comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incelum ascendam. suꝑ sideragli ponam sedẽ
incam. sedebo inmonte excelso. suꝑ montes
altos qui sunt ab aquilone. Ascendam suꝑ
nubes ⁊ erosimilis altissimo: Quid inirum gͥ
si grauare hommes possit: qui ꝑuicaci sp̃u
nec d̃o cedit: Quom incłuram ueritatis &
fidem in hominẽ rescruabit : qui sacrilego
impudentiq mendatio. ommpotentisc dño.
ad ȩquandum ẽẽ ꝓmittit: Q uomͦ calum ni¬
atur singulis. qui totam irritauit t̾ram. con¬
cussit reges. posuit untũsum orbem desertũ.
iciuitates destruxit: cos qui in abductione
erant ñ soluit: Caucamꝰ ꝗ̃ ne muros animȩ
nr̃x destruat: ne ꝓpugnacula nr̃e mentis
diruat: ne suꝑ sidera thronum sium ponat.
Ponit suꝑ sidera. quando electum decipit:
quando iustum circumuenit. cuiꝰ oꝑa lucent
sic̃ stellȩ inglo. Nonne nudas ꝓditor inter
ceteros audicbat : uosestis lux huius mundi:
Nonne diabolus lumen ciꝰ extinxit: Quin

Expanded text:
In coelum ascendam: super sidera coeli ponam sedem In coelum ascendam: super sidera coeli ponam sedem meam: sedebo in monte excelso, super montes altos qui sunt ab Aquilone: ascendam super nubes, et ero similis Altissimo ? Quid igitur mirum, si gravare homines possit, qui pervicaci spiritu nec Deo cedit? Quomodo mensuram veritatis, et fidem in hominem reservabit, qui sacrilego, impudentique mendacio omnipotenti se Domino adaequandum esse promittit? Quomodo calumniatur singulis, qui totam irritavit terram, concuciuitates destruxit, eos qui in abductione erant non soluit? Caueamus ergo. ne muros animae nostrae destruat. ne propugnacula nostrae mentis diruat, ne super sidera thronum suum ponat. ponit super sidera, quando electum decipit, quando iustum circumuenit. cuius opera lucent sicut stellae in caelo. nonne et ludas proditor inter ceteros audiebat: uos est i slu x huius mundi? nonne diabolus lumen eius extinxit? quin
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. feci iuditium nustitram: ne tradas
me nocentib me. Ulbi iustitia: ibi miscłia. Mi¬
scricordia. apecrato liberat. Q uomͦ gͦ peccato¬
rib trador : Simile illud in canticis. Exui tu¬
nicam meã: quomꝰ induam eam : Lauipedes
meos: quomͣ in quinabo cos: Exui tunicam poc¬
catoris uelamenq t̾rem: cur quasi peccator atq
t̃renus adiudicor: l. aui pedes meos. nequa
delicli sors posset adberere uestigio: cur das
in mc delinquentib potestatem: Sequitur
Suscipe seruum tuum in bono: ñ calum pnien
Nitur. ut seruum dm̃i scdicere ñ reformi¬
aet. Scruus enim dñi: nchil debet alienis.
Preciosa hecẽ. scruitus: quȩ uirtutum constat
expensis. Cur autẽ timet nocentib tradi aꝑit
euident̃: quia calumpniatores sunt qui ode¬
rint ueritatẽ. implignent in nocentiam: quia
suꝑbi sunt. Qualis emm adũsũseruulos dĩ po¬
test suꝑb: cẽ. qui adũsus dm̃ sc exaltat ⁊ dic̃.

Expanded text:
dicens: feci iudicium et iustitiam, ne tradas dicens: feci iudicium et iustitiam, ne tradas me nocentibus me e. ubi iustitia, ibi misericordia; misericordia a peccato liberat: quomodo ergo peccatoribus trador? simile illud in Canticis: exui tunicam me am. quomodo induam eam? laui pedes meos, quomodo i nquinabo eos? exui tunicam peccatoris uelamenque terreni, cur quasi peccator atque terrenus adiudicor? laui pedelicti sors posset adhaerere vestigio: cur das in me delinquentibus potestatem? 15. Sequitur: Suscipe servum tuum in bono: non calumnientuditur; ut servum Domini se dicere non reformidet: servus enim Domini nihil debet alienis. Pretiosa haec est servitus, quae virtutum constat expensis. Cur autem timet nocentibus tradi, aperit evidenter; quia calumniatores sunt, qui oderint veritatem: impugnent innocentiam, quia superbi sunt. Qualis enim adversum servulos Dei potest superbus esse, qui adversus Deum se exaltat, et dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
g̃ feciudidium ⁊ iustitiam: iniuditio ñ con¬
tempsi pauꝑem. ñ opp̃ssi uiduam. ꝑsonam
diuitis ñ recepi.: inom̃ib oꝑib iustitiam re¬
seruam. Iuditiisims. ẽ. iistitia. In altero ue¬
ritatis custodia. inaltero fructꝰ ẽ cquitatis:
utraq tam̃ ñ priuata uirtꝰ s. publica. Nam
imiaculatum corpus auirili ꝑmixtione
seruare. ⁊ palmã castimoniȩ limoso incorꝑe.
usq ad angłoꝵ conũsationẽ custodia inte¬
gritatis euchere: utilitas pͥuata. laus publi¬
ca ẽ. Frugicẽ ac modestum. ⁊ sobriȩ parci
ꝓficit. F ortiaido inp̃liis eminet: inotio fri¬
get. Cuius opus in temꝑe necessarium: in
uoto adũsum. Malunt enim homines ñ
pugnare: quam uincere. Sola iustitia ẽ.
quȩ om̃ib temꝑib aliis potius nata quam
sibi: cotidiano usirifructu pupillo. suo dãp¬
no alienas custodit utilitates: quę nichil ha¬
bcat utilitatis. ⁊ plurimum laudis. Hanc gͥ

Expanded text:
ergo feci iudicium et iustitiam: in iudicio non conergo feci iudicium et iustitiam: in iudicio non contempsi pauperem. non oppressi uiduam, personam diuitis non recepi, in omnibus operibus iustitiam reseruaui. Iudicii finis iustitia est; in altero ueritatis custodia, in altero fructus est aequitatis, utraque tamen non priuata uirtus. sed publica. nam inmaculatum corpus a uirili permixtione seruare et palmam castimoniae limoso in corpore usque ad angetorum conuersationem custodia integritatis euehere utilitas priuata, laus publica est. frugi esse ac modestum et sobriae parcitproficit. fortitudo in proeliis eminet, in otio friget, cuius opus in tempore necessarium. in uoto aduersum; malunt enim homines non pugnare quam uincere. sola iustitia est. quae omnibus temporibus aliis potius? nata quam sibi cotidiano usu et fructu publico. suo damno alienas custodit utilitates, quae nihil habeat utilitatis et plurimum laudis. fanc igi
Abbreviated transcription (Latin):
queum hiaboli. Et alibi. Mortisicate ergo
menbra ur̃a quę sunt suꝑ t̾ram: fornicationẽ.
iminunditiam. libidiũẽ concupiscentiã ma¬
lam: auaritiam. quȩ ẽ. ydolatria. In his enmm
diaboli uoluntatẽ facimꝰ: ⁊ exequim᷑ potesta¬
tem: qui ꝑ carnis istius desideria. incentiũu
sue fraudis oꝑat᷑. Qũccumq gͦ inuitioꝵ suoꝵ
possessione reppererit: tanꝗͣ obnͦxiumm suo
inri uendicat. Adult̾um quis fecit. lux urrã
exercet. aliena diripit: portio diaboli ẽ. Pu
forte. lapsum inititia dep̃henderit. Ne tum
quidẽ uendicat: s tanꝗͣ suum sibi tradipos¬
tulat. Ido g dic̃ dauid feciuditium. n nustitã:
ñut arroget s excuset: ne quasi peccator
deserat᷑ axp̃o. Exempłã sit nobis apłica lectio:
qũã obrem imus quisq tradatur. Illum eñĩ
qui uxorẽ patris habuit: quia sic oꝑatꝰ ẽ.
cusat ꝓpħa nocentib tradi: qui allegat. ñ
Iudicate pupillo: uustificate uiduam. Hocẽ.

Expanded text:
queum diaboli, et alibi: mortificate ergo queum diaboli, et alibi: mortificate ergo membra uestra quae sunt super terram, fornicationem, inmunditiam, libidinem, concupiscentiam malam et auaritiam quae est idolatria. in his enim diaboli uoluntatem facimus et exsequimur potestatem, qui per carnis istius desideria incentiuum suae fraudis operatur. Quemcumque ergo in uitiorum suorum possessione reppererit, tamquam obnoxium suo iuri uindicabit. adulterium quis facit. luxuriam exercet, aliena diripit: portio diaboli est. pudare. nisi forte lapsum in uitia deprehenderit. ne tum quidem uindicat, sed tamquam suum sibi tradi postulat. lUeo ergo dicit Dauid: feci iudicium et iustitiam, non ut adroget, sed excuset, ne quasi peccator deseratur a Christo. exemplo sit nobis apostolica lectio, quam ob rem unusquisque tradatur. illum enim qui uxorem patris habuit, quia sic operatus ecusat propheta nocentibus tradi. qui allegat non iudicate pupillo e t iustificate uiduam. hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
credit: s cauta humilitas. diuinum sibi p̃¬
cando ad sciscit auxilium: pectns nc tradat᷑
nocentib Scit enim: Auc torem ẽẽ pͥncipe̾
mundi om̃ium dedictoꝵ. Ipse. in diiduos
ꝓocimqꝵ. irarum stumilis excitatꝰ scindit
affectus. ⁊ psc. fłamã accedit libidinis: ipse
adolet auaritie cupiditates. ut quo plus ra¬
pucrimꝰ amplius requiramꝰ: ipse suggerit
iministrat fomenta luxuriȩ: ipse odia ex¬
asꝑat. iinmodice studium ambitionis in¬
slammat. Qd̾ uitium blandum incrordio.
seium inꝑcessu: nec fr̃nę potuit germani¬
tatis contemplatione reuocari. Dum dol&
sibi gr̃ȩ clestis ambitor frẽm cẽ p̃latum: de
sacriscio ꝓcessit ad parricidium. Aucꝰ torẽ
qͥ incontinentie diabolum cẽ : apłs docet.
Ne temptet uos satanas. ꝓpt̃ in continentiam
ur̃am. Incentorem quoq auartaȩ ipsum
cẽ legimꝰ. dicente paulo. Qui uolunt di¬
uites fieri. incidunt intemptationẽ & la¬

Expanded text:
credit, sed cauta humilitas diuinum sibi precredit, sed cauta humilitas diuinum sibi precando adsciscit auxilium, petens ne tradatur nocentibus. Scit enim auctorem esse principem mundi omnium delictorum. ipse indiuiduos proximorum irarum stimulis excitatos scindit affectus, ipse flammam accendit libidinis, ipse adolet auaritiae cupiditates, ut quo plus rapuerimus amplius requiramus, ipse suggerit et ministrat fomenta luxuriae, ipse odio exasperat et inmodicae studio ambitionis inflammat. quod uitium blandum in exordio, saeuum in processu nec fraternae potuit germanitatis contemplatione reuocari: dum dolet sibi gratiae caelestis ambitor fratrem esse praelatum, de sacrificio processit ad parricidium. auctorem igitur incontinentiae diabolum esse apostolus docet: n e temptet uos satanas propter incontinentiam uestram. incentorem quoque auaritiae ipsum esse legimus dicente Paulo: qui uolunt diuites fieri inc-idunt in temptationem et la
Abbreviated transcription (Latin):
tiam potius quam ad defensionẽ causȩ
dicꝰtum estimaretur. Aliud ẽ. dignum se
p̃mio dicere. Aliud. indignum in uiria.
Et tamen. ille ipse philososie sumꝰ ut antã
magister cum accusaretur. int̾rogatꝰ qua
tandem pęna sc dignum putaret. respon¬
disse fert᷑. ut inprandio publico cotidie con¬
inuio susciꝑetur. Ille honorẽ usur pauit:
hic p̃cauit crumpnam. Illc arrogauit głam:
lnc scruauit humilitatẽ. Nam que maioreẽ
humilitas potest: quam ut consciꝰ sibi iudiciĩ
nustitiȩ reseruate. tradipodestati diaboli
uereretur:: Hominẽ se cẽ cognouit: impar
mebriatum. loth incestatum: sacerdotẽ ipsũ
aaron cum maria sorore temptatum: lepre
maculis asꝑsam mariã pͥmo. post absolutam:
moysen. penc internecatum. nͥ circũcisione
filii ⁊ ciusmodi sanguinis fusione. seffora mu¬
licr ciꝰ om̃e abeo ꝑiculum depulisset. His gͥ
cõmonitꝰ exemplis. nequaꝗ̃ sc fortitudini suȩ

Expanded text:
tiam potius quam ad defensionem causae tiam potius quam ad defensionem causae dictum aestimaretur. aliud est dignum se praemio dicere, aliud indignum iniuria. Et tamen ille ipse philosophiae summus, ut aiunt, magister cum accusaretur, interrogatus qua tandem poena se dignum putaret, respondisse fertur, ut in prytaneo publico cotidie conuiuio susciperetur. ille honorem usurpauit. hic praecauit aerumnam; ille adrogauit gloriam, hic seruanit humilitatem. nam quae maior esse humilitas potest quam ut conscius sibi iudicii et iustitiae reseruatae tradi potestati diaboli uereretur ? hominem se esse eognouit, inpar inebriatum. Loth incestatum. sacerdotum primum ipsum Aaron cum Maria sorore temptatum. leprae maculis aspersam Mariam primum, post absolutam, Moysen paene internecatum, nisi circumcisione filii et eiusmodi sanguinis fusione Sephora mulier eius omne ab co periculum depulisset. his igitur commonitus exemplis nequaquam se fortitudini suae
Abbreviated transcription (Latin):
on quasi głosus in solens ipse se laudat.
cumutiq ꝑitus legis. alt̾nis potius qũa
ꝓprio ore unumqũẽq laudandum
ẽẽ ñ ignoraret. Non inquam p̃dictarũ
iacꝰtantia ẽ. hic ulla uirtutum. s uitȩ in¬
nocentis assertio iure p̃sumpta: ne dig¬
nꝰ estimaret᷑ qui ꝓpt̃ grauia peccata relm¬
queretur a dño: itraderet᷑ nocentium
potestati. Defensio est gͥ ñ arrogantia:
quando ñ excellentia. aliqua honoris as¬
sumitur: s: formidabilis ꝓpulsat᷑ erũra.
Deniq. petrus hoc gencre defensionis
utitur dicens. Eoce nos reliquimꝰ om̃ia:
i secutisumꝰ te. Q uid gͦ erit nobis: In qͦ
sidic liarrogantis decolor aliquis ncuus
fuisset: ñ tantum gr̃e de dñi saluatoris
sententia retulisset.: ut ñ solum minime
subdendus ipse iuditio: s etiã iudicaturꝰ
de alioꝵ meritis ipse nuntiaretur. Neq
enim iniuditio. siquis innocentiȩ suȩ tu¬
endę gr̃a quid fecisset aꝑiret. Ad iactan¬

Expanded text:
non quasi gloriosus insolens ipse se laudat, non quasi gloriosus insolens ipse se laudat, cum utique peritus legis alterius potius quam proprio ore unumquemque laudandum esse non ignoraret. non, inquam, praedicatarum iactantia est hic ulla uirtutum, sed uitae innocentis adsertio iure praesumpta, ne dignus aestimaretur qui propter grauia peccata relinqueretur a domino et traderetur nocentium potestati. defensio est igitur. non adrogantia. quando non excellentia aliqua honoris adsumitur. sed formidabilis propulsatur aerumna. denique Petrus hoc genere defensionis utitur dicens: ecce nos reliquimus omnia et secuti sumus te: quid ergo erit nobis? in quo si dicti adrogantis decolor aliqui ausus fuisset, non tantum gratiae de domini saluatoris sententia retulisset, ut non solum minime subdendus ipse iudicio. sed etiam iudicaturus de aliorum meritis ipse nuntiaretur. neque enim in iudicio, si quis innocentiae suae tuendae gratia quid fecisset aperiret, ad iactan
Abbreviated transcription (Latin):
futurȩ uitȩ cernebat amissam. Hȩcẽ uere
dolenda captiuitas: quȩ et̃nȩ spei lib̾tate
priuata uidebat᷑. Alio quoq loco: sub hac
cadem littera. repeut inthrenis diccus.
Dñs quȩ cogitauit consũmauit: ũbum suũ
qd mandauit a diche Antiquis. Destruxit
⁊ ñ peꝑcit : ilecificauit suꝑte inimicum:
⁊iexaltauit. cornu tribulantis de. Nonne cui¬
dent̃ futurum iuditium xp̃i adnundiatur:
sic̃ inpsalmo quoq p̃senti. de cdarari certũ ẽ:¬
Oculus gͥ p̃uideat quȩ uentura sunt: & ea
aut ꝓfusionc lacrimarũ. aut crroris correc¬
tione detorqueat. Deniq heremias flebat.
quia malam causam impiȩ plebis susceꝑat.
quȩ ꝑfidic ꝑtinatia. ꝓprium negabat auc̃¬
borem. Dauid autẽ. ꝓpħico sp̃u iuditium
p̃uidens xp̃i. in quo nemo in nocens ꝑiclita¬
bitur. nemo sceleratꝰ eludet: bona fretus
conscientia dicit. Feci iuditium ⁊ iustitiam.
ne tradas me notentib me

Expanded text:
futurae uitae cernebat amissam. haec- est futurae uitae cernebat amissam. haec- est dolenda captiuitas, quae aeternae spe libertatis priuata uidebatur. alio quoque loco sub hac eadem littera repetiuit in Threnis dicens: dominus quae cogitauit consummauit, uerbum suum quod m a ndauit a diebus antiquis; destruxit et non pepercit et laetifieauit super te inimicum et exaltauit cornu tribulantis te. nonne euidenter futurum iudicium Christi adnuntiatur, sicut in psalmo quoque praesenti decOculus ergo praevideat quae ventura sunt, et ea aut profusione lacrymarum, aut erroris correctione detorqueat. Denique Hieremias flebat; quia malam causam impiae plebis susceperat, quae perfidiae pertinacia proprium negabat auctorem. 10. David autem prophetico spiritu judicium praevidens Christi, in quo nemo innocens periclitabitur; nemo sceleratus eludet, bona fretus consciene tr adas m e no centibus me.
Abbreviated transcription (Latin):
multoꝵ: nares tuȩ sic̃ turris libani. Stagna
in esebon quid ẽ. nͥincogitationib rationa¬
bilib abundantia : Quȩ ẽ inportis eccłȩ: aui
merito defertur: multitudo doc trinȩ. Filia
enim multor. plurimarum doctrinarum
posteritas esfectꝰ c̃. Cuius nares odor ẽ. sacrisi¬
cioꝵ: florib om̃ib prestans. Quid enim xp̃i
odore sublimius : qui abolebit turis fra głan¬
tiam: Oculus gͦ iste: p̃uideat quȩ futura sunt.
Et si adũsa imminere p̃uiderit: fletu lacri¬
misq. emollire ac mitigare ñ desinat. Id co
hicremias incaptiuitate gentis uideȩ positꝰ
futuram p̃uidens ꝑpetue captiuitatis erũmam.
quã ꝑfidie p̃cio iudeor ppłoͣs habebat ex sol¬
uere : dicebat inthrenis subhac cadem litta̾.
In hoc gͦ fieo. Oculi mei caligauerunt a fletu:
quia elongauit ame qui me consolabatur.
Nongͥ ab dictum se cẽ de t̾ris siuis dolebat:
s a xp̃o ppłm relinquendum. consolationẽꝙ

Expanded text:
multorum: nares tuae sicut turris Libani . Stagna multorum: nares tuae sicut turris Libani . Stagna in Esebon quid est, nisi in cogitationibus rationabilibus abundatia, quae est in portis Ecclesiae, cui merito defertur multitudo doctrinae? Filia enim multorum, plurimarum doctrinarum posteritas effecta est, cujus nares odor est sacrificiorum floribus omnibus praestans. Quid enim Christi odore sublimius, qui abolebat thuris flagrantiam? Oculus ergo iste provideat quae futura sunt: et si adversa 1172 imminere praeviderit, fletu lacrymisque emollire ac mitigare non desinat. 9. Ideo Hieremias in captivitate gentis Judaeae positus, futuram praeuidens perpetuae captiuitatis aerumnam, quam perfidiae pretio Iudaeorum populus habebat exsoluere, dicebat in Threnis sub hac eadem littera: in hoc ego fleo, oculi mei caligauerunt a fletu, quia elongauit a me qui me consolabatur. non igitur abductum se esse de terris suis dolebat, sed a Christo populum relinquendum consolationemque
Abbreviated transcription (Latin):
materiam redemptionis. Contra. siaspiciens
agrum pupilli upneis consitum. lȩtũ sege¬
tib. nemorib umbrosis. aut fluuiis decur¬
rentib. aut fontib scatur ientib aut ripa¬
rum herbosis amenum thoris. ⁊ auaritiȩ
facib accensus transtulisti patrum limites.
atq impossessionem in defensam improb
irruisti: oculus tuus. tͥ mortis ꝓpetue acerba
genauit. Uicinȩ uiduę iura temerasti: coc¬
gisti eam. quȩ aut dolorẽ suum aut pudorẽ.
sccretis cdausa parictib fouere deberet ꝓsili¬
re inpublicum. inuerecundius quã inuistiꝰ
litigare : oculus tuus partꝰ mniquitatis est
factus. Uidisti in opem. suꝑbo ocłõ ⁊ insacta¬
bili corde desperistip̃cẽ pauꝑis: ⁊ qũe miscreri
debucras cum fastidio p̾teristi: ocłi duis fons
tͥ fuit iorigo peccati. Idoq oculi tui ñ lupio¬
culisint ⁊ insidiantes ad p̃dam: s sic̃ sponso
dicit᷑. oculi tui stagna in esebon. inportis filiȩ

Expanded text:
materiam redemptionis. Contra si aspiciens materiam redemptionis. Contra si aspiciens agrum pupilli uineis consitum, laetum segetibus, nemoribus umbrosis aut fluuiis decurrentibus aut fontibus scaturrientibus aut riparum herbosis amfacibus accensus transtulisti patrum limites, atque in possessionem indefensam improbus irruisti: oculus tuus tibi mortis perpetuae acerba generavit. Vicinae viduae jura temerasti: coegisti eam quae aut dolorem suum, aut pudorem secretis clausa parietibus fovere deberet, prosilire in publicum, inverecundius quam injustius litigare: oculus tuus partus iniquitatis est factus. Vidisti inopem superbo oculo, et insatiabili corde: despexisti precem pauperis: et quem misereri debueras, cum fastidio praeteristi: oculus tuus fons tibi fuit et origo peccati. 8. Ideoque oculi tui non lupi oculi sint, et insidiantis ad praedam, sed sicut Sponsae dicitur: Oculi tui stagna in Esebon, in portis filiae
Abbreviated transcription (Latin):
bonorum c̃. Uidisti possessiones pupilloꝵ
ñ ad inuadendum s ad tuendum: ⁊ paternis
ingeminsti uiscer ib. si quid adũtisti de mino¬
ris cõmodis ec̃ neglectum: reppulisti eum qͥ
fines eiꝰ uolebat in uadere. iudicasti pupillo:
oculus tuus. fons t̾ fuit ⁊ origo iustitiȩ.
Iudicasti uiduȩ. sic̃ enim mała dragina. non
dragina. sic malum uditium ñ utiq iuditiũ.
iudicasti gͦ sic̃ iustꝰ ibonus uidex: uidisti usur¬
patorem imꝓbum. qui maritali auxilio desti¬
tutam suam p̃dam putaret : iniquitatẽ ñ
passus es. tulisti indefensȩ opem. quo aduita
p̃sidio. in offensa oꝑa castitatis exercuit. noc
dicit tͥ dñs. uenite dispitemus quia iudicasti
uiduam: oculus tuus fons gr̃ȩ tͥ facꝰ lus c̃.
Uidisti nudum corpus in opisiacere desunc li:
ñ p̃teristiut ille qui exponitur in cu̾głio sa¬
cerdos atq lcuita. s contimio miscratꝰ scpul¬
turȩ solatiis tradidisti: gena̾uit tͥ oculus.

Expanded text:
bonorum est. uidisti possessiones pupillorum bonorum est. uidisti possessiones pupillorum non ad inuadendum, sed ad tuendum et paternis ingemuisti uisceribus, si quid aduertisti de minoris commodis esse neglectum, reppulisti eum qui fines eius nolebat inuadere, iudicasti pupillo: oculus tuus fons tibi fuit et origo iustitiae. iudicasti uiduae — sicut enim mala dragma non dragma, sic malum iudicium non utique iudicium —, iudicasti ergo sicut iustus et bonus iudex, uidisti usurpatorem inprobum, qui maritali auxilio destitutam suam praedam putaret, iniquitatem non passus es, tulisti indefensae opem, quo adiuta praesidio inoffensa opera castitatis exercuit nec dicit tibi dominus: \'uenite, disputemus, quia iustificasti uiduam\': oculus tuus fons gratiae tibi factus est. uidisti nudum corpus inopis iacere defuncti, non praeteristi ut ille qui exponitur in euangelio sacerdos atque leuita, sed continuo miseratus sepulturae solaciis tradidisti: generauit tibi oculus
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitates: ñ disrumpentes neq absciden¬
tesꝓprium. s longo trahentes fue pecca¬
tum. In domita enim uitula. sero mansues¬
cit : ⁊ trahit lora ñ suscipit. Quia in patiens
c̃. tenendi: quo diutius traxerit. eo ampliꝰ
impeditur. O culus quoq genationis. aut
fons genãtionis dicitur: quia ex oculi conspecꝰ¬
ti. ant bona. aut aduersa gencrant᷑. Uidisti
mulieris pulcritudine: laudasti artificis
opus. uenustatẽ naturȩ: gen̾atio fidi. deuo¬
tionis partus. Contentꝰ fuisti formȩ decore. ñ
s ambitione: sũpsisti in uxorem. Genu¬
it filios liberalioris gr̃ȩ: oculus tͥ fuit gen̾atio
ꝓsꝑoꝵ. Contemplatꝰ es sacram pudłam: p̃ssit
oculos tuos anguste reuerentia castitatis: p̃di¬
casti dnm iłm. quisenilem dedisset in adoles¬
centula ȩtate grauitatẽ: immaculataq uit̾a.
inter infirmas quam lubricȩ huius carnis
illecebras humanis insudisset affecꝰtib: fons

Expanded text:
iniquitates, non disrumpentes neque abscideniniquitates, non disrumpentes neque abscidentes proprium, sed longo trahentes fune peccatum. indomita enim uitula sero mansuescit et trahit lora, non suscipit, quia inpatiens est tenendi; quo diutius traxerit, eo amplius inpeditur. Oculus quoque generationis aut fons generationis dicitur, quia ex oculi conspectu aut bona aut aduersa generantur. uidisti mulieris pulchritudinem, laudasti artificis opus, uenustatem naturae: generatio fidei, deuotionis est partus. contentus fuisti formae decore, non census ambitione sumpsisti in uxorem, genuit filios liberalioris gratiae: oculus tibi fuit generatio prosperorum. contemplatus es sacram puellam, pressit oculos tuos angustae reuerentia castitatis, praedicasti dominum Iesum, qui senilem dedisset in adulescentula aetate grauitatem inmaculatamque uitam inter in- firmas tam lubricae huius carnis inlecebras humanis infudisset affectibus: oculus tibi factus fons
Abbreviated transcription (Latin):
icretricis lagueus amatoris: s. oculus ni¬
chil delinguit. Id̾oq saluatoris sententia ẽ.¬
plena iustitiȩ dicentis. Qui uiderit mulie¬
rem adcuncupiscendum eam: iam ad ultera-¬
uit eam incoede suo. Nondixit qui uiderit
mulierẽ: s ad concupiscendum uiderit. O¬
culum absoluit: mentẽ ligauit. Nec dixit
adulterauit eã mocło. s. incorde. In oculo
iustis ẽ. in corde peccatum. Oculus hȩdiqͥ
adsinistram ẽ: qd̾ ea quȩ dextra sunt pecca¬
tor uidere ñ possit. Sc̃s aut̃e dic̃. Puidebam
ẽ mͥ ne commoucar. Et petro sco apło. cum
tota noc te nichũ cepisset: ut legimꝰ inçu̾głio
asaluatore dictum ẽ. Mnte in dexteram par¬
tẽ nauigii recia. Itaq fretus imꝑatis celestib
misit recia : ⁊i plur imũ piscium congregauit.
Insinistra nooc erat: indextera. diumi ser mo¬
nis diuturna claritudo fulgebat. Est et
oculus uttulȩ. Quodęgue ad peccatores re¬
fertur: quia sic̃ iugiloro uitulȩ attrahunt

Expanded text:
meretricis laqueus amatoris. sed oculus nimeretricis laqueus amatoris. sed oculus nihil delinquit ideoque saluatoris sententia plena iustitiae est dicentis: qui uiderit mulierem ad concupiscendum eam, iam adulterauit eam in corde suo. non dixit \'qui uiderit mulierem\', sed \'ad concupiscendum uiderit\'. oculum absoluit. mentem ligauit. nec dixit \'adulterauit eam in oculo\', sed ‛in corde\'. in oculo uisus est, in corde peccatum. Oculus haedi qui ad sinistram est, quod ea quae dextra sunt pecc-ator uidere non possit. sanctus autem dicit: prouidebam est, ne commouear. et Petro sancto apostolo, cum tota nocte nihil cepisset, ut legimus in euangelio, a saluatore dictum est: mitte in dexteram partem retia nauigii. itaque fretus imperatis caelestibus misit retia et plurimum piscium congregauit. in sinistra nox erat, in dextera diuini sermonis diurna claritudo fulgebat. Est et oculus uitulae, quod aeque ad peccatores refertur, quia sicut iugi loro uitulae adtrahunt
Abbreviated transcription (Latin):
de littera sec¬
Icuius inter¬
pratio est
⁊ sepe quȩ displicent: nec in eo oculi est
uel culpa uel ꝓbitas: ꝓ coꝵ qualitate que
uiderit. Oculi enim ẽ. osficium: nuntrare
qd̾ uiderit. Est sanc uel offensa uel gr̃a:
si aut delecꝰtet᷑ suauib: aut offendatur
adũsis. Idõ frequent̃ oculus supplitiorum
dicit᷑: oculus temptationis. oculus bedi.
ocułus uitulȩ. oculus genationis: aut fons
gen̾ationis. Legimꝰ incũgłio: quia bapticabat
ioħs mnȩnon. Enon. oculum supplicioꝵ in¬
t̃p̃tatisunt. Itaq nemouenit adbaptismũ
nisi qui desiderat sibi ꝓpria peccata dimita.
quoꝵ supplitia corde ꝓuido ꝑhorrescat. Itaq
licet oculus supplicior. dicatur: p̃uidentis ẽ.
tamen supplicia ñ sustientis: licet baptis¬
mum penitentiȩ. habeat aliquam de sup¬
plicioꝵ susceptione tolcrantiam. Oculi ẽ. ut
intuendi officio sungat᷑. duumẽ. caucre qd̾
uideris. Deniq ioculus temptationis dicit᷑:
quia ꝑ oculum sepe temptamur. O culus

Expanded text:
 littera deccujus interpretatio est,et saepe quae displicent, nec in eo oculi est uel culpa uel probitas pro eorum qualitate quae uiderit; oculi est enim officium nuntiare quod uiderit. est sane uel offensa uel gratia, si aut delectetur suauibus aut offendatur aduersis. ideo frequenter oculus suppliciorum dicitur, oculus temptationis, oculus haedi, oculus uitulae, oculus generationis aut fons generationis. Legimus in euangelio, quia baptizabat Iohannes in Aenon. Aenon oculum suppliciorum interpretati sunt. itaque nemo uenit ad baptismum nisi qui desiderat sibi propria peccata dimitti, quorum supplicia corde prouido perhorrescat. itaque licet oculus suppliciorum dicatur, praeuidentis est tamen supplicia, non sustinentis, licet baptismum paenitentiae habeat aliquam de suppliciorum susceptione tolerantiam. oculi est, ut intuendi officio fungatur, tuum est cauere quod uideris. Denique et oculus temptationis dicitur, quia per oculum saepe temptamur. oculus
Abbreviated transcription (Latin):
denti similis: maxime cum solis splendore
ꝑcutitur. Est etiam pucherrimꝰ: ⁊ mirabilis
supͣ om̃s chrysoprasos magnitudine: iut
dixi uisu pinguior. Natura huins modi. ut si
polire ⁊ leuigare cum uelis asperet᷑: magis usu
minuitur. Est aut̃e quodam genitali opere
⁊ reptꝰ. raro tam̃ inusuis bominum ẽ: quasi
is quẽ diuesregina mirata sit. S iam sicut
troglodite illi. quasi p̃cioͤremans: onis in¬
uento repłtierunt domũ: ita i nos. emolum̃to
more huias recepto: redeamꝰ eo unde diũtimꝰ.
Nec par ẽ. nos ornam̃tis regis ditiꝰ sermonis
nr̃i quedam admouere bracha: cum habe¬
suꝑ aurum ⁊ toparioñ p̃ferendam: quȩ ab
om̃i errore culpaq reuocat ⁊ corrigit. Quis
enim iustor. ñ ambrat xp̃i inmorte solatiũ
in resurroctione consortium: ñ reflecꝰ lat
gradum. quando audiat sibi suꝑiora om̃ta
peccata donari: Hoc enim. pleriq aconũ¬
sionis studio reuocari solebant. qd delicꝰtoꝵ

Expanded text:
denti similis, maxime cum solis splendore denti similis, maxime cum solis splendore percutitur. est etiam pulcherrimus et mirabilis super omnes chrysoprassos magnitudine et, ut dixi, uisu pinguior. natura huiusmodi, ut, si polire et leuigare eum uelis, asperetur magis, et usu minuitur. est autem quodam genitali opere et repertus raro tamen in usu hominum est, quasi is quem diues regina mirata sit. Sed iam. sicut Trogodytae illi quasi pretio suae remansionis inuento repetierunt domum, ita et nos emolumento morae huius recepto redeamus eo. unde deuertimus. nec par est nos ornamentis regiis diutius sermonis nostri quaedam admouere brachia. cum habesuper aurum et topazion praeferendam, quae ab omni errore culpaque reuocat et corrigit. quis enim iustorum non ambiat Christi in morte solacium, in resurrectione consortium? quis non reflectat gradum. quando audiat sibi superiora omnia peccata donari? hoc enim plerique a conuersionis studio reuocari solebant, quod delictor
Abbreviated transcription (Latin):
uel toparioñ ut aliqui putant: unde ⁊ nomi¬
natꝰ c̃. abco inquo gigneret᷑ loco. Sunt autẽ
quiputauert̃. insulam nuncupari coparon.
ad qũa ad pulsos trogloditas. orta iubito
cõmotione maritima. eo qd̾ nauium usum
ñ haberent regredi nequiuisse: deinde pluri¬
mo immorandas demꝑe in insula inuenisse
lapidem: ⁊ delectatos colore eiꝰ repetisse do¬
mum. ⁊ arabis negotiatorib aduenientib
uendidisse: ab illis emisse folonem: ⁊ matri
ptholomei secundi cuinom̃ erat beronicȩ ab
ipso ẽẽ ꝑlatum: illam autẽ qũauis regalib
ornam̃tis habundaret. sup̃ modum tamen
colore eiꝰ stupefactam. claborasse ut diutius
nunc exp̃ssuis de ciꝰ qualitate dicamꝰ. Duor
coloꝵ ẽ. in hoc lapide: crasis. hoc ẽ quedam
chrisopraso: scđ̾m utrumq uclut quasdam
extendens coloꝵ figuras. Et plenius quidem
aꝑitis fertur eatender. Est aut̃e parichrus
i satis purus: ⁊ chr ysocrus ⁊ pinguis. resplen¬

Expanded text:
uel Topazion, ut aliqui putant. unde et nomiuel Topazion, ut aliqui putant. unde et nominatus est ab eo loco in quo gigneretur. sunt autem qui putauerunt insulam nuncupari Topazion. ad quam adpulsos Trogodytas orta subito commotione maritima, quod nauium usum non haberent, regredi nequiuisse. deinde plurimo inmorantes tempore in insula inuenisse lapidem et delectatos colore eius repetisse domum et Arabis negotiatoribus aduenientibus uendidisse. ab illis emisse Philonem et ad matrem Ptolomaei secundi, cui nomen erat Beronice, ab ipso esse perlatum. illam autem, quamuis regalibus ornamentis abundaret, supra modum tamen colore eius stupefactam elaborasse, ut diutius nunc expressius de eius qualitate dicamus. duorum colorum est in hoc lapide κρα̅σις, hoc est quaedam chrysoprasso, secundum utrumque uelut quasdam extendens colorum figuras, et plenius quidem a peritis fertur extendere. est autem parygrus et satis purus et chrysochrus et pinguis, resplen
Abbreviated transcription (Latin):
salute gratius. resurrectione p̃ciosius: Uel
quia quȩ stulta sunt mundi xp̃c elegit: ut
stultitiam p̃dicationis salut̃e afferret creden¬
tib: idõ ait. suꝑ sapientiam oꝑationis celestis
imundanc constidutionis: i suꝑ ornam̃ta solis
iliinȩ stellarumq p̃ciosa monilia: dilexiob¬
audientiam dñicȩ paisionis. Plus enim redi¬
mendo mͥ contulit: quã creando. Tunc enim
sine sensu natꝰ sum : nc̃ cum uoluntate seruatꝰ.
S ñ quicũq dic̃.: dilexi mandata dura suꝑ au-¬
rum ⁊ toparion. Non dic̃ auarus qui auro
incubat. diuitiis inhiat. ornam̃ta desiderat:
s ille dic̃ qui podest dicere. argentũ ⁊ aurum
ꝓdest. p̃ceptum autẽ ⁊ mandatum cȩleste me
redemit. Diximꝰ contiuentiam sensus: nunc
de toparion lapide expͥmamꝰ historiam. De
quo inuenimꝰ scͥptum in hystoria xenocratis.
quiscͥpsit quasi lithosnomon nasci cum uel
inueniri circa thebaidis ciuitatẽ. Alabastrum

Expanded text:
salute gratius, resurrectione pretiosius? Uel salute gratius, resurrectione pretiosius? Uel quia quae stulta sunt mundi Christus elegit,stultitiam praedicationis salutem adferret credentibus, ideo ait: \'super sapientiam operationis caelestis et mundanae constitutionis et super ornamenta solis et lunae stellarumque pretiosa monilia dilexi obaudientiam dominicae passionis. plus enim redimendo mihi contulit quam creando; tunc enim sine sensu natus sum, nunc cum uoluntate seruatus\'. sed non quicumque dicit: dilexi m a ndata tua super aurum et topazion. non dicit auarus qui auro incubat, diuitiis inhiat. ornamenta desiderat, sed ille dicit qui potest dicere: argentum et aurum prodest; praeceptum autem et mandatum caeleste me redemit. Diximus continentiam sensus, nunc de topazio lapide exprimamus historiam. de quo inuenimus scriptum in historia Xenocratis, qui scripsit quasi Lithognomonem, nasci eum uel inueniri circa Thebaidis ciuitatem Alabastrum
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ. oportimum saluti. Nichil p̃ꝓperum:
ꝓsalute ꝑiclitantium. S uolebat expec lare
ad buc sẏnagoge corrocꝰtionẽ: idõ ante tẽpꝰ
ad ficulncã uenit. Hoc ẽ. iuideis cito uenit:
oportimum gentib Citoucnit ꝑituris.
cõmode credituris. Sequit᷑ ũsus ꝓpter hoc¬
dilecimandata tua. suꝑ aurũr ⁊ topaioñ.
c̃. enim dñi. Attende tͥ ne derelinquas leui-
tẽ: ꝑ om̃e tempus quo uixeris suꝑ t̾ram. Qs
ẽ. iste leuites intelligis: si consideres. qui sit
ille quiuent ministrare: qui sacerdos in
ȩc̃num. Aliud mandatum ait. Custodi
mensẽ nouoꝵ: ⁊ facies pascha dño dõ tuo.
Et infra. In loco quẽ clegerit dñs tuus in uo¬
carinomen suum ibi occides pascha uesꝑe
ad occasum solis: intẽꝑe qͦ ex istide egypto.
Gmandata dĩ. habent redemptionis future in¬
dicia: resurrectionis in signia. Ido suꝑ aurũ
itoparion. memorat sibi  dilecta. Quid enim

Expanded text:
tempus oportunum saluti, nihil praeposterum pro tempus oportunum saluti, nihil praeposterum pro salute periclitantium. sed uolebat expectare adhuc synagogae correctionem. ideo ante tempus ad ficulneam uenit, hoc est Iudaeis cito uenit, oportune gentibus; cito uenit perituris, commode credituris. Sequitur uersus dilexi mandata tua super aurum et topazion. est enim Domini: Attende tibi, ne derelten per omne tempus quo uixeris super terram. quis est iste leuites ? intellegis, si consideres, qui sit ille qui uenit ministrare, qui sacerdos est in aeternum. aliud mandatum ait: custodi mensem n ouorum et facies pascha domino deo tuo, et infra: in loco quem elegerit dominus deus tuus inuocari nomen suum i b i, occides pascha uespere ad occasum solis in tempore quo existi Aegypto. ergo mandata dei habent redemptionis futurae indicia, resurrectionis insignia; ideo super aurum et topazion memorat sibi esse dilecta. quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
dicos erogauerat. mulicr illa cũgłica sp̃cm
habens congregationis humanȩ quȩ coibat
exgentib : nec fluentẽ sanguinẽ. ⁊ inueterate
passionis lȩtale ꝓfluuium. poterant scłi huiꝰ
medicirestringere. Principes ppłi postitas
ñ legatꝰ neq nuntius. s dñs saluaturꝰ erat
ppłm suum. Et ille quidem tempꝰ sciebat. ⁊
ñ differebat: ⁊ nos nesciebamꝰ quo meliꝰ tẽꝑe
subueniret. Aut fortasse uult a nob̾ admo¬
neri. uult rogari: immosirogatꝰ fucrit. &¬
ante tempꝰ uenit: & uenit ad siculncam ⁊ ante
horam uenit: ut dic̃ ad matrẽ. Illa rogabat
ꝓnob̾. illa festinabat dicens Uinum non
habent fili. Respondit iħs. Quid mͥ ⁊itibi
ẽ mulier: Nondum uenit hora mea. Et
mat̃ quȩ sciebat eiꝰ asfectum : dic̃ ministris.
Quod cumq dixerit uob̃ facite. Iħs quoq qͥ
horam suam uenisse negauerat: fec̃ qd ante
fecerit. Et mͥ temꝑe suo aduenit. Om̃e eñi

Expanded text:
dicos erogauerat mulier illa euangelica, speciem dicos erogauerat mulier illa euangelica, speciem habens congregationis humanae quae coibat ex gentibus, nec fluentem sanguinem et inueteratae passionis letale profluuium poterant saeculi huius medici restringere. principis populi postentas non legatus neque nuntius, sed dominus saluaturus erat populum suum. et ille quidem tempus sciebat et non differebat, sed nos nesciebamus quo melius tempore subueniret. Aut fortasse uult a nobis admoneri, uult rogari, immo si rogatus fuante tempus venit. Venit ad ficulneam: et ante horam venit, ut dicit ad matrem. Illa rogabat pro nobis, illa festinabat, dicens: Vinum non habent, fili. Respondit Jesus: Quid mihi et tibi est, mulier? Nondum venit hora mea . Et mater, quae sciebat eius affectum, dicit ministris. quodcumque dixerit uobis facite. Iesus quoque, qui horam suam uenisse negauerat, fecit quod ante fecerit. et mihi tempore suo aduenit; omne enim
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores. Tempus ẽ faciendi: ut si in gra¬
uescente ȩgritudine alicuius in cõmodi. cir¬
ras admedicum. ut citius ueniat: ne postta
subuenire ñ possit. Medicus enim tc̃ ampliꝰ
deuderatur: cum grauis incubucrit egri
dolos. fraudes. auaritiam temulentiam.
quasi ꝓnobis int̾ueniat currit ad xp̃m:
qũe solum tantis sciebat subrienire posse
peccatis. Urget ut ueniat: nec patit᷑ ficri
moras. Tempus inquit faciendi dñe: hocẽ.
ut ꝓ nob̾ cruc̃e ascendas. mordem subeas.
Totus imꝑiculum ultimum mundus urget᷑.
ueni ut tollas peccatum mundi. Ueniat
uita morientib: ueniat resurrec tio iam
scpultis. Facꝰ lum tuum subueniat: qm̃ nec
tua p̃cepta ꝓdesse potuerunt. In lege p̃ceptũ
ẽ. incuuangłio ministĩum. Cocus omĩs ppłs
ꝓprium ñ uidebat auc torem. Claudis erat
mundus: ititubante uestigio fidi fluc luabat.
Non erat malagma imponere: neq oleum. neq
alligaturam. O m̃e patͥmonium suum inme¬

Expanded text:
peccatores. Tempus est faciendi, ut si ingrapeccatores. Tempus est faciendi, ut si ingravescente aegritudine alicujus incommodi, curras ad medicum, ut citius veniat; ne postea subvenire non possit. Medicus enim tunc amplius desideratur, cum gravis incubuerit aegritdolos, fraudes, avaritiam, temulentiam, quasi pro nobis interveniat, currit ad Christum, quem solum tantis sciebat subvepeccatis, urget ut ueniat nec patitur fieri moras. tempus, inquit, faciendi, domine, hoc est: ut pro nobis crucem ascendas, mortem subeas. totus in periculum ultimum mundus urgetur: ueni ut tollas peccatum mundi. ueniat uita morientibus, ueniat resurrec-tio iam sepultis. factum tuum subueniat, quoniam nec tua praecepta prodesse potuerunt. in lege praeceptum est, in euangelio ministerum. Caecus omnis populus proprium non uidebat auctorem, claudus erat mundus et titubante uestigio fidei fluctuabat. non erat qui malagma inponeret neque oleum neque alligaturam. omne patrimonium suum in me
Abbreviated transcription (Latin):
idem seruus c̃ẽ peccati. Et id̾o intellecꝰ tum
dari sibi poscit: ut sciat cauere peccatum.
Habebat quidem intellectum: s: ñ ut redun¬
dare sibi crederet. Uberiorem requirit. Ẽ.
autẽ ⁊ intellecꝰtꝰ naturȩ: ẽ. ⁊ intellecꝰtꝰ ñ bonꝰ.
Idõ salomon ait. Intellectꝰ aut̃c̃ bonꝰ: dat grãm.
Namsiom̃is intellectꝰ bonꝰ cc̃t: ñ opus fuissec
additam̃to. Iurcgͣ grãm dñi sui querit.
Alit̃ enim scire ñ potest sccreta dñi: nͥ intellecł
sꝑitalis munꝰ acccꝑit. Habes hoc in hieremia.
ꝑauerunt legem tuam iniqui.
ene ait tempus faciendi c̃ẽ. E st enim
tempus tacendi: ⁊ tempꝰ loquendi. Sed
loquenditempꝰ aduenit. Ac ꝑ hoc dm̃ci
aduentꝰ tempꝰ iam ẽẽ cõmemorat: ut quia
legis facꝰta ẽ. p̃uaricatio. ueniat funis legis
⁊ consũmatio eiꝰ iplenitudo dñs ibs. qͥdonet
hominib imiũsa delicꝰta: rabolito cyro¬
grapho debrtoꝵ. absoluat: om̃s ⁊ liberet

Expanded text:
idem seruus esse peccati et ideo intellectum idem seruus esse peccati et ideo intellectum dari sibHabebat quidem intellectum, sed non ut redundare sibi crederet: uberiorem requirit. 35. Est autem et intellectus naturae, et est intellectus non bonus. Ideo et Salomon ait: Intellectus autem bonus dat gratiam . Nam si omnis intellectus bonus esset, non opus fuisset additamento. Jure gratiam Domini sui quaerit, aliter enim scire non potest secreta Domini, nisi intellectus spiritalis munus acceperit. Habes hoc in Hieremia: paverunt legem tuam iniqui. Bene ait tempus faciendi esse; Est enim tempus tacendi, et tempus loquendi . Sed loquendi tempus advenit: ac per hoc Dominici adventus tempus jam esse memorat; ut quia Legis facta est praevaricatio, veniat finis Legis, et consummatio ejus, et plenitudo Dominus Jesus, qui donet hominibus universa delicta: et abolito chirographo debitorum, absolvat omnes et liberet
Abbreviated transcription (Latin):
cinge te: ⁊ ministramͥ. Numqd grãm babet
scruo. si fecit qd̾ imꝑatum ẽ ei : G. ⁊ cum feceri¬
mus qd̾ nob̾ imꝑatum ẽ. ñ statim nos exaltare
debemꝰ. s magis humiliare: quia ñ statim si
aliquid fecimꝰ impleuimꝰ omia seruitiutis obse¬
quia. Quis tanta naturȩ mimera uitȩ salutisq
seruate diumobeneficio: digno possit cquare
seruitio: Quis potist soluere qd̾ accepit: Id̃oq
sciens omia. miscdiam petit potius quã audi¬
entiam: qm̃ ñ iustificabit᷑ inquit inconspec¬
bu tuo om̃is homo uiuens. Q uintꝰ uersiculus
sequit᷑. Seruus tuus sum ego: damͥ intellec¬
tum. ⁊ scibo testimonia tua.
ntellec tꝰ sꝑitale muꝰ ẽ: & ido qd dic̃. adño¬
postulat᷑. Nec quasiea trancus poscit: qui
seruum se confitetur. B ene ait seruus tuus
sum. Seruus enim uoluntatẽ dm̃i suifacit:
seruusquerit seruitutis stipendia: remu¬
nerationemq sꝑat. Seruus dm̃i: ñ podest

Expanded text:
aecinge te et ministra mihi. numquid gratiam habet aecinge te et ministra mihi. numquid gratiam habet seruus, si fecit quod imperatum est ei? ergo et cum fecerimus quod nobis imperatum est, non statim nos exaltare debemus, sed magis humiliare, quia non statim, si aliquid fecimus, impleuimus omnia seruitutis obsequia. quis tanta naturae munera, uitae salutisque seruatae diuina beneficia digno possit aequare seruitio? quis potest soluere quod accepit? ideoque sciens omnia misericordiam petit potius quam audientiam, q u omnis non iustificabitur, inquit, in conspectu tuo omnis homo uiuens. Quintus uersiculus sequitur: s eruus tuus sum e g o; da mihi int elle ctum, et s cib o testimonia tua. intellectus spiritale munus est et ideo quod dpostulatur. nec quasi extraneus poscit qui seruum se confitetur; bene ait: seruus tuus sum. seruus enim uoluntatem domini sui facit, seruus quaerit seruitutis stipendia, remunerationem sperat. seruus domini non potest
Abbreviated transcription (Latin):
qui corꝑe sic̃ aranca tabescebat. Hoc gͥ loco.
maiora quodam familiaritatis usu: ⁊ potiora
p̃sumens. ait. Faccum seruo tuo scd̾m miscd̾iã
inpostiorib: habes hunc ũsum. Et ne intres
inuiditium cum seruotuo. Et enim. nr̃oꝵs
conscii peccator: miscđiam magis petere dĩ nr̃i
quã iustidiam implorare debemꝰ. Alia ueniã
largitur: alia ex amen imꝑtit. Quȩ spes ho¬
minib certandi apud eum. quẽ occulta non
fallunt: quc̃ latere peccata ñ possunt: Idoq
sciens eiꝰ potentiam. qui hominẽ ñ timeret. ait.
Tibi soli poccaui. Non potest hoc iustꝰ negare:
quia nemo sine peccato. Non potest rex: quia
usl leges inpotestate habet. ut impime delin¬
quat. d̾o tamen subditꝰ ẽ.: immo plus ipse
debet. cuiplus cõmissum ẽ. Hoc gͣ dicit. Fac
siquidboni feci. plura debeo quasi seruus. Non
uno facto scruus absoluit᷑: quia nemo. ser¬
uum habens arantẽ. aut oues pascentẽ. dic̃ illi
transi recumbe: s dic̃ illi. para qd cenẽ: ⁊ p̃¬

Expanded text:
qui corpore sicut aranea tabescebat. Hoc igitur loco maiore quodam familiaritatis usu potiora praesumens ait: fac cum seruo tuo secundum misericordiam ibus habes hunc sensum: et ne intres in iudicium cum seruo tuo. etenim nostrorum conscii peccatorum misericordiam magis petere dei nostri quam iustitiam inplorare debemus; alia ueniam largitur, alia examen inpertit. .. quae spes hominibus certandi apud eum, quem occulta non fallunt, quem latere peccata non possunt? ideoque sciens eius potentiam, qui hominem non timeret, ait: tibi soli peccaui. non potest hoc iustus negare, quia nemo sine peccato, non potest rex, quia, etsi leges in potestate habet, ut inpune delinquat, deo tamen subditus est, immo plus ipse debet, cui plus commissum est. Hoc ergo dicit: \'faam, quia, etsi quid boni feci, plura debeo quasi seruus\'. non uno facto seruus absoluitur, quia nemo seruum habens arantem aut oues pascentem dicit illi: transi, recumbe, sed dicit illi: para quod cenem et pr
Abbreviated transcription (Latin):
Ad te confugio: qui nosti rep̃sentare iudici¬
um. Et bene ñuult calumpniatorib tradi.
Multa enim iob passus ẽ. instꝰ postꝗ̃ traditꝰ
ẽ. nocenti. S difficile fuit illud ⁊ grande cer¬
tamen: ꝗd nͥ iob nunia patientia. aut facile
quisꝙͣ. suꝑare potuissec. Et tam̃ille ñ totꝰ
ẽ. traditus: s meliore exceptꝰ ẽ portione.
Quidicit ñ tradas me: quȩ maiora sunt cõ¬
p̃bendit. Plus attẽ in anima. qũa in carꝗ
sumꝰ. Iustis enim dicitur. Uos autẽ ñ estis
incarne s in sp̃u. Cradig̃ amm̃ã suã recusat:¬

Expanded text:
ad te confugio, qui nosti repraesentare iudiciad te confugio, qui nosti repraesentare iudicium\'. et bene non uult calumniatoribus tradi; multa enim Iob passus est iustus, postquam traditus est nocenti. sed difficile fuit illud et grande certamen, quod nisi Iob nimia patientia haud facile quisquam superare potuisset; et tamen ille non totus est traditus, sed meliore exceptus est portione. qui dicit : non tradas me, quae maiora sunt conprehendit. plus autem in anima quam in carne sumus; iustis enim dicitur: uos autem non estis in carne sed in spiritu. tradi ergo animam suam recusat
Abbreviated transcription (Latin):
licet toto corꝑe. potest tam̃. esca sꝑitali potuq
mundari. Merito gͦ dauid ⁊ oculos int̾iores
purificatꝰ. ⁊dentes: tanꝗͣ illiminatos sꝑitaliũ
dentium candore scrmones ꝓfert dicens. Fcci
iuditium iiustitiam. Ille enim uer̾e ẽ. dentiũ
fulgor: ubi bene sibi consciȩ m̃tis resonat cano¬
ra confessio. Ille mundus oculus. quẽ peccatoꝵ
grauium trabes nulla dep̃sserit: quẽ purga¬
iñtoꝵ leuium festuca nulla turbauerit. Iste
ficert in animis ustoꝵ: idẽ. ut ꝓprii obliuisce¬
ret᷑ erroris: qd suum erat deponeret: quod
iustitiȩ ⁊ equitatis assumeret. S. ꝓ grediamur
restruxit uiam. ⁊ cõmendationis suȩ in¬
crementa p̃sumpsit. Sup̃poposcit ne no¬
centib traderetur: iterum petit ut susciꝑet᷑
mbono: ne calumanarent᷑ ei suꝑbi. Hoc ẽ.
ñ declino uiditrum: s. calumpniã ꝑfidorũ.
Iili enim iudicare nesciunt: calũmarisciuñ.

Expanded text:
licet toto corpore, postea tamen esca spiritali potuque licet toto corpore, postea tamen esca spiritali potuque mundaris. 30. Merito ergo David et oculos interiores purificatos, et dentes tamquam illuminatos spiritalium dentium candore sermones profert dicens: Feci judicium et justitiam . Ille est enim verus dentium fulgor, ubi bene sibi consciae mentis resonat canora confessio. Ille mundus oculus, quem peccatorum gravium trabes nulla depresserit: quem purgamentorum levium festuca nulla turbaverit. Iste ficeret in animis justorum , id est, ut proprii oblivisceretur erroris: 1179 quod suum erat, deponeret: quod justitiae et aequitatis, assumeret. Sed progrediamur struxit uiam et commendationis suae incrementa praesumpsit. supra poposcit ne nocentibus traderetur, iterum petiit ut susciperetur in bono, ne calumniarentur ei superbi; hoc est: \'non declino iudicium, sed calumniam perfidorum; illi enim iudicare nesciunt, calumniari sciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ut uitalem sucum om̃e eiꝰ corpus epuletur.
Nichil cadauerosum. nichil mortuum ore tuo
sumas. ne dicatur. sepulchrũ patens ẽ. gutt᷑
eoꝵ: s uiuum haurias ũbum: ut intuę
m̃tis uisccrib possit oꝑari. Hidentes suꝑ
lac candidiores: quia dentes iustoꝵ. Deniq
cum om̃s in moyse baptiati innube ⁊ in ma¬
ripatres nr̃i fuerint: ñ ociose tam̃ sc̃ptũ ẽ.
quia om̃s eandem ȩscam sꝑitalẽ manduca¬
uerunt: ⁊ om̃s eundẽ potum sꝑitalem biber̃t̃.
ut istis sc̃õꝵ dentib maior quidam fulgor ac¬
cederet: quos pꝰtransitum maris rubri myr¬
rȩ fontis amaritu dine ꝑ ligni grãm tẽꝑata
cognoscimꝰ ẽẽ mundatos : deinde duodecim
fontium potu: postremo petrȩ. sꝑitalem undã
uomentis irriguo. Petra enim. erat. xp̃c. Ido
i mauna maudauert̃: ut totiens abluti. man¬
dicarent panẽ ut scͥptum ẽ. angłoꝵ. Nc̃ quoq
mȩu̾głi mystu̾is rccognoscis. quia baptiratus

Expanded text:
ut uitalem sucum omne eius corpus epuletur. ut uitalem sucum omne eius corpus epuletur. nihil cadauerosum, nihil mortuum ore tuo sumas, ne dicatur: sepulchrum patens est guttur eorum, sed uiuum haurias uerbum, ut in tuae mentis uisceribus possit operari. Hi dentes super lac candidiores, quia dentes iustorum sunt. denique cum omnes in Moyse baptizati in nube et in mari patres nostri fuerint, non otiose tamen scriptum est, quia omnes eandem escam spiritalem manducaueruntet omnes euut istis sanctorum dentibus major quidam fulgor accederet, quos post transitum maris Rubri, myrrhae fontis amaritudine per ligni gratiam temperata , cognoscimus esse mundatos, deinde duodecim fontium potu, postremo petrae spiritalem undam vomentis irriguo; petra enim erat Christus. Ideo et manna manducaverunt ; ut toties abluti manducarent panem, ut scriptum est, angelorum . Nunc quoque in Evangelii mysteriis recognoscis, quia baptizatus