comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to cum uerecundia & castitate ornantes senon intortis crinibus & auro uel marga¬
ritis.siue ueste p̃tiola sed quod decet mulieres ꝓmttẽte pietatem ꝑoꝑaboni. muliet
minari in uirum sed cẽ in silentio. Et ne uideretur mulier dura conduto quedis
in mariti redigeret seruitutem. Legio recorditur antiq .&. ud originale exeia¬
plum redit.ꝙ ad am pͥmus factus sit. Deinde mulier de costi cui. Et id im dia¬
bolus seducere non potuit sed euam. &ꝙ post offensam deistatim uiro subiecta
sit. & ad maritum illius facta conuersio. Quodq ertorem ueterem illa que semel
comiubio copulata est. & redata in conditionem eue. filiorum percatione delẽt.
dicicia. Non enim ut male habetur in latinis codicibus. sobrietas est legenda.
& quod putabas eȩ ꝓ nuptiis pro uirginitate sentire cogaris. Nam si saluatur
mulier in filioꝵgn̾atione: & liberorum numerus saluatio matrum est. Cur ad¬

Expanded text:
to cum uerecundia et castitate ornantes se, non in tortis crinibus aut auro ant margaritis aut ueste pretiosa, sed quod decet mulieres promittentes castitatem per opera bona. minari in virum; sed esse in silentio Et ne videretur mulieris dura conditio, quae eam in mariti redigeret servitutem, legis recordatur antiquae et ad originale exemplum redit: quod Adam primus factus sit, deinde mulier ex costa ejus: et quod Adam diabolus seducere non potuerit, sed Evam: et quod post offensam Dei statim viro subjecta sit, et ad maritum illius facta conversio: quodque errorem veterem illa quae semel connubio copulata est, et redacta in conditionem Evae, filiorum procreatione deleret: ne et pudicitia: non enim ut male habetur in Latinis codicibus sobrietas est legenda, et quod putabas esse pro nuptiis, pro virginitate sentire cogaris. Nam si salvatur mulier in filiorum generatione, et liberorum numerus salus matrum est, cur ad
Abbreviated transcription (Latin):
stum est. & intente facit seruire dño absq ulla distractione. Proprietitem grecã
latinus sermo non explicat quibus enim uerbis quis posset ȩdissere.
dicibus obtranslationis difficultatem hoc penitus non inuenitur. Ut amur gͦ eo
quod uertimus. Non imponit nobis apłs liqueum nec cogit eẽ quod nolumus.
Sed suidet quod honestum est. & decorum & intente facit seriure dño & semp
eẽ sollicitum & expectare paratam dñi uoluntitem ut cum quid impauerit. qͣi
strenuus & armitus milex statim impleat quod preceptum est. Et hoc facit
sine ulla distentione: que data est secundum ecclesiastem hominibus huius
carnem lisciuire & bullire in libidinem nec refrenare se potest. duplexq ei ĩ¬
cumbit necessitas. Aut accipiende coniugis aut ruendi. quod uult fatut nõ
peccat si ducat uxorem fatit inquid quod uult. non quod debet. non peccit

Expanded text:
stum est, et intente facit servire Domino, absque ulla distractione. Proprietatem Graecam stum est, et intente facit servire Domino, absque ulla distractione. Proprietatem Graecam Latinus sermo non explicat: quibus enim verbis quis possit edicere, Πρdicibus, ob translationis difficultatem, hoc penitus non invenitur. Utamur igitur eo quod vertimus. Non imponit nobis Apostolus laqueum, nec cogit esse quod nolumus; sed suadet quod honestum est et decorum, et intente facit servire Domino et semper esse sollicitum, et exspectare paratam Domini voluntatem, ut eum quid imperaverit, quasi strenuus, et armatus miles statim impleat quod praeceptum, est, et hoc faciat sine ulla distentione : quae data est secundum Ecclesiasten Cap. III hominibus hujus d est, carnem lascivire, et ebullire in libidinem, nec refrenare se potest: duplexque ei incumbit necepeccat si ducat uxorem. Faciat quod vult, non quod debet. Non peccat,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Seatimq docet que sit illa cogitatio. ut sit sancta & corpore & spũ.Non¬
nullequippe sunt uirgines. carne non spũ uirgines. quarum corpus integrum
est. & aĩa corrupta. Sed illa uirginitas hostiax est. cuius nec mentem cogitatio
nec carnem libido maculauerit᷑. Econtrario que nupta est cogitat que mundi
sunt quomodo placeat uiro. Dicut qui uxorem habet sollicitus est que sunt
mundi. cogitat quomodo placrat uxori. Sic nupta res mundi cogitat. quõ
placeit uiro. Nos autem non sumus de hoc inundo. qui in maligno posituo
est Cuiꝰ figura preterit. de quo dr̃ ad apłos. Si essetis de hoc mundo. amaret uti
q mundus quod suum erat. ac ne forsitmm putaretur omnis grauissimum ca¬
stitatis imponere nolentibus statim iungit causas suadendi & ait. Hoc aũe
ad utilitatem ur̃am dico. non ut laqueum uobis ingeram. Sed ad id ꝙ hone

Expanded text:
sunt. Statimque docet quae sit ipsa cogitatio, ut sit sancta corpore et spiritu. Nonsunt. Statimque docet quae sit ipsa cogitatio, ut sit sancta corpore et spiritu. Nonnullae quippe sunt virgines carne, non spiritu, quarum corpus integrum est, anima corrupta. Sed illa virginitas hostia Christi est, cujus nec mentem cogitatio, nec carnem libido maculavit. E contrario, quae nupta est, cogitat quae mundi sunt, quomodo 261 placeat viro. Sicut qui uxorem habet, sollicitus est quae sunt mundi, quomodo placeat uxori: sic nupta res mundi cogitat, quomodo placeat viro. Nos autem non sumus de hoc mundo, qui in maligno positus est, cujus figura praeterit, de quo dicitur ad Apostolos: Si essetis de hoc mundo, amaret Al. amasset utique mundus, quod suum erat . Ac ne forsitan putaretur, onus gravissimum castitatis nolentibus imponere, statim jungit causas suadendi, et ait: Hoc autem ad utilitatem vestram dico: non ut laqueum vobis injiciam, sed ut ad id quod hone
Abbreviated transcription (Latin):
sit in hac materia. Et preceptorum mens gregorius na arenus iurginititem &
nuptias disserens. grecio uersibu expliciuit. Nc̃ illud breuiter admoneo in litini
sensum. & ame quoq ꝓqualitate loci sit edissertum sit. lamen non est apłĩce ue¬
ritatis. Diquidem apłs ita sepsitut supra transtulimus. Sollicitus est que sũt
mundi. & quomodo placeat uxori. & diuisus est. Et hac sententia diffinita
transgreditur ad continenteo & uirgines. & ait. Plulier innupta & uirgo co¬
tit idipm altero uerbo repetere. Mulier innupta & uirgo uel certe diffi¬
nire uoluisse quid eẽt innupta. idest uirgo. ne & meretrices putaremus in
nuptas nulli certo matrimonio copulatas. Quid gͦ cogitat innupta & urgo
que dnĩ sunt ut sit sancta cͤorpore & spũ. Et si nichil aliud eẽt ut nulla mercos
amplior uirginem sequeretur. sufficeret ei hec sola platio. Cogittare que domini

Expanded text:
sit in hac materia. Et praeceptor meus Gregorius Nazianzenus virginitatem et sit in hac materia. Et praeceptor meus Gregorius Nazianzenus virginitatem et nuptias disserens, Graecis versibus explicavit. Nunc illud breviter admoneo, in Latinis sensum, et a me quoque pro qualitate loci sic edissertum sit, tamen non est Apostolicae veritatis. Siquidem Apostolus ita scripsit, ut supra transtulimus: Sollicitus est quae sunt mundi, quomodo placeat uxori, et divisus est; et hac sententia definita, transgreditur ad virgines et continentes, et ait: Mulier innupta, et virgo corit id ipsum altero verbo repetere, mulier innupta et virgo: vel certe definire voluisse quid enuptas, nulli certo matrimonio copulatas. Quid ergo cogitat innupta et virgo? Quae Domini sunt, ut sit sancta et corpore et spiritu. Ut nihil aliud esset, ut nulla merces virginem amplior sequeretur, sufficeret ei haec sola praelatio, cogitare quae Domini
Abbreviated transcription (Latin):
opera & nuptiep̃teribunt.Neq enim post resurrectionem coniugia.si añ¬
mors finis est nupturum. Cur necessitatem in uoluntatẽ nectimus. Et quod
inuitis extorquendum est crspe premiorum nõ offerimus deo. Qui si ne
uxore est sollicitus est que sunt dni quomodo placeat deo. qui autem cum
uxore est sollicitus est que sunt mundi.quomodo placeat uxori & diuisus ẽ.
intueniur tuarum curarum uirginisq mariti distantias. Uirgo dño.ma¬
ritus uxori placere desiderat. & ut uxori placeat .sollicituo est de hiis q̃ sunt
mundi que cum mundo utiq transitura sunt. & diusus ẽ in multas silic¬
partes sollicitudinum miseriarumq districtus. Non est huius loci nuptia¬
rum angustias describere. & qĩ in comunibus locis rethorico exultare sermoe:
Plenius suꝑhac re contra heluidium & in eolibro quem ad eustochium scͥpsi
arbritror absolutum. Certe & tercullianus dum ad huc eet adolescentulus lu¬

Expanded text:
opera et nuptiae praeteribunt . Neque enim post resurrectionem erunt conjugia. Si aopera et nuptiae praeteribunt . Neque enim post resurrectionem erunt conjugia. Si amors finis est nuptiarum: cur necessitatem non in voluntatem vertimus? Et quod invitis extorquendum est, cur non spe praemiorum offerimus Deo? Qui sine uxore est, sollicitus est quae Domini sunt, quomodo placeat Deo. Qui autem cum uxore est, sollicitus estIntueamur curarum virginis, maritique 260 distantias. Virgo Domino, maritus uxori placere desiderat, et ut uxori placeat, sollicitus est de his quae sunt mundi, quae cum mundo utique transitura sunt: et divisus est, in multas scilicet sollicitudinum partes, miseriarumque distractus. Non est hujus loci nuptiarum angustias describere, et quasi in communibus locis rhetorico exsultare sermone. Plenius super hac re contra Helvidium, et in eo libro quem ad Eustochium scripsi, arbitror absolutum. Certe et Tertullianus cum adhuc esset adolescens lu
Abbreviated transcription (Latin):
quibus supra indulserat. Si acceperis uxorem non pectasti. & si nupserit uit¬
go non pecciuit. tribulitionem tamen carnis habebunt huuismodi. Nos
ne tribulatio est in qua sola uidebantur habere delitias. quod exit reliquũ
uobis parco sicait. ostendo carnis tribulationem. quasi non muora sint ꝓp
que non nube ddebeatis. Igitur hec dico frẽs. tempus breue est. Reliquum est
ut qui hñt uxores sic sint tanꝙ̃ non habentes.Nequaꝙ̃iam de uirginibus
disputo. quas nulla ambiguitas est eẽ feliceo. Ad maritos uenio. tempus bre¬
ue est. dñs ꝓpe est. etiam si nouencentis uiueremus annis ut antiqui hoĩes.
mur admittere. Et qui flent inquit. & gaudent &emunt. & utuntur hoc
mundo sic sint qĩ non flenit.gaudeant.emant.utantur hoc mundo Pret̾it
enim figuri huius mundi. Si mundus transit. quo uniuersa duduntur.
imo figuri & conuersatio huius mundi qĩ nubes p̃terit inter cetera mũdi

Expanded text:
Quibus supra indulserat: Si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit virQuibus supra indulserat: Si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit virgo, non peccavit : tribulationem tamen carnis habebunt hne tribulatio est, in qua sola videbantur habere delicias, quid erit reliquum vobis parco. Sic, ait, obtendo carnis tribulationem, quasi non majora sint propter quae nubere non debeatis. Igitur hoc dico, fratres: Tempus breve est. Reliquum est, ut qui habent uxores, sic sint tamquam non habentes. Nequaquam jam de virginibus disputo, quos nulla ambiguitas est esse felices. Ad maritos venio. Tempus breve est, Dominus prope est. Etiamsi nongentis viveremus annis, ut antiqui homines, quas cogemur cito amittere? Et qui flent, inquit, et gaudent, et emunt, et utuntur hoc mundo, sic sint, quasi non fleant, gaudeant, emant, utantur hoc mundo. Praeterit enim figura hujus mundi imo figura et conversatio haec mundi quasi nubes praeterit, inter caetera mundi
Abbreviated transcription (Latin):
debitor deinde cirtuncisus tertio liber. ad extremum solutus. cirramus
ꝓreliqua neq enim nos patitur magnitudo uoluminis diutius in singulis
immorari. Si autem acceperis uxorem non peccisti. Aliud est non peccare
aliud bene facere. Et sinupserit uirgo non peccit. Non illa uirgo que semel
se dei cultui dedlinauit harum enim sequi nupserit habebit dampnatioẽ.¬
quia pͥmam fidem semꝑ irritam feat. Di autem hoc de uidius dictum ob¬
iecerit quanto magis p̃ualebit. Cum etiam his non liceat quibus aliquindo
licuit. Uirgines enim que post consecrationem nupserint. non tam adul¬
tere sunt ꝙ in teste. ac ne uideretur in coquod dixerat. & sinupserit uirgo
non pectauit. rursum celibes ad nuptias ꝓuocare.statim se refrenauit. &ili¬
ud inferendo infirmauit quod concesserat dicens. Iribulationem tñ carnio
habuerunt huuscemodi. Qui sunt isti qui tribulationem carnis habebũt.

Expanded text:
debitor est, deinde circumcisus, tertio liber, ad extremum solutus. 13. debitor est, deinde circumcisus, tertio liber, ad extremum solutus. 13. reliqua, neque enim nos patitur magnitudo voluminis diutius in singulis immorari. Si autem acceperis uxorem, non peccasti. Aliud est non peccare, aliud benefacere. Et si nupserit virgo, non peccavit . Non illa virgo, quae se sequia primam fidem irritam fecit. Si autem hoc de viduis dictum obiecerit, quanto magis de virginibus prevalebit, cum etiam his non liceat, quibus aliquando licuit? Virgines enim, quae post consecrationem nupserint, non tam adulterae sunt, quam incestae. Ac ne videretur in eo quod dixerat: Et si nupserit virgo, non peccavit, 259 rursum coelibes ad nuptias provocare, statim se refrenat , et aliud inferendo, infirmavit quod concesserat, dicens: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi. Qui sunt isti qui tribulationem carnis habebunt?
Abbreviated transcription (Latin):
uiri. quos ex propris scriptis nosse prefacile est. Existimo inquit hocbonum ẽẽ¬
pꝑ instantem necessitatem. Que est ista necessitas. que spreto uinculo cõiuga¬
li uirginitatis appetit libertatem. Ue pregnantibus & nutrientibus in illo die
Non hie scorta non hic lupanaria condempnantur. dequorum damnatiõe
nulla dubitatio est. Sed uteri tumentes & inẜintium uagitus. & fructus atq
uxorem. habet unusquisq nr̃m terminos suos. Redde mͥ meum. & tu tene
tuum. Si alligatus es uxori ne illi des repudium. Si solutus es ab uxore non
queris uxorem. Ut ego non soluo coniugia si semel ligata sunt.ita tu non li¬
ges quod solutum est. Simulq significantia consideranda uerborum est.
qui uxorem habet & debitor dr̃. & esse in p̾putium & seruus uxoris & ꝙ
malorum seruorum est alligatus. Qui autem sine uxore est pͥmum nullus

Expanded text:
viri, quos ex propriis scriptis nosse perfacile est. Existimo enim, inquit, hoc opus viri, quos ex propriis scriptis nosse perfacile est. Existimo enim, inquit, hoc opus re et bene facere. Item: Quod est ista necessitas, quae spreto vinculo conjugali virginitas appetit libertatem. Vae praegnantibus et nutrientibus in illo die : Non hic nulla dubitatio est: sed uteri tumescentes, et infantum vagitus, et fructus atque uxorem . Habet unusquisque nostrum terminos suos: redde mihi meum, et tuum tene. Si alligatus es uxori, ne illi des repudium. Si solutus sum ab uxore, non quaeram uxorem. Ut ego non solvo conjugia, si semel ligata sunt; ita tu non liges quod solutum est. Simulque significantia consideranda verborum est. Qui uxorem habet, ut debitor dicitur, et esse in praeputio, et servus uxoris, et quod malorum servorum est, alligatus. Qui autem sine uxore est, primum nullius
Abbreviated transcription (Latin):
deni ait sentitis. ꝙ non expediat homuni ad celorum regnatendenti accipere uxo¬
Alios eunuchos nã facit. Alios uis hominum. mͥ illi eunchi placent. quos ca
niulq tractandi sententu. Qui se inquit castrauerunt ꝑꝑ regnum celor. Si
castrati mercedem hñt reguum celorum.gͦ qui se non castrauerunt locum nõ
possunt accipere castratorum. Qui potest inquit capere capiat. Erandis fidei.
Grandisq uirtutis dei templum eẽ purissimum. totum se offerre holoc austus
qui selignum aridum obsterilitatem putantes audiunt ꝑ ysaiam. quod p̃filiis
nouieit obtinuit. Ad hos & clemens successor apłi petri cuius paulus menũt
seribit epłis omnemq pene sermonem suum de uirginititio puritite cotexut
& deinceps multi apłi & martires & illustres.tam in sanctitate ꝙ̃ in elloquentia

Expanded text:
dem sentitis, ait, quod non expediat homini ad coelorum regna tendenti, accipere uxodem sentitis, ait, quod non expediat homini ad coelorum regna tendenti, accipere uxodatum est. Alios eunuchos natura facit, alios vis hominum. Mihi illi eunuchi placent, mulque tractanda sententia: Qui se, inquit, castraverunt propter regna coelorum. Si castrati mercedem habent regni coelorum, ergo qui se non castraverunt, locum non possunt accipere castratorum. Qui potest, inquit, capere, capiat. Grandis fidei est, grandisque virtutis, Dei templum esse purissimum, totum se holocaustum offerre Dqui se lignum aridum ob sterilitatem putantes, audiunt per Isaiam , quod pro filiis nomen obtinuit. Ad hos et Clemens 258 successor Apostoli Petri, cujus Paulus apostscribit Epistolas, omnemque pene sermonem suum de virginitatis puritate contexit: et deinceps multi Apostolici, et Martyres et illustres tam sanctitate quam eloquentia
Abbreviated transcription (Latin):
dimittere oĩo fieri prohibuit. Quod discipuli considerintes dixerunt ei. Si tali
est causa hominis cum uxore non expedit nubere. Quibus ille respondit. Non
omnes capiunt uerbum hoc. Sed quibus datum est. sunt enim eunuuchi. qui
de utero matris ita nati sunt. Et sunt eunuchi qui eunubizati sunt ab homibꝰ.¬
Impropatulo est cur apłs dixerit de uirginibus autem diĩ p̃ceptum non habeo.
profecto qui i p̾miserat dñs. non omnes capuint uerbum hoc. sed quibus datu
sum tenet in manu uirginititis brauium ostendit purissimum fontem & dami¬
portare ille iuncet. ille saciabitur. & io̾ plus amat uirgines xp̃s.qr sponte tribuu̾̃t
quod sibi non fuerat impatum. inuorisq est grẽ offerre quod non debeas ꝙ̃ red¬
dere quod exigeris. Apłi uxoris onere contẽmplato.sitalis est inquiunt ciusa ho¬
minis cum uxore non expedit nubere. Quoꝵ dnis sententiam ꝓbins.recte qui¬

Expanded text:
dimittere, omnino fieri prohibuit. Quod discipuli considerantes, dixerunt ei: Si talis dimittere, omnino fieri prohibuit. Quod discipuli considerantes, dixerunt ei: Si talis est causa hominis cum uxore, non expedit nubere. Quibus ille respondit: Non omnes capiunt verbum, sed quibus datum est. Sunt enim eunuchi, qui de utero matris ita nali sunt; et sunt eunuchi, qui ab homiIn propatulo est cur Apostolus dixerit, De virginibus autem praeceptum Domini non habeo; profecto quia praemiserat Dominus: Non omnes capiunt verbum, sed quibus datum sum, tenet in manu virginitatis bravium: ostendit purissimam fontem, et clamipotare, ille vincet, ille satiabitur. Et ideo plus amat virgines Christus, quia sponte tribuunt, quod sibi non fuerat imperatum. Majorisque gratiae est, offerre quod non debeas, quam reddere quod exigaris. Apostoli uxoris onera contemplati: Si talis est, inquiunt, causa hominis cum uxore, non expedit nubere. Quorum Dominus sententiam probans: Recte qui
Abbreviated transcription (Latin):
ri utitur pulcritudine. Noli igitur ad mirari sunter titillationes carnis & in¬
centiua iutiorum angellorum uita non exigiur. sed docemur. qr ubi concili¬
um datur offerentis arbitrium est. ubi p̃ceptum necessitas seruitutis. Preceptũ
autem non habes preceptum dnĩi. quare uideo dire consilium de quo nõ hẽo¬
iussionem. Respondebat mͥ apło. Et uis ut ego uibcam quod dñs optulit potiꝰ
ꝙ̃ p̃cepit. ille creator & figulus sciens frigilitatem uasculi quod opatuo est. uirgi¬
nitatem in audientis potestate dimisit & ego doctor gentium qui omnibus oĩa
dentium imponam ceruicibus ufirmorum. Discant pͥus ferias nuptiarum ua¬
cent ad tempus oroni. Ut accepte gustu pudicicie. semꝑhabere desiderent qͦ ad mo¬
dum delectati sunt. Dñs temptatus a phariseis. Utrum secundũmoysiꝰ uxoreo lic

Expanded text:
ri utitur pulchritudine. Noli igitur admirari, si inter titillationes carnis, et inri utitur pulchritudine. Noli igitur admirari, si inter titillationes carnis, et incentiva vitiorum, Angelorum vitam non exigimur, sed docemur. Quia ubi consilium datur, offerentis arbitrium est: ubi praeceptum, necessitas est servientis. Praeceptum,  non habes praeceptum Domini, quare audes dare consilium, de quo non hjussionem? Respondebit mihi Apostolus: Et vis ut ego jubeam, quod Dominus obtulit potius, quam praecepit? Ille creator et figulus sciens fragilitatem vasculi, quod operatus est, virginitatem in audientis potestate dimisit, et ego Doctor Gentium, qui omnibus omniadentium imponam cervicibus infirmorum? Discant prius ferias nuptiarum, vacent ad tempus orationi, ut accepto gustu pudicitiae, id semper habere desiderent, quo ad modicum delectati sunt. Dominus tentatus a Pharisaeis, utrum secundum legem Moysi uxores liceret
Abbreviated transcription (Latin):
do. Iamꝙͣ mĩam consecutus adnõ ut sim fidelis. Existimo ergo hoc bonum ẽẽ
uelut fortissimo ariete. uirginitatis murum quatieus. Ecce inquid apls ꝓfite¬
tur de uirginibus dni.sed non habere p̃ceptum. & qui cum auctoritite de ma¬
ritis & uxoribus uisserat non audet imꝑare quod dñs non p̃cepit. & certe
habet. Frusta enim iubetur quod in arbitrio eius ponitur cui uisum est. Si uirgi¬
nitatem dñs imꝑasset uidebatur nuptias condenmare. & hominum afferre semi¬
narium. Unde & ip̃a uirginitas nascitur. Si p̃cidisset radicem. quomodo fruges q̃re¬
ret. Nisi ante fund imenta iecisset quaratione bedificium extrueretur. & optuꝵ
cuncta de suꝑ culinen imponeret. Multo labore fossorum subuertuntur monta.
terrarum pene inferna penetrantur. ut inueniatur aurum. Cumq de granis ini¬
nutissimis prius conflatione fornacis. de incalidi artificis minu fuerit momile
compactum. Non ille beatus uocatur qui delucto excreuit aurum. Ded qui au¬

Expanded text:
diam consecutus a Domino, ut sim fidelis. Existimo ergo hoc bonum esse velut fortissimo ariete, virginitatis murum quatiens: « Ecce, inquit, Apostolus profitetur de virginibus, Domini se non habere praeceptum: et qui cum auctoritate de maritis et uxoribus jusserat, non audet imperare quod Dominus non praecepit. Et recte.habet. Frustra enim jubetur, quod in arbitrio ejus ponitur, cui jussum est. » 256 Si virginitatem Dominus imperasset, videbatur nuptias condemnare, et hominum auferre seminarium, unde et ipsa virginitas nascitur. Si praecidisset radicem, quomodo fruges quaereret? Nisi ante fundamenta jecisset, qua ratione aedificium exstrueret, et operturum cuncta desuper culmen imponeret? Multo labore fossorum subvertuntur montes: terrarum pene inferna penetrantur, ut inveniatur aurum. Cumque de granis minutissimis prius conflatione fornacis, deinde callida artificis manu fuerit monile compactum; non ille beatus vocatur, qui de luto excrevit aurum, sed qui au
Abbreviated transcription (Latin):
isct pasio ꝓphetiita & ille diceret. D nẽ quid iste noleno iohinem descrere cu
tur urgintatem non mori nec sordes nupti irum abluere. tuorem martiurii. sed¬
doi mie manere cum xp̃o & dormitionem cius trinsitum esse non mortem. Nu
acittm obrune contenderit lohannem uirginem non fiusse nos amorio p̃cipiu
causa uirginem diyximus exponat ille ͦ uirgo non fuit. cur ceterit apłio pluo atna¬
uuplos fut & cuncti claues regni celorum accipiant. & exequo suꝑ eoo edesie
fortitudo solidetiur. tamen ꝓpterea inter duodeam unuo elligitur. ut capite cõ¬
soituto sasmito colleretur occisio. Sed cur non iohanneo qui electuo est uirgo.
Larta đitum est quia petrus senior erat ne ad huc adolescens & pene puet
bueset auferte discipulis ee dircerat eio pacem megn do uobio. pacem mean
belen quo uobis & qui uoluerit inter uos muor esse minimuo oium sit in ado¬

Expanded text:
illi passio prophetata, et ille diceret: Domine, quid iste? nolens deserere Joannem, cum illi passio prophetata, et ille diceret: Domine, quid iste? nolens deserere Joannem, cum tur, virginitatem non mori, nec sordes nuptiarum abluere cruore martyrii, sed manere cum Christo, et dormitionem ejus, transitum esse, non mortem. Si autem obnixe contenderit, Joannem virginem non fuisse, et nos amoris praecipui causam virginitatem diximus, exponat ille, si virgo non fuit, cur caeteris Apostolis plus amaes Apostolos fiat, et cuncti claves regni coelorum accipiant, et ex aequo super eos Ecclesiae fortitudo solidetur, tamen propterea inter duodecim unus eligitur, ut capite constituto, schismatis tollatur occasio. Sed cur non Joannes electus est virgo? Aetati delatum est, quia Petrus senior erat, ne adhuc adolescens ac pene puer,buerat auferre discipulis, et qui dixerat eis: Pacem meam do vobis, parelinquo vobis ; et, qui voluerit inter vos major esse, minimum omnium sit , in ado
Abbreviated transcription (Latin):
uatianatur. Nis. dño sabaoth reliquisset nobis semen qĩ sodoma essemuo. & siii
mo amisserant in cuangdio habere non poterant. Et tũ iohanneo unue de disci¬
pules qui minimus traditur fiusse inter apłos. & quem fideo X uirginem repe¬
perit urgo pminsit &rideo plus amatur adnõ. Et recumbit suꝑ pectuo ihu. &
to petrus qui uxorem habet interrogat non audet. Illum rogit ut interroget
ꝑ post resurretionem nuntumte maria migdalene ꝙ dño resurrexisset uter¬
qs cucurrunt ad sepulcrum. sed ille ꝑuenit. Cumq cẽnt innaui opiscarentur
in lacu genesaret stostabat in littore. & nescieb int ppłi quem iudebant. Doluo
urgo uirgiem recognoscit & dicit petro dño est. Rursum post auditam sẽ¬
tunt am ꝙ aib alio cingendus eẽt pecruo & ducenduo quo nolet. & crucis illi fu

Expanded text:
vaticinatur: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similvaticinatur: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similmo amiserant, in Evangelio habere non poterant. Et tamen Joannes unus ex discipulis, qui minimus traditur fuisse inter Apostolos, et quem fides Christi virginem repererat, virgo permansit, et ideo plus amatur a Domino, et recumbit super pectus Jesu. Et quod Petrus, qui uxorem habuerat, interrogare non audet, illum rogat ut interroget. Et post resurrectionem, nuntiante Maria Magdalene quod Dominus resurrexisset, uterque cucurrit ad sepulcrum; sed ille praevenit. Cumque essent in navi et piscarentur in lacu Genezareth, Jesus stabat in littore, nec sciebant Apostoli quem viderent: solus virgo virginem agnoscit, et dicit Petro: Dominus est. Rursum post auditam sententiam, quod ab alio cingendus esset Petrus, et ducendus quo 279 nollet, et crucis fuisset
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere debeao sine uxoribuo co fiusse. De quibus nichiltale septura sigͥ¬
ficet & tñ ille qui nobis obict ⁊ achariim & helisibeth petrum orsocrum ciuo
scut dezicharia ex heli ibet lohannem fuisse generatum idest de nuptis uir¬
gicm. de legt eiumgelium. De matrimonio castitatem. ut aꝓpha uirgine uu¬
go dño & annũti aretur & baptizaretur. Possumus autem depetro dicere ꝙ ha¬
buerit socrum eo tempore quo credidit. &uxorem iam non habuerit.ꝙ̃ꝙ̃ loga¬
tur in oerum  eis & uxor eius & filia. Sed nobis nunc de canone omne
certamen est. Et quia ad apłos prouocauit ꝙ pͥncipes discipline nr̃e xͥani dogina
tio duces uirgines non fuerint. ut cos interim concedamus uirgineo nõ fiusse.
Neq enim hoc p̃terpetrum ꝓbari potest nouerithos eẽ apłos. de quibus ysaias

Expanded text:
intelligere debemus sine uxoribus eos fuisse, de quibus nihil tale Scriptura signintelligere debemus sine uxoribus eos fuisse, de quibus nihil tale Scriptura significet. Et tamen ille qui nobis objecit Zachariam et Elisabeth, Petrum et socrum ejus, sciat, de Zacharia et Elisabeth Joannem fuisse generatum, id est, de nuptiis virginem, de Lege Evangelium, de matrimonio castitatem, ut a Propheta virgine, virgo Dominus et annuntiaretur, et baptizaretur. Possumus autem de Petro dicere, quod habuerit socrum eo tempore quo credidit, et uxorem jam non habuerit, quamquam legatur in περιόδοις et uxor ejus, et filia. Sed nunc nobis de Canone omne certamen est. Et quia ad Apostolos provocavit, quod principes disciplinae nostrae, et Christiani dogmatis duces, virgines non fuerint, ut eos interim virgines concedamus non fuisse neque enim hoc praeter Petrum probari potest noverit hos esse Apostolos, de quibus Isaias
Abbreviated transcription (Latin):
fucs dcũ ungit& iullua qͦuod igrecio codicibus est. Nunquid ħabemus potesta¬
trm sorores mulieres uel uxores circũducendi ex quo apparet eum de alio sanctu
dxisse mulieribus que uxta morem iuducum magrĩe desua substantia ministra¬
banit Siut legimus ip̃i quoq domino fictitatum. Nlam & ordo uerborum hoc
signisicat Nunqd non haibemus potestitem i inducindibibendi. uit sotore
muliete drcũducendi. Ubi de comedendo &bibendo ac de ministratione suptuũ
pmutitur e de mulicribua sororibuo sic infertur. ꝑspicuũ est non uxoros intel
ueteri lege de slunirmue illa scribitur. que solita sitheliseum recipere & ponere ei
mensimꝰ & panem & candelabrum & cetera. aut certe si Clinetas uxores accipi¬
mus non muliere id quod additur sorores tullit uxoreo. & ostendit ean germa¬
de idiis aplis ꝗͥ lixores habuerunt. iccum de uno scriptum sit ac deceterio tacitũ

Expanded text:
ungat et illud quod in Graecis codicibus est: Numquid non habemus potestatem sorores mulieres, vel uxores circumducendi? Ex quo apparet eum de aliis sanctis dixisse mulieribus, quae juxta morem Judaicum magistris de sua substantia ministrabant, sicut legimus ipsi quoque Domino factitatum. Nam, et ordo verborum hoc significat: Numquid non habemus potestatem manducandi, et bibendi, aut sorores mulieres circumducendi ? Ubi de comedendo et bibendo, ac de administratione sumptuum praemittitur, et de mulieribus sororibus infertur, perspicuum est, non uxores deberuod et in veteri Lege de Sunamitide illa scribitur, quae solita sit Elisaeum recipere, et ponere ei mensam, et panem, et candelabrum, et caetera. Aut certe si γυναῖκας, uxores, accipimus, non mulieres, id quod additur, sorores, tollit uxores, et 278 ostendit eas germade aliis Apostolis, quod uxores habuerint; et cum de uno scriptum sit, ac de caeteris tacitum,
Abbreviated transcription (Latin):
pra dixerit seruus uocatus es non sit tibi cure. Sed & si potes liber fieri ma¬
gis utere. sigillasse continentiam iuderetur. & infamulatum credidisse noo¬
coniugum infert sententiam que omnem cauillationem amputet p̃tio ẽpti
noxie uoluptatis excoximus. quibus in baptismite mortuus est phario.& uni¬
uersus eius suffocatus exercitus. Currursum egiptum querimus. & post
manna angeloꝵ cibos. allia. & cepe. & pepones & carnas uarias suspiranus.¬

Expanded text:
pra dixerat, Servus vocatus es, non sit tibi curae: sed et si potes liber fieri, mapra dixerat, Servus vocatus es, non sit tibi curae: sed et si potes liber fieri, magis utere, suggillasse continentiam videretur, et in famulatum nos tradidisse conjugum, infert sententiam, quae omnem amputet cavillationenoxiae voluptatis excoximus. Quibus in baptismate mortuus est, Pharao, et universus ejus suffocatus est exercitus, cur rursum Aegyptum quaerimus, et post manna, Angelorum cibum, allia et cepe et pepones, et carnes Pharias suspiramus
Abbreviated transcription (Latin):
ginitate suspires sed etiam si potes causas aliquas inuenire discidii. & liber¬
fate pudicitie ꝓfruaris. Noli salutem tuam cum alterius interitu quẽre.
Hlabeto paulisꝑ uxorem. ne p̃curras morantem. Expecti duin sequitur.
Siegtris patientet conunx mutabitur in sororem. Qui ei in dño uo¬
x Reddit causis cur nolit uxores descri. Idcuro ait. precipio ut in xp̃m de gẽ¬
tilitite credentes.inita ante fidem matrimonia non relinquant. quia qui:
uxorem habens credidit non tinto dei seruitio detinetur.quanto iurgines
& iniupte. sed quodãmodo est liberor. & seruitutis illi frena lixinturt. &¬
dum uxoris est seruus ut ita dicim libertus est dnĩ. Porro qui uxorem non
habens credidit &liber a seruitute coniugii uocatus a dnõ est. Iste uere ser¬
uus est x.Quanta felicitas non uxoris seruum eẽsedxͥ. non carni seriure s

Expanded text:
ginitate suspires. Sed etiam si potes causas aliquas invenire dissidii, ut liberginitate suspires. Sed etiam si potes causas aliquas invenire dissidii, ut libertate pudicitiae perfruaris, noli salutem tuam cum alterius interitu quaerere. Habeto paulisper uxorem, nec praecurras morantem: exspecta dum sequitur. Si egeris patienter, conjux mutabitur in sororem. Qui enim in Domino vo. Reddit causas cur nolit uxores deseri. Idcirco ait: Praecipio, ut in Christum de gentilitate credentes inita ante fidem matrimonia non relinquant: quia qui 255 uxorem habens credidit, non tanto Dei servitio detinetur, quanto virgines et innuptae; sed quodammodo est liberior, et servitutis illi frena laxantur: et dum uxoris est servus, ut ita dicam, libertus est Domini. Porro qui uxorem non habens, credidit, et liber a servitute conjugii vocatus est a Domino, ille vere servus est Christi. Quanta felicitas, non uxoris servum esse, sed Christi; non carni servire, se
Abbreviated transcription (Latin):
nos uociuit deus. Circuncisio nichil est & p̃putium nichil est. Sed obserua¬
tio mandatorum dei Nichil enim potest absq oꝑibus celibatue & nuptie.
Cum etiam fides que propriexanorum est. si oꝑa non habuerit mortua esse
queant ordine num erari. Unusꝗsq in qua uocatione uocatus est. in eapina¬
neat. Quando credidit siue habebat siue non habebat uxorem. in eoꝑmane¬
at in quo uocatus est. Aeꝑ hoc tam uirgines cogit ut nubant. ꝙ̃ repudia pro¬
hibet. & sicut hr̃itibus uxores tollit licentiam dimittendi eas. Sicut uirgi¬
nibus nubendi amputat facultatem. Seruus uocatus es. non sit tibi cure sed
si potes liber fieri magis utere. Etiam sihabes inquit uxorem & illi alligatꝰ
es. & solus debitum. & non habes tui corporis potestatem. atq ut mani fe¬
stius loquar seruus uxoris es. noli ꝑꝑhochabere tristitiam. nec de amissa uir¬

Expanded text:
vocavit nos Deus. Circumcisio nihil est, et praeputium nihil est; sed observavocavit nos Deus. Circumcisio nihil est, et praeputium nihil est; sed observatio mandatorum Dei . Nihil enim prodest absque operibus coelibatus, et nuptiae, cum etiam fides, quae proprie Christianorum est, si opera non habuerit, mortua esse  queant ordine numerari. Unusquisque in qua vocatione vocatus est, in ea permaneat . Quando credidit, sive habebat, sive non habebat uxorem, in eo permaneat, in quo vocatus est. Ac per hoc non tam virgines cogit, ut nubant, quam repudia prohibet. Et sicut habentibus uxores tollit licentiam dimittendi eas, sic virginibus nubendi amputat facultatem. Servus vocatus es, non sit tibi curae; sed et si potes liber fieri, magis utere. Etiam si habes, inquit, uxorem, et illi alligatus es, et solvis debitum, et non habes tui corporis potestatem; atque ut manifestius loquar servus uxoris es, noli propter hoc habere tristitiam, nec de amissa vir
Abbreviated transcription (Latin):
& contrarium est supiori sententie.Si enim audimus illum. Nolite fueri
scrui hominum. quaratione possumus in ex ꝑmanere uocatione. qua uocati
sumus. cum multi crediderint cũ multi crediderit hñtes carnales dnõs. ꝗb
nunc seruire ꝓhibentur. Porro ad circuncisionem quid facit ꝑmanere in ea
uocitione qua uocati sumus. cũ in alio loco idem apłs clamitet. Ecce ego pau¬
lus dico uobis. qm̃ si cucunti damini. xp̃s uobis nichil ꝓderit. Restat igitur ut
um. Eo inquit tempore quo uocatus es & credidisti in xp̃m. Di circuncilus
uocatus es ab uxore & celebo eras noli ducere uxorem. hoc est noli aducere
p̃putium ne circuncisionis & pudicicie libertatem oneres sarcina nuptiaꝵ
Rursum si in p̃putio quis uocatus est non circunaidatur.Habebas inquid
uxorem cum credidisti. Noli fidem cuisam putare discidii. quia in pace

Expanded text:
et contrarium est superiori sententiae. Si enim illud audivimus: Nolite fieri et contrarium est superiori sententiae. Si enim illud audivimus: Nolite fieri servi hominum, qua ratione possumus in ea permanere vocatione qua vocati sumus, cum multi crediderint habentes carnales dominos, quibus nunc servire prohibentur? Porro ad circumcisionem quid facit permanere in ea vocatione, in quo vocati sumus, cum in alio loco idem Apostolus clamitet: Ecce ego Paulus dico vobis, quoniam si circumcidamini, Christus vobis nihil proderit ? Restat igitur, utum. Eo, inquit, tempore quo vocatus es, et credidisti in Christum, si circumcisus vocatus es ab uxore, et coelebs eras: noli ducere uxorem, hoc est, noli adducere praeputium, ne circumcisionis et pudicitiae libertatem oneres sarcina nuptiarum. Rursum si in praeputio quis vocatus est, non circumcidatur. Habebas, inquit, uxorem, cum credidisti: noli fidem Christi putare causam dissidii, quia in pace
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus est seruus. libertus est domini. Dimilr & qui liber uocatus est seruꝰ
telligentiam rep̾hensuros arbitror. Interrogare libet que sit consequentia.
ut de maritis &uxoribus disputans repente transiret ad comparationẽ
iudei & ethnici serui & liberi. &rursum hac disputatione finita rediret ad
uirgines dicens. De uirginibus p̃ceptum dñĩ non habeo. quid sibi uult in¬
ter coniugia & uuginitatem. udei & ethnici serui liberiq collitio. Secũ¬
do mõ possit intelligi. circũcisue aliquis uocatus est. non adducit preputiũ.
Nunquid qui semel amputatum habet p̃putium potest siuelit rursus illd
adducere. Deinde quo sensu disponendum sit. qui enim in dño uocatus est
to quomõ ille qui pcepit serius seruite dnĩs carnalibus. nunc dicat .s. Noli¬
te fieri serui hominum. Ad extremum quid ꝑtineat ad seruitutem uel cir¬
cuncisionem. Unusquisq in quo uocatus est fr̃ in eoꝑmaneat apud dñ. Nam

Expanded text:
rtus est Domini. Similiter et qui liber vocatus est, servus telligentiam reprehensuros arbitror, interrogare libet quae sit consequentia, ut de maritis et uxoribus disputans, repente transiret ad comparationem Judaei et Ethnici, servi et liberi: et rursum, hac disputatione finita, rediret ad virgines dicens: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo . Quid sibi vult inter conjugia et virginitatem, Judaei et Ethnici, servi liberique collatio? Secumodo possit intelligi, Circumcisus aliquis vocatus est, non adducat praeputium ? Numquid qui semel amputatum habet praeputium, potest si velit rursus illud adducere? Deinde quo sensu exponendum sit, Qui enim in Domino vocatus esto, quomodo ille qui praecepit servis obedire dominis carnalibus, nunc dicat: Nolite fieri servi hominum ? Ad extremum, quid pertineat ad servitutem, vel circumcisionem, Unusquisque in quo vocatus est frater, in eo permaneat apud Deum? Nam
Abbreviated transcription (Latin):
impleret. ne sis multum iustuo. Rursum monogiinum digimie comperit
& quomodo nuptias subdiderit uirgiititi. lta digamum pͥmio nuptiis:
dormierit uir eius liberata est. cui uult nubat tm̃ in dño. Beatior at erit si
sic ꝓmanserit secundum nieum consilium. puto autem ꝙ & ego spm̃ deiha
nere non possunt. ne luxuriate in xp̃o nubere uelint habentes dainmationem
ꝙ pͥmam fidem irritam fecerint. Et hoc concedit qr multe abierunt retro post si¬
thanaim. Ceterum inquit beatiores erunt si sic ꝑmanserint. ꝯtinuoq subiũgit
leuior uideretur addidit. Puto autemq et ego spm̃ dei habeam. Ubi autem ad cõ
tiuentiam ꝓuocat ibi non hominis sed sp̃s dei consilium est. Ubi enim nubens
ita singulis relaxins. ut unusquisq ferre potest. Et uxta hunc sensum omĩa

Expanded text:
inpleret: \'ne sis multum iustus\', rursummonogamiam digamiae conparat inpleret: \'ne sis multum iustus\', rursummonogamiam digamiae conparat , quomodonuptiassubdideratuirginitati, itadi gami am n uptiis dormierit uir eius, liberata est: cui uult, nubat, tantum in domino. beatior autem erit, si sic permanserit, secundum meum consilium. puto autem quod et ego spiritum nere non possunt, ne luxuriatae in Christo nubere uelint habentes damnationem, quod fidem primam inritam fecerint, et hoc concedit, quia multae abierunt retro Satanan. ceterum beatiores erunt, si sic permanserint. continuoque subiungit leuior uiderettinentiam provocat, ibi non hominis, sed Spiritus Dei consilium est; ubi autem nubendita singulis relaxans, ut unusquisque ferre potest. Juxta hunc sensum omnia
Abbreviated transcription (Latin):
uare uirginem suam. bñfacit igitur & qui matrimonio iungit uirginem
Qui ducit uxorem non peccat. hic qui seruat uirginem suam benefacit.
Alud autem est non peccare: Aliud bñfacere. Declina inquit amalo & fac
bonum. Illud declinamus. hoc sequimur. in altero initium in altero pfectio ẽ
Uerum ne in eo quod dixit & qui matrimonio ungit uirginem suam bñfaq.
estimet aliquis obseruationem nram non stare protinur hoc ip̃m bonum ex¬
tenuat. & obumbrat comparatione melioris. &dicit. & qui non iungit :
melius facit. Nisi illaturus fuisset meluis facit. Nunq p̃misisset bñ fcere
Ubi enim bonum & melius est. ibi boni & melioris non est unum p̾miu.
Et ubi non unum p̾mium ibi utiq donadiuersi. Tantum est igitur intes
nuptias & uirginitatem. quãtũ inter non peccare & bñ facere immo ut le¬
rum & uirginititis. & inter utrumq cauto moderamine p̾ceptorum. ut nec
ad sinistram nec ad dexteram diuerteret. Sed uia regia graderetur. Ut illud

Expanded text:
irginem suam, bene facit. Igitur et qui matrimonio jungit virginem Qui ducit uxorem, non peccat: hic Qui servat virginem suam, bene facit. Aliud est autem 262 non peccare, aliud est bene facere. Declina, inquit, a malo, et fac bonum . Illud declinamus, hoc sequimur. In altero initium, in altero perfectio est. Verum ne in eo quod dixit, et qui matrimonio jungit virginem suam, bene facit, existimet aliquis observationem nostram non stare; protinus hoc ipsum bonum extenuat, et obumbrat comparatione melioris, et dicit: Et qui non jungit, melius facit. Nisi illaturus esset  Al. fuisset, melius facit, numquam praemisisset, bene facit. Ubi autem bonum et melius est, ibi boni et melioris non unum est praemium: et ubi non unum praemium, ibi utique dona diversa. Tantum est igitur inter nuptias et virginitatem, quantum inter non peccare, et bene facere; immo ut lerum et virginitatis, inter utrumque cauto moderamine praeceptorum, ut nec ad sin
Abbreviated transcription (Latin):
ne udear damnare nituram. Simulq consideri. ꝙ aliud donum uirginitatis sit.
aliud nuptiarum. Si enim eadem eent merces nuptiarum & uirginum. nunꝙͣ
dixisset post pceptum continentie. sed unusquisq propͥum habet donum exdeo.
Alius quidem sic. alius autem sic. Ubi ꝓpͥetas singulorum est. ibi altrinsccus diuer¬
sitae Concedo & nuptias ec̃ deidonum. Ded inter donium & donum magna di
nate ei & consolamini cum. & sicui quid donastis & ego. Ne neputaremus donũ
psalio xliiii. legimus. Astitit regina ad extris tus in uestitu deaurato aircunda¬
ta uarietite. Et petruo apłs. Sicut coherede multiplicis grẽ dei.Quod significa¬

Expanded text:
ne uidear damnare naturam. simulque considera, quod aliud donum uirginitatis sit, ne uidear damnare naturam. simulque considera, quod aliud donum uirginitatis sit, aliud nuptiarum. si enim eadem esset merces nuptarum et uirginum, numquam dixisset post praeceptum continentiae: \'sed unusquisque proprium habet donum ex deo, alius quidem sic, alius autem sic\'.ubi proprietas singulorum est, ibi altrinsecusdiuersitas. concedoetnuptiasessedeidonum, sed inter donum et donum magna diunate ei et consolamini\' et: \'si cui quid donastis, et ego1. ac ne putaremus donum hominis Psalmo quadragesimo quarto legimus: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate. Et Petrus Apostolus: Sicut cohaerede
Abbreviated transcription (Latin):
Ne temptet uos sachanas pꝑ incontinentiam urãm. Pulcra nimirum indulgen¬
tui & iterum id ip̃m qd erubescit suo uocare nomine ꝙ temptationi p̃fert sathane
Quod causam habet inconitinentia laboramus qi obscurum disserere: cum expo¬
suerit se ip̃e qui scripsit. Hloc autem inquid dico iuxti indulgentim non iurta
impium. Et musitamus ad huc nuptuis non uocare indulgentiam sed preceptũ
non qĩ eodem mõ sed secunda & trina matrimonia concedantur qi non & forni¬
mur Iinueni abutimur. Uoscire quid uelit apło. lunge quod sequitur. Uolo autem
pcipientem non ignoscentem. hoc inquit uolo. hoc desidero. ut imitatoreo sitia sic
&nitiuitatem saluatoris non possumus imitari imitemur saltem couersatioes.
Illud duuintitis & beititudinis. hochum me condictionis & laboris. Uolo omneo
unus quisq proprium habet donum exdeo alius quidem sic. alius autem sic. Qa

Expanded text:
Ne tentet vos Satanas propter incontinentiam vestram. Pulchra nimirum indulgenNe tentet vos Satanas propter incontinentiam vestram. Pulchra nimirum indulgentia, et iterum ad ipsum. Quod erubescit suo vocare nomine, quod tentationi praefert Satanae, quod causam habet incontinentiam, 249 laboramus quasi obscurum disserere, cum exposuerit ipse quod scripsit: Hoc autem, inquit, dico juxta indulgentiam, non juxta imperium. Et mussitamus adhuc nuptias non vocare indulgentiam, sed praeceptum, quasi non eodem modo et secunda et tertia matrimonia concedantur, quasi non et fornimur, in venia abutimur. Vis scire quid velit Apostolus? junge quod sequitur: Volo autem praecipientem, non ignoscentem. Hoc, inquit, volo, hoc desidero, ut imitatores mei sitis,et nativitatem Salvatoris non possumus imitari, imitemur saltem conversationem. Illud divinitatis est et beatitudinis, hoc humanae conditionis est et laboris. Volo omnes ue, ait, proprium habet donum ex deo, alius quidem sic, alius autem sic. qua
Abbreviated transcription (Latin):
dco placens. Cernis quale coniugium inter uiros uxoresq p̃cpiat. Cohĩtantes
uicta scum ut nouerit quid udit deus. quid desideret. & tribunit honorem
uasculo muliebri. Si abstinemus nos a cohitu honorem tribuimus uxoribue:
si non abstinemus pspicuum honori contrariam eẽ contumeliam. Ad uxores
autem ut uideant in quid uiri castam conuersationem urãm & ornatum in
predicat. & ornatum interioris hominis in corruptionemitis. & silenti spus
quod ãmodo dicenchoc. Quoniam exterior uester homo corruptus ẽ. & beatitu¬
dinem in corruptionis que ꝓpͥa est uirginum habere desistit. intamini in cor¬
ruptionem sp̃s. Paltem ꝑ sc̾ram abstinentiam. & quod corpore non potestis mente
prestate. Has enim xp̃s diuitias. & hos ur̃e concu̾tiois querit ornatuo. Uerum
ne quie putet ex eo quod sequitur ne quio ut uacetis orõni. &iterum ad id ip̃s¬

Expanded text:
Deo placens . Cernis, quale conjugium inter viros uxoresque praecipiat? Cohabitantes Deo placens . Cernis, quale conjugium inter viros uxoresque praecipiat? Cohabitantes juxta scientiam, ut noverint quid velit, quid desideret Deus, ut tribuant honorem vasculo muliebri. Si abstinemus nos a coitu, honorem tribuimus uxoribus: si non abstinemus, perspicuum est honori contrariam esse contumeliam. Ad uxores quoque, Ut videant, inquit, viri castam conversationem vestram, et ornatum in praedicat, et ornatum interioris hominis, in incorruptione mitis et silentis spiritus, quodammodo hoc dicens: Quoniam exterior vester homo corruptus est, et beatitudinem incorruptionis, quae proprie virginum est, habere desiistis, imitamini incorruptionem spiritus saltem per seram abstinentiam, et quod corpore non potestis, mente praestate. Has enim Christus divitias, et hos vestrae conjunctionis quaerit ornatus. Verum ne quis putet ex eo quod sequitur, Ut vacetis orati
Abbreviated transcription (Latin):
Si semꝑ orandum est. Nunꝙͣ gͦ coniugio seriuendum ẽ quoniam quotiens ꝯ¬
q uxori debitum reddo orare non possum. Petrus apłs exꝑimẽtum habens cõiu¬
galium uĩdoꝵ uide quomodo informet ecclesiam quid doceit x mos. Similie
uiri cohabitantes uixta scientiam qͣi infirmiori uasculo mulieri tribuentes ho
norem. & sicut coheredes multiplicis grẽ.ut non impediantur or̃ones ur̃e. Ecce
codem sensu qr & eodem sp̃u impediri dicit orõneo offitio coniugali. Quod aut
ait similr̃ idcirco ad imitationem prouocauit uiros. quia iam supra uxoribus p̃¬
ceꝑit dicens. Ut uideant uiri intimore castam conuersationem urĩm. quare sit
non exterius compositio criminum & distincio auri & in cultu uestio ornatus.
sed absconditus cordis homo in incorruptionemiti & silentis spũs. hoc ẽ corã

Expanded text:
Si semper orandum est, numquam ergo conjugio serviendum, quoniam quotiescumSi semper orandum est, numquam ergo conjugio serviendum, quoniam quotiescumque uxori debitum reddo, orare non possum. Petrus Apostolus experimentum habens conjugalium vinculorum, vide quomodo informet Ecclesiam, quid doceat Christianos: Similiter viri cohabitantes juxta scientiam, quasi infirmiori vasculo muliebri tribuentes 248 honorem, et sicut cohaeredes multiplicis gratiae, ut non impediantur orationes vestrae . Ecce eodem sensu, quia eodem et spiritu, impediri dicit orationes officio conjugali. Quod autem ait, similiter, idcirco ad imitationem provocat viros, quia jam supra uxoribus praeceperat, dicens: Ut videant viri in timore castam vestram conversationem, quarum sit non exterius compositio crinium, et distinctio auri, et in cultu vestis ornatus; sed absconditus cordis homo, in incorruptione mitis et silentis spiritus. Hoc est coram