comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
festinaDE CONSILIO U
Nhac nosurtute consilii salomon ammon& diceas:
Audi fili consilũ & suscipe disciplinã. ut sissapiens
innouissimis tuis Fili sine consilio nichilfacias:
& post factũ nonpenitebis Astutus enĩ om̃aagit
cũ consilio Et qui agunt cuncta cũ consibo: re
gunt᷑ sapientia Nam dissipant᷑ cogitationes ubi
non est consiliũ Ubi uero plures sunt consiliarii.
confirmant᷑: Vngento & uariis odoribus delec¬
tatur cor: & bonis amici consilus anima dulcorat᷑:
Cũ dispositione initur bellũ : & eritsalus ubi mubta
consilia sunt Scientia sapientis tãquã inundatio
habundabit: & consiliũ illius sicut fons uitȩ per¬
manet: Magna et enĩ res est bonũ consiliũ: i&
monachis ualde ꝑnetessariũ: Hlanc igit᷑ consilii
uirtutẽ dilexerunt om̃s interra: qui ad cȩlestẽ
uoluerunt conscendere patriã: Perhane uirtu¬
tẽ consilii martyres ut aeternã ad no reciperent
uitã : morti mortalia suatradiderunt corpora:

Expanded text:
I. De consilio. De hac nos virtute consilii Salomon admonet dicens: Audi, fili, consilium, et suscipe disciplinam, ut sis sapiens in novissimis tuis . Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebit . Astutus enim omnia agit cum consilio . Et qui agunt cuncta cum consilio, multa reguntur sapientia . Nam dissipantur cogitationes, ubi non est consilium . Ubi vero plures sunt consiliarii, confirmantur. Unguento et variis odoribus delectatur cor, et bonis amici consiliis anima dulcoratur . Cum dispositione initur bellum, et erit salus ubi multa consilia sunt . Scientia sapientis tanquam inundatio abundabit, et consilium illius sicut fons vitae permanet . Magna etenim res est bonum consilium, et monachis valde pernecessarium. Hanc igitur consilii virtutem dilexerunt omnes in terra qui ad coelestem voluerunt conscendere patriam. Per hanc virtutem consilii martyres ut aeternam a Domino reciperent vitam, morti mortalia sua tradiderunt corpora.
Abbreviated transcription (Latin):
ius pecc& aliquis antece: non iudices¬
eum. sed iudic& ⁊ magis teme ipsũ pecca¬
torem quã illũ: Sȩpe aliquid amaioribus
dispensatoriȩ agitur : quod aminoribus error
putatur: Saepe multa a fortibus dicuntur.
quȩ idcirco infirmi diiudicant. & lgnorant:
Vnde & nannulli subditi contrahanc manũ
reprehensionis mittunt. sed uita protinꝰ
ipsa sua temeritate deficiunt: Leuites
ergo quasi ad uuans manũ tetendit: sed
delinquens uitã perdidit. qui adũ infirmi
quiq fortiũ facta corripiunt: ipsi aui¬
uentium sorte reprobantur ÷ Ut ⁊tEs¬

Expanded text:
on judices: sed judica magis temetipsum peccatorem, quam illum. Saepe aliquid a majoribus dispensatorie agitur, quod a minoribus error putatur. Saepe multa a fortibus dicuntur, quae idcirco infirmi dijudicant, quia ignorant. Unde et nonnulli subditi contra hoc manum reprehensionis mittunt: sed a vita protinus ipsa, sua temeritate deficiunt. Levites ergo quasi adjuvans manum tetendit: sed delinquens vitam perdidit , quia dum infirmi quique fortium facta corripiunt, ipsi a viventium sorte reprobantur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
cato neglogit: publice arguendus est
ut uubius qđ occulte sanari nefcit. manifeste de¬
beatemendiri: Manifesta peccata: non sunt oc¬
culta correptione purganda Palam enĩsunt
arguend. quipalã nocent: utdũ aperta obiarga¬
tione sanantur. hu quieos imitando deliquerar̃
corrigantur: Dumunus corripit᷑: plurimi emen¬
cdantur Necesse estenim ut promultoꝵ saluatione
unꝰ condẽpnetur : quã ꝑunius licentiam. multi
periclitentur Htaergo delinquenti sermo est
pferendus sicut eiꝰ qui corripit᷑ expostulat salus:
increpationis aspergere: lenitatẽ tam̃ coede
opus est recinere Poctores non nũquam
duris feriunt increpationibus subdicos.
quitam̃ acaritate eoꝵ quoscorripiunt non

Expanded text:
negligit, publice arguendus est, ut vulnus, quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. 13. Manifesta peccata non sunt occulta correptione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerunt corrigantur. 14. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. Necesse est enim ut pro multorum salvatione unus condemnetur, quam per unius licentiam multi periclitentur. 15. Ita erga delinquentem sermo est proferendus, sicut ejus qui corripitur expostulat salus. increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. 16. Doctores nonnunquam durius feriunt increpationibus subditos; qui tamen a charitate eorum quos corripiunt non
Abbreviated transcription (Latin):
eloquueiusmente non excitat: et hicogitatione
sua nullo intellectu luminis emicat: At uero
sibene uiuendi ordines quę̧rat. & pergressũ
cordis inueniat quem ad modũ pedem boni
operis ponat. tantum insacro eloquio ꝓfectũ
nuenit. quantũ apud illũ ipse ꝓfecerit Ple¬
rumq fit ut scripture sacrę uerba esse mistica
quisq sentiat: si acce ius supernȩ comẽplatio¬
nis grã sem& ipsũ ad celestia suspendat: Mira
enĩ atq: inef fabilis sacri eloquii uirt᷑agnoscitur:¬
cum superno amore legentis animꝰ penetratur

Expanded text:
eloquii ejus mentem non excitat, et in cogitatione eloquii ejus mentem non excitat, et in cogitatione sua nullo intellectu luminis emicat. At vero si bene vivendi ordines quaerat, et per gressum cordis inveniat quemadmodum pedem boni operis ponat, tantum in sacro eloquio profectum invenit, quantum apud illum ipse profecerit. Plerumque fit, ut Scripturae sacrae verba esse mystica quisque sentiat, si accensus supernae contemplationis gratia, semetipsum ad coelestia suspendat. Mira enim atque ineffabilis sacri eloquii virtus agnoscitur,cum superno amore legentis animus penetratur
Abbreviated transcription (Latin):
renis desideriis ad suꝑna amplectenda cor
legentis immutat. dictisq obscuriorib: exerca¬
fortes & paruulis humili sermone blanditur
&usu legendi fastidiũ tollit lectori: quia
cit. arudibus lectoribus quasi recognoscitur.
& tamen doctis semper noua re peritur:
Adhetechihelem prophetã dicitur: Fili
hominis quod cumq: inueneris comede:
uic quid enĩ insacra scriptura inuenitur: eden¬
dũ ẽ. Quia & eius parua simplicem cõponunt
uitã : & eius magna subtilem adificant in¬
tellegentiam Precepta scripturȩ sacrȩ legen¬
do reuiuiscimus : qui mortui inculpa lacebamꝰ:
nde omnipotenti dño ꝑ psalmistã dr̃: In ȩt̃nũ
non obliuiscar sermones tuos: quia hpsis uii¬
ficastime Scã scriptura intenebris utȩ pͣsentis
factaest nobis lumen itineris: Hincpetrus ait
uibene facitis intendentes: quasi lucernȩ lucenti
incaliginoso loco Cum legenti cuilibet sermo
s. icre scripturȩ. tepidus uidetur : sensus diuini

Expanded text:
renis desideriis ad superna amplectenda cor renis desideriis ad superna amplectenda cor legentis immutat, dictisque obscurioribus exercet, et parvulis humili sermone blanditur: et usu legendi fastidium tollit lectori. Quia cit, a rudibus lectoribus quasi recognoscitur, et tamen a doctis semper nova reperitur. Ad Ezechieiem prophetam dicitur: Fili hominis, quodcunque inveneris comede . Quidquid enim in sacra Scriptura invenitur, edendum est: quia et ejus parva simplicem componunt vitam, et ejus magna subtilem aedificant intelligentiam. Praecepta Scripturae sacrae legendo, reviviscimus, qui mortui in culpa jacebamus. Unde Omnipotenti Domino per Psalmistam dicitur: In aeternum non obliviscar sermones tuos: quia in ipsis vivificasti me . Sancta Scriptura in tenebris vitae praesentis facta est nobis lumen itineris. Hinc enim Petrus ait: Cui benefacitis intendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco . Cum legenti cuilibet sermo Scripturae sacrae tepidus videtur, sensus divini
Abbreviated transcription (Latin):
ui dum cantamus iter facimus: ut adnr̃m cor ueniat.
et suinos amoris gratia accendat :
mur: Aitrũq bonũ siliceat: Si non lice te
melius est orare quã legere Quiuult cũ dõser
ehe u frequent᷑ debet orare. frequent̃ edegere:
a cum orimꝰ: ipsi cũ dõ loquim᷑ Cũ uero legim
ds̃ nobiscum loquit᷑ Omis ꝓfectus ex lectione
et meditatione procedit Quȩ enĩ nescimus
lectione discimus: quȩ aut̃ didicimus medita¬
tionib conseruamꝰ: Geminũ confert donũ.¬
lectio scãrũ scripturarũ : siue quia in tellectũ
mentis erudit. seu quod amundi uanitatibus
abstractũ hominẽ ad amorẽ dĩ perducit Ge¬
minũ ẽ et lectionis studium: Primũ quomo
erit ut quisq prius promptus sit ad intellegen¬
dũ quȩ legit : de inde idoneus ad proferendũ
quȩ didicit: Lex enĩ dĩ : et pręmiũ habet &
ponã legentib eã: Premiũ in his qui eã male
ris sui animũ ad celestẽ patriã uocat: adq a tior¬

Expanded text:
ui dum cantamus, iter facimus, ut ad nostrum cor veniat, et sui nos amoris gratia accendat. Cmur. Utrumque bonum, si liceat: si non liceat, melius orare quam legere. Qui vult cum Deo semper esse, frequenter debet orare, frequenter et legere. Nam cum oramus, ipsi cum Deo loquimur: cum vero legimus, Deus nobiscum loquitur. Omnis profectus, ex lectione et meditatione procedit. Quae enim nescimus, lectione discimus: quae autem didicimus, meditationibus conservamus. Geminum confert donulectio sanctarum Scripturarum. Sive quia intellectum mentis erudit; seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem, ad amorem Dei perducit. Geminum est etiam lectionis studium. Primum quomoderit quisque prius promptus ad intelligendum quae legit, deinde idoneus ad proferendum quae didicit. Lex enim Dei, et praemium habet, et poenam legentibus eam. Praemium, in iis qui eam bene ris sui animum ad coelestem patriam vocat, atque a ter
Abbreviated transcription (Latin):
facitꝰ fastidiosos oblectat. Inertes
ex suscitat: peccatores ad lamenta in¬
uitat: Nam quamuis dura sint carua¬
lium corda statim ut psalmi dulaelo
insonuerit. ad effectum piecatis animũ
eoꝵ inflectit. dum xp̃i anũ non
uocis modulatio. sed tantũ uerł
diuina quȩ ibi dicuntur. debrant cõmouere.
nescio tamen quo pacto modulatione canen¬
tis maior nascitur conpunctio cordis Multi
enĩ repperiuntur. quicantus suauitate cõmoni
sua crimina plangunt : atq exea parte magis
flectunt᷑ ad lacrimas ex qua psallentis insonu¬
erit dulcedo suauissima Oratio in p̃senti tan¬
uĩ premedio peccatorũ effundit᷑ psalmoꝵ aut̃
decuintatio perpetuã dĩ laudẽ demonstrat in
głam sempiternã sicut scriptũ ẽ: Beati qui ha¬
bitant indomotua : in scła scłoꝵ laudabuntre

Expanded text:
facit, fastidiosos delectat, inertes facit, fastidiosos delectat, inertes exsuscitat, peccatores ad lamenta invitat. Nam quamvis dura sint carnalium corda, statim ut psalmi dulcedo intonuerit, ad affectum pietatis animum eorum inflectit. Dum enim Christianum non vocis modulatio, sed tantum verba divina quae ibi dicuntur, debeant commovere, nescio quo tamen pacto quam modulatione canentis major nascitur compunctio cordis. Multi enim reperiuntur qui cantus suavitate commoti, sua crimina plangunt, atque ex ea parte magis flectuntur ad lacrymas, ex qua psallendi insonuerit dulcedo suavissima. Oratio in praesenti tantum pro remedio peccatorum effunditur, psalmorum autem decantatio perpetuam Dei laudem demonstrat in gloriam sempiternam, sicut scriptum est: Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt
Abbreviated transcription (Latin):
portet enim nisibus totis oboe¬
dire illi quinos perꝓphetam
ammon& dicens Psallite sapi¬
enter: Idẽ non que ramus sonũ
auris. sed lumen cordis: Et quod lingua
cantamus: opere compleamus : Cantat
sapienter : qui quod psallit intellegit:
Nemo enĩ sapienter agit.: qui quod ope¬
ratur non htellegitꝰ: Quodenĩ est in
omnib: cibis gustuis. quo dinoseiuir cuius
saporissit: hoc est et in uerbis sce seripture
prudentia et sensus: Si quis ergo tiuanum a
suã intendat in singula uerba psalmodiȩ.
sicut gustus intentus est indiscletione
saporis cyboꝵ. iste est qui complenu quod
dicitur psallite sapienter: Boeninouo
corde semꝑ orare : bonũ etiã et sono uocis
dm̃ spualib armnis glorificare etibne
est sola uoce canere sine cordis brteutiois
hoc est non solũ uoce: sed corde ꝑsallentes
nde alibi: Psallã spũ psalla e me psal
Sou onitionibus regimi nta psalitilit
studiis delectamur: Psallendiceoresent
triflia condia consolatur gratioresmentes

Expanded text:
portet enim nisibus totis obedire illi, qui nos per Prophetam admonet dicens: Psallite sapienter , id est, non quaeramus sonum auris, sed lumen cordis: et quod lingua cantamus, opere compleamus. Cantat et sapienter, qui quod psallit intelligit. Nemo enim sapienter agit, qui quod operatur non intelligit. Quod enim est in omnibus cibis gustus, quo dignoscitur cujus saporis sit, hoc est et in verbis sanctae Scripturae, prudentia et sensus. Si quis ergo ita animam suam intendat in singula verba psalmodiae, sicut gustus intentus est in discretione saporis ciborum: iste es qui complevit quod dicitur, Psallite sapienter . Bonum est corde semper orare, bonum etiam sono vocis, Deum spiritualibus hymnis glorificare. Nihil est sola voce canere, sine cordis intentione. Hoc est, non solum voce, sed corde psallentes. Unde et alibi: Psallam spiritu, psallam et mente . Sicut orationibus regimur, ita psalmorum studiis delectamur. Psallendi enim utilitas tristia corda consolatur, gratiores mentes
Abbreviated transcription (Latin):
ipłsait: Lo quentes uobis metipsis ꝓsibnis
ymnis. & canticis spũ alib cantantes et psallen¬
tes incordibus ur̃is dño: Et canere igitur &
psallere & laudare dñm: magis animo
quã uoce debemus: Hoc est quippe quod dr̃¬
perhanc omniporenti dño adcor iter paratur.
ut intentȩ mentͥ uel prophetiȩ mesteria. uel¬

Expanded text:
es vosmetipsos, psalmis, hymnis, et canticis spiritualibus: cantantes in cordibus vestris Deo . Et canere igitur, et psallere, et laudare Dominum magis animo, quam voce debemus. Hoc est quippe quod diper hanc omnipotenti Domino ad cor iter paratur, ut intente menti vel prophetię mysteria
Abbreviated transcription (Latin):
terrena lucra quesierunt. quibus infine dicit᷑
Hospes trã. & collegistisme: nudus et operuistisme
Flecti uiri omnia relinquentes. non iudicantur
& regnant. qui etiã prȩcepta legis ꝑfectionis
uirtute transcendunt. quia nequaquã hoc solũ
quod cunctis diuina lex prȩcipit implere con¬
tenti sunt. sed prestantiore desiderio plus ex hibere
potuerunt .:

Expanded text:
terrena lucra quaesierunt: quibus in fine dicitur: terrena lucra quaesierunt: quibus in fine dicitur: Hospes eram, et collegistis me, nudus et operuistis me . Electi viri omnia relinquentes, non judicantur et regnant, qui etiam praecepta legis perfectionis virtute transcendunt, quia nequaquam hoc solum quod cunctis divina lex praecepit implere contenti sunt, sed praestantiore desiderio plus appetunt epotuerunt. CA
Abbreviated transcription (Latin):
modo ꝑfectisunt. ꝑfectionissue rectitudinẽ
ꝑ euangłm didicert᷑ Redẽptori ergo nr̃o uniti
ciusq maiestati conimcti. eueo iudicȩ suidebun:
qui modo perfecta opera iuxta euangelica p̃cepta
secutisunt Qui in hoc scło prȩceptis dñi paruit.
cum illo postmodũ adiudicandos populos iudx
uenit. sicut cuncta relinquentib prȩdicatorib
populis inudicio disputent. qui ad uerba dĩ prȩ¬
sens scłm perfecte derelinquunt Et illi cũ dõ
postmodũ iudices ueniunt: quiei modo inuoln¬
taria paupertate uelin pace familiares extitert
Scriptũ est Aduocauit cęlos sursũ. et terrã ut dis¬
cerner& populũ suũ. Celos quippe sursũ aduo¬
cat: cum hic qui sua om̃a relinquentes. conuer¬
sationẽ celestisuitȩ tenuerunt. ad consedendũ
inuidicio conuocantur. atq cũ eo iudicef ueniuid:
Terra etiã sursũ uocatur: cũ hoqui terrenis actib
obligati sugrant. in eis tam̃ plus cȩlestia quã

Expanded text:
modo perfecti sunt, perfectionis suae rectitudinem per Evangelium didicerunt. Redemptori ergo nostro uniti, ejusque majestati conjuncti, cum eo judices videbuntur, qui modo perfecta opera juxta Evangelica praecepta secuti sunt. Qui in hoc saeculo praeceptis Domini paruit, cum illo postmodum ad judicandos populos judex veniet, sicut cuncta relinquentibus praedicatoribus populis in judicio disputent, qui ad verba Dei praesens saeculum perfecte derelinquunt. Et illi cum Deo postmodum judices veniant, qui ei modo in voluntaria paupertate, vel in pace familiares exstiterunt. Scriptum est: Advocavit coelos sursum, et terram, ut discerneret populum suum . Coelos quippe sursum advocat, cum ii qui sua omnia relinquentes, conversationem coelestis vitae tenuerunt, ad consedendum in judicio convocantur, atque cum eo judices veniunt. Terra etiam sursum vocatur, cum ii qui terrenis actibus obligati fuerant, in eis tamen plus coelestia quam
Abbreviated transcription (Latin):
tate perfruuntur: Aouuites mentis
est a secreto cordis terrenoru de p̃đeriorũ
tumultus expellere : &anihitentione aet̃¬
om̃nȩ patriȩ in amorẽ iñtime qractis anhelart
Atumultu rerũ temporalit dasid secessũ
quȩ sebat cumdiceret Ehtã pecit ad ño ha
requirã. ut in habitẽ indomodmĩ Et illud
Ecce elongaui fugiens  mansi hi soliuidina
Fugiens elongat. qui a turba temporalium
desideriorũ in alta di contemplatione se sub¬
leuat Manet insolitudme : qui perseuerat
ixi hiremota mentis hitentione. Dix̃ abbas
antonius. quia quise d& in solitudine & qui¬
escit : atrib bellis eripitur: id est. auditus.
locutionis. &uisus. Abbas arfenius oraunt
dicens One dirigeme ad salitẽ. Et uenit
ei uoxdicens Arseni fage homines. taco
quiesce. & faluus eris Siẽ ablias moyses
Homo fugiens homines similis est uuae ma¬
turȩ : Qui aut̃ cum hominibus conuersat
penetribilis ntanet asagatis inimici¬
quiam at quietem. Qui aut̃ miscetur multi¬

Expanded text:
tate perfruuntur. Magna requies mentis est, a secreto cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere, et una intentione aeternae patriae in amorem intimae quietis anhelare. A tumultu rerum temporalium David secessum quaerebat, cum diceret: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini . Et illud: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Fugiens elongat, qui a turba desideriorum temporalium in alta Dei contemplatione se sublevat; manet vero in solitudine, qui perseverat in remota mentis intentione. Dixit abbas Antonius: Qui sedet in solitudine et quiescit, a tribus bellis eripitur, id est, auditus, locutionis et visus. Abbas Arsenius oravit dicens: Domine, dirige me ad salutem; et venit ei vox dicens: Arseni, fuge homines, tace, quiesce, et salvus eris. Dixit abbas MoysesHomo fugiens homines similis est uvae maturae; qui autem cum hominibus conversatur, perforabilis enim manet a sagittis inimiciqui amat quietem; qui autem miscetur multi
Abbreviated transcription (Latin):
Nfine scłi cum dõ udices ueniunt : quinime pro
xp̃o iniuste iudicoitur Tunc xoꝵ lux tantolatius
emicat. quanto eosnunc manus ꝑ sequentium
durius angustat. Tunc reproboꝵ oculis pateseit
qđ celesti potestate subnrei sunt: qui terrena
omia sponte reliquert᷑: quia quisquis stimulo
diuini amoris excitatas hic possessa reliquerit.
illic ꝑculdubio cubnen iudiciarie potestatis. ob¬
tmebit. ut simultunc iudex cũ iudice ueniat: qui
nc̃ consideratione iudicii sese spontanea uoluntuti
castigat Redẽptor nr̃ uidicii sententiã cũ seĩs
eccłe predicatorib decernit. sicut ipse in eugłoa

Expanded text:
fine saeculi cum Deo judices venient, qui nunc pro Deo injuste judicantur. Tunc eorum lux tanto latius emicat, quanto eos nunc manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet, quod coelesti potestati subnixi sunt, qui terrena omnia sponte reliquerunt. Quia quisquis stimulo divini amoris excitatus, hic possessa reliquerit, illic procul dubio culmen judiciariae potestatis obtinebit, ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione judicii sese spontanea voluntate castigat. Redemptor nester judicii sententiam cum sanctis Ecclesiae praedicatoribus decernit, sicut ipse in Eva
Abbreviated transcription (Latin):
ciantib: Illis enĩ dr̃ ut sua omnia bene
gerant : istis ut sua omĩa de relinquant:
Illi preceptis generalib astringunt᷑: isti
prȩcepta generalia perfectius uiuendo
transcendunt: Ad perfectũ non sufficit:
nisi abnegatis om̃ib suis. &iã scipsũ quisq
ibnegauerit: Sed quid est seipsũ ab negare.
nisi uoluntatib propriis renuntiare
Itqui superb erat sit humilis. qui iracun
dus: studeat esse mansuetꝰ Nam silta qͥsq
renunciat quȩ possid& om̃ib. ut suis renun¬
ciet moribus : non est axp̃i discipulus : Quienĩ
abnegat: Vnde et dñs Quuiult inquit
postine uenire : ab neget semet ipsum.: Ixxi

Expanded text:
tiantibus. Illis enim dicitur ut sua omnia bene tiantibus. Illis enim dicitur ut sua omnia bene gerant, istis ut sua omnia bene derelinquant. Illi praeceptis generalibus astringuntur, isti praecepta generalia perfectius vivendo transcendunt. 2. Ad perfectum non sufficit, nisi ut, abnegatis omnibus suis, etiam seipsum quisque abneget; sed quid est seipsum abnegare, nisi voluptatibus propriis renuntiare? Ut qui superbus erat sit humilis; qui iracundus esse studeat mansuetus. Nam si ita quisque renuntiet quae possidet omnibus, et suis non renuntiet moribus, non est Christi discipulus. Qui enim abnegat. Unde et Dominus: Qui vult, inquit, post me venire, abneget seme
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ oculos morib pretendat Electinãque
monachi. cum eis transitoria prosperitas
arrid& : fauorem mundi quasi nescientes
dissimulant: et forti gressu interius. unde
exterius subleuantur całcant: Flecti mo¬
nachi: nullis praue actionis damoribus
perstrepunt. nullo cupiditatũ tempora¬
lium turbulento appetitu rapiunt᷑. se nimirũ
curis prȩsentis uitȩ necessariis inmo dera¬
tius occũpare refugiunt: Sepe bona
agentes monachi. paterna ad huc flagell
sentiunt: ut tanto perfectiores adhere¬
ditatẽ ueniant: quanto eos pie ferientis
disciplina cotidie etiã deminimis purgat
Ueri monachi funditus scło renunti antes.
rius despiciendo deiciunt : tanto ampluꝰ
interius reuelationũ contẽplatione pas¬
cuntur: Quos enĩ exterius infletu contin&
conuallis humilitatis: eos interius sub leua
cepta quȩ dant᷑ fidelibus cõmunẽ in scło
uitã degentibus: atq alia scło huic renun¬

Expanded text:
Dei oculos moribus praetendat. Electi namque Dei oculos moribus praetendat. Electi namque monachi cum eis transitoria prosperitas arridet, favorem mundi quasi nescientes dissimulant, et forti gressu interius ea unde exterius sublevantur calcant. Electi monachi nullis pravae actionis clamoribus perstrepunt, nullo cupiditatum temporalium turbulento appetitu rapiuntur, sed curis praesentis vitae necessariis immoderatius occupati refugiunt. Saepe bona agentes monachi, paterna adhuc flagella sentiunt, ut tanto perfectiores ad haereditatem veniant, quanto eos pie ferientis disciplina quotidie etiam de minimis purgat. Veri monachi funditus saeculo renuntiantes, rius despiciendo dejecerint, tanto amplius interius contemplationis revelatione pascuntur. Quos enim exterius in fletu continet convallis humilitatis, eos interius sublevat cepta quae dantur fidelibus communem vitam in saeculo agentibus atque alia saeculo huic renun
Abbreviated transcription (Latin):
pã post lacrimas appetit: Hlinc& saloms
t Sicut canis qui reuertitur aduomitĩ
pectus deprimebat proicit Sedcũ aduo¬
mitũ reuertit᷑: unde leuigatiis fuerat run
oueratur. Et qui id missa plangunt:
ei que mentis intima de primebat consias¬
đo proiciunt. Quã post confessionẽ dĩ
repetunt resumunt. Sus uero inuoluta¬
bro lutidũ lauatur r̃ sordidior redditur:
tqui ad missũ plangit peccatũ. nectamen
deserit. pene grauiorisȩ culpȩ subicit᷑.
quia et ipsam quã flendo impetrare potuit.
ueniã congẽnit: et quasi inlutosã aquã
semet ipsũ uoluit: poradũ fletibxis sius
uitȩ mundĩti ĩ subtrahit ante dĩ oculas.
sordidas etiã lacrimas facit::¬
RDEITAUE CONUERSATIOÑ MONANꝙ
Smmonendus est monachus. ut reueren¬
tiã habitus sui. in actu. in locutione.
incogitatione sua semꝑ circũ spiciat. atq
ea que mundist̃ ꝑfecte deserat: et quod
ostendit humanis beulis habitu. hocante

Expanded text:
pam post lacrymas appetit. Hinc Salomon pam post lacrymas appetit. Hinc Salomon , inquit, qui revertitur ad vomitum pectus deprimebat projicit. Sed cum ad vomitum revertitur, unde levigatus fuerat, eo rursus oneratur. Et qui admissa plangunt, et quae mentis intima deprimebat, confitendo projiciunt, quam post confessionem dum repetunt, resumunt. Sus vero in volutabro luti dum lavatur, sordidior redditur . Et qui admissum plangit peccatum, nec tamen deserit, pene graviori se culpae subjicit: qui et ipsam quam flendo impetrare potuit veniam contemnit, et quasi in lutosa aqua semetipsum volvit, quia dum fletibus suis vitae munditiam subtrahit, ante Dei oculos sordidas ipsas etiam lacrymas facitita vel conversatione monachorum. Admonendus est monachus, ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, atque ea quae mundi sunt, perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, hoc ante
Abbreviated transcription (Latin):
habet. qm̃ adhucagit quȩ poenitendo de¬
flere possit: Esuias peccatoribus dicit:
auamini mundi estote: Lauatur itaque
et mundus est : quiet preterita plangit.¬
& flenda iterũ non admittit: Lauat᷑ & non
est mundus. qui plangit quȩ gessit. nec de
ic deniq & alibi animã pęnitentẽ atq lterũ
delinquentẽ. sermo diurꝰ increpat dicens:
uã uilis es factanimis iterans uias tuas: Quis¬
quis ergo preteritas culpas plorat: hunc
necesse est modũ teneat. ut idinissa de¬
fleat. neclterũ flenda committat Qui¬
baptiritur amortuo. et lterũ tangit illũ.
quid proficit ei lauatio eius Post laua¬
chrũ mundus esse negligit. quisquis post
lacrimas uite limoccitnã noncustodit:
Lauatur et enĩ sed equaquã mimdus est
qui cõmissa flere nondesinit. sedrursum
flenda committit Baptizatur scilicas
amortuo : quimundatur fletibus apecca
Sed post baptisma mortuũ tangit : quicul¬

Expanded text:
habet, quoniam adhuc agit, quae poenitendo dehabet, quoniam adhuc agit, quae poenitendo deflere possit. Isaias peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, qui et praeterita plangit, et flenda iterum non admittit. Lavatur et non est mic denique et alibi animam poenitentem atque iterum delinquentem sermo divinus increpat dicens: Quam vilis es facta nimis, iterans vias tuas . Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc necesse est modum teneat, et sic admissa defleat, ne iterum flenda committat. baptizatur a mortuo, et iterum tangit illum, quid proficit lavatio ejus ? Post lavacrum mundus esse negligit, quisquis post lacrymas vitae innocentiam non custodit. Lavantur enim et nequaquam mundi sunt, qui commissa flere non desinunt, sed rursum flenda committunt. Baptizatur scilicet a mortuo, qui mundatur fletibus a peccato, sed post baptisma mortuum tangit, qui cul
Abbreviated transcription (Latin):
non subreatu animꝰ trepidat. seddeeĩ indul¬
gentia liber exultat: Ammouendi sunt
timore formidinis obpressi. ut demiscđi
quã postulant prȩsumant: neuiln mode¬
rate afflictionis intereant: Neq enim
piedñs ante delinꝗuentiũ oculos flenda
peccata obponeret: super. semet ipsũ ea dis¬
tricte ferire uoluisset Constat enĩ quod suo
iudicio abscondere uoluit: quas miseran¬
do prȩueniens. sibimet ipsis iudices fecit:
Nrisor est non pȩnitens. qui adhuc agit.
qđ pęnitet. necuidet᷑ dm̃ poscere sub di
sed subsannare suꝑbus Cinis reuersus ad
uomitũ suũ. & penitens ad peccatũ. Multi
enĩ lacrimas indesinent̃ fundunt: et pec
tum poenitentiȩ non habent:squia incons¬
tancia mentis. nunc recordatione peccati
lacrimas fundunt. nunc uero reuiuiscenti
usu ea quȩ fleuerunt: Iterando committui:
uiet preterita uult plangere . & accionibur
secularibus incubare : iste mundationẽ non

Expanded text:
non sub reatu animus trepidat, sed de ejus indulnon sub reatu animus trepidat, sed de ejus indulgentia liber exsultat. Admonendi sunt timore formidinis oppressi, ut de misericordia quam postulant praesumant, ne vi immoderatae afflictionis intereant. Neque enim pie Dominus ante delinquentium oculos flenda peccata opponeret, si per semetipsum ea districte ferire voluisset. Constat enim quod suo judicio abscondere voluit, quos miserando praeveniens, sibimetipsis judices fecit. as revertuntur. Derisor est, non poenitens, qui adhuc agit quod poenitet: nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus. Canis reversus ad vomitum, et poenitens ad peccatum . Multi enim lacrymas indesinenter fundunt, et pecctum poenitentiae non habere, quia inconstantia mentis, nunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc vero reviviscente usu ea quae fleverint iterando committunt. Qui et praeterita vult plangere et actionibus saecularibus incubare, iste mundationem non
Abbreviated transcription (Latin):
uore terret᷑: Electus quisq iam se ꝑfecte:
conuertit. sed adhuc seperfecte insecuritate
non erigit. quiadũ quantasit districtio
extremi examinis pensat. Inter speni&
formidinẽ sollicitus trepidat : quia iustus
idex ueniens quid deperpetratis reꝑut&:
quid relax& ignorat: Nãquã praua cõ¬
miserit meminit sed ancommissa digne
defleuerit nescit: acnȩ culpe inmanitas
modũ poenitentiȩ transeat metuit Etple¬
rumq culpã iã ueritas relaxat. sed mens
afflicta adhuc deuenta dum ualde sibi est
sollicita trepidat: Sc̃s ergo uir etiã hic mt¬
sericordiã suscipit: sed suscepisse se nescit.
quia peccatũ suũ homo iam corrigendo
et penitendo deserit. secltamen ad hucdis¬
trictũ iudicẽ de eius retributione ꝑtimeset
Illic ergo iustus quilibet miscđas dñi liber
inȩternitate cantat. ubi iam depeccati
uenia dubietas non est: ubi iam securam
mentẽ culp xsuȩ memoria non addicit. ubi

Expanded text:
vore terretur. Electus quisque jam se perfecte vore terretur. Electus quisque jam se perfecte convertit, sed adhuc se perfecte in securitate non erigit, quia dum quanta sit districtio extremi examinis pensat, inter spem et formidinem sollicitus trepidat: quia judex justus veniens, quid de perpetratis reputet, quid relaxet, ignorat. Nam quam prava commiserit meminit, sed an commissa digne defleverit, nescit: ac ne culpae immanitas modum poenitentiae transeat metuit, et plerumque culpam jam veritas relaxat, sed mens afflicta adhuc de venia dum valde sibi est sollicita trepidat. Sanctus ergo vir etiam hic misericordiam suscipit, sed suscepisse se nescit, quia peccatum suum homo jam corrigendo et poenitendo deserit, sed tamen adhuc districtum judicem de ejus retributione pertimescit. Illic ergo justus quilibet misericordias Domini libere in aeternitate cantat, ubi jam de peccati venia dubietas non est, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non angit, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciorũ dĩ sententiã metuens. & secũ
quęrens cogirat ubierte: aut cũ mala
uitę presentis sollicite attendens merens
considerat ubi est: ant cũ bona suꝑnȩ
patriȩ contẽ platur. quae quia nec dum
adipiscit᷑. lugens conspicit. ubi non est
Hinc iterũ psabnista ait: Potũ dedit nobis
in lacrimis inmensurã: Prouidendũ est his
qui peccata suoꝵ operũ deplorant: ut con¬
summata mala perfecta deluant lam̃ta
neplus astringant᷑ indebito perpecrati
operis. & minus soluant infletibus s itis¬
factionis Scriptũ quippeest Potũ dedit
nobis in lacrimis inmensurã. Ut uidelic&
unius cuiusq mens tanto penitendo cun¬
punctionis sue bibat lacrimas. quanto
se adõ meminit aruisse perculpas :
peruerse se egisse meminit deplorat.
iam praua acta non solũ deserit. sed ama¬
rissimis etiã lamentis punit: sed tam̃ dũ
eoꝵ quȩ egit reminiscit᷑. graui iudicii pa¬

Expanded text:
judiciorum Dei sententiam metuens, et secum judiciorum Dei sententiam metuens, et secum quaerens cogitat ubi erit: aut cum mala vitae praesentis solerter attendens, moerens considerat ubi est: aut cum bona supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur, lugens conspicit ubi non est. Hinc Psalmista ait: Potum dedit nobis in lacrymis in mensura . Providendum est iis qui peccata suorum operum deplorant, ut consummata mala perfecto diluant lamento, ne plus astringantur in debito perpetrati operis, et minus solvant in fletibus satisfactionis. Scriptum quippe est: Potum dedit nobis in lacrymis in mensura. Ut videlicet uniuscujusque mens tantum poenitendo, compunctionis suae bibat lacrymas, quantum se a Deo meminit aruisse per culpas. perverse se egisse meminit, deplorat, et jam prava acta non solum deserit, sed amarissimis etiam lamentis punit. Sed tamen dum eorum quae egit reminiscitur, gravi judicii pa
Abbreviated transcription (Latin):
uisitarͥe prȩsentiã. qm̃ exeo qđ se amisistẽ
recolit interius erubescit: suoq udicio¬
se pȩnitendo iampunit: Nam tuno p&rus
fleuit : quando in eũ xp̃s respec̃: Vnde &s
psalmus Respex̃ inquit.: & cominota est
meȩ panes die acnocte: Luctusuo anima
pascitur: cum ad superna gaudia flendo
subleuat᷑ Et lntus quidem doloris sui gemitũ
tolerat : sedeo refectionis pabulũ percipit.
quohȩcuis amoris perlacrimas emanat Electi
unius cuiusq mens ponit ante oculos illme
districtionẽ iustitiȩ. hinc meritũ culpae:
Conspicit quod supplicio dignasit. si parcentis
pietas desit: qui perlamenta presentia ab
aetͣna eruere poena consueuit: Omp̃ts ds̃
poenitentiȩ affligit : ut econtrario a suꝑbia
salubriter inhumilitate iaceant. quas
prius in hoc mare scłi alta uanitatis &¬
anima in conpunctione uehementer
afficitur: Aut cum maloꝵ suoꝵ reminis¬
citur. considerans ubi itbi fuit. Aut cum¬

Expanded text:
visitari praesentia, quando id, quod se admisisse visitari praesentia, quando id, quod se admisisse recolit interius erubescit, suoque judicio poenitendo jam punit. Nam tunc Petrus flevit, quando in eum Christus respexit . Unde et psalmus: Respexit, inquit, et commota est, meae panes die ac nocte . Luctu suo anima pascitur, cum ad superna gaudia flendo sublevatur, et intus quidem doloris sui gemitum tolerat: sed eo refectionis pabulum percipit, quo hinc vis amoris per lacrymas emanat. Electi uniuscujusque mens ponit ante oculos illinc districtionem justitiae, hinc meritum culpae. Conspicit quo supplicio digna sit, si parcentis pietas desit, qui per lamenta praesentia ab aeterna eruere poena consuevit. Omnipotens Deus poenitentiae aflligit, ut coutrita superbia salubriter in humilitate jaceant, quas prius in hoc mari saeculi, alta vanitatis eanima in compunctione vehementer aflicitur. Aut cum malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit: aut
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: Scriptũ est: Iustus in principio accũ¬
sator est sui. Curandim summopere est: ut
mala quȩ fecimius. & sponte fateamur.
& hec aliis arguentibus non negemꝰ: Suꝑ¬
bie quippe uitium est. ut quod dese faten¬
quisq quasi sua sponte dignatur hocsibi
tis. cum lacrimis. exoriens derecor¬
datione percati. et timore iudicii Illa
est conuersis perfectior conpunctionis
affectio : quȩ om̃s carnaliũ ase desiderioꝵ
affectus repellit: & htentionẽ suã toto
mentis studio indĩ contẽplacionẽ defigit:
suorũ mala considerat. ueldũ desiderio xt̃nȩ
uitȩ suspirat: Quattuor sunt qualitates
affectionũ. quib mens iusti tedio salubri
conpungit᷑: hoc est memoria preteritorũ
facinorum: recordatio futurarũ poenarũ.
consideratio peregrinationis suȩ in huius
uitȩ longinquitate. desideriũ suꝑnȩ pa¬
triȩ: quatinus ad eã quaritotius ualeat per¬
uenire: Quisq cum peccatorut᷑ memoria
conpungitur ad lamenta. tunc dĩ se sciat

Expanded text:
dicit. Scriptum est: Justus in principio accusator est sui . Curandum summopere est, ut mala quae fecimus et sponte fateamur, et haec aliis arguentibus, non negemus. Superbiae quippe vitium est, ut quod se i quasi sua sponte, dignatur, hoc sibtis cum lacrymis, exoriens de recordatione peccati, et timore judicii. Illa est conversis perfectior compunctionis affectio, quae omnes a se carnalium desideriorum affectus repellit, et intentionem suam toto mentis studio in Dei contemplationem defigit. suorum mala considerat, vel dum desiderio aeternae vitae suspirat. Quatuor autem sunt qualitates affectionum, quibus mens justi taedio salubri compungitur, hoc est, memoria praeteritorum facinorum, recordatio futurarum poenarum, consideratio peregrinationis suae in hujus vitae longinquitate, desiderium supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat pervenire. 5. Quisque peccatorum memoria compungitur ad lamenta, tunc Dei se sciat
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ uiri quia nichil huius muodi appetunt.
nullis proculdubio incorde tumultibus
premuntur: Om̃s quippe in ordinatos desi¬
deriorũ motus. a cubili cordis manu scẽ con¬
uersationis eiciunt: Et quia transitoria
cuncta despiciunt : ex his nascentes cogita¬
tionũ insolentias nan paciunt᷑ : Solã nãq
a ternã patriã appetunt. & qui a nulla huiꝰ
mundi diligunt. magnamentis tranquilli

Expanded text:
i viri, quia nihil hujus mundi appetunt, nullis procul dubio in corde tumultibus premuntur. Omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis manu sanctae considerationis ejiciunt; et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt, et quia nulla hujus mundi diligunt, magna mentis tranquilli
Abbreviated transcription (Latin):
tenti parcere. quã uiuenti: sine offensiant
prȩstare: Etne aliquis deculparũ suarum
numerositatibus terreretur addidit. qm̃
bonus Quis enĩ dubit& ad eũ currere: quẽ
sibi audit posse celerrime subuenire : Adidit
humana neglegentia astudiosa & sedula
supplicatione suspender&. remedii causã
dicit: ut ad confessionẽ celerẽ dñi debeat
munere festinare. Confiteamur ergo fr̃ĩ¬

Expanded text:
tenti parcere, quam viventi sine offensione praestare. Et ne aliquis de culparum suarum numerositatibus terreretur, addit quoniam bonus. Quis enim dubitet ad eum recurrere, quem sibi audit posse celerrime subvenire. Addidit,humana negligentia a studiosa et sedula supplicatione suspenderet, remedii causam dicit, ut ad confessionem celerem Domini debeat munere festinare. Confiteamur ergo, fr
Abbreviated transcription (Latin):
DECONFESSIONI
nc iacobus ait Confitemini alterutrum
peccata ur̃a : et orate probiuicẽ ut saluen¬
nI In hac aut̃ sertentia. Illa debet esse discre¬
tio. ur cotidiana leuiaq peccata alterutrum
coequalibus confiteamur. eorũq cotidi ana¬
credonus oratione saluari: Porro grauioris
leprȩ inmundiciã. iuxtalegẽ facerdoti panda¬
mus: atq ad eius arbitriũ. qualit̾ et quanto
tpre iusserit purificari curemus Hline & dauid
xit. Reuelacmo uiã tuã. et speralneum Uelĩ
quoddã est densitas peccatoꝵ : undenia idest
uitanra tenebrosa amictus circũdatione uesti¬
tiest. Hinc reuelamus quando delicta nr̃a tene¬
brosa promptissime confitemur: Itẽ ipsedauid

Expanded text:
De confessione. Hinc Jacobus ait: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini . In hac autem sententia illa debet esse discretio, ut quotidiana leviaque peccata alterutrum coaequalibus confiteamur, eorumqcredamus oratione salvari. Porro gravioris leprae inmunditiam iuxta legem sacerdoti pandamus atque ad eius arbitrium, qualiter et quanto tempore iait: Revela Domino viam tuam, et spera in eo . Velum quoddam est densitas peccatorum, unde via, id est vita nostra tenebrosa, amictus circumdatione vestita est. Hanc revelamus, quando delicta nostra tenebrosa promptissime confitemur. Item ipse David:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pęnitentiã ab eiꝰ faucib trax̃ Multa
iustus aduersa in anima patit᷑ instigatione
dȩmonũ : sed talib tẽptam̃tis perire uitȩ
ȩternȩ non potest. quia pius dñs ad dãpna¬
tionẽ culpȩ non reputat. qđ de suȩ maiesta¬
tis ꝑ missu nolens qui patit᷑ portat: Nam
ibi peccimꝰ : ubi ꝑ cupiditatẽ. uł uoluntatẽ
deflectimꝰ: Ubi uero uiolenter ad ducimur.
& si facinꝰ aut flagitiũ non est: miseria tam̃
ꝓflagitio et facm̃ore est: Sedquidm̃ pro
irtagata laudat miseria. commisso
proculdubio caret facinore

Expanded text:
per poenitentiam ab ejus faucibus traxit. Multa per poenitentiam ab ejus faucibus traxit. Multa justus adversa in anima patitur instigatione daemonum, sed talibus tentamentis perire vitae aeternae non potest, quia pius Dominus ad damnationem culpae non reputat, quod de suae majestatis permissu nolens qui patitur portat. Nam ibi peccamus ubi per cupiditatem vel voluntatem deflectimus. Ubi vero violenter addicimur, etsi facinus aut flagitium non est, miseria tamen pro flagitio et facinere est. Sed qui Deum pro irrogata laudat miseria, commisso procul dubio caret facinore.
Abbreviated transcription (Latin):
scđm humoris conspersionẽ. adhibeat
& temptationẽ lege balaam quilnfi¬
gura diaboli contra populũ dĩ exea par¬
te prȩcepit perniciosos pretendere laqueos.
ex qua sensit eos facilius esse lapsuros Nã
& qui aquã alicubi deducit: non eã ꝑ aliã
partẽ mittit. nisi ubi impetũ eiꝰ intendit:
Aliud est intrare inmentẽ cinꝰquã diabolũ.
aliud uero in habitare : Nã & incorda scõs
ingreditur: dũ malas suggestiones infinuat:
Sednon in habitat in eis : quia i suũ corpꝰ
sunt: ipsos in habitat. quia ipsi sunt tẽplũ eiꝰ:
Etsi subripiat mentib electoꝵ diabolus. non
tam̃ in eis requiescit. sicut incordibus reꝓhoꝵ
Nã calore fidei mox excitat᷑. ut exeat ab electis
Non nulliquos iã auido ore diabolus deuoraue¬
rat. rursus diuini iudicii occulta miseratione.
ab eiꝰ ore eripiuntur. & saluti restituuntur:
Nã sepȩ multos quos antiquus hostis luxuriȩ
uoragine mersos tenuit: potentia diuina

Expanded text:
secundum humoris conspersionem adhibeat secundum humoris conspersionem adhibeat et tentationem. Lege Balaam, qui in figura diaboli contra populum Domini ex ea parte praecipit perniciosos praetendere laqueos, ex qua sensit eos facilius esse lapsuros . Nam et qui aquam alicubi deducit, non eam per aliam partem mittit, nisi ubi impetum ejus intendit. Aliud est intrare in mentem cujusquam diabolum, aliud vero inhabitare. Nam et in corda sanctorum ingreditur, dum malas suggestiones insinuat; sed non habitat in eis, quia in suum corpus  vero in corpore ejus sunt ipsos inhabitat, quia ipsi sunt templum ejus. Etsi subrepat mentibus electorum diabolus, non autem in eis requiescit, sicut in cordibus reproborum, nam calore fidei mox excitatur, ut exeat ab electis. Nonnulli jam avido ore diabolus devoraverat, rursus divini judicii occulta miseratione ab ejus ore eripiuntur et saluti restituuntur. Nam saepe multos quos antiquus hostis luxuriae voragine mersos tenuit, potentia divina
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus preuaricari hominẽ cupiat.
Hinc est quod in principio contraꝓtoplastũ
rp est dictũ. Et tu insidiaberis calca¬
neu eius Quianimirũ hominẽ quẽ diabo¬
lus incursu prȩceritȩ urtę non decipit.
innouissimis sup plantare disponit Pro¬
inde quã uis quisq sit iustus. nũquã ne
cesse est. ut sit h hac uĩta securus. sed seꝑ̃
humilis taceat. semperq ne infineruat
sollicitus pertimescat: Diabolus scõs
oñis non temptando possid& : sed tẽp¬
tando ꝑ sequit᷑ Nam quia non ineis in¬
trinsecus regnat: contra eos extrinsecꝰ
pugnat: Et qui interius amisit dominib
exterius comiou& bellũ: Diabolus quas¬
do decipere quẽ quã quęrit: prius natu¬
rã unius cuiusq intendit. & inde se ap¬
plicat. unde aptũ hominẽ ad peccandũ
inspexerit Ex ea parte homines diabolꝰ
temptat : qua eos ꝑ excrescentẽ humo¬
rẽ facile inclinari aduicia conspicit. ut

Expanded text:
diabolus praevaricari hominem cupiat, diabolus praevaricari hominem cupiat, Hinc est quod in principio contra protoplastum serpenti est dictum : Et tu insidiaberis calcaneo ejus; quia nimirum hominem quem diabolus in cursu praeteritae vitae non decipit, in novissimis supplantare disponit. Proinde quamvis quisque sit justus, nunquam tamen tutum est ut sit in hac vita securus, sed semper humilis caveat, semperque ne in fine ruat sollicitus pertimescat. Diabolus sanctos homines non tenendo possidet, sed tentando persequitur. Nam quia non in eis intrinsecus regnat, contra eos extrinsecus pugnat; et qui interius amisit dominium, exterius commovet bellum. Diabolus quando decipere quemquam quaerit, prius naturam uniuscujusque intendit, et inde se applicat, unde aptum hominem ad peccandum inspexerit. Ex ea parte homines diabolus tentat, qua eos per excrescentem humorem facile inclinari ad vitia conspicit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
t etfixam illic securititẽ inueniat Nen
impluis teniptit electos dubolus. quã di
uoluntus permitti Temptando aut̃ scoꝵ
profectibus seron: Et sinolens ut ilitatigame
scoꝵ seruit disibolus: quando eos temptatio¬
nibus suis nondecipit. sed petus erudir
Sollieite hostis hisidias intelligere paria
& cauere dĩ seruũ oport& sicque biitiino¬
centia atte exnstect simplicẽ. in tam̃ opor¬
d it cã simplictate asse prudentẽ: Qiuprudoy¬
quia lgnara prudentiae est: Inoculis cnnam¬
timetur.Afortibus infide. ut uermis
contẽpnitur: atq ad momentũ ostensus
repellitur: Diabolus enĩ serpens est
lubricus. euius sicaptti idest prime sug¬
gestioni non resistit᷑. totus in interna
cordis dũ non sentitur illabit᷑ Tempta¬
tionũ diabolicarũ initia fragilia sunt.
quȩ si non caueantur. sẽꝑ usu in consue¬
tudinẽ transeant. innouissimis fortitir
conualescunt. Itaut aut nũ quã autcum
difficultate uincantur: Dum intotauita

Expanded text:
tem inveniat. Non amplius tentat electos diabolus, quam Dei voluntas permittit. Tentando autem sanctorum profectibus servit. Etsi nolens, utilitati tamen sanctorum servit diabolus, quando eos tentationibus suis non decipit, sed potius erudit. Sollicite hostis insidias intelligere pariter et cavere Dei servum oportet, sicque innocentia vitae existere simplicem, ut tamen oporteat cum simplicitate esse prudentem. Qui prudenquia ignara prudentiae est. In oculis etimetur; a fortibus in fide ut vermis contemnitur, atque ad momentum offensus repellitur. Diabolus enim serpens est lubricus, cujus si capiti, id est primae suggestioni, non resistitur, totus in interna cordis dum non sentitur illabitur. Tentationum diabolicarum initia fragilia sunt, quae si non caveantur, sed per usum in consuetudinem transeant, in novissimis fortiter convalescunt, ita ut aut nunquam aut cum difficultate vincantur. Cum in tota vita
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ uocat Foris quidem nox erat in circundatione
pri̧ssure: sed intꝰ carmina resonabant: de consola¬
tione lȩcitię: Plectus quisq dũ eircumdarise p̃s¬
suris narrat: & tamen dm̃ sibi exultationt̃ nomi¬
nat. proculdubio quasi carm̃ innocte cantat.
ut ad subsequentis urtȩ diem felix perueniat Dec̃.
uenerit homini tẽptatio. undiq enĩ multipli¬
cantur tribulationes. it pusillãnimis fiaet
nonmurmur&. tu tim̃ site occupauerit
infirmitas corporis. nolipus ilsanimis fieri. neq
Numquidsni ipsouius Patinte ergoteo
debes erogare eũ ut donet tibi que ex pedi¬
unt. hoc est ut quoduoluntas ipsius est fnctas
& sede cumpacientia. manducans qđ habis

Expanded text:
tionem vocat. Foris quidem nox erat in circumdatione tionem vocat. Foris quidem nox erat in circumdatione pressurae, sed intus carmina resonabant de consolatione laetitiae. Electus quisque dum circumdari se pressuris narrat, et tamen Deum sibi exsultationem nominat, procul dubio quasi carmen in nocte cantat, ut ad subsequentis vitae diem felix perveniat. Dixit quidam senex: Si venerit homini tentatio undique enim multiplicantur tribulationes ut pusillanimis fiat et murmuret, tu tamen si te occupaverit infirmitas corporis, noli pusillanimis fieri, nequeNunquid sine ipso vivis? Patienter ergo ferre debes, et rogare eum ut donet tibi quae expediunt, hoc est, ut quod voluntas ipsius est facias, et sede cum patientia manducans quod habes