comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sum. habet s reconditum. habet incodi¬
cib s non incordib. foris heret in littera
contrestat manib uas plenum ⁊ clausũ
nec aperit ut ungatur. Intus intus est
unctio sp̃s. aꝑi ⁊ ungere. ⁊ iam non eris
domus exasꝑans. Quid facit oleum inua¬
sic. si non sentias ⁊ in menbris: Quicl tͥ
ꝓdest pium saluatoris nomen lectitare
in libris nec habere pietatem in morib:
Oleum est effunde ⁊ senties uirtutem
euis. que triplex est. s iudeus ista fasti¬
dit. uos auclite. Uolo clicere cur nomen
sponsi oleo comparetur qđ non dum
dixeram. Et tres huius rei occurrunt
cause. At qm̃ plurib uocabulis appel¬
latur. eo quod nullum quo ꝓprie dicat᷑
inuenitur in effabilis quippe est. prius
nob̾ inuocandus est sp̃s scs̃. ut demul¬
tis unum quod uult hoc loco intelli qm̃
scripto designare nori placuit ꝑse nob̾
apire dignetur. S hoc quoq alias. Nam
⁊ si imp̃ptu nuinc essent omnia. ⁊ neq

Expanded text:
sum. Habet, sed reconditum; habet in codisum. Habet, sed reconditum; habet in codicibus, sed non in cordibus. Foris haeret in littera; contrectat manibus vas plenum, sed et clausum nec aperit ut ungatur. Intus, intus est unctio spiritus; aperi et ungere, et jam non eris domus exasperans. Quid facit oleum in vasis, si non sentias et in membris? Quid tibi prodest pium Salvatoris nomen lectitare in libris, nec habere pietatem in moribus? Oleum est; effunde, et senties virtutem ejus, quae triplex est. Sed Judaeus ista fastidit; vos, audite. Volo dicere cur nomen sponsi oleo comparetur, quod nondum dixeram. Et tres hujus rei occurrunt causae. At quoniam pluribus vocabulis appellatur, eo quod nullum quo proprie dicatur invenitur ineffabilis quippe est; prius nobis invocandus est Spiritus sanctus, ut de multis unum, quod vult hoc loco intelligi quoniam scripto designare non placuit, per se nobis aperire dignetur. Sed hoc quoque alias. Nam etsi in promptu nunc essent omnia, et neque
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ corpus nutriti et palato sapit. S rede¬
amus ad uerba sponse. ⁊sic curemus au¬
dire que ait. ut studeamus saꝑe ⁊ qued
sapit.sponsa ut dixi eccłia ẽ. Ip̃a est cmi
plus est dimissum ⁊ que plus diligit.
Qd̾ emula imꝑꝑat ei ad conuitium. hoc
sͥ ipa inflectit᷑ ad commnodum. In de mã¬
suetior ad correptionem inde patientior
adlaborem.inde ardentior ad amorenu.
inde sagatior ad gautelam. inde humili
or ꝓconscientia inde acceptior ꝓuerecõ¬
dia. inde ad obediendum paratior. in¬
de ad grãrum actõem deuotior ac sollici¬
tior. Demꝙ illa ut dictum est. murmurã¬
te ⁊memorante merita sua. et labores ⁊
pondus diei ⁊ estus. eccłia beneficium re¬
colit dicens. Oleum effusum nomen tu¬
um. Hoc plaue testimonium istahelad
ꝯfitendum nomim dñ non tamen israhel
secundum carnem. s eius qui sccđm spm̃
est. Nam hoc ille quo pacto dicat: Non
quo non habeat oleum. s non habet effu¬

Expanded text:
et corpus nutrit, et palato sapit. 7. Sed redeet corpus nutrit, et palato sapit. 7. Sed redeamus ad verba sponsae, et sic curemus audire quae ait, ut studeamus et sapere quod sapit. Sponsa, ut dixi, Ecclesia est. Ipsa est cui plus dimissum est, et quae plus diligit. Quod aemula improperat ei ad convicium, hoc sibi ipsa inflectit ad commodum. Inde mansuetior ad correptionem, inde patientior ad laborem; inde ardentior ad amorem, inde sagacior ad cautelam; inde humilior pro conscientia, inde acceptior pro verecundia; inde ad obediendum paratior, inde ad gratiarum actionem devotior ac sollicitior. Denique illa, ut dictum est, murmurante et memorante merita sua, et labores, et pondus diei et aestus, Ecclesia beneficium recolit dicens: Oleum effusum nomen tuum. 8. Hoc plane testimonium Israel ad nfitendum nomini Domini; non tamen Israel secundum carnem, sed ejus qui secundum spiritum est. Nam hoc ille quo pacto dicat? Non quod non habeat oleum, sed non habet effu
Abbreviated transcription (Latin):
la adme tenuis exalatio ⁊ non pingiᷤᷤ
asꝑsio ꝑuenisset. Odoratu quippe delecta¬
tus non tastu. indignum me ꝑinde cog¬
noscebam. cui ꝑse ipsum dulcesceret d̃s.
Et nunc id ip̃m si accidat auiclus quidẽ
suscipio munus indultum gͣtum ꝙ ha¬
beo. s dolens doleo ꝑme ipsum non me¬
iusse atq ut dicitur demanu in manũ
minime accepisse. cum obnixe id peterẽ.
Pudet nimirum magis ad hominis cx
ad dei moueri memoriam. Et tunc cũ
gemitu clamo. Qnͣdo uemam ⁊ appare¬
bo ante faciem dei : Existimo ⁊ aliquos
urm id ẽ ẽẽ exꝑtos ⁊ exꝑiri interdum
ad huc. Qua in re quid sentiendum. nͥ
qd̃ nr̃a aut suꝑbia comuincitur aut hu¬
militas custoditur. aut fraterna caritaᷤ
nutritur. aut desiderium exitatur: Uuꝰ
idemq cib ⁊ egrotis ẽ medimna. ⁊ egro¬
tatuus dieta. Porro ⁊ debiles confortat
⁊ delectat ualentes. Unus idemꝙ cib
⁊ languorem sanat. ⁊ seruat sanitatẽ.

Expanded text:
la ad me tenuis exhalatio, et non pinguis la ad me tenuis exhalatio, et non pinguis aspersio pervenisset. Odoratu quippe delectatus, non tactu, indignum me proinde cognoscebam, cui per seipsum dulcesceret Deus. Et nunc idipsum si accidat, avidus quidem suscipio munus indultum, gratumque habeo; sed dolens doleo per meipsum non meruisse, atque, ut dicitur, de manu in manum minime accepisse, cum obnixe id peterem. Pudet nimirum magis ad hominis, quam ad Dei moveri memoriam. Et tunc cum gemitu clamo: Quando veniam, et apparebo ante faciem Dei? Existimo et aliquos vestrum idem esse expertos, et experiri interdum adhuc. Qua in re quid sentiendum, nisi quod nostra aut superbia convincitur, aut humilitas custoditur, aut fraterna charitas nutritur, aut desiderium excitatur? Unus idemque cibus et aegrotis est medicina, et aegrotativis dieta: porro et debiles confortat, et delectat valentes. Unus idemque cibus et languorem sanat, et servat sanitatem;
Abbreviated transcription (Latin):
let diligebat. ⁊ ob hoc querebat ut
magis diligeret. quem neqiqͣm que¬
reret nͥ iam aliqͣtenus dilexisset. eñ
gͦ cum quererem in quo recalesceret
ac requiesceret sp̃s meus utiq torpẽs
⁊ languens. nec ulla departe occureret
ina rigens que sensus stringebat in¬
ternos dissolueretur. ⁊ uernalis illa
suauitas. ⁊ sp̃italis amenitas reuerte¬
retur:tunc magis ac magis langue
⁊ musitans secum illud. afacie frigo¬
ris huius quis sustrnebit. cum subito
forte ad affatum uel etiam aspectum
cuiuspiã spũalis ꝑfectiq iuri. inter¬
dum ⁊ adsolam defuncti seu absentis
memoriam flabat sp̃s ⁊ fluebant a¬
que.⁊ erant mͥ lacrime ille panes clie
ac nocte. Quid nam istud. nͥ odor exalã¬
tis unctionis qͣ erat ille ꝑfusus: Nõ
enim unctio. que ad me nuirum nͥ ho¬
mine mediante nõ ꝑtingebat. Ea
ꝓpter ⁊ si gaudebam de munere confs̃i¬
debar tamen ⁊ humiliabar. quod so¬

Expanded text:
let diligebat, et ob hoc quaerebat ut let diligebat, et ob hoc quaerebat ut magis diligeret; quem nequaquam quaereret, nisi jam aliquatenus dilexisset. Cum ergo eum quaererem, in quo recalesceret atque requiesceret spiritus meus, utique torpens et languens; nec ulla de parte occurreretina rigens, quae sensus stringebat inter nos, dissolveretur, et vernalis illa suavitas ac spiritualis amoenitas reverteretur: tunc magis ac magis languebperans, et mussitans secum illud: A facie frigoris hujus quis sustinebit? Cum subito forte ad affatum, vel etiam aspectum cujuspiam spiritualis perfectique viri, interdum et ad solam defuncti seu absentis memoriam, flabat spiritus, et fluebant aquae; et erant mihi lacrymae illae panes die ac nocte. Quidnam istud, nisi odor exhalantis unctionis, qua erat ille perfusus? Non enim unctio, quae ad me nimirum nisi homine mediante non pertingebat. Et propter etsi gaudebam de munere, confundebar tamen et humiliabar, quod so
Abbreviated transcription (Latin):
formita. tem inqͣ mundo huic qͣnͣdoqꝑ
conformes mundi principib id est sp̃i¬
tib spuris momini carnali concupis¬
centia sese turpiter ꝓstituerant. tan¬
dem aliqͣndo erubescentes ⁊ exeuntes
innoui nunc hominis formam. qnͣto
serius tanto sinceruis reformare festi¬
nant.Et he ⁊ille sane ꝓficiant non
deficiant. neq fatigentur. ⁊ si nec¬
dum plene inse sentiunt. unde dicãt
⁊ ip̃e oleum effusum nomen tuum.
Nec enim audent a dolescentule ꝑse
facere uerba sponso. ⁊ amen si magistre
uestiguis pͥssius inherere student effu¬
si olei saltem odore delectabuntur ⁊ in¬
citabuntur etiam de odoris ꝑceptõne
cuꝑe ⁊ querere potiora. Frequenter ego
ip̃e quod fateri non uerecondor maxi¬
meq inuntio conuersiomis mee.corde
cdurus ⁊frigidus ⁊querens quem uel¬
let cdiligere anima mea. nec enim dili¬
gere ad huc poterat quem nuncdum
inuenerat. aut certe minus qͣm uel¬

Expanded text:
formitatem, in qua mundo huic quandoque formitatem, in qua mundo huic quandoque conformes, mundi principibus, id est spiritibus spurcis, in omni carnali concupiscentia sese turpiter prostituerant, tandem aliquando erubescentes et exeuntes, in novi hominis formam, quanto serius tanto sincerius reformare festinant. Et hae et illae sane proficiant, non deficiant neque fatigentur, etsi necdum plene in se sentiunt, unde dicant et ipsae: Oleum effusum nomen tuum. Nec enim audent adolescentulae per se facere verba sponso. Tamen si magistrae vestigiis pressius inhaerere student, effusi olei saltem odore delectabuntur, et incitabuntur etiam de odoris perceptione cupere et quaerere potiora. 6. Frequenter ego ipse, quod fateri non verecundor, maximeque in initio conversionis meae, corde durus et frigidus, et quaerens quem vellet diligere anima mea: nec enim adhuc diligere poterat quem nondum invenerat, aut certe minus quam vel
Abbreviated transcription (Latin):
inherens stillante ac fundente undiq sin
cipiens ipsum. ait olrum effusum nom̃
tuum. Quid mirum si ungitur que unc¬
tum complectitur: Eccla ergo recumbit
intus. s eccl̃ia interim ꝑfectorum. Spes
tamen ẽ ⁊ nob̾. Excubemus ꝓforib qͥ
minus ꝑfecti sumus spe gaudentes.
sponsus ⁊ sponsa soli interim intussit
mutus secretisq fruantur amplexib
nullo strepitu carnalium desideriorũ.
nullo corporeorum fantasmatran per¬
turbante tumultu. Turba uero adoles¬
centulaꝵ que abs huiusmodi inquietu¬
dinib non dum eẽ possunt. foris expec¬
tet. Expectant secure. scientes ad seii¬
lud spectare quod legunt. Ad clucentur
regi uirgines post eam. ꝓxime eius affe¬
rentur t̃. Et ut queq sciat cuius sp̃s
sit. uirgines dico illas. que ante xp̃o
federate qͣm fedate mundi complexib
ip̃i fumiter ꝑseuerant. cui se tantofe¬
licius qͣnto maturuis deuouerunt.
ꝓximas uero que pristinam suam de¬

Expanded text:
inhaerens, stillante ac fundente undique suainhaerens, stillante ac fundente undique suacipiens, ait: Oleum effusum nomen tuum. Quid mirum si ungitur, quae unctum amplectitur? 5. Ecclesia ergo recumbit intus, sed Ecclesia interim perfectorum. Spes tamen est et nobis. Excubemus pro foribus qui minus perfecti sumus, spe gaudentes. Sponsus et sponsa soli interim intus sint, mutuis secretisque fruantur amplexibus, nullo strepitu carnalium desideriorum, nullo corporeorum plantasmatum perturbante tumultu. Turba vero adolescentularum, quae absque hujusmodi inquietudinibus nondum esse possunt, foris exspectent; exspectentque secure, scientes ad se illud spectare quod legunt: Adducentur regi virgines post eam, proximae ejus afferentur tibi . Et ut quaeque sciat cujus spiritus sit, virgines dico illas, quae ante Christo foederatae, quam foedatae mundi complexibus, ipsi firmiter perseverant, cui se tanto felicius quanto maturius devoverunt; proximas vero, quae pristinam suam de
Abbreviated transcription (Latin):
ac totus exultantis familie celeberrima
gaudia suscitat mͥ. Si inlignat᷑ fr̃ mens
senior ille qui elum comedere mauult cũ
amicis sius qm metum inpaterna: domo
iutulum saginatum respondebitur illi.
Epulari ⁊ gaudere oportet. quia hic filus
meus mortuus fuerat ⁊ reuixit. ꝑierat ⁊
inuentus ẽ. Ad huc synagoga foris epu¬
latur cum amicis suis demonib quib sa¬
tis placet. quod edum peccati insipiẽs
cordie ⁊ insipientie sue. clum contempnẽs
dei iusticiam ⁊ suam uolens constituere
dicit se non habere peccatum nec morte
egere uituli saginati. mundam si quidẽ
iustamꝙ exlegis oꝑib reputans. At uero
eccłia scisso uelo occidentis littere in mor¬
te uerbi crucifixi audacter ad euis penet᷑¬
lia p̾eunte sp̃u libertatis irrumpit agnos¬
citur placet sortitur emule locum. fit
sponsa. fruitur p̾reptis amplexib. et
incalore sp̃s xp̃o domini cui confricat᷑

Expanded text:
ac totius exsultantis familiae celeberrima ac totius exsultantis familiae celeberrima gaudia suscitat mihi. Si indignatur frater meus senior ille, qui haedum comedere mavult cum amicis suis foris, quam mecum in paterna domo vitulum saginatum, respondebitur illi: Epulari et gaudere oportet, quia hic filius meus mortuus fuerat, et revixit; perierat, et inventus est . Adhuc Synagoga foris epulatur cum amicis suis daemonibus, quibus satis placet, quod haedum peccati insipiens cordiae et insipientiae suae, dum contemnens Dei justitiam, et suam volens constituere, dicit se non habere peccatum, nec morte egere vituli saginati, mundam siquidem justamque ex legis operibus se reputans. At vero Ecclesia, scisso velo occidentis litterae in morte Verbi crucifixi, audacter ad ejus penetralia praeeunte spiritu libertatis irrumpit, agnoscitur, placet, sortitur aemulae locum, fit sponsa, fruitur praereptis amplexibus; et in calore spiritus Christo Domino, cui confricatur,
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓme. De uultu tuo iudicium meum ꝑ¬
deat. ⁊ non desuꝑcilio iscł. Immo respo¬
de ꝓte ⁊ dic calumpniatori tͥ quippe ca¬
lumpinatur quod tribuat gratis. Dic
ꝓinde illi. Uolo ⁊ huic nouissimo sunilit̾¬
dare. Displicet pharisseo. Quid musitas:
Ius meum uoluntas est iudicis. Quid iuftiꝰ
ad meritum quid ad p̾mium ditius : Annõ
licet ei quod uult facere: Michi quidem
uitas. fateor non sustinui pondus diei ⁊
estus. s uigum suaue ⁊onus leue ꝓbene¬
placito prĩs familias porto. Opus meũ
tio. Iudeus ꝓprias exercitet iuires. mͥ ꝓba¬
re libet que sit uoluntas dei bona ⁊ bene¬
placens ⁊ ꝑfecta. Ex ea sane. oꝑis ac tem¬
poris mͥ danna resarcio. Ille pacto conuẽ¬
tionis ego placito uoluntatis innitor. cre¬
do ⁊ non ad insipientiam mͥ. Nam uita in
uoluntate eius. Illa mͥ reconciliat patrẽ
illa hereditatem restituit etiam cumula¬
tiori grã simphonie ⁊ cantus epularum

Expanded text:
de pro me, de vultur tuo judicium meum pde pro me, de vultur tuo judicium meum prodeat, et non de supercilio Israel. Imo responde pro te, et dic calumniatori: Tibi quippe calumniatur, quod tribuas gratis; dic proinde illi: Volo et huic novissimo dare similiter . Displicet Pharisaeo. Quid mussitas? Jus meum, voluntas est judicis. Quid justius ad meritum, quid ad praemium ditius? An non licet ei quod vult facere? Mihi quidem i super vitas . Fateor, non sustinui pondus diei et aestus; sed jugum suave et onus leve pro beneplacito patrisfamilias porto. Opus meum tio. Judaeus proprias exercitet vires; mihi probare libet, quae sit voluntas Domini bona, et beneplacens, et perfecta. Ex ea sane operis ac temporis damna mihi resarcio. Ille pacto conventionis, ego placito voluntatis innitor; credo, et non ad insipientiam mihi: nam vita in voluntate ejus. Illa mihi reconciliat Patrem, illa haereditatem restituit, etiam cumulatiori gratia; symphoniae, et cantus, et epularum,
Abbreviated transcription (Latin):
cetur ad huc ⁊ oleum quod multum est
multiplicetur magis. Crescat ebulliat
effundatur deruietur ⁊ ingentes. ⁊ senti¬
at omnis caro salutare dei. Quo pacto ut
uult ingratus iudeus tota inbarba a arõ
remaneat unctio salutaris: Non barbe.
s capitis est. Caput autẽ non barbe so¬
lius s ⁊totius est corporis. Ca piat sane
prima non sola. Refundat ⁊ inferiorb
menbris quod accepit ipsa desuꝑ. Descẽ¬
dat descendat et inubera eccłie suꝑnus
liquor. Auida quippe nimis hunc sͥ expri¬
mere debaiba non despicit. ꝑfusaq rore
gre ut se non ingratam ꝓbet dicat. ole¬
um effusum nomen tuum. S exuberet
queso adhuc.⁊ ꝑueniat usz adhoram ue¬
stimenti. in me utiqꝙ omnium nouissimo
atq inlignissimo de uestimento tamen.
Nam ⁊ ego illud mͥ dematernis uberib tan¬
qͣm paruulus inxp̃o iure ꝓfecto pietatis
efflagito. Quod si murmuret homo eui
de bonitate oculus neqͣm est domine respõ¬

Expanded text:
cetur adhuc, et oleum quod multum est, cetur adhuc, et oleum quod multum est, multiplicetur magis. Crescat, ebulliat, effundatur, derivetur et in gentes, et sentiat omnis caro salutare Dei. Quo pacto ut vult Judaeus ingratus, tota in barba Aaron remaneat unctio salutaris? Non barbae, sed capitis est. Caput autem non barbae solius, sed et totius est corporis. Capiat sane prima, non sola. Refundat et inferioribus membris quod accepit ipsa desuper. Descendat, descendat et in ubera Ecclesiae supernus liquor avida quippe nimis hunc sibi exprimere de barba non despicit; perfusaque rore gratiae, ut se non ingratam probet, dicat: Oleum effusum nomen tuum . Sed exuberet, quaeso, adhuc et perveniat usque in oram vestimenti, in me utique omnium novissimo atque indignissimo, de vestimento tamen. Nam et ego illud mihi de maternis uberibus, tanquam parvulus in Christo, jure profecto pietatis efflagito. Quod si murmuret homo, cui de bonitate oculus nequam est; Domine, respon
Abbreviated transcription (Latin):
flagitas. Errori tuo ceca ⁊ contensiosa
desereris. donce plenitudo gentitm qͣs
suꝑba sꝑuis ⁊ inuida repellis introeat
⁊ agnoscat etiam ipsa ipsum qui notus
est inuidea deus. quodq inisrlꝰ est mag¬
num nomen eius. Hoo quippe iniudici¬
um uenit ii hunc munclum. ut qui nõ
uident uideant.⁊ qui uident ceci fi¬
ant. Ex parte tamen. quia non repel¬
let dominus plebem suam ex toto. ser¬
uans sͥ ad semen apłos ⁊ multitucli¬
nem credentium quorum erat corunũ
⁊ anima una. S nec repellet infinem.
reliquias saluaturus. Iterum enim
um deserat comes misccł̃ia ubi nullum
ipsa repperit locum. Alioqum si ꝓmerttis
recepisset iudicium ꝓfecto sine misccłia
ei qui non facit nãm. Habet quippe ui¬
dea oleum multum cliuine notitie. id q
inse tanqͣm inuase clausum auara retinet.
peto ⁊ non miseretur nec commodat. So¬
la dei cultum sola noticiam. sola uult pos¬
sidere magnum nomen eius.Nec zelat s

Expanded text:
flagitas errori tuo. Caeca et contentiosa flagitas errori tuo. Caeca et contentiosa desereris, donec plenitudo gentium quas superba spernis, et invida repellis introeat, et agnoscat etiam ipsa ipsum qui notus est in Judaea Deus, quodque est in Israel magnum nomen ejus. Hoc quippe in judicium venit Jesus in hunc mundum; ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant . Ex parte tamen; quia non repellet Dominus plebem suam , ex toto servans sibi ad semen apostolos et multitudinem credentium, quorum erat cor unum et anima una. Sed nec repellet in finem, reliquias salvaturus. Iterum enim um deserat comes misericordia, ubi nullum ipsa reperit locum. Alioquin si pro meritis recepisset; judicium profecto sine misericordia ei qui non facit misericordiam . Habet quippe Judaea oleum multum divinae notitiae, idque in se tanquam in vase clausum avara retinet. Peto, et non miseretur, nec commodat. Sola Dei cultum, sola notitiam, sola vult possidere magnum nomen ejus; nec zelat s
Abbreviated transcription (Latin):
miã ẽ. Quid faciet iustꝰ ⁊ misericors
plaudente iusticiam sͥ. nec indigente
confitente indlignitatem renuante ui¬
misereri sic utrumq familiare ẽ. ut neu¬
trum altero familiarius: Quid sane pos¬
sit conuenientius. qmͣ ut ꝓsuo queꝙ
tes autẽ suꝑ mĩa honorent deum. Et
est iudicium ut qui contempnunt dei
misccł̾iam iusticiam ⁊ suam uolunt con¬
stituere. que ꝓfecto non iustificat s accu¬
sat eidem sue iusticie relinquantur op¬
primencli magis qmͣ iustificandi. Est
quippe ex lege que neminem unqͣm duxit
ad ꝑfectum. Est ui gum quod neq ip̃i
neq patres ip̃orum unqͣm portare potu¬
erunt. S synagoga fortis est non curat
onus leue nec ugum suaue. Sana est. nõ
ei opus medicus nec unctio sp̃s. Confidit
uilege liberet eam si potest. Non autẽ
data est lex que possit uiuificare. insuꝑ
⁊ occidit. littera enim occidit. Propterca
inquit dico uob̾ moriemini in peccatis
urĩs. Hoc gͦ iudicium osynagoga quod

Expanded text:
uid faciet justus et misericors plaudente justitiam sibi, nec indigente confidente indignitatem, renuente jujudicare, et misereri sic utrumque familiare est, ut neutrum altero familiarius? Quid sane possit convenientius, quam ut pro suo quaeque tes autem super misericordia honorent Deum. Et est judicium, ut qui contemnunt Dei misericordem justitiam, et suam volunt constituere quae profecto non justificat, sed accusat, eidem suae justitiae relinquantur, opprimendi magis quam justificandi. 2. Est quippe ex lege, quae neminem unquam duxit ad perfectum; est jugum, quod neque ipsi, neque patres eorum unquam portare potuerunt. Sed Synagoga fortis est, non curat onus leve nec jugum suave. Sana est, non est ei opus medicus, nec unctio Spiritus. Confidit in lege, liberet eam si potest. Non autem data est lex quae possit vivificare, iusuper et occidit: Littera enim occidit . Propterea, inquit, dico vobis: Moriemini in peccatis vestris . Hoc ergo judicium, o Synagoga, quod
Abbreviated transcription (Latin):
monitos uos eẽ sufficiat. si sponsa utiꝙ
de omni iurtute sua uel gr̃a minine
audet sͥ quippiam arrogare qnͣto mi¬
niũ a dolescentule forte q̃ uos sumus
Dicamus ꝓuide ⁊ uos sponse uestigia
insectantes dicanius. Nõ nob̾ domineñ
nob̾. s nomini tuo da głiam. Dicamus¬

Expanded text:
monitos vos esse sufficiat, si sponsa utique monitos vos esse sufficiat, si sponsa utique de omni virtute sua vel gratia minime audet sibi quidpiam arrogare; quanto minus adolescentulae, forte quae nos sumus? Dicamus proinde et nos sponsae vestigia insectantes, dicamus: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
manib ẽ idtractare quod dicttur oleum
effusum nomen tuumt Hoc opus. hic labor
ẽ. Et q̃ p̾misimꝰ anfuerint necessaria uos.
uideritis nunc quod ad me attinet quia
hinc aliena nõ sint paucis ad uertite. Nõ
recordamini insponse ub̃ib extremam cõ¬
mendatam ẽẽ suaue olentiam ungentoꝵ:
Quid gͦ conseqñtius qm ut eãdem fra¬
glantiam sponsa ne sͥ arrogare putetur
desponsi beneficio recognoscat: Cui pla¬
ne seusui illa omnia q̃ p̾taxanimus sub¬
seriure cognoscitis. Qd̾ ubera inquid me¬
a sic redolent ⁊ sic placent. nec studus nec
meritis ascubo meis. s tue osponse tribu¬
o largitati. de oleo utiꝙ effuso uomine
tuo. Hoc prolitere conseqñtia. Cetin ex¬
planatio ip̃ius capttuli euius occasione
suꝑ nequissimo iuuitio ingratitudinis pͥ¬
sentẽ sermonem tam in longum ꝓtra¬
ximus. tempꝰ aliud ⁊ aliud exordium
sermonis de siderat. Nunc hoc solunr ad¬

Expanded text:
manibus est id tractare quod dicitur, Oleum manibus est id tractare quod dicitur, Oleum effusum nomen tuum? Hoc opus, hic labor est. Et quae praemisimus, an fuerint necessaria, vos videritis. Nunc quod ad me attinet, quia hinc aliena non sint, paucis advertite. Non recordamini in sponsae uberibus extremam commendatam esse suaveolentiam unguentorum? Quid ergo consequentius, quam ut eamdem fragrantiam sponsa, ne sibi arrogare putetur, de sponsi beneficio recognoscat? Cui plane sensui illa omnia, quae praetaxavimus, subservire cognoscitis. Quod ubera, inquit, mea sic redolent, et sic placent, nec studiis, nec meritis adscribo meis, sed tuae, o sponse, tribuo largitati; de oleo utique effuso, nomine tuo. Hoc pro litterae consequentia. 9. Caeterum explanatio ipsius capituli, cujus occasione super nequissimo vitio ingratitudinis praesentem sermonem tam in longum protraximus, tempus aliud et aliud exordium sermonis desiderat. Nunc hoc solum ad
Abbreviated transcription (Latin):
multiformis grẽ apparentis in nob̾ refera¬
tur ad ip̃m laus. laudabilium si quidẽ
uiuersorum auctorem. ⁊ largitorem. d¬
ꝙ nõ ficte quemadinodum ab hypocritis
nec sola consuetudine sicut a scłarib s
neqͣdam necessitate ut iumenta feren¬
clis onerib applicantur s sicut decet
scõs. sinceritate fida deuotione sollicita
hilantate grata. s nõ dissoluta. Imino¬
lantes itaq hostiam laudis. ⁊ redden¬
tes uota nr̃a de die indiem turemus
omm ugilantia uingere sensum usui
affectum sensui. exultatõem affectii.
grauitatem exultatõmi. humilitatem
grauitati libertatem humilitati quo
interdum liberis purgate mentis pas¬
sib ꝓcedamus ⁊ excedamus ꝑmusitataᷤ
qͣ̃sdͤam affectões spiritales leticias in
ibeleis amenitatib in lumine dei in
sos in his quos ꝓph̃a intuebatur cum di¬
diceres q̃ tuo ꝓposito conuenirent. Expec¬
tate paulisꝑ. nõ sum inmemor. Nonne in

Expanded text:
multiformis gratiae apparentis in vobis referamultiformis gratiae apparentis in vobis referatur ad ipsum laus, laudabilium siquidem universorum auctorem et largitorem; idque non ficte, quemadmodum ab hypocritis, nec sola consuetudine, sicut a saecularibus; sed nec necessitate quidem, ut jumenta ferendis oneribus applicantur: sed sicut decet sanctos, sinceritate fida, 1305 devotione sollicita, hilaritate grata, sed non dissoluta. Immolantes itaque hostiam laudis, et reddentes vota nostra de die in diem, curemus omni vigilantia jungere sensum usui, affectum sensui, exsultationem affectui, gravitatem exsultationi, humilitatem gravitati, libertatem humilitati: quo interdum liberis purgatae mentis passibus procedamus, et excedamus per inusitatas quasdam affectiones spirituales laetitias in jubileis amoenitatibus, in lumine Dei, insos in his quos propheta intuebatur, cum didiceres quae tuo proposito convenirent. Exspectate paulisper; non sum immemor. Nonne in
Abbreviated transcription (Latin):
terrena sapuint dicente etiam dauicd.Qͥ
hominib placent ꝯfusi sunt qm̃ deus sp̃¬
uit eos. fr̃s si hec scitis nemo ur̃m uelit
laudari inuita ista. quia quicquid hic fa¬
uoris captas quod ad deum nõ retuleris.
ip̃i furaris. ẽ ibi enim unde głia putide pul¬
ius tͥ unde: Deuite sc̃ĩtate: S sp̃s est qui
sanctificat. sp̃s dico nõ tiuis s dei. Et si ꝓ¬
cligus ac signis effulgeas. inmanu tua fi¬
unt. s uirtute dei. An blanditur popłaris
fauor. quod u̾bum bonum ⁊ beneforte de
ꝓmpseris: S xp̃e donauit os ⁊ sapientiã.
slam lingua tua qui nͥ calamus scribe: Et
hoc ip̃m mutuo accepisti. Talentum credi¬
tum ẽ. repetendum cum usura. Si inuentꝰ
fueris ad opus impiger. ad fructum refe¬
rendum fidelis. ꝓlabore tuo mercedem acci¬
pies. Si quo minus. tolletur a te talentũ.
⁊ nichilominus exigetur lucrum ⁊ uocabe¬
ris seruus. neꝙͣ ⁊ piger. Omnis gͥ de bonis

Expanded text:
terrena sapiunt, dicente etiam David: Qui terrena sapiunt, dicente etiam David: Qui hominibus placent, confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos . 7. Fratres, si haec scitis, nemo vestrum velit laudari in vita ista; quia quidquid hic favoris captas quod ad Deum non retuleris, ipsi furaris. Tibi enim unde gloria, putide pulvis, tibi unde? De vitae sanctitate? Sed Spiritus est qui sanctificat, spiritus dico, non tuus, sed Dei. Etsi prodigiis ac signis effulgeas, in manu tua fiunt, sed virtute Dei. An blanditur popularis favor, quod verbum bonum, et forte bempseris? Sed Christus donavit os et sapientiam. Nam lingua tua quid, nisi calamus scribae? Et hoc ipsum mutuo accepisti. Talentum creditum est, repetendum cum usura. Si inventus fueris ad opus impiger, ad fructum referendum fidelis, pro labore tuo mercedem accipies. Si quo minus, tolletur a te talentum, et nihilominus exigetur lucrum, et vocaberis servus nequam et piger. Omnis igitur de bonis
Abbreviated transcription (Latin):
Reuera głarũsolodo ñ nͥ asolo deo est.siec
meclio cris ista głia. quippe tam uera ꝙͣ
deueritate ⁊ inueritate. tam rara ut uix
uel pͦucitas ꝑfectorum ꝑfecte głietur in
ea. Eant gͦ uam filui hominum menda¬
ces filii hominum. eant ⁊ decipiant ip̃i
deuanitate inidipsum. Nam sapiens głi¬
ator ꝓbabit opus suum atꝙ ad lumen
ueritatis cliligenter examinabit. ⁊ sic
habebit infemetip̃o głiam ⁊ nõ more
alterius. Stultusn sum si cistelle labioꝵ
tuorum głiam meam creclidero. ⁊ ceꝑo
menclicare eam abste cum habere uolu¬
ero. Nonne nempe intuo arbitrio est pro¬
bare me uel improbare ꝓut uolueris:
Si retineo penes me. ip̃e fidelius serom
Imino uec mͥ cam credo ipsi potius repo¬
no seruandam qui potens ẽ depositũ
meum seruare in illum cliem. cautus in
custocliendo. fidelis inrestituendo. Secu¬
ra tunc erit unicuiq laus a deo. his dũ¬
teycat. qui humanas laudes ꝯtempse¬
runt. Nam głia inconfusione eoꝵ qui

Expanded text:
riari in solo Deo, nonnisi a solo Deo est. Nec mediocris ista gloria, quippe tam vera, quam de veritate, et in veritate tam rara, ut vix vel paucitas perfectorum perfecte glorietur in ea. Eant ergo vani filii hominum, mendaces filii hominum; eant, et decipiant ipsi de vanitate in idipsum . Nam sapiens gloriator probabit opus suum, atque ad lumen veritatis diligenter examinabit; et sic habebit in semetipso gloriam, et non in ore alterius. Stultus sum, si cistellae labiorum tuorum gloriam meam credidero, et coepero mendicare eam abs te cum habere voluero. Nonne nempe in tuo arbitrio est probare me, vel improbare, prout volueris? Sed retineo penes me, ipse fidelius servo mihi. Imo nec mihi eam credo: ipsi potius repono servandum, qui potens est depositum meum servare in illum diem , cautus in custodiendo, fidelis in restituendo. Secura tunc erit unicuique laus a Deo, his duntaxat qui humanas laudes contempserint. Nam gloria in confusione eorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
rem cum impie machinatõnis sue ma¬
le cupitum mamipulum reportarit.
exultantẽ clam ⁊ dicentẽ. Deo gr̃as. ñ
manes iugilias feci. nocturnũ laborẽ
meum ñ ꝑdidi. Similit̾ qͥ hominẽ in¬
luit adu̾sus emulum. aut de hoste se
uindicauit: Et nich̾ominꝰ ad ult̾ tͥ pu¬
dians gestit indei laudes qd̃ diu optato
cõcupitu tandẽ potitͦ sit. Nõ gͦ omnis
gr̃arum actõ accepta ẽ d̾o. nsi q̃ decor¬
dis pudica ⁊ mera simplicitate ꝓcedit.
Pudica sane dix̾im ꝓpt̾ eos qͥ ⁊ dema¬
lis actib suis głantes d̾o gras dic̾e̾
solant. qͣi d̾s more ip̃oꝵ letet᷑ cum ma

Expanded text:
rem, cum impiae machinationis marem, cum impiae machinationis male cupitum manipulum reportarit, exsultantem clam, et dicentem: Deo gratias, non inanes vigilias feci, nocturnum laborem meum non perdidi. Similiter qui hominem inluit adversus aemulum, aut de hoste se vindicavit? Et nihilominus adulter tripudians gestit in Dei laudes, quod diu optato concubitu tandem potitus sit. 3. Non ergo omnis gratiarum actio accepta est Deo, nisi quae de cordis pudica et mera simplicitate procedit. Pudica sane dixerim, propter eos qui et de malis actibus suis gloriantes, Deo gratias agere solent quasi Deus more ipsorum laetetur c
Abbreviated transcription (Latin):
te tͥ nich̾ t̾buere. s dei ẽẽ dona tua
m̾ita prudent̾ agnosc̾e. c̾te cet̾os as¬
ꝑnendo ꝓdis te. qd incorde ⁊ incorde
Locutꝰ sis: alt̾o comuͦdans linguã mã¬
datõ alt̾o u̾itatis usupans głam. Nõ
enim iudicares publicanũ cõtẽpnẽ¬
dum p̾te. si ñ p̃illo te honorandũ
ceseres. S qͥd respondes a pło pͥscribẽ¬
ti ⁊ dicenti soli dõ honor ⁊ gła: Eͥdangło
distinguenti ⁊ docenti qͥd sͥ recinere place¬
at dõ. ⁊ qͥd partiri clignet᷑ hominib ⁊ Iã
gla inqͥt inexcelsis d̾o. ⁊ int̾ra pax hoĩb
bone uoluntatis. Cernitis ne phariseũ
agentẽ grãs labiis qͥdẽ honorare dm̃
cordis añ sententia se: Sic usu qͦdam
magis qm sensu uł affectu ꝑsonare in
ore multoꝵ grãꝵ actõem adu̾tere est.
ꝙ flagitia ⁊ facinora sua soleant grãs
unt cesserit sͥ in adimpletõne ꝑusaꝵ
uoluntatũ suaꝵ. Iudias u̾bi gras fu¬

Expanded text:
te tibi nihil tribuere, sed Dei esse dona tua te tibi nihil tribuere, sed Dei esse dona tua merita, prudenter agnoscere, certe caeteros aspernando prodis te, quod in corde, et corde locutus sis, altero commodans linguam mendacio, altero veritatis usurpans gloriam. Non enim judicares publicanum contemnendum prae te, si non prae illo te honorandum censeres. Sed quid respondes Apostolo, praescribenti et dicenti: Soli Deo honor et gloria? Quid angelo distinguenti et docenti quid sibi retinere placeat Deo, et quid partiri dignetur hominibus? Nam: Gloria, inquit, in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Cernitisne Pharisaeum agentem gratias, labiis quidem honorare Deum, cordis autem sententia se? Sic usu quodam magis, quam sensu vel affectu personare in ore multorum gratiarum actionem advertere est, aeque flagitia et facinora sua soleant gratiaunt, cesserit sibi in adimpletione perversarum voluntatum suarum. Audias, verbi gratia, fu
Abbreviated transcription (Latin):
gras agentes. Qͥeqͥd sapiẽcie qͥccͥid te
uͥtutis hab̾e confidis. dei untuti ⁊ dei
sapiẽtie reputa xp̃o. Et qͥs tam insanꝰ
ait. Ut aliunde p̾sumat: Nemo pla
fecit. Qre: Quia qͥeq̃d more denotũ so¬
nuerit. cordis si sufficit excusare tumo¬
rẽ apd̾ eum qͥ alta alõge cognoscit. D̾s
opharisee ñ irridet᷑. putas tu habe: a¬
liqͥd qd̾ ñ accepisti: Nich̾ inquit. ⁊ ido̾
grãs refero largitori. Si ommino nicħ
gͦ nec mitum p̾cessit inte ullum. ut
aris. primo qͥ dẽ frustra raflaris adu¬
sus publicanum. qͥ ideo ñ ht̃ qd̾ tu
qͥa ñ accepit ut tu. Deuide uide etiã
ne ñ integre sua dona resignes dõ ⁊ t̾
inflectẽs aliquid de gła ⁊ honiore iptꝰ.
fraudis m̾ito argnaris ⁊ frandis inde¬
um. Si enim de his q̃ iactas ex tetͥ qͥp¬
piam forte arrogares. falli te magis qͥ
uelle fraudare crederẽ. ⁊ errorẽ corrige¬
rem. Nunc uͦ qͥa grãs agendo. ꝓbas

Expanded text:
as agentes . Quidquid sapientiae, quiquid te as agentes . Quidquid sapientiae, quiquid te virtutis habere confidis, Dei virtuti, et Dei sapientiae deputa Christo. 2. Et quis tam insanus, ais, ut aliunde praesumat? Nemo planfacit. Quare? Quia quidquid in ore devotum sonuerit, cordis non sufficit excusare tumorem apud eum qui alta a longe cognoscit . Deus, o Pharisaee, non irridetur. Putas, tu habes aliquid quod non accepisti? Nil, inquis; et ideo gratias refero largitori. Si omnino nihil, ergo nec meritum praecessit in te ullum, ut aris, primo quidem frustra inflaris adversus publicanum, qui ideo non habet quod tu, quia non accepit ut tu. Deinde vide etiam ne non integre sua dona resignes Deo, et tibi inflectens aliquid de gloria et honore ipsius, fraudis merito arguaris, et fraudis in Deum. Si enim de his quae jactas, ex te tibi quidpiam forte arrogares, falli te magis quam velle fraudare crederem, et errorem corrigerem. Nunc vero quia gratias agendo, probas
Abbreviated transcription (Latin):
Ixp̃s. s enim cdñs uͥtutũ ñ ip̃e ẽ rex głie:
S ⁊ uixta anne canticũ id ẽ ip̃e ds sciẽ¬
tiaꝵ dñs ẽ. Gontinẽtia camis. cordis in¬
dustͥa. uoluntatis rectitudo. ex illo fõte
manant. Nõ solum aũ s ⁊ si qͥs callet
ingenio. siquis ntet eloqͥo. siqͥs morib
placet inde ẽ. Inde scientie inde sapiẽ¬
tie sermo. Thesamri si qͥdẽ sapientie ⁊
scientie ibi om̃s abscõditi sc̃. Qͥ d casta
cõsilia. iusta iudicia. scã desideria nõ
ne ruuili fontis illius ft̃: Qd̾ si copie
aqͣꝵ secretis subt̾raneisꝙ recursib in¬
cessant᷑ equora repetunt ut inde rursꝰ
adinsus usus nr̃o  iugi ⁊ infatigabili
e rumpant obsequio. cur ñ etiam sp̃ita¬
les riui ut arua. m̃tium rigare ñ desi¬
uant ꝓpͥo fonti sine fraude ⁊ sine int̾¬
missione reddant᷑ : ad locum unde exe¬
unt reu̾tant᷑ flumina gr̃ãꝵ. ut tt̾r fui¬
ant. emittat᷑ ad suum pͥncipium tele¬
ste ꝓfluuium cͦ ub̾ius t̾ris refruidat᷑.

Expanded text:
 ipse est rex gloriae? Sed et juxta Annae canticum, idem ipse Deus scientiarum Dominus est . Continentia carnis, cordis industria, voluntatis rectitudo, ex illo fonte manant. Non solum autem, sed et si quis callet ingenio, si quis nitet eloquio, si quis moribus placet, inde est. Inde scientiae, inde sapientiae sermo. Thesauri siquidem sapientiae et scientiae ibi omnes absconditi sunt . Quid? Casta consilia, justa judicia, sancta desideria, 1302 nonne rivuli fontis illius sunt? Quod si copiae aquarum secretis, subterraneisque recursibus incessanter aequora repetunt, ut inde rursus ad visus ususque nostros jugi et infatigabili erumpant obsequio; cur non etiam spirituales rivi, ut arva mentium rigare non desinant, proprio fonti sine fraude et sine intermissione reddantur? Ad locum unde exeunt, revertantur flumina gratiarum, ut iterum fluant. Remittatur ad suum principium coeleste profluvium, quo uberius terris refundatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ga contͣ eleuantem se. ⁊ exaltetur bacu¬
lus qui ittiq lignum ẽ. sic contra dum̃
omnis qui głiatur si ñ in dño głietur.
Si głianlum ẽ paulus me docuit. unde
⁊ inquo. Głia inquit nr̃a hec ẽ testimo¬
nium ꝯscientie nr̃e. Securus głior. si te¬
ste conscientia de glia conditoris nichil
mͥ usurpo. Securus plane. quia iam nõ
cont᷑ clum s in dño. Hec nob̃ głiatio ñ
solum nõ phibetur s ⁊ suadet᷑ cũ dicit᷑.¬

Expanded text:
rga contra elevantem se, et exaltetur bacurga contra elevantem se, et exaltetur baculus qui utique lignum est ; sic contra Dominum omnis qui gloriatur, si non in Domino glorietur . Si gloriandum est, Paulus me docuit unde, et in quo. Gloria, inquit, nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Securus glorior, si teste conscientia de gloria Conditoris nihil mihi usurpo; securus plane, quia jam non contra Dominum, sed in Domino. Haec nobis gloriatio non solum non prohibetur, sed et suadetur, cum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣrum nͨ delabus uł dentib u̾ba p̾¬
dentie.⁊si sensus corporeus ultra
ñ attingat. Si qͣ sane inscĩs cligna
lande uł ad miratõe intueor: clara
luce u̾itatis discutiẽs ꝓfecto reꝑi¬
o laudabilem siue mirabilem a li¬
um apparẽ ⁊ alium ẽẽ ⁊ laudo deũ
raseĩs eius. Sine sit heliseꝰ. siue ille
magnus helias. mortuorum utiq
suscitatores. ip̃i quidẽ suo ñ imꝑi¬
o s munst̾io foris exhibent. noua
nob̾ ⁊ insueta. d̾s uͦ imp̃rs manens
ip̃e facit oꝑa. In uisibilis ⁊ macces¬
sibilis inse insuis spectabilis atꝙ¬
iꝑ mirabił est. Et solus mirabilis. gra
facit moirabilia magna solͦ. Nee lauꝰ
icalami laudabilis ẽ pictura siue scͥp¬
tura nec głia lingue. aut labioꝵ sermo bonꝰ
Tempꝰ est ut ⁊ ꝓpha loqͣtur. Nunqͥd głia¬
bit᷑ inqͥt secuns contra eum quim ca se
cat aut exaltabitur serra contͣ eum a
quo trahitur: Quomodo si eleuetur uͥ¬

Expanded text:
quarum, nec de labiis vel dentibus verba prquarum, nec de labiis vel dentibus verba prudentiae, etsi sensus ultrn attingat. 6. Si qua sane in sanctis digna laude vel admiratione intueor, clara luce veritatis discutiens, profecto reperio laudabilem sive mirabilem alium apparere, atque alium esse: et laudo Deum in sanctis suis, sive sit Elisaeus, sive ille magnus Elias, mortuorum utique suscitatores. Ipsi quidem suo non imperio, sed ministerio foris exhibent nobis nova et insueta; Deus vero in ipsis manens ipse facit opera. Invisibilis et inaccessibilis in se, in suis spectabilis atque mirabilis est, et solus mirabilis, qui facit mirabilia solus . Nec laus calami, laudabilis est pictura sive scriptura; nec gloria linguae aut labiorum, sermo bonus. Tempus est ut et propheta loquatur. Nunquid gloriabitur, inquit, securis contra eum qui secat in ea? aut exaltabitur serra contra eum a quo trahitur? Quomodo si elevetur vi
Abbreviated transcription (Latin):
rit. D olꝰ cuncta creauit solꝰ de hostet᷑¬
umphauit. solꝰ captinos lib̾auit. ⁊ so¬
cium habebit inglia: Etbrachium in¬
quit meũ auxiliatum ẽ mͥ. Item. Tor¬
cular calcaii solus.⁊de gentib ñ
ẽ uir mecum. Qui mͥ gͦ cum uctori¬
a. si nͨ inp̾lio fui: Impudentissime
uictoriam abse pugna. S suscipi¬
te montes pacem ppło. pacẽ suscipi¬
te nob̃ ñ głiam. ip̃i soli eam seruan¬
tes. qͥ solus pugnauit ⁊ uicit. Ita q̃lo¬
ita sit. głia in excelsis deo. ⁊ int̾ra
pax hominib bone uoluntatis. At uͦ
ñ bone s plane iique uoluntatis ẽ
qͥ neqͣ ꝙͣs pace contentꝰ. suꝑbo oculo ⁊
insaciabili corde inquietꝰ anhelat
⁊ ad głam dei. nͨ pacem ꝑ inde retinẽs
nͨ głiam ad p̾hendans. Qͥ credat pa¬
rieti si se clicat parturire radim.
quẽ suscipit ꝑfenestram:. lut si głi¬
ant᷑ nubes qd imbres genuerint.
quis ñ irrideat: Michi liquido con¬
stat nec de carnalib oriri riuos a¬

Expanded text:
riter? Solus cuncta creavit, solus de hoste triumphavit, solus captivos liberavit: et socium habebit in gloria? Et brachium, inquit, meum auxiliatum est mihi; item: Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum . Quid mihi ergo cum victoria, si nec in praelio fui? Impudentissime victoriam sine pugna. Sed suscipite, montes, pacem populo, pacem suscipite vobis, non gloriam, ipsi soli eam servantes, qui solus et pugnavit, et vicit. ItaDeo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. At vero non bonae, sed plane iniquae voluntatis est, qui nequaquam pace contentus, superbo oculo et insatiabili corde inquietus anhelat et ad gloriam Dei, nec pacem proinde retinens, nec gloriam apprehendens. Quis credat parieti, si se dicat 1304 parturire radium, quem suscipit per fenestram? aut si glorientur nubes quod imbres genuerint, quis non irrideat? Mihi liquido constat, nec de canalibus eriri rivos a
Abbreviated transcription (Latin):
otus inuidea deus in s̾in¬
ascł magnum nomen eius. Popl̾s
gentium qui ambulabat intenebris
ut qui aliqñ non popłs. nunc popłs eẽt.
lapisq unus angularis ambos insepa¬
rietes uenientes ecliũso reciꝑet ⁊ eẽt
de cetero in pace locus eius. Porro ficlu¬
ciam dabat inuitantis uox q̃ iam so¬
nuerat. Letamuni gentes cum plebe
eius. Ergo acced̾e̾ uoluit. s uetuit
synagoga in mundam asserens eccli¬
am degentib ⁊ indignam idolat̾e fecẽ.
⁊ ignorantie cecitatem imꝓperans. Et
dicebat. Tu enim quo m̾ito: Nloli me
tangere. Cur inquit: An uideoꝵ tm̃
te meritum de ẽ. s nõ illi miseratio.
Nunqͥd solum mͦ iustꝰ est: Est ⁊ mise¬
ricors. Domine uenient mͥ miseratões
tue. ⁊ uinam. Et rursum. Miscł̾ie tue

Expanded text:
otus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus . Populus gentium qui ambulabat in tenebris ut qui aliquando non populus, nunc populus esset ; lapisque unus angularis ambos in se parietes venientes e diverso reciperet, et esset de caetero in pace locus ejus. Porro fiduciam dabat invitantis vox quae jam sonuerat: Laetamini, gentes, cum plebe ejus . Ergo accedere voluit; sed vetuit Synagoga, immundam asserens Ecclesiam de gentibus et indignam, idololatriae faecem et ignorantiae caecitatem improperans, et dicebat: Tu enim quo merito? Noli me tangere. Cur inquit? An Judaeorum Dte meritum deest, sed non illi miseratio. Nunquid solummodo justus est? Est et misericors. Domine, veniant mihi miserationes tuae et vivam; et rursum: M
Abbreviated transcription (Latin):
ficandum ñ te s patrem qͥ incelis ẽ.
M ⁊ imitator pauli fideliumꝙ p̾dica¬
obrem audies ⁊ tu. Euge serue bone
⁊ fidelis. qr suꝑ pauca fiusti fidelis
supͣ multa te consutuã. Ioseph cum
domum ⁊ omnia bona egyptu cdñi
sui sͥ credita sciret. dominã si igno¬
rauit exceptã ⁊ ob hoc ñ acqͥeuit cõ¬
ting̾e̾. Nõ ẽ inquit ex omnib bonis
domiui nuĩ qd̃ ñ in mea sit potestate

Expanded text:
ficandum non te, sed Patrem qui in coelis est . ficandum non te, sed Patrem qui in coelis est . Sed et imitator Pauli fideliumque praedicahristi . Quamobrem audies et tu: Euge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam 4. Joseph cum domum et omnia bona Aegyptii domini sui sibi credita sciret, dominam non ignoravit exceptam; et ob hoc non acquievit contingere. Non est, inquit, ex omnibus bonis domini mei, quod non in mea potestate
Abbreviated transcription (Latin):
statuam contͣ faciẽ tuam. Mera u̾o
ad uinxi ꝓpt̾ ypoctitas qͥdeum qͥdẽ
debonis suis s u̾bo tenus glificantes
corde retinent qd̃ ore p̾buerant. ⁊ qm̃
dolose agunt inconspͣtu eius. inuenitͤ
iniqͥtas eoꝵ ad odium. Illi impre ma¬
la sua d̾o. isti dei bona fraudulent᷑ intor¬
quent sͥ. Et primum qͥ dẽ illud tã stul¬
tum tamq scl̃are ac qͦdam mͦ etiam be¬
stiale ẽ. ut uecesse ñ habeam deip̃o mo
me ⁊ sp̃italib uiris insidiari solet. Meg¬
na ⁊ rara urtꝰ ꝑfecto ẽ. magna ut licet
oꝑantẽ magnum te uescias. ⁊ manifestã¬
tem omnib tuã te solum lat̾e sc̃itatẽ.
Mirabilẽ te apparere. ⁊ contentibilem
reputare. hoc ego ipis uirtutib mira¬
bilius iudico. fidelis reuera: famulꝰ es.
si de multa gła domini tui. ⁊ si ñ exe¬
unte exte. tñ transeunte ꝑ te nil tuis
manib ad here̾ contingat. T̃unc iux
nere. T̃unc uixta mandatum domii
lux tua lucet coram hominib ad głi¬

Expanded text:
contra faciem tuam . Mera vero adjunxi propter hypocritas, qui Deum quidem de bonis suis, sed verbo tenus glorificantes, corde retinent quod ore praebuerant; et quoniam dolose agunt in conspectu ejus, invenitur iniquitas eorum ad odium. Illi impie mala sua Deo, isti Dei bona fraudulenter intorquent sibi. Et quidem primum illud tam stultum, tamque saeculare, ac quodam modo etiam bestiale est, ut necesse non habeam de ipso mome et spiritualibus viris insidiari solet. Magna et rara virtus profecto est, ut magna licet operantem, magnum te nescias, et manifestam omnibus, tuam te solum latere sanctitatem. Mirabilem te apparere, et contemptibilem reputare; hoc ego ipsis virtutibus mirabilius judico. Fidelis revera famulus es, si de multa gloria Domini tui, etsi non exeunte ex te, tamen transeunte per te, nil tuis manibus adhaerere contingat. Tunc, juxtnere . Tunc, juxta mandatum Domini, lux tua lucet coram hominibus, ad glori
Abbreviated transcription (Latin):
uidet signum desiderii. et uiclit et ga¬
uisus ẽ. Acceptoq osculo pacis iupa¬
ce cdimittit᷑. añ tamẽ a ꝑte ꝓnuntians
ih̾m ẽẽ natum insignum eui contͣdi¬
cendum erat. Omnino ita fuit. Con¬
t dictum ẽ exorto signo pacis. s abhis
qͥ oderunt pacem. Nam pax hominib
bone uoluntatis maliuolis aut̃ petͣ
scandali et lapis offensionis. Herode ᷤᷤ
deuiq turbatus ẽ. ⁊ omĩs iherosolima
cum illo. Si quidem inꝓpria uenit et
sui eum nõ receꝑunt. felices illi insua
ꝑnoctatõne pastores. qͥ signi huiꝰ uisi¬
one digni habiti sunt. Iam tc̃ se ab¬
scõdebat. asapientib ⁊ prudẽtib. et
reuelabat pariuilis. Et herodes ude
uoluit. s qͥa nõ bona uoluntate nõ me¬
ruit. Pacis si quidem signum erat.
datum tm̃ hominib bone uoluntatis.
Herodi u̾o ⁊ similib eiꝰ nõ dabit᷑ nͥ
signum ione ꝓph̾e. Porro ad pastores
⁊ hoc ait angłs uob̃ signum. Uob̾ hu¬
milib. uob̃ obedientib. uob̃ ũ alta sa¬

Expanded text:
vidit, et gavisus est; acceptoque osculo pacis in pace dimittitur, ante tamen aperte pronuntians, Jesum esse natum in signum, cui contradicendum erat . Omnino ita fuit. Contradictum est exorto signo pacis, sed ab his qui oderunt pacem: nam pax hominibus bonae voluntatis, malevolis autem petra scandali, et lapis offensionis . Herodes denique turbatus est, et omnis Jerosolyma eum illo : siquidem in propria venit, et sui eum non receperunt . Felices illi in sua pernoctatione pastores, qui signi hujus visione digni habiti sunt. Jam tunc se abscondebat a sapientibus et prudentibus, et revelabat parvulis. Et Herodes videre voluit; sed quia non bona voluntate, non meruit, pacis siquidem signum erat, datum tantum hominibus bonae voluntatis; Herodi vero et similibus ejus non dabitur nisi signum Jonae prophetae. Porro ad pastores: Et hoc, ait angelus vobis signum; vobis humilibus, vobis obedientibus, vobis non alta sa
Abbreviated transcription (Latin):
exultas in spũ. ⁊ocundo cõposuit eulo¬
gio. figiuato tñ. Niirũ uelabat et
ipe instar moysi faciẽ suã. s̃i minꝰ for¬
sitan inhac parte fulgentẽ: eo qͦd illo
ad huc intemꝑe nemo aut rarꝰ erat qͥ
reuelata facie głam istam speculari
suffic̾et. Igit᷑ ꝓsu excellentia reor np¬
rit̾ appellet᷑. situt is qͦq cui canit᷑. sigła¬
rit ẽ clictꝰ rex regum ⁊ dominꝰ dominan¬
tatis. nonne inuictoria q̃ uicit mũdũ
fides ur̃a.⁊ in exitu ur̃o de lacu miserie
⁊ deluto fecis cantastis ⁊ ip̃i domino cã¬
ticum nouũ qͥa mirabilia fecit. Nursͤ
cum adiecit statuere supͣ petram pedeᷤ¬
tunc nichilominꝰ pindulta nouitate
uite. inmissũ sit mos nr̃m canticũ no¬
nũ carmẽ deo nr̃o. Quid cum penitẽtib
uob̾ ñ solum pecc̃ã dimisit. s insuꝑ
misit ⁊ p̾mia. nũ multomagis spe gau¬
dentes futuroꝵ bonoꝵ. cantastis inuiis
oomini. qm̃ magna ẽ głia domini᷑ Nt

Expanded text:
exsultans in spiritu, jucundo composuit euloexsultans in spiritu, jucundo composuit eulogio, figurato tamen. Nimirum velabat et ipse instar Moysi faciem suam , non minus forsitan in hac parte fulgentem, eo quod illo adhuc in tempore nemo, aut rarus erat, qui revelata facie gloriam istam speculari sufficeret. Igitur pro sui excellentia reor nupriter appelletur, sicut is quoque cui canitur, singulariter est dictus: Rex regum, et Dominus dominanrtatis, nonne in victoria, qua vicit mundum fides vestra, et in exitu vestro de lacu miseriae et de luto faecis, cantastis et ipsi Domino canticum novum, quia mirabilia fecit? Rursus cum adjecit primum supra petram stattunc nihilominus pro indulta novitate vitae immissum sit in os vestrum canticum novum, carmen Deo nostro. Quid cum poenitentibus vobis non solum peccata dimisit, sed insuper promisit et praemia; non multo magis spe gaudentes futurorum bonorum, cantastis in viis Domini, quoniam magna est gloria Domini? At