comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Unde fit. ut & ipsa uirtus ante di ocu¬
los uirtus ñ sit: dũ abscondit qͦ displi¬
cet: ꝓdit quo placet. Quȩ itaq ẽẽ
merita apud dñm possunt: quando
& mala occulta st̃ & bona publica oᷤ
Plerũq enĩ sicut diximus latet suꝑbia:
& castitas innotescit. Atq ideo ostensa
dui castitas circa uitȩ finẽ ꝑditur: qr
cooꝑta suꝑbia. usq ad fine̾ in correcta
retinet᷑. Alius elemosinis uacat. ꝓpria
distribuit: s tam̃ multis in iusticiis ser¬
uit ÷ uel fortasse linguã in detͣctionib
exerit. Et fit plerumq ut is qͥ miseri¬
cors fuerat: iuxta uite sue t̾minũ rapa¬
citatis & crudelitatis stimulis inar-¬
descat. Qd̃ ualde iudicio usto agit᷑
ut ꝑdat & ante homites unde homi¬
nib placuit: qͥ hoc unde dõ displi¬
cuit. corrigere nũqͣ curauit. Alius
pacientiȩ studet: s inuidere aliis. &¬

Expanded text:
unde fit, ut et ipsa virtus ante Dei ocuunde fit, ut et ipsa virtus ante Dei oculos virtus non sit, dum abscondit quod displicet, prodit quod placet. Quae itaque esse merita apud Deum possunt, quando et mala occulta sunt, et bona publica? Plerumque enim, sicut diximus, latet superbia, et castitas innotescit. Atque ideo ostensa diu caritas circa vitae finem perditur, quia cooperta superbia usque ad finem incorrecta retinetur. Alius eleemosynis vacat, propria distribuit, sed tamen multis injustitiis servit, vel fortasse linguam in detractionibus exercet, et fit plerumque, ut is, qui misericors fuerat, juxta vitae suae terminum rapacitatis et crudelitatis stimulis inardescat. Quod valde justo judicio agitur, ut perdat ante homines unde hominibus placuit, qui hoc, unde Deo displicuit, corrigere nunquam curavit. Alius patientiae studet, sed dum invidere aliis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdite libertati cõmissus. hoc qd̾ appetit
effrenatius ꝑpetrabit. Et fortasse que
ista ꝑmittat: ut leuiathan iste seu ne̾
ꝑ suggestiones callidas. siue tunc ꝑ dãp¬
natum illũ quẽ replet hominẽ. uel
solis sibi radios. id ẽ doctos quosq sa¬
pientesq subiciat: uel aurũ hoc est
uiros scĩtatis claritate fulgentes. quasi
lutũ sibi uitiis coinquinando subster¬
nat. Sed citius respondemus: qr aurũ
Qd̾ prauis eius ꝑsuasionib quasi lutũ
sterni potuerit. aurũ ante di oculos
numquã fuit. Qui enĩ seduci quan¬
doq ñ reuersuri possunt: quasi habi¬
tã sc̃itatẽ ante oculos hominũ uident᷑
amutere: s eam ante di oculos nũꝗͣ
habuerunt. Sepe nãq homo multis
occulte peccatis inuoluit᷑ : & in una
aliqua uirtute magnus uidet᷑. Quȩ
ipsa quoq uirtus ianescens deficit:
qr dũ innotescit hominib ꝓculdubio
laudat᷑ : eiusq laus inhianter appetit᷑.

Expanded text:
perditae libertati commissus, hoc quod appetit, perditae libertati commissus, hoc quod appetit, effrenatius perpetrat. 29. Qui ita permittat, ut Leviathan iste, seu nunc per suggestiones callidas, sive tunc per damnatum illum quem replet hominem, vel solis sibi radios, id est doctos quosque sapientesque subjiciat, vel aurum, hoc est viros sanctitatis claritate fulgentes, quasi lutum sibi vitiis coinquinando substernat. Sed citius respondemus, quod qui pravis ejus persuasionibus quasi lutum sterni potuerit, aurum ante Dei oculos nunquam fuit. Qui enim seduci quandoque non reversuri possunt, quasi habitam sanctitatem ante oculos hominum videntur amittere, sed eam ante Dei oculos nunquam habuerunt. Saepe occulte peccatis involvitur, et in una aliqua virtute magnus videtur, quae ipsa quoque virtus inanescens deficit, quia, dum innotescit hominibus, procul dubio laudatur, ejusque laus inhianter appetitur;
Abbreviated transcription (Latin):
gore iusticiȩ resplendere uidebant᷑. tunc
uel terrenarũ rerũ concupiscentia. uel
errautis doctrinȩ contagio. uel carnalib
sibi uoluptatib subicit:. aurũ sibi ꝓcui
dubio quasi lutũ sternit. Aurũ enim
quasi lutum sternere ẽ. in quibusdam
uitȩ munditiã ꝑ illicita desideria con¬
culcare: ut hu &̾ sordidis eius uestiguis
seruiant. qui contra illũ prius uirtutũ
splendore rutilabant. Antiquus itaq
hostis aliis tunc sub spetie sc̃itatis illudit:
alios aũ ꝑ fȩda uitia uitȩ carnalis int̾ci¬
pit. Sed tunc ꝑ hȩc aꝑte grassabit᷑: uc̃
aũ multoꝵ cordib occulte dñat᷑. Sicut
paulus apłs dicit. Ut reuelet᷑ in suo tpͣr.
Nã mysterium iã oꝑat᷑ iniquitatis. Toci¬
ens gͥ etiam nunc aurũ sibi quasi lutũ
subicit: quotiens castitatẽ fideliũ per
carnis uitia sternit. Tociens autĩ uelut
lutum calcat: quotiens sensũ continen¬
tium ꝑ in munda desideria dissipat.
Q d tc̃ tanto uehementius ꝑagit: qͣnto suȩ

Expanded text:
resplendere videbantur, tunc vel terrenarum rerum concupiscentia, vel errantis doctrinae contagio, vel carnalibus sibi voluptatibus subjicit, aurum sibi procul dubio quasi lutum sternit. Aurum enim quasi lutum sternere, est in quibusdam vitae munditiam per illicita desideria conculcare, ut hi etiam sordidis ejus vestigiis serviant, qui contra illum prius virtutum splendore rutilabant. Antiquus itaque hostis aliis tunc sub specie sanctitatis illudit, alios autem per foeda vitia vitae carnalis intercipit. Sed tunc per haec aperte grassabitur, nunc autem multorum cordibus occulte dominatur, sicut Paulus Apostolus dicit: Ut reveletur in suo tempore, nam mysterium jam operatur iniquitatis . Toties igitur etiam nunc aurum sibi quasi lutum subjicit, quoties castitatem fidelium per carnis vitia sternit. Toties aurum velut lutum calcat, quoties sensum continentium per immunda desideria dissipat. Quod tunc tanto vehementius peragit, quanto, suae
Abbreviated transcription (Latin):
bunt signa magna & ꝓdigia: ita ut in
errorem inducantur si fieri potest etiam
electi. Semita gͥ post leuiathan lucet:
qr quoꝵ corda penetrat. eoꝵ oꝑa ꝓdiguis
illustrat᷑: ut nimirũ tanto altius coꝵ
mentes in erroris tenebras teneat: qͣnto
ꝑeos foris quasi potentius lucẽ de mira¬
culis ostentat. Sed sunt ñnulli qͥ in memo¬
ria & uerba ꝓphetica & euuangelica pre¬
cepta retinentes. sciant & falsa ẽẽ signa
quȩ exhibet: & uera supplicia ad quȩ
decipiens trabit. Hoꝵ corda leuiathan
iste quia sc̃ĩtatis ostentatione ñ interci¬
pit : in alia se eis illusione cõponit.
Quoscam namq hȩc scientes. s tam̃ pre-¬
sentẽ uitã diligentes conspicit: quoꝵ ꝓ
tinꝰ mentib uent᷑a supplicia leuigat.
Fimenda quandoq districtionis iudicia
asserit: & deceptos callide ad p̃sentes uo¬
luptates rapit. Vude & apte mox subdi

Expanded text:
bunt signa et prodigia, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Semita igitur post Leviathan lucet, quia quorum corda penetrat, eorum opera prodigiis illustrat, ut nimirum tanto altius eorum mentes in erroris tenebris teneat, quanto per eos foris quasi potentius lucem de miraculis ostentat. Sed sunt nonnulli qui in memoria 1132 et verba prophetica, et Evangelica praecepta retinentes, sciant et falsa esse signa quae exhibet, et vera supplicia ad quae decipiens trahit. Horum corda Leviathan iste, quia sanctitatis ostentatione non intercipit, in alia se eis illusione componit. Quosdam namque haec scientes, sed tamen praesentem vitam diligentes conspicit, quorum protinus mentibus ventura supplicia levigat, finienda quandoque districtionis judicia asserit, et deceptos callide ad praesentes voluptates rapit. Unde et apte mox subdi
Abbreviated transcription (Latin):
electi etiã illis humiliant. quib ĩã se ꝑ
interna iudicia antepositos dep̃hendunt̃.
Hoc aũ ẽẽ ꝓprium specimen electoꝵ sol&.
qd̃ de se semꝑ sentiunt infra quã sunt.
Hinc nãq & ab eodẽ dauid dr. Si ñ humi-¬
liter sentiebã: s exaltaui animã meã.
Hinc salomon ad sapientiã paruulos uo¬
cat. dicens. Si quis ẽ paruulus: ueniat
ad eam. Qui enĩ necdũ semet ipsũ
despicit: humilẽ dĩ sapientiã ñ appre¬
hendit. Hinc in eugło dñs dicit. Con¬
fiteor tibi pater dñe cęli & terrȩ: quia

Expanded text:
electi etiam illis humiliant quibus jam se per electi etiam illis humiliant quibus jam se per interna judicia antepositos deprehendunt. Hoc autem esse proprium specimen electorum solet, quod de se semper sentiunt infra quam sunt. Hinc namque ab eodem David dicitur: Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam . Hinc Salomon ad sapientiam parvulos vocat, dicens: Si quis est parvulus, veniat ad eam . Qui enim nec dum semetipsum despicit, humilem Dei sapientiam non apprehendit. Hinc in Evangelio Dominus dicit: Confiteor tibi, Domine, pater coeli et terrae, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quisqͥs se suꝑ aliena merita elatione co¬
gitationis extendit. Saul aũ reꝓb in bono
quo ceꝑat ñ ꝑmansit: qr fastu susceptȩ
de se humilia sentiens. euisdeq saul se cõ-¬
parationi postponens: postꝗͣ feriendi
locũ repperit & peꝑcit: eidẽ seuienti ad¬
uersario humili se ꝓfessione ꝓstrauit.
dicens. Quẽ ꝑsequeris rex isrł. que ꝑse¬
queris s Ca nẽ mortuũ. & pulicẽ unum
Et certe iam unctus in regẽ fuerat: iam
exorante samuhele & cornu suꝑ se oleo
fundente didicerat: qd̃ eũ diuina gr̃a
saule reꝓbato. ad regni gubernacula
possidenda seruabat. Et tam̃ ꝑsequen¬
ti aduersario m̃te se humili substerne¬
bat: cui diuino iudicio p̃latũ ẽẽ se no-¬
uerat. Iui itaq se humilit postponebat:
cui ꝑ electionis grãm incõparabilit̾ noue-¬
rat se ẽẽ meliorẽ. Discant gͦ quomͦ hu¬
miliari proximis debeant. qͥ adhuc qͦ
loco apud dm̃ habeant᷑ nesciunt: si sic se

Expanded text:
quisquis se super aliena merita elatione coquisquis se super aliena merita elatione cogitationis extendit. Saul autem reprobus, in bono, quod coeperat, non permansit, quia fastu susceptae de se humilia sentiens, ejusdemque Saul se comparationi postponens, postquam feriendi locum reperit, et pepercit eidem saevienti adversario, humili se professione prostravit, dicens: Quem persequeris, rex Israel? quem persequeris? Canem mortuum, et pulicem ? Et certe jam unctus in regem fuerat; jam, exorante Samuele et cornu super se oleum fundente, didicerat, quod eum divina gratia, Saul reprobato, ad regni gubernacula possidenda servabat. Et tamen persequenti adversario mente humili se substernebat, cui divino judicio praelatum esse se noverat. Illi itaque se humiliter postponebat, cui per electionis gratiam incomparabiliter noverat esse se meliorem. Discant ergo quomodo humiliari proximis debeant, qui adhuc quo loco apud Deum habeantur nesciunt, si sic se
Abbreviated transcription (Latin):
ctos uelut infra se positos quasi de sub¬
luni respicit: qr dũ ꝑ intentionẽ contͣ
auctorẽ nitit᷑. estimare sibi quelibet
similem dedignat᷑. Qd̃ apte etiã eius
mẽbris congruit: qr om̃s miqͥ ꝑ tumo¬
rẽ cordis elati. cunctos qͦs cernunt su¬
ꝑbiȩ fastu despiciunt. Et si quando
exteriꝰ uenerant᷑: intus tam̃ in secreto
cordis ubi apud se in sua estimatione
magni st̃. cunctoꝵ sibi uitã meritũq
postponunt. Eosq infra se ẽẽ respiciunt.
qr ꝑ elatam cogitationẽ cordis ĩ cuiusdã
se altitudinis arce posuerunt. Quib be
in oculis ur̃is: & coram uobismet ipsis
prudentes. Hinc etiam paulus ait. Noli¬
te prudentes ẽẽ apud uosmnet ipsos. Hinc
ad saulem diuina increpatione dr̃. Nonne
cũ esses paruulus in oculis tuis: caput te
constitui in tribub isrł. d Paruulus qͥppe
in oculis suis ẽ : qui in eo qd̾ semet ipsũ
considerat. imparẽ se alienis meritis
pensat. Nã quasi grandẽ se conspicit:

Expanded text:
ctos velut infra se positos quasi de sublimi respicit, quia dum per intentionem contra auctorem nititur, aestimare sibi quemlibet similem dedignatur. Quod apte etiam ejus membris congruit, quia omnes iniqui per tumorem cordis elati cunctos quos cernunt superbiae fastu despiciunt; et si quando exterius venerantur, intus tamen in secreto cordis, ubi apud se sua aestimatione magni sunt, cunctorum sibi vitam meritumque postponunt, eosque infra se esse respiciunt, quia per elatam cogitationem cordis in cujusdam se altitudinis arce posuerunt. Quibus bein oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Hinc etiam Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Hinc ad Saul divina increpatione dicitur: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel . Parvulus quippe in oculis suis est, qui in eo quod semetipsum considerat, imparem se alienis meritis pensat. Nam quasi grandem se as
Abbreviated transcription (Latin):
lapides exeunt: quib aduersariorũ
quasi lapideis ictib iniquoꝵ corda tun¬
ctorib dñs dicit. Deuorabunt & subi¬
cient lapidib funde. Sc̃i qͥppe doctores
qͥ ad uirtutẽ & alios instruunt. hostes
deuorant: dũ eos intra corpus suũ ꝑ
uim conuersationis ĩmutant. Quos la¬
pidib funde subiciunt: qr dũ fortes
quosq in scã ȩccłia uiros instituunt:
ꝑ eos aduersarioꝵ suꝑbientiũ pectora
dura confringunt. Unde & golias
immanissimus saxo fuude morit᷑: qr
singulari sc̃ȩ eccłiȩ lapide diabolica
celsitudo superat᷑. Leuiathan itaq
iste qr dampuato illo homine assũpto.
quos libet fortes ȩccłiȩ uelut infirmos
despicit. eorumq uires temporaliter
premit: recte nunc dr̃. In stipulam¬
tia uersi sunt ei lapides fundȩ. Ac
prius pectus illius duris ictib tutudit.
Omnẽ quippe tẽ fortitudiuẽ suȩ iniqͥta¬
tis exercens. quanto se ab eis uinci
spiritaliter dolet: tanto coutra eos¬
considerat: in eoꝵ carne crudelitatis

Expanded text:
la exeuntes adversariorum quasi lapideis ictibus tuninus dicit: Devorabunt, et subjicient lapidibus fundae . Sancti quippe doctores qui ad virtutem et alios instruunt, hostes devorant, dum eos intra corpus suum per vim conversionis immutant. Quos lapidibus fundae subjiciunt, quia dum fortes quosque in sancta Ecclesia viros instituunt, per eos adversariorum superbientium pectora dura confringunt. Unde et Golias immanissimus saxo fundae moritur , quia singulari sanctae Ecclesiae lapide diabolica celsitudo superatur. Leviathan itaque iste quia, damnato illo homine assumpto, quoslibet fortes Ecclesiae velut infirmos despicit, eorumque vires temporaliter premit, recte nunc dicitur: In stipulam versi sunt ei lapides fundae. Ac prius pectus illius duris ictibus tutudit. Omnem quippe tunc fortitudinem suae iniquitatis exercens, quanto se ab eis vinci spiritaliter dolet, tanto considerat, in eorum carne crudelitatis
Abbreviated transcription (Latin):
uersionis despicit: quȩ se ꝑ suppliciũ
desuꝑ ueniens ferit. In scriptura enĩ
sacra mallei noĩe. aliquando diabolus
designat᷑: ꝑ quẽ nc̃ delinquentiũ cul-¬
pe feriunt᷑. Aliquando uͦ ꝑcussio cę¬
lestis accipit᷑: qua uel electi supernos

Expanded text:
ersionis despicit, quae se per supplicium desuper veniens ferit. In Scriptura enim sacra mallei nomine aliquando diabolus designatur, per quem nunc delinquentium culpae feriuntur: aliquando vero percussio coelestis accipitur: quia vel electi supernos
Abbreviated transcription (Latin):
quaꝗͣ possit. & sic eoꝵ uirtutes euacuat
quatinus astutię suȩ̨ malitiã ñ ostendat:
faciem eius egestas preire ꝑhibet᷑. Ac si
aꝑte diceret. Quia cũ insidians temptat:
prius quã uideat᷑ spoliat. Hinc ẽ enim
qui robur comedunt. cũ uirtutẽ mentis
ꝑuertendo consumunt. Qd̃ effraun & ꝑ¬
tulit & nesciuit: qr in tẽptatione malig¬
noꝵ spirituũ & robur auimi ꝑdidit: &
hoc ipsũ qr ꝑdiderit ñ intellexit. Le¬
uiathan gͦ faciem egestas antecedit: qr
negligentiũ mentes ante temptando spo¬
liat. quã eius insidias is qui temptat᷑
agnoscat. ꝑ hoc gͦ qd̾ dictum est. in col

Expanded text:
quaquam possit, et sic eorum virtutes evacuat, quaquam possit, et sic eorum virtutes evacuat, quatenus astutiae suae malitiam non ostendat, faciem ejus egestas praeire perhibetur, ac si aperte diceretur, quia cum insidians tentat, priusquam videatur exspoliat. Hinc est enim qui robur comedunt cum virtutem mentis pervertendo consumunt. Quod Ephraim et pertulit et nescivit, quia in tentatione malignorum spirituum et robur animae perdidit, et hoc ipsum quia perdiderit non intellexit. Leviathan ergo faciem egestas antecedit, quia negligentium mentes ante tentando spoliat, quam ejus insidias is qui tentatur agnoscat. Per hoc ergo quod dictum est: In col
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ diuitiis uacuant᷑. Quib sepe eue¬
nit. ut ꝑ elationis dementiam subleuati.
rant: ẽẽ se etiam a bonis actib inopes non
agnoscant. Vnde uoce angłi predicatori
laodiciȩ dr̃. dicis qd̾ diues sũ & locuple¬
tatus. & nullius egeo: & nescis quia tu
& nudus. Quasi diuitẽ se asserit. qͥ ꝑ ar-
rogantiam scitatis se extollit: s pauꝑ cecus
& nudus arguit᷑. Pauꝑ utiq: quia uirtutũ
diuitias ñ habet. Cecus: quia nec pauꝑta¬
tẽ quã patit᷑ uidet. Nudus. quia primã
stas repboꝵ est. defraudatio meritoꝵ: rec̾te.
de leuiathan dr̃. faciem eius precedit ege¬
stas. slemo quippe cognitioni eiꝰ iungit᷑:
nͥ prius uirtutũ diuitiis denudet᷑. Prius
enim bonas cogitationes subtrahit: & tẽ
eis aptiorẽ noticiã suȩ iniquitatis infundit.
E gestas g̃ faciem illius precȩdere dr̃: quia¬
familiaritatẽ postmodũ eius noticia cog¬
noscat᷑. Uel certe quia multis ita fraudu¬
lenter subripit. ut ab eis deprehendi ne¬

Expanded text:
irtutum divitiis vacuantur. Quibus saepe contingit ut per elationis dementiam sublevati, rant, esse se etiam a bonis actionibus inopes non agnoscant. Unde voce angeli praedicatori Laodiceae dicitur: Dicis, Quod dives sum, et locupletatus, et nullius egeo: et nescis quia tu et nudus. Quasi divitem se asserit qui se per arrogantiam extollit, sed pauper, caecus et nudus arguitur. Pauper utique, quia virtutum divitias non habet. Caecus, quia nec paupertatem quam patitur videt; nudus, quia primam stas reproborum est defraudatio meritorum, recte de Leviathan dicitur: Faciem ejus praecedet egestas. Nemo quippe cognitioni ejus jungitur, nisi prius virtutum divitiis denudetur. Prius enim bonas cogitationes subtrahit, et tunc eis apertiorem notitiam suae iniquitatis infundit. Egestas ergo faciem illius praecedere difamiliaritatem postmodum ejus notitia cognoscatur. Vel certe quia multis ita fraudulenter subrepit, ut ab eis deprehendi ne
Abbreviated transcription (Latin):
expauescunt s Et quia in scĩs predica¬
torib hoc pauore excoquit᷑. si qua eis
inesse potuit leuium rubigo uitiorũ:
post quã dixit. cum subleuatꝰ suerit
timebunt angłi: aꝑte mox subdidit. &
territi purgabunt᷑. Sed quia hȩc de
leuiathan istius fine cognouimus: inte¬
rim prius quã pereat qd agat audia¬

Expanded text:
expavescunt? Et quia in sanctis praedicaexpavescunt? Et quia in sanctis praedicatoribus hoc pavore excoquitur, si qua eis inesse potuit levium rubigo vitiorum, postquam dixit: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, apte mox subdidit: Et territi purgabuntur. Sed quia haec de Leviathan istius fine cognovimus, interim priusquam pereat quid agat audia
Abbreviated transcription (Latin):
fert᷑ : adueniente districto iudice extre-¬
nia hic leuiathan istius dampnatio de¬
signat᷑ : qr de hoc mundo ꝑ iram iudicii
tollitur . qui nunc mira mansuetudiniᷤ
longamimitate tolerat᷑. Tanto aũ hĩc
pondere terroris excutit᷑ : ut scoꝵ etiã
p̃dicatoꝵ fortitudo turbet᷑. Cũ enim
sublatus fuerit timebunt angłi : quia
cũ iudicii turbine rapit᷑ hii qui in cor¬
porib repperiri potuerint ĩmenso ter¬
rore concussi. etiã suꝑne patriȩ nuntii
sunt positi. non possunt in tanti terro¬
ris turbine nulla formidine cõncuti.
Sed cũ leuiathan iste rapit᷑. cũq omĩa
in eius interitu elementa quatiunt᷑. p̃¬
dicatores scõs quos ut dixi adhuc in
suis corporib illud tempus inuenerit.
spes de regni ꝓpinquitate letificat: &
carnis infirmitas de irȩ ostensione ꝑtur¬
bat. E rit gͦ in eis aliquomodo tremor
lȩtus & timor securus: quia & cȩlesti
regno se remunerari certi sunt: & ꝑ
tanti turbinis metũ ꝓ carnis infirmitate

Expanded text:
ente namque districto judice, extrema hic leviathan damnatio designatur, qua de hoc mundo per iram judicii tollitur, qui nunc mira mansuetudinis longanimitate toleratur. Tanto autem hinc pondere terroris excutitur, ut sanctorum etiam praedicatorum fortitudo turbetur; Cum enim sublatus fuerit, timebunt angeli, quia cum judicii turbine rapitur, hi qui in corporibus reperiri potuerint, immenso terrore concussi, etiam supernae patriae nuntii sunt positi, non possunt in tanti terroris turbine nulla formidine concuti. Sed cum Leviathan iste rapitur, cumque omnia in ejus interitu elementa quatiuntur, praedicatores sanctos, quos, ut dixi, adhuc in suis corporibus illud tempus judicii invenerit, spes de regni propinquitate laetificat, et carnis infirmitas de irae ostensione perturbat. Erit ergo in eis aliquo modo tremor laetus, et timor securus, quia et coelesti regno se remunerari certi sunt, et per tanti turbinis metum pro carnis infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
ego uir uidens pauꝑtatẽ meã. Quisqͥs
enĩ hec adhuc uisibilia appetit. pere¬
grinationis suȩ malũ ñ intelligit. &
hoc ipsũ uidere qd̃ patit᷑ nescit. Hanc
firmata ẽ in pauꝑtate uirtus mea.
In pauꝑtate enim uirtus infirmari dr:
quia lapsus in hac peregrinatione auimꝰ.
& corruptionis suȩ molestiis reuerbera¬
tus. hoc qd̃ ꝑdidit contemplari p̃pe-¬

Expanded text:
Ego vir videns paupertatem meam. Quisquis Ego vir videns paupertatem meam. Quisquis enim adhuc haec visibilia appetit, peregrinationis suae malum non intelligit; et hoc ipsum quod patitur videre nescit. Hanc firmata est in paupertate virtus mea . In paupertate enim virtus infirmari dicitur, quia lapsus in hac peregrinatione animus, et corruptionis suae molestiis reverberatus, hoc quod perdidit contemplari prae
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia om̃is qui ꝑuersis morib amici¬
tus eius innotescit. prius ueras m̃tis di¬
uitias amittit: apte subiungit᷑. Et sa
in sacro eloquio aliter electoꝵ ponitur:
atq aliter repboꝵ. E gestas namq elec¬
toꝵ est. cũ uere diuitie cęlestis patriȩ
ad eoꝵ animũ redeunt: & in hoc erũpuo¬
so presentis uitȩ exilio positi. pauperes
se eẽ meminerunt. Iuas quippe diui¬
tias sine cessatione suspirant: de quib
paulus dicit. Ut sciatis quȩ sit spes
uocationis eius: & quȩ diuitiȩ głȩ
munt. Hane ꝓculdubio pauꝑtatẽ hie¬
remyas inspexerat: cũ dicebat. E go
uir uidens pauꝑtatẽ meã: in uirga
indignationis eius. Uirga enĩ indig¬
nationis di ẽ: ꝑcussio districtionis. Qu̾a
uias indignationẽ tunc homo ꝑtulit:
cũ ex paradyso pulsus. ueras interni
gaudui diuitias amisit. Sed quia electi
quiq incessant conspiciunt. qd̾ ui pre¬
sentis uitȩ penuriam ab illa potestatis
ingenite facultate ceciderunt: bene dr̃.

Expanded text:
Et quia omnis qui perversis moribus amicitiis ejus innotescit prius veras mentis divitias amittit, apte subjungitur: CAin sacro eloquio aliter electorum ponitur, atque aliter reproborum. Egestas namque electorum est, cum verae divitiae coelestis patriae ad eorum animum redeunt, et in hoc aerumnoso praesentis vitae exsilio positi, pauperes se esse meminerunt. Illas quippe divitias sine cessatione suspirant, de quibus Paulus dicit: Ut sciatis quae sit spes vocationis ejus, et quae divitiae gloriae munt. Hanc procul dubio paupertatem Jeremias inspexerat, cum dicebat: Ego vir videns paupertatem meam in virga indignationis ejus . Virga enim indignatiuam indignationem tunc homo pertulit, cum ex paradiso pulsus, veras interni gaudii divitias amisit. Sed quia electi quique incessanter conspiciunt quod in praesentis vitae penuriam ab illa potestatis ingenitae facultate ceciderunt, bene dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
intuens ait. Dolus in manu eius dirige¬
t᷑. Dolus quippe in manu ẽ. fraus ĩ uir¬
tute : quia om̃e qd̾ nequit᷑ uolet: hoc
ad tempus exsequi etiã fortiter potest.
Dolus uͦ eius dirigi dr: quia fraudis eius
malitia. nulla difficultate prepeditur.
Hoc enim leuiathau iste uel uasa eiꝰ habere
crebro ꝓprium solent: qd̾ ad iniquitatis
suȩ cumulũ. ea quȩ nequit᷑ appetunt.
infirmant᷑ electi. atq in desiderũs illici¬
tis ruunt: in hoc plerũq diuini mune¬
ris manu retinent᷑. qd̾ uoluntatis mise¬
re nullos effectus inueniunt. Cumq
eoꝵ uotis ualida contrarietas nascitur:
plerũq ex ipsa impossibilitate corrigun¬
tͣ. Et miro interne dispositionis ordine.
ꝑ conuersionẽ mutatio malȩ uoluntatis
sequit᷑: dũ ꝑ infirmitatẽ ꝑfectio denegat᷑¬

Expanded text:
intuens, ait: Dolus in manu ejus dirigeintuens, ait: Dolus in manu ejus dirigetur . Dolus quippe in manu ejus est fraus in virtute, quia omne quod nequiter vult, hoc ad tempus exsequi etiam fortiter potest. Dolus vero ejus dirigi dicitur, quia fraudis ejus malitia nulla difficultate praepeditur. Hoc enim Leviathan iste vel vasa ejus habere crebro proprium solent, quod ad iniquitatis suae cumulum ea quae nequiter appetunt infirmantur electi, atque in desideriis illicitis ruunt, in hoc plerumque divini muneris manu retinentur, quod voluntatis miserae nullos effectus inveniunt. Cumque eorum votis valida contrarietas nascitur, plerumque ex ipsa impossibilitate corriguntur, et miro internae dispositionis ordine, per conversionem mutatio malae voluntatis sequitur, dum per infirmitatem pe
Abbreviated transcription (Latin):
ri. quia descendit diabolus ad uos ha¬
bens irã magnã: sciens qd̾ modicũ tempꝰ
habet. Tunc gͦ in magne ire feruorẽ se
dilatat: ne qui in beatitudine stare ñ
potuit. in dãpnationis suȩ foueã cum
paucis ruat. Tunc quiequid nequiter
ualuerit callidius exquitet: tune cer¬
uicẽ suꝑbiȩ altius eriget: & ꝑ dãpnatũ
illũ quẽ gestat hominẽ om̃e qd̾ tẽpo¬
raliter p̃ualet nequiter ostendet. Vnde
diuina uoce recte nunc dr̃. In collo eiꝰ¬
morabit᷑ fortitudo. Quid enĩ collo le¬
uiathan istius. nͥ elationis extensio de¬
signat᷑: qua contra dm̃ se erigens. cũ
simulatione sc̃itatis etiam tumore pote¬
filias redarguit dicens. Ambulauert̃
extento collo. In collo gͦ leuiathan istiꝰ
fortitudo demorari dr̃: qr elatione iliiꝰ
etiã subiuncta potentia suffragat᷑. Nã
quicqͥd tunc suꝑbe extollit᷑. quicquid
callide machinat᷑: etiã cũ uirtute poten¬
tiȩ scłaris exsequit᷑: qd̾ damhel propha

Expanded text:
diabolus ad vos habens iram magnam, sciens quod modicum tempus habet . Tunc ergo in magnae irae fervorem se dilatat, ne qui in beatitudine stare non potuit, in damnationis suae foveam cum paucis ruat. Tunc quidquid nequiter valuerit, callidius exquirit; tunc cervicem superbiae altius erigit, et per damnatum illum quem gestat hominem omne quod temporaliter praevalet nequiter ostendit. Unde et divina voce recte nunc dicimorabitur fortitudo. - Quid enim collo leviathan istius, nisi elationis extensio designatur? Qui contra Deum se erigens, cum simulatione sanctitatis, etiam tumore potei Jerusalem filias redarguit, dicens: Ambulaverunt extento collo . In collo ergo Leviathan istius fortitudo demorari dicitur, quia elationi illius etiam subjuncta potentia suffragatur. Nam quidquid tunc superbe extollitur, quidquid callide machinatur, etiam cum virtute potentiae saecularis exsequitur. Quod Daniel propheta
Abbreviated transcription (Latin):
Spinis eium electoꝵ uie sepiunt᷑: dũ doloꝵ
punctiones inueniunt in hoc qd̾ tẽpora¬
liter concupiscunt. Quasi interposita ma¬
ceria uiis eoꝵ obuiat: quoꝵ nimirũ desi¬
deria ꝑfectionis difficultas impugnat.
Hoꝵ ꝓsecto animȩ amatores suos querunt.
& ñ inueniunt: dũ sequendo malignos
sp̃s nequaquã eas quas appetunt. huius
scłi uoluptates apprehendunt. Sene aũ
subdit᷑. qd̾ ex ipsa difficultate mox dicat.
Uadam & reuertar ad uirũ meũ priorem:
qr melius erat mͥ tc̃ magis quã nunc.
Prior quippe uir dĩs ẽ: quia castã sibi
animã scĩ sp̃s interposito amore ꝯiuixit.
Qũe tunc mens uniuscuiusq de¬
siderat: cũ multiplices a maritudines
uelut quascdã spinas. inuenit in eis de¬
lectationib quas temporalit concupis¬
cit. Nam dũ aduersitatib mundi que
diligit morderi anuna ceꝑit: tc̃ pleniꝰ
intelligit. quanto illi cũ priore uiro
melius fuit. Eos gͦ quos uoluntas pͣua
ꝑ uertit: plerumq aduersitas corrigit.

Expanded text:
Spinis enim electorum viae sepiuntur, dum dolorem punctionis inveniunt in hoc quod temporaliter concupiscunt. Quasi interposita maceria viis eorum obviat, quorum nimirum desideria perfectionis difficultas impugnat. Horum profecto animae amatores suos quaerunt, et non inveniunt, dum sequendo malignos spiritus, nequaquam eas quas appetunt hujus saeculi voluptates apprehendunt. Bene autem subditur quod ex ipsa difficultate mox dicat: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia bene mihi erat tunc magis quam nunc . Prior quippe vir Dominus est, qui castam sibi animam sancti Spiritus interposito amore conjunxit. Quem tunc mens uniuscujusque desiderat, cum multiplices amaritudines velut quasdam spinas invenit in iis delectationibus quas temporaliter concupiscit. Nam dum adversitatibus mundi quem diligit morderi anima coeperit, tunc plenius intelligit quanto illi cum priore viro melius fuit. 4. Quos voluntas prapervertit, plerumque adversitas corrigit.
Abbreviated transcription (Latin):
in eo qd̾ suꝑbe sapiunt. alienis lapsib
corrigunt᷑. Sed si hȩc leuiathasi agit
in eis etiam quos claros aliqua uurtus
ostendit: qͥd de illis facturus ẽ. quoꝵ
mens uł ex parte aliqua subleuata a
terrenis concupiscentiis ñ ẽ s Qd̾ tam̃
diuinus sermo aꝑte exprimit: dũ sub¬

Expanded text:
in eo quod superbe sapiunt, alienis lapsibus in eo quod superbe sapiunt, alienis lapsibus corriguntur. Sed si haec Leviathan iste agit in eis etiam quos claros aliqua virtus ostendit, quid de illis facturus est quorum mens vel ex parte aliqua sublevata a terrenis concupiscentiis non est? Quos tamen divinus sermo aperte exprimit, dum sub
Abbreviated transcription (Latin):
preibant: & hii ad locum ꝑueniant
qui sequebant᷑. Ita nimirũ st̃ qͥ ñ ꝑse¬
ueraturi uiã sc̃itatis arripiunt. Idcir¬
co etum uirtutis iter ñ ꝑuenturi incho
ant᷑ ostendant. Quoꝵ etiã casus uti¬
litate ũ modica electoꝵ ꝓuectib ser-¬
uit: qr illoꝵ lapsũ dũ conspiciunt.
de suo statu contremiscunt: & ruina
quȩ illos damꝑnat. istos humiliat.
Discunt enim in suꝑni adiutorii ꝓtecti¬
one confidere: dũ plerosq conspiciuts
de suis uirib cecidisse. Quando gͦ bene
agere uident᷑ reꝓbi: quasi planũ iter
electis sequentib monstrant. Quando uͦ
in lapsum nequitiȩ corruunt: electis
post se ꝑgentib quasi cauendã suꝑbiȩ
foueã ostendunt. Eat gͦ leuiathan iste¬
& solis sibi radios subdat: atq aurũ
luti more subiciat. Scit omp̃s ds ad
electoꝵ suoꝵ solatium bene uti malo re¬
ꝓboꝵ: quando hii qui ad illũ ꝑuenturi
st̃ & suis ad eũ meritis ꝓficiunt: & sepe

Expanded text:
praeibant, et hi ad locum perveniant, praeibant, et hi ad locum perveniant, qui sequebantur. Ita nimirum sunt qui non perseveraturi viam sanctitatis arripiunt. Idcirco enim virtutis iter non perventuri inchoaantur, ostendant, quorum etiam casus utilitate non modica electorum provectibus servit, quia illorum lapsum dum conspiciunt, de suo statu contremiscunt, et ruina, quae illos damnat istos humiliat. Discunt enim in superni adjutorii protectione confidere, dum plerosque conspiciunt de suis viribus cecidisse. Quando ergo bene agere videntur reprobi, quasi planum iter electis sequentibus monstrant; quando vero in lapsum nequitiae corruunt, electis post se pergentibus quasi cavendam superbiae foveam ostendunt. Erat ergo Leviathan istet solis sibi radios subdat, atque aurum luti more subjiciat. Scit omnipotens Deus ad electorum suorum solatium bene uti malo reproborum, quando hi qui ad illum perventuri sunt, et suis ad eum meritis proficiunt, et saepe
Abbreviated transcription (Latin):
seruare in corde malitiã ñ cauet. Fit
quaudoq impaciens: qr diu latuit
dolens. Hii itaq & ꝑ aliquid aurũ st̃:
catis exigentib. etiã uirtꝰ quȩ publice
claruerat dissipat᷑. S opere precium
credimus: si in his uirtutẽ suꝑni ordi-
aꝑta eoꝵ bona electoꝵ suoꝵ usib ꝓ fu¬
tura dispensat. Nã ñnulli mundum
nequaquã funditꝰ deserentes. ñ ꝑse¬
ueraturi angustũ iter arripiunt: s ad
querendã angustã uiam exemplo suo
eos qui ꝑseueraturi st̃ accendunt. Vñ
plerũq contingit. ut ipsũ hoc qd̾̃ be¬
ne uident᷑ uiuere. ñ sibi s solis potius
electis uiuant: dũ exemplis suis ad be¬
ne uiuendi studia. ꝑseueraturos alii ñ
ꝑseuerat᷑i ꝓuocant. Sepe enĩ quosdam
uidemꝰ uiam ingredi. ad locũ ꝓpositum
festinare: qͦs alii qr euntes conspiciunt
sequunt᷑ : eundẽq pariter locũ petuts.
S ed fit plerumq ut irruente aliqͦ impli¬
cationis articulo post se redeant qui

Expanded text:
servare in corde malitiam non cavet, fit quandoque impatiens, quia diu latuit dolens. Hi itaque et per aliquid aurum sunt,catis exigentibus etiam virtus, quae publice claruerat, dissipatur. § 1: Sed operae pretium credimus, si in his virtutem superni ordiniaperta eorum bona electorum suorum usibus profutura dispenset. Nam nonnulli, mundum nequaquam funditus deserentes, non perseveraturi angustum iter arripiunt, sed ad quaerendam angustam viam exemplo suo eos, qui perseveraturi sunt, accendunt. Unde plerumque contingit, ut ipsum hoc, quod bene videntur vivere, non sibi, sed solis potius electis vivant, dum exemplis suis ad bene vivendi studia perseveraturos alios non perseveraturi provocant. Saepe enim quosdam videmus viam ingredi, ad locum propositum festinare, quos alii, quia euntes conspiciunt, sequuntur, eundemque locum pariter petunt; sed fit plerumque ut, irruente aliquo implicationis articulo post se redeant qui
Abbreviated transcription (Latin):
diis religat᷑. Vnde & extrema mundi
atrocius temptaturus aggredit᷑: qr tan¬
to fit feruentior ad seuitiã: quanto se
uiciuuorẽ sentit ad pęnam. Considerat
quippe qd̃ iuxta sit ut liceutiã nequis¬
sime libertatis amittat: & quantũ breui¬
tate temporis angustat᷑. tantũ multiplicita¬
te crudelitatis expandit᷑. Sicut de illo uo

Expanded text:
diis religatur. Unde et extrema mundi diis religatur. Unde et extrema mundi atrocius tentaturus aggreditur: quia tanto fit ferventior ad saevitiam, quanto se viciniorem sentit ad poenam. Considerat quippe quod juxta sit ut licentiam nequissimae libertatis amittat, et quantum brevitate temporis angustatur, tantum multiplicitate crudelitatis expanditur; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
UIA: EX:
hoc mundo
corpus gerimꝰ:
uniuersitatis
Sterminũ ex ea
quȩ nos sumꝰ
parte pensemꝰ
Citius quippe qualis sit mundi finis ag¬
noscimus: si sollicite aspicuus hoc qd̃
de mundo gestamus. Etas & enĩ nr̃a
ꝑ iuueniles antios uiget robustius: in
senili aũ tempore crebrescentib morbis
excoquit᷑. Et dũ diutius distenditur
ut subsistat: moriendi uice cotidie de¬
ficit ꝑ momenta uiuendi. Ita etiã mun-¬
di tempus dũ uenientib annis auget᷑:
crebrescentib malis afficit᷑. Et unde
ȩtatis augmentũ ꝑcipit: inde salutis
dispendium sentit. Tribulationes nãq
illi cũ temporibus crescunt: & eo detri¬
menta uitȩ debilior tolerat: quo qͣi ad
uitã ꝓuectior durat. Totis enĩ contͣ illũ
antiquus hostis uirib soluit᷑: qui qu̾ã-¬
uis iã nẽ interiit ꝓ eo qd̾ suꝑnȩ condi-
tionis beatitudinẽ amisit: tunc tamen
plenius extinguet᷑: quando & a temꝑ-¬
tandi licentia abstractus. eternis in cen¬

Expanded text:
uia ex hoc mundo corpus gerimus, universitatis terminum ex ea qua nos sumus parte pensemus. Citius quippe qualis sit mundi finis agnoscimus, si sollicite aspicimus hoc quod de mundo gestamus. Aetas etenim nostra per juveniles annos robustius viget, in senili autem tempore crebrescentibus morbis excoquitur; et dum diutius distenditur ut subsistat, moriendi vice quotidie deficit per momenta vivendi. Ita etiam mundi tempus dum venientibus annis augetur, crebrescentibus malis afficitur; et unde aetatis augmentum percipit, inde salutis dispendium sentit. Tribulationes namque illi cum temporibus crescunt, et eo detrimenta vitae debilior tolerat, quo quasi ad vitam provectior durat. Totis enim contra illum hostis antiquus viribus solvitur, qui quamvis jam nunc interiit pro eo quod supernae cotionis beatitudinem amisit; tunc tamen plenius exstinguitur, quando et a tentandi licentia abstractus, exterius incen
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit᷑: quia iniquis in supplicia et̃¬
na cadentib. scõꝵ iusticia quanta ue¬
ritate candeat demonstrat᷑. Unde
bit aream suã. Et triticũ quidẽ recon-¬
d& in horreo: paleas autẽ cõbur& ig¬
ni inextingiubili. Seatus gͥ iob prauoꝵ
elatio quanta animaduersione frangat᷑
aspiciat: eosq aristis pereuntib cõpa¬
rans dicat. sicut sũmitates spicarum
conterent᷑: quia nimirum rigiditas su¬
ꝑboꝵ triturȩ ultimȩ fortitudine fran-¬
get᷑ꝰ quȩ nunc electoꝵ uitã despiciens

Expanded text:
ostenditur, quia iniquis in supplicia aeterostenditur, quia iniquis in supplicia aeterna cadentibus, sanctorum justitia quanta veritate candeat demonstratur. Undebit aream suam; et triticum quidem recondet in horreo suo, paleas autem comburet igni inexstinguibili . Beatus igitur Job pravorum elatio quanta animadversione frangatur aspiciat, eosque aristis pereuntibus comparans dicat: Sicut spicarum summitates conterentur, quia nimirum rigiditas superborum triturae ultimae fortitudine frangitur, quae nunc electorum vitam despiciens
Abbreviated transcription (Latin):
um despicit: & alter in alterum inui¬
diȩ facib ignescit. Qui gͦ ex tumore
mentis a caritatis unitate se separant:
quasi aristarũ more contra se rigidi
stant. Quid gͦ prauos huius mundi di¬
uites dixerim: nisi aristas quasdã gene¬
ris humani as Qui dũ contra se suꝑbiutł.
s bonoꝵ uitã unanimiter affligunt: ad¬
uersũ se quidẽ diuisi sunt. s tam̃ con¬
corditer grana deorsũ premunt. Nunc
gͥ aristȩ ad alta ꝓsiliunt: grana latent
toꝵ gła non appar&. Illi se honoꝵ fastib
ostendunt: isti in humilitate se depri¬
munt. Sed triturȩ tempus adueni&:
qđ & aristarum rigiditatẽ frangat :¬
& solida grana ñ conterat. Tunc quippe
suꝑbia iniquoꝵ cõminuit᷑: tunc electoꝵ
uita quanta integritate fulgeat decla¬
ratur. Quia cum iniusti deficiunt: ex
hac ipsa aristarum contricione agit᷑.
ut grana appareant quȩ latebant᷑.
Cumq ariste frangunt᷑. granoꝵ catdor

Expanded text:
um despicit, et alter in alterum invium despicit, et alter in alterum invidiae facibus ignescit. Qui ergo ex tumore mentis a charitatis unitate se separant, quasi aristarum more contra se rigidi stant. Quid ergo pravos hujus mundi divites dixerim, nisi aristas quasdam generis humani? Qui dum contra se superbiunt, sed bonorum vitam unanimiter affligunt, adversum se quidem divisi sunt, sed tamen concorditer grana deorsum igitur aristae ad alta prosiliunt, grana latent, torum gloria non apparet: illi se honorum fastibus ostendunt, isti in humilitate se deprimunt; sed triturae tempus adveniet, quod et aristarum rigiditatem frangat, et solida grana superbia iniquorum comminuitur, tunc electorum vita quanta integritate fulgeat declaratur, quia cum injusti deficiunt, ex hac ipsa aristarum contritione agitur ut grana appareant quae latebant. Cumque aristae franguntur, granorum candor
Abbreviated transcription (Latin):
& erit: quia & ab ea quã nunc hab&
spetiȩ ꝑ ignem tergit᷑: & tamen in sua
semꝑ natura seruat᷑. Unde ꝑ psalmistã
đr. Mutabis ea & mutabunt᷑. Quã qͥdẽ
ultimã cõmutationẽ suã. ipsis nobis nẽ
uicissitudinib nuntiant: quib nr̃is usi¬
b indesinenter alternant. Nam terra
a sua spetię hyemali ariditate deficit:
uernali humore uiridescit. Cęlũ coti¬
die caligine noctis obducit᷑: & diurna
claritate renouat᷑. Hinc gͦ hinc fide¬
lis quisq colligat. & interire hȩc. &
tam̃ ꝑ innouationẽ refici: quȩ constat
nunc assidue uelut ex defectu repa-
uersione deficiant innotescit: dũ ꝓtinꝰ
aristȩ sunt. Ariste autẽ coniuncte in
spica ꝓdeunt: s crescendo paulisꝑ ã se
irsutę & rigidȩ disiungunt᷑. Sic nimi¬
rũ sic. ad huius mundi głam praui di¬
uites surgunt. Naturȩ enĩ sibi cõmuui-¬
one coniuncti st̃: seo contra se uicissim
crescendo diuidunt᷑. Alius quippe ali¬

Expanded text:
et erit quia et ab ea, quam nunc habet, et erit quia et ab ea, quam nunc habet, specie per ignem tergitur, et tamen in sua semper natura servatur. Unde per Psalmistam dicitur: Mutabis ea, et mutabuntur . Quam quidem ultimam commutationem suam ipsis nobis nunc vicissitudinibus nuntiant, quibus nostris usibus indesinenter alternant. Nam terra a sua specie hiemali ariditate deficit, vernali humore viridescit. Coelum quotidie caligine noctis obducitur, et diurna claritate renovatur. Hinc ergo hinc fidelis quisque colligat et interire haec, et tamen per innovationem refici, quae constat nunc assidue velut ex defectu reparaversione deficiant innotescit, dum protinus aristae sunt. Aristae autem conjunctae in spica prodeunt, sed crescendo paulisper, a se hirsutae et rigidae disjunguntur. 540 Sic nimirum sic ad hujus mundi gloriam pravi divites surgunt. Naturae enim sibi communione conjuncti sunt, sed contra se vicissim crescendo dividuntur. Alius quippe ali
Abbreviated transcription (Latin):
ad cuncta ꝓtinꝰ m̃tis oculũ tetendit dicenꝰ. Humi¬
liabunt᷑ sicut omĩa: & auferent᷑. O m̃ia
ꝓfecto terrena. Ac si aꝑte dicat. Stare
ullomodo nequeunt: quia ipsa quoq
fugiunt. quib innitunt᷑. Dumq tem¬
poralia diligunt: cũ his ex temporis uo¬
lubilitate ꝑcurrunt. Sed queri potest
cum ꝑ salomonẽ dr. generatio preterit.
& generatio aduenitꝰ. terra uͦ in ȩternũ
stat: cur beatus iob omĩa humiliari
asserat & auferri. Qđ tamen facile dis¬
cutimus: si terra & cęlum uel qualiter
transeat. uel qualiter maneat distin-¬
guamus. Utraq namq hȩc ꝑ eam quã
nunc habent imaginem transeunt:
seo tam̃ ꝑ essentiam sine fine subsistunt.
H inc namq ꝑ paulum dr. Preterit enĩ
figura huius mundi. Hinc p̃sem&. ip¬
sam ueritas dicit. Cȩlum & terra tran¬
sibunt: uerba autẽ mea ñ transibunt.
nouant᷑. Cȩlum igit᷑ & terra & transit

Expanded text:
ad cuncta protinus mentis oculum tetendit dicens: Humiad cuncta protinus mentis oculum tetendit dicens: Humiliabuntur sicut omnia et auferentur.- Omnia, profecto terrena, ac si aperte dicat: Stare ullo modo nequeunt, quia ipsa quoque fugiunt quibus innituntur, dumque temporalia diligunt, cum his ex temporis volubilitate percurrunt. Sed quaeri potcum per Salomonem dicitur: Generatio praeterit, et generatio advenit, terra vero in aeternum stat , cur beatus Job omnia humiliari asserat et auferri? Quod tamen facile discutimus, si terra et coelum vel qualiter transeat, vel qualiter maneat distinguamus. Utraque namque haec per eam quam nunc habent imaginem transeunt, sed tamen per essentiam sine fine subsistunt. Hinc namque per Paulum dicitur: Praeterit enim figura hujus mundi . Hinc per semetipsam Veritas dicit: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt .novantur. Coelum igitur et terra et transit
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ad nubila fumus attollit᷑: seo repen.¬
te in nichilum tumescendo dissipatur.
Sic ab infiis nebula densenscendo se
erigit : seo exortus hanc solis radius ac-
si non fuerit abstergit. Sic in erbaruni
suꝑficiȩ nocturni roris humor asꝑgit᷑:
sed diurni luminis subito calore siccat᷑.
Sic spumose aquarũ bullȩ inchoantib
pluuiis excitate. ab intimis certatim ꝓ¬
deunt: seo eo celerius disrupte depere¬
unt: quo inflatę altius extenduntur.
Cumq excrescunt ut appareant: crescen¬
do ꝑagunt ne subsistant. De iniquis gͥ
temporalis głȩ elatione tumentib. sed
tamen nulla in hac soliditate duran¬
tib. dicat᷑ recte. eleuati sunt ad mo-¬
dicũ & non subsistent. De quib ad huc
& auferent᷑. Sic ꝓuectus ẽẽ contemplatio¬
nis debet. ut ex pauecis ad multa. ex multis ad
oĩa considanda rapiat᷑: qͣtinꝰ gͣdati educta ꝓfi¬
ipsa pene incõprehensibilit̾ excrescat. Unde
sẽs uir cũ pͣuoꝵ głam defectũ q discuterit:

Expanded text:
Sic ad nubila fumus attollitur, sed repente in nihilum tumescendo dissipatur. Sic ab infimis nebula densescendo se erigit; sed exortus hanc solis radius, ac si non fuerit, abstergit. Sic in herbarum superficie nocturni roris humor aspergitur, sed diurni luminis subito calore siccatur. Sic spumosae aquarum bullae inchoantibus pluviis excitatae, ab intimis certatim prodeunt; sed eo celerius diruptae depereunt, quo inflatae altius extenduntur. Cumque excrescunt ut appareant, crescendo peragunt ne subsistant. De iniquis igitur temporalis gloriae elatione tumentibus, sed tamen nulla in hac soliditate durantibus, dicatur recte: Elevati sunt ad modicum, et non subsistent. De quibus adhuc anseat.---Sic provectus esse contemplationis debet, ut ex paucis ad multa, ad omnia consideranda rapiatur, quatenus gradatim educta profiipsa compreheneret,
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ queritis s Cui ilico responderunt. Iħm
nararenum. Quib cum repente dicer&
ego sũ. uocẽ solũmodo mitissimȩ respon¬
sionis edidit: & armatos ꝑsecutores suos
ꝓtinus in terrã strauit. Quio gͦ facturꝰ
est. cũ iudicaturus uenerit: qui una uo¬
ce hostes suos ꝑculit. etiam cũ uidican¬
dus uenit .s Qđ est illuo iudicium qđ
inmortalis exerit: qui in una uoce non
potuit ferri moriturus as Quis eiꝰ iram
toler&: cuius & ipsa non potuit mansue¬
tudo tolerari us Consider& gͦ uir sc̃s &
dicat. Cum uix paruã stillam sermonũ
eius audierimus: qͥs poterit tonitruũ

Expanded text:
Quem quaeritis? Cui illico responderunt: Jesum Quem quaeritis? Cui illico responderunt: Jesum Nazarenum. Quibus cum repente diceret, Ego sum, vocem solummodo mitissimae responsionis edidit, et armatos persecutores suos protinus in terram stravit. Quid ergo facturus est, cum judicaturus venerit, qui una voce hostes suos perculit, etiam cum judicandus venit? Quod est illud judicium quod immortalis exerit, qui in una voce non potuit ferri moriturus? Quis ejus iram toleret, cujus et ipsa non potuit mansuetudo tolerari? Consideret ergo vir sanctus, et dicat: Cum vix parvam stillam sermonum ejus audierimus, quis poteri
Abbreviated transcription (Latin):
dies calamitatis & miseriȩ : dies tenebra¬
rũ & caliginis: dies nebulȩ & turbinis:
dies tubȩ & clangoris. Terrorẽ gͦ distri¬
cti examinis quẽ sofonias tubã: beatus
iob tontruum appellat. Qũẽ iohel
quoq considerans ait. Conturbentur
om̃s habitatores terre. quia uenit dies
dñi: quia ꝓpe est dies tenebrarũ & cali¬
ginis: dies nubis & turbinis. Magnus enĩ
dies dm̃ & terribilis ualde: & quis susti¬
nebit eum.s Sed quã incõprehensibilis
sit atq inconsiderabilis illa magnitudo.
qua i sccła ostensione uenturus est. bñ
utcumq ꝑpendimus: si primi aduentꝰ
pondera sollicita consideratione pensamꝰ.
Certe ut nos a morte redimer& mori dũs
uenit: & defectum nr̃ȩ carnis in suo cor¬
pore penasq tolerauit. Qui prius quã
ad crucis patibulũ ꝑuenir&: teneri. con¬
spui. illudi. alapis cędi se ꝑtulit. Ecce
ad quanta propter nos uenire ꝓbra con¬
sensit: & tamen priusquã se teneri ꝑinit¬
ter&. ꝑsecutores suos requisiuit dicens.

Expanded text:
dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris . Terrorem ergo districti examinis, quem Sophonias tubam, beatus Job tonitruum appellat. Quem Joel quoque considerans ait: Conturbentur omnes habitatores terrae, quia venit dies Domini, quia prope est dies tenebrarum et caliginis, dies nubis et turbinis: Magnus enim dies Domini, et terribilis valde, et quis sustinebit eum ? Sed quam incomprehensibilis sit atque inconsiderabilis illa magnitudo, qua in secunda ostensione venturus est, bene utcunque perpendimus, si primi adventus pondera sollicita consideratione pensamus. Certe ut nos a morte redimeret, mori Dominus venit, et defectum nostrae carnis in suo corpore poenasque toleravit. Qui priusquam ad crucis patibulum perveniret, teneri, conspui, illudi, et alapis caedi se pertulit. Ecce ad quanta propter nos venire probra consensit; et tamen priusquam se teneri permitteret, persecutores suos requisivit, dicens :
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ celestis patriȩ desiderio affligunt:
quib culpis substrati sunt. qui sine ul¬
la formidiue se in carnis uoluptate
mone suo quantum baldach ordinẽ con-¬
ditionis nr̃ȩ tenuit ⁊ natiuitatis: qui homi¬
nẽ non uermẽ sed putrediuẽ. filiũ uͦ ho-¬
minis uermẽ uocat. P rimus nãq hu¬
maui generis parens homo. ñ filius ho¬
minis: ex quo quisqͥs ꝑdiit non solum
homo. s filius quoq hominis fuit. Sic̃
gͦ ex homine filius hominis: ita ex putre¬
dine nascit᷑ uermis. Unde recte homo
putredo: ⁊ filius hominis uermis uocat᷑.
Primus quippe homo putredo ñ uermis:
ex mortalium corporũ corruptione ꝓ¬
Igitur quia amicorũ uerba finita sunt.
beatus iob altiori acumine ꝓsecutionis
innitit᷑: eiusq dicta tam sunt ualida
quã extrema: qr ⁊ sic usus ẽẽ iuris pe¬
ritoꝵ sol&: ut argumentũ ꝑ qd̃ aduer¬
sariis suis eminere se preuident: ad
ꝓsecutionis conclusionẽ seruent. Seqͥt᷑.¬

Expanded text:
pro coelestis patriae desiderio affligunt, pro coelestis patriae desiderio affligunt, quibus culpis substrati sunt qui sine ulla formidine sese in carnis voluptate mone suo quantum Baldad ordinem conditionis nostrae tenuit et nativitatis, qui hominem non vermem, sed putredinem, filium vero hominis vermem vocat. Primus namque humani generis parens, homo, non filius hominis, ex quo quisquis prodiit, non solum homo, sed filius quoque hominis fuit. Sicut ergo ex homine filius hominis, ita ex putredine nascitur vermis. Unde recte homo putredo, filius vero hominis vermis vocatur. Primus quippe homo putredo, non vermisex mortalium corporum corruptione pIgitur quia amicorum verba finita sunt, beatus Job altiori acumine prosecutionis innititur, ejusque dicta tam sunt valida, quam extrema, quia et sic usus esse jurisperitorum solet, ut argumentum, quo adversariis suis eminere se praevident, ad prosecutionis conclusionem servent. Seq