comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intereat necesse est. Sic quod optimum est in rebis
id fertis egerrime.
Taduersa ualitudo est Ratio. Quod
expectabam audio cognate etenim slnt
querele At caro spiritui hostis est uicis¬
sunq contra se militant. Quod in se expertꝯ ille
magnus ueri amicus in omnibus uerum dixit
Consequens est ut quod alteri obest prosit alteri
Aspiritus carne nobilior meliorq est cui naxie
sit fauendum uides At fortassis intelligis ualitu¬
dinem quam aduersam dicis esse prosperrmam
Si ualitudo animm bona est pone sollicitudinem
quidquid corpori euenit saluus es Dolor. Corpus
egrum infirmumq est Ratio. Multis ad salutem
aime profuit corporis egritudo Ille uir altus ex hu-¬
mili ex aquis pectus ad sydera celiq clauiger effec¬
tus cuius umbra sola morbos corporui molestiasq
pellebat interrogatus aliquando cur filiam ipse
suam graui morbo pressam sineret Respondit Bic
expedit ei tu quid scis an et tibi sic expediat Dolor

Expanded text:
intereat necesse est. Sic, quod optimum est in rebus, intereat necesse est. Sic, quod optimum est in rebus, id fertis egerrime. adversa valitudo est. Quod expectabam audio, cognate etenim sunt querele; at si caro spiritui hostis est, vicissimque contra se militant quod in se expertus ille magnus veri amicus, in omnibus verum dixit, consequens est ut quod alteri obest, prosit alteri. Quod si spiritus carne nobilior meliorque est, cui maxime sit favendum vides, ac fortassis intelligis valitudinem, quam adversam dicis, esse prosperrimamSi valitudo animi bona est, pone sollicitudinem: quicquid corpori evenerit, salvus es. Corpus egrum infirmumque est. Multis ad salutem anime profuit corporis egritudo. Ille vir altus ex humili, ex aquis vectus ad sidera, celique claviger effectus, cuius umbra sola morbos corporum molestiasque pellebat, interrogatus aliquando, cur filiam ipse suam gravi morbo pressam sineret, respondit: “Sic expedit ei”. Tu quid scis, an et tibi sic expediat?
Abbreviated transcription (Latin):
est quasi quedam domus aniui ꝙͣ robusta ꝙͣ fra¬
gilis nichil ad hospitem Paucorum precipue di¬
erum modo ne corruat tunc migrandi necessitas
in aliud idq perpetuum domicilium hinc exclusos
tranffert Plus dicerem si plus capere posses nec
uulgari strepitu prorsus obsorduisses Corpꝰ ip̃m
non auimi domum esse sed carcerem nec amicum
certe sed domesticum hostem Cuius tibi fragilitas
sit optanda quo tu liber maturus sis ac uictor¬
penitus dum ualeas non sunt ꝙ si non uales alia
est querela Non ergo uullas uis dicere sed paruas
uires Non es robustus ut ille coetaneus tuus
neq is ut ille alius neq ille ut bos utq elephas
Dius cuiq uirium modus est cuiq quod satis
esset indulgentior natura distribuit parens optima
et suorum fetuum amantior ꝙͣ quisq sũi N om pots¬
tis de defectu queri de imparitate quer inum tirs¬
dum genus ac querulum qua sublata nundi decor

Expanded text:
est quasi quedam domus animi: quam robusta, quam fraest quasi quedam domus animi: quam robusta, quam fragilis, nichil ad hospitem, paucorum precipue dierum, modo ne corruat; tunc migrandi necessitas in aliud, idque perpetuum domicilium, hinc exclusos transfert. Plus dicerem si plus capere posses, nec vulgari strepitu prorsus obsurduisses: corpus ipsum non animi domum esse sed carcerem, nec amicum certe, sed domesticum hostem, cuius tibi fragilitas sit optanda, quo tu liber maturius sis ac victpenitus dum valeas, non sunt; quod si non vales, alia est querela. Non ergo nullas vis dicere, sed parvas vires. Non es robustus ut ille coetaneus tuus; neque is ut ille alius, neque ille ut bos, utque elephas. Suus cuique virium modus est, cuique quod sat esset indulgentior natura distribuit parens optima, et suorum fetuum amantior quam quisque sui. Non potestis de defectu queri, de imparitate querimini, turbidum genus et querulum, qua sublata mundi decor
Abbreviated transcription (Latin):
Nulle michi ab origine fuerunt uires Ratio. Id
ip̃m non habuisse ꝙͣ perdidisse tollerabilius es t
neiupe si fuissent non mansissent Nlami et mylonis
senuerunt uires et herculis senuissent Non sic socra-¬
tis non solonis non nestoris non cathonis Meliorib
ꝑtere Nil potest delectare magnum amnium quod
non duret Dolor. Corposculum imbecille est¬
Ratio. Si organum inhabitanti animo sufficiens
fuerit satis est pirium Corpus namq propter ai
seruitium fecisse naturam Nemo tam corporis ser-¬
nus est qui nestiat id si proprio munere fungitur
Quid accusas seu quid amplius requiris Nam
qui ingenio fragiles corpore preualent hy beluis
proxime accedunt et sepe quod miserum est aliis
seruiunt Sepe uero quod miserrimum atq ubi
humane miserie summa est animum ipsi siuim
seruire corpori suo cogunt seruitute fedissima E¬
Dolor. Corpus Inualidum est michi Rati
Uera et generosa uis honimis in animo est Corpꝰ

Expanded text:
Nulle michi ab origine fuere vires. At id Nulle michi ab origine fuere vires. At id ipsum non habuisse, quam perdidisse, tolerabilius est. Nempe si fuissent non mansissent. Nam et Milonis senuerunt vires, et Herculis senuissent. Non sic Socratis, non Solonis, non Nestoris, non Catonis. Melioribus utere: nil potest delectare magnum animum, quod non duret. Corpusculum imbecille est. Si organum inhabitanti animo sufficiens fuerit, satis est virium. Corpus namque propter animi servitium fecisse naturam, nemo tam corporis servus est, qui nesciat. Id si proprio munere fungitur, quid accusas, seu quid amplius requiris? Nam qui, ingenio fragiles, corpore prevalent, hi beluis proxime accedunt, et sepe, quod miserum est, aliis serviunt, sepe vero, quod miserrimum, atque ubi humane miserie summa est, animum ipsi suum servire corpori suo cogunt, servitute fedissima. Corpus invalidum est michi. Vera et generosa vis hominis in animo est. Corpus
Abbreviated transcription (Latin):
in putri uagina ensis ferreus sic in fra¬
gilicorpore fortis spe animꝰ latet Dolor.
Inibecillis natus sum Ratio. Non eris ydoneus uec-¬
tandis oneribus aut aruo fodiendo sed honestis stu¬
diis sed iustis imperiis Sic in naue robustior quisq
renium agit ac prudencior clauum alias guberna¬
culum regit Uita quasi nauis rerum fluctibus et
mundi pelago iactata suos remos habet suumq gu¬
bernaculum a uilioribus repulsus officiis ad meliora¬
alias nobiliora conuertere Dolor. Imbecillem me¬
genuit natura Ratio. Quid si robustissimum ge-¬
nuisset An perpetuum robur erat An non robustior
senectus et robustior egritudo ut sileam casus Imu-¬
meros qui repente totum hoĩem debilitant atq ener-¬
uant Anni robur optabile est quod nec dies mimuit
nec fortuna frangit Dolor. Corpore Imbecillis
sum Ratio. Anmum foue atq excerce suis artibus
quas meliores esse diuturniores non ambigis laborẽ
corporis linque ruricolis nautis fabris Dolor.

Expanded text:
in putri vagina ensis ferreus, sic in fragili corpore fortis sepe animus latet. Imbecillis natus sum. Non eris ydoneus vectandis oneribus aut auro fodiendo, sed honestis studiis, sed iustis imperiis. Sic in navi robustior quisque remum agit, at prudentior clavum regit. Vita, quasi navis rerum fluctibus et mundi pelago iactata, suos remos habet suumque gubernaculum. A vilioribus repulsus officiis ad nobiliora convertere. Imbecillem genuit natura. Quid si robustissimum genuisset? An perpetuum robur erat? an non robustior senectus et robustior egritudo? Ut sileam casus innumeros, qui repente totum hominem debilitant atque enervant, animi robur optabile est, quod nec dies minuit nec fortuna. Corpore imbecillis sum. Animum fove atque exerce suis artibus, quas meliores esse diuturnioresque non ambigis. Laborem corporis linque ruricolis, nautis, fabris.
Abbreviated transcription (Latin):
dibile dictu est Id enimuero stultum penitusq
ridiculum ꝙ nocte illa que sibi uite ultima mũdo
autem respirandi uel modica primum fuit int̾
querelas quas uicina mors et presens metus do-¬
lorq dictabant Illud crebrius atq mirabilius
defleuit non ꝙ tantus princeps sed ꝙ tantus
nusicus periret Mitto alios At hanc uestram
que nunc agitur etatem licet partio uenit tamẽ
aurium uoluptas qua caste et sobrie delectari
humanitas quedam capiat et molliter inuistari
uanitas multa est Gaudiũ. Suauibus uocũ

Expanded text:
dibile dictu est. Id enim vere stultum penitusque dibile dictu est. Id enim vere stultum penitusque ridiculum, quod nocte illa que sibi vite ultima, mundo autem respirandi vel modicum prima fuit, inter querelas quas vicina mors et presens metus dolorque dictabant, illud crebrius atque miserabilius deflevit, non quod tantus princeps sed quod tantus musicus periret. Mitto alios; ad hanc vestram que nunc agitur etatem, licet paratior, venit tamen aurium voluptas, qua caste ac sobrie delectari humanitas quedam, capi autem et molliter inviscari vanitas multa est. Suavibus vocum
Abbreviated transcription (Latin):
decliuantem preclare fidibus cecinisse auctor est
ꝙcero Mirum et socrates talis senex fidibꝯ operã
dedit ne mirentur alias miremur Altibiadem
ab auunculo paride tybie studio traditum apud
illos honestissimo ut inter liberales artes hanc
quoq condisceret Sed uerecundum pueri lau¬
demus ingenium qui cum ab insigni tybicina
ad idipm̃ actico oblatas tybias ori applicuisset
et collato spiritu genas inflasset animaduersa
deformitate uultus erubuit atq abiectas tybias
aspernatus fregit meruitq licet tenera etas ex¬
emplar esse ut tocius populi consensu ex tunc
atheuis tybiarum usus absolesceret ad nos et¬
si non ardens illud musice studium peruenerit
omnnum principum mentes occupaturum occu¬
pauit tamen aliquorum animos pessimorũ maxĩe
gayus quippe magnus cantandi studiosissimus
saltandiq Nero quantum cythare studio deditus
fuerit et quantam curam uocis habuerit incre¬

Expanded text:
declinantem, preclare fidibus cecinisse auctor est declinantem, preclare fidibus cecinisse auctor est Cicero. Mirum: et Socrates talis senex fidibus operam dedit, ne miremur Alcibiadem ab avunculo Pericle tibie studio traditum, apud illos honestissimo, ut inter liberales artes hanc quoque condisceret; sed verecundum pueri laudemus ingenium, qui cum ab insigni tibicine, ad idipsum accito, oblatas tibias ori applicuisset et collecto spiritu genas inflasset, animadversa deformitate vultus erubuit atque abiectas tibias aspernatus fregit meruitque licet tenera etas exemplo esse, ut totius populi consensu ex tunc Athenis tibiarum usus obsolesceret. Ad vos etsi non illud ardens musice studium pervenerit omnium principum mentes occupaturum, occupavit tamen aliquorum animos pessimorum maxime, Gaius quippe cantandi studiosissimus saltandique fuit, Nero quantum cythare studio deditus fuerit et quantam curam vocis habuerit incre
Abbreviated transcription (Latin):
tias absq ulla requie properanti Gaudium.
Cantu moueor Ratio. At quid refert Est
haud dubie in anmis hominum generosis
maxime potentissima musica sed effectus supra
fidem uarii utq omittam quibus res non eget
hos ad leticiam manem hos ad sanctum ac de¬
uotum gaudium piasq nomiñꝙͣ lacrimas mo-¬
uet que uarietas in diuersas sentencias magna
traxit ingenia Nempe anathasius uauitates fu-¬
gitans canendi usum in ecclesiis interdixit Am¬
brosius pietatis appetens ut caneret᷑: instituit
Augustinus utrumq se passum Et difficile hinic
sibĩ negocium dubietas exortum inter confessi¬
ones suas pie meniunt Gaudiũ. Delectat
canere Ratio. Graya olim delectatio nunc et
uestra Apud illos quidem cantus et fidium ig¬
narus quisquis esset indoctus habebatur quod
themystodo archite grecorum clarissimo eo ꝙ lirã
in epistolis recusasset accidisse uel accidit Epa¬
mynondam uero thebanum hanc fortassis infamiã

Expanded text:
tias, absque ulla requie properanti. tias, absque ulla requie properanti. Cantu moveor. At quid refert? Est haud dubie in animis hominum generosis maxime potentissima musica, sed effectus supra fidem varii: utque omittam quibus res non eget, hos ad letitiam inanem, hos ad sanctum et devotum gaudium piasque nonnunquam lacrimas movet. Que varietas in diversas sententias magna traxit ingenia; nempe Athanasius vanitates fugitans canendi usum in ecclesiis interdixit, Ambrosius pietatis exercitium appetens ut caneretur instituit, Augustinus utrunque se passum et difficile hinc sibi negotium dubietatis exortum inter confessiones suas pie meminit. Delectat canere. Graia olim delectatio, nunc et vestra. Apud illos quidem cantus ac fidium ignarus quisquis esset indoctus habebatur, quod Themistocli Attico Grecorum clarissimo, eo quod lyram in epulis recusasset, accidisse, Epaminondam vero Thebanum, hanc fortassis infamiam
Abbreviated transcription (Latin):
mergit amplectitur Et quidam pessimi homi
nũꝙͣ terribiliores sunt ꝙͣͣ dumi se gestu et uoce
Lenissimos ostendunt quod in primis de domi-¬
ciano principe lectum est uix it ulla est sine
suspitione delinitio Gaud̃. Cantu gaudeo
et exaltor Ratio. Caue Nam scriptum est
Extrema gaudii luctus occupat Et Rursus
Ante ruiuam exaltabitur spiritus spiritus¬
Gaud̃. Cano dulciter Ratio. Nestis an ul-¬
timum ip̃e predulciter morti proximus olor
canit plures olim gaudio ꝙͣ tristicia periere
Solito dulcius canentem inter ip̃a soni suspiria
exspirasse recens fama est Gaud̃. Cantu et
tyhiis delector Ratio. Immerito quidẽ sin¬
guli enim dies te et hore et monienta ad sepul-¬
chrum uehunt quo tamen cantu feriri uestri
eciam minc mos est At qui et tybiis ferebant᷑.
uude et illud stacii pampmy Tibia tui tene/¬
res suetum producere manes Tibi utraque
fuueris pompa placet Illuc te liceat ire nõ sen-¬

Expanded text:
mergit amplectitur, et quidam pessimi hominum mergit amplectitur, et quidam pessimi hominum nunquam terribiliores sunt quam dum se gestu et voce lenissimos ostendunt, quod in primis de Domitiano principe lectum est. Vix ulla est sine suspitione delinitio. Cantu gaudeo et exaltor. Cave: nam scriptum est: “Extrema gaudii luctus occupat”. Et rursus: “Ante ruinam exaltabitur spiritus”. Cano dulciter. Nescis an ultimum; ipse predulciter morti proximus olor canit: plures enim gaudio quam tristitia periere. Solito dulcius canentem inter ipsa soni suspiria expirasse recens fama est. Cantu ac tibiis delector. Non immerito quidem; singuli enim dies te et hore et momenta ad sepulchrum vehunt, quo cum cantu ferri vester etiam nunc mos est. Antiqui et tibiis efferebantur, unde illud Statii Papinii: tibia cui teneros suetum producere manes. Tibi utraque funeris pompa placet, illuc te licet ire non sen
Abbreviated transcription (Latin):
Autu delector ac fydibus Ratio. Ali¬
quando te melius lacrimis atq suspi-¬
riis prestat enim flendo ad gaudium
ꝙͣ gaudendo ad gemitum peruenire Gaudium.
Cantibus sonisq permulceor Ratio. Et fere
cantu falluntus et uolucres Illud mirabilius
Musica quoq dulcedine pisces tangi notis ariolis
et delphinis fabella tam pro uero habita ut ip̃is¬
amimalibus alias annalibus sit incerta multi
quidem scriptorum illustrium meminere miracu¬
graye pater historie astipulantur ymagines enee
illic ubi e tanto periculo incolumus primũ terris
appulsus est natantis piscis tergo insidens fidicen
Ad hec syrenes cantu fallere creditum Illud uero
non creditum sed compertum ut cotidie blandis
uerbis homo hommem fallit Et ad suminã nichil
ad fallendum uoce apcius Gaudiũ. Musicali
suauitate delinior Ratio. Et aranea ut ayunt
anteꝙͣ mordeat et medicus linit anteꝙͣ feriat
Anceps et mulier quod fallere uult delmnit
Et predo quem premit et polipus quem de¬

Expanded text:
antu delector ac fidibus. Aliquanto melius lacrimis atque suspiriis! Prestat enim flendo ad gaudium quam gaudendo ad gemitum pervenire. Cantibus sonisque permulceor. Et fere cantu falluntur et volucres; illud mirabilius, musica quoque dulcedine pisces tangi. Nota tibi Arionis ac delphinis est fabella, tam pro vero habita, ut ipsis annalibus sit inserta; multi quidem scriptorum illustrium meminere miracuGraie pater historie. Astipulantur imagines enee, illic ubi e tanto periculo incolumis primum terris appulsus est natantis piscis tergo insidens fidicen. Ad hec Sirenes cantu fallere creditum; illud vero non creditum sed compertum, ut quotidie blandis verbis homo hominem fallit, et, ad summam, nichil ad fallendum voce apertius. Musica suavitate delinior. Et aranea, ut aiunt, antequam mordeat, et medicus linit antequam feriat, et auceps et mulier quem fallere vult delinit, et predo quem perimit, et polypus quem de
Abbreviated transcription (Latin):
inter doctos etiam laudes mee sunt Racio Si uere
durabunt et ut ait cycero radices agent et propa-¬
gabuntus ac si ficte celeriter tanꝙͣ flosculi deci-¬
dent Gui. Oumes uno ore meam predicant lau-¬
dem alias uirtutem Ratio. Non in hominũ flatu
neq in propria uirtute ꝙͣuis uera sed in ip̃o uirtu-¬
tum ominium auctore gloriandum Qui contrariũ
facit non modo non assequitur assertione hominũ
quod non habet sed idip̃m quod habet uel minuit
uel annetit. Sau. Bulgus ommne me predicat Ra.
Dixi et repeto quid quid uulgus cogitat Banum
est Quidquid loquitur falsum est Quidquid impro¬
bat bonum est Quidquid approbat malum est Quid¬
quid predicat infame est Quidquid agit stultum
est Nunc insanorum sermunculis gloriare.
De sapientia. cap̃ .xii.¬

Expanded text:
inter doctos etiam laudes mee sunt. Si vere, inter doctos etiam laudes mee sunt. Si vere, durabunt et, ut ait Cicero, radices agent et propagabuntur; at si ficte, celeriter tamquam flosculi decident. Omnes uno ore meam predicant virtutem. Non in hominum flatu neque in propria virtute quamvis vera, sed in ipso virtutum omnium auctore gloriandum. Qui contrarium facit, non modo non assequitur assertione hominum quod non habet, sed id ipsum quod habet vel imminuit vel amittit. Vulgus omne me predicat. Dixi et repeto: quicquid vulgus cogitat vanum est, quicquid loquitur falsum est, quicquid improbat bonum est, quicquid approbat malum est, quicquid predicat infame est, quicquid agit stultum est. I nunc, insanorum sermunculis gloriare! 12 DE SAPIENTIA Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
Credo sim de quo non frustra sperent multi Rate
Si id esses non id crederes malum est alios pessi-¬
mum autem semetipm̃ fallere Gau. Dumes me
uirum bonum putant Ratio. Quid si contrariũ¬
tu scis Gau. Oumes me uirum bonum dicunt¬
Ratio. Et tu credis omnibus nunc aut te dici pu-¬
tes quod non es sed est hoc uobis iusitum inter
cuncta mirabile de uobis uestrisq de rebus ꝙͣuis
occultis plus cuiqͣ ꝙͣ uobis credere Iuxtaq flacci
uulgus una uoce me laudat Ratio. Nulla pronior
ad errorem atq precipicium uia est ꝙͣ pei uulgi
uestigia Quidquid pene uulgus laudat uitupe¬
rio dignum est Gau. Cunctis hõibus placeo¬
Racio. Placentes hommmibus deus spreuit et pla-¬
cere hominibus displicere est deo contraria con-¬
trariis gaudent Gau. Uiri boni nomen habeo¬
Ratio Dite constancia et honestate seruandum est
alioquin facile euanescit uentus est enim Gau.
Multe sunt in populo laudes mee Ratio Semi/¬
nasti in agro arido arbores caducas Gau. Magne

Expanded text:
Credo, sim de quo non frustra sperent multi. Si id esses, id non crederes; malum est alios, pessimum autem se ipsum fallere. Omnes me virum bonum putant. Quid si tu contrarium scis? Omnes me virum bonum dicunt. Et tu credis omnibus: num te autem dici pudet quod non es? Sed est hoc vobis insitum inter cuncta mirabile, de vobis vestrisque de rebus quamvis occultis plus cuicumque quam vobis credere iuxtaque Flacci vulgus una voce me laudat. Nulla pronior ad errorem atque ad precipitium via est quam per vulgi vestigia: quicquid pene vulgus laudat, vituperio dignum est. Cunctis hominibus placeo. Placentes hominibus Deus spernit et placere hominibus displicere est Deo: contraria contrariis gaudent. Viri boni nomen habeo. Vite constantia et honestate servandum est, alioquin facile evanescet; ventus est enim. Multe sunt in populo laudes mee. Sevisti in agro arido arbores caducas. Magne
Abbreviated transcription (Latin):
ardens alias aereus spiritus suo contrario uideat᷑.
opprimi ded ut dixi nichil locus ad miseriam aĩꝯ
totum Itaq de hac re naute nestio cuius respon-¬
sionem probo quem cum quidam interrogasset
ubi nam pater eius obiisset In mari inquit
Cũq ille idem de auo et proauo et atauo noĩatim
ex ordine quesiuisset responsumqz idem de sungulis
accepisset Intulit. Et nuĩquid tu inquit mari in-¬
gredi non times Respondit nauta dissimulans
in lectulo ubi auus inquit Et is ait et proauus
et maiores mei omnes suis in lectulis obiere.
Tunc nauta Num tu inquit tuum in lectuluz
non times ascendere/ Eleganter quidem aliqͣnto
plus ꝙͣ nautice De morte igitur uatura uidexit
quo mortales fecerat. De genere mortis de loco de
tempore uiderit fortuna Dolor. Ueneno morior¬
Ratio. Comites tibi illustres pridem dum de hoc
uno ageretur exposui Regia quidem mors est gla-¬
dius sed uenenuui magis Et ad summam ridi-¬

Expanded text:
ardens spiritus suo contrario videatur ardens spiritus suo contrario videatur opprimi; sed, ut dixi, nichil locus ad miseriam, animus totum. Itaque de hac re naute nescio cuius responsionem probo, quem cum quidam interrogasset, ubi nam pater eius obiisset, “In mari” inquit; cunque idem ille de avo et proavo atque atavo nominatim ex ordine quesivisset, responsumque idem de singulis accepisset, intulit: “Et nunquid tu, inquit, mari ingredi non times?” Respondit nauta dissimulans: in lectulo.” “Ubi avuus?” inquit; “Et is, ait, et proavus, et maiores mei omnes suis in lectulis obiere.” Tum nauta. “Num tu, inquit, tuum non times in lectulum ascendere?” Eleganter quidem, aliquantoque plus quam nautice. De morte igitur natura viderit, que mortales fecit; at de genere mortis, de loco, de tempore viderit fortuna. Veneno morior. Comites tibi illustres pridem, dum de hoc uno ageretur, exposui; regia quidem mors est gladius, sed venenum magis, et, ad summam, ridi
Abbreviated transcription (Latin):
adrianus morbi tedio uictus impacienciã doloris
ferro arrumpere si licuisset optauit Magnũ quẽ¬
daui uirum hac etate uermes toto scatentes cor-¬
pore mures alium excedisse narrantur Inter
tam multa ludibria humani corporis si electio tri-¬
buatur quis imbellis adeo ut non ferrũ ambiat¬
Dolor. Ignibus pereo Ratio. Quidam aĩe
uim naturamq igneam estimantes id facilimum
mortis genus opinati sunt Dolor. Flammis
absumor Ratio. Uermibus ereptum corpusculũ
non putrescet Dolor. Fluctibus obiuor Ratio
Piscibus conuuium bustum tibi amplum nobi-¬
le intidum Et quid refert corpus terrenũ ut
terre reddas an pelago Dolor. In freto morior Ratio.
Non uidi sed qualiter moriaris ad rem pertinet bbiq
bene mori potes et ubiqz male non in loco sed in
animo est quod felicem facit mortẽ aut miseram¬
Dolor. In mari pereo Ratio. Persuasũ multis
scio in mari miserum mori quod ethereus atq

Expanded text:
Hadrianus, morbi tedio victus, impatientiam doloris Hadrianus, morbi tedio victus, impatientiam doloris ferro abrumpere, si licuisset, optavit. Magnum quendam virum hac etate vermes toto scatentes corpore, mures alium exedisse narrantur. Inter tam multa ludibria humani corporis, si electio tribuatur, quis imbecillis adeo, ut non ferrum ambiat? Ignibus pereo. Quidam anime vim naturamque igneam extimantes, id facilimum mortis genus opinati sunt. Flammis absumor. Vermibus ereptum corpusculum non putrescet. Fluctibus obruor. Piscibus convivium, bustum tibi amplum, nobile, nitidum. Et quid refert corpus terreum, terre reddas an pelago? In freto morior. Non ubi, sed qualiter moriaris ad rem pertinet, ubique bene mori licet, ubique male: non in loco, sed in animo est quod felicem mortem facit aut miseram. In mari pereo. Persuasum multis, scio, in mari miserum mori, quod ethereus atque
Abbreviated transcription (Latin):
eterua sanctissimos habet gladio periere quos si nui-¬
merem non breuiloquium monitoris sed longi opus
erit historici Dolor. Gladio pereo Ratio. Alii
aliter quidam laqueo quidam lapsu quidaui un¬
guibus leonis aut apri dentibus multis ferri copia
defuit duui optarent gladio perire Dolor ferro
ferior Ratio. Quid stis an mortis exitio subtra-¬
haris quodq miserrimum censes grauioris miserie
fuga sit dixi supra ut plotinum alterum a pla¬
tone philozophie decus pestilens lepra percussit
Id non dixi ut alterum ab homero poetice graye lu¬
men Euripidem canes morsibus lacerarunt Lu-¬
crecius nostrorum uatum primo proximus cui tam
multa uugilium anferre non puduit amatorio po-¬
culo accepto in morbum rabiemq compulsus gla-¬
dio ad postremum pro remedio usus est Herodes
rex iudee tam fedo morborinu agniine circũuentꝰ
interiit ut compendiosior ferri mors inuidiosa esse
potuerit utqz auguror fuit Romanus princeps

Expanded text:
eterna sanctissimos habet, gladio periere, quos si nueterna sanctissimos habet, gladio periere, quos si numerem non breviloqui monitoris, sed longi opus erit historici. Gladio pereo. Alii aliter. Quidam laqueo, quidam lapsu, quidam unguibus leonis aut apri dentibus; multis ferri copia defuit, dum optarent gladio perire. Ferro ferior. Quid scis an maiori exitio subtraharis, quodque miserrimum censes, gravioris miserie fuga sit? dixit supra, ut Plotinum alterum a Platone philosophie decus, pestilens lepra percussit. Id non dixi, ut alterum ab Homero poetice Graie lumen, Euripidem, canes morsibus lacerarunt. Lucretius, vestrorum vatum primo proximus, cui tam multa Virgilium auferre non puduit, amatorio poculo accepto, in morbum rabiemque compulsus, gladio ad postremum pro remedio usus est. Herodes rex Iudee tam fedo morborum agmine circumventus interiit, ut compendiosior ferri mors invidiosa sibi esse potuerit, atque ut auguror fuerit. Romanus princeps
Abbreviated transcription (Latin):
manu Ratio. Quid tu ergo amici manu mori
posse credideras quando id tibi nisi ab ignorante con¬
tingeret Dolor. Hostili dextera pereo Ratio.
Sanctius est sub mniusto hoste procumbere ꝙͣ sub
iusto rege Illic enim occisoris est crimen hic occisi¬
Dolor. Hostili manu pereo Ratio. Hostiles ma-¬
uus euadis ille dum ire sue obsequitur libertati tue
consulit potestati sue detrahit iulq amplius in te
potest Dolor. Hostis ferior manu Ratio. Quid
tua magis interest qua dextera aut quo gladio feri-¬
aris non de manu sed de uuluere queritur ꝙͣuis et
pompeyus manu cesaris feriri pro mortis solatio ui-¬
deatur apud lucanum optare et apud stacyum Ca¬
paneus hypseum apud uirgilium Eueas lausumi
Camylla orynchum ꝙ illorum manu occidant con-¬
solentur Dolor. Ferro morior Ratio. Coĩs tibi
cum maximis fortuna cumq optimis uiris bona ꝑs
eorum quos uel presens uita felicissimos habuit uel

Expanded text:
manu. Quid tu igitur? amici manu mori manu. Quid tu igitur? amici manu mori posse credideras, quando id tibi nisi ab ignorante contigeret? Hostili dextera pereo. Sanctius est sub iniusto hoste procumbere, quam sub iusto rege: illic enim occisoris est crimen, hic occisi. Hostili manu pereo. Hostiles evadis manus; ille, dum ire sue obsequitur, libertati tue consulit, potestati sue detrahit, nilque amplius in te potest. Hostili ferior manu. Quid tua magis interest qua dextera quam quo gladio feriare? non de manu, sed de vulnere queritur, quamvis et Pompeius manu Cesaris feriri pro mortis solatio videatur apud Lucanum optare, et apud Statium Capaneus Ipseum, apud Virgilium Eneas Lausum, Camilla Ornithum, quod illorum manu occidantur consolentur. Ferro morior. Communis tibi cum maximis fortuna, cunque optimis viris; bona pars eorum, quos vel presens vita felicissimos habuit, vel
Abbreviated transcription (Latin):
cias sed ut uiriliter quod unum restat expedias, Bene¬
Ed uiolenta morte pereo Ratio. Si nolẽs
morieris uiolenta mors omnis est ac si uo-¬
lens nulla Dolor. Per uim morior Ratio.
Siquidem uite uis affertur alias aufert᷑. quid in¬
terest febuis an gladius dum liber egrediaus quid iefert¬
an argastuli tui fores sponte pateant an frangantur¬
Dolor. Di morior Ratio. Multe sunt spẽs mortis
sed mors una que an uiolenta sit an non morientis
arbitrium est uim uis maior superat consensus ex-¬
tinguit Sapiens sic instructus est ut quibus nõ po-¬
test obstare consentiãt Quid tu inquies percussori
meo alias modo ut consenciam iubes Quidam nõ
consenserunt modo si gracias egerunt iuuentus qui
percussorum suorum ignoranciam excusaret et summo
illis hanelitu ueniam precaretur Neq ego te cruento
consentire carnifici iubeo sed inuuicte sorte cui qui
sponte paruerit imperabit Dolor. Morior hostili

Expanded text:
cias, sed ut viriliter quod unum restat expedias: bencias, sed ut viriliter quod unum restat expedias: benE VIOLmoreris, violenta mors omnis est, at si volens nulla. Per vim morior. Si quidem in te vis affertur, quid interest febris an gladius, dum liber egrediare? quid refertan ergastuli tui fores sponte pateant, an frangantur? Vi morior. Multe sunt species mortis, sed mors una, que an violenta sit, an non, morientis arbitrium est. Vim vis maior superat, consensus extinguit. Sapiens sic instructus est, ut quibus non potest obstare consentiat. “Quid tu, inquies, percussori meo ut consentiam iubes?” quidam non consenserunt modo sed gratias egerunt; inventus est qui percussorum suorum ignorantiam excusaret, et supremo illis anhelitu veniam precaretur; neque ego te cruento consentire carnifici iubeo, sed invicte sorti, cui qui non sponte paruerit, vi parebit. Morior hostili
Abbreviated transcription (Latin):
et dilacio mortis optatur manis Licet publici uoti
tandem te uel sero pudeat Audite enim me morta/¬
les usq adeo uite cupidi quero ex uobis/ sequestrato ex¬
uobis uirtutum excertitio quid omnino aliud uita
hec ꝙͣ seguis et inutilis mora est que quantulacũq
fuerit nequit non esse breuissima Dictum gͦ placet
illius cuius augustinus menunt quem in extremis
agentem cum amici solarentur ac dicerent Ex mor-
bo mimme periturum esse Respondit, Si nũꝙͣ bñ
ansi aliquando cur non modo Dolor. Interruptis
rebus morior Ratio. Si ad mentem redeunt, aut
rebus gestis et ingenio clariores magna pars inexple-¬
tis operibus obiit Paucis in hac uita breui contigit
ut concepta perficerent Tu uero quoniam cõi hominũ
morte has te in angustias impegisti nec preterita Re-¬
tractari possunt unam hanc emergendi piam arripe nõ
ut ad multa interrupta flebiliter inutiliterq respi-¬

Expanded text:
et dilatio mortis optatur inanis, licet publici voti et dilatio mortis optatur inanis, licet publici voti tandem te vel sero pudeat. Audite tamen me mortales usque adeo vite cupidi; quero ex vobis, sequestrato virtutum exercitio, quid omnino aliud vita hec, quam segnis et inutilis mora est? que, quantulacunque fuerit, nequit non esse brevissima. Dictum ergo placet illius, cuius Augustinus meminit; quem, in extremis agentem, cum amici solarentur ac dicerent ex eo morbo quam minime periturum esse, respondit: “Si nunquam bene, at si aliquando cur non modo?” Interruptis rebus morior. Si ad mentem redeunt, aut rebus gestis aut ingenio clariores, magna pars inexpletis operibus obiere. Paucis in hac brevi vita contigit ut concepta seu etiam incepta perficerent. Tu vero quoniam, communi hominum more, has te in angustias impegisti, nec preterita retractari possunt, unam hanc emergendi viam arripe, non ut ad multa interrupta flebiliter inutiliterque respi
Abbreviated transcription (Latin):
Senectus enim ꝙͣuis non sit grauis ut apud cycero¬
nem ait lelius utq a nobis supra disputatum est
Aufert tamen eam uiriditatem in qua quidem ut
scipionem ille sic tu nuuic eciam te fuisse comme-¬
moras/ multis tu fortasse desideriis nulli iam fasti-¬
dio futurus sis quod in longa etate uitare quali¬
tatibus uirtute perdifficile est Dolor. Iuuenis
morior Ratio. Nosti quid in uita passus fueris
quid passurus ignoras Et michi crede in hoc tam
uario tamq inuicto fortune regno qui premoritur
conutem fallit Dolor. Morte impedior ne cepta
perficiam Ratio. Iuste id quidem Agitis eñi semꝑ
que peregisse pridem decuit, peractiq nnichil est hoc
maxime uobis grauem mortem facit ac miserã Et
siquidem absq tua culpa cepta peragere nequiiusti
sufficiat uoluisse Sin per ignauiam distulisti displi-¬
ceat neglexisse Ꝙ si forsitan hec lamentis causa pre-¬
tenditur uere autem nichil aliud ꝙͣ uite prolixitas

Expanded text:
senectus enim, quamvis non sit gravius, ut apud Cicerosenectus enim, quamvis non sit gravius, ut apud Ciceronem ait Lelius, utque a nobis supra disputatum est, aufert tamen eam viriditatem, in qua quidem, ut Scipionem ille, sic tu nunc etiam te fuisse commemoras. Multis tu fortasse desiderio, nulli iam fastidio futurus sis, quod in longa etate vitare quantalibet virtute subdifficile est. Iuvenis morior. Nosti quid in vita passus fueris, quid passurus ignoras, et, michi crede, in hoc tam vario tamque immiti fortune regno, qui premoritur comitem fallit. Morte prepedior ne cepta perficiam. Iuste id quidem. Agitis enim semper que peregisse pridem decuit; peractique nichil est: hoc maxime vobis gravem mortem facit ac miseram. Et si quidem absque tua culpa cepta peragere nequivisti, sufficiat voluisse; sin per ignaviam distulisti, displiceat neglexisse; quod si forsan hec lamentis causa pretenditur, vere autem nichil aliud quam vite prolixitas
Abbreviated transcription (Latin):
fine serum principium antecedunt Dolor. Morior
dum magna pararem Ratio. Hoc multis mag¬
nis uiris fereq omnibus accidit falluntur hoĩes
tum in multis tum in morte precipue, quã uen-¬
turam nenio est qui nesciat dilaturam sperant
et abesse procul fiugunt sibi quam picinam semꝑ
huius uite breuitas et fuga temporum facit Hinc
fortune uis et casuum humanorum circunfusa
uarietas O cecitas mira quidquid uobis sit speran-¬
dum aliis saltem aliquando non discitis Sed sic est
Egre ad amaras cogitationes animius redit Itaq
dum sibi quisq longissimum spatium spondet dñq
nil euum pestoris uel ut ait cycero metelli fortunã
sperat Deniq cum se quisq predilectum nature
filium credit de p̾mordiis agitantes finis occupat
et multa deliberantes improuisa repente mors
aggreditur mediosq intercipit apparatus Dolor.
Uiridi morior etate Ratio. Ut nil in hoc aliud
bomi sit prouisum tibi est saltem senio ne marcescas

Expanded text:
fine serum principium antecedunt. Morior, fine serum principium antecedunt. Morior, dum magna pararem. Hoc multis magnis viris, fereque omnibus, accidit: falluntur homines cum in multis, tum in morte precipue; quam venturam nemo est qui nesciat, dilaturam sperant, et abesse procul fingunt sibi, quam vicinam semper hinc vite brevitas et fuga temporum facit, hinc fortune vis et casuum humanorum circumfusa brevitas. Et, o cecitas mira, quod quid vobis sit sperandum, in aliis saltem aliquando non discitis! Sed sic est: egre ad amaras cogitationes animus redit. Itaque dum sibi quisquis longissimum vite spatium spondet, dumque vel evum Nestoris, vel ut ait Cicero, Metelli fortunam sperat, denique dum se quisque predilectum nature filium credit, de primordiis agitantes finis occupat, et multa deliberantes, improvisa, repente mors aggreditur, mediosque intercipit apparatus. Viridi morior etate. Ut nil in hoc aliud boni sit, provisum tibi est saltem, senio ne marcescas;
Abbreviated transcription (Latin):
Quid agere cogitabas nec agebas sic forsitan in
perpetuum cogitasses Sunt qui semper bene age̾
cogitent nũꝙͣ tamen incipient. ꝙ si bene agere ce-¬
peras ne dubita qͣuis boni operis finem mors per-¬
uertat alias preueniat apud ceca hominu iuditia
fortasse aliquid sed spernendum apud infallibilem
rerum estimatorem Nil tibi subtrahitur integra
muerces tua est non actuuiu modo sed uotorum:¬
Dolor. In medio rerum apparatu morior Ratio.
Hoc non mortis sed morientium culpa est qui bre-¬
iussimam uite telam cum maxime ordiantur dum
precidenda erat/ quod uisi sic esset non tam sepe inex-¬
pletis uite muneribus morte preuenirentur sed ex-¬
pletis ac transactis uiuerent Qua profecto milla
dulcior est uita Hanc tamen dulcedinem non tam
uite breuitas ꝙͣ uiuentium torpor homibus eripit
quibus nulla igitur longa est uita quia quantum/¬
cũq sit temporis nũꝙͣ uiuunt sed uiuere meditant᷑.
et iam senes inter noua uite consilia fluitantes celeri

Expanded text:
Quid agere cogitabas nec agebas? sic forsitan in perpetuum cogitasses. Sunt qui bene agere semper cogitent, nunquam tamen incipiant; quod si bene agere ceperas, ne dubites: quamvis boni operis finem mors prevertat, apud ceca hominum iudicia fortasse aliquid sed spernendum, apud infallibilem rerum extimatorem, nil tibi subtrahitur; integra merces tua est, non actuum modo sed votorum. In medio rerum apparatu morior. Hoc non mortis sed morientium culpa est, qui brevissimam vite telam, tum maxime ordiuntur, dum precidenda erat; quod nisi sic esset, non tam sepe inexpletis vite muneribus morte prevenirentur, sed expletis ac transactis viverent, qua profecto nulla dulcior vita est. Hanc tamen dulcedinem, non tam vite brevitas, quam viventium torpor hominibus eripit, quibus nulla ideo longa est vita, quia quantumcunque sit temporis nunquam vivunt, semper vivere meditantur, et, iam senes, inter nova vite consilia fluitantes, celeri
Abbreviated transcription (Latin):
sibi partes ut est dictum uendicante superbia
Auaricia quippe quod nomen sonat utraq fortassis
auro contenta quiesceret lupuria epulis et uolup¬
tatibus suis Sola superbia non quiestit ꝙͣdiu aliqͥd
supra se uidet ut que ab micio Rerum deo par esse
temptauit hec eadem uos cogit laboriose genimas
querere studioseq uel nectere uel cauere ut prode-¬
untes sedentesq in foro inq conuiuio radiantes
ac stellati celo semper inuidiam faciatis hac duce
igitur ut ad Rem redeam e in habitaculo et in
ueste ciboq et potu Rebusq omnibus q̃ humane
necessitati seu iocunditati inuente erãt speciosum
aliquid fulgidumq periculum miscuistis Eoq
crestendo malum prodiit ut ex genimis non modo
iam pocula sed pelues ac lebetes et mortaria et
rareria conspiciamus Uictrix plaude superbia¬
geminia alias gemimata pocula requirebas omne
tibi ex eadem materia uasorum genus tui offerũt
ministri Neq iam minus est cõmune genima hos

Expanded text:
sibi partes, ut est dictum, vendicante superbia. sibi partes, ut est dictum, vendicante superbia. Avaritia quippe quod nomen sonat utcumque fortassis auro contenta quiesceret, luxuria epulis et voluptatibus suis, sola superbia non quiescit, quamdiu aliquid supra se videt, ut que ab initio rerum Deo par esse tentavit, hec eademque vos cogit laboriose gemmas querere studioseque vel nectere vel cavare, ut prodeuntes sedentesque in foro inque convivio radiantes ac stellati celo semper invidiam faciatis. Hac duce igitur, ut ad rem redeam, in habitaculo et in veste ciboque et potu et rebus omnibus, que humane necessitati seu iucunditati invente erant, speciosum aliquod fulgidumque periculum miscuistis eoque crescendo malum prodiit ut ex gemmis non modo iam pocula, sed pelves ac lebetes et mortaria et ahena conspiciamus. Victrix plaude superbia: gemmea pocula requirebas! Omne tibi ex eadem materia vasorum genus tui offerunt ministri neque iam minus est commune gemmam hos
Abbreviated transcription (Latin):
ma stulte credulum uulgus ut omnia Sima
igitur rerum est nichil aliud uobis a haud Reliqͣsq
consiliat ꝙͣ uoluptas difficultatibus excitata et
intensa sed multo maxine superbia et condicio¬
nis obliuio timor alias tumorq aniu letifer
Quo cum nil peius sit honinum uite miror quid
ita nil gracius non dico uirtus alias uerius bo¬
num ingens nostro uile iudicio Sed nec uita ip̃a
nec salus non securitas non opes non denique
uoluptates iisdem uobis estimatoribus sũmum
bonum Cuncta hec uin cessere superbie Hec pre-¬
ter cetera uos gemmarum cupidos fecit que semp
nutiles sepe dampnose sunt Necessarie uero muĩꝙͣ
Hac hortante igitur effectum est ut occupati sꝑ
ac trepidi sed exulti domos templorum mensas
iustar altarium habeatis aureas atq geniuatas
hostie ip̃e purpuree ac intacte auaricie luxurieq
ambitionis ac superbie cultris alias cultis expo-¬
site que in uos ommes ac singule seuiint primas

Expanded text:
ma; stulte credulum vulgus, ut omnia. Summa ma; stulte credulum vulgus, ut omnia. Summa igitur rerum est, nichil aliud vobis hanc reliquasque conciliat quam voluptas, difficultatibus excita et incensa, sed multo maxime superbia et conditionis oblivio timorque animi letifer, quo cum nichil peius sit hominum vite, miror quid ita nichil gratius: non dico virtus, bonum ingens vestro vile iudicio, sed nec vita ipsa nec salus, non securitas, non opes, non denique voluptates, iisdem vobis extimatoribus summum bonum: cuncta hec uni cessere superbie. Hec preter cetera vos gemmarum cupidos fecit, que semper inutiles, sepe damnose sunt, necessarie vero numquam. Hac hortante igitur effectum est ut occupati semper ac trepidi sed exculti domorum mensas templorum instar altarium habeatis aureas atque gemmatas; hostie ipse purpuree ac vitiate, avaritie luxurieque ambitionis atque superbie cultris exposite, que in vos omnes ac singule seviunt, primas
Abbreviated transcription (Latin):
causa tumi in Reliquis tum in hacip̃a que aduersꝯ
ebrietatem quasi belli dux eligitur de qua trium-¬
phare sobrietas sola uti posset uino modico iuxta
illius consultoris optimi siuãm Eoq ip̃o non ad
poluptatem sed ad utilitatem et stomachi egritudi-¬
nes depellendas uino inꝙͣ exiguo et fragili lym¬
phisq perdomito meri autem potentis incendiũ
ac impetum seu fuga enãdere seu aquarũ diluuio
extinguere ac frenare scire et menimisse in uino
magno ac feriuido potuq crebro et ninio multam
pudoris ac doloris penitencieq materiam iuesse
eam quocũq te uerteris oculis ingeri neq a quo-¬
cũq sane mentis posse dissimulari Hec sunt ar-¬
ma contra monstrum illud utilia Quis hic ame¬
tisco seu genmis omnino ullus est locus mentiti
sunt id magi fueruntqz qui crederent utsponsore
alias hac positione sobrietatis intrepide biberent
Perfide quidem magi atq impudenter ut pluri-¬

Expanded text:
causa est, cum in reliquis tum in hac ipsa que adversus causa est, cum in reliquis tum in hac ipsa que adversus ebrietatem quasi belli dux eligitur, de qua triumphare sobrietas sola potest. Uti vino modico iuxta illius consultoris optimi sententiam eoque ipso non ad voluptatem sed ad utilitatem et stomachi egritudines depellendas, vino, inquam, exiguo et fragili lymphisque perdomito, meri autem potentis incendium atque impetum seu fuga evadere seu aquarum diluvio extinguere ac frenare, scire et meminisse in vino magno ac fervido potuque crebro et nimio multam pudoris ac doloris penitentieque materiam inesse, eam quocumque te verteris oculis ingeri neque a quoquam sane mentis posse dissimulari: hec sunt arma contra monstrum illud utilia. Quis hic amethysto seu gemmis omnino ullus est locus? Mentiti sunt id magi fueruntque qui crederent, ut hoc sponsore sobrietatis intrepidi biberent: perfide quidem magi atque impudenter, ut pluri
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla fraus uite lucrosior quis miretur si et ulla
numerosior non ꝙ gemimarum ꝙ ceterarun rerũ
crebrior sit contractus quippas quas raritas pre-¬
ciosas facit Sed ꝙ nusꝙͣ rarior est ueritas Neq
enim alicubi uel expediendi alias experiendi mi¬
cior copia uel maior licencia menciendi uel men-¬
dacii fructus uberior uel impudencia liberior uel
consuetudo frequencior Quod si quid prorsus ex oĩ¬
bus uerum est An illud forsitan uerum erit Et
ꝙ magorum auctoritas et super illam fuudata
uulgi habet opinio ebrietati resistere ametiscos
Parum ne igitur cause sit cur ebriosorum poculis
hec gemia deseruiat Ludo tecum Sepe iocos ira
parit Nempe ut hoc uni tribuant quod alie me-¬
ruere ubi alias nisi quod uoluntatis ingemiũ fuit
ut cum gustu bibentis delectetur uisus Atq hinc
illinc sensibus delinitis ambiciosior leciorq sit eb̃.¬
etas hec ny fallor et uerior Rei huius et tercior est¬

Expanded text:
“nulla fraus vite lucrosior”, quis miretur si et nulla “nulla fraus vite lucrosior”, quis miretur si et nulla numerosior? Non quod gemmarum quam ceterarum rerum crebrior sit contractus, quippe quas raritas pretiosas facit, sed quod nusquam rarior est veritas neque enim alicubi vel experiendi minor copia vel maior licentia mentiendi vel mendacii fructus uberior vel impudentia liberior vel consuetudo frequentior. Quod si quid prorsus ex omnibus verum est, an illud forsitan verum erit, quod et magorum auctoritas et super illam fundata vulgi habet opinio, ebrietati resistere amethystos? Parumve igitur cause sit cur ebriosorum poculis hec gemma deserviat? Ludo tecum: sepe ira iocos parit. Nempe ut hoc uni tribuant, quid alie meruere, nisi quod voluptatis ingenium fuit ut cum gustu bibentis delectetur visus atque hinc illinc sensibus delinitis ambitiosior letiorque sit ebrietas? Hec, ni fallor, et verior rei huius et certior
Abbreviated transcription (Latin):
descensum cogitat nec ruinam Care libencius bi-¬
bitis ꝙͣ secure Ambiciose ꝙͣ sapide sic uicia uiciis
uincuntur Et gulam parcius aliquanto sollicitat
uini sapor ꝙͣ insolentia cyphi Color est obstupestitis
ad gemimarum Radios hunc stuporem nullo nõ
precio extimandum arbitramini sed tantum pecu-¬
nie sed uirtutis Nonne enim ille uirgilianꝯ euer¬
sor patrie hocipõ de quo loquor precio genimam
querit iusticia scilicet ac pietate propexans hiis
amissis illam adipisti Et ut gemma bibat ciuẽ
atq hominem obliuisti Gaudiũ. Li benter gẽ¬
matis utor poculis Ratio. Et fortassis illa al.¬
alia desiderii tam intensi radix Nleq solus fulgor
allicit sed aliquanta latens uirtus Nam quis om̃s
gemimarum uires atq pirtutes explicet Ita dico
si omnium que de his dicuntur aut scribuntur
pars septima uera esset sed nec septuagesima uera
est neq profecto centesima Ꝙ si ut plinius ait

Expanded text:
descensum cogitat nec ruinam: care libentius bidescensum cogitat nec ruinam: care libentius bibitis quam secure, ambitiose quam sapide. Sic vitia vitiis vincuntur et gulam parcius aliquando sollicitat vini sapor quam insolentiam scyphi color. Obstupescitis ad gemmarum radios, hunc stuporem nullo non pretio extimandum arbitramini, non tantum pecunie sed virtutis. Nonne enim ille Virgilianus eversor patrie, hoc ipso de quo loquor pretio, gemmam querit, iustitia scilicet et pietate, properans his amissis illam adipisci et, ut gemma bibat, civem atque hominem oblivisci? Libenter gemmatis utor poculis. Est fortasse alia desiderii tam intensi radix neque solus fulgor allicit, sed aliqua latens virtus. Nam quis omnes gemmarum vires atque virtutes explicet? Ita dico, si omnium que de his dicuntur aut scribuntur, pars septima vera esset; sed nec septuagesima vera est neque profecto centesima. Quod si, ut Plinius ait,
Abbreviated transcription (Latin):
uuat gemimis bibere Ratio. Cauari
gemimas ad pocula luxuria uetꝰ est
non uitrum non rem fragilen ac pro¬
fecto pulcerrimam mundissinamq despiciens
sed argentum ip̃m aurũ humane oli̾m cupiditatis
ultimam metham Inuentumq aliquid quo aua-¬
riciam luxus excederet Non satis digna magni ma-¬
li causa uidit hoc poeta cum diceret Hic petit ex-¬
iusticie tantum sed hunianitati obuium Et ut sti¬
res unde ortum addidit ut genima bibat En ciui-¬
lium par furoris causa ut cum calix argentens
diuino cultui satis esset Aureus humano cultui
parum sit nisi precium faciente periculo genime
eciam peregrine artificio excauentur quib bibat
infelix homuntio et polluta mendaciis labia io/
paratui operosa et custoditu alias custodie diffici¬
lis et saluti anceps et uenenis aptissima uerum
namq illud est alterius poete Nulla attonita bi-¬
buntur fictilibus Tunc illa time cum pocula su-¬
mis gemimata Gaudiũ. Gemima bibere glorio¬
sum Reor Ratio. Ouperbia dum se attollit nec

Expanded text:
uvat gemmis bibere. Cavari gemmas ad pocula luxuria vetus est, non vitrum modo, rem fragilem ac profecto pulcherrimam mundissimamque despiciens, sed argentum ipsumque aurum humane olim cupiditatis ultimam metam inventumque aliquid quo avaritiam luxus excederet, non sat digna magni mali causa. Vidit hoc poeta dum diceret: Hic petit exiustitie tantum sed humanitati obvium; et ut scires unde ortum, addidit “ut gemma bibat”. En civilium par furorum causa, ut cum calix argenteus divino cultui satis esset, aureus humano usui parum sit nisi pretium faciente periculo, gemme etiam peregrino artificio excaventur, quibus bibat infelix homuncio et polluta mendaciis atque spurparatui operosa et custodie difficilis et saluti anceps et venenis aptissima. Verum namque est illud alterius poete: Nulla aconita bibuntur fictilibus. Tunc illa time, cum pocula sumes gemmata. Gemma bibere gloriosum reor. Superbia dum se attollat, nec