comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ticia ꝑseueras: Audi me
et sacrifica diis: ut non¬
in tormentis quibz passa
est soror tua. ce tu ipsapa¬
tiaris. Nicea respondit.
Tormenta tua michidul

Expanded text:
ticia tua persiueras| Audi me et sacrifica deis meis ut non turmentis qui| bus passa est soror tua et tu paciaris. Nicia respondit .| tormenta tua uita
Abbreviated transcription (Latin):
iohannis liligis me:Q
respondit. Dñe tu scis.
Et uolunt scriptorũ ui¬
tio deprauatũ: ut pro
bariohanna. hoc est filio
iohannis. bariona scrip¬
tum sit: una detracta su¬
laba. Iohanna autẽ int̃¬
precatur dei gr̃a. Utrũq
autem nomen mystice
intelligi potest: qm̃ et co

Expanded text:
oannis, diligis me ? Qui respondit: Domine, tu scis. Et volunt Scriptorum vitio depravatum, ut pro Bar Joanna, hoc est, filius Joannis, Barjona scriptum sit, una detracta syllaba. Joanna autem interpretatur, Domini gratia. Utrumque autem nomen mystice intelligi potest, quod et co
Abbreviated transcription (Latin):
modo fr̃s audistis. tanto
intentius cogitanda. ac
sine obliuione est iugiter
recinenda:quanto con¬
stat quia magnã nobis
fidei ꝑfectionem cõmen¬
dat: magnũ eiuscłe ꝑfec¬
te fidei contra omnia tẽp¬
tamenta robur eque de¬
monstrat. Si enim scire
uolumus.quomodo in
xp̃m credi oporteat: qͥd
lucidius eo. quod ait ad
eum petrus. tu esxp̃c filiꝰ
dei uiui: Rursus si audi¬
re delectat. quantũ hec fi¬
des ualeat. quid aꝑtuis eo
quod ait dñs. de eccłia. qͤ
suꝑ eum edificanda erat.
& porte inferi non preua¬
lebunt aduersus eamͤ
Sed hec suis in locis ple¬
nuis exponentur. Nunc
autem reuertentes ad ex¬
plananda ex ordine lecti¬
onem dñicam: primo ui¬
deamus de loco inquo
habita memoratur. Ne¬
nit inquit iħc in partes
cesaree philippi. P hilip¬
pus ut lucas testatur: e

Expanded text:
modo, fratres, audistis, tanto intentius cogitanda ac sine oblivione est jugiter retinenda, quanto constat quia magnam nobis fidei perfectionem commendat, magnum ejusdem perfectae fidei contra omnia tentamenta robur aeque demonstrat. Si enim scire volumus quomodo in Christum credi oporteat, quid lucidius eo quod ait ad eum Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi? Rursus si audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo quod ait Dominus de Ecclesia, quae super eum aedificanda erat, Et portae inferi non praevalebunt adversus eam? Sed haec suis in locis plenius exponentur. Nunc autem revertentes ad explanandam in ordine lectionem Dominicam, primo videamus de loco in quo habita memoratur. Venit inquit Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus, ut Lucas testatur, e
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum quia ita sine ista
gratia non potest. uiui.
ut mors in potestate sit
liberi arbitrii. siquis in
me inquit non manserit:
mitetur foras sicut pal¬
mes. et arescet: & colligeil

Expanded text:
erum quia ita sine ista gratia non potest vivi, ut et mors in potestate sit liberi arbitrii: Si quis in me, inquit, non manserit, mittetur foras sicut palmes; et arescet; et collige
Abbreviated transcription (Latin):
ipse quoq prius tali unc¬
tione insigniretur. Accep¬
tis autem talib ac tantis
auspiciis: diuinis timu

Expanded text:
ipse quoque prius tali unctione insigniretur. Acceptis autem talibus ac tantis auspiciis, divinis timu
Abbreviated transcription (Latin):
ed ce nos quicũq¬
deliquimus. nul¬
lomodo asꝑancda clem¬
tia deficiamus: quia o¬
uiuens & post obitum
mortuos suscitauit. con¬
fracta restaurauit: des

Expanded text:
ed & nos quicumqudeliquimus, nullomodo ab speranda clementia deficiamus: quia viuens & post obitum mortuos suscitauit, confracta restaurauit, des
Abbreviated transcription (Latin):
uidisset dñm. &e quia lo¬
cutus est ei:& quomodo
in cdamasco fidutialiter
egerit. in nomine iħu.
Et erat cum illis intrans
& exiens in iersm: & fidu¬
tialiter agens in nomine

Expanded text:
idisset Dominum et quia locutus est ei et quomodo in Damasco fiducialiter egerit in nomine Iesu et erat cum illis intrans et exiens in Hierusalem et fiducialiter agens in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
cato igitur iob sce¬
eccłie tẏpum tenen¬
ti dicitur. Nunquid uolet
rinoceros seruire tibi : Ri¬
noceros iste. qui etiã mo¬
noceros grecis exemplari¬
b nomĩnatur: tante esse
fortitudinis dicitur. ut
nulla uenantiũ uirtute
capiatur: sed sicut assert̃.
qui de scribendis naturiᷤ
animaliũ laboriosa in¬
uestigatione sucdauert̃.
uirgo ei puella ꝓponitͥ.
quẽ uenienti sinum aꝑit:
in quo ille omni ferocita¬
de postposita. caput depo¬
nit. sicq ab eis aquib
capi queritur. repente
uelut eneruis inuenitur.
Ouxei quoq coloris. esse
describitur. qui etiã cum
elefantis quando certam̃
aggreditur. eo cormi qͦd
in nare singularit᷑ gestat.
uentrem aduersantiũ fe¬
rire ꝑhibetur: ut cum ea
que molliora sunt. uulne¬
rat: impugnantes se fa
cile sternat. Potest ergo
ꝑ hunc rinocerotã uel cer¬
te monocerotã scilicet uni¬
cornem. ille populus intel

Expanded text:
ato igitur Iob Ecclesiae typum tenenti dicitur: "Numquid uolet rhinoceros seruire tibi?" nocerus, qui etiam monoceros graecis exemplariis nominatur, tantae esse fortitudinis dicitur, ut nulla uenantium uirtute capiatur. Sed sicut hi asserunt, qui describendis staturis animalium laboriosa inuestigatione sudauerunt, uirgo ei puella proponitur. Quae uenienti sinum aperit, in quo ille omni ferocitate deposita caput deponit. Sicque ab eis, a quibus capi quaeritur, repente uelut eneruus inuenitur. Buxei quoque coloris esse describitur. Qui etiam cum elephantis quando certamen ingreditur, eo cornu quod in nare singulariter gestat, uentrem aduersantium ferire perhibetur; ut cum ea quae molliora sunt uulnerat, impucile sternat. Potest ergo per hunc rhinocerotem, vel certe monocerotem, scilicet unicornem, ille populus intel
Abbreviated transcription (Latin):
uicem monachi: & unus¬
quisq genu flexo. amplec¬
tebatur abbatem: postu¬
lantes orationẽ. ut habe¬
rent ad inchoatum certa¬
men cooꝑatorẽ & comita¬
torem.

Expanded text:
icem monachi, et unusquisque genuflexo publice amplectebatur abbatem, postulantes orationem, ut haberent ad inchoatum certamen eum cooperatorem et comitatorem.
Abbreviated transcription (Latin):
timq eum regenerans
sacro baptismate: impo¬
sito nomine sigeberto. re¬
gem atq omne eius exer¬
citum sanctus amandus
magno repleuit gaudio.

Expanded text:
timque eo regenerans sacro baptismate, inpositoque nomine Sygiberto, regem atque omnem eius exercitum tunc sanctus Amandus magno replevit gaudio.
Abbreviated transcription (Latin):
mortem. patienter ferre
precepit. Promisit nob
dona glorie: sed premi¬
sit certamina pugne.
Dixit ꝓmittens. Erit
merces ur̃a multa: et eri

Expanded text:
mortem patienter ferre praecepit. Promisit nobis dona gloriae, sed praemisit certamina pugnae. Dixit promittens: Erit merces vestra magna, et eri
Abbreviated transcription (Latin):
acquirere: mauis est me¬
ritum quam habere.
Esse enim angelum. feli¬
citatis est: esse uero uirgi¬
nem uirtutis: dum hoc̃
obtinere uirib nititur
cum gratia: quod habet
angelus ex natura.iii.¬

Expanded text:
acquirere majus est meritum quam habere. Esse enim angelum, felicitatis est; esse vero virginem, virtutis; dum hoc obtinere viribus nititur cum gratia, quod habet angelus ex natura. I
Abbreviated transcription (Latin):
clagnus
rex reg¬
nabat᷑ in
ciuitate.
samon:
uentt ho¬
naneus. Hic cleum non
nouerat sed ostensum ẽ
ei a dño. ut baporaretur
baptismo. quod ei osten

Expanded text:
agnus rex regnabat in ciui| tate samon . uenit honaneus .| hic dei non nouerat sed ostensum est ei a domino| ut baptizaretur baptismum . quem osten
Abbreviated transcription (Latin):
ponso suscepto.iter ac¬
celerat. galliasq uelociter
repetuut. ueniensq ad ur¬
bem tungroꝵ. que erant ne¬
cessaria secum cituis leua¬
uit: et ualedicens sacerdo¬
tib & leuitis. ac clericis. &
ut parati essent in eoꝵ ani¬
maꝵ salute: ac tota cuuta¬
de & plebe sibi aggregata.
in eccłia sc̃a catholicã beate
marie semꝑ uirginis inur¬
be eadẽ. ipso tempore quo¬
est regressus ab urbe roma.
multa docendo. ut in pre¬
ceptis dñi sine int̾missione.
ꝑseuerarent: semꝑ etiã cũ.
magno fletu. et multa la
possum: quod dicturus sũ
amplius me in hac urbe
uiuum conspicietis. in car¬
ne: quia ego iam iturus
sum in uiã totius carnis: in
hunc locum ultra ñ reu̾surꝰ.

Expanded text:
ponsum suscepto, iter adcęlerat Galleisque velociter repetit, veniensque ad urbem Tungrorum, que erant necessaria secum citius levat, valedicensque sacerdotebus et levitis hac clericis et ut parati essent in eorum animarum salutem, hac tota civetate et plebe sibi adgregata in ȩclesia sancta catholica beate Mariae virginis semper in urbis eadem, ipso tempore, quo regressus est ab orbe Roma, multa docendo, ut in preceptis Domini sine intermissione perseverarent, semper ęciam cum magno fleto et multa lame possum, quod dicturus sum amplius me in hac urbe vivum conspicitis in carne, quia ego iam iturus sum in viam tocius terrae et in huic loco ultra non reversur
Abbreviated transcription (Latin):
& familiarissimum cepit
audire colloquium. In¬
ter cetera igitur que in
conuentu illo celico au¬
diuit: etiam illi sancti
spiritus. humane salirtis
auidi. queritare ceꝑunt
de gallicane ddeiectione
ecclesie: & quid facto ad

Expanded text:
 familiarissimum cepit audire colloquium. Inter cetera igitur, que in conventu illo caelico audivit, etiam illi sancti spiritus humanae salutis avidi queritare ceperunt de Gallicane deiectione aecclesiae, et quid facto ad
Abbreviated transcription (Latin):
interesse non dedignatur:
Oquanti sunt etiam in re¬
motissimis trans maria
regionib. qui tantope
gauderent: si eis uł semel
ad eius sacrũ tumulũ acce¬
dendi possibilitas essec. In.¬
de etiam considerandũ
est. quid adeo nobisdo¬
natum sit: ne forte si etꝰ
presentiã minus reueren¬
ter senserimus. aut in¬
ficto corde quod absit. in
conspectu euis uacui ue¬
nerimus: dicat ipse ꝓphi¬
cum illud: non est anima
mea ad ppłm istum. Et
item. Prope es tu ori eoꝵ:
& longe arenib eorum.

Expanded text:
interesse non dedignatur. O quanti sunt etiam in remotissimis trans maria regionibus, qui tantopere gauderent si eis vel semel ad ejus sacrum tumulum accedendi possibilitas esset! Unde etiam considerandum est quid a Deo nobis donatum sit. Ne forte si ejus praesentiam minus reverenter senserimus, aut infecto corde, quod absit, in conspectu ejus vacui venerimus, dicat ipse propheticum illud: Non est anima mea ad populum istum ; et item: Prope es tu ori eorum, et longe a renibus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ne repͥmissionis
illa terra: quam patri
hac terra locutus est. q̃
manantib aquis cenũ
inuoluit. lutumq per¬
miscet: sed de illa terra

Expanded text:
na repromissionis illa terra quam patribhac terra locutus est quae manantibus aquis coenum involvit, lutumque permiscet, sed de illa terra
Abbreviated transcription (Latin):
Hec et his similia eo cogi¬
tante: astitit quidã et di¬
xit ei. Orosima. bene
& alie uie salutis. egre¬
dere de terra et de cogna¬
tione tua. et de domo pa¬
tris tui. ut abraham ille
patriarcharũ eximius:
& ueni ad monasterium.
quod iuxta iordanem ad

Expanded text:
ec et his 383 similia eo cogitante, astitit quidam et dixit ei: O Zosima, bene et aliae viae salutis, egredere de terra et de cognatione tua, et de domo patris tui, ut Abraham ille patriarcharum eximius , et veni ad monasterium quod juxta Jordanem ad
Abbreviated transcription (Latin):
mili deuotione uenera¬
ri ecclesias. ad cultum
religionis edificatas: ut
deum adoraret in eis.
quas rigida ꝓfanitate
incendere consueuerat:
& idola que in asilis
suis pro deo adorare
solebat. fidei ardore
succensus deiciendo in¬
cenderet. Cuius sapien¬
tia miranda est in breui¬
tate sermonum: quib
discretionem ostendit
inter illam adorationẽ
& seruitutẽ. quam sepe

Expanded text:
mili devotione venerari aecclesias ad cultum religionis aedificatas, ut Deum adoraret in eis, quas rigida profanitate incendere consueverat, et idola, quae in asilis suis pro Deo adorare solebat, fidei ardore succensus, deiciendo incenderet. Cuius sapientia miranda est in brevitate sermonum, quibus discretionem ostendit inter illam adorationem et servitutem, quam sepe
Abbreviated transcription (Latin):
liter ad illum sponsũ ꝑue¬
nerit: locus in sequenti
seruatur.
Nterea cum toto orbe ar¬
riane heresis ꝑuersitas
pullularet: dato genera¬
liter imꝑatoris edicto. ut
om̃s orientales ep̃i. apud
seleuciam ysaurie oppidũ.
conuenirent. disceptatu¬
ri quid sentirent de fidei
ueritate. tunc inter reli¬
qͦs quarto iam exilii an¬
no de phrigia sc̃s hylariꝰ
tione ad synodum uenire
compellitur. Qui qddam

Expanded text:
liter ad illum sponsum pervenerit, locus in sequenti servatur. 7. Interea cum toto orbe Arianae haeresis perversitas pullularet, dato generaliter imperatoris edicto, ut omnes Orientales episcopi apud Seleuciam, Isauriae oppidum, convenirent, disceptaturi quid sentirent de fidei eritate, tunc inter reliquos, quarto jam exsilii anno de Phrygia sanctus Hilarius tione, ad synodum venire compellitur. Qui quoddam
Abbreviated transcription (Latin):
credebant. gens irata ua¬
staret: parisius uero incon¬
taminata ab inimicis. xp̃o
parisiorum: dicentes pseu¬
do ꝓphetam suis tempori¬
bus apparusse: eõquod
ꝓhiberentur ab ea. quasi
anon ꝑitura ciuitate. in
alias tutiores urbes bona

Expanded text:
credebant, gens irata vastaret; Parisius vero incontaminata ab inimicis, ChrisParisiorum, dicentes, pseudoprophetam suis temporibus aparuisse, eo quod prohiberentur ab ea quasi a peritura civitatem in alias tucioris urbis bona
Abbreviated transcription (Latin):
illis uacat.
unc nicẽa soluit
cinctum suum. et
posuit in collum iouis.
&e traxerunt ambe: de lac¬
tauerunt eum in faciem
Similiter ce apollini fecert̃:
& dicerunt. S i dii estis:
leuate & adiuuate uos.
Iudiens autem rex. quia
nicẽa & aquilina deos
suos contriuerint: dicit
ad eas. Ego uos rogaui.

Expanded text:
illis uacat. Tunc nicia soluit cinctum| suum . et posuit in collo iouis . et traxerunt ambas .| et iactauerunt eum in faciem Similiter et apollene ficerunt . et dixerunt. Si dei| estis . leuate et adiuuate uos. Audiens autem rex| quod nicia et aquilina deos suos conteruerunt| dixit ad illas . ego uos rogau
Abbreviated transcription (Latin):
non dilectio moderetur:
Quis ab eo continet undetur¬
patur : nisi diligat unde ho¬
nestatur: Merito itaq ma

Expanded text:
non dilectio moderetur? Quis ab eo continet unde turpatur, nisi diligat unde honestatur? Merito itaque ma
Abbreviated transcription (Latin):
udeantur. Qm̃ dili¬
gentib dm. omnia coo¬
ꝑantur in bonum: his
qui scđm ꝓpositum uo¬
cati sunt sancti. Si autẽ
ꝑuersa est intentio que
precedit. prauũ est om¬
ne opus quod sequitur:
quamuis rectum esse ui¬
deatur..i.

Expanded text:
deantur. Quoniam diligentibus Deum, omnia cooperantur in bonum, his qui secundum propositum vocati sunt sancti. Si autem perversa est intentio quae praecedit, parvum est omne opus quod sequitur, quamvis rectum esse videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalia sancte uirtutis
accipiat incrementa.
bi prorsus ad x¬
salutem consulitur uniũ¬
sis: quos dñs saluare lig¬
natur. Ibi est quod omni
etati congruat: ibi quod
omni ꝓfessioni conueniat.
bi audimus precepta que
faciamus: ibi cognoscimꝰ
premia que sꝑẽmus. Ibi
est uissio que nos ꝑ lit¬
teram doceat. & instru¬
at ad scientiam: ibi pro¬
missio que ꝑ gratiam
trahat: & ꝑducat ad glo¬
riam.Ii.¬

Expanded text:
spiritalia sanctae virtutis accipiat incrementa. Ibi prorsus ad salutem consulitur universis quos Dominus salvare dignatur; ibi est quod omni aetati congruat, ibi quod omni professioni conveniat; ibi audimus praecepta quae faciamus, ibi cognoscimus praemia quae speremus; ibi est jussio quae nos per litteram doceat et instruat ad scientiam; ibi promissio quae per gratiam trahat et perducat ad gloriam.
Abbreviated transcription (Latin):
quia magnus erat.
statim corruit de consisto¬
rio ubi sedebat: & post¬
modum surrexit. &e se¬
dit protribunali⁊ inter¬
rogauitq eum dlicens.
Quis estu. aut uncde es.
aut quod est nomen tuũ:¬
nãtiuitate mea reꝓbus dic¬
tus sum: post baptismum

Expanded text:
quia| magnus erat statim curruit ad consesturio ubi| sediat et postmodum surrexit+ sedens pro tribunali| interrogabat eum dicens. Quis es tu aut unde es . | aut quis est nomen tuunatiuitatem meam reprobus dictus sum| post baptismum+
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs tecum inquit. Mi¬
ra res. Et iam erat cum
uirgine: qui ad uirgi¬
nem mittebat angelũ.
Et precessit nuntium
suum ds: sed adeo non
recessit. Iec teneri potu¬
it locis. qui omnib ha¬
betur in locis: & totus
ubiq est: sine quo nicħ
rgo uerbum patris

Expanded text:
nus tecum, inquit. Mira res. Et jam erat cum virgine qui ad virginem mittebat angelum, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit. Nec teneri potuit locis, qui omnibus habetur in locis, et totus ubique est, sine quo nihil rgo Verbum Patris
Abbreviated transcription (Latin):
ritum roborant. Demo¬
nib imꝑant: uirtictib
choruscant. Presentia de¬
spiciunt: eternam patri¬
am cum uoce morib pre¬
dicant. Eam etiam mo¬
riendo diligunt: atq ad
illam per dormenta per¬
tingunt. Occidi possunt:
& flecti nequeunt. Nunis
ergo confortatus est prin¬
cipatus eorum. In ista ip¬
sa passione qua cecidert̃
ꝑ mortem carnis: uidete
quantum sit culmen men¬
tis. Unde hoc. nisi quia
confortatus est principatꝰ
corum: Sed si magni. for¬
sitan pauci sunt: subiun¬
git. D inumerabo eos. et
suꝑ barenam multiplica¬
buntur.

Expanded text:
daemonibus imperant, virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cum voce moribus praedicant; eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione, qua ceciderunt in morte carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum. Sed sic magni forsitan pauci sunt? Subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur .
Abbreviated transcription (Latin):
apaulo. quod rinoceros
buxei coloris dicitur: et
elefantoꝵ uentres corm
ferire ꝑhibetur. Quia
enim iuuere sub rigore
legis assueuit: artius
iñ illum eeteris. custodia
unius cuiusq uirtutis.

Expanded text:
Paulo, quod rhinoceros buxei coloris dicitur, et elephantorum uentres cornu ferire perhibetur. Quia enim uiuere sub rigore legis assueuit, arctius in illo caeteris custodia unius cuiusque uirtutis
Abbreviated transcription (Latin):
cet quo tu non uis. Mbr¬
in uerbis sacis expressit.
non a se ipso. sed ab alio
debere occidi: qui uesti¬
gia sequitur xp̃i.xii

Expanded text:
ret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui vestigia sequitur Christi
Abbreviated transcription (Latin):
stentat populos: uas ad
custodiendũ ne tempten¬
tur. oꝑit. xp̃ianos. Exitus
uero eorum de hoc seculo.
quam beatus fuerit: ne
mo qui nesciat. Nam pͥ¬
ma hec in illis beatitudo

Expanded text:
stentat populos; vas ad custodiam, ne tententur, operit Christianos. Exitus vero eorum de hoc saeculo quam beatus fuerit, nemo est qui nesciat. Nam prima haec in illis beatitudo
Abbreviated transcription (Latin):
uit: quia una est gratia
patris et sp̃s scĩ. eadem
quoq et filii. quod facil¬
limis sacre scripture pro¬
batur exemplis. Dicit

Expanded text:
it, quia una est gratia Patris et Spiritus sancti, eadem quoque et Filii, quod facillimis sacrae Scripturae probabitur exemplis. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
lios ioseph. sed consobrinoᷤᷤ
saluatoris.liberos marie
intelligimus. matertere
dñi: que esse dicitur mat̾
iacobi minoris. et ioseph
& uide: quos in alio euan
latos. Fratres audẽ conso¬
brinos dici: omnis scrip¬
tura demonstrat.Et ex¬
dendens manum in disci¬
pulos suos: dixit. Ecce ma¬
ter mea: & fr̃s mei. Isti fc̃
mater mea: qui me coti¬
die in credentiũ animis ge¬
nerant. Isti sunt fr̃s mer:
qui faciunt oꝑa patͥs mei.
Non ergo uixta martionẽ.
& manicheum. matrem
negauit. ut natus de fan¬
cognationi preculit: ut¬
& nos incomparatione di¬
lectionis. carni sp̃m prefe¬
ramus.

Expanded text:
lios Joseph, sed consobrinos Salvatoris liberos Mariae intelligimus materterae Domini, quae esse dicitur mater Jacobi minoris, et Joseph, et Judae, quos in alio Evanglatos. Fratres autem consobrinos dici omnis Scriptura demonstrat. Et extendens manum in discipulos, dicit: Ecce mater mea, et fratres mei. Isti sunt mater mea, qui me quotidie in credentium animis generant. Isti sunt fratres mei, qui faciunt opera Patris mei. Non ergo juxta Marcionem et Manichaeum, matrem negavit, ut natus de phancognationi praetulit, ut et nos in comparatione dilectionis carni spiritum praeferamus.
Abbreviated transcription (Latin):
in hystoria sacra beatum
quecũq solueris suꝑ ter¬
ram. erunt soluta & ince¬
lo. ab herode cathenis re¬
ligatum in carcere: pro
quo sine intermissione

Expanded text:
in historia sacra, beatumQuecumque solveris super terram, erunt soluta et in caelo, ab Herode catenis religatum in carcere; pro quo sine intermissione
Abbreviated transcription (Latin):
ic in se excoluit grãm
mͦ ille impleuit uniu̾sas.
Semꝑ in oꝑis exercitio: sem¬
ꝑ in compunctionis affectu.
Nulla illi ex omib ꝓpensi¬
or cura: nisi aut de deo in
lectione atq sermone. aut
cum deo inoratione. loque¬
recur. Qui contrita conti¬
nuatis ieiuniis ossa. stude¬
bat de ꝑsecutore inimico
longum triumphare mar

Expanded text:
ic in se excoluit diversmodo ille implevit universas: semper in operis exercitio, semper in compunctionis affectu, nulla illi ex omnibus propensior cura, nisi aut de Deo in lectione atque sermone aut cum Deo in oratione loqueretur. Qui contrita continuatis ieiuniis ossa studebat de persecutore inimico longo triumphare mar
Abbreviated transcription (Latin):
inc est quod de iu¬
da traditore suo per¬
psalmistam dominus di¬
cit. Etquidem si inimicꝰ
meus maledixisset michi.
supportassem utiq. Et si¬

Expanded text:
inc est enim quod de Juda traditore suo perPsalmistam Dominus dicit: Et quidem si inimicus meus maledixisset mihi, supportassem utique ab e
Abbreviated transcription (Latin):
pedes alligauit dicens.
Uirum cuius hec zona est:
sic alligabunt in hierusa
lem. Sed is qui animam
suam ꝑfectẽ oderat: dice¬
bat. Ego non solum alliga¬
ri. sed & mori in hiersm
paratus sum pro nomine
rem quam me. Ecce quo¬
modo animam suam a¬
mando oderat. immo
odiens amabat: quã cu¬
piebat pro iħu morti tra¬
dere: ut hanc de peccati
morte ad uitam suscitaret.
Ab hac ergo discretione. odii.¬
nostri trahamus formam
ad odium proximi. A me¬
tur quilibet in hoc mun

Expanded text:
pedes alligans, ait: Virum cujus haec zona est, sic alligabunt in Jerlem . Sed is qui animam suam perfecte oderat quid dicebat? Ego non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine rem quam me . Ecce quomodo animam suam amando oderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere, ut hanc ad vitam de peccati morte suscitaret. Ab hac ergo discretione odiinostri, trahamus formam ad odium proximi. Ametur quilibet in hoc mun
Abbreviated transcription (Latin):
natalitium diem ascri¬
bamus hoc festum: cutꝰ
patrocinio prodecti. me¬
riumus ipsius meritis
huiusmodi habere con¬
sortium. Hunc eciã nr̃e
orationis aduitorẽ que¬
ramus: cuius nos oratio¬
nib aspiritualib inimi

Expanded text:
natalitium diem, illi ascribamus hoc festum, cujus patrocinio protecti, meruimus ipsius meritis hujusmodi habere consortium. Hunc etiam nostrae orationis adjutorem quaeramus, cujus nos orationibus et ab spiritualibus inimi
Abbreviated transcription (Latin):
crucem suam et
uenit post me: non po¬
test meus esse discipulus.
Crux quippe acruciatudi¬
citur. Et duob modis
crucem dñi baiulamus.
cum aut ꝑ abstinentiam
carnem afficimus:aut ꝑ
compassionẽ. proximi
necessitatem nr̃am puta¬
mus.Qui enim dolorem
exhibet in aliena necessi¬
tate: crucem portat in
mente.i.¬

Expanded text:
crucem suam et venit post me, non potest meus esse discipulus. Crux quippe a cruciatu dicitur. Et duobus modis crucem Domini bajulamus, cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus.exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente.
Abbreviated transcription (Latin):
pepererunt: qui tam sa¬
cratam hostiam. pro nr̃a
ꝓpitiatione dño se obtu¬
lerunt : presertim cum
dicat ad scõs suos omp̃e
ds. qui uos honorat me
honorat: & qui uos sper¬
nit. me sꝑnit. Qsquis
igitur honorat marty¬

Expanded text:
pepererunt, qui tam sacratam hostiam pro nostra propitiatione Domino se obtulerunt: praesertim cum dicat ad sanctos suos omnipotens Deus, Qui vos honorat, me honorat; et qui vos spernit, me spernit . Quisquis ergo honorat marty
Abbreviated transcription (Latin):
est: sed gauderet in mi¬
sccłia domini sibi collata.
Qui animatus dixit ad
angłin. Non possum huc
egredi: quia dñs & pat̃
meus remigius clauim
huius ostii secum habet:

Expanded text:
est, sed gauderet in misericordia Domini sibi collata. Qui animatus dixit ad angelum: Non possum hinc egredi, quia dominus et pater meus Remigius clavem hujus ostii secum habet
Abbreviated transcription (Latin):
Sed is qui quinq talenta
acceꝑat. alia quinq lu¬
cratus est: quia sunt non¬
nulli. qui &e si interna ac
mystica penetrare nesci¬
unt: pro intentione ta¬
men suꝑne patrie. doceit

Expanded text:
Sed is qui quinque talenta acceperat, alia quinque lucratus est; quia nonnulli sunt qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae, docent
Abbreviated transcription (Latin):
uerborum. sed simplici
sermone.et uere fidei ra¬
tione: missi sine pera. si¬
ne uirga. etiã philoso¬
phos conuerterunt. Ui

Expanded text:
erborum, sed simplici sermone, et verae fidei ratione, missi sine pera, sine virga, etiam ipsos philosophos converterunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dit. feriente robustior:
iudicante sublimior
Qdinter hec nos bar¬
bati. qr debiles dicimus:
sure ab regna celestia
puellas ꝑferrum iuide¬
mus: Quos ira suꝑat.
suꝑbia inflat: ambitio
ꝑturbat. luxuria inqui¬
nat: Qui si adipisci
regnum celorum ꝑ bel¬
la ꝑsecucionis non possu

Expanded text:
it: feriente robustior, judicante sublimior. Quid inter haec nos barbati et debiles dicimus, quia ire ad regna coelestia puellas per ferrum videmus: quos ira superat, superbia inflat, ambitio perturbat, luxuria coinquinat? Qui si adipisci regna coelorum per bella persecutionum non possu
Abbreviated transcription (Latin):
nigenitus:quare est bap¬
tiratus:nueni quare est
natus: & ibi inuenies qua¬
re sit baptizatus. Ibi qͥppe
inuenies humilitãtis uiã.
quam pede suꝑbo ñ capis:
quam nisi humili pede cal.¬
caueris. ad celsitudinẽ. quo

Expanded text:
nigenitus, quare est baptizatus? Inveni quare est natus, et ibi invenies quare sit baptizatus. Ibi quippe invenies humilitatis viam, quam pede superbo non carpis: quam nisi humili pede calcaveris, ad celsitudinem, quo
Abbreviated transcription (Latin):
dente corrigerentur. Ill.¬
Despondit gͦ ita putan¬
Itib & ait. Non sum
ego xp̃c. Tanquã diceret.
Terte in honorẽ meũ ica fal¬
liminr: & certe mͥ hoc putai¬
do magnã adlitis laudem:
s ego debeo agnoscere: ut
uobis errantib ille possit ig¬
noscere. Si enĩ quod ñ erat
fallacit̃ putaretur: ab illo
qui erat ueraciter amputa¬

Expanded text:
ente corrigerentur. Respondit ergo ita putantibus, et ait: Non sum ego Christus . Tanquam diceret: Certe in honorem meum ita fallimini; et certe mihi hoc putando magnam additis laudem: sed ego me debeo agnoscere, ut vobis errantibus ille possit ignoscere. Si enim quod non erat fallaciter putaretur, ab illo qui erat veraciter amputa
Abbreviated transcription (Latin):
euisode patris dilec¬
torib adeo placet. eum¬
tali uocabulo censeri: qd̾
pie loquens: aut bene¬
dictum aut benedictio¬
nem sub quolibet obten¬
tu non dicit: Ceterum
laudes eius resonare. ta

Expanded text:
usdem Patris dilectoribus adeo placet tali vocabulo censeri, quod spie loquens, aut Benedictum, aut benedictionem sub quolibet obtentu non dicat? Cæterum laudes eius resonare, ta
Abbreviated transcription (Latin):
fuguint: & uelut in per¬
turbatione consilium ñ
habent : dum moriunt᷑
& uitam timent. Ande
& huic seruo ꝓtinus res¬
pondetur. Serue male &
piger: sciebas quia me¬
to ubi non semino:ce cõ¬
grego ubi non spargo.
Dportuit ergo de dare

Expanded text:
fugiunt, et velut in perturbatione consilium non habent, dum moriuntur, et vitam timent. Unde et huic servo protinus respondetur: Serve male et piger, sciebas quia meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi; oportuit ergo te d
Abbreviated transcription (Latin):
tur sp̃u. Inter hec lecto
ꝓsternitur: & per alca
suspiria. amor a medicis
aꝑitur. Fiunt nota pa¬
trĩ. que fuerant inuen¬
ta a mẽdicis: et ẽadem
paterna uoce que fuerant
iam dicta afilio. ad peci¬
tionem uirginis reuol¬
uuntur. Abnegat agnes
beatissima: &e se nullo
pacto asserit. priorisspon¬
si fẽdera uiolare. Cumq

Expanded text:
tur spiritu. Inter haec lecto prosternitur, et per alta suspiria amor a medicis aperitur. Fiunt nota patri, quae fuerant inventa a medicis, et eadem paterna voce, quae fuerant jam dicta a filio, ad petitionem virginis revolvuntur. Abnegat Agnes beatissima, et se nullo pacto asserit prioris sponsi foedera violare. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
in obprobrio facti illiuis.
ut qui paulo ante uo¬
lare temptauerat: subi¬
to ambulare non pos¬
set. Et qui pennas as¬
sumpserat: plantas a¬
mitteret.

Expanded text:
in opprobrio facti illius, ut qui paulo ante volare tentaverat, subito ambulare non 233 posset; et qui pennas assumpserat, plantas amitteret.
Abbreviated transcription (Latin):
posito enim diuinitus oꝑi.
maxime congruebat. ut
multa regna uno confecde¬
rarentur imꝑio. et cito ꝑ¬
uios haberet populos. pre¬
dicatione generati: quos
unius teneret regimenci¬
uiatis. Hec autem ciuitaᷤ
ignorans sue ꝓuectionis
auctorem. cum pene om̃i¬
b dominaret᷑ gentib. om¬
nium gentium seruiebat
errorib: et magnã sibiui¬
debatur suscepisse religio¬
nem. quia nuliã respueret
falsitatẽ. Unde quantum
erat ꝑdiabolum tenacius
illigata: tantõ ꝑ xp̃m est
mirabilius absoluta. Nam
guaꝵ imbuencuui euangłio
mundum. distributis sibi
terraꝵ partib suscepissent.
beatissimus petrus princeps
aplici ordiuis. ad arcem ro¬
mani destinatur imꝑii.
ut lux uericatis que in om¬
nium gentium reuelabat᷑
salutem: efficatuis se ab ip¬
so capite. ꝑ totum muncli
corpus effunderet. Ui.

Expanded text:
posito namque divinitus operi maxime congruebat, ut multa regna uno confoederarentur imperio, et cito pervios haberet populos praedicatio generalis, quos unius teneret regimen civitatis. Haec autem civitas ignorans suae provectionis auctorem, cum pene omnibus dominaretur gentibus, omnium gentium serviebat erroribus, et magnam sibi videbatur suscepisse religionem, quia nullam respuerat falsitatem. Unde quantum erat per diabolum tenacius illigata, tantum per Christum est mirabilius absoluta. CAP. III. Nam guarum, imbuendum Evangelio mundum, distributis sibi terrarum partibus, suscepissent, beatissimus Petrus princeps apostolici 323 ordinis, ad arcem Romani destinatur imperii: ut lux veritatis quae in omnium gentium revelabatur salutem, efficacius se ab ipso capite per totum mundi corpus effunderet.
Abbreviated transcription (Latin):
de his mercedem. sue ci¬
borum. siue pecunie. siue
honoris. siue alicuiꝰ com¬
modi temporalis accipi¬
unt: non intelligentib
quod dictum est. Qui
uos felices dicunt: in erro¬
rem uos mitunt. Ui¬
elius est autem obiur

Expanded text:
de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiunt, non intellegentibus quod dictum est: qui uos felices dicunt, in errorem uos mittunt. melius est autem obiur
Abbreviated transcription (Latin):
udiuit enim petrus:
quia saulus eũ que¬
reret. Noli timere. bea¬
de petre.quia non saulus
te querit: sed paulus uas
elecuonis de cupit uidere.
Osc̃e petre benedic patrẽ.
& suscipe frẽm: & habes
ci. quo defendere pos¬
sis matrem. O beate pe¬
tre.quia conuersus est sau¬
lus miraris: qualis estu.
erit et ipse talis: et unus
uobis erit natalis. IIIi

Expanded text:
udivit enim Petrus quia Saulus eum quaereret. Noli timere, beate Petre; quia non Saulus te quaerit, sed Paulus vas electionis te cupit videre. O sancte Petre, benedic Patrem, et suscipe fratrem; et habes cum quo possis defendere matrem. O beate Petre, quia conversus est Saulus, miraris; qualis es tu, erit et ipse talis, et unus vobis erit Natalis. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tus. atq angelorũ cetib
ammixtus. sic interuis
gaudet de munere: ut
non sit iam quod exteriꝰ
doleat de corruptione. Ser¬

Expanded text:
tus, atque angelorum coetibus admixtus, sic interius gaudet de munere, ut non sit jam quod exterius doleat de corruptione. Dep
Abbreviated transcription (Latin):
ibiq scãm puellam de
qua supra memorauimꝰ.
cui manũ offerre solitus
erat: in domo ꝓpria cum

Expanded text:
ibique sanctam puellam, de qua supra memoravimus, cui manum offerre solitus erat, in domo propria cum
Abbreviated transcription (Latin):
latrie & demonũ seruuˢ.
feruore impietatis sue
inflammatus: xp̃i no¬
men audire non pote¬
rat. His & huiuscemodi
hensus : beatam agathã
a siuis fecit apparitõrib
coartari: & fecit ean
cuicdam matrone tracdi
nomine afrodisie:que
habebat nouem filias
turpissimas. sicut fue¬
rat mater earũ. Hoc au¬
dem fecit. ut ꝑ dies trigĩ¬
ta cotidie blandirentur
er: quo mutarent ani¬
tem scãm a bono ꝓposito
reuocare.

Expanded text:
latriam daemonum seruus feruorem inpietatis| suae inflammatus . christi nomen audire non poterat . | his et huiuscemodi hensus·| beatam agathem a suis fecit apparitoribus coartari.| Et fecit eam cuidam matrunae tradi . nomine afrodisię| quae habebat nouem filias turpissimas sicut fuerat| mater earum. Hoc autem fecit . ut per dies triginta coti| die blandirentur ei . ut mutarent anitem sanctam a bono proposito reuocare.
Abbreviated transcription (Latin):
quam me. Et qui non ac¬
cipit crucem suam. et se¬
quitur me: non est me
dignus. In alio euangelio
scribitur: qui non accipit
crucem suam cotidie. Non
semel putemus ardorem

Expanded text:
us. Et qui non accipit crucem suam, et sequitur me, non est me dignus. In alio Evangelio scribitur : Qui non accipit crucem suam quotidie. Ne semel putemus ardorem
Abbreviated transcription (Latin):
uedam puella abur¬
be tholosa.preclaris
orta natalib: ab infantia
maligni spiritus teneba¬
tur obsidione captiua.
Quam tenero amore cũ¬
diligerent. pussimi geni¬
tores: ad sancti petri se¬
pulchrum in romana ur¬
be. cum plurima multi¬
tudine et multa deuoti
one duxerunt. In isdem
namq partib erat tunc :¬
uir uite uenerabilis gra¬
tia & nomine beneclictꝰ
plurimis effulgens iurtu¬
tib. Cuius famam au¬
dientes ipsius puelle pa¬
rentes: ad eundem dei ser¬
uum illam ꝑduxerunt.
Qui multis ieiuniis et
orationib pro ipsius
emuncdatione ab infestis¬
simo demone laborans.
domini potentiam stu¬
duit exorare. Quãcum
nulla potuisset intercessi¬
one purgare. nec ab ipsa
callidi demonis uirus ua¬
luisset expellere: multis
ac ualidissimis exorcismiᷤ
adiuratus. hoc responsũ
antiquus hostis reddidit.
diuini nominis obtesta¬
tione constrictus: quod
numquam alterius de
eodem habitaculo. isi
huius beatissimi remi¬
gii antistitis orationib

Expanded text:
edam puella ab urbe Tolosa, preclaris orta natalibus, ab infantia maligni spiritus tenebatur obsiquam +| tenero amore diligerent piissimi genetoris ad sancte petri| sepulchrum in romana urbe cum plurima multitudi| nem et multa deuone duxerunt. In eisdem namque partibus erat tunc vir vitae venerabilis, gratia et nomine Benedictus, plurimis effulgens virtutibus. Cuius famam audientes ipsius puellae parentes, ad eundem Dei servum illam perduxerunt. Qui multis ieiuniis et orationibus pro ipsius emundatione ab infestissimo demone laborans, Domini potentiam studuit exorare. Quam cum nulla potuisset intercessione purgare nec ab ipsa callidi daemonis virus valuisset expellere, multis ac validissimis exorcismis adiuratus, hoc responsum antiquus hostis reddidit, divini nominis obtestatione constrictus, quod numquam alterius de eodem habitaculo, nisi huius beatissimi Remigii antistitis, orationibus
Abbreviated transcription (Latin):
proximo negligit: quasi
pecuniam in sacculo liga¬
tam tenet. unde scriptũ
est. Sapientia abscondi¬
ta. & thesaurus occultus :

Expanded text:
proximo negligit, quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet. Unde scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus
Abbreviated transcription (Latin):
tissime solent amplecti. Ide¬
oq multo ardentius leguit
quod facta est contentio int̃
discipulos xp̃i. quis eorũ ui¬
deretur esse maior: quã quod
multitudinis credentium

Expanded text:
tissime solent amplecti. Ideoque multo ardentius legunt quod facta est contentio inter discipulos Christi quis eorum videretur esse major, quam quod multitudinis credentiu
Abbreviated transcription (Latin):
apostolicorũ uirorum sequers
uestigia: ut inuictus euis ani¬
mus. nec fortune seuientis im¬
petu posset frangi:nec blan¬
ditiis emolliri. Sed. et ubisit
immolatus aduertite. Certe
in ecclesia que caput regni
est. et aliarum omniũ ma¬
ter in xp̃o: coram altari inter
consacerdotes. et manus reli¬
giosorum: quos armatorum
carnificũ tumultus. fecerat.
ad stupendum. et miserabi¬
le spectaculum conuenire.
Qui ergo se ipsum a multo
tempore. exhibuerat hostiã
uiuam. sanctam. deo placen¬
tem. qui carnem suam in
orationib. ugiliis. ieiuniis.
et asperioris cilitii usu conti¬
nuo. cum uitiis et concupis¬
centiis crucifixerat: qui dor¬
sum quod sancti familiares
eius nouerant. tanquã xp̃i
pucrulus exponere consueuit

Expanded text:
apostolicorum virorum sequens apostolicorum virorum sequens vestigia, ut invictus ejus animus nec fortunae saevientis impetu posset frangi, nec blanditiis emolliri. Sed et ubi sit immolatus advertite. Certe in Ecclesia, quae caput regni est, et aliarum omnium mater in Christo, coram altari, inter consacerdotes et manus religiosorum quos armatorum carnificum tumultus fecerat ad stupendum et miserabile spectaculum convenire. Qui ergo se ipsum a multo tempore exhibuerat hostiam vivam, sanctam, Deo placentem, qui carnem suam in orationibus, vigiliis, jejuniis et asperioris cilicii usu continuo, cum vitiis et concupiscentiis crucifixerat, qui dorsum, quod sancti familiares ejus noverant, tanquam Christi puerulus exponere consue
Abbreviated transcription (Latin):
ta in iherłm. contra faciem
damasci: malleus impiorũ:
sed pauꝑum et merentium
consolator. Uiderit qui uo¬
luerit: quis eregione proce¬
dat. Et si causa martyrem fa¬
cit. quod nulli rectum sapi¬
enti. uenit in dubium: quid
iustius. quid sanctius causa
eius. qui opes et omnem
mundi gloriam. qui amico¬
rum et totius cognationis
affectionẽ. pro xp̃i amore
contempnens:. exilium subi¬
it: se et suos omnes exposu¬
it periculis et pauꝑtati: qui
pro lege dei sui tuenda et eua¬
cuandis abusionib uete¬
rum tyrannorum. certauit
usq ad mortem: nec in ali¬
qua obligatione postquam
semel lapsus est. captus insi¬
diantium dolo. indiici po¬
tuit. ut aliquid eorũ que
ab ipso exigebantur pro¬
nestarem eccłie saluam fore:
ec ad modicum.iii
et quasi ad horam cre¬
dens. et in articulo temptati¬
onis recedens. aduersa perpes¬
sus est: sed exilium et acer¬
bam ꝓscriptionem. in annũ
septimum protelauit: tanta
quicde uirtute constantie re
gia uia incedens. et xp̃i et

Expanded text:
ta in Jerusalem contra faciem Damasci, malleus impiorum, sed pauperum et moerentium consolator. Viderit qui noverit, quis e regione procedat. Et si causa martyrem facit, quod nulli rectum sapienti venit in dubium, quid justius, quid sanctius causa ejus? qui opes et omnem mundi gloriam, qui amicorum et totius cognationis affectionem pro Christi amore contemnens, exsilium subiit, se et suos omnes exposuit periculis, et paupertati: qui pro lege Dei sui tuenda et evacuandis abusionibus veterum tyrannorum certavit usque ad mortem: nec in aliqua obligatione, postquam semel lapsus est, captus insidiantium dolo, induci potuit ut aliquid eorum quae ab ipso exigebantur pronestatem Ecclesiae salvam fore. Nec ad modicum et quasi ad horam credens, et in articulo tentationis recedens, adversa perpessus est, sed exsilium et acerbissimam proscriptionem in annum septimum protelavit: tanta quidem virtute constantiae via regia incedens, et Christi et
Abbreviated transcription (Latin):
malignitate. Et cum po¬
puli acclamaret frequen¬
tia. & sanctissimus uir
magna reniteretur. con¬
stantia: placuit ommpo¬
denti deo. ei manifestissĩ¬
mis demonstrare indiciis:
quod ipse de eo haberet
iudicium. Et enim cum
modo predicto renr̃ti co¬
naretur: uidentib om¬
nib qui aderant. des¬
cendit radius noui lu¬
sancti uiri uerticem. aesi
ipse sol motus de celo su¬
per eum ceciderit: ut

Expanded text:
malignitate. Et cum populi acclamaret frequentia, et sanctissimus vir magna reniteretur constantia, placuit omnipotenti Deo ei manifestissimis demonstrare indiciis, quod ipse de eo haberet iuditium. Etenim cum modo predicto reniti conaretur, videntibus omnibus qui aderant, descendit subito radius novi lusancti verticem, acsi ipse sol de celo motus super eum ceciderit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uitã nichil esũriebat: pret̃
tia tanquã inania atq tͣnͣs¬
acta. absente spu non uide¬
bat: & in futuro reposita.
quasi oculis subdita.con¬
spiciebat. Et uere felixter¬
ra que talem genuit. ac de
aliimpno nob̃ patronum:
de homine angłin ad aue¬
torem remisit. Bene igit᷑ &
eterna erit iustus. Digne
enim in memoriã uersat᷑
hominũ: qui ingaudiũ
transiit angłoꝵs. Qui ido

Expanded text:
ide nichil esuriebat, pretertia, tamquam inania atque transacta, absente spiritu non videbat et in futuro reposita, quasi oculis subdita, concupiscebat. Et vere felix terra, que talem genuit ac de alumno nobis patronum, de homine angelum ac doctorem nobis emisit! Bene igitur eaeterna erit iustus. Digne enim in memoria versatur hominum, qui ad gaudium transiit angelorum; qui id
Abbreviated transcription (Latin):
ris indicitur obedientia
mandatorũ. In quib de¬
nuo mandatis. tanquã
ditissimis ferculis. sic cele¬
stium delitiarum copia¬

Expanded text:
ris indicitur obedientia mandatorum. In quibus denuo mandatis, tanquam ditissimis ferculis, sic coelestium deliciarum copi
Abbreviated transcription (Latin):
ddei nr̃i. Uox inquit cla¬
mantis. Quam bene uox
clicitur. qui uenientẽ de
celestib in carne hominis
unigenitũ dei. pleno letus
ore clamabat. Recte uox
dicitur: cuiꝰ intonantẽ p̃¬
conio sacramentũ redep¬
tionis humane. surda du¬
dum cepit audire morta

Expanded text:
Dei nostri . Vox, inquit, clamantis; quam bene vox dicitur, qui venientem de coelestibus in carne hominis Unigenitum Dei pleno laetus ore clamabat. Recte vox dicitur, cujus intonante praeconio sacramentum redemptionis humanae, surda dudum coepit audire morta
Abbreviated transcription (Latin):
ut rumperetur pax ma¬
la. Tale quid in genesi
aduersum rebelles homi¬
nes. qui moti fuerant de
oriente. & turrim extrue¬
re festinabant. per quã
celi alta penetrarent. fe¬
cisse scribitur ds: ut di

Expanded text:
ut rumperetur pax mala. Tale quid et in Genesi adversus rebelles homines, qui moti fuerant de Oriente, et turrem exstruere festinabant , per quam coeli alta penetrarent, fecisse scribitur Deus, ut di
Abbreviated transcription (Latin):
non exhibet: sed osten¬
tat. Scriptum quippe
est. Raritas patiens est:
benigna est. Datiens nã¬
Q est. ut aliena mala
toleret: benigna uero ẽ:
ut ipsos etiam quos por

Expanded text:
non exhibet, sed ostentat. Scriptum quippe est: Charitas benigna est, patiens est . Patiens namque est, ut aliena mala toleret, benigna vero est, ut ipsos etiam quos por
Abbreviated transcription (Latin):
exderrta. iam in hoc
stantes. ut terra uasculum
quod detexerant operiren.
apparuit eis ueneranda
canitie senex. instar niuis
candorem efferens: dicens
se abbatem esse: et ait eis.
Usq quo conturbamini
et. tardatis: Num uide¬
dis domnum martinum
si manus apponitis: Tunc
iactans pallium quo ute¬
batur. posuit manum
ad sarcophagum: cum

Expanded text:
exterriti, jam in hoc stantes, ut terra vasculum quod detexerant operirent, apparuit eis veneranda canitie senex, ad instar nivis candorem efferens, dicens se esse abbatem, et ait eis: squequo turbamini et tardatis? Non uidetis sanctum Martinum si manus apponitis?». Tunc iactans pallium suum posuit manus ad sarchophagum cum
Abbreviated transcription (Latin):
am cum beati .Uiii.¬
martyris corpus sepul¬
ture tradendum esset: et de
more pontificalib indue¬
retur: quod admodũ pau¬
ci familiares eius nõuerant.
inuentum est cilitio pedũ¬
culis et uermib referto in¬
uolutum: ipsaq femoralia
eius interiora. usq ad popli¬
des cilicina: quod antea apd̃
nostrãtes fuerat inauditum:
reꝑta sunt. Eeterior tamen
habitus ceteris conformabat᷑.
iuxta sapientis edictum: di¬
centis. Frons tua populo con¬
ueniat: intus omnia dissi¬
milia sint. Quis referat qͦs
gemitus.quantos lacrima¬
rum ymbres. scõrum cetus
qui aderat in reuelatione
sic adumbrate religionis e¬
miserit:Aec tamen in
his omnib ꝑsecutorũ quie¬
uit furor: dicentium. corpus
ꝓditoris inter sanctos ponti¬
fices non esse humandum:
sed ꝓiciendum in paludem
uiliorem: uel suspendendũ
esse patibulo. Unde sancti
uiri qui aderant i̾im sibi ti¬
mentes inferri: eum in crip¬
ta ante quam satellites satba¬
ne qui ad sacrilegia ꝑpetͣn¬

Expanded text:
am, cum beati martyris corpus sepulturae tradendum esset, et de more pontificalibus indueretur, quod admodum pauci familiares ejus noverant, inventum est cilicio pediculis et vermibus referto involutum, ipsaque femoralia ejus interiora usque ad poplites cilicina, quod apud nostrates antea fuerat inauditum, reperta sunt. Exterior tantum habitus caeteris conformabatur, juxta sapientis edictum, dicentis: Frons tua populo conveniat, intus omnia dissimilia sint. Quis referat quos gemitus, quantos lacrymarum imbres sanctorum coetus qui aderant, in revelatione sic adumbratae religionis emiserit? Nec tamen in his omnibus persecutorum quievit furor, dicentium corpus proditoris inter sanctos pontifices non esse humandum, sed projiciendum in paludem viliorem, vel suspendendum esse patibulo. Unde sancti viri qui aderant, vim sibi timentes inferri, eum in crypta, antequam satellites Satanae, qui ad sacrilegia perpetran
Abbreviated transcription (Latin):
qui me recipit: recipit eũ
qui me misit. Ad suscep¬
tionem magistrorum: is¬
cipulos prouocauerat. Ho¬
terat occulta esse credenti¬
um responsio. Ergo & pseu¬
do ꝓphetas. & iudam pro¬
ditorem debemus recipe:
et illis alimoniam mini

Expanded text:
qui me recipit, recipit eum qui me misit. Ad susceptionem magistrorum discipulos provocaverat. Poterat 66 occulta esse credentium responsio; ergo et pseudoprophetas et Judam proditorem debemus recipere, et illis alimoniam mini
Abbreviated transcription (Latin):
in die martyrii eoꝵ. sit
lecicie principatus.
sti enim sunt uiri ꝑ quos
tibi euangeliũ xp̃i roma
respleñuit: & que eras
magistra erroris: sacta es
discipula ueritatis. Isti ft̃
sc̃ĩ patres tui. ueriq pasto¬
res. qui te regnis etestił
inserendam. multo meliꝰ
multoq felicuis. condide¬
runt: quam illi quorunt
rum fundamenta locata
sunt. E quib is qui tibi
nomen dedit: fraterna te

Expanded text:
eorum sit laetitiae principatus. Isti enim sunt viri per quos tibi Evangelium Christi, Roma, resplenduit; et quae eras magistra erroris, facta es discipula veritatis. Isti sunt sancti patres tui verique pastores, qui te regnis coelestibus inserendam multo melius multoque felicius condiderunt, quam illi quorum studio rum fundamenta locata sunt: ex quibus is qui tibi nomen dedit fraterna te
Abbreviated transcription (Latin):
na differentia om̃s pro¬
cedent: sed non omnes
ad eandem rem proce¬
dent. Om̃s surrecturi:
sed non omnes immu.¬
tandi. Qui benefecert
inquit. in resurrectio¬
nem uite: qui autem
rectionem uidicii. In conũs.

Expanded text:
na differentia. Omnes procedent, sed non omnes ad eamdem rem procedent. Omnes surrecturi, sed non omnes immutandi. Qui enim bene fecerunt, inquit, in resurrectionem vitae; qui autem rectionem judic
Abbreviated transcription (Latin):
ueretur. Qd ageret in
resurrectione: cum in eter¬
rit me inquit coram ho¬
minib: negabo eum co¬
ram patre meo qui in
celis est. Ecce negaue¬
rat ⁊ quieuerunt illi tor¬
tores: ce uulnerato am¬
mo. sanum esset corpꝰ
Immo occiso animo:
uinceret corpus. Ouid
ꝓdesset in etẽrnum mor¬
tuo. breuis corporis iu¬
ta: Uenerat diesquã
commemorat dñs. qnͣ

Expanded text:
eretur. Quid ageret in resurrectione, cum in aeterrit me, inquit, coram hominibus, negabo eum coram Patre meo qui est in coelis . Ecce negaret, quiescerent illi tortores, et vulnerato animo sanum esset corpus; imo occiso animo, viveret corpus: quid prodesset in aeternum mortuo brevis corporis vita? Veniret dies, quam commem