comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nita est: causa in cognita nec resert
pꝰqͣm remos aduen̾at scribam tuũ
siue bibliopolam p̾cio forsfuat offi¬
cione de meritũ: copiosissimo uelis
nolis declamationũ tuaꝵ scedio e¬
munxit. Qui redux nobis atꝙ op¬
pido gloriabundus: quippe ꝑceptis
tot uoluminib q̃cumq detulerat
iniustũ ꝓ mun̾e ingessit. Curenͥ ẽ
uestigio suit:hisq qͥ student cũ me¬
tito lecturiremꝰ: płima ten̾e̾. cuncta
transcrib̾e̾. Om̃ium assensu ꝓnũci¬
atũ: paucos nũc posse sumilia dicta¬
re. Eteium rarꝰ aut nullus est:cui
meditaturo par assistat dispositõ
sillabas. Ad hoc oportunitas ĩ exẽplis.
fides intestimoniis ꝓpͥetas ĩepithe¬
tis. urbanitas infigis. uirtꝰ ĩ argu¬
m̃tis. pondꝰ insensib flumẽ in u̾bis.
flumẽ in clausulis. Structura uͦ for¬
tis ⁊ sirma. coniunctionũq ꝑfacetaꝵ
uexa cesuris insolubilib.S nechinc
b erotundata. queꝙ lectoris liungͣm

Expanded text:
nita est, causa incognita, nec refert, nita est, causa incognita, nec refert, postquam Remos advenerat, scribam tuum sive bibliopolam, pretio fors fuat officiove demeritum, copiosissimo, velis nolis, declamationum tuarum schedio emunxit. Qui redux nobis atque oppido gloriabundus quippe perceptis tot voluminibus quaecunque detulerat, injustum, pro munere ingessit. Curae mihi e vestigio fuit, hisque qui student, cum merito lecturiremus, plurima tenere, cuncta transcribere. Omnium assensu pronuntiatum paucos nunc posse similia dictare. Etenim rarus aut nullus est, cui meditaturo par assistat dispositio syllabas. Ad hoc opportunitas in exemplis, fides in testimoniis, proprietas in epithetis, urbanitas in figuris, virtus in argumentis, pondus in sensibus, flumen in verbis, fulmen in clausulis. Structura vero fortis et firma, conjunctionumque, perfacetarum nexa caesuris insolubilibus. Sed nec hbus erotundata: quaeque lectoris linguam
Abbreviated transcription (Latin):
iacebat exauime: ppłi obtentꝰ dep̃ca¬
tõne regredit᷑. Ibiq cũ lacͥmus ad pa¬
qͦs ut itaface̾nt adhortat᷑. Hinc ef¬
fuso lacrimaꝵ imbre consurgens:
suscitauit mortuã. quã prius pur¬
garat obsessam. Que ꝓtinꝰ app̾hen¬
sa manu pontificis: cũ integra inco¬
lumitate surrexit. ⁊ ad ꝓpria felicit̾
bemeauit.
q sapientie beatissimꝰ hic pat̾
nitore radiau̾it: oꝑa testant᷑ ip̃iꝰ. qͥa
u̾a ꝓculdubio sapĩa ẽẽ dinoscit᷑. que
oꝑũ exhibitõne. uelut arbor fructi¬
b approbat᷑. Testat᷑ gens fancica ꝑ
ficatõne consecrata. Testant᷑ diu̾sa
prudentissime ab ip̃o tam facta: qͣm
p̃dicata. Testant᷑ diuer ip̃iꝰ ꝑsone tẽ¬
poris. Ex qͥb sydonii atuernoꝵ ep̃i.¬
un eruditissimi. ⁊ tam gen̾e ꝙͣ reli¬
gione ac sermone clarissimi epłam
huic bĩfsimo põtifici directã in sere
pape temegio salutẽ. Qdã ab ar¬
uernis belgicã petens. ꝑsona mͥcog¬

Expanded text:
jacebat exanime, populi obtentus deprecajacebat exanime, populi obtentus deprecatione regreditur, ibique cum lacrymis ad paquos ut ita facerent adhortatur. Hinc effuso lacrymarum imbre consurgens, suscitavit mortuam, quam prius purgarat obsessam. Quae protinus, apprehensa manu pontificis, cum integra incolumitate surrexit, et ad propria feliciter remeavit. que sapientiae beatissimus hic pater nitore radiaverit opera testantur ipsius, quia vera procul dubio sapientia esse dignoscitur, quae operum exhibitione, velut arbor fructibus, approbatur. Testatur gens Francica per ficatione consecrata. Testantur diversa prudentissime ab ipso tam facta quam praedicata. Testantur diversae ipsius personae temporis, ex quibus Sidonii, Arvernorum epi eruditissimi, et tam genere quam religione ac sermone clarissimi, epistolam huic beatissimo pontifici directam inserePAE REMIGIO, SALUTEM. Quidam ab Arvernis Belgicam petens persona mihi cog
Abbreviated transcription (Latin):
uincte sobole ꝑuenert. uͥtutẽ dep̃¬
cantes eiꝰ inpurgatõe ꝓlis agnosce.
ꝙͣ latronis iam p̾sciuerant ꝯfessio¬
ne. at beatissimꝰ remigiꝰ cũ diut᷑na
teluctatõne se ñ ẽẽ dignũ assereret:
⁊ humilitate solita repugnaret: p̃¬
cib est ꝓpłi supplicantis euictus
ut orationẽ ꝓip̃a sund̾et: acparẽ¬
tũ lacrimis cõdoleret. Meritis ita
ut tniquus p̃do ꝑ qd̾ ingresĩ fu̾at
discedens: xp̃i famulã relaxaret.
Sic cũ nimio uomitu ⁊ obsceno
fetore: ꝑ os qͦ fu̾at intromissus abs¬
cessit.Sz paulo post recedeute pon¬
tifice: dũ niimo labore fessa nitaret:
uite calore pͥuata sp̃m uitalẽ amifit.
Iteratis ergo p̃cib: turba supplican¬
tum recurrit admedicũ. Beatꝰ aũ ne¬
migius: sepotiꝰ accusat facinꝰ ꝓpetͣsse:
ꝙͣ sanitatis remediũ indulsisse. hõi¬
cidiiq reũ extitisse: ñ remediũ contu¬
lisse. Igie᷑ ad scĩ ioħ̃is basilicã ubi corpꝰ

Expanded text:
vincta sobole pervenerunt, virtutem deprvincta sobole pervenerunt, virtutem deprecantes ejus in purgatione prolis agnoscere, quam latronis jam praesciverant confessione. At beatissimus Remigius, cum diuturna reluctatione se non esse dignum assereret et humilitate solita repugnaret, precibus est populi supplicantis evictus, ut orationem pro ipsa funderet, ac parentum lacrymis condoleret. Meritis itaque ut iniquus praedo per quod ingressus fuerat discedens, Christi famulam relaxaret. Sicque cum nimio vomitu et obsceno foetore, per os quo fuerat intromissus, abscessit. Sed paulo post, recedente pontifice, dum nimio labore fessa nutaret, vitae calore privata, spiritum vitalem amisit. Iteratis ergo precibus, turba supplicantum recurrit ad medicum. Beatus autem Remigius se potius accusat facinus perpetrasse, quam sanitatis remedium indulsisse, homicidiique reum exstitisse, non remedium contulisse. Igitur ad sancti Joannis basilicam, ubi corpus
Abbreviated transcription (Latin):
losa natalib orta maligni sp̃s
ab infantia tenebat᷑ obsidione capti¬
ua. Quã cum tenero genitores amo¬
re diligerent: ad sepulchrũ sci petri
apłi cũ magna deuotõne duxerunt.
In eisdem namq partib: enitebat
tũc u̾tute uen̾abilis benedictꝰ. pluri¬
mis effulgens uirtutib. Cuiꝰ cõꝑta
fama puelle parentes: hanc ad eundẽ
ꝑduc̾e satagunt. Qͥ multis ieuiniis
⁊ orõnib ꝓ ip̃ius emundatõne labo¬
rans: cũ diri serpentis uirus abeañ
ualuisset eicere: hoc tm̃ responsi nõis
diuini obtestatõne ab antiquo extor¬
quere potuit hoste: qd̾ nũꝙͣ alt̾ius
de eodẽ hĩtaculo ñ huiꝰ beatissimire¬
migii pontificis orõnib posset expel-¬
li. Tunc parentes eiꝰ tã ip̃iꝰ beati be-¬
nedicti: qͣm etiam gothoꝵ regis ala¬
rici affatib suffragati: eoꝵꝙ littĩs
ad beatũ remigiũ datis ut tradit᷑
freti: ad eundẽ scm antistitẽ: cũ de¬

Expanded text:
losa natalibus orta, maligni spiritus losa natalibus orta, maligni spiritus ab infantia tenebatur obsidione captiva. Quam cum tenero genitores amore diligerent, ad sepulcrum sancti Petri apostoli cum magna devotione duxerunt. In eisdem namque partibus enitebat tunc virtute venerabilis Benedictus, plurimis effulgens virtutibus. Cujus comperta fama, puellae patentes hanc ad eumdem perducere satagunt, qui multis jejuniis et orationibus pro ipsius emundatione laborans, cum diri serpentis virus ab ea non valuisset ejicere, hoc tantum responsi, nominis divini obtestatione, ab antiquo extorquere potuit hoste, quod nunquam alterius de eodem habitaculo, nisi hujus beatissimi Remigii pontificis orationibus posset expelli. Tunc parentes ejus, tam ipsius beati Benedicti, quam etiam Gothorum regis Alarici affatibus suffragati, eorumque litteris ad beatum Remigium datis, ut traditur, freti, ad eumdum sanctum antistitem cum de
Abbreviated transcription (Latin):
signũ crucis cũ inuocatõne xͥ nõis
edidit: totũ illud incendiũ. fracta
⁊ inseserelisa uirtute cedere: atq an¬
te uiri dei p̃sentiã qͣi fugere cepit.
Qd̾ beatus remigius uiseq̃ns: et
se int̾ ignẽ ⁊ ea que ad huc uidebã¬
tur intacta cũ signo sc̃ĩtatis oppo¬
nens: hanc omnẽ flãmaꝵ ĩmanita¬
tẽ ante se fugientẽ: ꝑpatentẽ portã
fultus diuĩne potentie p̃sidiis ex¬
pulit: ⁊ eandẽ portã clausit. utq ñ¬
ꝙͣ aꝑiretur ab aliquo: cũ int̾minati¬
oneuindicte m eũ qui uetita hec p̃¬
sũpsisset: inhibuit. Post aliqͦt uo̾
anmos. ciuis quidã nõie fercinctꝰ.
secꝰ ip̃am portã cõmanens: maceri¬
em qua eadẽ porta fũat obstructa. ut
sue domiꝰ hinc eiceret rudera. ꝑfora¬
uit. S mox ultio tanta fert᷑ eiꝰ au¬
datiam consecuta: ut ñ petus nec
homo clade suꝑueniente in eadẽ
remanserit domo.
uedam puella p̾daris ab urbe to¬

Expanded text:
signum crucis cum invocatione Christi nominis signum crucis cum invocatione Christi nominis edidit, totum illud incendium, fracta et in sese relisa virtute, cedere, atque ante viri Dei praesentiam quasi fugere coepit. Quod beatus Remigius insequens, et se inter ignem et ea quae adhuc videbantur intacta, cum signo sanctitatis opponens, hanc omnem flammarum immanitatem ante se fugientem, per patentem portam, fultus divinae potentiae praesidiis, expulit, et eamdem portam clausit; utque nunquam aperiretur ab aliquo, cum interminatione vindictae in eum quae vetita haec praesumpsisset, inhibuit. Post aliquot vero annos civis quidam, nomine Fersinctus, secus ipsam portam commanens, maceriem qua eadem porta fuerat obstructa, ut suae domus hinc ejiceret rudera, perforavit. Sed mox ultio tanta fertur ejus audaciam consecuta, ut non pecus, nec homo, clade superveniente in eamdem remanserit domo. Quaedam puella praeclaris ab urbe To
Abbreviated transcription (Latin):
hostis ostend̾e neqͥtiã ũ desistẽs
sue malignitatis: ur bẽ remoꝵ sur¬
gentib flãmaꝵ subito globis: tm̃¬
missione dira succendit. Crudeliq
uastatõne iampartẽ feret̾tiã con¬
crematõ ꝑacta ꝯsũpserat: ⁊ qd̾ resi¬
duũ erat uictrix flãma lambebat.
Cuiꝰ rei nũciũ beatꝰ antistes accipienᷤ.
ad solita se se confert oronis p̃sidia.
⁊ inbĩ nichasii martiris basilica. ubi
tũc tẽꝑis morandi consuetudinẽ fe¬
cãt: xp̃i prostratꝰ exposcit suffragia.
Surgensꝙ ab orõne: oculos ad celũ
attollit. ⁊ exclamans cũ gemituait.
D̾s d̾s m̃s: a desto uoci mẽe. Sicq cur¬
su cõscito ꝑgradus añ ip̃am lapidi¬
b stratos eccl̃iam descendens: ciuita¬
tẽ petiit. In quib graduũ lapidib.
ac si supͣ molle lutũ dep̃ssa: hodieq
ad memoriã diuim miraculi signa¬
ta uisunt᷑ uestigia. Celeriq festinatõ¬
ne de ꝓperans: se flãmas obiecit. sta¬
timꝙ ut extensa contra ignẽ dext̾a:

Expanded text:
hostis, ostendere nequitiam non desistens suae malignitatis, urbem Remorum, surgentibus flammarum subito globis, immissione dira succendit, crudelique vastatione, jam partem fere tertiam concrematio peracta consumpserat; et quod residuum erat victrix flamma lambebat. Cujus rei nuntium beatus antistes accipiens, ad solita sese confert orationis praesidia, et in beati Nicasii martyris basilica, ubi tunc temporis morandi consuetudinem fecerat, Christi prostratus exposcit suffragia. Surgensque ab oratione, oculos ad coelum attollit, et exclamans cum gemitu, ait: Deus, Deus meus, adesto voci meae. Sicque cursu concito, per gradus, ante ipsam lapidibus stratos ecclesiam descendens, civitatem petiit; in quibus graduum lapidibus, ac si supra molle lutum depressa, hodieque, ad memoriam divini miraculi, signata visuntur vestigia. Celerique festinatione deproperans se flammis objecit, statimque, ut extensa contra ignem dextera,
Abbreviated transcription (Latin):
auus ⁊ pr̃ huiꝰ regis inde soluerunt.¬
⁊ cet̾a. Subinfert etiã q̃dam de p̾fato
fulcrico. qui roma ueniens: iactabat
epłas papr ꝓ absolutõne sua tam regibꝰ
seqͣm huic archiep̃o deferte. de quomo¬
net hunc uulfingum: ut suggerat
regi ne seducat᷑ in hac causa.s om̃e
cum ratõne cauens ꝑiculũ faciat. ut
ueniãt ip̃e epłe coram illo ⁊ ep̃is: ⁊¬
quiqd mcliꝰ inuentũ fu̾it. in de seꝙͣ¬
tur. ⁊ quia int̾um qd̃ rõnabilit̾ ⁊ ca¬
nonice factum fuit:non debeat cõ¬
tempni nantario amicosuo fideli
ꝓreb sc̃i remigii disponendis in
wormacensi pago: inferens qd̃ qͥ¬
dam hoĩes eum petierint. ut p̃sta¬
ret illis colonos eax rexaddiũsas
oꝑas. ⁊ qͥdamut uenatores illoꝵ in
ip̃is reb ꝑ aliqd̃ tempꝰ manere cõ¬
cederet. qd̃ neutrũ se concessisse. uł¬
concessur̃ eẽ fatetur. qm̃ sui añcessores
hoc face non st̃ ausi: qͥa sc̃s remigius

Expanded text:
avus et pater hujus regis inde solverunt,avus et pater hujus regis inde solverunt, etc. Subinfert etiam quaedam de praefato Fulcrico, qui Roma veniens jactabat epistolas papae pro absolutione sua tam regibus se, quam huic archiepiscopo deferre. De quo monet hunc Wlfingum, ut suggerat regi, ne seducatur in hac causa; sed omne cum ratione cavens periculum. faciat, ut veniant ipsae epistolae coram illo et episquid melius inventum fuerit inde sequantur, et quia interim quod rationabiliter et canonice factum fuit, non debeat contemni; Nantario amico suo fideli, pro rebus sancti Remigii disponendis in Wormacensi pago, inferens quod quidam homines eum petierint, ut praestaret illis colonos earum rerum ad diversas operas, et quidam ut venatores illorum in ipsis rebus per aliquod tempus manere concederet; quod neutrum se concessisse, concessurum esse fatetur, quoniam sui antecessores hoc facere non sunt ausi, quia sanctus Remigius
Abbreviated transcription (Latin):
abeo. ⁊ dilectõnem qͣm illi spopondit
arit̾ distingat ⁊ secreto legat. Qen¬
sumquoꝙ deuilla dudeciacoaniu
p̃titi cũ censu p̃sentis anni d̾ tͣnsus¬
tiiubebat. unde milli memoriad
liquid ornam̃ti in sepulchro scĩ remigni
face poss qd̾ ornare: ⁊ corpꝰ ip̃iꝰ scĩ incrip¬
ca disponebat a nouo p̃parata tͣnsfer¬
te item ꝓrepetitõne p̃missi census de
uisla dudeciaco. sex libraꝵ. ne forte sug¬
gerat᷑ imꝑatori: qd̃ cupiditate inlect
hunc censum repetat quẽ insuos usꝰ
nũqͣm redegerat. s cupiens euad̾e ꝑicu¬
lũ ne suo silentio indieb suis census
reccłastica mancipia inseruos ⁊ ancil¬
las disꝑiant᷑. sicut ⁊ demultis tam re¬
b q̃m mancipiis huiꝰ eccłie. sed ⁊ de ip̃a
uilla fiebat. Enitens etiã ut senior
siuis in de ꝑiculũ non incurreret: uel
ipetum illiꝰ ꝑiculo partem ñ haberet.
aserens qd̃ si cupiditas in hoc eũ ue¬
xaret. duodecĩ libras repeteret.quas

Expanded text:
, et dilectionem quam ei spoponderat, iariter distinguat, et secreto legat. Censum quoque de villa Dudeciaco anni praeteriti cum censu praesentis anni sibi transmitti jubeat: unde in illius memoria aliquid ornamenti in sepulcro sancti Remigii facere posset, quod ornare, et corpus ipsius sancti in crypta disponebat a novo praeparata transferre. Item pro repetitione praemissi census de villa Dudeciaco sex librarum, ne forte suggeratur imperatori, quod cupiditate illectus hunc censum repetat, quem in suos usus nunquam redegerat; sed cupiens evadere periculum, ne silentio suo in diebus suis census , et ecclesiastica mancipia in servos et ancillas dispertiantur, sicut et de multis, tam rebus, quam mancipiis hujus ecclesiae, sed et de ipsa jam villa fiebat. Enitens etiam, ut senior suus inde periculum non incurreret, vel ipse cum ipsius periculo partem non haberet. Asserens quod si cupiditas in hoc eum vexaret, duodecim libras repeteret, quas
Abbreviated transcription (Latin):
sonabant honoratꝰ corde teneret:para¬
tum dicit eiꝰ caritati respondere. eamq
inuio labit̾ ꝯseruare. S quia tũc opor¬
tunũ tempꝰ quo sunulcõuenire ualerẽt
nõ uidebat᷑. cum dño iuuante tc̃ arisis¬
set: id ꝯpetent̾ tam ip̃i ꝙ̃ cet̾is suffra¬
ganeis p̾nunciare curaret. Item ꝓiꝰsio¬
nestephanipape:quamandauãt dõ¬
no folcom. data eidẽ licentia interu

Expanded text:
sonabant, Honoratus corde teneret, parasonabant, Honoratus corde teneret, paratum se dicit ejus charitati respondere, eamque inviolabiliter conservare. Sed quia tunc opportunum tempus, quo simul convenire valerent, non videbatur, cum Domino juvante, tempus arrisisset, id competenter tam ipsi, quam caeteris suffraganeis praenuntiare curaret. Item pro jussione Stephani papae, quia mandaverat domno Fulconi, data eidem licentia inter
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ in ip̃iꝰ sꝑare amiciciã. ꝙͣ dͥmutu¬
ꝯiunx̾ant: qͣmꝙ in cõulsam om̃
tempore archiep̾c tene cupiebat is
honorẽ sue sedis. semen ip̃iꝰ huel¬
re ac sublimare desiderabat. Scul
semordaci rep̾hensione uiderat ei
latent̃ corrodi litt̾is: a tanta subres¬
tõne se uolu̾it excusabilẽ redde ne
uid̾et᷑ in hoc ei silendo assentire Itẽ
ꝓordinatõne matõnis catalaunels
ep̃r. ad qͣm eaͣndẽ honoratũ uenir̃
mandau̾at. s ille nõ ueniens. ⁊ iam
ip̃amordinationẽ rep̃hensioms elo¬
gio notaiat. qͣintamẽ repheusionẽ.
aachiep̃ẽ caritatis studio pacient̾ fere¬
bat mandans ⁊ poscens ut adordina¬
tionẽ p̃missi otfridi occ̾re studeat ⁊cec̾a
Itẽ prolit̾is ab eos directis inquib hor¬
tatus fũal. ut statui ⁊ religiom scẽ ec¬
cłie labentis succurere deberet.Unde
grãꝵ uota deo semꝑ solue̾ act archip̾sul
asserit. qui ad hoc suadendũ eiꝰ excita

Expanded text:
tra in ipsius sperare amicitiam, qutra in ipsius sperare amicitiam, quunxerant, quamque inconvulsam omni tempore archiepiscopus tenere cupiebat, et ad honorem suae sedis, sedem ipsius honorare ac sublimare desiderabat. Sed quia se mordaci reprehensione viderat ejus latenter corrodi litteris, a tanta subreptione se voluerit excusabilem reddere, ne videretur in hoc ei silendo assentire. Item pro ordinatione Mancionis Catalaunensis episcopi, ad quam eumdem Honoratum venire mandaverat; sed ille non veniens, etiam ipsam ordinationem reprehensionis elogio notarat: quam tamen reprehensionem archiepiscopus charitatis studio patienter ferebat, mandans et poscens, ut ad ordinationem praemissi Otfridi occurere studeat, etc. Item pro litteris ab eo sibi directis, in quibus hortatus fuerat, ut statui, et religioni sanctae Ecclesiae labentis succurrere deberet. Unde gratiarum vota Deo se persolvere archipraesul asserit, qui ad hoc suadendum ejus excita
Abbreviated transcription (Latin):
riã. qd̃ ap̃catu qͣm p̃cepto apud ip¬
sum maluerit obtinere illis hõib
inducias int̾undari: quousq simũl
quiuissent ip̃i p̃sules loqui. De quodã
p̃cipere uidebat᷑ asseritq senum qͣm
destinasse cõmunib ⁊ collatis coep̃oꝵ
p̃ceptõnib ac suggestionib nõ para¬
re beluacensi tamenecl̃ie: singłarit̾
eccl̃ia remensis patete nesciret. Et qͥr
in hac excõicatõne. non eccl̃iasticam
gere censura. s p̾ceps p̃ua lerecerne¬
bat᷑ aĩositas. Cuiꝰ rei erat initum
desertio regis odonis: ⁊ institutor
toli. Annectitq post aliqͣnta de uibi¬
atõne eccł̃iaꝵ siluanectensis uideh
atq catalaimensis: quaꝵ siluanec¬
tensis tunc elegerat. ⁊ fredũ quẽc
petierant ordinandũ pontificẽ. Ad
ꝙͣ petit hunc ordinationẽ uenirere¬
motaut canonica iubet auctoritas
om̃i excusatõne. Subiuingito mo¬
nens ne intendat eiꝰ anim Hitadic¬
ta: tanqͣm eundẽ nonlicea t ep̃m ul¬

Expanded text:
riam, quia precatu, quam praeceptio apud ipriam, quia precatu, quam praeceptio apud ipsum maluerit obtinere illis hominibus inducias interim dari, quousque simul quivissent ipsi praesules loqui. De quodam praecipere videbatur: asseritque se nunquam destinasse communibus et collatis coepiscoporum praeceptionibus ac suggestionibus non parere; Belvacensi tamen Ecclesiae singulariter Ecclesia Remensis parere nesciret. Et quia in hac excommunicatione non ecclesiastica vigere censura, sed praeceps praevalere cernebatur animositas. Cujus rei erat initium desertio regis Odonis, et institutio Caroli. Annectitque post aliquanta, de viduatione Ecclesiarum, Silvanectensis videlicet atque Catalaunensis, quarum Silvanectensis tunc elegerat Otfredum, quemquant, sibique petierant ordinandum pontificem. Ad quam petit hanc ordinationem venire, remota, ut canonica jubet auctoritas, omni excusatione. Subjungit quoque monens, ne intendat ejus animus haec ita dicta, tanquam eumdem non liceat episcopum ul
Abbreviated transcription (Latin):
potũit. scilicet qd̃ napinis insisteret:
alienas possessiones inuaderet.⁊pe
cumas diriperet. Noĩatimq desig¬
nat totb̾tum qͣndam apd̃ se fuisse ꝯ¬
q̃stum:qd̃ uniu̾sa mobiliasua ei ab¬
stulerit Ego autẽ inqͥd non ħ de uob̃
credere possum. s puto eẽ aliq̃m: qđ
ur̃a grã ⁊ aucdoritate fretus. hec age¬
re p̾sũpserit. Et id circo uobis ascbit᷑
qd̃ ab aliogestũ ÷ Siergo aquocũq
malidigne coerceatis dãpnũ om̃e
emendare iubeatis. Si autẽ ueꝵ est
qd̃ uos ip̃e hoc egritis : p̃cor ut tali
intentõne designatis. ⁊ei qͥdemnĩt
passus est: sua exintegro restituifa¬
ciatis. Item redarguens eum: deñ¬
nullisꝙ ad se nõ simplici ꝓfessiõe
scͥpsisse uidebat᷑. qua domnꝰ folcopa¬
cẽ ⁊ concordiã ꝑtbass. Si gnificaue¬
uexarieccl̃iam:⁊ suꝑhac re nullũ
abhoc archiep̃o petentẽ se suscepis¬
se hensum. Unde reuccat admemo¬

Expanded text:
potuerit, scilicet quod rapinis insisteret, potuerit, scilicet quod rapinis insisteret, alienas possessiones invaderet, et pecunias diriperet: nominatimque designat Rotbertum quemdam apud se fuisse conquestum, quod universa mobilia sua ea abstulerit. « Ego autem, inquit, non hoc de vobis credere possum, sed puto esse aliquem, qui vestra gratia et auctoritate fretus, haec agere praesumpserit, et idcirco vobis ascribitur quod ab alio gestum est. Si ergo a quocunque mali digne coerceatis, et damnum omne emendare jubeatis. Si autem verum est, quod vos ipsi hoc egeritis, precor ut a tali intentione desinatis et ei qui damnum passus est, sua ex integro restitui faciatis. » Item redarguens eum de nonnullis, quae ad se non simplici professione scripsisse videbatur, quasi domnus Fulco pacem et concordiam vexari Ecclesiam, et super hac re nullum ad hoc archiepiscopo petentem se suscepisse responsum. Unde revocat ad memo
Abbreviated transcription (Latin):
o ꝯsultu: quatinꝰ optatũ suꝑ eocitiꝰ
adipiscimẽat᷑ ixnsũ. Cõmemorans
qd̃ gestum reminiscat᷑ ac tardonã ne¬
tice urbis ep̃o: qd̃ eu nicholaus papa
morinensi eccłie pꝰea censiterit p̾fi¬
ciendũ ac demũ in archiep̃atu sedis
turonice decreuerit incardinandũ
Precat᷑ etiã ut idoneã suꝑ hoc exqui¬
rat auctoritatẽ reꝑtamq sͥ destinet
exeq̃ndã. Honorato beluacensiũ p̃su¬
liscͥbens: asserit se mirati uehem̃tis¬
sime. qͦmͦ id potuerit ꝯting̾ẽ: ut a¬
nimꝰ ip̃ius tamgͣrius ⁊ adu̾sus sͥ ex¬
isteret. cũ sciret qualis erga eũ fiñt
⁊ qualit᷑ eũ laco frĩs ac fili sem ꝑhũit
qͣm filium carissim̃ redire ad semetip̃m:
⁊ si possibile sit ad se ueniat: qͣtinꝰ de
his collato sermone melius ꝯferant.
sic diligat ꝑ qͣm q̃fert animꝰ: eidẽ remã¬
dare ualeat. Notificat etiam se audis¬
se q̃dam de ip̃o que non facile credere

Expanded text:
consultu, quatenus optatum super eo citius consultu, quatenus optatum super eo citius adipisci mereatur responsum: commemorans quod gestum reminiscatur super Actardo Namneticae urbis episcopo, quod eum Nicolaus papa Morinensi Ecclesiae postea censuerit praeficiendum, ac demum in archiepiscopatu sedis Turonicae decreverit incardinandum. Precatur etiam ut idoneam super hoc exquirat auctoritatem, repertamque sibi destinet exsequendam. Honorato Belvacensium praesuli scribit, asserit se mirari vehementissime, quomodo id potuerit contingere, ut animus ipsius tam contrarius et adversus sibi existeret, cum sciret qualis erga eum fuerit, et qualiter eum loco fratris ac filii semper habuerit, quam filium charissimum, redire ad semetipsum, et si possibile sit, ad se veniat, quatenus de his collato sermone melius conferant. sibi dirigat, per quem quae fert animus eidem remandare valeat. Notificat etiam se audisse quaedam de ipso, quae non facile credere
Abbreviated transcription (Latin):
tat ei denegatũ ⁊ orarꝓ eo ꝓhibitũ.
Succenset gͦ eundẽ p̃sulẽ hortens
cur sit uolũit agere cũ sciret opti¬
me qd̃ auctoritas sacta de non negã¬
da multimis statuerit pña. Ad¬
hibetq nõ nulla scõꝵ patrũ suꝑ hac
re testimonia. oonens ut esidera¬
to ꝯmuniꝑiculo imitet cõmuis dñ
pietatẽ. ⁊ huic pecc̃ori remedium pñie in
atõnemaĩeq cõmendatõnem more xͥ¬
ano ꝑsoluat. eumq deloco ꝑuio in qͦ
non sepultus s ꝓrectus erat:ad cum¬
t̾ĩum fidelium tͣnsferat. Item ꝓhac ea¬
deincausa pꝰtulans. ⁊ adhibens exem¬
plũ bĩggorii. de quodã monacho ꝙͣ
ĩserat s nͨ sepulture cõmuni tradi. nͤ
di. asciscens etiam illd̃ euãgłicũ qͥa
rat. Sed ⁊ niceni concilii. testĩoniũ qd̃
genalit̾ cuilibet in exitu posito ⁊ pos¬
centigrãm cõmunionis tͥbui p̾cipit᷑.
talaunice ꝑfic̾e decernebat uiduate
eccl̃ie. Petitq ut suggerat pape ꝓlioc su

Expanded text:
rat ei denegatum, et orari pro eo prohibitum. rat ei denegatum, et orari pro eo prohibitum. Succenset ergo eumdem praesulem, horrens cur sic voluerit agere, cum sciret optime quod auctoritas sacra de non neganda in ultimis statuerit poenitentia; adhibetque nonnulla sanctorum Patrum super hac re testimonia, monens ut consideracommuni periculo, imitetur communis Domini pietatem, et huic peccatori remedium poenitentiae in ationem, animaeque commendationem more Christiano persolvat; eumque de loco pervio in quo non sepultus, sed projectus erat, ad coemeterium fidelium transferat. Item pro hac eadem causa, postulans et adhibens exemplum beati Gregorii de quodam monacho, quem jusserat nec sepulturae communi tradi, necdi: adsciscens etiam illud evangelicum: qurat . Sed et Nicaeni concilii testimonium, quo generaliter cuilibet in exitu posito, et poscenti gratiam communionis tribui praecipitur. talaunicae praeficere decernebat viduatae Ecclesiae, petitque ut suggerat papae pro hoc suo
Abbreviated transcription (Latin):
cuidam buch aldo comititradere. Quo¬
circa petit huinc hecilonẽ ut missũ suũ
adeum dirigat ⁊ pat̾no ac fr̃no amore
rõm redarguens corrigat:⁊ĩmemoriã
ei renocet qͦmõdo religionis soluis ⁊ fi¬
dei qͣm ĩ eo fore credebat intuitu. illũ
absq regis aut pͥncipis alicuiꝰ expecta¬
tõne insede pontificali locauit coneat
ꝙut accepta temeritate pedem reuocet.
ne aliqͥd hunc eundẽ archiep̃m contͤ
seqd̃ idem nolit agere compellat. hũc
quoꝙ p̃catur heciłonẽ obuixe: neilli
assensũ inre tali pbeat. s nuste parti
in om̃ib faueat: ⁊ thesauꝵ celestẽ re¬
mensi eccł̃ie a p̃memorato uiro tͣdi¬
tum: urbi ac basilice ip̃iꝰ restituim̃
solũ ꝯsentiat: s etiam totis uirib
adiuuet. Didoni laudunensi ep̃o pro
reconciliatõne aĩe tuiꝰdam walcheri.
qui reus maiestatis uiuentus sup¬
plitiũ mortis incurrit. De quo audie¬
at insuꝑ ⁊ sepulture bentficiũ fue¬

Expanded text:
cuidam Hucboldo comiti tradere. Quocuidam Hucboldo comiti tradere. Quocirca petiit hunc Hetilonem, ut missum suum ad eum dirigat et paterno ac fraterno amore ipsum redarguens corrigat, et in memoriam ei revocet quomodo religionis solius et fidei, quam in eo fore credebat, intuitu illum absque regis aut principis alicujus expectatione in sede pontificali locaverit; moneatque ut a coepta temeritate pedem revocet, ne aliquid hunc eundem archiepiscopum contra se, quod idem nolit, agere conpellat. Hunc quoque precatur Hetilonem obnixe, ne illi assensum in re tali prebeat, sed justae parti in omnibus faveat, et thesaurum celestem Remensi aecclesiae a prememorato viro traditum, urbi ac basilicae ipsius restitui non solum consentiat, sed etiam totis viribus adjuvet. Didoni Laudunensi episcopo, pro reconciliatione animae cujusdam Valcheri, qui reus majestatis inventus, supplicium mortis incurrit. De quo audierat. Insuper et sepulturae benificium fue
Abbreviated transcription (Latin):
bĩ calixti pape ⁊ martiris: qd̃ unpe¬
tratum a tomana detulerat urbe
imtimaᷤ ergo qͣlit̾ p̃catus sit amica¬
bilit̾ p̾fatũ dodilonem: ad atrahen¬
sum castellum uenire. ⁊ indepigne¬
ra p̃fati martiris honorifice leuat
acq usq ad cenobiũ occurteret¬
tam diũ cum sacro comitaret᷑ aꝑ
donec ip̃e domnꝰ folco ueniret ade¬
cent̾ illud exciꝑe: atq hãc remẽe
ualeret urbẽ deducere. ¶bi tam¬
diuseruaret᷑: quousq pace reddi¬
ta. loco ꝓpͥo ip̃ius hetilonis parchi¬
a suo restitui posset. At dodilocun
debuisset agere qd̾ petebat ᷑: econt
filiatõnis ac fr̾ntatis pꝰ hĩta reue¬
rentia: in medio ocurrens uie ⁊¬
⁊ de manib gestantiũ scm̃pignus abri¬
piens. apud se reposuit dicens. nõ illõ
se cuidam redditurũ nisi erdem heciloni
uicuiꝰ dinoscit᷑ fuisse parochia depositũ
⁊ boc ipm̃ noue fraudis argumento
gessisse. quo ualeret p̾fatũ corpꝰ saccũ

Expanded text:
beati Calisti papae et martyris, quod impebeati Calisti papae et martyris, quod impetratum a Romana detulerat urbe. Intimat ergo, qualiter precatus sit amicabiliter prefatum Dodilonem ad Atrabatense castellum venire, et inde pignera prefati martyris honorifice levare atque usque ad cenobium sancttamdiu cum sacro comitaretur corpore, donec ipse domnus Fulco veniret, et decenter illud excipere usque ad Remensem valeret urbem deducere, ubi tamdiu servaretur quousque, pace reddita, loco proprio, ipsius Hetilonis parrochia sito, restitui posset. At Dodilo cum debuisset agere quod petebatur, e contra, filiationis ac fraternitatis posthabita reverentia, in medio occurrens viae et de manibus gestantium sanctum pignus abripiens, apud se reposuit, dicens non illud se cuiquam redditurum, nisi eidem Hetiloni in cujus dinoscebatur fuisse parrochia depositum; et hoc ipsum novae fraudis argumento gessisse, quo valeret prefatum corpus sacrum
Abbreviated transcription (Latin):
adire. litt̾as ip̃as publicecorã se
legi faciat in loco ubi balduinus
relĩgionẽ ꝑuasit ⁊ deinceps ñ resi¬
uł qgͣ libet rite xp̃ianus adiungat᷑. siñ
anathematis uinculo implicariuolũt
Si hetilo quoꝙ ad ciuitatẽ atrabaten¬
semuenerit: dodilo illi occurtat. ut de
hac re qd̃ agendum est canonice ꝑag̾e
possint: ⁊ quicqͥd in de fecerint litt̾iss
significẽt. hetiloni p̃suli: litt̾is mãdat
ut ꝓficiscat᷑ cum fidelib regis ad attͣ¬
batem agens ꝓposse qd in alio scͥpto
agendũ sͥ repperetit significatũ . tẽ
ꝓhis que adodilone cãmeracensi pa¬
tiebat᷑ ep̃o. asserens quomͦ ꝓ benefr¬
tis: ab eosͥ ꝯtumeliosa retribuntut.
adsciscensꝙ hunc sͥ destẽ: qͣlit̃ eud̾
dodilonem pat̾no simpliciq benig¬
nitatis affectu. ad potiora ꝓuexent.
S ⁊ quomͦ rodulfus uir deuotus ab¬
baciam qͥndam in huiꝰ hetilonis pa¬
rochiam sitã: remensi delegau̾it et
cłie cõmictens simuleidẽ corpus

Expanded text:
adire, litteras ipsas publice coram se legi faciat in loco ubi Balduinus religionem pervasit, et deinceps, nisi resiel quilibet rite Christianus adjungatur, si non anathematis vinculo implicari voluerit. Si Hetilo quoque ad civitatem Atrabatensem venerit, Dodilo illi occurrat, ut de hac re quod agendum est, canonice peragere possint, et quidquid inde fecerint, litteris sibi significet. Hetiloni praesuli litteris mandat, ut proficiscatur cum fidelibus regis ad Attrabatem, agens pro posse quod in alio scripto agendum sibi repererit significatum. Item pro his quae a Dodilone Cameracensi patiebatur episcopo, asserens quomodo pro benefactis, ab eo sibi contumeliosa retribuantur: adsciscensque hunc sibi testem, qualiter eumdem Dodilonem paterno, simplicique benignitatis affectu ad potiora provexerit. Sed et quomodo Rodulfus vir devotus abbatiam quamdam in hujus Hetilonis parochia sitam clesiae, committens simul eidem corpus
Abbreviated transcription (Latin):
beate fororis eius eutropie intra re¬
m̃sia transuexit menrã retroꝙ post
altare scẽ dei genit̾cis marie. ubi ea
modo⁊ elieramul uixta beati pape
calixti mẽbra debita recondit reue¬

Expanded text:
e sororis ejus Eutropiae intra Remensia transvexit moenia, retroque post altare sanctae Dei genitricis Mariae, ubi ea modo veneramur, juxta beati papae Callisti membra, debita recondidit reve
Abbreviated transcription (Latin):
martir Badidisse tradit᷑ sͥ pararip̃¬
cepit. Quo p̾ꝙͣ ablutꝰ est balneo: sic
elanguit. ut usq ad anmi t̾minum
egrotus iacuisse. nec adhuc ꝑfecte
postea reuiguisse cõstit̾it. Quoꝵ sc̃õ¬
& corpora uno dudũ sartofago recõ¬
dita: tẽpore seulsi archiep̃i leuant᷑
etra humo prius sponte patefacta
⁊ loculo in qͦ iacebant ultro sursũ

Expanded text:
martyr edidisse traditur, sibi parari prmartyr edidisse traditur, sibi parari praecepit, quo postquam ablutus est balneo sic elanguit, ut usque ad anni terminum aegrotus jacuisse, nec adhuc perfecte postea reviguisse constiterit. Quorum sanctorum corpora uno dudum sarcophago recondita tempore Seulfi archiepiscopi levantur e terra, humo prius sponte patefacta, et loculo, in quo jacebant, ultro sursum
Abbreviated transcription (Latin):
eodẽ ep̃atił rem̃si inpago duletunsi.
uico sinduno. meccłia quã cõstru¬
xerat᷑. ubi fertur ꝙͦ ꝓemptun abar¬
baris cũ p̃dictis sororib suis. Ta¬
dit᷑ etiã caput suũ ꝓꝰqͣm decollatꝰ
est:. ip̃e in quedam fonte lauisse. de sã¬
guime ꝓͦ. suo: signũ cruos ad adhuc
maiifesteꝯparere dicie᷑: ĩ quadã petra
digito figurasse fuo. ⁊ꝓpͥ̾um manib
derat expetisse. Ad qd̃ multa miracła
referunt᷑ ostensa. Erat olim quidã
nusticus ibimanens: cui reuelatiõ
insomnis facta est: ut fontẽ de quo
caput sibi scs̃ dei ceu diximꝰ lauerat:
tecto cooꝑiret. Qui pꝰꝙͣ his admoni¬
tꝰ face̾ id distulit: infirmitatẽ deci¬
dit. inqͣ integro anno egrotans de¬
cubauit. Post hec uotis ut iussa cõ¬
pleret ꝓmissis conualuit ⁊ fontẽ
ligneis tabulis circũdans oꝑuit.
Ex quo fonte potantes: a diu̾sis
młti curant᷑ languorib Prb̃r eiꝰ¬
dem loci noĩe becco: balneum exip¬
sus puteo qd̃ infra eccłiam hic sc̃s

Expanded text:
eodem episcopatu Remensi, in pago Dulcumensi, vico Sinduno in ecclesia quam construxerat, ubi fertur quoque peremptus a barbaris cum praedictis sororibus suis. Traditur etiam caput suum, postquam decollatus est, ipse in quodam fonte lavisse. De sanguine quoque suo signum crucis quod adhuc manifeste parere dicitur in quadam petra digito figurasse suo, et proprium manibus derat expetisse; ad quod multa miracula referuntur ostensa. Erat olim quidam rusticus ibi manens, cui revelatio in somnis facta est, ut fontem de quo caput sibi sanctus Dei, ceu diximus, laverat, tecto cooperiret. Qui postquam bis admonitus facere id distulit, in infirmitatem decidit, in qua integro anno aegrotans decubavit. Post haec votis, ut jussa compleret, promissis, convaluit, et fontem ligneis tabulis circumdans, operuit; ex quo fonte potantes, a diversis multi curantur languoribus. Presbyter ejusdem loci, nomine Betto, balneum ex ipsius puteo, quem infra ecclesiam hic sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
tes: nocturnas ineunt laudes. Quibus
iam magna parte decursis: ad hoꝵ uo¬
ces pb̃r excitant᷑. rem cum suis ad mi¬
tatus: hymnos dicturꝰ cũ cet̾is stu¬
pefactus apprroꝑat. Nullũꝙ dem̃ ac¬
censicõis. huiꝰuł reseratõis reꝑire
queunt ad ministratorẽ: nisi sũmũ
diuini dũtaxat muneris largitorẽ.
qui scõꝵ suoꝵ ingi miroꝵ splendore
ꝓpagare non desistit honorẽ. huuiᷤ
dantẽ beati pontificis ⁊ martiris pig¬
nera q̃dam: nouiomagensiũ ep̃c qͥ
dã obtenta: suam ꝑtulit ad ciuita¬
tem. Que tam apud nouiomũ: qͣm
⁊ apud tornacũ castrũ ubi nẽ ꝙͦ
seruari ꝑhibentur cdaris multis¬
ꝙ refetunt᷑ illustrata miracłis. Po¬

Expanded text:
tes, nocturnas ineunt laudes. Quibus jam magna parte decursis, ad horum voces presbyter excitatur, rem cum suis admiratus, hymnos dicturus cum caeteris stupefactus approperat. Nullumque demum accensionis hujus, vel reserationis reperire queunt administrationem, nisi summum divini duntaxat muneris largitorem, qui sanctorum suorum jugi mirorum splendore, propagare non desistit honorem. Hujus autem beati pontificis et martyris pignora quaedam Noviomagensium episcopus quidam obtenta, suam pertulit ad civitatem. Quae tam apud Noviomum, quam et apud Tornacum castrum ubi nunc quoque servari perhibentur claris, multisque referuntur illustrata miraculis. Po
Abbreviated transcription (Latin):
sio baruc ep̃ali sede tradit᷑ successis¬
ose. quẽ baructius. in de batnabas
subsecuti ferunt᷑: tum bennadius.
cuiꝰ tñ benagius nomẽ: ĩ testam̃to
suꝯ ꝓpͥa ip̃ius manu uelut inibi le¬
git᷑ ꝑscripto: repperit᷑ caraxatum.
huiꝰ enĩ ip̃e testam̃ti auctoritate: re¬
rũ suaꝵ heredẽ: temẽsem fecit ecłi¬
ã. cũ frĩs sui filio: quẽ insacrofon¬
te sub grẽ. sempit̾ne traditione:
se cõmemorat suscepisse Int̾ cet̾a uero
uas argenteũ ab añcessore suo sc̃e recor¬
Dationis ep̃o barnaba: s̃ ut meminit
testam̃to collatium: eccłie sue delegae he¬
redi. Qd̃ ad ip̃ius ornam̃tum cum ild̾
ꝓprios distrahere potiuss iusus: se
asserit reseruasse. Deputat ⁊ soł.xx.¬

Expanded text:
s episcopali sede traditur successisse, quem Barucius, inde Barnabas subsecuti feruntur; tum Bennadius, cujus tamen Bennagius nomen in testamento suo, propria ipsius manu velut inibi legitur perscripto, reperitur caraxatum. Hujus enim ipse testamenti auctoritate, rerum suarum haeredem Remensem fecit Ecclesiam cum fratris sui filio, quem in sacro fonte, sub gratiae sempiternae traditione, se commemorat suscepisse. Inter caetera vero vas argenteum ab antecessore suo sanctae recordationis episcopo Barnaba, sibi, ut meminit, testamento collatum, Ecclesiae suae delegat haeredi, quod ad ipsius ornamentum cum illud proprios distrahere potuisset in usus se asserit reservasse. Deputat et so
Abbreviated transcription (Latin):
ludor ici archicapellanus. offen¬
sam ip̃ius augꝰti a deo cũ aliis reg¬
ni pͥmorib incurriss ut ablatis
s albatiis insaxoniam fu̾it exili¬
orelegatꝰ. iste ꝑlicentiã ꝓprii ep̃i:
cũ benedictõne fratrũ illum sedi¬
tus inexiliũ. Cui ꝓfamiliaritatiᷤᷤ
priore noticia. tantã dñs apudĩ¬
ꝑatorem proceresq ꝯtulit grãm
ut studere ꝓ suo nutͥtore quiuerit:
donec ab exilio reuocatus duaꝵ
fu̾it abbatiaꝵ p̃lacõm restitut᷑.
deinde qͥndo gregoriꝰ ppͣa ingallie
uenit regiones: ⁊ regnum fran¬
coꝵa p̾fato defecit imꝑatore: uo¬
luit eum p̃memoratꝰ albas su¬
uis. in obseqͥum suũ etra fidelita¬
tẽ imꝑatoris duc̃e qd̃ neqͣquam
potuit abeoexigere. Restituto
postea imꝑatore ꝓut potuit abba¬
ti suo ꝓdesse studuit᷑. Sic de ĩceps¬
in monastĩo sine q̃rela. custos sacro
obsequiis. regimen monastĩi sc̃e dei
genitricis marie ⁊ sanctig̾manire¬
gali ⁊ ep̃opali atꝙ abbatis sui ludo

Expanded text:
Ludovici archicapellanus, offensam ipsius Augusti adeo cum aliis regni primoribus incurrisset, ut ablatis sibi abbatiis, in Saxoniam fuerit exsilio relegatus, iste per licentiam proprii episcopi cum benedictione fratrum illum secutur est in exsilium.priore notitia, tantam Dominus apud imperatorem, proceresque contulit gratiam, ut studere pro suo nutritore quiverit, donec ab exsilio revocatus duarum fuerit abbatiarum praelationi restitutus. Deinde quando Gregorius papa in Galliae venit regiones, et regnum Francorum a praefato defecit imperatore, voluit eum praememoratus abbas suus in obsequium suum contra fidelitatem imperatoris ducere; quod nequaquam potuit ab eo exigere. Restituto postea imperatore, prout potuit abbati suo prodesse studuit. Sicque dein monasterio sine querela custos sacrorobsequiis regimen monasteriis sanctae Dei genitricis Mariae, et sancti Germani regali et episcopali, atque abbatis sui Ludo
Abbreviated transcription (Latin):
En manifestat iste bacuł: qͣm ꝑuesta¬
ture fu̾at basolus. Nec mora:pes idẽ
cui suꝑ positꝰ scĩbacuł fu̾at emarcu¬
it. quoq putrefacto: diuina uir idẽ
ꝑculsus ultione. cũ graui decedit la¬
bore. Euiꝰ corpꝰ ad tumulandũ ferri
disponit᷑. ad huiꝰ scĩ deimonast̾ĩum:
sed aggrauatũ nullomͦualet moru̾
feretrũ. Proponit᷑ ferri ad cimit̾iũ
scĩremigi: sed nec si potest moiũ. Co¬
gente tamẽ necc̃itate: incatalauni¬
cũ defert᷑ t̾citoriũ ibiꝙ demum parr¬
mittit᷑ habere sepulchrum

Expanded text:
En manifestat iste baculus quam parvae staEn manifestat iste baculus quam parvae staturae fuerit Basolus. Nec mora, pes idem cui superpositus sancti baculus fuerat, emarcuit: quoque putrefacto, divina vir idem perculsus ultione cum gravi decedit labore. Cujus corpus ad tumulandum ferri disponitur ad hujus sancti Dei monasterium; sed aggravatum nullo modo valet moveri feretrum. Proponitur ferri ad coemeterium sancti Remigii, sed nec sic potest moveri. Cogente tandem necessitate, in Catalaunicum defertur territorium, ibique demum permittitur habere sepulcrum
Abbreviated transcription (Latin):
uocatõnis immin̾e̾ sibi tempꝰ: misit ad
nepotẽ suum noĩe balsemiũ. qui eum
ad se alemo uicina regione ꝑduceret:
significans illi qd̃ post obitũ suũ in p̃¬
dicto sue ꝯu̾satõnis habitaculo detẽt
uitam duce̾: uixta qd̃ reuelatũ sͥ fu̾at
a dño. Cuiꝰ salutarib p̃ceptis: ut bo¬
nꝰ filiꝰ obtemꝑans ⁊ ad suꝑnam h̾edita¬
tem ꝑuenire desiderans: uisq ad exxꝰ
suidiem. ĩ eadem ꝑmansit hĩtatione.
decessit autẽ b̃s̃ pat̾ basolus .ui. Rł.
Decembris. suꝑnis gͣgregatus ciub.
Ad cuiꝰ sepulchrum ml̾ta post ea mõ¬
strata st̃ mira culoꝵ insignia. q̃ tamẽ
ꝑ negligentiã ⁊ obsui freq̃ntiã: non
st̃ litt̾is comprehensa.
kocessu deniq temporis post obitũ
scĩuiri. aduenit huc homo qui¬
dã natione nobilis. sed ferox tumo¬
re mentis. Qui pꝰ oratõnem baculũ
huiꝰ bĩ patris accpiens. ⁊ illũ suꝑpe
demnsuũ ponẽs. ut erat ꝓcerꝰ corpore:
quasi subsaunando ꝓtulit dicens.

Expanded text:
ocationis imminere sibi tempus, misit ad nepotem suum, nomine Balsemium, qui eum ad se a Lemovicina regione perduceret, significans illi quod post obitum suum in praedicto suo conversationis habitaculo deberet vitam ducere, juxta quod revelatum sibi fuerat a Domino. Cujus salutaribus praeceptis, ut bonus filius obtemperans, et ad supernam haereditatem pervenire desiderans, usque ad exitus sui diem in eadem permansit habitatione. Decessit autem beatus Pater Basolus VI Kal. Decemb. supernis aggregatus civibus. Ad cujus sepulcrum multa postea monstrata sunt miraculorum insignia, quae tamen per negligentiam et ob sui frequentiam non sunt litteris comprehensa. Processu denique temporis, post obitum sancti viri, advenit hac homo quidam natione nobilis, sed ferox tumore mentis; qui post orationem baculum hujus beati Patris accipiens, et illum super pedem suum ponens, ut erat procerus corpore, quasi subsannando protulit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
eliminasse m̃das. ⁊ si qͣ reppetienẽ
scriptoris forte uicirinduatrie ur̃e
potert̃ expurgatisagatia. Nonem̃
me ita ꝑfectum teor ad unguẽ fo¬
re ꝑscrutatorẽ: ut fetre nolim. si
quẽ diligentiorẽ in elimandis ui¬
cũs inuenero correctorem Igit᷑ qi
ꝑsusa udetur exuberasse disctio.
hunc studii nẽi fruttam.⁊ ur̃idĩg

Expanded text:
eliminasse mendas; et si qua reperientur eliminasse mendas; et si qua reperientur scriptoris forte vitia, industriae vestrae poterunt expurgari sagacia. Non enim me ita perfectum reor ad unguem fore perscrutatorem, ut ferre nolim si quem diligentiorem in eliminandis vitiis invenero correctorem. Igitur quia profusa videtur exuberasse dilectio, hunc studii nostri fructum, vestri
Abbreviated transcription (Latin):
omino uenerabili ⁊ ir xp̃i ka
ritatẽ admodum diligibili p̃
tis famulus om̃e sc̃ãrum uirtutũ
in xp̃o gaudium. Creberrimis adme¬
nitionũ ur̃aꝵ stimulis instigatus
discusso tandem desidie pigritan¬
tis corpore: abiectisq diu̾saꝵ cura¬
rum occupationib relego feruen¬
tis studii ut̃i sollertie: quadrisidũ
nr̃i laboris op̃ undẽcũq collectũ et
capitulũ ꝓut iubere dignati estis
dispositũ: nr̃e scilicet eccł̃ie nem̃sis
historiaꝵ librum. Haud mirati uł
cumꝙ petens scĩtatem culminis
ur̃i. suꝑ bac rememoratione obse¬
quii nr̃i.: ut pote diu̾sis occupatõ¬
nib p̃pediti. hiemali quoꝙ glatia¬
lis gelu rigons obstrecti caraxato¬
tum insr̃ indigentia coartari. Neq
mirum me minimũ in correctõne
meoꝵ t̾rere moras opusculoꝵ: cũ
uero rex non nłłi scriptoꝵ. magis ĩ
retractatõne suoꝵ: quam meditõ¬
ne demorati ferantur libroꝵ. Sed
nec adhuc õs ad ꝑfectũ meputo

Expanded text:
omino venerabili, et in Christi charitate admodum diligibili, prtis famulus, omne sanctarum virtutum in Christo gaudium. Creberrimis admonitionum vestrarum stimulis instigatus, discusso tandem desidiae pigritantis torpore, abjectisque diversarum curarum occupationibus, relego ferventis studii vestri solertiae quadrifidum, nostri laboris opus undecunque collectum, et capitulatim, prout jubere dignati estis, dispositum, nostrae scilicet Ecclesiae Remensis historiarum librum. Haud mirari vel cumque potens sanctitatem culminis vestri super hac rememoratione obsequii nostri, utpote diversis occupationibus praepediti, hiemali quoque glacialis gelu rigoris obstricti, charaxatorum insuper indigentia coarctati. Neque mirum, me minimum in correctione meorum terere moras opusculorum, cum veterum nonnulli scriptorum magis in retractatione suorum, quam meditatione demorati ferantur librorum. Sed nec adhuc omnes ad perfectum me puto
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ ip̃iꝰ inp̃dictam eccłiam tͣnsferret.
locũ quo uͥponendũ foret ostendete
ũomisit: intimans ei obitũ ⁊ causã o¬
bitus uł aduentꝰ sui significans se
scotigenã fuisse: tomãꝙ ora tõis grã
consatiis petenditinere octupatũ a
latronib suꝑ azonã fluuiũ fluisse ꝑ¬
emptũ. indeq corpꝰ suũ asotiis hucdela¬
tũ ibiq sepultũ: ꝓpalans etiã nom̃ siuĩ
nomẽ neforte memoria delaberet᷑ ascbe¬
re curaret: inclinausq se partemq crete
q̃ fortuitu iacebat app̾hendens dedit er
p̃cipiens ut illud ꝯtinuo adnotaret:
in arca q̃ lecto ip̃i adherebat. Qm̃ ille
cretam uisus est accepisse. nom̃q descͥ¬
sisse in quodã ꝓ .l. lit̾a .r. scͥberet cor¬
rigẽ hoc eũmonuit ⁊ ita incͣstiũ hx
m̃ asscͥptum inuentũ est ut testareẽ.
idem prb̃r qd̾ uigilando ꝑ diem tam
ri fecit: s corpꝰ scm̃ nõ tͣnstulit nec du

Expanded text:
pus ipsius in praedictam ecclesiam transferret; pus ipsius in praedictam ecclesiam transferret; locum quoque ubi ponendum foret ostendere non omisit, intimans ei obitum, et causam obitus, vel adventus sui, significans se Scotigenam fuisse, Romamque orationis gratia cum sociis petendi itinere occupatum, a latronibus super Axonam fluvium fuisse peremptum, indeque corpus suum a sociis huc delatum, ibique sepultum; propalans etiam nomen suum, nomen, ne forte memoria delaberetur, ascribere curaret, inclinansque se partemque cretae, quae fortuitu jacebat, apprehendens dedit ei, praecipiens ut illud continuo adnotaret in arca quae lecto ipsius adhaerebat. Quam ille cretam visus est accepisse, nomenque descripsisse. In quo dum pro L littera, R scriberet, corrigere hoc eum monuit, et ita in crastinum hoc nomen ascriptum inventum est, ut testaretur idem presbyter, quod vigilando per diem tam ri fecit, sed corpus sanctum non transtulit. Nec diu
Abbreviated transcription (Latin):
lare p̃sũpsiss. Idem qͦ beatꝰ uir cuidã
sub ip̃is dieb apparuit: ⁊ quia ualde gͣ
uaret᷑ p̃pondere ⁊ indignitate fuꝑ ies¬
ti sͥ cadau̾is intimauit. ⁊ ut indica¬
dum a sepultura sua repelleret: diui¬
naqͣm totius ultõne plectendꝰ ess. his
prb̃r admonitõnib pauefactus ca
bi sepultura recondidit. Hifus esti¬
dem sc̃s dñi pꝰea cuidã rustico p̾cipiẽs
ei ut iret ad ep̃m artoldum ⁊ indica¬
ret ei exu̾b̃ eiꝰ ut corpꝰ ip̃ius qd̾ extͣ ia¬
cebat intͣ eccł̃iam tͥnfferret: qd idem
rusticus intimare timẽs neglexit mã¬
datũ. Nec longe pꝰitum apparens emi¬
gilanti durit̾ increpauit illũ: quare
p̃ceptũ neglexit ⁊ p̃corripiens a lapa
eiꝰ ꝑcussit maxillã. Qui mox auditũ
amisit ip̃iꝰ auris inqua ꝑcussus est
parte capitisq dolore ꝑdimidiũ fere
uexatꝰ est annũ. deinde cuidã prb̃o in
monuit eũ ut ep̃o indicaret qͣtinꝰcor¬

Expanded text:
lare praesumpsisset. Idem quoque beatus vir quidam lare praesumpsisset. Idem quoque beatus vir quidam sub ipavaretur prae pondere et indignitate superjecti sibi cadaveris intimavit, et ut indicadum a sepultura sua repelleret, divina quantocius ultione plectendus esset. His presbyter admonitionibus pavefactus, cabi sepultura recondidit. Visus est idem sanctus Domini postea cuidam rustico, praecipiens ei ut iret ad episcopum Artoldum, et indicaret ei ex verbis ejus, ut corpus ipsius, quod extra jacebat, intra ecclesiam transferret. Quod idem rusticus intimare timens, neglexit mandatum. Nec longe post iterum apparens evigilanti, duriter increpavit illum, quare praeceptum neglexit, et corripiens alapa ejus percussit maxillam. Qui mox auditum amisit ipsius auris in qua percussus est parte, capitisque dolore per dimidium fere vexatus est annum. Deinde cuidam presbytermonuit eum, ut episcopo indicaret, quatenus cor