comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in sanguine peccatorio. Et dicet homo si utiq est fructuo iusto utiq est deue ui¬
dicans eos in terra. In extrema ẽpła scribis manu tua opto tepacem diligere.
Ad quod breuiter respondebo. Si patem desideras arma depone. Blandi¬
enti possum acquiescere non timebo cõminantem. Sed inter nos una fidco
est & illico pax seꝗtur.
L.
me parius & in comptuo litterulas mittere non uenit de incuria sedaetimot
nicip ne uetbo suo  te loquens. plura reprehendenda transmutam Etut sancto
omissa compositione uerborum &scribentium sollicitudine dicente quicꝗd
inbucam uenerit & nnicum tetantum meoꝵ dictoꝵ non iudicem considerẽ
pharionis & apłs dixerit. Non uolentis neq currentio. Sed miscrentio est dei
&cetera que liberum tollere uidentur arbitrium. Alterim quomodo sancti sit
qui de fidelibus idest baptizano nascantur. cum sine dono grẽ postea accepte
nr̃o iubenet interp̃tatus sum. Origenes fortissime respondit. quo detentus ope

Expanded text:
nguine peccatoris. Et dicet homo: si utique est fructus justo, utique est Deus judicans eos in terra . 44. In extrema Epistola scribis manu tua: « Opto te pacem diligere. » Ad quod breviter respondebo: Si pacem desideras, arma depone. Blandienti possum acquiescere, non timeo comminantem. Sit inter nos una fides, et illico pax sequetur.. me paruas et incomptas litterulas mittere, non uenit de incuria, sed de timore tui, ne uerbosius ad te loquens plura reprehendenda transmittam. et, ut sanomissa conpositione uerborum et scribentium sollicitudine dictem, quicquid in buccam uenerit, et amicum te tantum meorum dictorum, non iudicem considerem.Pharaonis et apostolus dixerit: non uolentis neque currentis, sed miserentis est dei et cetera, quae liberum tollere uidentur arbitrium; alteram, quomodo sancti sint, qui de fidelibus, id est baptizatis, nascantur, cum sine dono gratiae postea acceptae nostro iubente interpretatus sum, Origenes fortissime respondit; quo detentus opere
Abbreviated transcription (Latin):
libris locutus sum. que potui in acerone bruto ac seneca dicere. lege ꝓuaticĩõ
oratiunculam. & alias ubi sod alicioꝵ mentiofit. Reuolue dialogos tullii re¬
spice omnem oram ytalie. que quodam magna gretia dicebatur.& pitagori¬
coꝵ doginatum incisa publicis litteris aera cognosces. Cuius sunt illa eͥsa para
tur. & in que latissimo opere pħus cõmendatus est iambicus ĩmitatus exptt
mondatum uirum elloquentissimum & archippum aclisidem pitagore
tenenctes p̃cepta doctoris ingenio ꝓ libris utebantur. Ex quibus illud est

Expanded text:
libris locutus sum, quae potui in Cicerone, Bruto, ac Seneca discere. Lege pro Vatinio libris locutus sum, quae potui in Cicerone, Bruto, ac Seneca discere. Lege pro Vatinio oratiunculam, et alias ubi sodalitiorum mentio fit. Revolve dialogos Tullii. Respice omnem oram Italiae, quae quondam magna Graecia dicebatur: et Pythagoricorum dogmatum incisa publicis litteris aera cognosces. Cujus enim sunt illa χρυσᾶtur, et in quae latissimo opere philosophus commentatus est Jamblichus, imitatus ex parte Moderatum virum eloquentissimum, et Archippum ac Lysidem Pythagortenentes praecepta doctoris, ingenio pro libris utebantur, a quibus illud est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑferas pitagore a me exigis monumenta. Ubi est illa fidutia. qua inflatis
bucio creberrime psonab io. que te in aliio librio origenio legero emendas¬
se in libris ꝑ iarcon & non aliena sed sua redisse sius. De tanta libroꝵ silua
quas dum in me criminaris inte extinctas dissipatasq cognoscis nec fractã
ceruicera deicis sed maioremi impudentiaꝙͣ imꝑitia dicis me negare que
in ꝓmptu sunt ut cum montes aureos pollicitus fueris.nescorteum quidem
nũmũ de thesauris tius ꝓferas. luxta contra me odia recognosco & uera in
nos debacharis insania. Nisi enim ego quod non est audacter exigerem tu
uidebaris habere quod non habes. Pitagore a melibros flagitas. Quis eĩ
tibi dixit illius extrare uolumina. Nonne in epła mea quam criminari
studiis eruditum in pͥnꝰ fidei ignorasse dogmataxͥana Et hoc putasse ĩ apłis

Expanded text:
proferas, Pythagorae a me exigis monumenta. Ubi est illa fiducia, qua inflatis proferas, Pythagorae a me exigis monumenta. Ubi est illa fiducia, qua inflatis buccis creberrime personabas, te quae in aliis libris Origenis legeras, emendasse in libris περὶ Ἀρχῶν, et non aliena, sed sua reddidisse suis? De tanta librorum silva quas dum in me criminaris, in te exstinctas dissipatasque per me cognoscis, nec fractam cervicem dejicis, 565 sed majori impudentia, quam imperitia, dicis me denegare, quae in promptu sunt, ut cum montes aureos pollicitus fueris, ne scorteum quidem nummum de thesauris tuis proferas. Justa contra me odia recognosco, et vera in nos debaccharis insania. Nisi enim ego quod non est, audacter exigerem, tu videbaris habere quod non habes. Pythagorae a me libros flagitas. Quis enim tibi dixit illius exstare volumina? Nonne in epistola mea, quam criminaris, Gentilium studiis eruditum, in principio fidei ignorasse dogmata Christiana, et hoc putasse in Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
xano acnefanda confingeres. Ego seͥpsi nesciens qĩ ad amicum illi non reddi¬
derunt ei quem inimicum nouerant parcentes & meo errori & tue consciẽ̾¬
tra te in alio libello multa mala sebere. hic est. totus error tuus & hec iuista q̃¬
rimonia.ꝙ que nos in hẽticos dicimus.tu in te dicta confingis & nͥ illis peꝑce¬
rimus. teputas eẽ iuolatum. An io tibi panem non dalnus quia hereticoꝵ
crebro lapidem illidimus. Et ut nrãm epłam non ꝓbes. pape quoq anastasis
simul dicis fraude subnixim. de qua tibi ante respondi. Quim si supplicario:
ipius non eẽ. Habes ubi apud cum non arguas falsitatis. Sin autem haciue
est ut huius quoq animi contra te epłe probant frustra falso filsum arguẽ
niterio. Cu ex illius ueram epłani nrãm ueram eẽ doceamus. hi excusando¬
mendatiotuo quam elegerao esse uoluisti. & ne sex milia origenis libros

Expanded text:
Christiano ac nefanda confingeres. Ego scripsi nesciens, quasi ad amicum. Illi non reddiChristiano ac nefanda confingeres. Ego scripsi nesciens, quasi ad amicum. Illi non reddiderunt ei, quem inimicum noverant: parcentes et meo errori, et tuae conscientra te in alio libello multa mala scribere. Hic est totus error tuus, et haec justa querimonia: quod quae nos in haereticos dicimus, tu in te dicta confingis: et nisi illis pepercerimus, te putas esse violatum. An ideo panem tibi non damus, quia haereticorum cerebro lapidem illidimus? Et ut nostram epistolam non probes, papae quoque Anastasii simili dicis fraude subnixam, de qua tibi ante respondi: quam si suspicaris ipsius non esse, habes ubi apud eum nos arguas falsitatis. Sin autem ejus est, ut hujus quoque anni contra te epistolae probant, frustra et falso falsam arguere niteris, cum ex illius vera epistola, nostram veram esse doceamus. 39. Pythamendacium tuum, quam elegans esse voluisti: et ne sex millia Origenis libros
Abbreviated transcription (Latin):
tecum accusanda commissero. Sinullam fetisses nominis mentionem si me
non coguasses egregiis laudibus potueram aliquod habere suffragium & di¬
uersa obtendere ne rursum interp̃tata transferrem. Iu me amico cõpulisti ut
aliquos dies in hoc opere ꝑderem. ut proferrem in medium quod caribdis de
sic me deffendi ut te non actusarem. Iunimium suspitiosus & querulus qui
dictam hereticos ad tuam refers contumeliam. Quod si aliter amicus tuuo
eẽ non possum nͥ & hẽticoꝵ amicus fuero. leuius tuas inimicicias ꝙͣ illoꝵ ⁊
a te meo nomine componerem. qĩ olim scͥptam. ꝙ bonus eẽ uidear & modestus
quam tu nunꝙ̃ omnino susceperis. Hec res facile ꝓbari potest. Multi rome
cius exemplaria habent ante hoc cierunt. Iriennium qui tibi eam mittere
uoluerunt scientesq de meo nomine iactitares & quim indignam pposito

Expanded text:
tecum accusanda commisero? Si nullam fecisses mei nominis mentionem: si me tecum accusanda commisero? Si nullam fecisses mei nominis mentionem: si me non ornasses egregiis laudibus, poteram aliquod habere suffugium, et diversa obtendere, ne rursus interpretata transferrem. Tu me, amice, compulisti, ut aliquot dies in hoc opere perderem, ut proferrem in medium quod Charybdis debsic me defendi, ut te non accusarem. 564 Tu nimium suspiciosus et querulus, qui dicta in haereticos ad tuam refers contumeliam. Quod si aliter amicus tuus esse non possum, nisi et haereticorum amicus fuero; levius tuas inimicitias, quam illorad te meo nomine componerem, quasi olim scriptam, quo bonus esse videar et modestus; quam tu numquam omnino susceperis. Haec res perfacile probari potest. Multi Romae ejus exemplaria habent, ante hoc circiter triennium, qui tibi eam mittere noluerunt, scientes quae de meo nomine jactitares, et quam indigna proposito
Abbreviated transcription (Latin):
bii m quo multa mutauerio & sub nomine in urtirio heretici hominio septi¬
transtuleris tñ plura posuisti que ecclesiastice fidei non conueniat. Iuctias
latinos libros in grecum uertis nobis dare nr̃is externa phibebis. Si in alio
opere respondissem in quo me non leseras. uderi poteram in uiriam tuam
transferre ꝙ uetãs.ut te uel impitum uel subdolum te monstrarem. Nũc
uõ nouum querimonie genus.Doles tibi in eo esse responsum in quo ate ac¬
cusatus sum. Dicebatur ad int̾p̃tationem tuam roma subuersa. postulãt
omnes huius rei a me remedium non quo ego alicuius momenti ecm. Sed
qui petebant. eo̾ me aliꝗd arbitrabantur. Iu amicus eras qui ista transtule¬
ras. Quid me uis facere. obedire opportet deo magis an hominibus dni cu¬
stodire substantiam anfurtum celire conserui. Aliter te non placabo nͥ & ego

Expanded text:
ebii? in quo quum multa mutaveris, et, sub nomine martyris, haeretici hominis scriebii? in quo quum multa mutaveris, et, sub nomine martyris, haeretici hominis scritranstuleris: tamen plura posuisti, quae Ecclesiasticae fidei non conveniunt. Tu etiam Latinos libros in Graecum vertis, nobis dare nostris externa prohibebis? Si in alio opere respondissem, in quo me non laeseras, videri poteram in injuriam tuam transferre quod verteras: ut te vel imperitum, vel subdolum demonstrarem. Nunc vero novum querimoniae genus: doles tibi in eo esse responsum, in quo a te accusatus sum. Dicebatur ad interpretationem tuam Roma subversa, postulabant omnes a me hujus rei remedium. Non quo ego alicujus momenti essem; sed qui petebant, me esse aliquid arbitrabantur. Tu amicus eras, qui illa transtuleras; quid me vis facere? Obedire Deo magis oportet, an hominibus ? Domini custodire substantiam, an furtum celare conservi? Aliter te non placabo, nisi et ego
Abbreviated transcription (Latin):
lum suspicantur. Et quia partior fui in reffundendis labiis tuis putant me
noluero hoc solum ꝓfitiam ut me tecum pariter accusent. Deniq obituint mͥ
te habeam ut concorta in amicum iacula meo suscipiam pectore. De libris uut
fidec. & cius que interp̃tatus es hecelio. Scribebatur mͥ de urbe auirio in
sone omne uoce poscebant. ut origenis uersutias proderem &uenena hẽ
don solum interp̃tituo es istos libroo & ilium huuis operi non hubco par¬
encepem Nunꝗd & tua trans latio de septuaginta inter p̃tibus ẽ ut post edia¬
onem tuim aliio transferre non liceat. Ecce & ego multos dicio libellos de gre¬
co inlatinum transtuli habes potestitem cocrursus uertendiut uoluerio E
bona enim & mala suo imputantur auctori. Quod et intefieret nꝰ dicisses
te amputasse heretica & optima transtulisse. Hlic enim noduo tuio qui sol¬
ui non potest. Aut sierrasti ut homo damna sententiam. Sed quid fatilo

Expanded text:
lum suspicantur. Et quia parcior fui in refellendis laudibus tuis, putant mevoluero, hoc solum proficiam, ut me tecum pariter accusent. Denique mihi objicite habeam; ut contorta in amicum jacula, meo suscipiam pectore? 36. De libris fides; et ejus quem interpretatus es, haeresis. Scribebatur mihi de Urbe a viris sona omnes voce poscebant, ut Origenis versutias 563 proderem, ut  AlNum solus interpretatus es istos libros, et alios hujus operis non habes participes? Numquid et tu de Septuaginta interpretibus es, ut post editionem tuam aliis transferre non liceat? Ecce et ego multos, ut dicis, libellos de Graeco in Latinum transtuli: habes potestatem et tu rursum eos vertendi, ut volueris; et bona enim et mala suo imputantur auctori. Quod et in te fieret, nisi dixisses te amputasse haeretica et optima transtulisse. Hic est enim nodus tuus, qui solvi non potest. At  Al. Aut si errasti ut homo, priorem damna sententiam. 37. Latinos libr
Abbreviated transcription (Latin):
tua demones uigiant cuus exemplum in scribendo sequaris quis unꝙ ca¬
tholicoꝵ in disputatione rectoꝵ turpitudinem ei aduersum quem disputi¬
bat obiecerit. Sic te docuerunt magr̃i in talibus institutus os disciplinis
Ut cui respondere non poteris caput auferas. & linguim quetacẽ non põt
seceo. Nec magnope glorieris si fatias. quod scorpiones possunt facere & cinti¬
rides fecerunt. hoc et fluuia in ticeronem & herodias in iohannem quia
u̾itatem audire non poterant & linguam ueri loquam criminili atu con¬
sodiebant. Caneo latrant pro dominis sus & tu menõuis latrare pro x.
Dcripserũt multi contra martionem ualentinum arrium & cunomiu
A quo eis obiecta est turpitudo. Non ne toti in coniuncenda hercsi incubue¬
runt. Iste machine hẽticoꝵ id est inagr̃oꝵ tuoꝵ sunt ut conuicti de pfidia ad

Expanded text:
tua daemones rugiant, cujus exemplum in scribendo sequaris? Quis umquam catua daemones rugiant, cujus exemplum in scribendo sequaris? Quis umquam catholicorum in disputatione sectarum, turpitudinem ei, adversum quem disputat, objecit? Sic te docuerunt magistri tui? Talibus institutus es disciplinis, ut cui respondere non potueris, caput auferas; et linguam quae tacere non potest, seces? Nec magnopere glorieris, si facias quod scorpiones possunt facere et cantharides. Fecerunt haec et Fulvia in Ciceronem, et Herodias in Joannem: quia veritatem non poterant audire, et linguam veriloquam discriminali acu confoderunt. Canes latrant pro dominis suis, et tu non vis me latrare pro Christo? Scripserunt multi contra Marcionem, Valentinum, Arium, et Eunomium. A quo eis objecta est turpitudo? Nonne toti in convincenda haeresi incubuerunt? Istae machinae haereticorum, id est, magistrorum tuorum sunt, ut convicti de perfidia, ad
Abbreviated transcription (Latin):
gemitum quidem ac lacrimas doloris liberas eẽ concedis. Possem & ego tui¬
te coloribus pingere & insanire contra insanientem & dicere quicꝗd uel
scio uel nescio & cadem licentia immo furore & amentia uel falsa. uel uera
congere ut & me loqui & tepuderet audire & obicẽ tibi que aut actusantẽ
damnarent. aut accusatum ut ex frontis duritia fidem lectori facerem &
qđ impudenter scriberem uere scribere iudicarem. Sed ꝓcul a moribus sit¬
xanis. ut cum alterius petunt sanguinem suum offerat & sine gladio uolũ¬
tate homicide sit. Tue hoc bonitati. tue mansuetudini. & simplicitati conue¬
nit qui de uno peccatoris sterquilimo & odoro rosarum & fectorem profero
cadauerum. & contra sententiam ꝓphalem amaꝵ dicis et̃ quod qi dulcelau¬
daueris. Nec necesse est ut in ecclesiasticis trictatibus rem tribunalium uen¬
sura tua & sanctitate. Cuius tanta est puritas ut ad sudaria & semitita

Expanded text:
gemitum quidem ac lacrymas dolori liberas esse concedis. 42. Calugemitum quidem ac lacrymas dolori liberas esse concedis. 42. Calute coloribus pingere, et insanire contra insanientem; et dicere quidquid vel scio, vel nescio: et eadem licentia, immo furore et amentia, vel falsa, vel vera congerere, ut et me loqui, et te puderet audire: et objicere tibi, quae aut accusantem damnarent, aut accusatum; ut ex frontis duritia, fidem lectori facerem; ut quod impudenter scriberem, vere scribere judicarer. Sed procul sit a moribus Christianis, ut dum aliorum petunt sanguinem, suum offerant; et sine gladio, voluntate homicidae sint. Tuae hoc bonitati, tuaeque mansuetudini et simplicitati convenit, qui de uno pectoris sterquilinio, et odorem rosarum, et fetorem profers cadaverum: et contra sententiam Prophetalem , amarum dicis esse, quod quasi dulce laudaveras. Nec necesse est, ut in ecclesiasticis tractatibus rem tribunalium vensura tua cujus tanta est puritas, ut ad sudaria et semicinctia
Abbreviated transcription (Latin):
comuncerem. non meteneres mendatii quia non libros sed doginata legisse
nͥ conuersus fuero i nͥte accus inte siluero mͥ min aris interitum Et hoc scã¬
dalũ redunditurum in caput ineum denuntias qui te hominem leuissimu
inmedium ꝓlatirum. meisq me coloribus cẽpingendum & debere meminis¬
seꝙ iactauerim ad pede tuos. ne gladios oris tui amputes caput meum Et
post multi in que furibundus exultas reuocis te & dicio optare pacem cum
denontuitione dum taxat ut deinceps taceam id est non scribam arca hẽ¬
ticos nec audeam respondere circa accusationem tue. Si hec fecero frater
ero & collega & uir elloquentissimus. & amicus ac sodalis. & quod his mi¬
us est. omnia que de origene transtuli catholica iudicabis. Sin autem:
mutiero & me commouero illico & impurus ero & hereticus & tua indi¬
gnus necessitudine. Hec sunt p̃conia mea sic mehortaris ad pacem & ne

Expanded text:
convincerem, me non teneres mendacii, quia non libros, sed dogmata legisse convincerem, me non teneres mendacii, quia non libros, sed dogmata legisse nisi conversus fuero, id est, nisi te accusante siluero, mihi minaris interitum. Et hoc scandalum redundaturum in caput meum denuntias, qui te hominem lenissimum in medium prolaturum; meisque me coloribus esse pingendum, et debere meminisse, quod jacuerim ad pedes tuos, ne gladio oris tui amputares caput meum. Et post multa, in quibus furibundus exsultas, revocas te, et dicis optare pacem cum denuntiatione dumtaxat, ut deinceps taceam, id est, ut non scribam contra haereticos, nec audeam respondere accusationi tuae. Si hoc fecero, frater ero et collega, et vir eloquentissimus et amicus ac sodalis, et quod his majus est, omnia quae de Origene transtuli, catholica judicabis. Sin autem mutiero, et me commovero, illico impurus ero et haereticus, et tua indignus necessitudine. Haec sunt praeconia mea, sic me hortaris ad pacem, et ne
Abbreviated transcription (Latin):
in libros suos piarcon transtulisse uincitur. In quo igitur erraui.si adolescens
dixi me eaputassem apłis que in pitagora & platone &empedo delegeram. Non
ut tu calumpniaris &fingis inpitagore & platonis & empedodi libris. Sed
que in illis fuisse legeram & alioꝵ me se̾pta cos habuere docuerunt. Et hoc ge¬
nus elocutionis frequentissimum est. ut sidicam que in socratt legi dogina¬
taputaui uera non quo socrates libros illos seͥpserit sed que legi apud platonc ̃¬
& alios socraticos illum habiusse & rursum imitari uolui gesta que in alexin¬
dro & scipione legeram non quo ip̃i sua gesta descpserint sed quo apud alios
legeris que illos gessis semirabar. Igitur etum si doccie non posser ip̃ius sub¬
pitagore extare monimenta nec afilio cius acfilia. Aliisq discipulis ꝓbata

Expanded text:
in libros suos περὶ Ἀρχῶν transtulisse convincitur. In quo igitur erravi, si adolescens in libros suos περὶ Ἀρχῶν transtulisse convincitur. In quo igitur erravi, si adolescens dixi, me ea putasse in Apostolis, quae in Pythagora et Platone et Empedocle legeram? Non ut tu calumniaris et fingis, in Pythagorae et Platonis et Empedoclis libris, sed quae in illis fuisse legeram, et aliorum me scripta eos habuisse docuerunt. Et hoc genus elocutionis frequentissimum est: ut si dicam, quae in Socrate legi dogmata, putavi vera. Non quod Socrates libros ullos scripserit; sed quae legi apud Platonem et alios Socraticos illum habuisse. Et rursum, imitati volui gesta, quae in Alexandro et Scipione legeram. Non quod ipsa sua gesta descripserint; sed quod apud alios legerim, quae illos gessisse mirabar. Igitur etiam si docere non possem, ipsius Pythagorae exstare monumenta, nec a filio ejus ac filia, aliisque discipulis probata
Abbreviated transcription (Latin):
pitigori pͥmus inuencrit. immortaleo esse animas & de aliis corporibus trã¬
Hia onmn es abi mille rotam uoluere ꝑ annos. letheum ad fluuium deuo cuo¬
cit iemine migno. Salicet immemores superos ut conuera reuisant.Rur¬
suo o incipiant in corpora uelleteuerti. Sepͥmum fuisse cuforbum secundo¬
thalideni Tercio emortinum. Quarto pirrum ad extremum pitigoram &
post certos tempoꝵ circulos. ea que fuerant rursum fieri nchilq in mundo fi¬
eri nouum. fropħiam meditationem essemortis. cotidie de corporum caxcere ni
eẽ & multi ali que plato in libris sius & maxime in phedrone timeoq ꝓse¬
quitur. Nam post achademiam & ĩnumerabiles discipulos. Sentiens mul¬
tum suum deesse doctrine uenit ad magnam gretiam ibiq ab archita taren¬
tino & thimeo lucrensi pitagore doctrine̾ erudictus. elegantiam & leporem
socratis cum hiuus miscuit disciplinis que oĩa nomine cõmutato origenes

Expanded text:
Pythagoras primus invenerit. Immortales esse animas, et de aliis corporibus tranPythagoras primus invenerit. Immortales esse animas, et de aliis corporibus tranHas omnes, ubi mille rotam volvere per annos, Lethaeum ad fluvium Deus evocat agmine magno; Scilicet immemores supera ut convexa revisant, Rursus et incipiant in corpora velle reverti. 40. Pythagorae Callidem, tertio Hermotimum, quarto Pyrrhum, ad extremum Pythagoram: et post certos temporum circulos, ea quae fuerant, rursum fieri: nihilque in mundo videri novum. Philosophiam meditationem esse mortis: 567 quotidie de corporis carcere nitesse; et multa alia, quae Plato in libris suis, et maxime in Phaedone, Timaeoque prosequitur. Nam post Academiam et innumerabiles discipulos, sentiens multum suae deesse doctrinae, venit ad magnam Graeciam, ibique ab Archyta Tarentino et Timaeo Locrensi, Pythagorae doctrina eruditus, elegantiam et leporem Socratis, cum hujus miscuit disciplinis, quae omnia nomine commutato, Origenes
Abbreviated transcription (Latin):
metran. quod in latinum possumus uertereita. Fuganda sunt omnibus mo¬
dis. & abscidenda langor a corde imꝑitia ab aĩo luxuxia auentre a cuutate sedi¬
tio ad omo discordia. & in cõe acunctis rebus ĩtemꝑantia. Pitagorica & illa p̃cep¬
ta sunt amicoꝵ omniam eẽ comunia & amicum se ip̃m esse alteꝵ duoꝵq te̾¬
porum ꝙͣ maxime hñdam curam mane & uespi eoꝵq acturi sumus & coꝵ¬
que gessimus postea domini ueritatem collendam que sola deo homines ꝑxi
mos fatiat. illaq enigmata que diligentissime aristotiles in suis librio pseꝗt᷑
uerbis maledictis ne latesses coronam minime carpendim. idest leges urbiu
uiam publicam ne ambules. id est ne multorum sequaris errores. hitũdinem in
domo non suscipiendam. idest gatulos & uerbosos homines sub eodem tecto
non habendos. oneratio suꝑ ponendum onus deponentibue non comunicãdũ¬
doo Et quia pitagorica dogmata legisse medixeram. Audi quid apud grecos

Expanded text:
. Quod in Latinum ita possumus vertere: Fuganda sunt omnibus modis et abscindenda, languor a corpore, imperitia ab animo, luxuria a ventre, a civitate seditio, a domo discordia, et in commune a cunctis rebus intemperantia. 566 Pythagorica et illa praecepta sunt: Amicorum omnia esse communia. Et Amicum seipsum esse alterum: duorumque temporum maxime habendam curam, mane et vesperi, id est, eo Post Deum veritatem colendam, quae sola homines Deo proximos faciat. Illaque aenigmata, quae diligentissime Aristoteles in suis libris prosequitur: verbis maledicis ne lacessas. Coronam minime carpendam, id est, leges urbium viam publicam ne ambules; id est, ne multorum sequaris errores Al. errorem. Hirundinem in domum non suscipiendam; id est, garrulos et verbosos homines sub eodem tecto non habendos. Oneratis superponendum onus: deponentibus non communicandudos. Et quia Pythagorica dogmata legisse me dixeram: audi quid apud Graecos
Abbreviated transcription (Latin):
uereor ne nichil ꝓfitiens illud dauiticum cantare compellar & his me sermoi¬
bus consolari. Alienati sunt peccatores a uulua errauerunt ab utero locuti
sunt falla. Furor illis secundum similitudinem serpentis sicut aspidis surde
& obturintis aurco suas que non exudiet uocem incintantium. & uenesi

Expanded text:
vereor ne nihil proficiens, illud Davidicum cantare compellar, et his me sermonivereor ne nihil proficiens, illud Davidicum cantare compellar, et his me sermonibus consolari: Alienati sunt peccatores a vulva, erraverunt ab utero. Locuti sunt falsa, furor illis secundum similitudinem serpentis: sicut aspidis surdae, et obturantis aures suas, quae non audiat vo
Abbreviated transcription (Latin):
prudenti ad imprudentiam cius nesimul ei fias. Sed responde stulto adstul¬
ticiam ne sibi sapiens esse iudeatur. Qui insidiatur amicio sius cum uisus fu¬
crit dicet qr ludens feci. Craticula carbonibus & lingua igni & uir maledicꝰ
ad tumultum rixe. Site rogauerit inimicus tuus parcens uoce magna ne cõ¬
sentias ei septem enim nequitie sunt in anima eius Uraus est lapis & uix
portabilis harena sed ira stulti utroq grauior. Crudelis est indignatio & accuta
ira. & zelus impatiens est. Impius calumpniatur pauperes. & qui confidit in
sat in partes filius malus gladios denteo habet. & cultros molis ut consumat
infirmos deterra & paupereo ex hominibus. His gͦ doctus exemplis nolui
mordentem mõdere nec uicem talionis implodere. maluiq insaniam exclu¬
ttere furibundi ut unius libri antidotum uenenato pectori infunderem. Sed¬

Expanded text:
prudenti ad imprudentiam ejus, ne similis ei fias: sed responde stulto ad stulprudenti ad imprudentiam ejus, ne similis ei fias: sed responde stulto ad stultitiam ejus, ne sibi sapiens esse videatur. Qui insidiatur amicis suis, cum visus fuerit, dicit: Ludens feci. Craticula carbonibus, et ligna igni, et vir maledicus ad tumultum rixae. Si te rogaverit inimicus tuus, parcens voce magna, ne consentias ei: septem enim nequitiae sunt in anima ejus. Gravis est lapis, et vix portabilis arena; sed ira 572 stulti gravior utroque, crudelis est indignatio, et acuta ira et zelus impatiens est. Impius calumniatur pauperes: et qui confidit in sat in partes. Filius malus gladios dentes habet, et cultros molas, ut consumat infirmos de terra, et pauperes ex hominibus . His ergo doctus exemplis, nolui mordere mordentem, nec vicem talionis implodere: maluique insaniam excantare furibundi, et unius libri antidotum venenato pectori infundere
Abbreviated transcription (Latin):
xas. & immundus est apud deum omnio qui exaltat corsuum. Mamu mi¬
num inferens iniuste. non erit impunitus. Qui diligit uitam parat ori suo
Ante contrictionem p̃cedit contumelia & ante riunam mala cogitatio. Q
obfirmat occulos suos cogitat ꝑuersa & prouocat labiis suis omnia mala. Labia
stulti ducunt eum in mala & audix mortem inuocat. Mlalignus uirmulta
detrimenta patietur. Mlelior est pauꝑ iustus ꝙ mendax diues. Eiloria est
uiro qui auertit se a maledictio qui autem stultus est talibus se obligat. Noli
amare detrahere: ne eradiccris. Suauis est homini panis mendatii postea im¬
& ueniet in liqueos mortis.in aureo stulti noli quicꝙͣ dicere. ne forte irri de¬
at lapientes sermones tuos. Claui & gladius & sagitta ꝑnitiosa sunt sic &
uir qui contra amicum suum falsum ducit testimonium. Sicut aues auola
& passeres ita maledictum uinum non suꝑueniet ulli. Noli respondere im¬

Expanded text:
xas: et immundus est apud Deum omnis qui exaltat cor suum. Manus maxas: et immundus est apud Deum omnis qui exaltat cor suum. Manus manui inferens injuste, non erit impunitus. Qui diligit vitam, parcit ori suo. Ante contritionem praecedit contumelia, et ante ruinam mala cogitatio. Qui obfirmat oculos suos, cogitat perversa, et provocat labiis suis omnia mala. Labia stulti ducunt eum in mala, et os audax mortem invocat. Malignus vir multa detrimenta patietur. Melior est pauper justus, quam mendax dives. Gloria est viro, qui avertit se a maledictis: qui autem stultus est, talibus se obligat. Noli amare detrahere, ne eradiceris. Suavis est homini panis mendacii; postea imet veniet in laqueos mortis. In aure stulti noli quidquam dicere, ne forte irrideant sapientes sermones tuos. Clava et gladius et sagitta perniciosa sunt; sic et vir, qui contra amicum suum falsum dicit testimonium. Sicut aves avolant, et passeres; ita maledictum vanum non superveniet illi. Noli respondere im
Abbreviated transcription (Latin):
is sterilitatem. Os ꝓcacis. appiat contrictioni & qui ꝓfert maledicta stultissimꝰ
est. Anima benedicta om̃nis simplex. uir animosus inhonestus est. Per delicta
libioꝵ inadit in laqueum peccator. ltinera stultoꝵ recta in conspectu suo stultꝰ
eadem die ostendit ostendit iram suam. Abominatio est dño labia mendatia
Qui custodit os suum seruat aiam suam & qui temerarius est labiis crebit se¬
metipm.Malus cũ contumelia agit mala & insipiens expandit malitia
suam Queres apud malos lapientiam & non inuenies suis itineribus latu¬
rabitur temerarius.Dapiens timendo delinat malum stultus confidens
miscetur ei. Longanimus uir multus imprudentia est pusillanimis uilde ĩ¬
prudens est. Qui calumpniatur pauperem lacessit factorem eius. Lingua la¬¬
pientum bona nouit. & osstultoꝵ pnuntut malum. Uir animosus parat ri-¬

Expanded text:
is sterilitatem. Os procacis appropiat contritioni; et qui profert maledicta, stultissimus is sterilitatem. Os procacis appropiat contritioni; et qui profert maledicta, stultissimus est. Anima benedicta omnis simplex vir: Animosus inhonestus est. Per delicta labiorum incidit in laqueum peccator. Itinera stultorum recta in conspectu suo. Stultus eadem die ostendit iram suam. Abominatio est Domino, labia mendacia. Qui custodit os suum, servat animam suam. Et qui temerarius est labiis, terrebit seipsum. Malus cum contumelia agit mala, et insipiens expandit malitiam suam. Quaeres apud malos sapientiam, et non invenies. Suis itineribus saturabitur temerarius. Sapiens timendo declinat malum. Stultus confidens miscetur ei. Longanimus vir 571 multus in prudentia est: pusillanimus valde imprudens est. Qui calumniatur pauperem, lacessit factorem ejus. Lingua sapientium bona novit, et os stultorum pronunciat malum. Vir animosus parat ri
Abbreviated transcription (Latin):
non pbem Diista est ciusa discordie. mori possum tacere non possum. Debue
rm de omni quidem seͥpturi tue in sanie respondere. & diuinis uocibus ĩ mo¬
dum duid citirizmo. lenire furorem pectoris tui. Ded contentus ero unius
libti puicis testimonii. & opponam sapientiam stulticie. ut si humana contẽtꝰ
ledictis & contumeliosic loquatur Palamon. Inscipientes dum inuiriis cupidi st̃
impii facti oderunt sensum. Ne fabriceris in amicum tuum mala. & ne ira¬
scris aducisus hominem sine causa. lmpii exaltant contumeliam. Circunci¬
de ate pruiĩ os & miqua labia longe repelle abste. Occulos contumeliosi linguã
iniquam manus effundentes sanguinem usti. Confabricans cogitationes ma-¬
las & pedes festinantes ad malefatiendum. Qui nititur mendatiis pascit uẽ¬
sue fecit errire. Pexambulabat aridum ac desertum. & congregat manibus fu¬

Expanded text:
non probem. Si ista est causa discordiae, mori possum, tacere non possum. Debueram non probem. Si ista est causa discordiae, mori possum, tacere non possum. Debueram quidem de omni Scriptura tuae insaniae respondere, et divinis vocibus in modum David citharizantis lenire furorem pectoris tui; sed contentus ero unius libri paucis testimoniis, et opponam sapientiam stultitiae; ut si humana contemnis, ledicis et contumeliosis loquatur sapiens Salomon: Insipientes dum injuriis cupidi sunt, impii facti oderunt sensum. Ne fabriceris in amicum tuum mala. Et ne inimiceris adversum hominem sine causa. Impii exaltant contumeliam. Circumcide a te os pravum, et iniqua labia longe repelle abs te: oculos contumeliosi, linguam iniqui, manus effundentes sanguinem justi, cor fabricans cogitationes malas, et pedes festinantes ad malefaciendum. Qui nititur mendacio, pascit vensuae fecit errare. Perambulat aridum ac desertum, et colligit manibus su
Abbreviated transcription (Latin):
habere monstrictuo est.lalii &e cum discipuli tui ues magistri nine dc
eiusdem ecclesie sacerdote confingunt & auro. id est tui tuoꝵq uiribus oppu¬
gnant fidei ueritatem Quid loquar deherctiao. quilibet forio. sint tamẽse
nominant xanos. Aduersus umpiissimos celsum atq porfirium quanti sep¬
Pere nostrorum. Quio omissi cã in suꝑflua criminum obiercione uersatus est.
que non carte eeclesiastice sed libelli debent iuditium continẽ. Aut quid refert
suca tudas &e crimine supes. Non necesse est. ut cum piculo tui cipitio accusco
Uno pcusore conducto. satio potest facẽ desiderio tuo. Et scindilum timere te simu¬
las qui dudum frem nunc accusitum semꝑ inimicue paratus eo occidere. Et
cã mitos quomodo homo prudens furore puentus uelio inbñfitium tribuẽ
ut educis de caccere anim am nicam & non patiaris tecum in tenebrie hiuus
abitum in uno tibi consentire non potero ut parcam hereticio. ut mecitholicũ

Expanded text:
monstratus est. Talia et condiscipuli tui et magistri nunc ejusdem Ecclesiae sacerdote confingunt: et auro, id est, tuis tuorumque viribus oppugnant fidei veritatem. Quid loquar de haereticis, qui licet foris sint, tamen se nominant Christianos? Adversum impiissimos, Celsum atque Porphyrium, quanti scripsere nostrorum? Quis omissa causa, in superflua criminum objectione versatus est? Quae non chartae Ecclesiasticae, sed libelli debent judicum continere. Aut quid refert, si causa cadas, et crimine superes? Non necesse est, ut cum periculo tui capitis accuses. Uno percussore conducto, satis potes facere desiderio tuo. Et scandalum timere te simulas, qui dudum fratrem, nunc accusatum, semper inimicum, es paratus occidere. Et tamen 570 miror, quomodo homo prudens, furore praeventus, velis mihi beneficium tribuere, ut educas de carcere animam meam, et non patiaris tecum in tenebris hujus abjiciam. In uno tibi consentire non potero, ut parcam haereticis, ut me catholicum
Abbreviated transcription (Latin):
imiter. Qum potius ita sententim temꝑaui. ut & obiectum crimen esfugerẽ
& amicum quantum in ine est neclesus lederem. Sed obsecro te ut si aliquem
deinceps sequi uolucris tuo tamen iuditio sis contentus. Aut enim bona sũt
que appetimus aut mala. Si bona non indigent altius aurilio. si mala peccan¬
tium multituto non parit errori patrocinium. Hec apud te amice potius ex¬
postulare uolui ꝙ licessitus publice descriuire. ut aĩaduertas me reconciliatas a¬
micicias pure colere. & non uixta platinam sentenciam altera manu lapidem¬
altera tenere panem. Frater meus paulinianus nec non depatria reuersus ẽ
& puto ꝙ eum aquileie apud sanctum papam chromatium uideris. Sctm qͦ
p̃sbiterũ ruffinum obcausam claudii ꝑ romam mediolanẽsis missimus & o¬
rauimus ut nostro animo & obsequio uos uideret. ceterisq amicis eadem sig

Expanded text:
imiter; quin potius ita sententiam temperaui, ut et obiectum crimen effugerem imiter; quin potius ita sententiam temperaui, ut et obiectum crimen effugerem et amicum, quantum in me est, nec laesus laederem. sed obsecro te, ut, si deinceps aliquem sequi uolueris, tuo tantum iudicio sis contentus. aut enim bona sunt, quae adpetimus, aut mala: si bona, non indigent alterius auxilio; si mala, peccantium multitudo non parit errori patrocinium. haec apud te potius amice expostulare uolui quam lacessitus publice desaeuire, ut animaduertas me reconciliatas amicitias pure colere et non iuxta Plautinam sententiam altera manu lapidem tenere, panem offerre altera. Frater meus Paulinianus necdum de patria reuersus est et puto, quod eum Aquileiae apud sanctum papam Chromatium uideris. sanctum quoque presbyterum Rufinum ob quandam causam per Romam Mediolanum misimus et orauimus, ut nostro animo et obsequio uos uideret, ceterisque amicis eadem sign
Abbreviated transcription (Latin):
UI.
TERONE MORAT UMser¬
mo propͥus indicauit. Nec dubito spiritalium
parentum ad patrim reuocatum desiderio. ꝙͣ̃
matris luctus irephibebat. Nemo magis corã
dolores ꝙ absens referre uix poteras qđ quereris
stomachosuo unum quemq seruire & nr̃o non
acꝗescere uiditio. Conscientie nr̃e testis est dñs post
reconciliatas amicitias nullum intercessisse rancho¬
rem. quo quempiam lederemus qm̃ potius cum
oi cautione prouidimus ne saltem casus in maliuo¬
lentiam uerteretur. Sed quid possumus facere. si
unusqsq uiste se putat facere ꝗd ficit. & uidetur sibi romorderi potius ꝙ mor¬
memissa est. quam exstilo intellexi tuam esse. inquã oblique immo aꝑte ego
petor. Qui mente sit scripta tu uideris. qua intelligatur &stultis patet. Pote¬
ram & ego qui sepissime figuratas controuecsias declamaui aliquid debere ar¬
tificiose repetere & tuo temore liudare. sed absit ame ut qđ rephendo in te 

Expanded text:
UM. te Romae moratum sermo proprius indicauit nec dubito spiritalium parentum ad patriam reuocatum desiderio, quem matris luctus ire prohibebat, ne magis coram doleres, quod absens ferre uix poteras. quod quereris stomacho suo unumquemque seruire et nostro non adquiescere iudicio, conscientiae nostrae testis est dominus post reconciliatas amicitias nullum intercessisse rancorem, quo quempiam laederemus; quin potius cum omni cautione prouidimus ne saltim casus in maliuolentiam uerteretur. sed quid possumus facere, si unusquisque iuste se putat facere, quod facit, et uidetur sibi remordere potius quam morl aQVwv ad Ille missa est, quam ex stilo intellexi tuam esse, in qua oblique, immo aperte ego petor. qua mente sit scripta, tu uideris; qua intellegatur, et stultis patet. poteram et ego, qui saepissime figuratas controuersias declamaui, aliquid de ueteri artificio repetere et tuo te more laudare. sed absit a me, ut, quod reprehendo in te,
Abbreviated transcription (Latin):
rit. id circo susceptus est. non ut calumpniosos ꝗđ fieri non potest. Licet forte
etiam hoc deus fatiet lederemus. sed ut ꝓfiscere ad scentum rerum uolenti¬
bus materiam p̃beremus. Illud sane omnem qui hos libros uel desepturus est
uel lecturus in conspectu dei patris & filii & sp̃s sctĩ contestor atq conienio
ꝑ futuri regni fidem. ꝑ resurrectionem ex mortus sacramentum ꝓillum
qui paratus est diabolo & angelis eius eternum ignem sed non illum et̃na hẽ
ditate locum possideat ubi est fletus &stridor dentium. & ubi ignis coꝵ
non extinguetur & uermis coꝵnon morietur. ne addat aliquia huic sep
serit & emendet ad litteram & distinguct. & in emanditum ud non distĩ¬
aum uadiura num habeat nesensum difficulta si distini codex non sit

Expanded text:
rit, idcirco susceptus est, non ut calumniosis os-quod fieri non potest, licet forte rit, idcirco susceptus est, non ut calumniosis os-quod fieri non potest, licet forte etiam hoc deus faciet-clauderemus, sed ut proficere ad scientiam rerum uolentibus materiam praeberemus. illud sane omnem, qui hos libros uel descripturus est uel lecturus, m conspectu dei patris et filii et spiritus sancti contestor atque conuenio per futuri regni fidem, per resurrectionis ex mortuis sacramentum, per illum, qui praeparatus est diabolo et angelis eius, aeternum ignee possideat, ubi est fletus et stridor dentium et ubi ignis eorum non extinguetur et uermis eorum non morietur, ne addat aliquid huic scriserit, et emendet ad litteram et distinguat et inemendatum uel non distitum codicem non habeat, ne sensuum difficultas
Abbreviated transcription (Latin):
traxerunt ad pietatem iste conuerteret. Sic ubi gͦ nos in libris cius aliquid
contra id inuenimus.ꝙ ab eo in ceteris locio picde erinitate fuerat dissinitum
Uelut adulteratum hoc & alienum aut p̃termissimus. Aut secundum
eam regulam protullimus quam ab ip̃o frequenter inuenimus affirma¬
tam. Si qua sane uelut ꝑitis iam &scientibus loquens dum breuiteꝵr
transire uult obscurius ꝓtulit. nos ut manifestior fieret locuo ea que dc ip̃a
re i aliis cius libris aꝑtius legeramus adietimus. explinationistudentto
Dichil tñnr̃m diximus sed licet in aliis locis dicta sua tñ sibi redimus ł lec
autem id circo in p̾fatione commonui. ne forte calumpniatores iteꝵ se eͥmituã¬
di putent se inuenisse materiam. Sed uiderio quid ꝑuersi & contenciosiho¬
mines agant. Nobis interim tantus laborsi tñ orantibus nobis deus uiue¬

Expanded text:
traxerunt, ad pietatem iste conuerteret. sicubi ergo nos in libris eius aliquid traxerunt, ad pietatem iste conuerteret. sicubi ergo nos in libris eius aliquid contra id inuenimus, quod ab ipso in ceteris locis pie de trinitate fuerat definitum, uelut adulteratum hoc et alienum aut praetermisimus aut secundum eam regulam protulimus, quam ab ipso frequenter inuenimus adfirmatam. si qua sane uelut peritis iam et scientibus loquens, dum breuiter transire uult, obscurius protulit, nos, ut manifestior fieret locus, ea, quae de ipsa re in aliis eius libris apertius legeramus, adiecimus explanationi studentes; nihil tamen nostrum diximus, sed, licet in aliis locis, dicta sua tamen sibi reddidimus. haec autem idcirco in praefatione commonui, ne forte calumniatores iterum se criminandi putent inuenisse materiam. sed uideris, quid peruersi et contentiosi homines agant. Nobis interim tantus labor, si tamen orantibus uobis deus iuue
Abbreviated transcription (Latin):
ta offendicula inueniantur in greco ita elimauit omnia interp̃tndo atq pu¬
gnauit ut nichil in illis ꝙ a fide nr̃a discrepet latinus lector inuenut ł Iunc g̃
etiam noo licet non elloquentie uiribus. discipline tñ regulis inquantum pos¬
sumuo sequimur. obscruantes stił ne eaque in libris origenis a seipo disccepati¬
tia inueniuntur atq contraria ꝓferamuo. Cuius dicisitatis caułim ple¬
niuo tibi mapologetico quem pamphiluc ꝓ librio ipĩuo origenio sepsit edi¬
dimuo breuissimo libello suꝑ hoc addito inquo euidentibuo ut arbritror ꝓboa¬
ueritis corruptos esse in quã plurimis ab hẽticio & maliuolis libros eius oste¬
mi & difficillimi. de rebus enim tilibus ibi disputit. In quibuo phi ominsu
etate consumpta inuenire potucrunt nichil. ł lic uõ uidetur quantum po¬
tuit id egit. ut creatoris fidem & creaturaꝵ rõnem quam illi ad impictato

Expanded text:
ta offendicula inueniantur in Graeco, ita elimauit omnia interpretando atque puta offendicula inueniantur in Graeco, ita elimauit omnia interpretando atque purgauit, ut nihil in illis, quod a fide nostra discrepet, Latinus lector inueniat. hunc ergo etiam nos, licet non eloquentiae uiribus, disciplinae tamen regulis, in quantum possumus, sequimur, obseruantes scilicet, ne ea, quae in libris Origenis a se ipso discrepantia inueniuntur atque contraria, proferamus. cuius diuersitatis causam plenius tibi in Apologetico, quem Pamphilus pro libris ipsius Origenis scripsit, edidimus breuissimo libello superaddito, in quo euidentibus, ut arbitror, probamentis corruptos esse in quam plurimis ab hereticis et maliuolis libros eius ostemi et difficillimi. De rebus enim talibus ibi disputat, in quibus Philosophi aetate consumpta inuenire potuerunt nihil. hic uero noster, quantum potuit, id egit, ut creatoris fidem et creaturarum rationem, quam illi ad inpietatem
Abbreviated transcription (Latin):
ceptam seꝗmur & portabam. sed non est equis elloquentie uiribuo tantiuiri
ornare possumus dicta. Unde uereor ne uitio meo id accidat. ut io uir quem
ille alterum post apłos ecclesie doctorem scientie ac sapientie merito compba¬
uit. in opia sermonio nr̃i longe se inferior uideatur. Quod ego sepe considerãs
reticebam. nec dep̃cantibus mefrequenter in hoc opus fratribus annuebã.
Ded tua uis frater fidelissime machari tanta est. cui obsistere ne impicia ꝙ
põt. Propter qđ ne te ultra tam grauem paterer exatorem. etiam contra ꝓpo¬
situm ineum cessi. ea tñ lege atq ordine ut quantum potest sicri interp̃tando se¬
quitur regulim p̃decessoꝵ & cuio p̃cipue uiri cuius suꝑ uis fecimus mẽtionem
qui cum ultra.lxx. libellos origenio quos omeliaticos appellauit. Aliquanto
etiam de thomio in apłm septio transtulisset in latinum in quibus cum aliquĩ¬

Expanded text:
coeptam sequimur et probatam, sed non aequis eloquentiae uiribus tanti uiri coeptam sequimur et probatam, sed non aequis eloquentiae uiribus tanti uiri ornare possumus dicta. unde uereor, ne uitio meo id accidat, ut is uir, quem ille alterum post apostolos ecclesiae doctorem scientiae ac sapientiae merito conprobauit, inopia sermonis nostri longe se inferior uideatur. Quod ego saepe considerans reticebam nec deprecantibus me frequenter in hoc opus fratribus adnuebam. sed tua uis, fidelissime frater Macari, tanta est, cui obsistere ne inperitia quidem potest; propter quod, ne te ultra tam grauem paterer exactorem, etiam contra propositum meum cessi, ea tamen lege atque ordine, ut, quantum fieri potest, in interpretando sequar regulam praecessorum et eius praecipue uiri, cuius superius fecimus mentionem. qui, cum ultra septuaginta libellos Origenis, quos homileticos appellauit, aliquantos etiam de tomis in apostolum scriptis transtulisset in Latinum, in quibus cum aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
CO QUAM BIURINIOS FRA¬
trum saentieseͥpturaꝵ desiderio ꝓuocatos popo¬
scisse ab aliquantis eruolitis uiris & grecaꝵ litteri¬
rum pitis ut origenem romanum facerent & la¬
tinis auribus cum donarent. In quo etiam con
frater & collega nr̃ ieronimus ab ep̃o damaso
dep̃catus cum homelias duas de cantico canti¬
coꝵ in latinum transtulisset ex greco. ita m illo
opere ornate magnificeq prefatus est. ut cuius uic
legendi originẽ. & auidissime ꝓquirendi deside¬
rium commonẽt.dicens illius anime conueni¬
re qd dictum estq introduxit mne rex in cubiculum suum asserens cum ꝙ cũ
in certia libris om̃nes uincat. in canticis canticoꝵ ip̃e se uicerit. Pollicetur sane
in ip̃a p̃fatione se & ip̃os in cantica canticoꝵ libros & alios ꝙ̃ plurimos origcĩs
romanie auribus largitur̃. Sed ille ut uideo instillo propͥo placens. rem maio¬
ris ecclesie sequitur. ut pater uerbi sit potius ꝙ interpecs. Nos gͦ rem ab illo ꝙ

Expanded text:
o quam plurimos fratrum scientiae scripturarum desiderio prouocatos poposcisse ab aliquantis eruditis uiris et Graecarum peritis, ut Origenem Romanum facerent et Latinis auribus  eum donarent. in quod etiam cum frater et collega noster ab episcopo Damaso deprecatus homilias duas de Cantico canticorum in Latinum transtulisset ex Graeco, ita in illo opere ornate magnificeque praefatus est, ut cuiuis legendi Origenem et auidissime perquirendi desiderium commoueret, dicens illius animae conuenire, quod dictum est, quia introduxit me rex in cubicin caeteris libris omnes vincat, in Canticis Canticorum etiam ipse se vicerit. Pollicetur sane in ipsa Praefatione, se et ipsos in Cantica Canticorum libros, et alios quam plurimos Origenis, Romanis auribus largiturum. Sed ille, ut video, in stylo propio placens, rem majoris gloriae sequitur, ut pater verbi sit potius, quam interpres. Nos ergo rem ab illo quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tuit id egie. ut creatorio fidem & creauiraꝵ ronem quam illi ad imputatto
traxcruntad pietatem iste conuerteret. Sic ubs gͥmnos in libris eius aliquid
untra id imenimus ꝙ abeo in eeterioloc pieda trinitatt suerat diffinitum
Uelut adulteratum hoc & alienum aut pirtinissimue Auuleo udum
cam regulam protulliuo quam ab ipo frequentee inuemiuo asstrina

Expanded text:
dem et creaturarum rationem, quam illi ad inpietatem traxerunt, ad pietatem iste conuerteret. sicubi ergo nos in libris eius aliquid contra id inuenimus, quod ab ipso in ceteris locis pie de trinitate fuerat definitum, uelut adulteratum hoc et alienum aut praetermisimus aut secundum eam regulam protulimus, quam ab ipso frequ
Abbreviated transcription (Latin):
IT TERE TUEET AOREMEO¬
nant pariter & querelam. Amorem tuum
quo cedulo mouens etiam que tuta in nobis
sunt ꝑtimelas.querelam coꝵ qui non amant:
& querentes occasionem in peccatio garruint ad¬
uersus frẽm suum. & contra filium matris sue.
ponunt scandalum. Scribis cos immo nescio
quem detruuo. de competis. de plateis. circũ fo¬
ranum monachum. rumigerulum. rabulum
uafrũ tantum ad detrahendum. qui per trabẽ
octuli sui festucam alterius nitatur eruere. Con¬
cionart aduersum me. & libros quos contra iouinianum scͥpsi canino dente
rodere. lacerare. conuellere. Hlunc dialeticum urbis nr̃e & plautine familie
columen non legisse quidem cathegorias aristotilis. non piermemas.non¬

Expanded text:
itterae tuae et amorem sonant pariter et querellam: amorem tuum, quo sedulo monens etiam, quae tuta in nobis sunt, pertimescis; querellam eorum, qui non amant et quaerentes occasionem in peccatis garriunt aduersus fratrem suum et contra filium matris suae ponunt scandalum. scribis eos, immo nescio quem de triuio, de competis, de plateis circumforanum monachum rumigerulum, rabulam, uafrum tantum ad detrahendum, qui per trabem oculi sui festucam alterius nititur eruere, contionari aduersum me et libros, quos contra Iouinianum scripsi, canino dente rodere, lacerare, conuellere; hunc, dialecticum urbis uestrae et Plautinae familiae columen, non legisse quidem xanjifoptai; Aristotelis, non irspi ipfi