comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quis eatollat᷑. Ipsius enĩ sumus figmentũ cre¬
ati in xp̃o iħu in operibus bonis. quȩ prepara¬
uit ds̃ ut in illis ambulemus: non quomodo isti
qui in lege eius noluerunt ambulare. non cre¬
dendo in eũ neq uiã suã reuelando ad eum.
& sperando in eũ ut ipse facer&. E obliti¬
sunt benefactorũ eius. & mirabiliũ eius quȩ
ostendit eis. Corã patrib eorũ fecit mirabi¬
lia. Quid sit hoc non est questio neglegen¬
da De ipsis patrib paulo ante dicebat. qͦđ
fuiss& generatio praua & amaricans. Ne fiant
inquit sicut patres eorũ. generatio praua &
amaricans. generatio quȩ non direxit cor
suũ & cetera quȩ adhuc de ipsa generatione
dicunt᷑. Cuius imitationẽ eo modo cauen¬
dã precepit alteri generationi. ut ponant
in dõ spem suã. & non obliuiscant᷑ operũ dĩ.
& mandata eius exquirant. De quibus iam
satis quod uisũ est disseruimus. Quid sibi gͦ
uult cũ ĩpsa generatione praua loquatur.

Expanded text:
ius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis, quae praeparavit Deus ut in illis ambulemus » . Non quomodo isti, qui in lege ejus noluerunt ambulare, non credendo in eum, neque viam suam revelando ad eum et sperando in eum, ut ipse faceretsunt beneficiorum ejus, et mirabilium ejus quae ostendit eis, coram patribus eorum quae fecit mirabilia. Quid sit hoc, non est quaestio negligenda. De ipsis patribus paulo ante dicebat quod fuisset generatio prava et amaricans. Ne fiant, inquit, sicut patres eorum, generatio prava et amaricans; generatio quae non direxit cor suum, et caetera quae adhuc de ipsa generatione dicuntur, cujus imitationem eo modo cavendam praecipit alteri generationi, ut ponant in Deo spem suam, et non obliviscantur operum Dei, et mandata ejus exquirant: de quibus jam satis quod visum est disseruimus. Quid sibi ergo vult, cum de ipsa generatione prava loquatur
Abbreviated transcription (Latin):
potius a marent uidelat. Rectũ itaq cor cũ dõ est¬
quando ꝓpt̃ dm̃ quęrit dm̃. Unã quippe concupi¬
uit adño hanc requirit. ut in habit& in domo dñi
semꝑ. & contẽplet̾ eius delectationẽ. cui dicit cor
fideliũ. satiabor non ollis carniũ egyptiorũ. nec
melonibus. & peponibus & allio. & cepis. & quȩ gene¬
ratio praua & amaricans & iam pani cȩlesti prȩfe¬
rebat. nec manna uisibili atq ipsis uolatilib penni¬
tis. sed satiabor dũ manifestabit᷑ gła tua. Hȩc est
enĩ hereditas testamenti noui. in quo illi fideles ha¬
biti non sunt. cuius tamen fideᷤ &iam tunc quan¬
do uelibat᷑ erat in electis. & nunc quando reuelata
est non est in multis uocatis. Multi enĩ sunt uo¬
cati. pauci uͦ electi. Talis ergo erat generatio
praua & amaricans. &tiam cũ dm̃ quęrere uideret᷑
diligens in ore. & in lingua mentiens. in corde

Expanded text:
potius amarent videbat. Rectum itaque cor cum Dpotius amarent videbat. Rectum itaque cor cum Dconcupivit a Domino, hanc requiret, ut inhabitet in domo Domini semper, et contempletur ejus delectationem . Cui dicit cor fidelium: Saturabor, non ollis carnium Aegyptiorum, nec melonibus et peponibus, et allio et cepis, quae generatio prava et amaricans etiam pani coelesti praeferebat , nec manna visibili atque ipsis volatilibus pennatis; sed saturabor, cum manifestabitur gloria tua . Haec est enim haereditas Novi Testamenti, in quo illi fideles habiti non sunt, cujus tamen fides etiam tunc quando velabatur erat in electis, et nunc quando jam revelata est, non est in multis vocatis: Multi enim sunt vocati, pauci autem electi . Talis ergo erat generatio prava et amaricans, etiam cum Deum quaerere videretur; diligens in ore et in lingua mentiens; in corde autem
Abbreviated transcription (Latin):
de illis scriptura dicit. tam quã hi dm̃
quaererent qui occidebantur. Quia unus
populus erat. tĩquã de uno corpore dicit᷑. Et re¬
uertebant᷑ & diluculo ueniebant ad eũ. Et rememo¬
rati sunt quia ds̃ adiutor est corũ. & ds̃ excelsus re¬
dẽptor eorũ est. Sed hoc totũ ꝓpt̾ ad quirenda¬
bona tẽporalia & uitanda tẽporalia mala. Nam
qui ꝓpt̃ beneficia terrena dm̃ quęrebant. non utiq
dm̃ sed ea quȩ rebant eo modo timore seruili. non
liberali. Dilectione ds̃ colit. Sic ergo non colit᷑
hoc enĩ colit̾ quod diligit᷑. Vnde quia dĩ reb om̃ib
maior & melior inuenit᷑ plus om̃ib diligendus est
dilexerunt eũ inquit in ore suo. & lingua sua men¬
titi sunt ei. Corautẽ ipsorũ non erat rectũ cũ eo:
nec fideles habiti sunt in testamento eius. Abiud in
lingua eorũ. aliud in corde eorũ inueniebat. cui
secreti hominũ nuda sunt. & sine nullo obstaculo qͥđ

Expanded text:
de illis Scriptura locuta est tanquam hi Deum de illis Scriptura locuta est tanquam hi Deum quaererent qui occidebantur, quia unus populus erat, et tanquam de uno corpore dicitur. « Et revertebantur, et diluculo veniebant ad Deum. Et rememorati sunt quia Deus adjutor eorum est, et Deus excelsus redemptor eorum est. » Sed hoc totum propter acquirenda temporalia bona, et vitanda temporalia mala. Nam qui propter beneficia terrena Deum quaerebant, non utique Deum, sed illa quaerebant. Et modo timore servili, non liberali dilectione Deus colitur. Sic ergo Deus non colitur: hoc enim colitur quod diligitur. Unde quia Deus rebus omnibus major et melior invenitur, plus omnibus diligendus est dilexerunt eum, » inquit, « in ore suo, et in lingua sua mentiti sunt ei. Cor autem ipsorum non erat rectum cum eo, nec fideles habiti sunt in testamento ejus. » Aliud in lingua eorum, aliud in corde eorum inveniebat, cui secreta hominum nuda sunt, et sine ullo obstaculo quid
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui mente & uita discernebantur. ad exem¬
płũ non iustitiae tantũ sed &am patientia e
cum illis molẽstiam sustinerent : Nam scõs
cum peccatorib non ob aliam forsitan cau¬
sam &iam captiuos ductos esse didicimus. qm̃
in grecis codicib non ẽpodisen quod est impe¬¬
diuit. sed sine podisen legimus quod est potius
cans. In omnib: his peccauerunt ad huc. &
non crediderunt mirabilib eius Et defe¬
cerunt in uanitate dies eorui. cum possent si
crederent dies inueritate sine defectu habere
apud eũ cui dictũ est anni tui non deficient
Defecerunt ergo inuanitate dies eorũ. & anni
eorũ cum festinatione Festinatur quippe
tota uita mortaliũ. & quae uidetur ꝓlixi¬
or uapor est aliquanto diuturnior
cum. non ꝓpt̾ aeternã uita. sed uaporẽ
eius finire metuentes. Quaerebant ergo
eũ non utiq hi quos occiderat. sed qui
exemplo eorũ occidi metuebant Sicaut̃

Expanded text:
ut qui mente et vita discernebantur, ad exemut qui mente et vita discernebantur, ad exemplum non justitiae tantum, sed etiam patientiae, cum illis molestias sustinerent? nam sanctos cum peccatoribus non ob aliam forsitan causam etiam captivos ductos esse didicimus, quoniam in Graecis codicibus non ἐνεπόδισεν, quod est impedivit; sed συνεπόδισεν legimus, quod est potius cans, in omnibus his peccaverunt adhuc, et non crediderunt in mirabilibus ejus. Et defecerunt in vanitate dies eorum: » cum possent, si crederent, dies in veritate sine defectu habere apud eum cui dictum est: Anni tui non deficient . Defecerunt ergo in vanitate dies eorum, et anni eorum cum festinatione. Festinatur quippe tota vita mortalium, et quae videtur prolixior, vapor est aliquanto diuturnior.eum: non propter aeternam vitam, sed vaporem citius finire metuentes. Quaerebant ergo eum, non utique ii quos occiderat, sed qui exemplo eorum occidi timebant. Sic autem
Abbreviated transcription (Latin):
te sua ne si tͥribuat africus quod bab& ex dõ
Ueniunt autẽ ultro isti uenti ad homines. appor¬
tant eis uerba diuinitus. ut in suissedibus & circa
tabernacula sua colligant eiusmodi uolatilia. & ado¬
r& unusquisq dm̃ de locosuo om̃s insulȩ gentiũ.
Sed infidelibus tã qũa prauȩ & amaricanti genera¬
tioni cũ adhuc esca ess& in ore eorũ. ira ascendit
in codicibis quos habiumus non inuenimus. Sed si
hoc est uerius. quid aliud intelligendi sunt
pingues eorũi nisi insuꝑbia preualentes.
de quib: dicitur. prodi& quasi ex adipe ini¬
quitas eorũ  & dectos isrl impediuit
Erant illic &iam electi. quorũ fidei non con¬
temperabatur generatio praua & amaricadð
Impediti sunt autẽ. ne aliquid eis ꝓdessent
quib paterno affectu consulere cupiebant
Quib: enĩ ds irascitur : quid misericordia
confertur humana : anpotius simul cũ eis
compeditos &iam electos intelligi uoluit.

Expanded text:
te sua, ne sibi tribuat Africus quod habet ex Deo. te sua, ne sibi tribuat Africus quod habet ex Deo. Veniunt autem ultro isti venti ad homines, et apportant eis verba divinitus missa; ut in suis sedibus et circa tabernacula sua colligant ejusmodi volatilia, et adoret unusquisque Dominum de loco suo, omnes insulae gentium . 18. Sed infidelibus tanquam pravae et amaricanti generationi, cum adhuc esca esset in ore ipsorum, ira Dei ascendit in graecis quos habuimus, non invenimus. Sed si hoc est verius, quid aliud intelligendi sunt pingues eorum, nisi superbia praevalentes, de quibus dicitur: Prodiet quasi ex adipe iniquitas eorum ? Et electos Israel impedivit. Erant illic etiam electi, quorum fidei non contemperabatur generatio prava et amaricans. Impediti sunt autem ne aliquid eis prodessent, quibus paterno se affectu consulere cupiebant. Quibus enim Deus irascitur, quid misericordia confertur humana? An potius simul cum eis compeditos etiam electos intelligi voluit;
Abbreviated transcription (Latin):
tabernacula corũ & manducauerunt e situ¬
riti sunt nimis & desideriũ corũ attulit eis
non sunt fraudati a desiderio suo porast & uon
tẽptantiũ sed credentiũ paruulorũ fidem carne
editis uocũ signis & ꝑ aetem transcurrencibuso
tãqũ uolitilibus pascere non tamen ab aquilore
uenientibus ubi frigus & caligo preuala idest
el oquencia quȩ huic scło fiuat sed cranifertu¬
do austrũ de glo Ino nisi ad terras ut qui iti
fide sunt paruus audiendo cerrestria nutr¬
ant᷑ ad capienda cȩlestia: Si enĩ terrestria
erat ille de celo qegommodo. ubi mente ex¬
cesserat dõ ut tẽperans ess& eis quib dicelut
Non potui cobis loqui quasi spũ alibuis. sed
quasi carnalibus. Ibi enĩ audierat ineffabilia uerba.
quȩ in terra illi non licebat loqui ꝑ uerba sonantia.
quasi ꝑ uolatilia pennata. Et inducendo in uirtu¬
te sua africũ. hoc est ꝑ uentos meridianos foruen¬
tes & lucentes predicantiũ sp̃s. E hoc in uirtu¬

Expanded text:
orum: et manducaverunt, et saturati sunt nimis, et desiderium eorum attulit eis, nec sunt privati a desiderio suo, » potest et non tentantium, sed credentium parvulam fidem, carne editis vocum signis et per aerem transcurrentibus, tanquam volatilibus pascere: non tamen ab Aquilone venientibus ubi frigus et caligo praevalent, id est, eloquentia quae huic saeculo placet; sed transferendo Austrum de coelo. Quo, nisi ad terras? ut qui in fide sunt parvuli, audiendo terrestria nutriantur ad capienda coelestia. Si enim terrestria,erat ille de coelo quodammodo, ubi mente excesserat Deo; ut temperans eis esset quibus dicebat: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus . Ibi enim audierat ineffabilia verba , quae in terra illi non licebat loqui per verba sonantia, quasi per volatilia pennata; et inducendo in virtute sua Africum, hoc est, per ventos meridianos, ferventes et lucentes praedicantium spiritus; et hoc in virtu
Abbreviated transcription (Latin):
& applicare incipit ad dm̃ cor: ut dirigatur.
et quantomagis magisq dirigit᷑. tantomagis
uid& quod non uidebat. & ual& qͦđ ñ ualebat
Hoc non fecerat symon. cui petrus apłs diaxit
Non est tibi pars neq sors in bac fide. Cor
enĩ tuũ non est rectũ cũ dõ. Ibi enĩ ostendit
quia non potest cor rectũ esse sine dõ. ut ͦin¬
cipiant homines tãquã serui sub lege ambula¬
re metuentes: sed in lege tãquã filui uolentes.
in qua illi ambulare noluerunt. & sub illa rei
remanserunt. Hanc enĩ uoluntatẽ non ti¬
mor. sed caritas hab&. quȩ diffunditur in
cordibus credentiũ. per spm̃ scm̃ quib dicit᷑¬

Expanded text:
et applicare incipit ad Deum cor, ut dirigatur; et applicare incipit ad Deum cor, ut dirigatur; et quanto magis magisque dirigitur, tanto magis videt quod non videbat, et valet quod non valebat. Hoc non fecerat Simon, cui Petrus apostolus dixit: Non est tibi pars neque sors in hac fide; cor enim tuum non est rectum cum Deo . Ibi enim ostendit quia non potest esse rectum sine Deo, ut incipiant homines, non tanquam servi sub lege ambulare metuentes, sed in lege tanquam filii volentes, in qua illi ambulare noluerunt, et sub illa rei remanserunt. Hanc enim voluntatem non timor, sed charitas habet, quae diffunditur in cordibus credentium per Spiritum sanct
Abbreviated transcription (Latin):
Et ideo pares sunt manu. disparescorde: Pares
opere : dispares uoluntate. Ideo illi sic notati
sunt : generatio inquit quȩ cor non direxit suũ:
Non dictũ. ẽ. opera sed cor: Directo enĩ corde.
recta sunt opera. Cũ autẽ cor directũ non est:
opera recta non sunt: &iam si recta uideantur.
Ꝙ unde cor non direxit praua generatio. satis
aperuit cũ ait. & non est creditus cũ dõ sp̃s eius.
Rectus est enĩ ds̃. & ideo recteꝰ adherens. tãquã
in cõmutabili regule: potest fieri rectũ. quod
in se fuit prauũ cor hominis. Ut autẽ cor cũ
illo sit. & per boc rectũ esse possit. accedit̾ ad
eũ non pede sed fide. Ideo dicit᷑ &iã in episto¬
la ad hebreos. de illa ipsa generatione praua
& amaricante. non profuit sermo auditus illis.
non contẽperatis fidei eorũ qui obaudierunt.
cor fiat rectũ. Quȩ fides preueniente & uo¬
cante miscđa dĩ per obedientiã suscitatur.

Expanded text:
et ideo pares sunt manu, dispares corde; pares et ideo pares sunt manu, dispares corde; pares opere, dispares voluntate. Ideo illi sic notati sunt: Generatio, inquit, quae cor non direxit suum. Non dictum est, opera: sed, cor. Directo enim corde, recta sunt opera: cum autem cor directum non est, opera recta non sunt, etiamsi recta videantur. Et unde cor non direxit prava generatio, satis aperuit, cum ait: Et non est creditus cum Deo spiritus ejus. Rectus est enim Deus: et ideo recto adhaerens, tanquam incommutabili regulae, potest fieri rectum quod in se fuit pravum cor hominis. Ut autem cor cum illo sit, et per hoc rectum esse possit, acceditur ad eum, non pede, sed fide. Ideo dicitur etiam in Epistola ad Hebraeos de illa ipsa generatione prava et amaricante: Non profuit sermo auditus illis non contemperatis fidei eorum qui obaudierunt . cor fiat rectum. Quae fides, praeveniente et vocante misericordia Dei, per obedientiam suscitatur;
Abbreviated transcription (Latin):
rioris sententiȩ cũ quadã eius expositione. Hoc
enĩ appellauit legẽ eius quod supra dixerat testa¬
mentũ dr̃ ut illud quod dictũ est non custodiert̃.
repetitũ intelligat᷑. in eo ambulare noluerunt
Sed cũ breuius dici poss&. & in lege eius noluer
ambulare. non nihil mihi uidet᷑ in hoc uerbo nos
quȩ rere uoluisse quod maluit dicere noluerunt
ambulare: quã non ambulauerunt: Poterat
enĩ putari lex operũ quasi sufficere ad iustifica¬
tionẽ : cũ ea quȩ pretipiunt᷑ forinsecus. fiunt ab
eis hominibus qui mallent non precipi: quȩ ex
corde non faciunt. & tamen faciunt Ac ꝑhoc
quasi uident᷑ ambulare in lege dĩ.: sed nolunt am¬
bulare Non enĩ ex corde faciunt: Exx corde
autẽ. nullomodo fieri potest. quod formidine
fit penȩ. non dilectione iusticiȩ. Nam quantũ
ad tin& ad facta quȩ forinsetus agunt᷑: & qui
timent pęnã : & qui amant iusticiã.ñ. furant᷑

Expanded text:
rioris sententiae, cum quadam ejus expositione: hoc rioris sententiae, cum quadam ejus expositione: hoc enim appellavit, legem ejus, quod supra dixerat testamentum Dei; ut illud quod dictum est, non custodierunt, repetitum intelligatur in eo, ambulare noluerunt. Sed cum brevius dici posset, Et in lege ejus non ambulaverunt, nonnihil mihi videtur in hoc verbo nos quaerere voluisse, quod maluit dicere, noluerunt ambulare, quam, non ambulaverunt. Poterat enim putari lex operum quasi sufficere ad justificationem, cum ea quae praecipiuntur, forinsecus fiunt ab eis hominibus qui mallent non praecipi quae non ex corde faciunt, et tamen faciunt; ac per hoc quasi videntur ambulare in lege Dei, sed nolunt ambulare: non enim ex corde faciunt. Ex corde autem nullo modo fieri potest, quod formidine fit poenae, non dilectione justitiae. Nam quantum attinet ad facta quae forinsecus aguntur: et qui timent poenam, et qui amant justitiam non furantur;
Abbreviated transcription (Latin):
sequentia docent. quibus id aꝑtissime. exposuit
Non custodierunt inquit testamentũ dĩ. & in
lege cius noluerunt ambulare. Eece qͦđ es ł
conuersi sunt in die belli. non obseruauerunt
testamentũ dĩ. ubi artus tendentes & mittentes.
& audiemus. Conuersi sunt in die belli. Quia
promissionẽ obedientiȩ non auditio sed tẽptatio
probat: Cuius est autẽ cũ dõ sp̃s creditus. fidelẽ
ten& dm̃. qui non eũ ꝑmittat tẽptari suꝑ qͦđ
potest. sed faci& cũ tẽp̃tatione &iam excitum
ut possit sustinere. ne conuertat᷑ in die belli¬
⁊ Qui autẽ in se non in dñogloriat᷑: quantũ uis
iact& pollicitationẽ uirtutis suȩ. uelut tendens
& mittens arcus conuertit᷑ in die belli. Quia ergo
non est creditus cũ dõ sp̃s eus: non est cũ illo &tiã
⁊ ideo non ꝓteget᷑. Quod uero cũ dixiss&. non ob¬
seruauerunt testamentũ dĩ. adiecit & ait. & in
lege eius noluerunt ambulare: repetitio est supe¬

Expanded text:
sequentia docent, quibus id apertissime exposuit: Non custodierunt, inquit, testamentum Dei, et in lege ejus noluerunt ambulare. Ecce quid est, Conversi sunt in die belli: non observaverunt testamentum Dei. Ubi arcus tendentes et mittentes, er, faciemus et audiemus . Conversi sunt in die belli: quia promissionem obedientiae, non auditio, sed tentatio probat. Cujus est autem cum Deo spiritus creditus, fidelem tenet Deum, qui non eum permittet tentari super quod potest; sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possit sustinere , ne convertatur in die belli. Qui autem in se, non in Deo gloriatur , quantumvis jactet pollicitationem virtutis suae, velut tendens et mittens arcus, convertitur in die belli. Quia enim non est creditus cum Deo spiritus ejus, non est cum illo etiam . Quod vero cum dixisset, Non observaverunt testamentum Dei, adjecit et ait, Et in lege ejus noluerunt ambulare; repetitio est supe
Abbreviated transcription (Latin):
sic umabeli isaac. sic esau congemino suo sed tamen
prius nato ipso iacob. sic phares & ipse congemi¬
nũ suũ. qui prius manũ ex utero miserat & cȩne¬
rat nasci. &iam nascendo precessit. Sic dauid
maibus prelatus est fratribus & propt̾ quꝗd
istȩ om̃s atq aliȩ similes non solũ dictorũ sed &tiã
factorũ parabolȩ precesser̃. sic populo iudeorum
prelatus est populus ap̃anus pro quo redimen¬

Expanded text:
, sic Ismaeli Isaac , sic Esau congemino suo, sed tamen , sic Ismaeli Isaac , sic Esau congemino suo, sed tamen prius nato, ipse Jacob ; sic Phares et ipse congeminum suum, qui prius manum ex utero miserat, et coeperat nasci, etiam nascendo praecessit ; sic David majoribus praelatus est fratribus : et propter quod istae omnes atque aliae similes, non solum dictorum, sed etiam factorum parabolae praecesserunt, sic populo Judaeorum praelatus est populus
Abbreviated transcription (Latin):
filios effrem uniuersã illã generationẽ amari¬
cantẽ intelligi uoluit. locutio est aparte totũ
significans. Ꝙideo fortasse electa est ista pars.
eac qua totus ille populus significaret᷑ quia de his
potissimũ boni aliquid expectandũ fuit. quia ex
illo nati sunt. quẽ nepotẽ suũ iacob quauis apatre
eius tãquã minorẽ ad sinistrã constitutũ. manu
tamen dextera benediit. eumq maiori fratri
archana benedictione p̃roposuit. ut quod ita hoc
loco tribus illa culpat᷑. nec apparuisse inea quod
illabenedictio promitebat ostendit᷑. satis intel¬
legamus quod &iam tunc ex uerbis patrurchae
iacob longe aliud figurabat᷑. quã prudentia carnis
expet̾at Figurabat᷑ eni quod futuri essent noy¬
uissimi qui erant primi. & pruni futuri essent
qui erant nouissimi ꝑ saluatoris aduentũ de quo
dictũ est. Qui post me uenit ante me factus
est. Sic abel iustus. maiori prelatus est fratri

Expanded text:
filios Ephraem universam illam generationem amarifilios Ephraem universam illam generationem amaricantem intelligi voluit, locutio est a parte totum significans. Et ideo fortasse electa est ista pars, ex qua ille populus totus significaretur, quia de his potissimum boni aliquid exspectandum fuit; quia ex illo nati sunt, quem nepotem suum Jacob, quamvis a patre ejus tanquam minorem ad sinistram constitutum, manu tamen dextera benedixit, eumque majori fratri arcana benedictione praeposuit ; ut quod ita hoc loco tribus illa culpatur, nec apparuisse in ea quod illa benedictio promittebat ostenditur, satis intelligamus quod etiam tunc ex verbis patriarchae Jacob longe aliud figurabatur, quam prudentia carnis exspectat. Figurabatur enim quod futuri essent novissimi qui erant primi, et primi futuri essent qui erant novissimi , per Salvatoris adventum, de quo dictum est: Qui post me venit, ante me factus est . Sic Abel justus majori praelatus est fratri
Abbreviated transcription (Latin):
& mittentes arcus. cũ debuisse dicere udeat᷑.
tendentes arcus & mittentes sigittas. Non enĩ
arcus mittit᷑. sed ab artu aliquid mittit᷑. Aut illa
locutio est de qua superius disseruimꝰ ubi dictũ est
suscitauit testimoniũ. quia suscitauit testimonio¬
aliquid: ita & hic mittentes artus quia miserunt
aliquid artubus : Aut obscurus ordo uerborum
est. cũ preternussione perbi. quod &iam tacitũ sũb¬
audiendũ est: ut isteꝰ odor sit. Fili effrem tetiden¬
tes arcus & mittentes & subaudiat᷑ sagittas. Ple¬
nusq sit ͤ cendentes artus & mittentes sagittas.
quia &iam si dicer& tendentes & mittentes sigit¬
tas : non utiq sagittas tendentes intelligere de¬
beremus. Sed audito eo quod dicit tendentes:
subaudire potius arcũ qũauis dictũ non fuerit
Nonnulli sane codices greci habere dicuntur.
tendentes & nuttentes arcubus. ut sine dubita¬
tione subaudiamus sagutas. Quod uero per

Expanded text:
et mittentes arcus; cum debuisse dicere videatur, et mittentes arcus; cum debuisse dicere videatur, tendentes arcus, et mittentes sagittas; non enim arcus mittitur, sed ab arcu aliquid mittitur: aut illa locutio est de qua superius disseruimus, ubi dictum est, Suscitavit Testimonium, quia suscitavit aliquid Testimonio; ita et hic, mittentes arcus, quia miserunt aliquid arcubus: aut obscurus ordo verborum est, cum praetermissione verbi, quod etiam tacitum subaudiendum est, ut iste ordo sit, Filii Ephraem intendentes arcus, et mittentes, et subaudiatur, Sagittas; pleniusque sit, Tendentes arcus, et mittentes sagittas: quia etiam si diceret, Tendentes, et mittentes sagittas, non utique, Tendentes sagittas, intelligere deberemus; sed audito eo quod dixit, Tendentes, subaudire potius, Arcum, quamvis dictum non fuerit. Nonnulli sane codices graeci habere dicuntur, tendentes et mittentes arcubus, ut sine dubitatione subaudiamus Sagittas. Quod vero per
Abbreviated transcription (Latin):
exempłu cauendũ est. ideo praua & a maricans
fuit. quia non est creditus cũ dõ sp̃s eius. quia
& si aliqua credidit dõ. non tamen credidit in
dm̃. Non ex fide adhesit dõ ut sinata adõ
bene cooperaret᷑ cũ operante in se dõ. Deniq
iusticiȩ. in legẽ iusticiȩ non peruenerunt.
Quare : Quia non ex fide. Generatio enĩ
erat cuius sp̃s cũ dõ creditus non est. sed tã¬
quã ex operibus. quia non sicut tetendit imni Quere hoc¬
sit artus. quod foris apparer&. Tamquã in
operib legis. ita direait & cor. ubi iustus
uiuit ex fide. quȩ per dilectionẽ operatur
qua inheret᷑ dõ qui operat᷑ in homine. &
uelle & operari pro bona uoluntate. slã quid
est aliud tendere arcũ. & mittere & conuerti
in die belli: nisi ad tendere. & promittere in
die auditions. & deserere in die tẽptationis.
armis quasi proludere. & ad horã certaminis
nolle pugnare: Quod sane ait. tendentes

Expanded text:
exemplum cavendum est, ideo prava et amaricans exemplum cavendum est, ideo prava et amaricans fuit, quia non est creditus cum Deo spiritus ejus: quia etsi aliqua credidit Deo, non tamen credidit in Deum; non ex fide adhaesit Deo, ut sanata a Deo bene cooperaretur cum operante in se Deo. 9. verjustitiae, in Legem justitiae non pervenerunt . Quare? Quia non ex fide. Generatio enim erat, cujus spiritus cum Deo creditus non est: sed tanquam ex operibus; quia non sicut tetendit et misit arcus quod foris apparet, tanquam in operibus Legis, ita direxit et cor, ubi justus vivit ex fide , quae per dilectionem operatur , qua inhaeretur Deo, qui operatur in homine, et velle, et operari, pro bona voluntate . Nam quid est aliud tendere arcum, et mittere, et converti in die belli, nisi attendere et promittere in die auditionis, et deserere in die tentationis; armis quasi proludere, et ad horam certaminis nolle pugnare? Quod sane ait, tendentes
Abbreviated transcription (Latin):
Multo enũ hoc expressius dictũ est ad signifi¬
candã grãm dĩ. quȩ non solũ operat᷑ remissionẽ
petcatorũ. sed & iam cooperantẽ sibi facit bomi¬
nis sp̃m̃ in opere bonorũ factorũ. Quasi dicer&:¬
ͣ non credidit dõ sp̃s eius. Hoc est etũ habere
cũ dõ creditũ spm. non credere spm̃ suũ posse¬
facere sine dõ iusticiã. sed cũ dõ. Hoc est enĩ
credere in dm̃. quod utiq plus est quã credere
:dõ. Nlã & homini cuilib& plerũq credendum
est. quãuis in eũ non sit credendũ. Hoc est
ergo credere in dm̃. credendo adherere. ad
bene cooperandũ bona operanti dõ. Quia sine
me inquit nihil potestis facere. Quid autem
plus hinc apłs dicere potuit. quã quod ait qui
illa testimoniũ est quo dãp̃net᷑. non quo absol¬
uat᷑ reus. Littera est enĩ minax quȩ conuincat
preuaricationes. non sp̃s adiuuans. qui liber& &
iustific& peccatores. Generatio ergo illa cuius

Expanded text:
Multo enim hoc expressius dictum est, ad signifiMulto enim hoc expressius dictum est, ad significandam gratiam Dei, quae non solum operatur remissionem peccatorum, sed etiam cooperantem sibi facit hominis spiritum in opere bonorum factorum; quasi diceret, Non credidit Deo spiritus ejus. Hoc est enim habere cum Deo creditum spjustitiam, sed cum Deo. Hoc est etiam credere in Deum; quod utique plus est quam credere Deo. Nam et homini cuilibet plerumque credendum est, quamvis in eum non sit credendum. Hoc est ergo credere in Deum, credendo adhaerere ad bene cooperandum bona operanti Deo: Quia sine me, inquit, nihil potestis facere . Quid autem plus hinc Apostolus dicere potuit, quam quod ait: Quiilla testimonium est quo damnetur, non quo absolvatur reus. Littera enim est minax, quae convincat praevaricatores; non spiritus adjuvans, qui liberet et justificet peccatores. Generatio ergo illa, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
operant᷑ & uelle & operari pro bona uoluntate
Et mandata eius exquirant. Cũ iam ea didice¬
rint. quomodo exquirant. Quanta enim
inquit mandauit patrib nr̃is nota facere ea filuis
suis ut cognoscat generatio altera. Quid cog¬
noscat: Estiq mandata quȩ mandauit
Quomodo ergo adhuc exquirant. nisi ponen¬
do in dõ speni suã : Tunc mandata eius exqui¬
rant. ut ab eis illo adiuuante compleat᷑. Ne
funt sicut patres eorũ generatio praua &
amaricans: generatio quȩ cor non direxit suũ
Et dicit quart. continuo subiungendo. & non est
creditus cũ do sp̃s cius: idest quia non habebat fidẽ.
quȩ impetrat quȩ lex impetrat. Quando enĩ cũ
spũ dĩ operante sp̃s hominis cooperat᷑. tunc quod
ds̃ iussit impletur. & hoc non fit nisi credendo
in eũ qui iustificat impium. Quã fidẽ non ha¬
buit generatio praua & amaricans. E ideo de
illa dictũ est. non est creditus cũ dõ sps eius

Expanded text:
operantur, et velle, et operari, pro bona voluntate operantur, et velle, et operari, pro bona voluntate . Et mandata ejus exquirant. Cum jam ea didicerint, quomodo exquirant? Quanta enim, inquit, mandavit patribus nostris nota facere ea filiis suis, ut cognoscat generatio altera. Quid cognoscat? Utique mandata quae mandavit. Quomodo ergo adhuc exquirant, nisi quia ponendo in Deo spem suam, tunc mandata ejus exquirant, ut ab eis illo adjuvante compleantur? Ne fiant, sicut patres eorum, generatio prava et amaricans; generatio quae t quare, continuo subjungendo, Et non est creditus cum Deo spiritus ejus: id est, quia non habebat fidem, quae impetrat quod Lex imperat. Quando enim cum Spiritu Dei operante spiritus hominis cooperatur, tunc quod Deus jussit impletur; et hoc non fit, nisi credendo in eum qui justificat impium . Quam fidem non habuit generatio prava et amaricans; et ideo de illa dictum est: Non est creditus cum Deo spiritus ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ generatio praua & amaricans. Generatio
quȩ cor non direxit suũ. & non est creditus cũ
dõ sp̃s eius. Hȩc uerba indicant duos quodãmo¬
do populos. alterũ ad uetus. alterũ ad nouum
testamentũ ꝑtinentẽ. Nam quod ait quanta
mandauit patribus nr̃is nota facere ea filiis suis: d¬
non tamen eos agnouisse aut fecisse. Sed ad
hoc acceperunt ipsi. ut cognoseat generatio alte¬
ra. quod illa non cognouit. Filii qui nascent᷑ &
exurgent. Nam illi qui nati sunt non exurrexer̃
quia non sursũ cor sed in terra potius habuer̃
Cũ xp̃o enĩ exurgit᷑. unde dictũ est. Si exur¬
rexistis cũ xp̃o. quȩ sursũ sunt sapite. &e nar¬
rent inquit filus suis. ut ponant in dõ spem
suã. lta enĩ non suã iusticiã iusti uolunt consti¬
tuere. sed reuelant ad dm̃ uiã suã. & sperant in eũ
ut ipse faciat. Ꝙne obliuiscant᷑ operũ dĩ. mag¬
nificando scilic& & iactando opera sua. tãqua
ipsi faciant. cũ ds̃ sit. qui operat᷑ in eis qui bona

Expanded text:
rava et amaricans; generatio quae cor non direxit suum, et non est creditus cum Deo spiritus ejus. » Haec verba indicant duos quodammodo populos; alterum ad Vetus, alterum ad Novum Testamentum pertinentem: nam quod ait, Quanta mandavit patribus nostris nota facere ea filiis suis, non tamen eos agnovisse aut fecisse; sed ad hoc acceperunt ipsi, ut cognoscat generatio altera, quod illa non cognovit. Filii qui nascentur et exsurgent. Nam illi qui nati sunt, non exsurrexerunt, quia non sursum cor, sed in terra potius habuerunt. Cum Christo enim exsurgitur: unde dictum est, Si exsurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite . Et narrent, inquit, filiis suis, ut ponant in Deo spem suam. Ita enim non suam justitiam justi volunt constituere, sed revelant ad Deum viam suam, et sperant in eum, ut ipse faciat . Et non obliviscantur operum Dei: magnificando scilicet et jactando opera sua, tanquam ipsi faciant; cum Deus sit qui operatur in eis qui bona
Abbreviated transcription (Latin):
corporib uideamus in anima. Sobrii sunt: paulo
ante ebriosi fideles sunt: paulo ante ad oratores si¬
mulacrorũ. Res suas donant pauperibus: qui alie¬
nas ante rapiebant. Quis ds̃ magnus sicut ds̃ nr̃.
tu es ds̃ qui facis mirabilia solus. Fecit & moyses.
sed non solus. Fecit helias. fecit & heliseus. fecert̃
& apłi. sed nullus eorũ solus. Illi ut facerent: tu cũ
eis: tu quando fecisti. illi non tecũ: Non enĩ tecum
fuerunt cũ fecisti: quando & ipsos tu fecisti. Tues
ds̃ qui facis mirabilia solus. Quomodo solus: Nũqͥđ
forte pat̾ & non filius. aut filius & non pater:
lia solus. Non enĩ tres dii. sed unus ds̃ facit mirabilia
solus. & in ipso transiliente. Nam ut &iã transili¬
r& & ad ista ꝑuenir& miraculũ dĩ fuit. quando intꝰ
garriuit cũ spũ suo ut transilir&. & ipsũ spm suũ.
& in dĩ operibus delectaret᷑. ipse sibi fecit mirabilia

Expanded text:
corporibus: videamus in anima. Sobrii sunt, paulo corporibus: videamus in anima. Sobrii sunt, paulo ante ebriosi; fideles sunt, paulo ante adoratores simulacrorum; res suas donant pauperibus, qui alienas ante rapiebant: Quis Deus magnus, sicut Deus noster? Tu es Deus qui facis mirabilia solus. Fecit et Moyses, sed non solus: fecit et Elias, fecit et Elisaeus, fecerunt et Apostoli; sed nullus eorum solus. Illi ut facerent, tu cum eis; tu quando fecisti, illi non tecum. Non enim tecum fuerunt cum fecisti, quando et ipsos tu fecisti. Tu es Deus qui facis mirabilia solus. Quomodo solus? Numquid forte Pater, et non Filius? aut Filius, et non Pater? cis mirabilia solus. Non enim tres dii, sed unus Deus facit mirabilia solus, et in ipso transiliente. Nam ut etiam transiliret, et ad ista perveniret, miraculum Dei fuit: quando intus garrivit cum spiritu suo, ut transiliret et ipsum spiritum suum, et in Dei operibus delectaretur, ipse ibi fecit mirabilia.
Abbreviated transcription (Latin):
nibus ur̃is. utquid diligitis uanitatẽ & quęritis men
datiũ: Et scitote qni mirificauit dñs scm suum.
In scõ uia tua. Ad ipsũ ergo adtendamus. xpm̃ ad
tendamus ibi uia eius. Ds in sco uia tua. Quis
ds̃ magnus sicut ds̃ nrͣ. Habent gentes affecti¬
ones cuta deos suos. Idola adorant. Oculos habent
& non uident. aures habent & non audiunt. pedes
habent & non ambulant. Quid ambulas ad eũ qui
non ambulat: Non inquit ea colo. Et quid colis:
Ngͣmen quod ibi est. Certe hoc colis quod alibi dic¬
tũ est. qm̃ di gentiũ demonia. Aut idola colis
aut demonia. Nec idola nec demonia inquit. Et
quid colis: Stellã solẽ. lunã. ista celestia. Quanto
melius qͣuͣ feat & terrena & cȩlestia: Quis ds̃ mag
uere magnus ds̃ qui facis mirabilia in corpore. in
anima solus faciens. Audierunt surdi. uiderunt
cȩti. conualuerunt languidi. surrexer̃ mortui.
constricti sunt paralitici Sed miracula ista tunc in ñ¬

Expanded text:
nndacium? Et scitote quoniam magnificavit Dominus Sanctum suum : In Sancto via tua. Ad ipsum ergo attendamus, Christum attendamus; ibi via ejus: Deus, in Sancto via tua. Quis Deus magnus, sicut Deus noster? Habent gentes affectiones circa deos suos, idola adorant; oculos habent, et non vident; aures habent, et non audiunt; pedes habent, et non ambulant . Quid ambulas ad deum qui non ambulat? Non, inquit, ea colo. Et quid colis? Numen quod ibi est? Certe hoc colis quod alibi dictum est: Quoniam dii gentium daemonia . Aut idola colis, aut daemonia. Nec idola, nec daemonia, inquit. Et quid colis? Stellas, solem, lunam, ista coelestia. Quanto melius qui fecit, et terrena, et coelestia! Quis Deus magvere magnus Deus, faciens mirabilia in corpore, in anima, solus faciens. Audierunt surdi, viderunt caeci, convaluerunt languidi, surrexerunt mortui, constricti sunt paralytici. Sed miracula ista tunc in
Abbreviated transcription (Latin):
ones : Uere hoc putaui. sed putare audebis
quod affectiones habeat. tabula. theatr̃u. uenatio.
aucupiũ piscatus. & non habeant opera dĩ & non
habeant meditationes dĩ. in teriores affectiones¬
̃ quasdã suas. Cũ inspicit᷑ mundus & ponit᷑ ante
oculos spectaculũ natura rerũ. & in hisquęrit᷑
artifex & inuenit᷑. nusquã displicens & super
om̃a placens Ds̃ in scõ uia tua. Incipit iam¬
opera miscđȩ dĩ circa nos. Exx his garrit. & in
his affectionib exultat. Primo inde cepit. in
scõ uia tua. Quȩ uia tua in scõ: Ego sũ inquit
uia. ueritas. & uita. Redite ergo homines
ab affectionib ur̃is. Quo itis: quocurritis.
quo non solũ adõ. sed &ciam a uobis fugitis:
Redite preuaritatores ad cor. scrutamini
sp̃m urm̃. recolite annos aeternos. inuenite
mniscđam dĩ circa uos. attendite opera mise¬
ricordiȩ eius. in sco uia eius. Filii hominum
quousq graues corde: Quid quȩritis in affectio¬

Expanded text:
ones? Vere, hoc putabis, et putare audebis, ones? Vere, hoc putabis, et putare audebis, quod affectiones habeat tabula, theatrum, venatio, aucupium, piscatus, et non habeant opera Dei? et non habeat meditatio Dei interiores affectiones quasdam suas, cum inspicitur mundus, et ponitur ante oculos spectaculum naturae rerum, et in his quaeritur artifex, et invenitur nusquam displicens, et super omnia placensopera misericordiae Dei circa nos, ex his garrit, et in his affectionibus exsultat. Primo inde coepit: In Sancto via tua. Quae via tua in Sancto? Ego sum, inquit, via, veritas, et vita . Redite ergo homines, ab affectionibus vestris. Quo itis? quo curritis? quo non solum a Deo, sed etiam a vobis fugitis? Redite, praevaricatores, ad cor , scrutamini spiritum vestrum, recolite annos aeternos, invenite misericordiam Dei circa vos, attendite opera misericordiae ejus: In sancto via ejus. Filii hominum, usquequo graves corde? quid quaeritis in affectio
Abbreviated transcription (Latin):
Quare annos aet̾nos non cognouimus : Quare
in operib dĩ non letam᷑ : Sic nunc audiamus
& ipso dicente delectemur. ut &iam cum hinc
abierimus. faciamus quod ipso loquente facieba¬
mus. si tamen facimus ceptũ ipsius quod docit: nc̃
cepi gaudere in operib dĩ est obliuisci & te si
potes illo solo delectari: Quid enĩ melius illo :
Non uides quia cũ ad te redis in deteriorẽ re¬
dis Memor fui operũ dñi. quia memor
ero ab inicio mirabiliũ tuoꝵ: & meditabor in¬
om̃ib opetib tuis. & in affectionib tuis gar¬
riam. Ecce tertiũ garrire. Garriit foris
quando defecit. garriuit in spũ suo intus quan¬
do ꝓfecit. garriuit in operib dĩ quando ꝑue¬
nit̾ quo ꝓfecit. Et in affectionib tuis garriã.¬
s non in affectionib meis. Quis uiuit sine af¬
ĩ fectionibus : Ee putatis fr̃s quia qui dm̃ timent.
dm̃ colunt. dm̃ diligunt. nullas habent affecti¬

Expanded text:
scrutamur? quare annos aeternos non cogitamus? quare scrutamur? quare annos aeternos non cogitamus? quare in operibus Dei non laetamur? Sic nunc audiamus, et ipso dicente delectemur, ut etiam cum hinc abierimus, faciamus quod ipso loquente faciebamus; si tamen facimus coeptum ipsius quod dixit: Nunc coepi. Gaudere in operibus Dei, est oblivisci et te, si potes illo solo delectari. Quid enim melius illo? Non vides, quia cum ad te redis, in deteriorem redis? Memor fui operum Domini: quia memor ero ab initio mirabilium tuorum. omnibus operibus tuis, et in affectionibus tuis garriam. Ecce tertium garrire. Garrivit foris, quando defecit; garrivit in spiritu suo intus, quando profecit; garrivit in operibus Dei, quando pervenit quo profecit. Et in affectionibus tuis garriam: non in affectionibus meis. Quis vivit sine affectionibus? Et putatis, fratres, quia qui Deum timent, Deum colunt, Deum diligunt, nullas habent affecti
Abbreviated transcription (Latin):
in me ipso remanere periculũ fuit. Et dici
nunc cȩpi. hec est inmutatio dexterȩ excelsi.
Modo me cępit mutare excelsus. modo cȩpi
aliquid ubi securus sim. modo intraui aliquam
aulã gaudiorũ. ubi nullus timeat᷑ inimicus.
modo cȩpi esse in ea regione ubi. ñ. anticipent
uigilias om̃s inimici mei. Nunc cȩpi hȩc est in mu¬
⁊ tatio dextere excelsi. Memor fui operũ dñi lã
uidete illũ spaciari in operib dñ. Garriebat enĩ
foris. & contristatus inde defecit sp̃s eius. Garriuit
intus cũ corde suo & cũ spũ suo. & ꝑscrutatus
eundẽ spm̃ suũ: menor fuit annorũ aeternoꝵ.
iemor fuit miscđȩ dñi. Quia non repell& dñs
in aeternũ. & cępit iam in eius operib securus
Audiamus iam opera ipsa. exultemꝰ & nos. sed
affectibus &iam nos transiliamus. nec ad tẽpora¬
sͣlia gaudeamus. Habemus enĩ & nos cubile nr̃m:
quare non illuc intramus: Quare non in silen¬

Expanded text:
in meipso remanere, periculum fuit. Et dixi: in meipso remanere, periculum fuit. Et dixi: Nunc coepi; haec est immutatio dexterae Excelsi. Modo me coepit mutare Excelsus; modo coepi aliquid, ubi securus sim, modo intravi aliquam aulam gaudiorum, ubi nullus timeatur inimicus, modo coepi esse in ea regione, ubi non anticipent vigilias omnes inimici mei: Nunc coepi; haec est immutatio dexterae Excevidete illum spatiari in operibus Domini. Garriebat enim foris, et constristatus inde defecit spiritus ejus: garrivit intus cum corde suo, et cum spiritu suo, et perscrutatus eumdem spiritum suum, memor fuit annorum aeternorum, memor fuit misericordiae Domini, quia non repellet Dominus in aeternum; et coepit jam in ejus operibus securus Audiamus jam opera ipsa, et exsultemus et nos: sed affectibus etiam nos transiliamus, nec ad temporalia gaudeamus. Hebemus enim et nos cubile nostrum. Quare non illuc intramus? quare non in silen
Abbreviated transcription (Latin):
ate. in alterũ nulla est miscđa. nisi eam tibi ds̃
don& & ipse ds̃ obliuiscit᷑ miscđam ͤ riuus currit:
fons ipse siccauit : Aut obliuiscet᷑ misereri ds̃.
aut continebit in ira miserationes suas Id est sic¬
⁊̃ irascet᷑ ut non misereat᷑ : Iacilius ille irã quam
miscdam continebit. Hoc & ꝑesaiam dixerat.
Non in aeternũ uindex in uobis ero: neque
ꝑ om̃e tẽpus irascar uobis. Hoc & postea quã
dixit. abuit tristis & ambulauit uias suas. Cłias
inquit eius uidi. & sanaui eũ. Hoc ubi cognouit.
iste transiliens & se. delectatus in dõ. ut ibi ess&
& in eius operib magis garrir&. non in sp̃ũ suo
non in eo quod erat. sed in eu̾ aquo factus erat.
Et hinc ergo transiliens transcendit. Videte
transilientẽ. uidete si reman& alicubi. quousq¬
ꝑueniat ad dm̃. Et dixitiam se ipsũ transiliens.
Quid dixit: Nunc cȩpi : Cũ excessissem & me.
nunc cȩpi. hinc iam nullũ periculũ est. nam &

Expanded text:
a te, in alterum nulla est misericordia, nisi eam tibi Deus a te, in alterum nulla est misericordia, nisi eam tibi Deus donet: et ipse Deus obliviscetur misericordiam? Rivus currit: fons ipse siccabitur? Aut obliviscetur misereri Deus? aut continebit in ira miserationes suas? id est, sic irascetur, ut non misereatur? Facilius ille iram quam misericordiam continebit. Hoc et per Isaiam dixerat: Non in aeternum vindex in vobis ero, neque per omne tempus irascar vobis. Hoc et posteaquam dixit, Abiit tristis, et ambulavit vias suas. Vias, inquit, ejus vidi, et sanavi eum . Hoc ubi cognovit iste, transcendit et se delectatus in Deo, ut ubi esset, et in ejus operibus magis garriret; non in spiritu suo, non in eo quod erat, sed in eo a quo factus erat. Et hinc ergo transiliens transcendit. Videte transilientem, videte si remaneat alicubi quousqns, quid dixit? Nunc coepi: cum excessissem et me. Nunc coepi. Hic jam nullum periculum est: nam et
Abbreviated transcription (Latin):
quia quod hic patim̾ ira dĩ est dicitur hoc in
esaia. Non in aeternũ uindex in uobis ero:
neq ꝑ om̃e tẽpus irascar uobis. Ꝙ dicit quare
Sp̃s enĩ ame proced&. & om̃em flatũ ego feci
Propt̾ peccatũ paululũ quid contristaui eũ & per¬
cussi eũ & auerti faciem meã ab illo. & abut tris¬
tis & ambulauit uias suas. Quid ergoᷤ hȩc ira dĩ
semꝑ erit. Non hoc inuenit iste insilentio. Quid
enĩ dicit: Non in aeternũ repell& ds̃. & non
apponat ut bene placeat ei adhuc. Id est. ut
bene placeat ei adhuc repellere: & in acternũ
repellere: non adponaͣt. Netesse est ut reuocoꝵ
ad se seruossuos. necesse est ut recipiat fugiti¬
uos redeuntes ad dñm. necesse est ut audiat
uocẽ cõpeditorũ. Non in aeternũ repell&
ds̃. & non appon& ultra ut bene placeat ei adhuc.
Aut in finẽ miscdam suã abscid&. ageneratione
in generationẽ. aut obliuiscet᷑ misereri ds̃ ꝰ In te

Expanded text:
quia quod hic patimur, ira Dei est. Dicitur hoc in quia quod hic patimur, ira Dei est. Dicitur hoc in Isaia: Non in aeternum vindex in vobis ero, neque per omne tempus irascar vobis. Et dicit quare: Spiritus enim a me procedet, et omnem flatum ego feci. Propter peccatum paululum quid contristavi eum, et percussi eum, et averti faciem meam ab illo; et abiit tristis, et ambulavit vias suas. Quid ergo, haec ira Dei semper erit? Non hoc invenit iste in silentio. Quid enim dicit? Non in aeternum repellet Deus; et non apponet ultra ut beneplaceat ei adhuc: id est, ut beneplaceat ei adhuc repellere, et in aeternum repellere non apponet. Necesse est ut revocet ad se servos suos, necesse est ut recipiat fugitivos redeuntes ad Dominum, necesse est ut exaudiat vocem compeditorum: Non in aeternum repellet Deus; et non apponet ultra ut Aut in finem misericordiam abscidet a generatione in generationem? aut obliviscetur misereri Deus? In te,
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit ibi tristiciam & defecit sp̃s eius. cũ garri¬
ebat foris. Ecce cepit intus garrire securus.
ibi solus in silentio cogitat annos aeternos. Et
ꝑscrutabar inquit spm̃ meũ. Q hic timendũ
ne in spũ suo remane᷑ : & non sit transiliens. lam
tamen melius agit quã foris agebat. transcendit
aliquid & hinc uideamus quo. non enĩ cessat iste
transiliens.donec ueniat in finẽ unde hab& ti¬
: pell& ds̃: Tediũ inuenerat in haic uita nusquã
fidam. nusquã securã consolationẽ ad quoscũq
homines intendebat: scandalũ in eis inueniebat.
aut timebat: nusquã ergo securus. Tacere illi
malũ erit: ne silera abonis. Loqui & foris gar¬
rire molestũ erat : ne anticiparent uigilias om̃s
immia eius: calũpnias inquirerent in uerbis cius
Angustatus in hac uita uehementer. multum
de uita alia cogitauit. ubi ista non sit tẽptatio.
& quando illuc ꝑuenit᷑ : Non enĩ non constat:

Expanded text:
invenit ibi tristitiam, et defecit spiritus ejus. Qui garriinvenit ibi tristitiam, et defecit spiritus ejus. Qui garriebat foris, ecce coepit intus garrire securus, ubi solus in silentio cogitat annos aeternos: Et perscrutabar, inquit, spiritum meum. Et hic timendum ne in spiritu suo remaneat, et non sit transiliens. Jam tamen melius agit quam foris agebat. Transcendit aliquid: et hinc videamus quo. Non enim cessat iste transiliens, donec veniat in finem unde habet tipellet Deus. Taedium invenerat in hac vita; nusquam fidam, nusquam securam consolationem. Ad quoscumque homines intendebat, scandalum in eis inveniebat, aut timebat. Nusquam ergo securus. Tacere illi malum erat, ne sileret a bonis: loqui et foris garrire molestum erat, ne anticipantes vigilias omnes inimici ejus, calumnias inquirerent in verbis ejus. Angustatus in hac vita vehementer, multum de vita alia cogitavit, ubi ista non sit tentatio. Et quando illuc pervenitur? Non enim non constat,
Abbreviated transcription (Latin):
qui non uenientib & abientibus dieb ꝑaguntur :
anni de quib alio loco scriptura dicit dõ : tu autẽ
idem ipse es & anni tui non deficient. hos an nos
iste transiliens. non in garrulitate forinsecus. sed in
illi calũpniosus tendiculas uerborũ requirit in
corde suo meditatus est Garriebã. ecce est illud
garrire. Obserua iterũ: ne deficiat sp̃s tuus.
Non inquit. non sic garriebã quasiforis alio
modo nunc. Quomodo nunc: Garriebã &
scrutabar sp̃m meũ Si scrutaret᷑ iste terram.
ut uenas auri in uenir&: nemo eũ desipere di¬
cer&. immo sapientẽ multi dicerent. qui uell&
ad aurũ ꝑuenire. Quanta homo hab& intus
& non fodit: Scrutabat᷑ iste spm̃ suũ. & cum
ipso spũ suo loquebat᷑. & ipsi locutione garriebat.
& sequit᷑. Scrutabar sp̃m meũ. tiendũ. ue
in ipso sp̃u suo reinaneat. Garriuit enĩ foras.
& quia anticipauerunt uigilias om̃s inimici eius:

Expanded text:
qui non venientibus et abuentibus diebus peraguntur; qui non venientibus et abuentibus diebus peraguntur; anni de quibus alio loco Scriptura dicit Deo: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Hos annos iste transiliens, non in garrulitate forinsecus, sed in illi calumniosus tendiculas verborum requirit, in corde suo meditatus est. Garriebam. Ecce est illud garrire. Observa iterum, ne deficiat spiritus tuus. Non, inquit: non sic garriebam quasi foris; alio modo nunc. Quomodo nunc? Garriebam, et scrutabar spiritum meum. Si scrutaretur iste terram, ut venas auri inveniret, nemo eum desipere diceret; imo sapientem multi dicerent, qui vellet ad aurum pervenire: quanta homo habet intus, et non fodit? Scrutabatur iste spiritum suum, et cum ipso spiritu suo loquebatur, et in ipsa locutione garriebat. Et sequitur: Scrutabar spiritum meum. Timendum ne in ipso spiritu suo remaneat: garrivit enim foris; et quia anticipaverunt vigilias omnes inimici ejus,