comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nolebant eos dimittere aegyptii : Quomodo tã¬
qũa redituros dimiserunt: Quoniodo tamquã
redituris & reddituris aurũ & argentũ petentib
cõmodauer̃. si lȩtata .ẽ aegyptus in ꝓfectione eoꝵ:
Sed intelligendũ est post illã ultimã ȩgyptiorũ
mortẽ & tantã stragẽ in mari rubro tã magni
ꝑ sequentis exercitus aegyptios timuisse residu¬
os ne redirent hebraet. & eorũ reliquias magna
facilitate contererent. Tunc impletũ est quod
superius cũ dixiss&. & auxit populũ suũ uehe¬
menter. mox addidit: & firmauit eum super
in imicos eius. Hanc enĩ sententiã uno uersicu¬
lo propositã ut explicar& quo modo id factũ
sit. adiunxit cȩtera quae in hac laude narrauit
usq ad istũ locũ ubi ait. lȩtata est aegyptus
in profectione eorũ : quia incubuit timor eoꝵ
suꝑ eos: Uelut assignans quod proposuerat :
mo beneficia diuina conlata sint. ExΡANDIT
NUBEM IN PROTECTIONEM EORUM:

Expanded text:
nolebant eos dimittere Aegyptii? quomodo tannolebant eos dimittere Aegyptii? quomodo tanquam redituros dimiserunt? quomodo tanquam redituris et reddituris aurum et argentum petentibus commodaverunt, si «laetata est Aegyptus in profectione eorum?» Sed intelligendum est, post illam ultimam Aegyptiorum mortem, et tantam stragem in mari Rubro tam magni persequentis exercitus, Aegyptios timuisse residuos ne redirent Hebraei, et eorum reliquias magna facilitate contererent. Tunc impletum est quod superius, cum dixisset, «Et auxit populum suum vehementer,» mox addidit, «Et firmavit eum super inimicos ejus.» Hanc enim sententiam uno versiculo propositam ut explicaret, quomodo id factum sit, adjunxit caetera quae in hac laude cladis narravit, usque ad istum locum, ubi ait, «laetata est Aegyptus in profectione eorum, quia incubuit timor eorum super eos;» velut assignans quod proposuerat, qmo beneficia divina collata sunt. «Expandit nubem in protectionem eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
bat & cupiditates examinabat. ꝑmissi sunt face¬
re ista quã iussi. Non tamen sine aliquo ꝓuec¬
tu animȩ carnalis. quqͥd & his fecerunt. qͥ talia
iure passi iussi sunt. & quamuis per dolũ ab
iniquis hominibus tamen quod reddi debuit
abstulerunt. Sicut autẽ aegyptiorũ iniquita¬
te. sic istorũ infirmitate ad id quod opus erat.
illis factis figurandũ & pręnuntiandũ diuine
usus est ds̃. Et EOUXITEOS IN ARGENTO
ET AURO. Et istalo cutio scripturarũ est. Pro
eo quippe dictum est in argento & auro. ac si
dicerctur cũ argento & auro. ET NON E¬
RAT IN TRIBUBUS EORUM INFIR¬
Mus. Sed corpore non animo. Etiam hoc
magnũ dĩ beneficium fuit. ut in illa necessita¬
te migrandi nullus ess& aegrotus. Lae tata¬
EST AEGYDTUS IN PROEECTIONE EORŨ
QUIA INCUBUITtioron eonõ sob
Eos. Timor utiq ebreorum. suꝑ aegyptios.
Non enĩ timor eorũ quo timebant hebraei.
sed quo timebant᷑. Dicit aliquis. Quomodo gͦ

Expanded text:
bat et cupiditates examinabat, permissi sunt facebat et cupiditates examinabat, permissi sunt facere ista, quam jussi: non tamen sine aliquo provectu animae carnalis, quod et his fecerunt qui talia jure passi sunt, et quamvis per dolum, ab iniquis hominibus tamen quod sibi reddi debuit, abstulerunt. Sicut autem Aegyptiorum iniquitate, sic istorum infirmitate, ad id quod opus erat illis factis figurandum et praenuntiandum divine usus est Deus. «Et eduxit eos in argento et auro.» Et ista locutio Scripturarum est. Pro eo quippe dictum est, «in argento et auro,» ac si diceretur, cum argento et auro. «Et non erat in tribubus» «eorum infirmus:» sed corpore, non animo. Etiam hoc magnum Dei beneficium fuit, ut in illa necessitate migrandi nullus esset aegrotus. 29. est Aegyptus in profectione eorum, quia incubuit timor eorum super eos.» Timor utique Hebraeorum super Aegyptios. Non enim «timor eorum,» quo timebant Hebraei, sed quo timebantur. Dicet aliquis: Quomodo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
la BoriS corum. Haec plaga nouissima
est. excepta morte in mari rubro. Primicias
uero laborũ. propter primogenita pecorum.
dictũ arbitror. Quae plage cũ sint decem.
nec om̃s cõmeinorate sunt. nec eodẽ ordine
quo ibi facte leguntur. Libera est enĩ lau¬
datio. alege narrantis & texentis historian.
Cuius laudationis auctor & dictor cum sit
per prophetã sp̃s sc̃s: eadem utiq autoritate.
qu̾a per eũ egit hominẽ qui illã scripsit histo¬
riam: & cõmemorat aliquid factũ quod ibi . ñ
auro ditatos ifrabelitas ex egypto eduxit. quia
& ipsi tales erant qui non dum possent contem¬
nere laborũ suorũ lic& temporalem: tamen de¬
bitam iustamq inercedẽ Nec in eo qͦd ȩgyp¬
tios deceperunt aquib sibi ut cõmodarentur
aurũ argentũq. petiuerunt: putandus est ds̃
huiusmodi dolosi eis qui sursũ cor habent uel
iubere. uel si fecerint approbare. Magis enim
per illa dĩ uerba utiq ab illo qui cor eorũ uide¬

Expanded text:
laboris eorum.» Haec plaga novissima laboris eorum.» Haec plaga novissima est, excepta morte in mari Rubro. Primitias vero laborum, propter primogenita pecorum, dictum arbitror. Quae plagae cum sint decem, nec omnes commemoratae sunt, nec eodem ordine quo ibi factae leguntur. Libera enim est laudatio a lege narrantis et texentis historiam. Cujus laudationis auctor et dictor cum sit per Prophetam Spiritus sanctus; eadem utique auctoritate qua per eum egit hominem qui illam scripsit historiam, et commemorat aliquid factum quod ibi non lauro ditatos Israelitas eduxit ex Aegypto; quia et ipsi tales erant, qui nondum possent contemnere laborum suorum licet temporalem, tamen debitam justamque mercedem: nec in eo quod Aegyptios deceperunt, a quibus sibi ut commodaretur aurum argentumque petiverunt, putandus est Deus hujusmodi dolos, eis qui sursum cor habent, vel jubere, vel, si fecerint, approbare. Magis enim per illa Dei verba, utique ab illo qui cor eorum vide
Abbreviated transcription (Latin):
CYNOMIAET SCHINIFES. IN OMNIBUS
FINIBUS EORUM. Si quaeritur quando dix¬
erit. in uerbo eius erat ante quam fier&. &
sine tẽpore ibi erat quo tẽpore fier&. Qũã quã¬
& per angelos & per seruos suos moysen & a aron
& iam tunc quodammodo dixxit ut fier&. quan¬
GRANDINEM. Similis locutio est illi ubiait.
dedit terrã eorũ ranas. Nisi quod ibi . ñ. utiq.
posuit. ET PERCOSSIT UINEAS EORUM
ET FICULNEAS EORŨ. ET CONTRIGIT
OMNE LIOnUM Einiuo eorum Itoc ui
grandinis& fluminibus factũ est. unde &
ga est lo custae & bruci qm̃ altera est parens.
ET COMEDIT OMNEM FRUCTÕTENRE
EORUM. Et foenũ fructus est sicut loqͥ
scriptura consueuit. quae fenũ appellat etiã
segetes frugũ. Sed ut duo dicer&. duobus
fortasse quae dixerat: numero uoluit conso¬
nare. id est locustae & bruco. Hoc autẽ totũ
ꝑtinet ad elocutionis uarietatẽ medentem
fastidio. non ad diuersitatẽ sententiarum.
ET PERCUSSIT OMNE ORIMOSENITÕ
IN TERRA EORUM ꝑRimricias omnis

Expanded text:
nomyia, et cyniphes in omnibus finibus eorum. Si quaeritur quando dixerit, in verbo ejus erat antequam fieret; et sine tempore ibi erat, quo tempore fieret. Posuet per Angelos, et per servos suos Moysen et Aaron, etiam tunc quodammodo dixit ut fieret, quanit pluvias eorum grandinem.» Similis locutio est illi ubi ait, «Dedit terram eorum ranas;» nisi quod ibi non utique 33. Et percussit vineas eorum et ficulneas eorum, et contrivit omne lignum finium eorum.» Hoc vi grandinis et fulminibus factum est; unde et ga est locustae et bruchi; quoniam altera est parens, Et comedit omne fenum terrae eorum. Etiam fenum fructus est, sicut loqui Scriptura consuevit, quae etiam segetes frugum fortasse quae dixerat, numero voluit consonare, id est, locustae et brucho. Hoc autem totum pertinet ad elocutionis varietatem medentem fastidio, non ad diversitatem sententiarum.Et percussit omne primogenitum in terra eorum, primitias omnis
Abbreviated transcription (Latin):
pulchra. ordinate oriens. ordinate occidens.
ordinate ꝑagens om̃a tẽpora unde ꝓcessit :
Ipsa autẽ aeccła quomodo accepit incrementa
sur cessus perfectionẽ : Quomodo destinatur̃
ad finẽ quendam in mortalitatis: Quib prȩ¬
conis predicatur : Quib: misterus cõmendat᷑ :
Quib sacramentis occultatur: Qua prȩdicatio¬
ne reuelatur: Ubi fecit baec ds̃. Uideo
magna opera tua dñe. Qũa magnificata sunt
opera tua dñe. Quaero ubi fecerit: locũ non
inuenio. sed uideo quid sequit᷑. OMNIA IN
SAPIENTIA FECISTI. Ergo om̃a in xp̃o
fecisti. Ille contẽptus. ille expalinatus. ille
consputus. ille spinis coronatus. ille crucifixos.
om̃a in illo fecisti. Audio audio quid de illo
tuo milite nunties hominib quid de illo
precone sco prȩdices gentibus. xpm dĩ uirtu¬
tẽ & dĩ sapientiã. In rideant iudei crucifix¬
um xp̃m quia scandalũ est eis. In rideant
pagani crucifixũ xp̃m. quia stulticia estieis

Expanded text:
pulchra, ordinate oriens, ordinate occidens, pulchra, ordinate oriens, ordinate occidens, ordinate peragens omnia tempora, unde processit? Ipsa autem Ecclesia quomodo accepit incrementa, successus, perfectionem? Quomodo destinatur ad finem quemdam immortalitatis? Quibus praeconiis praedicatur? quibus mysteriis commendatur? quibus sacramentis occultatur? qua praedicatione revelatur? Ubi fecit haec Deus? Video magna opera: «Quam magnificata sunt opera tua, Domine!» Quaero ubi fecerit, locum non invenio; sed video quid sequatur: «Omnia in sapientia fecisti.» Ergo omnia in Christo fecisti. Ille contemptus, ille expalmatus, ille consputus, ille spinis coronatus, ille crucifixus, omnia in illo fecisti. Audio, audio quid de illo tuo milite nunties hominibus; quid de illo praecone sancto praedices gentibus, Christum Dei Virtutem, et Dei Sapientiam. Irrideant Judaei crucifixum Christum, quia scandalum est eis; irrideant Pagani crucifixum Christum. quia stultitia est eis:
Abbreviated transcription (Latin):
in cordibus sius: Non inde erũpunt. non
faciunt impetũ in istã peregrinationẽ hieru¬
salem. Quare non faciunt: Quia iam ortus est
sol. & splendet in toto orbe terrarũ. Ergo
gati sunt & in cubilib suis cubabunt. Quid tu
homo dĩ: Quid tu acccła dĩ: Quid tuo cor¬
pus yp̃i cuius caput in caelo est: Quid tu fa¬
cis ohomo unitas eius : E.XIET IN OUIO
ttomo ab orossoom. O peretur ergo
iste homo opera bona in securitate pacis ęcłȩ :¬
operetur usq in finẽ. Aliquando enim erit
quedã contenebratio. & fi& quidã impetus
sed in uespera idest infine mundi. Modo au¬
tẽ in pace & tranquillitate operat᷑ aecclesia.
quia exi& homo ad opussuũ. ET AD OΡERA¬
MAONIFICATA SONT OPERRTOA DÑE
Merito magna merito excelsa. ubi facta sunt
o pera ista tam magna. Quae illa stacio dĩ ubi
operatus est : Unde processerunt primo ista
tam pulchra: Si ad litterã accipias. omnis
ordinata creatura ordinate currens. ordinate

Expanded text:
in cordibus suis? Non inde erumpunt, non in cordibus suis? Non inde erumpunt, non faciunt impetum in istam peregrinantem Jerusalem. Quare non faciunt? Quia jam «ortus est sol,» et splendet in toto orbe terrarum. 24. gati sunt, et in cubilibus suis cubabunt.» Quid tu, o homo Dei? quid tu, o Ecclesia Dei? quid tu, o corpus Christi, cujus caput in coelo est? quid tu facis, o homo, unitas ejus? «Exiet,» inquit, «homo ad opus suum.» Operetur ergo iste homo opera bona in securitate pacis Ecclesiae, operetur usque in finem. Aliquando enim erit quaedam contenebratio, et fiet quidam impetus, sed in vespera, id est in fine mundi: modo-autem in pace et tranquillitate operatur Ecclesia; quia «exiet homo ad opus suum, et ad operamagnificata sunt opera tua, Domine!» Merito magna, merito excelsa. Ubi facta sunt opera ista tam magna? quae illa statio Dei ubi operatus est? unde processerunt primo ista tam pulchra? Si ad litteram accipias, omnis ordinata creatura, ordinate currens, ordinate
Abbreviated transcription (Latin):
eam. Ortus est sol quia occrdit sol. sed non ex¬
tinctus est sol. Ad huc eis qui non intelligunt
xp̃m ipsa nox est. Adhuc eis sol ortus non est :
instent ut intelligant. ne rapiantur arugiente
leone. Nam ecce quib ortus est. non eos au¬
dent inuadere catuli leonũ. Sequit᷑ enĩ. Ortus
est sol. ET CONOREGATISUNT ET IN
CUBILIBUS SUIS CUBABUNT. Magis
magisq ubi oritur sol iste ut intelligat᷑ ab
orbe terrarũ & clarificet᷑ xp̃c in toto mundo
congregant᷑ catuli leonũ illa dȩ monia receduns
a ꝑsecutione aeccłae quae instigabant ꝑsequi
domũ dĩ operando in filus diffidentiȩ. Nam
dictũ est scđ̾m principem potestatis aeris. qui
nunc operat᷑ in filiis infidelitatis. Modo iam
quia nemo eorũ ꝑsequi audet accłam. ortus. ẽ.
sol & congregati sunt. Et ubi sunt: Et in
cubilib suis cubabunt. Cubilia eorũ. corda
infideliũ. Quã multi gerunt leones cubantes

Expanded text:
eam. «Ortus est sol,» quia occidit sol, sed non exeam. «Ortus est sol,» quia occidit sol, sed non exstinctus est sol. Adhuc eis qui non intelligunt Christum, ipsa nox est; adhuc eis sol ortus non est: instent, ut intelligant, ne rapiantur a rugiente leone. Nam ecce quibus ortus est, non eos audent invadere catuli leonum. Sequitur enim: «Ortus est sol, et congregati sunt, et in cubilibus suis cubabunt.» Magis magisque ubi oritur sol iste, ut intelligatur ab orbe terrarum, et clarificetur Christus in toto mundo, congregantur catuli leonum; illa daemonia recedunt a persecutione Ecclesiae, quae instigabant persequi domum Dei, operando in filiis diffidentiae. Nam dictum est: «Secundum principem potestatis aeris, qui nunc operatur in filiis infidelitatis» . Modo jam quia nemo eorum persequi audet Ecclesiam, «ortus est sol, et congregati sunt.» Et ubi sunt? «Et in cubilibus suis cubabunt.» Cubilia eorum, corda infidelium. Quam multi gerunt leones cubantes
Abbreviated transcription (Latin):
ficare gentes: modo autẽ dico bestias siluae
significare de monia & angelos pręuaricationis.
putetis me aliquid contrariũ dicere. Similitu¬
dines enĩ sunt. & in quocumq loco sunt: cirtum¬
stantia sui exponunt᷑. Illic ꝑtransibunt omnes
bestiae siluae. Ubi: In noctẽ quã posuit dñs
quia sol agnouit occasũ suũ. Catuli leonũ ru¬
gientes ut rapiant. quaerentes adõ escam sibi.
Merito dñs uenturus ad occasũ suũ ipse solius¬
ticiae agnoscens occasũ suũ. ait discipulis tãquã
tenebris futuris circuituro leone. ut quęrer&
quẽ deuorar&. Et quid ille leo: Neminem
deuoraret nisi peter&. Hac nocte inquit pos¬
tulauit satanas uexare uos sicut triticum. & ego
rogaui pro te petre. ne deficiat fides tua.
Nonne petrus cũ ter negauit iam inter dentes
qui dix̃. potestatẽ habeo ponendi animã meam.
& potestatẽ habeo iterũ sumendi eã. Agnouit
occasũ suũ & posuit eam. ortus est sol recepit

Expanded text:
ficare Gentes, modo autem dico bestias silvae ficare Gentes, modo autem dico bestias silvae significare daemonia et angelos praevaricationis, putet iis me aliquid contrarium dicere. Similitudines enim sunt, et in quocumque loco sunt, circumstantia sui exponuntur. «Illic pertransibunt omnes bestiae silvae.» Ubi? In nocte quam posuit Dominus, quia «sol agnovit occasum suum. Catuli leonum rugientes, ut rapiant, quaerentes a Deo escam sibi.» Merito Dominus venturus ad occasum suum, ipse sol justitiae agnoscens occasum suum, ait discipulis, tanquam tenebris futuris, circuituro leone, ut quaereret quem devoraret, quod ille leo neminem devoraret, nisi peteret: «Hac nocte,» inquit, «postulavit satanas vexare vos sicut triticum; et ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua» . Nonne Petrus cum ter negavit , jam inter dentes Qui dixit, «Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam; agnovit occasum suum,» et posuit eam; «ortus est sol,» et recepit
Abbreviated transcription (Latin):
tribu iuda. Et diabolũ. quia conculcauit
leonẽ & draconẽ. Discite sic intelligere
cũ figurate iste dicunt᷑ : ne forte ubi lege¬
ritis quod xp̃m significat petra : ubiq. petrã
xpm̃i putetis. Significat alia atq alia. sicut
littera quo loco ponat᷑ uide. ibi intellegis
eius uim. Si audieritis litterã primam in
nomine dĩ & putaueris eam semꝑ ibi ponen¬
dam: delebis eam in nomine diaboli. Ab eadẽ
enĩ littera incipit nomen dĩ a qua incipit
nomen diaboli. Et nibiltam disiunctum.
quã ds̃ & diabolus. Uide gͦ quã absurdus. ẽ
arebus & humanis & diuinis qui dixerit. D.
litterã singularitrr diꝰ : non debet habere in
capite nomen diaboli. Et cũ quaesieris qua¬
re : respondebit. Ego in nomine dĩ legi istã
litteram. Ridetͥ iste. nam nec talis est. cui
digneris reddere rationẽ. Nolite ergo tam
puerilit᷑ sapere &iam ista diuina. ut forte ali¬
quis urm̃ qua dixi superius. bestias siluae signi¬

Expanded text:
tribu Juda» , et diabolum; quia, «Conculcavit tribu Juda» , et diabolum; quia, «Conculcavit leonem et draconem» . Discite sic intelligere, cum figurate ista dicuntur; ne forte ubi legeritis quod Christum significat petra , ubique petram Christum putetis. Significat alia atque alia, sicut littera quo loco ponatur vide, ibi intelligis ejus vim. Si audieris litteram primam in nomine Dei, et putaveris eam semper ibi ponendam, delebis eam in nomine diaboli. Ab eadem enim littera incipit nomen Dei, a qua incipit nomen diaboli; et nihil tam disjunctum, quam Deus et diabolus. Vide ergo quam absurdus est a rebus et humanis et divinis, qui dixerit de littera singulari D, Non debet haberi in capite nominis diaboli, et cum quaesieris, quare? respondeat: Ego in nomine Dei legi istam litteram. Ridetur iste; nam nec talis est cui digneris reddere rationem. Nolite ergo tam pueriliter sapere etiam ista divina, ut forte aliquis vestrum, quia dixi superius bestias silvae signi
Abbreviated transcription (Latin):
& ait. Nlescis quia potestatẽ habeo occiden¬
di & dimittendi te: At ille qui uenerat¬
& eum docere a quo iudicabat᷑. non haberes
in quit in me potestatẽ. nisi eẽt. tibi de suꝑ¬
: data. Et homo & diabolus & quę lib& doe¬
monia non nisi accepta potestate nocent.
sed proficientibus non nocent. Malis ita sunt
tamquã ignis foeno: bonis ita sunt tam quã
ignis auro. Manducatus est iudas ut fȩnũ:
probatus est iob ut aurũ. Postisti tenebras
& facta est nox. illic ꝑtransibunt om̃s bestiȩ
siluae. lam bestiae siluac alio modo. alio enĩ
& alio modo semꝑ ista intelleguntur. quo¬
modo dñs ipse agnus ipse leo. Quid tam
diuersum quam agnus & leo: Sed qualis
agnus : Qui uincer& lupũ. uincer& leonẽ
lp̃se petra. ipse pastor. ipse ianua. Pastor
intrat per ianuã & dicit: ego sum pastor
bonus : & dicit ego sum ranua. Ipsũ leonis
nomen dnm̃ significat. quia uicit leo de

Expanded text:
et ait: «Nescis quia potestatem habeo occidenet ait: «Nescis quia potestatem habeo occidendi et dimittendi te?» At ille qui venerat et eum docere, a quo judicabatur: «Non haberes,» inquit, «in me potestatem, nisi esset tibi desuper data» . Et homo et diabolus et quaelibet daemonia nonnisi accepta potestate nocent: sed proficientibus non nocent. Malis ita sunt tanquam ignis feno; bonis ita sunt tanquam ignis auro. Manducatus est Judas ut fenum; probatus est Job ut aurum. «Posuisti tenebras, et facta est nox: illic pertransibunt omnes bestiae silvae.» Jam bestiae silvae alio modo: alio enim et alio modo semper ista intelliguntur; quomodo Dominus ipse agnus, ipse leo. Quid tam diversum quam agnus et leo? Sed qualis agnus? Qui vinceret lupum, vinceret leonem. Ipse petra, ipse pastor, ipse janua. Pastor intrat per januam: et dicit, «Ego sum pastor bonus;» et dicit, «Ego sum janua» . Ipsum leonis nomen Dominum significat; quia, «Vicit leo de
Abbreviated transcription (Latin):
quos deuorent. Ipse leo inaior princeps om̃iũ
taliũ leonũ: quid de illo dictũ est: Nescitis
quia aduersarius ur̃ diabolus tq̃quã leo rugiens
cirtuit quȩrens quẽ deuor&: Ideo quȩrentes
adõ escam sibi. quia nec tẽptari quis potest
adiabolo nisi ꝑmittente dõ. lob sc̃s ante dia¬
bolũ erat. & tamen longe ab illo erat. Aspec¬
tu ante illũ. potestate remotus ab illo. Quan¬
do auder& tẽptare uel carnẽ uel facultates
eius quas possidebat nisi accepiss& potestatẽ :
Quare autẽ clatur potestas: Aut ad damp¬
nandos impios. aut ad probandos pios. Iuste
hoc totũ dñs agit. & in neminẽ hab& diabo¬
lus potestatẽ uel in aliquid eius. nisi ille con¬
cedat. ubi est potestas sumina & sublimis.
Sic diabolo sic homini nulla est potestas in
hominem. nisi desuꝑ detur. Stabat iudex
uiuorũ & mortuorũ ante hominẽ iudicem.
& in flauit se homo iudex. uidens ante se xp̃or

Expanded text:
quos devorent. Ipse leo major, princeps omnium quos devorent. Ipse leo major, princeps omnium talium leonum, quid de illo dictum est? «Nescitis quia adversarius vester diabolus, tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret» ? Ideo «quaerentes a Deo escam sibi;» quia nec tentari quis potest a diabolo, nisi permittente Deo. Job sanctus ante diabolum erat, et tamen longe ab illo erat: aspectu ante illum, potestate remotus ab illo. Quando auderet tentare vel carnem, vel facultates ejus quas possidebat, nisi accepisset potestatem? Quare autem datur potestas? Aut ad damnandos impios, aut ad probandos pios. Juste hoc totum Dominus agit; et in neminem habet diabolus potestatem, vel in aliquid ejus, nisi ille concedat, cui est potestas summa et sublimis. Sic diabolo, sic homini nulla est potestas in hominem, nisi desuper detur. Stabat judex vivorum et mortuorum ante hominem judicem, et inflavit se homo judex videns ante se Christum,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ei placer&. idest nisi agnoscer& occasum
suum non occider& quia ipse ait. Potestatem
habeo ponendi animã meã. & potestatẽ habeo
iterũ sumendi eam. Nlemo tollit eam ame:
sed ipse eam pono ame. Ergo cognouit occasũ¬
occidit sol cum passus est dñs: Factȩ sunt
quaedã tenebrae in apostolis. defecit spes
eorũ quibus pr̾mo magnus & redẽptor om̃iũ
udebat᷑. Quare : POSUISTI TENEBRAS
ETFACTA EST NOX IBI PERTRANSIBUNT
OMNES BESTIAE SILUAE CATULILEO NŨ
RUGIENTES OT RAPIANT. QUERENTES
ADÕ AESCAM SISI. Quid intellegã sp̃ualiter
catulos leonũ nisi sp̃uaba nequiciȩ : Quid
intellegam nisi mala dȩ monia : Quȩ dę monia
pascunt᷑ errorib hominũ. Sunt enĩ principes
dȩ moniorũ. & sunt de monia quȩdã contẽpti¬
bilia. Ista de monia seducere animas quaerunt.
sed ubi sol non ortus est. Tenebrȩ enĩ sunt. &¬
cum tenebrae sunt. quęrunt catuli leouum.

Expanded text:
nisi ei placeret: id est, nisi agnosceret occasum nisi ei placeret: id est, nisi agnosceret occasum suum, non occideret; quia ipse ait, «Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me, sed ego ipse eam pono a me» . Ergo, «agnovit occasuoccidit sol, cum passus est Dominus? Factae sunt quaedam tenebrae in Apostolis, defecit spes eorum, quibus primo magnus et redemptor omnium videbatur. Quare? «Posuisti tenebras, et facta est nox: ibi pertransibunt omnes bestiae silvae. Catuli leonum rugientes, ut rapiant, quaerentes a Deo escam sibi». Quid intelligam spiritualiter catulos leonum, nisi spiritualia nequitiae ? quid intelligam nisi mala daemonia, quae daemonia pascuntur erroribus hominum? Sunt enim principes daemoniorum, et sunt daemonia quaedam contemptibilia. Ista daemonia seducere animas quaerunt, sed ubi sol non ortus est; tenebrae enim sunt. Et cum tenebrae sunt, quaerunt catuli leonum
Abbreviated transcription (Latin):
sem rerũ uisibilium. Solagnouit occasum suum.
Quid est sol cognouit occasũ suum: Xp̃c agno¬
uit passionẽ suam. Occasus xp̃i. passio xp̃i. Sed
nũquid sic sol occidit ut non oriatur: Nũ quid
qui dormit non adiciet ut resurgat : Nlonue
ipse dixt dormiui turbatus: Ꝙde illo dic
ñtũ est. suꝑ caelos ds̃: Ergo solagnouit occasũ
suum. Quid est agnouit: Ad probauit. placu¬
it ei. Et unde ostendimus quia agnouit. hoc
est placuit ei: Quid enim non nouit ds̃: quid
non nouit xp̃c e Ꝙ tamen dicturus est infine
quibusdam non noui uos. Quomodo ergo ibi
non noui uos non est quasi ignoti mihi estis
sed non mihi placetis. sic & bic agnouit occa¬
sum suũ. placuit illi occasus cius. Si enim illi
displicer& quomodo pateret᷑: Homini enim
quia non est illesol: & iam si displiceat passiosua
patit᷑ & quod non uult. ille autẽ non pateret᷑

Expanded text:
em rerum visibilium: «Sol agnovit occasum suum.» em rerum visibilium: «Sol agnovit occasum suum.» Quid est, «Sol agnovit occasum suum?» Christus agnovit passionem suam: occasus Christi, passio Christi. Sed numquid sic sol occidit, ut non oriatur? «Numquid qui dormit, non adjiciet ut resurgat» ? nonne ipse dixit, «Dormivi turbatus?» et de illo dictare super coelos, Deus» ? Ergo, «Sol agnovit occasum suum:» quid est, «agnovit?» Approbavit, placuit ei. Et unde ostendimus quia agnovit, hoc est, placuit ei? Quid enim non novit Deus? quid non novit Christus? Et tamen dicturus est in fine quibusdam: «Non novi vos» . Quomodo ergo ibi, «Non novi vos,» non est quasi, Mihi ignoti estis, sed, non mihi placetis; sic et hic, «agnovit occasum suum,» placuit illi occasus suus. Si enim ei displiceret, quomodo pateretur? Homini enim, quia non est ille sol, etiamsi displiceat passio sua, patitur et quod non vult. Ille autem non pateretur,
Abbreviated transcription (Latin):
ge esto scripturae capax. ut aliud uideas
obicȩ oculis tuis. aliud innui cordi tuo. Sal
ergo ille iam securi dicimus. sol ille iusticue non
sine causa impiis non oritur & si uolunt. Ipsa eni
sapientia dicit: quęrent me mali & non inuenient.
Qudrent : & non inuenient. Quare : Oderunt
enĩ sapientiam. Ipsa sapientia loquitur & dicit.
Quaerent me mali & non inuenient. oderunt
enĩ sapientiã. Si ergo oderunt. quare quȩ runts
Quaerunt ut non fruantur. sed ut inflentur
Querunt sermonibus: oderunt moribus. Sc̃s eñ¬
sp̃s disciplinȩ fugi& fictũ & aufer& se a cogita¬
tionibus quae sunt sine utellectu. Non ergo
ille sol oritur impus. non oritur malis. At uero
de isto sole quid dictũ est: Qui facit solẽ suũ
oriri suꝑ bonos & malos. & pluit suꝑ iustos & in¬
iustos. Ergo de illo sole iusticiae nescio quid
significat psalmus iste scđm misteriũ. Nam
uidemus ista fieri in creatura. & iam scđm speci¬

Expanded text:
ge, esto Scripturae capax, ut aliud videas ge, esto Scripturae capax, ut aliud videas objici oculis tuis, aliud innui cordi tuo. 21. Sol ergo ille, jam securi dicimus, sol ille justitiae, non sine causa impiis non oritur, etsi volunt: ipsa enim Sapientia dicit, «Quaerent me mali, et non invenient. Quaerent, et non invenient.» Et quare? Oderunt enim sapientiam. Ipsa Sapientia loquitur, et dicit: «Quaerent me mali, et non invenient; oderunt enim sapientiam» . Si ergo oderunt, quare quaerunt? Quaerunt, non ut fruantur, sed ut inflentur; quaerunt sermonibus, oderunt moribus. «Ss disciplinae fugiet fictum, et auferet se a cogitationibus quae sunt sine intellectu» . Non ergo sol ille oritur impiis, non oritur malis. At vero de isto sole quid dictum est? «Qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos» . Ergo de illo sole justitiae nescio quid significat psalmus iste secundum mysterium; nam videmus ista fieri in creatura etiam secundum speci
Abbreviated transcription (Latin):
odium. Itaq irascimini & nolite peccare Ca¬
ritas & si irascitur aliquando ut corrigat non
tenet᷑ rea. quia non inueterauit ira ut uerte¬
retur in odium. Si autẽ ira conuersa fucrit
in odium. occidit sol suꝑ iracundiã urãm. Non
tis fr̃s ideo non nullis solem. eẽ. ad orandum:
quia sol in scripturis ali quando xp̃m significat.
Talis et̃ dementia hominũ. quasi ad orandum
aliquid dicat᷑ cuni dicit᷑. sol xpm significat.
Adora ergo & petr̃a. quia xpm̃ significat
Sicut ouis ad uictimã ductus est adora & ouẽ.
adora & leonẽ. quia xpm significat. Uidete
qua inulta xpm̃ significent. om̃a ista xp̃c in si¬
militudine non in proprietate. Queris propri¬
etatẽ xp̃i. in principio erat uerbũ. & uerbum
erat apud dm̃. Ecce proprietas xp̃i per quã
factus es: uis audire & proprietatẽ per quam
factus es: Et uerbũ caro factũ est. & habitauit
in nobis. Cȩtera similitudines sunt. Intellȩ¬

Expanded text:
odium. Itaque «irascimini, et nolite peccare» . Chaodium. Itaque «irascimini, et nolite peccare» . Charitas etsi irascitur aliquando, ut corrigat, non tenetur rea; quia non inveteravit ira, ut verteretur in odium. Si autem ira conversa fuerit in odium, occidit sol super iracundiam vestram. «Non»tis, fratres, ideo nonnulis solem esse adorandum, quia sol in Scripturis aliquando Christum significat. Talis est enim dementia hominum; quasi adorandum aliquid dicatur, cum dicitur, Sol Christum significat. Adora ergo et petram, quia Christum significat . «Sicut ovis ad victimam» «ductus est» ; adora et ovem, adora et leonem, quia Christum significat. Videte quam multa Christum significent; omnia ista Christus in similitudine, non in proprietate. Quaeris proprietatem Christi? «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum.» Ecce proprietasam refectus es? «Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Caetera similitudines sunt. Intelli
Abbreviated transcription (Latin):
centẽ sed ut ꝓpinquet ad solem: Non istã lunã
dico uisibilẽ oculis. sed quae hoc nomine signifi¬
catur. Ista quando obscura erat aeccła. quando
non dũ apparebat: non dum eminebat: sedu¬
cebant᷑ homines & dicebat᷑. Haec est aecclesia.
hic est xp̃c. ut sagittarent in obscura luna rec¬
toscorde. Modo quã caecus est qui luna plena
errat: Fecit lunã in tempora. Hic enĩ tẽpora¬
liter transit aeccła : non enĩ hicerit semꝑ ista
mortalitas. Augeri & minui potest. aliquan¬
do ꝑtransibit. in tempora facta est. Sol
AGNO UIT OCCASUM SUUM. Et hic quis
sol nisi sol ille iusticiȩ quem sibi non ortum
impii plangent in fine iudicii Qui dicturi
sunt in illo die: Ergo errauimꝰ auia uerita¬
tis. & iusticiae lumen non luxit nobis. & sol
non ortus est nobis. Ei sol iste oritur. qui in¬
telligit xp̃m. Recedit autẽ ab intellectu eiꝰ
xp̃c  qui sic iratus fuerit fratri suo. ut teneat

Expanded text:
centem; sed ut propinquet ad solem. Non istam lunam centem; sed ut propinquet ad solem. Non istam lunam dico visibilem oculis, sed quae hoc nomine significatur. Ista quando obscura erat Ecclesia, quando nondum apparebat, nondum eminebat, seducebantur homines, et dicebatur, Haec est Ecclesia, hic est Christus; «ut sagittarent in obscura luna rectos cord.» . Modo quam caecus est qui plena luna errat? «Fecit lunam in tempora.» Hic enim temporaliter transit Ecclesia; non enim hic erit semper ista mortalitas: augeri et minui aliquando transibit; in tempora facta est. «Sol agnovit occasum suum.» Et hic quis sol, nisi sol ille justitiae, quem sibi non ortum impii plangent in die judicii? Qui dicturi sunt in illo die, «Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis» . Ei sol iste oritur, qui intelligit Christum. Recedit autem ab intellectu ejus Christus, qui sic iratus fuerit fratri suo, ut teneat
Abbreviated transcription (Latin):
est ericus & leporibus. Ponas illã in mari. domꝰ ÷ͣ
est fulicae. Ubiq utilis petra. & in montibus
ipsa utilis. Montes sine petrȩ fundamento:
ruerent in profundũ. Nonne iam dudum
de montib dicebat᷑ illic uolatilia cęli in habita¬
bunt de medio petrarũ dabunt uoces suas :
Ubiq ergo petraẽ refugiũ nr̃m. siue in montib
excelsa sit. siue in mari tundat᷑ fluctibus non
frangit᷑. siue in terra solidet᷑. ad illam cerui.
ad illã fulica. ad illã lepus & ericius. Tundant
pectora lepores & ericii. confiteant᷑ peccata sua.
Licet cooꝑti sint minutis quidẽ cotidianisq pec¬
catis. non eis tamen deest petra quȩ illos docuit
dicere. dimicte nobis debita nr̃a sicut & nos di¬
mictimus debitoris nr̃is. Petrae refugiũ & ericiis¬
& leporibus FECIT LUNA IN TEMPORA
Intellegimꝰ sp̃ualit̾ aeccłam crescentẽ de mini¬
mo & ista mortalitate uitae quodã modo senes¬

Expanded text:
est ericiis et leporibus: ponas illam in mari, domus est ericiis et leporibus: ponas illam in mari, domus est fulicae. Ubique utilis petra. Et in montibus ipsa utilis: montes sine petrae fundamento ruerent in profundum. Nonne jamdudum de montibus dicebatur: «Illic volatilia coeli inhabitabunt; de medio petrarum dabunt voces suas?» Ubique ergo petra refugium nostrum: sive in montibus excelsa sit, sive in mari tundatur fluctibus, non frangatur, sive in terra solidetur; ad illam cervi, ad illam fulica, ad illam lepus et ericius. Tundant pectora lepores, et ericii confiteantur peccata sua: licet cooperti sint minutis quidem quotidianisque peccatis; non eis tamen deest petra, quae illos docuit dicere, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nenacis. Fecit lunam in temporaIntelligimus spiritualiter Ecclesiam crescentem de minimo, et ista mortalitate vitae quodammodo senes
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝑficis inquit pedes meos sicut cerui. & suꝑ
excelsa statues me. Teneant montes altos alta
prȩcepta dĩ. sublimia cogitent. teneant ea
quȩ multũ eminent inscripturis. iustificentur
in summis. Ceruis enĩ sunt illis: montes altis¬
simi. Quid de humilibus bestus: Quid de lepore
quid de ericio: Lepus minutũ animal est &¬
infirmũ. ericius & iam spinosũ. Illud auimal
timidũ. illud animal spinis cooꝑtũ. Spinȩ qͥd
significant nisi peccatores: Qui peccat cotidie
etiam si non magna peccata minutissim is spinis
cooꝑtus est. In eo quod lepus est in eo quod
minutissimis peccatis operit᷑: ericius est: & non
potest tenere excelsa ille & ꝑfecta precepta.
Non. Sic enĩ montes altissimi ceruis. ut uideas
quid sequat᷑. PETRA REEUGIUM ERICIS
ET LE PORISUS. Quia factus est dñs refugiũ
pauperi. Ponas petrã illã in terra. refugium

Expanded text:
«Qui perficit,» inquit, «pedes meos sicut cervi, et super «Qui perficit,» inquit, «pedes meos sicut cervi, et super excelsa statuet me» . Teneant montes altos, alta praecepta Dei; sublimia cogitent, teneant ea quae multum eminent in Scripturis, justificentur in summis: cervis enim sunt illi montes altissimi. Quid de humilibus bestiis? quid de lepore? quid de ericio? Lepus minutum animal et infirmum, ericius etiam spinosum: illud animal timidum, illud animal spinis coopertum. Spinae quid significant, nisi peccatores? Qui peccat quotidie, etiamsi non magna peccata, minutissimis spinis coopertus est. In eo quod timet, lepus est; in eo quod minutissimis peccatis operitur, ericius est: et non potest tenere excelsa illa et perfecta praecepta. Non. Sic enim «montes altissimi cervis,» ut et his videas quid sequatur: «Petra refugium ericiis et leporibus.» Quia factus est Dominus refugium pauperi . Ponas petram illam in terra, refugium
Abbreviated transcription (Latin):
ger mansit. Et unusquisq imitans xp̃m ita sit
in isto scło. idest in isto mari. ubi non potest
nisi procellas tẽpestatesq sentire. ut nulli uen¬
to cedat nulli fluctui. sed om̃a excipiat &¬
integer maneat. Ergo fulice domus. & for¬
tis est & humilis. Non hab& domũ fulica in
excelsis. nihil illa domo firmius & nihil humilius.
in cedris quidẽ nidificant passeres propt̾ p̃sen¬
tẽ necessitatẽ. sed petr̃ã illã habent ducẽ quae
fluctibus tunditur & non frangitur. imitant᷑
eñi xp̃i passiones. Et si forte cȩdrilibani iratȩ
fuerint. & aliquid molestiae uel scandali seruis dĩ
in ramis suis cõmouerint. uolabunt quidẽ inde
passeres. sed uaecȩdro remanenti sine nidis pas¬
serũ. Passeres enĩ non naufragabunt. non pe¬
ribunt. quia fulicae domus duꝰ est eorum.
Quid ergo sequit᷑ : MONTES ALTISSIMI
CERUIS. Cerui magni sp̃uales. transcenden¬
tes in cursu om̃ia spinosa uepriũ atq. siluarum.

Expanded text:
ger mansit. Et unusquisque imitans Christum, ita sit ger mansit. Et unusquisque imitans Christum, ita sit in isto saeculo, id est in isto mari, ubi non potest nisi procellas tempestatesque sentire, ut nulli vento cedat, nulli fluctui, sed omnia excipiat, et integer maneat. Ergo fulicae domus et fortis est, et humilis. Non habet domum fulica in excelsis; nihil illa domo firmius, et nihil humilius. In cedris quidem nidificant passeres, propter praesentem necessitatem: sed petram illam habent ducem, quae fluctibus tunditur, et non frangitur; imitantur enim Christi passiones. Et si forte cedri Libani iratae fuerint, et aliquid molestiae vel scandali servis Dei in ramis suis commoverint, volabunt quidem inde passeres; sed vae cedro remanenti sine nidis passerum. Passeres enim non naufragabunt, non peribunt; quia «fulicae domus dux est eorum.Quid ergo sequitur? «Montes altissimi cervis.» Cervi, magni, spirituales, transcendentes in cursu omnia spinosa veprium atque silvarum.
Abbreviated transcription (Latin):
libani. passeres nidificabunt. Praebebunt ramos
facultatũ suarũ. colligendis minutis spiritalib
Praebent ista. facuint haec caedri libani quas
plantauit dñs. Faciunt & libenter faciunt.
nouerunt quid faciant. nouerunt quid accipi¬
ant. Sed passeres quamuis incaedris libani ni¬
dificabunt. fulicae domus dux ẽ. eorũ. Quȩ
est fulicae domus: Fulica sicut om̃s nouimꝰ.
marina auis . ẽ.: uel in stagnis . ẽ. uel in mari . ẽ.
Nab& quandam domi. non facile inlitore
terrae .: Aut numquam. sed in his quȩ in media
aqua sunt. Plerumq ergo inpetris. quas a qua
circumdat. Intellegimus ergo petram. ee
idoneã fulicae domũ. Nusquam fortius & fir¬
mius habitat. quam in petra. Inquali p&ra :
in mari constituta. & si tunditur fluctibus:
frangit tamen fluctus non frangitur. Hoc
hab& magnũ. petrã inmari constitutã. Quanti
elisi sunt in illũ iudei. illi fracti sunt. ille inte¬

Expanded text:
Libani, passeres nidificabunt; praebebunt ramos Libani, passeres nidificabunt; praebebunt ramos facultatum suarum colligendis minutis spiritualibus. Praebent ista, faciunt haec cedri Libani quas plantavit Dominus; faciunt, et libenter faciunt; noverunt quid faciant, noverunt quid accipiant. Sed passeres quamvis in cedris Libani nidificabunt, «Fulicae domus dux est eorum.» Quae est fulicae domus? Fulica, sicut omnes novimus, marina avis est; vel in stagnis est, vel in mari est. Habet quamdam domum non facile in littore terrae, aut nunquam; sed in iis quae in media aqua sunt: plerumque ergo in petris quas aqua circumdat. Intelligimus ergo petram esse idoneam fulicae domum, nusquam fortius et firmius habitat, quam in petra. In quali petra? In mari constituta. Etsi tunditur fluctibus, frangit tamen fluctus, non frangitur: hoc habet magnum petra in mari constituta. Quanti Elisi sunt in illum Judaei; illi fracti sunt, ille inte
Abbreviated transcription (Latin):
caedri libani quas plantauit dñs. & illic passeres
nidificabunt. Ad tende̾ totã terrã si non ita
est ut loquer: ista non solũ credidi sed & uidi
Dedit mihi intellectũ. ipsũ experimentũ. inter¬
rogate latissimas terras qui nostis. & uidete in quã
multis cȩdris libani passeres illi de quib locutꝰ
sũ nidificant. Sed tamen fr̃s mei ipsi passeres
si sp̃uales sunt. quamuis nidificent in caedris li¬
bani. non pro magno habere debent cedrdlibani.
& putare illos eẽ. superiores. a quibus eorũ ne¬
cessaria cõplent̾. Passeres enĩ sunt. illi autem
caedri libani sunt. Ergo fulicae domus. dux est
passerũ. Quamuis in caedris libani nidificent
passeres : non tamen cȩdrilibani duces sunt pas¬
serũ. Ecce saciabunt᷑ ligna campi om̃s popuili.
& cȩdri libani saciabunt᷑ quas plantauit dñs. om̃s
nobiles & excelsi fideles illic id est in caedis

Expanded text:
«cedri» «Libani quas plantavit» Dominus, et «illic passeres «cedri» «Libani quas plantavit» Dominus, et «illic passeres nidificabunt.» Attendite totam terram, si non ita est. Ut loquerer ista, non solum credidi, sed et vidi; dedit mihi intellectum ipsum experimentum. Interrogate latissimas terras qui nostis, et videte in quam multis cedris Libani passeres illi, de quibus locutus sum, nidificant. 17. Sed tamen, fratres mei, ipsi passeres si spirituales sunt, quamvis nidificent in cedris Libani, non pro magno habere debent cedros Libani, et putare illos esse superiores, a quibus eorum necessaria complentur. Passeres enim sunt; illae autem cedri Libani sunt. Ergo «fulicae domus dux est» passerum. Quamvis in cedris Libani nidificent passeres, non tamen cedri Libani duces sunt passerum. Ecce satiabuntur ligna campi, omnes populi; et cedri Libani satiabuntur, quas plantavit Dominus, omnes nobiles et excelsi fideles. Illic, id est in cedris
Abbreviated transcription (Latin):
tũ dimisit fr̃s mei multũ dimisit. qui non solum
dimisit quicquid habebat. sed etiã quicquic habere
cupiebat. Quis enĩ pauꝑ non turgescit in spem scłi
huius: Quis non cotidie cupit augere qͦd hab& :
ista cupiditas prȩcisa est: Ibat in mensũ accepit
modum & nihil dimissum est : Prorsus totũ mun¬
dũ dimisit petrus. & totũ mundũ petrus accepit :
Quasi nihil habentes. & om̃a possidentes. faciunt
hoc multi. ista faciunt qui parũ habent. & ue¬
niunt & fiunt passeres. utiles muniti. Uident᷑
quia non habent altitudinẽ dignitatis sȩcularis¬
re audiunt. beatus qui intelle̾git suꝑ egenũ &
pauperẽ. ad tendunt res suas. uillas suas & om̃s
suꝑfluas copias quibus uident᷑ excelsi. & prębent
illas serius dĩ. Dant agros dant ortos. aedificant
aecclesias monasteria. colligant passeres. ut in
cȩdris libani nidificent passeres. Ergo saciant᷑

Expanded text:
tum dimisit, fratres mei, multum dimisit, qui non solum tum dimisit, fratres mei, multum dimisit, qui non solum dimisit quidquid habebat, sed etiam quidquid habere cupiebat. Quis enim pauper non turgescit in spem saeculi hujus? quis non quotidie cupit augere quod habet? Ista cupiditas praecisa est: ibat in immensum, accepit modum, et nihil dimissum est? Prorsus totum mundum dimisit Petrus, et totum mundum Petrus accepit. Quasi nihil habentes, et omnia possidentes . Faciunt hoc multi: ista faciunt qui parum habent, et veniunt, et fiunt passeres utiles. Minuti videntur, quia non habent altitudinem dignitatis saecularisre audiunt, «Beatus qui intelligit super egenum et pauperem;» attendunt res suas, villas suas, et omnes superfluas copias, quibus videntur excelsi, et praebent illas servis Dei; dant agros, dant hortos, aedificant ecclesias, monasteria, colligunt passeres, ut in cedris Libani nidificent passeres. Ergo satiantur
Abbreviated transcription (Latin):
& uoluerunt hoc facere & parui & esse sp̃ua¬
les. non iungi uxoribus. non macerari cura
filiorum. non habere proprias sedes quibus
deligarent᷑. sed ire in uitã quandã cõmunẽ.
Sed quid dimiserunt isti passeres: Minuti
enĩ sȩculi huius. passeres uident᷑. Quid dimi¬
serunt : Quid magnũ dimiserunt: Aliusse
conuertit. dimisit cellam patris sui inopem.
uix unũ lectũ & unã arcã. conuertit se tamen
factus est passer. que siuit sp̃ualia bene optime
Non illi insultemus. non dicamꝰ nihil dimisisti.
non suꝑbrat qui multa dimisit. Petrus ut sequeretur
dnm̃ nouimꝰ quod piscator erat. qͥd potuit dimitte¬
re : Uel frater eius andreas. uel filiui zebedei io¬
hannes & iacobus etiã ipsi piscatores: & tamen
quid dixerunt : Ecce nos dimisimus om̃a & secuti
sumꝰ te. Non eis dixit dñs. oblitus es pauꝑtatem
tuã qͥd dimisisti ut totũ mundũ acciperes e Mul¬

Expanded text:
et voluerunt hoc facere et parvi, et esse spirituaet voluerunt hoc facere et parvi, et esse spirituales; non jungi uxoribus, non macerari cura filiorum, non habere proprias sedes quibus deligarentur, sed ire in vitam quamdam communem. Sed quid dimiserunt isti passeres? Minuti enim saeculi hujus passeres videntur. Quid dimiserunt? quid magnum dimiserunt? Alius se convertit, dimisit cellam patris sui inopem, vix unum lectum et unam arcam. Convertit se tamen, factus est passer, quaesivit spiritualia. Bene, optime; non illi insultemus, non dicamus: Nihil dimisisti. Non superbiat qui multa dimisit. Petrus ut sequeretur Dominum, novimus quod piscator erat, quid potuit dimittere? Vel frater ejus Andreas, vel filii Zebedaei Joannes et Jacobus, etiam ipsi piscatores ; et tamen quid dixerunt? «Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te» . Non ei dixit Dominus: Oblitus es paupertatem tuam; quid dimisisti ut totum mundum acciperes? Mul
Abbreviated transcription (Latin):
an nosissime sunt & excellentissime. Libanus autẽ
inter pretat᷑ sicut legimus in eis qui ista scripser̃:
candidationẽ: libanus dicit᷑: candidatio. Uidet᷑
autẽ candidatio. ẽẽ. scłi huius. modo nitentis &
fulgentis in pompis suis. Sunt ibi cȩdri libani.
quas plantauit dñs: Ipse saciabunt᷑. quas plan¬
Ubi passeres nidificabunt: In cȩdroͥs libani.
lam audiuimꝰ quȩ sint cȩdrilibani. nobiles
scłi. excelsi genere. opibus honoribus. & ipsi
cȩdri saciantur : Ille tamen quas ipse planta
uit in his cȩdris passeres nidificant. Qui sunt
passeres: Aues equidem. & uolatilia cȩli sunt pas¬
seres. sed minuta uolatilia solent dici passeres.
Sunt ergo quidam sp̃uales nidificantes incȩdris
libani. idest sunt quidã serui dĩ audientes in
euuangło. Dimitte om̃a tua uel uende om̃a
tua da pauperibus. & habebis thesaurum in
caelis. & ueni sequere me. Et non tantũ hoc
audierunt magni. sed audierunt & partu:

Expanded text:
annosissimae sunt et excellentissimae. Libanus autem annosissimae sunt et excellentissimae. Libanus autem interpretatur, sicut legimus in eis qui ista scripserunt, Candidatio. Libanus dicitur candidatio: videtur autem candidatio esse saeculi hujus, modo nitentis et fulgentis in pompis suis. Sunt ibi cedri Libani quas plantavit Dominus; ipsae satiabuntur quas planUbi passeres nidificabunt? In cedris Libani. Jam audivimus quae sint cedri Libani, nobiles saeculi, excelsi genere, opibus, honoribus: et ipsae cedri satiantur, illae tamen quas plantavit ipse. In his cedris passeres nidificant. Qui sunt passeres? Aves quidem et volatilia coeli sunt passeres, sed minuta volatilia solent dici passeres. Sunt ergo quidam spirituales nidificantes in cedris Libani: id est, sunt quidam servi Dei audientes in Evangelio, «Dimitte omnia tua,» vel, «vende omnia tua, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me» . Et non tantum hoc audierunt magni, sed audierunt et parvi,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualis exposuit & ipsũ: & panis inquit cor ho¬
minis confirmat : Ergo sic accipe de pane. quomodo
accipis de uino. In tus esuri. intussiti. Beati qui
esuriunt & siciunt iusticiã. quia ipsi saturabuntur.
Panis ille. iusticia est: uinũ illud iusticia est. Ueritas est:
ueritas xp̃c est. Ego sũ inquit panis uiuuꝰ. qͥ de cęlo
LIGNA CÃPI. De ista gr̃a educta de terra ligna
cãpi plebs populorũ. ET CEDRI LBANI QUAS
PLANtaGit. Cȩdrilibani potentes in scło & ipsi saci¬
abunt᷑. Peruenit panis & uinũ & oleũ xp̃i ad sena¬
tores ad nobiles. ad reges. saciata sunt ligna cãpi.
srius humiles saciati sunt: deinde etiam cȩdri
libani. Sed quas plantauit. piae cędri. religiosi
fideles. Tales enĩ plantauit. nã & impii sunt cȩdri
libani quia conterit dñs cȩdros libani. Libanus
enĩ mons est. ibi iste arbores & iam scđm litterã

Expanded text:
spiritualis sit, exposuit et ipsum: «Et panis,» inquit, «cor hospiritualis sit, exposuit et ipsum: «Et panis,» inquit, «cor hominis confirmat.» Ergo sic accipe de pane, quomodo accipis de vino; intus esuri, intus siti: «Beati» enim «qui esuriunt et sitiunt justitiam, quia ipsi saturabuntur» . Panis ille justitia est, vinum illud justitia est: veritas est, veritas Christus est . «Ego sum,» inquit, «panisligna campi:» sed de ista gratia educta de terra. «Ligna campi,» plebes populorum. «Et cedri Libani quas plantavit.» Cedri Libani, potentes in saeculo, et ipsi satiabuntur. Pervenit panis, et vinum, et oleum Christi ad senatores, ad nobiles, ad reges; satiata sunt ligna campi. Prius humiles satiati sunt, deinde etiam cedri Libani, sed «quas plantavit» ipse: piae cedri, religiosi fideles; tales enim plantavit. Nam et impii sunt cedri Libani, quia, «Conteret Dominus cedros Libani» . Libanus enim mons est; ibi istae arbores etiam secundum litteram