comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lente que ÷ eccłia. ꝑ qua increpant᷑ hic ho¬
mines. int̃ quos gemit. Est notandũ qd̃ su¬
pra idem ꝑsalmꝰ qntum ad u̾boꝵ suꝑficiẽ
p̾cessit.  differt ab isto tam titulo qͣm mͣ
quia ibi de incarnatõne domini. hic de aduẽ¬
fi ne psalmi ostndr᷑. Modus. Griꝑtitꝰ. ẽ.
p̃s. Prima pars: inc̃patio maloꝵ Sccł̃a.
cõminat̃o ꝑ finem Ĩbi. Nõne leient. Gertio:
dic̃. qd̾ salus sit ꝑturienti. Ibi. Quis dabit.
Pmo ergo increpans ⁊ imꝑꝑans: att. Dixit¬
insipiens. Int̾ hos insipientes: dolendũ est.
Licec enĩ singłarit̾ dicat᷑. t̃n plures intelligũ¬
tur. Insipiens gͦ .i. omnis qui male uĩuit dix̃

Expanded text:
lente, quae est Ecclesia, pro qua increpantur hic homines inter quos gemit. Et notandum quod supra idem psalmus quantum ad verborum superficiem praecessit. Sed differt ab isto, tam titulo quam materia, quia ibi de incarnatione Domini; hic de advenfine psalmi ostenditur. Modus tripartitus est psalmus. Prima pars est increpatio malorum. Secunda, comminatio per finem, ibi, nonne. Tertio, dicit quod salus sit parturienti, ibi, quis dabit. Primo ergo increpans malos et iin., Aug. Inter hos insipientes dolendum est, licet enim singulariter dicatur, tamen plures intelliguntur. Insipiens. Ergo, id est omnis qui male vivit, dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
or dr ꝑnat᷑am corꝑe laudato in suo gñe. qi sp̃ualis na¬
tura prãt corporee. qm mouet. regit. sccficat. ⁊ capĩt ip¬
sa sp̃nalis nat᷑a infinita uicina est sub̾e dei icue au
te laudato. sicut ⁊ malus honio: optimo equo. Non gͦ da¬
t᷑ amme consilium. a carne qmuis domita ualde ⁊ paca¬

Expanded text:
r per naturam corpore laudato in suo genere, quia spiritualis nar per naturam corpore laudato in suo genere, quia spiritualis natura praestat corporeae quam movet, regit, sensificat, et caput ipsa spiritualis natura infinita vicina est substantiae Dei. Ste laudato; sic et malus homo optimo equo. Non ergo datur animae consilium a carne, quamvis domita valde et paca
Abbreviated transcription (Latin):
Gitulus. Alła. Uex ista÷ qͣi musica
solum homines sit etiam angelos. delectat. laudẽ dei
expͥmens. que congrue huic psalmo p̾scribit᷑ uͥiur
ttus exbortat᷑ animam meã ad laudem dei. qi aliq̃ni
mina: cłm laudat hic. Intentõne monet ad landẽ. Mo¬
dus. Griꝑtitꝰ: p̃s. Pmo ꝓpħa sibi quasi om̃ib consulit
laudare. ne inuanis ocietur. ⁊ qͣi ad quiescens consilio as¬
serit se laudaturũ ibi uͥ pot̾it plene. Sccło alios monet
ñ sꝑare in homine. Ibi. Nolite confid̾e. Gertio docet om¬
nem spem in oĩpotenti ponendam. Ibi. Beatꝰ. Uir itaꝙ
iustus animam suã ad laudem exhortans ait.I. andã.
a m. do Qi quid de aliis satagi̾t sta mecũ in laude dei. Pͤ
qpre a quoᷤ ⁊ cui hic consulat᷑. Ei caro dr᷑ consulere ani¬
me: ñ uicł̾r hoc uerũ. cum ameliori ⁊ digniori soleat
inferiori clari consilũs. Caro aũ inferior ⁊ anima.
nima enĩ licet uttuꝑabilus.N el ita qi peccatͥx. tñ meli

Expanded text:
uia. Vox ista, quasi musica solum homines, sed etiam angelos delectat, laudem Dei exprimens. Quae congrue huic psalmo praescribitur, ubi vir justus exhortatur animam ad laudem Dei: quia in advnima Deum laudat hic. Intentio: Monet ad laudem. Modus: Tripartitus est. Primo Propheta sibi quasi omnibus consulit laudare, ne in vanis otietur, et quasi acquiescens consilio, asserit se laudaturum ibi, ubi poterit plene. Secundo, alios monet non sperare in homine, ibi, nolite confiteri. Tertio docet omnem spem, in omnipotenti ponendam, ibi, beatus. Vir itaque justus animam suam ad laudem exhortans ait: VERS.asi dicat: Quid de aliis satagis? Sta mecum in laude Dei. Sed quare, a quo, et cui hoc consulatur. Si caro dicitur consulere animae, non videtur esse verum, cum a meliori et digniori soleat inferiori dari consilium. Caro autem inferior est anima. Anima enim licet vituperabilis, quia peccatrix, t
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ tibi placet in hoc scło. que diuisa es ꝑtot scłariũ re¬
rũ amores: Quid te occupat cura mortalium rerũ: Col¬
lige te ad auctorem hrc tͥ pax ⁊ sccurteas. sta gͦ metũ. et
lauda dñm. Dtm̃ respondet anima menti. ¶i hic p̃gua¬
quo seꝑari. ut modo fit mors est. Hic ĩ morte ista landa
Heo hic gemo. plene laudabo. Est qͥm landab̾: sic lau¬
daba qr tũc psal. deo meo qm aui fuero. uł sum. Hic ÷
ħo ⁊ aliis intentis. ⁊ ideo nͨ semꝑ psallit᷑ ⁊ ꝑfecte. set ĩ¬

Expanded text:
enim tibi placet in hoc saeculo quae divisa es per tot saecularium rerum amores? Quid te occupat mortalium rerum cura? collige te ad actorem. Hic tibi pax et securitas. Sta ergo mecum, et lauda Dominum. Deinde respondit anima menti, quasi hic praegraquo separari ut modo fit, mors est, hic in morte ista laudo Ideo hic gemo, ibi plene laudabo. Et quomodo laudabis? Sic laudabo, quia tunc psallam Deo meo, quandiu fuero, vel sum. Hic est homo et aliis intent
Abbreviated transcription (Latin):
dens ultra ⁊ ꝑsistens indirecto. In hoc ostẽdit
mundo. qiͣ dilectioni tue adiungo dilectionẽ:
primi quia ñ occultabo eis quos uoeasti bene¬
dictionẽ tuam. ut ꝑ me benedicaris ab illis
qui meo exemplo atꝙ doctna informant᷑ ad
budicendũ. Benedr̃e enim dũm in eccłiis :

Expanded text:
dens ultra, et persistens in directo. In hoc ostendit dicat: Dilectioni tuae adjungo dilectionem proximi, quia non occultabo eis quos vocasti benedictionem tuam, ut per me benedicaris ab illis, qui in eo exemplo atque doctrina informantur ad benedicendum. Benedicere enim Dominum in ecclesiis, est
Abbreviated transcription (Latin):
qũter afflictio. pp̃ suꝑbiam eorũ. quib extĩstis
trecta est eccłia. que ꝓfecit pp̃ insidias ⁊ dome¬
stica detͥmenta. que fuer̃t abħeticis. Inde ⁊ gͣ et¬
clesiam dei bñficia euidenter monstrant᷑. q .d.
b dat grãm. Et pͥmo dicit quałr suꝑbis resi¬
eis ꝓpħa ñ ÷ ibi fides .x. nec sacerdos. nec sacficiũ.
nec temaplũ. Item aliis uerbis idem dicte. Nosu. ex.
erran tructiferar in sal

Expanded text:
um afflictio propter superbiam eorum, quibus exstinctis erecta est Ecclesia, quae profecit propter insidias et domestica detrimenta, quae fiunt ab haereticis. Unde et erga Ecclesiam Dei beneficia evidenter monstrantur. Aug.bus dat gratiam, et primo dicit qualiter superbis resipropheta, non est ibi fides Christi, nec sacerdos, nec sacrificium, nec templum. Item aliis verbis idem dicit: Posuit exierram fructiferam in sal
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsm eccłia. siue in ꝑsona sua. siue ĩ ꝑsona¬
xp̃i. qñ in ꝑsona sua. loquit᷑ ut ħopufilla¬
nimis: intempestate positꝰ qui dum flu¬
cduat ⁊ m̃git᷑ fluctib scłi. tanqm petrꝰ in
mari. clainat ad iħm adec̃nens in sua in¬
firmitate a tot scandalis se seꝑare. ne ⁊ il¬
lis ñ ꝓsit ⁊ sibi noceat. Asimili dauid. qͥ
ꝑ molestiis cuuum fugit in solitudiẽm

Expanded text:
psalmum Ecclesia, sive in persona sua, sive Christi. Quando in persona sua loquitur, ut homo pusillanimus in tempestate positus, qui dum fluctuat et mergitur in fluctibus saeculi, tanquam Petrus in mari , clamat ad Jesum, decernens in sua infirmitate, a tot scandalis se separari, ne et illis non prosit et sibi noceat, a simili David, qui pro molestiis civium fugit in solitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
inteslectus dauid. Per dauid hic intelligre᷑ ecc᷑:
que sũmoꝑe adũt̾ẽ debet. in quo malo nunc÷
cura debet intelligẽ eccłia. inquo malo nũc ÷
Unde lib̾ari oꝑtat. Plangit enĩ int̾̃ mala se¬
culi. qui intelligit qa ħ regio ñ gaudii est:
set meroris. Alius. ñ. ⁊ iste intellectus ÷ in

Expanded text:
ssiod. Per David hic intelligitur Ecclesia, quae summopere advertere debet, in quo malo nunc ecura debet intelligere Ecclesia, in quo malo nunc est. Unde liberari optat; plangit enim inter mala saeculi, qui intelligit, quia haec regio non est gaudii, sed moeroris, et alius non intel
Abbreviated transcription (Latin):
qui lazarũ uidit ii requie ⁊ si de ꝓfundo cu¬
ĩ latari comꝑat̃one coactꝰ ÷ confiteri mala
sua usꝙ adeo ut etiã fr̃es roget. ab his p̃mo¬
neri. s post iudiciũ inꝑtundiorib tenebris
erũt impũ. uͥnullam dei lucem indebũt cui
contẽpta cliuina lege ꝯmittit᷑. ut aculeum
mortis mortẽ appellemꝰ eo qd̾ mortẽ gũet. A¬
culeus enĩ mortis peccm ÷ in quo ÷ memor dei¬
qui p̃cepta eius cõtempuit. Inf̾num uͦ dicit
cecitatẽ auum qm incͣrit quis cum desꝑat:
Cecitas emm desꝑationis peccantem .i. mori¬
entem excipit. ⁊ inuoluit ut det᷑ in reꝑbum
sensũ. I itc̃a sic continuat᷑. ideo ita gemo ꝓ pͥ
cato. quolex diuina ⁊tempnit᷑. In ĩterno aũ¬

Expanded text:
qui Lazarum vidit in requie, etsi de profundo, cujus Lazari comparatione coactus est confiteri mala sua, usque adeo ut etiam fratres roget ab his praemoneri. Sed post judicium in profundioribus tenebris erunt impii, ubi nullam Dei lucem videbunt, cui contempta divina lege committitur: ut aculeum mortis mortem appellemus, quod mortem comparet; aculeus enim mortis, peccatum . In qua mortequi praecepta ejus contemnit. Infernum autem dicit caecitatem animi quam incurrit quis cum desperat. Caecitas enim desperationis, peccantem, id est morientem excipit et involvit, ut detur in reprobum sensum. Littera sic continuatur: Ideo ita gemo pro pcato, quo lex divina contemnitur. In inferno au
Abbreviated transcription (Latin):
a. de. Ecce hic etiam toerentib comparãt᷑.
Quia sonantes ad sara suꝑbie inꝑrusi sũt.
⁊ p̃cipites. E cito tͣnseunt: tor malis comꝑĩ¬
t᷑. Illi ita dec̾runt. sec econtra intendit d̾s
ꝑsequeris: Qui gͦ hoc clamabat decelo: ar¬
tum dendebat. Multi gͦꝰ nłimati sũt: iptꝰ ĩ¬

Expanded text:
Cassiod. Ecce hic etiam torrentibus comparantur, quia sonantes ad saxa superbiae improvisi sunt, et praecipites. Sed cito transeunt, tot malis comparantur. Illi ita decurrunt, sed econtra intendit Deuspersequeris? Qui hoc clamabat de coelo arcum tendebat. Multi ergo infirmati sunt ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s clamat. ardeo. pꝰ: uenit᷑ ad aqm bap¬
tisimi. ab aqua. in refͥgerium. qd̾ in sacrã
tatis aqua clissolĩs: in retrig̾iũ tnͣsis.
Uel ad litt̃am. ꝑ hec elem̃ta mors mar¬
tirũ sepe adimpleea ÷ Seqr. ⁊ induxisti
qui totum qͦd ĩnobis fragile ÷ absitut
ut nicħ de nr̃o remaneat. s ab sorbeatꝰ
mors: in iuctoria. Unde subdit. Int̾ibo¬

Expanded text:
s clamat: Ardeo. Post venitur ad aquam baptismi, ab aqua in refrigerium. Quod autem in sacrameitatis aqua dissolveris, in refrigerium transis. Vel ad litteram. Per haec elementa mors martyrum saepe adimpleta est. Et eduxisti qui totum quod in nobis fragile est absumit, ut nihil nostrum remaneat, sed absorbeatur mors in victoria. Unde subdit: Et
Abbreviated transcription (Latin):
rũ rerũ sigͣatiue sig̃catõnes siue ałr Sci¬
endũ qo .⁊. plagis ꝑcussi sunt egiptu. cõ¬
tra decem p̃cepta scpta in tabulis quib
regat᷑ ppłs dei. de quib .i. plagis ⁊ p̾ceptiᷤ
mus exponem p̃si huiꝰ. inhis hoñare ñ
ñ hie sunt. Nie tres sunt hic. que ñ ibi ÷
rubigo. priuna ignus. Galia ꝑ congrua ĩ

Expanded text:
Sciendum quod decem plagis percussi sunt Aegyptii contra decem praecepta scripta in tabulis, quibus rigatur populus Dei, de quibus plagis et praeceptis, mus, expositionem psalmi hujus in his onerare non non hic. Aliae tres sunt hic, quae non ibi, rubigo, pruina, et ignis. Talia enim
Abbreviated transcription (Latin):
pectat. portans hominẽ donͥ ꝑficiat eũ. qui
auolaree a se: nͥ a deo portaret᷑. Multa enĩ
agunt᷑ in corde humano. quib male moue
quat᷑ ei orando. Qñ enĩ oras: deo loqueris.
Qñdo legis: ds loquit᷑ tibi. surrepentib enĩ
fntasmatib malaꝵ cogitõnũ: quodãim cor
hominis fugie a se. nec inuente cancellos
quib se incluidat. aut obices: quib retine¬
at auolatõnes suas. ⁊ uagos motus cõtra
quos dicit clauid. Inueni cor meũ ut ado¬
rem ad te qd̾ solum audit ds̃ Inuenisse
unguenti. totus affectus cordis ad orand̾
dm dm colligit᷑. Portat aũ ds hoiẽm ⁊ ex¬
pectat dum uagat᷑. Seqͣr. ⁊ multe nũe

Expanded text:
pectat portans hominem, donec perficiat eum, quia ariolaret a se, nisi a Domino portaretur. Multa enim aguntur in corde humano, quibus male movequatur ei orando. Quando enim oras, Deo loquereris. Quando legis, Deus loquitur tibi. Subrepentibus autem phantasmatibus malarum cogitationum quodammodo cor hominis fugit a se, nec invenit cancellos, quibus se includat, aut obices quibus retineat avolationes suas et vagos motus. Contra quod David dicit: Inveni cor meum ut orarem ad te . Quod solum audit Deus. Invenisse nt suavitatem unguenti totus affectus cordis ad orandum Deum colligitur. Portat autem Deus hominem et exspectat, dum vagatur multae mise
Abbreviated transcription (Latin):
nasctt. Sccdo: in ut̃o alte. Scitio: ad lucẽ¬
emittit᷑. Quarto manib mr̃is gestat᷑. nͥ cres¬
cat. Qnto: ablactat᷑. ut ad mensam pr̃is acce¬
cismo. Post: qͣi in ut̃o alunt᷑. dum illis tudim̃¬
tis pleniꝰ informant᷑. Gertio: ꝑ bapasini ⁊ alioꝵ
sacram̃toꝵ ꝑceptõnem ⁊ utesligentiam qͣi ad

Expanded text:
 secundo in utero alitur; tertio, ad luceemittitur; quarto, matris manibus gestatur, ut crescat; quinto, ablactatur, ut ad mensam patris accecismo. Prius quasi in utero aluntur, dum vel rudimentis plenius informantur. Tertio, per baptismum et aliorum sacra
Abbreviated transcription (Latin):
comu̾si accipiunt᷑ ⁊ nascunt᷑ dum fidei ru¬
duñta susciprũt ⁊ paulatĩ nutͥunt᷑ donee
ĩ eis formata u̾itate: ad lucẽ gu̾ent᷑. Et no¬
ta. Qd̾ sicut mat̾ carnał in sobole carnali:
qͥnꝙ incissitudines obseruae. ⁊ temꝑa. ita

Expanded text:
si concipiuntur et nascuntur, dum fidei rudimenta suscipiunt, et paulatim nutriuntur, donec in eis formata veritate ad lucem gerantur. Et nota sicut carnalis mater in sobole carnali quinque; in vicissitudines observat et tempora, ita
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie poreant᷑. ⁊ lacte mitͥuntur. donec ĩ die
pentecostes: uͥtute ꝑacliti de alto induantꝰ
cisione. ⁊ ĩ aliis. quia tũc ꝑuulus erat. Unde
puuit᷑ in ut̃o. uł ñnascunt᷑ ex uto. EEt h :
Ilieuati sũt pecc̃ores a uulua eccłie. que:
conũsos concipit. ⁊ natos iaminse ⁊ srñdum
natos a se mitrit: donec formet᷑ in eis u̾itas
uł concepti. quia ꝑ inꝑat̾ĩam añqͣm formẽ¬

Expanded text:
bus portantur, et lacte nutriuntur, donec in die Pentecostes, virtute Paracleti de alto induanturmcisione et in aliis, quia tunc parvulus erat. Unde piuntur in utero, vel non nascuntur ex utero. Et hoc est, alienati sunt peccatores a vulva Ecclesiae, quae conversos concipit, et natos jam in se, et si nondum natos ex se nutrit, donec formetur in eis veritas, em concepti, quia per impatientiam, antequam forme
Abbreviated transcription (Latin):
Errauerũt abut̃o. qͥa contͦria nea secuti ft̃.
Et ideo: quia errant a uentre. in quo est m̾̃i¬
tas. locuti sunt falsa. de hoc uero: sũt ĩex¬
cusabiles. qͥa nolunt crecłe uerrtati. Ete h¬
toꝵ irreuocabilis ÷ cuiꝰ serpẽtis: sicut as¬
pidis surdẽ. Unde surda. Ecce obturãtis au¬
res suas. t̾ra ⁊ cauda. Dr enĩ alẽam aurẽ
t̾re asfig̾e. alt̾am cauda obstruere. ne uocẽ
incantãtis audiat. Sic isti ne audiãt u̾ba
obtͣant aures audiendi t̾ra ⁊ cauda .i. p̃t̾itiᷤᷤ¬

Expanded text:
Erraverunt ab utero, quia contraria matri secuti sunt. Et ideo quia errant a ventre in quo est veritas, locuti sunt falsa. De hoc vero sunt inexcusabiles, quia nolunt veritati cretorum irrevocabilis est. Cujus serpentis? Sicut aspidis surdae. Unde surda? ecce et obturantis aures suas, terra et cauda. Dicitur enim alteram aurem terrae affigere, alteram cauda obstruere, ne vocem incantantis audiat: sic isti, ne audiant vera obturant aures suas audiendi terra et cauda, id est
Abbreviated transcription (Latin):
subuenit ⁊ uerũ ꝓbat d̾s. qd̾ indie mandauit
Unde speciosa miscłia der in tempe tbulatõs:
Sicut nabes pluie in temꝑe siccitatis. g ut
formica in ꝑsꝑis debemꝰ discẽ ⁊ collig̃e. unde
uiuamꝰ in adu̾sitate. formica enĩ ꝑ estatem col¬
ligit: qd̾ ꝑ hyemem ei ꝑsit. Ita tu in ꝓsꝑis dis¬

Expanded text:
die mandavit. Unde speciosa misericordia Dei in tempore tribulationis. Sicut nubes pluviae in tempore siccitatis. Ergo ut formica in prosperis debemus discere et colligere, unde vivamus in adversitate; formica enim per aestatem colligit, quod per hiemem ei prosit, ita tu in prosperis dis
Abbreviated transcription (Latin):
quare me pat̃is his miseriis uexari. Pidebat
iste que sit ddulcedo patͥe. ⁊ picula mundi hor¬
rebat. Et qͣre contͥstatus scm sensum carnis
que horret ⁊ has facultates mcedo ad te. toxo cõ¬
Istatus. dum .i. quia astli. me temptando. tbulã¬

Expanded text:
Quare nunc pateris me his miseriis vexari? Videbat iste quae sit dulcedo patriae, et pericula mundi horrebat. Et quare contristatus, secundum sensum carnis, quae horret has difficultates, incedo ad te, ideo contristatus, dum, id est quia affligit me tentando, tribula
Abbreviated transcription (Latin):
am mea. Ad me turbat᷑ anima. que ad dm
reficit᷑. non ÷ firmitas uł spes.ĩme. ideo:m̃i¬
qm p̾sumam de me. ser sꝑabo in deo. Ecce qͥ
supra corrigebat animam. ad conditõnem
hominis reu̾sus dicit hic amimã a se cont᷑¬
bari. que nisi caruis uitia eẽnt: tnͣquilla
ꝑmanet. Escce ex qua diu̾sitate constat ħo.
contͣbatõnes anime: memor erotui .i. festi
no ad te. qui excludis om̃ia mala. Escce re
iordanis. In iordane qui int̾p̃eat᷑ descensio.¬

Expanded text:
a est. Ad me conturbatur anima quae ad Deum reficitur. Non est mihi firmitas, vel spes in me: ideo nunquam praesumam de me, sed sperabo in Deo. Ecce qui supra corrigebat animam ad conditionem hominis reversus, dicit hic animam a se conturbari: quae, nisi carnis vitia essent, tranquilla permaneret. Ecce ex qua diversitate constat homo: conturbatur animno ad te, qui excludis omnia mala. Ecce remeJordanis. In Jordane qui interpretatur descensio
Abbreviated transcription (Latin):
ero de ter. her.s. a monte mo. Hermoi. par¬
uns mons: iuxta iordanem. ⁊ inter p̃tat᷑
anathematitacio Anathematira gͥ te. dio¬
plicendo tibi ut placeas tib. Inathematra
gͦ cliabłm. abreuuntiando ei. Ete : sensus

Expanded text:
o. Hermon parvus mons est juxta Jordanem, et interpretatur anathematizatio. Anathematiza te ergo, displicendo tibi, ut placeas Deo, anathematiza etiam diabolum, abrenuntiando ei. Et est sensus:
Abbreviated transcription (Latin):
Non pͥuabit. ẜel ita contima. Et qͥa dabie.
Ideo ñ pͥua. eos qui am. in inno. in bonis sp̃ua¬
lib. ¶ur̃ gͦ in bonis t̾renis deserit᷑ in innocẽ¬
tia. Quid lucrat᷑ si clampnificat᷑ ht̃ lucrum
auri. ꝑdit innoc̃utiam. Quid gͦ restat nob̾
in temꝑe p̃ssure. ut illuc ꝑueniamꝰ: sꝑare ĩ
domino. Et hoc ÷ qͦd dicit. conũsus ad dñm. qr
ñ pͥuabte. gͦ domine uͥtu. qui tanea facis q̃

Expanded text:
a continua; Quia dabit, ideo, non privabit eos qui ambulant in innocentia bonis spiritualibus. Cur ergo pro bonis terrenis deseritur innocentia? Quid lucratur? quid damnificatur? Habet lucrum auri, perdidit innocentiam. Quid ergo restat nobis in tempore pressurae, ut illuc perveniamus? Sperare in Domino. Et ho Ergo, o Domine virtutum, qui tanta facis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
.i. sic int̾p̃tor. ut ip̃m mandatũ sit et̃num ⁊ ad et̾nitatẽ
mͥ ualeat. Illis uero tm̃ est in scłm. Illi enĩ temꝑalia p̃¬
mia ut filii agar serui ex mandato quer̃t. ⁊ ideo ñ ẽ
illis inet̃num sicut huic. infinito scło: sccłm illos nul¬
lum pͥ ẽẽ legis manclatũ scłm istum in tabulis cor¬
dis trit dilectio dei ⁊ ꝓximi inct̾num ⁊ p̃miũ mãda¬
a custoditi exit ip̃e qͥs qͥmandaũ qͥ er̃ oĩa ĩ õĩb Srͣ¬

Expanded text:
 sic interpretor, ut ipsum mandatum sit in aeternum; et ad aeternitatem mihi valeat. Illis vero tantum est in saeculum. Illi enim temporalia praemia ut filii Agar servi ex mandato quaerunt, et ideo non est illis in aeternum, sicut huic finito saeculo. Secundum illos nullum potest esse legis mandatum, secundum istum in tabulis cordis erit dilectio Dei in aeternum, et praemium mandati custoditi; erit ipse Deus, qui manda
Abbreviated transcription (Latin):
net ad laudem. ¶ħ odus. Biptitus : psalmꝰ
Pmo: gentes ad quas gr̃a transinit: muitat
ad landem dei. Sed̾o: ascensio. ⁊ regnum dei
describit᷑. Unde mouet instanter psallere
ue. ascende calue. O uos omnes gentes ad
at᷑. Unde in leurtico. Caput turtis iubet᷑ re¬
torqueri ad ascellas. Qm he canse sunt iubr

Expanded text:
net ad laudem. Modus. Bipartitus est psalmus. Primo gentes ad quas gratias transivit, invitat ad laudem Dei. Secundo ascensio et regnum Dei describitur. Unde monet instanter psallere,Ascende, calve . Vos, omnes gentes, adatur. Unde in Levitico, caput turturis jubetur retorqueri ad ascellas . Nostr
Abbreviated transcription (Latin):
talia oꝑa. se cõmendat cłs laudatorib suis .i. cõm̃dat
qui osferunt deo sacͥficium sp̃c contͥbulati. Hos sanat q
humiles. Elatos: elidit. Set infitto: ꝑfecta erit sani¬
tas. ubi corruptibile hoc: induet incorrupt̃onẽ. Mo¬
do uͦ ut meclicus: fracturas alligat. Unde subdit. ⁊ al.
est. ut fiat rectum pꝰea. Sic pͣuũ cor eui displicer ds
in his que frunt: debet fnͣgi. ⁊ cont̾i ut dirigat᷑. qd̾

Expanded text:
talia opera se commendat Deus laudatoribus suis, id est commendat qui offerunt Deo sacrificium spiritus contribulati. Hos sanat, quia humiles elatos elidit; sed in futuro, perfecta erit sanitas, ubi corruptibile hoc induet incorruptionem. Modo vero ut medicus fracturas alligat. Unde subdit, et allest ut fiat postea rectum, sic pravum cor cui displicet Deus, in his q
Abbreviated transcription (Latin):
qr cdisꝑ. isrłis .i. ddisꝑsiones fidelium.s. fideles aisꝑsos.
et̾na ierłm in celis: ubi ciues angeli sunt. ⁊ ad eam
ꝑtinet ⁊̃ ppłs isrł. qui mͦ ꝑ pecc̃m ꝑegnus est. om̃s il¬
li qui sunt in illa ciuitate celesti magna gaudẽt.
quib spectacłm ist ip̃e solus S nos ab illa cuirtate
ꝑegͥnam᷑ pecc̃o expulsi ue ibi mati̾emꝰ. ⁊ mortalitate
pgͣnati: ne illo rediremꝰ. S respexit d̾s ꝑegͥnat̃onẽ
nr̃am. Et ip̃e qui edificat ierłm etiam lapsam ꝑtem
restituit. ⁊ olim disꝑsos in xͦ collegit. qm misit ad ca
cis ut laudemꝰ. dm. Et quis n̾r cłs est: Dñs edi .ie. ce¬
salem reꝑans. Et ip̃e qui celtficat ierłm congre ĩ

Expanded text:
raelis, id est dispersiones fidelium, scilicet fideles dispersos aeterna Jerusalem in coelis, ubi cives angeli sunt, et ad eamest. Omnes illi qui sunt in magna illa civitate et coelesti gaudent quibus spectaculum est ipse Deus; sed nos ab illa civitate peregrinamur peccato expulsi, 312 ne ibi maneremus et mortalitate praegravati, ne illo rediremus. Sed respexit Deus peregrinationem nostram. Vel ipse qui aedificat Jerusalem, etiam lapsam partem restituit, et olim dispersos in Christo collegit, quem misit ad capcis ut laudemus Deum. Et quis noster Deus est? Gl. s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ celos: bene angeli accipiunt᷑. Nubes:
Sunt inferius celis .i. homines p̃dicatores
angelis inferiores. Qui ad huc in caligino¬
sa carne sunt: qui habent scĩe lum̃ in se.
S occultũ. de quib ds choruscat miracu¬
lis. tonat minis. pluit doctͥnis. Magis gͦ
ꝑtinet u̾tas ad celos. i. ad angelos ⁊ ad
caligine indent sꝑ̃em u̾reatis. nec ibi opꝰ
gelos referat᷑. quiã ũttas .i. cognitõ u̾ita¬
tis que p̃pollet in angelis. descendit etiã
ad homines.Nec cłs ea fraudau nos ad
uenit. Nursus angeli non uident᷑ mĩa
inlig̃e. S ⁊ si angeli ñ egẽt miscdla. t̾̃n
rectione fient angelis pares usꝙ ad ce

Expanded text:
bene angeli accipiuntur. Nubes sunt inferiores coelis, id est homines praedicatores qui inferiores angelis, qui adhuc in caliginosa carne sunt, qui habent lumen scientiae in se, sed occultum de quibus Dominus coruscat miraculis, tonat minis, pluit doctrinis. Magis ergo pertinet veritas ad coelos id est ad angelos, et ad caligine vident speciem veritatis; nec ibi opusgelos referatur, quia veritas, id est cognitio veritatis, quae praepollet in angelis, descendit etiam ad homines, nec ea Deus fraudavit nos ad genita indigere; sed etsi angeli non egent misericordia, tamen  in resurrectione fient angelis pares, usque
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽ .q.d. Audram te humilis ñ loquar tontͣ
te suꝑbus. defendendo culpam ⁊ hitic au
audit ⁊ discit: intꝰ gaudet de u̾itate. Unde
amicus sponsi: stat ⁊ audit. stat: ñ cadit.
Et quia iam humilis sum: exultabũt
ossa .i. int̾iora mea humiliata qͥa sunt si

Expanded text:
cat: Audiam te humilis, non loquar contra te superbus defendendo culpam. Et huic audaudit et discit, intus gaudet de veritate. Unde amicus sponsistat et audit: stat, non cadit Et quia jam humilis sum exsultabunt ossa, id est interiora mea, humiliata, quia sunt sine
Abbreviated transcription (Latin):
litate iudicat. s nomine ire: uindc̃a iriqͥ¬
tatis accipit᷑. qñ ꝑ cõmisso nr̃o punit nos
Nomine zeli: eractio castitatis intelligrͦ.
ne anima legem domini sui coutẽpnat.¬
⁊ a deo suo fornicando disꝑeat. It in iob
fuit. Et nota hec ꝓ peccĩs hominib eue¬
nire. licet iustis. sicut machabei int̾ seua
torm̃ta. ⁊ tres pueri int̃ noxias flãmas.

Expanded text:
litate judicat; sed nomine irae, vindicta iniquitatis accipitur, quando pro commisso nostro punit. Nomine zeli exactio castitatis intelligitur, ne anima legem Dei sui contemnat, et a Deo suo fornicando dispereat, ut in Job fuit. Et nota haec pro peccatis, hominibus evenire, licet justis. Sicut Machabaei inter saeva tormenta, et tres pueri inter noxias flammas,
Abbreviated transcription (Latin):
lam enim ammam si intibit sapĩa. Unde ali̾. Que¬
rent me mali: ⁊ ñ inuerient. Simplicẽ enĩ m̃tẽ ⁊ de¬
lectatũ amimtim diligit ds. Non potest unmacula¬
te l̾ituti ullum cum maculosis contub̾uium ẽẽ fla
ad facienda mandata. exerient. s ad scrutãdũ auocãt¬
nos ut temꝑa que legi dei debemꝰ. t̾renis eoꝵ negotiis.
iuuandis impendamꝰ. mͥ pmẽdo infirmos ut ad
qͦi muscas irruentes ab oculis abigit. quib fugatis

Expanded text:
lam enim animam non intrat sapientia, et alibi: quaerent me mali et non inuenient. simplicem mentem, purum ac defaecatum animum diligit Christus nec potest inmaculatae uirtuti ullum cum maculosis contubernium esse flad facienda mandata nos exercent; sed a scrutandis avocantnos, ut tempora quae legi Dei debemus terrenis eorum negotiis juvandis impendamus; modo premendo infirmos, ut ad t scrutabor, quasi muscas irruentes ab oculis abigit: quibus fugatis
Abbreviated transcription (Latin):
ideo eum dicit dominum ututũ. Qmͣ di¬
lecta suut tab̾nacula tua. Onasi. ñ potefi
dici qͣntum. de et̾nis tab̃naculis dicit: in qͥb
nulla ÷ p̾ssura. ⁊ nere cdilecta. quia anuna
tendens inatͥa domim. qͣi uu̾a p̾ssa deficit
ĩ uinũ. Ita iste in reqͥem tendens celestis apo
Imino ÷ ⁊ gaudiũ ei in spe ⁊ ideo tołat pssurã¬

Expanded text:
dicit, Domine virtutum, quam dilecta tabernacula tua sunt, quasi non potest dici quantum: de aeternis tabernaculis dicit, in quibus nulla est pressura. Et vere dilecta, quia anima tendens, in atria Domini, quasi uva pressa deficit in vinum. Ita iste in requiem coelestis apotImo est et gaudium in spe, et ideo tolerat pressura
Abbreviated transcription (Latin):
ñ frigescat chore filius. Et iste psalmꝰ se
cundis a caritate dei. Intĩtõne monet ad
agit de inestimabili desid̾io ẽt̃ne domꝰ Se¬
cundo dicit quo auxilio ad domum dei ꝑ¬
ueniat᷑. Ibi. Heatꝰ qm̃ Sertio orat ⁊ humi¬
liat se: ꝑ inpetͣcõne. Ibi. Domine ds. Iste̾¬

Expanded text:
Et est psalmus iste secundus de charitate Dei. Intentio: Monet ad agit de inaestimabili desiderio aeternae domus. Secundo dicit quo auxilio ad domum Dei veniatur, ibi, beatus vir. Tertio orat et humiliat se pro impetratione, ibi, Domine, De
Abbreviated transcription (Latin):
ste ei ds refugiũ. Qui enĩ incumbit t̾re¬
nis. confidens in incerto diuitiaꝵ. incũ¬
bit in baculum arundinis. qui facile fnͣ¬
git᷑. ⁊ eadit. incumbens Noli gͦ crecłe te.
fragile enĩ ÷ ⁊ frangitꝰ. ⁊ int̃imet te. Et est
sensus tituli. Nsalmꝰ iste dirigens nos infi

Expanded text:
sit eis Deus refugium. Qui enim incumbit terrenis, confidens in incerto divitiarum , incumbit in baculum arundinis, qui facile frangitur, et cadit incumbens. Noli ergo te credere, fragile enim est, et frangitur, et interimit te. Et est sensus tituli: Psalmus iste dirigens nos in fi
Abbreviated transcription (Latin):
atores. s ⁊ culpͣatores quos sepe obꝑbum cor¬
rigit. Hoc bonum ⁊ optabile ẽis ꝓpħat᷑. nec eiᷤ
ꝓpħaret᷑. nisi ẽet in ea societate iminicoꝵ po¬
puli dei. etiã tales: quib ante ultimũ iudici¬
aliqui cõu̾tunt᷑. ꝓ quib hic orat. dic̃ aũ eoꝵ
quia ad huc unum corpus sunt cũ malis.
sub sp̃e religionis suꝑbire. Unde ꝓpħa. Et tu¬

Expanded text:
atores, sed et culpatores, quos opprobrium saepe corrigit. Hoc bonum et optabile eis prophetatur; nec eis prophetaretur, nisi essent in ea societate inimicorum populi Dei etiam tales, quibus hoc ante ultimum judicialiqui convertuntur, pro quibus hic orat. Dicit autem eorum, quia adhuc unum corpus sunt cum malis. sub specie religionis superbire. Unde prophet
Abbreviated transcription (Latin):
¶alos dicit siluam. qi steriles sũt a iusticia
⁊ eosdẽ dicit mõtes. qr plem sũt suꝑbia Uñ¬
subd̾. ⁊ sicut flãma comburẽs montes Igniͤ
flãmeus: est pumienis cds. Congrue aũ ignł
itlama: in mditio. ẽe. dĩr qi tũc deuse sil¬
ue pecoꝵ ⁊ montes suꝑbe cremabuntꝰ¬

Expanded text:
eriles sunt a justitia, et eosdem dicit montes, quia pleni sunt superbia, sicut flamma comburens montes. Ignis flammeus est puniens Deus. Congrue autem ignis et flamma in judicio esse dicuntur, quia tunc densae silvae peccatorum et montes superbiae cremabunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶ui dictũ est. Otrra es: ⁊ in t̾ram ibis. ¶um
sett dm altum suꝑ om̃em t̾̃ram.s. cũ scit
ritia iuideoꝵ freq̃nti uoce sinagoge ip̃iꝰ mo¬
lesc̾et. ⁊ ut ip̃i nomini cui deuoti iidebant᷑.:
crecłent. E gre aũi in p̃dẽis ꝑsalmis de dñi ĩ¬
carnatõne. ⁊ de gñtium fide. ⁊ de iuditio.¶n

Expanded text:
cui dictum est: Terra es, et in terram ibis , cum scit Deum altum super omnem terram, id est cum scit ritia Judaeorum frequenti voce ipsius Synagogae mollesceret, vel ipsi nomini cui devoti esse videbantur, crederent. Egit autem in praedictis psalmis de Domini incarnatione, et de gentium fide
Abbreviated transcription (Latin):
aere. nec illa ÷ uiũ. nec ista oleum. añ p̾ssur¬
ram torcularis Sic illi quos p̃sciutt ds ãn
setula fieri conformes ymaginis filii sui.
añqmͣ accedant ad seruitittem dei. frum¬
t᷑ in sclo deliciosa lib̾tate. E tũ accedũt
ad seruitutẽ dei: drͣ eis. Hili accedens ad
seruitutẽ dei. sta ĩiusticia ⁊ timore. Et
ĩpara anunam tuam ad temptõnẽ. Ette
torcular. Cont̾unt᷑ enĩ p̾ssura passionũ.
Eruunt᷑ in tegum̃tis carualiũ desid̾iceꝵ
qͣi in uinaciis. Exuunt᷑ uet̾i homĩe ⁊ ita
in apocheũ dei defluũt. Et qr hec fuĩt in
eccłiis:. ideo torcularia dñr eccłie p̾sentis
tempis E qui sit̃e in hĩs torcalarib. Pilu¬

Expanded text:
aere, nec illa est vinum, nec ista est oleum ante pressuram torcularis; sic illi quos praescivit Deus ante saecula fieri conformes imaginis filii sui , antequam accedant ad servitutem Dei, fruuntur in saeculo deliciosa libertate; sed cum accedunt ad servitutem Dei, dicitur eis: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Ecce torcular. Conteruntur enim pressura passionum, exuuntur tegumentis carnalium desideriorum, quasi in vinaciis; exuuntur veteri homine , et ita in apothecam Dei defluunt. Et quia haec fiunt in Ecclesiis, ideo torcularia dicuntur Ecclesiae praesentis temporis. Sed qui sunt in his torcularibus? fili
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħam. qui dixit mͥpentt̃ti tͥnstulit ate
ds pecc̃m tut̃ Inc̾ta aũ ⁊ occulta sũt: qd̾ ta¬
lib ignoscit łs. Sub hac inc̾titudine nim¬
uite penituerũt. dicentes. Quis scit si cõ¬
ĩttat᷑ ⁊ ignoscas  ẜ hoc nouit dauid dicẽ¬
te s confit̃ntr. nathan ꝓpħa. Oimissũ ÷ pec¬

Expanded text:
prophetam, qui dixit mihi poenitenti; transtulit a te Dominus peccatum tuum . Incerta autem et occulta sunt, quod talibus ignoscit Deus. Sub hac incertudine Ninivitae poenituerunt, dicentes: Quis scit si convertatur et ignoscat Deus? Sed hoc novit David, dicente sibi confitenti Nathan propheta: Dimisum e
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itatem qmͣ dominꝰ suꝑ sacͥficia querit: sub¬
plicat sͥ subueniri. Uel ita Ĩdeo ita punio
pecc̃m meũ. quia ecce ĩmanifesto u̾itatem
lico qua: pecẽm ꝑimias licet sis pũis ĩdul¬
tor. Sic enim misccłiam dat ds. ut seruet
ũtatem ut nec pecc̃a enis sint impunita
cui ignoscit. Ĩgnoscit enĩ: se ip̃m puiuenti.

Expanded text:
ritatem quam Deus super sacrificia quaerit supplicat sibi subveniri. Vel ita: Ideo ita punio peccatum meum, quia, ecce in manifesto, veritatem dilexisti, qua peccatum punias, licet sis pius indultor. Sic enim misericordiam dat Deus, ut servet veritatem, ut nec peccata ejus sint impunita cui ignoscit. Ignoscit enim seipsum punienti.
Abbreviated transcription (Latin):
Sanguine xp̃i ⁊ uͥtute caritatis. ⁊ humilieatis
.s. ut radice caritatis sun fixus in xp̃o I sopuᷤᷤ
enĩ: herba est humilis sec medicinalis. cuins
radix petre here dr̃. Ita homo hac. ĩ nust̾io as¬
ꝑsus fit hummlis radice earitatis fixus. i hu¬
gare pulmones. in quib uiflatio. Sic hu¬
milis suꝑbiam depellit. ⁊ sic mundabor ⁊ sup¬
⁊ ideo sine macula ⁊ ruga. quia uestim̃ta xͥ¬

Expanded text:
ine Christi, et charitatis humilitate, scilicet ut radice charitatis sim fixus in Christo. Hyssopus enim herba est humilis, sed medicinalis, cujus radix petrae haerere dicitur, ita homo hac in mysterio aspersus fit humilis radice charitatis, fixus in hugare pulmones, in quibus est inflatio: sic humilitas, superbiam depellit. Et sic mundabor et supet ideo sine macula et ruga, quia vestimenta
Abbreviated transcription (Latin):
psendo inte. p̃dicta in scͥptis. Iel scłm a¬
liam litc̾am. u sa. in obscura lunare.cor
Luna congrue sig̃e eccłiam. Due enĩ st̃
opiniones de lua qͣrũ que u̾a sit: uł nõ
hre s globũ euis dimidiũ ũtit. dimidiũ ob¬
scurui eẽ. Dum aũ ꝑtem illam que lucet
paulatĩ. ad t̾ram inũtit. ut uideri possit.
cormculata apparet ⁊ sic crescit. donec illa

Expanded text:
plendo in te, praedicta in Scripturis. Vel secundum aliam litteram: Ut sagittent in obscura luna rectos corde. Luna congrue significat Ecclesiam. Duae enim sunt opiniones de luna, quarum quae vera sit, quae non re, sed globum ejus dimidium lucere, dimidium obscurum esse. Dum autem partem, quae lucet, paulatim ad terram vertit, ut videri possit, corniculata apparet, et sic crescit, donec pa
Abbreviated transcription (Latin):
subici. ⁊ monet reliquos ad idem. Ibi Uerũ
net in deo ñ in caducis confidere. qd̾ est
intentio psalmi Ibi. Uerũpt̾u uami Trã¬
siliens itaq iste uidens tot impedim̃¬
ta scłi occentia sibi:. ded se subdit. qui
÷ altior eo. ⁊ inferiorib se. quasi de alto re¬
poncdet. increpando. Nonne deo. ¶a si
agitis ut mouear. ⁊ si multa tnsilio: tam̃
anuna mea deo semꝑ erit subiecta. netħ
p̃ter eum cupiens. hoc ideo dicit. ne tnͣsi¬
liendo: sit elatus. quia qui se exabeat hu¬
miliabit᷑. Ett ñne erit. Subiecta. ex̃ qͥdẽ.¬
qͥa abip̃o .s. deo pr̃e est salutane meũ .i.¬

Expanded text:
ur, et monet reliquos ad idem, ibi, verumnet in Deo non in caducis confidere, quae est intentio psalmi, ibi, verumtamen vani. Transiliens autem iste, videns tot impedimenta sibi occurrentia, Deo se subdit, qui est altior eo, et inferioribus se, quasi de alto respondet increpando. VERS. agitis ut movear, et si multa transilio, tamen anima mea semper erit subjecta Deo, nil praeter eum cupiens. Hoc ideo dicit, ne transiliendo sit elatus, quia, qui se exaltat humiliabitur . Et, Nonne subjecta erit?ter eum cupiens. Hoc ideo dicit, ne transiliendo sit elatus, quia, qui se exaltat hu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quas subiectorũ psalmoꝵ intellige̾¬
tie declarant᷑. Ut hic ponitur yditũ qd̾
int̾p̃eat᷑ tnͣsiliens eos s. remanentes ĩ mũ¬
do. ⁊ herentes t̾renis. De hoc tnͣsiliente.
agit hic ꝓpħa. qui a t̾renis ad celestia m̃ẽ¬
te tͣnsiliuit. monens pigros illuc sequi
ta enĩ iste tͣnsiliens suꝑ aliquid est itt
Psalmꝰ dico habitus ꝑ yditum .i. agens
de tͣnsiliente. tnͣsiliente dico: in finem .i. in¬

Expanded text:
 quas subjectorum psalmorum intelligentiae declarantur, ut hic ponitur Idithum, quod interpretatur transiliens eos, scilicet remanentes in mundo, et haerentes terrenis. De hoc transiliente agit hic Propheta, qui a terrenis ad coelestia mente transilivit, monens pigros, illuc sequita enim iste transiliens super aliquid est, ut Psalmus dico habitus pro Idithum, id est agens de transiliente. Transiliente, dico, in finem, i
Abbreviated transcription (Latin):
perati p̾scribit militib eundi iã. qͣntũ
.s. ⁊ qua eant. ne ꝓ suo arbitͥo uiam carpãt.
ne uoluntaria captẽi opendia ne recidãt¬
a signis declinantes ad dexc̃am uł ad sinistͣm.
ut ⁊ dñs legem uiandi filiis isrł conuocãtib
dedit p̃cedens cos in columpna mibis indie ⁊
in nocte. Que cum ãnibat: ip̃i sequebãt᷑. Et cũ
stabat uel euanescebat. ip̃i morabant᷑ in castͥs.
ram eam habitã legẽ ex quirit ꝑficiendo ĩ ea ⁊
nbi ꝑfectus sine fine cõsiftit. Iegem gͦ qm̃ ht̃
agendo: ex quirit ꝑficiendo. Uel semꝑ exqͥrit

Expanded text:
perator praescribit militibus suis, quo et qua eant, ne pro suo arbitrio viam carpant, nec voluntaria captent compendia, nec a sant, declinantes ad dexteram vel ad sinistram, ut et Dominus legem edens eos in columna nubis in die, et ignis in nocte, quae cum anteibat, ipsi sequebantur; et cum stabat vel evanescebat, ipsi morabantur in castris . t ego exquiram eam. Habitam legem exquirit, proficiendo in ea. bi perfectus sine fine consistit. Legem ergo quam habet agendo, exquirit proficiendo. Vel semper exquiritur
Abbreviated transcription (Latin):
dot̾et nos hr̃e caritatẽ ꝑxum. Sic̃ etiam fugie:
ut oppͥm̃et audatiam stulte ⁊ inconsulte tem̾̃i¬
tatis. Et est sensus. Oratio ista atiͥbuit᷑ dł.
uox ista conuenre capiti ⁊ corꝑi Int̾utõ est
mon̾e ad or̃onem. Modus. Griꝑtitꝰ ÷ p̃s. Pͥmo¬

Expanded text:
re charitatem proximi, sicut et fugit, ut comprimeret audaciam stultae et inconsultae temeritatis. Et est sensus: Oratio ista attribuitur Davox ista convenit capiti et corpori. Intentio: Monet ad orationem. Modus: Tripartitus est p
Abbreviated transcription (Latin):
mus. altitudo maris nũc in re aꝑte licit
Ili qui odtr̃t me gratis .i. sine causa: multi
inimicos. qͥa m̃ito rasi sũt de xp̃o. qñ ĩ cal¬
ne sua exutus : xp̃c uestib suis ⁊ aliis
uestitus. ⁊ pꝰ suscepit suas. ⁊ altaria quo¬
ꝙ discooꝑiunt᷑ in passionis temꝑe. ⁊ p᷑: in¬

Expanded text:
mus, altitudo maris, nunc in re aperte dicit: Illi qui oderunt me gratis, id est sine causa, multipinimicos, quia merito rasi sunt de Christo, quando in Calne exutus est vestibus suis, et aliis vestitus, et post suscepit suas, et altaria quoque discooperiuntur passionis tempore, et post in
Abbreviated transcription (Latin):
Gractatis supra eccłie sa¬
cebo nOS cram̃tis: ammonet iã
eos qui qiͣ extra sunt .i. incipientes qui pͥ¬
ma fidei rudim̃ta accipiunt. a quib ab
stineant .q. dico timete. Ut aũ sciatis ti¬
mere. o filii .s. discentes. Mos enĩ ꝓpħicuᷤᷤ
⁊ discipulos uocare filios. Uenite fide au¬
dite me .i. discite a me.⁊ ne nom̃ tunoris
rem nisi rem utilem. s. timorem dñi. qui ÷

Expanded text:
ractatis supra Ecclesiae sacramentis, admonet jam eos, quasi qui extra sunt, id est incipientes qui prima fidei rudimenta accipiunt, a quibus abstineant. Quasi dicat: Dico timete, ut autem sciatis timere, o filii, scilicet discentes. Mos enim propheticus est, discipulos vocare filios. Venite, Hier. fide audite me, id est discite a me, et ne nomen timoris rem nisi rem utilem, scilicet timorem Domini, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
psm loquit᷑. qͣsi de eisdẽ ꝑsonis cũ nẽ de
his qui in t̾ra ꝓnussiõis quoꝵ fuer̃t pa¬
tres. qui in deserto amaricaũnt. Yel artꝰ
pͣuis ÷: qui ñ eminus iaculat᷑. s ĩ se spi¬
cula cõmitcit .i. malicia dolosoꝵ cõusi

Expanded text:
psalmum loquitur quasi de eisdem personis, tamen nunc de his qui in terra promissionis, quorum fuerunt patres, qui in deserto amaricaverunt. Vel arcus pravus est, qui non eminus jaculatur, sed in se spicula convertit, id est malitia dolosorum, conversi
Abbreviated transcription (Latin):
ser eius suꝑ oleum. qͥa que in scriptis du¬
ra sunt: exposita molliunt᷑. ⁊ usꝙ ad ossa
peuet᷑nt. Unde sequit᷑. ⁊ ip̃i sermones sit̾t
iacula. quia mollitiñ ꝑdunt uͥtutem. s
eungeliste eis armantur.⁊ feriunt cordã
homint̃ ad amorem pacis ⁊ a ꝑplexis. he¬
reticoꝵ questionib lib̾at infirmos. Dico

Expanded text:
er oleum, quia obscura quae in Scripturis sunt, dura exposita molliuntur, et usque ad ossa penetrant. Unde sequitur: Et ipsi sermones sunt jacula, quia molliti non perdunt virtutes, sed evangelistae eis armantur et feriunt corda hominum ad amorem pacis, et a perplexis haereticorum quaestionibus liberant infirmos. Dico,
Abbreviated transcription (Latin):
pturas contaminant. dum contͣria agũt.
⁊ ideo: diuisi sunt ꝑhereses: ab ira uultus.
hñt in d̾m ⁊ hoc ÷ Illi contaminau̾nt ⁊ di¬
miꝰ uolũtatem eiꝰ quia illis p̃cisis a catho¬
liea fide. conpungũt bonos. botu mnagis ex¬
citant᷑ qui ꝓbati sunt. ⁊ intelligre᷑ in scͥptis:
que latebat᷑ dei uoluntas. Ynde alibi. Cson¬
gregatio tauroꝵ inuaccis ppłorũ. ut exclu¬

Expanded text:
pturas, dum contraria agunt. Et ideo, divisi sunt per haereses, ab ira vultus ehabent in Deum. Et hoc est, illi contaminaverunt. ejus voluntatem, qua illis praecisis a Catholica fide, compungit bonos, et boni magis excitantur qui probati sunt; et intelligitur in Scripturis, quae latebat Dei voluntas. Unde alibi: Congregatio taurorum in vaccis populorum, ut exclu
Abbreviated transcription (Latin):
magna tͥbulatio. tanqmͣ ignis: lucebit
iustis. ⁊ ardebit ĩiustis. Uel ałr sccłm al¬
legoricũ sensũ. Est decluxie eos. hec: fu¬
nis celatus ꝑfidis. Et sicut columpna
nubis erat illis umbracłm cͣcͣ calorem
solis: sic ꝑ incarnatõnẽ dat. nobis refu¬
to temꝑe uite: in illu .i. in claritate su

Expanded text:
t justis et ardebit injustis. Vel ita secundum allegoricum sensum: Et deduxit eos, etc. Hoc funis celatur perfidis. Et sicut columna nubis erat eis vel illis umbraculum contra calorem solis; sic per Incarnationem dat nobis refrtoto tempore vitae, in il
Abbreviated transcription (Latin):
Ns ¶Hiͣ. aũtisti fatiem tuam in ꝑas¬
ꝑcab Qsione. ⁊ tũc dixi. ¶lamabo ad
te domine. de gła ĩmortalitatis adhibenda
⁊ ad dm̃ meũ dep̃cabor. de mortalitate tollen¬
demoret᷑ fletus s hoc ex culpa mea. quia ego
ille popł qui ab intio in adam loquebar. Esgo
qͥdem eristens in habundantia mea .i. dum m̃n
in ꝑadiso eẽt habundãtia iam nullam pati¬
bono. in quo susficientia erat illi. qr deo frue¬
bat̃ Hoc aũ dixte credẽs diabolo dicenti nõ
moriemini s erttis sicut dii sciente bonũ et
ialium. s quia cͥs erat ablat᷑us suꝑbo qd dede
o domine erat ex te. non ex mequa ius.⁊ n¬

Expanded text:
 Avertisti faciem tuam in passione, et tunc dixi, clamavi ad te, Domine, De gloria immortalitatis adhibenda, et ad Dominum meum deprecabor de mortalitate tollensed hoc ex culpa mea, quia ego ille populus qui ab initio loquebar in Adam existens, in abundantia mea, id est dum mihi in paradiso esset abundantia, jam nullam patibono, in quo sufficientia erat illi, quia Deo fruebatur. Hoc autem dixi tibi credens diabolo dicenti: Non morte moriemini, sed eritis sicut dii, scientes bona et mala . Sed quia Deus erat ablaturus superbo quod dedero Domine, erat ex te, non ex me, quia,
Abbreviated transcription (Latin):
cut enĩ ex cdiusis actib ds laudat᷑. ita ex negoci¬
is iste titulus anotat᷑. Hic enim ab initio he
illi ppło exibita. xp̃m mũdo clatũ nuntiat.ꝑ
sic̃one clarificet. Hi gͦ ñ narrant᷑ p̃t̾ita t̾m.
s fut᷑a p̾dicunt᷑. quia nullis gestis fut᷑a sig¬
nificabant᷑. ⁊ ideo ñ om̃ia hic cdnir que ibige¬
sta sũt.s qͥdam astr. ne putet᷑ ꝓpħa recosẽãn¬

Expanded text:
cut enim ex diversis actibus Deus laudatur, ita ex variis negotiis iste titulus ad notatur. Hic enim ab initio Hebilli populo exhibita, Christum mundo datum nuntiat. Per sitione clarescet. Hic ergo non narrantur praeterita tantum, sed futura praedicuntur, quia in illis gestis futura significabantur. Et ideo, non omnia hic dicuntur, quae ibi gesta sunt. Sed quaedam aliter, ne putetur Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
non cnim᷑ pͣnĩem patte cłs. aut in aliquo fallit᷑.
ut uelit corrig̃ẽ in quo errauit. Set qͦmͦ ħo qͥm
penitet. nuitare uult qd̃ fecte: sic ubi audis qd̾ pe¬
nitet. mutõnem ip̃am intellige Ałr facit illã
cd̾. alrtu. Tu enĩ facis qi errau̾as. Ille fatie. qr
uindicat us libat surati dito dicẽs. de fru uen

Expanded text:
Non enim poenitentiam patitur Deus, aut in aliquo fallitur, ut velit corrigere in quo erravit. Sed quomodo homo qui poenitet mutare vult quod fecit, sic ubi audis, quia poenitet Deum, mutationem ipsam intellige. Aliter facit illam Deus, aliter tu. Tu enim facis, quia erraveras; ille facit, quia vindicat vel liberat. Juravit dico, dicens: De f
Abbreviated transcription (Latin):
cum dimuittis: non es amicus cesaris. Isti sunt mali
coloni. qui occisis seruis: delib̾ant occidẽ filium ꝑa¬
trisfamilias dicentes. Occidamꝰ eum⁊ habeln̾m̃ eiꝰ¬
hoc: Nonquid quidormit. non qͥdem mortuus ⁊ ne¬
cessitate. uel inuitus ut putatis. E sponte dormit:
cito uigilatus. ñ aditiet ut resur. Est nota qd̾ ait dor

Expanded text:
c dimittis, non es amicus Caesaris . Isti sunt mali coloni, qui occisis servis deliberant occidere filium patrisfamilias, dicentes: Occidamus eum, et habebimus haehoc est, nunquid qui dormit non quidem mortuus est necessitate, vel invitus, ut putatis; sed sponte dormit cito evigilaturus, non adjiciet ut resurgat? Et nota quod ait, dor
Abbreviated transcription (Latin):
ante a quoqm hebreoꝵ scͥptorũ poĩtũ ÷ qd̾ nul¬
la lingua p̃sumpsit mutare. sic̃ in eungłio
am̃. Int̃p̃tat᷑ aũ laudate dm. Nam allelu:
drͣ laudate. ia. nom̃ ÷ dei inuisibilis .i. sig̃e
inuisibilẽ. qd̾ nom̃ ei tm̃ comenit. Prescri¬
bit᷑ aũ iste titulus .xx. ꝑsonis. in quib om̃ib
lit spũali semini habrahe. Hic enĩ ꝓpħa cõm̃¬

Expanded text:
ante a quoquam Hebraeorum scriptorum positum est quod nulla lingua praesumpsit mutare, sicut in Evangelio, amen. Interpetatur autem laudate Deum. Nam alleluia, dicitur laudate; jam, nomen est Dei invisibilis, id einvisibilem, quod nomen ei tantum convenit. Praescribitur autem iste titulus, viginti psalmis, in quibus omnibus lit spirituali semini Abrahae. Hic enim com
Abbreviated transcription (Latin):
dño .i. laudate dñm. qd fit ab amante. Nõ
⁊ enĩ spetiosa laus in ore peccõris. Premissa
lande: seqrͣ inuoc̃o. ũ petat desid̾ata. ⁊ ĩuocate
nom̃ eł qͥa laudans audict᷑. Congruus ordo ÷¬
iste ut pͥus sit laus. pꝰ: inuoco. Unde ali. Con¬

Expanded text:
d est laudate Deum, quod fit ab amante. Non enim est speciosa laus in ore peccatoris . Praemissa equitur invocatio, ut petat desiderata; et invocate nomen ejus, quia laudans auditur. Congruus ordo iste, ut prius sit laus, post invocatio. Unde alibi: Con
Abbreviated transcription (Latin):
uionet ad laudem. Modus. Sex sũt ꝑticões.
Sic enĩ ꝑtite᷑ hũc psalmũ aus̾. cui cõsensit caᷤ¬
siodorus. nͥ qd̾ sextam ꝑtem alibi facit. qͣm au¬
sꝰ. qd̾ in lectõne psalmi. suo loco monstrabr᷑.
Pͥmo ut in ũbis ext̾iorib inłłm ĩt̾iorẽ uideaᷤ.¬

Expanded text:
s: Sex sunt partitiones. Sic enim partitur hunc psalmum Augustinus, cui consentit Cassiodorus, nisi quod sextam partem alibi facit, quam Augustin. Quod in lectione psalmi suo loco monstrabitur. Primo ut in verbis exterioribus intellectum videa
Abbreviated transcription (Latin):
tat in p̃cipuis sollempnitatib cͥca eandẽ uo¬
cem uarias formando melodias. Ut ĩnatali
domini cautat. Ganqͣm sponsus. qͦi ñ ualẽs
ex pͥm̃e mentis hy laritatem sentiens de se:
sicut Ieremias quiait. a aa. domine cłs pu¬
er sum. nescio loqui. Est moyles pꝰqm cepit
ad intelligñdum ⁊ loq̃ñdum de deo. qd̾ erat
in plicipio apud prẽm: mens deficte. uox si¬
let. ⁊ dñs in uo.tu. Ibi enĩ audita ÷ ⁊ uex tu
be .i. uox manttesta angłorũ clamãtiũ. ¶iri

Expanded text:
tat in praecipuis solemnitatibus, circa eamdem vocem varias formando melodias, ut in natali Domini cantatur. Tanquam sponsus, quasi non valens exprimere meritis hilaritatem sentiens de se. Sicut Jeremias qui ait A, a, a, Domine Deus, puer sum, nescio loqui . Et Moyses postquam coepit ad intelligendum et loquendum de Verbo, quod erat in principio apud Patrem, mens deficit, vox silet. Et Dominus in voce tubae. Ibi enim audita est vox tubae, id est vox manifesta angelorum clamant
Abbreviated transcription (Latin):
os uenit: ħeditatem suam .i. uitam et̃nam
Qm ħeditatem. sꝑeciem .i. pulcͥtudĩem ia¬
cob .i. pꝰterioris ppłi. qmͣ pulc̾tudiẽm. ¶ el qm
sicut sol. qui nũc ÷ abiectus Uel in ꝑsona
apłorum:. sic. Ellegit dare nobis ħeddi. sua̾.
.s. multoꝵ ppłorui.s. ut colamꝰ eam. gladio p̃¬
mogenitis es au qd̾ fuit ex gr̃a. quia cum di

Expanded text:
am haereditatem speciem, id est pulchritudinem Jacob, id est posterioris populi, quam pulchritudinem. Vel quem sicut sol, qui nunc est abjectus. Vel in persona apostolorum sic, elegit dare nobis haereditatem suam, multorum populorum, ut colamus eam, gladio prmogenitis Esau , quod fuit ex gratia, quia eum di