. nob̃ curȩ
est nͨ qͥd unꝰquisq possit aut uelit. s qͥd sc̃p¬
turȩ precipiant dicere. Illud qͦq in cõmentari¬
lis meis eidẽ apłi carpit᷑. in quib dixi ule¬
statim infert. ne tẽptet uos sathanas. ꝓpter
incontinentiã urãm. Pulchra nimirũ indul¬
gentia. & iterũ ad id ipsum. Qđ erubeseit suo
uocare nomine. qd̾ tẽptationi p̾fent satanȩ qd̾
causam ħt in continentiȩ: laboramo quasiob¬
scurũ disserere. cũ exposuerit se ipse qui scͥpsit
Hoc inquit dico scdm indulgentiã. ñ scđ̾m imn¬
ꝑium. E musitamo adhuc nuptias ñ uocare
indulgentiã s preceptũ: quasi ñ eode modo
ꝙ secła ꝙ t̾cia mat̾monia concedant᷑ et reliqua¬

Expanded text:
merear, sed quo, dum doleo non communicasse merear, sed quo, dum doleo non communicasse corpori Christi, abstineam me paulisper ab uxoris amplexu, ut amori con-. iugis amorem praeferamum sustinere potest?\' qui potest sustinere, sustineat; qui non potest, ipse uiderit. nobis cura est non, quid unusquisque possit aut uelit, sed, quid scripturae praecipiant, dicere. Illud quoque in commentariolis meis eiusdem apostoli carpitur, in quibus dixi: ueere, statim infert: \'ne temptet uos satanas propter incontinentiam uestram\'. pulchra nimirum indulgentia: \'et iterum ad id ipsum\'! quod erubescit suo uocare nomine, quod temptationi praefert satanae, quod causam habet incontinentiam, laboramus quasi obscurum disserere, cum exposuerit se ipse, qui scripsit inquit, dico juxta indulgentiam, non juxta imperium. Et mussitamus adhuc nuptias non vocare indulgentiam, sed praeceptum, quasi non eodem modo et secunda et tertia matrimonia concedantur
Abbreviated transcription (Latin):
dos amulierib respondissent. ñ utiq a mere¬
tricib qd̾ dãpnabat᷑ in lege: s ab uxorib quib
licito ungebantur. Popłs qͦq quando accep
turus erat legem in monte syna: trib dieb
uissus ẽ ab urorib abstinere. Scio romȩ hane
ẽẽ consuetudinẽ ut fideles semꝑ corpo xp̃i ac¬
cipiant. Qd̾ nec reprehendo nec ꝓbo. unus¬
quisq enĩ in suo sensu abundat: s ipsoꝵ con¬
scientiã conuenio. Qui eode die pt coitum
cõmunicant. ꝙ uxta ꝑsium noctẽ flumine
purgant: quare ad martyres ire ñ audeant:
uare ñ ingrediunt᷑ eccłias: An alio in publico
alis indomo. xp̃c ẽ: Quod in ȩccłia ñ licet.
nec domi licet. Nichil d̾o clausũ ẽ. & tenebre
qͦq lucent apud eũ. Probet se unus quisq. et¬
sic ad corpꝰ xp̃i accedat: ñ quo dilatę cõmu¬
nionis uno dies aut biduũ sanctiorẽ efficiat
xp̃ianũ. ut qd̾ hodie ñ merui cras uł ꝑhendie

Expanded text:
dos a mulieribus respondissent, non utique a meredos a mulieribus respondissent, non utique a meretricibus, quod damnabatur in lege, sed ab uxoribus, quibus licito iungebturus erat Legem in Monte Sina, tribus dicbus jussum esse ab uxoribus abstinere Scio Romae hanc esse consuetudinem, ut fideles semper Christi corpus accipiant, quod nec reprehendo, nec quisque enim in sensu suo abundat —, sed ipsorum conscientiam conuenio, qui eodem die post coitum communicant et iuxta Persium noctem flumine purgant, quare ad martyres ire non audeant, quare non ingrediantur ecclesias. an alius in publico, alius domi Christus est? quod in ecclesia non licet, nec domi licet. nihil deo clausum est et tenebrae quoque lucent apud eum. probet se unusquisque etsic ad Christi corpus accedat, non quo dilatae communionis unus dies aut biduum sanctiorem efficiat Christianum, ut, quod hodie non merui, cras uel perendie
Abbreviated transcription (Latin):
officiũ. ñ impleo continentis. Iubet ide̾ apłs
in alio loco. ut semꝑ oremus. Si semꝑ orandũ
est. nũ quã gͦ coniugio seruiendũ. qm̃ quoti¬
enscũq urori debitũ reddo. orare ñ possum.
Hoc quare dixerĩ ꝑspicuũ ẽ: quia int̾pretabar
illud apłi dictũ. Nolite fraudare inuicẽ. nisi
forte exconsensu ad tempa. ut uacetis oratio¬
ni. Paulus apłs dieit. qnͣdo coimꝰ eũ ux orib
nos orare ñ posse. petrus ad continentiã cohor¬
tat᷑. ne impediant᷑ orationes nr̃ȩ. Qđ id queso
peccatũ meũ ẽ: Quid cõmeruir Qͥd deliqui:
Siturbidę ac nebulosȩ aquę defluunt. ñ aluei
culpa s fontis. An iccͥco arguor. qd̾ de meo sũ
ausus adicere: quale illud bonuꝰ ẽ. qd̾ corpus
xp̃i acciꝑe ñ ꝑmittit: Ad hoc breuit̾ respon¬
deo. Quid ẽ mai. orare. an xp̃i corpo acciꝑer
multomagis qd̾ mais ẽ. Diximꝰ in eode uolu¬
mine panes ꝓpositionis ex lege ñ potuisse eo¬
medere dauid: & socios eiꝰ nͥ se triduo mun¬

Expanded text:
officium, non inpleo continentis. iubet idem apostolus in alio loco, ut semper oremus. si semper orandum est, numquam ergo coniugio seruiendum, quoniam, quotienscumque uxori debitum reddo, orare non possum. hoc quare dixerim, perspicuum est, quia interpretabar illud apostoli dictum: nolite frau d are inuicem nisi forte ex consensu ad tempus, ut uacetis orationi. Paulus apostolus dicit, quando coimus cum uxoribus, nos orare non posse; Petrus ad continentiam co-hortatur, ne inpediantur orationes nostrae: quod hic, quaeso, peccatum meum est? quid commerui? quid deliqui? si turbidae et nebulosae aquae fluunt, non est aluei culpa, sed fontis. an idcirco arguor, quod de meo sum ausus adicere: quale illud bonum est, quod corpus Christi accipere non permittit? ad hoc breuiter respondebo: quid est maius: orare an Christi corpus accipere? multo magis, quod maius est. diximus in eodem uolumine panes propositionis ex lege non potuisse comedere Dauid et socios eius, nisi se triduo mun
Abbreviated transcription (Latin):
donũ ħt exdõ. aliꝯ quide sic. alis uͦ sie. Quam
sententiã nos exponentes hȩe intulimꝰ. Quid
inquit uelim ꝑspicuũ ẽ: s qm̃ in ęccłia diu̾sa
sunt dona. concedo & nuptias. ne uidear dãp¬
nare naturã. Simulq considera. qd̾ aliud do¬
num uirginitatis sit: aliud nuptiarũ. Si emꝰ
eade eẽt merces nuptarũ & uirginũ nũ quã di¬
xisset pt preceptũ continentiȩ. Sed unꝯquisq
ꝓprium ht donũ ex dõ. ali quidẽ sic. aliꝰ au̾t
sic. Ubi proprietas singłoꝵs ẽ: ibi altͥnsecꝰ diu̾¬
inquit donate ei ꝙ consolamini. ꝙ si qͥd cui
donatis & ego. Ac ne putaremo donũ hominis
contẽpnendũ. addidit. Nam & ego qͦd dona¬
ui. si quid donaui ꝓpt̾ uos corã xp̃o. Diu̾sa sunt

Expanded text:
donum ex deo, alius quidem sic, alius autem sic. quam sententiam nos exponenteshaecintulimus: quid, inquit, uelim, perspicuum est. sed quoniam in ecclesia diuersa sunt dona, concedo et nuptias, ne uidear damnare naturam. simulque considera, quod aliud donum uirginitatis sit, aliud nuptiarum. si enim eadem esset merces nuptarum et uirginum, numquam dixisset post praeceptum continentiae: \'sed unusquisque proprium habet donum ex deo, alsic. Ubi proprietas singulorum est, ibi altrinsecus diverinquit, donate ei et consolamini; et si cui quid donastis, et ego . Ac ne putaremus donum hominis contemnendum, addidit: Nam et ego quod donavi, si quid donavi, propter vos coram
Abbreviated transcription (Latin):
quia aliud in exemplo ẽ. Proponunt enĩ ex
uiro cum costa datam ꝙ animã. qđ multis
rationib infirmari docuimꝰ. Vnde forte ui¬
deat᷑ dari ex femina: maxime ꝓpt̾ salua¬
torẽ quẽ scimꝰ sine conplexu carnis de sp̃u sc̃o
natũ ex femina. Qd̃ si arbitrant᷑. plus dant
feminis. auctoritatẽ enĩ uri mutant in fe¬
minã. C ũ enĩ tam corꝑis ꝗͣ animȩ originẽ
ex uiro dicant. conu̾tunt se. ut id qđ potiꝰ
est ex muliere dicant. id ẽ animã. qđ uͦ minꝰ

Expanded text:
quia aliud in exemplo est: proponunt enim ex quia aliud in exemplo est: proponunt enim ex viro cum costa datam et animam, quod multis rationibus infirmari docuimus. Unde forte videatur dari ex femina, maxime propter Salvatorem: quem scimus sine complexu carnis, de Spiritu sancto natum ex femina: quod si arbitrantur, plus dant feminis: auctoritatem enim viri mutant in feminam. Cum enim tam corporis quam animae originem ex viro dicant, convertunt se, ut id quod potius est, ex muliere dicant, id est, animam: quod vero minus,
Abbreviated transcription (Latin):
si aũ informatũ fuerit multet᷑ pecunia: ut
ꝓbaret ñ inẽẽ animã ante formã. Itaq si iã
formato corꝑi dat᷑. non in conceptu corꝑis
nascitur cũ semine deriuata. Ulam si cũ semi¬
ne & anima existit exanima. multȩ aĩȩ coti¬
die ꝑeunt. cum semine fluxo qdͦ ñ ꝓficit na¬
tiuitate. Sed si pͥus respiciamꝰ. uidebimꝰ qđ
seqͥ debeamꝰ. C ontẽplem᷑ facturã ade. In ada
enĩ exemplũ datũ ẽ. ut ex eo intelligat᷑. qͥa
iam formatũ corpꝰ accepit aĩam. Nlam potue¬
rat aiãm limo t̾rȩ admisce. & sic formare cor¬
pus. Sed ratio infirmabat᷑. quia pͥmũ oporte¬
bat domũ conpaginari. ꝙ sic habitatorẽ in¬
duci aiãm. Certe quia sp̃s ẽ in sicco habitare ñ
potest: ideo in sanguine fertur. Cum gͦ corꝑis
liniam̃ta cõpacta ñ fuerint. uͥ erit anima᷑
corpꝰ: cum ratio tradat sic dari eã ut ñ ocio
tant. ex mare an ex femina: Non conuenit.

Expanded text:
si autem informatum fuerit, multetur pecunia, ut si autem informatum fuerit, multetur pecunia, ut probaret non esse animam ante formam. itaque si iam formato corpori datur, non in conceptu corporis nascitur cum semine deriuata. nam si cum semine et anima existit ex anima, multae animae cottidie pereunt, cum semen fluxu quodam non proficit natiuitati. Sed si propius respiciamus, uidebimus quid sequi debeamus. contemplemur facturam Adae; in Adam enim exemplum datum est, ut ex eo intellegatur, quia iam formatum corpus accepit animam. nam potuerat animam limo terrae admiscere et sic formare corpus. sed ratione informabatur, quia primum oportebat domum conpaginari et sic habitatorem induci. anima certe, quia spiritus est, in sicco habitare non potest; ideo in sanguine fertur. cum ergo corporis liniamenta conpacta non fuerint, ubi erit anima? ur, cum ratio tradat sic dari eam ut animet ctant; ex mare an ex femina? si ex femina, non conu
Abbreviated transcription (Latin):
nos se dieunt in credibile putet᷑. fotini aui
enĩ hare fiddẽ sꝑnunt. ñ eredunt dm̃ gene¬
rasse. Nam si eo temꝑe qͦ seminat᷑ corpꝰ. ꝙ aĩa
generat᷑ ex aĩa. de ada costam sub latã legimꝰ.
nͨ tñ aiãm natã ex anima. Sed si costa secũ ha
S ed nec hoc scͥptũ ẽ. Propħa enĩ racharias int̾
cetera. qͥ plasias inqͥt aiãm hoĩs in eũ. Nec
ysaias ab his dissentiens ait. Sic dicit dñs ds.
q̃ fecit te ꝙ finx̃ te inutero. Sigͦ inutero fingit᷑.
iam formato corꝑe t̾buit᷑. Cum enĩ omĩa m̃bra
implet eorꝑis. figurata dr in corꝑe: ut sic̃ aqua
cum sit sine effigie missa. tñ inuase figurata
uidetꝰ: ita ꝙ aĩa cũ sit natura in corꝑea ꝙ sim¬
plex format᷑ in corꝑe. singła m̃bra uiuificats.
Qd qͥde moy ses manifestꝰ tiadidit dicens. Si qͥs
ꝑ cusserit mulierẽ in ut̃o habentẽ ꝙ ab orciꝰ¬
uerit. si formatũ fuerit. det aiãm ꝓ anima.

Expanded text:
nos se dicunt, incredibile putetur. Photiniani nos se dicunt, incredibile putetur. Photiniani enim hanc fidem spernunt, non credunt Deum generasse. Nam si eo tempore quo seminatur corpus, et anima generatur ex anima, de Adam costam sublatam legimus: non tamen animam natam ex anima. Sed si costa secum habSed nec hoc scriptum est: propheta enim Zacharias inter cetera: qui plasmas, inquit, animam hominis in eum. nec Eseias ab his dissentiens ait: sic dicit dominus deus qui fecit te et finxit te in utero. si ergo in utero fingitur, iam formato corpori tribuitur. cum enim omnia membra implet corporis, figurata dicitur in corpore et sicut aqua, cum sit sine effigie, missa tamen in uas figurata uidetur, ita et anima, cum sit natura incorporea et simplex, quasi formatur in corpus singula membra uiuificans. quod quidem Moyses manifestius tradidit dicens: si quis percusserit mulierem in utero habentem et abortierit, si formatum fuerit, det animam pro anima;
Abbreviated transcription (Latin):
animas existere tam siuis argum̃tis ꝗͣ scͥptu¬
rarũ testimoniis. ut ẽ illud. animȩ q̃ ingres¬
sȩ st̃ cũ iacob in egyptũ. & egressȩ de femore
illiꝰ. amplecti ꝓpensiꝰ comꝑit᷑. Huiꝰ assertionib¬
mus medic̃ nr̃is qͦq tẽꝑib uiuus martyr. cũ
nob̾cũ collo quiũ familiarit̾ habuisset: ꝑ totã
orationis suȩ seriem euidentissimiᷤᷤ approbatio
ros apłicos memorauimꝰ. inhonestũ inqͥt pu¬
to aiãs cũ corꝑib generari. ut aĩa nascatur
ex aĩa. qđ nec aĩe ipsi cõpetit. Aut si certe
singłe cȩlestes potestates factȩ st̃. ꝙ ex ipsis
ceterȩ natȩ sunt. potest ex una ade aĩa ere¬
dibile uideri cet̾as naser S̾ ed ñ conuenit.
quia soli ło hoc possibile fuit. ut simplex
generaret. nec cet̾is concederet᷑. Qđ tã mysti¬
cum ẽ in cauisa saluatoris. ut ñ solũ asolis
gentilibꝰ uł udeis. uerũ etiã ab ipsis qͥ xꝑia¬

Expanded text:
animas existere, tam suis argumentis, quam Scriptuanimas existere, tam suis argumentis, quam Scripturarum testimoniis, ut est illud: Animae quae ingressae sunt cum Jacob Aegyptum, et egressae de femore illius, amplecti pmus medicus, nostrisque temporibus unus martyr: cum nobiscum colloquium familiariter habuisset, per totam orationis suae seriem evidentissimis approbros apostolicos memoravimus. Inhonestum, inquit, puto animas cum corporibus generari, ut anima nascatur ex anima, quod nec animae ipsi competit: aut si certe singulae coelesti potestate factae sunt, et ex ipsis caeterae natae sunt, potest ex una Adae anima credibile videri caeteras nasci: sed non convenit, quia soli Deo hoc possibile fuit, ut simplex generaret, nec caeteris concederetur, quod tam mysticum est in causa Salvatoris, ut non solum a solis gentilibus vel Judaeis: verum etiam ab ipsis qui Christia
Abbreviated transcription (Latin):
mine aliqͦ meritoꝵs. om̃s aĩas pꝰt corꝑa ȩqͣlit̾
ferri arbitrat᷑ ad celũ: Qd̃ adeo ꝓ uero temier̃t.
ꝙ sicillos om̃s scłi sapientes una nebula huiꝰ erro¬
ris inuoluit. ut & ipse tam laudabilis ut pu¬
tant doctor homicida ipsum se pͥuatim ne
publiee oceidẽt᷑ occideret. S ie qͦq cato lecto in
nocte ad lucernas platonis libro. qͥ immortali¬
tatem aĩȩ docet. stricto gladio reuelatũ pectꝰ
braculis. s celesti illustratas exlumine. Beatꝰ
itaq ieronimꝰ tam sc̃m uictorinũ martyrẽ qũã
plerosq catholicos secutꝰ. se potiꝰ fieri ꝗͦ ꝓpaga¬
ri aĩãs scq̃m illud qd̃ in eũgłio scͥptũ est. pat̾
m̃s totichie oꝑatur & ego operor. credẽ signi¬
ficauit. Sẽs qͦq augustinꝰ hanc opinionẽ in
octo admodu uoluminib u̾b̃ tueri cernitur.
s eũ originale peccatũ pęnasq paruuloꝵ
qͥ sine baptismate moriunt᷑ declarare nitit᷑.
a dło factam in adam. & ex ipsa om̃iũ hõĩnum

Expanded text:
aliquo meritorum, omnes animas post corpora aequaliter ferri arbitratur ad coelum. Quod adeo pro vero tenuerunt, et sic illos omnes saeculi sapientes una nebula hujus erroris involvit: ut et ipse tam laudabilis, ut putant, doctor homicidae, ipsum se privatim ne publice occideretur, occiderit. Sic quoque Cato, lecto in nocte ad lucernas Platonis libro, qui immortalitatem animae docet, stricto gladio revelatum manu pbraculis, sed coelesti illustratas ex lumine. Beatus itaque Hieronymus tam sanctum Victorinum martyrem, quam plerosque catholicos secutus, se potius fieri, quam propagari animas: secundum illud quod in Evangelio scriptum est: Pater meus quotidie operatur, et ego operor, credere significavit. Sanctus quoque Augustinus hanc opinionem in octo admodum voluminibus, verbis tueri cernitur. Sed cum originale peccatum poenasque parvulorum, qui sine baptismate moriuntur, declarare nititur, a Deo factam in Adam, et ex ipsa omnium hominum
Abbreviated transcription (Latin):
nis traduce simul cũ eorꝑib seminatã: aut
si participat. necessitas ĩminet eonfiteri mortalẽ
eẽ aiãm. Qs̃ fides nr̃a utiq ñ recipit. dño de¬
clarante defunctoꝵ aĩas ꝙ colloqͥũ apđ̃ infe.¬
ros habuisse ꝙ latari scilicet in beatoꝵ sedib
ouantis. & diuitis flagrantis incendiis. Esse
nanq aĩas ĩmortales: ñ tm̃ diuini s ꝙ philoso¬
didicerat. qui homicida sͥ ẽẽ ñ timuit. ac se
altissimo p̃cipitauit muro: dũ & nullũ pꝰt¬

Expanded text:
nis traducere simul cum corporibus seminatam: aut nis traducere simul cum corporibus seminatam: aut si participat, necessitas imminet confiteri mortalem esse animam, quod fides nostra utique non recipit, Domino declarante, defunctorum animas et colloquium apud inferos habuisse, et Lazari scilicet in beatorum sedibus ovantem, et divitis flagrantem in incendiis. VI. Esse namque animas immortales, non tantum divini, sed et philosodidicerat: qui homicida sibi esse non timuit, ac se de altissimo praecipitavit muro, dum et nullum p
Abbreviated transcription (Latin):
hõinũ aĩas existe̾. ꝙ sedm corꝑalẽ sine dubio
suecessionẽ traducẽ qͦq fieri aĩarum. etiã ipsi
qͥd aliud ostendt. ñ aĩas ẽẽ mortales: Si enim
sic̃ aĩalia eȩta ex solo semine oriunt᷑. ita ꝙ iam
de hõib sentimꝰ. ut cũ corꝑe simul in eodẽ se¬
mine ꝙ iã aĩa ddefendat᷑: qd̃ dicimꝰ de his qͥ im¬
ꝑfecti adhuc ꝙ de uentre abhorti sunt. ꝙ qd̃¬
ñnuqͣ ꝙ̃ anteꝗͣ. masculoꝵ naturaliũ recepta¬
culis semina sint suscepta deꝑeunt. in qͥb fine
dubio inuenit᷑. qđ simul ꝙ iã illȩ q̃ naturali rõne
seminib insertȩ erant aĩe. extincte sint parit̃
ꝙ corruptȩ : Siue gͦ ex insufflatione di sint.
siue ab una q̃ pͥmo facta ẽ: necessariũ simul ut
originẽ sumunt. scđ̾m ipsors rõnẽ. Aut enĩ n¬
chil om̃ino ex rõnabili atq immortali aĩa par¬
tiespauit ullud qd̾ adhuc inuentre corruptũ
est. ꝙ repulsa ẽ illa ratio q̃ affirmat eã in semi¬

Expanded text:
 sine dubio successionem, traducem quoque fieri animarum: etiam ipsi quid aliud ostendunt, nisi animas esse mortales? Si enim sicut animalia caetera ex solo semine oriuntur: ita etiam de hominibus sentimus; ut cum corpore simul in eodem semine, etiam anima defundatur. Quid dicimus de his qui imperfecti adhuc, et de ventre aborsi sunt antequam vasculorum naturalium receptaculis semina sint suscepta, depereunt? In quibus sine dubio invenitur, quod simul etiam illae quae naturali ratione seminibus insertae erant animae, exstinctae sint pariter et corruptae. V. Sive ergo ex insufflatione Domini sunt, sive ab una quae prima facta est, necessarium est, simul ut originem sumunt secundum ipsorum rationem. Aut enim nihil omnino ex rationabili atque immortali anima participavit illud quod adhuc in ventre corruptum est: et repulsa est illa ratio, quae affirmat eam in semi
Abbreviated transcription (Latin):
simul. aut nec̃ ꝑsingłos nascentiũ: qͥd ꝑicħ
est aiunt alterũ e duob opmaris Athana¬
siꝰ. hẏlariꝰ & ambrosiꝰ. p̃paratis iam in uen¬
tre mulierũ deformatisq corꝑib tẽ ad pre¬
sens creari aĩas ꝙ inseri. deformato iam cor¬
pore cͥminant᷑. Iam uͦ illi qͥ ex traduce aĩas
uenire confirmant. & simul corꝑali eas se¬
mine seminari. siqͥde ut qͥdã ipsoꝵ affirmare
solent. ñ aliud dicunt ẽẽ aĩam quã in sufflati¬
onem sp̃s di. illam scilicet quã in initio factu¬
rȩ mundi ds̃ insufflasse đr in ada de ipsa di

Expanded text:
simul, aut nunc per singulos nascentium, quid periculi simul, aut nunc per singulos nascentium, quid periculi esse aiunt, alterum e duobus opinari? Athanasius, Hilarius, et Ambrosius, praeparatis jam in ventre mulierum, deformatisque corporibus, tunc ad praesens creari animas, et inseri deformato jam corpori criminantur. III. Jam vero illi qui ex traduce animas venire confirmant, et simul corporali eas semine seminari: siquidem, ut quidam ipsorum affirmare solent, non aliud dicunt esse animam quam insufflationem Spiritus Dei: illam scilicet quam initio facturae mundi, Deus insufflasse dicitur in Adam, de ipsa Dei
Abbreviated transcription (Latin):
um apud uos celestis ȩloquentiȩ
purissum fontes & litt̾arũ õiũ
fluenta redundent. ac solida
scd̾i u̾ticem sanitas ur̃a cuncta
firmo statu contineat m̃bra: miro stupore
m̃tis sum attonitꝰ. ut stillicidiũ insulani ri¬
uuli dignemini haurire nitores. corꝑis in
ducã. Origenes g̃ qͥ nullũ ꝓp̾e de anima dedit
librum. in cathalogo eccłasticȩ p̾dicationis
animȩ faciens m̃tionẽ. hȩc dicit. De anima
uͦ utrũ ex seminis traduce ducat᷑. ita ut ratio
ipsiꝰ uł sub̃a inserta ipsiꝰ corꝑis seminib habe¬
neq qđ ex seminis traduce ducat᷑. neq qd̾ ho¬
norabilior & antiquior corpoꝵ cõpage sit.
tradiderit ȩccłastica regula ꝓpt̾ qđ multi
nec cõp̾hende potuer̃t alit̾ sentiri oport̾e de
si st̃ a ñ nullis in suspitione habent᷑. uelut alqͥd
noui intͦducentes. facet᷑ aũ ide ipse origenes
in p̾fatis opusculis. s & eusebiꝰ cesariensis ꝙ
uit & condidit. Quando aũ factȩ sint. olim

Expanded text:
um apud vos coelestis eloquentiae purissimi fontis, et litterarum omnium fluenta redundent: ac solida secundum verticem sanitas, vestra cuncta firmo statu membra contineat: miror stupore mentis attonitus, cur stillicidium insulani rivuli dignemini haurire, nitores corporis inferducam. II. Origenes igitur qui nullum proprie de anima edidit librum, in catalogo ecclesiasticae praedicationis animae faciens mentionem, haec dicit: De anima vero utrum ex seminis traduce ducatur, ita ut ratio ipsius vel substantia inserta ipsis corporis seminibus habeneque quod ex seminis traduce ducatur, neque quod honorabilior et antiquior corporum compage sit, tradiderit ecclesiastica regula: propter quod multi nec comprehendere potuerunt aliter sentiri oportere de si sunt; a nonnullis in suspicione habentur velut novi aliquid introducentes. Fatetur idem ipse Origenes in praefatis opusculis: sed et Eusebius Caesariensis, et vit et condidit. Quando autem factae sint, olim
Abbreviated transcription (Latin):
te & longa spacia tñsmeante. nob̾ debetꝰ oti¬
um. Simulq ut cũ uenia & honore tuo dix
dearis: mem̃to daretis & entelli. ꝙ uulgaris
ꝓuerbii. qd̾ bos lassꝰ fortit̾ figat pedem. Tri¬
stes hȩc dictauimꝰ. Utinã meremur cõplexꝰ
tuos. ꝙ collatione mutua uł docemꝰ aliqua.
uel disceremꝰ.
isit mͥ temeritate solita maledicta sua cal¬
purniꝰ cognom̃to lanariꝰ. que ad affricã qͦq
studio eius didici ꝑuenire. Ad quȩ breuit̃ ex
parte respondi. & libelli eiꝰ misi exemplaria.
latiꝰ opꝰ cum oportunũ fuerit ꝓmissurꝰ tẽpo¬
re. In qͦ illud caui. neqͦꝗͣ ex istimationẽ lede¬
rem xp̃ianã: s tantũ ut delirantis imꝑiti
mendaciũ ac uecordiã confutarẽ. Mem̃to
mei sc̃e ac uen̾abilis papa. Nide quantũ te di¬
ligã. ut nec ꝓuocatꝰ qͥde uolueri respondẽ: nec

Expanded text:
te et longa spatia transmittente nobis debetur otite et longa spatia transmittente nobis debetur otium simulque, ut cum uenia et honore tuo dixedearis, memento Daretis et Entelli et uulgaris prouerbii, quod bos lassus fortius figat pedem. tristes haec dictauimus; utinam mereremur conplexus tuos et conlatione mutua uel doceremus aliqua uel disceremus! Misit mihi temeritate solita maledicta sua Calpurnius cognomento Lanarius, quae ad Africam quoque studio eius didici peruenisse. ad quae breuiter ex parte respondi et libelli eius uobis misi exemplaria latius opus, cum oportunum fuerit, primo missurus tempore; in quo illud caui, ne in quoquam existimationem laederem Christianam, sed tantum, ut delirantis inperiti mendacium ac uecordiam confutarem. memento mei, sancte ac uenerabilis papa. uide, quantum te diligam, ut ne prouocatus quidem uol
Abbreviated transcription (Latin):
& mite exemplaria ueriora. ꝙ absq ullo
raneore stomachi in scͥpturarũ disputatio¬
ne u̾sem᷑. ꝙ uł nr̃m defendamꝰ errorẽ. uł
alium frustra rep̾hendisse doceamꝰ. Absit aũ
ame. ut qͥcqũa de libͥs beatitudinis tuȩ attin¬
gere audeam. Sufficit enĩ mͥ ꝓbare mea. et
aliena non carꝑe. Ceterũ optime nouit pru¬
dentia tua. unũ quẽq in suo sensu abtindare.
ꝙ puerilis eẽ iactantiȩ qđ olim adolescen¬
tul facere consueuerant: accusando illustres
uiros. suo nõi famã querere. Nec tam stultꝰ
sum ut diu̾sitate explanationũ tuarũ me
ledi putem: qͥa nec tulederis si nos contra¬
ria senserimꝰ. S illa uera ẽ int̾ amicos rep̾¬
hensio: si nr̃a oꝑa ñ uidentes. alioꝵs iuxta
ꝑsium manticã consideremꝰ. Suꝑ ẽ. ut dili.¬
gas diligentẽ. & in scͥpturarũ cãpo iuuenis
senẽ non ꝓuoces. Nos nr̃a habuimꝰ tẽpora.
& cucurrimꝰ quantũ potuimꝰ: nc̃ te curren¬

Expanded text:
absque ullo absque ullo rancore stomachi in scripturarum disputatione uersemur et uel nostrum emendemus errorem uel alium frustra reprehendisse doceamus. Absit autem a me, ut quidquam de libris beatitudinis tuae adtingere audeam. sufficit enim mihi probare mea et aliena non carpere. ceterum optime nouit prudentia tua unumquemque in suo sensu abundare et puerilis esse iactantiae, quod olim adulescentuli facere consueuerant, accusando inlustres uiros suo nomini famam quaerere. nec tam stultus sum, ut diuersitate explanationum tuarum me laedi putem, quia nec tu laederis, si nos contraria senserimus. sed illa est uera inter amicos reprehensio, si nostram peram non uidentes aliorum iuxta Persium manticam consideremus. superest, ut diligas diligentem et in scripturarum campo iuuenis senem non prouoces. nos nostra habuimus tempora et cucurrimus, quantum potuimus; nunc te curren
Abbreviated transcription (Latin):
omino uere scõ ꝙ beatissimo
papȩ augustino. hieronimꝰ in
dño salutẽ. In ipso ꝓfectionis
articulo scĩ filii nr̃i asterii yppodiaconi. bea¬
titudinis tuȩ ad me litterȩ ꝑuenert̃. qͥb
satis facis te cont᷑ paruitatẽ meã librũ romã
non misisse. Hoc nec ego factũ audierã. s epłȩ
qua hortaris me ut siaain aA. supra quod¬
dam apłi capitulũ canam. & imiter cesicoꝵ
int̾ uituꝑationes ꝙ laudes helenȩ fluctuantẽ.
ut qͥ detrahendo oculos ꝑdiderat: laudando
recȩꝑit. Ego simplicit̾ fateor dignationi tuȩ li
temere exemplarib litterarũ eredendũ puta¬
in. ne forte me respondente lesᷤ iuste expo¬
stulares qđ ꝓbare ante debuissem tuũ ẽẽ ser¬
monẽ. ꝙ sic rescberem. Accessit ad morã sc̃ȩ ꝙ
uenerabilis Paulȩ longa infirmitas. Dũ enĩ
languenti multo tẽpore assedimꝰ. pene epłe
memores illiꝰ u̾siculi. musica in luctu impor¬
tuna narratio. Itaq situa ẽ epła. aꝑte scribe.¬

Expanded text:
o papae Augustino Hieronymus in domino salutem. In ipso profectionis articulo sancti \'filii nostri Asterii hypodiaconi beatitudinis tuae ad me litterae peruenerunt, quibus satis facis te contra paruitatem meam librum Romam non misisse. hoc nec ego factum audieram, sed epistulae qua hortaris me, ut zzakivoidiav super quodam apostoli capitulo canam et imiter Stesichorum inter uituperationem et laudes Helenae fluctuantem, ut, qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. ego simpliciter fateor dignationi tuae, liamen non temere exemplaribus litterarum credendum putaui, ne forte me respondente laesus iuste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem et sic rescribere. accessit ad moram sanctae et uenerarabilis Paulae longa infirmitas. dum enim languenti multo tempore adsidemus, paene epimemores illius uersiculi: musica in luctu inportuna narratio. itaque, si tua est epistula, ape
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporis & ubiq gladios seuientes. satis diues
ore pallente ieiunus fame torquet᷑ aliena. om
illo ditio. qui corpꝰ dñi canistro uimineo san
guiem portat in uitro. qui auaritiã ꝓiecit de
templo. qui absq funiculo ꝙ increpatione ca¬
thedras uendentiũ columbas. id ẽ dona sp̃s sc̃i.¬
mensasq subu̾tit mammonȩ. ꝙ nũmularioꝵ
era disꝑsit. ut domo dĩ domꝰ uocaret᷑ orationis.
ꝙ ñ latronum spelunca. Huis tu uicini sectare
uestigia. ꝙ cȩteroꝵ qui uircutũ illio similes st̃.
quos sacerdotiũ & humiliores facit & pauꝑiores.
Aut si ꝑfecta desideras. exi cũ abraham de patria
ꝙ de eognatione tua ꝙ ꝑge quo nescis. Si habes
substantiã. uende ꝙ da pauꝑib Si non habes.
grandi onere lib̾atus es. Nudum xp̃m nudꝰ
quere. Durum. grande. difficile. sed magna st̃¬

Expanded text:
temporis et ubique gladios saeuientes satis diues temporis et ubique gladios saeuientes satis diues ore pallente ieiuniis fame torquetur aliena omneillo ditius, qui corpus domini canistro uguinem 948 portat in vitro. Qui avaritiam ejecit e Templo: qui absque funiculo et increpatione, cathedras vendentium columbas, id est, dona Sanctimensas subuertit mammonae et nummulariorum aera dispersit, ut domus dei domus uocaretur orationis et non latronum spelunca. huius e uicino sectare uestigia et ceterorum, qui uirtutum illius similes sunt, quos sacerdotium et humiliores facit et pauperiores, aut, si perfecta desideras, exi cum Abraham de patria et de cognatione tua et perge, quo nescis. si habes substantiam, uende et da pauperibus, si non habes, grandi onere liberatus es; nudum Christum nudus sequere. durum, grande, difficile, sed magna s
Abbreviated transcription (Latin):
in malo ꝑtinaces. quasi ȩthnicos & publicanos.
Hȩc expressio loquor. ut adolescentẽ meũ ꝙ lin¬
gua & auriũ prurigine liberẽ. ut renatũ in xp̃o
sine ruga ꝙ macula quasi pudicã uirginẽ exhi¬
beam. scamq tam m̃te quã corpore ne solo noĩe
gloriet᷑. ꝙ absq oleo bonoꝵ oꝑum extincta
lampada excludat᷑ ab sponso. Habes ibi sem do¬
ctissimumq pontificẽ ꝓculũ. qui uiua & p̾senti
uoce nr̃as scedulas suꝑet. cotidianisq tractatibꝰ
iter tuũ dirigat. nec patiatꝰ in partẽ aliam de¬
clinando uiam relinquere regiã. ꝑ quã isrł ad
terrã reꝓmissionis ꝓperans. se transiturũ ẽẽ pro¬
mittit. Atq utinã exaudiat᷑ uox eccłiȩ cõplo¬
rantis. Dñe pacẽ da nob. omĩa enĩ dedisti nob̾
Utinã qd̾ renuntiamꝰ scło uoluntatis sit ñ neces¬
sitatis. ꝙ pauꝑtas habeat expetita głam. non
illata cruciatũ. Ceterũ uirta miserias huius

Expanded text:
in malo pertinaces quasi ethnicos et publicanos. in malo pertinaces quasi ethnicos et publicanos. Haec expressius loquor, ut adulescentem meum et linguae et aurium prurigine liberem, ut renatum in Christo sine ruga et macula quasi pudicam uirginem exhibeam sanctamque tam mente quam corpore, ne solo nomine glorietur et absque oleo bonorum operum extincta lampade excludatur ab sponso. habes ibi sanctum doctissimumque pontificem Proculum, qui uiua et praesenti uoce nostras scidulas superet cotidianisque tractatibus iter tuum dirigat nec patiatur te in partem alteram declinando uiam relinquere regiam, per quam Israhelad terram repromissionis properans se transiturum esse promittit. atque utinam exaudiatur uox ecclesiae conplorantis: domine, pacem da nobis; omnia enim reddidisti nobis. utinam, quod renuntiamus saeculo, uoluntas sit, non necessitas, et paupertas habeat expetita gloriam, non inlata cruciatum. ceterum iuxta miserias huius
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝑfecta ętate credendu. quã & uita pret̾ita
defendit. ꝙ honorat uocabulũ dignitatis. Ue¬
rum quia homines sumꝰ. & int̾dum contra
annoꝵ maturitatẽ pueroꝵ uitiis labimur.
sime uis corrigi delinquentẽ aꝑte increpa.
tantũ ne occulte mordeas. Corripiet me iustꝰ
ris ñ impinguet caput meũ. Quẽ eñĩ diligit
dñs corripit. castigat aũ omnẽ filiũ quẽ reci¬
pit. Et ꝑ ysaiam clamat đs Popłe ms. qui
beatũ te dicunt seducunt te: & semitas pedũ
tuoꝵ subuertunt. Quid enĩ mͥ ꝑdest. si aliis
mala mea referas. sime nesciente peccatis meis
immo detractionib tus alium uulneres. ꝙ cũ
certatĩ om̃ib narres. sic singulis loquaris qͣsi
nulli alii dixeris: Hoc non ẽ me em̃dare. s uitio
tuo satis facere. Precepit dñs peccantes in nos
argui debere. secreto uł adhibito teste. & si au¬
dire noluerint referri ad ȩccłiam. habendosq

Expanded text:
de perfecta aetate credendum, quam et uita praeterita de perfecta aetate credendum, quam et uita praeterita defendit et honorat uocabulum dignitatis, uerum, quia homines sumus et interdum contra annorum maturitatem puerorum uitiis labimur, si me uis corrigi delinquentem, aperte increpa, tantum ne occulte mordeas; corripiet me iustus inguet caput meum. quem enim diligit dominus, corripit, flagellat autem omnem filium, quem recipit. et per Esaiam clamat deus: populus meus. qui beatos uos dicunt, seducunt uos et semitas pedum uestrorum supplantant. quid enim mihi prode est, si aliis mala mea referas, si me nesciente peccatis meis, immo detractationibus tuis alium uulneres et, cum certatim omnibus narres, sic singulis loquaris, quasi nulli alteri dixeris ? hoc est non me emendare, sed uitio tuo satisfacere. praecepit dominus peccantes in nos argui debere secreto uel adhibito teste et, si audire noluerint, referri ad ecclesiam habendosque
Abbreviated transcription (Latin):
sententia ẽ. Nolite errare. ds ñ irridet᷑. Ille
in corde. nos uidemo in fatie. Salomon loquit᷑
in ꝓu̾bus. Uent̾ aquilo dissipat nubes. ꝙ uul¬
tus tristis linguas detrahentiũ. Sic̃ enĩ sagitta
simittat᷑ contra durã materiẽ ñ nũqu̾a in mit¬
tentem reuertit᷑. & uulnerat uulnerantẽ. illudq
complet᷑. facta st̃ mͥ in arcũ prauũ. & alibi. qui
mittit in altũ lapidẽ recidet in caput eiꝰ. ita
detractor cũ tristẽ fatiẽ uiderit audientis
immo ñ audientis quidẽ s obturantis aures
suas ne audiat iudiciũ sanguinis. ilico conti¬
cescit. pallent uultꝰ. herent labia saliua sic¬
catur. Un de ide uir sapiens. cũ detractorib
inquit ne miscearis: qm̃ repente ueniet per¬
ditio eoꝵ. & ruinã utriusq quis nouit: tam
scilieet ey qui loquit᷑. quã illiꝰ qui audit loquin¬
tem. Ueritas angulos ñ amat. nec querit su
argue. ut ceteri metũ habeant. Non ẽ facile

Expanded text:
sententia est: nolite errare; deus non inridetur. ille sententia est: nolite errare; deus non inridetur. ille in corde, nos uidemus in facie. Salomon loquitur in Prouerbiis: uentus aquilo dissipat nubes et uultus tristis linguas detrahentium. sicut enim sagitta, si mittatur contra duram materiam, nonnumquam in mittentem reuertitur et uulnerat uulnerantem illudque conpletur: facti sunt mihi in arcum prauum et alibi: qui mittit in altum lapidem, recidet in caput eius, ita detractator. cum tristem faciem uiderit audientis, immo ne audientis quidem, sed obturantis aures suas, ne audiat iudicium sanguinis, ilico conticescit, pallet uultus, haerent labia, saliua siccatur. unde idem uir sapiens: cum detractatoribus, inquit, non conmiscearis, quoniam repente ueniet perditio eorum; et ruinam utriusque quis nouit? tam scilicet eius, qui loquitur, quam illius, qui audit loquentem. ueritas angulos argue, ut et ceteri metum habeant. non est facile
Abbreviated transcription (Latin):
multũ in ęsca resolutꝰ erat. facto cuneo
circu̾strepentiũ garruloꝵ ꝓcedebat in publi¬
cum. Intꝰ nero. foris cato. Totus abiguus. ut
ex contrariis diu̾sisq naturis unũ monstrũ
nouãq bestiã diceres ẽẽ cõpactã. iuxta illud
poeticum. Prima leo. postrema draco. media
ipsa cymera. Nũquã gͦ tales uideas. nechuiꝰcemo¬
di hominib appliceris. nec declines eor tuũ in
uerba malitiȩ ꝙ audias. Sedens aduersꝰ frem
tuum detrahebas. & adu̾sus filiũ matris tuȩ
ponebas scandalũ. Et iterũ. filii hominũ dentes
eoꝵ arma ꝙ sagitte. ꝙ alibi. molliti sunt sermo¬
nes eoꝵ suꝑ oleũ. ipsi aũ sunt iacula. Et aꝑtiꝰ
in ȩccłiasten. Si mordeat serpens insilentio. sic
qui fr̃i suo occulte detrahit. S ed dices. Ipse ñ
detraho. Aliis loquentib ipse facere qͥd possum:
Ad excusandas excusationes in peccatis. ista p̾ten¬
dimꝰ. Xp̃c arte ñ deludit᷑. Nequaquã mea s apłi

Expanded text:
multos inescare solitus erat, facto cuneo multos inescare solitus erat, facto cuneo circumstrepentium garrulorum, procedebat in publicum: intus Nero, foris Cato. Totus ambiguus, ut ex contrariis diversisque naturis, unum monstrum novamque bestiam diceres esse compactam, juxta illud poeticum: Prima leo, postrema draco, media ipsa chimaera. 19. Nunquam ergo tales videas, nec hujusmodi hominibus appliceris, nec declines cor tuum in verba malitiae, et audias: Sedens adversus fratrem tuum loquebaris, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum, et iterum: Filii hominum dentes eorum arma et sagittae, et alibi: Molliti sunt sermones eius super oleum et ipsi sunt iacula, et apertius in Ecclesiaste: Si mordeat serpens in silentio, sic, qui fratri suo occulte detrahit. Sed dicis: Ipse non detraho, aliis loquentibus facere quid possum? Ad excusandas excusationes in peccatis ista praetenistus arte non luditur. nequaquam mea, sed apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
stica colla curuari. aut manu auriculas agi¬
tari asini. aut estuantẽ canis ꝓtendi lingua.
Nulli detrahas. nec in eo te scm̃ putes si eeteros
laceres. Accusamꝰ sepe qd̃ facimꝰ. ꝙ contra
nos met ipsos diserti in nr̃a uitia inuehimur.
muti de eloquentibꝰ iudicantes. Testudineo
incedebat grminiꝰ ad loquendũ gradu. ꝙ per
int̾ualla quedã uix pauca uerba carpebat.
ut eum putꝗres singultire non proloqui. ꝙ
tam̃ cũ mensa posita libroꝵ ex posuisset stru¬
em. adducto suꝑcilio contractisq narib ac
fronte rugata duob digitulis concrepabat.
hoc signo ad audiendũ discipulos ꝓuocans.
Tunc nugas meras fundere. ꝙ adu̾sus singlos
declamare. Creticũ diceres ẽẽ longinũ censo.¬
rinumq romanȩ facundiȩ notare quẽ uellet.
ꝙ de senatu doctorẽ excludere hic bene
nũmatus. plus placebat in prandiis. Nec mi¬
rum. qui multos increpare solitus erat. qui¬

Expanded text:
st te colla curuari aut manu auriculas agist te colla curuari aut manu auriculas agitari asini aut aestuantem canis protendi linguam. nulli detrahas nec in eo te sanctum putes, si ceteros laceres. accusamus saepe, quod facimus, et contra nosmet ipsos diserti in nostra uitia inuehimur muti de eloquentibus iudicantes. testudineo Grunnius incedebat ad loquendum gradu et per interualla quaedam uix pauca uerba capiebat, ut eum putares singultire, non proloqui. et tamen, cum mensa posita librorum exposuisset struem, adducto supercilio contractisque naribus ac fronte rugata duobus digitulis concrepabat hoc signo ad audiendum discipulos prouocans. tunc nugas meras fundere et aduersum singulos declamare: criticum diceres esse Longinum censoremque Romanae facundiae notare, quem uellet, et de senatu doctorum excludere. hic bene nummatus plus placebat in prandiis. nec mirum, qui multos inescare solitus erat
Abbreviated transcription (Latin):
ricis disputare s monachũ instituere. Sc̃ĩ st̃
clerici. ꝙ om̃iũ uita laudabilis. Ita gͦ age & ui¬
ue in monasterio. ut clerieꝰ ẽẽ merearis. ut ado¬
lescentiã tuã nulla sorde cõmacules. ut ad
altare xp̃i quasi de thalamo uirgo ꝓcedas. ꝙ
habeas deforis bonũ testimoniũ. feminęq no¬
men tuũ nouerint. uultũ nesciant. Cũ ad ꝑfe¬
ctam ȩtatẽ ueneris. si tam̃ uita comes fuerit:
& te uł popłs uł pontifex ciuitatis in clericũ
allegerint: agito quȩ clerici sunt. ꝙ int̾ ipsos
sectare meliores. quia in om̃i conditione &
gradu optimis mixta sunt pessima. Ne ad ad¬
scribendu cito ꝓsilias. & leui ducaris insania.
Multo tẽpore disce qd̾ doceas. Ne credas lau¬
datorib tuis. immo irrisoribꝰ aur̃ẽ ne liben¬
ter accõmodes. qui cũ te adulationib foue¬
rint. & quod̾am᷑ impotẽ m̃tis effecerint: si sub¬
ito respexeris. aut ciconiarũ dep̾hendes po¬

Expanded text:
ricis disputare, sed monachum instituere. sancti sunt ricis disputare, sed monachum instituere. sancti sunt clerici et omnium uita laudabilis. ita ergo age et uiue in monasterio, ut clericus esse merearis, ut adulescentiam tuam nulla sorde conmacules, ut ad altare Christi quasi de thalamo uirgo procedas et habeas de foris bonum testimonium feminaeque nomen tuum nouerint, uultum nesciant. cum ad perfectam aetatem ueneris, si tamen uita comes fuerit, et te uel populus uel pontifex ciuitatis in clerum adlegerit, agito, quae clerici sunt, et inter ipsos sectare meliores, quia in omni condicione et gradu optimis mixta sunt pessima. Ne ad scribendum cito prosilias et leui ducaris insania. multo tempore disce, quod doceas. ne credas laudatoribus tuis, immo inrisoribus aurem ne libenter adcommodes, qui cum te adulationibus fouerint et quodam modo inpotem mentis effecerint, si subito respexeris, aut ciconiarum deprehendas po
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. s necesse ẽ ut saltem sic ad nr̃m eru¬
bescamꝰ dedecus. publice extendentes in anus.
pannis aurũ tegit᷑. & contra om̃iũ opinio¬
nem plenis sacculis morim᷑ diuites. qui qua¬
si pauꝑes uiximꝰ. Tibi cũ in monasterio fue¬
ris hȩc facere ñ licebit. &. in olescente paula¬
tim consuetudine qd̾ pͥmum cogebaris uel¬
le incipies. & delectabit te labor tuus. obli¬
tusq preteritoꝵ semꝑ priora sectaberis.
nequaquã considerans qͥd alii mali faciant.
sed quid boni tu facere debeas. Neq uͦ peccan¬
tium ducaris multitudine. ꝙ te ꝑeuntiũ tur¬
ba sollicitet ut tacitus cogites. Quid gͦ: Om̃s
ꝑibunt. qui in urbibꝰ habitant: Eece illi fru¬
unt᷑ suis reb. ministrant ȩccłus. ad eunt bal¬
neas. unguenta ñ sꝑnunt. & tam̃ in om̃iũ flo¬
re uersant᷑. Ad quod ante respondi & nc̃ breuit̾
respondebo. me in p̾senti opusculo ñ de cle¬

Expanded text:
dicere, sed necesse est, ut saltim sic ad nostrum erudicere, sed necesse est, ut saltim sic ad nostrum erubescamus dedecus, publice extendentes manus pannis aurum tegimus et contra omnium opinionem plenis sacculis morimur diuites, qui quasi pauperes uiximus. tibi, cum in monasterio fueris, haec facere non licebit et inolescente paulatim consuetudine, quod primum cogebaris, uelle incipies et delectabit te labor tuus oblitusque praeteritorum semper priora sectaberis nequaquam considerans, quid alii mali faciant, sed quid boni tu facere debeas. Neque uero peccantium ducaris multitudine et te pereurtium turba sollicitet, ut tacitus cogites: quid ? ergo omnes peribunt, qui in urbibus habitant? ecce illi fruuntur suis rebus, ministrant ecclesiis, adeunt balneas, unguenta non spernunt et tamen in omnium flore uersantur. ad quod et ante respondi et nunc breuiter respondebo: me in praesenti opusculo non de cle