comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ẽ eã. M Herodias autẽ insidiabat᷑ ulli
ce uolebat eũ occid̾e nec pot̾atͦ. Timebat enĩ
ppłm. quia sic̃ ꝓpħam eũ habebant.M.R.
Similit̾ ⁊ herodes uolens illũ occide metue¬
bat: & sciens eũ uirum iustũ. ⁊ sc̃m. o custo¬
diebat eũ. Et audito eo multa faciebat &. liben¬
t̾ eum audiebat .R.m. Ot cum dies oportunꝰ ac
cidisset. herodes natalis sui cenam fec̃ pͥncipib
& tͥbunis. ⁊ pͥmis galilee. Nullũ aliũ inuenimꝰ
obseruasse diem natał sui. nͥ herodẽ ⁊ pharao¬
ñe. ut quoꝵ erat una impietas ẽẽt una solsẽp¬
nitas. Uos aũt ñ natiutatis diem luxurian¬
do celebremꝰ. s diem mortis sc̃ꝑ ꝯmemorando¬
timeamꝰ. Hõ enĩ ad laborẽ nascit᷑. ⁊ sci tͣnse¬
unt ꝑ mortẽ ad regnũ. Cũq ut̾isset filia ipsiꝰ
herodiadis. ⁊ saltasset. ⁊ placuisset herodi. si

Expanded text:
 tui. Herodias autem insidiabatur illi, et volebat occidere eum, nec poterat: timebat enim populum, quia sicut prophetam eum habebant. Similiter et Herodes volens illum occidere timebat, sciens eum virum justum et sanctum; et custodiebat eum. Et audito eo multa faciebat, et libenter eum audiebat, Herodes natalis sui coenam fecit principibus et tribunis et primis Galilaeae. Nullum alium invenimus observasse diem natalem sui, nisi Herodem et Pharaonem, ut quorum erat una impietas, esset una solemnitas. Nos autem non nativitatis diem luxuriando celebremus, sed diem mortis semtimeamus. Homo enim ad laborem nascitur , et sancti transeunt per mortem ad regnum. Cumque introisset filia ipsius Hero
Abbreviated transcription (Latin):
decollaui. Qs aũt ẽ iste. de qͦ ego audio talia:
E querebat uidere eũ Apud marcum ꝑ yroniã
dicere seruis suis. qui eum ꝓpͥis manibꝰ decolla¬
uerant. qd̾ matħs sic narrat. herodes ait pueriᷤ
siuis. Hic ẽ iohanne baptista. iꝑse surrex̃ a mor¬
tius. & ĩo uirtutes oꝑantur in eorCͦd si ħ tiba
confirmantis intelligantur. sentiendũ ẽ pꝰ he¬
sitationem confirmasse herodẽ in animo suo
quod ab aliis dicebatur. Sane quidem senser̃t
qd̾ maioris uirtutis futuri sint scĩ a mortuis
resurgentes. ꝗͣ fragili carne gͣuati. Quanta ui¬

Expanded text:
decollavi. Quis autem est iste de quo ego audio talia? Et quaerebat videre eum. Apud Marcum per ironiam dicere servis suis, qui eum propriis manibus decollaverant, quod Matthaeus sic narrat: Herodes ait pueris suis: Hic est Joannes Baptista; ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes operantur in eo. Quod si haec verba affirmantis intelligamus, sentiendum est, post haesitationem confirmasse Herodem in animo suo, quod ab aliis dicebatur. Sane quidem senserunt, quod majoris virtutis futuri sint sancti a mortuis resurgentes, quam fragili carne gravati. Quanta Ju
Abbreviated transcription (Latin):
cursꝰ labentis scłi ⁊ uera dõ seruiendi religio:
humano gen̾i innotuit. In duobꝰ aũt piscibus
intelliguntur psalmi et ꝓpħie. tẽꝑantes au¬
sterum saporem legis. qr eruditũ in lege di po¬
płm de ꝓmissione domuce ĩcarnationis no¬
ue gr̃e dulcedine pascebant. qͣsi in uͥtute aque
spẽ ꝯfouentes humane uite. hunc ẽ qͦd dñs pꝰ
resurrectioñẽ ait. Oportebat impleri om̃ia que
scͥpta sunt in lege moysi ce ꝓpħis & psalmis
mystice p̃cip̃ intellectũ testam̃ti uet̾is ad sere¬
ferri. Beni aũt ꝑ aquatilia sigurant᷑ ꝓpħ̃an¬
tes de nr̃o euo inquo popłs fideliũ sine aquis
baptismi uuiere mllatemis pot̾. Panes uͦ hor¬
deacei fuerunt. qui cibꝰ ẽ ium̃toꝵ & rusticoꝵ qr
rudib auditoribꝰ qͣsi gͦssiora ꝯmitenda st̃ p̃cep¬
ta. Aminalis enim h̃o. ñ ꝑcip̃ eaque sunt sp̃c

Expanded text:
cursus labentis saeculi, et vera Deo serviendi religio cursus labentis saeculi, et vera Deo serviendi religio humano generi innotuit. In duobus piscibus intelliguntur psalmi et prophetiae temperantes austerum saporem legis, quia eruditum in lege Dei populum de promissione Dominicae incarnationis novae gratiae dulcedine pascebant, quasi in virtute aquae spem confoventes humanae vitae. Hinc est quod Dominus post resurrectionem ait: « Oportebat impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi, et prophetis et psalmis mystice praecepit intellectum Testamenti Veteris ad se referri. Bene autem per aquatilia figurantur prophetantes de nostro aevo, in quo populus fidelium sine aquis baptismi vivere nullatenus potest. Panes vero hordeacei fuerunt, qui cibus est rusticorum, quia rudibus auditoribus quasi grosciora committenda sunt praecepta. Animalis enim h
Abbreviated transcription (Latin):
uanda. ut si talẽ forte lapsũ incidimꝰ. ex qͦ sine
aliqͦ peccato surg̾e ñ possimꝰ. illũ potiꝰ euaden¬
di aditũ petamꝰ. in quominꝰ ꝑicłm ẽẽ tͥnimus.
uixta illos qͥ hostilib clausi muris cũ euade
desid̾antes portaꝵ accessũ sͥ ini̾dictũ ꝯsid̾ant.
ibi necesse ẽ ut desiliendi locũ eligant. uͥ muro
existente breuiore. minimũ ꝑicłi cadentes inc᷑¬

Expanded text:
vanda, ut si talem forte lapsum inciderimus, ex quo sine vanda, ut si talem forte lapsum inciderimus, ex quo sine aliquo peccato surgere non possimus, illum potius evadendi aditum potamus, in quo minus periculum esse cernimus: juxta illos qui, hostilibus clausi muris, cum evadere desiderantes, portarum accessum sibi interdictum considerant, ibi necesse est ut desiliendi locum eligant, ubi muro existente breviore, minimum periculi cadentes incu
Abbreviated transcription (Latin):
discipłi eiꝰ. tulerunt corpꝰ ciꝰ.& sepelierunt il¬
lud in monum̃to. E uenientes mntiauert̃¬
iħii. leronimꝰ. Timens herodias. ne aliqñ hero¬
des ioħe monente resi pisc̾et. optabat in pote¬
state linguã habere. ꝗ̃ illicitas nuptias argue
bat. Herodis qͦ scelus. uiram̃tũ minime excu¬
sat. qͥ ad ħ forte uiraũ. ut fitture occisionima¬
chinas p̃ꝑaret. Alioquin si ob usuirandũ se
dic̃ fecisse. qͥd si matris filia postulasset int̾i¬
tũ : Sane si aliquid forte nos incautiꝰ iurasse
ꝯtig̾it. qd̾ obseruatu uergat in peiorẽ exitũ.
lib̾e illud consilio salubriore mittandũ no
dũ nob̃. quam ꝓ utando ꝑuirio. in aliud cͥ¬
occidere nabal. uirũ stultũ t impiũ. atq oĩa
que ad illũ ꝑtinerent demoliri. s ad pͥmã ĩter¬
cessionẽ abigail prudentis femine nabal.
remisit minas. N̾ solum aũt in uirando. s
⁊̃ in om̃i qd̾ agimus ħ mod̾atio sollertiꝰ ẽ obser¬

Expanded text:
i ejus, tulerunt corpus ejus, et sepelierunt illud in monumento. Et venientes nuntiaverunt Jesu. Timens Herodias, ne aliquando Herodes, Joanne monente, resipisceret, optabat in potestate linguam habere, quae illicitas nuptias arguebat BEDA. Herodis quoque scelus juramentum minime excusat, qui ad hoc forte juravit, ut futurae occasioni machinas praepararet. Alioquin si ob jusjurandum se dicit fecisse, quid si matris filia postulasset interitum? Sane si aliquid forte nos incautius jurasse contigerit, quod observatum vertat in pejorem exitum, libere illud consilio salubriore mutandum nobis, quam pro vitando perjurio, in aliud croccidere Nabal virum stultum et impium , atque omnia quae ad illum pertinerent demoliri; sed ad primam intercessionem Abigail, prudentis feminae, Nabal remisit minas. Non solum autem in jurando, sed et in omni quod agimus, haec moderatio solertius est obser
Abbreviated transcription (Latin):
spond̾unt ei. ħ ẽ subiunxer̾̃t pꝰ uerba eiꝰ. Tẽp¬
tantes de celo ut lucas scribit. signũ querunt.
quasi que uid̾ant signa ñ su̾int. uł ignẽ de
sublum uenire cupiebant. sic̃ t̾eꝑe helye.
duo qͥnqͣgenarii in igne de celo sunt ꝑ empti.
uł contͣ ꝯsuetudine t̾re illius estiuo temꝑe
iugire tonitrua. choruscare fulgura. ymbre ᷤᷤ
ruere. sicut sub samtele actum ẽ qͣsi ñ pos¬
sent &e illa calumpmari. ce dicere ex occultis: ⁊
uariis acris passionib accidisse. At tu qui ca¬
lumpniaris ea que ocłis uides. manu tenes.
utilitate sentis. quid facies de his que de celo

Expanded text:
sponderunt ei, hoc est, subjunxerunt post verba ejus. Tentantes, de coelo, ut Lucas scribit, signum quaerunt, quasi quae viderant, signa non fuerint. Vel ignem de sublimi venire cupiebant sicut tempore Eliae duo quinquagenarii in igne de coelo sunt perempti , vel contra consuetudinem terrae illius, aestivo tempore mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere, sicut sub Samuele actum est , quasi non possent et illa calumniari, et dicere ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calumniaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, quid facies de his quae de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt homines subaudis tale ẽ qd̾ de eo red¬
dent rationẽ in die iuidicii. Si ociosum u̾bũ nͥ
ẽ absq ꝑiculo loquentis. quid erit de uobis
sine utilirate ⁊ loquentis dicitur & audientᷤ.
ce si fabule narrentur. Ctt̾m qui cachinnis
ora dissolurt. & aliquid ꝓfert turpitudinis
⁊ scurriliareplicat: non otiosi t̾ibi s cͥmmnosi
tenebitur reꝰ. Ex u̾b̾ eni tuis iustificab̾is ⁊ ex
u̾b̾ tuis condempnab̾is. hinc ẽ illud. Mors ⁊
uita in manib lingue. u̾ba dicit hic ñ solũmͦ
oris. s etiam cordis. Coram hominib etiã sepe
fit. ut homo exu̾b̾ sui oris uł iustus iudicet᷑¬

Expanded text:
 homines, subaudis: tale est, quod de eo reddent rationem in die judicii. Si otiosum verbum non est absque periculo loquentis, quid erit de vobis sine utilitate et loquentis dicitur et audientis, ut si fabulae narrentur. Caeterum qui cachinnis ora dissolvit, et aliquid profert turpitudinis, et scurrilia replicat, non otiosi verbi, sed criminosi tenebitur reus. Ex verbis enim tuis justificaberis, et ex verbis tuis condemnaberis. Hinc est illud: Mors et vita in manibus linguae . Verba hic dicit non solum oris, sed etiam cordis. Coram hominibus etiam saepe fit, ut homo ex verbis sui oris vel justus judicet
Abbreviated transcription (Latin):
quesiert̃ illũ & qͥ odert & qͥ amauert̃ illi ꝑsequẽ¬
do. isti hab̾e cupiendo. Quo ego uado uos ñ po¬
testis uenire. hoc & discipłis alibi dix̃ ñ auferẽ¬
do spem ut istis. s p̃difndo dilationẽ. Dicebant
qͦ udei. Nũqͥd int̾ficiet semetipsũ qi dic̃ qͦ ego
uad oͣ ñ potestis uenire : Stulta u̾ba q̃ ipsi immor¬
tales ẽent. & uenire ñ possent qͦ ille iret. si se uit̃¬
fecisset. Dñs aũt dicebat ñ morte. s de gła ad ꝙͣ
ibat pꝰmortẽ. Qd̃ illi oi̾a carnalit̃ sapientes. ñ in

Expanded text:
quaesierunt illum et qui oderunt, et qui amaverunt: illi persequendo, isti habere cupiendo. Quo ego vado, vos non potestis venire. Hoc et discipulis alibi dixit, non auferendo spem ut istis, sed praedicando dilationem. Dicebant ergo Judaei: Nunquid interficiet semetipsum, quia dicit: quo ego vado, vos non potestis venire? Stulta verba, quasi ipsi immortales essent, et venire non possent quo ille iret, si se interfecisset. Dominus autem dicebat non de morte, sed de gloria ad quam ibat post mortem. Quod illi, omnia carnali
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne scĩ ꝓpħe captiuati : Nonne seruiebant pa¬
rentes tui inegipto: lateres faciendo: Nonne uos¬
ipsi soluebatis tͥbutũ romanis: Respond eis iħc.
norantia leui: seruus ẽ peccati. alia enĩ st̃ pecc̃a
infirmitatis alia imꝑitiȩ. alia malicie. Infirmitas
& imꝑͥtia ꝯtͣria st̃ iurtuti & sapientie. malitia ẽ
contraria bonitati. Qsqͥs gͥ nouit qͥd sit sapientia

Expanded text:
Nonne sancti prophetae captivati? Nonne serviebant parentes tui in Aegypto, lateres faciendo? . Nonne vosipsi solvebatis tributa Romanis? Respondit eis Jesnorantia levi, servus est peccati. Alia enim sunt peccata infirmitatis, alia imperitiae, alia malitiae. Infirmitas et imperitia contraria sunt virtuti et sapientiae; malitia est contraria bo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtͣ gentẽ illã. eãq fuisse debellatã. Inoe dict̃
diabolũ originẽ duxisse. putantes scđm hoc
dictũeẽ a dño. uosex patre diabolo estis. Indei
gͦ dicti st̃ filii daboli. imitando ñ nascendo.
ꝓpħa dix̃ ad eos. Pat̃ tuus amorreus. & mater
tua cethea. ñ qͦd ab ilł gentib uidei ducerent.
originẽ. s qr imitati st̃ impietates eoꝵ. Qrit᷑
fortasse uñ ẽ diabolus. Iñ utiq uñ cet̾i angłi.
ꝓpͥa uolutate sũpsit a magnidu dine scien¬
tiȩ elatioĩs occasionẽ. Uñ apłs Scientia
inflat. Ille homicida erat ab initio. & in
iu̾tateñ stetit. qi ñ ẽ uitas ineo. homictoa
dr diabolꝰ. ñ qͦd gladio armat᷑. uł ferro ac¬
cinctus ad homnẽ ueniret. s qr u̾bũ malũ
seminauit. Nloli gͦ putare de ñ eẽ homici¬
dã. qñ frĩ tuo mala ꝑsuades. Uñ inpsalmo.

Expanded text:
contra gentem illam, eamque fuisse debellatam. inde dicunt diabolum originem duxisse, putantes secundum hoc dictum esse a Domino: Vos ex patre diabolo estis. Judaei ergo dicti sunt esse filii diaboli imitaPropheta dixit ad ipsos: Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Cethaea , non quod ab illis gentibue Judaei ducerent originem, sed quia imitati sunt impietates eorum. Quaeritur fortasse, unde est diabolus. Inde utique, unde caeteri angeli, propria voluntate sumpsit a magnitudine scientiae, elationis occasionem. Unde Apostolus: Scientia inflat . Ille homicida erat ab initio, et in veritate non stetit, quia non est veritas in eo. Homicida dicitur diabolus, non quod gladio armatus, vel ferro accinctus ad hominem veniret, sed quia verbum malum seminavit. Noli ergo te putare non esse homicidam, quando fratri tuo mala
Abbreviated transcription (Latin):
inflatioe discreta. Scđm penale iudiqũ
pat̃ ñ udicat q̃ ꝙͣ. s om̃e iudiciũ diciun¬
debit filio. scđm uidiciũ discretio̾is iudicat
ut in psalmo. Iudica me ds. huiꝰ iudicii ex po¬
sitio seqͥt̃. Et discerne in qͥt causã meã de gete
ñ scã. Si milst̃ duas temptatiões incelligimꝰ. una
detipit alc̾aꝓbat. Nã scͥptũ ẽ. d̾s neminẽ tẽptat

Expanded text:
ale judicium, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio, secundum judicium discretionis judicat ut in psalmo: Judica me Deus . Hujus judicii expositio sequitur: Et discerne, inquit, causam meam de gente non sancta . Similiter duas tentationes intelligimus, una decipit, altera probat. Na
Abbreviated transcription (Latin):
uere ẽ femina. cũ rꝑc sit ci sopientia. Cũ gͦ ui¬
deat᷑ ad io qͦd dictũ ẽ tu qͥs es respond̾e debuisse
ego sũ u̾itas. respondit tanꝙͣ dicẽt pͥncipiũ me
credite. Et̃ addidit qui & loquor uob .i qͥhumił¬
ꝓpt̾ uos factꝰ ad ista u̾ba cdescendi. Pncipiũ ẽ pat̃.
pͥncipiũ ẽ filuis. tam̃ ñ st̃ duo pͥncipia. sic̃ nec
duo dii. Nam si accedentes ad dmñ multȩ aĩe
ꝑ caricatẽ ima aĩa ẽ. & multa corda cor unũ. ñne
mag̃ tͥnitas ipse fons caritatis unꝰ ds ẽ: Oulta
habeo de uob̾ loqͥ & uidicare. s qͥ misit me ue¬
rax ẽ. E ego que audiui ab eo ħ loqͣ inmundo
Et ũ cognouert̃ qi patrẽ eis dicebat dm. habeo
multa loqͥ docendo si credicditis. arguendo si
ñ crediditis. & habeo iudicare infuto unios &
mortuos. s hoc totũ ẽ expatre. aqͦ auctio iu̾tatẽ
qͣ loquor. Ide ẽ filiũ audite a patre. qͦd ẽ cẽ ab eo¬
eqͣi quauis piꝰ hõ. muiꝰ sit ipsa pietate. pulcher

Expanded text:
 femina, cum Christus sit Dei sapientia. Cum ergo videatur ad id quod dictum est: Tu quis es, respondere debuisse: Ego sum veritas: respondit, tanquam diceret, principium me credite. Et addidit, qui et loquor vobis, ifactus, ad ista verba descendi. Principium est Pater, principium est Filius, tamen non sunt duo principia, sicut nec duo dii. Nam, si accedentes ad Deum multae animae per charitatem, una anima est, et multa corda, cor unum , nonne magis Trinitas ipse fons charitatis unus Deus est? Multa habeo de vobis loqui et judicare, sed qui misit me, verax est. Et ego quae audivi ab eo, haec loquor in mundo. Et non cognoverunt quia Patrem ejus dicebat Deum. Habeo multa loqui docendo, si credideritis: arguendo, si non credideritis; et habeo judicare in futuro vivos et mortuos, sed hoc totum est a Patre, a quo audio veritatem quam loquor. Idem est Filium a Patre aaequalis, quamvis pius homo minus sic ipsa pietate, pulcher
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sui cognitorẽ. Sic & duo timores st̃. seruiles
cũ times ne patiaris penã. castꝰ cũ times ne ami¬
das iusticiã. Alt̾m ꝑfecta caritas foras mittit.
alt̃ seruat nos añ dm ꝑmanens in scłm scli. Nã
& mulier adult̾a timet. ne uir eiꝰ ueniat: casta
ne uir eiꝰ abscedat. Am̃ am̃ dico uob siquis
sermonẽ meũ seruau̾it mortẽ nuidebit ñ ui¬
debit inȩt̾nũ. Exẽplo suo nos admonet. necũ
maloꝵ ꝑu̾sitas screscit p̃dicare cessemꝰ. qr &¬

Expanded text:
eum sui cognitorem. Sic et duo timores sunt, servilis, cum times ne patiaris poenam, castus, cum times ne amittas justitiam. Alterum perfecta charitas foras mittit ,  servat, nos ante Deum permanens in saeculum saeculi. Nam et mulier adultera timet ne vir ejus veniat, casta, ne vir ejus abscedat. « Amen, amen dico vobis, si quis sermonem meum servaverit mortem non videbit in aeternum. » Exemplo suo nos admonet ne, cum malorum perversitas crescit, praedicare cessemus,
Abbreviated transcription (Latin):
audiunt. qi ea exerõe inoꝑe ꝯtẽpnt̃. Licet gͥ os sint
filii dĩ ꝑ nat᷑am qd̾ ostenõt ꝑabolȩ. de filio frugi
& ꝓdigo de duob filiis inuitatis adiuneã. illi cm̃
st̃ ex diabolo ꝑuiciũ. qͥ u̾ba di ñ diligt̃. Q uꝰ renas¬
cunt᷑ ex dogn̾atioĩs adoptiõe. audunt u̾bũ di¬
ei. Nonne bñdicimꝰ nos qr samaritanꝰ es tu. & de¬
monũ habes  Receꝑant samaritani dñm qñ
locutꝰ ẽ imilieri ad fontẽ. & cũ eis ꝯu̾satꝰ. erat.
Uocant gͥ uidȩi eũ samaritanũ. qͣi peccatorẽ.
qr peccatores illos reputabant. nec eis coute¬
bant᷑. Respoñ iħc. Ego demoniũ ñ habeo.
s honorifico patrẽ meũ. & uos inhonorastis me.
Alt̾m de duobꝰ obiectis negauit. Samaritanꝰ
cĩ int̃p̃tat᷑ custos. & custodẽ se ẽẽ ñ negauit.
ciuitatẽ. frust᷑ uigilat qͥ cͦtodit eã. sl ꝯtumeliosa
u̾ba respondit. qͥ uere responde posset. uos
demoniũ habetis. S suꝑbia nr̃a hic confundif᷑.

Expanded text:
audiunt, quia ea exercere in opere contemnunt. Licet igitur omnes sint filii Dei per naturam, quod ostendunt parabolae de filio frugi et prodigo, de duobus filiis invitatis ad vineam, illi tamen sunt ex diabolo per vitium, qui verba Dei non diligunt. Qui vero renascuntur ex Deo generationis adoptione, audiunt verbum Deonne bene dicimus nos quia Samaritanus es tu et daemonium habes? » Receperant Samaritani Dominum, quando locutus est mulieri ad fontem, et cum eis conversatus erat. Vocant igitur eum Judaei Samaritanum quasi peccatorem, quia peccatores illos reputabant, nec eis contebantur. « Respondit Jesus: Ego daemonium non habeo, sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. » Alterum de duobus objectis negavit. Samaritanus enim interpretatur custos: et custodem se esse non negavit. todit eam . Non contumeliosa verba respondit, qui vere respondere posset: vos daemonium habetis. Sed superbia nostra hic confunditur.
Abbreviated transcription (Latin):
s manent. Cũ aut̃ scͥpt᷑a dicat qͥs głiabitur
inundũ se cẽ a peccõ. erit xꝑc solus in eccłia:
s̃uierit cap̃ sine corpore : Terruit gͦ ne peccatũ
amaremus dicendo. oĩs qͥ fac̃ peccm̃ seruꝰ ẽ pec¬
cati. Spem dedit ne diffid̾emꝰ dicendo. filius
manet inet̾nũ. Spes enĩ nr̃a ẽ. ut a lib̾o lib̾e¬
m᷑. Sciendũ ẽ qͦd multi iusti dictist̾. sine q̃tela
.i. sñ cͥmine. Nulla enĩ q̃rela iusta ẽ de his in
reb humanis. qͥ ñ hñt cͥm̃. Crim̃ aut̃ ẽ pecc̃m̃n
graue. accusatioe & dãpnatioe dignissimũ.
in uita ꝓficientũ. q̃d in uica ꝯsumit᷑ ꝑfectoꝵ. Pma
ẽ g̃ lib̾cas. cartre cͥminib Iło apłs de ordinandis
prb̃is uł diaconis ñ ait. siqͥs sñ peccõ c̃ q si hoc dixis¬
s nullꝰ ordinaret᷑. s ait. siqͥs sũ cͥmine: ut ẽ ho¬
micidiũ. adult̾iũ. aliqͣ immundicia fornicatiõis.

Expanded text:
manent . Cum autem Scriptura dicat: Quis gloriabitur mundum se esse a peccato , erit Christus solus in Ecclesia? Cui erit caput sine corpore? Terruit ergo, ne peccatum amaremus, dicendo: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati. Spem dedit ne diffideremus, dicendo: Filius manet in aeternum. Spes enim nostra est, ut a libero liberemur. Sciendum est quod multi justi dicti sunt sine querela, id est sine crimine. Nulla enim querela justa est de his, in rebus humanis, qui non habent crimen. Crimen autem est peccatum grave, accusatione et damnatione dignissimum. ita proficientium, quod in vita consumitur perfectorum. Prima est ergo libertas, carere criminibus. Ideo Apostolus de ordinandis presbyteris vel diaconis non ait: si quis sine peccato est; quia si hoc dixisset, nullus ordinaretur; sed ait, si quis sine crimine , ut est homicidium, adulterium, aliqua immunditia for
Abbreviated transcription (Latin):
cognit᷑os qͥs ẽẽt & credit᷑os in illũ. Exaltationẽ dic̃ hic
passioĩs ñ głificatiõis. crucis ñ celi. Ame ipso nich fa
qͥ ẽ pat̃. ipse ẽ filiꝰ. Duo st̃ noĩa s res una. Docint me
pat̃. hẽ. sitiencẽ genuit me pat̾. Ance dixerat se mis¬
sũ s rem magnã sepe ꝯmemorat. Cũ ambo simul sint
unꝰ missus ẽ alt̃ misit. qm̃ missio incarnatio ẽ. quȩ
tantũ ẽfilii ñ &̃ patͥs. Innulla enĩ specie legit᷑ pat̃
apparuisse. Pat̾s enĩ potentia q̃ ex mundi creatiõe
specialit̾ manifesta ẽ. ꝑ nullã singłarẽ creat᷑am
declarat᷑ exp̃sse. ueluti eiꝰ sapientia in humani

Expanded text:
nituros quis esset, et credituros in illum. Exaltationem dicit hic passionis, non glorificationis; crucis, non coeli. A meipso nihil faQui est Pater, ipse est Filius. Duo sunt nomina, sed res una. Docuit me Pater, hoc est scientem me genuit Pater. Ante dixerat se missum, sed rem magnam saepe commemorat, cum ambo simul sint, unus missus est, alter misit, quoniam missio incarnatio est, quae tantum est Filii, non etiam Patris. In nulla enim specie legitur Pater apparuisse. Patris enim potentia, quae ex mundi creatione specialiter manifesta est, per nullam singularem creaturam declar
Abbreviated transcription (Latin):
se u̾bũ erat patͥs qͥ ho̾ĩbꝰ loq̃bat᷑. Si gͦ cognos¬
uissent patrẽ. filiũ eiꝰ recepissent. ꝙ̃ uorpatͥs
głificat. in baptismate. inmonde in aliis huiꝰ¬
taodi. Ido ꝯtͣ hoc qd̾ dict̃ qm te ipsũ facis. re¬
fert głam suã ad patrẽ dicens. Si ego solꝰ sũ
patre glifico me ipsũ sic̃ simula tores. gła mea
nicħ ẽ. A brahã pat̃ ir̃ exultaũ ut uidẽt
dic̃ meũ. & uidit & gauisꝰ ẽ. Credens exulta

Expanded text:
erbum Patris, qui hominibus loquebatur. Si ergo cognovissent Patrem, Filium ejus recepissent, quem vox Patris glorificat in baptismate, in monte, in aliis hujusmodi. Ideo contra hoc quod dicunt: quem teipsum facis, refert gloriam suam ad Patrem, dicens: Si ego solus sine Patre glorifico meipsum sicut simulatores, gloria mea nihil est. Abraham pater vester exsultavit ut videret diem meum: vidit, et gavisus est. Credens exsul
Abbreviated transcription (Latin):
dũ facti st̃. dñs aut̃ ẽ añ mundũ. q inpͥncipio erat
u̾bũ. Si enĩ ñ eredid̾itis qi ego sũ moriemini in
peccõ ur̃o. Econtͣtio dat spem credit̾is. ut de mun¬
do leuent᷑ ad eũ qͥ mmundũ sec̃. Qd̃ nicħ addidit dicens.
qi ego sũ multa sub incelligi dedit. scił egosũ t̾ibũ
pat̾s. ꝯditor mundi. boĩs formator & reformator.
Qͦ qͥ ñ credit. morit᷑ inpeccatis. Moysi cẽ dps ego

Expanded text:
undum, quia in principio erat Verbum. Si enim non credideritis quia ego sum, moriemini in peccato vestro. Econtrario dat spem credituris, ut de mundo leventur ad eum qui mundum fecit. Quod nihil addidit, dicens: Quia ego sum, multa subintelligi dedit, scilicet ego sum Verbum Patris, Conditor mundi, hominis formator et reformator. Quod qui non credit, moritur in peccatis. Moysi etiam dixi: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
patiuenerat. Et iõ se absꝯdit ut dare nob exẽ¬
plũ dandi locũ ire. uł iõ ut ostendẽt. qr ipsa
ui̾tas eis abscondit᷑. qͥ eiꝰ u̾ba seqͥ cõtẽptiunt.
& fu. mͫ e.  git m̃tẽ ꝗͣ ñinuenit humilem.
Nlota ͥ qi inꝯsid̾ati uidei dixert addum.¬

Expanded text:
pati venerat. Et ideo se abscondit, ut daret nobis exemplum dandi locum irae, vel ideo ut ostenderet quia ipsa Veritas eis absconditur, qui ejus verba sequi contemnunt, et fugit mentem quam non invenit humilem. Nota quia inconsiderati Judaei dixerunt ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
tt. Sonꝰ aut̃ ut ueniret adme. recessit. a te. nec ꝑ¬
stitit apd̾ me. U̾bũ gͣ qͦo erat incorde tuo: ñqͥd
u̾bũ sͦ qͣd ad sũpsit sonũ ẽ ap̃ me. & ñ recessit ate.
Hoc attende qͥsqͥs es examinator sonoꝵ. uer
omĩa. Qͥ ꝙ̃ dĩx̃ discipłis sins calẽ sententiã qͣlẽ mͦ
uideis: qñ phi̾pꝰ postulauit eũ dicens. Oñe offẽ¬

Expanded text:
te. Sonus autem ut veniret ad me, recessit a te, nec perstitit apud me. Verbum ergo quod erat in corde tuo, numquid verbum vero quod assumpsit sonum, est apud me, et non recessit a te. Hoc attende, quisquis es examinator sonorum. Veomnia. Qui etiam dixit discipulis talem sententiam qualem modo Judaeis, quando Philippus postulavit eu
Abbreviated transcription (Latin):
manichei decipiunt imꝑitos dicentes diabo¬
lũ hab̾e patrẽ. s dñs dix̃ diabolũ patrẽ eẽ¬
m̃datii. Diabolꝰ enĩ sic genuit m̃tatiũ qi fi¬
liũ ex qͦ lapsꝰ ẽ a u̾itate. ꝙͣ ads pat᷑ genuit in
filtũ. Diabolus itaq m̃dax ẽ: & pat᷑ mĩdatii.
luaut̃ si m̃tipis. a diab olo accepisti. sicutꝰ
iudei loq̃ntes m̃ pacuĩ. & ita ñ es pat̃ mendatii. Ego
aut̃ qi u̾i̾tatẽ dico. ñ eteditis mͥ. Quis ex uob̾ ar¬

Expanded text:
Manichaei decipiunt imperitos, dicentes diabolum habere patrem, sed Dominus dixit diabolum esse patrem mendacii. Diabolus enim sic genuit mendacium quasi filium, ex quo lapsus est a veritate, quam Deus Pater genuit in Filium. Diabolus itaque mendax est, et pater mendacii. Tu autem si mentiris, a Diabolo accepisti, sicut Judaei loquentes mendacium, et ita non es pater mendacii. Ego autem quia veritatem dico, non creditis m
Abbreviated transcription (Latin):
de carnis gn̾atiõẽ dnm̃ loqͥ: s de uite insti¬
tutiõẽ. Et qr ꝯsuetudo scͥpt᷑arũ ẽ. forncationẽ
appellare falsis dii seruire. dpxert̃. unũ pa¬
trẽ habemus dm. Credo qi cogitabant. Quo¬
tiens noĩabimꝰ abrahã dicturꝰ ẽ nob̃. Quare
ñ imitamini eũ: de cuiꝰ gn̾e głamini: Et qi
tantũ iurũ imitari ñ possumꝰ. dicamꝰ nos
hab̾e patrẽ meũ. ut audiamꝰ qͥo dicet. Dix̃

Expanded text:
carnis generatione Dominum loqui, sed de vitae institutione. Et quia consuetudo Scripturarum est fornicationem appellare falsis diis servire, dixerunt: Unum patrem habemus Deum. Credo quia cogitabant: Quoties nominabimus Abraham, dicturus est nobis: quare non imitamini eum de cujus genere gloriamini? Et quia tantum virum imitari non possumus, dicamus nos habere patrem Deum, ut au
Abbreviated transcription (Latin):
ego de suꝑnis sũ. Ido t̾rã sapo̾tis. qi sic̃ scrpentes
t̾rã manducatis. Ed ẽ c̃rã matroucatis: ͤ Terre¬
nis pascimini. t̃renis delestamini. t̾renis in hra¬
tis. cor sursũ ũ habetis. De suꝑnis sũ .i. a patre.
cũ eo excedens oĩa. Uos de mundo hoc estis.
ego ñ sĩ de hoc munoo. Dixi gͥ uob q moriem¬
ni inpeccatis ur̃is. Expouit qͥd sit eẽ de mundo .i. cẽ

Expanded text:
de supernis sum. Ideo terram sapitis, quia sicut serpentes terram manducatis. Quid est, terram manducatis? Terrenis pascimini, terrenis delectamini, terrenis inhiatis, cor sursum non habetis. De supernis sum, id est a Patre, cum eo excedens omnia. Vos de mundo hoc estis, ego non sum de hoc mundo. Dixi ergo vobis, quia moriemini in peccatis vestris. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
N necessitatis scł hora. ut ħetici calũ pniant᷑
s uoliitatis. Uñ illud. Potestatẽ inquit habco
ponere ammã meã. ⁊ tt̾m sum̾ e eã. N̾ enim
auctor tẽpoꝵ fato temꝑis regitur. Dicit mat̾¬
eiꝰ ministris. Quodẽꝙ dixerit uob̾ facite. łrant
aut ibi lapidee idriȩ sex posite. scđm purisi¬

Expanded text:
lumniantur, sed voluntatis. Unde illud: « Potestatem habeo ponere animam meam, et iterum sumere eam . » Non enim auctor temporum fato temporis regitur. « Dicit mater ejus: Quodcunque dixerit vobis facite. Erant autem ibi lapideae hydriae sex positae secundum puri
Abbreviated transcription (Latin):
ac di sapientie. ex q sufum ẽ miracłm qͦd peti.
ueniet hora mea .i. passionis oportunitas. in qͣ
iudelicet cũ pendere in cruce infirmitas ceꝑit
cuiꝰ tumat̾ es. agnoscã te matrẽ ut filiꝰ curã tus
discipulo cõmitrens. Pdicato aũt cugłio. ⁊ iur¬

Expanded text:
ac Dei sapientiae, ex qua futurum est miraculum quod petis. Veniet hora mea, id est passionis opportunitas, in qua videlicet cum pendere in cruce infirmitas coeperit, cujus tu mater es agnoscam te matrem ut filius, curam tui discipulo committens. Praedicato aut
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ celũ ⁊ t̾ra de nichilo creauit. eaq mirabi¬
lit̾ gub̾nat. G quia homines in aluid intenti
die laudarent. seruauit s quedã inusitata
que fac̾et. ut t̾aꝗͣ. dormientes hõies ad se co¬
lendum mirabiliꝰ excitaret. Aꝗͣ i̾tit᷑ ds̃ in ui¬
nũ. cũ insipidam mntẽ carnaliũ. sapore scien¬
sordib peccatoꝵ. Que tunc. ꝯu̾tit᷑ in uinũ qͣn
aliquis ex toto obliuiscit᷑ pt̾itoꝵ maloꝵ ne
incidat in ea. ⁊ incipit calere in diamoresic̃
uinũ inebrians obliuiosos facit potatores
carnalia uidebant᷑. in lege sp̃ualia ostendit
nifestattis. Illa gͥ scͥptura dtim in ea sub ue¬
lamine .i. ad oꝑationẽ litt̾e latet xp̃c sap̃¬

Expanded text:
eaque mirabiliter gubernat. Ergo quia homines in aliud intenti, die laudarent, servavit sibi Deus quaedam inusitata quae faceret, ut tanquam dormientes homines ad se colendum mirabilibus excitaret. Aquam vertit Jesus, in vinum, cum insipidam mentem carnalium, sapore sciensordibus peccatorum. Quae tunc convertitur in vinum, quando aliquis ex toto obliviscitur praeteritorum malorum, ne in ea incidat, et incipit calere in Dei amore, sicut vinum inebrians, obliviosus facit potatores lia ostendit,nifestatus. Illa igitur Scriptura, dum in eo sublevamine, id est ad operatione
Abbreviated transcription (Latin):
in peccatis sit dimittentur ei. Uñ patet ab ipsi
apłis hunc sc̃e eccłie morem eẽ comditũ. ut
pontisicali benedictione. consecrato oleo ꝑun¬
gant᷑ egͦti. Uisibilis itaq unctio sacͣm̃tũ est:
res uͦ sacͣm̃ti remisio que sp̃uali unctione gr̃e
ꝯfertur anime.
t facte sunt nuptie in chana galilec &
erat mat̾ iħu ibi. uocatꝰ ẽ aũt ⁊ iħc &
discipłi eius ad nuptias. uoluit d̃ns p̃sentia
dio patrũ p̃cedentiũ. ante legẽ. sub lege.¬
uocatꝰ ẽ sponsꝰ ad eccłiam sponsam uenire.
& in gĩa eugłm uenit. Uocati funt̾ discipli
ut minist̾ in nuptiis hanc sponsã ⁊unr᷑ s̃ sp̃osꝰ
mana ẽ. In chana galilee .i. in relo tnsmigͣtiõis
fiunt nuptie. qi hi st̃ digni xp̃o. qui feruore de

Expanded text:
in peccatis sit, dimittentur ei . Unde patet ab ipsis apostolis hunc sanctae Ecclesiae morem esse contraditum, ut pontificali benedictione consecrato oleo perungantur aegroti. Visibilis itaque unctio, sacramentum est; vero sacramenti, remissio, quae spirituali unctione gratiae confertur animae. Et factae sunt nuptiae in Cana Galilaeae, et erat mater Jesu ibi. Vocatus est audiscipuli ejus ad nuptias. Voluit Dominus praesentia derio Patrum praecedentium ante legem, sub legevocatus est sponsus, ad Ecclesiam sponsam venire, et in gratia Evangelii venit. Vocati sunt et discipuli, ut ministri in nuptiis. Hanc sponsam conjunxit sibi smana est. In Cana Galilaeae, in coelo transmigrationis fiunt nuptiae, quia hi sunt digni Christo, qui fervore de
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ debemꝰ reciꝑe. ⁊ illis alimoniã ministrire
indignus sit qui suscipit᷑. Iustũ dicit quẽlibet
p̃dicatorẽ dignũ. Merito mercede ꝓpħe ⁊ iusti
recipiet qui qͣsi oꝑarios in ꝓpħia et in oꝑibus
iusticie sͥ constituit du sustentat aliquos. ne
in illis ꝓpt̾ inopiã deficiant. m c̃ Rax uuii
t quic̃q potũ dedit uni ex minimis istiˢ
calicẽ aque frigide tantũ in nomine
cludit de pauꝑtate. ne quis causetur de ino¬
pia. ut qui non habet unde aquã calefaciat.
saltem frigidam dit pro do petenti.
Sicut gͦ periculum non suscipientium ti¬
stmonio excussi pulueris denunciauit. ita
meritũ bono affectu recipientium ultra spe¬
ratym.Co mmENDaT¬

Expanded text:
am ministrare.indignus sit qui suscipitur. Justum dicit quemlibet praedicatorem dignum. Merito mercedem prophetae et justi recipiet, qui quasi operarios in prophetia et in operibus justitiae sibi constituit, dum sustentat aliquos, ne in illis propter inopiam deficiant. M. 100VI R. 98 Et quicunque potum dederit uni ex minimis istis calicem aquae frigidae tantum in nomine cludit de paupertate, ne quis causetur de inopia, ut qui non habet unde aquam calefaciat, saltem frigidam det pro Deo petenti. Sicut ergo periculum non suscipientium testimonio excussi pulveris denuntiavit, ita meritum bono affectu recipientium ultra speratum commendat
Abbreviated transcription (Latin):
scõ. tͥnitas manifestiꝰ intelligr ut ibi. Baptira¬
filiis noe sunt disseminate. Qd̾ iussu dm̃ im¬
plete sunt ydrie. significat qr uetus scͥptura
ab eo ẽ. Potuit quidẽ uacuas implere uno qͥ
cuncta creat ex nichilo. s maluit de aqͣ uinũ
fac̾c. ut doceret se ñ logẽ solu̾e. s implere. &
in engłio illa fac̾e. uł doce. que ꝓpħia p̃dixit.
usq ad sũmũ implentur ydrie quia nullũ
tẽpꝰ fuit a salutari doctrina uacuũ. Aichitri¬
dinꝰ intelligit᷑ pͥnceps in ꝑitia scͥpture ꝯtinen¬
tis hystorias et moralitate. ⁊ allegorias. Dũ gͦ
tali uelut nichodemo gamalieli discipło eiꝰ
saulo. u̾bũ eugłii offertur uinũ de aq̃ factum
aichitridino ꝓpinatur. Nnulli uͦ ꝑ aꝗͣ bap¬
tisimũ ioħis: ꝑ uinũ passionẽ xꝑi accipiunt.¬
tantes int̾ se designant tres ordines fideliũ¬

Expanded text:
sancto Trinitas manifestius intelligitur, ut ibi: « Baptizasancto Trinitas manifestius intelligitur, ut ibi: « Baptizae quia a tribus filiis Noe sunt disseminatae. jussu Domini impletae sunt hydriae, significat quia Scriptura ab eo est. Potuit quidem vacuas implere vino qui cuncta creavit ex nihilo, sed maluit de aqua vinum facere, ut doceret se non legem solvere, sed adimplere, et in Evangelio illa facere vel docere praedixit. Usque ad summum implentur hydriae, quia nullum tempus fuit a salutari doctrina vacuum. Architriclinus intelligitur princeps in peritia Scripturae continentis historias et moralitates et allegorias. Dum ergo tali velut Nicodemo, Gamalieli, discipulo ejus Saulo verbum Evangelii offertur, vinum de aqua factum architriclino propinatur. Nonnulli per aquam baptismum Joannis, per vinum passionem tantes inter se, designant tres ordines
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ natꝰ ẽ sñ oꝑe humano:ͥ quia sñ ãplexu
maritali : Ad sextã etat̾ẽ ꝑtinet ioħs bapti¬
sta dicens. Nolite dicere patrẽ habemꝰ abͣ
h̃a. Potens ẽ ds de lapidib istis suscitare fili¬
os abrahe. lapides dicens gentes. ñ ꝓpter
firmitatẽ. s stoliditatis duriciã. dũ adora¬
bant simulachra similes facti illis. Uñ illud.
Similes illis fiant qͥ faciunt ea .⁊ qͥ ꝯfidunt
in eis. Itẽ. Sex ydrie sunt ꝑfecta corda scõꝵ
in his etatibꝰ receptui scͥpturaꝵ diꝑata. in ex¬
plũ uiuendi uiuendi atq credendi ꝓposita
Q sunt lapidea .i. fortia. in xꝑo lapicd̃e. Scd̃m
purificationẽ iudeoꝵ dictum est qͥa illi tm̃
popło udorũ lerdata ẽ: s gr̃a ꝑ ͫ om̃ib facta ẽ¬
do non dictum est capientes metretas nu¬
aliebinas. alie tͥnas.s. binas uł t̾nas ut ipsas
dic̾et binas qͣs t̾nas. Sunt gͦ due m̃sure in scͥpturiᷤ
dum pat̾ et filiꝰ nominat᷑. s ibi sp̃c qui pat̾s est

Expanded text:
carnem natus est sine opere humano, quia sine amplexu maritali? Ad sextam aetatem pertinet Joannes Baptista, dicens: Nolaham. Potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . » Lapides dicens gentes non propter firmitatem, sed stoliditatis duritiam; dum adorabant simulacra, similes facti sunt illis. Unde illud. « Similes illis fiant qui faciunt ea, et qui confidunt in eis . » Item sex hydriae sunt perfecta corda sanctorum, in his aetatibus receptui Scripturarum Dei parata, in exemplum videndi atque credendi proposita. Et sunt lapidea, id est fortia in Christo lapide. Secundum purificationem Judaeorum dictum est, quia illi tantum populo Judaeorum leIdeo non dictum est, capientes metretas aliae binas, aliae ternas, sed binas vel ternas, ut ipsas diceret binas quas ternas. Sunt ergo quae mensurae in Scripturis, dum Pater et Filius nominantur, sed ibi Spiritus qui Patris est et
Abbreviated transcription (Latin):
uidet cuiꝰ sigurã huit unicꝰ eiꝰ ligna portais
ad sacͥficiũ qͦ unmolandꝰ ducebat᷑: Portauit
enim d̃ns crucẽ suã. In quarta ydria dicit
dd̾. Surge d̾s iudica tͥr̾a. qm̃ tu heditabis
in om̃ib gentib Tamꝗͣ dic̾etur. Dormisti
iudicatꝰ a t̾ra. surge ut uidices t̾m̃. In qͥnta
etate udit daniel lapidẽ p̃cisũ de monte
sñ manib ⁊ fregisse om̃ia regna t̾raꝵ. ⁊ cre¬
uisse illũ laꝑidẽ. ⁊ factum eẽ montẽ magnũ
ira ut impleret uniu̾sã faciẽ t̾re. De quom̃o

Expanded text:
 ejus ligna portans ad sacrificium, quo immolandus ducebatur: portavit enim Dominus crucem suam, In quarta hydria dicit David. « Surge, Deus, judica terram. Quoniam tu haereditabis in omnibus gentibus . » Tanquam diceretur: Dormisti judicatus a terra, surge ut judices terram. In quinta aetate vidit Daniel lapidem praecisum de monte sine manibus, et fregisse omnia regna terrarum, et crevisse illum lapidem, et factum esse montem magnum, ita ut impleret universam fac
Abbreviated transcription (Latin):
nunciauer̾t eugłiũ discipłi xp̃i qͥ hatiseras
aqͣ. prudent uitelligendo. ⁊ fidelit̾ aꝑiendo
uet̾em scͥpturã. Om̃is hõ pͥmũ uinũ bonũ
ponit. dictum ẽ ad litł̾am scłm multoꝵ ꝯsue¬
tudinẽ. Mystice hõ .i. carnalis det̾iꝰ uinũ bi¬
bit post bonũ .i. aueris ad falsa descendits
sp̃ualis cotidie inuisibili uino qd̾ pͥꝰ latuit
in scͥpturis in ebriatur. ⁊ ꝓficit. Marimꝰ ep̃e
in sermone de epiphania qui ita incip̃.
deis ẽ adoratus. hodie fluenta iordais bene¬
didione ꝓpͥi baptisinatis ꝯsccͣuit. hodie in

Expanded text:
serant aquam, prudenter intelligendo et fideliter aperiendo veterem Scripturam. Omnis homo primum bonum vinum ponit, dictum est ad litteram secundum multorum consuetudinem. Mystice, homo, id est carnalis, deterius vinum bibit post bonum, id est cum animus ad falsa descendit. Sed spiritualis quotidie in visibili vino quod prius latuit in Scripturis, inebriatur et proficit. Maximus episcopus in sermone de Epiphania qui ita incipit:daeis adoratus. Hodie fluenta Jordanis benedictione proprii baptismatis consecravit. Hodie in
Abbreviated transcription (Latin):
re patrẽ ñ in ea forma apparere hõib in qͣ eqͣlis
uit ad eccłiam. Pot̾at dns uigilanti ade costã
sñ dolore euellere. s ꝓculdubio dormitio xꝑi
in cruce in eo significabat᷑. de cuiꝰ lat̾e tãquã
sponsa fluterunt sacͣm̃ta eccłie. De iuno aliay
ydriaꝵ bibamꝰ. Xꝑc figuratꝰ ẽ in not. Nã id̃o

Expanded text:
ere patrem non in ea forma apparere hominibus in qua estvit ad Ecclesiam. Poterat Dominus vigilanti Adae costam sine dolore evellere, sed procul dubio dormitio Christi in cruce in eo significabatur, de cujus latere tanquam sponsa fluxerunt sacramenta Ecclesiae. De vino aliarum hydriarum bibamus;
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣ. E inpleuerunt illas usꝙ ad sũmũ. Es
dic̃ eis iħc. Haurite nunc et ferte architri¬
clino. E tulerunt. Architriclinꝰ ẽ pͥncepst̃
niũ uͦ dicunt ẽe aulã tricameratã. uł trrᷤ
domos. siue tres cameras cũ testuline fac¬
tas. in quib sedebant discumbentes. qͣsi sub
trib arcubꝰ. Ut aũt gustauit architelinꝰ
aqͣ uinũ factũ. ⁊ ñ sciebat un cẽt. ministri¬

Expanded text:
 et impleverunt eas usque ad summum. Et dicit eis Jesus: Haurite nunc et ferte architriclino. Et tulerunt, Architriclinus est princepsnium vero dicunt esse aulam tricameratam, vel tres domos sive tres cameras cum testudine factas, in quibus sedebant discumbentes, quasi sub tribus arcubus. Ut autem gustavit architriclinus aquam vinum actam, et non sciebat unde
Abbreviated transcription (Latin):
inde ut doceret. ⁊ p̃dicaret in ciuitatibꝰ eoꝵ
Cuutates discipłoꝵ dicit. in quib crant uel
nati uł eruditi. Edicans itaq iudis. ñ saina¬
ritanis. ñ gentib fecit qͦd docuerat. ut scd̃m
ꝓmussa pꝰ offerat᷑ udeis salutis occasio. Rari¬

Expanded text:
oceret et praedicaret in civitatibus eorum. Civitates discipulorum dicit, in quibus erant vel nati vel eruditi. Praedicans itaque Judaeis, non Samaritanis, non gentibus, fecit quod docuerat, ut secundum promissa prius offeratur Judaeis salutis occasio. R
Abbreviated transcription (Latin):
unitas.x. uͦ scda. E illa ꝯfert᷑ co. qi in se multi.¬
plicata. neo auget᷑ nec minuit᷑. ħ eccłie. quiam
se multi plicata crescit in centenariũ. Quia gͦ in
denario qͥ ÷ uintas centenarii uarietas ꝑ su
multiplicationẽ generat᷑ bñ dñr stusse.r. leꝓsi
qͥ a fide umꝰ dĩ fuerant diu̾si. Ee sic̃ om̃s fideles
trio ob negligentiã eoꝵdẽ mandatoꝵ. Uiꝰ qͥ re¬

Expanded text:
unda. Et illa confertur Deo, quia in se multiplicata nec augetur, nec minuitur: haec Ecclesiae, quia in se multiplicata, crescit in centenarium. Quia ergo in denario qui est unitas centenarii, varietas per sui multiplicationem generatur: bene dicuntur fui a fide Dei unius fuerant diversi, et sicut omnes fideles trario, ob negligentiam eorumdem mandatorum. Unus qui re
Abbreviated transcription (Latin):
tua te saluũ fec̃ Si fideᷤ hc̃ saluaũ. ꝑfidia nouẽ ꝑdi¬
dit. Unũ si addat᷑ ad .uiii. q̃dã effigies unitatis
implet᷑. q̃ fit tanta cõplexio. ut ult᷑ ñ ꝓgͣdiat᷑ iui¬
merꝰ ñ ad unũ redeat᷑. Nouẽ itaq indigent uno
ad ꝗͣd̾a unitatẽ. unũ u̾ũ indiget eiꝰ ad unitatẽ
sui. Quã obrẽ unꝰ qͥ gr̃as egit. sigͣnicat illos qͥm
unitate st̾ eccłie. nouẽ uͦ illos qͥ extͣ st̃. Dñs querit

Expanded text:
tua te salvum fecit. Si fides hunc salvavit, perfidia novem perdidit. Unum si addatur ad novem, quaedam effigies unitatis impletur, quo fit tanta complexio, ut ultra non progrediatur numerus, nisi ad unum redeatur. Novem itaque indigent uno ad quamdam unitatem, unum vero non indiget eis ad unitatem sui. Quamobrem unus qui gratias egit significat illos qui in unitate sunt Ecclesiae; novem vero, illos qui extra sunt. Dominus quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
rat eũ. & om̃s qͥ cũ illo erant. in captura pisci
lios zebedei. qͥ erant socii symonis. Carnales
in quib maxime.xꝑi ꝑsona eminet. a se
quodammͦ repellunt. ũ lingua s morib &
actione. timentes non posse pati regim̃ eoꝵ.
& tam̃ eos maxime honoiant. licet ab eis mo¬
rib & factis dissentiant. honorificentiã si¬
gnificauit petrꝰ. cadens ad pedes d̃m. Mores
at̾it dissimiles in eo qͦd ait exi a me: qi homo
peccator sum dñe. Dñs autẽ ñ recessit ab eo.

Expanded text:
t, in captura piscium, lios Zebedaei, qui erant socii Simonis. Carnales in quibus maxime Christi persona eminet, a se quodammodo repellunt, non lingua, sed moribus et actione, timentes non posse pati regimen eorum: et tamen eos maxime honorant, licet ab eis moribus et factis dissentiant. Honorificentiam significavit Petrus, cadens ad pedes Domini; mores autem dissimiles in eo quod ait: Exi a me, quia homo peccator sum, Domine. Dominus tamen non recessit ab eo:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtͥbunali. hoc ẽ aduidicandũ. qͦd officiũ ẽ se¬
dentis intͥbitnali. Est enĩ tͥbunal sedes iu¬
dicũ. soliũ regũ. catheora doctoꝵ. m cccxxu.

Expanded text:
bunali, hoc est, ad judicandum, quod officium est sedentis in tribunali. Est enim tribunal sedes judicum, solium regum, cathedra doctorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ratione manifestatio. Osentiũ ut ibi. Uñ
hoc mͥ: ut ueniat mat̾ d̾ni mei ad me: p̃¬
nans enim matrem d̾ni. in p̃sentiaꝵ intel¬
lex̃ eam in ut̾o portare mundi redeptorẽ.
Dicens uͦ beata que credidit aꝑte indicat¬

Expanded text:
e manifestatio. Praesentium, ut ibi: Unde hoc mihi, ut veniat mater Domini ad me? Prnans enim matrem Domini, impraesentiarum intellexit eam in utero portare mundi salvatorem. Dicens vero beata quae credidit, aperte indica
Abbreviated transcription (Latin):
⁊geste ẽ narratio. hystorica quidẽ specie texit᷑
pͥncipalit̾ euuangłica lec̾tio. cet̾is trib secun
es cet̾as dicta sunt. postea ab eugłistis ut hy¬
storia relata sunt. Sic̃ ꝓpłie. ⁊ acharie et clisa¬
milit̾ ꝓuerbia d̃ni. & eiꝰ simplicẽ doctrinã
ad seriem hystorie reuocant euuangłiste.
Sciendum qd̾ aliquando sp̃u ꝓpħico narrat᷑
hystoria. ut ibi. Inpͥntipio creauit ds̾ celu̾⁊
t̾ram. E ñnũꝗͣ. ꝑabolice. ut hõ qͥdã descen¬
debat ab iherłm in iherico ⁊ cet̾a.
Iropħia autẽ ẽ: rerũ latentiũ. p̃litarũ¬

Expanded text:
gestae narratio. Historica quidem specie texitur gestae narratio. Historica quidem specie texitur principaliter evangelica lectio, caeteris tribus secundm species caeteras dicta sunt, postea ab evangelistis ut historia relata sunt. Sicut prophetiae Zachariae et Elisamiliter proverbia Domini et ejus simplicem doctrinam ad seriem historiae revocant evangelistae. Sciendum quod aliquando spiritu prophetico narratur historia, ut ibi: In principio creavit Deus coelum et terram . Et nonnunquam parabolice, ut: Homo quidam descendebat de Jerusalem in Jericho , etc. Prophetia autem est rerum latentium, praeter
Abbreviated transcription (Latin):
stimonia tua intellexi. & alibi. Testimoniũ
domini fidele: quia plus fide animi.
quam ocłis carnis testimoniũ indiget. Quarto
uidicia domini uera. iustificata in semet ipsa. ut
scilicet sic sint iudicioꝵ nr̃oꝵ exempla uistiacata.
sic̃ inuidiciis dĩ comꝑãta habenius. Unde idẽ
alibi. A mandatis enim tius timui. In qͦ enĩ ui¬
dicio iudicabimus. iudicabitur de nob̾. In his
quatuor qualitatib sunt. timor. fides. spes. ca¬
ritas. Timere nãq incipimꝰ fide feruamꝰ quod
incipimꝰ. spe crigimur. caritate consũmamur.
finis enĩ p̃cepti ẽ caritas. hii sunt quatuor m̃¬
ses. quos xp̃c ante messem p̃dix̃ dicens. nonne
quatuor. menses funt usq ad messẽ. ut & nos
ꝑ p̃cepta d̃i. aiq mandata ac testimonia. & ex¬
empla. cũ gaudio metamꝰ in celo. fructus
maturos. portantes nr̃os caritatis manipłos.
qͥ inlacͥmis timoris semina penitentie iacta¬
Quimus in t̾ra.
n suꝑficie eugłice scͥpture. iiii. dicendi species

Expanded text:
stimonia tua intellexi. . Et alibi: Testimonium domini fidele ; quia plus fide animi quam oculis carnis testimonium indiget. Quarto: Judicia Domini vera justificata in semetipsa , ut scilicet sic sint judiciorum nostrorum exempla justificata, sicut in judiciis Dei comperta habemus. Unde idem alibi: A mandatis enim tuis timui . In quo enim judicio judicabimus, judicabitur de nobis . In his quatuor qualitatibus sunt, timor, fides, spes, charitas. Timore namque, incipimus, fide servamus quod incipimus, spe erigimur, charitate consummamur. Finis enim praecepti est charitas . Hi sunt quatuor menses, quos Christus ante messem praedixit, dicens: Nonne quatuor menses sunt usque ad messem . Ut et nos per praecepta Dei atque mandata ac testimonia et exempla, cum gaudio metamus in coelo fructus maturos, portantes nostros charitatis manipulos qui in lacrymis timoris , semina poenitentiae jactavimus in terra.n superficie evangelicae Scripturae quatuor dicendi species
Abbreviated transcription (Latin):
de quib sc̃a eugłia contexunt᷑. p̃cepta
mandata. testimonia. exempla.I p̃ceptis iu¬
sticia. in mandatis caritas. in testimoniis
fid̃es. in exemplis ꝑfectio. Pcepta huiꝰ modi.
Inuiã gentiũ ne abierits: hoc ẽ diu̾te a ma¬
lo. Mandata ut hoc. Mandatum nouu̾ do uo¬
b. ut diligatis inuicẽ. hoc ẽ fac̾e bonũ. & ca¬
ritatẽ implere. Testimonia que ore duorũ
uł tͥum. ut hoc. Ioħs testimoniũ ꝑhibet
de me. s habeo testimonium maiꝰ ioħe. Pat̃
ipse qui in me manet: testimoniũ ꝑhibet
de me. fxempla ut hoc. Discite ame guia mi¬
tis sũ. E estote ꝑfecti. sicut pat̾ ur̃ celestis
ꝑfectus ẽ. E alibi. Exemplum em̃ dediuob̾:

Expanded text:
ntexuntur: praecepta, mandata, testimonia, exempla. In praeceptis justitia, in mandatis charitas, in testimoniis fides, in exemplis perfectio. Praecepta hujusmodi: In viam gentium ne abieritis , hoc est, diverte a malo . Mandata, ut hoc: Mandatum novum do nobis ut diligatis invicem , hoc est, facere bonum et charitatem implere. Testimonia, quae in ore duorum vel trium, ut hoc: Joannes testimonium perhibet de me, sed habeo testimonium majus Joanne . Pater ipse qui in me manet, testimonium perhibet de me. Exempla, ut hoc: Discite a me quia mitis sum ; et: Estote perfecti sicut Pater vester coelestis perfectus est . Et alibi: Exemplum enim de
Abbreviated transcription (Latin):
cordis fide. s ore ⁊ oꝑe. ñ recusans scł mors
ꝓ me: & ego consitebor eũ in conspectu suꝑ¬
ne ciuiratis. et̾mq regis ac iudicis dicens.

Expanded text:
cordis fide, sed ore et opere, non recusans scilicet mori pro me; et ego confitebor eum in conspectu supernae civitatis, aeternique regis ac judicis, dicens: