comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spinis inignẽ mittendis. Fructus aut̃ sp̃s est. inꝗt caritas. Etab
hoc apice ab hac tãquã radice. cetera contexunt᷑. Gaudiũ.
par. longanimitas. benignitas. bonitas. fides. mansuetudo. con¬
Quia si caritatẽ ñ habeo. factus sũ eramentũ sonans & cimba¬
lum tinniens. nichilsũ: nichil mͥ ꝓdest. Falsȩ sunt gͦ grãe. &
uane species mulieris. Muluer enĩ sapiens bene dr̃. Non ille¬
false species ñ illa uana grã. sapiens mulier benedicetur:
Tmorẽ aut̃ dñi ipsa conlaudat. ipsaq benedicet᷑. Conlaud&
aliquid unde benedicetur: quia sapiens est. Quid c̃laud&:

Expanded text:
spinis in ignem mittendis, Fructus autem spiritus est, inquit, charitas; et ab hoc capite, ab hac tanquam radice caetera contexuntur, Gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, conQuia si charitatem non habeo, factus sum aeramentum sonans, et cymbalum tinniens: nihil sum, nihil mihi prodest. Falsae sunt ergo gratiae, et vana species mulieris. Mulier enim sapiens benedicitur. Ifalsae species, non illa vana gratia. Sapiens mulier benedicitur. Timorem autem Domini ipsa collaudat. Ipsa quae benedicitur, collaudat aliquid unde benedicatur, quia sapiens est. Quid collaudat?
Abbreviated transcription (Latin):
quia inde ista suꝑauit unde his istã suꝑ om̃s posuit. Silinguis
hominũ loquar & angłorũ caritatẽ aut̃ ñ habeã factus su
eram̃tũ sonans. aut cimbalũ tinniens. Loqͥtur lingius. ad poeni¬
tentiã illã flores ꝑtinent. Sisciã om̃a sacram̃ta & omnẽ sci¬
entiã & habeã om̃em ꝓphetiã. & om̃em fidẽ ita ut montes tranᷤ¬
feram. quanta poͣtentia. caritatẽ aut̃ non habeã. nichil sum
Audiat ad huc tales potentias ad florẽ ꝑtinentes. ñ ad fruc¬
tum: Si distribuero om̃a mea pauꝑibꝰ & tradidero corpꝰ meũ
ut ardeã. caritatẽ aut̃ ñ habeã: nichil mͥ ꝓdest. Hanc habo
ista suꝑ eminentẽ uiã unde illi dicer̃. Multȩ filiȩ fecerunt
poetentias multȩ locutȩ st̃ linguis. scier̃ om̃a sacram̃ta fecer̃
uirtutes multas. demonia excluser̃ ressuas pauꝑibꝰ distribu¬
erunt. corpora sua ignibꝰ tradider̃ in fra st̃ quia caritatẽ
ñhabuerunt. Tuaut̃ suꝑasti & suꝑ posusti om̃s ñ solũ flore.

Expanded text:
linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens. Loquitur linguis, ad potentiam illam flores pertinent. Si sciam omnia sacramenta et omnem scientiam, et habeam omnem prophetiam et omnem fidem, ita ut montes transferam, quanta potentia! charitatem autem non habeam, nihil sum. Audi adhuc alias potentias, ad florem pertinentes, non ad fructum. Si distribuero omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Hanc habet ista supereminentem viam, unde illi dixit, Multae filiae fecerunt potentias. Multae locutae sunt linguis, scierunt omnia sacramenta, fecerunt virtutes multas, daemonia excluserunt, res suas pauperibus distribuerunt, corpora sua ignibus tradiderunt. Infra te sunt, quia charitatem non habuerunt. Tu autem superasti et superposuisti omnes: non solum flore,
Abbreviated transcription (Latin):
easdẽ & spinas dix̃ & filias. & illȩ spinȩ faciunt. pęnitentiã
faciunt. Plane ñ uidetis quẽ ad modũ & ipse hereses orent.
ieunent dent elemosinas. laudent xpm. Possũ dicere esse
ta ut fallant & iam si fieri potest electos. Ecce p̃dixi uobis.
faciunt potentiam & spinȩ. Dequa potentia dr̃. Nonne in
nomine tuo manducauimꝰ & bibimꝰ & in nomine tuo uirtutes

Expanded text:
easdem et spinas dixit et filias. Et illae spinae faciunt potentiam? easdem et spinas dixit et filias. Et illae spinae faciunt potentiam? Faciunt plane. Non videtis quemadmodum et ipsae haereses orent, jejunent, dent eleemosynas, laudent Christum? Possum dicere, esse ta, ut fallant, si fieri potest, etiam electos. Ecce praedixi vobis . Faciunt potentiam et spinae: de qua potentia dicitur, Nonne in nomine tuo manducavimus et bibimus, et in nomine tuo virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
rantur ñ cõparat᷑: multȩ filiȩ fecer̃ pęnitentiã tu autẽ
spͥasti. Ad tendite gͦ uos. laminsine lectionis sum̃. Metuo
enĩ ne ibi uos habeam fatigatos. ubi maxime exigo inten¬
tos. Audiamꝰ laudes illius. Multȩ siliȩ: fecer̃ pęnitentiam
tu aut̃ suꝑasti: & suꝑ posiusti om̃s. Tu inqͥt om̃s suꝑasti tu suꝑ
om̃s posiusti. Quȩ sunt gͦ aliȩ filiȩ quȩ fecer̃ pęnitentiã quas
ista suꝑauit & suꝑ quas istã suꝑ posuit: aut quã pęnitentiã
fecer̃. aut unde ista suꝑauit : sicut enĩ malȩ filiȩ quȩ sunt
hereses. Quare filiȩ: qr & ille iste natȩ sunt. Sed filiȩ. malȩ
filiȩ. Nonsimilitudine morũ. sed similitudine sacram̃toꝵ.
Habent & ipse sacram̃ta nr̃a. habent scripturas nr̃as. habent
tȩ baptismũ nr̃m. idõ siliȩ sed huic mulieri. Uultis nosse
qͥd alicubi dictũ sit in canticis canticorũ. Sicut liliũ inme¬
dio spinarũ. ita ꝓxima mea inmedio filiarũ. Mirũ dictũ

Expanded text:
cerunt potentiam: tu autem superasti. Attendite, rogo vos: jam in fine lectionis sumus. Metuo enim ne ibi vos habeam fatigatos, ubi maxime exigo intentos. Audiamus laudes illius. Multae filiae fecerunt potentiam: tu autem superasti, et superposuisti omnes. Tu, inquit, omnes superasti, tu sposuisti. Quae sunt ergo aliae filiae quae fecerunt potentiam, quas ista superavit, et super quas ista superposuit? Aut quam potentiam fecerunt, aut unde ista superavit? Sunt enim malae filiae, quae sunt haereses. Quare filiae? Quia et illae ex ista natae sunt. Sed filiae malae, filiae non similitudine morum, sed similitudine Sacramentorum. Habent et ipsae Sacramenta nostra, habent Scripturas nostras, habent tae Baptismum nostrum: ideo filiae. Sed huic mulieri, vultis nosse, quid alibi dictum sit, in Canticis canticorum? Sicut lilium in medio spinarum, ita proxima mea in medio filiarum . Mirum dictum,
Abbreviated transcription (Latin):
tes talẽ dñm . & subdiabolo erimus. & famẽ patiemur & potesta¬
tẽ ueri dñi ñeffugiemꝰ: te ipsũ da: eme tibi sindonẽ id ÷ spũa¬
lem amatorẽ sic̃ &iã cuidã panis p̾tiũ tuipse es. Quid enĩ qui
das te uoluptati. nonne ꝓconcupiscentia carnis tamquã emas
meretricẽ te ipsũdas p̃tiũ. quantũ ÷ ut dõ tedes. panẽ uiuum
tibi emas qͥ de cȩlo descendit: eodẽ ipso p̃tio qͦd tu ipse es p̃tiũ
sint serui de domo ista: ut om̃s uestiti om̃s pasti sint. Cincto¬
ria eiꝰ fecit utiq ad opꝰ. Nam & ipsa opꝰ faciens accinx̃ fortit᷑
lũbos suos. Qui sunt chananei: uicine gentes. pło isrł alienige¬
nȩ. AL iquando qͥeratis longe. facti estis ꝓpe insanguine xp̃i¬

Expanded text:
re talem Dominum? Et sub diabolo erimus, et famem patiemur, et potestare talem Dominum? Et sub diabolo erimus, et famem patiemur, et potestatem veri Domini non effugiemus. Te ipsum da, et eme tibi sindonem, id est, spirituale amictorium. Sic etiam cujusdam panis pretium tu ipse es. Quid enim? Quia das te voluptati, nonne pro concupiscentia carnis, tanquam ut emas meretricem, te ipsum das pretium? Quantum est ut Deo te des, panem vivum tibi emas, qui de coelo descendit, eodem ipso pretio quod tu ipse es? Pretium sint servi de domo ista: ut omnes vestiti, omnes pasti sint. Cinctoria enim fecit, utique ad opus: nam et ipsa opus faciens, accinxit fortiter lumbos suos. Qui sunt Chananaei? Vicinae gentes populo Israel alienigenae. Aliquando qui eratis longe, facti estis prope in sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
dati. & accepti. Nam in om̃i uenditione ratio dati & accepti
uersatur. Contristatur aut̃ apłs aduersus quȩdã fora.
ubi ñ uendidit sindones. Nulla in qͥt mͥ ȩccła c̃municauit
inratione dati & accepti. Sed ille qui sic uendit nonquęrit
datũ. sed reqͥrit fructũ: ne quasi uenditorẽ eugłm pute.¬
tis. Est quidẽ ille mercator dñi sui. sed magis p̃tiũ quęrit.
Nam qͥd ꝓrsus uendidit. dat sp̃ualia. & qͥd querit forte car-¬
nalia. Debentur qͥdẽ & ista. sed ñ ipsa querebat apłs dicen
Non enĩ quęro ur̃a sed uos ipsos. Date ergo p̃tiũ. date
uos ipsos. Neq enĩ & ioseph in egipto frum̃ta ñ uendebat¬
& tamen ipsos ementes seruos regi faciebat. Uolentes uiuere
in illa fame. accipiebant frum̃ta & siebant serui. Timem nos
fieri serui: ue uob̃ siñerimꝰ illius serui. Quid nob̾ ꝓdest recusan¬

Expanded text:
dati et accepti: nam in omni venditione ratio dati et accepti dati et accepti: nam in omni venditione ratio dati et accepti versatur. Contristatur autem Apostolus adversus quaedam fora, ubi non vendidit sindones: Nulla, inquit, mihi Ecclesia communicavit in ratione dati et accepti . Sed ille qui sic vendidit, non quaerit datum, sed requirit fructum: ne quasi venditorem Evangelii putetis. Est quidem ille mercator Domini sui, sed magis pretium quaerit. Nam quidquid prorsus vendit, dat spiritualia: et quid quaerit? forte carnalia? Debentur quidem et ista: sed non ipsa quaerebat Apostolus, dicens, Non enim quaero vestra, sed vos ipsos . Date ergo pretium, date vos ipsos. Neque enim et Joseph in Aegypto frumenta non vendebat: et tamen ipsos ementes, servos regios faciebat . Volentes vivere in illa fame, accipiebant frumenta, et fiebant servi. Timemus nos fieri servi? Vae nobis, si non erimus illius servi. Quid nobis prodest recusa
Abbreviated transcription (Latin):
in portis hoc est in aꝑto. inmanifesto in portis conspicuus
erit : sed alios admittit. contra alios claudit. Erit conspicuuꝰ
inportis uir eiꝰ. cũ sederit inconcilio cũ senioribꝰ terrȩ. Qđ do¬
nec fiat hȩc in terim fiat qͦd faciebat oꝑerur ñcessat. expecta¬
illũ oͣmpͣicuũ inportis. ñ contremescat. scm̃ c̃siliũ iuditu
dei cũ bona conscientia ueniat. głosa ueniat. qr ipsiuꝰ m̃bra
uendidit. Bene qr sindones fecit. Quare uendidit nͥ quia
ñ quęrit datũ sed reqͥrit fructũ : uenditionẽ istã pͥmo in¬
telligite fr̃s gratuitã & aliquis emit gratis. Sigratis tollit.
ñ emit. Si emit p̃tiũ dat. ñ gratis tollit. Et ubi ÷ qͥ sititis
ite ad aquã. emite uob̃ sine argento. Quando emis ñ ar¬
gentũ das: & tantũ emis. Siemis aliqͥd das: ñ tam̃ argen¬
tũ das. te ipsũ das. Sindones enĩ referte ad illa linea sp̃ualia

Expanded text:
erit in portis, hoc est, in aperto, in manifesto. In portis conspicuus erit in portis, hoc est, in aperto, in manifesto. In portis conspicuus erit: sed alios admittet, contra alios claudet. Erit conspicuus in portis vir ejus, cum sederit in concilio cum senioribus terrae. Quod donec fiat, haec interim faciat quod faciebat: operetur, non cesset; exspectcontremiscat sanctum concilium judicii Dei; cum bona conscientia veniat, gloriosa veniat; quia ipsius membra 0. Sindones fecit, et vendidit. Bene quia sindones fecit: quare vendidit, nisi quia non quaerit datum, sed requirit fructum? Venditionem enim istam primo intelligite, fratres, gratuitam. Et aliquis emit gratis? Si gratis tollit, non emit: si emit, pretium dat, non gratis tollit. Et ubi est, Qui sititis, venite ad aquam, emite vobis sine argento ? Quando emis, non argentum das; et tamen emis. Si emis, aliquid das; non tamen argentum das: te ipsum das. Sindones enim referte ad illa linea, quae spiritualia
Abbreviated transcription (Latin):
domo sua sollicitus ñ est. Ille quẽ demorantẽ alicubi nc̃ nemo
uida conspicuũ fit inportis. Adtende quando uide qͦd seqͥt᷑
Cũ sederit inconcilio cũ senioribus terrȩ. Nichil eiudentius. legi
aliã ꝓphetiã. Ueniat ad iuditiũ cũ senoribꝰ płi sui in illo con¬
silio: hoc est in illo iuditio iudicantibꝰ secũ sc̃is qͥbꝰ dictũ est
Sedebitis suꝑ xiͥi sedes. iudicantes xii tribꝰ isrł. conspicuus
erit. Ueni& enĩ filius hominis. sicut dixit in maiestate sua &
om̃s angłi cũ eo. Ibi om̃s angłi & archangłi celorũ & angłi
ad nuntiatores uerbi dĩ. Et enĩ & ꝓpheta dictus angłs.
Angłs enĩ nuntius est. Et ecce mitto angłm meũ ante
faciem tuã. De ioħe dictũ ÷. Et sicut angłm dĩ excepistisme
apłs loquit᷑. Ille gͦ ille alicubi nc̃ demorans de quo multi
dicunt quando uentur̾ est: aut qͥsuentur̾ est. Erit c̃spicuus

Expanded text:
domo sua sollicitus non est, ille quem demorantem alicubi nunc nemo domo sua sollicitus non est, ille quem demorantem alicubi nunc nemo videt, conspicuus fit in portis. Attende quando; vide quod sequitur: Cum sederit in concilio cum senioribus terrae. Nihil evidentius; lege aliam prophetiam: Veniet ad judicium cum senioribus populi sui . In illo concilio, hoc est, in illo judicio, judicantibus secum sanctis, quibus dictum est, Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel , conspicuus erit. Veniet enim Filius hominis, sicut dixis cum eo . Ibi omnes Angeli et Archangeli coelorum, et Angeli annuntiatores verbi Dei. Etenim et propheta dictus est angelus: angelus enim nuntius est. Et, Ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam, de Joanne dictum est ; et, Sicut angelum Dei excepistis me, Apostolus loquitur . Ille ergo, ille alicubi nunc demorans, de quo multi dicunt, Quando venturus est? aut, Quis venturus est? conspicuus
Abbreviated transcription (Latin):
& totus ueritas. laus abundans. de cȩlo huiꝰ mulieris. Quia
aut̃ iste laudabilit duplicia pallia timuer̃. m̃datio dupli¬
ces remanser̃. Duplicia pallia fecit uiro suo. ꝓrs duplicia
pallia fecit. Confitem᷑ dm̃. confitem᷑ hominẽ. Lauda dm̃ in homi¬
ne. lauda hominẽ indõ. Texuit p̃tiosissimũ illud pallium
laudis. In principio erat uerbũ & uerbũ erat apud & ds̃ erat
uerbũ. Hoc erat inpͥncipio apud dm̃. Texuit & aliũ palliũ ꝓpt̃
conuersationẽ inter homines cotidianũ. Uerbũ caro factũ ÷
tanti uiri uel nudã incedere. uel pannosã. Fecit debisso &
purpura. uestim̃ta sibi. Debisso candida confessione: De pur-¬
pura głosa passione. Huĩ bissũ cũ oram᷑ agnoscimꝰ. Huiꝰ pur¬
puras. in martiribꝰ mane laudam̃. Conspicuus aut̃ sit inportu
uir eiꝰ. ille qͥ alicubi demoratur. Ille qͥ protale coniugiũ de

Expanded text:
et totus veritas: laus abundans de colo hujus mulieris. Qui et totus veritas: laus abundans de colo hujus mulieris. Qui autem ista laudabiliter duplicia pallia timuerunt, mendacio duplices remanserunt. Duplicia pallia fecit viro suo. Prorsus duplicia pallia fecit. Confitere Deum, confitere hominem; lauda Deum in homine, lauda hominem in Deo. Texuit pretiosissimum illud pallium laudis, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Texuit et aliud pallium, propter conversationem inter homines quotidianam: Verbum caro factum est, tanti viri, vel nudam incedere, vel pannosam. Fecit de bysso et purpura vestimenta sibi. De bysso, candida confessione; de purpura, gloriosa passione. Hujus byssum, cum oramus, agnoscimus; hujus purpuram in martyribus mane laudamus. 19. Conspicuus autem fit in portis vir ejus. Ille qui alicubi demoratur, ille qui pro tali conjuge de
Abbreviated transcription (Latin):
quendã fotinũ lapidem quasi p̃tiosũ de ornam̃to huiꝰ mulieris
excussũ iã uilẽ & abiectũ unde heretici fotiniani appellantur
Hocelegit quasi simplex palliũ facere uiro suo. Non accepit
ille itaq asua coniuge uere sua sicut scriptũ ÷ legimꝰ. Duplicia
sunt pallia. Ille enĩ xp̃m solũ hominẽ dix̃. Rursus extitit nescio
quȩ alia detestanda mulier quasi & ipsa texens uiro pallium.
hominis nichil habens. Hoc manichei dicunt. Fotiniani homo
tantũ: manichei. ds tantũ. Illi nichil diuinũ in dño c̃fitentur.
isti qi totũ diuinũ & tam̃ falsũ nec saltẽ humanũ. Sienĩ homo¬
ñ erat. gͦ mortuus ñ ÷: gͦ crucifixus. ñ gͦ nec resurrexit: qua
falsas cicatrices ostendit: ꝓculdubio enĩ falsȩ cicatrices ille
fuer̃. siuera uulnera ñ p̃cesser̃. Si aut̃ uera uulnera p̃cessert̃
uera caro. Siuera caro. siuera mors: uera crux: uerꝰ homo

Expanded text:
Photinum quemdam, lapidem quasi pretiosum de ornamento hujus mulieris Photinum quemdam, lapidem quasi pretiosum de ornamento hujus mulieris excussum, jam vilem et abjectum, unde haeretici Photiniani appellantur, hoc elegit quasi simplex pallium facere viro suo. Non accepit ille utique a sua conjuge, vere sua, sicut scriptum est, Unius duplicia sunt pallia. Ille enim Christum solum hominem dixit. Rursus exstitit nescio quae alia detestanda mulier, quasi et ipsa texens viro pallium, hominis nihil habens. Hoc Manichaei dicunt. Photiniani, Homo tantum; Manichaei, Deus tantum. Illi nihil divinum in Domino confitentur; isti quasi totum divinum, et tamen tanon erat, ergo mortuus non est, ergo crucifixus non est, ergo nec resurrexit. Qui falsas cicatrices ostendit. Procul dubio enim falsae cicatrices illae fuerunt, si vera vulnera non praecesserunt. Si autem vera vulnera praecesserunt, vera caro: si vera caro, vera mors, vera crux, verus homo,
Abbreviated transcription (Latin):
uestitist̃. Nũquid de nuditate seruoꝵ suoꝵ sollicit᷑ erit.
cũ alibi demorat᷑ habens coniugẽ talẽ : uestitist̃ & optime
Qua optime uultis nosse: quot qͦt in xp̃o baptirati estis. xp̃m in
in forma sacram̃ti. sed &iã in oꝑe exempli sequentes uestigia
dñ sui. ali uͦ usq ad sacram̃tũ reddituri sua ueste rationẽ¬
ñ cessat illa mulier om̃s uestire: ut nemo querat᷑ nemo dicat
induti esse debeatis ꝓuestibꝰ nr̃is &iam opꝰ faciamꝰ. Om̃s enim
nichil operat᷑: duplicia pallia fecit uiro suo. lam ad clamatiᷤᷤ
credo qͦd agnoscitis quȩ sunt duplitia pallia quȩ fec̃ eccła
uiro suo. Pallia quȩ illi facit. laudes sunt laudes fidei. laudeᷤ
confessionis. laudes p̃dicationis. Quare duplicia : xp̃m lauda
dm̃ laudas hominẽ duplicit̃ laudas. & simplicit̃ lauda duplicit᷑.
qͥ & homo ÷. Et dm̃ simplicit᷑ ut ñsis fictꝰ. Nescio quȩ mulier apud

Expanded text:
vestiti sunt. Numquid de nuditate servorum suorum sollicitus erit, vestiti sunt. Numquid de nuditate servorum suorum sollicitus erit, cum alicubi demoratur, habens conjugem talem? Vestiti sunt, et optime. Quam optime on tantum in forma Sacramenti, sed etiam in opere exempli, sequentes vestigia Domini sui; alii vero usque ad Sacramentum, reddituri de sua veste rationen cessat illa mulier omnes vestire: ut nemo queratur, nemo dicat, admodum induti esse debeatis. Pro vestibus nostris etiam opus faciamus. Omnes enim hil operatur? Duplicia pallia fecit viro suo. Jam acclamatis: credo quod agnoscitis quae sunt duplicia pallia, quae facit Ecclesia viro suo. Pallia quae illi facit, laudes sunt: laudes fidei, laudes confessionis, laudes praedicationis. Quare duplicia? Christum laudas, Deum laudas et hominem. Dupliciter lauda, et simpliciter lauda: dupliciter, quia homo est et Deus; simpliciter, ut non sis fictus. Nescio quae mulier apud
Abbreviated transcription (Latin):
iustificauit: ipsos & glorificauit. Si ds ꝓnob̾. qͥs contra nosꝰ non ÷
sollicitꝰ uir eiꝰ. Nouit suos. nouer̾ eũ sui. cũ alicubi demoratur.
Ubi demorat᷑ nͥ unde uenturꝰ ÷: demorat᷑ ibi qͣsi tardat ibi.
Multi enĩ iã desiderant aduentũ eiꝰ & desideriũ eoꝵ differtur.
donec inpleat᷑ numerꝰ m̃broꝵ matronȩ huiꝰ. Multi aut̃ ad suã
impietatẽ tarditate illius abutunt᷑ & dic̃ malus seruuᷤ: Tar¬
dat dñs m̃s. & incipit cedere c̃seruossuos & in ebriari cũ malis.
Uenit dñs eiꝰ indie qua nescit & hora qua ignorat. & diuidet eum.
Ministroꝵ enĩ & p̃positoꝵ o p̾est qͦd dat intẽpore conseruis
cibaria. Diuidit inqͥt eũ hab& bonos & malos. & separat malo
ab onis. Et partẽ eiꝰ cũ hypocritis pon&. Non totũ ministrũ
qi st̃ ibi & desir᷑antes aduentũ dm̃. Sunt ibi exillo numero
alicubi. sed ñ ÷ sollicitꝰ qͥd agat᷑ in nocte. Om̃s enĩ apud eũ

Expanded text:
avit? Si Deus pro nobis, quis contra nos ? Non est sollicitus vir ejus: novit suos, noverunt eum sui. Cum alicubi demoratur. Ubi demoratur, nisi unde venturus est? Demoratur ibi, quasi tardat ibi. Multi enim jam desiderant adventum ejus; et desiderium eorum differtur, donec impleatur numerus membrorum matronae hujus. Multi autem ad suam impietatem tarditate illius abutuntur; et dicit malus servus, Tardat dominus meus. Et incipit caedere conservos; et inebriari cum malis. Veniet dominus ejus in die qua nescit, et hora qua ignorat, et dividet eum. Ministrorum enim et praepositorum corpus est, quod dat in tempore conservis cibaria. Dividet, inquit, eum. Habet bonos et malos, et separat malos a bonis. Et partem ejus cum hypocritis ponet. Non totum ministrum: quia sunt ibi et desiderantes adventum Domini. Sunt ibi et ex illo numero, alicubi: sed non est sollicitus quid agatur in domo. Omnes enim apud eam
Abbreviated transcription (Latin):
ubi om̃s inpatriasua uiuunt. Non uisitas egrũ ubi om̃s per¬
petuo sani sunt. Nonuestis nudũ. ubi om̃s ȩterna luce uestiti
sunt. Nonsepelis mortuũ. ubi om̃s sine termino uiuunt. Nec
tam̃ ista ñagens. nichil agis : uidebis enĩ quẽ desiderasti. & sine
de fectu laudabis. Istum accipies fructũ tunc erit una illa
quã petisti. Unã peti adño hanc reqͥram. ut in habitẽ indonio
dñi. ꝑ om̃s dies uitȩ meę. Et quid tibi facies ut cõpleas de lecti

Expanded text:
ubi omnes in patria sua vivunt. Non visitas aegrum, ubi omnes perubi omnes in patria sua vivunt. Non visitas aegrum, ubi omnes perpetuo sani sunt. Non vestis nudum, ubi omnes aeterna luce vestiti sunt. Non sepelis mortuum, ubi omnes sine termino vivunt. Nec tamen ista non agens, nihil agis: videbis enim quem desiderasti, et sine defectu laudabis. Istum accipies fructum. Tunc erit una illa quam petisti: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae. Et
Abbreviated transcription (Latin):
laud&: timorẽ dñi qͦ ꝑducta ÷ ad sapientiã. Initiũ enĩ sapi¬
entiȩ timor dñi. Timorẽ aut̃ dñi ipsa conlaud&. laboriosa
tot laudibꝰ in ter tot scandala paciens. Proiuida ad expec¬
tandũ fortis ad tolerandũ. constans ad ꝑseuerandũ. Labo¬
ribus finitis. date illi de fructibꝰ manuũ suarũ. Quid date :¬
Quid date : ꝑcipite regnũ. quod uob̃ paratũ ÷ ab origine mun¬
di. Ecce inquid date. De qͥbus fructibꝰ manuũ eiꝰ : esuruu
Et quod illi deinde negotium erit finitis laboribꝰ. Et laude¬
tur inportis uir eius. Ipse erit portus labox nr̃oꝵ uidere dm̃
te ipsã: ornare purpura: dã ȩscas famulis. Adtende ne lucer¬
na extinguat᷑. sollicita esto surge de noctibꝰ. aperi pauperi
manũ. Traice de colo infusũ ñerunt oꝑa necessitatis. ubi nulla
necessitas. Nonerunt oꝑa miscđiȩ. ubi nulla miseria. Non
frangis panẽ pauꝑi ubi nemo mendicat. Non suscipis ꝑegrinũ

Expanded text:
 perducta est ad sapientiam. Initium enim sapientiae, timor Domini : Timorem autem Domini ipsa collaudat. Laboriosa tot noctibus, inter tot scandala patiens, provida ad exspectandum, fortis ad tolerandum, constans ad perseverandum: laboribus finitis, Date illi de fructibus manuum suarum. Fecit, Quid date? Percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Ecce quid date. De quibus fructibus manuum ejus? Esurivi us. CAPUT XX. 30. Et quod illi deinde negotium erit, finitis laboribus? Et laudetur in portis vir ejus. Ipse erit portus laborum nostrorum, videte ipsam, ornare purpura, da escas famulis, attende ne lucerna exstinguatur, sollicita esto, surge de noctibus, aperi pauperi manum, trajice de colo in fusum. Non erunt opera necessitatis, ubi nulla necessitas. Non erunt opera misericordiae, ubi nulla miseria. Non frangis panem pauperi, ubi nemo mendicat. Non suscipis peregrinum,
Abbreviated transcription (Latin):
dabit eã. Quando surrexer̃ filii eiꝰ & ditatisunt. adtendit
eam insperit eam: & lauclauit eam. Quis noluit audire ht.
laidauerit: sitã iocunde audistis. euil audaretur anobis.¬
quomͦ audirem si possemus audire sic̃ eam laudauit uir eiꝰ lauda¬
uit eã in resurrectione. Cũ resurrexerimꝰ audiemꝰ an& modo
ñ tacuit laudem ipsam. Haec est ipsa laus ipsa sequerit audi

Expanded text:
davit eam. Quando surrexerunt filii ejus, et ditati sunt; attendit davit eam. Quando surrexerunt filii ejus, et ditati sunt; attendit eam, et inspexit eam, et laudavit eam. Quis nolit audire quomodo laudaverit? Si tam jucunde audistis, cum laudaretur a nobisquomodo audiremus, si possemus audire sicut eam laudavit vir ejus? Laudavit eam in resurrectione: cum resurrexerimus, audiemus. An et modo non tac
Abbreviated transcription (Latin):
in pauꝑtate uiuimꝰ in pauꝑtate ugilamus. Et cũ morimur
in pauꝑtate dormimꝰ. sed surgimus & ditabim᷑. Tunc dita¬
buntur filii eiꝰ. Surrexer̃ filu eiꝰ. &ditatisunt. Compara
nẽ quas lib& diuitias terrȩ hiuiꝰ obnoxias furibꝰ tineis. Q d
te iactas qr infirmꝰes. idõ tibi sunt multa necessaria. Opus
est multũ uestiaris. quia frigꝰ pati ñ potes. Lum̃tis utaris.
quia pedibꝰ ambulare ñ potes. Ista fomenta sunt infirnita¬
tis ñ ornam̃ta potestatis. Quȩ illȩ diuitiȩ sunt angłorũ.
unã uestẽ habent lucis nũquã terit᷑ nũ quã sordidatur
Ille sunt uere diuitiȩ ubi nulla erit mopia. nullaerit
in digentia. Qud modo queris hoc ante qua surgas
si filius es mulieris huiꝰ adtende quando tibi diuitiȩ pro¬
mittantur. Surrexer̃ filii eiꝰ & ditati sunt: parate surrec¬
tionis diuitias accipere. Noli has amare ut merearis ad

Expanded text:
in paupertate vivimus, in paupertate vigilamus; et cum morimur, in paupertate vivimus, in paupertate vigilamus; et cum morimur, in paupertate dormimus: sed surgemus et ditabimur. Tunc ditabuntur filii ejus. Surrexerunt filii ejus, et ditati sunt. Compara nunc quaslibet divitias terrae hujus, obnoxias furibus et tineis. Quid te jactas? Quia infirmus es, ideo sunt tibi multa necessaria. Opus est multum vestiaris, quia frigus pati non potes: jumentis utaris, quia pedibus ambulare non potes. Ista fulcimenta sunt infirmitatis, non ornamenta potestatis. Quae illae divitiae sunt Angelorum? Unam vestem habent lucis: nunquam teritur, nunquam sordidatur. Illae sunt verae divitiae, ubi nulla erit inopia, nulla erit indigentia. Quid modo quaeris hoc, antequam surgas? Si filius es mulieris hujus, attende quando tibi divitiae promittantur. Surrexerunt filii ejus, et ditati sunt. Para te resurrectionis divitias accipere. Noli has amare, ut merearis ad
Abbreviated transcription (Latin):
aliũ quẽ lib& p̃ter me. Ordinate in me caritatẽ. Beata filia
eiꝰ hoc ordine constituta. cuiꝰ interceteras celebramꝰ. hodie
passionẽ. Paulo ante audiuimꝰ confessione ordinans linguã
suã honorẽ inquid cȩsari. quasi cȩsari. Timorẽ autẽ deo
Os suũ apuit adtente: & ordinẽ posuit linguȩ suȩ se uere
conuersationis dominoꝵ eiꝰ se uere forte districte ñ est ubi
de fluat᷑ ñ amat dissolutionẽ. Cibos aut̃ pigros ñ comedit
merito tantũ ad qͥsiuit. Hic gͦ ista laboriosa ugilans solli
seuere castigans domũ suã. Surgens denoctibꝰ intuens lucernã
non extinguatur. In tribulatione fortis. nondũ receptis pro¬
missis pauens. Brachia sua infusũ confirmans ñ pigrũ panẽ
manducans. Ob labores istos quasi pauꝑtatis & necessitatis
scłares. Quid erit qr in nouissimis diebꝰ lȩtata est: quiderit.
audire uultis: audite. Propt̃ quã spẽ ardeat lucerna nr̃a
tota nocte: nc̃ audite. Surrexer̃ filu eĩ & lȩtati sunt. M odo

Expanded text:
alium quemlibet propter me. Ordinate in me charitatem. Beata filia ejus in hoc ordine constituta, cujus inter caeteras celebramus hodie passionem, paulo ante audivimus confessionem, ordinans, linguam suam: Honorem, inquit, Caesari quasi Caesari, timorem autem Deo. Os suum aperuit attente, et ordineconversationes domorum ejus.--Severae, fortes, districtae: non est ubi diffluatur, non amat dissolutionem. Cibos autem pigros non comedit. Merito tantum acquisivit. 25. Hic ergo ista laboriosa, vigilans, sollicita, severe castigans domum suam, surgens de noctibus, intuens lucernam ne exstinguatur, in tribulatione fortis, nondum receptis promissis pavens, brachia sua in fusum confirmans, non pigrum panem manducans: sed post labores istos quasi paupertatis et necessitatis saecularis, quid erit, quia in diebus novissimis laetata est? Quid erit, audire vultis? Audite propter quam spem ardeat lucerna nostra tota nocte, nunc audite. Surrexerunt filii ejus, et ditati sunt. Modo
Abbreviated transcription (Latin):
mesticidĩ. Acceptis cinctoriis oꝑamini indomo dm̃ca iã facti
domestici dĩ exchananeis. unde erat & illa mulier mͦ in eugłio
recitata chananea erat adm̃sam filiorũ accedere ñ audebat
sed tãqũa canis micas reqͥrebat. Uide quẽ ad modũ se p̃cinxe¬
rit adop̃. Precinctoriũ eiꝰ fides hoc laudat ille. Omulier
magna: fides tua. Cetera uideamꝰ. fortitudine & decore in¬
duta÷: Decore tãquã bisso fortitudine tamquã purpura.
Qua enĩ fortis inpassione sangunea. Et lȩtata : indieb̃ no¬
uissimis lȩtata est. Hic gͦ diu tribulata. Nam unde habe
p̃st& nob̃ in illa constitutis. ipsam laudantib illi coherentibus
cũ illa & in illa uirũ eiꝰ expectantibꝰ ut & nos aperiamꝰ ad ten¬
te os nr̃m ñtimore sed adtente. caute. sollicite cũ timore &¬
contremore multo fui apud uos. Apl̃s dixit tãquã dicens.¬

Expanded text:
toriis operamini in domo dominica, jam facti domestici Dei ex Chananaeis, unde erat et illa mulier modo in Evangelio recitata. Chananaea erat, ad mensam filiorum accedere non audebat, sed tanquam canis micas requirebat. Vide quemadmodum se praecinxerit ad opus. Praecinctorium ejus, fides: hoc laudat ille. O mulier, magna est fides tua ! 22. Caetera videamus. Fortitudine et decore induta est. Decore, tanquam bysso; fortitudine, tanquam purpura. Quia enim fortis, ideo in passione sanguinea. Et laetata est in diebus novissimis. LaetataPraestet nobis in illa constitutis, ipsam laudantibus, illi cohaerentibus, cum illa et in illa virum ejus exspectantibus, ut et nos aperiamus attente os nostrum; non temere, sed caute, attente, sollicite. Cum timore et tremore multo fui apud
Abbreviated transcription (Latin):
illa enĩ quȩ dedit ȩscas domui dedit & oꝑa ancillis. An eille
iste ipsius st̃ an uiri eiꝰ: anquia uiri ipsius st̃ & ipsius sunt :
an multȩ ancillȩ : ipsa est enĩ quãquã mat̾ familias tamen
ancillã se non dedignetur. Adtendat p̃tiũ suũ diligat
dnm̃ suũ. Agnoscat inquã se ancillã nec timeat conditi¬
onẽ. Non enĩ dedignat᷑ ille coniugem facere. quã tanti emt
& una quȩq coniunx bona maritũ suũ dnm̃ uocat.
Prorsus nonsolũ uocat. sed hoc sapit. hoc sonat. hoc gestat
corde: hoc ꝓfitetur ore tabulas matrimoniales instrum̃ta
nocturnis. Audi quid agat. Prospiciens agrum mercata
est. Prospiciens ñ inp̃senti sed infuturo. mercata ÷ agrũ
istũ. Prospiciens. fide. spe: inde & de noc tibꝰ surgit. Sienĩ
quod ñ uidemꝰ speramꝰ ꝑpacientiã expectamus. In om̃ibꝰ
tribulationibꝰ paciens. ꝓspicit enĩ agrũ quẽ mercatur.

Expanded text:
Illa enim quae dedit escas domui, dedit et opera ancillis. Ancillae Illa enim quae dedit escas domui, dedit et opera ancillis. Ancillae istae ipsius sunt, an viri ejus? An quia viri ipsius sunt, et ipsius sunt? An multae ancillae ipsa est? Ipsa enim quanquam materfamilias, tamen ancillam se non dedignetur. Attendat pretium suum, diligat Dominum suum. Agnoscat, inquam, se ancillam, nec timeat conditionem. Nec enim dedignatur ille conjugem facere, quam tanti emit. Et unaquaeque conjux bona maritum suum dominum vocat. Prorsus non solum vocat, sed hoc sapit, hoc sonat, hoc gestat corde, hoc profitetur ore, tabulas matrimoniales instrumenta nocturnis; audi quid agat: Prospiciens agrum mercata est. Prospiciens, non in praesenti, sed in futuro, mercata est agrum istum: prospiciens fide, spe. Inde et de noctibus surgit. Si enim quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . In omnibus tribulationem patiens: prospicit enim agrum quem mercatur.
Abbreviated transcription (Latin):
laudes uirieius. Uidete quã alonge congerit sibi diuitias.
de noctibꝰ & dedit ȩsc̃as domui: & oꝑa ancillis. Exurgit de
noctibꝰ. Quid ualent noctes: ñ eã p̃munt ñ eã intenebri
iacere cogunt: & de noctibꝰ exurgit. Noctes tribulationes
sunt. Sed cui hȩc & de noctibꝰ exurgit & in tribulationibꝰ
ꝓficit. & dedit ȩscas domui. In noctibꝰ p̃buisse inmitandũ
faciens docuit qͦd faciendũ dixit. Et tc̃ dedit escas. Quis
comedat de nocte ꝓrsus & tc̃ dedit ȩscas. Quibꝰ enĩ dedit
semꝑ esuriunt. Beati enĩ qͥ esuriunt & sitiunt iustitiam.
quia ipsi saturabunt᷑. Anocte sp̃s m̃s uigilat adte ds m̃s
Media noc te surgebã ad confitendũ tibi. hȩc alim̃ta noc¬
turna abundat indomo mulieris huiꝰ. Nemo ibi famẽ
patitur. nec palpat ut inueniat qͦd manducet᷑. Ard&
lucerna ꝓphetiȩ. Sed nũqͥd manducandũ ÷ & uacandũ:

Expanded text:
laudes viri ejus. Videte quam a longe congerit sibi divilaudes viri ejus. Videte quam a longe congerit sibi divide noctibus, et dedit escas domui, et opera ancillis. Exsurgit de noctibus: quid valent noctes? Non eam premunt, non eam in tenebris jacere cogunt. Et de noctibus exsurgit: noctes, tribulationes sunt. Sed cui haec, et de noctibus consurgit, et in tribulationibus proficit. Et dedit escas domui: in noctibus praebuit se imitandam; faciens docuit, quod faciendum dixit; et tunc dedit eis escas. Quis comedat de nocte? Prorsus et tunc dedit escas. quibus enim dedit, semper esuriunt. Beati enim qui esuriunt et sitiunt justitiam, quia ipsi saturabuntur . A nocte spiritus meus vigilat ad te, Deus . Media nocte surgebam ad confitendum tibi . Haec alimenta nocturna abundant in domo mulieris hujus. Nemo ibi famem patitur, nec palpat ut inveniat quod manducetur: ardet ibi lucerna prophetiae. Sed numquid manducandum est et vacandum?
Abbreviated transcription (Latin):
placere cupientẽ. lanea uestis uideri potest interiorẽ. lineã
ñ hab&. Inuenis aliũ dicentẽ tibi. Sufficit mͥ in conscien¬
tia dm̃ colere. dm̃ ad orare. Quid mͥ opꝰ est aut inecclam
ire. aut uisibiliter misceri xp̃ianis: lineã uult haberei
unt debent & tenere spũalia & ñcarnalit̾ opari carna¬
lia Inuenit hec mulier lanã & linũ. & fecit utile ma¬
nibꝰ suis. Lanȩ istȩ & linũ hoc: in scripturis scĩs est. Multi
inueniunt. sed nolunt facere aliꝗd utile manibus sius
Inuenit & fec̃. cũ audistis inuenitis. cũ bene uiuitis faciĩ
Inueniens lanã & linũ fecit utile manibꝰ suis. Uidete
illã cui dr̃. indexterã & sinistrã extende. Sem̃ enĩ tuũ
hereditauit gentes ñ est quod parcas. porrige longuiꝰ fu¬
niculos tuos. Uidete illã facta ÷ tamquã nauis quȩ nego¬
tiatur alonge congerit sibi diuitias. Diuitiȩ mulieris huiꝰ

Expanded text:
placere cupientem: lanea vestis videri potest, interiorem lineam placere cupientem: lanea vestis videri potest, interiorem lineam non habet. Invenis alium dicentem tibi, Sufficit mihi in conscientia Deum colere, Deum adorare; quid mihi opus est aut in ecclesiam ire, aut visibiliter misceri Christianis? lineam vult habere unt, debent et tenere spiritualia, et non carnaliter operari carnalia. Invenit haec mulier lanam et linum, et fecit utile manibus suis. Lana ista et linum hoc, in Scripturis sanctis est. Multi inveniunt, sed nolunt facere aliquid utile manibus suis. Invenit, et fecit. Cum auditis, invenitis: cum bene vivitis, facitis. Inveniens licitur: In dexteram et in sinistram extende; semen enim tuum haereditabit gentes: non est quod parcas, porrige longius funiculos tuos . Videte illam: Facta est quasi navis, qua negotiator a longe congerit sibi divitias. Divitiae mulieris hujus,
Abbreviated transcription (Latin):
Uiro gͦ oꝑatur bonũ. corã dõ oꝑatur bonũ. Illi seruit illi
de uota est illũ diligit. illiplacere semꝑ stude & desiderat.
Nonse ornat nec ꝓpt̾ oculos suos. nec ꝓpt̾ oculos alienos.
Non est de sibi placentibꝰ non ÷ de sua querentibꝰ operatur
enĩ uiro suo. Qui aut̃ sibi oꝑ ant᷑ om̃s sua querunnt non quȩ
iħu xp̃i. Inueniens lanã & liũ fecit utile manibus suis.
Lanificã & lanificã matronã istã sc̃s sermo de scribit. Que¬
ritiꝰaut̃ a nob̾ quid sit lana quid sit linũ. L.anã carnale
aliquid puto. Linũ sp̃uale hoc conicere audeo exordine
uestim̃torũ nr̃oꝵ. Interiora sunt enim liea uestũta lanea
exteriora. Quicquid carne oꝑam in prõptu est: quiequid
spũ insecreto. Operari aut̃ spũ & non opari carne pigrorũ
est. In tuens hominẽ porrigentẽ manu uel elemosinã
pauperi. nec tanien de dõ ibi cogitantẽ sed hominibus

Expanded text:
Viro ergo operatur bonum, coram Deo operatur bonum: illi servit, illi Viro ergo operatur bonum, coram Deo operatur bonum: illi servit, illi devota est; illum diligit, illi placere semper studet. Non se ornat, nec propter oculos suos, nec propter oculos alienos. Non est de sibi placentibus, non est de sua quaerentibus: Operatur enim viro suo. Qui autem sibi operantur, omnes sua quaerunt, non quae  6. Inveniens lanam et linum, fecit utile manibus suis. Lanificam et linificam matronam istam sanctus sermo describit. Quaeritur autem a nobis quid sit lana, quid sit linum. Lanam carnale aliquid puto, linum spirituale. Hoc conjicere audeo ex ordine vestimentorum nostrorum: interiora sunt enim linea vestimenta; lanea, exteriora. Quidquid carne operamur, in promptu est: quidquid spiritu, in secreto. Operari autem carne, et non opest. Invenis hominem porrigentem manu eleemosynam pauperi, nec tamen de Deo ibi cogitantem, sed hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eam cor uiri eiꝰ confidit. Confidit suꝑ eam cor uiri eiꝰ
p̃scius confidit falli non potest. qui confidit. Non dictum ÷
confidit suꝑ eã cor siliorũ. Poterant enĩ filii eiꝰ paruuli falli
illius cor. nullũ m̃datiũ ecipit. Uerũ ÷ gͦ qͦd confidit: quȩ
talis ÷ spolus non indigebit : non qr ñ quęrit spolia. ideo
ñ indigebit: sed quia multis abundabit quȩ talis ÷ spolus
ñ indigebit. undiq spoliat mundũ ubiq diffusa rapit
undiq trophea diabolo. Hoc enĩ & ꝓmisit uiro eiꝰ cui dicit
in alio psalmo exulto gͦ inuerbis tuis. sic̃ qͥ inuenit spolia
multa. Quẽ ad modũ spolus indig& quȩ undiq rapit.
undiq trahit: undiq ad qͥrit. Operat᷑ enĩ uirosuo bona
lȩterna & ñ mala inomĩ tempore. hinc ÷ qͦd ex poliat¬
ista mulier gentes oꝑando uiro suo bona & ñ mala In om̃i
tẽpore oꝑatur bonũ & ñ malũ. nec sibi sed uiro ut qͥuiuit

Expanded text:
super eam cor viri ejus confidit. Confidit super eam cor viri ejus: super eam cor viri ejus confidit. Confidit super eam cor viri ejus: praescius confidit, falli non potest qui confidit. Non dictum est, Confidit super eam cor filiorum: poterant enim filii ejus parvuli falli; illius cor nullum mendacium decipit. Verum est ergo, quod confidit. Quae talis est, spoliis non indigebit. Non quia non quaerit spolia, ideo non indigebit: sed quia multis abundabit. Quae talis est, spoliis non indigebit. Undique spoliat mundum, ubique diffusa; rapit undique tropaea diabolo. Hoc enim ei promisit vir ejus, cui dicit in alio psalmo: Exsulto ego in verbis tuis, sicut qui invenit spolia multa . Quemadmodum spoliis indiget, quae undique rapit, undique trahit, undique acquirit? 5. Operatur enim viro suo bona, et non mala in omni tempore. Hinc est quod exspoliat mulier ista gentes, operando viro suo bona, et non mala. In omni tempore operatur bonum, et non malum: nec sibi, sed viro; ut qui vivit,
Abbreviated transcription (Latin):
iac& in tenebris. lapis ptiosus ꝗilib& iac&. iac& in tenebri
cõpagine ornam̃ti eiꝰ. Ego aut̃ fident̃ dixerĩ p̃tiosi lapi¬
des iđo dicti st̃: qr cari ualent iã ille uilis ÷ : p̃tiũ ꝑdidia¬
Qui ñ hab& caritatẽ doctrinã suã iacte. lic& linguã
uã iact&: lic& audiat. stimatorẽ uerorũ lapidum
matronȩ huiꝰ audiat inquã quendam artificẽ ornamenti
lingius hominũ loquar inqt & angłorũ. caritatẽ aut̃ ñ ha¬
beam. factus sum sicut ȩram̃tũ sonans aut cimbalũ tunuen ᷤ.
Cymbalũ ÷ lapis ille iam ñ fulg& sed tinnit. Ergo discite
lapides estimare negotiatores regni cȩloꝵ nullus uobis
lapis placeat. pt̾ huiꝰ mulieris ornam̃tũ. Hȩc quȩ p̃tiosi¬
or est lapidibꝰ p̃tiosis ornam̃ti sui ipsa p̃tium est. Confidit
Cõmendauit enĩ ȩccłam usq ad terminos t̾rȩ ꝑom̃s gentes
amari usq admare. Hec si ñusq ad finẽ ꝑseuerauerit ñ

Expanded text:
jacet in tenebris. Lapis pretiosus quolibet jacet, jacet in tenebris: jacet in tenebris. Lapis pretiosus quolibet jacet, jacet in tenebris:  esset in compagine ornamenti ejus. Ego autem fidenter dixerim, pretiosi lapides ideo dicti sunt, quia caro valent: jam ille vilis qui non habet charitatem. Doctrinam suam jactet licet, linguam suam jactet licet: audiat aestimatorem verorum lapidum matronae hujus; audiat, inquam, quemdam artificem ornamenti linguis hominum loquar, inquit, et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens . Cymbalum est lapis ille: jam non fulget, sed tinnit. Ergo discite lapides aestimare, negotiatores regni coelorum: nullus vobis lapis placeat, praeter hujus mulieris ornamentum. Haec quae pretiosior est lapidibus pretiosis, ornamenti sui ipsa pretium est. CAPUT IVCommendavit enim Ecclesiam usque ad terminos terrae, per omnes gentes, a mari usque ad mare. Haec si non usque ad finem perseveraverit, non
Abbreviated transcription (Latin):
Quantũ enĩ ꝑtinet ad doctrinã & ad eloqͥũ unde fulg&. lapis
p̃tiosus ciprianꝰ erat sed mansit in huiꝰ ornam̃to. lapis p̃tiosus
erat donatꝰ. sed resiluit a cõpage ornam̃ti. Ille qui mansit
in ea amari sẽ uoluit. Ile qui inde excussus ÷ p̃ter illã nomen
sibi quȩ siuit. Ille ꝑmanens cũ illa. & ad illã collegit. ille¬
qͥ resiliens ñ colligere sed spargere eoncupiuit. Mali filu
ꝗd seqͥmini lapidẽ p̃tiosũ de ornam̃to huiꝰ mulieris ex¬
cussum: respondetis mͥ. Quid enĩ: tusic intelliges quomͦ
ille: ac sic loqueris qͦmͦ ille: aut̃ tudoctior es quaille sit
lic& intelligens intellectus bonꝰ om̃ibꝰ facientibꝰ eũ sit lic&
doctus sit lie& liberalibꝰ disciplinis & misterias legis in¬
structus lapis : p̃tiosus. Redi abillo adistã p̃tiosior est la¬
pidibꝰ p̃tiosis. lapis p̃tiosus si ñ sit in ornam̃to hiuĩ mulieris.

Expanded text:
Quantum enim pertinet ad doctrinam et eloquium unde fulget, lapis Quantum enim pertinet ad doctrinam et eloquium unde fulget, lapis pretiosus erat Cyprianus: sed mansit in hujus ornamento. Lapis pretiosus erat Donatus: sed resiluit a compage ornamenti. Ille qui mansit, in ea se amari voluit: ille qui inde excussus est, praeter illam nomen sibi quaesivit. Ille permanens cum illa, ad illam collegit: ille resiliens, non colligere, sed spargere concupivit. Mali filii, quid sequimini lapidem pretiosum, de ornamento hujus mulieris excussum? Respondetis mihi, Quid enim? Tu sic intelligens quomodo ille? aut sic loqueris quomodo ille? aut tam doctus es quam ille? Sit licet intelligens: Intellectus bonus, omnibus facientibus eum . Sit licet doctus, licet liberalibus disciplinis et mysteriis Legis instructus, lapis est pretiosus: redi ab illo ad istam, Pretiosior est lapidibus pretiosis. Lapis pretiosus si non sit in ornamento mulieris hujus,
Abbreviated transcription (Latin):
tã fortẽ qͥs ñ uid& : sediã inuentã iã eminentẽ. iã conspi¬
cuam. iã głosã. iã ornatã. iãlucidã. iã ut cito explicẽ toto
est. Quid magnũ. Quia p̃tiosior est mulier. hȩc lapidibꝰ p̃tio¬
sissimis : humanas auaritias cogitetis si ad ꝓpͥetatẽ accipian¬
tur lapides p̃tiosi. Quid magnũ ÷ qͦd qͥb̃lib& lapidibꝰ p̾tiosior
inuenitur ȩccła nulla talis cõparatio ⁊ sed sunt lapides p̃tiosi.
in illa tamp̃tiosi sunt lapides isti. ut uiui dicant᷑. Sunt gͦ lapides
p̃tiosi ornantes eã sed est ipsa p̃tiosior. Uolo aliqͥd cõm̃dare
caritati ur̃ȩ quantũ capio. quantũ capitis. quantũ timeo q̃n¬
tũ timere debetis. dehis lapidibꝰ p̃tiosis. Sunt in ȩccla lapi¬
des p̃tiosi & semꝑ fuerunt. docti abundantes & scientia & eloqͥo
& om̃i instructione legis. Preciosi isti plane. lapides sunt. Sed
ex eorũ numero qͥdã aberrauer̃ abornam̃to mulieris huius.

Expanded text:
n videt? Sed jam inventam, jam eminentem, jam conspicuam, jam gloriosam, jam ornatam, jam lucidam; jam, ut cito explicem, totoest. Quid magnum, quia pretiosior est mulier haec lapidibus pretiosis? Si modo humanas avaritias cogitetis, si ad proprietatem accipiantur lapides pretiosi, quid magnum est, quod quibuslibet lapidibus pretiosior invenitur Ecclesia? Nulla talis comparatio est: sed sunt lapides pretiosi in illa. Tam pretiosi sunt lapides isti, ut vivi dicantur . Sunt ergo lapides pretiosi ornantes eam: sed est ipsa pretiosior. Volo aliquid commendare Charitati vestrae, quantum capio, quantum capitis, quantum timeo, quantum timere debetis de his lapidibus pretiosis. Sunt in Ecclesia lapides pretiosi, et semper fuerunt, docti, abundantes scientia et eloquio et omni instructione Legis. Pretiosi plane lapides isti sunt: sed ex eorum numero quidam aberraverunt ab ornamento mulieris hujus.
Abbreviated transcription (Latin):
tainquã creaturã. creatorẽ tãquã creatorẽ: angłos tamquã
angłos. cȩlestia tamquã cęlestia. terrestria tãquã terrestru.
homines tãquã homines : pecora tãquã pecora nichil ꝑt᷑batũ
nichil inordinatũ: non accipiens inuanũ nom̃ dñi dĩ sui. ñ
substantiã creaturȩ sentiens decreatore. Ita ordine totũ lo¬
quens. ut p̃ponat inferiora potioribꝰ: nec subdat potiora in
dine. Unde & ipsa dic̃. Ordinate inine caritatẽ. Noli te p̃pos¬
tere agere. nolite turbare & con fundere quȩ ds ordinauit
Ordinate in me caritatẽ. amate me tãquã me. amate dm̃

Expanded text:
nquam creaturam, Creatorem tanquam Creatorem, Angelos tanquam Angelos, coelestia tanquam coelestia, terrestria tanquam terrestria, homines tanquam homines, pecora tanquam pecora. Nihil perturbatum, nihil inordinatum. Non accipiens in vanum nomen Domini Dei sui, non substantiam creaturae sentiens de Creatore: ita ordinate totum loquens, ut non praeponat inferiora potioribus, nec subdat potiora infdine. Unde et ipsa dicit: Ordinate in me charitatem . Nolite praepostere agere, nolite perturbare et confundere quae Deus ordinavit. Ordinate in me charitatem. Amate me tanquam me, am
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse: udit fecisse. & cogit iurare. homicida est. Ille enĩ
domus suas uenerint. cũ consuetudinẽ suã lapsu linguȩ¬
repetiuerint. ad moneat ꝓximus ꝓximũ hoc est qͦd hodie
audiuimꝰ. hoc quod obstricti sumꝰ nonfiat hodie certe cũ
recens sermo est exꝑtus loquor ñ fiat hodie pigrius fit
cras: si & cras factũ non fuerit minꝰ laborante qui custodit.
Ad iuuat᷑ enĩ consuetudine suꝑioris diei triduo moritur
pestis dequa laboramꝰ & gaudebimꝰ de fructu ur̃o quia
magno bono abundatis. si tam magno malo carebitis con¬

Expanded text:
fecisse, vidit fecisse, et cogit jurare, homicida est. Ille enim fecisse, vidit fecisse, et cogit jurare, homicida est. Ille enim domos suas venerint, cum consuetudinem suam lapsu lingurepetiverint; admoneat proximus proximum: Hoc est quod hodie audivimus, hoc est quod obstricti sumus. Non fiat hodie, certe cum recens sermo est, Expertus loquor: non fiat hodie, pigrius fit cras. Si et cras factum non fuerit, minus laborat qui custodit; adjuvatur enim consuetudine superioris diei. Triduo moritur pestis de qua laboramus: et gaudebimus de fructu vestro; quia magno bono abundabitis, si tam magno malo carebitis. Con
Abbreviated transcription (Latin):
cer&. quȩ aut̃ scribo uob̃. ecce corãdõ: qr ñmentior. Uide¬
bat ibi eos qui credebant. uidebat & alios qui ñ credebant.
Ergo noli dicere ñ uiro siforte exigitur. A malo ÷ enĩ qͦd faciꝰ.
sed illius qͥexigit. Nam tu qͦm tẽ purges non habes quomodo
saus facias negotio qͦd instat ñ inuenis. Sed aliud ÷ cũ exigit᷑
iuratio. aliud qͦd offertur. Et hoc ipsũ quod offertur aliud
cũ offertur ñ credenti: aliud cũ uentilatur & credenti.
Tene gͦ linguã & consuetudinẽ quantũ potes ñqͦmͦ qͥdam
quando illis dr̃ uerũ dicunt ñcredo. ñ fecisse te ñ credo.
ds̃ iudice iura mͥ. Et ipse qui exigit iurationẽ multũ inter¬
est sinescit illũ falsum iuraturu anscit. Si enĩ nescit & idõ
dic̃ iura mͥ. ut fides ei fiat: non audeo dicere ñ esse peccatũ
tamen humana tẽptatio est. Si aut̃ scit eũ fecisse. nouit

Expanded text:
ceret, Quae autem scribo vobis, ecce coram Deo, quia non mentior . Videceret, Quae autem scribo vobis, ecce coram Deo, quia non mentior . Videbat ibi eos qui credebant; videbat et alios qui non credebant. Ergo noli dicere, Non juro, si forte exigitur. A malo est enim quod facis; sed illius qui exigit. Nam tu quomodo te purges non habes, quomodo satisfacias negotio quod instat, non invenis. Sed aliud est, cum exigitur juratio; aliud, cum offertur: et hoc ipsum quod offertur, aliud cum offertur non credenti; aliud cum ventilatur et credenti.Tene ergo linguam et consuetudinem, quantum potes: non quomodo quidam, quando illis dicitur, verum dicis, non credo, non fecisti, non credo, Deus judicet, jura mihi. Et ipse qui exigit jurationem, multum interest, si nescit illum falsum juraturum, an scit; si enim nescit, et ideo dicit, jura mihi, ut fides ei fiat, non audeo dicere non esse peccatum, tamen humana tentatio est. Si autem scit eum fecisse, novit