comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nunquid perierunt.
quando securitatẽ a dño
etiam de capillo accey¬
runt: Perit manꝰ ub
non perit pilus , Peri
caput. ubi noniperit ca¬
pillus Ubi non perit.
palpebra: perit oculus
securitate: impenderunt
seipsos Operib ergo ee¬
nis seminemꝰ cũ tẽpus el
dicente apło. Qui parre le¬
minatAt. parce & metec:
Infatigabiles inquit. cuni
tempus habemꝰ operemus
bonũ ad om̃s: maxime
au& ad domesticos fidei
Et iterũ : Bonũ inquit
facientes non defici¬
amus. tẽpore enĩ suo me

Expanded text:
Sed numquid perierunt, quando securitatem a Domino etiam de capillo acceperunt ? Perit manus, ubi non perit pilus? Perit caput, ubi non perit capillus? Ubi non perit palpebra, perit oculus? securitate, impenderunt se ipsos. Operibus ergo bonis seminemus, cum tempus est, dicente Apostolo, Qui parce seminat, parce et metet . Infatigabiles, inquit, cum tempus habemus operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Et iterum: Bonum, inquit, facientes non deficiamus; tempore enim suo me
Abbreviated transcription (Latin):
illius respectu temperent᷑.
autẽ pietate dñs: tertio
petrum an se diligat inter¬
rogat. ut ipsa trina con¬
fessione : uincula quȩ illi
ter negando ligauerant
absoluat : Et quotiens ter¬
ritus. eius pasone quod
eũ noss&e Negauerat: toti¬
ens eius resurrectione
recreatus. quod illũ toto
amo corde testetur:
Prouida dispensatione. tes¬
tio confitenti amorem:
tertio aeque pascendas
suas oues commendat: Qui
decebat. ut quotiens iN
pastoris fide titubauerit:
totiens cũ renouata fide
pastoris. membra quoque
eiusdem pastoris iubeatur
curare: Quod enĩ hic dicit
ei pasce oues meas : hoc .ẽ.

Expanded text:
illius respectu temperentur,illius respectu temperentur,autem pietate Dominus, tertio Petrum an se diligat interrogat, ut ipsa trina confessione vincula quae illum ter negando ligaverant, absolvat: et quoties territus ejus passione, quod eum nosset, negaverat, toties ejus resurrectione recreatus, quod illum toto amet corde testetur. Provida dispensatione tertio confitenti amorem, tertio aeque pascendas suas oves commendat, quia decebat ut quoties in pastoris fide titubaverat, toties cum renovata fide pastoris membra quoque ejusdem pastoris jubeatur curare. Quod enim hic dicit ei, Pasce oves meas; hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
sonuerit : purȩ dilectionis
luce rutilum apparet:
Phialas quoq habent au¬
reas : quȩ sunt uasa patula
amplitudine diffusa. quia
corda sua quo uerius solo
eiusdem dilectionis senti¬
unt igne splendescere : eo
latius hȩc diuinis gauden
pandere conspectibus:
Ubi recte subiungitur:
Plenas odoramentorum :
quȩ sunt orationes scõrũ:
Phialȩ nanq aureȩ odorã¬
mentorũ plenitudine re¬
dundant: cũ fulgida cari¬
tate iustorũ prȩcordia.
uirtutũ quoq sp̃ualium
opinione ꝓximis in note¬
scunt: Et pulchre ipse
qui hȩc uidebat iohannes:
hiter pretando subdidit.
quȩ sunt orationes scõrũ:
Odoramenta & enĩ phia¬
larũ : sunt orationes scõꝵ.
quia quicquid boni ope¬
rantur aut̃. dicunt. qui
simplici intentione ddõ de
plet. quando deuotionem
mentis eoꝵ diuinis cõmen¬
dat aspectibus Neq alit᷑
ait. sine intermissione ora
actus sermones. cogitatus.
ipsa etiã silentia nr̃a ita
dño donante dirigamus. ut
singula hȩc cum timoris

Expanded text:
sonuerit, purae dilectionis luce rutilum apparet. Phialas quoque habent aureas, quae sunt vasa patula amplitudine diffusa, quia corda sua quo verius solo ejusdem dilectionis sentiunt igne splendescere, eo latius haec divinis gaudent pandere conspectibus. Unde recte subjungitur: Plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum. Phialae namque aureae odoramentorum plenitudine redundant, cum fulgida charitate justorum praecordia, virtutum quoque spiritualium opinione proximis innotescunt. Et pulchre ipse qui haec videbat Joannes interpretando subdidit, Quae sunt orationes sanctorum. Odoramenta etenim phialarum sunt orationes sanctorum, quia quidquid boni operantur aut dicunt, qui simplici intentione Deo deseplet, quando devotionem mentis eorum divinis commendat aspectibus. Neque aliteait: Sine intermissione oratactus, sermones, cogitatus, ipsa etiam silentia nostra ita Domino donante dirigamus, ut singula haec cum timoris
Abbreviated transcription (Latin):
& capiet uerbũ dĩ semꝑ cũ
uerbũ : ideo filius: Semꝑ gͦ
filius: & semꝑ ȩqualis: Non
enĩ crescendo sed nascendo
ȩqualis est: qui semꝑ natus
est de patre filius. de dõ ds̃.
de ȩterno coȩternus: Pater
autẽ non de filio ds̃: filius
de patre ds̃ Ideo pat̾ filio
gignendo dedit : ut ds eẽt:
Gignendo dedit: ut sibi coȩtnꝰ
ess& Gignendo dedit: ut
equalis ess&. hoc est quod
maius est om̃ĩb: Quomodo
uita filius. & habens uitam
filius: Quod habet hoc i
Tu aliud es aliud habes Perbi
gr̃a: Habes sapientiã. nunquo
tues ipsa sapientia: Deniqq
non es tu ipse quod habes:
si amiseris quod habes: redis
ut non habeas. & aliquando
resumis: Aliquando amittis.
Quomodo oculus nr non inse¬
ipso hab& inseparabilit᷑ luce
Aperĩtur: & capit. clauditus
& amittit Non sic est ds̃ dĩ
filius: Non sic est uerbũ patriᷤᷤ.

Expanded text:
et capiet. Verbum Dei semper cum et capiet. Verbum Dei semper cum Verbum, ideo Filius. Semper ergo Filius, et semper aequalis. Non enim crescendo, sed nascendo aequalis est, qui semper natus est de Patre Filius, de Deo Deus, de aeterno coaeternus. Pater autem non de Filio Deus: Filius de Patre Deus; ideo Pater Filio gignendo dedit ut Deus esset, gignendo dedit ut sibi coaeternus esset, gignendo dedit ut aequalis esset. Hoc est quod majus est omnibus. Quomodo vita Filius, et habens vitam Filius? Quod habet hoc est: tu aliud es, aliud habes. Verbi gratia, habes sapientiam; numquid tu es ipsa sapientia? Denique quia non es tu ipse quod habes, si amiseris quod habes, redis ut non habeas: et aliquando resumis, aliquando amittis. Quomodo oculus noster non in seipso habet inseparabiliter lucem; aperitur et capit, clauditur et amittit. Non sic est Deus Dei Filius, non sic est Verbum Patri
Abbreviated transcription (Latin):
uit: quos autẽ uocauit.
ipsos & iustificauit: quos
autẽ iustificauit. ipsos &
glorificauit: de ouib istis:
nec lupus rapit. nec fur tol¬
lit: nec latro interficit: Se¬
curus est de numero earũ:
qui ꝓ ens nouit quod dedit :
Et hoc est quod ait. non ra¬
piet eas quisquã de manu
mea Et itẽ ad patrẽ: Pater
meus quod dedit michi: maiꝰ
om̃ib est. Quid dedit filio
pater maus om̃ib: nisi ut
ipse illi ess& unigenitus
filius: Quid est ergo dedit
am erat cui daret: Angi¬
gnendo dedit: Nam si erat
cui daret ut filius ess&: erat
aliquando: & filius non erata
Absit ut aliquando dñs xp̃c
fuerit. & filius non fuerit :
De nobis hoc dici potest :
Aliquando filii hominũ eramꝰ:
filu dĩ non eramꝰ Nos enĩ
filios dĩ gr̃a fecit. illũ natu¬
ra. quia ita natus est: Et
non est ut dicas. non erat
antequã natus erat: Nunqua
enĩ non natus erat. qui patri
coȩternꝰ erat: Qui sapit: capit.
qui non capit: credat. nutrit᷑

Expanded text:
 quos autem vocavit, illos et justificavit; quos autem justificavit, ipsos et glorificavit : de ovibus istis nec lupus rapit, nec fur tollit, nec latro interficit. Securus est de numero earum, qui pro eis novit quod dedit. Et hoc est quod ait, Non rapiet eas quisquam de manu mea: et item ad Patrem, Pater meus quod dedit mihi, majus est omnibus. Quid dedit Filio Pater majus omnibus? Ut ipse illi esset unigenitus Filius. Quid est ergo, dedit? jam erat cui daret, an gignendo dedit? Nam si erat cui daret ut Filius esset, aliquando erat, et Filius non erat: Absit ut aliquando Dominus Christus fuerit, et Filius non fuerit. De nobis hoc dici potest: aliquando filii hominum eramus, filii Dei non eramus. Nos enim filios Dei gratia fecit, illum natura, quia ita natus est. Et non est ut dicas, Non erat antequam natus erat: nunquam enim non natus erat, qui Patri coaeternus erat. Qui sapit capiat; qui non capit credat, nutriatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ibi solũ uere inuenit᷑ Uitã
ȩ̨ternã inquit dabo ouibus
meis: uos calũpnias ꝓpterea
quęritis : qr de uita presenti
cogitatis Et non peribunt
in ȩternũ Sub audis tanquã
eis dixerit. uos peribitis in
ȩternũ : qr non estis ex orib
meis: Non rapi&e eas quisquã
de manu mea Intentius ac-¬
cipite: Pater meus qđ dedit
michi. mauis est omnibus
Quid potest lupus: Quid po¬
test fur & latro Non ꝑdunt
nisi ad interitũ prȩdestinatõ:
De illis autẽ ouib de quib

Expanded text:
ibi solum vivere invenitur. Vitam ibi solum vivere invenitur. Vitam aeternam, inquit, dabo eis, ovibus meis. Vos calumnias propterea quaeritis, quia de vita praesenti cogitatis. 6. Et non peribunt in aeternum: subaudis, tanquam eis dixerit, Vos peribitis in aeternum, quia non estis ex ovibus meis. Non rapiet eas quisquam de manu mea. Intentius accipite: Pater meus quod dedit mihi, majus est omnibus. Quid potest lupus? quid potest fur et latro? Non perdunt nisi ad interitum praedestinatos. De illis autem ovibus, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
non creditis. opera quȩ ego
facio in nomine patris mei
hȩc testimoniũ ꝑhibent de
me. sed uos non creditis: quia
non estis ex ouibus meis: Iam
supra didicistis quȩ sunt oueꝰ¬
ł stote oues: Oues credendo:
sunt oues fastorem sequendo:
sunt oues Redẽptorem non
contẽpnendo: sunt oues
Per ostium intrando: sunt oueᷤ.
Exeundo & pascua inuenien
meis Quia uidebat eos ad
sempit̾nũ interitũ prȩdestr¬
natos. non ad uitã ȩternam
su sanguinis pretio compa¬
ratos: Oues meȩ uocẽ meam
audiunt. & ego agnosco eas.
& sequuntur me. & ego uitã
ȩt̃nã do eis: Ecce sunt pascua:
Si recolatis: superius dixerat.
& ingredietur & egredietur
& pascua inueniet. Ingressi
sumus credendo: egredimur
moriendo Sed quomodo per
ostium fidei ingressi sumus.
ut pascua inuenire possĩmꝰ.
Sona pascua. uita ęterna dicit᷑.
Ibi nulla herba arescit. totũ
uiret. totũ uig&: Solet quȩ¬
dam herba dici. semꝑ uiuit

Expanded text:
non creditis; opera quae ego non creditis; opera quae ego facio in nomine Patris mei, haec testimonium perhibent de me: sed vos non creditis, quia non estis ex ovibus meis. Jam supra didicistis quae sint oves: estote oves. Oves credendo sunt, oves pastorem sequendo sunt, oves redemptorem non contemnendo sunt, oves per ostium intrando sunt, oves exeundo et pascua inveniendmeis? Quia videbat eos ad sempiternum interitum praedestinatos, non ad vitam aeternam sui sanguinis pretio comparatos. 5. Oves meae vocem meam audiunt, et cognosco eas, et sequuntur me: et ego vitam aeternam do eis. Ecce sunt pascua. Si recolitis, superius dixerat, Et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Ingressi sumus credendo, egredimur moriendo. Sed quomodo per ostium fidei ingressi sumus, ut pascua invenire possimus. Bona pascua, vita aeterna dicitur: ibi nulla herba arescit, totum viret, totum viget. Solet quaedam herba dici semper viva:
Abbreviated transcription (Latin):
cos tuos sub pedib tuis Si g
dauid insp̃u dicit eũ dnm.
quomodo filius eius est
Non negauit. sed interrogauit :
ne quis hoc cũ audierit pu¬
tet quođ dñs iħc negauerit
sic eũ inuocantes: non illumi¬
naret: Transibat enĩ aliqͣnd.
& duo cȩci sedentes iuxta
uiã exclamauerunt: Mises¬
A re nr̃i fili dđ Qua uoce
audita. misertus est : stetit.
sanauit. lum̃ dedit: qr nom̃
agnouit Dicit & apłs paulus
Qui factꝰ est ex semine dauid
scđm carnẽ Et ad timotheũ¬
resurrexisse amortiuis ex se.¬
mine dauid scđm euange¬
liũ meũ. quia de seminẽ
dauid originẽ. maria uirgo
ducebat: inde dñs de semine
dauid Hoc ꝓ magno iudȩi
a xp̃o querebant Ut si diceret
solũ sapiebant de semine
dauid calumpniarentur
quod sibi arrogaret de re¬
gia potestate. Plus est quod
eis respondit: Illi de filio dđ
uolebant calumpniari. ille
filiũ dĩ se esse respondit Et
quomodo: Audite: Respon¬
dit eis iħc. Loquor uobis &

Expanded text:
ub pedibus tuis? Si ergo David in spiritu dicit eum Dominum, quomodo filius ejus est ? Non negavit, sed interrogavit. Ne quis hoc cum audierit, putet quod Dominus Jesus negaverit sic eum invocantes non illuminaret. Transibat enim aliquando, et duo caeci sedentes juxta viam clamaverunt: Miserere nostri, fili David. Qua voce audita, misertus est; stetit, sanavit, lumen dedit ; quia nomen agnovit. Dicit et apostolus Paulus, Qui factus est ei ex semine David secundum carnem : et ad Timotheuresurrexisse a mortuis ex semine David secundum Evangelium meum . Quia de semine David originem Maria virgo ducebat, inde Dominus de semine David. 4. Hoc pro magno Judaei a Christo quaerebant, ut si diceret,solum sapiebant de semine David, calumniarentur quod sibi arrogaret regiam potestatem. Plus est quod eis respondit: illi de filio David volebant calumniari, ille Filium Dei se esse respondit. Et quomodo? Audite: Respondit eis Jesus: Loquor vobis, et
Abbreviated transcription (Latin):
Quo usq animã nr̃am tollis¬
Si tues xp̃e. dic nobis palã:
Non uerttatẽ desiderabant.
sed calũ niã prȩparabant.
Hiemps erat. & frigidi erant:
Ad illũ enĩ diuinũ ignẽ ac¬
cedere pigri erant Sed
accedere est credere: Qui
credit: Accedit: Qui negat :
recedit Non mouetur ani-¬
ma pedib: sed affectibus
Friguerant. ad diligendam
caritatẽ : & ardebant nocen¬
di cupiditate: Longe ab.¬
erant. & ibi erant Non ac¬
cedebant credendo: & pre¬
mebant ꝑsequendo: Quere¬
bant audire a dñd. ego sũ
cundũ hominẽ sapiebant:
Predicauerunt enĩ ꝓphetȩ
in ꝓphetis & in ipso euan¬
gelio nec heretici intelli¬
gunt : quantominus iudȩi
quamdiu uelamen ẽ super
cor eoꝵe Deniq quodam
ds̃ etiam assumpto homi¬
ne ꝑmanebat: Ait illis:
Quid uobis uidetur de xp̃o.
cuius est filius Responde¬
runt scđm opinationẽ suã
Dauid Sic enĩ legerant: &
hoc: solũ tenebant. quia di¬
uinitatẽ eius legebant: sed

Expanded text:
animam nostram tollisstus, dic nobis palam. Non veritatem desiderabant, sed calumniam praeparabant. Hiems erat, et frigidi erant: ad illum enim divinum ignem accedere pigri erant. Sed accedere est credere: qui credit, accedit; qui negat, recedit. Non movetur anima pedibus, sed affectibus. Friguerant a diligendi charitate, et ardebant nocendi cupiditate. Longe aberant, et ibi erant: non accedebant credendo, et premebant persequendo. Quaerebant audire a Domino, Ego sum cundum hominem sapiebant. Praedicaverunt Prophetae in Prophetis et in ipso Evangelio nec haeretici intelligunt; quanto minus Judaei, quamdiu velamen est super cor eorum ? Denique quodam Deus etiam assumpto homine permanebat, ait illis: Quid vobis videtur de Christo? cujus filius est? Responderunt secundum opinationem suam: David. Sic enim legerant, et hoc solum tenebant: quia divinitatem ejus legebant, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nobiscum non portat cari¬
tas Euangeliũ intendite
Facta sunt autẽ encenia in
hluerosolimis: Encenia: festi¬
uitas erat dedicationis tem¬
pli Grecȩ enĩ cenon: dicit᷑
nouũ Quando cumq nouũ
aliquit fuerit dedicatum:
encenia uocatur Iam &
usus hab&e hoc uerbũ. siqͥs
noua tunica induatur.
enceniare dicitur Illum
ergo diem quo templum
dedicatũ ẽ iudei sollẽpnt̃
celebrabant. ipse dies festus
agebatur : cum ea quȩ le¬
cta sunt loquutus ẽ dñs
Hiemps erat : Et ambulabat
iħc in tẽplo in porticu sa

Expanded text:
nobiscum non portat charitas? 2. Evangelium intendite: Facta sunt autem Encaenia in Jerosolymis. Encaenia festivitas erat dedicationis templi. Graece enim καινὸν dicitur novum quandocumque novum aliquid fuerit dedicatum, Encaenia vocantur. Jam et usus habet hoc verbum: si quis nova tunica induatur, encaeniare dicitur. Illum enim diem quo templum dedicatum est, Judaei solemniter celebrabant: ipse dies festus agebatur, cum ea quae lecta sunt, locutus est Dominus. 3. Hiems erat. Et ambulabat Jesus in templo in porticu Sa
Abbreviated transcription (Latin):
aperuit : ut cuius natiuita.¬
tem p̃ceptione cȩlesti ta¬
citus expectabat. Nati uo¬
cabulũ loqueret᷑ & agnos¬
ceret anxius senex. ꝑꝰ eum
se sibi redditum. quem de
se Non crediderat nascitu.¬
rum: nec dubitaret ultra

Expanded text:
aperuit; ut ejus nativitatem praeceptione coelesti tacitus exspectabat, nati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ creata sunt omnia.
uerũ dm̃ unigenitũ uerũ
dĩ filiũ. non factũ aut
ad optiuum. sed genitum:
unius cũ patre substantiȩ
quod greci dicunt omosion:
atq ita ꝑ om̃ia equalẽ dõ
patri. ut nec tempore.
pec gradu. nec potestãte
esse possit inferior. Tantũ¬
q. esse confitemur illum
qui est gen̾itus: quantus
est ille qui genuit: Non
autẽ quia dĩcimus genitum
a patre filiũ.: diuinę & in ef¬
fabili generationi
aliquod tẽpus ad scribimꝰ:
sed nec patrẽ dicimꝰ aliquan¬
do coepisse. nec filiũ Non
enĩ aliter possumus confiteri
ȩt̃nũ patrẽ: nisi confiteam᷑
etiã & filiũ coeternũ Ex¬

Expanded text:
quem creata sunt omnia, verum Deum, unigenitum, verum Dei Filium, non factum aut adoptivum; sed genitum, unius eum Patre substantiae, quod Graeci dicunt ὁμούσιον: atque ita per omnia aequalem Deo Patri, ut nec tempore, nec gradu, nec potestate esse possit inferior: tantumque esse confitemur illum qui est genitus, quantus est ille qui genuit. Non autem quia dicimus genitum a Patre Filium, divinae et ineffabili generationi aliquod tempus adscribimus. Sed nec Patrem dicimus aliquando coepisse, nec Filium. Non enim possumus aliter confiteri aeternum Patrem, nisi confiteamur etiam et Filium coaeternu
Abbreviated transcription (Latin):
prorsus aliquis in trinitate
gradus. nichil quod inferius
Superius ue dici possit:
ta tota dẽitas sua ꝑfectione
ȩqualis ẽ: ut exceptis uoca¬
bulis quȩ ꝓprietatẽ per¬
sonarũ indicant. quicquid
de una ꝑsona dicitur. de
trib dignissime possit
intelligi Atq ut confutan¬
tes arrium unã eandemq
dicimus trinitatis eẽ sub¬
stantiã. & unũ in tribus
ꝑsonis fatemur dm̃. Ita
impietãtẽ sabellii decli¬
nantes: tres ꝑsonas expres¬
sas sui ꝓprictãte distiñguimꝰ.

Expanded text:
rsus aliquis in Trinitate gradus, nihil quod inferius superiusque dici possit. Ideo tota deitas sua perfectione aequalis est; ut, exceptis vocabulis quae proprietatem personarum indicant, quidquid de una persona dicitur, de tribus dignissime possit intelligi. Atque ut confutantes Arium, unam eamdemque dicimus Trinitatis esse substantiam, et unum in tribus personis fatemur Deum: ita impietatem Sabellii declinantes, tres personas expressas sui proprietate distinguim
Abbreviated transcription (Latin):
ERE
ausi sunt arriani heretici.
ad uersus seruos dĩ. qui fi¬
dem rectã. & catholicam
custõdiunt. adulterinam
doctrinã ad serere: & orthi¬
doxos per sequi tẽptauert̃
n tantũ autẽ Nunc ex sur¬
rexerunt contra fidem:
ita ut multos ex uobis
pollueri nt : & aures ur̃as
commouerent: ut anima
laniarent: Scelerate aut̃
hȩresis suę ꝑfidiã tegunt:
sed non diutius hec illis
facere ꝑmissum ẽ Est
enĩ gubernator ecclesiari
suarũ dñs: qui ꝓ omnib
nobis morte̾ sũstinuit:
Et ideo indeficiens nob̃is
est oratio dilectiss̃mi frs
Primo: ut sc̃a dñi & cathe¬
lica ȩccła dissensionibis¬
om̃ib & heresib carens:
unitatẽ sp̃c in uinculo cari¬
tatis ubiq conseruet : quã
ꝑfidẽ rectã & uitã uinmacu¬
latã. tenẽre. amplecti: ser¬
uãre. custodire omnib in¬
uocantib dñm est quidem
iustũ: precipue tam̃eN
episc opis : qui ecclesiis prę¬
sunt: Secundo: ut ecclesiae
regula. scãq patrũ traditio

Expanded text:
er ausi sunt Ariani haeretici adversus servos Dei, qui fidem rectam et catholicam custodiunt, per adulterinam doctrinam asserere, et orthodoxos persequi tentaverunt. In tantum autem nunc exsurrexerunt contra fidem, ita ut multos ex vobis polluerint, et aures vestras commoverint, ut animas laniarent. Sceleratae autem haeresis suae perfidiam tegunt: sed non diutius haec illis facere permissum est. Est enim gubernator Ecclesiarum suarum Dominus, qui pro omnibus nobis mortem sustinuit. Et ideo indeficiens nobis est oratio, dilectissimi fratres: primo, ut sancta Domini et catholica Ecclesia dissensionibomnibus et haeresibus carens, unitatem spiritus in vinculo charitatis ubique conservet, quam per fidem rectam et vitam immaculatam tenere, amplecti, servare, custodire omnibus invocantibus Dominum est quidem justum, praecipue tamen episcopis, qui Ecclesiis praesunt; secundo, ut Ecclesiae regula sanctaque patrum traditio
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ergo huius modi pro¬
phetã non tota admirati¬
one suscipiat: quẽ tantu̾m
recognoscit obtinuisse de
dõ. ut ante eius merita
laudarentur. quã natiui

Expanded text:
Quis ergo hujusmodi prophetam non tota admiratione suscipiat, quem tantum recognoscit obtinuisse de Deo, ut ante ejus merita laudarentur quam nativi
Abbreviated transcription (Latin):
in quo benedictio om̃ium
gentiũ pollicebatur. &
ideo hic dicit quod ipse
sit expectatio gentium.
Expectabatur autẽ ac si
rẽpromissus . suscipit᷑ mox
ut aduenit quasi redditꝰ.¬
Unũ gͦ granũ frum̃ti in t̾ra
cadens solũ mortuũ fuit:
sed multas segetes de se
genuit. Et iccirco qͥ uult
introire inhorreum dñi :
uideat ipse si de huius
radice ꝓcessit. Licet ergo¬
breuit᷑ indagare : quur
euangłista thamar. hic
posuerit. uel quid recor¬
dandũ ꝑhanc illicitã com¬
mixtionẽ monuerit: uel
quid ex hoc mysticũ de

Expanded text:
in quo benedictio omnium gentium pollicebatur: et ideo hic dicit quod ipse est exspectatio gentium. Exspectabatur autem ac si repromissus; suscipitur mox ut advenit, quasi redditUnum ergo granum frumenti in terram cadens solum mortuum fuit, sed multas segetes de se genuit. Et idcirco qui vult introire in horreum Domini, videat ipse si de hujus radice processit. Sebreviter indagare cur Evangelista eam hic posuerit, vel quid recordandum per hanc illicitam commixtionem monuerit, vel quid ex hoc mysticum de
Abbreviated transcription (Latin):
adhibeas : Non sufficiet
ut cogitare ualeas quan¬
to indesinenter cremabat᷑
ardore pii amoris: quan¬
tis mouebatur repleta
sp̃u scõ cȩlestium secre¬
torum incitamentis: quia
& si diligebat xp̃m ex
toto corde. ex tota ani¬
ma. & ex tota uirtute :
pouis tamen cotidie in

Expanded text:
adhibeas, non sufficiat ut cogitare valeas, quanto indesinenter cremabatur ardore pii amoris: quantis amovebatur repleta Spiritu sancto coelestium secretorum incitamentis: quia etsi diligebat Christum ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota virtute, novis tamen quoti
Abbreviated transcription (Latin):
solent euertere : futurus
ess&e immunis: In eo autẽ
quod illũ adhuc exutero
matris sp̃u scõ replendum
eẽ memorauit : profecto
quia natus in mundum.
cunctis uirtutũ fructib
ess& clarificandus osten¬
dit: Quid enĩ uiuenti a
conuersanti inter homines
poterat deesse uirtutis.
qui & si ut homo in miqͥ¬
tatibus conceptꝰ est: cor¬
tra morẽ tamen humanę
conditionis. non indelicti
eũ p̃uaricationis: sed ingĩa
remissionis mat̾ sua pepe¬
rit Neq enĩ dubitandũ
repleuit : etiam a peccatis
omnibus absoluit: Con

Expanded text:
l., evertere, futurus esset immunis; in eo autem quod illum adhuc ex utero matris Spiritu sancto replendum esse memoravit, profecto quia natus in mundum, cunctis virtutum fructibus esset clarificandus ostendit. Quid enim viventi et conversanti inter homines poterat deesse virtutis, qui etsi ut homo in iniquitatibus conceptus est, contra morem tamen humanae conditionis non in delictis eum praevaricationis, sed in gratia remissionis mater sua peperit? Neque enim dubitandum replevit etiam a peccatis omnibus absolvit. Con
Abbreviated transcription (Latin):
teris dĩ gr̃am euangeliza¬
uit: Recte prȩconiũ gr̃ȩ
ipso etiã suo nomine signa¬
uit. Meritoq in eius na¬
tiuitate multis exultan-¬
dũ prȩdicit᷑: ꝑquẽ suae
regenerationis mundo
auctor ostenditur: Erit
enĩ magnus coram dño
Notandum quod idem lau¬
dis pręconiũ iohanni ab
angło: quod ab euange¬
lista parentibus fertur
illius Et illi enim iusti
ante dm̃: & hic corã dño
magnꝰ esse perhibetur :
Quam magnꝰ autẽ coram
dño fuerit : ipse qui solus
uirtutẽ magnitudinis eius
& donauit & nouit. dñs
insinuat dicens: Non sur¬
rexit inter natos mulierũ

Expanded text:
am evangelizavit, recte praeconium gratiae ipso etiam suo nomine signavit. Meritoque in ejus nativitate multis exsultandum praedicitur, per quem suae regenerationis mundo auctor ostenditur. Erit enim magnus coram Domino. Notandum quod idem laudis praeconium Joanni ab angelo quod ab evangelista parentibus fertur illius. Et illi enim justi ante Deum, et hic coram Domino magnus esse perhibetur. Quam magnus autem coram Domino fuerit, ipse qui solus virtutem magnitudinis ejus et donavit et novit, Dominus insinuat, dicens: Non surrexit inter natos mu
Abbreviated transcription (Latin):
Dic gͦ illi. ut me adiuuet :
Ex illoꝵ ꝑsona loquitur.
qui adhuc diuinȩ contem¬
plationis ignari. solũ quod
didicere frat̃nę dilectionis

Expanded text:
Dic ergo illi ut adjuvet me. Et illorum persona loquitur, qui, adhuc divinae contemplatione ignari, solum quod didicere fraternae dilectionis
Abbreviated transcription (Latin):
rapaces: idemq natura
corporis rigidiores. ut se
facile non possint infle.¬
ctere. impetu quodam
suo feruntur : Et ideo sȩ¬
pe luduntur: Tum pre¬
terea si quem priores
hominũ uiderint: uocẽ
eius quadã naturȩ ui
feruntur eripere: Si
autẽ homo prius eos ui¬
derit: exagitari memo¬
rantur Et ideo cauendũ
michi est : Ne si in hodi¬
erno tractatu sp̃ualiũ
mysteriorũ gr̃a non
potuerit refulgẽre :
lupi me priuis uidisse
credantur. & sollẽpne
uocis extorsisse suffra¬
gium: Nonne lupis istiꝰ
heretici cõparandi sunt:
Qui insidiantur ouilib
xp̃i. fremunt circa cau¬
las: nocturno magis
tẽpore quã diurno.
Semꝑ enĩ ꝑfidis nox ẽst:
qui lucẽ xp̃i. seue nebir¬
lis interpretationis ob¬
ducere. & quantũ in ipsis
est fuscare conantur:
Uersantur ergo circa cau¬
las : stabula tam̃ xp̃i in.¬
trare non audent Et ideo

Expanded text:
rapaces idemque natura corporis rigidiores, ut se facile non possint inflectere, inpetu quodam suo feruntur et ideo saepe luduntur. tum praeterea si quem priores hominem uiderint, uocem eius quadam naturae ui feruntur eripere: si autem homo prius eos uiderit, exagitare memoratur. et ideo cauendum mihi est ne, si in hodierno tractatu spiritalium mysteriorum gratia non potuerit refulgere, lupi me prius uidisse credantur et sollemne uocis extorsisse suffragium. nonne lupis istis haeretici conparandi sunt, qui insidiantur ouilibus Christi, fremunt circa caulas nocturno magis tempore quam diurno? semper enim perfidis nox est, qui lucem Christi scaeuae nebulis interpretationis obducere et quantum in ipsis est fuscare conantur. uersantur ergo circa caulas, stabula tamen Christi intrare non audent et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
Rursus si audire delectat
quantũ hȩc fides ualeat :
quid apertius eoquod ait
dñs de ȩccła quȩ super eũ
ȩdificanda erat. & porte
inferi non prȩualebunt
aduersus eam: Sed haec

Expanded text:
Rursus, si audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo quod ait Dominus de Ecclesia quae super eum aedificanda erat, Et portae inferi non praevalebunt adversus eam? Sed haec
Abbreviated transcription (Latin):
est dicens. Erat lumen
uerũ: Uerum lumen
ait. ut scias illum:
Non cuiuscumq creatu¬
ralis deficientisq lumi¬
nis esse fulgorẽ: sed a
uera luce ueritatẽ. eẽ.
quod lumen est: In
tantũ autẽ uerũ est
lum̃. ut non solũ non
egeat illuminari : sed
uluminandi habeat
potestatẽ Illuminat
enĩ ut legͥitur omnem

Expanded text:
est, dicens: Erat lumen verum . Verum lumen ait, ut scias illum non cujuscunque creaturalis deficientisque luminis esse fulgorem, sed a vera luce veritatem esse, quod lumen est. In tantum autem verum est lumen, ut non solum non egeat illuminari, sed illuminandi habeat potestatem: illuminat enim, ut legitur, omnem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a operatur unus atq
idem sp̃c : diuidens singu¬
lis ꝓ ut uult Pater ergo
mittit sp̃m filius mittũ
sp̃m: sp̃c ipse ubi uult
spirat. quia ꝓfecto ut
qui in cęlis. ẽ reuelauerit
filio columbȩ mysterium
fidei. quod ei caro & sanguis
reuelare nequibat Caro
autẽ & sanguis recte intel¬
liguntur homines. sapientia
carnis inflati: Columbine

Expanded text:
omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Pater ergo mittit Spiritum, Filius mittit tum: Spiritus ipse ubi vult, spirat: quia profecto ut qui in coelis est revelaverit Filio columbae mysterium fidei, quod ei caro et sanguis revelare nequibat. Caro autem et sanguis recte intelliguntur homines sapientia carnis inflati, columbin
Abbreviated transcription (Latin):
operatio scȩ̃ trinitatis. re¬
cte cũ dixiss& beatus es
xit: Quia caro & sanguis
non reuelauit tibi: sed
pat᷑ meus qui in cęlis est:
Pater quippe filio columhe
reuelauit : quia una est
mis sacrȩ scripture ꝓbabi¬
tur exemplis: Dicit nanq
de patre apłs Misit qs¬

Expanded text:
operatio sanctae Trinitatis, reoperatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset: Beatus es, xit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est. Pater quippe filio columbae revelavit, quia una est limis sacrae Scripturae probabitur exemplis. Dicit namque de Patre Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
prudenti ac pia simplicitate
dñm sequebatur : memor
illius precepti. quod cum
suis condiscipulis ab eodem
magistro simplicitatis ac
ueritatis accepit: Estote
prudentes sicut serpentes :
&̾ simplices sicut columbȩ :
scendit. Recte filius colũbe
Nuncupat᷑: qui sp̃uali grã
plenus extitisse monstrat᷑:
Et iusta satis laude dilecto¬
rem confessorẽq suũ dñs
remunerat: cũ eũ scĩ sp̃c
filiũ esse testatur. a quo
ipse dĩ uiui filius asseue¬
ratur. Quamuis hoc ipsũ
multũ dissimilit᷑ fieri nul¬
lus fideliũ dubitat. Dñs
petrus sicut & ceteri ele¬
natus. ẽ. petrus filius sp̃c
scĩ : quia de ipso renatus
est: Ap̃c filius dĩ ante
tẽpora: ipse . ẽ. enĩ dĩ uirtꝰ
& dĩ sapientia quȩ dicit:
dñs possedit me initio uia¬
rum suarũ: antequã quie¬
quã faceret a principio.
Petrus filius sp̃c scĩ: ex eo
tempore quo ab ipso illu¬
minatus. gr̃am diuinȩ co¬
gnitionis accepit : Et qua
una uoluntas eadem est

Expanded text:
prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis et veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae.  specie descendit, recte filius columbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, a quo ipse Dei vivi Filius asseveratur, quamvis hoc ipsum multum dissimiliter fieri nullus fidelium dubitet. Dominus Petrus sicut et caeteri elenatus est, Petrus filius Spiritus sancti, quia de ipso renatus est. Christus Filius Dei ante tempora; ipse est enim Dei virtus  Dei sapientia, quae dicit: Dominus possedit me ab initio viarum suarum antequam quidquam faceret a principio . Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo, ab ipso illuminatus, gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas, eadem est
Abbreviated transcription (Latin):
recdum sermone poterat.
ꝓphetico gaudio reuelauit:
Nullus ignorat lcm̃i. omnẽ
paruulũ materno ab utero
ꝓdeuntẽ. inter ipsa lucis
exordia : mestis concrepare
uagitibus Solus baptista
dñi. ultra legẽ nascentiũ.
natiuitatẽ suam. lȩtitiae
exultatione praeuẽnit:
Et quã decuit fr̃s ut de
matre sterili nasceretur.
qui fecunditatem uirginis
reuelabat: quatinꝰ mirabi¬
lem partũ. mirabiliter
natus ostenderet: Illud
etiã quam stupendum
quanq magnificũ. quod
zacharias sacerdos pater
futurus ꝓpħȩ. quia hoc
ipsũ quod gerebatur an¬
gelo loquenti non credi¬
dit. usus loquentis amist
donec ꝓmissione cõpleta
fiatus noui hominis. p̃co.
paternȩ lingue uincula
relaxaret : Os enĩ quod
angłs clauserat : ꝓmissus
ab angło filius reserauit
Nam cũ denuncupatione
paruuli. cognatorũ uici¬
norũq hesttar& arbitruiꝰ
ꝓprietatem ueri nomins
eius quã angło dictante di¬
dicerat. recepta subito pristi
ni facultate sermoni. pat̾ mutꝰ

Expanded text:
ec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus ignorat, carissimi, omnem parvulum, materno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etiam quam stupendum, quamque magnificum, quod Zacharias sacerdos, pater futurus prophetae; quia hoc ipsum, quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nam cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictante didicerat, recepta pristini subito 208 facultate sermonis, pater mut
Abbreviated transcription (Latin):
iniqua prȩsumptio: Ante
inquam petrus in terris
positus obtinuit quod pete¬
bat: quam symon ꝑuenire
in cęlestibus quo tendebat:
Tunc igitur petrus uelut
uinctũ illum de sublimi
aere deposuit: & quodam
prȩcipitio in saxo elidens.
eius cruya confregit Et
hoc in opprobrio facti il¬
lius: ut qui pauloante
uolare temptauerat. su¬
bito ambulare non posse
& qui pennas assumpst
plantas amitteret: Sel
ne forte hoc mirum uid¬
atur. quod magus iste ps¬
sente apło ꝑ aerem ali¬
quandiu uolitauerit: hoc
patientia petri fecit Per¬
misit enĩ illũ sublimius
ascendere : ut altius cade¬
ret Uoluit eũ in excelsi
leuari ad conspectũ om̃iꝰ
ut ruentẽ illũ de excels
oculi om̃ium ꝑuiderent:
Hȩc igitur est iniquitats
elatio. ut in altũ se ferat.¬
in sublime se erigat: Sed
scã oratio. omnem humi

Expanded text:
iniqua praesumptio. Ante, inquam, Petrus in terris positus obtinuit quod patebat, quam Simon perveniret ad coelestia quo tendebat. Tunc igitur Petrus velut vinctum illum de sublimi aere deposuit, et quodam praecipitio in saxo elidens ejus crura confregit; et hoc in opprobrium facti illius: ut qui paulo ante volare tentaverat, subito ambulare non posset; et qui pennas assumpserat, plantas amitteret. Sed ne forte hoc mirum videatur, quod magus iste praesente Apostolo per aerem aliquandiu volitaverit, hoc patientia Petri fecit. Permisit enim illum sublimius ascendere, ut altius caderet: voluit eum in excelsum levari ad conspectum omnium, ut ruentem illum de excelso oculi omnium perviderent. Haec igitur est iniquitatis elatio, ut in altum se ferat,in sublime se erigat: sed sancta oratio omnem humi
Abbreviated transcription (Latin):
dentiũ. In regeneratione
ci selerit fuius hominis
insehe inaiestatis suȩ
quando ex mortus de
corruptione resurgent
incorrupti. sedebitis & uos
insoliis iudcantiũ. condẽp¬
nantes duodecĩ tribs isrł:
quia uobis credentib. illi¬
credere noluerunt Et

Expanded text:
dentium, in regeneratione cum sederit filius hominis in sede majestatis suae, quando ex mortuis de corruptione resurgent incorrupti, sedebitis et vos in soliis judicantium, condemnantes duodecim tribus Israel, quia vobis credentibus credere noluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
subiecit. adiciens mansue¬
tudinẽ caritati: prius
tamen minitatus est.
sed exhibuit mansuetu
dinem: Nam in secunda
epła. ad eosdem corin¬
thios scribens ait Testẽ
dm̃ inuoco in animam
meã: quod parcens uobiᷤᷤ
non ueni cõrinthum:
Audiqua ratione putaue¬
rit eẽ parcendum: Ne
iterũ inquit in tristi¬
tiam uenirẽ ad uos
Abiecit uirgã. & affectũ
learitatis assumpsit:
Et neminẽ salutaueritis
in uia Fortasse quibusdã
hoc durũ & suꝑbũ: Nec

Expanded text:
sub iecit adiciens mansuetudinem caritati. prius tamen minitatus est, sed exhibuit mansuetdinem; nam in secunda epistola ad eosdem Corinthios scribens ait: Testem Deum invoco in animam meam, quod parcens vobis non veni ultra Corinthum . Audi qua ratione putaverit esse parcendum: Ne iterum, inquit, in tristitia venirem ad vos . Abjecit virgam, et affectum charitatis assumpsit. Et neminem salutaveritis in via. . 62. Fortasse quibusdam hoc durum et superbum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
sentire Mirabor illum.
altitudinẽ consilii diuini
inuestigasse: quã me cum
apło digna reuerentia xxxoiii¬
uideor dehere ammirari
dicens O altitudo diui¬
tiarũ sapientiȩ & scien¬
tiȩ dĩ: quã inscrutabilia
sunt opera eius. & inuesti¬
gabiles uiȩ eius Et quia
te cognoscimꝰ & ex parte
debuisse credidi Si igit̃
nisi quod piũ ac dignũ
uisũ est sentire non po-¬
tui Si ergo dixi ut de¬
bui. approba xp̃e obse¬
cro tu & tui Sin autẽ
ut non debui: ignosce tu
& tui. Qui cum dõ patre
ds. per omnia saecula
saeculorum AMER :¬

Expanded text:
sentire: miraborque illum altitudinem consilii divini investigasse, quam me cum Apostolo digna reverentia videor debere admirari, dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigate cognoscimus, et ex parte debuisse credidi. Si ergo vnisi quod pium est ac dignum visum sentire non potui. Si ergo dixi ut debui, approba, Christe, obsecro, tu et tui: sin autem ut non debui, ignosce tu et tui? Qui cum Deo Patre s per omnia saecula saeculorum. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitẽ consideretur:
Nam cur instet adcolli.¬
gendũ. quando stare ñ
potest ipse qui colligit
Cursum ergo suũ quisq
consideret: & cognoscit
sibi posse sufficere parua
quȩ habet Sed fortasse
metuit : Ne in huius uitȩ
itinere sumptus desit:
Longa nr̃a desideria: incre¬
pat uia breuis: Incassum
multa portantur: cum
iuxta est quo pergitur:
Plerũq autẽ & auaritiã
uincimus: sed adhuc ob¬
stat.: quod uias rectitu¬
dinis. minore tenemus
custodia ꝑfectionis Nã
sȩpe labentia cuncta de¬
spicimus. sed tamen adhuc
humanȩ uerecundiȩ usu
prȩpedĩmur : ut rectitu¬
dinẽ quã seruamus in
mente. Nondũ exprimere
ualeamus in uoce: Et
tanto dĩ faciẽ ad iustitiȩ
defensionẽ negligimus.
quanto humanas facies
contra iustitiã ueremur:

Expanded text:
sollicite consideratur. Nam cur instet ad colligendum, quando stare non potest ipse, qui colligit? Cursum ergo suum quisque consideret et cognoscet sibi sufficere parva, quae habet. Sed fortasse metuit, ne in huius vitę itinere sumptus desit. Longa nostra desideria increpat via brevis, incassum multa portantur cum juxta est quod pergitur. Plerumque autem et avaritiam vincimus, sed adhuc obstat quod vias rectitudinis minori tenemus custodia perfectionis. Nam saepe labentia cuncta despicimus, sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur, ut rectitudinem quam servamus in mente nondum exprimere valeamus in voce; et tanto Dei faciem ad justitiae defensionem negligimus, quanto humanas facies contra justitiam veremur
Abbreviated transcription (Latin):
uiq scđm opera sua:
luic tam̃ sacratissim e
irgini genitrici suȩ sicut
mamparabile est quod
gelst & in effabile donũ
quod ꝑcẽpit: ita in esti¬
mable atq incõprehen-¬
sibie prȩmiũ. & gloria
in dico inter ceteras
sras uirgines: uerum¬
tiam ultra omnes scõs¬

Expanded text:
uique juxta opera sua , huic tamen sacratissimae Virgini genitrici suae, sicut incomparabile est quod gessit, et ineffabile donum quod percepit, ita et inaestimabile atque incomprehensibile praemium et gloria, non dico inter caeteras sacras virgines, verumetiam ultra omnes s
Abbreviated transcription (Latin):
ludȩ infra thalamũ col¬
laauit eã in dextera ma¬
estatis suȩ : Ibi siquidem
ã assumpsit prȩcellen¬
asimã inter primos:
ubi iuxta dauid uocem.
stat regina in dextris dĩ
inuestitu de aurato : multi¬
plici circũdata uarietate:
Hȩc igit᷑ est dies inqua
renata inter filias hieru

Expanded text:
Ecclesiae infra thalamum collocavit eam in dextera majestatis. Ibi siquidem eam assumpsit praecellentissimam inter primos, ubi, juxta David vocem, stat regina in dextris Dei in vestitu deaurato, circumdata varietate . Haec igitur dies est, in qua renata inter filias Jeru
Abbreviated transcription (Latin):
N UER PRECMUAS
scõrũ festiuitates fr̃s¬
lem̃i. hodierpa nobis
refulsit insignis &e glo¬
riosa genitricis di mr¬
RIAE sollẽpnitas. in qui
beata & uoierabilis ur¬
go assumpta est gloro¬
sissimȩ al ȩthereum
thalamĩ in quo ut
cantauimꝰ. rex regum
filius batȩ uirginis
stellati immo in effa¬
bili sedet solio Ubi
milia niliũ ministrant
angłoꝵ iuxta banihelis
uaticinũ. & decies centens
assisturt milia: quorum
cũ Paidib & exequis go¬
riosa plĩ genitrix hodie
de terris exaltata. & a
carns eiecta cũ triups
& exiltatione susceptas
in eelo: & collocata i
sacta & uenerabilis soli¬
nitas fr̃s. ante mundi
constitutionẽ prȩsesta &
preordinata: sed hoder
de exultanter est impi¬
ta: Nobis quidem duens¬
simi hodierna. ẽ. & auns¬
ead angłis in cęlo & suꝑnis
eiuib est continua & per¬
petua: Sed quia in prȩsen¬
tarũ nob̾ continua essẽ
uon potest: debet tanto
ios festis. quanto in effa¬
bili utitur priuilegio ma¬

Expanded text:
nter praecipuas sanctorum festivitates, charissimae, hodierna nobis refulsit insignis et gloriosa genitricis Dei Mariae solemnitas, in qua ipsa beata et venerabilis Virgo assumpta est gloriosissime ad aethereum thalamum, in quo, ut canimus, Rex regum, filius beatae Mariae virginis, stellato, imo ineffabili sedet solio. Ubi millia millium ministrant angelorum, juxta Danielis vaticinium , et decies centena assistunt millia; quorum cum laudibus et exsequiis gloriosa Dei Genitrix hodie de terra exaltata, et de carne evecta, cum triumpho et exsultatione suscepta est in coelo, et collocata in sacra et venerabilis solemnitas, fratres, ante mundi constitutionem praescripta et praeordinata; sed hodierna die exsultanter est impleta. Nobis quidem, dilectissimi, hodierna est aned angelis in coelo et supernis civibus est continua et perpetua. Sed quia in praesentiarum nobis continua esse non potest, debet tanto s sanctorum festis, quanto ineffabili utitur privilegio ma
Abbreviated transcription (Latin):
saltauit herodias filia¬
eiꝰ in medio triclinio. &
placuit. herodi : & omnib¬
pollicitꝰ est dare ei: quod¬
cũq postulass& ab eo

Expanded text:
saltavit Herodiadis filia in medio triclinio, et placuit Herodi: unpollicitus est dare ei quodcumque postulasset ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
referuntur Prima siquidẽ
eius dedicatio. a salomone¬
tẽpore autumni. Media
a zorobabel & iesu sacerdote
tẽpore ueris. Ultima a iuda
machabeo tempore hiemis
est facta: quando specialit̃
constructũ eẽ legitur. ut
eadem dedicatio ꝑ omnes
annos in memoria sollemp¬
nibus reuocaretur officiis.
iuxta quod ad tempus usq
dñicȩ incarnationis obser¬
gelium legeretur audiuimꝰ:
Hec autẽ fuit causa sccdȩ &

Expanded text:
referuntur. Prima quidem referuntur. Prima quidem ejus dedicatio templi a Salomone autumni, media a Zorobabel et Jesu sacerdote tempore veris, ultima a Juda Machabaeo tempore hiemis, est facta, quando specialiter constitutum esse legitur, ut eadem dedicatio per omnes annos in memoriam solemnibus revocaretur officiis, juxta quod ad tempus usque dominicae incarnationis obsergelium legeretur, audivimus. Haec au
Abbreviated transcription (Latin):
turaliter existere possit
Et qr xp̃c naturaliter unũ cũ
patre est: dampnanda est
arru ꝑuicacia quȩ illum¬
esse creaturã. ad firmat:
Porro sabellius. Non sunt in¬
quit duȩ ꝑsonȩ patris &
filii confitendȩ. Sed ipse
morata sententia. filius ipse
condẽpnat. Constat namq
quia ego & pater de una ꝑ¬
sona dici non potuit. sumus
de uno dici non congruit:
Qua ꝓpt̾ etiam sabellii erro¬
re cum ceteris abiecto: se¬
quenda est nobis apostolica
beati petri fidͥes qua dñm
confessus ait: Tues xp̃c filius
dĩ uiui Hȩc de lectione eir¬
angelica ꝓut dñs donauit
explanando transcurrimus.
Sed lib& adhuc de encenioꝵ
sollẽ nitate quã & tunc hie¬
rosolimitȩ. & nos hodie cele¬
bramus : fraternitati ur̃ae
latius disserere Hoc autẽ
in primis notandũ est quod
encenia quȩ in lectione eu¬
angelica facta cognouimus:
non ad primã templi dedi¬
cationem sed adultimam
ꝑtinent: Quod ex eo facile
colligitur: qr hieme facta

Expanded text:
turaliter existere possit? turaliter existere possit? Et quia naturaliter Christus unum cum Patre est, damnanda est Arii pervicacia, qui illum creaturam affirmat. Porro Sabellius: Non sunt, inquit, duae personae Patris et Filii confitendae, sed ipse morata sententia Filius ipse condemnat. Constat enim quia ego et Pater de una persona dici non de uno dici non congruit. Quapropter etiam Sabellii errore cum caeteris abjecto, sequenda est nobis apostolica beati Petri fides, qua Dominum confessus, ait: Tu es Christus Filius Dei viri . Haec de lectione evangelica prout Dominus donavit explanando transcurrimus Sed libet adhuc de Encaeniorum solemnitate, quam et tunc Hierosolymitae, et nos hodie celebramus, fraternitati vestrae latius disserere. Hoc autem imprimis notandum est, quod Encaenia, quae in lectione evangelica facta cognovimus, non ad primam templi dedicationem, sed ad ultimam pertinent; quod ex eo facile colligitur, quia hieme facta
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi. unã atq indissimi¬
lem esse manum hoc est
etiam sequente sententia lu¬
ce clarius aperit dicens
Ego & pat̾ unũ sumꝰ Unum
inquit sumus: una nob̃ sub¬
stantia. una est diuinitas.
una ȩternitas. ꝑfecta ȩqua¬
litas. dissimilitudo nulla:
Oiribus ꝓfecto uerb: Non prę¬
sentem solũmodo iudȩorũ
questionẽ qua an ipse ess&̃
xp̃c interrogabant explica¬
uit : sed etiam hereticorũ
ꝑfiliam quã futurã prȩui¬
dit. quantũ sit execranda
mostrauit. Fotinus enim¬
dicit. xp̃c homo est tantũ.
ds non est: At cũ ipse dicat.
Ego & pater unũ sumꝰ: mani¬
feste patet. qr unũ cũ dõ
patre substantialiter homo
purus esse non potest. & q
da est heresis fotini. quȩ
hunc credi dm̃ ꝓhibet:
Arrius autẽ xp̃c inquit factꝰ
a dõ non ex dõ natus est: &
ideo minor patre credendꝰ
Cui contradicens ipse ego in¬
quit & pat̾ unũ sumus:
Quis enim non facile uiderit.
quia nulla creatura unũ
cũ illo qui om̃ia creauit na¬

Expanded text:
intelligi unam atque indissimilem esse manum, hoc estetiam sequenti sententia luce clarius aperit, dicens: Ego et Pater unum sumus. Unum, inquit, sumus, una nobis substuna aeternitas, perfecta 571 aequalitas, dissimilitudo nulla. Quibus profecto verbis non praesentem solummodo Judaeorum quaestionem, qua an ipse esset Christus interrogabant, explicavit, sed etiam haereticorum perfidiam quam futuram praevidit, quantum sit execranda monstravit. dicit: Christus homo est tantum, Deus non est. At cum ipse dicat: Ego et Pater unum sumus; manifeste patet quia unum cum Deo Patre substantialiter homo purus esse non potest. Et qda haeresis Fotini, qui hunc credi Deum prohibet. Arius autem: Christus, inquit, factus a Deo, non ex Deo natus est; et ideo minor Patre credendus est. Cui contradicens ipse: Ego, inquit, et Pater unum sumus. Quis enim non facile viderit quia nulla creatura unum cum illo qui omnia creavit na
Abbreviated transcription (Latin):
quia omnino pudor in¬
diuiduus. uirginitati ess
deb&: sine quo Nrete ca¬
stitas uera seruari non
potest: Nunquam igitur
beata NARIA sine pudors
sui custode processit:

Expanded text:
quia omnino pudor individuus virginitati esse debet, sine quo recte castitas vera servari non potest. Numquam igitur beata virgo Maria sine pudoris sui custode processit
Abbreviated transcription (Latin):
Aliis. tamen ex his aplicis
sententiis & dñm uerũ &
hominẽ comprobamus.
qui cũ ȩqualẽ impassibi¬
litatẽ. & in mortalitatẽ
cũ patre possideat: ꝓopt̃
nr̃am tam̃ salutẽ. passibilẽ
atq mortalẽ suscepit ho¬
minẽ: Non ut ꝑ mutaret᷑

Expanded text:
aliis, tum ex his apostolicis sententiis, et Deum verum et hominem comprobamus. Qui cum aequalem impassibilitatem et immortalitatem cum Patre possideat; propter nostram tamen salutem, passibilem atque mortalem suscepit hominem: non ut permutaret
Abbreviated transcription (Latin):
quod corrũpentib flãmis
prȩsens uita desereret: ad
incorruptionẽ uiuendi dãp¬
nata morte transiret:
Uere in cõparabile salutaris
ꝑtorm̃ta beatitudo quae¬
ritur: & flamiis refrige

Expanded text:
quod corrumpentibus flammis praesens vita desereret ad incorruptionem vivendi damnata morte transiret. Vere incomparabile salutaris per tormenta beatitudo quaeritur, et flammis refrige
Abbreviated transcription (Latin):
do mortes inferunt. aut
uidendo Non imitantur:
Mors quippe iustoꝵ bonis
in adiutoriũ est: malis
intestimoniũ. Ut inde

Expanded text:
do mortes inferunt, aut videndo non imitantur? Mors quippe justorum bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde