comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te quam uoluntate degebat. Cui nimiũ grauis eratꝰ siquis ꝓsua quicquã
salute dicebat. Bona aut̃ non solum facere: sed etiam audire non
poterat Num quam se adscẽ conuersationis habitũm uenire : iurando
irascendo. acderidendo testabae Quitamen eiusdem pestilentiȩ clade
pcussus ininguine : est ꝑductꝰ admortem. Cumq extremuni sp̃m ager&:
conuenerunt fr̃s cũ gregorio. ut egressũ illius orando ꝓcegerent Iam
corpus eius ab extrema fuerat partȩ p̃mortuũ : insolo tantũ modo pectore
uitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti aut̃ quiaderant. cantum ꝓ eo
ceperunt enixius orare : quantũ eum iam uidebant sub cȩleritate
discedere. Cum repente cepit eisdem frĩb assistentib clamare : acq¬
cum magnis uocib oraciones eoꝵ interrumpere dicens. Recedite

Expanded text:
te quam voluntate degebat, cui nimium gravis erat si quis ei pro sui salte quam voluntate degebat, cui nimium gravis erat si quis ei pro sui salute quidquam dicebat. Bona autem non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, ac deridendo testabatur: qui tamen ejusdem pestilentiae clade percussus 36 in inguine, est perductus ad mortem. Cumque extremum spiritum ageret, convenerunt cum Gregorio fratres, ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem fratres qui aderant, tanto pro eo coeperunt enixius orare, quantum eum jam videbant sub celeritate discedere, cum repente ccum magnis vocibus orationes eorum interrumpere, dicens: 440 Recedite
Abbreviated transcription (Latin):
dracone mimodum trabis ualidȩ: ꝑtyberini fluminis alueum in mare descen¬
dit Sed suffocatȩ bestiȩ : inc̃ saxos maris turpidissimi fluctus sine mora in
littore deciderunt. suaq putredine totum aerem corruperunt:
Steura&: uestigio clades inguinaria: quȩ romanam urbem adeo uehe¬
menti pestilentia laniauit. ut etiam corporali uisu sagittȩ cęlitus
uenire & singulos quosq ꝑcutere uiderent᷑. Quȩ inmense undecimo
ueniens: primum omnium iuxta illud quod inhierechiele ꝓphȩta
legitur. ascuario meo incipite: pelagium papam ꝑculit. & sine mora
excinexiti Quo defuncto : ita in reliquum uulgus deseuit. ut sub tractis
habicorib domos inurbȩ plurimas uacuas omnino rełiquerit
Uadrm tempore inmonasterio uenerabilis leuitȩ gregorii: puer in¬
I quietus ualde theodorus nomine cum fr̃e religioso. magis necessita¬

Expanded text:
dracone, in modum trabis validae per Tiberini fluminis alveum, in mare descendracone, in modum trabis validae per Tiberini fluminis alveum, in mare descendit; sed suffocatae bestiae inter salsos maris turbidissimi fluctus sine mora in littore deciderunt suaque putredine totum aerem corruperunt . 37. Secuta est e vestigio clades inguinaria, quae Romanam urbem adeo vehementi pestilentia laniavit, ut etiam corporali visu sagittae coelitus venire, et singulos quosque percutere viderentur. Quae in mense undecimo veniens, primum omnium, juxta illud quod in Ezechiele propheta legitur: A sanctuario meo incipite , Pelagium papam perculit, et sine mora exstinxit. Quo defuncto, ita in reliquum vulgus desaevit, ut, subtractis habitatoribus, domos in urbe plurimas vacuas omnino reliquerit. 38. Eodem tempore in monasterio venerabilis levitae Gregorii puer inquietus valde, Theodorus nomine, cum fratre religioso magis necessita
Abbreviated transcription (Latin):
subure tera rinquib non nulla modiorũ tritici milia perirent
gregorius resere excrescens adbeati ⁊enonis mardris atq pontificis:
eedam uenit: Cuius ȩccłȩ dum eẽnt ianuȩ aꝑte: aqua inea minime
aesi illud lementũ liquidum insoliditat̾e parietis fuiss& iumutatum:
umꝙ ee̾nt multi interius inuenti: sed aquarum magnitudine circuni¬
data omni ȩccła qua possent egredi non haberent. ibiq se siti ac fame
deficer formidarent: ad eecłȩ ianuam ueniebant. adbibendum
ȩxcłam ut aqua defluere nullo modo p̃ualebat. Stans aut̃ ante ianuã.
ad ostendendũ cunctis meritũ martris. & aqua erat adadiutorium.
& aqua nonerat ad occupandum locum: Quod nimirum miraculum:
babilonici illius ignis miraculo non dissimile poterit estimari. qui
trium puerorũ & uestimenta nontetigit. & uincula incendit
uNc eriao innumerabilis mulcitudo serpentiũ cum magno

Expanded text:
subverteret, in quibus nonnulla modiorum tritici millia periere.subverteret, in quibus nonnulla modiorum tritici millia periere.Gregorius refert , excrescens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam venit. Cujus ecclesiae dum essent januae apertae, aqua in eam minime acsi illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset inmutatum. Cumque essent multi interius inventi, sed, aquarum magnitudine ecclesia omni circumdata, qua possent egredi non haberent ibique ses siti ac fame deficere formidarent, ad ecclesiae ianuam veniebant, ad bibendum ecclesiam ut aqua nullo modo diffluebat. Stans autem ante januam, ad ostendendum cunctis meritum martyris, et aqua ad adjutorium erat, et aqua non erat ad occupandum locum. Quod nimirum miraculum Babylonici illius ignis miraculo non dissimile poterit aestimari, qui trium puerorum et vestimenta non tetigit, et vincula incendit . 36. Tunc etiam innumerabilis multitudo serpentium cum magno
Abbreviated transcription (Latin):
tes ut eorum animas benigne susciper&. quorũ corpora ita pauendȩ
morti tradidissa. Secd omnipotens ds̃ qui eorũ mencẽ mirabiliter¬
T terruit:
corum quoq uitam ꝑmeritũ fimmuli sui gregoru. ꝓcunus spetiali amore uene
carumi auasilius restruauit. Namdieb occonaius cadem usq ad superio¬
raen abuias iaquis plena: iter propriũ ꝑagens enataut: Nono aucemlees
icod noue usisutestri portu deducta: Ex qua exierunt omnes incolomes:
quicum pdies marimiano uiro uenerabili nauigabant. Cumq post cos
pletia homnis in pelago aquas portauerat atq nacauerat : moximiano
cufrib recedente: aquas sinc hominib inportu nec natare potuit  nee re¬
uacua ꝑmanere non potuit suꝑ aquas¬
aluceuan suum cgressus est : tantumq excreuit. ut eius unda suꝑ muros
urbis influer& : acq inea regiones maximas occupar&. antiquarumq¬
arium plurima moenia deicer&: ȩccłastica quoq horrea uiolenter

Expanded text:
tes, ut eorum animas benigne susciperet, quorum corpora ita pavendae tes, ut eorum animas benigne susciperet, quorum corpora ita pavendae morti tradidisset. Sed omnipotens Deus, qui eorum mentem mirabiliter terruit, eorum quoqurant, mirabilius reservavit. Nam diebus octo navis eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens, enatavit. Nono autem die ad Chotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt omnes incolumes, qui cum praedicto Maximiano viro venerabili navigabant. Cumque post eos plena hominibus in pelago aquas portaverat atque natarat, Maximiano cum fratribus recedente, aqua sine hominibus in portu nec portare valuit nec vacua permanere non potuit super aquasalveum suum egressus est tantumque excrevit, ut eius unda super muros urbis influeret atque inaedium plurima monimenta dejiceret, ecclesiastica quoque horrea violenter
Abbreviated transcription (Latin):
ineiusdem regiȩ urbis palatio ꝓresponsis ȩcclasticis desudantem: uisita¬
tionis grã cum fr̃ib uenie. Eedum ad monasteriũ eius sibi quoq
commissum romam redir& : in mari hadriatico nimia tempesta¬
te dep̃hensus. inestimabili ordine atq inusitaco miraculo
erga se cunctosq quisecũ aderant. omnipocentis dĩ & tram cognouit
&e grãm. Nam cum meorũ morte uencorũ nimietatib fluctis eleuati
uas nauis quassatum nimis fluctib abomni fuerat sua compage dissolu¬
tusr qus uisitaq pͥatentib intrauit mare: atq usq adsuperiores tabulas
impleuit ita ut non magis nauis int̃ undas: quam unde iam intra nauum
ceuuderentur. Tunc in eadem naui residentes: noniam ex mortis uicuna.
sedex ipsa cius p̃senti uisione turbati: om̃s sibim& ipsis pacem dederunt
Corpus &e sanguinem redemptoris acceperunt : dõse singuli cõmendan¬

Expanded text:
in ejusdem regiae urbis palatio pro responsis ecclesiasticis desudantem, visitain ejusdem regiae urbis palatio pro responsis ecclesiasticis desudantem, visitationis gratia, cum fratribus venit ; et dum ad monasterium sibi quoque commissum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se, cunctosque qui secum aderant omnipotentis Dei et iram cognovit et gratiam. Nam cum in eorum morte ventorum nimietatibus fluctus elevati que vas navis nimiis quassatum fluctibus ab omni fuerat sua compage dissolutum. Rimis itaque patentibus, intravit mare, atque usque ad superiores tabulas implevit; ita ut non magis navis inter undas quam undae jam intra navim esse viderentur. Tunc in eadem navi residentes, non jam ex mortis vicinia, sed ex ipsa ejus praesenti visione turbati, omnes sibimetipsis pacem dederunt, corpus et sanguinem Redemptoris acceperunt, Deo se singuli commendan
Abbreviated transcription (Latin):
quia ita hie coangustiata ⁊ res publica. ut nisi dĩ piissimi incorde princips
imppe rauerit ut insitam sibi miscdiam suis famulis largiatur. & suꝑ illa
diacopiosin: uł unũ magistrũ militũ. & unũ dignet᷑ ducem concedere : ĩnom̃i
simus angustia desticuti. Q uia maximȩ partes romanȩ omni p̃sidio
uacuate sudent : & ex arc̾us scribit nullum nobis posse remediũ facere
Quippe : quinec adillas parces custodiendas se testatur posse sufficere: Im¬
perat ergo illi ds̃. nr̃is uel ocit periculis sub uenire: ante quam nefandissime
gentis ixercu. loca quȩ adhus are publica detinene̾ dõ sibi contrario quod
festina. quia & inmonasterio tuo & inopus qͣd eum p̃posuimus necessarius
uic suo cuius hic papa pelagius monasterio meminit.¬
quod eadem tempore suculus matimianus qui post sira cusanis ep̃s
extitit: eodem tempore p̃fuit Q ui aduenerabilem leuitã gregorium

Expanded text:
quia ita hic coangustata est respublica, ut nisi Deus piissimi in corde principis quia ita hic coangustata est respublica, ut nisi Deus piissimi in corde principis inspiraverit, ut insitam sibi misericordiam suis famulis largiatur, et super illam diacoposin, vel unum magistrum militum, et unum ducem dignetur concedere, in omni sumus angustia destituti, quia maxime partes Romanae omni praesidio vacuatae videntur. Et Exarchus scribit, nullum nobis posse remedium facere, quippe qui nec ad illas partes custodiendas se testatur posse sufficere. Imperet ergo illi Deus nostris velociter periculis subvenire, antequam nefandissimae gentis exercitus loca, quae adhuc a republica detinentur, Deo sibi contrario, quod festina, quia et in monasterio tuo, et in opus cui eum praeposuimus, necessarius  . » 33. Huic suo cujus hic papa Pelagius monasterio meminit, Siculus Maximianus, qui postea Syracusanus episcopus exstitit, eodem tempore praefuit. Qui ad venerabilem levitam Gregorium
Abbreviated transcription (Latin):
quidem quȩ necessaria fuerunt: ꝑ honoratũ notariũ tibi curauimꝰ
indicare. Quencum frẽ & co ep̃o sebastiano: addilectionem tuam
direximus. ut quia illis in partib ad rauennam usq nunc cũ uiro glorioso
domno detio patricio fuit: ipse sua relatioe te ex omnib studeat
informare. uł siqua necessaria uidicaueris domno imperatori sugge¬
rere: quia tante calamitates actribulationes nobis a ꝑfidia langobar¬
dorum illacȩ sunt conera suum ꝓpriũ iusiurandum: ut nullus possit
adreferendum sufficere. Predictum aucem frẽm sebastianum quo modo¬
susceperimus uł inquali apud nostẽ suggerente fuerit caritate : ipsius
potepis retatione cognosctre. Quietiam ꝓmisit nobis necessitates uel
pericula cocius italiş : pissimo domno imperatori suggerere: loquimini
erpo a tractate parit᷑. quomodo nr̃is possicis celerius subuenire periculis

Expanded text:
quidem quae necessaria fuerunt, per Honoratum notarium tibi curavimus quidem quae necessaria fuerunt, per Honoratum notarium tibi curavimus re, et coepiscopo Sebastiano ad dilectionem tuam direximus, ut quia illis in partibus ad Ravennam usque nunc cum viro glorioso domino Decio Patricio fuit, ipse sua relatione te de omnibus studeat informare: vel si qua necessaria judicaveris, possis domino imperatori suggerere. Quia tantae calamitates ac tribulationes nobis a perfidia Langobardorum illatae sunt, contra suum proprium jusjurandum, ut nullus possit ad referendum sufficere. Praedictum autem fratrem Sebastianum quomosusceperimus, vel in quali apud nos, te suggerente, fuerit charitate, ipsius poteris relatione cognoscere; qui etiam promisit nobis necessitates vel pericula totius Italiae piissimo domino imperatori suggerere. Loquimini ergo, et tractate pariter, quomodo nostris possitis celeriter subvenire periculis:
Abbreviated transcription (Latin):
Sestuar&: eũtithius cũ morte confligens. pellem manus suae
tenebat coram omnib dicens. Conficeor: quia om̃sinhac carne resurge¬
mus Post quam catholicȩ fidei confessionẽ defunctus: Quo mortuo.
quia pene nullus erat qui eius dicta sequeret᷑. gregorius dissimulauit
cepta ꝑsequi. ne in fauillas uideret᷑ uerba iaculari
uanta autio auctoritate ministeriũ sui apocrisiaratꝰ impleuerit.
quante reuerentiȩ apud augustos extiterit. quantaq sollicitudine
afflicte italiȩ succuri sepus fecerit. siquis plenius nosse desiderat:
epłas antecessadris sui pelagii papȩ adeum suꝑ multimodis
eccłe dĩ necessitatib destinatas. quȩ actenus inscrinio scę
sedis apłicȩ studiosissime conseruant᷑ ꝑcurrat. Ex quarum
multitudine hic unam intersero : quatinus & illius ministeru
ualitas. & reliquarunt quoq consequentia cognoscat᷑. Quȩ itase hab&

Expanded text:
aestuaret, Eutychius, cum morte confligens, pellem manus suae aestuaret, Eutychius, cum morte confligens, pellem manus suae tenebat coram omnibus, dicens: Confiteor quia omnes in hac carne resurgemus. Post quam catholicae fidei confessionem defunctus est; quo mortuo, quia pene nullus erat qui ejus dicta sequeretur, Gregorius dissimulavit coepta persequi, ne in favillas videretur verba jaculari. 31. Quanta autem auctoritate ministerium sui apocrisiariatus impleverit, quantae reverentiae apud Augustos exstiterit, quantaque sollicitudine afflictae Italiae succurri saepius fecerit, si quis plenius nosse desiderat, epistolas antecessoris sui papae Pelagii ad cum super multimodis Ecclesiae Dei necessitatibus destinatas, quae hactenus in scrinio sanctae sedis apostolicae studiosissime conservantur, percurrat, ex quarum multitudine hic unam intersero, quatenus et illius ministerii qualitas, et reliquarum quoque consequentia cognoscatur. Quae ita se hab
Abbreviated transcription (Latin):
non corpꝰ qđ futurũ seminas. sed nudũ granũ: Hoc insinuat qđ uide¬
mus : quia uidelic& granũ cũ culmo & folus nascit᷑. qđ sine culmo
& folus seminatur Ille itaq inaugmento głe resurrectionis ñ dixit
grano seminis decẽ. qđ erat: sed idẽẽ qđ non erat Iu aut̃ dum uerũ¬
i corpus resurgere denegas. nequaquam dicis adeẽ. qđ de erat. sedde eẽ qd
constantino politanus ep̃s hac dere in longa contentione ꝑducti grauissi¬
ma ceperunt ab inuicem simultatione resilire. Cum pie memoriȩ tybe¬
rus constantinus imperator secreto utrumq suscipiens. quid int̾ eos discor¬
eundem librũ quem eutithius deresurrectione conscripserat. suis
quoq alłigationibus destruens. deliberauit ut flammis cremari debui¬
set Aquo uidelic& piissimo imperatore utsimul egressi sunc : post
longissime disputationis conflictum parit̃ egrotantes: in lectulum

Expanded text:
 hoc insinuat quod vide hoc insinuat quod videmus, quia videlicet granum cum culmo et foliis nascitur, quod sine culmo et foliis seminatur. Ille itaque in augmento gloriae resurrectionis non dixit grano seminis deesse quod erat, sed adesse quod non erat. Tu autem dum verum corpus resurgere denegas, nequaquam dicis adesse quod deerat, sed deesse quConstantinopolitanus episcopus, hac de re in longam contentionem perducti, gravissima coeperunt ab invicem simultatione resilire. Tum piae memoriae Tiberius Constantinus imperator, secreto utrumque suscipiens, quid inter eos discors, eumdem librum quem Eutychius de resurrectione conscripserat suis quoque allegationibus destruens, deliberavit ut flammis cremari debuisset. A quo videlicet piissimo imperatore ut simul egressi sunt, post longissimae disputationis conflictum pariter aegrotantes in lectulum d
Abbreviated transcription (Latin):
iam liberi ꝑuirtutem sp̃s in carne non erant. Quod ergo paulus apłi
dicit: quia caro & sanguis regnũ dĩ possidere non possunt: carnem
uult scđm culpam intellegi. non carnem scđm naturã. Unde & mox
quia carnẽ scđm culpam dicera : ostendit subdens. Neq corruptio
incorruptelam possidebit. In illa erge cȩlestis gła caro scđm naturã
erit sed sedm passionis desideria non erit : quia deuicto mortis aculeo
inet̃na in corruptione regnabit: Quib auditis eutithiud: consentire
sẽ ꝓtinus respondit : sed tamen adhuc corpus palpabile resurgere
posse denegabat. Quietiam in libello quem scripserat: pauli quoq
testimoniũ indiderat dicentis: Iu qđ seminas nonuiuificat᷑: nisi prius
moriaf. Et qđ non corpus qđ futurũ : seminas : sed nudum granum
ocnimirũ ostendere festinans. quia caro uł palpabilis. uł ipsa nonerit

Expanded text:
jam liberi per virtutem spiritus in carne non erant. Quod ergo Paulus apostolus jam liberi per virtutem spiritus in carne non erant. Quod ergo Paulus apostolus dicit: Quia caro et sanquis regnum Dei possidere non possunt , carnem secundum culpam intelligi voluit, non carnem secundum naturam. Unde et mox quia carnem secundum culpam diceret, ostendit, subdens: Neque corruptio incorruptelam possidebit. In illa ergo coelesti gloria caro secundum naturam erit, sed secundum passionis desideria non erit, quia devicto mortis aculeo, in aeterna incorruptione regnabit. » Quibus auditis, Eutychius consentire se protinus respondit; sed tamen adhuc corpus palpabile resurgere posse denegabat: qui etiam in libello quem de resurrectione scripserat, Pauli quoque testimonium indiderat, dicentis: Tu quod seminas non vivificabitur, nisi prius moriatur; et quia non corpus quod futurum est seminas, sed nudum granum . Hoc nimirum ostendere festinans, quia caro vel palpabilis, vel ipsa non erit
Abbreviated transcription (Latin):
quis dicere uł stultꝰ p̃sumat: nisi quiuerã carnis eius resurrectionẽ
negat : Iunc eutithius obiecit dicens. Cum scriptũ sit caro & sanguis
regnum dĩ possidere nom possunt. qua ratione credendum ẽ. resurgere
ueracit̃ carnem : Cui gregorius respondit. Insacro el oquio alit̾ caro
dr̃ uxta naturam : atq alic̃ iuxta culpam. uł corruptionerõ. Cõro
quippe iuxta naturã sicut scriptum ÷: hoc nunc os exossib meis. &
caro decarne mea Et uerbũ caro factum ÷: & habitauit in nobis
Caro uero iuxta culpam sicut scriptum ÷ : non ꝑmanebit sps m̃s in homi¬
nib istis: eo qđ sunt caro łtsicut psalmista ait memoratꝰ ÷ quia carosunt
sp̃s uadens & non rediens. Unde & discipłs paulus dicebat. Uosaut̃ incar¬
ne non estis: sed inspũ. Neq enim incarne nonerant: quib epłas
trans mitebat : Sedquia passiones carnalium desideriorum uiceranc

Expanded text:
quis dicere vel stultus praesumat, nisi qui veram carnis ejus resurrectionem quis dicere vel stultus praesumat, nisi qui veram carnis ejus resurrectionem negat? Tunc mihi objecit, dicens: cum scriptum sit: Caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt , qua ratione credendum est resurgere veraciter carnem? Cui, inquam: in sacro eloquio aliter caro dicitur, juxta naturam, atque aliter juxta culpam vel corruptionem. Caro quippe juxta naturam, scaro de carne mea . Et: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Caro vero juxta culpam, sicut scriptum est: Non permanebit spiritus meus in hominibus istis, eo quod sunt caro . Et sicut Psalmista ait: Memoratus est quia caro sunt: spiritus vadens, et non rediens . Unde et discipulus Paulus dicebat: Vos autem in carne non estis, sed in spiritu ; neque enim in carne non erant quibus epistolas transmittebat; sed quia passiones carnalium desideriorum vicerant,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueritatẽ nature uixta exemplum dominici corpors dequo amortuis
resuscitato dicit ipse discipłis: Palpate & uidete. quia sp̃s carnem & ossa
non habert: sicut me uidetis habere. Cumq hoc euangłicȩ ueritatis testi¬
moniũ gregorius ꝓculissa : eucithius ait. Idcirco hoc dñs fecit: uedubita¬
tionẽ resurrectionis suȩ discipłoꝵ cordib amouer&. Ciugregorius dix̃¬
płoꝵ corda fuerunt adubietate sanata:. I: Si enim hoc non habuisse
adstruit᷑ qđ ostendit: unde fides discipłis eius confirmata÷: inde nr̃ã
destruie. Futichius ait. Corpus palpabile habuit qđ ostendic: sed post
confirmaca corda palpantium. omne illud indño qđ palpari
potuit. insubtilitatẽ est aliquam redactum. Ad hȩc gregorius respondic
Scriptum est : xp̃c resurgens amortuis iam non morit᷑: mors illi ultra
non dominabie. Siquid ergo meus corpore postresurrectionem᷑. Quod

Expanded text:
per veritatem naturae, juxta exemplum dominici corporis, de quo a mortuis per veritatem naturae, juxta exemplum dominici corporis, de quo a mortuis resuscitato dicit ipse discipulis: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . Cumque hoc 32 evangelicae veritatis testimonium Gregorius protulisset, Eutychius ait: « Idcirco hoc Dominus fecit, ut dubitationem resurrectionis suae de discipulorum cordibus amoveret. » Cui Gregorius dixpulorum corda fuerunt a dubietate sanata. astruitur quod ostendit, unde fides discipulorum ejus est confirmata, inde nostra destruitur. » Eutychius ait: « Corpus palpabile habuit, quod ostendit; sed post confirmata corda palpantium, omne illud in Domino quod palpari potuit in subtilitatem est aliquam redactum. » Ad haec Gregorius respondit: « Scriptum est: Christus resurgens a mortuis, jam non moritur, mors illi ultra no
Abbreviated transcription (Latin):
formis qđ ansmodo uisibilib seu pal pabilib de monstrare. Unde non c dubium
ꝑfectionẽ ipsarũ eum consecutũ fuisse uircutũ : quarum tam efficaciter
ualuit indicare profectus
ri nuta uenerabilis leuita gregorius ineadem urbe regia constitutus.
nascentem nouã heresim de statu nr̃ȩ resurrectionis. cum ipso quo orta ÷
initio iuuante gr̃a catholicȩ ueritatis actriuit: Siquidem eu dhicius eiusden
ciuitatis ep̃s libro deresurrectione mortuoꝵ confecto: doginatirabat corpꝰ¬
nrn  in illa resurrectionis gła in palpabile uentis aersq subtilius eẽ futurũ
Quod gregorius audiens. & racione ueritatis & exemplo dominicae resurrectio¬
nis ꝓbauit hoc dogma orthodoxe fidei omĩ modis. eẽ. contrariũ. Catho¬
liea &enim fides habet: qđ corpus nr̃m in illa immortalitatis gła
sublimatum. subcile quidem sit ꝑ effectũ spiritalis potentiȩ sed palpabile

Expanded text:
formis quodammodo visibilibus seu palpabilibus demonstrare. Unde non est dubium formis quodammodo visibilibus seu palpabilibus demonstrare. Unde non est dubium perfectionem ipsarum eum consecutum fuisse virtutum, quarum tam efficaciter valuit indicare profectus. 28. Praeterea venerabilis levita Gregorius in eadem urbe regia constitutus, nascentem novam haeresim de statu nostrae resurrectionis cum ipso quo orta est initio, juvante gratia catholicae veritatis, attrivit . Siquidem Eutychius, ejusdem civitatis episius esse futurum. Quod Gregorius audiens, et ratione veritatis, et exemplo dominicae resurrectionis probavit hoc dogma orthodoxae fidei omnimodo esse contrarium. Catholica etenim fides habet quod corpus nostrum in illa immortalitatis gloria sublimatum, subtile quidem sit per effectum spiritualis potentiae, sed palpabile
Abbreviated transcription (Latin):
continuatis uertiginib fluctuar&: ad illoꝵ consortiũ uelut ad tu¬
tissimi portꝰ uolumina litoraq refugerae. Adica& illud eũ ministeriũ
amonasterio abstractũ. ap̃ist inȩ quoq quietis uita. mucrone suȩ
occupationis extinesera e: int̃ eos tamen ꝑstudiosȩ lectionis allo qͥum
cotidianȩ aspiratio compunctionis animabat.
orum ergo consortio nonsolũ aterrenis: miitꝰ incursibus: uerum
eciam aduitȩ celestis exercitia. magis mnagisq succensus. Nam abeis¬
sus: utlibrũ beati iob multis inuolutũ mysterus enodar&. Neq ille negare
potuit opus: qđ sibi amor fracernus multis utile imponebat futurũ:
Sedeundem librũ quomodo uxtalitterã intellegendus. qualit̾ ad xp̃i eccłȩ
incellegendi species. miranda ratione ꝑdocuit. Inquib camen ita deuirtu¬
tib uitusq disseruit: ut non solum uideat᷑ eadem uerbis exponere. sed

Expanded text:
continuatis vertiginibus fluctuaret, ad illorum consortium, velut ad tucontinuatis vertiginibus fluctuaret, ad illorum consortium, velut ad tutissimi portus sinum, refugeret. Ac licet illud eum ministerium a monasterio abstractum a pristinae quoque quietis vita mucrone suae occupationis exstinxerat, inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium quotidianae aspiratio compunctionis animabat . 27. Horum ergo consortio non solum a terrenis est munitus incursibus, verum etiam ad vitae coelestis exercitia magis magisque succensus. Nam ab eissus est ut librum beati Job, multis involutum mysteriis, enodaret . Neque ille negare potuit opus quod sibi amor fraternus multis utile imponebat futurum, sed eumdem librum quomodo juxta litteram intelligendus, qualiter ad Christi et intelligendi species miranda ratione perdocuit: in quibus tamen ita de virtutibus vitiisque disseruit, ut non solum videatur eadem verbis exponere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tinos cernens benedictꝰ uenerabilis pontifex uirtutum gradib
gregoriũ adalta conscendere: uiolent̃ eũ aquiȩte sui monasteru
abstrahens. eccłastici ordinis officio sublimauit. leuitamq septimum
adsuũ adiucoriũ consecrauit. Inqͦ uenerabilis leuita gregorius tanta
humilitate inguit : tanta sollertia ministrauit ut in ȩclȩ asticȩ hierai¬
dnȩ ministerio uideree diuinais angłis non solum nitore habicus
uerũ etiam claritate morũ ꝓħbabilium quodam modo coȩquari
ic̃ mulcopost ꝓ responsis eccłasticis adurbem constantinopolim
apelagio p̃side destinat᷑: Ubi quam uis interreno conuersaretur
palatio : uitȩ cȩlestis non int̾ mist propositũ Secuti namq sunc eum
multi ex suo inonasterio fr̃s: germana deuincti caritate. Quod diuina
factũ dispensatione conspicit᷑ : udeoꝵ uidelic& exemplo adorationus
placidum litꝰ: quasi anchore fune stringereẽ Eedũ causarũ seculariũ

Expanded text:
ique cernens Benedictus venerabilis pontifex Gregorium virtutum gradibus ad alta conscendere, violenter eum a quiete sui monasterii aad suum adjutorium consecravit. 31 In quo venerabilis levita Gregorius tanta humilitate viguit, tanta solertia ministravit, ut in ecclesiasticae hierarchiae ministerio videretur divinis angelis non solum nitore habitus, verum etiam claritate morum probabilium quodammodo coaequari. Nec multo post pro responsis ecclesiasticis ad urbem Constantinopolim a Pelagio praesule destinatur, ubi quamvis in terreno conversaretur palatio, vitae coelestis non intermisit propositum. Secuti namque sunt eum multi ex suo monasterio fratres, germana devincti charitate. Quod divina factum dispensatione conspicitur, ut eorum videlicet exemplo ad orationis placidum littus quasi anchorae fune stringeretur, et dum causarum saecularium
Abbreviated transcription (Latin):
auit omissa clericatus militia monachicis ꝓmoueantur ordinib
autsi mabbate loco ꝑmanere decreuerint: dericatus nullatẽ¬
nus ꝓmictant᷑ habere militiã Satis enim in congruũ ÷ siculor
un ꝑ erhis ꝓsui magnicudine diligent᷑ quis non possit explere

Expanded text:
aut omissa clericatus militia, monachicis promoveantur ordinibus; aut omissa clericatus militia, monachicis promoveantur ordinibus; aut si in abbatis loco permanere decreverint, clericatus nullatenus permittantur habere militiam. Satis enim incongruum est si cum unum ex his pro sui magnitudine diligenter quis non possit explere,
Abbreviated transcription (Latin):
licentiam . aucsi forte adꝑ agenda sacra missarũ fuerint in¬
uitati misteria. Sedne uł ꝑcuius lib& monachi auc abbatis
ꝓmocionẽ onus aliquod forcasse sustineant: studendũ nobis :
ut siquis piam abbatũ aut monachorũ ex quo cumq monasterio
addericacus officiũ. uł ordinẽ sacrũ accesserit. non illic aliquam
habent ut diximus ulterius pocestatẽ. nemonasteria huius
occasionis uel amine : ea quȩ ꝓhibemus sustinere onera compel¬
dant᷑ Haeritaq omnia uigilanti cura emenelare iam scđo
cominonita ⁊ scitas ura non differat. Ne si posthoc neglegentes
uos eẽ. qđ non credimꝰ senserimus: alit̾ monasterioꝵ quieto
spicer compellamur. Nam nocũ uobissit : quia tante necesi
pseruoꝵ di congregationẽ. amplius subiacere non patimur
ceterosq ciunus lib& ordinis clericos qui ȩcclesus quoquomodo
militant: abbates fieri ꝑmonasteria: non ꝑmittas Sed ut¬

Expanded text:
licentiam, aut si forte ad peragenda sacra missarum fuerint inlicentiam, aut si forte ad peragenda sacra missarum fuerint invitati mysteria. Sed ne, vel pro cujuslibet monachi aut abbatis promotione onus aliquod fortasse sustineant, studendum nobis est ut si quispiam abbatum aut monachorum ex quocunque monasterio ad clericatus officium vel ordinem sacrum accesserit, non illic aliquam habeat, ut diximus, ulterius potestatem, ne monasteria, hujus occasionis velamine, ea quae prohibemus sustinere onera compellantur. Haec ita ue omnia vigilanti cura emendare jam secundo commonita sanctitas vestra non differat, ne si post hoc negligentes vos esse, quod non credimus, senserimus, aliter monasteriorum quieti prospicere compellamur. Nam notum vobis sit quia tantae necessitati servorum Dei congregationem amplius subjacere non patimur.caeterosque cujuslibet ordinis clericos, qui in Ecclesiis quoquo modo militant, abbates fieri per monasteria non permittas; sed
Abbreviated transcription (Latin):
Dinde fraternitas tua hoc̃ si quo lib& in loco factũ ÷ emendare
festin&: quia ego nullo modo patior laca sacra ut ꝑdericoꝵ
ad nos multoꝵ relacione puenerat monasteria in rauennatib
ita ut occastone quasi regiminis & quod dici graue ÷ uelut in ꝓ¬
prietate possideant. Quib non modicũ condolences : decessor
ur̃o litteras misimus. ut hoc emendare ꝑ omnia debuisset
Sed qm̃ uitȩ ÷ terminotius occupatus: nehoc onus monasterio
remaneret. fraternitati ur̃ẽ eadem nos scripsisse recolimus
& quia ut comperimus in huiss rei accenus correctione cessatũ :
hȩc aduos iterũ p̃uidimus scripta dirigere. Hortamur ergo
ut omni mora om̃iq excusatione sũ mota: ita monasteria ipsa
abhuius modi studeatis grauamine releuare : quatinus nullam
deinceps in eis clerici uł hiqui insacrario sunt ordine constituti.
ob aluid habeant: nisi orandi tantũ modo causa accedendi

Expanded text:
Proinde fraternitas tua hoc quolibet in loco factum est emendare Proinde fraternitas tua hoc quolibet in loco factum est emendare festinet, quia ego nullomodo patiar loca sacra ut pro clericorum ad nos multorum relatione pervenerat monasteria in Ravennatibus ita ut occasione quasi regiminis ea, quod dici grave est, velud in proprietate possideant. Quibus non modicum condolentes, predecessori vestro litteras misimus ut hoc emendare debuisset. Set quoniam vite est termino citius occupatus, ne hoc onus monasterio remaneret, fraternitati vestre eadem nos scripsisse recolimus. Et quia, ut comperimus, in huius rei hactenus correptione cessatum est, hec ad vos iterum previdimus scripta dirigere. Hortamur ergo ut, omni mora omnique excusatione submota, ita monasteria ipsa ab huiusmodi studeatis gravamina relevare, quatinus nullam deob aliud habeant, nisi orandi tantummodo causa, accedendi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ uenientib. uł causis quȩ inueniunt᷑ idoneus & paratus
cristere. Si uero uel neglegencẽ eũ prospicit: uel ea quȩ dicimꝰ¬
impͥere differentẽ : omnis derus eius adhiberi deb&: ut comb¬
muni consilio ipsi eligant. quoꝵ ꝑsone adeaque p̃diximus
ualeant ordinari.
iton rauennatib dericis ad monasterioꝵ regimina importu¬
ne tendentibus restitit ioħi rauennati ep̃o scribens Peruenit
adme quod in ȩcelesus fracernitatis tuȩ aliqua loca dudũ
monasteriis consecrata: nunc habita cula dericoꝵ. aut
etiam sarcorũ facta sunt Dumq hiqui sunt in ȩcdesus
fingunt sereligiose uiuere : monasteriis p̃poni appetunt
& peoꝵ uitã monasteria destruunt᷑. Nemo & enim pocest
& eclesiasticis obsequiis deseruire : & in monachica regula
ordinace ꝑsistere: ut ipse districtionẽ monasteru tenẽat.
qui cotidie inministerio ecdesiastico cogitur ꝑmanere

Expanded text:
supervenientibus vel causis, quae eveniunt, idoneus et paratus supervenientibus vel causis, quae eveniunt, idoneus et paratus existere. Si vero vel negligentem eum prospicis, vel ea quae dicimimplere differentem, omnis clerus ejus adhiberi debet, ut communi consilio ipsi eligant quorum personae ad ea quae praediximus valeant ordinari. » Item Ravennatibus clericis, ad monasteriorum regimina importune tendentibus, restitit, Joanni Ravennati episcopo scribens: « Pervenit ad me quod in Ecclesiis fraternitatis tuae aliqua loca dudum monasteriis consecrata nunc habitacula clericorum, aut etiam laicorum facta sunt, dumque hi qui sunt in Ecclesiis fingunt se religiose vivere, monasteriis praeponi appetunt,  eorum vitam monasteria destruuntur. Nemo etenim potest et ecclesiasticis obsequiis deservire et in monachica regula ordinate persistere, ut ipse districtionem monasterii teneat, qui cottidie in ministerio ecclesiastico cogitur permanere.
Abbreviated transcription (Latin):
ueridicam pauli sententiã. inuno eodemq sp̃u. alii conferen¬
dũ ÷ hoc officiuĩ. alii cõmittendũ ÷ illud. Neq uni quantũ¬
liba exercitate ꝑsonȩ : uno tempore duarũ rerũ officia. com¬
mittenda sunt: Quia si totũ corpus oculus. ubi auditus: Sicut
enim uarietas membroꝵ ꝑdiuersa officia & robor corpo¬
ris seruat: & pulchritudinẽ representat: ita uarietas ꝑsonarũ
ꝑdiuersa nichil ominus officia distributa. & fortitudinem:
& uenustatẽ sc̃e dĩ aeccłȩ manifestat. Et sicut indecoꝵ est ut
in corpore humano alterũ membrũ alterius fungatur officio.
itanimirũ noxiũ simulq turpissimũ: sisingula rerũ ministeria.
ꝑsonis totidem non fuerint distributa. Hinc: quod quibusdam
ambiciosis. sicut insuis litteris quas ego studio breuitatis omisi
pocerit inueniri: moderationis frena frequent̃ imposuit
libi ordin&: & maiorem domus. quatinus possit uel hospitib

Expanded text:
veridicam Pauli sententiam, in uno eodemque spiritu, alii conferenveridicam Pauli sententiam, in uno eodemque spiritu, alii conferendum est hoc officium, alii committendum est istud; neque uni, quantumlibet exercitatae personae, uno tempore duarum rerum officia committenda sunt, quia si totum corpus oculus, ubi auditus? Sicut enim varietas membrorum per diversa officia et robur corporis servat, et pulchritudinem repraesentat, ita varietas personarum per diversa nihilominus officia distributa, et fortitudinem, et venustatem sanctae Dei Ecclesiae manifestat. Et sicut indecorum est ut in corpore humano alterum membrum alterius fungatur officio, ita nimirum noxium simulque turpissimum, si singula rerum ministeria personis totidem non fuerint distributa. Hinc est quod quibusdam ambitiosis, sicut in suis litteris, quas ego studio brevitatis omisi, poterit inveniri, moderationis frena frequenter imposuitsibi ordinet, et majorem domus, quatenus possit, vel hospitibus
Abbreviated transcription (Latin):
uanda censebat : unde ianuario caralitano ep̃o. linc̃cetera
serp bit dicens: Indicatũ nobis : quod laicis quibus dam curã
ita ÷ districte auobis discuti conuenit. atq int̃ eos aeccłȩq ur̃ȩ nt
rusticos causam ex anmnare subtilius. & quicquid in eis suerid
fraudis inuentũ cũ pena legalib statuta reddere compellant᷑
Decetero uero cauendũ a fraternitate. ur̃a est : ne secularibus
uiris atq non subregula ur̃a degentib : cuius lib& res aeccłae
comittant᷑ Sed ꝓbatis de uro officio clericis. in quib siquod
repperiri pocerit prauitatis ut insubditis emendare : quȩ illicite
gestũ fueric ualeatis. quos uidelic& apuduos habitus sui officiũ
Ymagis conueniat quam excus&
ingula ex clesi asticĩ iuris officia : singulis quibusq ꝑsonis
singilllatim committi debere iubebat. asserens quia
sicuc inuno corpore multa membra habemus. omnia autẽ
membra noneundem actũ habent: ita in aecdȩ corpore scđm

Expanded text:
ter observanda censebat. Unde Januario Caralitano episcopo inter caetera scribit, dicens: « Indicatum est nobis quod, laicis quibusdam curam vita est, districte a vobis discuti convenit, atque inter eos Ecclesiaeque vestrae rusticos causam examinari subtilius, ut quidquid in eis fuerit fraudis inventum cum poena legibus statuta reddere compellantur. De caetero vero cavendum a fraternitate vestra est, ne saecularibus viris, atque non sub regula nostra degentibus, cujuslibet res Ecclesiae committantur, sed probatis de vestro officio clericis; in quibus si quid reperiri poterit pravitatis, ut in subditis emendare quod illicite gestum fuerit valeatis, quos videlicet apud vos habitus sui officium magis conveniat quam excuset. » 54. Singula ecclesiastici juris officia, singulis quibusque personis singillatim committi debere jubebat, asserens quia sicut in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eumdem actum habent , ita in Ecclesiae corpore, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
AEC ERGO idcirco ꝑstringenda curaui: ut hiqui
Loccasione noue dispensationes illicita matrimonia
contrahunt. eruditissimũ papam gregoriũ. non regula¬
riter quarte generationis copulam censuisse: immoueni¬
aliter simulq temporaliter ꝑmisisse cognoscant. Suius n lnu rais¬

Expanded text:
» Haec ergo idcirco perstringenda curavi, ut hi qui » Haec ergo idcirco perstringenda curavi, ut hi qui occasione novae dispensationis illicita matrimonia contrahunt, eruditissimum papam Gregorium non regulariter quartae generationis copulam censuisse, imo venialiter simulque temporaliter permisisse cognoscant. Cujus ni
Abbreviated transcription (Latin):
cordatus es cuo desanguinis coniuntione: ipsi & angloꝵ genci
quȩ nuꝑ adfidem uenerat. ne abono quod ceperat metuendo
sis sce cognoscas Unde & michi omnis romana ciuitas: cestis existit
Nec ea intentione hȩc illis scriptis mandaui: ut post quam firma
radice infide fuerint solidati. si infra ꝓpriam consanguinitatem
inuenti fuerint non separentur : aut infra affinitatis lineam. idest
usq ad septimã generationem iungantur. Sed adhuc illos neophẏtos
ex istentes. sepissime cos prius illicita docere. & uerbis ac exemplis
instruere : & quȩ post detalib egerint. rationabilit̃ & fideliter
excludere oport&. Nam iuxta apłm qui ait. lac uobis potũ dedi
non escam : ista illis modo nonposteris ut p̃fixum est temporib
tenenda indulsimus. ne bonũ quod infirma adhuc radice
plantatũ erat exurrecur. sed al iqttantulũ firmaretur. & usq
ad ꝑfectionẽ custodiretur

Expanded text:
cordaris, tuo, de sanguinis conjunctione, ipsi, et Anglorum genti, cordaris, tuo, de sanguinis conjunctione, ipsi, et Anglorum genti, quae nuper ad fidem venerat, ne a bono, quod coeperat, metuendo certissime scripsisse cognoscas. Unde et mihi omnis Romana civitas testis exsistit. Nec ea intentione haec illis scriptis mandavi, ut post, quam firma radice in fide fuerint solidati, si infra propriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentur, aut infra affinitatis lineam, id est usque ad septimam generationem, jungantur. Sed adhuc illos neophytos exsistentes, saepissime eos prius illicita docere, et verbis ac exemplis instruere, et quae post de talibus egerint rationabiliter et fideliter excludere oportet. Nam juxta Apostolum, qui ait: Lac dedi vobis potum, non escam, ista illis modo, non posteris, ut praefixum est, temporibus tenenda indulsimus, ne bonum, quod infirma adhuc radice plantatum erat, erueretur, sed aliquantulum firmaretur, et usque ad perfectionem custodiretur.
Abbreviated transcription (Latin):
rebus uidetur amittere. & lucra uana requirere. Sane requisitus
ab eodem augũstino usq ad quam generacionẽ fideles debeant
copulari : gregorius dispensacoriȩ sic rescripsit. Quȩdam terrena
lex in romana republica ꝑmittit : ut siue fr̃ & soror. stu duorum
fratrũ germanoꝵ uł duarũ sororũ filius & filia misceantur.
Sed experimento didicimus : extali coniugio sobolem nonposse suc cresce
re. Unde necesse est : ut iam tertia uł quarta generatione. gene¬
ratio fideliũ licent̃ sibi iungidebeat. Nam ascđa: quã p̃diximus:¬
omnimodo deb& abstinere. Uerũ post multũ temporis afelicȩ
mesanȩ siciliȩ p̃sule requisitꝰ. utrum augustino scripsiss& ut angloꝵ
quarta generatione contracta matrimonia minime soluerentur.
humillimus pater gregorius intercetera talem reddidit rationem
Quod scripsi augustino angloꝵ gentis ep̃o. alumno uidelic& ut re¬

Expanded text:
rebus videtur amittere, et lucra vana requirere. » Sane requisitus rebus videtur amittere, et lucra vana requirere. » Sane requisitus ab eodem Augustino usque ad quotam generationem fideles debeant copulari, Gregorius dispensatorie sic rescripsit: « Quaedam terrena lex in Romana republica permittit ut sive frater et soror, seu duorum fratrum germanorum, vel duarum sororum filius et filia misceantur. Sed experimento didicimus ex tali conjugio sobolem non posse succrere. Unde necesse est, ut jam in tertia vel in quarta generatione copulatio fidelium licenter sibi conjungi debeat. Nam a secunda, quam pomnimodo debet abstinere. » 38. Verum post multum temporis a Felice Messanae Siciliae praesule requisitus utrum Augustino scripsisset ut Anglorum quarta generatione contracta matrimonia minime solverentur, humillimus Pater Gregorius intdit: Quod scripsi Augustino Anglorum gentis episcopo, alumno videlicet, ut re
Abbreviated transcription (Latin):
dicebai sederat ulis ominia communia: Cum una sit fides. cur
supbnsarũ achratione gallican & i aeccłȩ aromana discordent:
Augustino querenti: gregorius ait: Nouit tua fraternitas
romanȩ ȩccłȩ consuetudinẽ : inqua se meminit enutritam
Sedmichi placa ulsiue inromana. siue inqua liba ȩccła aliquid
inuenisti. qđ plus omnipotena dõ possit placere sollicite eligas.
& mangloꝵ eccła quȩ adhuc noua est ad fidem. insticutione p̃cipua
que demulcis ȩcesis colligere pocuisti in fundas Nonenim ꝓlocs
res : sed ꝓbonis reb loca amanda sunt. Exsingulis ergo quibusꝙ
aecdesus quȩ pia : quȩ religiosa. quȩ recta sunt eligas & hec
quasi inuasculo collecta. apud angloꝵ mensã in consuetu
fures de ȩcclesis abstul erune reddere debeant ĩicisinꝰ
pater. absit inquit ucecła cum augmento recipiat : quod deterrenis

Expanded text:
dicebat, sed erant illis omnia communia. » Cum una sit fides, cur dicebat, sed erant illis omnia communia. » Cum una sit fides, cur super missarum celebratione Gallicana Ecclesia Romana discordet Augustino quaerenti Gregorius ait: « Novit tua fraternitas Romanae Ecclesiae consuetudinem, in qua se meminit enutritam. Sed mihi placet ut sive in Romana, sive in qualibet Ecclesia aliquid invenisti, quod plus omnipotenti Deo possit placere, sollicite eligas, et in Anglorum Ecclesia, quae adhuc nova est ad fidem, institutione praecipua quae de multis Ecclesiis colligere potuisti, infundas. Non enim pro locis res, sed pro bonis rebus loca amanda sunt. Ex singulis ergo quibusque Ecclesiis, quae pia, quae religiosa, quae recta sunt, eligas, et haec quasi in vasculo collecta, apud Anglorum mensam in consuetfures de ecclesiis abstulerint reddere debeant, mitissimus Pater: « Absit, inquit, ut ecclesia cum augmento recipiat quod de terrenis
Abbreviated transcription (Latin):
crantes ꝑ alliũ ab apłica sede ꝑciperent. & post augustini obitum
ipe itereos primis haberi debuissa. qui prius consecrari meruissa
recepet quoq ininangloꝵ gente idoloꝵ fana non destruera. sed
scificats aquis respsa inbasilica dedicar&. Ie quia solebant saxones
imacrificio demonũ boues multos occidere : iussit ut indie dedi
cabernacula sibi  circa easdem ecclesias. quȩ ex fanis cõmutate
sunt deramis arboꝵ facerent. & religiosis conuiuus sollempnitaces
debitas celebrarent: Ic quia suꝑ quibusdam capiculis augustinus
cum incer rogans qualitꝰ ep̃s cum suis conuersari deber& dericis
requisiuit : Aoctor humillimus inter ceterea sicrescripsit: Quia cua
frates nitas monasterii regulis erudita: seorsũ uiuere non debet
conuersaituonem insticuert quȩ iinitio nascentis ecdȩ fuit patrib
nmseri quas enullus cor exhis quȩ possidebant aliquid suum eẽ.

Expanded text:
crantes, pallium ab apostolica sede perciperent, et post Augustini obitum crantes, pallium ab apostolica sede perciperent, et post Augustini obitum ipse inter eos primus haberi debuisset, qui prius consecrari meruisset. Praecepit quoque ut in Anglorum gente idolorum fana non destrueret, sed sanctificatis aquis respersa in basilicas dedicaret. Et quia solebant Saxones in sacrificio daemonum boves multos occidere, jussit ut in die dediic ponerentur, tabernacula sibi circa easdem ecclesias, quae ex fanis commutatae sunt, de ramis arborum facerent, et religiosis conviviis solemnitates debitas celebrarent. Et quia super quibusdam capitulis Augustinus eum interrogans, qualiter episcopus cum suis conversari deberet clericis, requisivit, doctor humillimus inter caetera sic rescripsit: « Quia tua fraternitas, monastconversationem instituere quae in initio nascentis Ecclesiae fuit Patribus in quibus nullus eorum ex his quae possidebant aliquid suum esse
Abbreviated transcription (Latin):
P redicantib autem eis & in nomine iħu miracula facientibus a
crediderunt multi & baptizatisunt : mirantes in nocentis uitȩ
conuersionẽ gentis anglorũ. seq consecratũ innotuit: Suggerens
ut sibi mitter& plurimos uerbi ministros : eoquod messem qͥdem
multam haberet. operarios autẽ paucosinoib nt luigte¬
UIs: relationib gregorius inxp̃o letificatus : misit augustino
plurimos uerbi ministros. inquib p̃ciput erant mellitus.
iustus. paulinus. & rufinanus aꝑ eos uniuersã quȩ adcultum
erant ģedȩ necessaria. Uasa uidelica sacra & uestimenta altarium⁊
ornamenca reedesiastica. uestimenta dericalia. aploꝵ a multor seau
relumas & codices multos. Misit en palliũ. iubens ue submetropoli
nelicuncie duodecim ep̃os ordinara& Adludomã et eburacam sin¬
gulos np̃os mitera. qui sub se duodecim nichil hominus ep̃os conse¬

Expanded text:
» Praedicantibus autem eis, et in nomine Jesu miracula facientibus, » Praedicantibus autem eis, et in nomine Jesu miracula facientibus, crediderunt multi, et baptizati sunt, mirantes innocentis vitae sconversionem gentis Anglorum, seque consecratum innotuit, suggerens ut sibi mitteret plurimos verbi ministros, eo quod messem quidem multam haberet, operarios autem paucos. 37. Quibus relationibus Gregorius in Christo laetificatus, misit Augustino plurimos verbi ministros, 56 in quibus praecipui erant Mellitus, Justus, Paulinus, et Rufinianus; et per eos universa quae ad cultum erant Ecclesiae necessaria, vasa videlicet sacra, et vestimenta altarium, ornamenta ecclesiastica, vestimenta clericalia, apostolorum et multorum sanctorum reliquias, et Codices multos. Misit ei et pallium, jubens ut sub metropoli sua Cantiae duodecim episcopos ordinaret, ad Londoniam et Eburacam singulos episcopos mitteret, qui sub se duodecim nihilominus episcopos conse
Abbreviated transcription (Latin):
tuimus : in omnib humiliter obȩdite Scientes hoc ur̃is animab ꝑomnia
ꝓfuturũ : quicͥquid auobis fuerit in eius ad monitione completum:
uidere concedat : quatenus & si uobiscũ laborare nequeo: simul
ingaudio retributionis inueniar quia laborare scilic& uolo
uatis ꝑquȩ alioꝵ ep̃orũ galliȩ regum̃q quib eos pussimus pacer
ꝓpriis litteris cõmendarat hospicia. britaniã peciit Adedilbertum
regem cantuarioꝵ ueniens. dĩ co operante gr̃a nonsolũ licentiam
p̃dicandi uerum etiam uictus & mansiones inciuitate doro uernensi
quȩ erat regnieius metropolis facile impetrauit Ad quam augustinꝰ
cum socus p̾lata crucȩ saluatoris imagine ad ꝓpinquans: ceculit
dicens Dep̃camur te dñe inomni miscđia tua. ut auferat᷑ furor
tuus & iratua aciuitate ista. & adomo scã tua : qm̃ peccauimus

Expanded text:
tuimus, in omnibus humiliter obedite, scientes vestris animabus per omnia tuimus, in omnibus humiliter obedite, scientes vestris animabus per omnia profuturum quidquid a vobis fuerit in ejus admonitione completum. videre concedat, quatenus et si vobiscum laborare nequeo, simul in gaudio retributionis inveniar, quia laborare scilicet volovatis, perque aliorum episcoporum Galliae, regumque quibus eos piissimus Pater propriis litteris commendarat, hospitia, Britanniam petiit, et ad Edelbertum regem Cantuariorum veniens, Dei cooperante gratia, non solum licentiam praedicandi, verum etiam victus et mansiones in civitate Dorovernensi, quae erat regni ejus metropolis, facile impetravit. Ad quam Augustinus cum sociis, praelata cruce, seu Salvatoris imagine, appropinquans cecinit, dicens: « Deprecamur te, Domine, in omni misericordia tua, ut auferatur furor tuus iraque tua a civitate ista, et a domo sancta tua, quoniam peccavimus.