comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bris eẽ integer potest. dum est in co-¬
lumitas oculoꝵ. sed etiam sensꝰ infor¬
matus sit: quȩ uisio uocatur. Gig.¬
nitur gͦ ex re uisibili uisio. sed non
sola nisi assit & uidens. Quo circa
ex uisibili & uidente. gignitur uisio.
ita sane ut ex uidente. sit sensꝰ oculoꝵ.
& aspicientis atq intuentis intentio.
Illa tamen informatio sensꝰ quȩ uisio
dicitur. a solo imprimatur corpore
quod uidetur. id est a re aliqua uisibi¬
li. qua detracta nulla remanet forma
quȩ inerat sensui. dum adesset illud
quod uidebatur. sensꝰ tamen ipse re¬
manet qui erat & priusquã aliquid
sentiretur. Uelud in aqua uestigiũ no ꝙͫ¬
tam aiu est: donec ipsum corpꝰ qd̾
imprimitur in est. O uo ablato
nullum erit. cum remaneat aqua quȩ
erat & antequã illam formã corporis
caperet. Idoq non possumꝰ quidem
dicere quod sensum gignat res uisibi¬
lis. gignit tamen formam. uelut simi¬
litudinẽ suam. quȩ fit in sensu. cũ

Expanded text:
bris esse integer potest, dum est incobris esse integer potest, dum est incolumitas oculorum, sed etiam sensus informatus sit, quae visio vocatur. Gignitur ergo ex re visibili visio, sed non ex sola, nisi adsit et videns. Quocirca ex visibili et vidente gignitur visio, ita sane ut ex vidente sit sensus oculorum, et aspicientis atque intuentis intentio: illa tamen informatio sensus, quae visio dicitur, a solo imprimatur corpore quod videtur, id est, a re aliqua visibili: qua detrquae inerat sensui, dum adesset illud quod videbatur. Sensus tamen ipse remanet, qui erat et priusquam aliquid sentiretur, velut in aqua vestigium tandiu est donec ipsum corpus quo imprimitur inest. nullum erit, cum remaneat aqua, quae erat et antequam illam formam corporis caperet. Ideoque non possumus quidem dicere quod sensum gignat res visibilis: gignit tamen formam velut similitudinem suam, quae fit in sensu, cum
Abbreviated transcription (Latin):
passione corporis cum quisq excecat᷑.
interceptꝰ extinguitur. cum idem ma-¬
neat animꝰ. & ciꝰ intentio luminibꝰ
amissis cum non habeat quidem sen¬
sum corporis quẽ uidendo extrinsecꝰ
corpori adiungat. atq in eo uisio figat
aspectum. nisu tamen ipso indicet se.
adempto corporis sensu nec perire po-¬
tuisse. nec minui. Nanet enim quidã
uidendi appetitus integer. siue. id possit
fieri. siue. non possit. Hec igitur tria.
corpꝰ quod uidetur. & ipsa uisio. & quȩ
utrumq coniungit intentio. manife¬
sta sunt ad dinoscendum. non solum
ꝓpter ꝓpria singuloꝵ. uerum etiam
ꝓpter differentiam naturarũ. Atq
in his cum sensꝰ non ꝓcedat ex corpo¬
re. illo qđ uidetur. sed ex corpore sen¬
tientis animantis. cui anima suo quo¬
dam miro modo contemꝑatur. tamen
ex corpore. quod uidetur gignitur ui¬
sio. idest sensus ipse formatur. ut iã
non tantũ sensus qui etiam in tene¬

Expanded text:
passione corporis, cum quisque excaecatur, passione corporis, cum quisque excaecatur, interceptus exstinguitur, cum idem maneat animus, et ejus intentio, luminibus amissis, non habeat quidem sensum corporis quem videndo extrinsecus corpori adjungat atque in eo viso figat aspectum, nisu tamen ipso indicet se adempto corporis sensu, nec perire potuisse, nec minui. Manet enim quidam videndi appetitus integer, sive id possit fieri, sive non possit. Haec igitur tria, corpus quod videtur, et ipsa visio, et quae utrumque conjungit intentio, manifesta sunt ad dignoscendum, non solum propter propria singulorum, verum etiam propter differentiam naturarum. 3. Atque in his cum sensus non procedat ex corpore illo quod videtur, sed ex corpore sentientis animantis, cui anima suo quodam miro modo contemperatur: tamen ex corpore quod videtur gignitur visio, id est, sensus ipse formatur; ut jam non tantum sensus qui etiam in tene
Abbreviated transcription (Latin):
aliam quam est ilud corpꝰ quod uiden¬
do sentimꝰ. quo sensꝰ non ita formatur
ut sensꝰ sit: sed ut uisio sit. Nam sensꝰ
& ante obiectum rei sensibilis nisi esset
in nobis. non distaremꝰ a cecis. dum ni-¬
chil uidemꝰ siue in tenebris. siue clausis
luminibꝰ. Hoc autem distamꝰ. qd̃ nobiᷤ
in est & non uidentibꝰ quo uidere pos¬
simus. qui sensꝰ uocatur. illis uͦ non
inest. Nec aliunde. nisi quod eo carent
ceci appellantur. Itemq illa animi inten¬
tio quȩ in ea re. quam uidemꝰ sensum
tenet atq utrumq coniungit. non
tantum ab ea re uisibili natura differt.
quando quidem iste animꝰ. illud corpꝰ ẽ:
sed ab ipso quoq sensu atq uisione..
qm̃ solius animi est hȩc intentio.
Sensus autẽ oculoꝵ. non ob aliud
sensꝰ corporis dicitur. nisi quia & ipsi
oculi membra sunt corporis. Et qũa¬
uis non sentiat corpꝰ ex anime. anima
tamen commixta corpori ꝑ instrumen.¬
tum sentit corporeum. & idem instru¬
mentũ sensꝰ uocatur. Ox ui etiam

Expanded text:
aliam quam est illud corpus quod videndo sentimus, quo sensus non ita formatur ut sensus sit, sed ut visio sit. Nam sensus et ante objectum rei sensibilis nisi esset in nobis, non distaremus a caecis, dum nihil videmus, sive in tenebris, sive clausis luminibus. Hoc autem distamus, quod nobis inest et non videntibus, quo videre possimus, qui sensus vocatur: illis vero non inest; nec aliunde, nisi quod eo carent, caeci appellantur. Itemque illa animi intentio, quae in ea re quam videmus sensum tenet, atque utrumque conjungit, non tantum ab ea re visibili natura differt; quandoquidem iste animus, illud corpus est: sed ab ipso quoque sensu atque visione: quoniam solius animi est haec intentio: sensus autem oculorum non ob aliud sensus corporis dicitur, nisi quia et ipsi oculi membra sunt corporis: et quamvis non sentiat corpus exanime, anima tamen commixta corpori per instrumentum sentit corporeum, et idem instrumentum sensus vocatur. Qui etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sent iamꝰ illa mente intelligamꝰ. nosq
ipsi animi non sensibiles simus. id csꝰt
corpora. sed intelligibiles. qm̃ uita sumꝰ.
tamen ut dixi tanta facta est in corpo¬
ribus consuetudo. & ita in hȩc miro
modo relabens foras se nr̃a ꝓiecit in¬
tentio. ut cum ab incerto corporum
ablata fuerit. ut in spm multo certiore.
ac stabiliore. cognitione figatur. refu¬
giat ad ista & ibi appetat requiem.
unde traxit infirmitatẽ. Quiꝰ egritu¬
dini congruendum est ut si quando
interiora spiritalia accommodatius
distinguere. atq facilius insinuare.
conamur. de corporalibꝰ exterioribus
similitudinũ documenta capiamus.
Sensu gͥ corporis exterior homo preditꝰ
sentit corpora. & iste sensus quod faci¬
le aduertitur quinquiptitus est. ui-¬
dendo. audiendo. olfaciendo. gustando
tangendo. Sed & multum est & non
necessarium. ut om̃s hos quinq sensꝰ
id qd̃ querimꝰ interrogemꝰ. Suod

Expanded text:
sentiamus, illa mente intelligamus; nosque sentiamus, illa mente intelligamus; nosque ipsi animi non sensibiles simus, id est, corpora, sed intelligibiles, quoniam vita sumus: tamen, ut dixi, tanta facta est in corporibus consuetudo, et ita in haec miro modo relabens foras se nostra projecit intentio, ut cum ab incerto corporum ablata fuerit, ut in spiritum multo certiore ac stabiliore cognitione figatur, refugiat ad ista, et ibi appetat requiem unde traxit infirmitatem. Cujus aegritudini congruendum est: ut si quando interiora spiritualia accommodatius distinguere atque facilius insinuare conamur, de corporalibus exterioribus similitudinum documenta capiamus. Sensu igitur corporis exterior homo praeditus sentit corpora: et iste sensus, quod facile advertitur, quinquepartitus est; videndo, audiendo, olfaciendo, gustando, tangendo. Sed et multum est, et non necessarium, ut omnes hos quinque sensus id quod quaerimus interrogemus. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ONINI
DUBIUS
EST SICUT
interiorẽ ho¬
minem intelli¬
gentia. sic exte¬
riorem sensu
corporiᷤᷤ predi¬
tum. Nitamur gͥ si possumꝰ in hoc
quoq exteriore indagare. qualecũꝙ
uestigium trinitatis: non quia & ipse.
eodem modo sit imago di. Manifesta
est quippe apłica sententia quȩ inte-¬
riorem hommem renouari in dei ag¬
nitione declarat. scđm imaginem eiꝰ
qui creauit eum: cum & alio loco dicat:
Et si exterior homo noster corrum¬
pitur. sea interior renouatur de. die.
indiem. In hoc gͦ quod corrumpitur
quęramꝰ quẽ aamodum possumꝰ quan¬
dam trinitatis effigiem. Et si non
expressiorẽ. tamen fortassis ad dinoscen¬
dum faciliorem. Neq enim frustra &
iste homo dicitur. nisi quia in est ei non¬
nulla interioris similitudo. Et illo ipso
ordine conditionis nr̃e quo mortales
atq carnales effectisumꝰ. facilius &
quasi familiarius uisibilia quam intelli¬
gibilia ꝑtractamus: Cum ista sint ex¬
terius illa interius. & ista sensu corpordᷤ

Expanded text:
ini dubium est, sicut interiorem hominem intelligentia, sic exteriorem sensu corporis praeditum. Nitamur igitur, si possumus, in hoc quoque exteriore indagare qualecumque vestigium Trinitatis, non quia et ipse eodem modo sit imago Dei. Manifesta est quippe apostolica sententia, quae interiorem hominem renovari in Dei agnitione declarat secundum imaginem ejus qui creavit eum: cum et alio loco dicat, Et si exterior homo noster corrumpitur, tamen interior ronovatur de die in diem . In hoc ergo qui corrumpitur, quaeramus, quemadmodum possumus, quamdam Trinitatis effigiem, et si non expressiorem, tamen fortassis ad dignoscendum faciliorem. Neque enim frustra et iste homo dicitur, nisi quia inest ei nonnulla interioris similitudo. Et illo ipso ordine conditionis nostrae quo mortales atque carnales effecti sumus, facilius et quasi familiarius visibilia quam intelligibilia pertractamus: cum ista sint exterius, illa interius, et ista sensu corporis
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ apłs dicens. de uidua. Quȩ.
autẽ. in delitiis agit. uiuens mortiu
est:. Anima igitur iampia quȩ fuit
impia. ꝓpter iusticiam fidei dicitiir
ex morte reuixisse. atq uiuere.
Corpꝰ autem non tantũ moriturum
ꝓpter animȩ abscessum qui futurꝰ est.
turis etiam mortuũ dicitur. lo. qͦn.¬
te apło. Corpꝰ quidem inquit mor¬
tuum ẽ ꝓpter peccatũ. sp̃c autẽ uita
est ꝓpter iusticiam. Hec uita exfide

Expanded text:
mortem apostolus dicens de uidua: quae mortem apostolus dicens de uidua: quae autem in deliciis agit uiuens mortua est. anima igitur iam pia, quae fuit impia, propter iustitiam fidei dicitur ex morte reuixisse atque uiuere. corpus autem non tantum moriturum propter animae abscessum qui futurus est,turis etiam mortuum dicitur loquente apostolo: corpus quidem, inquit, mortuum est propter peccatum, spiritus autem uita e
Abbreviated transcription (Latin):
affuctionib. donec ueniat ad ultima¬
quȩ ab hominib mors uocatur.
Eius autem resurrectio differtur in
finem: cum & ipsa iustificatio nostra
ꝑficietur inesfabilit᷑. Tunc enim simi¬
les ei erimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eum sicuti
eit. Nunc uero quã dui corpꝰ quod
corrumpit᷑ aggrauat animã. & uita
humana suꝑ terram tota temptatio ẽ:
non iustificabitur in conspectu eius
om̃is uiuens. in comparatione iusticiȩ
qua equabitur angłis. & głȩ quȩ reue.¬
labitur in nobis. De morte autem
animȩ amorte. corporis aistinguen¬
da quid plura documenta cõmemor̃e.
mortẽ. cuiuis facile. discernendam
posuerit ubiait. sine. mortuos sepe.¬
lire mortuos suos : Sepeliendũ qͥppe
corpꝰ mortuũ erat. sepultores autẽ eiꝰ
ꝑ infidelitatẽ impietatis in anima
mortuos intelligi uoluit. quales exci¬
tantur cũ dicitur. Surge qui dormiᷤˢ.¬
& exurge. a mortuis. & illuminabit
te. xp̃c. Detestatur autẽ quandam

Expanded text:
afflictionibus, donec ueniat ad ultimafflictionibus, donec ueniat ad ultime ab hominibus mors uocatur. eius autem resurrectio differtur in finem, cum et ipsa iustificatio nostra perficietur ineffabiliter. tunc enim similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. nunc uero quamdiu corpus quod corrumpitur adgrauat animam et uita humana super terram tota temtatio est, non iustificatur in conspectu eius omnis uiuens in comparatione iustitiae, qua aequabimur angelis, et gloriae, quae reuelabitur in nobis. de morte autem animae a morte corporis distinguenda quid plura commemorem, mortem cuiuis facile discernendam posuerit, ubi ait: sine mortuos sepelire mortuos suos? sepeliendum quippe corpus mortuum erat; sepultores autem eius per infidelitatem impietatis in anima mortuos intellegi uoluit, quales excitantur cum dicitur: surge qui dormis et exsurge a mortuis, et inluminabit te Christus. detestatur autem quandam
Abbreviated transcription (Latin):
quodam modo coñcinat ad salutem.
Nos certe quod nemo xp̃ianus ambigit.
& anima & corpore mortui sumus.
Anima ꝓpter peccatũ. corpore ꝓpter
penam pectati. ac ꝑ hoc & corpore.
ꝓpter peccatũ. Utriq autẽ rei nr̃e id est
& animȩ & corpori medicina & resurre.¬
ctione opꝰ erat. ut in melius renoua¬
retur qđd in deterius erat cõmutatũ.
Mors autẽ animȩ impietas est. & morᷤ
corporis corruptibilitas. ꝑ quam fit
& animȩ a corpore. abscessus. Sicut
enim anima dõ deserente. sic eorpus
anima deserente. moritur. Unde. illa
fit insipiens: hoc examime .R. esusci¬
tatur enim anima ꝑ penitentiam. &
in corpore adhuc mortali renouatio
uitȩ inchoatur a fide. qua creditur
in eum qui iustificat impium. boniꝰq
morib augetur & roboratur de die. in
diem. cũ magis magisq renouatur
interior homo. Corpꝰ uero tanquã
homo exterior quanto hȩc uita est
diuturnior. magis magisq corrum¬
pitur uel etate. uel morbo ueluariis

Expanded text:
quodam modo concinat ad salutem. Nos certe, quod nemo christianus ambigit, et anima et corpore mortui sumus: anima, propter peccatum; corpore, propter poenam peccati, ac per hoc et corpore propter peccatum. utrique autem rei nostrae, id est et animae et corpori, medicina ex resurrectione opus erat, ut in melius renouaretur quod erat in deterius commutatum. mors autem animae impietas est et mors corporis corruptibilitas, per quam fit et animae a corpore abscessus. sicut enim anima deo deserente, sic corpus anima deserente moritur; unde illa fit insipiens, hoc exanime. resuscitatur ergo anima per paenitentiam et in corpore adhuc mortali renouatio uitae inchoatur a fide, qua creditur in eum qui iustificat impium, bonisque moribus augetur et roboratur de die in diem, cum magis magisque renouatur interior homo. corpus uero tamquam homo exterior, quanto est haec uita diuturnior, magis magisque corrumpitur uel aetate uel morbo uel uariis
Abbreviated transcription (Latin):
ris sui. sicut euidentissimo & robu¬
stissimo euuangłii testimonio decla-¬
ratur. quo ait. Sicut fuit ionas in
uentre cęti trib dieb & tribus nocti¬
b. sic crit & filius hominis in corde
terrȩ trib dicb & trib noctibus.¬
Ipsum autem triduum ñ totũ & ple¬
num fuisse scriptura testis est: sed
primꝰ dies ã parte extrema totꝰ an.¬
numeratꝰ est : dies uero tercuis apar.¬
te prima & ipse totus. medius autẽ¬

Expanded text:
ris sui , sicut evidentissimo et roburis sui , sicut evidentissimo et robustissimo Evangelii testimonio declaratur, quo ait: Sicut fuit Jonas in ventre ceti tribus diebus, et tribus noctibus; sic erit Filius hominis in corde terrIpsum autem triduum non totum et plenum fuisse, Scriptura testis est: sed primus dies a parte extrema totus annumeratus est; dies vero tertius a parte prima, et ipse totus; medius aute
Abbreviated transcription (Latin):
dierum complet nouem menses & sex
dies. qui tanquam decem menses pari¬
entib feminis imputantur. non quia
om̃s ad sextum diem post nonũ m̃sem
ꝑueniunt. s quia ipsa ꝑfectio corpori ᷤ
dñi tot dieb ad partũ ꝑducta cõꝑitur.
sicut a maiorib traditum suscipiens.
ȩccłiȩ. custodit auctoritas. O ctauo
enim kalendas aprilis conceptꝰ cre¬
ditur. quo & passus. Ita monum̃to
nouo quo sepultꝰ est. ubi nullus erat
positus mortuoꝵ nec ante. nec postea.
congruit uterꝰ uirginis quo conceptꝰ¬
est. ubi nullus seminatus ẽ mortaliũ.
Natus autẽ traditur. octauo kalen¬
das ianuarias. Ab illo gͦ die. usq ad
istum computati ducenti septuagin-¬
ta & sex reperiuntur dies. qui senari¬
um numerũ quadragies sexies habeit.
Quonumero annoꝵ. templũ edifica.¬
tũ est. quia eonumero senarioꝵ corpꝰ
dñi ꝑfectum est: quod mortis passi¬
one destructũ. triduo resuscitauit.
Dicebat enim hoc de templo corpo¬

Expanded text:
dierum complet novem menses, et sex dierum complet novem menses, et sex dies, qui tanquam decem menses parientibus feminis imputantur; non quia omnes ad sextum diem post nonum mensem perveniunt, sed quia ipsa perfectio corporis Domini tot diebus ad partum perducta comperitur, sicut a majoribus traditum suscipiens Ecclesiae custodit auctoritas; octavo enim calendas Aprilis conceptus creditur, quo et passus. Ita monumento novo quo sepultus est, ubi nullus erat positus mortuorum, nec ante, nec postea congruit uteruest, ubi nullus seminatus est mortalium. Natus autem traditur octavo calendas januarias. Ab illo ergo die usque ad istum computati, ducenti septuaginta et sex reperiuntur dies, qui senarium numerum quadragies sexies habent. Quo numero annorum templum aedificatum est, quia eo numero senariorum corpus Domini perfectum est, quod mortis passione destructum, triduo resuscitavit. Dicebat enim hoc de templo corpo
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est intercalari excurso qua-¬
driennio qđ bisextũ uocant. ne.
tempoꝵ ordo turbetur. etiam ipsos
quinꝙ dies & quadrantẽ. si conside.¬
remꝰ: senarius numerꝰ in eis pluri.¬
mũ ualet. Primũ. quia sicut fieri
solet ut a parte. totũ computetur
non sunt iam dies quinq s potius
sex: ut quadrans ille. accipiatur pro
die. Deinde quia in ipsis quinq
dieb sexta pars mensis ẽ: ipse autem
quadrans sex horas habet. totus enĩ
dies id est cũ sua nocte uiginti quatu¬
or hore sunt: quarũ pars quarta qui
cst quadrans diei sex horȩ inueniunt᷑.
ita in anni cursu senarius numerus
edificatione. corporis dñici in cuius
figura templũ a iudeis destructum
triduo se resuscitaturũ e̾cᷤᷤ dicebat:
numerꝰ ipse senarius ꝓ anno positꝰ
intelligitur. Dixerunt enim quadra¬
ginta & sex annis edificatũ est tem¬
plum. & quadragies sexies seni. fiunt
ducenti septuaguita sex. Qui numerꝰ

Expanded text:
necesse est intercalari excurso quanecesse est intercalari excurso quadriennio, quod bissextum vocant, ne temporum ordo turbetur: etiam ipsos dies quinque et quadrantem si consideremus, senarius numerus in eis plurimum valet. Primum, quia sicut fieri solet ut a parte totum computetur, non sunt jam dies quinque, sed potius sex, ut quadrans ille accipiatur pro die. Deinde, quia in ipsis quinque diebus sexta pars mensis est: ipse autem quadrans sex horas habet. Totus enim dies, id est, cum sua nocte, viginti quatuor horae sunt, quarum pars quarta, quae est quadrans diei, sex horae inveniuntur: ita in anni cursu senarius numerus aedificatione corporis Dominici, in cujus figura templum a Judaeis destructum triduo se resuscitaturum esse dicebat, numerus ipse senarius pro anno positus intelligitur. Dixerunt enim: Quadraginta et sex annis aedificatum est templum. Et quadragducenta septuaginta sex; qui numerus
Abbreviated transcription (Latin):
trium annoꝵ quadratũ senarium
faciunt. qd̾ est: sexies seni. Annus
etiam unꝰ si duodecim menses integri
considerent᷑ quos triceni dics cõplent.
talem quippe mensem ueteres obser-¬
uauerunt quem circuitꝰ lunariᷤᷤ osten-¬
dit. senario numero pollet. Qđ enĩ
ualent sex inprimo ordine. numeroꝵ
qui constat ex unis ut ꝑueniatur ad
decem. hoc ualent sexaginta in scdo
ordine. qui constat ex denis. ut ꝑue¬
matur ad centum. Sexa genarius gͦ¬
numerꝰ dicrũ: sexta pars anni est.
Pinde ꝑ senarium primi uersꝰ. multi¬
plicantur tanqua senarius scãi uersꝰ.
& fiunt sexies sexageni. trecenteni &
sexaginta dies. qui sunt integri duode.¬
cim menses. S qm̃ sicut mensem
cirtuitꝰ lunȩ ostendit hominib. sic
annꝰ circuitu solis animaduersꝰ est.
R. estant autẽ quinq dies & quadranᷤ
diei. ut sol impleat cursũ suũ. an¬
numq concludat. Quatuor enim
quadrantes faciunt unũ diem. quẽ.

Expanded text:
trium annorum quadratum senarium trium annorum quadratum senarium faciunt, quod est sexies seni. 8. Annus etiam unus, si duodecim menses integri considerentur, quos triceni dies complent talem quippe mensem veteres observaverunt, quem circuitus lunaris ostendit, senario numero pollet. Quod enim valent sex in primo ordine numerorum, qui constat ex unis ut perveniatur ad decem; hoc valent sexaginta in secundo ordine, qui constat ex denis ut perveniatur ad centum. Sexagenarius ernumerus dierum, sexta pars anni est. Proinde per senarium primi versus multiplicatur, tanquam senarius secundi versus, et fiunt sexies sexageni, trecenti et sexaginta dies, qui sunt integri duodecim menses. Sed quoniam sicut mensem circuitus lunae ostendit hominibus, sic annus circuitu solis animadversus est; restant autem quinque dies et quadrans diei, ut sol impleat cursum suum annumque concludat: quatuor enim quadrantes faciunt unum diem, quem
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a. In quo tempore sacramentũ reno¬
uationis accepimꝰ. ut infine temporiᷤ
ctiam resurrectione carnis om̃i ex
parte renouati. ab uniuersa ñ solum
animȩ uerũ etiam infirmitate corpo¬
ris sanem᷑. Unde intelligit᷑ uia muli¬
er in tẏpo eccłiȩ a dño sanata & ere¬
cta. quam curuauerat infirmitas alli-¬
gante sathana. De talib enim occul¬
tis hostib plangit uox illa psalmi:
curuauerunt anim̃a meam. H ȩc
autem mulier decem & octo annos
habebat in infirmitate. qđ est ter. sc¬
ni. Menses autẽ annoꝵ. decẽ & octo.
inueniunt᷑ in numero solidi quadrati
senarii. qđ est sexies seni: & hoc sexies.
lta quippe. est in eodem euuangłii lo¬
co arbor quoꝙ illa ficulnea. cuiꝰ mise¬
ram sterilitatẽ etiam tercius annus
arguebat. S ita ꝓ illa intercessumẽ
ut dimitteretur illo anno. ut si fru-¬
ctum ferret. bene.. sin aliter excidere¬
tur. Nam & tres anni ad eandẽ tri-¬
ꝑtitam distributionẽ ꝑtinent. & m̃ses

Expanded text:
a. In quo tempore sacramentum renovationis accepimus: ut in fine temporis etiam resurrectione carnis omni ex parte renovati, ab universa, non solum animae, verum etiam corporis infirmitate sanemur. Unde intelligitur illa mulier in typo Ecclesiae a Domino sanata et erecta, quam curvaverat infirmitas alligante satana. De talibus enim occultis hostibus plangit illa vox Psalmi: Curvaverunt animam meam . Haec autem mulier decem et octo annos habebat in infirmitate, quod est ter seni. Menses autem annorum decem et octo inveniuntur in numero solidi quadrati senarii, quod est sexies seni, et hoc sexies. Juxta quippe est in eodem Evangelii loco, arbor quoque illa ficulnea, cujus miseram sterilitatem etiam tertius annus arguebat. Sed ita pro illa intercessum est, ut dimitteretur illo anno, ut si fructum ferret, bene; sin aliter, excideretur . Nam et tres anni ad eamdem tripartitam distributionem pertinent, et menses
Abbreviated transcription (Latin):
ma ętas inueniatur ab adam usq
ad noe: inde scda usq ad abrabam.
& deinceps sicut matheus euuange.¬
lista distinxit. ab abraham usꝙ ad
dauid. a dauid usq ad transmnigra¬
tionem in babyloniam atq indeꝰ
usq ad uirginis partũ. Oue tres
etates coniunctȩ illis duab quinq
faciunt. Proinde sextam inchoauit
natiuitas dñi. quȩ nunc agitur usꝙ
ad occultũ temporis finem. Hunc
senarium numerũ quandam tẽporiᷤ
gerere. fi guram. etiam in illa ratione
triꝑtitȩ distributionis agnoscimus.
quia unum tempꝰ computamꝰ aute.
legem. alterum sub lege. tertium sub

Expanded text:
ma aetas inveniatur ab Adam usque ma aetas inveniatur ab Adam usque ad Noe, inde secunda usque ad Abraham: et deinceps, sicut Matthaeus evangelista distinxit, ab Abraham usque ad David, a David usque ad transmigrationem in Babyloniam, atque inde usque ad virginis partum . Quae tres aetates conjunctae illis duabus, quinque faciunt. Proinde sextam inchoavit nativitas Domini, quae nunc agitur usque ad occultum temporis finem. Hunc senarium numerum quamdam temporis gerere figuram, etiam in illa ratione tripartitae distributionis agnoscimus, qua unum tempus computamus ante Legem; alterum, sub Lege; tertium, sub
Abbreviated transcription (Latin):
ec autem ratio simpli adu.
duplum. orit᷑ quidẽ aternario
nũmero. Unum quippe ad duo. tria
sunt. S hoc totum quod dixi: ad sena-¬
rium p̾uenit. Unum enim & auo &
tria: sex fiunt. Qui uumerꝰ ꝓpterea
ꝑfectus dicitur. quia partib suis com¬
pletur. Habet enimeas tres: sextam.
terciam. dimidiam. Nec ulla pars
alia quȩ dici possit quota sit. inueni¬
tur in eo. Sexta gͦ eius unũ est: tertia
duo. dimidia tria. Unum autẽ &
duo & tria. consuminant cundem
senarium. cuiꝰ ꝑfectionẽ nobis scã¬
scriptura cõmendat. in eo maxime
qd̾ ads sex diebus ꝑfecit oꝑa sua. & sexto
die factus est homo ad imaginem
dei. & sexta etate generis humani
filius dĩ uenit: & factus est filius ho¬
minis ut nos reformaret ad imagi.¬
nem di. Ea quippe nunc ętas agit᷑.
siue milleni anni singulis distribu¬
antur ȩtatib. siue in diuinis litte¬
ris memorabiles atq insignes quasi
articulos tempoꝵ uestigemꝰ. ut pri¬

Expanded text:
ec autem ratio simpli ad ec autem ratio simpli ad duplum oritur quidem a ternario numero; unum quippe ad duo, tria sunt: sed hoc totum quod dixi, ad senarium pervenit; unum enim et duo et tria sex fiunt. Qui numerus propterea perfectus dicitur quia partibpletur. Habet enim eas, tres, sextam, tertiam et dimidiam, nec ulla pars alia, quae dici possit quota sit invenitur in eo. Sexta ergo ejus unum est, tertia duo, dimidia tria. Una autem, et duo et tria consummant eumdem senarium, cujus perfectionem nobis Scriptura sancta commendat in eo maxime, quod Deus VI diebus fecit opera sua, et sexto die factus est homo ad imaginem Dei, et sexta aetate generis humani, Filius Dei venit, et factus est filius hominis, ut nos reformaret ad imaginem Dei. Ea quippe nunc aetas agitur, sive milleni anni singulis distribuantur aetatibus, sive in divinis Litteris memorabiles atque insignes quasi articulos temporum vestigemus, ut pri
Abbreviated transcription (Latin):
ad patrẽ meum. & unde antequam
ascendat ad patrem a discipulis tan¬
gitur. nisi quia illic insinuabatur
interioris hominis sacramentũ. hic
prebebatur exterioris exemplum:
An forte quisquã ita est absurdus atq
auersꝰ a uero ut audeat dicere a uiris
eum tactum antequam ascenderet.
a mulierib autem cũ ascendisset:
Propter hoc exemplum future nr̃e
resurrectionis in corpore quod preceᷤᷤ.¬
sit in dño. dicit apłs. Anitium xp̃c:¬
deinde qui sunt xp̃i. De corporis enĩ
resurrectione. illo loco agebatur. ꝓpter
quam etiam dicit. Transfigurauit cor¬
pꝰ humanitatis nr̃e: configuratum
corporigłȩ suȩ Una gͦ mors nr̃i salua¬
toris. duab mortib nr̃is saluti fuit.
Et una cuis resurrectio auas nobis resur¬
rectiones prestitit. cum corpꝰ eius in
utraq id ciꝰt & in morte. & in resurre¬
ctione. & sacramento interioris homi¬
nis nr̃i & cxemplo exterioris. medicina¬
li quadam conuenientia ministratũ ẽ.

Expanded text:
ad patrem meum? et unde antequam ad patrem meum? et unde antequam ascendat ad patrem a discipulis tangitur, nisi quia illic insinuabatur interioris hominis sacramentum, hic praebebatur exterioris exemplum ? anne forte quisquam ita est absurdus atque auersus a uero, ut audeat dicere a uiris eum tactum antequam ascenderet, a mulieribus autem cum ascendisset? propter hoc exemplum futurae nostrae resurrectionis in corpore, quod praecessit in domino, dicit apostolus: initium Cdeinde qui sunt Christi. de corporis enim resurrectione illo loco agebatur, propter quam etiam dicit: transfigurabit corpus humilitatis nostrae conforme corpori gloriae suae. una ergo mors nostri saluatoris duabus mortibus nostris saluti fuit et una eius resurrectio duas nobis resurrectiones praestitit, cum corpus eius in utraque re, id est et in morte et in resurrectione, et sacramento interioris hominis nostri et exemplo exterioris medicinali quadam conuenientia ministratum est.
Abbreviated transcription (Latin):
xistis cum xp̃o quȩ sursum sunt que¬
rite: ubi xp̃c est sedens ad dexteram
di. quȩ sursum sunt sapite. Hoc est
enim xpm non tangere.. nisi cum
ascenderit ad patrẽ. non de. xpristo
carnalit̾ sapere.. Iam uͭ ad exemplum
mortis exterioris hominis nr̃i. dñice
carnis mors ꝑtinet. quia ꝑ talem
passionem maxime ortatus est seruoᷤ
suos ut non timeant eos qui corpꝰ occi-¬
dunt. animam autẽ ñ possunt occidere.
Propt̃ quod dicit apłs. ut suppleam
quȩ desunt pressurarum xp̃i in carne.
mea. Et ad exemplum resurrectionis
exterioris hominis nr̃i. ꝑtinere inue.¬
nitur resurrectio corporis dñi. qui¬
ad discipulos ait. Palpate. & uidete
etiam cicatrices eiꝰ contrectans. exclama-¬
uit dicens. dñs meus & d̾s meus. Et
cum illius carnis tanta integritas ap¬
pareret. demonstratũ est inea quod
suos exortans dixerat. capillus capitis
ur̃i non ꝑibit. Unde enim primo no¬
li me tangere nondũ enim ascendi

Expanded text:
xistis cum Christo, quae sursum sunt quaexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est, ad dexteram Dei sedens; quae sursum sunt sapite: hoc est enim Christum non tangere, nisi cum ascenderit ad Patrem, non de Christo carnaliter sapere. Jam vero ad exemplum mortis exterioris hominis nostri Dominicae carnis mors pertinet, quia per talem passionem maxime hortatus est servos suos, ut non timeant eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere. Propter quod dicit Apostolus: Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea. et ad exemplum resurrectionis exterioris hominis nostri pertinere inuenitur resurrectio corporis domini, quia discipulis ait: palpate et uidete,etiam cicatrices eius contrectans exclamauit dicens: dominus meus et deus meus! et cum illius carnis tota integritas appareret, demonstratum est in eo quod suos exhortans dixerat: capillus capitis uestri non peribit. unde enim primo: noli me tangere; nondum enim ascendi
Abbreviated transcription (Latin):
terioris hominis penitentie dolores
intelliguntur. & continentiȩ quidã
salubris cruciatus. ꝑ qua mortẽ morᷤ
impietatis ꝑimitur: in qua nos non
reliquit d̃s. Et ideo ꝑ talem crucem
euacuatur inors pecrati. ut iam ñ
exibeamꝰ membra nr̃a arma iniqui-¬
tatis peccato. quia & interior homo
si utiq renouatur de die. in diem. ꝓfe.¬
cto uetus est antequam renouetur.
Intus namꝙ agitur qđ idem apłs dicit.
exuite. uos ueterẽ hominẽ. & induite.
nouum. Qđ ita consequent᷑ exponit.
Quappter deponentes mendatium.
loquimini ueritatẽ. Ubi autẽ depo¬
nitur mendatiũ nisi intus. ut in habi¬
tet in monte. sco di qui loquitur ue.¬
ritatẽ in corde suo: R esurrectio qͥppe.
corporis dñi. ad sacram̃tũ interioris
resurrectionis nr̃e ꝑtinere. ostendit᷑.
ubi postquam resurrexit. ait mulieri.
Noli me tangere. nondum enĩ ascen¬
di ad patr̃e meũ. Cui misterio con¬
gruit apłs dicens. Si autem resurre.¬

Expanded text:
terioris hominis paenitentiae dolores terioris hominis paenitentiae dolores intelleguntur et continentiae quidam salubris cruciatus, per quam mortem mors impietatis perimitur, in qua nos non relinquit deus. et ideo per talem crucem euacuatur corpus peccati, ut iam non exhibeamus membra nostra arma iniquitatis peccato, quia et interior homo si utique renouatur de die in diem, profecto uetus est antequam renouetur. intus namque agitur quod idem apostolus dicit: exuite uos ueterem hominem et induite nouum. quod ita consequenter exponit: quaploquimini veritatem. Ubi autem deponitur mendacium, nisi intus ut inhabitet, in monte sancto Dei, qui loquitur veritatem in corde suo? Resurrectio vero corporis Domini ad sacramentum interioris resurrectionis nostrae pertinere ostenditur, ubi postquam resurrexit ait mulieri: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum. Cui mysterio congruit Apostolus dicens: Si autem resurre
Abbreviated transcription (Latin):
mm a mortuis habitat in uobis. qͥ
suscitauit ium xp̃m amortus uiuifi-¬
cabit & mortalia corpora ur̃a ꝑ inha¬
bitantẽ spm̃ eus in uobis. Huic gͦ
duplȩ morti nr̃ȩ saluator impendit
simplam suam. & ad faciendam utr̃aq
resuscitationẽ nram in sacramento &
exemplo preposuit. & ꝓposuit unasuã.
Neq enim fuit peccator aut impius.
ut ei tanqua sp̃ũ mortuo in interiore.
homine renouari opꝰ eẽt. & tanquam
resipiscendo ad uitam reuocari iusticie.
s indutꝰ carne mortali & sola mori-¬
ens. sola resurgens. ea sola nobis adu-¬
trumq concinuit cum in ea fieret inte.¬
rioris hominis sacramentũ. exterioriᷤᷤ
exemplum. Interioris enim hominiᷤ
nr̃i sacramento data ẽ illa uox. ꝑti-¬
nens ad mortẽ animȩ. nr̃e. significan-¬
dam. non solum in psalmo. uerum
me. dcreliquisti: Cui uoci congruit
apłs dicens. Scientes quia uetus ho-
mo nr simul crucifixus est ut cuacu-¬
etur corpꝰ peccati: ut ultra non ser-¬
uiamꝰ peccato. Crucifixio quippe in-¬

Expanded text:
n uobis, qui suscitauit Iesum Christum a mortuis uiuificabit et mortalia corpora uestra per inhabitantem spiritum eius in uobis. huic ergo duplae morti nostrae saluator impendit simplam suam et ad faciendam utramque resurrectionem nostram in sacramento et exemplo praeposuit et proposuit unam suam. neque enim fuit peccator aut impius, ut ei tamquam spiritu mortuo in interiore homine renouari opus esset et tamquam resipiscendo ad uitam iustitiae reuocari; sed indutus carne mortali et sola moriens, sola resurgens, ea sola nobis ad utrumque concinuit, cum in ea fieret interioris hominis sacramentum, exterioris exemplum. interioris enim hominis nostri sacramento data est uox illa pertinens ad mortem animae nostrae significandam non solum in psalmo uerum ut quid me dereliquisti? cui uoci congruit apostolus dicens: scientes quia uetus homo noster simul crucifixus est, ut euacuetur corpus peccati, ut ultra non seruiamus peccato. crucifixio quippe in
Abbreviated transcription (Latin):
sonuerit non scientiam cuiꝰ exꝑtes sunt
plurimi. s ipsum sensum auditus nr̃i
uehement᷑ offendat. S ut hoc demon¬
stretur. longo sermone. opus est: ipsis
autem aurib exhiberi non potest. ab
eo qui nouit in regulari monocordo.

Expanded text:
sonuerit, non scientiam, cujus expertes sunt sonuerit, non scientiam, cujus expertes sunt plurimi, sed ipsum sensum auditus nostri vehementer offendat. Sed hoc ut demonstretur, longo sermone opus est: ipsis autem auribus exhiberi potest ab eo qui novit in regulari monochordo.
Abbreviated transcription (Latin):
ticeps mortalitatis nr̃e. fecit participes
diuinitatis suȩ. Merito quippe mors
peccatoris ueniens ex dampnationis
necessitate.. soluta est ꝑ mortem iusti
uenientẽ ex miscdĩe uoluntate. dum
simplum eiꝰ. congruit duplo nostro.
Hȩc enim congruentia siue conuenien¬
tia uel concinentia uel consonantia.
uel si quid cõmodius dicitur. qđ est
unum ad duo in om̃ĩ compaginatio¬
ne. uel si melius dicitur coaptatione.
creaturȩ ualet plurimũ. Nanc enim
coaptationẽ. sicut michi nunc occurrit
dicere uolui: quã greci armoniam
uocant. Neꝙͣ nunc locus est ut osten¬
dam quantũ ualeat consonantia simpli
ad duplum. quȩ maxime in nobis
reperitur. et sic nobis insita naturalit̃.
a quo utiq nisi ab eo qui nos creauit.
ut nec imperiti possint eam ñ sentire
siue. ipsi cantantes. siue. alios audientes.
ꝑhanc quippe uoces acutiores grauiorẽq
concordant. ita ut quisquis ab ea dis¬

Expanded text:
ticeps mortalitatis nostrae, fecit nos participes ticeps mortalitatis nostrae, fecit nos participes divinitatis suae. Merito quippe mors peccatoris veniens ex damnationis necessitate, soluta est per mortem justi venientem ex misericordiae voluntate, dum simplum ejus congruit duplo nostro. Haec enim congrueniia, sive convenientia, vel concinentia, vel consonantia, vel si quid commodius dicitur, quod unum est ad duo, in omni compaginatione. vel, si melius dicitur, coaptatione creaturae, valet plurimum. Hanc enim coaptationem, sicut mihi nunc occurrit, dicere volui, quam Graeci ἁρμονὶαν vocant. Neque nunc locus est, ut ostendam quantum valeat consonantia simpli ad duplum, quae maxima in nobis reperitur, et sic nobis insita naturaliter, a quo utique, nisi ab eo qui nos creavit? ut nec imperiti possint eam non sentire, sive ipsi cantantes, sive alios audientes: per hanc quippe voces acutiores gravioresque concordant, ita ut quisquis ab ea dis
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. praua cupiditate atq infi¬
delitatȩ cecate. Has ut curaret atq
sanaret uerbum ꝑ quod facta sunt
omĩa. caro factum ẽ : & habitauit
in nobis . Iuluminatio quippe nr̃a
participatio uerbi est: illius scilicet
uitȩ quȩ lux est hominũ. Huic autẽ
participationi ꝓrsus inhabiles &
minꝰ idonei eramꝰ. ꝓpter immundi¬
ciam peccatoꝵ. Mundanĩ gͦ eramus.
Porro iniquoꝵ & suꝑboꝵ una mundatio
est. sanguinis iusti & humilitas di. ut
ad contemplandũ dm̃ qđ natura ñ sumꝰ.
ꝑ eum mundarem factum qđ natura
sumꝰ. & qđd peccato non sumꝰ. Ds̃ enim
natura non sumꝰ. homines natura sumꝰ.
uistipeccato non sumus. Ds̃ itaq factꝰ
homo iustꝰ. intercessit dõ ꝓ homine pec¬
catore. Non enim congruit peccator
iusto. s congruit homini homo.
Adiungens ergo nobis similitudine.
humanitatis sue: abitulit dissimilitu.¬
dinem iniquitatis nr̃e. Et factus par¬

Expanded text:
hominum, prava cupiditate atque infihominum, prava cupiditate atque infidelitate caecatae. Has ut curaret atque sanaret Verbum, per quod facta sunt omnia, caro factum est, et habitavit in nobis . Illuminatio quippi est, illius scilicet vitae quae lux est hominum. Huic autem participationi prorsus inhabiles, et minus idonei eramus, propter immunditiam peccatorum. Mundandi ergo eramus. Porro iniquorum et superborum una mundatio est sanguis justi, et humilitas Dei: ut ad contemplandum Deum quod natura non sumus, per eum mundaremur factum quod natura sumus, et quod peccato non sumus. Deus enim natura non sumus: homines natura sumus, justi peccato non sumus. Deus itaque factus homo justus, intercessit Deo pro homine peccatore. Non enim congruit peccator justo, sed congruit homini homo. Adjungens ergo nobis similitudinem humanitatis suae, abstulit dissimilitudinem iniquitatis nostrae: et factus par
Abbreviated transcription (Latin):
antequam fieret uita esset. Qđ enim
factum est. iam millo uita erat. & non
qualiscũꝙ uita: nam & anima uita ẽ
corporis. s & hȩc facta est: quia muta¬
bilis est. Et ꝑ quid facta est: nisi ꝑ
di uerbũ in commutabile. Om̃ĩa enun
ꝑ ipsum facta sunt: & sine ipso factum
est nichil. Quod gͦ factum est iam in
illo uita erat. & non qualiscũq uita.
s uita erat lux hominũ. lux utiq rati¬
onalium mentium. ꝑ quas homines a
pecorib differunt. & ido sunt homines.
Non gͦ lux corporea quȩ lux est carni¬
um siue de cęlo fulgeat siue terrenis
ignib accendatur. nec humanarum
tantũ carnium. s etiam beluinarũ.
& usq ad minitissimos quosꝙ uer.¬
miculos. O mĩa enim Hȩc: uident
utam lucem: At illa uita lux hominu
erat:. nec longe. posita ab unoquoq
nr̃m . In illã cnim uiuimꝰ & mouem᷑¬
& sumꝰ. s lux intenebris lucet. & te¬
nebre eam non comprehenderunt.
Tenebrȩ autem sunt stulte: mentes

Expanded text:
enim factum est, jam in illo vita erat, et non qualiscumque vita: nam et anima vita est corporis, sed et haec facta est, quia mutabilis est; et per quid facta est, nisi per Dei Verbum incommutabile? Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Quod ergo factum est, jam in illo vita erat, et non qualiscumque vita, sed vita erat lux hominum: lux utique rationalium mentium, per quas homines a pecoribus differunt, et ideo sunt homines. Non ergo lux corporea, quae lux est carnium, sive de coelo fulgeat, sive terrenis ignibus accendatur, nec humanarum tantum carnium, sed etiam belluinarum et usque ad minutissimos quoque vermiculos. Omnia enim haec vident istam lucem: at illa vita lux hominum erat; nec longe posita ab unoquoque nostrum: in illa enim vivimus, et movemSed lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Tenebrae autem sunt stultae mentes
Abbreviated transcription (Latin):
prio filio suo non peꝑcit. s pro nobis
om̃ib tradidit cum. Quomodo non
& cum illo om̃ia nobis donauit:
Q đ̃ autem factum nobis annuntiat᷑.
hoc futurũ ostendebatur & antiquis
iustis. ut ꝑ eandem fidem etiam ip¬
si humiliati infirmarentur. & infir
nunc sunt in hac uniuersa creatura.
uerum etiam que futura sunt & que
fuerunt. Ibi autem nec fuerunt nec
futura sunt: s tantũmodo sunt. &
omĩa uita sunt: & omĩa unum sunt:
& magis unũ est: & una uita ẽ. sic
enim om̃ia ꝑ ipsum facta sunt: ut qͥc¬
quid factum est in his in illo uita sit:¬
& facta non sit: quia in principio non

Expanded text:
o non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum, quomodo non et cum illo nobis omnia donavit ? Quod autem factum nobis annuntiatur, hoc futurum ostendebatur et antiquis justis, ut per eamdem fidem etiam ipsi humiliati infirmarentur, et infirnunc sunt in hac universa creatura, verum etiam quae fuerunt et quae futura sunt. Ibi autem nec fuerunt, nec futura sunt, sed tantummodo sunt; et omnia vita sunt, et omnia unum sunt, et magis unum est et una vita est. Sic enim omnia per ipsum facta sunt, ut quidquid factum est in his, in illo vita sit, et facta non sit: quia in principio non
Abbreviated transcription (Latin):
gis deficeremꝰ. ac ꝑ hoc egit nobiscum
ut ꝑ eius fortitudinem potius ꝓficere.¬
mꝰ. atq ita in infirmitate. humilitatiᷤ.
ꝑficeretur uirtꝰ caritatis. Hoc significat
in psalmo. ubiait. Pluuiam uolunta¬
riam segregans ds hereditati suȩ & in¬
firmata ẽ: tu uͦ ꝑfecisti eam. Pluuiã
uoluntariam quippe ñ nisi grãm uult
intelligi. non meritis redditam sed
gratis datam. uude & gr̃a nominat᷑.
B̾edit enim eam non quia digni eramꝰ.
s quia uoluit. Hoc cognoscentes. non
fidentes in nobis erimꝰ. & hoc ẽ infir¬
mari. Ipse uͦ ꝑficit nos: qui etiam pau-¬
lo apło dixit. Sufficit tibi gr̃a mea.nã
uirtꝰ in infirmitate ꝑficitur. Persua¬
dendum gͦ erat homini quantũ nos
dilexerit ds. & quales dilexerit. Qnͣtũ:
ne desparemꝰ. quales. ne. suꝑbiremus.
Hunc locũ apłs ꝑnecessariũ sic explicat.¬

Expanded text:
gis deficeremus: ac per hoc egit nobiscum, gis deficeremus: ac per hoc egit nobiscum, ut per ejus fortitudinem potius proficeremus, atque ita in infirmitate humilitatis perficeretur virtus charitatis. Hoc significat in Psalmo, ubi ait: Pluviam voluntariam segregans, Deus, haereditati tuae; et infirmata est, tu vero perfecisti eam . Pluviam quippe voluntariam nonnisi gratiam vult intelligi, non meritis redditam, sed gratis datam, unde et gratia nominatur: dedit enim eam, non quia digni eramus, sed quia voluit. Hoc cognoscentes, non fidentes in nobis erimus; et hoc est infirmari. Ipse vero perficit nos, qui etiam Paulo apostolo dixit: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Persuadendum ergo erat homini quantum nos dilexerit Deus, et quales dilexerit: quantum, ne desperaremus; quales, ne superbiremus. Hunc locum Apostolus pernecessarium sic explicat
Abbreviated transcription (Latin):
Uam intantũ licet mutabilis
haurio in quantũ in ea nichil
mutabile uideo. nec locis & temporibꝰ
sicut corpora. nec solis temporib & qͣsi
locis sicut spũum nr̃oꝵ cogitationes.
nec solis temporib & nulla uel ima
le. nec in eternitate. nec in ueritate.
nec in uoluntate. quia ȩterna ibi est
uimꝰ ab incõmutabili gaudio. nec tam̃
inde precisi atq abruti sumꝰ. ut ñ etiã
in istis mutabilib & temporalibus.
ȩternitatẽ. ueritatẽ. beatitatem quere¬
remꝰ. nec mori enim nec falli. nec ꝑtur.¬
bari uolumꝰ. missa sunt nobis diuinitus
uisa congrua ꝑ egrinationi nr̃e. quib
ammonerem non hic ẽẽ qđ querimus.
s illuc ad ipsa eẽ redeundũ: unde nͥ
ꝑpenderemꝰ hic ea ñ quęreremꝰ. Ac
pͥmum nobis ꝑsuadendum fuit qͣntũ
nos diligeret d̾s. ne desꝑatione non au-¬
acremꝰ erigi in eum. Quales autem
dilexerit ostendi oportebat. ne tanqũa
de meritis nr̃is suꝑbientes. magis ab
eo resiliremꝰ. & in nr̃a fortitudine ma¬

Expanded text:
uam intantum, licet mutabilem, gratanter haurio, inquantum in ea nil mutabile video; nec locis et temporibus sicut corpora; nec solis temporibus, et quasi locis, sicut spirituum nostrorum cogitationes, nec solis temporibus, et nulla vel imagle, nec in aeternitate, nec in veritate, nec in voluntate; quia aeterna ibi est vimus ab incommutabili gaudio, nec tamen inde praecisi atque abrupti sumus, ut non etiam in istis mutabilibus et temporalibus aeternitatem, veritatem, beatitudinem quaereremus nec mori enim, nec falli, nec perturbari volumus; missa sunt nobis divinitus visa congrua peregrinationi nostrae, quibus admoneremur non hic esse quod quaerimus, sed illuc ab ista esse redeundum, unde nisi penderemus, hic ea non quaereremus. Ac primum nobis persuadendum fuit, quantum nos diligeret Deus, ne desperatione non auderemus erigi in eum. Quales autem dilexerit, ostendi oportebat, ne tanquam de meritis nostris superbientes, magis ab eo resiliremus et in nostra fortitudine ma
Abbreviated transcription (Latin):
nocti. Dinicum enim corpꝰ in morte
& corporis gerebat exemplumꝰ. Sic
gͦ apparet illa ratio simpli ad du¬
plum in horis triginta sex: cũ duo
sas cur in scripturis scĩs positi sint.
potest alius alias indagare. uel qͥb
istȩ quas ego redlidi preponendȩ
sint: uel eque probabiles uel istis
ctiam ꝓbabiliores. frustra tameneos
esse in scripturis positos. & nullas
causas esse mysticas. cur illic isti nu¬
meri cõmemorentur. nemo tã stultꝰ
ineptusq contenderit. Ego autem
quas reddidi. uel ex ȩccłiȩ auctoritate.
numeroꝵ similitudinũq collegi.
Contra rationẽ nemo sobrius. contra
scripturas nemo xp̃ianꝰ. contra eccłiam
nemo pacificus senserit.

Expanded text:
nocti. Dominicum enim corpus in morte nocti. Dominicum enim corpus in morte iguram, et corporis gerebat exemplum. Etiam sic ergo apparet illa ratio simpli ad duplum in horis triginta sex, cum duodsas, cur in Scripturis sanctis positi sint, potest alius alias indagare, vel quibus istae quas ego reddidi, praeponendae sint, vel aeque probabiles, vel istis etiam probabiliores: frustra tamen eos esse in Scripturis positos, et nullas causas esse mysticas cur illic isti numeri commemorentur, nemo tam stultus ineptusque contenderit. Ego autem quas reddidi, vel ex Ecclesiae auctoritate anumerorum similitudinumque collegi. Contra rationem nemo sobrius, contra Scripturas nemo christianus, contra Ecclesiam nemo pacificus senserit.
Abbreviated transcription (Latin):
enim primi dies ꝓpter futurũ homi-¬
nis lapsum ã luce in noctẽ: ita ĩsti
ꝓpter hominis reparationẽ ã tene¬
bris ad lucẽ computantur. Ab hora
gͦ mortis usq ad diluculũ resurre¬
ctionis hore sunt quadraginta. ut
et ipsa hora nona comnumeretur.
in quadraginta dicbus. & est iste nu¬
merus frequentissimꝰ in scripturis ad
insinuandũ misteriũ ꝑfectionis in
quadript̾ito modo. Habent enim quan¬
dam ꝑfectionẽ decẽ. & ea quat̾ multi¬
plicata faciunt quadraginta. A uesꝑe.
autẽ scpulture usq ad diluculum
resurrectionis triginta sex horȩ sunt:
qui est quadratꝰ senarius. R. efertur
autẽ ad illam rationẽ simpli ad au¬
plum. ubi est coaptationis maxima
consonantia. Duodecim enim ad
iuginti quatuor. simplo ad duplum
conueniunt. & fiunt triginta sex:
nox tota. cũ die toto. & nocte tota.
neq hoc sine illo sacramento quod
supra cominemoraui. Non absurde.
quippe spm̃ diei cõparamꝰ. corpꝰ autẽ

Expanded text:
enim primi dies propter futurum homienim primi dies propter futurum hominis lapsum a luce in noctem ; ita isti propter hominis reparationem a tenebris ad lucem computantur. Ab hora ergo mortis usque ad diluculum resurrectionis horae sunt quadraginta, ut etiam ipsa hora nona connumeretur. in quadraginta diebus. Et est iste numerus frequentissimus in Scripturis ad insinuandum mysterium perfectionis in quadripartito mundo. Habent enim quamdam perfectionem decem, et ea quater multiplicata faciunt quadraginta. A vespere autem sepulturae usque ad diluculum resurrectionis triginta sex horae sunt, qui est quadratus senarius. Refertur autem ad illam rationem simpli ad duplum, ubi est coaptationis maxima consonantia. Duodecim enim ad viginti quatuor simplo ad duplum conveniunt, et fiunt triginta sex: nox tota cum die toto et nocte tota, neque hoc sine illo sacramento quod supra memoravi. Non absurde quippe spiritum diei comparamus; corpus autem,