comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ uidetur. s aliena ambit acciꝑe. honores
mundi desiderat comp̃hendere. habere tẽpo¬
rałe glam concupiscit. atq de hac eacłe gloria
ꝓpħam consulat. iustũ ualde ẽ ut ex culpȩ
u̾ba di audire in sacro eloqͥo noluit. ut ter¬
rena despiceret. cȩlestia ambiret. illud deo
iudicȩ ex ꝓpħȩ sui ore audiat. unde amplius
obligatꝰ cadat. & dum spe t̾renȩ głȩ delectatꝰ
pascitur. suis desideriis ad ima semꝑ ducat᷑.
N eq enĩ bonꝰ fuit ille sp̃c. qͥ menclax ẽẽ appetiuit
in ore ꝓpħarum. Unde & p̾missũ est. qͥa exercitꝰ
celi stetit a dextris & a sinistris eiꝰ. Bs enĩ qͥ
incireũ scpta est ueritas in illa ęt̾na beatitudi¬
ne quȩ dext̾a ipsiꝯ dicit᷑. sinistrã ñ habet. quia
nichil eẽ qd displiceat potest. S qͥa simul oĩa
contuet᷑. si mul cuncta conspicit. ea ui in qua¬
& bonos sp̃c ⁊ malos uidet. exercitꝰ cęli a dextͣs

Expanded text:
esse videtur, sed aliena ambit accipere, honores esse videtur, sed aliena ambit accipere, honores mundi desiderat comprehendere, habere temporalem gloriam concupiscit, atque de hac eadem gloria prophetam consulit: justum valde est, ut ex culpae verba Dei audire in sacro eloquio noluit, ut terrena despiceret, coelestia ambiret, illud, Deo judice, ex prophetae sui ore audiat unde amplius obligatus cadat, dum spe terrenae gloriae delectatus pascitur suis desideriis, ad ima semper ducatur. Neque autem bonus fuit ille Spiritus, qui mendax esse appetiit in ore prophetarum. Unde et praemissum est quia « exercitus coeli stetit a dextris et sinistris ejus. » Deus enim, qui incircumscripta est veritas, in illa aeterna beatitudine, quae dextra ejus dicitur, sinistram non habet, quia nihil esse quod displiceat potest. Sed quia simul omnia contuetur, simul cuncta aspicit, ea vi inquam in qua bonos spiritus et malos videt, exercitus coeli a dextris
Abbreviated transcription (Latin):
cesserar. & tam̃ ad ꝓpħas a qͥb decipi consue¬
uerat sepe ueniebat ꝓsꝑa requirens. Cum ex
peccator ppłs in suo corde caperetur. qͣtinꝰ qͥ
ꝑ fidiam sequendo deliquerat. & sic ꝓpħarũ
suoꝵ blandis sermonib deciperet᷑. ut iã nec
ꝑtimescera qͥa deliquisset. & tanto prȩduriꝰ¬
raꝑetur ad pęnam. qͣnto securiꝰ uiuerae in
culpa S ecce iam largiente om̃ipotente dõ
ab ydoloꝵ cultu remotumẽ ꝙͣ. plurimũ genꝰ hu¬
manũ. ueram fidẽ publice fatet᷑. subdi lignis
& lapidib uł cuilib& creaturȩ in adoratione
consulit. qͥa hoc auditurꝰ ẽ. qd̾ audire fidełẽ
decet. fident̃ dicam si ab immundiciis aliis
atq a pͣ uis actib recessisset. securꝰ eẽt. Nam cum
paulꝰ egregiꝰ p̃dicator clamet. & auaricia q̃
iectꝰ est. a cultu ydoloꝵ liber ñ est. Sigͦ is qͥ
auaricie ȩstib auhelat. infide quidẽ positꝰ

Expanded text:
cesserat, et tamen ad prophetas a quibus decipi consuecesserat, et tamen ad prophetas a quibus decipi consueverat, saepe veniebat, prospera requirens, cum ex peccator populus in suo corde caperetur, quatenus qui perfidiam sequendo deliquerat, sic prophetarum suorum blandis sermonibus deciperetur, ut jam nec pertimesceret, quia deliquisset: et tanto praperetur ad poenam, quanto nunc securius viveret in culpa. Sed ecce jam, largiente omnipotente Deo, ab idolorum cultu remotum est quamplurimum genus humanum, veram fidem publice fatetur, subdi lignis et lapidibus vel cuilibet creaturae in adoratione consulat, quia hoc auditurus est, quod audire fidelem decet. Fidenter dicam si ab immunditiis aliis atque a pravis actibus recepisset, securus esset. Nam cum Paulus, egregius praedicator, clamet: « Et avaritia, quae jectus est, a cultu idolorum liber non est. Si ergo is qui avaritiae aestibus anhelat, in fide quidem positus
Abbreviated transcription (Latin):
tas electoꝵ sꝑiuũ diuinȩ pietati concordat.
& reꝓboꝵ sensꝰ suȩ maliciȩ seruiens iudicio
districtionis eiꝰ obtẽꝑat. Unde & mox fallax
sp̃c in mediũ ꝓsiluisse describitur. ꝑ quẽ
ahab exigentib meritis decipiat᷑. Neq enim
fas est credere bonũ sp̃m fallaciȩ deseruire
catis p̃cedentibꝰ dignꝰ erat ut tali debuiss
deceptione damnari. qͣtinꝰ qͥ sepe uolens ce¬
ciderat inculpam. qͣndoq nolens caꝑetur
ad pęnã. Doculta iusticia licentia malignis
sꝑitib datur. ut qͦs uolentes in peccati laq̃o
strangulant. in peccati pęnã etiã nolentes
t᷑hant. Deniq his qͥ uitã reꝓbam ñ mutat. a
ꝑpetrandis peccatis animũ n̾auertit. cum a
ꝓpħa aliqͥd reqͥrit. illa audit do disponente q̃
merehat᷑ audire damnandꝰ. Ecce enĩ ut unũ
uł duo ex multis loquam᷑. ab omĩp otentis
cłi cultu domꝰ isrł sub ydoloꝵ seruitute. re¬

Expanded text:
tas electorum spirituum divinae ptas electorum spirituum divinae pet reproborum sensus suae malitiae serviens judicio districtionis ejus obtemperat. Unde et mox fallax spiritus in medium prosiluisse describitur, per quem Achab rex exigentibus meritis decipiatur. Neque enim fas est credere bonum spiritum fallaciae deservire catis praecedentibus dignus erat, ut tali debuisset deceptione damnari, quatenus qui saepe volens ceciderat in culpam, quandoque volens caperetur ad poenam, occulta justitia, licentia malignis spiritibus datur: volentes, ut quos in peccati laqueo strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Denique is qui vitam reprobam non mutat, et a perpetrandis peccatis animum non avertit, cum a propheta aliquid requirit, illa audit Deo disponente, quae merebatur audire damnandus. Ecce enim, ut unum vel duo ex multis loquamur, ab omnipotentis Dei cultu domus Israel sub idolorum servitute re
Abbreviated transcription (Latin):
ita dix̃. uidi dñm sedentẽ suꝑ soliũ suũ. &
exercitum cȩli ã dextris & a sinstris eiꝰ. & dic̃¬
tum ẽ. in qͦ decipies. qͥ respondit diceus. egre¬
diar & ero mendax spc in ore om̃iũ ꝓpħarũ¬
en: qͥd ꝑ solium dm̃i nͥ angłicas potestates ac¬
cipimꝰ. quarũ mentib d̾s altiꝰ p̃sidens inferiꝰ
exercitꝰ cęli a dextris & a sinistris eiꝰ stare phi¬
betur.d D̾s enim q̃ ita est intra omĩa ut eti¬
am sit extra omĩa nec dextera nec sinistra
sinistra autẽ pars angłoꝵ reꝓba designatur.
Non enĩ ministrant do solu̾m̃ bomi qui adiuueñ.
s etiã q̃ redire nolentes grauent. Nec quod
cęli exercitꝰ dicit᷑ angloꝵ pars reꝓbi intelligi
posse ꝓhibetur. Quas enĩ suspendi in aere no
uimꝰ. aues cęli nominamꝰ. Et de eisdẽ sꝑiti¬
bus Paulꝰ dixit: cont᷑ sꝑitalia nequitie in
cȩlestib. Q uoꝵ caput enuntians ait: scd̾m
pͥncipem potestatis aeris huiꝰ. A dextera gͦ

Expanded text:
entem super solium suum, et coeli exercitum a dextris et a sinistris ejus, et dictum est: In quo decipies? Qui respondit dicens: Egrediar, et ero mendax spiritus in ore omnium prer solium Domini, nisi angelicas potestates accipimus, quarum mentibus Deus altius praesidens inferius exercitus coeli a dextris et a sinistris ejus stare perhibetur? Deus enim, qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra nec sinistra sinistra autem Dei, pars angelorum reproba designatur. Non enim ministrant Deo solummodo boni, qui adjuvent, sed etiam qui redire nolentes gravent; nec quod coeli exercitus dicitur, angelorum pars reproba in eo intelligi posse perhibetur. Quas enim svimus, aves coeli nominamus. Et de eisdem spiritibus Paulus dicit : Contra spiritualia nequitiae in coelestibus. Quorum caput enuntians ait : Secundum principem potestatis aeris hujus. Ad dexteram ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Nomꝰ dauicd. ȩccłia est xp̃i. Hoc de salomone
credere absurdũ est. Ille enĩ uiuente patre
suo regnare cepit. hic autem dicit: Cum
carnẽ uasci dignatus est. intelligere & credere
pium est. cuiꝰ regnũ usq insempit̾nũ iugiter
ꝑseuerat. cuiꝰ domꝰ hoc ẽ eccł̃ia catholica fidelis
coram eo usq inȩternum ꝑmanet.
Iui si iniq aliqͥd gesserit. & cȩt̾a. Non hoc
de dño nĩu xp̃o accipiendum est. qͥ peccatũ
ñ fecit nec inuentus est dolꝰ inore eiꝰ. sed de
electis ei qui menbra sunt ipsiꝰ ex qͥb sine
peccato nullꝰ ẽẽ potuit. Et sidelis erit
domo tua. Pomum salomonis plenam
fuisse mulierib alienigeniᷤ nullꝰ qͥ sacras litteras
nouit. ignorat. Domꝰ fidelis scã ęccłia accipit᷑.¬

Expanded text:
Domus David Ecclesia est Christi. Hoc de Salomone credere absurdum est: ille enim vivente patre suo regnare coepit. Hic autem dicit: « Cucarnem nasci dignatus est intelligere et credere pium est: cujus regnum in sempiternum jugiter perseverat: cujus domus, hoc est Ecclesia catholica, fidelis coram eo usque in aeternum permanet. « Qui si inique aliquid gesserit, » etc. Non hoc de Domino Jesu Christo accipiendum est, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus , sed de electis ejus, qui membra sunt ipsius, ex quibus sine peccato nullus esse potuit. « Et fidelis erit domus tua. » Domum Salomonis plenam fuisse mulieribus alienis, nullus qui sacras litteras novit, ignorat. Domus igitur fidelis, sancta Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. Quia ñ est similis tui. neq enĩ est d̾s
extͣ te. in om̃ib quȩ audiuimꝰ auribus nr̃is.
Uon est inquit ds similis tui qͥ fecerit magna¬
ait. quia tu dñe exercituũ ds̃ isrł reuelasti
aurẽ serui tui dicens. domum ȩdificabo tibi.

Expanded text:
neque enim est Deus extra te, in omnibus quae audivimus auribus nostris. » Non est, inquit, Deus similis tui, qui fecerit magnaait: « Quia tu, Domine exercituum Deus Israel, revelasti aurem servi tui, dicens: Domum aedificabo tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
bit inȩternum cum dõ & indo suo. & ds cum
ppło atq inppło suo. ita ut ds & implens ppłm
suũ & ppłs sit plenꝰ deo suo. & ds erit omina in
onũb. ipse in pace p̾mium. qͥ est uirtꝰ in bello.
Sedere corã dño ẽ. beneficia eiꝰ in humilitate ooe¬
dis confiteri. Ista enĩ est lex adam. dñe deus.
Hex est enĩ lex hominis dñe ds. ut tͥ in simplici.¬
tate cordis. & puritate seruiat. & tu facias ei mi¬
sccłiam tuã sicut mͥ dignatꝰ es facere seruo tuo.
& scłm cor tuũ fecisti omnia magnalia hȩc.
ropter u̾bum tuũ qd̃ ꝓmisisti abraham. y saac.
& iacob. fecisti omnia mͥ seruo tuo. Siue etiam.¬

Expanded text:
 populus cum Deo, et in Deo suo, et Deus cum  populus cum Deo, et in Deo suo, et Deus cum populo, et in populo suo: ita ut Deus sit implens populum suum et populus plenus Deo suo, « Et Deus erit omnia in omnibus . » Ipse in pace praemium, qui virtus in bello.Sedere coram Domino, est beneficia ejus in humilitate cordis confiteri. « Ista est enim lex Adam, Domine Deus. » Hoc est: Ista enim lex hominis, Domine Deus ut tibi in simplicitate cordis et puritate serviat: et tu facias ei misericordiam tuam, sicut mihi dignatus es facere servo tuo. et secundum cor tuum fecisti omnia magnalia haec. » Propter verbum tuum, quod promisisti Abraham, Isaac et Jacob, fecisti omnia haec mihi servo tuo. Quod di
Abbreviated transcription (Latin):
entiam & uitã clarius declinat. Nequaqͣ. pure
maculam inmenbro considerat ocłs quẽ puluis
grauat. & suꝑiectas sordes tergere ñ ualent manꝰ
quȩ lutũ tenent. Qd̾ iuxta antiquȩ tns lationis se¬
cũ clauid erga ext̾iora bella laboranti dicitur:
ñ tuȩdificabis mͥ domũ. quia uir sanguinum es.
Der templũ ȩlificat. q corrigendis institut᷑ ꝓximoꝵ
mentib uacat. Templũ lĩ qͥppe nos sumꝰ qͥa ad
ueram uitam ex eiꝰ in habitatione construimur.
Paulo attestante quiait: templũ dĩ scm̃ est. quod
estis uos. S uir sanguinũ tẽplum dĩ edificare
ꝓhibetur. quia qͥ adhuc actib carualib incubat.¬
necesse est ut instruere sp̃ualit̾ ꝓximoꝵ m̃tes
erubescat. Feciq tͥ nom̃ grande iuxta no¬
ds clauid sicut abraham. ẏsaac & iacob: uel sic̃
feri moysi & iosuȩ. quoꝵ nomma famosissinia
sunt int̾ra. sic feci tibi. Et ponam locum
popło meo isrł. & plantabo eum. & habitabit sub

Expanded text:
entiam et vitam verius declinat. Nequaquam pure entiam et vitam verius declinat. Nequaquam pure maculam in membro considerat oculus, quem pulvis gravat. Et superjectas sordes tergere non valent manus, quae lutum tenent. Quoad antiquae translationis seui juxta exteriora bella laboravit, dicitur: « Non tu aedificabis mihi domum, quia vir sanguinum es. » Dei templum aedificat, qui corrigendis institutis proximorum mentibus vacat. Templum Dei quippe nos sumus, quia ad veram vitam ex ejus inhabitatione construimur, Paulo attestante qui ait: « Templum Dei sanctum est, quod estis vos . » Sed vir sanguinum templum Dei aedificare prohibetur, quia qnecesse est ut instituere spiritaliter proximorum mentes erubescat. « Fecique tibi nomen grandeDeus David, sicut Abraham, Isaac et Jacob: sicut feci Moysi et Josue, quorum nomina famosissima sunt in terra, sic feci tibi. « Et popopulo meo Israel, et plantabo eum, et habitabit sub
Abbreviated transcription (Latin):
ȩdificabis mͥ domũ adhabitandũ. & reliqua.
potest alti intelligi. Omp̃s enĩ ds̃ qui in cir-¬
cũscriptꝰ sp̃c est. in domib manufactis utiq
ñ habitat. Unde & dicit. neq enĩ habitaui in do¬
mo ex die qua eduxi filios isrł de t̾ra egypti. s
ambulabam intab̾nacło & intentorio. Tab̾na¬
culum enĩ siue tentoria corda sc̃oꝵ figuraliter
expͥmunt. in quib dñs habitare dignat᷑. S qͥd
est qd̃ uolente dauid ȩdificare templũ dño ꝓhi¬
scriptura p̃figurante demonstrat᷑. ut qͥ uir san¬
guinũ ẽ. hoc est qͥ adhuc carnalib actib incu¬
bat. templũ dõ scam scilicet ȩccłiam ꝑ p̾dicatio¬
nis officium construere ñ debet: Seu etiã mo¬
raliter innuit᷑. qd̾ mundꝰ in se ẽẽ a uitiis debet.
qͥ curat aliena corrigere. ut t̾rena ñ cogiter. ut
desideriis infimis ñ suecũb̾at. quatinꝰ tanto ꝑ¬
spicatiꝰ aliis fugienda uideat. qͣnto hȩc ipse ꝑ sei¬

Expanded text:
 domum ad habitandum, » etc., potest etiam altius intelligi. Omnipotens enim Deus qui incircumscriptus spiritus est, in domibus manufactis itaque non habitat. Unde et dicit: « Neque enim habitavi in domo, ex qua die eduxi filios Israel de terra Aegypti, sed ambulabam in tabernaculo et in tentorio. » Tabernacula enim sive tentoria, corda sanctorum figuraliter exprimunt, in quibus Dominus habitare dignatur. Sed quid est quod volente David aedificare templum, a DoScriptura praefigurante, demonstratur, ut qui vir sanguinum est, hoc est qui adhuc carnalibus actibus incubat, templum Deo, sanctam scilicet Ecclesiam, per praedicationis officium construere non debet, seu etiam moraliter innuitur, quod mundus in se esse a vitiis debet, qui curat aliena corrigere: in terrena non cogitet, ut desideriis infimis non succumbat, quatenus tanto perspicacius aliis fugienda videat, quanto haec ipse per sci
Abbreviated transcription (Latin):
Lunqͥd tu ȩdificabis michi domume & reł.
Ac si diceret: ñ pot̾is edificare mͥ domũ. quia
uir sanguinũ es. & multũ sanguinẽ effudisti.
Inde est qd̃ intentorio & tab̾naculo se dicit habi¬
tasse. quia nec moyses nec iosue potuerunt ȩdi¬
ficare domũ quia uiri sanguinũ fuerunt. Und̃
in seq̃ntib ait. Nunqͥd loquens locutꝰ sum¬

Expanded text:
« Nunquid tu aedificabis mihi domum? » et reliqua. « Nunquid tu aedificabis mihi domum? » et reliqua. Ac si diceret: Non poteris aedificare mihi domum, quia vir sanguinum es, et multum sanguinem effudisti. Inde est quod in tentorio et tabernaculo se dicit habitasse, quia nec Moyses nec Josue potuerunt aedificare domum, quia viri sanguinum fuerunt. Unde et in sequentibus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
actum est autẽ cũ sedisset rex indomo sua.
& dñs dedisset ei requiem. dixit ad nathan
ꝓpħam. Uidesne qd̃ ego habitem in domo cedri¬
na. & archa di posita sit inmedio pelliũs Dyẽq
nathan ad regẽ. Omne quod est in corde tuo
fac. quia dñs tecum est. & reliqua.
oc enĩ nathan ex se ũ ex sermone clĩ dixit. &
ideo errauit de sensu suo p̾sumens. Priꝰ enim
diat. quia sicut de spũ sco scriptũ est. ubi
uult spirat. Hinc est enĩ quod helisens cũ flen¬
tem mulierem cerneret. causamq nesciret. ad
ꝓhibentẽ hanc puerũ dicit: dimitte eam quia
pietatis dispensatione disponit. qͥa dum ꝓphetiȩ
tium mentes & eleuat in celsitudine & custodit
in humilitate. ut & accipientes spm inueniant
qͥd de do sint. & rursum ꝓphetiȩ spm ñ habenteᷤᷤ
cognoscant qͥd de semetipsis sint. Unde ꝓpħa qđ¬
ex se dix̃ ꝓpter usũ ꝓphetiȩ & sp̃u dixisse crede¬
bat. iłoq illud qd̾ sequitur. ex sermone dñi dix̃.

Expanded text:
actum est autem cum sedisset rex in domo sua, et Dominus dedisset ei requiem, dixit ad Nathan prophetam: Videsne quod ego habitem in domo cedrina, et arca Dei posita sit in medio pellium? Dixitque Nathan ad regem: Omne quod est in corde tuo, vade fac, quia Dominus tecum est, » etc. Hoc enim Nathan ex se, non ex sermone Domini dixit; et ideo erravit de sensu suo praesumens: prius enim diat: quia sicut de Spiritu sancto scriptum est, « ubi vult spirat . » Hinc est etiam quod Elisaeus, cum flentem mulierem cerneret, causamque nesciret, ad prohibentem hanc puerum dicit: « Dimitte eam, quiapietatis dispensatione disponit, quia dum prophetiae tium mentes elevat in celsitudine, et custodit in humilitate, ut accipientes spiritum inveniant quid de Deo sint, et rursum prophetiae spiritum non habentes cognoscant quod sex se dixit, propter usum prophetiae, et spiritu dixisse credebat Ideoque illud quod sequitur ex sermone Domini dixit.
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ est alia gens int̾ra pret̾ ppłin electũ ꝓpter
quem int̾ram uenire dignatꝰ est ds̃ dĩ filiꝰ in
hunc mundũ uelut in egyptũ. ut assumpta
forma serui cõmertio sanguinis sui redimeret
oportet. quẽ de egypto hoc est ex mundo ꝑ ute¬
rum uirginis assumpsit. Et domꝰ serui
tui dauid. erit stabilita coram domino.
de qua satis iam dictum est suꝑius.
ropt̾ea inuenit seruus tuus cor suum. ut¬
oraret te. Cum sͦ cogitatio ꝑ discretionis cis¬
todiam restringitur. cor quod fugere consueuit
inuenit᷑. Nichil qͥppe in nob̾ est corde fugatius.
quod ã nob̾ tocies recedit. quoties ꝑ prauas cogita¬
tiones defluit. S dauid cor suum inuenisse se di¬
cit. idest audaciam incorde suo ut oraret dñm
oratione hac.

Expanded text:
pulum electum, propter quem venire dignatus est Deus Dei Filius in hunc mundum, velut in Aegyptum, ut assumpta forma servi, commercio sanguinis sui, redimeret oportet, quem de Aegypto, hoc est ex hoc mundo per uterum virginis assumpsit. « Et domus servi tui David erit stabilita coram Domino. de qua satis jam dictum est superius. « Propterea invenit servus tuus cor suum, utoraret te. » Cum ergo cogitatio per discretionis custodiam restringitur, cor quod fugere consuevit, invenitur. Nihil quippe in nobis est corde fugacius, quod a nobis toties recedit, quoties per pravas cogitationes defluit. Sed David cor suum invenisse dicit, id est, audaciam in corde ut oraret Dominum oratione hac.
Abbreviated transcription (Latin):
ceret ppłm meũ isrł. qͣre ñ edificasti mͥ domum
cedrinam.ccirco a uullo udicũ sͥ edificari
domũ cedrinã iussit. quia omnib contͣ hostes
pugnatũ fuit. & om̃s effusores sanguinũ fuer̃t̃.
F ilis tam̃ tuus cui ñ instabunt uella hostiũ. &
qui ñ erit uir sanguinũ. ipse edificabit mͥ domum.
Nam qd sequitur ꝑ cuncta loca quȩ tnsiui cum

Expanded text:
sti mihi domum cedrinam? » Idcirco a nullo judicum sibi aedificari domum cedrinam jussit, quia ab omnibus contra hostes pugnatum fuit, et omnes effusores sanguinum fuerunt. Filius tamen tuus cui non instabunt bella hostium, et quia non erit vir sanguinum, ipse aedificabit mihi domum: nam quod sequitur: « per cuncta loca quae transivi
Abbreviated transcription (Latin):
nadab int̾pretatur pat̾ m̃s sponte. Sponte enĩ
sua pater eiꝰ saul male agendo acquisiuit. ut
talit̃ una cũ filiis ꝑimeretur. Ex plicit

Expanded text:
nadab interpretatur pater meus sponte. Sponte etenim sua pater ejus Saul male agendo acquisivit, ut taliter una cum filiis perimeretur. IN
Abbreviated transcription (Latin):
citꝰ regis babilonis ierłm intelligibiłe. & suc¬
cendit domũ dñi. cũ antiquus hostis qui &
rex ꝯfusionis & pͥnceps omnũ inquoꝵ ẽ. tam
malignoꝵ sꝑuũ quã etiam impioꝵ hominũ
ne pacis manere inflammatos cupiditate sub-¬
uertit. Omnẽq domũ cõbussit igni. cũ unius¬
euiꝰꝙ ꝯseientiam ꝑ flammã illiciti amoris cõn¬
turbauit. Et muros ierłm in circuitu destru
xit. cũ intentionẽ orationis & uirtutũ studia
quȩ contͣ se ualere nouit in desꝑantib dissol¬
uit. ne ꝑspem ueniȩ ad diuina recurrant au¬
xilia. ⁊ correctioris urtȩ app̾hendant munimina.
P opłiq in captiuitatẽ ducens de pauꝑib terrȩ
reliqͥt uinitores & agricolas. qͥa eos qͥ utiles
u̾bo & exemplo ẽẽ pot̾ant. ꝑ uicia captiuans.

Expanded text:
gibilem succendit domum Domini, cum antiquus hostis, qui et rex confusionis et princeps omnium iniquorum est, tam malignorum spirituum, quam etiam impiorum hominum, ne pacis manere inflammatos cupiditate subvertit. « Omnemque domum combussit igni, » cum uniuscujusque conscientiam per flammam illiciti amoris perturbavit. « Et muros Jerusalem in circuitu detionis et virtutum studia, quae contra se valere novit, in desperantibus dissolvit, ne per spem veniae ad divina recurrant auxilia, et correctioris vitae apprehendant munimina: populumque in captivitate ducens, de pauperibus terrae reliquit vinitores et agricolas, quia eos, qui utiles verbo et exemplo esse poterant, per vitia
Abbreviated transcription (Latin):
deos aienos ñ ambulaueritis in malũ uobis¬
Metipsis habitabo uob̾cum in loco isto in terra
Ecce uos confiditis in sermonib m̃cdatii qui ñ
ꝓderunt uob̾ furari. occidere. adulterare. iu¬
rare mendacit᷑. libare bahalim. & ire pꝰ deos
alienos quos ignorastis. & uenistis ⁊ stetistis
coram me in domo hac in qͣ inuocatum est

Expanded text:
um uobismet ipsis: habitabo uobiscum in loco isto, in terra, ecce uos confiditis uobis in sermonibus mendacii, qui non proderunt uobis, furari, occidere, adulterare, iurare mendaciter, libare Bahalim et ire post deos alienos, quos ignoratis. et uenistis et stetistis coram me in domo hac, in qua inuocatu
Abbreviated transcription (Latin):
ra sedechiȩ captiuitatẽ narrat. ordinẽ captiu¬
tatis int̾nȩ denuntiat. Rex babilonis ẽ antiqi
hostis. possessor intimȩ ꝯfusionis. Qui priꝰ filis
ante intuentis oculos trucidat. qͥa sepe sie bnu¬
dolens cernat. Nam gemit plerũq animꝰ. &
tam̃ carnis sue delectationib uictꝰ bona quȩ
genuit amans ꝑdit. Eaquȩ patit᷑ damna ꝯsid̾at.
ñ tam̃ uirtutis brachiũ contͣ regẽ babilonis
leuat. S dum uidens neqͥtie  ꝑpetratione ꝑcu¬
rationis luminȩ pͥuetur. Unde babilonis rex
extinctis priꝰ filiis sedechiȩ oculos eruit. quia
malignꝰ sp̃c subductis priꝰ bonis oꝑib post & in
telligentiȩ lum̃ tollit. Qđ recte sedechias in reb¬

Expanded text:
ra Sedechiae captivitatem narrat, ordinem captivitatis internae denuntiat. Rex quippe Babylonis est antiquus hostis, possessor intimae confusionis, qui prius filios ante intuentis oculos trucidat, quia saepe sic bst dolens cernat: nam gemit plerumque animus, et tamen carnis suae delectationibus victus, bona, quae genuit, amans perdit, ea quae patitur damna considerat, nec tamen virtutis brachium contra regem Babylonis levat. Sed dum hominis lumine privetur. Unde Babylonis rex, extinctis prius filiis, Sedeciae oculos eruit; quia malignus spiritus, subductis prius bonis operibus, et lumen intelligentiae tollit. Quod recte Sedecias in Reb
Abbreviated transcription (Latin):
liciȩ. & reliqͣ. Congruit sͦ tẽporis ordo eũ
ratione uindicte. Aense qͣtito legit᷑ uastata
ẽẽ ciuitas. quȩ penthatheucũ legis seruare des¬
pexit. & septima die mensis qͥa sabbati reqͥem
ñ eustodiuit. & omĩa contraria p̃ceptis diuinis
egit. frustra sͥ blandiens de securitate ꝓ locorum

Expanded text:
s ordo cum ratione vindictae. Mense quinto vastata est civitas, quae Pentateuchum legis servare despexit, et septima die mensis, quia sabbati requiem non custodivit, et contraria praeceptis Dei egit, frustra sibi blandiens de securitate pro sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ab antiqͥ hostis potestate se exuere desid̾at.
necesse ẽ ut fortit̃ contͣ eũ dimicet. ⁊ adiutori¬
um a sũma potentia assidius p̃cib imploret
qͣtinꝰ diuina gr̃a aduitꝰ hostẽ fortissimũ suꝑa¬

Expanded text:
enim ab antiqui hostis potestate se exuere desiderat, enim ab antiqui hostis potestate se exuere desiderat, necesse est ut fortiter contra eum dimicet, et adjutorium a summa potentia assiduis precibus imploret, divina gratia adjutus, hostem fortissimum su
Abbreviated transcription (Latin):
godonosor rex babylonis. & factꝰ est ei ioachim
sertius tͥb annis. ⁊ rursũ rebellauit eontͣ eum.
& cȩt̾a. Cum semel qͥs cuilibet se mancipa¬
rit uicio. ũ uni s multis dñis obuoxiꝰ erit.
Unde ioachim quẽ pharao ante censũ ͥ soluere
coegit. nc̃ nabugodonosor rex babylonis sͥ tͥb
annis seruire cõpellit.S quẽ nabugodonosor
censum peccati soluere ꝑsuadet. mox totũ in
dominiũ suũ redĩre ⁊ plenũ seruitiũ expen¬
dere admonet. Quid ẽ gͦ aliud tͥb annis regis
baby lonis seruũ ẽẽ . ꝙͣ ꝑ suasione. delectatione.
atq ꝯsensu antiqͦ hosti subditũ fore. ⁊ totũ ui
ciis qͣsi libere ab eo possideri. S sepe contingit.
qd̾ tales ꝑ dĩ miscdiam ad moniti rebellare
contͣ nequã sp̃m meditent᷑. Hinc ẽ qd subdit᷑.
rursũ rebellauit contͣ eũ. Nec tam̃ sufficit
rebellare. si ñ ꝑseuerauerit incertamine. Qui

Expanded text:
factus est ei Joachim factus est ei Joachim servus tribus annis; et rursum rebellavit contra eum, » etc. Cum semel quis cuilibet se manciparit vitio, non uni, sed multis dominis obnoxius erit. Unde Joachim, quem Pharao ante censum sibi solvere coegit, nunc Nabuchodonosor rex Babylonis sibi tribus annis servire compellit. Sed quem Nabuchodonosor censum peccati solvere persuadet, mox totum in dominium suum redigere et plenum servitium expendere admonet. Quid est ergo aliud tribus annis regi Babylonis servum esse, quam persuasione, delectatione atque consensu antiquo hosti subditum fore, et totum vitiis deditum quasi libere ab eo possideri? Sed saepe contingit quod tales, per Dei misericordiam admoniti, rebellare contra nequam Spiritum meditentur. Hinc est quod subditur: « rursus rebellavit contra eum. » Nec tamen srebellare, si non perseveraverit in certamine. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
dormiunt. & qͥ hebrii sunt nocte ebrii sunt.
plicem murũ ad ortũ regis fugerint. latent̃
aꝑuit inertiam doctoꝵ qͥ int̾ duplicẽ murũ
duũ testam̃toꝵ ꝯstituti. ñ belligerare sed
effugere querunt. & in deliciis magis deflue¬
re. qd ortꝰ significat. ꝗͣ scuto fid̃i hostib obsist
Porro chaldei obsidebant in circũitu ciuita

Expanded text:
dormiunt; et qui ebrii sunt, nocte ebrii sunt . dormiunt; et qui ebrii sunt, nocte ebrii sunt . plicem murum ad hortum regis fugerint, » latenter arguit inertiam doctorum, qui inter duplicem murum duorum testamentorum constituti, non belligerare, sed effugere quaerunt; et in deliciis magis diffluere, quod hortus significat, quam scuto fidei hostibus obsistere. « Porro Chaldaei obsidebant civit
Abbreviated transcription (Latin):
undecimũ annũ regni sedechiȩ nona die m̃sis.
Preualuitq fames in ciuitate. nec erat panis ppło
t̾re. & cȩt̾a. Nouenariꝰ numerꝰ qͥ minus
habet denario imꝑfectionẽ legis significat.
sicut undenariꝰ tũsgressionem. & recte dictũ
est qd nabugodonosor in nono amio regni se¬
dechiȩ obsederit ciuitatẽ m̃se decimo decima
negligunt. necesse est ut plebem sͥ cõmissam
antiquus hostis cum suo exercitu obsidione
circũdet. ⁊ munitione erroris ac uicioꝵ con¬
structa claudat uallando ciuitatẽ. sicq fa¬
mes in eiuitate p̾ualeat. fames utiq u̾bi di
cũ ñ expendit᷑ libere panis doctrinȩ ppło t̾rȩ
Et int̾rupta est ciuitas. om̃sq uiri bellato¬
res. fugerunt nocte. Nterrupta qͥdem ꝑ
temptationes uarias malignoꝵ sꝑuũ custo¬
cdia ppłoꝵ hi qͥ debuerant armis ciuitatẽ de¬
fendere. nocte ignorantiȩ & tenebris uicioꝵ¬
&e peccatoꝵ fugiunt. qͥa sed̾m ueritatis uocẽ.¬
mercennariꝰ & qui non ẽ pastor uidet lupum¬

Expanded text:
die mensis. Praevaluitque fames in civitate, nec erat panis populo terrae. » Novenarius numerus qui minus habet denario imperfectionem legis significat, sicut undenarius transgressionem, et recte dictum est quod Nabuchodonosor in nono anno regni Sedeciae obsederit civitatem, mense decimo et decima negligunt: necesse est ut plebem sibi commissam antiquus hostis cum suo exercitu obsidione circumdet, et munitione erroris, ac vitiorum constructa, claudat vallando civitatem, sicque fames in civitate praevaleat, fames utique verbi Dei, cum non expenditur libere panis doctrinae populo terrae. « Et interrupta est civitas, omnesque viri bellatores nocte fugerunt. » Interrupta quidem per depraedationes varias malignorum spirituum custodia populorum, hi qui debuerant armis civitatem defendere, nocte ignorantiae et tenebris peccatorum vallati fugiunt? quia, secundum Veritatis vocemMercenarius
Abbreviated transcription (Latin):
urbanitatẽ & uenustatẽ eloquentiȩ requirat.
s potiꝰ sensum huiꝰ oꝑis diligenter ꝑlustret.
p̾sertim cũ ñ res ac sensꝰ ꝓpt̃ litt̾as. s litt̾ȩ
ob manifestationẽ rerũ sint reꝑtȩ. Si mul
etiam uelut flexis pblitum genib cernuus
dep̾cor. ut tandẽ dignetur si aliqͥd utilitatiᷤ
inuenerit. deuotꝰ exorare diuinã clementiam.
ut mͥ liceat inꝑegrinatione huius labentis
scłi ueram cõmissoꝵ meoꝵ gerere penitudinẽ.
ut post excursum septem cdierum uelut post
septuaginta annos huiꝰ captiuitatis exutus
ab om̃i potestate regis babilonii & seruitute
captiuantiũ. ualeam uiuante spũ sc̃o qui
septiformis dicit᷑ uisionẽ pacis cȩlestis uide¬
& uultum conditoris regis nr̃i ꝑ scła contẽ¬
plari. prestante ipso in qͦ st̃ om nes thesauri
sapientiȩ & scientiȩ absconditi ameN:¬

Expanded text:
atem et venustatem eloquentiae requirat, sed potius sensum hujus operis diligenter perlustret, praesertim cum non res ac sensus propter litteras, sed litterae ad manifestationem rerum sunt repertae. Simul etiam velut flexis poplitum genibus cernuus deprecor, ut tandem dignetur si aliquid utilitatis invenerit, devotus exorare divinam clementiam, ut, licet in peregrinatione hujus labentis saeculi, veram commissorum meorum gerere poenitudinem, et post excursum septem dierum, velut post septuaginta annos hujus captivitatis, exutus ab omni potestate regis Babylonii et servitute captivantium, valeam, juvante Spiritu sancto, qui septiformis dicitur, visionem pacis, coelestis videet vultum Conditoris Regis nostri per saecula contemplari, praestante ipso, « in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. » Amen
Abbreviated transcription (Latin):
undecim annis regnauit in ierłm. fecitq malũ
Duid in sedechia aliud intelligere possumꝰ nͥ
res in eccłia q̃ munere ⁊ dono diuino abutun¬
tur. & falso sͣ nom̃ iusticiȩ usurpant: Matha¬
nias enĩ int̾pretatur munꝰ siue donũ. sedechi¬
qd̃ significat eũ tͣnsgressorẽ legis fuisse. Un¬
denariꝰ enĩ numerꝰ qͥa denariũ suꝑgreditur
excessionẽ decalogi significat. Nec rite rex dici
potest. qͥ scđm mandata dñi sema ipsũ & sibi
subiectos regere noluerit. Factũ est autẽ¬

Expanded text:
undecim annis regnavit in Jerusalem, fecitque malum Quid in Sedecia aliud intelligere possumus, nres in Ecclesia, qui munere et dono ditur, et falso sibi nomen justitiae usurpant? Mathania autem interpretatur munus sive donum, Sedeciquod significat eum transgressorem legis fuisse; undenarius enim numerus qui denarium supergreditur, excessionem Decalogi significat. Nec rite rex dici potest, qui secundum mandata Domini semetipsum et sibi subjectos regere noluerit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
sui. qͣndo in octaua ȩtate generali resurrectiõe
ꝑpetrata scõs suos cũ ꝑfectione bonorũ oꝑum
ꝑducit ad ȩt̾nȩ accipiendũ heatitudinis denari-
sa qͣsi caminꝰ. & erunt om̃s suꝑbi & om̃s facien¬
tes impietatẽ stipula. ⁊ in fłamabit eos dies ue¬

Expanded text:
li resurrectione perpetrata, sanctos suos cum perfectione bonorum operum perducet ad aeternae beatitudinis denariumsa, quasi caminus, et erunt omnes superbi, et omnes facientes impietatem stipula,
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt isrł. & om̃ium dierũ regũ uida ⁊ regũ
isrł. sicut in octauo decimo anno regis iosie in ie¬
rłm. qͥa ablatis figuris ueracit̾ indie iudicii tn¬
sibunt sc̃i de morte ad uitã. de corruptione ad
głam. sicq in conspectu conditoris sui in celesti

Expanded text:
Israel, et omnium dierum regum Israel, et regum Juda, sicut in octavo decimo anno regis Josiae in Jerusalem, quia, ablatis figuris, veraciter in die judicii transibunt sancti de morte ad vitam, de corruptione ad gloriam: sicque in conspectu conditoris sui in coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
It conuersꝰ io sias uidit ibi sepulcra q̃ erant
in monte. misitq & tulit ossa de sepulcris & cõ¬
bussit ea suꝑ altare. & polluit illud. Cur aut̃
iosias ossa mortuoꝵ concremari iussit suꝑ altare
nͥ ut ostenderet qd̃ ꝓphana fuert̃ eoꝵ sacrificia.
& ñ solũ pecudũ hostias demoniis offerebant.
s etiã semetipsos ꝑ errorẽ ydolatriȩ in potesta.¬
tem demonũ tradidert̃. qͥ iusto di iudicio si¬
mul cũ altari qd̃ ydolis fabricauerant. dissipau¬
di erant  Mystice aut̃ significat om̃s qͥ diaboli
seruitio mancipati uitã sacrilegã tẽporalit̾ fini¬
Iuod autẽ p̃dictꝰ rex eiectis ydolis de terra
necñ phitonib & ariolis. & om̃ib immundici¬
ciis atq abhominationib ablatis in octauo de¬
cuno anno regni sui dũo phase celeberrimum
fecisse legit᷑. moralit̾ docet nos ut purgemus
pͥmũ t̾rã cordis nr̃i ab om̃ib uiciis ⁊ mundem
actꝰ nrõs ab om̃i inqͥnam̃to peccatoꝵ ⁊ ab oꝑib¬

Expanded text:
t conversus Josias vidit ibi sepulcra, quae erant in monte, misitque et tulit ossa de sepulcris, et combussit ea super altare, et polluit illud. » Cur autem Josias ossa mortuorum concremare jussit super altare, nisi ut ostenderet quod profana fuerunt eorum sacrificia? Et non solum pecused etiam semetipsos per errorem idololatriae in potestatem daemonum tradiderunt, qui justo Dei judicio simul cum altare, quod idolis fabricaverant, dissipandi erant. Mystice autem significat omnes, qui diaboli servitio mancipati vitam sacrilegam temporaliter finiQuod autem praedictus rex ejectis idolis de terra, necnon pythonibus et ariolis, et omnibus immunditiis atque abominationibus ablatis, in octavo decimo anno regni sui Domino phase celeberrimum fecisse legitur, moraliter docet nos ut purgemus primum terram cordis nostri ab omnibus vitiis, et mundemus actus nostros ab omni inquinamento peccatorum, et ab
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ erat in domo dm̃ ꝯfregerunt claldei. &
tͣnstulert̃ es in babilonẽ. Colũnas ereas
& bases doctores possumꝰ acciꝑe. qͥ sonoritate
p̃dicationis & fidi firmitate debuert̃ alios sus¬
tentare. Mare ȩneũ baptisim lauachrũ & cõ¬
punctionẽ lacrimarũ. Equidẽ oĩa chaldei sp̃u¬
ales ꝑ inertiam magistroꝵ de domo dĩi aufer¬
re iutuntur & confringere. ita ut ñ remane¬
at testa q̃ possit igniculꝰ ferride incendio.
llas qͦꝙ ereas & trullas & tridentes & sci¬
phos & mortariola & omia uasa ęrea in quib
ministrabant tulert̃: qͥa diu̾sa officia in ȩccłias
licis ordinib de dĩ seruitio auferentes in suũ
usum neqͥssimũ uerterunt. Nec ñ ⁊ thuribula
& phialas. dum orationẽ qͣ diuinitas placari
potuit. & poculũ u̾bi qͦ lassi refocillari debue¬
rant. impediendo subuertunt. Que aurea au¬
rea. & quȩ argentea argentea. tulit pͥnceps
miliciȩ. qͥa tam sensum p̃tiosum ꝙͣ etiã eloqͥi

Expanded text:
quod erat in domo Domini, confregerunt Chaldaei, et transtulerunt aes omne in Babylonem. » Columnas aereas et bases doctores possumus accipere, qui sonoritate praedicationis et fidei firmitate debuerunt alios sustentare. Mare aeneum baptismi lavacrum, vel compunctionem lacrymarum, vel quidem omnia Chaldaei spirituales per inertiam magistrorum de domo Domini auferre nituntur et confringere, ita ut non remaneat testa, qua possit igniculus ferri de incendio. « Ollas quoque aereas, et trullas, et tridentes, et scyphos et mortariola, et omnia vasa aenea, in quibus ministticis ordinibus de Dei servitio auferentes in suum usum nequissimum verterunt. « Necnon et thuribula et phialas, » cum orationem qua divinitas placari potuit, et poculum verbi quibus lassi refocillari debuerant, impediendo subvertunt, « quae aurea, aurea; et quae argentea, argentea tulit princeps militiae. » Quia tam sensum pretiosum quam etiam eloquii
Abbreviated transcription (Latin):
salutis. habentes scutũ ficdĩ. & gladium sp̃c
qd̾ est uerbum di. Custodiamꝰ portas sensuũ
nr̃oꝵ. ne mors intret ꝑ fenestras nr̃as. Omni
custodia seruemꝰ cor nr̃m. qͥa ex ipso uita ꝓce¬
dit. Et aute om̃ĩa spem nrãm in regis cȩlestis
bonitate ponamꝰ. petentes ut eiꝰ gr̃a a malis
om̃ib liberem᷑. sicq erimꝰ semꝑ immunes ab
hostib sꝑitalib. quia dñs fortitudo plebis
suȩ. & ꝓtector salutarium xp̃i sui est. dui
saluat onĩs sperantes in se.

Expanded text:
salutis, habentes scutum fidei, et gladium Spiritus, salutis, habentes scutum fidei, et gladium Spiritus, quod est verbum Dei . » Custodiamus portas sensuum nostrorum, ne mors intret per fenetras nostras . Omni custodia servemus cor nostrum, quia ex ipso vita procedit. Et ante omnia spem nostram in Regis coelestis bonitate ponamus, petentes ut ejus gratia a malis omnibus liberemur. Sicque erimus semper immunes ab hostibus spiritualibus, quia « Dominus fortitudo plebis suae, et protector salutarium Christi sui est, qui salvat omnes
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ respicit. Dictum qͣppe est de sapientia. qͥa
aurũ & multitudo gẽmarũ ei ñ ualet cõpara¬
ri. Atq iddeo eluscres hoꝵ ñ alios aptiꝰ quam
doctores intelligere ualemꝰ. Qui quãdiu recte
ueruit. qͥd nisi a rege chaldeoꝵ captiui baby¬
loniam tũsferunt᷑ Ee qm̃ artificẽ ⁊ cluso¬
rem ab ierosolimis babiloniam tnͣsmigrari.
hoc est talentũ u̾bi celitꝰ acceptũ in t̾ram de¬
fodi id÷ scientiam spualeui. ad peccatoꝵ oꝑa
ꝯuerti intelligendũ est. oñs ꝙ uros fortes
⁊ bellatores simul incaptiuitatẽ ductos. hoc
est eos q̃ uidebant᷑ uiri fortes eẽ & bellatores.
astutia malignoꝵ sp̃uum deceptos atq in car¬
cerem sꝑitalis baby loniȩ captiuatos. necesse
est ut oꝑam demꝰ. qͣtinꝰ seuissimi regis potes¬
tatẽ euadamꝰ. Uigilemꝰ & sobrii simꝰ. timo¬
rem di ante oculos semꝑ ponamꝰ. & manda¬
conscendamꝰ. induti lorica iusticiȩ. & galea

Expanded text:
finem respicit. Dictum quippe est de sapientia quia finem respicit. Dictum quippe est de sapientia quia aurum et multitudo gemmarum ei non valeat comparari, atque ideo clusores horum non alios aptius quam doctores intelligere valemus. Qui quandiu recte verint, quod nisi a rege Chaldaeorum captivi Babyloniam transferuntur? et quoniam artificem clusorem ab Hierosolymis Babyloniam transmigrari, hoc est talentum verbi coelitus acceptum in terra defodi, id est scientiam spiritualem ad peccatorum opera converti intelligendum est, omnesque viros fortes et bellatores simul in captivitatem ductos, hoc est eos qui videbantur viri fortes esse et bellatores, astutia malignorum spiritum deceptos, atque in carcerem spiritualis Babyloniae captivatos, necesse est ut operam demus quatenus saevissimi regis potestatem evadamus, vigilemus et sobrii simus, timorem Dei semper ante oculos ponamus, et mandaconscendamus, « induti lorica justitiae, et galea
Abbreviated transcription (Latin):
mos fidelium a meditatione saerȩ lectionis scła¬
ria illis negotia inserendo retardant. ne uł ipsi
ꝑ huiꝰ exercitiũ resistendi fidutiam sumant. uł
alios forte qͥ legere neseiunt ad resistendũ uiciis
ex hortando aut corripiendo accendant. Tollunt
fabros arinoꝵ. cũ eos qͥ saera eloquia norunt in
tantũ scelerib obruunt. ut dicere bona quȩ
didicerant ꝓrsꝰ erubescant. Transferunt omnẽ
artificem ⁊ clusorem in baby loniã de ierłm. cũ
eos qͥ multifaria uirtutũ oꝑatione plurib pro-¬
desse. ⁊ ciuitatẽ di contͣ corruptiones tẽptationũ
munire solebant. a ꝓposito deflectunt atq in¬
genium qd̵ tuitioni scẽ eccł̃iȩ impendere debue¬
rant. a uoluntatẽ potiꝰ regis uicior dispensare
cõpellunt. Quod si elusorẽ hoc loco ñ ostioꝵ sue
muroꝵ s auri potiꝰ gemmarũq intelligere uo¬
luerimꝰ. a unũ ꝓfecto eũcdeꝙ sꝑualis expositio

Expanded text:
mos fidelium a meditatione sacrae lectionis, saeculamos fidelium a meditatione sacrae lectionis, saecularia illis negotia inserendo, retardant, ne vel ipsi per hujus exercitium resistendi fiduciam sumant, vel alios forte, qui legere nesciunt, ad resistendum vitiis exhortando aut corripiendo accendant. Tollunt fabros armorum, cum eos qui sacra eloquia norunt in tantum sceleribus obruunt, ut dicere bona quae didicerant, prorsus erubescant. Transferunt omnem artificem et inclusorem in Babyloniam de Jerusalem, cum eos qui multifaria virtutum operatione pluribus prodesse, et civitatem Dei contra irruptiones tentationum munire solebant, a proposito deflectunt, atque ingenium, quod tuitioni sanctae Ecclesiae impendere debuerant, ad voluntatem potius regis vitiorum dispenloco, non ostiorum sive murorum, sed auri potius gemmarumque intelligere voluerimus, ad unum profecto eumdemque spiritualis expositio
Abbreviated transcription (Latin):
immundis uł sꝑitib uł hominib decepti. aut
auariciȩ aut luxuriȩ aut alt̾i cuilibet pecrato
m̃tis colla submittunt. Abducit autẽ nabugo¬
donosor regẽ ierłm ⁊ uniu̾sos pͥncipes fortes
exereitꝰ dece milia incaptiuitatẽ. eũ ⁊ magis¬
tros ipłor ⁊ eos qͥ inuincibili animo dño ser¬
uire. ac decalogũ legis uidebant᷑ fidelit̃ indĩ
ac ꝓximi amore ꝯseruare. subito siue illeceb̾s
mundi seu aduersitatib subacti aut maioribꝰ
se facmorib polluunt. aut certe in heresim
declinando aꝑte apostasiȩ notã incidunt. Ar¬
ma uͦ qͥb contͣ diabolum repugnantes lib̾tatẽ
a cło nobis donatã clefendamꝰ q̃ sunt alia. nͥ
eloquia sc̃pturarũ: In quib & ipsiꝰ dñi & sc̃oꝵ¬
en exemplis qͦ ordine bella uicioꝵ suꝑari de¬
beant. luce clariꝰ discimꝰ. S philistei filios
isrł fabris armoꝵ pͥuant. eũ maligni sp̃c ani¬

Expanded text:
immundis vel spiritibus vel hominibus decepti, aut immundis vel spiritibus vel hominibus decepti, aut avaritiae aut luxuriae, aut alteri cuilibet peccato mentis colla submittunt. Abducit autem Nabuchodonosor Jerusalem et universos principes fortes exercitus, decem millia, in captivitatem, cum et magistros populorum et eos qui invincibili animo Domino servire, ac decalogum legis fideliter videbantur in Dei ac proximi amore conservare, subito sive illecebris mundi seu adversitatibus subacti, aut majoribus se facinoribus polluunt, aut certe in haeresim declinando aperte apostasiae notam incidunt. Arma vero quibus, contra diabolum repugnantes, libertatem a Deo nobis donatam defendamus, quae sunt alia, nisi eloquia Scripturarum? In quibus et ipsius Domi exemplis, quo ordine bella vitiorum superari debeant, luce clarius discimus. Sed Philisthaei filios Israel fabris armorum privant, cum maligni spiritus ani
Abbreviated transcription (Latin):
& onĩs fortes exercitus decẽ milia in captiuitat̃.¬
& addidit scͥptura dicens. ⁊ õem artificẽ ⁊ du
tes fecisse legunt᷑ cũ dicitur: porro faber fr
um aut lanceã. Sicut enĩ tẽ illi cauerant ne
habentes fabros ferrarios hebrei arma ad re¬
pugnandũ facerent. ita nc̃ chaldei destrucla
ierłm ⁊ uastata om̃i t̾ra reꝓmissionis satagus
ut nullꝰ in ea remaneat artifex. nullꝰ clusor.
dirupta. qͥn potiꝰ qͥcqͥo apud gentẽ ex t̾mino¬
tam artis inuenerant. totũ babiloniã tnͣsfe¬
utilitatib ꝓficiat. Cuiꝰtam deflendȩ hẏstoriȩ
qͥa multũ negligentiȩ nr̃i tẽporis congruit.
non opinor allegoriam ẽẽ reticendam. Constat
ȩccłam scãm. babilon autẽ & chaldei siue phi-¬
listei ciuitatẽ diaboli id÷ omnẽ malignoꝵ siue
hominũ seu angłoꝵ multitudinẽ designant.
Seruitq isrł philisteis siue chaldeis. cũ fideles
qͥq nominẽtenꝰ inȩccłia ꝯsistentes. cȩterũ ab

Expanded text:
 omnes fortes exercitus, decem millia, in captivitatem; addidit Scriptura, dicens: Et omnem artificem et clustes fecisse narrantur, cum dicitur: Porro faber ferum aut lanceam . Sicut enim tunc illi caverant, ne habentes fabros ferrarios Hebraei, arma ad repugnandum facerent; ita nunc Chaldaei, destructa Jerusalem et vastata omni terra repromissionis, satagunt ut nullus in ea remaneat artifex, nullus inclusodirupta; quin potius quidquid apud gentem exterminatam artis invenerant, totum in Babyloniam transfeutilitatibus proficiat: cujus tam deflendae historiae, quae multum negligentiae nostri temporis congruit, non opinor allegoriam esse reticendam. Constat Ecclesiam sanctam; Babylon autem et Chaldaei sive Philisthaei civitatem diaboli, id est, omne malignorum sive hominum seu angelorum multitudinem designant. Servitque Israel Philisthaeis sive Chaldaeis, cum fideles quique nomine tenus in Ecclesia consistentes, ab
Abbreviated transcription (Latin):
p̾henditq eum in planitiȩ iericho. ⁊ om̃s bella¬
tores qͥ erant cum eo disꝑsi st̃ ⁊ reliquer̃t eum.
Recte gͦ cum uirtutes hominẽ deserunt q̃ eum
defendere debuerant. in planitiȩ iericho capi¬
tur. hoc est in defectione carnalis sensꝰ. Iericho
enĩ int̾pretat᷑ luna. ⁊ significat defectũ caris
Unde ille homo qͥ de ierłm descendebat in reriho
in latrones incidisse describit᷑. Aꝓphensum
gͦ regẽ adduxerunt ad regẽ babiloniᷤᷤ in rebla¬
tha. Qui locutꝰ est cũ eo iudiciũ. Filios aurẽ¬

Expanded text:
henditque eum in planitie Jericho, et omnes bellatores qui erant cum eo dispersi sunt, et reliquerunt eum. Cum enim virtutes hominem deserunt, quae eum defendere debuerant, in planitie tur, hoc est, in defectione carnalis sensus. Jericho enim interpretatur luna, et significat defectum carnis. Unde ille homo, qui de Jerusalem descendebat in Jericho, in latrones incidisse describitur . « Apprehensum ergo regem adduxerunt ad regem Babylonis in Reblatha, qui locutus est cum eo judicium. » Hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
plo iuxta u̾bum dñi & tnstulit omnẽ icrłm
& uniu̾sos pͥncipes & om̃s fortes exercitꝰ decem
milia in captiuitatẽ. & omnẽ artificẽ & cluso¬
rem. nichilq relictũ est exceptis pauꝑib ppł̃
t̾rȩ. Transtulit qͦq ioachin in baby lonemce
ces terrȩ duxit in captiuitatẽ de ierłm in
baby lonẽ. ⁊ om̃s uiros robustos septẽ milia
artifices. ⁊ clusores mille. om̃s uiros foctes &
bellatores duxitq eos rex babr lonis captius

Expanded text:
 iuxta verbum Domini et transtulit omnem Hierusalem et universos principes et omnes fortes exercitus decem milia in captivitatem et omnem artificem et clusorem nihilque relictum est exceptis pauperibus populi terrae transtulit quoque Ioiachin in Babylonem et ices terrae duxit in captivitatem de Hierusalem in Babylonem et omnes viros robustos septem milia et artifices et clusores mille omnes viros fortes et bellatores duxitque eos rex Babylonis captivos
Abbreviated transcription (Latin):
irotha. quo confugit iudex ahoth. Diximꝰ
& sup̃ deseira. Suroreb. qd aquila int̾pretat᷑
petra oreb. Selmon. mons quẽ conscendit abime¬
lech adu̾sum sichimã dimicans. Sefina ꝓ qͦ aqͥla
& simmachꝰ int̾pretant᷑ aquilonẽ. Sorech. nom̃
fontis. de qͦ loco fuit ddalia illa samsonis. s & usq

Expanded text:
irotha, quo confugit judex Ahud. Diximus et supra de Seira. Sur Choreb, quod interpretatur, petra Choreb. Selmon, mons quem conscendit Abimelec adversus Sicimam dimicans. Sephina: pro quo Aquila et Symmachus interpretantur, aquilonem. Sorech, nomen torrentis, de quo loco fuit Dalila, ill
Abbreviated transcription (Latin):
ham filiꝰ appellatꝰ est. Ꝙ damascus int̾pretat᷑
cta. Et bene. que priꝰ humecta libidine. suꝑba
spu. sanguinem humanũ in explebiliter sitie¬
bat. nunc mnundata baptisinate xp̃i sublimis
ꝓfectii uirtutũ. sanguinis eiꝰ poculũ desiderat
ꝑcipere. Quid autẽ significat qđ dauid uasa au¬
rea & argentea atq ȩrea quȩ tulerat de uniu̾sis
uersis gentib conuocat ad fidem suam. alios
auri loco hoc est sensu spuali p̃claros. alios ar-¬
genti hoc est eloquentiȩ nitore splendentes. alios
uͦ p̃dicatione diuina sonoros. scificat dño: ut in¬
eiꝰ tabernaculo fideliter deser uientes. ipsiꝰ mi¬
nisterio uiȩt̾nũ decentissime ꝑfungantur :
inualle salinarũ cesis decem & octo milib.
ecisse sibi nom̃ dicit᷑. quia in ualle salinarũ
cesis decem & octo milib erexit sibi fornioem
tͥumphalem. fecit etiam sͥ nom̃. qͥa uicta sy¬
ria damasci & sẏria sobal. crexisse sibi dicit᷑

Expanded text:
ham filius appellatus est; et Damascus interpretatur ham filius appellatus est; et Damascus interpretatur cta. Et bene quae prius humecta libidine, superba spiritu, sanguinem humanum inexplicabiliter sitiebat, nunc mundata baptismate Christi, sublimis profectu virtutum, sanguinis ejus poculum desiderat percipere. Quid autem significat quod David vasa auet argentea atque aerea quae tulerat de universisversis gentibus convocat ad fidem suam, alios auri loco, hoc est, sensu spirituali praeclaros, alios argenti, hoc est, eloquentiae nitore splendentes, alios vero praedicatione divina sonoros significat Domino, ut in tabernaculo fideliter deservientes, ipsius ministerio in aeternum decentissime perfungantur. « in valle Salinarum, caesis decem et octo millibus. » Fecisse sibi nomen dicitur, quia in valle Salinarum caesis decem et octo millibus, erexit sibi fornicem triumphalem. Fecit etiam sibi nomen, quia victa Syria Damasci, et Syria Sobal, erexisse sibi dicitur