comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ d faciãpat̃. qͥa occidit me
sordida cogitatõ: Et dixit eisenex.
Mulier qñ nult ablactare filiũ
suũ amarũ aliqͥdungit ub̾ibus
suis: ut cũuen̾it infans ex con¬
suetudine sugge las. tc̃ sentienᷤ
amaritudiñe refugiat. ¶ute

Expanded text:
Quid facio, quia occidit me sordida cogitatio? Dicit ei senex: Mulier quando vult ablactare filium suum, amarum aliquid superungit uberibus suis; et cum venerit infans ex consuetudine sugere lac, sentiens amaritudinem, refugit. Mit
Abbreviated transcription (Latin):
cendens incellã suam prostra¬
uit se ꝓnus incerram: tres di¬
es. et t̾res noctes plorans in
conspectu dei. Post hec uero
cum dicerent ei cogitationes sue ex¬
altatus es: magnus fc̃s es. ip̃e tẽpe

Expanded text:
er in cella sua, prostravit se pronus in terram tres dies et tres noctes, plorans in conspectu Dei. Post haec vero cum dicerent ei cogitationes suae: Exaltatus es, magnus factus es, ipse tempe
Abbreviated transcription (Latin):
ad omne facinus malum. Si qͥs
ergo est qui uult se demonibus
dñari. prius uitiis suis et passi¬
onibus dominetur. Quodcũq
entm uitium ꝓprie passionis
abiec eris: huius uitii demonẽ
poteris etiam de obsessis corpori¬
bus effugare. Et ideo conandum
est paulatim superare ꝓpria ui¬
tia: ut possimus etiam demones
superare qui huiusmodi uitiis
obsequuntur. Hic secundo refi¬
ciebatur in septimana. pulticu¬
las accipiens ex farma: nec po¬
terat iamaccipere aliam escam.
neq etate neq consuetudine per

Expanded text:
ad omne facinus malum. Si quis ergo est, qui vult daemonibus dominari, prius vitiis suis et passionibus dominetur. Quodcumque enim vitium propriae passionis abjeceris, hujus vitii daemonem poteris etiam de obsessis corporibus effugare. Et ideo conandum est paulatim propria vitia superare, ut possimus etiam daemones superare, qui hujusmodi vitiis obsequuntur. Hic secundo reficiebatur 173 in septimana, pulticulas accipiens ex farina, nec poterat jam accipere aliam escam, neque aetate, neque consuetudine per
Abbreviated transcription (Latin):
Tosuas autem responcdit Un¬
de quidem ueni non puto neçes¬
sarium clicere: edificationis qͦ
grã pater adua. Nudiui de uo-¬
bis magnalia. et saude cligna:
et posse deo animan sociare. Bix̃
autem ei abbas. Reus frater qͥ
solus sanat anime infirmitatẽ

Expanded text:
osimas autem respondit: Unde quidem veni, non puto necessarium dicere; aedificationis autem gratia, Pater, adveni. Audivi de vobis magnalia et laude digna, et posse Deo animam sociare. Dixit autem ei abbas: Deus, frater, qui solus sanat animae infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
ris necessitate compulsus aquo¬
dam fideli mutuauerat ip̃adie.
Igitur acceptis agniculis: qͥd
de ip̃i ageret sollicitus extitit.
Tandem cum socio fratre delibe¬
rans: gubernando eidem uiro
commisit. ⁊ ne uel eos uenderet¬
ne ullo tempore lederet distric¬
te precepit. ¶Non solum au¬
tem huius bestis. et digniorib
creaturis. s et aliis uilib ⁊ mi¬
nimis simili affectu compassi¬
onis adhesit. Nam quia de sal

Expanded text:
ris necessitate compulsus a quodam fideli mutuaverat ipsa die. Igitur acceptis agniculis, quid de ipsis ageret sollicitus exstitit; tandem cum socio fratre deliberans, gubernandos eidem viro commisit, et ne vel eos venderet ullo tempore laederetve districte praecepit. 44 Non solum autem huiusmodi bestiis et dignioribus creaturis, sed et alus vilibus et minimis simili affectu compassionis adhaesit. Nam quia de Sal
Abbreviated transcription (Latin):
enit aliquando uidex regi
abb̾em. ut ueniens rogaret eum.
Qui cdixat eis. Sinite me tres.
dies:⁊ tunc uenio. Erauit ergo
senex ad dominum dicens. Dñe.
noli mͥ dare grãm hanc. alioquin
nonme ꝑmitterent homines
sedere in loco isto.Ueniens ergo
senit: rogabat indicem. At ille
dixit. Pro latrone regas pater¬
Et his uerbis docuit eum habete
discretionem cogitationum:⁊ ab¬
scidit ab eo omniahumanitus mo

Expanded text:
enit aliquando judex regioabbatem, ut veniens rogaret eum. Qui dixit eis: Sinite me tres dies, et tunc venio. Oravit ergo senex ad Dominum, dicens: Domine, noli mihi dare hanc gratiam; alioquin non me permittent homines sedere in loco isto. Veniens ergo senex rogabat judicem. At ille dixit: Pro latrone rogas, aEt his verbis docuit eum habere discretionem cogitationum, et abscidit ab eo omnia humanitus mo
Abbreviated transcription (Latin):
us ignosce: ut multos haberem
cooperatores in mee libidinis pas
nosce in. ne compellas me meam
dicere confusionem. contremisco
enim. nouit dominus. Maculãt
enim et te ⁊ ip̃m aerem isti ser¬
mones mer. Tosimas autem t̾¬
ram lacrimis infundens. respõ¬
dit ad eam. Bic ꝓpt̾ dominũ
d mater mea dic: et ne p̃termit¬
tas sequentia tante salutifere
narrationis. Illa autem adiun¬
gens priori narrationi: addidit
hec. Ille autem ad olescens sermo¬
tem ridens discessit. Ego autem
fusum quem manu tenebam

Expanded text:
us, ignosce ut multos haberem cooperatores in meae libidinis passnosce mihi, ne compellas me meam dicere confusionem. Contremisco enim, novit Dominus, maculant enim et ipsum aerem isti sermones mei. Zosimas autem terram lacrymis infundens, respondit ad eam: Dic propter Deum, o mater mea, dic, et ne praetermittas sequentia tam salutiferae narrationis. Illa autem adjungens priori narrationi, addidit haec: Ille autem adolescens audiens sermotem, ridens discessit. Ego autem fusum, quem manu tenebam
Abbreviated transcription (Latin):
Dueri autem dixerunt. Proces
inmonasterio: At ille dixit.
Trecenti quinquaginta cluo.Di¬
cit ei puella. Quuoluerit nemi¬
re illuc ad conuersionem. suscip̃
illum abbas ur̃ : Hespondit ei. Eti¬
am cum magno honore suscipit
illum: maxime ꝓpt̾ uocem diũ
que dicit. Qui uenit ad me. nõ
eiciam foras. Dicit ei eurosina.
Omnes in itra eccł̃ia psallitis.
et equaliter ieumatis.Dicit ei
monachus. Comiunit̾ quidẽ

Expanded text:
ueri autem dixerunt ei: Procin monasterio. At ille dixit: Trecenti quinquaginta duo. Dixit ei puella: Qui voluerit venire illic ad conversionem, suscipit illum abbas vester? Respondit ei: Etiam cum multo gaudio suscipit illum, maxime propter vocem Domini, qui dixit: Qui venit ad me, non ejiciam foras . Dicit ei Euphrosyna: Omnes in ecclesia vestra psallitis, et aequaliter jejunatis? Dicit ei monachus ille: Communiter quide
Abbreviated transcription (French):
transiens se adhoc uoluntarius
obtulit. precioq soluto ip̃ar ouẽ
scõ uiro reliquit. Qui gaudens il

Expanded text:
transiens se ad hoc voluntarius obtulit, pretioque soluto ipsam ovem sancto viro reliquit. Qui gaudens il
Abbreviated transcription (Latin):
ic itaq beatus ioh̃s ab
adolescentia sua usq
ad perfcãm ac iurilem etatẽ.
qmͣdin ille in huiꝰ uite con¬
uersatione durauit. tanta
teret. Cunꝰ hec uirtꝰ utr̃u
de uera fide ac ꝓfunda cor¬
dissimplicitate descenderet.
an affectaticia eẽt. et qͦdã¬
modo quoacticia. atq impe¬
rantis facie peeberetur. uo¬
lens senex manifestiꝰ explo¬
rare: plura ei etiam super¬
flua inuiꝰq necessarica uł
impossibilia frequentius
iungebat. Ex quib tria
ponam: perque manifesta¬
ripossit uolentib scire. ul
mentis uel subiectionis m¬
tegritas. Sumpsit namq
de lignario suo senex uigul¬
tum: quod olim excisum

Expanded text:
ic itaque beatus Joannes ab adolescentia sua usque ad perfectam ac virilem aetatem donec ille in hujus vitae conversatione duravit, tanta teret. Cujus hanc virtutem utrum de vera fide ac profunda cordis simplicitate descenderet, an affectatitia esset, et quodammodo coactitia, atque ad imperantis faciem praeberetur, volens manifestius explorare, quamplura ei etiam superflua, minusque necessaria, vel impossibilia, frequentius injungebat. Ex quibus tria ponam, per quae manifestari possit volentibus scire, vel mentis ejus, vel subjectionis integritas. Sumpsit namque de lignario suo senex virgultum, quod olim excisum
Abbreviated transcription (Latin):
us surrexisset. Et postqͣm ue¬
nerunt inmonasterium: dix̃
abbas ad illum religiosum. Qͣ¬
resic fecisti fratri tuo: Cogno¬
sce quia ꝓpter obedientiam eiꝰ
surrexit ille mortuus: cxxx
uidam ex senib de

Expanded text:
us surrexisset. Et postquam venerunt in monasterium, dixit abbas ad istum religiosum: Quare haec fecisti fratri tuo? Cognosce quia propter obedientiam ejus surrexit mortuus ille. 146. Quidam ex senibus de
Abbreviated transcription (Latin):
sumas᷑. que renuntians reli¬
quisti. Caue ne parentum. ne
affectionis pristine recorderis:
et. adcuras scłi huius
sollicitu dinesq re¬
uocatus̃. scdm saluatoris
sententiam. ponens manũ
tuam suꝑ aratrum et respi¬
ciens retbo: regno celorum ap¬
tus ẽẽ non possis. Cane ne
quando suꝑbiam quam nũc
incipiens ardore fidei ac plera
humilitate calcasti. cum ce¬
peris psalmorum uel ꝓfessio

Expanded text:
s quae renuntians abdicasti. caue ne parentum, ne affectionis pristinae recorderis et ad curas saeculi huius sollicitudinesquocatus secundum saluatoris sententiam ponens manum tuam super aratrum ac respiciens retro regno I caelorum aptus esse non possis. cane ne quando superbiam, quam nunc incipiens ardore fidei ac plena humilitate calcasti, cum coeperis psalmorum uel professio
Abbreviated transcription (Latin):
sccuilari et de de prima habitus sui
tatem paterne ꝑsecutionis euase¬
rat. accidit die quadam. ut ip̃e le-¬
gis noue delator in quodam ne-¬
more seminudus incederet. ⁊ sic
domino laudes ingallica lĩgua
decantans: subito inlatrones in¬
cideret. Quib ferali modo quisnã
eẽt querentib: nil trepidant pro¬
phetice sic respondit. Preco sum re-¬
gis magni. Quid ad uos: At illi
indignantes: seruum dei infoue¬
am niuib plenãpt uerbera ꝓiece

Expanded text:
culari, et de prima habitus sui tatem paternae persecutionis evaserat, accidit die quadam ut ipse novae legis zelator in quodam nemore seminudus incederet, et sic Domino laudes in gallica lingua decantans, subito in latrones incideret. Quibus ferali modo quisnam esset quaerentibus, nil trepidans prophetice sic respon dit: "Praeco sum magni Regis! Quid ad vos?". At illi indignantes servum Dei in foveam nivibus plenam post verbera proiece
Abbreviated transcription (Latin):
eferebant nobis sancti
seniores. de quodemi frẽ
dicentes: qm̃ quodam tempore
ita impugnabant eum demo¬
nes. ut statim hora diei pͥma
tantam famem et defectionem.
corpori eius facerent. ut penit᷑
sustinere non posset. Uerum¬
tamen ille dicebat incorde suo.
et tunc cibum sumere. Cumq
fc̃a fuisset hora tercia.item di¬
cebat cogitationib suis. Etiam
et nunc molenter oportet me
sustinere usq ad horam sextam
Cumq aduenisset hora sexta
infundebat panem inaquam
dicens. Dum hic paius infun¬
ditur oportet etiam me horan
expͣtare nonam. Cumq hora
nona aduenisset scd̃m consue¬
tudinem complebat orationes
omnes. et psalmodiam scd̃m
regulam: et ponebat panem
ut comederet. Hoc ergo per plu¬
rincos dies sustuuit. Quadã
autem die similiter ab hora

Expanded text:
eferebant nobis sancti seniores de quodam fratre, dicentes, quomodo quodam tempore ita impugnabatur a daemonibus, ut statim hora diei prima tantam famem et defectionem corpori ejus facerent, ut penitus sustinere non posset . Verumtamen ille dicebat in corde suo: et tunc cibum sumere. Cumque facta fuisset hora tertia, iterum dicebat cogitationibus suis: Etiam et nunc violenter oportet me sustinere usque ad horam sextam. Cumque advenisset hora sexta, infundebat panem in aquam, dicens: Dum hic panis infunditur, oportet me etiam horam nonam exspectare. Cumque hora nona advenisset, secundum consuetudinem complebat omnes orationes suas et psalmodiam secundum regulam, et ponebat panem ut comederet. Hoc ergo per plurimos dies sustinuit. Quadam ergo die similiter ab hora
Abbreviated transcription (Latin):
pane et aqua. Tunc deinde susce¬
ꝑtos nos. adducunt primo cum
ac singuli quiq linteis quib ute¬
bantur abstergunt. quasi uie
laborem leuantes: re autem ue¬
ra uite humane erumpnas. ini¬
sticis traditionibus abluentes
Quid ergo minc de humanitate
eorum quid de officiis. quid de
caritate loquar. cum omnes ge¬
stirent nos ad suam quiq intͦ¬
ducere cellulam: et non solum¬
ea que hospitalitati. debentur
explere. sed insuper aut de huma¬
nitate qua ipsi pollebant docere.
aut demansuetudine atq aliis
huiusmodi bonis. que apud illos
uelut ad hoc ipsum de seculo se¬
questratos. diuersa quidem gr̃a.
una tamen eademq doctrina
dicuntur: Nusqm̃ sic uidimꝰ
florere caritatem. nusqͣm sic in¬
dimus opus feruere miscd̾ie:
et studium hospitalitatis im¬
pleri. Scripturarum uero di

Expanded text:
pane et aqua . Tunc deinde suscepane et aqua . Tunc deinde susceptos nos adducunt primo cum ac singuli quique linteis quibus utebantur, abstergunt, quasi viae laborem levantes, re autem vera vitae humanae aerumnas mysticis traditionibus abluentes. Quid ergo nunc de humanitate eorum, quid de officiis, quid de caritate loquar, cum omnes gestirent nos ad suam quisque introducere cellulam, et non ea solum, quae hospitalitati debentur explere, sed insuper aut de humilitate, qua ipsi pollebant, docere, aut de mansuetudine atque aliis hujusmodi bonis, quae apud illos, velut ad hoc ipsum de saeculo sequestratos, diversa quidem gratia, una tamen eademque doctrina discuntur. Nusquam sic vidimus florere caritatem, nusquam sic vidimus opus fervere misericordiae, et studium hospitalitatis impleri. Scripturarum vero di
Abbreviated transcription (Latin):
enius aut̃e et ad
nitrie famosissinũ
in omnib egipti
monasteriis locum.
qui quadraginta
fere milibus abest ab alexand̾a.¬
ex nomine uici adiacentis in qͦ
nitrum colligitur. itrie uoca¬
bulum trahens: ꝓspitiente hoc
nitro sordes. abluenda essent. et
abolenda. In hoc igitur loco quin¬
genta fere aut non multo minꝰ
cernuntur uicina sibi. et sub uno
posita tabernacula: in quib alicͥ
plures simul aliqui pauci. non¬
nulli etiam sĩgulares habitant.
Et mansionib quidem diuisi: a¬
nimo autem ac fide et caritate¬
ualde conuincti. et inseparabi¬
les manent. Nuic ergo cum ap¬
propinquaremus loco. ubi peregͥ¬
nos fratres aduenire senserunt.
continuo uelut examen apum.
singuli quiq ex suis cellulis ꝓ¬
riuint. atꝙ in obuiam nobis le¬
to cursu. et festina a la critate
contendunt. portantes secum qͣm̃¬
plurimi ipsorum urceos aque
et panes: scd̃m quod ꝓph̃a cor¬
ripiens quodam dicit quia nõ
existis filiis isrł in obiniam cũ

Expanded text:
emus autem et ad Nitriae famosissimum in omnibus Aegypti monasteriis 186 locum, qui quadraginta fere millibus abest ab Alexandriaex nomine vici adjacentis, in quo nitrum colligitur, Nitriae vocabulum trahens, prospiciente hoc,m, tamquam sordes abluenda essent et abolenda. In hoc igitur loco quinquaginta fere, aut non multo minus cernuntur vicina sibi, et sub uno posita patre tabernacula, in quibus aliqui plures simul, aliqui pauci, nonnulli etiam singulares habitant, et mansione quidem aliqui divisi, animo autem et fide et caritate conjuncti et inseparabiles manent. Huic ergo cum appropinquaremus loco, ubi peregrinos fratres advenire senserunt, continuo velut examen apum, singuli quique ex suis cellulis proruunt, atque in obviam nobis laeto cursu et festina alacritate contendunt, portantes secum quamplurimi ipsorum urceos aquae et panes, secundum quod Propheta corripiens quosdam, dicit: Quia non existis filiis Israel in obviam, cum
Abbreviated transcription (Latin):
solus sederem: et poteris inquit
quietus eẽ. et suscipe peregrinos:
ac pluriorem mercedem posside.
ex eo qd̃ ad quisicris de opera tua.
Ut autem consensi cogitationi
huic. ⁊ opere ꝑfiti eam. ⁊ ꝑsenecãs
ebãt qͥ m ĩiungebãt opꝰ. Cũq iãmł¬
tum eẽt qd̾ congregaueram. fes¬
tinabam pauperib ac peregrin
dens retributionem. machina¬
batur auferre eam: eoqdᷤ festina¬
rem labores meos deo offerre. Ui¬
dens enim unam uirginem sa¬
crã inuingentem species ⁊ easmͥ
ꝑficientem. atq reddentem: in¬
misit ei ut rursus demandaret
consuetudo facta est. et fidricia
maior. ad postremum etiam tac¬
tus manium et risus. ac simł¬
mum quoq concepimus dolorẽ.
⁊ ꝑfecimus iniquitatem. Cum
artem mansissem cumea. ine¬
adem ruina sex mensib. postea
cogitami dicens. Enua hodie aut
incrastrnum. aut post młtos
annos inmortem adductuꝵ:eter

Expanded text:
 sederem: et poteris, inquit, quietus esse, et suscipere peregrinos, et pluriorem mercedem habere ex eo, quod acquisieris de opere tuo. Ut autem consensi cogitationi huic, et opere perfeci eam, exiens ebant qui mihi injungebant opus. Cumque jam multum esset quod congregaveram, festinabam pauperibus ac peregrinis  retributionem machinabatur auferre, eo quod festinabam labores meos Deo offerre. Videns enim unam virginem sacram injungentem mihi species, et eas me perficientem atque reddentem, immisit ei ut rursus mihi alias am consuetudo facta est ac fiducia major, postremo etiam tactus manuum et risus, ac simmum concepimus dolorem, et peperimus iniquitatem. Cum autem mansissem in eadem ruina sex mensibus, postea cogitavi, dicens: Quia aut hodie, aut crastino, aut post multos annos morti addictus, ae
Abbreviated transcription (Latin):
Ebas pemen dicebat. ¶o¬
luntatem tuam nũqͣm
ad impleas: sed magis humilia
am: ibat plorans: ne non obe¬
diret fr̃i suo et contristaret
eum. Ita mactans uoluntatẽ
huntatem sequebatur alteriꝰ

Expanded text:
bas Poemen dicebat: Voluntatem tuam nunquam adimpleas, sed magis humilia et, ibat plorans, ne inobediens fratri suo contristaret eum. Idem mactans propriam luntatem sequebatur alteri
Abbreviated transcription (Latin):
ppe lucem: et dixit eis. Non possu¬
mus. ꝓpter uos omnem canonẽ
psallere:ideoq repausate mo¬
dicum. quia de itinere fatigati
estis. Cum autem factum fuiss
mane.hora prima uoluerunt
recedere ab eo: s non permisit eoᷤ
senior dicens. ¶agis iubete fa

Expanded text:
prope lucem; et dixit eis: Non possuprope lucem; et dixit eis: Non possumus propter vos omnem canonem psallere, ideoque repausate modicum, quia de itinere fatigati estis. Cum autem factum fuisset mane hora prima, voluerunt recedere ab eo, sed non permisit eos senior, dicens. Magis jubete fa
Abbreviated transcription (Latin):
nasteriis cõnu̾sontur. Hec autẽ
senior audiens tacuit. Et cum
illuxisset dies. arripuerunt iter
ut ad alium heremitam perge¬
rent: qui inuicino eiusdem semᷤ
habitabat. Cum autem egrede¬
rentur: dixit eis senior. Saluta¬
te eum ex me: et dicite ei. Ob¬
serua. et nolurrigare olera. Cũ
ergo peruenissent.ad illum seni¬
orem alium: dixerunt ei man¬
datum.Ipse uero audiens intel¬
lexit huius rei causam: et tenu¬
it eosdem fratres. deditq eis ut
operarentur texentes sportas:
fedensꝙe cum eis ipse non cessa¬
uit de opere manuum. Uespere
autem ad luminaria super con¬
suetudinem alios psalmos: et
post completas orationes. dixit
eis Nos quidem consuetudinem
non habemus cibari cotidie:sed
ppter aduentum ur̃m oportet
nos hodie cenare. Et apposuit eis
panes siccos et salem dicens.qͥ a
ꝓpter uos debemus ampliuis ali¬
quid cenare. Misit autem mo¬
dicum aceti et salis. et modicũ
olei. Et cum surrexissent deme¬
sula. cepit iterum psallere usq

Expanded text:
nasteriis conversantur. Haec autem senior audiens tacuit. Et cum illuxisset dies, arripuerunt iter ut ad alium eremitam pergerent, qui in vicino ejusdem senis habitabat. Cum autem egrederentur, dixit eis senior: Salutate eum ex me, et dicite ei: Observa, et noli irrigare olera. Cum autem pervenissent ad illum seniorem alium, dixerunt ei mandatum. Ipse vero intellexit causam, et tenuit eosdem fratres, deditque eis ut operarentur texentes sportas, sedensque cum eis ipse, non cessavit de opere manuum. Vespere autem ad luminaria addidit super consuetudinem alios psalmos, et post completas orationes dixit eis: Nos quidem consuetudinem non habemus cibari quotidie, sed propter vestrum adventum oportet nos hodie coenare; et apposuit eis panes siccos, et sal, dicens: Quia propter vos debemus amplius aliquid coenare; misit autem modicum acetum, et sal, et modicum olei; et cum surrexissent de mensula, coepit iterum psallere usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
Daines lõmanent ergo per
heremddispersi. ac seꝑati cel¬
lusiꝵ sed caritate conexi Obhoc
autem dirimunt᷑ habitaculis:
ut silentii sui quiete et inten¬
tione mentis cliuina sectantes
nec uox aliqua nec occursus
ullus. aut sermo aliquis ocio¬
sus obturbet. Intentis ergo in¬
suo quisꝙ loco animus. uelut
bonipatris xp̃i expectant aluẽ¬
tum: aut tanquam nules pa¬
ratus in castris imꝑatoris pre¬
sentiam: uel fideles serui adie¬
nientem dũm sustinent liber¬
tatem sibi pariter et mun̾a
largiturum: Omnes ergohii
nullam cibi. aut inumenti.
aut ullius horum sollicituli¬
nem gerunt: Scuit enim
quia sicut scriptum ẽ hec om¬
ma gentes cogitant. Ipsi uero
iusticiam. et regnum dei reqͥ¬
runt. et hec omnia sccłm pro

Expanded text:
Domine . Commanent autem per Domine . Commanent autem per eremum dispersi et separati cellulis, sed caritate connexi. Ob hoc autem dirimuntur habitaculis, ut silentii quiete et intentione mentis divina sectantes, nec vox aliqua, nec occursus ullus, aut sermo aliquis otiosus obturbet. Intentis ergo suo quisque loco animis, velut boni patris Christi exspectant adventum: aut tamquam miles paratus in castris imperatoris praesentiam, vel ut fideles servi adventantem dominum sustinent, libertatem sibi pariter et munera largiturum. Omnes ergo hi nullam cibi aut indumenti, aut illius horum sollicitudinem gerunt. Sciunt enim, quia, sicut scriptum est, haec omnia Gentes cogitant . Ipsi vero justitiam et regnum Dei requirunt: et haec omnia secundum pro
Abbreviated transcription (Latin):
matur exemplis horrescere
quidem seculi ulec. bras: secta¬
culis: Quem thesanriuu
ꝑtum nolui tamqm
tum ꝓferre in medium et fat̾e
cõminiem certus qͦd quanto
plures ex eo fuerint ditati. tan¬
to michi ampluis adquiritur:
Egoemm fiam locupletior cũ
alioꝵ salus muustii mei fuerit
quesita mercimonio In princi¬
pio ergo narrationis nostre ad¬
esse nobis precamur grãm dñs
hec omnia pietatis exercitra ap̃o
egypti monachos habentus:
¶idimus enim apud eos młto ᷤᷤ
patres celestem uitam in terra
positos agentes: et nouos qͦsdã
uaticinandi officio suscitatos:
quib ad testimonium meritoꝵ.
nec signorum quidem ac ꝑdi¬
giorum deerat efficatia: Et me¬
rite ¶ꝑr n hii qui nchilt̾¬
ttim inchil carnale cupiũt
ne ac suspipone uidumuis de¬
decatos: ut nec si aliquid mali
ahuc geteretur in seculome¬
imissent:. Tanta m eis merat
ti i quallitas amini. tantusꝙ
h euerat eis bonitatis affc̃s.
ut mitito de e dictum sit. pax

Expanded text:
matus exemplis, horrescere matus exemplis, horrescere quidem saeculi illecebras, sectaculis, quemque thesaurum repertum nolui tamquatum proferre in medium, et facere communem: certus quod quanto plures ex eo fuerint ditati, tanto mihi amplius acquiretur. Ego enim locupletior fiam, cum aliorum salus ministerii mei fuerit quaesita mercimonio. In principio ergo narrationis nostrae adesse nobis precamur gratiam Domini e omnia haec pietatis exercitia apud Aegypti monachos habentur. Vidimus enim apud eos multos patres caelestem vitam in terra positos agentes, et novos quosdam vaticinandi officio suscitatos, quibus ad testimonium meritorum, nec signorum quidem ac prodigiorum deerat efficacia: et merito. Cur enim hi, qui nihil terrenum, nihil carnale cupiunt,ne ac suspicione vidimus defaecatos, ut nec si aliquid mali adhuc gereretur in saeculo, meminissent. Tanta in eis inerat tranquillitas animi, tantusque inoleverat eis bonitatis affectus, ut merito de eis dictum sit: Pax
Abbreviated transcription (Latin):
deus qui
homines
saluos ficri.
et adagni¬
tionem ue¬
ritatis ueni¬
re quietiam nr̃m iter direxit ad
egyptum et ostendit nobis mi¬
tabilia magna ad posteritatiꝰ me¬
moriam profutura: ex quib nõ
solum nobis causa salutis orirẽt
tis aptissima conderetur. que nir¬
tutis iteragere uolentib gestoꝵ
precedentium fide. amplissimum
traintem ⁊andat Quamus ad
tantarum rerum narrationem:
minus ydoneisimus: nec dignũ
indeatur ingentiam rerum exi¬
guos ac parnos fieri auctores pre¬
celsaz ꝙ nirtutes humilinarrare
sermone: tamen quia fratrum ca¬
ritas eceum qui in monte scõo
liuer cõmanent hoc a nobis fre¬
quenter exposcit. ut egyptiorũ
monachorum uitam urtutesꝙ
animi et cultum pietatis atꝙ
abstinentie robur quod in eis
coram uddimus explicemꝰ: precłb
ipsorum qui hoc imꝑant adiu¬
uaudum me credem aggre¬
diar: non tam exstuosudẽ
requirens. quam ex narrati¬
one rerum. edificationem fu¬
turam legentib sperans dñ
gestorum unuscuisq inflam¬

Expanded text:
Deus, qui omnes salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire : qui etiam nostrum iter direxit ad Aegyptum, et ostendit nobis mirabilia magna ad posteritatis memoriam profutura: ex quibus non solum nobis caussa salutis orireturtis aptissima conderetur, quae virtutis iter agere volentibus, gestorum praecedentium fide amplissimum tramitem pandat. Quamvis ad tantarum rerum narrationem minus idonei simus, nec dignum videatur, ingentium rerum exiguos ac parvos fieri auctores, praecelsasque virtutes humili narrare sermone: tamen quoniam fratrum caritas, eorum qui in monte sancto Oliveti commanent, hoc a nobis 117-118 frequenter exposcit, ut Aegyptiorum monachorum vitam, virtutesque animi, et cultum pietatis, atque abstinentiae robur, quod in eis coram vidimus, explicemus: precibus ipsorum qui hoc imperavandum me credens, aggrediar, non tam ex stylo laudem requirens, quam ex narratione rerum aedificationem futuram legentibus sperans, dum gestorum unusquisque inflam
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate illud intrate prõpectis
eligat. Qui dum ad ep̃m uen̾it
et ei ꝓpositum suum manifesta¬
uerit: prius hortatur eum ep̃c a
tali ꝓposito desistere dicens: quod
multi illud introierunt qui nũ

Expanded text:
oluntate illud intrare pro peccatis suis eligat; qui dum ad episcopum venerit, et ei propositum suum manifestaverit, prius hortatur eum episcopus a tali proposito desistere, dicens quod multi illud introierunt, qui nu
Abbreviated transcription (Latin):
tum gaudens si hiis omniby
habundares. Interroga intima
tua si capere pͥossunt gaudiũ
suum de tanta beatitudine
sua. S certe siquis alius aut¬
quos omnino sicut te ip̃m
dilig̾es eandem beatitudinẽ
haberent: dupplicaretur gau¬
dium tuum quia non miniꝰ¬
milla ꝑfecta caritate innu¬
merabilium sc̃oꝵ angłoꝵ et
hominum. ubi nullus minꝰ
diliget alium qm se ip̃m. ñ
aliter gaudebit quisq ꝓ sin¬
głis aliis qmͣ ꝑ se ip̃o. Si ergo
cor hominis de tanto suobono

Expanded text:
tum gauderes, si iis omnibus abundares! Interroga omnia intima tua, si capere possunt gaudium suum de tanta beatitudine sua. Sed certe, si quis alius, ququem omnino sicut teipsum diligeres, eamdem beatitudinem haberet, duplicaretur gaudium tuum, quia non minin illa perfecta caritate innumerabilium beatorum angelorum et hominum, ubi nullus minus diliget alium quam seipsum, non aliter gaudebit quisque pro singulis aliis quam pro seipso. Si ergo cor hominis de tanto suo bono
Abbreviated transcription (Latin):
nitate qua ipsi pollebant docere.
aut demansuetudine atq aliis
huiusmodi bonis. que apud illos
uelut ad hoc ipsum de seculo se¬
questratos. diuersa quidem gr̃a.
una tamen eademq doctrina
dicuntur: Nusqm sic uidimꝰ
florere caritatem. nusqͣm sic in¬
dimus opus feruere miscd̾ie:
et studium hospitalitatis in¬
pleri. Scripturarum uero di
uinarum meditationes et in¬
tellectus atq scientie diuine.
uidimus: ut singulos pene eoꝵ
oratores credas in diuina esse sa¬

Expanded text:
litate, qua ipsi pollebant, docere, litate, qua ipsi pollebant, docere, aut de mansuetudine atque aliis hujusmodi bonis, quae apud illos, velut ad hoc ipsum de saeculo sequestratos, diversa quidem gratia, una tamen eademque doctrina discuntur. Nusquam sic vidimus florere caritatem, nusquam sic vidimus opus fervere misericordiae, et studium hospitalitatis impleri. Scripturarum vero divinarum meditationem et intellectum, atque scientiae divinae, ia, ut singulos pene eorum oratores credas in divinam esse sa
Abbreviated transcription (Latin):
nulli etiam sĩgulares habitant.
Et mansionib quidem diuisi: a¬
nimo autera ac fide et caritate¬
ualde conuincti. et inseparabi¬
les manent. Nuic ergo cum ap¬
propinquaremus loco. libi peregͥ¬
nos fratres aduenire senserunt.
continuo uelut examen apum.
singuli quiq ex sins cellulis ꝓ¬
riuint. atq in obiuam nobis le¬
to cursu. et festina a lacritate
contendunt. portantes secum qm¬
plurimi ipsorum urceos aque
et panes: scd̃m quod ꝓph̃a cor¬
ripiens quodam dicit. quia nõ
existis filiis isrł in obuiam cũ
pane et aqua. Tunc deinde susce¬
ꝑtos nos. adducunt primo cum
ac singuli quiq linters quib ute¬
bantur abstergunt. quasi uie
laborem leuantes: re autem ue¬
ra inte humane erumpnas. mi¬
sticis traditionibue abluentes
Quid ergo nunc de humanitare
eorum quid de officiis. quid de
caritate loquar. cum omnes ge¬
stirent nos ad suam quiq intͦ¬
ducere cellulam: et non solum¬
ea quie hospitalitati. debentur
explere. sed insuper aut de huma¬

Expanded text:
nulli etiam singulares habitant, et mansione quidem aliqui divisi, animo autem et fide et caritate conjuncti et inseparabiles manent. Huic ergo cum appropinquaremus loco, ubi peregrinos fratres advenire senserunt, continuo velut examen apum, singuli quique ex suis cellulis proruunt, atque in obviam nobis laeto cursu et festina alacritate contendunt, portantes secum quamplurimi ipsorum urceos aquae et panes, secundum quod Propheta corripiens quosdam, dicit: Quia non existis filiis Israel in obviam, cum pane et aqua . Tunc deinde susceptos nos adducunt primo cum ac singuli quique linteis quibus utebantur, abstergunt, quasi viae laborem levantes, re autem vera vitae humanae aerumnas mysticis traditionibus abluentes. Quid ergo nunc de humanitate eorum, quid de officiis, quid de caritate loquar, cum omnes gestirent nos ad suam quisque introducere cellulam, et non ea solum, quae hospitalitati debentur explere, sed insuper aut de humi
Abbreviated transcription (Latin):
icebant de beato machari¬
o maiore. quia dum aliꝙͣ¬
uenit caput hominis mortuz
ret de uirga palmea quam in ma¬
nu habebat: Ioquutum est capd̾
illud ad eum. Cui dixit senex.
Qui esti: Respondit caput
illud ad scnem. Ego eram sac̾des¬
gentilium qui commanebam ĩ
locum hunc. Tu uero es abbas
macharius qui habes sp̃m sc̃m
dei. Quacumq ergo hora misertꝰ

Expanded text:
icebant de eodem abbate Macario majore, quia dum ambulvenit caput hominis mortui ret de virga palmae, quam in manu habebat, locutum est caput illud ad eum. Cui dixit senex: Quis es tu? Respondit caput illud ad senem: Ego eram sacerdosgentilium qui commanebant in loco hoc, tu vero es abbas Macarius, qui habes Spiritum sanctum Dei. Quacunque ergo hora misert
Abbreviated transcription (Latin):
et uolotriennium penitere. Dix
ci albaᷤ pastor. Mulcum est. Ex dix̃
ei frater. Iubes unum annum: Et
dixit iterum senex ¶ultum est.
Qui autem persentes erant: dice¬
bant usq ad quadraginta clies.

Expanded text:
et volo triennium poenitere. Dixit autem ei abbas Pastor: Multum est. Et dixit ei frater: Jubes unum annum. Et dixit iterum senex: Multum est. Qui autem praesentes erant, dicebant usque ad quadraginta dies.
Abbreviated transcription (Latin):
carclinalib uirum ꝓbatum et dis¬
cretum accessit. eiq ꝑ oedinem ad¬
uentus sui causam plenius ex¬
planauit. Qui diligenter audi¬
to papetum xp̃i negͥotio. et si ꝓ¬
positum laudabile non in meri¬
to commendaret. in primis ta¬
men illis suggessit ut ad uitã

Expanded text:
cardinalibus, virum probatum et discardinalibus, virum probatum et discretum, accessit, eique per ordinem adventus sui causam plenius explanavit. Qui, diligenter audito pauperum Christi negotio etsi propositum tam laudabile non immerito commendaret, in primis tamen illi suggessit, ut ad vita
Abbreviated transcription (Latin):
semetip̃os ingratitudinis argu¬
ebant. Ft̃m est autem post hec:
ut eidem pusillo gregi quatuor alii
uuti ydonei iungerentur. et sic du¬
odenarius fc̃m numerus imple¬
retut. Cepie itaq sc̃ĩuiri suoꝵq iã
latius fama liffundi s et quosu¬
ꝑ peccatoꝵ conuersione sine ꝑso¬
natum acceptione garidebant. illoꝵ
u domino cotidie gaudium aug
in solitucline refectus est. ꝑpetuo
stricta seet suos iugłatia custodiũ.
ernens igitur beatus fran¬
ciscus passim accrescere nu¬
merum ft̃m: plenius illis exposu¬
it cordis sin ꝓpositum: nec non ⁊
diuine reuelationis archanum.
Breui ergo reglam sermone con¬
sccipset. inter positis inilla sacris
euuangelii uerbis: ad cuius ꝑfec¬
tionem quantum poterat anhx¬
lauit. Eesiderans autem que scrip¬
serat a summo pontifice confirma¬
ri undecim quos habuit secum
fiẽs assumpsit. ⁊ romam cumilł
ducdecimus ip̃e ꝑ rexit. Quo per¬
uiniens: ad quendam ex episcops

Expanded text:
semetipsos ingratitudinis argusemetipsos ingratitudinis arguebant. Factum est autem post haec ut eidem pusillo gregi quatuor alii viri idonei iungerentur, et sic duodenarius fratrum numerus impleretur. Coepit itaque sancti viri suorumque iam latius fama diffundi; sed et quo super peccatorum conversione sine personaram acceptione gaudebant, illorum in Domino quotidie gaudium augmin solitudine refectus est; perpetuo stricta se et suos vigilantia custodivit. 21 Cernens igitur beatus Franciscus passim accrescere numerum fratrum, plenius illis exposuit cordis sui propositum, necnon et divinae revelationis arcanum. Brevi ergo regulam sermone conscripsit, interpositis in illa sacris Evangelii verbis, ad cuius perfectionem, quantum poterat, anhelavit. Desiderans autem quae scripserat a summo Pontifice confirmari, undecim quos habuit secum fratres assumpsit et Romam cum illis duodecimus ipse perrexit. Quo perveniens, ad quemdam ex episcopis
Abbreviated transcription (Latin):
uiam predudere ꝓcurauit. sic et
i zonis es ꝓcrastino cor prorsus
acuris extraneum non ꝓuidit.
Igitur ex illoꝵ binis in diuet sas
regiones ad pacem cum peniten¬
tia nuntiandam diuisis: ip̃e quo¬
ꝙ in aliam mundi partem uno
secum retento secessit. Ss pater¬
nus effectus ab sentiam noue ꝓ¬
lis non sustinens ꝓrogari. cepie
aduidẽlum eos non multo post
affici desiderio nehementi. Que¬
siit ergo ad optinencium quos
concupierat orationis cõsuete re¬
fugium. et sic a domino meruit
exauliri. ut inbreui omnes im¬
puise et mirabiliter cõgregatẽ¬
tur inunum. Quib taliter ad¬
unatis: nonmitum. si pius pat̾
iocundabatur infiliis. congratu¬
labantur quoq filii gaudio patͥs.
mirantesꝙ pariter et letantes
glorificabant unanimiter mag¬
nificentiam saluatoris. Referebat
ille quo ordine defiderium suum
dominus adimpleuerat. illi quo¬
q beneficia sibi diuinitus impẽ¬
sa narrabant. et humiliter de oĩb

Expanded text:
viam praecludere procuravit, sic et viam praecludere procuravit, sic et in zonis aes pro crastino cor prorsus a curis extraneum non providit. 20 Igitur sex illorum binis in diversas regiones ad pacem cum poenitentia nuntiandam divisis, ipse quoque in aliam mundi partem, uno secum retento, secessit. Sed paternus affectus absentiam novae prolis non sustinens prorogari, coepit ad videndum eos non multo post affici desiderio vehementi. Quaesivit ergo, ad obtinendum quod concupierat, orationis consuetae refugium; et sic a Domino meruit exaudiri, ut in brevi omnes improvise et mirabiliter congregarentur in unum. Quibus taliter adunatis, non mirum si pius pater iucundabatur in filiis. Congratulabantur quoque filii gaudio patris, mirantesque pariter et laetantes glorificabant unanimiter magnificentiam Salvatoris. Referebat ille quo ordine desiderium suum Dominus adimpleverat; illi quoque beneficia sibi divinitus impensa narrabant, et humiliter de omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
dere monuit s ueluti ad fines
orbis multipliciter dilatandos
indomino confortauit. ¶To tẽ¬
pore appositus est eis quidam
luralius: et sic octonarius ip̃oꝵ
complectus est numerus. Gẽ
sẽs ad se conuocant uniuersos.
⁊ admittentum inliuersas
mundli partes binos binosq
confiderans. pła illis de regno
dei. de muncdli suzq contemptu
dulciter et intente ꝓposirit: et in¬
ter alia precipue de pacientia et
humulitate precepit. Gaudet
igitur grex humilis ad uocem
pastoris: et ad recipiendum salu¬
taris obeclientie mandatum gra-¬
tanter ob temporans: ad pedes
eius humiliter se ꝓuoluit. Es
ip̃e pastor benignissimus erigẽs.
et affectuose ueluti filios mater
amplectens: singulos ad oscula
susciꝑit: singulos illo ꝓpħico
setmone commo miuit. Iacda
cogitatum tuum in domino: ⁊ ip̃e
cnutriet. hoc uerbum frequenter
quoscrunq mittebat ꝓnuntians.
sic omnem fr̃m sollicitudinem ĩ
deũ dirigere uoluit. sic etroneã
illis et inter munam cupiditatis

Expanded text:
dere monuit, sed veluti usque ad fines orbis multipliciter dilatandos in Domino confortavit. 19 Eo tempore appositus est eis quidam vir alius, et sic octonarius ipsorum completus est numerus. Tunc sanctus, ad se convocans universos et ad mittendum in diversas mundi partes binos binosque confoederans, plura illis de regno Dei, de mundi suique contemptu dulciter et intente proposuit, et inter alia praecipue de patientia et humilitate praecepit. Gaudet igitur grex humilis ad vocem pastoris, et ad recipiendum salutaris obedientiae mandatum gratanter obtemperans, ad pedes eius humiliter se provolvit. Quos ipse pastor benignissimus erigens et affectuose veluti filios mater amplectens, singulos ad oscula suscipit, singulos illo prophetico sermone communit: "Iacta cogitatum tuum in Domino, et ipse te enutriet"; hoc verbum frequenter, quoscumque mittebat pronuntians. Sic omnem fratrum sollicitudinem in Deum dirigere voluit, sic erroneam illis et interminam cupiditatis
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i est. S enex autem ait eis. fli¬
si rem ipsam cognouero: non mͥ
satis facit ratio itr̃a. Illi autem
dixerunt ad eum. Deprecemut de¬
um ebdomada ha de hoc mistetio:
⁊ credimus quia deus reuelabit
tibi ⁊ nob̾. Senex uero cum gau¬
dio suscepit sermonem istum:⁊
deprecabatur deum dicens. Bñe
tucognoscis. qm̃ non ꝑmalitiã
incredulus sum rei huius. S ne¬
ꝑ ignorantiam errem: reuela mͥ
suas: rogabant ⁊ ip̃i deum clicẽ¬
tes. Domine ih̾u xp̃e reuela sen
misterium hoc: ut credat ⁊ non
pecit laborem suem. Fxancdliuit
autem dominus utrosq. Et ebdo¬
mada completa. uenerunt lñco
clie in eccłiam: ⁊ sederunt ip̃i tres¬
soli suꝑ sedike de scupo. qd̾ imnio¬
dum fascis erat ligatum. medius
do positi sunt panes maltare. iude¬
batur illis tantum modo trib tan¬
quani puerulus iacens suꝑ alta¬
re. Et dum extendisset presbiter
manus ut frangeret panem: des¬
cendit angelus domini de celo.⁊ ba¬

Expanded text:
Christi est. Senex autem ait eis: NiChristi est. Senex autem ait eis: Nisi reipsa cognovero, non mihi satisfacit responsio vestra. Illi autem dixerunt ad eum: Deprecemur Deum hebdomada hac de mysterio hoc, et credimus quia Deus revelabit nobis. Senex vero cum gaudio suscepit sermonem istum, et deprecabatur Deum, dicens: Domine, si tu cognoscis quoniam non per malitiam incredulus sum rei hujus, sed per ignorantiam errem, revela ergsua, rogabant et ipsi, dicentes: Domine Jesu Christe, revela seni mysterium hoc, ut credat et non perdat laborem suum. Exaudivit autem Deus utrosque: et hebdomada completa venerunt Dominico die in ecclesia, et sederunt ipsoli super sedile de sirpo, quod in modum fascis erat ligatum; medius do positi sunt panes in altare, videbatur illis tantummodo tribus tanquam puerulus jacens super altare, et cum extendisset presbyter manum, ut frangeret panem, descendit angelus Domini de coelo ha
Abbreviated transcription (Latin):
abbas arsenius de quodam
sene. qui erat magnus in hac ui¬
ta. simplex autem infide ⁊ errabat
pro co quod erat idiota: ⁊ dicebat
non ẽẽ naturalit̾ corpus xp̃i pa¬
nem quem sumimus sed figurã
eius eẽ. Hoc autem audientes du¬
o senes quod cliceret hunc sermonẽ.¬
⁊ scientes quia magna eẽt uita ⁊
conuersatio eius: cogitaucrunt
quia innocenter ⁊ simpliciter dice
cuiusdam infidelis. quidicit. quia
panis quem sumimus. non natura
corpus xp̃i. sed figuta eius est. Se¬
nex autemait ers Etgo sum qui hoc
dixi. Illi autem rogabant eumdi¬
centes. Non sic teneas abba. sed sic̃
ecclesia catholica tradidit. No̾au¬
tem creclimus. quia panis ip̃se cor¬
pus xp̃i est: et calix ip̃e est sangͥs
figuram. Sed sicut inprincipto
puluerem de terra accipiens plas¬
mauit hominem ad ỹmaginẽ
suam:⁊ nemo potest dicere. quia
non erat ymago dei quamuis ĩ¬
compeehensibilis: ita ⁊ panis quẽ
dixit quia corpus meumest cre¬
diraus quia scdm ueritatem corp̃

Expanded text:
abbas Arsenius de quodam 636 sene, qui erat magnus in hac vita, simplex autem in fide, et errabat pro eo quod erat idiota, et dicebat, non esse naturaliter corpus Christi panem quem sumimus, sed figuram ejus esse. Hoc autem audientes duo senes quod , scientes quia magna esset vita ejus et conversatio, cogitaverunt quia innocenter et simpliciter dicerus cujusdam infidelis, qui dipanis, quem sumimus, non natura corpus Christi, sed figura est ejus. Senex autem ait eis: Ego sum, qui hoc dixi. Illi autem rogabant eum dicentes: Non sic teneas, abba, sed sicut Ecclesia catholica tradidit: nos autem credimus quia panis ipse corpus Christi est, et calix ipse est sanguis figuram: sed sicut in principio pulverem de terra accipiens plasmavit hominem ad imaginem suam, et nemo potest dicere quia non erat imago Dei, quamvis incomprehensibilis; ita et panis, quem dixit: Quia corpus meum est, credimus quia secundum veritatem corpus
Abbreviated transcription (Latin):
tetia. Et cum uidissent eum pilosũ
et terribilem aspectil ammitati sũt:
⁊ dixerunt ei. Homo es an sp̃c aliquis:
Homo sum peccator. ⁊ exiui flere pec¬
lium deiuiui. Illi autem clixerunt
ti. Non est ds̃ nisi sol et ignis ⁊ aqua:
ipos adora et sactifica eis. E ille respon¬
dit. Iste creature sunt. ⁊ erraus. Sed
obsecro uos. conuertimui et agnosci¬
te uerum deum: qui ista cteauit et
cetera omnia.Illi autem deridentes
dixerunt. Condempnatum ⁊ crucifixã
dicis eẽ uerum deum: Et responcdit.
⁊ qui occidit mortem hunc dico esse
uerum deum. Illi autem tam ip̃i seni
quam fr̃ib qui cum eo erant inferẽ¬
tes tormenta: cogebant eos sacrifica¬
re. E duos quidem frẽs post multa
tormenta decapitauerunt: senem
autem dieb multis torquebant. Po¬
st ea uero statuerunt eum ĩ quodã
loco. ⁊ sagittabant in eum quasi ad si¬
gnum: unus adorso et alius a pectore.

Expanded text:
etia. Et cum vidisent eum pilosum et terribilem aspectu, admirati sunt, et dixerunt ei: Homo es, an spiritus aliquis? Homo sum peccator, et exivi flere peclium Dei vivi. Illi autem dixerunt ei: Non est alius Deus, nisi Sol, et Ignis, et Aqua; ipsos adora, et sacrifica eis. Et ille respondit: Ista creaturae sunt, et erratis. Sed obsecro vos, convertimini, et agnoscite verum Deum, qui et ista creavit, et caetera omnia. Illi autem deridentes, dixerunt: Condemnatum et crucifixum dicis esse verum Deum? Etiam, inquit,  occidit mortem, hunc dico esse verum Deum. Illi autem tam ipsi quam fratribus qui cum eo erant inferentes tormenta, cogabant eos sacrificare. Et duos quidem fratres post plurima tormenta decapitaverunt, senem autem diebus multis torquebant. Postea vero statuerunt eum in quodam loco, et sabittabant in ipso quasi ad signum: unus a dorso, et alter a pectore.
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea redeuntes ex the¬
bayda. iudimus montem
quendam preruptum flu¬
uio ĩminentem. elatione
minacis saxi etiam aspec
tu ipso terribilem: in quo
erãt per ip̃a precipitia spe¬
lunce difficiles ascensus
Inhiis monachorum plu¬
rum cõmanebant: quorum
pater erat nommne pitirion.
Hic ex discipulis beati anto¬
nii fuit: ꝙ post illuis obitum
cum sancto habitauerat ã¬
mone. Post huius quoq abs¬
cessum in hoc se constitnerat
monte Sed et tanta in eo erat
uirtutum copia. tanta gra sani¬
tatum. et potestas aduersus de¬
mones: ut duorum merita sum¬
morum uirorum solus inhere¬
ditatem consecutus dupliciter
uideretur. Hic ergo multis mo¬
nitis edificans. multaq doctri¬
na instruens.precipue tamen
de discretõne sp̃uum nos docebat
dicens ẽẽ quosdam demones qui
certis quibq uitiis obsequit᷑.
quiq cum affectus animi passi¬
biliter et uitiose quosdam inde¬
rint moueri. conuertunt eos

Expanded text:
nterea redeuntes ex Thebaide, vidimus montem quemdam praeruptum fluvio imminentem, elatione minacis saxi, aspectu etiam ipso terribilem, in quo erant per ipsa praecipitia speluncae difficilis adscensus. In his monachorum plurimi commanebant, quorum pater erat nomine Pithyrion. Hic et ex discipulis beati Antonii fuit, et post illius obitum cum sancto habitaverat Ammone. Post hujus quoque abscessum in hoc se constituerat monte: sed et tanta in eo erat virtutum copia, tantaque gratia sanitatum, et potestas adversus daemones, ut duorum merito summorum virorum solus haereditatem consecutus duplicem videretur. Hic ergo multos monitis aedificans, multaque doctrina instruens, praecipue tamen de discretione spirituum nos docebat dicens, esse quosdam daemones, qui certis quibusque vitiis obsequantur, quique cum affectus animae passibiliter et vitiose viderint moveri
Abbreviated transcription (Latin):
bat theodosius imperatorad
ĩpotentium tyrãnorum bella
pcedere qm illiꝰ ammaretur
oraculis atq responsis: qͥb
confidens uelut celitus sibi
delatis. trophea de desꝑatis
bellis atq hostib semꝑ re

Expanded text:
bat Theodosius imperator ad praepotentium tyrannorum bella procedere, quam illius animaretur oraculis atque responsis, quibus confidens uelut caelitus sibi delatis tropaea de desperatis bellis atque hostibus re
Abbreviated transcription (Latin):
eum uigenti gaudio sc̃ẽ pauꝑ¬
tatis initia renouantes: pacto il¬
lam ꝓpetuo furmauerunt. Post
hec ualiem spolitanam intrãtes:
pium noui iusticie delatores ha¬
buere tractatũ utirum in locis
solitariis an potius inter homĩes
foret illis morantlum. ¶Et ue-¬
ro sc̃s uir dei ueluti de sua diffi¬
sus inclustria deuotis orationũ
stuctiis negotia cuncta preueni¬
ens ibi quid ageret in falubilit̾
diclicit. zeloq ductus cliuino
pximoꝵ lucris intendere quã
sibisoli uiuere preelegit.¶Tẽ
sc̃s frantiscus in domino con¬
fortatus ex auctoritate aposto¬
lica ficlucialius agere cepit.
⁊ ꝑciuitates uillasq ⁊ castella
cucuens penitentiam constã¬
tis si me predicauit. Curabat

Expanded text:
um ingenti gaudio sanctae paupertatis initia renovantes, pacto illam perpetuo firmaverunt. 23 Post haec vallem Spoletanam intrantes, pium novae iustitiae zelatores habuere tractatum, utrum in locis solitariis an potius inter homines foret illis morandum. At vero sanctus vir Dei, veluti de sua diffisus industria, devotis orationum studiis negotia cuncta praeveniens, ibi quid ageret infallibiliter didicit, zeloque ductus divino proximorum lucris intendere quam sibi soli vivere praeelegit. Tunc sanctus Franciscus, in Domino confortatus, ex auctoritate apostolica fiducialius agere coepit, et per civitates villasque castella circuiens, poenitentiam constantissime praedicavit. Curabat
Abbreviated transcription (Latin):
hec ad locum tercium qui porti¬
uncula dicitur. haut longe a
preclicta ciuitate se transtulit.
ubi quondam eccłia fuerat in

Expanded text:
ec ad locum tertium, qui Portiuncula dicitur, haud longe a praedicta civitate se transtulit, ubi quondam ecclesia fuerat in
Abbreviated transcription (Latin):
illud. quia pater nichil in uita
sua. consecutꝰ ẽ boni sed omne
tempus ininfirmitate et tribu¬
latione consumpsit. ⁊ ita furẽ
uite sue accepit. ut uix sepultu¬
ram eius terra retiperet. Sa igi¬
durbona est huiusmodi conuer¬
satio apud deum. quare tanta
mater inquit cogitatus ineus
bonum est uiuere: tradere uolup¬
tati et luxurie. ac libidini corpꝰ.
Ex enim illa nullum opus tur¬
pe preter misit: inedrietate autẽ
et incolumis atq ꝓspete degens.
uitam suam expleuit. Ehud ergoᷤ
Sic oportet me uiuere sicut mat̾.
Melins est enira ꝓpeiis oculis cre¬
dere. His que manifeste cegni¬
accidit. Post hos sermones asti¬
tit mͥ quidam grandlis corpore.
aspectu autem terribilis. Demn¬
de intuendo me ꝑtertens iracũ¬
da uisione aspera uoct interro¬
gabat me. Pic mͥ inquit ille
qui sunt cogitatus turꝰ Ego ab¬

Expanded text:
illud, quia nihil in vita sua consecutus est boni, sed per omne tempus in infirmitate et tribulatione consumptus esset, ita finem vitae accipiens, ut nec sepulturam ejus terra reciperet. Si igitur bona esset hujusmodi conversatio apud Deum, quare 647 ermater, inquit cogitatus meus, bonum est vivere, tradere voluptati, luxuriae ac libidini corpus; etenim illa nullum opus turpe praetermisit; in ebrietate autem ncolumis atque prospere degens, ita vitam suam explevit. Quid ergo? Sic oportet me vivere, sicut mater vixit; melius est enim propriis oculis credere his quae manifeste cogniaccessit. Post hos sermones astitit mihi quidam grandi quidem corpore, aspectu autem horribilis; deinde intuendo me perterrens, iracunda visione et aspera voce interrogabant me: Dic mihi, inquit ille, quae sunt cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
et orationis eius finis in stabat.
conuertens oculos uidit aliquem
inueritate ꝓperantem ad partem
occidentis. Mulier autem erat
et capillos capitis habens ut la na
albos. modicos et ip̃os non am

Expanded text:
et orationis ejus finis instabat, convertens oculos, vidit aliquem in veritate properantem ad partem Occidentis. Mulier autem erat,et capillos capitis habens ut lana albos, modicos et ipsos, non am