comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatib mpat. alias odit atq
abigit alias dispensat et ad sa¬
num modum redigit. nec uraꝙ
ad illas pp̃ ip̃as uenit. scit op¬
tuum esse mod um appitorum

Expanded text:
oluptatibus imperat, alias odit atque abigit, alias dispensat et ad sanum modum redigit nec umquam ad illas propter ipsas venit. Scit optimum esse modum cupitorum
Abbreviated transcription (Latin):
plus in ꝯtempłone rapitur con¬
tingit ut ompliꝰ intemptacõne
fatigetur isicut quibd̾ sepe cõ¬
ting̾e bene ꝓficientib solet qͦ
rapta est extollatur. gg̾. in¬
mag̾ nos sibi rebellare ꝯspi¬
cit tauto ampliꝰ expugna ꝯtẽ¬
dit. eos om̃ pulsare nẽgligͭ
quos quieto nire se possidere

Expanded text:
plus in contemplatione rapitur, contingit ut amplius in tentatione fatigetur. Sicut quibusdam saepe contingere bene proficientibus solet, quorum rapta est extollatur. Nam magis nos sibi rebellare conspicit, tanto amplius expugnare contendit; eos enim pulsare negligit, quos quieto jure possidere se
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qui enm acceptis rob ũ ex¬
tollitur qui eas ad usam naue
głie non uicorquet qui solus
non possid quod acapit. sed
scit husdare qui acceptis aluũ¬
tis non ad ingͣgitacom uentris
nticur. sed ad reꝑacõnem uirtu¬
tis. nec plus carm tribuit. ꝙͣ
ucc̃itas petit. scit saciari qui
scit esurire. queni gͦ n ͨ ĩ huũ¬
cupiditas irritat nouit huũ¬
¶Temꝑantia fac̃ abstraẽtem
sid̾ia scã młtiplicat. iucõsa ca¬
stigat. omĩo iutra nos ꝯfusa

Expanded text:
 Qui enim acceptis rebus non extollitur, qui eas ad usum vanae gloriae non intorquet, qui solus non possidet quod accepit, sed scit abundare, qui acceptis alimentis non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad reparationem virtutis, nec plus carni tribuit, quam necessitas petit. Scit satiari, quiscit esurire. Quem ergo, nec in abuncupiditas irritat, novit abuntemperantem facit, abstinentem, sideria sancta multiplicat, vitiosa castigat, omnia intra nos confusa
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ubĩ crapulã ructãtis int̾ po¬
clila senerit xp̃s uina sua dul¬
nõ dignat ᷑. ub ĩ curiosa ciboꝵ di¬
u̾sitas ubi diuitis siꝑꝑ lectilis
discolor uarietas ocłos ꝑit̾ pa¬
scit ⁊ uẽtrẽ. ce lestis panis iem¬

Expanded text:
 Ubi crapulam ructantis inter pocula senserit Christus, vina sua, dulnon dignatur. Ubi curiosa ciborum diversitas, ubi divitis supellectilis discolor varietas oculos pariter pascit et ventrem, coelestis panis jej
Abbreviated transcription (Latin):
¶ uiros ad offerẽda deo mu̾ia ueni¬
ente s in medio cĩtatis int̾ficit.q
diuinis dede dite oꝑib mẽtes ubi
magna secircũ spectõne custodiãt
subripiente hoste dũ deuotõnis
portant hostiã  in ip̃o  itie¬

Expanded text:
ad offerenda Deo munera venientes, in medio civitatis interficit, quia divinis deditae rebus mentes, nisi magna se circumspectione custodiant, surripiente hoste dum devotionis portant hostiam, in ipso iti
Abbreviated transcription (Latin):
iat̾e. Iohes in pectore petrus
or młt .s. inaria strauit sibi ĩ
tuto hũilitatis. post̾ior .s. mag¬
dalena ĩ solio spei. thomas in
tatis. ꝑculus ĩ intimo sapĩe. pe¬
trus ĩ luce u̾itatis. sic apud spõ¬
sum mansiones młte sunt ber.¬

Expanded text:
latere, Joannes in pectore, Petrus or mulier stravit sibi in tuto humilitatis; posterior, in solio spei; Thomas, in tatis: Paulus, in intimo sapientiae; Petrus, in luce veritatis. Sic ergo apud sponsum mansiones multae sunt, e
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sũma cibi sciencia. siua noti¬
cia sit uicia uirtutes que distingne.
liqua tamen ex eis tanta mugũ¬
tur sił itudiue ut discerm onĩino
suꝑbiam libertatis loco ducunt
idulacionem pro hũilitate susci¬
piunt. maliciam priidencie aui¬
plectintur uice ⁊ itulticie supl¬
citatis nouien inponunt ac falla¬
ti. ic pessima siłitudine decepti ui

Expanded text:
Summa tibi scientia sit, notitia summa, vitia virtutesque distinguere: liqua tamen ex eis tanta junguntur similitudine, ut discerni omnino superbiam libertatis loco ducunt, adulationem pro humilitate suscipiunt, malitiam prudentiae amplectuntur vice, et stultitiae simplicitatis nomen imponunt, atque fallaci ac pess
Abbreviated transcription (Latin):
ł.ii. ¶ Nmnc nob̃. id uirgiues
lermo eit quarum quo sb̾luu¬
or est głia maior est cura. flos ẽ
ille eccãstici germinis dcus ata
oruamontum gr̃e spiritualis illu¬

Expanded text:
io: Nunc nobis ad virgines sermo est, quarum quo sublimior gloria est, major et cura. Flos est ille ecclesiastici germinis, decus atque ornamentum gratiae spiritualis, l
Abbreviated transcription (Latin):
tas in eo facilior est quod crͣus
incentiua nõ uouit. ⁊⁊ uirgnutas
in eo sollicior quod preteritas ĩ¬
eo recolit uoluptates. Ioꝰ. in¬
ter loqrͣ cum omĩa poiit deus su
lib̾are de pena. set non wlt coro¬

Expanded text:
tas in eo felicior est, quod carnis incentiua non nouit, et uiduitas in illo sollicitior, quod praeteritas animo recolit uoluptates, maximter dicam, cum omnia possit deus, sure de pena, sed non valet coro
Abbreviated transcription (Latin):
aguoscere quib preceptis ꝯueni¬
at insistere. uel a ꝙtis uiciis debe¬
at abstiuere. si eciam ult et inse¬
culo posita cum deo est. et cũ eode
post uite huiꝰ resolucionem incla¬
ritate celesti regnare. ꝙꝰ in ł. ad¬
go premitꝰ publicos deb uitare ꝯ¬
spectus et platearum frequẽcia
deiitare atque in domo posita o¬
go nec ornatu capitis. nec hĩtu cor¬
ue. nec oculis erectis aut lecis.
set crimbus ad terram cum wltu¬
de posito procedat. ne in se mles
iuducat. imores. et si non pereat
aliis causa perdicionis existabat
ni in nerecundo sermõne uel ri
su debet se penitus abstĩere. et cũ
silencio et discipliuam omnem
uitam suam oruare ibidem.¬
postolus docet sermone garrula.
nit loquacitate uerbosa. uel curi¬
ositate superflua. custa nõ potest
indicari in mo prostituta ad lu¬
uuiriam magis accedendi. aꝰ. ibi¬
ius iaccancia nec diuicis. nec ge¬
neris uobilitate sedet extollere.
set in hm̃ilitate et paupertate sp̃¬

Expanded text:
agnoscere, quibus praeceptis conveniat insistere, vel a quantis vitiis debeat abstinere, si vult et in saeculo posita cum Deo, et cum eodem post hujus vitae resolutionem in claritate coelesti regnare. Domingo primitus publicos debet vitare conspectus, et platearum frequentiam declinare, atque in domo posita go nec ornatu capitis, nec habitu comae, nec oculis erectis aut laetis, sed pronis ad terram cum vultu procedat: ne in serviles indurata amores, etsi ipsa non pereat, aliis causa perditionis existatni inverecundo sermone vel risu se debet penitus abstinere, et cum silentio et disciplina omnem vitam suam ornare. Dompostolus docet, aut sermone garrula, aut loquacitate verbosa, vel curiositate superflua, casta non potest judicari , imo prostituta ad luxuriam alios magis accendit. nis jactantia, nec divitiis, nec generis nobilitate se debet extollere; sed in humilitate et paupertate sp
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e uicium qͥ nod ppetratur hũa¬
no cordi. Antiqui hõstis uirus i¬
fuudr̃. in hac tamen nequicia .i.¬
nndia tota sua iuscera serpẽs
concutit et in priẽde malicie
trahunt quasi bestiali clamor e
cione annignntur. ut nou insi
unum de altero proferatur. prima
namque suꝑbie soboles in.anis ẽ
glia. quia dum opp̾ssam mente
corruperit. mor inundiam gignͭ.
quia inmirum dum uam nomi¬
ius potenciam appetit ne quis hnͣc
alius adipisci ualeat .i. tabescit.
Iuuidia iram geuerat. quia qnͣ¬
to interno liuoris nuluere Am¬
mus sanciatur tanto ⁊̃ mansu

Expanded text:
omne vitium, quod perpetratur, humanis cordibus antiqui hostis virus infundatur, in hac tamen nequitia tota sua viscera serpens concutit et inprimendae malitię pertrahunt, quasi bestiali clamore tione jungitur, ut non nisi unum de altero proferatur. Prima namque superbiae soboles inanis est gloria, quae dum oppressam mentem corruperit, mox invidiam gignit, quia nimirum dum vani nominis potentiam appetit, ne quis hanc alius adipisci valeat tabescit. Invidia quoque iram generat, quia quanto in erno livoris vulnere animus sauciatur
Abbreviated transcription (Latin):
uobilior deo cuiu urgeretur ad
impcias apꝑarentib et propinqͥs
ad sacro sciũ alture ꝯfugit. quo em̃
meliꝰ uirgo fugeret qmͣ ubi sa¬
crificium uirginitatis offertur ⁊⁊
stabat. ad ar̃am dei pudoris hosti¬
a uictima castitatis mnuic capiti
derteram saciotis imponens pre¬
quid agitis uos ꝓpinqͥm quid ex¬
quirendis gͦ impciis solicitatis a¬
nimũ iam dudiu ꝓro uisas hẽo
sponsimi offertis. meliorem hẽo¬
diuitem inundo potentem inꝑio.
nobilem celo. si talem nõ hẽtis
nõ refuto oꝑcouen. Si nõ repi¬
tis non pro uidens mĩchi pentes

Expanded text:
nobilior Deo, cum urgeretur ad nuptias a parentibus et propinquis, ad sacrosanctum altare confugit. Quo enim melius virgo, quam ubi sacrificium virginitatis offertur? Stabat ad aram Dei pudoris hostia, victima castitatis: nunc capiti dexteram sacerdotis imponens, preQuid agitis vos, propinqui? quid exquirendis adhuc nuptiis sollicitatis animum? Jamdudum provisas habeo. Sponsum offertis? Meliorem divitem mundo, potentem imperio, nobilem coelo. Si talem habetis, non refuto optionem: si non reperitis, non providetis mihi, parentes,
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ex om̃ib uicia que maxime hõi¬
nes decipiũt sin uoluptate gula .s.
ac libido quos depon̾e eo difficiliris
est quo eis uti dulcius et hec om̃ia
uicia tam molesta. tamq delecta¬
cr̃e su picłosa. Ita a młtis calcari
uidunꝰ uel tota etate sua u̾gines
ꝑmnauseruit ĩ sua. Abstinẽcia ut
de ilł taccam qui post deliciarnu lõ
tacio ns prat iniudia quid alter¬

Expanded text:
nt ex omnibus vitia, quae maxime homines decipiunt sui voluptate, gula scilicet ac libido; quae deponere eo difficilius est, quo eis uti dulcius est: et tamen haec vitia tam molesta, tamque delectatione sui periculosa, ita a multis calcari vidimus, ut tota aetate virgines permanserint in summa abstinentia. Ut de illis taceam, quae post deliciarum longtationis praestat invidia; quem se
Abbreviated transcription (Latin):
am dermatur. quia dum ꝯ fusũ
Amiserit. unde ꝯsolari debeat foras
querit. et tanto magis exteriora
bona .Adipisci desiderat quanto
gandium non ht̃ ad quod intri¬
¶Uicium est affectꝰ naturał pre¬
ter ordĩem et supra mensurani or¬
dĩem transgrediens quando mo¬
uetur ad ea que nõ debet mensurã
excedens quando monetur plusq̃

Expanded text:
am dirigitur. Quia dum confusum amiserit, unde consolari debeat, foris quaerit. Et tanto magis exteriora bona adipisci desiderat, quanto gaudium non habet, ad quod intrinitium, quam affectus naturalis praeter ordinem et supra mensuram: ordinem transgrediens, quando movetur ad ea quae non debet; mensuram excedens, quando movetur plusquam
Abbreviated transcription (Latin):
ibidem. ¶ Sunt quedam uicia
quasi ꝓ quadam cognacionem
sibi ꝓpinqua sicut dissolucio sp̃c
appetitus gule. et inmndicia luxu
curie ultiloquium. fallacia atq
ꝓuirnm. ex dissolucione spiritus
mens ad inglumem uentris ra¬
pitur. ⁊ dimi cibis uenter exten¬
ditur ad luxuriam caro tͣbitur.
quia difficile est ut qui multa lo¬
quit᷑ non eciam menciatur. et
semper mendaciũ in ꝑmrio tegi¬
tur ut Inte humanã indicia ne¬
letur. gͥgͥ. ¶Si forti nos studio
atra uicioꝵ incentina stringimꝰ.
ipsa eciã uicia ad usum uirtutis
inuintaunus. non ullos namq
untant. non nullos fortitudo crͣ¬
is illecebrat. set dum euercen¬
dis pus operibus corpus subdñt
unde iniquitatis stimulum passi
siuit m pietatus lucra mpereantur

Expanded text:
m sunt quaedam vitia quasi per quamdam sibi cognationem propinqua, sicut dissolutio spiritus, appetitus gulae, et immunditia luxuriae, sicut multiloquium, fallacia, atque perjurium. Ex dissolutione quippe spiritus mens ad ingluviem ventris rapitur, et dum cibis venter extenditur, ad luxuriam caro trahitur quia valde difficile est ut qui multa loquitur non etiam mentiatur; et saepe mendacium etiam perjurio tegitur, ut ante humana judicia vee autem si forti nos studio contra vitiorum incentiva stringimus, ipsa etiam vitia ad usum virtutis immutamus. Nonnullos namque mutant. Nonnullos fortitudo carnis illecebrat; sed dum exercendis piis operibus corpus subdunt, unde iniquitatis stimulum passi sunt, inde pietatis lucra mercantur
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ne se sapiẽtẽ atq ꝯsultũ eẽ
iudicãs suis malit ꝙͣ er̃is diffĩ¬
nitõnib obedire: b̾ciũ ẽ ut sci¬
post ponẽda bono caritatis et pacis̃.
Qrͣtũ est ut credat nec iustis
n ͨ ĩ iustis de caĩs penitꝰ irascẽdũ
qͥntũ ut aduͥsus se iracũdia
ciã ac si adu̾sꝰ aliũ ip̃e mouea¬

Expanded text:
tes, ne se sapientem atque consultum esse judicans, suis malit quam proximi diffinitionibus obedire. Tertium est, ut scipostponenda bono charitatis ac pacis; quartum ut credat nec justis nec injustis de causis penitus irascendum; quintum ut adversus se iracundiamtiam, ac si adversus alium ipse movea
Abbreviated transcription (Latin):
¶Curritur in cero passim ab om̃
etate ⁊ ordĩe adoctis pariter ⁊
in doctis ad ecc̃astitas curas tã¬
ꝙͣ sũ curis. iam qͥsq uicturꝰ sit
cum ad curas per uem̃t b. in

Expanded text:
curritur in clero passim ab omni aetate et ordine, a doctis pariter et indoctis ad ecclesiasticas curas, tanquam sine curis jam quisque victurus sit, cum ad curas pervenerit. N
Abbreviated transcription (Latin):
tõns aduenit. ecce in pace amari¬
tudo mea amarissima amarapri¬
us ĩ in nece martirũ. amarior post
incõflictu ħeticoꝵ. ꝯmaricsima
nũc in morib domestioꝵ nonpuꝰ¬
gare ñ fug̾e eos põt. Ita ĩ uasunt¬

Expanded text:
tionis advenit: Ecce in pace amaritudo mea amarissima . Amara prius in nece martyrum, amarior post in conflictu haereticorum, amarissima nunc in moribus domesticorum. Non fugare, non fugere eos potest; ita invalu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ it̾o in pace a maritudo eiꝰ amaris¬
sima. S in qͣ pace̾᷑. ⁊ pax est et ñ
par. pur a paganis pax ab hr̃e¬
ticis . S nõ ꝓ fecto afiliis. uox plã¬
gentis ecc̾e in cp̃re isto. filio s enutͥ¬
ui ⁊ exaltaui. ip̃i aũt spreu̾nt ue
spreu̾nt ⁊ ĩ maculauerũt me atpi
uita. aturpi q̃ stu. aturpi ꝯm̃ciõ. a
nego cio deniq ꝑͥm błante intene¬
bris. suꝑ est ut iã demedio fiat
demoniũ m̾idianũsb. ibid̾.
¶ Uñ clicis ex ub̾are estimas rerũ
affluentiam: u estium splendorem.
mensaꝵ hixuriam. cõ g̾iem uaso¬
rũ argentoꝵ et aureoꝵ nisi de bo¬
nis ec̃ce. Inde est ꝙ illa pauper ĩ
ops ⁊ nuda relinqͥtur. facie miẜ¬

Expanded text:
o ejus amarissima. Sed in qua pace? Et pax est, et non est pax. Pax a paganis, et pax ab haereticis; sed non profecto a filiis. Vox plangentis in tempore isto: Filios enutrivi et exaltavi, ipsi autem spreverunt me . Spreverunt et maculaverunt me a turpi vita, a turpi quaestu, a turpi commercio, a negotio denique perambulante in tenebris. Superest ut jam de medio fiat daemonc illis exubere existimas rerum affluentiam, vestium splendorem, mensarum luxuriem, congeriem vasorum argenteorum et aureorum, nisi de bonis sponsae? Inde est quod illa pauper, et inops, et nuda relinquitur, facie mis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ te accestũ hẽsnꝰ ad filiũ obñdic¬
lutis. ut ꝑ te succipiat nos quipte
datus est nob. er cuset apud ip̃
ĩtegritas tuaculpian nr̃e corup¬
cõnis. ⁊ humilitas ceo grata irr̃e
u̾cĩam ĩpetret uanicati copiosa
caritas tua noꝵ co opiat młtitu¬
dinem pccõꝵ ⁊ fecũgitas glori

Expanded text:
s ad Filium, o benediclutis: ut per te nos suscipiat, qui per te datus est nobis. Excuset apud ipsum integritas tua culpam nostrae corruptionis, et humilitas Deo grata nostrae veniam impetret vanitati. Copiosa charitas tua nostrorum cooperiat multitudinem peccatorum, et fecunditas glori
Abbreviated transcription (Latin):
s beatꝰ laurẽciꝰ forcõi fortissimo
cudiaꝰ qͣlit̾ abiahãs na dimisit.
rẽciꝰ se ip̃ ꝓ filio dei. hic ignc̃ ꝑat.
cossigat filiũ. gladiũ euaginat.
s ãgłm audit ꝓhibẽtem ne ꝑfici¬
cit ille cidigne̾ poĩtꝰ pp̃m precid̾a

Expanded text:
ed beatus Laurentius fortior fortissimo. Audiamus qualiter Abram sua dimisit, rentius seipsum pro Filio Dei; hic ignem parat, colligat filium, gladium evaginat, sed angelum audit prohibentem ne perficiat, ille ad ignem
Abbreviated transcription (Latin):
¶Patumꝰ fleus ait cutio uicĩno suo.
qmnce arborem hõs in orto m eo infe¬
licem. dequa se pͥma uxor ĩ ea suspen¬
que dispendia arbor illa t̾suspendit.
et t̾cio. amice da mchi de arbore illa
surculos quos serani amice ⁊ ego¬
dico tibi me tuo nete oporteat arbori
am doce dĩtem forma nobilem g̾ne

Expanded text:
us flens, ait Arrio vicino suo, Amice, arborem habeo in horto meo infelicem, de qua prima uxor mea se suspeni, dispendia arbor illa suspendit. Et tertio: Amice, da et mihi de arbore illa surculos quos seram. Amice, timeo ne et te oporteat arboris suam dote divitem, forma nobilem, fama
Abbreviated transcription (Latin):
me et doctrine capax scudid
et arcumi bouaruni disciplia
uorum et capiendor um uedis¬
sequa. bone fame semp aiuda.
incogitacõnib salubria atq uti¬
lia creans iurtutis singsate ai¬
neus in cõggcd̃ne honestor
sc ip̃sam semꝑ iigereus. aug¬
cuuucta declinat. iutuis offici¬
is obtempat. suꝑbiam detestã
de mũ fumilicm q cumi moda¬
cõne gubuat. fidem sibi ꝯant¬

Expanded text:
m et doctrinae capax, studiorum et artium bonarum discipula niorum capiendorum pedissequa, bonae famae semper avida, in cogitationibus salubria atque utilia creans, virtutis singulare aunens, in congregatione honestorum se ipsam semper ingerens. Scuncta declinat, mutuis officiis obtemperat, superbiam detestatur, domum familiamque cum moderatione gubernat, fidem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
o felcemi ilsum qui sic̾ ali¬
queni ueri p̃t ut ad iemo¬
riam quoq eiꝰ se conponar
atq ordiet. qui sic aliquen
ueri põt. cito erit uendus. nͥ¬

Expanded text:
O felicem qui sic aliquem vereri potest, ut ad memoriam quoque ejus se componat, atque ordinet! Qui sic aliquem vereri potest, cito erit verendus.
Abbreviated transcription (Latin):
ad rectum. quara honorum iiro¬
rum conuersacio. Paulatim¬
eni ꝯscendit de soendit inpecto¬
ra et uiui preceptorum opti¬
uet freꝙ̃ter aspici. frequẽt

Expanded text:
ad rectum quam bonorum virorum conversatio. Paulatim enim descendit in pectora, et vim praeceptorum obtinet frequenter aspici, frequent
Abbreviated transcription (Latin):
sidet caritas uon hẽbit. demi¬
erit hr̃e cõem et tanto eam¬
repiet amplio emi qũto am
plius sibi potũit amare con¬
turbet q̃ petrum hẽbat tur¬
batur illa q̃ indaui hẽbat et¬
si multa illuc discipłs ⁊ iu̾ita
ꝑfidia prodit is agitabat.
iu utraq peteus. sẽs qui sins
mnitis firuius est turbatur A¬
Caueamus p rditorem u ꝑ¬

Expanded text:
sidet charitas. Non habebit erit habere communem: et tanto eaperiet ampliorem, quanto ibi amplius potuerit amare conuae Petrum habet, turbatur illa quae ludam habet. etsi multa illic discipulorum merituc perfidia proditoris agitabat. in utraque Petrus, sed qui suis meritis firmus est turbatur acaueamus proditorem,
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq proxi. quia ilbel fefi¬
malicia uon ex̃cet. unum ño
est quo pro quo itari socie¬
tas mualorui debeat. ue si
fortasse corrigi non ualent

Expanded text:
 proximi, quia Abel fimalitia non exercet. Unum vero est, pro quo vitari societas malorum debeat, ne si fortasse corrigi non valent,
Abbreviated transcription (Latin):
siure urlt nou ut̃ inunetate
sua debłes fiat et post ea me¬
dicorum suffragia requirant.
temꝑandum esẜ emm ut si fi
hatur quam per masid̾. iuciam
iusumatur. Sutempanꝰ eiim
ipãm aumiaui inquiesc̾e facit
ut cum de iufiruntate sollicita
est nõ tm̃ dedita sit diuis ẜui¬
ciis. dempnum g ͦ afft̃ iupro¬
udoncia. Auima emm in traus¬
quilli ͭ ͤ poĩta totum cor extołł
ad dm̃i integro ꝯsilio obsetũs
que petanda sunt. aib super

Expanded text:
iri vult, non ut nimietate sua debiles fiant, et postea medicorum suffragia requirant. Temperandum est enim, ut si fieri hatur, quam per inconsiderantiam minuatur. Intemperantia enim ipsam animam inquietam facit, ut cum de infirmitate sollicita est, non tantum dedita sit divinis servitiis. Damnum ergo affert improvidentia. Anima enim in tranquillitate posita, totum cor extollit ad Deum, integro consilio obsecrans quae petenda sunt. Quor
Abbreviated transcription (Latin):
et ulłi ou̾osus quia deuorꝰ ad
demi. beniguꝰ ad pro x ini
sobrius ad mudum. diũ ser¬
ius ꝓx so ciuis. mundi domuꝰ
sr̃iora ht̃ ad gaudium. equa¬
lia ad ꝯsorcium. infiora ad

Expanded text:
est officiosus, quia devotus ad Deum, benignus ad proximum, sobrius ad mundum; Domini servus, proximi socius, mundi dominus. Superiora habet ad gaudium, aequalia ad consortium, inferiora a
Abbreviated transcription (Latin):
saniem sedet. potio sicmui extu¬
nũm̃tum sit aduersus infesta
corpis. hũc utruui cespes ererit.
aut uariꝰ lapis gentis alione.
mch̃ int̾ est. scitõte tam bene
honumem culmo quam auri te¬

Expanded text:
famem sedet, potio sitim extimunimentum sit adversus infesta corporis. Hanc utrum caespes erexerit an varius lapis gentis alienae, nihil interest; scitote tam bene hominem culmo quam auro te
Abbreviated transcription (Latin):
di et pulchritudĩem sd̾um
ꝓspexiss. suauemi ilła ad i¬
racõnem sibi fore que iocũ¬
d issima fuisset. si alũ cui na¬
riass. hẽt sic natura solitari¬

Expanded text:
mundi et pulchritudinem siderum perspexisset, insuavem illam admirationem ei fore, quae iucundissima fuisset, si aliquem cui narraret habuisset. Sic natura solitari
Abbreviated transcription (Latin):
ra noua reteccõnis tempꝰ in¬
diatum est in quo reficiens
iouachͣ nou solum in uoct᷑¬
nis ugitiis leuis ac nacuns u¬
utir eciam in ip̃is uespturs
solemutatil digcesto iam ãbo¬

Expanded text:
ra nona refectionis tempus indultum est, in quo reficiens monachus non solum in nocturnis vigiliis levis ac vacuus, verum etiam in ipsis vespertinis solemnitati
Abbreviated transcription (Latin):
lis quidem carualib inde̾tur
b iuspiciatur le prosus magnꝰ
per peguam acquisunt iudẽbi¬
tum ordiuem et cip̃ deum ꝑ¬
didit int̾ioremt homĩera. caro
suscepit dignitatem. ⁊ auna
pdidit bouestatem. ibidem¬
recur aurmu fuit. et quod ꝑ¬
didit aina fuit. cum alium or¬
diueret quod accepit pecciũa
fuit: et qͥuod dedit lepra fuit
pͥnapia ad felices: pueniunt
da tamen mefitu. ut ex adult¬
uo concubin pulchra soboles
uascitur. sic et pecenma que
ꝑ symorutim acquiritur feli¬
profutura orogatur. s inch̾
in ep̃. et pouitur .ĩ.q.l. num

Expanded text:
lis quidem carnaliter videtur bus inspicitur leprosus magnus. Per pecuniam adquisivit indebitum ordinem, et apud Deum perdidit interiorem hominem. Caro suscepit dignitatem, et anima perdidit honestatem. aurum fuit: et quod perdidit, anima fuit. Cum alium ordinaret, quod accepit, pecunia fuit: et quod dedit, lepra fuitprincipia ad felices perveniunt da tamen metitur, ut ex adulterino concubitu pulchra soboles nascitur: sic et pecunia, quae per Simoniam acquiritur feliprofutura erogatur. Sed nihil it e
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ iucio ꝓpat quod aliud quam
se contra antiqui adu̾sarii c̾¬
tamen ꝑat. ut lib̾ in c̾tamĩe
ictus suscipiat qui quictus
sub tyrẽuide in captuutate ẜ¬
uiebat. uñ qĩ cum deõ pax ro¬
bustior oritur nobis ab adu̾sciri¬
is durior pugua ẜuatur gg¬

Expanded text:
 properat, quid aliud quam se contra antiqui adversarii certamen parat? ut liber in certamine ictus suscipiat, qui quietus sub tyrannide in captivitate sunt. Inde ergo cum Deo pax robustior oritur, unde nobis ab adversariis durior pugna g
Abbreviated transcription (Latin):
brietatis pseñencis mestima¬
bił est anum fortitudo omnes
eaui uirtutes. et omues esp¬
laudum semꝑ tituli ꝯcupiscunt
quia siue illa ornari aut plade

Expanded text:
brietatis perseverantia inaestimabilis est animi fortitudo: omnes eam virtutes, et omnes laudum semper tituli concupiscunt, quia sine ipsa ornari aut place
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sepius em̃ penuria ꝙͣ pugn
ꝯsuuit ex̾citũ ⁊ fr̾o semior fam¬
casibus pc̃ in tẽpore subueniri. pa¬
bulatõ ⁊ ãnona in ncci ͭ ͤ reme¬
diũ ñ ht̃ hñt. nͥ aũ condantur
in om̃m expeditõne unũ extet
ut maxi ͫ celũ ut tibi sufficiat
uictus ⁊ hostes fnͣgat in opia

Expanded text:
 Saepius enim penuria quam pugna consumit exercitum, et ferro saevior fampotest in tempore subveniri, pabulatio et annona in necessitate remedium non habent nisi ante condantur. In omni expeditione unum est et maximum telum ut tibi sufficiat victus, hostes frangat inopia
Abbreviated transcription (Latin):
sit gꝰ. ad olescens mͣtĩo opitepu¬
tandus. uigilaitib ocul᷑ erecta
chiis. uentre modicus ex ilior cru¬
rib. suris ⁊ pedib non suatlua¬
ab
carne distentis s neruoꝵ duri¬
cia colłctis. cũ ħ in ĩ tyronesigaͣ
dep̃ hendĩs. ꝓ ceritatem nõ mag¬
no oꝑe desid̾es. utilius em̃ em̃i est
fortes mi lites eẽ qmͣ gnͣ de s iͥd̾ .ci
ga ca cogitant. qͥ in acie ruidi ex
in pugͣ qmͣ ut assiduo ex̾cctio in¬
lites macie dispositos ordĩem ser

Expanded text:
Sit ergo adulescens Martio operi deputandus vigilantibus oculis, erecta gioribus, ventre modicus, exilior clunibus, suris et pedibus non supera carne distentis sed nervorum duritia collectis. Cum haec in tirone signa deprenderis, proceritatem non magnopere desideres. Vtilius est enim fortes milites esse quam grandes. VII  VT IN ACIE ORDINES in pugna quam ut assiduo exercitio milites in acie dispositos ordines ser
Abbreviated transcription (Latin):
netͥes singuli armati indirectũ
ternos pedes ĩt̾ se occupare ꝯ sue¬
u̾ũt. ħ ẽ in uilłe passib nulłe sex¬
centr scxagĩta scx pedites ordinã¬
tur ĩ locũ ut n ͨ a cͥes int̾luceat.
⁊ spaciũsit arma tcͣtandi: int̾
pedes distare uoluerũt. ut hrẽt
pugnͣtes spaciũ accedendi atq re¬
cede̾re di.uehementius eĩ cũ saltu
cursuq tela mittũtui  ueg̃. iͥ d̾¬

Expanded text:
nt. Singuli autem armati in directum ternos pedes inter se occupare consueverunt, hoc est in mille passibus mille sexcenti sexaginta sex pedites ordinantur in longum, ut nec acies interluceat et spatium sit arma tractandi. Inter pedes distare volverunt, ut haberent pugnantes spatium accedendi, atque recedendi: vehementius enim cum saltu cursuque tela mittuntur. In his d
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qui desid̾at pa ceu p̾pet xxii.
bellũ. qͥ uictoriam cupit. mili¬
tes ĩ buat diligentͥ: qͥ secũdos
optat euentꝰ dimicet arte ñ ca¬
su. Nemo ꝓuocare nemo audet

Expanded text:
qui desiderat pacem praeparet bellum; qui victoriam cupit milites imbuat diligenter; qui secundos optat eventus dimicet arte, non casu. Nemo provocare, nemo audet
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nũ qm credo potuisse dubitari
ciptõr shariuis rusticam pleben¬
q̃ sub diño ⁊ ĩ labore mutittur solis
putiens umbre negłus balueon
nescia. teliciaꝵ ignara simplicis aĩ.
ꝑ uotẽta duratis ad omem laboꝵ
tolłantiã m̃bris. cui gestare ferrũ.
fossam ducẽ. onꝰ fr̾e ꝯ suetudo de rure

Expanded text:
uam credo potuisse dubitari aptiorem armis esse rusticam plebe sub divo et in labore nutritur, solis patiens, umbrae neglegens, balnearum nescia, deliciarum ignara, simplicis animi, parvo contenta, duratis ad omnem laborum tolerantiam membris, cui gestare ferrum, fossam ducere, onus ferre, consuetudo de rure
Abbreviated transcription (Latin):
petentib ĩ ena ͦ. daretur. ut abi¬
rent carn̾a. seq milicie oĩo su̾ tra¬
herent. dcm̃ cut̾ est eis nominẽ
ꝯcutiatis. estote ꝯtẽti stipondi¬
ia utĩs. qͥ b propͥũ stipẽ diũ suf¬
Ric̾e pͥcepit. militare nõ ꝓ hũnit.

Expanded text:
petentibus in ewangelio daretur, ut abicerent arma seque milicie omnino subtraherent. Dictum est autem eis: Neminem concuciatis! Estote contenti stipendiis vestris! Quibus proprium stipendium sufficere precepit, militare non prohibuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tuꝑadõ cͤe laudabilẽ indeni uelis. ma¬
tis noli dilig̾e cetͣħe ne eradic̾is. plaut
uitã suã exhibere uelit ut is nõli¬
bẽt᷑ reprehẽdat alienã. tanta q
huiꝰ mali lidbito mẽtes homi ĩ uasit.
ut etiũ qͥ ꝓciu ab aliis inciis recesb¬
int ĩ istud tñ qͣiͣ ĩ exͣneũ laqueũ dya¬

Expanded text:
tuperatione te laudabilem uideri uelis, masto dicentis: noli diligere detrahere, ne eradiceris. pauci suam uitam exhibere uelit, ut is non libenter reprehendat alienam. tantaque huius mali libido mentes hominum inuasit, ut etiam, qui procul ab aliis uitiis recesserunt, in istud tamen quasi in extremum laqueum dia
Abbreviated transcription (Latin):
¶bi se in astrologie ꝑtem la¬
bilis exror in fuderit. ⁊ in tas mor¬
taliũ decursu stellaꝵ putau̾it
collgendas tũc ab honiinãditũr
pociꝰ ceti sũt cñ se estimat pre¬

Expanded text:
bi se in astrologiae partem labilis error infuderit, et vitas mortalium de cursu stellarum putaverit colligendas, tunc abominandi, tunc potius caeci sunt, cum se aestimant prae
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Eace docet philo sophia nõ dice.
⁊ ħ exigit ut ad legem suã quis
ua si uestistua donnusq discẽci¬
ãt nĩꝙͣ in te lib̾ał sis ĩ tuos sor¬
didus. nũ ꝙͥ cenes fugalit̾ edifi¬
ces lurutiose. mnã scmł ad ꝙͣ
inucs regłam p̾tende. ⁊ ad hnͣc
ommẽ intã tua ex eqͣ. quidam
se domi ꝙͣ hũt dilatãt foris ⁊ ex¬

Expanded text:
ere docet philosophia, non dicere, et hoc exigit, ut ad legem suam quisque uid vestis tua domusque dissentiant, numquid in te liberalis sis, in tuos sordidus, numquid cenes frugaliter, aedifices luxuriose. Unam semel ad quam vivas regulam prende et ad hanc omnem vitam tuam exaequa. Quidam se domi contrahunt, dilatant foris et ex
Abbreviated transcription (Latin):
iispectꝰ desid̾abilis. cuiꝰ doctri¬
ptunditas instrutibił auꝰ uer¬
ba in uim̾̃abłia. et unum uer¬
dulciꝰ sentitur ul aidius sumi¬
tur. uich̾ ita mentem ab amore
temptacõnes roborat. uł ita
honnuem excitat. et admuat
cd omne opus. et ad omner

Expanded text:
inspectus desiderabilis, doctrifunditas instructibilis, verba innumerabilia: et tamen unum verdulcius sentitur, nil avidius sumitur, nil ita mentem ab amore tentationes roborat, nil hominem ita excitat et adjuvat ad omne opus bonum, et ad omnem
Abbreviated transcription (Latin):
uocat quod dictis obscuriorib qr¬
ꝑuuł hunuli ẜmone blauditur.
u ͨ sic clausa est ut pauesci debeat.
uec sic p ut uilescat. sed usu
fastidium tollit et tanto plus di¬
ligitur quĩ amplius ureditatur

Expanded text:
mutat; quod dictis obscurioribulis humili sermone blanditur, quod nec sic clausa est ut pavesci debeat, nec sic patet ut vilescat, quod usu fastidium tollit, et tanto amplius diligitur quanto amplius meditatur
Abbreviated transcription (Latin):
stellas celi nõ extuiguit nox. sic
to sacre scripture non obscurat iũ¬
¶Quod medicorum ẽ promit¬
tunt medici. t̾ractant fab̾lia fab̾.
sola scripturarum est ars quam
sͥ passim omnes uedicant. scribi¬
nius indocti doctiq pormata passim.

Expanded text:
stellas celi non extinguit nox, sic es Sacre Scripture non obscurat huQuod medicorum est promittunt medici, tractant fabrilia fabri. Sola scripturarum ars est, quam sibi passim omnes vendicant. Scribimus indocti doctique poemata passim.
Abbreviated transcription (Latin):
tem crescunt. nam quͣto illa quisq
altiꝰ intlłit. tauto in eis altius
intendit. Uñ nec eleuaũr rote si
non eleuaur ałia. quia nͥ legenci¬
um mentes ad alta ꝓfec̾uit. dĩia
dc̃a uelud ĩmus nou inteslecta ia¬
cent. cum enm legem et quilibet¬
spt̃ tendit illuc dĩna eloquia decũ¬
crescunt leuantur. quiasi in eis al¬
tum ꝙ uidendo et senciendo quesi¬
exis ħ ead̾ sacra eloquia tecum
crescnit. tecum in alcõrib ascen¬
płom dĩ. sed et rote pit uadunt
de i. qr qrͣta sacra leccõ talis mue¬
uitur qualis et ipe fit aquo qrͣ
cum ad ꝯtemplatĩam intam per
dei grãm ꝑuenisti. uolant tecũ¬

Expanded text:
te crescunt; nam tanto illa quisque altius intelligit, quanto in eis altius intendit. Unde nec elevantur rotae, si non elevantur animalia, quia nisi legentium mentes ad alta profecerint, divina dicta, velut in imis, non intellecta jacent. Cum enim legenti cuilibets tendit, illuc et divina eloquia levantur, quia si in eis altum quid videndo et sentiendo quaesieris, haec eadem sacra eloquia tecum crescunt, tecum in altiora ascenDei. 16. Sed et rotae pariter vadunt, quia quaesita sacra lectio talis invenitur, qualis et fit ipse, a quo cum. Ad contemplativam vitam per Dei gratiam pervenisti, volat tecu
Abbreviated transcription (Latin):
cibꝰ est in locis obscuriorib quisi
qiͣ exponendo frangit᷑ et mandu¬
ducando glutitur: potus u̾o est in
locis a pocõrib quia ita absorbet
c statu suo dd̾ cãde̾nte nemo super¬
uiat᷑. de lapsu eciam suo ddꝰ surgẽ¬
te uemio despet. Eoce quam mir̃a¬
błr scriptura sacra eod̾ uerbo suꝑ¬
bos p̾mit quo uerbo humiles eleuat.
unani uauiq rem gestam retulit
et diu̾so modo supbos quidem ad hu¬
nulitatis fordinem. humles ne¬
ro ad spei fiduciam reuocauit. o m¬
estimabłe noui gen̾s medicam̃tun
quod nuo eod̾q ordine poĩtum et
p̾uendo tumĩcia exsiceat. et suble

Expanded text:
Cibus est in locis obscurioribus, quia quasi exponendo frangitur, et mandendo glutitur. Potus vero est in locis apertioribus, quia ita sorbetur  ergo suo David cadente nemo superbiat. De lapsu etiam suo David surgente, nemo desperet. Ecce quam mirabiliter Scriptura sacra eodem verbo superbos premit, quo humiles levat. Unam namque rem gestam retulit, et diverso modo superbos quidem ad humilitatis formidinem, humiles vero ad spei fiduciam revocavit. O inaestimabile novi generis medicamentum, quod uno eodemque ordine positum, et premendo tumentia
Abbreviated transcription (Latin):
mrͣtires scłi. mundi professores.
quim. ꝑ multas si quidem tri¬
bulacõnos iutrant iusti in regnũ
celorum. hii tameu et ꝑ multas
tribłones promu̾entur inf̾u.¬

Expanded text:
rtyres saeculi, mundi professores, wini. Per multas siquidem tribulationes intrant justi in regnum coelorum; hi autem per multas tribulationes promerentur infernu
Abbreviated transcription (Latin):
¶lib est qui iuscara repleuit dul¬
cs in ore sic̃ mel fcũs est. quia
loqui qui hũt didic̾unt in cordibs
sui iusc̾ib u̾aciter amare. in ens
quippe sacra scriptura dulcis est
auiꝰ inte rusc̃a maudatis illiꝰ re¬
plentur. quia ei suaius est ad lo¬
quendum u int̾iꝰ inp̾ssa ad iuuc̾¬

Expanded text:
 qui viscera replevit dulcis in ore sicut mel factus est, quia loqui, qui hunc didicerint in cordis sui visceribus veraciter amare. In ejus quippe ore Scriptura sacra dulcis est, cujus vitae viscera mandatis illius replentur, quia ei suavis est ad loquendum, cui interius impressa ad viven
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Arodus ipẽ dũdi quo sacscip¬
tura contexitur quͣuus omnb
penecrabił. uaui ea que apta
concinet qi amicus familiaris
suit fuco ad cor lo᷑ iudoctorum
atq doctorum. ea u̾o que iu
iiust̾qs occultat nec sloquo¬
ip̃o supbe erigit quo non . lude¬
at accedere mens tardius clam.
.i. merudita quasi pauꝑ ad diui¬
tem s iuitat omnes humili
recuditis hũs sod ne uꝑta fa¬
stidirentur eadem rursus apta
desid̾ant. desid̾ata quod̾ mo
renonaũr. renonatu suauite⁊
icimaur hiis salubriter et pra¬

Expanded text:
iptura contexitur, quamvis omnibus penetrabilis: ea quae aperta sunt, quasi amicus familiaris sine fuco ad cor loquitur indoctorum atque doctorum: ea vero quae in mysteriis occultat, nec ipse eloquio superbo erigit, quo non audeat accedere mens tardiuscula et inerudita, quasi pauper ad divitem: sed invitat omnes humili reconditis habens: sed ne aperte fastidirentur, eadem rursus operta desiderantur, desiderata quodammodo renovantur, renovata suaviter intimantur. His salubriter et pra
Abbreviated transcription (Latin):
x pĩan R profunditas lit¬
t̾arum ut in eis cotidie ꝓfic̾e̾m
si eas soleas abmeñte pu̾icia
usq ad ad decrepitam senec tu¬
tom maxĩo ocis. sũmo studio.
uieliore iugemio cognarer .addi

Expanded text:
ianarum profunditas litterarum, ut in eis cotidie proficerem, si eas solas ab ineunte pueritia usque ad decrepitam senectutem maximo otio, summo studio, meliore inge
Abbreviated transcription (Latin):
.c. xxi. ¶llc̃ plus edist̃ qui plꝰ
facit secum ut si quod tu edissis
ego facio. mag̃ mea oꝑa sc̾ptu¬
rãs teuent quam tuus ẜmo qui
ẜmo dĩno nascitur. sicut tradunt
ir sapientem teneat et uit᷑ p̾s¬
suras et turbines inudi equo am¬
mo mau̾e ꝑ suadet. islud esse pri¬
mum reor meditacõnem ⁊ scĩam

Expanded text:
cerint. Ille plus edidicit, qui plus facit. Caeterum si quod tu ediscis, ego facio: magis mea opera Scripturas tenent, quam tuus sermo qui , ex sermone divino nascitur, sicut tradunt  sapientem virum teneat, et inter pressuras et turbines mundi aequo animo manere persuadeat, id esse vel primum reor, meditationem et scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
disputãtem non decet. aristoͥ
argum̃ta cõquore. uoc ex flu¬
mine tulliane eloquencie ducen¬
dus est riuulus. nec lures qui¬
utiliam flosculis et scolari de¬
clamacõne mulcende sunt sed
pedest̾s et codi cotidiane sinli¬
lens orõ uccͣia est. que rem
eplicat sẜ̃m edisẜat. obscu¬

Expanded text:
disputantem, non decet Aristotelis argumenta conquirere, nec ex flumine Tulliano eloquentiae ducendus est rivulus: nec aures Quintiliani flosculis et scholari declamatione mulcendae. Pedestris, et quotidianae similens oratio necessaria est, quae rem explicet, sensum edisserat, obscu
Abbreviated transcription (Latin):
pẽdet. ex seusi. er uerbo. ex cacoitu
ut ꝑfacile euẽiat ĩ uno saltem ali¬
issiũatus ẽ sẽsꝰ. fait ad ex planã¬
dũ defuit sermo sufficiens. aut bñ
ꝓ lata crassioꝵ nõ recipit auditꝰ ⁊
ex uno quol hoꝵ casufit ĩ oĩbꝰ ꝑr¬

Expanded text:
pendet, ex sensu, ex verbo, ex auditu, ut perfacile eveniat, in uno saltem aliilluminatus est sensus, aut ad explanandum defuit sermo sufficiens, aut bene prolata crassior non recipit auditus, et ex uno quolibet horum casu fit in o
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Congeratur inte quid qͥd mul¬
ti locupletes possiterant. ultͥa pri¬
uatil pe cunie modũ fortura te ꝓ¬
ue̾at. auro tegat. purpura uestiat.¬
teꝑducat ut t̾ram inamonb

Expanded text:
 congeratur in te, quidquid multi locupletes possederunt, si ultra privatum pecuniae modum fortuna te provehat aurotegat, purpura vestiaperducat, ut terram marmoribus
Abbreviated transcription (Latin):
tinentia/ excellentia mun̾is ã¬
plioris ex petrtur. qͣ expetita
⁊ elca ⁊ uoti debito oblata. iam
non solum nuptitis capessere l
⁊̾ si non nuibãt nb̾e uelle dã¬

Expanded text:
tinentia excellentia muneris amplioris expetitur; qua expetita et electa et voti debito oblata, jam non solum nuptias capessere, sed etiam si non nubatur, nubere velle dam
Abbreviated transcription (Latin):
ama. miscebis ĩ t̾dũ seriis iocos. s
tẽpatos ⁊ sũ det̾mẽto digͥtatis et
u̾ecũdie. nam rephẽ sibłis risus
est si ĩ modicꝰ si ꝑmult᷑ effusus. si
muliebrit᷑ fractꝰ odibłem qͦ hõie
aut malignus / aut alieuis inal¬

Expanded text:
Miscebis interdum seriis jocos, sed temperatos, et sine detrimento dignitatis ac verecundiae. Nam reprehensibilis risus est, si immodicus, si pueriliter effusus, si muliebriter fractus. Odibilem quoque hominem aut malignus et furtivus, a
Abbreviated transcription (Latin):
qui inte dampinsm putabat᷑.
nec arbitrabatur ꝑiculo pu¬
doris tuendam salũtem. dõ soli
loqueratur cui pothit casta re¬
cuudia loqui refugiebt o at¬

Expanded text:
quam vitae damnum putabat, nec arbitrabatur periculo pudoris tuendam salutem. Deo soli loquebatur , cui poterat casta verecundia eloqui: refugiebat ora
Abbreviated transcription (Latin):
et is est testis iuocentie. lam¬
pas est pudicicie mentis iugit̾
lucens ut iul mea turpe uł in¬
decoꝵ residere attempcet qd
uon illa illioo ꝑdat b ibidem.¬
sed a facientib p̾summpta non
fiussent. inue ne aũt sustine¬
at in audiendo ũecundiam qui
uoluit infaciendo hr̃e dist na.¬

Expanded text:
etiam testis innocentiae. Lampas est pudicae mentis jugiter lucens, ut nil in ea turpe vel indecorum residere attentet, quod non illa illico prodat. Ita esi a facientibus praesumpta non fuissent. Nunc autem sustineat in audiendo verecundiam, qui noluit in faciendo habere discip
Abbreviated transcription (Latin):
biliꝰ uẽrecundo. ldolescente. ꝙͣ
pulchra et quam splendida
t̾a et iusctũ adolescentis qraͣ
uerr et nsime dubia bone sper
iusa bone indos udex. uirga

Expanded text:
bilius verecundo adolescente? Quam pulchra haec, et quam splendida ta et vultu adolescentis! quam vera et minime dubia bonae nuntia spei, bonae indolis index! Virga
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ⁊ sullꝰ rep̾heusor formidaud
Est amatori u̾tatis et emm aut
nuuncus rep̾hensuis est aut
namicꝰ. si miuuicꝰ insuitat fe¬
rendus est. amcꝰ aͥ si errat
docendus est. si doçet audiẽ¬

Expanded text:
 enim reprehensor formidandus est amatori veritatis. Etenim aut inimicus reprehensurus est, aut amicus. Si inimicus insultat, ferendus est; amicus autem si errat, docendus; si doceat, audie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑes est o nũs honesti consilii
tutela solempnimu officõꝵ
magrã inuocencie cara ꝓxĩs
accepta. aliene. onũ loco. om̃i
tomꝑe fauorabłem p̾se refẽs

Expanded text:
s est omnis honesti consilii, tutela sollemnium officiorum, magistra innocentiae, cara proximis, accepta alienis, omni loco, omni tempore fauorabilem prae se ferens
Abbreviated transcription (Latin):
u corde reẜuet et inimicis
sius nõ solum malum ꝑ ma¬
lo nõ reddat sed eciauĩ eis m
dulgeat et pro eis orare no
desmat. certꝰ de ꝓmissione ł¬

Expanded text:
in corde reservet, et inimicis suis non solum malum pro malo non reddat, sed etiam diligat et pro eis orare non desinat. Certus de promissione
Abbreviated transcription (Latin):
ite p̃dicatur curriꝰ post te
domñe ih̃u. audientes ꝙ nõ sꝑ¬
horreas. nou horrinsti confitẽtẽ
latronem. non lacrimantem p¬
catricem. nõ ceuancami supol¬
cãtem. nõ dep̾hensam in adul¬
t̾io. nõ sedentem in the thelonco.
non supplicantem publicanũ nõ
negnutem discipłu nõ ꝑ socu¬
torem discipsorum. nõ ipõs cru¬
cifixores tuos. ii odoreu hor¬

Expanded text:
te, Domine Jesu, audientes quod non sphorreas. Non horruisti confitentem latronem, non lacrymantem peccatricem, non Chananaeam supplicantem, non deprehensam in adulterio, non sedentem 1337 in telonio, non supplicantem publicanum, non negantem discipulum, non persecutorem discipulorum, non ipsos crucifixores tuos. In odore hor
Abbreviated transcription (Latin):
aliqui sic douantes in isam ut
non ultiscantur cum tamen sepi¬
ipꝑent. sunt alii qui licet sile¬
aut manet tamen alta mente
repoĩtum et rancorem cenent
ita nõ pp̃ fiduciam pcodrum si¬

Expanded text:
aliqui sic donantes injuriam, ut non ulciscantur, saepius tamen improperent: sunt et aliqui, qui licet sileant, manet tamen aliquid alta mente repositum, rancoremque tenent ita ut propter fiduciam peccatorum, s
Abbreviated transcription (Latin):
qui dumttit et non dat. et si
nõ plene oꝑatus est. meliorem
potẽto deomiius ex mam non
accipitur quod obligato corde
inmalicia profertur. ggͥ.i.xxii.¬

Expanded text:
 dimittit et non dat, etsi non plene operatus est, meliorem potente Deo munus ex manu non accipitur quod obligato corde in malitia profertur. Mundari
Abbreviated transcription (Latin):
torib muraudis q contingit. qͤ
ut alta caritate tu̾it modum
correcosnis eyag̾ent. et ling̃
aliquid quod non d dicat qmia
mentem dileccõ ꝙͣtum d infba¬
mat sed uer bum prolate cõ¬
tumelie tanto ciciꝰ ꝑtitur qnͣto
et ex aqͣ radioe prodeat pensut

Expanded text:
ntingit, ut quo alta charitate fervent, 344 modum correptionis exaggerent, et lingua aliquid quod non debet dicat, quia mentem dilectio quantum debet inflammat. Sed verbum prolatae contumeliae tanto citius parcitur, quanto et ex qua radice prodeat pensat
Abbreviated transcription (Latin):
catholica correptis et
firmatis filiis libent᷑
ignoscere. cum ipĩ per
ri titubass ⁊ cum donũ carnalr̃
a passione reuocasset. et ami
aurem seru gladio p̃cidiss et
aum ip̃m dnm̃i eciam negasset¬

Expanded text:
catholica correctis et pietate firmatis filiis libenter ignoscere; cum ipsi Petrri titubasset , et cum Dominum carnaliter a passione revocasset , et cum aurem servi gladio praecidisset, et cum ipsum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
dominꝰ segetes et suꝑ
sꝑusis. s segeti pliuit
ad horreum spnus ad igatm.
et tainen mia est ptura. sic
uerbuui dĩ ouines coupluit
iudeat quis qualem radicem
h̾at. iudeat quis quo trabat
plinuam bonam si eqm trab ͭ
uia dei accusanda ẽ anquam ne¬
ncat. ad rodioem. dulas ẽ plu¬
nia illa. duloe est ubiau uer
donec ueniat ad cor maliim. aͦ.¬

Expanded text:
Dominus super segetem et super spinas; sed segeti pluit ad horreum, spinis ad ignem: et tamen una est pluvia. Sic Verbum Dei omnes compluit. Videat quisque qualem radicem habeat; videat quisque quo trahat pluviam bonam: si eam trahit, via Dei accusanda est? Antequam veniat ad radicem, dulcis est pluvia illa; dulce est verbum Dei, donec veniat ad cor malum,
Abbreviated transcription (Latin):
sancit leꝓ sos citrat moriuos
suscitat. s anitatẽ auget. gr̃a
cõ seruat. clciudis gressũ. ardis
copiam cecis restitint ulũ. uicia
fugat. uͥtutes ex ornct. mẽtẽ

Expanded text:
sanat, leprosos curat, mortuos suscitat, sanitatem auget quam conservat; claudis gressum, aridis copiam, caecis restituit visum; vitia fugat, virtutes exornat, mentem
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sũt multi quos pͤcare nou
pudet. ag̾e pnĩam pucet. ꝯ ĩcre¬
dibił ĩ sama de uulu̾s ipõ nõ erube¬
scis. ⁊ de ligatura uulneris erube¬
et putridius est cõfuge ergo ad

Expanded text:
 sunt multi quos peccare non pudet, agere poenitentiam pudet. O incredibilis insania! De vulnere ipso non erubescis, de ligatura vulneris erubeet putidius est? Confuge ergo ad
Abbreviated transcription (Latin):
comiminie utilitatẽ ꝙͣ sua cõmo¬
da attendit. sicut eĩ sciẽtia remo¬
ta iusticia calliditas potius ꝙͣ sa¬
pic̃tia appellãda estis ic animꝰ ao
periculũ paratus. si sua cupiditate

Expanded text:
communem utilitatem, quam sua commoda attendit. Sicut enim scientia remota a justitia calliditas potius quam sapientia appellanda est, sic animus ad periculum paratus, si sua cupiditate
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uite det̾mẽto ꝓueuire. malicie
angmẽcai exqͥ rete. bonoꝵ uitã nõ
solũ u̾b̾ ac morb s etiã gladiis
impugugte᷑ ĩ semet ipsis spcm
ponere. ĩ iqͥtatẽ qͦtidie sme Allo
tes iderii defectu ꝑpectare sgrego¬

Expanded text:
vitae detrimento pervenire, malitiae augmenta exquirere, bonorum vitam non solum verbis ac moribus, sed etiam gladiis impugnare, in semetipsis spem ponere, iniquitatem quotidie sine ullo desiderii defectu perpetrare
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Inouobus generib fortitudo
spectatur aĩ. primo ut exteriora
corporis  minimis habecit. et qͣsi
super flua despicienda mag̾ quã
erpectenda ducat: secundo ut esi
q̃ sũma sunt/ omnes  ⁊ res ĩqͥb¬

Expanded text:
 in duobus generibus fortitudo spectatur animi. Primo, ut externa corporis pro minimis habeat, et quasi superflua despicienda magis quam expetenda ducat. Secundo, ut ea quae summa sunt, omnes quae res in quib
Abbreviated transcription (Latin):
cere ꝓpriis uolũtatib ꝯtraire. ce¬
lecratõnẽ uite presentis extingue¬
re. huiꝰ mũdi aspera ꝓ eternis pre¬
miis amare ꝓ speritatis blandinẽ¬
ta ꝯtẽpnere. tid uersitatis metũ ĩ
¶ Reproboꝵ fortitudo est tͣncitoria
sme cessatione diligere ꝯtra. Ngel¬
la cõditoris ĩ sẽsibilit̾ ꝑ durare᷑u

Expanded text:
priis voluptatibus contraire, delectationem vitae praesentis exstinguere, hujus mundi aspera pro aeternis praemiis amare, prosperitatis blandimenta contemnere, adversitatis metum in m vero fortitudo est transitoria sine cessatione diligere, contra flagella Conditoris insensibiliter perdurare,
Abbreviated transcription (Latin):
Stultus sicut luna unui ¶ofꝰ.¬
tatur. sapiens .n. nõ metu fran¬
git : nõ po testate mutatur. non
attollitur ꝓsꝑ eris. nõ tristib me¬
git᷑. ubi eͥm̃ scipiẽtia. ibi uirtus.
cũbibi cõstãtia ⁊ fortituto.
Sapiens g ͦ idem est amino mͣ
nuit᷑. nõ angetur nerũ mictatõm¬
bus. n ͨ ut pariulus fluctuat ut
cir cĩtteratur omni uento coct̾ue.
sed manet perfectus in xp̃o. fũ da¬

Expanded text:
Stultus sicut luna mutatur . Sapiens enim non metu frangitur, non potestate mutatur, non attollitur prosperis, non tristibus mergitur; ubi enim sapientia, ibi virtus animi, ibi constantia et fortitudo. Sapiens ergo idem est animo, non minuitur, non augetur rerum mutationibus: nec ut parvulus fluctuat, ut circumferatur omni vento doctrinae, sed manet perfectus in Christo, funda