comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo ꝓpt̾̃ duodecĩ trib isrł: ita & hi
ꝓpt̾ exteras gentes destinarent᷑ im¬
buendas. seu qͦd ipso p̃dicãtiũ nume¬
ro totus orbis ꝑ eugłm sũmȩ &. in¬
diuiduȩ trinitatis illustrandꝰ inti¬
mabat᷑. sicut solem hũc constat tͥ¬
duanũ suȩ lucis ambitũ mundo ꝑ
septuaginta duas horas afflare soli¬
tũ. Nam & dñs ipse se diem: suos
uͦ apłos horas appellat dicens. Non¬
ne duodecĩ hore sũt diei : Siqͥs am¬
bulauĩt in die: ñ offendit. E in psal¬
mis p̃cipit᷑. Bene nuntiate diẽ de

Expanded text:
uomodo duodecim tribus Israel, ita et hi propter exteras gentes destinarentur imbuendas. Seu quod ipso praedicantium numero totus orbis per Evangelium summae et individuae Trinitatis illustrandus intimabatur. Sicut solem hunc constat triduanum suae lucis ambitum mundo per septuaginta duas horas afflare solitum. Nam et Dominus ipse se diem, suos vero apostolos horas appellat, dicens: Nonne duodecim horae sunt diei? Si quis ambulaverit in die, non offendit . Et in Psalmis praecipitur bene: Nunti
Abbreviated transcription (Latin):
Dempla siguant᷑: Qui gͦ officiũ p̾dicatio¬
nis fuscipit. dignũ ñ ẽ ut onꝰ scłariũ
negotioꝵ portet: ne dũ hoc eiꝰ colla de¬
pͥmit. ad p̃dicancla cȩlestia ñ assurgat.
N ec debet stultoꝵ oꝑin exempla conspi¬
cẽ: ne sua oꝑa qͣsi ex mortius pellib
credat muniri. Omĩs uͦ qui salutat
in uia: ex occasione salutat itiueris.
ñ ex stucdio optande eiusdẽ salutis.
Qui gͦ ñ amore ȩtnȩ patͥe s p̾mioꝵ am¬

Expanded text:
empla signantur? Qui igitur officium praedicationis suscipit, dignum non est, ut onus saecularium negotiorum portet, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera, quasi ex mortuis pellibus, credat munire. Omnis vero qui salutat in via, ex occasione salutat itineris, non ex studio obtinendae ejusdem salutis. Qui igitur non amore aete
Abbreviated transcription (Latin):
Siue de his dic̃ qͦd cadut suꝑ eũ qͥ illũ
ñdũ pui enitꝰ int̾eunt. s tñ conqͣs¬
santur. ut ñ recti ambulent. Supra
qͦs aũ cadit. ueniet ilł desuꝑ in iudi¬
tio cũ pęna ꝑditionis: ido dixit cõ¬
minuet eos. ut suit impii tãꝗͣ pul¬
uis quẽ ꝑicit uentꝰ a fatie terrȩ.
Et querebat̾ pͥncipes sacerdotũ &¬

Expanded text:
Sive de nis dicit, quod cadunt super eum, qui illum Sive de nis dicit, quod cadunt super eum, qui illum nondum penitus intereunt, sed tamen conquassantur ut non recti ambulent. Supra quos autem cadit, veniet illis desuper in judicio cum poena perditionis. Ideo dixit comminuet eos, ut sint impii tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae. Et cum audissent principes sacerdotum
Abbreviated transcription (Latin):
cultura estis: dĩ edificatio estis.s
qͥuineȩ di fructũ negare qͣsi agͥcolȩ
mali. idẽ qͣsi mali cem̃tarii domui
dĩ lapicdẽ p̃ciosũ. electũ. qͥ uł in fun¬
dam̃tis. uł in angulo ponendꝰ erat
subtrahere: hoc ẽ fide xp̃i audito¬
rib suis conabant᷑ eriꝑe. S illis licet
nolentib idẽ lapis caput anguli
firmauit: qͥa de utroq ppło qͦt qͦt ip¬
se uoluit sua fide conunxit. Omis
qͥ cecidĩt supͣ illũ lapicłe conqͣssabi¬
tur. Sup᷑ quẽ aũ ceciderit. cõminuet
illũ. Aliuo est offendere xp̃m per
mala opera: aliuo negare ꝑ impie¬
tatẽ. Qui peccator est. & tam̃ illi cre¬
dit. cadit qͥde suꝑ lapidẽ & conqs¬
satur. s ñ om̃mo cominuit᷑: reser¬
uatur enĩ ꝑ patientiã ad salutem.
s upͣ quẽ uͦ ille ceciderit. ħ ẽ cui lapis R.¬
ipse irruerit. & qui xp̃m penitꝰ nega¬
ũt. cõminuet eũ: ut ne testa qͥ dem
rema ꝯneat. in qͣhauriat᷑ aqͥ pusillũ.

Expanded text:
ra, Dei aedificatio estis . Sed qui vineae Dei fructum negare quasi agricolae mali, iidem quasi mali caementarii domui Dei lapidem pretiosum electum, qui vel in fundamentis vel in angulo ponendus erat subtrahere, hoc est fidem Christi auditoribus suis conabantur eripere. Sed illis licet nolentibus, idem lapis caput anguli firmavit, quia de utroque populo quotquot ipse voluit sua fide conjunxit. Omnis qui ceciderit supra illum lapidem conquassabitur. Supra quem autem ceciderit, comminuet illum. Aliud est offendere Christum per mala opera, aliud negare per impietatem. Qui peccator est et tamen illi credit, cadit quidem super lapidem et conquassatur, sed non omnino comminuitur, reservatur enim per sapientiam ad salutem. Super quem vero ille ceciderit, id est, cui lapis ipse irruerit, et qui Christum penitus negaverit, conteret eum, ut ne testa quidem remaneat in qua hauriatur aquae pusillum.
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ corde repulsꝰ ac deinde cruci
additꝰ ẽ. In cuiꝰ figurã moyses al¬
tare holocausti in q̃ uictimarum
sanguis funderet᷑. ñ intra tab̾¬
nacłm s ad hostiũ posuit mistice do¬
cens qͥa & dnĩcȩ crucis altare extra
iherosolunoꝵ portã ponendũ &
ipse uera patris hostia xp̃c. a domo
ludeoꝵ qu̾ã scĩficatutꝰ adierat ñ
intimo corde recipiendꝰ s foris eẽt
suo cruore tinguendꝰ Quod uero
scd̾m marcũ mutato ordine dicit᷑.
& app̃hendentes eũ occidert̃ & eiece

Expanded text:
lorum corde repulsus, ac deinde cruci lorum corde repulsus, ac deinde cruci addictus est. In cujus figuram Moyses altare holocausti, in quo victimarum sanguis funderetur, non intra tabernaculum, sed ad ostium posuit : mystice docens quia et Dominicae crucis altare extra Hierosolymorum portam ponendum, et ipse vera Patris hostia Christus a domo Judaeorum, quam sanctificaturus adierat, non intimo corde recipiendus, sed foris esset suo cruore tingendus. Quod vero secundum Marcum mutato ordine dicitur: Et apprehende
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ cũ uidissent coloni: cogitauerũt
int̾ se dicentes. hic ẽ heres. Occidamꝰ
illũ: ut nr̃a fiat hereditas. Manifestis¬
ignorantiã. s ꝑ iuidentiã crucifixis¬
se filiũ dĩ. Intellexerũt enĩ hunc eẽ.
cui dictũ est. Postula ame & dabo tͥ
gentes hereditatẽ tuã. Et ꝓpterea qͣsi
sͥ consulentes aiebant. Ecce mundꝰ
totꝰ post eũ abiit: & si dimittimꝰ eũ
sic. om̃s credent in eũ. Hereditas gͦ
filii eccłia est cunctis ei data de geni¬
b quã ñ moriens illi pat̾ reliquit.
s ipse sua morte mirabilit̾ acqͥsiuit:
qͥa resurgendo possedit. Hanc autẽ
occiso eo mali coloni p̾ripe moliebã¬
tur: cũ crucifigentes eũ uidĩ fidem
q̃ ꝑ eũ ẽ extinguere. & suã magis q̃ ex
lege ẽ iustitiã p̃ferre ac gentib immbu
Extra uineã heres uineȩ trucidat᷑. qͥ a
iłic ut sc̃ĩficaret ꝑ suũ sangͥnẽ ppłm.
extra portã passꝰ ẽ. Siue eiectꝰ extra
uineã & occisꝰ e: qͥa prius ab incredu¬

Expanded text:
cum vidissent coloni, cogitaverunt inter se dicentes: Hic est haeres, occidamus illum ut nostra fiat haereditas. Manifestisignorantiam, sed per invidentiam crucifixisse Filium Dei. Intellexerunt enim hunc esse cui dictum est: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . Et propterea quasi sibi consulentes aiebant: Ecce mundus totus post eum abit, et si dimittimus eum sic, omnes credent in eum . Haereditas ergo filii Ecclesia est cunctis ei data de gentibus, quam non moriens illi Pater reliquit, sed ipse sua morte mirabiliter acquisivit, quia resurgendo possedit. Hanc autem occiso eo mali coloni praeripere moliebantur, cum crucifigentes eum Judaei fidem quae per eum est exstinguere, et suam magis quae ex leExtra vineam haeres vineae trucidatur quia Jesus ut sanctificaret per suum sanguinem populum, extra portam passus est . Sive ejectus extra vineam et occisus est, quia prius ab incredu
Abbreviated transcription (Latin):
Diũsis moclis eandẽ ꝗͣ supͣ calupniã
stritunt. qnͣdo dixerũt. in beelrebub
pͥncipe demonioꝵ eicit hic dȩmo¬
ma. Quando enĩ dicunt in qua po¬
testate hec facis de cdĩ dubitant
potestate. & subintelligi uolunt
diaboli eẽ qͦo facit. Addentes qͦq¬
& qͥs est qͥ dedit tͥ hãc potes ta¬
tẽ manifestissime eẽ dĩ filiũ ne¬
gant: qu̾e putãt ñ suis s alienis ui¬

Expanded text:
calumniam struunt, quando dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit hic daemonia. Quando enim dicunt: In qua potestate haec facis? de Dei dubitant potestate, et subintelligi volunt diaboli esse quod faciat. Addentes quoque: Quis tibi dedit hanc potestatem? Manifestissime Dei Filium negant, quem putant n
Abbreviated transcription (Latin):
aũ uictũ suũ ȩccłia indĩ mun̾a
ssiltit. q̃ om̃e qͦd uiuit ñ sui meri¬
apti. s di muneris intelligit dicens.
Os ꝓpitiꝰ esto mͥ peccatori. Et alibi.
foititudinẽ meã ao te custodiã: qͥa
tu ds susceptor nĩs es: cs ms misccłia¬

Expanded text:
autem victum suum Ecclesia in Dei munera mittit, quae omne quod vivit, non sui meriti, sed Dei esse muneris intelligit, dicens: Deus, propitius esto mihi peccatori . Et alibi: Fortitudinem meam ad te custodiam, quia tu Deus susceptor meus es, Deus meus, mi
Abbreviated transcription (Latin):
latiũ era minuta duo mutit.
qͥa in conspectu dͥuiȩ magestatis
qͦ nr̃ĩ opis oblationes qͣsi certo mui¬
mero conscͥpta & consignata ser¬
uant᷑. siue dilectionẽ dĩ &s ꝓrimi
seu ficłi orationisq suȩ munera de¬
fert: q consida̾ta. ꝓpͥe fragilitatis
minuta. s merito piȩ deuotioi̾s
accepta. cunctis suꝑboꝵ iudeoꝵ
abundanti sͥ miserũt in munera
di: hȩc aũ ex eo qdͦ deest illi. omnẽ
uictũ suũ quẽ habuit misit. Ex
abundantia sͥ nideus mittit in
iminera di. qͥ de iustitia sua p̃¬
sumẽs. hȩc apud se orat. Os̃ gr̃as¬

Expanded text:
tit, quia in conspectum divinae Majestatis, qua nostri operis oblationes quasi certo numero conscripta et consignata servantur, sive dilectionem Dei et proximi, seu fidei orationisque suae munera defert, quae consideratu propriae fragilitatis minuta, sed merito piae devotionis accepta, cunctis superborum Judabundantia sibi miserunt in munera Dei. Haec autem ex eo quod deest illi, omnem victum suum quem habuit misit. Ex abundantia sibi Judaeus mittit in munera Dei, qui de justitia sua praesumens, haec apud se orat: Deus gra
Abbreviated transcription (Latin):
in peccatũ recepit. qͥ magne nc̃ estima¬
tionis apuo om̃s habit.. in diumo
tũc examine. ñ solũ ñ ꝓ aliis se int̾¬
uenire: s nec sua cͥ merita suffice̾. pos¬
se dep̾hendit: ĩmo ipsarũ qͥb huma¬
nũ iuditiũ fefellit p̃cũ. int̾ cͥmina

Expanded text:
peccatum recipit, qui magnae nunc aestimationis apud homines habitus, in divino tunc examine non solum pro aliis se intervenire, sed nec sua sibi merita sufficere posse deprehendit, imo ipsarum, quibus humanum judicium fefellit, precum inter crimina
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s misit. Hic nob̾ loco moralit᷑¬
qͥdẽ intimat. quã sit acceptabile deo
qͥe qͥd bono animo obtuleruns qͥ cor
nimirũ & ñ substantiã pensat. ne
ppendit qnͣtũ in er sacrifitio. s ex quͣ¬
to ꝑferatur. Iuxta uͦ allegoriȩ leges
diuites qui ingarophilatiũ muna
mittebant. udeos de iustitia legis
elatos: porro uidua pauꝑ eccłiȩ si̾¬
plicitatẽ designat. Quȩ recte pauꝑ¬

Expanded text:
omnes misit. Hic nobis locus moralitdem intimat, quam sit acceptabile Deo quidquid bono animo obtulerimus, qui cor nimirum et non substantiam pensat, nec perpendit quantum in ejus sacrificiis, sed ex quanto proferatdivites qui in gazophylacium munera mittebant, Judaeos de justitiae legis elatos, porro vidua pauper Ecclesiae simplicitatem designat. Quae recte paup
Abbreviated transcription (Latin):
S saducei qͥnq tm̃ libros moysi recipie¬
bant: ꝓpħarũ uaticinia respuentes.
Stultũ gͦ erat mnoe ꝓferre testimomia:
quoꝵ auctoritatẽ ñ seq̃bant᷑. Porro
ad etͣnitatẽ animarũ ꝓbancła de
moyse ponit exempla: ego sũ deus
abraham. ds ysaac & cłs iacob: sta¬

Expanded text:
ue tantum libros Moysi recipiebant, prophetarum vaticinia respuentes. Stultum ergo erat inde proferre testimonia, quorum auctoritatem non sequebantur. Porro ad aeternitatem animarum Moyse ponit exemplum: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob, sta
Abbreviated transcription (Latin):
gut gͦ corpora q possũt nubẽ. & ducẽ
uxores. hoc ẽ feminarũ & urroꝵ certis
discreta membra spetieb set nulla
ꝯcũbendi uoluptate uł nescessitate
mancipata. Nemo qͥpe dicit de la¬
pide & arbore. & his reb q̃ ñ habent
membra genitalia. qͦd ñ nubant
neq ducant uxores: s de his qͥ cũ
possit nub̾ẽ tñ alia ratione ñ nubt̃.
N eq enĩ ultra mori potert᷑. Quia co

Expanded text:
gunt ergo corpora quae possunt nubere et ducere gunt ergo corpora quae possunt nubere et ducere uxores, hoc est feminarum et virorum certis discreta membra speciebus, sed nulla concumbendi voluptate vel necessitate mancipata. Nemo quippe dicit de lapide et arbore, et his rebus quae non habent membra genitalia, quod non nubant neque ducant uxores, sed de his qui cum possunt nubere, tamen alia ratione non nubunt. Neque enim ultra mori
Abbreviated transcription (Latin):
misisse ante porros. Non enĩ dedit
eĩs qͥ capere ñ poterant. s eis qͥ pote¬
rãt. & simul aderat̃: qs ꝓpt̾ alioꝵ im¬
mũditiam negligi ñ oportebat.
debatq eis ita ut qͥd contͣlice̾nt ñ
haberet̃: qͣuis uenenis suis contabes¬
ce̾nt poti ꝗͣ illiꝯ cibo saturarentur:
alii tũ qͥ poterãt caꝑe. ex illoꝵ occa
aũ qͥ cligni habebunt᷑ scło illo. & re¬
surrectione ex mortuis: neq nubet.
neq ducẽt uxores. Non ita intel¬
ligendu ẽ. qͣsi digni tm̃. uł resur¬
recturi uł sine nuptiis futuri sint:
indigni autẽ id ẽ peccatores. uł mi¬
nime resurrecturi. uł ad nuptias
resurrecturi sint credendi: s ita potiꝰ
sentiendu. qoͦ om̃s & resurrecturi. &
absq nuptiis fint in scło illo man¬
suri: dñs aũ saluator ut ad głam re¬
surrectionis animos excitaret inqui¬
rentiũ. de electis solũmͦ uoluerit fa¬
cẽ sermonẽ. Si aũ in resurrectione
neq nubut neq ducũt uxores. resur¬

Expanded text:
misisse ante porcos: non enim dedit eis qui capere non poterant, sed eis qui poterant, et simul aderant; quos propter aliorum immunditiam negligi non oportebat.debatque illis, ita ut quid contradicerent non haberent, quamvis venenis suis contabescerent potius, quam illius cibo saturarentur; alii tamen qui poterant capere, ex illorum occatem qui digni habebuntur saeculo illo et resurrectione ex mortuis, neque nubent, neque ducent uxores. Non ita intelligendum est, quasi digni tantum vel resurrecturi, vel sine nuptiis futuri sint, indigni autem, id est, peccatores, vel minime resurrecturi, vel ad nuptias resurrecturi sint credendi; sed ita potius sentiendum, quod omnes et resurrecturi, et absque nuptiis sint in saeculo illo mansuri. Dominus autem Salvator ut ad gloriam resurrectionis animos excitaret inquirendam, de electis solummodo voluerit facere sermonem. Si autem in resurrectione neque nubunt neque ducunt uxores, resur
Abbreviated transcription (Latin):
e ũbũ aliqo qͦd pateret insidiis: quia in
sermonib confutati sũt ult᷑ ñ int̾rogãt.
e s aptissime cõp̃hensũ. romane tradũt¬
ͥ potestati. Ex qͦ intelligimꝰ uenena inui¬
diȩ posse qͥdẽ suꝑari: s difficile ꝯqͥescere.

Expanded text:
e quod pateret insidiis, quia in sermonibus confutati sunt, ultra non interrogant, sed apertissime comprehensum Romanae tradunt potestati. Ex quo intelligimus venena invidiae posse quidem superari, sed difficile conquiescere.
Abbreviated transcription (Latin):
nascendo. Quod aũ a patre subiciuntur
immici: ñ infirmitatẽ filii. s unitatẽ
naturȩ qua in altero alt̃ oꝑatur signi¬
ficat. Nam ꝙ fili subicit inmicos patͥ:
qͥa patr̃e clarificat suꝑ t̾ram. Nudien¬

Expanded text:
nascendo. Quod autem a Patre subjiciuntur ei inimici, non infirmitatem Filii, sed unitatem naturae, qua in altero alter operatur, significat. Nam et Filius subjicit inimicos Patri, quia Patrem clarificat super terram.
Abbreviated transcription (Latin):
erant hereses in uideis: una phariseoꝵ.
& altã saduceoꝵ. Pharisei tͣclitionũ &
obseruationũ qͣs illi deuterosis uocat᷑.
iustitiã p̃ferebant: unde e diuisi uocã¬
t᷑ a ppło. Saducei aũ qͥ int̾p̃tant᷑ iusti.¬

Expanded text:
erant haereses in Judaeis, una Pharisaeorum, et altera Sadducaeorum. Pharisaei traditionum et observationum quas illi deuterosis vocant, justitiam praeferebant, unde et divisi vocabantur a populo. Sadducaei autem qui interpretantur justi,
Abbreviated transcription (Latin):
simulantes longa orationẽ. hi accipi¬
ent dãpnationẽ maiorẽ. Non tantũ
ait accipient dapnationẽ s adiuux¬
it maiorẽ: ut insinuet etiã illos
qui in angulis stantes orat. ut ui¬
deant᷑ ab hoĩb dap̃nationẽ intre¬
ri. s eos qui hȩc ꝓlixius qͣsi religiosio¬
res agendo. ñ solũ laudes ab hõib s
& pecunias q̃rũt ꝓlixiori dãpnatio¬
ne plectendos. Sut enĩ qͥ se iustos &
magni a pd̾ dm̃ meriti simulan¬
tes. ab infirmis qͥb libet. & peccatoꝵ
suoꝵ ꝯscientia ꝑturbatis. qͣsi patͦni
ꝓ eis in iuditio futuri. pecunias
acciꝑe ñ dubitant: & cũ porrecta
manꝰ parꝑi p̾ces uuare soleat: illi ob
hoc maxime in p̃cib ut paupi nũ¬
mũ tollant. ꝑnoctant. Quib illa ui¬
de maledictio ñ ĩmerito congruit.
Cũ iudicat᷑ exeat ꝯcdẽpnat: & oratio
eiꝰ fiat in peccatũ. Condẽpnatꝰ qͥppe

Expanded text:
simulantes longam orationem, hi accipisimulantes longam orationem, hi accipient damnationem majorem. Non tantum, ait, accipient damnationem, sed adjunxit majorem, ut insinuet etiam illos qui in angulis stantes orant ut videantur ab hominibus , damnationem mereri, sed eos qui haec prolixius, quasi religiosiores, agendo, non solum laudes ab hominibus, sed et pecunias quaerunt, prolixiori damnatione plectendos. Sunt enim qui, se justos et magni apud Deum meriti simulantes, ab infirmis quibuslibet, et peccatorum suorum conscientia turbatis, quasi patroni pro eis in judicio futuri, pecunias accipere non dubitant; et cum porrecta manus pauperi preces juvare soleat, illi ob hoc maxime in precibus, ut pauperi nummum tollant, pernoctant; quibus illa Judae maledictio non immerito congruit, Cum judicatur, exeat condemnatus, et oratio ejus fiat in p
Abbreviated transcription (Latin):
lare in stolis:  amãt salutationes in
foro. & pͥmas cathedras in synagogis.
& pͥmos discubitꝰ in conuiuiis. Ambu¬
lare in stolis. cultiorib uestim̃tis indu¬
tos ad publicũ ꝓcedere significat. In
qͦ int̾ otã diues ille qͥ epulabat᷑ coti¬
die splendide peccasse descͥbit᷑. Notan¬
dũ aũ qͦoͦ ñ salutari in foro. ñ pͥmos
secłe uł cliscũbere uetat eos qͥb hoc
offitiĩ ortdine cõpetit: s eos inmirũ
indebite amant. a fidelib qͥbꝙ qͣsi
repbos docet ẽẽ cauendos: animũ ui¬
delicet ñ gradu iusta cdistrictione re¬
darguẽs. qͣuis & hoc culpa ñ careat.
si ide in foro litib int̾esse. qͥ in cathe¬
dra moysi sẏnagogȩ magistͥ desi¬
derãt appellari. Duplici sane ratiõe.
a uanȩ głȩ cupidis attendẽ iubem᷑:
ne scilicet eoꝵ uł simulatione sedu¬
camͦ. estimantes bona eẽ q̃ fatiũt:
uł emulatioẽ infła mem᷑. frustra
gaudentes in bonis laudari q̃ simu¬
lant:ui deuorant domos uiduaꝵ.

Expanded text:
in scholis, et amant salutationes in foro, et primas cathedras in synagogis, et primos discubitus in conviviis. Ambulare in stolis, cultioribus vestimentis indutos ad publicum procedere significat. In quo inter caetera dives ille qui epulabatur quotidie splendide, peccasse describitur . Notandum autem quod non salutari in foro, non primos sedere vel discumbere vetat eos quibus hoc officii ordine competit, sed eos nimirum indebite amant, a fidelibus quibusque quasi reprobos docet esse cavendos, animum, videlicet, non gradum, justa districtione redarguens. Quamvis et hoc culpa non careat, si iisdem in foro litibus interesse, qui in cathedra Moysi Synagogae magistri desiderant appellari. Duplici sane ratione a vanae gloriae cupidis attendere jubemur, ne, scilicet, eorum vel simulatione seducamur, aestimantes bona esse quae faciunt; vel aemulatione inflammemur, frustra gaudentes in bonis laudari quae simulant. Qui devorant domos viduarum,
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ corpoꝵ ñ credebat. animas
iudicantes interire cũ corporib iecte
hu modi fingũt fabuła. q̃ deliram̃ti
arguat eos qͥ resurrectionẽ asserant
mortuoꝵ. Potest aũ fieri. ut uere in
gente eoꝵ aliqnͣdo hoc acciderit.
rectionis denegẽt ueritatẽ. Uerum
misticȩ hi septẽ fratres sine filiis de¬
functi. reꝓbis qͥbꝙ congruunt: qͥ ꝑ
totã huiꝰ scł̃i uitã q̃ septẽ dieb uolui

Expanded text:
on credebant, et animam putabant interire cum corporibus, recte istiusmodi fingunt fabulam, quae deliramenti arguat eos, qui resurrectionem asserant mortuorum. Potest autem fieri, ut vere in gente eorum aliquando hoc acciderit. rectimystice septem hi fratres sine filiis defuncti reprobis quibusque congruunt, qui per totam hujus saeculi vitam, quae septem diebus volvi
Abbreviated transcription (Latin):
S cũ tͥũ inqͥt euangłioꝵ etiã ad ipsũ
noticia ꝑueniss ꝓbasse qͥdẽ dr ficdẽ
& ueritatẽ dictoꝵ. decẽ tam̃ uidit
aliqua: & ea marime q̃ pͥmo p̾lica¬
tionis suȩ tẽpore dñs gesserat. Cer¬
stis hȩc uident᷑ sola contineri. quȩ
in eo gesta sũt anno qͦ iohes baptis¬
ta uł inclusꝰ ẽ in carcẽm uł punitꝰ.
Deniq si obserues. statĩ in initiis nar

Expanded text:
 Evangeliorum, etiam ad ipsum notitia pervenisset, probasse quidem dicitur fidem et veritatem dictorum, deesse tamen vidit aliqua, et ea maxime quae, primo praedicationis suae tempore, Dominus gesserat. Cerstis haec videntur sola contineri, quae in eo gesta sunt anno quo Joannes Baptista vel inclusus est in carcerem, vel punitus. Denique si observes, statim in init
Abbreviated transcription (Latin):
& angłoꝵ p̃sidia ñ habebãt. & or¬
nati erant suꝑflius obseruationi¬
b phariseoꝵ reũtit᷑ ad eos diabolꝰ
& septenario sͥ numero demonũ
addito habitat pͥstinã domũ: & fi¬
unt posteriora illiꝰ ipłi peiora pͥ¬
orib. Mlulto enĩ nc̃ maiore demo¬
nũ numero possident᷑. blasphe¬
mantes in fynagogis sius. xp̃m
ih̾m. quã in egẏpto possessi fuerãt
ante legis noticiã: qͥa aliud ẽ uen¬
turũ ñ credere: aliud eũ ñ suscepis¬
se qͥ uenerit. Septenariũ aũ nume
scendit septem sp̃c uirtutũ descẽ.¬
disse narrant᷑. ita e contrario uiti¬
orũ numerꝰ in diabolo consecratꝰ sit
actum est autẽ cũ hȩc
dicẽt: extollens uocẽ quȩcła
mulier de turba dixit illi. Beatus

Expanded text:
 angelorum praesidia non habebant, et ornati erant superfluis observationibus Pharisaeorum, revertitur ad eos diabolus, et septenario sibi numero daemonum addito habitat pristinam domum et fiunt posteriora illius populi pejora prioribus. Multo enim nunc majore daemonum numero possidentur blasphemantes in synagogis suis Christum Jesum, quam in Aegypto possessi fuerant ante legis notitiam. Quia aliud est venturum non credere, aliud eum non suscepisse qui venerit. Septenarium autem numscendit, septem spiritus virtutum descedisse narrantur, ita et e contrario vitiorum numerus in diabolo consecratus sit. Factum est autem cum haec diceret, extollens vocem quaedam mulier de turba, dixit illi: Beatu
Abbreviated transcription (Latin):
aũ fortior illo suꝑueniens uicerit
eũ. uniũsa arma eiꝰ aufer& in qͥb¬
S confidebat. & spolia eiꝰ distribuet.
De se rpso qͥppe loqͥt᷑. qͦd ñ concordi fal¬
lax oꝑatione quẽadmodũ calũp¬
mabant᷑. s fortiori potentia uictor
hoiẽs a demonio liberaret. Arma
in quib male fortis ille confide¬
bat: astutie st̃ doliq nequitiȩ sp̃u¬
alis. Spolia uͦ eiꝰ ip̃si hoĩes st̃ ab eo
ẽ insigne triũphantis: qͥa captiuã
ducens captuntatẽ dedit dona
hominib: qͦs dã quicdẽ apłos. alioᷤᷤ
ordinans & doctores. Qui ñ ẽ mecũ.
ad uersũ me ẽ: & qui ñ colligit me¬
cũ disꝑgit. Non putet quisꝗͣ hoc
de hereticis dictũ & scismaticis. ꝗͣ¬
quã & ita ex suꝑfluo possit intelli¬
gi. s ex consequentib textuq ser¬

Expanded text:
 fortior illo superveniens vicerit eum, universa arma ejus auferet in quibus confidebat, et spolia ejus distribuet. De seipso quippe loquitur, quod non concordi fallax operatione quemadmodum calumniabantur, sed fortiori potentia victor homines a daemonio liberaret. Arma in quibus male fortis ille confidebat, astutiae dolique sunt nequitiae spiritalis. Spolia vero ejus, ipsi homines sunt ab eo est insigne triumphantis, quia captivam ducens captivitatem, dedit dona hominibus, quosdam quidem apostolos, ordinans et doctores . Qui non est mecum, adversum me est. Et qui non colligit mecum, dispergit. Non putet quisquam de haereticis dictum et schismaticis, quanquam et ita ex superfluo possit intelligi, sed ex consequentibus, textusque ser
Abbreviated transcription (Latin):
lũpniari & dicere. ex occultis & uari¬
is aeris passionib accidisse. At tu qͥ
calũpniaris ea quȩ ocłis uides ma¬
nu tenes. utilitate sentis: qͥd facies
de his. quȩ de celo uenerint: Utiq
respondebis & magos in egypto
multa signa fecisse de cȩlo. Ipse autẽ s¬
ut uidit cogitationes eoꝵ: dixit eis
Om̃e regnũ in se ipsũ diuisũ desola¬
bit᷑: & domꝰ supͣ domũ cadet. Non¬
ad dicta s ad cogitata respondit:
ut uł sic cõpellerent᷑ crecdere poten¬
tiȩ eiꝰ. qui cordis uidebat occulta.
Si aũ om̃e regnũ in se ipsũ diuisũ

Expanded text:
lumniari, et dicere ex occultis et varilumniari, et dicere ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calumniaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, qui feceris de iis quae de coelo venerint? Utique respondebis, et magos in Aegypto multa signa fecisse de coelo. Ipse autem ut vidit cogitationes eorum, dixit eis: Omne regnum in seipso divisum desolabitur, et domus supad dicta, sed ad cogitata respondit, ut vel sic compellerentur credere potentiae ejus, qui cordis videbat occulta. Si autem omne regnum in seipso divisum
Abbreviated transcription (Latin):
Seicit demonia. Non hec aliqͥ de tur¬
ba s pharisei calũpmabant᷑ & scͥbȩ.
sicrit & alii eugłistȩ testant᷑. T̃urbis
quippe q̃ minꝰ eruditȩ uidebant᷑
dũi semꝑfacta mirantib illi cont᷑
uł negare hȩc. uł quȩ negare neqͥue¬
rant sinistra int̾p̃tratione ꝑuertẽ
laborabant. qͣsi ñ hȩc diumitatis
s ĩnrundi sp̃c oꝑa fuisset̃. id ẽ beclre¬
bub: qͥds erat accaron. Nam belqͥ
de ipse ẽ baal: rebub aũ musca uo¬
cat᷑. Nec ipxta quęcda mendosa
exemplaria .l. littera.us .d. infine
baal muscarũ id ẽ iir muscarũ.
sirie habens muscas intͣpretat᷑ ob
sordes uidelicet ĩmo laticii cruoriˢ.
ex cuiꝰ spurcissimo ritu uł nõie
pͥncipẽ clȩmonioꝵ cognominabãt.
Et alii tẽptantes signũ de cȩlo q̃rebãt
ab eo. U el in morẽ helyȩ ignẽ de sub-¬
limi uenire cupiebant. uł insimilitu¬
dinẽ samuelis tempore estiuo mugi¬
re tonitrua. choruscare fulgura. ẏm¬
bresruere. quasi ñ possint &s illa ca¬

Expanded text:
onia. Non haec aliqui de turba, sed Pharisaei calumniabantur et Scribae, sicut alii evangelistae testantur. Turbis quippe, quae minus eruditae videbantur, Domini semper facta mirantibus, illi contra vel negare haec, vel quae negare nequiverant sinistra interpretatione pervertere, laborabantsed immundi spiritus opera fuissent, id est Belzebub, qui deus erat Accaron: nam quidem Bel ipse est Baal, Zebub autem musca vocatur; nec juxta quaedam mendosa exemplaria l littera, vel d in fine est Baal muscarum, id est, vir muscarum, sive habens muscas interpretatur, ob sordes videlicet immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cognominabant.elo quaerebant ab eo. Vel in morem Eliae ignem de sublimi venire cupiebant, vel in similitudinem Samuelis tempore aestivo mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere, quasi non possint et illa ca
Abbreviated transcription (Latin):
& plenitudo eiꝰ. qͥ fecit cȩlũ & terrã.
mare & omia quȩ ineis st̃. Quan¬
tũ gͦ sꝑandũ est daturũ dm̃ nob̾
bona petentib. nec nos posse deci¬
pi. ut accipiamꝰ aliud ꝓ alio. cũ ab
ipso petimꝰ. quando nos etiam
cũ simꝰ mali. nouimꝰ id clare qͦd
petim̃: Non enĩ decipimꝰ filios
nrõs & qualiacũq bona damꝰ. ñ
electionis merito bonitatẽ huma
eẽ dicunt᷑. qͥa nichil ẽ ꝑ semet ipsũ
stabile. nichil ĩmutabile. nichil bo¬
nũ nͥ cłitas sola. Om̃is uͦ crraturx̧
ut beatitudinẽ ȩternitatis uł im¬
mutabilitatis obtineant. ñ hoc ꝑ
suam naturam. s pereatoris sui par

Expanded text:
lum et terram, mare, et omnia quae in eis sunt. Quantum ergo sperandum est daturum Deum nobis bona petentibus, nec nos posse decipi ut accipiamus aliud pro alio cum ab ipso petimus, quando nos etiam, cum simus mali, novimus id dare quod petimus. Non enim decipimus filios nostros: et qualiacunque bona damus, non electionis merito bonitatem generesse dicuntur, quia nihil est per semetipsum stabile, nihil immutabile, nihil bonum, nisi deitas sola. Omnes vero creaturae ut beatitudinem aeternitatis vel immutabilitatis obtineant, non hoc per suam natura
Abbreviated transcription (Latin):
debent desperare indulgentiã. si ue¬
sequit᷑. Regina austri surget in iu¬
ditio cũ uiris generationis huiꝰ: &
condẽpnabit illos. Condẽp̃nabit
utiq ñ potestate iudicii: s cõpara¬
tione facti melioris. Si aũ regina
austri q̃ electa eẽ ñ dubitat᷑. surget
in uiditio cũ reꝓbis: ostendit᷑ una

Expanded text:
debent desperare indulgentiam, si vedebent desperare indulgentiam, si vesequitur: Regina Austri surget in judicio cum viris generationis hujus, et condemnabit illos. Condemnabit utique non potestate judicii, sed comparatione facti melioris. Si autem regina Austri, quae electa esse non dubitatur, surget in judicio cum reprobis, ostenditur una
Abbreviated transcription (Latin):
abant᷑ eũ in beekebubꝰ eie¬
cisse demonia: qͥ b hactenꝰ est
responsũ. E alii tẽptantes signũ de
cȩlo querebant ab eo. quib ab hinc
respondere incipit: ñ eis signũ de
celo qͦd indigni erant uidere. uerũ
de ꝓfundo ĩferni tribuens. quale
ionas ꝓpħa naufragus. cȩtoq absor¬
bente uorat᷑. s de abysso ac mortis
fauce liberatꝰ. & accȩpit & dedit. sig¬
nũ uidelicet incarnationis. ñ diui¬
nitatis: passionis ñ glorificationis
Discipłis aũ suis signũ de cęlo dedit:
quib ȩternȩ beatitudinis głam &
pͥus figuralit̃ in monte transfor¬
matꝰ: & pt ueracit᷑ in cęlũ subleuatꝰ
ostendit. Nam sicut ionas fuit sig¬
nũ niniuitis: ita erit ⁊ filiꝰ hoĩs
generationi isti. Ostendit iudeos
nstar niniuitarũ peccatis grauib
inuolutos: & subũsioni siñ pęnitu¬
erint ẽẽ ꝑximos. Uerũ sicut in ni¬
niuitis & denuntiat᷑ suppliciũ. & re¬
mediũ demonstrat᷑: ita etiã iudei ñ

Expanded text:
in Beelzebub ejecisse daemonia: quibus hactenus est responsum; et alii tentantes, signum de coelo quaerebant ab eo: quibus ab hinc respondere incipit; non eis signum de coelo, quod indigni erant videre, verum de profundo inferni tribuens, quale Jonas propheta naufragus cetoque sorbente voratus, sed de abysso ac mortis fauce liberatus, et accepit et dedit signum, videlicet incarnationis, non divinitatis, passionis, non glorificationis. Discipulis autem suis signum de coelo dedit, quibus aeternae beatitudinis gloriam et prius figuraliter in monte transformatus, et post veraciter in coelum sublevatus ostendit. Nam sicut Jonas fuit signum Ninivitis, ita eriendit. Ostendit quidem Judaeos instar Ninivitarum peccatis gravibus involutos, et subversioni, si non poenituerint, esse proximos. Verum sicut Ninivitis denuntiatur supplicium, et remedium demonstratur, ita etiam Judaei non
Abbreviated transcription (Latin):
endi sũt qͥ legencdũ putãt. natũ ex
muliere. factũ sub lege. s factũ ex
muliere qͥa conceptꝰ in utero uirgi¬
nali carnẽ ñ de mchilo. ñ aliũde. s
mat̾na traxit ex carne. Alioquͥ nec
uere filliꝰ honunis diceret᷑. qͥ originẽ
ñ haberet ex homine. Ee nos ghis
contra euticen lictis. extollamꝰ uo¬
cem cũ eccłia catholica cuiꝰ hȩc mu¬
lier typũ gessit: extollamꝰ & mentẽ
de medio turbarũ. dicamꝰq saluato¬
ri. Beatꝰ uent̃ qͥ te portauit: & ubera
quȩ suxisti. Uere enĩ beata parens:
que sicut qͥdam ait. enixa ẽ puerpe¬
ra regẽ. qͥ celũ terrãq tenet ꝑscła cuiꝰ

Expanded text:
endi suntendi suntlege, sed, factum ex muliere. Quia conceptus ex utero virginali, carnem non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit ex carne. Alioquin nec vere Filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos igitur his contra Eutychen dictis extollamus vocem cum Ecclesia catholica, cujus haec mulier typum gessit, extollamus et mentem de medio turbarum, dicamusque Salvatori: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . Vere enim beata parens, quae sicut quidam ait enixa est puerpera Regem. Qui coelum terramque tenet per saecula,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c oꝑa blasphemantes. uerũ con¬
substantialẽq patͥ dĩ filiũ negabãt:
sic heretici postea negando mariã sem
cituro ex humanis membris unige¬
nito cło. carns suȩ materiã minis¬
trasse: uerũ consubstantialẽq patͥ
filiũ. hoĩs fateri ñ deberi dixerunt.
S si caro u̾bi cłĩ scdm carnẽ uascentis
a carne uirginis matris ꝑnuntiat᷑
extranea: sine causa uent̃ qͥ eã portas¬
set. ubera quȩ lactassent beatificant᷑
Qua enĩ consequentia eiꝰ lactȩ crelat᷑
nucͥtꝰ cuiꝰ semine negat᷑ eẽ conceptus:
cũ ex uniꝰ eiusdemq fontis origine
sccłm phisicos ut̃q liqͦr emanare ꝓ¬
bet᷑: nisi forte putanda est uirgo sem̃¬
tiuã suȩ carnis materiã. nutͥendo in
carne cłi filio suggerere potuisse. in¬
carnando autẽ quasi maiori &e ĩusita¬
to miracło minime potuisse: Seo
huic oppinioni obstat apłs dicens.
qͥa misit ds filiũ suũ factũ ex mu¬
lere: factũ sub lege. leq enĩ audi N¬

Expanded text:
pera blasphemando, verum consubstantialemque Patri Dei Filium negabant, sic haeretici postea negando Mariam sempcituro ex humanis membris unigenito Deo carnis suae materiam ministrasse, verum consubstantialemque matri Filium hominis fateri non debere dixerunt. Sed si caro Verbi Dei secundum carnem nascentis a carne virginis matris pronuntiatur extranea, sine causa venter qui eam portasset, ubera quae lactassent, beatificantur. Qua enim consequentia ejus lacte credatur nutritus, cujus semine negatur esse conceptus? cum ex unisecundum physicos, uterque liquor emanare probetur. Nisi forte putanda est virgo sementivam suae carnis materiam, nutriendo in carne Dei Filio sug gerere potuisse, incarnando autem, quasi majori et inusitato miraculo minime potuisse. Sed huic opinioni obstat Apostolus, dicens: Quia misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Neque enim audi
Abbreviated transcription (Latin):
petentib se. Quomͦ mali dant bona:
S malos appellauit dilectores adhuc
na uͦ quȩ cdant. scđm eoꝵ sensum
bona dicenda sunt: qͥa hȩc ꝓ bonis
habent. quãꝗͣ & in rerũ natura bo¬
na ista sint. s temporalia & ad istam

Expanded text:
petentibus se? Quomodo mali dant bona? petentibus se? Quomodo mali dant bona? sed malos appellavit, dilectores adhuc na vero quae dant secundum eorum sensum, bona dicenda sunt, quia haec pro nobis habent, quanquam et in rerum natura ista bona sint, sed temporalia, et ad ist
Abbreviated transcription (Latin):
⁊panẽ: nũqͥd lapidem dabit illi:
APanis intelligit᷑ karitas. ꝓpt̃ ma¬
iorẽ appetitũ. S tam necessariũ.
ut sine illa cętã nichil sint. sicut
qͥd ꝓ pisce serpentẽ dabit illi:
iseis ẽ fides inuisibiliũ: uł ꝓpter
aqũa baptismi. uł qͥa de iuisi.¬
bilib locis capit᷑. Qoͦ etiã fides huiꝰ
mundi fluctib circũlatrata ñ frangi¬
t᷑: rectȩ pisei cõparat᷑. Cui contrariũ
posuit serpentẽ ꝓpt̾ uenena fallatiȩ:
quȩ etiã pͥmo honuni male suadendo
seminauit. Aut si petierit ouũ: nũ¬
qͥd porriget illi scorpionẽ: In ouo
indicat᷑ spes. Ouũ enĩ nondũ ẽ fetꝰ
ꝑfectꝰ. s. fouendo sperat᷑. Cui contrari¬
ũ posuit scorpionẽ. cuiꝰ aculeꝰ uene¬
natꝰ retro timenclꝰ est: sicut spei con¬
trariũ ẽ retro respicere. cũ spes futu¬
roꝵ in ea quȩ ante st̃ extendat.
Sigͦ uos cũ sitis mali nostis bona
data dare filiis urĩs: qͣntomagis.
pat̾ ur̃ de cȩlo. dabit spm̃ bonum.

Expanded text:
nunquid lapidem dabit illi? Panis intelligitur charitas, propter majorem appetitum, et tam necessaria, ut sine illa caetera nihil sint, sicut quid pro pisce serpentem dabit illi? Piscis est fides invisibilium, vel propter aquam baptismi, etiam fides hujus mundi fluctibus circumdata non frangitur, recte pisci comparatur: cui contrarium posuit serpentem propter venena fallaciae, quae etiam primo homini male suadendo perseminavit. Aut si petierit ovum, nunquid porriget illi scorpionem? In ovo indicatur spes. Ovum enim nondum est fetus perfectus, sed fovendo speratur. Cui contrarium posuit scorpionem, cujus aculeus venenatus retro timendus est, sicut spei contrarium est retro respicere, cum spes futurorum in ea quae ante sunt, extendat. Si ergo vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vester de coelo dabit spiritum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
ciens acceptꝰ est: ego tanta signa faci¬
ens. beelrebub calũpniã sustineo.
Plus gͦ est iona hic. hoc ẽ in medio ue̾¬
trũ p̾dicans. & ꝓpterea eodẽ mͦ qͦ regi¬
na austri. uiriqͦq nimuitȩ genera¬
tionẽ condep̃nabũt uidoꝵ: hoc ẽ
infidelitatis arguent. Aliter. In ni¬
niuitis & regina austri. fides eccłiȩ
ꝑactȩ insipientiȩ. quã ꝑ sapĩe discẽ¬
de industriam dño conciliat᷑. Ex
duab qͥppe partib unitas eccłiȩ con¬
gregat᷑: eoꝵ uidelicet qͥ peccare nes¬
ciunt. & eoꝵ qui peccare desistunt.
P enitentia enĩ delictũ abolet sapi¬
entia cauer:.

Expanded text:
ciens acceptus est, ego tanta signa faciciens acceptus est, ego tanta signa faciens Beelzebub calumniam sustineo. Plus ergo est Jona hic, hoc est in medio vestrum praedicans. Et propterea eodem modo quo regina Austri, viri quoque Ninivitae generationem condemnabunt Judaeorum, hoc est infidelitatis arguent. Aliter: In Ninivitis et regina Austri, fides Ecclesiae peractae insipientiae, quam per sapientiae discendae industriam Domino conciliatur. Ex duabus quippe partibus unitas Ecclesiae congregatur, eorum videlicet qui peccare nesciunt, et eorum qui peccare desistunt. Poenitentia enim delictum abolet, sapientia cavet.
Abbreviated transcription (Latin):
ipso futura eẽ iuditio. Quia uenit
a finib tͣrȩ audire sapientiã salo¬
monis. Eẜ ecce plus qũa salomon
hic. Hic in hoc lo co ñ ꝓnonĩ s ad¬
ũbiũ loci significat. id est in p̃sen¬
tiarũ int̃ uos conũsat᷑: qͥ incõpara¬
bilit̾ ẽ salomone prestantior. Re¬
fert autẽ scͥptura qͦmͦ regina saba
ꝑ tantas difficultates gente sua &
imꝑio derelictis. uenerit in uide¬
am sapientiã audire salomonis:
& ei multa munera deferens plu
ab ultimis terrȩ finbꝰ eũ q̃siuit.
quẽ ꝑcepto dono sapientiȩ cog¬
nouerat eẽ famosũ: illi uͦ secũ ha¬
bentes eũ qͥ ñ aliuncde sapiens. s
dire s blasphemare. atq insidiis a¬
& condempnabt̃ eã. qͥa pęnitentiã
Segerũt ad p̃dicationẽ ionȩ. & ecce
plusquã iona hic. Lonas paucis cli¬
eb p̃dicauit: ego tanto tẽpore. Ille
assyriis genti incredule: ego udeis.
ppło d̃ĩ. Ile ꝑegͥnis: ego ciuib. Ille uo¬
ce locutꝰ simplici nichilq signoꝵ fa¬

Expanded text:
se futura judicio. Quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, et ecce plus quam Salomon hic. Hic in loco non pronomen, sed adverbium loci significat, id est, impraesentiarum inter vos conversatur qui incomparabiliter est Salomone praestantior. Refert autem Scriptura quomodo regina Saba per tantas difficultates, gente sua et imperio derelictis, venerit in Judaeam sapientiam auditura Salomonis, et ei multa munera afferens, ab ab ultimis terrae finibus eum quaesivit, quem percepto dono sapientiae cognoverat esse famosum: illi vero secum habentes eum qui non aliunde sapiens, sed d et blasphemare atque insidiis aet condemnabunt illam, quia poenitentiam egerunt ad praedicationem Jonae, et ecce plus quam Jona hic. Jonas paucis diebus praedicavit, ego tanto tempore. Ille Assyriis genti incredulae, ego Judaeis populo Dei. Ille peregrinis, ego civibus. Ille voce locutus simplici nilque signorum fa
Abbreviated transcription (Latin):
similem uisa est nec habere sequen¬
tẽ. t ille dixit. Num ĩmo: beati qͥ
audiut uerbũ di & custoduit̃ illud.¬
ulerȩ saluator attestationi mulieriᷤ
annuit. ñ eam tantũmͦ qͣuerbũ cłi
corporalit generare meruerat. s &
alere studuerint. asseuerans eẽ bea¬
tos: qͥa & eacłẽ clĩ genitͥx. & inde qͥ¬
dem beata qͥa uerbi incarnandi
ministra facta est temporalis: s in¬
de multo beatior. qͥa eiꝰdẽ semꝑ amã¬
di custos manebat ȩterna. Qua sen¬
tentia sapientes iudeoꝵ clam ꝑcutit:
qͥ u̾bũ dĩ ñ audire & custo dire s ne¬

Expanded text:
habere sequentem. At ille dixit: Quin imo beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt. Pulchre Salvator attestationi mulieris annuit, non eam tantummodo quae Verbum Dei corporaliter generare meruerat, sed ealere studuerint, asseverans esse beatos. Quia et eadem Dei genitrix, et inde quidem beata, quia Verbi incarnandi ministra est facta temporalis, sed inde multo beatior quia ejusdem semper amandi custos manebat aeterna. Qua sententia sapientes Judaeorum clam percutit, qui Verbum Dei non audire et custodire, s
Abbreviated transcription (Latin):
la boni oꝑis industria cumulatã.
Unde bene matheus hãc domum
uacantẽ scopis mundatã atq
ornatã dicit inuentam: munda¬
tã iudelicet auiciis pristinis ꝑ
baptismũ: uacantẽ a bonis acti¬
b ꝑ negligentiã ornatã simula¬
tis uirtutib ꝑ hypocrism Et

Expanded text:
la boni operis industria cumulatam. la boni operis industria cumulatam. Unde bene Matthaeus hanc domum vacantem, scopis mundatam, atque ornatam dicit inventam: mundatam videlicet a vitiis pristinis per baptismum, vacantem a bonis actibus per negligentiam, ornatam simulatis virtutibus per hypocrisin. Et
Abbreviated transcription (Latin):
seismatico uł etiã malo catholico po¬
test ñ inconuenient᷑ accipi. de quo
tempore baptismatis sp̃c immũdꝰ
sionẽ catholicȩ fidei ab renuntionẽ¬
q mundanȩ conu̾̃sationis eiciat᷑.
locaq maqͦsa pagret: id est corda fi¬
deliũ quȩ amollicie fluxȩ cogitati¬
onis expurgata sũt callidꝰ insidiator
exploret. si qͦs ibi forte suȩ neqͥtiȩ
diabolꝰ corde prauoꝵ gratã sͥ po¬
test inuenire qͥetem. Wnde de
n secreto calami. & locis humenti¬
b: in umbra uidelicet tenebrosas
conscientias: in calamo qͥforis ẽ¬
nitidꝰ. intꝰ ẽ uacuus: simulatͥces:
in locis humentib lasciuas mol¬
lesq m̃tes insinuans. Dicit. Reuer¬
tar in domũ meã: unde exiiii.
Timendꝰ ẽ iste uersiculꝰ. ñ exponendꝰ:
ne culpa quã in nobis extinctã ere e¬
debamꝰ ꝑ incuriã nos uacantes op¬
pͥmat. Et cũ uenerit. inuenit sco¬
pis munclatã: hoc ẽ gr̃a baptisia¬
tis a peccatoꝵ labe castigatã: s nul¬

Expanded text:
ismatico, vel etiam malo catholico, potest non inconvenienter accipi. De quo tempore baptismatis Spiritus immusionem catholicae fidei, abrenuntiationemque mundanae conversationis ejiciatur locaque inaquosa peragret, id est, corda fidelium quae a mollitie fluxae cogitationis expurgata sint, callidus insidiator exploret, si quos ibi forte suae nequitiaediabolus corde pravorum gratam sibi potest invenire quietem. Unde den secreto calami, et locis humentibus . In umbra, videlicet tenebrosas conscientias; in calamo, qui foris nitidus, intus est vacuus, simulatrices; in locis humentibus, lascivas mollesque mentes insinuans. Dicit: Revertar in domum meam unde exivi. Timendus est iste versiculus, non exponendus, ne culpa quam in nobis exstinctam credebamus, per incuriam nos vacantes opprimat. Et cum venerit, invenit scopis mundatam, hoc est, gratia baptismatis a peccatorum labe castigatam, sed nul
Abbreviated transcription (Latin):
orans: ut cessaint. dixit unꝰ ex
discipłis eiꝰ ad eũ. Dñe. doce nos ora¬
re: sicut & iohes docuit discipłos su¬
os. Post hystoriã soroꝵ quȩ duas
ȩccliȩ uitas signauerũt. ñ frustra
dñs & ipse orasse. & discipłos orare
docusse describit᷑: qͥa & oratio quã
docuit utriꝰq in se uitȩ continet my
crebro lucas saluatorẽ descͥpserat o¬
lit̾ orare debeant scis citari Et ait¬
⁊ ad illos. Cum orabitis dicite. Pater.
⁊ scificet᷑ nom̃ tuũ: adueniat regnũ¬

Expanded text:
ut cessavit, dixit unus ex discipulis ejus ad eum: Domine, doce nos orare, sicut et Joannes docuit discipulos suos. Post historiam sororum quae duas Ecclesiae vitas signaverunt, non frustra Dominus et ipse orasse, et discipulos orare docuisse describitur. Quia et oratio quam docuit utriusque in se vitae continet myscrebro Lucas Salvatorem descripserat oliter orare debeant sciscitari. Et ait illis: Cum oratis dicite: Pater, sanctificetur nomen tuum. Adveniat regnu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c neqͥ ores se: & ingressi habitant
ibi ꝑ er septẽ malos sp̃e uniũ sa
uitia designat. Quẽcũq enĩ pt
baptisma siue prauitas heretica
seu mundana cupiditas arripue¬
rit: mox om̃nũ ꝓsternet in imna
uitioꝵ. Unde recte neqͥores sp̃c
tũc eũ dicunt᷑ ingressi: qͥa ñ solũ
habebit illa septẽ uitia quȩ sep¬
tẽ sp̃ualib sũt contraria uirtuti¬
b: s & ꝑ hypocrisin ipsas se uirtu¬
tes habere simulabit. Et sũt
nouissima hominis illiꝰ: peiora
pͥorib Meliꝰ qͥppe erat ei uiã ue¬
ritatis ñ cognosce̾: quã pt agni¬

Expanded text:
itant ibi. Per septem malos spiritus, universa vitia designat. Quemcunque enim post baptisma, sive pravitas haeretica, seu mundana cupiditas arripuerit, mox omnium prosternet in ima vitiorum. Unde recte nequiores tunc eum spiritus dicuntur ingressi. Quia non solum habebit illa septem vitia, quae Septem spiritalibus sunt contraria virtutibus, sed et per hypocrisin, ipsas se virtutes habere simulabit. Et sunt novissima hominis illius pejora prioribus. Melius quippe erat ei viam veritatis non cognoscere, qua
Abbreviated transcription (Latin):
a patre sp̃m bonũ peipiant. Cont᷑.
sapientes & prudentes. qͥa sp̃m̃ gr̃ȩ ñ¬
mͦ ñ petẽ. quere̾ pulsare.s & blasphe¬
mare satagunt: inremissibiles & hic
& in futuro suȩ ꝑuicatiȩ pęnas luunt.
E usq ad finẽ euglii qui legerit. immo
usq ad finẽ scłi qͥ prudent̃ inspexe
ipse quartũ expositionis euglicȩ li¬
brũ incipiens a lectione in qua su¬
clem̃tiã supplicit̾ imploro. ut sp̃c
tuus bonꝰ deducat me in uiã rectã.
& eũ qͥ ab aqͥlone est longe faciat
a me: quatinꝰ abiectis a me malig¬
ins. scruter mandata dĩ meit re¬
uelatisq mentis ocłis. ad ꝯsideran-¬
da tuȩ sacroscẽ legis mirabilia
deuotꝰ lector ingrecdiar.
t erat iħc eiciens demoniũ: &
illud erat mutũ. E cũ eieciss
demoniũ. locutꝰ est mutꝰ. & ãmira

Expanded text:
a Patre Spiritum bonum percipiant. Contra a Patre Spiritum bonum percipiant. Contra sapientes et prudentes, quia Spirn petere, quaerere, pulsare, sed et blasphemare satagunt, irremissibiles et hic et in futuro suae pervicaciae poenas luunt. Et usque ad finem Evangelii, qui legerit, imo usque ad finem saeculi, qui prudenter inspexeripse quartum expositionis evangelicae librum incipiens a lectione in qua suclementiam suppliciter imploro, ut Spiritus tuus bonus deducat me in viam rectam, et eum qui ab Aquilone est, longe faciat a me, quatenus ejectis a me malignis scruter mandata Dei mei, revelatisque mentis oculis ad consideranda tuae sacrosanctae legis mirabilia devotus lector ingrediar. t erat Jesus ejiciens daemonium, et illud erat mutum. Et cum ejecisset daemonium, locutus est mut
Abbreviated transcription (Latin):
cęli & terre . qͦd
abscondisti hȩc asa-¬
pientib & pruden¬
tib & reuelasti ea pariuilis. Quȩ sen¬
tentia secreti conscia iudicii. semꝑ
effectũ suȩ uirtutis iterare ñ desis¬
tit. Nam & generalit᷑ in deiectione
uideoꝵ: gentiũ uͦ erectione. & in sĩ.¬
gulis qͥbq iuxta alt̾nã mentiũ.
qualitatẽ specialit̾ ñ cessat exhiberi.
Deniq ut ꝓxima parũꝑ attingam.
legisꝑitꝰ uolens se ipsũ iustificare.
dum temptaturꝰ adiit: s confusꝰ ab¬
scessit: at maria pedib eiꝰ humilit̃
acclinis. optimã partẽ philosophiȩ
cȩlestis elegit. Itẽ paruuli xp̃i qͥ ñ de
sua rusticia. s de recdẽptoris sui gr̃a
p̃sumẽ didicerant. qͥb orationũ mo¬
dis eancłe grãn aduocare debeant
inquirt̃: audiuntq ꝯfestĩ & qͥb uer¬
bis orare. & qua instantia ꝑseuerare.
ꝓ quib maxime reb supplicare opor¬
teat. fide scilicet. spe & karitate: qͦdq
ꝑfecte petentes. earũdẽ largitorem

Expanded text:
eli et terrae, quod abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Quae sententia secreti conscia judicii semper effectum suae virtutis iterare non desistit. Nam et generaliter in dejectione Judaeorum, gentium vero electione, et in singulis quibusque juxta alternam mentium qualitatem specialiter non cessat exhiberi. Denique ut proxima parumper attingam, legisperitus volens seipsum justificare, Dominum tentaturus adiit, sed confusus abscessit; at Maria pedibus ejus humiliter acclinis, optimam partem philosophiae coelestis elegit. Item parvuli Christi, qui non de sua justitia, sed de Redemptoris sui gratia praesumere didicerant, quibus orationum modis eamdem gratiam advocare debeant inquirunt, audiuntque confestim et quibus verbis orare, et qua instantia perseverare, et pro quibus maxime rebus supplicare oporteat, fide scilicet, spe et charitate, quodque perfecte petentes earumdem largitorem