comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eum ñ solũ ꝓpħam qͥ soleat uentura p̾di¬
cere. s plꝰ ẽẽ qua ꝓpħam. quia que illi
nisse dicens. eccȩ agno di qui tollit pec¬
cata mundi: presertim cum ad fastigiũ
ꝓpħale baptistȩ accesserit pͥuilegiũ: ut
cui dixerat. ego ate debeo baptirari. eũ
ipse baptirauerit. ñ p̾sũptione maioris
s obedientia discipłi. ac timore seruuli
Cumq int̾ natos mulierũ nullũ asserat
ioħe surrexisse maiorẽ: se qͥ de uirgine
ꝓcreatꝰ ẽ maiorẽ ẽẽ cõmemorat. siue om¬
nem angłm qui in cęlis minimꝰ ẽ. in ter¬
ris cunctos hoĩes anteire. Nos enĩ in an¬
gelos ꝓficimꝰ. & non angłi in nos: sic̃ qui¬
dam stertentes sopore grauissimo somni¬
ant. Nec sufficit hoc in ioħis laudib. nͥ
ipse p̾dicans baptismũ penitentiȩ pͥmo
dixisse referat᷑. pęnitentiã agite appro

Expanded text:
eum non solum prophetam, qui soleat uentura praedieum non solum prophetam, qui soleat uentura praedicere, sed plus esse quam prophetam, quia, quem illi rauit dicens: ecce agnus dei, qui tollit peccata mundi, praesertim cum ad fastigium prophetale baptistae accesserit; priuilegium, ut, cui dixerat: ego a te debeo baptizari, ipse eum baptizauerit non praesumptione maioris, sed oboedientia discipuli ac timore seruili. cumque inter natos mulierum nullum adserat lohanne surrexisse maiorem, se, qui de uirgine procreatus est, maiorem esse commemorat siue omnem angelum, qui in caelis minimus est, in terris cunctos homines anteire. nos enim in angelos proficimus et non angeli in nos, sicut quidam stertentes sopore grauissimo somniant. nec sufficit hoc in Iohannis laudibus, nisi ipse praedicans baptismum paenitentiae primus dixisse referatur: paenitentiam agite, adp
Abbreviated transcription (Latin):
quã prio uenerat ad ioħem. Et ne for¬
te plebs nesciens. hoc dicto ioħem sug¬
gillari arbitret᷑. in illiꝰ laude ꝑ orat:
ꝙ cepit de ioħe ad turbas dicere cir¬
cũstantes. O uid existis in desertũ uide:
Harundinẽ uento agitatã: Nt qͥd existis
in solitudinẽ uide: Hominẽ mollib
uestitũ : ꝙ Reliq̃. Cuiꝰ dicti hic sensꝰ ẽ.
Nunqͥd ad hoc existis in desertũ. ut uide¬
retis hominẽ instar arundinis uentoꝵ¬
flatu in partes uarias inclinari: ut que
ante laudauerat de eo nc̃ dubitet: ꝙ
de quo pͥꝰ dixerat. ecce agnꝰ di. nc̃ int̾¬
roget utrũ ipse an aliꝰ sit. qui uł uene¬
rit uł uenturꝰ sit: Et quia om̃is falsa p̾
asserit eũ cameloꝵ uestitũ pilis nulli
posse adulationi succũbe. & qͥ locustis¬
uescit᷑ ꝙ melle siluestri opes ñ querere.
rigidãq & austerã uitã aulas uitare
palatii. quas querunt qui bysso ꝙ pur¬
pura & serico ꝙ mollib uestiunt᷑. Dicitq

Expanded text:
quam prius uenerat ad Iohannem. et ne forquam prius uenerat ad Iohannem. et ne forsitan plebs nesciens hoc dicto Iohannem suggillari arbitraretur, in illius laudes perorat et coepit de Iohanne ad turbas dicere circumstantes: quid existis ad desertum uidere? harundinem uento agitatam? et quid existis in solitudinem uidere? hominem mollibus uestitum? et reliqua. cuius dicti hic sensus est: numquid ad hoc existis in heremum, ut uideretis hominem instar harundinis uentoflatu, in partes varias inclinari? ut quem ante laudaverat, de eo nunc dubitet: et de quo prius dixerat: Ecce Agnus Dei, nunc interroget, utrum ipse an alius sit, qui vel venerit, vel venturus sit? Et quia omnis praedicatasserit cum camelorum vestitum pilis, nulli posse adulationi succumbere; et uescitur ac melle siluestri, opes non quaerere rigidamque et austeram uitam aulas uitare palatii, quas quaerunt, qui bysso et serico et mollibus uestiuntur. dicitque
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ sciscitationẽ dñs intelligens. oꝑib
magis quã sermonib respondit: ꝙ ioħi
precepit nuntiari. uidẽ eȩcos. ambulare
claudos. lepsos mundari. surdos au¬
dire. mortuos surgere. & qd̾ his maiꝰ
est. pauꝑes eugłicari. pauꝑes uł hu¬
militate uł diuitiis. ut nulla int̾ pau¬
perẽ diuitẽq distantia sit salutis. s os
uocent᷑ equalit̾. Quodq infert. beatꝰ qͥ
non fuerit scandalizat᷑ in mę ñ ioħem
sed discipłos eiꝰ ꝑcutit. qui pͥus acces¬
serant ad eũ dicentes. Quare nos ꝙ pha¬
risei ieunamꝰ frequent̾. discipłi aũ tui
non ieunant: Et ad ioħem: magister
cui p̾buisti testimoniũ uxta iordanẽ.
ecce discipłi eiꝰ baptirant. & plures
ueniunt ad eũ. Quo dicto. liuorẽ signi¬
fieant de signoꝵ magnitudine ꝙ inu¬
diȩ mordacitate uenientẽ : cur bapti¬
tatus a ioħe ipse audeat baptirare. ꝙ
multo amplior ad eũ turba concurrat.

Expanded text:
cuius sciscitationem dominus intellegens operibus cuius sciscitationem dominus intellegens operibus magis quam sermone respondit et Iohanni praecipit nuntiari, uidere caecos, ambulare claudos, leprosos mundari, surdos audire, mortuos surgere et — quod his maius est — pauperes euangelizari, pauperes uel humilitate uel diuitiis, ut nulla inter pauperem diuitemque distantia sit salutis, sed omnes uocentur aequaliter. quodque infert: beatus, qui non fuerit scandalizatus in me, non Iohannem, sed discipulos eius percutit, qui prius accesserant ad eum dicentes: quare nos et pharisaei ieiunamus frequenter, discipuli autem tui non ieiunant ? et ad Iohannem: magister, cui tu praebuisti testimonium iuxta Iordanen, ecce discipuli eius baptizant et plures ueniunt ad e u m. quo dicto liuorem significant de signorum magnitudine et inuidiae mordacitate uenientem, cur baptizatus a Iohanne ipse audeat baptizare et multo amplior ad eum turba concurrat,
Abbreviated transcription (Latin):
doceret ẽẽ sectandũ. que int̾rogatione
sua magistrũ om̃iũ fatebat᷑. Neq enĩ
poterat ignorare que ignorantib ante
demonstrauerat. & de quo dix̃. Qui ha¬
bet sponsã sponsꝰ ẽ. ꝙ euiꝰ ñ sum dignꝰ
calciam̃ta portare: ꝙ. illũ oportet cres¬
cere. me aũ minui. dmq patrẽ audie¬
rat intonantẽ. hic ẽ filiꝰ m̃s dilectissi¬
mus. in qͦ mͥ cõplacui. Quod aũ dicit.
tu es qui uenturꝰ es an aliũ expecta¬
mus. hunc qͦ sensũ hab̾e potest. Scio
quod ipse sis qui tollere uenisti ꝑ eccatũ
mundi: s qͥa ad inferos descensurꝰ sũ.
etiã hoc int̾rogo utrũ & illuc ipse descen¬
das. an impiũ sit hoc de cłi filio crede.
aliũq missurꝰ sis. Hocaũ scire desidero.
ut qui te in terris hominib nuntiaui.
etiã inferis nuntiẽ si forte uenturꝰ es.
Tu enĩ es qui uenisti dimittere captiuitatẽ.
ꝙ soluere eos qui in uinculis tenebant᷑.

Expanded text:
doceret esse sectandum, quem interrogatione doceret esse sectandum, quem interrogatione sua magistrum omnium fatebatur. neque enim poterat ignorare, quem ignorantibus demonstrauerat et de quo dixerat: qui habet sponsam, sponsus est et: cuius non sum dignus calciamenta portare et: illum oportet crescere, me autem minui, deumque patrem audierat intonantem: hic est filius meus dilectus, in quo mihi conplacui. quod autem dicit: tues, qui uenturus es, an alium expectamus ? hunc quoque sensum habere potest: scio, quod ipse sis, qui tollere uenisti peccata mundi, sed, quia ad inferos descensurus sum, etiam hoc interrogo, utrum et illuc ipse descendas an inpium sit hoc de filio dei credere aliumque missurus sis. hoc autem scire desidero, ut, qui te in terris hominibus nuntiaui, etiam in inferis nuntiem, si forte uenturus es. tu enim es, qui uenisti dimittere captiuitatem et soluere eos, qui in uinculis tenebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ctant. Hoꝵ stomachũ acida renouant.
illoꝵs salsa sustentant. Uidi ego nauseã.
& capitis ũtigine̾ antidoto qdꝰ appellat᷑
tiinea sepe sanari: & iuxta ypoeraten.
contraria contrarioꝵ remedia. Itaq nrãm
amaritudinẽ. illiꝰ nectareo melle curato.
ꝙ mitte in mẏrrã lignũ crucis. senilẽq
pitiitã iuuenili austeritate compesce.
ut possis lȩta cantare: quã dulcia gut¬
turi meo eloquia tua suꝑ mel orimeo.
Uur ioħs discipłos mittit
ad dñm ut int̾rogarent eũ. tues
qui uenturꝰ es an aliũ expectam: cum
priꝰ ipse de eode dixerit. eece agnꝰ dĩ.
ecce qui tollit peccata mundi: De hac
questione in cõm̾tariis mathei plemus
diximꝰ. Vnde apparet quȩ hȩc int̾ro¬
gas. ipsa te uolumina non habere. Tam̃
stringendũ ẽ breuit̾. ne om̃ino tacuisse
uideam᷑. Ioħs mittebat discipulos su¬
os in uinculis constitutꝰ. ut sibi querens
illis disceret: ꝙ capite truncandꝰ illũ

Expanded text:
ctant, horum stomachum acida renouant, ctant, horum stomachum acida renouant, illorum salsa sustentant. uidi ego nauseam et capitis uertiginem antidoto, quae appellatur πικρά, saepe sanari et iuxta Hippocraten contraria contrariorum remedia. itaque nostram amaritudinem illius nectareo melle curato et mitte in Merram lignum crucis senilemque pituitam iuuenili austeritate conpesce, ut possis laeta cantare: quam dulcia gutturi meo eloquia tua, super mel ori meo. Cur Iohannes discipulos suos mittit ad dominum, ut interrogent eum: tu es, qui uenturus es, a n, alium expectamus ? cum prius ipse de eodem dixerit: ecce agnus dei, ecce, qui tollit peccata mundi? — De hac quaestione in commentariis Matthei plenius diximus — unde apparet, quae haec interrogas, ipsa te uolumina non habere —, tamen stringendum est breuiter, ne omnino tacuisse uideamur.. Iohannes mittebat discipulos suos in uinculis constitutus, ut sibi quaerens illis disceret et capite truncandus illum
Abbreviated transcription (Latin):
cant te ueterẽ scͥpturã aut̃ ñ satis leg̾e
aut ñ satis intelligere. quȩ tantis obseu¬
ritatib & futuroꝵs tẏpis inuoluta ẽ. ut
om̃i int̾pretatione egeat. ꝙ porta orien¬
talis de qua uerum lum̃ ex orit᷑. & ꝑ qu̾a
pontifex ingredit᷑ & egredit᷑ semꝑ elau¬
sa sit. & soli xp̃o pateat qͥ habet elauĩ dd̃.¬
qui aꝑit & nemo elaudit. claudit & nemo
aꝑit : ut illo reserante intͦeas cubiculũ
eiꝰ. &. dieas: introdux̃ me rex in cubiculũ
suum. Preterea satis miratus sũ: cur pu¬
rissimo fonte uicino. nr̃i tam ꝓcul riuu¬
li fluenta quesieris: ꝙ omissis aquis siloe
quȩ uadunt cum silentio. desideres
aquas seor. quȩ turbidis huiꝰ scłi uitiis
denti disertoq sermone possit soluere
quȩ requiris: nͥ forte ꝑegͥnas merces
desideras. & ꝓ uarietate gustꝰ. nr̃oꝵs qͦq
condim̃toꝵ de alim̾ta delectant. A liis
dulcia placent. ñnullos subamara dele¬

Expanded text:
cant te ueterem scripturam aut non satis legere cant te ueterem scripturam aut non satis legere aut non satis intellegere, quae tantis obscuritatibus et futurorum typis inuoluta est, ut omnis interpretatione egeat et porta orientalis, de qua uerum lumen exoritur et per quam pontifex ingreditur et egreditur, semper clausa sit et soli Christo pateat, qui habet clauem Dauid, aperit et nemo claudit, claudit et nemo aperit, ut illo reserante introeas cubiculum eius et dicas: introduxit me rex in cubiculum s u u m. praeterea satis miratus sum, cur purissimo fonte uicmo nostri tam procul riuuli fluenta quaesieris et omissis aquis Siloe, quae uadunt cum silentio, desideres aquas Sior, quae turbidis saeculi huius uitiis denti disertoque sermone possit soluere, quae requiris, nisi forte peregrinas merces desideras et pro uarietate gustus nostrorum quoque condimentorum te alimenta delectant. aliis dulcia placent, nonnullos subamara dele
Abbreviated transcription (Latin):
iLaꝯ mis apodemiꝰ qui inter¬
pretationẽ nominis sui lon¬
ga ad nos ueniens nauigatio¬
ne signauit & de occeani᷑ li¬
tore atq ultimis galliarũ
finib Roma p̾terita quesiuit
bethleem ut inueniret in ea
cȩlestẽ panẽ. ꝙ saturatꝰ eructuaret in
dño ac diceret. eructauit cor meu̾ u̾bũ
bonum. dico oꝑa mea regi: detulit mͥ
in parua scedula maximas questiones.
quas ate datas mͥq tradendas diceret.
⁊ quarũ lectione intellexi studiũ reginȩ saba
in te ẽẽ completũ. quȩ de finib terrȩ sa¬
pientiã uenit audire regis salomonis.
Non quide ego salomon. qui ꝙ ante se
ꝙ pt se eunctis hominib p̃fert᷑ in sapĩa:
s turegina appellanda es saba: in cuiꝰ
mortali corpore non regnat peccatum.
& quȩ ad dñm tota m̃te conu̾sa. audies ab
eo: conu̾tere conu̾tere sunamitis. Etenĩ
saba in lingua nr̃a conũsionẽ sonat. Simulq
animaduerti qd questiunculȩ tuȩ de ȩuã¬
gelio tantum ꝙ de apostolo ꝓpositȩ. indi¬

Expanded text:
ius meus Apodemius, qui interpretationem nominis sui longa ad nos ueniens nauigatione signauit et de oceani litore atque ultimis finibus Galliarum Roma praeterita quaesiuit Bethleem, ut inueniret in ea caelestem panem et saturatus eructuaret in domino ac diceret: eructauit cor meum uerbum bonum, dico ego opera mea regi, detulit mihi in parua scidula maximas quaestiones, quas a te datas mihique tradendas diceret. ad quarum lectionem intellexi studium reginae Saba in te esse conpletum, quae de finibus terrae sapientiam uenit audire Salomonis. non quidem ego Salomon, qui et ante se et post se cunctis hominibus praefertur in sapientia, sed tu regina appellanda es Saba, in cuius mortali corpore non regnat peccatum et quae ad dominum tota mente conuersa audies ab eo: conuertere, conuertere, Sunamitis. etenim Saba in lingua nostra \'conuersionem\' sonat. simulque animaduerti, quod quaestiunculae tuae de euangelio tantum et de apostolo positae indi
Abbreviated transcription (Latin):
suam in p̾senti. luerifaciet eam in futu¬
.ro. C otidie credens in xp̃o tollit erueẽ
suam: & negat se ipsũ. Qui impudicꝰ fu¬
it: uersꝰ ad castitatẽ. temꝑantia luxu¬
riam negat. Qui formidolosꝰ ꝙtimid:
assumpto robore fortitudinis. priorẽ
se ẽẽ nescit. Iniquus si sequat᷑ iusticiã.
negat iniquitatẽ. S tultꝰ si xp̃m confiteat᷑
di uirtutẽ d̾iq sapientiã: negat stultici¬
am. Quod scientes. ñ solũ in ꝑsecutionis
tẽpore ꝙ necessitate mrii. s in om̃i con¬
uersatione. oꝑe.cogitatione.sermone:
negemꝰ nos ipsos qui ante fuimꝰ. & con¬
fiteam᷑ eos qui in xp̃o renati sumꝯ. Iecir¬
co enĩ dñs crucifixus ẽ ut & nos qͥ credi¬
mus in eum ꝙ peccato mortui sumꝰ cruei¬
figam᷑ cum ipso. dicamꝰq qd̾ paulꝰ apłs

Expanded text:
suam in praesenti, lucri eam faciet in futusuam in praesenti, lucri eam faciet in futuro. cottidie credens in Christo tollit crucem suam et negat se ipsum. qui inpudicus fuit, uersus ad castitatem temperantia luxuriam negat; qui formidolosus et timidus, adsumpto robore fortitudinis priorem esse se nescit. iniquus, si sequatur iustitiam, negat iniquitatem; stultus, si Christum confiteatur dei uirtutem deique sapientiam, negat stultitiam. quod scientes non solum in persecutionis tempore et necessitate martyrii, sed in omni conuersatione, opere, cogitatione, sermone negemus nosmet ipsos, qui ante fuimus, et confiteamur eos, qui in Christo renati sumus. idcirco enim dominus crucifixus est, ut et nos, qui credimus in eum et peccato mortui sumus, crucifigam
Abbreviated transcription (Latin):
ire ierłm. & multa pati a sacerdotib
ꝙ scribis & pͥncipib sac̾dotũ ꝙ occidi:
assumens eũ petrus. cepit increpare & dice̾.
Absit a te dñe : ñ erit tͥ hoc. Qui conũsꝰ
dicit petro. Uade pꝰt me sathanas. scati¬
dalum esmͥ: qͥa ñ sapis quȩ dĩ sunt.
s quȩ hominũ. Humano quippe timore
ꝑt̾ritꝰ. passionem dni formidauit. Et
qͦmͦ audiens. multa patiꝙ occidi. timebat:
sic audiens. ꝙ tercia die resurget. gaude
debuerat. ꝙ tristiciã passionis resurre¬
ctionis gła mitigare. Unde illo ꝓ timo¬
re correpto. lo quebat᷑ ad om̃s discipłos:
siue conuocauit turbã cũ discipłis sus
ut mareꝰ posuit: aut uixta lucã dicebat
ad cunctos. Siquis uult ptꝰ me uenire.
ab neget semet ipsũ & tollat crucẽ suam
ꝙ sequat᷑ me. C uiꝰ ex hortationis hic
sensꝰ ẽ. Non ẽ delicata in dm. s secura
confessio. Qui m me credit. debet suum
sanguinẽ funcłe. Qui enĩ ꝑ diderit aiãm

Expanded text:
ire Jerusalem, et multa pati a Sacerdotibus ire Jerusalem, et multa pati a Sacerdotibus et Scribis, et principibus Sacerdotum et occidi, assumens eum Petrus, coepit increpare et dicabsit a te, domine, non erit tibi hoc. qui conuersus dicit Petro: uade post me, satanas, scandalum es mihi, quia non sapis, quae dei sunt, sed quae hominum. humano quippe timore perterritus passionem domini formidabat. et quo modo audiens \'multa pati\' et \'occidi\' timebat, sic audiens: et tertia die resurget gaudere debuerat et tristitiam passionis resurrectionis gloria mitigare. unde illo pro timore correpto loquebatur ad omnes \'discipulos\' siue conuocauit turbam cum discipulis suis, ut Marcus posuit, aut iuxta Lucam dicebat ad cunctos: si quis uult post me uenire, abneget se ipsum et tollat crucem suam et sequatur me. cuius exhortationis hic sensus est: non est delicata in deum et secura confessio. qui in me credit, debet suum sanguinem fundere. qui enim perdiderit animam
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ insulȩ turbine flatuq uentoꝵ et
crebris tempestatib feriunt᷑ quide s
non subu̾tunt᷑. in exemplũ eugłicȩ do¬
mus q̃ suꝑ petrã robusta mole funda¬
ta ẽ: ĩta ꝙ ecołiȩ quȩ sꝑant in lege ꝙ
in nomine saluatoris loquunt᷑ ꝑͦ ysaiã.
Ego oiuitas firma: ciuitas quȩ ñ oppug
uẽ sensũ habet quod .iii. Inatur.¬
in eugłista matħo scͥptũ ẽ: si quis uult
post me uenire. ab neget semet ipsum.
Quȩ ẽ sui abnegatio: aut qͦmͦ qui sequit᷑
saluatorẽ se ipsum negat. De quo in
tercio comm̃tarioꝵ eiꝰ de matħi libro.
ita breuit̾ sum locutꝰ. Qui deponit ue¬
terem hominẽ cũ oꝑib suis: negat se
ipsũ dicens. Uiuo au iam ñ ego. iuuit
uero in mexp̃o : tollitq cruce̾ suã. et
mundo erucifigit᷑. Cui aũ mundꝰ cru
oifixus ẽ: sequit᷑ dñm erucifixum. Qui¬
bus nunc hȩc addere possumꝰ. Postꝗ.
ostendit discipłis sus qd̾ oporteret eũ

Expanded text:
enim insulae turbine flatuque uentorum et enim insulae turbine flatuque uentorum et crebris tempestatibus feriuntur quidem, sed non subuertuntur in exemplum euangelicae domus, quae super petram robusta mole fundata est, ita et ecclesiae, quae sperant in lege et in nomine domini saluatoris, loquuntur per Esaiam: ego ciuitas firma, ciuitas, quae obpugnatur. Quem sensum habeat, quod in euangelista Mattheo scriptum est: si quis uult post me uenire, abneget se ipsum. quae est sui abnegatio aut quomodo, qui sequitur saluatorem, se ipsum negat? — De quo in tertio commentariorum eiusdem Matthei libro ita breuiter locutus sum: qui deponit ueterem hominem cum operibus eius, negat se ipsum dicens: \'uiuo autem non ego, uiuit uero in me Christus\', tollitque crucem suam et mundo crucifigitur. cui autem mundus crucifixus est, sequitur Dominum crucifixum. Quibus nunc addere possumus: postquam ostendit discipulis quod oporteret eum
Abbreviated transcription (Latin):
restinxit & redegit in cinerẽ: s e cont᷑¬
rio de parua scintilla ꝙ pene morien¬
te maxima suscitauit incendia. ita ut
totꝰ orbis arderet igne dñi saluatoris.
quẽ uenit mittere suꝑ terrã. ꝙ in om̃ib
ardere desiderat. Scđm tropologiam
quid nob̾ uideret᷑ de hoc loco. in cõm̃¬
tariolis matħi breuit̾ annotauimꝰ. Iste
autẽ qui arundinẽ quassatã ñ confregit
ꝙ linũ fumigans ñ extinxit: iuditium
qͦq ꝑduxit ad uictoriã. C uiꝰ iuditia ue¬
ra sunt iustificata in semet ipsis: ut iusti¬
ficet᷑ in sermonib suis. ꝙ uincat cũ iu¬
dicat᷑. ꝙ tam diu lum̃ p̃dicationis eiꝰ
in mundo resplendeat. nulliꝰq conte¬
rat᷑ ꝙ uincat᷑ insidiis. donec ponat in
terra iuditiũ. & impleat᷑ illud qd̾ scͥptũ
est : fiat uoluntas tua sic̃ in cęlo ꝙ. in
terra. Et in nomine eiꝰ gentes sꝑabunt:
siue in lege eiꝰ sꝑabunt insulȩ. Quomͦ

Expanded text:
non restinxit et redegit in cinerem, sed e contranon restinxit et redegit in cinerem, sed e contrario de parua scintilla et paene moriente maxima suscitauit incendia ita, ut totus orbis arderet igne domini saluatoris, quem uenit mittere super terram et in omnibus ardere desiderat. secundum tropologiam quid nobis uidetur de hoc loco, in commentariolis Matthei breuiter adnotauimus. iste autem, qui harundinem quassatam non confregit et linum fumigans non extinxit, iudicium quoque perduxit ad uictoriam, cuius iudicia uera sunt, iustificata in semet ipsis, ut iustificetur in sermonibus suis et uincat, cum iudicatur, et tam diu lumen praedicationis eius in mundo resplendeat nulliusque conteratur et uincatur insidiis, donec ponat in terra iudicium et inpleatur illud, quod scriptum est: fiat uoluntas tua sicut in caelo et in terra. et in nomine eius gentes sperabunt siue in lege eius sperabunt insulae. quo modo
Abbreviated transcription (Latin):
impẽgit in angularẽ lapidem. & ceci¬
dit suꝑ eum. fractusq in illo ẽ. Propt̾ea
dicitur de eo: in crepa dñe bestias ca¬
lami. Et in ñu uolumine torrens ap-¬
pellat᷑ kaue. idẽ calami. Qui aquas
habet turbidas. quas elegit isrł: puris¬
sima contemnens fluenta iordanis. re¬
uersusq m̃te in egyptũ. & desiderans
cȩnosam ac palustre regionẽ. peponesq
ꝙ cȩpe & allia ꝙ cucumeres. ollasq
egyptiarũ carniũ. rectissime ꝑ ẏsalã
appellat᷑ ealamꝰ fractꝰ: eui qui inniti
uoluerit. ꝑtundet᷑ manꝰ eiꝰ Qui enĩ
post aduentũ dñi saluatoris eugłicȩ
int̾pretationis sp̃m derelinquens. in
iudaicȩ litterȩ morte requieseit: istiꝰ
cuncta oꝑa uulnerant᷑. Linũ qͦq fu¬
migans non extinguet. popłm de gen-¬
tib congregatũ: qui extincto legis
naturalis ardore. fumi amarissimi ꝙ
qui noxiꝰ oculis ẽ. tenebrosȩq caligi¬
nis inuoluebat᷑ errorib. Quȩ non solũ

Expanded text:
 impegit in angularem lapidem, et ceci impegit in angularem lapidem, et cecidit super eum, fractusque in illo est; propterea dicitur de eo: Increpa Domine bestias calami : et in Jesu volumine torrens appellatur cannae, id est, calami; qui aquas habet turbidas, quas elegit Israel, purissima contemnens fluenta Jordanis: reversusque mente in Aegyptum, et desiderans coenosam ac palustrem regionem, peponesque, et cepe, et allia, et cucumeres, ollasque Aegyptiarum carnium, rectissime per Isaiam appellatur calamus fractus: cui qui inniti voluerit, 857 pertundetur manus ejus. Qui enim post aduentum domini saluatoris euangelicae interpretationis spiritum derelinquens in Iudaicae litterae morte requiescit, istius cuncta opera uulnerantur. 1inum quoque fumigans non extinguet, populum de gentibus congregatum, qui extincto legis naturalis ardore fumi amarissimi et qui noxius oculis est tenebrosaeque caliginis inuoluebatur erroribus. quem non solum
Abbreviated transcription (Latin):
Et iuditiũ gentib nuntiabit. De quo
& in psalmis legimꝰ. O s̃ iuditiũ tuũ
regi da. & iusticiã tuã filio regis. Qui
ꝙ ipse loquit᷑ in eugłio. Non enim
pater iudicat quequ̾ã. s om̃e iuditiũ
dedit filio. N on contendet. Sic̃ agnꝰ
ductꝰ ẽ ad uictimã. Non contendet᷑. in
mor ꝙ ira. ꝙ amaritudo auferat᷑ a uob̃.
Non clamabit: quia isrł ñ fecit iuditiũ
s clamorẽ. Neq audiet quisꝗͣ. in plate¬
is siue foris uocẽ eiꝰ. Om̃is enĩ gloria
filiȩ regis ab intꝰ: & arta & angusta
uia ẽ quȩ ducit ad uitã. Unde & in
plateis uox illiꝰ ñ audit᷑. in quib con¬
fident̾ agit sapĩa. latã spatiosãq uiã
non ingrediens. s arguens atq con¬
demnans: unde ꝙ his qui foris erant
non sua uoce s ꝑ parabolas loquebat᷑.
Arundinẽ inquit quassatã ñ confringet
tum ñ conteret. Calamꝰ fractus qui¬
fuit ante uocalis ꝙ in laudes dñi con¬

Expanded text:
et iudicium gentibus nuntiabit, de quo et iudicium gentibus nuntiabit, de quo et in psalmis legimus: deus, iudicium tuum regi da et iustitiam tuam filio regis. qui et ipse loquitur in euangelio: non enim pater iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio. non contendet sicut agnus ductus ad uictimam, non contendet in sumor et ira et amaritudo auferatur a uobis. non clam a b i t, quia Israhel non fecit iudicium, sed clamorem. neque audiet quisquam in plateis siue foris uocem eius. omnis enim gloria filiae regis ab intus et arta et angusta uia est, quae ducit ad uitam. unde in plateis uox illius non audietur, in quibus confidenter agit sapientia latam spatiosamque uiam non ingrediens, sed arguens atque condemnans. unde et illis, qui foris erant, non sua uoce, sed per parabolas loquebatur: harundinem, inquit, quassatam non confringet mum fractum non conteret. calamfuit antea vocalis, et in laudes Domini con
Abbreviated transcription (Latin):
ptulert̃. diligentio obseruandũ ẽ ñ
ab hebraico discrepant. hebreu̾ sen¬
sum siuis exp̾ssisse sermonib. Puer
gͥ di om̃ipotentis: iuxta dispensatio¬
nem carnis assumptȩ qua ad nos mit¬
tit᷑. saluator ẽ appellatꝰ. Ad quẽ in alio
loco dicit pat̾. Magnũ ẽ tͥ uocari
puerũ meũ. ut congreges tͥb iacob
hic ẽ filiꝰ amantissimꝰ in qͦ sibi com¬
placuit aĩa cłi. ñ qd̾ d̾s aĩam habeat.
s qd̾ in aĩa om̃is łi monstret᷑ affectꝰ.
Et ñ mirũ sin do anima nominet᷑. cũ
uniũsa humani corꝑis m̃bra. scđm
leges tropologiȩ & diu̾sas intelli¬
gentias hab̾e dicat᷑. Posuitq spm̃¬
suũ suꝑ eũ. spm sap̃iȩ & intelligentiȩ.
sp̃m consilii & fortitudinis. sp̃m scien¬
tiȩ & pietatis & timoris dñi. qui in
specie columbȩ descendit suꝑ eũ: de
quo & ioħs baptista ado pat̾re audis¬
se se narrat. Suꝑ quẽ uideris sp̃m scm̃
uenientẽ & manentẽ suꝑ eũ: ipse est.

Expanded text:
protulerunt, diligentius obseruandum est non tuaginta ab Hebraico discrepant, Hebraeum sensum suis expressisse sermonibus. puer igitur dei omnipotentis iuxta dispensationem carnis adsumptae, qua ad nos mittitur, saluator est appellatus. ad quem et in alio loco dicit pater: m agnum tibi est uocari i puerum meum, uHic est filius amantissimus, in quo sibi complacuit anima Dei: non quod Deus animam habeat; sed quod in anima omnis dei monstretur affectus. et non mirum, si in deo anima nominetur, cum uniuersa humani corporis membra secundum leges tropologiae et diuersas intellegentias habere dicatur. posuit m sapientiae et intellegentiae, spiritum consilii et fortitudinis, spiritum scientiae et pietatis et timoris dei, qui in specie columbae descendit super eum, de quo et Iohannes Baptista a deo patre audisse se narrat: super quem uideris spiritum sanctum uenientem et manentem in eo, ipse est.
Abbreviated transcription (Latin):
Uon erit tͥstis neq turbulentꝰ. donec po¬
nat in terra iuditiũ: & legẽ eiꝰ insulȩ
expectabt̃. Ex qͦ apparet matħm ȩuan¬
glistã. ñ ueteris int̾p̾tationis auctori¬
tate constrictũ dimisisse hebraicã ueri¬
tatẽ: s quasi hebreũ ex hebreis. ꝙ in dñi
lege doctissimũ. ea gentib ꝓtulisse
quȩ in hebreo legerat. Si eni sic accipi
cob puer m̃s suscipiã eũ: isrł electꝰ m̃s
suscȩpit eũ aĩa mea: qͦmͦ in m̃u intelli¬

Expanded text:
erit tristis neque turbulentus, donec ponat in terra iudicium; et legem eius insulae expectabunt. ex quo apparet Mattheum euangelistam non ueteris interpretationis auctoritate constrictum dimisisse Hebraicam ueritatem, sed quasi Hebraeum ex Hebraeis et in domini lege doctissimum ea gentibus protulisse, quae in Hebraeo legerat. si enim sic accipicob puer meus, suscipiam eum; Israhel electus meus, suscepit eum anima mea, quomodo in Iesu intelle
Abbreviated transcription (Latin):
zona cinctꝰ ut helyas. in heremo uiuens¬
ut helẏas. ꝑsecutionẽ passꝰ ab herodiade.
ut ille sustinuit ab ierabel: ut qͦmͦ hely¬
as scdi p̾cursor aduentꝰ ẽ. ita ioħs uen¬
turũ in carne dñm saluatorẽ ñ solũ in he¬
remo. s & in matris utero salutarit. ꝙ ex¬
ultatione corporis nuntiarit.
uid significat qd̾ in matheo sc̾ptũ ẽ.
arundinẽ quassatã ñ confringet. ꝙ li¬
num fumigans ñ extinguet. Ad cuiꝰ ex¬
positionẽ loci. totũ qd̾ matħs de ysaia
ipsumq hebraicũ cui theodotio. aquila.
simmachꝰq consentiunt. Sic gͦ de qua¬
tuor eugłistis solꝰ matħs posuit. Ihe¬
multi. ꝙ curauit eos om̃s. ꝙ p̾cepit eis
ne manifestũ eũ facerent. ut impleret᷑

Expanded text:
zona cinctus ut Helias, uiuens in heremo ut Helias, persecutionem passus ab Herodiade, ut ille sustinuit ab Iezabel, ut, quomodo Helias secundi praecursor aduentus est, ita Iohannes uenturum in carne dominum saluatorem non solum in heremo, sed et in matris utero saltu et exultatione corporis nuntiarit. Quid significet, quod in Mattheo scriptum est: harundinem qu as s at am non co nf r ing et et linum f umigans non extinguet. — Ad cuius expositionem loci totum, quod Mattheus de Esaia ipsumque Hebraicum, cui Theodotio, Aquila Symmachusque consentiunt. sic ergo de quattuor euangelistis solus Mattheus posuit: Iemulti, et curavit eos omnes: et praecepit eis, ne manifestum eum facerent; ut impleretur
Abbreviated transcription (Latin):
deo. S ed quia temp ẽ amplexandi. ꝙ ẽ
tempꝰ longe fieri a complexib. & uxor
ñ habet potestatẽ corporis sui. & unꝰqͥsq
in qua uocatione uocatꝰ ẽ in ea ꝑmaneat
in dño. & qui sub iugo ẽ sic debeat cur¬
rere ne in luto comite derelinquat : totũ
redde in sobole qd̾ in te interim distulisti
Anna filiũ quẽ do uouerat postquã obtulit¬
in tab̾naculo nunquã recȩpit: indecens
arbitrata ut futurꝰ ꝓpħa in eio domo cres¬
ceret. que adhuc alios filios habere cupie¬
bat. D eniq postquã concepit. & peꝑit ñ ẽ ausa
ad templũ accedere. ꝙ uacua apparere
coram dño: nͥ pͥus redderet qd debebat.
lieris. imitare fide. Ipsum me. paulam¬
si miseris. & magistrũ ꝙ nutciũ spondeo.
Gestabo humeris. balbutientia senex uer¬
ba firmabo. multo głosior mundi phi¬
losopho: qui ñ regem macedonũ babylo¬
nio ꝑiturũ ueneno: s ancillam ꝙ spon¬

Expanded text:
Deo. Sed quia tempus est amplexandi, et Deo. Sed quia tempus est amplexandi, et tempus longe fieri a complexibus: et uxor non habet potestatem corporis sui et unusquisque in ea uocatione, qua uocatus est, in ea permaneat domino et, qui sub iugo est, sic debet currere, ne in luto comitem derelinquat, totum redde in subole, quod in te interim distulisti. Anna filium, quem deo uouerat, postquam obtulit tabernaculo, numquam recepit indecens arbitrata, ut futurus propheta in huius domo cresceret, quae adhuc alios filios habere cupiebat. denique, postquam concepit et peperit, non est ausa ad templum accedere et uacua apparere coram domino, nisi prius redderet, quod debebat, lieris ? imitare fidem. ipse, si Paulam miseris, et magistrum et nutricium spondeo. gestabo humeris, balbutientia senex uerba formabo multo gloriosior mundi philosopho, qui non regem Macedonum Babylonio periturum ueneno, sed ancillam et spon
Abbreviated transcription (Latin):
quo loquat᷑. qͥd loquat᷑. cui annuat. quẽ
libent̾ aspiciat. Trade eustochio paruu¬
lam: cuis nc̃ & ipse uagitꝰ. ꝓ te oratio ẽ.
Trade comitẽ futurã sc̃itatis heredem.
Illam uideat illam amet illã pͥmis mi¬
retꝰ ab annis. cuio & sermo & habitꝰ ꝙ in¬
cessus. doctrina uirtutũ ẽ. Sit in gremio
auiȩ. quȩ repetat in nepte quicqd ꝓmi¬
sit in filia. quȩ longa uia didicit nutͥre.
docere. seruare uirgines: in cuiꝰ corona
centenarii cotidie numeri castitas texit᷑.
Pȩlix uirgo. fęlix parla torotii: quȩ ꝑ auiȩ
amitȩq uirtutes. nobilior ẽ scitate qu̾a
genere. O si tͥ contingeret uidere socrũ
ꝙ cognatã tuam. ꝙ in paruis corpusculis
ingentes animos contuereris: ꝓ insita tͥ
pudicitia ñ ambigerẽ quin p̾cederes filiã.
& pͥmam di scientiã scda ȩugłii lege mu¬
tares. ne tu paruipenderes alioꝵs desi
deria liberoꝵ. & te ipsam magis offerres

Expanded text:
quo loquatur, quid loquatur, cui adnuat, quem quo loquatur, quid loquatur, cui adnuat, quem libenter aspiciat. trade Eustochio paruulam, cuius nunc et ipse uagitus pro te oratio est, trade comitem futuram sanctitatis heredem. illam uideat, illam amet, illam primis miretur ab annis, cuius et sermo et habitus et incessus doctrina uirtutum est. sit in gremio auiae, quae repetat in nepte, quidquid praemisit in filia, quae longo usu didicit nutrire, docere, seruare uirgines, in cuius corona centenarii cotidie numeri castitas texitur. felix uirgo, felix Paula Toxotii, quae per auiae amitaeque uirtutes nobilior est sanctitate quam genere! o si tibi contingeret uidere socrum et cognatam tuam et in paruis corpusculis ingentes animos intueri! pro insita tibi pudicitia non ambigerem, quin praecederes filiam et primam dei sententiam secunda euangelii lege mutares. ne tu parui penderes aliorum dderia liberorum; sed teipsam magis offerres
Abbreviated transcription (Latin):
querere. Cypriani opuscula semꝑ in ma¬
nu teneat. athanasii epłas & hylarii li¬
bros inoffenso currat pede. Illoꝵ tracta¬
tib illoꝵ delectet᷑ ingeniis: in quoꝵ libͥs
pietas fidei non uacillat. Cȩteros sic le¬
gat. ut magis iudicet quã sequat᷑. Re¬
spondebis. Quomͦ hȩc om̃ia mulier scła¬
ris intanta frequentia hominũ. romȩ
custodire potero: Noli gͦ subire onꝰ qd̾
ferre ñ potes. s postquã ablactaueris eã
cum ysaac ꝙ uestieris cũ samuele. mitte
auiȩ & amitȩ redde p̾tiosissimã geminã
eubiculo mariȩ & cunis iħu uagientis
impone. Nutriat᷑ in monasterio. sit int̾
uirginum choros. iurare ñ discat. men¬
tiri saclegium putet. Nesciat scłm. uiuat
angłice. sit in carne sine carne. om̃e ho
minum genꝰ simile sui putet: & ut cęte¬
ra taceam certe libere seruandi difficul¬
tatem custodiat ꝑiculum. Melio tͥ ẽ desi¬
Iderare absentẽ. quã pauere ad singła: cũ

Expanded text:
quaerere. Cypriani opuscula semper in maquaerere. Cypriani opuscula semper in manu teneat, Athanasii epistulas et Hilarii libros inoffenso decurrat pede. Illorum tractatibus, illorum delectetur ingeniis, in quorum libris pietas fidei non vacillet; ceteros sic legat, ut magis iudicet quam sequatur. Respondebis: Quomodo haec omnia mulier saecularis in tanta frequentia hominum Romae custodire potero? Noli ergo subire onus, quod ferre non potes, sed, postquam ablactaveris eam cum Isaac et vestieris cum Samuhele, mitte aviae et amitae. Redde pretiosissimam gemmam cubiculo Mariae, et cunis Iesu vagientis inpone. Nutriatur in monasterio, sit inter virginum choros, iurare non discat, mentiri sacrilegium putet, nesciat saeculum, vivat angelice, sit in cminum genus sui simile putet et, ut cetera taceam, certe te liberet seruandi difficultate et custodiae periculo. melius tibi est desiderare absentem quam pauere ad singula, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quib non auri & pellis babyloniȩ uermi¬
culata pictura. s ad fide placeat em̃data
ꝙ erudita distinctio. Discat pͥmum psal¬
terium. His se canticis auocet. ꝙ in ꝓuer¬
biis salomonis erudiat᷑ ad uitam. In
ȩccłiaste consuescat calcare qͤ mundi st̃:
in iob uirtutis & patientiȩ exempla sec¬
tet᷑. Ad eugłia transeat. nunqu̾a ea po¬
tota cordis imbibat uoluntate. Cumq
pectoris sui cellariũ opib locupletaue¬
rit. mandet memoriȩ ꝓpħas. eptatheu¬
cum. ꝙ regũ ac paralipomenon libros:
ꝑiculo diseat cantica canticoꝵ. Quȩ si
in exordio legerit. sub carnalib uerbis
sp̃ualium nuptiarũ epithalamiũ non in¬
telligens uulneret᷑. C aueat omĩa apo¬
cripha. & si qͣndo ea ñ ad doginatũ ueri¬
tatem s ad signoꝵ reuerentiã legere uo
luerit: sciat ñ eoꝵ eẽ quoꝵ titulis p̾no¬
tant᷑. multaq in his admixta utiosa:
ꝙ grandis ẽẽ prudentię. aurũ in luto

Expanded text:
quibus non I auri et pellis Babyloniae uermiquibus non I auri et pellis Babyloniae uermiculata pictura, sed ad fidem placeat m emendata et erudita distinctio. discat primum Psalterium, his se M canticis auocet et in Prouerbiis Salomonis erudiatur ad uitam. in ^ Ecclesiaste consuescat calcare, quae mundi sunt; in Iob uirtutis et patientiae exempla sectetur. ad Euangelia transeat numquam ea potota cordis inbibat uoluntate. cumque pectoris sui cellarium his opus locupletarit, mandet memoriae Prophetas et Heptateuchum et Regum ac Paralipomenon libros periculo discat Canticum canticorum, ne, si in exordio legerit, sub carnalibus uerbis spiritalium nuptiarum epithalamium non intellegens uulneretur. caueat omnia apocrypha et, si quando ea non ad dogmatum ueritatem, sed ad signorum reuerentiam legeluerit, sciat non eorum esse, quorum titulis praenotantur, multaque his admixta vitiosa et grandis esse prudentiae aurum in luto
Abbreviated transcription (Latin):
bana ꝑgis. domi filiam ñ relinquas. Nes¬
ciat sine te nec posse uiuere. Cum sola fue¬
rit. ꝑtimescat. Non habeat colloquia scła¬
rium. non malarum uirginũ contub̾nia.
non int̾sit nuptiis seruuloꝵs. nec familiȩ
ꝑstrepentis lusib misceat᷑. Scio precepis¬
se quosdã ne uirgo. xp̃i cum eimnuchis ha¬
bitet. nec cum maritatis feminis. qͥa alii
non deponant animos uiroꝵ. aliȩ tum̃tib
uteris preferant feditatẽ. Michi om̃ino
in adulta uirgine lauaera displicent. quȩ
se ipsam debet erubescere. ꝙ nuda uidẽ
non posse. Si enun uigiliis ꝙ ieiuniis ma¬
cerat corpꝰ suum & inseruitutẽ redigit.
si flammã libidinis & incentiua puerisia¬
ȩtatis extinguere cupit continentiȩ fri¬
gore. si appetitis sordib turpare festinat.
naturalem pulchritudine̾: cur e contrario
balnearũ fom̃tis. sopitos ignes suscitat:
Oro gẽmis ꝙ serico. diuinos eodices amet.

Expanded text:
bana pergis, domi filiam non relinquas; nesbana pergis, domi filiam non relinquas; nesciat sine te nec possit uiuere; cum sola fuerit, pertremescat. non habeat conloquia saecularium, non malarum uirginum contubernia, non intersit nuptiis seruulorum nec familiae perstrepentis lusibus misceatur. scio praecepisse quosdam, ne uirgo Christi cum eunuchis lauet, ne cum maritis feminis, quia alii non deponant animos uirorum, aliae tumentibus uteris praeferant foeditatem. mihi omnino in adulta uirgine lauacra displicent, quae se ipsam debet erubescere et nudam uidere non posse. si enim uigiliis et ieiuniis macerat corpus suum et in seruitutem redigit, si flammam libidinis et incentiua feruentis aetatis extinguere cupit continentiae frigore, si adpetitis sordibus 4 turpare festinat naturalem pulchritudinem, cur e contrario balnearum fomentis sopitos ignes suscitat ? Pro gemmis aut serico diuinos codices amet, in
Abbreviated transcription (Latin):
didici. asellum in uia cum lassus fuerit
diu̾ticula querere. Faciant hoc cultores
hẏsidis & cybelȩ. qui gulosa abstinentia
fasidis aues & fumantes turtures uorant:
ne scilicet cerealia dona contaminent. Hoc
in ꝑpetuum ieiunium preceptũ sit. ut lon¬
gi itineris uires p̃petes supparent᷑. ne in pri¬
ma mansione currentes. corruamꝰ in me¬
diis. Cȩterum ut ante scͥpsi. in quadrage¬
sima continentiȩ uela pandenda sunt. &¬
tota aurigȩ retinacula. equis laxanda ꝓpe¬
rantib: quãquã alia sit conditio scłariũ.
alia uirginum ac monachoꝵ. S cłaris ħo
in quadragesima uentris ingluuiem deco¬
quit. & in cenclearum more suo uictitans
suco. futuris dapib ac saginȩ. aqualiculũ
parat. U irgo &. monachus sic in .rł . suos
dimittant equos: ut sibi meminerint sẽꝑ
ẽẽ currendũ. Finitꝰ labor. magis infinitꝰ¬
immoderatior ẽ. Ibi enĩ respiramo. hic
perpetuo incedimꝰ. Si quando ad subur¬

Expanded text:
didici asellum in uia, cum lassus fuerit, didici asellum in uia, cum lassus fuerit, diuerticula quaerere. faciant hoc cultores Isidis et Cybelae, qui gulosa abstinentia Fasides aues ne scilicet Cerealia dona contaminent. Hoc in perpetuum jejunium praeceptum sit, ut longo itineri vires perpetes superent: ne in prima mentione currentes, corruamdiis. ceterum, ut ante scripsi, in quadragesima continentiae uela pandenda sunt et tota aurigae retinacula equis laxanda properantibus, quamquam alia sit condicio saecularium, alia uirginum ac monachorum. saecularis homo in quadragesima uentris ingluuiem decoquit et in coclearum morem suo uictitans suco futuris dapibus ac saginae aqualiculum parat; uirgo et monachus sic in quadragesima suos emittant equos, ut sibi meminerint semper esse currendum. finitus labor maior, infinitus moderatior est; ibi enim respiramus, hic perpetuo incedimus. Si quando ad subur
Abbreviated transcription (Latin):
mane ymnos canere. t̾cia. sexta. nona ho¬
ra quasi bellatricẽ. xp̃i stare matie. accen¬
saq lucernula reddere sacrificiũ uesꝑtinũ.
Sic dies transeat. sic nox inueniat laboran¬
tem. O rationi lectio. lectioni suecedat ora¬
tio. Breue uidebit᷑ tempꝰ. qd̾ tantis die¬
rum uarietatib occupatꝰ. O iscat ꝙ lanã
facere. tenere colum ponere in gremio
calathum. rotare fusum. stamina polli¬
ce ducere. Sꝑnat bumbicũ telas. seriũ
uellera. & aurũ in fila lentiscens. Talia
uestim̃ta paret. quib pellat᷑ frigus. non
olusculũ sit ꝙ simila. raroq pisciculi. Et
ne gulȩ precepta longio traham. de quib
in alio loco pleniꝰ sum locutus. sic comeclat
ut semꝑ esuriat. ut statim pꝰt cybũ possit
legere. orare. psallere. Displicent mͥ in te¬
neris uł maxime ȩtatib longa ꝙ ĩmodera¬
ta ieiuna. quib iungunt᷑ ebdomadȩ. et
oleum in cybo ac poma uetant᷑ E xꝑim̃to

Expanded text:
mane hymnos canere, tertia, sexta, nona homane hymnos canere, tertia, sexta, nona hora quasi bellatricem Christi stare in acie accensaque lucernula reddere sacrificium uespertinum. sic dies transeat, sic nox inueniat laborantem. orationi lectio, lectioni succedat oratio. breue uidebitur tempus, quod tantis operum uarietatibus occupatur. Discat et lanam facere, tenere colum, ponere in gremio calatum, rotare fusum, stamina.pollice ducere. spernat bombycum telas, Serum uellera et aurum in fila lentescens. talia uestimenta paret, quibus pellatur frigus, non holusculum sit et simila raroque pisciculi. et ne gulae praecepta longius traham, de quibus in alio loco plenius sum locutus, sic comedat, ut semper esuriat, ut statim post cibum possit legere, orare, psallere. displicent mihi in teneris uel maxime aetatibus longa et inmoderata ieiunia, quibus iunguntur ebdomades et oleum in cibo ac poma uitantur. experimento
Abbreviated transcription (Latin):
unitet᷑ infantia. Nichil in te & patre suo
uideat. qd̾ si fecerit peccet. Mem̃tote uos
parentis uirginis. & magis eam exẽplis
docere posse quã uoce. C ito flores ꝑeunt.
cito uiolas & lilia & crocũ pestilens aura
corrumpit. Nunquã absq te ꝓcedat in
publicũ. B asilieas mrm & eecłias sine ma¬
tre ñ adeat. Nullꝰ ei iuuenis. nullꝰ cĩcinna¬
tus arrideat. Uigiliarum dies & sollẽnes
ꝑnoctationes sic uirguneula nr̃a celebret.
ut ne tnͣsuerso quidẽ ungue a matre dis¬
cedat. Nolo de ancillulis suis aliquã plꝰ di¬
ligat. cuiꝰ crebro aurib insusurret. Quie¬
quid uni loquit᷑. hoc om̃s sciant. P laceat
ei comes ñ compta atq formosa quȩ liqͥ¬
do gutture carm̃ dulce modulet᷑: s gra¬
uis.p allens. sordidata. subtͥstis. Preponat᷑
ei ꝓbȩ fidei acmoꝵ & pudicitiȩ uirgo ue¬
terata quȩ illã doceat. & assuescat exẽplo
ad orationes ꝙ psalmos nocte consurg̾e.

Expanded text:
miretur infantia. nihil in te et in patre suo miretur infantia. nihil in te et in patre suo uideat, quod si fecerit, peccet. mementote uos parentes uirginis et magis eam exemplis docere posse quam uoce. cito flores pereunt, cito uiolas et lilia et crocum pestilens aura corrumpit. numquam absque te procedat in publicum, basilicas martyrum et ecclesias sine matre non adeat. nullus ei iuuenis, nullus cincinnatus adrideat. uigiliarum dies et sollemnes pernoctationes sic uirguncula nostra celebret, ut ne transuersum quidem unguem a matre discedat. nolo de ancillulis suis aliquam plus diligat, cuius crebro auribus insusurret. quicquid uni loquitur, hoc omnes sciant. placeat ei comes non compta atque formonsa, quae liquido gutture carmen dulce moduletur, sed grauis, pallens, sordidata, subtristis. praeponatur ei probae fidei et morum ac pudicitiae uirgo ueterana, quae illam doceat et adsuescat exemplo ad orationem et psalmos nocte consurgere,
Abbreviated transcription (Latin):
uino modice utat᷑ ꝓpt̾ stomachum. & ear¬
nium edulio sustentet᷑. ne prius defici¬
ant pedes quã currere incipiant. Et hȩc
dico iuxta indulgentiã ñ iuxta imꝑiũ.
timens debilitatẽ. ñ docens luxuriam.
Ilioqum qd̾ iudaica suꝑsticio ex parte facit.
in execratione quoꝵ đa animalium. atq
gymnosophistȩ in polentȩ & oritȩ ꝙ po¬
moꝵ solo obseruantes cybo: eur uirgo. rp̃i
non facit in toto: Si tanti uitrũ. quare
non & maioris sit pretii margaritũ.
Quȩ nata ẽ ex ꝓmissione. sic uiuat ut illi
gana: tẏbia. lra. ꝙ cithara cur facta sint
nesciat. Reddat tͥ pensũ cotidie de scͥp¬
turarũ florib cerptũ. ediseat grecoꝵ
uersuum numerũ. S equat᷑ statĩ ꝙ latina
eruditio. cui si ñ ab initio os tenerũ com¬
posuerit: in ꝑegrinum sonum lingua
corrumpit᷑. ꝙ ext̾nis uitiis sermo patriꝰ
sordidat᷑. Et te habeat magistrã. te rudis

Expanded text:
uino modico utatur propter stomachum et caruino modico utatur propter stomachum et carnium edulio sustentetur,  ne prius deficiant pedes, quam currere incipiant. et haec dico iuxta indulgentiam, non iuxta imperium, timens debilitatem, non docens luxuriam. alioquin, quod Iudaica superstitio ex parte facit m eiuratione quorundam animalium atque gymnosophistae in polentae et orizae et pomorum solo obseruant cibo, cur uirgo Christi non faciat in toto? si tanti uitrum, quare non maioris sit pretii margaritum? quae nata est ex repromissione, sic uiuat, ut illigana; tibia, lyra et cithara cur facta sint, nesciat. Reddat tibi pensum cotidie scripturarum certum. ediscat Graecorum uersuum numerum. sequatur statim et Latina eruditio; quaesi non ab initio os tenerum conposuerit, in peregrinum sonum lingua corrumpitur et externis uitiis sermo patrius sordidatur. te habeat magistram, te rudis
Abbreviated transcription (Latin):
mitet᷑ mariam. quã Gabriel solam in cubi¬
culo suo repperit. Et ideo forsitan timore
uulnerata. In tͦduxit me rex in cubiculum
suum. Nunquã exeat foras. ne inueniant
eam qui circũ̾eunt ciuitatẽ. ne ꝑcutiant ꝙ
uulnerent. & auferentes theristrũ pudiei¬
tiȩ nuda in sanguine derelinquant. Quin
potiꝰ cum aliquis ostiũ ei pulsauerit di¬
cat. Ego murus. & ubera mea turris. La¬
ui pedes meos. ñ possũ inquinare eos. Non
uescat᷑ in publico id ẽ in parentũ conuiuio.
ne uideat cibos quos desideret. Et licet
quicda putent maioris ẽẽ uirtutis. presen¬
tem contemnere uoluptatẽ. tam̃ ego secu¬
rioris arbitror conscientiȩ. ne scire qđ que¬
rat. Legi qͦncła in seolis puer. Egre rep̾¬
hendas. qđ sinas consuescere. Discat iam
nunc & uinũ ñ bib̾e. in qͦ ẽ luxuria. Ante
annos robustȩ ȩtatis. ꝑiculosa ẽ teneris
grauis abstinentia. Usq ad ide tempꝰ si
necessitas postularit ꝙ balneas adeat. ꝙ

Expanded text:
Imitetur Mariam, quam Gabriel solam in cubiculo suo repperit et ideo forsitan timore vulnerata: Introduxit me rex in cubiculum suum. Nunquam exeat foras, ne inveniant eam, qui circumeunt civitatem, ne percutiant et vulnerent et auferentes theristrum pudicitiae nudam in sanguine derelipotius, cum aliquis ostium eius pulsauerit, dicat: ego murus et ubera mea turris. laui pedes meos, non possum in quinare eo s. Non uescatur in publico, id est in parentum conuiuio, nec uideat cibos, quos desideret. et licet quidam putent maioris esse uirtutis praesentem contemnere uoluptatem, tamen ego securioris arbitror continentiae nescire, quod quaeras. legi quondam in scholis puer: aegre reprehendas, quod sinas consuescere. discat iam tunc et uinum non bibere, m quo est luxuria. ante annos robustae aetatis periculosa est teneris grauis abstinentia. usque ad id tempus, si necessitas postularit, et balneas adeat et
Abbreviated transcription (Latin):
tum sit. faciliꝰ potest matrẽ & fratrẽ caꝑe
quã alienũ hominẽ. cum qͦ certe in una¬
rat. Sint in una domo duȩ feminȩ. et
duo masculi. Si autẽ & terciꝰ ille fiockoc
tuus abire ñ uult. & seditiones ac turbas
concitat: sit biga sit triga fr̃. sit filiꝰ et
cum & generũ uoeent: ille nutͥeiũ appel¬
let & frem. Hȩc ad breuẽ lucubratiuncu¬
lam celeri sermone dictaui. uolens desi¬
derio postulantis satis facere. ꝙ quasi ad
scolasticã materiẽ me exercens: eade enim
die mane pulsabat hostiũ qui ꝓfecturus
erat: simulq ut ostenderẽ obtrectatorib
meis quod & ego possem quicqͥd in buccã¬
ꝑstrinxi. nec orationẽ meã ut incȩteris
libris solitus sum facere illarũ florib
texui H ec tẽporalis ẽ dictatio. ꝙ tanta
ad lum̃ lucernulȩ facilitate ꝑfusa: ut no¬
tariors manꝰ lingua precurreret. & sig¬
na ac furta uerboꝵ uolubilitas sermonũ

Expanded text:
tum sit, facilius potest matrem et fratrem capere tum sit, facilius potest matrem et fratrem capere quam alienum hominem, cum quo certe in unrat. sint in una domo duae feminae, duo masculi. sin autem et tertius ille γηροβοσκός tuus abire non uult et seditiones ac turbas concitat, sit biga, sit triga, frater uester ac cum et generum uocent, ille nutricium appellet et fratrem. Haec ad breuem lucubratiunculam celeri sermone dictaui uolens desiderio postulantis satisfacere et quasi ad scholasticam materiam me exercens - eadem enim die mane pulsabat ostium, qui profecturus erat - simulque, ut ostenderem obtrectatoribus meis, quod et ego possim, quicquid perstrinxi, nec orationem meam ut in caeteris libris solitus sum, illarum floribus texui. extemporalis est dictio et tanta ad lumen lucernulae facilitate profusa, ut notariorum manus lingua praecurreret et signa ac furta uerborum uolubilitas sermonis