comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fumgratiam minime recognoscit
Maiora aliis non inuidiat Isidorđ¬
Vnde bonus proficit. in de inuidur conta¬
bescit Inuidus membrumẽ diaboli
Cuius inuidiamors introiuid norbẽ
terrarum Multi& bonos imitare
nolunt & debonorum ꝓfectib in ui¬
i deliter autem de plorandi sunt: qui
odio infratre tabescunt. Inuidia
nis quasi quidem pestis de pascit¬
libi dicit. Aduersus inuidiam cari¬
tas prepar&ur Itemdicit Debono
alteriur nondoleas. Dealterius ꝓ¬
fectib: nontabescas Nulliur pror¬
peritatir lacereris. Eusebius dix̃¬
nuidiehorror non solum religio¬
sas. sed & uiles animas ꝑuadit
Effremdix̃. Inuidia enim manifestat
nos caritatem dĩ paenitur non habẽre
oseplusđ Difficile ẽ iñ ꝓsperis. in¬
uidia carere l gb ett¬
debonotherauro profestbona Et malur
homodema lo thesauro ꝓfest mala.
Quia sein&ipsoloquitur gloriam ꝓpriam
quaerit. Pauł. ãp .đ. Uerbos iotiosi
curiosi. loquentes q̃ nonopoit&
Tuautem loquere quaedec& sanamdoc¬

Expanded text:
rum gratiam minime recognoscunt, maiora aliis non invideant. ISIDORUUnde bonus proficit, inde invidus contabescit. Invidus membrum est diaboli, cujus invidia mors introivit in orbem terrarum. Multi bonos imitari volunt, et de bonorum profectibus inviiliter deplorandi sunt qui odio in fratrem tabescunt. Invidia nis quasi quaedam pestis depascit. Adversus invidiam charitas praeparetur. De bono alterius non doleas, de alterius profectibus non tabescas. Nullius prosperitate facereris. EUSEBIUS. Invidiae error non solum religiosas, sed et viles animas pervadit. EPHRAEM. Invidia enim manifestat nos charitatem Dei penitus non habere. JOSEPHUS. Difficile est in prosperis invidia carere. CAPUTde bono thesauro profert bona, et malus homo de malo thesauro profert mala . Qui a semetipso loquitur, gloriam propriam quaerit . PAULUS. Verbosi, otiosi et curiosi, loquentes quod non oportet . Tu autem loquere quae decent sanam doc
Abbreviated transcription (Latin):
suam Iugum enim linguae iugũ
ferreum ẽ & uinculumillius uincu¬
lum ȩreumẽ. Sae peaurestuarspi¬
nas & noliaudire linguamnequam
Etorituo facitohostia & seras. Uer
bistuis facito stateram. & frenosori
tuorector Ad tendene forte laberir
in lingua & cadas inconspectu ini¬
micorum insidiantium tibi & sit
ca sustuus in sanabilis in mostem:
Su pramensam magnã sedisti. non
aperias supraillam faueẽ tuãpor
A dolescensloquere in causatua. iix suuur

Expanded text:
suam . Jugum enim linguae suae suam . Jugum enim linguae suae ferreum est, et vinculum illius vinculum aereum est . Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam . Ori tuo facito ostia, et serteram, et frenos ori tuo rectos . Attende ne forte labaris in lingua, et cadas in conspectu inimicorum insidiantium tibi, et fiat casus tuus insanabilis in mortem. Supra mensam magnam sedisti? non aperias super illam faucem tuam prior Adolescens, loquere in causa tua vix cum
Abbreviated transcription (Latin):
linguã suam custoditabangustus
animamsuam. Hier filius sirach đ
Nolicitatus eẽ in linguatua. & inutilir
& remissus inoperib: tuis: Prius quã
audeas nerespondeas uerbum & in
medio seniorum neadicias loqui.
Heatus uir quinonẽ lapsus uerbo exo¬
resuo. & nonẽ stimulatus in tristiti¬
am delicti. Ante quam loquaris dirce
uio ditloquacitatẽ ex tinguit malitiam
Teiteris uerbum nequam &durum & n
inminoraberis. Est quilabitꝰ inlm¬
guasua. sed non ecanimo Quisẽ enĩ
quiñ delinquerit in linguasua. Est qui
emit tit uerbum cestum. en arrans ue¬
ritatem Uerbumnequam inmutaurt̃
cor Est tacens quiinuenitur sapiens
Et ẽ debilis . quip̃ ẽ adloquendum
Estautẽ tacens non habenrsensumlo¬
quelȩ Et ẽ tacens scien s apte tem¬
poris. Homo sapiens tacebitusque
ad tempus Lasciuius autẽ & in pru¬
denr non seruabit tempus Quimu¬
tisutitur uerbis ledit animã suam
Multiceciderunt inore gladii sed ñ
sic quasi qui interierunt ꝑlinguã

Expanded text:
am, custodit ab angustiis animam suam . JESUS SIRACH. Noli citatus esse in lingua tua, et mutilis et remissus in operibus tuis . Priusquam audias ne respondeas verbum, et in medio seniorum ne adjicias loqui . Beatus vir qui non est lapsus verbo ex ore suo, et non est stimulatus in tristitia delicti . Antequam loquaris, disce . Qui odit loquacitatem, exstinguit malitiam . Ne iteres verbum nequam et durum, et non imminoraberis . Est qui labitur in lingua sua, sed non ex animo . Quis est enim qui non deliquerit in lingua sua ? Est qui emittit verbum suum, et narrans veritatem . Verbum nequam immutabit cor . Est tacens qui invenitur sapiens: et est odibilis qui procax est ad loquendum . Est autem tacens, non habens sensum loquelae; et est tacens sciens aptum tempus . Homo sapiens tacebit usque ad tempus, lascivus autem et imprudens non servabit tempus . Qui multis utitur verbis, laedit animam suam . Multi ceciderunt in ore gladii, sed non sic quasi qui interierunt per linguam
Abbreviated transcription (Latin):
in preceptis dĩ & inmandatis maxi¬
uitiment dm̃ eruntinocuilis illius.
imordĩ .ẽ. non despicere hominem.
& potestinhonore & nonẽ maior
illo quitim& dm̃ Nihilmelius.
quamtimordĩ. Itemdicit Omne
ex secramentum errorisodit ds̃ &
nonerita mabilitimentib: eum.
eum & ipseagnoscitomnia opera
ens i nomnib: m&uit & indiebur
delictorum adtendit ab inertia
Consuminatiotimorisdĩ sapientia: Quiti¬
m& dñm excipi& doc trinaeius Et qui¬
non occurrunt mala. sed intemptatio
timentium dm̃ quaeritꝰ & in responsio¬
nẽ illius. benedicitꝰ Spes enimtim̃¬

Expanded text:
ptis Dei, et in mandatis illius maxitiment Deum, erunt in oculis illius. Timor Domini est, non despicere hominem et potens in honore, non est major illo qui timet Deum. Nihil melius quam timor Dei. Omne exsecramentum erroris odit Deus, et non amabile erit timentibus Deum. eum, et ipse agnoscit omnia opera ens in omnibus metuit, et in diebus electorum attendit ab inertia. Confirmatio timoris Dei sapientia. Qui timet Dominum, accipiet doctrinam ejus: et junon occurrunt mala, sed in tentationtimentium Deum quaeritur, et in responsione illius benedicitur. Spes enim time
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificare Sapientia & discipli¬
incredibi lis timore dñi. & neac¬
ces serifadillum duplicicorde¬
tem dixit M& uentes dm̃ sustene¬
temisericor diaeius & non deflec¬
tatis abillo necadatis. ⁊tem dixit
euacuabit᷑ mercȩ surã. Quitim&ir
dm̃ sperate in illum & in oblectati¬
one ueni& uobmisericordia.
Quitim&is dm̃ diligiteillum & in lu¬
V uitiment dnm . Ñerunt incredibi¬
lis uerbo illius Et quidiligunt
illum. conseruabunt uiamillis
uitiment dñm inquir̃ quaebene¬
placita suntilli. Et quidiligunteũ
replebuntur legemipsius. Quiti¬
ment dnm. p̃parabunt corda sua.
& inconspectuillius scĩficabunt
animassuas qui timent dñm
custodiunt mandata es & pacientiã

Expanded text:
cari . Sapientia et discipliincredibilis timori Domini, et ne accesseris ad illum duplici corde . Metuentes Dominum, sustinete misericordiam ejus, et non deflectatis ab illo, ne cadatis . Qui euacuabitur merces uestra. qui timetis dominum, sperate in illum, et in oblectatione ueniet uobis misericordia. qui timetis deum, diligite illum, et inlu timent dominum, non erunt incredibiles uerbo illius: et qui diligunt illum, conseruabunt uiam illius. qui timent dominum, inquirent quae beneplacita sunt illi: et qui diligunt eum, replebuntur lege ipsius. qui timent dominum, parabunt corda sua et in conspectu illius sanctificabunt animas suas. qui timent dominum, custod
Abbreviated transcription (Latin):
pouirsimus finis plurhabe honorẽ
Meliorẽ nouirsimꝰsermo quamprim
Basiliur dix̃ In conuentunolipferre
sermonem. sedo postuna uerba ꝑce¬
dunt exor&uo Cumopostunumtẽ¬
pus inueneris. ut teaudientib cunctis
gratias p̃beas Caesarius dix̃. Nihil
ꝓdest simhabitatione silentium sit.
& inhabitatorib uitiorum tumultus
& conluctatio passionum Inuitas pa¬
trumdicit. Cumsilentio & oratio¬
neagequodagis inueritate.XXIĩ
DE SUPERBIA

Expanded text:
Novissimus finis plus habet honoris. Novissimus finis plus habet honoris. Melior est novissimus sermo quam principium. BASILIUS. In conventu noli proferre sermonem, sed opportuna verba procedant ex ore tuo. Cum opportunum tempus inveneris, loquere ut te audientibus gratiam praebeas. CAESARIUS. Nihil prodest si in habitatione silentium sit, et in habitationibus vitiorum tumultus et colluctatio passionum. EX VITIS PATRUM. Cum silentio et oratione age quod agis in veritate. CAPUT De superbia
Abbreviated transcription (Latin):
auditurẽ noneffundas sermonem
Et in opostune noliextolli in rapien¬
tiatua Hieronimꝰ dix̃. Discatabi¬
quando r&icere quinumquam
didicitloqui Ambrosiurdix̃
Esthomo qui silentium affectat qui¬
dem sed coreiꝰ multumsecondat
ste talis multum loquit᷑. Etalius
qui maneusq: ad uesperum loquitꝰ
& cum discr&ione silentiũ magnũ
custodit Cregr .đ. Non suꝑbaequis
audeat uel contempnere. uelindica¬
re quidegerit Isiđor .đ. Scito quo
tempore loquaris. Consideraquan¬
dodicas. Tempore congruo loque¬
ris. tempore congruotace Nonlo¬
quaris nisi interrogatus fuerir.
Tondicas prius quamaudias.
nterrogatio. ortuum a periat. Linguo¬
tushomo inperitus ẽ Sapiens pau¬
scientiam facit. Loqui multum stul¬
titia ẽ. Voxeniminsi pientis in mul¬
tiplicatione sermonis Maneatigit᷑
in uerbo mensura Intermonentsta¬
tera Semꝑ uerbatua sint moderata
Modum loquendiñ transeas plurdilige
audire quam dicere plur aurcultare
quamloqui In principio audiloquere

Expanded text:
rmonem, et importune noli extolli in sapientia. HIERONYMUS. Discat aliquando recte cessare, qui nunquam didicit loqui. AMBROSIUS. Est homo qui silentium affectat quidem, sed ejus cor multum se condemnat. Iste talis multum loquitur. Et est alius qui a mane usque ad vesperum loquitur, et cum discretione silentium magnum custodit. GREGORIUS. Non superbe quis audeat vel contemnere velelligit. ISIDORUS. Scito quo tempore loquaris, considera quando dicas. Tempore congruo loquere: tempore congruo tace. Non loquaris nisi interrogatus fueris: non dicas priusquam audias: interrogatio os tuum aperiat. Linguosus homo imperitus est, sapiens pauscientia facit. Loqui multum stultitia est. Vox enim insipientis in multiplicatione sermonis. Maneat igitur in verbo mensura, in sermone sit statera. Semper verba tua sint moderata, modum loquendi non transeas. Plus dilige audire quam dicere; plus auscultare quam loqui. In principio audi et loquere.
Abbreviated transcription (Latin):
uaerite
ergo primum regnumdĩ &iusti¬
tiameius & hae comnia adicien¬
tur uobis Non egentquisanisunt
medico sed quimalehabent. Nonue¬
niuo cariiustos. sed peccatores inpae¬
nitentiã. Pauł. ap̃ .đ. Sicut ꝑunius
delictum in omnes homines iniusti¬
fi cationem uitae. sic & ꝑunius iustitiã.
inomnes homines iniustificationẽ¬

Expanded text:
uaerite ergo primum regnum Dei et iustitiam eius et haec omnia adicientur vobis. Non egent qui sani sunt medico, sed qui male habent. Non veni vocare iustos, sed peccatores in penitentiam.uaerite tiam eius et haec omnia adicientur vobis. Non egent qui sani sunt ni vocare iustos, sed peccatores in pe
Abbreviated transcription (Latin):
nullum p̃mium hab& in reꝓmis sionẽ¬
adcȩlũmiungit. Eastitas hominẽ
ad celum ꝑtrahie Caesarius dix̃
Nthil ꝓdestuirginitatẽ in tegritatecor¬
poriscustodire sioculorũ concupes¬
centias nolueriteuitare Longacar¬
titas pꝰpeccatum. imitatrix .ẽ. uirgi¬
nitatis. Non&ciam carnis integri¬
tas seruatur. ubianimus suꝑbie tuino¬
remcorrumpitur Uirginitas incor¬
porenihilꝓderit si caritas authumilitas
acordedis cesserit Melior ẽ humilis
coniugalitas quam suꝑba uirginitas

Expanded text:
nullum praemium habet in remissionnullum praemium habet in remissionad coelos conjungit. Castitas hominem ad coelos pertrahit. CAESARIUS. Nihil prodest virginitatem et integritatem corporis custodire, si coelorum concupiscentias nolunt curare. Longa castitas post peccatum, imitatrix est virginitatis. Non enim carnis integritas servatur, ubi animus superbiae tumore corrumpitur. Virginitas in corpore nihil proderit, si charitas aut humilitas a corde discesserit. Melior est humilis conjugalitas, quam superba virginitas
Abbreviated transcription (Latin):
& maritalis de ẽ auctoritari Etude
non solum oculostuos castos seruare
sed& linguam. Nihilꝓdest carnẽ
babere uirginem simentem quis
nupserit Isiđor dix̃. Quidam
iniuuentu teluxorio sȩuiuentes &
insenec tutẽ continentes. fieri delec¬
tentur. Et tunceligunt castrtatẽ
sit Tales non habent praenuum
qui non habuerunt laboriscerta¬
mina Eosenim ex pectatglorra.
inquib fuerint laboriosacestamiysa
ui corpus suum continentiȩ dedican
cum feminis habitare non p̃sumane
eminaẽ. bonum uir ginitaf quia&
in hoc mundo sollicitudinem scłi ad¬
mittit. & infuturum a&num
castitatis p̃mium ad mittit recipit.
Qui castiꝑseuerent & uirgines. angelir
dĩ efficiuntur aequales Castitas¬
enim fructus suauitatis .ẽ. Castitas
securitas mentis. sanitas corporis
Virginitas autem silabitꝰ nullatenus
oreparatur. Nam quamuis pęnitendo
ueniȩ fructum recipiat. Incorrup
tionemtamen nullatenus recipit.
pristinam Uirgo carnis non mentẽ.

Expanded text:
 maritalis deest auctoritas. Stude  maritalis deest auctoritas. Stude non solum oculos tuos castos servare, sed et linguam. Nihil prodest carnem habere virginem, si mente quis nupserit. ISIDORUS. Quidam in juventute luxuriose viventes, et in senectute continentes fieri delectantur; et tunc eligunt castitati ssit. Tales non habebunt praemium, qui non habuerunt laboris certamina. Eos enim spectat gloria, in quibus fuerunt laboriosa certamina. Qui corpus suum continentiae dedicant, cum feminis habitare non praesumant. Geminum est bonum virginitatis: quia in hoc saeculo sollicitudinem saeculi amittit, et in futuro aeternum castitatis praemium recipit. Qui casti perseverant et virgines, angelis Dei efficiuntur aequales. Castitas fructus suavitatis est Castitas securitas mentis, sanitas corporis. Virginitreparatur. Nam quamvis poenitendo 247 veniae fructum percipiat, incorrtionem tamen nullatenus recipit pristinam. Virgo carne, non mente,
Abbreviated transcription (Latin):
V irgoq̃ in nupta ẽ cogitat qua ed nĩ sunt
quomodo placeat dõ. Item dicit
uimatrimonium iungituirginem
suam benefacit. Et qui noniungit
ielius facit. Aũgđ. Nihil ꝓdest
uirginitas corporis ubio peratꝰcorrup¬
tiomentis. Sicutenimoccisurini¬
micus non tibi facitiniuriam. sic mor¬
tificacaro. nontͦ᷑ babit animam fuã.
Tales enim dec& dñohabereministros
qui innullo carnis contagiocorrũpant᷑
sed potius continentia castitatis res¬
plendeat Hicronimus dix̃ Multũ
distat interpuritatem uirginalisani¬
mae: nulla contagione pollutae : &
sordiseius qua emultorum libidi¬
ne subiacuit Cente narius nume¬
rus primus ẽ: qui ꝓuirginitatis co¬
rona uirginib deputantꝰ Seça¬
genariũs secundo graduꝑconti¬
Pricenarius testio loconuptiar foede¬
raipsa dictatorũ coniunctione testat᷑
ueniunt ad secundum Tenerares
infeminis. famapudicitie ẽ & quãsi
flos pulcherrimus cito ad leuem mar¬
cescit aurã: leuiq flatucorrumpit᷑.

Expanded text:
nt, quomodo placeat Deo . Qui matrimonio jungit virginem suam, bene facit; et qui non jungit, melius facit . AUGUSTINUS. Nihil prodest virginitas corporis ubi operatur corruptio mentis. Sicut enim occisus inimicus tibi non facit injuriam, sic mortificata caro non turbabit animam tuam. Tales enim decet Domino habere ministros, qui nullo carnis contagio corrumpantur, sed potius continentia castitatis splendeant. HIERONYMUS. Multum distat inter puritatem virginalis animae nulla contagione pollutae, et sordes ejus quae multorum libidini subjacuit. Centenarius numerus perfectus est, qui pro virginitatis corona virginibus deputatur. Sexagenarius, secundus gradus pro contiTricenarius, tertius locus nuptiarum foedera ipsa dictorum conjunctione testatur tertium perveniunt ad secundum. Tenera res in feminis fama pudicitiae est, et quasi flos pulcherrimus, cito ad levem auram marcescit. Aurae levi quae fluctu corrumpitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Timordñi in itium dilectionis eius¬
temdicit. Facultates & uictus exal¬
tantcor & suꝑhaectimordñi.
supplicii &amordĩ. Ambrosiurdix̃
Quitim & dñm declinat errore & aduistu
tis semitam uias suas dirigit. Cregr đ
temdicit Dm̃timere ẽ. nulla q̃ facien¬
da suntbon ap̃terire Isidorus dix̃¬
licitum. Ubi uerotimor non ẽ ibi
m& uere in tranquillitatem non uo¬
nubunt & traduntadnuptiar
Illi uero quidignihabent᷑ scło illo

Expanded text:
ni, initium dilectionis ejus. Facultates et victus exaltant cor, et supra haec timor Domini. supplicii et amor Dei. AMBROSIUS. qui timet dominum declinat errorem et tis semitam ur. Deum timere, est nulla quae facienda sunt bona praeterire. ISIDORUS. Tilicitum; ubi vero timor non est, ibi metuere in tranquillitate non vonubunt et traduntur ad nuptias: Illi vero
Abbreviated transcription (Latin):
affectu s inceritatis. penitudo pen¬
fidit: Etiã sicut homo lapsus mor¬
tuus fuerit in peccato. fide sua
uiuit ina&ernũ : Cauendum .ẽ. uulnꝰ
quod dolorecuratur: Putredo car¬
nis. ferro indiget &cauterio: Catena
sordis: & comae nonsunt diadẽmatir
signa: sed fl&us & lacrimarum
Saccus &ieiunium arma sunt paeni¬
tentiae . & remedium peccatorũ: Quia
in anisuent̃ & habitur luctuors.
ambitiosius dnmde p̃cabat᷑: Dr̃ natu

Expanded text:
affectu sinceritatis plenitudo penaffectu sinceritatis plenitudo penfidit, etiamsi ut homo lapsus mortuus fuerit in peccato, fide sua vivet in aeternum. Cavendum est vulnus quod dolore curatur. Putredo carnis ferro indiget et cauterio. Catena, sordes et comae, non sunt diadematis signa, sed fletus et lacrymarum. Saccus etentiae, et remedia peccatorum, quia inanis venter, et habitus luctuosus ambitiosius Deum deprecantur. » Su
Abbreviated transcription (Latin):
Salomon .đ. Bonum . ẽ. correptum
mani festare paenitentiã. sic enim
ẽffugit uoluntariae peccatũ: Nedicar
peccaui: & quid accidit mihi triste:
neq adicias peccatum suꝑ peccatum.
N& ardes conuestiad dnm. & nede
differar de dieindiem : Nedespiciar
hominem a uestentem se a peccato:
Fili peccastinea dicias iterũ. sed de pristi¬
nis dep̃care utremittantur tibi: Qua¬
sia facie cõlubri fuge peccata: & si acces¬
seris ad illa suscipientte. Origenis đ
Paenitentia quamuis exigua non despi¬
citur. apudiudicemiustum dm̃ Au¬
gustinurđ. Ille uero qui sua scelera
cogitat. & statim conuersus fuerit.
ueniam sibi credat: Sienim tuncuis
paenitentiã agere. quando peccare
non potes. peccata tedimiserunt.
non tuilla: Impia anima plangit᷑
inmalis: dumdisperat debonis.
Hieronimus .đ: Utinam tãcito con¬
uestatur peccator adpaenitentiã
quã cito dñs p̃paratus .ẽ &iã p̃finitã¬
mutare sententiã : Nonenim tempo¬
ris longitudinẽ requirit dr̃: sed

Expanded text:
SALOMON. Quam bonum est correptum manifestare poenitentiam: sic enim effugies voluntarium peccatum . Ne dixeris: Peccavi, et quid accidit mihi triste? neque adjicias peccatum super peccatum . Non tardes converti ad Dominum, et ne differas de die in diem. Ne despicias hominem avertentem se a peccato, Fili, peccasti, ne adjicias iterum, sed et de pristinis deprecare, ut remittantur tibi . Quasi a facie colubri fuge peccata, et si accesseris ad illa, suscipient te . ORIGENES. Poenitentia, quamvis sit exigua, non despicitur apud judicem justum Deum. AUGUSTINUS. Ille vero qui sua scelera cogitat, et statim conversus fuerit, veniam sibi credat. Si enim tunc vis poenitentiam agere, quando peccare non potes, peccata te dimiserunt, non tu illa. Impia anima plangitur in malis, dum sperat de bonis. HIERONYMUS. Utinam tam cito convertatur peccator ad poenitentiam, quam cito Dominus praeparatus em sententiam. Non enim temporis longitudinem requirit Deus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs ꝓmint. sulli reuestantur aduitia
Necmala quae peccatoribur cõminatur.
sulli reuerii fuerint ad salutem:
Homo iniquus qui ꝑne farperituras
diuitias congregauit si aliquando
conuerius euaderecupit. a&erna
supplicia deb& agere ut multitu¬
dinempeccatorũ porsit es aequare
ubestateuistutm : Helarius dix̃
Paenitudo enim morer in mutat. Et
longa temporũ crimina inictuocu¬
lipereunt : si cordisnata fuerit
conpunctio: Cregoriur. dixit.

Expanded text:
sanctis promisit, si illi revertantur ad vitia; nec mala quae peccatoribus comminatur, si illi reversi fuerint ad salutem. Homo iniquus, qui per nefas perituras divitias congregavit, si aliquando conversus evadere cupit aeterna supplicia, debet ita agere, ut multitudinem peccatorum possit exaequare ubertate virtutum. HILARIUS. Poenitudo enim mores mutat, et longi temporis crimina in ictu oculi pereunt, si cordis nata fuerit compunctio. GREGORIUS.
Abbreviated transcription (Latin):
teberis & laudab̵ dnm̃ & gloriaberis. in
miserationib illius. Origenis dix̃: Sidi¬
cerispeccatatua prior efaudiaet tednĩ
tã quam populũ scm̃: Augustinus drx̃
Confessio hominum malorum initiũ. ẽ
operũbonorum: Qui confit& peccata sua
tum: Cesto patrem erudientẽ nesentiar
iudicempđniantẽ. Pempus conferno¬
nis ẽ nunc confitere q̃ fecistiq̃ inuer¬

Expanded text:
teberis, et laudabis Dominum, et gloriaberis in miserationibus illius . ORIGENES. Si dixeris peccata tua prior, exaudiet te Dominus tanquam populum suum. AUGUSTINUS. Confessio omnium malorum initium est omnium operum bonorum. Qui confitetur peccata sua, tum. Ferto patrem erudientem, ne sentias judicem punientem. Tempus confessionis est confiteri quae fecisti, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tib quia uixta dĩsententiã peccat. qui
pinimicis non orat Nihil ꝓficit oratio
illius cuius adhucdolor inmente uel
odiũ man& inpectore: Corenimcum
manib leuat quioratione cũopere sub¬
operatur corleuat & manũ ñleuat.
Quisquis uero operatur & ñ orat. manũ

Expanded text:
ioquin, juxta Dei sententiam, peccat qui pro inimicis non orat. Nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, vel odium manet in pectore. Cor enim cum manibus levat qui orationem cum opere suboperatur, cor levat, et manus non levat. Quisquis vero operatur, et non orat, manus
Abbreviated transcription (Latin):
tassibi contumelias. tranquillo animo
ꝓdit : dolorem cordis aperit. &uistur
quodferu& inanimo. facileresistit.
Vulnera enimmentis aꝑta cito ecultant.
clausanimis efulcerant: Confersio
donat: Omnis spes: in confernone
coniistit: In confersione locus miseri¬
cordiae est: Qipeccatum ꝑditur.
citocuratur. Crimen aũ: tacendo
ampliatur.: Si pat&uitiũ. fitexmas¬
nopus illum Silat&uitiũ. fit ex
minimomagnum: Silentia. culpa
crercit. Basilius dixit: Melior ẽ
eniminmalir factis pura confersio:
quambonir operibus suꝑba glori¬
atio: In librolementis. dicit᷑¬
T acentibur non facile potest medella
UIIII. DEPAEXITENTIA¬
adppinquabit enim regnũ celoꝵ¬

Expanded text:
tas sibi contumelias tranquillo animo tas sibi contumelias tranquillo animo prodit, dolorem cordis aperit, et virui quod servet in animo, facile resistit. Vulnera enim mentis aperta cito exsultant: clausa, nimis exulcerant. Confessio ccati veniam donat. Omnis spes in confessione consistit, in confessione locus misericordiae. Peccatum proditum cito curatur. Crimen autem tacendo ampliatur. Si patet vitium, fit ex magno pusillum. Si latet vitium, fit ex minimo magnum. Silentio culpa crescit. BASILIUS. Melior enim est in malis factis pura confessio, quam in bonis operibus superba gloriatio. EX LIBRO CLEMENTIS. Tacentibus non facile potest medela oCAPUT IX. De poenitentiaappropinquavit enim regnum coelo
Abbreviated transcription (Latin):
Qui peccata sua hominibus occultant.
& ꝑ sem& ipsos confessi non fuerint:
dm̃quem testem habebunt. ipsum
habebunt & ultorem. Exeo unur¬
quisq iustus. eẽ incipit : ex quo sui
accusator extiterit Multi autem
c̃econtra sem&ipios peccatores fatent᷑
& sem& ipsos a peccato non sub trahuNt.
Magna iamiustitiae pars. ẽ seipsum
diuinae uistutirrubdatur humilius
efquo suã infirmitatẽ agnoscit.
Bene seiudicat iustus in hac uita ne
iudic&uradõ damnatione ꝑ p&ua:
unc autẽ iudiciũ desẽquirq sumit:
quando ꝑdignam paenitentiam
suapraua facta condemnat Dupli¬
cem haberedeb& fl&um in paeniten¬
tiã omnis peccator. siue quia per
neg legentiã bonum non fec : seuquia
malum ꝑaudaciã ꝑ p&rauit: Quod enĩ
opostuit nongerñt: & gerit agere
quod non oposturt: Quaedamͦ enim
iamiustitiae postio. ẽ : Iniquitatẽ suã
homini abscondere. & insem& ipso de
peccatis ꝓprur erubertere: Quiinla¬

Expanded text:
Qui peccata sua hominibus occultant, Qui peccata sua hominibus occultant, et per semetipsos confessi non fuerint, Deum quem testem habent, ipsum habebunt ultorem. Ex eo unusquisque esse justus incipit, ex quo sui accusator exstiterit. Multi autem contra semetipsos peccatores fatentur, et tamen semetipsos a peccato non subtrahunt. Magna jam jusdivinae virtuti subdatur humilius ex quo suam infirmitatem agnoscit. Bene se judicat justus in hac vita, ne judicetur a Deo damnatione perpetua. Tunc autem judicium de se quisque sumit, quando per dignam poenitentiam sua pracem habere debet fletum in poenitentia omnis peccator, sive quia per negligentiam bonum non fecit, seu quia malum per audaciam perpetravit. Quod enim oportuit non gessit, et gessit quod agere non potuit. Quaedam enim jam justitiae portio est iniquitatem suam homini non abscondere, et in semetipso de peccatis propriis erubescere. Qui illa
Abbreviated transcription (Latin):
Creg̃dix̃ Non uult dr̃ ulcisci eiꝰ malitiã
qui confitẽre delicta ꝑ suad& Optatꝰ
dis solui confitentes necontumacer
punire corat᷑ : Tantumq ẽ homo sarci¬
nis peccatoꝵ grauatur quantum abo
r&egit quanto ampliur silentiũ p̃mit
tanto grauiorẽ dolore intrinsecus nũ¬
trit: Namcũ putredoq interius fer¬
u& eicit᷑ adsalutem : doloraperitur:
Omnis quippe peccator dum culpam su ã
intraconscientiã. absconditantrin¬
secus lat&: &in suis pen&rabilibur
occultat᷑ Peccatores dr̃uid& & susti
necrenstentes tolerat &dãnat: Coti¬
die ꝑeuangeliũ lem̃ t̃ uocat. Confes¬
sionemnram̃ ecpuro corde desiderat.
& cunctaq delinquimus relafat Pec¬
catiuirus salubrit̃aperitꝰ in confersio¬
ne quod pestifere latebat inmente:
onfitendo peccata quid aliudagimur
nisimalũ quod in nob latebat aperimꝰ.
Peccator enim conuersus de peccatis in
fl&ibus iamiustur erseinchoat: cũ
coeperit accusare quod fec̃ Iñdorus .đ

Expanded text:
GREGORIUS. Non vult Deus ulcisci malitiam, qui confiteri delicta persuadet. Optat Deus dissolvi confitentes, ne contumaces punire cogatur. Tantumque erit homo sarcinis peccatorum gravatus, quantum a boent, quanto amplius silentio premunt, tanto graviorem dolorem intrinsecus nutriunt. Nam cum putredo quae intrinsecus fuerit ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Omnis quippe peccator, dum culpam suam intra conscientiam abscondit, intrinsecus latet, et in suis penetralibus occultat. Peccatores Deus videt et sustinet, resistentes tolerat et tamen cotidie per evangelium clementer vocat. Confessionem nostram expuro corde desiderat et cuncta, cati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Confitendo peccata, quid aliud agimus, nisi qui malum quod in nobis latebat, aperimus? Peccator enim conversus de peccatis in fletum, jam justus esse inchoat, cum coeperit accusare quae fecerit. ISIDORUS.
Abbreviated transcription (Latin):
temdic̃. Quales orantes uolumur inuenire
taler nos ante tẽpus in oratione p̃parare
mens& p̃cipuae intẽpore orationis in¬
tentanihilmalũ nihil suꝑ fluũ recipit.
UIIT DECONFESSIONE¬
Ns dicii ixeuoł Omnis qui confite¬
bitur me coram hominibur confite

Expanded text:
t. Quales orationes volumus invenire, t. Quales orationes volumus invenire, tales nos ante tempus in orationem praeparare et praecipue tempore orationis intenta, nihil malum, nihil superfluum recipit. CAPUT VIII. De confessione. CHRISTUS. Omnis ergo qui confitebitur me coram ho
Abbreviated transcription (Latin):
mur non diuinae reput&ur. iustitiae
multos dr̃ none xaudit aduoluntatem
ut exaudiat adsalutẽ Alibidicit: Non
enim conciliat dm̃ multipleforationir
sermo sed purissima sincera quȩ oratio¬
tia Quiadaemonia ꝑorationemin¬
cuntur: In libro clemienti rdicit. Dir¬
Orationam q̃ grandis munitio . ẽ ani¬
mae. Porationes puristimasomnia
nob utiliatribuunt᷑ ad nõ &cuncta
noria ꝓculdubio effugantur. Cipri¬
anurđd Bona ẽ oratio cũ ieiunio & he¬
lemosrna : Itemdicit Cito orationer
ad dnm̃ ascendunt qua sad eũ merita.
nr̃i operis in ponunt Cae sarius dixit.
Siclectione&oratione deb&irincumbe¬
reut int̃dum &iam manib: aliquodpor¬
s&is e cercere : Item dicit. Duoburmodir
oratio mn peditur nemp&rare quis queua
leat postulata Hoc ẽ si aut mala adhuc¬
quisq cõmittit. Aut ñ delinquenti ñbide¬
Sicut uenenata animalia fostiorerher¬
bae uel pigmenta expellunt: ita& cogita¬
tioner sordidasoratio cũ ieiunio repellit:¬

Expanded text:
 divinae reputetur justitiae multos Deus non exaudit ad voluntatem, ut exaudiat ad salutem. Non enim conciliat Deum multiplex orantis sermo, sed purissima sinceraque oratiotia, quia daemonia per orationem vincuntur. EX LIBRO CLEMENTIS. DisASILIUS. Oratio namque grandis monitio est animae. Per orationes purissimas omnia nobis utilia tribuuntur a Domino, et cuncta noxia procul dubio effugantur. CYPRIANUS. Bona est oratio cum jejunio, et eleemosyna cum justitia. Cito orationes ad Dominum ascendunt, quas ad eum merita nostri operis imponunt. CAESARIUS. Sic lectioni et orationi debetis incumbere, ut interdum etiam manibus aliquid possitis exercere. ISIDORUS. Duobus modis oratio impeditur, ne impetrare qleat postulata. Hoc est, si adhuc mala quisque committit, aut si delinquenti sibi deSicut venenata animalia fortiores herbae vel pigmenta expellunt, ita et cogitationes sordidas oratio cum jejunio repelli
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ filium nisiquemamat. Non corrigit ma¬
gister discipulum. nisi eũ quemardentioris
cernit ingenii. Quiquid quã in t̾rogat no¬
Agnos cer& ille quirer ponsurus ẽ similitu¬
dinẽ pharisa eoꝵ. nonquasi discipulus sed
qua si temptator accedit. Uir stũdiosus
& sapiens &iam si discere aliquiduult ma¬
gis doc& dum prudenter interrogat
Sunt aliqui nimia facilitate uerbaꝵ ꝑ audas¬
am edisserunt aliis. qđ ipsi ñ intellegunt
sidoꝵ dix̃. Debono interrogatus. tacito
Melius enim ẽ r&icere in ꝓbis
quã respondere Cibrianꝰ d
Ille melius doc& qui coti¬
diae crescit & ꝓficit
discendo meliora Neq enim idoneus potest
ẽẽ miles qui ñ exercitatus in campo prius
fuerit. Tunc enim demum sermo & ratio
salutaris efficaciter discitꝰ sipacient̃ quod dis¬
citur auditur. Disciplina custos spei. recepta¬
culum fidei. dux itenere salutaris fomen ac
negotium bone in dolis magistra uistutis fac̃

Expanded text:
pater filium, nisi quem amat: nec corrigit mapater filium, nisi quem amat: nec corrigit magister discipulum, nisi eum quem ardentioris cernit ingenii. Quicunque interrogat noan noverit ille, qui responsurus est, in similitudinem Pharisaeorum non quasi discquasi tentator accedit. Vir studiosus et sapiens, etiam si discere aliquid vult, magis docet dum prudenter interrogat. Sunt aliqui qui nimia facilitate verborum per audaciam edisserunt aliis quod ipsi non intelligunt. ISIDORUS. De bono interrogatus, taceo: melius est enim reticere improbis quam respondere. CYPRIANUS. Ille melius docet qui quotidie crescit, et proficit discendo meliora. Neque enim idoneus potest esse miles qui non exercitatus in campo prius fuerit. Tunc enim demum sermo et ratio salutaris efficaciter discitur, si patienter quod discitur, auditur. Disciplina custos spei, receptaculum fidei, dux itineris salutaris, fomentum ac negotium bonae indolis, magistra virtutis, facit
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ imitare iustos in bonum LXXUII
DEDISCIPULIS¬
ñs. dic̃ ineuangł. Non .ẽ. discipulus
suꝑ magistrum perfectus aũ omnis
erit. si sit sicut magister eiꝰ Paul ap.d.
Sermo uester ingratia salesit conditus.
ut sciatis quomodo uos oporteat unicuiq
respondere. Sał .d. LaRatꝰ homo insenten¬
tiaoris sui & sermodurus ẽ. optimus.
sir̃ .D. Si. ẽ tibi intellectus. responde ꝓ¬
ante miles eẽ quam trro. Caue nesinedoc¬
tore in grediaris uiam. quam
nũquã ingressus es & pastẽ
alterã declinas errorẽ patiarir:
Plusq aũ ñ ambules. quam necense ẽ aut currens
lasseris aut mora faciens obdormias
allla ars absq magistro didicitur. Multo
tem pore discas quam doceas Necredas lau¬
datorib tũis. Immo in risorib aũ nead cõmo¬
des Non ad p&as maiora uirib: tuis. quia
melius ẽ in humiliorib: totũ ꝑgere. quã pendu¬
logradu in altiorib fluctuari. Nonerũdit

Expanded text:
sumus imitari justos in bonum? CAPUT LXXVI. sumus imitari justos in bonum? CAPUT LXXVI. De discipulis. CHRISTUS. Non est discipulus super magistrum: perfectus autem omnis erit si sit sicut magister ejus . PAULUS. Sermo vester in gratia sale sit conditus, ut sciatis quomodo oporteat vos unicuique respondere . SALOMON. Laetatur homo in sententia oris sui, et sermo opportunus SIRACH. Si est tibi intellectus, responde proante miles velis esse quam tiro. Cave ne sine doctore ingrediaris viam quam nunquam ingressus es; et parte altera declinans, errorem patiaris, et plus ambules quam necesse est; et currens laxeris, aut moras faciens dormias. Nulla ars absque magistro discitur. Multo tempore disce quam doceas. Ne credas laudatoribus tuis, imo irrisoribus aurem ne accommodes. Non appetas majora viribus tuis, quia melius est in humilioribus pergere, quam pendulo gradu in altioribus fluctuare. Non erudit
Abbreviated transcription (Latin):
omnib: teipsum p̃be exemplũ bonorũ ope¬
rum Sał d. hominibono incons pectu
suo dedit ds sapientiã & scientiã & l&itiã
Hieroñ .d. Sicut assiduitas familiaritatẽ
ita familiaritas contẽptum parat. Meli¬
us ẽ. rem familiarem minui. quã ani¬
mae salutẽ perire. Creg̃s dix̃. Qui enĩ
uitam suã alus scire fugiunt. sibime¬
ipsis accensisunt. sed aliis in exem plis lu¬
minis ñsunt. Hi enim qui exempla uir¬
tutum p̃rogant & lum̃ boni operis ꝑui
tam & uerbum iterantib: demonstrant.
iurelam pades appellantur. In exemplũ
culpa uehe menter ostendit. quando ꝓre
uerentia ordinis i peccator honoratꝰ
Illeigitꝰ mõdis omnib: deb& ad exemplũ
ens iam spiritali t̃uiuit. Isidoꝵ D. Nequis¬
quam pꝰ lapsum paenitentiae dis per&
ueniã dum conspicit scoꝵ reparatione
fuisse &iam postruinam. Obhanc utilita¬
tem scribuntꝰ sc̃oe ruinae & ꝑditiones ut sẽꝑ
faciant salutes animae humanae. Siaptũ
fuimꝰ imitari iniquos inmalum cur. pigri

Expanded text:
um operum . SALOMON. Homini bono in conspectu suo dabit Deus sapientiam, et scientiam, et laetitiam . HIERONYMUS. Sicut assiduitas familiaritatem, ita familiaritas contemptum parit. Melius est rem familiarem minui, quam animae salutem perdere. GREGORIUS. Qui enim vitam suam ab aliis sciri refugiunt, sibimetipsis accensi sunt, sed aliis in exemplo luminis non sunt. Hi enim qui exempla virtutum praerogant, et lumen boni operis per vitam et verbum iterantibus demonstrant, jure lampades appellantur. In exemplo culpa vehementer ostenditur, quando pro reverentia ordinis peccator honoratur. Ille igitur modis omnibus debet ad exemplum ISIDORUS. Ne quisquam post lapsum poenitendo desperet veniam, dum conspicit sanctorum reparationem fuisse etiam post ruinam. Ob hanc utilitatem scribuntur sanctorum ruinae et reparationes, ut spem faciant salutis humanae. Si apti fuimus imitari iniquos in malum, cur pigri
Abbreviated transcription (Latin):
Miscriestote & lug&e & plorate rirur
uester in luctũ conuest& & gaudiũ
inmerorẽ Salđ Pisur doloremis¬
cebit᷑ & extremagaudii luctus occupat
rusẽbona conpimetio Narrabi legau¬
dium. in anima hominis Inima hori¬
nis q̃ inoratione conpungitur. ualde
psalmodiecum ꝑ intentionem cordisagit᷑
rat Inriguumq superiũs accipitani¬
macum sese in lacrimis caclestis regm᷑
desiderio affligit Inriguum uero
inferius accipit cuminfernisupplicia
clementer amplectitur quia peccator ei
eẽ. indignaiam non potest. q̃ fleib lauat᷑.¬
Tondubitare circafinemiustificareho¬
minemꝑ paenitentiae conpunctionem
sed qr raro id fierisol& m&uendumẽ
nedumadfinem defestur conuersio spe¬
rata ante occup& mors. quam subuenit
paenitentia Nonergo in flecib noninac¬
tib nr̃is sed in dño confidam Quiaer¬
go& pͥbaptisma inquinauim uitã. bap¬
tizemus lacrimis conscientiã. In qui¬
natipaquas salutis. renas camur exla¬
crimis Basiliurdix̃. Vbiautem fuẽ¬

Expanded text:
us vester in luctum convertetur, et gaudium in moerorem . SALOMON. Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat rus est bona compunctio, et inenarrabile gaudium in anima hominis. Anima hominis quae in oratione compungitur, valde psalmodiae cum intentionIrriguum quippe superius accipit anima, cum sese in lacrymis coelestis regni desiderio affligit. Irriguum vero inferius accipit, cum inferni supplicia clementer amplectitur, quia peccatorum vita ei esse indigna iam non potest, quę fletibus lavatNon dubitare debemus circa finem justificari hominem per poenitentiae compunctionem. Sed quia raro id fieri solet, metuendum est ne dum ad finem differtur conversio, insperata ante occupet mors quam subveniat poenitentia. Non ergo in fletibus, non in actibus, sed in Domino confidamus. Quia ergo post baptismum inquinamus vitam, baptizemus in lacrymis conscientiam. Inquinati post aquam salutis, renascamur ex lacrymis. BASILIUS. Ubi autem fue
Abbreviated transcription (Latin):
tuorsunt qualitateraffectionum qui¬
iusuitas longinquitate. Necordatio
poenarũ futurarũ Oesderiũ suꝑnat
quinon ex uera cordis conpunctione siu
accusatores fiunt sed tam̃ ad huc ẽc se
peccatores ad signant. Vtefficta bui¬
utate confessionis locũ incieniant sc̃itatis

Expanded text:
autem sunt qualitates affectionum, quijus vitae longinquitate, recordatio poenarum futurarum, et desiderium supernae qui ex vera cordis compunctione sui accusatores fiunt: sed tantum ad se esse peccatores assignant, ut ex ficta humilitate confessionis locum inveniant sanctitati
Abbreviated transcription (Latin):
tina subtraxit. nec ad illã momen¬
taneã porsunt paenitentiã ꝑuenirẽ
Erubescimur modo paruo tempore
paenitentiã agere. & nontimemus
sincullo termino a&erna supplicia
sustinere Qui enim ꝓpeccatis sibi
i psi non parcit. dr̃cito illiindul¬
gentiã tribuit.A
DEABSTINENTIA¬

Expanded text:
tina subtraxit, ut nec ad illam momentina subtraxit, ut nec ad illam momentaneam possint poenitentiam pervenire. Erubescimus modo parvo tempore poenitentiam agere, et non timemus sine ullo termino aeterna supplicia sustinere. Qui enim pro peccatis sibi ipsi non parcit, Deus illi cito indulgentiam tribuet CAPUT X. De abstinentia
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enimnonopost& reminiscere
peccatiaffectum. sic necerse ẽ unũ¬
quemq: suũ in deflendo commemo¬
rarepeccatum. Omne peccatum.
ꝑpaenitentiã recipit uulneris
sanitatem. Nihil autem peiur
quã culpã agnoscere nec deflere
nhacuitatantum paenitentiae¬
pata libestas. Postmostemuero
nulla correctionis ẽ licentia Pac
nitentibur diuinaclem̃tia sibue¬
nit & ꝓpaenitentiã indulgentia
atur. Vulnur iteratũ tardiur
sanatur Secundum morbum
inpendenda ẽ medicina Iuxta
uulnur adhibenda remedia
aerariur đ. Valdedura & nimiũ
dolenda conditio ẽ omnẽ intenti¬
onemstudium corporis inpendere
& fructum non recipere p̾laborem
Dicatenim aliquis. Cum ad ie nec¬
tamuenero. tuncad paenitentiae
medi cam̃ta confugiã. Qua rehoc
dese fragilitas humana p̃sumat
cumuno dieuitae sua ein potestate
non habeat. Iniquitatem enim nra
sinosagnos cimus. dr̃ ignoscit.
Multienim secredebant longo tempo¬
reuiuere & ita illos morrrepen¬

Expanded text:
Sicut enim non oportet reminisci Sicut enim non oportet reminisci peccati affectus, sic necesse est unumquemque suum in deflendo commemorare peccatum. Omne peccatum per poenitentiam recipit vulneris sanitatem. Nihil autem pejus quam culpam agnoscere, nec deflere. In hacpatet libertas, post mortem vero, nulla correctionis est licentia. Acnitentibus divina clementia subvenit, et per poenitentiam indulgentia datur. Vulnus iteratum tardius sanatur. Secundum morbum impendenda est medicina. Juxta vulnus adhibenda sunt remedia. CAESARIUS. Valde dura et nimium dolenda conditio est, omni intentione studio tempus impendere et fructum non recipere post laborem. Dicit enim aliquis: Cum ad senectam venero, tunc ad poenitentiae medicamenta confugiam. Quare hoc de se fragilitas humana praesumat, cum unam diem vitae suae in potestate non habeat? Iniquitatem enim nostram si nos agnoscimus, Deus ignoscit. Multi enim se credebant longo tempore victuros, et ita illos mors repen
Abbreviated transcription (Latin):
paenitentia agimus. ut &incon
punctionẽ cilicucognoscamus
uitia quae ꝓculpam commisimus.
Vontam consideranda ẽ mensuram
temporis quamdolorer. Quanta
fuit inmalũ abrui aptamentis
intentio tanta necesse . ẽ indilec¬
tione deuotio. Duplex .ẽ. autẽ
paenitentiae gemitus. ueldũ plan¬
gimur quod malegessimus. ueldũ
non egimus quod a geredebueram
Ille autem tuere paenitentiã agait
qui nec paeniterep̃terita nes legit
nec adhuc paenitenda committit
Sibona ẽ. ab extremis conuersio.
melior tamen ẽ quadongeante
finem agitur. ut ab hacuita securus
transeatur In scło paenitentia
operantibus dĩmiseri cordia subuenit
nfuturo autemiamnonoperamur
sed rationẽ operũ nrorũ ponimus
Sullus desperare deb&ueniã. &iã¬
sicircafinem uitae ad paenitentiã
conuestatur. Sienimpaenitendo
dignadõ acta gesserimus. seueritate
eius inclem̃tia comiutamur. Dr̃
qui nos malortolerat: non dubiũ. ẽ
quod conuersis dementer ignoscat.

Expanded text:
poenitentiam agimus, ut et in punctione cilicii cognoscamus vitia quae per culpam commisimus. Non tantum consideranda est mensura temporis, quantum doloris. Quanta fuit in malo abruptae mentis intentio, tanta necesse est sit in dilectione devotio. Duplex autem est poenitentiae gemitus: vel dum plangimus quod male gessimus, vel dum non egimus quod agere debueramus. Iste autem vere poenitentiam agit, qui nec poenitere praeterita negligit, nec adhuc poenitenda committit. Si bona est in extremis conversio, melior tamen est quae longe ante finem agitur, ut ab hac vita securius transeatur. In hoc saeculo poenitentiam operantibus Dei misericordia subvenit. In futuro autem jam non operamur, sed rationem operum nostrorum ponimus. Nullus desperare debet veniam, etiamsi circa finem vitae ad poenitentiam convertatur. Si enim poenitendo digna Deo acta gesserimus, severitatem ejus in clementiam commutabimus. Deus qui nos malos tolerat, non dubium est quia conversis clementer ignoscat.
Abbreviated transcription (Latin):
ria & gloriatio & la&itia & corona
exultationis simordñi delectabitꝰ cor
gitudinedierum simenti dñm
bene erit in extremis. & indiede func¬
tionis suȩ benedic& Ti mordñi sci¬
entiae religiositas p̾lenitudo scien¬
tiae .ẽ. timeredm̃ Corona sapien¬
tiae timor dñi replens pacem & salu¬
tis fructum Nadix sapientiae ẽ.

Expanded text:
ria, gloriatio, et laetitia, et corona exsultationis. Timor Domini ditabit cor, gitbene erit in extremis, et in die defunctionis suae benedicetur . Timor Domini scientiae religiositas: plenitudo sapientiae est timere Deum . Corona sapientiae timor Domini, replens pacem, et salutis fructum. Radix sapientiae e
Abbreviated transcription (Latin):
non quantum desideriũ carnis
exposcit. Quinimium cibis
utuntur quantum magis
uentrem corrumpunt. tanto
ampliur sensum obtunduret
nuitas patrum dic̃. Quemad¬
modumenim flamma conbur&
silua sicuisiones malas extin¬
guit esunes Qui contin& uen¬
tremsuum minuit uitia Nã
quiuincitur abercis aug mentat
uitia : Incrementumignis salua
Et inerementum uentris. es camul¬
ta. Ligͥnaniulta magna extol¬
lent flamia. Abundantia aũ
escarum. nutriunt desideriac
mala. Denderium escae genu¬
it in oboedientiam & gustur
suauis expulit depara drso
Multe escae delectentgulae nu¬
triunt autem uermem fornica¬
tionis. Nacuusuent̃ inoratione
uigilare facit. Nam qui repl&us
ẽ. somnum in fest grauis simũ.
Sicut enim flammamignis in pa¬
leas currentem r&inere t̃ in por¬
sibile .ẽ. sic& libidinis imp&um
ardentem uentre satiato r&enere
c̃. in porribile Vaportim eatis
repl& aerẽ & oratio abstinentes
adoratum dñi. Mensura conpe¬
tens repl&uar.. Uenter uero

Expanded text:
non quantum desiderium carnis non quantum desiderium carnis exposcit. Qui nimium cibis utuntur, quanto magis ventrem corrumpunt, tanto amplius sensum obtundunt. EX VITIS PATRUM. Quemadmodum enim flamma comburit silvam, sic visiones malas exstinguit esuries. Qui continet ventrem suum, minuet vitia. Nam qui vincitur ab escis, augmentat vitia. Incrementum ignis silva, et incrementum ventris esca multa. Ligna multa magnam extollunt flammam, abundantiae autem escarum nutriunt desideria mala. it inobedientiam, et gustus suavis expulit de paradiso. Multae escae delectant gulas, nutriunt autem vermem fornicationis. Vacuus venter in orationibus vigilare facit. Nam qui repletus est, somnum infert gravissimum. Sicut enim flammam ignis in paleas currentem retinere est impossibile, sic et libidinis impetum ardentem, ventre satiato, retinere est impossibile. Vapor thymiamatis replet aerem, et abstinentis oratio adorat Deum. Mensura competens replet vas, venter vero
Abbreviated transcription (Latin):
onustus. Uigiliis stude copula¬
reieiuniis. & cunctis uistutibus
flororeporiii: Sicut equis frena
sunt inponen da itacorda nr̃a
ieiunia sunt frenanda. Escae
enimplurimaenon solũ corda
nr̃a sed &iam corpus & animã
ledunt. Nihilꝓdestuentrem
abescis resecare & anima obru¬
creparsiones Talem te echibe
filicum uolueris i eiunare. utcũ
mentem purgemurauitis A
iuailandum autẽ multumie¬
iuniumꝑd est. Sicutenĩmiles
plurimo onerẽp̃ grauatur & in¬
pediti  adbellũ ita& in peditꝰ
monachass aduigilias. cum escarũ
largitate feruercit Sȩpeenim
ꝑciborũ auiditatem frangunt᷑
tomachiuires. Nec non abun¬
dantia sanguini r& colorũ pluri¬
mat egritudines escarum lar¬
ntate patimur Caesarius d
Quid ꝓdest ncarnem nramieiunus
&uigiliis ad fligamus & mentẽ
nram nonemendemus autque
interiora sunt non curemus
nconlationiburdio  pantusib
cibumunurquirq concedatr
quantum sustentatio corporis

Expanded text:
onustus. Vigiliis stude copulaonustus. Vigiliis stude copulare jejunia, ut cunctis virtutibus florere possis. Sicut equis frena sunt imponenda, ita corda nostra jejuniis sunt frenanda. Escae enim plurimae non solum corda nostra, sed etiam corpus et animam laedunt. Nihil prodest ventrem ab escis resecare, et animam obruere passionibus. Talem te exhibe, fili, ut cum volueris jejunare, et cum mentem purgemus a vitiis. Ad vigilandum autem multum jejunium prodest. Sicut enim miles plurimo onere praegravatur, et impeditur ad bellum, ita et impeditur monachus ad vigilias, cum escarum largitate fervescit. Saepe enim per ciborum aviditatem franguntur stomachi vires, necnon abundantiam sanguinis, et cholerae plurimas aegritudines escarum largitate patimur. CAESARIUS. Quid prodest, si carnem nostram jejuniis et vigiliis affligamus, et mentem nostram non emendemus, aut quae interiora sunt, non curemus? DE COLLATIONIBUS. Tantum cibum unusquisque comedat, quantum sustentatio corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
carniũ sesuspendunt. Hipotiur
es secrandisunt. quia dĩ creaturã
usibur humanis concersam
reiciunt Spernitur enimieni¬
nium. quod inuespera repl&itione
ciborum reficitur. Spernituit:
ieiunium. quod in uerperũ dilitris
conpeniaturotaenim diaepu¬
las in cogitatione ruminat. quid
ad explendamgulam uesperam
sibi dilitiar p̃parat. Corporir
debilitar nimia &iãuirer animae
frangit mentesq ingeniũ facit
marcercere necual& quicquam
bomꝑ inbecillitatemꝑficere. Quic¬
quidenim cummodo & tempera¬
mentum fit salutare ẽ. Ouicquid
autemnimis & ultramodum. ẽ
ꝑnitiosum fit studiumq suum
in contrariũ uestit. Eorpus au
qued abstinentia frangit temp¬
tationonur&. Sicti toines car¬
resecantur. itaom̃ sanima etiistei¬
tes. a ed acitatis uitio destruult᷑
Nequeenim qui spiã potest instutẽ.
ꝑfectionis ad tingere nisi prius
uentris edomuerit ingluuiẽ:
Basiliurđ. Nonbene possumur
uigila recum dapibur fuerit uent̃

Expanded text:
carnium se suspendunt. Hi potius carnium se suspendunt. Hi potius exsecrandi sunt, quia Dei creaturam usibus humanis concessam rejiciunt. Spernitur enim jejunium quod in vesperum repletione ciborum reficitur. Spernitur jejunium quod in vesperum deliciis compensatur. Tota enim die epulas in cogitatione ruminat, qui ad replendam gulam vespere sibi delicias praeparat. Corporis debilitas nimia vires animae frangit, mentisque ingenium facit marcescere, nec valet quidquam boni per imbecillitatem perficere. Quidquid cum modo et temperamento fit, salutare est. Quidquid autem nimis et ultra modum est, perniciosum fit, studiumque suum in contrarium vertit. Corpus autem quod abstinentia frangit, tentatio non urit. Sicut omnes cupresecantur, ita omnes animae virtutes edacitatis vitio destruuntur. Neque enim quispiam potest virtutem perfectionis attingere, nisi prius ventris edomaverit ingluviem. BASILIUS. Non bene possumus vigilare, cum dapibus fuerit venter