comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pleat. transeundo tardatur. Nam & si cęlũ
ac terra post in ȩternũ ꝑmanent. ex semet¬
ipsis tam̃ nunc ad nichilũ ꝓperant. sed ꝓ
eoꝵ usu quib seruiunt in meliꝰ mutata
ꝑseuerant. Stare gͦ soliꝰ creatoris est. ꝑ
que̾ cuncta ñ transeuntẽ transeunt. & in
quo aliqua ne transeant retinent᷑. Unde
& redemptor nr̃ quia diuinitatis eiꝰ status
capi ab humana mente ñ potuit. hunc
nobi̾s ad nos ueniens. creatus. natus. mor¬
tuus. sepultus. resurgens. atq ad cȩlestia
rediens. quasi transeundo monstrauit.
cui transiens auditũ p̃buit. sed stans oculos
reparauit. Per humanitatis quippe dispen¬
sationẽ transire habuit. ꝑ diuinitatis uero
potentiã. quia ubiq p̾sens est. stare. Uocesgͥ
cȩcitatis nr̃ȩ dñs audire transiens dicitur.
quia humanȩ miseriȩ factꝰ homo miseret᷑.
Srans autẽ lucem reparat. quia infirmita.¬
tis nr̃ȩ tenebras. ex uirtute diuinitatis illu¬

Expanded text:
pleat, transeundo tardatur. Nam etsi coelum pleat, transeundo tardatur. Nam etsi coelum ac terra post in aeternum permanent ex semetipsis tamen nunc ad nihilum properant, sed pro eorum usu quibus serviunt in melius mutanda perseverant. Stare ergo, solius creatoris est, per quem cuncta non transeuntem transeunt, et in quo aliqua, ne transeant, retinentur. Unde et Redemptor noster, quia divinitatis ejus status capi ab humana mente non potuit, hunc nobis ad nos veniens, creatus, natus, mortuus, sepultus, resurgens, atque ad coelestia rediens, quasi transeundo monstravit. cui transiens auditum praebuit, sed stans oculos reparavit . Per humanitatis quippe dispensationem transire habuit; per divinitatis vero potentiam, quia ubique praesens est, stare. Voces igitur caecitatis nostrae Dominus audire transiens dicitur, quia humanae miseriae factus homo miseretur. Stans autem lucem reparat, quia infirmitatis nostrae tenebras ex virtute divinitatis illu
Abbreviated transcription (Latin):
est. ubiq pͣsens. ubiq inuisibilis. ubiq tota.
ubiq incomp̃hensibilis. ꝑ inhiantẽ mentẽ
sine aspectu cernitur. sine dubio auditur:
sine motu suscipitur. sine corpore tangit᷑.
sine loco retinetur. Hanc nimirũ substan¬
tiam cũ animꝰ cogitat. assuetus reb corpo-¬
ralib. diuersarũ imaginũ fantasmata susti.¬
net. quȩ dum ab intentionis suȩ oculis
abigit manu discretionis postponens ei
omnia. iam hanc aliquatenꝰ conspicit quã
si nec dũ quid sit app̾hendit. agnouit certe
quid ñ sit. Quia gͦ ad insueta mens rapitur.
cũ diuinitatis essentiã rimatur. recte nunc
creatura quia ex nichilo facta est. & per
semetipsã ad nichilũ tendit. ñ stare habet.
sed defluere. Rationalis uͦ creatura eo
ipso quo ad imaginẽ auctoris est condita.
ne ad nichilũ transeat figit᷑. irrationalis
autẽ nequaquã figitur. sed donec uisionis
suȩ ministerio uniuersitatis speciem im¬

Expanded text:
est: ubique praesens, ubique invisisibilis, ubique tota, est: ubique praesens, ubique invisisibilis, ubique tota, ubique incomprehensibilis per inhiantem mentem sine aspectu 167 cernitur, sine dubio auditur, sine motu suscipitur, sine corpore tangitur, sine loco retinetur. Hanc nimirum substantiam cum animus cogitat assuetus rebus corporalibus, diversarum imaginum phantasmata sustinet. Quae dum ab intentionis suae oculis abigit manu discretionis, postponens ei omnia, jam hanc aliquatenus conspicit. Quam si necdum quid sit apprehendit, agnovit certe quid non sit. Quia ergo ad insueta mens rapitur, cum divinitatis essentiam rimatur, recte nunc creatura, quia ex nihilo facta est, et per semetipsam ad nihilum tendit, non stare habet, sed defluere. Rationalis vero creatura eo ipso, quo ad imaginem auctoris est condita, ne ad nihilum transeat, figitur; irrationalis autem nequaquam figitur, sed donec visionis suae ministerio universitatis speciem im
Abbreviated transcription (Latin):
ao summa se ñ ualet. in his infirma libent᷑
icet. Cum uͦ miris conatib ab his exurgere
nititur. magnũ ualde ẽ. si ad cognitionem
suã repressa corporali specie anima ꝑducat᷑.
ut semetipsam sine corporea imagine cogi-¬
tet. & cogitando se uiam sibi usq ad conside.¬
randam ȩternitatis substantiã paret. Hoc
bet semetipsã. ꝑ quã ab exteriorib ascen¬
dendo in se transeat. & a se in auclorẽ tendat.
Cum enĩ corporeas imagines deserit. in
semetipsam mens ueniens ñ modicũ ascen-¬
dit. Sed quãuis incorporea sit anima. quia
tam̃ corpori inheret. ex ipsa sui qualitate.
agnoscitur. quȩ carnis loco retinet᷑. quȩ dũ
obliuiscitur scita. cognoscit in cognita. memi-¬
nit obliuione mandata. hilarescit post tri¬
stia. addicitur post lȩta. ipsa sui diuersitate.
indicat. quantũ a substantia ȩternȩ incom¬
mutabilitatis distat. quȩ semꝑ ut est idem

Expanded text:
ad summa se non valet, in his infirma libenter ad summa se non valet, in his infirma libenter jacet. Cum vero miris conatibus ab his exsurgere nititur, magnum valde est, si ad cognitionem suam, repressa corporali specie, anima perducatur; ut semetipsam sine corporea imagine cogitet, et cogitando se, viam sibi usque ad considerandam aeternitatis substantiam paret.  bet semetipsam, per quam ab exterioribus ascendendo in se transeat, et a se in auctorem tendat. Cum enim corporeas imagines deserit, in semetipsam mens veniens, non modicum ascendit. Sed quamvis incorporea sit anima, quia tamen corpori inhaeret, ex ipsa sui qualitate agnoscitur, quae carnis loco retinetur. Quae dum obliviscitur scita, cognoscit incognita, meminit oblivioni mandata, hilarescit post tristia, addicitur post laeta: ipsa sui diversitate indicat quantum a substantia aeternae incommutabilitatis distat, quae semper, ut est, idem
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam namq ñ dicimꝰ. nisi de eo utiq quẽ
exprimere. aut nolumꝰ aut ñ ualemꝰ. Sed qua
mente hoc loco dicatur quidã. uidelicet expo¬
nitur cũ ꝓtinus sub infertur. cuiꝰ ñ agnosce-¬
ban uultũ. Humana quippe anima primoꝵ
hominũ uicio a paradisi gaudiis expulsa.
lucẽ inuisibiliũ ꝑdidit. & totam in amorẽ
uisibiliũ fudit. tantoq ab interna specula-¬
tione cȩcata est. quanto foras deformit᷑ sparsa.
Unde fit. ut nulla nouerit. nisi ea quȩ corpo-¬
reis oculis & ut ita dixerim palpando cogno¬
scit. Nomo enĩ qui si preceptũ seruare uoluis¬
set. etiã carne spiritalis futurus fuerat. pec¬
cando factus est etiã mente carnalis. ut sola
cogitet quȩ ad animũ ꝑ imagines corpoꝵ
trahit. Corpus quippe est. cęli. terrȩ. aquarũ.
animaliũ. cunctarũq rerũ uisibiliũ. quas
indesinent᷑ intuetur. In quib dum totã se
delectata mens ꝓicit. ab internȩ intelligen¬
tiȩ suptilitate grossescit. & quia iã erigere

Expanded text:
Quidam namque non dicimus, nisi de eo utique, quem exprimere aut nolumus, aut non valemus. Sed qua mente hoc loco dicitur quidam, videlicet exponitur, cum protinus subinfertur: Cujus non agnoscebam vultum. Humana quippe anima, primorum hominum vitio a paradisi gaudiis expulsa, lucem invisibilium perdidit, et totam se in amorem visibilium fudit; tantoque ab interna speculatione caecata est, quanto foras deformiter sparsa; unde fit ut nulla noverit nisi ea quae corporeis oculis, ut ita dixerim, palpando cognoscit. Homo enim, qui si praeceptum servare voluisset, etiam carne spiritalis futurus erat, peccando factus est etiam mente carnalis ut sola cogitet, quae ad animum per imagines corporum trahit. Corpus quippe est coeli, terrae, aquarum, animalium, cunctarumque rerum visibilium, quas indesinenter intuetur, in quibus dum totam se delectata mens projicit, ab internae intelligentiae subtilitate grossescit; et quia jam erigere
Abbreviated transcription (Latin):
ris. est affectus surgens int̾nȩ dulcedinis.
& plena mors eiꝰ. est ꝑfectus amor et̾nitatiᷤ:
nam cũ mens eiꝰ rei appetitu retrahit᷑. quę
accipientiũ numero partitur. tanto magis
ꝓximũ diligit. qnͣto minꝰ ex ꝓuectu illiꝰ
sua damna ꝑtimescit. Quȩ si ꝑfecte in amo¬
re cȩlestis patriȩ rapitur. plene etiã in proxi¬
mi dilectione solidatur. quia cũ nulla terre¬
na desiderat. nichil est qd̃ eiꝰ erga ꝓrimũ
caritati contradicat. Quȩ nimirũ cari¬
tas. quid est aliud. qua oculus mentis:
qui si terreni amoris puluere tangitur.
ab internȩ lucis mox intuitu lesus reuer¬
beratur. quia autẽ paruus est qui terrena
diligit. magnus qui ȩterna concupiscit.
potest etiã sic ñ inconuenienter intelligi.
paruulũ occidit inuidia. qm̃ huiꝰ pestis
languore ñ moritur. nisi qui adhuc in
desideriis infirmatur.¬

Expanded text:
ris est affectus surgens internae dulcedinis, ris est affectus surgens internae dulcedinis, et plena mors ejus est perfectus amor aeternitatis. Nam cum mens ab hujus rei appetitu retrahitur, quae accipientium numero partitur, tanto magis proximum diligit, quanto minus ex profectu illius sua damna pertimescit: quae si perfecte in amorem coelestis patriae rapitur, plene etiam in proximi dilectione solidatur: quia cum nulla terrena desiderat, nihil est quod ejus erga proximum charitati contradicat. Quae nimirum charitas quid est aliud quam oculus mentis; qui si terreni amoris pulvere tangitur, ab internae lucis mox intuitu laesus reverberatur? Quia autem parvulus est qui terrena diligit, magnus qui aeterna concupiscit, potest etiam sic non inconvenienter intelligi: Parvulum occidit invidia, quoniam hujus pestis languore non moritur, nisi qui adhuc in desideriis infirmatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tia custoditur. etiã siqua foris infirma st̃.
qnͣdoq roborantur. Et recte subditur.
putredo ossiũ inuidia. quia ꝑ liuoris intiũ
ante dĩ oculos prȩeunt etiã fortia acta
uirtutũ. Ossa quippe ꝑ inuidiã putrescere
est. quȩdã etiã robusta deperire. Sed cur
hȩc de inuidia dicimꝰ si ñ etiam qualit̃
seruatur intimemꝰ. Difficile namq ẽ. ut
hoc alteri ñ inuideat qđ adipisci alter
exoptat. quia quicquid temporale ꝑcipit᷑.
tanto fit minꝰ singulis qnͣto diuidit᷑ in
multis. & iccirco desiderantis mentẽ liuor.
excruciat. quia hoc qd̃ appetit. aut funditꝰ
alter accipiens adimit. aut a quantitate
restringit. Qui gͦ liuoris peste plene carere
desiderat. illam hereditatẽ diligat. quam
coheredũ numerꝰ ñ angustat. quȩ & om̃ib
una est & singulis tota. quȩ tanto largior
ostenditur. quanto ad hanc ꝑcipientium
multitudo dilatatur. Imminutio gͦ liuo¬

Expanded text:
tia custoditur, etiam si qua foris infirma sint tia custoditur, etiam si qua foris infirma sint quandoque roborantur. Et recte subditur, Putredo ossium invidia, quia per livoris vitium ante Dei oculos pereunt etiam fortia acta virtutum. Ossa quippe per invidiam putrescere est, quaedam etiam robusta deperire. Sed cur haec de invidia dicimus, si non etiam qualiter eruatur intimemus? Difficile namque est ut hoc alteri non invideat, quod adipisci alter exoptat: quia quidquid temporale percipitur, tanto fit minus singulis, quanto dividitur in multis: et idcirco desiderantis mentem livor excruciat, quia hoc quod appetit, aut funditus alter accipiens adimit, aut a quantitate restringit. Qui ergo livoris peste plene carere desiderat, illam haereditatem diligat, quam cohaeredum numerus non angustat: quae et omnibus una est, et singulis tota: quae tanto largior ostenditur, quanto ad hanc percipientium multitudo dilatatur. Imminutio ergo livo
Abbreviated transcription (Latin):
in dentib stridor. Cumq in latebris cor¬
dis crescens absconditur odiũ. dolore cȩco
terebrat conscientiã. uulnus inclusum. nil
lȩtũ de ꝓpriis libet. quia tabescentẽ mentẽ
sua pena satiat. quã felicitas torquet aliena.
quantoq extranei oꝑis in altũ fabrica ducit᷑.
tanto fundamentũ m̃tis liuidȩ ꝓfundius
subfoditur. ut quo alii ad meliora ꝓperant.
eo ipsa deteriꝰ ruat. Qua uidelicet ruina¬
etiã illud destruitur. qđ in aliis actib ꝑfecto
ope suirexisse putabatur: nam inuidia cum¬
mentẽ tabefecerit. cuncta quȩ inuenerit
infirma quȩdã ac tenera. & quid ꝑ ossa. nisi
ut quidam cũ uera cordis innocentia in ñnul
lis suis actib infirmi uideant᷑. quidã uero
iam quȩdã ante humanos oculos robusta exer¬
ceant. sed tam̃ erga alioꝵ bona intꝰ inuidiȩ
pestilentia tabescant. Bene gͦ dicitur. uita
carniũ sanitas cordis. quia si m̃tis in nocen¬

Expanded text:
in dentibus stridor. Cumque in latebris corin dentibus stridor. Cumque in latebris cordis crescens absconditur, odium dolore caeco tenebrat  Al., terebrat conscientiam, et vulnus inclusum, nil laetum de propriis libet. Quia tabescentem mentem sua poena satiat, quam felicitas torquet aliena; quanto extranei operis in altum vera fabrica ducitur, tanto fundamentum mentis lividae profundius suffoditur, ut quo alii ad meliora praeparant, eo ipsa deterius ruat. Qua ruina videlicet etiam illud destruitur, quod in aliis actibus perfecto opere surrexisse putabatur. Nam cum invidia mentem tabefecerit, cuncta quae invenerit infirma quaedam ac tenera, et quid per ossa, nisi ut quidam cum vera cordis innocentia in lis suis actibus infirmi videantur, quidam vero jam quaedam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: Vita carnium sanitas cordis, quia si mentis innocen
Abbreviated transcription (Latin):
ingemuit. Hinc ioseph fratres sui ismahe¬
litis transeuntib uendiderunt. quia co¬
gnito reuelationis mysterio. ne se melior
fieret. eiꝰ ꝓuectib obuiare conati sunt.
Hinc saul dauid subditũ lanceã intorquen¬
do ꝑsequitur. que magnis cotidie augeri
uirtutũ successib sensit. ultra se excrescere
expauit. Paruulꝰ itaq est. qui in uidia occi¬
ditur. quia Onisi ipse inferior existeret. de
est. quia quãuis ꝑ om̃e uitiũ qđ ꝑpetratur
humano cordi antiqui hostis uirꝰ infundit᷑.
in hac tam̃ nequitia tota sua uiscera serpens
concutit. & imprimendȩ maliciȩ pestem
uomit. De quo nimirũ scriptũ est: inuidia
diaboli. mors intrauit in orbem terrarum.
Nam cũ deuictũ cor liuoris putredo corru¬
perit. ipsa qͦ exteriora indicant quã grauit᷑
animũ uesania instigat. Color quippe pallore
afficitur. oculi deprimuntur. mens accendit᷑.
& menbra frigescunt. fit in cogitatione rabies.

Expanded text:
ingemuit. Hinc Joseph fratres sui Ismaeingemuit. Hinc Joseph fratres sui Ismaelitis transeuntibus vendiderunt , quia cognito revefieret, ejus profectibus obviare conati sunt . Saul rex David subditum lanceam intorquendo persequitur, quia quem magis quotidie augeri virtutum successibus sensit, ultra se excrescere expavit . Parvulus est qui invidia occiditur, quia nisi ipse inferior existeret, de est quia quamvis per omne vitium quod perpetratur, humano cordi antiqui hostis virus infunditur, in hac tamen nequitia, tota sua viscera serpens concutit, et imprimendae malitiae pestem vomit . De quo nimirum scriptum est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum . Nam cum devictum cor livoris putredo corruperit, ipsa quoque exteriora indicant quam graviter animum vesania instigat. Per invidiam color pallore afficitur, et oculi deprimuntur, mens accenditur, et membra frigescunt; fit in cogi
Abbreviated transcription (Latin):
nunc dicit᷑. uirũ stultũ int̾fecit iracundia.
Ac si apte diceretur: ira ꝑ zelũ sapientes
turbat. ira uͦ ꝑ uitiũ stultos trucidat. quia
illa sub ratione restringitur. hȩc uͦ irratio¬
nabilit̾ deuicte menti dñatur. Bene aut̃
in aliquo meliores putamꝰ. Paruulus gͦ est.
qui liuore occidit᷑. quia ipse sibi testimoniũ
phibet. qđ ei minor sit. cuiꝰ inuidia torquet᷑.
Hinc est qđ̃ hostis callidus primo homini
inuidendo sumpuit. quia amissa beatitu¬
dine. minorẽ se immortalitati illiꝰ agnouit
Hinc est qđ cam ad ppetrandũ fratricidiũ
corruit. quia despecto suo sacrificio p̾latũ
sibi infremuit. cuiꝰ ds̃ hostiã accepit. &
quẽ meliorẽ se esse ex horruit. ne ut cũq
esset amputauit: Hinc esau ad psecutionẽ.
srĩs exarsit. quia primogenitoꝵ benedicti¬
one ꝑdita. quã tam̃ esu lenticulȩ ipse uen-¬
diderat. minorẽ se ei quẽ nascendo p̃ibat

Expanded text:
nunc dicitur: Virum stultum interficit iracundia. nunc dicitur: Virum stultum interficit iracundia. Ac si aperte diceretur: Ira per zelum sapientes turbat, ira vero per vitium stultos trucidat, quia illa sub ratione restringitur, haec vero irrationabiliter devictae menti dominatur. Bene autem in aliquo meliores putamus. Parvulus ergo est qui livore occiditur, quia ipse sibi testimonium perhibet, quod ei minor sit cujus invidia torquetur. Hinc est quod hostis callidus primo homini invidendo subripuit, quia amissa beatitudine, minorem se immortalitati illius agnovit. Hinc est quod Cain ad perpetrandum fratricidium corruit ; quia despecto suo sacrificio, praelatum sibi infremuit, cujus Deus hostiam accepit: et quem meliorem se esse exhorruit, ne utcunque esset, amputavit. Hinc Esau ad persecutionem fratris exarsit , quia primogenitorum benedictione perdita, quam tamen esu lenticulae ipse vendiderat, minorem se ei, 179 quem nascendo praeibat,
Abbreviated transcription (Latin):
uitia erigitur. cũ subdita ratione famulat᷑.
nam quantũ libet ira ex zelo rectitudims
surgat. si immoderata mentẽ uicerit. ratio¬
ni protinꝰ seruire contemnit. & tanto se
impudentiꝰ dilatat. qnͣto impatientiȩ uitiũ
uirtutẽ putat. Unde necesse est. ut hoc an-¬
te omĩa qui zelo rectitudinis mouetur
attendat. ne ira extra mentis dominium
transeat. sed in ultione peccati tempꝰ mo-¬
dumq considerans. surgentẽ animi ꝑtur¬
bationẽ suptiliꝰ retractando restringat.
animositatẽ deprimat. & motꝰ feruidos
sub ȩquitate disponat. ut eo fiat iustior
ultor alienꝰ quo priꝰ extitit uictor suus.
quatinꝰ sic culpas delinquentiũ corrigat.¬
ut ante ipse qui corrigit ꝑpatientiam
crescat. ut feruorẽ suũ transcendendo di-¬
iudicet. ne intemperant᷑ excitatꝰ ipso ⁊elo
rectitudinis. longe a rectitudine aberret.
Quia uͦ sicut diximꝰ. etiã laudanda boni
emulatione mentis oculũ turbat. recte

Expanded text:
vitia exigitur, cum subdita rationi famulatur. vitia exigitur, cum subdita rationi famulatur. Nam quantumlibet ira ex zelo rectitudinis surgat, si immoderate mentem vicerit, rationi protinus servire contemnit, et tanto se impudentius dilatat, quanto impatientiae virus virtutem putat. Unde necesse est ut hoc ante omnia qui zelo rectitudinis movetur attendat, ne ira extra mentis dominium transeat; sed in ultione peccati tempus modumque considerans, surgentem animi perturbationem subtilius pertractando restringat, animositatem reprimat, et motus fervidos sub aequitate disponat, ut eo fiat justior ultor alienus quo prius exstitit victor suus: quatenut ante ipse qui corrigit, per patientiam crescat, et fervorem suum transcendendo dijudicet, ne intemperanter excitatus ipso zelo rectitudinis, longe a rectitudine aberret. Quia vero, sicut diximus, etiam laudanda boni aemulatio mentis oculum turbat, recte
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ hȩc interĩ ꝑ commotionẽ claudit. &¬
unde mens turbatur ne uideat. inde ꝓficit
ut ad uidendũ ueriꝰ clarescat. sicut infir¬
manti oculo cũ colliriũ mittitur lux penitꝰ
negatur. sed inde eã post paululũ ueracit᷑
recipit. unde hanc ad tempus salubriter
amittit. Nunquam uͦ commotioni con¬
templatio iungitur: nec p̃ualet mens tur¬
bata conspicere. ad qd̃ uix tranquilla ualet
inhiare. quia nec solis radius cernitur. cũ
cõmotȩ nubes cȩli faciẽ obducunt. nec
turbatus fons respicientis imaginẽ reddit.
quã tranquillꝰ ꝓprie ostendit. quia quo eiꝰ
unda palpitat. in se speciẽ similitudinis
obscurat. Sed cũ ꝑ zelum animꝰ mouet᷑.
curandũ summoꝑe est. ne hȩc eadem quȩ
instrum̃to uirtutis assumitur menti ira
dominet᷑. ne qͣsi domina prȩeat. sed uelut
ancilla ad obsequiũ parata. a rationis tͣgo
num quã recedat. Tunc enĩ robustiꝰ contra

Expanded text:
quae haec interim per commotionem claudit; et quae haec interim per commotionem claudit; et unde mens turbatur ne videat, inde proficit ut ad videndum verius clarescat: sicut infirmanti oculo cum collyrium immittitur, lux penitus negatur; sed inde eam post paululum veraciter recipit, unde hanc ad tempus salubriter amittit. Nunquam vero commotioni contemplatio jungitur, nec praevalet mens perturbata conspicere, ad quod vix tranquilla valet inhiare, quia nec solis radius cernitur, cum commotae nubes coeli faciem obducunt, nec turbatus fons respicientis imaginem reddit, quam tranquillus proprie ostendunda palpitat, eo in se speciem similitudinis obscurat. Sed cum per zelum animus movetur, curandum summopere est, ne haec eadem, quae instrumento virtutis assumitur, menti ira dominetur, ne quasi domina praeeat, sed velut ancilla ad obsequium parata, a rationis tergo nunquam recedat. Tunc enim robustius contra
Abbreviated transcription (Latin):
qui irasci nos nobis tantũ modo. ñ etiam
ꝓximis delinquentib uolunt. Si enĩ sic
ꝓrimos ut nos amare p̃cipimur. restat¬
ut sic eoꝵ erratib sicut nr̃is uitiis irascam᷑.
De hac ꝑ salomonẽ dicitur. mellor est ira
risu. quia ꝑ tristiciã uultus. comgitur ani¬
mus delinquentis. De hac iterũ psalmista
ait. turbatus est pre ira oculus m̃s. Ira qͥppe
ꝑuitiũ oculũ m̃tis excecat. ira autẽ ꝑ ⁊elũ
turbat. quia quo saltẽ recti ȩmulatione
concutitur. ea quȩ nisi tranquillo corde
ꝑcipi ñ potest. contẽplatio dissipatur.
Ipse namq ⁊elus rectitudinis. quia inquie¬
tudine mentẽ agitat. eiꝰ mox aciẽ obscurat.
ut altiora in cõmotione ñ uideat. quȩ bene
priꝰ tranquilla cernebat. sed inde suptiliꝰ.
ad altare ducitur. unde ad tempꝰ neuideat
reuerberat᷑. Nam ipsa recti emulatio ȩt̾na
post paululũ in tranquillitate largiꝰ aperit.

Expanded text:
qui irasci nos nobis tantummodo, non etiam qui irasci nos nobis tantummodo, non etiam proximis delinquentibus volunt. Si enim sic proximos ut nos amare put sic eorum erratibus sicut nostris vitiis irascamur. De hac per Salomonem dicitur: Melior est ira risu, quia per tristitiam vultus corrigitur animus delinquentis . De hac iterum Psalmista ait: Turbatus est prae ira oculus meus . Ira quippe per vitium oculum mentis excaecat, ira autem per zelum turbat; quia quo saltem recti aemulatione concutitur, ea quae nisi tranquillo corde percipi non potest, contemplatio dissipatur. Ipse namque zelus rectitudinis, quia inquietudine mentem agitat, ejus mox aciem obscurat, 178 ut altiora in commotione non videat, quae pene prius tranquilla cernebat. Sed inde subtilius ad alta reducitur, unde ad tempus, ne videat, reverberatur. Nam ipsa recti aemulatio aeterna post paululum in tranquillitate largius aperit,
Abbreviated transcription (Latin):
Considerata quippe infirmitas ꝓpnia. mala
nobis excusat aliena: Patienter nãq illatã
iniuriã tolerat. qui pre meminit qđ for¬
tasse adhuc habeat. in quo debeat ipse tole¬
sari. & quasi aqua ignis extinguitur. cum
surgente feruore animi sua cuiq admentẽ
culpa reuocatur. quia erubescit peccata ñ
parcere. qui uel dõ uel ꝓrimo sepe se reco¬
lit parcenda peccasse. Sed inter hȩc sollert᷑
sciendũ est. qđ alia ẽ ira quã impatientia
srcitat. alia quã ⁊elus format. illa ex intio
hȩc uirtute generatur: Si enĩ nulla ira
ex uirtute. surgeret. diuinȩ animaduersi¬
onis impetũ finees ꝑ gladiũ ñ placasset
Hanc irã quia heli ñ habuit. motũ contͣ se
implacabilit̾ suꝑnȩ ultionis excitauit. nã
quo contra subditoꝵ uitia tepuit. eo contra
illũ districtio ȩterni rectoris exarsit. De
hac ꝑ psalmistam dicitur. irascimini & no¬
lite peccare: qđ nimirũ ñ recte intelligunt

Expanded text:
Considerata quippe infirmitas propria mala Considerata quippe infirmitas propria mala nobis excusat aliena. Patienter namque illatam injuriam tolerat, qui meminit quod fortasse adhuc habeat in quo debeat ipse tolerari. Et quasi aqua ignis exstinguitur, cum surgente furore animi sua cuique ad mentem culpa revocatur, quia erubescit peccato non parcere, qui vel Deo vel proximo saepe recolit parcenda peccasse. Sed inter haec solerter sciendum est, quod alia est ira quam impatientia excitat, alia quam zelus format. Illa ex vitio, haec ex virtute generatur. Si enim nulla ira ex virtute surgeret, divinae animadversionis impetum Phinees per gladium non placasset. Hanc iram quia Heli non habuit, motum contra se implacabiliter supernae ultionis excitavit. Nam quo contra subditorum vitia tepuit, eo contra illum districtio aeterni rectoris exarsit. De hac ira per Psalmistam dicitur: Irascimini et nolite peccare . Quod nimirum non recte intelligunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ut mens sollicita ante quã agere qđ libet
incipiat. om̃s sibi quas pati potest contume¬
lias p̃ponat. quatinꝰ redemptoris sui ꝓbra
uenientia tanto fortior excipit. quanto se
cautiꝰ ex p̾scientia armauit. Qui enim
imꝑuidus ab aduersitate dep̾hendit᷑. qͣsi
ab hoste dormiens inuenitur. eũq citius
mimicꝰ necat. quia ñ repugnantẽ ꝑforat.
nan qui mala unminentia ꝑ sollicitudinẽ
pręnotat. hostiles incursus qͣsi in insidiis
uigilans expectat. & inde ad uictoriã ualen¬
ter accingitur. unde nesciens dep̾hendi pu¬
tabatur: Sollerter gͦ animꝰ ante actionis
suȩ primordia cuncta debet aduersa medi-¬
tari. ut semꝑ hȩc cogitans. semper contͣ hec
torace patientiȩ munitꝰ & quicqͥd accesserit
ꝓuidus supet. & quicquid ñ accesserit lucrũ
putet. Scds autẽ seruandȩ mansuetudimꝰ
modus est. ut cũ alienos excessus aspicimꝰ.
nr̃a quib in aliis excessimꝰ delicta cogitemꝰ.

Expanded text:
ut mens sollicita, antequam agere quidlibet ut mens sollicita, antequam agere quidlibet incipiat, omnes sibi quas pati potest contumelias proponat, quatenus Redemptoris sui probra uae nimirum venientia tanto fortius excipit, quanto se cautius ex praescientia armavit. Qui enim improvidus ab adversitate deprehenditur, quasi ab hoste dormiens invenitur, eumque citius inimicus necat, quia non repugnantem perforat. Nam qui mala imminentia per sollicitudinem praenotat, hostiles incursus quasi in insidiis vigilans exspectat, et inde ad victoriam valenter accingitur, unde nesciens deprehendi putabatur. Solerter ergo animus ante actionis suae primordia cuncta debet adversa meditari, ut semper haec cogitans, semper contra haec thorace patientiae munitus, et quidquid accesserit providus superet, et quidquid non accesserit lucrum putet. Secundus autem servandae mansuetudinis modus est, ut cum alienos excessus aspicimus, nostra quibus in aliis excessimus delicta cogitemus.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmouet. sed duriꝰ tenet. Alii namq accen-¬
sis calamis similes. dũ uocib ꝑstrepunt.
qͣsi quosdã accensionis suȩ sonitꝰ redaunt.
citiꝰ quidẽ flammã faciunt. sed ꝓtinus in
fauilla frigescunt. Aui autẽ lignis grauiorib
duriorib q ñ dispares. accensionẽ tarde.
suscipiunt. sed tam̃ accensi semel difficilius
extinguntur. & quia se tardiꝰ in asperitate.
concitant. furoris sui durius ignẽ seruant.
Aui autẽ qđ est nequiꝰ &citiꝰ O iracundiȩ
flaminas accipiunt. & tardius deponunt.
ñnulli uͦ has & tarde suscipiunt. & citius
amittunt. In quib nimirũ quatuor modis
liquido lector agnoscit. qͥa & ad tranquilli¬
tatis bonũ ultimꝰ plusquã primꝰ appropin¬
quat. & in malo scđm terciꝰ suꝑat. Sed qͥd
dicimꝰ. si ñ etiã qualit̾ compesci debeat expri-¬
mamus: Duob & enĩ modis fracta. posside.¬
re animũ ira desuescit. Primus quippe est.

Expanded text:
commovet, sed durius tenet. Alii namque accencommovet, sed durius tenet. Alii namque accensi calamis similes, dum vocibus perstrepunt, quasi quosdam / accensionis suae sonitus reddunt; citius quidem flammam faciunt, sed protinus in favillam frigescunt. Alii autem, lignis gravioribus durioribusque non dispares, accensionem tarde suscipiunt, sed tamen accensi semel difficilius extinguntur, et quia se tardius in asperitate concitant, furoris sui durius ignem servant. Alii autem – quod est nequius – et citius iracundiae flammas accipiunt et tardius deponunt. Nonnulli vero has et tarde suscipiunt et citius amittunt. In quibus nimirum quattuor modis liquido lector agnoscit, quia et ad tranquillitatis bonum ultimus plus quam primus appropinquat et in malo secundum tertius superat. Sed quid dicimus, si non etiam qualiter compesci debeat exprimamus? Duobus etenim modis fracta possidere animum ira desuescit. Primus quippe est,
Abbreviated transcription (Latin):
in intimis discretionis forma teneatur
Nonnunqua uͦ dum accensus animus a
consueta locutione restringitur: ꝑ accessũ
tẽporis penitꝰ a ꝓrimi dilectione seꝑatur.
& acriores stimuli ad mentẽ ueniunt.
atq in irati oculũ festuca intrabẽ uerut᷑.
dũ ira in odiũ ꝑmutatur. Plerumq ira
ꝑ silentiũ clausa intra mentẽ uehementiꝰ
estuat. & clamosas tacita uoces format.
uerba sibi quib exasperetur obicit. & qͣsi
in causȩ examine posita. duriꝰ exasperata
respondit. Qd̃ salomon breuit᷑ insinuat
dicens. prestolatio impioꝵ furor. Sicq fit.
ut ꝑturbatus animꝰ maiorẽ strepitũ sui
silentii sentiat. eũq grauiꝰ clausa irȩ flãma
consumat. Unde bene ante nos quidam
sapiens dixit: cogitationes iracundi ui percȩ
sunt generationes. mentẽ comedunt matrẽ
suã. Sciendũ uͦ est. qđ ñnullos ira citiꝰ accen¬
dit. faciliꝰ deserit. ñnullos uero tarde quidẽ

Expanded text:
in intimis discretionis forma teneatur. in intimis discretionis forma teneatur. Nonnumquam vero, dum accensus animus a consueta locutione restringitur, per accessum temporis penitus a proximi dilectione separatur, et acriores stimuli ad mentem veniunt. atque in irati oculum festuca in trabem vertitur, dum ira in odium permutatur. Plerumque ira per silentium clausa intra mentem vehementius aestuat et clamosas tacita voces format. Verba sibi, quibus exasperatur, obicit, et quasi in causae examine posita, durius exasperata respondet. Quod Salomon breviter insinuat, dicens: prętolatio impiorum furor. Sicque fit, ut perturbatus animus maiorem strepitum sui silentii sentiat eumque gravius clausae irę flamma consumat. Unde bene ante nos quidam sapiens dixit: Cogitationes iracundi vipereae sunt generationis, mentem comedunt matrem suam. Sciendum vero est, quod nonnullos ira citius accendit, facilius deserit. Nonnullos vero tarde quidem
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq ut usq ad manꝰ ira ꝓsiliat. & quo
ratio longiꝰ recedit audacior exurgat. seq
ipsũ retinere animꝰ ñ ualet. quia factus est
potestatis alienȩ. & eo furor menbra in ictib
exercet. quo intus ipsam menbroꝵ dominã
mentẽ captiuã tenet. Aliquando autẽ ma¬
nus ñ exerit. sed in maledictionis iaculo
lingũa uertit. frĩs namq interitũ precib
exposcit. & hoc dm̃ ppetrare expetit. qđ ipse
puersus homo facere uel metuit uel erube¬
scit. fitq ut uoto & uoce homicidiũ pagat.
etiã cũ a lesione ꝓximi manib cessat
Aliqnͣdo ira ꝑturbato animo qͣsi ex iudicio
silentiũ indicit. & quo se foras ꝑ linguã ñ
exprunit. intus deteriꝰ ignescit. ut iratus
quisq collocutionẽ suã ꝓximo subtrahat.
& nil dicendo. quã sit auersus dicat: & non¬
nunqu̾a hȩc silentii seueritas ꝑ disciplinȩ
dispensationẽ geritur. si tamen sollicite

Expanded text:
plerumque, ut usque ad manus ira prosiliat, et quo plerumque, ut usque ad manus ira prosiliat, et quo ratio longius recedit, audacior exurgat; seque ipsum retinere animus non valet, quia factus est potestatis alienę, et eo furor membra foras in ictibus exerit, quo intus ipsam membrorum dominam mentem captivam tenet. Aliquando autem manus non exerit, sed in maledictionis / iaculo linguam vertit. Fratris namque interitum precibus exposcit et hoc deum perpetrare expetit, quod ipse perversus homo facere vel metuit vel erubescit. Fitque, ut voto et voce homicidium peragat, etiam cum a lęsione proximi manibus cessat. Aliquando ira perturbato animo quasi ex iudicio silentium indicit, et quo se foras per linguam non exprimit, intus deterior ignescit, ut iratus quisque conlocutionem suam proximo subtrahat et nihil dicendo, quam sit aversus, dicat. Et nonnumquam silentii sęveritas per disciplinae dispensationem geritur, si tamen sollicite
Abbreviated transcription (Latin):
iracundiã urãm. quia cũ ius menti iracun¬
dia confusionis tenebras incutit. hũic ds
radiũ suȩ cognitionis abscondit. Per irã
scĩ sp̃s splendor excluditur. quo contra
iuxta uetustã translationẽ scriptum est.
suꝑ quẽ requiescit sp̃s m̃s nisi suꝑ humilẽ
& quietũ. & trementẽ sermones meos
Cũ enĩ humilẽ diceret. quietũ ꝓtinus
adiunxit. Si gͦ ira quietẽ m̃tis subtͣhit.
suã scõ sꝑũi habitationẽ claudit: cuiꝰ re-¬
cessione animꝰ uacuus ad apertam mox
insaniã ducitur. & usq ad suꝑficiem ab
intimo cogitationũ fundam̃to dissipat᷑
Nam ire suȩ stimulis accensũ cor palpi¬
tat. corpꝰ tremit. lingua se p̃pedit. facies
ignescit. exasperant᷑ oculi. & nequaquã
recognoscuntur noti. ore quidẽ clamorẽ
format. sed sensus quid loquit᷑ ignorat.
In quo itaq iste ab abrepticiis longe est.
qui actionis suȩ conscius ñ est: Unde fit

Expanded text:
iracundiam vestram. Qui cum menti iracuniracundiam vestram. Qui cum menti iracundae confusionis tenebras incutit, huic deus radium suae cognitionis abscondit. Per iram sancti spiritus splendor excluditur, quo contra iuxta vetustam translationem scriptum est: Super quem requiescit spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos? Cum enim humilem diceret, quietum protinus adiunxit. Si ergo / ira quietem menti subtrahit, suam sancto spiritui habitationem claudit. Cuius recessione animus vacuus ad apertam mox insaniam ducitur et usque ad superficiem ab intimo cogitationum fundamento dissipatur. Nam irae suae stimulis accensum cor palpitat, corpus tremit, lingua se praepedit, facies ignescit, exasperantur oculi, et nequaquam recognoscuntur noti. Ore quidem clamorem format, sed sensus, quid loquitur, ignorat. In quo itaque iste ab arrepticiis longe est, qui actionis suae conscius non est? Unde fit
Abbreviated transcription (Latin):
uita amittitur. & si sapientia teneri uide¬
atur sicut scriptũ est. ira ꝑdit etiã pruden¬
tes. quia scilicet confusus animꝰ nequaꝗͣ.
explet etiã siquid intelligere prudenter
ualet. Per irã iusticia relinquitur sicut
scriptũ est. ira uiri iusticiã dĩ ñ operatur.
quia dũ ꝑturbata mens iudiciũ suȩ rationis
exasperat. om̃e qđ furor suggerit rectum
putat. Per irã grã uitȩ socialis amutitur
sicut scriptũ est. noli esse assiduus cũ homi¬
ne iracundo. ne discas semitas eiꝰ. & sumas
scandalũ animȩ tuȩ. quia qui se ex huma¬
na ratione ñ temperat. necesse ẽ ut bestiali-¬
ter solus uiuat. Per iram concordia rum-¬
pitur. sicut scriptũ est. uir animosꝰ parit
rixas. & uir iracundus effodit peccata.
Iracundus quippe peccata effodit. qͥa etiã
malos qͦs incaute ⁊ ad discordiã ꝓuocat.
peiores facit. Per irã lux ueritatis amitti.¬
tur sicut scriptũ est. sol nͣ occidat super

Expanded text:
vita amittitur, etsi sapientia teneri videvita amittitur, etsi sapientia teneri videatur, sicut scriptum est: Ira perdit etiam prudentes, quia scilicet confusus animus nequaquam explet, etiamsi quid intellegere prudenter valet. Per iram iustitia relinquitur, sicut scriptum est: Ira viri iustitiam dei non operatur, quia dum perturbata / mens iudicium suę rationis exasperat, omne, quod furor suggerit, rectum putat. Per iram gratia vitae socialis amittitur, sicut scriptum est: Noli esse assiduus cum homine iracundo, ne discas semitas eius et sumas scandalum animae tuae, quia qui se ex humana ratione non temperat, necesse est, ut bestialiter solus vivat. Per iram concordia rumpitur, sicut scriptum est: Vir animosus parit rixas, et vir iracundus effundit peccata. Iracundus quippe peccata effundit, quia etiam malos, quos incaute ad discordiam provocat, peiores facit. Per iram lux veritatis amittitur, sicut scriptum est: Sol non occidat super
Abbreviated transcription (Latin):
dia: Quȩ nimirũ sententia uera esset. siillata
contͣ tanti uiri patientiã ñ suisset. Sed nos
pensemꝰ qđ dicitur quãuis ab auditoris sui
uirtute relidatur. ut ostendamꝰ quã rectũ ẽ
qd̃ ꝓmitur. si ñ in beato iob iniuste ꝓmeret᷑.
cũ scriptũ sit. tu autẽ dñe. cũ tranquillitate
iudicas. sciendũ nobis magnope est. quia
quotiens turbulentos motꝰ animi sub man-¬
suetudinis uirtute restringimꝰ. redire ad
similitudinẽ conditoris conam᷑. Nam cum
tranquillitatẽ m̃tis ira diuerberat. dilaniatã
quodam mͦ scissãq ꝑturbat. ut sibimecipsi
ñ congruat. acuim intimȩ similitudinis
pensemꝰ. ꝑ quã dum mansuetudo amit.¬
titur. suꝑnȩ imaginis similitudo uitiat᷑.
Per iram sapientia ꝑditur. ut quid qͦ ue
ordine agendũ sit om̃ino nesciat᷑. sicut
scriptũ est: ira in sinu stulti requiescit.
quia nimirũ intelligentiȩ lucẽ subt̃hit.
cũ mentẽ ꝑmouendo confundit. Per irã

Expanded text:
ae nimirum sententia vera esset, si illata contra tanti viri patientiam non fuisset. Sed nos pensemus quod dicitur, quamvis ab auditoris sui virtute relidatur, ut ostendamus quam rectum est quod promitur, si non in beatum Job injuste promeretur, cum scriptum sit, Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas ; sciendum nobis magnopere est quia quotiens turbulentos motus animi sub mansuetudinis virtute restringimus, redire ad similitudinem conditoris conamur. Nam cum tranquillitatem mentis ira diverberat, dilaniatam quodam modo scissamque perturbat, ut sibimetipsi non congruat, ac vim intimae similitudinis pensemus, per quam dum mansuetudo amittitur, supernę imaginis similitudo vitiatur. Per iram sapientia perditur, ut, quid quove ordine agendum sit, omnino nesciatur, sicut scriptum est: Ira in sinu stulti requiescit, quia nimirum intellegentię lucem subtrahit, cum mentem permovendo confundit. Per iram
Abbreviated transcription (Latin):
ei uestigiis se imparem sentit. atq ad se
relapsa eum artiꝰ diligit. cuiꝰ mirã dulcedi¬
nem ferre ñ ualens. uix hanc sub incerta-
uisione gustauit. Sed quia ad hoc subleua¬
tionis culmen minime pertingitur. nisi
priꝰ desiderioꝵ carnaliũ importune pstre¬
pens turba reprimatur. recte subiungit᷑:¬

Expanded text:
ejus vestigiis se imparem sentit, atque ad se ejus vestigiis se imparem sentit, atque ad se relapsa, eum arctius diligit, cujus miram dulcedinem ferre non valens, vix hanc sub incerta visione gustavit. Sed quia ad hujus sublevationis culmen minime pertingitur, nisi prius desideriorum carnalium importune perstrepens turba reprimatur, recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Sicq fit. ut illuminata plus metuat. qͥa
magis aspicit a ueritatis regula qnͣto discor-¬
dat. eamq graui formidine suus ipse ꝓuectꝰ
quatiat. quȩ priꝰ qͣsi securiꝰ nil uidebat. ꝙͣ uis
quantalibet uirtute ꝓfecerit. ñ iam manife.¬
stum aliquid de ȩt̾nitate comp̃hendit. sed
adhuc sub cuiꝰdam caligine imaginationis
conspicit. Unde & hec eaden nocturna uisio
dicitur: in nocte quippe sicut & suꝑius dixi¬
mus dubie. in die autẽ constanter uidemus
Quia gͥ ad contemplanddũ int̾ni solis radiũ
nubes sese nr̃ȩ corruptionis interserit. nec
ad infirmos mentis nr̃ȩ oculos illud sicut
est incõmutabile lumen erumpit. adhuc
am̃ quasi in nocturna uisione cernimus.
cũ ꝓculdubio sub incerta contemplatione
caligamꝰ. Sed quãuis extremũ de illo ali¬
quid mens conceperit. in consideratione
tam̃ eiꝰ magnitudinis inhorrescit. & eo
magis metuit. quia ipsis contemplationis

Expanded text:
cit; sicque fit ut illuminata plus metuat, quia cit; sicque fit ut illuminata plus metuat, quia magis aspicit a veritatis regula per quanta discordat; eamque gravi formidine suus ipse profectus quatit, quae prius quasi securius nihil videbat. Quamvis quantalibet virtute profecerit, non jam manifestum aliquid de aeternitate comprehendit, sed adhuc sub cujusdam caligine imaginationis conspicit. Unde et haec eadem, nocturna visio dicitur. In nocte quippe, sicut et superius diximus, dubie; in die autem constanter videmus. Quia igitur ad contemplandum interni solis radium, nubes sese nostrae corruptionis interserit, nec ad infirmos nostrae mentis oculos illud, sicut est, incommutabile lumen erumpit; adhuc Deum quasi in nocturna visione cernimus, cum procul dubio sub incerta contemplatione caligamus. Sed quamvis extremum de illo aliquid mens conceperit, in consideratione tamen ejus magnitudinis inhorrescit, et magis metuit, quia ipsis contemplationis
Abbreviated transcription (Latin):
illud ad nos emanat qđ later in occulto.
Quasi enĩ ꝑ quendã ad nos sonitũ erumpit.
dum consideranda nobis sua oꝑa ostendit.
quando semetipsũ ut cũq indicat. dũ quã
sit in comp̾hensibilis manifestat. Quia igit᷑
considerare eũ digne ñ possumꝰ. non eius
uocẽ. sed uix susurriũ audimꝰ. Plene enim
ꝑpendere. neq ipsa quȩ sunt creata sufficimꝰ.
Recte dicitur. quasi furuue susceꝑit auris
mea. uenas susurrii eiꝰ. Proiecti quippe a para¬
disi gaudiis. & cȩcitatis pena multati. uix
susurrii uenas apprehendimꝰ. quia ipsa qͦ:
tudinẽ repressa formidat. Unde & recte sub
nocturnȩ uisionis est. pauor occultȩ comtem¬
plationis. Numana & eñ mens quo altiꝰ ele-¬
uata quȩ sint ȩterna considerat. eo de factis
temporalib grauiꝰ tremefacta formidat. qͥa
tanto se ream ueriꝰ cernit. quanto se. ab illoᷤ
lumine. discrepasse qđ suꝑ se int̾micat consyi¬

Expanded text:
illud ad nos emanat, quod latet in occulto. illud ad nos emanat, quod latet in occulto. Quasi enim per quemdam ad nos sonitum erumpit, dum consideranda nobis sua opera ostendit, in quo semetipsum utcunque indicat, dum quam sit incomprehensibilis manifestat. Quia igitur considerare eum digne non possumus, non ejus vocem, sed vix susurrium audimus. Plene enim quia perpendere neque ipsa quae sunt creata sufficimus, recte dicitur: Quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Projecti quippe a paradisi gaudiis, et caecitatis poena multati, vix susurrii venas apprehendimus, quia ipse quoque tudinem repressa formidat. Unde et recte subnocturnae visionis, est pavor occultae contemplationis. Humana etenim mens quo altius elevata, quae sint aeterna considerat, eo de factis temporalibus gravius tremefacta formidat; quia tanto se ream verius cernit, quanto se ab illo lumine discrepasse quod super se intermicat conspi
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur sed susurrat. quia & si se plene
nͣ intimat. qđdam tam̃ de se humanȩ
menti manifestat. Tunc autẽ nequaquã
iam susurrat sed loquitur. cũ eiꝰ nobis spe¬
cies certa reuelatur. Hinc est enĩ quod in
ȩugłio ueritas dicit: palam de patre annim¬
tiabo uobis. Hinc qđ ioħs ait. uidebimꝰ eũ
sicuti est. hinc paulus dicit. tunc cognoscã
sicut & cognitus sum. Nunc autẽ diuinũ
susurriũ tot ad nos uenas habet. quot
creatis oꝑib ipsa diuinitas pͣsidet. Dum
enĩ quȩ sunt cuncta creata cernimꝰ. in cre¬
atoris ammiratione subleuamur. Nam
sicut aqua leniter fluens rimata ꝑ uenas
quȩritur ut augeatur. tantoq se uastius
fundit. quanto uenas aꝑtiores inuenerit.
ita nos dum studiose diuinitatis notitiam
ex creaturȩ eiꝰ consideratione colligimus.
quasi susurrii illiꝰ ad nos uenas aperimus.
quia ꝑ hoc qđ factũ cernimꝰ. uirtutẽ facto¬
ris ammiramur. & ꝑ ea quȩ st̃ in publico

Expanded text:
loquitur, sed susurrat, quia etsi se plene loquitur, sed susurrat, quia etsi se plene non intimat, quiddam tamen de se humanae menti manifestat. Tunc autem nequaquam jam susurrat, sed loquitur, cum ejus nobis species certa revelatur. Hinc est enim quod in Evangelio Veritas dicit: Palam de Patre annuntiabo vobis . Hinc Joannes ait: Videbimus eum sicuti est . Hinc Paulus dicit: Tunc cognoscam, sicut et cognitus sum . Nunc autem divinum susurrium tot ad nos venas habet, quot creatis operibus ipsa divinitas praesidet. Dum enim quae sunt cuncta creata cernimus, in creatoris admiratione sublevamur. Nam sicut aqua leniter fluens, rimata per venas quaeritur, ut augeatur, tantoque se vastius fundit, quanto venas apertiores invenerit; ita nos dum studiose divinitatis 162 notitiam ex creaturae ejus consideratione colligimus, quasi susurrii illius ad nos venas aperimus; quia per hoc quod factum cernimus, virtutem factoris admiramur; et per ea quae sunt in publico,
Abbreviated transcription (Latin):
amore. aliquando terrore compungit. aliqnͣ¬
do p̾sentia quã nulla sint ostendit. & ad ȩter¬
na diligenda desideriũ erigit. aliqnͣdo priꝰ
ꝑterna indicat. ut post temporalia uilescañ.
aliquando nr̃a nobiᷤ mala aperit. & ad hoc¬
ĩ nos usq ut de alienis etiã malis doleamus
extendit. aliquando aliena mala nr̃is optu¬
tib obicit. & compunctos mirabiliter a
nr̃a prauitate nos corrigit. Uenas itaq
diuini susurrii furtim audire ẽ. occultos
diuinȩ aspirationis modos tenuit̾ & latent᷑
uenas susurrii intelligere aliter ualeamꝰ.
Qui enĩ susurat occulte loquit᷑. & uocẽ
ñ exprimit. sed imitatur. Nos gͥ qͦusq
carnis corruptione premimur. nullo mͦ
claritatẽ diuinȩ potentiȩ sicut in se
in cominutabilis manet uidemꝰ. quia aci¬
es infirmitatis nr̃ȩ ñ sustinet hoc qđ de
eiꝰ ȩternitatis radio suꝑ nos intolerabilit̃
contemplationis indicat. nequaꝙͣ nobis

Expanded text:
amore, aliquando terrore compungit; aliquaamore, aliquando terrore compungit; aliquando praesentia quam nulla sint ostendit, et ad aeterna diligenda desiderium erigit; aliquando prius aeterna indicat, ut post temporalia vilescant. Aliquando nostra nobis mala aperit, et ad hoc nos usque, ut alienis etiam malis doleamus, extendit. Aliquando mala aliena nostris obtutibus objicit, et compunctos mirabiliter a nostra pravitate nos corrigit. Venas itaque divini susurrii furtive audire, est occultos divinae aspirationis modos tenuiter et latenter venas susurrii intelligere aliter valemus. Qui enim susurrat, occulte loquitur, et vocem non exprimit, sed imitatur. Nos igitur quousque carnis corruptione premimur, nullo modo claritatem divinae potentiae, sicut in se incommutabilis manet, videmus: quia acies infirmitatis nostrae non sustinet hoc quod de ejus aeternitatis radio super nos intolerabilitercontemplationis indicat, nequaquam nobis
Abbreviated transcription (Latin):
sine strepitu mentẽ subleuat. uerbũ abscon¬
ditũ auditur. quia sermo sp̃s in aure cordis
silenter sonat. Unde & subditur. & quasi¬
ꝗenas suꝑni susurrii auris cordis furtiue
suscipit. quia suptilitatẽ locutionis intimȩ
afflata mens & raptim & occulte cognoscit
Nisi enĩ se ab exteriorib desideriis abscondat.
interna ñ penetrat. & occultatur ut audiat.¬
& audit ut occultetur. quȩ & subtracta a
uisibilib inuisibilia conspicit. & repleta
inuisibilib uisibilia ꝑfecte conteminit.
Notandũ uͦ qd ñ ait quasi furtiue suscepit
auris mea susurriũ eiꝰ. sed uenas susurrii eiꝰ.
Susurriũ quippe occulti uerbi ẽ. hȩc ipsa
locutio aspirationis internȩ. Uenȩ autem
susurni dicuntur causarũ origines. quib
hȩc ipsa aspiratio ad mentẽ ducit᷑. Quasi
enĩ uenas susurrii sui aperit. cum nobis ds̃
latent̾ insinuat. quib modis ad nr̃e intel¬
ligentiȩ aurẽ uenit. Aliquando enim nos

Expanded text:
sine strepitu mentem sublevat, verbum absconsine strepitu mentem sublevat, verbum absconditum auditur, quia sermo Spiritus in aure cordis silenter sonat. Unde et subditur: CAVenas superni susurri auris cordis furtive suscipit, quia subtilitatem locutionis intimae afflata mens raptim et oNisi enim se ab exterioribus desideriis abscondat, interna non penetrat. Et occultatur ut audiat, et audit ut occultetur; quia et subtracta a visibilibus, invisibilia conspicit, et repleta invisibilibus, visibilia perfecte contemnit. Notandum vero quod non ait: Quasi furtive suscepit auris mea susurrium ejus; sed venas susurrii ejus. Susurrium quippe occulti verbi, est haec ipsa locutio aspirationis internae. Venae autem susurrii dicuntur causarum origines, quibus haec ipsa aspiratio ad mentem ducitur. Quasi enim venas susurrii sui aperit, cum nobis Deus latenter insinuat, quibus modis ad nostrae intelligentiae aurem venit. Aliquando enim nos
Abbreviated transcription (Latin):
in ȩternũ spm ueritatis quẽ mundus ñ potest
accipere. Sicut enĩ isdem paraclytus idest¬
post mediatoris ascensũ. aliꝰ humani gene¬
ris consolator in semetipso inuisibilis est.
ita omnẽ quem repleuerit ad desideranda
inuisibilia accendit. Et qm̃ mundana cor-¬
da sola uisibilia diligunt hunc mundus ñ
accipit. quia ad diligenda inuisibilia non
assurgit. Seculares & enĩ mentes quanto se-
foras ꝑ desideria dilatant. tanto ad receptio¬
nem illiꝰ sinũ cordis angustant. Et qm̃ ual-
de in humano genere pauei sunt qui deside¬
rioꝵ temporaliũ sorde purgati. ad ꝑceptionẽ
sci sp̃s ipsa hac purgatione dilatantur. uer¬
bum hoc absconditum dicit᷑. quia illud a
quib dam ꝓculdubio in corde concipitur.
qdł a maxima hominũ parte nescit᷑. uel certe
hȩc ipsa afflatio scĩ sp̃s absconditũ uerbũ est.
quia sentiri potest. sed strepitu locutionis
cxprimi ñ potest. Cum gͥ diuma aspiratio

Expanded text:
in aeternum, Spiritum veritatis, quem mundus non potest in aeternum, Spiritum veritatis, quem mundus non potest accipere . Sicut enim isdem Paraclitus post Mediatoris ascensum, alius humani generis consolator, in semetipso invisibilis est; ita omnem, quem repleverit, ad desideranda invisibilia accendit. Et quoniam mundana corda sola visibilia diligunt, hunc mundus non accipit, quia ad diligenda invisibilia non assurgit. Saeculares etenim mentes quanto se foras per desideria dilatant, tanto ad receptionem illius sinum cordis angustant. Et quoniam valde in 161 humano genere pauci sunt, qui a desideriorum temporalium sorde purgati, ad perceptionem sancti Spiritus ipsa hac purgatione dilatentur, verbum hoc absconditum dicitur, quia illud a quibusdam procul dubio in corde percipitur, quod a maxima hominum parte nescitur. Vel certe haec ipsa afflatio sancti Spiritus absconditum verbum est, quia sentiri potest, sed strepitu locutionis exprimi non potest. Cum igitur divina aspiratio