comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit in om̃i temptatione: qͥaa conualle ploritio¬
nis ascentimꝰ. cantantes canticũ graduũ. Et cu¬
stodiat dũs introitum: ut salui intremꝰ. Sana
fide simus q̃n accidit temptatio: & custodit ex¬
itum: ex ħ nunc & usq in scłm. Cum enim
exierimꝰ ab om̃i temptatione: iam in ȩt̃nũ nul¬
la uos temptatio t̾rebit. nulla concupiscentia
saltim sollicitabit. Audi apłm idipsum cõme¬
morantẽ: idipsum qđ paulo ante cominemora¬
iii.fidelis as̃ qui ñ ꝑmitat uos temptari: supͣ
quã potestis ferre. Ecce introitus tuus custodit᷑.
Quando ñ tͥ sinit ds̃ accidere temptationẽ quã
ñ potes ferre: itroitum tuum custodit. Uidete
si custodit exitum. S faciat inqͥt cum demptati¬
one etiam exitum: ut possitis sustinere. Nlunqͥd
possitmꝰ nos fr̃s int̃pretari alit̃. quam ipsa uer¬
ba apłi docuer̃ Custo dite gͦ uos s ñ a uobis:
qͥa dñs tegum̃tum tuũ qͥ custodit qͥ ñ dormitat.

Expanded text:
dit in omni tentatione: quia a convalle ploratiodit in omni tentatione: quia a convalle plorationis ascendimus cantantes Canticum graduum; et custodit Dominus introitum, ut salvi intremus. Sana fide simus quando accidit tentatio, et custodit «exitum ex hoc nunc et usque in saeculum.» Cum enim exierimus ab omni tentatione, jam in aeternum nulla nos tentatio terrebit, nulla concupiscentia saltem sollicitabit. Audi Apostolum idipsum commemorantem, quod paulo ante commemoravi: «Fidelis Deus, qui non permittet vos tentari supra quam potestis ferre.» Ecce introitus tuus custoditur; quando non tibi sinit Deus accidere tentationem quam non potes ferre, introitum tuum custodit: videte si custodit et exitum. «Sed faciet,» inquit, «cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere» . Numquid possumi docuerunt? Custodite ergo vos, sed non a vobis, quia Dominus tegumentum, qui custodit, qui non dormitat
Abbreviated transcription (Latin):
tunete: qͥ ht̃ potestatem & corpus. & animã
occide ingehennam ignis. Hanc gͦ animam
tiam custodiat dñs. necedas ꝑsuasori inalo:
necedas ꝓmtitenti falsa. ne cedas ꝓmittenti¬
minanti temꝑalia. Et custodiat animã tuã¬
dñs: & deuide custodiat dñs introitum tuũ.
& exitum tuum ex ħ nunc &usq in scłm.
Nã introitum tuũ ad tempꝰ aitende. Custodiat
dñs introitum tuũ &e exitũ tuũ. ex ħ nunc &
usq in scłm. Exicum: idẽ custodiat. Quid in
uitramꝰ. Quando uincimꝰ temptationẽ: exiuiꝰ.
Audi introitum: audi exitumi. Uasa figuli ꝓbat
fornax. ait scriptura: & homines iustos tẽptatio
tribulationis. Si sic sunt homines iusti. qͦmͦ ua¬
sa figuli: necesse ẽ ut uasa figuli intrent. & nõ¬
qͣndo iitrauit iam securus ẽ figulus. s cũ exie¬
rint. Dñs aut̃ securus ẽ quia nouit qͥs̃ eius. &e
nouit qui ui fornace ñ crepent. Illi ñ crepant:
qui s̃ hñt uentum suꝑbiȩ. Humilitas gͦ custo¬

Expanded text:
corpus et animam occidere in gehenna ignis» . Hanc ergo animam tuam custodiat Dominus, ne cedas persuasori malo, ne cedas promittenti falsa, ne cedas minanti temporalia, et «custodiat animam tuaCustodiat Dominus introitum tuum et exitum tuum, ex hoc nunc et usque in saeculum.» Nam introitum tuum ad tempus attende. «Custodiat Dominus introitum tuum et exitum tuum, ex hoc nunc et usque in saeculum.» Exitum idem custodiat. Quid est,intramus: quando vincimus tentationem, eximus. Audi, «introitum;» audi, «exitum. Vasa figuli probat fornax,» ait Scriptura, «et homines justos tentatio tribulationis» . Si sic sunt homines justi, quomodo vasa figuli; necesse est ut vasa figuli fornacem us est figulus, sed cum exierint. Dominus autem securus est, quia novit qui sunt ejus , et novit qui in fornace non crepent. Illi non crepant, qui non habent ventum superbiae. Humilitas ergo custo
Abbreviated transcription (Latin):
mit fides: uigilat. xp̃c. Et si forte dornue¬
bat fid̾es tua: & ideo in ista questione flu¬
ctuabas. quasi nauis illa quȩ dempestate
patiebatur. uͥ xp̃c dormiiebat: excita xp̃m.
& sedabunt᷑ tempestates. Fid̾em gͦ urãm

Expanded text:
mit fides, vigilat Christus. Et si forte dormiebat fides tua, et ideo in ista quaestione fluctuabas, quasi navis illa quae tempestatem patiebatur, ubi Christus dormiebat; excita Christum, et sedabuntur temp
Abbreviated transcription (Latin):
dit. suꝑ manum dext̾ȩ tuȩ: Quid esũ: dexterã
ditꝰ noune ipse nostotos fecit: nonne qͥfe¬
cit nob̃ dexteram. ipse fecit & sunstrã: Pos¬
tremo si placint dici de dextera sola. quare
dexteram tuam᷑ Cur hoc diceret. nͥ aliqͥd hic
occultum. qͦ pulsaudo ꝑueniremꝰ abscondet
Diceret enuum aut dñs custodiet te. & nichil
adderet: aut si dexteram addere uoluit. dñs
custodit te suꝑ manũ dexteram tuã: ñ suꝑ¬
natur: ꝓmami uob̃̾. Qui & inuob̃ habitat.
sine dubio fac̃ uos ad ꝓbare uerum ẽẽ qđ
dico. Nam qͥd diccuti sumꝰ ignoratis: s cũ
dixerimꝰ ñ abipsis nob̃. uob̾ ostendimꝰ. ue¬
dicimꝰ. Unde aut̃ agnoscetis. nisi demonst¬
rante illo qui in uob̾ habitat: Quantuni
rũ ẽẽ qđ dicimꝰ. Quomͦ inquiens: quia si dor¬
miet fides ur̃a: dormit xp̃c in uob̃. Ep̃c eñĩ

Expanded text:
 manum dexterae tuae.» Quid enim? dexteram dit? Nonne ipse nos totos fecit? nonne qui fecit nobis dexteram, ipse fecit et sinistram? Postremo si placuit dici de dextera sola, quare dexteram tuam? Cur hoc diceret, nisi aliquid hic occultum, quo pulsando perveniremus, absconderet? Diceret enim, aut, «Dominus custodiet te,» et nihil adderet; aut, si dexteram addere voluit, Dominus custodiet te super dexteram tuam; natur, promam vobis; qui et in vobis habitat, sine dubio facit vos approbare verum esse quod dico. Nam quid dicturi sumus ignoratis; sed cum dixerimus, non ab ipsis nobis vobis ostendemus vedicimus. Unde autem agnoscetis, nisi demonstrante illo qui in vobis habitat, in quantum rum esse quod dicimus. Quomodo inquies? Quia si dormiat fides vestra, dormi
Abbreviated transcription (Latin):
rum ait. Ap̃c a sortsis iam ñ morit᷑: et mes
illi ultra ñ dominabitur. Recte tͥ cantat. Ec¬
ce ñ dormitauit neq dormiet qui custodit
isrł. Adhuc forte quȩris carnali sensu: qͥs
ẽ quis ñ dormitauit neq obdoriniet. Et
cun queris int̾ homines: falleris. Nunqͣ
inuenturꝰ es. Noli gͦ psumere: de quoqͥam
homine. Om̃is homo. dormit & dormita¬
uit. Quando dormitat: cum portat carnẽ
infirmitatis. Quando dormiet: cũ fuerit
mortuus. Noli gͦ p̃sumere de honune: po¬
test dornutare mortat. Dormit moriens:
noli quer̾e int̾ homines. Et quis in quis¬
custodit me. qui ñ dormitat neq dormuet.
Audi quid sequitur. Dñs custodiet te. Nõ
gͦ homo dornttans. & dormiens: s dñscu¬
stodit te. Quomͦ de custodit: Dñs tegum̃¬
tũtciũ. suꝑ manũ dexterȩ tuȩ. Eya ftatres
intelligamꝰ adiuuante dño. Ꝙd s uelit. dñs

Expanded text:
us surgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur» : recte tibi cantat, «Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel.» Adhuc forte quaeris carnali sensu, Quis est, qui «non dormitabit, neque obdormiet?» Et cum quaeris inter homines, falleris; nunquam inventurus es. Noli ergo praesumere de quoquam homine: omnis homo dormit, et dormitabit. Quando dormitat? Cum portat carnem infirmitatis. Quando dormiet? Cum fuerit mortuus. Noli ergo praesumere de homine. Potest dormitare mortalis: dormit moriens. Noli quaerere inter homines. 7. custodiet me, qui non dormitat, neque dormiet? Audi quid sequitur: «Dominus custodiet» «te.» Non ergo homo dormitans et dormiens, sed Dominus custodit te. Quomodo te custodit? «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae.» Eia, fratres, intelligamus adjuvante D
Abbreviated transcription (Latin):
us ẽ xp̃c. qͦd pagani &e uidȩi. & om̃s inimici eius
eredider̃: s ait.Si credidis in corde tuo qͥaeũ ãs
suscitauit a morttus: saluus eris. hoc credere.
hoc ẽ c̃e isrł: hocẽ uidere dm̃. Quãuis adhuc
posteriora eius. tam̃ cum credidis in posteri¬
ora: ꝑuenies aduisionẽ faciei. Quid ⁊ ħ cum
credidis in id qd posteriis ꝓte factus ẽ xp̃c.¬

Expanded text:
us, quod et Pagani, et Judaei, et omnes inimici ejus crediderunt: sed ait, «Si credideris in corde tuo quia Deus illum suscitavit a mortuis, salvus eris.» Hoc credere, hoc est esse Israel, hoc est videre Deum: quamvis adhuc posteriora ejus, tamen cum credideris in posteriora, pervenies ad visionem faciei. Quid est hoc? Cum credideris in id quod posterius pro te factus est C
Abbreviated transcription (Latin):
Nam in pͥmo facies enis quȩ ẽ: In pͥrincipio erat
uerbum. & uerbum erat aput dm̃: & ds̃ erat
ũbum. Posterioia eius quȩ ẽ: Et uerbum ci¬
ro factum ẽ: & habitauit in nob̃. Cum gͦ cre¬
dis in hoc: qd ꝓte factum ẽ uerbum. & re¬
surrexit in carne. ne de tua carne desꝑares:
efficieris isrł. Factus aut̃ isrł cum fui̾s: non
dormitabit neq dormiet qui custodit te: qͥa
iam isrł es. & audisti in psalmo. Ec̃ce ñ dormi
enim ipse dormiuit. s resurrexit. Quid eñ
ait iꝑse in psalmo: Ego dormuu. & sõnũ
cepi. Nonremansi in somno: exurrexi inqͥt:¬

Expanded text:
ncipio facies ejus quae est? «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Posteriora ejus quae sunt? «Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Cum ergo credis in hoc quod pro te factum est Verbum, et resurrexit in carne, ne tu de tua carne desperares, efficeris Israel. Factus autem Israel cum fueris, non dormitabit, neque dormiet, qui custodit te; quia jam Israel es, et audisti in Psalmo, «Ecce non dormi.» Christus enim ipse dormivit, sed resurrexit. Quid enim ait ipse in psalmo? «Ego dormivi, et somnum cepi.» Numquid remansit in somno? «Exsurrexi,» inq
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumunt. s qͥ ista dõ p̃fer̃. s qui ꝓpt̃ hȩc offen¬
dere dm̃ cito ꝑati s̃. At uͦ qui istis om̃ibꝰ aut ñ
utunt᷑. aut utunt᷑ tanꝗͦ ñ utentes. plus p̃su¬
m̃tes de illo qui dedit quam de his quȩ datas̃.
& intelligentes in his eius consolationem &
iiscdiam: &e non occupati donis nec adona¬
tore reuerent. Qui tales s̃: ñ illos inuenit im¬
ꝑatos hora illa sic̃ fur. Talibꝰ dixit apłs. uos
autem ñ estis in tenebris: ut dies ille uos tanꝗͣ
fur comp̃hendat. Omnes enim uos filii lucis
estis: & filii diei. Ldeo dñs cum diceret tim̃dam
ẽẽ horam sic̃ furem: noctem posuit. Et apłs
ita ait: quia hora dñi sic̃ fur in nocte ttaue¬
niet. Nonuis ut te inueniat: noli eẽ in no¬
cte. Quid ÷ noli eẽ in nocce: filiĩ lucis estis. &
filii diei.: ñ fumꝰ noctis neq tenebrarum. Qs̃
filii noctis & tenebratum: iniqui. impĩ. infi

Expanded text:
praesumunt, sed qui ista Deo praeferunt, sed qui propter haec offenpraesumunt, sed qui ista Deo praeferunt, sed qui propter haec offendere Deum cito parati sunt. At vero qui istis omnibus aut non utuntur, aut utuntur tanquam non utentes, plus praesumentes de illo qui dedit, quam de his quae data sunt, et intelligentes in his ejus consolationem et misericordiam, et non occupati donis, ne a donatore ruant; qui tales sunt, non illos inveniet imparatos hora illa sicut fur. Talibus dixit Apostolus: «Vos autem non estis in tenebris, ut dies ille vos tanquam fur comprehendat; omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei.» Ideo Dominus cum diceret timendam esse horam sicut furem, noctem posuit; et Apostolus ita ait, «Quia hora Domini sicut fur in nocte, ita veniet.» Non vis ut te inveniat? Noli esse in nocte. Quid est, Noli esse in nocte? «Filii lucis estis et filii diei; non sumus noctis neque tenebrarum» . Qui sunt filii noctis et tenebrarum? Iniqui, impii, infid
Abbreviated transcription (Latin):
pabit. Et quid ero uiquis: Qualem audisti de
psalmo. Pauꝑ ae dolens ego sum. Si enim pauꝑ
&e dolens eris ñeris pat̾ familias: quem illa ho¬
ra subito inueniet. & subito p̃met. Patres fa¬
nulias enuim st̃ illi: qui p̾sum̃tes de cupiditati¬
bꝰ suis. & in deliciis huius scłi defluentes tu¬
ment. & eriguntur adu̾sus humiles & insul¬
tant scĩs intelligentibꝰ angustamꝰ uiãm quȩ
duc̃ ad uitam. Talibꝰ enim ueniet illa hora su¬
bito: quia tales erant indieb noȩ. Quorũ die¬
rum cominemorationẽ: audistis factã in euã¬
głio. Sic erit aduentus fili hominis inqͥt: quo¬
mͦ indiebꝰ noe. Manducabant. bibebant. nu¬
bebant. uxoies ducebant. nouellabant. edifi¬
cabant. donec introiit noe in archam: & ueñ
diluiuum. & ꝑdidit om̃s. Quid gͦ: om̃s ꝑ ibunt
qui ista faciunt. qui nubaͣnt. qui uxores ducũt.
qui nouellant. qͥ edificant: non. d qui de his

Expanded text:
pabit. Et quid ero, inquis? Qualem audisti de pabit. Et quid ero, inquis? Qualem audisti de psalmo, «Pauper et dolens ego sum» . Si enim pauper et dolens eris, non eris paterfamilias, quem illa hora subito inveniet, et subito premet. Patresfamilias enim sunt illi qui praesumentes de cupiditatibus suis, et in deliciis hujus saeculi diffluentes, tument; et eriguntur adversus humiles, et insultant sanctis intelligentibus angustam viam, quae ducit ad vitam . Talibus enim veniet illa hora subito; quia tales erant et in diebus Noe, quorum dierum commemorationem audistis factam in Evangelio. «Sic erit adventus Filii hominis,» inquit, «quomodo in diebus Noe. Manducabant, bibebant, nubebant, uxores ducebant, novellabant, aedificabant, donec introiit Noe in arcam; et venit diluvium, et perdidit omnes» . Quid ergo? omnes peribunt qui ista faciunt, qui nubunt, qui uxores ducunt, qui novellant, qui aedificant? Non: sed qui de his
Abbreviated transcription (Latin):
uide qđ sequit᷑. Ulenientes aut̃ uenient inex¬
ultatione: portantes gremia suia. Nichil aliuã
istis canticis doceniuir fr̃s: quam ascendere.
S ascendere in corde in affectu bono. in fide¬
& spe & caritate. in desiderio ꝑpetuitatis et
uite et̃nȩ sic ascendet fongruit nos dicere qͦmͦ
ascendendum sit: quanta t̃ribiliora lecta de
euangłio audiuit caritas ur̃a. Uid̾etis certe: qͥa
hora dñi sic̃ fur in nocte ita ueniet. di sciret
inqͥt pat᷑ familias qua hora fur ueniret: am̃
dico uob qͥa ñ pateretur ꝑfodiri parietem suũ.
Dicitis mͦ. Quis gͦ nouit qua hora ueniat: qͥa
hora sic̃ fur erit÷ nescis qua hora ueniat: semꝑ
uigila: ut qđ nescis qͣndo uenuiat : paratum te
inueniat cum uenerit. Et adhoc forte nescis
qͣnddo uenturus ẽ: ut semꝑ paratus sis. Illum
enum patr̃e fantilias subito occupauit hora il¬
la. qui pat̃ familias suꝑb significatꝰ est. Noli
uelli ẽẽ pat̾ familias: & ñ te subito illa hoia occu¬

Expanded text:
uid sequitur: «Venientes autem venient in exsultatione, portantes germina sua» . 3. Nihil aliud istis canticis docemur, fratres, quam ascendere; sed ascendere in corde, in affectu bono, in fide, spe et charitate, in desiderio perpetuitatis et vitae aeternae. Sic ascenditur. Congruit nos dicere quomodo ascendendum sit. Quanta terribiliora lecta de Evangelio audivit Charitas vestra! Videtis certe «quia hora Domini, sicut fur in nocte, ita veniet. Si sciret,» inquit, «paterfamilias qua hora fur veniret, amen dico vobis, quia non pateretur perfodi parietem suum.» Dicitis modo: Quis ergo novit qua hora veniet, quia hora sicut fur erit? Nescis qua hora veniat, semper vigila; ut quia nescis quando veniat, paratum te inveniat, cum venerit. Et ad hoc forte nescis quando venturus est, ut semper paratus sis. Illum enim patremfamilias subito occupabit hora illa, qui paterfamilias, superbus significatus est. Noli velle esse paterfamilias, et non te subito illa hora occu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ xp̃c. hoc &e pagani & uidĩ & om̃s iniqͥ credt̃.
Hoc om̃s credunt: qͥa mortiuuis ẽ. Fides. xp̃iano¬
rum: resurrectio xp̃i ẽ. Hoc ꝓ magno habemꝰ:
quia credimus resurrexisse. Ergo tunc se uolu¬
it uidi cum transiret: hoc ẽ cum resurrexiss.
Tutnc inse uoluit credi. cum transiret: quia
traditus ẽ ꝓpt̾ delicta nr̃a. & resurrex̃ ꝓpt̾ ui¬
stificationem nr̃am. Et ipsam fidem in resur¬
rationem xp̃i maxime comm̃dauit apłs: ait enĩ.
Si crediis in corde tuo quia eũ ds̃ suscitauit a mor

Expanded text:
: hoc et Pagani, et Judaei, et omnes iniqui credunt. Hoc omnes credunt, quia mortuus est: fides Christianorum, resurrectio Christi est; hoc pro magno habemus, quia credimus eum resurrexisse. Ergo tunc se voluit videri, cum transiret, hoc est, cum resurrexisset. Tunc in se voluit credi, cum transiret; quia traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Et ipsam fidem in resurrectionem Christi maxime commendavit Apostolus: ait enim, «Si credideris in corde tuo quia Deus eum suscitavit a
Abbreviated transcription (Latin):
Longincus inquit factus ẽ. ꝓlongatꝰ in colatꝰ m̃s
Et uͥ longinquis aliqͥndo fr̃s mei: Cum ꝑegri¬
natus hͦ inter meliores uiuit: quam inpatria su¬
a forte liuieret. d ñ sic ẽ: qͥndo de illa iherłm cele¬
sti ꝑ egrinamur. Mutat enim hꝰ patriam: & ali¬
qͣndo in peregrinatione ille bene ẽ. Inuenit ami¬
cos fideles ꝑegrinando: quos in patria inuenre
ñ potuit. Inimicos habuit ut de patria pelleret᷑.
&e ꝑegrinaret᷑: inuenit qͦd ñ habebat in patria.
nͥ cum redierit ad societatẽ angłorum. ut ibi
sit unde ꝑegrinat᷑. uͥ om̃s iusti & scĩ qui fruunt᷑
uerbo dĩ sine lectione sine litteris. Qđ enum nob̃
ꝑpaginas scriptum ẽ : ꝑ faciem dĩ illi cernunt.
Qualis patria: magna patria. Et miseri s̃ ꝑegri¬
nlabilla patria. Sed quidait iste: lon guiqua fa¬
itiat a finibꝰ t̾re: nec ego nectu nec ille: s a fini¬
b t̾rȩ ipsa sola eccl̃a. Tota heditas. xp̃i clamat:
qͥa eccła hereditas eius. Et de eccła ãictum ẽ.

Expanded text:
 inquit, «factus est incolatus meus.» Et ubi longinquus? Aliquando, fratres mei, cum peregrinatur homo, inter meliores vivit, quam in patria sua forte viveret: sed non sic est, quando de illa Jerusalem coelesti peregrinamur. Mutat enim homo patriam, et aliquando in peregrinatione illi bene est: invenit amicos fideles peregrinando, quos in patria invenire non potuit. Inimicos habuit, ut de patria pelleretur; et cum peregrinaretur, invenit quod non habebat in patria. nisi cum redierit ad societatem Angelorum, ut ibi sit unde peregrinatur. Ibi omnes justi et sancti, qui fruuntur Verbo Dei sine lectione, sine litteris: quod enim nobis per paginas scriptum est, per faciem Dei illi cernunt. Qualis patria! Magna patria, et miseri sunt peregrini ab illa patria. 7. Sed quod ait iste, «Longinqua famat a finibus terrae? Nec ego, nec tu, nec ille: sed a finibus terrae ipsa tota Ecclesia, tota haereditas Christi clamat; quia Ecclesia haereditas ejus, et de E
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑati dignatus ẽ. Hoc exemplum: ñ relinquamꝰ.
lstam conuallem plorationis: martires utellexe
r̃. Unde intellexer̃ : unde . nͥ quia &e ipsi de cou¬
ualle plorationis ut coronentur ascender̃: Con¬
gruit & hodierno diei psalmꝰ iste: canticum gra¬
auum. De illis enim dictum ẽ. Cuntes ibant &e
flebant: mttentes semina sua. Hȩc ẽ conuallis
plorationis: ubi a flentibꝰ mutunt᷑ somina. Qe
s̃ aut̃ semina: bona oꝑa mista tribulatione t̃re¬
na. Qui bene oꝑatur in conualle plorationis. si¬
nuilis ẽ homini seminanti ꝑhiemem. Hunqͥd
frigore aboꝑe. deterretur: sic pͣssuris mundi ñ
debemius abono oꝑe det̾reri: quia uides qđ se¬
quitur. Cuntes inquit ibant & flabant: mit¬
tentes semina sua. Ualde miseri sic semꝑ fleba̾t:

Expanded text:
pati dignatus est. Hoc exemplum non relinquamus: pati dignatus est. Hoc exemplum non relinquamus: isttellexerunt? unde? Quia et ipsi de convalle plorationis, ut coronarentur, ascenderunt. 2. Congruit et hodierno diei psalmus iste «Canticum graduum:» de illis enim dictum est, «Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua.» Haec est convallis plorationis, ubi a flentibus mittuntur semina. Quae sunt autem semina? Bona opera in ista tribulatione terrena. Qui bene operatur in convalle plorationis, similis est homini seminanti per hiemem. Numquid frigore ab opere deterretur? Sic pressuris mundi non debemus a bono opere deterreri; quia vides quid sequitur: «Euntes,» inquit, «ibant et flebant, mittentes
Abbreviated transcription (Latin):
fecit utraq unum: quare uos de uno fecistis
duo: quomͦ gͦ pacifici estis. ut cumi xp̃c faci¬
at unum de duobꝰ ÷ uos faicitis de uno duos:
s quia hec dicimus. cũ his qui oder̃ pacem sumꝰ
pacifici. Et tam̃ illi qͥ oder̃ pacem cũ loquere¬
mur eis: debellabant nos gratis.licit si il
ecundus ẽ iste psalmus eorum quoꝵ ti¬
tulus ẽ: canticum graduũ. Pures enims
significantes. ut iam in primo eorum
audistis ascensum ur̃m. qui fit incorde addm̃
in comuulle plorationis: id÷ abhumilitate tri¬
bulationis. Ascensus enim utilis nob nĩ potest
cẽ. nͥ pͥmo humiliatis a conualle nob̃ ascendendum
c̃ẽ. meminerimꝰ. Conuallis enim t̃rȩ locus ẽ dep̃ssus.
sic̃ loca t̃rȩ montes alta et colles. ita conuallis lo¬
cus humilis. Nedum p̃ꝓpere & p̃postere quȩxi¬
mꝰ exaltari: ñ ascendamus. s ruamus. Docuit aũ
ipse dñs a conualle plorationis ascendendum:
qͥnão ꝓ nob̃ humiliari usq ad mortẽ crucis et

Expanded text:
«fecit utraque unum,» quare vos de uno fecistis duo? Quomodo ergo pacifici estis, ut cum Christus faciat unum de duobus, vos faciatis de uno duo? Sed quia haec dicimus, cum his qui oderunt pacem sumus pacifici; et tamen illi qui oderunt pacem, cum loqueremur eis, debellabantecundus est iste psalmus eorum quorum titulus est, «Canticum graduum.» Plures enim sunt significantes, ut jam in primo eorum audistis, ascensum nostrum, qui fit in corde ad Deum, a convalle plorationis, id est, ab humilitate contribulationis. Ascensus enim utilis nobis non potest nisi primo humiliati , a convalle nobis ascendendum esse meminerimus convallis enim terrae locus est depressus: sicut loca terrae alta montes et colles, ita convallis locus humilis; ne dum praepropere et praepostere quaerimus exaltari, non ascendamus, sed ruamus. Docuit autem ipse Dominus a convalle plorationis ascendendum, quando pro nobis humiliari usque ad mortem crucis et
Abbreviated transcription (Latin):
moneberis ut ab illo illumuieris. Canta gͦ qđ
pedes in gradibꝰ ne in illa ascensione. aut fa¬
tigeris. aut lapsus cadas: dic qͦd sequitur. Ne
des ad mouendum pedslm tuum. Unde mouẽ¬
tur pedes: unde motus ẽ pes illi qui erat in
paradiso: s prius attende unde motꝰ ẽ. pes illi
qͥ erat uit angłos. & moto pede cecidit: & de
angło factus diabolus. Moto enuti pede: ceci¬
dit. Quȩxe inde cecidit: suꝑbia cecidit. Non
gͦ mouet pedem: nͥ suꝑbia ad ruinã. Non
mouet pedem: nͥ fuꝑbia. Nã ad ambulandũ

Expanded text:
moveberis ; ut ab illo illumineris. 5. «vers.» moveberis ; ut ab illo illumineris. 5. «vers.» pedes in gradibus, ne in illa ascensione aut fatigeris, aut lapsus cadas, dic quod sequitur, «Ne des ad movendum pedem meum.» Unde moventur pedes? Unde motus est pes illi qui erat in paradiso. Sed prius attende unde motus est illi qui erat inter Angelos, et moto pede cecidit, et de angelo factus est diabolus: moto enim pede cecidit. Quaere unde cecidit: superbia cecidit. Non ergo movet pedem, nisi superbia: ad ruinam non movet pedem, nisi superbia. Ad ambulandum
Abbreviated transcription (Latin):
tes: Lari ortus ẽ. sol uifutiȩ: iam ab apłis p̃dicatum
ẽ euangłium. Predicatȩ s̃ scripture. patuer̃ omĩa
sacram̃ta. conscissum ẽ uelum. patuit secretum
templi: iam tandent leuent oculos in montes.
unde ueniet auxilium illis. Hoc em̃ p̃cepit illis
iste psalmus scd̃s. de his qui inscribunt᷑ cantic̃
graduum: s ñ rursus p̃sumatit de montibꝰ qͥa
ipsi montes ñ a selucent: s ab illo lucent de qͦ
dictum ẽ. Erat lum̃ uerũ: qͦd illuminat omnẽ
hominem uenientẽ in hc̃ mundũ. Montes pos¬
s̃ intelligi homines magni. homines clari. Et qͥd
mauis iohanne baptista: qualis ille mons erat
de quo ipse dñs dicit. in natis mulierum nemo
exurrex̃ maior ioħe baptista: Uides certe istũ
magnum montẽ lucentẽ: aud̃i confitentem.
Quid confitentẽ : nos om̃s inquit de plenitudine
eius accepiꝰ. De cuuis gͦ plenitudine acceper̃
montes: ab illo ẽ tͥ auxilium. ñ a montibꝰ. In
qͦs tam̃ nͥ leuaueris oculos ꝑ scripturas: ñ am¬

Expanded text:
 sol justitiae, jam ab Apostolis praedicatum est Evangelium, praedicatae sunt Scripturae, patuerunt omnia sacramenta, conscissum est velum , patuit secretum templi: jam tandem levent oculos in montes, unde veniet auxilium illis. Hoc enim praecipit iste psalmus, secundus de his qui inscribuntur, «Canticum graduum.» Sed non rursus praesumant de montibus; quia ipsi montes non a se lucent, sed ab illo lucent de quo dictum est, «Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum» . Montes possunt intelligi, homines magni, homines clari. Et quis major Joanne Baptista? Qualis ille mons erat, de quo Dominus ipse dicit, «In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista» ? Vides certe istum magnum montem lucentem; audi confitentem. Quid confitentem? «Nos omnes,» inquit, «de plenitudine ejus accepimus» . De cujus ergo plenitudine acceperunt montes, ab illo est tibi auxilium, non a montibus; in quos tamen nisi levaveris oculos per Scripturas, non ad
Abbreviated transcription (Latin):
as illorum uuimꝰ. & quibꝰ dicimꝰ amate pacẽ:
adusant᷑ nob̃. Nonue uox ista nr̃a ẽ. cumhis qͥ
oder̃ pacem. eram pacificus. cum loquebar illis
Nos nolumꝰ honorari: s illum. Nam nos quid
abiuntate in scismata uolebant. Quideis dice¬
bat ille: Nunquid paulus ꝓ uob̃ crucifixus ẽ.
aut in nomine pauli baptuati estis: hoc et
nos dicimꝰ: amate pacen: amate. xp̃m. Si enim
amant pacem:. xp̃ĩn amant. Cum gͦ dicimus
amate pacem: hoc dicimꝰ amate. xp̃m. Quare.:

Expanded text:
ate pacem, adversantur nobis; nonne vox ista nostra est, «Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus? Cum loquerer illis, Nos nolumus honorari, sed illum. Nam nos quid ab unitate in schismata volebant; quid eis dicebat ille? «Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis» ? Hoc et nos dicimus: Amate pacem, amate Christum. Si enim amant pacem, Christum amant. Cum ergo dicimus, Amate pacem; hoc
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad fines t̾rȩ. & possessio xp̃i homines scĩ. &
om̃s sc̃i unus homo in xp̃o. quia unitas sc̃a in
xp̃o ẽ: ipse unus hͦ dr̃ a finibꝰ t̾rȩ ad te clamaui.
cum angeretur cor meum. Huius gͦ homnus:
longinqua ꝑegrinatio facta ẽ it̃ in alos. Et
tanquam diceret᷑ illis. Cum quibꝰ gͦ habitas ut
ẽ. S quid. sicum bonis eẽt : sicum bonis ẽẽt:
ñ diceret. Heu me heur uox ẽ misere. uoxẽ ca¬
lamitatis. & infelicitatis. S tam̃ in spe.: qͥa
iã uł gemere didicit. Multi enumm et miseris
Iste iã uoleus redire. oognoscit infelicitatẽ
ꝑegrinationis suȩ. qͥa agnouit illam. redire &
ascend̾e incipit: qͥa cantica graduum cep̃ cantare.¬

Expanded text:
usque ad fines terrae, et possessio Christi omnes sancti, et omnes sancti unus homo in Christo, quia unitas sancta in Christo est; ipse unus homo dicit, «A finibus terrae ad te clamavi, dum angeretur cor meum» . Hujus ergo hominis longinqua peregrinatio facta est inter malos. Et tanquam diceretur illi, Cum quibus ergo habitas, ut est.» Sed quid, si cum bonis esset? Si cum bonis esset; non diceret, «Heu me!» Heu, vox est miseriae, vox est calamitatis et infelicitatis; sed tamen in spe, quia jam vel gemere didicit. Multi enim et miseri sIste jam volens redire, cognoscit infelicitatem peregrinationis suae: quia agnovit illam, redit; et ascendere incipit, quia Canticum graduum coep
Abbreviated transcription (Latin):
Uolo ut ñ dormiat: neq dormitet. Ergo illum
tͥ elige qui ñ dormit. neq dormitauit: & non
mouebit᷑ pes tuus. Ds̃. nunquã ẽ dormiens. S
uis habere custodem ñ dormientẽ: dm̃ eli¬
ge custodem. Ne des admouendũ pedẽ meũ di¬
cis mͥgi: bene ⁊ optime. S & ille dic̃ tͥ. neq
dormiet qui custodit de. S cum audisti neq
homines custodes: & dicturus. Quẽ sum inuen¬
turus ñ dormientem: Quis homo ñ doritauit:
Quem inuenio: quo ibo: quo reuertar: Ille tͥ
ostendet. Ecce ñ dormitauit neq obdormiet: qͥ
custodit isrł. Uis hab̾e gͦ. custodem ñ dormien

Expanded text:
lum tibi elige, qui non dormiet, neque dormitabit, et non movebitur pes tuus. Deus nunquam est dormiens: si vis habere custodem non dormientem, Deum elige custodem. «Ne des ad movendum pedem meum,» dicis tu; bene, optime: sed et ille dicit tibi, «Neque dormitet qui custodit te.» Tu forte homines custodes, et dicturus: Quem sum inventurus non dormientem? quis homo non dormitabit? quem invenio? quo ibo? quo revertar? Iste tibi ostendit: «Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel.» Vis habere ergo cus
Abbreviated transcription (Latin):
dum. & qui tetigerit ĩmundum. in quinabit᷑.
Separemus nos: ne c̃misceam᷑ malis. & nos illis.
Amate paceiu. diligite unttatẽ: nescitis aqͥm
iultis bonis separamini. dum qͥsi malis calũ¬
niauimi. furiunt. seuiunt. qͣndo ista dicunꝰ. Nã
quer̃. et martificare nos. Apparuer̃ sepe impe

Expanded text:
dum» ; et, «Qui tetigerit immundum, inquinabitur» dum» ; et, «Qui tetigerit immundum, inquinabitur» : separemus nos, ne commisceamur malis. Et nos illis: Aniate pacem, diligite unitatem. Nescitis a quam multis bonis separamini, dum quasi malis calumniamini? Furunt, saeviunt, quando ista dicimus: nam quaerunt et mortificare nos. Apparuerunt saepe impe
Abbreviated transcription (Latin):
frum̃torũ uox ẽ: int̾ paleas gem̃tium. Hȩc lo¬
quim᷑ illis qui oder̃ pacem: & dicimus cum his
qui oder̃ pacem. eram pacificus. Quis̃ quiode¬
r̃ pacem: qui conscindunt unitatẽ. Si enĩ pa¬
cem ñ odissent: inunitate mansissent.S ui-¬
delicet ꝓpte̾a se seꝑauer̃ ut iusti ẽent: ut nõ
habent nuxtos uiuistos. Aut nr̃a ẽ ista uox:
aut illorum. Elige cuiꝰ sit: catholica dic̃. Non
ẽ dimittenda unitas: ñ ẽ p̃cidenda eccł̃a dĩ.
Iudicabit dc̃ de malis: de bonis pꝰea. Si nunc
mali abonis seꝑari ñ posst̃: fer endi sad tẽ¬
pus. Mali in area nob̃cum ẽẽ possunt: in hor¬
reo ñ poss̃. Et forte hodie qͥ mali apparent:
cras boni er̃. Et qͥ de bonitate hodie suꝑbi¬
unt: cras mali inueniunt᷑. Q sqͥs gͦ humilit
malos ad tempꝰ fert: ipse ꝑueniet ad requiẽ
sempiternam. hec uox: catholica ẽ. Illorum aut̃
uox qualis ẽ: ñ intelligentium neq quȩ locun¬
tur: ueq de quibꝰ affirmant. ne tangat ĩmun¬

Expanded text:
loquimur illis qui oderunt pacem; et dicimus, «Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus.» Qui sunt qui oderunt pacem? Qui conscindunt unitatem. Si enim pacem non odissent, in unitate mansissent. Sed videlicet propterea se separaverunt, ut justi essent, ut non haberent mixtos injustos. Aut nostra est ista vox, aut illorum; elige cujus sit. Catholica dicit: Non est dimittenda unitas, non est praecidenda Ecclesia Dei. Judicabit Deus de malis et bonis postea. Si nunc mali a bonis separari non possunt, ferendi sunt ad tempus: mali in area nobiscum esse possunt, in horreo non possunt. Et forte hodie qui mali apparent, cras boni erunt; et qui de bonitate hodie superbiunt, cras mali invenientur. Quisquis ergo humiliter malos ad tempus fert, ipse perveniet ad requiem sempiternam. Haec vox catholica est. Illorum autem vox qualis est, non intelligentium neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant ? «Ne tangas immun
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑari iniquitatẽ: iam dampnati c̃. S ut
dãpuarent᷑ ibi cecider: cũ illis uenit pessuꝑ¬
biȩ. Recte gͦ iste audiens ut ascendat & ñ ca¬
dat: ut a conualle plorationis ꝓfitiat: ñ u
tumore suꝑbiȩ deficiat. Ait dõ. Non des amo¬
uendum pͥedem tuũ. & dñs illi. Neq dormi¬
et qui custodit te. Intendat caritas ur̃a. Quasi
una sententia facta ẽ: ex duabꝰ uocibꝰ. homo
dix̃ ascendens & cantans canticũ graduũ. ne
des ad inouendum pedem meĩt: & ãs tanquam

Expanded text:
iquitatem, jam damnati sunt: sed ut damnarentur, ibi ceciderunt, cum illis venit pes superbiae. Recte ergo iste audiens ut ascendat et non cadat, ut a convalle plorationis proficiat, non in tumore superbiae deficiat, ait Deo: «Ne des ad movendum pedem meum.» Et Deus illi: «Neque dormitet qui custodit te.» Intendat Charitas vestra. Quasi una sententia facta est ex duabus vocibus. Homo dixit ascendens et cantans Canticum graduum, «Ne des ad movendu
Abbreviated transcription (Latin):
tuarum sꝑabt̃. Non entm se satiant᷑: ut beati
suit.d quid sequit᷑: in ebriabunt᷑ abub̃tate do¬
mus tuȩ: & torrente delitiarum tuarum pota¬
bis eos. Ecce sitientes. ecce inebriati. ecce sittunt.
ecce bibunt: s ñ a se bibunt. nec ipsi sibi sunt
fons. S unde bibunt: Dubreginine alarum
tuarum sꝑabunt. Si subalis: huntiles s̃. Ere.
qͥa aput te inqͥt fons uite. Non gͦa se irtigan¬
t᷑ montes: sic̃ ase ñ illuminant᷑ montes. Nã
uide qͥd sequit᷑. In lumine tuo uidebimꝰ lu¬
mn.Sigͥ inlumine ipsiꝰ uidebimꝰ lum̃: quis
t᷑. Idõ sciens ñ cad̾e: nͥ eũ qͥ sibuult lucere.
Cũsit ꝑ se tenebre: statim subiecit. Nonue¬
niat mͥ pes suꝑbie: & manꝰ peccatoris nõ
moueat me. Ld ÷ imitatio peccatorum ñ mo

Expanded text:
 ut beati sint. Sed quid sequitur? «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos.» Ecce sitientes, ecce inebriati; ecce sitiunt, ecce bibunt: sed non a se bibunt, nec ipsi sibi sunt fons. Sed unde bibunt? «Sub tegmine alarum tuarum sperabunt.» Si sub alis, humiles sunt. Quare? «Quia apud te,» inquit, «fons vitae.» Non ergo a se irrigantur montes, sicut a se non illuminantur montes. Nam vide quid sequitur: «In lumine tuo videbimus lumen.» Si ergo in lumine ipsius videbimus lumen, quis tur. Ideo sciens non cadere nisi eum qui sibi vult lucere, cum sit per se tenebrae; statim subjecit, «Non veniat mihi pes superbiae, et manus peccatorum non moveat me:» id
Abbreviated transcription (Latin):
steriora uide. Hoc diccum ẽ moisĩ dño. Non
potes uidere faciem meam: posteriora mea ui¬
deb̃ cum transiero. Expectas forte ut transe¬
at: iam transiit. Tu uide posteriora ipsiuis:
uͥ transiit. Audi ioħem. Cum uenisset inquit
hora ut transiret de mundo ad pr̾em dñs nr̃
interp̃tatur. Nam uerbumẽ hebreum. & pu¬
tant homines grecum ẽẽ. quasi passionẽ: s ñ ẽ.
Adiligentioribꝰ & dotioribꝰ inuentũ ẽ: qͥa pascha
hebreum uerbumẽ. Et interp̃tatur passionem:

Expanded text:
steriora ejus vide. Hoc dictum est Moysi a Domino: «Non potes videre faciem meam, posteriora mea videbis, cum transiero» . Exspectas forte ut transeat: jam transiit; tu vide posteriora ipsius. Ubi transiit? Audi Joannem; «Cum venisset,» inquit, «hora, ut transiret de mundo ad Patrem» . Domininterpretatur. Nam verbum est hebraeum: et putant homines graecum esse, quasi Passionem, sed non est. A diligentioribus et a doctioribus inventum est quia Pascha hebraeum verbum est; et non interp
Abbreviated transcription (Latin):
peregrinata ẽ aiuima mea. Ne ꝑegrinatio¬
nem corꝑalem intelligeres: animam dixit
ꝑ egrinati. Corpus peregrinat᷑ locis: anima
peregrinatur affectibꝰ. di amaueris t̃ram: ꝑe¬
grinaris a dõ. Si amaueris dm̃: ascendis ad
eũ. In caritate dĩ &e ꝓximi exercemꝰ: ut redeamꝰ
ad caritatẽ. Si cadamꝰ in t̾iam: marcescimꝰ & pu¬
trescimus. Iste aut̃ qui ceciderat: descensũ est
ad eum ut ascendẽt. Intendens tempus pere¬
grinationis sue ⁊ dixit se ꝑegrinari in tab̾na¬
culis cedar. Quare: qͥa multum ꝑegrinata est
anima tea. Ibi ꝑegͥnat᷑ uͥascendit: ñ corꝑere
ꝑ egrinatur. ñ corꝑe ascendit. S uͥascendit:

Expanded text:
peregrinata est anima mea. 466 Ne peregrinationem corporalem intelligeres, animam dixit peregrinari. Corpus peregrinatur locis, anima peregrinatur affectibus. Si amaveris terram, peregrinaris a Deo: si amaveris Deum, ascendis ad Deum. In charitate Dei et proximi exerceamur, ut redeamus ad charitatem. Si cadamus in terram, marcescimus et putrescimus. Iste autem qui ceciderat, descensum est ad eum, ut ascenderet. Intendens tempus peregrinationis suae, dixit se peregrinari in tabernaculis Cedar. Quare? Quia «multum peregrinata est anima mea.» Ibi peregrinatur, ubi ascendit. Non corpore peregrinatur, non corpore asc
Abbreviated transcription (Latin):
Si nͣ sit uerax xp̃ianus: ñ uidet fictos. Et eñi
fr̃s. & de illa similitudine ħ nos docet dñs:
tua. Id÷ quia nulli homini apparent mali: nͥ
factus fuerit ipse bonus. Quia cum creuiss
herba & fructum fecisset: tunc apparuer̃t
ritania. lam gͦ iste cep̃ ꝓficere: & cepit uidẽ

Expanded text:
si non sit verax christianus, non videt fictos. Etenim, si non sit verax christianus, non videt fictos. Etenim, fratres, et de illa similitudine hoc nos docet Dominus, t zizania» : id est quia nulli homini apparent mali, nisi factus fuerit ipse bonus; quia «cum crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania.» Jam ergo iste coepit proficere, et coepit vi
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. quani sceleratus. qualis amator cuti.
aut amphiteatri. qualis fraudator mͦ qͦmͦ dõ
seruit. quam innocens factus ẽ: noli mirari
carbo ẽ. uiuũ gaudes. qͥa extuictum plange¬
bas. d quando laudas uiuum. si nosti laudare
adhibe illum moituo ut accendat᷑. Id ÷ quic̃q
adhuc piger ẽ. sequi dm̃. amoue illi carbonẽ
qui erat extuictꝰ. & habeto sagittã uerbi dĩ
& carbonem uastatorem. ut occurras labus
iniqͥs. & linguȩ subdolȩ. Quid sequit᷑. Accepit
iste sagrtas ardentes: accipiat carbones ua¬
statores. Iam repellit linguam subdolã: & la¬
bia iniqua. Iam ascendit gradum. incipit
ꝓficere: s adhuc uiuut int̾ malos. int̾ iniqͦs
ũdum ẽ area uentilata. Putat qͥa triticum
factum ẽ. Nunquid iam in horreo ẽ: adhuc
necesse ẽ. multa palea p̾mat᷑. Et qͥntum ꝓ¬
ficit: tantũ uidet maiora scandala in po¬
pulo. Hamsi ñ ꝓfitiat: ñ uidet iniquitates.

Expanded text:
fuit, quam sceleratus, qualis amator circi fuit, quam sceleratus, qualis amator circi aut amphitheatri, qualis fraudator: modo quomodo Deo servit, quam innocens factus est! Noli mirari; carbo est. Vivum gaudes, quem exstinctum plangebas. Sed quando laudas vivum, si nosti laudare, adhibe illum mortuo ut accendatur; id est, quicumque adhuc piger est sequi Deum, admove illi carbonem qui erat exstinctus, et habeto sagittam verbi Dei, et carbonem vastatorem, ut occurras labiis iniquis et linguae subdolae. 6. Quid sequitur? Accepit iste sagittas ardentes, accipiat carbones vastatores. Jam repellit linguam subdolam et labia iniqua, jam ascendit gradum, incipit proficere: sed adhuc vivit inter malos, inter iniquos; nondum est area ventilata: puta quia triticum factum est, numquid jam in horreo est? Adhuc necesse est multa palea prematur; et quantum proficit, tantum videt majora scandala in populo. Nam si non proficiat, non videt iniquitates;
Abbreviated transcription (Latin):
tib etiam carbonib desolatoriis. desolatur in
in illo cogitatio t̃rena. Quid ẽ enim desolat᷑:
addesolationem ꝑducitur. Erant aut̃ in il¬
lo multa quȩ male frondilerant: multe
carnales cogitationes seculares. multi amo¬
res. Ipsi urunt᷑ carbonibꝰ desolatoriis. ut fiat
purus locus desolatus. in cuiꝰ loci puritate
faciat ds̃ edificium suum. Qa facta fuerat
Accedunt carbones desolatorii: & deiciunt
qđ male fuerat edificatum. Et desolato lo¬
co: accedit structura felicitatis ꝑpetuȩ. Uide¬
te gͦ: quare dicti s̃ carbones. Quia qui s coñ¬
uertunt addñm: de mortuis reuiue̾scunt.
Carbones aut̃ quando accendunt᷑: antequã
a ccederent᷑ extincti erant. Nãextincti carbones
mortui dicunt᷑: ardentes uiui appellant᷑. Exem¬
pla gͦ multorum iniquorum qui conuersi st̃
ad dm̃: carbones dicti sunt. Audis homines
murari & dicere. Ego illum noui quã ebriosꝰ

Expanded text:
tibus etiam carbonibus desolatoriis, desolatur in tibus etiam carbonibus desolatoriis, desolatur in illo terrena cogitatio. Quid est enim, desolatur? Ad desolationem perducitur. Erant autem in illo multa quae male fronduerant, multae carnales cogitationes, saeculares multi amores: ipsi uruntur carbonibus desolatoriis, ut fiat purus locus desolatus, in cujus loci puritate faciat Deus aedificium suum; quia facta erat Accedunt carbones desolatorii, et dejiciunt quod male fuerat aedificatum, et desolato loco accedit structura felicitatis perpetuae. Videte ergo quare dicti sunt carbones. Quia qui se convertunt ad Dominum, de mortuis reviviscunt. Carbones autem quando accenduntur, antequam accenderentur, exstincti erant. Nam exstincti carbones, mortui dicuntur; ardentes, vivi appellantur. Exempla ergo multorum iniquorum qui conversi sunt ad Dominum, carbones dicti sunt. Audis homines mirari, et dicere, Ego illum novi, quam ebriosus
Abbreviated transcription (Latin):
Exempla s̃ carbones uastotores. Et quare ua-¬
statores dicunt᷑: Breuit̃ accipiat caritas ur̃a
pͥmo: quomͦ exemplis agendum sit. uidete
linguam subdolam. Nichil sic nouit dicere
quo magis subdola ẽ: nisi uide neñ possis
implere. Multum ẽ ate ħ aggredi: accepisti.
Tu p̃ceptum euangłicũ hs̃ sagitã: s carbo¬
nes ñdum hs̃. Tim̃dũ ne sagita sola non
ualeat adu̾sus linguam dolosam: st̃ ce car¬
bones ut puta incipit tͥ enũ dice̾ ds. Tu
ñ potes. Quare ille potest. ⁊ Quare alt̃ po¬
tuit .: nunquid tu delicatior es illo senato¬
re: nũqͥd tu infirmiores illo. aut illo in
ualidior: nunqͥd tu infirmior es feminis
meralitur etiam qui multum peccauer̃: & eo
plus amauer̃. qͦ plura illis dimissa s̃. Quomͦ
dictum ẽ in euangłio: cui modicũ dimitat᷑
modicum diligit. Cum gͦ fuerint ista nu¬
merata. & nominati dicti fuerint homines qͥ
potuer̃. ille accepta sagtita in corde. acceden¬

Expanded text:
Exempla sunt carbones vastatores. Et quare vaExempla sunt carbones vastatores. Et quare vastatores dicuntur, breviter accipiat Charitas vestra. Primo, quomodo exemplis agendum sit, videte. Lingua subdola nihil sic novit dicere, quo magis subdola est, nisi, Vide ne non possis implere; multum est ad te hoc aggredi. Accepisti tu praeceptum evangelicum, habes sagittam; sed carbones nondum habes. Timendum ne sagitta sola non valeat adversus linguam dolosam: sunt et carbones. Utputa, incipit enim tibi dicere Deus, Tu non potes, quare ille potest? quare alter potuit? Numquid tu delicatior es illo senatore? numquid tu infirmior es illo, aut illo in valetudine? numquid tu infirmior es feminis?merantur etiam qui multum peccaverunt; et eo plus amaverunt, quo plura illis dimissa sunt: quomodo dictum est in Evangelio, «Cui modicum dimittitur, modicum diligit» . Cum ergo fuerint ista enumerata, et nominatim dicti fuerint homines qui potuerunt, ille accepta sagitta in corde, acceden
Abbreviated transcription (Latin):
apponet᷑ tͥ. ad linguam dolosam: ld÷ qđ ha¬
beas adt̾isaisi linguam dolosam: qđ opponas
liriguȩ dolose: quod te munias adu̾sus linguã
dolosam:᷑ quid tͥ dabitur. aut quid opponet᷑:
ccurus ẽ Respondit enim: subitiens sibi int̃¬
roganti. Sagttȩ potentis acute: cum carboni¬
bꝰ desolatoriis. uł uastatoriis. Siue desolatori¬
is. icas. siuie uastatoribꝰ dicas. nam indiuer
sis codicib diuersȩ scriptum. id̾em significat.
uastando & desolando. ad desolationem facile
ꝑducunt. Qui sunt isti carbones: Intelligat
uerb̃ dñi: Amor excͣitatur. ñ unteritus q̃atur.
Nouit dñs sagutare adamorem. Et nemo pul¬
chrius sagtitat adamorem: quũ qͥ uerbo sa¬
guitat. Immo sagitat cor amantis: ut adiu¬
uet amantẽ. sagutat ut faciat amantẽ. Sa¬
gitte aut̃ sunt: cum agimꝰ uerb̃. Carbones
aut̃ uastatores. qui s: parum ẽ uerb̾agere
contra linguã subdolam & labiam ituquã:
parum ẽ uerb̃ agere : & exemplis agendum ẽ.

Expanded text:
 ad linguam dolosam?» Id est, quod habeas adversus linguam dolosam, quod opponas linguae dolosae, quo te munias adversus linguam dolosam, «quid tibi dabitur, aut quid apponetur nterrogat. Respondit enim, subjiciens sibi interroganti, «Sagittae potentis acutae, cum carbonibus desolatoriis;» vel, «vastatoribus.» Sive «desolatoriis» dicas, sive ibus diverse scriptum est, idem significat. vastando et desolando ad desolationem facile perducunt. Qui sunt isti carbones? Intelligat verbi Dei, amor excitatur, non interitus comparatur. Novit Dominus sagittare ad amorem; et nemo pulchrius sagittat ad amorem, quam qui verbo sagittat; imo sagittat cor amantis, ut adjuvet amantem; sagittat, ut faciat amantem. Sagittae autem sunt, cum agimus verbis. Carbones autem vastatores qui sunt? Parum est verbis agere contra linguam subdolam et labia iniqua, parum est verbis agere; et exemplis agendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
tu lacce nutriendus es. ille autem cibꝰ ẽ: ipse ci¬
bus ꝑcarnem tͥ traicctus ẽ ad fauces. Quomͦ gͦ
tibum mat̃ comedit. ut ꝑ carnem traiciat ad
infanten lac factum: sic cib angłorum dñs. u̾¬
bum caro factum ẽ. & factus ẽ lac. Et dicat apłs.
Lac uob̃ potum dedi ñ escam. Nondũ enim po¬
teratis: s nec addhuc quidem potestis. Ergo dã¬
do lac: descendit ad paruulos. Et quia descen¬
dit. descendendo dedit. Ait enim. Nunqͥd di

Expanded text:
tu lacte nutriendus es, ille autem cibus est, ipse citu lacte nutriendus es, ille autem cibus est, ipse cibus per carnem tibi trajectus est ad fauces. Quomodo ergo cibum mater comedit, ut per carnem trajiciat ad infantem lac factum; sic cibus Angelorum Dominus «Verbum caro factum est,» et factus est lac: et dicit Apostolus, «Lac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis» . Ergo dando lac descendit ad parvulos; et quia descendit, descendentem dedit. Ait enim: «Numquid d
Abbreviated transcription (Latin):
& loqui ñ poterat: de ñ leuaret ut uͥ & tu
possis uidere. Quidd aut̃ fecit: descendit. Nã ibi a
it. diue enim m̃te excessimus dõ. siue temꝑantes
ut caꝑe possetis. Qiia & xp̃c talem se fecit na¬
scendo & patiendo: ut possent deillo homines
loqui. Quia de homine homo facile loquit᷑. de
de homine facile loquit᷑. Ut gͦ magni descende¬
rent ad̾paruos: & nonillis tam̃ loquerent᷑ nͥ
mnagnum. ipse qui magnꝰ erat factus ẽ pariuu¬
lus: ut de illo magno parui loquerent᷑. Audi¬
stis mͦ qđ dico cum apłs legeretur. si aures auer¬
Nam ut sciatis quia cum descendit de illo
qui descendit loquit᷑: ecce ioħs manentẽ in se
loquit᷑. In principio erat uerbum. & u̾bum
cipio aput dm̃. Onũa ꝑ ipsum facta s̃: & sine
ipso faccum ẽ nichil. Cape si potes. arripe.
cibꝰ ẽ: s dicturus es mͥ. Ille quidem cibꝰ ẽ: sed
ego infans sum. Letandus sum: lit idoneus
fieri possim ad manducandum cibũ. Eigo quia

Expanded text:
et loqui non poterat, te non levaret ubi et tu et loqui non poterat, te non levaret ubi et tu posses videre. Quid autem fecit? Descendit Deo, sive temperantes ut capere possitis. Quia et Christus talem se fecit nascendo et patiendo, ut possent de illo homines loqui: quia de homine homo facile loquitur. De de homine facile loquitur. Ut ergo magni descenderent ad parvos, et non illis tamen loquerentur nisi magnum; ipse qui magnus erat, factus est parvus, ut de illo magni parvis loquerentur. Audistis modo quod dico, cum Apostolus legeretur. Si autem adverNam ut sciatis quia cum descendit, de illo qui descendit loquitur; ecce Joannes manentem in se loquitur: «In principio erat Verbum, et Verbum cipio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Cape, si potes; arripe, cibus est. Sed dicturus es mihi, Ille quidem cibus est, sed ego infans sum, lactandus sum, ut idoneus fieri possint ad manducandum cibum. Ergo quia
Abbreviated transcription (Latin):
frustra ñ diccum ẽ. cadentes: s a̾escendentes.
Multũ aut̃ int̾ ẽ. int̾ ascende. & descendere.
& cadere. Nam quia cecidit ailam: ideo descendit
xp̃c. Ille cecidit: ille descenit. Ille cecidit suꝑ¬
bia. ille descenãit nriscdia. Non aut̃ẽ ipse solꝰ
desceudit. & quidem de celo ipse solus descendit:
s nulti initantes eum scĩ desceudunt ad nos.
& desceuder̃ aã nos. Nam in quadam altituãie
cordis habitabat apłs cum diceret. siue mĩte exces¬
simus dõ. Iam qdđ mente excesserat: dõ excesserat.
Excedens erum m̃te omñe humariam fragili¬
tatẽ: omnẽ scłi temporalitatẽ. Onĩa quecũq
nascendo & occidendo uaneseunt transeuntia
hec. habitabat corde. i quadam ineffabili cõ¬
templatione quantum poterat. De qua dicit:
qͥa audiuit meffabilia uerba. quȩ ñ licet
homuiniloqui. S tͥ illa loqui. ñ posset. aitem
uidere illa ut cũq posset quȩ tͥ loqui ñ posset.
Itaq si semꝑ manere uellet ineo qđ uidebat.

Expanded text:
rustra non dictum est cadentes, sed descendentes. Multum autem interest inter descendere et cadere. Nam quia cecidit Adam, ideo descendit Christus: ille cecidit, ille descendit; ille cecidit superbia, ille descendit misericordia. Non autem ipse solus descendit: et quidem de coelo ipse solus descendit; sed multi imitantes eum sancti descendunt ad nos, et descenderunt ad nos. Nam in quadam altitudine cordis habitabat Apostolus, cum diceret: «Sive enim mente excessimus Deo.» Jam quod mente excesserat, Deo excesserat. Excedens enim mente omnem humanam fragilitatem, omnem saeculi temporalitatem, omnia quaecumque nascendo et occidendo vanescunt, transeuntia haec; habitabat corde in quadam ineffabili contemplatione, quantum poterat, de qua dicit quia audivit ineffabilia verba quae non licet homini loqui . Sed tibi illa loqui non posset: ipse autem videre illa utcumque posset, quae tibi loqui non posset. Itaque si semper manere vellet in eo quod videbat,