comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Laius enĩ miraculũ ẽ gub̃natio to¬
tius mundi. quã saturatio quirq
miliũ hominũ dequinq panib: ocam̃
Re nemo mirat᷑. illud mirant᷑ homines
non quia maius ẽ. sed quia rarũ ẽ: Nius
eñi & nunc pascit uniuersũ mundũ. iu¬
si ille qui depaucis granis segetescreat:
fecit gͦ quomodo ds̃. Unde enĩmultiplicat
de paucis granis segetes: in de inmanib
suis multiplicatiit qͦuinq panes. Potestas
eni erat in manib xp̃i Panes autẽ illiqͥn¬
q quasi semina erant: non quidẽ terrȩ
mandata. sed abeo qui terrã fecit multi¬
plicata
ec gͦ ãmotũ ẽ sensib quoe igeretur

Expanded text:
ajus enim miraculum est gubernatio totius mundi, quam saturatio quinque millium hominum de quinque panibus: et tamen ec nemo miratur: illud mirantur homines non quia majus est, sed quia rarum est. Quis enim et nunc pascit universum mundum, nisi ille qui de paucis granis segetes creat? Fecit ergo quomodo Deus. Unde enim multiplicat de paucis granis segetes, inde in manibus suis multiplicavit quinque panes. Potestas enim erat in manibus Christi: panes autem illi quinque, quasi semina erant, non quidem terrae mandata, sed ab eo qui terram fecit multiplicata. Hoc ergo admotum est sensibus, quo erigeretur
Abbreviated transcription (Latin):
inte opis di: Cũ autẽ cȩꝑit tibi displ¬
cere q̃d fecisti.: inde incipiunt bona q
tua: quia accusas mala opera tua: In¬
itiũ oꝑum bonorũ: confessio ẽ opun
malorũ. fãcis ueritatẽ: & uenis ad lu¬
cẽ: Quid ẽ facis ueritatẽ: Nontepe¬
pas. non tibi blandiri:: nonte adulasi
ñ dicis. iustus sũ. cũ sis iniquus. s ins̃
facere ueritatem Uenis autẽ adluce̾.
utmanifestent᷑ opera tua : quia indõ
sunt facta: quia & hoc ipsũ quod tibi dis

Expanded text:
in te opus Dei. Cum autem coeperit tibi displin te opus Dei. Cum autem coeperit tibi displicere quod fecisti, inde incipiunt bona opera tua, quia accusas mala opera tua. Initium bonorum operum, confessio est operum malorum. Facis veritatem, et venis ad lucem. Quid est, facis veritatem? Non te palpas, non tibi blandiris, non te adulas; non dicis: justus sum, cum sis iniquus, et incipis facere veritatem. Venis autem ad lucem, ut manifestentur opera tua quia in Deo sunt facta, quia et hoc ipsum quod tibi dis
Abbreviated transcription (Latin):
facta. Quõmodo quidã opus bonũ
fecerunt ut uenirent ad luce̾. id est
ad xp̃m : & quomodo quidã dilexce¬
runt tenebras: Si enien om̃s peccato¬
res inuenit. & om̃s apeccato sanat. &
serpens ille in quo figurata eͣ mors
dñi. cos sanat qui morsi fuerant. &
ꝓpter morsũ serpentis erectus ẽ ser¬
pens. id est mors dñi ꝓpter mortales
homines. quos iuuenit in iustos: quo¬
modo intelligitur. hoc ẽ iudiciũ.
qm lux uenit in mundũ. & dilecrernt
homines magis tenebras quã lucem:¬
erant enĩ mala opera eorũ: Quid est
hoc: Quorũ enĩ erant opera:
Nonne uenisti ut iustifices impios:
Sed dilexerunt inqui magis tene¬
bras quã lucẽ. Ibi posuit uimi mul¬
ti enĩ dilexerunt peccata sua: mul¬
ti confessi sunt peccata sua: quia qui
Quasi duȩ res sunt: homo & peccato
Quod audis homo ds̃fecit: qđ audsꝰ
peccator. ipse homo fecit Dele qͥd
fecisti: ut ds̃ saluet quod fccit. Opos¬
tet ut oderis inte opus tuũ: & ames

Expanded text:
o quidam bonum opus fecerunt, ut venirent ad lucem, id est ad Christum? Et quomodo quidam dilexerunt tenebras? Si enim omnes peccatores invenit, et omnes a peccato sanat: et serpens ille, in quo figurata est mors Domini, eos sanat qui morsi fuerant : et propter morsus serpentis erectus est serpens, id est, mors Domini propter mortales homines, quos invenit injustos, quomodo intelligitur: « Hoc est judicium, quoniam lux venit in mundum, et dilexerunt homines magis tenebras quaerant enim mala opera eorum? Quid enim est hoc? Quorum enim erant opera bona? Nonne venisti ut justifices impios? Sed dilexerunt, inquit, tenebras magis quam lucem. Ibi posuit vim; multi enim dilexerunt peccata sua, multi confessi sunt peccata sua: quia, quiQuasi duae res sunt, homo et peccator. Quod audis homo, Deus fecit; quod audis peccator, ipse homo fecit. Dele quod fecisti, ut Deus salvet quod fecit. Oportet ut oderis in te opus tuum, et ames
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑimus. quã oportet ꝓregno dĩ ꝑdere. qd
potuisse martires claruit: contrariũ hoc
preceptũ erit illi sententiȩ quã dictũ ẽ. qͥđ
ꝓdest homini si totũ mundũ lueret᷑: anims
aut̾e suç detrim̃tũ faciat᷑s onsiderate coruos

Expanded text:
acceperimus, quam oportet pro regno Dei perdere, quod acceperimus, quam oportet pro regno Dei perdere, quod potuisse martyres claruit, contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae, qua dictum est: Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum faci
Abbreviated transcription (Latin):
aliamini: frgo quod om̃ib natura
tribuit. & iumentis ae bestiss. hominib qͦq
cõmune ẽ. Huiuscura penitus liberam᷑. sed
precipit᷑ nobis. ne solliciti simus qͥd comeda¬
mus. Et quia ii sudore uultus preparamꝰ
nobis panẽ. labor exercendus ẽ. sollicitudo
iollenda. Anima plusẽ qũĩ esca. & corpus¬
plus quã uestim̃tũ. Ammonet ut memincri¬
mus multo implius nobis dm̃ dedisse qͦa nos
fecit. & composuit ex anima & corpore. qũa ẽ
alimͣtũ atq tegum̃tũ. ut intelligas eũ qui
dedit animã. multo facilius escã daturũ: simi¬
liter eũ qui corpus dedit. multo facilius datu¬
uo loco quęri solet utru ad animã eib
ste ꝓueniat: cũ anima incorporea sit.
iste aũt cibus corporeus. Sed aniniã hocloco
proista uita positã nouerimus. euius retina¬
culũ ẽ alimentũ istud corporeu̾. Sedm̃ hanc
significationẽ: dictũ ẽ etiã illud Qcuam at
animã suaͣ: ꝑdet illã. Quod nisi debat uita

Expanded text:
amini. Ergo quod omnibus natura tribuit, et jumentis, ac bestiis, hominibus quoque commune est, hujus cura penitus liberamur, sed praecipitur nobis ne solliciti simus quid comedamus. Et quia in sudore vultus praeparamus nobis panem, labor exercendus est, sollicitudo tollenda. Anima plus est quam esca, et corpus quam vestimentum. Admonet, ut meminerimus multo amplius nobis Deum dedisse, quod nos fecit et composuit ex anima et corpore, quam est alimentum atque tegumentum, ut intelligas eum qui dedit animam, multo facilius escam esse daturum. Similiter eum qui corpus dedit, multo facilius datuuo loco quaeri solet utrum ad animam cibus iste perveniat, cum anima incorporea sit, iste autem cibus corporeus. Sed animam hoc loco pro ista vita positam noverimus, cujus retinaculum est alimentum istud corporeum. Secundum hanc significationem dictum est etiam illud: Qui amat anim
Abbreviated transcription (Latin):
maturius genti nostrȩ. ꝓpitiũ fieri. teq
cũ torm̃tis & uerb̃ib confiteri qͦđ ip¬
se ẽ d̃ solus. In me uͦ & infr̃ib meis
desinet omĩpotentis ira : quȩ suꝑ om̃e
genus nr̃m iuste suꝑducta ẽ Tunc
rex accensus ira. in hunc suꝑ om̃s crude¬
lius desȩuiit: indigne ferens derisum
se. Et hic itaq mundus obut: ꝑ omiͣ
in dño confidens. Nouissime aut̃ẽ Pe
mat̃ consũmata ẽ. Igit᷑ desacrificus.

Expanded text:
pitium fieri teque cum tormentis et verberibus confiteri quod ipse est Deus solus in me vero et in fratribus meis desinet Omnipotentis ira quae super omne genus nostrum iuste superducta est tunc rex accensus ira in hunc super omnes crudelius desaeviit indigne ferens derisum se et hic itaque mundus obiit per omnia in Domino confidens novissime autem et mater consummata est igitur de sacrif
Abbreviated transcription (Latin):
elligas quia er nichilo fecit illa ds.
as carnificẽ istũ. sed dignus fratrib¬
tius effectus. suscipe mortẽ: ut inlla
ũ hȩc illa adhuc diceret: ait adoles¬
cens. Quẽ sustinetis: Non obȩdio
precepto regis: sed p̃cepto legis. quȩ da¬
ta est nobis ꝑ moisen. Tu uͦ qui inuen¬
tor om̃is malitię factus es inebreos: ñ
effugies manũ dĩ. Nos enĩ ꝓpeccatis
nr̃is hȩc patim᷑: Et si nobis ꝓpt̃ incre¬
pationẽ & correptionẽ ds̃ nr̃ modicũ
iratus est : sed iterũ reconciliabit᷑ ser¬
uis suis: Tu autẽ osceleste & om̃ium
hominũ flagitiosissime. noli frustra
errare uanis speb inseruos eius inflã¬
matus. Nondũ eñi om̃ipotentis dĩ &
om̃ia inspicientis iudiciũ effugisti.
Nã fr̃s mei modico nunc dolore sus¬

Expanded text:
ectis, intelligas quia ex nihilo fecit illa Deus as carnificem istum, sed dignus fratribus effectus excipias mortem, ut in illa um haec illa adhuc diceret ait adulescens quem sustinetis non oboedio praecepto regis sed praecepto legis quae data est nobis per Mosen tu vero qui inventor omnis malitiae factus es in He peccatis nostris haec patimur et si nobis propter increpationem et correptionem Dominus noster modicum iratus est sed iterum reconciliabitur servis suis tu autem o sceleste et omnium hominum flagitiosissime noli frustra extolli vanis spebus in servos eius inflammatus nondum enim omnipotentis Dei et omnia inspicientis iudicium effugisti nam fratres mei modico nunc dolore sus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i cũ resurrexit & ascendit incęlũ:
& impletũ eͣ illud quod audistis cũ apo¬
calipsis legeretur. Uicit leo de tribu u¬
da.Ipse leo dictus ẽ: ipse ag¬
nus occisus est. Leo propter fortitudinẽ:
agnus propter mansuetudinẽ. Leo quia
inuictus : agnus quia mansuetus Et iste
lus leo. feritate : non uirtute. Apłus quip¬
pe petrus ait Uigilare nos oportet ad¬
uersus teͣptationes : quia aduersarius nrͣ
rens quẽ deuoret: Sed quomodo circuit
dixit: Sicut leo rugiens circuit: quęrens
uis non incurrerȩt iudentib huius
leonis: nisi uicisset leo detribu iuda.
Contra leonẽ leo : contra lupũ agnus:
Exultauit diabolus. quando mortuus ẽ
xpͣc. & ipsa morte .xp̃i. est diabolus uic¬
tus. Tanquã in muscipula : escam accepit:
Gaudebat in morte: quasi prepositus mor¬
tis: A quo gaudebat. inde illi tensa est mus¬
Ubi est insultatio iudȩoꝵ Ubi ẽ typus
& suꝑbia. caput ante cruee̾ agitantium.
& dicentiũ. si filius dĩ es descende decru¬

Expanded text:
 cum resurrexit et ascendit in coelum; et impletum est quod audistis, cum Apocalypsis legeretur, Vicit Leo de tribu Juda . Ipse leo dictus est, qui agnus occisus est: leo propter fortitudinem, agnus propter innocentiam: leo quia invictus, agnus quia mansuetus. Et ipse lus leo, feritate, non virtute. Apostolus quippe Petrus ait: Vigilare vos oportet adversus tentationes, quia adversarius vester rens quem devoret. Sed quomodo circuit, dixit: Sicut leo rugiens circuit, quaerens uis non incurreret in dentes leonis hujus, nisi vicisset Leo de tribu Juda? Contra leonem leo, contra lupum agnus. Exsultavit diabolus quando mortuus est Christus, et ipsa morte Christi est diabolus victus: tanquam in muscipula escam accepit. Gaudebat ad mortem, quasi praepositus mortis. Ad quod gaudebat, inde illi tensum est. MusUbi est insultatio Judaeorum? Ubi est typhus et superbia caput ante crucem agitantium et dicentium, Si filius Dei est, descendat de cru
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Ego regnabo fẽcitq sibi
currus & equites: & quinquaginta ui¬
ros qui ante cũ currerent: nec corripu¬
it eũ pater suus aliquando dicens.
Quare hoc fecisti: Frat autẽ & ipse pul¬
cher ualde. seds̃ natu post absalon.
a sermo ei cũ ioab filio saruiȩ: & cum
ibiathar sacerdote : qui adiuuabant
partes adoniȩ. Sadoch uero sacerdos.

Expanded text:
fecitque sibi currum et equites et quinquaginta viros qui ante eum currerent nec corripuit eum pater suus aliquando dicens quare hoc fecisti erat autem et ipse pulcher valde secundus natu post Absalom et sermo ei cum Ioab filio Sarviae et cum Abiathar sacerdote qui adiuvabant partes Adoniae S
Abbreviated transcription (Latin):
ctus dauted non erat cũ adonia. łc .iii.¬
minolatis ergo adonias arictib & ui¬
tilis. & uniuersis pinguib uxta lapi¬
dem roheleth. qui erat uicinus fontiro¬
gd: uocauit uniuersos fr̃s suos filios
regis. & om̃s uiros uida seruos regis.
nathan autẽ ꝓphetam. & banaiam.
erobus tos quosq & salomonẽ frẽm
suũ non uoeauit. Dixitq nathan ad
bethsa beȩ matre salomonis. Non
audisti quod regnauerit adonias
consiliũ: & salua animã tuã. filiiq
quod salomon filius regnabit post
ne: & ipse sedebit insolio meo : Qua¬
i ergo regnat adonias: Et ad huc
bi it loquente cũ rege. ego ueniam
stt: & cõplebo sermones tuos. iiii.¬
igressa ẽ itaq bethsabex̧. ad regẽ
in cubiculo Rex autẽ senuerat nimis: &
abisach sunamitis minis trabat ei In¬
clinauit se bethsabeş: & adorauit regẽ.
Ad quã rea. quid tibi inquit uis: Quc
respondens. ait. Dñe mi. tu iurasti ꝑ¬

Expanded text:
citus David non erat cum Adonia immolatis ergo Adonias arietibus et vitulis et universis pinguibus iuxta lapidem Zoheleth qui erat vicinus fonti Rogel vocavit universos fratres suos filios regis et omnes viros Iuda servos regis Net robustos quosque, et Salomonem fratrem suum non vocavit. Dixit itaque Nathan ad Bethsabee matrem Salomonis: Num audisti, quod regnaverit Adonias consilium, et salva animam tuam, filiique Quod Salomon filius tuus regnabit post me, et ipse sedebit in solio meo? quare ergo regnat Adonias? Et adhuc ibi te loquente cum rege, ego veniam post te, et complebo sermones tuos. Ingressa est itaque Bethsabee ad regem in cubiculo: rex autem senuerat nimis, et Abisag Sunamitis ministrabat ei: inclinavit se Bethsabee, et adoravit regem. Ad quam rex, Quid tibi, inquit, vis? Quae respondens, ait: Domine mi rex, tu jurasti
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc patior: quia uos mecogitis: Ceterũ
ad cõpendiũ mali rectius fuerat. modũ
furori eorũ silentio mȩo ponere: quam co¬
tidie noui aliquid seriptitantẽ in uidorũ
insaniam prouocare: Le .iĩ.¬
erba hieremię filii helchiȩ desacer¬
dotib qui fuerunt in anathot. inter¬
rabeniamin. Quod factũ est uerbũ dñi
ad eũ. in qieb iosiş filii amon regis iuda.
in tercio. anno regni eiis Et factũ est
in dieb ioachim filii iosiȩ regis iuda.
usq ad consũmationẽ undẽcimi anni sede

Expanded text:
Et hoc patior, quia vos cogitis. Caeterum ad compendium mali, rectius fuerat modum furori eorum silentio meo ponere, quam quotidie novi aliquid scriptitantem invidorum insaniam provocare. erba Hieremiae filii Helciae de sacerdotibus qui fuerunt in Anathoth in terra Beniamin quod factum est verbum Domini ad eum in diebus Iosiae filii Amon regis Iuda in tertiodecimo anno regni eius et factum est in diebus Ioachim filii Iosiae regis Iuda usque ad consummati
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte diceret᷑: In potestate & maies¬
tate iusuri sunt: quẽ inhumilitate
positũ. audire noluerunt. ut uirtutẽ
eius tanto tunc districtius sentiant:
quanto nunc ceruicẽ cordis ad eius
patientiam non inclinant. Sed quia
hȩc contra rẽprobos dicta sunt. max
ad elecꝰtorũ consolationẽ uerba uertun¬
tur. Nam sũbdit᷑. His aute fieri in¬
cipientib respicite. & leuate capita
urͣa : qmͣ apꝓpuiquat redemptio ur̃a:
Acsi aꝑte ueritas electos suos ammõ¬
neat dicens Cũ plagę mundi crebres¬
cunt. cũ terroͭ iudicũ uirtutib cõmo¬
tis ostendit᷑. leuate eapita. id est ex¬
hilarate corda: quia dũ finitur mun¬
dus cui amici nͣ estis. ꝓpe fit redẽp¬
tio quã quęsistis: Inscriptura & enĩ
sacra sepe caput ꝓ mente ponit᷑: quia
sicut capite regunt᷑ membra : ita cogi¬
tationes mͣte disponur: Capita itaq le
uare est : mentes nrͣas ad gaudia patriȩ
e qui condunt lege iniquas. &
scribentes in iustitiam scripserunt:

Expanded text:
 In potestate et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inclinant. Sed quia haec contra reprobos dicta sunt, mox ad electorum consolationem verba vertuntur, nam subditur: His autem fieri incipientibus, respicite et levate capitaam appropinquat redemptio vestra. Ac si aperte Veritas electos suos admoneat, dicens: Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur, quia sicut capite reguntur membra, ita et cogitationes mente disponuntur. Levare itaque capita est mentes nostras ad gaudia patriae e qui condunt leges iniquas et scribentes iniustitiam scripserunt
Abbreviated transcription (Latin):
uniuerso orbi: Nã uirtutes cęlorũ
uid enĩ dñs uirtutes cęlorũ. nisi
angłos. archangłos. thronos. do¬
minationes pi incipatus & potestates
appellat: Quȩ in aduentu distric¬
ti iudicis nr̃is tunc oculis uisibiliter
apparebunt: ut districte tunc a
nobis exigant. hoc qd nos modo in¬
uisibilis conditor ęquanimiter portat:
UUI & subdit᷑ Et tunc uidebunt
filiũ hominis uenientẽ in nubib cũ¬

Expanded text:
universo orbi. Nam virtutes coelorum universo orbi. Nam virtutes coelorum etenim Dominus virtutes coelorum nisi angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus et potestates appellat, quae in adventu districti judicis nostris tunc oculis visibiliter apparebunt, ut districte tunc a nobis exigant hoc, quod nos modo invisibilis conditor aequanimiter portat? Ubi et subditur: Et tunc videbunt Filium hominis veniente
Abbreviated transcription (Latin):
x quib ꝓfec to om̃ib alia iã facta
cenimus. alia in proximo uentura
formidamus. Nã gent̾ẽ suꝑ gentẽ ex¬
urgere. earũq pressuram terris insis
terrȩ motus urbes innumeras subruat. ex
aliis mundi partib scitis. quã frequent᷑
audiuimus: Pestilentias. sine cessatione
patimur: Signa uero insole & luna &
stellis. adhuc aꝑte minime uidimus.
sed quia & hȩc non longe sint. ex ipsa
iam aeris immutatione colligimus: quã¬
uis priusquã italia gentili gladio feri¬
enda traderetur. igneas incęlo acies uidi
mus. ipsũ qui postea humani generis
sed cũ multa iam p̾nuntiata cõpletasint.
dubiũ non ẽ qͦd sequant᷑ etiam pauca
studiũ ur̃ȩ mentes euigilent. ne sccu¬
ritate torpeant : ne ignorantia langues¬
cant : sed semꝑ eas & timor sollicitet.¬
& in bono oꝑe sollicitudo confirniet:
pensantes hoc qd redẽptoris uoce sub¬
iungitur: Arescentib hominib pͣtimo¬
re & expectatione quȩ suꝑuenient

Expanded text:
x quibus profecto omnibus alia jam facta cernimus, alia in proximo ventura formidamus. Nam gentem contra gentem exsurgere, earumque pressuram terris insistegimus. Quod terrae motus urbes innumeras obruat ex aliis mundi partibus, scitis, quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis adhuc aperte minime vidimus; sed quia haec non longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus. Quamvis prius quam Italia gentili gladio ferienda trmus, ipsum qui postea humani generis Sed cum multa praenuntiata jam completa sint, dubium non est quin sequantur etiam pauca studium vestrae mentes evigilent, ne securitate torpeant, ne ignorantia languescant, sed semper eas et timor sollicitet, et in bono opere sollicitudo confirmet, pensantes hoc quod Redemptoris nostri voce subjungitur: Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione quae supervenient
Abbreviated transcription (Latin):
culcationẽ. quasi lutũ platearũ: Ipse
aute non sic arbitrabitur. & cor eius
non ita existimabit: sed ad conterendũ
erit cor eius. & ad internstionẽ gentiũ
non paucarũ. Dicet enĩ. Nũquid non
principes mei simul reges sunt: Nũqd
non ut charcamis. sic calanno: & ut
arphat sic emath: Nũquid non ut
damascus. sic samaria: Quomꝰ inuenit
manus mea regna ĩdoli : sic & simula¬
chra corũ. de hierłm & desamaria. Nũ¬
quid sicut feci samariȩ & idolis eius:
sic faciã iherłm & simulachris eius:
t erit cũ impleuerit dñs łe .iiiͦ.
cuncta opera sua in monte sẏon.
& in iherłm uisitabo suꝑ fructũ magni¬
fici cordis regis assur: & suꝑ głam al¬
titudinis oculoꝵ eiꝰ. Dixit enĩ: Infor¬
titudine manus meȩ̨ feci: & insapien¬
tia mea in tellexi. & abstuli terminos
popłorũ: & principes eorũ depͣdatus sũ.
Et detraxi quasi potens insublime re¬
sidentes. & inuenit quasi nidũ manus
mea fortitudine̾ popłoꝵ. Et sicut col¬

Expanded text:
culcationem quasi lutum platearum ipse autem non sic arbitrabitur et cor eius non ita aestimabit sed ad conterendum erit cor eius et ad internicionem gentium non paucarum dicet enim numquid non principes mei simul reges sunt numquid non ut Charchamis sic Chalanno et ut Arfad sic Emath numquid non ut Damascus sic Samaria quomodo invenit manus mea regna idoli sic et simulacra eorum de Hierusalem et de Samaria numquid non sicut feci Samariae et idolis eius sic faciam Hierusalem et simulacris eius et erit cum impleverit Dominus cuncta opera sua in monte Sion et in Hierusalem visitabo super fructum magnifici cordis regis Assur et super gloriam altitudinis oculorum eius dixit enim in fortitudine manus meae feci et in sapientia mea intellexi et abstuli terminos populorum et principes eorum depraedatus sum et detraxi quasi potens in sublime residentes et invenit quasi nidum manus mea fortitudinem populorum et sicut col
Abbreviated transcription (Latin):
runtur: Hic & uita ẽ & uiuificans: lux
& illuminans. bonus & bonitas. sp̃s rec¬
tus: spͣs principalis: qui ẽ dñs om̃iũ:
mittens apłos. & separans sibi ministros.
templa sibi ipse constituens. Inspirans
ubi uult: diuidens donationes sp̃uum.
ꝓ ut uult. Sp̃s adoptionis. sp̃s uerita¬
tis. sp̃s sapientię & intellectus: & scien¬
tiae & pietatis : consilii & uirtutis: & ti
moris dñi. Perquẽ pater agnoscit᷑ &¬
filius glorificat᷑: & aquib: solis ipsecg̃¬
noscit᷑ : unus ordo. unus cultus. una
ueneratio: una uirtus. una ꝑfectio &
scificatio. Et quid opus est plurib uer¬
bis : Om̃ia que pater ẽ. hȩc e filius ẽ:
ercepto eo quod innatus e pater: om¬
quod natus ẽ filius So& bȩc non substin

Expanded text:
ritus et vita est, et vivificans lux, et illuminans; bonus, et bonitas; Spiritus rectus, Spiritus principalis, qui est Dominus omnium; mittens apostolos, separans sibi ministros, templa sibi ipse constituens, inspirans ubi vult, dividens donationes Spiritus prout vult. Spiritus adoptionis, Spiritus veritatis, Spiritus sapientiae et intellectus, scientimoris Dei, per quem Pater agnoscitur, et Filius glorificatur, et a quibus solis ipse cognoscitur; unus ordo, unus cultus, una veneratio, una virtus, una perfectio et sanctificatio. Et quid opus est pluribus verbis? Omnia quae Pater est, haec est Filius, excepto eo quod innatus est Pater; haquod natus est Filius. Sed haec non substan
Abbreviated transcription (Latin):
ccepta autẽ tanta centuinelia: qͥd dĩs
Irespondeat audiamus. Ego demoriũ
non habeo: sed honorifico patrt meum:
& uos in honorastis me Quia ergo sama¬
ritanus interpretat᷑ custos. & ipse uera¬
citer custos ẽ dequo psalmista ait. nisi
dñs custodierit ciuitate inuanũ uigi¬
lant qui custodiunt eam: & eui ꝑisaũ
dicit᷑ custos qui denocte. custos qui de
nocte. risponllere noluit dnͣs. samari¬
tanus nonsũ: sed ego dȩmoniũ non ha¬
beo. D quippe ei illata fuerant. sso¬
unũ negluit: alterũ tacendo consensit.
Custos nãq humani generis uenerat:
&si samaritanũ se non ee̾ diceret. esse se
custodẽ negaret: Sed tacuit qͦd recog¬
nouit: & parient᷑ reppulit quod dictũ
fallacit᷑ audiuit dicens Ego demoniũ
non habes. In quib uerbis quid aliud
nisi suꝑbia nr̃a confundit᷑: Quȩ si en¬
agitata uel leuiter fuerit. atroçiors
in iurias red̾dit quã acceꝑat fãcit ma¬

Expanded text:
ccepta autem tanta contumelia, quid Dominus ccepta autem tanta contumelia, quid Dominus respondeat, audiamus: Ego daemonium non habeo, sed honorifico Patrem meum, et vos inhonoratis me. Quia enim Samaritanus interpretatur custos, et ipse veraciter custos est, de quo Psalmista ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant, qui custodiunt eam . Et cui per Isaiam: Custos quid de nocte? custos quid de nocte ? Respondere noluit Dominus, Samaritanus non sum; sed ego daemonium non habeo. Duo quippe ei illata fuerant, unum negavit, et aliud tacendo consensit. Custos namque humani generis venerat; et si Samaritanum se non esse diceret, esse se custodem negaret. Sed tacuit quod recognovit, et patienter repulit quod dictum fallaciter audivit, dicens: Ego daemonium non habeo. In quibus verbis quid aliud nisi superbia nostra confunditur? quae si exagitata vel leviter fuerit, atrociores injurias reddit, quam acceperat: facit ma
Abbreviated transcription (Latin):
enset ergo apud se unusqͥsq urm
si hȩc uox dĩ in cordis eius aure conua¬
suit. & quia iam ex dõ sit agnoscit: Hlã
sunt non nulli qui precepta dĩ nec aure
corporis ꝑciꝑe dignantur. Et sunt non
nulli qui hȩc quidẽ corporis aure ꝑcipi¬
unt: sed nullo ea mentis desiderio conplec¬
tunt᷑. Et sunt non nulli qui libenter uer¬
ba di ꝑcipiunt. ita etiã ut infletib con¬
pungant᷑: sed post lacrimarũ tẽpus. ad
iniquitatẽ redeunt Hi ꝓfecto uerba
dĩ non audiunt: quia exercere ea in¬
oꝑe contempnunt᷑. Uita ergo urãm
frͣs Rm̃i ante mentis oculos reuocate :¬
& alra consideratione ꝑtimescite. hoc quod
ex ore ueritatis sonat. Propterea uos non
auditis: quia exdõ non estis Sed hoc qͦ a
dereprobis ueritas loqui᷑: ipsi hoc dese¬
metipsis repbi suis oꝑib ostendunt. Nã
sequit᷑. Responilerunt gͥ iudei: & dixert̃.
Ci: Nonne benedicimus nos. quia samari¬
tanus estu: & dȩmoniũ habes:. Xi.¬

Expanded text:
enset ergo apud se unusquisque nostrum, si haec vox dei in cordis eius aure convaluit, et quia iam ex deo sit, agnoscit. Nam sunt nonnulli, qui praecepta dei nec aure corporis percipere dignantur. Et sunt nulli qui haec quidem corporis aure percipiunt, sed nullo ea mentis desiderio complectuntur. Et sunt nonnulli qui libenter verba Dei suscipiunt, ita ut etiam in fletibus compungantur, sed post lacrymarum tempus ad iniquitatem redeunt. Hi profecto verba Dei non audiunt, qui haec exercere opere contemnunt. Vitam ergo rissimi, ante mentis oculos revocate, et alta consideratione pertimescite hoc quod ex ore Veritatis sonat: Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Sed hoc quod de reprobis Veritas loquitur, ipsi hoc de semtipsis reprobi suis operibus ostendunt. Nam sequitur: Responderunt igitur Judaei, et dixerunt ei: Nonne tanus es tu, et daemonium habes? A
Abbreviated transcription (Latin):
nio. tã ꝑuersa de dõ loqui ñ possent Sa
accepta mtueletiũ ꝯirod uerũ erat
dicere ueritas noluit: ne non dixisse ue¬
ritatẽ. sed ꝓuocatus contumeliam rad¬
disse.i deret᷑. Ex qua re quid nobis s¬
nut᷑. nisi ut eo tempore qno a praxinil
ex falsitate contumelias acceͥpimus. eorĩ
etiã uera mala taceamus: ne miusteriꝰ¬
ũ iustę correptionis. in arma uertamus
furoris: Sed quia qͥsqͥs telo dĩ utitus.
aprauis hominib dehonestatur : inscaill¬
ipso nobis dñs patientiȩ pͥbuit exẽ pli
qui ait: Sed honorifico patre̾ meũ: & uos
in honorastis me. Sed quid nobis ad ista
faciendũ sit: ad huc exemplo nos ãmonet
cũ sub iungit Ego autẽ non quęro głam
meam: est qui querat & iudicet: Doã

Expanded text:
nio, tam perversa de Deo loqui non possent. Sed accepta injuria etiam quod verum erat dicere Veritas noluit, ne non dixisse veritatem, sed provocatus contumeliam reddidisse videretur. Ex qua re quid nobis innuitur, nisi ut eo tempore quo a proximis ex falsitate contumelias accipimus, eorum etiam 1508 vera mala taceamus, ne ministerium justae correptionis in arma vertamus furoris? Sed quia quisquis Dei zelo utitur a pravis hominibus dehonestatur, in semetipso nobis Dominus patientiae praebuit exemplum, qui ait: Sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Sed quid nobis ad ista faciendum sit, adhuc exemplo nos admonet, cum subjungit: Ego autem non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet.
Abbreviated transcription (Latin):
ost hunc tertius illudit᷑. & linguã
postulatꝰ cito ꝓtulit. & manus con¬
stanter extendit: & cũ fiducia ait. Ecȩlo
ista possideo: sed ꝓptͣ dĩ leges nunc hȩc ip¬
sa despicio: qm̃ ab ipso me ca recepturum
spero: ita ut rea & qui eũ ipso erant mira¬
Nnt᷑ adolescentis anurnͣ. qđ tanquã ni¬
chilũ duceret cruciatus Et hoc ita de fun¬
cto. quartũ similt̃ uexabant torquen¬
tes. Et cũ iã esset ad mortẽ: sic ait. Potius
ẽ ab hominibus mortidatos spem exspec¬
tare ado. iterũ ab ipso resuscitandos. Tibi
enĩ resurrectio ad uitã nonerit. Etcũ ad mo¬
uissent quintũ. uexabant eũ. Atille respi¬
ciens in eũ dixit Potestatẽ inter homines
habens. cũ sis corruptibilis facis qͦđ uis.

Expanded text:
ost hunc tertius inludebatur et linguam postulatus cito protulit et manus constanter extendit et cum fiducia ait e caelo ista possideo sed propter Dei leges nunc haec ipsa despicio quoniam ab ipso me ea recepturum spero ita ut rex et qui cum ipso erant mirarentur adulescentis animum quod tamquam nihili duceret cruciatus et hoc ita defuncto quartum similiter vexabant torquentes et cum iam esset ad mortem sic ait potius est ab hominibus morti datos spem expectare a Deo iterum ab ipso resuscitandos tibi enim resurrectio ad vitam non erit et cum admovissent quintum vexabant eum at ille respiciens in eum dixit potestatem inter homines h
Abbreviated transcription (Latin):
nes Et nime frequentate dies sceno¬
Inno. cͦ. octogesimo oc tauo:
populus qui est hierosolimis. &
Ain iudȩa. senatusq & iudas: aris¬
tobolo magistro ptolomei regis qui est de
genere christorũ sacerdotũ. & his qui inȩ¬
gypto sunt iudȩis. salutẽ & sanitatẽ. De
magnis periculis adõ liberati. magnifice gr̃as¬
agimipsi: ut pote qui aduersus talẽ regẽ
dimicauimus. Ipse enĩ ebullire fecit de ꝑ¬
side eos. qui pugnauerunt contra nos. Nã
cũ in ꝑside esset dux ipse. & cũ ipso ĩmen.¬
sus exercitus. cecidit intẽplo naneȩ: consi¬
lio deceptus sacerdotis naneae Et eñi cũ
ea habitaturus uenit ad locũ antiochus
& amici eius: & ut acciperet pecunias mul¬
tas dotis nomine. Cũq proposuissent eas
sacerdotes naneȩ. & ipse cũ paucis ingres¬
sus esset intra ambitũ phani. clauserunt
tẽplũ cũ intrasset antiochus : aꝑtoq occulto
aditu templi. mittentes lapides ꝑcusserunt

Expanded text:
equentate dies scenoimo octogesimo octavo populus qui est Hierosolymis et in Iudaea senatusque et Iudas Aristobolo magistro Ptolomei regis qui est de genere christorum sacerdotum et his qui in Aegypto sunt Iudaeis salutem et sanitatem de magnis periculis a Deo liberati magnifice gratias ipsi utpote qui adversus talem regem dimicavimus ipse enim ebullire fecit de Perside eos qui pugnaverunt contra nos nam cum in Perside esset dux ipse et cum ipso inmensus exercitus cecidit in templo Naneae consilio deceptus sacerdotis Naneae ut enim cum ea habitaturus venit ad locum Antiochus et amici eius et ut acciperet pecunias multas dotis nomine cumque proposuissent eas sacerdotes Naneae et ipse cum paucis ingressus esset intra ambitum fani clauserunt templum cum intrasset Antiochus apertoque occulto aditu templi mittentes l
Abbreviated transcription (Latin):
nigiabant᷑ ut significatii ẽ aut manqa¬
tux transimegratis. Tedic Elis logẽ ue
obliuiscerent᷑ pͣcepta dñi: & ut non ex¬
errarent mentib uidentes simulacra
aurea & argentea & ornam̃ta eorũ. &
alia huiuscemodi dicens. hortabat᷑ ne
legẽ amouere̾t a corde suo. frat autẽ
in ipsa scriptura quomodo tab̃naculũ &
archã iussit ꝓpheta diuino responso ad
se facto comitari secui: usq quo exut in
montẽ in quo moyses ascendit. & uidit
dĩ hereditatẽ. Et ueniens ibi hieremiai
inuenit locũ spe uncȩ & tabernaculũ &
arcã. & altare incensi intulit illuc. &os¬
tiũ obstruxit. Et accesserunt quidam

Expanded text:
ut significatum est et ut mandavit transmigratis et dedit illis legem ne obliviscerentur praecepta Domini et ut non exerrarent mentibus videntes simulacra aurea et argentea et ornamenta eorum et alia huiuscemodi dicens hortabatur ne legem amoverent a corde suo erat autem in ipsa scriptura quomodo tabernaculum et arcam iussit propheta divino responso ad se facto comitari secum usquequo exiit in montem in quo Moses ascendit et vidit Dei hereditatem et veniens ibi Hieremias invenit locum speluncae et tabernaculum et arcam et altare incensi intulit illuc et ostium obstruxi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ magis quã odibilẽ uitã cõplec tens. uo¬
luntariȩ̨ preibat ad suppliciũ Iiituens
autẽ quomodo oportet accẽdere: patien¬
ter sustinens destinauit ñ ad mĩtere
illicita ꝓptͣ uitȩ amorẽ Hialĩt qui
astabant iniqua miscratione cõmõ¬
ti ꝓpter antiqu̾a uiri amicitĩa. tollentes
eũ secreto. rogabant afferri carnes qui¬
b uesci ei licẽbat. & simularet᷑ ma idu¬
casse. sicut rex imꝑauerat desacris::
carnib ut hoc facto amorte liberaret᷑.:
& ꝓpter uẽterẽ uiri amicitiam hanc
mẽo facerent humanitatẽ.. I.

Expanded text:
odibilem vitam amplectens voluntarie praeibat ad supplicium intuens autem quemadmodum oportet accedere patienter sustinens destinavit non admittere inlicita propter vitae amorem hii autem qui adstabant iniqua miseratione commoti propter antiquam viri amicitiam tollentes eum secreto rogabant adferri carnes quibus vesci ei licebat et simularetur manducasse sicut rex imperaverat de sacrificii carnibus ut hoc facto a morte liberaretur et propter veterem amicitiam hanc in eo facerent humanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
dsͣ om̃iũ ereator terribilis a forcis iustus &
misericors. qui solus esbonus.rex solus pͤs¬
tans. solus uistus. & om̃ip̃s & ȩt̾nus. qui libe¬
ras isrł de om̃i malo. qui fecisti patres elec¬
tos & sc̃ĩficasti eos. accipe sacrificiũ prouni¬
uerso populo tuo isił. & custodi partẽ tu¬
am & scifica. Congrega disꝑsionẽ nrãm: li¬
bera eos quiseruiunt gentib. Contemptos
& ab hominatos respice: ut sciant gentes
quod tues ds̃ nr̃. Afflige opprimentes. & con¬
tumeliã facientes insuꝑbia: Constitue popłm
tuũ in loco sc̃õ tuo: sicut dix̃ moysesi. Ul.¬
cerdos autẽ psallebant ẏmnos: usq qͦ con
autẽ consũptũ esset sacrificiũ: ex residua
aqua. neemias iussit lapides maiores ꝑfundi.
Quod ut factũ ẽ. flãma exr eis accensa ẽ. sed
ex lumine qͦđ refulsit ab altari consũpta ẽ. Ut
uero manifestata ẽ res. renuntiatũ ẽ regi ꝑsa¬
rũ quod in loco in quo ignẽ abseonderant hi qui

Expanded text:
s iustus et misericors qui solus es rex bonus solus praestans solus iustus et omnipotens et aeternus qui liberas Israhel de omni malo qui fecisti patres electos et sanctificasti eos accipe sacrificium pro universo populo tuo Israhel et custodi partem tuam et sanctifica congrega dispersionem nostram libera eos qui serviunt gentibus contemptos et abominatos respice ut sciant gentes quod tu es Deus noster adflige opprimentes et contumeliam facientes in superbia constitue populum tuum in loco sancto tuo sicut dixit Moses sacerdotes autem psallebant hymnos usquequo conautem consummatum fuisset sacrificium ex residua aqua Neemias iussit lapides maiores perfundi quod ut factum est flamma ex eis accensa est sed ex lumine quod refulsit ab altari consumpta est ut vero manifestata essent haec renuntiatum est regi Persarum quod
Abbreviated transcription (Latin):
ignẽ de altari. occulte absconderunt in
ualle ubi erat puteus altus siccus: & in eo
contutati sunt eũ. ita ut om̃ib ignotus
esset locus Cũ pͣterissent autẽ multi
anni. & placuit dõ ut mittesetur neemias
arege ꝑsidis. nepotes sacerdotũ illorũ
qui absconderant misit ad requirendũ
ignẽ: & sicut narrauerunt nobis. non in¬
uenerunt igne. sed aquã crassam Et ius¬
sit eos haurire & afferre sibi. Et sacrificia
quȩ imposita erant iussit sacerdos neemias
asꝑgi aqua ipsa & ligna &quȩ erant suppo¬
sata dtq ut hoc factũ ẽ & tempus affuit quo
Cl refulsit qui prius erat in nubilo. açcensus

Expanded text:
culte absconderunt in valle ubi erat puteus altus siccus et in eo contutati sunt eum ita ut omnibus ignotus esset locus cum praeterissent autem multi anni et placuit Deo ut mitteretur Neemias a rege Persidis nepotes sacerdotum illorum qui absconderant misit ad requirendum ignem et sicut narraverunt nobis non invenerunt ignem sed aquam crassam et iussit eos haurire et adferre sibi et sacrificia quae inposita erant iussit sacerdos Neemias aspargi aqua ipsa et ligna et quae erant superposita utque hoc factum est et tempus adfuit quo sol reful
Abbreviated transcription (Latin):
turi itaq purificationẽ. scripsimus uob̾.
Bene igit᷑ facietis: si egeritis hosdies. D
autẽ qui liberauit popłm suũ & reddi¬
dit hereditatẽ om̃ib & regnũ. &sacer¬
dotiũ & scificationẽ sicut. ꝓmisit inlege
speramus qđ cito nr̃i miserebit᷑. & con¬
gregabut desubcȩlo in locũ scm̃ Fripuit
eñ nos de magnis periculis: & locũ purga

Expanded text:
em scripsimus vobis bene igitur facietis si egeritis hos dies Deus autem qui liberavit populum suum et reddidit hereditatem omnibus et regnum et sacerdotium et sanctificationem sicut promisit in lege speramus quod cito nostri miserebitur et congregabit de sub caelo in locum sanctum eripuit enim nos de magnis pericu
Abbreviated transcription (Latin):
in uno eodc̃q redemptore nr̃o distincta
oꝑatio diuinitatis & humanitatis: atq
error euticẽtis. qui uña tantũ in xp̃o ope¬
rationẽ dogmati tare pręsumit. ꝓcul
axpͣianis finib ex pellendus Quis eni
non uideat hoc. quod suꝑ turbam
miseretur ds̃. ne uel mnedia uel uię
longioris. labore deficiat. affectũ esse
& compassionẽ humanȩ fragilitatis:

Expanded text:
in uno eodemque Redemptore nostro distincta operatio divinitatis et humanitatis: atque error Eutychetis, qui unam tantum in Christo operationem dogmatizare praesumit, procul a Christianis finibus expellendus. Quis enim non videat hoc quod super turbam miseretur Dominus, ne vel inedia vel viae longioris labore deficiat, affectum esse et compassionem humanae frag
Abbreviated transcription (Latin):
quippe sollempnitate. exẽplũ nobis
resurrectionis datũ eͣ. spescęlestis patri¬
ȩ aꝑta: & facta suꝑni regni iam prę¬
sũptibilis gła. Perhanc electi qui qũa¬
uis intranquillitatis sim. tam̃ apud in¬
ferni claustra tenebant᷑. ad paradisi amẽ¬
ua reducti sunt̾: Quod ante passionẽ
dixit. in resurrectione sua dñs imple¬
uit. Si excaltatus fuero aterra: om̃ia¬

Expanded text:
is resurrectionis datum est, spes coelestis patriae aperta, et facta superni regni jam praesumptibilis gloria. Per hanc electi, qui quamvis in tranquillitatis sinu, tamen apud inferni claustra tenebantur, ad paradisi amoena reducti sunt. Quod ante passionem dixit, in resurrectione sua Dominus implevit: Si exaltatus fuero, i
Abbreviated transcription (Latin):
ratur subtilius. nomen eius requirat᷑:
Egregius predicator. uideamus quid
de eius estimatione denurtiet: Ait
ut indagẽmꝰ subtilius. indde. xp̃o die.¬
ta esse uideantur: Mloy ses quippe an.
Sument dde sanguine agni. ac ponent
suꝑ utrũ⁊: posit̃. & in suꝑ liminarib
domoꝵ.: in quib cõmedent illũ Et
ẽdent carnes nocte illa assas igni.

Expanded text:
ratur subtilius nomen ejus. Requiratur ratur subtilius nomen ejus. Requiratur egregius praedicator. 7. Videamus quid de ejus aestimatione denuntiet. Ait ut indagemus subtilius an de Christo dicta videantur. Moyses quippe ait: Sument de sanguine agni, ac ponent super utrumque postem, et in superliminaribus domorum in quibus comedent illum; et edent carnes nocte
Abbreviated transcription (Latin):
piũa & etĩ traxit. qui de electis
sius apud inferos nullũ reliquit.
Orria abstulit. utiq clecta Nleq eeni
infideles guosqr. & ꝓ suis criminib etͣ¬
resurgendo reparauut: sed illos ex infer¬
niclaustris rapuit. quos suos infide &
actib recognouit Unde recte etiam
ꝑ osee dicit᷑ Ero mors tua omors. ero
aorsus tuus inferne Id nãq quod oc¬
cidi ius. ãgimus ut penitus non sit: Ex.
ẽo em̃ quod mordemus. partẽ abstrai¬
mus: partẽq relinquimus Quia ergo
inelectis suis funditus occĩdit mortẽ:
mors mortis exrtitit Quia uero exin¬
ferno partẽ abstulit. & partẽ reliqͥt.
non occidit funditus. sed momordit
infernũ: Ait ergo Ero mors tua omons:
Acsi aꝑtedicat Quia in electis meis te
funditus perimo. ero mors tua: Ero mas¬
sus tuus inferne: quia sublatis c̃is. te
ex parte transfigo. Ec .iii.¬
ue est ergo ista sollemnitas. quę
inferni claustra destruxit: & ianu¬
as nobis regni cęlestis aperuit: Inqui¬

Expanded text:
ia etenim traxit, qui de electis suis apud inferos nullum reliquit. Omnia abstulit, utique electa. Neque etenim infideles quosque, et pro suis criminibus aetresurgendo reparavit; sed illos ex inferni claustris rapuit, quos suos in fide et actibus recognovit. Unde recte etiam per Osee dicit: Ero mors tua, o mors; ero morsus tuus, inferne . Id namque quod occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo etenim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, et partem reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Ait ergo: Ero mors tua, o mors. Ac si aperte dicat: Quia in electis meis te funditus perimo, ero mors tua; ero morsus tuus, inferne, quia sublatis eis, te ex parte transfigo. Quae est ergo ista solemnitas quae inferni claustra destruxit, et januas nobis regni coelestis aperuit? Inqui
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ in carnari potuit cogitandus Omis
cñ qui redẽptorẽ nr̃m purũ hominẽ cre¬
dit : quid iste aliud. quã agnie arnes
crudas cõmedit. quas uidelicet cõquere
ꝑ diuinitatis eius intelligentiã noluit:
Om̃is uero quĩ incarnationis eius mis¬
teria. iuxta humanã sapientiam dis¬
cutere conatur: carnes agni aqua uult
coquere : id est dispensationis eius mys-¬
teriũ. ꝑ dissolutã uult scientiam pe¬
netrare.¬
ii ergo paschalis gaudii sollẽpni¬
tatẽ cęlebrare desiderat: agnũ nec
aqua cõquat. nec crudũ comedat. ut
neq ꝑ humana̾ sapientiã ꝓfunditatẽ
incarnationis illius penetrare appetat:
neq in eũ tanquã in homine̾ purũ credat.
sed assas igni carnes comedat.
sciat: Dequo ad huc recte sub iungitur:
Caput cũ pedib eius. & in testinis uora¬
bitis : quia redemptor nrͣ ẽ alpha & coͦ.
ds̃ uidelicet ante scła. & homo infine

Expanded text:
er incarnari Deus potuit cogitandus. Omnis er incarnari Deus potuit cogitandus. Omnis enim qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud quam agni carnes crudas comedit, quas videlicet coquere per divinitatis ejus intelligentiam noluit? Omnis vero qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam penetrare.i ergo Paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum nec aqua coquat, nec crudum comedat, ut neque per humanam sapientiam profunditatem illius incarnationis penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credat; sed assas igni carnes comedat, sciat. De quo adhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus et intestinis vorabitis , quia Redemptor noster est α et ω, Deus videlicet ante saecula, et homo in fine
Abbreviated transcription (Latin):
ac tucȩ uero agrestes: ualde ama¬
rȩ sunt Carnes uero agni eũ lactucis a¬
grestib sunt edendę : ut corpus redẽp¬
toris accipimus. nos propeccatis nr̃is in
fletib affligamus: quatinus ipsa ama¬
ritudo penitentię. abstergat amentis
stomacho ꝑuersę humorẽ uitę. Ubi &
neq coctũ aqua fece iam nos ipsa
ue:ba historiȩ. ab intellectu histõrico
comedere agnũ crudũ consueuerat.
ut ei lex dicat. non comedetis ex eo
crudum quid: ubi & additur. neq
coctũ aqua Sed quid aqua nisi huma¬
nã sapientiam designat. Iuxta hoc qͦd
na sapiti sub herecicosrũ uoce de i
ciores sunt. Qui . crudę agni carnes.
nisi inconsideratã ac sine reuerentia
cogitationes
relictã illius nimantos: Oñe enĩ qđ
subtiliter cogitamus: quasi mente cõ¬
quimus: Sed agni caro nec cruda eden¬
da ẽ. nec cocta aqua: quia redẽp¬
tor nrͣ. nec purus homo estimandus
ẽ : neq ꝑ humana sapientiam. qualit᷑¬

Expanded text:
actucae vero agrestes valde amaactucae vero agrestes valde amaralibus: ‘Carnes agni cum lactucis agrestibus sunt edende ut cum corpus redemptoris accipimus nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatinus ipsa amaritudo penitentie abstergat a mentis stomacho peruerse humorem uite’. Quarto nec coctum aqua . Ecce jam nos ipsa verba historiae ab intellectu historico comedere agnum crudum consueverat, ut ei lex dicat: Non comedetis ex eo crudum quid? Ubi et additur: Nec coctum aqua. Sed quid aqua, nisi humanam scientiam designat, juxta hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce diciores sunt? . » Quid crudae agni carnes, nisi inconsideratae et sine reverentia cogitationes, relicta illius humilitate? Omne enim quod subtiliter cogitamus, quasi mente coquimus. Sed agni caro nec cruda edenda est, nec cocta aqua, quia Redemptor noster nec purus homo aestimandus est, neque per humanam sapientiam qualit
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ humanitatis eius uelut testa exaruit.
quia ab igne passionis ad uirtutẽ in¬
corruptionis creuit: Sed sola redẽp¬
toris nr̃i ꝑcepta sacramenta. ad uerã
solẽpnitatẽ mentis non sufficiunt: nisi
cis quoq & bona oꝑa iungant᷑. Quid
enĩ ꝓdest corpus & sanguinẽ eius ore
ꝑcipere : & ei ꝑuersis morib contraire :
Unde adhuc bene ad comẽdũ subditur:
Et arimos panes: cũ lactucis agrẽstib Pa¬
nes quippe sine ferm̃to cõmedit. qui recꝰ¬
ta oꝑa sine corruptione uanȩ gloriȩ ex¬
ercet: qui mandata miscđiȩ. sine ãmix¬
tione peccati eahibet: ne ꝑuerse diri¬
piat. quod quasi recte dispensat. Foc
quoq peccati fermentũ bonȩ suȩ ac¬
cioni miscuerant: quib prophetę uoce
ꝑ increpationẽ dñs dicebat: Uenite ad
bethel. & impie agite: Atq post pauca :
Et sacrificate defermentato laudem De
fermentato nãq laudem immolat: qui
dõ sacrificiũ derapina parat Ec.ui¬

Expanded text:
ergo humanitatis ejus velut testa exaruit, ergo humanitatis ejus velut testa exaruit, quia ab igne passionis ad virtutem incorruptionis crevit. 8. Sed sola Redemptoris nostri percepta sacramenta ad veram solemnitatem mentis non sufficiunt, nisi eis quoque et bona opera jungantur. Quid enim prodest corpus et sanguinem illius ore percipere, et ei perversis moribus contraire? Unde bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus . Panes quippe sine fermento comedit, qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet, qui mandata misericordiae sine admistione peccati exhibet, ne perverse diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc quoque peccati fermentum bonae suae actioni miscuerant, quibus prophetae voce per increpationem Dominus dicebat: Venite ad Bethel, et impie agite . Atque post pauca: Et sacrificate de fermentato laudem . De fermentato namque laudem immolat, qui Deo sacrificium de rapina parat. L
Abbreviated transcription (Latin):
ponit. Uel certe domus nr̃ȩ ipsa sunt
corpora: in quib quo usq uiuimꝰ in ha¬
bitamus. Et in suꝑliminari domus agni
sanguinẽ ponimus: quia cruce̾ passionis
illius infronte portamus Dequo ad huc
agno subdit᷑. Et edent carnes nocte illa
assas igni: In nocte quippe agnũ comẽ¬
dimtis: quia insacram̃to modo dñicũ
ccrpiis accipimus. quando ad huc inuicẽ
nr̃as conscientias non uidemus: Quȩtam̃
carnes igni assandȩ sunt : quia nimirũ
dissoluit carnes quas aqua caxerit:
Qnas uero igns sine aqua ex̃coquit. robo
signis erccrit: quia cũ ipsa uis pas¬
sionis illius ad resurrectionẽ ualentiõ¬
rẽ reddidit: atq ad incoruptionẽ ro-¬
borauit. Qui enĩ ex morte conualuit.
uidelicet carnes illius ab igne duru¬
erunt. Unde etiã ꝑ psalmistã dicit:
Fa aruit uelut testa uirtus mea. Quid
nãq eͣ testa ante ignẽ : nisi molle lutũ:
Sed ei ex igne agitur: ut solidetur Uirtꝰ

Expanded text:
ponit. Vel certe domus nostrae ipsa sunt ponit. Vel certe domus nostrae ipsa sunt corpora, in quibus, quousque vivimus, habitamus. Et in superliminari domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo adhuc agno subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni . In nocte quippe agnum comedimus, quia in sacramento modo dominicum corpus accipimus, quando adhuc adinvicem nostras conscientias non videmus. Quae tamen carnes igni assandae sunt, quia nimirum dissolvit ignis carnes, quas aqua coxerit; quas vero ignis sine aqua excoquit, roborat. ignis excoxit, quia eum ipsa vis passionis illius ad resurrectionem valentiorem reddidit, atque ad incorruptionem roboravit. Qui enim ex morte convaluit, videlicet carnes illius ab igne duruerunt. Unde etiam per Psalmistam dicit: Exaruit velut testa virtus mea . Quid namque est testa ante ignem, nisi molle lutum? Sed ei ex igne agitur ut solidetur. Virtus