comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
euthiciũ egritudo ⁊ mors ꝓtinus est secuta.
Quo mortuo. qr pene nullus erat qui eius
dicta sequeret᷑. dissimulaui cepta ꝑsequi: ne in
fauilla iniderer uerba iaculari. Dum tñ adhuc
uiueret. et ego ualidissimis febrib egrotarẽ:
quicũq noti mei ad eũ salutacionis causa perge¬
bant. ut ex eorũ relacione cognoui. ante eorũ
oculos pellem manus sue tenebat dicẽs. Confite¬
or qr om̃s in hac carne resurgemꝰ. Qd̾ sic̃ ipsi
fatebant᷑: omĩno prius negare consueuerat. Sed
nos ista postponentes. ⁊ redẽptoris nr̃i post re¬
surrõnem corpus palpabile ueraciter credentes.
fãteam̾ carnem nrãm post resurr̃onẽ futurã .
eandem. ⁊ diuersam: eaudem ꝑ naturã. diu̾sã
per głam: eandẽ per ueritatẽ. diuersam ꝑ po

Expanded text:
Eutycium aegritudo et mors protinus est secuta. Eutycium aegritudo et mors protinus est secuta. Quo mortuo, quia pene nullus erat qui ejus dicta sequeretur, dissimulavi coepta persequi, ne in favillas viderer verba jaculari. Dum tamen adhuc viveret, et ego validissimis febribus aegrotarem, quicunque noti mei ad eum salutationis causa pergebant, ut ex eorum relatione cognovi, ante eorum oculos pellem manus suae tenebat dicens: Confiteor quia omnes in hac carne resurgemus; quod, sicut ipsi fatebantur, omnino prius negare consueverat. Sed nos ista postponentes, et Redemptoris nostri post resurrectionem corpus palpabile veraciter credentes, fatemur carnem nostram post resurrectionem futuram, et eamdem, et diversam: eamdem per naturam, diversam per gloriam, eamdem per veritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
agens gloria. non corpus quod futurũ est. semina
dicens. non corpus qd̾ futurũ est seminas. s nudũ
granũ. hoc insinuat quod uidemꝰ: ꝙr granũ cum
culmo ⁊ folus nascitur. quod sine culmo ⁊ folus
seminatur. Ille itaq in auginento głe resurrecti¬
onis. non dixit grano seminis deesse quod erat.
sed adesse quod non erat: iste autẽ dũ uerũ cor¬
pus resurgere denegat. nequaquã dicit adesse
quod deerat. sed deesse quod erat. Tunc itaq de
hac re in longa contencione ꝓducti. grauissi¬
ma a nobis cepimꝰ simultacione resilire. cũ pie
memorie tiberius cõstantinꝰ imꝑator secreto me
et illum suscipiẽs. quid inter nos discordie uersa¬
retur agnouit: et utriusq partis allegationẽ
pensans. eundẽ librũ quem de resurrõne scripse¬
rat. suis quoq allegacionib destruẽs. delibe¬
rauit. ut flãmis cremari debuisset. A quo ut
egressi sumꝰ: me egritudo ualida. eundem uero

Expanded text:
agens gloria: Non corpus quod futurum est seminaragens gloria: Non corpus quod futurum est seminarapostolus dicens: Non corpus quod futurum est seminas, sed nudum granum, hoc insinuat quod videmus, quia granum cum culmo et foliis nascitur quod sine culmo et foliis seminatur. Ille itaque in augmento gloriae resurrectionis non dixit grano seminis deesse quod erat, sed adesse quod non erat; iste autem dum verum corpus resurgere denegat, nequaquam dicit adesse quod deerat, sed deesse quod erat. Tunc itaque de hac re in longa contentione perducti, gravissima a nobis coepimus simultatione resilire, cum piae memoriae Tiberius Constantinus imperator secreto me et illum suscipiens, quid inter nos discordiae versaretur agnovit, et utriusque partis allegationem pensans, eumdem librum quem de resurrectione scripserat, suis quoque allegationibus destruens, deliberavit ut flammis cremari debuisset. A quo ut egressi sumus, me aegritudo valida, eumdem vero
Abbreviated transcription (Latin):
Nũquid in carne ñ erant: quib epłas tͥnsinit¬
tebat: S qr passiones carnaliũ desideriorũ ui¬
cerant: iam liberi per uirtutẽ sp̃c. ĩ carne non
erant. Quod ergo paulus apłs dicit. qr caro
scdm naturã. Unde ⁊ mox qr carnem scd̾m cul¬
pam diceret: ostendit subdens. Neq corruptio
incorruptelã possidebit. In illa ergo celestis¬
regni gloria. caro scdm naturã erit. sed scd̾m
passionis desideria non erit: qr deuicto mortis
aculeo. in eterna incorruptione regnabit. Qͥb
dictis isdem euthicius consentire se ꝓtinꝰ respon¬
dit: sed tam̃ ad huc corpus palpabile resurgere
posse denegabat. Qui etiam in libello quem de
resurrõne scripserat. pauli qͦ apłi testimoniũ
indiderat dicentis. tu qd̾ seminas ñ uiuificabit᷑
nisi prius moriat᷑: et qd̾ seminas. ñ corpꝰ qd̾
futurũ est seminas. sed nudũ granũ: hoc nuni¬
rum ostendere festinãs. qr caro uel palpabilis
uel ipsa non erit. dum sc̃s apłs de resurrõms

Expanded text:
 in carne non erant, quibus epistolas transmittebat; sed quia passiones carnalium desideriorum vicerant, jam liberi per virtutem spiritus in carne non erant. Quod ergo Paulus apostolus ait: Quia undum naturam. Unde et mox, quia carnem secundum culpam diceret, ostendit subdens: « Neque corruptio incorruptelam possidebit . » In illa ergo regni coelestis gloria caro secundum naturam erit, sed secundum passionis desideria non erit; quia, devicto mortis aculeo, in aeterna incorruptione regnabit. Quibus dictis, idem Eutychius consentire se protinus respondit, sed tamen adhuc corpus palpabile resurgere posse denegabat. Qui etiam in libello, quem de resurrectione scripserat, Pauli quoque apostoli testimonium indiderat, dicentis: « Tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur: et quod non corpus, quod futurum est, seminas, sed nudum granum ; hoc nimirum ostendere festinans quia caro vel impalpabilis, vel ipsa non erit, dum sanctus apostolus de resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
quib uite sc̃itas demõstratur: plerũq ut dictũ
est sine dispendio subtrahunt᷑. Illa uero ꝓ nr̃a
erudicione tenenda sunt: hec ꝓ alienis ꝓͥfectib
ex quirenda. In illis nos terreat formido. ne ꝑeãt:¬
in istis autẽ ad tempus aliquando sublatis consoletur
humilitas: qr ad elacionẽ mentẽ fortasse subleuabãt.
Cum igitur concessa nobis uirtutũ signa subtrahun¬
tur. tunc uere ostendimꝰ qm̃ accepta recte tenuimꝰ:
cum ꝓfecto equanimit̃ ad momĩtũ sublata toleramꝰ:¬

Expanded text:
quibus vitae sanctitas demonstratur plerumque, ut dictum quibus vitae sanctitas demonstratur plerumque, ut dictum est, sine dispendio subtrahuntur. Illa ergo pro nostra eruditione tenenda sunt, haec pro alienis profectibus exquirenda. In illis nos terreat formido ne perein istis autem ad tempus aliquando sublatis consoletur humilitas, quia ad elationem mentem fortasse sublevant. Cum igitur concessa nobis virtutum signa subtrahuntur, tunc vere ostendimus quoniam accepta recte tenuimus, cum profecto aequanimiter ad momentum sublata toleram
Abbreviated transcription (Latin):
quando se eis a signorũ ostensionib subtrahit:
ut eo humilius uirtutes eius habeant᷑. quo ha¬
bite teneri non possũt. Mediator autem dei et
hominũ homo xp̃c iħc. in cunctis eũ et semꝑ¬
et continue habet presentẽ: quia et ex illo idem
sp̃c per substanciã ꝓfertur. Recte ergo ⁊ cum in
sanctis p̃dicatorib maneat. in mediatore singu¬
lariter manere ꝑhibetur: quia in istis ꝑ grãm
inanet ad aliquid. in illo autẽ per substanciam
manet ad cuncta. Sicut enim corpus nr̃m sensũ
tantũmͦ tactus agnoscit. caput aũ corporis usũ
simul omĩum quinq sensuũ possidet ut uideat.
audiat. gustet. odoretur. tangat: ita m̃bra suꝑ¬
ni capitis in quibdam uirtutib emicãt. ipsũ
uero caput in cũctis uirtutib fraglat. Dissimi¬
liter ergo sp̃c in illo manet: a quo ꝑ naturam
nũquã recedit. Dona uero eius quib ad uitam
tendit᷑. sine ꝑiculo amitti ñ possũt: dona autẽ

Expanded text:
quando se eis a signorum ostensionibus subtrahit, quando se eis a signorum ostensionibus subtrahit, ut eo humilius virtutes ejus habeantur, quo habitae teneri non possunt. Mediator autem Dei et hominum homo Christus Jesus, in cunctis eum et semper continue habet praesentem, quia et ex illo idem spiritus per substantiam profertur. Recte ergo et cum in sanctis praedicatoribus maneat, in mediatore singulariter manere perhibetur: quia in istis per gratiam manet ad aliqumanet ad cuncta. Sicut enim corpus nostrum sensum tantummodo tactus agnoscit, caput autem corporis usum simul omnium quinque sensuum possidet, ut videat, audiat, gustet, odoretur, tangat, ita membra superni capitis in quibusdam virtutibus emicant, ipsum vero caput in cunctis virtutibus flagrat. Dissimiliter ergo Spiritus in illo manet a quo per naturam nunquam recedit Dona vero ejus, quibus ad vitam tenditur, sine periculo amitti non possunt; dona autem
Abbreviated transcription (Latin):
signũ erit. quod in mediatore ꝑmanet: Quod¬
tamen cicius cognoscimꝰ: si dona eiusdem spiritꝰ
discernamꝰ. Alia nãq sunt dona illius. si ne quib
ad uitam nequaquã ꝑtingitur: alia quib uite
sanctitas pro aliorũ utilitate declaiatur. Man¬
suetudo nãq. humilitas. paciencia. fides. spes. ca¬
ritas: dona eius sunt: sed ea sine quib ad uitã
homines ꝑuenire nequaquã possũt. Prophecie
autẽ uirtus. curacio. genera linguarũ. interp̃¬
tacio sermonũ. dona eius sunt: sed que uirtu¬
tis eius presentiã pro correctione intuentium
ostendũt. In his igitur donis sine quib ad ui¬
tam ꝑueniri non potest sp̃c sanctus siuc ĩ p̃di¬
catorib suis. seu in electis om̃ibus semꝑ manet
in illis autẽ quib per ostensionẽ illius ñ nr̃a
uita seruatur. sed aliorũ queritur. nequaquã ĩ p̃di¬
p̃sidit: nec tñ ꝑ eos uirtutũ signa seꝑ ostendit: s ali¬

Expanded text:
signum erit quod in Mediatore permanet? Quodsignum erit quod in Mediatore permanet? Quod citius cognoscimus, si dona ejusdem Spiritus discernamus. Alia namque sunt dona illius sine quibus ad vitam nequaquam pertingitur, alia quibus vitae sanctitas pro aliorum utilitate declaratur. Mansuetudo namque, humilitas, patientia, fides, spes, charitas, dona ejus sunt; sed ea sine quibus ad vitam homines pervenire nequaquam possunt: prophetiae autem, virtus curationum, genera linguarum, interpretatio sermonum, dona ejus sunt, sed quae virtutis ejus praesentiam pro correctione intuentium ostendunt. In his igitur donis, sine quibus ad vitam perveniri non potest, Spiritus sanctus sive in praedicatoribus suis, seu in electis omnibus semper manet; in illis autem quibus per ostensionem illius non nostra vita servatur, sed aliorum quaeritur, nequaquam in praedipraesidet, nec tamen per eos virtutum signa semper ostendit: sed ali
Abbreviated transcription (Latin):
Iona sancti sp̃c propħie scilicet genera
linguarũ. uirtutes curacionũ. non sẽꝑ
eodem modo sunt. in m̃te eorũ quib dautur:
qm̃ ne se mens in p̃sũptione eleuet. utiliter
aliquando subtrahuntur. Unde bene ĩ eugłio
scriptũ ẽ. Suꝑ quem uideris sp̃m descendentẽ.
⁊ manentẽ suꝑ eũ : hic est qui baptirat. In cũc
tis nãq fidelib sp̃c uenit. sed in solo mediato
In illo igitur manet : qui solus ⁊ omĩa. ⁊ sẽꝑ
potest. Nam fideles qui hunc accipiũt. cũ signo¬
rum dona habere semꝑ ut uolũt non possũt :
hunc se accepisse quasi in transitus ostensiõe tes¬
tantur. S cum rursũ de codem sp̃u ueritatis
ore discipulis dicit᷑. apud uos manebit. ⁊ ĩ uo¬
bis erit: quid ẽ qd̾ diuina uoce. mediatoris
signũ hec eadem sancti sp̃e mansio declaratur.
cum dicitur. fuper quẽ inderis sp̃m descendentẽ. et
manentẽ super eum : Si igitur iuxta magistri uo¬
cem et in discipulis manet: quomͦ singulare iam

Expanded text:
ona sancti Spiritus prophetiae scilicet, genera linguarum, et virtutes curationum non semper eodem modo sunt in mente eorum quibus dantur, quoniam ne se mens in praesumptione elevet, utiliter aliquando subtrahuntur. Unde bene in Evangelio scriptum est: Super quem videris Spiritum descendentem, et manentem super eum, hic est qui tis namque fidelibus Spiritus venit, sed in solo MediatorIn illo igitur manet, qui solus et omnia et semper potest; nam fideles qui hunc accipiunt, cum signorum dona habere semper ut volunt non possunt, hunc se accepisse quasi in transitus ostensione laetantur. Sed cum rursum de eodem Spiritu veritatis ore discipulis dicitur: Apud vos manebit et in vobis erit ; quid est quod divina voce, Mediatoris signum haec eadem sancti Spiritus mansio declaratur, cum dicitur: Super quem videris Spiritum descendentem et manentem super eum? Si igitur juxta magistri vocem et in discipulis manet, quomodo singulare jam
Abbreviated transcription (Latin):
ercecauit. Hinc est quod uterq latro ⁊ eandẽ ⁊ suis
morib similẽ mortẽ redẽptoris uidit. s eã suꝑbi¬
endo alter contumeliis lacessere non timuit: quam
timendo alter honorauit: et in una re una utriꝰq
cogitacio non fuit: qr hanc internus arbiter ĩuisi¬
biliter modificando distinxit. Modi igit᷑ occulte
aspirationis. nr̃a cogitaciõe nequeũt ꝯprehendi:
et aspiracio diuine gr̃e quib modis se ĩfundat.
nequaꝗͣ ipsius acie m̃tis ꝯp̃hendit᷑. cuiꝰ ad melius
emo ascendit in celũ: xrp̃i.m. libro xxͦxuiͦi.¬

Expanded text:
excaecavit. Hinc est quod uterque latro et eamdem et suae excaecavit. Hinc est quod uterque latro et eamdem et suae morti similem mortem Redemptoris vidit, sed eum superbiendo alter contumeliis lacessere non timuit quem timendo alter honoravit; et in una re una utriusque cogitatio non fuit, quia hanc internus arbiter invisibiliter modificando distinxit. Modi igitur occultae aspirationis nostra cogitatione nequeunt comprehendi, et aspiratio divinae gratiae quibus modis se infundat nequaquam ipsius acie mentis comprehenditur, cujus ad melius emo ascendit in c
Abbreviated transcription (Latin):
auditur. cũ gr̃e eius aspiracio m̃te ꝯcipit᷑: cũ ĩsen¬
sibilitas occulte surditatis rũpit᷑: ⁊ cor ad studiũ
sũmi amoris excitatũ. uirtutis intime clamore
S nemo scit unde ueniat: qr ignorat᷑ per ora predi¬
cantiũ. quib se ad nos occasionib fundat. Et nemo
scit quo uadat: qr cum unã predicationẽ multi audi¬
unt. intelligi ꝓculdubio non potest quẽ deserens abici¬
at: ⁊ cuius ingrediẽs in corde requiescat. Una quippe
res foris agitur. sed non per hanc uno mͦ ĩtuenciũ
corda penet̾ntur: quia qui inuisibilit uisibilia mo¬
dificat. in humanis cordib causarũ semina incõpre¬
hensibiliter plantat. Hinc est quod resuscitato laza¬
ro multi crediderũt: s tam̃ iudeorũ plurimi. ad
ꝑsecutionis zelũ ex hac ipsa resuscitaciõe ꝯmoti sũt.
Unũ igitur idemq miracłm qd̾ aliis lumen fidei
prebuit: alios per inuidie tenebras alumine m̃tis

Expanded text:
auditur, cum gratiae ejus aspiratio mente conspicitur, cum insenauditur, cum gratiae ejus aspiratio mente conspicitur, cum insensibilitas occultae sorditatis rumpitur, et cor ad studium summi amoris excitatum, virtutis intimae clamore Sed nemo scit unde veniat, quia ignoratur per ora praedicantium quibus se ad nos occasionibus fundat. Et nemo scit quo vadat, quia cum unam praedicationem multi audiunt, intelligi proculdubio 872 non potest quem deserens abjiciat, aut cujus ingrediens in corde requiescat. Una quippe res foris agitur, sed non per hanc uno modo intuentium corda penetrantur, quia qui invisibiliter visibilia modificat, in humanis cordibus causarum semina incomprehensibiliter plantat. Hinc est quod resuscitato Lazaro quidam crediderunt, sed tamen Judaeorum plurimi ad persecutionis zelum Unum igitur idemque miraculum quod aliis lumen fidei praebuit, alios per invidiae tenebras a lumine mentis
Abbreviated transcription (Latin):
uitã eternã. Perpetua igitur torm̃ta ꝑcipiũt. ⁊ qͥ
nichil ex propria uoluntate peccauer̃t: non est
enĩ mũdus in cõspectu dei nec infans unius diei
super terrã: et qui nullũ propriũ adiungũt. ex
solo originali peccato dãpnant᷑. Sub diuina quippe
districtione iustũ est: ut ꝓpago mortalis uelut
infructuosa arbor ⁊ in ramis seruet amaritudinẽ.
spirat. Cum peccatorẽ incuria negligentiaq
torpentẽ. respectus diuine gr̃e subito pauore ꝑcu¬
ciens excitat: ipsam uocẽ suꝑuenientis sp̃c que se
in aurẽ cordis insinuat. nec ipsa mens que ꝑ hanc
illustrata fuerit inuestigat. Pensare enĩ non ualet.
inuisibilis uirtus quib sibi meatib influat: quib¬
ad se modis ueniat. quib recedat. Unde bene per
ołiem dicit᷑. Sp̃c ubi uult spirat. ⁊ uocẽ eiꝰ audis:
sed non scis unde ueniat. aut quo uadat. uox dñi¬

Expanded text:
vitam aetervitam aeternihil ex propria voluntate peccaverunt. Non est enim mundus in conspectu Dei, nec unius diei infans super terram; et qui nullum proprium adjungit, ex solo originali peccato damnatur. Sub divina quippe districtione justum est ut propago mortalis, velut fructuosa arbor, etiam in ramis servet amaritudinem spirat . Cum peccatorum incuria negligentiaque torpentem respectus divinae gratiae subito pavore percusserit, excitat ipsam vocem supervenientis Spiritus quae se in aurem cordis insinuat, nec ipsa mens quae per hanc illustrata fuerit investigat. Pensare enim non valet invisibilis virtus quibus sibi meatibad se modis veniat, quibus recedat. Unde bene per Joannem dicitur: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis; sed nescis unde veniat, et quo
Abbreviated transcription (Latin):
sermone concordat: et tam̃ magnis sp̃ualia infundẽs.
isi quis renatus fuerit ex aqua libro .iiͦii. iuiͦii.¬
et sp̃u scõ. Nonnulli prius apresenti luce
subtrahunt᷑: quã ad ꝓmerenda bona malaue meri
ta salutis non liberant: et hic ex proprio nil eger̃t.
et ad torm̃ta eterna ꝑueniũt. Quisquis enĩ regene¬
racionis unda non soluitur: reatu primi uinculi li¬
gatus tenetur. Quod uero apud nos ualet aqua
baptisinatis: hoc egit apud ueteres uel ꝓ paruulis
sola fides. uel pro maiorib uirtus sacrificii. uel pro
his qui ex abrahe stirpe prodierãt. misteriũ circũ¬
cisionis. Nam qr unusquisq cũ primi parentis cul¬
pa concipitur: propħa testatur dicens. Etce enim
in iniquitatib conceptus sũ. Et qr is quẽ salutis
unda non diluit. originalis culpe supplicia ñ amit¬
tit: aꝑte per semet ipsã ucritas ꝑhibet dicẽs. Nisi
quis renatus fuerit ex aqua et sp̃u scõ: ñ habebit

Expanded text:
sermone concordat, et tamen magis spiritali infundens sermone concordat, et tamen magis spiritali infundens i quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto . Nonnulli prius a praesenti luce subtrahuntur quam ad promerenda bona, malave merinta salutis non liberant, et hic ex propria nil egerunt, et ad tormenta aeterna perveniunt. Quisquis enim regenerationis unda non solvitur, reatu primi gatus tenetur. Quod vero apud nos valet aqua baptismatis, hoc egit apud veteres vel pro parvulis sola fides, vel pro majoribus virtus sacrificii, vel pro his qui ex Abrahae stirpe prodierant, mysterium circumcisionis. Nam quia unusquisque cum primi parentis culpa concipitur, Propheta testatur, dicens: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum . Et quia is quem salutis unda non diluit, originalis culpae supplicia non amittit, aperte per semetipsam Veritas perhibet, dicens: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non habebit
Abbreviated transcription (Latin):
Precepta sacre scripture. que ꝑfectiorib sp̃ualiter di¬
cuntur. infirmis iuxta litterã congruũt: et ipsa
que paruuli iurta litterã intelligũt. docti ꝑ spua¬
lem intelligenciã altius ꝑcipiunt. Quẽ non paruu¬
lorum ipsa eugłica historia in miraculi oꝑacione
reficiat : quod hidrias uacuas dñs aqua impleri p̃¬
cepit. eandẽq aquã ꝓtinus in uinũ uertit: Si cũ
hec ingenio uigilantiores audiũt. ⁊ sacrã historiã
credendo uenerant᷑: et quid interius insinuat reqͥ¬
runt. Qui enĩ mutare aquã in uinũ potuit: etiã
uacuas hidrias uino statim replerc ualuit. S im¬
pleri hidrias iubet aqua: qr per sacrã lectionis
historiã. corda nr̃a prius sunt replenda. Et aquã
nobis in uinũ uertit: quando ipsa historia per
allegorie mnifteriũ. in sp̃ualẽ nobis intelligenciã
cõmutatur. Sacra igitur scriptura paruulis humili

Expanded text:
aecepta sacrae Scripturae quae perfectioribus spiritualiter diaecepta sacrae Scripturae quae perfectioribus spiritualiter dicuntur, infirmis juxta litteram congruunt; et ipsa quae parvuli juxta litteram intelligunt docti per spiritualem intelligentiam altius percipiunt. Quem non parvulorum ipsa evangelica historia in miraculi operatione reficiat, quod hydrias vacuas Dominus aqua impleri praecepit, eamdemque aquam protinus in vinum vertit? Sed cum haec ingenio vigilantiores audiunt, et sacram historiam credendo venerantur, et quid interius innuat requirunt. Qui enim mutare aquam in vinum potuit, etiam vacuas hydrias vino statim replere valuit. Sed impleri hydrias jubet aqua, quia per sacram lectionis historiam corda nostra prius sunt replenda. Et aquam nobis in vinum vertit, quando ipsa historia per allegoriae mysterium in spiritualem nobis intelligentiam commutatur. Sacra igitur Scriptura parvulis humili
Abbreviated transcription (Latin):
nem nram ueniẽs. et suos contra mundi suꝑbiam
predicatores mittẽs. relictis sapientib insipientes.
relictis fortib debiles. relictis diuitib pauꝑes ele
git: ⁊ predicatores infirmos abiectosq. qui po¬
tentes quosq ⁊ fideles popłos colligerẽt. habere stu¬
duit. Hinc est quod nathanahelẽ laudat. nec tam̃
in sorte predicantiũ numerat: qr ad p̃dicandũ eũ
tales uenire debuerãt. qui de laude propria ml ha¬
bebant : ut tanto solius ueritatis cognosceret᷑ esse
quod agerẽt: quanto ⁊ aꝑte cerneretur. qr ad hoc
agendũ per se idonei non fuissẽt. Ut ergo mira po¬
tencia per predicatorũ linguas claresceret: prius
mirabilius actu ẽ. ut eorũdẽ predicantiũ meritũ
nullũ esset. Quod aũ nathanaheli dicenti uñ me
nosti. respondit iħc. priusquã te philiipus uoca¬
ret cũ esses sub ficu uidi te: sciendũ ẽ qd̾ uidere ibi
ponit᷑ pro eligere. Sub ficu uidi te: idest positũ te

Expanded text:
nem veniens, et suos contra mundi superbiam praedicatores mittens, relictis sapientibus insipientes, relictis fortibus debiles, relictis divitibus pauperes elegit, et praedicatores infirmos abjectosque, qui potentes quosque et fideles populos colligerent, habere studuit. Hinc est quod Nathanaelem laudat, nec tamen in sorte praedicantium numerat, quia ad praedicandum eum tales venire debuerant qui de laude propria nil habebant, ut tanto solidius veritatis cognosceretur esse quod agerent, quanto et aperte cerneretur quia ad hoc agendum per se idonei non fuissent. Ut ergo mira potentia per praedicatorum linguas claresceret, prius mirabilius actum est ut eorumdem praedicantium meritum nullum esset. Quod autem Nathanaeli dicenti, unde me nosti? respondit Jesus: Priusquam te Philippus vocaret, cum esses sub ficu, vidi te : sciendum quod videre ibi ponitur pro eligere. Sub ficu vidi te, id est positum te
Abbreviated transcription (Latin):
expectamꝰ: In quib uerbis ostendit᷑. qr in terras
quidem uenisse redẽptorẽ noucrat: s an per se¬
met ipsum ad aperienda inferni claustra descen¬
deret dubitabat. Ex p̃senti ergo propħie spiritu
tactũ fuerat. qui humanitatẽ mediatoris uidens.
et diuinitatẽ intelligens. confitebat᷑ agnũ qui
peccata mundi tolleret: s tactus ex futuro non
fuerat. qui aduentũ illius ĩ inferno nesciebat: iii.

Expanded text:
exspectamus ? In quibus verbis ostenditur quia in terris exspectamus ? In quibus verbis ostenditur quia in terris quidem venisse Redemptorem noverat, sed an per semetipsum ad aperienda inferni claustra descenderet dubitabat. Ex praesenti ergo prophetiae spiritu tactus fuerat, qui humanitatem Mediatoris videns et divinitatem ejus intelligens, confitebatur Agnum qui peccata mundi tolleret; sed tactus ex futuro non fuerat, quia adventum illius in inferno nesciebat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
dicant᷑ in deo ꝓpter effectũ oꝑis: aliqñ autẽ ad
indicandã eius substanciã maiestatis. Nã cũ ĩ d̾o
oculus. scapule. pes. ⁊ ale nominant᷑: effectus
quidam oꝑacionis ostendit᷑. Cum uero manus
brachiũ. dextera. uox. uel uerbũ in deo dicit᷑.
per hec uocabula consubstancialis ei filius de¬
monstratur. Ipse quippe manus est. et dextera: de
cuius ascensione per moysen pater loquit᷑ dicens.
Tollam in celũ manũ meã: et iuribo ꝑ dexterã
meã. Ipse brachiũ : de quo propła ait. Et brachi¬
u dñi cui reuelatũ est: Ipse uox ⁊ uerbũ: qr
eum pater gignendo dixit: et de quo iohannes
scripsit. In principio erat uerbũ. et uerbũ erat
apud dm̃: et deus erat uerbũ. Per qđ̾ uerbum
tangit. et ex futuro non tangit: sicut
iohannes baptista uenientẽ uidens dñm ait.
Eocc agnus dei: ecce qui tollit peccatũ mundi.
S cum iam moriturus esset: missis discipulis
requirebat dicens. Tu es qui uenturus es: an aliũ

Expanded text:
 in Deo propter effectum operis, aliquando autem ad indicandam ejus substantiam majestatis. Nam cum in Deo oculus, scapulae, pes nominantur, effectus quidam operationis ostenditur. Cum vero manus, brachium, dextera, vox, vel verbum in Deo dicitur, per haec vocabula consubstantialis ei Filius demonstratur. Ipse quippe manus est et dextera, de cujus ascensione per Moysen Pater loquitur, dicens: Tollam in coelum manum meam, et jurabo per dexteram meam . Ipse brachium de quo propheta ait: Et brachium Domini cui revelatum est ? Ipse vox et verbum, quia eum Pater gignendo dixit, et de quo Joannes scripsit: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Per quod Verbum tangit, et ex Iohannes Baptista venientem Dominum videns, ait: Ecce agnus Dei, Ecce qui tollit peccata mundi. Sed cum iam moriturus esset, missis discipulis requirebat, dicens: Tu es qui venturus es, an alium
Abbreviated transcription (Latin):
bris clausis oculis iaceat. et ante eũ subitũ lucer¬
ne lum̃ erũpat : clausi eius oculi ipso aduentu
luminis feriunt᷑ ut patescãt. Cur ergo turbati
sunt: si nichil clausi uiderũt : Nec tñ ꝑfectum
aliquid fuit : quod uidere clausi potuer̃t. Nam
si ꝑfecte totũ uidissent: cur aꝑti quererẽt quod
uiderẽt : Sic itaq sic sumus: cũ de in ꝯphensi¬
bili natiuitate intueri aliquid conamͦ. Eo ipso
enim qd̾ admiracioĩs fulgore ꝑcutit᷑ animus. et
quasi uidet quod uidere ñ ualet. uelut ĩ tenebris
positus. uim lucis oculis clausis uidit: diuine qͥppe
nature secreta admiracio. non facile occupatis
per terrena desideria m̃tib ĩnotescit. Moraliũ¬

Expanded text:
bris clausis oculis jaceat, et ante eum subitum lucerbris clausis oculis jaceat, et ante eum subitum lucernae lumen erumpat, clausi ejus oculi ipso adventu luminis feriuntur ut patescant. Cur ergo turbati sunt si nihil clausi viderunt, nec tamen perfectum aliquid fuit quod videre clausi potuerunt? Nam si perfecte totum vidissent, cur aperti quaererent quod viderent? Sic itaque, sic sumus, cum de incomprehensibili nativitate intueri aliquid conamur. Eo ipso enim quod admirationis fulgore percutitur animus, et quasi videt quod videri non valet, velut in tenebris positus, vim lucis oculis clausis videt; divinae quippe naturae secreta admiratio non facile occupatis per terrena desideria mentibus innotescit.
Abbreviated transcription (Latin):
idipsum non repetit. Loqui enim dei est: uerbũ
genuisse. Semel autẽ loqui ẽ: uerbũ aliud preter
unigenitũ non habere. Unde ⁊ apte subditur. et
scd̃o idipsũ non repetit: qr uidelicet hoc ipsũ uer
Tanto igitur in eo quodlibet tempus ponit᷑ libe¬
re: quanto nullũ licet uere. Neq enim qd̾libet
poterat dici libere: si saltem unũ diceret᷑ proprie.
Inde itaq dici in deo tẽpus audacter qđlibet licet:
unde in eo dici proprie nullũ licet. Uerbũ nãq pa¬
ter sine tẽpore genuit. Et quis digne fari queat
illam meffabilẽ natiuitatẽ. qd̃ de et̾no natus est
coeternus. quod existẽs ante sccula genuit eqͣlem:
qd̾ gignente natus posterior non est: Que uide¬
licet nos mirari possumꝰ: sed intueri minime ua¬
lemus. Illius uero natiuitatis uim iam mirari pos¬
se: aliquatenus uidere ẽ. S quomͦ uidemꝰ: quod
nequaquã ꝯprehendimꝰ : Est aũ qd̾ de carnis ufu
trahere ad sensum sp̃c debemꝰ. Nam si quis ĩ tene¬

Expanded text:
ilium genuit. Loqui enim Dei est Verbum genuisse. Semel autem loqui, est verbum aliud praeter unigenitum non habere. Unde et aperte subditur: Et secundo idipsum non repetit: quia videlicet hoc ipsum VeTanto igitur in eo quodlibet tempus ponitur libere, quanto nullum licet vere. Neque enim quodlibet poterat dici libere, si saltem unum diceretur proprie. Inde itaque dici in Deo tempus audacter quodlibet licet, unde in eo dici proprie nullum licet. Verbum namque Pater sine tempore genuit. Et quis digne fari queat illam ineffabilem nativitatem, quod de aeterno natus est coaeternus, quod existens ante saecula genuit aequalem, quod gignente natus posterior non est? Quae videlicet nos mirari possumus, sed intueri minime valemus; illius vero nativitatis vim jam mirari posse aliquatenus videre est, sed quomodo videmus quod nequaquam comprehendimus? Est autem quod de carnis usu trahere ad sensum spiritus debemus. Nam si quis in tene
Abbreviated transcription (Latin):
lis: erit palpabilis. qr non amittet essentiã na¬
ture ueritatis. Sunt aũ pleriq qui pꝰ resur¬
rectionẽ extremũ esse iudiciũ uerbotenꝰ sciu̾t:
sed agendo ꝑuerse testant᷑ qr nesciũt. Qͥ enim
hoc non formidat ut debet: necdũ cognouit
cum quanto turbine terroris adueniet. Si enĩ
pensare tremendi pondus examinis posset: ire
diem utiq timendo p̃caueret. ⁊ animadu̾sionis
districte sentenciã priusquã appareat placaret. uitari
ergo terror udicis. non nisi ante iudiciũ potest. Mo¬
do non cernit᷑: sed precib placat᷑. Cum uero ĩ illo
tremendo examine sederit. ⁊ uideri potest ⁊ placari
non potest: quia facta prauorũ que diu sustinuit
tacitus. simul omĩa reddet iratuis. Unde necesse ẽ
nũe timere iudicẽ. cum necdũ iudiciũ exercet. cũ
diu sustinet. cũ adhuc mala tolerat que uidet:
ne cũ semel manũ in retributionẽ ulcionis excus¬
serit. tanto districtius in iudicio feriat. qͣnto añ

Expanded text:
am naturae veracis. Sunt autem plerique qui post resurrectionem extremum esse judicium verbotenus sciunt, sed agendo perverse testantur quia nesciunt. Qui enim hoc non formidat ut debet, necdum cognovit cum quanto turbine terroris adveniet. Si enim pensare tremendi pondus examinis nosset, irae diem utique timendo praecaveret, et animadversionis districtae sententiam priusquam appareat placaret. Vitari namque terror judicis nonnisi ante judicium potest, modo non cernitur, sed precibus placatur. Cum vero in illo tremendo examine sederit, et videri potest, et placari jam non potest, quia facta pravorum, quae diu sustinuit tacitus simul omnia reddet iratus. Unde necesse est nunc timere judicem, cum necdum judicium exercet, cum diu mala sustinet, cum adhuc mala tolerat quae videt, ne cum semel manum in retributionem ultionis excusserit, tanto districtius in judicio feriat, quanto ante
Abbreviated transcription (Latin):
gere ueraciter carnẽ: Cui inquã. In sacro elo
quio aliter caro dicitur uixta naturã: et aliter
iuxta culpã uel corruptionẽ. Caro qͥppe iuxta
naturã: sicut scriptum ẽ. Hoc nunc os ex ossib

Expanded text:
gere vegere vequio aliter caro dicitur, juxta naturam, atque aliter juxta culpam vel corruptionem. Caro quippe juxta naturam, sicut scri
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoc nobis de eius uera carne dubiũ fiat. ꝑ
quod discipuli eius ad fidem ab om̃i sunt dubi¬
etate reparati: Si enim hoc non habuisse as¬
truitur. qd ostendit: unde fides discipłorum
eius confirmata ẽ: inde nr̃a destruitur. Qui
adiungebat etiã dicẽs. Corpus palpabile ha
buit quod ostendit: sed post confirmata cor¬
da palpantiũ. omne illud in dño quod palpari po¬
tuit. in subtilitate est aliqua redactũ. Ad hec ipse
respondi dicens. Scriptũ est. Ap̃c resurgẽs a mor¬
tuis iam ñ moritur: mors illi ultra ñ dñabitur.
Si quid igitur in eius corpore post resurrõnem
potuit ĩmutari : contra ueridicam pauli sentenciã
post resurrõnẽ dñs reduit in mortẽ. Quod quis
dicere uel stultus p̃sumat: nisi qui uerã eiꝰ carnis
resurrõnẽ denegat: Tunc michi obiecit dicens.
Cum scriptũ sit. caro ⁊ sanguis regnũ dei possi¬
dere non possũt: qua racione credendũ ẽ resur¬

Expanded text:
ut hoc nobis de ejus vera carne dubium fiat, per ut hoc nobis de ejus vera carne dubium fiat, per quod discipuli ejus ad fidem ab omni sunt dubietate reparati? al., separati? Si enim hoc non habuisse astruitur quod ostendit, unde fides discipulis ejus confirmata est, inde nostra destruitur, qui adjungebat etiam dicens: Corpus pbuit quod ostendit, sed post confirmata corda palpantium, omne illud in Domino quod palpari potuit in subtilitatem est aliquam redactum. Ad haec ipse respondi dicens: Scriptum est: Christus resurgens a mortuis, jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur . Si quid igitur in ejus corpore post resurrectionem potuit immutari, contra veridicam Pauli sententiam post resurrectionem Dominus rediit in mortem. Quod quis dicere vel stultus praesumat nisi qui veram carnis resurrectionem denegat? Tunc mihi objecit dicens, cum scriptum sit: Caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt ; qua ratione credendum est resur
Abbreviated transcription (Latin):
hec enim recte resurrectio dici non potest: ubi
non resurgit qd̾ cecidit. Credendũ est gͥ. quia
nequaquam sicut euthicius cõstantinopolitane
urbis ep̃c scripsit: corpus nr̃m in illa resurrec¬
tionis gła erit ĩpalpabile: uentis aereq subtiliꝰ.
In illa enĩ resurrõnis gloria erit corpus nr̃m
subtile quidem per effectũ sp̃ualis potencie: s
palpabile per ueritatẽ nature. Unde etiam re¬
dẽptor noster dubitantib de sua resurrõne
discipulis. ostendit manuᷤᷤ ⁊ latus: palpanda
ossa carnẽq prebuit dicens. Palpate ⁊ uidete qr¬
sp̃c carnẽ ⁊ ossa non habet: sicut me uidetis
habere. Qui cũ eidem euthicio in ꝯstantinopo¬
ut dubitacionẽ resurrõnis sue de discipłorũ
cordib amoueret. Cui inquã. Mua est res
ualde quã astruis: ut inde nobis dubietas fur¬
gat. unde discipłorum corda a dubietate sana¬
ta sunt. Quid enim deterius dici potest: quã

Expanded text:
on erit. Haec enim recte resurrectio dici non potest ubi on erit. Haec enim recte resurrectio dici non potest ubi non resurgit quod cecidit. Credendum est igitur quia nequaquam sicut Eutycius Constantinopolitanae urbis episcopus scripsit, corpus nostrum in illa resurrectionis gloria erit impalpabile, ventis aereque subtilius. In illa enim resurrectionis gloria erit corpus nostrum subtile quidem per effectum spiritualis potentiae, sed palpabile per veritatem naturae. Unde etiam Redemptor noster dubitantibus de sua resurrectione discipulis ostendit manus et latus, palpanda ossa carnemque praebuit, dicens: Palpate et videte, q carnem non habet, sicut me videtis habere . Qui cum Euticio eidem in Constantinopout dubitationem resurrectionis suae de discipulorum cordibus amoveret. Cui, inquam, mira est res valde quam astruis, ut inde nobis dubietas surgat, unde discipulorum corda a dubietate sanata sunt. Quid enim deterius dici potest quam
Abbreviated transcription (Latin):
ec sunt uerba que locutus sum ad
uos: cum adhuc essem uobiscũ. Hoc
dominus post resurrõnẽ suã suis discipulis¬
dicit: et cum ipsis positus. fatetur se non esse
cum ipsis. Neq enim cũ ipsis non erat. quib
presens corporaliter apparebat: s tam̃ iam se
cum ipsis esse denegabat. a quorũ mortali corꝑe
carnis ĩmortalitate distabat: x cuii. Quał dibeat
qr sp̃c̃ carnẽ ⁊ ossa non habet. Redẽptor
nofter resurrõnẽ quã in se ostendit. nobis ꝓmisit:
et eam in nobis etiam quandoq est facturus. quia
sui capitis głam m̃bra secunt᷑. S ecce resurrõnem
audio: effectũ tamen eiusdem resurr̃onis exquiro.
Credo nãq quia resurrecturus sum: s uolo ut
sciam qualis. Sciendũ quippe michi est: utrũ in
quodam alio subtili fortasse uel aerio. an in eo
quo morior corpore resurgã. S si in aerio cor¬
pore surrerero: iam ego non ero qui resurgo.
Nam quomͦ est uera resurrectio: si uera esse ñ
poterit caro: Aperta ergo racio suggerit: qr si

Expanded text:
ec sunt verba quae locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum . Hoc Dominus post resurrectionem suam suis dicit discipulis, et cum ipsis positus fatetur se non esse cum ipsis. Neque enim cum ipsis non erat, quibus praesens corporaliter apparebat, sed tamen jam se cum ipsis esse denegabat, a quorum mortali corpore carnis immortalitate distabat. CAP. XCIX.-- tus carnem et ossa non habet . Redemptor noster resurrectionem quam in se ostendit nobis promisit, et eam in nobis quandoque est facturus, quia sui capitis gloriam membra sequuntur. Sed ecce resurrectionem audio, effectum tamen ejusdem resurrectionis exquiro. Credo namque quia resurrecturus sim, sed volo ut audiam qualis. Sciendum quippe mihi est utrum in quodam alio subtili fortasse, vel aereo, an in eo quo morior corpore resurgam. Sed si in aereo corpore surrexero, jam ego non ero qui resurgo. Nam quomodo est vera resurrectio, si vera esse non poterit caro? Aperta ergo ratio suggerit quia si
Abbreviated transcription (Latin):
ui hominis. Ubi nullus a iudicio tunc in sua
m̃te latere ꝑmittitur: quia ipso fulgore iudi¬
cis penetratur. Ipse enĩ angłis et archangłis
om̃ibq uirtutibus presidens redemptor nr̃.
in suo cunc terrore uidebitur. eiq ignis ui¬
dicii in reproboꝵ uindicta famulabitur. Hinc
psalinista ait. Ignis in conspectu eius arde¬
bit: et in circuitu eius tempestas ualida.
Hinc petrus apłs ait. Adueniet dies dñi ut
fur: in quo cęli magno impetu transient. e

Expanded text:
lii hominis, ubi nullus a judicio tunc in sua lii hominis, ubi nullus a judicio tunc in sua mente latere permittitur, quia ipse judicis fulgore penetratur. Ipse enim angelis et archangelis, omnibusque virtutibus praesidens Redemptor noster, in suo tunc terrore videbitur, eique ignis judicii in reproborum vindictam famulabitur. Hinc Psalmista ait: Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Hinc Petrus apostolus ait: Adveniet dies Domini ut fur, in quo coeli magno impetu transient, e
Abbreviated transcription (Latin):
uore nimio corda cõmouebuntur. Cũ enim ce¬
perit impleri qd scriptũ est. sol obseurabitur.
et luna ñ dabit lum̃ suũ. et stelle cadent de
celo. et uirtutes cęloꝵ cõmouebuntur: que
mens erit hominis ȩterm iudicis sentenciã
ñ formidantis: Ibi enim tunc simul cuncta
peccata ante oculos redeunt: ibi om̃ia quȩ
cũ delectatione acta sunt. ad memoriam cũ
pauore reuocantur: ibi caligo cogitationis
miserȩ ex proxima pena dampnationis erit.
Tunc quippe ex peccator memoria sensum
mentis deprimit. caligo cecitatis: cũ unigeni¬
tũ dei filium. in forma diuinitatis conspicere.
non ꝑmittuntur reprobi. Ni debunt in quẽ
eñi transfixerunt: et tolletur impius ne ui¬
deat głam dĩ. Ignis etiam ille iudicii qͥ cęlũ
aeriũ et terram concremabit: peccatores ꝓ¬
culdubio constringet. in pena suȩ dãpnatio¬
nis. Nam sicut fulgur exit ab oriente & pa¬
ret usq in occidentem: ita erit aduentus fi¬

Expanded text:
vore nimio corda commovebuntur. Cum enim coevore nimio corda commovebuntur. Cum enim coeperit impleri quod scriptum est: Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo, et virtutes coelorum commovebuntur , quae mens erit hominis aeterni judicis sententiam non formidantis? Ibi enim simul tunc cuncta peccata ante oculos redeunt, ibi omnia quae cum delectatione acta sunt ad memoriam cum pavore revocantur, ibi caligo cogitationis miserae ex poena proximae damnationis erit. Tunc quippe ex peccatorum memoria sensum mentis deprimit caligo caecitatis, cum unigenitum Dei Filium in forma divinitatis conspicere non permittuntur reprobi. Videbunt enim in quem transfixerunt . Et: Tollatur impius ne videat gloriam Dei . Ignis etiam ille judicii, qui coelum aereum et terram concremabit, peccatores proculdubio constringet in poena suae damnationis. Nam sicut fulgur exit ab oriente, et paret usque in occidentem, ita erit adventus fi
Abbreviated transcription (Latin):
absconditus suamior. Et beatus iob dicit. In de
scilicet predicam̃ta. detestatur ueritas dicens.
Si qͥs uobis dixerit. ecce hic. rp̃c est: ecce illic:
nolite credere. Et rursũ. Si dixerint uobis. ec¬
ce in deserto ẽ: nolite exire. Fece in penetralib
nolite credere. Sicut enim fulgus exit ab ori¬
ente. et paret usq in occidentem: ita erit & ad¬
uentus filii hominis. Hoc itaq hic in penetra¬
libus: qd̾ in iob dr in cauerius. In cauernis
eñi heretici habitant: qm̃ errorem suũ plerũq
secretis predicationibus occultant: ut quo se
doctioribus prudentioribusq ñ uidicant:
eo uehem̃tius imperitos ad se trahant.
icut fulgur exit ab oriente. et paret¬
usq in occidentem: ita erit aduentꝰ
filii hominis. Cũ dñs ad iudiciũ ue¬
nerit districti uidicii concussio. om̃ia sumul
elem̃ta perturbabit: et in illo die cunctoꝵ. qͥ
tunc in carne mortali fuerint inuenti. in pa¬

Expanded text:
absconditus suavior . Et beatus Job dicit: In desabsconditus suavior . Et beatus Job dicit: In desscilicet praedicamenta detestatur Veritas, dicens: Si quis vobis dixerit: ecce hic Christus est, ecce illic: nolite credere. Et rursum: Si dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire: Ecce in penetralibus, nolite credere. Sicut enim fulgur exit ab oriente, et paret usque in occidentem, ita erit et adventus filii hominis. Hoc itaque hic in penetralibus quod in Job dicitur in cavernis. In cavernis enim haeretici habitant, quoniam errorem suum plerumque secretis praedicationibus occultant, ut quo se doctoribus prudentioribusque non indicant, eo vehementius imperitos ad se trahant. fulgur exit ab oriente, et paret in occidentem, ita erit adventus filii hominis . Cum Dominus ad judicium venerit, districti judicii concussio omnia simul elementa perturbabit, et in illo die cunctorum qui tunc in carne mortali fuerint inventi in pa
Abbreviated transcription (Latin):
i dixerint uobis. ecce in deserto est:
nolite exire. De hereticis u dicit bea¬
tus iob. Qui rodebant in solitudine.
Rodi solet: qd mandi non potest. Heretici
itaq quia ꝑ suꝑnam grãm non adiuti. sed
sua uirtute moliuntur sacrã scripturã intel¬
ligere: exterius illam contrectant: s ad eius
interiora secreta spiritalia ñ ꝑueniunt : &. qm̃
ab uniuersalis eccłiȩ sunt disumcti societate.
ñ quolibet rodere memorantur: s insolitudi¬
ne. Ad quã nimirũ solitudinẽ: quia predica¬
tores falsi sequaces suos traberent: longe an¬
te ueritas premonuit dicens. Si dixerint ec¬
ce in deserto ẽ: nolite exire. ẜꝓ terea hereti¬
ci clandestinis inter se conuenticulis choeũt.
ut errori suo reuerentiam quã ñ ualent ex
ratione. p̃beant ex occultatione: et infirmis
auimabus. prauitatis sermo tanto reueren¬
dus appareat. quanto secretius. Unde ꝑsalo¬
mouẽ mulier ex typo hereseos suadet di¬
cens. aquȩ furtiuȩ dulciores sunt: & panis

Expanded text:
i dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire . De haeretico dicit beatus Job: Qui rodebant in solitudine . Rodi solet quod comedi non potest. Haeretici itaque quia per supernam gratiam non adjuti, sed sua virtute moliuntur Scripturam sacram intelligere, exterius illam contrectant, sed ad ejus interiora secreta spiritualia non perveniunt; et quoniam ab universalis Ecclesiae sunt disjuncti societate, non quolibet loco rodere memorantur, sed in solitudine. Ad quam nimirum solitudinem quia praedicatores falsi sequaces suos traherent, longe ante Veritas praemonuit, dicens: Si dixerint: Ecce in deserto est, nolite exire. Praeterea haeretici clandestinis inter se conventiculis coeunt, ut errori suo reverentiam, quam non valent ex ratione, praebeant ex occultatione; et infirmis animabus pravitatis sermo tanto reverendus appareat quanto secretus. Unde per Salomonem mulier ex typo haereseos suadet, dicens: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis
Abbreviated transcription (Latin):
qui raptꝰ ad terciũ celũ fuerat. archana paradisi
penetrauerat: esse post reuelacionẽ tranquillus
et intẽptatus uolebat. S qr omp̃s deus t̃minos
constituit homini qui ñ poterũt preteriri. et
eleuauit hũc ad cognoscenda sublimia. ⁊ redur̃
iterum ad infirma toleranda: ut modi sui mensuras
aspiciens. dum securitatẽ cõprehendere conaretur.
et non posset: ne per elacionẽ extra se iret. ꝑ hu-¬
militatem cogeretur intra suos semꝑ terminos re-¬
dire. Nonnũquã itaq electi dei in uirtutib ꝓficere
conantur : et quedam dona ꝑcipiunt. a quib dam
uero repulsi in imis iacẽt. Nemo est enĩ qui tantũ
uirtutis apprehendat. quantũ desiderat : qr omp̃s
deus interiora discernẽs. ipsis spiritalib ꝓfectibus
modũ ponit: ut ec hoc homo quod apprehendere
conatur et non ualet: in illis se non eleuet q̃ ualet:

Expanded text:
qui raptus ad tertium coelum fuerat, arcana paradisi qui raptus ad tertium coelum fuerat, arcana paradisi penetraverat, esse post revelationem tranquillus et intentatus volebat. Sed quia omnipotens Deus terminos constituit homini qui non poterunt praeteriri, et elevavit hunc ad cognoscenda sublimia, et reduxit iterum ad infirma toleranda, ut modi sui mensuras aspiciens, dum securitatem comprehendere conaretur et non posset, ne per elationem extra se iret, per humilitatem cogeretur intra suos semper terminos redire. Nonnunquam itaque electi Dei in virtutibus proficere conantur, et quaedam dona percipiunt. A quibusdam vero repulsi in imis jacent. Nemo est enim qui tantum virtutis apprehendat quantum desiderat, quia omnipotens Deus interiora discernens, ipsis spiritualibus profectibus modum ponit; ut ex hoc homo quod apprehendere conatur et non valet, in illis se non elevet quae valet
Abbreviated transcription (Latin):
Que tamen infirmitas ne in desperacione nos
pertrahat. cum pulsat. dum ĩ infirmitate tua
dñm rogas. qr auditus nones: nobis quoq locu¬
tus es quid audisti. Sufficit tibi gr̃a mea: nam
uirtus in infirmitate ꝑficitur. Aꝑta gͦ dei uoce
ostenditur: quia custos est uirtutis infirmitas. Tũc
quippe bene interius custodimur. cum ꝑ dispen-¬
fationem dei tolerabiliter tẽptamur exterius:
aliquando uiciis. aliquando pressuris. et ꝑsecu
Qui uero mentẽ tertamini uult ante tẽptacio¬
nis certamen parare. aduersa queq longe ad¬
huc posita debet cogitando p̃noscere: ne fortas¬
se ualeant ĩpuisa suꝑare. Unde paulus discipłos
admonebat cũ diceret. Uosmet ipsos temptate :
si estis in fide. ipsi uos ꝓbate. Ac si apte p̃ciꝑet
dicens. Certamina ꝑsecutionũ ad mentẽ reduc¬
te : et ur̃i cordis intima atq occulta pensantes
quales inter supplicia existere ualeatis inuenite.

Expanded text:
Quae tamen infirmitas ne in desperationem nos Quae tamen infirmitas ne in desperationem nos pertrahat cum pulsat, dum spe in infirmitate tua Dominum rogares, quia auditus non es, nobis quoque locutus es quid audisti: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Aperta ergo Dei voce ostenditur, quia custos virtutis est infirmitas. Tunc quippe bene interius custodimur, cum per dispensationem tolerabiliter tentamur exterius, aliquando vitiis, aliquando pressuris. Nam eis Qui vero mentem certamini vult ante tentationis certamen parare, adversa neque longe adhuc posita debet cogitando praenoscere, ne fortasse valeant improvisa superare. Unde Paulus discipulos admonebat, cum diceret: Vosmetipsos tentate: si estis in fide, ipsi vos probate . Ac si aperte praeciperet, dicens: Certamina persecutionum ad mentem reducite, et vestri cordis intima atque occulta pensantes, quales inter supplicia existere valeatis invenite.
Abbreviated transcription (Latin):
conuersionis aspicio: ꝑpendo quod ei superna
pietas celos aꝑit: seseq illi iħc de sublimi ostẽdit.
Qui lumen corporis ad tẽpus perdidit: lum̃ cordis
in perpetuũ accepit. Ad ananiã mittitur. uas elec¬
tionis uocatur: et tam̃ de ciuitate eadem quã post
uisionẽ iħu ingressus fuerat. fugiens recedit: sic̃
ipse testatur dicens. Damasci prepositus gentis
arethe regis. custodiebat ciuitatẽ damascenorũ
ut me cõprehenderet: et per fenestrã in sporta
dłmissus sum per murũ: et sic effugi manus eius.
ris. secreta dei uerba cognoscis: et adhuc a satha¬
ne angelo tẽptaris: Unde sic fortis ut ad celes¬
tia rapiaris : unde sic infirmus ut hoĩem in t̾ra
fugias: et adhuc a sathane angelo aduersa tole
res: Quia ipse qui te subleuat. rursum te subti¬
lissima mensura moderatur: ut et in miraculis
tuis predices nobis uirtutẽ dei: et rursum in
timore tuo reminisci nos facias infirmitatis nr̃e

Expanded text:
conversationis aspicio, perpendo quod ei superna conversationis aspicio, perpendo quod ei superna pietas coelos aperit, seseque illi Jesus de sublimi ostendit. Qui lumen corporis ad tempus perdidit, lumen cordis in perpetuum accepit: ad Ananiam mittitur, Vas electionis vocatur, et tamen de civitate eadem quam post visionem Jesu ingressus fuerat fugiens recedit, sicut ipse testatur, dicens: Damasci praepositus gentis Aretae regis custodiebat civitatem Dme comprehenderet, et per fenestram in sporta demissus sum per murum; et sic effugi manus ejus . ris, secreta Dei verba cognoscis, et adhuc a Satanae angelo tentaris. Unde sic fortis ut ad coelestia rapiaris; unde sic infirmus ut in terra hominem fugias, et adhuc a Satanae angelo adversa toleres; nisi quia ipse qui te sublevat, rursum te subtilissima mensura moderatur: ut et in miraculis tuis nobis praedices virtutem Dei, et rursum in timore tuo reminisci nos facias infirmitatis nostrae?