comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plus loqͥtur quã auditur. Or̃a enim
quecũq adinfiuitatis intelligentiã
siguisicant᷑: istiꝰmodi ẽẽ oportet ne
rei ciiquã aut generi secunda inte¬
pore siit. Cet̾um ad et̾nitatis demõ¬
strationẽ nequaquã temꝑalia coap¬
tabunt᷑: qr ꝑ id qd̾ post̾iora sunt ce¬
teris. ꝑ se ip̃a non manifestant in¬
finitatis exodiũ. cũ ip̃a exordiũ tẽ¬
porale sortita sint. Quid em̃i magũ
atione repiatur antiquior:. Aut cur
qui ante terram genitꝰ diceret᷑. etia
ance montes. neq solum ance mõ¬
tes. s etiam ante colles natꝰ main¬
festaret᷑: cũ collium significatio pꝰ
montes sic. montiũ uͦ incelligentia
post terram sit: ꝑ qd̾ existimari nõ pot̃
iccͥrco hec ẽẽ dicta. ut ance moutes et
colles ⁊ t̾raui ẽẽ incelligeret᷑: qͥ ea que
aute t̾rani ⁊ moutes ⁊ colles sunt. infi¬
uitatis suc et̾ utace p̾celleret. S sensũ¬
nr̃m: sermo diuinus non mopem ra¬
tiouis reliquit. Nam causam dicti:

Expanded text:
loquitur quam auditur. Omnia enim, quaecumque ad infinitatis intelligentiam significantur, istius modi esse oportet, ne rei cuiquam aut generi secunda in tempore sint. Caeterum ad aeternitatis demonstrationem nequaquam temporalia coaptabuntur: quia per id, quod posteriora sunt caeteris, per se ipsa non manifestant infinitatis exordium; cum ipsa exordium temporale sortita sint. Quid enim magnumatione reperiatur antiquior? Aut cur qui ante terram genitus diceretur, etiam ante montes, neque solum ante montes, sed etiam ante colles natus manifestaretur: cum collium significatio post montes sit, montium vero intelligentia post terram sit? Per quod existimari non potest, idcirco haec esse dicta, ut ante colles et montes et terram esse intelligeretur, qui ea, quae ante terram et montes et colles sunt, infinitatis suae aeternitate praecelleret. 38. Inrum sermo divinus non inopem rationis reliquit; nam causam dicti
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Et ante lunam ⁊ ance genera¬
tiones generationũ. Despicunitur
relinquit᷑. in quo se ante natiuitatẽ
que tempora et̾na excedit extendat.
S hunc modũ tantũ habeat religi¬
ost opinionis fides. ut dñm ih̾m rͥ¬

Expanded text:
it: Et ante lunam generait: Et ante lunam generationes generationum . Despiciuntur relinquitur, in quo se ante nativitatem, quae tempora aeterna excedit, extendat: sed hunc modum tantum habeat religiosae opinionis fides, 428 ut Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
nes. etiani ipãm testantẽ de se sa¬
pientiam. qd̾ anite scła fimidata sit cri¬
mineris. que patri aderat tum cũ ce¬
lum p̃pararet. S tu ut deo initiũ tri¬
buas quo pater ẽ. pͥus temꝑib miti¬
um deternei quo cepta sunt. Que si
cepta sunt: mendar ẽ apłs qui ea sit
ꝓfessus eterna. Soletis eñi tẽpora de
solis ac lume creatione munerare:
qr de hus scriptũ sit. Et sint insigua.
⁊ tempora. ⁊ annos. S qui ante ce¬
lum e: qd̾ scd̃m nos etiam ante tera¬
pus ẽ. idem ⁊ ante scd̾m est: neq
solum ante scd̃m e. s etiam ante
geuerationes generationũ scla p̾¬
euntes. Quid caducis. ⁊ t̾renis. et
angustis. diuma ⁊ infinita conclu¬
et̾uitatem. Non pꝰ aliqͥd se ẽẽ sapi¬
entia: s ante om̃a loquit᷑. Tecũ a so¬
le ac luna tempora instituta sunt.
Up̃m aut̃ẽ dauid ante solem ꝑmane̾
significat: dicens. ante solem nom̃e
eius. Et ne res dei mũdi istius origi¬
ne inchoatas arbitrareris: idem di¬

Expanded text:
nes: etiam ipsam testantem de se Sapientiam, quod ante saecula fundata sit, crimineris: quae Patri aderat tum, cum coelum praepararet. Sed tu, ut Deo initium tribuas quo pater est, prius temporibus initium decerne quo coepta erunt: quae si coepta sunt, mendax est Apostolus, qui ea sit professus aeterna. Soletis enim tempora de solis ac lunae creatione numerare, quia scriptum de his sit: Et sint in signa et tempora et annos . Sed qui ante coelum est, quod secundum vos etiam ante tempus est, idem et ante saeculum est. Neque solum ante saeculum est, sed etiam ante generationes generationum saecula praeeuntes. Quid caducis et terrenis, et angustis divina et infinita concluernitatem. Non post aliquid se esse Sapientia, sed ante omnia loquitur. Tecum a sole ac luna tempora instituta sunt: Christum autem David ante solem permanere significat dicens: Ante solem nomen ejus . Et ne res Dei mundi istius origine inchoatas arbitrareris, idem a
Abbreviated transcription (Latin):
pnie tuus in euarrabilia a mecͥ loqͥt᷑
uoĩe non modo eloquar. s in famabo:
Nulla ce nͥ res tua penetrat: nec pro
Tuum est qͥtqͥd te uut: neq alienum
ace est qͥcqͥd iurtuti scrutantis ĩ est.
⁊ lamut ego meo qd̵ aute et̾ua cẽpora
unigenitus tuus ex te natꝰ est. cessan¬
te oñu ambiguitatis sermone acq in¬
tessigentie difficultate. solũ qd̾ uatus

Expanded text:
pro me tuus inenarrabilia a me tibi loqupro me tuus inenarrabilia a me tibi loqunomine non modo eloquar, sed etiam infamabo? Nulla te nisi res tua penetrat: nec profTuum est quidquid te init: neque alienum a te est, quidquid virtute scrutantis inest. 5 Nam ut in eo, quod ante aeterna tempora Unigenitus tuus ex te natus est, cessante omni ambiguitate sermonis atque intelligentiae difficultate, solum quod natus
Abbreviated transcription (Latin):
s filius. filius ex te deo uero patre
deus uerus. ⁊ ate in nature tue
te confitendus ⁊ tetũ. qr et̾ne ori¬
ginis sue aucteꝵ eternus ẽ. Nã
dum ex te est: scd̾s ate est. Dum
uero tuus ẽ. non separandꝰ ab
eo es. qr sine tuo fuisse confitendꝰ
aliquando es: ne aut im̃ꝑfeitꝰ
sine generatione: aut suꝑfliuis pꝰ
generationẽ arguaris. Atq ita ad
iotantũ natiuitas ꝓficit et̾ua: ut ge¬
niti ante et̾na tpr̃a ex te filii patrem
dnin ⁊ deũ meũ imigenitũ tuũ xp̃m
th̃m creature negare. Huiꝰ ego nõis
consortiũ ne in sc̃o quidem spũ tuo
patiar: ex te ꝓfecto ⁊ per eũ misso.
Magua eñi tn erga res tuas religio
est: qr neq te solũ in nascibilem. et u¬
nigenitũ ex te natũ sciens: genitum
tainen sp̃m scm̃ non dicturus sim.
dicam iniquã creatũ. Huiꝰ gͦ dicti qd̃
mͥ cũ cetĩs ate substitutis cõmime ẽ.
ad ce qͦ pro repentis timeo cõtumeli¬

Expanded text:
sed Filius, Filius ex te Deo Patre, sed Filius, Filius ex te Deo Patre, Deus verus, et a te in naturae tuae confitendus, ut tecum: quia aeternae originis suae auctor aeternus es. Nam dum ex te est, secundus a te est; dum vero tuus est, non separandus ab eo es: quia nec sine tuo fuisse confitendus aliquando es, ne aut imperfectus sine generatione, aut superfluus post generationem arguaris. Atque ita ad id tantum nativitas proficit aeterna, ut unigeniti ante aeterna tempora ex te filii patrem Dominum et Deum meum unigenitum tuum Jesum Christum creaturam negare: hujus ego nominis consortium ne in sancto quidem Spiritu tuo patiar, ex te profecto, et per eum misso. Magna 442 enim mihi erga res tuas religio est. Neque, quia te solum innascibilem, et unigenitum ex te natum sciens, genitum tamen Spiritum sanctum non dicturus sim, dicam umquam creatum. Hujus ego dicti, quod mihi cum caeteris a te substitutis commune est, ad te quoque prorepentes timeo contumeli
Abbreviated transcription (Latin):
a ao intelligendũ te ꝓficit: dum
famulantis mͥ nature imꝑitus.
usu tetantum mec utilitatis in¬
tessigo. Ipm̃ me qͦ nesciens ite sen¬
tio: ut te magis eoꝙ sum ignarꝰ
admirer. Nam hũc diuidicantis
mentis mee aut motũ. aut ratio¬
nem. aut uitam. ⁊ non intelligens
sentio ⁊ sentiens tͥ debeo: cui ultra
intelligentiam uaturalis exordii
sensum nature oblectantis ĩpertias.
⁊ cũ te meis ignorans intesligam.
⁊ intelligeus uenerer. nec ego in
tius reb fidem oĩpotentie tue lan¬
bo. quiã nesciam ut sensus meus e¬
ginẽ unigeniti tui occupet. ⁊ sibi
subdat. ⁊ aliqͥd in me sit qd̾ ego ult
⁊ treatorem ⁊ teũ meũ tendam:¬
Natiuitas eius: ante et̾na tẽpora
ẽ. Si aliquid in reb est qd̵ aute ue¬
uit et̾nitatẽ: erit aliquid ꝓfecto qͦd
sensũ et̾nitatis excedat. Tua enim
res est ⁊ imigenitꝰ tuus ẽ. ñ portio
non ꝓtensio. non scd̃m efficient¬
aꝵ op̃ionẽ nomen aliqͦd mane.

Expanded text:
a ad intelligendum te proficit, dum a ad intelligendum te proficit, dum famulantis mihi naturae imperitus, usu te tantum meae utilitatis intelligo. Ipsum me quoque nesciens, ita sentio: ut te magis eo, quod mei sum ignarus, admirer. Nam dijudicantis mentis meae aut motum aut rationem aut vitam et non intelligens sentio, et sentiens tibi debeo, cui ultra intelligentiam naturalis exordii, sensum naturae oblectantis impertias. Et cum te meis ignorans intelligam, et intelligens venerer: 441 nec ego in tuis rebus fidem omnipotentiae tuae laxabo, quia nesciam; ut sensus meus originem Unigeniti tui occupet, et sibi subdat, et aliquid in me sit, quod ego ultra et Creatorem et Deum meum tendamNativitas ejus ante aeterna tempora est. Si aliquid in rebus est, quod antevenit aeternitatem, erit aliquid profecto quod sensum aeternitatis excedat. Tua enim res est, et unigenitus tuus est: non portio, non protensio, non secundum efficientiarum opinionem nomen aliquod inane;
Abbreviated transcription (Latin):
humanis p̾stitisti⁊ quoꝵ cũ causa
ignoret᷑ effectus tamen non uesci¬
tur: ⁊ religiosa fides est. ubi ẽ etiã
naturalis inscitia. Nam cũ erexi
in celũtuũ hos lumnus mei in¬
Firmos oculos: nichil alud esse
quam celũ tuũ credidi Hos enĩ
astriferos meo circulos. ⁊ annu¬
os recursus ⁊ uergilias. ⁊ septen¬
trionẽ ⁊ luciferũ ⁊ diu̾sa minis¬
terioꝵ suoꝵ sortitos officia cõspi¬
ciens: deũ te in hiis quoꝵ incelli¬
gentiam non cõplector intelligo.
Cũ uͦ mirabiles elationes mariᷤ
tui uidi: non solũ aquarũ origi¬
nem s nec motũ dimense huiꝰ
uicissitudinis assecutus: fidẽ tam̃
rationis mͥ tonspicabilis licet ap¬
prehendens. in huis te qͦ que igno¬
ro non nescio. Iam uͦ cum interras
mente conuertor. que occultaꝵ uirtu¬
te tausaꝵ oĩa sata suscepta dissoluũt
dissoluta uiuificant: uisicata mł¬
tiplicant: multiplicata confirmãt.
nichil in hus repperi que incellige̾
sensu meo possem. S ignoratio me¬

Expanded text:
tisti, quorum cum causa ignoretur, effectus tamen non nescitur. Et religiosa est fides, ubi est etiam naturalis inscientia. Nam cum erexi in coelum tuum hos luminis mei infirmes oculos, nihil aliud esse quam coelum tuum credidi. Hos enim astriferos in eo circulos, et annuos recursus, et vergilias, et septemtrionem, et luciferum, diversa ministeriorum suorum sortitos officia conspiciens, Deum te in his, quorum intelligentiam non complector, intelligo. Cum vero mirabiles elationes maris tui vidi; non solum aquarum originem, sed nec motum dimensae hujus vicissitudinis assecutus, fidem tamen rationis, mihi imperspicabilis licet, apprehendens, in his te quoque quae ignoro, non nescio. Jam vero cum in terras mente convertor, quae occultarum virtute causarum sata omnia suscepta dissolvunt, dissoluta vivificant, vivificata multiplicant, multiplicata confirmant; nihil in his reperi, quae intelligere sensu meo possem: sed ignoratio me
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. Et quis gͥ ambigit. quin que
ni reb himianis nata siuit. aliꝙͣ¬
do non fuerinit: S aliud est ex eo
nasci qui non fuit: aliud ex eo na¬
tum effe qui semꝑ ẽ. Infantia eñi
om̃es cũ antea non fuisset: cepit
ex tempore. Que rursum in pueri¬
tiam excrescens. post etiam adoles¬
centiam coegit in patrem. ⁊ nou seni¬
per pater est. qr aute in adolescentiaz
ꝑ pueritiam. ⁊ in pueritiam ꝑ in¬
fantiam ceptam profeterit. Ergo
qͥ uon semꝑ pater est: non semꝑ ⁊
genuit. Ubi autẽ pater seraper est:
semꝑ ⁊ filius ẽ. Si itaq habes in co¬

Expanded text:
e. --Et quis igitur ambiget, quin quae in rebus humanis nata sunt, aliquando non fuerint? Sed aliud est ex eo nasci qui non fuit, aliud ex eo natum esse qui semper est. Infantia enim omnis, cum antea non fuisset, coepit ex tempore. Quae rursum in pueritiam excrescens, post etiam adolescentiam coegit in patrem. Et non semper pater est, qui ante in adolescentiam per pueritiam, et in pueritiam per infantiam coeptam profecerit. Ergo qui non semper pater est, non semper et genuit. Ubi autem semper pater est, semper et filius est. Si itaque habes in co
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse. S argute huiꝰ int̾rogatiõis
calumpnia antefertur. Si inquit
in sensum non cadit non fuisse
ancequã nasceretur: reliquũ hoc
sensui est ut qͥ erat natus sit. Et¬

Expanded text:
Sed argute hujus interrogationis calumnia antefertur: « Si, inquit, in sensum non cadit non fuisse ante quam nascitur, reliquum hoc sensui est, ut qui erat natus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
nomer creationis si nõ natiuitas añ
eꝑa p̾dicat᷑. Non eñi potest natiuitaᷤᷤ
ꝑcreatione accipi: cũ natiuitas añ
aiusami sit. creatio uꝰ ꝑ causam. Ante
p̾parationem eñi celi erat. ⁊ aute se¬

Expanded text:
i non nativitas ante opera praedicatur. Non enim potest nativitas pro creatione accipi: 433 cum nativitas ante causam sit, creatio vero per causam. Ante praeparationem enim coeli erat et ante sae
Abbreviated transcription (Latin):
Auc forte uelis id qd̾ mora creatur
ita intelligi oportere ut ꝓpt̾ oꝑa sit c̾a¬
tum. id ẽ ut xp̃c caausa efficiendoꝵ ope¬
rum sit creatus: ut ip̃e seruus potiꝰ
⁊ opator mũdi maueret. nõ dñs gle̾
uatus esset. ⁊ ad iminustium efficien¬
di scli crearetur nou etiam semper¬

Expanded text:
Aut forte velis id, quod in opera creatur, ita intelligi oportere, ut propter opera sit creatum: id est, ut Christus causa efficiendorum operum sit creatus, ut ipse servus potius et operator mundi maneret, non Dominus gloriae natus esset; et ad ministerium efficiendi s
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis suc ꝑmisit conscientiã ⁊ ut
quantũ ad fidem ꝓficeret dei intelles¬
ta natiuitas: tantũ ualeret. ad suscep¬
tam religiosam coguita natuntatis
et̾uitas. qr ex eo qͥet̾nus ẽ patre nec ra¬
no nec sensus admttat. nͥ et̾nam fi¬

Expanded text:
vitatis suae permisit conscientiam: ut quantum ad fidem proficeret Dei intellecta nativitas, tantum valeret ad susceptam religionem cognita nativitatis aeternitas: quia ex eo qui aeternus est patre, nec ratio nec sensus admittat, n
Abbreviated transcription (Latin):
tas cogitationes. quas om̃is hor pͥꝑͥa¬
tio beo est coet̾na. Nam tam ⁊ si habe¬
ac dispensacionẽ sui scd̃m moysen fir¬
mamenti solidatio. aride nudatio. ma¬
ris congretio. astroꝵ constitutio. aqͣ¬
rum terreq meiciendis ex se aĩalib

Expanded text:
cogitationes, quia omnis horum praeparatio Deo est coaeterna. Nam tametsi habeat dispensationem sui, secundum Moysen , firmamenti solidatio, aridae nudatio, maris congregatio, astrorum constitutio, aquarum terraeque in ejiciendis ex se animantibus
Abbreviated transcription (Latin):
linquit pͥus ẽẽ quã nasci: qr qͥ ultra
sensum est. in nullo subiacet sensui.¬
i lam si ultra sensum ẽ natũ semꝑ
eẽ: nou licet iam ẽẽ post sensum ñ
fuisse eũ antequã nascit᷑. Cũ itaq na¬
tum semꝑ ẽẽ nichil aliud conficendũ
est ẽẽ qũa natũ: id sensui autequã
uascit᷑ ul fuisse us non fuisse nõ sub¬
ucet ⁊ qr sensum nichil aluid quam
ante tempora eterna natũ ẽẽ semꝑ
ance uenit. Natus itaq est ⁊ semꝑ
est qͥnichil aluid de se patit̾ intesligi.
⁊ dici posse non uatũ. ł lam cũ anc̾ĩ¬
or ipo temꝑe sensuũ ẽ. qr aute sensũ
tempus eternũ ẽ: uon aduͣtit sen

Expanded text:
linquit prius esse quam nasci: quia qui ultra sensum est, in nullo subjacet sensui. Nam si ultra sensum est, natum semper esse, non licet jam esse post sensum, non fuisse eum ante quam nascitur. Cum itaque natum semper esse, nihil aliud sit confitendum esse, quam natum, id sensui, ante quam nascitur vel fuisse vel non fuisse, non subjacet: quia sensum nihil aliud, quam ante tempora aeterna natum esse, semper antevenit. Natus itaque est, et semper est: qui nihil aliud de se patitur intelligi et dici posse, nisi natum. Nam cum anterior ipso tempore sensuum est, quia ante sensum tem
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃iꝰ assũpte creationis pat̾e̾tur ratel¬
ligi. Adest autẽ de iacob etiam usq
ad lucte complexũ in habitu huma¬
uo. ⁊ manũ conserit. ⁊ membris i¬
titur ⁊ lac̾ib int̾ectit᷑ ⁊ in om̃u motu¬

Expanded text:
ipsius assumptae creationis pateretur intelipsius assumptae creationis pateretur intelligi. Adest autem ad Jacob et usque ad complexum in habitu humano, et manum conserit, et membris nititur
Abbreviated transcription (Latin):
spicabilem speciem subditꝰ creature
habitũ creationis assũpsit. Uideamꝰ¬
culis creata sit: nata aute scla ex deo sa¬
pientia. Uocem deambulantis in ꝑa¬
uiso adam audiuit. Putas ne de am¬
bulantis incessum. nͥ in specie assũ¬
pte creationis auditũ: ut in aliqua
creatione consisteret. qͥ in ambulãs
fuerit auditꝰ: Non reqͥro qualis ad
cayn ⁊ abel. ⁊ noe locutꝰ sit: ⁊ bene¬
dicens qͦ enoch qualis affuerit An¬
gelus ad agar loquit᷑: ⁊ utiq idem
deus c̃. Nunqͥd spetiei erꝰtem ẽ. cum
angls iudet᷑ cuiꝰ ẽ i ea natura qua
deus ẽ Certe species angłi ostẽdit᷑:
ubi pꝰea dei natura memorat᷑. ds qͥd
de angelo dicam: Homo ad abrahã ue¬
ationis istius habitu xp̃c talis asfitit
qalis ⁊ deus ẽs s ⁊ homo loquitur.
⁊ corpore assistit. ⁊ cibo alitur: uerũp¬
tamen deus adorat᷑. Certe qͥante an¬
głs. uũc etiam homo ẽ: ne naturalem
hanc eẽ tei speciem diuersitas huiꝰ¬

Expanded text:
spicabilem speciem subditus creaturae habitum creationis assumpsit. Namculis creata sit, nata ante saecula ex Deo Sapientia. Vocem deambulantis in paradiso Adam audivit . Putasne deambulantis incessum nisi in specie assumptae creationis auditum: ut in aliqua creatione 436 consisteret, qui inambulans fuerit auditus? Non requiro qualis ad Cain et Abel et Noe locutus sit, et benedicens quoque Enoch qualis adfuerit. Angelus ad Agar loquitur : et utique idem Deus est. Numquid speciei ejusdem est cum angelus videtur, cujus est in ea natura qua Deus est? Certe species angeli ostenditur, ubi postea Dei natura memoratur. Sed quid de angelo dicam? Homo ad Abraham veationis istius habitu Christus talis assistit, qualis et Deus est? Sed homo loquitur, et corpore assistit, et cibo alitur: verutamen Deus adoratur. Certe, qui ante angelus, nunc etiam homo est, ne naturalem hanc esse Dei speciem diversitas
Abbreviated transcription (Latin):
est scimꝰ non etiam pͥdie fuisse. qr qd̃
pͥdie fuerit ũt non sit. Q autẽ nũc
est uũc tantũ sit: non ⁊ pridie fue¬
rit. Opĩõne uͦ ita p̾ti̾ta metim. ut
ante urbem aliquã institutã uon
ambigatur tempus fuisse:. quo u̾brs
instituta non fuerit. Cũ gͦ uł scien¬
tie uł opinioni nr̃e subiacent tẽpora
sensu humaue intelligentie iudica¬
mus. ut de aliqua re ratione dirisse
existimem᷑. non fuit añꝙͣ nasceret᷑.¬
qr uuꝰcuiꝰq unnuscuiꝰq originẽ tẽpa
semp ante lata p̾ueniant. At uo̾

Expanded text:
non etiam pridie fuisse, quia quod pridie fuerit, nunc non sit: quod autem nunc est, nunc tantum sit, non et pridie fuerit. Opinione vero ita praeterita metimur, ut ante urbem aliquam institutam non ambigatur tempus fuisse, quo urbs instituta non fuerit. Cum ergo vel scientiae vel opinioni nostrae subjacent tempora, sensu humanae intelligentiae judicamus; ut de aliqua re ratione dixisse existimemur, non fuit ante quam nascitur, quia uniuscujusque originem tempora semper ante
Abbreviated transcription (Latin):
arguitur. natiuitatẽ quidẽ confessa
s eternatem natiuitatis ꝓfessaiut
⁊ natiuitas testaretur auctorẽ. ⁊ et̾¬
nitas in sacramento diuine natun¬
tatis sensũ humane opinionis ex¬
cederet. Profertur eñi adu̾sũ nos
sapientie de se ꝓtestatio: que treate
se docuerit hiis dictis. Dũs creaut
me inmitium maꝵ suaꝵ. Et o te
miserũ hetice qui indulta eccłie ad¬
uersum synagogã arma contra fid̃
eccłiastice p̾dicationis nuadis: ⁊ de¬
trine salutaris munitissimã intel¬
ligentiam rapis adu̾sũ uniuersoꝵ sa¬
efficientiam ꝑ hec uerba sapientie
subsistentis extinguens: que se nc̃
riam non manere existimaret᷑: noq
tamen creatam: s ad natiuitatis
intelligentiam referret. qr in uiar
nutium ⁊ in opa sit creata. At uo̾
ne hoc uiaꝵ mitiũ qd̾ utiq de diui¬
ius rebus humaue tognitionis ex¬
ordiũ est: quisq ad subiciendam tẽ

Expanded text:
arguitur, nativitatem quidem confessa, sed aeternitatem nativitatis professa: ut et nativitas testaretur auctorem, et aeternitas in sacramento divinae nativitatis sensum humanae opinionis excederet. Profertum enim adversum nos Sapientiae de se protestatio, quae creatam se docuerit his dictis: Dominus creavit mmiser, haeretice, qui indulta Ecclesiae adversum Synagogam arma, contra fidem ecclesiasticae praedicationis invadis: et doctrinae salutaris munitissimam intelligentiam rapis adversum universorum saefficaciam, per haec verba Sapientiae subsistentis exstinguens! quae se nunc criam non manere existimaretur: neque tamen creatam se ad nativitatis intelligentiam referret; quia in viarum initium et in opera sit creata; at vero ne hoc viarum initium, quod utique de divinis rebus humanae cognitionis exordium est, quisque ad s
Abbreviated transcription (Latin):
nhus que a sclo sunt opꝰ om̃e post
sclm est: At uͦ que aute scͥd̾m sunt
p̾ueniunt scli ase post̾i̾or is constitu¬
tionem. Memorem se itatq ad discen
est: neq generatiõis ante sclã p̾dicate
s dispensatiõis a sclo̾ unte doctͥna ẽ.E.

Expanded text:
lo sunt, opus omne post saeculum est: at vero quae ante saeculum sunt, praeveniunt saeculi a se posterioris constitutionem. Memorem itaque se ad dicendaest: neque generationis ante saecula praedicatae, sed dispensationis a saeculo initae doctrina est.
Abbreviated transcription (Latin):
mini autẽ dubiũ est quin generatio
significet natiuitate: ⁊ natiuitas ma¬
nẽt em doceat. non etiam on ma¬
nentem. Porro autẽ ambig. uõ pot̾.
neminẽ qui erat uasci: nam nascen¬
di ad eum non ꝓficit causa. qui ꝑ se
maneat et̾nus. S unigenitꝰ deus qui
⁊ dei sapientia. ⁊ dei uirtus. ⁊ nerbũ
est cũ natus sit: patr̃e testat᷑ auctorẽ.
Cuni ex manente natus ẽ: uon est
nacus er uichilo. Et cũ aute tempora

Expanded text:
mini autem dubium est, quin generatio significet nativitatem, 423 et nativitas manentem doceat , non etiam non manentem. Porro autem ambigi non potest, neminem qui erat nasci. Nam nascendi ad cum non proficit causa, qui per se maneat aeternus. Sed unigenitus Deus, qui et Dei Sapientia et Dei Virtus et Verbum est, cum cum ex manente natus est, non est natus ex nihilo; et cum ante tempus
Abbreviated transcription (Latin):
est. E ternitas uero: nou ex se: s ab et̾¬
no. Ex et̾no autẽ: nichil aliud quam
eternũ. Qu si non et̾nũ: iam nec pater
qui generationis est auctor et̾nus est.
Q cum illi patrem semꝑ eẽ. atq huiꝰ

Expanded text:
rnitas vero non ex se, sed ab aeterno. Ex aeterno autem nihil aliud, quam aeternum. Quod si non aeternum; jam nec pater qui generationis est auctor, aeternus est. Quod cum illi patrem semper esse, atque hujus
Abbreviated transcription (Latin):
fiteridus. Si gͦ nasci aliqͥd ante tẽ¬
pora eterna. ueq in naturis hũa¬
nis ẽ: neq in intelligentia. ⁊ ta¬
men mn hoc ꝓfessionib de se dei cre¬
dicur ⁊ quomꝰ id qd̃ in sensu intel¬
ligentie et̾ue natũ semp id ẽ ante
tempora et̾ua ẽẽ aplica fides collo¬
cuta sit: id rursũ non fuisse ante
quã uascit̾ ꝑ sensum humane in¬
telligentie nr̃i tempris iufidelitas
eloquitur. cũ qd̾ añ tẽpꝰ uatũ ẽ sẽ
est uatũ. qr id qd̃ est ante et̾nũ tem
tum. non admittit ne aliqñ nõ fuc¬
rit: qr aliqũ non fuisse la̾m nonẽ
semp c̃ẽ. Semper autẽ cẽ. excluot
uon semꝑ fuisse: ⁊ excluso eo ꝑio

Expanded text:
timus. --Si ergo nasci aliquid ante tempora aeterna, neque in naturis humanis est, neque in intelligentia; et tamen in hoc professionibus de se Dei creditur: quomodo id quod sine sensu intelligentiae aeternae natum semper, id est, ante tempora aeterna esse, apostolica fides cum locuta sit; id rursus non 425 fuisse ante quam nascitur, per sensum humanae intelligentiae, nostri temporis infidelitas eloquitur? cum quod ante tempus natum est, semper est natum: quia id quod est ante aeternum temptum, non admittit ne aliquando non fuerit: quia aliquando non fuisse, jam non est semper esse. Semper autem esse, excludit non semper fuis
Abbreviated transcription (Latin):
est. qd̾ ante tempora et̾ua sit natũ.
certe iani impia uoluntate sensũ
huiuane rationis extollimꝰ. ut p¬
incelligentiam muldi non fuerit: añꝙͣ
nascatur. cũ ultra sensum humanũ.
⁊ intelligentiam mũdi nascat᷑ et̾uũ.
Eternũ autem aũt ẽ: qͥcqͥd tempus

Expanded text:
est quod ante tempora aeterna sit natum: certe jam impia voluntate sensum humanae rationis extollimus, ut pintelligentiam mundi non fuerit ante quam nascitur, cum ultra sensum humanum et intelligentiam mundi nascatur aeternum. Aeternum autem est, quidquid tempus
Abbreviated transcription (Latin):
non fuerit autequã uatꝰ ẽ: iam uati¬
uitate eus ⁊ sensus nr̃ ⁊ tempꝰ antiꝰ
est. qr om̃e qd̾ non fuit. iau ⁊ sensui
obnoxiũ ⁊ tempori ẽ. in ea ip̃a signi¬
ficatione qua non fuit ⁊ qr non fuis¬
se pars temporis ẽ. Qͥ autẽ ab et̾uo ẽ
⁊ semꝑ fuit: nec ẽ sine natuutate. nͨ
non fuit. dũ ⁊ semꝑ fuisse supra cem

Expanded text:
t ante quam natus est; jam nativitate ejus et sensus noster et tempus anterius est: quia omne, quod non fuit, jam et sensui obnoxium et tempori est in ea ipsa significatione qua non fuit; quia non fuisse, pars temporis est. Qui autem ab aeterno est, et semper fuit, nec est sine nativitate, nec non fuit; dum et semper fuisse supra
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sidio. sophysia ⁊ sillogistice intͥca¬
gationes exuerent cũ captiosa ꝓpo¬
sitio respontionẽ simplicẽ sibiq se¬
cundum int̾rogationem rerĩ obse¬
cundantẽ ad ultimũ iam sensus sui
interrogatione spoliaret. ut qd̃ ꝓfes¬
sione amisisset. id iam conscientia
non teneret. Quid eñi tam necessa¬
rio int̾rogationi obsecundabit. quã
ut cũ a nobis querat᷑. ẽ ne aliquid
antequam nascitur. inprofessione
nr̃a sit non fuisse anteqũa nascit᷑
Neq euĩ aut in natura aut in ne¬
cessitate ẽ. ut qd̃ ẽ nascat᷑: cũ nasci
aliquid ob id tantũ ut sit non quil
erat uecesse sit. Quod ꝓuidens cum
concessum fui̾t a nobis. qr recte con¬
ceditur exuti fidei scientia capti iã
impiis atq alienis studus adqui¬

Expanded text:
praesidio sophisma syllogisticae interrpraesidio sophisma syllogisticae interrogationis exueret, cum captiosa propositio responsionem simplicem, sibique secundum interrogationem rerum obsecundantem, ad ultimum jam sensus sui interrogatione spoliaret; ut quod professione amisisset, id jam conscientia non teneret. Quid enim tam necessario interrogationi obsecundabit, quam ut cum a nobis 419 quaeratur, Estne aliquid antequam nascitur? In professione nostra sit, non fuisse ante quod nascitur? Neque enim aut in natura aut in necessitate est, ut quod est nascatur: cum nasci quid ob id tantum ut sit, non quia erat, necesse sit. Quod cum concessum fuerit a nobis, quia recte conceditur; exuti fidei conscientia, capti jam impiis atque alienis studiis acqui
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando fuisse qd̃ non fuit. sine
natiuitate eũ ꝑ id quod semꝑ fui̾t
predicare: qr hinnani sensus opĩo¬
ne id qd̾ semp fuit non patit᷑ uͥ na¬
tum sit. nascendi autẽ causa sit.
ut sit quod non erat. ec̃ uͦ qd non
fuit. nichil aliud sub cõmumi sen¬
su cẽ quã nasci. Addicumt uͦ hec
arguta satis atq auditui placenti¬
a. Si inquit uatus est. cepit. Et cum
cepit non fuit i ⁊ cũ non fuit: non
patit̾ ut fuerit. Atq iocirco pie nicel¬
ligentie sermonẽ ẽe contendũt. Nõ
suit antequã uasceret᷑: qr ut eẽc qui
uon erat. non qr erat natus ẽ. i leq
eguit natiuitate qui erat: cũ ad id
ut eẽt qui non erat nasceretur. Ac
diuinaꝵ rerum scientiam preferen¬
tes ubi euanglice atq aplice p̾dia¬
tionis ueritas p̾ferebat. callide pͥa¬
losophic tortuosas questiones abice
⁊ sectari potius fidem que in deo est:
qr sensum infirmũ facile fidei sue

Expanded text:
aliquando fuisse, quod non fuit; sine aliquando fuisse, quod non fuit; sine nativitate eum per id, quod semper fuerit, praedicare: quia humani sensus opinione id quod semper fuit, non patiatur ut natum sit; « nascendi autem causa sit, ut sit quod non erat: esse vero quod non fuit, nihil aliud sub communi sensu esse, quam nasci. » Adjiciant vero haec arguta satis atque auditui placentia: « Si, inquit, natus est, coepit; et cum epit, non fuit; et cum non fuit, non patitur ut fuerit. » Atque idcirco piae intelligentiae sermonem esse contendant, « Non fuit antequam nasceretur: quia ut esset qui non erat, non qui erat natus est. » Neque eguit nativitate qui erat, cum ad id ut esset qui non erat nasceretur. 19.divinarum rerum scientiam praeferentes, ubi evangelicae atque apostolicae praedicationis veritas praeferebat, callidae philosophiae tortuosas quaestiones abjicere, et sectari potius fidem quae in Deo est: quia sensum infirmum facile fidei suae
Abbreviated transcription (Latin):
S unigẽito deo cui ũ p̾est cẽpꝰ aut̾ius
non relinquit᷑ ut aliquando nõ fuĩt:
qr ipm̃ illud aliquando iam pͥus est.
Demde non fuisse iamtempis ẽ ⁊ in¬
cipiet uon post eũ tempus ẽẽ. s ip̃e ẽẽ
post tempus. cui in eo qd̃ anteqũa nas¬
citur non fuit. id ip̃m in quo non fu¬
it p̾fertur. Deinde qui qͥex eo qui ẽ
natus est. intelligi non potest ex eo
qd̾ non fuit natus ẽẽ: qr ⁊ hiis qͥ est
ad id qd̃ eit causa est. non etiam id ssõ
non est origo nascendi est. Ergo cui
neq in tempore ut est aliquãdo non
fuerit. neq in patre id ẽ auctore est.
ut subsistat ex nullis: non reluiquit
id de se occasioiis. ut aut ex iudulo ua¬
tus sit. aut uon fuerit. autequam na¬
rosq eoꝵ quib aut ꝑ impiecatem
obtunsa mens. sacramentũ dei nõ
capit. aut ꝑ aduersi sp̃us dnationẽ
sub specie religionis obtrectandi deo
furor pronus ẽ affirmare simpli¬
cioꝵ aurib id solere. nos cũ semp
filium fuisse dicamus neq aliqͥd

Expanded text:
 unigenito Deo, cui non praeest tempus anterius, non relinquitur ut aliquando non fuerit, quia ipsum illud aliquando jam prius est, deinde non fuisse jam temporis est: et incipiet non post eum tempus esse, sed ipse esse post tempus, cui in eo quod ante quam nascitur non fuit, id ipsum in quo non fuit praeferetur. Deinde qui ex eo qui est natus est, intelligi non potest ex eo quod non fuit natus esse: quia ei is qui est, ad id quod est, causa est; non etiam id quod non est, origo nascendi est. Ergo cui neque in tempore est, ut aliquando non fuerit; neque in patre, 418 id est, auctore est, ut subsistat ex nullis: non reliquit id de se occasionis, ut aut ex nihilo natus sit, aut non fuerit antequam narosque eorum, quibus aut per impietatem obtusa mens sacramentum Dei non capit, aut per adversi spiritus dominationem sub specie religionis obtrectandi Deo furor pronus est, affirmare simpliciorum auribus id solere: nos cum semper Filium fuisse dicamus, neque aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mea enit nature nũcupacione qua
cũcta sunt: primũ quidẽ humane in¬
telligentie sensus hec respuit. ut cre¬
acor creatura sit: qr creatio ꝑ creato¬
rem est. Qui si creatura sit: ⁊ corrup
tatio creature. reuelationem filiori
dei expeitat. Uanitati eñi creacura
subiecta est non sponte: s ꝓpter eũ
qui subdidit eam iuspe. Quia ⁊ ip̃a
creatura libãbitur a seruitute corrup¬
tionis: in lib̾tarem claritatis filioꝵ¬
sub spe lougnique expectationis in¬
certus sit. ⁊ longa euis expectatio
nr̃a potuis expectet. ⁊ expectans ea
uanitati subiectus sit. ⁊ ꝑ necessita¬
tis subiectionẽ non sponte subiectꝰ
sit. Subiectus autẽ nou sponte cũ

Expanded text:
 ea erit naturae nuncupatione, qua cuncta sunt? Primum quidem humanae intelligentiae sensus haec respuit, ut creator creatura sit; quia creatio per creatorem est. Qui si creatura sit; et corruptctatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat. Vanitati enim creatura subjecta est non sponte, sed propter eum qui subdidit eam in spe. Quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionissub spe longinquae exspectationis incertus sit, et longa ejus exspectatio nostra potius exspectet, et expectans ea vanitati subjectus sit, et per necessitatis subjectionem non sponte subjectus sit. Subjectus autem no
Abbreviated transcription (Latin):
est. ł latũ itaq unigenitũ deũ. s natũ
ante et̾ua tempora conficemͣ: qr con¬
incelligentiam temporalis uatiui¬
tatis non app̾hendat. qr aliqͥd in na¬
turis terrenis ance tempora natũ
ẽe uonconuenit. Ꝙ cũ ita a nobis
p̾dicabitur. quomͦ rursũ eiꝰdem intel¬
ligentie conplexu non fuisse anteqͣ
nasceretur dicemꝰ. cũ scd̃m apłm¬

Expanded text:
. --Natum itaque unigenitum Deum, sed natum ante aeterna tempora confitemur; quia conintelligentiam intemporalis nativitatis non apprehendat, quia aliquid in naturis terrenis ante tempora natum esse non convenit. Quod cum ita a nobis praedicabitur; quomodo rursum ejusdem intelligentiae complexu non fuisse ante quam nascitur dicemus, cum secundum Ap
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ sit. Quia qͥ ante temꝑa et̾na
natus est. natus eẽ semp iri sensu
e: cũ tamẽ ante tẽpra natũ ẽẽ ñ
subeat in sensum. am si qd̾ utiq
conuenit. ante treaturã seri mui¬
sibilem. seu corpalem. ⁊ aute oĩa
scla ⁊ tempora et̾na. ⁊ aute sensũ
omẽm uatus conficendus ẽ esse

Expanded text:
t: quia qui ante tempora aeterna natus est, natus esse semper in sensu est; cum tamen ante tempora natum esse non subeat in sensum. Nam si, quod utique convenit, ante creaturam seu invisibilem seu corporalem, et ante omnia saecula et tempora aeterna, et ante sensum omnem natus confitendus est esse,
Abbreviated transcription (Latin):
pater semꝑ ẽ. ei qͦ ineo qd̃ filius est
filio semꝑ ẽẽ cõmune ẽ. Nam scd̾m
ad moysen dictũ. misit me ad uos
hiis qͥ est deo ꝓpriũ ẽẽ id qd̾ ẽ. nõ ambi¬
gens senslis est qr id qd est non potest
incelligi diciq non ẽẽ. Esse uͦ ⁊ nõ
esse:contraria sunt. Neq hec diuer¬
se significationes in unũ atq idem
cceunt: qr mauente alia altera nõ
erit. Ergo ubiẽ. nou pocest uel sen¬
sum uel sermonẽ mire non ẽc sen¬
su nr̃o retroacto. semꝑq reuocato
ad intelligentiã eius qui est. dum
id ip̃m tantũ qd̾ ẽ. ei semꝑ ant̾ius
est. qr id qd̾ infiuitum indeo est.
semꝑ se infiuiti sensus nr̃i recursu
subtrahit: ut ante id qd̾ ꝓpͥũ deo et
semper ẽẽ aliquid aliud intentio retroac¬
ca non capiat ⁊ qr uichil aliud ultra ad
intelligentiam deiet̾uitate cedendi qua
deũ semper ẽẽ semper occurrat. Q gͦ ⁊¬

Expanded text:
per est, ei quoque, in eo quod filius est, Filio semper esse commune est. Nam secundum ad Moysen dictum, 422 Misit me ad vos is qui est , Deo proprium esse id quod est, non ambigens sensus est: quia id quod est, non potest intelligi dicique non esse. Esse enim et non esse contraria sunt: neque hae diversae significationes in unum atque idem coeunt; quia manente alia, altera non erit. Ergo ubi est, non potest vel sensum vel sermonem inire non esse. Sensui nostro retroacto semperque revocato ad intelligentiam ejus qui est de eo id ipsum tantum, quod est, ei semper anterius est: quia id quod infinitum in Deo est, semper se infiniti sensus nostri recursui subtrahat: ut ante id, quod proprium Deo est, semper esse, aliquid aliud intentio retroacta non capiat; quia nihil aliud ultra ad intelligentiam Dei, aeternitate procedendi, quam Deum semper esse semper occurrat. Q
Abbreviated transcription (Latin):
uon sic natuutas. ⁊ non fuisse iã tem¬
poris sit. Ergo ⁊ infinicas tempoꝵ
eternoꝵ qd̾ est temporis id ẽ nõ fuis¬
se consimut: ⁊ natuntas quod suũ
non ẽ idẽ anceppͣ nascit᷑ eẽ nõ patit᷑.
Q si aut ẽẽ aut non fuisse sensui sub¬
lacebit ⁊ iam natiuitas isa pꝰ tempꝰ ẽ:
qr qui non semꝑẽ necesse ẽ ceꝑit esse
post aliquid. Enus gͥ ⁊ fidei ⁊ sermo¬
acta scrutabit᷑. nichil aliud scrutã¬
curret. Ut gͥ deo patri semꝑ ꝓpͥui
est siue natiuitate: ita ⁊ filio debitũ
est ꝑ natiuitate semꝑ ẽẽ. N latuutaᷤ
autem nichil aliud quã patr̃e signi¬
ficat: neq pater aliud quã natiuita¬
tem enũtiauit. Mediũ eñĩ nichil
qͥcqũa noĩa ista aut natura ꝑmitit.
Aut eñi non semp pat̾ si non sem¬
ꝑ ⁊ filius: aut si semp pater. semꝑ
⁊ filius. Quia natiuitas quãtum
filio tp̃ris ne semꝑ filius fuerit ab¬
negabitur: tantũ pr̃i de est ne pat̾
sit semꝑ. ut licet. semꝑ deus. non

Expanded text:
non sit nativitatis; et non fuisse, jam temporis sit. Ergo et infinitas temporum aeternorum quod est temporis, id est, non fuisse, consumit: et nativitas quod suum non est, id est, ante quam nascitur esse, non patitur. Quod si aut esse aut non fuisse sensui subjacebit, jam nativitas ipsa post tempus est: quia qui non semper est, necesse est coeperit esse post aliquid. acta scrutabitur, nihil aliud scrutancurret. Ut igitur Deo patri proprium est sine nativitate, ita et Filio debitum est per nativitatem semper esse. Nativitas autem nihil aliud quam patrem, neque pater aliud quam nativitatem enuntiabit. Medium enim nihil quidquam nomina ista, aut natura permittit. Aut enim non semper Pater, si non semper et Filius; aut si semper Pater, semper et Filius: quia quantum Filio temporis, ne semper filius fuerit, abnegabitur; tantum Patri deest, ne pater semper sit: ut licet semper Deus, non
Abbreviated transcription (Latin):
dicicur. Populus qui nascetur quẽ si¬
cit dũs. Ergo populus ifrs nascit᷑: ut
fiat neq per id qd̃ nasci dicitur non in
telligitur ⁊ fieri. Ex adoptione eñi est
filius. non ex generatione: neq ei ꝓpri¬
etas s nũcupatio est. Nlam licet pͥmo¬
genitus meus. de eo scriptũ sit: longe
tamen multũq differt filus meus
dilectus. ⁊ silius primogenitꝰ uieus.
Ubi eñĩ natiuitas ẽ: ibi filius meus
dilectus. Ubi electio ex gentibus est
udoptio ꝑ uoluntatem est: ibi filius
smogenitus meus. Hic qd̾ suus ẽ: ad
pͥmogenitũ est. Illic qd̾ suus est: ad filiũ
nitus est: nato uero uni deo manifes¬
um sit ꝓpͥum ẽẽ qd̾ filius ẽ. i lon est
raq uera ⁊ ꝑfc̃a natiuitas ubi depu¬
tutur magis quã generatur: qr non
mibiguũ est. eũ populũ qui in filiũ
nascatur ⁊ fieri. Qd autem fit cũ non
suisset: ⁊ per id qd̃ factum est dicitur na¬
sci non est in eo uera natiuitas. qr ante

Expanded text:
dicitur, Populo qui nascetur, quem dicitur, Populo qui nascetur, quem fuisset. --Ergo populus Israel nascitur, ut fiat: neque per id quod nasci dicitur, non 416 intelligitur et fieri. Ex adoptione enim est filius, non ex generatione; neque ei proprietas, sed nuncupatio est. Nam licet primogenitus meus de eo scriptum sit; longe tamen multumque differt, Filius meus dilectus, et Filius primogenitus meus. Ubi enim nativitas est, ibi Filius meus dilectus: ubi vero electio ex gentibus est, et adoptio per voluntatem est, ibi Filius primogenitus meus. Hic quod suus est, ad primogenitum est: illic quod suus est, ad filium  primogenitus est; nato vero uni Deo manifestum sit proprium esse, quod filius sit. Non est itaque vera et perfecta nativitas, ubi deputatur magis, quam generatur: quia non ambiguum est eum populum, qui in filium nascatur, et fieri. Quod autem fit cum non fuisset, et per id quod factum est dicitur nasci; non est in eo vera nativitas, quia ante
Abbreviated transcription (Latin):
antequã fiat nou fuit: nos cũ filii nõ
fuissemꝰ ad id qd̾ sumꝰ efficim̃. Ance
enĩ filii non eramꝰ: s post quam me¬
ruimꝰ hoc sumus. Sumus autẽ non
uati s facti: neq generati. s acqͥsiti.
Acquisiuit eñĩ deus sͥ populũ. ⁊ per
hoc genuit. Genuisse aũt deũ filios:
nũquã cũ ꝓpͥetatis significacione cogno¬
scimꝰ. i lon eñi ait meos genuiet eral¬
tam: s tautũ filios genui ⁊ exaltau.
nitus meus isrł. qͥsquã hoc qd̃ pͥmogẽi¬
tus meus dixit. ad detrahendam filu
ꝓpͥetatẽ generationis intelliget: ut q
⁊ de isrł dixerit m̃s assũptio factoꝵ fi¬
lioꝵ ꝓnatiuitatis ꝓpͥetate usur pata
sit. ⁊ iccuto non sit natiuitati dei pro¬
prium qd̾ de eo dcm̃ ẽ. Hic est filius
meus dilectꝰ ⁊ cũ meus. etiam illis ꝓpͥ¬
um ẽẽ dicatur. quos non nacos ex se
manifestũ ẽ. i lon natos aucẽ ẽẽ lices
nati ẽẽ dicantur. uł ex eo docetur cum

Expanded text:
ante quam fiat, non fuit; nos cum filii non ante quam fiat, non fuit; nos cum filii non fuissemus, ad id quod sumus efficimur. Ante enim filii non eramus: sed post quam meruimus hoc sumus. Sumus autem non nati, sed facti; neque generati, sed acquisiti. Acquisivit enim sibi Deus populum : et per hoc genuit. Genuisse autem Deum filios, numquam cum proprietatis significatione cognoscimus. Non enim ait: Filios meos genui et exaltavi: sed hoc tantum: Filios genui et exaltavi nitus meus Israel , quisquam hoc quod primogenitus meus dixit, ad detrahendam Filio proprietatem generationis intelliget; ut quia et de Israel dixerit meus, assumptio factorum filiorum pro nativitatis proprietate usurpata sit? et idcirco non sit nativitati Dei proprium, quod de eo dictum est: Hic est filius meus dilectus ; cum meus etiam illis proprium esse dicatur, quos non natos esse manifestum est. Non natos autem esse, licet nati esse dicantur, vel ex eo docetur cum
Abbreviated transcription (Latin):
deũ creaturam ⁊ filiũ facturam ⁊ di¬
cemꝰ ⁊ existimabimꝰ ⁊ cũ nusqͣm nob̃
hoc de se ⁊ magister ⁊ dñs. serius ac
discipulis siuis locutus sit. neq nati¬
iutatem suam. aut creationem suã¬
aut facturam docuerit i s ⁊ pater nich
inquã aliud quara filiũ testatus sit. ⁊
filius nichil aliud qũã ꝓpͥum sibi dm̃
patrem professus sit: natus itaq ẽ nõ
qui diligit pacrem: diligit ⁊ filiũ qui
natus est ereo. Factura autẽ oꝑacre
aturarũ sunt. non generationis na¬
tiuitas. Non em̃ filius. aut terra si¬
lius. aut mundus uatiuitas ẽ: de qͥ¬
bus dc̃m est. Oĩa ꝑ cũ facta sunt. Et
filius. aut gladius fabro filius. aut
archirecto domꝰ filius: Hec eñĩ oꝑa effi¬
cientiũ sunt. At uero patri. solus qui
filii deo: s per facturam filii. Filius enĩ
aliquando filii iracũdie. s filii deo per
ad optionem esfeiti. ⁊ dici id meremur
potius quã nascim̾. Et qr om̃e qd̾ fit.

Expanded text:
turam, et filium facturam et dicemus et existimabimus: cum nusquam nobis hoc de se et Magister et Dominus servus ac discipulis suis locutus sit, neque nativitatem suam aut creationem aut facturam docuerit? sed et Pater nihil umquam aliud quam filium testatus sit, et 415 Filius nihil aliud quam proprium sibi Deum patrem professus sit? natum utique, non fqui diligit Patrem, diligit et Filium, qui natus est ex eo aturarum sunt, non generationis nativitas. Non enim coelum filius, aut terra filius, aut mundus nativitas est, de quibus dictum est, Omnia per eum facta sunt , etfilius, aut gladius fabro filius aut architecto domus filius? Haec enim opera efficientium sunt; at vero patri solus, quifilii Deo, sed per facturam filii. Fuimus enim aliquando filii iracundiae ; sed filii Deo per spiritum adoptionis effecti, et dici id meremur potius quam nascimur. Et quia omne quod fit,
Abbreviated transcription (Latin):
est eũ qui erat nasci: qr nasci qd̃ erat.
iam nou nasci ẽ. s se ip̃m demutare
nascendo. Natũ autem semꝑ ẽẽ. hoc
c̃sensum tempoꝵ nascendo p̾curere.
neq incelligentie patere aliquaudo
suisse non natũ. ł lon ẽ itaq id ip̃m¬
uatũ ance tempora et̾na semper eẽ: ⁊

Expanded text:
est, eum qui erat nasci? quia nasci quod erat, jam non nasci est, sed se ipsum demutare nascendo. Natum autem semper esse hoc est, sensum temporum nascendo praecurrere, neque intelligentiae patere aliquando fuisse non natum. Non est itaque id ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥum ẽ sd semꝑ est pater: necesse est
semꝑ filio ꝓpͥum eẽ qd̾ semꝑ ẽ filius.
Et quomͦ in sermonẽ nrm atq in¬
telligentiam cadet. ut non fuerit añ
quam uasceretur ⁊ cui ꝓpͥum ẽ semꝑ
inse deus contiuens: mõibz hiis que
ꝓpria deo patri sunt. ꝑ pleuitudinẽ
uere in se diumitatis equat᷑. Nlam
supiorib libris documꝰ. ꝑ uirtutẽ
⁊ generationem sicut pater ⁊ hono

Expanded text:
um est quod semper est pater; necesse est semper Filio proprium esse quod semper est Filius. Et quomodo in sermonem nostrum atque intelligentiam cadet, ut non fuerit ante quam nasceretur, cui proprium est semper in se Deus continens, in omnibus his quae propria Deo patri sunt, per plenitudinem verae in se divinitatis aequatur. Nam, ut superioribus libris docuimus, per virtutem et venerati
Abbreviated transcription (Latin):
idet̾nitate non natũ ẽ. Quod uͦ
ex et̾nitate natũ ẽ idsi nõ et̾nũ
natũ ẽ: iam non erit. ⁊ pr auctor
eternus. Si qͥd gͥ ei qͥ ab eterno patre
natus est ex eternitate defuerit: id
ip̃m auctori non est ambiguũ defu¬
isse: qr qd̃ gignenti est infiuitũ est
natiuitatem filii dei. ⁊ generationẽ
dei patris. nec ratio nec seusus adi¬
tit: qr ingeueratione uatiuitas ẽ.

Expanded text:
ate non natum est. Quod vero ex aeterno natum est, id si non aeternum natum est, jam non erit et pater auctor aeternus. Si quid igitur ei, qui ab aeterno patre natus est, ex aeternitate defuerit, id ipsum auctori non est ambiguum defuisse: quia quod gignenti est infinitum, infnativitatem Dei filii, et generationem Dei patris, nec ratio nec sensus admittit: q
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitates quidem humane habent in
tempore non fuisse pͥmũ: quia om̃s
er hiis hõib qui ante fueruit nascã¬
tur. ⁊ lam tam ⁊ si unicuiq uascẽ¬
num ex eo sit origo qui fuerit: tam̃
ip̃e ille ex quo nascitur nõ fuit añqmͣ
natus est. Derhinc ip̃e qui natus est
post quam non fuit natus est tp̃re añ
manente quam nascitur. N ascens e¬
num hodie: meo qd̾ hesternũ fuit ñ
fuit: ⁊ in id qd̾ est er eo qd̾ nõ fuit cep.
⁊ intra intelligentiam nrãm ẽ hest̾¬
no id qd̾ hodie nascitur non fuisse.
Atq ita natiuitas eius per quam ẽ.
post id quod non fuit manet: qr ho¬
die pͥmũ post hest̾nũ tempus ẽẽ ne¬
cesse est. ut ei sit incempore nõ fu is¬
se. Et hec quidem cõmunia in rerũ
humanaꝵ origine sunt: ut omnia
micium sui cum antea non fuerme
accipiant. Primũ quidem ut docui¬
mus ꝑ tempus: deinde ꝑcausam:.
Et ꝑ tempus quidem non ambiguũ
ẽ: quin ea que nũc ceperunit ante ñ
suerint. Per causam uero: qr hiis

Expanded text:
tivitates quidem humanae habent in tempore non fuisse: primum quia omnes ex his omnibus, qui ante non fuerint, nascantur. Nam tametsi unicuique nascentium ex eo sit origo qui fuerit; tamen ipse ille, ex quo nascitur, non fuit ante quam natus est. Dehinc ipse qui natus est, post quam non fuit natus est, tempore ante manente, quam nascitur. Nascens enim hodie, in eo quod hesternum fuit non fuit; et in id quod est, ex eo quod non fuit, coepit, et intra intelligentiam nostram est, hesterno id, quod hodie nascitur, non fuisse. Atque 417 ita nativitas ejus, per quam est, post id quod non fuit manet; quia hodie primum post hesternum tempus esse necesse est, ut ei sit in tempore non fuisse Et haec quidem communia in rerum humanarum origine sunt, ut omnia initium sui, cum antea non fuissent, accipiant: primum quidem, ut docuimus, per tempus, deinde per causam. Et per tempus quidem non ambiguum est, quin ea, quae nunc coeperint, ante non fuerint: per causam vero, quia his
Abbreviated transcription (Latin):
creatio. qr ex ꝑsona sapientie durũ
est. Dñs creauit me iuiciũ marim
suaꝵ. Hic hyemis eoꝵ marimꝰ fu¬
ctus est. hec tortuosi turbinis gͣuis
unda est. que excepta a nobis. ⁊ se¬
curo naiuigio infracta usq ad ip̃m
nos tutissimũ portũ optati lutoris
ociosis nautaꝵ mͦ nitim̃ speb. quos
int̾dũ uotis magis qũa fidutia ma¬
iugantis. uagi instabiles uenti
aut deserunt aut depellunt. Ecor
nobis ad est in sepabilis sp̃s fidei di
no inugeniti dei ꝑmanens. ⁊ nos
indemutabili cursu ad tnͣquilla

Expanded text:
sona Sapientiae dictum est, Dominus creavit me initium viarum suarum . Hic hiemis eorum maximus fluctus est, haec tortuosi turbinis gravis unda est: quae excepta a nobis, et securo navigio infracta, usque ad ipsum nos tutissimum portum optati littorisotiosis, nautarum modo, nitimur spebus: quos interdum votis magis quam fiducia navigantes, vagi instabilesque venti aut deserunt, aut depellunt. Caeterum nobis adest inseparabilis fidei Spiritus dono unigeniti Dei permanens, et nos indemutabili cursu ad tranquilla