comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
datis o ꝓmissionib dominicis sustententur.
atq ad amanda & querenda celȩstia subleuant᷑.
hinc et enim scã eccła iudelicet sponsa xp̃i. de ipso
głatur dicens. leua ciuis sub capite meo: et dexttra
illius amplexabitur me leua quippe sponsi sub
capite est posita sponse: quia tp̃ralib beneficũ
dñs mentes fidelium a terrenis uolup¬
tatib et concupiscentus segregans. adsperan¬
da ac desidanda ꝑpetua bona erigit. Et dextã
illuis amplexabitur eam: Quia ostensa diuine
maiestatĩ eius iuisio. illasine fine głificat. apte
sciphi. spera. ⁊ lilia sub duob sunt calamis quia
inutroq testamento fidelib quam uis cerimo¬
nus distantib eadem de uotio dño scruendi
mandata: eadem ẽ gła regni celestis conseruata
Quartꝰ autẽ sciphs. sperula ⁊ lilium que supra
calomos om̃s s iuxta sumitatem fuere cande¬
nonsolum electis sius iurtutum scientiam. oꝑatio¬

Expanded text:
datis et promissionibus dominicis sustentantur, datis et promissionibus dominicis sustentantur, atque ad amanda et quaerenda coelestia sublevantur. Hinc etenim sancta Ecclesia, videlicet sponsa Christi, de ipso gloriatur, dicens: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Laeva quippe sponsi sub capite est posita sponsae; quia temporalibus beneficiis Dominus mentes fidelium a terrenis voluptatibus et concupiscentiis segregans, ad speranda ac desideranda perpetua bona erigit. Et dextera illius amplexabitur eam, quia ostensa divinae majestatis ejus, visio illam sine fine glorificat. Apte scyphi, sphaerulae et lilia sub duobus sunt calamis, quia in utroque Testamento fidelibus, quamvis caeremoniis distantibus, eadem devotio Domino serviendi mandata, eadem est gloria regni coelestis conservata. Quartus autem scyphus, sphaerula et lilium, quae supra calamos omnes juxta summitatem fuere candeem, qui non solum electis suis virtutum scientiam, operatio
Abbreviated transcription (Latin):
mata: quia idem dñs qui pocula nob̃ sapientie
spirit᷑alis ꝓpinauit. Cursum quoq pie oꝑationis
in offensum ac promptũ & habendum nobis ostñdit.¬
& ut habere possemus ipse donauit: et ne inuacuum
curreremus. claritatẽ nobis patriȩ cȩlestis ad quã
untraremus ꝑromisit. & huus nobis aditum sua
grã patefecit᷑. Uelcerte quia sub duob calamis
ꝑtrialoca sciphi. sperule ⁊ lilia fieri mandantui.
possumus hec ita mistice int̃pretari. quia tribus
fidelium gradib dequib sepius diximus. con¬
ugatorum scilicet. continentium & uirginũ.
ex doctrinã ueritatis aꝑuit. et cursum bonioꝑi
imꝑauit: & hereditatis semꝑ in marcessibilis
atq incorruptẽ. B enedictionem ꝓmisit atq do¬
nauit. Et aptesciphy. sperule & lilia candelabri
non super calamos sed sub calamis cẽ iuibentur:
Quia corda p̾dicantium immoom̃ilim elecdto¬
tum ne ad infima de labi possint. donismã¬

Expanded text:
mata, quia idem Dominus, qui poculum nobis sapientiae mata, quia idem Dominus, qui poculum nobis sapientiae spiritualis propinavit, cursum quoque piae operationis inoffensum ac promptum et habendum nobis ostendit: et ut habere possimus, ipse donabit, et ne in vacuum curreremus, claritatem nobis patriae coelestis, ad quam intenderemus, promisit: et hujus nobis aditum sua gratia patefecit, vel certe, quia sub duobus calamis per tria loca scyphi, sphaerulae et lilia fieri mandantur. Possumus haec ita mystice interpretari, quia tribus fidelium gradibus, de quibus saepius diximus, conjugatorum scilicet, continentium et virginum, et doctrinam veritatis aperuit, et cursum boni operis imperavit, et haereditatis semper immarcescibilis atque incorruptae benedictionem promisit atque donavit. Et apte scyphi, sphaerulae et lilia candelabri non super calamos, sed sub calamis esse jubentur; quia corda praedicantium, imo omnium electorum, ne ad infima delabi possint, donis, man
Abbreviated transcription (Latin):
iximus ipsum candelabrum. idẽ stipitem cande¬
labri medium de quo calami procedebant. db¬
mnum saluatorẽ designare: de cuius gr̃a iuisti ꝗe¬
quid boni habent acceꝑunt̾. Unde ipse in cuangłio
cum dixisset discipłis. Ego sum uitis uos palmitẽ:
continuo subiunxit. sicut palnss non potest
ferre fructũ asemetipso nisi manseritit inuite.
sic nec uos nisi in me manseritis. Quasi aliis
uerbis dicerit. Ego sum candelabrum: et uosca¬
lami mei. Sicut calamꝰ non potest se crigete ad
sub portandam lucernam. nisi fixus manserit
in stipite candelabri: sic nec uos nisi in me man¬
seritis. lucem ueritatis et ficdi inuobis ferre ualeris. In
quonimirum candelabro quattuor sciphifactisut᷑:
Quia in quattuor libris scĩeuangłii quide dño st̃
conscͥpti. gustum uni noui hoc est doctrinȩ cele¬
stis inuenimus. quia nonutres ueteres hoc est men¬
tis terrenis ad huc desidiis inherentes. sed tontũ
Sunt ꝑ singłos sciphos sperule simul ⁊ lilia defer¬

Expanded text:
iximus ipsum candelabrum, id est, stipitem candelabri medium, de quo calami procedebant, Dominum Salvatorem designare; de cujus gratia justi, quidquid boni habent, acceperunt. Unde ipse in Evangelio, cum dixisset discipulis: Ego sum vitis, vos palmites; continuo subjunxit: Sicut palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite; sic nec vos, nisi in me manseritis . Quasi aliis verbis diceret: Ego sum candelabrum, et vos calami mei: sicut calamus non potest se erigere ad supportandam lucernam, nisi fixus manserit in stipite candelabri: sic nec vos, nisi in me manseritis, lucem veritatis ac fidei in vobis ferre valetis. In quo nimirum candelabro quatuor scyphi sunt facti, quia in quatuor libris sancti Evangelii, qui de Domino sunt conscripti, gustum vini novi, hoc est doctrinae coelestis, invenimus, quod non utres veteres, hoc est mentes terrenis adhuc desideriis inhaerentes, sed tantum Sunt per singulos scyphos sphaerulae, simul et lilia defor
Abbreviated transcription (Latin):
animab scĩs id̃ẽ floribus uernet ȩternis.
ex calami egredisint᷑ de laterib Tres ex uno
senarium mimerum inquo factus ẽ mundus õpe¬
rum ꝑfectionẽ designare. S qm̃ ita positus est in
descriptione calamorum. ut in bi ternos diuidat᷑:
magns det̾nario ẽ dicendum. Tres namq calami de
uno latere hastilis & tres egrediuntur de alto:
quia fuerunt doctores ante aduentum dñi in
carne. quifidem sc̃e trinitatis misticauoce desi¬
gnarent. & quantum rudes ad huc capere pote¬
rant predicarent. Unde est illud psalmistȩ.
Uerbo dm̃ celifirmatisunt.: et spũoris cuis om̃is uirtus
corum. Noĩe ⁊enĩdñi patrem. Nomine uerbi. filiũ:
spmũ scm̃ ipso nomine sp̃ũ oris eius appellat. Cuiꝰ
uidelicet sc̃ȩ trinitatis unam eẽ potentiam. uo¬
luntatem & oꝑationem designat. Cum et celos u̾¬
bo dñi& omnẽm uirtutem eoꝵ spũoris euis et̃ fir¬
matam asseuerat. S unt modo doctores qui ean¬

Expanded text:
animabus sanctis, id est floribus vernat aeternis. animabus sanctis, id est floribus vernat aeternis. Sex calami egredientur de lateribus, tres ex unsenarium, in quo factus est mundus, operum perfectionem designare. Sed quoniam ita positus est in descriptione calamorum, ut in bis ternos dividatur, magis de ternario dicendum. Tres namque calami de uno latere hastilis, et tres egrediuntur de altero; quia fuerunt doctores ante adventum Domini in carne, qui fidem sanctae Trinitatis mystica voce designarent, et, quantum rudes adhuc capere poterant, praedicarent. Unde est illud Psalmistae, Verbo Domini coeli firmati sunt; et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Nomine etenso suo nomine spiritum oris ejus appellat. Cujus videlicet sanctae Trinitatis unam esse potentiam, voluntatem et operationem designat, cum et coelos verbo Domini, et omnem virtutem eorum spiritu oris ejus esse firmatum asseverat. Sunt modo doctores, qui eam
Abbreviated transcription (Latin):
edidunt. Uidelicet canticum nouum. Calamist̃¬
om̃s ecde filui: qui dicente sibi ꝓpħa. Cantate dnõ
canticum nouum laus eius ab extreniis terrȩ
libent̃ obtemꝑant. resonantes laudem dño acdicentes. Et
direxit gssus meos. ctͣmisit unos incum canticum no¬
uum. hynnum donr̃o. Quia uõsciphi uino repleriso¬
lent: Non immerito ꝑ eos mentes audientium designã
tur: que ad uocem predicantiũ uino scientie replẽ¬
tur. Et quoniam eodem uino int̾ne dilectionis in ebri¬
ata corda fidelium anfatigabili desidio addm ten¬
dunt. Rccte incandelabro post sciphos sperule fuint:
Spera enim ex om̃i parte uoluitur quia nimirũ inen¬
tes elcctoꝵ nec ad uersitatibus scł̃i ullis retineri. nec
ꝓsꝑitatib possunt corrumpi: qui. in om̃ib que oc¬
calamos. sciphos⁊ sperulas. incandelabro lilia de for¬
mantur: quia post gram̃ p̃dicationis. post debria¬
tionem potus spirttalis. post in reuocabilem sc̃e ope¬
rationis ꝓcursum. illa uirens patria sequitur: que

Expanded text:
ediderunt, videlicet canticum novum. Scyphiui sibi dicente propheta: Cantate Domino canticum novum, laus ejus ab extremis terrae  libenter obtemperant, resonantes laudem Domino, ac dicentes: Et direxit gressus meos, et immisit in os meum canticum novum, hymnum Deo nostro . Quia vero scyphi vino repleri solent, non immerito tur, qui ad vocem praedicantium, vino scientiae replentur. Et quoniam eodem vino internae dilectionis inebriata corda fidelium, infatigabili desiderio ad Deum tendunt, recte in candelabro delabro post scyphos sphaerulae fiunt. Sphaera enim ex omni parte volvitur, quia nimirum mentes electorum, nec adversitatibus saeculi ullis retineri, nec prosperitatibus possunt corrumpi; quin in omnibus quae occalamos, scyphos et sphaerulas, in candelabro lilia deformantur, quia post gratiam praedicationis, post inebriationem potus spiritualis, post irrevocabilem sanctae operationis procursum, illa virens patria sequitur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
posita est: quia nec dum ad uisionem incelis
sui redẽptoris merie intromitti. Sed m̃sa est: ꝗa
his quiesuriunt ⁊ sitiunt uistitiã. incͦtũ cotidie
celestem ne intẽptationib deficiant impendit. Cã¬
delabrumẽ: quiaĩt lucis errantib ostendit. Mensa
parit᷑ & candelabrumẽ: quia scĩs edocta litteris.⁊
animam esurientẽ satiare bonis. sedentib intene¬
bris atq umbra mortis. lucernam uerbi sub ministra¬
re didicit. Cuilucerne dum sese humilit̃ subicit.
adagenda uidelicet quae di sermo p̃cipit. ã suis
se uoluptatib cohibens. adsperanda ac diligenda
que ꝓmisit. ausibilib segaudus sustollens. qͣsi
candelabrum eius esficitur. quia suis ꝑom̃ia uolunta¬
tib imꝑium celestepponit. se seq humilians clarita¬
tem uerbidĩom̃ib & p̃dicando ⁊ faciendo p̃mostrat
Iastile eius cͤalamos. sciphos& sperulas ac lilia.¬
ex illo procedentia. Hastile candelabri: ipseꝗẽ

Expanded text:
posita est; quia necdum ad visionem in coelis posita est; quia necdum ad visionem in coelis sui Redemptoris meruit intromitti. Sed mensa est; quia his qui esuriunt et sitiunt justitiam, victum quotidie coelestem, ne in tentationibus deficiant, impendit. Candelabrum est; quia iter lucis errantibus ostendit. Mensa pariter et candelabrum est; quia sanctis edocta litteris, et animam esurientem satiare bonis, et sedentibus in tenebris atque umbra mortis lucernam verbi subministrare didicit. Cui nad agenda videlicet quae Dei sermone praecipiuntur, a suis se voluptatibus cohibens, ad speranda ac diligenda quae promisit, a visibilibus se gaudiis sustollens, quasi candelabrum ejus efficitur; quia suis per omnia voluptatibus imperium coeleste praeponit, seseque humilians claritatem verbi Dei omnibus, et praedicando et faciendo praemonstrat. Hastile ejus, calamos, scyphos, etcex illo procedentia. Hastile candelabri ipse qui
Abbreviated transcription (Latin):
autem ratione hec quod sũmis sacerdos ⁊ filii ciꝰ
panes propositionis cominedebant. ad ingrissũ
inte celestis ꝑtincat: in expositione uersiculi seqñti
aptius suo loco dicetur. Suscipiebantur autem
panes id̃e afilus isrł. quia dccctu sp̃ualium difa¬
mulorum eligi atq ordinari debent. qui gradum
sacerdotii uł doc̾arine subcant. Quodq inconclu¬
sione subuingitur. E tuntq aaron ⁊ filiorum eiꝰ:
duob modis accipi ꝑmisterium potest. Comme¬
dit namq aaroncum filiis sius panes scõs dem̃¬
sa tab̾naculi sublaitis cumsummꝰ pontifex nr̃ rap¬
tos dehac uita electos suos maugmentum corꝑis
sui qd̃ est incelis. hoc est sũme illius electorum
multitudinis introducit Iłcerte erunt panes
scĩ a arona filiorum eius: cumoꝵ p̃sules quiq &
Candelabrum tͤab̃naculi sicut & mensa: uniuer¬
salem p̃sentis tpris ecdam designat. Ido namq
sunt ante uelum intra quod archatestamenti

Expanded text:
autem ratione hoc quod summus sacerdos et filii ejus autem ratione hoc quod summus sacerdos et filii ejus panes propositionis comedebant, ad ingressum vitae coelestis pertineat, in expositione versiculi sequentis aptius suo loco dicetur. Suscipiebantur autem panes iidem a filiis Isreel, quia de coetu spiritualium Dei famulorum eligi atque ordinari debent, qui gradum sacerdotii vel doctrinae subeant. Quodque in conclusione subjungitur, Eruntque Aaron et filiorum ejus, duobus modis accipi per mysterium potest. Comedit namque Aaron cum filiis suis panes sanctos de mensa tabernaculi sublatos, cum summus Pontifex noster raptos de hac vita electos suos in augmentum corporis sui, quod est in coelis, hoc est summae illius electorum multitudinis introducit: vel certe erunt panes sancti Aaron et filiorum ejus, cum praesules quique, et Candelabrum tabernaculi, sicut et mensa, universalem praesentis temporis Ecclesiam designat. Ideo namque sunt ante velum, intra quod arca testamenti
Abbreviated transcription (Latin):
mesum ꝑficerent sacerdotum: Et sex quidem
diebus oꝑum in mensa positi apparerent. sed
idie sabbati idẽ requici impositi immensa. rur¬
sumq dic alt̾o sabb̃ti de mensa sublati. Incuiꝰ
ordine positionis quid nob aliud mistice intelli¬
gendum est nͥ quod scĩ docꝰtores. immo om̃s iusti
& post oꝑabona quib ineccła claruerant. ad
requiemꝑuenunt: & ut bona delectentul.
oꝑari. spe future quieus ac beatitudinis accen¬
duntur. Amponebantur gͦ panes sabb̃o i
m̃sa dñi. eautiq intentione ponentium: ut
transacto sabbo ibidem ꝑ sex dies oꝑandi ma¬
nerent: his quoq transmissis. alto suꝑueniente sabbo
urefecuione sumini sacerdotis & filiorum ciꝰ consu¬
mirentur. Quiaminirum imprimordio. nob d̃ode¬
uotȩ conu̾sationis accipienda requies & uita çĩna
ꝓmittitur: eatamen conditione. itꝑlaborts ⁊ opera
bona uit s temꝑał. ad cadem ꝑtinere debeamꝰ. Qui a

Expanded text:
in esum proficerent sacerdotum: et sex quidem in esum proficerent sacerdotum: et sex quidem diebus operum in mensa propositi apparerent, sed in die sabbati, id est, requiei, impositi in mensa, rursumque die altero sabbati de mensa sublati. In cujus ordine positionis quid nobis aliud mystice intelligendum est, nisi quod sancti doctores, imo omnes justi, et post opera bona, quibus in Ecclesia claruerunt ad requiem perveniunt, et ut bona delectentur operari, spe futurae quietis ac beatitudinis accenduntur? Imponebantur ergo panes sabbato in mensa Domini, ea utique intentione ponentium, ut transacto sabbato ibidem per sex dies operandi manerent: his quoque transmissis altero superveniente sabbato, in refectionem summi sacerdotis et filiorum ejus consumerentur: quia nimirum in primordio nobis Deo devotae conversationis accipienda requies, et vita aeterna promittitur, ea tamen conditione, ut per labores et opera bona vitae temporalis ad eam pertinere debeamus. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
oblati super sacram mensam ponebantur seni ad
altetutros conuersi. duab pateris aurtis suꝑpositis tbu¬
it plenis que ꝑmanebant ad aluco sabbatum: et tẽ
ꝓ illis alii deportabantur. Illi uõ sacerdotibus exhibe¬
bantur.Et chure incenso migne sacro in quo om̃ia ho¬
lo causta fiebant. aliud thus suꝑaliospanes adicie¬
bat᷑ : Quõq in libro regum scͥptum est quia da¬
ud tabnaculum ingssus. panes scm asacerdotibus
acceꝑit. sabbo mane factum est. Tleni eñĩ ad taber¬
naculum illahora: qu apanes septimane p̃cedñtis
sublati trant de mensa dñi ut ponerentur panes
noui. qui pridie fucrant cocti. sicq panes scõsaccep̃
ut ne ad momentum quidẽ hore mensa dñi sinc pa¬
ne remaneret. Unde sollertius ad huc c̃õsiderare
libet: quod panes ꝑsingła sabbata mutari uibetant̃.
Namq ttamutabantur: ut singłicoꝵ ⁊ sabdo im¬
ponerentur immensam. & sabbo rursum ablati

Expanded text:
oblati super sacram mensam ponebantur seni ad oblati super sacram mensam ponebantur seni ad alterutros conversi, duabus pateris aureis superpositis, thure plenis, quae permanebant usque ad aliud sabbatum, et tunc pro illis alii deportabantur, illi vero sacerdotibus exhibebantur: et thure incenso in igne sacro, in quo omnia holocausta fiebant, aliud thus super alios panes adjiciebatur, quodque in libro Regum scriptum est, quia David tabernaculum ingressus, panes sanctos a sacerdotibus acceperit, sabbato mane factum est. Venit enim ad tabernaculum illa hora, qua panes septimanae praecedentis sublati erant de mensa Domini, ut ponerentur panes novi, qui pridie fuerant cocti: sicque panes sanctos accepit, ut ne ad momentum quidem horae mensa Domini sine pane maneret. Unde solertius adhuc considerare libet, quod panes per singula sabbata mutari jubebantur: namque ita mutabantur, ut singuli eorum et sabbato imponerentur in mensam, et sabbato rursum ablati
Abbreviated transcription (Latin):
to tp̃re sui sc̃ilaboris. ct̾na incelis quicte remunerant᷑:
et alios post se muidem opus laborandi inuerbo. subcuis¬
dem spe retributionis relinquunt. Sicq fit. ut mnsa
dñi nunquam panis inobs remaneat. Uerum mox u¬
no sublato pane. aliui loco euis substituitur. Dũsue¬
ce dentib sibiper ordinẽ ministris uerbi. nuinquam
ecde desunt qui apłice suic sidem pietatis seumun¬
ditiam actionis. & uerbis ostendant & factis. semꝑ
manente pulcherrima illa sententia que in laude
tibi noui cõstitues cos inrefectionẽ cordium spiritͥalem
fidelib totoorbe tetrarum. Panes gͦ ꝓ panibus mutabã¬
tur. mensa sẽꝑ eadem intab̾naculo stabat. quia habe¬
unt &e ueniunt doctores uerbi alusq cedentibus. suc¬
cedunt luo ordine alii. S cͥptura autẽ sacra. nullis
ab olenda per euum temporibus constat. usq dum infi¬
scribit duoduo diuisi añsabbatum. et sabbo mane

Expanded text:
to tempore sui sancti laboris, aeterna in coelis quiete remunerantur, to tempore sui sancti laboris, aeterna in coelis quiete remunerantur, et alios post se in idem opus laborandi in verbo, sub ejusdem spe retributionis relinquunt. Sicque fit ut mensa Domini nunquam panis inops remaneat, verum mox uno sublato pane, alius loco ejus substituatur, dum succedentibus sibi per ordinem ministris verbi, nunquam Ecclesiae desunt, qui apostolice, sive fidem pietatis, seu munditiam actionis, et verbis ostendant et factis: semper manente pulcherrima illa sententia, qua in laudetibi novi, constitues eos in refectionem cordium spiritualium fidelibus toto orbe terrarum. Panes ergo pro panibus mutabantur, mensa autem semper eadem in tabernaculo stabat, quia abeunt et veniunt doctores verbi, aliisque cedentibus succedunt suo in ordine alii: Scriptura autem sacra nullis abolenda per aevum temporibus constat, usque dum in fiscribit , duo et duo divisi ante sabbatum: et sabbato mane
Abbreviated transcription (Latin):
los misise ꝑhibetur: Figuralit̾ insinuans. quia scĩ
doctores numquam ab inuicem uł in assertione
ueritatis. uł in affectu dilectionis discrepint. Quod
autem suꝑ panes thus lucidissimũ ponitur. uirtu¬
temorationis designat quaidem doctores sucmi¬
nisterium p̃dicationis. simul &r deuotionem oꝑis
dño commendant. Namꝑthus orationem designari
testatur psalnnsta qui dicit. Dixigatur oratiomã.
sicut incensum inconspectu tuoꝰ Thus lucidissimũ
suꝑ pones ponitur. inmonimentum oblationis dñt.
Quando pie scõrum actioni ac deuotiõi oratiopu¬
ra suꝑad ditur: quo ꝑ hec utraq rite sociata. semꝑ
memoria sacre oblationis inconspectu summi
arbutris appartat᷑. B ene autẽ ꝑsingła sabbata pa¬
nes coram dño mutari mandantur. Panes nãq
quiper sex dics oꝑanddi imensa dnĩ fuerant positi sab
bato norus mutantub. cũ doctores quiq seẽ ecd̃ȩ comple¬

Expanded text:
los misisse perhibetur , figuraliter insinuans quod sancti los misisse perhibetur , figuraliter insinuans quod sancti doctores nunquam ab invicem vel in assertione veritatis, vel in affectu dilectionis discrepant. Quod autem super panes thus lucidissimum ponebatur, virtutem orationis designat, quia iidem doctores suae ministerium praedicationis, simul et devotionem operis Domino commendant. Nam per thus orationem designari testatur Psalmista, qui dicit: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Et thus lucidissimum super panes ponitur in monimentum oblationis Domini, quando piae sanctorum actioni ac doctrinae oratio pura superadditur, quo per haec utraque rite sociata, semper memoria sacrae oblationis in conspectu summi arbitri appareat. Bene autem per singula sabbata panes coram Domino mutari mandantur; panes namque qui per sex dies operandi in mensa Domini fuerant positi, sabbato nobis mutantur, cum doctores quique sanctae Ecclesiae, comple
Abbreviated transcription (Latin):
serto turbis dicit cisdem discipłis suis: nr̃is uide¬
licet apłis. date illis uos manducare. Et saturatis
dequinq panib quinq milib hominum. ipsicol¬
legerunt duodecim cophinos fragmentors:
d̃a qui quoniam usq ad consumationẽ scł̃i po¬
płm di alimonus ucrbi reficere non desinunt: pa¬
nes xii ꝓpositionis. numquã de mensã dñi rece¬
dunt. Et benc idempanes ñ dequaliba. farina. sed
dc simila fieri iubentur. Quia nimirum quiq̃q
alus uerbum uitȩ ministrant. pͥmo ipsos necesseẽ
uirtutum frugibus oꝑam dare. Quatinus eaque
predicando ammonent etiamfaciendo cõmen¬
dent. Configurati exemplis illius qui desemet
ipso ait. Nisi granumfrumenti cadens int̃ra mor¬
tuum fu̾it : ipsum solum manet. Bene etiamidẽ
panes seni altrinsctus suꝑ mensam statui preci¬
piuntur: ꝓp̃t concordiam scilicet caritatis et so¬
tietatis Nam& dñs binos adp̃dicandum discipu¬

Expanded text:
serto turbis, dicit eisdem discipulis suis, nostris videserto turbis, dicit eisdem discipulis suis, nostris videlicet apostolis: Date illis vos manducare. Et saturatis de quinque panibus quinque millibus hominum, ipsi collegerunt duodecim cophinos fragmentorum clesia. Qui quoniam usque ad consummationem saeculi, populum Dei alimoniis verbi reficere non desinunt, panes duodecim propositionis nunquam de mensa Domini recedunt. Et bene iidem panes non de qualibet farina, sed de simila fieri jubentur: quia nimirum quicunque aliis verbum vitae ministrant, primo ipsos necesse est virtutum frugibus operam dare, quatenus ea quae praedicando admonent, etiam faciendo commendent, configurati exemplis illius qui de semipso ait: Nisi granum frumenti, cadens in terram, mortuum fuerit; ipsum solum manet . Bene et iidem panes seni altrinsecus super mensam statui praecipiebantur, propter concordiam scilicet charitatis et societatis. Nam et Dominus binos ad praedicandum discipu
Abbreviated transcription (Latin):
latii. quod dñs ꝑ pricones ueritatis mundo ꝓpo¬
nens. inconspectu suo semꝑ appartre. etusqͥ ad fi¬
nem scłi hisqui esutiunt ⁊ sitiunt iustitiam. inces¬
sant habundare uoluit. Cehispanib in leuitico
plenius quot & quales faciendi. uł quomodo po¬
nendi fuerint refertur. Dicente dño ad moysen:
accipies quoq similam & coques ex ea dudecim
panes: qui singłi habebunt duas decimas. Quoꝵ
senos aluinsecus suꝑ mensam purissimam coram
dño statues. et ponessuꝑ tosthus lucidissimum:
ut sit panis inmonimentum oblationis domini.
Persingła sabb̃a mittabuntur coram dño: suscepti
afilus isrł. federe sempit̃no. Eruntq aarona
filiorumeius. ut commedant eos in loco scõ. Ubi
manifeste inprimis ipsoetiam numero panum. xͤii.
apłoꝵ.⁊ ii. formał monstratur. Quos apparens in
carne dñs pͥmos elegit: quoꝵ ministerio cibum u¬
te cunc̾ts gentib darct. Deniq esurientib inde¬

Expanded text:
latii, quod Dominus per praecones veritatis mundo propolatii, quod Dominus per praecones veritatis mundo proponens, in conspectu suo semper apparere, et usque ad finem saeculi, his qui esuriunt et sitiunt justitiam, incessanter abundare voluit. De his panibus in Leviticum plenius, quot et quales faciendi, vel quomodo ponendi fuerint, refertur, dicente Domino ad Moysen: Accipies quoque similam, et coques ex ea duodecim panes, qui singuli habeant duas decimas, quorum senos altrinsecus super mensam purissimam coram Domino statues: et pones super eos thus lucidissimum, ut sit panis in monimentum oblationis Domini, per singula sabbata mutabuntur coram Domino suscepti a filiis Israel foedere sempiterno: eruntque Aaron et filiorum ejus, ut comedant eos in loco sancto . Ubi manifeste in primis ipso etiam numero panum duodecim apostolorum forma praemonstratur, quos apparens in carne Dominus primos elegit, quorum ministerio cibum vitae cunctis gentibus daret. Denique esurientibus in de
Abbreviated transcription (Latin):
Qut uidelicet opeta una ducrsitas scc̃ p̃dicationis
ipsus dñi ore de signabatur: cum diceret. Quispu¬
tus est fidelis dispensator & prudens. quẽ consti¬
trut dñs suꝑ samiliam suã: utdet et illis impr̃e¬
sintisi menfuram: mensuram quippe tritici cõ¬
seriuis dat intpr̃e fidelis dispensator ⁊ prudens.
qñdiscitus uerbi minister. non solum tp̃s opor¬
tunum indicendo obseruat: utrum etiam qua¬
litagem sensumq auditorum diligent exꝙ¬
niot. Et iuxta distantiam huius modum᷑ ser¬
monis tc̃ꝑat .s¬
t pones iuꝑ meniam panes ꝓpositionis incõ
luꝑ mensam positisemꝑ. doctores sunt spirita¬
les: qui inlegẽ dñi die ac nocte meditantes.
cunctis eccłam intrantib refectionem uerbi
celestis offerunt. Quirecte ꝓpositionis panes
uocanturquia in ꝑpatulo semꝑ ẽe debet imi¬
uersis fidelibus sermo salutis. Neq umqua
ineccła de eẽ oportet pus auditoribus uerbum so¬

Expanded text:
Quae videlicet opportuna diversitas sanctae praedicationis Quae videlicet opportuna diversitas sanctae praedicationis ipsius Domini ore designabatur, cum diceret: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam, ut det illis itritici mensuram ? Mensuram quippe tritici conservis dat in tempore fidelis dispensator et prudens, quando discretus verbi minister non solum tempus opportunum in dicendo observat, verum etiam qualitatem, sensumque auditorum diligenter exquirit, et juxta distantiam hujus modum sui sermonis temperat.Et pones super mensam panes propositionis, etc.  mensam positi semper, doctores sunt spirituales, qui in lege Domini die ac nocte meditantes, cunctis Ecclesiam intrantibus refectionem verbi coelestis offerunt. Qui recte propositionis panes vocantur, quia in propatulo semper esse debet universis fidelibus sermo salutis, neque unquam in Ecclesia deesse oportet piis auditoribus verbum so
Abbreviated transcription (Latin):
quod inquattuor euangłii libris inuenitur. do¬
ceant. quidum uniuersa scͥpturatum eloquia
ad eamq̃ ineuangłus scͥpta est fidem ac dilccti¬
onem referunt: quasitotam dm̃mensam cum
panib ac uasis ipsius. inquattuor circuł portat᷑.
arabis et accĩta bula ac phialas. tu suii.¬
ribula. & ciathos. inquibus offerenda f̾nt
sunt cdistinctiones eloquii diuint ꝓ dispari
capacitate audientium. Non enim una ea¬
demq omibus potest conuenire doctrina: a¬
lit̃ namq sapientes alit̃ insipientes: alit̃ duites. aliẽ
Alit semine. alit̃ celibes alĩt conuigati. Alĩt p̃lati.
alit̃ subditi docondisunt. Que tamen uasa omĩa ad
mensam tab̾naculi om̃ia ad offerenda libamina ꝑ¬
tiuent.: quia quecũq prudens doctor diuersa ꝓ
diuersitate audientium loquit᷑. unuiefsa mre¬
gla sacre scͥpturȩ reꝑiuntur: atq ad offerenda do¬
mino uota bonorũ oꝑum corda excitant auditoꝵ

Expanded text:
quod in quatuor Evangelii libris invenitur, doquod in quatuor Evangelii libris invenitur, doceant. Qui dum universa Scripturarum eloquia, ad eam quae in Evangelii scripta est fidem ac dilectionem referunt, quasi totam Domini mensam cum panibus ac vasis ipsius in quatuor circulis portant. arabis et acetabula, ac phialas, thuribula, et cyathos, in quibus sunt distinctiones eloquii divini pro dispari capacitate audientium? Non enim una eademque, omnibus potest convenire doctrina. Aliter namque sapientes, aliter insipientes, aliter divites, aliter aliter feminae; aliter caelibes, aliter conjugati; aliter praelati, aliter subditi docendi sunt. Quae tamen vasa omnia ad mensam tabernaculi, omnia ad offerenda libamina pertinent, quia quaecunque prudens doctor diversa pro diversitate audientium loquitur, universa in regula sacrae Scripturae reperiuntur, atque ad offerenda Domino vota bonorum operum corda excitant auditorum.
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtis sermonib disputat. aꝑtis scilicet. ut bea
ut beati qui lauant stolas suas ut sit potestas
illis inlignouite: Et ꝑportas intreł inciuitatẽ.
quod est patenter dicere. Beati qui mundant
suas cogitationes & actus: ut potestatem ha
coronam erunt cutuli aurei.  mittantur uectes ꝑ cõ:
ut possit m̃sa portari. ipsos quoq uectes facies deli¬
gnis sethim: ⁊ circumdabis auro ad subuchendam
mensam Apte subt̾ coronam ẽrunt cutuli: quia
uõuitȩ suꝑnȩ fuuram incelis sꝑamus. ꝑ quos iuide¬
licet circulos imintitunt᷑ uec̾tes ad sub uehendam
mensam: quia doctores scĩ ut uerbis sacrieloquli
corcla audientium reficiant: Ipsi ꝑomĩa mentẽ
suam necesse est. Ineuaglica lectione fixam tene¬
ant: quatinus adfidem sensumq illius omnem
uũpretationis  ac doctrine luȩ intentionem
dirigant: curentq sedulo. nequid aliud agñdũ
spandum amandumue inscͥpturis om̃ib quam

Expanded text:
apertis sermonibus disputat. Apertis scilicet, ut, Beaapertis sermonibus disputat. Apertis scilicet, ut, Beaut: Beati qui lavant stolas suas, ut sit potestas illis in ligno vitae, et per portas intrent in civitatem. Quod est patenter dicere: Beati qui mundant suas cogitationes et actus, ut potestatem habcoronam erunt circuli aurei, ut mittantur vectes per eos, ut possit mensa portari. Ipsos quoque vectes facies de lignis sethim: et circumdabis auro ad subvehendam mensam. Apte subter coronam erunt circuli, quia vero vitae supernae futuram in coelis speramus. Per quos videlicet circulos immittuntur vectes ad subvehendam mensam, quia doctores sancti, ut verbis sacri eloquii corda audientium reficiant, ipsi per omnia mentem suam necesse est in evangelica lectione fixam teneant, quatenus ad fidem sensumque illius omnem interpretationis ad doctrinae suae intentionem dirigant, curentque sedulo ne quid aliud agendum, sperandum amandumve in Scripturis omnibus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbis iudelicet: ut isayas ait. Egredietur iurgade
radice iesse: et flos deradice eius ascendet. Quod est
aꝑtedicere. Nascetur uirga maria destirpe da¬
uĩo: & xp̃s destirpe eius orietur. Rebus autẽ:
ut popłs de egiptiaca seruitute ꝑsanguinem
agni saluatus. eccl̃am significat passione xpĩ
a demonica dnatione libatam. Tropologia
idest moralis elocutio: ad institutionem ⁊ correcti¬
onem morum. siue aꝑtis scu figuratis plata ser¬
monib respicit. Eꝑtis uidelieet: ut ioħes ammo¬
net dicens. Filioli mei. nondiligamus uerbo nqq
lingua. so oꝑe & ueritate. Figuratis uõ: ut sa¬
lomon ait. Omĩtpr̃e sint uestim̃ta tua candida.
et oleum de capitetuo non deficiat. Quod ẽ aꝑte
dicere. Om̃itpre sint oꝑatua munda: et caritas
de corde tuo non deficiat. A nagoge. idẽ adsu¬
ꝑiora ducens locutio est. que de p̃mus futuris
e ea que incelis est uita funira. siue misticis seu

Expanded text:
Verbis videlicet ut Isaias ait: Egredietur virga de Verbis videlicet ut Isaias ait: Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Quod est aperte dicere: Nascetur virgo Maria de stirpe David: et Christus de stirpe ejus orietur. Rebus autem, ut populus de Aegyptia servitute per sanguinem agni salvatus, Ecclesiam significat, passione Christi a daemoniaca dominatione liberatam. Tropologica id est moralis locutio ad institutionem et correctionem morum, sive apertis seu figuratis prolata sermonibus respicit. Apertis videlicet, ut Joannes admonet dicens: Filioli mei, non diligamus verbo nec lingua, sed opere et veritate . Figuratis vero, ut Salomon ait: Omni tempore sint vestimenta tua candida: et oleum de capite tuo non deficiet . Quod est aperte dicere: Omni tempore sint opera tua munda, et charitas de corde tuo non deficiet. Anagoge, id est ad superiora ducens locutio est, quae de praemiis futuris, et ea quae in coelis est vita futura, sive mysticis seu
Abbreviated transcription (Latin):
uattuor quoq cutulos aureos p̃parabis. &. po¬
suimꝰ de ait᷑a. etiam hic accipienda sunt. Quatiuor
namq circuli aurei. quattuor funt euangłioꝵ
libri: ꝑ quoꝵ fidem contigit. ut om̃is scriptura
scã ꝑmundum legeretur ei. intelligeretur uni¬
uersum. Quattuor autempedes ħt mensa: ꝗa
quadriformi ratione om̃is diuinoꝵ eloquioꝵ
series distinguitur In libris namq om̃ib scĩs in¬
tueri oportet que ibi & et̃na intim̃t᷑ qͣfactanar̃nt᷑. q̃ futu
agenda precipiantur uł moneantur. Ittm m̃ srapnuntiet᷑.¬
sa tab̃naculi quattuor ht̃ pedes: quia uerba cȩ¬
lestis oraculi uł istorico intellectu uł allegorico.
uł tropologico idẽ morali. uł certe anagogico
solent accipi. Historia namq est: cum resaliqͦ
quomodo secundum litteram facta siue dicta
sit pleno sermone refertur: Quomodo filii
isrł exegipto saluatus: tab̾naculũ dño fecisse in
deserto narratur: Allegoriaẽ: cum uerbis siue reb

Expanded text:
uatuor quoque circulos aureos praeparabis, et porca exposuimus, etiam hic accipienda sunt. Quatuor namque circuli aurei, quatuor sunt Evangeliorum libri, per quorum fidem contigit ut omnis Scriptura sancta per mundum legeretur, et intelligeretur universum. Quatuor autem pedes habet mensa, quia quadriformi ratione, omnis divinorum eloquiorum series distinguitur. In libris namque omnibus sanctis intueri oportet, quae ibi aeterna intimentur, quae facta narrentur, quae agenda praecipiantur vel moneantur. Item mensa tabernaculi quatuor habet pedes; quia verbo coelestis oraculi, vel historico intellectu, vel allegorico, vel tropologico, id est, morali, vel certe anagogico solent accipi. Historia namque est, cum res aliqua quomodo secundum litteram facta sive dicta sit, plano sermone refertur: quomodo populus Israel ex Aegypto salvatus, tabernaculum Domino fecisse in deserto narratur. Allegoria est, cum verbis, sive rebus
Abbreviated transcription (Latin):
cũdũ luterã inplebat: Sequentes uõ quinꝙ corti¬
ne que posteriora tab̾naculi tegebant uł etiam
suo cegmine faciebant. nos designauerint ꝗ post
ꝯduentum dnĩ incarͣnati libros ac sacramenta
legis spͣalit̃ ipso reuelante acdonante seruamꝰ.
t quidem om̃s cotͣne unius oꝑis cisdemq erant
depicte colorib sedquine sibimet mutuo con¬
uincte: quia om̃s utriusꝙ testamenti cultores ĩ
unum eundemq dm̃ credebant: uniꝰ eiusdemq
pictatis ⁊ castitatis oꝑib seruebant. S incelebra¬
tione sacram̃toꝵ suas ut̃ꝙ ppłs discreti in pat̾tes¬
redẽpti sacramentum. illi incarne acsanguine u¬
ctimarum: nosinoblatione panis ⁊ uini celebram.
resurret̾tionẽ. ascensioncm aduentum sp̃s scĩ fidẽ
gentiũ credebant ⁊ cõfitebant᷑. Nos hȩc om̃ia
iamfacta neq ulterius fienda credimus cõfĩ¬
temu. Attam̃ eotpr̃e quo erigebat᷑ tabnaculũ

Expanded text:
cundum litteram implebat. Sequentes vero quinque corticundum litteram implebat. Sequentes vero quinque cortinae, quae posteriora tabernaculi tegebant, vel etiam suo tegmine faciebant, nos designaverunt, qui post adventum Domini in carne nati, libros ac sacramenta legis spiritualiter ipso revelante ac donante servamus. Et quidem omnes cortinae unius operis, eisdemque erant depictae coloribus, sed quinae sibimet mutuo conjunctae; quia omnes utriusque testamenti cultores in unum eumdemque Deum credebant, unius ejusdemque pietatis et castitatis operibus serviebant, sed in celebratione sacramentorum suas uterque redempti, sacramentum, illi in carne ac sanguine victimarum, nos in oblatione panis et vini celebramus: resurrectionem, ascensionem, adventum Spiritus sancti, fidem gentium credebant et confitebantur, nos haec omnia jam facta, neque ulterius fienda credimus et confitemur. Attamen eo tempore, quo erigebatur tabernaculum,
Abbreviated transcription (Latin):
umiq cortine sibi iunge ntur mutuona
lie quinq nexu simili coherebunt.¬
Tartat iosephus quod tabuletestamenti itafucunt
de calogo legis conscͥpte: ut utraq tabula etiam ꝗna
uerba continerct᷑. Uñ apte etiam cortine decem que
pulcritudinem tabnaculi iuncte complebant Ita
tprẽ congruo disiungebantur. ut quinȩ in utraq
parte simulꝑmanerent: quatinus hec intuentes
ministriscõrum cumppło d̃i. ammonerentur semꝑ
ob seruande legis. que decem quidem uerbis indua¬
bus tabulis eet᷑ comp̃hensa. S ednumero quinario
putramꝙ tabulam distinctis. Uerũ nos ꝓp̃thãc
sententiam possumus denũo cortinanim bis ꝗ¬
nario etiam ita disserere. qͦdsȩquaces inutͦq testam̃to
diuinȩ legis d esignauerint:⁊ pͥorisquidem quinq
que sibnte ac primam tab̾naculi partẽ ꝓtegebãt.
siuie faciebant. antiqui. udi ppłi tẏpum gesserunt.
qui decreta. łegis insacram̃tom circumcisionis
⁊hostiarum ⁊ uaria ccrimoniaꝵ obseruantia se¬

Expanded text:
ue cortinae sibi iungentur mutuo et aliae quinque nexu simili coherebuntNarrat Josephus quod tabulae Testamenti ita fuerint decalogo legis conscriptae, ut utraque tabula etiam quina verba contineret. Unde apte etiam cortinae decem, quae pulchritudinem tabernaculi junctae complebant, ita tempore congruo disjungebantur, ut quinae in utraque parte simul permanerent, quatenus haec intuentes ministri sanctorum cum populo Dei admonerentur, semper observandae legis, quae decem quidem verbis in duabus tabulis esset comprehensa, sed numero quinario per utramque tabulam distinctis. Verum nos propter hanc sententiam possumus de numero cortinarum bis quinario etiam ita disserere, quod Dei sequaces in utroque testamento divino signaverint. Et priores quidem quinque, quae frontem ac primam tabernaculi partem protegebant sive faciebant, antiqui Dei populi typum gesserunt, qui decreta legis in sacramento circumcisionis, et hostiarum, et variam caeremoniarum observantiam se
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuct. Defluunt namq indum̃ta pontificis.⁊ asc inin¬
cem mouentur. si uel decus oꝑis boni minor cordis cu¬
stodia sordidat. uł castitatem pure cogitationis in¬
tegritas ñ sequit᷑ ꝑfecte actionis. S ne: hec abinuicẽ
ualcant dissolui: habeat sacerdos inrationali duas
catenas exauro purissimo. idẽ continuationẽ caste &
nonficte dilectionis cordisuo firmĩt ad fixam que
numquam manꝰ ⁊ linguã illuis abeꝗtate purisensus di¬
sentire ꝑmittat. Et bene duas. utꝰ mnhis quc ad diuine
cultum seruitutis: incis que ad srne subsidia necessita¬
tis ꝑtinent rite ornatus incedat. E qͥdem ab̾te
opis caritatis ꝑcatenulas expͥmit᷑ aurtas. qͥasicut
catenula explurimis auri uirgulis una contexitul:
tta caritas exmultipharia uirtutũ oꝑatione ꝑficit᷑.
Quas ꝑfecto uirgulas ex ponens apł̃s ait. Caritas pati¬
ens est: benignaest. Caritas ñemulat᷑. ñ ã ꝑperam.

Expanded text:
privet. Defluunt namque indumenta pontificis, et a se inviprivet. Defluunt namque indumenta pontificis, et a se invicem moventur, si vel decus operis boni minor cordis custodia sordidat, vel castitatem purae cogitationis integritas non sequitur perfectae actionis. Sed ne haec ab invicem valeant dissolvi, habeat sacerdos in rationali duas catenulas ex auro purissimo, id est, continuationem castae et non fictae dilectionis cordi suo firmiter affixam; quae nunquam manus et linguam illius ab aequitate puri sensus dissentire permittat. Et bene duas, ut et in his quae ad divinae cultum servitutis, et in eis quae ad fraternae subsidium necessitatis pertinent, rite ornatus incedat. Et quidem aperte opus charitatis per catenulas exprimitur aureas; quia sicut catenula ex plurimis auri virgulis una contexitur, ita charitas ex multifaria virtutum operatione perficitur. Quas profecto virgulas exponens Apostolus, ait: Charitas patiens est, benigna est: charitas non aemulatur, non agit perperam,
Abbreviated transcription (Latin):
ãplius quam pectus solum tegere susficiebat. suꝑhume¬
raleaute usq ad cirigulũ ꝑtingebat. sicur imposttrio¬
rib manifestissime ostendit uͥscͥptumẽ. ħ añ ⁊ retͦ. ita cõ¬
ueniebant sibi super humerale ⁊ rationale mutuo nec¬
terentur stricta ad baltcũ: anulis fortuis copulata.
Quos iungebat uicta iacintina. nelaxe flucrent ⁊ ase in¬
uicem mouerent᷑. hȩcdeipsaconexione suꝑ humeralis
rationale autẽ ad significandã cogitationũ munditiã
ꝑtinet. conexio quehec inalt̾utrũ sociat. recttillã m̃tis
industriam figurate denuntiat. qua doctorũ fideliũ
intellectus ad fidẽ cũoꝑatione uingitur. Manet enĩ
iuncͥtura fabrefracta ut abinuicẽ rationale ⁊ suphu¬
merale nequeant seꝑari. qm̃tanta eruditione tanto
oꝑum studio p̃minet rector. ut nil ex his que facienda
cẽ cognouerit infectũ relinquat: nilex illis que recta
facere cernit᷑. ꝑ incuriam cordis uurtute rectitudinis

Expanded text:
amplius quam pectus solum tegere sufficiebat. Superhumerale autem usque ad cingulum pertingebat, sicut in posterioribus manifestissime ostenditur, ubi scriptum est: Haec et ationale mutuo necterentur, stricta ad balteum, et annulis fortius copulata, quos jungebat vitta hyacinthina, ne laxefluerent, et a se invicem moverentur. Haec de ipsa connexione superhumeralis rationale autem, ad significandam cogitationum munditiam pertinet connexio, quae haec in alterutrum sociat; recte illam mentis industriam figurate denuntiat, qua doctorum fidelium intellectus ac fides cum operatione conjungitur. Manet enim junctura fabre facta, ut a se invicem rationale ac superhumerale nequeant separari, quoniam tanta eruditione, tanto operis studio praeeminet rector, ut nihil ex eis quae facienda esse cognoverit, imperfectum relinquat; nil ex eis quae recta facere cernitur, per incuriam cordis virtute rectitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
acies inrationali catenas sibi inuicẽ coherenteᷤ
no exauro purissimo. ⁊ duosanulos aureos.quos
pones inutraq rationał sumitate. Catenasq au¬
reas uinges anulis qui sunt in marginib eius
et ipsarum catenarum extrema duob copulabuntur
uncinis inutro latere suphumeralis qd rationa¬
picit. Cuncini fupra induob suꝑ hum erał angłis in¬
positi. ⁊ duo cõtͣ anuli induobus rationalis anulis. sursum
equib pendebant duc catenȩ aurtȩ queipre induen¬
di inserebantur uncinis qui insuꝑ humerał angulis
eminebant ut insequentib aꝑtius scͥptumẽ. ut suꝑ¬
humerale ⁊ rationale mutuo necterentur: quorum
suꝑior conexio hucusq descͥꝑta est. Sequit᷑ autẽ dcĩ¬
feriori quecrat subt̾ ascellas scͥptura ita subiciens.

Expanded text:
acies in rationali catenas sibi invicem coherentes ex auro purissimo et duos anulos aureos quos pones in utraque rationalis summitate catenasque aureas iunges anulis qui sunt in marginibus eius et ipsarum catenarum extrema duobus copulabis uncinis in utroque latere superumeralis quod rationant uncini supra in duobus superhumeralis angulis impositi, et duo contra annuli in duobus rationalis annulis sursum. E quibus pendebant duae catenae aureae, quae tempore induendi inserebantur uncinis, qui in superhumeralis angulis eminebant, ut in sequentibus apertius scriptum est, ut superhumerale et rationale mutuo necterentur. Quorum superior connexio hucusque descripta est. Sequitur autem de inferiori, quae erat subtus ascellas. Scriptura ita subjicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ad monet dicens. Et uos tanquam lapides
uiui suꝑ eedificamini domus spirit᷑ales.
Durrexerunt moyses et iosuȩ minister cuil.
Iosue minister moysi dñm saluatorem. et nõie
designat & actione. Qui minister moysi rccte
uocatur. quia apparens incarne. mosaice le¬
gis ĩ se cerimonias suscipere dignat᷑ est: quia ñ
soluere legem seduenit adimplere. Moysi itaq¬
ĩ om̃ib uestigia sequitur. Quia in cunctis
queloquitur uł scͥpsit moyses. ille uel typice
uł manifeste designatus. quasi comes indiuidu¬

Expanded text:
admonet dicens: Et vos tanquam lapides admonet dicens: Et vos tanquam lapides vivi, superaedificamini domus spirituales . Surrexit Moyses, et Josue minister ejus. Josue minister Moysi, Dominum salvatorem, et nomine designat et actione. Qui minister Moysi recte vocatur quia apparens in carne, Mosaicae legis in se caerimonias suscipere dignatus est, quia non solvere legem venit, sed adimplere. Moysi in omnibus vestigia sequitur: quia in cunctis quae loquitur vel scribit Moyses, ille vel typice, vel manifeste designatus, quasi comes individu
Abbreviated transcription (Latin):
et legem ac mandata que scͥpsi: ut do ceas eo.
Huic simile est illud euangłu quod supra
posuumis. docentes eos seruare om̃ia quecumq man¬
daui uobis. Nong̾ moyses non apłi non quilib
doctor alia debet ppłm dĩ docere prccepta.
de creto nobis obseruanda prescripsit. Et in qͦ¬
rum obseruatione uitam nos habere ȩt̃nam
uoluit: sicut nec de illis que fieri uissit. docꝰtores
quicquam p̃ter mittere oportet:. sed om̃ia quȩ¬
cumq ille mandauit. suis necesse hñt audito¬
ribus cõmittire. Scripsit autẽ hec intabulis
lapideis: quia incordibus electorum fide for¬
tib. fixa intentione custodienda sirmauit.
Quoꝵ exempla cum nobis ad imitandum
ꝓponit: quasi scͥpta in lapide statuta suȩ legis
ostendit᷑. Nam et dansel uidit dñm infigura
lapidis ex cisi de monte sine mranib. contriuis¬
se ponpam regni mundialis : ut regnum ipsi¬
us solum sine fine ꝑmaneat. Et petrus fideles

Expanded text:
et legem ac mandata quae scripsi, ut doceas eos. et legem ac mandata quae scripsi, ut doceas eos. Huic simile est illud Evangelii quod supra posuimus: Docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis. Non ergo Moyses, non apostoli, non quilibet doctorum, alia debet populum Dei docere praecepta, decreto nobis observanda praescripsit, et in quorum observatione vitam nos habere aeternam voluit: sicut nec de illis, quae fieri jussit, doctores quidquam praetermittere oportet, sed omnia quaecunque ille mandavit, suis necesse habent auditoribus committere. Scripsit autem haec in tabulis lapideis, quia in cordibus electorum fide fortibus fixa intentione custodienda firmavit. Quorum exempla cum nobis ad imitandum proponit, quasi scripta in lapide statuta suae legis ostlapidis excisi de montibus sine manibus contrivisse pompam regni mundialis, ut regnum ipsius solum sine fine permaneat . Et Petrus fideles
Abbreviated transcription (Latin):
Et resurrectionem rursum eisdem inmonte
scõ apparens. eofq ad p̃dicandum non uni
tes inquid doccte om̃s gñtes baptizantes cos
in nomine patris et filu. et sp̃s scĩ: docentes
eos seruare om̃ia que cumq mandaui uobis.
Et legis gͦ et euangłu p̃cepta dñs in monte
dedit: ut sublimitatem ꝑ hoc utriusq testam̃¬
ti commendaret. Uerum quia scriptura legĩ
uni tunc ppło isrł cõmittenda. gr̃a uõ euã głu
ad om̃s ꝑorbem nationes apłis predicantibus
erat ꝑuentura: recte ad discendam accipiendã¬
q legem solus moyses ascendit immontem.
hec eadem grãet ueritas euangłii manifestius
eccłe data est: ñ apłi solummodo: uerum etiã
plurima simul caterua fidelium incenaculo
montis syon constituta. suscepit. Et hoc inua¬
riarum diusione linguarumut tali etiam
miraculo eccłacunctarum ꝑ orbem gr̃tium
linguis dm̃ collaudatura si gnare̾tul.
Naboq tibi in quid duas tabulas lapideal

Expanded text:
st resurrectionem, rursum eisdem in monte st resurrectionem, rursum eisdem in monte sancto apparens, eosque ad praedicandum, non uni tes, inquit, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti; docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis . Et legis ergo, et Evangelii praecepta Dominus in monte dedit, ut sublimitatem per hoc utriusque Testamenti commendaret. Verum, quia Scriptura legis uni tunc populo Israel committenda, gratia vero Evangelii ad omnes per orbem nationes apostolis praedicantibus erat perventura; recte ad discendam accipiendamque legem solus Moyses ascendit in montem, ritus, quo haec eadem gratia et veritas Evangelii manifestius Ecclesiae data est, non apostoli solummodo, verum etiam plurima simul caterva fidelium in coenaculo montis Sion constituta suscepit, et hoc in variarum divisione limiraculo Ecclesiam cunctarum per orbem gentium, linguis Deum collaudatura signaretur. Daboque tibi tabulas lapideas,