comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in intimã rectitudinẽ impingit. Beatus qͦ iob
cum per amicor̃ derogantiũ linguas. inter do¬
lores uulnerũ pateret᷑ iacula uerborũ. cogitaci¬
one ꝓtinus ad conscienciã recurrit: atq ubi
mentẽ solidam haberet. aspex̃ dicẽs. Eece enim
in celo testis meus: et conscius meus in excelsis.
linguas derogantiũ inflexa mente ꝑsistens.
qr in terra se ĩpugnari falsis sermonib uidit:
in celo testẽ quesiuit. In om̃i ergo qd̾ de nobis
dicit᷑. semꝑ tacite debemꝰ ad mentẽ recurrere :
testẽ interiorẽ et iudicẽ querere. Nichil enim
prodest si om̃s laudẽt. cum accuset ꝯsciencia:
et nichil potest obesse. si nobis om̃s derogẽt.
et sola consciencia defendat: xU. De correcti¬
uditur inter uos fornicatio. Nonnũquã
proterui dum corrigunt᷑. et se uiciũ mi¬
nime perpetrare cognoscũt. ꝯpendiosius ad¬
correctionẽ ueniũt. si alterius culpe manifes¬

Expanded text:
in intimam rectitudinem impingit. Beatus quoque Job, in intimam rectitudinem impingit. Beatus quoque Job, cum per amicorum derogantium linguas inter dolores vulnerum pateretur jacula verborum, cogitatione protinus ad conscientiam recurrit, atque ubi mentem soli lam haberet aspexit, dicens: Ecce enim in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis linguas derogantium inflexa mente persistens, quia in terra se impugnari falsis sermonibus vidit, in coelo testem quaesivit. In omni ergo quod de nobis dicitur, semper taciti debemus ad mentem recurrere, testem interiorem et judicem quaerere. Nihil enim prodest si omnes laudent, cum accuset conscientia; et nihil potest obesse si nobis omnes derogent, et sola conscientia defendat. CAuditur inter vos fornicatio . Nonnunquam protervi dum corriguntur, et se vitium minime perpetrare cognoscunt, correctionem veniunt, si alterius culpae manifes
Abbreviated transcription (Latin):
iustificatus sũ. Cur uero ñ sit iustificatus. nec
sibimetipsi de scipso crediderit: causã reddidit.
cum subiunã. Qui aũ iudicat me: dñs ẽ. Ac si
aꝑte diceret. Recta quidem egisse me recolo: ⁊
tam̃ de meritis meis ñ p̃sumo. Idcirco enĩ in eo
quod michi nichil sum conscius iustificatũ me
ab nego: nec meo de me iudicio credendũ cristi¬
mo: qm̃ ad eius examen ducor. cuiꝰ ego iudiciũ
non ꝯp̃hendo: et ab eo qui me iudicabit. exami¬
nari me subtilius scio. Sepe enim nr̃a iusticia. ad
examen diuine iusticie deducta. iniusticia ẽ:⁊ sor¬
det in districtione. iudicis. quod in estimacione
fulget oꝑantis. Districtionẽ igit᷑ diuine iusticie
contẽplantes. etiã de ipsis oꝑib ꝑtimescere debe¬
mus. que nos forcia et scã egisse putamꝰ: qm̃ ad¬
eternã regulã ducta nr̃a rectitudo. si districtũ
iudiciũ inuenit. multis tortitudinũ suar̃ nisib

Expanded text:
justificatus sum. Cur vero non sit justificatus, nec justificatus sum. Cur vero non sit justificatus, nec sibimetipsi de seipso crediderit, causam reddidit cum subjunxit, Qui autem judicat me, Dominus est; ac si aperte diceret: Recta quidem egisse me recolo, et tamen de meritis meis non praesumo. Idcirco enim in eo quod mihi nihil sum conscius, justificatum me abnego, nec meo de me judicio credendum existimo, quoniam ad ejus examen ducor cujus ego judicium non comprehendo, et ab eo qui me judicabit examinari me subtilius scio. Saepe enim nostra justitia, ad examen divinae justitiae deducta, injustitia est, et sordet in districtione Judicis quod in aestimatione fulget operantis. Districtionem igitur divinae justitiae contemplantes, etiam de ipsis operibus pertimescere debemus quae nos fortia et sancta esse putamus, eternam regulam nostra rectitudo, si districtum judicium invenit, multis tortitudinum suarum sinibus
Abbreviated transcription (Latin):
miliaritate mistica multa didicerũt. Uñ sic̃ diximꝰ
eorũ uerbis etiã paulus utitur: et hec in assercio¬
nis sue adiutoriũ assumẽs. ex ueritate plata esse
testatur. Que tam̃ ueritas recte reprehendit:
qr quãlibet fortis sentencia contra sc̃m uirum
ichi pro minimo est ut a uobis iudicer:
aut ab humano die. Iusti nequaquam
humana iudicia. s eterm iudicis examen metu¬
entes aspiciũt: et non solũ mala que reprobi
et ꝑuersi sibi ingerũt. sed et eorum uerba qͥb
suis actib derogãt contẽpnũt. Hinc et enim de¬
rogantib sibi corinthiis: paulus dicebat. Mi¬
chi autẽ ꝓ minimo ẽ. ut a uobis iudicer: aut
ab humano die. Qui nec in corde suo unde se
rep̃hendere potuisset inueniẽs: adiungit. Sed
neq meipsũ iudico: nichil enĩ michi conseius
sum̃. uidens aũ quia ei ad ꝑfectionẽ sanctitatis
nec suũ iudiciũ sufficeret: subdidit. S ñ ĩ hoc

Expanded text:
miliaritate mystica multa didicerunt. Unde, sicut diximus, miliaritate mystica multa didicerunt. Unde, sicut diximus, eorum verbis etiam Paulus utitur, et haec in assertionis suae adjutorium assumens, ex Veritate prolata esse testatur; quae tamen Veritas recte reprehendit, quia quamlibet fortis sententia, contra sanctum virum hi pro minimo est, ut a vobis judicer, aut ab humano die . Justi nequaquam humana judicia sed aeterni judicis examen metuentes aspiciunt, et non solum mala quae reprobi et perversi sibi ingerunt, sed et eorum verba quibus suis actibus derogant contemnunt. Hinc etenim derogantibus sibi Corinthiis Paulus dicebat: Mihi autem pro minimo est, ut a vobis judicer, aut ab humano die. Qui nec in corde suo unde se reprehendere potuisset inveniens, adjungit: Sed neque meipsum judico: nihil enim mihi conscius sum. Videns autem quia ei ad perfectionem sanctitatis nec suum judicium sufficeret, subdidit: Sed non in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
culũ mittit᷑. ut dura sara feriant᷑: eo enĩ obtu¬
sum longius dissilit: quo intortũ fortit᷑ uenit
Igit᷑ amicor̃ beati iob dicta. licet in quib dam
ualde sint forcia: cum tam̃ sancti uiri uitã fortem
feriunt. cũctũ sui mucronẽ acuminis retundunt.
Quia ergo et in semetipsis magna sũt. sed contra
beatũ iob nullomͦ assumi debuerũt. et paulus
hec ex uirtute pensans in auctoritate ꝑferat: et
iudex qm̃ incaute prolata sunt. ex qualitate ꝑso¬
ne rep̃hendat. Amicos ergo beati iob hereticorum
speciem tenentes. in dictis suis nequaquã ꝑ omĩa
reꝑbamꝰ : qr dum per suꝑnã sentenciã contra eos
dicit᷑ non estis locuti corã me rectũ. ⁊ ꝓtinꝰ addit᷑
sicut seruus meus iob: ꝑfecto liquet qr ñ omĩno
despicit᷑. quod ex melioris ꝯparaciõe repbatur.
In rep̃hensione quippe eius incaute dilabunt᷑:
sed tamen quia tanti uiri amici sunt. ex illius fa¬

Expanded text:
culum mittitur ut dura saxa feriantur, eo enim obtuculum mittitur ut dura saxa feriantur, eo enim obtusum longius resilit quo intortum fortiter venit. Igitur amicorum beati Job dicta, licet in quibusdam valde sint fortia, cum tamen sancti viri vitam fortem feriunt, cunctum sui acuminis mucronem retundunt. Quia ergo et in semetipsis magna sunt, sed contra beatum Job nullo modo assumi debuerunt, et Paulus haec ex virtute pensans in auctoritate proferat; et judex, quoniam incaute prolata sunt, ex quantitate personae reprehendat. Amicos igitur beati Job, haereticorum speciem tenentes, in dictis suis nequaquam per omnia reprobamus, quia dum superna sententia contra eos dicitur: Non estis locuti coram me Sicut servus meus Job, profecto liquet quia non omnino despicitur quod ex melioris comparatione reprobatur. In reprehensione quippe ejus incaute dilabuntur. Sed tamen quia tanti viri amici sunt, ex illius fa
Abbreviated transcription (Latin):
lit dicens. Sicut scriptũ ẽ: cõp̃hendã sapientes
in astucia eorũ. Quomͦ gͥ quasi praua respuimꝰ:
que paulus ex auctoritate astruit : Aut quomͦ
attestaciõe pauli recta putabimꝰ: que ꝑ semetip¬
sum dñs non recta definiuit: S hec utraq ciciꝰ
quã non sint diuersa cognoscimꝰ: si eiusdem dñi¬
ce sentencie subtilius uerba pensamꝰ. Qe nimirũ
cum diceret non estis locuti corã me rectũ. ilico
adiunxẽ: sicut seruus meus iob Liquet ergo
qr quedã in eorũ dictis recta sũt: sed melioris
cõparaciõe suꝑant᷑. Nam inter alia que irracio¬
nabiliter dicunt. multas ad beatũ iob fortes sen¬
tencias ꝓferũt: s ꝯparate dictis forcioribus.
uim fortitudinis amittũt. Mira uero sũt mul¬
ta que dicũt: nisi in sc̃ĩ uiri adu̾sitate diceren¬
tur. In semet ipsis ergo magna sũt: s qr uirũ
iustũ tͣnffigere appetũt. eiusdẽ magnitudinis
pondus ꝑdũt: qr et quãlibet forte frustra ia¬

Expanded text:
dicens, sicut scriptum est: Comprehendam sapientes in astutia eorum . Quomodo ergo quasi prava respuimus, quae Paulus ex auctoritate astruit? aut quomodo attestatione Pauli recta putabimus, quae per semetipsum Dominus non recta definivit? Sed utraque haec citius quam non sint diversa cognoscimensamus. Quia nimirum cum diceret: Non estis locuti coram me rectum, illico adjunxit: sicut servus meus Job. Liquet ergo quia quaedam eorum in dictis recta sunt, sed melioris comparatione superantur. Nam inter alia quae irrationabiliter dicunt, multas ad beatum Job fortes sententias proferunt. Sed comparatae dictis fortioribus, vim fortitudinis amittunt. Mira vero sunt multa quae dicunt, nisi in sancti viri adversitatem dicerentur; in semetipsis ergo magna sunt, sed quia virum justum transfigere appetunt, ejusdem magnitudinis pondus perdunt; quia et quamlibet forte frustra ja
Abbreviated transcription (Latin):
de bona actione displicere. dum suꝑnis tantũmͦ
iudiciis placeant: illi uero nũquã quid agant.
sed quomodo de qualibet actione possint hõib
placere considerant. Igitur cũ quosdã ñ despecte
conuersatioĩs uiros. iracunde uel nunie defendere
terrena conspicimꝰ. debemus hoc in illis ꝑ caritatẽ
rep̃hendere. nec tam̃ eos rep̃hendendo desperare:
quia plerũq uni eidemq homini. et insũt que¬
dam iudicabilia que apparẽt. et magna que latẽt:
in nobis uero sepe magna in facie ꝓdeunt. et non¬
nũquã occultant᷑. que rep̃hendenda sunt. Hinc gͦ
humilianda est nostre m̃tis elacio: qr et illorum
infirma sunt publica. et nr̃a secreta: et rursum
forcia illorũ secreta sunt: et in publico nostra
uulgant᷑. Quos ergo de aꝑta infirmitate repre¬
hendimꝰ: suꝑ est ut de occulte fortitudinis esti¬
macione uenerem᷑. Et si se de aperta firmitate
nr̃a mens eleuat: occulta sua infirma conside¬

Expanded text:
de bona actione displicere, dum supernis tantummodo de bona actione displicere, dum supernis tantummodo judiciis placeant; illi vero nunquam quid agant, sed quomodo de qualibet actione possint hominibus placere considerant. Igitur cum quosdam non despectae conversationis viros iracunde vel nimie defendere terrena conspicimus, debemus hoc in illis per charitatem reprehendere, nec tamen eos reprehendendo desperare, quia plerumque uni eidemque homini et insunt quaedam judicabilia quae apparent, et magna quae latent; in nobis vero saepe magna in facie prodeunt et nonnunquam occultantur quae reprehendenda sunt. Hinc ergo humilianda est nostrae mentis elatio, quia et illorum infirma sunt publica et nostra secreta; et rursum fortia illorum secreta sunt, et in publico nostra vulgantur. Quos ergo de aperta infirmitate reprehendimus, superest ut de occultae fortitudinis aestimatione veneremur: et si se de aperta infirmitate nostra mens elevat, occulta sua infirma conside
Abbreviated transcription (Latin):
ripit. sese in intimis ĩmani odio ĩflãmat. Sciendũ
uero ẽ. qr sunt ñnulli. quos caritatis gremio nu¬
triens mater eccła tolerat. quousq ad sp̃ualis eta¬
tis increm̃ta ꝑducat: qui nõm̃quã et sc̃itatis
habitũ tenẽt: et ꝑfectionis meritũ exsequi ñ ua¬
lent. Ad dona nãq spiritalia minime assurgũ:
et idcirco his qui sibi coniũcti sũt. ad ea tuenda
que terrena sunt seruiũt: et ñnũquã in defensionis
eiusdem iracundia excedũt. Hos nequaquã creden¬
dum est in hipocritarũ numerũ currere: qr aliud
est infirmitate. aliud malicia peccare. Hoc itaq
inter hos et hipocritas distat: quod isti iurta mo
dum intelligentie etiam in reb seculi militant
causis dei: illi etiã per causas dei intenciõi deser¬
uiunt scłi: qr in ipsa quoq que se agere sancta oꝑa
ostendũt. non conuersionẽ querũt hõium. sed au¬
ras fauorũ. Isti non metuũt prauis hõib etiam

Expanded text:
ripit sese in intimis immani odio inflammat. Sciendum ripit sese in intimis immani odio inflammat. Sciendum vero est quia sunt nonnulli quos charitatis gremio nutriens mater Ecclesia tolerat, quousque ad spiritualis aetatis incrementa perducat, qui nonnunquam et sanctitatis habitum tenent, et perfectionis meritum exsequi non valent. Ad dona namque spiritualia minime assurgunt, et idcirco his qui sibi conjuncti sunt ad ea tuenda quae terrena sunt serviunt, et nonnunquam in defensionis ejusdem iracundia excedunt. Hos nequaquam credendum est in hypocritarum numerum currere, quia aliud est infirmitate, aliud malitia peccare. Hoc itaque inter hoc et hypocritas distat, quod isti juxta modum suae intelligentiae etiam in rebus saeculi militant causis Dei, illi vero pro causis Dei intentioni deserviunt saeculi; quia inter ipsa quoque quae se agere sancta opera ostendunt non conversionem quaerunt hominum, sed auras favorum: isti non metuunt pravis hominibus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
lium semꝑ intentus. aliquando dispensandis reb
minimis quasi minoratus inflectitur: quando
illud uerbũ per qd̾ cõstãt omĩa creata. ut ꝓdes¬
set hominib assũpta humanitate. uoluit paulo
minus ab angelis minorari. Quid ergo mirum si
homo se ꝓpter hominẽ attrahit: dum creator ho¬
minũ et angłorũ. formã hominis ꝑpt̾ hominẽ
suscepit: Nec tñ minorat᷑ sensus cum sic attrahi¬
tur: qr quanto subtilius suꝑiora penetrat. tanto
exteriora despicere. ut ualeant interiora
seruare: ãmonet dicẽs. Iam quidem oĩno delictũ
est in uobis: qd iudicia habetis int̾ uos. Quare
non magis iniuriã accipitis: quare ñ magis fraudẽ¬
patimini: Et tamen hipocrita assũpto sc̃e conuersa¬
tionis habitu. filiorũ custodiã deserit. et tẽporalia
queq defendere etiam uirgiis querit: et plus t̃re¬
na quã celestia diligens. contra eũ qui tẽporalia di¬

Expanded text:
lium semper intentus, aliquando dispensandis rebus lium semper intentus, aliquando dispensandis rebus minimis quasi minoratus inflectitur, quando illud Verbum per quod constant omnia creata, ut prodesset hominibus, assumpta humanitate, voluit paulo minus ab angelis minorari. Quid ergo mirum, si homo se propter hominem attrahit, dum Creator hominum et angelorum formam hominis propter hominem suscepit ? Nec tamen minoratur sensus cum sic attrahitur, quia quanto subtilius superiora penetrat, tanto exteriora despicere, ut valeant interna servare admonet, dicens: Jam quidem omnino delictum est in vobis, quod judicia habetis inter vos. Quare non magis injuriam accipitis, quare non magis patimini? Et tamen hypocrita assumpto sanctae conversationis habitu, filiorum custodiam deserit, et temporalia quaeque defendere etiam jurgiis quaerit: et plus terrena quam coelestia diligens, contra eum qui temporalia di
Abbreviated transcription (Latin):
negociis : ut dũ non cogunt᷑ inferiora bona
disponere. exercitati ualeãt bonis suꝑiorib deset¬
Suire.
Sciendum est enim: quia aliquando in nr̃is actiõib
minora bona p̃termittenda sunt. pro utilitate ma¬
iorũ. Nam quis ignoret esse boni oꝑis: mortuum
sepelire: Et tamen cuidã qui ad sepeliendũ patrẽ
se dimnitti poposcerat: dictũ ẽ. Sine ut mortui se¬
peliant mortuos suos: tu autẽ uade ⁊ adnuncia
regnũ dei. Postponendũ nãq erat obsequiũ hunis
ministerii officio predicationis: qr illos carne mor¬
tuos. in terrã conderet: istos autem anima mor¬
tuos. ad uitã resuscitaret. S inter hec sciendum.
quia cũ ꝓximorũ causis exteriorib qui apte
deseruiant desunt: debent hi quoq qui bonis
sp̃ualib pleni sunt. eorũ infirmitati condescendere:
terrenisq illorũ necessitatib in quantũ decenter
ualent. caritatis condescensione seruire. Nec tede¬
re debet animũ. si senfus eius contẽplacioni spũa¬

Expanded text:
i, ut dum non coguntur inferiora bona disponere, exercitati valeant bonis superioribus deservire. Sciendum est enim quia aliquando in nostris actionibus minora bona praetermittenda sunt pro utilitate majorum. Nam quis ignoret esse boni operis meritum sepelire? et tamen cuidam qui ad sepeliendum patrem se dimitti poposcerat dictum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade et annuntia regnum Dei . Postponendum namque erat obsequium hujus ministerii officio praedicationis, qtuos in terram conderet, istos autem anima mortuos ad vitam resuscitaret. Sed inter haec sciendum est quia cum proximorum causis exterioribus qui apte deserviant desunt, debent hi quoque qui bonis spiritualibus pleni sunt eorum infirmitati condescendere, terrenisque illorum necessitatibus, in quantum decenter valent, charitatis condescensione servire. Nec taedere debet animum, si sensus ejus contemplationi spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
non esse mõstraret. postquã in magna honesta¬
te coniugii. aliquid de uoluptate largitus est:
ilico adiunã. Hoc autẽ dico scđm indulgentiã:
non scd̃m imperiũ. Non enim est sine uicio. qd̾
ignoscit᷑: et non precipit᷑. Peccatũ ꝓfecto uidit:
quod posse indulgeri p̃uidit. Culpa quippe esse
innuitur. quod indulgeri ꝑhibetur: s que tan¬
to cicius relaxdtur. quanto non ꝑ hãc illicitum
quid agitur. sed hoc quod est licitũ sub modera¬
mine non tenet᷑. Coniuges enim scire debent.
s̃uscipiende prolis causa se ẽẽ coniũctos: et cum
ĩmoderate seruientes admiactioni. ꝓpagacionis
articłm in usum tͣnfferũt uoluptatis: ꝑpendãt
quod licet extra non exeant. in ipso tam̃ ꝯu¬
gio. coniugii iura tͣnscendũt: unde necesse ẽ
ut crebris oracionib deleant. quod pulchrã
copule speciem. admixtis uoluptatib fedant.
S cum in dubiis constringimur. actilit̾ minimiꝰ

Expanded text:
non esse monstraret, postquam in magna honestanon esse monstraret, postquam in magna honestate conjugii aliquid de voluptate largitus est, illico adjunxit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium . Non enim est sine vitio quod ignoscitur et non praecipitur. Peccatum profecto vidit quod posse indulgeri praevidit. Culpa quippe esse innuitur quod indulgeri perhibetur, sed quae tanto citius relaxetur, quanto non per hanc illicitum quid agitur, sed hoc quod est licitum sub moderatione non tenetur. Conjuges enim scire debent suscipiendae prolis causa se esse conjunctos; et cum immoderatae servientes admixtioni, propagationis articulum in usum transferunt voluptatis, perpendant quod licet extra non exeant, in ipso tamen conjugio conjugii jura transcendunt. Unde necesse est ut crebris orationibus defleant quod pulchram copulae speciem admixtis voluptatibus foedant. Sed cum in dubiis constringimur, utiliter minimis
Abbreviated transcription (Latin):
murorũ undiq ambitu clauditur ne fugiat. ubi
breuior murus inuenit᷑. ibi se in fuga precipitat.
Hinc est quod paulus cũ quosdã in eccła in conti¬
nentes aspiceret. concessit minima. ut declinaret
maiora: et peritus medicine celestis. ñ tã sanos
instituit. quã infirmis medicam̃ta mõstraũ dicẽs.
De quib scripsistis michi. bonũ est hõi mulierẽ
non tangere: ꝑpter fornicationes aũ. unusquisq
suã uxorẽ habeat: et una queq suũ uir̃ habeat.
Qui enĩ fornicatioĩs metũ p̃misit. ꝓfecto ñ stan¬
tib p̃ceptũ contulit: sed ne fortasse in terrã rue¬
rent. lectũ cadentib ostendit. Unde adhuc infir¬
mantib subdit. Uaxori uir debitũ reddat: simili¬
ter autẽ et uxor uiro. Et qr tũc solũ coniuges
in admixtiõe sine culpa sunt. cũ ñ ꝓ explenda
libidine. s pro suscipienda ꝓle miscent᷑. ut hoc
etiã qd concesserat. sine culpa quãuis minima

Expanded text:
murorum undique ambitu clauditur ne fugiat, ubi murorum undique ambitu clauditur ne fugiat, ubi brevior murus invenitur ibi se in fugam praecipitat. Hinc est quod Paulus, cum quosdam in Ecclesia incontinentes aspiceret, concessit minima, ut declinarent majora, et peritus medicinae coelestis non tam sanos instituit, quam infirmis medicamina monstravit, dicens: De quibus scripnon tangere; propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeat . Qui enim fornicationis metum praemisit, profecto non stantibus praeceptum contulit, sed ne fortasse in terram ruerent lectum cadentibus ostendit. Unde adhuc infirmantibus subdit: Uxori vir debitum reddat, similiter autem et uxor viro. Et quia tunc solum conjuges in admixtione sine culpa sunt, cum non pro explenda libidine sed pro suscipienda prole miscentur, ut hoc etiam quod concesserat sine culpa quamvis minima
Abbreviated transcription (Latin):
mnia michi licent: sed non oĩa expedi¬
unt. Sepe hi qui in potestate sunt. dum
sese et a licitis retinere nesciũt: ad illicita oꝑa
et inquieta dilabunt᷑. Solus enim in illicitis non
cadit: qui se aliquando et a licitis caute restrin¬
git. Qua uidelicet constrictione religatũ bene
se paulus insinuat dicens. Omĩa michi licent:
sed non omĩa expediũt. Atq ut ex ipsa religa¬
tione ostenderet. in quanta se mentis lib̾tate
dilataret: ilico adiunxit. Omĩa michi licent:
sed ego sub nullius redigar potestate. Cum enĩ
mens concepta desideria sequitur. seruire rebus
conuincitur: quarũ amore suꝑat᷑. Sed paulus¬
cui cuncta licent. sub nullius potestate. se redegit:
quia semetipsũ etiam a licitis restringendo. ea que de¬
lectata p̃merent. despecta transcendit: xix. De eau¬
onum est homini: mulierẽ non tangere.
Cũ mens inter minora ⁊ maxima peccata
constringitur. si nullus omĩno sine peccato eua¬
dendi patet aditus. minora semꝑ eligant᷑: qr ⁊ qͥ

Expanded text:
mnia mihi licent, sed non omnia expediunt . Saepe hi qui in potestate sunt, dum sese et a licitis retinere nesciunt, ad illicita opera et inquieta dilabuntur. Solus enim in illicitis non cadit, qui se aliquando et a licitis caute restringit. Qua videlicet constrictione religatum bene se Paulus insinuat, dicens: Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt. Atque ut ex ipsa religatione ostenderet in quanta se mentis libertate dilataret, illico adjunxit: Omnia mihi licent: sed ego sub nullius redigar potestate. Cum enim mens concepta desiconvincitur, quarum amore superatur. Sed Pauluscui cuncta licent, sub nullius potequia semetipsum etiam a licitis restringendo, ea quae delectata premerent despecta transcendit. CAP. XIX.t homini mulierem non tangere . Cum mens inter minora et maxima peccata constringitur, si nullus omnino sine peccato evadendi patet aditus, minora semper eligantur: quia et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ad uos: Et cetera. Sciunt ergo predicatores sc̃i
utroq moderamine artẽ magisterii tẽperare : ⁊
cũ delinquentiũ reatus inueniũt. sciunt modo
seuere corripere: modo humilit̃ dep̃cari. S tñ
cũ stimulante iusticia eos seuere corrigũt. int̾ne
dulcedinis et caritatis erga eos grãm ñ amittũt:
et eorũ amore ardẽt in quos aspera correctione
seuiũt: seq etiã eis intrinsecus in secreto cordis
humiliãt. quos dduriꝰ foris animaduersionũ stimu¬
lis quasi despiciendo castigãt. Plerũq aũ ⁊ ñ despi¬
ciendo despiciũt. et ñ desperando desperãt: ut tan¬
tos celerius aculpa pauescere ac resilire faciant.
quanto iã quasi uicinius mortis foueã ostendũt.

Expanded text:
ad vos, etc.? Sciunt ergo praedicatores sancti ad vos, etc.? Sciunt ergo praedicatores sancti utroque moderamine artem magisterii temperare; et cum delinquentium reatus inveniunt, sciunt modo severe corripere, modo humiliter deprecari. Sed tamen cum stimulante justitia eos severe corrigunt, internae dulcedinis charitatis erga eos gratiam non amittunt, et eorum amore ardent in quos aspera correptione saeviunt, seque etiam eis intrinsecus in secreto cordis humiliant quos duris foris animadversionum stimulis quasi despiciendo castigant. Plerumque etiam et non despiciendo despiciunt, et non desperando desperant, ut tanto celerius eos à culpa reviviscere ac resilire faciant quanto quasi jam vicinius mortis foveam ostentant.
Abbreviated transcription (Latin):
di sint: neq rursũ cũ se humiliãt. extrinsecus
remissi: qr ⁊ in disciplina humilitatẽ custodiũt:
et in humilitate disciplinã. Paulus disciplinã te¬
nuit: cũ corinthiis diceret. Cũ enĩ sit int̾ uos
zelus et contencio. ñ ne carnales estis: ⁊ scd̾m
hominẽ ambulatis: S hanc humilitatẽ ĩ disci
plina ñ ꝑdidit: qr dep̃cando p̃misit dicẽs. Obse¬
cro uos fratres per miscd̾iam dei. ut idipsum
dicatis om̃s: et non sint in uobis scisiata. Rur
fum humilitatẽ tenuit: cũ eisdem corinthiis
loquens. paulo lacius fortasse quã uoluerat
semet ipsũ rep̃hendit dicens. Factus sum insipiens.
S disciplinã in hac humilitate ñ ꝑdidit: qm̃ ilico
adiunxit. Uos me coegistis. Exremplũ magne hu¬
militatis exhibuit: cum discipulis dic̃. Non enim
tate. discipline iusticiã non amisit: qm̃ eisdem
delinquentib dicit. Quid uultis. in uirga ueniã

Expanded text:
di sint, neque rursum cum se humiliant extrinsecus di sint, neque rursum cum se humiliant extrinsecus remissi, quia et in disciplina humilitatem custodiunt, et in humilitate disciplinam. Paulus disciplinam tenuit, cum Corinthiis diceret: Cum enim sit inter vos zelus et contentio: nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis? Sed haplina non perdidit, quia deprecando praemonuit, dicens: obsecro vos, fratres, per misericordiam Dei, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata . Rursum formam humilitatis tenuit, cum eisdem Corinthiis loquens, paulo latius fortasse quam voluerat semetipsum reprehendit, dicens: Factus sum insipiens . Sed disciplinam in hac humilitate non perdidit, quia illico adjunxit: Vos me coegistis. Exemplum magnae humilitatis exhibuit, cum discipulis dixit: Non enim tate disciplinae justitiam non amisit, quoniam eisdem delinquentibus dicit: Quid vultis in virga veniam
Abbreviated transcription (Latin):
licet cũctis in p̃dicatorib suis redẽptor ostende¬
ret. qd̾ ad uitam credentes populos non sermo.
sed causa suaderet. Preterea infirma mũdi elegit
deus. ut confundat forcia: actũq ẽ cũ pauꝑib
qd̾ post etiam diuites elati mirarent᷑. Nam dũ
nouas in illis uirtutes aspiciũt: eorũ quor̃ priꝰ
contẽpsere uitã. postmodũ obstupuere miracła.
Unde mox pauidi ad sua corda redeuntes: exti¬
inuerũt scĩtatẽ in miraculis. quã despexerãt in
p̃ceptis. ser infirma ergo confusa sũt forcia : qr
dum ĩ ueneracionẽ uita surgeret humiliũ. elacio
uos zelus et contencio: nõne carnales estis:
Sepe predicatores iusti quodã decenti modera¬
mine. suas culpas corã discipulis indicãt: ut illi
audientes discant qͦmͦ semetipsos de suis actioĩb
subteliter rep̃hendãt. Tanta uero dispensatiõe se
tẽperant: ut neq cũ se erigũt. intrinsecus rigi¬

Expanded text:
licet cunctis praedicatoribus suis redemptor ostendelicet cunctis praedicatoribus suis redemptor ostenderet quod ad vitam credentes populos non sermo sed causa suaderet. Praeterea, infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia ; actumque est cum pauperibus quod post etiam divites elati mirarentur. Nam dum novas in illis virtutes aspiciunt, eorum quorum prius contempsere vitam, postmodum obstupuere miracula. Unde mox pavidi ad sua corda redeuntes, extimuerunt sanctitatem in miraculis quam despexerant in praeceptis. Per infirma ergo confusa sunt fortia, quia dum in venerationem vita surgeret humilium, elatio s zelus, et contentio: nonne carnales estis ? Saepe praedicatores justi quodam decenti moderamine suas culpas coram discipulis indicant, ut illi audientes discant quomodo semetipsos de suis actionibus subtiliter reprehendant. Tanta vero dispensatione se temperant, ut neque cum se erigunt intrinsecus rigi
Abbreviated transcription (Latin):
ue stulta sunt mũdi: elegit deus. In pa¬
radiso sano homini diabolus inuidens.
superbie uulnus inflixit: ut qui mortẽ ñ acce¬
perat conditus. mereret᷑ elatus. Contra hoc in¬
flictũ uulnus suꝑbientis diaboli. apparuit me¬
dicina inter hoĩes humilitas dei: ut auctoris
exemplo humilitate surgerent. qui imitacione hos¬
tis elati ceciderũt. Contra suꝑbientẽ ergo diabolũ
apparuit inter hoiẽs homo factus huinilis deus:
qui ad redẽptionẽ nrãm ueniens. et suos contra
mundi suꝑbiã predicatores mittẽs. relictis sapienti¬
bus insipientes. relictis fortib debiles. relictis diui¬
tibus. pauperes elegit. Ad cognicionẽ quippe fidei.
prius stulta mundi collecta sunt: ut postea etiã
astuta uocarent᷑: attestante paulo qui ait. Non¬
multi sapientes sodm carnẽ. non multi potentes. ñ
multi nobiles: sed que stulta sunt mũdi elegit
deus. ut confundat sapientes. Ipsa nãq scẽ ecclesie
principia litterarũ perhibent᷑ ignara : ut uide¬

Expanded text:
e stulta sunt mundi elegit Deus . In paradiso sano homini diabolus invidens superbiae vulnus inflixit, ut qui mortem non acceperat conditus, mereretur elatus. Contra hoc inflictum vulnus superbientis apparuit medicina inter homines humilitas Dei, ut auctoris exemplo humilitate surgerent qui imitatione hostis elati ceciderunt. Contra superbientem ergo diabolum apparuit inter homines homo factus humilis Deus, qui ad redemptionem nostram vemundi superbiam praedicatores mittens, relictis sapientibus insipientes, relictis fortibus debiles, relictis divitibus paupeprius stulta mundi collecta sunt, ut post ejus etiam astuta vocarentur, attestante Paulo qui ait: Non sapientes secundum carnem, non multi potentes, non multi nobiles, sed quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Ipsa namque sanctae Ecclesiae principia litterarum perhibentur ignara, ut vide
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nobis loquim: ñ indoctis humane
sapiencie uerbis. Uerba mandatorũ di ab huius
mũdi sapientib differũt: qui dũ intendũt eloq̃n¬
tie eorũ dicta pulchre apparẽt: ⁊ cũ rerũ uirtu¬
te careãt. aliud se esse quã sũt uerbor̃ ꝯposiciõe
chra ẽ. ⁊ puritate conspicua: nec aliud se ꝑ falla¬
ciam p̃tendit exterius. ⁊ aliud seruat interius: neq
in dictis suis pulchra uideri appetit. nitore sermo¬
nis. non integritate ueritatis. Eloquentie ornam̃¬
ta bene paulus despexerat: cũ dicebat. Que a d̾o
donata sunt nobis loquim᷑. ñ indoctis humane
sapiencie uerbis: sed in doctrina sp̃c. Malebat
quippe sapienciã dei sola puritate ueritatis os¬
tendere: ñ aũ cõpositione eloquii fuscare: iii.

Expanded text:
sunt nobis loquimur: non in doctis humanae sapientiae verbis . Verba mandatorum Dei ab hujus mundi sapientibus differunt, qui dum intendunt eloquentiae, eorum dicta pulchre apparent; et cum rerum virtute careant, aliud esse quam sunt verborum compositionechra est et pura veritate conspicua, nec aliud se per fallaciam praetendit exterius, et aliud reservat interius; neque in dictis suis pulchra videri appetit nitore sermonis, sed integritate veritatis. In mat: Quae a Deo donata sunt nobis loquimur: non in doctis humanae sapientiae verbis, sed in doctrina spiritus. Malebat quippe sapientiam Dei sola puritate veritatis ostendere, non autem compositione eloquii fucare. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
bus rebus error ignorancie. Que cũcta etiam
post mortẽ grauãt: si adhuc in hac uita posits
minime fuerint relaxata. Nam ⁊ cũ paulus dicat
xp̃m esse fundam̃tũ. atq subiungat. si quis suꝑ¬
edificauerit suꝑ hoc fundam̃tũ. aurũ. argentũ.
lapides p̃ciosos. ligna. fenũ. stipulã. uniꝰcuiusq¬

Expanded text:
bus rebus error ignorantiae. Quae cuncta etiam bus rebus error ignorantiae. Quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis minime fuerint relaxata. Nam et cum Paulus dicat Christum esse fundamentum, atque subjungat: Si quis superaedificaverit super hoc fundamentum, aurum, argentum, lapides pretiosos, ligna, fenum, stipula
Abbreviated transcription (Latin):
uero in sacro eloquio ñ fundam̃ta. sed singulari
num̾o fundam̃tũ dr̃: nullus alius nͥ ipse dñs desig¬
natur. per cuius diuinitatis potenciã. mutancia in¬
firmitatis nr̃e corda solidantur: de quo ⁊ paulus
damentũ fundam̃tor̃ ẽ: qr ⁊ origo ẽ inchoanti¬
um: et constancia robustorũ: xii. De igne pur
riusignis esse credendus ẽ. pro eo qd̾ ueritas dic̃:
quia si quis in sp̃m scm blasphemiã dixerit. non
remittetur ei in hoc scło. neq in futuro. In qua sen¬
tencia datur intelligi: quasdam culpas in hoc scło.
quascdam uero in futuro posse laxari. Quod enĩ¬
de uno negatur: consequẽs intellectus patet. qr
de quibusdam conceditur. S tam̃ ut p̃dixiiũt.
hoc de paruis minimisq peccatis fieri posse
credendũ est: sicut est assiduus ociosus sermo.
ĩmoderatus risus. uel peccm̃ cure rei familiaris.
que uix sine culpa uel ab ipsis agitur. qͥ culpã
qualiter declinare debeãt sciunt: aut ĩ ñ graui¬

Expanded text:
vero in sacro eloquio non fundamenta, sed singulari numero fundamentum dicitur, nullus alius nisi ipse Dominus designatur, per cujus divinitatis potentiam, nutantia infirmitatis nostrae corda solidantur. De quo et Paulus damentum fundamentorum est, quia et origo est inchoantium, et constantia 900 robustorum. Quia igiturrius ignis esse credendus est, pro eo quod Veritas dicit: Quia si quis in Spiritum sanctum blasphemiam dixerit, non remittetur ei in hoc saeculo neque in futuro. In qua sententia datur intelligi, quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero in futuro posse laxari. Quod de uno negatur, consequens intellectus patet quia de quibusdam conceditur. Sed tamen, ut praedixi, hoc de parvis minimisque peccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatus risus, vel peccatum curae rei familiaris, quae vix sine culpa vel ab ipsis agitur qui culpam qualiter declinare debeant sciunt, aut non in gravi
Abbreviated transcription (Latin):
cinus opus arserit detrim̃tũ pacietur. ipse autem
saluus erit. sic tamen quasi per ignẽ: quãuis hoc
de igne tribulacionis in hac uita nobis adhibito
possit intelligi: tam̃ si quis hec de igne future
purgacionis accipiat. paensandũ sollicite ẽ. quia
illũ diacit per ignẽ posse saluari. non qui super
hoc fundam̃tũ ferrũ es. uel plũbũ edificat. idest
peccata maiora: et idcirco duriora. atq tũe iam
in solubilia: sed ligna. fenũ. stipulã. idest peccata
minima. atq leuissima: que ignis facile ꝯsumat.
Hoc tam̃ sciendũ ẽ. qr illic saltẽ de minimis ni¬
chil quisq purgacionis obtinebit: nisi bonis
hoc actib in hac adhuc uita positus. ut illic ob¬

Expanded text:
cujus opus arserit, detrimentum patietur; ipse autem salvus erit, sic tamen, quasi per ignem . Quamvis hoc de igne tribulationis nobis in hac vita adhibito possit intelligi, tamen si quis hoc de igne futurae purgationis accipiat, pensandum summopere est, quia illum dixit per ignem quidem posse salvari, non qui super hoc fundamentum aes, ferrum, plumbum aedificat, id est, peccata majora, et idcirco duriora, atque tunc jam insolubilia; sed lignum, fenum, stipulam, id est, peccata minima, atque levissima, quae ignis facile consumat. Hoc tamen sciendum est, quia illic saltem de minimis quisque nihil purgationis obtinebit, nisi bonis hoc actibus in hac adhuc vita positus, ut illic ob
Abbreviated transcription (Latin):
imaginẽ. ad similitudinẽ illius ex imitacione
renouat᷑. At contra sunt stulti et ignobiles. qui
suꝑnã sapienciã semetipsos sequentes fugiunt:
eo etiã cognicionẽ accepte per imaginẽ genero¬
sitatis ꝑdũt. Stulti sunt et ignobiles: quos ab
eterne consorcio hereditatis. repellit seruitus
mentis. Scriptũ quippe ẽ. Om̃is qui fac̃ peccatũ:
enim quisquis se prauo desiderio subieit: mi¬
quitatis dominio dudũ libera m̃tis colla sup¬
ponit. S huic dñio contradicimꝰ. cũ iniquitati
contra hanc ius nobis libertatis ingenite uendi¬
camus. cũ culpam penitendo ꝑcutimus: ⁊ macu¬
ad las sordiũ fletib lauamiis. Pretea de stultis¬
et ignobilib: uoce predicatoris egregii dicit᷑.
Sapiencia hunis mundi: stulticia ẽ apud deũ.
Qͥ ergo dum t̾rena sapiũt. ab intima generofi¬
tate repulsi sunt: stulti simul et ignobiles sunt

Expanded text:
imaginem ad similitudinem illius ex imitatione imaginem ad similitudinem illius ex imitatione renovatur. At contra sunt stulti et ignobiles, qui supernam sapientiam semetipsos sequentes fugiunt, eo etiam cognationem acceptae per imaginem generositatis perdunt. Stulti sunt et ignobiles, quos ab aeternae consortio haereditatis repellit servitus mentis. Scriptum quippe est: Omnis qui facit peccatum, m quisquis se pravo desiderio subjicit, iniquitatis dominio dudum libera mentis colla supponit. Sed huic domino contradicimus, cum iniquitati contra hanc jus nobis libertatis ingenitae vindicamus; cum culpam poenitendo percutimus, et maculas sordium fletibus lavamus. Pleet ignobilibus voce praedicatoris egregii dicitur: Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum . Qui ergo dum terrena sapiunt, ab intima generositate repulsi sunt, stulti simul et ignobiles sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sede maiestatis sue. sedebitis et uos super sedes
duodecĩ. iudicantes duodecĩ trib isrł. Ecce relin¬
quentes tẽporalia: głam potestatis et̃ne mercati
sunt. Quid itaq stultius in hoc mũdo. ꝗͣ sua
deserere : et quid in eternitate nobilius. quã cũ deo
iudices uenirer Horũ scilicet iudicũ nobilitas.
salomone attestante memorat᷑: cũ hoc quod iam
p̃fatus sum dicitur. Nobilis in porti suir eius:
cũ sederit cũ senatorib terre. Ualde quippe nobi¬
les considerat: quos senatores uocat. Hanc in se
nobilitatẽ paulus aspexerat: cũ cognaciõi condi¬
toris per sp̃m iunctus dicebat. Genus gͥ cũ simꝰ
dei: non debemꝰ estimare auro uel argento. aut
lapidis sculpture artis et cognicioĩs hoĩs. diuinũ
esse simile. Genus uidelicet dei dicim᷑. ñ ex eius
natura editi: sed per sp̃m illius et uolũtarie con¬
diti: et adoptiue recreati. Tanto ergo adhuc no¬
bilitate quisq erigitur: quanto per acceptam

Expanded text:
sedes duodecim judicantes duodecim tribus Israel . Ecce relinquentes temporalia, gloriam potestatis aeternae mercati sunt. Quid itaque stultius in hoc mundo quam sua deserere? et quid in aeternitate nobilius quam cum Deo judices venire? Horum scilicet judicum nobilitas; Salomone attestante, memoratur, cum hoc quod jam praefatus sum, dicitur: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Valde quippe nobiles considerat, quos senatores vocat. Hanc in se nobilitatem Paulus aspexerat, cum cognitioni Conditoris per Spiritum junctus dicebat: Genus igitur cum simus Dei, non debemus aestimare auro, vel argento, aut lapidi sculpturae artis, et cognitionis hominis divinum esse simile . Genus videlicet Dei dicimur, non ex ejus natura editi, sed per spiritum illius, et voluntarie conditi, et adoptive recreati. Tanto ergo ad hanc nobilitatem quisque erigitur, quanto per acceptam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ s predicatores suos ⁊ doctores uoce sua
foris insonat: s audientiũ corda ꝑ seipsũ
interius illustrat: paulo attestante qui ait. Ego
plantaui. apollo rigauit : sed d̾s increm̃tũ de¬
dit. Nequaquã ergo sibi doctores tribuãt. quod
per exhortacionẽ suã auditores ad sũma ꝓfic̾e
uident: quia nisi sc̃s sp̃c eorũ corda repleat.
ad aures corporũ uox docenciũ incassũ sonat.
Formare enĩ uocẽ magistri exterius possunt:
sed hanc ĩprimere interius non possũt. S inter

Expanded text:
nus praedicatores suos et doctores voce sua foris insonat, sed audientium corda per seipsum interius illustrat, Paulo attestante, qui ait: Ego plantavi, Apollo rigavit: sed Deus incrementum dedit. Nequaquam ergo sibi doctores tribuant quod per exhortationem suam auditores ad summa proficere vident, quia nisi sanctus Spiritus eorum corda repleat, ad aures corporum vox docentium incassum sonat. Formare enim vocem magistri exterius possunt, sed hanc exprimere interius non possunt. Sed inter
Abbreviated transcription (Latin):
diuina. ab humano genere cognosci ñ poterat:
proinde inhumanitatẽ uenit ut uideret᷑: uidtri
uoluit. ut imitaret᷑. Que carnis natiuitas: despie¬
ta uisa est sapientib mundi. Contẽpserũt enim
infirma humanitatis eius. deo hec indigna iudican¬
tes: cui tantomagis homo debitor fuit. quanto
pro illo deus etiam indigna suscepit: et pro eo sa
nando stulticiã p̃dicationis assũpsit. Scriptum
quippe ẽ. Quia enĩ non cognouit mũdus per sa¬
pienciã dm̃: placuit deo per stulticiã p̃dicacioĩs
saluos facert credentes in se. uerbũ quippe dei:sa¬
piencia est. S stulticia huius sapiencie dicta est
caro uerbi: ut quia carnales quiq per carnis sut
prudenciã ꝑtingere non ualebant ad sapienciã
sanarent᷑. Ac si diceret. Cum dm̃ qui ẽ sapiencia
nequaquã ꝑ sapienciã suã mũdus inueniret: pla¬
cuit ut dm̃ hoĩem factũ per humilitatis stultici¬
am cognosceret: quatimis eius sapĩa ad nr̃a stulta

Expanded text:
divina ab humano genere cognosci non poterat, proinde in humilitatem venit, ut videretur: videri voluit, ut imitaretur. Quae carnis nativitas despecta visa est sapientibus mundi. Contempserunt namque infirma humanitatis ejus, Deo haec indigna judicantes, cui tanto magis homo debitor fuit, quanto pro illo Deus etiam indigna sulvando stultitiam praedicationis assumpsit; scriptum quippe est: Quia enim non cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes in se. Verbum quippe Dei, sapientia est. Sed stultitia ejus sapientiae dicta est caro Verbi, ut quia carnales quique per carnis suae prudentiam pertingere non valebant ad sapientiam sanarentur, ac si diceret: Cum Deum qui est sapientia, nequaquam per sapientiam suam mundus inveniret, placuit ut Deum hominem factum per humilitatis stultitiam cognosceret, quatenus ejus sapientia ad nostra stulta
Abbreviated transcription (Latin):
Dei enĩ sumꝰ adiutores. Nam cũ ei quẽ ipse per
internã grãm infundit. nos exhortacioĩs uoce
concurrimꝰ: hoc qd ille per sp̃m agit intrinse¬
cus. nos exterius ministerio uocis adiuuamus.
Et tũc solũ nr̃a exhortacio ad ꝑfectionẽ duci¬
tur. cũ incorde fuerit deus qui adiuuet: unde¬
et per paulũ dicitur. Neq qui plantat est ali¬
quid. neq qui rigat: sed qui increm̃tũ dat d̾s.
Plantare quippe et rigare. adiuuare ẽ: quod
utrũq uacuũ erit ministeriũ. si deus in corde ñ
dat increm̃tũ. S qui de sensu suo alta sapiunt
esse humiliter dei adiutores nolũt: qr dũ se deo
utiles esse estimãt. a fructuse utilitatis alienãt
unde et uoce ueritatis discipulis dr̃: cũ feceritis
omĩa que p̃cepta sunt uobis. dicite. Serui ĩuti

Expanded text:
Dei sumus . » Nam cum ei quem ipse per internam gratiam infundit nos exhortationis voce concurrimus, hoc quod ille per spcus, nos exterius ministerio vocis adjuvamus: et tunc solum nostra exhortatio ad perfectionem ducitur, si in corde fuerit Deus qui adjuvet. Net per Paulum dicitur: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Plantare quippe et rigare adjuvare est: quod utrumque vacuum erit ministerium, si Deus in corde non dat incrementum. Sed qui de sensu suo alta sapiunt, esse humiliter Dei adjutores nolunt, quia dum se Deo utiles esse aestimant, a fructu se utilitatis alienant. Unde et voce Veritatis discipulis dicitur: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, di
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs: nisi sp̃c hominis qui in ipso est:
Tunc sp̃c hoĩs ab altero ignorat᷑: cum uerbis
uel operib non demõstratur. Nã cũ scriptum
sit ex fructib eorũ cognoscetis eos. per hoc qd̾
foris agit᷑. qͥcqͥd intus latet aꝑit᷑: unde recte
quoq per salomonẽ dr̃. Quomodo in aquis
resplendet ꝓspicientiũ uultus: sic corda hoĩum
manifesta sunt prudentibus: iiii. De scandalo¬

Expanded text:
isi spiritus hominis qui in ipso est ? Tunc spiritus hominis ab altero ignoratur, cum verbis vel operibus non demonstratur. Nam cum scriptum sit: Ex fructibus eorum cognoscetis eos , per hoc quod foris agitur quidquid intus latet aperitur. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Quomodo in aquis resplendet prospicientium vultus, sic corda hominum manifesta sunt prudentibus . CA
Abbreviated transcription (Latin):
Sacra scriptura ea que de natura diuinitatis
uel de eterns gaudiis narrat. nobis adhuc
Inescientibus. solis angelis in secreto sũt ꝯgnita:¬
et in sacro eloquio dictis occultiorib atq subli¬
miorib fortes saciant᷑: et p̃ceptis aꝑtiorib nos
paruuli nutrim᷑ : qui si intelligere alta ñ possu¬
mus. in xp̃i fide saluam᷑ : unde corinthiis a be¬
ato paulo dr̃. Nichil me iudicaui scire int̃ uos:
nisi xp̃m iħm: et hũc crucifixũ. Ac si diceret.
Quia uos capere diuinitatis eius misteria non
posse pensaui: sola uobis humanitatis eiꝰ ĩ firma

Expanded text:
st ea quae de natura divinitatis vel de aeternis gaudiis narrat, nobis adhuc nescientibus, solis angelis in secreto sunt cognitaltioribus atque sublimioribus fortes satiantur; et praeceptis apertioribus nos parvuli nutrimur, qui intelligere alta non possumus, in Christi fide salvamur. Unde Corinthiis a beato Paulo dicitur: Nihil me judicavi scire inter vos, nisi Christum Jesum, et hunc crucifixum . Ac si diceret: Quia vos capere divinitatis ejus mysteria non posse pensavi, sola vobis humanitatis ejus infirma
Abbreviated transcription (Latin):
idere ꝑfecte coeternã dei sapienciã: hoc
est quod habere. Uñ ad ioħem de mun̾e
uincentis dicitur. Dabo tibi calculũ eandidum:
et in calculo nom̃ nouũ scriptũ: qd̾ nemo scit nͥ
qui accipit. In hac enĩ uita scire aliquid uel uidẽre
possumꝰ. etiã qd̾ non accepimꝰ: habere uero nom̃
nouũ in calculo scriptũ. idest in et̃no p̃mio notici¬
am dei. humanis m̃tib ĩusitatũ ẽ. Quã ñ potest¬
scire: nisi qui hanc etiam ceperit habere: uii.

Expanded text:
erfecte coaeternam Deo sapientiam, hoc est quod habere. Unde ad Joannem de munere vincentis dicitur: Dabo illi calculum candidum, et in calculo nomen novum scriptum, quod nemo scit, nisi qui accipit . In hac enim vita scire aliquid vel videre possumus, etiam quod non accepimus; habere vero nomen novum in calculo scriptum, est in aeterno praemio notiam Dei humanis mentibus inusitatam, quam scire non potest nisi qui hanc etiam acceperit, habere. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Aut calidus ergo quisq aut srigidus ẽẽ q̃ritur:
ne tepidus euomatur: ut uidelicet aut necdũ con¬
uersus. adhuc de se spem conuersionis prebeat. aut
iam conuersus in uirtutib mardescat: ne euoina¬
tur tepidus. qui a calore quem ꝓposuit. dorpore
icis qd̾ diues sum. Egestas reprobor̃ ꝓprie
uacuantur. Quib sepe contingit. ut ꝑ elacionis
dementiã subleuati. dũ ruine sue dampnã con¬
siderãt: esse se etiam abonis actib inopes non
agnoscant. Uñ uoce angeli. p̃dicatori laodicie dr̃.
Dicis qd̾ diues sũ ⁊ locupletatus. ⁊ nullius egeo:
et nescis qr tu es miser ⁊ pauꝑ. ⁊ cecus. et nudus.
Quasi diuitẽ se asserit. qui se per arrogantiam
extollit: sed pauper. et cecus. et miduis arguit᷑.
Pauꝑ utiq : qi uirtutũ diuicias ñ habet. Cecus:
qr nec pauꝑtatẽ quã patit᷑ uidet. Nudus. quia

Expanded text:
it. Calidus ergo quisque aut frigidus esse quaeritur, it. Calidus ergo quisque aut frigidus esse quaeritur, ne tepidus evomatur: ut videlicet aut necdum conversus adhuc de se spem conversionis praebeat, aut jam conversus in virtutibus inardescat, ne evomatur tepidus qui a calore quem proposuit torpore Quod dives sum . Egestas reproborum proprtum divitiis vacuantur. Quibus saepe contingit ut per elationis dementiam sublevati, dum ruinae suae damna non considerant, esse se etiam a bonis actionibus inopes non agnoscant. Unde voce angeli praedicatori Laodiceae dicitur: Dicis, Quod dives sum, et locupletatus, et nullius egeo: et nescis quia tu es miser, et pauper, et caecus, et nudus. Quasi divitem se asserit qui se per arrogantiam extollit, sed pauper, caecus et nudus arguitur. Pauper utique, quia virtutum divitias non habet. Caecus, quia nec pau