comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sensib derelinquo. ut unꝰ alt̾um exhortantes.
inuicem uos ꝙ̃ de consuetudine ur̃a ꝙ de contẽ¬
platione doceatis. Michi hoc solum peculariꝰ
relaxetis. ut ꝓ me orare dignemini. qui ad em̃¬
dationem om̃iũ que conscͥpta st̃ obedientiam
gerens ita libent̾ habeo mͥ aliqd imputare. ut
mei pͥmitꝰ sciatis ẽẽ iudicii hoc tantũ iuste ab
om̃ib condempnandum. qđ aut consuetudo

Expanded text:
sensibus derelinquo; ut unus alterum exhortans, sensibus derelinquo; ut unus alterum exhortans, invicem vos de consuetudine nostra et de contemplatione doceat: mihi hoc solum peculiarius relaxetis, ut pro me orare dignemini: qui ad emendationem omnium quae conscripta sunt, obedientiam gerens, ita libenter habeo mihi aliquid imputare, ut mei primitus sciatis esse judicii: hoc tantum jussi ab omnibus condemnandum, quod aut consuetudo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. atq imꝑas mundo pharaonis ds. ptea¬
quã uniu̾sa uicisti. Hȩc cunctis plebibꝰ tuis
si dignaris ut moneã. ꝓut potes semꝑ insr̃¬
nua. memoriã mei habens in orationib scĩs.
ut liberer ab infidelib qui sunt in udea. ut
remissionem consequar peccatoꝵ. Certꝰ su̾m
emm quia supͣ quã dieo facies. D ebitorẽ te mͥ
ẽẽ cognoscis. ꝓ me dm rogare ñ desinas. qm̃
sic̃ iub̃e dignat᷑ es officium disputationis impen¬
iam eẽs stilo fluente descͥpsi. Unum illud tñ
pre cęt̾is rogo: ut quia multa sedm consuetu¬
dinẽ tuam noua tͥ uident᷑ eẽ conscͥpta p̾ sũp¬
tioni meȩ ueniam dare digneris. Nec putes
nem publicare. seq sic̃ rep̾hendit neminem.
nec deceat quẽꝗͣ. studẽ discordiȩ. ubi ꝓ om̃ium
pace seruanda in disceptatione ȩccłasticȩ disci¬
plinȩ uincit ille qͥ uincit᷑. ac se uictum gratu¬
labitur. Ego tñ om̃ib uob̾ cedo. qͥ om̃e qd̾ fa¬
citis laudo. & ĩmolationẽ bonȩ rei istud ur̃is

Expanded text:
est, atque imperans mundo Pharaonis Deus es, postquam universa vicisti. Haec cunctis plebibus tuis, si dignaris ut moneam, prout potes semper insinua, memoriam mei habens in orationibus tuis sanctis, ut liberer ab infidelibus qui sunt in Judaea, ut remissionem consequar peccatorum. Certus sum enim ego, quia supra quam dico facies: debitorem enim te mihi esse cognoscis, ut pro me Deum rogare non desinas, quoniam sicut jubere dignatus es, officium disputajam debeas, stylo favente descripsi. Unum tamen illud prae caeteris rogo, ut quia multa secundum consuetudinem tuam, nova tibi videntur esse conscripta, praesumptioni meae dare veniam digneris. Nec putes nem publicare: sed sicut reprehendi neminem, nec deceat quemquam studere discordiae, ubi pro omnium pace servanda, in disceptatione ecclesiasticae disciplinae vincit ille qui vincitur, ac se victum gratulatur. Ego tamen in omnibus vobis cedo, qui omne quod facitis laudo, et in aemulationem bonae rei istud vestris
Abbreviated transcription (Latin):
bris aut officiis ꝑ te reuerentia deferenda sit.
Intrare templum. nͥ ꝑ eos ñ potes. Hii enim st̃
ordinati ꝑ uices suas. ut omia quȩ sunt intꝰ
extraq custodant. ac ꝑfecti in om̃ib fideles
recipiant respuant infideles.

Expanded text:
bris atque officiis reverentia per te deferenda sit. bris atque officiis reverentia per te deferenda sit. Intrare templum nisi per hos non potes. Hi enim sunt ordinati per vices suas, ut omnia quae intus sunt, extraque custodiant, atque perfecti in omnibus fideles recipiant, respuant infideles.
Abbreviated transcription (Latin):
tularis. si factum te pastorem. gregis. si
creatum sacerdotẽ clericis recognoscis: la¬
borare debes ne tͥ inte met tua m̃bra displi¬
ceant. ne id qdͦ x p̃e est reꝓbet᷑. Sic enĩ apłs
ait. Numqͥd potest caput pedib dicere. ñ
desidero oꝑa ur̃a: Unum enim corpꝰ multa
m̃bra. Si tu caput es. pedum officia tͥ neces¬
saria. ꝑtinere ad honorem tuum atq ad
substantiã corporalem pedes ipse cognos¬
re: hii te sustinent. hii totũ corpꝰ ꝓmouent.
hii dirigunt caput. hii pͥmum te ẽẽ faci¬
unt. Perditis his contẽpneris a cunctis
in scło retentabis.
eds hostiarioꝵs locꝰ est. qui claues regni cȩ¬
loꝵ tenent. quȩ patriarchis dant᷑. qm̃
presunt portis ierłm. atq int̾ bonum ꝙ ma¬
lum habentes iudicium. aꝑiunt qͦd nemo
claudit. & claudunt qđ nemo aꝑit. Iam
hic considerare te conuenit. quȩ circa hosti¬
arios dĩ debeat eẽ diligentia. quanta his mem¬

Expanded text:
tularis, si factum te pastorem gregis, si te tularis, si factum te pastorem gregis, si te creatum sacerdotem clericis recognoscis, laborare debebis, ne tibi tua membra displiceant, ne id quod Christi est reprobetur. Sic enim ait Apostolus: Numquid potest caput pedibus dicere: Non desidero opera vestra? Unum enim corpus et multa sunt membra . Si tu caput es, pedum tibi officia necessaria sunt: pertinere ad honorem tuum atque ad substantiam corporalem pedes, ipse cognostes. Hi te sustinent, hi totum corpus promovent, hi dirigunt caput, hi primum te esse faciunt. Perditis his, contemneris a cunctis in saeculo retentabis.s ostiariorum locus est, qui claves regni coelorum tenent, quae patriarchis dantur, quoniam praesunt portis Jerusalem, atque inter bonum et malum habentes judicium, aperiunt quod nemo claudit, et claudunt quod nemo aperit. Jam hic considerare te convenit, quae circa ostiarios Dei debet esse diligentia, quanta his mem
Abbreviated transcription (Latin):
ditos ñ in ministerio ut liberos habeas. s ut
seruos in dñationẽ ꝑossideas: Hȩe enĩ pre
ceteris ds dampnat. ꝙ nichil grauiꝰ fert. ꝗͣ
ut cũ scias hominib deferendu. đo ipse non
deferas. cum seruũ pͥncipis atq̃ eiꝰ miliciȩ
deputatum ꝑsequi & lacessere ñ audeas. eos
censiti. ac ꝑ baptisim gram liberi. & ꝑ cleri¬
catꝰ officiũ militantes abiectione putes igno¬
miniȩ deputandos. ut plus int̾dum apud
conscientiam tuam si iniuriã ñ facit nr̃a cor¬
reptio. seruis tuis quã clericis parcas. & in
his uernaculum aliqd diligas. illos uelut
alienos inspicias. & malis mundo placere
tis. deferre int̾dũ clericꝰ seruo cogit᷑. ꝙ ad
ignominiã non ferendã. uilis iudicat᷑ in
mundo qui summꝰ in cȩlo ẽ. Recte rep̾hen¬
uas. si ep̃s ẽẽ iam ñ uis. si cȩloꝵs regna con¬
tempnis. si nullũ cum do optas habere
consortium. Certe si electũ te a dño gra¬

Expanded text:
ditos, non in ministerio ut liberos habeas, sed ut ditos, non in ministerio ut liberos habeas, sed ut servos in dominatione possideas? Haec enim prae caeteris Deus damnat, et nihil gravius fert, quam ut, cum scias hominibus deferendum, Deo ipse non deferas: cum servum principis atque ejus militiae deputatum persequi et lacessere non audeas, eos censiti, ac per baptismi gratiam liberi, et per clericatus officium militantes, abjectioni putes et ignominiae deputandos: ut plus interdum apud conscientiam tuam, si injuriam non faciat nostra correptio, servis quam clericis parcas: et in his aliquem vernaculum diligas, illos velut alienos despicias, et malis mundo placere tis deferre interdum clericus servo cogitur: et ad ignominiam non ferendam, vilis judicatur in mundo, qui summus in coelo est. Recte hvas, si episcopus esse non vis, si coelorum regna contemnis, si nullum cum Deo cupias habere consortium. Certe si electum te a Deo gra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħȩ accipiet. caue ne huic officio ꝑ suꝑbiam
tuã aliqua irroget᷑ iniuria. quã laicꝰ qͥ minor
bere iudicium. ut intelligas eccłiȩ sacram̃tũ.
ut ꝓpħ̾a tͥ seruiat. Dilige ministeria di: ut ame¬
ris a xp̃o. Noli aliquẽ contͥstare illicite. aut
aliquẽ seruoꝵ suoꝵ uelit ab aliis conculcari.
Tu ipse qͦq silibent̾ accipias qđ dicturꝰ sum.
cunctoꝵ famulis ꝓpt̾ eos quib seruiunt ho¬
est xp̃o: aut cui tantũ debes. qui ꝓte sangui¬
nem suum fudit. qui te eccłiȩ suȩ p̃posuit. qui
te honorauit in cunctis. qui omĩa tibi diuiti¬
arum sacram̃ta concessit: N ũquid meretur
dñs ds tuus. ut cum hȩc p̾stit̾it ꝓpt̾ bonitatẽ
& miscdiam suam conseruos tuos depͥmas. de¬
roges xp̃o. ac nullum nͥ te solum putes ad dñm
ꝑtinere. tͥ tantũ estimes reuerentiã deferen¬
dam. ac famulos. xp̃i inconsecrationẽ tͥ cre¬

Expanded text:
prophetae accipiet : cave ne huic officio per superbiam prophetae accipiet : cave ne huic officio per superbiam tuam aliqua irrogetur injuria, quam laicus, qui minor et habere judicium, ut intelligas Ecclesiae sacramentum. ut propheta serviat tibi. Dilige mysteria Dei, ut ameris a Christo. Noli aliquem contristare illicite, aut aliquem servorum suorum velit ab aliis conculcari. Tu ipse quoque, si libenter accipias, quod dicturus sum, cunctorum famulis propter eos, quibus serviunt, hoest Christo? aut cui tantum debes, qui pro te sanguinem suum fudit, et qui te Ecclesiae suae praeposuit, et qui te honoravit in cunctis, qui omnium tibi divinorum sacramenta concessit? Numquid meretur Dominus Deus tuus, ut cum haec praestiterit propter bonitatem et misericordiam suam, conservos tuos deprimas, deroges Christo, ac nullum nisi te solum putes ad Dominum pertinere: tibi tantum existimes reverentiam deferendam, ac famulos Christi in conversatione tibi cre
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ gͦ in clericis fossarioꝵs ordo est: qͥ in si¬
militudinẽ tobiȩ scĩ sepelire mortuos am¬
monent᷑. ut exhibentes uisibiliũ rerũ curã.
ad inuisibiliũ festinent. & resurrectionẽ car¬
nis credentes in dño totu se qđ faciunt do se
prestare ñ mortuis cognoscant. Lales gͦ fossa¬
rios eccłȩ conuenit. qualis tobias ꝓpħa fuit.
eiꝰ fidei. eiꝰ scĩtatis. eiꝰ scientiȩ atq uirtutis. Non
gͦ putes paruum eẽ officiũ fossarioꝵ. ac siẽ cȩ¬
teri sacerdotes in famulis di despicias sacram̃¬
tum: ac plus diu̾soꝵ seruis deferas uł amicis
quã xp̃i in templo. cui p̾ces fundis. cuiꝰ m̃bra
ueneraris. Cum om̃ib participare te conue¬
nit. ñ solum in altari. s & domi cũ om̃ib ẽẽ
conuiuam. atq int̾ domesticos parietes sim¬
plicit̾ residere. Si amas tobiam ꝓpħam. si eiꝰ
imitaris exemplum. sumples quod scͥptũ est.
qui recipit ꝓpħam innomine ꝓpħȩ. mercedẽ

Expanded text:
r in clericis fossariorum ordo est: qui in similitudinem Tobiae sancti, sepelire mortuos admonentur, ut exhibentes visibilium rerum curam, ad invisibilium festinent: et resurrectionem carnis credentes in Domino, totum quod faciunt, Deo se praestare, non mortuis cognoscant. Tales ergo fossarios esse Ecclesiae convenit, qualis Tobias propheta fuit: ejus fidei, ejus sanctitatis, ejus scientiae atque virtutis. Non ergo putes parvum esse officium fossariorum, aut sicut caeteri sacerdotes in famulis Dei despicias sacramentum, ac plus diversorum servis deferas vel amicis, quam Christi in templo, cum preces fundis, cujus membra veneraris, cum omnibus participare te convenit, non solum in altari, sed et domi, cum omnibus esse convivam, atque inter domesticos parietes simpliciter residere. Si amas Tobiam prophetam, et si ejus imitaris exemplum, si imples quod scriptum est: Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
dr. ceras metit. paginas ignotas cunctis u̾sat
in pectore. & delicta om̃ia recognoscens so¬
la inpudentia utit᷑ excusantis. & hoc ipsum
quod rogat᷑ irascit᷑. Quale tunc erit queso ep̃e
iudicium tuum: cum int̾rogatꝰ nichil dixeris.
ac mulieres laicosq scientiȩ agnitioni uitȩ.
intrare eccłiam recognoueris: Nonne faci¬

Expanded text:
dicitur, ceras nectit, paginas ignotas cunctis versat dicitur, ceras nectit, paginas ignotas cunctis versat in pectore, et delicta omnia recognoscens, sola impudentia utitur excusantis, et hoc ipsum quod rogatur, irascitur. Quale tunc erit, quaeso, Episcope, judicium tuum cum interrogatus nihil dixeris: ac mulieres laicosque pro scientia agnitionis vitae, intrare Ecclesiam recognoveris? Sac
Abbreviated transcription (Latin):
multi qͥ sequentes uota popłoꝵ disciplinam
ȩccłiȩ ñ obseruant. ac sine exꝑim̃to bonȩ ui¬
tȩ eligunt ñ conu̾sos. atq ut consuetudinẽ
reprehenda peceantes nobilitatẽ potiꝰ quã
mores optimos benedicunt. & ante regni cȩ¬
lestis gub̾nacula tradunt. quã de t̾rena con¬
uersatione securi sint. quasi uero do defici.¬
ant sacerdotes. aut clericatꝰ officium pos¬
set implere. qui necdu castꝰ ẽẽ didicit absti¬
nendo. Taceo de reliqͥs uitȩ docum̃tis. qͦd
ignorat libros. qđ consuetudinem nescit. &
priꝰ doctor gentium dr̃ uł minist̾. ꝗͣ discat
ñ dĩ s cuiꝰq facit in om̃ib uoluntatẽ. Dum
enim instruenti se obedientiã debet cedit ad
tempꝰ. & inuitꝰ discipłi nom̃ accipit in magi¬
stro. minorq fit minimo. Concurrunt ad
eccłiam popħ. de sac̾dote nouo aliquid au¬
dituri. quod ȩdificet cunctos. qͦd saluet uni¬
uersos. & ultra solitum morem forte nichil

Expanded text:
multi qui sequentes vota populorum, disciplinam multi qui sequentes vota populorum, disciplinam Ecclesiae non observant, ac sine experimento bonae vitae, eligunt non conversos. Atque ut consuetudinem reprehendam: peccantes nobilitatem potius, quam mores optimos benedicunt: et ante regni coelestis gubernacula tradunt, quam de terrena conversatione securi sint: quasi vero Deo deficiant sacerdotes, aut clericatus officium possit implere, qui necdum castus didicit esse abstinendo. Taceo de reliquis vitae documentis, quod ignorat libros, quod consuetudinem nescit: et prius doctor gentium dicitur vel minister, quam  cujuscumque facit in omnibus voluntatem. Deum enim instruenti se obedientiam debet, cedit ad tempus, et invitus discipuli nomen accipit in magistro, minorque fit minimo. Concurrunt ad Ecclesiam populi, a sacerdote novo aliquid audituri quod aedificet cunctos, quod salvet universos, ultra solitum morem forte nihil
Abbreviated transcription (Latin):
a te ꝓpt̾ coniunctionẽ legis debet. ñ deside
tibi usum coniugii int̾dictũ ẽẽ ꝑpendis. cũ
te epm ẽẽ cognoscis. Hab̾e se illa ex hoc xp̃m
gaudeat. ñ maritum. secũ domũ ñ habitare
cum coniuge. possidẽ intra domesticos pa¬
rietes uernaculam scĩtatẽ. Exultet in dũo.
grãs do agat quod de corruptione lib̾ata ẽ.
Tibi qͦq debitrix sit qđ ad officiũ hoc uolasti.
bus cum tuis ut decuit transegisti. quã ep̃a¬
tum rogatꝰ arriꝑes: ꝙ separatꝰ a coniuge in
ȩccłia ꝑmaneres. Certꝰ sũ aũ exemplo bonȩ
uitȩ tuȩ om̃s hoc ẽẽ facturos ut ad olescentia
credentes do dum contẽpnunt t̾rena diuina
ꝑcipiant. ꝙ enĩdati in om̃ib dño consecren¬
tur. ut doctores plebium facti pt᷑ em̃dationẽ
sui p̃ dicent uniũsis. ꝙ salꝰ om̃iũ nuncupent᷑.
posueris. Et iterũ. Hii pͥmum ꝓbent᷑. ꝙ sic
ministrent. sine cͥmine constituti. Sunt enĩ

Expanded text:
et te propter conjunctionem legis debet, non desideet te propter conjunctionem legis debet, non desidetibi usum conjugii interdictum esse perpendis, cum te episcopum esse cognoscis. Habere se et illa ex hoc Christum gaudeat, non maritum: esse cum Deo, non habitare cum conjuge: possidere intra domesticos parietes vernaculam sanctitatem. Exsultet in Domino, gratias agat Deo, quod de corruptione liberata est, tibi quoque debitrix sit, quod ad hoc officium volasti, bus cum tuis, ut decuit, transegisti, quam episcopatum rogatus acciperes, et separatus a conjuge in Ecclesia permaneres. Certus autem sum exemplo bonae vitae tuae omnes haec esse facturos, ut in adolescentia credentes Deo, dum contemnunt terrena, divina percipiant, et emendati, in omnibus Domino consecrentur, ut doctores plebium facti, post emendationem sui praedicent universis, et salus omnium nuncupentur. posueris. Et iterum: Hi primum comprobentur, et sic ministrent sine crimine constituti . Sunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
scłi p̾cipe. ñ suꝑbe saꝑe. neq sꝑare in incer¬
to diuitiarũ: s diuites ẽẽ in oꝑib bonis. Ne¬
mo adolescentiã tuã contẽpnat. Non recedat liber
per factus ẽ cũ ẽẽt diues. ut inopia illiꝰ ditarem᷑.
Professas & eas quȩ uere uiduȩ stͣ reqͥre. ut egen¬
tibꝰ necessaria subministres. Nec in qͦquã ꝑe¬
grinationis nomen horrescas. qͣm quãdiu su¬
mus in carne pegrinam᷑ a dño. Iuniores aũ ui¬
rint. in xp̃o nube uolunt. Uxori tue ꝓpt̾
antiquã consuetudinẽ ac ꝑiculum sacerdo¬
tii ñ des animã tuã in potestate. ne forte
in similitudine adȩ in paradyso positꝰ con¬
fundaris. atq acceptam legẽ si peccaueris
perdas. ac nuditatis tuȩ consci confusionẽ
mentis excipias. & locum consecrationis amit¬
tas. Amanda quid̃e uxor ẽ. s sic̃ eccłia aut
templum di. Orandum cum ea. legendum.
abstinendum. Cõmunicandu in altario ñ
in corꝑe. spũ ñ carne uiuendũ. Uenerari enĩ

Expanded text:
saeculi praecipe, non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum , sed divites esse in operibus bonis. Nemo adolescentiam tuam contemnat: non recedaper factus est cum esset dives, ut inopia illius ditaremur. Professas et eas quae vere viduae sunt, require: egentibus necessaria subministra: nec in quoquam peregrinationis nomen horrescas. Quoniam quamdiu sumus in carne, peregrinamur a Domino. Juniores aurint, in Christo nubere volunt . Uxori tuae propter antiquam consuetudinem ac periculum sacerdotii, non des animam tuam in potestatem: ne forte in similitudinem Adae in paradiso positus confundaris, atque acceptam legem, si peccaveris, perdas: ac nuditatis tuae conscius, confusionem mentis excipias, et locum consecrationis amittas. Amanda quidem uxor est, sed sicut Ecclesia aut Templum Dei: orandum cum ea, legendum, abstinendum, communicandum in altario, non in opere: spiritu, non carne vivendum. Venerari autem
Abbreviated transcription (Latin):
non ħt confidentiã p̃dicandi: truncatꝰ om̃i
parte uirtutum. solum prb̃ri nom̃ ħt. pleni¬
tudinẽ ac ꝑfectionẽ quȩ consecrationi eiꝰ cõ¬
petit non retentat. Qͥs hic rogo osacerdotes
honor ur̃ ẽ. ut dampnũ gregib inferatis:
Qm̃ cum pastorib ꝑ potentiam urãm aufert᷑
do digna diligentia. contagium qđđa ꝙ ca
sui dampna conquiritis. dum soli uultis in
ȩccłia potentiari. Deniq ꝙ orisma. earatio
est atq hic ordo legitimꝰ consecranti. Baptiza¬
tum dm & in similitudinem columbȩ in specie
crismatis apatre unctum fuisse manifestũ est:
ac postea sacram̃tis corpꝰ eiꝰ ꝙ sanguis eius¬
ostensꝰ. Quȩ cum offerre licet etiã reliqua
quȩ in eo sunt conseerari. quia in xp̃o om̃is ple
si necesse ẽ possunt crisma conficere. quia in
corpore eiꝰ crisma eiꝰ ẽ. Siquidẽ hȩc regula
etiam nunc seruat᷑ a plurimis. atq in eccłiis
multi ista sic faciunt. Tam̃ meȩ hoc scito ẽẽ

Expanded text:
non habet confidentiam praedicandi, truncatus est omni parte virtutum, solum presbyteri nomen habet, plenitudinem ac perfectionem, quae consecrationi ejus competit, non retentat. § 4. Quis hic, rogo, o sacerdotes, honor vester est ut damnum gibbi inferatis? Quoniam quum pastoribus per potentiam vestram aufertur Deo digna diligesui damna conquiritis, dum soli vultis in Ecclesiis potentari? Denique et chrismatis ea ratio est, atque hic ordo legitimus consecrandi, baptizatum Dominum et in similitudine columbae in specie chrismatis a patre unctum fuisse manifestum est, ac plenitudo sacramenti, corpus ejus et sanguis ostensus. Quae cum offerre licet, etiam reliqua, quae in eo sunt consecrare, quia in Christo omnis psi necesse est, possunt chrisma conficere, quia in corpore ejus chrisma est. Siquidem haec regula etiam nunc servatur a plurimis, atque in ecclesiis multis sic ista faciunt: tamen meae hoc scito esse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħas. tercio doctores. & ideo de ep̃o usq
ad diaconum sp̃s dispositio ẽ. de subdiaconis
usq ad ostiarios animȩ. in fossariis corꝑis.
unum hominẽ dño seruientẽ ẽẽ cognosce.
seđm quod scͥptũ ẽ. Uos estis tempłu di. ꝙ
sp̃s di habitat in uob̾. Si qͥs tempłu dĩ uiola

Expanded text:
as, tertio doctores . Et ideo de Episcopo usque ad Diaconum spiritus dispositio est. De subdiaconibus usque ad ostiarios animae: in fossariis corporisunum hominem Deo servientem esse cognosce, secundum quod scriptum est: Vos estis templum Dei, et Spiritus Dei habitat in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcessus om̃iũ głarum & plenitudo uirtu¬
Ipse enim ordinat sacerdotes. ipse leuitas.
ipse subdiaconos. ipse lectores. ipse ostiari¬
os. ipse fossarios. ipse harundinẽ tenens
metitur ierłm: ipse fabrice d̃i preest. ipse
quid unꝰqͥsq facere debeat ostendit. ipse dap¬
nat. ipse recipit. ipse ligat. ipse soluit. ipse
claues regni cȩloꝵ ħt. ipse thronũ d̃i reserat
ꝙ claudit. sup᷑ se nichil habens. Si humilis ꝙ
si hospitalis. si sine cͥmine. si habens testimo¬
nium bonum. si uniꝰ mulieris uir. id ẽ sisua
tantum carne ẽtentꝰ. alieni corꝑis illecẽbras
non requirat. filios habens subditos in ca¬
stitate & sobrietate. quia peccare in oꝑib
ñ debet qui in lectione ꝑfectꝰ ẽ. huiꝰ sac̾do¬
& ep̃s animarũ. scđm qdͦ scͥptũ ẽ. N olite
tangere xꝑos meos. ꝙ in ꝓpħis meis nolite
malignari. Huc summa a cunctis clericis
atq ab om̃i popło deferenda reuerentia ẽ.

Expanded text:
processus omnium gloriarum et plenitudo est virtuprocessus omnium gloriarum et plenitudo est virtuIpse enim ordinat sacerdotes, ipse levitas, ipse subdiaconos, ipse lectores, ipse ostiarios, ipse fossarios, ipse arundinem tenens metitur Jerusalem, ipse fabricae Dei praeest, ipse quod unusquisque facere debet ostendit, ipse damnat, ipse recipit, ipse ligat, ipse ligata solvit, ipse claves regni coelorum habet, ipse thronum Dei reserat et claudit, supra se nihil habens. Si humilis et si hospitalis, si sine crimine, si habens testimonium bonum, si unius mulieris vir est, id est, sua tantum carne contentus, alieni corporis illecebras non requirat: filios habens subditos in castitate et sobrietate: quia peccare in operibus non debet, qui in electione perfectus est. Hujus sacerdopus animarum, secundum quod scriptum est: Nolite tangere christos meos, et in prophetis meis nolite malignari . Huic summa a cunctis clericis atque ab omni populo deferenda reverentia est:
Abbreviated transcription (Latin):
lis qͦd ẽ maiꝰ uͥ sedes eoꝵs legis ẽẽ dispositas
ut t̾rena contempnas. ut nichil t̾ de mun-¬
di istiꝰ conu̾satione p̾sumas. Respiee ierłm
nem sequere. ipsis sacram̃ta custodi. Nichil
sit tͥ cõmune cum ceteris. qͥ errorem suũ
illicita p̾sumptione defendunt. ꝙ consue-¬
tudinis dicunt ẽẽ quod uoti ẽ. Nam si ali¬
quis nr̃m p̾t̾iti tẽꝑis consuetudinẽ possit
agnoscere. ꝓbare tͥ hoc qͦd loquor. ab ini
fuisse seruata. ac pꝰtmodũ odio singłors
uitiata aliqua. aliquanta p̾sumpta. Set
nemo dampnandꝰ ẽ. nemo iudicandꝰ ẽ: im¬
mo om̃s in mansuetudine & caritate sp̃s
amplectendi. ut dum nobcum bonita¬
tis xp̃i fundam̃ta cognoscunt: ad ȩdifi¬
cium di spontanea uoluntate c̃ueniant. ut
in culmine templi nob̃cum ꝑman̾e mereant᷑.¬
eptimꝰ aũ in his dispositionib ep̃alis
ordo ẽ. qui & pͥmus & ꝑfectꝰ in cunctis
est. qͥ om̃ipotentiȩ dñi ꝙ in xp̃o donat᷑. ex qͦ

Expanded text:
s est, ubi sedes eorum legis esse dispositas, ut terrena contemnas, ut nihil tibi de mundi istius conversatione praesumas. Respice Jerusalem nem sequere, ipsius sacramenta custodi. Nihil tibi sit commune cum caeteris, qui errorem suum illicita praesumptione defendunt, et consuetudinis dicunt esse quod voti est. Nam si aliquis nostrum praeteriti temporis consuetudinem possit agnoscere, probarem tibi hoc quod loquor, ab initfuisse servatum, et postmodum odio singulorum vitiata aliqua, aliqua praesumpta. Sed nemo damnandus est, nemo judicandus, immo omnes in mansuetudine et charitateamplectendi, ut dum nobiscum bonitatis Christi fundamenta cognoscunt, ad aedificium Dei spontanea voluntate conveniant, ut in culmine templi nobiscum manere mereanteptimus autem in his dispositionibus episcopalis ordo est, et qui primus et perfectus in cunctis est, qui omnipotentiae Dei, et in Christo donatur, ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑomĩa similis do ẽ. si ñ recedat a xp̃o: scdm
quod scriptũ ẽ. Tu es sacerdos in ęt̾num.
scd̾m ordinẽ melchisedech. Hic in carne
ambulat ñ scdm carnẽ militat. hic ñ uult
ẽẽ nͥ cũ iħu: hic neminem dampnat. hic
ipsi etiã iudȩ scias eum talem in passione
a quo tradendꝰ ẽ. hic p̾cinctꝰ patit᷑. hic saluat
uniu̾sos. Clegistis de hoc officio ampliꝰ dispu¬
tare: Nichil possum. qm̃ qͥcqͥd in clericis

Expanded text:
Deo est, si non recedat a Christo, secundum quod scriptum est: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Hic in carne ambulans, non secundum carnem militat. Hic non vult esse nisi cum Jesu. Hic neminem damnat: hic ipse etiam Judae, sciens eum talem esse in passione, a quo traditus est. Hic pro cunctis patitur: Hic salvat universos. De hoc officio amplius disputare nihil possum, quoniam quod in clericis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc coȩquales tͥ sunt ꝑ hȩc officia sc̃itatis. ut
scͥptum legas. Sacerdos qui de ore suo ꝓfert
iusticiã. & querentib annuntiat ueritatem:
angłs di omnipotentis est.¬
uartꝰ ȩccłasticȩ dispositionis ẽ ordo in
subdiacono: qui in esdra natinei appellan¬
tur. id ẽ in humilitate do seruientes. Propt̾
hoc & in ȩũgłio ioħis iħc ad nathanael ait.

Expanded text:
eo aequales tibi sunt per haec officia sanctitatis, sicut scriptum legis: Sacerdos qui de ore suo profert justitiam, et exquirentibus annuntiat veritatem, angelus omnipotentis uartus ecclesiasticae dispositionis in subdiacono est ordo, qui in Esdra Nathinnei appellantur, in humilitate Domino servientes. Propter hoc in Evangelio Joannis Jesus ad Nathanael ait:
Abbreviated transcription (Latin):
dieant. Etenim obuianti mͥ. ista sic dicam. qui
anteponis Si prb̃r. xp̃m consecrat. cum in al¬
tario di sacram̃ta benedicit. benedicere popło
nes etiã di. licet apłs dicat. de uirginib p̃cep¬
tum dñi ñ habeo. tam̃ orationẽ faciente ꝑ eũ

Expanded text:
dicant: etenim abnuenti mihi ista sic dicam, qui dicant: etenim abnuenti mihi ista sic dicam, qui anteponi? Si presbyter Christum consecrat, cum in altario Dei sacramenta benedicit: benedicere populones etiam Dei, licet Apostolus dicat: De virginibus praeceptum Domini non habeo : tamen hoc ratione faciente, si
Abbreviated transcription (Latin):
nister. Qs enĩ maior ẽ. qui discumbit an qͥ
estis ꝑmanentes in temptationib meis ego
dispono uob̃ sic̃ disposuit mͥ pat̾ ms̃ regnũ.
ut edatis ꝙ bibatis in m̃sa mea in regno. ꝙ¬
sedebitis suꝑ thronos duodecim. iudicantes
duodecĩ tribꝰ isrł. E alibi. Rectorem te posue¬
runt. noli extolli: s esto tanꝗͣ. unꝰ ex ipsis. & ali¬
bi. Non ut dnẽris clero. s ut forma sis ouibꝰ.
uob̾. Si qͥs aũ templum di uiolauerit: disper¬
det illum ds. Templum enĩ di scm ẽ quod

Expanded text:
nister. Quis enim major est, qui recumbit, an qui nister. Quis enim major est, qui recumbit, an qui estis permanentes mecum in tentationibus meis: ego dispono vobis sicut disposuit mihi Pater meus regnum, ut edatis et bibatis in mensa mea in regno mesedatis super sedes duodecim judicantes duodecim tribus Israel . Et alibi: Rectorem posuerunt te, noli extolli, sed esto tamquam unus ex ipsis. Et alibi: Non ut domineris clero, sed ut forma sis omnibusvobis. Si quis autem templum Dei violaverit, disperdet illum Deus. Templ
Abbreviated transcription (Latin):
iniuriam ñ reuoces nouelli exortatoris in du¬
striam. ac te pudeat paulisꝑ eẽ minorẽ dum
discis. quia seposito ut uides pͥuilegio dig¬
nitatis de nob̾ habes ampliꝰ quid requiras.
& id qđ iam pͥdem in consecratione consecu¬
tum ẽẽ te credis. restat ut capias. ne minor
inueniaris in xp̃o: quã inmundo interim
nominaris. ac falsi uocabuli inutilis pastor
existas. cum quȩ in dño latent scire sacra¬
menta noscaris. Nos tñ tenentes in om̃i dis¬
putatione rationẽ. ac tecum simplicit̾ fabu¬
lantes. ueru te ep̃m aĩaruͭ debere ẽẽ monstrabi-¬
mus. ut factꝰ ipse tibi iudex hoc qͦd loquim᷑
implere festines. & nob̾cum sentiens uere¬
cundia & confusione reiecta eligas abiectꝰ
ẽẽ in domo i. magis quã habitare in tab̃na¬
culis peccatoꝵ. Sic enĩ iħc ait. Reges genti¬
um dñant᷑ eoꝵ. & qui potestatẽ habent dñi
uocant᷑. uos aũ non sic. Sed qui maior ẽ ur̃m
fiat sic̃ iuuenis: & qui pͥnceps ẽ. fiat sicut mi¬

Expanded text:
injuriam non revoces novelli exhortatoris industriam ac te non pudeat paulisper minorem esse dum discis: quia seposito, ut vides, privilegio dignitatis, habes de nobis amplius quod quaeras. Et id quod jam pridem in consecratione consecutum te esse credis, restat ut capias: ne minor inveniaris in Christo, quam in mundo interim nominaris ac si falsi vocabuli inutilis pastor existas, cum haec quae in Domino latent sacramenta nescires. Nos tamen tenentes in omni disputatione rationem, ac tecum simpliciter fabulantes, verum te episcopum animarum debere esse monstrabimus: ut factus tibi ipse judex, hoc quod loquimur implere festinans, et nobis consentiens, verecundia et confusione rejecta, eligas abjectus esse in domo Dei magis quam habitare in tabernaculis peccatorum. Sic enim Jesus ait: Reges gentium dominantur eorum, et qui potestatem habent, Domini vocantur; vos autem non sic: sed qui major est fiat sicut minor, et qui princeps est, fiat sicut mi
Abbreviated transcription (Latin):
summꝰ sac̾dos qͥ eligit đr. qͥ electi st̃. sac̃do¬
tes. Omnẽ enim potestatẽ suã ds discipłis
suis dedit: & moysen dm dici uoluit phara
carne apparuit fuit. E hoc ẽ mist̾ium ȩccłȩ
qͦa esdras descpsit. qͦd in quinq gradib
collocatum sensꝰ nr̃i capitis tenet. Nam uis̾
tȩ odoratui. quia ipsi sac̾dotib iuncti. co¬
lumnȩ & fundam̃tũ u̾itatis sunt. ipsi sp̃s
tu dđi. Nathinei auditui: ut obaudiant uni¬
uersis diuinis u̾bis. ac p̾ceptis sacerdotum
& officiis leuitarum. Sacri cantores sermoni
qdꝰ ẽ lingua. ostiarii ori siue fossarii. sic̃ scͥp¬
tum ẽ. Pone dñe oustodiam ori meo ꝙ ostiũ
circũstantiȩ labiis meis. Ex uerb̾ enĩ nr̃is
iustificabim᷑. ꝙ ex uerb̃ nr̃is condẽpnabim᷑.
In ore enim hominis uita & mors. ideo in
in ostiariis doctores. in lectorib ꝓpħȩ. in
diaconibꝰ archangłi. in prb̃ris apłi. in ep̃is

Expanded text:
ro electi sunt, sacerdotes. Omnem enim suam potestatem Deus discipulis suis dedit: et Moysen Deum dici voluit Pharaocarne apparuit, fuit. Et hoc est mysterium Ecclesiae, quod Esdras descripsit, quod in quinque gradibus collocatum, sensus nostri capitis tenet. Namque vitae odoratui, quia ipsi sacerdotibus juncti, columnae et fundamentum veritatis sunt, ipsi spiritus tu Dei. Nathinnei auditui, ut audiant universi divinis verbis ac praeceptis sacerdotum et officiis levitarum. Sacri cantores sermoni, quod est linguae. Ostiarii sive fossarii ori, sicut scriptum est: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Ex verbis enim nostris justificabimur, et ex verbis nostris condemnabimur: in ore enim hominis vita et mors: ideo in in ostiariis doctores, in lectoribus prophetae, in diaconibus archangeli, in presbyteris apostoli, in ep
Abbreviated transcription (Latin):
rum legis eunuchum aphilippo diacono bap.¬
tizatum fuisse: Unde scͥptum ẽ. Ecce aqua.
Qd ẽ qđ ꝓhibet me baptirari: Ꝙ ille. Nichil
si credis. fides ẽ enim quȩ uineit hunc mun¬
dum. Q quia ñ ẽ dantis s accipientis: ita
credendum ẽ in om̃i anima baptismũ ẽẽ ꝑ¬
fectum. & in om̃ĩ sacerdote corpꝰ xp̃i ẽẽ ꝑfe
non cõmunicat xp̃o. Nec eu charistiã ipse bene¬
dicit. quia in qͦ udicat condẽpnat᷑. atq in si¬
militudinẽ iudȩ traditoris tradens dñm nul¬
lo cogente ipse sibi infert manꝰ. ac suspendio
periit. qui ꝑ suꝑbiam peceat in do. Nec ego
dico p̾sentib ep̃is atq asstantib in altario.
prbrm posse sacram̃ta conficere: s si forte usᷤ
exegerit. ut uenientes ad eccłiam sacerdotes
hisdẽ horis quib aut oblatio parata ñ sit.
aut ñ possit offerri. ñ debere ep̃m repudiare
eucharistiam p̾sbiteri si ponat᷑ in altario. quã

Expanded text:
stolorum legis, eunuchum a Philippo diacono baptizatum fuisse, ut scriptum est: Ecce aqua, quis prohibet me baptizari? Et ille ait: nihil, si credis . Fides enim est quae facit mundum: et quia non est dantis, sed accipientis: ita credendum est in omni anima baptismum esse perfectum, et in omni sacerdote corpus Christi esse non communicat Christo: nec Eucharistiam ipse benedicit, quia in eo in quo judicat, condemnatur, atque in similitudinem Judae traditoris tradens Dominum, nullo cogente, ipse sibi infert manus ac suspendio perit, quia superbia peccat in Deum. Nec ego dico praesentibus episcopis atque astantibus altari, presbyteros posse sacramenta conficere. Sed si forte usus exegerit, ut venientes ad ecclesiam sacerdotes eisdem horis, quibus aut oblatio parata non sit, aut non possit offerri, non debere episcopum repudiare Eucharistiam presbyterorum, si ponatur in altari, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ quod iudicio dĩ ꝓicit᷑. desiderari ꝓpt̾̃ damp¬
nationis sententiã ñ oportet. ne reꝓbi inueni¬
amur in xp̃o. Sicq fiet. ut inueritate consisteis.
septiformis ȩccłiȩ sacram̃tum nosse merearis:
ȩccłiȩ catholicȩ fundam̃ta cognosces. & ꝑ hos
gradꝰ si uniu̾sa obseruabis quȩ scͥpta sunt. ds¬

Expanded text:
 quod judicio Dei projicitur, desiderari propter damnationis sententiam non oportet, ne reprobi inveniamur in Christo. Sicque fiet ut in veritate consistens, septiformis Ecclesiae sacramentum nosse merearis, Ecclesiae catholicae fundamenta cognosces. Et per hos gradus, si universa observa
Abbreviated transcription (Latin):
conũsationem scam quã habes
dignitatem artam tͥ & angustã
intellectꝰ uiam in dño reserare: quia p̾cedenti¬
bus meritis ac uͥtutib insignib. ad hoc offici¬
um electꝰ a dño es. Licet in multis gr̃a. xp̃i
tam̃ quia tu p̾ ceteris dilectꝰ adño ob hoc com¬
ꝓbaris. quia & legis oꝑa comples. & cõmorans

Expanded text:
 quam habes dignitatem, arctam tibi et angustam intellectus viam in Domino reserare, quia praecedentibus meritis ac virtutis insignibus, ad hoc officium electus a Deo es. Licet in multis gratia ChriTamen quia tu prae caeteris electus a Deo ob hoc comprobaris, qui et legis opera impleas, et commor
Abbreviated transcription (Latin):
est. In om̃ib causis serua iusticiam. Regͥnan.¬
tem & orphanum. & uiduam. pauꝑem uł
pupillũ uacuo gremio ñ dimittas: ibiq
thesaurum tuum uͥ & cortuũ ẽ eonde. Cũ
om̃ib frĩb tuis sic̃ soptũ ẽ pacem habe. Con¬
cilia fuge. ne dum iudicas condepneris.
S ic enim scptũ ẽ. Beatꝰ uir qui ñ abiit in
consilio impioꝵs. ꝙ in uia peccators non
stetit. ꝙ in cathedra pestilentiȩ ñ sedit. s in
lege dñi uoluntas eiꝰ. & in lege eiꝰ meditabit᷑
die ac nocte. Potentũ ꝑsonas. diuitũ notici¬
as. salutantum obsequia. ita accipe. ut paupe¬
rem ñ contristes. nec ulli fastidium ex cusati¬

Expanded text:
est. In omnibus causis serva justitiam. Peregrinantem, et orphanum, et viduam, et pauperem, vel pupillum, vacuo gremio non dimittas. Ibique thesaurum tuum, ubi et cor tuum est, conde. Cum omnibus fratribus tuis, sicut scriptum est, pacem habe. Consilia impiorum fuge: ne dum judicas, condemneris. Sic enim scriptum est: Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilentiae non sedit. Sed in lege Domini fuit voluntas ejus, et in lege ejus meditabitur die ac nocte . Potentum personas, divitum notitias, salutantium obsequia ita accipe, ut pauperem non contristes, nec ulli fastidium excusati
Abbreviated transcription (Latin):
oculos iudicũ. Ne plus sit aput te matrona
nobilis diues. quam ꝓfessa pauꝑ atq m̃dica:
aut uidua maritali auxilio destituta. ȩqualis
ei & quȩ habens uirum potens in scłm. Alienũ¬
te a ꝑsonis om̃ium reddendum iudica: ac ꝓꝑt̾
iusticiam in iudicio pauꝑem ne defendas. nec
ꝓpt̾ grãm diuiti in decent̾ assistas. aut si hoc
non potes facere. cognitionẽ respue causarũ.
Sola tͥ esto lectione ꝙ oratione contentꝰ. Nemi¬
nem enim ut scͥptum ẽ diligit ds: nͥ eum qͥ
cum sapientia habitat ac nullum ledit. Ista si
feceris: do utilis in om̃ib comꝑbatꝰ. ꝑfectum¬

Expanded text:
oculos judicum. Nec plus sit apud te matrona oculos judicum. Nec plus sit apud te matrona nobilis et dives, quam professa pauper atque mendica, aut vidua maritali auxilio destituta, aequalis ei, quae habet virum potentem in saecute a personis omnium reddendum judica; ac propter injustitiam in judicio pauperem non defendas, nec propter gratiam diviti indecenter assistas. Aut si hoc non potes facere, cognitionem respue causarum. Sola esto tibi lectione et oratione contentus. Neminem enim, ut scriptum est, diligit Deus, nisi eum qui cum sapientia habitat, ac nullum laedit . Ista si feceris, Deo utilis in omnibus comprobatus, perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
dias ne iudices quemꝗͣ. atq ante ꝓbationẽ
accusationis illatã neminẽ a tua cõmunio.¬
ne suspendas. quia ñ statĩ qui accusat᷑ reus
est. s qui conuincit᷑ cͥminosꝰ. nec p̾standum
odiis singłoꝵ. ut in nocentũ fr̃m dñetur in¬
iuria. Quinimmo timor d̃i ante oeulos est
habendꝰ. & totũ quod agit᷑. do xp̃o scias pre¬
standum ẽẽ ñ tempori. quia p̃terit figura
huiꝰ mundi. & do magis obaudire oportet
quã hominibꝰ qͥ scit p̾terita. & de futuris esti¬
mat. Uno enĩ sermone tota lex adimpletur.
Om̃e qͦd tͥ nõlueris fieri. alii ne feceris. Domi si
sieri potest postposita ꝑsonȩ tuȩ officiĩq re¬
uerentia. seruũ seruis ẽẽ te conuenit. atq
ita isrł in om̃ib ꝑdocere. ut quicũq te audi
Sic enim sc̃ptũ ẽ. In sapientia ambulate ad eos
qui foris sunt. Non te extollat salutatio plu¬
rimoꝵ. Munera diuitũ & obsequia non
uincant te. quia munera si ẽ scͥptũ ẽ excecant

Expanded text:
dias, ne iudicaveris quemquam, atque ante probationem accusationis illate neminem a tua comunione est, sed qui convincitur criminosus. Nec praestandum odiis singulorum est, ut innocentum fratrum dominetur injuria: quinimmo timor Domini ante oculos semper est habendus: et totum quod agitur, Deo et Chrterit figura hujus mundi, et Deo magis obedire convenit quam hominibus, qui scit praeterita, et de futuris aestimat. Uno enim sermone tota lex adimpletur: Omne quod tibi fieri nolueris, alii ne feceris . Domi si fieri potest postposita personae tuae cura officiique reverentia, servum servis esse te convenit: atque ita Israel in omnibus perdocere: ut quicumque te audiuSic enim scriptum est: In sapientia ambulate ad eos qui foris sunt . Non te extollat salutatio plurimorum. Munera divitum et obsequia te non vincant: quia munera, ut scriptum est, excaecant
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudo gentium sub intraret. & sic om̃is
isrł saluus fieret. Conclusit enĩ ds̃ om̃ia
sub peccato. ut om̃ib misereat᷑. Ante om̃ia
humilitatem dilige. quia suꝑbia apostata¬
re facit a dño. ꝙ inicium peccati suꝑbia ẽ.
O s̃ enim nr̃ formam serui accipiens: humili¬
auit se usq ad mortem. mortem aũ crucis.
Om̃s scͥpturas m̃te ꝑcurre. totum canonẽ
lege. atq habens ante oculos exempla scors.
imitare qt bonum ẽ. emulare qd̾ sc̃m est
factusq tibi ierosolima oęlestia do uota
restitue. Domum in templo salomonis ȩdi¬
fica. tab̾naculi fabricam diligentiꝰ exorna¬
re festina. intra in scã scõꝵ indeficiens sem¬
per lum̃ accende. ꝑfectionem in om̃ib te¬
ne. Pone custodiam ori tuo: ꝙ ostrum cir¬
cumstantiȩ labiis tuis. Non des in tempta¬
tionẽ animã tuã. neq obdormiet qͥ custo¬
diet te. Exalta uocem tuam & dic. Om̃is
caro fenum: & omĩs gła hominis ut flos
fȩni. Aruit fęnum & flos cecidit. uerbum

Expanded text:
plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret. Conclusit ergo Deus omnia sub peccato, ut omnium misereatur . Ante omnia humilitatem dilige: quia superbia apostatare facit a Deo: et initium omnis peccati, superbia est. Deus enim noster formam servi accipiens, humiliavit se usque ad mortem, mortem autem crucis . Omnes Scripturas mente percurre, totum Canonem lege: atque habens ante oculos exempla sanctorum, imitare quod bonum est, aemulare quod sanctum est. Factusque tibi Jerosolyma coelestis, Deo vota restitue. Domum in te, et templum Salomonis aedifica, tabernaculum fabrica, et diligentius exornare festina. Intra Sancta sanctorum, indeficiens lumen accende, perfectionem in omnibus tene. Pone custodiam ori tuo, et ostium circumstantiae labiis tuis. Non des in tentationem animam tuam, et non obdormiet qui custodit te. Exalta vocem tuam, et dic: Omnis caro fenum, et omnis gloria hominis ut flos feni. Arui
Abbreviated transcription (Latin):
mysterii atq sacram̃ti in eoꝵ officiis ẽẽ cognos¬
cas: nec ꝑ arrogantiã ñ ferendã despicias eos.
qui aut oblationes intemplo di suscipiunt. aut
secretoꝵ om̃ium testes participes etiã passionis
pudiant malas. hii ut a dño recipiam᷑ assistuit.
quoꝵ tͥ sic̃ uisibilit̾ minist̾i̾a ẽẽ cognoscis. ita
etiã inuisibilit̾ pacem atq concordiam utilẽ

Expanded text:
nitudinem totius mysterii atque sacramenti, in rerum officiis recognoscas, nec per arrogantiam non ferendam, despicias eos qui aut oblationes in templo Dei suscipiunt, aut secretorum omnium testes, participes etiam passionum pudiant malas, hi ut a Deo suscipiamur, assistunt, quorum tibi sicut visibiliter ministeria adesse cognoscis, ita etiam invisibiliter pacem et concordiam utilem
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ beatissimo ꝙ merito
uenerando fr̃ & consacerdot p̾sidio.
augustinꝰ in dño salutẽ. Siẽ p̾sens
rogaui sinceritatẽ tuã. nc̃ qͦq cõmo¬
neo ut litteras meas scõ frĩ & conprb̃ro nr̃o
hieronimo mittere ñ graueris. Ut aũ nouerit
caritas tua quẽ ad mołu etiã tu illi ꝓ mea
causa scribere debeas. misi exemplaria litte¬
rarũ ꝙ mearũ ad ipsũ. & adme ipsiꝰ: qͥbus
lectis ꝓ tua sc̃a prudentia facile uidebis. ꝙ
modu meũ quẽ seruandũ putaui. & motũ
eiꝰ quẽ ñ frustra timui. Aut si ego qđ non de
sed ad me ipsum potius fr̃na dilectione mit¬
te sermonẽ: qͦ correctꝰ petam ut ignoscat. si
meam culpã ipse cognouero. Item augustinꝰ¬

Expanded text:
no beatissimo et merito uenerando fratri et consacerdoti Praesidio Augustinus in domino salutem. Sicut praesens rogaui sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et conpresbytero nostro Hieronymo mittere non graueris. ut autem nouerit caritas tua, quem ad modum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum et ad me ipsius. quibus lectis pro tua sancta prudentia facile uidebis et modum meum, quem seruandum putaui, et motum eius, quem non frustra timui. aut si ego, quod non sed ad me ipsum potius fraterna dilectione. mitte sermonem, quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognouero. CXII. AD AUGUSTIN
Abbreviated transcription (Latin):
erit int̾ uos. s qͥcumq ur̃m uoluerit int̾ uos
minis ñ uenit ministrari s ministrare. ꝙ.
dare animã suã redẽptionẽ ꝓ multis. Nulli
ꝑiculosũ. nulli uideat᷑ ẽẽ blasphemũ. qđ &
in apłos inuidiȩ malũ diximꝰ potuisse sub¬
riꝑe. cum ꝙiã de angłis hoc putemꝰ. Sy dera
qͥppe non sunt munda in conspectu ei. & con¬
tra angłos suos ꝑu̾sũ qͥd intellex̃. Ꝙ inpsal¬
mo dr. Non iustificabit᷑ in conspectu tuo oĩs

Expanded text:
erit inter uos, sed quicumque uestrum uoluerit maior erit inter uos, sed quicumque uestrum uoluerit maior minis non uenit ministrari, sed ministrare et dare animam suam redemptionem pro multis. nulli periculosum, nulli uideatur esse blasphemum, quod et in apostolis inuidiae malum diximus potuisse subrepere, cum etiam de angelis hoc putemus. sidera quippe non sunt munda in conspectu eius et contra angelos suos peruersum quid intellexit et in psalmis dicitur: non iustificabi
Abbreviated transcription (Latin):
diuitiarũ sapĩȩ ꝙ scientię d̃. quã inscrutabi¬
lia st̃ iudicia eꝰ. & inuestigabiles uiȩ eiꝰ. Ꝙ alibi.
Miser ego homo. qͥs me lib̾abit de corꝑe mor¬
iusticiã. qui solem suũ oriri facit suꝑ iustos &¬
iniꝰtos. dat pluuiã serotinã ꝙ matutinã me¬
rentib parit̃ ꝙ ñ merentibꝰ qͥ de uicis & angu¬
lis. ꝙ plateis inuitat ad nuptias. & ouẽ quȩ
ad exempłũ filii penitentis redire ipsa ñ po¬
terat uł nolebat querit ꝙ inuenit. & inuentã
suis humeris reportat. Multũ enĩ errando
laborauerat. Ut aũ doceam᷑ in scos qͦq ca¬
dere posse inuidiã. ꝙ soli d̾o purã clem̃tiã
derelinqͥ: fihiors ⁊ebedei considẽmꝰ exempłu.
ꝓ qͥb cũ mat̾ mota pietatis affectu nimis
grandia postulasset. reliqͥ decẽ discipł indi¬
gnati sunt. Iħc aũ aduocans eos dix̃. Scitis
quia pͥncipes gentiũ dñant᷑ eoꝵs. & qͥ maio¬
res st̃ potestatẽ exercent in eis ͦ Non ita

Expanded text:
itiarum sapientiae et scientiae dei, quam inscrutabilia iudicia eius et inuestigabiles uiae eius! et alibi: miser ego homo, quis me liberabit de corpore moriustitiainiustos et dat pluuiam serotinam et matutinam merentibus pariter et non merentibus, qui de uicis, angulis et plateis inuitat ad nuptias et ouem, quae ad exemplum filii paenitentis redire ipsa non poterat uel nolebat, quaerit et inuenit et inuentam suis umeris reportat. multum enim errando laborauerat. Ut autem doceamur in sanctos quoque cadere posse inuidiam et soli deo puram clementiam derelinqui, filiorum Zebedei consideremus exemplum, pro quibus cum mater mota pietatis affectu nimis grandia postulasset, reliqui decem discipuli indignati sunt. et Iesus aduocans eos dixit: scitis, quia principes gentium dominantur eorum et, qui maiores sunt, potestatem exercent in eis. non ita
Abbreviated transcription (Latin):
saluti peccatoris inuideat. & intantũ iracun¬
dia repleat᷑. ut nec fr̃is miscdia nec patris p̾ci¬
bus. nec totiꝰ domꝰ iocunditate suꝑet᷑. Ad qđ bͤ¬
uit̾ respondebimꝰ. omnẽ mundi huiꝰ iusticiã.
ad dĩ comꝑatioẽm ñ ẽẽ iusticiã. Qͦmͦ enĩ ex pec¬
catis ierłm sodoma iustificat᷑. ñ qͦ ipsa sit iusta.
s qͦ maiorib delictis fiant minora delicta. ita¬

Expanded text:
saluti peccatoris inuideat et in tantum iracunsaluti peccatoris inuideat et in tantum iracundia repleatur, ut nec fratris misericordia nec patris precibus nec totius domus iocunditate superetur. ad quod breuiter respondebimus omnem mundi istius iustitiam ad dei conparationem non esse iustitiam. quomodo enim ex peccatis Hierusalem Sodoma iustificatur, non quo ipsa sit iusta, sed quo maioribus delictis fiant minora delicta i
Abbreviated transcription (Latin):
simul inutiles facti sunt. Q alibi. Om̃s qͥ uene
runt ante me. fures fuert̃ & latͦnes. ꝙ paulꝰ
ad corinthios: om̃ib inqͥt omĩa factꝰ sũ. ut
om̃s lucͥfacerẽ. E ad philippenses. Om̃s enĩ
suũ uitulũ hortat᷑ edendũ. Epulari nos opor¬
tet ꝙ gaudere. qm̃ hic fr̃ tuus mortuus fue¬
rat & reuixit. ꝑierat ꝙ inuentꝰ ẽ. Confidamꝰ
gͥ ꝙ nos uiuere posse ꝑ penitentiã. qͥ fuera¬
mus mortu ꝑ delicta: Ꝙ hic quid̾e ipse filiꝰ
reu̾titꝰ. in suꝑiorib uͦ in oue scilicet & in drag¬
ma qd errauerat affert᷑. & qđ ꝑierat inuenit᷑
ꝙ simil tres parabolȩ fine claudunt᷑. dũ in ista
ponit᷑. pierat & inuentꝰ ẽ. ut intelligamꝰ diu̾sis
similitudinib de eadẽ peccatoꝵ susceptione si¬
gnatũ. Et hȩc quidẽ in ęthnici ꝑsona dicta sint
ꝙ de ceteris qn iusto conueniant ñ ãbigit᷑. li¬
lud ẽ in qͦ legenti scrupulꝰ cõmouet᷑. cur iustꝰ

Expanded text:
sisirunt ante me, fures fuerunt et latrones » . Et Paulus ad Corinthios: « Omnibus, inquit, omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem » . Et ad Philippenses: « Omnes en vituli hortatur esum. 38. « Epulari nos oportet et gaudere, quoniam hic frater tuus mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est. confidamus igitur et nos uiuere posse per paenitentiam, qui fueramus mortui per delicta. et hic quidem ipse filius reuertitur; in superioribus uero, in oue scilicet et in dragma, quod errarat, adfertur et, quod perierat, inuenitur. et simili tres parabolae fine clauduntur, dum et in ista ponitur: perierat et inuentus est, ut intellegamus diuersis similitudinibus de eadem peccatorum susceptione signatum. Et haec quidem in ethnici persona dicta sint et de ceteris quin iusto conueniant, non ambigitur; illud est, in quo legenti scrupulus commouetur, cur iustus
Abbreviated transcription (Latin):
hortat᷑ ad uitulũ. ñ immolans hedũ quẽ stare
bus ĩmundis eiꝰ carne saturantͦ. expleto uati¬
oimio. Tu confregisti caput draconis. dedisti
eũ in escam popłis ȩthiopib Cũ aũ hic filiꝰ tuus
qͥ comedit omẽm facultatẽ suã uiuens cũ mere¬
tͥcib uenit. occidist ei uitulũ saginatũ. Confi¬
tet᷑ & nc̃ isrł saginatũ uitulũ fuisse qͥ cesꝰ ẽ. in¬
telligunt uenisse xp̃m & torquent᷑ inuidia. ꝙ
nolunt frẽ redeunte saluari. Ipse aũ dix̃ illi.
Fli. tu mec̃ es semꝑ. & omĩa mea tua sunt. filiũ
uocat. licet intrare nolentem. Qͦmͦ aũ dĩ omĩa.
iudeoꝵs sunt:Nũqͥd angłi. thni. ñationes. cȩ¬
eloquia diuina. Hȩc ei dedit. ut in lege eiꝰ medi¬
taret᷑ die ac nocte. scdm illud nom̃ qđ sepe expo¬
suimꝰ scͥpturarũ. oĩa ñ ad totũ referenda ẽẽ s ad
maximã partẽ: ut ibi. Om̃s declinauerunt

Expanded text:
hortatur ad uitulum non immolans haedum, quem stare hortatur ad uitulum non immolans haedum, quem stare bus inmundis, eius carne saturandus expleto uaticinio: tu confregisti capita draconis; dedisti eum escam populis Aethiopibus. Cum autem filius tuus hic, qui comedit omoccidisti ei uitulum saginatum. confitetur et nunc Israhel saginatum uitulum fuisse, qui caesus est; intellegunt uenisse Christum, sed torquentur inuidia et nolunt fratre non pereunte saluari. Ipse autem dixit illi: fili, tu mecum es semper et omnia mea tua sunt. filium uocat, licet intrare nolentem. quomodo autem dei omnia Iudaeorum sunt? numquid angeli, throni, dominationes ceeloquia diuina. haec ei dedit, ut in lege eius meditaretur die ac nocte, secundum illum canonem, quem saepe exposuimus, scripturarum \'omnia\' non ad totum referenda esse, sed ad partem maximam, ut ibi: omnes declinauerunt,