comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo inquiunt pat̾ & filius &e sp̃s
sc̃s. tres sunt di. Nespondemꝰ. Non.
Turbant᷑: qͥa ñ illuminant᷑. Cor clau¬
sum habent: qr clauẽ fidei ñ habent.
Nos gͦ fr̃s. fide p̃cedente quȩ sanat
oculũ cordis nr̃i. qđ intelligimus.
sine obscuritate capiamꝰ. qđ non
intelligimꝰ. sine dubitatione creda¬
mus. A fundam̃to fidei ñ recedamꝰ.
ut ad culmen ꝑfectionis ueniamꝰ.
Ds est pat̾. ds est filiꝰ d̾s ẽ sp̃c sc̃s. ce¬
tñ pat̾ ñ ẽ qui filius. nec filiꝰ ẽ qͥ pat̾.
nec sp̃c sc̃s. patris &e filii sp̃s. aut
pater est aut filius. Trinitas unus
d̾s. trinitas una ęt̾nitas. una pote¬
stas. una maiestas. Tres: s ñ dii. s
mͥ calũpniator respondeat. Quid
gͦ tres: Si enĩ tres ait. oportet dicas
quid tres. Respondeo. Pat̃ & filius ce
sp̃s sc̃s. Ecce inquit tres dixisti. sed
quid tres. expͥme. Immo tu numera:
nã ego cõpleo tres: cũ dico pater ce
filius & sp̃s sc̃s. Id enĩ qđ pat̃ ad se

Expanded text:
o, inquiunt, Pater et Filius et Spiritus sanctus tres sunt dii? Respondemus: Non. Turbantur, quia non illuminantur: cor clausum habent, quia clavim fidei non habent. Nos ergo, fratres, fide praecedente, quae sanat oculum cordis nostri, quod intelligimus, sine obscuritate capiamus; quod non intelligimus, sine dubitatione credamus: a fundamento fidei non recedamus, ut ad culmen perfectionis veniamus. Deus est Pater, Deus est Filius Deus est Spiritus n Pater non est qui Filius, nec Filius est qui Pater, nec Spiritus sanctus Patris et Filii Spiritus aut Pater est aut Filius. Trinitas unus Deus: Trinitas, una aeternitas, una potestas, una majestas; tres, sed non dii. Non mihi calumniator respondeat: Quid ergo tres? Si enim tres, ait, oportet dicas quid tres. Respondeo: Pater et Filius et Spiritus sanctus. Ecce, inquit, tres dixisti; sed quid tres exprime. Imo tu numera: nam ego compleo tres, cum dico, Pater et Filius et Spiritus sanctus. Id enim quod Pater ad se
Abbreviated transcription (Latin):
te me absente pro me aliquis ametur.
Qualis ergo ille qui custodiens sponsam.
uel uxorem amici sui. dat quidem ope¬
ram ut nullus alius amet᷑: s si se ama¬
ri ꝓ amico uoluerit. & uti uoluerit cõ¬
m̃data sibi: quã detestandus uniuerso
generi humano apparet. Hideat illam
aliquanto petulantiꝰ ꝑ fenestrã attende¬
re. aut iocari cũ aliquo: ꝓhibet tãquã
zelet. Uideo zelantẽ: s uideã cui: utrũ
amico absentian sͥ presenti. Ptate hoc do¬

Expanded text:
te me absente pro me aliquis ametur. te me absente pro me aliquis ametur. Qualis ergo ille, qui custodiens sponsam vel uxorem amici sui, dat quidem operam ut nullus alius ametur, sed si se amari pro amico voluerit, et uti voluerit commendata sibi, quam detestandus universo humano generi apparet? Videat illam aliquanto petulantius per fenestram attendere aut jocari cum aliquo, prohibet tanquam zelet: video zelantem, sed videam cui; utrum amico absenti, an sibi praesenti. Putate hoc Do
Abbreviated transcription (Latin):
illo liberatore. illo decoratore. posside¬
re uolunt: & id agunt uerbis suis:
ut ꝓ sponso ament᷑. De illo dictũ est:
hic ẽ qui baptizat. Quis huc exit. & di¬
cit ego baptizo: Qiuis huc exit. & dicit
ego qđ dedero hoc ẽ scm̃: Quis huc
ꝓcedit & dicit: bonũ ẽ tͥ ut nascaris ex
me: Amicũ sponsi audiamꝰ. ñ adulteros
sponsi. Audiamꝰ telantẽ: s ñ sibi. fr̃s. re¬
gredimini corde ad domꝰ urãs. Carnalia
loquor: t̾rena loquor humanũ dico ꝓpt̾
infirmitatẽ carnis ur̃ȩ. Multi habetis cõn¬
iuges: multi habere uultis. Multi etsi ñ uul¬
tis habuistis. Multi qͥ oĩno coniuges habere ñ
uultis. De coniugibꝰ patrũ ur̃oꝵ nati estis.
Nullũ cor ẽ: qd̃ ñ iste tangat affectꝰ. Nullus in re¬
bus humanis cã auius a genere humano ẽ. qͥ
qd̾ dico ñ sentiat. Ponite aliquem peregre
ꝓfectũ: commendasse amico suo sponsam
suã. Uide queso te. carus meus es: ne for¬

Expanded text:
illo liberatore, illo decoratore, possideillo liberatore, illo decoratore, possidere volunt; et id agunt verbis suis, ut pro sponso amentur. De illo dictum est, Hic est qui baptizat . Quis huc exit et dicit, Ego baptizo? quis huc exit et dicit, Ego quod dedero, hoc est sanctum? quis huc procedit qui dicit, Bonum est tibi ut nascaris ex me? Amicum sponsi audiamus, non adulteros sponsi: audiamus zelantem, sed non sibi. 11. Fratres, regredimini corde ad vestras domos, carnalia loquor, terrena loquor; humanum dico, propter infirmitatem carnis vestrae . Multi habetis conjuges, multi habere vultis, multi etsi non vultis, habuistis; multi qui omnino conjuges habere non vultis, de conjugibus patrum vestrorum nati estis: nullum cor est quod non iste tangat affectus; nullus in rebus humanis tam avius a genere humano est, qui quod dico non sentiat. Ponite aliquem peregre profectum, commendasse amico suo sponsam suam: Vide, quaeso te, charus meus es, ne for
Abbreviated transcription (Latin):
illũ baptizasti: Dissus sũ. Ego p̾co sum:
ille iudex ẽ. Et audi testimoniũ multo
uehem̃tiꝰ: multo exp̃ssius. Uidẽte quid
nobiscũ agit᷑: quid amare debeamꝰ. Hi¬
dete qr aliquẽ hominẽ amare ꝓ xp̃o:
adulteriũ ẽ. Quare hoc dico: Attenda¬
mus uocẽ ioħis. Poterat in illo errari:
poterat ipse putari qui ñ erat. Respu¬
it a se falsum honorẽ: ut teneat solidã
ueritatẽ. Nidete quid dicat xp̃m: quid se.
Qui habet sponsam: sponsus ẽ. Casti estote:
sponsũ amate. Quid aũ tu es. qui nob̃
dicis qui habet sponsam sponsus est:
Amicus aũ sponsi qui stat & audit eũ:
gaudio gaudet ꝓpt̃ uocẽ sponsi. Ade
to enĩ gemitu plenũ ẽ dicere qđ do¬
leo: s obsecro uos ꝑ ipsũ xp̃m. ut qđ
dicere ñ potero. uos cogitetis. Noui e¬
nĩ dolorẽ meũ expͥmi satis digne non
posse. Multos enĩ adulteros uideo. qui
sponsam tanto p̃cio emptã. amatã. fȩ¬
dam. ut pulchra fieret illo emptore.

Expanded text:
illum baptizasti? Missus sum: ego praeco sum, illum baptizasti? Missus sum: ego praeco sum, ille judex est. 10. Et audi testimonium multo vehementius, multo expressius. Videte quid nobiscum agitur; videte quid amare debeamus; videte quia aliquem hominem amare pro Christo, adulterium est. Quare hoc dico? Attendamus vocem Joannis: poterat in illo errari, poterat ipse putari qui non erat; respuit a se falsum honorem, ut teneat solidam veritatem. Videte quid dicat Christum, quid se: Qui habet sponsam, sponsus est. Casti estote, sponsum amate. Quid autem tu es, qui nobis dicis, Qui habet sponsam, sponsus est? Amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Aderto enim gemitu plenum est, dicere quod doleo: sed obsecro vos per ipsum Christum, ut quod dicere non potuero, vos cogitetis; novi enim dolorem meum exprimi satis digne non posse. Multos enim adulteros video, qui sponsam tanto pretio emptam, amatam foedam ut pulchra fieret, illo emptore,
Abbreviated transcription (Latin):
ioħem: & dixert̃ ei. Rabbi. qui erat te¬
cũ trans iordanen cui tu testimoniũ
ꝑhibuisti: ecce hic baptizat. & om̃s ue¬
niunt ad illũ. Hoc ẽ. Quid dicis: Num
sunt ꝓhibendi: ut ad te potiꝰ ueniant:
quo putatis dixisse hoc ioħem: De se¬
ipso. Quasi hõ accepi ait de cęlo. Inten¬
dat caritas ur̃a. Non potest hõ acciꝑe
uos mͥ testimoniũ ꝑhibetis qđ dixerĩ.
ego ñ sũ xp̃c: tãquã dicens. Quid uos
fallitis: Uos ipsi mͥ quomͦ ꝓposuistis
istã questionẽ: Quid mͥ dixistis: Ralbi:
qui erat tecũ trans iordanẽ cui tu
testimoniũ ꝑhibiusti. Nostis gͦ: quale
testimoniũ illi ꝑhibui. Modo dicturꝰ
sũ. ñ ẽẽ illũ. quẽ dixi ẽẽ ego qui aliqͥd
accepi de cȩlo ut aliquid ẽẽm: manem
me uultis ẽẽ. ut loquar contra uerita¬
tẽ: Non potest hõ acciꝑe quicquã nͥ fue¬
rit illi datũ de cȩlo. Ipsi uos mͥ testimo¬
niũ ꝑhibetis qđ dixerĩ: ego ñ sum xp̃e.
Non es tii xp̃c: s quid si maior illo.: qr tu

Expanded text:
ei: Rabbi, qui erat tecum trans Jordanem, cui tu testimonium perhibuisti, ecce hic baptizat, et omnes veniunt ad illum: hoc est, Quid dicis? non sunt prohibendi, ut ad te potius veniant? quo putatis hoc dixisse Joannem? De seipso: Quasi homo accepi, ait, de coelo. Intendat Charitas vestra. Non potest homo uEgo non sum Christus. Tanquam dicens: Quid vos fallitis? Vos ipsi mihi quomodo proposuistis istam quaestionem? Quid mihi dixistis? Rabbi, qui erat tecum trans Jordanem, cui tu testimonium perhibuisti. Nostis ergo quale testimonium illi perhibui: modo dicturus sum non esse illum quem dixi esse? Ergo quia aliquid accepi de coelo ut aliquid essem, inanem me vultis esse, ut loquar contra veritatem? Non potest homo accipere quidquam, nisi fuerit illi datum de coelo. Ipsi vos mihi testimonium perhibetis quod dixerim, Ego non sum Christus. Non es tu Christus: sed quid, si major illo, quia tu
Abbreviated transcription (Latin):
bat sponso. a serpente corrũpi. Sic̃ enĩ
m̃brũ corporis uiolat᷑ in quodã loco:
sic seductio linguȩ iuolat uirginitatẽ
cordis. In m̃te ñ corrũ pat᷑: quȩ ñ uult.
sine causa tenere corporis uirginitatẽ.
Quid gͦ dicã fĩs: & heretici habent uir¬
gines. & multȩ st̃ uirgines hȩreticorũ.

Expanded text:
bat sponso, a serpente corrumpi. Sicut enim bat sponso, a serpente corrumpi. Sicut enim membrum corporis violatur in quodam loco, sic seductio linguae violat virginitatem cordis. In mente non corrumpatur, quae non vult sine causa tenere corporis virginitatem. 13. Quid ergo dicam, fratres? Et haeretici habent virgines, et multae sunt virgines haeretico
Abbreviated transcription (Latin):
Quare zelas: Timeo inquit ne sic̃ serpeis
seduxit ęuã astutia sua: sic & ur̃i sen¬
sus corrũpant᷑ a castitate quȩ ẽ ĩ xp̃o.
Omnis ȩccłia. uirgo appellata ẽ. Diuersa
ẽẽ m̃bra eccłiȩ: diuersis donis pollere
uidetis atq gaudere. Alii coniugati aliȩ
conugate: alii uiduati uxorib ultra non
quęrt̃: aliȩ iuiduate maritis ultra non
quęrt̃. Alii integritatẽ ab ineunte ȩtate
ꝯseruant: aliȩ uirginitatẽ suã dõ uouert̃.
Diuersa st̃ munera: s om̃s isti una uirgo
ẽ. Ubi ista uirginitas: Non enĩ ĩ corpore.¬
In corpore paucarũ feminarũ ẽ: et si
dici uirginitas in uiris potest. paucoꝵ
uiroꝵ Scitas integritas etiã corporis ẽ
in ȩccłia: & honorabiliꝰ m̃brũ ẽ. Alia aũ
m̃bra ñ in corpore: s oĩa in m̃te seruãt
uirginitatẽ. Que ẽ uirginitas mentis:
In tegra fides: solida spes: sincera caritas.
Hanc uirginitatẽ timebat ille qui zela¬

Expanded text:
Quare zelas? Timeo, inquit, ne sicut serpens Quare zelas? Timeo, inquit, ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, sic et vestri sensus corrumpantur a castitate quae est in Christo . Omnis Ecclesia virgo appellata est. Diversa esse membra Ecclesiae, diversis donis pollere videtis atque gaudere: alii conjugati, aliae conjugatae, alii viduati uxores ultra non quaerunt, aliae viduatae maritos ultra non quaerunt, alii integritatem ab ineunte aetate conservant, aliae virginitatem suam Deo voverunt; diversa sunt munera, sed omnes isti una virgo est. Ubi est ista virginitas? non enim in corpore. Paucarum feminarum est, et si dici virginitas in viris potest, paucorum virorum sancta integritas etiam corporis est in Ecclesia, et honorabilius membrum est: alia autem membra non in corpore, sed omnia in mente servant virginitatem. Quae est virginitas mentis? Integra fides, solida spes, sincera charitas. Hanc virginitatem timebat ille, qui zela
Abbreviated transcription (Latin):
Qui habet sponsam: sponsus ẽ. Non ẽ mea
sponsa. Et ñ gaudes in nuptiis: Inmo
gaudeo ait: Amicus aũ sponsi qui stat
& audit eũ: gaudio gaudet ꝓpt̃ uocẽ
sponsi. Non inquit gaudeo ꝓpt̃ uocẽ
meã: s ꝓpt̃ uocẽ sponsi gaudeo Ego sũ
in audiendo: ille dicendo Ego enĩ sum
illuminandus. ille lum̃. Ego sũ in aure :
ille uerbũ. frgo amicus sponsi stat: &
audit eũ. Quare stat: Quia ñ cadit.
Quare ñ cadit: Quia humilis ẽ. Uide
stantẽ in solido. Non sum dignus corri¬
giã calciam̃ti eiꝰ soluere. Bene te humi¬
lias. Merito ñ cadis: merito stas Merito
audis eũ: & gaudio gaudes ꝓpt̾ uocem
sponsi. Sic & apłs amicus sponsi zelat
&e ipse ñ sibi: s sponso. Audi uocẽ zelan¬
tis. Telo di uos zelo dix̃: ñ meo: ñ mͥ s
relo di. Unde: quomͦ: quã zelas: uel cui
zelas: Desponsaui enĩ ues uni uiro uir¬
ginẽ castã exhibere xp̃o. Quid gͦ times:

Expanded text:
Qui habet sponsam, sponsus est; non est mea Qui habet sponsam, sponsus est; non est mea sponsa. Et non gaudes in nuptiis? Imo gaudeo, ait: Amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Non, inquit, gaudeo propter vocem meam, sed propter vocem sponsi gaudeo. Ego sum in audiendo, ille in dicendo: ego sum enim illuminandus, ille lumen; ego sum in aure, ille Verbum. Ergo amicus sponsi stat et audit eum. Quare stat? Quia non cadit. Quare non cadit? Quia humilis est. Vide stantem in solido: Non sum dignus corrigiam calceamenti ejus solvere . Bene te humilias, merito non cadis, merito stas, merito audis eum, et gaudio gaudes propter vocem sponsi. Sic et Apostolus amicus sponsi, zelat et ipse, non sibi, sed sponso. Audi vocem zelantis: Zelo Dei vos zelo, dixit; non meo, non mihi, sed zelo Dei. Unde? quomodo? quam zelas, vel zelas? Desponsavi enim vos uni viro, virginem castam exhibere Christo. Quid ergo times?
Abbreviated transcription (Latin):
qui trans mare ꝓfectus ẽ & si fallit᷑:
ue illi qui fallit. Quid cũ fallere co¬
nantur dm intuentẽ om̃iũ corda: ce
omniũ secreta rimantẽ: Existit aliquis
hereticus: & dicit. Ego do. ego scĩfico: ego
iustifico. Nolo eas ad illã sectã. Bene
quide telat: s uide cui. Non eas ad ido
la: telat: ñ ad sortilogos: bene zelat: uide
do. Ego quẽ baptrro baptizatꝰ ẽ: quẽ ñ
baptizo ñ ẽ baptizatꝰ. Aucdi amicũ spon¬
si. Disce telare amico tuo: audi uocẽ illtꝰ.
Hic ẽ qui baptirat. Quare tͥ uis arrogare
qđ tuũ ñ ẽ: Usq adeo absens ẽ: qͥ hic
reliquit sponsam suã. Nescis qr ille qui
a mortuis resurrexit: ad dexterã patͥs sedet:
Si contẽpser̃t eũ iudȩi in ligno pendentẽ:
tu contẽpnis in cȩlo sedentẽ: Nouerit
caritas ur̃a magnũ dolorẽ patime de hac
re: s ut dixi dimitto cetera cogitatiõib
ur̃is. Non enĩ dico. Siloquar tota die. si
plangã tota die: ñ sufficio: ñ dico. si ha

Expanded text:
qui trans mare profectus est; et si fallitur, vae illi qui fallit! quid Deum fallere conantur, Deum intuentem omnium corda, et omnium secreta rimantem? Existit aliquis haereticus, et dicit: Ego do, ego sanctifico, ego justifico, nolo eas ad illam sectam. Bene quidem zelat, sed vide cui. Non eas ad idola, bene zelat: non ad sortilegos, bene zelat. Videado; ego quem baptizo baptizatus est, quem non baptizo non est baptizatus. Audi amicum sponsi, disce zelare amico tuo: audi vocem illius, Hic est qui baptizat. Quare tibi vis arrogare quod tuum non est? Usque adeo absens est qui hic reliquit sponsam suam? Nescis quia ille qui a mortuis resurrexit, ad dexteram Patris sedet? Si contempserunt eum Judaei in ligno pendentem, tu contemnis in coelo sedentem? Noverit Charitas vestra magnum dolorem me pati de hac re: sed, ut dixi, dimitto caetera cogitationibus vestris. Non enim dico, si loquar tota die; si plangam tota die, non sufficio: non dico, si hab
Abbreviated transcription (Latin):
merauert oĩa ossa mea. Ubi passio dñi
aꝑtissime declarat᷑. Qui psalmꝰ om̃i anno
legit᷑ nouissima ebdomada intento uni-¬
uerso ppło ĩminente passione xp̃i & apud
nos & apud illos: psalmꝰ iste legit᷑. Intendi¬
te fr̃s mei quid ibi emit:. Recitent᷑ tabu¬
lȩ cõmerciales. Quid ibi emit: audite. Cõ¬
memorabunt᷑ & conuertent᷑ ad dñm uni¬
uersi fines t̾re: & adorabt̃ in conspectu eiꝰ
uniuersȩ pate gentiũ: qm ipsuis ẽ regnũ.
& ipse dñabit᷑ gentiũ. Ecce quid emit: ce¬
ce qͣm d̾s rex oĩs t̾rȩ. ẽ sponsus tuus. Quid
gͦ ad pannos uis deduci talẽ diuitẽ: Ag¬
nosce. totũ emit: et tu dicis partẽ hic ha¬
bes: O si placeressponso. o si ñ corrupta lo-¬
quereris: & corrupta qd̃ peius ẽ corde non
corpore. Amas hominẽ ꝓ xp̃o: amas di¬
centẽ ego baptizo amicũ sponsi ñ audis
dicentẽ. hic ẽ qui baptizat: non audis
dicentẽ. qui habet sponsam sponsus est.

Expanded text:
meraverunt omnia ossa mea; ubi passio Domini meraverunt omnia ossa mea; ubi passio Domini apertissime declaratur: qui psalmus omni anno legitur novissima hebdomada intento universo populo, imminente passione Christi, et apud nos, et apud illos psalmus iste legitur. Intendite, fratres, quid ibi emit; recitentur tabulae commerciales; quid ibi emit, audite: Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae; et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium: quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium . Ecce quid emit. Ecce quoniam rex omnis terrae Deus est sponsus tuus. Quid ergo ad pannos vis deduci talem divitem? Agnosce: totum emit, et tu dicis, Partem hic habes. O si placeres sponso, o si non corrupta loquereris, et corrupta, quod pejus est, corde, non corpore! Amas hominem pro Christo, amas dicentem, Ego baptizo: amicum sponsi non audis dicentem, Hic est qui baptizat; non audis dicentem, Qui habet sponsam, sponsus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ quã uestẽ missa ẽ sors: Int̾roga
eugłiũ: uide cui desponsata sis: uide
tͥ dicat in passione dñi Erat ibi tunica.
Uideamꝰ qualis. Desuꝑ texta. Desuꝑ texta
tunica. quid significat nͥ caritatẽ: De¬
suꝑ texta tunica. quid significat nͥ unitatẽ:
Hanc tunicã attende: quã nec ꝑsecutores
xp̃i diuiserunt. Ait enĩ. Dixert̃ intra
se. Non diuidamꝰ eã: s sortẽ suꝑ eam
mittamꝰ. Ecce ũn audistis psalmũ. Uestẽ
ꝑsecutores ñ conscidert̃: xp̃iani ȩccłiam
dudunt. Sed quid dicã fr̃s: Aꝑte ui¬
deamꝰ quid emerit. Ibi enĩ emit: ibi p̃tiũ
dedit. Pro quanto dedit: Si ꝓ africa de¬
dit. simꝰ donatistȩ . & ñ appellemur dona
it in cõmertio suo qͥd emerit fecit tabu¬
las: dõ grãs: ñ nos fefellit. Opus ẽ ut au¬
diat illa sponsa: & ibi intelligtͣt cui uo¬
uerit uirginitatẽ. Ibi in ipso psalmo ibi
dictũ ẽ: fodert̃ manꝰ meas & pedes. dinu¬

Expanded text:
Super quam vestem missa est sors? Interroga Super quam vestem missa est sors? Interroga Evangelium; vide cui desponsata sis, vide  vide quid tibi dicat in passione Domini. Erat ibi tunica: videamus qualis: desuper texta. Desuper texta tunica quid significat, nisi charitatem? desuper texta tunica quid significat, nisi unitatem? Hanc tunicam attende, quam nec persecutores Christi diviserunt. Ait enim: Dixerunt inter se, Non dividamus eam, sed sortem super eam mittamus . Ecce unde audistis Psalmum. Vestem persecutores non consciderunt: christiani Ecclesiam dividunt. 14. Sed quid dicam, fratres? Aperte videamus quid emerit. Ibi enim emit, ubi pretium dedit. Pro quanto dedit? Si pro Africa dedit, simus Donatistae, et non appellemur Donatit in commercio suo quid emerit. Fecit tabulas: Deo gratias, non nos fefellit. Opus est ut audiat illa sponsa, et ibi intelligat cui voverit virginitatem. Ibi in ipso psalmo ubi dictum est, Foderunt manus meas et pedes, dinu
Abbreviated transcription (Latin):
tas ista custodiat᷑. Cui custodit᷑: Ap̃o
inquit. Uideamꝰ si xpo. ñ donato. Uidea¬
mꝰ cui seruat᷑ ista uirginitas. Cito ꝓbare
poteritis. Ecce ostendo sponsũ: qr ipse se
ostendit. Ehibet illi testimoniũ ioħs:
hic ẽ qui baptrrat. O tu uirgo. si sponso
huic seruas uirginitatẽ tuã: quare cur¬
ris ad eũ qui dicit ego baptia. cum
amicꝰ sponsi tui dicat. hic ẽ qui baptrat.
Deinde sponsus tuus totũ orbẽ tenet Qre
tu in parte corrũꝑis: Quis ẽ sponsus:
Qm̃ rex oĩs t̾re ds̃. Ipse sponsus tuus totũ
tenet: qi totũ emit. Uide quanti emerit:
ut intelligas quid emerit. Qđ p̃ciũ dedit:
Sanguinẽ dedit. Ubi dedit: Ubi fudit san¬
guinẽ suũ In passione. Nonne sponso tuo
cantas. aut cantare te fingis. qñ emptꝰ
ẽ totꝰ orbis: fodert̃ manꝰ meas & pedes.
dinumerauert̃ oĩã ossa mea. ipsi uͦ consi¬
derauert & conspexert̃ me. diuisert̃ sibi
uestim̃ta mea & suꝑ uestẽ meã misert̃
sortẽ: Sponsa es: agnosce uestẽ sponsi tui.

Expanded text:
ista custodiatur. Cui custoditur? Christo, inquit. Videamus si Christo, non Donato: videamus cui servetur ista virginitas; cito probare poteritis. Ecce ostendo sponsum, quia ipse se ostendit: perhibet illi testimonium Joannes, Hic est qui baptizat. O tu virgo, si sponso huic servas virginitatem tuam, quare curris ad eum qui dicit, Ego baptizo; cum amicus sponsi tui dicat, Hic est qui baptizat? Deinde sponsus tuus totum orbem tenet; quare tu in parte corrumperis? Quis est sponsus? Quoniam rex omnis terrae Deus . Ipse sponsus tuus totum tenet, quia totum emit. Vide quanti emerit, ut intelligas quid emerit: quod pretium dedit? Sanguinem dedit. Ubi dedit, ubi fudit sanguinem suum? In passione. Nonne sponso tuo cantas, aut cantare te fingis, quando emptus est totus orbis: Foderunt manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea: ipsi vero consideraverunt, et conspexerunt me; diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem? Sponsa es, agnosce vestem sponsi tui.
Abbreviated transcription (Latin):
qui rigat: s. qui increm̃tũ dat ds. Et qͥs¬
quã nr̃m dicit quia aliquid ẽ. Si dixerimꝰ
quia aliquid sumꝰ. & ñ illi głam dederimꝰ:
adulteri sumꝰ: nos amari uolumꝰ. ñ sponsũ.
N os xp̃m diligite: & nos in illo. in quo &e uos
a nob̃ diligimini. Inuicẽ se diligant m̃bra:
sed omnia sub caput uiuant. Dolore
quidẽ fiõ mei multa coactus sũ dicere:
&e parua dixi lectionẽ finire ñ potui:
aderit dñs ut oportiine finiat᷑. Nolui
enĩ ampliꝰ onerare corda ur̃a: quȩ uolo
adhuc surdi sunt & non intelligunt.¬

Expanded text:
. Et quisquam nostrum dicit quia aliquid est? Si dixerimus quia aliquid sumus, et non illi gloriam dederimus, adulteri sumus; nos amari volumus, non sponsum. Vos Christum diligite, et nos in illo, in quo et vos a nobis diligimini. Invicem se diligant membra, sed omnia sub capite vivant. Dolore quidem, fratres mei, multa coactus sum dicere, et parva dixi: lectionem finire non potui, aderit Dominus ut opportune finiatur. Nolui enim amplius onerare corda vestra, quae volo adhuc surdi sunt, et non intelligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
si ille hõ & ñ ds: de plenitudine dei
ẽ fons: illi bibentes. Qui bibunt fontẽ:
& sitire possunt & bibere. Fons nũquã
sitit: fons seipso ñ eget. fonte egent ho¬
mines: Aridis uiscerib. aridis faucibus:
currunt ad fontẽ ut reficiant᷑. fõns
fluit: ut reficiat. Ita dñs iħc. Uideamꝰ¬

Expanded text:
si sic ille homo ut non Deus, de plenitudine Dei si sic ille homo ut non Deus, de plenitudine Dei est fons, illi bibentes. Qui bibunt fontem, et sitire possunt et bibere; fons nunquam sitit, fons se ipso non eget. Fonte egent homines; aridis visceribus, aridis faucibus currunt ad fontem ut reficiantur: fons fluit ut reficiat; ita Dominus Je
Abbreviated transcription (Latin):
stionẽ tractare cũ uideis. quomͦ solet fi¬
eri. Intelligas dixisse udeos maiorẽ ẽẽ
xp̃m: & ad eiꝰ baptismũ debere concurri.
Illi ñdũ intelligentes: defendebant bap¬
tisinũ ioħis. Uentũ ẽ ad ipsũ ioħem: ut
solueret quȩstionẽ. Intelligat caritas ur̃a.
Et hic utilitas ipsa humilitatis agnoscit᷑:
& ostendit᷑ utrũ in ipsa quęstione cũ er
Nã ut noueritis qđ baptismꝰ m̃s ẽ melior:
ipsũ. xp̃m ego baptitaui. Poterat hoc dic̾e
ioħs: baptizato xp̃o. Quantũ se siuelloe ex¬
tender&.¬
Habebat uͥ se extendera: s meli nou̾at apd̃ ꝙͦ se
se humiliaret. Quẽ se nouerat nascen¬
do antecedere: illi uoluit confitendo
cedere. Salutẽ suã intelligebat in xp̃o
cẽ Iã dixerat suꝑius: nos om̃s de ple¬
nitudine eiꝰ accepimꝰ. Et hoc confiteri
dm̃ ẽ. Quomͦ enĩ om̃s hoĩes de pleni¬
tudine eiꝰ accipiunt: nͥ ille sit ds: Nam

Expanded text:
stionem tractare cum Judaeis, quomodo solet fistionem tractare cum Judaeis, quomodo solet fieri. Intelligas dixisse Judaeos majorem esse Christum, et ad ejus baptismum debere concurri. Illi nondum intelligentes, defendebant baptismum Joannis. Ventum est ad ipsum Joannem, ut solveret quaestionem. Intelligat Charitas vestra. Et hic utilitas ipsa humilitatis agnoscitur, et ostenditur utrum in ipsa quaestione cum errNam ut noveritis quod baptismus meus est melior, ipsum Christum ego baptizavi. Poterat hoc dicere Joannes, baptizato Christo. Quantum, se si vellet extenderhabebat ubi se extenderet? Sed melius noverat apud quem se humiliaret: quem se noverat nascendo antecedere, illi voluit confitendo cedere; salutem suam intelligebat in Christo esse. Jam dixerat superius, Nos omnes de plenitudine ejus accepimus : et ho enim omnes homines de plenitudine ejus accipiunt, nisi ille sit Deus? Nam
Abbreviated transcription (Latin):
solus xp̃c illo fuerit dignꝰ baptirari Eo ut
ostenderet᷑ melior baptismꝰ quẽ daturus
erat dñs. & ille tãquã serui intelligeretur.
ille tãquã dñi: baptiiatus ẽ dñs ut p̃be¬
ret humilitatis exemplũ: ñ solus aũ bap¬
grẽ. dedignet᷑ baptizari baptisino dñi Qnͣ¬
tũcũq enĩ cateruminꝰ ꝓficiat: adhuc sar¬
cinã iniquitatis suȩ portat. Non illi di-¬
mittit᷑. nͥ cũ uenerit ad baptismũ. Quomͦ
ñ caruit ppłs isrł ppło egyptioꝵ. nͥ cũ ue¬
nisset ad mare rubrũ: sic p̃ssura peccatoꝵ
nemo caret. nisi cum ad fontem baptismiue¬
nerit fucta ẽ gͦ quęstio ex discipulis ioħis
cum iudȩis. de purificatione. Baptizabat
ioħ̃s. baptizabat xp̃c: Moti st̃ discipuli io¬
hannis. Concurrebant ad iħm: ueniebañ ad
ioħem. Qui enĩ ueniebant ad ioħem: mit¬
tebat illos ad iħm baptizari. Non mitteban¬
tur ad ioħem: qui a.rp̃o baptizabant᷑.
Turbati st̃ discipuli ioħis: & cȩꝑunt que¬

Expanded text:
ignus baptizari. Ergo ut ostenderetur melior baptismus quem daturus erat Dominus, et ille tanquam servi intelligeretur, ille tanquam Domini, baptizatus est Dominus, ut praeberet humilitatis exemplum: non solus autem bapgratiae, dedignetur baptizari baptismo Domini. Quantumcumque enim catechumenus proficiat, adhuc sarcinam iniquitatis suae portat: non illi dimittitur, nisi cum venerit ad Baptismum. Quomodo non caruit populus Israel populo Aegyptiorum, nisi cum venisset ad mare rubrum ; sic pressura peccatorum nemo caret, nisi cum ad fontem Baptismi venerit. 8. Facta est ergo quaestio ex discipulis Joannis cum Judaeis de purificatione. Baptizabat Joannes, baptizabat Christus: moti sunt discipuli Joannis; concurrebatur ad Christum, veniebatur ad Joannem. Qui enim veniebant ad Joannem, mittebat illos ad Jesum baptizari; non mittebantur ad Joannem, qui a Christo baptizabantur. Turbati sunt discipuli Joannis, et coeperunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ds. nec aqua ẽ d̾s. Nec lux ista ẽ d̾s: nec
uestis ẽ ds: nec domus ẽ ds. Omĩa enĩ hec uisi¬
bilia st̃: & singula st̃. Qd̾ ẽ panis: ñ hoc ẽ aqͣ.
as. Uisibilia enĩ st̃. D̾s tͥ totũ est. Si esuris:
panis ł ẽ si sitis. aqua tͥ ẽ: si intenebris
es. lum̃ tͥ ẽ: qr incorruptibilis manet:
Sinudꝰ es immortalitate. uestis tibi est: cum
corruptibile hoc induerit incorrup-¬
tionẽ. & mortale hoc induerit ĩmorta¬
litatẽ. Omĩa posst̃ dici de do: & nicħ dig¬
ne dicit᷑ de deo. Nichillatius hac mopia.
Queris congruũ nom̃: ñ inuenis. Queri qͣ qͦmͦ
dicere oĩa: inuenis. Quid simile agnꝰ &
leo: De xp̃o utrũq dictũ ẽ. Ecce agnꝰ dĩ.
Quomͦ leo: Nicit leo de tͥbu iuda. Audia¬
mus ioħem. Baptirabat iħc. Diximꝰ qi

Expanded text:
est Deus, nec aqua est Deus, nec lux ista est Deus, nec est Deus, nec aqua est Deus, nec lux ista est Deus, nec vestis est Deus, nec domus est Deus. Omnia enim haec visibilia sunt, et singula sunt: quod est panis, non hoc est aqua; Deus: visibilia enim sunt. Deus tibi totum est: si esuris, panis tibi est; si sitis, aqua tibi est; si in tenebris es, lumen tibi est, quia incorruptibilis manet; si nudus es, immortalitatis vestis tibi est, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Omnia possunt dici de Deo, et nihil digne dicitur de Deo. Nihil latius hac inopia. Quaeris congruum nomen, non invenis; quaeris quoquo modo dicere, omnia invenis. Quid simile, agnus et leo? De Christo utrumque dictum est: Ecce agnus Dei . Quomodo leo? Vicit leo de tribu Juda . 6. Audiamus Jo
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit extingunt᷑: tãquã morit᷑ in eis ipsa
acies lucis. Quid gͦ: quia tot oculi cotidie
luce ista pascunt᷑. minor fit: Et illi refici¬
unt᷑: & ipsa integra ꝑmanet. Si hoc po¬
tuit ds de luce corporea corporeis ocłis
exhibere: ñ exhibet mundis cordib lucẽ
illã infatigabilẽ. integrã. pseuerantem
nulla ex parte deficientẽ: Quã lucẽ:
In pͥncipio erat uerbũ: & uerbũ erat
silux ẽ. Qm apud te ẽ fons uitȩ: & in
lumine tuo uidebimꝰ lum̃. In t̾ra aliud
ẽ fons: aliud lum̃. Sitiens quęris fon¬
tẽ. E ut ꝑuenias ad fontẽ: quęris lucẽ.
Et si dies ñ ẽ: accendis lucernã. ut ad
fontẽ ꝑuenias. fons ille: ipsa ẽ lux. Si¬
tientib fons ẽ: cȩco lux ẽ. Aꝑiant᷑ ocłi.
ut uideant lucẽ: aꝑiant᷑ fauces cordis.
ut bibant fontẽ. Qđ bibus. hoc uides. hoc
audis. Lotũ tͥ fit ds̃: qr hoꝵ que diligis.
totũ tͥ ẽ. Si uisibilia attendas: nec panis

Expanded text:
abfuerit, exstinguuntur, et tanquam moritur in eis ipsa abfuerit, exstinguuntur, et tanquam moritur in eis ipsa acies lucis. Quid ergo? quia tot oculi quotidie ista luce pascuntur, minor fit? Et illi reficiuntur, et ipsa integra permanet. Si hoc potuit Deus de luce corporea corporeis oculis exhibere; non exhibet mundis cordibus lucem illam infatigabilem, integram perseverantem, nulla ex parte deficientem? Quam lucem? In principio erat Verbum, et Verbum erat si lux est. Quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . In terra aliud est fons, aliud lumen. Sitiens quaeris fontem, et ut pervenias ad fontem, quaeris lucem: et si dies non est, accendis lucernam, ut ad fontem pervenias. Fons ille, ipsa est lux; sitienti fons est, caeco lux est: aperiantur oculi ut videant lucem, aperiantur fauces cordis ut bibant fontem; quod bibis, hoc vides, hoc audis. Totum tibi fit Deus; quia horum quae diligis, totum tibi est. Si visibilia attendis, nec panis
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ. Quomͦ panẽ angłoꝵ manducauit
hõ: &e uerbũ caro factũ ẽ: & habitauit ĩ
nob̾. Sed qr diximꝰ manducare angłos
frẽs: ne putetis morsib fieri. Nã si hoc
intellexeritis: qͣsi dilaniat᷑ ds. quẽ manducais
angłi. Qͥs dilaniat iusticiã: S rursũ mͥ ali¬
qͥs dicit. Et qͥs ẽ qui manducat iusticiam:
Unde gͦ beati qͥ esuriunt & sitiunt iusticiã:
qͣm ipsi saturabunt᷑: Cibus quẽ manducas
tu. ꝑ carnẽ ut reficiaris cu: ille deficit. Ut
reparet te: consumit᷑. Manduca iusticiã: ꝙ tu
reficeris. & illa integra ꝑseuerat: qͦmͦ uidendo
lucẽ istã corporeã. reficiunt᷑ isti ocłi nr̃i. E res
ẽ corporea: qͣ uidet᷑ ocłis corporeiᷤ. Multi enĩ cũ
fuerint diutiꝰ in tenebris: infirmat᷑ acies
ipsoꝵ quasi ieuinio lucis. fraudant᷑ ocłi
cibo suo: luce quippe pascunt᷑: De fatigant᷑
ieunio & debilitant᷑: ita ut ipsam lucem
qua reficiant᷑ uidere ñ possint. Et si diutiꝰ

Expanded text:
. Quomodo panem Angelorum manducavit homo? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . 5. Sed quia diximus manducare Angelos, fratres, ne putetis morsibus fieri. Nam si hoc intellexeritis, quasi dilaniatur Deus quem manducant Angeli. Quis dilaniat justitiam? Sed rursum mihi aliquis dicit: Et quis est qui manduergo, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur ? Cibus quem manducas per carnem, ut reficiaris tu, ille deficit; ut reparet te, consumitur: manduca justitiam, et tu reficeris, et illa integra perseverat. Quomodo videndo istam lucem corpoream reficiuntur isti oculi nostri, et res est corporea quae videtur oculis corporeis. Multi enim cum fuerint diutius in tenebris, infirmatur acies ipsorum, quasi jejunio lucis. Fraudati oculi cibo suo luce quippe pascuntur, defatigantur jejunio et debilitantur, ita ut ipsam lucem qua reficiuntur, videre non possint: et si diutius
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ illũ fuisse: ut ñ ẽẽt ipse dignꝰ corri¬
giã calciam̃ti eiꝰ soluere. Iam magnitudo
ista multũ dat intelligi: Cuiꝰ ñ erat
dignꝰ corrigiã calciam̃ti soluere. ille quo
nemo surrexerat inaior in natis mulie¬
rũ. Nus enĩ erat oĩb hoĩb & angłis. slã
angłm inuenimꝰ ꝓhibuisse: ne hõ illi ad
pedes caderet. Cũ enĩ quȩdã in apoca¬
lipsi angłs ostenderet ioħi qui scripsit
hoc eugłiũ: cont̾ritꝰ magnitudine ui¬
sionis ioħs. cecidit ad pedes angłi. Et ille.
Surge uide ne feceris hoc: Illũ adora:¬
idẽ dm̃. Nã ego conseruus tuus sũ. &
fr̃um tuoꝵ. Cadere gͦ sibi ad pedes ho
ior nemo surrexit in natis mulierũ. dic̃:
indignũ se eẽ soluere corrigiã calciam̃ti:
Tam̃ aliqͥd eiudentiꝰ dicat ioħs: qr ds ẽ dñs¬

Expanded text:
tiae illum fuisse, ut non esset ipse dignus corritiae illum fuisse, ut non esset ipse dignus corrigiam calceamenti ejus solvere . Jam magnitudo ista multum dat intelligi, cujus non erat dignus corrigiam calceamenti solvere, ille quo nemo surrexerat major in natis mulierum. Plus enim erat omnibus hominibus et Angelis. Nam angelum invenimus prohibuisse, ne homo illi ad pedes caderet. Cum enim quaedam in Apocalypsi Angelus ostenderet Joanni, qui scripsit hoc Evangelium, conterritus magnitudine visionis Joannes cecidit ad pedes Angeli. Et ille: Surge, vide ne feceris hoc; Deum adora nam ego conservus tuus sum et fratrum tuorum . Cadere ergo sibi ad pedes homjor nemo surrexit in natis mulierum, dicit indignum se esse solvere corrigiam calceamenti? 3. Tamen aliquid evidentius dicat Jo
Abbreviated transcription (Latin):
uiã dño: rectas facite sẽmitas eiꝰ. Tale
testimoniũ reddidit dño suo: & qr ille
dignatꝰ ẽ amico suo. Dñsq ipsius &
amicus ipsiꝰ ꝑhibuit & ipse testimoniũ
ioħi. Dixit enĩ de ioħe. In natis mulierũ
nemo exsurrexit maior ioħe baptista.
Sed qr se illi p̃posuit: in hoc qđ plus erat
ioħe: ds erat. Qui aũ minor ẽ inquit
in regno cęloꝵ: maior illo ẽ. Minor na¬
tiuitate: maior potestate. Maior diuini¬
tate. maiestate. claritate: tamquã in
pͥncipio erat uerbũ. & uerbũ erat apud
dm: & ds erat uerbũ. Sic aũ ꝑhibuerat
in suꝑiorib lectionib ioħs dño testimo¬
niũ. ut filiũ dĩ quidẽ diceret: d̃m non
diceret: nec tñ negaret. Tacuerat dm: ñ
negauerat dm. S ñ omĩno tacuit deũ.
Fortassis enĩ inuenimꝰ hoc in hodierna
lectione. Dixerat filiũ dĩ: s dicti sunt
& hoĩes filii cłi. Dixerat tantȩ excellen-¬

Expanded text:
viam Domino, rectas facite semitas ejus . Tale viam Domino, rectas facite semitas ejus . Tale testimonium reddidit Domino suo, et quia ille dignatus est amico suo: Dominusque ipsius et amicus ipsius perhibuit et ipse testimonium Joanni. Dixit enim de Joanne, In natis mulierum non exsurrexit major Joanne Baptista. Sed quia illi se praeposuit, in hoc quod plus erat Joanne, Deus erat. Qui autem minor est, inquit, in regno coelorum, major est illo . Minor nativitate, major potestate, major divinitate, majestate, claritate: tanquam in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Sic autem perhibuerat in superioribus lectionibus Joannes Domino testimonium, ut Filium Dei quidem diceret, Deum non diceret, nec tamen negaret: tacuerat Deum, non negaverat Deum, sed non omnino tacuit Deum: fortassis enim invenimus hoc in hodierna lectione. Dixerat Filium Dei: sed dicti sunt et homines filii Dei. Dixerat tantae excellen
Abbreviated transcription (Latin):
rdo lectionis eugli¬
siẽ potestis me¬
minisse qui cu¬
ram geritis ꝓuectꝰ
ur̃i ita sequit᷑: ut hȩc
quȩ mͦ lecta ẽ. hodie nob tractanda
ꝓponat᷑. Ab ipso pͥncipio usq ad hodi¬
ernã lectionẽ: quȩ supra dicta st̃ me¬
ministis iã ẽẽ tractata. Et si forte inde
multa estis obliti: certe uel officiũ nr̃m
manet. in ur̃a memoria quȩ hinc audi¬
eritis de baptismo ioħis. & si ñ tenetis
oĩa audisse uos: tñ credo qđ teneatis quȩ
dicta st̃ etiã quare sp̃s sc̃s in colũbȩ spe¬
cie apparuit: & quomͦ illa nodosissima
questio soluta sit. qr nescio quid qđ non
nouerat didicit ioħs in dño ꝑ colũbã:
cũ eũ iã nosset q̃n uenienti ut baptirare¬
tͣ ait. Ego a te debeo baptrari. & tu ue¬
nis ad me: quando ei dñs respondit.
sine mͦ ut impleat᷑ omnis iusticia. Nc̃ gͦ
ad eundẽ ioħem cogit nos ordo lectio¬
nis reuerti. Ipse ẽ ille qui ꝓpħatus ẽ ꝑ
ysaiã Uox clamantis in heremo. parate

Expanded text:
rdo lectionis evangelisicut potestis meminisse, qui curam geritis profectus vestri, ita sequitur, ut haec quae modo lecta est, hodie nobis tractanda proponatur. Ab ipso principio usque ad hodiernam lectionem, quae supra dicta sunt, meministis jam esse tractata. Et si forte inde multa estis obliti, certe vel officium nostrum manet in vestra memoria. Quae hinc audieritis de baptismo Joannis, etsi non tenetis omnia, audisse vos tamen credo quod teneatis: quae dicta sunt etiam, quare Spiritus sanctus in columbae specie apparuerit; et quomodo illa nodosissima quaestio soluta sit, quia nescio quid quod non noverat, didicit Joannes in Domino per columbam, cum jam eum nosset, quando venienti ut baptizaretur, ait, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? Quando ei Dominus respondit, Sine modo, ut impleatur omnis justitia . 2. Nunc ergo ad eumdem Joannem cogit nos ordo lectionis reverti. Ipse est ille qui prophetatus est per Isaiam, Vox clamantis in eremo, Parate
Abbreviated transcription (Latin):
Psallite intelligenter. Nolite oculis
quȩrere: qđ m̃te conspicit᷑. Psallite lin¬
gua: quia int̾ uos caro. Sed qr uerbũ
caro factũ ẽ & habitauit in nob: reddi¬
te sonũ carni: reddite dõ m̃tis obtutũ:
ꝑsallite intelligent̃: et uidetis qi uer¬
bũ caro factũ ẽ. & habitauit in nobis.

Expanded text:
Psallite intelligenter; nolite oculis Psallite intelligenter; nolite oculis quaerere quod mente conspicitur. Psallite lingua, quia inter vos caro; sed quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, reddite sonum carni, reddite Deo mentis obtutum. Psallite intelligenter, et videtis quia Verbum caro factum est, et habitavit in nob
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nullos ocultis habebat & tobis. qñ
cȩcus corporeis oculis. filio dabat p̃cep¬
ta uitȩ. Ille patͥ manũ tenehat. ut de pedi¬
bus ambularet: ille filio consiliũ. ut uiã
iusticiȩ teneret. Et hac oculos uideo: &
hac oculos intelligo. Et meliores oculi
dantis uitȩ consiliũ: quã oculi tenentis
manũ. Talesoculos quȩrebat &e iħc: q̃n
ait philippo. Tanto tẽpore uob̾cũ sũ & ñ
cognouistis me: Cales oculos quȩrebat.
cũ ait. Philippe: qui uidet me: uidet &
patrẽ. Isti ocłi in intelligentia st̃: isti ocu¬
li in mente st̃. Adeo cũ dixisset psalmꝰ.
qm rex om̃is t̾re ds̃: subiecit statĩ. psalli¬
te intelligent̃. Quod enĩ dico. psallite
dõ nr̃o psallite: dm dico. regẽ nr̃m. Seo
regẽ nr̃m int̾ hoiẽs uidistis tãꝙͦ hoĩem:
uidistis passum. crucifixũ. mortuũ. Late¬
bat aliquid in illa carne: quã oculis
carneis uidere potuistis. Quid ibi latebat:

Expanded text:
enim nullos oculos habebat et Tobias, quando enim nullos oculos habebat et Tobias, quando caecus oculis corporeis filio dabat praecepta vitae . Ille patri manum tenebat, ut pedibus ambularet: ille filio consilium dabat, ut viam justitiae teneret. Et hac oculos video, et hac oculos intelligo. Et meliores oculi dantis vitae consilium, quam oculi tenentis manum. Tales oculos quaerebat et Jesus, quando ait Philippo, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Tales oculos quaerebat, cum ait, Philippe, qui videt me, videt et Patrem . Isti oculi in intelligentia sunt, isti oculi in mente sunt. Ideo cum dixisset Psalmus, Quoniam rex omnis terrae Deus; subjecit statim, Psallite intelligenter. Quod enim dico, Psallite Deo nostro, psallite; Deum dico regem nostrum. Sed regem nostrum inter homines vidistis tanquam hominem, vidistis passum, crucifixum, mortuum: latebat aliquid in illa carne quam oculis carneis videre potuistis. Quid ibi latebat?
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse est uere rex nr̃. Q qͥd audistis in ipso psal¬
mo:̾ recenti uersu mͦ cantato: Psallite dõ
nr̃o. psallite: psallite regi nr̃o. psallite.
Quẽ dix̃ dm̃: ipsũ dix̃ regẽ nr̃m. Psallite
d̾o nr̃o psallite: psallite regi nr̃o: psallite intelli¬
gent̃. Ne in una parte uelis intelligere.
cui psallis: qm̃ rex omĩs t̾rȩ ds. Et quomͦ
ẽ oĩs t̾rȩ rex. qui uisus ẽ in una parte
t̾rarũ in hierosolyma. in iudȩa. ambulais
int̾ hoiẽs: natꝰ. sugens. crescens. mandu¬
cans bibens. uigilans. dormiens. fatigatꝰ
ad puteũ sedens. cõp̃hensus. flagellatus.
sputis illitꝰ. spinis coronatꝰ. ligno suspensus.
lancea ꝑcussus. mortuus. sepultꝰ: Quo¬
mͦ gͣ rex oĩs t̾rȩ: Qđ uidebat᷑ in loco: ca¬
ro erat. Oculis carneis caro apparebat:
in carne mortali maiestas ĩ mortalis oc¬
cultabat᷑. Et quib oculis maiestas iminor¬
talis penetrata cõpãge carnis poterit ĩtu-¬
eri : fst alius oculus. ẽ int̾ior oculus. Non

Expanded text:
Ipse est rex noster. Et quid audistis in ipso Psalmo, recenti versu modo cantato? Psallite Deo nostro, psallite: psallite regi nostro, psallite. Quem dixit Deum, ipsum dixit regem nostrum: Psallite Deo nostro, psallite: psallite regi nostro, psallite intelligenter. Ne in una parte velis intelligere cui psallis: Quoniam rex omnis terrae Deus . Et quomodo est omnis terrae rex, qui visus est in una parte terrarum, in Jerosolyma, in Judaea, ambulans inter homines, natus, sugens, crescens, manducans, bibens, vigilans, dormiens, fatigatus ad puteum sedens, comprehensus, flagellatus, sputis illitus, spinis coronatus, ligno suspensus, lancea percussus, mortuus, sepultus? quomodo ergo rex omnis terrae? Quod videbatur in loco, caro erat: oculis carneis caro apparebat; in carne mortali majestas immortalis occultabatur. Et quibus oculis majestas immortalis penetrata compage carnis poterit intueri? Est alius oculus, est interior oculus. Non
Abbreviated transcription (Latin):
iħc & discipuli eiꝰ in uideã terrã: & illic
demorabat᷑ cũ eis & baptizabat. Bapti¬
tatꝰ. baptizabat: ñ eo baptisio baptirabat:
quo baptizatꝰ ẽ. Dat baptismũ dñs bapti¬
tatꝰ a seruo. ostendens humilitatis uiam.
& ꝑducens ad baptisinũ dñi. hoc ẽ bap¬
tismũ suũ: p̃bendo humilitatis exemplũ.
qr ipse ñ respuit baptismũ serui. ꝙ in
baptismo serui. uia p̃parabat᷑ dño. &e bap¬

Expanded text:
eam terram, et illic demorabatur cum eis, et baptizabat. Baptizatus baptizabat. Non eo baptismo baptizabat quo baptizatus est. Dat baptismum Dominus baptizatus a servo, ostendens humilitatis viam, et perducens ad baptismum Domini, hoc est baptismum suum, praebendo humilitatis exemplum, quia ipse non respuit baptismum servi. Et in baptismo servi via praeparabatur Domino, et bap
Abbreviated transcription (Latin):
ñ facit hoc. Petrus in corpore oculus ẽ:
ille in corpore digitꝰ ẽ: In eo tñ corpore ẽ:
in quo petrus & si minꝰ ualet digitꝰ quã
ocłs: ñ ẽ tñ p̃cisus a corpore. Melius ẽ ẽẽ
digitũ & eẽ in corpore: quã ẽẽ oculũ oe

Expanded text:
non facit hoc. Petrus in corpore oculus est, non facit hoc. Petrus in corpore oculus est, ille in corpore digitus est, in eo tamen corpore est in quo Petrus, et si minus valet digitus quam oculus, non est tamen praecisus a corpore. Melius est esse digitum et esse in corpore, quam esse oculum et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ter unitatẽ erant magi pharaonis: e
faciebant similia moysi. Popłs isrł ut dixi:
ñ faciebant. Qui erant salui apud dm᷑ Qui
faciebant: an qui ñ faciebant: Petrus apłs
resuscitauit mortuũ: symon magus fecit
multa. Frant ibi quidã . xp̃iani. qui non
poterant facere. nec quod faciebat petrus:
nec qđ faciebat symon.Sed unde gaude¬
bant: quia noĩa ipsoꝵ erant scripta ĩ cȩlo.
Nam &e recdeuntib discipulis. dñs nr iħs
xp̃c ꝓpt̃ fidẽ gentiliũ hoc ait. Dixerunt
enĩ głantes ipsi discipuli. Eoce dñe in no¬
mine tuo etiã demonia nob subiecta st̃.
Bene quidẽ confessi sunt: detulert̃ honorẽ
nomini xp̃i. Et tñ quid eis ait: Nolite in
hoc głari. quia demonia uob̃ subiecta st̃:¬
s gaudete quia noĩa ur̃a st̃ scripta ĩ cęlo.
Petrus dęmonia exclusit. Nescio quȩ anicu¬
la uidua. nescio quis hõ qualiscũq laicus
habens caritatẽ. tenens integritatẽ fidei:

Expanded text:
praeter unitatem erant magi Pharaonis, et praeter unitatem erant magi Pharaonis, et faciebant similia Moysi . Populus Israel, ut dixi, non faciebat: qui erant salvi apud Deum; qui faciebant, an qui non faciebant? Petrus apostolus resuscitavit mortuum ; Simon Magus fecit multa : erant ibi quidam christiani qui non poterant facere, nec quod faciebat Petrus, nec quod faciebat Simon; sed unde gaudebant? Quia nomina eorum erant scripta in coelo. Nam et redeuntibus discipulis, Dominuspropter fidem gentium hoc ait. Dixerunt enim gloriantes ipsi discipuli, Ecce, Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt. Bene quidem confessi sunt, detulerunt honorem nomini Christi; et tamen quid ait eis? Nolite in hoc gloriari, quia daemonia vobis subjecta ssed gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Petrus daemonia excludit, nescio quae anicula vidua, nescio quis homo qualiscunque laicus, habens charitatem, tenens integritatem fidei,
Abbreviated transcription (Latin):
tes transserã: caritatẽ aũ ñ habeã. iicħ sũ.
Nemo gͦ uob̾ fabulas uendat:  pontiꝰ fecit
miraculũ: & donatꝰ orauit. & respondit
ei dñs de cęlo. Primo aut fallunt᷑. aut fal¬
lunt. Postremo fac illũ montes transferre:
Caritatẽ aũ inquit ñ habeã: nicħ sũ. Hi¬
deamꝰ utrũ habuerit caritatẽ. Crederẽ.
si ñ diuisisset unitatẽ. Nlã & contra istos
ut sic loquar mirabiliarios: cautũ me
fecit dñs m̃s dicens. In nouissimis aũ tẽpo¬
rib exsurgent pseudo ꝓpħȩ. facientes sig¬
etiã electos. Ecce p̃dixi uob̃. Ergo sponsus¬
debemꝰ. Aliq̃n enĩ & desertor terret ꝓum¬
cialẽ. S utrũ in castris sit. & aliquid illi
ꝓsit caracter ille in quo signatꝰ ẽ: hoc
attendit qui terreri & seduci ñ uult.
Teneamꝰ gͦ unitatẽ fr̃s mei. Prȩt̃ unitatẽ.
& qui facit miracula. nicħ ẽ. In unitate
eñi erat ppłs isrł: & ñ faciebant miracula:

Expanded text:
tes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum . 17. tes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum . 17. Nemo ergo vobis fabulas vendat. Et Pontius fecit miraculum; et Donatus oravit, et respondit ei Deus de coelo. Primo, aut falluntur aut fallunt. Postremo, fac illum montes transferre: Charitatem autem, inquit, non habeam, nihil sum. Videamus utrum habuerit charitatem. Crederem, si non divisisset unitatem. Nam et contra istos, ut sic loquar, mirabiliarios cautum me fecit Deus meus, dicens: In novissimis temporibus exsurgent pseudoprophetae, facientes sigetiam electos: ecce praedixi vobis . Ergo debemus. Aliquando enim et desertor terret provincialem; sed utrum in castris sit, et aliquid illi prosit character ille in quo signatus est, hoc attendit qui terreri et seduci non vult. Teneamus ergo unitatem, fratres mei: praeter unitatem, et qui facit miracula nihil est. In unitate enim erat populus Israel, et non faciebat miracula:
Abbreviated transcription (Latin):
tere cũ amico sponsi. qui habet sponsam
sponsus ẽ: amicus aũ sponsi stat & audit
eũ. Sed osistares & audires eũ: & ñ cade¬
res ut audires te. Audiendo enĩ eũ sta¬
res & audires. Nã loqueris: & tͥ caput in¬
flas. Ego inquit ȩccłia si sponsa sũ. si ar¬
ras acccepi:. si p̃cio sanguinis illiꝰ redẽpta
sũ: audio uocẽ sponsi & uocẽ amici sponsi.¬
Tunc audio: si sponso meo det głam ñ
sibi. Dicat amicus. Qui habet sponsam
sponsus ẽ: amicus aũ sponsi stat & aucdit
eũ: & gaucdio gauclet ꝓpt̃ uocẽ sponsi
Ecce habes sacram̃tũ: e ego concedo. Habes
formã: s sarm̃tũ es. de uite p̃cisũ. Tu
formã ostendis: ego radicẽ quęro. De
forma fructus ñ exit: nͥ ubi ẽ radix. Ubi
aũ ẽ radix: nͥ in caritate: Et audi formã
sacram̃toꝵ. Paulus loquat᷑. Si sciã inquit
oĩa sacram̃ta: & habeã omnẽ ꝓphetiã. &
omnẽ fidem. Et quantã fidẽ: Ita ut mon¬

Expanded text:
tere cum amico sponsi, Qui habet sponsam, tere cum amico sponsi, Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi stat et audit eum. Sed o si stares et audires eum, et non caderes ut audires te! Audiendo enim eum, stares et audires: nam loqueris, et tibi caput inflas. Ego, inquit Ecclesia, si sponsa sum, si arrhas accepi, si pretio sanguinis illius redempta sum, audio vocem sponsi; et vocem amici sponstunc audio, si sponso meo det gloriam, non sibi. Dicat amicus, Qui habet sponsam, sponsus est: amicus autem sponsi stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi. Ecce habes Sacramenta, et ego concedo. Habes formam, sed sarmentum es de vite praecisum; tu formam ostendis, ego radicem quaero: de forma fructus non exit, nisi ubi est radix; ubi autem est radix, nisi in charitate? Et audi formam sarmentorum; Paulus loquatur: Si sciam, inquit, omnia sacramenta, et habeam omnem prophetiam et omnem fidem et quantam fidem?, ita ut mon