comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis. Magna uox iusticie. magna est
castitas ꝑ qua & mortui loquuntur. Nec
solum loquuntur. s etiã sic abel clamant.
At uͦ iniusti anima nec uiuentis clamat.
quia do mortuaẽ. Nichil in illa sublime.
nichil magnificũ est: quale eoꝵ quoꝵ
sonus in omnẽ terram exiuit. & uerba in
fines orbis terrarũ: Graciliuoce loquebat᷑
moyses: & plus omnib audiebatur. Co¬
tidie auditur in eccłia. ab illis solis hoc e¬
a iudcis ñ auditur. qui aure auduint sed
ñ audiunt. Prophetȩ dicitur alteri. exal¬
ta uirib uocem tuam. Anna tamen non
clamabat incorde suo sicut moyses: sed
loquebatur. Fortasse quia filios postula¬
bat. hoce bona quidem s priuata etiam
publica clamabat. S ed quia a domino
postulabat. quia dño cum si que susciꝑet
offerebat: loquebatur do. Clamabat
autem moyses: quia non ꝑse sed ꝓomi
populo p̾tabatur. Unde dictum c̃ ciadño.
Q uid clamas: Clamabat affectu pio &

Expanded text:
in nobis. magna uox iustitiae, magna est in nobis. magna uox iustitiae, magna est castitatis. per quam et mortui locuntur nec solum locuntur, sed etiam sicut Abel clamant. at uero iniusti anima nec uiuentis clamat, quia deo mortua est. nihil in illa sublime, nihil magnificum est quale eorum, quorum sonus in omnem terram exiuit et uerba in fines orbis terrarum. gracili uoce loquebatur Moyses et plus omnibus audiebatur, cotidie auditur in ecclesia. ab illis solis, hoc est Iudaeis, non auditur. qui aure audiunt, sed non audiunt. prophetae dicitur alteri: exalta uiribus uocem tuam. Anna tamen non clamabat in corde suo sicut Moyses, sed loquebatur, fortasse quia filios postulabat, hoc est bona quidem, sed priuata, non publica; non clamabat, sed quia a domino postulabat, quia domino eum, si quem susciperet, offerebat, loquebatur deo; clamabat autem Moyses, quia non pro se, sed pro omni populo precabatur. unde dictum est ei a domino: qui d clamas? clamabat affectu pio et
Abbreviated transcription (Latin):
rib Saul primo infestus armato eum
insequebatur exercitu. postea parricida
filius imminebat. non contentꝰ fugien¬
tis exilio. uitam patris quȩrebat eriꝑe.
sed ab illis minꝰ pati poterat. quos in pre
senti uidebat. qmͣ ab illis qͦs non uidebat:
Est enim colluctatio scis ñ solum aduersꝰ
carnem & sanguine. sed etiam aduersus
principatus & potestates istius mundi re-¬
ctoresq tenebrarũ. qui latronũ modo in
istius scłi nocte humanis insidiantur.
uersum se fieri uideret incursus. exclama¬
uit in toto corde suo. Et enim aduersus
diabolu non uocis magnitudine. sed magna-¬
nimitate cordis utend̾um ẽ. Est tamen &
uox cordis. quia ẽ & uox sangumis. quia
ad dm̃ ꝑuenit. Deniq d̾s dicit. uox san¬
guinis fris tui clamat ad me. C lamatgͦ
cor nr̃m non sono corporis. s cognationu
sublimitate. contentuq uirtutũ. Gran¬
dis fidi clamor. Deniq in sp̃ũ adoptionis
clamamꝰ abbapat᷑. & ipse sp̃s dĩ clamat

Expanded text:
ribus. Saul primo infestus armato eum ribus. Saul primo infestus armato eum insequebatur exercitu, postea parricida filius inminebat; non contentus fugientis exilio uitam patris quaerebat eripere. sed ab illis minus pasenti videbat, quam ab illis quos non videbat; est enim colluctatio sanctis non solum adversus carnem et sanguinem, 1211 sed etiam adversus principatus et potestates istius mundi, rectoresque tenebrarum, qui latronum istius saeculi nocte humanis insidiantur auersum se fieri uideret incursus, exclamauit in toto corde suo. etenim aduersus diabolum non uocis magnitudine. sed magnanimitate cordis utendum est. Est tamen et uox cordis, quia est et uox sanguinis. quae ad deum peruenit; denique deus dicit: uoxsanguinis fratris tui clamat ad me. clamat ergo cor nostrum non sono corporis, sed cogitationum sublimitate concentuque uirtutum. grandis fidei clamor: denique in spiritu adoptionis clamamus: abba pater et ipse spiritus dei clamat
Abbreviated transcription (Latin):
bra erat. E cce diis sedit suꝑ nubem leuem.
& ueniet in egyptu. Et dauid dicit. sub
umbra alarum tuatũ ꝓtege me. Factus est
qͥ exinanitus umbra nobis. quos sol iniqui¬
tatis exusserat. Uidimꝰ gͦ in umbra eum.
cum adhuc fides prima ꝓcederet. sed nunc
iam totũ illuminat mundu. Et tamen
adhuc eum ꝑ sui corporis quȩ est ęccłia um¬
bram uidemꝰ. nondũ facie ad faciem: Neq
enim oculi corporis. diuinitatis possunt
reciꝑe fulgore. Hȩc quoq umbra totum
cotidie ꝓtegit orbem terrarũ. Profuit gͥ
conclusio. Conclusit enim d̾s omnia
incredulitate. ut omnium misereatur:
Sedd iam consideremꝰ qͥd in conclusione di¬
cendum sit: & unde incipiendum:
XCLAMAUI IN
toto corde meo. exaudi¬
tuas exquiram. Dicit
dauid. Cum impressi¬
oneᷤᷤ patimur corporales
exclamare consueuimꝰ. ut alios ad presi.¬
dium nobis uocare possimꝰ. Premebatur
scs ꝓpheta appropinquantib sibi ꝑsecuto¬

Expanded text:
bra erat: ecce dominus sedet super nubem leuem bra erat: ecce dominus sedet super nubem leuem et ueniet in Aegyptum. et Dauid dicit: sub umbra alarum tuarum protege me. factus est igitur exinanitus umbra nobis, quos sol iniquitatis exusserat. uidimus ergo in umbra eum, cum adhuc fides prima proeederet. sed nunc iam totum inluminat mundum et tamen adhuc eum per sui corporis, quae est ecclesia. umbram uidemus, nondum facie ad faciem; neque enim oculi corporis diuinitatis possunt recipere fulgorem. haec quoque umbra totum cotidie protegit orbem terrarum. profuit igitur conclusio; conclusit enim deus omnia in incredulitate, ut omnium misereatur. sed iam consideremus, quid in conclusione dicendum est et unde incipiendum. Exclamaui in toto corde meo: exaudituas exquiram, dicit Dauid. cum inpres- siones patimur corporales, exclamare consueuimus, ut alios ad praesidium nobis uocare possimus. premebatur sanctus propheta adpropinquantibus sibi persecuto
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ. qm̃ aꝑte congregationẽ futu¬
rarum gentium declarauit: Hinc illud
apłicumꝰ. quia cetitas ex parte. israhel conti¬
git. donec plenitudo gentium intraret.
& sic omis isrł saluus fieret: Uemdne
ciȩ: Si umbra ꝓfuit. si passionis tuȩ um¬
bra ꝓtexit. si corporis umbra saluauit. qnͣ¬
tum conferre poterit claritatis aꝑta uirtꝰ:
Per umbram lepra curata est. Per umbra
quoq illius. feminȩ quȩ fimbriam uestis
dominicȩ attigit. sanguis stetit. Per um¬
bram te uidimꝰ. quando ñ habebas speci-¬
em neq decorem. Umbratua caro fuit.
quȩ nrarum estus refrigerauit cupidita¬
tum. que restinxit ignes libidinu. quȩ
auariciȩ diuersarũq passionũ incendia
temꝑauit. Et quid dicam de umbra dñi.
quando & apłoꝵ umbra sanabat: Ueni-¬
ente & enim eetro. unusquisq offerebat
egros suos. quos transeuntis apłi umbra
reddidit sanitati. Audi quia caro dñi um¬

Expanded text:
peccatorum. quam aperte congregationem futupeccatorum. quam aperte congregationem futuram gentium declarauit! hinc illud apostolicum: quia caecitas exparte Israel contigit, donec plenitudo gentium intraret et sic omnis Israel saluus fieret. Ueni. dtiae. si umbra profuit, si passionis tuae umbra protexit, si corporis umbra saluauit. quantum conferre poterit claritas aperta uirtutis! per umbram lepra curata est, per umbram quoque illius feminae, quae fimbriam uestis dominicae attigit, sanguis stetit, per umbram te uidimus. quando non habebas speciem neque decorem. umbra tua caro fuit, quae nostrarum aestus refrigerauit cupiditatum. quae restinxit ignes libidinum, quae auaritiae diuersarumque passionum incendia temperauit. et quid dicam de umbra domini. quando et apostolorum umbra sanabat? ueniente etenim Petro unusquisque offerebat aegros suos, quos transeuntis apostoli umbra reddidit sanitati. Audi quia caro domini um
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ. effunde sicut aquã cortuum. contra
faciem domini:. Extolle ad dñm manꝰ
tuas ꝓ animab paruuloꝵ tuoꝵ. qͥ defici-¬
unt a me in plateis om̃ium itincrum:
Nonne & aꝑte condusionis ostendit an-¬
gustias. & monet ut intentione cordis
in quo ẽ oculi melioris obtutus remediu
tibi salutare ꝓuideas: Denq etiam mf
gerum sub hac litteraait. appropiauit eĩ
tempꝰ nĩm. repleti sunt dies nr̃i. aduenit
sinis nr. Leuius facti sunt qui ꝑsecuti st̃
nos suꝑ aquilas celi. in montib accensi surt:
in deserto insidiatus ẽ nobis. Demonstra¬
uit summã condusione. nec ullum remȩdi-¬
um nisi in aduentu domini nr̃i nu xp̃i
qui solus desꝑatis possit afferre medicinam:
Et quasi ostendens eum dicit. sp̃s ante faciẽ
Et infra. Bibes inquit & in ebriaberis. ad¬
hic uisitauit miquitates tuas. reuelauit
suꝑ peccata: Quam breuit᷑ aduentũ & pas¬
sionem eiꝰ expressit. remissioneq omnnum

Expanded text:
tuae, effunde sicut aquam cor tuum contra tuae, effunde sicut aquam cor tuum contra faciem domini. extolle ad dominum manus tuas pro animabus paruulorum tuorum qui deficiunt fame in plateis omnium itinerum. nonne et aperte conclusionis ostendit angustias et monet, ut intentione cordis, in quo est oculi melioris obtutus. remedium tibi salutare prouideas? denique etiam infra iterum sub hac littera ait: adpropiauit enim tempus nostrum, repleti sunt dies nostri, aduenit finis noster; leues facti sunt qui persecutisunt nos super aquilas caeli. in montibus accensi sunt. in deserto insidiatus est nobis. Demonstrauit summam conclusionem nec ullum remedium nisi in aduentu domini nostri Iesu Christi, qui solus desperatis possit adferre medicinam. et quasi ostendens eum dicit: spiritus ante facet infra: bibes, inquit, et inebriaberis adhuc. uisitauit iniquitates tuas, reuelauit super peccata. quam breuiter aduentum et passionem eius expressit remissionemque omnium
Abbreviated transcription (Latin):
interna. Et tu gͦ condusus animi feruore:
aspice temetipsum interiore oculo: Norbi
uis urget. feruet noxia conscientia. moles
peccatoꝵ premit. intercipiunt sensum
mentis angustiȩ: Cognosce. teipsum &
orationis quere. medicinam. Posce. ut ue¬
mat meditꝰ ille qui descendit de cȩlo. qui
maxime egrotos requirit. sicut ipse ait.
Non opus est sanis medicꝰ. s his qui male
habent. Habes uulnera ne differas. non ẽ
apud cum ulla comperendinatio sanitatis.
Habes ulcera. netimeas. uerbo non ferro
curare consueuit. Aspice gͥ illis oculis.
quib dauid auxilium quęsiuit. & meruit.
Leuaui inquit oculos meos ad montes.
nuesiui unde mͥ ueniret auxiliu. non
inueni. nͥ a dño: Qui enim mundũ condi¬
dit. tuetur accolas mundi. Aspice gͦ & sc̃ꝑ
aspice. quia iusti oculi semꝑ ad dnm. Hoc
monet te etiam ieremias in threnis. sub
hac ipsa littera dicens ad ierłm: Surge &
exꝑgiscere. in nocte in principio uigilie

Expanded text:
interna. et tu ergo conclusus animi feruore interna. et tu ergo conclusus animi feruore aspice temet ipsum interiore oculo. morbi uis urget, feruet noxia conscientia, moles peccatorum premit, intercipiunt sensum mentis angustiae: cognosce te ipsum et orationis quaere medicinam, posce ut ueniat medicus ille qui descendit de caelo, qui maxime aegrotos requirit, sicut ipse ait: nonopus estsanis medicus, sed his qui male habent. habes uulnera? ne differas; non est apud eum ulla conperendinatio sanitatis. habes ulcera? ne timeas; uerbo, non ferro curare consueuit. aspice igitur illis oculis, quibus Dauid auxilium quaesiuit et meruit. \'leuaui\', inquit, \'oculos meos ad montes, quaesiui unde mihi ueniret auxilium, non inueni nisi a domino\'. qui enim mundum condidit. tuetur accolas mundi. aspice ergo et semper aspice, quia iusti oculi semper ad dominum. Hoc monet te etiam Hieremias in Threnis sub hac ipsa littera dicens ad Hierusalem: surge et expergiscere in nocte in principio uigiliae
Abbreviated transcription (Latin):
ncipit littera nona decima coph: cuius
interpretatio ẽ. conclusio. & sicut alibi
imienimus. aspice:
ISTAT littera. congru¬
it sensus. Nam qui con¬
cluditur circumspicere.
se debet. & causam ꝑiculi
non dissimulare. maxime cũ
letale discrimen sit Concluditur unꝰqͥsq
tumescentib uiscerũ internisue. faucibꝰ cũ
intercluso spũ cõmeatus spirandi ac respiran¬
di cõmertia coartantur. Conduditur fͦe.¬
mina cum fit ꝑ ydrome matricis. qua pec¬
toris ipsius premitur principale: Unde.
graues oriuntur angustiȩ. & nisi in locum
suum illa recipiendoꝵ semnum aula reuo-¬
cetur: uitam consueuit excludere. Ita eã
qui animo angitur. & quibusdã aduersis
imminentib purgetur. concludi dicitur
nͨ minorib angustiis mentis qmͣ corporis:
Maiores enim animȩ estus febresq sunt
animoꝵ. qmͣ corpoꝵ:. Condusus gͥ uisce¬
rum tumor medicum quęrit. ut possit
ꝓpulsare ꝑiculum & constricta laxare. Ue.¬
niens medicus temptat omnia. explorat

Expanded text:
ncipit littera decima nona Koph, cujus interpretatio est, Conclusio; et sicut alibi invenimus, Aspice. Distat littera, congruit sensus. Nam qui concluditur, circumspicere se debet, et causam periculi non dissimulare; maxime cum lethale discrimen sit. Concluditur unusquisque tumescentibus visceribus, internisve faucibus, cum intercluso spiritus commeatu, spirandi ac respirandi commercia coactantur. Concluditur femina, cum fit peridrome matricis, qua pectoris ipsius premitur principale; unde graves oriuntur angustiae, et nisi in locum suum illa recipiendorum seminum aula revocetur, vitam consuevit excludere. Ita etiam qui animo angitur, et quibusdam adversis imminentibus perurgetur, concludi dicitur non minoribus angustiis mentis, quam comaiores enim animae aestus febresque sunt animorum quam corporum. Conclusus igitur uiscerum tumore medicum quaerit, ut possit propulsare periculum et constricta laxare. ueniens medicus temptat omnia. explorat
Abbreviated transcription (Latin):
locutꝰ est iudicium di. Ergo ꝓphetica ora-¬
cula iam ñ ab yssus. sed etiam ipsa sicut
abyssus. quia nemo potuit in cȩlo uel in
terra librumaꝑire: nisi xp̃c. Ueniamꝰ
nunc ad sextum uersũ. In uia inquit te¬
stimonioꝵ tuoꝵ delectatus sum: sicut in
om̃ib diuitiis. Alii in auro. alii in argen¬
to. alii in uestim̃tis. alii in possessionib.
uinetis. oleis. segetib. alii in oꝑib picture.
marmoꝵ. in diuersis deniq singuli dele¬
ctationes habent: sp̃ĩtalis in uia testimo¬
nioꝵ cęlestium delectatur. tanqmͣ om̃e.
possidens patrimoniũ: in om̃ib diues sic̃
uerbo & in om̃i scientia: In tantũ doctrina
a płi corinthii ꝓfecerunt. ut quiante nͦ pote.¬
rant nͥ sicut paruuli lac solum bibere. post̾¬
ea in om̃ib diuitiis abundarent cognitio¬
nis & uerbi. Delectabatur gͦ dauid in om̃ib
aiuitiis. cognitionis. scientiȩ. sapientiȩ. in

Expanded text:
locutus est iudicium dei. ergo prophetica oralocutus est iudicium dei. ergo prophetica oracula iam non abyssus, sed etiam ipsa sicut abyssus, quia nemo potuit in caelo uel in terra librum aperire nisi Christus. ueniamus nunc ad sextum uersum. Inuia, inquit, testimoniorum tuorum delectatus sum sicut in omnibus diuitiis. alii in auro, alii in argento, alii in uestibus, alii in possessionibus uinetis oleis segetibus, alii in operibus picturae, marmorum, in diuersis denique singuli delectationes habent: spiritalis in uia testimoniorum caelestium delectatur tamquam omne possidens patrimonium, in omnibus diues, sicuerbo et in omni scientia. in tantum doctrina apostoli Corinthii profecerunt, ut, qui ante non poterant nisi sicut paruuli lac solum bibere, postea in omnibus diuitiis abundarent cognitionis et uerbi. delectabatur ergo Dauid in omnibus diuitiis cognitionis scientiae sapientiae, in
Abbreviated transcription (Latin):
S ea fortasse non eadem sunt iudicia dei.
que uidicia oris eiꝰ. Si alia sunt: bene di¬
citur. cogitationib tuis quis similis erit.
Et ido inscrutabilia sunt uidicia eiꝰ. quia
ex parte cognoscimꝰ: & ex parte. ꝓpħamus:
Si autem nullus nͥ xp̃c hoc dicit qͥ potest
dicere ego & pat̾ unum sumꝰ. distinguamꝰ
tam̃. nec ueream ne impugnet se uelut¬
contrariis scriptura uenerabilis Consi¬
deremꝰ enim quia ñ dixit iudicia oris eiꝰ.
sicut abyssus multa. sed iudicia tua dixit
N ec apłs posuit inscrutabilia iudicia oris
eiꝰ sed inscrutabilia iudicia eiꝰ Possumꝰ enĩ
iudicia dĩ estimare. quȩ occulta nobis non
patefecerit. iudicia autẽ oris eiꝰ quȩ annun-¬
tiauerit. & ꝑ os ꝓpħarũ locutꝰ est. Os eni
dĩ ꝓpħa intelligit᷑: cui dicitur. Clama:
Et ille ait. Q uid clamabo: Et inspira¬
tum ẽ ut diceret: om̃is caro fȩnũ. Quod
utiq locutꝰ oris dĩ functi officii est: quia

Expanded text:
sed fortasse non eadem sunt iudicia dei sed fortasse non eadem sunt iudicia dei quae iudicia oris eius. si alia sunt, bene dicitur: cogitationibus tuis quis similis erit?, et ideo inscrutabilia sunt iudicia eius, quia ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus. si autem nullus nisi Christus hoc dicit, qui potest dicere: ego et pater unum sumus? Distinguamus tamen nec uereamcontrariis Scriptura venerabilis. Consideremus enim quia non dixit: Judicia oris ejus sicut abyssus multa: sed Judicia tua dixit; nec Apostolus posuit: Inscrutabilia judicia oris ejus; sed: Inscrutabilia judicia ejus. Possumus enim judicia Dei aestimare, quae occulta nobis non patefecerit; judicia autem oris ejus, quae annuntiauerit et per os prophetarum locutus est. os enim dei propheta intellegitur, cui dicitur: clama, et ille ait: quid clamabo? et inspiratum est, ut diceret: omnis caro faenum. quod utique locutus oris dei functus officio est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
& reliqͣ. Quib premissum ẽ: has iustici¬
as quas ꝓpones in conspectu filioꝵ isrł.
Hȩc a dño querit discere. que homines
docere. ñ poterant: nisi ds̃ ante. docuisset.
Quȩ postea quam axp̃o didicerunt apłi
ȩccłia dicit: Introduxit me. rex in cubi¬
culũ suum. hoc est in illud secretũ suum.
in quo sunt thesauri scientiȩ. & cogniti¬
onis suȩ Idoq tibi dicitur: cũ oras intͣ
cubiculũ tuum. Qd̃ cubiculũ: signifi¬
cat mentis animiq secretũ. In hoc cubi¬
culum iusticiarũ sponsa se poposcit indu-¬
ci. cum post odorem ungenti excurrerit.
quasi edoctus iusticias: quinto uersu
dicit. In labiis meis ꝓnuntiaui omĩa
iudicia oris tui. Et quomͦ alibi dicit.
iudicia tua sicut abyssus multa: Quo¬
modo apłs ait. o altitudo sapientiş &
scientiȩ dĩ qm̃ inscrutabilia sunt iudicia
nouit sensũ añi: Si inscrutabilia sunt¬
ꝓnuntiaui ait ꝓpħa. om̃ia iudicia oris tui

Expanded text:
et reliqua, quibus praemissum est: has iustitiet reliqua, quibus praemissum est: has iustitias quas propones in conspectu filiorum Israel, haec a domino quaerit discere, quae homines docere non poterant, nisi dQuae posteaquam a Christo didicerunt apostoli, Ecclesia dicit: Introduxit me Rex in cubiculum suum ; hoc est, in illud secretum suum in quo sunt thesauri scientiae et cognitionis suae. Ideoque tibi dicitur: Cum oras, intra in cubiculum tuum , quod significat mentis animique secretum. In hoc cubiculum justitiarum Sponsa se poposcit induci; cum post odorem unguenti excurrerit, quasi edoctus Propheta justitias quinto versu dicit: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui. Et quomodo alibi dicit: Judicia 992 tua sicut abyssus multa ? Quomodo Apostolus ait: O altitudo sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia nouit sensum domini? si inscrutabilia suntpronuntiaui, ait propheta, omnia iudicia oris t u i?
Abbreviated transcription (Latin):
porcis. Id̾o bene facit qui abscondit eloqͥa
dñi in corde. suo. si cut abscondebat ꝓpheta
dauid: sicut maria quȩ conseruabat om̃ia
uerba dñi iñu in corde. suo Et enim si bo
tomagis sermonẽ di cordis nr̃i gremio de¬
bemꝰ oꝑire. debemꝰ abscondere: Quarto
uersu dicit. Benedictꝰ es dñe: doce me.
iustificationes tuas: Non enim quicũq
dixerit dñe dñe ipse̾ intrabit in regnum
cȩloꝵ: sed qui uoluntatẽ. dĩ fecerit. Ideo
iste qui correxerit uiam suam. aiuuentute.
sua custodierit uerba di: in toto corde suo¬
quęsierit dnm dm̃ suum. nec repulsus sit
a mandatis dĩ. & dignꝰ habitꝰ cui cominit¬
terent᷑ archana sapientiȩ. absconderit ea
in corde suo ne peccaret dõ. quasi habens
eloquia di: grãs agit dicens. Benedictus es
dñe. Et desiderat ipsum doctorẽ. habere.
cupiens cognoscere secreta legis: & quead¬
modũ interpretatione. habeat. si emeris
puerum hebreum & seruierit tͥ annis sex:

Expanded text:
porcis. ideo bene facit, qui ahscondit eloquia porcis. ideo bene facit, qui ahscondit eloquia domini in corde suo, sicut abscondebat propheta Dauid, sicut Maria, quae conseruabat omnia uerba domini Iesu in corde suo. etenim si bonto magis sermonem dei cordis nostri gremio debemus operire, debemus abscondere! Quarto uersu dicit: benedictus es, domine, doce me iustificationes tuas; non enim quicumque dixerit: domine domine, ipse intrabit in regnum caelorum, sed qui uoluntatem dei fecerit. ideo iste, qui correxerit uiam suam a iuuentute sua, custodierit uerba dei, in toto corde quaesierit dominum deum suum nec-repulsus sit a mandatis dei et dignus habitus, cui committerentur arcana sapientiae, absconderit ea in corde suo, ne peccaret deo, quasi habens eloquia dei gratias agit dicens: benedictus es , domine, et desiderat ipsum doctorem habere, cupiens cognoscere secreta legis, et quemadmodum interpretationem habeat: si emeris puerum Hebraeum et seruierit tibi annis sex
Abbreviated transcription (Latin):
declarat suo dicens: simile ẽe̾ regnũ cęloꝵ
thesauro abscondito in agro. Utiq ñ auro.
sta. argentũ igne examinatũ: quib ipsum
regnum adquiritur Hunc gͦ thesaurum
sapientiȩ & cognitionis absconditũ in agro
in quo plantata sunt uerba scripturarũ cȩle¬
stium: cũ inuenerit homo abscondit illũ
in corde suo nec diuulgat eũ. sciens quia si
diuulgauerit babiloniis thesauros di ma¬
gnam offensam contrahit: ut dicatur ei
sermone ꝓphetico. De semine tuo accipient.¬
& facient spadones in domo regis. Per quȩ
significat᷑. quia his qui ꝓdiderit diuina
mysteria. posteritatẽ animȩ suȩ: semina¬
riumq meritoꝵ habere non possit. Caue
gͦ. ne diuitias tuas ꝑfidis ꝓdas :Et si amici¬
tiam simulent: non illis apias interiora
domꝰ tuȩ N on reseres thesauros regios qͦs
babylonii scire non debent. ne ueniant¬
& capiant posteros tuos: & seminarium
uirtutis abscidant. Hoc est quod in eugłio

Expanded text:
declarat suo, dicens simile esse regnum caelorum declarat suo, dicens simile esse regnum caelorum thesauro abscondito in agro. utique non aurusta, argentum igne examinatum, quibus ipsum regnum adquiritur. hunc ergo thesaurum sapientiae et cognitionis absconditum in agro, in quo plantata sunt uerba scripturarum caelestium, cum inuenerit homo, abscondit;; illum in corde suo nec diuulgat eum, sciens quia, si diuulgauerit Babyloniis thesaurum dei. magnam offensionem contrahet, ut dicatur ei sermone prophetico: de semine tuo accipient et facient spadones in domo regis. per quae si-< gnificatur, quia is, qui prodiderit diuina mysteria, posteritatem ani- , mae suae seminariumque meritorum habere non possit. Caue ergo, ne diuitias tuas perfidis prodas et, si amicitiam simulent, non illis aperias interiora domus tuae: non reseres the -; sauros regios, quos Babylonii scire non debent, ne ueniant et capiant posteros tuos et seminarium uirtutis abscidant. hoc est, quod etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
uel adulationis. uel auaritiȩ. uel iactan¬
tiȩ. uel loquacitatis incaute. quia dum
adulari uult aliquis ei cui loquit᷑: effun¬
ait mysterium. Nonnulli etiam studio
lueri mercedem ꝓditionis sequuntur.
ut tegenda silentio: uendant loquendo.
Aui ut plura nosse uideantur & scienti¬
am suam iactitent: apiunt quod celare
deberent Pleriq dum sine p̃iudicio loquun¬
tur. uerbũ emittunt. qd̾ reuocare ñ possunt.
ld̾o uir laudatur serus: & non ociose. Erat
homo abscondens sermones suos. ut apłs
paulus: qui nouit quid loquatur singulis.
& quando quid loqui debeat. Unde & cho¬
rinthiis dicit. lac uobis potum dedi ñ escam:
nondum eñi poteratis. sed nec adhuc pote.¬
stis. Ld̾o hos in transitu uidet. manet aut̾e.
apud ephesios. quod ostium sibi magnum
aꝑtum eẽt. notum facere. gentib mistłri¬
um xp̃i. Ido & salomon tempꝰ eẽ loquen¬
di docet. Prȩ cęteris autẽ dñs uĩc in eugłio

Expanded text:
uel adulationis uel auaritiae uel iactanuel adulationis uel auaritiae uel iactantiae uel loquacitatis incautae, quia, dum adulari uult aliquis, ei cui loquitur effundit mysterium; nonnulli etiam studio lucri mercedem proditionis secuntur, ut tegenda silentio uendant loquendo; alii, ut plura nosse uideantur et scientiam suam iactitent, aperiunt quod celare deberent : plerique, dum sine praeiudicio locuntur, uerbum emittunt, quod reuocare non possunt. ideo uir laudatur serius, et non otiose blaterat homo abscondens ser- mones suos, ut apostolus Paulus, qui nouit quid loquatur singulis et quando quid loqui debeat. unde et Corinthiis dicit: lac uobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis. sed nec adhuc potestis. ideo hos in transitu uidet, manet autem apud Ephesios, quod ostium sibi magnum apertum esset, notum facere gentibus mysterium Christi. ideo et Salomon tempus esse loquendi docet. Prae ceteris autem dominus Iesus in euangelio
Abbreviated transcription (Latin):
quib uenturũ im̃ crederet. & nͦ credidit:
N euter quidem excusatur. nec ille qui
legit: nec ille qͥ legere noluit. Sed plus
delinquit qͥ negauit qđ legerat. quã qui
oꝑa non fecit quȩ facienda ñ cognouit.
Quanta autẽ fidei & iusticie grã est: ut
in ore dĩ sit qui fidem tenet. & opera
exercet iusticiȩ: Et quantũ amittit
suis uiscerib eiecerit: Quam pius tam̃.
qui & iustos inore suo tenet. & iniustos
ñ ante. euomit qũa denuntiet euom̃dos:
ut uel huiꝰmodi ammonitione. conuersi.
dignũ aliquid efficiant qͦ non uomant᷑
Nunc tercium uersiculum consideremꝰ.
N corde inquit meo abscondi eloquia tua:
ut non peccem tibi. Propterea gͦ mysteri¬
um regis bonũ est abscondere: Peccat
enũ dõ: qui cõmissa sibi secreta mysteria
putauerit indignis ẽe uulganda. Peri¬
culum itaq ẽ dicere non solum falsa sed
etiam uera. si quis ea insinuet quib ñ
oportet. d̾ uicium quadriptitum est:

Expanded text:
quibus uenturum Iesum crederet, et non credidit! quibus uenturum Iesum crederet, et non credidit! neuter quidem excusatur, nec ille qui legit nec ille qui legere noluit; sed plus delinquit qui negauit quod legerat quam qui opera non fecit quae facienda non cognouit. quanta autem fide et iustitiae gratia est, ut more dei sit, qui fidem tenet et opera exercet iustitiae, et quantum amittit, suis uisceribus eiecerit! quam pius tamen, qui et iustos in ore suo tenet et iniustos non ante euomit quam denuntiet euomendos, ut uel huiusmodi admonitione conuersi dignum aliquid efficiant quo non uomantur! nunc tertium uersiculum consideremus. In corde, inquit, meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi. propterea ergo mysterium regis bonum est abscondere; peccat enim deo, qui commissa sibi secreta mysteria putauerit indignis esse uulganda. periculum itaque est non solum falsa dicere. sed etiam uera, si quis ea insinuet quibus non oportet. quodmtium quadripertitum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter miscdiam repellunt᷑: sicut & illis con-¬
sulitur qͥ uomuntur: Nam quẽ admodum
manens in corpore. qđ uomendũ ẽ plꝰ acescit.
ita qͥ debet excludi. si retineat᷑ nec se corri-¬
gat. totũ corpꝰ exulcerat. Neritoq angło
laodicie dicit testis fidelis & uerus: scio o
pera tua: quia neq frigidꝰ es neq calidus.
Utinam frigidꝰ cẽs aut calidus: Sed quia te
pidus es: incipiam te euomere exore meo.
Aꝑte negligentiam grauiore dampnat¬
iudicio. quã imprudentiam. E rigidꝰ est enĩ:
qͥ fidem nescit. Calidꝰ: qui scĩ sp̃s feruore
succensus est. Qui gͦ calorẽ fidei ñ habet.
tolerabiliꝰ illi fuerat fidem ñ accepisse: qmͣ
neglexisse: Est enim tepidus peior fri¬
grido. ut uideus qui sibi uidetur fidem
habere. qm̃ non habet. Quanto tolera¬
biliorẽ causam gentilis habet qͥ potest
dicere. ñ cognoui legem. ñ audiui ꝓpħas.
ido non credidi: quã ille qui legit om̃ia

Expanded text:
propter misericordiam repelluntur, sicut et illis conpropter misericordiam repelluntur, sicut et illis consulitur qui uomuntur. nam quemadmodum manens in corpore, quod uomendum est, plus acescit, ita qui debet excludi, si retineatur nec se corrigat, totum corpus exulcerat. meritoque angelo Laodiciae dicit testis fidelis et uerupera tua, quia neque frigidus es, neque calidus; utinam frigidus esses aut capidus es, incipiam te evomere ex ore meo . Aperte hic negligentiam graviori damiudicio quam inprudentiam; frigidus est enim qui fidem nescit, calidus qui sancti spiritus feruore succensus est. qui ergo calorem fidei non habet, tolerabilius illi fuerat fidem non accepisse quam neglexisse. est enim tepidus peior frigido, ut Iudaeus, qui sibi uidetur fidem habere quam non habet. quanto tolerabiliorem causam gentilis habet, qui potest dicere: \'non cognoui legem, non audiui prophetas, ideo non credidi, quam ille, qui legit omnia
Abbreviated transcription (Latin):
meninisti ampliꝰ: & quidem ipsi de manu
tua repulsi sunt. Aduertamꝰ gͥ quos uulue¬
ratos & ꝓiectos in monum̃tis repellit. quoꝵ
ñ meminerit amplius Isti sunt qͥ ã manda-¬
tis di repelluntur. Peccatori autẽ dixit ds.
quare tu enarras iusticias meas: Et quia
a mandatis repelliuit᷑: repellunt᷑ de manu
ai. Et bene ꝓspexit ne quis de manu di
uideatur eripi. quia nemo potest qũeqũa
rapere. de manu di. Ouigͦ priuat᷑ mune¬
ris suscepti officio uel gr̃a. non rapitur sed
lit illis scificationem. altare thimiamatis
& orationis sacrarium. ꝓpitiatoriũ. altare
sacrifitioꝵ: sacerdotũ & leuitarũ mini-¬
steria. Et tam̃ cum hȩc sublata ẽẽnt om¬
nia quȩ scđm legis mandata habebant:
ait apłs Nuinquid repulit ds̃ heredita¬
tem suam: Non inquit repulit. sed con¬
clusit om̃ia in incredulitate: ut om̃ium
misereat᷑. Sunt gͦ qui ad tempꝰ a mandatiᷤ

Expanded text:
meministi amplius, et quidem ipsi de manu meministi amplius, et quidem ipsi de manu tua repulsi sunt. aduertamus igitur, quos uulneratos et proiectos in monumentis repellit, quorum non meminerit amplius. isti sunt, qui a mandatis dei repelluntur: peccatori autem dixit deus: quare tu enarras iustitias meas? et quia a mandatis repelluntur, repelluntur de manu dei et bene prospexit, ne quis de manu dei uideatur eripi, quia nemo potest quem quam rapere de manu dei. qui ergo priuatur muneris suscepti officio uel gratia, non rapitur, sed lit illis sanctificationem, altare thymiamatis, et orationis sacrarium, propitiatorium altare sacrificiorum, sacerdotum et levitarum ministeria; et tamen cum haec sublata essent omnia, quae secundum Legis mandata habebant, ait Apostolus: Numquid repulit Deus haereditatem suam . . . . . Non, inquit, repulit . . . . sed conclusit omnia in incredulitate, ut omnium misereatur. Sunt ergo, qui ad tempus a mandatis
Abbreviated transcription (Latin):
longa textrinũ corrumpat incuria. non
magis ꝓbabis: quã illum qui desides in
sua negligentia ꝑseuerare patiatur: Tran¬
si nunc adeos qui mandata edificant & le¬
ge intexunt. & anima unius cuiusq rece¬
perunt sanandam. Nonne si quis eoꝵ ȩdi¬
ficet domũ dĩ cum iusticia. texat indum̃¬
tum. cum diligentia sanet animã. cũ grã
opꝰ bonũ faciat᷑: Si uͦ incuriosꝰ ac remissꝰ
aliquis. fabri. textoris. medici spiritalis lo¬
cum occupet: ut sacerdos summꝰ. ut presbi¬
ter. ut minister altaris sacri. nonne. com¬
modiꝰ est ñ subire unumqu̾eq id muneriᷤ
qd implere. non queat. quã subeunte neq
ipsum strenue suscepto fungi munere.
& eripere locũ alteri qui gnauit᷑ eũ possit
tueri: Qui qđd̃ etiam ipse consoletur qͥ
remissior cum sit repellitur. ne plus offensi¬
onis contrahat: Quid sit autẽ repelli: con¬
sideremꝰ. Lectum ẽ enim: Sicut uulnerati
dormientes ꝓiecti in monum̃tis quoꝵ ñ

Expanded text:
longa textrinum corrumpat incuria, non longa textrinum corrumpat incuria, non magis probabis quam illum, qui desides in sua neglegentia perseuerare patiatur? Transi nunc ad eos, qui mandata aedificant et legem intexunt et animam uniuscuiusque receperunt sanandam. nonne, si quis eorum aedificet domum dei cum iustitia, texat indumentum cum diligentia, sanet animam cum gratia, opus bonum facit ? si uero incuriosus ac remissus aliquis fabri, textoris, medici spiritalis locum occupet ut sacerdos summus. ut presbyter, ut minister altaris sacri, nonne commodius est non subire unumquemque id muneris, quod implere non queat. quam subeuntem neque ipsum strenue suscepto fungi munere et eripere locum alteri, qui nauiter cum possit tueri? quid quod etiam ipsi consulitur qui, remissior cum sit, repellitur, ne plus offensionis contrahat? Quid sit autem repelli, consideremus. lectum est enim: sicut uulnerati dormientes proiecti in monumentis, quorum non
Abbreviated transcription (Latin):
Curat medicꝰ egrotũ. sed negligentia &
desidia medici: uirus uulneris serpit. Gqͥ¬
to gͥ melius remoueri husꝰ modi medicũ
qͥ tempꝰ terit. cum ꝓfectum nullũ sentiat
uulneratꝰ: ut curandi officium ad eum mę¬
dicũ transferat᷑: qui maturiꝰ possit egroto
sua diligentia subuenire: Nonne clem̃¬
tior ẽ qui repellit nichil ꝓficientem. qũa
qui retinet ad discrim̃ egroti: Constutue
aliquem p̃̾positum ȩdificantib uel etiam
terentib. qui debeat summã oꝑis explicare.
Utrũ is tibi ꝓbabilior uidetur si in id di¬
ligent᷑ insistat. ac si quẽ forte. incuriosum
aduerterit de is qui oꝑantur in domo ali¬
qua construenda repellat eum. melius cre¬
dens ñ edificare: quã hiantib rimis edifi¬
cata dissolui. atq aliquem in eiꝰ substitu¬
at locũ. qui cũ diligentia ȩdificet: Simili¬
ter etiam textrini prepositũ: repulsorẽ
negligentiũ ut substituat diligentes. ne.

Expanded text:
curat medicus aegrotum, sed neglegentia et curat medicus aegrotum, sed neglegentia et desidia medici uirus uulneris serpit. quanto igitur melius remoueri huiusmodi medicum, qui tempus terit, cum profectum nullum sentiat uulneratus, ut curandi officium ad eum medicum transferatur, qui maturius possit aegroto sua diligentia subuenire! nonne clementior est, qui repellit nihil proficientem quam qui retinet ad discrimen aegroti? constitue aliquem praepositum aedificantibus uel etiam texentibus, qui debeat summam operis explicare: utrum is tibi probabilior uidetur, si in id diligenter insistat ac, si quem forte incuriosum aduerterit de his qui operantur in domo aliqua construenda, repellat eum, melius credens non aedificare quam hiantibus rimis aedificata dissolui, atque aliquem in eius substituat locum, qui cum diligentia aedificet ? similiter etiam textrini praepositum repulsorem neglegentium, ut substituat diligentes, ne
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i habenti dabitur. ei autem qͥ non ha¬
bet. & quod uidetur habere. auferetur ab
eo. Cui addit nisi ei qͥ toto corde exquirit
eum. ut quod deest naturȩ. id dĩ oꝑatio¬
ne adquirat & gr̃a: Sicut salomon qui
ex toto corde exquirens dm̃: sapientiam
postulauit: Et quia non opes sibi regi¬
as sed diuinȩ munꝰ gr̃ȩ depoposcit: acci¬
pere meruit sapientiȩ disciplinã: Reple.¬
tus ẽ dñi spũ. ut cognosceret mandata
omĩa. Quiautem ñ habet ut in corde suo
exquirat dnm̃. & facit quidem opus dĩ sed
negligent᷑ facit: maledicto subiectus ẽ sic̃
legimꝰ. quia maledictus om̃is qͥ opus dei fa¬
cit negligent᷑. Merito gͦ repellitur qͥa ma¬
ledicto dignꝰ est: quia polluit magis & un¬
pedit opus. qd̾ negligent̃ putauerit exeqͣn¬
dum. Cͥ onsideremꝰ g̃ utrũ ¶ uonitaᷤ sit
repelli ab ope negligentẽ. an uͭ retinere: &
imaginem rei huiꝰ ex aliis sumamꝰ artibus.

Expanded text:
omni habenti dabitur, ei autem, qui non haomni habenti dabitur, ei autem, qui non habet, et quod uidetur habere auferetur ab eo. cui addit nisi ei, qui toto corde exquirit eum, ut, quod deest naturae, id dei operatione adquirat et gratia ? sicut Salomon, qui ex toto corde exquirens deum sapientiam postulauit et, quia non opes sibi regias, sed diuinae munus gratiae depoposcit, accipere meruit sapientiae disciplinam, repletus est domini spiritu, ut cognosceret mandata omnia. qui autem non habet, ut in cordc suo exquirat dominum, et facit quidem opus dei, sed neglegenter facit, maledicto subiectus est, sicut legimus, quia maledictus omnis qui opus dei facit neglegenter. merito ergo repellitur, quia maledicto dignus est, quia polluit magis et inpedit opus quod neglegenter putauerit exequendum. Consideremus ergo, utrum bonitas sit repelli ab opere neglegentem an uero retinere, et imaginem rei huius ex aliis sumamus artibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Si dñs d̾s mecũ est: det panem mͥ mandu¬
care.&Questem indui. O m̃ium quȩ
das mͥ: decimã decimabotibi. Nam si pa¬
tres nr̃i spiritalem escam manducauerunt.
& spiritalem potũ biberuiit. quantomagis
scs̃ iacob cibo pastus ẽ spiritali: Ille quoq
intellectus hoc loco suppetit. nec alienus
a uero est: quia iuuenior ille. ex congre¬
gatione gentium ppłs. qui antequam in
xp̃o crederet tortuoso errabat anfractu.
in eo corrigit uiam suam quia dĩ uerba
custodit. quȩ noluit custodire. populus
iudeoꝵ: & ido ille uiam salutis inuenire
ñ potuit. Consideremꝰ & sequentẽ uersũ.
N toto corde meo exquisiuite: ne repellas
me a mandatis tuis. Si d̾s repellit unum¬
quemq quẽ repellendũ putat. uideamꝰ
ne. excusationem ei tribuat: qui cum seqͥ
dm̃ uellet repulsꝰ sit. Et primũ quead¬
modum bonus d̾s repellit sęquentem.
nisi ipse mereatur repelli: Sicut ipse
dñs ait: uulpes foueas habent. & ideo
quasi uulpem repellit. Et alibi: quia

Expanded text:
inus deus mecum e s t. det panem mihi manducare et uestem indui. omnium, quae das mihi, decimam decimabo tibi. nam si patres nostri spiritalem escam manducauerunt et spiritalem potum biberunt. quanto magis sanctus Iacob cibo pastus est spiritali! Ille quoque intellectus hoc loco suppetit nec alienus a uero est, quia iuuenior ille ex congregatione gentium populus, qui, antequam in Christo crederet, tortuoso errabat anfractu, in eo corrigit uiam suam, quia dei uerba custodiuit, quae noluit custodire populus Iudaeorum, et ideo ille uiam salutis inuenire non potuit. consideremus et sequentem uersum. I n toto corde meo exquisiui te. ne rep ella s me a m andatis tuis. si deus repellit unumquemque, quem repellendum putat, uideamus, ne excusationem ei tribuat, qui, cum sequi deum uellet, repulsus sit. et primum quemadmodum bonus deus repellit sequentem, nisi ipse mereatur repelli? sicut ipse dominus ait: uulpes foueas habent, et ideo quasi uulpem repellit, et alibi: quia
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s uiȩ meȩ. in conspectu tuo domine.
Beatus qui potest dicere. om̃s uie: meȩ
ante te: qui nolit abscondere om̃s cogita¬
tiones suas. om̃s actus suos. Abscondebat
adam uiam suam. abscondebat eua post
culpam. abscondebat cain necem fratris:
In affectu habemꝰ abscondere. ñ in effectu.
Plena abscondentis ꝑfidia. & si apud dm
nulla sit latebra: Ido ȩccłia in canticis sua
ei secreta monstrabat dicens. assumam te
& ducam te in domũ matris meȩ. & in se
men ẽ ut unusquisq animã suam ei aꝑiat.
& expandat. & tanqmͣ lumini uel calori eiꝰ
occurrat. Nec immerito głatur ȩcclesia
dicens. ego eram in ocuilis ciꝰ tanq̃. mueni.¬
ens pacem. qm uias suas ꝓdere ñ timebat.
Iustigͦ est ista uox. O culi enĩ dñi suꝑ iustos.
Itaq domino iriu xp̃o qui est uia & ueritas
bene hoc dicitur ab his qui illam uerã uiam
fide morib. actuq desiderant conuenire
omines uiȩ meȩ coram te dñe. Nulla eñi

Expanded text:
omnes uiae meae in conspectu tuo, domine. omnes uiae meae in conspectu tuo, domine. beatus qui potest dicere: o mnes uiae meae ante te, qui nolit abscondere omnes cogitationes suas, omnes actus suos. abscondebat Adam uiam suam. abscondebat Eua post culpam, abscondebat Cain necem fratris. in affectu habemus abscondere, non in effectu. plena abscondentis perfidia, etsi apud deum nulla sit latebra. ideo ecclesia in Canticis? sua ei secreta monstrabat dicens: adsumam te et ducam te in domum matris meae, in secretmen est ut unusquisque animam suam ei aperiat et expandat et tamquam lumini uel calori eius occurrat. nec inmerito gloriatur ecclesia dicens: ego eram in oculis eius tamquam inueniens pacem, quoniam uias suas prodere non timebat. iusti ergo est ista uox; oculi enim do mini super iustos. itaque domino Iesu Christo, qui est uia et ueritas, bene hoc dicitur ab his qui illam ueram uiam fide moribus actuque desiderant inuenire: omnes uiae meae coram te, domine. nulla enim
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectione. reuocauit. Qui hȩc credit.
quomͦ turbari potest. cuispes regnicȩlestis
assurgit: Sequitur uersus sextus.
xpectabam salutare tuum dñe. & precepta
tua feci. ¶ in expectat: sꝑat caritatem.
Ergo spes p̾cedit. sequitur salus. Spes gͥ¬
p̾currit. p̃currit effectũ. Ido qui expectauit
salutem a dño. precepta domini fecit. Un¬
de & dnis amicos appellat in eugłio ñ seruoᷤ.
quia sua pcepta fecerunt. qui diligit em̃
facit. & qui fecerit. merito dilectionis re¬
muneratione. donatur. Sequit᷑ u̾sꝰ septumꝰ.
ustodiuit anima mea testimonia tua. &
dilexi illa nimis. Plus esse. diligere qmͣ
custodire. & supͣ diximꝰ. quia custodire
interdũ necessitatis ẽ uł timoris. diligere.
caritatis. Ido hic cum dixisset custodiui
adiecit dilexi. ut custodia amantis fuerit.
non timentis. Qui nimium diligit. ni¬
mium custodit. Sequit uersus octauus.
Seruaui p̾cepta tua & testimonia tua. qm

Expanded text:
resurrectione reuocauit. qui haec credit, resurrectione reuocauit. qui haec credit, quomodo turbari potest, cui spes regni caelestis adsurgit? Sequitur uersus sextus: expectabam salutare tuum, domine, et praecepta tua feci. qui expectat sperat caritatem ergo spes praecedit, sequitur salus. spes igitur praecurrit effectum. ideo qui expectauit salutem a domino, praecepta domini fecit. unde et dominus amicos appellat in euangelio, non seruos qui sua praecepta fecerunt. qui diligit enim facit et qui fecerit merito dilectionis remuneratione donatur. Sequitur uersus septimus: custodiuit anima mea testimonia tua et dilexit illa nimis. plus esse diligere quam custodire et supra diximus, quia custodire interdum necessitatis est uel timoris diligere caritatis. ideo hic cum dixisset \'custodiui\', adiecit \'dilexi\', ut custodia amantis fuerit, non timentis. qui nimium diligit, nimium custodit. Sequitur uersus octauus: s eruaui pr aecepta tua et testimonia tua, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
scandalum. Accipe alit. Crux dñi iudeis
scandałũ. grecis stulticia est. Scandalũ est
ꝑfido. quia dicit iudeus. Ergo hic d̾s est:
qui homo uisus ẽ: Hicd̾s est qui ieiuna¬
uit. hic d̾s qui uapulauit. Hic ds qui cruci¬
fixꝰ est: qui de crucȩ descendere. & se libe.¬
rare non potuit: Deniq hoc dicebant
tempore dominicȩ. passionis: Descendat
de cruce. & credimꝰ er Confidit indo. libe¬
ret nunc eũ si uult. Non te ista temptent.
non te ista ꝑturbent. ñ in animũ tuum
huiꝰ modi se inserant cogitationes. Ubi pax
est & multa pax: ibicrux xp̃i ñ opprobrio
s saluti ẽ. Non fuit opprobrio setro crux
hononaret uestigiis. metuens ne si ea specie.
crucifixus eẽt qua dñs. affectasse dñi głam
uideretur. Crux gͦ opprobrium ꝑfido. fi-¬
deli autẽ gra. E ideli redemptio. fideli re¬
surrectio ẽ: quia ꝓ nobis passus ẽ dñs. quia
ille nos redemit sanguine. illa ad paradisũ

Expanded text:
scandalum. Accipe aliter: crux domini Iudaeis scandalum. Accipe aliter: crux domini Iudaeis scandalum. Graecis stultitia est. scandalum est perfido, quia dicit Iudaeus: \'ergo hic deus est qui homo uisus est, hic deus est qui ieiunauit, hic deus est qui uapulauit, hic deus est qui crucifixus est, qui de cruce descendere et se liberare non potuit?\' denique hoc dicebant tempore dominicae passionis: descendat de cruce et credimus ei. confidit in deo, liberet nunc eum, si uult eum. non te ista temptent, non te ista perturbent, non in animum tuum huiusmodi se inserant cogitationes. ubi pax est et multa pax, ibi crux Christi non obprobrio, sed saluti est. non fuit ohonoraret vestigiis: metuens ne si ea specie crucifixus esset, qua Dominus, affectasse Domini uideretur. crux ergo obprobrium perfido, fideli autem gratia, fideli redemptio, fideli resurrectio est, quia pro nobis passus est dominus, quia illo nos redemit sanguine. illa ad paradisum
Abbreviated transcription (Latin):
unus loth qui ñ temptaretur inuentꝰ est.
cuiꝰ tam etiam uxor non potuit laqueos
temptationis euadere. Hebreoꝵ populus
maria transiuit. s non potuit temptam̃ta
transire. Temptati om̃s. pret᷑ iĩm & caleph:
Qui iło de seniorib terrã repmissionis in¬
troire meruerunt. quia fuerͣt teptationiꝰ exꝑtes
N ec aaron introiuit nec maria. quia &
ipsi temptati sunt : nec moyses introiuit.
quia dux erat populi qui temptabatur.
Typus legis quȩ excludere temptam̃ta
non poterat ñ poterat interra repiistio¬
nis inducere. quia ista cugłio gr̃a debebat᷑.
Lex pacem ñ potuit dare: Ido moyses quo¬
aduixit preliatꝰ semꝑ est. semꝑ legis popłs
in ancipiti belloꝵ ẽ. Inc aut̾e naue. plebis
animos ꝓfunda pace composuit. qm qui
sub lege est agitatur incertis. qui sub eugłio
audit dicentẽ. eacem relinquo uobis. pacem
meam do uobis. Idoq diligentib non est

Expanded text:
unus Loth qui non temptaretur inuentus est, unus Loth qui non temptaretur inuentus est, cuius tamen etiam uxor non potuit laqueos temptationis euadere. Hebraeorum populus maria transiuit, sed non potuit temptamenta transire. temptati omnes praeter Iesum et Caleph, qui ideo de senioribus terram repromissionis introire meruerunt, quia fuerunt temptationis expertes. nec Aaron introiuit nec Maria, quia et ipsi temptati sunt, nec Moyses introiuit, quia dux erat populi qui temptabatur. typus legis, quae excludere temptamenta non poterat. non poterat in terram resurrectionis inducere, quia ista euangelio gratia debebatur. lex pacem non potuit dare; ideo Moyses, quoad uixit, proeliatus semper est; semper legis populus in ancipiti bellorum est. Iesus autem Naue plebis animos profunda pace composuit, quoniam, qui sub lege est, agitatur incertis, qui sub euangelio, audit dicentem: pacem relinquo uobis, pacem meam do uobis, ideoque diligentibus non est
Abbreviated transcription (Latin):
xius pęna est ut legisti. quicunq turbaue¬
rit infirmȩ mentis infantiam. Sicut eniꝰ
grauiore. dignus supplicio ẽ qui ꝑsuaserit
crimen infantulo & incauta precipitarit
ȩtatem. ita qui inualidũ & insipientem &
inꝓuidum cirtumscripserit ꝑsuasione erro¬
ris. aut exagitatione cordis affectum:
Uis scire qm̃ infirmꝰ sit qui scandalirat᷑:
Non manucabo inquit carnẽ. ne frem
scandalitem: Quanta infirmitas & quȩ.¬
dam infantia animi. ut eum etiam esca
fris exagitet: nde ñ potest homineẽ p̃cipi¬
tium. quando etiam hinc ꝑiculum est:
Et qđ peius ẽ: infirmitas huiꝰ modi serpit
i multos. Uides inopem iustũ. temptaris.
uides aiuitẽ iniquum. temptaris. uides
sine. liberis scmn. temptaris. Uides. liberis.
honorib laudib scłarib abundantẽ in¬
iustũ. temptaris. O. uantȩ fouee. qͣnti
laquei. & qd est grauius qui plurimos
strangulent. In ĩodomitana urbe uyx

Expanded text:
xius poenae est, ut legisti, Quicumque turbauexius poenae est, ut legisti, Quicumque turbauerit infirmae mentis infantiam. sicut enim grauiore supplicio est. qui persuaserit crimen infantulo et incautam praecipitarit aetatem. ita, qui inualidum et insipientem et inprouidum circumscripserit persuasione erroris aut exagitatione cordis affectum. uis scire quam infirmus sit qui scandalizatur? non mand nd u ca b o, inquit, carnem, ne fratrem scandalizem. quanta infirmitas et quaedam infantia animi, ut eum etiam esca fratris exagitet! unde non potest homini esse praecipitium, quando etiam hinc periculum est? Et quod peius est, infirmitas huiusmodi serpit in multos. uides inopem iustum, temptaris; uides diuitem iniquum, temptaris; uides sine liberis sanctum, temptaris; uides liberis honoribus laudibus saecularibus abundantem iniustum, temptaris. quantae foueae, quanti laquei et. quod est grauius. qui plurimos strangulent! in Sodomitana urbe uix