comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& altiora pręmiorum cȩlestium
dona promittens. Deniq cuidã
siscitanti quid facrens uitã ȩ̨ternã
possideret: quasi inferius ad huc
posito comunia suae dona latgi¬
tatis impendit dicens. Non occides.
non mechaberis. non furtũ facies.
non falsum testimoniũ dices. honora

Expanded text:
et altiora praemiorum coelestium et altiora praemiorum coelestium dona promittens. Denique cuidam sciscitanti quid faciens vitam aeternam possideret, quasi inferius adhuc posito, communia suae dona largitatis impendit, dicens: Non occides, non moechaberis, non furtum facies, non falsum testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
mox eum mubitudo credentrum
sequuta est nationũ. Sprritaliter
instrui. sanari. ac satiari desiderans.
& cũ psalmista deprecans. Dñe
ad te confugi. doct me facere uo-¬
luntatem tuam. Miserere mihi
dñe qm̃ infirmus sum. sana nie dñe
qnm conturbata sunt ossa mea.
Et iterũ de ꝑcipiendis ab eo uit e
ꝑpetuȩ alimoniis confisa dñs
inquit pascit me. & nihil mihi
drerit. in loco pascuȩ ibi me collo¬
cauit. Quod autẽ subiens in mon¬
tem iħs ibi sedebat cum discipulis
suis. subueniente ad eum multitu¬
dine descendit: atq hanc in inferi-¬
oribuĩ teficit quan in inferioribus
paulo ante ourautrat. nequa quã
frustra factum eredantus: sed ad
significandum mystice. quia doc¬
trinam & charismata sua dñs iuxta
ꝑcipientium capacitatem diitri¬
buit. Infirmis quidem adhuc
autem quibq & perfectioribrs
sensu secretiora suae maiestatis
archana teserans. artiora deuotȩ
conuersationis itinera suggerens.

Expanded text:
mox eum multitudo credentium mox eum multitudo credentium secuta est nationum, spiritualiter instrui, sanari ac satiari desiderans, et cum Psalmista deprecans: Domine, ad te confugi, doce me facere voluntatem tuam; et: Miserere meiniam infirmus sum; sana me, Domine, quoniam conturbata sunt omnia ossa mea ; et iterum de percipiendis ab eo vitae perpetuae alimoniis confisa: Dominus, inquit, pascit me, et nihil mihi deerit; in loco pascuae ibi me collocavit . Quod autem subiens in montem Jesus, ibi sedebat cum discipulis suis, sed veniente ad eum multitudine, descendit, atque hanc in inferioribus refecit, quam in inferioribus paulo ante curaverat, nequaquam frustra factum credamus, sed ad significandum mystice quia doctrinam et charismata sua Dominus juxta percipientium capacitatem distribuit, infirmis quidem adhuc autem quibusque, et perfectioribus sensu secretiora suae majestatis arcana reserans, altiora devotae conversationis itinera suggerens,
Abbreviated transcription (Latin):
onum uocabulis diftinguitur. illis
tantũ in locis tybenadis uocat᷑.
ubi tyberiadem ciuitatẽ aquis ut
arunt calidis salubrem ab occidente
te iordane duodeuiginti passuu
milibus in longũ. & quinq exten¬
ditur in latum. Mystice auitem
mare turbida ac tumentia scłi
nius uolumina significat. quib
praui quilib& in iuste delectati
quasi profundis dediti pisces m̃te̾
ad suꝑna gauidia non intendunt.
Vnde bent idem mare galileȩ ⁊dest
ginem corda iniitit. quȩ ad per-¬
hennis uitȩ desideria erigi non
ꝑmittit. De qualibus psalmista.
In crrcuitu inquit impii ambulant.
Sed abruntem transmare galibeę
iħm multitudo maxima sequebat᷑.
qu e doctrinę sanationis & refecti¬
onis ab eo cęlestis munera summa
ꝑciperet : quia priusquam dñs in
carne appareret: sola illũ gens
iudȩa sequͤ tur ctedendo. Postquã
uero per in carnationis su e dispen-¬
sationem fructus uitę corruptibilis
adut. calcauit. transut. maxima

Expanded text:
onum vocabulis distinguitur, illis onum vocabulis distinguitur, illis tantum in locis Tiberiadis vocatur, ubi Tiberiadem civitatem aquis, ut aiunt, calidis salubrem ab occidente te Jordane, duodeviginti passuum millibus in longum, et quinque extenditur in latum. Mystice autem mare turbida ac tumentia hujus saeculi volumina significat, in quibus pravi quilibet injuste delectati, quasi profundis diditi pisces mentem ad superna gaudia non intendunt. Unde bene idem mare Galilaeae, id eginem corda mittit, quae ad perennis vitae desideria erigi non permittit. De quibus Psalmista: In circuitu, inquit, impii ambulant . Sed abeuntem trans mare Galilaeae Jesum multitudo maxima sequebatur, quae doctrinae sanationis et refectionis ab eo coelestis summa munera perciperet, quia priusquam Dominus in carne appareret, sola illum gens Judaea sequebatur, credendo; postquam vero per incarnationis suae dispensationem fluctus vitae corruptibilis adiit, calcavit et transiit, maxima
Abbreviated transcription (Latin):
lauit & ipse anbulare. Quicquid
in nobis inperitrȩ nocentis in esse
deprȩhenderimus crebra uerbi
illius auditione tergamus. quicqͥd
uiti temptamentis morbi uideli¬
ca& spiritalis nos in terrus uastare
senserimus solitȩ pretatis illius
munere postulemus emundari.
Sed & si ei unitos nos cęlestis uitȩ
dulcedine conspexerimus eius
gram flagitemus. ut necessariȩ
nos compunctionis cȩterarum
uitutũ spiritalium donis satiare
dignetur: quatinus tempote
sucro sc̃ę resurrectionis illius in¬
terius exteriusq decenter ornati
sacramenta ñr̃ȩ salutis puro cor-¬
pore simul & cotde sumamus.
Uerũ quia breuiter ista pręlibauimꝰ
lib& diligentius totam sacrę seriem
lectionis in tueri. & quicquid in
ea mysticum indagare ualeamus
urȩ pandere caritati. Abut iħs
transmare galiltȩ: quod est tyberi¬
adis. Primo dicendum tuxta histo¬
nam quia mare galilee qđ multis
prodiuersitate circũ iacentrũ regi¬

Expanded text:
lavit et ipse ambulare. Quidquid lavit et ipse ambulare. Quidquid in nobis imperitiae nocentis inesse deprehenderimus, crebra verbi illius auditione tergamus, et quidquid vitii tentantis morbi, videlicet spiritualis, nos interius vastare senserimus, solitae pietatis illius munere postulemus emundari. Sed etsi ei unitos nos coelestis vitae dulcedine conspexerimus, ejus gratiam flagitemus: ut necessariae nos compunctionis et caeterarum virtutum spiritualium donis satiare dignetur, quatenus tempore sacrosanctae resurrectionis illius interius exteriusque decenter ornati, sacramenta nostrae salutis puro corpore simul et corde sumamus. Verum quia breviter ista praelibavimus, libet diligentius totam sacrae seriem lectionis intueri, et quidquid in ea mysticum indagare valeamus, vestrae pandere charitati. Abiit Jesus trans mare Galilaeae, quod est Tiberiadis. Primo dicendum, juxta historiam, quia mare Galilaeae, quod multis pro diversitate circumjacentium regi
Abbreviated transcription (Latin):
Millo TẽpoR& Abrt ibs tran
mate galileȩ quod est tybriadis &
sequebatur eum multitudo magra.
quia uiderant signa quae factebat
suꝑ his qui infirmabanturr. Et relia¬
UISIGNAET
miracula dñi ac saluatois
xxurecte
cum legunt uel audi¬
unt accipiunt. non tam in his quid
foris flupeant ad tendunt: quã quid
horũ exemplo ipsi intus agere. quib
in his mysticum perpendere debe.¬
ant inspictunt. Etcce & enim pro¬
pinquante pascha die festo rudeoru
sequentem se multitadinrm dns
uerbo salutis pariter & ope curati¬
onis crigebat. Nam sicut alius
cuuangelista scribit loquebatur
illis de regno dĩ: & cos qui cura
indigebant sanabat: Eademq dos¬
trina & sanationt completa. pauer
de cibaris habundantissime refect
facti. propinquante pascha dic
festo nr̃ę redemptionis ad iuncta
fratrũ caterua dnm̾ toto corde
fequamur. Quo actionũ itinest
ingressus sit diligentissune con¬
templemur: ut uestigia ciꝰ sequi
intreamtr. Qui eñi dicit se in
ipso manere. debet sicut ille ambu¬

Expanded text:
o tempore abiit Jesus trans mare Galilaeae, quod est Tiberiadis. Et sequebatur eum multitudo magna, quia viderant signa quae faciebat super his, qui infirmabantur, eui signa et miracula Domini ac Salvatoris recte, cum legunt vel audiunt, accipiunt, non tam in his quid foris stupeant attendunt, quam quid horum exemplo intus agere, quid in his mysticum perpendere debeant inspiciunt. Ecce enim appropinquante Pascha, die festo Judaeorum, sequentem se multitudinem Dominus verbo salutis pariter et ope curationis erigebat. Nam sicut alius evangelista scribit, loquebatur illis de regno Dei, et eos qui cura indigebant sanabat, eademque doctrina et sanatione completa, paucis de cibariis abundantissime refecit. facti propinquante Pascha die festo nostrae redemptionis, adjuncta fratrum caterva Dominum toto corde sequamur, quoque actionum itinere ingressus sit diligentissime contemplemur, ut vestigia ejus sequi mereamur. Qui enim dicit, se in Christo manere, debet sicut ille ambu
Abbreviated transcription (Latin):
citbant. Eirgo illi uidentes signu
quod fecerat iħs dixtrunt. quia
hic est uere propheta. qui uenturꝰ
eost inmundũ. Nos cerciori cogni¬
tiore utritatis & fidei uidentes
mundũ quem fecit iħ̃s & signa
quibus illum repleuit dicamus
quia hic est uere mediator diꝰ &
hominum qui implet mnundum
diuinitate. & mundus ptr ipsũ
factus est: qui in propria ueuit
genus humanum querere & sal-¬
uare quod perierat. ac recreare
mundum quem fecerat. Qui cũ
suis fidelibus per prȩsentiam̃
diuinitatis est in mundo om̃ibus
diebus usq ad consummatioirem
scłi. Qui in consummatione scli
phumanitatem utntirrus est in
mundum ut reddat singulis
scđm oꝑa eorum. Impios quidem
& peccatores eternu ꝓiciens
in igirem. iustos autem in uitã
introducensxternam: in qua
uitate sp̃s scĩ as̃. per om̃ia

Expanded text:
es signum quod fecerat Jesus, dicebant: Quia hic est vere propheta qui venturus est in mundum. Nos certiori cognitione veritatis et fidei videntes mundum, quem fecit Jesus, et signa quibus illum replevit, dicamus: Quia hic est vere mediator Dei et hominum, qui implet mundum divinitate, et mundus per ipsum factus est, qui in propria venit, genus humanum quaerere et salvare, quod perierat, ac recreare mundum, quem fecerat, qui cum suis fidelibus per praesentiam divinitatis est in mundo omnibus diebus usque ad consummationem saeculi, qui in consummatione saeculi per humanitatem venturus est in mundum, ut reddat singulis secundum opera eorum: impios quidem et peccatores aeternum projiciens in ignem, justos autem in vitam introducens aeternam, in qua unitate Spi
Abbreviated transcription (Latin):
uel transitu gloriȩ suȩ̨. oninem
ad momentum ereaturã serficat.
uiuificat & illustrat. Aquas eni
consecrat : dum baptiratur. Terra
scificat : dum sepelitur. Mortuos
suscitat. dum resurgit. Cęlestia
glorificat. dũ ascendit iucȩlum.
& sed& ad dexterã patris. Oml.¬

Expanded text:
vel transitu gloriae suae omnem ad momentum creaturam sanctificat, vivificat et illustrat; aquas enim consecrat, dum baptizatur; terram sanctificat, dum sepelitur; mortuos suscitat, dum resurgit; coelestia glorificat, dum ascendit ad coelum, et sedet ad dexteram Dei Patris.
Abbreviated transcription (Latin):
Sedem suꝑ quam dñs sessius est in
iudicio. quidam ruxta litteram
nubem illam acciprunt. in qua
dñs ascendit in cęlũ. in qua &iã
uenturus est ad iudicium. Ded
competentius sedes dĩ scã intel¬
ligitur ecła. in qua dñs sedebit.
glorificans apparebit. Tunc
congregabuntur ante eũ om̃s gentes.
om̃s uidelic& omines. a primo ada
usq ad cum qui infine mundi
nascituras est. quiq ab ex ordiomun.¬
di iam defuncti sunt. uel zam uiui¬

Expanded text:
Sedem super quam Dominus sessurus est in Sedem super quam Dominus sessurus est in judicio, quidam juxta litteram nubem illam accipiunt, in qua Dominus ascendit in coelum, in qua etiam venturus est ad judicium. Sed competentius sedes Dei sancta intelligitur Ecclesia, in qua Dominus sedebit, glorificans apparebit. Et congregabuntur ad eum omnes gentes. Omnes videlicet homines a primo Adam usque ad eum qui in fine mundi nasciturus est, quique ab exordio mundi jam defuncti sunt, vel
Abbreviated transcription (Latin):
nitate suę potentiȩ ꝑ quam cũ
patrẽ simul & spu sco̾ genis hu-¬
manum iudicabit. bene mertts
prȩmia. impiis & peccatoribus
digna tependet supplicra. scdm̃
quam ut dictum est. nuniquam
cum reprobi uidere potuerunt.
Alle ergo qui quondã in assumpto
homine uidicandus uenrens non
clamauit. neq uocem eius quisquã
in plateis audiuit. quia ita humilis
uenit. ut anemine cognosceretur.
& non silebit. stipatus ministerio
angelorũ. qui cum eo ad iudictum
irenient. ut in eorũ pręseatia iu¬
dicentur. qui sub eoꝵ custodia
uixerunt. Angeli enii sunt admi-¬
nistratorii sp̃s. qui singulis homi-¬
nibus ad custodiam deputantur.
Dequibus dñs. angeli corum semꝑ
uident facrem patris & rł. Hinc
& psalmista dicit. Annuntiauert̃
celi iustitiam ciꝰ. & rł. Cedi nãq
rustitiã eius ad nuntiabunt. quia
sciꝰ angeli iustissimũ dĩ udicium
uentranter prędicabunt. Tunc
sedebit suꝑ sedem matestatis fuę.

Expanded text:
nitatis suae potentia, per quam cum nitatis suae potentia, per quam cum Patre simul et Spiritu sancto genus humanum judicabit, bene meritis praemia impiis, et peccatoribus digna rependens supplicia, secundum quam ut dictum est nunquam eum reprobi videre poterunt. Ille ergo qui quondam ad assumpto homine judicandus veniens non clamavit, neque vocem ejus quisquam in plateis audivit, quia ita humilis venit, ut a nemine cognosceretur, noster, et non silebit, stipatus ministerio angelorum, qui cum eo ad judicium venient, ut in eorum praesentia judicentur qui sub eorum custodia male vixerunt. Angeli enim sunt administratorii spiritus, qui singulis hominibus ad custodiam deputantur, de quibus Dominus: Angeli eorum semper vident faciem Patris, etc. . Hinc et Psal. dicit: Annuntiaverunt coeli justitiam ejus . Coeli namque justitiam ejus annuntiabunt, quia sancti angeli justissimum Dei judicium veneranter praedicabunt. Tunc sedebit super sedem majestatis suae.
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ glorificationis. At ergo cum
urnerit filius hominis in marestate
sua. & om̃s angeli cum co. notan¬
dum sarre quod filrũ hominis in
maiestate uenturũ dicit. ꝑ quod
destruit opinionẽ quorũdam he-¬
reticorũ. qui dixerunt dnm nt̃m
ih̃m xp̃m atempore tesurrectionis
& ascensionis non mantit innatitsa.
ueraciter assumptȩ humanitatis.
non ad tendentes quod angeli in¬
que madmodum uidistis eũ cuntẽ
in cglu. Et hic dñs manifeste
filium hominis fatetur uentutum
esse ad iudiciũ. idẽ en̾i uentitus
filius diꝰ idemq uerus & filius ho-¬
minis. non tamen duo sed unus
est filius dĩ: quia  in iudicio
ꝑsolam uidendus est humanitate.
Iam in diuinitate sua solis post
iudicium apparebit dectis. quia
scriptum est. Tollatur impius.
ne uidtat głam diꝰ. Poli autem
regem scłorã. in dicore suo uidebẽ
oculi mundi scorã. Cũ ergo
inquam uenetit filius hominis
in matestate sua. hoc est in diui¬

Expanded text:
nae glorificationis. Ait ergo: Cum nae glorificationis. Ait ergo: Cum venerit Filius hominis in majestate sua, et omnes angeli cum eo. Notandum sane quod Filium hominis in majestate venturum dicit, per quod destruit opinionem quorumdam haereticorum, qui dixerunt Dominumm a tempore resurrectionis et ascensionis non manere in natura veraciter assumptae humanitatis, non attendentes quod angeli quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Et hic Dominus manifeste Filium hominis fatetur venturum esse ad judicium. Idem enim verus Filius Dei, idemque verus Filius hominis, non tamen duo, sed unus est Filius Dei, qui in judicio per solam videndus est humanitatem. Nam in divinitate sua solis post judicium apparebit electis, quia scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . Soli autem regem saeculorum in decore suo videbunt oculi mundi sanctorum. Cum ergo, inquit, venerit Filius hominis in majestate sua, hoc est, in divi
Abbreviated transcription (Latin):
NLET TIONTOUE
hanc prȩcedit proposuit dñs
similitudinem hominis pegre
proficiseentes. qui uocatis seruĩs
suis distribuit illis pecunias ꝓ
ut cuiq omuenrebat. alii quinq
tabenta. alii duo. alii unu. stati
profectus. post multũ temporis
reuersus uocatis seruis suis po-¬
suit ratiorem cum eis. Et
brire quidem oprrantes pro ap¬
portatis lucris remuntrauit.
neglegentem ueto setuu̾ & abono
oprre torpentem dampnauit.
qua finita parabola hoc quod modo
exponendum suscepinus. conse¬¬
quenter ad iunxit probans illã
ad se ꝑtintre. Nit ergo. cum
uenerit filius hominis in mates¬
tͥate sua. Quia eñi tempus eius¬
passionis instabat & proxime
uenturo pascha comptęhendendus
ex ala pandus. conspuendus flagel¬
landus. spinis coronandus. & ad
ultimum crucifigendus. aceto po¬
tandus. & morti tradendus erat:
pfouide se in maiestate ad iudiciũ
uenturũ prȩnuntiauit. quatinus
secutitra scandala passionis com¬
pensaret prȩmissa pollicitatio mag¬

Expanded text:
lectione quae hanc praecedit, proposuit Dominus similitudinem hominis peregre proficiscentis, qui vocatis servis suis distribuit illis pecunias, prout unicuique conveniebat, alii quinque talenta, alii duo, alii unum, et statim profectus est. Post multum vero temporis reversus, vocatis servis suis posuit rationem cum eis. Et bene quidem operantes pro apportatis lucris remuneravit, negligentem vero servum et a bono opere torpentem, damnavit. Qua finita parabola, hoc quod modo exponendum suscepimus, consequenter adjunxit, probans illam ad se pertinere, ait ergo: Cum venerit Filius hominis in majestate sua. Quia enim tempus passionis ejus instabat, et proxime venturo Pascha comprehendendus et alapizandus, conspuendus, flagellandus, spinis coronandus, et ad ultimum crucifigendus, aceto potandus, et morti tradendus erat, proinde se in majestate ad judicium venturum praenuntiat, quatenus secutura scandala passionis compensaret pollicitatio mag
Abbreviated transcription (Latin):
hedos autẽ asinistris. Sicut inqͥt
pastor pecus seceruit apecore : ita
dñs nr̃ qui est uerus pastor. quẽ
oues suȩ aguoscunt. eũq secuntur.
separabit in die tudicribonos amalis.
Nam ꝑ oues designantur scĩ simplici¬
tate & innocentia gaudentes. qui
ad dexterã dñi statientur. qui iam
spe sempiternę felicatatis colloca-¬
buntur. Per hȩdos aut̃ quȩ sunt
petulca animalia & lasciua & ad
libi durem semꝑ feruida designant᷑
reprobi. uoluptatibus & in lecebris¬
corporalibus dediti. Qui ponent᷑
ad sinistram. quia iustę sempit̾nę
dampnationi subiciuntur. Sed
& illud ad tendendum. quia non
capras. sed hrdos in sinistra statuenl¬
dos dicit. qm capra inbonã accipit᷑
significationem. significat enim
scõrũ animas. quȩ uel uti greges

Expanded text:
edos autem a sinistris. Sicut inquit pastor pecus secernit a pecore, ita Dominus noster, qui est verus pastor, quem oves suae agnoscunt, eumque sequuntur, separabit in die judicii bonos a malis. Nam per oves designantur sancti, simplicitate et innocentia gaudentes, qui ad dexteram Domini statuentur, quia in spe sempiternae felicitatis collocabuntur. Per haedos autem qui sunt petulca animalia et lasciva, et ad libidinem semper fervida designantur reprobi, voluptatibus et illecebris dediti, qui ponentur ad sinistram, quia juste sempiternae damnationi subjicientur. Sed et illud attendendum, quia non capras, sed haedos in sinistra statuendos dicit, quoniam capram in bonam accepit significationem. Signat enim sanctorum animas, quae velut
Abbreviated transcription (Latin):
de lauacto & gemellos aedunt fae.¬
tus acsterilitatem ignorant. Scren¬
dum urro quia in rudicio duo cit᷑
ordines. alter bonotũ alter maloꝵ.
qui tamen quadrifatiam diuidunt᷑.
Huo en̾i crunt ordines bonotum.
unus qui non iudacabitur. sed eũ
dnoriudicabit sicut erunt apłi &
sedebitis suꝑ sedes.xii. iudicantes
xII. tribus isrł & rł. Alter erit
ordo bonoruꝰ. qui iudicabitur &
saluabitur quib dicetur. esuriui &
dedisti mibi manducare. & rł. Si.¬
militer ert duo ordines teproborũ
nabitur. in quo erunt pagani dm̃
ignorantes. dequib psalmista dicit.
non resurgunt impii in iudicio. Et
dñs. qui non credit. iam iudicatus e̾.
Alter crit ordo eoꝵ qui iudicabuntur

Expanded text:
de lavacro , et gemellos edunt fetus et sterilitatem ignorant. Sciendum vero quia in judicio duo erunt ordines, alter bonorum, alter malorum, qui tamen quadrifarie dividentur. Duo enim erunt ordines bonorum, unus qui non judicabitur, sed cum Domino judicabit, sicut erunt sancti Sedebitis super sedes judicantes duodecim tribus Israel . Alter erit ordo bonorum, qui judicabitur et salvabitur, quibus dicetur: Esurivi, et dedistis mihi manducare, etc. . Similiter ur, in quo erunt pagani Deum ignorantes, de quibus Psal. dicit: Non resurgent impii in judicio . Et Dominus, Qui non credit, jam judicatus est . Alter erit ordo illorum qui judica
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. quiq in die illa solus ex altabit᷑.
erunt. hoc est scis qui ad sortem suꝑnę
bratitudinis pertinebunt. uentre
& ex obtabilis. & in om̃i gratia susci¬
pienda. qua sci ad bona ꝑpetua. &
ad regnũ uocantur sire fire man¬
sirum. Et merito benedicti dicunt᷑
Patris autẽ sui regnũ dicit. ad illũ
refetens ontem potestatem cuius
est filius. quia a quo hab& osfentiam
ab illo hab& potentiam. Antm
tamen est regnum patris. & filu&
marestas. Quod regnũ ab origine
mundi illis prȩparatun asferit. quia
ad illud ante scła predestinati.
& proordinati sunt. Nam ut apls
dicit : quos pręsciuit & iani prȩdesti¬

Expanded text:
, quique in die illa solus exaltabitur, erunt, hoc est sanctis qui ad sortem supernae beatitudinis pertinebunt. Venite,, exoptabilis, et omni gratia suscipienda, qua sancti ad bona perpetua et ad regnum vocantur sine fine mansurum. Et merito benedicti dicunturPatris autem sui regnum dicit, ad illum referens omnem potestatem, cujus est Filius, quia a quo habet essentiam, ab illo habet et potentiam. Unum tamen est regnum Patris, et Filiimajestas. Quod regnum ab origine mundi illis praeparatum asserit, quia ad illud ante saecula praedestinati et praeordinati sunt. Nam et apostolus dicit: Quos praescivit et praedesti
Abbreviated transcription (Latin):
APtincipes manuꝰ suspensi sunt.
facies sen um non erubuerunt.
IAdulescentibus lamoe¬
in pudice abusi sunt: & pueri
in ligno corruerunt.
Senes de portis defeccrunt: iu
uenes de choro psallentiũ. Mem¬
efecitꝰ gaudium cordis nͣti:
uersus est inluctum chorus nrͣt:
cecidit corona capitis nrͣi.N¬
IG
Uae nobis quia peccauimus.
ꝓpterta mȩstum factum est cor¬
oculi nti
EPropter monte syon quia dispe¬
rit: uulpes ambulauerunt in¬
nebis: solium titu in generati¬
one & generationem. A¬
K Quare in perpetuũ obliuisceris
nͣri: derelinques nos in longitu¬
dinem ditrum. Ø¬
RA Conuerto no

Expanded text:
Principes manum suspensi sunt: et facies senum non erubuerunt. Adolescentibus impudice abusi sunt: et pueri in ligno corruerunt. Senes de portis defecerunt: et iubenes de coro psallentium. Defecit gaudium cordis nostri versus est in luctu corus noster, cecidit corona capitis nostri: ve nobis quoniam peccabimus. Propterea mestum factum est ioculi nostri propter montem Syon quia disperiit: vulpes ambulaberunt m permanebis, solium tuum in generationem, et generationem. Quare in perpetuum oblivisceris nostri, derelinques nos in longitudine dierum? Converte no
Abbreviated transcription (Latin):
dere. Quorat itaq ꝑfidiam detesta.¬
mus: corim fidem si conutertantur
amplectimur: & imitantes mise¬
ricordiam dñi qui pto eis aquib
erat crucifixus orabat. Nos quoq
cum btato paulo apło nr̃as iungi¬
mus preces. & ut ille populus
miscđĩam consequatur optanus:
obeuius offensionera gr̃am recon¬
ciliationis accepimus. Qm sictͣ¬

Expanded text:
dere. Quorum itaque perfidiam detestadere. Quorum itaque perfidiam detestamur, eorumdem fidem, si convertantur, amplectimur; et imitantes misericordiam Domini, qui pro eis a quibus erat crucifixus orabat, nos quoque cum beato Paulo apostolo nostras jungimus preces, et ut ille populus misericordiam consequatur optamus, ob cujus offensionem gratiam reconciliationis accepimus: quoni
Abbreviated transcription (Latin):
temporali sint dñii morte difrcrpta
aliud tanen crucifixi pacrentia.
aliud crucifigentiũ egit in¬
sinia. Nec ad eosdem rerum exitus
miscdđia & tra tendebat. cum per
cusdem sanguinis fusionem xp̃s
soluer& mundi captiuitatem.
iudȩi interficerent om̃ium te
nihil ei legis testificatio. nihil
mysteriorũ imagures. nihil pro¬
pharũ oracula profuerunt. cum
pascha dtii tot sȩculis cebebratũ.
in co iohannes doceret impletũ.
le quo publica ꝓtestatione dicebat.
ecce agnus dĩ. ecce qui tollit pec¬
catum mundi. Repugnat ini-¬
quitas rustitiȩ̨: cęcitas luci.
mendacrum ueritati. Sed de
sȩuitia obluctantrã de scelere
crudelium: optinuit iħs ȩternȩ
dispositionis effectum. Et ita
humano gener sua morte con¬
suluit: ut sacramentã salutis.
& iam ipsis ꝑsequutoribtis non
negarit. Qui enim uenerat uni¬
uersis credentibus om̃ia peccata
dimittere: a generali indulgentia
nec rudaieũ uoluit crinren ex clu¬

Expanded text:
temporali sint Domini morte dirupta, temporali sint Domini morte dirupta, aliud tamen Crucifixi patientia, aliud crucifigentium egit insania, nec ad eosdem rerum exitus misericordia et ira tendebat: cum per ejusdem sanguinis effusionem Christus solveret mundi captivitatem. Judaei interficerent omnium Reds sua, et nihil ei legis testificatio, nihil mysteriorum imagines, nihil prophetarum oracula profuerunt, cum Pascha Domini tot saeculis celebratum in eo Joannes doceret impletum, de quo publica protestatione dicebat: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Repugnat iniquitas justitiae, caecitas luci, mendacium veritati; sed de saevitia obluctantium, de scelere crudelium obtinuit Jesus aeternae dispositionis effectum; et ita humano generi sua morte consuluit, ut sacramentum salutis etiam ipsis persecutoribus non negaret. Qui enim venerat universis credentibus omnia peccata dimittere, a generali indulgentia nec Judaicum voluit crimen exclu
Abbreviated transcription (Latin):
ACRANIdilectisims
dominicȩ passionis histora
euuangelica ut moris est
narratione decrirsam. ita omiuim
urm arbitror inhesisse pectori
ut unieuiq audrentiũ ipsa lah
quȩdam facta sit uisio. Habet
enim hanc potentiam fides uera.
ut abhis mente non desit. quib:
corporalis prȩstrtia inter esse
non potuit. Et siue in prȩte¬
ntũ redeat siue infuturũ se
cor eredentis extendat. nullas
statiat moras temporis. cognitio
ueritatis. Ad est ergo sensibus
nr̃is. ⁊ mago rerũ. pro nr̃a salute
gestarũ. Et quicquid tunc disei¬¬
pulorã prestrixit animos. ntr̃os
quoq tangit affectus. Non quod
aut tristitia deprimimur. aut
remur. cum & iam eos quos illius
tempestatis in aguitudo concussit.
adinuictam constantiam resur-¬
Sed quia in cogitationẽ uenit quales
tunc hierłm populi & quabes fuerint
sacerdotes. cum magno accipiius
tremore mentiũ tantu facinus
impiorũ. Quamuis eni ad salutẽ
humani geueris ꝑtineret passio sal¬
uatoris & arternȩ mortis uincula

Expanded text:
acram, dilectissimi, Dominicae passionis historiam, evangelica, ut moris est, narratione decursam, ita omnium vestrum arbitror inhaesisse pectoribus, ut unicuique audientium ipsa lectio quaedam facta sit visio. Habet enim hanc potentiam fides vera, ut ab iis mente non desit, quibus corporalis praesentia interesse non potuit; et sive in praeteritum redeat, sive in futurum se cor credentis extendat, nullas sentiat moras temporis cognitio veritatis. Adest ergo sensibus nostris imago rerum pro nostra salute gestarum, et quidquid tunc discipulorum perstrinxit animos, nostros quoque tangit affectus; non quod aut tristitia deprimamur, aut reamur, cum etiam eos quos illius tempestatis magnitudo concussit, ad invictam constantiam resursed quia cum in cogitationem venit quales tunc Jerusalem populi et quales fuerint sacerdotes, magno accipiamus cum tremore mentium tantum facinus impiorum. Quamvis enim ad salutem humani generis pertineret passio Salvatoris, et aeternae mortis vincula
Abbreviated transcription (Latin):
uincitur mundus: cum aserois
eius quorũ cumq uitioru incen¬
tiua superantur. ipsius uirtus
est tpsiusq uictotia. Hȩc dilectissimi
quȩ ad participatione̾ crucis perti-¬
nent sufficienter ut arbitror ur̃is
sunt hodie auribus intimata: ut
paschabe sacramentũ &iam in
membris corporis xp̃i legitime
cȩlebretur. Suꝑ est ut deopti-¬
nendo resurtectionis consortio
disseramus: quod ne continuato
sermone. & mihi & uobis fiat one¬
rosum. indiem sabbati promissa
differimus. Aderit ut credimus
gr̃a dĩ ut debitũ nrͣm ipsius auxi-¬
lio compleatur. Qui uitut & reg¬
nat cum patre & cũ sp̃u scõ in

Expanded text:
vincitur mundus. Cum enim a servis vincitur mundus. Cum enim a servis suis quorumcumque vitiorum incentiva superantur, ipsius virtus est, ipsiusque victoria. Haec, dilectissimi, quae ad participationem crucis pertinent, sufficienter, ut arbitror, vestris sunt hodie auribus intimata: ut paschale sacramentum 277 etiam in membris corporis Christi legitime celebretur. Superest ut de obtinendo resurrectionis consortio disseramus. Quod ne, continuato sermone, et mihi et vobis fiat onerosum, in diem sabbati promissa 278 differemus. Aderit, ut credimus, gratia Dei, ut debitum nostrum ipsius auxilio compleatur, qui vivit et regnat cum Patre et Spiritu sancto in
Abbreviated transcription (Latin):
cum bereficia demonũ om̃ibus
sint nocentiora uulnerib quia totius
est homini inimicttia diaboli metu¬
isse quã pacem. Saptentes itaque
animȩ quȩ unum timere. unum
cerunt mortificatis cupiditatib
& crucifixis corporis sensibus.
ad nullũ hostium nitu. ad nullũ
inclinantur obsequium. Uoliu
se non amant. Cũq audrunt
sibi diuinitus dici post concupis.¬
ctntatias non eas : & a uoluntate
tua. Miertere: diuidunt affectus
suos. & legem mentis acorporis lege
discernunt: ut ex quadam se partes¬
ibi denegent perdentes se in his
quȩ carnaliter cupiunt. & inue¬
nientes se in his quae sprritaliter
concupiscunt. Scm igitur pascha
dilectissimi in talibus membris cor-¬
poris xp̃i legitime cȩlebratur. Eit
nihil illis deest triumphis: quos
passio saluatoris obtinuit. Qmͣ in
his qui apłico oxemplo castigant
corpus suũ & feruituti subiciunt.
idem hostes cadem fotteudine con¬
terantur. Et nunc cmi axp̾o

Expanded text:
cum beneficia daemonum omnibus cum beneficia daemonum omnibus sint nocentiora vulneribus, quia tutius est homini inimicitiam diaboli meruisse quam pacem. Sapientes itaque animae, quae unum timere, unum cerunt, mortificatis cupiditatibus et crucifixis corporis sensibus, ad nullum hostium metum, ad nullum inclinantur obsequium. Voluntse non amant. Cumque audiunt sibi divinitus dici: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere : dividunt affectus suos, et legem mentis a corporis lege discernunt: ut ex quadam se parte sibi denegent, perdentes se in iis quae carnaliter cupiunt, et invenientes se in iis quae spiritaliter concupiscunt. CAP. VI. Sanctum igitur Pascha, dilectissimi, in talibus membris corporis Christi legitime celebratur et nihil illis deest triumphis, quos passio Salvatoris obtinuit. Quoniam in iis qui apostolico exemplo castigant corpus suum et servituti subjiciunt , iidem hostes eadem fortitudine conteruntur, et nunc a Christo
Abbreviated transcription (Latin):
mundi habere non possunt. Eit
nulla umquã iniquitati ou ȩquitate
cõmunio: nulla mendatio eũ utri¬¬
tate coricordia. nulla est tenebris
cum luce consensus. Quia & iam¬
si pietas bonoru cupiat malos corrigi.
conuersionemq multorũ ꝑ grãm
diꝰ miserantis optineat: malignorũ
tamen spirituũ aduersus sco̾s insi¬
diae non qutescunt. Eit siure oc¬
culto dolo. siue aꝑto pręlio in om̃ib
fidelibus propositũ bonȩ uolun.¬
tatis infestant. inimicũ nãq illis
est ote quod rectũ : om̃e quod
castum est. Et cu eis nihil in quẽ¬
qua amplius liceat. quam iustitia
diuina ꝑmiferit. quȩ dignatur
suos aut corripere disciplina. aut
exereere patrentia. Agunit tam
uersutissima arte fallaciȩ. ut ex
arbitrio propriȩ potestatis: aut
ledere uideantur. aut parcere.
Et multis quod dobendũ est ita ꝑ
nequitiã siniulationis inludunt.
ut quidam illos & tineant pati
infensos. & uelint habere placatos.

Expanded text:
mundi habere non possunt, et mundi habere non possunt, et nulla umquam iniquitati 276 cum aequitate communio, nulla mendacio cum veritate concordia, nullus est tenebris cum luce consensus. Quia etiamsi pietas bonorum cupiat malos corrigi, conversionemque multorum per gratiam Dei miserentis obtineat, malignorum tamen spirituum adversus sanctos insidiae non quiescunt, et sive occulto dolo, sive aperto praelio, in omnibus fidelibus propositum bonae voluntatis infestant. Inimicum namque est illis omne quod rectum, omne quod sanctum est; et cum eis nihil in quemquam amplius liceat, quam justitia divina permiserit, quae dignatur suos aut corripere disciplina, aut exercere patientia, agunt tamen versutissima arte fallaciae, ut ex arbitrio propriae potestatis, aut laedere videantur, aut parcere; et multis, quod dolendum est, ita per nequitiam simulationis illudunt, ut quidam illos et timeant pati infensos, et velint habere placatos:
Abbreviated transcription (Latin):
audeat cum apło dicere. Mihi
autẽ absit gloriari. nisi incruce
Ibi ergo se constituat xpianus: quo
cum secum sustulit xp̃s. Et ad id
dirigat onẽm uiam suani. ubi scit
humanã saluatam esse natirran.
Passio en̾i dñi: usq ad funem ꝓducit
mundi. Et sicut in scis suis ipse
honoratur. ipse diligitut. & iu
pauperibus ipse pascitur. ipse ues-¬
titur. ita in om̃ibus qui ꝓiustitia
ad uersa toberant. ipsc conpatitur.
Iisi foret estimandum ẽ. multi plicata
porbem fide & racescente impiorũ
numero om̃s ꝑsequutiorres: & om̃ia
quae aduersus bratos martyres
sęuierunt furita esse certamina.
tamqua suscrpiendȩ crucis illis
tantum necessitas in cubuerit.
quibus ad expugnandam xp̃i di
lectionem. a trocissima funt in lata
supplicia. Sed aliud seruientiũ
do pretas experitur. aliud & iam
apłi prȩdicatio protestatur qui
nis ostenditur : qui nulla perse.¬
quutione pulsatur. Pacem enim
cum hoc mundo: nisi amatores

Expanded text:
audeat cum Apostolo dicere: Mihi audeat cum Apostolo dicere: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruceIbi ergo se constituat Christianus, quo eum secum sustulit Christus; et ad id dirigat omnem viam suam, ubi scit humanam salvatam esse naturam. Passio enim Domini usque ad finem producitur mundi; et sicut in sanctis suis ipse honoratur, ipse diligitur, et in pauperibus ipse pascitur, ipse vestitur; ita in omnibus qui pro justitia adversa tolerant, ipse compatitur: nisi forte aestimandum est, multiplicata per orbem fide, et rarescente impiorum numero, omnes persecutiones, et omnia quae adversus beatos martyres saevierunt, finita esse certamina, tamquam suscipiendae crucis illis tantum necessitas incubuerit, quibus ad expugnandam Christi dilectionem atrocissima sunt illata supplicia. Sed aliud servientium Deo pietas experitur, aliud etiam Apostoli praedicatio protestatur, quinis ostenditur, qui nulla persecutione pulsatur. Pacem enim cum hoc mundo nisi amatores
Abbreviated transcription (Latin):
est. Quamius enͣi forti & crudel
tyranno ꝑ potentiã crucis xpi.
uasa antiquȩ deprȩdationis
crepta sint dominatio principis
inundi a redẽptore sit eiecta
corporibus. insidiari tamen &ii
tustificatis cadem maligiutas
perscuerat. Et multis modis
cos in quibris nori regnat inpus¬
nat. ut siquas animas reglegen¬
tes ipudentesq repperertt . se.¬
uioribus eas laqueis rursus in.¬
nectat. & a para dyso ȩccłȩ raptaos
in consortium suȩ dampnation
inducat. Unde cũ quispiam se
suas tendere. quod cum arecto
itintre faciat deuiare. reeuti
ad eruce̾ dm̃. & ligno uitae
motus noxiȩ uoluntatis affigat. ac
uoce ꝓphetica ad dñm clamit &
dicatꝰ confige clauis atimore tuo
arnes ineas: auidicus en̾i tuis
timui. Quid aut̃ est clauis timons
dĩ carnes habere confixas. nisi cor-¬
poreos sensus ab inlecebra in liciti
desidetu sub nietu diumi conti-¬
nere iudicii. Ut qui resistit pec¬
cato & concupiscentias suas. nequid
morte dignum operetur interficit

Expanded text:
amvis enim forti et crudeli tyranno per potentiam crucis Christi vasa antiquae depraedationis erepta sint, et dominatio principis mundi a redemptorum sit ejecta corporibus, insidiari tamen etiam justificatis eadem malignitas perseverat, et multis modis eos in quibus non regnat impugnat: ut si quas animas negligentes imprudentesque repererit, saevioribus eas laqueis rursum innectat, et a paradiso Ecclesiae raptas in consortium suae damnationis inducat. Unde cum quispiam obssuas tendere, quod eum a recto itinere faciat deviare, recurrat ad crucem Domini, et ligno vitae motus noxiae voluntatis affigat; ac voce prophetica ad Dominum clamet et dicat: Confige clavis a timore tuo carnes meas; a judiciis enim tuis timui . CAP. V. Quid autem est clavis timoris Dei carnes habere confixas, nisi corporeos sensus ab illecebra illiciti desiderii sub metu divini continere judicii? ut qui resistit peccato, et concupiscentias suas, ne quid morte dignum operetur, interficit,
Abbreviated transcription (Latin):
apło. si conpatimur & conregna¬
bimus. Quis uero xpͣm passum.
mortuu. & resuscitatu colit nisi
qui cum ipso & patitur. & morit¬
& resurgit. Eet hȩc quridem in
omibus ȩccłe filiis. ipso iam rege¬
nerationis sunt inchoata mysteo
ubi peccati interitus uita est
renascentis. Et triduana dn
mortem imuitatur trina demer¬
sio ut dimoto quodã aggere so¬
pulturȩ quos ueteres suscepit
sinus foritis. eosdem nouos edat
unda baptismatis. Sed implin¬
dum est nihilominus opete qͦđ
cȩlebratu est sac ramento: & natis
de sp̃u sco. quantucumq super¬
est mundani temporis. non sine¬

Expanded text:
Apostolo: Si compatimur, et conregnaApostolo: Si compatimur, et conregnabimus ; quis vere Christum passum, mortuum et resuscitatum colit, nisi qui cum ipso et patitur, et moritur, et resurgit? Et haec quidem in omnibus Ecclesiae filiis, ipso jam regenerationis sunt inchoata mysterio, ubi peccati interitus, vita est renascentis, et triduanam Domini mortem imitatur trina demersio; ut dimoto quodam aggere sepulturae, quos veteres suscepit sinus fontis, eosdem novos edat unda baptimastis; sed implendum est nihilominus opere quod celebratum est sacramento, et natis de Spiritu sancto quantumcumque superest mundani corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
iniuolabili. & ds uerus est in
carne passibili. Conferretur
homini gła ꝑ contiueliã. in cor¬
ruptio ꝑ supplicrum. uita ꝑmorte.
isi erum uerbum cato frera & tã
solida ex istera unitas in utraq
natura. ut asuscipiente susceptã.
nec tpsum breue mortis tempus
ab iuingeret. num quã ualeret ad
axternitatem redire mortalitas
S ed affuit nobis in xp̾o singulate
prȩsidium. ut innatura in passi¬
bili mortis condicio non maneret.
quam in passibilis essentia rece-¬
piss&. Et ꝑ id quod ñ poterat
mori. poss& id quod erat mortuti
suscitari. Huic sac tamento dilec¬
tissimi ut in separabiliter con-¬
gruamus. magna nobis & animi
& corporis iitentione nitendũ
est. Ut cum grauissimi sit pra¬
culi festum paschale neglegere.
periculosius sit excłasticis quidẽ
conuentibus iungi. sed in domi-¬
nicę passionis consortia nor
haberi. Nam dicente dño. qui
non accipit crucem suam & sequt
me : non est me dignus. Et dicemo

Expanded text:
inviolabili, et Deus verus est in inviolabili, et Deus verus est in carne passibili, conferretur homini gloria per contumeliam, incorruptio per supplicium, vita per mortem. Nisi enim Verbum caro fieret, et tam solida consisteret unitas in utraque natura, ut a suscipiente susceptam, nec ipsum breve mortis tempus abjungeret, numquam valeret ad aeternitatem redire mortalitas. Sed adfuit nobis in Christo singulare praesidium, ut in natura passibili mortis conditio non maneret, quam impassibilis essentia recepisset, et per id quod non poterat mori, posset id quod erat mortuum suscitari. CAP. IV. Huic sacramento, dilectissimi, ut inseparabiliter congruamus, magna nobis et animi et corporis intentione nitendum est ut cum gravissimi sit piaculi festum paschale negligere, periculosius sit ecclesiasticis quidem conventibus jungi, sed in Dominicae passionis consortio non haberi. Nam dicente Domino: Qui non accipit crucem suam, et non sequitur me, non est me dignus ; et dicente
Abbreviated transcription (Latin):
misereatur. Quid aut̃ illud fuit
quod & iudȩis intellectũ abstulit.
& saprentrum mundi gaudia tur-¬
bauit: nisi crux filii dei quę̧ et
philoso phicam uanescere pruden¬¬
tram. & ifraheliticam fecit caligare
doctrinã. O mtm namq sensum
humanȩ merttis excessit diuini
altitudo consilui. ut placuit do ꝑ
stultitiam predicationis saluos
faceie otedentes. ut mirabilior
firrte constantia fidei & difficul¬
tate credendi. In consequens
eni & in rationabile uidebatur
recipere animo quod creatotẽ
omtum naturarũ insubstantia
ueri hominis uirgo intemerata
peperiss& : quod atqualis patri
filius di qui impleret om̃ia &
cortineret uniuersa furentrum
manibus conprehendi: iniquo¬
rum iudicio condempriati. &
post dedecora in lusionu. etuci
se ꝑmisissoc affigi. Sed in his
omibus simul sunt & humilitas
hominis. & celsitudo deitatis.
Nec mi sericordiȩ ratio marestatẽ
miserentis obscurat: quia de in¬
effabili potentia factum est.
Ut dum homo uerus est in dõ

Expanded text:
III. Quid autem illud fuit quod et Judaeis intellectum abstulit, et sapientium mundi corda turbavit, nisi crux Filii Dei, quae et philosophicam evanescere prudentiam, et Israeliticam fecit caligare doctrinam? Omnem namque sensum humanae mentis excessit divini altitudo consilii, cum placuit Deo per stultitiam praedicationis, salvos facere credentes , ut mirabilior fieret 274 constantia fidei ex difficultate credendi. Inconsequens enim et irrationabile videbatur recipere animo quod creatorem omnium naturarum in substantia veri hominis Virgo intemerata peperisset; quod aequalis Patri Filius Dei, qui impleret omnia et contineret universa, furentium manibus comprehendi, iniquorum judicio condemnari, et post dedecora illusionum, cruci se permisisset affigi. Sed in iis omnibus simul sunt et humilitas hominis, et celsitudo Deitatis; nec misericordiae ratio majestatem miserentis obscurat, quia de ineffabili potentia factum est, ut dum homo verus est in Deo
Abbreviated transcription (Latin):
cęlestis. Quomodo aut̃ transierit
iħs ex hoc mundo ad patre̾. pul¬
chto sermone designat euuange¬
lista cum dicit. cum dilexissor
suos qui etant in mundo. in fine̾
dilexit eos. Ad est in tantũ dibexit.
ut ipsa dilectione uitã ad tepus
finrr& corporalem. mox de morte
aduitam. de hoc mundo transiturꝰ
ad patrem. Maiorem naͦq hac di¬
lectionem nemohab&. ut animã
suam quis ponat pto amicis suis.
Unde recte uterq transitus. & be¬
galis uidelic& & euuangelicus san¬
guine confecratus est. Ilbe agni
paschalis. iste cuis de quodicit
apłs. Et enim pascha nt̃m: immo¬
latus est xp̾c. Iste sanguine fuso
in cruce. ille incrucis modum
nredio limine & suꝑ liminari me¬
diis asꝑso in postibus. Et exna
inquit facta cum diabolus iam
misiss& in corbe ut tradetet cũ
iudas symon scariothes. screns quia
om̃ia dedit ei pater inmanus. &

Expanded text:
coelestis. Quomodo autem transierit coelestis. Quomodo autem transierit Jesus ex hoc mundo ad Patrem, pulchro sermone designat evangelista cum dicit: Cum dilexisset suos, qui erant in mundo, in finem dilexit eos , id est, in tantum dilexit, ut ipsa dilectione vitam ad tempus finiret corporalem, mox de morte ad vitam, de hoc mundo transiturus ad Patrem. Majorem enim hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro Unde recte uterque transitus, et legalis videlicet et evangelicus, sanguine consecratus est. Ille agni paschalis, iste ejus de quo dicit Apostolus: Etenim pascha nostrum immolatus est Christus . Iste sanguine fuso in cruce, ille in crucis modum medio limine, et superluminari mediis asperso in postibus. Et coena, inquit, facta, cum diabolus jam misisset in cor ut traderet eum Judas Simonis Iscariotae, sciens quia omnia dedit ei P
Abbreviated transcription (Latin):
ERIPT URUS
euuangelista iohannes
memorabile illud dñi miste¬
riũ quod discipulis in pascha pri¬
usquam ad passionem tret pedes
lauare dignatus est. primo ⁊psũ
nomen paschȩ quid mystice signa¬
t& aperrit curauit. ita incipiens.
Ante drem autẽ festũ paschȩ sciens
ihe quia uenit hora eiꝰ ut transeat
ex hoc mundo ad patre cũ dilexiss&
suos qui erant in mundo. ĩ finẽ dilexit
cos. Pascha quippe. transitus intꝰ.¬
pretatur. Nomen ex eo uetus
habeus quod transierit in eo dñs
per argyptum ꝑcutieis primoge¬
nita aegypti & filios ⁊srahel liberats.
& quod ipsi filu isrł transierint
illa nocte de egyptia setuitute.
ut irenitent ad terram ꝓ missȩ
olim hereditatis & pacis. Mystioe
aut̃ significans. quod in eo dñs tran-¬
siturus ess& ex hoc mundo ad pa¬
trem & quod crus exemplo fideles
abiectis temporalibus desiderus.
abiecta uitiorũ seruitute. contia¬
nuis uritutũ studus. transite de-¬
bent ad promissionem patriae

Expanded text:
ripturus evangelista Joannes memorabile illud Domini mysterium, quo discipulis in Pascha, priusquam ad passionem iret, pedes lavare dignatus est, primo ipsum nomen Paschae, quid mystice significaret aperire curavit, ita incipiens: Ante diem festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Pascha quippe transitus interpretatur, nomen ex eo vetus habens, quod transierit in eo Dominus per Aegyptum percutiens primogenita Aegypti, et filios Israel liberans, et quod ipsi filii Israel transierint illa nocte de Aegyptia servitute, ut venirent ad terram promissae olim haereditatis et pacis . Mystice autem significans quod in eo Dominus transiturus esset ex hoc mundo ad Patrem, et quod ejus exemplo fideles, abjectis temporalibus desideriis, abjecta vitiorum servitute, continuis virtutum studiis transire debent ad promissionem patriae
Abbreviated transcription (Latin):
& tam si errant ignoscite artati
illorũ. Sed dicta purrorũ. ex dictis
ꝓphetarum corroborat dicens.
Numquam legistis quia exore infan¬
tium & lactentium ꝑfecisti lardẽ.
quando corda & ota turbarũ fim-¬
plictum ad fidem dñi accendit e
Et relictis illis: id est relictis contu.¬
macibus & calumpniatoribus suis.
abiit foras extra ciuitatem in brtha.¬
niam. Per quod significabat quod
uideos ob perfidiam suam esset relic¬
turus. & ad gentium populos trans.¬
migraturus. quia bethania domus
obedientiȩ interprȩtatur. Etiam
hic paupertas saluatoris notanda
est: qui tantȩ paupertatis extitit.
ut in tam magnam ciuitatem ne-¬
murem inueniret cuius
hospitio frueretur. In tantũ enim
nulli adulatus est. ut nec hospicio
alicuius frueretur. sed drebus ue¬¬
nrebat in ciuitatem. & prȩdicati¬
orrem ibi ptragebat. nocte uero
rcuritebatur in bethaniam. et
fruebatur ibi hospitio latari et
sorotum eius.

Expanded text:
am: Errant, ignoscite aetati illorum, sed dicta puerorum ex dictis prophetarum corroborat, dicens: « Nunquam legistis: Quia ex ore infantium et lactentium perfecit laudem, » quando corda et ora turbarum simplicium ad fidem Domini accendit? « Et relictis illis, » id est, relictis contumacibus et calumniatoribus suis, « abiit foras extra civitatem in Bethaniam. » Per quod significabat quod Judaeos ob perfidiam suam esset relicturus, et ad gentium populos transmigraturus: quia Bethania domus obedientiae interpretatur. Et jam hic paupertas Salvatoris notanda est, qui tantae paupertatis exstitit, ut in tam magna civitate neminem inveniret cujus hospitio frueretur. In tantum enim nulli adulatus est, ut nec hospitio alicujus frueretur: sed diebus veniebat in civitatem, et praedicationem ibi peragebat; nocte vero revertebatur in Bethaniam, et fruebatur ibi hospitio Lazari et sororum ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
telleximus quod illa turba non intellexit. Et uere
nos pasti sumꝰ qui ad medullam hordei ꝑuenire po¬
tiumus. Deniq homines illi qui hoc uiderunt. quid
purauert̃ : Illi inquit hoĩes cũ uitlissent qd̾ fecerat
signũ. dicebant qr hic ẽ uere ꝓpħa. Forte adhuc idõ
E rat autem ille dñs ꝓpħarum. impletor ꝓpħarum.
suscitabo eis ꝓpħam similem tui. Similem scclm car¬
nẽ: ũ scłm maiestatem. E̾t de ipso xp̃o illa dñi ꝓmis¬
ꝙ legitur. Et ipse tlñs cle seait. Non est ꝓpħa sine ho¬
nore uͥ in patria sua. Propħa dñs ꝙ uerbum dei dñs.
ꝙ nuillus ꝓpħa sine u̾bo dei ꝓpħ̾at. Cum ꝓpħis uerbũ
ꝓphas. asflatos & impletos uerbo dei. merumꝰ nos

Expanded text:
intelleximus quod illa turba non intellexerit, et vere intelleximus quod illa turba non intellexerit, et vere nos pasti sumus, qui ad medullam hordei pervenire potuimus. Denique homines illi qui viderunt hoc, quid putaverunt? Illi, inquit, homines cum vidissent quod fecerat signum, dicebant, quia hic est vere propheta. Forte adhuc ideo Erat autem ille Dominus prophetarum, impletor prophetarSuscitabo eis prophetam similem tui . Similem secundum carnem, non secundum majestatem. Et de ipso Christo illam Domini promiset legitur . Et ipse Dominus de se ait, Non est propheta sine honore, nisi in patria sua . Propheta Dominus, et Verbum Dei Dominus, et nullus propheta sine Verbo Dei prophetat: cum Prophetis Verbum prophetas afflatos et impletos Verbo Dei. Meruimus nos