comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quib: opus non habent aut
libenter accipiunt aut exiguNł
nimis carnaliter sapiunt.
Item ibi: satis quippe in dignũ ẽ :
si fidelis &operosa deuotio
clericorum ꝓterstipendiũ
saeculure p̃mia sempit̃ na
contemnat: Item ibii siꝓpt̃
hoc non uult suaquis quere¬
linquere ut habeat undeui¬
uat. ut quid accipit undera¬
tionem reddat: Vt quid pec¬
catis alienis suamultiplicat.
his igitur & cu&erorũ scõꝵ patrũ
dictis diligenter anim aduersis
studeant necesse ẽ clericiinac¬
cipiendis ecclesiusticis sũptib:
suum uitare periculum ⁊¬
Ñ Prõ in de qui& suas &eccłȩ habeNt
facultates. & utilita tẽ eccłae
aut interius aut exterius confer̃:
accipiant in congregatione
cibum & potum & pustesele¬
mosinarum. & hiscontenti
sint neplus accipientes.
pauperes grauure uideaN
Perpendentes sententiũ ꝓs¬
peri quadicitur ⁊ quisuupos¬
sident & duri sibi aliquid uo¬
lunt : si ne gradi peccato suo
unde pauꝑuicturus erat pon

Expanded text:
quibus opus non habent, aut quibus opus non habent, aut libenter accipiunt, aut exigunt, nimis carnaliter sapiunt. » Item ibi: « Satis quippe indignum est si fidelis et operosa devotio clericorum propter stipendium saeculare praemia sempiterna contemnat. » Item ibi: « Si propter hoc non vult sua quisque relinquere ut habeat unde vivat, ut quid accipit unde rationem reddat? ut quid de peccatis alienis sua mul» His igitur et caeterorum sanctorum Patrum dictis diligenter animadversis, studeant necesse est clerici in accipiendis ecclesiasticis sumptibus suum vitare periculum. Proinde qui et suas et ecclesiae habent facultates, et utilitatem ecclesiae, aut interius, aut exterius conferunt, accipiant in congregatione cibum et potum, et partes eleemosynarum, et his contenti sint, ne plus accipientes, pauperes gravare videantur: perpendentes sententiam Prosperi , qua dicitur: « Qui sua possident, et dari sibi aliquid volunt, sine grandi peccato suo, unde pauper victurus erat, non
Abbreviated transcription (Latin):
congregant ec desiis ⁊ etideo
hoc facere uidentur utsi
quando ei suliquid in conimo¬
dum fecerint. aut sti pendia
o postuna subtra xerint.
nihil quuerimoniae con¬
truse obicere p̃sumant ⁊
timentes scilic& neaut seue¬
rissimis uerberibus afficiaNt
aut humanȩ serui tuti denuo
crudeliter addicantur ⁊
Hoc autem non ideo dicitur ut
ex familiu ecclesiuȩ ꝓbabiles
uitae in congregatione non
sint admittendi p̃sestim
cum upud dm̃ non sit ꝑsonarũ
acceptio sed potius ut ꝓpter
quam intulimus occasionẽ
Nullus praelatorum seclu¬
sis nobilibus. uiles tantum
in sua congregatione admit
CLERICI INCONGRIGATIONE
CANONICA CONSTITUTI
ICCIESIAS TICAACCIPEREDE¬
SEANTSTIPENDIA
Anotatȩ sententiȩ docent.
cdericos non diuitiurum
sectatores. eẽ nec reseccle¬
siurũ in officiose accipere
debere non abreputauimi.
non nulla capitula libriꝓs¬
peri admediũ exemplicausa
deducere in quibus ita legitꝰ
Quiecclesiae seruiunt. & ea

Expanded text:
congregant Ecclesiis; et hoc congregant Ecclesiis; et hoc ideo facere videntur, ut si quando eis aliquid incommodum fecerint, aut stipendia opportuna subtraxerint, nihil querimoniae contra se objicere praesumant, timentes, scilicet, ne aut severissimis verberibus afficiantur, aut humanae servituti denuo crudeliter addicantur. Hoc autem non ideo dicitur, ut ex familia Ecclesiae probabiles vitae in congregatione, non sint admittendi, praesertim cum apud Deum non sit personarum acceptio, sed potius, ut propter quam intulimus occasionem, nullus praelatorum, seclusis nobilibus, viles tantum in sua congregatione admittclerici in congregatione canonica constituti, ecclesiastica accipere debeant stipendia. notatae sententiae docent, clericos non divitiarum sectatores esse, nec res ecclesiarum inofficiose accipere debere, non abs re putavimus nonnulla capitula libri Prosperi ad medium et exempli causa deducere, in quibus ita legitur: « Qui ecclesiae serviunt, et ea
Abbreviated transcription (Latin):
nec ipsos gubernare. neccue¬
teri sec desiae necessitatib:
utopost& ualeant admini¬
culari ⁊ Sunenam queñ¬
nulli uanam glorium ub ho¬
minibus captantes: qui
numerosã dericongrega¬
tionem uolunt hubere. cui
nec animae nec corporis cu¬
rant solatia exhibere ⁊
Hinamque tulit̃ adgregati
duma p̃latis stipendia nȩcer¬
saria non accipiunt. neq
ca nonicum seruant ordinẽ
nec diuinis officiis insistuNt
Claustra sociu&atẽ que cue¬
terorum relinquentes : ef¬
ficiuntur uagi & lusciuigulue
& uebriu&ati & cu&eris sus¬
uoluptatibus dediti. quicquid
sibi libitum . ẽ licitum faciunt
Proinde prae positis sollest
ꝓuidendũ ẽ ut in hoc negotio
modum discretionis tenean :
tant : nec eos quos rationabilit̃
gubernare possunt causa
auaritiue abiciant CXUIIII.
DEEUIS QUIIN CONGRLGALIONE
SIBICÕDISSASOLŨTIODO
EXEAEIIUA ECCLESIAE
CLERICOS ABGREGANT
unt non nulli : quitantũ
ex familiu ecclesiastica
cdericos insibi commissis

Expanded text:
nec ipsos gubernare, nec caenec ipsos gubernare, nec caeteris ecclesiae necessitatibus, ut oportet, valeant adminiculari. Sunt namque nonnulli vanam gloriam ab hominibus captantes, qui numerosam cleri congregationem volunt habere, cui nec animae, nec corporis curant solatia exhibere. Hi namque qualiter aggregati, dum a praelatis stipendia necessaria non accipiunt, neque canonicum servant ordinem, nec divinis officiis insistunt, claustra societatemque caeterorum relinquentes, efficiuntur vagi et lascivi, gulae et ebrietati, et caeteris suvoluptatibus dediti, quidquid sibi inhibitum est, licitum faciunt. Proinde praepositis solerter providendum est ut in hoc negotio modum discretionis teneant, tant; nec eos, quos rationabiliter gubernare possunt, causa avaritiae abjiciant. CAPUT IV.De his qui in congregatione sibi commissa, solummodo ex familia Ecclesiae clericos aggregant. Sunt nonnulli qui tantum ex familia ecclesiastica clericos in sibi commissis
Abbreviated transcription (Latin):
rae positorũ officu est:
ut subditorum mentes scã¬
rũ scripturarũ lectionib
as siduuemuniant uelupus
inuisibilis ad itum inue¬
nia t quo o iuledñi ingre¬
di. &udiquam ouium sub¬
ripere ualeat : et quam quã
ab his hocinstantissime spi¬
rituliter ficri o posteat:
neces seẽ tamen utclaustra
quodero sibi comiis so
ca noniceuruendum est.
firmisundique circum¬
dent munitionibus. ut nulli
omnino intrandi autexe¬
undi pisiꝑ postum pateat
rius dormicoria. refectoria.
habitationes usibus fratrũ
inuna soci &ateuiuentiũ
necessariae ⁊ qui uero haec
quae p̃missa sunt iuxta
quod possibilitas suꝑ p&it
ageserennuerit impar.
minusq: ideneus ad ca&era
ecclesiustica officia ꝑ agenda
habendus ẽ ⁊ Et quã quam
diuina uliione sit dignus
si nodalitamen est senten¬
UECONGREGANDIS CANONICIS
ut in ecclenis sibi commissis.
non plus admictunt clericos
quamratiosinit. & facultus
ecclesiue supp&it Nes
indiscr& e & extruordina¬
riue plures ud gregauerint.

Expanded text:
rum officii est ut subditorum mentes sanctarum Scripturarum lectionibus assidue muniant, ne lupus invisibilis aditum inveniat, quo ovile Domini ingredi et aliquam ovium subripere valeat. Et quanquam ab his hoc instantissime spiritaliter fieri oporteat, necesse est tamen, ut claustraquo clero sibi commisso canonice vivendum est, firmis undique circumdent munitionibus, ut nuomnino intrandi aut exeundi, nisi per portam, pateat rius dormitoria, refectoria, habitationes, usibus fratrum in una societate viventium necessariae. Qui vero haec quae praemissa sunt, juxta quod possibilitas suppetit, agere renuerit, impar minusque idoneus ad caetera ecclesiastica officia peragenda habendus est. Et quanquam divina ultione sit dignus, synodali tamen est sentencongregandis canonicis ut in Ecclesiis sibi conon plures admittant clericos quam ratio sinit et facultas ecclesiae suppetit: ne si indiscrete et extraordinarie plures aggregaverint,
Abbreviated transcription (Latin):
obsequentes: dereb: sibi
commissis ut praemis sũ . ẽ.
& subditos gubernent & pau¬
peres foueant. cuncts quȩ
utilitatib: ac necessitatib
ecclesiae. fide literadminis¬
trande consulant : quatenus
defideli admini stratione
ab ipsocuius ministries se
noscuntur ineffabiliterre¬
munerari mereantur:¬

Expanded text:
obsequentes, de rebus sibi obsequentes, de rebus sibi commissis ut praemissum est et subditos gubernent, et pauperes foveant, cunctisque utilitatibus ac necessitatibus Ecclesiae fideliter administrando consulant, quatenus de fideli administratione ab ipso, cujus ministri esse noscuntur, ineffabiliter remunerari mereantur
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i alerentur. ecclesiae
exornarentur. pauperes
recrearentur. & captiuiꝓ
temporum opostunitate
redimerentur. quuꝓpt̃
ugilunti ac sollesticura ꝓiu¬
dendum ẽ hisqui eius facul¬
tates administrant : neeas
in suos solum modo usus con¬
uestant. sed magis iuxtu
possibilitatem rerũ xp̃o
famulantiũ. immo eorũ
in quibus xp̃s pascitur
& ueststur curum gerere
puenitus non ne glegant:
Sed & sententia beatihero nimi
ñ solum p̃latis: sed u&iũ
cu&eris qui rebus utuntur
ecclesiae. uigilunter per¬
penden da est. quiita in cõ¬
mentario mathei ȩuan¬
gelistae ait. Omni sigit᷑
qui stipe templi & his que
conferuntur adususeccłȩ
abutuntur in aliis rebus
quib: suum expleantuo¬
lunitatẽ : similes sunt
scriburum & sacerdotũ.
redimentium mendaqũ
& saluatoris sanguinem
ergores eccłae : pauperib:
& militib: xp̃i stipendia¬
riae debent intellegi
Vnde cotisnisibus p̃lutis
satugendũ ẽ : ut scõ rum
patrũ dictis &exemplis

Expanded text:
Christi alerentur et ecclesiae Christi alerentur et ecclesiae exornarentur, pauperes recrearentur et captivi pro temporum opportunitate redimerentur. Quapropter vigilanti ac solerti cura providendum est his qui ejus facultates administrant, ne eas in suos solummodo usus convertant; sed magis, juxta possibilitatem rerum, Christo famulantium, imo eorum in quibus Christus pascitur et vestitur, curam gerere penitus non negligant. Sed et sententia beati Hieronymi, non solum praelatis, sed etiam caeteris, qui rebus utuntur Ecclesiae, vigilanter perpendenda est, qui ita in commentario Matthaei evangelistae ait: Omnes igitur qui stipendiis templi, et his quae conferuntur ad usus ecclesiae, abutuntur in aliis rebus, quibus suam expleant voluntatem, similes sunt scribarum et sacerdotum redimentium mendacium et Salvatoris sanguinem. Ergo res Ecclesiae pauperibus et militibus Christi stipendiariae debent intelligi. Unde totis nisibus praelatis satagendum est ut sanctorum Patrum dictis et exemplis
Abbreviated transcription (Latin):
cuangelicum p̃ceptũ sequen¬
tes. distractis atq renuntia¬
tis patrimoniis suaxp̃ode¬
dere : merito de facultatib
ecclaesiae. subsidium acci¬
piunt temporale  Vt quia
totomentis desiderio cue¬
lestiuappetunt : sic in hac
peregrinationis iuia sũ p¬
tibus dominicis sustenteNt
quatenus ad eaquȩ contẽp¬
serunt minime redire
qualib& necessitatis causa
conpellantur: Et quia nihal
sibi ꝓprium reliquerunt :
manifestum ẽ illis copio¬
siorib: ecłae sumptibus.
quã canonicis. quisuis &ec
clesia elĩ cite utuntur reb indi¬
gere Nnꝰ quisq: enĩ ut ait apł ꝓ¬
QUIOSINT RES ICCIESIAE
Des eclesiae sicut a scis pa¬
tribus traditur & in supe¬
rioribus capitulis contin&:
uota sunt fideliũ p̃tia pec¬
catorum. & patrimonia
pauperum ⁊ Fidelesnãq
fidei ardore &xp̃iamore
suecensi : obanimarum
suarum remedium. &
cuelestis patriae desideriũ.
suis ꝓpriis facultatibus
scãm locũ pl&em fecerunt
ecclesiam. ut his & milites

Expanded text:
evangelicum praeceptum sequenevangelicum praeceptum sequentes, distractis atque renuntiatis patrimoniis, sua Christo dedere, merito de facultatibus Ecclesiae subsidium accipiunt temporale: ut quia toto mentis desiderio coelestia appetunt, sic in hac peregrinationis via sumptibus Dominicis sustententur, quatenus ad ea quae contempserunt minime redire qualibet necessitatis causa compellantur. Et quia nihil sibi proprium reliquerunt, manifestum est illos copiosioribus Ecclesiae sumptibus quam canonicos, qui suis et Ecclesiae licite utuntur rebus, indigere. Unusquisque enim, ut ait ApQuid sint res Ecclesiae. Res Ecclesiae, sicut a sanctis Patribus traditur, et in superioribus capitulis continetur, vota sunt fidelium, pretia peccatorum, et patrimonia pauperum. Fideles namque fidei ardore et Christi amore succensi ob animarum suarum remedium et coelestis patriae desiderium, suis propriis facultatibus sanctam locupletem fecerunt Ecclesiam, ut his et milites
Abbreviated transcription (Latin):
curratur. qualit̃ una ad scãm
& suꝑnam hierusulem
matrem nramtendamus
quosi ne finecum dño uiue¬
remercumur: Illud quoq
sciendum quia quanto
fecerit tantõ mugis in fu¬
turo feliciorẽ remunera
liqu& ca nonicã institu¬
tionem ca&eris prestare
institutionibus:
debent necesse ẽ quihuius
ꝓfessionis censentur nomi¬
ne ꝓcur̾are. qualiter in se¬
m&ipsis eãdem institutio¬
nẽ uitu& morib exornent:
potius quam de honestent
Qm̃ qui tantȩ auetoritatis
institutione pollent. & se
aliis imitubi les p̃berede¬
bent : uerendum ẽ nesi
quod absit a ꝓposito exor¬
bitauerint. regnodĩ indigmi
fiant. Quã quam enim
canonicis quia in sacris
canonib illis ꝓhibitum
non legitur liceadinum
monachis qui secundũ
regularẽ institutionem
astiorẽ ducunt uitam pȩ¬
nitus inhibitũ ẽ : ñ tam̃
in cauendis uitus &amplec¬
tendis uistutibus. eorum
amonachorũ distaredeb&a
uita ⁊ Monachinãq qui

Expanded text:
curratur, qualiter una ad sanctam curratur, qualiter una ad sanctam et supernam Jerusalem matrem nostram tendamus, quo sine fine cum Domino vivere mereamur. Illud quoque sciendum quia quanto fecerit, tanto magis in futuro feliciorem remuneratliquet canonicam institutionem caeteris praestare institutionibus, debent, necesse est, qui hujus professionis censentur nomine, procurare, qualiter in semetipsis eamdem institutionem vita et moribus exornent potius quam dehonestent. Quoniam qui tantae auctoritatis institutione pollent, et se aliis imitabiles praebere debent, verendum est ne si quod absit a proposito exorbitaverint, regno Dei indigni fiant. Quanquam enim canonicis, quia in sacris canonibus illis prohibitum non legitur, liceat linum monachis, qui secundum regularem institutionem arctiorem ducunt vitam, penitus inhibitum est, non tamen in cavendis vitiis et amplectendis virtutibus, eorum a monachorum distare debet vita. Monachi namque, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tiora &eminentiora : Opor
t&itaque omnes qui iuxta
pactum quod cumdõ in bap¬
tis mate fecimus ubi a brenun¬
tiauimus satanȩ & omnib:
pompis eius & omnib: operib
eius : Quod pactũ tuncirritũ
sit : cum in fidequis ꝑmanendo
uitiis. aut afide exorbitando
idolorũ cultibus authȩresũ
erroribus implicatur
Quia ergo sicut scriptũ ẽ cor¬
pus quod corrũpitur ad gra¬
uatanimam. & dẽ primit
t̃rena in habitatio sensum
multa cogiantẽ & fragilitas
humana p̾baptis migratiã
peccatorũ sordidatur in lece¬
bris. eudemq peccata baptis¬
matis iteratione nequaquam
deleri possunt : necesse ẽ ut
paenitentiae lamentis & ele¬
mosinarum largitionib &
cu&eris bonorũ operũ ex se¬
cutionibus quã celerrime de¬
leri ꝓcurentur: Et quia un us ẽ
pater nr̃ & magister & dñs.
una fides unũ baptisma
una mat̃ scã eccła : instant᷑
acuigilunter ab omnibus
cestandum ẽ quã quãdi¬
uersorum donorũ modis

Expanded text:
tiora et eminentiora. Oportetiora et eminentiora. Oportet itaque omnes qui juxta pactum quod cum Deo in baptismate fecimus, ubi abrenuntiavimus Satanae, et omnibus pompis ejus, et omnibus operibus ejus. Quod pactum tunc irritum fit, cum in fide quis permanendo, vitiis, aut a fide exorbitando, idolorum cultibus, aut haeresum erroribus implicatur. Quia ergo, sicut scriptum est , corpus, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem, et fragilitas humana post baptismi gratiam peccatorum sordidatur illecebris, eademque peccata baptismatis iteratione nequaquam deleri possunt: necesse est ut poenitentiae lamentis, et eleemosynarum largitionibus, et caeteris bonorum operum exsecutionibus, quam celerrime deleri procurentur. Et quia unus est pater noster, et magister et Dominus, una fides, unum baptisma, una mater sancta Ecclesia, instanter et vigilanter ab omnibus certandum est, quanquam diversorum donorum modis
Abbreviated transcription (Latin):
a postolus ait : Quicũ que
uoluitamicus esse sȩculi
huius : inimicusdĩ consti¬
tuitur: Multa quidem
& innumera legalia ꝓphe¬
tica &a euangelica atque
a postolica poterant ꝓferri
documenta : quib: in fati¬
gubiliter atq in axcusa¬
biliter deuotio famulari
eos quos supra memorauim: :
haec pauca breuiter adnu¬
merare studuimus qui
insipiente: asserunt solos
monachos astum secturi
debere uiã cum utique d ñs
astam &ungustam uiam
dicatesse quaeducit aduitã
& nemonisi ꝑeam in uitam
ingredi possit a&ernam:
Non solumigiturmonachis
& clericis uerum u&iũ om¬
nibus qui x̃piano censentur
angustum intrandũ ẽuiã ⁊
Quidergo astius quam id quod
p̃cipitur diligite inimicos
uestros. & nolite resistero
malo & qui ira scitur fratri
suo reus eritiudicio & qui
uiderit mulierẽ ad concu¬
piscendũ eũ. iam moecha¬
tus ẽ eum incordesuo & cue¬
teratalia: Hacc quippeasta
sunt sed sulu berrima
Et quanto astiora: tunto po¬

Expanded text:
apostolus ait: Quicunque apostolus ait: Quicunque voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituitur Multa quidem et innumera legalia prophetica, et evangelica, atque apostolica poterant proferri documenta, quibus infatigabiliter atque inexcusabiliter devotio famulari eos quos supra memoravimus, haec pauca breviter annumerare studuimus, qui insipienter asserunt solos monachos arctam sectari debere viam, cum utique Dominus arctam et angustam viam dicat esse quae ducit ad vitam, et nemo nisi per eam in vitam ingredi possit aeternam. Non solum igitur monachis et clericis, verum etiam omnibus qui Christiano censentur angustam intrandum est viam. Quid ergo arctius, quam id quod praecipitur. Diligite inimicos vestros, et, nolite resistere malo, et, qui irascitur fratri suo, reus erit judico, et, qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam maechatus est eam in corde suo , et caetera talia? Haec quippe arcta sunt, sed saluberrima: et quanto arctiora, tanto po
Abbreviated transcription (Latin):
Itemidem: An nescitis quia
iniqui regnũ dĩ non posside¬
bunt : Noliteerrare: dr̃
non in rid&ur: Quianeque
fornicarii. neq: idolis ser¬
uientes neque ad ulteri
neque molles neque mas¬
culorũ concubitores. neq
fures neque auari. neque
aebriosi neque maledici
neque rapaces. regnũ dĩ
possidebunt . Item idẽ
Omnis fornicator autin¬
mundus. aut auarus .p
hub& hereditatẽ in regno
xp̃i & dĩ. Item idem
Imitatores mei estote sicut
sequimini cũ omnibus &
sci moniam : sinequa nemo
uidebitdm̃. Item idem
adtimotheũ Discedat
inquit omnis abimquitate :
qui nominat nomen dñi ⁊
Apostolus quoque iohannes
ait: Nolite diligere mun¬
dũ : neque ea que in mun¬
dosunt: quia siquis dili¬
git mundũ : non est cari¬
tus patris in eo ⁊
Itemn idem: Quidicit seirxp̃o
ille am bulauit. & ipseam¬
bulare. Itemipse Omnis
quiodit fratrem suũ homi¬
cida ẽ : Et omnis homicida:
non hab& uitum u&ernã
insemanentẽ : Ia cobus aũt

Expanded text:
Item idem: An nescitis quia Item idem: An nescitis quia iniqui regnum Dei non possidebunt? Nolite errare, Deus non irridetur: quia neque fornicarii, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces regnum Dei possidebunt . Item idem: Omnis fornicator, aut immundus, aut avarus, non habet haereditatem in regno Christi et Dei . Item idem: Imitatores mei estote, sicutsequimini cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Dominum . Item idem ad Timotheum: Discedat, inquit, omnis ab iniquitate, qui nominat nomen Domini . Apostolus quoque Joannes ait: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt: quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Item idem: Qui dicit se in Christo ille ambulavit et ipse ambulare . Item ipse: Omnis qui odit fratrem suum, homicida est: et omnis homicida non habet vitam aeternam in se manentem . Jacobus autem
Abbreviated transcription (Latin):
nequis malum ꝓmalo alicui
reddat. sed semꝑ quod bonũ ẽ
sectamini in inuicem &i nom̃s
Haec ẽ enim: uoluntas dĩ
Omnia autẽ ꝓbate: quod bonũ ẽ
ten&e ab omnispeciema la
abstine teuos : Item idem :
mostificate membraura : quae s̃
suꝑt̃ram⁊ Fornicationem
inmunditiã. libidinẽ concu¬
piscentiam malum : & aua¬
ritiã ⁊ Itemidem :Nunc
autem deponite & uos: irã
indignationem. malitiam
blus phemiã & turpis sermo
miseri cordiae : benignitatẽ
humilitatem modestiã patien¬
tiam. subportantes inuicem:
Item idem: Nolitementiriin¬
uicem : Item idemꝰ sic consur¬
rexistis cum xp̃o: quae sur¬
sum sunt quaerite : Itẽ idẽ ⁊
Estote inuicem : benigñi. mise¬
ricordes: donantes inuicem
Item idem : Omnis a maritũdo
&ira & indignatio &clamor
& blas phemiatollatur a uob
cumomnia malitia : Itẽ idẽ :
Fornicatio. &omnis inmun¬
ditia. aut auaritia: nec no¬
min&ur in uobis. sicut dec&
scõs Aut turpitudo. aut
stulti loquium. aut scurilitas:

Expanded text:
 malo alicui reddat, sed semper quod bonum est sectamini invicem et in omnes. Haec enim est voluntas Dei. Omnia autem probate, quod bonum est tenete, ab omni specie mala abstinete vos . Item idem: Morificate membra vestra, quae sunt super terram: fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam, et avaritiam . Item idem: Nunc autem deponite et vos iram, indignationem, malitiam, blasphemiam, et turpis sermo misericordiae, benignitatem, humilitatem, modestiam, patientiam, subportantes inuicem Item idem: Nolite mentiri invicem. Item idem: Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite Item idem: Estote invicem benigni, misericordes, donantes invicem, Item idem: Omnis amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis, cum omni malitia . Item idem: Fornicatio, et omnis immunditia, aut avaritia, nec nominetur in vobis, sicut decet sanctos, aut turpitudo, aut stultiloquium, aut scurrilitas .
Abbreviated transcription (Latin):
homicidium facies : non
adulterabis. ponfustum
facies. non falsum testi¬
monium dices Ñ concupis¬
ces remꝓximitui ⁊ Hono¬
ra patrẽtuur & matrem ⁊
Etdiliges ꝓximumtuum :¬
sicut teipsum ⁊ Et cuidã legis
doctori seint̃roganti quod
e& mandatũ magnũ in lege:
ait . Diliges dnm dm̃ tuũ
extotocorde tuo. & extota
animatua. & ex totam̃te
tua hoc ẽ muximum &
primum mandatũ

Expanded text:
idium facies, non adulterabis, non furtum facies, non falsum testimonium dices, non concupisces rem proximi tui; honora patrem tuum et matrem tuam, et diliges proximum tuum sicut teipsum . Et cuidam legis doctori, se interroganti, quod esset mandatum magnum in lege, ait: Diliges Dominum Deum tuum ex toto cordetuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua: hoc est maximum et primum ma
Abbreviated transcription (Latin):
ropter quorundam
simpliciũ uerba quire¬
ligioss &eruditis uirisse
ad monentibus acredar¬
guentibus plerum que
obicere solent  solos mo¬
nachos stripturarum
scãrũ p̃cepta obseruare
deberei operep̃tiũ dux¬
mus. quaedã euangelica
atq apostolica ꝙ breuis si¬
me admedium deducere
p̃cepta . ut haechuiusce¬
modi imperiti homines
audientes hisque aurem
cordis accomodantes
intellegant quae sibi
quue monachis conueniant
obseruare praecepta :
Quienimmente & corpore
uult contemnere sacculũ
& pauperẽ sequix pm alidiat
ipsum dicentẽ in euangelio
Siuis ꝑ fectus esse łuadeuende
omnia quae habes & da pau¬
peribus : & ueni seque reme

Expanded text:
ropter quorumdam simplicium verba, qui religiosis et eruditis viris sese admonentibus ac redarguentibus plerumque objicere solent, solos monachos Scripturarum sanctarum praecepta observare debere, operae pretium duximus quaedam evangelica atque apostolica quam brevissime ad medium deducere praecepta, ut haec hujuscemodi imperiti homines audientes, hisque aurem cordis accommodantes, intelligant quae sibi, quae monachis conveniant observare praecepta. Qui enim mente et corpore vult contemnere saeculum, et pauperem sequi Christum, audiat ipsum dicentem in Evangelio: Si vis perfectus esse, vade et vende omnia quae habes, et da pauperibus: et veni, seque
Abbreviated transcription (Latin):
& secuti estis me. sed ebitis
solisspeciuliter congruunt
monachis : Etquanto singu¬
luria : tanto & precipua ÷
Ticit &iam idẽ saluator
generalit̃ omniby omnnis
quiuenit adme. & nonodit

Expanded text:
ecuti estis me, sedebitis ssolis specialiter congruunt monachis: et quanto singularia, tanto et praecipua. Dicit etiam idem Salvator generaliter omnibus: Omnis qui venit ad me, et non od
Abbreviated transcription (Latin):
post& ecclesiue p̃lutos
ũ de congregatione sibi
cõmissu tules eligantboni
testimonii fr̃s. in quib: onera
regiminis secure possint
pastiri: Quib u&iã talẽ
conferam ꝓotestatẽ : ut uice
illorũ fungentes & ino poedi¬
entes canoni cacen rura corri¬
pere & oboedientbhostando
ad meliora ualeant ꝓuocare :
Non enim constituendi sunt
ꝑ sonalit̃ aut eo ordine quo in
collegio fratrum ad missisunt.
s secundum uitae meutũ dign¬
& spiritaliũ donorũ p̃rogatiuã ⁊
Q ui& in congregatione assidiu
sint : & fratrum curum ꝑ¬
uigili studio gerant⁊ et sicił
alios p̃cedunt mugisterio :
itunimirũ in nocentis uitȩ
informent exemplo ⁊
Vtiux taupostolũ. exemplo
sint cu&eris in uerbo in con¬
uersatione. incaritate.
Quiu&iũ si prioratus sui causa
intu mescere cueperint.
derint. sicrebro ad moniti
incorrigibiles extiterint.
aministerio ꝓpellantur
aliiq: in loco illorũ quud stre¬
nue ꝑagerepossint substi¬

Expanded text:
portet ecclesiae praelatos, ut de congregatione sibi commissa tales eligant boni testimonii fratres, in quibus onera regiminis secure possint partiri. Quibus etiam talem conferant potestatem, ut vice illorum fungentes, et inobedientes canonica censura corripere, et obedientes hortando ad meliora valeant provocare. Non enim constituendi sunt personaliter, aut eo ordine, quo in collegio fratrum admissi sunt,  secundum vitae meritum, et spiritalium donorum praerogativam: qui et in congregatione assidui sint, et fratrum curam pervigili studio gerant; et sicut alios praecedunt magisterio, ita nimirum innocentis vitae informent exemplo, ut, juxta Apostolum, exemplo sint caeteris in verbo, in conversatione, in charitate, Qui etiam, si prioratus sui causa intumescere coeperint, derint, si crebro admoniti incorrigibiles exstiterint, a ministerio propellantur, aliique in loco illorum, qui id strenue peragere possint, substi
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ Ante quam ordina¬
r&ur ꝓsbiter: in ipso
lo coma nastorium insti¬
tuit. Sed tamen quia no¬
mineipsius donatus erat
locus mutauit instru¬
menta. ut nomine mo¬
nasterii possideatur.
Defundo uictorianen si:
egorogo egohortor.
ego peto. ut siqui sreligio¬
sus ẽ fideagat & exhi¬
beat ecclesiae istamope¬
ram. ut cito debitum red¬
dam. Quod si ne modelai¬
cis fuerit inuentus ego
p̃ponoalium. iste illuc
non accedat. quid uul¬
tis amplius Nemo
laceret seuos dĩ : quia ñ
expedit lacerantibus
Seruisdĩ quid est merces
falsis de tractionibuscrescit.¬

Expanded text:
tus est. Antequam ordinatus est. Antequam ordinaretur presbyter, in ipso loco monasterium instituit. Sed tamen quia nomine ipsius donatus erat locus, mutavit instrumenta, ut nomine monasterii possideatur. De fundo Victorianensi ego rogo, ego hortor, ego peto, ut si quis religiosus est, fide agat, et exhibeat ecclesiae istam operam, ut cito debitum reddam. Quod si nemo de laicis fuerit inventus, ego propono alium, iste illuc non accedet. Quid vultis amplius? Nemo laceret servos Dei, quia non expedit lacerantibus. Servis Dei quidem merces falsis detractionibus crescit
Abbreviated transcription (Latin):
sis s& : cãepimu ã quaere¬
re unde debitum reddere¬
mus Ad conductionẽ
upsius fundi ̃ nullus accessit :
nisi quad raginta solidos
offerens pensionem ⁊
Seduidimus fundũ amplius
possedere : ut celerius de¬
bitũ redder&ur⁊Et comi¬
si fide eius ut deipsa conduc¬
tione lucranon requirerenł fr̃s
sed quicquid dare fundus
deipsis fructibus impu¬
tarent ad debitum. fide
agitur. Paratus ẽ prbt
ut alium constituam qui
Exnumero ur̃o sitaliquis :¬
cui hoc committã. Exnu¬
mero ipsorum : qui ad nos
talia ꝑ tulerunt. Sunt
enim̃ in uobis hominer
religiosi. Si qui eũ rumo¬
re falso rep̃hensum eẽ
doluerunt. & tam̃ credi¬
derunt factum. Ex ipsis
ergo aliquis ueniat ad nos
suscipiat possessionem
omnes fructus p̃tussuis
fideliteruendat ut red¬
dipossit facilius quod de¬
b&ur & hodierecedit
indecura p̃s biteri. Locus
&iũ ipseubi monasteriũ
constitũ ẽ a me morato
hono rabili filio meo eleusino
ipsi prbo barnabae dona¬

Expanded text:
sisset, coepimus quaeresisset, coepimus quaerere unde debitum redderemus. Ad conductionem ipsius fundi nullus accessit, nisi quadraginta solidorum offerens pensionem. Sed vidimus fundum amplius posse dare, ut celerius debitum redderetur, et commisi fidei ejus, ut de ipsa conductione lucra non requirerent fratres: sed quidquid daret fundus, de ipsis fructibus imputarent ad debitum. Fide agitur. Paratus est presbyter, ut alium constituam qui Ex numero vestro sit aliquis cui hoc committam, ex numero ipsorum qui ad nos talia pertulerunt. Sunt enim in vobis homines religiosi, si qui eum rumorem falso reprehensum esse doluerunt, et tamen crediderunt factum. Ex ipsis ergo aliquis veniat ad nos, suscicipiat possessionem, omnes fructus pretiis suis fideliter vendat, ut reddi possit facilius quod debetur, et hodie recedat inde cura presbyteri. Locus etiam ipse, ubi monasterium constitutum est a memorato honorabili filio meo Eleusino, ipsi presbytero Barnabae dona
Abbreviated transcription (Latin):
seri cordiã eiꝰ : quia sicut
dispositionẽ meã istum
hilanter acceperunt : sic eã
urqe fidelit̃q seruabunt
Dixi aliquid suum non habere
p̃sbiteros cohabitato resme
Ante omnia quiaiemit
uillam adileeto & hono¬
rubili filio meo eleusino:
hoc fulsum ẽs Monas¬
terio donauit ille. Ñuen¬
Donauit ille : Ñ uendidit
Seddum non crediturdona¬
re potuisse : creditus est
uendidisse : Beatus homo
qui tam bonum opus fec̃
ut ñ creder&ur łameN
uel modo credite : & detrac¬
tores audire libenter desi
debita fecerit ut dũ uolo
ego reddi debita: darẽilli
poscendi fundum uicto¬
rianensẽ tam quam di¬
xiss& mihi ut reddã debi¬
tamea. damihi indecẽ
annos fundum uictoria¬
nen sem ⁊ Et hoc falsũ. ẽ
Sed fuit underumornas¬
cer&ur ⁊ Fecit debita red¬
denda ⁊̃ a nobis reddita suNł :¬
pustim unde potuerunt
Remansit aliquid quod ñ
debebatur: &ium monaste¬
rio illi quod ꝑ ipsum ds̃ ins¬
tituit ⁊ Cum ergo reman¬

Expanded text:
sericordiam ejus, quia sicut sericordiam ejus, quia sicut dispositionem meam istam hilariter acceperunt, sic eam pure fideliterque servabunt. Dixi aliquid suum non habere presbyteros cohabitatores meoAnte omnia, quia emit villam a dilecto et honorabili filio meo Eleusino. Hoc falsum est. Monasterio donavit ille, nonDonavit ille, non vendidit. Sed dum non creditur donare potuisse, creditus est vendidisse. Beatus homo qui tam bonum opus fecit, ut non crederetur. Tamen vel modo credite, et detractores audire libenter desindebita fecerit, ut dum volo ego reddi debita, dari illi licentiam poscendi fundum Victorianensem, tanquam dixisset mihi, Ut reddam debita mea, da mihi in decem annos fundum Victorianensem: et hoc falsum est; sed fuit unde rumor nasceretur. Fecit debita reddenda, a nobis reddita sunt partim, unde potuerunt. Remansit aliquid quod non debebatur etiam monasterio illi, quod per ipsum Deus instituit. Cum ergo reman
Abbreviated transcription (Latin):
parum. ẽ ut dicam. Ñ
mecum manebit. scle
ricus non erit: Dixerã
enin. & scio medixisse.
ut sinollent suscipere
sociidẽ uitam mecum.
ũ illis tollerẽ clericatũ :
Seor sum manerent :
scor sum uiuerent: Quo¬
modo nossent : dõ uiuereN
Et ta menante oculos posui:
quantũ malisit aꝓposi¬
to caderez Malui enĩ
habere uelclaudos: quã
plangere mostuos
Quienim hypodritaẽ :
mostuus Et quomͦ ergo qui¬
cumq: uolus s& extrama¬
nere & desuo uiuere. ñei
tollerẽ clericatum. ita mͦ
qui a placuit illis dõ ꝓpitio
socialis haec uita ⁊ quisquis
cum hypocrisi uixerit
quis quis inuentus fuerit
habens ꝓprium. non illi
ꝑmitto ittinde faciat
testumentum. sed delebo
eum de tabula clericorũ :
Int̃ pell& contrame mille
concilia ĩ nauig& contrame
qͦ uoluerit sitceste ubi po¬
tuerit : Ad iuuabit me
dñs: ut ubi ego ep̃s sum:
illeclericus eẽ non possit.
Audistis: audierunt. ⁊¬
s spero in dm̃ nr̃m & mi¬

Expanded text:
parum est ut dicam, non parum est ut dicam, non mecum manebit, sed nec clericus erit. Dixeram enim, et scio me dixisse, ut si nollent suscipere socialem vitam mecum, non illis tollerem clericatum: sed seorsum manerent, et seorsum viverent, quomodo nossent, Deo viverent, et tamen ante oculos posui, quantum mali sit a proposito cadere. Malui enim habere caecos vel claudos, quam plangere mortuos. Qui enim hypocrita est, mortuus est. Quomodo ergo quicunque voluisset extra manere, et de suo vivere, non ei tollerem clericatum: ita modo, quia placuit illis, Deo propitio, socialis haec vita, quisquis cum hypocrisi vixerit, quisquis inventus fuerit habens proprium, non illi permitto, ut inde faciat testamentum, sed delebo eum de tabula clericorum. Interpellet contra me mille concilia, naviget contra me quo voluerit, sit certe ubi potuerit. Adjuvabit me Dominus, ut ubi ego episcopus sum, ille clericus esse non possit. Audistis? audierunt. Sed spero in Deum nostrum et mi
Abbreviated transcription (Latin):
illa saeculari ꝓfessio ne mea
Ñ dec& talem debeo : qua¬
lem possim si non habuerit
fratrimeo darez quulẽ potest
habere prb̃t. quulempo¬
testhaberedecent᷑ diacon:
& subdiaconus : tulẽ uolo
accipere quia in cõ mune
accipio NSiquis meliorẽ
dederit : uendo quod &
facere soleo Nt quando
non potest uestis esser
communis p̃tiũ uestis
Vendo &erogo pauperib:
Si hoc eum delectat utego
hubeam: tulem d& :
de quo ñ erubescã : Fateor
enim uobis: Dep̃tiosa
ueste erubesco. quia non
dec& hanc ꝓfessionem.
non dec& hancammonitionẽ
ñ dec& huec membra Ñ
dec& hoscanos: Etiam
illud dico si foste in nr̃a
domo. innr̃asoci &ate
eger ẽ aliquis. uel p̾ȩgri¬
tudinẽ ut necessesiteũ
antehorã prandu reficere.
non phibeo religiososł
religiosas mittere eis
quod eis uid& ur ut mit¬
tant: Prandiumtam̃
& cuenam extra: nemo
Audistis: audiunt: qui
habere uoluerit ꝓpriũ.
tra istup̃ ceptanr̃a facere:

Expanded text:
illa saeculari professione mea. illa saeculari professione mea. Non decet. Talem debeo habere, qualem possum; si non habuerit, fratri meo dare; qualem potest habere presbyter, qualem potest habere decenter diaconus et subdiaconus, talem volo accipere, quia in commune accipio. Si quis meliorem dederit, vendo: quod et facere soleo, ut quando non potest vestis esse communis, pretium vestis vendo et erogo pauperibus. Si hoc eum delectat, ut ego habeam; talem det, de qua non erubescam. Fateor enim vobis, de pretiosa veste erubesco, quia non decet hanc professionem, non decet hanc admonitionem, non decet haec membra, non decet hos canos. Etiam illud dico, si forte in nostra domo, in nostra societate aeger est aliquis, vel post aegritudinem, ut necesse sit eum ante horam prandii reficere; non prohibeo religiosos vel religiosas mittere eis quod eis videtur ut mittant: prandium tamen et coenam extra nemo auditis? audiunt. Qui habere voluerit proprium tra ista praecepta nostra facere,
Abbreviated transcription (Latin):
male faciendi. q̃ runt sibi
exemplu maleuiuentium :¬
e tmultos infamant ut socios
inuenis se uideantur. ideo
non habemus: Ante uestros
oculossumus: Nullius ali¬
quid desideramꝰ nisi bona
opera ur̃a: et uos exostor fr̃s
mei sidiquid uultis dericis
dare : sciatis quia non debeus¬
quasiuitia eorum fauere
contrame⁊ Omnib: offeste
qđ uulsis: offeste deuolun¬
tateũra : quod cõmuneerit
distribuerunt uni cuique
sicut auq op erit: Garophi¬
laciũ ad cendite : &om̃sbabebimꝰ ⁊
Valde medelectat : supsum
fuerit p̃saepe nr̃m. ut nos
simus iumenta dĩ. uosager
accepi & mibi ipsi ⁊ Cũ sciã
cõmune meuellehabere
quic quid habeo : nolo talia
offerat scĩtus ur̃a. quibus
ego solus quusi decentius utar:
Offeratur mihi uerbi gratia:
birrum p̃tiosum ⁊ Foste
ceat augustinum. idẽ ho¬
minem pauperem de pau¬
peribus natum: Modo
dicturi sunt homines.
quia inueni p̃tiosas uestes
quas nonpossẽ habere uel
indomo patris mei. uel in

Expanded text:
male faciendi, quaerunt sibi male faciendi, quaerunt sibi exempla male viventium et multos infamant, ut socios invenisse videantur. Ideo non habemus. Ante vestros oculos sumus, nullius aliquid desideramus, nisi bona opera vestra. Et vos exhortor, fratres mei, si aliquid vultis clericis dare, sciatis quia non debetis vitia eorum fovere contra me. Omne offerte quod vultis, offerte de voluntate vestra. Quod commune erit, distribuetur unicuique prout cuique opus erit. Gazophylacium attendite, et omnes habebimus. Valde me delectat, si ipsum fuerit praesepe nostrum, ut nos simus jumenta Dei, vos ageraccipiam mihi ipsi, cum sciam commune me velle habere quidquid habeo. Nolo talia offerat sanctitas vestra, quibus ego solus quasi decentius utar. Offeratur mihi, verbi gratia, birrum pretiosum. Forte ceat Augustinum, id est, hominem pauperem de pauperibus natum. Modo dicturi sunt homines, quia inveni pretiosas vestes, quas non potuissem habere vel in domo patris mei, vel in
Abbreviated transcription (Latin):
pecunia quã reliquit
pat̃corũ. eccła renunłiarte.
psermonem meum : Locu¬
turi sunt homines : Sed &
quod lib& homines loquant
qualȩcum que aura flante.
ꝑduc &urinde aliquod
adaures meas: Et si fuerit¬
tale ut sitnos iterum neces
sepurgare : respondebo
maledicis. respondebo de¬
tractoribus. respondebo
incredulis. non nob cre¬
dentibis p̃positis suis
respondebo ut potero quod
dñs dederit : Interimmꝰ
ñ ẽ necesse quia nihil for¬
Ite dicturi sunt: Quinos
÷amant liberegaudeant:
Quinos oderunt. tacitedolebt̃
tam̃ silinguas exeruerint
audient dõ ꝓpitio uobis cũ
res ponsionẽ meam: ñlitẽ
meãNenim homines
Nominaturus sũ & dictu¬
rus ille hoc dixit. Ille sic de¬
traxit cũ fostus se&ium
ad mefalsa. quia & hoc potest
fieriꝑferantur : Uerum¬
tamen quaecumq ꝑlata fue¬
rint sio postere uidebitur
loquarin de caritatiurãe ⁊
Anteoculos ur̃os: uolosituita nr̃a
Scio quia quaerentes licentiã

Expanded text:
pecunia, quam reliquit pecunia, quam reliquit pater eorum, ecclesia renuntiante, sermonem meum. Locuturi sunt homines. Sed et quodlibet homines loquantur, qualicunque aura flante perducetur inde aliquid ad aures meas: et si tale fuerit, ut sit iterum necesse nos purgare, respondebo maledicis, respondebo detractoribus, respondebo incredulis, non nobis credentibus praepositis suis. Respondebo, ut potero, quod Dominus dederit. Interim modo non est necesse, quia nihil forte dicturi sunt. Qui nos amant, libere gaudebunt: qui nos oderunt, tacite dolebunt. Tamen si linguas exercuerint, audient, Deo propitio, vobiscum responsionem meam, non litem meam. Non enim homines nominaturus sum rus, Ille hoc dixit, iste sic detraxit: cum fortasse etiam ad me falsa, quia et hoc potest fieri, perferantur. Verumtamen quaecunque perlata fuerint, si oportere videbitur, loquar inde charitati vestrae. Ante oculos vestros volo sit vita nostra. Scio quia quaerentes licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
erat ecclesiae ꝓpt̃ xenodo¬
chium : Etcum coepis s&ae¬
dificare ut sunt religiosi
desiderantes operasua in
cuelo stribi : adiuuerunt
ꝓut quis que uoluit & fabri¬
cauit :Opus ante o culos ha¬
bemus: omnis homo quid
Emerat de ipsa pecunia xeno¬
dochii. quandũ domũ incar¬
raria: quam sibi existimabat
ꝓpt̃lupides ꝓfuturã : s ed
lupides eius domus fabricȩ
neces sari ñ fuerunt : qm̃
aliunde ꝓuisi sunt ⁊ Domur
ergo ipsa sicremansit: Pen
ec ceubrẽ domus prbi. Tbi ẽ
domus mea. ibi ẽ domꝰ prb̃i ⁊
Alibi non hab& domum :
quia meillud memini&iã
ꝓmisisse. utaduos ꝑferrẽ
quid egis sẽ interduos ⁊
Fratrẽ uidelic& & sororem
filios ianuariuni prbi
quia ostu int̃ illos fuerat
controuersia pecuniaria:
ꝓpitio caritate ꝓmiserã
quicquid e& iudicando
finirẽ ⁊ Parauerum¬
caturus fuerã finierunt ⁊¬
s. unde lu&arer⁊ adquie¬
uer̃ omnino concordit̃
uoluntatimeae & consi¬
liomeo : ut pares essentin

Expanded text:
erat Ecclesiae propter xenodoerat Ecclesiae propter xenodochium, et cum coepisset aedificare, ut sunt religiosi desiderantes opera sua in coelo scribi, adjuverunt prout quisque voluit, et fabricavit. Opus ante oculos habemus: omnis homo quid Emerat de ipsa pecunia xenodochii quamdam domum in Carraria, quam sibi existimabat propter lapides profuturam; sed lapides ejus domus fabricae necessarii non fuerunt, quoniam aliunde provisi sunt. Domus ergo ipsa sic remansit, pensEcce ubi est domus presbyteri: ubi est domus mea, ibi est domus presbyteri: alibi non habet domum; quia me illud memini etiam promisisse, ut ad vos perferrem quid egissem inter duos, fratrem videlicet et sororem, filios Januarii presbyteri, quia orta inter illos fuerat controversia pecuniaria: pitio, charitatequidquid esset, judicando finirem. Paravercaturus fueram, finierunt unde laetarer. Acquieverunt omnino concorditer voluntati meae et consilio meo, ut pares essent in
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit aliquis  adillud qđ
ibiẽ monasteriũ NSed quod
uerũ ẽ us que ad hoctẽ pͥ
curã ꝓ illis ita regebat : ut
sumticulos quib: sustentant᷑ :
apꝰ sehabereo et eisipseut
uidebatur impender&:
Sed neꝓpt̃ hoc dar&ur locus
hominib suspiciones suas
rodentib: & uentrẽ ñ implen¬
tibus: hoc placuit & mihi &
ipsi. ut sic seilli transigant
quasi isted eiã scło exierit
Num quid enĩ cumobierit ipse
illis dispensaturus. t̃ aliq
melius ẽ utuideant illos be¬
neuersantes. regente dõ indis¬
ciplinaxp̃i. sicuiuentes ut
deillistantum modo gaudeat :
Non eoꝵ necessitatib occup&
Pecuniam non hab& : quã suã
dice repossit : Hubebat xeno¬
dochium adificundum: qđ
mͦ uidetis aedificatum: Ego
illiin iunxi ego iussi Obtẽ¬
perauit mihi libentissime
& sicut uidetis operatus ẽ
Quomodo meo iusso &iũ basilicã
adocto mastrres fubricauit :
dehis quue ꝑuos ds̃ donat ⁊
Coepitenĩ depecunia : quod data

Expanded text:
dixerit aliquis: ad illud, quod dixerit aliquis: ad illud, quod ibi est, monasterium. Sed quod verum est, usque ad hoc tempus curam pro illis ita gerebat, ut sumpticulos, quibus sustentantur, apud se haberet, et eis ipse ut videbatur impenderet. Sed ne propter hoc daretur locus hominibus suspiciones suas rodentibus, et ventrem non implentibus, hoc placuit et mihi et ipsi, ut sic se illi transigant, quasi iste jam de saeculo exierit. Nunquid enim cum obierit ipse, illis dispensaturus est aliquid? Melius est ut videat illos bene versantes, et regente Deo, in disciplina Christi viventes, ut de illis tanon eorum necessitatibus occupetur. Pecuniam non habet, quam suam dicere possit: habebat xenodochium aedificandum, quod modo videtis aedificatum. Ego illi injunxi, ego jussi. Obtemperavit mihi libentissime, et sicut videtis, operatus est: quomodo meo jussu etiam basilicam ad octo Martyres fabricavit, de his quae per vos Deus donavit. Coepit enim de pecunia quae data
Abbreviated transcription (Latin):
Caritatis unitas: p̃ponen¬
da ẽ terrenȩ commodo
hereditatis: Nestant
pb̃ri : Sicenim adeos
gradatim astendere uolu
Cito dixerim pauperesdĩ s̃
nihiladdomum sociae¬
tatis nr̃ae attulerunt
nisupsam quanihil ẽ carius
caritatem. Verum tam̃
qm̃scio natos fuisseru¬
mores dediuitus ipsorũ :¬
nã meadaliquid cõpel¬
lendi sed uobis meo ser¬
mone purgandi sunt ⁊
Uob̵dico: qui fostenesatis:
Nam ur̃m plurimi sciunt
prb̃m leporium. quã uis sełi
natalibus clarum & pͥud
suos honestissimoloconatũ :
tameniam dõ seruientem
cunctis quȩ habebat relictis
in opemsuscepi⁊ Nonqr
nihil habuit : s quia iam fe¬
cerat quod lectio istu ꝑ suad&
hic ñ fecit : sed nos scimus
ecclesia una ẽ  Vbicũq fec̃
opusbonũ : ꝑtin& &ad nos
si congaudeamus. hostus
ẽ unus ubinostis ibi mo¬
nusteriũ suis constituit.
quia & ipsidõ seruiunt
Ille hostus adeccleniã ñ ꝑtin& :
nec adipsum : Et adquem

Expanded text:
Charitatis unitas praeponenCharitatis unitas praeponenda est terrenae commodo haereditatis. Restant presbyteri: sic enim ad eos gradatim ascendere volui. Cito dixerim, pauperes Dei sunt, nihil ad domum societatis nostrae attulerunt, nisi ipsam, qua nihil est charius, charitatem. Verumtamen quoniam scio natos fuisse rumores de divitiis ipsorum, non a me ad aliquid compellendi, sed vobis meo sermone purgandi sunt. Vobis dico, qui forte nescitis: nam et vestrum plurimi sciunt. Praesbyterum Leporium, quamvis saeculi natalibus clarum, et apud suos honestissimo loco natum, tamen jam Deo servientem, cunctis quae habebat relictis, inopem suscepi. Non quia nihil habuit, sed quia jam fecerat quod lectio ista persuadet. Hic non fecit, sed nos scimus ecclesia una est. Ubicunque fecit opus bonum, pertinet et ad nos, si congaudeamus. Hortus est unus, ubi nostis ibi monasterium suis constituit, quia et ipsi Deo serviunt. Ille hortus ad ecclesiam non pertinet, nec ad ipsum. Et ad quem?
Abbreviated transcription (Latin):
dies prius quam sermonẽ
dehacrehaberẽ uobiscũ eadona¬
E xpectabat enim ut eã ꝑfice¬
r& & pfectam donar& ⁊
Fabricandi autẽ domum.
necessitas illi nulla erat :
nisiquia cogita uit matrẽ
suam huc eẽ uenturã Sian¬
teuenis s& : in refilii suihabi¬
tar& ⁊ Modo siuenerit.
inopere filii sui habitabit:
Testimonium ei ꝑhibeo: pauꝑ
remansit sed incaritatis
possessione ꝓmansit :
Aliqui seruuli ei reliqui fu¬
erant iam quidẽ in mo¬
nasterio uiuentes: quos
tam̃ gestis eclesiasticis
manu missurus ẽ hodie
Nemo ergodicatdiues ẽ ne¬
mo existim& nemomale
loquatur nemoseipsum
& unimã suam suis dentib:
luni&: Pecuniam nullã
hab& seruatã : Vtinã quã
deb& restituat: Cu&erud ẽ
subdiacones : paupere sr̃
dõ propitio. misericor¬
diã dĩ expectant : Vnde
ipsi faciant: non habent :
Nullas habentes faculta tes:
finierunt mundicupidi¬
tates. uiuunt nobi scum
in soci &ate cõmuni
N emoeos distinguit ab eis
quialiquid adtulerunt

Expanded text:
dies, priusquam sermonem dies, priusquam sermonem de hac re haberem vobiscum, eam donaExspectabat enim ut eam perficeret, et perfectam donaret. Fabricandi autem domum necessitas illi nulla erat, nisi quia cogitavit matrem suam huc esse venturam. Si ante venisset, in re filii sui habitaret: modo si venerit, in opere filii sui habitabit. Testimonium ei perhibeo: pauper remansit, sed in charitatis possessione permansit. Aliqui servuli ei reliqui fuerant, jam quidem in monasterio viventes, quos tamen gestis ecclesiasticis manumissurus est hodie. Nemo ergo dicat, Dives est, nemo existimet, nemo male loquatur, nemo seipsum et animam suam suis dentibus laniet. Pecuniam nullam habet servatam, utinam quam debet restituat. Caeteri, id est subdiacones, pauperes Deo propitio, misericordiam Dei exspectant. Unde ipsi faciant, non habent: nullas habentes facultates, finierunt mundi cupiditates. Vivunt nobiscum in societate communi. Nemo eos distinguit ab eis qui aliquid attulerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
prestat ecłȩ : minus enĩ
habebat ad p̃tium : Et quia
mutuatus fuerat. hoc de eiꝰ
fructibus adhucred ditur:
Homo sum senex : Quantus
mihi deilla possessione po¬
test fructus accedere.e
num quid ꝑmittomihi tot
annos eẽ uicturũ donec
suũ p̃tium illu ꝑsoluat.
q uodergo uix diu pastibus red¬
dic deꝑximo haberẽ totũ
si accipere uoluis sẽ: N feci
aliud adtendi⁊ Fateor enĩ
uobis: Et ipsisus pectamihi
adhuc eius a&as fuit : &
uerebar ne foste it sunt ho¬
mines matricius hocdis pli¬
cer& & dicer& nductum amẽ
fuisse adulescentem, ut bo¬
naeiꝰ paterna consumerem.
& cumegentẽ relinquerem ⁊¬
deo uolui eiꝰ pecuniã in illa
possessione seruari : ut si
aliquid quod ds̃ auestat. alit̃
quã uolumus eueniss&:
redder&ur uilla. neculpa¬
r&ur ep̃i fama : Scio enim
quantũ uobis sit necessaria
famamea : Nam mihi suf¬
ficit conscientiumea. emit
&iã spatium ab ista postera
cunia aedificauit domum.
& hoc nostis : Ante paucos

Expanded text:
praestat ecclesiae. Minus enim praestat ecclesiae. Minus enim habebat ad pretium. Et quia mutuatus fuerat, hoc de ejus adhuc fructibus redditur. Homo sum senex: quatenus mihi de illa possessione potest fructus accedere? Nunquid promitto mihi tot annos esse victurum, donec suum pretium illa persolvat? Quod ergo vix diu partibus reddit, de proximo haberem totum, si accipere voluissem. Non feci, aliud attendi. Fateor enim vobis, et ipsa suspecta mihi adhuc ejus aetas fuit: ac verebar, ne forte, ut sunt homines, matri ejus hoc displiceret, et diceret inductum a me fuisse adolescentem, ut bona ejus paterna consumerem, et eum egentem relinquerem. Ideo volui ejus pecuniam in illa possessione servari, ut si aliquid quod Deus avertat aliter quam volumus evenisset, redderetur villa, ne culparetur episcopi fama. Scio enim quantum vobis sit necessaria fama mea. Nam mihi sufficit conscientia mea. Emit etiam spatium ab ista postea cunia aedificavit domum, et hoc nostis. Ante paucos