comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad pessimu spectat euentũ miserabilis sis oportet
ut amator ee uidearis finge te nullu huiꝰ affectꝰ
senturr cruciatũ. Id amare te paup saltem non pu¬
det homo cui nõ uacaret agere longa langoris
egrũq nõ deceret totaꝵ noctiũ quies. Excusa¬
re nõ possis si tantũ perdidĩs dies cuiꝰ sensus ex
manib ex laborib substanciaq cotidie possis ul¬
tra rationẽ in dies demersus amancia pateris
adusa felicũ ostula tantũ amplexusq medi¬
taris. Et unde tͥ calamitatis huiꝰ nõ pt nec
uemia continge̾ de noluptate miser es expectã¬
dum uz quando te fames mopia castiget s int̾
ista cepisti. Quid iam faco p̃t rõ conciliũ. Odio
sanandus est que nõ explicat si pauꝑ adamauit
Non tñ intellig̾e te possumꝰ nõ sola fuisse pau¬
pertate. Iterũ nõ opes tantũ tͥ nõ facultates
defun̾t nõ erant quãtũ iudeo propinqͥ nõ a¬

Expanded text:
ad pessimum spectat eventum, miserabilis sis oportet, ad pessimum spectat eventum, miserabilis sis oportet, ut amator esse videaris. finge te nullum huius adfectus sentire cruciatum; sed amare te, pauper, saltem non pudet? homo, cui non vacaret agere longa languoris, aegrumque non deceret totarum noctium quies, excusari non possis, si tantum perdideris dies. cuius census ex manibus, ex laboribus substantia, quem cotidie poscit ultro rationem in dies cibus dimensus, amentiam pateris: ~adversus felicium oscula tantum amplexusque meditaris, et, unde tibi calamitatis huius non potest nec venia contingere, de voluptate miser es. expectandum videlicet, quando te famis, inopia castiget? sed inter ista coepisti; quid iam facere potest ratio, consilium? odio sanandus est, quem non explicat, quod pauper adamavit. tamen intellegere possumus te non sola fuisse paupertate miserum; non opes tantum tibi, non facultates defuerunt: non erant, quantum video, propinqui, non a
Abbreviated transcription (Latin):
late maria fugiebat uetat perit. Accipite
nephande cupiditatis iustructũ. Qd quid nõ parẽ¬
tura nure castigationes nõ serui propuiqui non
pauꝑtas nõ neccessitas poterat effice̾. haustus
breuis facilis uuis extorquet. O si quis odium
posset oum bibe̾ uicioꝵ felix profecto mortalitas
si reliquos lapsus ĩcomodosq mentis errores
fas eet infusa pocione compeste̾. facinꝰ ẽ ꝙ ma¬
ximũ remediũ grãm suo uocabulo perdidit acto¬
ris. Miraremur hoiem qui illud contra uetri¬
ce dedisset. Tibi tñ ultra omes in modica cupi¬
ditate flagranti tibi p̃cipue succurrõdũ inuenis
Cuiꝰ homo condiciois admaueras diuiciis opus
est ne suiꝰ in amore miseri ⁊ impotẽtissum ma¬
li dificultates ip̃i fortasse nõ senciant quos cõ¬
tra fastidia ceteros q contemptꝰ explicat felici¬
tas magna ꝑeuridi. felix profecto qui facultates
in lupanari effudit. Tu perdis anmũ tu bibis u

Expanded text:
late maria fugiebat, vetatur, perit. accipite, late maria fugiebat, vetatur, perit. accipite, nefandae cupiditatis instinctum. quicquid non parentium irae, castigationes, non serii propinqui, non paupertas, non necessitas poterat efficere, haustus brevis, facilis, unus extorquet. o si quis odium posset omnium bibere vitiorum! felix profecto mortalitas, si reliquos lapsus incommodosque mentis errores fas esset infusa potione compescere. facinus est, quod maximum remedium gratiam sui vocabulo perdit auctoris. miraremur hominem, qui illud contra meretricem dedisset. Tibi tamen ultra omnes inmodica cupiditate flagranti, tibi praecipue succurrendum, iuvenis. cuius homo condicionis adamaveras! divitiis opus est, ne simus in amore miseri, et inpotentissimi mali difficultates illi fortasse non sentiant, quos contra fastidia ceterosque contemptus explicat felicitas magna perdendi. felix profecto, qui modo facultates in lupanari effudit; tu perdis animum. ille fast
Abbreviated transcription (Latin):
que corrũpit affectꝰ ingrate quanta de te illa¬
potuit głia frui. Non equidẽ confers precia
nõ stupes s assidisse quereris heres prestas/
cõmutatũ fauorẽ laudas ubiq miraris. huic
ergo iam mẽtricib ꝙ illas eciam pauꝑes a¬
ment ꝙ facile contingant ꝙ laboribz exoren¬
tur adeunciã facies hic amatorut diuites a¬
ment in crimen maximũ captas trãsferre
bñficiũ. ut aliquis amare desmat nõ insi
ab amante p̾statur. Quid ais Iuuenis. Ita
bibisti potionem que fine cupiditatib daret
preneret ardorem desidĩa restringeret.
Abi recede dũ puelle in publico generis hũa¬
ni nõĩe gr̃as agimnꝰ ꝙ hoc fieri posse mõstra¬
uit. Error illẽ si credimꝰ num̃a quoq detra¬
cta siderib misit in terras qui de sacris ue¬
nerandisq pignorib monstra cõmentꝰ est
ardor que nuscuit honi feraꝵ q concubitꝰ
ferrũ ignes claustra layabat ⁊ parit̾ iecta

Expanded text:
quae corrumpit adfectus. ingrate, quanta de te quae corrumpit adfectus. ingrate, quanta de te potuerit gloria frui! non quidem confers pretia, non stipes, sed adsides, sequeris, haeres, praestas comitatum, favorem, laudas ubique, miraris. hinc ergo causam meretricibus, quod illas etiam pauperes ament, quod facile contingant, quod laboribus exorentur adeuntium: faciet hic amator, ut divites ament. in crimen maximum captas transferre beneficium: ut aliquis amare desinat, non nisi ab amante praestatur. Quid ais, iuvenis? ita bibisti potionem, quae finem cupiditatibus daret, premeret ardorem, desideria restingueret? abi, recede, dum puellae publico generis humani nomine gratias agimus, quod hoc fieri posse monstravit. furor ille, qui, si credimus, numina quoque detracta sideribus misit in terras, qui de sacris venerandisque pigneribus monstra commentus est, ardor, qui miscuit hominum ferarumque concubitus, ferrum, ignis, claustra laxabat, per interiecta
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ dedit. Odium inquit accepi. Nunc
te hic reposte iuuenis indiã quã fortu¬
ne nr̃e paulo aute faciebas dic m̾etrix dedit¬
dedit prostituta porrexit. O qmͣ timuerã
ne dice̾s amatoriũ bibi. Consurge agedũ
iuueris et totis corporis aĩe q iurib imple
suscepte accusationis errore. Est ꝙ audiẽ¬
te tota cuutate proclames anseremmi mei
adiuuate ⁊ succurrite bibi medicamentũ
crudele seruũ desii pauꝑ amare metricem
Iam iam nõ inquietis noctib uagus iulissi¬
iui cuiusq ꝑditos patior ictus. Nec exclusꝰ
ante lupanariũ fores posterũ diem peruigil
amator expecto possum naiigare colere t¬
tus. Quantũ dii deeq remediũ conditioĩ
bibentis ualuit fecerat te pociꝰ ista felice
s diuitẽ puella Ita uł hoc solũ iudices ĩnocẽ¬
tissime puelle pro defenssioẽ suffice̾t ꝙ ui
chil fecit cã sua. Amatore dimisit explicuit
illa que captare dr̃ ut ametur que sollicitat

Expanded text:
tantum dedit. 'Odium,' inquit, 'accepi.' nunc tantum dedit. 'Odium,' inquit, 'accepi.' nunc te hic reposco, iuvenis, invidiam, quam fortunae nostrae paulo ante faciebas. dic: 'meretrix dedit, prostituta porrexit'; o quam timueram, ne adiceres 'amatorium sui'! consurge agedum, iuvenis, et totis corporis animique viribus inple susceptae accusationis horrorem. est quod audiente tota civitate proclames: 'miseremini mei, adiuvate, succurrite! bibi medicamentum crudele, saevum: desii pauper amare meretricem! iamiam non inquietis noctibus vagus vilissimi cuiusque perditos patior ictus, nec exclusus ante lupanarium fores posterum diem pervigil amator expecto. possum navigare, colere t.' quantum, dii deaeque, remedium condicione bibentis valuit! fecerat te ~potius istam felicem si divitem puella.~ Ita vel hoc non solum, iudices, innocentissimae puellae pro defensione sufficeret, quod nihil fecit causa sua? amatorem dimisit, explicuit illa, quae captare dicitur, ut ametur, quae sollicitat,
Abbreviated transcription (Latin):
clũ est ne desinat amari. Nũquid iuiq udices
ntanti steleris substritiõe deposto nõ nõĩb reos
uelitis extimare s morib uenefica tua qͥd priꝰ
iuiqua quid siłe cõmisit cuiꝰ per hanc expugna¬
tus anmꝰ. Quis querit᷑ inuenis quis senex
quis diues, quis pauꝑ alius. In te ergo sola uene¬
fica in tetin aliud ista ꝙͣ metrix. Uultis inte¬
gritatẽ puelle breuit̾ probem. hauc qua nͨ pauꝑ
detestatur/ accusat amare mallet. Omnia iud.
Que preda de pauꝑe. dĩ inquit accepi. Et qͥd
dicamenti nomẽ absolue̾t. Nec inuemo cui
debeat idem uideri qd̾ nõ p̃t idem uocari ageu¬
dum ĩuenis pocionis impie huiꝰ ĩmanitatem
dic odiũ accepi contra coniugẽ contra liberos
meos ut a sacris renocarer affectib ut pigno¬
ra scinta despiceni. Illud oduim in metrice
facmꝰ est quo utitur in sui caritatẽ. Ita uł
hoc solum sufficit excusationi ꝙ contra se

Expanded text:
cium est, ne desinat amari. Numquid inique, iudices, cium est, ne desinat amari. Numquid inique, iudices, in tanti sceleris subscriptione deposco, ne nominibus reos velitis aestimare, sed moribus? venefica tua quid prius umquam, quid simile commisit? cuius per hanc expugnatus animus? quis queritur iuvenis, quis senex, quis dives, quis pauper alius? in te ergo solo venefica, in te tantum aliud ista quam meretrix? vultis integritatem puellae breviter probem? hanc, quam nunc pauper detestatur, accusat, amare mallet. Omnia, iudiquae praeda de paupere? 'Odium,' inquit, 'accepi.' ecquid, solum medicamenti nomen absolveret? nec invenio, cur debeat idem videri, quod non potest idem vocari. agedum, iuvenis, potionis inple huius inmanitatem, dic: 'odium accepi contra coniugem, contra liberos meos, ut a sacris avocarer adfectibus, ut pignora sancta despicerem.' illud odium in meretrice facinus est, quo utitur in sui caritatem. ita vel hoc solum sufficit excusationi, quod illa contra se
Abbreviated transcription (Latin):
noxiũ iuirus nocau̾e leges qd̵ nõ admittẽt int̾pre¬
tationis incertũ Iniquissimũ uenenũ iunderi quid
iiuenis eui ꝙ detulit nec noie nec effectu scriptio¬
nẽ legis implere. Itaq ex uocabulo mulieris que¬
one. Rem expeito me hercule ut sit an ouũã mi¬
nax uultus feralis. habit᷑ horreant stalore cri¬
nes rigieat suꝑ nefandas cogitationes e ferata
tristicia faciuꝰ quod dr̃ inquietare suꝑos sidera di¬
ris agitare mũb turuulos busta scrutari ⁊ am¬
putatis cadau̾ib ipas in scelere amare mauris
fieri nõ pt̾ ut actore suũ nõ statun pͥmo prodat
aspectu uides uenefice nõ horridos uultꝰ placi¬
dam faciẽ si cogitationes si consilia pertractes
sola cura deforma. Omis in hoc collata medita¬
tio sollicitet aspectu ẜmone detineat. Audio
subinde exactas mero noctes tua ĩutilit̾ cõiuia
perductas amaciũ rixas metricis unũ uenefi¬

Expanded text:
noxium virus vocavere leges, quod non admitteret interprenoxium virus vocavere leges, quod non admitteret interpretationis incertum. iniquissimum est venenum videri, quod ces, iuvenis crimen, quod detulit, nec nomine nec effectu scriptionem legis implere; itaque ex vocabulo mulieris quaeonem. rei expecto mehercules ut sit ante omnia minax vultus, feralis habitus; horreant squalore crines, rigeat super nefandas cogitationes efferata tristitia. facinus, quod dicitur inquietare superos, sidera diris agitare carminibus, tumulos, busta scrutari et amputatis cadaveribus ipsas in scelus armare mortis, fieri non potest, ut auctorem suum non statim primo prodat aspectu. vides veneficae non horridos vultus placidamque faciem; si cogitationes, si consilia pertractes, sola cura de forma, omnis in hoc conlata meditatio, ut sollicitet aspectu, sermone detineat. audio subinde exactas mero noctes, ~tua mulier~ convivia, perditas amantium rixas. meretricis unum venefi
Abbreviated transcription (Latin):
Ita ueneficiũ si arguas oportet ostendas putre
liuorib cadauer int̾ efferentiũ mamb fluens
tale corpus ut iam istud obice̾ possit ⁊ uita debet
aliquid ẽẽ passa ꝙ inuidia mortis ĩmiscetur. ue¬
neficiũ uoca quod cecitate crassatur quod in aliq̃¬
deprehenditur debilitate iebroꝵ. Pdrofor age dum
corporis notas in quas se nopie potiouis uagͦ fer¬
uor effudit ubi de pasta senectꝰ iusterib seuitura
cõsi derit. Aspicio par laborib corpus retui̾e sua nuu¬
steria sufficientẽ animũ seriis actib accusatoria fir¬
mitate robustum. Crede iuiuenis hoĩb qui te mo¬
do nou̾amꝰ uic acrior eceptior Resedit insensus
uigor in mebra sanguis uirib uelud uoue iuuẽ¬
tutis epultas. Bibisse te medicametũ probare no
posses. nͥ mecrix facetur. Quid̃ si ꝑruntitis iud̾.
ut quicquid ex̃ consuetudinẽ datur ad huiꝰ uuligi
referatur infanua bñficio male audiendo sic m̾e¬
leris ĩuidiam quidquid posuerint ĩuito illud tan

Expanded text:
ita, veneficium si arguas, oportet ostendas putre livoribus cadaver, inter efferentium manus fluens tabe corpus. ut iam istud obicere possit et vita, debet aliquid esse passa, quod invidiam mortis imitetur. veneficium voca quod caecitate grassatur, quod in aliqdeprehenditur debilitate membrorum. profer agedum corporis notas, in quas se partes noxiae potionis vagus fervor effuderit, ubi depastis, enectis visceribus saevitura consederit. aspicio par laboribus corpus retinere sua ministeria, sufficientem animum seriis actibus, accusatoria firmitate robustum. crede, iuvenis, hominibus, qui te modo noveramus, nunc acrior, erectior: rediit in sensus vigor, in membra sanguis, viribus velut novae iuventutis exultans. bibisse te medicamentum probare non posses, nisi meretrix fateretur. Quodsi permittitis, iudices, ut, quicquid contra consuetudinem datur, ad huius vocabuli referatur infamiam, in veneficium male audiendo verteleris invidiam quicquid profuerit invito. illud tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ehebatur quid̃ tristissime orbitatis misero¬
pudori ut iã tac̾e̾mus om̃es ⁊ post tã pro¬
disiosa reꝵ sormonũq nouitates oportuerat hoc
ẽẽ nouissimũ de malis infelicissime domꝰ ꝙ occidi
filiũ pat̾. S qũĩ mulier ĩmodici semꝑ affectꝰ suꝑ
cuucta ul que passus sum paulo aute ul fea. re¬
atus quoq me dolore concussit. uoui petiturꝰ a no¬
bis ne me silentẽ silentiũ contentioĩ prestare cre¬
datis. Non quia occidi filium taceo s occisus ẽ
ut tacerẽ. utinã uid̾. negare possem ꝙ occidi.
filium ipa sui ĩmanitate ꝯsumptꝰ est quidquid
erumpere posset in proclamationẽ pro arridio per¬
actum ẽ in orbitate conticuit nõ habeo affectũ
nisi quo cuucta tantũ patiar feramꝰ audiam.
utrumqz de filio fieri non pt̃ ut ⁊ occiderim et
fatear cur meruerit occidi. Quappt̾ iud̾. adi¬

Expanded text:
ebebatur quidem tristissimae orbitatis miseropudori, ut iam taceremus omnes, et post tam prodigiosas rerum sermonumque novitates oportuerat hoc esse novissimum de malis infelicissimae domus, quod occidi filium pater; sed quoniam mulier inmodici semper adfectus super cuncta, quae vel passus sum paulo ante vel feci, reatus quoque me dolore concussit, veni petiturus a vobis, ne me scientem silentium contentioni praestare credatis; non quia occidi filium, taceo, sed occisus est, ut tacerem. utinam, iudices, negare possem, quod occidi, filium, ipsa sui immanitate consumptus est. quicquid erumpere posset in proclamationem, parricidio peractum est, in orbitate conticuit. non habeo adfectum, nisi quo cuncta tantum patiar, audiam, feram. utrumque de filio fieri non potest, ut et occiderim et fatear, cur meruerit occidi. Quapropter, iudi
Abbreviated transcription (Latin):
opera delicatior ꝙ a fortuna non didisti ⁊ cotidiani
questus oꝑis duob egentib nõ sufficit. miserum
me si exsoluesidẽ nõluero fortasse mͥ in ludum
reuertendum est.
ile tractationis fit actio. Quedã amissũ
iliũ nocte uidebat in sompnis. Indicauit
maritꝰ Ille adhibito mago incantauit sepul¬
chrũ mat̾ desit uide̾ filiũ accusat maritũ
male tractatiomis.
Uanuis iudices init̾ eos qui liberoꝵ morti¬
b destituti cuncta uota et preparatas spes
in senectute aute se egerunt afforre a cer

Expanded text:
opera? delicatior, quod a fortuna non didici, et cotidiani opera? delicatior, quod a fortuna non didici, et cotidiani quaestus operis duobus egentibus non sufficit. miserum me! si exsolvere fidem voluero, fortasse mihi in ludum revertendum est. alae tractationis sit actio. Quae amissum filium videbat in somnis, indicavit marito. ille adhibito mago incantavit sepulcrum. mater desiit videre filium. accusat maritum malae tractationis. Quamvis, iudices, inter eos, qui liberorum mortibus destituti cuncta vota et praeparatas spes in senectutem ante se egerunt, id fere acer
Abbreviated transcription (Latin):
senẽ cuiꝰ orbitate uiuo cũ confectum cladibusdi
tantũ pene sue residuũ considero. uerũ fatendũ
ẽ pudet me precn mei. uideo senẽ meliore sar pat¬
te presepultũ om̃ĩs eciã spei suꝑstite̾ orbũ destitu¬
tum. Illud tamẽ solaciũ est ꝙ insi tałe amieur
hũissem hec de te dicerentur. huic pri nuudiosa
quedam opinor et que bñficii morte perisetur
cminosa libertas contingit egenti a lioquim
duo enentes ⁊ circa oĩm uł ignotoꝵ domosstipẽ
rogabimꝰ parit̾. Si grandis natu pr̃ est mise¬
rebitur sen̾is si quis iuiuenis filius misereb¬
adolestentio. fortasse proderit mẽdicatio mͥ ꝙ ipe a¬
liquãdo egentẽ patrẽ alui. Accipe satissationẽ in
quacũq parte reꝵ nature es amice bone nõ exci¬
dẽ mͥ tua mandata fortuna defecit opes auferunt
quid unũ mͥ relictũ est. En polliceor pr̃i tuo uiea¬
rias manus. Quid ius porro faciam. A grestia

Expanded text:
senem, cuius orbitate vivo, cum confectum cladibus et senem, cuius orbitate vivo, cum confectum cladibus et tantum poenae suae residuum considero, verum fatendum est, pudet me pretii mei. video senem meliore sui parte praesepultum, omnis etiam spei superstitem, orbum, destitutum. illud tamen solacium est, quod, nisi talem amicum habuissem, haec de te dicerentur. huic patri invidiosa quaedam, opinor, et, quae bene filii morte pensetur, criminosa liberalitas contigerit egenti. alioquin duo egentes, et circa omnium vel ignotorum domus stipem rogabimus pariter. si quis grandis natu parens est, miserebitur senis, si quis iuvenis filius, miserebiadolescentis. fortasse proderit mendicaturo mihi, quod ipse aliquando egentem pauperem alui. accipe satisfactionem, in quacumque parte rerum naturae es, amice carissime. non excidere mihi tua mandata; fortuna defecit, opes auferuntur, quod unum mihi relictum est, en polliceor patri tuo vicarias manus. quid vis porro faciam? agrestia
Abbreviated transcription (Latin):
mariti uicaria morte redenũt. adicitur nuratu¬
lo fabule feasse hoc eam quod nõ p̾stitisset pater
En indubitabile seculi decus ⁊ fictis manis iet
moreret᷑ pro me amicꝰ suũ reliquit prem ineũ
uieit. En sane quid profuisset festinatio pris ea¬
am si ad redimendũ me prior forte ueuisset lac
me nemo alius redemisset. Neq em̃ pluriu fuit
p̃stitisse mortẽ nãq interim specioso titulo bñ uita
pensatut Illud honesto amico grauius nomegla¬
Diatoris accipe subire dñm larustam eqmꝰ te aius¬
de laudue s. uicisses. An ille animꝰ rediret in cel¬
lulã/ ferret sagiã magr̃ in personã demq stele¬
ris meã deyugnasticam tua peristr. hes ca mon.
omia ustime fortune noĩa ut mͥ detrabẽt indiit
sibi ueuit in arenã homo nec sceleratꝰ nec infeli
ctͣ est. utniã iud̾. hec que Illi speciosa sunt /taro h¬
nesta eent ⁊ mͥ qͣuociens ad infelicissimũ respexi

Expanded text:
mariti vicaria morte sua redemerit, adiciturque miracumariti vicaria morte sua redemerit, adiciturque miraculo fabulae fecisse hoc eam, quod non praestitisset pater. en indubitabile saeculi decus et fictis maius: ut moreretur pro me amicus, suum reliquit patrem, meum vicit. et sane quid profuisset festinatio patris, etiamsi ad redimendum me prior forte venisset? hoc me pretio nemo alius redemisset. neque vero plurimum fuit praestitisse mortem; namque interim specioso titulo bene vita pensatur. illud honesto amico gravius, nomen gladiatoris accipere, subire dominum lanistam. minus te, amice, laudarem, si vicisses. an ille animus rediret in cellulam, ferret saginam, magistrum, personam denique sceleris? mea depugnasti causa, tua peristi. haec tamen omnia ultima fortunae nomina, ut mihi detraheret, induit sibi. venit in harenam homo nec sceleratus nec infelictus est! Utinam, iudices, haec, quae illi speciosa sunt, tam honesta essent et mihi. quotiens ad infelicissimum respexi
Abbreviated transcription (Latin):
dedit bñ ficiũ quod nũquã reciꝑet ⁊ cũ amico quẽ
redinebat habiturũ nõ eẽt nichil aliud euit ꝙͣ
honestã mortis cõstiam trãstulit ergo in se fortu¬
nã meã subiit q nõ solum fortit᷑ s eciã libenter
id quod michi miserũ putabat. Res dictu incre¬
dibilis gladiator ouuissus redemptor occisus ẽ.
Rcepit peccore adu̾so ferrũ ⁊ quasi quã enutte¬
bat aĩam̃ in meũ pectꝰ tranffundet ⁊ hoc uno cͥ¬
stis occiditur ꝙ ampliꝰ amicũ uisurꝰ non erat
Eant nũc antiquaꝵ conditores fabulaꝵ poete
et se ad exortandũ amicicie sidem magna quedã
composuisse cariubz putent. Si dixeruit ali¬
quos per maria t̾ras q asperiorẽ fortunã auuo
tm secutos aut pͥncipem grocie uirũ in ultione uit̾¬
fecti anuq in auspicata bella gessisse. Nlã titer
fratres quoq illa maxie admirabilis tn alt̾uamors
est᷑ una fuigitur cõulux que iam peritur pntã

Expanded text:
dedit beneficium, quod numquam reciperet, et, cum amicum, quem dedit beneficium, quod numquam reciperet, et, cum amicum, quem redimebat, habiturus non esset, nihil aliud emit quam honestae mortis conscientiam. transtulit ergo in se fortunam meam subiitque non solum fortiter sed etiam libenter id, quod mihi miserum putabat. Res dictu incredibilis: gladiator dimissus, redemptor occisus est! recepit pectore adverso ferrum et quasi, quam emittebat animam, in meum pectus transfunderet, et hoc uno tristis occiditur, quod amplius amicum visurus non erat. eant nunc antiquarum conditores fabularum poetae et se ad exhortandam amicitiae fidem magna quaedam composuisse carminibus putent, si dixerint aliquos per maria terrasque asperiorem fortunam amicorum tantum secutos aut principem Graeciae virum in ultionem interfecti amici inauspicata bella gessisse. nam inter fratres quoque illa maxime admirabilis, tamen alterna mors est. una fingitur coniunx, quae iam perituri vitam
Abbreviated transcription (Latin):
re latrones redemptorẽ. In ludo fui qua pena
nulla ultĩorem scelera nouerũt cuiꝰ ad compara¬
tionẽ ergastulum leue est. hoc siscisses pr̃ affirmo
pronuitto cuiꝰ pietatis es nemo te antecessisset.
Illa certũ habeo expectas ut dicam morabar int
sacrilegos incendiarios ⁊ q̃ gladiatorib una laus
est honuadas melusos turpiore custodia sordido
cellaꝵ situ. Iamq in eam uenerã fortunã ut me
uictũ recipere nõ posses uictorẽ noles. Aderat ho¬
ra supplicii mei qua nusquã morandũ. Iam p̃¬
bendus erat Ingulus ⁊ fundenda uita cũ sangui¬
ne. Neq enĩ dubitare de euentu licet exemplar
fati mei uidi. Si me ab hiis ĩnẽtib malis
yeciũa redemisset bũsiciũ tamen pocuis dicem
magis estimandũ esse ꝙͣ preciũ. S apud ma¬
lignos int̾pretes posset uider uł spem secutꝰ a¬
liquã uenturi temporis ut pñtis uoluptatẽ.
Hoc admirabile ⁊ uni tñ̃ pietati referendũ est

Expanded text:
re latrones redemptorem. in ludo fui, qua poena re latrones redemptorem. in ludo fui, qua poena nullam ulteriorem scelera noverunt, cuius ad comparationem ergastulum leve est. hoc si scisses, pater, affirmo, promitto: cuius pietatis es, nemo te antecessisset. illa, certum habeo, expectas, ut dicam: morabar inter sacrilegos, incendiarios et, quae gladiatoribus una laus est, homicidas, inclusus turpiore custodia et sordido cellarum situ, iamque in eam veneram fortunam, ut me victum recipere non posses, victorem nolles. aderat hora supplicii mei, qua nusquam morandum, iam praebendus erat ingulus et fundenda vita cum sanguine. neque enim dubitare de eventu licet; exemplar fati mei vidi. si me ab his imminentibus malis pecunia redemisset, beneficium tamen potius dicerem magis aestimandum esse quam pretium, sed apud malignos interpretes posset videri vel spem secutus aliquam venturi temporis vel praesentis voluptatem. hoc admirabile et uni tantum pietati referendum est:
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ int̾ ceteros captiuos scdõ punico bello xapio
africanꝰ uniculis exoluerat memorie tradide̾ ma¬
iores insigne recepte libertatis pilleo testantem
in triumpho ducis ẽẽ cõspectũ. Et ille qui de maio¬
us momienti accessione publicã senserat felicitatẽ
pͥuatim tñ se debere putauit uictori bñficiũ. Qͥd
me facere cõueiit qui per maria la trocimis solus
petitꝰ sum qui lucem libertatẽ demiq quidquid prĩ
debeo nõ ignarꝰ ut pͥmo natalis hore tempore
s uidens senciensq acceperim. nec solum donatus
hiis bonis s sũmis periculis liberatꝰ sum. Nomie
me ex amici fide natũ ⁊ tenatiorib bñficioꝵ uĩculis
fateor ẽẽ constrictũ. Miserrime amice fidelissime ĩ¬
gratũ me moriendo fecisti ⁊ quantulũ ẽ ꝙ adhuc lo¬
quor de mea infelicitate de piratis est leuis ista for¬
tuna hec eciã nũc recopit morã solent expecta¬

Expanded text:
quem inter ceteros captivos secundo Punico bello Scipio quem inter ceteros captivos secundo Punico bello Scipio Africanus vinculis exsolverat, memoriae tradidere maiores insigni receptae libertatis pilleo gratiam testantem in triumpho ducis esse conspectum. et ille quidem maioris momenti accessio publicam senserat felicitatem, privatim tamen debere se putavit victoriae beneficium. quid me facere convenit, qui per maria latrociniis infesta solus petitus sum, qui lucem, libertatem, denique quicquid patri debeo, non ignarus, ut primo natalis horae tempore, sed videns sentiensque acceperim, nec solum donatus his bonis sed summis periculis liberatus sum? nonne me ex amici fide natum et tenacioribus beneficiorum vinculis fatear esse constrictum? miserum me! amice fidelissime, ingratum me moriendo fecisti. et quantulum est, quod adhuc loquor de mea infelicitate, de piratis! levis est ista fortuna, quae etiam nunc recepit moram. solent expecta
Abbreviated transcription (Latin):
nullis precib abductꝰ nullio eplis uocatus adolestens
ad liberandũ me uniculis pirataꝵ profectꝰ esset quib
tñ m̾itis pensarẽ cũ id mͥ prestitisset ꝙ ego tm a pre
speraui intrare maria presertim tam recenti docu¬
mento timenda et latrones ultro quere/ et cũ pre¬
t̾ uicarias manꝰ nichil eẽt nauigare uoto capti¬
uitatis quid posset alius ꝙͣ qui paratꝰ erat pro a¬
mico mori. Magnũ hoc ꝑse ac seculo nr̃o uix credi¬
bile uid̾. Issud no̾ omi predicatioẽ maiꝰ ad redimien¬
dũ me profectꝰ est cũ mendicaturũ prem suũ stiret
at qui sperare poterat futurũ ut sine periculo
suo redimẽt nichilorumꝰ amicꝰ cum habem diui¬
tem prem s noluit ip̃m itineris apparatũ ⁊ ne
periret redemptiois hora preceps cuciurit. Per
fidem deũ homniũq ꝙͣadinodũ ad redemptionẽ
amici festinat eciã aiꝰ pat̾ lentꝰ est. Terentiũ

Expanded text:
nullis precibus adductus, nullis epistolis vocatus adolescens nullis precibus adductus, nullis epistolis vocatus adolescens ad liberandum me vinculis piratarum profectus esset, quibus tamen meritis pensarem, cum id mihi praestitisset, quod ego tantum a patre speravi? intrare maria, praesertim tam recenti documento timenda, et latrones ultro quaerere et, cum praeter vicarias manus nihil esset, navigare voto captivitatis, quis posset alius quam qui paratus esset pro amico mori? magnum hoc per se ac saeculo nostro vix credibile, iudices; illud vero omni praedicatione maius: ad redimendum me profectus est, cum mendicaturum patrem suum sciret. atquin sperare poterat futurum, ut sine periculo suo redimeretur nihilominus amicus, cum haberem divitem patrem, sed noluit ipsum itineris apparatum, et, ne qua periret redemptionis hora, praeceps cucurrit. pro fidem deum hominumque, quemadmodum ad redemptionem amici festinat, etiam cuius pater lentus est! Terentium,
Abbreviated transcription (Latin):
cursus ẽ antequã incipia habe̾ cãm miniũ bonã.
hiciã consciã trepidat et ratio uelut int̾ uiuos
dep̃heusa scopulos cũ aliud obiciat᷑ aliud defendẽ¬
dum sit hẽt. In dubio cũ bñ ficiis meis computare
no audeo cognouistis expõnem cause quãta ꝙͣꝙͣ
excedencia fidem adolestentis optam nu̾ta narra¬
uerim. hec mͥ oĩa sine dubio ille prestigi. S quid
int̾est debitor delicatꝰ sum. Quid in hac parte
defensionis agam ind̾. dicã referre grãs bñficiis
nolui. Ita ne tandem aliquẽ uindic̃are amiq ya¬
trẽ equo aĩo uisurꝰ fuit. At ille me redeuit ciui
nichil debiu dicã moueri sup̃inis aunq mei p̃tib¬
Egregia uo comparatio. At ille mͥ p̃stitit quod nõ roga¬
ui utro me uertam tanquã honestũ defendã factũ
an tanquã neccessariũ alterũ absolui facilius pt̃
altmn laudari reccissime opinor u̾i̾tatis int̾est. Aud
p̃r alimenta ista que donata egenti putas quanti
illi constent. Si accepto captiuitatis mee nũcio.

Expanded text:
antequam incipiam habere causam nimium bonam, hic iam conscientia trepidat oratio, et velut inter binos deprehensa scopulos, cum aliud obiciatur, aliud defendendum sit, haeret in dubio; cum beneficiis meis computare non audeo. cognovistis expositionem causae, quanta quamque excedentia fidem adulescentis optimi merita narraverim. haec mihi omnia sine dubio ille praestitit, sed quid interest? debitor delicatus sum. quid in hac parte defensionis agam, iudices? dicam: 'referre gratiam beneficiis volui'? itane tandem aliqui mendicare amici patrem aequo animo visurus fuit? at ille me redemit, cui nihil debuit. dicam moveri me supremis amici mei precibegregia vero comparatio. at ille mihi praestitit quod non rogavi. utro me vertam? tamquam honestum defendam factum an tamquam necessarium? alterum absolvi facilius potest, alterum laudari. rectissimum, opinor, veritatis inter est. Audi, pater, alimenta ista, quae donata egenti putas, quanti illi constent. si accepto captivitatis meae nuntio
Abbreviated transcription (Latin):
uicem cõfitebiuir. Iaui iaui miser mori possu
Explicuit te sollicitudo pietas. ⁊ on scribo ta¬
bulas testimonio supmo uerba non credo ⁊ e¬
go moriar in tormentis meis Illud tamẽ no¬
iussius p̃cib a te ciuitas ꝑ liberos ferre ꝯuiges
peto a te uxor per occisi uiuenis umbrã peto
a te mater ne quid amplius queras tu famã
ue dicas.¬

Expanded text:
invicem confitebimur. Iamiam miser mori possum: invicem confitebimur. Iamiam miser mori possum: explicuit te, sollicitudo, pietas. non scribo tabulas, testamento suprema verba non credo. et ego moriar in tormentis meis. illud tantum novissimis precibus a te, civitas, per liberos ~ferre coniuges paterne~ a te, uxor, per occisi iuvenis umbram peto, a te, mater, ne quid amplius quaeras ~tu famam ne dicas
Abbreviated transcription (Latin):
men tormenta laxaui. nõ subtraxi restruxi¬
ue flãmas. miserẽ mulier ne queras ãplius
nocẽ huiꝰ affectꝰ filiũ qui moriebat᷑ occidi nõ ꝑ
didi. Ian me non int̾rogat nisi sola mat̾. Con¬
siste age dũ mulier loco meo ⁊ in habitũ pat̾mi
doloris accinta admone eculeos flagella la¬
iuinas p̃dico testor alit̾ nõ possum loqui alit̾
lus potĩt dolor. Quantulu uolet, la ceret uł
occidat. unice̾ me tormenta dociusti. Si tui
fas ẽ cogitatiois menoriã tractare/ uerba
misere quõnis cur me coram ppło magis iit̾¬
rogas. Samiꝰ uxor in illã desolatã donĩa ĩ illo
iam pris filiiq secretũ ibi int̾roga uie ubi tor¬
si aibi occidi / ubi adhuc forsitam filii tui uaga
permestos penates aĩa discurrit. Porrigat
aliquis ymagnie inuenis occisi ponat in sum
matris illas̃ uestes quib ipa iuenẽ misera
comabat. Eamiꝰ ad tumlum nusteamiꝰ supͣ
busta lacͥmas. Ibi aut tacebunꝰ parit̾ aut.

Expanded text:
men tormenta laxavi, non subtraxi restinximen tormenta laxavi, non subtraxi restinxique flammas. miserere, mulier, ne quaeras amplius vocem huius adfectus. filium, qui moriebatur, occidi, nodidi: iam me non interrogat nisi sola mater. consiste agedum, mulier, loco meo, et in habitum paterni furoris accincta admove eculeos, flagella, laminas; praedico, testor, aliter non possum loqui, alitelus poterit dolor. quantum volet, laceret, vel occidat; vincere me tormenta docuisti. si tamen fas est cogitationis memoria tractare verba miserae quaestionis, cur me coram populo magis interrogas? eamus, uxor, in illam desolatam domum, in illud iam patris filiique secretum; ibi me interroga, ibi, ubi torsi, ubi occidi, ubi adhuc forsitan filii tui vaga per maestos penates anima discurrit. porrigat aliquis imaginem iuvenis occisi, ponat in sinu matris illas vestes, quibus ipsa iuvenem misera comebat. eamus ad tumulum, misceamus supra busta lacrimas. ibi aut tacebimus pariter aut
Abbreviated transcription (Latin):
exertis huic ignib huic u̾berib armatꝰ super
ora suꝑ oculos iacentis assistens olaniabã. Furi¬
ose demens tace ⁊ ille uelut exustes amputa¬
tisqz per que dolor exit in uerba fuit actouitꝰ¬
fuit amens. Quotiens admotis ignibz ad ali¬
qua corporis partẽ totũ pectꝰ imposuit. quotiẽs
hyatu aiido flamas adu̾sus exncia uerba collegit
Cum u̾o iam calor naturalis uerberib expulsꝰ
iuirib nouissim doloris erumpet pertractis ab
ima pectoris parte suspiriis breuissime collecti
spus ille quo redditur aĩa singultꝰ fuit sumlis
exclamatio nescio quid ꝙ ⁊ tu fortassis audues
Eccupaui fateor et aduocatis quas iam ꝯsũpse¬
ram uirib manib telisq toto corpore pariter
adiusus autequã mentiretur occidi. misera tpris
illiꝰ recordatio deficientẽ in manib meis filiũ iu¬
di/ aspexi ora pallencia / frigidos anhelitꝰ ĩt̾rupta
suspiria ⁊ aĩam magno silencio exenutẽ. Nõ ta¬

Expanded text:
exertis, hinc ignibus, hinc verberibus armatus. super exertis, hinc ignibus, hinc verberibus armatus. super ora, super oculos iacentis adsistens clamabam: 'furiose, demens, tace!' et ille velut exustis amputatisque, per quae dolor exit in verba, fuit adtonitus, amens. quotiens admotis ignibus ad aliquam corporis partem totum pectus inposuit! quotiens hiatu oris avide flammas adversus exeuntia verba collegit! cum vero iam totus calor verberibus expulsus viribus novissimi doloris erumperet, pertractis ab ima pectoris parte suspiriis brevissime collecti spiritus, ille, quo redditur anima, singultus fuit similis exclamaturo nescio quid, quod et tu fortassis audires. occupavi, fateor, et advocatis, quas iam consumpseram, viribus, manibus, telis totoque corpore pariter adnisus, antequam mentiretur, occidi. Misera temporis illius recordatio! deficientem in manibus meis filium vidi, aspexi ora pallentia, frigidos anhelitus, interrupta suspiria et animam magno silentio exeuntem. non ta
Abbreviated transcription (Latin):
nichil ad certum indubitatiẽq perduxi. hoc ẽ
quimmo propt̾ quod ad mortẽ usq contendi.
Nõ explicant tormẽta questionẽ qũr occidunt
Quid inquit dixi. felicẽ tomisera si nestis
nõ habuit ille ꝙ negaret ꝙ fate̾tur. Postis uer¬
ba qõnis. cogis extorques. Testor tu facis ne
possis negare ꝙ dixo. Quid dixit parasse se pa
incauta simplicitas. Ita nõ times ne coactꝰ loqui
multa fingã mlta ꝯpona. Scire si potes mulier
an menciar. scis quid dixerit qui dixit nichil.
Quid dixit om̃ia. Maledixit scło feait temporib
ĩudiam decestatꝰ est prem. conuiciatꝰ est nũri
Quid dixit. plusquã int̾rogabã. uicistomulier
obstmationẽ meam. Audi breue succuictũ q re¬
sponsum. Quid dixit. quid queris. quid p̾utas
Osi quis in illam uos secreti nr̃i potuisset adhi
nex furiis mõstruose feritatis accuictꝰ manib

Expanded text:
nihil ad certum indubitatumque perduxi. hoc est nihil ad certum indubitatumque perduxi. hoc est quin immo, propter quod ad mortem usque contendi. non explicant tormenta quaestionem, quae occidunt. 'Quid,' inquit, 'dixit?' felicem te, misera, si nescis! non habuit ille, quod negaret, quod fateretur? poscis verba quaestionis, cogis, extorques? testor, tu facis, ne possis negare, quod dixero. 'quid dixit?' parasse se parincauta simplicitas! ita non times, ne coactus loqui multa fingam, multa componam? si potes scire, mulier, an mentiar, scis, quid dixerit. 'quid dixit?' nihil. 'quid dixit?' omnia: maledixit saeculo, fecit temporibus invidiam, detestatus est patrem, conviciatus est matri. 'quid dixit?' plus quam interrogabam. vicisti, mulier, obstinationem meam; audi breve succinctumque responsum, quid dixerit: quod quaeris, quod putas. O si quis in illam vos secreti nostri potuisset adhibnex furiis monstrosae feritatis accinctus, manibus
Abbreviated transcription (Latin):
sum et feci. ⁊ron uacabat aures prãre uerbis
excipe gemitꝰ extimare singultꝰ. Aduocauit
me contencio. dolor. orbitas. parricidiũ. Oia fcã
sunt festinatione precipiti. Idem pris affectus ẽ
torquere ut scias occide̾ ut uestias. In meã in qͥt
infanuã taces. Itaq nũc pͥmũ laboras misera de
fania. ⁊ post unici mortem pertin̾e ad te cepit
quid loquantur hoĩes. Si licet filius impensus
est ut erubestẽs ut male audires. Adeo ne hoc
captanti nõ erat satis rem totã ꝯmiessisse riuo¬
ri. Ego u̾o me tue faine mulier opposui ⁊ int̾
matrem filiũq medius parricidiũ feci. unuicũ
occidi ne aliquid aliud loquen̾tur hoĩes. alioqͣm
si hoc capto quo putas quo usq taceo. In qͦ tẽpꝰ
differo Illam quã me putas prem̾e uocem. Ecce
reatus iudiciũ prouinicio. Ego cm̃̃ scire me ne¬
go egregiã rõnem maliguitatis locuturus
adu̾sus uxorẽ feai ne mͥ crede̾tur. fateor igr̃

Expanded text:
ter et feci. non vacabat aures praestare verbis, ter et feci. non vacabat aures praestare verbis, excipere gemitus, aestimare singultus; avocavit me contentio, dolor, orbitas, parricidium, omnia facta sunt festinatione praecipiti. idem patris adfectus est torquere, ut scias, occidere, ut nescias. 'In meam,' inquit, 'infamiam taces.' ita nunc primum laboras, misera, de fama, et post unici mortem pertinere ad te coepit, quid loquantur homines? scilicet filius inpensus est, ut erubesceres, ut male audires. adeone hoc captanti non erat satis rem totam commisisse rumori? ego vero me famae tuae, mulier, opposui, et inter matrem filiumque medius parricidium feci, unicum occidi, ne quid aliud loquerentur homines. alioquin si hoc capto, quod putas, quousque taceo, in quod tempus differo illam, quam me putas premere, vocem? ecce reatus, iudicium, pronuntiatio: ego tamen scire me nego. egregiam rationem malignitatis: locuturus adversus uxorem feci, ne mihi crederetur! Fateor igitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Et sie nichil dixit tanquã torque̾tur ab hoĩe qͥ
sciret miraris hauc in filio ꝯtumaciã in iuue¬
ne paciam. Patri torquenti nõ pt̃ alit̾ respondĩ
qua ut mori malit ꝙͣ confitĩ. Quid nõ sufficit igr̃
int̾rogantib respondeo. Mulier occidi. fallit᷑ quis¬
quis expectat ut cbiciamꝰ illa cͥmma. Ego uero¬
proclamo nõ luxuriosum nõ amore metricis infa¬
mẽ nichil ille deliaquebat quomo liberi solent.
ferre nõ possem. Miratur aliquis ꝙ nõ abdicaueri
nec notissima ultione prin tantũ fui inde expu¬
lisse ꝯtentꝰ. Tuus mulier nefarius tuus incõ¬
sultus nõ ꝑmisit affectꝰ. filiũ cui contra seuerita¬
teni meã ignoscebas. que mecũ odisse nõ potãs
secuta fuisses abdicatum. fuige iuuenẽ dixisse
nescio quid ego audire nichil. Non enĩ potesta¬
tis alicuiꝰ more ꝯsidera̾ nec torquentib aliis a¬
gebã iudicẽ prem. Ego tunc cũcta parit̾ et pass¬

Expanded text:
et sic nihil dixit, tamquam torqueretur ab homine, qui et sic nihil dixit, tamquam torqueretur ab homine, qui sciret. miraris hanc in filio contumaciam, in iuvene patientiam? patri torquenti non potest aliter responderi, quam ut mori malit quam confiteri. Quod sufficit igitur, interrogantibus respondeo, mulier: occidi. fallitur, quisquis expectat, ut obiciamus illa communia. ego verproclamo non luxuriosum, non amore meretricis infamem; nihil ille delinquebat, quomodo liberi solent. dere, quod ferre non possem. Miratur aliquis, quod non abdicaverim, nec notissima ultione patrum fuerim tantum expulisse contentus? tuus, mulier, nefarius, tuus inconsultus non permisit adfectus. filium, cui contra severitatem meam ignoscebas. quem mecum odisse non poteras, secuta fuisses abdicatum. Finge iuvenem dixisse nescioquid; ego audire nihil potui. non enim potestatis alicuius more consederam, nec torquentibus aliis agebam iudicem pater. ego tunc cuncta et passus sum pari
Abbreviated transcription (Latin):
qua ut illa capiat modus ẜmoius hũani. Tu uo
crede nichil aliud fuisse ꝙͣ furorẽ iusanisse me pu¬
to. uideba que non fiebant. Audiebã que nemo locu¬
tus est non credis.At qui multo minꝰ creditura
quid dixerit. Accipe mulier breuẽ uerã qͣuta rõnẽ
cur in qõne iuuenis occisus ẽ. Torquebã nec in t̾ro¬
gabã si qua ad aures tuas ab illa quauis remota ꝑ¬
te domꝰ ꝑlata uox ẽ meꝰ genitꝰ fuit meoꝵ uisceꝵ
dolor. Queris cur nichil dixit. Quia non habrit
ꝙ scire uellem ꝙ audire deberem. Nichil aliud
Quisquis in tormentis occiditur iõ tortꝰ estut occi¬
detur. An tu qõnem illam fuisse credĩs qualis nͥ¬
nalib corporib adhibetur. Ideo enĩ eculeos mous¬
lam artifex senex tenebã fidiculas rone seuicie
ut leuit̾ sedib suis remota ꝯpago per suglos ar¬
tus mẽbra laxaret. Consumptꝰ est sp̃us silentio
runt uidebat᷑ inͥ prem̾e gemitꝰ ten̾e suspiria.

Expanded text:
quam ut illa capiat modus sermonis humani. tu vero quam ut illa capiat modus sermonis humani. tu vero crede nihil aliud fuisse quam furorem, insanisse me puta. videbam quae non fiebant, audiebam, quae nemo dictus est. non credis? atquin multo minus creditura quid dixerit. Accipe, mulier, brevem veramque rationem, cur in quaestione iuvenis occisus est: torquebam nec interrogabam. si qua ad aures tuas ab illa quamvis remota  meus gemitus fuit, meorum viscerum dolor. quaeris, cur nihil dixerit? quia non habuit. quod scire vellem, quod audire deberem. nihil aliud quisquis in tormentis occiditur, ideo tortus est, ut occideretur. an tu quaestionem illam fuisse credis, qualis vernilibus corporibus adhibetur? ideo enim eculeos movebam artifex senex, tendebam fidiculas ratione saevitiae, ut leviter sedibus suis remota compago per singulos artus membra laxaret. consumptus est spiritus silentio runt. videbatur mihi premere gemitus, tenere suspiria,
Abbreviated transcription (Latin):
ne si in illo secreto fuissemꝰ omes occidisse filu
dicetur ⁊ mat̾. Iustas tñ ⁊ misen senis ora
deducis. Puta me hoc solum dice̾ ⁊ maximu
adhuc sum in parricidio meo ⁊ pꝰ mortẽ unu¬
ci ouũa quib lacãtꝰ occisus ẽ in anunũ meũ
tormeta redierũt. Est quidẽ difficiłe ut ali¬
que pati pudore parricida iudeatur uerũyta¬
mẽ seupore amencia ⁊ in silençio orbitate defe¬
aũctas. Nec ht̃ tamẽ cam loquendi cui nõ p̃t credi.
Desme mulier int̾rogare. filiũ quẽ accidit p̃r nec ac¬
cusare nec absolu̾e iam debet. Quid inquit dixi cũ occi¬
derit miserã parricidii ĩnocenciã quid hoc me nõ po¬
teras nõ magt̃atus non propinquus aliquis nõ a¬
micus nõ ille semꝑ loquax populus ac malignus
int̾rogat Quiescitis tacetis Me infelicẽ nũquid
stitis om̃es. Puta me mulier hec tibi respondere
nõ habent incredibilia uocẽ. Quedã maiora sunt

Expanded text:
ne, si in illo secreto fuissemus omnes, occidisse filium ne, si in illo secreto fuissemus omnes, occidisse filium diceretur et mater. Instas tamen et miseri senis ora diducis? puta me hoc solum dicere: ex maxiadhuc sum in parricidio meo, et post mortem unici omnia, quibus laceratus, occisus est, in animum meum tormenta redierunt. est quidem difficile, ut aliquem pati pudorem parricida videatur, verumtamen stuporem, amentiam; et in silentium orbitate defeauctoritas, nec habet causam loquendi, cui non potest credi. desine, mulier, interrogare; filium, quem occidit pater, nec absolvere nec accusare iam debet. 'Quid,' inquit, 'dixit, cum occideres?' miseram parricidii innocentiam, quod hoc me non potestas, non magistratus, non propinquus aliquis, non amicus, non ille semper loquax populus ac malignus interrogat! quiescitis, tacetis; me infelicem, numquid scitis omnes? puta me, mulier, hoc tibi respondere: non habent incredibilia vocem; quaedam maiora sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
agitare secretũ nec calamitatib insi grauẽ
facias ĩnocenciã tuã uidĩt quid meruerit
iuuenis ille Ego iã possum sup̃ma reu̾eri
et post exitũ unici reuertor in pr̃em ma¬
ior defunctis liberis prestanda reuen̾cia est.
nec quicquã minꝰ cõuenit affectib matris
ꝙͣ si insultare indeatur occiso. In grãm me ꝯ
filio reduxit orbitas ira uram mors seuera
ꝯposuit. Quiuimo recogitanti michi totũ
secreti illuis ordine subit tacita miseratio ꝙͣ¬
tam ego debeam reuen̾ciam filio quẽ potui tor¬
que solus que potui solus occide̾. Perseueras
cogis inustas. Inuicẽ te mulier int̾rogo cur
sitantoye nolebas scire quid int̾rogarẽ quid
ille lequeretur non irrumperis iñ qonem
qua nullis iistris nullis custodib uallauãt
pat̾ quato melius mat̾ ip̃m adisses. quanto
forcius int̾rogasses una quanto tibi plandi¬
sit. Agnosto u̾e̾cundiã tuam. Tuniusti credo

Expanded text:
agitare secretum, ne calamitatibus nostris gravem agitare secretum, ne calamitatibus nostris gravem facias innocentiam tuam! viderit, quid meruerit, iuvenis ille; ego iam possum suprema revereri et post exitum unici revertor in patrem. maior defunctis liberis praestanda reverentia est, nec quicquam minus convenit adfectibus patris, quam si insultare videatur occiso. in gratiam me cum filio reduxit orbitas, iram nostram mors severa conposuit. quin immo recogitanti mihi totum secreti illius ordinem subit tacita miseratio. quantam ego debeam reverentiam filio, quem potui torquere solus, quem potui solus occidere! Perseveras, cogis, instas? invicem te, mulier, interrogo, cur, si tanto opere volebas scire, quid interrogarem, quid ille loqueretur, non inruperis in quaestionem, quam nullis ministris, nullis custodibus vallaverat pater. quanto melius, mater, ipsum adisses, quanto fortius interrogasses una, quanto tibi plura disit? agnosco verecundiam tuam: timuisti, credo,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ reddidi rursus infanne. neq in oculos et
ora uulgi de secreto pris emis proiidenciã
meã tibi quoq mater ne in huuc int̾roget
eripui. Ille uero no fuit post tormenta la¬
trans uite pudorem ut interregaret᷑ a sui¬
gulis ut negaret. uerũ mulier c̃is affectib
renuaandum ẽ. Ad tociꝰ domꝰ ure pertinere
ĩnocencia credidi ne se ip̃e pociꝰ occideret. Sẽ¬
tit mulier iud̾ ad us quele sue nec ꝙ torserĩ
nec ꝙ occiderĩ pertin̾e ita querit quid mͥ dixe¬
rit ille de quo nescit an dixent. Quid ais mr
impaciens. Ita i morte filii tui nchil aliud
ad te pertinet ꝙͣ quid locutꝰ sit. Ita si respõ¬
dero remctis parriadiũ tormenta nõ obles.
O inconsultã muliebrẽ semꝑ amenciã. Quid
iuenis ĩ tormẽtis dixĩt tanꝙͣ ignoret int̾¬
rogat. Nich me aperisse nõ credit tanquã
sciat quid dixit fidem comuius sangunus
fidẽ comumiũ maloꝵ ne parricidii me uelit

Expanded text:
non reddidi rursus infamiae, neque in oculos et non reddidi rursus infamiae, neque in oculos et ora vulgi de secreto patris emisi. providentiam meam tibi quoque, mater, ne in hunc interrogetur, eripui. ille vero non fuit post tormenta laturus vitae pudorem, ut interrogaretur a singulis, ut negaret. verum, mulier, adfectibus tuis renuntiandum est: ad totius domus nostrae pertinere innocentiam credidi, ne se ipse potius occideret. Sentit, iudices, mulier ad ius querelae suae nec quod torserim, nec quod occiderim pertinere, itaque quaerit, quid mihi dixerit ille, de quo nescit, an dixerit. quid ais, mater inpatiens? ita in morte filii tui nihil aliud ad te pertinet, quam quid locutus sit, ita, si respondero, remittis parricidium, tormenta non obicis? o inconsultam muliebrem semper amentiam! quid iuvenis in tormentis dixerit, tamquam ignoret, interrogat; nihil comperisse non credit, tamquam sciat, quid dixerit! Fidem communis sanguinis, fidem communium malorum! ne parricidii me velis
Abbreviated transcription (Latin):
metis diffunendã mensura ẽ oderat me filiꝰ
et tunebat filiũ igr̃ tocius ciuitatis existima¬
tione dampnatũ quẽ adhuc uiu̾e mirabant᷑¬
hoies corsisse me putatis. Ego uo occidi
tarde dui questionẽ illuis uocas. Pena sup¬
pliciũ et maloꝵ meoꝵ exitꝰ fuit. Nulla
rõ est int̾rogandi hoiem/ cui nõ ẽ fas iusi
negare. Quãta tñ i fuit ⁊ in quone mode¬
ratio nõ em̃ p̃cipiti raptus impulsu exilui
repente subito nec captꝰ dolore ceco ĩpacie.
mee uelox uuluꝰ indixi nõ p̃t nõ rõne oc¬
cidi filiꝰ cũ aute torquet᷑. Dedi moras spaciũ
tempꝰ indulsi uides quantã huic maligni¬
tatib potuerim prare materiã. Srmi illo
secreto gladio tantũ si uului̾b egissem exi¬
sitatis ro de morte. Illud est parricidiũ filiũ
torsisse uicturũ. Putas iuuenẽ uiu̾e potu¬
isse cui iam nõ poterat nisi morte succurri
Que contra magnos ẜmones assere̾ ceꝑam

Expanded text:
mentis definienda mensura est: oderat me filius mentis definienda mensura est: oderat me filius et timebat. Filium igitur totius civitatis existimatione damnatum, quem adhuc vivere mirabanthomines, torsisse me putatis? ego vero occidi tarde, diu. quaestionem illud vocas? poena, supplicium et malorum meorum exitus fuit. nulla ratio est interrogandi hominem, cui non est fas nisi negare. quanta tamen mihi fuit et in quaestione moderatio! non enim praecipiti raptus inpulsu exsilui repente, subito, nec captus dolore caeco inpatientiae meae velox vulnus inflixi. non potest non ratione occidi filius, cum ante torquetur. dedi moras, spatium, tempus indulsi. vides, quantam hinc malignitatibus potuerim praestare materiam: si in illo secreto gladio tantum, si vulneribus egissem, exisitatis ratio de morte. illud est parricidium, filium torquere victurum. putas iuvenem vivere potuisse, cui iam non poterat nisi morte succurri? quem contra malignos sermones adserere coeperam,