comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod scire nos expedit omisisse. Addidit.
& medirabor in tius iustificationib semꝑ.
Causam reddit obsequii. ne post suscepta
salutem collato muneri uideretur ingratꝰ.
S cum ꝓmittit meditari iustificationes
semꝑ. salutem suam uigit̾ desiderat conti¬
neri. Sic cium faciendo. locus tollitur abso¬
lute diabolo. Iustificationes enum duplici
modo possumus accipere. Siue istas quas
hic cotidie in peccatoꝵ nr̃oꝵ confessione
ꝑagimus. ut est illud euũgłii. cum pub¬
licanus peccata sua confitens. de templo
iustificatus exiuit. Decet enim quãdui
in isto scło sumus & a peccatis liberi esse
non possumꝰ. in ista nos semꝑ iustificati¬
one ꝓsternere. S quia sequitur semper
quod supra om̃e tempus. cẽ. dinoscitur.
n tibi uideatur isti scło conuenire.
s aliquid te delectet de illa eternitate
concipere. Meditantur sci iustificatio¬
nes dni semꝑ. quando angłoꝵ choris
sua desideria sociabunt. quando laudes

Expanded text:
quod scire nos expedit, omisisse. Addidit, quod scire nos expedit, omisisse. Addidit, et meditabor in tuis justificationibus semper. Causam reddit obsequii, ne post susceptam salutem collato munere videretur ingratus. Sed cum promittit meditari justificationes semper, salutem suam jugiter desiderat contineri; sic enim faciendo locus tollitur absolute diabolo. Justificationes enim duplici modo possumus accipere: sive istas quas hic quotidie in peccatorum nostrorum confessione peragimus, ut est illud Evangelii , cum publicanus peccata sua confitens, de templo justificatus exivit. Decet enim quandiu in isto saeculo sumus, et a peccatis liberi esse non possumus, in ista nos semper justificatione prosternere. Sed quia sequitur, semper, quod supra omne tempus esse dignoscitur; ne non tibi videatur isti saeculo convenire, sed aliquid te delectet de illa aeternitate concipere. Meditantur sancti justificationes Domini semper, quando angelorum choris sua desideria sociabunt; quando laudes
Abbreviated transcription (Latin):
ne mea. nullum tempꝰ ponit. quo expec̾¬
tare non debeat. Res enim ista in peccato¬
rib non habet finem. nisi cum pollicita¬
tio suꝑna ꝓuenerit. Sic cium & alibi di¬
cit. Expectans expectaui dnm. & respexit
me. Beata gͦ expectatio. ubi est certa ꝓmis¬
sio. Cair enuim defectum spes fidelis susti¬
nere possit. cum his qui ꝓmittit nescrat
in beatoꝵ solet semꝑ corde dulcescere. Ad¬
uiua me & saluus ero. & meditabor in tuis¬
iustificationib semꝑ. Quainuis uerba ista
sepe udeantur. eẽ. repetita. magna nobis
tameꝵ assiduitatis istius sacramenta decla-¬
rantur. Hoc enim ad amplissimũ deside-¬
rium mentis debet aptari. quod nulla
inde poterat intermissione suspendi.
quia quamuis accipiamus adño. semper
rogandꝰ est. ut iugit᷑ donet. ne collata be¬
neficia possint a nobis fidei tempore dis¬
cedere. Non enim repetitum uerbum
otiose debeinꝰ accipere. ne uideam᷑ incauti.

Expanded text:
ne mea, nullum tempus ponit quo exspecne mea, nullum tempus ponit quo exspectare non debeat. Res enim ista in pectoribus sanctis non habet finem, nisi cum pollicitatio superna provenerit. Sic enim et alibi dicit: Exspectans exspectavi Dominum, et respexit me. Beata ergo exspectatio , ubi est certa promissio. Cur enim defectum spes fidelis sustinere possit, cum is qui promittit nesciat in beatorum solet semper corde dulcescere. et salvus ero: et meditabor in justificationibus tuis semper. Quamvis verba ista saepe videantur esse repetita, magna nobis tamen assiduitatis istius sacramenta declarantur. Hoc enim ad amplissimum desiderium mentis debet aptari, quod nulla inde poterat intermissione suspendi; quia quamvis accipiamus a Domino, semper rogandus est ut jugiter donet, ne collata beneficia possint a nobis fidei tempore discedere. Non enim repetitum verbum otiose debemus accipere, ne videamur incaute,
Abbreviated transcription (Latin):
ti uelle nͨ uideris. uitare si possis. lpsis
enm presentibꝰ dum contentiosa semꝑ
malignitate confligunt. dum calumpn¬
as exquisita uanitate concipiunt. ad scri¬
tanda mandata dñi idonei non possumꝰ
inuenirr ubi totis debemꝰ anune uiribꝰ¬
occupari. Suscipe me scđm eloquiun
tuum & uiuam. & non confundas ine ab
expectatione mea. Perfidis effugatis & ml¬
loꝵ hominum conuersatione purgatus.
a dño se petit suscipi. ut possit eiꝰ uerbi
ꝓmissione saluari:. Esset enim fortasst̃
temerariũ dño dicere suscipe me. nisi
adiungeret ꝓmissionem quȩ nescit al¬
quando decipere. S cum dicit uiuam. futu¬
rum tempꝰ ostendit. Hic enim uere non
uiuitur. ubi carnis fragilitate peccatur.
Expectatio quoq ipsiꝰ erat. ut miscdiam
xp̃i deuotissimam inueniret. Quam spẽ
in iudicio uenturo se postulat adipisci.
ne confusione deceptꝰ. a sua possit expecta¬
tione fraudari. S cum dicit ab expectatio¬

Expanded text:
rti velle non videris, vitare si possis. Ipsis rti velle non videris, vitare si possis. Ipsis enim praesentibus dum contentiosa semper malignitate confligunt, dum calumnias exquisita vanitate concipiunt, ad scrutanda mandata Domini idonei non possumus inveniri, ubi totis debemus ani. Suscipe me secundum eloquium tuum et vivam, et non confundas me ab exspectatione mea. Perfidis effugatis, et malorum hominum conversatione purgatus, a Domino se petit suscipi, ut possit ejus verbi promissione salvari. Esset enim fortasse temerarium Domino dicere: Suscipe me, nisi adjungeret promissionem, quae nescit aliquando decipere. Sed cum dicit, Vivam, futurum tempus ostendit; hic enim vere non vivitur, ubi carnis fragilitate peccatur. Exspectatio quoque ipsius erat, ut misericordiam Christi devotissimus inveniret; quam spem in judicio venturo se postulat adipisci: ne confusione deceptus, a sua possit exspectatione fraudari. Sed cum dicit: Ab exspectatio
Abbreviated transcription (Latin):
collocaui. ubi sperari licet. & spes firmiss¬
me constituta nͨ decipit. sicut legitur.qͥ
sꝑauit in dño & confusus est. Et iterum.
Sperantes autem in dño miscłia circum¬
dabit. Sperat gͥ redemptorem gentium
uenire. qui mundi maculas possit abster¬
gere. qui uiuificet mortuos. sanet egrot¬
& quod ligatum fuerat lege peccati. posst
morte ipsa moriente dissolui. Sic in uno
uersiculo tocius religionis nr̃e conelusa
tici cupientes tamen cognoscere ueritat̾
in mandatis dñi nos ꝓficue frequenter
exercent. ita ad ꝑscrutandas sacras lectio¬
nes obstinati ꝑstrepere nobis atq impe¬
dire noscuntur. Hos declinandos. eẽ. pn¬
nuntiat. qui insensatis contentionibus
scripturas dñi lacerare contendunt. Qͥ
enim illic humanꝰ sermo ꝓficiat. ubi tli
sunt uota ne credat: Qiubꝰ alio loco dictͥ
Discedite a me om̃s qui oꝑanini iniqu¬
tem. Reinedium est enim. quem conue¬

Expanded text:
collocavi, ubi sperare licet, et spes firmisscollocavi, ubi sperare licet, et spes firmissime constituta non decipit, sicut legitur: Quis speravit in Domino et confusus est ? et iterum: Sperantes autem in Domino misericordia circumdabit . Sperat ergo Redemptorem gentium venire, qui mundi maculas possit abstergere, qui vivificet mortuos, sanet aegrotos; et quod ligatum fuerat lege peccati, possit morte ipsa moriente dissolvi. Sic in uno versiculo totius religionis nostrae conclusa tici, cupientes tamen cognoscere veritatem, in mandatis Domini nos proficue frequenter exercent, ita ad perscrutandas sacras lectiones obstinati, perstrepere nobis atque impedire noscuntur. Hos declinandos esse pronuntiat, qui insensatis contentionibus Scripturas Domini lacerare contendunt. Quid enim illic humanus sermo proficiat, ubi talia sunt vota ne credat? Quibus alio loco dicitur: Discedite a me, omnes qui operamini iniquitatem . Remedium est enim, quem conve
Abbreviated transcription (Latin):
& matrem suam. & uxorem & filios. &¬
fr̃s & sorores. adhuc etiam & animam
suam. nͨ potest meus. eẽ. discipulꝰ. Cont᷑
dm̃ quippe ꝑsona nulla debet recipi.
S ipsius dilectione preposita. decet ne¬
cessitudines tunc amare. cum eis nulla
fidei repugnat aduersitas. Quappter
habita temporis ratione. utrãq nobis
poterut absoluta ueritate constare.
Scriptum est enim. tempꝰ amplectendi
& tempꝰ longe fieri ab amplexu. Et pt
multa om̃i rei tempꝰ. Scire autem debe¬
mus in hoc uersu argumentũ illud. eẽ.
quod dicitur in topicis. ex contrario. quan
mandata. qmͣ sine eiꝰ adiuitorio nec incho¬
are quicquam boni possumꝰ. nec implere
preualemus. Susceptor autem nr̃ factus
est. ꝑ sc̃e incarnationis archanum.
Qua prestante suscepit hominem. ne
pͥeccati lege poss̾it funditꝰ interire. Deniq
istam susceptionem uide quid sequitur.
Et in uerbum tuum sꝑaui. id ẽ in deitati
tuȩ presidium summum desiderium inq̃¬

Expanded text:
et matrem suam, et uxorem, et filios, et matrem suam, et uxorem, et filios, res, et sorores, adhuc etiam et animam suam, non potest meus esse discipulus . Contra Deum quippe persona nulla debet recipi; sed ipsius dilectione praeposita, decet necessitudines tunc amari, cum eis nulla fidei repugnat adversitas. Quapropter habita temporis ratione, utraque nobis poterunt absoluta veritate constare; scriptum est enim: Tempus amplectendi, et tempus longe fieri ab amplexu ; et post multa: Omni rei tempus. Scire autem debemus in hoc versu argumentum illud esse, quod dicitur in topicis ex contrario, quandmandata, quoniam sine ejus adjutorio nec inchoare quidquam boni possumus, nec implere praevalemus. Susceptor autem nosest per sanctae incarnationis arcanum: qua praestante suscepit hominem, ne peccati lege possit funditus interire. Denique istam susceptionem vide quid sequitur, et in verbum tuum speravi, id est in deitatis tuae praesidium summum meum desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
subdi. ne possit in diuino uidicio de eius
preuaricatione dampnari. Hic etiam ques¬
tio illa caput erigit. cur ppłs fidelis contra
euũgłica uidetur aliquid ꝓnuntiasse
mandata. Dicit enim iniquos odio habui.
dum preceptum sit. orate ꝓmimicis
ur̃is. bene facite his qui uos oderunt.
S si tempora consideres. om̃u sibi concor¬
dare cognosces. Quando enim precepit
ainite inimicos ur̃os. aduersitatis
calor & feruor in In uriȩ temperatur
ut malum ꝓ malo minime reddere
uideamur. Ut pacientes simus ad om̃s
contumelias. sicut & ipse qui consputa
ꝑtulit. & flagella suscepit. Quando ueri
martyrii tempꝰ occurrit. iniquos suasoreᷤ
odio habere precipimur. cum & ipsos
quoq filios & parentes si aduersi sunt
alienata debeinus uoluntate contempne¬
re. Sepe enim qͦs flamina non terruit
quos ferrum non subdidit. necessitudinũ
blandimenta flexerunt. Et idõ dictũ ẽ:
Siquis uenit ad me & nͨ odit patrẽ suũ

Expanded text:
subdi, ne possit in divino judicio de ejus subdi, ne possit in divino judicio de ejus praevaricatione damnari. Hic etiam quaestio illa caput erigit, cur populus fidelis contra evangelica videtur aliquid pronuntiasse mandata? Dicit enim: Iniquos odio habui, dum praeceptum sit: Orate pro inimicis vestris, benefacite his qui vos oderunt . Sed si tempora consideres, omnia sibi concordare cognosces. Quando enim praecepit amare inimicos nostros, adversitatis fervor et calor injuriae temperatur: ut malum pro malo minime reddere videamur, ut patientes simus ad omnes contumelias, sicut et ipse qui consputa pertulit, et flagella suscepit. Quando vero martyrii tempus occurrit, iniquos suasores odio habere praecipimur, cum et ipsos quoque filios et parentes, si adversi sunt, alienata debemus voluntate contemnere. Saepe enim quos flamma non terruit, quos ferrum non subdidit, necessitudinum blandimenta flexerunt; et ideo dictum est: Si quis venit ad me et non odit patrem suum,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ supra diximꝰ tamdu fieri possint.
quamdiu huius mundi calamitatibus
indigentiaq uexaniur. Quis enim ra
suturo misereatur afflicto. cum in illo
regno nulla ꝓbetur. eẽ. miseria.  qui
hic ista facit studio caritatis. in eternũ
illa facere comꝑbatur. quia fructum eaꝵ
ꝓpt̾ retributionem. scilicet illam quam
audituri sunt sci. Uenite benedicti pa¬
tris mei ꝑcipite regnum quod uobis pa¬
ratum est ab initio mundi & cetera.
Magna retributio. quȩ tam̃ de dm̃ lar¬
gitate ꝓueniet. incolam fieri regni ꝑpe¬
tui. consortem bonoꝵ angłoꝵ. patriam
suscipere quȩ semꝑ delectet. nec ulla pe¬
regrinatione deseratur. eruntq in illa
contemplatione defixi. ut illum iugit᷑
appetant. de quo semꝑ exultant.
litteram catholicum uenit examen. in qua
dicit iniquos idest aduersarios legis odio
sibi fuisse. Legem uͭ dñi se dilexisse comine¬
morat. & petit ut ab eiꝰ pietate susceptus.
inala scłi possit euadere. postulans etiam

Expanded text:
diximus, tandiu fieri possunt, quandiu hujus mundi calamitatibus indigentiaque vexamur. Quis enim in futuro misereatur afflicto, cum in illo regno nulla probetur esse miseria? Sed qui hic ista facit studio charitatis in aeternum illa facere comprobatur, quia fructum earuPropter retributionem; scilicet illam quam audituri sunt sancti: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi , etc. Magna retributio, quae tamen de Domini largitate proveniet, incolam fieri regni perpetui, consortem bonorum angelorum, patriam suscipere quae semper delectet, nec ulla peregrinatione deseratur; eruntque in illa contemplatione defixi, ut illum jugiter appetant, de quo semper exsultanlitteram catholicum venit examen, in qua dicit, Iniquos, id est adversarios legis odio sibi fuisse; legem vero Domini se dilexisse commemorat, et petit ut ab ejus pietate susceptus mala saeculi possit evadere, postulans etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. cẽ. scõꝵ. qui in nocens a nefario fr̃e
in exemplum dñi saluatoris occisus esł.
Cognouit quoq ab initio. quando mel¬
chi sedech sacerdotis oblata munera in do¬
minici corporis prefiguratione suscepta
sunt. Cognouit etiam ab initio. quando
abraham filium suum in mysterium
dñi saluatoris obtulit immolandum.
et his similia quȩ sacrarum litterarum
lectionib continent᷑. Ac suie dubio in
eternum sundata sunt. qm̃ ueritatis ip¬
sius testimonio comꝓbantur. Et bene
fundamentũ singulare ac solidum est.
sicut dicit apłs. Hundamentum enim
aliud nemo potest ponere. preter id qd̾
positum est. quod est ap̃c uĩc. Unde cu¬

Expanded text:
coepit esse sanctorum, qui innocens a nefario fratre coepit esse sanctorum, qui innocens a nefario fratre in exemplum Domini Salvatoris occisus est. Cognovit quoque ab initio, quando Melchisedech sacerdotis oblata munera in dominici corporis praefiguratione suscepta sunt. Cognovit etiam ab initio, quando Abraham filium suum in mysterium Domini Salvatoris obtulit immolandum, et his similia, quae sacrarum litterarum lectionibus continentur . Haec sine dubio in aeternum fundata sunt, quoniam veritatis ipsius testimonio comprobantur. Et bene fundamentum singulare ac solidum est, sicut dicit Apostolus, Fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter id quod positum est, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
& omiia mandata tua ueritas: Contra il¬
lam ꝓrimnitatem uolentissimȩ ꝑsecutio¬
nis uicinitatem dñi sibi dicit. eẽ. remedũ
unde salutis auxilium nouerat. eẽ. uenti¬
rum. Dicit enim ꝓpe es dñe. quia ulnq
plenus atq totus es. Non spaciis inclisis.
s ipse spacia cuncta replens atq complei¬
tens. Nam cum ꝓpħa uellet ostendere ilis
eiꝰ. eẽ. presentiam. alibi dicit: Si ascendero
illuc manꝰ tua deducet me. S cum dicit¬
illi ꝓpe es tu dñe. confitetur ñ eum igno¬
rare si ꝑuerse gerimus. nec declinare cl
fuginus. Una ẽ gͦ silus ad ipsum festina¬
re. quem non possis effugere. Aadidit qͦ
& oiñia mandata tua ueritas. Hoc ille po¬
tist dicere. qui ueritati id ẽ dño xp̃o credi¬
didit. & mandata eiꝰ salutari persecutione
suscepit. Iudeus autem talia ñ potest loqͥ.
qui noluit credere ueritati. Ab mitio
fundasti ea. Ab mitio cognoui. significat
a rudimentis scł̃i. quando a iusto abel nom

Expanded text:
tas. Contra illam proximitatem violentissimae persecutionis, vicinitatem Domini sibi dicit esse remedium, unde salutis auxilium noverat esse venturum. Dicit enim, prope es, Domine, quia ubique plenus, ubique totus es, non spatiis inclusus, sed ipse spatia cuncta replens atque complectens. Nam cum propheta vellet ostendere ubique ejus esse praesentiam, alibi dicit: Si ascendero illuc manus tua deducet me . Sed cum dicit: Prope es, Domine, confitetur non eum ignorare si perverse gerimus, nec declinare cum fugimus. Una est ergo salus ad ipsum festinare, quem non possis effugere. Addidit quoque, et omnia mandata tua veritas. Hoc ille potest dicere qui veritati, id est Domino Christo credidit, et mandata ejus salutari perfectione suscepit. Judaeus autem talia non potest loqui, qui noluit credere veritati. Vers. 152 in aeternum fundasti ea. Ab initio significat a rudimentis saeculi, quando a justo Abel nomen
Abbreviated transcription (Latin):
aperuisse os suum & attraxisse sp̃m. ut
eius audiatur oratio. exitusq aquarum
transisse lacrimas pias. quia non sit a
uideis custodita lex dñi. Et intuere
quemadinodum diffinitionem rei uno
uerbo complexus est. dicendo mirabilia
testimonia tua dñe. Mirabilia plane.
qm ꝑ ea celestis uirtus hominib terrenis
innotuit. & nosse dederunt paruulis
iuide & angłoꝵ sublimis natura beata
delectatione completur. Hȩc semꝑ scruta¬
ri licet. & assidua meditatione ꝑquiri.
Hic autem illud timeri non conuenit.
altiora te ne quesieris. & fortiora te ne scru¬
tatus fueris. Ideo enim nobis predicata st̃.
ut ea pie atq diligenter nr̃ semꝑ animꝰ
indagaret. Altiora enim & fortiora talia
dici non possunt. quȩ ut ꝑquirerentur
edicta sunt. Hec autem quinta species ẽ¬
ne ad uerbum dicitur. Declarata sunt

Expanded text:
aperuisse os suum et attraxisse spiritum, ut aperuisse os suum et attraxisse spiritum, ut ejus audiatur oratio, exitusque aquarum transiisse lacrymas pias, quia non sit a Judaeis custodita lex Domini. Et intuere quemadmodum definitionem rei uno verbo complexus est dicendo: Mirabilia testimonia tua, Domine. Mirabilia plane, quoniam per ea coelestis virtus hominibus terrenis innotuit, et nosse dederunt parvulis unde et angelorum sublimis natura beata delectatione completur. Haec semper scrutari licet, et assidua meditatione perquiri. Hic autem illud timere non convenit: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Ideo enim nobis praedicata sunt, ut ea pie atque diligenter noster semper animus indagaret. Altiora enim et fortiora talia dici non possunt, quae ut perquirerentur edicta sunt. Haec autem quinta est species ne ad verbum dicitur. Declarata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
& nomen accepit. De qua nͨ sunt mul¬
ta dicenda. ne quod scriptura dicit esse
contemptibile. nos desiderabile affectata
legem diũ diłigebat. necesse fuit ut ad oĩa
mandata eiꝰ rectissimꝰ appareret. Ialia
eium negligere nͨ potest. nisi qui diuina
fuerit inspiratione correctus. ut aurum
habeat uelud terrenas sordes. genimas
ut calculos uiles: Amare siquidem non
ꝓfutura. denientis ẽ: s illud decet uiros
sc̃issimos concupiscere. quȩ possint pͦmia
numquã peritura conferre. Congruui
gͦ fuit ut odisset ꝑuersam uiam. qui
meruit amare rectissimam. Iniqua siqͥ¬
dem uia est. quȩ nos ꝑducit ad uicia. Rec¬
ta uͦ uirtutum. quȩ nobis indulgentia
tribuit & salutem. S hoc quam studiose
quam frequent᷑ infunditur. ut intelliga¬
mus beatos uiros qualium rerum delec̃¬
latione pascantur. qui hoc habent supra
cuncta dulcissimum. quod sepius credunt
esse repetendum. Xu
litteram sc̃i ppłi intrat oratio. asserens

Expanded text:
et nomen accepit; de quo non sunt mulet nomen accepit; de quo non sunt multa dicenda: ne quod Scriptura dicit esse contemptibile; nos desiderabile affectata legem Domini diligebat, necesse fuit ut ad omnia mandata ejus rectissimus appareret. Talia enim negligere non potes, nisi qui divina fuerit inspiratione correctus; ut aurum habeat velut terrenas sordes, gemmas ut calculos viles. Amare siquidem non profutura dementis est; sed illud decet viros sanctissimos concupiscere, quae possint praemia nunquam peritura conferre. Congruum ergo fuit ut odisset perversam viam, qui meruit amare rectissimam. Iniqua siquidem via est, quae nos perducit ad vitia; recta vero virtutum, quae nobis indulgentiam tribuit et salutem. Sed hoc quam studiose, quam frequenter infunditur! ut intelligamus beatos viros qualium rerum delectatione pascantur, qui hoc habent supra cuncta dulcissimum, quod saepius credunt esse repetendum. Verlitteram sancti populi intrat oratio, asserens
Abbreviated transcription (Latin):
bumanitas. mandatoꝵ dñi reuerentiã
custodire. Istud enim temporalit̾ huma¬
nis blanditur aspectib. inde autem ins
eternam requiem mens beata ꝑducitur.
Toparion uͦ sicut quidam scribere uolu¬
erunt genus est lapidis. quantum in
uentione rarum. tantũ mertium qͥnti¬
tare preciosum: qui duos habere fertur
colores. unum auri purissimi: & alteru
etherea claritate relucentem. Pinguedo
rosea. uerecundaq puritas. uicinus lapidi
crisoprasso magnitudine uel colore. quia
maxime lampat. cum solis splendore ꝑ¬
cutitur: Omium geminarum superans
preciosissimas claritates. in aspectum suũ
singularit᷑ ꝓuocans oculorũ cupidissimã
uoluntatem. quam si polire uelis obscu¬
ras. si naturȩ ꝓpriȩ relinquas. irradiat.
Hȩc regib ipsis fertur. eẽ. mirabilis. ut
inter diuitias suas nichil se simile possi¬
dere cognoseant. Nasci dicitur in insula¬
toparion. quȩ est ꝓuinciȩ tebaidȩ. unde

Expanded text:
humanitas, mandatorum Domini reverentiam humanitas, mandatorum Domini reverentiam custodire. Istud enim temporaliter humanis blanditur aspectibus: inde autem in aeternam requiem mens beata perducitur. Topazion vero, sicut quidam scribere voluerunt, genus est lapidis, quantum inventione rarus, tantum mercium quantitate pretiosus est. Qui duos habere fertur colores: unum auri purissimi, et alterum aetherea claritate relucentem. Pinguedo rosea, verecundaque puritas, vicinus lapidi chrysopraso magnitudine vel colore, quia maxime lampas cum solis splendore percutitur, omnium gemmarum superans pretiosissimas claritates, in aspectum suum singulariter provocans oculorum cupidissimam voluptatem. Quem si polire velis, obscuras; si naturae propriae relinquas, irradiat. Hic regibus ipsis fertur esse mirabilis, ut inter divitias suas nihil se simile possidere cognosTopazion quae est provinciae Thebaidae, unde
Abbreviated transcription (Latin):
Et apłs: Ecce nunc tempꝰ acceptabile.
ecce nunc dies salutis. Omĩa enim quȩ
dĩs facit. aptissima dispositione complent᷑.
ut ante ficri ñ debeat. nisi quando ille nu¬
seratus indulserit. Hinc est quod nobis
semꝑ erpedit habere pacientiam. expectare
Aadidit causam cur debeat facere quȩ ro¬
gatur. quia uidei legem dissipauerunt.
quam ille eos inuiolabilit̾ custodire pre¬
ceperat. Dissipare est enim legem. aliter
iuuere. quam ipsus precepta monuerunt.¬
& hoc magis facere. quod illa cognoscitur
sub om̃i execratione dampnasse. Noc ar¬
gumentum rethores inter uolentissima
precepta posuerunt. quando ut preces au
nefandã presumptio. tantum deuotus
animꝰ ad mandata eiꝰ festinabat implen¬
da. Grandis enim religionis crescit affectꝰ
quociens eam imꝓboꝵ impugnare tẽp¬
tat audacia. Pro hoc enim additum est
ideo: erat itaq scissimo choro suꝑ aurum
& geminas quas preciosissimas habet

Expanded text:
Et Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile, Et Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Omnia enim, quae Dominus facit, aptissima dispositione complentur: ut ante fieri non debeant, nisi quando ille miserator indulserit. Hinc est, quod nobis semperAddidit causam cur debeat facere quae rogatur, quia Judaei legem dissipaverunt, quam ille eos inviolabiliter custodire praeceperat. Dissipare enim est legem, aliter vivere quam ipsius praecepta monuerunt; et hoc magis facere, quod illa cognoscitur sub omni exsecratione damnasse. Hoc argumentum rhetores inter violentissima praecepta posuerunt, quando ut preces audnefanda praesumptio, tantum devotus animus ad mandata ejus festinabat implenda. Grandis enim religionis crescit affectus, quoties eam improborum impugnare tentat audacia. Pro hoc enim additum est, ideo. Erat itaque sanctissimo choro super aurum et gemmas, quas pretiosissimas habet
Abbreviated transcription (Latin):
dici potest. nisi qui eiꝰ famulaatur i¬
trio. Et uide quid dicat ut sciam. ii
ut accepta retineam. Scire enim ilu
quod in noticiam nraͣm manifeste uen¬
ens nulla obliuione deletur. Tempis
tuam. Preuidens ppłs deuotus tempo¬
rib antiochia plebe uidaica legeni ari
culturis demonum polluendam. uela
ad medicum clamat egrotus tempꝰ a
subueniendi. ne morbis ingrauantib
salus ppłi potuisset absumi. Dicit ins
tempꝰ est faciendi. non differendi qu&
expedit. Iusserat enim ꝑ legem & ꝓpls¬
ut uerus dñs reuerentissima deuotias
coleretur. s qm̃ hoc in suam ꝑnicits
contempsit obstinatio iudeorum. clamat
ppłs fidelis tempꝰ faciendi. id est ut mun¬
do salutaris appareas. peccata dissoluas.
mortem uincas. ipsumq diabolum cum
sua cohorte ꝓsternas. Hoc est enim drã
facere. predictis temporib aduenire. Un¬
de & ꝑ ꝓpħam dictum ẽ. tempore accepto
eraudiui te. & in die salutis adiuui te.

Expanded text:
dici potest, nisi qui ejus famulatur arbidici potest, nisi qui ejus famulatur arbitrio. Et vide quid dicat, ut sciam, id est ut accepta retineam. Scire enim illud est, quod in notitiam nostram manifeste veniens, nulla oblivione deletur. Vers. 1tuam. Praevidens populus devotus temporibus Antiochi a plebe Judaica legem Domini cultura daemonum polluendam, velut ad medicum clamat aegrotus tempus esse subveniendi; ne morbis ingravantibus salus populi potuisset absumi. Dicit enim: Tempus est faciendi, non differendi quod expedit. Jusserat enim per legem et pus eum homo reverentissima devotione coleret, sed quoniam hoc in suam perniciem contempsit obstinatio Judaeorum, clamat populus fidelis tempus faciendi, id est, ut mundo salutaris appareas, peccata dissolvas, mortem vincas, ipsumque diabolum cum sua cohorte prosternas. Hoc est enim Domini facere, praedictis temporibus advenire. Unde et per prophetam dictum est: Tempore accepto exaudivi te, et in die salutis adjuvi te .
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dicturus erat ppło credituro. Fac
cum seruo tuo scđm miscdiam tuam. &
iustificationes tuas doce nie. In assidius
precib ꝑseuerat. quia petendo numquã
debet. eẽ. fastidium. ubi largitas donato¬
ris nͦ potest habere defectum. Infinita
petiit. qui sibi bona fieri scđm miscłiam
addidit seruo tuo. quia statim corruit.
qui alteriꝰ esse uoluerit. Iustificationes
uero more suo ipsas semꝑ petit. qͥs iam
deuotꝰ accepit. Hanc enum assiduitat¬
& oratio dominica designat. quȩ dier
panem nr̃m cotidianum da nob has
lustum est enim ut iugit̃ rogetur.
sinͣ petatur offenditur. Et respice u
ones autem doceri se suppliciter postul
maxime tamen diuinarũ scripturari
intellectus iugiter petendus est. qui
quanto plus ꝑcipitur. tanto suauior
scis mentib inuenitur. S quia nout
om̃potentem dnm subiectis siuis. eẽ ui¬
ac fideliter peteris. Nam cum obnon
se cuncta cognoseant. magni tamenn
riti ẽ ipsius famulum numcuparr
Seruus quippe ipsius ueracit᷑ ⁊ nesqu

Expanded text:
. Fac cum servo tuo secundum misericordiam tuam, et justificationes tuas doce me. In assiduis precibus perseverat, quia petendi nunquam debet esse fastidium, ubi largitas donatoris non potest habere defectum. Infinita petiit, qui sibi bona fieri secundum miseraddidit, servo tuo, quia statim corruet, qui alterius esse voluerit. Justificationes vero more suo ipsas semper petit, quas jam devotus accepit. Hanc enim assiduitatem et oratio dominica designat quae dicit: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie . Justum est enim, ut jugiter rogetur, qui si non petatur offenditur. Et respice, rationes autem doceri se suppliciter postulamaxime tamen divinarum Scripturarum intellectus jugiter expetendus est; qui quanto plus percipitur, tanto suavior sanctis mentibus invenitur. Sed quia novit omnipotentem Dominum subjectis suis esse larac fiducialiter peteris. Nam cum obnoxia se cuncta cognoscant, magni tamen meriti est ipsius famulum nuncupari. Servus quippe ipsius veraciter nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
ria mandator. Conscqui quuippe ñ pott¬
rat. ut prius se diceret locuturum. &
ans aspicit iratus. sẽpius intuetur ut
ꝓpiciꝰ. sicut in munerib fecit abel. Res¬
pexit quoq suꝑ silios pauperum. & ñ
spreuit preces eoꝵ. & id̾o ne in partem
susciperetur aduersam. statim subiunxit :
Et miserere mer. Quȩ merito sicut sepe
memoratum est mi̾scd̃ia dicitur. quia
miseris larga pietate prestatur. Nec sõ¬
lum hic hesit fusa precatio. sed addidit:
Scłm iudicium diligentiũ nomen tuũ.
ludicium quippe est dñi. ut nom suũ
diligentib miscdiȩ largiatur auxiliũ.

Expanded text:
ria mandatorum. Consequi quippe non poteria mandatorum. Consequi quippe non poterat, ut prius se diceret locuturum, et Dominus aspicit iratus, saepius intuetur ut etiam propitius, sicut in muneribus fecit Abel. Respexit quoque super filios pauperum, et non sprevit preces eorum . Et ideo ne in partem susciperetur adversam, statim subjunxit, et miserere mei; quae merito sicut saepe memoratum est misericordia dicitur; quia miseris larga pietate praestatur. Nec solum hic haesit fusa precatio, sed addidit, secundum judicium diligentium nomen tuum. Judicium quippe est Domini, ut nomen suum diligentibus m
Abbreviated transcription (Latin):
regnum çeloꝵ. Ipsis enim hic prestat
purum atq innocentissimum intellec̃¬
tum. quib ibi eternum donaturus est
Si hoc ad litteram uelis aduertere. consue¬
tudo loquentis expressa est. Prius enim
os aperitur. sp̃c contraitur. ac deinde in
sonum uocis lingue mobilitas adhibetur.
Si uͦ spiritaliter ut oportet intelligas. es
dicit mentis introitũ. qui tunc aperit᷑
quando aliquid discere festinamꝰ. Adtra¬
hit autem spiritum. cu iam munere di¬
uino salutaris desiderii completur affictu.
& incipit firma mente uelle. quod ante
ꝑ gr̃am tam̃ dñi uisus est appetisse. Apx¬
ruit gͦ os cordis sui infirmꝰ & pariuuilus.
& attraxit sp̃m id est uirtutem faciendi.
quam ꝑse non poterat adipisci. S ut he
magis ad intelligentiȩ bonum nͦ ad lo¬
quendi officiuni cognoscas. eẽ. premissũ.
sequitur quia mandata tua desiderabam
Ardorem siquidem uoluntatis premisit.
ut postea consequenter exponeret deside¬

Expanded text:
regnum coelorum . Ipsis enim hic praestat regnum coelorum . Ipsis enim hic praestat purum atque innocentissimum intellectum, quibus ibi aeternum donaturus est si hoc ad litteram velis advertere, consuetudo loquentis expressa est. Prius enim os aperitur, spiritus contrahitur, ac deinde in sonum vocis linguae mobilitas adhibetur. Si vero spiritualiter, ut oportet, intelligas, os dicit mentis introitum, qui tunc aperitur, quando aliquid discere festinamus. Attrahit autem spiritum, cum jam munere divino salutaris desiderii completur affectu, et incipit firma mente velle, quod ante per gratiam tamen Domini visus est appetiisse. Aperuit ergo os cordis sui infirmus et parvulus, et attraxit spiritum, id est virtutem faciendi, quam per se non poterat adipisci. Sed ut hoc magis ad intelligentiae bonum, non ad loquendi officium cognoscas esse praemissum, sequitur, quia mandata tua desiderabam. Ardorem siquidem voluntatis praemisit, ut postea consequenter exponeret deside
Abbreviated transcription (Latin):
bilia. Declaratio sermonum tuorum
illuminat. & intellectum dat paruulis.
Sermones sunt dãi. quos iustoꝵ ꝓpħauit
auctoritas. Sic enim scriptum est: Eoce
uirgo concipiet & pariet filium. & uoca¬
bitur nomen eiꝰ emmanuhel. Et alibi:
sermones qui fuerant longi temporis
obscuritate reconditi. aduentꝰ diu illumi¬
natione declarauit. quia ꝑ ipsum mani¬
festa sunt facta. quȩ sacris litteris tene¬
bantur abscondita. Iunc enĩ uerbum
caro factum est. uirgo peperit. tunc mu¬
ti locuti sunt. surdi audierunt. claudi
recto incessere uestigio. & cȩtera miraculi
quȩ dño seruiere uirtutũ. Hȩc declaratio
obscuritatem naturȩ nr̃e quȩ iacebat in
tenebris ui suę potestatis illuminare
dignata est. & intellectum dat paruulis.
id est qui se humiles atq egentes suis ui¬
rib agnouerunt. S isti paruuli nonde
etate metiendi sunt. s de simplicitate
conscientiȩ. De quib dictum est. Sinite
paruulos uenuire ad mne. talium ẽ enim

Expanded text:
. Declaratio sermonum tuorum illuminat me: 420 et intellectum dat parvulis. Sermones sunt Domini, quos justorum prophetavit auctoritas; sic enim scriptum est: Ecce Virgo concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Et alibi: sermones qui fuerant longi temporis obscuritate reconditi, adventus Domini illuminatio declaravit, quia per ipsum manifesta sunt facta, quae sacris litteris tenebantur abscondita. Tunc enim Verbum caro factum est, Virgo peperit: tunc muti locuti sunt, surdi audierunt, claudi recto incessere vestigio, et caetera miracula quae Domino serviere virtutum. Haec declaratio obscuritatem naturae nostrae quae jacebat in tenebris, vi suae potestatis illuminare dignata est; et intellectum dedit parvulis, id est qui se humiles atque egentes suis viribus agnoverunt. Sed isti parvuli non de aetate metiendi sunt, sed de simplicitate conscientiae, de quibus dictum est: Sinite parvulos venire ad me; talium est enim
Abbreviated transcription (Latin):
illuminat onĩem hominem uenientẽ
in hunc mundum. sicut & ipse de se
dicit: Eigo sum lux mundi. Nam ista
discretio & in cuu̾gło facta est. ubi de io¬
hanne dictum est. Ille erat lucerna ar¬
dens & lucens. Et iterum: Non enim
erat ille lumen. s utiq missus est ut
testimoniũ ꝑhiberet de lumine. Seqͥt᷑.
Et lumen semitis meis. In eadẽ transtati¬
one ꝑmansit. ut uerbum dñi idẽ dicta
ꝓpłarum. lumen dicat suis semitis pre¬
stitisse. Per ipsas si quidem dum ad bonȩ
uitȩ cursum instriumur. clarificati cor¬

Expanded text:
illuminat omnem hominem venientem illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum ; sicut et ipse de se dicit: Ego sum lumen mundi . Nam ista discretio et in Evangelio facta est, ubi de Joanne dictum est: Ille erat lucerna ardens et lucens . Et iterum: Non enim erat ille lumen, sed utique missus est, ut testimonium perhiberet de lumine . Sequitur, et lumen semitis meis. In eadem translatione permansit, ut verbum Domini, id est dicta prophetarum lumen dicat suis semitis praestitisse. Per ipsas siquidem, dum ad vitae bonae cursum instruimur, clarificati cor
Abbreviated transcription (Latin):
retributiones dñi p̃mioꝵ desiderio. ñ
terrore uindicte. Sciens gͦ huiꝰ scłi noc̃¬
tem diuersis offensionib irretitam. ut
alibi laqueos. alibi scopulos. alibi conti¬
neat ꝓfundissimas uastitates. pedib sus
uerbum dñ lucere testatur. ne ꝑ aben¬
tiam ueri luminis incidat riuram.
quam ꝑ suam ꝓiudentiam uitare nons
poterat. S hoc uerbum illud debet i¬
telligi. quod ꝑscripturas seĩs ꝓpħarum
ore seminatum est. Quod bene appella¬
uit sucernam. quȩ humanis usib data ẽ
ad depellende noctis ꝓfundissimam cecita¬
tem. sicut petrus apłs dicit. Habemus
certiorẽ ꝓpħicum sermonem. cui bene¬
facitis intendentes. uelud lucernȩ lucen¬
a in obscuro loco sicut & ipse dñs apłis
dicit. Sint lumbi ur᷑i p᷑cincti. & lucer
oleum defecit. aduentum sponsi non
potuerunt prestolari. Uerbum autem
illud consubstantiali patri a natura dei¬
tatis suȩ lucerna non potest dici. quod

Expanded text:
retributiones Domini praemiorum desiderio, non retributiones Domini praemiorum desiderio, non terrore vindictae. Sciens ergo hujus saeculi noctem diversis offensionibus irretitam, ut alibi laqueos, alibi scopulos, alibi contineat profundissimas vastitates, pedibus suis verbum Domini lucere testatur; ne absentia veri luminis incidat in ruinam, quam per suam providentiam vitare non poterat. Sed hic verbum illud debet intelligi, quod per Scripturas sanctas prophetarum ore seminatum est. Quod bene appellavit lucernam, quae humanis usibus data est ad depellendam noctis profundissimam caecitatem; sicut Petrus apostolus dicit: Habemus certiorem propheticum sermonem, cui benefacitis intendentes velut lucernae in obscuro loco . Sic et ipse Dominus apostolis dicit: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae oleum defecit, ad adventum Sponsi non potuerunt praestolari. Verbum autem illud consubstantiale Patri a natura deitatis suae lucerna non potest dici, quod
Abbreviated transcription (Latin):
fornicantur abste. Et alibi. Qui dili¬
gitis dnm odite malum. & cet̾a quȩ ini
hunc modum diuina lectione prolata
sunt. Ialia quippe dum audisset in
mandatis dñ. uiam iniquitatis intel¬
lexit om̃unodis execrandam. quȩ iusto
dũo placere non poterant. Odio enim
debent. cẽ. quȩ scł̃i sunt. ut rebꝰ celestibꝰ
totus impendatur affectus. Decet cium
nos execrare quȩ mala sunt. quia interdũ
a prauis necessitate ꝓhibennur. qmͣ con¬
scius eoꝵ iudetur animꝰ. qui aliqua illis
delectatione consenserit. Sequestratur
autem ab illis rebꝰ uoluntas fidelium.
quȩ odio intercidente dampnauerit. ut
nec uoto nec operatione se polluat. qui
mentem suam tali execratione purifiem¬
uerbum tuuͦ dñe. & lum̃ semitis mes
Post terciaindecimam litteram. ad quir¬
taidecimam cohors beata ꝑuenit. ini
qua pedib suis dominici uerbi lumen
radiare congaudet. animam suã humilli¬
ma satisfactione commendans. expetens

Expanded text:
fornicantur abs te . Et alibi: Qui dilifornicantur abs te . Et alibi: Qui diligitis Dominum, odite malum . Et caetera quae in hunc molum divina lectione prolata sunt. Talia quippe dum audiisset in mandatis Domini, viam iniquitatis intellexit omnimodis exsecrandam, quae justo Domino placere non poterat. Odio enim debent esse quae saeculi sunt, ut rebus coelestibus totus impendatur affectus. Decet enim nos exsecrari quae mala sunt, quia interdum a pravis necessitate prohibemur; quoniam conscius eorum videtur animus, qui aliqua illis delectatione consenserit. Sequestratur autem ab illis rebus voluntas fidelium, quae odio intercedente damnaverat; ut nec voto nec operatione se polluat, qui mentem suam tali exsecratione purifiverbum tuum, Domine, et lumen semitis meis. Post tertiam decimam litteram ad quartam decimam cohors beata pervenit, in qua pedibus suis Dominici verbi lumen radiare congaudet, animam suam humillima satisfactione commendans: expetens
Abbreviated transcription (Latin):
cum fuerint deglutita. dulcescunt.
Sequitur. suꝑ mel & fauum ori meo.
Mel ad uetus. fauũ ad nouu ꝑtinet
utiq testamentum. Nam licet utraq
sint dulcia. tamen faui sapor est suauior.
quia gr̃a nouitatis maiore cumulatur.
Potest etiam & mel intelligi aꝑte docꝰ¬
trina sapientiȩ. Fauum uͦ. quȩ in quibꝰ¬
dam ꝓfundis cellulis ꝓbatur. eẽ. recon¬
dita. quod utrumq in scripturis diui¬
nis non ẽ dubium repperiri. Addidit
ori meo. quando reuera ipsam sapientiã
quam faucib deglutiuerat ore p̾dicabat
sicut & ierechiel ꝓpħa dicit de dño: Et
ait ad me. Fili hominis quod inuenisti
manduca. & deuora uolumen hoc. & uade
& loquere ad domum isrł. Et mandu¬
caui illud. & factum est in ore meo sicut
ambulare uiam cum impiis. diuerte
autem pedem tuum ab itinerib eorum.
Pedes enim eoꝵ in maliciam currunt.
& ueloces sunt ad effundendum sangu¬
nem. Audierat etiam. ꝑdidisti om̃s qui

Expanded text:
cum fuerint deglutita dulcescunt. cum fuerint deglutita dulcescunt. Sequitur, super mel et favum ori meo. Mel ad Vetus, favum ad Novum pertinet utique Testamentum. Nam licet utraque sint dulcia, tamen favi sapor est suavior, quia gratia novitatis majore cumulatur. Potest etiam et mel intelligi aperta doctrina sapientiae: favum vero, quae in quibusdam profundis cellulis probatur esse recondita. Quod utrumque in Scripturis divinis non est dubium reperiri. Addidit, ori meo: quando revera ipsam sapientiam, quam faucibus deglutiverat, ore praedicabat. Sic et Ezechiel propheta dicit de Domino: Et ait ad me: Fili hominis, quod invenisti manduca, et devora volumen hoc, et vade et loquere ad domum Israel. Et manducavi illud, et factum est in ore meo sicut ambulare viam cum impiis: diverte autem pedem tuum ab itineribus eorum; pedes enim eorum in malitiam currunt, et veloces sunt ad effundendum sanguinem . Audiverat etiam: Perdidisti omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa lege gaudebat. quam iam credendo
tiones iste quamus aliquid uideantur
habere precipuum. tamen nͣ possunt
rebus principalibꝰ exȩquari. nisi semꝑ
ponatͥur suꝑ. sicut in noua littera iam
dictum est. Bonum mͥ lex oris tui suꝑ
milia auri & argenti. Ut ea quidem int̾
homines precipua s diuinę iocundita¬
tis inferiora esse cognoseas spiritalibus
itaq deliciis magna ubertate saginatus
ppłs beatis exclamat: Quam dulcia fau¬
cib meis eloquia tua. Dicendo quam.
magnam quidẽ dulcedinem sibi. cẽ. pro¬
fessus est. s n quã lingua potuisset
exprimere. Nam cum om̃is gustus
sapiat in palato. considerandum ẽ hic.
quare dixit faucib meis: Fauces enim
sunt gutturis nr̃i uia. ubi iam deglut¬
tita dulcedo nulla sentitur. S qui de elo¬
quiis dnui erat absolute dicturus. mira¬
bilit᷑ illam partem posuit. ut cito ad
cordis nr̃i penetralia ꝑueniret. Eloqͥa
enim dñi nͨ in palato sapiunt. s magis

Expanded text:
ipsa lege gaudebat, quam jam credendo ipsa lege gaudebat, quam jam credendo tiones istae, quamvis aliquid videantur habere praecipuum, tamen non possunt rebus spiritualibus exaequari, nisi semper ponatur, super, sicut in nona littera jam dictum est: Bonum mihi lex oris tui super millia auri et argenti; ut ea quidem inter homines praecipua, sed divinae jucunditati inferiora esse cognoscas. Spiritualibus itaque deliciis magna ubertate saginatus populus beatus exclamat: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua! Dicendo: Quam, magnam quidem dulcedinem sibi esse professus est, sed non quam lingua potuisset exprimere. Nam cum omnis gustus sapiat in palato, considerandum est hic quare dixi, faucibus meis. Fauces enim sunt gutturis nostri via, ubi jam deglutita dulcedo nulla sentitur. Sed qui de eloquiis Domini erat absolute dicturus, mirabiliter illam partem posuit; ut cito ad cordis nostri penetralia perveniret. Eloquia enim Domini non in palato sapiunt, sed magis
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum dñi non potuit custodiri. nisi
cum illa pestifera suasio ꝓbatur expulsa.
sȩ demoniorum. A uidiciis tuis non
declinaui. quia tu legem posusti mͥ.
Declarauit illud quod suꝑius dixit. ab
om̃i uia mala ꝓhibui pedes meos. utiq
ut eiꝰ munuime uidicia declinaret. Sie
enim ꝑfecte beatitudinis integritas
custoditur. quando hereticoꝵ iniqui¬
tas ꝑuersa respuitur. Auidiciis gͥ tius
dicit. id est quod tua uoluntas sc̃a consti¬
tuit. & uiuendi nobis regulam dedit:
ab eis utiq non declinare. hoc est in uia
recta consistere. hoc ad çęloꝵ gaudia ꝑ¬
uenire. Sequitur causa ꝓbabilis. quia
tu legem posiusti michi. Cum legem
ꝑ moysen dñs dederit. eamq uisserit
iniuolabilit̾ obseruari. non incongrue
hic eiuigłm intelligimꝰ cum dicit. tu
legem posiusti mͥ. Illa enim quam per
moysen dedit. pedagogi nobis presenta.¬
uit officium. ista uͦ tociꝰ plenitudinis
donauit effectum. Merito gͦ sc̃s ppłs de

Expanded text:
verbum Domini non potuit custodiri, nisi verbum Domini non potuit custodiri, nisi cum illa pestifera suasio probatur expulsa, . Vers. 102. A judiciis tuis non declinavi, quia tu legem posuisti mihi. Declaravit illud quod superius dixit: Ab omni via mala prohibui pedes meos, utique ut ejus minime judicia declinaret. Sic enim perfectae beatitudinis integritas custoditur, quando haereticorum iniquitas perversa respuitur. A judiciis ergo tuis dicit, id est quae tua voluntas sancta constituit, et vivendi nobis regulam dedit. Ab eis utique non declinare, hoc est in via recta consistere; hoc est ad coelorum gaudia pervenire. Sequitur causa probabilis, quia tu legem posuisti mihi. Cum legem per Moysem Dominus dederit, eamque jusserit inviolabiliter observari, non incongrue hic Evangelium intelligimus cum dicit: Tu legem posuisti mihi. Illa enim quam per Moysem dedit, paedagogi nobis praesentavit officium; ista vero totius plenitudinis donavit effectum. Merito ergo sanctus populus de
Abbreviated transcription (Latin):
cos dictos. qui legem dñi nesciebant. &
doctores impericiȩ eecitate detentos.
& seniores non habuisse grauissimam
fidei firmitatem. quando se dicit ab oĩ
uia mala ipsoꝵ pedes suos ꝓhibuisse.
ne coꝵ potuisset puersitate subuerti.
lua est enim certior explanatio. quando
se ipsa corusco similis declarat auctoritas.
S iudeamus quid nobis istius uersꝰ uerba
parturiant. Ab om̃i uia mala. significat
hereticoꝵ prauas & pessunas suasiones.
quib illi exiciabili dulcedine blandiunt᷑.
Addidit quoq ꝓhibui pedes meos. quasi
desiderantes illuc ire. ubi in atram foue¬
am corruere potuissent. Originalis siqͥ¬
dem peccati culpa. pronos nos trahit
llla ẽ enim dño iuuante silubris ꝓhibi¬
tio.cum hoc fieri non patimur: quod
plenum periculis inuenitur. Pedes autẽ
meos. significat mentis assensum. qui
nos quodam uestigio ducit ad culpam.
& ad iuas malas compellit. nisi nos pie¬
tas diuinitatis abstraxerit. Sequitur.
Ut custodiam uerbum tuuͦ. Aliter eniꝰ

Expanded text:
icos qui legem Domini nesciebant, et doctores imperitiae caecitate detentos, et seniores non habuisse gravissimam fidei firmitatem, quando se dicit ab omni via mala ipsorum pedes suos prohibuisse, ne eorum potuisset perversitate subverti. Illa est enim certior explanatio, quando se ipsa corusco similis declarat auctoritas. Sed videamus quid nobis istius versus verba parturiant. Ab omni via mala, significat haereticorum pravas et pessimas suasiones, quibus illi exitiabili dulcedine blandiuntur. Addidit quoque, prohibui pedes meos, quasi desiderantes illuc ire, ubi in atram foveam corruere potuissent. Originalis siquidem peccati culpa pronos nos trahit Ilia est enim Domino juvante salubris prohibitio, cum hoc fieri non patimur, quod plenum periculis invenitur. Pedes autem meos, significat mentis assensum, quae nos quodam vestigio ducit ad culpam, et ad vias malas compellit, nisi nos pietas Divinitatis abstraxerit. Sequitur, ut custodiam verbum tuum. Aliter enim
Abbreviated transcription (Latin):
s in tribulatione ampliꝰ ꝓbatur exi¬
mium. quando infirmitas corporis
dolore pressa ñ uincitur. s tunc magis
anima felix indnĩ laudib excitatur᷑.
Oris autem uoluntaria sacrificia sunt
deuotionem laudis offerre. non aliciuis
mundanȩ utilitatis respectu. s ꝓpriȩ de¬
uotionis intuitu. ut ipsum ꝓpt̾ dnm̃
suꝑ iustos & inuistos. qui mestimabilit̃
bonus est. Petit gͦ ut ciꝰ deuotio dño
reddatur accepta. quatinꝰ hac oblatione
placatus. iudicia sua eum doceat. quȩ fide¬
lib dignatur mentib aperire. S consi¬
deremus głosum cordis ardorem. ut illa
semꝑ auide petat. quȩ se suꝑiꝰ accepisse
cominemorat. sicut in nona littera dicit:
Bonitate᷑ fecisti cum seruo tuo. Et it̾m:
Bonitatẽ & disciplinam & scientiã doceme.
Qued ꝑ hunc modum utraq ꝓbantur
intelligi. Iugiter enim sperandum est.
latrocinantium ꝑsequeretur iniquitas.
eamq uellent diuersis laqueis irretire.

Expanded text:
sed in tribulatione amplius probatur exised in tribulatione amplius probatur eximium, quando infirmitas corporis dolore pressa non vincitur, sed tunc magis anima felix in Domini laudibus excitatur. Oris autem voluntaria sacrificia sunt, devotionem laudis offerre, non alicujus mundanae utilitatis respectu, sed propriae devotionis intuitu; ut ipsum propter sesuper justos et injustos , qui inaestimabiliter bonus est. Petit ergo ut ejus devotio Domino reddatur accepta; quatenus hac oblatione placatus, judicia sua eum doceat, quae fidelibus dignatur mentibus aperire. Sed consideremus gloriosum cordis ardorem, ut illa semper avide petat, quae se saepius accepisse commemorat, sicut in nona littera dicit: Bonitatem fecisti cum servo tuo. Et iterum: Bonitatem, et disciplinam, et scientiam doce me. Quod per hunc modum utraque probantur intelligi. Jugiter enim sperandum est, latrocinantium persequeretur iniquitas, eamque vellent diversis laqueis irretire,