comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
neq recipiemꝰ p̃mia ꝓuirtutib. Sed neutru
hoꝵ uerũ est : qr et ꝓ peccatis torquebinur.
& ꝓ iustitia recipiemus p̃mia quȩ merenur.
corde aurũ. argentũ ⁊ lapidẽ p̃ciosum. si tam̃
habes aliquid auri uł argenti. suꝑedificaue¬
ris uͦ ⁊ ligna. fenũ stipulam. quid tͥ uis fieri
cũ anima educta fuerit a corpore: Utrũ
ingredi uis in scã eũ lignis tuis. eum feno
& stipula ut polluas regnũ dĩ: an ꝓpt̃ lignum
fenum & stipulã foris residere. & ꝓ auro et argen¬
to & lapide p̃cioso. nichil uercedis in his acci¬
pere : S neq hoc equũ ẽ. Quid igit᷑ sequit᷑. nͥ
ut pͥmũ ꝓpt̾ ligna ignis tͥ detur. qͥ consumat
fenum. ligna uł stipulã : Ds̃ quippe nr̃ apudeos
qͥ possunt intelligere diuina. ignis dicit᷑ esse
mens est: ñ apposuit qͥd c̃sunat. tͥ relinquens
de manifestiorib intellectũ. Neq enĩ id quod

Expanded text:
neque recipiemus praemia pro virtutibus. Sed neutrum neque recipiemus praemia pro virtutibus. Sed neutrum horum verum est, quia et pro peccatis torquebimur, et pro justitia recipiemus praemia quae meremur. corde aurum, et argentum, et lapidem pretiosum si tamen habes aliquid auri vel argenti superaedificaveris; verum et ligna, fenum, etcum anima seducta fuerit a corpore? utrumnam ingredi in sancta cum lignis tuis, cum feno et stipula, ut polluas regnum Dei, an propter lignum, fenum, stipulam foris residere, et pro auro et argento et lapide pretioso nihil mercedis accipere? Sed neque hoc aequum est. Quid igitur sequitur? nisi ut primum propter ligna ignis tibi detur, qui consumat fenum, ligna vel stipulam? Deus quippe noster apud eos qui possunt intelligere divina ignis dicetur esse mens est , » non apposuit quid consumat: tibi relinquens de manifestioribus intellectum. Neque enim id quod
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ ait pͥmũ. siue ñ intelligentes qͥdã qͦd scriptũ
runt. ds̃ uiderit. nos istũ locũ cũ cet̃is editi¬
onib ẽferentes inuenimꝰ positũ. & retͥbuam
illis pͥmũ duplices iniustitias eoꝵ. ut ostendat᷑¬
qr etiã si ex posteriorib factis digni effecti st̃
beatitudine dĩ. at cam̃ qi aliqͣndo peccauerañ.
& humanis uicuis ñ carebant. pͥmũ oportere
eos sua reciꝑe delicta. Et uide si ñ uera sit
ratio. Quis peccata ñ recipit: Nempe ille qui
post credulitatẽ & baptisnũ audierit dnm̃ dicen¬
tem. dimissa st̃ tͥ peccata: nec ultra peccauerit
fecto sensu ab apłoꝵ uestigus recedentes. aut in¬
iusta gesserimꝰ aliqua. aut certe in ipsa iustitia
sint aliqua mixta peccata. quid nob̃ fiat con¬
sideremus. utrũne egredientes de p̃senti scł̃o
si habuerimꝰ uicia uł uirtutes recipiemꝰ pro
uirtutib p̃mia. & dimittunt᷑ nob̃ ea quae
scientes peccauimꝰ : an plectemur ꝓ delictis.

Expanded text:
 ait, primum, sive non intelligentes quidam, quod scriptum uerunt, Deus viderit. Nos istum locum cum caeteris editionibus conferentes, invenimus positum: « Et retribuam illis primum duplices injustitias eorum: ut ostendatur quia etsi ex posterioribus factis digni effecti sunt beatitudine Dei, attamen quia aliquando peccaverunt, et humanis vitiis non carebant, primum oportet eos recipere sua delicta. Et vide si non vera sit ratio, quis peccata non recipit? nempe ille qui post credulitatem et baptismum audierit Dominum dicentem: Dimissa sunt tibi peccata , nec ultra peccaveris fecto sensu ab apostolorum vestigiis recedentes, aut injusta gesserimus aliqua, aut certe in ipsa justitia sint aliqua mixta  Al. nata peccata, quid nobis fiat consideremus, utrumne egredientes de praesenti saeculo, si habuerimus vitia vel virtutes, recipiemus pro virtutibus praemia, et dimittentur nobis ea quae scientes peccavimus; an plectemur pro delictis,
Abbreviated transcription (Latin):
ti. s omiũ uisibiliũ głam suꝑgressi. insola
sibi sapientia dĩ & in ũbo eius uiuendi usũ
exercitiũq posuert̃. qui corporeũ nichil re¬
quirunt. nichil rationis alienũ. Concupiẽt̃
enĩ sapientiã. concupiert̃ secretoꝵ dĩ ag¬
nitionem. & ubi ẽ coreoꝵ. ibi est & the

Expanded text:
ti, sed omnium visibilium gloriam supergressi, in sola ti, sed omnium visibilium gloriam supergressi, in sola sibi sapientia Dei et verbo ejus, vivendi usum exercitiumque posuerunt, qui corporeum nihil requirunt, nihil rationis alienum. Concupierunt enim sapientiam, concupierunt secretorum Dei agnitionem: et ubi est cor eorum, ibi es
Abbreviated transcription (Latin):
dat t̾ram ũ fluentem lac & mel. s pecori¬
bus aptã. & muta animalia atq irrationa¬
biles pecudes meliꝰ quã rationabiles homi¬
yses quidem hereditatem ñ dat in elero.
nec sorte distribuit. nec potest ꝑ plebes
& domos ac familias & nomina merita
singuloꝵ. diuina sorte penfare. Hoc
solus facit iħc. eui om̃e iudiciũ pat̾ tra¬
didit. Ipse scit qͦmͦ ppłm stiũ ñ solum ꝑ
trib & familias & domu̾s. uerũ & per
nomina unũquẽq digna & cõpetenti
mansione dispenset. Sunt tam̃ aliqui
in istis qͥc̃ditionẽ sortis suꝑ emuient.
& omĩno nec adducunt᷑ ad sortem. Oñs
leuite idẽ om̃s qui intente & indesinent̃
ꝑmanent in ministerio dĩ. & ꝑuigiles in
seruitio eiꝰ excubias gerunt. sortem inter
cet̃os ñ accipiunt. s nec omino in t̾ra ẽ
sors eoꝵ. s ipse dũs sors eis. & hereditas
ẽẽ memorat᷑. Per hos illi mͥ uident᷑ indican
qͥ nullis corporee nature obstaculis hebeta¬

Expanded text:
Dat terram non fluentem lac et mel, sed pecoribus aptam. Et muta animalia atque irrationabiles pecudes, melius quam rationabiles homiyses quidem haereditatem non dat in clero, nec sorte distribuit, nec potest per plebes et domos ac familias et nomina, merita singulorum divina sorte pensare. Hoc solus facit Jesus, cui omne judicium Pater tradidit. Ipse scit quomodo populum suum non solum per tribus ac familias et domos, verum et per nomina, unumquemque digna et competenti mansione dispenset. Sunt tamen aliqui in istis qui conditionem sortis supereminent, et omnino nec adducuntur ad sortem. Omnes Levitae, id est, qui intente et indesinenter permanent in ministerio Dei, et pervigiles in servitio ejus excubias gerunt, sortem inter caeteros non accipiunt. Sed nec omnino in terra est sors eorum, sed ipse Dominus sors eis, et haereditas esse memoratur. Per hos illi mihi videntur indicari, qui nullis corpore naturae obstaculis hebeta
Abbreviated transcription (Latin):
in sapientia & in uoluntate sientie eius
deliciabunt᷑. Hic eis cib hoc erit poculũ.
iste diuitie. hoc erit regnũ. Cales gͦ eruit.
&̃ ex his erunt illi quib hereditas ipse
dũs erit. Qui autẽ inferiores sunt. nec in
istũ ꝓfectuũ uerticẽ ꝑuenerunt. heredica¬

Expanded text:
in sapientia et in voluntate scientiae ejus deliciantur? Hic eis cibus, hoc erit poculum; istae divitiae, hoc erit signum. Tales ergo erunt, et in his erunt illi, quibus haereditas ipse Dominus erit. Qui autem inferiores sunt, nec ad istum profectuum verticem pe
Abbreviated transcription (Latin):
rediuiua generatione successit uocatur
ad numerum. & qͦd de illis priorib dictũ
ñ fuerat. de his dr̃. Postea enĩ quã ꝑtrib
& plebes domosq ac familiasscollectus est
numerus. dic̃ dũs ad moysen. Nis tribuet᷑
plura dabunt᷑ in sortem. & exiguus exigu¬
am dabis hereditatem. Si de priorib dictũ
fuisset. quia his distribuet᷑ t̃ra in sortem
falsũ utiq fuisset. quia ceciderunt illi in
deserto ꝓpt̃ delicta sua. Qd ergo primis
ñ est dictũ. postremis dr̃. quib & cuncta
que ꝓmittunt᷑ unpleta sunt. Hec autẽ
nolo putes soluis hystoriȩ textu coneladi.
Mysteria sunt. qͦ ꝑ legis imaginẽ c̃seribun¬
tur. Reꝓbatur enĩ prior popłs qui est
in circũcisione. & introducit᷑ sods qͥ con¬
gregat᷑ ex gentib. & ipse est qui here¬
ditatẽ consequit᷑ patnam. ñ a moyse

Expanded text:
rediviva generatione successit, vocatur ad numerum, et quod de illis prioribus dictum non fuerat, de his dicitur. Postea enim quam per tribus et plebes domosque ac familias collectus est numerus, dicit Dominus ad Moysen: His distribuetur ur terra in sortem, et exiguis exiguam dabis haereditatem. Si de prioribus dictum fuisset et quia his distribuetur terra in sorte, falsum utique fuisset, quia ceciderunt illi in deserto propter delicta sua. Quod ergo primis non est dictum, postremis dicitur, quibus et cuncta quae promittuntur, impleta sunt. Haec autem nolo putes solius historiae textu concludi: mysteria sunt, quae per legis imaginem conscribuntur. Reprobatur enim prior populus, qui est in circumcisione, et introducitur secundus, qui congregatur ex gentibus: et ipse est qui haereditatem consequitur p
Abbreviated transcription (Latin):
idola. & consecrati sunt beelphegor. Beel¬
fegor idoli nom̃ est. qͦd apud madianitas
p̃cipue a mulierib eolebatur. In huiꝰ ergo
idoli ministerus consecratꝰ est isrł. Int̃pre¬
tationẽ tam̃ nominis ipsius cũ requireremꝰ
attentius int̾ hebrea nomina. hoc tantũ
inuenimꝰ scriptũ qi beelphegor species
sit turpitudinis. Noluit aut̃ declarare
que ł qͣls species. uł cuiꝰ esset turpitudinis.
honestati credo consulens qͥ int̃p̃tatus est.
utine auditũ polluer& audientiũ. Igitur
cũ multe sint turpitudinũ species. uua quȩ¬
dam ex̃ plurib turpitudinib species beel¬
phegor appellat᷑. Unde sciendũ est. quod
omnis qͥ aliquid turpe cõmittit & in aliquã
speciem turpitudinis declinat. beelfegor
madianitarũ demonio consecrat᷑. S & ꝑ
singula peccata cõmictimꝰ maxime si iam
ñ subreptione aliqͣ. s studio affectuq pec¬
camus. illi sine dubio demoni cui peccatũ
illud qͦd admisimꝰ in oꝑe cura est conse¬

Expanded text:
idola, et consecrati sunt Beelphegor. Beelphegor idoli nomen est, quod apud Madianitas praecipue a mulieribus colebatur. In hujus ergo idoli mysteriis consecratus est Israel. Interpretationem nominis ipsius cum requireremus attentius, inter Hebraea nomina hoc tantum invenimus scriptum, quia Beelphegor species sit turpitudinis; noluit tamen declarare, quae vel qualis species, vel cujus esset turpitudinis: honestati credo consulens, qui interpretatus est, uti ne auditum pollueret audientium. Igitur cum multae sint turpitudinum species, una etiam ex pluribus turpitudinis species, Beelphegor appellatur. Unde sciendum est quod omnis qui aliquid turpe committit, et in aliquam speciem turpitudinis declinat, Beelphegor Madianitarum daemonio consecratur. Sed et per singula peccata quae committimus, maxime si jam non subreptione aliqua, sed et studio affectuque peccamus, illi sine dubio Domino, cui peccatum illud quod admisimus inoperari curae est, conse
Abbreviated transcription (Latin):
pͥorem popłm. Cibi autẽ qui a xp̃o redẽptꝰ
es. & cui de manib gladius corporalis
ablatꝰ est. & datꝰ est gladiꝰ sp̃s. arripe
hunc. & si uideris israheliticũ sensum.
cũ madianitis scortantem meretricib. idest
cũ diabolicis se cogicationib uolutantẽ.
nolo parcas. nolo dissimules. s statim ꝑ¬
cute. statim ꝑime. Ipsam qͦq uuluam
idest secreta nͥature discutiens. & pene¬
trans. illũ ipsũ pec̾cati fomitẽ deseca ne
ultra concipiat. ne ultͣ gener&. & ma¬
ledicta peccatoꝵ soboles. israhelitica
castra contaminet. hoc enĩ si facias.
continuo sedabis iracundiã dñi. Preue¬
nisti enĩ iudicii diem qui dies ire dicit᷑
& furoris. & ext̃minato ate fomite
peccati. qui nc̃ uulua madianitis muli

Expanded text:
priorem populum. Tibi autem, qui a Christo redemptus es, et cui de manibus gladius corporalis ablatus est, et datus est gladius spiritus, arripe hunc gladium. Et si videris Israeliticum sensum cum Madianitis scortantem meretricibus, id est, cum diabolicis se cogitationibus volutantem, nolo parcas, nolo dissimules, sed statim percute, statim perime; ipsam quoque vulvam, id est, secreta naturae discutiens et penetrans, illum ipsum peccandi fomitem deseca, ne ultra concipiat, ne ultra generet, et maledicta peccatorum soboles Israelitica castra contaminet. Hoc enim si facias, continuo sedabis iracundiam Domini. Praevenis enim diem judicii, qui dies praedicitur esse furoris; et exterminato fomite pecc
Abbreviated transcription (Latin):
nos uͦ cũ aliquis fuerit sermonis rete cõp̃hensuᷤ
& eductꝰ de mari scłi. morit᷑ quidẽ ⁊ ipse. sed
peccato. s mundo. ut c̃resurgens xꝑo. uiuat
dõ. Si gͦ posses ad intelligendũ sensũ quẽ cona¬
mur exponere aninũ inducere. pisces de mari
extractos aliã russũ uitã assumere. & aliud
corpus induere. tẽ scires quo nob̃ ꝓficerde ex¬
emplũ. Nemo blasphemet. nemo me laceret.
ñ uocet᷑ in crim̃. qđ ob alteriꝰ adductũ ẽ intel¬
ligentiã. Et tu igit᷑ cũ de scli istiꝰ fluctib ꝑ
discipłos dñi fueris extractꝰ. muta corporisͭ
uicia. nuta sensũ animȩ. Non esille piscis qͥ
in salsis uͣsabaris undis: s de ꝓfundo gurgite
erutꝰ ad meliora ẽuertere. scdm illud apłi.¬

Expanded text:
nos vero cum aliquis fuerit sermonis rete comprehensus, nos vero cum aliquis fuerit sermonis rete comprehensus, et eductus de mari saeculi: moritur quidem et ipse, sed peccato, sed mundo: ut consurgens Christo, vivat Deo. Si ergo possis, ad intelligendum sensum quem conamur exponere, animo inducere, pisces de mari extractos aliam rursus vitam assumere, et aliud corpus induere, tunc scies quo nobis profecerit exemplum. Nemo blasphemet, nemo male laceret, non vocetur crimen quod ab alterius abductum est intelligentia. Et tu igitur cum de saeculi istius fluctibus per discipulos Domini fueris extractus, muta corporis vitia, muta sensum animae; non sis ille piscis qui in salsis versabaris undis, sed 857 de profundo gurgite erutus ad meliora convertere, secundum illud Ap
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd catha matheũ est seribit᷑ saluator nr̃
uenisse uixta mare galileȩ. & ibi uidisse
symonem et andream frem̃ eiꝰ. mittentes re¬
tia in mare. erant qͥppe piscatores. ibiq
addit᷑. Uidens aut̃ eos iħc : dix̃ eis. Ueni¬
te post me: et faciã uos piscatores homi¬
nũ. & relinquentes retia. secuti st̃ eum.
& fecit eos saluator de piscatorib piscium
piscatores hominũ. Alios qͦq duos fr̃s in¬
eiꝰ in nauicula cũ patre zebedeo. peficienteᷤ
retia sua. Quos cñ similit̾ ad euangelii mi¬
nisteriũ ꝓuocasset: piscatores hominum
textam. ut retia quȩ possint suꝑ aniunas
humanas gẏro artificii suꝑfundi. & con¬
sidere hoc ipsũ cũ sũma ratione fieri. ui¬
usq in p̃sentẽ diem nuttat hominũ piscatores.
iustituens eos de mari animas liberare. & ex
acerbissimis fluctib ad aurã ꝑducere liberio¬
rem. Uerũ illi pisces. cũ sagenis. retib atq ha¬
nus extracti de aqua fuerint moriunt᷑. apud

Expanded text:
 Matthaeum est, scribitur Salvator noster venisse juxta mare Galilaeae, et ibi vidisse Simonem et Andream fratrem ejus mittentes retia in mare. Erant quippe piscatores. Ibique additur: Videns autem eos Jesus, dixit eis: Venite post me, et faciam vos piscatores hominum. Et relinquentes sua retia secuti sunt eum . Et fecit eos Salvator de piscatoribus piscium, piscatores hominum. Alios quoque duos fratres inejus, in navicula cum patre Zebedaeo reficientes retia sua . Quos cum similiter ad Evangelii ministerium provocasset, piscatores hominum textam ut retia, quae possint super humanas animas gyro artificis superfundi, et consideret hoc ipsum cum summa ratione fidei, viusque ad praesentem diem mittat hominum piscatores, instituens eos animas liberare de mari, et ex acerbissimis fluctibus ad auram producere liberiorem. Verum illi pisces cum sagenis, retibus atque hamis extracti de aqua fuerint, moriuntur. Apud
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuicem dedint. Inde nascitur generosa
ꝓgenies. ĩde pudicitia oriet᷑. inde iusti¬
caritas. atq om̃iũ urtutũ ꝓles ueneranda
succecłit. Ed si uifelix anuna diuini ũbi re¬
liquerit scã conubia. & in adulterinos se
cõplexus diaboli alioꝵq demonũ illecebris
decepta tradiderit. generabit sine dubio
etiã inde filios: s illos de quib seriptũ est.
filui autẽ adulteroꝵ imꝑfecti erunt. & ex in¬
iquo c̃eubitu señ ext̾minabit᷑. Onĩa ergo
peccata filii sunt adulteri. & filii foruica¬
tionis. Unde ostendit᷑ qͦd ꝑ singłã queq
que gerimꝰ . parit anima nr̃a & generat
filios. sensus scilic& et oꝑa que egerit.
Et si quidẽ scdm legẽ est quod gerit̾. scdm

Expanded text:
ietate. Inde nascetur generosa progenies; inde pudicitia orietur; inde justicharitas, atque omnium virtutum proles veneranda succedet. Quod si infelix anima divini verbi dereliquerit sancta connubia, et in adulterinos se complexus diaboli, aliorumque daemonum illecebris decepta tradiderit, generabit sine dubio etiam inde filios, sed illos de quibus scriptum est: Filii autem adulterorum imperfecti erunt, et iniquo concubitu semen exterminabitur . Omnia ergo peccata, filii sunt adulterii, et filii fornicationis. Unde ostenditur quod per singula quaeque quae gerimus, parit anima nostra et generat filios, sensus scilicet et opera quae gerit. Et siquidem secundum legem est quod geris, et sec
Abbreviated transcription (Latin):
rib implicari. Sic gͣ fiebat. ut lederet᷑
alius. unde is qui habebat plenã scientĩ
ueritatis ledi ñ poterat. S quia caritas
ñ querit qͦd sibi utile est s quod multis.
obseruari oport& talem ubi caꝑe cibũ
qui non solum nos edific& & delectet. s &
qui uidentes ñ offendat aut ledat. Est gͦ
ĩ solum in cibis idolis immolatũ. s & in
uerbis. Et ego puto. quia sic̃ omnis sermo
qui pietatẽ & iustitiã & ueritatẽ doc&
omĩs sermo qui ad impudicitiã uł ĩiustitiã
uel impietatẽ respicit idolis immolatꝰ est.
Et qui eũ recipit. quasi idolis immolaca
manducat. Manducauit gͦ populus de sacri¬
ficiis eoꝵ. & ad orauerunt idola eoꝵ. Non
solum manducauert. s et adorauerurt.
Uide ordinem mali. Seruos diũi primũ con¬
cupiscentia decepit. inde uentris ingluuies.
postremo eos captiuauit impietas. impie¬
tati autẽ merces exsoluit᷑ fornicatio. Si¬

Expanded text:
ribus implicari. Si sic ergo fiebat, ut deleretur ribus implicari. Si sic ergo fiebat, ut deleretur alius, unde et is qui habebat plenam scientiam veritatis, laedi non poterat? Sed quoniam charitas non quaerit quod sibi utile est, sed quod multis, e cibum, qui non solum nos aedificet et delectet, sed et qui videntes non offendat. Est ergo non solum in cibis idolis immolatum, sed et in verbis. Et ego puto, quia sicut omnis sermo, qui pietatem et justitiam et veritatem docet, omnis sermo qui ad impudicitiam vel injustitiam vel impietatem rEt qui eum recipit, quasi idolis immolatamanducet. Manducavit ergo populus de sacrificiis eorum, et adoraverunt idola eorum. Non solum manducaverunt, sed adoraverunt. Vide ordinem mali. Servos Domini prima concupiscentia decipit; inde ventus ingluvies; postremo eos captivavit impietas. Impietati autem merces exsolvitur fornicatio. S
Abbreviated transcription (Latin):
idolio recũbere. ñne conscientia eiꝰ cum
sit infirma edificabit᷑ ad manducandũ
immnolata. ualde nuratus sum. Uidet᷑
enĩ ñ am rem ipsam grauẽ ꝓnuntiare.
quã illiꝰ offensam qͥ hec uidens sinili ꝓuo¬
catur exemplo. cũ ñ simili scientia muniat᷑.
ita ut ostendat eũ qͥ hab& scientiã recũbentẽ
in idolio ñ tam sui quã alterius cdamni effici
reum. S uide ne forte hoc solũ fiebat a¬
pud corinthios ut in idolio recũberent. &
immolata idolis manducarent. S forte
qm̃ studiosi litterarũ grecarũ homines erant.
& amatores philosophie desiderio adhuc
studioꝵ ueterum tenebãnt᷑. & phylosophor
dogmata qͣsi idolis un molata edebant.
que tam̃ ledere fortasse ñ poterant eos qui
plenam scientiã ueritatis acceꝑant. hii aut̃
qui in xꝑo minꝰ eruditionis habebant.
si unitarent᷑ eos legentes talia. & illis
adhuc studus oꝑam dantes uulnexiri po¬
terant. & diũsoꝵ dogniatũ uariis erro¬

Expanded text:
cientia ejus, cum sit infirma, aedificatur ad manducandum immolata ? valde miratus sum. Videtur enim non tam rem ipsam gravem pronuntiare, quam illius offensam, qui haec videns simili provocatur exemplo, cum non simili scientia muniatur: ita ut ostendat eum, qui habet scientiam et recumbit in idolio, non tam sui quam alterius damni effici reum. Sed vide ne forte non hoc solum fiebat apud Corinthios, ut in idolio recumberent, et immolata idolis manducarent, sed forte quoniam studiosi et Graecarum litterarum homines erant et amatores philosophiae, desiderio adhuc studiosi veterum tenebantur, et philosophorum dogmata quasi idolis immolata edebant. Quae tamen delere fortasse non poterant eos qui plenam scientiam veritatis acceperant. Hi autem qui in Christo minus eruditionis habebant, si immutarentur eos legentes talia, et illis adhuc studiis operam dantes, vulnerari poterant, et diversorum dogmatum variis erro
Abbreviated transcription (Latin):
ad sathi. & pollutꝰ est popłs. & fornicatꝰ¬
est in filias moab: & inuitauerunt eos
ad sacrificia idoloꝵ suoꝵ. & manducauit po¬
pulus de sacrificus eoꝵ. & adorauerunt idola
eoꝵ. & consecratꝰ est beelphegor. & iratꝰ est
furore dñs contͣ isrł.  nhis ostendit᷑ illud
qͦd sepe memorauimꝰ. qr balaã postea quã
dĩ uirtute constrictꝰ est. ñ est ꝑmissus ma¬
ledicere israhel: uolens cam̃ placere regi ba¬
lac ait ad eũ sic̃ scriptũ est. Ueni consiliũ
tͥ do. Et quid consilii dederit. ibi ñ appa¬
ruit. In posteriorib tam̃ ipsius libri nume¬
roꝵ scriptũ refert᷑. s plenius in reuelatione

Expanded text:
in Sethim, et pollutus sit populus fornicans in filias Moab, quae vocaverunt eos ad sacrificia idolorum suorum; et manducavit populus de sacrificiis eorum, et adoraverunt idola eorum. Et consecratus est Beelphegfurore contra Israel. In his ostenditur illud quod saepe memoravimus: quia Balaam posteaquam Dei virtute constrictus, non est permissus maledicere Israel, volens tamen placere regi Balac, ait ad eum sicut scriptum est: Veni, consilium do tibi; et quid consilii dederit, ibi non aperuit. In posterioribus tamen istius libri Numerorum scriptum refertur, sed plenius in revelatione
Abbreviated transcription (Latin):
cum ẽet sapientissimus & ingentib apud
dñi meritis : tam̃ quia se tͣdidit multis
mulierib deceptꝰ est. Ego puto qͦd multe
mulieres multa dogmata & multarũ gentiũ
diũse philosophiae nominent᷑. Qui cum
singula agnoscere & ꝑscrutari ut pote ur
scientissimꝰ & sapientissimꝰ uoluisset.
semet ipsũ intra legis diuine regulã tene¬
re ñ potuit. s decepit eũ moabitica phi¬
losophia. & ꝑsuasit ut idolo moabitico
unmolaroꝵ. simulit̾ & ammnanitarũ. s¬

Expanded text:
cum esset sapientissimus, et ingentibus apud Deum meritis; tamen quia se tradidit multis mulieribus, deceptus est. Ego puto quod multae mulieres, multa dogmata et multarum gentium diversae philosophiae nominentur. Qui cum singula agnoscere et perscrutari, utpote vir scientissimus et sapientissimus, voluisset; semetipsum intra legis divinae regulam tenere non potuit; sed decepit eum Moabitica philosophia, et persuasit ut idolo Moabitico immolaret. Similiter et Ammonitarum, e
Abbreviated transcription (Latin):
tionib ꝑinat innocentes. iste dicitur
hiezabel tenere doctrinã. Siͨ gͦ & si
quis malis consilus scandala gener&e po¬
pulo dĩ. & offensionẽ diuinã atq ira¬
cundiã celestẽ ꝓuoc& plebi uł idoloꝵ
sacrificus cõmunicando. ł stupris ac libi¬
dinib seruiendo. hic doctrinã balaam
tenere dicendꝰ est. Est gͦ execrabilis etiã
corporis fornicatio. Qͥd enĩ tam execrabi¬
le quã templũ dĩ uiolare. ac collere m̃bra
xp̃i. & facere m̃bra meretͥcis: Multotam̃
magis execrabilis est generalis illa fornicatio.
in qua om̃e genꝰ peccati parit̃ continetur.
Generalis autẽ fornicatio dr̃. cũ anima quȩ
in consortiũ u̾bi dĩ asscita est. & matͥmonio
eiꝰ qͦdãmͦ sociata. ab ullo alio alieno scilicoꝵ¬
& adũsario illuis uiri qui eã sibi despondit
in fide corrũpit᷑ & uiolat᷑. Est gͦ sponsuᷤ
& uir anime niunde & pudice ũbũ dĩ qͦd

Expanded text:
tionibus perimat innocentes, iste dicitur tionibus perimat innocentes, iste dicitur Jezabel tenere doctrinam. Sic ergo et si quis malis consiliis scandala generet populo Dei, et offensionem divinam atque iracundiam coelestem provocet plebi vel idolorum sacrificiis communicando, vel stupris ac libidini serviendo, hic doctrinam Balaam tenere dicendus est. Est ergo exsecrabilis etiam corporis fornicatio. Quid enim ita exsecrabile quam templum Dei violare, ac tollere membra Christi, et facere membra meretricis? Multo tamen magis exsecrabilis est generalis illa fornicatio, in qua omne genus peccati pariter continetur. Generalis autem fornicatio dicitur, cum anima, quae in consortium verbi Dei adscita est, et matrimonio ejus quodam modo sociata, ab ullo alio alieno, scilicet adversario illius viri qui eam sibi despondit, in fide corrumpitur et violatur. Est ergo sponsus et vir animae mundae et pudicae, verbum Dei, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sua ea que in lege scłm hẏstoriã seripta
sunt adducit ad mysteria diuna & sa
ab illo datã expositionis regulã sequi. &
pͥmo memorare ea que ad angłm eccłae
cuiꝰdam seribens dic̃. Habes ibi quoscłã qui
tenent doctrinã balaã. qui docuit balac
mittere seandalũ in conspectu filioꝵ isrł.
ut manducarent ydolis unmolata & for
qͥdã in eccłia illa ad quã seribebat. docen¬
tes doctrinã balaã. Putasne ita accipiendũ
est qͦd fuerint in illis dieb qui dicerent se
docere ea que balaã docuit. & qͥ ꝓfiterent
se doginatũ & traditionũ illiꝰ esse doctores.
In illud potiꝰ debemꝰ adũtere. qͦd si quis
faciat opus qͦd fecit balaã. is doctriuã
balaã docere uideat᷑. sic̃ & doctrina hie¬
zabel in eadem reuelatione memoratur.
ñ qͦ aliquis ex disciplinis iezabel doceat
que illa tradiderit. s qͦd si quis ũbi causa
aut ꝓpħas dĩ ꝑsequat᷑ ut illa fecit. aut
ut illa aliqͦs decipiat uł falsis circũ serip¬

Expanded text:
sua, ea quae in lege secundum historiam scripta sunt, adducit ad mysteria divina, et ab illo datam expositionis regulam sequi, et primo memorare ea quae ad gloriam Ecclesiae cujusdam scribens dicit: Habes ibi quosdam, qui tenent doctrinam Balaam: qui docuit Balac mittere scandalum in conspectu filiorum Israel, ut manducarent idolis immoquidam in Ecclesia illa ad quam scribebat, docentes doctrinam Balaam. Putas-ne ita accipiendum est, quod fuerint in illis diebus, qui dicerent se docere ea quae Balaam docuit, et qui profiterentur se dogmatum et traditionum illius esse doctores? An illud potius debemus advertere, quod si qui faciat opus quod fecit Balaam, is doctrinam Balaam docere videatur? Sicut et doctrina Jezabel in eadem Revelatione memoratur, non quo aliquis ex disciplinis Jezabel doceat quae illa tradiderit, sed quod si quis verbi causa aut prophetas Dei persequatur ut illa facit, aut idolis aliquos decipiat, vel falsis circumscrip
Abbreviated transcription (Latin):
inquit exieris ad bellũ adũsũ inimicos tuos. &
uideris ibi mulierem decora specie. & concupieris
& ungulas eiꝰ. & indues eam uestim̃tis lugubrib.
& sedebit in domo lugens patrẽ suũ & matrem
suã. & domũ pat̾nã suã. & post tͥgnta dies

Expanded text:
inquit, exieris ad bellum contra inimicos tuos, et videris mulierem decora specie, et concupieris et ungulas ejus, et indues eam vestimentis lugubribus, et sedebit in domo, lugens patrem suum, et matrem suam, et domum paternam, et post triginta dies
Abbreviated transcription (Latin):
tur. In ebrietatis uͦ egritudine corpus simul
& anima corrumpitur sꝑs pariter cum carne
uiciatur. Omĩa membra debilia. pes. manꝰ.
lingua resoluta. oculos tenebrat. m̃tẽ uelat
obliuio. ita ut hominem se nesciat ẽẽ nec

Expanded text:
t. In ebrietatis enim aegritudine corpus simul et anima corrumpitur, spiritus pariter cum carne vitiatur. Omnia membra fiunt debilia, pedes, manus, lingua resoluta. Oculos tenebrae, mentem velat oblivio, ita ut hominem se nec sciat esse, nec
Abbreviated transcription (Latin):
immundũ cibũ p̃b& ꝓximo suo. Pocest enĩ quꝰ
innocens & rectus corde mundũ animal ouis¬
tãquã ouis quȩ ẽ animal mundũ. Similiter ce
in ceteris. Et idõ om̃s homo ut diximꝰ cũ loqut᷑
ꝓximostio. & siue prodest ei ex sermonib suis
siue nocet. mundũ ei aut inmundũ efficitur
animal. ex quib uł mundis utendũ. uł im¬
mundis p̃cipitur abstinendũ. Si secundũ
hanc intelligentiã dicamꝰ dm̃ sũmum
leges hominib ꝓmulgasse. puto quod¬
digna uidebitur diuina maiestate legis¬
latio. Si uͦ assideamus lictere. & scdm̃ hoc uł
quod iudeis uł qͦd  uulgo uidetur acci¬

Expanded text:
mundum cibum praebet proximo suo. Potest enim quis innocens et rectus corde, mundum videri anitanquam ovis, quae est animal mundum, similiter et in caeteris. Et ideo omnis homo cum loquitur proximo suo, sive prodest ei ex sermonibus, sive nocet, mundum ei aut immundum efficitur animal, ex quibus vel mundis utendum est, vel immundis praecipitur abstinendum. Si secundum hunc intellectum dicamus summum Deum leges hominibus promulgasse, digna videbitur humana majestate legislatio. Si vero assideamus litterae, et secundum quod vel Judaeis, vel vulgo dicitur, acci
Abbreviated transcription (Latin):
nominant᷑. His gͦ ex auctoritate apłica atq
hominũ uł mundꝰ uł ĩmundus possit ostendi.
Om̃is homo hab&e in se aliquẽ cibũ. quẽ acce¬
denti ad se ꝓximo p̃beat. Non enĩ potest
fieri. ut cũ accesserimꝰ ad inuicẽ nos homi¬
nes & conseruerunꝰ sermonem: ñ aliquem
ł ex responsione ł introgatione ł ex aliqͦ
is de quo gustũ capimꝰ. mundũ sumimꝰ cibũ.
Si uͦ iminundꝰ sit quẽ contingimꝰ. immundũ¬

Expanded text:
s ex auctoritate Evangelica atque ue vel mundus, vel immundus, possit ostendi. Omnis homo habet in se aliquem cibum, quem accedenti ad se proximo suo praebeat. Non enim fieri potest ut, cum accesserimus adinvicem nos homines, et conseverimus ex responsione, velut ex aliquo is gustu capimus, mundum sumimus cibum, si vero immundus est quem contingimus, immundu
Abbreviated transcription (Latin):
las eiꝰ demi. Uerbicausa si pona mus quod
ita inuenerit eã is qui inuenisse dr̃. ut neque
capillos neq ungulas habeat. qͥd habuit qͦd
scãm legen demere uideret᷑ : Nos uͦ quib mi¬
litia spũalis ẽ. & arma ñ carnalia s potentia

Expanded text:
scindi? Verbi causa, ponamus quod ita invenerit eam is qui dicitur invenisse, ut neque capillos, neque ungulas habeat, quid habuit quod secundum legem demere jubetur? Nobis vero quibus militia spiritalis est, et arma non carnalia
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ei reliqua membra. quȩ erit oculo letitia:
Aut quȩ uidebitur ei eẽ ꝑfectio. si manus
ñ habeat. si pedes desint. aut reliqua m̃bra
non assint : Quia etsi est p̃cellens aliqua
oculi gła. in eo maxime est. ut uel ipse dux
sit corporis. uel ceteroꝵ membroꝵ ñ deserat᷑
officuis Hoc autẽ nos et ꝑ illã hiezechie¬
lis ꝓpħe uisionẽ docere potest cũ dicit
congreganda ẽẽ os ad os. & iuncturam
ad iuncturã. & neruos et uenas. & pellẽ.¬
ac singula locis suis eẽ reparanda. Deniq
uide quid addit ꝓpħa. Ossa inquit ista.
Non dix̃ om̃s homines sunt. s dix̃. ossa ista
domꝰ isrł sunt. Habeb̃ gͦ letitiam de hac
uita discedens. si fueris sanctꝰ. Tunc erit
deest. Expectabis enim et tu alios: sicut
ipse expectatꝰ es. Quod si tͥ qui membrũ es
ñ uidetur eẽ ꝑfecta letitia si desit aliud
membrũ. quantomagis dñs et saluator nr̃
qui caput & auctor est totius corporis.

Expanded text:
sint oculo reliqua membra, quae erit ei laetitia? sint oculo reliqua membra, quae erit ei laetitia? aut quae videbitur esse perfectio, si manus non habeat, si pedes desint, aut reliqua membra non adsint? Quia etsi est aliqua oculi gloria, in eo maxime est, ut vel ipse dux sit corporis, vel caeterorum membrorum non deseratur officiis. Hoc autem nos et per illam Ezechielis visionem doceri puto, cum dicit congregandum esse os ad os, et juncturam ad juncturam, et nervos, et venas, ac singula locis suis esse reparanda. Denique vide quid dicit propheta: Ossa, inquit, ista: non dixit: Omnes homines sunt, sed dixit: Ossa ista domus Israel sunt . Habebis ergo laetitiam de hac vita discedens, si fueris sanctus; sed tunc erit deerit. Exspectabis enim et tu alios, sicut et tu exspectatus es. Quod si tibi, qui membrum es, non videbitur esse perfecta laetitia, si desit aliud membrum, quanto magis Dominus et Salvator noster, qui caput est totius corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
integra meritoꝵs suoꝵ p̃mia consequunt᷑.
sed expectant etiã nos. lic& morantes. lic&
desides. Non enĩ est illis ꝑfecta letitia. do¬
nec ꝓ errorib nr̃is dolent. & lugent pecca¬
ca nr̃a. Hoc fortasse mͥ dicenti ñ credas.
Qͥs enĩ ego sum. qui confirmare sententiam
tanti dogmatis audeã: S adhibeo hoꝵ testẽ.
de quo ñ pocest dubitari. Magister enĩ gen
om̃s scõs patres qui ꝑ fidẽ iustificati sunt.
abraham. ut que ꝑfecta st̃ consequatur.
expectat & isaac et iacob. & om̃s ꝓpħe ex¬
pectant nos: ut nob̾cum ꝑfectã beatitudi¬
nẽ capiant. Propt̃ hoc gͦ etiã mysteriũ
illud in ultimã ailaci iudici custoditur.
Unũ enĩ corpꝰ est : qͦd iustificari expectat᷑.
Unũ corpꝰ est quod resurgere dr̃ in uidicio.
licor enĩ suit multa membra. s unũ corpꝰ.
Non potest oculus dicere manui. non mͥ es ne¬
cessaria. Etiã si sanus sit oculus. et non sit
turbatus. quantũ ꝑtinet ad uidendũ. si de¬

Expanded text:
integra meritorum suorum praemia consequuntur, sed exspectant etiam nos, licet morantes, licet desides. Non enim illis est perfecta laetitia, donec pro erroribus nostris dolent, et lugent peccata. Hoc fortasse mihi dicenti non credas: quis enim ego sum, qui confirmare sententiam tanti dogmatis audeam? Sed adhibeo horum testem, de quo non potest dubitari. Magister enim gentomnes sanctos qui per fidem justificati sunt, Abraham, ut quae perfecta sunt consequatur: exspectat et Isaac, et Jacob, et omnes prophetae exspectant nos, ut nobiscum perfectam beatitudinem capiant. Propter hoc etiam, mysterium illud in ultimum diem dilati judicii custoditur: unum enim corpus est, quod justificari exspectatur, unum corpus est, quod resurgere dicitur in judicio; licet enim sint multa membra, sed unum corpus » . Non potest oculus dicere manui: Non es mihi necessaria. Etiamsi sanus sit oculus, et non sit turbatus, quantum pertinet ad videndum; si de
Abbreviated transcription (Latin):
errore. Si enim apłs ipsius luget quosdã
qͥ ante peccauerunt nec penitentiã ege¬
runt in his quȩ gesserunt. quid dicã de
ipso qui filiꝰ dr̃ caritatis. qui semet ipsũ¬
quesierit. nunc iã nos ñ querit. nec que
urã sunt cogitat. nec de errorib nr̃is me¬

Expanded text:
e: « Si Apostolus ipsius luget quosdam qui ante peccaverunt, nec poenitentiam egerunt in his 1155 quae gesserunt : quid dicam de ipso, qui Filius dicitur charitatis? » Et dquaesierit, nunc jam nos non quaerit, nec quae nostra sunt cogitat, nec de erroribus nostris moe
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ enim nr̃ dolere fecit. & iterũ restituit.
Contraria aut̃ uirtꝰ male quidẽ aliquid fa¬
cere potest. s restituere in indegrũ non
potest. Hec autẽ omĩa p̃misimꝰ. ut oꝑa
balaam uel uerba eiꝰ possimꝰ aduertere.
Sunt enĩ magoꝵ ñ nulle differentie. Alii enĩ
plus. alii minus ualent. Hic balaam̃ famosis¬
simus erat in arte magica. & in carminibus
noxiis p̃potens. Non enĩ habebat potestatem¬
uel artẽ uerboꝵ ad benedicendũ. s habebat
ad maledicendũ. Demones enĩ ad maledicendũ
talib in opinione erat om̃ib qui erant in
oriente. Nisi enĩ experim̃ta eius plurima
p̃cessissent. qͦd frequent̃ maledictis hostem
uertisset armatũ. ñ utiq p̃sumpsisset rex
hoc posse fieri sermonib. quod ferro et acie
uix possit ipleri. Certꝰ gͦ balac de hoc et
frequent̃ exꝑtꝰ. omissis om̃ib instrum̃tis.
& auxilus bellicis. mittit ad eũ legatos dicen.¬

Expanded text:
ster dolere facit, et iterum restituit; contraria autem virtus male quidem facere aliquid potest, sed restituere in integrum non potest. Haec autem omnia praemisimus, ut opera Balaam vel verba ejus, possimus advertere. Sunt et magorum nonnullae differentiae. Alii enim plus, alii minus valent. Hic enim Balaam famosissimus erat in arte magica, et in carminibus noxiis pvel artem verborum ad benedicendum; sed habebat ad maledicendum. Daemones enim ad maledicendum pertus in talibus, in opinione erat omnibus qui erant in Oriente. Nisi enim experimenta ejus plurima praecessissent, quod frequenter maledictis hostem vertisset armatum, non utique praesumpsisset rex hoc posse fieri sermonibus, quod ferro et acie vix posset impleri. Certus ergo Balac de hoc, et frequenter expertus, omissis omnibus instrumentis et auxiliis bellicis, mittit ad eum legatos, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo dicens. sic̃ ablingit uitulus herbam
cãpi.  Ob hoc sine dubio. quia uitulus ab
rumpit oͣre herbã de campo. & lingna tã¬
quã falce quetũq ĩuenerit secat. ita et
populus hic qͦsi uitulus ore et labiis pugnat.¬
& arma habet in uerbis ac p̃cib hec igit᷑
sciens rex. mittit ad balaam. ut & ip̃se
deferat ũba ũbis contraria. & p̃cib p̃ces.
Nec mireris si est in magica arte tale aliquid
Esse enim hanc artẽ designat etiã seriptura.
s uti ea ꝓhib&. Nam & demones scriptura
refuge. & sꝑs maligni. & demonia immunda.
inuocare magus michael. ñ potest inuocare
raphael. neq gabriel. multomagis magus¬
nos soli habemꝰ potestatem ĩuocandi unge

Expanded text:
o sunt, sicut ablinget vitulus herbam campi. Ob hoc sine dubio, quia vitulus ore abrumpit herbam de campo, lingua tanquam falce, quaecunque invenerit secat. Ita et populus hic quasi vitulus, ore et labiis pugnat, et arma habet in verbis ac precibus. Haec igitur sciens mittit ad Balaam, ut et ipse deferat verba contraria, et precibus preces. Nec mireris, si est in magica arte tale aliquid. Esse enim hanc artem designat etiam Scriptura, sed uti ea prohibet. Nam et daemones Scriptura ritus maligni, et daemonia immunda. invocare magus Michaelem, non poterat invocare Raphael neque Gabriel. Multo magis magusnos soli habemus potestatem invocandi unige
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ ignis ꝓcessit dde esebon: & flamma
de ciuitate seon & deuorauit usq
moab. S eon Sut diximus: erat rex
cuiꝰ erat ciuitas esebon. Sic ergo intelli¬
gendus est ordo uerboꝵ. quia dicant¬
guratꝰ. enĩgmatiste gͦ dicunt᷑ qui figu¬
ralit̃ loquunt᷑. & quis est alius aliquis
qui in figuris locutꝰ sit. ñ lex et ꝓpħe.
Audi enĩ qͣmͦ dauid dicit. Aperlamꝰ in
parabolis os meũ. lođr ꝓpositiones
ab initio. Sed & saias quid eniginata
suit que seribit. hoc mͦ describit. Et erunt¬

Expanded text:
quoniam ignis processit de Hesebon, et flamma de civitate Seon, et devoravit Ar Moabitarum. Seon, ut diximus, erat rex, cujus erat civitas Hesebon. Sic ergo intelligendus est ordo verborum, quia dicguratus. Aenigmatistae ergo dicuntur, qui figuraliter loquuntur. Et quis est alius, qui in figuris locutus sit, nisi lex et prophetae? Audi enim, quomodo David dicit: Aperiam in parabola os meum, loquar propositiones ab initio . Sed et Isaias, quia aenigmata sint quae scri
Abbreviated transcription (Latin):
rit ei angłs. qui excubabat ꝓ filus isrł. De quo
scriptũ est. dicente dño ad moysen. augl̃s meus
ibit cecũ. Pertendenti gͦ ire concedit᷑. in uia
conterit᷑ ab asima. S magus demones uidet.
angłm ñ uidoꝵ. asina tam̃ uidet. ñ quo digna
ẽet uidere anglm̃. sic̃ nec loqui digna erat.

Expanded text:
rit ei angelus qui excubabat pro Israel, de quo scriptum est, dicente Domino ad Moysen: Angelus meus ibit tecum . Pertendenti ergo ire conceditur: in via conteritur ab asina. Sed magus daemones videt, angelum non videt; asina tamen videt: non quod digna esset videre angelum, sicut nec loqui digna erat;
Abbreviated transcription (Latin):
adueniunt. & continuo discedunt. nec in
meditatione ũbi dĩ duitius inmorantur.
Tam̃ ꝓ his qui studiosi sunt. & sitiunt
audire atq possunt caꝑe spũalem sensũ.
pauca aliqua dicemꝰ ex multis. Potest gͦ
obici aliquid cale. Inuoc& lic& demones
bala ã: maledicat popło. inuocati demo¬
nes faciant qͦd possunt. nũquid ñ potest
ut ipse uenir& ad balaam: & consuetos de¬
mones ꝓhiber& accedere. ne uel cemptarent
aut conarent᷑ ledere uelle populũ suũ. Ad
hec gͦ lico& ñ omĩa qͣ possunt occurrere pro¬
ferenda suit. cam̃ dicimꝰ ex parte. quia
ñ uult ds̃ demonũ genꝰ ante tempꝰ damnare.
Sciunt enĩ & ipsi demones quia tempus eoꝵ
p̃sens hoc scłm continet. ꝓptẽa deniq &
dm̃ rogabant ut ñ corquere eos ante tempꝰ¬
neq mitter&e in abyssũ. Et obhoc neque
diabolum remouit a pͥncipatu scł̃i huius.
qr adhuc opus est oꝑa eiꝰ. ad ꝑfectionẽ¬

Expanded text:
adveniunt, continuo discedunt, nec in adveniunt, continuo discedunt, nec in meditatione verbi diutius immorantur. Tamen pro his qui studiosi sunt et sitiunt audire, possuntque capere spiritalem sensum pauca aliqua dicimus ex multis. Potest ergo objici tale aliquid ac dici. Invocet daemones Balaam, maledicat populo: invocari daemones faciant quod possunt: nunquid non potestut ipse veniret ad Balaam, et consuetos daemones prohiberet accedere, ne vel tentarent aut conarentur laedere velle populum Dei? Ad haec ergo, licet non omnia quae possunt occurrere proferenda sunt, tamen dicimus ex parte, quia non vult Deus daemonum genus ante tempus damnare. Sciunt enim et ipsi daemones, quia tempus eorum praesens hoc saeculum continet. Propterea denique et Dominum rogabant, ut non torqueret eos ante tempus, neque in abyssum mitteret. Et ob hoc neque diabolum removit a principatu saeculi hujus, quia adhuc opus est opera ejus ad exe
Abbreviated transcription (Latin):
bala am diuinaculis acceptis. cũ solerent
demones ad se uenire. fugatos quidẽ demo¬
nes. uidet adesse dm̃. & idõ dic̃ int̾roga¬
re se dm̃i. quia consuetos sibi parere nusquã
demones uidit. Uenit enĩ ipse ad balaã.
ñ qͦd dignꝰ ẽẽt ad quẽ uenirae ds̃. s ut
fugarent᷑ illi qui ei ad maledicendũ uł ad¬
malefaciendũ adesse consueuerant. Iã huic
enĩ ds̃ ꝓudebat popło suo. Adest gͦ &
dicit dñs ad eũ. Qiud homines isti uenert̃
ad ce: Et dix̃ balaam ad eũ. Balac filius
sephor rex moab misit eos ad me dicens.
Ecce populus exut de egypto. & oꝑuit faciem
terrȩ. & hic sedox iuxta me. ueni gͦ nunc &
maledic mͥ eum. si forte poterimꝰ ꝑcutere eũ
& eicere. Et dixit ds̃ ad balaam. Non eas
cum eis. neq maledicas popłm. Est enĩ bene¬
dictꝰ. Altior hic exorit᷑ questio. & nescio.
utrũ conueniat. rem tã ꝓfundi mysteru denu¬
dare & ꝓferre ad turbas. & eas turbas quȩ ad
auditoriũ uerbi dĩ ñ nisi paucis diebus

Expanded text:
Balaam divinaculis acceptis, cum solerent daemones ad se venire, fugatos quidem daemones videt, sed adesse Deum; et ideo dicit interrogare se Deum, quia consuetos sibi parere nusquam daemones videt. Venit ergo ipse ad Balaam, non quod dignus esset ad quem veniret Deus, sed ut fugarentur illi qui ei ad maledicendum et male faciendum adesse consueverant. Jam hinc enim providebat Deus populo suo. Adest ergo, et dicit Deus ad eum: Quid homines isti venerunt at te? Et dixit Balaam ad Deum: Balac filius Sephor rex Moab, misit eos ad me, dicens: Ecce populus exivit de Aegypto et cooperuit faciem terrae, et hic sedit juxta me. Veni ergo nunc et maledic eum, si forte poterimus percutere eum et ejicere. Et dixit Dominus ad Balaam: Non eas cum eis, neque maledicas populum. Est enim benedictus. Altior hic exoritur quaestio; et nescio utrum conveniat rem tam profundi mysterii denudare, et proferre ad turbas, et eas turbas, quae ad auditorium verbi Dei, non nisi paucis diebus
Abbreviated transcription (Latin):
facit balaã benedictiones ac ꝓphetias. quȩ
possint ȩdificare non solum isrł. s & reliquas
gentes. Si enim ꝓphetiȩ eiꝰ a moyse sacris inser¬
ca sunt uoluminib. qͣntomagis descriptȩ sunt
abhis qui habitabant cc̃ mesopomiam. apud
quos magnificus habebatur balaam. quosque
artis eius constat fuisse discipulos: Ex illo de¬
niq fertur magoꝵ genꝰ & insticutio in partib
orientis iugere. Qui descripta habentes apud
se omiã que ꝓphetauerat balaã. etiã hoc ha¬
buerunt scriptũ. qͦd orietur stella ex iacob. &
exurget homo ex isrł. Hec scripta habebant
iagi apud semet ipsos. & idõ quando natꝰ est
ihc agnouert̃ stellã & intellexert̃ adimpleri
ꝓphetiã magis ipsi quã popłs isrł: qui scõꝵ¬

Expanded text:
faciat Balaam benedictiones ac prophetias, quae possint aedificare non solum Israel, sed et reliquas gentes. Si enim prophetiae ejus a Moyse sacris inserta sunt voluminibus, quanto magis descriptae sunt ab his qui habitabant tunc Mesopotamiam, apud quos magnificus habebatur Balaam, quosque artis ejus constat fuisse discipulos? Ex illa denique fertur magorum genus et institutio in partibus Orientis vigere: qui descripta habentes apud se omnia quae prophetaverat Balaam, etiam habuerunt hoc scriptum, quod orietur stella ex Jacob et exsurget homo de Israel . Haec scripta habebant magi apud semetipsos; et ideo quando natus est Jesus, agnoverunt stellam, et intellexerunt adimpleri prophetiam magis ipsi quam populus Israel, qui s
Abbreviated transcription (Latin):
monib auferat᷑ lib̃tas arbitrui. nullus
ult᷑ impugnabit achletas xp̃i. Nullo aut̃
oppugnante. nec certam̃ aliqͦd erit. Ec
sublato certamine. nullũ erit p̃miũ. nulla
uictoria. Idcirco igit᷑ tali ua utit᷑ ds̃.¬

Expanded text:
monibus auferatur libertas arbitrii, nullus ultra impugnabit athletas Christi. Nullo autem oppugnante, nec certamen aliquod erit; et sublato certamine, nullum erit praemium, nulla victoria. Idcirco igitur tali via utitur D
Abbreviated transcription (Latin):
dicare & subũtere. & reedificare & re¬
plantare. Quid eradicat. & quid subũtitͦ
Qiuitatẽ esebon: quȩ fuit regis seon.
Cogitationes impias & impuras. Quid
reedificat in ea & quid replantat:
Cogitationes pias & castas. ut efficiat᷑ esebon

Expanded text:
dicare et subvertere, et reaedificare et redicare et subvertere, et reaedificare et replantare . Quid eradicat et quid subvertit? Civitatem Hesebon, quae erat regis Seon. Cogitationes impias et impuras. Quid reaedificat in ea, et quid replantat? Cogitationes pias et castas. Ut efficiatur Hesebon
Abbreviated transcription (Latin):
tiones argumentoꝵ eius igne ueritas exu¬
rat. dr̃ & de hoc quia subũsa est esebon
ciuitas seon. S non continuo desertus
et destitutꝰ relinquet᷑ iste: in quo subũsa
sunt gentiliũ dognata. Non enĩ disciplina
est filus isrł. destructas relinquere quas
destruxerint ciuitates. S cum subruerint
& euerterint in hominẽ malas cogitationeᷤ
& impios sensus. reedificant rursus ĩ corde
eius quẽ destruxerint bonas cogitationes.
pios sensus. doctrinam ueritatis. inferent
religionis ritum. cradent ordinem utuen¬
di: docebunt honestatem moꝵ. obseruan¬
tiae statuta monstrabunt. Et cunc uere
dicent isti enigmatiste ad semet ipsos.
seon. Et ipsi enim. hoc est eccłe filu. qr
figuras legis et enigmata sp̃ualit̃ intel¬
ligunt. enigmatiste appellant᷑. Hoc ẽ
quod et hieremias figurali nichilominꝰ
sermone designat. ubi ad eũ dr̃ a dño.
Cece dedi uerba mea in os tuũ. ecce con¬
stitui te hodie suꝑ gentes et regna. era¬

Expanded text:
tiones argumentorum ejus, igne veritatis exurat, dicito de hoc, quia subversa est Hesebon civitas Seon. Sed non continuo desertus et destitutus relinquitur iste in quo subversa sunt gentilium dogmata. Non enim disciplina est filiis Israel destructas relinquere, quas destruxerunt civitates, sed cum subruerint et everterint in homine malas cogitationes et impios sensus, reaedificant rursus in corde ejus, quam destruxerant bonas cogitationes, pios sensus, doctrinam veritatis inserent, religionis ritum tradent, ordinem vivendi docebunt, honestatem morum, observantiam statim monstrabunt, et tunc vere dicent isti aenigmatistae ad semetipsos Seon. Et ipsi enim, hoc est Ecclesiae filii, quia figuras legis et aenigmata spiritaliter intelligunt, aenigmatistae appellantur. Hoc est, quod et Jeremias figurato nihilominus sermone designat, ubi ad eum dicitur a Domino: Ecce dedi verba mea in ore tuo, ecce constitui te hodie super gentes et regna, era
Abbreviated transcription (Latin):
resecare turpia. & pia queq in anima re¬
edificare atq honesta. ac regiosa plantare.
De regno seon ñ est scriptũ. ut nullus uiuus
relinquat᷑. nec de regno moab. forte enim
ex illis opus habemus aliquib. & ñ nullis
eoꝵ pro uite huiꝰ agonib. & exercitus
inDigemus. alioquin debuissemus de hoc
mundo exisse. De basan uͦ hoc ẽ de cur¬
pitudine. nullo penitꝰ indigemꝰ. nichil
ex ea relinquamꝰ. Excidenda omnia.
omnia subũtenda st̃ oꝑa turpitudinis.
in nullo enĩ potest honestũ ẽe qͦd turpe
runt castra ab occidente moab uxta
iordanem contͣ hiericho. Et ut uidit
plena negotus. interior uͦ intellectꝰ multo
negotiosior. Et nescio si facile sit. uel
ipsas tantum hystoricas explanare senten¬
tias. Dõ tamen donante. hreuit que pos¬

Expanded text:
et resecare turpia, et pia quaeque in animo reet resecare turpia, et pia quaeque in animo reaedificare atque honesta ac religiosa plantare. De regno Sehon non est scriptum ut nullus vivus relinquatur, nec de regno Moab. Forte enim ex illis opus habemus aliquibus, et nonnullis eorum pro vitae hujus agonibus et exercitibus imundo exisse. De Basan tamen, hoc est de turpitudine, nullo penitus indigemus, nihil ex eo relinquamus. Excidenda omnia, omnia subvertenda sunt opera turpitudinis. In nullo enim potest honestum esse, quod turpe runt castra ab Occidente Moab juxta Jordanem contra Jericho, et vidit plena negotiis . Interior vero intellectus multo negotiosior: et nescio si facile sit vel ipsas tantum historicas explanare sententias: Deo tamen donante, breviter quae pos