comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid posse. dicunt hoc se credere qđ
& illi creclunt. sed maioꝵ suoꝵ auctori.¬
tate uincunntur. quia nec donatus ipse
sic eredidisse ad seritir. de cuius parte esse
gloriantur. Non te auiẽ ista conturbent.
fili delectissime. Hereses enim & scanda¬
la futura p̃dicta funt. ut inter inimi.¬
cos erudiamur. ac sic & fides & dibectio
nr̃a possit esse ꝓbauor. Fides utiq
ne ab eis decipiamur. dibectio autem
ut oriam ipsis corrigendis quantum
possumus consulamus. Non solum
stantes ue infirmis noceant. atq ut
ab errore nefario liberentur. sed & iam
orantes ꝓeis ut aperiat illis dñs sensum
ut intelligerent scripturas. quia inscĩs
libris manifestatur dñs xp̃s. ibi & eius
arccła declaratur. Isti autẽ mirabili
cecitate cum ipsum xp̃m prȩter serip.¬
turas uesciant. eius tanren arccłam
non diuinarũ litterarũ auctoritate
cognoscunt. sed humanarum calũpnia¬
rum uanitate confingunt. Agnoscunt

Expanded text:
aliquid posse, dicunt hoc se credere, quod aliquid posse, dicunt hoc se credere, quod et illi credunt. sed maiorum suorum auctoritate uincuntur, quia nec Donatus ipse sic credidisse adseritur, de cuius parte se esse gloriantur. Non te autem ista conturbent, fili dilectissime. haereses enim et scandala futura praedicta sunt, ut inter inimicos erudiamur ac sic et fides et dilectio nostra possit esse probatior, fides utique, ne ab eis decipiamur, dilectio autem, ut etiam ipsis corrigendis, quantum possumus, consulamus non solum instantes, ne infirmis noceant atque ut ab errore nefario liberentur, sed etiam orantes pro eis, ut aperiat illis dominus sensum et intellegant scripturas, quia in sanctis libris, ubi manifestatur dominus Christus, ibi et eius ecclesia declaratur. isti autem mirabili caecitate, cum ipsum Christum praeter scripturas nesciant, eius tamen ecclesiam non diuinarum litterarum auctoritate cognoscunt, sed humanarum calumniarum uanitate confingunt. Agnoscunt
Abbreviated transcription (Latin):
audo & gratulor & ammiror fili
dilectissime bonefaci. quod inter curas
belloꝵ &e armoꝵ uehementer desideras.
ea nosse quȩ dĩ sunt. Cere hinc te ap.¬
parce &iam de ipsa uirtute militare.
fidei seruire quã habes inxp̃o. Ut ergo
breuiter insinurm dilectioni tuȩ. inter
arrianoꝵ & donaaistarum quid in ter¬
sit errorem. arriani patris &e filii &e sp̃ssc̃i
diuersis substantias esse dicunt. Donatistȩ
autẽ non hoc dicunt. sed iiã trinitatis
substantiam confitentur. Et si aliqui
ipsoꝵ minorẽ filium esse dixerunt quã
pater ẽ. eiusdem tamen substantie non
nregarunt. Plurimi uero inris hoc se di¬
cunt omniuo credere depatre & filio &
sp̃ũ scõ quod catholiea credit arecła ne
ipsa cũ illis uertitur questio. sedde sola
cõmunione infeliciter litigant. & contra
unitatẽ xp̃i rebelles inimicitias ꝑ uersita¬
te sui erroris exercent. Aliquando antẽ
sicut audimus non nulli exipsis uobentes
sibi gothos conciliare quando eos uident

Expanded text:
audo et gratulor et admiror, fili dilectissime Bonifati, quod inter curas bellorum et armorum uehementer desideras ea nosse, quae dei sunt. uere hinc te apparet etiam de ipsa uirtute militari fidei seruire, quam habes in Christo. ut ergo breuiter insinuem dilectioni tuae, inter Arrianorum et Donatistarum quid intersit errorem, Arriani patris et filii et spiritus sancti diuersas substantias esse dicunt, Donatistae autem non hoc dicunt, sed unam trinitatis substantiam confitentur. et si aliqui ipsorum minorem filium esse dixerunt, quam pater est, eiusdem tamen substantiae non negarunt; plurimi uero in eis hoc se dicunt omnino credere de patre et filio et spiritu sancto, quod catholica. credit ecclesia. nec ipsa cum illis uertitur quaestio, sed de sola communione infeliciter litigant et contra unitatem Christi rebelles inimicitias peruersitate sui erroris exerent. aliquando autem, sicut audiuimus. nonnulli ex ipsis uolentes sibi Gothos conciliare, quando eos uident
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere. quam ab ipso cęlesti magistro
in euangelio cõmemorauins reuelatum.
proposita exposuimus ut potuimus.
Sed ille qui ꝓposuit iam sit xp̃ianus.⁊
ne forte cum exspectat ante librorum
scõꝵ finire questiones. prius fiuniat istã
uitam quam transeat amorte aduitam.
Fieri enim potest quod ante quã xp̃ia.¬
nis sacramentis imbuatur. querit de
resurrectiore mortuoꝵ. Eoncedendũ
&iam fortassis quod de xp̃o quȩ siuit.
cur tanto post uenerit. uel sique sunt
aliȩ paucȩ & magnȩ questiones quib
cerera inseruiunt. si autẽ qualis ẽ. illa ñ
inorua mensura mensi fueritis metretur
uobis. uel qualis ista deiona & iã tabes
om̃s ante quam sit xp̃ianus finire
cogitat ꝑparũ cogitat. uel conditionẽ
humanam. uel &iam iam suam. Sic̃t̃ :¬
enĩ innumerabiles quȩ non sunt fini¬
endȩ ante fidẽ ne finiatur uita sine
fide. sed plane retenta iã fide exercendã
piam delectationẽ mentium fideliũ

Expanded text:
intellegere, quam ab ipso caelesti magistro intellegere, quam ab ipso caelesti magistro in euangelio commemorauimus reuelatum. Proposita exposuimus, ut potuimus; sed ille, qui proposuit, iam sit Christianus, ne forte, cum expectat ante librorum sanctorum finire quaestiones, prius finiat istam uitam, quam transeat a morte ad uitam. fieri enim potest, quod ante, quam Christianis sacramentis inbuatur, quaerit de resurrectione mortuorum; concedendum etiam fortassis, quod de Christo quaesiuit, cur tanto post uenerit uel si quae sunt aliae paucae et magnae quaestiones, quibus cetera inseruiunt. si autem qualis est illa: In qua mensura mensi fueritis. metietur uobis, uel qualis ista de Iona, etiam tales omnes ante, quam sit Christianus, finire cogitat, perparum cogitat uel condicionem humanam uel aetatem iam suam. sunt enim innumerabiles, quae non sunt finiendae ante fidem, ne finiatur uita sine fide, sed plane retenta iam fide ad exercendam piam delectationem mentium fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsi uero considerauert̃ & conspexert̃
me. diuiferunt sibi urestim̃ta mra. & suꝑ
uestem nream misert̃ sortẽ. Quod
tanta manifestatione futurorũ libro
antiquo prophetatur. quanta manifes.¬
tatione factaĩ in nouo euangelio reer.¬
tatur. Sed si inhac humilitate ut dice¬
re cȩperam iste uermis inrisus ẽ. nũquid
adhuc in ridendus est. eum ea comperi
cernimus. qu& consequentia psalmus ipse
hab& : cõmorabuntur & conuertentur
addnm uniuersi fines terrȩ. & ad orabt̃
in conspectu eius unirersȩ familie genti.
uni. drm̃ dñi ẽ.regnum. & ipse domi.¬
nabitur gentium. Sic cõmemorati st̃
niniuitȩ & conuersi sunt ad dnm̃.
hano salutẽ penitentię gentium tanto
prefiguratam iniona. dobebat isrł. sict̃
nunc dol& umbra nudatus & ȩstu sau¬
ciatus. Liceat sane cuilibo quãlibõ
aliter. duni tanten scđm regulam fidei
cetera omĩa quȩ deiona propheta myste¬
rus oꝑta sunt aperire. illud plane qđ÷̃
inuentre ceti triduo fuit. fas ñ ẽ aliter

Expanded text:
onsiderauerunt et conspexerunt me, diuiserunt sibi uestimenta mea et super uestem meam miserunt sortem, quod tanta manifestatione futurum in libro antiquo prophetatur, quanta manifestatione factum in nouo euangelio recitatur, — sed si in hac humilitate, ut dicere coeperam, iste uermis inrisus est, numquid adhuc inridendus est, cum ea compleri cernimus, quae consequentia psalmus ipse habet: Commemorabuntur et conuertentur ad dominum uniuersi fines terrae et adorabunt in conspectu eius uniuersae patriae gentium, quoniam domini est regnum et ipse dominabitur gentium? sic commemorati sunt Nineuitae et conuersi sunt ad dominum. hanc salutem paenitentiae gentium tanto ante praefiguratam in Iona dolebat Israhel, sicut nunc dolet umbra nudatus et aestu sauciatus. liceat sane cuilibet quamlibet aliter dum tamen secundum regulam fidei cetera omnia, quae de Iona propheta mysteriis operta sunt, aperire; illud plane, quod in uentre ceti triduo fuit, fas non est aliter
Abbreviated transcription (Latin):
& prȩdicari in nomine euis pęnitentiam
&e remissionẽ peccatoꝵ ꝑ om̃s gentes
incipientib ab hierusabem. Et numł.¬
rabilia sunt testimonia scõꝵ libroꝵ
quȩ inhunc librũ coartare non debus
In quibus sicut appar&e dñs xp̃s ficte¬

Expanded text:
ine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem. et innumerabilia sunt testimonia sanctorum librorum, quae in hunc librum coartare non debui. in quibus sicut apparet dominus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ne domũ. Tanto enim melius bapti.¬
zarentur. quanto erat paulus melior.
si ab ipso baptizarentur. Denique
cum dicit ego plantaui apollorigauit.
uidetur significare se euangelizasse.
illum baptizasse. Numquid melior
apollo quã iohannes: Cur ergo post
istum non baptizauit qui post iohan¬
nem baptizauerat. nisi quia iste
baptismus ꝑquelib& datus xp̃i erat:
Ille aurẽ per quelib& datus. qũãuis
xp̃o uiam prȩpararoe. tamen ioh̃is
erat. Inuidiose dici uidetur. post
iohaniiẽ baptizatũ est. & post hereti.¬
cos non baptizatur. Sed potest & hoc
in uidiose dici post iohannrẽ baptiza.¬
tum est. & post ebriosos. non baptizat᷑.
Melius enĩ hoc uitium cõmemoro.
quod nrec occultare possunt. in quib
regnat. Et quã multi ubios sint
oruis uel cęcus ignorat. & tamen
inter opera carnis. quȩ agunt reg.¬
nũ dĩ non possidebunt. &iam hoc
ponit apłs ubi &iam hereses enu.¬
nerat. Manifesta inquit sunt. oꝑa

Expanded text:
ae domum; tanto enim melius baptiae domum; tanto enim melius baptizarentur, quanto erat Paulus melior, si ab ipso baptizarentur. denique cum dicit: Ego plantaui, Apollo rigauit, uidetur significare se euangelizasse, illum baptizasse. numquid melior Apollo quam Iohannes? cur ergo post istum non baptizauit, qui post Iohannem baptizauerat, nisi quia iste baptismus per quemlibet datus Christi erat, ille autem per quemlibet datus, quamuis Christo uiam praepararet. tamen Iohannis erat? Inuidiose dici uidetur: Post Iohannem baptizatum est et post haereticos non baptizatur\'; sed potest et hoc inuidiose dici: Post Iohannem baptizatum est et post ebriosos non baptizatur\'. melius enim hoc uitium commemoro, quod nec occultare possunt, in quibus regnat, et, quam multi ubique sint, quis uel caecus ignorat? et tamen inter opera carnis, quae qui agunt, regnum dei non possidebunt, etiam hoc ponit apostolus, ubi etiam haereses enumerat: Manifesta, inquit, sunt opera
Abbreviated transcription (Latin):
est non eorũ quib ministratur: puto
quod iam intelligas ideo paulũ dedisse
quibusdam baptismũ xp̃i. quia iohannis
bapusmo fuerant baptizati non xp̃i.
Iohannis quippe ille baptismus dictꝰ ẽ.
ficut multis locis diuina scriptura testat᷑.
Quod & ipse dñs dicit. Baptsmus
iohannis unde erat decęlo an ex homi.¬
nibus: Baptismus autẽ qũe dedit
petrus. non erat petri. sed xp̃i. Eit quẽ
dedit paulus. non erat pauli. sed xp̃i
Et quẽ dedert̃ qui tẽpore apostoloꝵ
non caste sed ꝑ inuidiam xp̃m̃ annun.¬
in sidiosis fraudib rapiebant. usuris
multiplicantib fenus augebant. non
erat eorum sed xp̃i. Et quia xp̃i erat.
ideo quãuis non per aequales daret᷑.
eis tamen ꝯuib dabatur. arqualiter
proderat. Nam si tanto melius quisq
baptizatur. quanto meliore fuerit
baptiratus. non recte gratias agit apłs
quod neminẽ corinthiorũ baptizaue.¬
rit. nisi crispum & gagium & stepha.¬

Expanded text:
est, non eorum, a quibus ministratur, puto, est, non eorum, a quibus ministratur, puto, quod iam intellegas ideo Paulum dedisse quibusdam baptismum Christi, quia Iohannis baptismo fuerant baptizati, non Christi; Iohannis quippe ille baptismus dictus est, sicut multis locis diuina scriptura testatur, quod et ipse dominus dicit: Baptismus Iohannis unde erat? de caelo an ex hominibus? baptismus autem, quem dedit Petrus, non erat Petri sed Christi et, quem dedit Paulus, non erat Pauli sed Christi et, quem dederunt, qui tempore apostolorum non caste sed per inuidiam Christum adnuninsidiosis fraudibus rapiebant, usuris multiplicantibus faenus augebant, non erat eorum sed Christi. et quia Christi erat. ideo, quamuis non per aequales daretur eis, tamen, quibus dabatur, aequaliter proderat. nam si tanto melius quisque baptizatur, quanto a meliore fuerit baptizatus, non recte gratias agit apostolus, quod neminem Corinthiorum baptizauerit nisi Crispum et Gaium et Stephan
Abbreviated transcription (Latin):
efficimus nr̃os qui recedunt auobis. ut
fuscipiantur a nobis. Eit ut incipiant
esse nr̃i. prius esse desinunt ur̃i. Nec
nobis coniungi compellimus operarios
errons quem detestamur. sed ideo nobis
illos homines coniungi uoluus. ne hoc
sint quod detestamur. Sed baptirauit
inquis post iobanirẽ paulus apostolus.
Numquid post hereticũ. Aut si forte
audes illũ amicũ sponsi hereticũ dicere.
& in unitate arccłȩ non fuisse. uolo &e
hoc seribas. Si autẽ dourentissimũ est
uel sentire uel dicere. iam turȩ pruden¬
tiar est considerare quare post iohannẽ
paulus apł̃s baptizauerit. Sic enĩ post
aequalem. om̃s post uos baptizare debetis.
Si post maiorẽ. debes & tu post rogatũ.
Si post minorẽ. debuit post te rogatus.
cum presbiter baptizasses. Si autem
baptismus qui nunc datur ideo pariter
ual& inris quib datur. quãuis sint im¬
paris meriti perquos datur. quia xp̃s

Expanded text:
efficimus nostros, qui recedunt a uobis, ut efficimus nostros, qui recedunt a uobis, ut suscipiantur a nobis, et, ut incipiant esse nostri, prius esse desinunt uestri. nec nobis coniungi compellimus operarios erroris, quem detestamur, sed ideo nobis illos homines coniungi uolumus, ne hoc sint, quod detestamur. \'Sed baptizauit\', inquis, cpost Iohannem Paulus apostolus\'. numquid post haereticum? aut si forte audes illum amicum sponsi haereticum dicere et in unitate ecclesiae non fuisse, uolo et hoc scribas. si autem hoc dementissimum est uel sentire uel dicere, iam tuae prudentiae est considerare, quare post Iohannem Paulus apostolus baptizauerit. si enim post aequalem, omnes post uos baptizare debetis; si post maiorem, debes et tu post Rogatum; si post minorem, debuit post te Rogatus, cum presbyter baptizasses. si autem baptismus, qui nunc datur, ideo pariter ualet in eis, quibus datur, quamuis sint inparis meriti, per quos datur, quia Christi
Abbreviated transcription (Latin):
dissensio. Non ꝑpier malũ quod pro.¬
cessit ex te. negandum ẽ. bonũ quod
remansit inte. Quod malo tuo habes
si non ibi habes unde ẽ. bonũ quod habese
Ex catholica enĩ aeccła funt omĩa domi¬
nica saeramenta. qux sic habetis & datis
quẽad modum habebantur & dabantur.
& iam prius quã inde exiretis. Non tam̃
ideo non habae. quia ibi non estis unde st̃
ouȩ habetis. Non inuobis mutamus.
inquib uobiseum estis. In multis enĩ
estis nobiscum. Nam &e detalibus
dictũ ẽ. qm̃ inmultis erant mecum.
sed ea corrigimus in quib nobiscũ ñ estis.
& ea uos hic accipere uolumꝰ. quȩ non
habetis illic ubi estis. Nobiscum autẽ
estis. in bapusmo. insymbolo. inceteris
dominicis sacramentis. In spũ autem
unitans & uinculo pacis. In ipsa deniq
catholica arccła nobiscum non estis. Hȩc
si accipiatis. non tunc aderunt. sed tunc
proderunt quȩ habetis. Non ergo siẽt
putatis suscipimus ur̃os. sed suscipiendo

Expanded text:
dissensio. non propter malum. quod prodissensio. non propter malum. quod processit ex te, negandum est bonum, quod remansit in te, quod malo tuo habes, si non ibi habes, unde est bonum, quod habes. ex catholica enim ecclesia sunt omnia dominica sacramenta. quae sic habetis et datis, quem ad modum habebantur et dabantur etiam prius, quam inde exiretis. non tamen ideo non habetis, quia ibi non estis, unde sunt, quae habetis. non in uobis mutamus. in quibus nobiscum estis; in multis enim estis nobiscum; nam et de talibus dictum est: Quoniam in multis erant mecum; sed ea corrigimus. in quibus nobiscum non estis, et ea uos hic accipere uolumus. quae non habetis illic, ubi estis. nobiscum autem estis in baptismo, in symbolo, in ceteris dominicis sacramentis. in spiritu autem unitatis et uinculo pacis, in ipsa denique catholica ecclesia nobiscum non estis. haec si accipiatis, non tunc aderunt, sed tunc proderunt, quae habetis. non ergo, sicut putatis, suscipimus uestros, sed suscipiendo
Abbreviated transcription (Latin):
maculatur. iam ante cyprianũ perut¬
a eccła. nec erat unde existerte ipse cy¬
prianus. Si autem hoc sentire facri¬
legum ẽ. & certũ ẽ. aeccłam ꝑmane.¬
re. nemo alienis peccatis menis uni.¬
tate maculatur. Frustra filii mali
iustos uos dicitis. exitũ urm̃ ñ abluitis.
non purgatis. Cur ergo inquis nos
queritis : Cur sic suscipitis quos here.¬
ticos dicitis: Oide qũã facile breuit᷑q
respondeam. Querimus uos quia
peristis. ut de inurntis gaudramus. de
quib perditis dobebamus. Hereticos
autẽ uos dicimus. Sed ante qua ad
pacẽ catholicam conuerumini. ante quã
errore quo in retia estis exuamini. Cũ
aurẽ transitis adnos. prius utiq relinqͥ.¬
tis quod eratis. ne ad nos heretici tran.¬
seatis. Baptiza ergo me inquis. Face¬
rem. si baptizatus non esses. Aut si
donati uel rogati. non xp̃i baptismo
baptizatus esses. Non sacramenta xp̃ia.¬
na te faciunt hereticum. sed praua

Expanded text:
maculatur, iam ante Cyprianum periimaculatur, iam ante Cyprianum periit ecclesia nec erat unde existeret ipse Cyprianus. si autem hoc sentire sacrilegum est et certum est ecclesiam permanere, nemo alienis peccatis in eius unitate maculatur, frustra filii mali iustos uos dicitis, exitum uestrum non abluitis, non purgatis. \'Cur ergo\', inquis, \'nos quaeritis? cur sic suscipitis, quos haereticos dicitis?\' uide, quam facile breuiterque respondeam. quaerimus uos, quia peristis, ut de inuentis gaudeamus, de quibus perditis dolebamus; haereticos autem uos dicimus, sed antequam ad pacem catholicam conuertamini, antequam errore, quo inretiti estis, exuamini; cum autem transitis ad nos, prius utique relinquitis, quod eratis, ne ad nos haeretici transeatis. \'baptiza ergo me/ inquis. facerem, si baptizatus non esses aut si Donati uel Rogati, non Christi baptismo baptizatus esses. non sacramenta Christiana te faciunt haereticum sed praua
Abbreviated transcription (Latin):
uni uersis mauroꝵ epĩs ꝑ quadraginta
annos. quos dicit usq ad ꝑsecutionẽ
ꝑ macharium factam traditoribus
sine baptismo conmunicasse. Sed di¬
cis. Quis mihi ẽ iste tychonius: Ille
est tẏchonius quẽ parnienianus reseri¬
bendo conpescit. & eum deterrae ne
talia scribat. Non tamen refellit ea
ipsa quȩ seribit. uuo sicut supra
dixi eum premit. quod cũ talia dice¬
roe de arccła toto orbr diffusa. & quod
neminẽ in eius unitate macularent
alirna peccata. ab afroꝵ se tamen quast
traditoꝵ contagione remouebat. &
erat in parte donati. Possoe autem
dicere parmenianus. ista eũ omĩa esse
mentitum. Sed sicut idẽ tychonius
cõmemorat. adhuc uiurbant multi
per quos hȩc certissima & apertissima
esse ostenderentur. Sed de his taceo.
contende tychonium esse mentitum.
A deyprianũ te reuoco. cuius mention
ipse fecisti. Prorsus scđ̃m scripta cyprians
si peccatis alienis inunitate quisque

Expanded text:
uniuersis Maurorum episcopis per quadraginta uniuersis Maurorum episcopis per quadraginta annos, quos dicit usque ad persecutionem per Macarium factam traditoribus sine baptismo communicasse. Sed dicis: eQuis mihi est iste Tychonius?\' ille est Tychonius, quem Parmenianus rescribendo compescit et eum deterret, ne talia scribat; non tamen refellit ea ipsa, quae scribit; uno, sicut supra dixi, eum premit, quod, cum talia diceret de ecclesia toto orbe diffusa et quod neminem in eius unitate macularent aliena peccata, ab Afrorum se tamen quasi traditorum contagione remouebat et erat in parte Donati. posset autem dicere Parmenianus ista eum omnia esse mentitum; sed, sicut idem Tychonius commemorat, adhuc uiuebant multi, per quos haec certissima et apertissima esse ostenderentur. Sed de his taceo. contende Tychonium esse mentitum; ad Cyprianum te reuoco, cuius mentionem ipse fecisti. prorsus secundum scripta Cypriani, si peccatis alienis in unitate quisque
Abbreviated transcription (Latin):
serit. qui magis contra uos pro arccła
catholica seripsit. frustra se ab fratrum
quasi traditoꝵ cõmunione secernens
quo uno eum parmenianus suffocat.
Quid respondere poteritis. nisi quod
druobis idem tychonius dixit. &e ego
est: Seribit enim ille tychonius hõ
ut dixi ur̃e cõmunionis aducentis &
sepruaginta ep̃is ur̃is concilium hearta¬
gini celebratum. In quo concilio per
septuaginta & quinq dies post positis
omnib pręteritis limatã esse senten¬
tiani atq decretã. ut traditoribus
in mensi criminis reis sibaptizari nol¬
lent ꝓ integris cõmunicaretur. Deu¬
terium &iam macrineusem epm cõmu¬
nionis ur̃ȩ. dicit traditoꝵ plebẽ con¬
gregatam aeccłȩ miscuisse. & scđm
statuta illius concilii aducentis & septu¬
aginta ur̃is ep̃is facti fecisse cũ tradi.¬
torib unitatẽ. eiq deuterio post hoc
factũ iugiter cõmunicasse donatum.
Nec solum huic deuterio. sed &e iam

Expanded text:
serit, qui magis contra uos pro ecclesia serit, qui magis contra uos pro ecclesia catholica scripsit frustra se ab Afrorum quasi traditorum communione secernens, quo uno eum Parmenianus suffocat, quid respondere poteritis, nisi quod de uobis idem Tychonius dixit et ego est\'? scribit enim ille Tychonius, homo. ut dixi, uestrae communionis, a ducentis et septuaginta episcopis uestris concilium Carthagini celebratum, in quo concilio per septuaginta et quinque dies postpositis omnibus praeteritis limatam esse sententiam atque decretam, ut traditoribus immensi criminis reis, si baptizari nollent, pro integris communicaretur. Deuterium etiam Macrianensem episcopum communionis uestrae dicit traditorum plebem congregatam ecclesiae miscuisse et secundum statuta illius concilii a ducentis et septuaginta uestris episcopis facti fecisse cum traditoribus unitatem eique Deuterio post hoc factum iugiter communicasse Donatum nec solum huic Deuterio sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dis oblato dura crudelitate contradice.¬
bant. Nec tamen istos misericordes &
pacificos cum ris xp̃iana sacramenta
cõmunicantes & eos intra unitatis re¬
cia tolerantes. donec adlitus perducti
separarentur. tam in manis eorũ error
& impirtas inquinabat. Aut si inqui¬
nabat. iam tunc arccła malorum
communione deleta ẽ. nec erat quȩ
parer&e ipsũ eyprianum. Si autem
quod certum ẽ. ꝑ mansit aeccła. certũ ẽ.
&iam peccatis alienis inunitate xp̃i
nenune̾ posse maculari. non maloꝵ
factis consentientẽ. ur ipsis peccatis
communicando polluatur. sed ꝑpter
societatẽ bonoꝵ. malos tamquã paleam
usq ad ultimã uentilationẽ ⁊narea do.¬
ninica toberantẽ. Quȩ cũ ita sint.
ubi ẽ. prȩsũptio separationis ur̃ȩ: N̾ne
filii mali estis: Ipsi uos iustos dicitis.
exitũ autẽ urm non abluitis. Iam siuelĩ
& illa commemorare ouȩ tychonius
homo cõmunionis ur̃ȩ scriptis suis in.¬

Expanded text:
dis oblato, dura crudelitate contra dicedis oblato, dura crudelitate contra dicebant. nec tamen istos misericordes et pacificos cum eis Christiana sacramenta communicantes et eos intra unitatis retia tolerantes, donec ad litus perducti separarentur, tam immanis eorum error et impietas inquinabat aut, si inquinabat, iam tunc ecclesia malorum communione deleta est nec erat, quae pareret ipsum Cyprianum. si autem, quod certum est, permansit ecclesia, certum est etiam peccatis alienis in unitate Christi neminem posse maculari non malorum factis consentientem, ne ipsis peccatis communicando polluatur, sed propter societatem bonorum malos tamquam paleam usque ad ultimam uentilationem in area dominica tolerantem. quae cum ita sint, ubi est praesumptio separationis uestrae? nonne filii mali estis? ipsi uos iustos dicitis, exitum autem uestrum non abluitis. Iam si uelim et illa commemorare, quae Tychonius, homo communionis uestrae, scriptis suis in
Abbreviated transcription (Latin):
uincenti. nẽpe intueris hunc tantum
uirũ pacificũ ep̃m. & fortissimũ mar.¬
tyrem uehementius sategisse. quã ue
unitatis uinculũ rũperetur. Cides
eum parturientẽ non solum ut paruu¬
li inxp̃o concepti nascantur. uerum
&eiam ne iam nati de sinu matris ex¬
cussi moriantur. Porro autẽ ipsam
rem quã contra impios separatores
cominemorauit. ad tende si ad ulteris
cõmunicabant qui penitentib adulteris
pacẽ dabant. Numquid illi qui hoc ñ
facrebant collegio maculabantur istoꝵ:
Si autẽ quod ueritas hab&. & quod aeccłi
merito tenoe. recte pęnitentib adulteris
pax dibatur. illi qui intotũ locũ peni.¬
tentiȩ contra adulteros claudebant im.¬
pie utiq agebant. qui menbris xp̃i sa.
nitatẽ negabant. & claues arccłe pul.¬
santib subtrahebant. & iifericordissi¬
ine patrentiȩ dĩ quȩ illos propterea
sinebat uiuere. ut penitendo sanarentur.
saerificio contriti sp̃s & contribulati cor.¬

Expanded text:
Vincenti? nempe intueris hunc tantum Vincenti? nempe intueris hunc tantum uirum, pacificum episcopum et fortissimum martyrem nihil uehementius sategisse quam ne unitatis uinculum rumperetur. uides eum parturientem, non solum ut paruuli in Christo concepti nascantur, uerum etiam ne iam nati de sinu matris excussi moriantur. Porro autem ipsam rem, quam contra impios separatores commemorauit, adtende. si adulteris communicabant, qui paenitentibus adulteris pacem dabant, numquid illi, qui hoc non faciebant, collegio maculabantur istorum? si autem, quod ueritas habet et quod ecclesia merito tenet, recte paenitentibus adulteris pax dabatur, illi, qui in totum locum paenitentiae contra adulteros claudebant, impie utique agebant, qui membris Christi sanitatem negabant et claues ecclesiae pulsantibus subtrahebant et misericordissimae patientiae dei, quae illos propterea sinebat uiuere, ut paenitendo sanarentur sacrificio contriti spiritus et contribulati cor
Abbreviated transcription (Latin):
quasi iustinȩ suȩ causa separare.
Magisq intelligas quã sit uera senten¬
tia paulo ante ame cõmemorata. filius
malus ipse se iustum dicit. exitum
autẽ suum non abluit. Ponit inqua.¬
dam epła sua quã seribit adantonia.¬
num rem quandam. satis rei de qua
nunc agimus necessariam. Sed melius
uerba eius inserimus.Antecessores
inouit nr̃i quidam xp̃i isti in ꝓuincia
nr̃a dandã pacẽ mediis non putauert̃
intotũ pęnitentiȩ locum contra adul¬
teria clauserunt. non tamen ab episco.¬
porũ suoꝵ collegio recesserunt. aut
catholicȩ arccłe unitatẽ uel duritiar
uel censurȩ suat obstinatione ruperunt.
ut quia apud alios adulteris pax daret᷑.
qui non dabat. de arccła separaretur.
manente concordiȩ uinculo. & ꝑseue¬
rante arccłȩ catholicȩ indiuiduo sacra¬
mento. Actum suũ disponit & diri.¬
git unusquisq ep̃s rationẽ ꝓpositi sui
dño redditurus. Quid adhȩo dicis fr̃

Expanded text:
quasi iustitiae suae causa separare, quasi iustitiae suae causa separare, magisque intellegas, quam sit uera sententia paulo ante a me commemorata: Filius malus ipse se iustum dicit, exitum autem suum non abluit. ponit in quadam epistula sua, quam scribit ad Antonianum, rem quandam satis rei, de qua nunc agimus, necessariam; sed melius uerba eius inserimus. antecessores\', inquit, \'nostri quidam episcopi istic in prouincia nostra dandam pacem moechis non putauerunt, in totum paenitentiae locum contra adulteria clauserunt, non tamen a coepiscoporum suorum collegio recesserunt aut catholicae ecclesiae unitatem uel duritie uel censurae suae obstinatione ruperunt, ut, quia apud alios adulteris pax daretur, qui non dabat, de ecclesia separaretur. manente concordiae uinculo et perseuerante ecclesiae catholicae indiuiduo sacramento actum suum disponit et dirigit unusquisque episcopus rationem propositi sui domino redditurus.\' quid ad haec dicis, frater
Abbreviated transcription (Latin):
sensisse recitatis. aut hoc postea correx̃
in regula ueritatis. Aut himc quasi in¬
aeuũ sui candidissimi pectoris cooꝑuit
ubere caritatis. Dum inuitat arccłat
toto orbe crescentis. & copiosisfine de¬
fendit. & ꝑ seuerantissine tenuit uin.¬
culũ pacis. Scriptum ẽ. enĩ. caritas co.¬
operit multiudiẽ peccatoꝵ. Accessit
huc & iam quod tãquã sarmentum
fructuosissimũ siquid in eo fuerat
emendandũ. purgauit pater falce
passionis. Sarmentũ enĩ ait dñs
quod inme dit fructũ purgat illud
pater m̃s. ut maiorẽ fructũ afferat.
Onde nisi quia herens in diffusione
uitis. radicẽ non deseruit unitatis :
Nam & si traderoe corpus suũ ut arde.¬
roe. caritatẽ autẽ non haberae. nihil ei
protessoe. Adtende adhuc paululum
inlitteras eypriani. ut aduertas quã
quã in excusabilẽ ostenderit quise uo.¬
lirerit ab unitate aeccłar quã ds̃ in
omnib gentib promisit & reddit.

Expanded text:
sensisse recitatis, aut hoc postea correxit sensisse recitatis, aut hoc postea correxit in regula ueritatis aut hunc quasi naeuum sui candidissimi pectoris cooperuit ubere caritatis, dum unitatem ecclesiae toto orbe crescentis et copiosissime defendit et perseuerantissime tenuit uinculum pacis; scriptum est enim: Caritas cooperit multitudinem peccatorum. accessit huc etiam, quod tamquam sarmentum fructuosissimum, si quid in eo fuerat emendandum, purgauit pater falce passionis: Sarmentum enim, ait dominus, quod in me dat fructum, purgat illud pater meus, ut maiorem fructum adferat. unde, nisi quia haerens in diffusione uitis radicem non deseruit unitatis? nam etsi traderet corpus suum, ut arderet, caritatem autem non haberet, nihil ei prodesset. Adtende adhuc paululum in litteras Cypriani, ut aduertas, quam inexcusabilem ostenderit, qui se uoluerit ab unitate ecclesiae, quam deus in omnibus gentibus promisit et reddidit,
Abbreviated transcription (Latin):
trȩ mole firmate sese erigere non
prȩtermisit. Nos tamen duas obres
non negamus illud sensisse cyprianũ.
quod & stilus eius haboe quandam
propriam faerem qua possit agnosei.
& quod ibi magis contra uos causa
nr̃a demonstratur inuictior. ur̃ȩos
separationis prȩsũptio. uidelico ne
macula remini peccatis alrenis. tota
facilitate subuertitur. cum apparte
inlitteris cypriani cõmunicata cũ
peccatoribus sacramenta. cũ ammissi
sunt in aeccłam qui scđm uestram.
& sicut uultis illius sententiam bap.¬
tismũ non habebant. Et tamen
aeccła non perisse. sed in sui generis
dignitate ꝑ toiũ orbẽ sparsa domi.¬
nica frumenta mansisse. Ac ꝑhoc
si ꝑuirbati tamquã ad aliquẽ portũ
sic ad auctoritatẽ eypriani confugits.
uidrus quẽ illic scopulũ ur̃ error
offendit. Si autẽ iam illue confu.¬
gere audetis. sine ullo lactamine
nau fragatis. Porro autẽ eyprianus
aut non sensit omnino quod rum

Expanded text:
iae mole firmatae sunt, sese erigere non iae mole firmatae sunt, sese erigere non praetermisit. Nos tamen duas ob res non negamus illud sensisse Cyprianum, quod et stilus eius habet quandam propriam faciem, qua possit agnosci, et quod ibi magis contra uos causa nostra demonstratur inuictior uestraeque separationis praesumptio, uidelicet ne macularemini peccatis alienis, tota facilitate subuertitur, cum apparet in litteris Cypriani communicata esse cum peccatoribus sacramenta, cum admissi sunt in ecclesiam, qui secundum uestram et, sicut uultis, illius sententiam baptismum non habebant, et tamen ecclesiam non perisse, sed in sui generis dignitate per totum orbem sparsa dominica frumenta mansisse. ac per hoc si perturbati tamquam ad aliquem portum sic ad auctoritatem Cypriani confugitis, uidetis, quem illic scopulum uester error offendat; si autem iam nec illuc confugere audetis, sine ullo luctamine naufragatis. Porro autem Cyprianus aut non sensit omnino, quod eum
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam non inureniuir. Non in¬
congruenter tamen de tali uiro existi.¬
mandum ẽ. quod correxerit : & fartas.¬
se suppressum sit ab xis. qui hoc erro.¬
re nimiũ delectati sunt. & tanto ue.¬
lut patroemio carere noluerint. Quã¬
quã non desint qui hoc eyprianum
prorsus non sensesse contendant. sed
sub eius nomine apresũptorib atq
mendacib fuisse confictũ. Neq enĩ
sio potuit in tegras atq notita lit.¬
terarum unius qualib& in lustris ep̃i
custodiri quẽ ad modum scriptura
canoniea tot linguarũ litteris & or.¬
diie ac successione celebrationis aeccle¬
siasticȩ custoditur. Contra quã tam̃
non defurerunt. qui sub nominibus
apłoꝵ multa confingerent. Frustra
quidem quia illa sic cõmendata. sic
celebrata. sic nota est. Uerũ qu
possit aduersus litteras non canonica
auctoritate fundatas. & iam hinc de¬
monstrauit impiȩ conatus audatiȩ
quod & aduersus eas quȩ tanta noti.¬

Expanded text:
sententiam non inuenitur: non insententiam non inuenitur: non incongruenter tamen de tali uiro existimandum est, quod correxerit et fortasse suppressum sit ab eis, qui hoc errore nimium delectati sunt et tanto uelut patrocinio carere noluerunt. quamquam non desint, qui hoc Cyprianum prorsus non sensisse contendant, sed sub eius nomine a praesumptoribus atque mendacibus fuisse confictum. neque enim sic potuit integritas atque notitia litterarum unius quamlibet inlustris episcopi custodiri, quem ad modum scriptura canonica tot linguarum litteris et ordine ac successione celebrationis ecclesiasticae custoditur, contra quam tamen non defuerunt qui sub nominibus apostolorum multa confingerent frustra quidem, quia illa sic commendata, sic celebrata, sic nota est; uerum quid possit aduersus litteras non canonica auctoritate fundatas, etiam hinc demonstrauit impiae conatus audaciae, quod et aduersus eas, quae tanta notit
Abbreviated transcription (Latin):
posterior uester auctor paterq donitus
Si autem illo tempore eum in eam
sine baptismo ammittebantur. erat
tamen arccła quȩ parerae cyprimũ
parerie & donatum. mani festum est
non contaminari iustos peccatis alienis
quando cũ eis sacramenta cõmunicant
ac per hoc separationẽ qua existis ab
unitate. qua excusatione possitis ablu¬
ere. non habrtis. Impleturq in uobis
sc̃ę scripiurȩ illud oraculum. F ilius
malus. ipsũ se iustum dicit. exitum
aurem suũ non abluit. Merras
autẽ cypriani sic non arquatur. qui
propter paria sacramenta uec ipsos
hereticos audor rebaptizare. sicut non
aequatur meritis petri quis quis non
cogntigentes iudaizare. Sed illa
peqri non tantum claudicatio. uerũ
& ian correctio scripturis canonicis
continerur. Eyprianus aute fensis¬
se aliter debaprismo qũã forma ce
consurrudo habebat arccłe non in
canonicis. sed in suis & in concilii lit.¬
teris inuenitur. correxisse autẽ istã

Expanded text:
posterior uester auctor paterque Donatus! posterior uester auctor paterque Donatus! si autem illo tempore, cum in eam sine baptismo admittebantur. erat tamen ecclesia, quae pareret Cyprianum, pareret et Donatum, manifestum est non contaminari iustos peccatis alienis, quando cum eis sacramenta communicant. ac per hoc separationem, qua existis ab unitate, qua excusatione possitis abluere, non habetis impleturque in uobis sanctae scripturae illud oraculum: Filius malus ipse se iustum dicit. exitum autem suum non abluit. Meritis autem Cypriani sic non aequatur, qui propter paria sacramenta nec ipsos haereticos audet rebaptizare, sicut non aequatur meritis Petri, quisquis non cogit gentes iudaizare. sed illa Petri non tantum claudicatio uerum etiam correctio scripturis canonicis continetur; Cyprianus autem sensisse aliter de baptismo, quam forma et consuetudo habebat ecclesiae, non in canonicis sed in suis et in concilii litteris inuenitur. correxisse autem istam
Abbreviated transcription (Latin):
entes nec udicandos. nec aiure cõmuni.¬
cationis amouendos esse decreuit.
quod in ra ipsa epła adiuba ianum quȩ
in concilio eius auctoritatẽ ad rebap.¬
tizandũ sequi uos dicitis primitus
recitata ẽ. cum fattatur. in p̃teritũ
sic esse ammissos in aeccłam qui fire.¬
rant alibi baptizati. ut denno non
baptizarentur. unde illos sine bapas.¬
mo fuisse arbitratur: tantũ tam̃ ponit
utilitans & salubritatis in pace aeccłae.
ut ꝓpter illam non eas credat ab ȩccłȩ
munerib separari. Qua inre sicut
ingenium tuũ noui facilliie ꝑspicis.
totam causam uram penitus euersam
& extinctam. Si enĩ sacramenta cum
peccatorib cõmunicando sicut putatis
periit aeccła quȩ fuerat in orbe terrarũ
nam uos ideo separastis. iam prius tota
perierat. cum sieut dicit cypriamis
in eam sine baptismo ammittebantur.
Ac sic nec ipse cyprianus habebat in qua¬
a eccła nasceretur. Quantomagis multo

Expanded text:
entes nec iudicandos nec a iure communentes nec iudicandos nec a iure communionis amouendos esse decreuit, quod in ea ipsa epistula ad Iubaianum, quae in concilio, cuius auctoritatem ad rebaptizandum sequi uos dicitis, primitus recitata est, cum fateatur in praeteritum sic esse admissos in ecclesiam, qui fuerant alibi baptizati, ut denuo non baptizarentur, unde illos sine baptismo fuisse arbitratur, tantum tamen ponit utilitatis et salubritatis in pace ecclesiae, ut propter illam non eos credat ab ecclesiae muneribus separari? Qua in re, sicut ingenium tuum noui, facillime perspicis totam causam uestram penitus euersam et extinctam. si enim sacramenta cum peccatoribus communicando, sicut putatis, periit ecclesia, quae fuerat in orbe terrarum — nam uos ideo separastis —, iam prius tota perierat, cum, sicut dicit Cyprianus, in eam sine baptismo admittebantur, ac sic nec ipse Cyprianus habebat, in qua ecclesia nasceretur, quanto magis multo
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i & benedicat nobis. inluminoe uultũ
suũ suꝑ nos. ut cognoscamus in terra
uiam tuam. in omnib gentib salutare
tuum. De inde si cypriani sc̃i ep̃i &e
gloriosi martyris te delectat auctoritas.
quã quidẽ sicut dixi acanonicis aue¬
toritate distinguimus cur ineo te
non delectat quod unitatẽ orbis t̾rȩ
atq omniũ gentium & diligendo
tenut. & disputando defendit: Qđ
eos qui se tamquã iustos ab ea separa.¬
re uoluissent. arrogantissimos & super.¬
bissimos iudicauit. Inridens eos hoc
sibi assumere. quod nec apostolis con.¬
cessit dñs. ut ante tẽpus ⁊ izama col.¬
ligerent. aut tãquã ipsis paleam ferre
& eam purgare concessũ sit pabras co.¬
narentur atritico separare. quod unũ¬
quẽq altenis peccatis maculari non
posse monstrauit. quã sibi om̃s imprȩ
seditionis auctores. solam causam sepa.¬
rationis assumunt. quod in eo ipso in
quo aliter sapuit collegas di uersasenti.¬

Expanded text:
nostri et benedicat nobis; inluminet uultum nostri et benedicat nobis; inluminet uultum suum super nos, ut cognoscamus in terra uiam tuam, in omnibus gentibus salutare tuum. Deinde si Cypriani, sancti episcopi et gloriosi martylis, te delectat auctoritas, quam quidem, sicut dixi, a canonis auctoritate distinguimus, cur in eo te non delectat, quod unitatem orbis terrae atque omnium gentium et diligendo tenuit et disputando defendit, quod eos, qui se tamquam iustos ab ea separare uoluissent, adrogantissimos et superbissimos iudicauit inridens eos hoc sibi adsumere, quod nec apostolis concessit dominus, ut ante tempus zizania colligerent aut, tamquam ipsis paleam ferre et aream purgare concessum sit, paleas conarentur a tritico separare, quod unumquemque alienis peccatis maculari non posse monstrauit, quam sibi omnes impiae seditionis auctores solam causam separationis adsumunt, quod in eo ipso, in quo aliter sapuit, collegas diuersa senti
Abbreviated transcription (Latin):
tur uiro suo gloriosa. non habens ma¬
oulã neq rugam. Corporalẽ autem
separationẽ in litore maris hoc ẽ. infine
iniquitatẽ. ipsam bonoꝵ disserit unita¬
tem. Noli ergo frater contra diuina
tam multa tam clara tã indubitata
testimonia colligere uelle calũpnias
ex episcopoꝵ scriptis siue nr̃oꝵ sicut
hilarii. sure ante quã pars donati
separaretur ipsius unitatis. sicut
cypriani & agrippini. Primo. quia
hoc genus litterarum ab auctoritate
canonis distingendum est. Non enĩ
sic leguntur tamquã ita ex ris testimo.¬
nium ꝓferatur ut contra sentire non
liceat. sic ubi forte aliter sapuerunt.
quã ueritas postulat. In eo quippe
numero sumus. ut non dedignemur
& iam nobis dictum ab apostolo accipe.¬
re. & siquid aliter sapras. id quoque
ds̃ reuelauit. Uerum tamen in quod
ꝑuenimus. ⁊ neo ambubemus. In illa
uia scilica quod est xp̃s. de qua uia
psalmus ita loquitur. Ds̃ misereatur

Expanded text:
tur uiro suo gloriosa non habens matur uiro suo gloriosa non habens maculam neque rugam. corporalem autem separationem in litore maris, hoc est in fine iniquitatem ipsam bonorum deserit unitatem. Noli ergo, frater, contra diuina tam multa, tam clara, tam indubitata testimonia colligere uelle calumnias ex episcoporum scriptis siue nostrorum sicut Hilarii siue, antequam pars Donati separaretur, ipsius unitatis sicut Cypriani et Agrippini primo, quia hoc genus litterarum ab auctoritate canonis distinguendum est. non enim sic leguntur, tamquam ita ei eis testimonium proferatur, ut coliceat, sicubi forte aliter sapuerunt, quam veritas postulabat: in eo quippe numero sumus, ut non dedignemur etiam nobis dictum ab apostolo accipere: 'Si quid aliter sapitis, id quoque s reuelabit. uerum tamen in quod peruenimus, in eo ambulemus, in illa uia scilicet, quae est Christus, de qua uia psalmus ita loquitur: Deus misereatur
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. De quib & dñs dicit. In ter
habundantiam iniquitatis. qui ꝑseue.¬
rauerit usq infurẽ. hic saluus erit.
Deniq non unũ hominrẽ sed plures in
eocdem psalmo loqui consequentia do.¬
cent ubi dicitur. tu dnẽ seruabis nos
& custodirs nos ageneratione hac inxter¬
num. Propter hanc enim habundan.¬
tiam iniquitatis quã dñs futuram
esse prȩdixit. & iam illud positũ est.
Qum uenerit filius hominis. putas
inuenio fidem int̾ra : Dubitatio
enim cuncta serentis. nrãm iillo
dubitationẽ prȩfigurauit. quando
aeccła exmultis dequib multũ spera.¬
uit sepe decepta quod aliter quam
credebantur inuenti sunt : sic ꝑturbat᷑
in suis. ut denullo facibe boni aliquid
uelit credere. Ipsos tamen quorum
inuenturus est fidem in terram. per
totum agrũ cũ zizaniis crescere dubi¬
tare fas non est. Ipsa ẽ. ergo aeccła
orirȩ intra sagenam dñicã cũ malis
piscib natat. aquib corde semꝑ os mo.¬
rib separatur atq discedit. ut ex hibea¬

Expanded text:
um, de quibus et dominus dicit: inter abundantiam iniquitatis qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit. denique non unum hominem sed plures in eodem psalmo loqui consequentia docent, ubi dicitur: T u, domine, seruabis nos et custodies nos a generatione hac in aeternum. propter hanc enim abundantiam iniquitatis, quam dominus futuram esse praedixit, etiam illud positum est: Cum uenerit filius hominis, putas inueniet fidem in terra? dubitatio enim cuncta scientis nostram in illo dubitationem praefigurauit, quando ecclesia ex multis, de quibus multum sperauit, saepe decepta, quod aliter, quam credebantur, inuenti sunt, sic perturbatur in suis, ut de nullo facile boni aliquid uelit credere. ipsos tamen, quorum inuenturus est fidem in terra, per totum agrum cum zizaniis crescere dubitare fas non est. Ipsa est ergo ecclesia, quae intra sagenam dominicam cum malis piscibus natat, a quibus corde semper et moribus separatur atque discedit, ut exhibea
Abbreviated transcription (Latin):
sieut mihi indicasti postulauit. ad omĩa
illa respondere non graueris. quod
& ante facere potuisti. Seres enim
cũ legeris nihil pene ane dictũ quod
ipse non noueras. aut quod ure tacente
nosse non poteras. Sed hoc opus meũ
habeas rogo cum ceteris. quoꝵ studio
scis conuenire. Tam uero illud quod
flagito habrat ipse. cui hoc ponssimũ
congruit. & ceteri quos non parum
ista delectant. quẽad modũ abste dici
possunt. inter quos & ipse sũ. Qiuas

Expanded text:
sicut mihi indicasti, postulauit, ad omnia sicut mihi indicasti, postulauit, ad omnia illi respondere non graueris, quod et ante facere potuisti. scies enim, cum legeris, nihil paene a me dictum, quod ipse non noueras aut quod me tacente nosse non poteras. sed hoc opus meum habeas rogo cum ceteris, quorum studio scis conuenire. tuum uero illud, quod flagito, habeat ipse, cui hoc potissimum congruit, et ceteri, quos non parum ista delectant, quem ad modum abs te dici possunt, inter quos et ipse sum. uiuas
Abbreviated transcription (Latin):
salutem. Questiones tibi propositaᷤᷤ
mihi delegare uoluisti. non ut opinor
pigritia. sed quod ea quoq ipsa quȩ
nosti liberantius ꝑ nos audis. dum
nos nimis diligis. At ego ꝓpterea
malebam ate illas aperiri. quod ille
ipse amicus qui eas ꝓposuit. quantũ
ex hoc conicidatur quod mihi ad quasda
epistolas non rescripsit. quasi nos
uerecundatur sequi uiderit. Quam
ob causan hoc tamen suspicor nec
suspicio nea uel maliuola est uel absur¬
cla. cum & optime noueris quantum
eam diligam. quantoq mihi dolori
sit quod nondum xp̃ianus ẽ. & utiq
non inconuenienter arbitror eũ qure
uideo mihi rescribere noluisse. nihil
sibi ame seribi uoluisse. Proinde obse¬
cro te ut quẽadmodũ ego tibi parui atq
inter meas artissimas occupationes tuã
scam̃ mihiq carissimã uoluntatẽ offen¬
dere timi ut facerẽ quod petisti. ita
tu quoq facias quod peto. Hoc est
autem ut breuiter quẽad modũ a te

Expanded text:
SALUTEM. Quaestiones tibi propositas SALUTEM. Quaestiones tibi propositas mihi delegare maluisti non, ut opinor, pigritia, sed quod ea quoque ipsa, quae nosti, libentius per nos audis, dum nos nimis diligis. at ego propterea malebam a te illas aperiri, quod ille ipse amicus, qui eas proposuit, quantum ex hoc conici datur, quod mihi ad quasdam epistulas non rescripsit, quasi nos uerecundatur sequi; uiderit quam ob causam. hoc tamen suspicor nec suspicio mea uel maliuola est uel absurda, cum et optime noueris, quantum eum diligam quantoque mihi dolori sit, quod nondum Christianus est, et utique non inconuenienter arbitror eum, quem uideo mihi rescribere noluisse, nihil sibi a me scribi uoluisse. proinde obsecro te, ut, quem ad modum ego tibi parui atque inter meas artissimas occupationes tuam sanctam mihique carissimam uoluntatem offendere timui, ut facerem, quod petisti, ita tu quoque facias, quod peto. hoc est autem, ut breuiter, quem ad modum a te,
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝑuersi oppugnabant : In ipsum
paulum primitus dicetur. in quo
entes quod euangelizaroe fidẽ quam
aliquando uastabat. Nec quẽquam
putes ab errore adueritatẽ uel a quo¬
cumq seu magiro seu paruo peccato
ad correctionẽ sine penitentia posse
transire. sed uimis inpudens error
est hic uelle calũpniari arccłx̧. quã
tot diuinis testimonis esse constat
aeccłam xp̃i. Quod aliter tractat
illos qui eam deserunt. si hoc ipsũ
penitendo corrigant. aliter illos qui
inea nondum fuerunt. & tc̃ primũ
pacẽ eiꝰ accipiunt. Illos amplius hu¬
miliando. istos lenius suscipiendo.
Vtrosq diligendo. utrisq sanandis
materna caritate seruiendo. habes
epistolam ꝓlixorẽ. fortasse quã uelles.
E ssoc autẽ multo breuior. site tantũ
inrespondendo cogitarẽ. Nunc uero
&iam si tibi nihil ꝓsit. non puto
nihil eis ꝓfuturam qui eam digere
cum dĩ timore & sinr ꝑsonarũ accep¬
tione curauerint. Am̃.EPTA

Expanded text:
quam peruersi oppugnabant, in ipsum quam peruersi oppugnabant, in ipsum Paulum primitus diceretur, in queum audientes, quod euangelizaret fidem, quam aliquando uastabat. Nec quemquam putes ab errore ad ueritatem uel a quocumque seu magno seu paruo peccato ad correctionem sine paenitentia posse transire. sed nimis inpudens error est hic uelle calumniari ecclesiae, quam tot diuinis testimoniis esse constat ecclesiam Christi, quod aliter tractat illos, qui eam deserunt, si hoc ipsum paenitendo corrigant, aliter illos, qui in ea nondum fuerunt et tunc primum pacem eius accipiunt, illos amplius humiliando, istos lenius suscipiendo, utrosque diligendo, utrisque sanandis materna caritate seruiendo. habes epistulam prolixiorem fortasse, quam uelles. esset autem multo breuior, si te tantum in respondendo cogitarem; nunc uero. etiam si tibi nihil prosit, non puto nihil eis profuturam, qui eam legere cum dei timore et sine personarum acceptione curauerint. amen.