comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scortantium & meretricautiũ hab̾et qͥetẽ
ce sacuritatẽ ⁊ si ñ tumeret famẽ iidomo
sia qui elamat ut paritonuni uestiant᷑.
asge ontĩa sine labe siꝑe ꝓtirbatione ali¬
qui fauerent.⁊ e. cec felueitas magna nuga¬
rum: felicia ẽẽnt temꝑa. & magnã felicitatem
quitates. dit extirpata cupiditate plantet᷑ cari¬
tał ieiłm: quia miscentur amaritudines uite
tempali. ut eterna desideretur.⁊ quia erudium¬
to ma flagellis homines. pat̾nam accipientes
aisciplinam. ne udiciariam iuueniant sen¬
tentim. nichil boni atculit xp̃c: & labores
attulit xp̃e. Et incipis dicere honuii. q̃nta
quii facuiit qđ mͦ audistis in euanguio: uen¬
dunt omĩa sia. daut pauꝑibꝰ ut habeant the¬
sautũ iu cȩlo &e sequant᷑ dũm. Dicis illis: ecce
quid atcillit xp̃c. Quam mnulti faciunt ista ut
dietribuant res suas egenis ce siant pauꝑes:
ñ necessitate s uoluntate sequentes anĩ.
spantes regnum cȩlorum. Irrident isti quasi

Expanded text:
quietem et securitatem, si non timeret famem in domo sua qui clamat ut pantomimi vestiantur; si haec omnia sine labe, sine perturbatione aliqua fluerent, et esset securitas magna nugarum, felicia essent tempora, et magnam felicitatem quitates, ut exstirpata cupiditate plantetur charitas Jerusalem; quia miscentur amaritudines vitae temporali, ut aeterna desideretur; quia erudiuntur in flagellis homines, paternam accipientes disciplinam, ne judiciariam inveniant sententiam; nihil boni attulit Christus, et labores attulit Christus. Et incipis dicere homini quanta qui faciunt quod modo audistis in Evangelio, vendunt omnia sua et dant pauperibus, ut habeant thesaurum in coelis et sequantur Dominum : dicis illi, Ecce quod attulit Christus. Quam multi faciunt ista, ut distribuant res suas egenis, et fiant pauperes, non necessitate, sed voluntate, sequentes Deum, sperantes regnum coelorum! Irrident isti quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi tu ꝓbas &e scis quia ñ consentiam factis
malorum: ce ille me putant cõtaminare
posse peccatis abioruum. Ut dum ego in lon¬
ginqua ꝑegrinatione mea facio qđ iu alio psal¬
ino gemo. id÷ cũhis qui oder̃ pacẽ pͣacificus.
donec ꝑueniam ad illam. uisionẽ pacis. qđ¬

Expanded text:
ubi tu probas et scis quia non consentiam factis ubi tu probas et scis quia non consentiam factis malorum, et illi me putant contaminari posse peccatis aliorum: ut dum ego in longinqua peregrinatione mea facio quod in alio psalmo gemo, id est, cum iis qui oderant pacem sum pacificus , donec perveniam ad illam visionem pacis, q
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ gͦ corpꝰ. xp̃i ab impus & iniqͥs iam corꝑalit᷑
in fine separandum: tẽ int̾ eos int̾im gemat.
cũ illi occisi peccatores tanꝗͣ de malorũ cõmuni¬
one bonis calummiando. & se quasi ꝑ occasi¬
onem malorum. magis abouis &e innocentib
seꝑando. sic acctpiant in uanitate cuutates suas:
ut multi mali adhuc restent qͥ eorum seꝑati¬
onẽ ñ sequant᷑. S a bonis usq infinẽ tolerã¬
di: in eadẽ ꝑmixtione remaneant. Quid int̃ hec
agit corpꝰ xp̃i siue crittenũ. siue sexagenum.
siue tricenũ. fructũ afferens cũ tolerantia: qͥd
agit ꝓxima xp̃i in medio filiarũ. sic liliũ in
medio spinarum: Quȩ st̃ uoces eiꝰ: quȩ consci¬
entia: quȩ spes filie regis uttrinsecus: Ecce audi
qͥd dicat. ꝓba me & tempta ds̃ & scito cor meũ.
Tu dĩ tu ꝓba: tu scito ñ honio. ñ hereticꝰ. qui
nec ꝓbare nouit. nec scire potest cormeuin.

Expanded text:
go corpus Christi ab impiis et iniquis etiam corporaliter go corpus Christi ab impiis et iniquis etiam corporaliter in fine separandum, nunc inter eos interim gemat; et cum illi occisi peccatores tanquam de malorum communione bonis calumniando, et se quasi per occasionem malorum magis a bonis et innocentibus separando, sic accipiant in vanitate civitates suas, ut multi mali adhuc restent, qui eorum separationem non sequantur, sed a bonis usque in finem tolerandi, in eadem permixtione remaneant: quid inter haec agit corpus Christi, sive centenum, sive sexagenum, sive tricenum fructum afferens cum tolerantia ? Quid agit proxima Christi in medio filiarum. sicut lilium in medio spinarum ? Quae sunt voces ejus? quae conscientia? quae species filiae regis intrinsecus ? Ecce audi quid dicat: «Proba me, Deus, et scito cor meum.» Tu Deus, tu proba, tu scito; non homo, non haereticus, qui nec probare novit, nec scire potest cor meum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sequeutibꝰ uos: Ergo attende quid sequit᷑. ꝑfe
in illis iniquitates eorum: diligebam conditionẽ
tuam. Hoc ẽ ꝑfecto odio odisse: ut neclutia
homines oderis. nec uitia ꝓpt̃ homines diligas.
Nam ecce uide quid adiungit. Inunici facti s̃ mͥ
Non iã tantũ dĩ: s suos iminicos ostendit. O mͦ
gͦ ineis implebit. & qđ ipse dixit. non ne eos qͥ
oderant te odio habui. & qđ dñs precepit. dili¬
gite inunicos uros: qͦmͦ implebit hoc. nͥ illo ꝑfe¬
cto odio ut hoc intis odit qđ iiqui st̃. hoc dili¬
gat qđ homines sunt: Ilam & temꝑe ueteris te¬
stam̃ti quo uisibilibꝰ suppliciis carnalis popłs co¬
hercebat᷑. homo ad nouum testam̃tũ ꝑ intelligen¬
tiã ꝑtinens. famulus dĩ moises quomͦ dderat pec¬
cantes cum ꝓ eis orabart: qͣmͦ ñ oderat cũ eos oc¬
cidebat. & nͥ quia ꝑfacto odio oderat illos: ea
nãq ꝑfectione. sic oderat iniquitatẽ ꝗͣ punie¬
bat: uit diligeret humanitatẽ ꝓ qua orabat.

Expanded text:
sequentibus vos» ? Ergo attende quod sequitur. 28.in eis iniquitates eorum, diligebam conditionem tuam. Hoc est perfecto odio odisse, ut nec propter vitia homines oderis, nec vitia propter homines diligas. Nam ecce vide quid adjungat, «Inimici facti sunt mihi.» Non jam tantum Dei, sed suos inimicos ostendit. Quomodo ergo in eis implebit, et quod ipse dixit, «Nonne eos qui oderant te, odio habui,» et quod Dominus praecepit, «Diligite inimicos vestros?» Quomodo implebit hoc, nisi illo perfecto odio; ut hoc in eis oderit quod iniqui sunt, hoc diligat quod homines sunt? Nam et tempore Veteris Testamenti, quo visibilibus suppliciis carnalis populus coercebatur, homo ad Novum Testamentum per intelligentiam pertinens, famulus Dei Moyses, quomodo oderat peccantes, cum pro eis orabat? et quomodo non oderat, cum eos occidebat, nisi quia perfecto odio oderat eos? Ea namque perfectione sic oderat iniquitatem quam puniebat, ut diligeret humanitatem pro qua orabat.
Abbreviated transcription (Latin):
bant. honunibꝰ foris tristes uidebant᷑: intꝰ
aut̃ gaudebant dõ cui ñ erat absconaitũ
os ipsorum qđ fecerat in abscondito. Aꝑit
aut̃ hoc ossũ in abscondito factũ adño
in abscond̾ito: ut parũ sit ñ frangi. nisietiã glo¬
rier. Unde glaris: in tribulationibꝰ: scientes
quia tribulatio pacientiã oꝑat᷑. Uide qͦmͦ for¬
mata sit illa firmitas intꝰ incorde. Scientes
qm̃ tabulatio patientiam oꝑat᷑: pacientia ꝓ¬
bationẽ. ꝓbatio spem. Spes aut̃ ñ confundit:

Expanded text:
bant, hominibus foris tristes videbantur, intus bant, hominibus foris tristes videbantur, intus autem gaudebant Deo; cui non erat absconditum ossum ipsorum, quod fecerat in abscondito. Aperit autem hoc ossum in abscondito factum a Deo in abscondito, ut parum sit non frangi, nisi etiam glorier. Unde gloriaris? «In tribulationibus, scientes quia tribulatio patientiam operatur.» Vide quomodo formata sit illa firmitas intus in corde: «Scientes quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem; spes autem non confundit:
Abbreviated transcription (Latin):
pars q̃dam interior: uͥ firmitas ñ frangit᷑.
q̃libet torm̃ta quęlibet tribulationes. q̃li¬
bet huiꝰ scłi aduersitates. undiq sȩiuant:
illud qđ ds in abscondito fecit firmũ in uo¬
bis. fraugi ñ potest. ñ cedit. Adño enum fa¬
cta ẽ q̃dam firmitas pacientiȩ niȩ: de qua
dr̃ inalio psalmo. Ueruntam̃ dõ subiciet᷑
anuna mea: qm ab ipso ẽ pacientia mea. Et
attende apłm paulũ: habentẽ uitꝰ hoc genꝰ
firmitatis. Quasi tristis in qͥt: semꝑ autem
gaudentes. Unde qͣsi tristes: contumelũs. ob¬
ꝓbriis. ꝑsecutionibꝰ. flagellis. plagis. lapi¬
dationibꝰ. lapidibꝰ. carceribꝰ. cathenis. Quid ñ
eos tunc miseros estimaret: nec illi ipsi ꝑ¬
secutores seiurent in eos: nͥ putarent eos mi¬
seros fieri ꝑsecutionibꝰ sius. Illi enĩ eos ex su¬
a iufirmitate contciebant: qͥ ñ habebant os¬
sum absconditum utterius. Illi uͦ qui habe¬

Expanded text:
dam animae interior firmitas, ubi non frangitur. dam animae interior firmitas, ubi non frangitur. Quaelibet tormenta, quaelibet tribulationes, quaelibet hujus saeculi adversitates undique saeviant; illud quod Deus in abscondito fecit firmum, in nobis frangi non potest, non cedit. A Domino enim facta est quaedam firmitas patientiae nostrae, de qua dicitur in alio psalmo: «Verumtamen Deo subjicietur» «anima mea; quoniam ab ipso patientia mea» . Et attende apostolum Paulum, habentem intus hoc genus firmitatis: «Quasi tristes,» inquit; «semper autem gaudentes» . Unde «quasi tristes?» Contumeliis, opprobriis, persecutionibus, flagellis, plagis, lapidationibus, carceribus, catenis. Quis non eos miseros tunc existimaret? Nec illi ipsi persecutores saevirent in eos, nisi putarent eos miseros fieri persecutionibus suis. Illi enim eos ex sua infirmitate conjiciebant, qui non habebant ossum absconditum interius: illi vero qui habe
Abbreviated transcription (Latin):
conditum os incũ atẽ qđ fecisti in abscon¬
dito. Os suũ dicit: qđ uulgo dicitut ossum.
latine os dr̃. Hoc in greco iuenit᷑. Nã posse¬
mꝰ hic putare os eẽ. ab eo qđ st̃ ora: ñ os correp¬
te abeo qđ sunt ossa. Non ẽ gͦ absconditũ ui¬
qͥt os meũ ate: qđ feccsti in ab scondito. habeo
in abscondito: qđdam ossum. Sic enĩ potius
loquam᷑. Meluis ẽ rep̃hendant nos grãmati¬
ci: quam uitelligant popłi. Ergo ẽ inquit
qłdam ossum meũ: intꝰ in abscondito. Tu
fecisti intꝰ ossũ mͥ in abscondito: & ñ abscõ¬
ditũ a te. In abscondito enir fecisti: s nunqͥd
&e tͥ hoc abscondisti: hoc ossum meũ factum
a tẽ in abscondito. homines ñ uident. homi¬
ues ũ nouer̃: tu aut̃ uosti qͥ fecisti. Qđ gͣ õs
dicit frs: quȩramꝰ illud. in abscona̾ito ẽ. S
quia xp̃iani. in nomine dñi xp̃ianis loqui¬
firmitas quȩdam ẽ interior: quia in ossib
firmitas & fortiuido intelligit᷑. Est gͦ anunȩ¬

Expanded text:
conditum os meum a te, quod fecisti in abscondito.» Os suum dicit: quod vulgo dicitur ossum, latine os dicitur. Hoc in graeco invenitur . Nam possemus hic putare os esse, ab eo quod sunt ora; non os correpte, ab eo quod sunt ossa. «Non est» ergo «absconditum,» inquit, «os meum a te, quod fecisti in abscondito.» Habeo in abscondito quoddam ossum. Sic enim potius loquamur: melius est reprehendant nos grammatici, quam non intelligant populi. Ergo est, inquit, quoddam ossum meum intus in abscondito; tu fecisti intus ossum mihi in abscondito, et non est absconditum a te. In abscondito enim fecisti; sed numquid et tibi hoc abscondisti? Hoc ossum meum factum a te in abscondito homines non vident, homines non noverunt; tu autem nosti, qui fecisti. Quod ergo os dicit, fratres? Quaeramus illud; in abscondito est. Sed quia christiani in nomine Domini christianis loquiFirmitas quaedam est interior; quia in ossibus firmitas et fortitudo intelligitur. Est ergo quae
Abbreviated transcription (Latin):
dauid scđm carnem. Interim ꝓpt̾ genꝰ congruit
nomi. Genꝰ carnale dauid: genꝰ sp̃itale supra dđ.
Et ñ solum ante dd: s ante abrahan. Nec ante
abraham tantũ: s aute adam. Nec ante adã
tantũ: s aute cȩlum & t̾ram: ante om̃s angłos
ante om̃s potestates & uirtutes. ante omia ui-¬
sibilia & inuisibilia. Quare : quia ut hȩc ẽẽnt.
otr̃a ꝑ ipsum facta st̃: & sine ipso factum ẽ
nichil. Ergo quia ex semine dd. ñ scd̃m diui¬
nitatẽ. qua creatoi ẽ ipsius dauid s scđm
carnẽ dauid dignatꝰ ẽ uocari in ꝓpħia: in
ipsum finem intende quia ipsi dd̃ psalmus
canit᷑. & corꝑis eiꝰ uocem audi: &e esto in cor¬
ꝑe eiꝰ. Uox quam audisti tua fiat: & ora &

Expanded text:
 congruit nomen. Genus carnale a David; genus spirituale supra David: et non solum ante David, sed ante Abraham; nec ante Abraham tantum, sed ante Adam; nec ante Adam tantum, sed ante coelum et terram, ante omnes Angelos, ante omnes Potestates et Virtutes, ante omnia visibilia et invisibilia. Quare? Quia ut haec essent, omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Ergo quia ex semine David, non secundum divinitatem, qua Creator est ipsius David, sed secundum carnem; David dignatus est vocari in prophetia: in ipsum finem intende, quia «ipsi David» Psalmus canitur; et corporis ejus vocem audi, et esto in corpore ejus. Vox quam audisti tua fiat, et ora, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ripe me dñe ab homine malo.
Non uno: s abipso genere. Ne auasis
tantũ: s abipso pͥncipe. id ÷ ab ipso
diabolo. Quare enim abhomine. si adi¬
abolo: quia &e ipse in figura hono dictꝰ ẽ. Ueuit
inuncus homo: & suꝑ seminauit triama. Et
cum dixissent serui adpatr̃e familias. ñne bo¬
nũ sem̃ seminasti in agro tuo: unde apparuer̃
ritania : responsũ ẽ. Inimicꝰ homo hoc fecit.
Ab isto gͦ homine maligno ora qͥntũ potes ut
libereris: qͥa ñ ẽ łͥ colluctatio aduersus carnẽ &
satiguinem. s adu̾sus pͥncipes & potestates. & re¬
ctores inuiidi tenebrarum harũ. id: rectorespec

Expanded text:
ime me, Domine, ab homine maligno:» non ab uno, sed ab ipso genere; nec a vasis tantum, sed ab ipso principe, id est, ab ipso diabolo. Quare enim «ab homine,» si a diabolo? Quia et ipse in figura homo dictus est: «Venit inimicus homo, et superseminavit zizania;» et cum dixissent servi ad patremfamilias, «Nonne bonum semen seminasti? Unde apparuerunt zizania?» Responsum est: «Inimicus homo hoc fecit» . Ab isto ergo homine maligno ora, quantum potes, ut libereris: «Quia non est» tibi «colluctatio adversus carnem et sanguinem; sed adversus principes et potestates, et rectore
Abbreviated transcription (Latin):
descrudit in noccem. Accepit carnem xp̃c de isto
scło: & illuminauit nob̾ noctem. ꝑdiderat enim
dragniam mulier illa: accendit lucernam. Da¬
pientia dĩ ꝑdid̾at dragmam. Quid ÷ dragina:
numnius. In quo nũmo: unago erat ipsius i¬
ꝑatoris nr̃i. Factꝰ ẽ enum homo adimaginẽ dĩ. &
ꝑierat. Et quid fecit mulier sapiens: Accendit¬
lucernam. Lucerna de luto ẽ: s ht̃ lucem. qua in¬
ueniat᷑ dragina. Lucerna gͦ sap̾ie. caro xp̃i de
luto facta ẽ: s uerbo suo lucet. Inuenit ꝑ ãtio
& nox illuminatio in deliciis meis. Facta ẽ mͥ
admodum de illo mͦ gnideamꝰ. Clamores isti ur̃i
gaudia ista tr̾a tinde sunt. nͥ dedelicuis: Unde
aut̃ iste delitiȩ. nͥ qͥa nox illuminata ẽ. nͥ quia¬

Expanded text:
descendit in noctem. Accepit Christus carnem de isto descendit in noctem. Accepit Christus carnem de isto saeculo, et illuminavit nobis noctem. Perdiderat enim drachmam mulier illa; accendit lucernam . Sapientia Dei perdiderat drachmam. Quid est drachma? Nummus, in quo nummo imago erat ipsius Imperatoris nostri. Factus est enim homo ad imaginem Dei , et perierat. Et quid fecit mulier sapiens? Accenditlucernam. Lucerna de luto est, sed habet lucem qua inveniatur drachma. Lucerna ergo sapientiae, caro Christi, de luto facta est; sed Verbo suo lucet, invenit perditos. «Et nox illuminatio in deliciis meis:» facta est mihi  quemadmodum de illo modo gaudeamus. Clamores isti vestri, gaudia ista vestra unde sunt, nisi de deliciis? Unde autem istae delici
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ dñs. Qm̃ abundauit unquitas: refrigescet
caritas multorum. Dic dix̃ dñs In istauita. intͣ
tanta scandala. int̾ tam multa peccata. int̾ tan¬
tas turbas cotidianarũ temptationum. cotidia¬
narum suggestionum malarũ: qͥd facio uiqͥt:
quomͦ ꝑueniam ad extrema maris: Audio t̃tibi
lit̃ adño: qm̃ abundauit iniquitas. refrigescet
caritas multorum. Demde subiecit. Qui ꝑseuera¬
uerit usq in finẽ: hic saluus erit. Attendens
longitudinem iue: dixi . mͥ. fortasse tenebrȩ cõ¬
culcabunt me: Et nox illuminatio in delitũs
meis. Facta ẽ mͥ nox illuminatio: qͥa in nocce
me desꝑaueram posse transire tantũ mare. ꝙ
tantã inam suꝑare. & uenire ad extremũ ꝑ seue¬
rando usq in finem. Gras illi qui me qͣsunt fu¬
gitiiũ: qui terga mea flagella plaga ꝑcussit. qui
ine uocando ab interitu reuocauit: qui fecit
mͥ illuminatã noctẽ. Nox enim c̃: quandiu ista
uita agitur. Quomͦ ẽ nox illuminata: quia xp̃c

Expanded text:
scet charitas multorum.» In ista vita inter tanta scandala, inter tam multa peccata, inter tantas turbas quotidianarum tentationum, quotidianarum suggestionum malarum, quid facio, inquit? quomodo perveniam ad extrema maris? Audio terribias, refrigescet charitas multorum:» deinde subjecit, «Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit» . Attendens longitudinem viae, dixi mihi, «Fortasse tenebrae conculcabunt me. Et nox illuminatio» «in deliciis meis.» Facta est mihi nox illuminatio: quia in nocte me desperaveram posse transire tantum mare, et tantam viam superare, et venire ad extremum perseverando usque in finem. Gratias illi qui me quaesivit fugitivum, qui terga mea flagelli plaga percussit, qui me vocando, ab interitu revocavit, qui fecit mihi illuminatam noctem. Nox est enim quamdiu ista vita agitur. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
eorum labor labiorum ipsorũ teget eos. Ulẽ in¬
qͥt: umbra alarũ tuarũ teget. Obumbrasti enĩ
m̃: in die belli. Ipsos quiã tegit: caput cucuitꝰ
eorum: ipsa ẽ suꝑbia. Quid ÷ circunꝰ ipsorum:
ut circũeant & ñ stent in girum: eant erroris.
uͥ ut̃ ẽ sine fine. Quienm in longũ iit: alicũ¬
de incipit. alicubi finit. Qui in gyrum it. nꝰ¬
quã funt. Ipse ẽ labor impiorũ. q̃ demonstrat᷑¬
in alio psalmo euidentius. In circuitu impũ ara¬
bulant.S circuit᷑ eorum caput suꝑbia ẽ: qͥa iu¬
tiũ om̃is peccati suꝑbia. unde aut̃ suꝑbia. La¬
bor labiortim ipsorum. Om̃ĩs enĩ suꝑbꝰ: fictꝰ ẽ.
Oñiis fictꝰ: m̃dax. Laborant homines: loqͥ nĩ¬
datium. Nã uenitate: tota facilitate loq̃rentur.
Ile cñi laborat: qui fingit qđ dicat. Ipsa erum
dõ. Ille ꝓteget uiubraculũ tuũ: ipsos teget m̃di¬
tium. ipsorũ. Sedipsũ ĩdatiũ ipsorũ: labor ẽ
labiorum ipsorum. Ecce parturiuit inuisti

Expanded text:
eorum, labor labiorum ipsorum teget eos.» Me, inquit, umbra alarum tuarum teget: obumbrasti enim mihi in die belli. Ipsos quid teget? «Caput circuitus eorum:» ipsa est superbia. Quid est, «circuitus ipsorum?» Ut circumeant, et non stent; in gyrum cant erroris, ubi iter est sine fine. Qui enim in longum it, alicunde incipit, alicubi finit: qui in gyrum it, nusquam finit. Ipse est labor impiorum, qui demonstrlmo evidentius: «In circuitu impii ambulant» . Sed circuitus eorum caput, superbia est; quia initium omnis peccati superbia . Unde autem superbia «labor labiorum ipsorum?» Omnis enim superbus fictus est, omnis fictus mendax. Laborant homines loqui mendacium: nam veritatem tota facilitate loquerentur. Ille enim laborat qui fingit quod dicit. Nam qui Deo: Me proteget umbraculum tuum; ipsos teget mendacium ipsorum: sed ipsum mendacium ipsorum, labor est labiorum ipsorum. «Ecce parturivit injusti
Abbreviated transcription (Latin):
Ante oculos ipsorum quatriduanũ mortu¬
um suscitauerat. aute oculos ipsorũ tanta
uurabilia fecerat: & tam̃ trepidauer̃ in
passione eius. quasi amifissent eũ de quo
frustra p̃sumpserant. S ꝑ diem errabunt:
&e nemo u eis. Nemo ꝓrsus: necipse qui
dixerat. tecum usq ad mortem. Dixerat e¬
num illis. Ueniet hora: ut me relinquatis
se cum patre. Et nullo pat̃: &e ipse in pr̃e.
Et ipse ce pat᷑. unũ. Et illi timuer᷑: cũ moient᷑.

Expanded text:
ortuum suscitaverat , ante oculos ipsorum tanta miracula fecerat; et tamen trepidaverunt in passione ejus, quasi amisissent eum de quo frustra praesumpserant. Sed «per diem errabunt» «et nemo in eis.» Nemo prorsus, nec ipse qui dixerat, «Tecum usque ad mortem.» Dixerat enim illis: «Veniet hora, ut me relinquatis se cum Patre; et in illo Pater, et ipse in Patre; et ipse et Pater unum ; et illi timuerunt cum
Abbreviated transcription (Latin):
plicabunt᷑: exurrexi & acdhue s t̃ecũ. Exurrexi. ⁊
pultꝰ sũ. ecce resurrexi: &e lidhuc me ñ intelli¬
gunt secum. Adhuc tecum suin: id ÷ ñdũ cũ
ipsis. quia ñ dum agnoscunt. Sic enĩ legitur
in euangłio: qͥa pͦ resurrectionẽ dñi nr̃i iħu¬

Expanded text:
Exsurrexi, et adhuc sum tecum. Exsurrexi, et» pultus sum; ecce surrexi, et adhuc me non intelligunt secum. «Adhuc tecum sum,» id est, nondum cum ipsis; quia nondum agnoscunt. Sic enim legitur in Evangelio, quia post resurrectionem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ficiscunt᷑ om̃s qui credunt & suspirant illi lu¬
ci iherłm cȩlesti. Ego gͦ dixi. exutero matris uice
susceptus sum. a dño: inde mͥ tenebre huiꝰ nocas.
& lux huiꝰ uoctis in differentes factȩ st̃. Qui aut̃
ĩutero matris illiꝰ babilonie gaudet ꝓsperis
scłi frangit᷑ aduersitatibꝰ scłi. Non uoitit
gaudere : nͥ aliquiã ꝓsꝑm eueniat scłm tẽ¬
pus. lam exi de utero babiloniȩ: incipe can¬
tare hunuum dño. E gred̾e & nascere. suscipit
te ds̃ ex utero matris tuȩ. Quis ds̃: Ds̃ ille
apłi pauli qui dixit. cũ autem placuit dõ
qui me segregauit de utero matris meȩ: pͣda¬
care filium suum in me. Quȩ erum erat mat᷑
niebant᷑. Erant in eis uerba dĩ. quasi folia
in arbores: & fructꝰ uunꝗͣ. lalem arborem
fici. sic̃ nostis cum dñs inuenisset. male¬
dicto arefecit. Inuenit enim inea folia: &
fructum ñ unienit. Quandã nob̃ arborem

Expanded text:
roficiscuntur omnes qui credunt et suspirant illi luroficiscuntur omnes qui credunt et suspirant illi luci, Jerusalem coelesti. Ego ergo dixi: Ex utero matris meae susceptus sum a Domino; inde mihi tenebrae noctis hujus et lux hujus noctis indifferentes factae sunt. Qui autem est in utero matris illius Babyloniae, gaudet prosperis saeculi, frangitur adversitatibus saeculi; non novit gaudere nisi aliquid pus. Jam exi de utero Babyloniae, incipe cantare hymnum Domino: egredere, et nascere; suscipiet te Deus ex utero matris tuae. Quis Deus? Deus ille apostoli Pauli, qui dixit: «Cum autem placuit Deo, qui me segregavit de utero matris meae, revelare» «Filium suum in me» . Quae enim erat mater niebantur: erant in eis verba Dei, quasi folia in arbore, et fructus nusquam. Talem arborem fici, sicut nostis, cum Dominus invenisset, maledicto arefecit. Invenit enim in ea folia, et fructum non invenit: quamdam nobis arborem
Abbreviated transcription (Latin):
nes meos dñe. Non sine causa: sic̃ tenebre
eiꝰ: sic & lum̃ eĩ. Intꝰ ẽ possessor. Non solũ
cor tenet: s etiã reues. Non solũ cogitati¬
ones: s etiã delectationes. Ipse gͦ possidet.
Unde me delectaret aliqͥd lucis in nocte:
ipse cenet renes iucos. Non noui delectari: nͥ delu¬
ce uiteriore sapientiȩ illius. Quid gͦ: non delec¬
taris de ꝑsꝑitate rerum. de felicitate temporũ.
de honorib̃. dediuitiis. de fanulia: ñ delector
inqͥt. Quare : quia sic̃ tenebre eiꝰ. sic & lum̃ eiꝰ.
Unde tͥ ista uidifferentia. ut sic̃ tenebre eiꝰ. sic
sit tͥ & lum̃ eiꝰ: Unde: Qñi tu possedisti renes
incos dñe. Suscepisti me exutero matris mee.
Dum essem iiut̾o matris: ñ indifferent̃ habe¬
bam tenebras illiꝰ noctis. & lum̃ eiꝰ noctis. Et¬
enu uterꝰ matris mee: consuetudo ciuitatis
meȩ fuit. Quȩ ẽ illa cuutas. quȩ nosprimo
genuit in captiuitatẽ: nouimꝰ babiloniam
illam. de qua hesterno die locuti sumꝰ liude ꝓ¬

Expanded text:
nes meos, Domine.» Non sine causa, «Sicut tenebrae ejus, sic et lumen ejus.» Intus est possessor: non solum cor tenet, sed etiam renes; non solum cogitationes, sed etiam delectationes. Ipse ergo possidet unde me delectaret aliquid lucis in nocte; ipse tenet renes meos: non novi delectari nisi de luce interiore sapientiae ipsius. Quid ergo? non delectaris de prosperitate rerum, de felicitate temporum, de honoribus, de divitiis, de familia? Non delector, inquit. Quare? Quia «sicut tenebrae  sic sit tibi et lumen ejus? unde? «Quoniam tu possedisti renes meos, Domine; suscepisti me ex utero matris meae.» Dum essem in utero matris meae, non indifferenter habebam tenebras illius noctis et lucem illius noctis. Etenim uterus matris meae, consuetudo civitatis meae fuit. Quae est illa civitas? Quae nos primo genuit in captivitate. Novimus Babyloniam illam de qua hesterno die locuti sumus, unde p
Abbreviated transcription (Latin):
nem futuram ui qua perit gemitꝰ om̃is: ce laus
suecedit. In qua om̃is tribulatio mouet᷑. e erit
sine fine exultatio. ñdum gͦ habentes hoc in
re. s tam̃ tenentes in spe. gemunt ex desiderio
qͦdam & orant se lib̾ari ab hominibꝰ malis. int̃
quos neccesse ẽ uuere & bonis. Non enm seꝑa¬
tio: iam cuiq toti ẽ. Illiꝰ enim erit seꝑatio: qui
ñ nouit errare. Quid ÷ qui ñ nouit errare: ut
nec malum traiciat ad dexteram: nec bouũ ad̃
sinistram. Nos aut̃ in hac uita difficile ẽ ut nos
peram. ferre sententiam: quia si hodie malum
nouiuuꝰ: cras qualis futurꝰ sit ignoramꝰ. Et forte
turam: ut qđ ibi fecit ds̃ amemꝰ: qđ ibi fecit
ipse homo odiremꝰ. fẽcit enun ds̃ ipsũ honu¬
nẽ : fecit aut̃ homo peccatũ. Dilige qđ fecit
ds: odis qđ fecit homo. Dicenun ꝑsequeris qͦd
sticiam oñti credenti. Ergo cũ audis psalmum
dicere in finẽ: corda conu̾tant᷑ ad xp̃m. Tanquã

Expanded text:
nem futuram, in qua perit omnis gemitus, et laus nem futuram, in qua perit omnis gemitus, et laus succedit, in qua omnis tribulatio morietur, et erit sine fine exsultatio; nondum ergo habentes hoc in re, sed tamen tenentes in spe, gemunt ex desiderio quodam, et orant se liberari ab hominibus malis, inter quos necesse est vivere et bonis: non enim separatio jam cuique tuta est. Illius enim erit separatio, qui non novit errare. Quid est, qui non novit errare? Ut nec malum trajiciat ad dexteram, nec bonum ad sinistram. Nos autem in hac vita difficile est ut nos peram ferre sententiam? Quia si hodie malum novimus, cras qualis futurus sit ignoramus; et forte turam; ut quod ibi fecit Deus amemus, quod ibi fecit ipse homo, oderimus. Fecit enim Deus ipsum hominem; fecit autem homo peccatum. Dilige quod fecit Deus, oderis quod fecit homo: sic enim persequeris quod stitiam omni credenti» . Ergo cum audis Psalmum dicere, «In finem,» corda convertantur ad Christum. Tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim pot̾̃ dici caput: uͥ corpꝰ nullũ ẽ. cui
sit caput. ꝓinde si caput xp̃c. & alicuiꝰ corꝑis
caput ẽ. xp̃c: corpꝰ illius capitis scã ȩocła est.
In cuꝰ nos m̃bris sumꝰ: si caput nt̾ra dili¬
nr̃as. si sumꝰ inxp̃i corꝑe: quia qͥsqͥs ibi ñ fu¬
erit. ineis erit. int̾ qͦs illud corpꝰ genut. Ain¬
de aut iillo corꝑe eris ut gemas int̃ malos.
aut ñ eris in illo coiꝑe. & ineis eris it̃ quos ma¬
sarii corꝑis xp̃i. uno mͦ indelligunt᷑: aut uno
mͦ uri. lagunt. Uersipellis ẽ enim qui in eis
regnat: & qui ineis utit᷑ tanꝗͣ uasis suis. Cete¬
rum multi abillo lib̾ant᷑: & in corpꝰ xp̃i transe¬
unt. Et qui sint & qđ futuri sint: nouit ille qͥ
illos redemit sanguine suo. nescientes. Sunt
aut̃ quidam ꝑ seueraturi in malitia sua: add
chil ignotum ẽ. Interim illi qui iã cõpaginati
st̃ cum m̃bris eius. ñdum habentes resurrectio¬

Expanded text:
Non enim potest dici caput, ubi corpus nullum est cui Non enim potest dici caput, ubi corpus nullum est cui sit caput. Proinde, si caput Christus; et alicujus corporis caput est Christus. Corpus illius capitis sancta Ecclesia est, in cujus nos membris snostras, si sumus in Christi corpore; quia quisquis ibi non fuerit, in eis erit inter quos illud corpus gemit. Proinde aut in illo corpore eris, ut gemas inter malos; aut non eris in illo corpore, et in eis eris inter quos masarii corporis Christi uno modo intelliguntur, aut uno modo agunt. Versipellis est enim qui in eis regnat, et qui eis utitur tanquam vasis suis. Caeterum multi ab illo liberantur, et in corpus Christi transeunt; et qui sint, et quot futuri sint, novit ille qui illos redemit sanguine suo nescientes. Sunt autem quidam perseveraturi in malitia sua, ad Chil ignotum est. Interim illi qui jam compaginati sunt cum membris ejus, nondum habentes resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
usserynt domini fr̃s. & inpsis dñs omm̃iũ ut
istum psalmũ afferam aduos intelligendum
quantũ dñs donat: aduiuet orationibꝰ ur̃is
ut ea dicam quȩ oportet mne dicere & uos au¬
dire: ut om̃ib nob̃ sit utilis sermo diuinꝰ.
Non etum onũbꝰ utilis ẽ: quia ñ ẽ om̃iũ fid̃es.
fides aut̃ sic ẽ in anima: ut radix bona. quȩ
pluuã in fructum dedit. ꝑ fidia uͦ & error dia¬
bolicus. & cupiditas mala. radix om̃iũ ma-¬
lorum. sic̃ radix spinatum: etiã dulc̃e pluuã
ad punctiones conuertit. Qͥã ht̃ psalmꝰ iste.
credo cum cantaret᷑ aduertisse uos: qmͣ con¬
quirit᷑ & gemit. & p̃cem dõ fundit. int̾ ma¬
los constitutũ corpꝰ. xp̃i. Cuis enum uoxẽ. in
om̃i tali ꝓpħia tanquam illiꝰ inopis: id est
egentis ñdum satiati. esurientis & sitientis
in fine seruat᷑ Interim hic nunc sitiat & esu¬
riat: gemat & pulset. querat ꝑ egrinationis.
illecebris ñ delectet᷑. Non putet patriã scłm.

Expanded text:
usserunt domini fratres, et in ipsis Dominus omnium, ut istum psalmum afferam ad vos intelligendum, quantum Dominus donat. Adjuvet orationibus vestris, ut ea dicam quae oportet me dicere, et vos audire; uti omnibus nobis utilis sit sermo divinus. Non enim omnibus utilis est; quia non est omnium fides . Fides autem sic est in anima, ut radix bona quae pluviam in fructum ducit: perfidia vero, et error diabolicus, et cupiditas, mala radix omnium malorum , sicut radix spinarum, etiam dulcem pluviam ad punctiones convertit. 2. Quid habet psalmus iste, credo cum cantaretur, advertisse vos; quoniam conqueritur et gemit, et precem Deo fundit, inter malos constitutum corpus Christi: ejus enim vox est in omni tali prophetia, tanquam illius inopis, id est egentis, nondum satiati, esurientis et sitientis in fine servatur. Interim hic nunc sitiat et esuriat, gemat et pulset et quaerat. Peregrinationis illecebris non delectetur, non putet patriam saeculum,
Abbreviated transcription (Latin):
tua ex me: inualiut ñ potero ad illam. Ueluti po.¬
siusti suꝑ me manũ tuam: mirꝰ mͥ factꝰ es. ñ te
cõprehendo. cum qͦ eram. Quam facilis mͥ erat
uultꝰ patris quando dixi. damͥ substantiã me¬
am quȩ me contingit: Ecce ꝓfecto in regione
longinqua. & fame contrito. multũ mẽ &e la¬
bor ẽ ante me: non possum ꝑciꝑe qͣdimisi.
Mirificata ẽ enim inqͥt scientia tua ex me.
Expeccato meo factum ẽ ut mitificata mͥ ẽẽt:
& incomp̃hen sibilis mͥ existeret. Nam erat mͥ
facilitas contemplandi te: quando in suꝑbia
reliqueram te. Mirificata ẽ scĩa tua ex me: in¬
ualint ñ potero ad illam. S sub audis exme.
ñ potero adillam ex me. Cum gͦ potero: ñ potero

Expanded text:
ex me: invaluit; non potero ad illam.» Veluti posuisti super me manum tuam: mirus mihi factus es; non te comprehendo cum quo eram. Quam facilis mihi erat vultus patris, quando dixi, «Da mihi substantiam meam, quae me contingit.» Ecce profecto in regionem longinquam et fame contrito , multum mihi est, et labor est ante me; non possum percipere quod dimisi. «Mirificata est» enim, inquit, «scientia tua ex me.» Ex peccato meo factum est ut mirificata mihi esset, et incomprehensibilis mihi existeret. Nam erat mihi facilitas contemplandi te, quando non superbia reliqueram te. «Mirificata est scientia tua ex me: invaluit; non potero ad illam:» sed subaudis, «ex me. Non potero ad illum ex me.» Cum ergo potero, non potero
Abbreviated transcription (Latin):
õẽ qđ uidebat᷑. Hoc &e ipsi putauer̃. Nam &e ipse
petrus de illo enim potissiũ loquimur: in quo
etiam nob̃. ñ desꝑate infirmitatis exemplũ ꝓpositũ
ẽ. Dixerat dño idem petrus cũ int̾rogasset qͥd illũ
dicere̾t homines: tu es xp̃c filius dĩ uiui. Dixe¬
rat ei dñs. Beat᷑ es simon bariona: quia ñ tͥ ir¬
uelauit caro & sauguuis s pat ñs qui in celis ẽ.
Quare. ⁊quia dixerat illũ filium dĩ. Illi paulo pꝰ
codem loco. in ipsa contextione uerborũ: cepit
añs de passione sua fittura dicere. Ille aut̃ pe¬
trus qui iã illum confessus fuerat filiũ dĩ ti¬
muit ne sic̃ filius hominis moreret᷑. Erat filiꝰ
dĩ: erat le filius hominis. filius dĩ in forma
dĩ equalis patri: filuis hominis in forma serui.
qua pre nriuor ẽ. Uenturꝰ aerat ad passionẽ: uti¬
q ad formam serui. Quid tuiuit petrus: ne in
forma scrui. periret forma dĩ: & ñ ꝑotiꝰ p̃sũpsis¬
set qͥa ex forma dĩ remuesceret forma serui

Expanded text:
sse quod videbatur: hoc et ipsi putaverunt. Nam et ipse Petrus de illo enim potissimum loquimur, in quo nobis etiam non desperatae infirmitatis exemplum propositum est: dixerat Domino idem Petrus, cum interrogasset quid illum dicerent homines: «Tu es Christus Filius Dei vivi.» Et dixerat ei Dominus: «Beatus es, Simon Barjona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est.» Quare? Quia dixerat eum Filium Dei. Ibi paulo post, eodem loco, in ipsa contextione verborum, coepit Dominus de passione sua futura dicere. Ille autem Petrus, qui jam illum confessus fuerat Filium Dei, timuit ne sicut filius hominis moreretur. Erat Filius Dei, erat et filius hominis: Filius Dei, in forma Dei, aequalis Patri; filius hominis, in forma servi , qua minor sit Patre . Venturus erat ad passionem utique ex forma servi; quid timuit Petrus ne in forma servi periret forma Dei, et non potius praesumpsit quia ex forma Dei revivisceret forma servi?
Abbreviated transcription (Latin):
ra uidebant᷑: tanꝗͣ noua fieret ipsa cognitio.
unqͥd ñ noueratis frs̃. quia inexcłia dĩ toletas¬
di sunt mali. & scismata. n st̃ facienda: Nunquid
iam ñ sciebatis. quia intra illa retia quȩ capit
bonos & malos pisces ꝑdurandũ ẽ usq ad litus
nec retia rupenda sunt. quia ulitore separabũt᷑
boni aduasa. & mali ꝓicient᷑: lam ista nouera¬
tis: uersus autẽ istos ꝑsalmi huiꝰ ñ iutellige

Expanded text:
ra videbantur, tanquam nova fieret ipsa cognitio. ra videbantur, tanquam nova fieret ipsa cognitio. Numquid non noveratis, fratres, quia in Ecclesia Dei tolerandi sunt mali, et schismata non sunt facienda? Numquid non jam sciebatis quia intra illa retia quae capiunt bonos et malos pisces, perdurandum est usque ad littus, nec retia rumpenda sunt; quia in littore separabuntur boni ad vasa, et mali projicientur? Jam ista noveratis; versus autem istos psalmi hujus non intellige
Abbreviated transcription (Latin):
scito cor meũ: scrutare me & cognosce semi¬
tas meas. Ut quidhoc. Attende qđ sequit᷑. Et¬
iude uiqͥt si uia iniquitatis sit inme: & de¬
duc me in uita et̃na. Scrutare in qͥt semitas
meas: id÷ cousilia & cogitationes meas. Et ui¬
de suua uuquitatis sit in me: siue faciendo.
siuie cõsentiendo: e deduc me in uia ȩt̃na. Qa
aliud dix̃. quã deduc mne in xp̃o: qͥs ẽ enĩ uia¬
et̃na. nͥ qui ẽ uia ȩtna. Aeternꝰ ẽ enum qͥ dix̃
ego sũ uia ueritas & uita: Si gͦ aliqͥd inuene¬
ris in iuia mea. qđ displiceat oculis tuis. qm̃
ua mea mortalis ẽ: tu deduc me in uia ȩ̃na.
uͥ nulla ẽ iniquitas. Quia & siqͥs peccauerit. ad¬
uocatũ habemꝰ aput patr̃e iħm. xp̃m iustum.¬
cias: Qd ẽ hoc rogamꝰ uos fr̾s: unde dultiora:
qͦ obscuriora: conficit nob̾ potionẽ ad amo¬
rem suũ. Quibꝰdã modis miris iuirificata ẽ¬
ipsa dicta sua: ut cum ea diceremꝰ. qͣ iã nolle¬
ratis. tam̃ quia ex illis locis eruebant᷑ q̃ obscu¬

Expanded text:
scito cor meum; scrutare me, et cognosce semitas meas.» Utquid hoc? Attende quid sequitur. inquit, «si via iniquitatis sit in me, et deduc me in via aeterna. Scrutare,» inquit, «semitas meas,» id est consilia et cogitationes meas: «et vide si via iniquitatis sit in me,» sive faciendo, sive consentiendo; «et deduc me in via aeterna.» Quid aliud dicit, quam, deduc me in na? Aeternus enim est qui dixit: «Ego sum via, veritas et vita» . Si ergo aliquid inveneris in via mea quod displiceat oculis tuis, quoniam via mea mortalis est; tu «deduc me in via aeterna,» ubi nulla est iniquitas: quia «etsi quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem, cias? Quid est hoc, rogamus vos, fratres? unde dulciora, quo obscuriora? Conficit nobis potionem ad amorem suum, quibusdam modis miris. Mirificat ipsa dicta sua, ut cum ea diceremus quae jam noveratis, tamen quia ex illis locis eruebantur quae obscu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qđ mͥ calumpniant᷑ suꝑbi. qđ qͣsi me macu¬
lent aliena peccata. & ꝓpterea seꝑando se ac
res exigunt etiam corꝑalem a malis seꝑationẽ
ut ante tempꝰ messis simul cũ tizaniis eradi¬
cet᷑ & triticũ: ut ante tempꝰ uentilationis ꝑ¬
dam substinentiam tolerandȩ paleã. ut ante¬
ꝗͣ onũa genera pisciũ ad finẽ scl̃i tanꝗͣ adlitꝰ
seꝑando ꝑueniant.⁊ retia pacis unitatisq di¬
srũpam: Nunqͥd malorũ st̃ sacram̃ta q̃ acci¬
pio: Dunqͥd eoiũ uite. factisq consentiendo

Expanded text:
 mihi calumniantur superbi, quasi me maculent aliena peccata, et propterea separando se, acres exigunt etiam corporalem a malis separationem, ut ante tempus messis simul cum zizaniis eradicetur et triticum ; ut ante tempus ventilationis perdam sustinentiam tolerandi paleam ; ut antequam omnia genera piscium ad finem saeculi tanquam ad littus separanda perveniant, retia pacis unitatisque disrumpam ? Numquid malorum sunt Sacramenta quae accipio? numquid eorum vitae factisque consentie
Abbreviated transcription (Latin):
inferioribꝰ t̃rȩ ẽ. substantia mea. & habeo tam̃
ossũ intrinsecus qđ formasti. qdđ faciat me ñ
cedere om̃ibꝰ ꝑsecutionibꝰ inferioris huĩ regio¬
nis. Ubi ẽ adhuc substantia mea: Qͥa enum
iagnũ ẽ. si fortis ẽ angłs : magnũ ẽ ut fortis
sit caro. Et uude fortis caro: unde forte uasfi¬

Expanded text:
ntia mea; et habeo tamen ossum intrinsecus, quod formasti, quod faciat me non cedere omnibus persecutionibus inferioris hujus regionis, ubi est adhuc substantia mea. Quid enim magnum est si fortis est angelus? Magnum est si fortis est caro. Et unde fortis caro, unde forte vas fi
Abbreviated transcription (Latin):
longinquitatẽ uiȩ. qͥd sibi dixit: Et dixi. forsitã
tenebrȩ conculcabt̃ me. Ecce enum iam credidi
in xp̃m. iam erigar duabꝰ alis gemine caritatis:
& abiuidat iniquitas huiꝰ scłi. Et qmͣ abonda

Expanded text:
longinquitatem viae, quid sibi dixit? «Et dixi, Fortasse longinquitatem viae, quid sibi dixit? «Et dixi, Fortasse tenebrae conculcabunt me.» Ecce enim jam credidi in Christum, jam erigor duabus alis geminae charitatis, et abundat iniquitas hujus saeculi; et quonia
Abbreviated transcription (Latin):
Si recipiã pennas indirectũ: & habitabo in
nouissima maris. Et enĩ illuc manꝰ tua dedu¬
cet me. ae tenebit me dexta tua. hoc meditem
nrã. Recipiamꝰ pennas ꝑ carititt̃e: qͥs amisera
mꝰ ꝑ cupid̃itate. Cupiditas enum uiscũ facta
ẽ pennarũ nr̃arum : elisit nos delib̾tate aeris
nrͣi. idt aurarũ illarũ liberarũ sp̃s dĩ. Inde e¬
lisi: ꝑdidimꝰ pennas. Et fuimꝰ qͦdãm captiua¬
ti in aucupis potestate: unde nos sanguine su¬
o redentit. Quem fugunꝰ ut caperem᷑: nuttit
pernas nob̃ depͣceptis sius. Erigimꝰ eas iã sine
uisco: ñ amem̃ mare. s uolemꝰ uexteema ma¬
ris. Nemo trepidet. s nemo de penius sitis p̃su¬
mat: quia & pennatos nͥ ipse erigat. nͥ ipse de¬
ducat. p̃cipitabinur in ꝓfundo maris lassati
& fatigati: quasi pͣsũtes de uiribꝰ ur̃is. Opus
ẽ gͦ ut habeamꝰ pennas: & oꝑus ẽ ut ipse deducat.
iuuet ille qui ubet: Et enim illic manꝰ tua

Expanded text:
«Si recipiam pennas meas in directum, et habitabo in «Si recipiam pennas meas in directum, et habitabo in novissima maris. Etenim illuc manus tua deducet me, et adducet me dextera tua.» Hoc meditemunostra. Recipiamus pennas per charitatem, quas amisimus per cupiditatem. Cupiditas enim viscum facta est pennarum nostrarum; elisit nos de libertate aeris nostri, id est aurarum illarum liberarum Spiritus Dei. Inde elisi perdidimus pennas, et fuimus quodammodo captivati in aucupis potestate: inde nos sanguine suo redemit, quem fugimus ut caperemur. Nutrit nobis pennas de praeceptis suis; erigimus eas jam sine visco. Non amemus mare, sed volemus in extrema maris. Nemo trepidet; sed nemo de pennis suis praesumat: quia et pennatos nisi ipse erigat, nisi ipse deducat, praecipitabimur in profunda maris, lassati et fatigati, quasi praesumentes de viribus nostris. Opus ergo est ut habeamus pennas, et opus est ut ipse deducat; juvet ille qui jubet? «Etenim illuc manus tua
Abbreviated transcription (Latin):
mergar desꝑationem. Quas pennas uult assu¬
mere. nͥ duas alas duo pͣcepta caritatis. in qͥb
duobꝰ pͣceptis tota lex pendet &e ꝓpħȩ: has inqͥt
alas. has pennas si recipiam sic: & habitabo in
inextrema maris: possum fug̾e a facie tua ad
faciem tuam: a facie irati ad fticiẽ placati.
Quid erum ẽ extremũ maris. nͥ fius scłi : Illuc
iam uolemꝰ spe & desidio: habentes alas ge¬
minȩ catitatis. Non sic nob̃ requies: nͥ in ex¬
trero maris. Nam si alibi requiem uolueri¬
mꝰ: in mare pͣcipitabim᷑. Uolemꝰ usqueqͦ fini¬
atͣ inare: suspendamꝰ nos penuis gemine di¬
leccionis. Aã dm̃ interim spe uolemꝰ: &e illũ
finem maris spe fideli p̃meilitem᷑. Quis aut̃¬
nos ꝑducat: attendite. Ille ipse: cuiꝰ faciem
irciti uolumꝰ fugere. Quid enim sequit᷑: si de¬
scendo in infernũ ades: si recipiam pentas
meas indireccũ. recipiã in qͥt. Ergo amiserat.

Expanded text:
mergar desperationem. Quas pennas vult assumergar desperationem. Quas pennas vult assumere, nisi duas alas, duo praecepta charitatis? In quibus duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Has, inquit, alas, has pennas si recipiam sic, et habitabo in extrema maris, possum fugere a facie tua ad faciem tuam, a facie irati ad faciem placati. Quid enim est extremum maris, nisi finis saeculi? Illuc jam volemus spe et desiderio, habentes alas geminae charitatis: non sit nobis requies, nisi in extremo maris. Nam si alibi requiem voluerimus, in mare praecipitabimur. Volemus quo usque finiatur mare, suspendamus nos pennis geminae dilectionis: ad Deum interim spe volemus, et illum finem maris spe fideli praemeditemur. attendite: ille ipse cujus faciem irati volumus fugere. Quid enim sequitur? «Si descendero in infernum, ades.» «Si recipiam pennas meas in directum. Recipiam,» inquit: ergo amiserat.
Abbreviated transcription (Latin):
Si enuum suꝑbiero de iusticia mea: tuibies.
cuiꝰ uere iusticia. Si peccanido uetiero in ꝓfrm¬
dum malorũ. ar confiteri contẽpsero dicens.
qͥs me uidet: ininferno enĩ qͥs confitebit᷑¬
tͥ Etiam illic ãdes. ut iuindices. Quo gͦ tru¬
rꝰ sum ut faciem tuam fugiam. id÷ iratũ
te ñ sentiam: hoc consilium inuenit. Dic fu¬
giam inqͥt a facie tua: sic fugiama spũ tuo.
abultore spũ. a uindicis facie. sic fugiani.
Quorͦa: Si recipiam pennas meas u directum.
& habitabo in extrema maris: sic possũ fugere
a facie tua. Si in extrema maris uult fugere a
facie dĩ. ibi ñ erit ille a qͦ fugit. de qͦdixit. si
descendero ininfernum ades.Mirũ si in ex¬
tremis mnaris ñ ẽ: qui nec aput inferos dẽest.
S noui inqͥt: qͥmͦ fugiam abiratua. Recipi¬
endȩ stͣ pernȩ meȩ. ñ in prauũ s in directũ: ut
nec in suꝑbiam erigar pͣsũptionem: nec in ꝑdit̃a

Expanded text:
Si enim superbiero de justitia mea, tu ibi es, Si enim superbiero de justitia mea, tu ibi es, cujus est vera justitia. Si peccando venero in profundum malorum, et confiteri contempsero , dicens, «Quis me videt» ? «inferno» enim «quis confitebitt? etiam illic ades, ut vindices. Quo ergo iturus sum, ut faciem tuam fugiam, id est ut ers.» 9. Hoc consilium invenit: Sic fugiam, inquit, a facie tua, sic fugiam a Spiritu tuo; ab ultore Spiritu, a vindice facie, sic fugiam. Quomodo? «Si recipiam pennas meas in directum, et habitabo in extrema maris»: sic possum fugere a facie tua. Si in extrema maris vult fugere a facie Dei, ibi non erit ille a quo fugit, de quo dixit, «Si descendero in infernum, ades?» Mirum si in extremis maris non est, qui nec apud inferos deest. Sed novi, inquit, quomodo fugiam ab ira tua. Recipiendae sunt pennae meae non in pravum, sed in directum, ut nec in superbam erigar praesumptionem, nec in perditam
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ibo a spu tuo: sp̃s enim dñi repleuit orbẽ
giam: locum q̃rit: qͥfugiat abira duĩ. Quis ẽ lo¬
cus recepturꝰ fugitiuũ dĩ: homines qui susci¬
puint fugitiuos. quȩt̃ ab eis a quo fugeruit:
& quem seruum uiuenerint aliciuꝰ dñi ininꝰ
potentis. tanꝗͣ sine ullo timore suscipiunt iu
sit inuestigari. Cum aut̃ audierint dnm
potentem: aut ñ suscipunt. aut cũ magno
timore suscipunt. S homo potens falli po¬
test. Ubi ds̃ ñ ẽ: Quis fallit dñi: quem non
uidet ds̃: a quo fugitiuum suum ñ repetit
ds̃: quo gͦ ibit fugitiuus iste a facie dei
uertit se hacatq illac quasi quȩxens locum
cognoiusti malȩ fugiiuȩ: nullo pacto te
posse fieri. abeo a quo longinquare uolu¬
sti. Ecce ille uͥq ẽ. tu quo iturus es: iuenit
consilium: & hoc abillo qui eum iã reuo¬
care dignat᷑ inspiratum. Si ascenaero in
ad es. Si me extulero: te inuenio rep̃ssorem.
Sime abscondero: te inuenio inquisitorẽ.
Et nͣ inquisitorem tm̃: s inuestigatorem.

Expanded text:
u tuo?» Spiritus enim Domini replevit orbem giam?» Locum quaerit quo fugiat ab ira Dei. Quis est locus recepturus fugitivum Dei? Homines qui susciptum fugitivos, quaerunt ab eis, a quo fugerint; et quem servum invenerint alicujus domini minus potentis, tanquam sine ullo timore suscipiunt, disit investigari. Cum autem audierint dominum potentem, aut non suscipiunt, aut cum magno timore suscipiunt: quia et homo potens falli potest. Ubi non est Deus? quis fallit Deum? quem non videt Deus? a quo fugitivum suum non repetit Deus? Quo ergo ibit fugitivus iste a facie Dei? Vertit se hac atque illac, quasi quaerens locum cognovisti, male fugitive, nullo pacto te posse fieri longe ab eo, a quo longinquare voluisti. Ecce ille ubique est: tu, quo iturus es? Invenit consilium, et hoc ab illo qui eum jam revocare dignatur inspiratum. «Si ascendero in ades.» Si me extulero, te invenio repressorem; si me abscondero, te invenio inquisitorem; et non inquisitorem tantum, sed et investigatorem.
Abbreviated transcription (Latin):
different̃ haberet siuie tenebias noctis illius.
siue lucem. ꝓpterea quia in luce noctis il¬
liuis. id÷ i rerum abundantia colebat
d̃m. ablatis illis oũtibꝰ rebꝰ. postea quam
facte s̃ tenebrȩ illius: quid dixit ille: Dñs
dedit dñs abstulit.⁊ sic̃ año p̾lacuit ita fa¬
ctum ẽ: sit nom̃ dñi benedictum. In nocce
sum quadam uite huiꝰ: dñs m̃s inqͥt habi¬
tat cor meũ. Illuminauit mͥ solatiis qͥbꝰdã
noctẽ istam. qͣndo dedit copias rerũ tẽꝑali¬
um: sub trax ipsam lucẽ temꝑalsm. & qua¬
si tenebrata ẽ noxͦ S quia sic̃ tenebre eiꝰ¬

Expanded text:
differenter haberet sive tenebras noctis illius, differenter haberet sive tenebras noctis illius, sive lucem. Propterea, quia in luce noctis illius, id est in rerum abundantia, colebat Deum, ablatis illi omnibus rebus, posteaquam factae sunt tenebrae illius, quid dixit ille? «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . In nocte sum quadam vitae hujus: Dominus meus, inquit, habitat cor meum; illuminavit mihi solatiis quibusdam noctem istam, quando dedit copias rerum temporalium: subtraxit ipsam lucem temporalem, et quasi tenebrata est nox. Sed quia «sicut tenebrae e
Abbreviated transcription (Latin):
& inspirauerit. & donauerit pacientiã. &
mouuerit homitẽ ñ delectari ꝓsꝑis. necfrã¬
gat᷑ aduersis: ucipit homo fidelis indiffe¬
rent̃ uti mundo isto. nec extolli quando res
ꝓsꝑe accidunt. nec frangi quando res aduer
bundat: s etiam qͣndo amitat. Non solum
qͣndo sanꝰ est. s etiam qͣndo egrotat. ⁊ ut sit
lucet noxista. & qͣndo obscurata ẽ nox ista:
tollit luiũ eius. Exce habes lum̃ eiꝰ in iob:
abundabat om̃ibꝰ rebꝰ. Lux noctis: illius di¬
uitiis pͥma describitur. Quantis rebꝰ & qͣn¬
ta copia redund̃abat : lux erat noctis eius.
Ritauit inuncꝰ ꝓpt̾ea illum talem uirum
colere dĩn: quia illa omĩa donanerat eł. et
petũt ut auferrent᷑ abeo. Factȩ st̃ tenebre
noctis illius: quȩ pͥmo habebat lucem. Nlo¬
uerat tam̃ ille: siue lux ibi eẽt. siue tene¬
bie illam noct̃e eẽ ui qua peregrinaret᷑ a
dõ suo. Et habebat interiorem lucem. ipsimu
dm̃ suum. ꝑ quam lucem interiorem in¬

Expanded text:
nspiraverit et donaverit patientiam, et monuerit hominem non delectari prosperis, ne frangatur adversis; incipit homo fidelis indifferenter uti mundo isto, nec extolli quando res prosperae accidunt, nec frangi quando res adversbundat, sed etiam quando amittit; non solum quando sanus est, sed etiam quando aegrotat; ut sit lucet nox ista, et quando obscura est nox ista; tollit lumen ejus. 17. Ecce habes lumen ipsius in Job: abundabat omnibus rebus. Lux noctis in illius divitiis prima describitur: quantis rebus et quanta copia redundabat, lux erat noctis ejus. Putavit inimicus propterea illum talem virum colere Deum, quia illa omnia donaverat ei; et petivit ut auferrentur ab eo: factae sunt tenebrae noctis illius quae primo habebat lucem. Noverat tamen ille, sive lux ibi esset, sive tenebrae illam noctem esse, in qua peregrinaretur a Deo suo; et habebat interiorem lucem ipsum Deum suum, per quam lucem interiorem in