comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
synagoge magis diaboli appellandȩ ft̃.
quã xp̃i conciliabula. Legimꝰ in carmi¬
num libro Sexaginta sunt reginȩ. oc¬
toginta concubinȩ. ꝙ adolescentulȩ
quarũ ñ ẽ numerus : una ẽ columba
mea. formosa mea. una ẽ matͥ suȩ. electa¬
Senior. electȩ dñȩ & filiis eiꝰ. S ed ꝙ in
arcam quã petrus apłs sub typo int̾pre¬
tat᷑ eccłiȩ: noe cũ trib filiis singłas ñ
binas uxores intͦduxit. Etiã de ĩmun¬
dis animalib bina sumunt᷑ masculus
& femina: ut ne in bestiis quide. serpen¬
tibꝰ. corcodrillis ac lacertis. digamia
habeat locũ. Quod si de mundis septe¬
na ponunt᷑ id ẽ imparia: & hoc uirgini¬
tatis ac pudicitiȩ palma monstrat᷑. ꝑgres¬
sus enĩ noe de archa do uictimas immo¬
lauit. ñ utiq de pari s de impari nu¬
mero: quia alterũ fętib atq coniugio.
concubinas habuere plurimas. Et ne
hoc parũ sit: dauid multas. & salomon

Expanded text:
synagogae magis diaboli appellandae sunt synagogae magis diaboli appellandae sunt quam Christi conciliabula. legimus in carminum libro: sexaginta sunt reginae et octoginta concubinae et adulescentulae, quarum non est numerus. una est columba meaSenior, Electae dominae, et filiis ejus . Sed et in Arcam quam Petrus Apostolus sub typo interpretatur Ecclesiae , Noe cum tribus filiis, singulas, non binas uxores introduxit . Etiam de immundis animalibus bina sumuntur, masculus, et femina: ut ne in bestiis quidem, serpentibusque, crocodilis, ac lacertis, digamia habeat locum. Quod si de mundis septena ponuntur, id est, imparia: et in hoc virginitatis ac pudicitiae palma monstratur. Egressus enim de Arca Noe, Deo victimas immolavit: non utique de pari, sed de impari numero, quia alterum foetibus atque conjugio, concubinas habuere plurimas. Et, ne hoc parum sit, David multas, et Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
in eo facilior ẽ qd̾ carnis incentiua ñ no¬
uit: & uduitas in eo solliẽitior. qͦd p̾teri¬
tas animo recolit uoluptates: maxime
si se putet uirũ ꝑdidisse ñ p̾misisse.
quoꝵ alterũ doloris. alterũ gaudii est.
rima hominis creatura doceat nos plu¬
res nuptias refutare. Unus ada & una
eua. immo una ex eo costa separat᷑ in fȩ¬
minã: rursumq qđ diuisũ fuerat nup¬
tiis copulat᷑: dicente scͥptura. Erunt
duo in carne una. ñ in duas. nec in tres.
Propt̾ qd̾ relinquet homo patre & matr̃e
& adherebit uxori suȩ: certe ñ uxorib
Quod testimoniũ paulꝰ edisserens. ad xp̃m
refert & ad ȩccłiam: ut & pͥmꝰ adam in
carne. ꝙ. scds in spu monogamꝰ sit. Sit
una ȩua mat̾ cunctoꝵ uiuentiũ: ꝙ una
eccłia parens om̃ium xp̃ianoꝵ. Sic̃ illã
maledictꝰ lamech in duas diuisit uxo¬
res: sic hanc heretici in plures ȩccłias
lacerant. quȩ iuxta apocalipsin ioħis

Expanded text:
in eo felicior est, quod carnis incentiua non noin eo felicior est, quod carnis incentiua non nouit, et uiduitas in illo sollicitior, quod praeteritas animo recolit uoluptates, maxime si se uirum putet perdidisse, non praemisisse, quorum alterum doloris, alterum gaudii est. Prima hominis creatura nos doceat plures nuptias refutare. unus Adam et una Eua — immo una ex eo costa — separatur in feminam rursumque, quod diuisum fuerat, nuptiis copulatur dicente scriptura: erunt duo in carne una — non in duas nec in tres-; propter quod relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae, certe non uxoribus. quod testimonium Paulus edisserens ad Christum refert et ad ecclesiam, ut et primus Adam in carne et secundus in spiritu monogamus sit. una Eua mater cunctorum uiuentium et una ecclesia parens omnium Christianorum. sicut illam maledictus Lamech in duas diuisit uxores, sic hanc heretici in plures ecclesias lacerant, quae iuxta Apocalypsin Iohannis
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝑdidisti pͥmũ uirginitatis građu.
et ꝑ terciũ uenisti ad scđm. id ẽ ꝑ offici¬
um coniugale ad uiduitatis continentiã.
Extrema immo abiecta ne cogites: nec ali¬
ena nec longe posita exempla ꝑquiras.
Habes auiam. matrẽ. amitã: quarũ tͥ ab¬
undans unitatio atq doctrina ꝙ p̾cep¬
ta uitȩ norma uirtutũ ẽ. Si enĩ multę
in coniugio uiuentib adhuc uiris intel¬
ligunt illud apłi. omĩa licent s ñ oĩa
expediunt : ꝙ castrant se ꝓpt̾ regna cȩ¬
loꝵ. uł a scda natiuitate pt lauacrũ ex
consensu. uł pt᷑ nuptias ex ardore fider:
cur uidua quȩ iuditio dñi uirũ hab̾e
desiuit. ñ illud lȩtabunda congeminet
dñs dedit dñs abstulit: ꝙ oblatã occa¬
sionẽ arripiat lib̾tatis. ut sui corporis
habeat potestatẽ. ne rursum ancilla
fiat hominis: Et certe multo laborio¬
sius ẽ ñ frui eo qđ habeas. quã deside¬
rare qd̾ amiseris. Unde & uirginitas

Expanded text:
quod perdidisti primum uirginitatis gradum quod perdidisti primum uirginitatis gradum et per tertium uenisti ad secundum, id est per officium coniugale ad uiduitatis continentiam. extrema, immo abiecta ne cogites nec aliena et longe posita exempla perquiras. habes auiam, matrem, amitam, quarum tibi abundans imitatio atque doctrina et praecepta uiuendi norma uirtutum est. si enim multae in coniugio uiuentibus adhuc uiris intellegunt illud apostoli: omnia licent, sed non omnia expediunt, et castrant se propter regna caelorum uel a secunda natiuitate post lauacrum ex consensu uel post nuptias ex ardore fidei, cur uidua, quae iudicio domini uirum habere desiuit, non illud laetabunda congeminet: dominus dedit, dominus abstuli et oblatam occasionem arripiat libertatis, ut sui corporis habeat potestatem, ne rursum ancilla fiat hominis ? et certe multo laboriosius est non frui eo, quod habeas, quam desiderare, quod amiseris. unde et uirginitas
Abbreviated transcription (Latin):
cum in cartis ȩccłiasticis iuuarẽ damasũ
romanȩ urbis ep̃m. ꝙ orientis atq occi¬
dentis synodicis consultationib respon¬
derẽ : uidi duo int̾ se paria uilissimors
e plebe hominũ cõparata. unũ qͥ uiginti
sepelisset urores. alterã quȩ uicesimum
seđm habuisset maritũ. extremo sibi ut
Cipsi putabant matͥmonio copulatos. Sũ
ma expectatio om̃ium uiroꝵ parit̾ ac fȩ¬
minarũ pt tantos rudes qͥs quẽ pͥmũ ef¬
ferret. Uicit maritꝰ. & totiꝰ urbis popło
confluente coronatꝰ ꝙ palmã tenens ado
multinubȩ feretrũ p̃cedebat. gͥd dice¬
mus tali mnulieri: Nempe illud qd̾ dñs
samaritanȩ: uiginti duos habuisti uiros
ꝙ iste a quo nunc sepeliris ñ ẽ tuus. Itaq
obsecro te religiosa in xp̃o filia ut testi¬
monia ista ñ noueris. quib in continenti¬
bus ꝙ miseris subuenit᷑: s illa potiꝰ lecti¬
tes. quib pudicitia continet᷑. Sufficit tͥ

Expanded text:
cum in chartis ecclesiasticis iuuarem Damasum, cum in chartis ecclesiasticis iuuarem Damasum, Romanae urbis episcopum, et orientis atque occidentis synodicis consultationibus responderem, uidi duo inter se paria uilissimorum e plebe hominum conparata, unum, qui uiginti sepelisset uxores, alteram, quae uicesimum secundum habuisset maritum, extremo sibi, ut ipsi putabant, matrimonio copulatos. summa omnium expectatio uirorum pariter ac feminarum: \'post tantas rudes quis quem primus efferet?\' uicit maritus et totius urbis populo confluente coronatus et palmam tenens adormultinubae feretrum praecedebat. quid dicimus tali mulieri? nempe illud, quod dominus Samaritanae: \'uiginti duos habuisti maritos et istum, a quo nunc sepeliris, non est tuus.\' Itaque obsecro te, religiosa in Christo filia, ut testimonia ista non noueris, quibus incontinentibus et miseris subuenitur, sed illa potius lectites, quibus pudicitia coronatur. sufficit tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
malia. Habuit & hõĩes. habuit ꝙ serpen¬
tes. In domo qͦq magna uasa diu̾sa st̃:
alla in honorẽ. alia in contumeliã. Est ꝙ
cratera ad bibendũ. & ẽ mattula ad secre¬
tiora naturȩ. Nam cũ sem̃tẽ t̾rȩ bonȩ cen¬
tesimũ & sexagesimũ & tͥcesimũ fructũ ȩũ¬
głia doceant: & centenariꝰ ꝓ uirginitatis
corona pͥmũ gradũ teneat. sexagenariꝰ
ꝓ labore uiduarũ in scđo sit numero. tri¬
cenaris fȩdera nuptiarũ ipsa digitoꝵs con¬
iunctione testet᷑: digama in qͦ erit nu¬
mero: Imino extra numerũ. Certe inbo¬
na terra ñ orit᷑. s in ueprib & sꝑinetis
uulpiũ quȩ herodi impiissimo cõparant᷑:
ut in eo se putet ẽẽ laudabilẽ si scortis
melior sit. si publicarũ libidinũ uictimas
suꝑet. si uni sit ꝓstituta ñ plurib. Rem
dicturꝰ sũ incredibilẽ. quã multoꝵ testi¬
moniis approbabo. Ante annos plurimos

Expanded text:
malia; habuit et homines, habuit et serpenmalia; habuit et homines, habuit et serpentes. in domo quoque magna uasa diuersa sunt, alia in honorem, alia in contumeliam. est et crater ad bibendum, est et matula ad secretiora naturae. nam cum in semente terrae bonae centesimum et sexagesimum et tricesimum fructum euangelia doceant et centenarius pro uirginitatis corona primum gradum teneat, sexagenarius pro labore uiduarum in secundo sit numero, tricenarius foedera nuptiarum ipsa digitorum coniunctione testetur, digamia in quo erit numero ? immo extra numerum. certe in bona terra non oritur, sed in uepribus et in spinetis uulpium, quae Herodi inpiissimo conparantur, ut in eo se putet esse laudabilem, si scortis melior sit, si publicarum libidinum uictimas superet, si uni sit prostituta, non pluribus. Rem dicturus incredibilem multorum testimoniis adprobabo. ante annos plurimos,
Abbreviated transcription (Latin):
plexib se tenentes. Ouod gͥ barbarȩ ca¬
stitati non potuit inferre captiuitas.
hoc matͦna nobilis faciat. ꝙ exꝑiet᷑ alte¬
rum uirũ quȩ pͥorẽ aut bonũ ꝑdidit aut
malũ exꝑta ẽ. ut rursũ cont᷑ͣ iuditium
di facere nitat᷑: Quid si statĩ sed̾m ꝑdid̃it.
societ᷑ ꝙ t̾cio: Et si ille dormierit. in
quartũ & quintũ ꝓcedet. ut ñ sit qͦ a me¬
retricib differat: Om̃i ratione uiduȩ
ꝓuidendũ ẽ. ne castitatis pͥmos excedat
limites. Quod si excesserit. & uerecundiã
suꝑet matͦnalẽ. in omnẽ debachabit᷑ lu¬
xuriã: ita ut ꝓpħam mereat᷑ audire dicen¬
tem. Facies meretͥcis facta est tͥ. impu¬
dorata es tu. Quid gͥ. Damnamꝰ scđa ma¬
trimonia: M inime. s pͥma laudamꝰ. Abi¬
cimo de ęccłia digamos: Absit: s mono¬
gamos ad continentiã ꝓuocamꝰ. In arca
noe ñ solũ munda s ꝙͦ ĩmunda fuer̾t ani¬

Expanded text:
plexibus se tenentes. Quod igitur barbarae caplexibus se tenentes. Quod igitur barbarae castitati non potuit inferre captiuitas, hoc matrona nobilis faciet et experietur alterum uirum, quae priorem aut bonum perdidit aut malum experta est, ut rursum contra iudicium dei facere nitatur ? quid ? si statim secundum perdiderit, sortietur et tertium? et si ille dormierit, in quartum quintumque procedet, ut quo a meretricibus differat ? omni ratione uiduae prouidendum est, ne castitatis primos excedat limites. quos si excesserit et uerecundiam ruperit matronalem, in omnem debacchabitur luxuriam, ita ut prophetam mereatur audire dicentem: facies meretricis facta est tibi; inpudorata es tu. quid igitur ? damnamus secunda matrimonia ? minime, sed prima laudamus. abicimus de ecclesia digamos ? absit, sed monogamos ad continentiam prouocamus. in arca Noe non solum munda, sed et inmunda fuerunt ani
Abbreviated transcription (Latin):
tiã quȩ amissa gła castitatis noluit pol¬
lutȩ conscientię suꝑuiuere. Ae ne mul¬
ta longo sermone contexam. q̃ potes de
pͥmo contͣ iouinianũ uolumine in ȩdifi¬
cationẽ tuã sumere: unũ tantũ qd̾ in pa¬
tria tua gestũ ẽ repetã. ut scias pudicitiã
etiã barbaris ac feris & sanguinariis gen¬
tib ẽẽ uenerabilẽ. Gens theutonũ ex ulti¬
mis oceani atq germanię ꝓfecta littorib
om̃s gallias inundauit. sepioq eȩsis roma¬
nis exercitib apud aquas sextias mario
pugnante suꝑata ẽ. Quors trecentȩ matͦ¬
nȩ cũ aliis se uiris captiuitatis conditio¬
ne tradendas eẽ didicissent: pͥmũ cõsulẽ
dep̾catȩ st̃ ut intẽplo cereris ac ueneris
inseruitiũ traderent᷑. Quod cũ ñ impe¬
trarent. sũmouente eas lictore. cȩsis par¬
uulis lib̾is. mane mortuȩ sunt reꝑtę.
suffocatis la queo faucib. ꝙ mutuis cõ¬

Expanded text:
tiam, quae amissa gloria castitatis noluit poltiam, quae amissa gloria castitatis noluit pollutae conscientiae superuiuere. ac ne multa longo sermone contexam, quae potes de primo contra Iouinianum uolumine in aedificationem tuam sumere, unum tantum, quod in patria tua gestum est, repetam, ut scias pudicitiam etiam barbaris ac feris et sanguinariis gentibus esse uenerabilem. gens Teutonum ex ultimis oceani atque Germaniae profecta litoribus omnes Gallias inundauit saepiusque caesis Romanis exercitibus apud Aquas Sextias Mario oppugnante superata est. quorum trecentae matronae, cum aliis se uiris captiuitatis condicione tradendas esse didicissent, primo consulem deprecatae sunt, ut templo Cereris ac Ueneris in seruitium traderentur. quod cum non inpetrarent submouente eas lictore, caesis paruulis liberis mane mortuae sunt repertae suffocatis laqueo faucibus et mutuis con
Abbreviated transcription (Latin):
bendum inferiarũ officiũ. Sin aũ alios
uiros accȩꝑint: alienas eas ꝙ apatre ꝙ
a sacrificiis fieri. ꝙ int̾ ext̾nas debere re¬
putari. Quod quide obseruat & gentili¬
tas in condepnationẽ nr̃i: si hoc ñ ex hi¬
beat ueritas xp̃o. qd̾ tͥbuit m̾daciũ dia¬
bolo. qui & castitate repꝑit ꝑditricẽ. Hie¬
rophanta apud athenas euirat uirũ: ꝙ
ȩt̾na debilitate fit castꝰ. ẜ lam̃ uniꝰ uxo¬
ris ad sac̾dotiũ admittit᷑. flaminica qͦq
unis mariti uxor eligit᷑: ad tauri egyptii
sacra semel maritꝰ assumit᷑. Ut omictã
uirgines uestȩ & apollinis. iunonisq
achiuȩ & dianȩ ac mineruȩ. quȩ ꝑpe¬
tua sac̃dotii uirginitate marcescunt:
stringã breuit̾ reginã cartaginis q̃ ma¬
gis ardere uoluit ꝗͣ hiarbȩ regi nuberȩ.
& hasdrubalis uxorẽ quȩ app̾hensis ut᷑q
manu lib̾is in subiectũ se p̾cipitauit incen¬
diũ ne pudicitiȩ damna sentiret. ꝙ lucre¬

Expanded text:
bendum inferiarum officium, sin autem alios bendum inferiarum officium, sin autem alios uiros acceperint, alienas et a patre et a sacrificiis fieri et inter externas debere reputari. Quod quidem obseruat et gentilitas in condemnationem nostri, si hoc non exhibeat ueritas Christo, quod tribuit mendacium diabolo, qui et castitatem repperit perditricem. hierophanta apud Athenas eiurat uirum et aeterna debilitate fit castus, flamen unius uxoris ad sacerdotium admittitur, flaminica quoque unius mariti uxor eligitur, ad tauri Aegyptii sacra semel maritus adsumitur, ut omittam uirgines Uestae et Apollinis Iunonisque Achiuae et Dianae ac Mineruae, quae perpetua sacerdotii uirginitate marcescunt. stringam breuiter reginam Carthaginis, quae magis ardere uoluit quam Iarbae regi nubere, et Hasdrubalis uxorem, quae adprehensis utraque manu liberis in subiectum se praecipitauit incendium, ne pudicitiae damna sentiret, et Lucre
Abbreviated transcription (Latin):
una magis ꝗͣ. cũ plurib uolutent᷑. Quod
nequaꝗͣ amare dictũ. & contͣ apłi regłam:.
scds nuptiator exaudiat Duȩ sunt enĩ¬
apłi uoluntates: una qua precipit Dico
autẽ innuptis & uiduis. bonũ est illis
si sic ꝑmanserint sic̃ ego: altera qͣ indul¬
get si au̾ se ñ continent nubant: meliꝰ
est enĩ nube ꝗͣ uri. Primũ qͥd uelit. de¬
inde ꝗͥd cogat᷑ uelle demonstrat. Uult
nos ꝑmanere pꝰt nuptias sic̃ seipsũ. ꝙ
ꝓpositȩ beatitudinis apłi ponit exẽplũ.
Si aũ nos uiderit nolle qd̾ ipse uult. ieon¬
tinentiȩ nr̃ȩ tͥbuit indulgentiã. Qũã e
duab eligamꝰ uoluntatẽ. qd̾ magis uult
&. qd̾ ꝑ se bonũ ẽ: an qd̾ mali cõparatio¬
ne fit leuiꝰ. ꝙ quodamͦ nec bonũ ẽ. qͥa
pontifices semel maritos. & filias sac̾do¬
tũ. si uidue fuerint uesci debere sacerdotalib
cibis: mortuisq sic̃ patͥ ꝙ mat̾ sic ex hi¬

Expanded text:
una magis quam cum pluribus uolutentur. quod una magis quam cum pluribus uolutentur. quod nequaquam amare dictum et contra apostoli regulam secundus nuptiator exaudiat. duae emm sunt apostoli uoluntates: una, qua praecipit: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permanserint sicut ego, altera, qua indulget: si autem non se continent, nubant; melius est enim nubere quam uri. primum, quid uelit, deinde, quid cogatur uelle, demonstrat. uult nos permanere post nuptias sicut se ipsum et propositae beatitudinis apostoli ponit exemplum. sin autem nos uiderit nolle, quod ipse uult, incontinentiae nostrae tribuit indulgentiam. quam e duabus eligimus uoluntatem ? quod magis uult et quod per se bonum est, an quod mali conparatione fit leuius et quodam modo nec bonum est, quia testamento pontifices semel maritos et filias sacerdotum, si uiduae fuerint, uesci debere de sacerdotalibus cibis mortuisque sicut patri et matri sic exhi
Abbreviated transcription (Latin):
mus sacerdotũ hoc tantũ ẽẽ pͥuilegium.
ut non admittat᷑ ad altare nͥ qui unã ha¬
buerit uxorẽ Non solũ enĩ ab officio sac̃¬
dotii digamꝰ excludit᷑. s ꝙ uidua ab
elemosina ȩccłiȩ. indigna dum putat᷑ sti¬
pe quȩ ad scda coniugia deuoluta ẽ: quã¬
quam in lege sacerdotali teneat᷑ ꝙ laicus.
qui talem se p̾bere debet ut possit eli¬
gi in sac̾dotiũ. Non enĩ eligitur. si diga¬
mus fuerit. Porro eligunt᷑ ex laieis sac̾er¬
dotes. Ergo ꝙ laicꝰ tenet᷑ a mandato. ꝑ
quod ad sac̾dotiũ ꝑuenit. Aliud ẽ qd̾ uult
apłs. aliud qd̾ cogit᷑ uelle. Ut coneedat
sccda matͥmonia. in eȩ ẽ in continentiȩ:
non illis uoluntatis. Uult om̃s ẽẽ sicut
seipsum. & ea cogitare quȩ di ft̃. ꝙ solutos
nequaꝗͣ. ultͣ alligari. S ed si labentes ꝑ in¬
continentiã ad baratrũ stupri uiderit
ꝑuenire. digamiȩ porrigit manũ: ut cũ

Expanded text:
mus Sacerdotum hoc tantum esse privilegium, mus Sacerdotum hoc tantum esse privilegium, ut non admittatur ad altare, nisi qui unam habuerit uxorem. Non solum enim ab officio Sacerdotii digamus excluditur; sed et ab elemosyna ecclesiae, dum indigna putatur stipe, quae ad secunda coniugia deuoluta est. quamquam in lege sacerdotali teneatur et laicus, qui talem se praebere debet, ut possit eligi in sacerdotium. non enim eligitur, si digamus fuerit, porro eliguntur ex laicis sacerdotes: ergo et laicus tenetur mandato, per quod ad sacerdotium peruenit. Aliud est, quod uult apostolus, aliud, quod cogitur uelle. ut concedat secunda matrimonia, meae est incontinentiae, non illius uoluntatis. uult esse omnes sicut se ipsum et ea cogitare, quae dei sunt, et solutos nequaquam ultra alligari. sed, si labentes per incontinentiam ad baratrum stupri uiderit peruenire, digamiae porrigit manum, ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
rit mandatũ legis in qͦ dr ħ onora patr̃e
tuũ ꝙ matrẽ tuã: ñ in u̾borũ sono. qͥ in¬
opiã parentũ cassa potest adulatione
frustrari: s in uictib necessariis mini¬
strandis debere intelligi. Iubente enĩ
d̾o ut filii alerent parentes pauꝑes. et
redderent beneficia senib quȩ paruuli
accȩꝑant: scribȩ & pharisei e cont̾rio do¬
cebant filios. ut parentib responderent.
Corban hocẽ donũ qd̾ altari pollicit᷑ sũ.
ꝙ in templi dona ꝓmisi: si tua me accę¬
peris cibos. uertetur in tuũ refrigerium.
Atq ita fiebat: ut egentib patre uł matre.
sacͥficiũ offerrent filii. qd sac̾dotes scͥbȩq
eas tam̃ quȩ adolescentulȩ st̃. ꝙ nulla
debilitate frangunt᷑ cogit manibꝰ sius
laborare ne grauet᷑ ȩccłia. & possit anus
uiduas sustentare: qua exeusatione utit᷑
quȩ opib mundi fluit. quȩ potest etiã aliis
ministrare. ꝙ de iniqͦ mãmona facere sibi
non eligat᷑ nͥ uni uiri uxor: ꝙ nos puta¬

Expanded text:
mandatum legis, in quo dicitur: honora patrem tuum et matrem tua m, non in uerborum sono, qui inopiam parentum cassa potest adulatione frustrari, sed in uictus necessariis ministrandis debere intellegi. iubente enim deo, ut filii alerent parentes pauperes et redderent beneficia senibus, quae paruuli acceperant, scribae et pharisaei e contrario docebant filios, ut parentibus responderent: \'corban, hoc est donum, quod altari pollicitus sum et in templi dona promisi, si tu a me acceperis cibos, uertetur in tuum refrigerium\'. atque ita fiebat, ut egentibus patre et matre sacrificium offerrent filii, quod sacerdotes scribaeque eas tamen, quae adulescentulae sunt et nulla debilitate franguntur – cogit suis manibus laborare, ne grauetur ecclesia et possit anus uiduas sustentare, qua excusatione utitur, quae opibus mundi affluit, quae potest etiam aliis ministrare et de iniquo mamona facere sibi non eligatur nisi unius viri uxor: et nos puta
Abbreviated transcription (Latin):
dia tranquillitate naufragiũ. Si thimotheo
dicit᷑. adolescentiores uiduas deuita. ꝙ ite¬
rum: anus ut matres. adolescentulas ut
sorores. cum om̃i castitate: quare tume
cõmonentẽ ñ audias: Fuge ꝑsonas. in
quib potest malȩ conu̾sationis ẽẽ suspi¬
tio. ne paratũ habeas illud e triuio. Suf¬
ficit mͥ conscientia mea: ñ curo qͥd de
me loquant᷑ homines. Et certe apłs
hominibꝰ: ne ꝑ illũ nom̃ di blasphemaret᷑
in gentib. habebat utiq potestatẽ soro¬
res mulieres circũducendi: s nolebat se
iudicari ab infideli conscientia. Et cum
possit de eugłio uiuere: dieb ac noctib
laborat manibꝰ suis. ne quẽ grauaret cre¬
dentiũ. Si scandalirzat inqͥt ȩsca frẽm. in
ȩt̾num carnẽ ñ manducabo. Dicamꝰ ꝙ nos.
Si scandalirat soror illa uł fr̃. ñ unũ uł al¬
terũ s totã eccłiam : ñ sororẽ uidebo nec
frẽm. Meliꝰ ẽ rem familiarẽ minui. quã¬

Expanded text:
dia tranquildia tranquildicitur: Adolescentiores viduas devita: Et iterum: Ama anus, ut matres: adolescentulas, ut sorores cum omni castitate; quare tu me commonentem non audias? Fuge personas, in quibus potest malae conversationis esse suspicio, nec paratum habeas illud e trivio: Sufficit mihi conscientia mea: non curo quid de me loquantur homines. Et certe Apostolus hominibus, ne per illum nomen dei blasphemaretur in gentibus. habebat utique potestatem sorores mulieres circumducendi, sed nolebat se iudicari ab infideli conscientia. et, cum posset de euangelio uiuere, diebus ac noctibus laborabat manibus suis, ne quem grauaret credentium. si scandalizat, inquit, esca fratrem, naeternum carnem non manducabo . Dicamus et nos: Si scandalizat soror, vel frater, non unum, et alterum, sed totam Ecclesiam; nec sororem videbo, nec fratrem. Melius est rem familiarem minui, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nonne auctoritatis pͥstinȩ honorisq
maioris st̃: dũ eas & tota ꝓuintia. ꝙ
ȩccłiarũ pͥncipes suscipiunt: Ergo mi¬
lites & ꝑegͥnantes. sine uxorib sua
hospitiola ñ regunt. & nec inuitant
ad conuiuia nec inuitantꝰ. Quasi ñ pos¬
sis ꝓbatȩ ętatis habere famulos uł li¬
bertos. in quoꝵ nutrita es manibꝰ. qͥ
presint domii. uł ad publicũ respon¬
deant. tͥbuta ꝑsoluant. quite suscipiat᷑
ut patronã. diligant ut alumnam. ue¬
nerent᷑ ut scãm. Quere pͥmum regnũ
dei. & hȩc omia apponentur tͥ. Si de ues¬
te cogitaueris. lilia tͥ de eugłio ꝓponunt᷑.
Si de cibo remitteris ad aues quȩ̃ n serunt
neq metunt. ꝙ pat̾ tuus cęlestis pascit
illas. Quantȩ uirgines ꝙ uiduȩ: absq
ulla sorde rumoris suã substantiolã gu¬
bernarunt. Caue ne iungaris adolescen¬
tibꝰ. ne his adhereas. ꝓpt̾ quos apłs con¬
cedit scd̾a matͥmonia: & sustineas in me¬

Expanded text:
nonne auctoritatis pristinae honorisque nonne auctoritatis pristinae honorisque maioris sunt, dum eas et tota prouincia et ecclesiarum principes suscipiunt? ergo milites et peregrinantes sine uxoribus sua hospitiola non regunt et nec inuitant ad conuiuia nec inuitantur? quasi non possis probatae aetatis habere famulos uel libertos, in quorum nutrita es manibus, qui praesint domui, qui ad publicum respondeant, tributa persoluant, qui te suspiciant ut patronam, diligant ut alumnam, uenerentur ut sanctam. quaere primum regnum dei et haec omnia adponentur tibi. si de ueste cogitaueris, lilia tibi de euangelio proponentur; si de cibo, remittere ad aues, quae non serunt nec metunt et pater tuus caelestis pascit illas. quantae uirgines et uiduae absque ulla sorde rumoris suam substantiolam gubernarunt? Caue, ne iungaris adulescentibus, ne his adhaereas, propter quas apostolus concedit secunda matrimonia, et sustineas in me
Abbreviated transcription (Latin):
p̾mia noris. E d cinerẽ aut manes credis
curare sepultos: C um breuit̾ respondeat
ipsa q̃ passa ẽ. Iu lacͥmis euicta meis. tu
pͥma furentẽ his germana malis oneras.
atq obicis hosti. Non licuit thalami ex¬
pertẽ sine crimine uitã. O egere. more
ferȩ. tales nec tangere curas. Non serua¬
ta fides cineri ꝓmissa sicheo. Proponis
michi gaudia nuptiarũ. ego tͥ opponam
pyrã. gladiũ & incendiũ. Non tantũ bo¬
ni ẽ in nuptiis qd̾ sꝑamꝰ: quantũ mali
qd̾ accidere potest & tim̃dũ ẽ. Libido
enĩ trans acta. sẽꝑ sui relinquit penitu¬
dinẽ. nunquãq satiat᷑. ꝙ extincta re¬
accendit᷑. Usu crescit & deficit. Nec ratio¬
ni paret. quȩ impetu ducit᷑. S ed dicis.
Amplȩ opes. dispensatione rei familia¬
ris egent. auctoritate uiri. Scilicet ꝑi¬
erunt domꝰ cęlibũ. ꝙ nͥ cum seruulis
tius ipsa seruieris. familiȩ tuȩ imꝑare
non poteris. Auia tua. mat̾ & amita.

Expanded text:
praemia noris? id cinerem aut manes credis praemia noris? id cinerem aut manes credis curare sepult o s? cui breuiter respondeat ipsa, quae passa est: tu lacrimis euicta meis, tu prima furentem his, germana, malis oneras atque obicis hosti. non licuit thalami expertem sine crimine uitam degere more ferae tales nec tangere curas. non seruata fides cineri promissa Sychaeo. proponis mihi gaudia nuptiarum; ego tibi opponam pyram, gladium, incendium. non tantum boni est in nuptiis, quod speramus, quantum mali, quod accidere potest  TRANSACTA semper sui relinquit poenitudinem: nunquam satiatur; et extincta reaccenditur. Usu crescit, et deficit: nec rationi paret, quae impetu ducitur. \'amplae opes et dispensatio rei familiaris egent auctoritate uiri\'. scilicet perierunt domus caelibum et, nisi cum seruulis tuis ipsa seruieris, familiae tuae imperare non poteris. auia tua, mater et amita
Abbreviated transcription (Latin):
tus dñi reuelatio ẽ. nec ulla alia fȩmi¬
narũ dm ꝑ seipsam consuluit. Quid
loquar de thamar quȩ esron ꝙ pha¬
res geminos fudit infantes: in quoꝵ
natiuitate diuisa maceria duos po¬
płos separauit. & ligata manꝰ eocci¬
no conscientiã iudeoꝵ iam tunc xp̃i
passione resꝑsit. ac de scorto ꝓpħico
cuIꝰ similitudo uł eccłiam significat
de gentib congregatã. uł qd̾ ipsi ma¬
gis conuenit synagogã pͥmum assũꝑ¬
tam de idolatris ꝑ abraham ꝙ moysen.
dem pt adulteriũ ꝙ negationẽ saluato¬
ris. sedentẽ plurimo tẽmpore sine al¬
tari. sac̾dotib ac ꝓpħis & uiri pͥstini con¬
sortium p̾stolantẽ. ut pꝰtqu̾a subintra¬
uerit plenitudo gentium. tune omĩs
isrł saluus fiat:
yasi in breui tabella latissimos sitꝰ
t̾rars ostencłe uolui: ut ꝑgam ad alias
questiunculas. quarũ pͥma de annȩ con¬
silio ẽ. Sola ne ꝑpetuo merens torpore
iuuenta. Nec dulces natos. ueneris nec

Expanded text:
tus domini reuelatio est. nec ulla alia femitus domini reuelatio est. nec ulla alia feminarum deum per se ipsam consuluit. quid loquar de Thamar, quae Zaram et Phares geminos fudit infantes — in quorum natiuitate diuisa maceria duos populos separauit et ligata manus coccino conscientiam Iudaeorum iam tunc Christi passione respersit —, ac de scorto prophetico, cuius similitudo uel ecclesiam significat de gentibus congregatam uel—quod ipsi magis loco conuenit - synagogam primum adsumptam de idolatris per Abraham et Moysen, dein post adulterium et negationem saluatoris sedentem plurimo tempore sine altari, sacerdotibus ac prophetis et uiri pristini consortium praestolantem, ut, postquam subintrauerit plenitudo gentium, tunc omnis hel saluus fiat? Quasi in breui tabella latissimos terrarum situs ostendere uolui, ut pergam ad alias quaestiunculas, quarum prima de Annae consilio est: solane perpetua maerens carpere iuuenta nec dulces natos Veneris nec
Abbreviated transcription (Latin):
nunc uerb̾anti maxillã. p̾bemꝰ ꝙ alterã.
Iulo tempore bellatorib dicebat᷑. accin¬
gere gladio tuo suꝑ femur tuũ poten¬
tissime : mͦ audit petrꝰ. conde gladiũ
tuum in uaginã suã. Qui enĩ gladio per¬
cusserit. gladio morit᷑. Hȩe dicimꝰ non
separantes legẽ & ȩugłm. ut marcion
calumniat᷑: s unũ atq eunde suscipien¬
tes dm. qui ꝓ uarietate tẽpoꝵ atq cau¬
sarũ pͥncipium ꝙ finis. serit ut metat:
plantat ut habeat qd̾ suecidat: iacit
fundamtũ ut ȩdificationi consũmato¬
scło culm̾ imponat. Alio quin si ad sa¬
cram̃ta ueniamꝰ. & futuroꝵ tipos ñ
nr̃o arbitrio. s apło disserente: agar
ꝙ Sara. montes syna & syon duo instru¬
m̃ta significant: lia lippientib oculis.
ꝙ rachel quã iacob amabat plurimũ
synagogam ȩccłiamq testant᷑. Unde &
anna pͥus sterilis. fenennȩ ubtate fę¬
cundior ẽ: licet ꝙ mono gamia nos in
ysaac rebeccaq p̾cesserit. cuiꝰ soliꝰ par¬

Expanded text:
nunc verberanti maxillam praebemus et alteram . Illo in tempore bellatoribus dicebatur: Accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime; modo audit Petrus: conde gladium tuum in uagina sua; qui enim gladio percusserit, gladio morietur. haec dicimus non separantes legem et euangelium, ut Marcion calumniatur, sed unum atque eundem suscipientes deum, qui pro uarietate temporum atque causarum principio et fini serit, ut metat, plantat, ut habeat, quod succidat, iacit fundamentum, ut aedificio consummato culmen inponat. alioquin, si ad sacramenta ueniamus et futurorum typos, non nostro arbitrio, sed apostolo disserente Agar et Sarra, montes Sina et Sion duo instrumenta signet Rachel, quam Jacob amabat plurimum , Synagogam Ecclesiamque testantur. Unde et Anna prius sterilis, Fennenae ubertate foecundior est . Licet et monogamia nos in Isaac Rebeccaque praecesserit, cuius solius par
Abbreviated transcription (Latin):
tu polliceat᷑. ꝙ conueniat ei u̾siculꝰ ille
uulgatꝰ: Risit & arguto qͥdda ꝓmisit ocel¬
lo. Atq ut om̃s nubendi causas breui
sermone concluderet: eur hoc p̃cepisset
ostendit dicens. Iam enĩ quedã abiert̃
retro pt sathanan. I deo gͦ scđa q si ne¬
cesse ẽ t̾cia in continentib aꝑit matͥmo¬
nia: ut a sathana abstrahat. ut magis
mulierẽ qualicũq uiro unctã faciat ẽẽ
quã diabolo. S ed & ad corinthios tale ali¬
quid lo quit᷑. Dico aũ innuptis ꝙ uiduis.
Bonum ẽ illis. si sic ꝑmanserint ut ego.
cõparatione peioris. ẽẽ qd̾ apłs ẽ: id ẽ¬

Expanded text:
tu polliceatur et conueniat ei uersiculus ille tu polliceatur et conueniat ei uersiculus ille uulgatus: risit et arguto quiddam promisit ocello. atque ut omnes nubendi causas breui sermone concluderet, cur hoc praecepisset, ostendit dicens: iam enim quaedam abierunt retro post satanan. ideo ergo secunda et, si necesse est, tertia incontinentibus aperit matrimonia, ut a satana abstrahat, ut magis mulierem qualicumque uiro iunctam faciat esse . quam diabolo. sed et ad Corinthios tale quid loquitur: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permanserint ut ego. conparatione peioris esse, quod apostolus e
Abbreviated transcription (Latin):
fidem irritã fecerint. Propt̾ has gͥ quȩ
fornicate sunt in iniuriã uiri sui xp̃i.
um. preferens digamiã fornicationi:
sedm indulgentiam dũtarat ñ scdm
imꝑiũ. Simulq singła testimonii u̾ba
tractanda st̃ U olo inqͥt adolescentulas
nub̾e. Cur queso: Quia nolo adolecentu¬
las fornicari. Procreare filios. Quã ob
causam: Ne metu partꝰ ꝙ adulterii.
filios necare cogantur. P atresfamilias
ẽẽ. Quare obsecro. Quia multo tolerabiliꝰ
est digama ẽẽ quã scortũ: scđm hab̾e
uirũ quã plures adulteros. In altero
enĩ miseriaꝵ consolatio. in altero pęna
peccati ẽ. S equit᷑. Nullã occasionẽ da¬
re adu̾sario. maledicti grã. In quo bre¬
ui accinctoq p̾cepto multa simul mo¬
nita continent᷑: ne ꝓpositũ uiduȩ ex¬
quisitior cultus infamet. ne oculoꝵ nu¬
tib ꝙ hilaritate uultꝰ. iuuenũ pt᷑ se
greges trahat. ne aliud u̾bo aliud habi¬

Expanded text:
fidem irritam fecerunt. propter has igitur, quae fidem irritam fecerunt. propter has igitur, quae fornicatae sunt in iniuriam uiri sui Christum praeferens digamiam fornicationi, secundum indulgentiam dumtaxat, non secundum imperium. Simulque singula testimonii uerba tractanda sunt. uolo, inquit, adulescentulas nubere: cur, quaeso? quia nolo adulescentulas fornicari. procreare filios: quam causam? ne metu partus ex adulterio, filios necare cogantur. Matresfamilias esse. Quare obsecro? quia multo tolerabilius est digamam esse, quam scortum, et secundum habere virum, quam plures adulteros. In altero enim miseriarum consolatio, in altero poena peccati est. Sequitur: Nullam occasionem dare adversario maledicti gratia; in quo brevi accinctoque pnita continentur: ne propositum uiduae exquisitior cultus infamet, ne oculorum nutibus et hilaritate uultus iuuenum post se greges trahat, ne aliud uerbo, aliud habi
Abbreviated transcription (Latin):
uidius disputans ait. uolo aũ iuniores
nubere. filios ꝓereare. matresfamilias
esse. nullã occasionem. dare adu̾sario.
maledicti grã. iam enĩ queda abier̃t
ret᷑ ptꝰ sathanan: oportet pͥmũ sensũ
tractare p̾cepti. & omnẽ loci huiꝰ conti¬
nentiã discutere. atq ita apłicis uesti¬
giis insistentẽ. ne transu̾sũ quide ut dici
solet ungu̾e in partẽ alterã declinare. Supͣ
scͥpserat qualis uidua ẽe̾ deb̾et: uniꝰ uiri
uxor. q̃ lib̾os educauit. quȩ in bonis oꝑib
habuit testimoniũ. quȩ tͥbulantib de
sua substantia ministrauit. euiꝰ spes ds ẽ.
& quȩ ꝑmanet in obsecratione ꝙ orationib
nocte ac die: postq iungit contraria. qͣ
autẽ in delitiis ẽ uiuens mortua ẽ: statiq
infert. ut discipłm suũ om̃i muniat arte
doctrinȩ.A dolescentiores aũ uiduas de¬
uita. quȩ cũ lasciuierint in xp̃o nub̾e
uolunt. habentes damnationẽ qd̾ pͥmã

Expanded text:
uiduis disputans ait: uolo autem iuniores uiduis disputans ait: uolo autem iuniores nubere, filios procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia; iam enim quaedam abierunt retro post satanan, oportet primum sensum tractare praecepti et omnem loci huius continentiam discutere atque ita apostolicis uestigiis insistentem ne. transuersum quidem, ut dici solet, unguem in partem alteram declinare. supra scripserat, qualis uidua esse deberet: unius uiri uxor, quae liberos educauit, quae in bonis operibus habuit testimonium, quae tribulantibus de sua substantiola ministrauit, cuius spes deus est et quae permanet in obsecratione et orationibus nocte ac die. post quae iungit contraria: quae autem deliciis est, uiuens mortua est. statimque infert et discipulum suum omni munit arte doctrinae: adulescentiores autem uiduas deuita, quae, cum lasciuierint in Christo, nubere uolunt habentes - damnationem, quod primam
Abbreviated transcription (Latin):
suo s reddere: nec tã laudanda ẽẽ si tͥbu¬
at. quã om̃ib execranda si negare tẽp¬
tauerit : presertim cũ postumꝰ eiꝰ sim¬
pliciꝰ nom̃ patris eiꝰ referat. ꝙ nulla
sit excusatio desertȩ ac sine herede do¬
mus. sub quoꝵ patͦcinio int̾dũ sibi libi¬
do blandit᷑: ut qd̾ ꝓpt̾ intẽꝑantiã suã
faciunt. uideant᷑ facere desiderio lib̾oꝵ.
Sed qͥd ego quasi ad retractantẽ cũ audi¬
am eã multos palatii ꝓcos eccłiȩ uita¬
re presidio: Quos certatĩ diabolꝰ inflã¬
mat. ut uiduȩ nr̃ȩ castitatẽ ꝓbent. quã
ꝙ nobilitas ꝙ forma & ętas ꝙ opes faci¬
unt cunctis appetibilẽ: ut quanto plu¬
ra sunt quȩ impugnant pudicitiã. tan¬
to uictricis maiora sint p̾mia. Et quia
nob̾ de portu egredientib quasi qͥdã sco¬
pulꝰ opponitur. ne possimꝰ ad pelagi
tuta decurrere. & apłi pauli scribentis
ad timotheũ ꝑfert᷑ auctoritas. in qͣ de

Expanded text:
suo sed reddere nec tam laudandam esse, si tribusuo sed reddere nec tam laudandam esse, si tribuat, quam omnibus exsecrandam, si negare temptauerit, praesertim cum postumus eius Simplicius nomen patris referat et nulla sit excusatio desertae ac sine herede domus, sub quorum patrocinio interdum sibi libido blanditur, ut, quod propter intemperantiam suam faciunt, uideantur facere desiderio liberorum. sed quid ego quasi ad retractantem loquor, cum audiam eam multos palatii procos ecclesiae uitare praesidio, quos certatim diabolus inflammat, ut uiduae nostrae castitatem probet, quam et nobilitas et forma et aetas et opes faciunt cunctis appetibilem, ut, quanto plura sunt, quae inpugnant pudicitiam, tanto uictricis maiora sint praemia ? Et quia nobis de portu egredientibus quasi quidam scopulus opponitur, ne possimus ad pelagi tuta decurrere, et apostoli Pauli scribentis ad Timotheum profertur auctoritas, in qua de
Abbreviated transcription (Latin):
uia nouã semitã querimꝰ. & in antiqua
detritaq materia rudem artis excogita¬
mus elegantiã: ut nec eade sint. & eadẽ
sint: unũ it̾. ꝙ ꝑueniendi quo cupias
multa cõpendia. Sepe ad uiduas scͥpsi-¬
mus. & in exhortationẽ earũ multa de
scͥpturis scĩs exempla repetentes. uari¬
os testimoniors flores in unã pudicitiȩ
coronã texiumuᷤ. NuncadaseRuchiã nob̾
sermo ẽ. que quoda uaticinio futuroꝵ
ac di presentis auxilio. nom̃ accȩpit :
quã auiȩ. matris. amitȩq ꝓbatarũ in
xp̃o fȩminarũ nobilis turba circũstat.
ꝑseuerans: annã nob̃ filiã phanuelis de
mum uiduitatis implens annũ. centena¬
rio uirginũ choro eingit᷑. Soror celeri¬
ni patris ageruchiȩ quȩ paruulã nutͥuit
infantẽ. & in suo natã suscepit gremio:
ꝑ annos .xxͣ. mariti solatio destitutã eru
dit neptẽ qd̾ a matre didicit. Hȩc breui
sermone ꝑstrinxi. ut ostenda ad olescen¬
tulã meã ñ p̾stare monogamiã generi

Expanded text:
uia nouam semitam quaerimus et in antiqua detritaque materia rudem artis excogitamus elegantiam, ut nec eadem sint et eadem sint. unum iter et perueniendi, quo cupias, multa conpendia. saepe ad uiduas scripsimus et in exhortatione earum multa de scripturis sanctis exempla repetentes uarios testimoniorum flores in unam pudicitiae coronam texuimus. nunc ad Geruchiam nobis sermo est, quae quodam uaticinio futurorum ac dei praesidentis auxilio nomen accepit, quam auiae et matris amitaeque, probatarum in Christo feminarum, nobilis turba circumstat: perseuerans Annam nobis, filiam Fanuhelis, de mum viduitatis implens annum, centenario virginum choro cingitur. Soror Celerini, patris Ageruchiae, qui parvulam nutrivit infantem, et in suo natam suscepit gremio, per annos viginti mariti solatio dedit neptem, quod a matre didicit. Haec breui sermone perstrinxi, ut ostendam adulescentulam meam non praestare monogamiam generi
Abbreviated transcription (Latin):
si sic ꝑmanserit. suiq hoc magis eẽ consi¬
IIIII. homo fragilitati carnis humanȩ. s apłs
annoꝵs puellariũ debet uidua blandiri.¬
quod ñ mino seragenaria in electionẽ
precȩpit. Neq enĩ innuptas uł iuuen¬
culas cogit ut nubant. qui de nuptiis

Expanded text:
si sic permanserit, suique hoc magis dicit esse consisi sic permanserit, suique hoc magis dicit esse consi homo fragilitati carnis humanae, sed aposannorum puellarium debet uidua blandirquod non minus sexagenariae electionem praecipit. neque enim innuptas uel iuuenculas cogit, ut nubant, qui de nuptis
Abbreviated transcription (Latin):
nubat tantũ in dño. D eatior aũ erit si
sic ꝑmanserit. scđm meũ consiliũ. Puto
autẽ qđ & ego sp̃m di habeam. Et in hoc
ta ẽ: & mortuo. soluta. Ergo matͥmoni¬
um uinculũ ẽ. ꝙ uiduitas solutio. U .xor
alligata ẽ uiro. & uir alligatꝰ ẽ uxori: in
tantũ ut sui corporis ñ habeant potesta¬
tem & alterutrũ debitũ reddant: nec
possint hab̾e pudicitiȩ lib̾tatẽ. qͥ seruiunt
dñatui nuptiarũ. Qd̾q addit. tantũ in
dño. ãputat ȩthnicoꝵ coniugia: de qͥb
& in alio loco direrat. Nolite iugũ duce̾
cum infidelib. Quȩ enĩ participatio
iusticiȩ cũ iniqͥtat̾e: Aut qͣ societas
luci cũ tenebs: Quȩ conuentio. xp̃i cum¬
belial: Aut q̃ pars fideli cũ infidele:
Qui consensꝰ tẽplo di cũ ydolis: Ne seilicet
aremꝰ in boue & asino. ne tuniea nupti¬
alis uario sit texta subtemine. Erẽploq
tollit qd̾ concesserat: & quasi peniteat
eum sententiȩ suȩ. retrahit: b eatior erit

Expanded text:
tantum in domino. beatior autem erit, si sic permanserit secundum meum consilium. puto autem, quod et ego spiritum dei habeam. et in hoc ta est et mortuo soluta. ergo matrimonium uinculum est et uiduitas solutio. uxor alligata est uiro et uir alligatus uxori in tantum, ut sui corporis non habeant potestatem et alterutrum debitum reddant nec possint habere pudicitiae libertatem, qui seruiunt dominatui nuptiarum. quodque addidit: tantum in domino, amputat ethnicorum coniugia, de quibus et in alio loco dixerat: nolite iugum ducere cum infidelibus. quae enim participatio iustitiae cum iniquitate aut quae societas luci cum tenebris? quae conuentio ChriBelial aut quae pars fideli cum infidele? qui consensus templo dei cum idolis? ne scilicet aremus in boue et asino, ne tunica nuptialis uario sit texta subtemine. extemploque tollit, quod concesserat et, quasi paeniteat eum sententiae suae, retrahit: b e a tior erit,
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ alim̃tis. quȩ filioꝵs & nepotũ cerui¬
cib imponunt᷑. quib imꝑat ut diseant
domũ suã colere. ꝙ remunerari paren¬
tes. sufficient̾ eis tͥbuere. ut ñ grauetur
eccłia. ꝙ possit certis uidius ministrari.
de quib scͥptũ ẽ. honora uiduas quȩ ue¬
rȩ uiduȩ sunt. hoc ẽ quȩ om̃i auxilio su¬
orum destitutȩ. quȩ manib suis labora¬
re ñ possunt. qͦs pauꝑtas debilitat ȩtasq
conficit. quib ds spes ẽ. & om̃e opꝰ ora¬
tio. E x qͦ intelligi dat᷑ adolescentulas
uiduas. exceptis his quas exeusat in
quoꝵ ministerio delegari. Honor aũ in
presentiarũ. uł ꝓ elemosina uł ꝓ mune¬

Expanded text:
limentis, quae filiorum et nepotum ceruicibus inponuntur. quibus imperat, ut discant domum suam colere et remunerari parentes et sufficienter eis tribuere, ut non grauetur ecclesia et possit certis uiduis ministrare, de quibus scriptum est: honora uiduas, quae uere uiduae sunt, hoc est, quae omni orum sunt destitutae, quae manibus suis laborare non possunt, quas paupertas debilitat, aetasque conficit, quibus Deus spes est et omne opus oratio. Ex quo datur intelligi adolescentulas viduas exceptis quas excusat infl propinquorum ministerio delegari. Honor autem in praesenti, pro eleemosyna vel pro mune
Abbreviated transcription (Latin):
tis: quod ñ habet᷑. ¶ Ideo aũ qd et uos in
mensis exordiũ ẽ. qd̾ nos scđm latinȩ lin¬
gue ꝓprietatẽ. Ralendas possumꝰ dicere
Terum quia apud hebreos m̃sis seđm lune
cursum supputat᷑. et apud grecos alnnu
luna dicit᷑ neomenia quasi noualuna appel¬
latur. Hp̃naloc aũ desertũ uł solitudinẽ
significat. tronꝰ: sedem uł solium. nicti¬
latini int̾pretati sunt musca canina dr.
per.y. grecã litterã: s uxta hebraicam
intelligentiã ꝑ dyptongon debet scribi
autẽ ꝓ quo latinꝰ asciam uertit. nos geno
ferram̃ti interp̃tam᷑: qͦ lapides dolant᷑.
Deniq ex hebreo uertentes ita diximo: ut
nunc sculpturas eiꝰ parit̾ bipenna et dola¬
latoriũ dici potest:.

Expanded text:
tis, quod non habetur. Ideo autem, quod et uos in mensis exordium est, quod nos secundum Latinae linguae proprietatem kalendas possumus dicere. uerum quia apud Hebraeos mensis secundum lunae cursum supputatur et apud Graecos μήνη luna dicitur, νεομηνία quasi noua luna appellatur. έρημος autem desertum uol solitudinem significat, ftgovog sedem uel solium, νυκτιLatini interpretati sunt, \'musca canina\' dicitur per v Graecam litteram, sed iuxta Hebraicam intellegentiam per dicpftoyyov debet scribi autem, pro quo Latinus asciam uertit, nos. genus ferramenti interpretamur, quo lapides dolantur. denique ex Hebraeo uertentes ita diximus: e t nunc sculpturas eius pariter bipinne et dolalatorium dici potest.
Abbreviated transcription (Latin):
łr. ẽathode. Uirgam uirtutis tuȩ emit¬
tet dñs ex syon: Dicitis uos in grecis codi¬
cib ñ legisse uirtutis tuȩ: quod manife
tur. In eođe. Dnare inmedio inimicorũ
tuoꝵ. Dicitis ingreco legi. et dñare: s hoc
nec in hebreo habet᷑ nec apud lxͣx. et suꝑ¬
fluum ẽ. onfitebor tͥ dñe in toto cor¬
de. In greco inuenisse uos dicitis in toto
uos dicitis. in cęlo et int̾ra: s et hoc hic su¬
Dicitis qd̾ in greco ñ sit. te. Et bene. De ur̃is
qͦq codicib eradendũ ẽ. In ipso. Placebo
dño in regione uiuoꝵ: ꝓ qͦ in greco legis¬
se uos dicitis. placebo in conspectu dñi:

Expanded text:
 nono: uirgam uirtutis tuae emittet dominus ex Sion. dicitis uos in Graecis codicibus non legisse \'uirtutis tuae\', quod matur. In eodem: Dominare in medio inimicorum tuorum Dicitis in Graeco legi: et dominare: Sed hoc nec in Hebraeo habetur, nec apud Suptu confitebor tibi, domine, in toto corde. in Graeco inuenisse uos dicitis: in totouos dicitis: in caelo et in terra. sed et hoc sudicitis, quod in Graeco non sit \'te\', et bene; e uestris quoque codicibus eradendum est. m ipso: placebo domino in regione uiuorum. pro quo in Graeco legisse uos dicitis: placebo in conspectu domini.
Abbreviated transcription (Latin):
legisse uosdicitis. qm̃ x̃pnes oẽ. id est su
auis. Sed sciendũ qd̾ x̃tic̃e õe et in bonũ
et in suauem uerti potest. Deniq in hebreo
ita scͥptũ ẽ. chitob. qͦd om̃s uoce simili
transtulert̃. quia bonꝰ. Ex quo ꝑspicuũ¬

Expanded text:
legisse uos dicitis: quoniam χρηστός, id est su aui s. sed sciendum, quod χρηστός et in \'bonum\' et in \'suaue\' uerti potest. denique et in Hebraeo ita scriptum est: \'chi tob\', quod omnes uoce simili transtulerunt: quia bonus. ex quo p
Abbreviated transcription (Latin):
tius interp̾tata ẽ. sensũ magis quã uerbũ
exprimens. Et in cõeñe tantũ ꝓ scĩs filios
reppi. In eod̾e. Tu uͦ reppulisti et despexisti:
pro quo in greco ez oyaen orac inuenisse uoᷤᷤ
dicitis. Uniꝰ litterȩ mutatio. quantũ fecit
errorẽ. Non enim respexisti s despexisti et
ꝓ nichilo duxisti int̾pretati sumꝰ. nͥ forte
sti. s sedm disertissimũ huiꝯ temporis in¬
terp̾tem annichilasti. uł annullasti. uł
nullificasti. et si qua alia possunt inue¬
niri apud imꝑitos portenta u̾boꝵ. E scło
eo ñ sit ds: quod apud eos deesse manifestũ

Expanded text:
tuis interpretata est sensum magis quam uerbum tuis interpretata est sensum magis quam uerbum exprimens; et in κοινῇ tantum pro sanctis filios repperi. in eodem: tu uero reppulisti et respexisti. pro quo in Graeco ἐξουδένωσας inuenisse uos dicitis. unius litterae mutatio quantum uobis fecit errorem! non enim \'respexisti\', sed \'despexisti et pro nihilo duxisti\' interpretati sumus. nisi forte sti\', sed secundum disertissimum istius temporis interpretem \'adnihilasti\' uel \'adnullasti\' uel \'nullificasti\' et si qua alia possunt inueniri apud inperitos portenta uerborum. Octoculum tu es, quod apud eos deesse manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
non sibi s alii occurrere credentꝰ : nec iusti¬
cia et pax sibi dedisse osculũ. s alterr Et nͦ
dato errore librarii. urm qͦq errorẽ em̃da¬
bitis. In eocłȩ. Et tu dñe d̾s miserator et
misericors In greco inuenisse uos dicitis et
tu dñe d̾s m̃s: quod suꝑfluum ẽ. Ds̃ enim
nec inhebreo habet᷑ nec in hxx Magnꝰ et
horrendꝰ: ꝓ quo in greco inuenisse uos dici¬
tis. Sobss oc. qd significat t̾ribilis. tim̃ dꝰ:¬
et formidandꝰ. E go puto id ipsũ significa¬
re et horrendũ. ñ ut uulgus estimat. despi¬
ciendum et squalidũ. seđm illud uirgilii¬
mͥ frigiciꝰ horror quatit. et horror ubiq ani¬
mos simul ipsa silentia terrent: et mon¬
strum horridũ ingens. et multa his simi¬
lia In eode Tunc locutꝰ es in uisione scĩs tu¬
is: ꝓ quo in greco filiis tuis inuenisse uos
dicitis. Sed sciendũ quod et in hebreo laasi¬
tius transtulert̃: et sola sexta editio ꝓpħis

Expanded text:
non sibi, sed alii occurrisse credentur; nec justinon sibi, sed alii occurrisse credentur; nec justitia et pax sibi dedisse osculum, sed alteri. 56. dato errore librarii, vestrum quoque errorem emendabitis. In eodem: Et tu Domine Deus miserator et misericors . In Graeco invenisse vos dicitis. Et tu Domine Deus meus. Quod superfluum est: meus enim nec in Hebraeo habetur, nec in Septuaginthorrendus. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis φοβερός, quod significat \'terribilis, timendus, formidandus\'. ego puto in id ipsum significari et \'horrendum\' — non, ut uulgus existimat, despiciendum et squalidum — secundum illud: mihi frigidus horror membra quatit et: horror ubique animo, simul ipsa silentia terrent et: monstrum horrendum, ingens et multa his similia. in eodem: tunc locutus es in uisione sanctis tuis. pro quo in Graeco filiis tuis inuenisse uos dicitis. sed sciendum, quod in Hebraeo \'laasi transtulerunt et sola sexta editio prophetis