comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e ue ciuitas illa¬
enim quia simul & diui¬
tias & uitam amisisse con¬
tigit. quia si possent uolu¬
issent semꝑ indeliciis uiue¬
re. & numqͣm hanc mise¬
rabilem uitam amittere.
Magna aut dicit᷑ babylon.
dit᷑. uel ꝓpt̾ multitudinem
dicit᷑. non in bono sed inma¬
quos diuersis afflixit modis
& inter fecit.

Expanded text:
 civitas illenim, quia simul et divitias et vitam amisisse contigit, quia si possent, voluissent semper in deliciis vivere, et nunquam hanc miserabilem vitam amittere. Magna autem dicitur Babylon, ditur propter multitudinem em, non in bono, sed inquos diversis afflixit modis, et interfecit.
Abbreviated transcription (Latin):
Per stolas albas debemꝰ in¬
celligere mercedem bap¬
tismi. pͣmium martyrii.
mercedem ȩternorum. ꝙ
gaudium cȩlestis patriȩ. lla¬
bent gͦ ante resurrectionẽ
seĩ singulas stolas quia ui
sola anima ȩternis ad huc¬
beatitudinibus ꝑ fruuntur.
Postea autem accepturi st̃
binas ̃. quando receptis
corporibus in n̾uitabiles
erunt ainanima. ꝙ ĩ cor¬
ruptibiles in corpore. De
hoc esaias. In terra sua du¬
plicia possidebunt. Et
dictum est illis ut requi¬
escerent tempus ad hũc
modicunt. douec implea¬
tur numerus conseriloꝵ
ꝙ fratrunt eorum. Dictio
ista inspiratio est diuina.
qua mentibus illorum
desiderantibus diem uidi¬
cii inmittitur uirtus pa-¬
cientiȩ ut pacienter ferat᷑
omnia expectantes num̾ũ
illorum qui similiter inter¬
ficiendi sunt pro xp̃o eum
eis postmodum regnaturi.
ut desiderant reciꝑe cor
pora sua gaudeant ex nu-¬
mero colligendorũ fratr̃.
Tali modo loquitur deus
omip̾e scĩs. ueluti quilibet
pater familias habens mul

Expanded text:
Per stolas albas debemus intelligere mercedem Baptismi, praemium martyrii, mercedem aeternorum, et gaudium coelestis patriae. Habent ergo ante resurrectionem sancti singulas stolas; quia in sola anima adhuc aeternis beatitudinibus perfruuntur: pobinas, quando receptis corporibus immutabiles erunt in anima, et incorruptibiles in corpore. De hoc Isaias: In terra sua duplicia possidebunt . Et dictum est illis ut requiescerent tempus adhuc modicum, donec impleatur numerus conservorum et fratrum eorum. Dictio ista inspiratio est divina, qua mentibus illorum desiderantibus diem judicii immittitur virtus patientiae, ut patienter ferant omnia, exspectantes numerum illorum qui similiter interficiendi sunt pro Christo, cum eis postmodum regnaturi, ut qui desiderant recipere sua corpora, gaudeant ex numero colligendorum fratrum. Tali modo loquitur Deus omnipotens sanctis, veluti quilibet paterfamilias habens mul
Abbreviated transcription (Latin):
uenturus sit adiudiciũ.
Sic enim dixerunt an¬
geli testes illuis ascen¬
sionis. Hic tesus qui
assumptus est auobis.

Expanded text:
venturus sit ad judicium; sic enim dixerunt angeli testes illius ascensionis: Hic Jesus qui assumptus est a vobis
Abbreviated transcription (Latin):
tie int̾emit. Uocatur qͦꝙ
diabolus. idest deorsum
fluens siue criminator:
quia cotidie decordibus
fidelium fluit ⁊ reprobos
contraria. Qui seducit orbẽ¬
uniuersũ. in his uidelicet
qui pereunt .i. partẽ orbis
Nam a toto partẽ intellig̾e
debemus. Quia quãquã
multos electoꝵ incorda
electorũ plerumq seducat
non tñ inꝑpetuũ nec ad
cternã mortẽ. proiectus ẽ¬

Expanded text:
tiae interemit. Vocatur quoque tiae interemit. Vocatur quoque diabolus, id est deorsum fluens, sive criminator, quia quotidie de cordibus fidelium fluit, et contraria. Qui seducit universum orbem. In his videlicet quae pereunt, id est partem orbis. Nam a toto partem intelligere debemus, quia quamvis multos electorum in corde plerumque seducat, non tamen in perpetuum, nec ad aeternam mortem. Et projectus e
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ualent. Quia ablato peccato
ꝑpenicentiam. non inuenit
ieis locum diabolus. Qiua
mamq fitei habitacio. incusꝰ
mente regnat peccatum.
Tolle ergo regnum peccati.
et non inueni locus diabolo.
Sunt autem et non nulli
inquibus nec ad tempus p̃¬
ualent quia adnullum
mortale crimen eos posst̃
inpingere. ꝑ quod illorum
corda debeant possidere.
Quibus paulus dicit. no¬
lite locum dare diabolo.
Potest autem et hoc specialit̃
referri ad diem iudicii. qnͣ¬
do omne illorum certam̃
ab aduentu domini ĩnũ
terminabitur. Quo ꝑ acto
ista sententia conpleatur.
non ualuerunt scilicet
quia infine certaminis
succumbent. Neq locus
eorum amplius inuentꝰ
est incelo. quia tunc fun¬
ditur abelectis exclusi:
decipiendi ultra tempus
non habebunt. Et pro
dictum est draco appellat᷑.
ꝓpt̃ inmanitatem sceleris
magnus. ꝓpt̃ occultas in¬
sidias. et quia ex multo t̃ẽ¬
pore nocet. serpens anticꝰ
quia ꝑserpente primum
hominem decepit fraude.
et sic eum ueneno nequi¬

Expanded text:
alent: quia ablato peccato per poenitentiam, non invenit in eis locum diabolus. Ille namque fit ejus habitatio, in cujus mente regnat peccatum. Tolle ergo regnum peccati, et non invenietur locus diabolo. Sunt autem et nonnulli in quibus nec ad tempus praevalent, quia ad nullum mortale crimen eos possunt impingere, per quod illorum corda debeant possidere, quibus Paulus ait: Nolite locum dare diabolo. Potest autem et hoc specialiter referri ad diem judicii, quando illorum certamen ab adventu Domini in judicio terminabitur. Quo peracto, ista sententia complebitur, non valuerunt scilicet, quia in fine certaminis succumbent. Neque locus eorum amplius inventus est in coelo, quia tunc funditus ab electis exclusi, decipiendi ultra tempus non habebunt. Et projdictum est, draco appellatur propter immanitatem sceleris, magnus propter occultas insidias: et quia ex multo tempore nocet, serpens antiquus, quia per serpentem primum hominem decepit fraude, et sic eum veneno nequi
Abbreviated transcription (Latin):
uicturum. Dicito etiam
scło renuntiantibus. Bea¬
ti estis. qui euuangelii
p̃cepti non in memores
cuncta terrena proxp̃o
reliquistis. sequentes eum
aquo thes aurum in
cęlo indeficientem ꝑci¬
pieris. Continentibus uero.

Expanded text:
ternum. Dicito etiam saeculo renuntiantibus: Beati estis qui, Evangelici praecepti non immemores, cuncta terrena pro Christo reliquistis, sequentes eum, a quo thesaurum in coelo indeficientem percipietis. Continentibus vero
Abbreviated transcription (Latin):
qui uitam suis fidelib tribuit.
In illo enim illi libri hoc ẽ duo
testamenta aꝑient᷑. quia in il¬
lo om̃s actiones suas iusti con¬
siderabt̃. Uel libri aꝑti oꝑa
iustorum significant que in
iudicio omnib manife stabun¬
t᷑. Nunc enim abscondita st̃
iustorum oꝑa. quia humanũ
uitare cupi entes fauorẽ omne
opus suũ mabscondito faciunt.
Tunc aũt manifesta luce re¬
uelabunt᷑. Unde apłs. Nemec¬

Expanded text:
itam suis fidelibus tribuit. In illo enim libri, hoc est duo Testamenta, aperientur, quia in illo omnes actiones justi considerabunt. Vel libri aperti, opera justorum significant, quae in judicio omnibus manifestabuntur. Nunc enim abscondita sunt justorum opera, quia humanum vitare cupientes favorem, omne opus suum in abscondito faciunt, tunc autem manifesta luce revelabuntur. Unde Apos
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ. deinde celi
& t̾re inuocationẽ. Sed et
hos & illos minus cauta
conspectu tuo fefellit. Qo
paulus manifestat qui di¬
cit. Dies dñi declarabit. qͥa
inigne reuelabit᷑. Et psal¬
mista. Ignis in conspectu
eius. ardebit. & incircuitu
eiꝰ tempestas ualida. Si¬
mul enum dñs ueniet ad
udiciũ. & mortai resur¬
gent. & elementa igne sol¬
uẽtur. ad quȩ omĩa deo iudi¬
cante ꝑignem cum aduersa¬
rios ignis inuoluerit & in
infernũ demerserit acq e¬
lectos adregnum p̃miserit.
tunc celum & terra noua
parebunt. Quod nos quoq
exemplo collegimus. qui hie¬
malium dierum reuolutio¬
nibus uernum tempus a¬
bundatiore solis lumine su¬
ꝑius splendescere uarieta¬
te florum interius candes¬
cere uidemus. Hinc & dñs
ineuangłio. Regnũ celoꝵ
estati comparat.
t locus pristine subaudi¬
tur uisionis non ẽ inuentꝰ
ab eis. Ac si diceret. figura
p̃terit. nacura ꝑmanet.
hinc paulus dicit. Pret̾ĩt

Expanded text:
resurrectionem, deinde coeli resurrectionem, deinde coeli et terrae innovationem. Sed et hos et illos minus cauta conspectio fefellit, quod Paulus manifestat, qui dicit: Dies Domini declarabit, quia in igne revelabitur . Et Psalmista: Ignis in conspectu ejus ardebit et in circuitu ejus tempestas valida . Simul enim Dominus veniet ad judicium, et mortui resurgent, et elementa igne solventur, atque omnia, Deo judicante per ignem, cum adversarios ignis involverit, et in infernum demerserit, atque electos ad regnum praemiserit, tunc coelum et terra nova apparebunt, quod nos quoque exemplo colligimus, qui hiemalium dierum revolutionibus vernum tempus abundantiori solis lumine superius splendescere, varietate florum interius candescere videmus. Hinc et Dominus in Evangelio regnum coelorum aestati comparat. Et locus, pristinae subauditur visionis, non est inventus ab eis. Ac si diceret: Figura praeterit, natura permanet. Hinc Paulus dicit: Praeterit
Abbreviated transcription (Latin):
ligit᷑ qui habitat incordib
fidelium iuxta illud. In habi¬
tabo mn illis. & int̾ eos ambu¬
labo. cuius conspectu fugit
terra & cȩlũ. Hoc est qͦd ipse¬
dñs dicit. Celũ & terra transi¬
bunt. uerba aũt mea non tͣnͣ¬
sibunt. Transibunt auͣt celũ
& terra. non ud ee̾ desinant s
imutabunt᷑. iuxta qͦd pau¬
lus dicit. p̃terit figura huius
mundi. Erit em̃ tunc celũ
nouum & t̾ra noua. fugient
quippe aconspectu iudicis
abea specie qͣm nunc habent
& ostendent pulchritudinẽ
qͣm nunc celant. Unde & in
hac eadem apocalypsi dicit᷑.
Hidi celum nouũ & terrã
nouam. Primũ eñ cȩlum
& pͥma t̾ra abiit. Ignis enin
comitabit᷑ dñi aduentum
qui tantũ spaciũ aeris occu¬
pabit qͣntũ occupauit aqͦ
fuit suꝑ om̃s montes qui
erant subuniuerso celo.
Int̾ hec au̾t sciendũ quia
quidam minus caute diui¬
nam scͥpturã considerantes:
pͥus dixerunt celũ & t̾ram
transi ꝑ ignem. qͣm iudi¬
cium fieri. Quidam uero
affirmant pͥus futuram

Expanded text:
ui habitat in cordibus fidelium. Juxta illud, Inhabitabo in illis et inter eos ambulabo ,-- a cujus conspectu fugit terra et coelum. Hoc est quod Dominus dicit: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt . Transibunt coelum et terra, non ut esse desinant, sed immutabuntur. Juxta quod Paulus dicit: Praeterit figura hujus mundi . Erit enim tunc coelum novum et terra nova. Fugient quippe a conspectu judicis ab ea specie, quam nunc habent, et ostendent pulchritudinem, quam nunc celant. Unde et in hac eadem Apocalypsi dicitur: Vidi coelum novum et terram novam . Primum enim coelum et prima terra abiit. Ignis enim comitabitur Domini adventum, qui tantum spatium aeris occupabit, quantum occupavit aqua fuit super omnes montes, qui erant sub universo coelo. Inter haec autem sciendum, quia quidam minus caute divinam Scripturam considerantes, prius dixerunt coelum et terram transire per ignem, quam judicium fieri. Quidam vero affirmant, prius futuram
Abbreviated transcription (Latin):
intelligunt᷑ conscientiȩ que in¬
tur. quia quicqͥd unus cogita¬
bit ab altero facile intelligit᷑.
t iudicati sunt mortui
exhis quȩ sc̃ͥpta erant in librĩ
scđm oꝑa ipsorum. idest ex
utroq testam̃to iudicati st̃.
scđm quod ex his fecerunt
aut non fecerunt. Nel etiã
ex comꝑatione oꝑum scorũ.
uidicabunt᷑ reꝓbi. qui quasim
expansione librorum legunt
bonum quod agere noluer̃t
considerantes uitã iustorũ
quorũ comparatione damuant᷑.
Quappt̃ expedit illis ut in
p̃senti uita actus eorum con¬
siderent & deteriores usus.
conuersatione immutent.
Qui enĩ plenissime incelli¬
gere appetit qualis ẽ. debet
miirum tales conspicere
qualis non ẽ. ut inbonorũ
forma metiat᷑. quanto ipse
deserto bono deformis est.
t dedit mare mortuos
suos qui in eo erant. Hoc pͥus
fiet quã libri aꝑiant᷑ ut ex
his mortui iudicent᷑ scđm
oꝑa ipsorũ. Quantum ad
litteram ꝑtinet. Mare flu¬
mina & omĩa stagna suos
qui meis tenent᷑ mortuos

Expanded text:
intelliguntur conscientiae quae sintur, quia quidquid unus cogitabit, ab altero facile intelligitur. Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris secundum opera ipsorum. Id est, ex utroque Testamento judicati sunt secundum quod ex his fecerunt aut non fecerunt. Vel etiam ex comparatione operum sanctorum judicabuntur reprobi, qui quasi in expansione librorum legunt bonum, quod agere noluerunt, considerantes vitam justorum, quorum comparatione damnantur. Quapropter expedit illis ut in praesenti vita actus eorum considerent, et deteriores usus conversione immutent. Qui enim plenissime intelligere appetit, qualis est, debet nimirum tales conspicere, qualis non est: et in bonorum forma metiatur, quanto ipse deserto bono deformis est. Et dedit mare mortuos suos qui in eo erant. Hoc prius fiet quam libri aperiantur, et ex his mortui judicentur secundum opera ipsorum. Quantum ad litteram pertinet, mare, flumina, et omnia stagna, suos qui in eis tenentur mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
tes inpulchriorem statũ cõmu¬
tabunt᷑. Et locus pͥstine cor¬
ruptionis & mutabilitatis.
non inueniet᷑ meis. Quasi
iam non ipsi sunt. sed alii. dũ
a uetustate pͥme corruptionis
innouitatẽ transeunt secunde
regenerationis.
t uidi mortuos magnos & pu¬
sillos stantes inconspectu tbro¬
ni. Magni sunt de quib dñs dic̃.
Qui fecerit & docuerit hic ma¬
gnus uocabit᷑ in regno cȩlorum.
Pusilli qui simplicitatem uice
seruant nec altiora mysteria
caꝑe sufficiunt. Omnes emm
hic generalit᷑ comprehendunt᷑
quicumq inuidiciũ sunt uen¬
turi ingłam. Nel magnos & pus¬
illos. possumus intelligere re¬
ges & pͥncipes huius scħ cum
& iusti scilicet & ꝑfectiores cum
die iudicii. Illi quidem ut re¬
munerent᷑. isti uero ut dam¬
nent᷑.t libri aꝑti sunt.
& alius liber aptus ẽ qui est
uite. Libri aꝑti. quo sunt testa¬
menta que inuidicio aꝑient᷑.

Expanded text:
em statum commutabuntur. Et locus pristinae corruptionis et mutabilitatis non invenietur in eis. Quasi enim jam non ipsi sunt, sed alii, dum a vetustate primae corruptionis in novitatem transeunt secundae regenerationis. Et vidi mortuos magnos et pusillos stantes in conspectu throni. Magni sunt de quibus Dominus dicit: Qui fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum . Pusilli qui simplicitatem vitae servant, nec altiora mysteria capere sufficiunt. Omnes enim hic generaliter comprehenduntur, quicunque in judicium sunt venturi in gloriam. Vel magnos et pusillos possumus intelligere, reges et principes hujus saeculi cum et justi scilicet et perfectiores, cumdie judicii. Illi quidem ut remunerentur, isti vero ut damnentur. Et libri aperti sunt, et alius liber apertus est, qui est vitae. Libri aperti, duo sunt Testamenta, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
sunt & meretrix. Sed ppt̃ di¬
stantiã p̃positorum & sub¬
uectorum dicudit᷑ in regibꝰ
& terrã in habitantibꝰ cum
tameu ipsi reges sint. in¬
habitantes terrã hoc ẽ
terrena diligentes libidim
seruientes. Ipsi reges itaq
fornicati sunt cum mere¬
trice hoc ẽ cum se ipsis ter¬
renos honores & uolupta¬
tes appetendo & inmundi¬
tiam carnis sectando. Quia
quo amplius comedunt &
bibunt & amplius luxuri¬
ant᷑. Onde & se ipsos ipsũ
corpꝰ meretricis efficiunt
iuxta quod apłs dicit.
Nescitis quia qui adhe¬
rent meretrici unum cũ
ea efficiunt᷑.
t inebriati sunt qui in

Expanded text:
sunt et meretrix, sed propter disunt et meretrix, sed propter distantiam praepositorum et subjectorum dividitur in regibus, in terram inhabitantibus, cum tamen ipsi reges sint inhabitantes terram, hoc est, terrena diligentes, libidini servientes. Ipsi reges itaque fornicati sunt cum meretrice, hoc est cum scipsis, terrenos honores et voluptates appetendo et immunditiam carnis sectando, quia quo amplius comedunt et bibunt, eo amplius luxuriantur, unde et seipsos ipsum corpus meretricis efficiunt, juxta quod Apostolus dicit: Nescitis quod hi qui adhaerent meretrici, unum corpus cum ea efficiuntur? .-- Et inebriati sunt qui in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥas uxores non habent. Tale
genus ẽ. eorum qui incerta
ꝑpetrant. cum ꝓpinqͥs aut soro¬
rib sicut fecit ammon cũ¬
thamar sorore sua. Sunt
& alii qui quod ẽ sceleiatius
& grauius relinquentes na¬
turalem usum femine cũ
masculis se miscent uel pe¬
cudib. Et licet genus hu¬
manum inmultis offendat
dm̃ tamen in nullo grauius
agit qͣm in isto quod contͣ
naturam gerit. Quia gͦ for
recte meretrix suꝑ aquas
multas sedet. Et hȩc qͥde
fornicatio ad concupiscentiã
carnis. sp̃iritalis uͦ ꝑtinet
ad concupiscentiã ocłorũ.
& in his omne peccatum
agit᷑ uixta illud. om̃e quod
inmundo ẽ concupiscentia
carnis ẽ. & concupiscentia
ocłorum. De hac spirital
fornicatione psalmista dic̃.
ꝑdes om̃s qui forncãtur
quisqͥs plus terrena qm cęle¬
stia diligit & ea que sunt in
mundo concupiscit formca¬
tionẽ ꝑpetrat. Cum qua for¬
nicati sunt reges terre & c̃.
Ipsi qui sunt reges terre. ipsi

Expanded text:
proprias uxores non habent. Tale proprias uxores non habent. Tale genus est eorum qui incesta perpetrant cum propinquis, aut sororibus, sicut fecit Ammon cum sorore sua Thamar. Sunt et alii quod est sceleratius et gravius relinquentes naturalem usum feminae, cum masculis se miscent vel pecudibus. Et licet genus humanum in multis offendat Deum, tamen in nullo gravius agit quam in isto quod contra naturam gerit. Quia ergo forecte meretrix super aquas multas sedet. Et haec quidem fornicatio ad concupiscentiam carnis, spiritualis vero pertinet ad concupiscentiam oculorum et in his omne peccatum agitur, juxta illud: Omne quod in mundo, est concupiscentia carnis, et concupiscentia oculorum . De hac spirituali fornicatione Psalmista dicit: Perdes omnes qui fornicantur quisquis plus terrena quam coelestia, et ea quae sunt in mundo concupiscit, fornicationem perpetrat. Cum qua fornicati sunt reges terrae. Ipsi qui sunt reges terrae, ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cincti. Et apłs deleui quod
adhuc inlumbis erat abra¬
he quando obtulit ei deci¬
mas melchisedech. Quod fe¬
minis mumbilico. ꝓpheta
manifestat qui subͤfiguris
mulieris meretricis loquitur
ad ierusalẽ. indie inquid ortus
tui non ẽ p̃cisus umbilicus
tuus. Umbilicũ quippe in
die ortus p̃cidere ẽ conu̾sio¬
nis tempore carnis luxuriã
resecare. Quia gͦ diabolus
utrũq sexsum decipit recte
in lumbis uel inumbilico
uirtutẽ & fortitudinẽ hab̃e
dicit᷑. Sed sciendum quia ꝓp̃t
diuersitate causarũ diuerso
modo hoc facit. sic̃ supͣdictũ
ẽ. Herbi gratia. Sunt qͥdã
uirginitatem suam deo de¬
uoti sicut monachi. canoni¬
ci. & cȩteri ingr̃adu eccłiasti¬
co positi. Qu̾am̾ sĩ postea
concupiscentia carnis ille¬
cti. corrũꝑint. deteriꝰ peccantꝰ
qͣm si hanc nũꝗͣ ꝓfessi fuis¬
sent. Sunt & quidam conui¬
gati. qui relinquentes ꝓpͥum
thorum. Alienũ uiolant & ad¬
ulterium ꝑpetrant. Et isti
grauius ꝑeccant quam biqͥ

Expanded text:
cincti . Et Paulus de Levi, qui adhuc in lumbis erat Abrahae, quando obtulit ei decimas Melchisedec. Quod feminis in umbilico, Propheta manifestat, qui sub figura mulieris meretricis loquitur ad Jerusalem: In die inquit ortus tui non est praecisus umbilicus tuus . Umbilicum quippe in die ortus praecidere, est conversionis tempore carnis luxuriam resecare. Quia ergo diabolus utrumque sexum decipit, recte in lumbis vel in umbilico virtutem et fortitudinem habere dicitur. Sed sciendum quia, propter diversitatem causarum, diverso modo hoc facit, sicut supradictum est; verbi gratia, sunt quidam qui virginitatem suam Deo devoverunt, sicut monachi, canonici, et caeteri in gradu ecclesiastico positi, quam si postea concupiscentia carnis illecti corruperunt, deterius peccant, quam si haec nunquam professi fuissent. Sunt quidam conjugati, qui relinquentes proprium thorum, alienum violant, et adulterium perpetrant, et isti gravius peccant quam hi qui
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis ostendent & u̾bo
& opere. Generaliter omes
sancti ecclesie inhis duo¬
bus conprehendunt᷑. qui
tempore baptismatis & ma¬
nus inposinonis episcoporũ
acceperunt spiritũ: sanctũ.
due autem dicunt᷑ oliue
cum una sit oliua uniũ
ego autem sicut oliua
fructifera indomo dĩ. ꝓ¬
pter duo testamenta. &
dilectionem di & proximi.
uel duo genera martirii.
Similiter & eade ecclesia
cum sit unum candela¬
brum. propter unitatẽ
fidei. dicuntur duo cande¬
labra propter p̃dicta mis¬
teria. bene autem incon¬
spectu domini & terre
stare ꝑhibentur. Quia scĩ
intima contemplatione
suo conditori in suis p̃cor¬
diĩs inherere probantur.
& iugiter uoluntatem illiꝰ
considerantes ea faciunt

Expanded text:
eritatis ostendent et verbo et opere. Generaliter omnes sancti Ecclesiae in his duobus comprehenduntur, qui tempore baptismatis et manuum impositione episcoporum acceperunt Spiritum sanctum. Dicuntur autem duae olivae, cum una sit oliva, id esEgo autem sicut oliva fructifera in domo Dei , propter duo Testamenta, vel dilectionem Dei et proximi, vel duo genera martyrii. Similiter et eadem Ecclesia cum sit unum candelabrum propter unitatem fidei, dicuntur duo candelabra propter praedicta mysteria. Bene autem in conspectu Domini terrae stare per hibentur, quia sancti intima contemplatione sui Conditoris in suis praecordiis inhaerere probantur, et jugiter voluntatem ejus considerantes, ea faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
inhominib cuiꝰ merito. gͣndo
descẽdit de celo. Descendens
aũt plaga magna. reꝑbos uul¬
nerat: quia ipsa districti ui¬
dicis ira agitur. ut qͥ peccatũ
cõmissũ mauu penitentie cito
nontergunt: in aliud deteriꝰ
cadant. Ex illo quippe iudicio
culpa subsequens orit᷑: ex quo
cecata mens dicit᷑ ducit᷑. ut
peius & alio liget᷑. Sed peccatũ
quod expeccato orit᷑: non iam
peccatum tantũmodo. sed pec-¬
cacum ẽ simul & plaga: ac
pena peccati. quia iusto iudi¬
cio omĩpns ds̃ cor peccantis
obnubilat. ut p̃cedentis pecca¬
ti merito etiã in aliis cadat.
Quẽ enim liberare noluit:
deserendo ꝑcussit. Sed ut
manifestuis hoc fiat. dicamꝰ
sub exemplo. Popłs iudeoꝵ
de accepta dĩ lege suꝑbiens
ꝑtumorẽ cordis: ꝑuenit ad
malum negationis. Si enun
ex suꝑbia qua tumuit peniten¬
tiam ageret: peccatum solum¬
modo fuisset. At qͥa ꝑtumo
etiam causam lapsi sunt.
sibi ꝓmissum susciꝑe nolue¬
runt: susciant

Expanded text:
in hominibus, cujus merito grando in hominibus, cujus merito grando descendit de coelo. Descendens autem plaga magna reprobos vulnerat, quia ipsa districti judicis ira agitur, ut qui peccatum commissum manu poenitentiae cito non tergunt, in aliud deterius cadant. Ex illo quippe judicio, culpa subsequens oritur, ex quo caecata mens ducitur, ut pejus et alio ligetur. Sed peccatum quod ex peccato oritur, non jam peccatum tantummodo, sed peccatum est simul et plaga ac poena peccati, quia justo judicio omnipotens Deus cor peccantis obnubilat, ut praecedentis peccati merito etiam in alio cadat. Quem enim liberare noluit, deserendo percussit. Sed ut manifestius hoc fiat, dicamus sub exemplo: Populus Judaeorum de accepta Dei lege superbiens, per tumorem cordis pervenit ad malum negationis. Si enim ex superbia qua tumuit poenitentiam ageret, peccatum solummodo fuisset. At quia per tetiam causam lapsi sunt sibi promissum suscipere noluerunt, suscipiant
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo ex toto abeis seꝑabunt᷑.
hoc nunc mente faciunt. qͥa
ab eorum reꝓba uita. longe
ꝑmeritũ distant. Non sunt
inuenti: idest insocietate ina¬
lorum non sunt ꝑuite com¬
munionẽ reꝑti.
t grando magna sicut talen¬
tum descendit decelo in ho¬
mines. & c̾. Talenti ge nera
sunt tria. Unum scilicet.
centum. uiginti. librarum.
Aliud septuaginta duarũ.
Tercium quinquaginta. S
hic tantum medii talenti fit
mentio quod continet septua¬
ginta duas libras. Qdn aũt
ꝑgrandinẽ. nisi sententiam¬
tellegere debemꝰ: IInde seri¬
ptum ẽ. Ira dñi sicut grando
descendens. Que bene ut talen¬
tum memorat᷑. qͥa uidelicet
ex septuaginta duab lingius.
peccantes rȩꝓbi damnabunt᷑:
nullusq admortẽ p̾scitus hanc
mortẽ euadet. Talenti enĩ pon¬
deris: ꝓmagnitudine uindi¬
cte ipsa grandinis ira fuisse
ꝑhibet᷑. Que uidelicet ira: noi.
nisi p̃cedentis culpe: merito
infligit᷑. Precedit gͦ peccatũ

Expanded text:
quando ex toto ab eis separabuntur, quando ex toto ab eis separabuntur, hoc nunc mente faciunt, quia ab eorum reproba vita longe per meritum distant. Non sunt inventi, id est in societate malorum non sunt per vitae communionem reperti. Et grando magna sicut talentum descendit de coelo in homines. Talenti genera sunt tria: unum scilicet centum vigenti librarum; aliud septuaginta duarum; tertium quinquaginta. Sed hic tantum medii talenti fit mentio, quod continet septuaginta duas libras. Quid autem per grandinem, nisi sententiamtelligere debemus? unde scriptum est: Ira Domini sicut grando descendens. Quae bene ut talentum memoratur, quia videlicet ex septuaginta duabus linguis peccantes reprobi damnabuntur, nullusque ad mortem praescitus hanc mortem evadet. Talenti enim ponderis pro magnitudine vindictae, ipsa grandinis ira fuisse perhibetur. Quae videlicet ira non nisi praecedentis culpae merito infligitur. Praecedit ergo peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
minib dabit᷑ reꝓbis: cum
suo capite damnatis. In hac
aũt pena. innumerabilia e¬
runt tormenta: ignis uide¬
licet.frigus. uermes immor¬
tales. et fetor intolerabilis:
cȩteraq huiꝰmodi cũ dempsiᷤᷤ¬
simis tenebris. de qͥbus scri-¬
ptum ẽ. Inutilem seruum:
mittite intenebras exterioreᷤ.
t omĩs insula fugit.¬
& montes non sunt iuenti.
bus istius uite tundunt᷑ un¬
diq: & t̾re suꝑ eminentes.
mente cum apło celestia
petunt. Unde psalmista.
Leuaui ocłos meos inmon¬
des. Et alibi. M ontes incir¬
cuitu eius. Et ꝓpħa. Erit p̃¬
paratus mons domus dñi:
inuertice montium. Isti fu¬
giunt societatẽ malorum ñ
corpore. qͥa non possunt: sed
mende. Corpore enĩ in medio
peccatoꝵ morant᷑: mente
aũt ab eorum consortio lon¬
ge distant. Quibꝰ ꝑpropħam
dicit᷑. exite de illa hoc ẽ de
babylone popłs m̃s. & inmũ¬
dum ne detigeritis. Sed quod
tunc facturi sunt corpore

Expanded text:
mnibus dabitur reprobis cum mnibus dabitur reprobis cum suo capite damnatis. In hac autem poena innumerabilia erunt tormenta, ignis videlicet, frigus, vermes immortales, et fetor intolerabilis, caeteraque hujusmodi cum densissimis tenebris, de quibus scriptum est: Inutilem servum mittite in tenebras exteriores. Et omnis insula fugit, et montes non sunt inventi. bus istius vitae tunduntur undique, et terrae supereminentes, mente cum Apostolo coelestia petunt: Unde Psalmista: Levavi oculos meos in montes; et alibi: Montes in circuitu ejus ; et Propheta: Erit praeparatus mons domus Domini in vertice montium . Isti fugiunt societatem malorum non corpore, quia non possunt, sed mente. Corpore enim in medio peccatorum morantur, mente autem ab eorum consortio longe distant. Quibus per Prophetam dicitur: Exite de illa, hoc est de Babylone, populus meus, et immundum ne tetigeris . Sed quod tunc facturi sunt corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
nerat: quasi obliuiscit᷑ eoꝵ.
Dum aũt mala illoꝵ ꝑfla¬
gella purgat: illorum recor¬
dat᷑. Infuturo aũt uidicio.
alit̃ erit. Cum recordabitur
bonorum illoꝵ. adhoc ut eos
remuneret: mala uero illoꝵ.
quia hic ꝑflagella sunt
punita: obuilioni tradet.
Et ideo unde nunc obliui¬
scunt᷑ tunc recordabuntur:
& unde nunc recordant᷑. in¬
de tunc obliuiscent᷑. At con¬
tra reꝓbis alit̾ continget. Quo¬
rum ds omip̃ns in p̃senti re¬
cordat᷑: ad hoc ut si boni ali¬
quid faciunt inp̃senti remu¬
nerent᷑. Non recordat᷑: ad hoc
ut flagella ꝓsius sceleribꝰ
sustineant. Infuturo ueroui¬
dicio. recordabunt᷑ ut pro
suis peccatis igni ꝑpetuo
tradant᷑: non recordabunt᷑
adhoc ut ꝓ aliquo bono oꝑe
remunerationẽ ꝑcipiant
Unde benedicit᷑. Babylon
magna uenit inmenioriã
ante dm̃. dare illi calicẽ uini
indignationis ire euis. Per
calicẽ indignationis: penã
intellegit᷑ infernalis. que ho¬

Expanded text:
nerat, quasi obliviscitur eorum: nerat, quasi obliviscitur eorum: dum autem mala illorum per flagella purgat, illorum recordatur. In futuro autem judicio aliter erit, cum recordabitur bonorum illorum ad hoc, ut eos remuneret: mala vero illorum, quia hic per flagella sunt punita, oblivioni tradet; et ideo unde nunc obliviscuntur, tunc recordabuntur; et unde nunc recordantur, inde tunc obliviscentur. At contra reprobis aliter continget, quorum Deus omnipotens in praesenti recordatur ad hoc, ut si boni aliquid faciunt, in praesenti remunerentur, non recordatur ad hoc, ut flagella pro suis sceleribus sustineant. In futuro vero judicio recordabuntur, ut pro suis peccatis igni perpetuo tradantur; non recordabuntur ad hoc, ut pro aliquo bono opere remunerationem percipiant. Unde et hic bene dicitur: Babylon magna venit in memoriam ante Deum, dare illi calicem vini indignationis irae ejus. Per calicem indignationis, poena intelligitur infernalis, quae o
Abbreviated transcription (Latin):
significatur ꝑ plures genti¬
um ciuitates. Hoc ẽ enim
ciuitas babylon: qͦd multe
ciuitates gentium. sic̃ hoc
est una eccłia quod. uii.
Et quod dicit ciuitates gen¬
tium ceciderunt: hoc est
quod insequentib dicit᷑. ce¬
cidit cecidit babylon: quȩ
licet cotidie cadat in repro¬
bis: tam generalit̾ infine
scłi damnabit᷑. & cadet cũ
audierit ad nõ: ite in ignẽ
ȩt̾num.t babylon ma-¬
gna uenit inmemoriã ante
dm̃: dare illi calicem uim in¬
dignationis ire eius. D̃s oĩ-¬
potens non patit᷑ aliqͣndo
obliuionẽ aut recordat᷑: qͥa
inmutabilis ẽ. Sed condescen¬
dit humane fragilitatiser¬
mo diuinus: dum hos deo
dicit in eẽ humanos affectꝰ.
Ueluti patres & matres so¬
lent balbutiendo condescen¬
dere filiis. ut facilius intel¬
legant᷑ ab ess. Sciendum ẽ
aut̃. qͥa om̃ipocens ds̃. exqua¬
dam parte obliuiscit᷑ nunc
electorum: ex quadam uero
recordat᷑. Dũm enim eos ꝓbo
nis actib inp̃senti non remu¬

Expanded text:
significatur per plures gentium civitates. Hoc est enim una civitas Babylon, quod multae civitates gentium, sicut hoc est una Ecclesia quod septem. Et quod dicit civitates gentium ceciderunt, hoc est quod in sequentibus dicitur: Cecidit, cecidit Babylon. Quae licet quotidie cadat in reprobis, tamen generaliter in fine saeculi damnabitur, et cadet cum audierit a Domino: Ite in ignem aeternum. Et Babylon magna venit in memoriam ante Deum, dare illi calicem vini indignationis irae ejus. Deus omnipotens non patitur aliquam oblivionem, aut recordatur, quia immutabilis est, sed condescendit humanae fragilitati sermo divinus, dum hos Deo dicit inesse humanos affectus, veluti patres et matres solent balbutiendo condescendere filiis, ut facilius intelligantur ab eis. Sciendum est autem quia omnipotens Deus ex quadam parte obliviscitur nunc electorum, ex quadam vero recordatur. Dum enim eos pro bonis actibus in praesenti non remu
Abbreviated transcription (Latin):
sideranda cormͣta reꝓbis iu
sto dĩ iudicio parata. Ueni
inquid ingressib fidei & in¬
telligentiȩ & consydera dam¬
nationẽ meretricis magne
idest adtende damnationẽ¬
om̃ium reꝓborum. Uenit
bet adsensum & intelligeis
uerba doctorum siue admo-¬
nita inspiratione diuina coi¬
siderat subplicia reprobis uen¬
tura. Porro meretrix hic ba¬
bylon. intellegit᷑. id est om̃is
multitudo reꝓborum. Siue
ꝑ angłm qui inuitat ioħem
intellegit᷑ p̃cedens. ordo. do¬
ctorum qui fuit urapłis mar¬
tyrib & ceteris ebłiȩ pͥncipi-¬
bus. ꝑ iobem uero. subseqͦns
eccłia. Intutat itaq angelus
ioħem. ut ueniat & uideat
damnationẽ ꝑfidie ciuitatiᷤᷤ.
quia illi doctores qui p̃cesse¬
runt: damnationẽ om̃ium
repborum suis sequacibus
ostendere stũduerunt. Qua-¬
tinus dum malos in hac ui¬
ta florere seque conspiciunt

Expanded text:
sideranda tormenta reproborum, justo Dei judicio parata. Veni, inquit, gressibus fidei et intelligentiae, et considera damnationem meretricis magnae, id est: attende damnationem reproborum. Venit bet assensum, et intelligens verba doctorum, sive admonita inspiratione divina, considerat supplicia reprobis ventura. Porro meretrix hic Babylon intelligitur, id est omnis multitudo reproborum; sive per angelum qui invitat Joannem, intelligitur praecedens ordo doctorum, qui fuit in apostolis, martyribus, et caeteris Ecclesiae principibus: per Joannem vero subsequens Ecclesia. Invitat itaque angelus Joannem ut veniat, et videat damnationem perfidae civitatis, quia illi doctores qui praecesserunt, damnationem reproborum omnium suis sequacibus ostendere studuerunt, quatenus dum malos in hac vita florere, seque conspiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
gͣnͣdinis afflictio: ut multiti¬
mentes penas sibi ꝓpositas.
recedant afide xp̃i: & blasphe¬
dinis. Nunc aũt quia finis
earundem ꝑlagarum esse
ad fut᷑um dicit᷑. & hic liber coi¬
gruo fiue t̾minet᷑. Propt̃ tor¬
menta ualidissima & in exqͥ¬
sita. qm̃ magna facta ẽ uehe¬
ment̃ ita ut nec ante talis fu¬
erit. nec postea futura sit: sic̃¬
ipse dñs in euangłio dicit. Erit
tunc talis tribulatio. qualis
exseptem angłis. & loquutus¬

Expanded text:
grandinis afflictio, ut multi tigrandinis afflictio, ut multi timentes poenas sibi praepositas recedant a fide Christi, et blasphedinis. Nunc autem quia finis earumdem plagarum esse affuturus dicitur, et hic liber congruo fine terminetur, propter tormenta validissima et exquisita. Quoniam magna facta est vehementer, ita ut nec ante talis fuerit, nec postea futura sit, sicut Dominus in Evangelio dicit: Erit tunc talis tribulatio qualis nex septem angelis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
contemptꝰ : peccatũ & plaga
ẽ. & causa peccati. Peccatum
uero ẽ ꝑsemet ipsũ: plaga
aut peccati ẽ. qͥa ꝓcedens
culpatu moris. illud infhrit.
Causa uero peccati. quia sub¬
sequentẽ culpam qua diabo¬
lus inantixp̃o adorandus su¬
scipit᷑: ex se genuit.
t blasphemauerunt homi¬
nes dm̃ ꝓpt̃ plagam gnͣdinis.
Acsi diceret. Ira districti iu¬
dicis. actum ẽ: ut qui ueritatẽ
non receꝑunt ut saluifierenł.
oꝑationi erroris famulatũ
exhibeant ut ꝑeant. Propt̃
plagam quippe gnͣdinis
dm̃ blasphemare ẽ: ꝓpt̾ p̾ce¬
dentis peccati meritum ira
suꝑni iudicis ꝑmittente blas¬
pbemie plagas incurrere.Sic
uerunt: quia ipsus blasphe¬
mie plagas agrandine incur¬
rerunt. Uel ꝑ gͣndinẽ incurre¬
runt. Uel ꝑgrandinẽ uali¬
dissimam expͥmit᷑ tribula¬
tio temporib ancixp̃i fut᷑a.
Mutato enim subico sensu.
cum loqueret᷑ de damnatio¬
ne repborũ. suꝑ quos ira dei
descendet: reuertit᷑ adtem¬
pora angrp̃i. que tanta erit

Expanded text:
 peccatum et plaga est, et causa peccati. Peccatum vero est per semetipsum; plaga autem peccati est, quia praecedens culpa tumoris illud inflixit. Causa vero peccati, quia subsequentem culpam, qua diabolus in Antichristo adorandus suscipitur, ex se genuit. Et blasphemaverunt homines Deum propter plagam grandinis. Ac si diceret: Ira districti judicis actum est, ut qui veritatem non receperunt, ut salvi fierint, operatione horroris famulatum exhibeant ut pereant. Propter plagam quippe grandinis Deum blasphemare est propter praecedens peccati meritum, ira superni judicis permittente, blasphemiae plagas incurrere, sicverunt, quia ipsius blasphemiae plagas a grandine incurrerunt, vel per grandinem incurrerunt; per grandinem validissima exprimitur tribulatio temporibus Antichristi futura. Mutato enim subito sensu, cum loqueretur de damnatione reproborum, super quos ira Dei descendit, revertitur ad tempora Antichristi, quibus tanta erit
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ damnationẽ meretricis ma¬
gnȩ. Angls in hoc loco ꝑsonã
gerit xp̃i. qui ẽ nuntius pa¬
terne uoluntatis. Ioħs autẽ
typum tenet eccłie. Quod di¬
cit᷑ iobi ab angło. dicit᷑ cotidie
om̃i eccłiȩ a xp̃o. Ubi notandũ
quod & angłs ut ioħem doce¬
at uenit. & idem ioħes ut do¬
cendus ueniat inuitat᷑. Ue¬
nit angłs ad ioh̃em. idest.

Expanded text:
ricis magnae. Angelus in hoc loco personam gerit Christi, qui est nuntius paternae voluntatis; Joannes autem typum tenet Ecclesiae. Quod dicitur Joanni ab angelo, dicitur quotidie omni Ecclesiae a Christo. Ubi notandum quod et angelus ut Joannem doceat venit, et idem Joannes ut docendus veniat, invitatur. Venit angelus a
Abbreviated transcription (Latin):
ne surgit in infidelib error.
Infidelib aũt rationabilis in¬
tellectus. qui ẽ uir fideliũ.
Porro reprobi non istum. sed
cum intellectum habent qͣsi
uirum. Hinc est quod muli¬
eri samaritane dominus dic̃.
Quinq enim uiros habuisti.
& nunc quẽ habes non ẽ tu¬
us uir. quasi diceret. non
tum. sed error dominat᷑ dui.
Cum itaq in proba ciuitas
rationabili careat intellec¬
tu. putat se falsa estimatio¬
ne habere uirum dicens.
uidua non sum: quia intelle¬
ctum mentis habeo. & luctũ
non uidebo: quia fulta intel¬
lectu. & uirtutib ingaudio
ꝑseuerabo.
deo inuna die uenient.
plage eius uel una hora.
tempore scilicet iudicii. Qm̃
subito dum non sꝑat᷑ ueni¬
et xp̃s adiudicium ut red

Expanded text:
ne, surgit in infidelibus error, ne, surgit in infidelibus error, in fidelibus autem rationabilis intellectus, qui est vir fidelium. Porro reprobi non istum, sed erroneum intellectum habent, quasi virum. Hinc est quod mulieri Samaritanae Dominus dicit: Quinque enim viros habuisti, et nunc quem habes non est tuus vir . Quasi diceret, non tum, sed error dominatur tui. Cum itaque improba civitas rationabili careat intellectu, putat se falsa aestimatione habere virum, dicens: Vidua non sum, quia intellectum mentis habeo, et luctum non videbo, quasi fulta intellectu, et virtutibus in gaudio severabo. Ideo in una die venient plagae ejus. Vel in una hora, tempore scilicet judicii, quoniam subito dum non speratur veniet Christus ad judicium, ut reddat
Abbreviated transcription (Latin):
nem castam exhibere xp̃o:
ita meretrix id est ciuitas
reꝓborum adulterino iun¬
cta est uiro idest diabolo
aquo putat se regi & in hoc
mundo regnare que dum
p̃sentibꝰ delectatur luxuri¬
is et̾num non p̃cauet suppli¬
cium sed tantum tempora¬
libus affluens dehciis. In his
uitam suã ponit. numqͣm
se putans hanc uitam dem¬
poralem amittere. ut ipsa
luctũ quẽ reꝓbi insupplicio
sempit̾no sustinent patiat᷑.
Aliter. flectorum aminȩ ui¬
rum habent ꝓpͥum idest spi¬
ritalem intellectum a quo
ad et̾nam salutem regunt᷑
ut intimo discrecionis exam¬
me terrena cunct̾a despiciã
suꝑnis inhient. E contͣ me¬
retrix. cum erroneo intelle¬
ctu ad interitũ tendit. spi¬
ritali incellectu intima cor¬
dis sui disponere se iactat.
Hic enim locus suꝑius iun¬
git᷑ ubi dicit᷑ quod quinq
reges ceciderunt & unus suꝑ¬
est. Quinarius siqͥdem nu¬
merus. ꝑtinet ad quinq cor¬
poris sensus quib post in¬
fantiam cadentib inhomi¬

Expanded text:
nem castam exhibere Christo : ita meretrix, id est, civitas reproborum adulterino juncta est viro, id est diabolo, a quo putat se regi, et in hoc mundo regnare, quae dum praesentibus delectatur luxuriis, aeternum non praecavet supplicium, sed tantum temporalibus affluens deliciis, in his vitam suam ponit, nunquam se putans vitam temporalem amittere, ut ipsa luctum quem reprobi in supplicio sempiterno sustinent patiatur. Aliter, electorum animae virum habent proprium, id est spiritualem intellectum, a quo ad aeternam salutem reguntur, ut intimo discretionis examine terrena cuncta despiciant, supernis inhient. Econtra, meretrix cum erroneo intellectu ad interitum tendit spirituali intellectu intima cordis sui disponere se jactat. Hic enim locus superioribus jungitur, ubi dicitur, quod quinque reges ceciderunt, et unus superest. Quinarius siquidem numerus pertinet ad quinque corporis sensus, quibus post infantiam cadentibus in homi
Abbreviated transcription (Latin):
est panis uiuus decelo
descendens. Hĩc psalmista.
Satiabor dum manifesta¬
bitur gloria tua. Sitim
quoq non sustinebunt:
quia ipse est potus uitȩ.
unde psalmista. Dominus

Expanded text:
est panis vivus de coelo descendens. Hinc Psalmista: Satiabor dum manifestabitur gloria tua . Sitim quoque non sustinebunt, quia ipse est potus vitae. Unde Psalmista : Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
impii uident consideran¬
tes. ut dictum ẽ. quorun¬
dam interfectione & genti¬
um etiam uastationem
plorant & lugent eo quod
gloria illorum pereat. et
ipsa p̃sens tribulatio ignẽ
ecernum p̃cedit. Sic̃ enum
fumus indicium ẽ flamina¬
rum. sic p̃sens tribulatio
speci ẽe̾ uidet᷑ futuroꝵ¬
& p̾sentes tribulationes
attendunt & penam etiã
que sequit᷑ inspiciunt. fleã.
& dolent timentes ne sibi
affluentiis nudent᷑. Alon¬
ge stantes ꝓpt̾ timorem tor¬
mentoꝵ euis. Quod iniudi¬
cio minime eis licebit fa¬
cere. qndo simul om̃s casuᷤᷤ¬
ruine app̃henderit. Cecerũ
in hac uita longe stant ñ
corꝑe quia post modicum
transituri sunt ad eorum
societatẽ sed animo dũ unꝰ¬
quisq sibi metuit quod al¬
terum ꝑ calumnias & po¬
tentiã pati uidet. Optaret
enĩ si fieri posset. separari.
& ab eorum tormͣtis.
& abeorum expolia¬
tione ita ut temporalia
semꝑ possideret. & ad in¬
fernum non transiret. sep̃q

Expanded text:
impii vident, consideranimpii vident, considerantes ut dictum est quorumdam interfectionem, et gentium etiam vastationem, plorant et lugent, eo quod gloria illorum pereat, et ipsa praesens tribulatio ignem aeternum praecedat. Sicut fumus indicium est flammarum, sic et praesens tribulatio specimen esse videtur futurpraesentes tribulationes attendunt, et poenam etiam quae sequitur inspiciunt, flent et dolent, timentes ne sibi affluentiis nudentur. A longe stantes propter timorem tormentorum ejus. Quod in judicio minime licebit eis facere, quando simul omnes casus apprehenderit ruinae. Caeterum in hac vita longe stant, non corpore, quia post modicum transituri sunt ad eorum societatem, sed animo dum unusquisque sibi metuit, quod alterum per calumnias et potentiam pati videt. Optaret enim si fieri posset, separari, et ab eorum tormentis, et ab eorum exspoliatione, ita ut temporalia semper possideret, et ad infernum non transiret, semperque
Abbreviated transcription (Latin):
uientes. Et indeliciis uixe¬
runt. hoc ẽ in honoribus
& dignitatibꝰ comedentes
&bibentes & uoluntates
suas sequentes. Isti itaq in
die iudicii tota mundi
gła inqua sunt confisi ꝑ¬
euute. flebunt & plangent
sola p̃terite uite peniten¬
tia remanente dicentes.
Quid nobis ꝓfuit suꝑbia
iactantia contulit nobis:
Transierunt omĩa. tamqͣm
umbra. Nel cerce ex p̃senti
tempore hoc indelligere pos¬
sumus. in quo repborũ suꝑ¬
stites considerantes mun¬
di gloriam deꝑire fiue ꝑ
paganorum interfectionẽ.
siue ꝑ diuersarum gentiũ
contritionẽ. plorant  de¬
flent. quia amor illorum &
gloria transit. Plangunt em̃
illorum inderitum qui simul
cum uita diuitias amiser̃t.¬
& metuunt ne eis similia
eueniant dum & tormen¬
tum sibi futurum & p̃te¬
ritorum penas inspicui.
nde subiungit᷑. uidentes
fumum incendii eiꝰ. Per fu¬
inum enim illius cruitatiᷤᷤ
diminutio intelligit᷑ rerũ
temporalium. Quam dũ

Expanded text:
vientes. Et in deliciis vixevientes. Et in deliciis vixerunt. Hoc est in honoribus et dignitatibus, comedentes et bibentes, et voluntates suas sequentes. Isti itaque in die judicii, tota mundi gloria in qua sunt confisi pereunte, flebunt et plangent, sola praeteritae vitae poenitentia remanente, dicentes: Quid nobis profuit superbia jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra . Vel certe ex praesenti tempore hoc intelligere possumus, in quo reproborum superstites, considerantes mundi gloriam deperire: sive per paganorum interfectionem, sive per diversarum gentium contritionem, plorant et deflent, quia amor illorum et gloria transit. Plangent enim illorum interitum, qui simul cum vita divitias amiserunt, et metuunt ne eis similia eveniant, dum et tormentum sibi futurum et praeteritorum poenas inspiciunt, unde subjungitur: Videntes fumum incendii ejus. Per fumum enim illius civitatis, diminutio intelligitur rerum temporalium. Quam dum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdiderint qui ẽ scõꝵ refectio
famem ȩternam sustinebt̃.
Ad ultimum aũt igni cum¬
burent᷑ cum audierint. ite
mignem eternum. qui pa¬
ratus ẽ diabolo & angłis eiꝰ.
uia fortis ẽ dñs. qui iudi¬
cabit illam. idcirco fortis
dñs qui iudicabit eam di¬
cit᷑. quia nullius p̃cibus
poterit flect. Id circo inȩ ter¬
num cruciabit᷑. quia nul¬
lus angłoꝵ aut hominum
audebit uel ualebit uel
cupiet deo obuiare. cũ dede¬
rit forcẽ damnationis sen¬
tentiam in reprobos.
t flebunt & plangent
se suꝑ illam. reges terre. &¬
c̃. Hic fletus regum dupli¬
citer potest intelligi. Reges
enu iinalam partem po¬
nunt᷑ in hoc loco. & signifi¬
cant reprobos in hoc scło.
diuites & interrenis reb
suam spem collocantes. Ip¬
siq reges sunt babylon ci¬
uitas meretrix. ideoq qͦd
dicit cum illa forncati st̃.
Nichil ẽ aliud nisi cum se¬
ipsis fornicati sunt plus
terrena qm dm̃ diligentes
uel inmunditiȩ carnis ser¬

Expanded text:
perdiderint, qui est sanctorum refectio, perdiderint, qui est sanctorum refectio, famen aeternam sustinebunt. Ad ultimum autem igni comburentur. Cum audierint: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus .-- Quia fortis est Dominus qui judicabit illam. Idcirco fortis Dominus qui judicabit illam dicitur, quia nullius poterit precibus flecti. At idcirco in aeternum cruciabitur, quia nullus angelorum, aut hominum audebit, vel valebit vel cupiet Deo obviare, cum dederit fortem damnationis sententiam in reprobos. Et flebunt et plangent se super illam reges terrae. Hic fletus regum dupliciter potest intelligi. Reges enim in malam partem ponuntur in hoc loco, et significant reprobos in hoc saeculo divites, et in terreris rebus suam spem collocantes, ipsique reges, sicut Babylon civitas meretrix. Ideoque quod dicit, Qui cum illa fornicati sunt nihil est aliud, nisi cum seipsis fornicati sunt, plus terrena quam Deum diligentes, vel immunditiae carnis ser
Abbreviated transcription (Latin):
cum sub iungit.
ors & luctus. Has plagas
ꝑcontrariam partem. intel¬
ligere possumus. id est ex cõ
ꝑcepturi. Primum enĩ atten¬
damus. que sit mors corꝑis.
Mors corporis ẽ. absentia
anime. Mors anme absen¬
tia dĩ. quia anima que pec¬
cauerit ipsa moriet᷑. Electi
enim habentes dm̃ habebt̃
uitam uixta illud. Hec est¬
aũt uita et̾na ut cognoscan
oq ꝑpetuo uiuent quia in p̃¬
sentia uite manebunt. Qm
uitam. id est dm̃ cũ amise¬
rint reprobi mortẽ incur¬
rent quia cum eo partem
bunt te. Miseris erit luc¬
tus. uixta illud. Ne uob̃ q̃
ridetis. Nunc quia lugebitis.
Quia enĩ presentibꝰ delecti
deliciis nolunt ultionẽ p̃ca¬
uere firtura letantes cũ ma-¬
lefecerint. ideo mnbreui tẽꝑe
descendentes ad inferos luc¬
tu ꝑpetuo merebunt.
t fames. Societati iustoꝵ
p̃sens erit om̃ipotentis dĩ
uultus incunus conspectu
satiabunt᷑ et̾na refectione
iuxta illud psalmiste. Satia¬
bor dum manifestabit᷑ gła
tua. Cum gͦ reprobi deum

Expanded text:
cum subjungit, mors et luctus. Has plagas per contrariam partem intelligere possumus, id est ex consi sunt percepturi. Primum enim attendamus quae sit mors corporis, mors corporis est absentia animae, mors animae absentia Dei: quia anima quae peccaverit, ipsa morietur . Electi enim habentes Deum, habebunt vitam, juxta illud: Haec est vita aeterna, ut cognoscanoque perpetuo vivent, quia in paersentia vitae manebunt. Quam vitam, id est Deum, cum amiserint reprobi, mortem incurrent, quia cum eo partem bunt te . Miseris erit luctus juxta illud: Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis . Quia enim praesentibus delectati deliciis nolunt ultionem pavere futuram, laetantes cum male fecerint, ideo in brevi tempore descendentes ad inferos, luctu perpetuo moerebunt. Et fames. Societati justorum praesens erit omnipotentis Dei vultus, in cujus conspectu satiabuntur aeterna refectione. Juxta illud Psalmistae: Satiabor dum manifestabitur gloria tua . Cum ergo reprobi Deum
Abbreviated transcription (Latin):
minum & capillos mulie¬
rum: uterq sexus exprimi¬
tur. Quia illi non solum de¬
ceperunt uiros: s etiam
mulieres. Quia enim here¬
tici adhoc ut locuste sali¬
unt. ut equi discurrunt:¬
omnibus ueritati resistuã:
recte illorum opinio fetor
ẽẽ describitur. Unde & ip̃e
mulierȩs defendebant
eos: sicut soror constanti¬
ni.quȩ arrium reuocauit
ab exilio. Et sicut iustina
quȩ ȩandem arriani doc¬
trinam defendit contra
ambrosium: & aliȩ mulce.
Locustȩ ergo facies huma¬
nas & capillos mulierum
habent: ut in heretica. ꝑ¬
ficła uterq s sibuit ita
dixerim nequius ad plau¬
dat: tueatur atq defen¬
dat. Possunt etiam per
capillos mulierum ipsi
intellegi: quos heretici
deceperunt animos scilicet
habentes seductibiles .& mol¬
liciȩ feminarum Nexibiles.
It dentes earum subaudi.

Expanded text:
minum et capillos mulierum, uterque sexus intelligitur, quia illi non solum deceperunt viros, sed etiam mulieres. Quia enim haeretici ad hoc ut locustae saliunt, ut equi discurrunomnibus veritati resistunt, recte illorum opinio fetor esse describitur. Unde et ipsae mulieres defendebant eos, sicut soror Constantini, quae Arium revocavit ab exsilio: et sicut Justina quae eamdem Arianam doctrinam defendit contra Ambrosium, et aliae multae. Locustae ergo facies humanas, et capillos mulierum habent, ut in haeretica perfidia uterque sexus sibi ut ita dixerim nequius applaudat, tueatur atque defendat. Possunt etiam per capillos mulierum ipsi intelligi, quos haeretici deceperunt, animos scilicet habentes seducibiles, et mollitie feminarum flexibiles. Et dentes earum, subaudi