comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suo uitio. s qd̾ eũ aut popłs uetet. aut ꝑꝑ
aliã causã. ñ tñ eius uicio ꝑpetratã. hic
& honoris sit & ministerii particeps. dũ¬
modo nichil molestus eccłie reb existat.
ubi ministrare cognoscit᷑. Quẽ etiã obser¬
uare ꝯuemet. quicquid synodꝰ ꝑfecta ꝓ¬
uinciȩ iudicando detreuerit. Qd̃ aucto¬

Expanded text:
d eum aut populus vetet, aut propter aliam causam, non tamen ejus vitio perpetratam: hic et honoris sit et ministerii particeps, dummodo nihil molestus Ecclesiae rebus existat, ubi ministrare cognoscitur. Quem etiam observare conveniet quidquid synodus perfecta provinciae judicando decre
Abbreviated transcription (Latin):
plebemq eiꝰdem eccł̃ie ñ destitimꝰ ãmon̾e
quatinꝰ ad eligendũ sibi antistitẽ ꝯcordi
& ipsi a nobis poposcisse noscunt᷑. ad se
faciat euocari. Quẽ cauta ex om̃ib exa-¬
minatione discutite. & si ea in eo que in
cextu eptatici morte multata st̃ minime
dño fuerint opiculante reꝑta. atq fide¬
liũ ꝑsonarũ relatione eiꝰ uob̃ qͦ uita pla¬
cuerit. ad nos eũ cũ decreti pagina u̾ri ad¬
oita qͦ testificationis epła destinate. qͣtinꝰ
eidẽ a nob̃ ecclie disponente dño ꝯsecret᷑

Expanded text:
plebemque ejusdem Ecclesiae non destitimus admonere plebemque ejusdem Ecclesiae non destitimus admonere quatenus ad eligendum sibi antistitem concordi et ipsi a nobis poposcisse noscuntur, ad se faciat evocari. Quem cauta ex omnibus examinatione discutite: et si ea in eo, quae in contextu eptatici morte multata sunt, minime Domino fuerint opitulante reperta, atque fidelium personarum relatione ejus vobis quoque vita placuerit, ad nos eum cum decreti pagina vestri, addita quoque testificationis epistola, destinate, quatenus eidem a nobis Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
diente molestia ariminensis eccłia pasto¬
rali hactenꝰ ac sacerdotali sit regimine de¬
stituta: dudũ fr̃nitas ũra cognouit. Quẽ
dũ habitatorẽ loci illiꝰ p̃cib ꝑmoti sepiꝰ¬
hortarem᷑. ut si de eadẽ capitis qͣ detine¬
bat᷑ molestia melioratũ se ẽẽ sentiret.
ad suã auxiliante d̾o reu̾teret᷑ eccłian.
Qui datis indutiis in hoc qͣdrienno ex
remur. ut si ualeret cũ eis auxiliante dño
remearet. datis scriptis supplicatione nos
petit. ut qr ad eiusdẽ ecłie regim̃ ł su¬
sceptũ officiũ ꝑ eadẽ qͣ detinet᷑ molestia
assurg̾e nullatenꝰ posset. eccłie ipsi ordi¬
nare ep̃m deb̾emus. Unde qr cunctarũ
eccłiaꝵ inuncta nos sollicitudinis cura
stringit. ne dintiꝰ gregi fideliũ desit custo¬
dia pastoralis. illoꝵ p̃cib huiusq ex sui im-¬
possibilitate renuntiatione cõpulsis. ui¬
sũ nob̃ ẽ eidẽ ariminensi eccłie deberi ep̃m
ordinari. Et datis ex more p̃ceptis clerum

Expanded text:
diente molestia, Ariminensis Ecclesia pastorali hactenus ac sacerdotali sit regimine destituta, dudum fraternitas vestra cognovit. Quem dudum habitatorem loci illius permoti phortati sumus, ut si de eadem capitis, qua detinebatur, molestia melioratum se esse sentiret, ad suam, auxiliante Deo, reverteretur Ecclesiam. Qui datis induciis in hoc quadriennio eremur ut, si valeret, cum eis auxiliante Domino, remearet, datis scriptis nos supplicatpetit ut, quia ad ejusdem Ecclesiae regimen vel susceptorum officium, pro eadem qua detinetur molestia, assurgere nullatenus posset, Ecclesiae ipsi ordinare episcopum deberemus. Unde, quia cunctarum Ecclesiarum injuncta nos sollicitudinis cura constringit ne diutius gregi fidelium desit custodia pastoralis, illorum precibus hujusque ex sui impossibilitate renuntiatione compulsus, visum nobis est eidem Ariminensi Ecclesiae debere episcopum ordinari: et, datis ex more praeceptis, clerum
Abbreviated transcription (Latin):
succedi. ne fortasse dũ ep̃i iura eadẽ ciuitaᷤ
ñ habeat. qd̃ absit ab hoste depereat. Eqͥdẽ
nusqͣm canones p̃cipiunt. ut ꝓ egritudi
ne ep̃i ep̃c succedat. & om̃ino iniustũ ẽ
ut si molestia corꝑis irruit. honore suo pͥ
rat᷑. qui possit eiꝰ cuirã omnẽ ag̾e. & locũ
illuis in regimine eccłie ipso ñ deposito

Expanded text:
succedi: ne fortasse, dum episcopi jura eadem civitas non habeat, quod absit! ab hoste depereat. Equidem nusquam canones praecipiunt ut pro aegritudi episcopus succedat et omnino injustum est ut, si molestia corporis irruit, honore suo priratur qui possit ejus curam agere omnem, et locum illius in regimine Ecclesiae ipso non disposito
Abbreviated transcription (Latin):
apłi honoremꝰ scãm romanã & apłicam
sedem. ut que nobis sacerdotalis mat̃ ẽ
rationis. Quare seruanda ẽ cũ mansue¬
tudine humilitas. ut licet uix ferendũ
cet quilibet siue sit prb̃r. sitie diaconus
aliqͣm ꝑturbationẽ machinando & nr̃o
ministerio insidiando redarguat᷑ falsã
qd̃ inde ñ ꝯuenerit. salua fide & integͣ
circa apłicũ humilitate. penes ep̃m sit
potestas. utrũ eũ in carcerem. aut nialiã
oetrudat custodiã. usq quo ꝑ epłam aut
ꝑ idoneos sue partis legatos apłicam int̃¬
pellet sublimitatẽ: ut potissimũ sua sc̃a
legatione dignet᷑ decern̾e: quid de talib
iusto ordine lex romana statuat defimre :
ut & is corrigat᷑. & ceteris modus ĩponat᷑.

Expanded text:
toli honoremus sanctam Romanam et apostolicam sedem, ut quae nobis sacerdotalis mater esgistra rationis. Quare servanda est cum mansuetudine humilitas, ut licet vix ferendum cet quilibet, sive sit presbyter sive diaconus aliquam perturbationem machinando et nostro ministerio insidiando redarguatur falsamquod inde non venerit, salva fide et integra circa Apostolicum humilitate penes episcopum sit potestas, utrum eum in cdetrudat custodiam, usquequo, per epistolam aut per idoneos suae partis legatos, apostolicam interpellet sublimitatem, ut potissimum sua sancta legatione dignetur decernere quid de talibus justo ordine lex Romana statuat definire, ut et is corrigatur, et caeteris modus imponatur
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ grauis penitentia insidiatori iniun¬
gat᷑. & simul maneant. Et si suꝑuxerit
p̃uaricator ꝯiugii. acerrima penitentia
multet᷑. & sine spe ꝯugii maneat. De ead̾ re:¬
yllus ꝓprit̃i filiũ aut filiã a fonte bap¬
tismatis suscipiat. nec filiolã nec cõmattẽ
ducat uxorẽ: nec illã cuiꝰ filiũ ad ꝯfirmatio¬
nẽ ante ep̃m tenuerit. Ubi aũ factũ fuerit.

Expanded text:
autem, gravis poenitentia insidiatori injunautem, gravis poenitentia insidiatori injungatur, et simul maneant, et si supervixerit praevaricator conjugi, acerrima poenitentia multetur, et sine spe conjugii maneat. CAP. llus proprium filium aut filiam a fonte baptismatis suscipiat, nec filiolam nec commatrem ducat uxorem, nec illam cujus filium ad confirmationem ante episcopum tenuerit. Ubi autem factum fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
feminas desidiose. qͣsdã uͦ fraudulent̾ ut
a uiris suis seꝑent᷑ ꝓprios filios corã ep̃is ad
ꝯfirmandũ tenuisse. Unde nos dignũ duxi¬
mꝰ. ut si ꝗͣ mulier filiũ suũ desidia aut frau¬
de aliqͣ corã ep̃o tenuerit ad ꝯfirmandũ. ꝓꝑ
fallaciã suã aut ꝓpt̾ fraudẽ: ꝙͣ dui uiuat
ꝑenitentiã agat. a uiro tñ suo ñ separetyr.¬
olam suã duc̃ uxorẽ. & de eo qͥ ꝯcubuit c̃
cõmatre sua spiritali. & de illo qui filiũ suũ
baptizauit. & cuiꝰ uxor eũ de fonte suscepit
ea ratione ut discidiũ ꝯigii fieret. si postea
in tali coptilatione ꝑman̾e̾ possent. de talib
sic respondendũ ẽ. Si filiolã aut cõmatrẽ suã
spiritalẽ aliqͥs in ꝯiugiũ duxerit. seꝑandos
ẽẽ iudicauimꝰ eos. & gͣui penitentia plecten¬
dos. Si aũ ꝯuiges legitimi unꝰ aut ambo ex
industria fecerint. ut filiũ suũ de fonte su¬
scipiant ut discidiũ fiat. tale ꝯsiliũ damꝰ.
Si mnupti man̾e uoluerint bonũ ẽ. Sin

Expanded text:
s desidiose, quasdam vero fraudulenter ut a viris suis separentur proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus, ut si qua mulier filium suum desidia aut fraude aliqua coram episcopo tenuerit ad confirmandum, propter fallaciam suam aut propter fraudem, quandiu vivat poenitentiam agat; a viro tamen suo nolam suam ducit uxorem, et de eo qui concubuit cum commatre sua spiritali, et de illo qui filium suum baptizavit, et cujus uxor eum de fonte suscepit, ea ratione, ut discidium conjugii fieret, si postea in tali copulatione permanere possent de talibus sic respondendum est. Si filiolam, aut commatrem suam spiritalem aliquis in conjugium duxerit, separandos eos esse judicavimus, et gravi poenitentia plectendos. Si autem conjuges legitimi unus aut ambo ex industria fecerint, ut filium suum de fonte suscipiant, ut discidium fiat, tale consilium damus. Si innupti manere voluerint, bonum est. Sin
Abbreviated transcription (Latin):
rus iudicauit eũ qui incestũ fecerit .xii. an¬
nos penitere deb̃̾e. alii.xy. alii .x. alii.uii.S
nos priscoꝵ patrũ uestigia seg̃ntes. his solis
spaciũ penitentie tẽꝑemꝰ. qͥ deuote & cũ lacͥ¬
mis penitentiã egerint ceteri definitũ tẽpꝰ
nẽ tenuerit. separet᷑ ab uxore sua. & aliã nũ¬
quã accipiat. Similit̃ & mulier. De illis qͥ¬

Expanded text:
rus judicavit eum qui incestum fecerit XII anrus judicavit eum qui incestum fecerit XII annos poenitere debere: alii XV, alii X, alii septem. Sed nos priscorum patrum vestigia sequentes, his solis spatium poenitentiae temperemus, qui devote, et cum lacrymis poenitentiam egerint: caeteri definitum tempusnem tenuerit, separetur ab uxore sua, et aliam nunquam accipiat. Similiter et mulier. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ł si duo frẽs. ł si auuncłs & nepos cũ una mu¬
liere forncati st̃. qͥd inde faciendũ sit. Ma¬
nifestũ ẽ qd̾ graui uindicta plectendũ ẽ:
qd̃ graue facinꝰ ẽẽ repperit᷑. Om̃s enĩ mecha
int̃icit᷑. ubi scriptũ ẽ ñ mechaberis. Quan¬
tomagis cũ cognata. ł cũ ꝯiuge seu ꝯcubina
cognati: Hnc in leuitico scͥptũ ẽ: Si mecha¬
tius fuerit qͥs cũ uxore alterius. morte mori¬
ant᷑. & mechꝰ & adultera. Quidormierit cũ¬
nou̾ca sua. & cũ nuru sua. & qͥ filiã & matrẽ
uuxerit. & qͥ acceꝑit sororẽ fitã: morte mo¬
riant᷑. Si enĩ m lege turpitudinẽ incestus
mortis sententia uindicare iussit. qͦmͦ in
eugłio ubi sũma iusticia ẽ. incestuosus pec¬
catipenitentiã euadet. Unde apłs. Ir¬
ritã qͥ fecerit legẽ moysi. si sine ulla mi¬
seratione sub duob ł trib testib morit᷑.
qͣntomagis putatis deteriora mereri sup¬
plicia qͥ filiũ di ꝯculcauerit. & sanguinẽ¬

Expanded text:
 si duo fratres, vel si avunculus et nepos, cum una muliere fornicati sint, quid inde faciendum sit, manifestum est quod gravi vindicta plectendum est quod grave facinus esse reperitur. Omnis enim moechia interdicitur ubi scriptum est: Non moechaberis. Quanto magis cum cognata vel cum conjuge seu concubina cognati. Hinc in Levitico scriptum est: Si moechatus fuerit quis cum uxore alterius, morte moriantur et moechcum nuru sua, et qui filiam et matrem duxerit, et qui acceperit sororem suam, morte moriantur . Si enim in lege turpitudinem incestus mortis sententia vindicare jussit, quomodo in Evangelio ubi summa justitia est, incestuosus peccati poenitentiam evadet? Unde Apostolus: Irritam qui fecerit legem Moysi, si sine ulla miseratione sub duobus vel tribus testibus moritur, quanto magis putatis deteriora mereri supplicia qui Filium Dei conculcaverit
Abbreviated transcription (Latin):
trui ꝯcubuerit. si ꝯiugatꝰ fu̾it liceat ne illi
ulteriꝰ uti ꝯiugio. aut ñ ꝯugato uxorẽ acciꝑe.
manȩ fragilitatis intuitu. ut pꝰ penitentiã
ñ quidẽ penitꝰ pͥuent᷑ ꝯiugio. durissime t̃n
laus. & alii romam pontifices statuert̃. ne for

Expanded text:
trui, concubuerit, si conjugatus fuerit, liceatne illi ulterius uti conjugio, aut non conjugato uxorem acciperemanae fragilitatis intuitu, ut post poenitentiam non quidem penitus priventur conjugio, durissime tamen laus et alii Romani pontifices statuerunt, ne for
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Statuert eũ qui stuprauit. & a se stri cap̃¬
pratã fr̃i celauit. qr geminauit peccatũ pe¬
intentia districtiori castigandũ. Comugiũ
tale dissolui oportere. & mulieri quidẽ nũꝙͣ
re c̃ qͥ & pat̃ & filiꝰ forncati sunt.ꝯ.¬
pidã formcatꝰ ẽ. cũ quadã muliere: pꝰea
filius nesciens patris factũ. stupͣuit eand̾. di¬
Qd̃ cũ pat̾ rescisceret. de se filioq ꝯfessus÷ c.
Statuert̃ melius ẽẽ. ut talit̾ lapsis cũ dig¬
na penitentia legitima ꝑmittant᷑ ꝯiugia
quã forte deterius delinqͣnt. formcaria aũ
sine spe ꝯiugii maneat. De illo qͥ cũ uxore¬
dormierit. adult̃ & mecha dieb uite sue
absq ꝯnigio maneant. Ille uͦ cuiꝰ uxor fuit
si tult aliã ꝯiugẽ accipiat. De illo qͥ spon¬
sui opp̾sserit. & postea filius eiꝰ eã duxerit. cap̃. xi.¬
pat̃ postmodũ ñ habeat uxorẽ. nec ipsa mu¬
lier uirũ. filius qͥ facmꝰ patris ignorauit ali¬

Expanded text:
tuerunt eum qui stupravit, et a se stupratam fratri celavit, quia geminavit peccatum, poenitentia districtiori castigandum, et conjugium tale dissolvi oportere, et mulieri quidem eis vire cum qua, et pater, et filius fornicati sunt. Quidam fornicatus est cum quadam muliere, postea filius nesciens patris factum stupravit eamdem. Quod cum pater rescisceret, de se filioque confessus est. Statuerunt melius esse, ut taliter lapsis cum digna poenitentia legitima permittantur conjugia, quam si forte deterius delinquant. Fornicaria autem sine spe coniugii maneat. DE INCESTUODabsque conjugio maneant. Ille vero cui uxor fuit, si vult, aliam conjugem accipiat. De eadem sui oppresserit, et postea filius ejus eam duxerit: pater postmodum non habeat uxorem, nec ipsa mulier virum; filius, qui facinus patris ignoravit, ali
Abbreviated transcription (Latin):
asa quib sacroscã ꝯficiunt᷑ misteria. ca¬
lices st̃ & patene. De quib bonefacitis
martir & ep̃c int̾rogatꝰ siliceret in uascu¬
lis ligneis sacram̃ta ꝯficere: respondit.
Quondã sacerdotes aurei. ligneis calicib ute.¬
bant᷑. Nunc e ꝯtra lignei sacerdoces. aureis
utunt᷑ calicib. ⁊ ephermꝰ xyi. romanꝰ ep̃c pa
tenis uitreis missas celebrare ꝯstituit. Tum
argentea. In hoc enĩ sicut & in religuis culti¬
b magis & magis ꝑ incrementũ tempoꝵ de¬
cus succreuit eccłiarũ. Nr̃is enĩ diẽb qui ser¬
ui patrisfamilias sumꝰ. ne deciis matris eccłẽ
ĩminuat᷑. s magis cumulet᷑ & amplificet᷑. sta¬
tiimꝰ ut deinceps nullꝰ sacerdos sacrũ miste

Expanded text:
asa quibus sacrosancta conficiuntur mysteria, calices sunt et patenae. De quibus Bonifacius martyr et episcopus interrogatus, si liceret in vasculis ligneis sacramenta conficere, respondit: Quondam sacerdotes aurei ligneis calicibus utebantur: nunc econtra lignei sacerdotes aureis utuntur calicibus. Zepherinus XVI, Romanus episcopus, patenis vitreis missas celebrare constituit. Tunc a sacra fecit argentea. In hoc enim, sicut et in reliquis cultibus magis et magis per incrementum temporum decus succrevit Ecclesiarum. Nostris enim diebus, qui servi patrisfamilias sumus, ne decus matris Ecclesiae imminuatur, sed magis cumuletur et amplificetur, statuimus ut deinceps nullus sacerdos sacrum myster
Abbreviated transcription (Latin):
rat aut u̾bo. aut facto ꝯtumeliã facit.
tamdui aliminib eccłie arceat᷑. quousq
ꝑ ꝯdignã penitentiã satisfaciat. Ait enĩ
ni habeant᷑. Itẽ alibi dicit. Obedite p̃positis
ur̃is. & subiecti eis estote. Et cet̾a. ut nom̃ pa¬

Expanded text:
bo aut facto contumeliam facit, tandiu a liminibus ecclesiae arceatur quousque per condignam poenitentiam satisfaciat. Ait enim ni habeantur . Item alibi dicit: Obedite praepositis vestris, et subjecti eis estote, et caetera. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
nũ exemplũ caritatis om̃ib ostende̾ de¬
tib. qr ꝑ hospitalitatẽ placuert̃ quidã d̾o.
angłis hospitio receptis. Et dñs in die u¬
dicii dicturus est electis. Hospes erã & su¬
scepistis me. Et iobdicit. Ostiũ meũ sẽꝑ

Expanded text:
num exemplum charitatis omnibus ostendere detibus, quia per hospitalitatem placuerunt quidam Deo angelis hospitio receptis . Et Dominus in die judicii dicturus est electis: Hospes eram et suscepistis me . Et Job dicit: Ostium meum semper
Abbreviated transcription (Latin):
muheris in ꝯiunctione ꝯsideranda fit..
ane ꝯsangninitas q̃ in ꝓprio utro obser¬
uanda ẽ: hec nimirũ in uxoris parentela.
de lege nuptiarũ tustodienda ẽ: qi ꝯstat eos
duos fuisse in carne una. cõmunis illis utraq
parentela ẽe credenda ẽ. sic̃ scriptũ ẽ. Erunt
duo incarne una. In qͦ geniculo abstrũdũ sit.
mã generationẽ ꝯsanguinitatis abstinen¬
dũ. & siclegitimo conubio ꝯuingendũ asse¬
ruit. Inde reor eũ fecisse qd̃ genealogiȩ seri¬
em recexens. quousq ordinẽ numerandi ꝑ¬
ducere posset eo cognationẽ sanguinis ser¬
uandã estimauit. sicq ad inuocationẽ gene¬
ris & amicitie ius ꝯseruandũ. redire ad co¬
nubiũ sanciuit. qͣndo iam cognationis or¬
cigꝰ series septẽ gradib dirimit᷑. hoc mͦ.
filius & filia qd̃ ẽ fr̃ & soror sit ipse trũ¬
cus. Inis seorsũ seninctis. ex radice illiꝰ trunci
egrediunt᷑ isti ramusculi. nepos & neptis pͥ¬
mus. ꝓnepos & ꝓneptis scd̃s. abnepos & ab¬

Expanded text:
eris in conjunctione consideranda sit. Sane consanguinitas quae in proprio viro observanda est, haec nimirum in uxoris parentela de lege nuptiarum custodienda est: quia constat eos duos fuisse in carne una, communis illis utraque parentela esse credenda est, sicut scriptum est: Erunt duo in carne una. CAP. mam generationem consanguinitatis abstinendum, et sic legitimo connubio conjungendum asseruit. Inde reor eum fecisse, quod genealogiae seriem retexens, quousque ordinem numerandi perducere posset, eo cognationem sanguinis servandam aestimavit, sicque ad revocationem generis et amicitiae jus confirmandum, redire ad connubium sancivit, quando jam cognationis orcujus series septem gradibus dirimitur, hoc modo: Filius et filia quod est frcus. Illis seorsum sejunctis, ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi. Nepos et neptis, primus; pronepos et proneptis, secundus; abnepos et ab
Abbreviated transcription (Latin):
hibent leges. Leges gͦ durine hec a¬
gentes & eos qui ex eis ꝑdeunt ñ so¬
lũ ertiunt. s & maledictos appellant. Leges
nͦ scł̃i infames tales uocant. & ab hereditate.
repellunt. Nos uͦ sequentes patres nr̃os infa¬
mia eos notamꝰ. & infames esse censemꝰ. quia
infamiȩ macłis asꝑsi sc̃. nec eos quos leges scłi
reiciunt. nos in testimoniũ susciꝑe. debemiꝰ.
Tos aũ ꝯsanguineos dicimꝰ. qͦs diuinȩ & scłi
leges ꝯsanguineos appeuant. & in heredita¬
tem suscipiunt. nec repellere possunt. Ta¬
liũ enĩ ꝯninctiones nec legitime st̃. nec ma¬
nere possunt. s sunt repellendȩ. Quisqitis
gͦ ñ ẽ legitime ꝯtunctꝰ. ł absq docali citulo
& sine benedictione sacerdotis ꝯstat eẽ copu¬
latus. sacerdotes ł legitime ꝯiunctos crimi¬
nari ł in eos testificari minime potest. qm̃
om̃ris incesti macula pollutus. infamis ẽ &
accusare supͣdictos ñ ꝑmittit᷑. Non solũ gͦ hi¬

Expanded text:
hibent leges. Leges ergo divinae hoc agentes, et eos qui ex eis prodeunt non solum ejiciunt, sed et maledictos appellant. Legesculi infames tales vocant, et ab haereditate repellunt. Nos vero sequentes patres nostros infamia eos notamus, et infames esse censemus: quia infamiae maculis aspersi sunt, nec eos quos leges saeculi rejiciunt, nos in testimonium suscipere debemus. Eos autem consanguineos dicimus, quos divinae et saeculi leges consanguineos appellant, et in haereditatem suscipiunt, nec repellere possunt. Taum coniunctiones nec legitime sunt nec manere possunt, sed sunt repellende. Quisquis ergo non legitime coniunctus, vel absque dotali tituli atque benedictione sacerdotis copulatus, sacerdotes vel legitime coniunctos criminari, vel in eos testificari minime potest, quoniam omnis incesti macula pollutus infamis est et accusare supradictos non permittitur, sic et
Abbreviated transcription (Latin):
dñi scriptũ. ñ peierabis in nõie meo. nͨ
pollues nom̃ dm̃ di tui. & ne assumes no¬
m̃ cłi tui in uanũ. Id̾o ãmonendi sc̃ om̃s ut
diligent̃ caueant ꝑuiriũ. ñ solũ in altari.
seu sc̃oꝵ reliquiis. s & in cõmuni loquela.
Itẽ cauendũ ẽ ne aliqͥs plus aurũ honoret
quiã altare. ne ei dñs dicat. Stulte qͥd ẽ ma¬
us aurũ. an altare qd̃ scĩficat aurũ¬

Expanded text:
ni scriptum: Non pejerabis in nomine meo, nec pollues nomen Domini Dei tui, et ne assumes nomen Dei tui in vanum. Ideo admonendi sunt omnes, ut diligenter caveant perjurium, non solum in altari, seu sanctorum reliquiis, sed et in communi loquela. Item cavendum est, ne aliquis plus aurum honoret quam altare, ne ei Dominus dicat: Stulte, quid est majus, aurum an altare quod sanctificat auru
Abbreviated transcription (Latin):
N dieb eiꝰ stupebt̃ noiussimi. & pͥmos inuad&
horror. Tanta enĩ tc̃ cont᷑ ustos inqͥtate effre¬
nabit᷑. ut etiã electoꝵ corda ñ parno fauore fe¬
riant᷑. Unde scͥptũ ẽ ita ut in errorẽ inducãt᷑
sifieri pot̃ etiã electi. Qd̃ uidelicet dr. ñ qr elec¬

Expanded text:
n diebus ejus stupebunt novissimi, et primos invadet horror. - Tanta enim tunc contra justos iniquitate effrenabitur, ut etiam electorum corda non parvo pavore feriantur. Unde scriptum est: « Ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . » Quod videlicet dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ contͣ eũ certam̃ iusticie & nouissum electi
hr̃e narrant᷑. & pͥmi. qr scilicet & hi qͥ in t̃i ne
mundi electi repꝑiunt᷑ in morte ꝓst̾nendi
st̃. & illietiã qͥ a pͥorib mundi partib ꝓces¬
ser̃t. enoch scilicet & helias ad mediũ reuo¬
cant᷑. & crudelitatis eiꝰ seinciã in sua adhuc
mortali carne passuri st̃. Huiꝰ uires intan¬
ta potestate laxatas nouissum obstupesc̃t:
pͥmi metitunt. qr licet irixta hoc qd̃ sp̃u suꝑ¬
bie subleuat᷑. omnẽ tẽporalẽ eiꝰ potestatẽ de
spiciant. iuxta ħ tam̃ qd̾ ipsi adhuc in carne
mortali st̃ incruciari tẽꝑalit̃ posst̃. ipsa q̃
fortit᷑ colerant supplicia ꝑhorresct̃. ita ut ĩ
eis itno eodẽq tẽꝑe & ꝯstantia ex uirtute sit.
& pauor ex carne. qi & si electi st̃ ut torm̃tis
unici neq̃ant ꝑ hoc tam̃ qd̃ hõies st̃ & ipsaine¬
cuunt torm̃ta qͥuinc̃t. De antixp̃o.

Expanded text:
 contra eum certamen justitiae, et novissimi electi habere narrantur, et primi: quia scilicet et hi qui in fine mundi electi reperiuntur, in morte prosternendi sunt, ut illi etiam qui a prioribus mundi partibus processerunt, Enoch scilicet et Helias, ad medium revocantur et crudelitatis ejus saevitiam in sua adhuc mortali carne passuri sunt. Hujus vires in tanta potestate laxatas novissimi obstupescunt, et primi metuunt: quia licet juxta hoc quod spiritu superbiae sublevatur, omnem temporalespiciunt, juxta hoc tamen quod ipsi adhuc in carne mortali sunt, in qua cruciari temporaliter possunt, ipsa quae fortiter tolerant, supplicia perhorrescunt, ita ut in eis uno eodemque tempore et constantia ex virtute sit, et pavor ex carne, quia etsi electi sunt, ut tormentis vinci nequeant, per hoc tamen quod homines sunt, et ipsa metuunt tormenta, q
Abbreviated transcription (Latin):
ichil icorꝑeũ & iniusibile in naturã cre¬
creddit᷑. q ubiq ẽ. & omĩa implet. atq ꝯstrin¬
git. Id̾o musibilis om̃ib creaturis ẽ. qr in¬
corꝑeus ẽ. Qd̃ om̃is creatura sit corperea.
reatura om̃is corꝑea. angłi om̃s celestes.
ras. q̃m localiter cirtũscribunt᷑. sic̃ & aĩa huma¬
na q̃carne claudit᷑ & demones qͥ sub̾a angłice¬
ut resurrectione egeat pꝰ riunã. Qd̃ om̃s¬

Expanded text:
ihil incorporeum et invisibile in natura crecreditur, quia ubique est et omnia implet atque constringit, et ideo invisibills omnibus creaturis, quia incorporeus est. Creatura omnis corporreatura omnis corporea, angeli et omnes coelestes ras, quod localiter circumscribuntur, sicut et anima humana quae carne clauditur, et daemones qui peut resurrectione egeat post ruinam.
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ latet sapientiã eiꝰ. ita dispositio illiꝰ uni¬
u̾sa moderat᷑ & regit: sic̃ nulla ẽ creatura
Tocculta in ꝯspectu illiꝰ. De creatione angłoꝵ.
ex nichilo. & cũ aquã ipsã ad huc tenebre oc¬
cultarent. & aquã t̾ra absconderet. facti ft̃
angłi. & om̃s celestes uirtutes. ut ñ eẽt ociosa
Uĩ bonitas. s habẽt in quibꝰ ꝑ multa ante spa¬
cia bonitatẽ suã ostenderet. & ita hic usibił
mundꝰ exhis que creata fuerant factꝰ & ornatꝰ.¬

Expanded text:
nihil latet sapientiam ejus, ita dispositio illius universa moderatur et regit. Sicut enim nulla est creatura occulta in conspectu illius, ita et actiones hoex nihilo, et cum aquam ipsam adhuc tenebrae occultarent, et aquam terra absconderet, facti sunt angeli, et omnes coelestes virtutes, ut non esset ociosa Dei bonitas, sed haberet in quibus per multa ante spacia bonitatem suam ostenderet: et ita hic visibilis mundus ex his quae creata fuerant, factus est
Abbreviated transcription (Latin):
baptiratos. ne parentũ ultra inuoluant᷑
errorib ab eoꝵ ꝯsortio separari decernimꝰ.
Ut nulla cõmitnio sit hebreis ad fidẽ xp̃i¬
Irxxiͥi apã translatis. cũ aliis nonctũ baptizatis.
qͣntomagis eos quiad uitia ꝓni sunt
Nulla gͥ ultra cõmunio sit hebreis. ad fi¬
dem xp̃ianam translatis. cũ his qͥ adhuc in
ueteri ritu ꝯsistunt. ne forte eoꝵ participa¬
tione subuertantur. Quicũq gͥ amodo
ex his qui baptitati st̃. infideliũ ꝯsortia ñ
uitauerint. & hi xp̃ianis donent᷑ & illi pu

Expanded text:
baptizatos, ne parentum ultra involvantur erroribus, ab eorum consortio separari decernimus, nt. CAP. 278. - Ut nulla communio sit Hebraeis ad fidem Christianam translatis, cum aliis nondum baptizatis. quanto magis eos qui ad vitia proni sunt. Nulla igitur ultra communio sit Hebraeis ad fidem Christianam translatis, cum his qui adhuc in veteri ritu consistunt, ne forte eorum participatione subvertantur. Quicunque igitur ex his qui baptizati sunt amodo infidelium consortia non vitaverint et hi Christianis donentur, et illi pu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtẽnat. Sit mͥ in ꝯsolationẽ ũr auditꝰ. ne
uob̾ sit in testimoniũ dolor m̃s. Cõpeten¬
tib dico. forncari uob̾ ñlicet.
sufficiant uob̃ uxores. ꝯcubinas uob ñ licet
hab̾e. Audiat d̃s siuos surdi estis. audiãt
angłi eius siuos ꝯtẽpnitis. ꝯcubinas ñ licet
uob̾ hab̾e. Et siñ habetis uxores. tñ ñ licet
uob hab̾e ꝯcubinas. quas postea dimitta¬
cis. & ducatis uxores. Tanto maior dãnatio
uob̃ erit. si uolueritis habere & ꝯcubinas
& uxores. Non licet uob hab̾e uxores. guaꝵ
pͥores mariti uuunt. Nec uob̾ feminis ha¬
bere uiros licet quoꝵ pͥores tixores unut.
adulteria siue ista ꝯuigia. ñ st̃ iure celi
s scłi iure. Nec illã feminã licet hab̾e: q̃ ꝑ
repudiũ ddiscessit a marito. Solus forni¬
cationis causa licet uxorẽ adulterã dimit¬
tere. s illa uiuente ñ licet alterã oucere.

Expanded text:
in consolationem vester auditus, ne vobis sit in testimonium dolor meus. Competentibus dico: Fornicari vobis non licet, sufficiant vobis uxores; concubinas vobis non licet habere. Audiat Deus si vos surdi estis; audiant angeli ejus, si vos contemnitis, concubinas non licet vobis habere. Et si non habetis uxores, tamen non licet vobis habere concubinas, quas postea dimittatis et ducatis uxores; Tanto major damnatio vobis erit, si volueritis habere et concubinas et uxores. Non licet vobis habere uxores, quarum priores mariti vivunt. Nec vobis, feminae, habere viros licet, quorum priores uxores vivunt. Adulteria sunt ista conjugia, non sunt jure coeli, sed jure saeculi. Nec illam feminam licet habere, quae per repudium decessit a marito. Solius fornicationis causa licet uxorem adulteram dimittere; sed illa vivente, non licet alteram ducere.
Abbreviated transcription (Latin):
am asꝑgatur. Et atriũ eiusdẽ eccłie cum
crucib circũeundo similit̾ asꝑgat. & ꝓ am¬
mab ibidẽ quiescentib oret. Ee qͥ uoluerit
in uasculis sius accipiat ex ipsa aqua. & ꝑ
mansiones. & agros. & uineas fuꝑ pecora qͦ
sua. atq suꝑ pabula eoꝵ necñ suꝑ cibos

Expanded text:
am aspergatur, et atrium ejusdem ecclesiae cum am aspergatur, et atrium ejusdem ecclesiae cum crucibus circumeundo similiter aspergat, et pro animabus ibidem quiescentibus oret. Et qui voluerit in vasculis suis accipiat ex ipsa aqua, et per mansiones, et agros, et vineas, super pecora quoque sua, atque super pabula eorum, nec non super cibos
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ante ordinationẽ deliquerit oblata ñ
ꝯsecret. manens in reliquis officiis ꝓpt̾ stti¬
diũ bonũ. Qd̃ si de se ipse ñ fuerit ꝯfessus.
& argui manifeste. negutuerit. potestatis
sacerdotalib uestimentis missã celebret.
t nullꝰ prb̃r absq amictu alba & stola.
& fanone. & casula. ullatenꝰ p̾sumat
missã celebrare. & hec satra uestim̃ta mun¬
uissima sint. & in nitido loco infra eccłiam
collocent᷑. nec unqͣm prb̃r his indutꝰ extra
eccłiam exeat: qr hoc diuina lex ꝓhibet. Ut¬
clericꝰ ĩter tẽptationes ab officio ñ declinet.
lericũ int̾ temptationes ab officio decli¬
nantẽ: ł negligentius agentẽ. ab ipso
officio dicunt remouendũ. Ut om̃is prb̃r¬
in sua eccłia singłis dm̃cis diebꝰ aqͣm bñdicat.
mñib dieb dñicis quisq prb̃r in sua ec¬
cłia ante missarũ sollẽna aquã bene¬
dictã faciat in uase nitido & tanto miste¬
rio ꝯuenienti. de qua populus intrans eccł̃i¬

Expanded text:
quod ante ordinationem deliquerit, oblata non consecret, manens in reliquis officiis propter studium bonum. Quod si de se ipse non fuerit confessus, et argui manifeste nequiverit, potestatis sacerdotalibus vestimentis missam celebret. Ut nullus presbyter absque amictu, alba, et stola, et fanone, et casula ullatenus praesumat missam celebrare: et haec sacra vestimenta mundissima sint, et in nitido loco infra ecclesiam collocentur: nec unquam presbyter his indutus extra ecclesiam exeat: quia hoc divina lex prohibet. clericus inter tentationes ab officio non declinet. Clericum inter tentationes ab officio declinantem, vel negligentius agentem, ab ipso officio dicunt removendum. CAP. in sua ecclesia singulis Dominicis diebus aquam benedicat. Omnibus diebus Dominicis quisque presbyter in sua ecclesia ante missarum solemnia aquam benedictam faciat in vase nitido, et tanto mysterio convenienti, de qua populus intrans ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotib faciendũ ẽe mandamꝰ. Nã si ci¬
nis uitule asꝑsus popłm scificabat atq
mundabat. qͣntomagis aquã que sale asꝑ¬
sa diuinisq p̃cib sacrata ẽ: popłm scĩficat
atq mundat: Et si sale asꝑso ꝑ heliseũ ꝓ.¬
pħam sterilitas aque sanata ẽ. qͣntoma¬
gis diuinis p̃cib sacrata aqua sterilitatẽ
rerũ aufert humanarũ. & comqͥnatos
sc̃ificat & purgat. & cet̾a bona multiplicat.
& insidias diaboli auertit. & a fantasma

Expanded text:
sacerdotibus faciendum esse mandamus. Nam si cinis vitulae aspersus populum sanctificabat, atque mundabat, quanto magis aqua quae sale aspersa divinisque precibus sacrata est, populum sanctificat atque mundat? Et si sale asperso per Eliseum prophetam sterilitas aquae sanata est, quanto magis divinis precibus sacrata aqua sterilitatem rerum aufert humanarum, et coinquinatos sanctificat et purgat, et caetera bona multiplicat, et insidias diaboli avertit, et a phanta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidentia p̾sens uidet. id eẽ necẽe ẽ. tã &
Ii milã nature habeat necessitate. fit qͥ d̃s
ea futura que ex arbitrii lib̾tate ꝓuieniunt
p̃sentia ꝯtuet᷑. Hec gͥ ad intuitũ relata duii¬
nũ. necessaria fiunt ꝑ dispositionẽ diuine
sue lib̾tate ñ desinunt. fient gͥ ꝓculdubio
cuncta q̃ futura d̾s̃ eẽ p̃noscit. s eoꝵ quedã
de libero ꝓficiscunt᷑ arbitrio. q̃ quãuis eue¬
niant existendo. tam̃ naturã ꝓprtã ñ amit¬
tunt. qͣ priꝰquã fierent. etiã ñ euenire potu¬
Ced qr beatꝰ iob sc̃o et̃ni Iturũ ẽẽ debeat. Gregoriꝰ

Expanded text:
prouidentia praesens uprouidentia praesens usi nullam nature habeat necessitatem. Atqui ea futura, que ex arbitrii libertate proveniunt, prescientia contuetur. Hec igitur, ad intuitum relata divinum, necessaria fiunt per dispositionem divine suae libertate non desinunt. Fient igitur procul dubio cuncta quae futura deus esse praenoscit, sed eorum quaedam de libero proficiscuntur arbitrio, quae quamuis eueniant exsistendo tamen naturam propriam non amittunt qua prius quam fierent etiam non euenire potuc
Abbreviated transcription (Latin):
uidet. id ñ euenire ñ posse: qd̾ aũ ñ potest
ñ euenire: id ex necessitate ꝯting̾e. respon¬
debit illi. res quidẽ solidissime ueritatis.
s cui iux alignis nͥ dim speculator acces¬
sserit firmat᷑ nãq idẽ uenturũ. cũ ad di¬
uinã notionẽ refert᷑ necessariũ. cũ uͦ in stia
natura ꝑpendit᷑. liberũ ꝓrsus atq absolu¬
tũ uideri. Due & enĩ st̃ necessitates. fĩplex
una. ueluti qͣ necesse ẽ om̃s homines ẽe mor¬
tales. altera ꝯditionis. ut si aliquẽ ãbulare
quis scit. eũ ambulare necesse ẽ. Qd̃ eiũ qͥsq
nouit. id eẽ alit̃ ac notũ ẽ: nequit. S hec
mimine secũ illã simplicẽ trahit. hanc enĩ
necessitatẽ ñ ꝓpria facit natura. s ꝯdicioniᷤᷤ
adiectio. Nulla enĩ necessitas cogit inced̾e
uoluntate gradientẽ. quãuis eũ cũ cũ gͣdit᷑
incedere necessariũ sit. Eodẽ gͥ modo si qͥd

Expanded text:
videt id non evenire non posse, quod autem non potest videt id non evenire non posse, quod autem non potest non evenire, id ex necessitate contingere, respondebit illi, res quidem solidissimae veritatis, sed cui vix aliquis nisi divini speculator accesserit. Firmatur namque idem venturum cum ad divinam notitiam refertur necessarium, cum vero in sua natura perpenditur, liberum prorsus atque absolutum uideri. Duae sunt etenim necessitates, simplex una, ueluti quod necesse est omnes homines esse mortales, altera condicionis, ut si aliquem ambulare scias, eum ambulare necesse est; quod enim quisque uouit, id esse aliter ac notum est nequit, sed haecminime secum illam simplicem trahit. Hanc enim necessitatem non propria facit natura sed condicionis adiectio; nulla enim necessitas cogit incedere uoluntate gradientem, quamuis eum tum cum graditur incedere necessarium sit. Eodem igitur modo, si quid
Abbreviated transcription (Latin):
rario p̃senti quedã itident: ita ille om̃ia suo
cernit et̃no. Quare hec diuina p̃notio na¬
turã rerũ ꝓprietatẽq ñ mutat. taliaq apd̃
se p̃sentia spectat qualia in tẽpore olĩ fut᷑a
ꝓuement. nec rerũ uidicia ꝯfundit. unoq
suo m̃tis intuitu tã necessarie quã ñ necessa¬
rie uentura dinoscit. Sicuti aliqͥs cũ parit̃
ambulare in t̾ra hominẽ. & oriri in celo solẽ
uidet. quãꝙͣ simul sit utrũq ꝯspectũ. tam̃
discernit. & hoc uoluntariũ illd̃ ẽe necessa¬
riũ iudicat. itagͥ cuncta despiciens diuinꝰ
intuitꝰ qͣlitatẽ rerũ minime ꝑturbat. apd̃
se quidẽ p̃sentiũ. ad ꝯditionẽ uͦ tẽporis fu¬
turarũ. Quo fit ut hoc ñ sit opinio. s uerita¬
te potiꝰ nixa cognitio. cũ extaturũ qͥd eẽ cog¬
noscit. qd̾ idẽ existendi necessitate carere ñ
nesciat. Hic si quis dicat qd̃ euenturũ d̾s

Expanded text:
rario praesenti quaedam vident, ita illo omnia suo rario praesenti quaedam vident, ita illo omnia suo cernit aeterno. Quare haec divina praenotio naturam rerum proprietatemque non mutat, taliaque apud se praesentia spectat, qualia in tempore olim futura provenient; nec rerum judicia confundit, unoque suae mentis intuitu tam necessarie quam non necessarie ventura dignoscit. Sicuti aliquis cum pariter ambulare in terra hominem, et oriri in coelo solem videt, quanquam simul sit, utrumque in conspectu tamen discernit, et hoc voluntarium illud esse necessarium judicat, ita igitur cuncta respiciens divinus intuitus, qualitatem rerum minime perturbat, apud se quidem praesentium, ad conditionem vero temporis, futurarum. Quo fit ut hoc non sit opinio, sed veritate potius nixa cognitio, cum exstaturum quid esse cognoscit, quod idem existendi necessitate carere non nesciat. Hic si quis dicat quod eventurum Deus
Abbreviated transcription (Latin):
m̃e uidiciũ sd̾m sui naturã. q̃ sibi sub¬
iecta st̃ cõprehendit. Est aũ do semꝑ
et̃nus. ac p̃sentarius status. Scientia qͦ ei
omnẽ tẽporis suꝑgressa motionẽ: in sue
manet simplicitate p̃sentie. infinitaq
p̃teriti ac futuri spacia cõplectens. om̃ia
quasi iã gerant᷑ in sua simplici cognitiõe
ꝯsiderat. Itaq si p̃sentiã pensare quis ue¬
lit qua cuncta dinoscit ñ ẽẽ p̃scientiã qͣsi
futuri. s scientiã nũquã deficientis in¬
stantiȩ rectiꝰ estimabit. Unde ñ p̃uidñ¬
tia s ꝓuidentia potius dr. qd̾ porro a rebꝰ
infimis ꝯstituta. quasi ab excelso rerũ
cacumine cuncta ꝓspictat. Quid gͥ di¬
cendũ ẽ ut necessaria fiant q̃ duuno lumi¬
ne lustrent᷑. cũ ne homines quidẽ necessaria
faciant ẽe q̃ uideant.: Nñ enĩ q̃ p̾sentia
cernunt᷑. aliꝙͣ eis necessitatẽ uidentis addit
intuitꝰ : Mmime: Atqͥ si ẽ diuii humaniq
p̃sentis digna collatio. uti homines hoc tẽpo¬

Expanded text:
mne iudicium secundum sui naturam, quae sibi subiecta sunt, comprehendit, est autem deo semper aeternus ac praesentarius status, scientia quoque eius omnem temporis supergressa motionem in suae manet simplicitate praesentiae infinitaque praeteriti ac futuri spatia complectens omnia, quasi iam gerantur, in sua simplici cognitione considerat. Itaque si praevidentiam pensare velis, qua cuncta dinoscit, non esse praescientiam quasi futuri, sed scientiam numquam deficientis instantiae rectitia, sed providentia potius dicitur, quod porro ab rebus infimis constituta, quasi ab excelso rerum cacumine cuncta prospiciat. Quid igitur dicendum est, ut necessaria fiant quae divino lumine lustrentur, cum ne homines quidem necessaria faciant esse quae videant? Num enim quae praesentia cernuntur, aliquam eis necessitatem videntis addit intuitus? Minime. Atqui si est divini humanique praesentis digna collatio, uti homines hoc tempo
Abbreviated transcription (Latin):
facile. s tam̃ possemꝰ etiã sine illa implere
diuina mandata. anathema sit. De fructi
sine me difficilius potestis fac̾e. s ait. sine
nata st̃. electoꝵ p̃cib solui queant.
þtineri nequaguã posst̃ que p̃destinata
si fuerint. s ea que sc̃i uiri orando effici¬
unt. ita p̃destinata st̃. ut p̃cib obtineant᷑.
Nam ipsa qͦ ꝑhennis regni p̃destinatio ita
ẽ ab om̃ipotenti do dispofita. ut hoc electi ex
labore ꝑueniant. quatenꝰ postulando mere¬
ant᷑ acciꝑe. qd̃ eis omp̃c d̾s ante scła dispo¬
suit donare: Petrus. ꝓbari mͥ aꝑtius uelim
si potest p̃destinatio p̃cib aduiuari. Itẽ de
Doc qd̾ ego petre intuli. c̃cites p̃destinatise.
Qualet ꝓbari. Certe & enĩ nosti. qd̾ ad abra¬
ham dñs dixit. in ysaac uocabit᷑ tͥ sem̃. Cui
etiã dixerat patrẽ multarũ gentiũ ꝯstitui
de. Cui rursũ ꝓmisit dicens. Benedicã tͥ &
multiplicabo semen tuũ sicut stellas celi. &
uelut arenã que ẽ in littore maris. Exqͣ re

Expanded text:
facile, sed tamen possemus etiam sine illa implere divina mandata, anathema sit. De fructibSine me difficilius potestis facere; sed ait: Sinnata sunt electorum precibus solvi queant . Obtineri nequaquam possunt quae praedestinata non fuerint, sed ea quae sancti viri orando efficiunt, ita praedestinata sunt ut precibus obtineantur. Nam ipsa quoque perennis regni praedestinatio ita est ab omnipotenti Deo disposita, ut ad hoc electi ex labore perveniant, quatenus postulando mereantur accipere, quod eis omnipotens Deus ante saecula disposuit donare. PETRUS. Probari mihi apertius velim si potest praedestinatio precibus adjuvari. GREGORIUS. Hoc quod ego, Petre, intuli, concite volet probari. Certe etenim nosti, quia ad Abraham Dominus dixit: In Isaac vocabitur tibi semen . Cui etiam dixerat: Patrem multsit, dicens: Benedicam tibi et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli, et velut arenam quae est in littore maris. Ex qua re
Abbreviated transcription (Latin):
it. quo uir ille mori merebat᷑. nec dñi cisdẽ.
ca statuta ꝯuulsa st̃. qr ut ex largitate dĩ
anni uite crescerent. hoc qͦ qd̾ ante scła p̃

Expanded text:
it, quo vir ille mori merebatur, nec dominica nstituta convulsa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante sa
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ gr̃a cdi ñ solũ peccata di Ine cõmittãt᷑
lex impleat᷑. ñ sicut pelaguis aic facile. qͣsi sine
gr̃a i difficilius possit impleri. Illud etiã qd̃
intra carthaginensis synodi decreta ꝯstitutũ
ẽ quasi ꝓprie apłice sedis amplectimtr. qd̾ scili¬
cet t̃tio capitulo definitũ ẽ ut quicũq dixerit
grãm dei qͣ tustificamur ꝑ iħm xp̃m dnm̃ no¬
strũ. ad remissionẽ solã peccõꝵ ualere q̃ iam
cõmissa st̃. ñ etiã ad adiutoriũ. ut ñ admittan¬
tur. auathema sit. Et iterũ .iiii. capitło. quisqͥs
reuelat᷑ & aꝑitur intelligentia mandatoꝵ di.
ut sciamꝰ quid appetere & quid uitare debea

Expanded text:
d gratia Dei non solum peccata dimittat, lex impleatur, non sicut ait Pelagius facile, quasi sine gratia Dei difficilius possit impleri. Illud etiam quod intra Carthaginensis synodi decreta constitutum est, quasi proprium apostolicae sedis amplectimur, quod scilicet tertio capitulo definitum est: ut quicunque dixerit gratiam Dei, qua justificamur issionem solam peccatorum valere quae jam commissa sunt, non etiam ad adjutorium ut non admittantur, anathema sit. Et iterum quarto capitulo: Quisquis revelatur et aperitur intelligentia mandatorum Dei, ut sciamus quid appetere, et quid vi
Abbreviated transcription (Latin):
rando aũ ꝯuenerint prb̃ri ad aliqd̃ ꝯuiuitĩ Ei cod̾
mensã incipiat. & cibũ benedicat. & t̃c̃ scdm
ordinẽ sedeant. alt̃ alt̾i honorẽ p̃bentes
& ꝑ uices cibũ & potũ benedicant. & aliqͥs
de illoꝵ clericis aliquid de scã scriptura le¬
gat. Qe post refectionẽ similit̃ sc̃m ymnũ
dicant. ad exemplũ dm̃ sicut in cena fecis¬
se legitur. & sic se ꝯtineant om̃s prb̃ri maxi¬
me in talib locis ut ñ utuperet᷑ ministe¬
ũmoꝑe etiã quisq prb̃r caueat. sicut Ex eod¬
de statu suo itult gaude. ut ñ quac̃q cap̃ .xi.¬
occasione parẽ sum̃. aut aliũ quẽlibet ad
iram ot adrixã qͣntominꝰ ad pugnã ł ad ce¬
dem aliquo u̾bo irritet seu ꝓuocet. nec ꝓ¬
uocatꝰ ad hoc qͥsq ꝓsiliat. q in talib com¬
messationib & potationib semꝑse ĩmiscet

Expanded text:
ando autem convenerint presbyteri ad aliquod mensam incipiat et cibum benedicat. Et tunc secundum ordinem sedeant alter alteri honorem praebentes; et per vices cibum et potum benedicant, et aliquis de illorum clericis aliquid de sancta scriptura legat. Et post refectionem similiter sanctum hymnum dicant ad exemplum Domini, sicut in coena fecisse legitur, et sic se contineant omnes presbyteri, maxime in talibus locis, ut non vituperetur ministeummopere etiam quisque presbyter caveat, sicut de statu suo vult gaudere, ut non quacunque occasione parem suum aut alium quemlibet ad iram et rixam, multo minus ad pugnam vel ad caedem, aliquo verbo irritet seu provocet, nec provocatus ad hoc quisquam prosiliat, quia in talibus comessationibus et potationibus semper se immi
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmatim̃ mespolitanoꝵ. & dẽ sẏnodo ce¬
lebranda. & uocatione ad synodũ. de
accusatis & accusatoribꝰ. & testib. de ex-¬
poliatis iniuste. de iudicib. ac de om̃i
honore cõpetenti. ac dignitate. & diu̾¬
insticutione. ac nutrimento uel quali¬
tate uitȩ & diu̾so negotio. & nunist̾io
prb̃roꝵ. & diaconoꝵ. seu reliquoꝵ orli¬
nũ eccłiasticoꝵ. Tertius lib̃ ꝯtinet de
diuinarũ domoꝵ institutione: & cul¬
tul. & honore: de decimis & oblationi¬
bus. & iusticiis finguloꝵ. & qͥ libri in
sacro catalogo recipiant᷑. qui uͦ apocͥphi.
& quando apponendi sint. Quartꝰ lib̃
sacram̃to corꝑis & sangͥnis dm̃i. & de ꝑcepti¬
one & obseruatione eoꝵ. Sextus lib̾ ꝯtinet
de homicidiis sponte & ñ sponte cõmissis.
& de parricidiis. & fr̃icidiis. & de illis qui
uxores legitimas & semores suos int̾ficiũt.
& de occisione eccłiasticoꝵ. & de obseruati¬
one & penitentia singuloꝵ. Septimꝰ lib̾ ꝯti¬

Expanded text:
 de synodo celebranda, et vocatione ad synodum. De accusatis, et accusatoribus, et testibus. De exspoliatis injuste. De judicibus, ac de omni honore competenti, ac dignitate, et diveinstitutione, ac nutrimento, vel qualitate vitae, et diverso negotio, et ministerio presbyterorum et diaconorum, seu reliquorum ordinum ecclesiasticorum. Tertius liber continet de divinarum domorum institutione, et cultu, et honore. De decimis et oblationibus et justitiis singulorum, et qui libri in sacro catalogo recipiantur, qui vero apocryphi, et quando apponendi sint. Quartus libesacramento corporis et sanguinis Domini, et de perceptione et observatione eorum. Sextus liber continet de homicidiis sponte, et non sponte commissis, et de parricidiis, et de fratricidiis, et de illis qui uxores legitimas et seniores suos interficiunt, et de occisione ecclesiasticorum, et de observatione, et de poenitentia singulorum. Septimus liber conti
Abbreviated transcription (Latin):
accusatorib. de uidicibꝰ. de defensoribꝰ.
de falsis testib & de penitentia singłoꝵ.
Septimꝰ dectimis lib̾ ꝯtinet de fornicatio¬
ne. & incesto diu̾si generis. & de peni¬
tentia utriꝰq sexus. & diu̾sȩ etatis. Oc¬
tauusdccimꝰ lib̾ ꝯtinet de iusitatione &
penitentia. & reconciliatione infirmoꝵ.
Nonusdecimꝰ lib̃ quti corrector uocat᷑ et
medicus. ꝯtinet correctiones corpoꝵ. et

Expanded text:
ibus, de judicibus, de defensoribus, de falsis testibus, et de poenitentia singulorum. Septimus decimus liber continet de fornicatione, et incestu diversi generis, et de poenitentia utriusque sexus, et diversae aetatis. Octavus decimus liber continet de visitatione, et poenitentia, et reconciliatione infirmorum. Nonus decimus liber, qui Corrector vocatur, continet correctiones corporum
Abbreviated transcription (Latin):
fuit quedã discretio potestatis. E licet cunc¬
toꝵ par electio foret beato tn petͦ ꝯcessũ est
ut aliis p̃mineret. & eoꝵ q̃ ad querelã ueni¬
rent: causas & int̾rogationes prudent̃ dis¬
pon̾et. Qd̃ d̃i ordinatione talit̃ ordinatũ ẽe
credimꝰ. ne om̃s posteri eoꝵ cuncta sibi uen¬
dicarent. s semꝑ maiores causȩ sic̃ st̃ ep̃oꝵ¬
& potioꝵ curȩ negotioꝵ. ad unã beati pͥncipis
apłõꝵ petͥ sedẽ ꝯfluerent. ut inde suscipiãt
finẽ udicioꝵ: unde acceper̃t initiũ institu¬
tionũ ne q̃ñq a suo discreparent capite.

Expanded text:
fuit quaedam discretio potestatis. Et licet cunctorum par electio foret, beato tamen Petro concessum est ut aliis praeemineret, et eorum quae ad querelam venirent causas, et interrogationes prudenter disponeret. Quod Dei ordinatione taliter ordinatum esse credimus, ne omnes posteri eorum cuncta sibi vendicarent: sed semper majores causae, sicut sunt epis potiorum curae negotiorum ad unam beati principis apostolorum Petri sedem confluerent ut inde suscipiant finem judiciorum, unde acceperunt initium institutionum, ne quandoque a suo discreparent capite.
Abbreviated transcription (Latin):
prb̃ri qͦ septuaginta discipłoꝵ locũ tenẽt.
Epĩ aũ ñ in castellis ant in modicis ciuitati
ri & pomi. singuli tam̃ ꝑ singulos titulos
suos. Ampliꝰ quã isti duo ordines sacerdotũ
nec nobis conati st̃ nec apłi docuerunt.

Expanded text:
ri quoque septuaginta discipulorum locum tenent. Episcopi autem non in castellis aut in modicis civitatibri et poni singuli tamen per singulos titulos suos. Amplius quam isti duo ordines sacerdotum, nec nobis collati sunt, nec apostoli docuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cũq manumissi st̃. atq eccłie patͦcimo cõm̃¬
dati existunt. sic̃ regule antiquoꝵ patrũ ꝯ¬
stituert̃. sacerdotali defensione a cuiꝰlibet
insolentia ꝓtegant᷑. siue in statu libtatis
eoꝵ seu inpeciuo qd̾ hab̾e noscunt᷑. De ma¬
uł ꝑtestamentũ eccłiȩ cõmendatos. si qͥs
in seruitutẽ uł in obsequiũ ł ad colonariã
ꝯditionẽ inpͥmere tẽptauerit: animadu̾si¬
one eccłiastica cohercebitur. De fugitiuis¬

Expanded text:
numissi sunt atque Ecclesiae patrocinio commendati existunt, sicut regulae antiquorum Patrum constituerunt, sacerdotali defensione a cujuslibet insolentia protegantur sive in statu libertatis eorum seu in peculio quod habere noscuntur. er testamentum ecclesiae commendatos, si quis in servitutem, vel in obsequium, vel ad colonariam conditionem vi premere tentaverit, animadversione ecclesiastica coercebitur. DE AL
Abbreviated transcription (Latin):
fert̃ liberos ex familiis eccłie ad ꝯdẽpna:. Ex eod̾¬
tionẽ suã fac̾e ñ p̃sumant. Impiũ ẽ enĩ ut
cłie inferat. Caies gͥ lib̾tos. successor ep̃c
absq aliqͣ oppositione ad uis eccłie reuocabit.
De illis qui ꝓ aliqͦ reatu fugiunt ad eccłiam.
N synodo aurelianensi pͥma. sub clodoneo re-¬
na ꝯstituit. ut ab eccłia ł ab eccłie atriis. ł a
domo ep̃i. ł a claustro. qr hec ꝓ emunitate
habent᷑. eos abstrahi om̃ino ñ liceat. s nec¬
alteri ꝯsignari. nͥ ad eugłia datis sacram̃tis
de morte & debilitate & om̃i penarũ gen̾e
sint securi. ita ut ei cui reus fuerit crimino¬
sus. de satisfactione ꝯueniat. Qd̃ si sacram̃ta
sua ꝯuictꝰ fu̾i̾t molasse. reus ꝑuirii. ñ solũ a
cõmunione eccłie ł om̃iũ clericoꝵ. uerũetiã
& a catholicoꝵ ꝯuiuio separet᷑. Qd̃ sicui reus
ẽ noluerit sibi intentione faciente cõponi:
& ipse reus de eccłia actus timore discesserit.

Expanded text:
ferunt, liberos ex familiis ecclesiae, ad cotionem suam facere non praesumant. Impium est enim, uclesiae inferat. Tales igitur libertos successor episcopi absque aliqua oppositione ad jus ecclesiae revocabiDe illis, qui pro aliquo reatu fugiunt ad Ecclesiam. In synodo Aurelianensi prima sub Clodoveo rena constituit, ut ab Ecclesia, vel ab Ecclesiae atriis, vel a domo episcopi vel a claustro, quia haec pro emunitate habentalteri consignare, nisi ad evangelia datis sacramentis de morte, et debilitate, et omni poenarum genere sint securi, ita ut ei, cui reus fuerit criminosus, de satisfactione conveniat. Quod si quis sacramenta sua convictus fuerit violasse, reus perjurii non solum a communione Ecclesiae, vel omnium clericorum, verum etiam, et a catholicorum convivio separetur. Quod si cui reus est, noluerit sibi intentione faciente componi, et ipse reus de Ecclesia actus timore discesserit,