comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sic ⁊ in euugłio. Si aũ nͣ ꝑturbes aquã
cordis tui. ⁊ hic agnosces pac̾e scripturarͣ.
& habeb̾ cũ eis ⁊ tu pac̾e. Si aũ cũ eis
hab̾e nolueris pacẽ. tu in te comittis
tilant bona oꝑa sua ut fine bonoꝵ oꝑu
suoꝵ in laude hominũ ponant. eandẽq
laudẽ hominũ qͣsi ꝓ mercede cõputent
bonoꝵ oper suoꝵ. de his dr am̃ dico uob̾
recepert mercedẽ suã. & contͣ eos dicit᷑
cauete iusticiã ur̃am facere corã hõib.
inde sequit᷑. ut uideamini ab eis. Uitͣ
ñ porrexit intentionẽ : hic fecit finẽ.
Nolite sic facere corã hõinib quic¬
qͥd boni facitis. ut uideamin ab eis: ut
ipse sit finis boni oꝑis urͣi. uideri ab eis.
olite gͦ sic: ut uideamin ab eis. Hac aũ
ñ ibi ponit finẽ. ut uideam᷑ ab hominib:
coram quib uult esse bona facta nr̃a
sait. Luceant oꝑa ur̃a coram hominib.
ut uideant bona oꝑa urͣa. Non quieuit
neq hic remansit: sed dux hinc te sur-¬

Expanded text:
sic et in Evangelio. Si autem non perturbes aquam cordis tui, et hic agnosces pacem Scripturarum, et habebis cum eis et tu pacem. Si autem tu cum eis habere nolueris pacem, tu in te committis tilant bona opera sua, ut finem bonorum operum suorum in laude hominum ponant, eamdemque laudem hominum quasi pro mercede computent bonorum operum suorum; de his dicitur, Amen dico vobis, perceperunt mercedem suam. Contra eos dicitur, Cavete justitiam vestram facere coram hominibus. Proinde sequitur, Ut videamini ab eis . Ultra non porrexit intentionem, hic fecit finem. Nolite sic facere coram hominibus, quidquid boni facitis, ut videamini ab eis, ut ipse sit finis operis vestri, videri ab eis. Nolite ergo sic, ut videamini ab eis. Hac autem non ibi ponit finem, ut videamur ab hominibus, coram quibus vult esse bona facta nostra: sed ait, Luceant opera vestra coram hominibus, ut videant bona opera vestra. Non quievit, neque hic remansit: sed duxit hinc te sur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cuutates euis. Hic uidendũ ẽ quom̃ dicat᷑
anathema qđ uouet᷑. E tam̃ ꝓ maledicto
ponit᷑ sic̃ ⁊ de isto pͦpło dir Unde illuo ẽ.
Siqͥs uob̾ euugłit auerit pretͣ quã qd̾ acce¬
pistis. anathemasit. Hinc uulgo ductũ
ẽ. ut deuotatio dicat᷑. Nã deuotare se quẽ.¬
quã nemo fere dicit: nͥ maledicens. Et ana¬
thematirauit eũ ⁊ ciuitates esꝰ. & uocatũ ẽ
nom loci illius anathena. Hinc ductũẽ
ut anathema detestabile aliqͥd ⁊ ab homi¬
nabile uideat᷑. Ut enĩ nichil inde uictor
in usus suos auferret s totũ in penã luen¬
dã uocaret. hoc erat a nathematrrare:
qđ uulgo dr deuotare. Origo aũ huiꝰ uerbi est
in greca lingua ab his reb quȩ uotȩ ⁊ ꝑsolute
hoc ẽ ꝓmissȩ ⁊ redditȩ sursũ ponebant᷑ in t̃plis:¬

Expanded text:
et ciuitates eius. hic uidendum est, quomodo dicatur anathemabo, quod uouetur et tamen pro maledicto ponitur, sicut et de isto populo dicitur. unde illud est: si quis uobis euangelizauerit praeterquam quod accepistis, anathema sit. hinc uulgo ductum est, ut deuotatio dicatur; nam deuotare se quemquam nemo fere dicit nisi maledicens. Et anathemauit eum et ciuitates eius: et uocatum est nomen loci illius Anathema. hinc ductum est, ut anathema detestabile aliquid et abominabile uideatur. ut enim nihil inde uictor in usus suos auferret, sed totum in poenam luendam uoueret, hoc erat anathemare, od uulgo dicitur denotare. origo autem huius uerbi est in graeca lingua ab his rebus, quae uotae et persolutae, hoc est promissae et redditae sursum ponebantur in templis
Abbreviated transcription (Latin):
napceliñ. ẽe rei publicȩ: cdent exercitũ talem
quales doctrina aꝑi ẽẽ milites
iussit. dent tales ꝓuinciales: tales ma¬
ritos.tales conuiges: tales parentes.
tales filios: tales dños: tales seruos.
tales reges: tales iudices: tales demiq
debitoꝵ ipsius fisci redditores :⁊ exac¬
tores quales ẽẽ pͣcipit doctrina xp̃ia¬
na: & audeant cã dicere aduersã c̃c̃
rei puplice: immo uͦ nͣ dubitent con¬
fiteri magnã si ei obtemꝑetur salu¬
Attendite scripturas:⁊ uidete qr
prepositi com̃dant se pͦpło. Nã apłs
dicit plebi. Orantessimul ⁊ ꝓ nobis.

Expanded text:
esse rei publicae, dent exercitum talem, esse rei publicae, dent exercitum talem, quales doctrina Christi esse milites iussit; dent tales prouinciales, tales maritos, tales coniuges, tales parentes, tales filios, tales dominos, tales seruos, tales reges, tales iudices, tales denique debitorum ipsius fisci redditores et exactores, quales esse praecepit doctrina Christiana. et audeant eam dicere aduersam esse rei publicae, immo uero dubitent confiteri magnam, si ei obtemperetur, saluapraepositi commendant se populo. Nam Apostolus dicit plebi, Orantes simul et pro nobis .
Abbreviated transcription (Latin):
seruos iusti parentes nrͣi. sic admi¬
nistrabant domesticã pacẽ: ut se-¬
cundũ hȩc tp̃ralia bona. filioꝵ sorte
a seruorum conditiõe distingue¬
rent: ad d̾nm autẽ colendũ in quo¶e¬
etͣna bona speranda st̃. om̃ib domꝰ
suȩ mẽbris pari dilectiõe consu ioħis .iͦ.¬
lerent. Qđ naturalis ordo ita pͣscri¬
bit: ut nom̃ patrũfamilias hinc ex¬
ortũ sit: & tã late uulgatũ. ut etiã
inique dñantes hoc se gaudeant
appellari. Qui autẽ ueri patresfa¬
nulias sunt. omĩb in familia sua
tanquã filiis ad colendũ. ⁊ prome¬
rendũ dm̃ consulunt: desiderantess
atq optantes uenire ad cȩlestem
domũ. ubi necessariũ ñ sit officiũ
talitate felicib Quo donec ueniat᷑.
magis debent patres qd̃ dnantur.
quã serui tolerare qđ seruiunt.
SIcut in potestatib societatis
humanȩ maior potestas minori
ad obediendũ p̃ponit᷑ ita dͣs om̃ĩb.¬
Reqliad Oyi doctrinã xp̃i aduersã dicunt

Expanded text:
seruos iusti patres nostri, sic administrabant domesticam pacem, ut secundum haec temporalia bona filiorum sortem a seruorum condicione distinguerent; ad Deum autem colendum, in quo aeterna bona speranda sunt, omnibus domus suae membris pari dilectione consulerent. Quod naturalis ordo ita praescribit, ut nomen patrum familias hinc exortum sit et tam late uulgatum, ut etiam inique dominantes hoc se gaudeant appellari. Qui autem ueri patres familias sunt, omnibus in familia sua tamquam filiis ad colendum et promerendum Deum consulunt, desiderantes adque optantes uenire ad caelestem domum, ubi necessarium non sit officium talitate felicibus; quo donec ueniatur, magis debent patres quod dominantur, quam serui tolerare quod seruiunt. Shumanae major potestas minori ad obediendum praeponitur; ita Deus omnibde, qui doctrinam Christi aduersam dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. qd qͥsq iudeat in sõnis. alii ũbis apł¬
sentiunt leta sõnia. alii torquentia:
ita ut eugilans dormire timeat ne
ad ipsa iterum redeat: sic unusqͥsq ho¬
minũ cum causa sua dormit. cum cau¬
sa sua surgit᷑: et interest quali cus¬
todia quisq recipiatur: ad iudicem¬
ad uidicẽ postea ꝓducendus. Ha
sione instruã caritatẽ ur̃am. habent
om̃s animȩ cũ de scło exieruit
diuersas receptioes suas. Habent
gaudiũ bonȩ: malȩ torm̃ta. S cũ
facta fuerit resurrectio. ⁊ bonoꝵ
gaudiũ amplius erit ⁊ maloꝵ torm̃¬
ta grauiora: quando cũ corpore
boni fideles: om̃s tam̃ ad huc infinre
accepturi st̃ qđ ꝓmisit d̾s. P romis¬
sa ẽ enĩ resurrectio etiã carnis: mor¬
tis consumptio. uita ęt̾na cũ angłis
hoc om̃s simul accepturi sumus
Nã requiem quȩ continuo pꝰ morte
dat᷑. si ea dignus ẽ. tc̾ accipit qͥsq
cũ morit᷑. Priores acceper̃t patriar¬
chȩ uidete ex qͦ requiescunt: pos¬

Expanded text:
gunt, quid quisque videat in somnis: alii sentiunt laeta omnia, alii torquentia, ita ut evigilans dormire timeat, ne ad ipsa iterum redeat. Sic unusquisque hominum cum causa sua dormit, cum causa sua surgit: et interest quali custodia quisque recipiatur, ad judicem postea producendus. Nam sione instruam charitatem vestram, habent omnes animae, cum de saeculo exierint, diversas receptiones suas. Habent gaudium bonae, malae tormenta: sed ut facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius, erit, et malorum tormenta graviora, quando cum corpore boni fideles: omnes tamen in finem accepturi sunt quod promisit Deus. Promissa est enim resurrectio etiam carnis, mortis consumptio, vita aeterna cum angelis. Hoc omnes simul accepturi sumus. Nam requiem quae continuo post mortem datur, si ea dignus est, tunc accipit quisque cum moritur. Priores acceperunt patriarchae: videte ex quo requiescunt, pos
Abbreviated transcription (Latin):
runt: uel nͣ suscipientes. uel inua¬
cuũ suscipientes di gr̾am: le sibi
ñ miscdiã thesaurizantes s irã.
Non gͦ mortius noua merita com¬
parant᷑ cũ ꝓ eis boni aliqͥd oꝑant᷑
sui. sed eoꝵ p̃cedentib consequen¬
tia ista reddunt᷑ Non enĩ actũ ẽ.
id̾o istã finiens qͥsq uit̾ã: nͥ quod
meruerit in ipsa. ñ poterit habe¬
consolabiles lacrimas fundant
conditiõe mortali: quas tamen

Expanded text:
l in vacuum suscipientes Dei gratiam, et sibi non misericordiam thesaurizantes, sed iram. Non ergo mortuis nova merita comparantur, cum pro eis boni aliquid operantur sui, sed eorum praecedentibus consequentia ista redduntur. Non enim actum est, ideo istam finiens quisque vitam, nisi quod meruerit in ipsa, non poterit habeconsolabiles lacrymas fundant conditione mortali, quas tamen
Abbreviated transcription (Latin):
seueretis. Unde dictũ ẽ de diabo¬
lo in ueritate n fretit: qr fuit ibis
ñ ꝑmansit. Nã utiq isti. infide iã
stabant. Nec aliud oramꝰ cũ oramꝰ
ut qͥ stat stet: nͥ ut ꝑseueret. Item
iudas apłs cũ dicit. ei autẽ qͥ potens
eͣ conseruare eos sine offensiõe ⁊ con
aliud donat. qͥ conseruat sine offen¬
sione. ut constituat ante conspectũ
głiȩ suȩ inmaculatos in lȩticia: nͥ
ꝑseuerantiã bonã: Quid eͣ etiã qđ

Expanded text:
e dictum est de diabolo, In veritate non stetit : quia fuit ibi, sed non permansit. Nam utique isti in fide jam stabant. Nec aliud oramus, cum oramus, ut qui stat, stet, nisi ut perseveret. Item Judas apostolus, cum dicit, Ei autem qui potens est conservare vos sine offensione, et cofinem? Quid enim aliud donat, qui conservat sine offensione, ut constituat ante conspectum gloriae suae immaculatos in laetitia, nisi perseverantiam bonam? Quid est etiam quod
Abbreviated transcription (Latin):
aliquantũ p̃cedere secuturos. tamͣ
mors ipsa quã natura refugit cuͣ
occupat dilectũ contristat in nob̾¬
ipsuis dilectioĩs affectũ. Ideo ñ ad¬
monuit apłs ut ñ contristem᷑: sed
ñ sic̃ ceteri qͥ spem nͣ habent. Con¬
tristam᷑ gͦ nos inũroꝵ mortib ne.¬
cessitate a mittendi : sec cũ spe re¬
cipiendi. Inde angim᷑. hinc conso¬
lamꝰ. Inde infirmitas afficit: hinc
fides reficit. Inde dolet humana
conditio: hinc sanat diuina ꝓro¬
missio. Promide pompa funeris.
agmina exequiarũ. sumptuosa di¬
ligentia sepulturȩ. monum̃toꝵ opu¬
lenta constructio. uiuoꝵ. st̃ qualia¬
cũq solacia: ñ adiutoria mortuoꝵ.

Expanded text:
aliquantum praecedere secuturos, tamen aliquantum praecedere secuturos, tamen mors ipsa, quam natura refugit, cum occupat dilectum, contristat in nobis dilectionis affectum. Ideo non admonuit Apostolus ut non contristemur, sed non sicut caeteri qui spem non habent. Contristamur ergo nos in nostrorum mortibus, necessitate amittendi, sed cum spe recipiendi: inde angimur, hinc consolamur; inde infirmitas afficit, hinc fides reficit; inde dolet humana conditio, hinc sanat divina promissio. Proinde pompa funeris, agmina exsequiarum sumptuosa, diligentiae sepulturae, monumentorum opulenta constructio, vivorum sunt qualiacunque solatia, non adjutoria mortuorum.
Abbreviated transcription (Latin):
net nos beatus apłs. ut de dormien¬
tib hoc ẽ mortuis karissimis nr̃is
nͣ contristem᷑ sicͣ ⁊ ceteri qͥ spem ñ
habent: spem scilicet resur rectio.¬
nis ⁊ in corruptioĩs etͣnȩ. Nam ideo
⁊ dormientes e os appellat scriptiuȩ
uera cissima consuetudo: ut cum
dormientes audimꝰ eugilaturos
minime desperemus. Unde etũ
cantat᷑ in psalmo. Nunqͥd qͥ doriit
ñ adiciet ut resurgat: Est gͦ de
mortius eis qͥ diligunt᷑ quȩd ã tribica
quodammodo naturat. U. Mlortem
quippe horret ñ opinio si natu ra.
nec mors homini accideret. nͥ ex
pena quã pͣcesserat culpa. Qua ꝓpt̾
si animalia quȩ ita creata sunt ut
suo qͦq tp̾re moriant᷑ mortẽ fugiunt
diligunt uitã: quantomagis homo.
qͥsic fuerat creatus ut si uiuere sine
peccato uoluisset. sine t̾mino uiue¬
ret: Hinc itaq necesse ẽ ut tͥistes
simꝰ quando nos morientes deser̃t
qͦs amamus: qr ⁊ si nouimꝰ eosnͣ in
ȩternũ relinq̃re nos mansuros sed

Expanded text:
net nos beatus Apostolus, ut de dormientibus, hoc est, mortuis charissimis nostris, non contristemur, sicut et caeteri qui spem non habent, spem scilicet resurrectionis et incorruptionis aeternae. Nam ideo et dormientes eos appellat Scripturae veracissima consuetudo, ut cum dormientes audimuminime desperemus. Unde etiam cantatur in psalmo: Nunquid qui dormit non adjiciet ut resurgat? Est ergo de mortuis eis qui diliguntur quaedam tristitia quodammodo naturalis, mortem quippe horret non opinio, sed natura; nec mors homini accederet nisi ex poena quam praecesserat culpa. Quapropter si animalia, quae ita creata sunt ut suo quoque tempore moriantur, mortem fugiunt, diligunt vitam, quanto magis homo, qui sic fuerat creatus ut, si vivere sine peccato voluisset, sine termino viveret. Hinc itaque necesse est ut tristes simus quando nos moriendo deserunt quos amamus. Quia et si novimus eos non in aeternum relinquere nos mansuros, sed
Abbreviated transcription (Latin):
seruat eccłia: uꝓ eis qͥ in corporis
⁊ sanguinis xꝑi cõmuniõe defunc¬
ti st̃ cũ ad iẜsũ sacrificiũ loco suo
cõmemorant᷑ oret᷑ . ac ꝓ illis qͦq id
offerri cõmemoret. Cum uͦ eoꝵ coͣ¬
midandoꝵ causa. oꝑa miscđiȩ cele¬
brant᷑ : qͥs eis dubitet suffragari.
ꝓ quib oratiões do ñ in anit̃ ele¬
gantur. Non omĩno ambigen¬
dũ ẽ ista ꝓdesse definictis: sed ta¬
lib qͥ ita uixert ante mortẽ: ut
possint eis hȩc utilia ẽe̾ pꝰ mortẽ
Nã qͥ sine fide quȩ ꝑ dilectionem
oꝑat᷑ eiusq sacram̃tis de corporib¬

Expanded text:
at Ecclesia, ut pro eis qui in corporis et sanguinis Christi communione defuncti sunt, cum ad ipsum sacrificium loco suo commemorantur, oretur, ac pro illis quoque id offerri commemoretur. Cum vero eorum commendandorum causa opera misericordiae celebrantur, quis eis dubitet suffragari, pro quibus orationes Deo non inaniter allegantur? Non omnino ambigendum est, ista prodesse defunctis; sed talibus qui ita vixerint ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide quae per dilectionem operatur , ejusque Sacramentis, de corporib
Abbreviated transcription (Latin):
dicturus es in oratioĩb tuis. quan¬
do rogab̾ dm. quẽ offendis intẽplo
suo: quẽ pellis de templo suo.
Quomͦ mundabis rursus in te do¬
inũ di: quomꝰ eũ reduces ad te:
Quomͣ nͥ dicendo ex uero corde tuo.
& uerb̾ ⁊ factis: dimitte nob̾ debi¬
ta nr̃a sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debitorib
nr̃is: Quis enĩ accusabit in modȩ¬
rate utentẽ tuo cybo tuo potu.
tua coniuge: Nemo accusabit ho¬
minũ. S tam̃ qr d̾s arguit exigens
de te integritatẽ templi sui. ⁊ incor¬
ruptionẽ habitationis suȩ: dedit
tͥ remediũ tanquã dicens. Si exce.¬

Expanded text:
dicturus es in orationibus tuis, quando rogabis Deum, quem offendis in templo suo, quem pellis de templo suo? Quomodo mundabis rursus in te domum Dei? quomodo eum reduces ad te? Quomodo, nisi dicendo ex vero corde tuo, et verbis et factis, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? Quis enim te accusabit immoderate utentem tuo cibo, tuo potu, tua conjuge? Nemo accusabit hominum: sed tamen quia Deus arguit, exigens de te integritatem templi sui et incorruptionem habitationis suae, dedit tibi remedium, tanquam dicens: Si exce
Abbreviated transcription (Latin):
cens thessalonicenses. uos inqͥt dñs¬
enrio multiplicet. ⁊ habundare faciat cari¬
tate ininuice̾ ⁊ in om̃s. Hanc bene.¬
dictionẽ dedit ut nos inuicẽ dilige¬
remꝰ qͥ legẽ dedit ut nos inuice dili¬

Expanded text:
cens Thessalonicenses: Vos, inquit, Dominus multiplicet, et abundare faciat in charitate in invicem et in omnes . Hanc benedictionem dedit ut nos invicem diligeremus, qui legem dederat ut invicem dili
Abbreviated transcription (Latin):
foueat filios suos. Uidemus enĩ &
nutrices ⁊ matres descendere ad par.¬
uulos: & si norunt latina uerba
dicere decurtant illa. ⁊ quassant
quodãm linguã suã: ut possint de
lingua diserta fieri blandim̃ta pu¬
erilia: qr si sic dicant ñ audit infans
nec ꝓficit infans. Et disertus aliqͥs
pat̃. si sit tantꝰ orator ut lingua illius
fora concrepent ⁊ tribunalia concu¬
ciant᷑ : si habeat paruulũfiliũ cũ ad
domũ redierit seponit forensem elo¬
quentiã qͦ ascenderat: & lingua pu¬
erili descendit ad paruulũ. Ideo & ¶ ex serm̃¬

Expanded text:
foveat filios suos . Videmus enim et nutrices et matres descendere ad parvulos: et si norunt latina verba dicere, decurtant illa, et quassant quodammodo linguam suam, ut possint de lingua diserta fieri blandimenta puerilia; quia si sic dicant, non audit infans, sed nec proficit infans. Et disertus aliquis pater, si sit tantus orator ut lingua illius fora concrepent, et tribunalia concutiantur; si habeat parvulum filium, cum ad domum redierit, seponit forensem eloquentiam quo ascenderat, et lingua puerili descendit ad parvulum. Audi uno
Abbreviated transcription (Latin):
sunt fidei ur̃e: Cernebat utiq¬
faustũ quandã fabricã sp̾̃italem. sicut alibi
bat utrũq ⁊ undẽ gauderet: & unde
satageret. Gaudebat ex eo qđĩã ȩdifi¬
catũ uidebat: satagebat ex eo qđ usq
ad eulmͣ ꝑfectiois ad huc ȩdificandũ

Expanded text:
 fidei vestrae. Cernebat utique quamdam fabricam spiritalem, sicut alibi bat utrumque, et unde gauderet, et unde satageret. Gaudebat ex eo quod jam aedificium videbat, satagebat ex eo quod usque ad culmen perfectionis adhuc aedificandum
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑat᷑ in uob̾ qͥ credidistis. Quid ẽ eliastici.
qđ hinc dõ gr̃as agit: Nempe ua¬
cuũ est atq inane. si cui gr̃as agit
hoc ipse ñ fecit. Sed qr hoc uanũ
⁊ inane ñ ẽ ꝓfecto dͣs cui de hoc oꝑe
gr̾as agit. ipse fecit ut cũ ꝑcepissent
ab apło uerbũ auditus dĩ. exciperent
illud ñ ut uerbũ hominũ: sed sicut

Expanded text:
ratur in vobis, cui credidistis ? Quid est od hinc Deo gratias agit? Nempe vanum est atque inane, si cui gratias agit, hoc ipse non fecit. Sed quia hoc vanum et inane non est, profecto Deus cui de hoc opere gratias agit, ipse fecit, ut cum percepissent ab Apostolo verbum auditus Dei, exciperent illud non ut verbum hominum, sed sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Admonemꝰ caritatẽ ur̃am ⁊ uosee¬
hortam᷑ in dño. pͣsentia contempnatis
fres mei quȩ nͣ uobiscũ moriendo
portatis. caueatis peccata: caueatis in¬
qͥtates: caucatis scłares cupiditates.
Tunc enĩ ẽ fructus nr̃ in uob̾ integer
& merces nr̃a apud dnin plena gau¬
dioꝵ. Nami ⁊ si dicunꝰ qđ dicendũ est
soluimꝰ nos apud dñm in conspectu
taciumꝰ qđ amanius: ut suꝑ quẽ
uenerit gladius uindictȩ diucȩ qͥd
speculatori imputet ñ inueniat:
tam̃ nolumꝰ mercedem nrãm secu¬
rã eẽ uob̾ ꝑditis. s uobis inuentis

Expanded text:
admonemus Charitatem vestram, et vos exhortamur in Domino, praesentia contemnatis, fratres mei, quae non vobiscum moriendo portatis: caveatis peccata, caveatis iniquitates, caveatis saeculares cupiditates. Tunc enim est fructus noster in nobis integer, et merces nostra apud Dominum plena gaudiorum. Nam etsi dicimus quod dicsolvimus nos apud Dominum in conspectu tacuimus quod amamus, ut super quem venerit gladius vindictae dominicae, quid speculatori imputet non inveniat: tamen nolumus mercedem nostram securam esse vobis perditis, sed vobis inventis.
Abbreviated transcription (Latin):
N on nutrix nutriens filios alienos.¬
s. nutrix fouens filios suos. Sunt enĩ
matres: quȩ cũ pepererint dant nu¬
tricib Illȩ quȩ peperert̃ ñ fouent fi¬
lios suos. qr nutriendos dedert: ille
autẽ que fouent ñ suos fouent sed
alienos. Iste uͦ. ipse pepererat. ipse
fouet. nulli nutrici qͦs pepererat coͣ¬
mittebat. Dixerat enĩ. qͦs iterũ partu¬
rio: donec xp̃c formet᷑ in uobis. fo¬
uebat gͦ ⁊ lactabat. Frant autẽ qͥdã¬
quasi doctores sp̾itales: qͥ paulo de¬
trahebant. Epłȩ qͥdẽ aiunt graues
⁊ fortes st̃ pͣsentia autẽ corporis in¬
firma. ⁊ sermo contemptibilis: Dicit
ipse in epła sua qͦsdã detractores suoss ex t̃.¬
dalũ: merito fecert ipsi matri ut¬
rgis. catiores sunt uel minꝰ amantes fili¬
os suos: cũ peꝑerint tradunt alios
nutriendos. Rursũs si solũ dixis¬
set tanꝗͣ. nutrix fouens ⁊ ñ addidis¬
set filios suos: tanqͣ. ab alia parien¬
te nutriendos accepisse uideret᷑

Expanded text:
nutrix nutriens filios alienos,d nutrix fovens filios suos. Sunt enim matres quae cum pepererint, dant nutricibus: illae quae pepererunt, non fovent filios suos, quia nutriendos dederunt; illae autem quae fovent, non suos fovent, sed alienos: iste vero ipse pepererat, ipse fovebat, nulli nutrici quem pepererat committebat; dixerat enim, Quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis . Fovebat ergo, et lactabat. Erant autem quidadetraherent. Epistolae quidem, aiunt, graves et fortes sunt, praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis : dicit ipse in Epistola sua quosdam detractores suos dalum. Merito fecerunt ipsi matri uticatiores sunt, vel minus amantes filios suos, cum pepererint tradunt aliis nutriendos. Rursum si solum dixisset, Tanquam nutrix fovens; et non addidisset, filios suos: tanquam alia pariente nutriendos accepisse videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie sinagoga dici solet: quãuis &
eccłia dicta sit. Nostrã uͦ apłi nũqua
sẏnagogã dixert̃. s semꝑ eccłiã. sur
discernendi causa. siue qđ int̾ con¬
gregationẽ unde sẏnagoga. ⁊ conuo¬
cationẽ unde eccłia nom̃ accepit dis¬
tet aliqͥd: qđ scilicet congregari ⁊ pe¬
cora solent. quoꝵ ⁊ greges ꝓprie dicimꝰ
Conuocari autẽ magis ẽ utentium
ratione: sicut sunt homines. Et ex¬

Expanded text:
prie Synagoga dici solet, quamvis et Ecclesia dicta sit. Nostram vero Apostoli nunquam Synagogam dixerunt, sed semper Ecclesiam, sive discernendi causa, sive quod inter congregationem, unde Synagoga, et convocationem, unde Ecclesia nomen accepit, distat aliquid: quod scilicet congregari et pecora solent, quorum et greges proprie dicimus; convocari autem majus est utentium ratione, sicut sunt homines.
Abbreviated transcription (Latin):
Sidicerimꝰ istã ꝑseuerantiã tã¬
urptio laudabilem tã felicẽ sic eẽ hoims¬
c⁊ gr̃a ut ei nͣ sit ex do. illud pͥmitꝰ euacua¬
mus qđ ait dñs petro. Rogaui ꝓte.
ne deficiat fides tua. Quid enĩ ei
rogauit: nͥ ꝑseuerantiã usq in finc:
Quȩ ꝓfecto si ab homine homini ẽẽt
ꝓ culdubio ꝑseuerantiã eis orat ad
dm̃. Neq enĩ nichil mali facit qͥ
bonũ deserit. ⁊ a qͦ decliare deb&
inclinat᷑ in malũ: ñ ꝑseuerans in

Expanded text:
Si dixerimus perseverantiam tam laudabilem tamque felicem sic esse hominis, ut ei non sit ex Deo, illud primitus evacuamus quod ait Dominus Petro: « Rogavi pro te, ne deficiat fides tua . » Quid enim ei rogavit, nisi perseverantiam usque in finem? Quae profecto si ab homine homini esset, » procul dubio perseverantiam eis orat ad Deum. Neque enim nihil mali facit qui bonum deserit, et a quo declinare non debet, inclinatur in malum non perseverans in
Abbreviated transcription (Latin):
eris: ñ qi re tua usus es ido ñ pecca¬
sti. Donũ dĩ enĩ conuertisti ad cor¬
te manifestũ ẽ ⁊ reũciat ominũ
conscientia: quã difficile ẽ sic uti
reb concessis: ut᷑ aliquant᷑ũ exce¬
dat᷑ modus. Quando autẽ exces

Expanded text:
eris, non quia re tua usus es, ideo non peccaeris, non quia re tua usus es, ideo non peccasti: donum enim Dei convertisti ad correnuntiat omnium conscientia, quia difficile est sic uti rebus concessis, ut non aliquantulum excedatur modus. Quando autem excess
Abbreviated transcription (Latin):
de dĩsiõe facere ꝓhiberis: ne noceas ꝓximo.
ss̃ꝑ.i QLuom enĩ ñ uis accedi ad tuã: sic ñ
debes accedere ad alienã uxorem.
Si autẽ tua intemperant᷑ usus fueris:
ñqͥd uideris nocere alicui q tua
uteris  S eo ipso concesso inmode¬
ratius utendo. corrumpis in te tem¬
plũ dĩ. Hemo te accusat extrane¬
us. Sed qđ responsũ dabit consci¬
entia tua dõ dicenti ꝑ apłm. ut sciat
rii. sic̃ ⁊ gentes quȩ ignorant dmͣ:
Quis autẽ habens uxorẽ. qͥeo modo
utat᷑ uxore: ut ñ excedat legẽ libe¬
ros ꝓereandi : Ad hoc enĩ data est.
Conunicunt te tabulȩ: quȩ scribunt᷑
in matrimonio. Pactus es. quẽ ad¬
modũ duceres. Resonat tͥ scrip¬
illas tabulas facies ⁊ contra pactũ.
Nonne manifestũ ẽ: Eris m̃dax &
pacti uolator: & quęxit in te dsu
tegritatẽ templi sui ⁊ ñ inuenit.
ñ qr tua usus es. sed qr inmodera¬
tius usus es. Nã ⁊ uinũ de apothe
ca bibis: & tam̃ si sic bibis ut in ebri¬

Expanded text:
 facere prohiberis, ne noceas proximo. Quomodo enim non vis accedi ad tuam, sic non debes accedere ad alienam uxorem. Si autem tua intemperantius usus fueris, numquid videris nocere alicui, quia uteris tua? Sed eo ipso concesso immoderatius utendo, corrumpis in te templum Dei. Nemo te accusat extraneus: sed quod responsum dabit conscientia tua Deo dicenti per Apostolum, Ut sciat riorum, sicuti Gentes quae ignorant Deum ? Quis est autem habens uxorem, qui eo modo utatur uxore, ut non excedat legem liberos procreandi? Ad hoc enim data est: convincunt te tabulae quae scribuntur in matrimonio. Pactus es quemadmodum duceres: sonat tibi scripillas tabulas facies et contra pactum. Nonne manifestum est? Eris mendax, et pacti violator: et quaerit in te Deus integritatem templi sui et non invenit; non quia tua usus es, sed quia immoderate usus es. Nam et vinum de apotheca tua bibis, et tamen si sic bibis, ut inebri
Abbreviated transcription (Latin):
Et mat᷑ paruulũ amat nutrire.
s eũ ñ amat paruulũ remanere.
In sinu tenet: manib fouet: blandicus
consolat᷑ lacte nutrit. Omĩa pariui¬
lo facit. s optat ut crescat: ne semꝑ
talia faciat. Uidete apłm. Alelius
enĩ ipsũ intuem᷑: qͥ se etiã matr̃ẽ nͣ
dedignatꝰ ẽ dicere ubi ait. Factus sũ

Expanded text:
et mater parvulum amat nutrire, sed eum non amat parvulum remanere. In sinu tenet, manibus fovet, blanditiis consolatur, lacte nutrit: omnia parvulo facit; sed optat ut crescat, ne semper talia faciat. Videte Apostolum: melius enim ipsum intuemur, qui se etiam matrem non dedignatus est dice
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ ante om̃s colles genuit me:
id ÷ ante om̃s altitudines creaturar.
Et ante luciferũ genuite: id÷ ante
autẽ formã serui dictũ ẽ dñs cre-¬
auit me in pͥncipio uiarũ suarũ
qr scđm formã dĩ dix̃ ego sũ ue¬
ritas: & scð̃ m formã serui ego sũ
uia. Quia enĩ ipse ẽ pͥmogenit᷑
a mortius. iter facit eccłiȩ suȩ ad
regnũ d̃i. ad uitã etern̾ã. cui cap̃t s

Expanded text:
tum est: Ante omnes colles genuit me, id est, ante omnes altitudines creaturarum; et: Ante luciferum genui te, id est, ante autem serui dictum est: dominus creauit me in principio uiarum suarum, quia secundum formam dei dixit: ego sum ueritas, secundum formam serui: ego sum uia. quia enim ipse est primogenitus a mortuis, iter fecit ecclesiae suae ad regnum dei, ad uitam aeternam, cui cap
Abbreviated transcription (Latin):
se ipso: s in dño głiet᷑ Potestas
enĩ tenebrarũ qͥdꝰ ẽ nͥ potestas
diaboli ⁊ angłoꝵ eius: Qui cũ
s quȩ nosti ut recorderis admoneo.
Nuic g potestati tenebrarũ ꝑ illiuis ru¬
inã cui pͥmo homini ab ea potestate
p̃uaricatio ꝑsuasa ẽ. ⁊ in quo onĩs
cecidimꝰ: subiectũ ẽ genꝰ humanũ
Propt̾ qđ de hac potestate tenebrar
eruunt᷑ ⁊ pariuili cũ regenerant᷑
in xp̃o. neq hoc apparet in eoꝵ ar¬
bitrio lib̾ato. nͥ cũ ad annos ꝑuene¬
rint ratione utentis etatis: haben¬
tes consentientẽ doctrinȩ salutar
in qua nutriti st̃ uoluntatẽ: & in
ea finientes istã uitã. si electi sun
in xp̃o ante constitutionẽ mundo
ut ẽent sc̃i ⁊ inmacłati in conspectu

Expanded text:
pso sed in domino glorietur. Potestas enim tenebrarum quid est nisi potestas diaboli et angelorum eius. qui cum sed, quae nosti, ut recorderis, admoneo. huic igitur potestati tenebrarum per illius ruinam, cui primo homini ab ea potestate praeuaricatio persuasa est et in quo omnes cecidimus, subiectum est genus humanum. propter quod de hac potet paruuli, cum regenerantur in Christo. neque hoc apparet in eorum arbitrio liberato, nisi cum ad annos peruenerint ratione utentis aetatis habentes consentientem doctrinae salutari, in qua nutriti sunt, uoluntatem et in ea finientes istam uitam, si electi sunt in Christo ante constitutionem mundi, ut essent sancti et inmaculati in cons
Abbreviated transcription (Latin):
diligit filiũ suũ. ⁊ patrẽ diligit. fi¬
lius in effabilit᷑ cõmunionẽ de mon¬
strat amboꝵ: qd conuenientius quã
ut ille ꝓp̾e dicat᷑ karitas qͥ sp̃c est
cõmunis ambobus: Alioqͥn si in illa¬
sp̃c sc̃i filius inuenit᷑. Ita enĩ locis
innumerabilib dr̃ ⁊ legit᷑ filius
unigenitus dĩ patris. ut tam̃ ⁊ illud
uerũ sit qđ apłs ait de dõ patre.

Expanded text:
diligit Filium, et Patrem diligit Filius, ineffabiliter communionem demonstrat amborum, quid convenientius, quam ut ille proprie dicatur charitas, qui spiritus est communis ambobus? AlioqSpiritus sancti Filius invenitur. Ita enim locis innumerabilibus dicitur et legitur, Filius unigenitus Dei Patris, ut tamen et illud verum sit, quod Apostolus ait de Deo Pa
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ: ut exemplũ sursũ uidentib
dm. exemplũ deosũ mirantib homi
nẽ : exemplũ sanis ad ꝑmanendum.
exemplũ infirmis ad conualescendũ.
exemplũ morituris ad ñ tim̃dũ. exeͣ.¬
plũ mortuis ad resurgendũ ẽẽt: in
homo ad beatitudine̾ seqͥ ñ debeba
nͥ dm̃. & sentire nͨ poterat dmͣ: sequi¬
do dm homine̾ factũ sequeret᷑ sunul¬

Expanded text:
factus est ; ut exemplum sursum videntibus factus est ; ut exemplum sursum videntibus Deum, exemplnem: exemplum sanis ad permanendum, exemplum infirmis ad convalescendum; exemplum morituris ad non timendum, exemplum mortuis ad resurgendum fieret: ipse in homo ad beatitudinem sequi non debebat nisi Deum, et sentire non poterat Deum; sequendo Deum hominem factum, simul sequ
Abbreviated transcription (Latin):
exẽplo ⁊ nos ñ discedamus a deo
qr ⁊ nos ymago di sumꝰ ñ quidem
equalis. facta quippe a patre ꝑ filiũ
non nata de patre sicut illa. & nos
nob̾ exemplũ est. Neq enĩ imitam᷑
prȩcedentẽ aliquẽ ad patrẽ.a quo
ñ quã ẽ omĩno separabilis qr id ip¬
sũ ẽ qđ ille de qͦ c̾: nos autẽ niten¬
tes imitam᷑ manentẽ. ⁊ sequim᷑ stan sex libi¬
trͣ: & in ipso ambulantes tendimus enchiridi¬
ad ipsũ: qr factus eͣ nob̾ uia tem ot¬
poralis ꝑ humanitatẽ qͥ mansio nob̃̾
spiritib mundis intellectualibus
qui suꝑbia ñ lapsi stͣ. in forma dĩ &
do equał ⁊ d̾̃s p̃bet exemplũ: ut
se idem exemplũ redeundi etiã
lapso p̃beret homini. qͥ ꝓpt᷑ inmun¬
diciã peccatoꝵ pęnãq mortalitatis
dm uidere ñ poterat: sem& ipsũ exina¬
niuit. nͣ mutando diuinitatẽ suã ẜ mram
mutabilitatẽ assum̃do: & formã serui
accipiens uenit ad nos in hc̃ mundũ
qͥ in hoc mundo erat qr mundus ꝑeũ

Expanded text:
exemplo et nos non discedamus a Deo, quia et nos imago Dei sumus: non quidem aequalis, facta quippe a Patre per Filium, non nata de Patre sicut illa. Et nosnobis exemplum est. Neque enim imitatur praecedentem aliquem ad Patrem a quo nunquam est omnino separabilis, quia idipsum est quod ille de quo est. Nos autem nitentes imitamur manentem, et sequimur stantem, et in ipso ambulantes tendimus ad ipsum: quia factus est nobis via temporalis per humilitatem, quae mansio nobis spiritibus mundis intellectualibus qui superbia non lapsi sunt, in forma Dei et Deo aequalis, et Deus praebet exemplum, ut se idem exemplum redeundi etiam lapso praeberet homini, qui propter immunditiam peccatorum poenamque mortalitatis Deum videre non poterat, semetipsum exinanivit, non mutando divinitatem suam, sed nostram mutabilitatem assumendo; et formam servi accipiens , venit ad nos in hunc mundum , qui in hoc mundo erat, quia mundus per eum
Abbreviated transcription (Latin):
catholica quȩ int̾ creatorẽm
creaturãq distinguit: nulla m
patit᷑ in his duob nominib intel¬
ligendi difficultatẽ. unigenitũ eũ
accipiens scđm id qđ scriptũ est.
in pͥncipio erat uerbũ. ⁊ uerbum
mogenitus in multis fr̃ib quoser
pater ad frat̾nã societatẽ ñ ȩquali¬
tate substantiȩ. s ad optione gr̃ȩ

Expanded text:
catholica quae inter Creatorem creaturamque distinguit, nullam patitur in his duobus nominibus intelligendi difficultatem, unigenitum eum accipiens secundum id quod scriptum est, In principio erat Verbum, et Verbum imogenitus in multis fratribus, quos ei pater ad fraternam societatem non aequalitate substantiae, sed adoptione gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
pendet. in pͥmo pͣcepto ꝓhibet᷑ aliqua
aliqua in figm̃tis hominũ disimi¬
litudo: ñ qr ñ habet ymaginẽ ds
s qr nulla ẏmago eius coli debet
nͥ illa quȩ hoc ẽ qđ ipse: nec ipsa

Expanded text:
ndas. In hoc praecepto prohibetur coli aliqua in figmentis hominum Dei similitudo, non quia non habet imaginem Deus, sed quia nulla imago ejus coli debet, nisi illa quae et hoc est quod ipse, nec ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Lit seducere fratrẽ suũ ludens
cũ illo. Magnũ ibi sacram̃tum.
Ludebant simul ismahel ⁊ ysaach.
Uidit illos sara ludentes: & ait abrahȩ.
Eice ancillã. ⁊ filiũ eius. Non enim
heres erit filius ancillȩ: cũ filio meo

Expanded text:
it seducere fratrem suum, ludens cum illo. Magnum ibi sacramentum. Ludebant simul Ismael et Isaac; vidit illos Sara ludentes, et ait Abrahae: Ejice ancillam et filium ejus; non enim heres erit filius ancillae cum filio
Abbreviated transcription (Latin):
arũ dicimus: crucifigi dignatus est
usq ad mortẽ crucis obediens factus.
flegit extremũ ⁊ pessimũ genꝰ mortis.
qui omnẽ fuerat ablaturus mortẽ
De pessima morte: occidit omnẽ morte.
signũ habiturus erat: ipsã cruẽẽ de
diabolo suꝑato tanquã tropheũ in
frontib fideliũ positurus. ut dice¬
ret apłs mͥ autẽ absit głiari. nisi in
mundus crucifixus ẽ ⁊ ego mundo.
Nichil erat te in carne intolerabilius.
nichil e nẽ infronte głiosius. Quid
seruat fideli suo: qͥ talem honorem
dectit supplicio suo: Deniq mͦ in
penis reoꝵ. ñ ẽ apud romanos. Ubi
enĩ dñi crux honorata ẽ: putatũ
ẽ qđ ⁊ reus honoraret᷑ si crucifi¬

Expanded text:
parum dicimus, crucifigi dignatus est, parum dicimus, crucifigi dignatus est, usque ad mortem crucis obediens factus. Elegit extremum et pessimum genus mortis, qui omnem fuerat ablaturus mortem: de morte pessima occidit omnsignum habiturus erat, ipsam crucem de diabolo superato, tanquam tropaeum in frontibus fidelium positurus, ut diceret Apostolus: Mihi autem absit gloriari, nisi in munaus crucifixus est, et ego mundo . Nihil erat tunc in carne intolerabilius, nihil est nunc in fronte gloriosius. Quid servat fideli suo, qui talem honorem dedit supplicio suo? Denique modo in poenis reorum non est apud Romanos: ubi enim Domini crux honorata est, putatum est quod et reus honoraretur, si crucifi
Abbreviated transcription (Latin):
homo eẽ dignatus est. factus ẽ qd
fecerat: ne ꝑiret quẽ fecerat. Q uid¬
ad huc miscłiȩ addi potest: &e tam
addidit. Parũ fuit ei hominẽ fieri¬
s uoluit etiã ab hominib reꝑbari
Parũ erat repbari: & exhonorari. Pa¬
rũ crat ex honorari: & occidi. S ⁊ hoc
parũe: mortẽ crucis. Cũ eiis obedien¬
pausq ad m ortẽ factã cõm̃daret apłs
parũ fuit illi dicere factus obȩdiens
usq ad mortẽ. Non enĩ qualemcũq
morẽ secd addidit. mortẽ autẽ erucis
la morte perus nichil fuit. int̾ om̃ia
genera mortiũ. Deniq ubi dolores acer¬
rin exagitant cruciatis uocat᷑: a cruce sextrici¬
nomnatus. Dendentes enĩ in ligno crii euug̃ sẽd.¬
adit clauis ad lignũ peclib manibusq iosi. c¬
confixi ꝙꝓducta morte necabant᷑ Non
eñ crucifigi hoc erat occidi: sed diu
uiuebat᷑ in eruce ñ q longior uita eli¬
gebat: sedd qr mors ipsa ꝓtendebat᷑ ne
dolo cieuis finiret᷑. Al ori uoluit ꝓ nob̾.

Expanded text:
homo esse dignatus est: factus est quod fecerat, ne periret quem fecerat. Quid huic misericordiae addi potest? Et tamen addidit. Parum fuit ei hominem fieri; sed etiam ab hominibus reprobari: parum erat reprobari; et exhonorari: parum erat exhonorari; et occidi: sed et hoc parum est; morte crucis. Nam et cum ejus obedientiam usque ad mortem factam commendaretparum illi fuit dicere, Factus obediens usque ad mortem: non enim qualemcumque mortem, sed addidit, mortem autem crucis . Illa morte pejus nihil fuit inter omnia genera mortium. Denique ubi dolores acerrimi exagitant, cruciatus vocatur, a cruce nominatus. Pendentes enim in ligno crucifixi, clavis ad lignum pedibus manibusque confixi, producta morte necabantur. Non enim crucifigi hoc erat occidi: sed diu vivebatur in cruce; non quia longior vita eligebatur, sed quia mors ipsa protendebatur, ne dolor citius finiretur. Mori voluit pro nobis:
Abbreviated transcription (Latin):
eũ qđ si fieri posset ocłos suos uellent
eruere ⁊ illi dare: & tam accedit ad o¬
ue languidã ad oue̾ putridã. secare
uulnus ñ parcere putredim. Ergo
inquit iniicus uob̃ factus sũ predicans
ueritatẽ: Ecce ⁊ accepit de lacte ouium. &¬

Expanded text:
eum; et quod, si fieri posseteum; et quod, si fieri posseteruere, et illi dare. Et tamen accedit ad ovem languidam, ad ovem putridam, secare vulnus, non parcere putredini. Ergo, inquit, inimicus factus sum vobis praedicans veritatem? Ecce et accepit de lacte ovium,
Abbreviated transcription (Latin):
bona di plebe paulus cum dicere
Sicut angłm dĩ excepistis me. Testimonũ
eñi uob̾ ꝑhibeo. qr si fieri posset oculos
ur̃os eruissetis ⁊ dedisseris mͥ. Sed cum
tantus illi honor exhibitus ẽẽt: ñquid
proptͣ ipsũ honorem sibi exhibitũ ne
forte negaret᷑ ⁊ minꝰ ille cũ argueret
laudaret᷑ peꝑcit errantibus. Nã si
hoc fecisset: ẽe̾t inter illos qͥ se ipsos
pascunt ñ oues. Diceret gͦ apd̃ se ipfũ
Quid ad me ꝑtinet. Quis qđ uelit a¬
gat: uictus meus saluus ẽ. honor meus
saluus ẽ: & lac ⁊ lana satis ẽ michi:
eat quisq qua potest. Ergo integra tͥ
sunt omĩa. si eat qͥsq qua potest: No¬
lo te p̃positũ facere unũ te constituo
de ipsa plebe. Si patit᷑ unũ nẽbrum.
compatiunt᷑ om̃ia membra. Proinde
ipse apłs cũ eos cõmemoraret quales
fuerint erga illũ. ne quasi oblitus eoꝵ
honorificentiȩ uideret᷑: testimonium
ꝑhibet qđ sic̃ angłm di susceperunt

Expanded text:
bona Dei plebe idem Paulus, cum diceret: bona Dei plebe idem Paulus, cum diceret: Sicut angelum Dei excepistis me. Testimonium enim vobis perhibeo, quia si fieri posset, oculos vestros eruissetis, et dedissetis mihi . Sed cum tantus illi honor exhibitus esset, nunquid propter ipsum honorem sibi exhibitum, ne forte negaretur, et minus ille cum argueret laudaretur, pepercit errantibus? Nam si hoc fecisset, esset inter illos qui se ipos pascunt, non oves: diceret apud se ipsum, Quid ad me pertinet? Quisque quod velit agat: victus meus salvus est, honor meus salvus est; et lac et lana, satis est mihi: eat quisque qua potest. Ergo integra tibi sunt omnia, si eat quisque qua potest? Nolo te praepositum facere, unum te constituo de ipsa plebe: Si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra . Proinde ipse Apostolus, cum eos commemoraret quales fuerint erga illum, ne quasi oblitus eorum honorificentiae videretur, testimonium perhibet, quod sicut angelum Dei susceperint
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m iħm. In omĩb gͦ sc̃is suis ip¬
se eͣ amandus qͥ ait. Esuriui. ⁊ de¬
distis mͥ manducare. Non eñĩ ait
dedistis illis: sed dedistis mͥ. Tan-¬
ta eͣ karitas capitis. erga cap̃t suuͣ.¬
ARguunt᷑ qͥdã qr cũ lac consu¬
merent ⁊ lanis se tegerent: oues
negligebant. Sua gͦ tantũ que¬
quęramꝰ quid sit lanis tegere.
Qui p̃bet lac potũ pͣbet & qͥ p̾bet
lanaͣ honorẽ prebet. Ista sunt
duo que apopulis quȩrunt qui
se ipsos pascunt ñ oues. cõmodũ
supplendȩ necessitatis: & fauorem
honoris ⁊ laudis. Et eñĩ uestimentũ
ꝓpterea bene intelligit᷑ in honorem:
qi nuditate contegit. Est enĩ unus qͥsq
homo infirmus. E qͥd est quisquis
uob̾ p̾est : nisi qđ uos estis: Carnem
portat. mortalis est: manducat dor¬
mit surgit. natus est. moriturus est.
Si gͦ cogites qͥd sit scđm se ipsũ. hõ
est: & tu honorando tam̃ amplius
ueluti contegis qđ infirmũ eͣ Uidete
cuiusmodi indum̃tũ acceperat a ¶Ex libr¬

Expanded text:
um . In omnibus ergo sanctis suis ipse est amandus, qui ait: Esurivi, et dedistis mihi manducare . Non enim ait, Dedistis illis: sed, Dedistis mihi. Tanta est charitas capitis erga corpus suuarguuntur? Quia cum lac consumerent, et lanis se tegerent, oves negligebant. Sua ergo tantum quaequaeramus quid sit lanis se tegere. Qui praebet lac, victum praebet; qui praebet lanam, honorem praebet. Ista sunt duo quae a populis quaerunt, qui se ipsos pascunt, non oves; commodum supplendae necessitatis, et favorem honoris et laudis. Etenim vestimentum propterea bene intelligitur in honore, quia nuditatem contegit. Est enim unusquisque homo infirmus. Et quid est quisquis vobis praeest, nisi quod vos estis? Carnem portat, mortalis est, manducat, dormit, surgit, natus est, moriturus est. Si ergo cogitas quid sit secundum se ipsum, homo esvelut contegis quod infirmum est. Videte cujusmodi indumentum acceperat a
Abbreviated transcription (Latin):
est infide: postea uͦ erit inspecie.
Deniq resurrectionẽ suã quã ñ ficut
nr̃am in longũ differri oportebat.
ut in exemplo carmis eius disceremꝰ
qͥd in nr̃a sꝑare deberemus: noluit
alienis demonstrare s suis. Ut igit᷑¬

Expanded text:
est in fide, postea uero erit in specie.est in fide, postea uero erit in specie.Denique resurrectionem suam, quam non sicut nostram in longum differri oportebat, ut in exemplo carnis eius disceremus, quid in nostra sperare deberemus, noluit alienis demonstrare, sed suis. ali
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiet eũ. ⁊ liberabit eũ de manib
contrarioꝵ. Hȩc inqͥt cogitauerunt
& errauert: excecauit enĩ illos ma¬
licia illoꝵ. Attendentes quippe temy
ueteris testam̃ti.: ⁊ illã patrũ etiã tp̃alẽ
felicitatẽ. in qua illis exhibenda de¬
monstrauit ds etiã talia dona suat̾.
nͣ̃ uidert᷑ iã ẽẽ tempꝰ qͦ reuelaret᷑ in
xp̃o bona ȩtͣna ꝓprie d̾m prestare
iustis: qͥ bona temporalia p̃stat ⁊ un¬
piis. Tanquã diceret᷑. Discite hoĩnes
piscere sempiternã. Quid ꝓ magno
ita uos uultis a dno de morte libe¬
rari: sic̾ liberati st̃ patres nr̃i. qͣndo
cõmendabat ds etiã t̾renȩ felicitatis
pret᷑ se ñ eẽ aliũ largitorẽ : Illa feli¬
citas ad uetere̾ hominẽ ꝑtinet. quȩ ue¬
tustas ab adam cepit. Ego autẽ sũ xp̃c.
uoluit in conspectu inmicoꝵ pati
qͦ eũ tãꝗͣ derelictũ putarent: ut gr̃a
cõmendaret᷑ testam̃ti noui. qua dis¬
ceremꝰ aliã querere felicitatẽ. quȩ nẽ

Expanded text:
manibus contrariorum. haec, inquit, cogitauerunt et errauerunt; excaecauit enim eos malitia eorum. adtendentes quippe tempus ueteris testamenti et illam patrum etiam temporalem felicitatem, in qua illis exhibenda demonstrauit deus etiam talia dona sua esse, non uiderunt iam esse tempus, quo reuelaretur in Christo bona aeterna proprie deum praestare iustis, qui bona temporalia praestat et impiis. Denique cpiscere sempiternam. Quid pro magno ita vos vultis a Domino de morte liberari, sicut liberati sunt patres vestri, quando commendabat deus etiam terrenae felicitatis praeter se non esse alium largitorem? illa felicitas ad ueterem hominem pertinet, quae uetustas ab Adam coepit. ego autem sum uermisuoluit in conspectu inimicorum pati. quo eum tamquam derelictum putarent, ut gratia commendaretur testamenti noui, qua disceremus aliam quaerere felicitatem, quae nunc
Abbreviated transcription (Latin):
in dno. Qu homine in do fru¬
eris: dõ potius quã homine fru¬
eris. Illo enĩ frueris qͦ efficeris Extr̃e¬
beatus: & ad eũ te ꝑuenisse leta¬
beris: in qͦ spem ponis ut uenias.S
Inde ad philemonẽ paulus. ita xx.i
frat᷑ inquit. ego te fruar in dño.
Qđ si ñ addidisset in dño. ⁊ te tantũ
fruar dixisset: in eo constituisset
spem beatitud inis suȩ. Quãꝗͣ. etũ
iucinissime dicit᷑ friu. cũ dilectio¬
neuti. Cum enim ad est quod aii¬
gitur. etiã delectationẽ secum ne¬
cesse est gerat. Per quã si transie¬
ris. eãq ad illũ ubi remanendũ e
retuleris. uteris ea: & abusiue ñ
ꝓprie diceris fri. Si uͦ inhesene
atq ꝑmanseris. fine̾ in ea poris
leticie tue. tẽ uere ⁊ ꝓpriȩ fru
dicendus es. Quod non faciendũ
est. nͥ in illa trinitate. id est su¬
mo & incommutabili bono

Expanded text:
 autem homine in Deo frueris, Deo potius quam homine frueris. Illo enim frueris quo efficeris beatus; et ad eum te pervenisse laetaberis, in quo spem ponis ut venias. Inde ad Philemonem Paulus: Ita, frater, inquit, ego te fruar in Domino Quod si non addidisset, in Domino, et te fruar tantum dixisset, in eo constituisset spem beatitudinis suae. Quanquam etiam vicinissime dicitur frui, cum delectatione uti. Cum enim adest quod diligitur, etiam delectationem secum necesse est gerat: per quam si transieris, eamque ad illud ubi permanendum est, retuleris; uteris ea, et abusive, non proprie, diceris frui. Si vero inhaeseris atque permanseris, finem in ea ponens laetitiae tuae, tunc vere et proprie frui dicendus es: quod non faciendum est nisi in illa Trinitate, id est summo et incommutabili bono
Abbreviated transcription (Latin):
m̃dicitatẽ s potestatẽ. Propt̃ has igt᷑
uel occupatiões seruoꝵ. d̃ĩ uel infir¬
mitates corporales quȩ omĩno de esse
sed etia saluberrune hortat᷑. Profe¬
ctus fioeliũ sine temptatiõe ñ puenit:
nee sibi qͥsquã in notescit uͥ ꝓbatiois
examine: nec coronabit᷑ nͥ uicerit
neq uincet nͥ certauerit. Quis aut̃¬
certat nisi uumicũ habens. & temp¬
tationi resistens: A emor esto. xp̃m

Expanded text:
es supplendo. Propter has igitur vel occupationes servorum Dei, vel infirmitates corporales quae omnino deesse nosed etiam saluberrime hortatur. ctus fidelium sine tentatione non provenit, nec sibi quidquam innotescit nisi probationis examine. Nec coronabitur nisi vicerit, neque vincet nisi certaverit, nec certabit nisi inimicum habens et tentationi resist
Abbreviated transcription (Latin):
Ita eñĩ demonstrauit carnalib &
nͣ ualentib intueri mͣte ueritatẽ
corporeisq sensib: deditis quã excel¬
su̾ locũ inter creaturas habeat hu¬
mana natura : qđ ñ solũ uisibilit᷑
nã id poterat ⁊ in alio ethereo
in uero homine apparuit. Ipsa enĩ
natura suscipienda erat. que libe¬
randa. Et neqͥs forte sexus a suo
creatore se contemptuͣ putaret:
uirũ siiscepit: natus ex femina ẽ¬
Arraculis conciliauit fidẽ dõ qͥ erat.
passioĩb hoiͣni quẽ gerebat. Sa¬
tellites uoluptatũ diuitias. ꝑniti¬
ose pͦpłi appetebant: pauꝑ esse
uoluit. Honorib ⁊ imperiis inhi¬
filios magnũ bonũ putabant.
tale conuigiũ ꝓlemq contempsit.
Contumelias suꝑbissime horrebant.
om̃e genꝰ contumeliarũ sustinuit
Iniurias intolerabiles cẽ arbitra¬
bant᷑ quȩ maior iniuria quã nis¬
tũ innocentẽq dampnariͦ Dolo¬
res corporis execrabant᷑. flagellat᷑
atq cruciatus ẽ Mori timebant.
morte multatus ẽ. Ignom iniosis¬

Expanded text:
it, «demonstravit carnalibus et non valentibus intueri mente veritatem corporeisque sensibus deditis, quam excelsum locum inter creaturas habeat humana natura, quod non solum visibiliter — nam id poterat et in aliquo ethereo in vero homine apnatura suscipienda erat, quae liberanda: et ne quis forte sexus a suo Creatore se contemptum putaret, virum suscepit, natus ex femina eraculis conciliavit fidem Deo, qui ipse erat; passione homini, quem gerebat. Satellites voluptatum divitias perniciose populi appetebant; paupeuoluit; Honoribus et Imperiis inhiFilios magnum bonum putabant: Tale coniugium, prolemque contempsit; Contumelias superbissime abhorrebant: Omne genus contumelias sustinuit; Iniurias intolerabiles esse arbitrabantur: quae maior iniuria, quam Justum innocentemque damnari? Dolores corporis execrebantur: flagellatus atque cruciatus est; Mori timebant: morte mulctatus est; Ignominiosis