comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
psallimus: iciuna uero uniisq
quomodo uult. aut quantum
ualet. ut non fiat contumax uo¬
luntatis conuersatio. s ꝓprioar¬
bitrio et spontanea uoluntate.
Omnem ergo scrutans monacho
abire. et ꝑuenire ad huius religi¬
onis menarrabilem uitam:sed
timeo ẽẽ inobediens patri meo. qͥ
ꝓuana et caduca huius scłi sub¬
stantia. cupit me tradere uiro.
Dicit ei monachus. Soroe non ꝑ¬
mittas ut polluat homo corpus
tuum. et talem tradas pulcritu¬
dinem pati obꝓbeium. S despon¬
transeuntib dare regnum celoꝵ.
te autem exiens uade in mona¬
sterium mutate habitu scłari
indutaq ueste monachili: ut
possis euadere. Que cumauclissz¬
placuit ei: et dixit ad eum. Ee
quis me habet tondere. Nolebat
uat fidem. Dicit ei monachus
ille. Ecce pater tuus ueniet me¬
cum ad monasterium: ⁊ facut
ibitres dies ud quatuor.Bu
autem unum de monachis: Eł

Expanded text:
psallimus, jejunia vero unusquisque quomodo vult, aut quantum valet, ut non fiat contumax voluntatis conversatio, sed proprii arbitrii et spontanea voluntate. Omnem ergo perscrutans monachorabire, et pervenire ad hujusmodi inenarrabilem vitam; sed timeo inobediens esse patri meo, quia pro vana et caduca hujus saeculi substantia cupit me tradere viro. Dicit ei monachus: Soror, non permittas ut polluat homo corpus tuum, et tradas talem pulchritudinem pati opprobrium, sed despontranseuntibus dare regnum coelorute autem exiens, vade ad monasterium, mutato habitu saeculari indue vestem monachilem, ut possis evadere. Quae cumplacuit illi, et dixit ad eum: Et quis me habet tondere? Nolebat vat fidem. Dicit ei monachus ille: Ecce pater tuus veniet mecum ad monasterium, et faciet ibi tres dies vel quatuor. Tu autem adduc unum de monachis, et
Abbreviated transcription (Latin):
putrefiunt in ea uestes: ita sunt
⁊ cogitationes incorda nr̃a. Sed siñ
eadem re. Et dixit ei abbatꝰ pastor.
Sicis siquis claudens serpenteri uł
scorpionem inuase obturet cumꝑ
cedente rerapore ommino mocrum¬
turr ita maligne cogitationes que
studio demonum pullulant. patiẽ.¬
tia eius cuiimmittunt᷑ paulatun
deficiunt. cxxu.

Expanded text:
putrefiunt vestes in ea, ita sunt et cogitationes in corde nostro; si non eadem re; et dixit abbas Pastor: Sicut quis claudens serpentem vel scorpionem in vase, et obturat eum, procedente tempore omnino moritur; ita malignae cogitationes, quae studio daemonum pullulant, patientia eius cui immittuntur paulatim deficiunt. 44.
Abbreviated transcription (Latin):
semel seculo. et eis que inseculo
sunt mortificatus et iam non
uuuens. Cibum autem habebãt
indeficientem diuinitatis elo

Expanded text:
semel saeculo, et eis quae in saeculo sunt mortificatus, et jam non vivens. Cibum autem habebant indeficientem, divinitatis elo
Abbreviated transcription (Latin):
Neni et uide mirabiliader ⁊ quid
ꝑrexit: et uenit usq ad corpus.
de cooꝑta erat. uidit quia muli
uociferabatur dicens. Coniuro
dempnes ante conspectum eiuᷤ eo
qd̃ afflixerim te:quia ignorans
feci.Tu domina non dixisti mͥ¬
ministerium tuum: ⁊ ego non
cognoui inueritate tuam scãm
conuersationera. Et iussit sc̃m cor¬
pus eius in monasterio intra ora¬
torium poni. Fadem autem puel
la arrepta ademonio uenit ad
monasterium: et confitebatur
crimen qd̃ admiserat: ⁊ de quo cõ¬
cepisset. Eein septimo die repau¬
sationis eius in domino: ibi intͣ
oratorium liberata est a demoni-¬
o.Audierites autem qui erant
inip̃o emporio. ⁊ uicina monaste¬
ria mirabilia que facta fuerant:
accipientes cruces et cereos. cum
ymnis ⁊ canticis ⁊ psalmis. bene¬
dicentes dñm uenerunt meodem
monasterio ubi corpis eius quies
cebat: et beneclixerunt deum qbi

Expanded text:
eni et vide mirabilia Dei, et vide quid perrexit, et venit ad corpus. de coopertum erat, vidit quia mulieferabatur dicens: Conjuro  me condemnes ante conspectum Dei eo quod afflixerim te, quia ignorans feci. Tu, domina, non dixisti mysterium tuum, et ego non cognovi in veritate sanctam conversationem tuam. Et jussit sanctum corpus ejus intra monasterium in oratorila arrepta a daemonio venit ad monasterium, et confitebatur crimen quod admiserat, et de quo concepisset. Et in septima die repausationis ejus in Domino, ibi intra oratorium liberata est a daemonio. Audientes autem qui erant in ipso emporio, et vicina monasteria, mirabilia quae facta fuerant, accipientes cruces et cereos, cum hymnis et canticis et psalmis, benedicentes Deum, venerunt in eodem monasterio, et oratorium la arrepta a daemonio venit ad monasterium, et confitebatur
Abbreviated transcription (Latin):
tie reputantes: se etiam ad eccle-¬
sias quas elonginquo ꝓspicere
poterant inclinabant.⁊ꝓni in
terra ꝓut instructi fuerant ado¬
rabant. Frẽs quoq tunc saceR¬
dotes ordinis non habentes cõ¬
fitebantur secularib sacerdoti¬
bus inlifferenter bomis ⁊ mal.
et exemplum et doctrinam sc̃i
patris maximam omnib re-¬
uerẽtiam exhibebant. hoc enĩ
ip̃e uir catholicus. et totus a¬
postolicus in predicatione sua
principaliter monuit:ut roma¬
ne ecclie fides inuiolabiliter ser¬
uaretur. ⁊ ob dominici sacram̃¬
ti qd̾ ministerio sacerdotum cõ¬
ficitur clignitatem: insumma
sacerdotalis ordo reuerentiate-¬
neretur. S et diuine legis doc¬
tores et eccliasticos ordines:
decebat sũmoꝵe reuerendos.¬
Erat autem tanta fc̃m simplici¬
tas. qd̾ cum quidam sacerdos

Expanded text:
tiae reputantes, se etiam ad eccletiae reputantes, se etiam ad ecclesias quas e longinquo prospicere poterant inclinabant, et proni in terra, prout instructi fuerant, adorabant. Fratres quoque, tunc sacerdotes Ordinis non habentes, confitebantur saecularibus sacerdotibus indifferenter bonis et maliad exemplum et doctrinam sancti patris maximam omnibus reverentiam exhibebant. 28 Hoc enim ipse vir catholicus et totus apostolicus in praedicatione sua principaliter monuit, ut Romanae Ecclesiae fides inviolabiliter servaretur, et ob Dominici sacramenti quod ministerio sacerdotum conficitur, dignitatem, in summa sacerdotalis ordo reverentia teneretur. Sed et divinae legis doctores et omnes ecclesiasticos ordines docebat summopere reverendos.Erat autem tanta fratrum simplicitas, quod cum quidam sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
rum: ut sine repulsa libetius
intraret sic allocutus est asinũ.
Ingredete. quia loco huic bene fa¬
ciemus ad huc. Sed homo dei u̾¬
bum uiri et intentionem gra¬
uiter ferens quiuidelicet eos il¬
lic ꝓ domib edificanlis. et di¬
latando uel aꝓperando sibi lo¬
cello credidit adunatos: domi¬
cilium mox teliquit. ⁊ ad locũ
qui porcirincula dicitur. ubi glo¬
riose uirginis eccłiam reedifi-¬
dere docuit et seruare de obediẽ¬
tia ⁊ simplicitate fc̃m ⁊ de con¬
solationib quas hũnt ꝑ ip̃m.
⁊ de ip̃ius transfiguratione ec
tu propheticõ. oamnw.
Uogatus a fratrib cotempore
ueatus frantiscus ut eos
orare doceret: simpliciter illis hu¬
iusmodi formaitradidit dicẽs.
Cum orabitis: dicite pater nost̾.
et adoramus ce domine ih̃u xp̃e
ad omnes eccłias tuas que sũt
intoto mundo. ⁊ benedicimus
tͥr quia ꝑscãm crucem tuam re¬
demisti mundum. Quod ip̃i fra¬
tres humiliter exequentes ⁊uer¬
bum simplex ꝓmandato obecliẽ¬

Expanded text:
um, ut sine repulsa liberius intraret sic allocutus est asinum: "Ingredere, quia loco huic benefaciemus adhuc". Sed homo Dei verbum viri et intentionem graviter ferens qui videlicet eos illic pro domibus aedificandis et dilatando vel appropriando sibi locello credidit adunatos, domicilium mox reliquit et ad locum, qui Portiuncula dicitur, ubi gloriosae Virginis ecclesiam reaedifidere docuit et servare; de obedientia et simplicitate fratrum, et de consolationibus quas habuerunt per ipsum; et de ipsius transfiguratione et tu prophetico. 27 Rogatus a fratribus eo tempore beatus Franciscus ut eos orare doceret, simpliciter illis huiusmodi formam tradidit dicens: "Cum orabitis dicite: Pater noster, et Adoramus te, Domine Iesu Christe, ad omnes ecclesias tuas, quae sunt in toto mundo, et benedicimus tibi, quia per sanctam crucem tuam redemisti mundum. Quod ipsi fratres humiliter exsequentes et verbum simplex pro mandato obedien
Abbreviated transcription (Latin):
homines.
saluos sier.
et adagm¬
tionem e¬
re quietlam nrñriter cũrerit ad
egiptum et ostendit nobio mi¬
bilia magna ad posteritati me¬
nsoriam prosirura: ex quib nõ
solum nobra causa salutis oriret᷑
tis aptissima conderetur: quenir¬
tuts iteragae nolentib gestoꝵ
ꝑrecedentium fide amplissimum
tramirem pandar. Qnamnis ad
tantatum rerum nerrationem
m̃nus ydonei sunti. nec dignũ
ĩindatur ingentium rerum exi¬
gnos ac parnos fieri auictores pre¬
celsaꝙ iriute humili narrare
sermorie tamen quia fratrum ta¬
titas exeum qui in moure scõo.
liuen cõmanent. loc a nobu fre¬

Expanded text:
omnes salvos fieri, et ad agnitionem v: qui etiam nostrum iter direxit ad Aegyptum, et ostendit nobis mirabilia magna ad posteritatis memoriam profutura: ex quibus non solum nobis caussa salutis oriretur aptissima conderetur, quae virtutis iter agere volentibus, gestorum praecedentium fide amplissimum tramitem pandat. Quamvis ad tantarum rerum narrationem minus idonei simus, nec dignum videatur, ingentium rerum exiguos ac parvos fieri auctores, praecelsasque virtutes humili narrare sermone: tamen quoniam fratrum caritas, eorum qui in monte sancto Oliveti commanent, hoc a nob
Abbreviated transcription (Latin):
mento ⁊oenatu folioꝵ: que sunt coe
poralis labor. Erat autera agathon
sapiens ad incelligendum. et impi¬
ger ad laboranclum. et sufficiens in

Expanded text:
mento et ornatu foliorum, quae sunt labor corporis. Erat autem abbas Agatho sapiens ad intelligendum, et impiger ad laborandum, et sufficiens in
Abbreviated transcription (Latin):
ihu xp̃i. posuit incanistro cari-¬
cas modicas. et palmaꝵ fructus.
id est dactilos. et parum lenticłe
infuse aquis. et uenit tarde ho¬
stolans scẽ. Beatissima autẽ illa-
tardante muliere.zosimas non
dormitauit. s sollicite attende
uidere desiderabat. Dicebat autẽ
eleuans incelum. suppliciter desi
deprecabatur dicens. Nonmealienes

Expanded text:
isti, posuit in canistro carycas paucas et palmarum fructus, id est dactylos, et parum lenticulae infusae in aquis; et venit tarde,stolans. Beatissima autem illa tardante muliere, Zosimas non dormitavit, sed sollicite attendebvidere desiderabat. Dicebat autem elevans in coelum oculos, suppliciter Deum deprecabatur, dicens: Non me alienes,
Abbreviated transcription (Latin):
scendit: inuitat et pbrm dicens.
Ascende nichil formidans. ylt
ille uisu belue exterritus: retͦ¬
recedereac refugere magis ce¬
pit. Omnes autem qui aderant
stupor ingens et metus appre¬
hendit: uidentes hominem dei
cocodrillo euectum fluminis
alueum transmeare. Qui ubi
descendit. secum pariter in sic¬
cum educit etiam beluam. di¬
cens ad eam. Melior est tibi
Interea per triduum in mona¬
nus. docebat fratres spiritualẽ
doctrinam: itant etiam non¬
nullorum cogitationes cordis
et secreta consilia ꝓferret ĩme¬
dium. et alium quidem. ꝓderet
spiritu formcationis urgeri:
alium spiritu iracundie. aliũ
uero cupiditate pecunie. non¬
nullos etiam iactantie ac su

Expanded text:
scendens invitat et presbyterum, dicens: Ascende, nihil formidans. At ille, visa bellua, exterritus, retrocedere ac refugere caepit. Omnes autem qui aderant, stupor ingens et metus apprehendit, videntes hominem Dei crocodilo evectum fluminis alveum transmeare. Qui ubi descendit, secum pariter in sicum educit etiam belluam, dicens ad eam: Melior est tibi Interea per triduum in monaanens, docebat fratres spiritalem doctrinam, ita ut etiam nonnullorum cogitationes cordis, et secreta consilia proferret in medium, et alium quidem proderet spiritu fornicationis urgeri, alium spiritu iracundiae, alium vero cupiditate pecuniae, nonnullos autem jactantiae ac s
Abbreviated transcription (Latin):
omne tempus lie necteq nun¬
quam ꝓ ea dominum deprecãdo
quemadmodum se gereret cõ-¬
periss: rogat quendem sibi no¬
tissimum. ut usq ad eam ciuita-¬
tem ꝑgeret. et cuncta cognoscet.
Pergens itaq ille quem miserat.
et omnia sub ueritate comperi
ro habitum ei detulit militarem.
et equum ad sedendum: et ostio
cellule patefacto egreditur. statim¬
ꝙ habitu militariinduitur cala.

Expanded text:
omne tempus die noctuque nunquam pro ea Dominum deprecando quemadmodum se gereret comperisset, rogabat quemdam sibi notissimum ut usque ad eam pergeret, et cuncta cognosceret diligenter. Pergens itaque ille quem miserat, et omnia sub veritate, et quiaro, habitum ei detulit militarem, et equum ad sedendum. Ostio itaque patefacto egreditur, statimque habitu militari induitur, ca
Abbreviated transcription (Latin):
effecta est. Eraltaris quoꝙ uocẽ
suam cumlacrimis dixit. Sal¬
uator mundi xp̃e conuerde ad
me agnam meam mariam. atꝙ
nectus mea cum merore de hoc
mundo recedat. Ne despicias de¬
precationem mlam domine:
s mitte uelocius gr̃ãm tuam:
ut eicias eam de ore draconis
in columen.: Itaq duos dies.
qui ei ꝑ uisionem reuelaꝵi ft̃

Expanded text:
effecta est. Exaltans quoque vocem suam, cum lacrymis dixit: Salvator mundi Christe, converte ad me agnam meam Mariam, atqunectus mea cum moerore de hoc mundo recedat. Ne despicias deprecationem meam, Domine, sed mitte velocius gratiam tuam, ut ejicias eam de ore draconis incolumem. Itaque duo dies qui ei per visionem revelati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ur ideo sumpsit ut serenitas ur̃a
qm rei publice fascib ualde hono¬
ratam attendo. cuisparsim diuer¬
sa non uacat ꝑcurrere scriptorum
uolumina: quasdas consuetucli-

Expanded text:
r ideo sumpsit, ut serenitas vestra, quam Reipublicae fascibus valde oneratam attendo, cui sparsim diversa non vacat percurrere scriptorum volumina, quasdam consuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
diximus moyses in hacheremo
commoratus. cum ⁊ ip̃e singłaris ⁊
incomparabilis uir eẽt: ob rep̃hen¬
sionem unius sermonis quem contͣ
abbem macharium durius ꝓtulit.
cam cliro demoni confestun est tra¬
ditus: ut humanas egestiones ori
suo ingereret. Quos flagellum pur¬
gationis. quia diuina ei dispensatõ¬
intulisset. ne uel momentanci pec¬
cati macula inco resideret. uelocita¬
te curationis cius monstratum ẽ.
Fam continuo abbate machario
in oratione ꝓstrato: dicto citius ma¬
lignus sp̃c ab eo fugatus abscessit.
Ex quo manifeste per penditur.
non debere eos ab hominari uel des¬
pici. quos uidemus diuersis temp¬
tationib uel malignis spiritib
tradi. quia duo hec credere immo¬
bilitir nos opoetet. primo quod
temptatur. scd̾o. qd̃ omnia que a
deo nob̾ inferuntur. uclut apiissi¬
mo patre. ac clementissimo medi¬
co pro nr̃is utilitatib irrogentur.

Expanded text:
diximus, Moyses in hac eremo commoratus , cum et ipse singularis et incomparabilis vir esset, ob reprehensionem unius sermonis, quem contra abbatem Macarium durius protulit, tam diro daemoni est confestim traditus, ut humanas egestiones ori suo ingereret. Quod flagellum purgationis divinam ei intulisse dispensationem, ne vel momentanei peccati macula in eo resideret, velocitate curationis ejus demonstratum est. Nam continuo abbate Macario in orationem prostrato, dictu citius malignus spiritus ab eo fugatus discessit. Ex quo manifeste perpenditur, non debere eos abominari vel despici quos videmus diversis tentationibus vel malignis spiritibus tradi ; quia duo haec credere immobiliter nos oportet: primo, quod tentetur; secundo, quod omnia quae a Deo nobis inferuntur, velut a piissimo patre ac clementissimo medico, pro nostris utilitatibus irrogentur.
Abbreviated transcription (Latin):
minum ueni. et uidebis me ite¬
rum qualiter dñs uoluerit. Il le
autem respondit ad eam. Utinã
eẽt possibile nunc tua sequi uesti¬
gia: et tui pretiosissim miltus ui

Expanded text:
um veni: et videbis me iterum, qualiter Deus voluerit. Ille autem respondit ad eam: Utinam esset possibile nunc tua sequi vestigia, et sui pretiosissimi vultus vi
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ homines ubi hec aulient
ibi current. Abbas nesteron
maior ambulabat inheremo
cum alicpio fr̃e: et uidens dra¬
conem fugerunt. E̾ dicit ei
frat̾. Et cu tunes pater. Respon¬
dit senex Noncimeo fili. sed
expedit qłod draconem uidens

Expanded text:
m homines ubi hoc audierint, ibi current. 12. Abbas Nisteron major ambulabat in eremo cum aliquo fratre, et videntes draconem, fugerunt. Dicit ei frater: Et tu times, Pater? Respondit senex: Non timeo, fili; sed expedit quia draconem videns
Abbreviated transcription (Latin):
nas abb̾em sysoi dicens. Quã¬
do lego scripturas uult cogita¬
tio mea ornare sermonem: ut
paratus sim ad interrogata res¬
pondere. Rx̾dicit ei senex. Non
est opus. s magis de puritate
mentis ꝓuide tibi securitatem
et clicendi sermonem. Erat̾¬
quidam abstinens a cibis: ⁊ nõ
manducans panera. uenit ad
queridam senem. Sportune au¬
tem illic etiam alii suꝑuenerãt
peregrini: ⁊ fecit senex modicũ
pulmeritum ꝓpt̾ eos. Et cum
sedlissent manducare: frat̾ ille
abstinens posuit solum eicer in¬
fusum et manducabat. Et cum
suirexissent amansa tulit eum se¬
nex secreto. et dixit. Erater si uems
ad aliquem non ostendas illi conu̾

Expanded text:
 abbatem Sisoi dicens: Quando lego Scripturas, vult cogitatio mea ornare sermonem, ut paratus sim ad interrogata respondere. Et dixit ei senex: Non est opus, sed magis de puritate mentis 594 provide tibi securitatem edicendi sermonem. quidam abstinens a cibis, et non manducans panem; venit ad quemdam senem. Opportune autem illic etiam alii supervenerant peregrini, et fecit senex modicum pulmentum propter eos. Et cum sedissent manducare, frater ille abstinens posuit sibi soli cicer infusum, et manducabat. Et cum surrexissent a mensa, tulit eum senex secreto, et dixit ei: Frater, si venis ad aliquem, non ostendas illi con
Abbreviated transcription (Latin):
dens tandem in eos tota intrauit
S et suꝑ militem inter alios
descenclit et intrauit. Unum tã¬
tam cdilectõnis dulcedinẽ in cor

Expanded text:
dens tota demum in eos intravit: sed et super militem inter alios, descendit, et in eum intravit, unde tantum delectationis dulcedinem in corde
Abbreviated transcription (Latin):
it inclicare ei. quia puella eẽt.
Abbas uero eins ignorans quid
eẽt. et nolens eum amittere. qͥa
necessarius erat in monasterio:
dixit ei. Sidiligis eum uade ⁊

Expanded text:
it indicare ei quod puella esset. Abbas vero ejus ignorans quod esset, et nolens eum amittere, quia necessarius erat monasterio, dicit ei: Si diligis eum, vade
Abbreviated transcription (Latin):
Nos autem rogabamuꝰeum ut
magis ip̃e nobis de sius gestis a¬
liqua nairaret: et ex quibus ac¬
ribus uel meritis dominus er

Expanded text:
Nos autem rogabamus eum, ut ipse magis nobis de suis gestis aliqua narraret, et ex quibus actibus, quibusve meritis Dominus e
Abbreviated transcription (Latin):
quia obdormiuit: commota sc̃¬
omnia uiscera eius ceciditq in
terram:et factus est uelut mor¬
tuus. Accurrens autem agapitꝰ
ragdus. et pafnutium iacentem
interra semiuinum: iactauit a¬
eum licens. Quid habes domi¬
ne ni pafnutiͦ Ait autem ꝑaf¬
nutius. Bimitte me: ut hic mo¬
riar. Dili autem mirabilia ho¬
die. Et surgens irruit faciem
eius: et multitudinem lacrima¬
rum fundens clamabat. Heuhxi
filia dulcissima. quare antea nõ
manifestastimͥut ego quoq com
morerer tecum.spontanea uolun¬
tate: Ue m quomodo latuisti. qͦmͦ
ꝑtransisti insidias aduersarioꝵ.
et nequitias spirituales tenebraꝵ
uite huius. ⁊ introisti inuitame¬
⁊ cognoscẽs ia mirabilẽ causã stupe¬
fastꝰ est ⁊ curtẽs nũtiauit abbati Ae¬
mẽs autẽ abbas cecidit suꝑeã ⁊ eiu-¬
lãs dicebat. Eufrosina spõsa xp̃r. ⁊ filia
scõrum ne obliuiscaris conseruoꝵ
duoꝵ et huius monasterii:s ora ꝓ
faciat nos uirilit̾ certando ꝑue¬

Expanded text:
quia obdormivit, commota sunt viscera ejus, ceciditque in terram, et factus est velut mortuus. Accurrens autem Agapitusragdus, et Paphnutium jacentem in terra semivivum, jactavit eum dicens: Quid habes, domine mi Paphnuti? Ait autem Paphnutius: Dimitte me ut hic moriar, vidi enim mirabilia hodie. Surgens autem irruit in faciem ejus, multitudinem lacrymarum infundens, clamabat dia dulcissima, quare ante non manifestasti mihi ut ego quoque tecum morerer spontanea voluntate? Vae mihi! quomodo latuisti? quomodo pertransisti insidias adversariorum, et nequitias spirituales tenebrarum vitae hujus, et introisti in vitam ae cognoscens tam mirabilem causam, stupefactus est, et currens nuntiavit omnia abbati. Veniens autem abbas cecidit super eam, et ejulans dicebat: Euphrosyna spensa Christi, et filia sanctorum, ne obliviscaris conservorum tuorum et hujus monasterii, sed ora pro faciat nos viriliter certando perve
Abbreviated transcription (Latin):
tes ut siẽ ingredetis. ita ⁊ egredetiˢ
uade  autẽ ñ potes id facere: sede ĩ
de compellent exire. Dyxit abbaᷤ
ysidorus: qui erat prb̃r inscichi.
Ego quando eramiuuenis et se¬
debam in cella mea: non habebam
numerum psalmoꝵ quos dicebã
inministerio dei. Nox enim ⁊ dies
in hoc mͥ expendebatur. Harrauit
abbas cassianus de quedam sene.an
heremo sedente: quia rogauerit
deum ut donaret ei ne dormitaret
aliquando. cum spirituales res
fierent. Si autem detractionis aut
odii uerba eent. statimin sompñ
coerueret: ut non huiusmodi ue¬
nenum aures exciperent. Hic cli¬
cebat cdiabolum studiosum eẽ. ut
trine spirmualis. Ad quamrem
hoc utebatur exemplo. Loquente¬
inquit me aliquando de utilita.¬
te animarum ad quosdam frẽs.
fundo: ut nec palpebre oculorum
moneri possent. Ego autem uo¬
lens offendere hoc demomacum
opus ẽẽ: ociosarum rerum uerba
introdipxi. Ad quod illi gaudentes
statim sompno relicti sunt. Ego
autem ingemiscens clixi. Usq nẽ

Expanded text:
tes, ut sicut ingrederis, ita egrediaris, vade; si autem non potes id facere, sede in te compellent exire. 17. Dixit abbas Isidorus, qui erat presbyter in Scythi: Ego quando eram juvenis et sedebam in cella mea, non habebam numerum psalmorum quos dicebam in ministerio Dei: nox enim mihi et dies in hoc expendebatur. 18. Narravit abbas Cassianus de quodam sene in eremo sedente quia rogaverit Deum ut donaret ei ne dormitaret aliquando, cum spirituales res faceret; si autem detractionis aut odii verba essent, statim in somno corrueret, ut non hujusmodi venenum aures ejus exciperent. Hic dicebat diabolum studiosum esse ut trinae spiritualis. Ad quam rem hoc utebatur exemplo: Loquente me aliquando de utilitate animarum ad quosdam fratrescupati sunt, ut nec palpebras oculorum movere possent: ego autem volens ostendere opus daemoniacum esse, otiosarum rerum verba introduxi; ad quod illi gaudentes, statim somno reluctati sunt. Ego autem ingemiscens dixi: Usque
Abbreviated transcription (Latin):
pleta est anima mea. Nõ enun
ut tu ip̃e considerasti ꝓpt̾ aliqͣm
glam meam: que citra me sunt
uolo narrate. Quid enim pote¬
ro głari que diabobo uas fui e¬
lectionis effectaͦ Scio autem qͥa
sicepero narrare ea que sunt de
me.fugies ame quemadmodũ
quis fugit afacie serpentis: au¬
peclibilia que sum operata. Si¬
cam tamen nichil negans.sed
uerius referam supplicans te
prius ut non deficias orare pro
me. ut misccłiam merear ⁊ ĩue-¬
niam in die iudicii. Ex senex
suffusus lacrimis flebat. Tẽ
cepit mulier narrate ea que de
se etant: ita dicens. Ego fcat̃¬

Expanded text:
ima mea. Non enim, ut tu ipse considerasti, propter aliquam gloriam, quae circa me sunt, volo narrare. Quid enim potero gloriari, quae diabolo vas fui electionis effecta? Scio autem quia si coepero narrare ea quae sunt de me, fugies a me, quasi quis fugiat a facie serpentis, aupedibilia quae sum operata. Dicam autem, nihil negans, sed verius referam, supplicans te prius ut non deficias orare pro me, ut misericordiam merear et inveniam in die judicii. Et senex suffusus lacrymis, flebat. Tunc coepit mulier narrare ea quae de se erant, ita dicens: CA
Abbreviated transcription (Latin):
um quidam.lxu.
uir rogaret abbatem a¬
gathonem ut pecuniam illius
bat ille dicens. Non est michi¬
necesse: quia opera manuum
mearum me pascunt. Cum
autem ille persistens diceret.
uel ꝓpter indigentes dignare su¬
scipere. respondit. Duplꝰ ex michi¬
uerecundia est:quia non indi¬
gens suscipio: et aliena prestans.

Expanded text:
um quidam vir rogaret abbatem Agathonem, ut pecuniam illius bat ille, dicens: Non est necesse mihi, quia opera manuum mearum me pascunt . Cum autem ille persistens diceret: Vel propter indigentes dignare suscipere, respondit: Duplex verecundia est, quia non indigens suscipio, et aliena praestans
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ. Erĩb adunatis uerbum ex¬
hortationis affectuose ꝓponee.
frater quidam monaldus no¬
mine. sacerdos uir simplex. ⁊
multarum uirtutum ornatu

Expanded text:
ribus adunatis verbum exhortationis affectuose proponeret, frater quidam, Monaldus nomine, sacerdos, vir simplex et multarum virtutum ornatu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmanitate conuersi: multis qui
prius domino seruire ceperant.
in breui meliores fuint. Intan¬
tum enim perpenitentiam pro¬
fecerunt: ut post non multum
temporis etiam ip̃i eadem signa¬
facerent. easdemq uirtutes

Expanded text:
immanitate conversi, multis qui prius Domino servire coeperant, in brevi meliores fiunt. In tantum enim per poenitentiam profecerunt, ut post non multum temporis, etiam ipsi eadem facerent signa, easdemque virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
ores horum fuisse
quedam persecutõis
temꝑe monachum
nomine apolloniũ:
qui cum intam magnificam int̃
fratres egisset. etiam diaconus
ordinatus est. Tempore autem
persecutionis erat ei studium.
singulos quosq circuire fratr̃u.
et cohortari eos ad martyrium.
Cumq fuisset etiam ipse compre¬
hensus et incarcerem trusus. gen¬
tilium plurimi tanqͣm insultan¬
ces ueniebant ad eum: et uerbis
blaphenus et impiis confutabãt.
Inter quos fint quidam philemõ
nomine chor aula famosissimus:
et omni populo amabilis. Qui
cum multis eum fatigaret in¬
iuriis. impium et scelestum et
seductorem uocans. multorum¬
ꝙ mortalium deceptorem. dignũ¬
q ẽẽ ab omnib odio haberi. cumq
et multa alia aduersus eum
grauiora loqueretur:respondit
ei apollonius dicens. Misereatur
tibi dominus filimi et nichiltͥ
horum que locutus es reputet
ad peccatum. Hec cum audisset
philemon. corde compũctus est:
uimq uerborum eius supra hu¬
manum morem in suamente

Expanded text:
ores , horum fuisse quendam persecutionis tempore monachum, nomine Apollonium, qui cum vitam magnificam egisset inter fratres, etiam diaconus ordinatus est. Tempore ergo persecutionis erat ei 183 studium singulos quosque circuire fratres, et cohortari eos ad martyrium. Cumque fuisset etiam ipse comprehensus, et in carcerem trusus, Gentilium plurimi tamquam insultantes veniebant ad eum, et verbis blasphemis et impiis confutabant. Inter quos fuit quidam Philemon nomine choraula famosissimus, et omni populo amabilis. Qui cum multis eum fatigaret injuriis, impium, et scelestum, et seductorem eum vocans, multorumque mortalium deceptorem, dignumque esse ab omnibus odio haberi: cumque haec et multa alia adversus eum graviora loqueretur, respondit ei Apollonius, dicens: Misereatur tibi Dominus, fili mi, et nihil tibi horum quae locutus es, reputet ad peccatum. Haec cum audisset Philemon corde compunctus est, vimque verborum ejus supra humanum morem in sua mente
Abbreviated transcription (Latin):
nuo in pace quieuit. Tunc fac¬
ta oratione super eum. et om̃i¬
bus que ad sepulturam perti¬
nent ex more completis: adhe¬
remum ꝓperanter accessit. fre¬
quenter autem et nilum im¬
transinit: aquam usq ad ge¬
nua habens.

Expanded text:
nuo in perpetuum quievit. Tunc facta oratione super eum, et omnibus quae ad sepulturam pertinent ex more completis, ad eremum properanter abscedit. Frequenter autem et Nilum fltransivit, 164 aquam usque ad genua habens.
Abbreviated transcription (Latin):
comprehendam.xxx.¬
nasterii excubans ꝑdurauit
donec ĩmobłi ꝑseuerantia cõtͣ
omnem consuetudinem ceno¬
biorum cum filio paruulo qͥ
octo circiter erat annorum
ut susciperetur eliceret.Cumce
tandem recepti fuissent:con¬
festim non solum diuersis p̃¬
positis traditi. nerum et iam
celle habitatione abinuicem¬
separati sunt: ne scilicet ingi
uitem se iam non ẽẽ sciebat.
ita etiam patrem se ẽẽ nesci¬
ret. Quod ut plenius ꝓbare¬
tur. utrum uidelicet plus fa¬
ceret affectione sangninis:

Expanded text:
prehendam. hnasterii excubans perdurauit, donec inmobili perseuerantia sua contra omnem consuetudinem coenobiorum cum filio paruulo, qui octo circiter esset annorum, at susciperetur eliceret. cumque tandem recepti fuissent, confestim non solum diuersis praepositis traditi, uerum etiam cellae habitatione seiuncti sunt, ne scilicet iugi uitem se iam non esse sciebat, ita etiam patrem se esse nesciret. quod nt plenins probaretur, utrum uideHoet plus faceret affectionem sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
mee. Stabilitati autem senis com¬
passa: dixit. Benelictus deus: qͥ sa¬
lutem ꝓcurat animarum. Ex ⁊osi

Expanded text:
nis. Stabilitati autem senis sancti compassa, dixit: Benedictus Dominus, qui salutem procurat animarum; et Zosi
Abbreviated transcription (Latin):
ut me uocares ex nomine quem nũ¬
quam uidisti. Sed quia gtã non ex-
dignitate cognoscitur. s ⁊ ex aĩarũ
actib significari consueta est ipsa

Expanded text:
ut me vocares ex nomine, quem nunquam vidisti. Sed quia gratia non ex dignitate cognoscitur, sed ex animarum actibus significari consueta est
Abbreviated transcription (Latin):
inuentus fuit: cum gaudio ĩ
eccłiam declucitur in qua aliis
quindecim dieb iugliis et or̃o¬
nib intentus moratur. Etico
si eadem hora clie altera reuers-
non apparuerit: certissimi de eiꝰ¬
interitu et perditione. ostio.
apriore obserato uniuersi re¬
deunt cõpunctione militis ⁊¬

Expanded text:
inventus, cum gaudio in ecclesiam deducitur, in qua aliis quindecim diebus, vigiliis, et orationibus intentus moratur; quod si eadem hora, die altera reversus non apparuerit, certissimi de ejus perditione, ostio a priore obserato, universi recedunt. CAPUT IV. De militis
Abbreviated transcription (Latin):
uentia mentem eius: ⁊ factus est
cominunis manclucans de cetero
omnia que apposita sunt ei. Didi¬
cit autem ip̃e insecreto operari: ⁊
dixit sem. Procerto incaritate ẽ
opus ut̃m. Dixce abbas ⁊e¬
non: discipłs abb̾is siluani. Nus¬
quam maneas inloco nomina¬
to.neq sedeas cumhomine mag¬
tas fundamentum ut edifices tͥ
cellam aliquando Uxenit
batem cheodoꝵ de firme: et fecit¬
ibi tres clies: rogans eumut audi¬
ret ab eo sermonem Ille autem
non responclit ei. Ex egressus est
tristis. Dicit ergo ei cliscipłs suus.

Expanded text:
entia mentem ejus; et factus est communis, manducans de caetero omnia quae apposita sunt ei. Didicit etiam ipse in secreto operari, et dixit seni: Pro certo in charitate est opus vestrum. 5. Dixit abbas Zenon discipulus abbatis Silvani: Nunquam maneas in loco nominato, neque sedeas cum homine habente magtas fundamentum, ut aedifices tibi cellam aliquando. 6. Venit batem Theodorum de Pherme, et fecit tres dies rogans eum ut audiret ab eo sermonem. Ille autem non respondit ei, et egressus est tristis. Dicit ergo ei discipulus suus
Abbreviated transcription (Latin):
tione uelut a deo sibi porrec¬
tos panes cum gũarum acti¬
one accepit. reputans escã
sibi diuinitus ministrari:
nec sine dei iussu fc̃m essedi¬
cens. uit illiqui semper homi¬
num sãguine ganderent
nunc deficientib eis uitesb̾¬
stantiam largirentur: a¬
liis uero recusans cibum

Expanded text:
tione, velut a Deo porrectos sibi panes cum gratiarum actione suscepit, reputans escam sibi divinitus ministrari, nec sine Dei jussu factum esse dicens, ut illi qui semper hominum sanguine gauderent, nunc deficientibus eis vitae substantiam largirentur. Alius vero recusans cibum
Abbreviated transcription (Latin):
surum. Statinq in eodem loco
cimiterio est extra frõtem ecclie
orientalem muro circumdedit.
et ianua serasq apposuit: nequis
eam ausu temerario et sinelicen¬
tia ingredi presummeret. Clauẽ
autem beati patris tempore multi
penitentia ducti fossam ingressi
maxima se ꝑepessos et gauclia se

Expanded text:
surum; statimque in illo loco  quae in coemeterio est extra frontem ecclesiae orientalem, muro circumdedit, ei seras januasque apposuit, ne quis eam ausu temerario et sine licentia ingredi praesumeret; clavem autem beati Patricii tempore, multi poenitentia adducti hanc fossam ingressi a se perpessos et gaudia se
Abbreviated transcription (Latin):
aut longiꝰ euagandi .xxxix.
equisitus albas pemẽ
queadmodum oporte¬
at ienmare respondit. Ego uo¬
lo monachum ita cotidie pa¬
rum comedentem: ut non sa¬
tietur. Nam biduana ac tri¬
duana ieiunia. uane głie ua¬
cant. Nec enum omnia exa¬
minanerunt sancti patres
et inuenerut quia bonum est
cotidie ieiunare et parum co¬
metere. ut possit et cotidie e¬
surire: hanc enun niam regiã
leuem nob̾ ẽẽ demõstrauerũt
dum cum disciprilo
suo ⁊acharia ad quoddam mo
runt eos monachi anteqͣm
Postqͣm uero egressi sunt: in¬
uenit discipulus eiꝰ aquam
et uolebat bibere. Cui abbas
siluanꝰ ait. Lacharia hodie
ieiunum est. At ille dixit. stã¬
quit hodie non comedimꝰ p̾at̃:
Et dixit ei senex Illa̾ esca cari¬
tatis erat fili: Nos autem no¬
strum ieiunsum teneamꝰ xli.

Expanded text:
aut longius evagandi 45. Requisitus abbas Poemen quemadmodum oporteat jejunare , respondit: Ego volo monachum ita esse quotidie parum comedentem, ut non satietur, nam biduana et triduana jejunia vanae gloriae vacant. Haec enim omnia examinaverunt sancti Patres, et invenerunt quia bonum est quotidie jejunare et parum comedere, ut possit et quotidie esurire. Hanc enim viam regiam levem nobis esse demonstraverunt. dum cum discipulo suo Zacharia ad quoddam monrunt eos monachi parum Postquam ergo egressi sunt, invenit discipulus ejus aquam, et volebat bibere. Cui abbas Silvanus: Zacharia, hodie jejunium est. At ille dixit: Nunquid hodie non comedimus, Pater? Et dixit ei senex: Illa esca charitatis erat fili, nos autem nostrum jejunium teneamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec tanta obseruan¬
tiẽ regła custoditur: ut iu¬
mores absꝙ p̃positi sui scien¬
tia uel permissu. nec ad ipãs¬
quidem naturales necessita¬
tes ꝓgredi p̃sumant. Et sic
siex deo sint celitus dicta: cõ¬
etiam impossibilia sibimet
imꝑata. ea fide ac deuotione
suscipiant: ut totauirtute
perficere ea et consũmare ni¬
tantur. Itaq consedentes in¬
tra cubicula sua. et operi ac
meditatiomi studium parit᷑
impendentes. cum signi alicuiꝰ¬
sonitum audierint. ad orati¬
onem eos seuad opus aliqͦd
uutantis. certatim de cubi¬
lib sius umis quisꝙ. ꝓrumpit
itant ille qui opus scriptoris
exercet. qͣm repertus fuerit in¬
choasse littam finire nõ ande¬
at: sed in eodem pirncto quo
ad aures eis sonitus pulsã¬
tis signi aduenerit. summa
uelocitate ꝓsiliens: nec tan¬
tum quidera more int̾ponat.
quantum cepti apicis consum¬
met effigiem. Illam sane uir¬
tutem interceteras institu¬
tiones eorum magnam esse
cistellam. nulli peculiarem

Expanded text:
ost haec tanta obseruantiae regula custoditur, ut iuniores absque praepositi sui scientia uel permissu non quidem naturales necessitates progredi praesumant; et sic si ex Deo sint coelitus etiam impossibilia sibimet imperata, ea fide ac devotione suscipiant, ut tota virtute perficere ea et consummare nitantur. Itaque considentes intra cubilia sua, et operi ac meditationi studium pariter impendentes , cum signum aliquod audierint ad orationem eos seu ad opus aliquod invitans, certatim de cubilibus suis unusquisque prorumpit, ita ut ille qui scripturas exercet, cum repertus fuerit inchoasse litteram, finire non audeat; sed in eodem puncto quo ad 546 aures ejus sonitus pulsantis signi advenerit, summa velocitate prosiliens, ne tantum quidem morae ei interponat, quantum coepti apicis consummet effigiem. Illam sane virtutem inter caeteras institutiones eorum magnam esse fiscellam, nulli peculiarem
Abbreviated transcription (Latin):
uehementer infc̃o illius obstu¬
puit. et ab eo sibi illucli existimãs
pecuniam non recepit. Demq p
positum suum plenius exponẽ¬
liuix credens: ad ultimum ut se¬
cum morari posset instanter ro-¬
ganti consensit pecuniam tam̃
metu ꝑentum illius omnino re¬
cipere renuit. Quaꝵ ut refuta¬
riuetus ille pecumiarium con¬
temptor aspexit inquadam fene¬
stra deiectam ueluti puluerem
uilipendit. ¶ Igitur ꝑater
illius quiduamde ip̃o factũ eẽt
ignorans. qm plurimum solli¬
citus ẽẽ non descitit. donec ei tã¬
dem post longam inquisitionẽ
inuotuit. qualit̾ in leco prefato
filius eius misere degendo delitu-¬
it. Turbatus itaq non mecdiocri¬
ter ad subitum releuentum: con-¬
uocatis amicis et notis sine mo¬
ra cucurrit ad locum. S nouo
xp̃i militi aduentum minasq
ꝑsequentium audienti.re locs̃
dare complacuit. et ne inderet᷑
apatre. inquadam caneaq mad
hoc ante ꝓuiderat se immersit.
Inhac ergo qͣi ꝑmensem integtũ
latitanti ab uno solo forsitan

Expanded text:
ehementer in facto illius obstupuit; et ab eo sibi illudi existimans, pecuniam non recepit. Denique propositum suum plenius exponenti vix credens, ad ultimum ut secum morari posset instanter roganti consensit, pecuniam tamen metu parentum illius omnino recipere renuit. Quam ut refutari verus ille pecuniarum contemptor aspexit, in quadam fenestra deiectam veluti pulverem vilipendit. 7 Igitur pater illius, quidnam de ipso factum esset ignorans, quam plurimum sollicitus esse non destitit, donec ei tandem post longam inquisitionem innotuit, qualiter in loco praefato filius eius misere degendo delituit. Turbatus itaque non mediocriter ad subitum rei eventum, convocatis amicis et notis, sine mora cucurrit ad locum. Sed novo Christi militi, adventum minasque persequentium audienti, irae locum dare complacuit; et ne videretur a patre, cuidam caveae, quam ad hoc ante providerat, se immersit. In hac ergo quasi per mensem integrum latitanti ab uno solo forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
uodam autem tempore
conuenerunt plurimi
seniorum ad beatum antoni¬
um cõmorantem inthebaide
partib. de perfectionis inqui¬
sitione et collationis gr̃a locu¬
turi. Cumq auesꝑtinis horis
usꝙ ad lucem fuisset ꝓtracta
maximum noctis spatium
consumpsit. Nam dintissi¬
me inter eos querebatur.
que nam uirtus uel obsernã¬
tiamonachum a dyabolilaq̃is
custodire posset illesum. uel

Expanded text:
uodam autem tempore convenerunt plurimi seniorum ad beatum Antonium, commorantem in Thebaidae partibus, perfectionis inquisitione et collationis gratia . Cumque a vespertinis horis usque ad lucem fuisset protracta maximum noctis spatium consumpsit. Nam diutissime inter eos quaerebatur quaenam virtus vel observatio monachum a diaboli laqueis custodire posset illaesum,
Abbreviated transcription (Latin):
maximo fletu et admiratione cli-¬
cente. uir dei omni intentione ua
tissime frater: non hec ego feci.s
ille qui mundum ex nichilo condi¬
dit: qui pronob̾ hominem susce¬
pit. et cecis uisum. surdis aucditũ.
mutis prestat eloquium: quile¬
ꝓsis cutem prestinam mortuis
uitam. et omnib infirmis af¬
fluentem medicinam indulget.
Tunc cdiaconus gaudens et ua¬
ledicens ei: abscessit cum comiti¬
b suis. Quib discedentib. ho¬
moquidam dominicus. sic enim
erat nomen uiro. a natiuitate cecꝰ
aduenit adistius miraculi uiru¬
dem ꝓbandam. Quidum in mo-¬
nasterio duob ac trib mensil re-¬
sideret. orationi ac ieiuniis uacãs:
tandem uocat eum ad se uir der tait.
Nis reciꝑe uissi: Cui ille ait. No¬
iuntas inquit mea trat ignota
cognoscere. Namque sit lux igno
io: unum tantum scio quod ab ho¬
minib collaudatur. Ego autem
ab initio etatis mee usq nunc: ui¬
dere non merui.Tunc cum oleo
benedicto suꝑ cculos cus irucem

Expanded text:
maximo fletu et admiratione dicente, vir Dei omni intentione vantissime frater, non haec ego facio, sed ille qui mundum ex nihilo condidit, qui pro nobis hominem suscipiens, caecis visum, surdis auditum, mutis praestat eloquium, qui leprosis cutem pristinam, mortuis vitam, et omnibus infirmis affluentem medicinam indulget. Tunc diaconus gaudens et valedicens, abscessit cum comitibus suis. Quibus discedentibus, homo quidam, Dominicus, sic enim erat viro nomen – a nativitate caecus, advenit ad istius miraculi virtutem probandam. Qui dum in monastirio duobus aut tribus mensibus resederet, oratione ac ieiuniis vacans, tandem vocat eum ad se vir Dei et ait: 'Vis recipere visum?' Cui ille ait: 'Voluntas', inquid, 'mea erat ignota cognuscere. Nam quae sit lux ignoro. Unum tantum scio, quod ab omnibus collaudatur; ego autem ab initio aetatis meae usque nunc videre non merui. Tunc cum oleo benedicto super oculos ejus crucem
Abbreviated transcription (Latin):
uelut ab homine sibioblatũ.
medie labore consũptus mor¬
sione descenderint: imus ta¬
men subueniente discretio¬
ne id quod incante conceꝑat
emendasse cognoscitur.:Alius
enim stulta presummptione per¬
durans: mortemquam dominꝰ
ab eo auertere uoluit ip̃e sibi
concitauit.

Expanded text:
elut ab homine sibi oblatum, inediae labore consumptus, morsione descenderint, unus tamen subveniente discretione, id quod incaute conceperat, emendasse cognoscitur: alius autem stulta praesumptione perdurans, mortem quam Dominus ab eo avertere voluit, ipse sibi conscivit.
Abbreviated transcription (Latin):
uado: et affero illum. Et dũ
ꝓficisceretur: in eodem locoubi¬
tem. Et facta oratione accẽp illũ
ꝙ iuit ad abbẽm iacob: diciteꝑ
ei: ylłba ueniens ad te: inue¬
n hunc solidum in uia. fac
ergo caritatem et predica hic
derit illum. Et simuentus
fu̾it dominus eiꝰ: redde illi
Drofectus est ergo senexet
per tres dies predicauit: et ne¬
mo inuentus ẽ qui ꝑdidisset
solidum illum. Tunc ergo
Si nemo illum perdidit. red¬
de illum fr̃i isti. qm̃ debeo illi
Et ueniens ate mutuare. aut
certe tollere incaritate. et
reddere illi debitum meum:
inueni illum. Et miratꝰ est
senex queadiodum et debenꝰ
⁊ inueniens. non statrmitu¬
lit enm et reddidit nisiet
bis reuersus esset et orasset.¬
et t̃cio predicasset. Noc autẽ
euis erat mirabile. quia si
quis uolebat ab iulo aligͥo
mutuare. non dabat perma¬
nus suas: sed dicebat fr̃i.
tolle tibi. Et cum reportaret:
iterum ilicebat. Nade et repo¬
ne in leco unde tuleras. Si aũt

Expanded text:
vado, et affero illum: et dum vado, et affero illum: et dum proficisceretur invenit eodem locotem; et facta oratione tulit eum, et venit ad abbatem Jacobum, et dicit ei: Abba, veniens ad te, inveni hunc solidum in via. Fac ergo charitatem, et praedica hic derit illum, et si inventus fuerit dominus ejus, redde illum. Profectus est ergo senex, et per tres dies praedicavit, et nemo inventus est qui perdidisset solidum illum. Tunc ergo Si nemo illum perdidit, reddo illum fratri illi, quoniam debeo illi; et veniens ad te mutuare, aut certe tollere in charitate, et reddere illi debitum meum, inveni illum. Et miratus est senex quemadmodum et debens et inveniens, non statim tulit eum, et reddiderit, nisi bis reversus esset, et tertio praedicasset. Hoc autem erat ejus mirabile, quia si quis volebat ab illo aliquid mutuari, non dabat per manus suas, sed dicebat fratri. Et cum reportaret iterum, dicebat: Vade et reporta in loco unde tuleras, Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
autem imꝑfecta reliquit.
omnem malitiam ẽ oblitus.
tuasset solidum imum. et
comꝑasset linum rinde ope¬
taretur: uenit unus frater
petens eum parum limi. ut
faceret sibi saccum. ylt ille
dedit ei cum gandio. Item al¬
ter uenit petens eum linum:
et dedit illi Necnon et aliis
plurimis uenientib et peten¬
tib dedit omnib cum gaudio
Post hoc ille qui mutuaue¬
rat solidum uenit repetens
eum Plt ille dixit. Egouado.
et afferotibi. Et non habens
unde eum redderet: surrexit
et ꝓfectus ẽ ad abbẽm iacob¬
ut eum peteret. quatiꝰ redde¬
ret illi a quo mutuauerat:
Et dumiret per uiam inue¬
nit solidum iacentem et
non tetigit illum: sed fc̃ã
oratione reuersus ẽ in cellu¬
lam. Et cum item frat̾ ille
repet̾et ratõẽm suam dicit
ei Ondecumꝙ modo defero
iłlum. Et iterum ꝓfectus
inuenit solidum ubi ante
positus erat: et fcã oratõe
reuersus est. Ecce uenit ite
rum frater ille: molestans
eum ꝓ solido. Tunc senex di¬
xit ei. ¶odis omnib modo

Expanded text:
autem imperfecta reliquit. omnem malitiam est oblitus. tuasset solidum unum, et comparasset linum unde operaretur, venit unus frater petens eum parum lini, ut faceret sibi saccum; at ille dedit ei cum gaudio. Item alter venit petens eum linum, et dedit ei. Necnon et aliis plurimis venientibus et petentibus, dedit omnibus cum gaudio. Post hoc ille qui mutuaverat solidum, venit repetens eum. At ille dixit; Ego vado, et afferam tibi. Et non habens unde redderet, surrexit, et profectus est ad abbatem Jacobum, ut peteret eum quatenus redderet illi a quo mutuaverat. Et dum iret per viam invenit solidum jacentem, et non eum tetigit; sed facta oratione reversus est in cellulam. Et cum iterum frater ille repeteret rationem suam, dicit ei: Undecunque modo defero illum. Et iterum profectus invenit solidum, ubi antea positus erat; et facta oratione, reversus est, et ecce iterum venit frater ille molestans eum pro solido. Tunc senex dixit modis omnibus: Modo
Abbreviated transcription (Latin):
stri ihũ xp̃i. et scd̃m precepta
dei conu̾semini tam in orationi¬
bus qͣm et psalmodia. sicut dic̃
apłs: instantes orationi et uigi¬
lantes. in ea. Ideoq cum compũc¬
tione et timore cordis ugil an¬
tibus. non preualebunt nocere
nos adu̾sarii nr̃i. et ĩmundissi¬
mi demones. Ipse autem beatus
pater pachomiꝰ docebat fratres.
ut semꝑ memores essent ubi
dei insalute animarum suarũ.
Post modum uero discedebant

Expanded text:
stri Jesu Christi, et secundum praecepta stri Jesu Christi, et secundum praecepta Dei conversamini tam in orationibus quam psalmodia, sicut dicit Apostolus: Instantes orationi, et vigilantes in ea. Ideoque cum compunctione et timore cordis vigilantibus 506 non praevalebunt nocere nobis adversarii et immundissimi daemones. Ipse autem beatus Pater Pachomius docebat fratres, ut semper memores essent verbi Dei, in salutem animarum suarum. Postmodum vero discedebat
Abbreviated transcription (Latin):
contendit contra eos .xxxu.
Deferebant autem nob̾
fratres de eodem beatissi¬
nensiotaꝵ p̃positus. referebant
ergo de eo qm̃ frequent̃ dicebat
fratrib quia sicut mͥ testis est
dominꝰ deus. sepe audiui ĩmũdos
sp̃s demonum loquentes inter
se diuersas ac uarias artes suas:
quas contra sermentes deo. ma¬
ximeq contra monachos ha
ens ei ĩmito per diu̾sas cogita¬
tiones ille statim surgit ẽ ꝓster ẽ¬
nit se in oratione cum gemitu:
orans adesse sibi diuinũ auxiliũ.
Ego autem minue illo exur¬
gente:cum grandi confusione
egredior.Item alius demon dice¬
bat. Ego ad illum quem obser¬
uo. cum ei cogitationes in corde
in misero. consentit et sucipit:
et facit eas. Sepe enim exarde¬
scere eum in iracundiam facio.
et incontentiones rixe: et pigri¬
ciam inoratione. et dormitatio¬
nem in psalmodia ĩmitto. et nõ
contradicit mͥ. Ideoq fratres mei
dilectissimi. oportet semper ut
custodiatis sensum et animũ
ur̃m. inuocantes nomen dñi no¬

Expanded text:
contendimus contra eos. Referebant autem nobis fratres de eodem beatissinensiotarum praepositus. Referebant ergo de eo quoniam frequenter dicebat fratribus: Quia sicut mihi testis est Dominus Deus saepe audivi immundos spiritus daemonum loquentes inter se diversas ac varias artes suas, quas contra servientes Deo, maximeque contra monachos habes ei immitto perversas cogitationes, ille statim surgit, et prosternit se in oratione, cum gemitu orans a desse sibi divinum auxilium. Ego autem minime illo exurgente cum grandi confusione egredior. Item alius daemon dicebat: Ego ad illum quem observo, cum ei cogitationes immisero in corde, consentit, et suscipit, et facit eas. Saepe enim exardescere eum in iracundia facio, et in contentiones rixae, et pigritam orationis, et dormitionem in psalmodia, et non contradicit mihi. Ideoque, fratres mei dilectissimi, semper oportet ut custodiatis sensum et animum vestrum, invocantes nomen Domini no
Abbreviated transcription (Latin):
ranti igitur primũ episcopõ qua¬
re sie ouiculam duceret. longam
de illa parabolam cepit retexere. do¬
nec ⁊ ip̃e episcopus altissimo gras
ageret. nec modicum de tarsta hoĩs
dei comprenctus simplici purita¬
te. Sequenti autem die ꝑ quoddã
claustrum dominaꝵ apud sc̃m se¬
uerinum uir dei transitum fecit.
pore. mutrierunt. donec tunicam
de ip̃ius tandem lana texentes.
illami beato uiro munus accep¬
tissimum de fratre ouicula trãs¬
miserunt. ¶ Alio quoq tempo
re ꝑeandem marchiam iam dic¬
to fratre comite transiens: inue¬
nit uritinere quendam uicum¬
agniculos aduendendum. Qas
ut pius patet balantes auclurit:

Expanded text:
ranti igitur primum episcopo quare sic oviculam duceret, longam de illa parabolam coepit retexere, donec et ipse episcopus Altissimo gratias ageret, non modicum de tanta hominis Dei compunctus simplici puritate.Sequenti autem die per quoddam claustrum Dominarum apud Sanctum Severinum vir Dei transitum fecit, pore nutrierunt, donec tunicam de ipsius tandem lana texentes, illam beato viro munus acceptissimum de fratre ovicula transmiserunt. 43 Alio quoque tempore per eamdem Marchiam, iam dicto fratre comite, transiens, invenit in itinere quemdam virumagniculos ad vendendum. Quos ut pius pater balantes audivit