comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit qd oꝑatur. Nam ad iudiciũ
ꝓactione cur uenit: si potuit ne¬
scire qd̾ egit: Et ipsi gͦ qui pre¬
ceptis dñicis erudiri contẽpnunt:
utrũ bona an mala fint que fa¬
ciunt sciunt. Nam si bona se fa¬
cere nesciunt: cur de aliquib fac¬
tis mostensione głiantur: Rur¬
sũ si mala se agere ignorant: cur
in eisdem factis alienos oculos de-¬
clinant: Ipsi enim sibi testesst̃.
quia sciunt malũ esse qd̾ agunt:
qd̃ uideri ab aliis uerentur. Si eñ
ueraciter malũ esse ñ crederent:
nequaqͣm hoc ab aliis uideri for¬
midarent. Unde bene & ꝑquen¬
dam sapientẽ dr. Cũ sit timida
nequitia. dat destimontũ condẽp¬
nationis: quia dũ de facto suo
conscientiam pulsans timor re-¬
darguit. ipsa sibi testimoniũ ꝑ¬
hibet dampnabile esse qd̃ agit.
Et cũ illicita quisq ꝑpetrat. pa¬
uet qd̃ facit. & aꝑtus dampna¬
tionis testis est ip̃se timor iniqui¬
tatis: quia & timetur qd̾ agitur.
& tam̃ malũ ñ uincitur qd̾ time¬

Expanded text:
sit quod operatur. Nam ad judicium pro actione cur venit, si potuit nescire quod egit? Et ipsi ergo qui praeceptis dominicis erudiri contemnunt, utrum bona an mala sint quae faciunt sciunt. Nam si bona se facere nesciunt, cur de aliquibus factis in ostentatione gloriantur? Rursum si mala se agere ignorant, cur in eisdem factis alienos oculos declinant? Ipsi enim sibi testes sunt, quia sciunt malum esse quod agunt, quod videri ab aliis verentur. Si enim veraciter malum esse non crederent, nequaquam hoc ab aliis videri formidarent. Unde et bene per quemdam sapientem dicitur: Cum sit timida nequitia, dat testimonium condemnationi . Quia duconscientiam suam pulsans, timor redarguit, ipsa sibi testimonium perhibet damnabile esse quod agit. Et cum illicita quisque perpetrat, pavet quod facit, et apertus damnationis testis est ipse timor iniquitatis, quia et timetur quod agitur, et tamen malum non vincitur quod time
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiam scribe in temꝑe
otii: & qui minoratur ab¬
actu. ipse ꝑcipiet eam. Nullus
quippe eam plene recipit: nisi
qui ab om̃i se abstrahere actio¬
nũ carnaliũ fructuatione con¬
tendit. Sed quid qd̾ plerosq an¬
tiquoꝵ patrũ nouimus hanc
sapientiam & intrinsecus uiua¬
citer tenuisse: & curas mundi
extrinsecus sollempnit̾ ministraᷤᷤ¬
se: An ꝑceptione huiꝰ sapientiȩ
ioseph priuatũ dicimus: qui fa¬
mis tempore totius egipti curas
suscipiens. ñ solum egiptiis ali¬
menta p̃̾buit. s uitam quoq ex¬
teroꝵ aduenientiũ ministerii
sui arte seruauit:An ab hac
sapientia daniel alienus extitit:
quia a caldeoꝵ rege in babilo¬
nia princeps magistratuũ ef¬
fectus. tanto maiorib curis oe¬
cupatus est: quanto & sublimi¬
ori dignitate om̃ib prelatus:

Expanded text:
Sapientia in tempore otii: et qui minoratur actu, ipse percipiet eam. Nullus quippe eam plene recipit, nisi qui ab omni se abstrahere actionum carnalium fluctuatione contendit. Sed quid quod plerosque antiquorum patrum novimus hanc sapientiam et intrinsecus vivaciter tenuisse, et curas mundi extrinsecus solemniter ministrasse? An perceptione hujus Sapientiae Joseph privatum dicimus, qui famis tempore totius Aegypti curas suscipiens, non solum Aegyptiis alimenta praebuit, sed vitam quoque exterorum advenientium ministerii sui arte servavit ? An ab hac sapientia Daniel alienus exstitit, qui a Chaldaeorum rege in Babylonia princeps magistratuum effectus, tanto majoribus curis occupatus est, quanto et sublimiori dignitate omnibus praelatus
Abbreviated transcription (Latin):
dei unigenitus filiuᷤ
designari: quia sicut
dñi cui reuelatũ est. & de quo ioħes
esigłista ait. omĩa ꝑ ipsum facta
sunt: ⁊ta etiam os dicatur. ꝑ quẽ
nobis om̃ia loquitur. Hinc ẽ enĩ
tum est hoc. Acsioris nomine pa¬
tenter diceretur uerbũ: sicut nos
qͦ ꝓ uerbis linguam dicere sole¬
mus. ut cũ grecam uel latinam
linguam dicimus latina uł gre¬
ca uerba monstremus. Os gͦ dñi:
ñ immerito ipsũ filiũ eius acci¬
pimus. Orat itaq sponsa ad pa¬
trem sponsi: & ait. Osculetur me
osculis oris sui. Acsidicat. Tangat
me cdulcedine p̃sentiȩ unigeniti
filii redemptoris mei. ficsi aꝑtiꝰ
diceretur. Ille qui ante incarna¬
tionem suam tot mͥ p̃cepta faci¬
enda ꝑ ꝓpħarũ ora mandaue¬
rat: incarnatus ipse ad me ue¬
niens ore suo ꝓprio loquat᷑. Sc̃a
quippe eccłia quot p̃cepta eius p̃¬
uicatione cognouit: quasi tot o¬
scula oris eius accepit. ynde & ma¬
theus cũ p̃cepta ab eo dari in mon¬
te describeret: ait. Aꝑiens os fuũ

Expanded text:
Dei unigenitus Filius designari, quia sicut Domini cui revelatum est? et de quo Joannes evangelista dicit: Omnia per ipsum facta sunt , ita etiam os dicatur, per quem nobis omnia loquitur. Hinc est enimtum est hoc ; ac si oris nomine patenter diceretur Verbum. Sicut nos quoque pro verbis linguam dicere solemus, ut cum Graecam vel Latinam linguam dicimus, Latina vel Graeca verba monstremus. Os ergo Domini non immerito ipsum Filium ejus accipimus. Orat itaque sponsa ad Patrem sponsi, et ait: Osculetur me osculo oris sui. Ac si dicat: Tangat me dulcedine praesentiae unigeniti Filii Redemptoris mei. Ac si apertius diceretur: Ille qui ante incarnationem suam tot mihi praecepta facienda per prophetarum ora mandaverat, incarnatus ipse ad me veniens, ore suo proprio loquatur. Sancta quippe Ecclesia quod praecepta ejus praedicatione cognovit, quasi tot oscula oris ejus accepit. Unde et Matthaeus cum praecepta ab eo dari in monte describeret, ait: Aperiens os suum
Abbreviated transcription (Latin):
Si ñ humilit̾ sentiebã: s exalta¬
ui animã meã. Hinc gͦ salomon
ad sapientiam paruulos & hu¬
miles uocat dicens. Siquis ẽ par¬
uulus ueniat ad me. Qui enim
necdũ semet ipsũ despicit: hu¬
milem d̃i sapientiã ñ app̃hendit.
Hinc in eu̾głio dñs dicit. Confi¬
abscondisti hec a sapientib & pru¬

Expanded text:
Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam . Hinc Salomon ad sapientiam parvulos vocat, dicens: Si quis est parvulus, veniat ad me . 1136 Qui enim necdum semetipsum despicit, humilem Dei sapientiam non apprehendit. Hinc in Evangelio Dominus dicit: Confiabscondisti haec a sapientib
Abbreviated transcription (Latin):
est paruulus:ueniat ad me. Ac
si aꝑte dicat. Quisquis se apud
se magnũ estimat. aditũ sibi mei
accessus angustat: quia tanto al
tius ad me ꝑtingitur. quanto

Expanded text:
est parvulus veniat ad me . Ac si aperte dicat: Quisquis se apud se magnum aestimat, aditum sibi mei accessus angustat; quia tanto ad me altius pertingitur, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
est. Est enĩ in illa sp̃c intellectus:
sc̃s. unicus multiplex subtilis mo¬
bilis. & paulopost. Humanꝰ sta¬
bilis. In quib uerbis magna nob̃
questio oritur: cur iste sp̃c qui re
lis dicatur. Sed si ad usũ consuetai¬
dinis humanȩ recurramꝰ: sensũ
citius loquentis inuenimꝰ. Homo
quippe qui in ea regione in qua
est ubiq discurrit. ꝓculdubio ubi¬
q obuiam uenit: & repente ubi
ñ creditur inuenitur. Om̃ĩpoten¬
bilis. quia ꝑ natitram omĩa conti¬
stabilis. p̃sentem se exhibens om̃ib.
mobilis appellatur. lotest tamen¬

Expanded text:
 Est enim in illa spiritus intellectus, sanctus, unicus, multiplex, subtilis, mobilis . Et paulo post: humanus, stabilis. In quibus verbis magna nobis quaestio oritur, cur iste spiritus quilis dicatur. Sed si ad usum consuetudinis humanae recurrimus, sensum citius loquentis invenimus. Homo quippe qui in ea regione in qua est ubique discurrit, procul dubio ubique obviam venit, et repente ubi non creditur, invenitur. Omnipotenbilis, quia per naturam omnia contistabilis, praesentem se omnibus exhibens mobilis appellatur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
terius. In scõꝵ quippe cordib iuxta
manet: iuxta quasdam uͦ reces¬
furus uenit: & uenturus recedit.
In fide etenĩ spe. atq caritate: &
in bonis aliis. sine quib ad celestẽ
patriam ñ potest ueniri. sicut est
humilitas. castitas. iusticia. atq
is electis aliqͣndo adest. aliqͣndo
se subtrahit. Aliqͣndo adest ut ele¬
uentur: aliqnͣdo semet ipsũ sub¬
trahit ut humilient᷑. Fdest. ut
eos ostensa uirtute głorificet. re¬
cedit. ut semet ipsos enuis subtrac¬
ta uirtute cognoscant. Adest. ut
ostendat quid ꝑsemet ipsũ sint:
recedit ut patefaciat qui uel qͣles
remaneant sine ipso. In his itaq
uirtutib sine quib ad uitã mini¬
his uero ꝑ quas sc̃itatis uirtus
ostenditur. aliqͣndo mised̾iter
p̃sto est. & aliqͣndo miscd̃iter rece¬

Expanded text:
telligi. In sanctorum quippe cordibus juxta manet; juxta quasdam vero recessurus venit, et venturus recedit. In fide etenim, spe atque caritate et in bonis aliis, sine quibus ad coelestem patriam non potest veniri sicut est humilitas, castitas, justitia atque ectis suis aliquando adest, aliquando se subtrahit: adest ut eleventur, et ad semetipsum subtrahit, ut humilientur: adest ut eos ostensa virtute glorificet; recedit ut semetipsos subtracta ejus virtute cognoscant, adest ut ostendat quid per ipsum sint, recedit ut patefaciat, qui vel quales remaneant sine ipso. In his itaque virtutibus sine quibus ad vitam minihis vero per quas sanctitatis virtus ostenditur, aliquando misericorditer praesto est, aliquando misericorditer rece
Abbreviated transcription (Latin):
misedia. Et districte tt̃ tudiciũ¬
redemptor ñr ñ correctis exerit:
qui pietatem ñc delinq̃ntib pa¬
tienter impendit. Hinc etenĩ ꝓpħa
ait. Querite dñm dũ inueniri po¬
test: inuocate eũ dũ ꝓpe est. Modo
emm ñ uidetur & ꝓpe est: t̃c uide¬
bitur. & ꝓpe ñ erit. Necdũ in iudi¬
cio appartut. & si querit᷑ inuenit᷑.
Nam miro modo cũ in iudicio appa
pientiam & suauiter blandientẽ:
& terribilit̃ iudicantẽ dicens. Sa¬
pientia foris p̃dicat: in plateis
dat uocem suã. Cuiꝰ uocem quoq¬

Expanded text:
 et districte tunc judicium non correctis exerit, qui pietatem nunc delinquentibus patienter impendit. Hinc etenim propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . Modo enim non videtur, et prope est; tunc videbitur, et prope non erit. Necdum in judicio apparuit, et si quaeritur, invenitur. Nam miro modo cum in judicio apparrefert et suaviter blandientem, et terribiliter judicantem, dicens: Sapientia foris praedicat, in plateis dat vocem suam . Cuju
Abbreviated transcription (Latin):
& imprudentes odibunt scientiã.
Conuertimini ad correptionẽ me¬
am. En ꝓferam uobis sp̃m meũ:
& ostendam u̾ba mea. En qualib
uerbis exp̃ssa est dulcedo uocantis.
Uideamuis ñc quib modis insinu¬
atur seueritas increpantis: ut in
fine qͣndoq se exerceat districtiꝰ ꝓu¬
mentis. Quia uocaui inquit & re¬
nuistis. extendi manũ meã & ñ fu¬
it qui aspiceret: despexistis om̃e
consiliũ meũ & increpationes me¬
as neglexistis. Dicat iam qualit̃
feriat: quos ad se nullatenus reu̾¬
tentes tanta longammitate sus¬
tentat. Ego qͦ in interitu ur̃o ride¬
bo: & subsannabo cũ uob̃ qd̾ time¬
batis aduenerit. cũ irruerit repen¬
tina calamitas. & interitus quasi
tempestas ingruerit. qnͣdo uenerit
suꝑ uos tribulatio & angustia. tunc
inuocabunt me & ñ exaudiam:
mane consurgent & ñ inuenient
me. Ore itaq sapientissimi salo¬
monis cuncta de suꝑno iudicio di¬
ligent̃ exp̃ssa sunt: qr & prius dul¬
citer uocat. & postmõdũ terribilit̃

Expanded text:
ntes odibunt scientiam ? Convertimini ad correptionem meam; en proferam vobis spiritum meum, et ostendam verba mea . En qualibus verbis expressa est dulcedo vocantis. Videamus nunc quibus insinuatur modis severitas increpantis, ut in fine quandoque se exerceat districtio punientis. Quia vocavi, inquit, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret; despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis . Dicat jam qualiter feriat, quos ad se nullatenus revertentes tanta longanimitate sustentat. Ego quoque in interitu vestro ridebo et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repentdo venerit super vos tribulatio et angustia. Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Ore itaque sapientissimi Salomonis cuncta de superno judicio diligenter expressa sunt, quia et prius dulciter vocat, et postmodum terribiliter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsalomonẽ. fili mi si te lactauerint
pectatores: ne ad quiescas eis. Pecca¬
tores etenĩ lactant: cũ uel ꝑpetran¬
da mala blandim̃tis inferunt. uel ꝑ¬
petrata fauorib extollunt. An non
lactatur de quo ꝑ psalmistã r qm

Expanded text:
Salomonem dicitur: Fili, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Peccatores etenim lactant, cum vel perpetranda mala blandimentis inferunt, vel perpetrata favoribus extollunt. An non lactatur de quo per Psalmistam
Abbreviated transcription (Latin):
accidit. qd̾ ei multoꝵ similiũ lingua
consentit: cũ multi etiã male gesta
laudib exaggerant. Unde fit: ut
incessanter crescat culpa fauorib
nutrita. Curari autẽ uulmis negli¬
gitur: qd̾ dignũ p̃mio lacudis uidet᷑¬

Expanded text:
accidit, quod ei multorum similium lingua consentit, cum multi etiam male gesta laudibus exaggerant: unde fit ut incessanter crescat culpa, favoribus nutrita. Curari autem vulnus negligitur, quod dignum praemio laudis videt
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a di & ꝓximi amore coloretur.
amoris accenditur: Ille autẽ ue¬
re se diligit: qui pure diligit auc¬
torem. Tunc gͦ coccus bis tinguit᷑.
quando erga se & ꝓximũ ex amo¬
re ueritatis animus incendit᷑: qͣn¬
do ñ solũ ex amore di. sed etiã ꝓxi¬
mi nr̃a caritas inflãmatur. Nam
quisquis sic amat dm̃ ut cõmissi
sibi ꝓximi curã relinquat: adhuc
in eo coccus semel tinctus ẽ. Et qͥs¬
quis sic amat ꝓximũ ut minu¬
at desideriũ quo flagrare debet
ad dm̃: ñ est adhuc in eo color tinc

Expanded text:
tur amore coloretur. Ille autem vere se diligit, qui pure diligit auctorem. Tunc ergo coccus bis tingitur, quando erga se et proximum ex amore veritatis animus indo non solum ex amore Dei, sed etiam proximi nostra charitas inflammatur. Nam quisquis sic amat Deum, ut commissi sibi proximi curam relinquat, adhuc in eo coccus semel tinctus est. Et quisquis sic amat proximum, ut imminuat desiderium quo flagrare debet ad Deum, non est adhuc in eo color tinc
Abbreviated transcription (Latin):
riũ est. ut cũ de nobis in cõ¬
punctione afficimur: etiã cõmis¬
soꝵ nobis uitam zelemur. Sic ergo
nos amaritudo compunctionis af¬
ficiat: ut tam̃ a ꝓximoꝵ custodia
ñ auertat. Quid enĩ ꝓdest. si amã¬
tes nosmet ipsos relinquamꝰ ꝓximo̾:
Uel quid rursũ ꝓdest. si amantes
uel zelantes ꝓximos. relinqͣmus noᷤ¬
met ipsos: Moyses quippe cũ ꝑ¬
colores uestiũ electoꝵ uirtutes ex¬
primeret. in ornamentũ pontifi¬
cis bis tinctũ coccũ iubet adhiberi:¬

Expanded text:
rium ut cum de nobis in compunctione afficimur, etiam commisrum nobis vitam zelemus. Sic ergo nos amaritudo compunctionis afficiat, ut tamen a proximorum custodia non avertat. Quid enim prodest, si, amantes nosmetipsos, relinquamus proximos? Vel quid rursum prodest, si, amantes vel zelantes proximos, relinquamus nosmetipsos? In ornamento quippe colores vestium, electorum virtutes exprimeret, in ornamento pontificis bis tinctum coccum jubet adhiberi
Abbreviated transcription (Latin):
fecimus & sponte fateamur: & hec
aliisarguentib ñ negemus. Suꝑ¬
biȩ quippe uicrũ est: ut qd̾ fateri¬
de se quisq quasi sua sponte dig¬
natur. hoc sibi dici ab aliis dẽdig¬
lunt in quolibet castitatis conti¬
nentiam. mirentur integritatẽ
iusticiȩ: mirent᷑ uiscera pietatis:
ego ñ minime admiror. in eo con¬
fesfionem humillimã peccatoꝵ:
qͣm tot sublimia gesta uirtutũ.
Scio enĩ quia ꝑ infirmitatis uere¬
cundiam plerũq grauioris est
certaminis cõmissa peccata ꝓdere.
qm ñ amissa uitare. Et unũqd̃q
malũ qͣmuis robustius uitetur:
tam̃ humilius ꝓditur. lxxxy.

Expanded text:
fecimus, et sponte fateamur, et haec fecimus, et sponte fateamur, et haec aliis arguentibus non negemus. Superbiae quippe vitium est ut quod de se fateri quisque quasi sua sponte dignatur, hoc sibi dici ab aliis dediglunt castitatis continentiam, mirentur integritatem justitiae, mirentur viscera pietatis; ego in eo non minus admiror confessionem humillimam peccatorum quam tot sublimia gesta virtutum. Scio enim quod per infirmitatis verecundiam plerumque gravioris est certaminis commissa peccata prodere quam non admissa vitare, et unumquodque malum quamvis robustius vitetur, tamen humilius proditur.
Abbreviated transcription (Latin):
nis aꝑire. Sed int̃ hec sciendũ est:
qd̾ plerũq homines & culꝑas cõ¬
fitentur. & humiles ñ sunt. Nã
multos nouimus qui arguente
nullo peccatores se esse confitent᷑.
cũ uͦ de culpa sua fuerint fortas¬
se correpti. defensionis patroci¬
niũ querunt. ne peccatores esse
uideantur. Qui si t̃c cũ id spon¬
te dicunt peccatores se esse uera¬
ci humilitate cognoscerent. cũ
arguuntur ab aliis. se esse qd̾ cõ¬
fessi fuerant ñ negarent. Qua
in re indicia sunt uerȩ confessi¬
onis: si cũ unusquisq se peccato¬
rem dicit. id de se dicenti altero
ñ contradicit. Nam qr scriptũ
est. iustus in principio accusator
est siti: ñ magis peccator sed iustꝰ
uideri appecit. cũ peccatorẽ se
quisq nullo arguente confite¬
tur. Sed confessionis ueritatẽ
ꝓbat: cũ alter malũ qd̾ fecimus
increpat. Qd̃ si suꝑbe defendi¬
mus: liquet quia peccatores nos
ex nobis ficte dicebamꝰ. Unde sũ¬
mope curandũ est. ut mala q̃

Expanded text:
inter haec sciendum est quod plerumque homines et culpas confitentur, et humiles non sunt. Nam multos novimus qui arguente nullo peccatores se esse confitentur; cum vero de culpa sua fuerint fortasse correpti, defensionis patrocinium quaerunt, ne peccatores esse videantur. Qui si tunc cum id sponte dicunt peccatores se esse veraci humilitate cognoscerent, cum arguuntur ab aliis, esse se quod confessi fuerant non negarent. Qua in re indicia verae confessionis sunt, si cum quisque se peccatorem dicit, id de se dicenti etiam alteri non contradicit. Nam quia scriptum est: Justus in principio accusator est sui , non magis peccator, sed justus videri appetit, cum peccatorem 714 se quisque nullo arguente confitetur, sed confessionis veritatem probat, cum alter malum quod fecimus increpat. Quod si superbe defendimus, liquet quia peccatores nos ex nobis ficte dicebamus. Unde summopere curandum est ut mala quae
Abbreviated transcription (Latin):
Ille enim scire dñm familiariꝰ ap¬
petit: qui p̃ amore pietatis nesci¬
re desiderat. quos carnalit̃ scruit.
Graui enĩ dampno scientia diui¬
na minuitur: si cũ carnis noticia
his quib uicimus tungimur plꝰ
ceteris ꝓdesse: quia & flãma ad¬
motis reb incendiũ porrigre: s
hoc ipsũ prius ubi nascitur incen¬
oit. Debemus copulam t̾renȩ cog¬
nationis agnoscere: s tam̃ hanc cũ
cursũ mentis p̃pedit ignorare : qͣ¬
tinus fidelis animus in diuino stu¬
dio accensus. nec ea que sibi sunt
in infimis comuncta despiciat:
& hec apud semet ipsũ recte ordi¬
nans: sũmoꝵ amore transcendat.

Expanded text:
Ille enim scire Deum familiarius appetit, qui prae amore pietatis nescire desiderat quos carnaliter scivit. 232 Gravi etenim damno scientia divina minuitur, si cum carnis notitia his quibus vicinius jungimur plus caeteris prodesse, quia et flamma admotis rebus incendium porrigit, sed hoc ipsum prius ubi nascitur incendit. Debemus copulam terrenae cognationis agnoscere, sed tamen hanc, cum cursum mentis praepedit, ignorare: quatenus fidelis animus in divino studio accensus, nec ea quae sibi sunt in infimis conjuncta despiciat, et haec apud semetipsum recte ordinans, summo cum amore transcendat.
Abbreviated transcription (Latin):
na indignatio sese ut ita dixerim
medullitus mouet: hanc oppositio
humana ñ retinet. Nec se utiliter
cuiꝰlibet dep̃catio obicit: cũ semel
d̃s aliquid ab intimis irascendo dis¬
ponit. Hinc ẽ qd moyses qui rea¬
tũ totius plebis apud dñm suis p̃¬
cib tersit: dũq se obicem obtulit.
diuinȩ iracundiȩ uim placauit:
ad petram choreb ueniens. & ꝓ
aque exhibitione diffidens. reꝑ¬
missionis t̾ram ingredi dño ira¬
scente ñ potuit. Et sepe de hac
re affligitur: sepe desiderio se ex¬
citante turbatur. Et dispositȩ
ultionis iracundiam repellere a
se ipso ñ ualuit: qui hanc uolende

Expanded text:
na indignatio sese, ut ita dixerim, medullitus movet, hanc oppositio humana non retinet ; nec se utiliter cujuslibet deprecatio objicit, cum semel Deus aliquid ab intimis irascendo disponit. Hinc est enim quod Moyses, qui reatum totius plebis apud Deum suis precibus tersit, dumque se obicem obtulit, divinae iracundiae vim placavit, ad petram Horeb veniens, et pro aquae exhibitione diffidens, repromissionis terram ingredi, Domino irascente, non potuit . Et saepe hac de re affligitur, saepe desiderio se excitante turbatur, et dispositae ultionis iracundiam repellere a semetipso non valuit, qui hanc, volente
Abbreviated transcription (Latin):
uero ꝑseuerantia exprimitur: fer¬
rũ & es calciamentũ eius dr: dũ
p̃dicatio illius acumine simul &¬
constantia munitur. Per ferrum
enĩ mala aduersantia penetrat:
ꝑes uͦ bona que ꝓposuit longani¬

Expanded text:
autem perseverantia exprimitur, ferrum et aes calceamentum ejus dicitur, dum praedicatio illius acumine simul constantia munitur. Per ferrum enim, mala adversantia penetrat; per aes autem, bona quae proposuit, longani
Abbreviated transcription (Latin):
moysen dr. In dextera eius ignea
lex. Sinistra quippe reꝓbi. qui ad
sinistram sunt ponendi: dextera
uͦ dĩ appellantur electi. In dexcera
gͦ dĩ ignea lex est: quiã electi man¬
data celestia nequaqͣm corde frigi
do audiunt: s ad hec amoris inti¬
mi facib in ardescunt. Sermo ad
aurem ducitur: & mens eoꝵ sibi¬
met irata. ex int̾nȩ dulcedinis flã¬

Expanded text:
Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe reprobi, qui et ad sinistram ponendi sunt; dextera autem Dei appellantur electi. In dextera ergo Dei lex ignea est, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amores intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem ducitur, et mens eorum sibimet irata ex internae dulcedinis flam
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓximos debet fieri qui uult pa¬
renti omniũ uerius ningi: quati¬
nus eosdem quos ꝓpter dm̃ utiltẽ
negligit. tanto solidius diligat:
qͣnto m eis affectum & sobolem co¬
pulȩ carnalis ignorat.Hinc ꝑ mo

Expanded text:
ximos debet fieri, si vult parenti omnium verius jungi, quatenus eosdem quos propter Deum utiliter negligit tanto solidius diligat, quanto in eis affectum solubilem copulae carnalis ignorat. 42. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
dũ magnoꝑe est. ut hii qui donis
sp̃ualib emicant nequaqͣm ꝓxi¬
moꝵ infirmantiũ negotia fundi¬
tus deserant: s hec aliis quib dig¬
nũ est tractanda cõmittant. Unde
moyses qͦ ad popłm uiros ꝓ se sep¬
tuaginta constituit: ut quanto
se ab exteriorib causis absconde¬
ret. tanto ardentius int̾na pene¬
traret. Sicq fit ut & sũmi uiri
magis ad sp̃ualia dona ꝓficiant.
dũ eoꝵ mentẽ res infimȩ ñ concul¬
cant: & rursũ uiri in eccłia ulti¬
ii sine bono opere ñ uiuant. dũ
in reb exteriorib inueniunt rec¬
taque agant. Sc̃a quippe eccł̃ia
sic consistit unitate fideliũ: sicut
corpus nr̃m unitũ est compage
menbroꝵ. Alia namq sunt m̃bra
in corpore que intuende luci de¬
seruiunt: alia que a terre tactu
minime disiungunt᷑. Oculus quip¬
pe luci intendit: & ne cecari uale¬
at a puluere custoditur. lesuͦ tc̃
suũ officiũ recte ꝑagit: cũ suscipi¬
endũ terrȩ puluerem ñ refugit.

Expanded text:
dum magnopere est ut hi qui donis spiritalibus emicant nequaquam proximorum infirmantium negotia funditus deserant, sed haec aliis quibus dignum est tractanda committant. Unde Moyses quoque ac populum viros pro se septuaginta constituit, ut quanto se ab exterioribus causis absconderet, tanto ardentius interna penetraret. Sicque fit ut summi viri magis ad spiritalia dona proficiant, dum eorum mentes res infimae non conculcant; et rursum viri in Ecclesia ultimi sine bono opere non vivant, dum in rebus exterioribus inveniunt recta quae agant. Sancta quippe Ecclesia sic consistit unitate fidelium, sicut corpus nostrum unitum est compage membrorum. Alia namque sunt membra in corpore quae intuendae luci deserviunt, alia quae a terrae tactu minime disjunguntur. Oculus quippe luci intenditur, et ne caecari valeat, a pulvere custoditur. Pes vero tunc suum officium recte peragit, cum suscipien
Abbreviated transcription (Latin):
oebent & officio esse distincta. &
caritate comiuncta. ut sũmi uiri
eoꝵ uiam ꝓuideant. qui in t̾remꝰ
negotiis uacant: quatinꝰ uelut
ad lumen oculoꝵ pes ambulet.
& rursũ quicqͥd t̾renis negotiis
implicati agunt hoc ad maioꝵ
utilitatem referant᷑. ut pes cuiꝰ
uia ꝓspicitur. ñ sibi tantũmodo
s etiã oculis gradiatur. Dũ itaq
sibi inuicem alt̾na administrã¬
tione conueniune: miro mͦ agit᷑.
ut quia electi quiq uicissim sibi

Expanded text:
debent et officio esse distincta, et charitate conjuncta, ut summi viri eorum viam provideant, qui in terrenis negotiis vacant, quatenus velut ad lumen oculorum pes ambulet, et rursum quidquid terrenis negotiis implicati agunt, hoc ad majorum utilitatem referant, ut pes cujus via prospicitur, non sibi tantummodo, sed etiam oculis gradiatur. Dum itaque sibi invicem alterna administratione conveniunt, miro modo agitur, ut quia electi quique vicissim sibi
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ qd̃ agitur int̾mitti. Neq
enĩ mala in paradiso arbor extitit.
qͣm d̾s homini ne contingeret in¬
terdixit. Sed ut ꝑ melius obedi¬
entiȩ meritũ homo bene conditꝰ
cresceret. digirũ fuerat ut hunc
etiam a bono ꝓhiberet: quatinuꝰ
tanto uerius hoc qd̃ ageret uir

Expanded text:
bonum quod agitur intermitti. Neque enim mala in paradiso arbor exstitit, quam Deus homini, ne contingeret, interdixit. Sed ut per melius obedientiae meritum homo bene conditus cresceret, dignum fuerat ut hunc etiam a bono prohiberet, quatenus tanto verius hoc quod ageret vir
Abbreviated transcription (Latin):
cia condiunt᷑. & discretionis uirtꝰ
lectorem doceat qualis apud se es¬
se debeat. cũ exteriora bona ñ solũ
deo. sed etiã ꝓrimis subministrat.

Expanded text:
ia condiuntur, et discretionis virtus lectorem doceat, qualis apud se esse debeat, cum exteriora bona non solum Deo, sed etiam proximis subministrat.
Abbreviated transcription (Latin):
icut uitta coccinea labia tua
sponsa: & eloquiũ tuũ dul¬
ce. Uitca crines capitis astringit.
Quid autẽ ꝑ crines: nsi defluen¬
tis anumi cogitationes accipimꝰ:
Labia gͦ sponse ficut uitta sunt.
qr exhortatione sc̃ȩ eccłiȩ cuncte in
auditoꝵ mentib diffusȩ cogita¬
tiones ligantur. ne remissȩ difflu¬
ant. ne sese ꝑ illicita spargant. ne
sparse cordis oculos deprimant:s
quasi ad unam se intentionẽ col¬
ligant. dũ uitta eas sc̃ȩ p̾dicationiᷤᷤ
ligat. Quam recte & coccineã as¬
serit: quia scã p̃dicatio solo cari¬
tatis ardore flãmescit. xxuiii. Mor

Expanded text:
icut vitta coccinea labia tua, sponsa, et eloquium tuum dulce. Vitta crines capitis astringit. Quid autem per crines, nisi defluentes animi cogitationes accipimus? Labia ergo sponsae sicut vitta sunt, quia exhortatione sanctae Ecclesiae, cunctae in auditorum mentibus diffusae cogitationes ligantur, ne remissae diffluant, ne sese per illicita spargant, ne sparsae cordis oculos deprimant; sed quasi ad unam se intentionem colligant, dum vitta eas sanctae praedicationis ligat. Quam recte et coccineam asserit, quia sanctorum praedicatio solo charitatis ardore flammescit! VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
na mors eius est: ꝑfectus amor et̃¬
nitatis. Nam cũ mens ab erus rei
appetitri retrahitur. que accipi¬
entiũ numero partitur: tanto
magis ꝓximũ diligit. qͣntomitnꝰ
ex ꝓfectu illius sua dampna ꝑti-¬
mescit. Que si ꝑfecte in amorem
celestis patriȩ rapitur. plene etiã
in ꝓximi dilectione solidatur.:
quia cũ nulla t̃rena desiderat. ni¬
chil est qd̾ eius erga ꝓximũ carita

Expanded text:
na mors ejus est perfectus amor aetena mors ejus est perfectus amor aeternitatis. Nam cum mens ab hujus rei appetitu retrahitur, quae accipientium numero partitur, tanto magis proximum diligit, quanto minus ex profectu illius sua damna pertimescit: quae si perfecte in amorem coelestis patriae rapitur, plene etiam in proximi dilectione solidatur: quia cum nulla terrena desiderat, nihil est quod ejus erga proxim
Abbreviated transcription (Latin):
liuide ꝓfundrus suffoditur: ut
quo alii ad meliora ꝓperant eo iꝑ¬
so inuidi deterius ruant. Qua
rumna uidelicet etiã illud destrui¬
tur: qd̃ in aliis actib oꝑe ꝑfecto
surrexisse putabatur. Sed cur ħ¬
de inuidia dicimus: siñ etiam
qualit̃ subruatur intimemus:
Difficile namq est ut hoc alteri
ñ inuideat qd̾ alter adipisci exop¬
tat: quia quicqͥd temporale ꝑci¬
pitur. tanto minꝰ fit fingulis. qͣn¬
to diuiditur in multis. Et idcir¬
co desiderantis mentẽ. liuor extru¬
ciat: q̃m hoc qd appetit aut fun¬
oitus alter accipiens alteri adi¬
mit. aut a quantitate restringiti.
Qui gͦ liuoris peste plene carere
desiderat. illam herẽditatẽ dili¬
gat. qm coheredũ numerus non
angustat: que & om̃ib est una.
& singulis tota.que tanto largior¬
eẽ ostenditur. quanto ad hanc ꝑ¬
cipientiũ multitudo dilatatur.
Immimtio gͥ liuoris est: affectus
surgens int̾nȩ dulcedinis. &̃ ple¬

Expanded text:
lividae profundius suffoditur; ut lividae profundius suffoditur; ut quo alii ad meliora properant, eo ipse deterius ruat; qua ruina videlicet etiam illud destruitur, quod in aliis actibus perfecto opere surrexisse putabatur. Nam de invidia dicimus, si non etiam qualiter eruatur intimemus? Difficile namque est ut hoc alteri non invideat, quod adipisci alter exoptat: quia quidquid temporale percipitur, tanto fit minus singulis, quanto dividitur in multis: et idcirco desiderantis mentem livor excruciat, quia hoc quod appetit, aut funditus alter accipiens adimit, aut a quantitate restringit. Qui ergo livoris peste plene carere desiderat, illam haereditatem diligat, quam cohaeredum numerus non angustat: quae et omnibus una est, et singulis tota: quae tanto largior ostenditur, quanto ad hanc percipientium multitudo dilatatur. Imminutio ergo livoris est affectus surgens internae dulcedinis, et ple
Abbreviated transcription (Latin):
existeret: de bono alterius ñ dole¬
de quo scriptum ẽ. Inuidia diabo¬
li: mors introiuit in orbem t̃rarũ.
Quia enĩ ipse cȩlũ ꝑdidit condito
hoc homini inuidit: &e dampna¬
tionem suam ꝑditus adhuc alios
sciendũ est qr qmius ꝑ om̃e uiciũ
qd̾ ꝑpetratur. humano cordi uirꝰ¬
antiqui hostis infunditur: in hac
tam̃ inuidiȩ nequitia tota sua ui¬
scera serpensconcutit. & impͥmendȩ
malitiȩ pestem mouet. Cũ gͥ deuic
tum cor liuoris putredo corruperit.
ipsa qͦ exteriora indicant qͣm gra¬
lor quippe pallore afficitur. oculi
deprimuntur: mens accenditur
& menbra frigescunt. Fit in cogi¬
tatione rabies: in dentib stridor.
Cumq in latebris cordis abscon¬
rebrat conscientiam uulnꝰ inclusũ.
Nil letum de ꝓpriis libet: quia ta¬
bescentem mentẽ sua pena sacrat.
qͣm felicitas torquet aliena. Quan¬
toq extranei oꝑis in altũ fabrica
oucitur. tantofundam̃tũ mentis

Expanded text:
existeret, de bono alterius non doleexisteret, de bono alterius non dolenamque scriptum est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum . Quia enim ipse coelum perdidit, condito hoc homini invidit, et damnationem suam perditus adhuc alios sciendum est quia quamvis per omne vitium quod perpetratur, humano cordi antiqui hostis virus infunditur, in hac tamen nequitia, tota sua viscera serpens concutit, et imprimendae malitiae pestem vomit. De qutum cor livoris putredo corruperit, ipsa quoque exteriora indicant, quam gralor quippe pallore afficitur, oculi deprimuntur, mens accenditur, et membra frigescunt, fit in cogitatione rabies, in dentibus stridor; cumque in latebris cordis crescenrebrat conscientiam vulnus inclusum. Nil laetum de propriis libet, quia tabescentem mentem sua poena sauciat, quam felicitas torquet aliena; quantoque extranei operis in altum fabrica ducitur, tanto fundamentum mentis
Abbreviated transcription (Latin):
onis suȩ. regem in decore suo uide¬
re desiderant. & flere cotidie ex eiꝰ
amore ñ cessant. Quid isti. nisi al¬
tare sunt aureũ: In quoꝵ corde
aromata sunt incensa: qr in uir¬
tutib ardent. Dene autẽ de eodẽ
altari dr: qđ ante uelũ arche sit
positũ intra sca scõꝵ. Archa quippe
testam̃ti ipse nobis factus ẽ: de quo
scriptũ nourmus: in quo sunt
om̃s thesauri sapientiȩ & scientiȩ
absconditi. Archa intra uelũ est:
redemptor ñr in cęlo. Altare uͦ
aureũ in quo thimnama incendit᷑
ante uelũ: qr scõꝵ corda que tam
magnis uirtutib in dei amore
succensa sunt. ꝑ sc̃m desideriũ in
illo ardent: quem adhuc reuelata
facie uidere ñ possunt. Int̃ archã
quippe & altare uelũ est: qr hoc qd
nos adhuc auisione di seꝑat corrup¬
tionis nr̃e obstaculũ remotũ ñ est.
Sed quousq ante uelũ sumus: opor¬
tet ut quasi thimiamatis incenfũ
flãma amoris ardeamus. ł compũc¬

Expanded text:
onis suae, regem in decore suo videonis suae, regem in decore suo videre desiderant, et flere quotidie ex ejus amore non cessant. Quid isti, nisi altare sunt aureum in quorum corde aromata incensa sunt, quia virtutes ardent? Bene autem de eodem altari dicitur quod ante velum arcae sit positum in sancta sanctorum. Arca quippe testamenti ipse nobis factus est de quo scriptum esse novimus: In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Arca intra velum est Redemptor noster in coelo. Altare vero aureum in quo thymiama incenditur ante velum sanctorum corda, quae cum magnis virtutibus in Dei amore succensa sunt, per sanctum desiderium in illo ardent quem adhuc revelata facie videre non possunt. Inter arcam quippe et altare velum est, quia hoc quod nos adhuc a visione Dei separat corruptionis nostrae obstaculum remotum non est. Sed quousque ante velum sumus oportet ut quasi thymiamatis incensum flamma amoris ardeamus. Per compunc
Abbreviated transcription (Latin):
Alia compunctio ẽ que ꝑ amorẽ
nascitur. alia que ꝑ timorẽ: quia
aluid ẽ supplicia fugere: aliud pre¬
mia desiderare. Unde. in tab̃nacło
ꝑ legen duo altaria fieri iubent᷑.
unũ uidelicet exterius in atrio ere
tur carnes intus aromata: nisi qr
alii adhuc ꝑ timorẽ plangunt. alii
uͦ iam se ꝑ amorẽ lam̃tis afficiunt :
Multi namq peccatoꝵ suoꝵ me¬
mores. dũ supplicia eterna ꝑtime¬
scunt. cotidianis lacrimis se affli¬
gunt: plangunt mala que fece¬
runt & incendunt uicia igne
compunctionis. quoꝵ adhuc sug¬
gestiones in corde patiunt᷑. Quid
istiͥ nisi altare sunt ereũ: In quo
carnes ardent: qr ad huc ab eis oꝑa¬
carnalia plangunt᷑. Alii uͦ carna¬
lib uiciis liberi. aut longis iam
fletib securi amoris flamina in
compunctionis lacrimis inarde¬
scunt: celestis patriȩ p̾mia cordis
oculis ꝓponunt: suꝑnis ciuib int̃¬
esse concupiscunt. dura eis appa¬
ret seruitus longitudo ꝑegrinati¬

Expanded text:
 compunctio est, quae per timorem nascitur, alia quae per amorem. Quia aliud est supplicia fugere, aliud praemia desiderare. Unde et in tabernaculo per legem duo altaria fieri jubentur, unum videlicet exterius, aliud vero tur carnes, intus aromata, nisi hocalii adhuc per timorem plangunt, alii vero jam se per amorem in lamentis afficMulti namque peccatorum suorum memores, dum supplicia aeterna pertimescunt, quotidianis se lacrymis affligunt: plangunt mala quae fecerunt, et incendunt vitia igne compunctionis, quorum adhuc suggestiones in corde patiuntur: quid isti, nisi altare sunt aereum, in quo carnes ardent, quia adhuc ab eis carnalia opera planguntur? Alii vero a carnalibus vitiis liberi, aut longis jam fletibus securi, amoris flamma in compunctionis lacrymis inardescunt, coelestis patriae praemia cordis oculis proponunt: supernis jam civibus interesse concupiscunt. Dura eis apparet servitus, longitudo peregrinati
Abbreviated transcription (Latin):
unitatem audientiũ confundat.
Hinc paulus ait. Non plus sape¬
re qͣm oportet saꝑe: s saꝑe ad so¬
brietatem.Hinc in sacerdotis ue¬
ste tuxta diuinã uocem tintin¬
nabulis mala punica coniungun¬
tur. Quid enĩ ꝑ malapunica: nisi
fidei unitas designatur: Nam si¬
cut in malo punico uno exterius
cortice multa interius grana mirni¬
unt᷑: sic innumeros scẽ eccłiȩ popu¬
los unitas fid̃i contegit. quosintus
diu̾sitas meritoꝵ tenet. Ne igitur
rector incautus ad loquendũ ꝓru¬
at: hoc qd̃ iam p̃misimus ꝑ semet¬
bete sal in uobis: & pacem habete
int̃ uos. Acsi figurate ꝑhabitũ sa¬
cerdotis dicat. Mala punica in tin¬
tinnabulis iungite: ut ꝑ om̃e qd̃
dicitis. unitatem fidi cauta obser¬
uatione teneatis. Lxy. De duob ge¬

Expanded text:
audientium unitas confundatur. Hinc Paulus ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc in sacerdotis veste 18 juxta divinam vocem tintinnabulis mala punica conjunguntur . Quid enim per mala punica, nisi fidei unitas designatur? Nam sicut in malo punico, uno exterius cortice multa interius grana muniuntur; sic innumeros sanctae Ecclesiae populos unitas fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tenet. Ne igitur rector incautus ad loquendum proruat, hoc quod jam praemisimus, per semetbete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Ac si figurate per habitum sacerdotis dicat: Mala punica tintinnabulis jungite, ut per omne quod dicitis, unitatem fidei cauta observatione teneatis. Providendum
Abbreviated transcription (Latin):
pecunia: & qui amat pecu¬
nias. fructus ñ capiet ex eis. Fruct
ex pecuniis caperet: si eas bene spar¬
gere ñ amando uoluisset. Quia uͦ¬
diligendo retinet: hic utiq sine
fructu derelinquit.xii. In omeł.¬

Expanded text:
pecunia, et qui amat divitias fructus non capiet ex eis . Fructus quippe ex illis caperet, si eas bene spargere non amando voluisset: quia diligendo retinet, hic utique sine fructu derelinquet. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ꝓposuit. quia scripturȩ sacrȩ no¬
entes. pane uerbi nos reficit. & con¬
tra aduersarios sua refectione nos
roborat. Unde alias ab eccłia dicit᷑.
Posuisti in conspectu meo mensã:
aduersus eos qui tribulant me:
Misit ancillas suas. apłoꝵ udeli¬
cet animas. in ipso suo initio in¬
firmas ut uocarent ad arcem &
menia ciuitatis: quia p̾dicatores¬

Expanded text:
quoque proposuit, quia Scripturae sacrae noentes pane tra adversarios sua refectione nos roborat. Unde et alias ab Ecclesia dicitur: Posuisti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me . Misit ancillas suas, apostolorum videlicet animas, in ipso suo initio infirmas, ut vocarent ad arcem et moenia civitatis, quia dum inte
Abbreviated transcription (Latin):
se & homines in signo posuit: ut
ultra mundũ diluuio ñ deleret di¬
cens. Arcũ meũ ponam in nubib:
& erit signũ federis int̾ me & int̃
aquȩ & ignis simul ostendit᷑. quia¬
& ex parte est ceruleus. & ex parte
rubicundus: ut utriusq udicii te¬
stis sit. unius uidelicet faciendi. &

Expanded text:
mines in signo posuit, ut ultra mundum diluvio non deleret, dicens: Arcum meum ponam in nubibus, et erit signum foederis inter me et inter aquae et ignis simul ostenditur, quia ex parte est ceruleus, et ex parte rubicundus, ut utriusque judicii testis sit, unius videlicet faciendi, et
Abbreviated transcription (Latin):
cam̃ta doctrinȩ: uł signoꝵ miracła.
uel grãm curationis accipiunt: pꝰt
hec autẽ duris temptationũ ꝓba¬
tionib fatigantur: a quib temp¬
tationib adhuc cũ inciꝑent ualde
liberos se esse credider̃t. Qd̃ diui¬
nȩ g̃rȩ dispensatione agitur. neĩ
inchoatione sua temptationũ
asꝑitate tangant᷑: quia si eoꝵ in¬
icia amaritudo tẽptationis exci¬
petͥ tam facile ad ea que relique¬
rant redirent: qͣm nec longrus
discesserint. Nam contẽptis priꝰ
uicis: quasi iaxta positis repli
dñs ꝑuiam terre philistiim que
uicina est: reputans ne forte pe¬
niteret eũ si uidisset aduersũ se bel¬
la consurgere: & reu̾teretur in e¬
giptũ. Ex egipto itaq exeuntib
e uicino bella subtrahunt᷑: qrdere¬
linguentib scłm. quedã prius tran¬
quillitas ostenditur. ne in ipsa sua
teneritudine & inchoatione tur¬
bati: ad hoc territi redeant. qd̃ de¬

Expanded text:
 signorum miracula, vel gratiam curationis accipiunt ; post haec autem duris tentationum probationibus fatigantur, a quibus tentationibus adhuc, cum inciperent, valde liberos se esse crediderunt. Quod divinae gratiae dispensatione agitur, ne in inchoatione sua tentationum asperitate tangantur, quia si eorum initia amaritudo tentationis exciperet, tam facile ad ea quae reliquerant redirent quam nec longius discesserant; nam contemptis prius vitiis, quasi juxta positis replicDominus per viam terrae Philisthiim, quae vicina est, reputans ne forte poeniteret eum, si la consurgere, et reverteretur in Aegyptum. Ex Aegypto itaque exeuntibus e vicino bella subtrahuntur, quia derelinquentibus saeculum, quaedam prius tranquillitas ostenditur; ne in ipsa sua teneritudine atque inchoatione turbati, ad hoc territi redeant, quod e
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ iere. Aniqͣndo post praua oꝑa
qͣndo reuocat᷑. Hinc moyses ait.
Primogenita asini. mutab̾ oue.
mogenita. oue mutare ẽ:ĩmun¬
dȩ uitȩ primordia innocentiȩ sĩ¬
plicitate conuertere: ut postqͣm
illa peccator egit. que ut ĩmutida
oñs respuit. ea iam agendo ꝓferat
que di sacrificio imponat. Dm̃s
& ex carnis delectatione concepti:
culpe nob̾cũ originẽ traximꝰ. Unde
fit: ut etiã ex uoluntate nr̃a pecc̃is
implicem᷑. S quisqͥs post maliciã
carnis ad innocentiã conu̾titur cor¬
dis: pͥmogenitũ asini mutat oue:
ad innocentiã. Qui enĩ qualis pͥꝰ
fuit ẽẽ desinit. & app̃hensa carnis
mundicia innocentiã custodit: in
oblatione d̾i primogenitũ asini
pharao popłm: ñ eos duxit

Expanded text:
do posteriora llustrat. Hinc Moyses ait: Primogenita asini mutabis ove .mogenita ove mutare, est immundae vitae primordia in innocentiae simplicitatem convertere, ut postquam illa pDominus respuit, ea jam agendo proferat quae Dei sacrificio imponat.  in atque ex carnis delectatione concepti, culpae nobiscum originem traximus. Unde fit ut etiam ex voluntate nostra peccatis implicemur. Sed quisquis poscarnis ad innocentiam convertit cordis, primogenitum asini mutat ove, am convertit. Qui enim qualis prius fuerit esse desinit, apprehensa carnis munditia, innocentiam custodit, in oblationem Dei primogenitum asini Pharao po
Abbreviated transcription (Latin):
Temporiuam quippe pluuiam¬
oñs dedit: quia electis suis priori
tempore legis intellectũ contulit.
Serotinã quoq pluuiam tribuit:
quia p̃dicari dieb ultimis incar¬
nationis suȩ misteriũ fecit. Qd̃ qi
sc̃a eccłia cotidie annuntiare ñ de¬
sinit: ora cordis audientiũ uelut
ex pluuia serotina infundit.
luxuria qua castitatẽ corrũpimꝰ:
alia uͦ luxuria cordis ẽ qua de casti

Expanded text:
Temporaneam quippe pluviam dedit, quia electis suis priori tempore legis intellectum contulit; serotinam quoque pluviam tribuit, quia praedicari diebnationis suae mysterium fecit. Quod quia sancta Ecclesia quotidie annuntiare non desinit, ora cordis audientium velut ex imbre serotino infundit. luxuria, qua castitatem corrumpimus; alia vero cordis, qua de casti
Abbreviated transcription (Latin):
contra uicia erigitur: cũ subdita
ratiomi famulatur. Nam qͣntũli¬
bet ira ex zelo rectitudinis surgat.
si mentẽ immoderata uicerit: ra-¬
tioni ꝓtinus seruire contẽpnit.
Et tanto se impudentius dilatat:
quanto imꝑacienttȩ uicrũ uirtu¬
tem putat. Ynde necesse est ut
hoc ante om̃ta qui zelo recticũdi¬
nis mouetur atcendat. ne ira extͣ
mentis dñium transeat.s in ulti¬
onem peccati tempꝰ mõdũq con¬
siderans. surgentem animi ꝑtur¬
bationem subtilius ꝑtractando
restringat᷑. animositatẽ repͥmat.
& motus feruidos sub equitate
disponat. Et eo fiat iustior ultor
alienus. quo prior extitit uictor
suus: quatinus sic culpas delin¬
quentiũ corrigat. ut ante ipse
qui corrigit ꝑ pacientiã crescat.
& feruorem suũ trascendendo di¬
iudicet. ne intemperant̾ excitatꝰ
ipso relo rectitudinis longe a rec¬

Expanded text:
contra vitia erigitur, cum subdita rationi famulatur. Nam quantumlibet ira ex zelo rectitudinis surgat, si inmoderata meutem vicerit, rationi protinus servire contempnit et tanto se inpudentius dilatat, quanto inpatientiae vitium virtutem putat. Unde necesse est, ut hoc ante omnia, qui zelo rectitudinis movetur, attendat, ne ira extra mentis dominium transeat, sed in ultione peccati tempus modumque considerans, surgentem animi perturbationem subtilius pertractando restringat, animositatem reprimat et motus fervidos sub aequitate disponat, ut eo fiat iustior ultor alienus, quo prius extitit Victor suus, quatenus sic culpas delinquentium corrigat, ut ante ipse, qui corrigit, per patientiam crescat, ut fervorem suum transcendendo diiudicett ne intemperanter excitatus ipso zelo rectitudinis longe a rec
Abbreviated transcription (Latin):
multi ex his qui t̃c ex udeis in in¬
fidelitate remanserint. ad cogni¬
tionem ueritatis redeunt. Helias
quippe ueniens. sicut ꝑ malachi¬
am ꝓpħam dr reducet corda filioꝵ
ad patres eoꝵ: qm̃ hoc de dño inci¬

Expanded text:
multi ex his qui tunc ex Judaeis in infidelitate remanserint ad cognitionem veritatis redeunt, sautem veniens sicut per Malachiam dicitur, Reducet corda filiorum ad patres eorum : quoniam hoc de Domino inci
Abbreviated transcription (Latin):
cȩ que sub archa dñi plaustro re¬
ligantur. gemunt & ꝑgunt: dãt
ab intimis mugitus: & tam̃ ab
itinere ñ demutant gressus. A¬
morẽ quipe ꝑ cõpassionẽ senti¬
unt: s colla posterius ñ deflectũt.
Sic necesse est ut incedere debe¬
ant qui sacrȩ legis iugo supposi¬
ti. iam ꝑ internam scientiã dñi
archam portant: quatinus per
hoc qd̃ ꝓpinquoꝵ necessitatib cõ¬
uolent. acepto rectitudinis itinere
ñ declinent. Dethsamis quippe.
ta bethsamis ꝑgere est: cũ suꝑ¬
na scientia ad eternȩ lucis habi¬
taculũ ꝓpinquare. Sed t̃c uere
bethsamis tendimus: cũ uiam
rectitudinis gradientes ad uicina
erroris latera nec ꝓ affectu pignoꝵ
declinamꝰ. Quoꝵ nimirũ gr̃a m̃¬
tem nr̃am tenere debet. s reflecte¬
re ñ debet:ne hec eadem mens
aut si affectu ñ tangitur dura sit.
aut plus tacta. si inflectitur. re¬

Expanded text:
cae quae sub arca Domini ad plaustrum recae quae sub arca Domini ad plaustrum religantur, gemunt et pergunt, dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non demutant gressus. Amorem quidem per compassionem sentiunt, sed colla posterius non deflectunt. Sic sic necesse est ut incedere debeant qui, sacrae legis jugo suppositi, jam per internam scientiam Domini arcam portant, quatenus per hoc quod propinquorum necessitatibus condolent a coepto rectitudinis itinere non declinent. Bethsames quippe ta Bethsames pergere est cum superna scientia ad aeternae lucis habitaculum propinquare. Sed tunc vere Bethsames tendimus, cum viam rectitudinis gradientes, ad vicina erroris latera nec pro affectu pignorum declinamus. Quorum nimirum gratia mentem nostram tenere debet, sed reflectere non debet, ne haec eadem mens aut si affectu non tangitur, dura sit; aut plus tacta, si inflectitur, re
Abbreviated transcription (Latin):
pinquoꝵ debet necessitatib com¬
pati: ut tam̃ ꝑ compassionẽ non
sinat iuim suȩ intentionis impe¬
uiri. Sic affectus mentis uiscera
repleat. ut tam̃ ab sp̃uali ꝓposito
dis gressũ deflectat: ne suꝑni
uim amoris impediat. & surgen¬
tem mentẽ suꝑ imposito ponde¬
ad impendenda necessaria ꝓpin¬
quos carnis ñ diligunt: s amore
sp̃ualiũ ipsam in se dilectionem
uincunt. quatinꝰ sic eam discretio¬
nis moderamine temꝑent. ut ꝑ
hanc in paruo saldem ac minimo
a recto itinere ñ declinent. Quos
montana tendentes. affectu si-¬
mul & rigido sensu gradiuntur::
sicut scriptũ est. Tolentes duas
uaccas que lactabant uitulos iun¬
xerunt ad plaustrũ: uitulosq ea¬
rũ clauserunt domi: & posuert̃
archam di suꝑ plaustrũ. Et pau-¬
lopost. Ibant indirectũ uaccȩ ꝑ
uiam que ducit bethsames: &
itinere uno gradiebant᷑ ꝑgenteᷤᷤ
& mugientes: & ñ declinabant
neq ad dexteram neq ad sinistr̃a.
Ecce gͦ reclusis domi uitulis uac¬

Expanded text:
pinquorum debet necessitatibus compati, ut tamen per compassionem non sinat vim suae intentionis impediri, ut affectus quidem mentis viscera repleat, sed tamen a spiritali proposito dis gressum, deflectat, ne donum superni amoris impediat et surgentem mentem superimposito pondead impendenda necessaria propinquos carnis non diligunt, sed amore spiritalium ipsam in se dilectionem vincunt, quatenus sic eam discretionis moderamine temperent, ut per hanc in parvo saltem ac minimo a recto itinere non declinent. Quos montana tendentes, affectu simul et rigido sensu gradiuntur, sicut scriptum est: Tollentes duas vaccas quae lactabant vitulos, junxerunt ad plaustrum, vitulosque earum clauserunt domi, et posuerunt arcam Dei super plaustrum . Et paulo post: Ibant in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et itinere uno gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinantes neque ad dexteram, neque ad sinistram . Ecce enim, reclusis domi vitulis, vac