comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cecid̾it lucistr immo pꝰcasum colub̾ antiq̃s. uirtꝰ eiꝰ
inlumb̾ eiꝰ ẽ. ⁊ potestas eiꝰ suꝑ ambilicũ ẽ uentͥs. Obũ¬
brantur ineoarbores magne ⁊ dormit iuxta iuncũ
Et infra. ransiuimus ad scd̾am partitionẽ. ĩ
qua negat eos qͥ totafide haptãconsecutis̃. dem̃ pꝰ¬
se pecrare. ⁊ cdocuimꝰ ꝙ excepto dõ oĩs creatura subuiti¬
hab̾c. quã postracriminalit delinqñdo ãmittunt.
qd̃siꝗs contendat ñ deuirnite s deuirtutis oꝑe deb̾e
intelligi. delib̾et ꝗd respondeat de in nocentia ade.
acceclentes. licet pꝰ ea lapsurisint. tñ celestia bõa degn¬
stant. ⁊ sp̃s scĩ funt participes. ut ñ solũ añ huanõ

Expanded text:
ceciderit lucifer, imo post casum coluber antiquus, virtus ejus in lumbis ejus, et potestas ejus super umbilicum ventris. Obumbrantur in eo arbores magnae, et dormit juxta juncum Et infra: § 6. Transivimus ad secundam partitionem, in qua negat eos, qui tota fide baptisma consecuti sunt, deinde posse peccare, et docuimus, quod excepto Deo omnis creatura sub vitihabere, quam postea criminaliter delinquendo amittunt. Quod si quis contendat non de virtute, sed de virtutis opere debere intelligi, deliberet quid respondeat de innocentia Adae, accedentes, licet postea prolapsuri sunt, tamen coelestia dona degustant, et Spiritus sancti fiunt participes, ut non solum ante humanos,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is ꝗex altat cor suũ. ut ꝗpaululũ refugãnt apẽ¬
catis ad suũ reu̾tantur errorẽ. ⁊ suadent inliiruria ci¬
boꝵ carnisꝙ deliciis. Quis cñi ñ libent̃ audiat. mã¬
ducemꝰ ⁊ bibamꝰ. ⁊ inct̾nũ rognabimꝰ: sapientes ⁊ p̾¬
dentes par̾uosuocãt. eos quidulces s̃ insermonib¬

Expanded text:
qui exaltat cor suum, ut qui paululum refugerint a peccatis, ad suum revertantur errorem, et studeant luxuriae ciborum carnisque deliciis. Quis enim non libenter audiat: Manducemus et bibamus, et in aeternum regnabimus ? Sapientes et prudentes pravos
Abbreviated transcription (Latin):
habitantis indomib luteis. deqb eñi⁊ nos ex eod̾lu¬
it sumus. Tẽptanoẽ uita hõis suꝑt̾rã. ⁊ cecidit luci
Ec ꝗnͣtebat᷑ ad uniu̾sas natioẽs. ⁊ ille qui inparadi¬
sodeliciarumint̃ .xii. notritus ẽ lapides. uulnãtus a
morte ctñi ad infernadescendit. Uñ⁊ saluator nr̃ in
cuangłio. Uidebam in ꝗt satanͣ quasi fulgur do celo
cadentẽ. Si altisimailla sublimitas cecidit. ꝗd cad̾e

Expanded text:
 luteis, de quibus et nos ex eodem luto sumus? Tentatio est vita hominis super terram. Et cecidit lucifer, qui mittebat ad universas nationes, et ille, qui in paradiso deliciarum inter duodecim nutritus est lapides, vulneratus a morte Domini ad inferna descendit. Unde et Salvator in evangelio: Videbam, inquit, satanam, quasi fulgur de coelo cadentem. Si
Abbreviated transcription (Latin):
quippe lco mĩsidiis occultis. ut int̃ficiat innocentẽ.
⁊ uasa fignli ꝓbat fornax. hoĩes aũt iustos tẽptatio
tribulatioĩs. Etinalio loco seribitur. filiacceclens ad
seruiturẽ dĩ. p̃parate ad tẽptationẽ. Rursꝰ id̾ iacob
ait. estote factores u̾bi. ⁊.ñ. a.t. Siꝗs auditor ẽ¬

Expanded text:
nocentem; et vasa figuli probat fornax, homines autem justos tentatio tribulationis. Et in alio loco scribitur: Fili, accedens ad servitutem Dei, praepara te ad tentationem. Rursus idem Jacobus loquitur: Estote factores verbi, et non auditore
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾is apłicis. ł formatis pleuit̾ instructus atq
purgatus sit. si fuit unde et postꝗ̃ domũ rtuer¬
sus fu̾it cognoscant uicmi sui qualit̾ suam alioꝵꝙ
causam hͥ finierit : quatinus illam absq ulla ambi
guitatt nuntiare ⁊ p̃dicirt om̃ib̾ possit ab hic
enim scã sedt ascĩs apłicis tucri dfendi. et libari
epĩ iussi sunt atq sicut coꝵ dispositiont orainãte
stnioni eoꝵ cãs ⁊ uiditia struauerunt ꝓtectiont
futuris temꝑibꝰ sint abom̃ibꝰ ꝑu̾sitatibꝰ semꝑ lib̾i

Expanded text:
litteris apostolicis vel formatis pleniter instructus atque purgatus sit, si fuerit unde. Et postquam domum reversus fuerit, cognoscant vicini sui qualiter hic suam aliorumque causam finierit, quatenuguitate nuntiare et praedicare omnibus possit. Ab hac enim sancta Sede, a sanctis apostolis tueri, defendi et liberari episcopi jussi sunt, ut sicut eorum dispositione ordinante sitioni eorum causas et judicia servaverunt, protectione, futuris temporibus sint ab om
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾is apłicis. ł formatis pleuit̾ instructus atq
purgatus sit. si fuit unde et postꝗ̃ domũ rtuer¬
sus fu̾it cognoscant uicmi sui qualit̾ suam alioꝵꝙ
causam hͥ finierit : quatinus illam absq ulla ambi
guitatt nuntiare ⁊ p̃dicirt om̃ib̾ possit ab hic
stnioni eoꝵ cãs ⁊ uiditia struauerunt ꝓtectiont
futuris temꝑibꝰ sint abom̃ibꝰ ꝑu̾sitatibꝰ semꝑ lib̾i

Expanded text:
litteris apostolicis vel formatis pleniter instructus atque purgatus sit, si fuerit unde. Et postquam domum reversus fuerit, cognoscant vicini sui qualiter hic suam aliorumque causam finierit, quatenuguitate nuntiare et praedicare omnibus possit. Ab hac sitioni eorum causas et judicia servaverunt, protectione, futuris temporibus sint ab om
Abbreviated transcription (French):
denda sint. que priꝰliba uolim¬
tate refutanit. T̃tio. si c̃tigisset.
eñ se: suamonastio tͣdidisst.
an licentia abbatis liceat ci ad
poraredire. Quarto. si sinlicentia abbis retͦ
batur. Ait i ꝓpħa. Uotete ⁊ reddite.d.d.i

Expanded text:
denda sint, quae prius libera voluntate refutavit? Tertio, si contigisset eum se et sua monasterio tradidisse, an licentia abbatis liceret ei ad propria redire? Quarto, si sine licentia abbatis retro obatur. Ait enim Propheta: Vovete, et reddi
Abbreviated transcription (Latin):
de lapsu carnis a laico impetit᷑
duo monachi unꝰ fubdraconꝰ etͣ
duo leuite: adu̾sus ip̃m testimoniũ fer̃. ametͦpłi¬
tano suo sentit se p̾gͣuari. ⁊̃ ip̃a uentilatione cau

Expanded text:
de lapsu carnis a laico impetitur; duo monachi, unus subdiaconus, et duo Levitae adversus ipsum testimonium ferunt; a metropolitano suo sentit se praegravari; in ipsa ventilatione cau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓcuratorẽ iudici se rep̾sentauit. absq sy¬
nodali audiẽtra dãpnat᷑. deniũ iudicio
q̃ilit̾is mradaũ. Scdo: qͦtiens sit uocandꝰ

Expanded text:
rem judici se praesentavit; absque synodali audientia damnatur. Demum judicio quae literis mandavit? Secundo, quoties sit vocand
Abbreviated transcription (Latin):
sũt aut humane. Diuine nat᷑a.tant
humane mõib ꝯstat. Iõq hee discieũit
qm̃ aliȩ aliis gentib placẽt. Fas. lex di¬
uia ẽ. Iuᷤᷤ lex humana. ł nsire ꝑ agrũ
Ix u̾b̾ hꝰ auetoritatiᷤᷤ euident̃ dat᷑ intel

Expanded text:
 aut humane. Divine, natura, humane, moribus constant. Ideoque he discrepant, quoniam alie aliis gentibus placent. Fas lex divina est, ius lex humana. Transire per i
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. ne si quisꝗͣ ꝓpͥa cõmoda appetit fruola esti¬
matioẽ fallatur. qr nec ub̾o iudicio p̃ferendã s ꝑ¬
sonã eraminat mens ꝗ̃ cupiditas ligat. Peusã

Expanded text:
roficiat, ne si quisquam propria commoda appetit, frivola aestimatione fallatur, quia nec libero judicio praeferendam srsonam examinat mens, quam cupiditas ligat. Pensa
Abbreviated transcription (Latin):
eo ep̃c. turbio ep̃o salutẽ. Quã laudabilit̾ ꝓ catholicȩ fidi ueritate mouearis.
& quã sollicite dñico gregi deuotionẽ officui pastoralis ĩpendas: tradita nob ꝑ dia¬
conũ tuũ fr̃nitatis tuę scripta testant᷑. Quibꝰ noticiȩ tirę insinuare uoluisti:
a epłȩ sermo. & cõmonitorii series. & libelli tui teaxtꝰ eloqͥt᷑. pͥscillianistarũ ap̃¬
ñ in hoc dognia c̃fluxerit. qm̃ de omũ t̾renarũ opinionũ luto. multiplice̾ sibi
fȩculentiã miscuer̃ : ut soli totũ bib̾ent qͥcqͥd alii exparte gustassent. Deniq
si uniu̾sȩ hereses quȩ ante pͥscilliani tẽpꝰ edcorcȩ st̃ diligentiꝰ retractent᷑. nul¬
lus pene inuenit̾ error deqͦ ñ tracxerit ĩpietas ista cͥtagiũ. Quȩ ñ ẽ c̾tenta
eoꝵ reciꝑe falsitates. qͥ ab eũgłio xxp̃i sub xxp̃i nomine deuiar̾ intenebras.
s ad eo paganitati se ĩmersit ꝑ magicarũ arciũ ꝓphana secreta. & mathe¬

Expanded text:
in Domino salutem. Quam laudabiliter pro catholicae fidei veritate movearis, et quam sollicite dominico gregi devotionem officii pastoralis impendas, tradita nobis per diaconum tuum fraternitatis tuae scripta demonstrant, quibus notitiae nostrae insinuare curasti, et epistolae sermo, et commonitorii series, et libelli tui textus eloquitur Priscillianistaruod in hoc dogma non confluxerit: quoniam de omni terrenarum opinionum luto multiplicem sibi faeculentiam miscuerunt: ut soli totum biberent quidquid alii ex parte gustassent. Denique si universae haereses quae ante Priscilliani tempus exortae sunt diligentius retractentur, nullus pene invenietur error de quo non traxerit impietas ista contagium: quae non contenta eorum recipere falsitates qui ab Evangelio sub Christi nomine deviarunt, tenebris se etiam paganitatis immersit, ut per magicaru
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ curã honestatis auferri. omnẽq c̃iugiorũ copula solui. simulq diuin
ius humanu̾q subu̾ti. si huiꝰ modi hominibꝰ usquã uiuere cũ tali ꝓfessio¬
ne licuisset. Pfuit ista districtio eccłasticȩ lenitati. quȩ & si sac̾dotali c̾cen-¬
ta iudicio  eruentas refugit ultiones quęrere. tam̃ xp̾ianorũ pͥncipuor
corporale suppliciũ. Eceqͦ autẽ multas ꝓuintias hostilis occupauit

Expanded text:
copulam solvi, simulque divinum jus humanumque subverti, si hujusmodi hominibus usquam vivere cum tali professione licuisset. Profuit diu ista districtio ecclesiasticae lenitati, quae etsi sacerdotali contenta judicio, cruentas refugit ultiones, severis tamen Christianorum principum corporale supplicium. Ex quo autem multas provincias hostilis occupavit
Abbreviated transcription (Latin):
sci sp̃s ꝑmanꝰ ĩpositionẽ tͣclidisse. Qđ aut̃ solis apłis corq successorib ꝓpͥi
dent᷑ ẽẽ. Ut c̃ministri aut̃ ꝓpt̾ studiũ qđ erga pauꝑes edehibent. hono¬
rent᷑. Sienĩ meliores seioresq sc̃is apłis uos eẽ putatis. facite quȩ illin̾
fecer̃: & suꝑ eaetollite uos illis. Si uͦ eide ordinis estis. & eqͥꝑare uos illis
uultis: nolite agere quȩ illi ñ eger̾. s imitamini ꝓut melius potestis eac¬
ẽpla & uestigia eoꝵ. Illi aut̃ p̾cipiente dño illisq denunciante ut illi &

Expanded text:
 per manuum inpositionem tradidisse; quod autem solis apostolis eorumque successoribus proprii dentur esse, ut comministri autem propter studium quod erga pauperes exhibent honorentur. Si enim meliores sanctioresque sanctis apostolis esse putatis, facite quae illi non fecerunt, et superextollite vos illis. Si enim ejusdem ordinis estis et aequiparare vos vultis illis, nolite agere quae illi non egerunt, sed imitamini, prout melius potestis, exempla et vestigia eorum: illis autem praecipiente
Abbreviated transcription (Latin):
di plagã uelut om̃iũ potentior illuminare p̃ceptus ẽ: qͥq & integre potuit
etiã tiranno tociꝰ muudi bonu̾ p̾dicare ñ destitit. & rege̾ om̃iũ scłoꝵ
ꝑ orbẽ t̾rȩ & usq ad ipsiꝰ romanȩ urbis huiꝰ noticiã etia ut ipsa salua¬
ret᷑ in ueox̾. hic inqu̾a̾ ꝓpietate patiendo. uolens p̾sentẽ uitã finuut.
nipsis aut̃ diebꝰ qͥbꝰ uitȩ fiue̾ sibi ĩminere p̾sensit. in conuentu fr̃m
positꝰ. app̾hensa mauu mea repente consurgens: inauribꝰ totiꝰ eccłiş
hȩc ꝓtulit uerba. Audite me fr̃s & conserui mei. Qm sic̃ edoctꝰ sum
abeo qͥ misit me dño & magistro iłiu dep̾o dies mortis meȩ instat. clenĩtẽ¬

Expanded text:
is velut omnium potentior illuminare praeceptus est, quique et integre potuit etiam tyranno, totius mundi bonum praedicare non destitit, et regem omniet usque ad ipsius Romanae urbis hujus notitiam, ut etiam ipsa salvaretur, invexit; hic, inquam, pro pietate patiendo volens praesentem vitam finivit. In ipsis autem diebus quibus vitae finem sibi imminere praesensit, in conventu fratrum positus, apprehensa manu mea, repente consurgens, in auribus totius ecclesiae haec protulit verba: Audite me, fratres et conservi mei. Quoniam, sicut edoctus sum ab eo qui misit me, Domino et magistro meo Jesu Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o. cũ prbris & diaconibꝰ & ceteris om̃ibꝰ frib. pax tͥ sit
sẽper. N otũ tibi facio dñe. quia si mon petrus qͥ uerȩ fi¬
dei merito & integrę p̾dicationis obtentu. fundam̃tũ
sẽẽ eccłiȩ definitus ẽ : qͣ de causa etiã dñi ore cognio¬
minatꝰ ẽ petrus. qͥ fuit pͥmicię electionis dni. apłorum¬

Expanded text:
 cum Patribus, et diaconibus et caeteris omnibus Patribus, pax tibi sit semper. Notum tibi facio, domine, quia Simon Petrus, qui verae fidei merito et integrae praedicationis obtentu fundamentum esse Ecclesiae definitus est, qua de causa etiam Domini ore cognominatus est Petrus, qui fuit primitiae electionis Domini apo
Abbreviated transcription (Latin):
castũ. discendi studiis deditũ. sobriũ. benignũ. iustũ. patiente. scientẽ
ferre nͦ nulloꝵ etiã exiis qͥ in uerbo di insticuunt᷑ in iurias. Propt̾ qđ ip¬
si trado adño mͥ traditã potestatẽ ligandi & soluendi. ut de om̃ibꝰ qͥb ẽq
decreuerit int̾ris: hoc decretũ sit & incęlis. Ligabit enĩ qđ opertet li¬
gari. & soluet qđ ecrpedit solui: tanquã qͥ adliqͥdũ ȩccłiȩ regulã noue.¬
rit. Ipsũ gͦ audite. scientes qͥa qͥcunq c̃tristauerit doctorẽ ueritatis: pec¬
cat in txp̃m : & patre om̃iũ edcacerbat dm̃. Propt̾ qđ: &. uita carebit.¬
psũ aut̃ qͥ p̃ ẽ cet̾is. oporcet medici uice agere: &. nĩ ferę bestię furore cõ¬
moueri. Hȩc eo dicente: ego ꝓcidens adpedes eiꝰ rogabã edecusans me. &
dedinans honorẽ cathedrȩ uł potestatẽ. At ille respondens. ꝓ hoc inqͥt
ne me rogaueris. Hoc enĩ fieri statutũ ẽ mͥ. & eo magis qͦ exxcusas: qͥa

Expanded text:
um, benignum, justum, patientem, scientem ferre nonnullorum, etiam ex his qui in verbo Domini instituuntur, injurias. Propter quod ipsi trado a Domino mihi traditam potestatem ligandi et solvendi, ut de omnibus quibuscumque decreverit in terris hoc decretum sit et in coelis. Ligabit enim quod oportet ligari, et solvet quod expedit solvi, tanquam qui ad liquidum Ecclesiae regulam noverit. Ipsum ergo audite, scientes, quia quicunque contristaverit doctorem veritatis peccat in Christum, et patrem omnium exacerbabit Derae bestiae furore commoveri. » Haec eo dicente, ego procidens ad pedes ejus, rogabam excusans me et declinans honorem cathedrae vel potestatem. At ille respondens: pro hoc, inquit, ne me rogaveris, hoc enim fieri statutum est mihi, et eo magis quo te excusas, q
Abbreviated transcription (Latin):
tutibꝰ p̾miũ nec uitus pęna debet̾. om̃aq ñ solũ humanarũ legũ s ociã
diuinarũ cstitutionũ deereta soluent᷑. Quia neq de bonis neq dema¬
lis actibꝰ ullũ pot̾it eẽ iudiciũ : si inutranq parcẽ fatalis necessitas mo¬
tũ m̃tis ĩpellit. & qͥcqͥd abhominibꝰ agit᷑ : ñ ẽ hominũ s astrorũ. Ad
hanc insaniã ꝑtinet & ꝓligiosa illa totiꝰ humani corporis ꝑ xͦii. cęli
signa distinctio. ut diu̾sis partibꝰ diu̾sȩ p̾sideant potestates. & creatura
quã ds adimaginẽ suã fecit intauta sit obligatione siderũ: inqͣnta ẽ
c̃nedione m̃broꝵ. Merito patres nr̃i sub quoꝵ tẽporibꝰ heresis hȩc nefan

Expanded text:
debetur, omniaque non solum humanarum legum, sed etiam divinarum constitutionem decreta solventur, quia neque de bonis neque de malis actibus ullum poterit esse judicium, si in utramque partem fatalis necessitas motum mentis impellit, et quidquid ab hominibus agitur non est hominum, sed astrorum. Ad hanc insaniam pertinet prodigiosa illa totius humani corporis per duodecim coeli signa distinctio, ut diversis partibus diversae praesideant potestates, et creatura, quam Deus ad imaginem suam fecit, in tanta sit obligatione siderum in quanta est connexio
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ curã honestatis auferri. omnẽq c̃iugiorũ copula solui. simulq diuin
ius humanu̾q subu̾ti. si huiꝰ modi hominibꝰ usquã uiuere cũ tali ꝓfessio¬
ne licuisset. Pfuit ista districtio eccłasticȩ lenitati. quȩ & si sac̾dotali c̾cen-¬
ta iudicio  eruentas refugit ultiones quęrere. tam̃ xp̾ianorũ pͥncipuor
c̃stitutionibꝰ aduiuat᷑ : dũ ad insꝑatũ ñ ñqͣm recurrt remediũ: qͥtiment
corporale suppliciũ. Eceqͦ autẽ multas ꝓuintias hostilis occupauit

Expanded text:
copulam solvi, simulque divinum jus humanumque subverti, si hujusmodi hominibus usquam vivere cum tali professione licuisset. Profuit diu ista districtio ecclesiasticae lenitati, quae etsi sacerdotali contenta judicio, cruentas refugit ultiones, severis tamen Christianorum principum constitutionibus adjuvatur, dum ad spiritale nonnumquam recurrunt remedium, qui timent corporale supplicium. Ex quo autem multas provincias hostilis occupavit
Abbreviated transcription (Latin):
eo ep̃c. turbio ep̃o salutẽ. Quã laudabilit̾ ꝓ catholicȩ fidi ueritate mouearis.
& quã sollicite dñico gregi deuotionẽ officui pastoralis ĩpendas: tradita nob ꝑ dia¬
conũ tuũ fr̃nitatis tuę scripta testant᷑. Quibꝰ noticiȩ tirę insinuare uoluisti:
qͣlis in regionibꝰ ur̃is de antiquę pestilentiȩ reliqͥis erroꝵ morbꝰ exarserit. Nã
a epłȩ sermo. & cõmonitorii series. & libelli tui teaxtꝰ eloqͥt᷑. pͥscillianistarũ ap̃¬
ñ in hoc dognia c̃fluxerit. qm̃ de omũ t̾renarũ opinionũ luto. multiplice̾ sibi
fȩculentiã miscuer̃ : ut soli totũ bib̾ent qͥcqͥd alii exparte gustassent. Deniq
si uniu̾sȩ hereses quȩ ante pͥscilliani tẽpꝰ edcorcȩ st̃ diligentiꝰ retractent᷑. nul¬
lus pene inuenit̾ error deqͦ ñ tracxerit ĩpietas ista cͥtagiũ. Quȩ ñ ẽ c̾tenta
eoꝵ reciꝑe falsitates. qͥ ab eũgłio xxp̃i sub xxp̃i nomine deuiar̾ intenebras.

Expanded text:
episcopo salutem. Quam laudabiliter pro catholicae fidei veritate movearis, et quam sollicite Dominico gregi devotionem officii pastoralis impendas, tradita nobis per diacoconem tuum fraternitatis tuae scripta demonstrant, quibus notitiae nostrae insinuare curasti, 695 qualis in regionibus vestris de antiquae pestilentiae reliquiis errorum morbus exarserit. Nam et epistolae sermo, et commonitorii series, et libelli tui textus eloquitur Priscillianistaruod in hoc dogma non confluxerit: quoniam de omni terrenarum opinionum luto multiplicem sibi faeculentiam miscuerunt: ut soli totum biberent quidquid alii ex parte gustassent. Denique si universae haereses quae ante Priscilliani tempus exortae sunt diligentius retractentur, nullus pene invenietur error de quo non traxerit impietas ista contagium: quae non contenta eorum recipere falsitates qui ab Evangelio sub Christi nomine deviarunt, tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
Si sit fugiendũ ep̃is causa ꝑsecutionis. & dt pͥuulegis aposto¬
ucȩ sedis. xxxi. Quanta cautela iudicari oportt¬
at. nec damnandũ quenquã pͥusquã aceusatores prȩsen¬
tes habeat. locũꝙ defendendi accipiat. Idiatur.¬
xxxii. U

Expanded text:
amnatus. XXX. Si sit fugiendum episcopis causa persecutionis, et de privilegiis apostolicae sedis. XXXI. Quanta cautela judicare oporteat, nec damnandum quemquam, priusquam accusatores praesentes habeat, locumque defendendi accipiat. XXXII. U
Abbreviated transcription (Latin):
Pax tibi sit semꝑ. Notũ tibi facio dñe.
quia symon Petrus qui uerȩ fidei
merito & integrȩ prȩdicationis ob¬
tentu. fundam̃tum e̾ẽ eccłiȩ defini¬
tus ÷ qua de causa etiã dñi ore cog¬
nominatꝰ ÷ Petrus. qui fuit pͥmiciȩ

Expanded text:
i sit semper. Notum tibi facio, domine, quia Simon Petrus, qui verae fidei merito et integrae praedicationis obtentu fundamentum esse Ecclesiae definitus est, qua de causa etiam Domini ore cognominatus est Petrus, qui fuit primitiae
Abbreviated transcription (Latin):
causa egistis. funditꝰ repelli. Qua ꝓpter
cũ om̃i festinatione uos om̃s ad huiꝰ sc̃ȩ se¬
dis reuerentiã uolo concurrere. quatinꝰ
gestorũ apa uos integritatẽ ꝑ uos ipsos
possitis ostend̾e. Nã nec dubitare uos cre¬
do. athanasium sacrȩ legis doctorẽ. ñ so¬
lũ a nob̾ sedd etiã a nicena sy nodo uerȩ fi¬
dei cultorẽ e̾e̾ cõꝓbatũ. qͥ defuncto alexan¬
dro mirabili sene qͥ arrii ꝓstrauerat blas¬
phenias. post quinq menses niceni con¬
cilii alexandrinorũ ȩccłȩ suscepit prȩsu¬
latũ. Eduersus quẽ eiusq sectatores mul¬
ta m̃dacia texentes. & nudas ualde calũ¬
nias quasi ueras accusationes cõponen¬
tes:. nobis multor malor eũ causam &
caput ce̾ ꝑhibuistis. & ñ solũ apud egy

Expanded text:
causas gessistis funditus repelli. Quapropter causas gessistis funditus repelli. Quapropter cum omni festinatione vos omnes ad hujus sanctae sedis reverentiam volo concurrere, quatenus gestorum apud nos integritatem per vosipsos possitis ostendere; nam nec dubitare vos credo Athanasium sacrae legis doctorem non solum a nobis, sed etiam a Nicaena synodo verae fidei cultorem esse comprobatum, qui defuncto Alexandro mirabili sene, qui Arii prostraverat blasphemias post quinque menses Nicaeni concilii Alexandrinorum ecclesiae suscepit praesulatum: adversus quem ejusque sectatores multa mendacia texentes, et nudas valde calumnias quasi veras accusationes componentes, nobis multorum malorum eum causam et caput esse perhibuistis, et non solum apud Aegy
Abbreviated transcription (Latin):
sebio. teognio. theodoro. berinto. & cȩ¬
quit Petrus & suꝑ hanc petrã ȩdificabo
eccłiam meã. & portȩ inferi ñ prȩualebt̃
aduersus eam. Et tibi dabo elaues regni
celorũ. Habet enĩ potestatẽ singulari pͥ¬
uilegio sibi concessam. aꝑire & elaudere
ianuas cęlestis regni qͥb uoluerit. Nam
si ci detrahere quȩ dnĩ ore sacrata atq su¬
per exaltata ÷ non renuitis: nec mirũ si
fr̾ib irrogare inuirias minime cessatis.
Unde iã silentio ñ tegunt᷑: quę ur̃o inconci¬
lio turbulenter & cũ tẽpestate sunt decre
ta. Apparet enĩ. qđ quadã tumultuosa
in disciplinatione ueritas est oppressa.
Uobis enĩ ñ considerantib quȩ placent adeo:
propt̾ iurgia quȩ contra ꝑximos ur̃os ha¬
betis. & uota ur̃a in euineibilia c̾e̾ conten¬
ditis. Sed erit opꝰ diuinȩ ꝓuidentiȩ. quati¬
nus & econtrario aꝑte deprehensa possint
euacuari. & qcqͥd illic conuenientes siue
qualibet gr̃a. seu odio aut inimicieiarũ

Expanded text:
SEBIO, THEOGNIO, THEODORO, BERINTHO et caequit, Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam. Et tibi dabo claves regni coelorum . Habet enim potestatem, singulari privilegio sibi concessam, aperire et claudere januas coelestis regni quibus voluerit. Nam si ei detrahere, quae Domini ore sacrata atque superexaltata est, non renuitis, nec mirum si fratribus irrogare injurias minime cessatis. Unde jam silentio non teguntur, quae vestro in concilio turbulenter atque cum tempestate decreta sunt. Apparet enim quoniam quadam tumultuosa indisciplinatione veritas est oppressa: vobis quippe inconsiderantibus quae placent Deo, propter jurgia qubetis, et vota vestra inevitabilia esse contenditis, sed erit opus divinae providentiae, quatenus e contrario aperte deprehensa possint enarrari, et quidquid illic convenientes sive qualibet gratia, odio aut inimicitiarum
Abbreviated transcription (Latin):
pellauerit. & ac us qͥ aduersus patres armant᷑. uł cũ
intimicis morantur. xi. Deaccusationib dericoiũ.
.XII. Qus metropoles pͥmates uocent᷑.x III. Qui suit infames.

Expanded text:
pellaverit, et de eis qui adversus Patres armantur, vel cum inimicis morantur. XI. De accusationibus clericorum. XII. Quae metropoles primates vocentur. XIII. Qui sint infames.
Abbreviated transcription (Latin):
uersis ep̃is. & cunctis specialit̾
ꝑ cãpaniȩ & italiȩ ꝓuintias mi¬
litantib anõ. pelagiꝰ salutẽ. S ollici¬
tudinẽ omiũ eccłarũ uxta apłm cir¬
cũferentes: aiuinȩ circa nos grẽ me
mores ẽẽ. debemꝰ. qđ nos ꝑdignationis
suȩ dñs miscdiã obhoc adfastigiũ sac̃¬
dotale puexit: ut mandatis ipsiꝰ in¬
herentes. in quadã sacerdotũ eiꝰ spe¬
cula ẽstrenti ꝓhibeamꝰ illicita & seq̃n¬

Expanded text:
versis episcopis, et cunctis specialiter per Campaniae et Italiae provincias militantibus Domino, Pelagius salutem. Sollicitudinem omnium ecclesiarum juxta apostolum circumferentes , divinae circa nos gratiae memores esse debemus, qui nos per dignationis suae misericordiam, ob hoc ad fastigium sacerdotale provexit , ut mandatis ipsius inhaerentes, in quadam sacerdotum ejus specula constituti, prohibeamus sollicita, et sequen
Abbreviated transcription (Latin):
nec scłaria aut ȩccłastica negotia tur¬
bare p̃sumat. qͥa mortua intalib ẽ.
uox eors. Immobiles enĩ dñs suos sũ¬
mos semꝑ uult manere p̃dicatores. &
ñ aquib dã temerari. sed sibi libere &
quiete famulari. DECRETAGRESO

Expanded text:
nec saecularia aut ecclesiastica negotia perturnec saecularia aut ecclesiastica negotia perturbare praesumat, quia mortua in talibus vox est eorum. Immobiles enim Dominus suos summos semper vult manere praedicatores, et non a quibusdam temerari, sed sibi libere et quiete famulari. Unde et ips
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s hȩc ita se habeant: ñ tam sunt᷑
c̃sentiendi s reꝑbandi. qui pastores¬
& seniores suosꝰ rep̃hendunt uel ac.¬
cusant. Unde cana scors patrũ sta¬
tuta ne colũnȩ sc̃ȩ eccłȩ uacillent seq̃n¬
tes ac roborantes: om̃s infames cunctos¬
q suspectos uel inimicos. & eos qͥ ñ st
eors gentis. uel quors fides. uita & li¬
bertas nescit᷑. & qui ñ st̾ bonȩ c̃u̾satiõis
uel quoꝵs utta ẽ. accusabilis: ab omni
accusatione epors funditꝰ sumouemus.
Similit̃ & om̃s qͦs diuinȩ leges mortu¬
os appellant. sũmouendos ẽẽ. ab eadem
lis eiꝰ uł qͥb cunq aliis ñ sua sponte
detinentur: aliquid illi debet aut po¬
test a quoqã ante redintegrationem oĩũ
rerũ suarũ obici. Sed priꝰ illi legibus
redintegranda st̃ omia & post ea tempo¬
re apatrib p̃finito st̃ negotia uenti¬
landa. R efutandi st̃ etiã raptores. fu¬
res. sacrilegi. adulteri. & hors simi¬
les. Manifestũ ẽ. eñi. qđ sẽꝑ tales ma¬

Expanded text:
c ita se habeant, non tamen sunt consentiendi, sed reprobandi, qui praelatos suos reprehendunt, vel accusant. Unde canonica sanctorum Patrum statuta, ne columnae sanctae ecclesiae vacillent, sequentes ac roborantes, omnes infames, cunctosque suspectos vel inimicos, et eos qui non sunt eorum gentis, vel quorum fides, vita et libertas nescitur, et qui non sunt bonae conversationis, vel quorum vita est accusabilis, ab omni accusatione episcoporum funditus submovemus. Similiter et omnes, quos divinae leges mortuos appellant, submovendos esse ab eadem lis ejus, vel a quibuscunque aliis non sua sponte detinentur, aliquid illi debet, aut potest a quoquam ante redintegrationem omnium rerum suarum objici: sed prius illi legibus redintegranda sunt omnia, et postea tempore a Patribus praefinito sunt negotia ventilanda. Refutandi sunt etiam raptores, fures, sacrilegi, adulteri, et horum similes. Manifestum est enim quod semper tales ma
Abbreviated transcription (Latin):
& dissimilib patiant᷑ opꝓbria. & des¬
piciant̃ tanꝙ stulti & insani. qͥ ideo
p̃sentia bona ꝑaunt: ut inuisibilia
ac sibi ꝓfutura adqͥrant. S ed hȩc des¬
pectio & irrisio in ipsos recorquebit᷑.
dũ & abundãtia eors inegestatẽ. & su-¬
pbia transierit incfusionẽ. Iusto enĩ¬

Expanded text:
similibus patiantur opprobria , et despiciantur tanquam stulti et insani, qui ideo praesentia bona perdunt, ut invisibilia ac sibi profutura acquirant. Sed haec despectio cum et abundantia eorum in egestatem, et superbia transierit in confusionem. Impi
Abbreviated transcription (Latin):
entes. xUI De ꝑegritus iudicis .xUII. Ut nulltis
extra ꝓicntiam uocet᷑ ad iudiciũ. i si ͥs uidiees suspe¬
ccoshabuerit.XUIII. De se confessis ñ c̾e̾ credendũ
siꝓ crim̃ alienũ. XUIIII. De inocrtis ñ uidicandis.
xx. De crunenationib maiorũ natu xxi. De ꝓiuntiali synodo
ritractanda xxII. Si quis iudices maioris auctorta¬
tis appellauerit .xxIII. Vt metro politanꝰ nichilagat
tiã & ut ꝓditor ñ audiat᷑. xxu. De accusationibus

Expanded text:
 peregrinis judiciis. XVII. Ut nullus extra provinciam vocetur ad judicium, vel si quis judices suspectos habuerit. XVIII. De se confessis, non esse credendum supra crimen alienum. XIX. De incertis non judicandis XX. De criminationibus majorum natu. XXI. De provinciali synodo retractanda a papa. XXII. Si quis judices majoris auctoritatis appellaverit. XXIII. Ut metropolitanus nihil agat tiam, et ut proditor non audiatur. XXV. De accusationibus
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ temptationibꝰ meis sociꝰ extitit fide¬
lit̃ ꝑseuerans. quẽ prȩ cęt̾is exꝑtꝰ sũ.
dm̃ colentẽ. homines diligentem. ca¬
stũ. discendi studiis deditũ. sobriũ.
benignũ. iustũ. pacientẽ. scientẽ fer¬
re non nullorũ etiã ex iis qͥ in uerbo
dei instituunt᷑ iniuirias. Propt̾ qđ ip¬
si trado a dño mͥ traditã potestatem
ligandi & soluendi. ut de om̃ib qͥb
cretũ sit & in cęlis. Ligabit enĩ qđ o
portet ligari. & soluet qđ expedit sol¬
in. tanqͣm qͥ ad liqͥdũ eccłiȩ regulã no¬
uerit. Ipsum gͦ audite. scientes quia

Expanded text:
ionibus meis socius exstitit, fideionibus meis socius exstitit, fideliter perseverans; quem prae caeteris expertus sum Deum colentem, homines diligentem, castum, discendi studiis deditum, sobrium, benignum, justum, patientem, et scientem ferre nonnullorum etiam ex his qui in verbo Dei instruuntur injurias. Propter quod ipsi trado a Domino mihi traditam potestatem ligandi et solvendi; ut de omnibus quibcretum sit et in coelis. Ligabit enim quod oportet ligari, et solvet quod expedit solvi, tanquam qui ad liquidum Ecclesiae regulam noverit. Ipsum ergo audite, scientes quia
Abbreviated transcription (Latin):
ndi plagã uelut om̃iũ potentior il¬
luminare prȩceptꝰ est. quiq & inte¬
gre pocuit implere preceptũ. sed quo
triste est. qđ quidem necesse est li¬
cet tarde ꝓferre. Hic deniq ipse
ducia. aduersante etiã tyrannoto¬
tius mundi. bonũ prȩdicare non
destitit. & regẽ om̃ium scłorũ ꝑ or¬
bem terrȩ & usq ad ipsius romanȩ
urbis huius notieiã ut etiã ipsa
saluaret᷑ inuexit. hic inquã ꝓpieta¬
te patiendo. uolens prȩsentem uitã
finiuit. In ipsis autẽ dieb qͥb uitȩ
finẽ sibi imminere prȩsensit: in con¬
uentii fratrũ positꝰ. apprebensa ma¬
nu mea repente consurgens. in au¬
rib totiꝰ eccłiȩ hȩc ꝓtulit uerba.
fudite me fr̃s & conserui mei. Quo¬
mortis meȩ instat: clementẽ hunc
ep̃m nob̾ ordino. eui soli meȩ prȩdi¬
cationis & doctrinȩ cathedram tra¬
do. qͥ mͥ ab initio usq in finẽ comes
in om̃ib fuit. & ꝑ hoc ueritatẽ totiꝰ
meȩ prȩdicationis agnouit. qͥ in om̃i

Expanded text:
ntis velut omnium potentior illuminare praeceptus est, quique et integre potuit implere praeceptum. Sed quoundicare quod triste est, quod quidem necesse est, licet tarde, proferre? Hic denique ipse ducia adversante etiam tyranno totius mundi bonum praedicare non destitit, et Regem omnium saeculorum per orbem terrae et usque ad ipsius Romanae urbis hujus notitiam, ut etiam ipsa salvaretur, invexit; hic, inquam, pro pietate patiendo volens praesentem vitam finivit. In ipsis autem diebus quibus vitae finem sibi imminere praesensit, in conventu fratrum positus, apprehensa manu mea, repente consurgens, in auribus totius ecclesiae haec protulit verba: Audite me, fratres et conservi mei. Quomortis meae instat, Clementem hunc episcopum vobis ordino, cui soli meae praedicationis et doctrinae cathedram trado: qui mihi ab initio usque in finem comes in omnibus fuit, et per hoc veritatem totius meae praedicationis a
Abbreviated transcription (Latin):
cũ om̃i festinatione uos om̃s ad huiꝰ sc̃ȩ se¬
dis reuerentiã uolo concurrere. quatinꝰ
gestorũ apa uos integritatẽ ꝑ uos ipsos
possitis ostend̾e. Nã nec dubitare uos cre¬
do. athanasium sacrȩ legis doctorẽ. ñ so¬
lũ a nob̾ sedd etiã a nicena sy nodo uerȩ fi¬
dei cultorẽ e̾e̾ cõꝓbatũ. qͥ defuncto alexan¬
dro mirabili sene qͥ arrii ꝓstrauerat blas¬
phenias. post quinq menses niceni con¬
cilii alexandrinorũ ȩccłȩ suscepit prȩsu¬
latũ. Eduersus quẽ eiusq sectatores mul¬
ta m̃dacia texentes. & nudas ualde calũ¬
nias quasi ueras accusationes cõponen¬
tes:. nobis multor malor eũ causam &
caput ce̾ ꝑhibuistis. & ñ solũ apud egy

Expanded text:
cum omni festinatione vos omnes ad hujus sanctae secum omni festinatione vos omnes ad hujus sanctae sedis reverentiam volo concurrere, quatenus gestorum apud nos integritatem per vosipsos possitis ostendere; nam nec dubitare vos credo Athanasium sacrae legis doctorem non solum a nobis, sed etiam a Nicaena synodo verae fidei cultorem esse comprobatum, qui defuncto Alexandro mirabili sene, qui Arii prostraverat blasphemias post quinque menses Nicaeni concilii Alexandrinorum ecclesiae suscepit praesulatum: adversus quem ejusque sectatores multa mendacia texentes, et nudas valde calumnias quasi veras accusationes componentes, nobis multorum malorum eum causam et caput esse perhibuistis, et non solum apud Aegy
Abbreviated transcription (Latin):
quit Petrus & suꝑ hanc petrã ȩdificabo
eccłiam meã. & portȩ inferi ñ prȩualebt̃
aduersus eam. Et tibi dabo elaues regni
celorũ. Habet enĩ potestatẽ singulari pͥ¬
uilegio sibi concessam. aꝑire & elaudere
ianuas cęlestis regni qͥb uoluerit. Nam
si ci detrahere quȩ dnĩ ore sacrata atq su¬
per exaltata ÷ non renuitis: nec mirũ si
fr̾ib irrogare inuirias minime cessatis.
Unde iã silentio ñ tegunt᷑: quę ur̃o inconci¬
lio turbulenter & cũ tẽpestate sunt decre
ta. Apparet enĩ. qđ quadã tumultuosa
in disciplinatione ueritas est oppressa.
Uobis enĩ ñ considerantib quȩ placent adeo:
propt̾ iurgia quȩ contra ꝑximos ur̃os ha¬
betis. & uota ur̃a in euineibilia c̾e̾ conten¬
ditis. Sed erit opꝰ diuinȩ ꝓuidentiȩ. quati¬
nus & econtrario aꝑte deprehensa possint
euacuari. & qcqͥd illic conuenientes siue
qualibet gr̃a. seu odio aut inimicieiarũ
causa egistis. funditꝰ repelli. Qua ꝓpter

Expanded text:
quit, Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eamcoelorum . Habet enim potestatem, singulari privilegio sibi concessam, aperire et claudere januas coelestis regni quibus voluerit. Nam si ei detrahere, quae Domini ore sacrata atque superexaltata est, non renuitis, nec mirum si fratribus irrogare injurias minime cessatis. Unde jam silentio non teguntur, quae vestro in concilio turbulenter atque cum tempestate decreta sunt. Apparet enim quoniam quadam tumultuosa indisciplinatione veritas est oppressa: vobis quippe inconsiderantibus quae placent Deo, propter jurgia qubetis, et vota vestra inevitabilia esse contenditis, sed erit opus divinae providentiae, quatenus e contrario aperte deprehensa possint enarrari, et quidquid illic convenientes sive qualibet gratia, odio aut inimicitiarum causas gessistis funditus repelli. Quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
ilectissimo filio secundino ser¬
uo dei incluso. gregorius ser¬
uus seruors dei. Dilectioĩs
tuȩ litteras suscepi. quȩ in meo sensu
amoris melle conaitȩ sapuert̃. O qͦn
eloquentiȩ. ñ uerbor typus appare

Expanded text:
Dilectissimo fratri SECUNDINO, servo Dei, incluso, GREGORIUS, servus servorum Dei. Dilectionis tuae litteras suscepi, quae in meo sensu amoris melle conditae sapuerunt. O quanteloquentiae, non verborum typus appare
Abbreviated transcription (Latin):
celestia. Inferior piscina : sensualitas. ꝑ quam
affectat t̾rena. Suꝑior piscita. aquȩ ductum
ht in agro fullonis. fullo est xp̃c. qͥ pannos
suos calcat. quia electos suos ꝑ tribulatione
emundat. ut eos sr̾ nuẽ dealbatos sͥ uestim̃¬
tum faciat. Cumbus fullonis. est ista ꝯuallis

Expanded text:
coelestia. Inferior piscina est sensualitas, per quam affectat terrena. Superior piscina aquaeductum habet in agro fullonis. Fullo est Christus, qui pannos suos calcat, quia electos suos per tribulationem emundat, ut eos super nivem dealbatos sibi vestimentum faciat. Civibus fullonis est ista convallis
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ꝯtemplat᷑. In hac ierłm duȩ piscinȩ stͥ.
una suꝑior ⁊ una inferior. q̃ utreq in ysaia ꝯ¬
riori piscina pꝰea sic ait. Congregastis inqͥt aquaᷤ
piscinȩ inferioris. ⁊ domosierłm nri m̃astis. ⁊ fe¬
cistis lacũ int̾ murũ ⁊ mur̃. ⁊ aquas piscine¬

Expanded text:
m duae piscinae sunt, una superior, et una inferior: quae utraeque in Isaia crior piscina postea sic ait: Congregastis, inquit, aquas piscinae inferioris, et domos Jerusalem numerastis, et fecistis locum inter murum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ducb piscibus turbe uoluerunt Rapẽ
Ilũ a ꝗstituc eun regẽ s nehoc perfice
possent ppe̾ inmõtẽ fugiendo ꝓͥcant
nunc ã u passurus sodlimam ueuit
nõ refugͭ eos qͥse regẽ faciunt qagrume
glorifico ⁊ hyius dei filio ac rege dig̃ĩs
ad ciuitate̾ regiam ducunt nõ eeprumt
uoces eor q̃ ⁊egnum ꝓũarche ddͭ ieo
restaurandum ⁊ p̾ste benediccõnis dona
recuperanda ꝯsimint ut quid gõ quod pͥꝰ
fugiendo decliuaͭ. mõ libens amplectit᷑
regnumq quod ad ͨ iucturus in mũdo su¬
scipe nduit iã Iam eriturus per passio¬
nem conc de mũdo nõ negaͬ suscipete
insi ut aperte doceret qr nõ teluporalis
⁊ terrem in terris s eterui in celis rex eẽt
Imperii Ad quod ꝓfecto regnum per cõ¬

Expanded text:
duobus piscibus turbae voluerunt rapere Jesum et constituere eum regem; sed ne hoc perficere possent, ipse in montem fugiendo precavit. Nunc autem ubi passurus Jerosolymam venit, non refugit eos qui se regem faciunt, qui agmine glorifico et hymnis Dei Filio ac rege dignis ad civitatem regiam ducunt; non reprimit voces eorum qui regnum patriarchae David in eo restaurandum et priscae benedictionis dona recuperanda concinunt. Ut quid ergo hoc quod prius fugiendo declinavit modo libens amplectitur, regnumque quod adhuc victurus in mundo suscipere noluit jamjam exiturus per passionem crucis de mundo non negavit suscipere, nisi ut aperte doceret quod non temporalis et terreni, sed aeterni in coelis Rex esset imperii? Ad quod profecto regnum per con
Abbreviated transcription (Latin):
pant diebus Incerpõitus primocun
tãto t̾umpho susceptus postea conci¬
fixus est ¶ Oꝙͣ difficille est tolle tolle
cncisige eun Et bñdict qͥ uenitin
dissi ͭ ͤ ⁊ ex q̃siael ⁊ nõ hẽnus regẽnisi
flores ⁊ spine cui prius uestune̾ta¬
ꝓsterue̾tant᷑ aliena ecce suis pouitur

Expanded text:
 diebus interpositis, primo cum tanto triumpho susceptus, postea crucifixus est. O quam dissimile est: Tolle, tolle, crucifige eum ; et: Benedictus qui venit in nisi flores et spinae! Cui 881 prius sternebantur vestimenta aliena, ecce suis exuitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cui displic& uel suꝑfluum uid&ur ꝙ haec roga
fratrum unde cũque collegi unius libelli
nore conclusi . Di mittat eale genda siquiue
*& ipse de cõmiib: patrũ fontib quae sibi su¬
: sufficese arbitretur hauriens. meaata
hil hominus debita fraternitatis iura in
me rata custodiat:
De trimoda temporũ ratione

Expanded text:
Cui displicet, vel superfluum videtur, quod haec rogatu fratrum undecunque collegi, uniusque libelli tenore conclusi, dimittat ea legenda, si quis velit, et ipse de communibus patrum fontibus, quae sibi suisque sufficere arbitretur hauriens, mecum nihilominus debita fraternitatis intemerata jura custodiat. . De Temporum ratione
Abbreviated transcription (Latin):
tuit esse
a postolorũ discipulus ⁊ romane ecclesiae tertius pͥp&rũ
ep̃r in sexto histori arũ suarũ libro ita scribit : In princi¬
pio fecit dr̃ caelũ ⁊ t̃rã. Terra autẽ erat inuisibilis ⁊ incon¬
posita ⁊ tenebre erant suꝑ abrssũ ⁊ sp̃r dĩferebatur su¬
lucem separauit a tenebris. et pͥillud muisibile calum
istuduisibile ꝓduxit : ut superiora quidem habitacula

Expanded text:
i esse apostolorum discipulus, et Romanae Ecclesiae tertius post Petrum episcopus, in sexto Historiarum suarum libro ita scribit: In principio fecit Deus coelum et terram; terra autem erat invisibilis et incomposita, et tenebrae erant sulucem separavit a tenebris, et post illud invisibile coelum istud visibile produxit, ut superiora quidem habitacul
Abbreviated transcription (Latin):
faces& angelis inferiora uerd hominib: Propterẽ ergo
ius sudĩ aqua quae erat suꝑ faciem t̾re secessit ut terra tibi
pducer& frustus: Consentit huic ambrosius medio lanen¬
sis antistis in libro exameron secundo Sed & basilius cae¬
sare ae cappadotiae ep̃s quim quarto eiusdem operis libso
Congegentur inquid aquȩ et appareat arida uela¬
mentũ subducit᷑. ut conspicua fies& quȩ interin non

Expanded text:
faceret angelis, inferiora vero hominibus. Propter te ergo, jussu Dei, aqua quae erat super faciem terrae, secessit, ut terra tibi produceret fructus. » Consentit huic Ambrosius Mediolanensis antistes, in libro Hexameron secundo. Sed et Basilius Caesareae Cappadociae episcopus, qui in quarto ejusdem operis libro: « Congregentur, inquit, aquae, ut appareat arida. Velmentum subducitur, ut conspicua fieret quae interim non
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in ammone condidit par&etonium. Idem̃ iudicum uiqr cixu¬
toinmulto simperio agrptũ phto lomeus lagifilius tenuit. ma¬
cedonas philippus qͥ i arideus frater alexandri. spriã ⁊ babit¬
lonẽ ⁊oña regna orientis seuleucus nicanor asiae regnauit.¬
ũide Antigonus qui apud danihelem ꝑ iulex hirciquiarietẽ
regnauit ptholomeus lagi filius añ xl. appius claudius cecus
rome clarus hab&u quiaquã claudiã induxit ⁊uania ppiã
strauit: pthiolomeus hiera solimis ⁊ iudea indicionẽ suã dolo
redastis plirinioscaptiuor̃ in agrptũ transtulit. iudeorũ
pontisex maximus onias iaddifilius clarus hab&ur. Tertio
decimo ptholomei annosyriae ⁊ babrloni ⁊ superiorib locis
regnare incipit. seuleucus icanor. A quo tẽporȩ machabeoꝵ
hebrea instoria grecor̃ supputat regniũ. a quo ⁊ edes sen¬

Expanded text:
que in Hammone condidit Paraetonium. Idem Indicum usquto in multos imperio, Aegyptum Ptolemaeus Lagi filius tenuit, Macedonas Philippus qui et Arideus frater Alexandri, Syriam et Babylonem et omnia regna Orientis Seleucus Nicanor, Asiae regnavit Antigonus, qui apud Danielem per quatuor Hirci, qui Arietem regnavit Ptolemaeus Lagi annis XL. Appius Claudius Caecus Romae clarus habetur, qui aquam Claudiam induxit, et viam Appiam stravit. Ptolemaeus, Hierosredactis, plurimos captivorum in Aegyptum transtulit. Judaeorum pontifex maximus Onias Jaddi filius clarus habetur. Tertio decimo Ptolemaei anno Syriae et Babyloni, et superioribus locis regnare incipit Seleucus Nicanor; a quo tempore Machabaeorum Hebraea historia Graecorum supputat regnum, a quo et Edessen
Abbreviated transcription (Latin):
talitate renouati testatur psalimista quidõ ꝑ laudẽ amons
canit. Beati quihabitant indomotua dñe in seculũ secoli lad¬
dabuntte. quo uisu ddectentur Ĩdeł consequentur ex pont
et enĩ benedictionẽ dabit quilegẽ dedit ambulabint de
uirtute inuirtutẽ uidebitur dr̃ deoꝵ insion qualesad
hancuenire possint ipse qui ÷ uia ueritas &uita testat᷑
dñs. beatinundo corde qm̃n ipsidm̃ uidebi u
Erigo noster libellus deuo lubili acfluctiuago tẽpoꝵ lapsu de¬
scriptus Opurtunũ deeterna stabilitate acstabili Merii¬
tate habeat finem. Quem rogo siquilestionẽ digiũ sẽca¬
atisuerunt me suis in p̃cib dño cõmendent piaquȩ apid om̃
ot pxeinos quantũ ualent agant industria ut p̃tẽporales
ee lestium actionũ sudares a&erntom cuneticae lestium pre¬
nuorũ mereamur accipere palmam. uon laa la& lna¬

Expanded text:
talitate renovati, testatur Psalmista, qui Deo per laudem amoris canit: Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saeculum saeculi laudabunt te. Quo visu delectentur, idem consequenter exponit: Et enim benedictionem dabit, qui legem dedit, ambulabunt de virtute in virtutem, videbitur Deus deorum in Sion. Quales ad hanc venire possint, ipse qui est via, veritas et vita, testatur Dominus: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Ergo noster libellus de volubili ac fluctivago temporum lapsu descriptus, opportunum de aeterna stabilitate ac stabili aeternitate habeat finem. Quem, rogo, si qui lectione dignum rati fuerint, me suis in precibus Domino commendent, piaque apud Deum et proximos, quantum valent, agant industria, ut, post temporales coelestium actionum sudores, aeternam cuncti celestium praemiorum mereamur accipere palmam.
Abbreviated transcription (Latin):
Ioloriens permeridiẽ
iter hab& qui post¬
quã ado casũ uenerit
&oceano se intincxe¬
rit ꝑ incognitas subt̃¬
ras uias uadit &rur¬
sus ad orientẽ recurrit.
Idelumixe lunae
unã quidã philosophi dicunt ꝓprium lumen habere
globiq eius unã partẽ esse lucifluã aliã uerd obscu¬
ram. Ita
& paulatim seuertendo diuer¬
sas for¬
mas efficere Aluie contra a uns
limnam
non suum lum̃ habere sed solis
radus in lu¬
minare Vnde edipsin patitur
sunt̃ ipsã ⁊ solẽ unbraterre interuemat Solenĩ
illo loco superior ⁊ hinc euenit & qnm subillo est partu

Expanded text:
ol oriens per meridiem iter habet. Qui postquam ad occasum venerit et Oceano se tinxerit, per incognitas sub terra vias vadit et rursus ad orientem recurrit. De lumine lunae . Lunam quidam philosophi dicunt proprium lumen habere, globique eius unam partem esse lucifluam, aliam vero obscuram, ita:o et paulatim se vertendo diversas formas efficere. Alii e contra aiunt lunam non suum lumen habere, sed solis radiis inluminari. Unde et eclipsim patitur, si inter ipsam et solem umbra terrae interveniat. Sol enim illi loco s
Abbreviated transcription (Latin):
Ioloriens permeridiẽ
iter hab& qui post¬
quã ado casũ uenerit
&oceano se intincxe¬
rit ꝑ incognitas subt̃¬
ras uias uadit &rur
globiq eius unã partẽ esse lucifluã aliã uerd obscu
ram. Ita
& paulatim seuertendo diuer¬
sas for¬
mas efficere Aluie contra a uns
limnam
non suum lum̃ habere sed solis
radus in lu¬
minare Vnde edipsin patitur
sunt̃ ipsã ⁊ solẽ unbraterre interuemat Solenĩ
illo loco superior ⁊ hinc euenit & qnm subillo est partu

Expanded text:
ol oriens per meridiem iter habet, qui postquam ad occasum venerit, et Oceano se tinxerit, per incognitas sub terra vias vadit, et rursglobique ejus unam partem ram, ita: et paulatim se vertendo diversas formas efficere. Alii e contra aiunt lunam non suum lumen habere, sed solis radiis inluminari. Unde et eclipsim patitur, si inter ipsam et solem umbra terrae interveniat. Sol enim illi loco s
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s. queris ame originẽ officĩoꝵ quorum
magisterio inaeclesiis erudimur ut quili
sint iuenta austorib breuib: cognoscas in¬
dicus Etaq: ut uoliusti libellũ de genere officioꝵ or
natis misi exscriptis u&im tesimis auctoꝵ ut locor
obtulit conm̃tatũ Inquo pleraq: meostili elicii. non¬
nulca uero ita ut apat ipsos erant admiscui quo sacli¬
is lectio desingulis fidei austor itatẽ tener&. siquatam̃
exhis diplicuerint errorib meis paratior ueina erte
tpñs̃ referenda adculpe meretitulus de quib testi¬
sicatio adhibelur austorum

Expanded text:
s. Quaeris a me originem officiorum, quorum magisterio in Ecclesiis erudimur, ut quibus sint inventa auctoribus, brevibus cognoscas indiciis. Itaque, ut voluisti, libellum de origine officiornatum ex scriptis vetustissimis auctorum, ut locus obtulit, commentatum, in quo pleraque meo stylo elicui, nonnulla vero, ita ut apud ipsos erant, admiscui. Quo facilius lectio de singulis fidei auctoritatem teneret. Si qua tamen ex his displicuerint, erroribus meis paratior venia erit, quia non sunt referenda ad culpae meae titulum de quibus testificatio adhibetur auctorum
Abbreviated transcription (Latin):
uersus cursus constituit loca & tẽpora Nedũ senipar in¬
tem peries proratione temporũ dispensatur et ordo uicii¬
situdinum promutationũ quae accipit. Nandum ad su¬
periora conscenderit. Ver temperat. Vbi autẽ ad sũ¬
mũ caeli uenerit a estiuos accendet calores. Decedensrur¬
sus autum no temperiem reddit. Vbiuero ad inferiorẽ redit
circulum & glatiale conpage caelirigorẽ nobis hiberni fri¬
goris dereliquit.

Expanded text:
ersos cursus constituit, loca, et tempora, ne dum semper etemperies pro ratione temporum dispensatur, et ordo vicissitudinum permutationumque servatur. Nam dum ad superiora conscenderit, ver temperat; 155 ubi autem ad summum coeli venerit, aestivos accendit calores; descendens rursus autumno temperiem reddit. Ubi vero ad inferiorem reddit circulum, ex glaciali compage coeli rigorem nobis hiberni frigoris derelinquit.
Abbreviated transcription (Latin):
Euerendissĩo
et sanctissĩo
fratri sccun¬
dino cpisco¬
po. Gregorius seruꝰ seruoꝵ
dei. Inter sacra mussarũ
solc̃ma ex his que diebus
certis in hac ecclesia legi ex
more solent. scĩ cuangelii
quadragnita lectiones ex¬
posin. Et quarundã quidẽ
dictata crpositio assistenti
plele est per notariũ recitata
quarundã uero crplanatio¬
nẽ coram ppło ipse locutus
sũ. atq ita ut lequebar ex¬
cepta est. Sed quidã frẽs
sacri uerbi studio fernẽtes.
anteꝙͣ ad propositũ modũ
ca que dixcrim subtili c¬
mendatione perducerem:
transtulerant. Quos recte
ego quasi quibusdã fainc¬
licis similes dixcrim: qui
prius edere escas appetinit¬

Expanded text:
everentissimo et sanctissimo fratri Secundino episcopo, Gregorius servus servorum Dei. Inter sacra missarum solemnia, ex his quae diebus certis in hac Ecclesia legi ex more solent sancti Evangelii quadraginta lectiones exposui. Et quarumdam quidem dictata expositio, assistente plebe, est per notarium recitata; quarumdam vero explanationem coram populo ipse locutus sum, atque ita ut loquebar excepta est. Sed quidam fratres, sacri verbi studio ferventes, antequam ad propositum modum ea quae dixeram subtili emendatione perducerem, transtulerunt. Quos recte ego quasi quibusdam famelicis similes dixerim, qui prius escas edere appetunt