comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facile templũ cẽsoluendũ Qui tantũ modo
accipere mercedẽ poscebat artificũ Cumq
hoc sc̃spontifex promisiss&. hoc ille machina¬
tus ẽ. Coherebat enĩ templo in altitudine con¬
stituto exquatuor laterib porticus. erantq
colũnȩ ingentes oaltitudinẽ templo haben¬
tes aequalẽ. Singularis uero circulus colimna¬
rum: erat sedecim cubitoꝵ. Porro natura pare
fortissime. que non facile quibuslibo ferram̃¬
tor generibus rumper&cur. Harumitaq tres
ꝑcircuitũ suffodiens & sub carũ basibus fortia
ligna subponens: inmisit ignẽ. Quo facto ñ
poterat ligna naturalit᷑ ignis accendere. Nemon
& enĩquidam teterrimus apparuit: qui flam¬
mã uires suas prohibebat operari. Cumq fre¬
quenter hoc facerent & molitionẽ suã explere
nompossent: nuntiauer hoc pontifici meridie
oirsenti atilltreperee aoccdam concur¬
rens & aquam inuasculo portari prȩcipiens.

Expanded text:
facile templum esse solvendum: qui tantummodo facile templum esse solvendum: qui tantummodo accipere mercedem poscebat artificum. Cumque hoc sanctus pontifex promisisset, hoc ille machinatus est. Cohaerebat enim templo in altitudine constituta ex quatuor lateribus porticus; erantque columnae ingentes, et altitudinem templo habentes aequalem. Singularum vero circulus columnarum erat sedecim cubitorum. Porro natura petrae fortissima erat, quae non facile quibuslibet ferramentorum generibus rumperetur. Harum itaque tres per circuitum suffodiens, et sub earum basibus fortia ligna supponens, immisit ignem. Quo facto, non poterat ligna naturaliter ignis accendere: daemon etenim quidam teterrimus apparuit, qui flammam vires suas prohibuerat operari. Cumque frequenter hoc facerent, et molitionem suam explere non possent, nuntiaverunt hoc pontifici meridie dormienti. At ille repente ad ecclesiam concurrens, et aquam in vasculo portari praecipiens,
Abbreviated transcription (Latin):
Adestruxit: defiducia diuma non dehominum
uirtute p̃sumens. quod opus dignũ memoria. nar¬
rare non sileam. De functo iohanne apamie ciui¬
apamia duos nillenatios cum subicctis haden
quo sacto. populus militari timore ꝑterritus ẽ
Ubi dum cõc templũ iouis ualde precipuum. &
ornamtisplurimis uariatũ eum p̾fectus destru¬
ere nitehatur. Udens autẽ forte nimis aedificiũ
acrobustũ in possibile iudicauit. hominibus
lapidũ iuncturas & cõmisfiones posse dissol¬
uere Frant enĩ ingentes & alterutris inliga¬
ti insuꝑ & ferroblumboq coniuncti. Porro
marcellus pusillanimitatẽ prefecti uidens.
cum quidẽ misit ad alias ciuitates. ipse uero
supplicabat dõue templi destruendi prȩbe¬
ro occasionẽ interhęc uenit quidam
fponee diluculo nonstructor non lapi¬
du sector. neq alterius cuiuscumq
peritus artis. scolapides ferre ocligna
in humeros consuocus. ls gͦ accedens ꝓmisit

Expanded text:
destruxit: de fiducia divina, non de hominum destruxit: de fiducia divina, non de hominum virtute praesumens. Quod opus dignum memoria narrare non silebo. Defuncto Joanne, Apamiae civiApamiam, duos millenarios cum subjectis habens. Quo facto, populus militari timore perterritus est. Ubi dum esset templum Jovis valde praecipuum et ornamentis plurimis variatum, id praefectus destruere nitebatur. Videns autem forte nimis aedificium ac robustum, impossibile judicavit hominibus lapidum juncturas et commissiones posse dissolvere. Erant enim ingentes et alterutris illigati, insuper et ferro plumboque conjuncti. Porro Marcellus pusillanimitatem praefecti videns, eum quidem misit ad alias civitates; ipse vero supplicabat Deo ut templi destruendi praeberet occasionem. Inter haec venit quidam sponte diluculo, non structor, non lapidum sector, neque alterius cujuscunque peritus artis; sed lapides ferre et ligna in humeros consuetus. Is ergo accedens promisit
Abbreviated transcription (Latin):
interdixit: nontam̃ eox templa destruxit : sed in¬
accessibilia eẽ prȩcepit: cuius filii paterna uesti¬
gia sunt secuti. lulianus aute enouuuie iipleu¬
tem a flamã u&eris seductionis aeccudit. Porro
iouianus imperio sumpto. rursus in molationes
phibute idolox. Ualentinianus. autẽ maios huius modi
ligibus usus gubnauit europam. Porro ualens om̃ib
quidem aliis concessit ut religiones suas colerent sic̃
uellent illos solos inpugnans. qui pro aplicis doginati¬
bus decertabant. Omi siquidc̃ tempore eius imperii.
& ad aras igniᷤ accendebatur. & libamina atq sacri¬
ficia idolis offerebantur. Sed & publicas festiuitates
baccantes. & agentes om̃ia que nequitiam ꝓprii doc¬
toris insinuant. Hec om̃ia theodosius inueniens fide¬
lissimus imperator. radicitꝰ euulsit. & obliuioni¬
contradidit.
rimus igitur alioꝵ mareellus ep̃s lege prin¬
cipis pro armis usus. ꝓpric ciuitatis templa

Expanded text:
interdixit; non tamen eorum templa destruxit, sed ininterdixit; non tamen eorum templa destruxit, sed inaccessibilia esse praecepit. Cujus filii paterna vestigia sunt secuti. Julianus autem renovavit impietatem, et flammam veteris seductionis accendit. Porro Jovianus, imperio sumpto, rursus immolationes prohibuit idolorum. Valentinianus autem major hujusmodi legibus usus, gubernavit Europam. Porro Valens omnibus quidem aliis concessit ut religiones suas colerent sicut vellent, illos solos impugnans qui pro apostolicis dogmatibus decertabant. Omni siquidem tempore ejus imperii, et ad aras ignis accendebatur, et libamina atque sacrificia idolis offerebantur. Sed et publicas festivitates bacchantes, et agentes omnia quae nequitiam proprii doctoris insinuant. Haec omnia Theodosius inveniens fidelissimus imperator, radicitus evulsit et oblivionicontradidit.Primus igitur aliorum Marcellus episcopus, lege principis pro armis usus, propriae civitatis templa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter: ęream contristaris imaginẽ. Quantũ
uͦ differat in animata resanimatę uiuenti at¬
que rationali. cunctissenfũ habentib eft
aꝑtũ. Insuꝑ & iam illud consider& quia nob̃
quidem facilee: ꝓuna imagine plurimas aere¬
as parare. atilli om̃ino difficile uel unũ capil¬
principiq mandantes. flãmã tracundię peni¬
tus extinxerunt. Quipro terroribus satisfac¬
tionẽ rescripsit: & causam indignationis in no¬
tuit. Noninquit oportuerat me peccante
mulierem om̃i fauore dignissimã post mortẽ.
tantam contumeliam sustinere. Ao uersum
me namq furore indignantes decebat armari
Adiecit eciam quia tribular& & ingemescer&.
eo qđ audiss& aliquos aiudicibus interemptos.
contra errorem paganoꝵ suum transtulit
studium legesq conscripsit precipiens idolorum
templa subuerti. Constantinus eni maximꝰ om̃i
fauore laudandus quiprimꝰ pi&ate ornauit im¬
pierium. De monib quidem sacrificare omibus

Expanded text:
propter aeream contristaris imaginem. Quantum propter aeream contristaris imaginem. Quantum vero differat inanimata res animatae, viventi atque rationali, cunctis sensum habentibus est apertum. Insuper etiam illud consideret, quia nobis quidem facile est pro una imagine plurimas aereas reparare; at illi omnino difficile vel unum capilprincipique mandantes, flammam iracundiae penitus exstinxerunt. Qui pro terroribus satisfactionem rescripsit, et causam indignationis innotuit. Non, inquit, oportuerat, me peccante, mulierem omni favore dignissimam, post mortem tantam contumeliam sustinere. Adversum me namque furore indignantes decebat armari. Adjecit etiam quia tribularetur et ingemisceret, eo quod audisset aliquos a judicibus interemptos. contra errorem paganorum suum transtulit studium, legesque conscripsit, praecipiens idolorum templa subverti. Constantinus enim maximus, omni favore laudandus, qui primus pietate ornavit imperium, daemonibus quidem sacrificare omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
nonimperatoris in dignatione ꝑmotus nonui¬
dicũ ab eo missoru inmedia ciuitate utriusq
clamidẽ cõprehendens: ab equissuis ut descen¬
derent imperabat. atilli paruulum sene̾ pannis
obsitũ uilissimis intuentes. primitus in dignatist̃.
Cum uͦ quidam obsequia ꝑhibentium uirtutẽ
uiri illius indicassent. repente ab equis exilien¬
tes & genua tenentes eius ueniam suppliciter
implorabant. At ille sapientia diumarepl&us.
hec eis uerba locutus c̃:. Oamici: dicite impera¬
tori. Nones imperator solũmodo: sed & iam
homo. Noliitaq respicere solum imperiũ: sed
considera quoq naturã. Nam cumsis homo eidẽ
naturȩ hominibus cognosceris imperare: &
scđm imaginẽ diuinã atq similitudinẽ homi¬
num creata natura ẽ Noli igitur crudeliter
atq seuissime dĩ imagine̾ necibus subiugare
Irritas & enĩcreatorẽ : dum illius punis imagi¬
nẽ. Illuo quoq considera: quia tu ipse tantũ

Expanded text:
non imperatoris indignatione permotus, non jnon imperatoris indignatione permotus, non judicum ab eo missorum, in media civitate utriusque chlamydem comprehendens, ab equis suis ut descenderent imperabat. At illi parvulum senem pannis obsitum vilissimis intuentes, primitus indignati sunt. Cum vero quidam obsequia perhibentium virtutem viri illius indicassent, repente ab equis desilientes, et genua ejus tenentes, veniam suppliciter implorabant. At ille sapientia divina repletus, haec eis verba locutus est: O amici, dicite imperatori: 345 Non es imperator solummodo, sed etiam homo. Noli itaque respicere solum imperium, sed considera quoque naturam. Nam cum sis homo, ejusdem naturae hominibus cognosceris imperare, et secundum imaginem divinam atque similitudinem hominum creata natura est. Noli igitur crudeliter atque saevissime Dei imaginem necibus subjugare. Irritas enim Creatorem, dum illius punis imaginem. Illud quoque considera, quia tu ipse tantum
Abbreviated transcription (Latin):
dignatus abstulit priuilegia ciuitatis: & uicine
hinc maxime antiod enos affligere. Posthȩc autẽ
incendere & destruere atq: ad instar uicoꝵ antiochi¬
am redigere minabatur. administratores autẽ loco¬
rum &iam quosdam conp̾hensos interemer̃: ante¬
quã hanc presũptionẽ cognoscer& imperator. Hec
igitur om̃ia imperator quidem preclebat nontam̃
fiebant ꝓhibente lege quã ꝓferri fecit ambrosius.
Cum igitur uenissent quiportabant minas impera¬
toris: hellebichus magister militum. & ce sarius
magister officiorum. erant om̃s sub formidine con¬
stituti. Porro uri heremũ habitantes. uirtutis pro¬
pugnatores multitunc & optimi uiri. plurima
monita simul & preces eisquia principe missi fuerał
offerebant. Macedonius autẽ uirsc̃snihil huius
uite sciens. sed oiam diumoꝵ librox penitꝰ incxꝑtus
in sũmitatibus habitans montium. noctibus
acdiebus saluatori om̃ium puras offerens p̾ces

Expanded text:
dignatus, abstulit privilegia civitatis, urbique dignatus, abstulit privilegia civitatis, urbique hinc maxime Antiochenos affligere. Post haec autem incendere, et destruere, et adinstar vicorum Antiochiam redigere minabatur. Administratores autem locorum quosdam comprehensos interemerunt, antequam hanc praesumptionem cognosceret imperator. Haec autem omnia imperator quidem praecipiebat, non tamen fiebant, prohibente id lege quam proferri fecit Ambrosius. Cum igitur venissent qui portabant minas imperatoris Hellebichus magister militum, et Caesarius magister officiorum, erant omnes sub formidine constituti; porro viri eremum habitantes, virtutis propugnatores,, multi tunc et optimi viri, plurima monita, simul et preces eis qui a principe missi fuerant offerebant. Macedonius autem vir sanctus, nihil hujus vitae sciens, sed etiam divinorum librorum penitus inexpertus, in summitatibus habitans montium, diebus ac noctibus Salvatori omnium puras offerebat preces,
Abbreviated transcription (Latin):
imperio hoc opus offero bona m om̃ia conferenti
Nam uirosuo se pedicebat. Oport& te semꝑmarite
cogitii quiddudũ furti quio modo sis hac siscm
cogita ueris. ingratius benefactori noneris: sedimpe¬
rium quod suscepisti legaliter gubnabis & his
optimã quand ã utilitatẽ uireutisq habundantiã
coniugissui sermonibus offerebat. ep̃ xxxaui
Iec itaque ante maritũ defuncta ẽ. Post ali¬
Aquantũ uero tempus mortiscius. aliquit tale
ꝓuenit. quod maximũ amorẽ quẽ habuit ciita
cam imperator ostendit. Coactus itaq theodosius.
plurimoꝵ continuatione bellox. quandã illationẽ
uuã iposuit ciuitatibus antiochena uepocuutas
nouũ uectigal ferre non potuit: sed uidens populus
suspendi diuersos: egit quod uulgus sol& occ᷑ honcm
seditionis inueniens. Deponentes enĩ imaginẽ ornat¬
tissime placille sic enĩ augusta fuerat uocitata per
omnẽ trixere eiuitatẽ hec audiens imperator & in¬

Expanded text:
imperio hoc opus offero, bona mihi omnia conferenti. imperio hoc opus offero, bona mihi omnia conferenti. Nam viro suo saepe dicebat: Oportet te semper, marite, cogitare qui dudum fuisti, qui modo sis. Haec si semper cognoveris, ingratus Creatori benefactori non eris, sed imperium quod suscepisti legaliter gubernabis, et optimam quamdam utilitatem, virtutisque abundantiam, conjugis sui sermonibus offerebat. Igitur ec itaque ante maritum defuncta est. Post aliquantum vero tempus mortis ejus aliquid tale provenit, quod maximum amorem quem habuit circa eam imperator ostendit. Coactus itaque Theodosius plurimorum continuatione bellorum quamdam illationem novam imposuit civitatibus. Antiochena vero civitas novum vectigal ferre non potuit; sed videns populus suspendi diversos, egit quod vulgus solet, occasionem seditionis inveniens; deponentes enim imaginem ornatissimae Placillae sic enim Augusta fuerat vocitata, per omnem traxere civitatem. Haec audiens imperator et in
Abbreviated transcription (Latin):
S ab ebat igitur impcrator & aliam utilitatis occasi¬
onem ꝑquã debonis oꝑibus triumphar&. Conumx
enĩ eius diumas leges cum sepius admonebat. scipsã
tam̃ ꝑfecte prius erudiens. Nonenĩ regnifastigiis
eleuata ẽ seo potius diuino amore succensa. Benesi¬
cu namq magnitudo. maius ei desiderium benefac¬
toris adhibebat. Repente namq: ut uenit adpur pu¬
ram. claudoꝵ atq debilium maximã habebat cu¬
ram nonseruis nonaluis ministrisutens. sed ꝑsem&¬
ipsamagens & ad eoꝵ habitacula ueniens. & unicu¬
ique quod opus haber& prebens. Sic &iam ꝑeccła¬
rum xenodo chia discurrens. sius manib ministra¬
bat infirmis. ollascox ertergens. iusgustans. offe¬
rens codearia. panẽ frangens. eibosq muustians.
calicem diluens. & alia cuncta faciens quȩ serius
& ministris mosẽ sollẽpnit̾ operari. His autẽ qui
cam derebus talibus nitebant᷑ ꝓhibere dicebat.¬
Aurũ distribuere opus imperii ẽ. Ego autẽ ꝓipso

Expanded text:
aliam utilitatis occasionem per quam de bonis operibus triumpharet. Conjux enim ejus divinas leges eum saepius admonebat, se ipsam tamen perfecte prius erudiens. Non enim regni fastigiis elevata est, sed potius divino amore succensa. Beneficii namque magnitudo majus ei desiderium benefactoris adhibebat. Repente namque venit ad purpuram. Claudorum atque debilium maximam habebat curam, non servis, non aliis ministris utens, sed per semetipsam agens, et ad eorum habitacula veniens, et unicuique quod opus haberet praebens. Sic etiam per ecclesiarum xenodochia discurrens suis manibus ministrabat infirmis, ollas eorum tergens, jus gustans, offerens cochlearia, panem frangens cibosque ministrans, calicem deluens, et alia cuncta faciens quae servis et ministris mos est solemniter operari. His autem qui eam talibus de rebus nitebantAurum distribuere opus imperii est. Ego autem pro ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcepit: & iam reuersus in constantmopolitana urbe
seruauit. Nandum festiuitatis tempore ad ecclam
ꝓcessiss& oblatis in altare munerib mox egressus¬
Cumq nectarius tuc presul ecłẽ mandass&. cur
intis stare noluiss&c. mandauit princeps. Uixinquit
potui discere. quȩ differentia sit imperatoris & sacer¬
dotis Uix enĩ ueritatis inucni magistrũ. Ambrosiũ
namq solum noui uocari digne pontifice̾. Tantũ
itaq prodest increpatio: auiro uirtutibus floren¬
te prolata

Expanded text:
percepit, etiam reversus in Constantinopolitana urbe percepit, etiam reversus in Constantinopolitana urbe servavit. Nam dum festivitatis tempore ad ecclesiam processisset, oblatis ad altare muneribCumque Nectarius praesul ecclesiae mandasset cur intus stare noluisset, mandavit princeps: Vix, inquit, potui discere quae differentia sit imperatoris et sacerdotis; vix enim veritatis inveni magistrum; Ambrosium namque solum novi vocari digne pontificem. Tantum itaque prodest increpatio a viro virtutis prolata
Abbreviated transcription (Latin):
ingressus. Cumuͦ obtuliss&: sicuti solitus erit
intra cancellos st&it. Rursus autẽ ambrosius ñ
quieuit: sed differentiam locoꝵ edocuit. & pri¬
mo quidẽ requisiuit quid ibidem exspectar&.
imperatore dicente sust inere se sacroꝵ percepti¬
oñẽ misteriorũ. ꝑ archidiaconũ remanoauit.
Oimperator interiora loca tantũ sacerdocibus
sunt collata. quȩ e&eri nec ingredi nec contin¬
gere ꝑmittuntur. Egredere igitur: & hanc expec¬
tationẽ cum coceris habe cõmunẽ. Purpura nã¬
que imperatores: non sacerdotesfacit. Tunc fidelis¬
simus imperator & iam hanc traditionẽ animo
gratanti suscipiens: remandauit. Non audacie
causa intra cancellos mansi. sed inconstantino¬
politana urbe hanc consuocudinẽ eẽ cognoui.
Ego namq: ueriusq opus admiror. illius sidueiam. hui
autẽ obocdientiam illius celiferuort̃ huius ndci pu¬
ritatẽ. Iorro regulas pigatis quas a magnosactidote

Expanded text:
ingressus. Cum vero obtulisset, sicuti solitus erat, ingressus. Cum vero obtulisset, sicuti solitus erat, intra cancellos stetit. Rursus autem Ambrosius non quievit, sed differentiam locorum edocuit. Et primo quidem requisivit quid ibidem exspectaret: imperatore dicente sustinere se sacrorum perceptionem mysteriorum; per archidiaconum remandavit: O imperator, interiora loca tantum sacerdotibus sunt collata, quae caeteri nec ingredi, nec contingere permittuntur. Egredere igitur, et hanc exspectationem cum caeteris habe communem. Purpura namque imperatores, non sacerdotes facit. Tunc fidelissimus imperator etiam hanc traditionem animo lubenti suscipiens, remandavit: Non audaciae causa intra cancellos mansi, sed in Constantinopolitana urbe hanc consuetudinem esse cognovi. Ego namque utriusque opus admiror, illius fiduciam, hujus autem obedientiam; illius zeli fervorem, hujus fidei puritatem. Porro regulas pietatis, quas a magno sacerdote
Abbreviated transcription (Latin):
to uinculum eius soluit ambrosius. que lȩx actenus
obscruatur. Est cnĩ huiusmodi. Imperatores gra
tianus. ualentinianus. & theodosius augusti.
flauiano pręfecto precori illirici. Siuindica¬
ri in aliquosseuerius contra nostiam consue¬
tudinẽ ꝓcausȩ intuitu iusserimus: nolumus
statim eos aut subire poenã. aut exciptre senten¬
tiam. scd ꝑdies xxx. suꝑstatu eox sors & sortuna
suspensa sit. Reossane accipiat uinciaturq cus¬
todia & excubiis sollertibus uigilant᷑ obseru&.
Sicigit᷑ sacratissimus imperator ingredi limina
presumens. nonstas dnõ supplicauit neq genua
flexit: sed ꝓnus inpauĩto iacens. dauiticã pro¬
clamauit uocẽ. Adhȩsit pauimto anima mea.
uiuifica me scđm uerbũ tuũ. Manibus autẽ
capillos euellens frontẽq ꝑcutiens. & pauinẽ
lacrimarum guttͥ saspergens: ueniam imp&ra¬
re poscebat. Cumq tempus acceder& quomunꝰ
ad altare solebat offerre : surgens cũlacrimis est

Expanded text:
to, vinculum ejus solvit Ambrosius. Quae lex hactenus to, vinculum ejus solvit Ambrosius. Quae lex hactenus observatur. Est enim htianus, Valentinianus, Theodosius augusti Flaviano prefecto pretorii Yllirici. Si vindicari in aliquos severius contra nostram consuetudinem pro causae intuitu jusserimus, nolumus statim eos aut subire poenam aut excipere sententiam; sed per dies 30 super statuta eorum sors et fortuna suspensa sit. Reos sane accipiant vincula, atque custodia et excubiis sollertibus vigilanter observentur. » Sic igitur sacratissimus imperator ingredi limina sacra presumens, non stans Domino supplicavit, neque genua flexit, sed pronus in pavimento jacens, Daviticam proclamavit vocem: Adhaesit pavimento anima mea, vivifica me secundum verbum tuum . Manibus autem capillos evellens, frontemque percutiens, et pavimentum lacrymarum guttis aspergens, veniam impetrare poscebat. Cumque tempus accederet quo munus ad altare solebat offerre, surgens cum lacrymis est
Abbreviated transcription (Latin):
curasti: atimperator.: tuum inquit opus ẽ & docere
& medicamina temperare: meũ uero oblata suscipe¬
re. Tunc sc̃s ambrosius qm̃ furori inquit tuum iudi¬
cium cõmi sisti. & non ratio protulit sententiam
sed potius iracundia. scribe legem. que decr&ca furo¬
ris euacu& & atriginta diebus sententia necisatq
ꝓscriptionis in litteris tantũmͦdo maneat: & iudicũ
rationis exspect&. Quibus transactis diebus ira uide¬
lic& iam cessante : ratio causam iudicans apud sem&¬
ipsam quȩ cognouerit sub ueritate disponat. In his
enĩ diebiis agnoscitur: aut iusta sit quã protulerss ait
inuista sententia. Et siquidem ratio ꝓbauerit iniustã.
quȩ sunt ꝓlata disrump&. si uero iustã firmabit. Di¬
erum uͦ numerus ad hȩc examinanda fuffici& Hanc
admonitionẽ imperator animo libenti suscipiens. &
optimã eẽ confitens. legem conscribi repente prȩce¬
pit: & ꝓpriȩ manus litteris confirmauit. Quo fac¬

Expanded text:
curasti? At imperator: Tuum, inquit, opus est et docere, curasti? At imperator: Tuum, inquit, opus est et docere, et medicamina temperare; meum vero oblata suscipere. Tunc sanctus Ambrosius: Quoniam furori, inquit, tuum judicium commisisti, et non ratio protulit sententiam, sed potius iracundia: scribe legem quae decreta furoris evacuet, ut triginta diebus sententia necis atque proscriptionis in litteris tantummodo maneat, et judicium rationis exspectet; quibus transactis diebus, ira videlicet jam cessante, ratio causam judicans, apud semetipsam quae cognoverit sub veritate disponat. In his enim diebus agnoscetur an justa sit quam protuleris, an injusta sententia. Et siquidem ratio probaverit injusta quae sunt prolata, disrumpet; si vero justa, firmabit. Dierum vero numerus ad haec examinanda sufficiet. Hanc admonitionem imperator animo lubenti suscipiens, et optimam esse confitens, legem conscribi repente praecepit, et propriae manus litteris confirmavit. Quo fac
Abbreviated transcription (Latin):
imperatori uotum ancistitis. monens nedepalatio for¬
te ꝓceder& at imperator hȩc inmedia iamplatra cog¬
noscens. ꝑgo inquit & iustas infacie suscipio contumeli¬
as. Cumq ad sacralimina ꝑueniss&: inscam quidem
basilicam non p̃su̾psit intrare : sed ueniens ad antifei¬
tem & inueniens eũ insalutatorio refidentẽ. suppli¬
cabat ut eius uincula resoluer& attille tyrannicã
dicebat eius cẽ prȩsentiam: & contra dm̃ uesanire the¬
odosium. eiusq calcare leges. Uerũ imperator non in¬
quit insurgo aduersus ȩccłasticassanctiones. nec ini¬
que ingredilimina sacra contendo: sedte soluere mea
uincula deposco. & cõmunis dnĩ ꝓme ȩxorare clem̾ti¬
am. nec michi ianuam claudi: qͣm cunctis poenitenti¬
am agentibus dñs nr̃ aperuit. Tunc antistes: quamin¬
quit penitentiam ostendisti posttantas iniquitates:
quibus medicaminibus incurabilia uulnera plagasq

Expanded text:
imperatori votum antistitis, monens ne de palatio forimperatori votum antistitis, monens ne de palatio forte procederet. At imperator haec in media jam platea cognoscens: Pergo, inquit, et justas in facie suscipio contumelias. Cumque ad sacra limina pervenisset, in sanctam quidem basilicam non praesumpsit intrare; sed veniens ad antistitem, et inveniens eum in salutatorio residentem, supplicabat ut ejus vincula resolveret. At ille tyrannicam dicebat ejus esse praesentiam, et contra Deum vesanire Theodosium, ejusque calcare leges. Verum imperator: Non, inquit, insurgo adversus ecclesiasticas sanctiones, nec inique ingredi limina sacra contendo; sed te solvere mea vincula deposco, et communis Domini pro me exorare clementiam, nec mihi januam claudi, quam cunctis poenitentiam agentibus Dominus noster aperuit. Tunc antistes: Quam, inquit, poenitentiam ostendisti post tantas iniquitates? Quibus medicaminibus incurabilia vulnera plagasque
Abbreviated transcription (Latin):
gauit. Ait imperator. Non inquit suadebisam¬
brosio. Noui ego decr&um illius eẽ iustum. neq
reuerebitur imperialẽ potentiam. ut legem
possit prȩuaricari diumã. Cumq rufinus uerb̵
plurimis uter&tur. & ꝓmitter& ambrosium
eẽ flectendum: imperator eũ ꝑgere cumfesti¬
natione precepit. Ipse uero spedata post paulu¬
lum ẽ secutus: credens rufini ꝓmissionibus.
Porro uir mirandus ambrosius moxut uidit ru¬
finum: ait. Inpudentiam canum imitatꝰ es
orufine: tante uidelic& necisauctor existens.
pudorem exfronte detergens. nec erubescis nec
metuis contra imaginẽ latrare diuinã. Cumq
rufinus supplicar& & imperatorẽ dicer& eẽ
uenturum: suꝑno ⁊elo accensus ambrosius. ł go
inquit rufine prȩdico: qm̃ eũ ingredi sacrali¬
mina ꝓ hibebo. Siuero imperium intyrannidẽ
mutauerit: necem libenter & ego suscipio. Hȩc
& alia plurima rufinus audiens. nunciauit

Expanded text:
gavit. Ait imperator: Non suadebis Amgavit. Ait imperator: Non suadebis Ambrosio. Novi ego decretum illius esse justum, neque reverebitur imperialem potentiam, ut legem possit praevaricari divinam. Cumque Rufinus verbis plurimis uteretur, et promitteret Ambrosium esse flectendum, imperator eum pergere cum festinatione praecepit. Ipse vero spe data post paululum est secutus, credens Rufini promissionibus. Porro vir mirandus Ambrosius mox ut vidit Rufinum, ait: Impudentiam canum imitatus es, o Rufine, tantae videlicet necis auctor existens, pudorem ex fronte detergens, nec erubescis, nec metuis contra imaginem latrare divinam. Cumque Rufinus supplicaret, et imperatorem diceret esse venturum, superno zelo accensus Ambrosius ait: Ego vero, inquit, Rufine, praedico, quoniam eum ingredi sacra limina prohibebo; si vero imperium in tyrannidem mutaverit, necem libenter et ego suscipiam. Haec et alia plurima Rufinus audiens, nuntiavit
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ medicina maxima sanitatis. Hissermonib
imperator oboediens. erat enĩ diuinis eruditi¬
onibus enutritus. & aꝑtesciensquȩ sunt ꝓpria
sacerdotũ quȩ regũ. gemens & deflens ad rega¬
lia remeauit. Cumq octomensiũ continua
transissent tempora: ꝓpinquauit natiuitatis
autẽ rufinus tunc magister & singularem apud
principẽ fiduciam habens. &ui dens principem
in lam̃tatione ꝓstratũ: accessit ut lacrimarũ cau¬
sas inquirer&. Atille amarissime ingemiscens &
uehem̃tius lacrinas fundens. tuinquit rufine
ludis. & mea mala nonsentis. Ego autẽ lamentor
& gemo calamitatẽ meã quia seruis quidẽ & m̃di¬
cantibus aꝑta sunt templa dĩ xproprium inm̃
ingredientes licenter ȩxorant. michi uero ingres¬
sus ad eũ non est.: in suꝑ & iamceli sunt clausi hȩc
dicens uerba singula singultibus in rumpebat
Rufinus curro in quit sitibi plac&. pontisiciq
precibus ꝑsuadeo: ut soluatur uinculũ quodli¬

Expanded text:
enim medicina maxima sanitatis. His sermonibus enim medicina maxima sanitatis. His sermonibus imperator obediens erat enim divinis eruditionibus enutritus et aperte sciens quae sint propria sacerdotum, quae regum, gemens et deflens, ad regalia remeavit. Cumque octo mensium ctransissent tempora, propinquavit nativitatis autem Rufinus tunc magister, et singularem apud principem fiduciam habens, et videns principem in lamentationibus prostratum, accessit ut lacrymarum causas inquireret. At ille amarissime ingemiscens, et vehementius lacrymas fundens: Tu, inquit, Rufine, ludis, et mea mala non sentis. Ego autem lamentor et gemo calamitatem meam: quia servis quidem et mendicantibus aperta sunt templa Dei, et proprium Dominum ingredientes licenter exorant, mihi vero ingressus ad eum non est. Insuper etiam coeli sunt mihi clausi. Haec dicens, verba singula singultibus interrumpebat. Tunc Rufinus: Curro, inquit, si tibi placet, pontificique precibus persuadeo ut solvatur vinculum quod li
Abbreviated transcription (Latin):
furoris menstua molem prȩsuptionis agnoscit.
Sed forte recognitionẽ peccati. ꝓhib& potestas
imperii. Dec& tam̃: ut uincat ratio potestatẽ.
Scienda quippe natura ẽ eiusq mortalitasatq
resolutio & puluis ꝓgenitoꝵ. ex quo facti ad quẽ
redigendi sumꝰ & nonflore purpureo confiden¬
tẽ imfirmitates oꝑti corporis ignorare. Coȩ¬
qualium hominũ princeps es : perator: conser¬
uoꝵ. Unus enĩ est omnium dns. rex om̃ium &¬
creator. Quibus igitur oculis aspicies cõmunis
dñi templũ : quibus palpabis pedibus scm̃ illi¬
us pauim̃tũ : quomͦ manus extendes dequib
adhuo sanguis stillat in iustus: quomͦ huiusmdi
manibus suscipiesscm̃. dñi corpus: qua p̃suptio¬
ne oretuo poculũ sanguinis prȩciosi ꝑcipies
dum furore sermonũ tantus iniuste sit sangius
effusus: Recede igitur recede: nesecundo pec¬
cato priorem nequitiam augere contendas. Dus¬
cipe uinculũ quod om̃iũ dñs nunc ligauit: est

Expanded text:
furoris mens tua molem praesumptionis agnoscit? furoris mens tua molem praesumptionis agnoscit? Sed forte recognitionem peccati prohibet potestas imperii. Decet tamen ut vincat hic ratio potestatem. Scienda quippe natura est, ejusque mortalitas, atque resolutio, et pulvis progenitorum, ex quo facti, ad quem redigendi sumus; et non flore purpureo confidentem, infirmitates operti corporis ignorare. Coaequalium hominum es imperator et conservorum. Unus enim omnium Dominus rex et creator. Quibus igitur oculis aspicies communis Domini templum? quibus calcabis pedibus sanctum illius pavimentum? Quomodo manus extendes, de quibus adhuc sanguis stillat injustus? Quomodo hujusmodi manibus suscipies Domini corpus? Qua praesumptione ore tuo poculum sanguinis pretiosi percipies, cum furore sermonum tantus injuste sit effusus sanguis? Recede igitur, recede, ne secundo peccato, priorem nequitiam augere contendas. Suscipe vinculum, quo te omnium Dominus nunc ligavit. Est
Abbreviated transcription (Latin):
destruit argum̃ta. Humanã namq naturã par¬
ticipatus theodosius imperator. habuit passionum
quoq cõmunionẽ.: iustoq furori inm̃sam ꝑmiscens
crudelitatem. in iustam operatusẽ passionẽ. Quã
rem narrare neceffarium ẽ. & ꝓutilitate legentiũ
& ꝓ memorabili opinione uirtutũ. Thesalonica
ciuitas ẽ grandis & populosa Inqua dum fuiss&
orta sedĩð: qui dam iudicũ lapidati sunt atque
tracti Hinc indignatus theodosius. iracundiae
non refrenauit infirmitatẽ: sed ussitgla
nocentes interimi. Septẽ milia & enĩ hominũ sic̃
fertur occisi sunt: non prȩcedente iudicio sedtam¬
modi cladem plena ualde gemitibus audicris
ambrosius. cumprinceps mediolanũ ueniss& &
sollem niter insaerũ uoluiss& intrare templũ.
occurrit foris adianuas. & ingredientẽ hisser¬
monibus asacriliminis incessu prohibuit: Nes
cis imperator perpaeratȩ ate necis quanta sit
magnitudo. nequitiȩ: neque post causã tanti

Expanded text:
destruit argumenta. Humanam namque naturam pardestruit argumenta. Humanam namque naturam participatus Theodosius impquoque permotionem, justoque furori immensam permiscens crudelitatem, injustam operatus est passionem. Quam rem narrare necessarium est, et pro utilitate legentium, et pro memorabili opinione virtutum. Thessalonica civitas est grandis et populosa, in qua dum fuisset orta seditio, quidam judicum lapidati sunt atque trucidati. Hinc indignatus Theodosius, iracundiae non refrenavit infirmitatem; sed jussit innocentes interimi. Septem millia etenim hominum, sicut fertur, occisa sunt, non praecedente judicio; sed tanmodi cladem, plenam valde gemitibus, audiens Ambrosius, cum princeps Mediolanum venisset, et solemniter in sacrum voluisset intrare templum, occurrit foris ad januas, et ingredientem his sermonibus a sacri liminis incessu prohibuit. Nescis, inquit, imperator, perpetratae a te necis quanta sit mag
Abbreviated transcription (Latin):
& latuit principẽ nequitie diabolũ multomagis fa¬
mulos eius sacerdotes aegyptioꝵ. Seo diuina ꝓuiden¬
tia hoc prestruxit: ut inlitterarũ fier& questione
quod &iam in apło paulo monstratũ est. Nam & ille
eõ spũ ditatus multos atheniensium adduxit adfi¬
dem. quando ea que inara erant scripta sensu ꝓpriȩ
narrationis exposuit. nisi forte quis dicat. quia &¬
lam insacerdotibus aegyptioꝵ oꝑatus fuerit ds. sicut
Ton est itaq facile hominib Ilicodolitus
umniuersas uitare hostis insidias. Nam dum quis¬
pam libidinis effugerit pasfionẽ: incurrit in auari¬
tiam. Qua declinata: in uidię fouea prȩparatur
Hanc sitranscenderit: uitium furoris incurrit. &
alios plurimos ponit laqueos inimicus. quo capere
possit in cautos: & corporis quidem passiones hab&
ficile ministrantes. ut animã possit occidere. Sed
mens diuino solatio uigilans. machinationũ eius

Expanded text:
, et latuit principem nequitiae diabolum, multo magis fa, et latuit principem nequitiae diabolum, multo magis famulos ejus sacerdotes Aegyptiorum. Sed divina providentia hoc praestruxit, ut in litterarum fieret quaestione, quod etiam in apostolo Paulo monstratum est. Nam et ille sancto Spiritu ditatus, multos Atheniensium adduxit ad fidem, quando ea quae in ara erant scripta, sensu propriae narrationis exposuit. Nisi forte quis dicat quia etiam in sacerdotibus Aegyptiorum operatus fuerit Deus sicut on est itaque facile hominibus universas vitare hostis insidias. Nam dum quispiam libidinis effugerit passionem, incurrit in avaritiam. Qua declinata, invidiae fovea praeparatur. Hanc si transcenderit, vitium furoris incurrit; et alios plurimos ponit laqueos inimicus, quibus capere possit incautos. Et corporis quidem passiones 343 habet facile ministrantes, ut animam possit occidere. Sed mens divino solatio vigilans machinationum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uoi que templum serapis Soci
nudar& ur. inuentesunt litterȩ in lapi¬
dibus sculptȩ quȩ apud aegyptios uocantur
sacre. Habebantq ipsi caracteres figuram
crucis. Hos xp̃iani uidentes atq pagani. sin¬
guli eox hoc signum religioni ꝓpriȩ deputa¬
xp̃o & serapidi perhoc signũ asserebant: inter¬
pre&es autẽ signũ crucis insinuare dicebant
uitã suꝑ uenturã. Quam obcausam xp̃iam.
ad sũmũ fastigium sunt euecti. Cumq & ꝑ alias
litteras quȩ apud eossacre dicunt᷑ indicar&ꝰ
terminũ habiturũ serapidis templũ quando a¬
racter crucis apparuiss& qui uitã superuen¬
turam sine dubio declarar&. multo plurimi ad
xp̃ianitatẽ festinabant: & peccata confitentes
baptitabantur. Sed ego non arbitror sac̃dotes
aegꝓptioꝵ aduentũ prescisse. xp̃i. &qucis signaculũ
designasse. Nam si sacram̃tũ aduentus dñi aseculis
& agenerationibus fuit absconditũ. sicut dicit apłs.

Expanded text:
ue templum Serapidis ue templum Serapidis nudaretur, inventae sunt litterae in lapidibus sculptae, quae apud Aegyptios vocantur sacrae, habebantque ipsi characteres figuram crucis. Hoc Christiani videntes atque pagani, singuli eorum hoc signum religioni propriae deputaonem Christo esse et Serapidi per hoc signum asserebant. Interpretes autem signum crucis insinuare dicebant vitam superventuram. Quam ob causam Christiani ad summum fastigium sunt evecti. Cumque et per alias litteras quae apud eos sacrae dicuntur, indicaretur terminum habiturum Serapidis templum, quando character crucis apparuisset, qui vitam superventuram sine dubio declararet, multo plurimi ad Christianitatem festinabant, et peccata confitentes, baptizabantur. Sed ego non arbitror sacerdotes Aegyptiorum adventum praescisse Christi, et crucis signaculum designasse. Nam si sacramentum adventus Domini a saeculis et a generationibus fuit absconditum, sicut dicit Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
intus uacua: & dorsum copulatũ ad parie¬
tes habentia. Ubi quedam foramina relmnq
simulacra quȩ uolebant ꝑ eorum ora loque¬
bantur: & hoc modo seducebantur iugiter
audientes. Inscrapidis igitur a scendenstem¬
plum uidit simulaerũ quod magnitudine
sua terrebat inspicientes. Ferebatur &lam ser¬
mo fallax quia siquis iuxta eum acceder&
mox terra cõmouer&ur: & pestis cunctos inua¬
der&. Sedhȩc uerba fabulis anilibus plena.
confidens magnitudinẽ despęxit uelut ex¬
animẽ: iussitq alicui habentẽ securĩ ut sera¬
pem forti ꝑcussione concider&. Cumq cecidis¬
s& clamauerunt om̃s illas aniles fabulas for¬
midantes. Porro serapis neq doluit. nempe li¬
neus: neq uocem emisit ficut exanimis. Cũ
uero eius abstulissent caput. gregessoricum
exinde concurrerunt. Erat eni habitatio
soricum aegyptiorum ds̃. Tunc eum partib
incidentes igne concremauerunt : caput
autẽ ꝑtotam traxerunt urbem.

Expanded text:
intus vacua, et dorsum copulatum ad parieintus vacua, et dorsum copulatum ad parietes habentia: ubi quaedam foramina relinquesimulacra, quae volebant per eorum ora loquebantur; et hoc modo seducebantur jugiter audientes. In Serapidis igitur ascendens templum, vidit simulacrum quod magnitudine sua terrebat aspicientes. Referebatur etiam sermo fallax, quia si quis juxta illud accederet, mox terra commoveretur, et pestis cunctos invaderet. Sed haec verba fabulis anilibus plena esse confidens, magnitudinem despexit velut exanimem, jussitque alicui habenti securim, ut Serapim forti percussione confringeret. Cumque cecidisset, clamaverunt omnes illas aniles fabulas formidantes. Porro Serapis neque doluit, nempe ligneus; neque vocem emisit, sicut exanimis. Cum vero ejus abstulissent caput, greges soricum exinde cucurrerunt. Erat enim habitatio soricum Aegyptiorum deus. Tunc eum per partes incidentes igne concremaverunt, caput autem per totam traxerunt urbem.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianos martirum eis palmas ad tribuens.
eo quod ꝓdogmate tanta pericula ꝑtulis¬
sent. laganis autẽ ueniam dedit. ut cos
ut templa funditus quȩ fuerant necis cau¬
sa destruerent. Cuius littere dumpubli¬
ce lectę fuissent. & xp̃iani paganos impe¬
terent. terrore ducti custodes serapis fuge¬
runt. & exillo tempore xp̃iani ealoca te¬
nuisse noscuntur. Olimp ius philosophus
sicut audiui nonante multũ tempus luces¬
cente die qua hoc euenit: audiuit quendã
in templo serapis alleluia psallentem.
Cumq ianius clausis adhuc qui&ais tempo¬
re nullum ibi conspicer&. sed tantũmͦdo
uocem psallentis audir&: cognouit signo
quid e& futurũ: & latenter egressus inuen¬
ta naui disceffit.
h ebphilus igitur alexandrinã urbem
Eidolorum errore purgauit: & nͣsolum
a fundam̃tis templa sub uercit: &. sed̃iam
fallaciam sacerdotũ hisqui se ducebantur in¬
notuit. Frant enĩ simulacra aerea ligneaq

Expanded text:
Christianos, martyrum eis palmas attribuens, Christianos, martyrum eis palmas attribuens, eo quod pro dogmate tanta pericula pertulissent; paganis autem veniam dedit, ut eis ut templa funditus, quae fuerant caedis causa, destruerentur. Cujus litterae, dum publice lectae fuissent, et Christiani paganos impeterent, terrore ducti custodes Serapidis, fugerunt; et ex illo tempore Christiani ea loca tenuisse noscuntur. Olympius autem philosophus sicuti audivi non ante multum tempus, lucescente die qua hoc evenit, audivit quemdam in templo Serapidis alleluia psallentem. Cumque januis clausis adhuc quietis tempore nullum ibi conspiceret, sed tantummodo vocem psallentis audiret, cognovit signo quid esset futurum; et latenter egressus, inventa nave discessit.Theophilus igitur Alexandrinam urbem idolorum errore purgavit, et non solum a fundamentis templa subvertit, sed etiam fallaciam sacerdotum his qui seducebantur aperuit. Erant enim simulacra aerea ligneaque
Abbreviated transcription (Latin):
quoq &iam deciuitate fuger᷑ Int̾quos
helladius ammoniusq grãmatici. apud
quos ego ualde puer constantmopoli legi
Ethelladius qui dem sacerdos iouis esse
dicebatur: ammonius uero symmiae.
Hisita gestis theophilo indestructione
templox solatia ministrabant prȩfectus
alexandriȩ: &dux ordinis militaris. Idola
siquidem deoꝵ conflabant᷑ ad faciendas
ollas & alexandrine ȩcdẽ diuersas utili¬
tates: cui abimperatore donati fuerant
dii ad expensas egentium. Cum igitur
theophilus om̃s con uiss& deos: unum
tantũmodo reliquit symiae simulacrum.
iubens eũ puplice ꝓponiatq seruari: ne se¬
quenti tempore pagani negarent talesse
ad orasse deos. Quãrem noui ego quia grauit᷑
ferebat ammonius grãmaticus dicens paga¬
nos nihil tamgraue ꝑpessos. nisi quia non
illud idolum struara. Helladius autẽ
gloabatur dicens quia in congressione. xp̃i
fuerant ꝑp&crata beatificauit equidẽ

Expanded text:
quoque etiam de civitate fugerunt. Inter quos quoque etiam de civitate fugerunt. Inter quos Helladius Ammoniusque grammatici, apud quos ego valde puer Constantinopoli legi. Et Helladius quidem sacerdos Jovis esse dicebatur, Ammonius vero Simiae. His ita gestis, Theophilo in destructione templorum solatia ministrabant praefectus Alexandriae et dux ordinis militaris. Idola siquidem deorum conflabantur ad faciendas ollas, et ad Alexandrinae Ecclesiae diversas utilitates, cui ab imperatore donati fuerant dii ad expensas egentium. Cum igitur Theophilus omnes contrivisset deos, unum tantummodo reliquit Simiae simulacrum: jubens id publice proponi atque servari, ne sequenti tempore pagani negarent tales se adorasse deos. Quam rem novi ego, quia graviter ferebat Ammonius grammaticus, dicens paganos nihil tam grave perpessos, nisi quia non illud idolum servaretur. Helladius autem gloriabatur, dicens quia in congressione, Chrisfuerant perpetrata, beatificavit quidem
Abbreviated transcription (Latin):
o siquidem tempore &iam in alęxandria hu¬
ius modi seditio generataẽ. Pręceperat impe¬
raltor ut studio theophili in alexan dria pagano¬
rum templa destruerentur. En cophilus potesta¬
te ꝑcepta studuit paganoꝵ destruere misteria:
&templũ quidem mithirium purgauit. sertpis
uero subuertit. Uerum m&hriȩ sacra ubi homi¬
cidia ꝑpetrabant publici pate fecit.
seraphidis autẽ & aliorum risuplena
monstrauit: iubens ꝑmediam plateam
portari uerenda quȩ pagani cũmaximo
honore uenerabantur Hȩc pagani uiden¬
tes maxime philosophi.: iniuriam ferre
nequiuerunt. Unonamq impaeu contra¬
xp̃ianos accedentes: neces innumeras per¬
p&rarunt. Resistentibusq xp̃ianis. cla¬
des hȩcusq adimmensa bella processit.
Mortui deniq sunt in ea congressione paga¬
norum pauci. xp̃ianoꝵ plurimi. exutraq
uero parte innumeri uulnerati. Porro pa¬
gani m&u principis postquam cȩde fuerant
saciati ꝑ loca fingula celabantur: Multi

Expanded text:
o siquidem tempore etiam in Alexandria hujus modi seditio generata est. Praeceperat imperator ut studio Theophili in Alexandria paganorum templa destruerentur. Theophilus potestate percepta, studuit paganorum destruere mysteria, templum quidem Mithrae purgavit, Serapidis vero subvertit. Verum Mithrae sacra, ubi homicidia perpetrabant, publice patefecit. Serapidis autem et aliorum risu plena monstravit: jubens per mediam plateam portari verenda quae pagani cum maximo honore venerabantur. Haec pagani videntes, maxime philosophi, injuriam ferre nequiverunt: uno namque impetu contr accedentes, neces innumeras perpetrarunt; resistentibusque Christianis clades haec usque ad immensa bella processit. Mortui denique sunt in ea congressione paganorum pauci, Christianorum plurimi, ex utraque vero parte innumeri vulnerati. Porro pagani metu principis, postquam caede fuerant satiati, per loca singula celabantur; multi
Abbreviated transcription (Latin):
recedens ab eis. expulsus ẽ & seorsum colligens
desuo nomine hcresim dereliquit. Inconstan¬
tinopolim uero quidam euticius extepidissina
questione ab eunomianis diuisus actenus collec¬
tas seorsum facit. Uocanturq horum alii euno¬
motheos romani: alii uero eunomoteut yachian
uerumtam̃ istib aptisma corruperunt. Non
enim intrinitate sed inxp̃i morte baptirant

Expanded text:
recedens ab eis, expulsus est; et seorsum colligens recedens ab eis, expulsus est; et seorsum colligens de suo nomine haeresim dereliquit. In Constantinopoli vero quidam Eutychius, ex tepidissima quaestione ab Eunomianis divisus, hactenus collectas seorsum facit, vocanturque horum alii Eunomiatheophroniani, alii vero Eunomioeutychiani. Verumtamen isti baptisma corruperunt; non enim in Trinitate, sed in Christi morte baptizant
Abbreviated transcription (Latin):
obrem plurimi clericoꝵ eorum uanã gło¬
am fugientes. adfidem cũ substantialitatis
utiliter accesserunt. Arriani siquidem
xxx.u. annis diuisi inter alterutros pos¬
tea sub imꝑio theodosii iunioris consulatu. ii¬
plintę̧. abherese sathirmorum recedentes
uniti sunt. ueluti lege decernentes. num¬
quam capitulum ꝓpter quod diuisi fue¬
rant memorare Sedhoc constantinopoli
gestum ẽ. Uerum in aliis ciuitatibus sub
diuione manserunt Hȩc dearrianis ue¬
rum neq eunomiani sine diusione man¬
serunt. Nam & ipse eunomius dudum ab
eudano qui eum crrici ordinauit epm.
segregatus ẽ occasione ꝑcepta eoquod adi¬
um doctor ͤ m eius expulsum suscipere
noluiss&. Reliqui uͦ ab eo ꝑscismataͤ di¬
uerso partitisunt. Prius itaq theo froni¬
us quidam cappadox eunomi: uersare
contentiones edoctuf & aliquid dearisto¬
cit libros quos deexercitio mentis ad titulauit
ls gͦ cum offendiss& consectatores suos tãquã

Expanded text:
obrem plurimi clericorum eorum vanam gloobrem plurimi clericorum eorum vanam gloriam fugientes, ad fidem consubstantialitatis utiliter accesserunt. Ariani siquideue annis divisi sunt inter alterutros, postea sub imperio Theodosii junioris consulatu Plintae ab haeresi Psathyrianorum recedentes, uniti sunt, veluti lege decernentes nunquam capitulum propter quod divisi fuerant memorare. Sed hoc apud Constantinopolim gestum est. Verum in aliis civitatibus sub divisione manserunt. Haec de Arianis. Verum nec Eunomiani sine divisione manserunt. Nam et ipse Eunomius dudum ab Eudoxio, qui eum Cyzici ordinavit episcopum, segregatus est occasione accepta, eo quod Aetium doctorem ejus expulsum suscipere noluisset. Reliqui vero ab eo per schismata diversa partiti sunt. Prius itaque Theophronius quidam Cappadox ab Eunomio versare contentiones edoctus, et aliquid de Aristocit libros quos De Exercitio mentis attitulavit. Is ergo cum offendisset consectatores suos, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
ab antiochia uocatus abeis dicbat non
posse patrẽ ec̃ neq uocari filio non subsis¬
tente. Porro marinus quẽ atrachia ante
dorotheum uocauerunt. occasionem inue¬
niens oportunam: dorotheo enĩ erat ad¬
uersus. respondit sermonẽ dehac questio¬
ne contrarium. & propterea sunt inter
cosfacte diuisiones. Diusiq propter hoc
uerbũ uorfum spiguli sollemnia eelebiabant
Alii enĩ scquebantur dorotheum : alii uͥma
trem & iam filio non exstante Uocabantur
eñĩ isti sathyriani eo quod quidamtheo¬
tistus syrus genere ⁊ sathyra id est duplicia
uendens hanc ꝓpositione̾ ualde defende¬
r&. Hosquoq secutus ẽ selenaas gothorum
ep̃s. Sed isti quoq paulopost separatisunt.
cũmarinus. cum agaplo discordiam habu¬
iss&. quẽ ipse ep̃m fecerat ephesi. Uerum
isti non propt᷑ religionẽ sed propter presu¬
latum inimicitias intersebellaq gesserunt.
Gochi namq defendebant acapium. quam¬

Expanded text:
ab Antiochia vocatus ab eis, dicebat non ab Antiochia vocatus ab eis, dicebat non posse Patrem esse, neque vocari, Filio non subsistente. Porro Marinus, quem a Thracia ante Dorotheum vocaverant, occasionem inveniens opportunam, Dorotheo enim erat adversus, respondit sermonem de hac quaestione contrarium. Et propterea sunt inter eos factae divisiones. Divisique propter hoc verbum, seorsum singuli solemnia celebrabant. Alii enim sequebantur Dorotheum, alii vero trem, etiam Filio non exstante. Vocabantur enim isti Psathyriani, eo quod quidam Theoctistus, Syrus genere, Psatyropola, id est duplicia vendens, hanc propositionem valde defenderet. Hos quoque secutus est Selenas, Gothorum episcopus. Sed isti quoque paulo post separati sunt, cum Marinus cum Agapio discordiam habuisset, quem ipse episcopum fecerat Ephesi. Verum isti non propter religionem, sed propter praesulatum inimicitias inter se bellaque gesserunt. Gothi namque defendebant Agapium. Quam