comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
basilidianos nicolaitas. hebionitas marcionistas & cerdonia nos. plures que alios
historia ecclesi astica refert: Dequib recte cũ dixiss& blas phemantes incorrup¬
cione sua. aperibunt adinnxit. Percipientes mercedẽ inusticiȩ. Mercedem
nãque in iusticiae poenãdicit: quã opera in iusticiae merentur. Maxi mel neis
quicũ ipsicorrupcioni carnisseruiunt : nihilominus conuersacionẽ eoꝵ quicasto
uuunt blasphemant. Cũ ipsiuesanis teneant᷑ errorib : eis quisanũ sapiunt
detrahere noncessant. Voluptates Existimantes dieidelicias coinquicionis & maculae
Voluptas : & inbono accipit᷑ x inmalo. In bonoquidẽ sicut paradrsus uoluptatis
dicit᷑ & sicut in psalmo canitur. & torrente uoluptatistuae potabis eos. in malodit̃
ut salo monait. Ad ulescencia enĩ & uoluptas uanasunt Sed in different᷑ accipit᷑

Expanded text:
Basilidianos, Nicolaitas, Ebionitas, Marcionitas, et Cerdonianos, pluresque alios Basilidianos, Nicolaitas, Ebionitas, Marcionitas, et Cerdonianos, pluresque alios historia ecclesiastica refert. De quibus recte cum dixisset: Blasphemantes in corruptione sua peribunt, adjunxit: Percipientes mercedem injustitiae. Mercedem namque injustitiae poenam dicit, quam opera injustitiae merentur, maxime in eis qui cum ipsi corruptioni carnis serviant, nihilominus conversationem eorum qui caste vivunt blasphemant, cum ipsi vesanis teneantur erroribus, eis qui sanum sapiunt detrahere non cessant. Voluptatem existimantes diei delicias coinquinationis et maculae. Voluptas et in bono accipitur et in malo. In bono quidem, sicut paradisus voluptatis dicitur, et sicut in psalmo canitur: Et torrente voluptatis tuae potabis eos . In malo autem, ut Salomon ait: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Sed et indifferenter accipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
hȩreses id est sectȩ faciunt : qđ bla sphemant. Hec nãq faciendo: angłi demonia
fieri. Ac poenas suae suꝑbiae soluere meruerunt. Neque eni sp̃italis e& natura
paciebatur concupis cenciae carnalis obscenitate pollui : nisi fortecũ ad hancho¬
mines inliciunt: ꝓ ea quoque illos sicut ꝓceteris quaehominib mala agenda
ꝑsuadent: udicandos ẽẽ significat. hiuero uelud in racionabilia pecora: natura¬
liter in capcionẽ & inꝑniciem inhis quaeignorant blasphemantes in corrupcione¬
in capcionẽ & inꝑ niciem ignorant᷑ incidere: itaheretici conparati lium̃tis insipien¬
tib ob appetitũ sue corrupcionis explendũ in corpupt᷑a sanaque eccłe catholicȩ
doctrinã blasphemantes: ac uitã sẽpit᷑ nae sibiꝑdicionis laqueos impiatemeritatt
nectunt. Quales exctitisse hereticos ipsis apłoꝵ tẽporib simonia cos menandria nõ

Expanded text:
haereses, id est, sectas faciunt, quod blasphemant. Haec namque faciendo, angeli daemonia haereses, id est, sectas faciunt, quod blasphemant. Haec namque faciendo, angeli daemonia fieri, ac poenas suae superbiae solvere, meruerunt. Neque enim spiritualis eorum natura patiebatur concupiscentiae carnalis obscenitate pollui. Nisi forte cum ad hanc homines illiciunt, pro ea quoque illos, sicut et pro caeteris quae hominibus mala agenda se execrabile iudicium. hi uero uelut inrationabilia pecora naturaliter in captionem et in perniciem in his quae ignorant blasphemantes in corruptionein captionem et perniciem ignoranter incidere, ita haeretici, comparati jumentis insipientibus, ob appetitum suae corruptionis explendum, incorruptam sanamque catholicae Ecclesiae doctrinam blasphemantes ac vitam, sempiternae sibi perditionis laqueos impia temeritate nectunt. Quales exstitisse haereticos ipsis apostolorum temporibus, Simonianos, Menandrianos,
Abbreviated transcription (Latin):
ai slconortrecepto quinunc in amima sola eruciabunt᷑. unded dñs huis
quae uerbũ euangłi reciperenoluert̃ ciuitatib exꝓbans ita concdusit. Remissi us erit
terre sodomo& in dieiudicii quã uobis.. Magis aut̃ eos quipost carnẽ in concupiscencia
inmundiciae ambu lant fornicatores dicit : quipreatu faede corrupcionis maiora iniu¬
dicio quãgenerales iniqui torm̃ ta paciant᷑. dominacionẽque contemnunt audaces
sibi placented. Suꝑbos dicit & arrogantes: qui& ipsi grauiora generabilib sint suppli¬
cia luituri: Sectas non metuunt facereblasphemantes. Hae̾reti cosdicit: quiblas phe¬
mantes fidẽ uel uitã orthodoxoꝵ. fe etassui nominis id est hȩreses inducunt: quix ipsi
cũ priorib audiant q forciorib forcior instat cruciatus. Vbi angłi fortitudinea&ur¬
tute cũ sint maiores: non portant aduersũ se execrabile iudiciũ. Qđait ubi signi¬
ficat in eo qđ dominacione contẽnunt : qđ audaces: quod sibi placentes sunt : quod

Expanded text:
nunc in anima sola cruciantur. Unde et Dominus his quae verbum Evangelii recipere noluerunt, civitatibus exprobrans, ita conclusit: Remissius erit terrae Sodomorum in die judicii quam vobis. Magis autem eos qui post carnem in concupiscentia immunditiae ambulant. Fornicatores dicit, qui pro reatu suae corruptionis majora in judicio quam generales iniqui tormenta patientur. Dominitionemque contemnunt, audaces, sibi placentes. Superbos dicit et arrogantes, qui et ipsi graviora generalibus sint supplicia luituri. Sectas non metuunt introducere, blasphemantes. Haereticos dicit, qui blasphemantes fidem vel vitam orthodoxorum, sectas sui nominis, id est, haereses, inducunt, qui et ipsi cum prioribus audiant, quia fortioribus fortior instat cruciatio. Ubi angeli fortitudine et virtute cum sint majores, non portant adversum se exsecrabile judicium. Quod ait: Ubi, significat in eo quod dominationem contemnunt, quod audaces, quod sibi placentes sunt, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrarũ bellouictã & eẽ uiciatã dicebat. Sidixeri ͫ  qm̃ soci etatẽ habemꝰ cũ eo¬
& odia nominat. Nequa quã ergo sola fidei confessio sufficit ad salutẽ cubonꝙ
opetũ ad testatiodeest. Sed nec operũ rectitudo sine fidei & dilectionis simplicitate
ꝓdest. uucũq enĩ ulla ex parte tenebris obsidetur. societatẽ ad eũ in quonihil
inquinatũ incurrit habere nonuala. Quae enĩ societas luci ad tenebras: Siaut̃
distinctio uerboꝵ quia dm̃ eẽ inlucedicit. nos aut̃ inluce ambulare debere.
Ambulant enĩ iustibnluce cũ uirtutũ operib seruientes ad meliora ꝓficiunt.
Diuina aut̃ fcĩtas cudicttur. Tuaut̃ idẽ ipsees recte in luce eẽ memoratur. qr plena
bonitas seꝑ exiftens. ubiꝑficereualeat non inuenit. Dicit᷑ quippefidelibus.
Vt filuilucis ambulate. Fructus enĩ lucis est. in om̃i bonitate &iusticia & ueritate.¬

Expanded text:
dixerimus quoniam societatem habemuet odia nominat. Nequaquam ergo sola fidei confessio sufficit ad salutem, cui bonorum operum attestatio deest. Sed nec operum rectitudo sine fidei et dilectionis simplicitate prodest. Quicunque enim ulla ex parte tenebris obsidetur, societatem ad eum in quo nihil iniquitatum incurrit habere non valet. Quae enim societas luci ad tenebras ? Si autem inctio verborum, quia Deum esse in luce dicit, nos autem in luce ambulare debere. Ambulant enim justi in luce, cum virtutum operibus servientes ad meliora proficiunt. Divina autem sanctitas cui dicitur: Tu autem idem ipse es , recte in luce esse memoratur, quia plena bonitas semper existens, ubi proficere valeat, non invenit. Dicitur quippe fidelibus: Ut filii lucis ambulate . Fructus enim lucis est in omni bonitate
Abbreviated transcription (Latin):
sus est ditens. Oñs m̃s & ds̃m̃s. Et uita manifestata est : x uidimꝰ & testam᷑. Illã dicit uit᷑a
quȩ ineuangło loquit᷑. egosũ resurrectio &uita: quae manifestata est diuinis declarata
miraculis. Uiderunt que discipuli praesentes. qͥd posteris indubia ueritate testarent᷑:
Quando signafaciens sicut idẽ iohannes scribit mani festauit głam suã: & crediderunt
in eũ discipulieius. Et quia iohannes apłs uitã semanifestata uidissecũsuis co apłis
testatur: Cunfunda t᷑ cũ suis sequacib apelles hereticus: quieandẽ uitã id est
dñm saluatorẽ non dm̃ inueritate. sed hominẽ in fantasia mundo apparuisse con¬
tendit. Et ad nunciamꝰ uobis uitã xernã quȩ erat apud patre. & apparuit nobis. Erat

Expanded text:
sus est, dicens, Dominus meus et Deus meus . Et vita manifestata est, etc. Illam vitam dicit sus est, dicens, Dominus meus et Deus meus . Et vita manifestata est, etc. Illam vitam dicit quae in Evangelio loquitur: Ego sum resurrectio et vita ; quae manifestata est divinis in carne declarata miraculis, videruntque discipuli praesentes quod posteris indubia veritate testarentur, quando signa faciens, sicut idem Joannes scribit, manifestavit gloriam suam, et crediderunt in eum discipuli ejus . Et quia Joannes apostolus vitam se manifestatam vidisse cum suis coapostolis testatur, confundatur cum suis sequacibus Apelles haereticus, qui eamdem vitam, id est, Dominum Salvatorem, non Deum in veritate, sed hominem in phantasia mundo apparuisse contendit. Et annuntiamus vobis vitam aeternam, etc. Erat apud Patrem in divinitate aeterna,
Abbreviated transcription (Latin):
poralib oculis sicut cȩteridnm uidert̃ sed & ꝑspexer̃. cuiusill diuinã quoque
uirtutẽ. spĩtalib oculis cernebant. Maximeilli quieũ in monte clarificatũ
uitae. Manicheoꝵ uincit in saniã quidnm uerã ad sũpsisse carnẽ negant. quã apłi
uerã eẽ dubitare non poterant. Ut potecuuis ueritatẽ non solũ uiuendo. sedaetan¬
gendo ꝓbarent: Maxime iohannes ipse. qui insinueiꝰ incaenare cũbere solitus
tantolicencius eiꝰ m̃bra quantouicinius tangebat. Sed & post resurrectionẽ rius
amortius manus eoꝵ. tẽptauert̃ deuerbouitȩ: cũ uerã eũ recepissecarnẽ quãuisiã
incorruptibilẽ absq ulla dubietate cognouert̃. Audientes ab illo ipso. Palpateaiud&e.
manib contrectando ꝓbarent. Certius enĩ uerbũ uite hoc ẽ dm̃ uerũ ẽẽ cognouerunt
Vnde athomas quispecialius eũ palpare ius susest moxubi palpauit carnẽ. Am̃ confes¬

Expanded text:
poralibus oculis sicut caeteri Dominum viderunt, sed et perspexerunt, cujus divinam quoque virtutem spiritualibus oculis cernebant. Maxime illi qui eum in monte clarificatum unt de Verbo vitae, Manichaeorum vincit insaniam, qui Dominum veram assumpsisse carnem negant; quam apostoli veram esse dubitare non poterant, ut pote cujus veritatem non solum videndo, sed et tangendo probarent; maxime Joannes ipse, qui, in sinu ejus in coena recumbere solitus, tanto licentius ejus membra, quanto vicinius tangebat. Sed et post resurrectionem ejus a mortuis, manus eorum tractaverunt de Verbo vitae, cum veram eum recepisse carnem, quamvis jam incorruptibilem, absque ulla dubietate cognoverunt, audientes ab illo ipso: Palpate et videmanibus contrectando probarent, certius eum Verbum vitae, hoc est Deum verum, esse cognoverunt. Unde et Thomas, qui specialius eum palpare jussus est, mox ubi palpavit carnem, Deum confes
Abbreviated transcription (Latin):
sicut & ipse est inluce: societatẽ habemꝰ ad inuicẽ. Quia uidelic& manifestũ
dat indiciũ. qđ iniualucis ambulando ꝓficimꝰ: fifrat̃nę societatis cũ qua
olata mutuae dilectionis uira tenere uidem᷑: nec sic tam̃ putaredebemꝰ nr̃o
nos ꝓfectu aut industria apeccatis ad integrũ posse mundari. Nã sequitur.
passionis & prȩterita nobisomĩa inbaptis moparit̃ peccata laxauit & quic¬
quid cottidiana fragilitate post baptisma cõmisimꝰ. eiusdẽ nr̃i redẽptoris
nobis a grã dimitut : Maximecũ int̃ operalucis quȩ facimꝰ humilit̃ cotti¬
die nr̃os illi confitem᷑ errores: cũ sanguinis illius sacram̃ta ꝑcipimus: cũdimit¬
tentes debitorib nr̃is ura nobis debita dimitti precamus: cũ memores

Expanded text:
icut et ipse est in luce, societatem habemus adinvicem. Quia videlicet manifestum dat indicium quod in via lucis ambulando proficimus, si fraternae societatis, cum qua olata mutuae dilectionis jura tenere videmur, nec sic tamen putare debemus nostro nos profectu aut industria a peccatis ad integrum posse mundari. Nam sequitur: passionis, et praeterita nobis omnia in baptismo pariter peccata laxavit, et quidquid quotidiana fragilnobis gratia dimittit, maxime cum inter opera lucis, quae facimus, humiliter / cotidie nostros illi confitemur errores, cum sanguinis illius sacramenta percipimus, cum dimittentes debitoribus nostris nostra nobis debita dimitti precamur, cum memores
Abbreviated transcription (Latin):
eius. & hic eñibeatus petrus octouirtutũ gradus enumerat. quib fugientes mundialis
concupiscenciat corruptionẽ. ad habitationẽ regnicaȩlestis ascendere debeamꝰ
Fidẽscilica&. uirtutẽ. scienciã. abstinenciã. pacienciã pi&atẽ. amorẽ frat̃nitatis.¬

Expanded text:
ejus . Et hic enim beatus Petrus octo virtutum gradus enumerat, quibus fugientes mundialis ejus . Et hic enim beatus Petrus octo virtutum gradus enumerat, quibus fugientes mundialis concupiscentiae corruptionem ad habitationem regni coelestis ascendere debemus, fidem scilicet, virtute
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad fidẽ ueniunt. Qui uerofidei sa cram̃tis quae ꝑceperunt bonaqͣuae opera
ꝑ seuerant̃ ad iungunt. isti suã cũ uocacione &iã electionẽ certã intuentib
faciunt: Sicut econtra qui post uocacionẽ ad crimina reuertuntur. cũ
in his ex hacuita migrauerint. certũiã om̃ib quia rȩꝓbisunt reddunt. haec
eñifacientes non peccabitis aliquando. Dema iorib peccatis dicit Que
qui cũ que egerit non hab& hereditatẽ in regno xp̃i &dĩ. Et aquib omnis quisupra dict
uirtutib semancipauerit. immunis dño ꝑman&. Alioquinsunt peccata minora de qͥb
scriptũ est. Quia non est homo iustus interra qui faciat bonũ & ñ pecc&. Et non iustifica
bitur in conspectutuo om̃is uiuens. Sic enihabundant᷑ ministrabitur uobis introtꝰ
ꝓphetae: ubi de adificio inmonte constitutoloquensait. Et in octogradib ascensus

Expanded text:
qui ad fidem veniunt; qui vero fidei sacramentis quae perceperunt bona quoque opera qui ad fidem veniunt; qui vero fidei sacramentis quae perceperunt bona quoque opera perseveranter adjungunt, isti suam vocationem et electionem certam intuentibus faciunt. Sicut, e contra, qui post vocationem ad crimina revertuntur, cum in his ex hac vita migraverint, certum jam omnibus quia reprobi sunt reddunt. Haec enim facientes, non peccabitis aliquando. De majoribus peccatis dicit, quae quicunque egerit, non habet haereditatem in regno Christi et Dei, et a quibus omnis qui supradictis virtutibus se manciparit, immunis Domino permanet. Alioquin sunt peccata minora, de quibus scriptum est: Quia non est homo justus in terra, qui faciat bonum ; et non justificaintroitus prophetae, ubi de aedificio in monte constituto loquens ait: Et in octo gradibus ascensus
Abbreviated transcription (Latin):
rectũ uidetur operatur. & lu menueritatis ignorans quasimanũ ad opus qđ non
uid& extendit. Gressus iter qđ non praeuid& ad tollit: id eo querepente miser
in ru inã ꝑdicionis qũã praescire nequibat incidit. Talis est aut̃ om̃is cui ñ prestost̃
haec quȩ parus loquitur: quia ꝑ increm̃ta uircutũ sp̃italiũ. ad consorciũ diuini¬
tatis ꝑ uenire conueniat. At contra salomori sapientẽ monens auditorem.
Et palpebrae inquit tu&e prȩcedant gressus tuos. Qđ est pacienter suggerere:
ut in cunctis actib nr̃is quinosfinis sequatur sedula intencione prȩuidere
curemus. Quid secundũ dĩ uoluntatẽ quid aliter agat᷑. sollert̃ exploremus.
Quaꝓpterfr̃s magissat fagite. ut ꝑ bona opera certa urãm uocacionẽaelecti¬
onẽ faciatis. Multi sunt uocati pauei aut̃ electi. Certa est uocatiocunctorũ:

Expanded text:
rectum videtur operatur, et lumen veritatis ignorans quasi manum ad opus quod non rectum videtur operatur, et lumen veritatis ignorans quasi manum ad opus quod non videt extendit, gressus in iter quod non praevidet attollit, ideoque repente miser in ruinam perditionis, quam praescire nequibat, incidit. Talis autem est omnis cui non praesto sunt haec quae Petrus loquitur, quia per incrementa virtutum spiritualium ad consortium divinitatis pervenire nos conveniat. At contra Salomon sapientem monens auditorem: Et palpebrae inquit tuae praecedant gressus tuos . Quod est patenter suggerere, ut in cunctis actibus nostris qui nos finis sequatur, sedula intentione praevidere curemus, quid secundum Dei voluntatem, quid aliter agatur solerter exploremus. Quapropter, fratres, magis satagite ut per bona opera certam vestram vocationem et electionem faciatis. Multi sunt vocati, pauci vero electi . Certa est vocatio cunctorum
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ gradib merito amori fraternitatis ad iungitur. Quia nec ds̃sinȩꝓximo.
nec sinedõ ꝓximus ꝑfecte ual& amari. Et quidẽ dĩamor excellencior est amor
proximorũ : Quia illos sicut nos ipsos. dm̃ uero toto corde. tota anima. tota uir¬
tute diligereiubemur. Sed tamen consuetudine nos amoris frat̃ni. oport&
ad amorẽ conditoris ascendere. Quienĩ nondiligit fratrẽsuũ quẽ uid& cotti
diae dm̃ quẽ non uid& quomod opotest diligere : Haec enĩ om̃ĩa siuobis eũ ad sint¬
& superent: non uacuos & sinefructuuos constituent. Si superent dixit. si
aduersũ bella uicioꝵ pociori uirtute praeualu erint. Cui eni non prestosunt haec
cecus est & manutẽptans. Oculusscienciã manus operacionẽ designat. Cecus a ut᷑
est & manutẽptans. quiscienciã rectȩ operacionis non habens. quic quid sibi

Expanded text:
virtutum gradibus, merito amori fraternitatis adjungitur, quia nec Deus sine proximo, virtutum gradibus, merito amori fraternitatis adjungitur, quia nec Deus sine proximo, nec sine Deo proximus perfecte valet amari. Et quidem Dei amor excellentior est amore proximorum, quia illos sicut nos, Deum vero ex toto corde, tota anima, tota virtute diligere jubemur , sed tamen consuetudine amoris fraterni oportet nos ad amorem Conditoris ascendere. Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere ? Haec enim omnia si vobiscum adsint et superent, non vacuos, etc. Si superent dixit, si adversum bella vitiorum potiori virtute praevaluerint. Cui enim non praesto sunt haec, caecus est, etc. Oculus scientiam, manus operationem designat. Caecus est autem et manu tentans, qui, scientiam rectae operationis non habens, quidquid sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ab in lecebris terrestrib quis continere neglexerit. In abstinencia aut̃ pacien¬
ciã abstinenciã nec esseest sẽꝑ paciencia comitetur. Ut quicũ que auoluptatib mundi
secontinere didicit. eius quoque ad uersa cordefirmo sustineat: Ad extris uidelic&
xasinistris ꝑ arma lusticiae munitus in paciencia aut̃ pietatẽ. Ut erga eos quos
pacienter tolerat xiã pie existat . Iuxta illud apłipauli. Caritas paciens est benigna
est. In pietate aut̃ amorẽ franitatis. Ut non alterius rei intuitu pietatis opera
suis quisque ad uersariis inpendat nisi fraternȩ tantũ dilectionis: Hoc iudelic&
tota intencione ꝓ curans. ut quos docendo solũ uel redarguendonequit : ad af¬
fectũ pi&atis orando uel benefaciendo conuertat. In amore aut̃ fraternitatis caritat̃e.
Caritatẽ hoc loco appellat specialit eam qua conditorẽ diligimus: Quae ꝓficientib

Expanded text:
ab illecebris terrestribus quis continere neglexerit. In abstinentia autem patienab illecebris terrestribus quis continere neglexerit. In abstinentia autem patientiam. Abstinentiam necesse est semper, ut patientia comitetur, ut quicunque a voluptatibus mundi se continere didicit, ejus quoque adversa corde firmo sustineat, a dextris videlicet et a sinistris per arma justitiae munitus . In patientia autem pietatem. Ut erga eos quos patienter tolerat, etiam pius existat, juxta illud apostoli Pauli: Charitas patiens est, benigna est . In pietate autem amorem fraternitatis. Ut non alterius rei intuitu pietatis opera suis quisque adversariis impendat, nisi fraternae tantum dilectionis. Hoc, videlicet, tota in tentatione procurans, ut quos docendo solum vel redarguendo nequit, ad affectum pietatis orando vel bene faciendo convertat. In amore autem fraternitatis, charitatem. Charitatem hoc loco appellat specialiter eam qua Conditorem diligimus, quae, proficientibus
Abbreviated transcription (Latin):
sima est disciplinȩ concupiscencia. Cura ergo disciplinae dilectio ẽ & dilectio custo¬
dia legũ illius est. custodicio aut̃ legũ. consũmacio incorrupcio nis est. In corrup¬
cio aut̃ facit. ẽẽ. ꝓximũidõ. Concupiscencia itaq sapienciae deducit ad regnũ
ꝑ petuũ. Uos aut̃ omem curã sub inferentes. ministrate in fideurã uirtutẽ. Uir¬
tutem hoc loco non ꝓfortitudine ac miraculis sed ꝓconuersacione bonaposutt
quae fideirecte iungenda est nec sineoperib ociosasit & mortua. In quorecte
omnẽ curã sub inferre praecipit : quia qui mollis &dissolutus est in operesuo.
frater est sua opera destruentis In uirtute aut̃ scienciã: luxta illud esaie. Disti
benefacere. querite iudiciũ Insciencia aut̃ abstinenciã. Ut cũbonafacere
didicerint. mox amalis abstineant: ne inuacuũ sciencia cęlesti cedat. si se

Expanded text:
sima est disciplinae concupiscentia . Cura ergo disciplinae dilectio est, et dilectio custosima est disciplinae concupiscentia . Cura ergo disciplinae dilectio est, et dilectio custodia legum illius est. Custoditio autem legum consummatio incorruptionis est. Incorruptio autem facit esse proximum Deo. Concupiscentia itaque sapientiae deducit ad regnum perpetuum. Vos autem curam omnem inferentes, ministrate in fide vestra virtutem. Virtutem hoc loco non pro fortitudine ac miraculis, sed pro conversatione bona posuit; quae fidei recte jungenda est, ne sine operibus otiosa sit et mortua: in quo recte omnem curam subinferri praecepit, quia qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera destruentis. In virtute autem scientia. Juxta illud Isaiae: Discite bene facere, quaerite judicium. In scientia autem abstinentiam. Ut cum bona facere didicerint, mox a malis abstineant, ne in vacuum scientia coelestium cadat, si se
Abbreviated transcription (Latin):
potest ita dictũ accipi. Grã uobis &xpax in eo adimpleatur ut sic cognoscitis dñm
nr̃mihm̃n a p̃m &iã uos sic̃ nobis ꝑ illũ om̃ia diuine uircutis su&ꝓ missa uł munera
quaȩ ad uitã & pietatẽ ducunt donatasunt. Ut sicut nos ꝓmissa ab illo dona uł acce¬
pimꝰ uł accepturos nos eẽ sineulla dubietate confidimus. ita&iã uos credentes de
donis eius excistatis indubii : Fugientes eius quae inmundo est concupis ceneiaecorrup¬
cionẽ: Benedicit concupiscenciã mundihabere corrupcionẽ: ideoquae fugien¬
dã eẽ iuxta eũ quidixit: quasi a facie colubri fugepeccata. Quia est aincorrup¬
tibilis. concupꝰcibilis concupiscencia dequa canitur. Concupiuit &defecit anima mea
in atriadñ i. Dȩqua &iã in libro sapienciȩ ꝑ figura locucionis quae grecaeclimax
latine gradacio uocatur. pulcherrim erefertur. Iniciũ inquit sapienciae. ueris¬

Expanded text:
potest ita dictum accipi: Gratia vobis et pax in eo adimpleatur, ut sic cognoscatis Dompotest ita dictum accipi: Gratia vobis et pax in eo adimpleatur, ut sic cognoscatis Domristum, etiam vos, sicut nobis per illum omnia divinae virtutis suae promissa vel munera, quae ad vitam et pietatem ducunt, donata sunt. Ut sicut nos promissa ab illo dona vel accepimus, vel accepturos nos esse sine ulla dubietate confidimus, ita etiam vos eredentes de donis ejus non existatis dubii. Fugientes ejus, quae in mundo est, concupiscentiae corruptionem. Bene dicit concupiscentiam mundi habere corruptionem, ideoque fugiendam esse, juxta eum qui dixit: Quasi a facie colubri fuge peccata , quia est et incorruptibilis concupiscentia, de qua canitur: Concupivit et defecit anima mea in atria Domini . De qua etiam in libro Sapientiae per figuram locutionis quae Graece κλῖμαξ, Latine gradatio vocatur, pulcherrime refertur: Initium inquit sapientiae, veris
Abbreviated transcription (Latin):
sed ego elegiuos. Per quã maxima & preciosa nobis promissadonauit. Perquã ꝑ
cognicionẽ eius dicit. Quia quantoquis ꝑ fectius dnm cognoscit. Tanto alcius ꝓmisso
eius magnitudinẽ sentit: Ut ꝑhaec efficiamini diumae consortes nature. Mutat
repente ꝑsonã & qui prius desesuis quedixerat preciosa nobis ꝓmissa donauit: Con¬
naturae. Qđ non fortuitu: sed ꝓuidenter agit . Ideo inquit dñs nobis qui natura
uidei qui sublege sumus nati. quima gisterio ipsius &iã corporalit̃ inbuti. Om̃ia
diuinae uirtutis suae secreta reserauit: Ideo nobissuis uidelic& discipulis maxima
& preriosa sp̃s suiscĩ ꝓmissa donauit uit ꝑ haec&iã uos qui exgentib estis. quieũ corpo¬
ralit̃ uidere nequi uistis. diuinae suae naturae donar& eẽ parcicipes. Nobisscilic&
uos qua̧ ab ipso audiuimꝰ docentib uosꝑ eius misteria consecrantib Vnde restis

Expanded text:
sed ego elegi vos . Per quam mased ego elegi vos . Per quam macognitionem ejus dicit, quia quanto quis perfectius Deum cognoscit, tanto altius promissorum ejus magnitudinem sentit. Ut per haec efficiamini divinae consortes naturae. Mutat repente personam, et qui prius de se suisque dixerat: Pretiosa nobis promissa donavit, conortes naturae. Quod non fortuitu, sed providenter agit. Ideo inquit Dominus nobis, qui natura Judaei, qui sub lege sumus nati, qui magisterio ipsius etiam corporaliter imbuti, omnia divinae virtutis suae secreta reseravit, ideo nobis, suis videlicet discipulis, maxima et pretiosa Spiritus sui promissa donavit, ut per haec etiam vos qui ex gentibus estis, qui eum corporaliter videre nequivistis, divinae suae naturae donaret esse participes, nobis scilicet vos quae ab ipso audivimus docentibus, vos per ejus mysteria consecrantibus. Unde recti
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscatis quomodo dñs nost̃ omĩa nobis diuine: uirtutis suaedonaurxtamodũ¬
dã donata est. Hic x enĩmodus lorucionis scripturis est usitatissimus: & appellat᷑
agra maticiseclipsis id est defectus necessaria editionis: Quale est inpsalmo. Quia
neque ab orienteneque ab occidente neque a desertis montib Subaudit᷑ enĩ pat&
uia fugiendi : qm̃ ds̃ ubique iud ex est : Tercognicionẽ eius qui uocauit nosꝓpriagła
x uirtute: & hoc asuperiorib pend&. Quia ꝑ cognicionẽ dñi & saluatoris nr̃i om̃ia
diuinitatis eius misteria quib: saluaremur agnouimꝰ. quinos propriagła & uir¬
tute uocauit. Quia non angłm ad saluacionẽnrãm non archangelũ misit. Non in
nobis aliquid meriti boniꝓquosaluarem᷑ inuenit. quinpo cius infirmos & ingloriose
cernens : suanos uirtute recupera uit & gła. Hinc & enĩdicit. Non uos meelegistis:

Expanded text:
cognoscatis quomodo Dominus noster omnia nobis divinae virtutis suae dona juxta moducognoscatis quomodo Dominus noster omnia nobis divinae virtutis suae dona juxta modudam donata est. Hic etenim modus locutionis Scripturis est usitatissimus; et appellatur a grammaticis ellipsis, id est, defectus necessariae dictionis, quale est in psalmo: Quia neque ab oriente, neque ab occidente, neque a desertis montibus. Subauditur enim patet via fugiendi, quoniam Deus ubique judex est . Per cognitionem ejus, qui vocavit nos propriaerioribus pendet, quia per cognitionem Domini et Salvatoris nostri omnia divinitatis ejus mysteria, quibus salvaremur, agnovimus. Qui nos propria gloria et virtute vocavit, quia non angelum ad salvationem nostram, non archangelum misit, non in nobis aliquid meriti boni pro quo salvaremur invenit, quin potius infirmos et inglorios cernens, sua nos virtute recuperavit et gloria. Hinc etenim dicit: Non vos me elegistis,
Abbreviated transcription (Latin):
In prima e pła scribit. Qara uobis & pax multiplic&ur.: in hac aut̃ gr̃a uobis & pax ad im¬
pleatur.: Quianimirũ illã incipientib: hanc ꝑfectiorib scripsit epłam Multi¬
plicatur enĩpax & gr̃a benȩꝓficientib in hacuita ꝑfidẽ: ad implebitur autẽ
ꝑ uenienb: in aliauita ꝑspeciem : Vndebenecũ dicera gr̃auobis & pax adim¬
ut cognoscant teunũ & uerũdm̃ & quẽ mi sistiihm̃ xp̃m. &iterũ. Siuos filius
libera uerit: uere liberi eritis : Et cognoscetis ueritatẽ. & ueritas liberabit uos:
Penda haec sentencia asuperiorib Estenĩ sensus: grã uobis &x pax adimpleatur
om̃i a nobis duimae uirtutis suaedonata sunt ꝑ eius graciã: quae ad uita obtinen¬
dã & perate conseruandã sufficiunt. Undeait. Qiua omĩa quaecũq audi ui
a patremeo nota feci uobis. Et alibi Et ego claritate qua dedistim dedieis. Quodsi
legatur ut quidã codices habent quae ad uit̾a &pietatẽ donata est. hicerit sensus. ut

Expanded text:
vobis et pax adimpleatur, quia nimirum illam incipientibus, hanc perfectioribus scripsit Epistolam. Multiplicatur enim pax et gratia bene proficientibus in hac vita per fidem, adimplebitur autem pervenientibus in alia vita per, speciem. Unde bene cum diceret: Gratia vobis et pax adimrum: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis, et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos . det haec sententia a superioribus. Est enim sensus: Gratia vobis et pax adimpleatur omnia nobis divinae virtutis suae donata sunt per ejus gratiam, quae ad vitam obtinendam et pietatem conservandam sufficiunt. Unde ait: Quia omnia quaecunque audivi a Patre meo nota feci vobis . Et alibi: Et ego claritatem quam dedisti mihi, dedi eis . Quod si legatur ut quidam Codices habent: Quae ad vitam et pietatem donata est, hic erit sensus: Ut
Abbreviated transcription (Latin):
ali qui at que conualles abiniciofacti creduntur. siontam̃tanti quanti niino inorbe
cernuntur uniuerso. đ negari fertepotuissa si non aiã nunc om̃ib AInnisteremi
faciem cerneremꝰ aquarũ sub uersione mutata. Sđ tanto magis cune fusse faetu
eredit: quantomuior acdiuturnior impous a quarũ terras obsidens alluebat Sed
om̃ib quia noe decima ab adumgeneracione natus est. Sedoctauũ euciominatit
⁊ octonomines diluuiũ euaserunt : equib ille unus gat. Id circoaut̃ oe tauinumet
mant menoionẽ ut oe culte isinua qr tẽporadiluui discrimen significent iere¬
munis ultumi. quando claniatis om̃ib repbis om̃s iustiglam uitȩ epetis accipun
ubi anime sco sabbato felici id est requie ꝑfruuntur et̃na. Oetauae se uentu¬
ragte porere surrectionis omiũ x uniuersalis udicu. lusticieaut̃ pracone noe

Expanded text:
aliqui atque convalles ab initio facti creduntur, non tamen tanti quanti nunc in orbe aliqui atque convalles ab initio facti creduntur, non tamen tanti quanti nunc in orbe cernuntur universo. Quod negari forte potuisset, si non etiam nunc omnibus annis terrarum faciem cerneremus aquarum subversione mutatam. Quod tanto magis tunc fuisse factum creditur, quanto major ac diuturnior aquarum impetus terram obsidens alluebat. Sed omnibus quia Noe decima ab Adam generatione natus est, sed octavum eum nominat, quia octo homines diluvium evaserunt, e quibus ille unus erat. Idcirco autem octavi numeri facit mentionem, ut occulte insinuet quia tempus diluvii discrimen significet examinis ultimi, quando, damnatis omnibus reprobis, omnes justi gloriam vitae perpetis accipienubi animae sanctorum Sabbato felici, id est, requie perfruuntur aeterna, octava est ventura tempore resurrectionis omnium et universalis judicii. Justiti
Abbreviated transcription (Latin):
suae conatib in abrssi ꝓfundast̃ rapti. Quidã codices habent. sed rugientib
inferni detractos in tartarũ tradidit: qd uocẽ uł suꝑbiae elacionis uł eiulatud̃
in penis significat. Rugient nãq ferȩ: cũ uelfamen uelquid aliud molestie¬
paciunt᷑. Propt̃ nimieta tẽ elacionis ferrenonualentes: siquid eis ad uersi¬
tatis occurrerit. Et originali mundo non peꝑcit. Idẽ ipsemudus est inquonunc
humanũ genꝰ habitat. quẽ in babitauer̃ hiquiante diluuiũ fuert̃. Sed tamen
originalis mundus ille quasi alius dicitur: quia sicut bni sequentib huius eplae
setiptũ continet᷑ ille tune mundus a qua mundatus perut. &ccelis uidelie& quierant¬
prius id est cunctis aeris buius turbulentis pacus aquarũ: adereseenciũ altitudiñ con¬
suptis & terra quoque in alterã faciem exedentib aquis inmutata Rã &simonte

Expanded text:
suae conatibus in abyssi profunda sunt rapti. Quidam Codices habent: Sed rugientibus suae conatibus in abyssi profunda sunt rapti. Quidam Codices habent: Sed rugientibus inferni detractos in tartarum tradidit, quod vocem vel supernae elationis, vel ejulatus in poenis significat. Rugiunt namque fere, cum vel famem vel quid aliud patiuntur, propter nimietatem elationis ferre non valentes, si quid eis adversitatis occurrerit. Et originali mundo non pepercit. Idem ipse mundus est, in quo nunc humanum genus habitat, quem inhabitaverunt hi qui ante diluvium fuerunt. Sed tamen recte originalis mundus ille, quasi alius dicitur, quia sicut in consequentibus hujus Epistolae scriptum continetur, ille tunc mundus aqua inundatus perprius, id est, cunctis aeris hujus turbulenti spatiis aquarum accrescentium altitudine consumptis, terra quoque in alteram faciem excedentibus aquis immutata. Nam etsi montes
Abbreviated transcription (Latin):
notan dũ in eo qł ait. dm̃ angelis peccantib non peꝑcisse: quia ipsi maliangli non
adõmali conditi. sed pec cando factist̃ mali. Sedruentib inferni detractos. intar¬
aerẽ tãqua carcere acceperint: quantũ enĩ ad sublimitatẽcȩli iãhuius aerissp¬
ciũ dici infernus potest: sicut &iã quantũ adeiusdẽ aeris altitudinẽ terra
quae inferius iac& infernus intellegi & ꝓfundus potest. rudentes aut̃ inferni ap¬
ellat ipsã suꝑ biae iactanciã qua angelicꝰ sp̃itus contra conditorẽ intumuit. Ru¬
dantes quippedicuntur sunes quib nautȩ uela suspendunt. ut flante aura
portus tranquillitate relinquant. seseque sẽꝑ ambiguis ponti fluctib credan
Quib conuenient᷑̃ rudentib: in mundoꝵ sp̃ituũ conamina conparant᷑. Qui
max ut flatus suꝑbiae inpulsi seaduersus cenditorẽ erexerunt: ipsis elacionis

Expanded text:
notandum in eo quod ait, Deum angelis peccantibus non pepercisse, quia ipsi mali angeli non notandum in eo quod ait, Deum angelis peccantibus non pepercisse, quia ipsi mali angeli non a Deo conditi mali, sed peccando facti sunt mali. Sed rudentibus inferni detractos in taraerem, tanquam carcerem acceperint. Quantum enim ad sublimitatem coeli, jam hujus aeris spatium dici infernus potest, sic et quantum ad ejusdem aeris altitudinem, terra quae inferius jacet, infernus intelligi potest et profundus. Rudentes autem inferni appellat ipsam superbiae jactantiam, qua angeli ejus spiritus contra Conditorem intumuit. Rudentes quippe dicuntur funes, quibus nautae vela suspendunt, ut flante aura portus tranquillitatem relinquant, seseque ambiguis semper ponti fluctibus credant. Quibus convenienter rudentibus immundorum spirituum conamina comparantur, qui mox ut, flatu superbiae impulsi, se adversus Conditorem erexerunt, ipsis elationis
Abbreviated transcription (Latin):
quaefaciunt. In odiũ nominis ap̃i ani concitant: existimantib imperitis om̃s
replanos huius modi flagicus eẽ mancipatos. Qualib dicit scriptura. seraios
rorimeũ plas phematurin gentib Quib uidiciũ iã climnoncessat Cu ia oums
iã olimcȩ pit iudiciũ ꝑdicionis impioꝵ qđ eos praesencialit̾ sẽꝑ exerucians. nullo umqua
fineressabit. Sienĩ angłis peccantib non peꝑeit: &c&̃. Multi hic uersiculi uno fine
elauduntur. Nouit dñs pios detĩptacione eripere. Sieñilnquit ds̃ anglis peccanti b
non pepercit. sed eos inferni traditos poenis ad maiores indie iudicuseruat cruciatꝰ
si originalẽ mundũ ꝓpter scelera diluuo ꝑdens. Noe iustũ seruauit. si sodomorũflagi¬
ciapuniens. Lot iusticiae cultorẽ ab iniustis eruit: constat ꝓcerto qr nouit dñs
pios deteptacione eripere: iniquos uero indie iudicu cruciandos reseruare. Et

Expanded text:
quae faciunt, in odium Christiani nominis concitant, existimantibus imperitis omnes quae faciunt, in odium Christiani nominis concitant, existimantibus imperitis omnes Christianos hujusmodi flagitiis esse mancipatos. Qualibus dicit Scriptura: Per vos nomen meum blasphematur in gentibus . Quibus judicium jam olim non cessat. Cum jajam olim coepit judicium perditionis impiorum, quod eos praesentialiter semper excruciat, nullo unquam fine cessabit. Si enim Deus angelis peccantibus non pepercit. Multi enim hic versiculi uno fine clauduntur: Novit Dominus pios de tentatione eripere. Si enim, inquit, Deus angelis peccantibus non pepercit, sed eos inferni traditos poenis ad majores in die judicii servat cruciatus; si originalem mundum propter scelera diluvio perdens, Noe justum servavit; si Sodomorum flagitia puniens, Loth justitiae cultorem ab injustis eruit; constat pro certo quia novit Dominus pios de tentatione eripere, iniquos vero in diem judicii cruciandos reservare. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ũ quisftulta obstinacione errore quẽ semel cȩpit. sẽꝑ sestari nullatencus cesat qa
hereticoꝵ ẽẽ ꝓpriũ quis nesciat. Et eũ quiemit eos dnm negantes supducenteiab
cȩlerẽ ꝑdicionẽ. De hoc emptore & paulus ait. Empti estis preiomagno gieqi¬
ficate & pordate dm̃ in corpore ur̃o. Merito aut̃ sibicelerẽ ꝑdicione suiꝑducunt:
quiredẽ ptorẽ siũ negantes. hunc recte confitendo glorificare & benefaciendos i ot
corporeferre detractant: qđ om̃s faciunt heretici slã & arrius quire dẽptorenrn
paruuloꝵ inbaptismo non est: quiasi ne iniquitatib concepti & sine delietis
amatresuageniti. Nullũ prorsus habent peccatũ qđ sibidebeat dimtti
qualẽ sibuipsi fingunt predicant. Etppterea a redẽptore alienifacti nihilcertius
sedineis quoque quosꝑ inpurissima sua facta &sacrificia uel mrsteria ececranda

Expanded text:
obstinatione errorum quem semel coepit semper sectari nullatenus cessat. Quod obstinatione errorum quem semel coepit semper sectari nullatenus cessat. Quod haereticorum proprium esse quis nesciat? Et eum qui emit eos Dominum negant, etc. De hoc emptore et Paulus ait: Empti enim estis pretio magno, glorificate et portate Deum in corpore vestro . Merito autem sibi celerem perditionem superducunt, qui Redemptorem suum negantes, hunc recte confitendo glorificare, et bene faciendo suo in corpore ferre detrectant: quod omnes faciunt haeretici; nam et Arius, qui Redemptorem nostrum parvulorum in baptismo non est, quia sine iniquitatibus concepti, et sine delictis a matre sua geniti, nullum prorsus habent peccatum quod sibi debeat dimittqualem ipsi sibi fingunt praedicant. Et propterea a Redemptore alieni facti, nihil certiused in eis quoque quos per impurissima sua facta et sacrificia, vel mysteria exsecranda
Abbreviated transcription (Latin):
impleuit: ita &iã potestatis eor non erat: ut quȩ que uellent docerent. sed quȩ spũ
inlustratididicerant easo ladicebant. Hac ideo dicimus. nequis ad libitũ suum.
scripturas exponere audeat. Ridicule quidã haec pari uerba int̃ pretatꝰ est dicens
Qđ sicut fistula flatuoris humani. ut reson& accipit. ne solũ tam̃ ipsa quẽministrat
quia insensibulis nature est intellegere ual&: itaꝓphetae dispũ inspirati ea quaidẽ
ipsesp̃s uell& ore ꝓferrent: nec tam̃ ea quaedicerent. ipsi mente tenerent: suxta illud
maronis:. Dat sine mentesonũ qđ inpud entissimi erroris. eẽ palã clare. Quo modo
enĩ audientib tãsana uiuendi consilia darent: si in sanessimiles ipsiquaelo querent᷑
ne seipene : Nuareuidentes appellintur ꝓ phetȩ : qua racione serptũest uerbũ
mentis intutu g noscebant arcana quae forassuis auditorib falauerbis quilb ed issĩ
gistri m̃daces quinducent sectas ꝑdicionis. Quae sec̾tȩ latine. grecedicunt uereseo

Expanded text:
implevit; ita etiam potestatis eorum non erat, ut quaecunque vellent docerent, sed quae Spiritu illustrati didicerant, ea sola dicebant. Haec ideo dicimus, ne quis ad libitum suum Scripturas exponere audeat. Ridicule quidam haec beati Petri verba interpretatus est, dicens quod sicut fistula flatum eris humani, ut resonet, accipit, nec sonum tamen ipsa quem ministrat, quia insensibilis naturae est, intelligere valet; ita prophetae Dei Spiritu inspirati, ea quae idem Spiritus vellet ore proferrent, nec tamen ea quae dicerent ipsi mente tenerent, juxta illud Maronis: Dat sine mente sonum; quod impudentissimi erroris esse palam claret. Quomodo enim audientibus tam sana vivendi consilia darent, si insanis similes ipsi quae loquerentur nescirent? Quare videntes appellantur prophetae? Qua ratione scriptum est: Verbum mentis intuitu cognoscebant arcana, quae foras suis auditoribus palam verbis quibuscunque gistri mendaces, qui inducent sectas perditionis: et eum qui emit eo
Abbreviated transcription (Latin):
quia quicũque societatẽ cũ dõ habere desiderant. Primo ecdae societati debent
ad unari: Illã que fidẽ ad discere. eiussacram̃tis inbur quã discipuli ab ipsa degente
eos fidei uel operũ qualitas discernit. Unde &iã dehac societate scc̃ꝵ. quã habent
in patre & filio: ipsefilius patri supplicans ait. Pat sce serua eos in nominetuo
quos dedistimꝰ ut sint unũ sicut & nos: & paulopost. Nonꝓhis aut̃ rogotantũ

Expanded text:
quia quicunque societatem cum Deo habere desiderant, primo Ecclesiae societati debent adunari, illamque fidem addiscere, ejusque sacramentis imbui, quam discipuli ab ipsa in carneeos vel fidei operum qualitas discernit. Unde etiam de hac societate sanctorum quam habent in Patre et Filio, ipse Filius Patri supplicans ait: Pater sancte, serva eos in nomine tuo quos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos . Et paulo post: Non pro his autem ro
Abbreviated transcription (Latin):
ita orareprȩcepit. Et dimit tenobis debitã nr̃a sicut & nosdimitrimꝰ debitorib nostriꝰ
emoergo docentepelagio liberũ seapeccatis acdebitis uiuerepossecredat: cũ uidert᷑ postola
docente dño ꝓsuis exorare delictis. Sed & alibi scriptũ est. Sepcies cadit iustus & resungt
Inpossibile nãque est quẽ lib& scõꝵ non aliquando inminutis peccatis quȩ ꝑsermonẽ.

Expanded text:
ita orare praecepit: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . ita orare praecepit: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Nemo ergo, docente Pelagio, liberum se a peccatis ac debitis vivere posse credat, cum viderit apostolos, docente Domino, pro suis orare delictis. Sed et alibi scriptum est: Septies in die cadit justus, et resurgit . Impossibile namque est quemlibet
Abbreviated transcription (Latin):
epłae multiplicinobis laude cõmendat. Pulchre aut᷑ utrũ quesimul insinciat quod
& rogare propeccatis dehemus: & inpetremus dedĩ indulgentia cum rogamus.¬
Ideo & fidelẽ dixit dnm̃ ad remittenda percata: fidẽ pollicitacionissu ae reseruantẽ:
qr quiorare nos ꝓ debitis & ꝓpeccatis docuit: paterna misericordia ꝓmisit &ueniã se.¬
cuturã. Iustũ quoque eũ asseuerat: q uerae confessioni iustedimittatꝰ. Vt remittat
inquit nobis peccatanrã : & emund& nos ab om̃i iniquitate. Remitat iibac uitaelecti
peccata cottidiana & leuia. sinequib int̾ris uiuerenequeunt. ẽ mundat post solu¬
cionẽ carnis ab om̃i iniquitate. introducens illos in eã uitã in quanec uelint ultra
peccare necualeant. Remittit nunc maiora teptam̃ta orantib neuincant Remit¬
tit minina nelȩdant. Mundat tunc ab om̃ib ne aliqua prorsus beatis in regtio

Expanded text:
Epistolae multiplici nobis laude commendat. Pulchre autem utrumque simul insinuat, quod Epistolae multiplici nobis laude commendat. Pulchre autem utrumque simul insinuat, quod et rogare pro peccatis debeamus, et iIdeo et fidelem dixit Dominum, ad remittenda peccata fidem pollicitationis suae servantem, quia qui orare nos pro debitis et pro peccatis docuit, paterna misericordia promisit et veniam secuturam; iustum quoque eum asseverat, quia verae confessioni iuste dimittat. Peccatos ab omni iniquitate. Remittit in hac vita electis peccata quotidiana et levia, sine quibus in terris vivere nequeunt, emundat post solutionem carnis ab omni iniquitate, introducens illos in eam vitam, in qua nec velint ultra peccare, nec valeant. Remittit nunc majora tentamenta orantibus, ne vincantur; remittit minima, ne laedantur: mundat tunc ab omnibus, ne aliqua prorsus beatis in regno
Abbreviated transcription (Latin):
incarne quã adsũpsit ueracit̃ eẽ passũ denegat. Cui simile est qd paulus ait. Vosspł sc̃s
hec sentencia ual& qu&e & paruulos om̃s sinepeccato nasci &electos in hacuita
tantũ ꝓficere posse dicebat. ut sinepeccato existant. Nã & cũ ꝓphetadicat ecceenĩ
in iniquitatib: conceptus sũ & indelictis peperit memat᷑ mea. Sineculpa. in mundo
eẽ non possumꝰ qui in mundo cũ culpauenimus: Sed sanguis ihũ filudĩ mundat nos
abomĩpeccato ut nosideo subiure hostis nr̃i debita nr̃a nonteneant: qr pronobis
media tordĩ & hominũ homo xp̃sihũs gratuitu reddidit qđ non debebat. Quieñ ꝓnobs
mortẽ carnis indebitã reddidit : Nos adebita animae morte liberauit. Si confiteam peccata nr̃a :
Primasalutis spes est confessio. nequis quã seiustũ pute & ante oculos dierigat ceriuce
Deinde dilectio qr caritas operit multitudinẽ peccatoꝵ. Qũa ꝓpterea insequentibus huius

Expanded text:
in carne, quam assumpsit, veraciter esse passum denegant. Cui simile est quod Paulus ait: Vos Spiritushaec sententia valet, quae et parvulos omnes sine peccato nasci, et electos in hac vita tantum proficere posse dicebat, ut sine peccato existant. Nam et cum propheta dicat: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea , sine culpa in mundo esse non possumus, qui in mundum cum culpa venimus. Sed sanguis Jesu Christi Filii Dei mundat nos ab omni peccato, ut nos ideo sub jure hostis nostri debita nostra non teneant, quia pro nobis Mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus gratuito reddidit quod non debebat. Qui enim pro nobis mortem carnis indebitam reddidit, nos a debita animae morte liberavit. Si confiteamur peccata nostra, prima salutis spes est confessio, neque quisquam se justum putet, et ante oculos Dei erigat cervicem. Deinde dilectio, quia charitas operit multitudinem peccatorum , quam propterea in sequentibus hujus
Abbreviated transcription (Latin):
eudiũ eascũ adiacentib terris in cinerẽ redigit: ecũ locain cendiuoꝑtn¬
modũ peeretui maris undis contecert. seruare adhac uoluit cirtũpositã region
preses speciem poene. Nascuntur enĩ pona pulcherrima quȩ artendi cupidegior
soectat:⁊ genieant. Sicarpas Ritescunt aore soluuintur in cmere siminue
apertuntib impus liberuit fugientẽ. descendente igne in pentapolim s uus
intestimnoniũ nequicie sumigabunda constat desertiterra & incereber̃porefrac¬
tus sauontus arbores. ub auctur ⁊exipse fumigabun de constant de serie st hoc
Ał quoosuc quoque subirmgitur. eemplũ eox qui impia acturisunt ponens. Pã
intus a fecorẽ aꝑte om̃ib scłis innuit. quiadelectacio carnalis e sistultoꝵ mentib
ad piscesens adrida nihuiltam̃ in in uisibilib. nisiincendiũ ibi reserauati ahiuitu

Expanded text:
endium cum adjacentibus terris in cinerem redegit, et cum loca incendii postmodum Mortui maris undis contexerit, servare adhuc voluit circumpositam regionem priscae speciem poenae. Nascuntur enim poma pulcherrima, quae et edendi cupiditatem spectantibus generent. Si carpas, fatiscunt et resolvuntur in cinerem, fumumque mpiis liberavit fugientem descendente igne in Pentapolim. Cujus in testimonium nequitiae fumigabunda constat deserta terra, et in certo tempore fructus habentes arbores . Subauditur: Et ipsae fumigabundae constant desertae. Et hoc est quod hic quoque subjungitur: Exemplum eorum qui impie acturi sunt ponens. Nam et intus et fetorem, aperte omnibus saeculis innuit quia delectatio carnalis, etsi stultorum mentibus ad praesens arrideat, nihil tamen in invisibilibus nisi incendiu
Abbreviated transcription (Latin):
carnis retina cula exuere. sicut uiatorib: confecto itinere domũ ꝓpriã prohabitacione
tabernaculi adire. sicut positis expedicione fugato hoste uel prostrato ad patriã redre
Solã nãque sibidomũ ꝓpriam: solũ municipatũ. solũpatriã norunt incaelis: dequa &
apłs paulus. Scimus inquit᷑ si terrestris domus nr̃a huius habitacionis dissoluatur qđ
aedificacionẽ ex dõhabemus domũ non manusactã gernã incaelis. Nonenĩ doctas

Expanded text:
carnis retinacula exuere, sicut viatoribus confecto itinere domum propriam pro habitatione carnis retinacula exuere, sicut viatoribus confecto itinere domum propriam pro habitatione tabernaculi adire, sicut positis in expeditione fugato hoste vel prostrato ad patriam redire. Solam namque sibi domum propriam, solum municipatum, solam patriam norunt in coelis. De qua et apostolus Paulus: Scimus, inquit, si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufacta