comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
condemnantur. Possumus ꝑ¬
libet eximium urtute sapientiȩ.
ꝑ ficum alium p̃pollentẽ grã dulce¬
dinis int̾nȩ. Ligna itaq ad oluã.
uitem. ficum. ut ex ipsis regem
accipiatit ueniunt: cũ quelibet
infructuosȩ congregationes aliqͤ
uoꝵ maliciam si in regimine con
stituantur ꝓpͥose fructu pͥuari.
& illis nichil ꝓ̃desse ꝑtime scunt:
Deinde ligna ramnũ suꝑse regẽ
leuant. cum iniqͥ alium iniquã
spinis peccõrum obsitum in recto¬
rem expostulant. Isti qͦ igne alt̾no
rore & iracundia conturbantur.
a fr̃ib abiectus accepit pͥncipatũ.
sic ͨ a iudeis refutat᷑ accepit pͥn¬
cipatum suꝑ ppłm fideliũ. Sicut¬

Expanded text:
condemnantur. Possumus condemnantur. Possumus , quemlibet eximium virtute sapientiae. Per ficum, alium praepollentem gratiam dulcedinis internae. Ligna itaque ad olivam, vitem, ficum, ut ex ipsis regem accipiant veniunt, cum quaelibet infructuosae congregationes, aliquavorum malitiam, si in regimine eorum constituantur, proprio se fructu privari, et illis nihil prodesse pertimescunt. Deinde ligna rhamnum supra se regem levant, cum iniqui alium iniquum spinis peccatorum obsitum in rectorem expostulant. Isti quoque alterno rore et iracundia conturbantur. a fratribus ejectus accepit principatum, sic Christus a Judaeis refutatus, accepit principatum sup
Abbreviated transcription (Latin):
misccłia cunctas uͥtutes. Et solemꝰ
patͥ miscłiam assignare. sicut ip¬
sum benẽdicentes dicimꝰ. Benẽdic¬
am gͦ icł oluiam ñ inconuenienter
expͥmitur pater. ꝑ uitem designa¬
tur filius qui dicit. Ego sum uitis.
ħabet fructum figuratur sp̃e sc̃s.
de quo seͥptum ẽ. Quã suauis dñe
sp̃c tuits in nobis. Et sapientia. Sp̃c
mĩs suꝑ mesdulcis. Ad oluiam gͥ. ui
tem & ficum. ligna siluarum ueni¬
unt. & regem querunt. dum infru¬
ctuosi quiq patͣ. filio. & sp̃ui sc̃õ la¬
biis dolosis dñe odñe dicunt. S oli¬
ua. uitis. ficus regnũ lignoꝵ silue
strium respuunt: quia pater & fi
filios regni ñ assumunt. Non enĩ
om̃isait qui dicit mͥ dñe dñe in
trabit in regnũ celoꝵ s qui fecerit
uoluntatem patͥs mei qui in celis ẽ¬
iuri sichem abimelech: ita ligna
niqui pͥncipatui antixp̃i se submit¬
tunt. S sicut illa alterutro igne
deuorantur. sic isti cominuni culpa

Expanded text:
misericordia cunctas virtutes. Et solemus misericordia cunctas virtutes. Et solemus Patri misericordiam assignare, sicut ipsum benedicentes dicimus: Benedicum ergo vel olivam, non inconvenienter exprimitur Pater. Per vitem designatur Filius, qui dixit: Ego sum vitis . habet fructum, figuratur Spiritus sanctus, de quo scriptum est: Quam suavis, Domine, Spiritus tuus in nobis? Et sapientia: Spiritus meus super mel dulcis . Ad olivam igitur, vitem, et ficum ligna silvestria veniunt, et regem quaerunt, dum infructuosi quique, Patri, et Filio, et Spiritui sancto labiis dolosis dicunt: Domine, Domine. Sed oliva, vitis, ficus, regnum silvestrium lignorum respuunt, quia Pater, et Ffilios regni non assumunt. Non enim omnis, ait, qui dicit mihi: Dominnum coelorum; sed qui facit voluntatem Patris mei, qui in coelis eviri Sichem, Abimelech, ita ligna iniqui principatui Antichristi se submittent. Sed sicut illa alterutro igne devorantur, sic isti communi culpa
Abbreviated transcription (Latin):
Uellus namq ẽ rore ꝑfusum: qnͣ
do beata uirgo xp̃m concepit: de
inde arca: qnͣdo scã eccłia quȩ per
on triticum uirga purgabat. sig¬
nificare latitudinẽ cordis. ꝑ uirgam
rectitũdinẽ discretionis. ꝑ tͥticum
iurtites. ꝑ paleas uitia. Uirga nãq
inarea tͥticum a paleis purgamus:
qͣnͣdo in corde nr̃o uicia a uirtutib
uirtute diseretionis seꝑamus. Gẽde¬
on itaq in hoc sensu quisq fidelis.
area cor. triticum uirtites. uirga dis¬
sicut in precedenti figurã dixi¬
mus significat. xp̃m. Multe gẽdeo
filii gẽdeonis sunt singuli xp̃iani.
Concubina de qua genuit abue¬
lech. synagogam designat. quȩ
ideo m. concubina: quia peccat᷑x.
tionis. Uideamꝰ etiam ꝑabolam io¬
athȩ contra uiros sichem ꝓlatam.
Ierunt inqͥt ligna siluarum ut
ungerent suꝑ se regem. Quĩd ꝑlig¬
na siluarum accipimꝰ nisi nationes
quaslibet infructuosas. & homĩes
significat miscłiam. quia sicut o¬
leum excellit eunctos liquores ita

Expanded text:
ellus namque rore profusum est, quando beata Virgo Christum concepit. Et deinde area quando sancta Ecclesia, quae per on triticum virga purgabat, significare latitudinem cordis; per virgam, rectitudinem discretionis; per triticum, virtutes; per paleas, vitia. Virga namque in area triticum purgamus, quando in corde nostro, vitia a virtutibus virtute discretionis separamus. Gedeon itaque in hoc casu, quisque fidelis est; area, cor; triticum, virtutes; virga, dissicut in praecedenti figura diximus, significat Christum. Multae Gedeonifilii Gedeonis, sunt singuli Christiani. Concubina, de qua genuit Abimelech, Synagogam designat. Quae ideo concubina, quia peccatrix. tionis. Videamus etiam parabolam Joathan contra viros Sichem prolatam: Ferunt, inquit, ligna silvarum, ut ungerent super se regem , etc. Quid per ligna silvarum accipimus, nisi nationes quaslibet infructuosas, et hominessignificat misericordiam; quia, sicut oleum excellit cunctos liquores, ita
Abbreviated transcription (Latin):
& seipso robustior: saul autẽ domꝰ
decrescens cotidie. Domꝰ daiuid ce¬
lestis ierłm que partim ꝑegͥnat᷑
interris. partim cum dño regnat
incelis. Domꝰ gͦ saulsupbi & impii
regis ẽ babylon. que facit fornica¬
ri om̃s gentes. Int̾ has longa cõ¬
certatio ẽ. quiã quȩ scdm earnem

Expanded text:
so robustior; domus autem Saul decrescens quotidie . Domus David, coelestis Jerusalem, quae partim peregrinatur in terris, partim regnat in coelis. Domus ergo Saulis superbi et impii regis, est Babylon, quae facit fornicari omnes gentes. Inter hos longa concertatio est; quia qui secundum carnem
Abbreviated transcription (Latin):
incertȩ sedes uocant᷑. Cingitania
a tingi metropoli nom̃ habet.
Mauritania: a mauron q̃d est
iugrum nominatuR i

Expanded text:
incertae sedes vocantur. Tingitania a Tingi metropoli nomen habet. Mauritania a mauro, quod est nigrum, nominatur
Abbreviated transcription (Latin):
Ad qͣm ꝑtinet practica: & temꝑat᷑
necessitas ad ministratione tempo¬
ralium ad qmͣ ꝑtinet mechanica.
Nouissima autẽ omniũ inuenta ẽ
logica. causa eloquentiȩ: ut sapiẽ¬
tes qui p̃dictas pͥncipales discipli¬
nas inuestigarent & inuenirent
rectiꝰ. ueratiꝰ. honestiꝰ. illas tractare.
de ilł disserere scirent. Rectius ꝑgͣ
maticam. ueraciꝰ ꝑ dialeticã: hone¬
stius ꝑrechoricam. Logica namq fa¬
cundiȩ rectitudinẽ. ueritatẽ. uenu¬
statem. administrat. Cheorica int̾¬
p̃tatur ꝯtemplatiua. practica. ac¬
tiua: Mechanica adulterina. Logi¬
ca sermocinalis:¬

Expanded text:
ad quam pertinet practica, et temperatur ad quam pertinet practica, et temperatur necessitas administratione temporalium ad quam pertinet mechanica. Novissima autem omnium inventa est logica causa eloquentiae, ut sapientes, qui praedictas principales disciplinas investigarent et unirent, rectius, veracius, honestius illas tractare, et disserere de illis scirent: rectius per grammaticam, veracius per dialecticam, honestius per rhetoricam. Logica namque facundiae rectitudine veritatem, venustatem administrat. Theorica interpretatur contemplativa; practica, activa, mechanica, adulterina; logica, sermocinalis
Abbreviated transcription (Latin):
ropt̃ ista autẽ tria remẽdia in¬
uenienda: inuenta ẽ omĩs ars
& om̃is disciplina. Propt̃ inueni¬
endam namq sapĩam inuenta
ẽ theorica: ꝓpt̾ inueniendã uirtu¬
tem inuenta ẽ practica: ꝓpt̾ inue¬
niendam necessitatẽ inuenta ẽ
mechanica. Cheorica ignorantiã
expellens. sapĩam illuminat: pͣ¬
ctica uitiũ excludens uirtutẽ ro¬
borat: mechanica penuriã cauẽs.
uitȩ p̃sentis defeclum temꝑat.
Theorica in omĩ qd ẽ. & non ẽ. ue¬
rum scrutari eligit. Practica mo¬
dum uiuendi recte: & disciplinȩ
formam scedm uirtutũ institiiti¬
onem disponit. Mechanica res
defluentes ad ministrans: huma¬
no corpori necessaria ꝓuidere sa¬
tagit. Omniũ enĩ humanaꝵ ac¬
tionum seu studioꝵ quȩ ratio mo¬
deratur. finis & intentio. ad hoc
spectare debet ut uel naturȩ nr̃e
reparet᷑ integͥtas: uł defectuum
tur necessitas. Reparatur autẽ
naturȩ nr̃e integͥtas sapientia.
ad qm̃ ꝑtinet theoriea: &e iurtute

Expanded text:
ropter haec tria remedia invenienda, inventa est omnis ars, et omnis disciplina. Proptendam namque sapientiam, inventa est theorica; propter invemendam virtutem, inventa est practica; propter inveniendam necessitatem, inventa est mechanica. Theorica ignorantiam expellens sapientiam illuminat. Practica vitium excludens virtutem roborat. Mechanica penuriam cavens vitae praesentis defectum temperat. Theorica in omni quod est et non est, verum scrutari eligit. Practica modum vivendi recte et disciplinae formam secundum virtutum institutionem disponit. Mechanica, res defluentes administrans, humano corpori necessaria providere satagit. Omnium enim humanarum actionum seu studiorum, quae ratio moderatur, finis et intentio ad hoc spectare debet, ut vel naturae nostrae reparetur integritas, vel defectuum, retur necessitas. Reparatur autem naturae nostrae integritas sapientia, ad quam pertinet theorica, et virtute,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptum obeolientiȩ transgͦͣs¬
si. de paradyso sunt eiecti. & in
miseriam huiꝰ muñdi ꝓiecti.
Cognouit q acdam uxorem suam.
& genuit cayn. cuiꝰ posti homineᷤ
sunt uocati. Genuit abel quem¬
sunt uocati. Porro sech genuit
enos. & enos genuit caynam. et
caynam genuit malaleel. & ma¬
laleel genuit iareth. & iareth ge¬
nuit enoch. qui translatꝰ ẽ. & e¬
noch genuit matusalam. & ma¬
tusalam genuit lamech. & lamech
genuit noe. His dieb gygantes
erant in terra. & om̃is caro corru¬
perat uiam suã. Nam filii olei
idest illi qui erant de stirpe seth.
iũdentes filias hominũ quȩ erãt
de genere cayn. quod ẽẽnt pulcrȩ
miscentes scm̃ cũ ꝓphano. duxe¬
runt eas uxorẽs. Unole irat᷑ ołs
dixit q̃d̾ deleret hominẽ a& om¬
nem animã uuentẽ quã fecerat
ꝓpter homiuẽ aquis diluuii. Et
inuenit grãm noe coram dño. &
iussu di fecit sͥ archam in qua
saluaret᷑ ipse & uxor eiꝰ. & tres filii
eius & uxores filioꝵ eiꝰ. & de animã

Expanded text:
ceptum obedientiae transgressi de paradiso sunt ejecti, et in miseriam hujus mundi projecti. Cognovitque Adam uxorem suam, et genuit Cain, cujus posteri homines sunt vocati. Genuit Abel, cusunt vocati. Porro Seth genuit Enos, et Enos genuit Cainam, et Cainam genuit Malaleel, et Malaleel genuit Jared, et Jared genuit Henoch, qui translatus est, et Henoch genuit Mathusalem, et Mathusalem genuit Lamech, et Lamech genuit Noe. His diebus gigantes erant in terra, et omnis caro corruperat viam suam, nam filii Dei, id est illi, qui erant de stirpe Seth, videntes filias hominum, quae erant de genere Cain, quod essent pulchrae, miscentes sanctum cum profano duxerunt eas uxores. Unde iratus Deus dixit quod deleret hominem et omnem animam viventem, quam fecerat propter hominem, aquis diluvii. Et invenit gratiam Noe coram Domino, et jussu Dei fecit sibi arcam, in qua salvaretur ipse, et uxor ejus, et tres filii ejus, et uxores fili
Abbreviated transcription (Latin):
qui postea t̾ram ꝓmissionis pos¬
sederunt. og regem basan. & se¬
on regem amorreoꝵ militantib
filiis isrł dñs deleuit. & balach
& popłm eiꝰ strauit. Mortuus est
autẽ aaron in deserto & sepultus
in monte or. Completis ꝙͦ annis
abarim iubente dño. & successit
dei in t̾ram ꝓmissionis indux̃.
ce gentes chananeoꝵ & reges .xxx.
& unũ interra illa uit̾ fecit. & ter¬
ram uictori popło diuisit. Iosue
successit othoniel. Hic liberauit
isrł de manu cusanrathaim.
regis mesopotamiȩ. & quieuit
terra .xl. annis. Post hunc fuit
aoth de stirpe gemini. qui utra¬
ꝙ manu utebat᷑ ꝓ dextera. Hic
libauit isrł de manueglom re¬
gis moab. Cũ enĩ ferret mune¬
rapopłi istł regi eglon. eui tunc
populus ille seruiebat. sociis eũ
reuerteret᷑ dimissis. reu̾sus ad
eglon secreto eũ int̾fecit. & con¬
gregato popło suo moab expug¬
nauit. & isrł lib̃auit. Post euiꝰ
xit ad pugnã. contra sysaram

Expanded text:
qui postea terram promissionis posqui postea terram promissionis possederunt. Og regem Basam, et Seon regem Amorrhaeorum, militantibus filiis Israel, Dominus delevit, et Balach, et populum ejus stravit. Mortuus est autem Aaron in deserto, et sepultus est in monte Hor, completis quoque anAbarim jubente Domino, et successit Dei in terram promissionis introduxit, et gentes Chananaeorum, reges triginta et unum in terra illa interfecit, et terram victori populo divisit. Josue successit Othoniel; hic liberavit Israel de manu Cusamzachaim regis Mesopotamiae, et quievit terra quadraginta annis. Post hunc fuit Aoth de stirpe Gemini, qui utraque manu utebatur pro dextra. Hic liberavit Israel de manu Eglon regis Moab. Cum enim ferret munera populi Israel regi Eglon, cui tunc populus ille serviebat, sociis cum reverteretur dimissis, reversus ad Eglon, secreto eum interfecit, et congregato populo suo Moab expugnavit, et Israel liberavit. Post cujus xit ad pugnam contra Sisaram
Abbreviated transcription (Latin):
tum namꝙ decem supradictis pla¬
gis flagellauit. mare rubrũ corã
filiis isrł oliuisit. In deserto aqͣs
amaras dulcorauit. & manna de
pulum amalech suꝑauit. legem
in monte oreb deolit. & tab̃nacłm
federis & archam testimonii fie¬
ri. & aaron & filios eiꝰ in sace roloti¬
um & clerũ sibi conseerari iussit.
his ita transactis: cũ filii isrł mo¬
yse duce colũpna p̃ceolentẽ de mõ¬
te recessissent. denuo ds eoꝵ eos
coturnicũ carnib saciauit. dathan
&e abyron contͣ moysen contendẽ¬
tes terra eos deglutiente clamp¬
nauit. & uirgã aaron contͣ natu¬
ram frondere. florere. fructificare
fecit. filios isrł murmurantes ig¬
nis celestis conflagratione puui¬
uit. & ignitos serpentes eis ĩmi¬
sit. & eos a lesione eoꝵ respectu e¬
nei serpentis sanauit. eos qͦ ad
reditum .xii. exploratoꝵ murmu¬
nuuit. In quib annis om̃silli m̃¬
muratores & increduli mortui
sunt. & filii eoꝵ int̾im creuer̃t.

Expanded text:
tum namque decem supradictis platum namque decem supradictis plagis flagellavit, mare Rubrum coram filiis Israel divisit. In deserto aquas amaras dulcoravit, et manna de pulum Amalec superavit, Legem in monte Horeb dedit, et tabernaculum foederis et arcam testimonii fieri, et Aaron et filium ejus in sacerdotium et clerum sibi consecrari jussit. His ita transactis cum filii Israel, Moyse duce, columna praecedente de monte, recessissent, denuo Deus eos cothurnicum carnibus satiavit; Dathan et Abiron contra Moysen contendentes, terra eos deglutientes damnavit; et virgam Aaron contra naturam frondere, florere, fructificare fecit; filios Israel murmurantes ignis coelestis conflagratione punivit, et ignitos serpentes eis immisit, et eos a laesione eorum respectu aenei serpentis sanavit. Eos quoque ad reditum duodecim exploratorum murmunuit. In quibus annis omnes illi murmuratores et increduli mortui sunt, et filii eorum interim creverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
inegypto qui ignorauit iosepħ.
& cepit affligere filios isrł in e¬
dificatione urbiũ phycon & ra¬
messes. Uidit autẽ ds laborem
eoꝵ & clamorẽ exaudiuit. & misic
inoysen & aaron. & eduxit eos de
terra egypti. decem plagis egyp¬
to flagellata. Prima rubens un¬
databes. rane ꝙ scda. Inde culex
tristis. post musca nocuuor istis.
Quta pecus strauit. uesicas sex¬
ta creauit. Pone subit grando.
post brueus dente nefando. No¬
na tegit solem. pͥmam necat ul¬
tima prolem. S quia scͥptura
a moyse & deinceps. rerũ sum¬
inam ñ scł̃m patriarcbaꝵ ge¬
nerationẽ. s scdm pͥncip ũ nar¬
rat successionẽ. generationem
ipsius moysi a iacob ponemus.
de sic ddeide sub ipso & sub seqñ¬
comp̃hendemus. Iacob itaq genu¬
it leui. & leui genuit caath. & ca¬
ath genuit aniram. & amram ge¬
nuit moysen. Sub istiꝰ ducatu fe¬
cit d̃s multa magnalia in egyp¬
to. in mari rubro. in deserto. Egyp¬

Expanded text:
 qui ignoravit Joseph,  qui ignoravit Joseph, et coepit affligere filios Israel in aedificatione urbium, Phiton et Ramesses. Vidit autem Deus laborem eorum, et clamorem exaudivit, et misit Moysen et Aaron, et eduxit de terra Aegypti, decem plagis Aegypto flagellata. Prima rubens unda, tabes ranaeque secunda. Inde culex tristis, post musca nocivior istis. Quinta pecus stravit, vesicas sexta creavit. Pone subit grando, post brucus dente nefando. Nona tegit solem, primam necat ultima prolem. Sed quia Scriptura a Moyse et deinceps rerum summam non secundum patriarcharum generationem, sed secundum principum narrat successionem, generationem ipsius Moysi a Jacob ponemus, et sic deinde sub ipso et sub sequecomprehendemus. Jacob itaque genuit Levi, et Levi genuit Caath, et Caath genuit Amram, et Amram genuit Moysen. Sub istius ducatu fecit multa magnalia in mari Rubro, et deserto. Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
remansit linguarũ. Heber genu¬
it falech. in cuiꝰ tempore turris
tur. Ragau genuit saruch. et
saruch genuit nachor. & nachor
genuit thare. & thare genuit a¬
rit. hunᷤ abraham cũ iam cultꝰ
ydoloꝵ ferueret ubiq. ds de chal¬
dea eduxit. & in terram chana¬
an induxit. & ei qd eam semini
suo daret ꝓmisit. Orta fame ꝑe¬
gͥnatus ẽ abrabam in egyptum.
ut se cũ sua sobole circũcideret.
Abraham genuit ysaac. qui du¬
xit uyorẽ rebeccam de qua genu¬
it iacob& esau. Postqm autẽ ia¬
cob edulio lentis pͥmꝰgenita fr̃is
sui obtinuit. & eũ de benedictio¬
ne patris supplantauit. ad laban
uicio suo filias eus uyores acce¬
pit. & ex eis & ancillis earum.xii.
patͥarchas ꝓcreauit. Multumq
locupletatus in patͥam reuersus
patrem suũ cũ esau fratre sepeli¬
uit. Demde ioseph afr̃ib in egyp¬
tum est uenditus. & ibi miro ołi
nutu sublunatꝰ. eũq pater suus
ortuo autẽ iacob. & ioseph mor

Expanded text:
remansit linguarum. Heber genuremansit linguarum. Heber genuit Phaleg, in cujus tempore turris tur. Ragau genuit Sarug, et Sarug genuit Nachor, et Nachor genuit Thare, et Thare genuit Arit. Hunc Abram, cum jam cultus idolorum ferverent ubique, Deus de Chaldaea eduxit, et in terram Chanaan induxit , et eo quod eam semini ejus daret promisit. Orta fame peregrinatus est Abram in Aegyptum, ut se cum sua sobole circumcideret. Ahraham autem genuit Isaac, qui duxit uxorem Rebeccam, de qua genuit Jacob et Esau. Postquam autem Jacob edulio lentis primogenita fratris sui obtinuit, et eum de benedictione patris supplantavit, ad Laban vitio suo filias ejus uxores accepit, et ex eis et ancillis earum, duodecim patriarchas procreavit. Multumque locupletatus in patriam reversus patrem suum cum Esau fratre sepelivit. Deinde Joseph a fratribus in Aegyptum est venditus, et ibi miro Dei nutu sublimatus, eumque pater suus ortuo autem Jacob, et Joseph mort
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt in archa. Pacto diliuuo
egressus ẽ noe de archa cũ om̃ib.
fiłii uoe. sem. cham. & iaphet.
ab his disseminatũ est omne ge¬
nus humanũ post diluiuũ suꝑ
terram. S anteqm posteri eoꝵ
ẽ ab eis turris babylonis. ubi cõ¬
fusum ẽ labiũ eoꝵ. Postqmͣ auiẽ
diuisi sunt. filii sem meridianã
partẽ asiȩ ab ortu solis usq ad phe¬
nices possederunt. Postĩ cham
meridianã terrã a sydone usꝙ
ad gauditanũ fretũ. filii iaphet.
septentonałe partẽ asiȩ a mon¬
te tauro. ⁊ omnẽ europã usq ad
occeanũ britannicũ. nomina
sua decem locis e̾ gentib relinqñ¬
tes. De quib adhuc quẽdam per¬
manent ut ab elamelamite. ab
assur assyrii. quedã uͦ mutata st̃.
ut ab indo fluiio moli. ab egypto
rege egyptii. Sem autẽ genuit
arphaxat. ⁊ arphaxat sale. & sa¬
le genuit heber. a quo hebrei st̃
uocati. In cuiꝰ familia pͥmor̃dialis
illa. & cunctis cõmunis lingua
quȩ hebrea đr. post ꝯfusionem

Expanded text:
erant in arca. Peracto diluvio egressus est Noe de arca cum omnibus filiis suis Sem, Cham et Japhet. Ab his disseminatum est omne genus humanum post diluvium super terram. Sed antequam posteri eoruta est ab eis turris Babylonis, ubi confusum est labium eorum. Postquam divisi sunt, filii Sem meridianam partem Asiae ab ortu solis usque ad Phoenices possederunt. Posteri Cham meridianam terram a Sidone usque ad Gaditanum fretum. Filii Japhet septentrionalem partem Asiae, a monte Tauro, et omnem Europam usque ad Oceanum Britannicum, nomina sua locis et gentibus relinquentes, de quibus adhuc quaedam permanent ut ab Elam Elamitae, ab Assur Assyrii; quaedam vero mutata sunt, ut ab Indo fluvio Indi, ab Aegypto rege Aegyptii. Sem autem genuit Arphaxad, et Arphaxad genuit Sale, et Sale genuit Heber, a quo Hebraei sunt vocati, in cujus familia primordialis illa, et cunctis communis lingua, quae Hebraea dicitur, post confusionem
Abbreviated transcription (Latin):
tima ab om̃i oꝑe requieuit. Sic
& nos in p̃senti scło laborare de¬
bemus in exhibitione bom o¬
peris: ut infuturo requiesca¬
mus insabbato retͥbutionis.

Expanded text:
t ab omni opere suo. Sic et nos in praesenti saeculo laborare debemus in exhibitione boni operis, ut in futuro requiescamus in Sabbato retributionis.
Abbreviated transcription (Latin):
alexandri familiã. ꝑsecutionẽ
in sacerdotes & clericos excitaũ.
Anno autẽ imꝑii sui tercio a pu¬
peieno tyranno int̾fectus est.Pu¬
peienus ꝙͦ cum imꝑium cũ albi¬
no fr̃e suo usur paret in palatiũ

Expanded text:
Alexandri familiam, persecutionem in sacerdotes et clericos excitavit. Anno autem imperii sui tertio a Pupeieno tyranno Aquileiae interfectus est. Pupeienus quoque cum imperium cum Balbino fratre suo usurparet, ambo in palati
Abbreviated transcription (Latin):
cio agareni qui & sarraceni dicũ¬
tur hummaro duce imꝑtum eiꝰ
ceꝑunt lacerare. Hac preterea tẽ¬
pestate sarraceni qui & traci di¬
cuntur. muhamet pseudo ꝓpħa
ducatum eis prebente. a suis se¬
dib exierunt. heracliiꝙ imꝑĩ¬
grauiter deuastare cepunt. Por¬
ro inubamet iste sarrace noꝵ &
re ismnahel filii abrabȩ. Heracluiᷤ
deniꝙ augustus imꝑii fui anno
tricesimo pͥmo defunctus ẽ. im¬
ꝑauitꝙ post eius decessum he¬
racluis constantinus filius eius
mensib .iiͦii. Quib uix exple¬

Expanded text:
cio Agareni, qui et Sarraceni dicuncio Agareni, qui et Sarraceni dicuntur, Hummaro duce imperium ejus coeperunt lacerare. Hac praeterea tempestate Sarraceni, qui et Turci dicuntur, Mahumet pseudopropheta ducatum eis praebente, a suis sedibus exierunt, Heracliique imperium devastare coeperunt. Porro Mahumet iste Sarracenorum et re Ismael filii Abrahae. Heraclius denique Augustus imperii sui anno tricesimo primo defunctus est. Imperavitque post ejus decessum Heraclius Constantinus filius ejus mensibus quatuor. Quibus vix exple
Abbreviated transcription (Latin):
tam rem publicam & attritam.
Siquidem europam uehement̃
auares uastauerant. huiꝰ etiam
dieb rex ꝑsarum cosolroes cepit
damascum. & deuastauit ihero¬
solimam. & uenerabilia loca quȩ
erant in ea conflagrauit. & po¬
puloꝵ copias captiuauit. una cũ
patriarcha eiusdem urbis ⁊acha¬
ria: & p̾ciosum xp̃i crucis lignũ
secum in ꝑsidem asportauit. Igit᷑
heraclius pretores cosdroe sarab¬
bagam. sabarsam. & satym. et
raratem suꝑauit. & multas cepit
munitiones. Deniq coslroes ab
eo captus ẽ. & in carcerẽ missus.
ubi & mortuus ẽ. His itaq trans¬
actis heraclius birantiũ ẽ rec̾isus.
miadonauit. Et paululũ recrea¬
tus reuexit iherosolimis lignum
scȩ crucis. plurimas dõ ꝓ tantis
triumphis referens grates. Uerũ
ꝑ ĩdem tempus eyrus alexandrinꝰ
ep̃c. & sergis constantino poleos
patͥarcha. monothelitaꝵ heresim
predicabant. a quib deprauat᷑
heraclius augustus aberrauit a
catholica fide. Uñde diuino uidi¬

Expanded text:
ublicam, et attritam. Siquidem Europam vehementer Avares vastaverant. Hujus etiam diebus rex Persarum Cosdroes cepit Damascum, et vastavit Jerosolymam, et venerabilia loca, quae erant in ea, conflagravit, et populorum copias captivavit una cum patriarcha ejusdem urbis Zacharia, et pretiosum Christi crucis lignum secum in Persidem asportavit. Igitur Heraclius praetores Cosdroae Sarabbagam et Sabasam, Sain et Razatem superavit, et multas cepit munitiones. Denique Cosdroes ab eo captus est, et in carcerem missus, ubi et mortuus est. His itaque transactis Heraclius Byzantium est reversus, mia donavit et paululum recreatus revexit Jerosolymam lignum sanctae crucis; plurimas Deo pro tantis triumphis referens gratias. Verum per idem tempus Cyrus Alexandrinus episcopus, et Sergius Constantinopoleos patriarcha Monothelitarum haeresim praedicabant. A quibus depravatus Heraclius Augustus aberravit a catholica fide. Unde divino judi
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ pͥncipes imꝑatorem lũdouicũ
acustodia liberarunt. & patͥ lotha¬
rium filium reconciliarunt. Post ħ
uͦ clem̃tissimus imꝑator inter filioᷤ
suos . iiii. suũ diuisit imꝑium. Et
lothario quidẽ italiam. ludouico
autẽ germaniam atꝙ saxoniam¬
& pipino aquitaniam. karolo uͦ frã¬
ciam delegauit. atꝙ burgundiam.
Sr lotharius hanc imꝑii diuisionẽ
ñ equantmit̃ tulit. & totum imꝑi¬
ums̾ subicere temptauit. Qd ut
pater comꝑit ilico adu̾sus eum iter
arripuit. Sr in ipso itinere adu̾sa
comprehensus ualitũdine: diem
clausit extremum. Post cuiꝰ obitũ
.iiͦii. eiꝰ fibii apud fontanidum cam¬
pum atrocit̃ int̾ se dimicauer̃t.
Inquobello. franciȩ. italiȩ. aqui¬
taniȩ. alemanniȩ. saxoniȩ. burgũ¬
diȩ ꝙ om̃s pene milites mutuis
uulnerib sese occidere. Uictoriam
tam̃ karolus caluus obtinuit flo¬
ruit etiam his temporib theõdul¬
fus floriacensium abbas. & aureli¬

Expanded text:
ciae principes imperatorem Ludovicum ciae principes imperatorem Ludovicum a custodia liberaverunt, et patri Lotharium filium reconciliaverunt. Post haec vero clementissimus imperator inter quatuor suos filios suum divisit imperium, et Lothario quidem Italiam, Ludovico autem Germaniam atque Saxoniam, Pippino Aquitaniam, Carolo vero Franciam delegavit atque Burgundiam. Sed Lotharius hanc imperii divisionem non aequanimiter tulit, et totum imperium sibi subjicere tentavit. Quod ut pater comperit, illico adversus eum iter arripuit. Sed in ipso itinere adversa comprehensus valetudine, diem claudit extremam. Post cujus obitum quatuor ejus filii apud Fontanidum campum atrociter inter se dimicaverunt. In quo bello Franciae, Italiae, Aquitaniae, Alemaniae, Saxoniae, Burgundiaeque omnes pene milites mutuis vulneribus sese occidere. Victoriam tamen Carolus Calvus obtinuit. Floruit etiam his temporibus Theodulfus, Floriacensium abbas et Aureli
Abbreviated transcription (Latin):
deniq pius. karoli magni im¬
peratoris filius. post patris o¬
bitum romanũ obtinẽs imꝑi¬
hic fuit uir clementissimȩ naturȩ.
Uñde eũ iuxta suoꝵ lenitatẽ moꝵ
rem publicam disponeret. tulit fi¬
nem multis adu̾sitatib plenũ. tam
a liberis qͣma regni procerib cru¬
deliter impugnatus. Fuit etiam
preceptoꝵ dm̃i feruentissimus exe¬
cutor. & legis sc̃e strenussimus ꝓ¬
pagator Ipsius deniq tempore ce¬
perunt deponi ab epĩs & clericis
balthei geminis onerati. & scłaria
ornamenta. Genuit etiam ipse se
renissimus imꝑator filios tres ex
ꝑatoris pͥmogenit᷑. dum eẽt a pa-¬
tre benignissimo suꝑ italiam con¬
pacoronam cum nomine suscepit
augusti. Uerum lotharius iste po¬
stea patremsuũ ludouicũ compre¬
hendit. & apũd scĩ mẽdardi mona¬
sterium custodiri mandauit. uxo¬
rem ꝙͦ ipsius iudith exilio relega¬
uit. & karolum quem ex ea ludo¬
uicus genuerat. castro pruuunȩ
commendauit. d ñ multo post frã¬

Expanded text:
denique Pius, Karoli Magni filius, post patris obitum Romanum obtinens imperiHic fuitUnde cum, juxta suorum lenitatem morum, rempublicam disponeret, tulit finem multis adversitatibus plenum, tam a liberis quam regni proceribus crudeliter impugnatus. Fuit etiam praeceptorum Domini ferventissimus exsecutor, et legis sanctae strenuissimus propugnator. Ipsius denique tempore coeperunt deponi ab episcopis et clericis baltei gemmis onerati, et saecularia ornamenta. renissimus imperator filios tres ex peratoris primogenitus, dum esset a patre benignissimo super Italiam conpa coronam cum nomine sAugusti. Verum Lotharius iste postea patrem suum Ludovicum comprehendit, et apud Sancti Medardi monasterium custodiri mandavit. Uxorem quoque ipsius Judith exsilio relegavit, et Carolum, quem ex ea Ludovicus genuerat, castro Privinnae commendavit. Sed non multo post Fran
Abbreviated transcription (Latin):
ni tractant: De practica ⁊ partib ei
ractica diuiditur in solitariã
pͥuatam. & publicam. Aliter.
Practica duuiditur in ethicam.
echonomicã & polliticam. Aliter.
Practica diuiditur in moralem.
dispensatuiã & cuuilem. Eãdem
ẽ solitaria. ethica. moralis: eade
ẽ pͥuata. echonomica. dispensati¬
ua: eadem ẽ puplica. politica. ei¬
uilis. Prima mores instricit. Se¬
cunda familiã disponit. Tercia
urbes regit. Prima ꝑtinet ad sin¬
gulos. Scda ad patres familias.
Tercia ad rectores urbiũ. Ethica ẽ
quȩ suieuram gerens cunctis se¬
se erigit. exornat. auget ꝙ uirtu¬
tib. nichil in uita ad mutens quo¬
ñ gaudeat. nichil faciens penitẽ¬
dum. Echonomica ẽ que famili¬
aris officii eurã mẽdioeri compo¬
nens dispositione clistribuit. Pu¬
blica ẽ quȩ reipublicȩ euramsu

Expanded text:
 XIII. De practica, et partibus ejus. Practica divitur in solitarium, privatam, et publicam. Aliter practica dividitur in ethicam, oeconomicam, et politicam. Aliter, practica dividitur in moralem, dispensativam, et civilem. Eadem est solitaria, ethica, moralis; eadem est privata, oeconomica, dispensativa; eadem est publica, politica, civilis. Prima mores instituit, secunda familiam disponit, tertia urbes regit. Prima pertinet ad singulos, secunda ad patres familias, tertia ad rectores urbium. Ethica est quae sui curam gerens cunctis sese erigit, exornat augetque virtutibus, nihil in vita admittens, quo non gaudeat, nihil faciens poenitendum. Oeconomica est, quae familiaris officii curam mediocri componens dispositione distribuit. Publica est, quae reipublicae curam su
Abbreviated transcription (Latin):
erant. misit & dato precio acce¬
pit. & tͣnͣstulit eatycinis. ibiq
in monasterio qd cella aurea uo¬
citatur recondidit. Postea constã¬
tinopolim factus ẽ terrȩ motus
magnus. & corruerunt ȩccłiȩ
multȩ & extinctus ẽ popłs mul¬
tus. Codem etiamanno mor¬
tuus ẽ leo imꝑator animȩ simł
& corporis morte. & fit imꝑii
eius & impietatis parit̾ succes¬
sor constantinus filius eiꝰ. cum
ẽẽt annus a conditione mundi

Expanded text:
erant, misit illuc, et dato pretio accepit, et transtulit ea Ticinum ibique in monasterio, quod Cella Aurea vocatur, recondidit. Postea Constantinopoli factus est terraemotus magnus, et corruerunt ecclesiae multae, et exstinctus est populus multus. Eodem anno mortuus est Leo imperator, animae simul et corporis morte; et fit imperii ejus, et impietatis pariter successor Constantinus filius ejus, cum esset annus a conditione mundi
Abbreviated transcription (Latin):
contemptui ẽẽ cepit. Deficiente
itaq cotidie regis maiestate. ar¬
tabanus p̃fectus eius eum int¬
fecit. Artabano artarxerses qui
& longimanus successit. Ipse est
assuerus. sub quo factum ẽ q̃d̾
in bester hystoria continetur.
Porro artarxersi longimano suc¬
cessit xerses scđs. ⁊ xersi scoło
sogdianus. & sogliano darius
nothus. Deniq post hec egyp¬
tus a ꝑses recessit. ⁊ ꝓprios reges
habere cepit. Dario notho artar
hunc artarxerses qui & ochus.
Post hȩc ochus necchabo egyp¬
ti rege in etbiopiam pulso. egyp¬
tum recuꝑauit. & exinde usq
ad alexandrũ magnũ ꝑse in e¬
gypto regnauerunt sic. Ochus.
Archus ochi filius. Darius arsi¬
mi filius. Alexander magnus.
S anteqmͣ ad ꝑsicũ bellũ & ge¬
sta alexandri narranda accedã
prius ortũ regni macẽdonie in
qua primũ ipse alexander reg¬
nauit paucis expedire eurabo.
Iegnum Oe regno macedonũ
Amacẽdonũ sub cranao pͥmo

Expanded text:
contemptui esse coepit. Deficiente contemptui esse coepit. Deficiente itaque quotidie regia in eo majestate, Artabanus praefectus ejus eum interfecit. Artabano Artaxerxes, qui et Longimanus, successit. Ipse est Assuerus, sub quo factum est quod in Esther historia continetur. Porro Artaxerxi Longimano successit Xerxes secundus, et Xerxi secundo Sogdianus, et Sogdiano Darius nothus. Denique post haec Aegyptus a Persis recessit, et proprios reges habere coepit. Dario notho succeshunc Artaxerxes qui et Ochus. Post haec Ochus Nechao Aegypti rege in Aethiopiam pulso, Aegyptum recuperavit, et exinde usque ad Alexandrum Magnum Persae in Aegypto regnaverunt, sic Ochus, Atses Ochi filius, Darius Arsis filius, Alexander Magnus. Sed antequam ad Persicum bellum, et gesta Alexandri narranda accedam, prius ortum regni Macedoniae in qua primum ipse Alexander regnavit, paucis expedire curabo. CAP. VI. De regno Macedonum. Regnum Macedonum sub Cranao primo
Abbreviated transcription (Latin):
int̾emptis olarius antipasti filiꝰ
rex ẽ constitut᷑. qui eyri regis fi¬
liam in matͥmoniũ suscepit.
⁊ regalib nuptiis regnũ sibi fir¬
mauit. ita ut ñtam in extrane¬
um regnũ tͣnslatum. qmͣ in fa¬
miliam eyri uideret᷑ eẽ reu̾sũ.
Iste ẽ xerses qui in exercitu suo
septin genta milia armatoꝵ. e
de auxiliis trecenta milia gre¬
ciam expugnaturus legitur:
habuisse. Naues etiam rostra¬
tas mille ducentas. & ouerari
as tͥa milia. si tanto agnuni
dux lefuit. Nam semꝑ in bel¬
lo postremꝰ. &̃ in fuga pͥmꝰ xer¬
ses apparuit. Unde ante exꝑi¬
mentum belli opib magnus
fretus montes in planũ exequa¬
bat.⁊ maria pontib onerabat.
⁊ ĩmensas aquartĩuoragines
ꝑmeabiles faciebat. S ubi ad
angustias termophilarũ ꝑue¬
nit᷑. qua introit᷑ in greciam pa¬
tet. turpit̃ ẽ deuictus. Et cum
inde fuisset reuersus t̾restri na¬
ualiq prelio suꝑatꝰ. etiam suis

Expanded text:
interemptis Darius, Antipatri filius, interemptis Darius, Antipatri filius, rex est constitutus, qui Cyri regis filiam in matrimonium suscepit, et regalibus nuptiis regnum sibi firmavit, ita ut non tam in extraneum regnum translatum, quam in familiam Cyri videretur reversum. xes, qui in exercitu suo septingenta millia armatorum, et de auxiliis trecenta millia Graeciam expugnaturus legitur habuisse. Naves etiam rostratas mille ducentas et onerarias ad tria millia; sed tanto agmini dux defuit, nam semper in praelio postremus, et in fuga primus Xerxes apparuit. Unde ante experimentum belli opibus magnis fretus, montes in planum exaequabat, et maria pontibus onerabat, et immensas aquarum voragines permeabiles faciebat, sed ubi ad angustias Thermopylarum pervenit, qua introitus Graeciam patet, turpiter est devictus, et cum deinde fuisset terrestri navalique praelio superatus, etiam suis
Abbreviated transcription (Latin):
um cũ exercitu ad ꝑsequendum
eum destinauit. S cyrus sciti¬
am ingressus. uinũ ⁊ epulas pre¬
parauit. astuq quasi t̾ritus sta¬
tim epulas dereliquit. At illi
uenientes & castra eyri grandi
apparatu referta inuenientes.
ꝓcumbunt quasi ad epulas in¬
iuitati. statmq reu̾tente cyro
lauit desꝑatione cladis illatȩ.
& hosten uictoria suꝑbũ ad se
euocat. sicq in ualle insidiis
compositis ducenta ꝑsarũ mi¬
lia subita irruptione deleuit.
Quib patratis iussit eyri capd
amputari.⁊ in utrem huma¬
no sanguine plenũ inferri.
ita inquiens. Satia te sangui¬
ne quem sitisti. Regnauit ꝙ
cambises qui & artarxerses et
assuerus dictus ẽ filius eius pro
eo. Porro cambises egyptũ sub¬
iugauit. opus templi unt̾lixit.
Ipse scołs nabuchõdonosor a ui¬
deis appellat᷑. ⁊ sub eo q̃d in iu¬
dith hystoria continetur. factũ
ẽẽ putatur. quo decedente reg¬
nauerunt duo magi. Et his

Expanded text:
um cum exercitu ad persequendum um cum exercitu ad persequendum eum destinavit. Sed Cyrus Scythiam ingressus, vinum et epulas praeparavit, astuque quasi territus statim epulas dereliquit. At illi venientes, et castra Cyri grandi apparatu referta invenientes procumbunt, quasi ad epulas invitati. Statimque revertente Cyro ntiam desperatione cladis illatae, et hostem victoria superbum ad se evocat, sicque in valle insidiis compositis ducenta Persarum millia subita irruptione delevit. Quibus patratis, jussit Cyri caput amputari, et in utrem humano sanguine plenum inferri, ita inquiens: Satia te sanguine, quem sitisti. Regnavitque Cambyses, qui et Artaxerxes et Assuerus dictus est, filius ejus pro eo. Porro Cambyses Aegyptum subjugavit, opus templi inhibuit, ipse secundus Nabuchodonosor a Judaeis appellatur, et sub eo quod in Judith historia continetur factum esse putatur, quo decedente regnaverunt duo magi. Et iis
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ ereȩ. ꝑ meoliũ autẽ eius eufra¬
tes fluuius transcurrebat. ⁊ ex¬
trinsecus ꝑ circuitũ fossa late pa¬
tens uice amnis circũ fluebat.
Ars autẽ quȩ intꝰ eminebat. fuit
turris illa quȩ post diluuiũ a
nen roth gigante cepit eolificari.
Aduenerat ibi cresus rex lidoꝵ:
ut auxiliaret᷑ babyloniis. Et
cum septimũ decimũ balthasar
complesset regni sui annũ: irri¬
tam putans ꝓpħiam ieremiȩ. qͣ
tiuitatem uideoꝵ ẽẽ soluendã.
exiberifecit inmensa sua uasa.
saera templi dm̃. ⁊ contͣ ius &
fas bibit in eis. Sr huiꝰ criminis
teqm illucesceret extinctus ẽ: &
cresus rex cũ aliis regib multis
qui ibi conuenerant fugit. sicq
cyrus urbem intrauit. Post hȩc¬
yrus regem lidoꝵ cresum expug¬
nauit. ⁊ regnũ eiꝰ obtinuit. De¬
inde scitis bellum intulit. ubi eũ
thamaris regina insicliis com¬
positis int̾fecit. Regina enĩ ubi
eyrum adẽẽ comꝑerat. filiũ su¬

Expanded text:
tae aereae. Per medium autem hujus Euphratae aereae. Per medium autem hujus Euphrates fluvius transcurrebat, et extrinsecus per circuitum fossa late patens vice amnis circumfluebat. Arx autem, quae intus eminebat, fuit turris illa, quae post diluvium a Nemrod gigante coepit aedificari. Advenerat illuc Croesus rex Lydorum, ut auxiliaretur Babyloniis, et cum septimum decimum Balthasar complesset regni sui annum, irritam putans prophetiam Jeremiae qua tivitatem Judaeorum esse solvendam, exhiberi fecit in mensa sua vasa sacrae templi Domini, et contra jus et fas bibit in eis, sed hujus criminis tequam illuceret exstinctus est, et Croesus rex cum aliis regibus multis, qui illuc convenerant fugit, sicque Cyrus urbem intravit. Post haec Cyrus regem Lydorum Croesum expugnavit, et regnum ejus obtinuit. Deinde Scythis bellum intulit, ubi eum Tomyris Tamaris regina insidiis compositis interfecit; regina enim ubi Cyrum adesse compererat, filium su
Abbreviated transcription (Latin):
medoꝵ sub arbace primo re¬
ge exortum. ab anno septimo re¬
migrationis babylonis eucurrit
rum istasunt nomina. Arbaces.
Deniq cyrus nepos astiagis eũ
adoleuisset. astiagibellũ indix̃.
& facta congressione exercitum
eius fudit. & ipsum astiagem
cepit. s nichilei pret̾ regnum
abstulit. Itaq eyrus iste digni
fratres magi. Dariꝰ. xerses. ar¬
tabanus. Artaxerses. qui ⁊ lon¬
gimanus. Xerses scłs. Sodianꝰ.
Dariꝰ. Nothus. artaxerses qui &
unenõn. Artaxerses qui & ochuᷤ.
Arxes ochi filius. Darius arsimi.
Cyrus itaq ꝑsarũ rex pͥmus ap̃d
ꝑsas educatus. postqͣm monarchi¬
am obtinuit. syriam sitiamq to¬
tam sibi subiugauit. Quib pa¬
tratis babyloniã obsedit. urbẽ
is quadringentis & ocdoginta sex.
Erat in campi planicie sita. et
castroꝵ facie menib parib. ꝑ qͣ¬
drum disposita. Muroꝵ enĩ lati¬
tudo erat cubitoꝵ qͥnquaguita.
habens alcitũdinẽ quãt tantã.
A fronte muroꝵ erant centũ por¬

Expanded text:
Medorum sub Arbace primo rege exortum, ab anno septimo remigrationis Babylonis cucurrit rum ista sunt nomina: Arbaces, Denique Cyrus nepos Astyagis, cum adolevisset. Astyagi bellum indixit, et facta congressione exercitum ejus fudit, et ipsum Astyagen cepit, sed nihil ei praeter regnum abstulit. Itaque Cyrus iste dignitFratres magi, Darius, Xerxes, Artabanus, Artaxerxes qui et Longimanus, Xerxes secundus, Sogdianus, Darius nothus, Artaxerxes qui et Mnemon, Artaxerxes qui et Ochus, Arses Ochi filius, Darius Arsynii. Cyrus itaque Persarum rex primus apud Persas educatus postquam monarchiam obtinuit, Syriam, Scythiamque totam sibi subjugavit. Quibus patratis, Babyloniam obsedit, urbem is quadringentis et octoginta sex. Erat in campi planitie sita, et castrorum facie moenibus paribus per quadrum disposita. Murorum enim latitudo erat cubitorum quinquaginta, habens altitudinem quater tantum. A fronte murorum erant centum por
Abbreviated transcription (Latin):
matrimoniũ dignitate patris
sꝑare. uissit. Post hȩc autẽ dariꝰ
in grãm uictoris alexandri aureis
iuncitur cathenis a cognatis su¬
is. Et uinctus uitã pariter eum
ꝑsarum regno finiuit. Cuiꝰ corpꝰ
alexander more regio sepeluuit.
Sicq ꝑsarũ regnũ cessit in pote¬
statem macẽdonũ. postqmͣ stete¬
alexander. & alexandriam suꝑ
amnem thanaim edificauit. ⁊¬
indiam expetiit. ut ultimo ori¬
entis occeani limbo imꝑii sui fi¬
nes terminaret. Ubi eum poro
ipsius gentis rege fortissimo. eqͦ
uectus singłari certamine dimi¬
cauit. Sĩ occiso deiectus equo. cõ¬
eursu satellitũ suoꝵ mortẽ euasit.
Subacdis deniq om̃ĩb ouentis
gentib. usq ad flumen indum
& ad occeanũ. statuit remeare
retrorsum. Uerũ eũ dariũ regẽ

Expanded text:
matrimonium dignitate patris matrimonium dignitate patris sperare jussit. Post haec autem Darius in gratiam victoris Alexandri aureis vincitur catenis a cognatis suis. Et vinctus pariter cum Persarum regno vitam finivit. Cujus corpus Alexander more regio sepelivit. Sicque Persarum regnum cessit in potestatem Macedonum, postquam steteavit, et Alexandriam super amnem Tanaim aedificavit, et Indiam expetiit, ut ultimo Oceani limbo imperii sui fines terminaret. Ubi cum Poro ipsius gentis rege fortissimo equo vectus singulari certamine dimicavit, sed occiso dejectus equo concursu satellitum suorum mortem evasit. Subactis deinde omnibus Orientis gentibus usque ad flumen Indum et ad Oceanum, statuit remeare retrorsum. Verum, cum Darium regem
Abbreviated transcription (Latin):
tum pecdites cecĩdere. ⁊ centum
.xxc. equites. Post hanc uictoriã
maior pars asie statim ad alexã¬
drum defecit. Deniq plurima
gessit alexander bella cũ prefe¬
ctis clarii quos iamñtam ar¬
mis qm nominis sui terrore su¬
perauit. Iam enĩ milites alexã¬
dri ꝑsicum aurũ & totiꝰ orientis
opes quasi suã prẽdam ducebãt.
nec belli ꝑiculoꝵ q s diuiciarũ
ineminerant. Post hȩc autẽ da¬
riuscum quãdringentis milib
pẽditum & centũ milib equitũ
in aciem ꝓcẽdit. Oocurrit ei a¬
lexander ⁊ cõmittitur prelium
ingentib animis. In eo prelio u¬
terq rex uulneratur. ⁊ tamlui¬
certamen anceps fuit. quoad.
fugeret darius. Exinde mag
multum auri ⁊ ceterarum o¬
pum inuentũ ẽ. & inter castroꝵ¬
captiuos capta ẽ darii mater &
uxor. eiusdemq soror. & duȩ da
parte ñ obtinuit. Illas tam̃ ale¬
xander haberi apũd se ut regi¬
nas precepit. filiab ñ sorlĩdus

Expanded text:
tum cecidere pedites, et centum tum cecidere pedites, et centum viginti equites. Post hanc victoriam major pars Asiae statim ad Alexandrum defecit. Denique plurima gessit bella cum praefectis Darii, quos jam non tam armis quam nominis sui terrore superavit. Jam enim milites Alexandri Persicum aurum, et totius Orientis opes quasi suam praedam ducebant, nec belli periculorumque, sed divitiarum meminerant. Posthaec autem Darius cum quadringentis millibus peditum, et centum millibus equitum in aciem procedit. Occurrit ei Alexander, et committitur praelium ingentibus animis. In eo praelio uterque rex vulneratur, et tandiu tamen anceps fuit quoad fugeret Darius. Exinde magnmultum auri et caeterarum opum inventum est, et inter castrorcaptivos capta est Darii mater, et uxor, ejusdemque soror, et duae Daririus non obtinuit. Illas tamen Alexander haberi apud se ut reginas praecepit, filiabus non sordidius
Abbreviated transcription (Latin):
der magnꝰ. Igitur alexander mag
nus cũ uicesimũ etatis suȩ age¬
ret annũ. regnũ adorsus ẽ expug¬
nare ꝑsarum. habens in exerci¬
tu peditũ .xxx. milia. & ẽquitũ
.uͦu. milia quingentos. ⁊ hoꝵ
agmunum ordines nemo nisi se¬
xagenarius duxit. ut si pͥncipia
castroꝵ cerneres. senatum te
cernere ñ milicie duces estuna¬
res. Nemo deniq illoꝵ in prelio
fugam s uictoriam cogitauit:
nec in pedib ciuqmͣ spes s in
lacertis fuit. Porro rex darius
fiducia uirium ñ hostem a ꝑsa¬
num reciꝑe gloriosius ratus. flu¬
men eufraten. & montẽ cilicie tau¬
rum. illũ sine impẽdim̃to transi¬
re ꝑmisit. ac demũ in campis a¬
drasti dirigit aciem aduersus e¬
um. Habuit itaq darius in ea
congressione seyocenta milia mi¬
litum. S tam numerosus ex¬
ercitus mox terga uertit suꝑa¬
tus ñ minꝰ alexandri arte qmͣ
macẽdonũ uirtute. Magna ce¬
des ꝑsarum in eo prelio fuit. De
exercitu uͦ alexandri nouẽ tan¬

Expanded text:
der Magnus. Igitur Magnus Alexander, cum vicesimum aetatis ageret annum, regnum adorsus est expugnare Persarum, habens in exercitu peditum triginta millia, et equitum quatuor millia quingentos. Et horum agminum ordines nemo nisi sexagenarius duxit, ut si principia castrorum cerneres, senatum te cernere non militiae duces existimares. Nemo denique illorum in praelio fugam, sed victoriam cogitavit, nec in pedibus cuiquam spes, sed in lacertis fuit. Porro rex Darius fiducia virium, non hostem a finnum recipere gloriosius ratus, flumen Euphratem, et montem Ciliciae murum illum sine impedimento transire permisit, ac demum in campis Adrasti dirigit aciem adversus cum. Habuit itaque Darius in ea congressione sexcenta millia militum. Sed tam numerosus exercitus mox terga vertit, superatus non minus Alexandri arte, quam Macedonum virtute. Magna caedes Persarum in eo praelio fuit; de exercitu vero Alexandri novem tan
Abbreviated transcription (Latin):
Baleus. Altadas. Mamint᷑. Ma¬
chaleus. Sperreus. mamillus.
Sparretꝰ. Ascatades. Amintens.
Belocus. Bellopares. Lamprides.
Sosares. Lampares. Pamas. So¬
sarnus. Mitraens. Tantanes. The¬
uteus. Tineus. Dergilius. Rupa¬
les.Laostenes. Pyrritiades. Of¬
frateus. Offratanes. Acrazapes.
Tonos. Concolores. qui grece dr
sardanapallus. Porro isti sũt
reges qui post sardanapallum
in assyria regnasse creduntur.
Teglat phalasat. Salmanasar.
Sennacherib. Deniꝙ p̃fatus sar¬
danapallus fuit uir muliere cor¬
ruptior. Semꝑ enĩ uit femina¬
rum contubernia uersabatur.
Ad quem admitti cũ odie quadã
prefectus medis arbastus qui
& arbaces uocabat᷑ obtinuisset.
inuenit eũ int̾ scortoꝵ greges
purpuram colo nentẽ. & inter
iurgines pensa diuĩdentem.
Quo uiso reuersus ad socios quȩ
iiderit refert. negatq illi pror¬
sus se parere posse. qui se malit

Expanded text:
Balens, Altadas, Mamintus, MaBalens, Altadas, Mamintus, Machaleus, Sparreus, Mamillas, Sparretus, Ascatades, Amintes, Belochus, Bellopares, Lamprides, Sosares, Lampares, Pamas, Sosarinus, Mitraeus, Tautories, Theutheus, Tineus, Pergilius, Eupales, Laosthenes, Piorithiades, Offrateus, Offratenes, Acrazepes, Thonos, Conolores, qui Graece dicitur Sardanapalus. Porro isti sunt reges qui post Sardanapalum in Assyria regnasse creduntur, Teglat, Falasar, Salmanasar, Sennacherib. Caeterum praefatus Sardanapalus fuit vir muliere corruptior. Semper enim inter feminarum conturbernia versabatur, ad quem admitti cum die quadam praefectus Medis Arbastus, qui et Arbaces vocabatur, obtinuisset, invenit eum inter scortorum greges purpuram colo nentem, et inter virgines pensa dividentem. Quo viso reversus ad socios, quae viderit refert, negat se illi prorsus parere posse, qui se malit
Abbreviated transcription (Latin):
seruch ꝓaui abrahȩ usq ad annũ
septimũ oriȩ regis uidȩ eucur¬
rit. Alii a nino filio beli regnum
assyrioꝵ inchoant. ꝓpt̾̃ hoc quõd
sub eo primũ in exteras gentes
dilatatum ẽ. Post mortẽ nini.
semiramis uyor eiꝰ timens cõmit¬
tere regnũ nimie filio suo quia
infra annos erat. nec ipsa ausa
palam tractare. filiũ in thala¬
mo sedere fecit. & quia similis e¬
rat filio induta ueste uirili. sexũ
mentrta finxit se ꝓ femina pu¬
erum. ꝓ uxore nini filiũ. & sic
regnum obtinuit. & multum
dilatauit. & qmͣ plurima uirili¬
ter egit. Adulto filio regnum ei
tradiolit. & tandẽ accensa in cõcil¬
piscentiam eiꝰ eum ad turpem
mo: dum dolore corrept̾ eam ĩ¬
terfecit. Cucurrit autẽ regnum
assyrioꝵ ꝑ annos mille. ccc. &.ii.¬
napallum. post quẽ ad mẽdos
trans latum ẽ. Reges assyrioꝵ
hi fuerunt. Belus. Ninus. Se¬
muiramis. Lameis qui ⁊ nimi¬
as. Arius. Aralius. Perses. qui ⁊
baleus. Armanutres. Belocus.

Expanded text:
Sarug proavi Abraae usque ad annum septimum Oziae regis Judae cucurrit. Alii a Nino filio Beli regnum Assyriorum inchoant, propter hoc quod sub eo primum in exteras gentes dilatatum est. Post mortem Nini, Semiramis uxor ejus timens committere regnum Nino filio suo, quia infra regnandi annos erat, nec ipsa ausa regnum tractare, filium in thalamo sedere fecit, et quia similis erat filio, induta veste virili, sexum mentita, finxit pro femina puerum, pro uxore Nini filium, et sic regnum tenuit, et multum dilatavit, et quamplurima viriliter egit. Adulto filio regnum ei tradidit, et tandem accensa in concupiscentiam ejus, eum ad turpem modum, dolore correptus, eam iterfecit. Cucurrit autem regnum Assyriorum per annos mille napalum, postquam ad Medos translatum est. Reges Assyriorum hi fuerunt: Belus, Ninus, Semiramis, Zameis qui et Ninias, Arius, Aralius, Xerxes qui et Baleus, Armamitres, Belochus,