comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
no dicitur qui reddis iniquita
tem filus ac nepotib. Quod ne
cui contrarium uideat᷑ quod
alia scriptura dicit quid ẽ q̃d
in ꝓuerbium dicitis. patres
comederunt iuiam acerbam
& dentes filiorũ obstupuert᷑.
iuuo ego dicit dominꝰ sierit
uobis ultra parabola hȩc in ꝓ¬
uerbium in isrł. ut anima pa¬
tris ita et anima filii mea est.
anuna quȩ peccauerit ipsa
morietur : dũ similis sensus
inuenitur. auditoris animuᷤ
ut discretionis uiam subtilit᷑
requirat instruitur. Pecca¬
tum quippe originale a paren¬
tib traximus: et nͥ ꝑ grãm bap¬
tismatis soluatur. etiam pa¬
rentum peccata portamꝰ: qͥa
unum ad huc unũ uidelicet
cum illis sumꝰ. Reddit gͦ mi¬
quitatem patrũ in filios. dũ
ꝓ culpa parentũ exoriginali
peccate potuitur ꝓles. Et li¬
cet unda salutis a culpa pri¬
mi parentis soluaͫ ur. tam̃ re¬
atum eiusdem culpȩ luen¬
tes iuxta sententiã dñi iure
deꝓͥmptã morte uidelicet cor¬

Expanded text:
no dicitur: Qui reddis iniquitatem no dicitur: Qui reddis iniquitatem patrum filiis ac nepotibus. Quod ne cuilibet contrarium videatur, quod alia scriptura dicit: Quid est quod in proverbium dicitis: Patres comederunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt? Vivo ego, dicit Dominus, si erit vobis ultra parabola hec in proverbium in Israhel. Ut anima patris, ita et anima filii mea est; anima quae peccaverit, ipsa morietur, dum similis sensus invenitur, auditoris animus, ut discretionis viam subtiliter requirat, instruitur. Peccatum quippe originale a parentibus traximus, et nisi per gratiam baptismatis solvatur, etiam parentum peccata portamus, quia unum adhuc videlicet cum illis sumus. Reddit ergo iniquitatem patrum in filios, dum pro culpa parentum ex originali peccato polluitur proles; et licet unda salutis a culpa primi parentis solvamur, tamen reatum eiusdem culpae luentes, iuxta sententiam Domini iure depromptam morte, videlicet cor
Abbreviated transcription (Latin):
di ꝑgebantur remanserunt et ad
eandem uillam redier̃t. nos hanc¬
uindictȩ sustinentes sententiam
uidimus: sicut et gyeri cũ domo
sua maledictione helisey lepra
multatus ẽ. Apte quidem sente¬
ntia uiri dei spũ eius repleti qͦ
sicut presentes iudit ita posteros
eorum rebelles ac sedutioss p̾ui¬
dit iundictam huuismodi p̾sũp¬
tores non solum in se uerũ et in
genere contrarerunt: ut sicut
peccato primi parentis ꝑ tradu¬
cem seminis cuncti ex eo geni¬
ti peccatum eus et mortẽ corpo¬
ris ꝓ peccato illatam traxerunt
ita ut  genitalib horum p̾sũp¬
torum generati. une tlictam il¬
latam generantib sustinerent.
Et quia femineo sexii non erat
ubi undicta similis in membͥs
similib monstraretur. sic̃ per
guttur primȩ matris gustus
illicitus transiens ad p̾uaricatͥ¬
cis sobolem diriuauit in culpã.
sic et ad genitas de hac stirpe ꝓ¬
pagaretur ignominiosa heredi¬
ditas: ueluti ꝑ moysen domi¬

Expanded text:
dispergebantur, remanserunt et ad dispergebantur, remanserunt et ad eandem villam redierunt, nos hancvindictae sustinentes sententiam vidimus, sicut et Giezi cum domo sua maledictione Helisei lepra multatus est. Apte quidem sententia viri Dei spiritu eius repleti, quo sicut presentes vidit, ita posteros eorum rebelies ac sediciosos previdit, vindictam huiusmodi presumptores non solum in se, verum et in genere contraxerunt, ut, sicut peccato primi parentis per traducem seminis cuncti ex eo geniti peccatum eius et mortem corporis pro peccato illatam traxerunt, ita et genitalibus horum presumptorum generati vindictam illatam generantibus sustinerent, et quia in femineo sexu non erat, ubi vindicta similis in membris similibus monstraretur, sicut per guttur prime matris gustus illicitus transiens, ad prevaricatricis sobolem dirivavit in culpam, sic et ad genitas de hac stirpe propagaretur ignominiosa hereditas. Veluti per Moysen Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tio ẽ delatum: ascendit ȩquũ
ut ad tantã p̃sumptionẽ cõpescẽ¬
dam ad celtũ ueniret. Quo cum
ꝑuenit: iam ipsȩ metȩ ardebãt.
Beatus autem remigius et ȩtate
et uesꝑtino frigore. sicut in au¬
tumno fieri solet frigidiis de eqͦ
descendit. et a longe se cale face¬
recȩpit: transquillo corde et ore
dicens. Semꝑ ẽ bonꝰ focus.: si ñ su¬
ꝑ potest. Uerumtam̃ om̃s qui
hoc egerunt et qui de eorum ger¬
mine nati fuerint: iuri ponderosi
fiant. et feminȩ gutturnosȩ sint.
Quod ita impletum ẽ. Nam us¬
q ad tempora karoli magni un¬
peratoris qui eosdem homines
de celto quoniam uicedñm in e¬
adem uilla morte crudelissima
occiderunt exterminauit auc̃¬
torib interfectis: et consenti¬
entes ꝑ diuersas ꝓuintias disꝑ¬
gi atꝙ ꝑpetuo exilio cõdempna¬
ri fecit et de ceteris uillis epi¬
scopi remensis eandem iullam
restaurari p̃cepit : ita uiri et fe
nie qui tunc fuga lapsi cum alii

Expanded text:
tio est delatum, ascendit equum, tio est delatum, ascendit equum, ut ad tantam presumptionem compescendam ad Celtum veniret. Quo cum pervenit, iam ipsae metae ardebant. Beatus autem Remigius et aetate et vespertino frigore, sicut in autumno fieri solet, frigidus de equo descendit et a longe se calefacere cepit, tranquillo corde et ore dicens: 'Semper est bonus focus, si non super potest; veruntamen omnes qui hoc egerunt et qui de eorum germine nati fuerint, viri ponderosi fiaut et feminae gutturnosae sient. Quod ita impletum est. Nam usque ad tempora Karoli Magni imperatoris, qui eosdem homines de Celto, quoniam vicedominum in eadem villa morte crudelissima occiderunt, exterminavit, auctoribus interfectis, et consentientes per diversas provincias dispergi atque perpetuo exilio condempnari fecit et de ceteris villis episcopii Remensis eandem villam restaurari precepit, ita viri et femnie, qui tunc fuga lapsi, cum alii
Abbreviated transcription (Latin):
pęnitentes debeant agere.
autem sc̃o remigio et dĩ
sp̃u sibi reuelante qm̃ habun¬
clantiam ipsius anni secutura
eẽt fames: secutus scĩ lose
ꝓuidentiam. de annona quȩ
in uillis ep̾imata fuerat uel
quam ab aliis comparauerat.
aceruos quos metas dicimꝰ fec̃.
ut populo fame in postmodũ
laboraturo: inde subuenire ua¬
leret. Unde et in uilla quȩ cel¬
tus dititur. plures metas fieri
uissit. Ipsi autem homines cel¬
tenses: semꝑ rebelles et sediti¬
osi fuerunt. Qui quadam die
dominica in ebriati: cȩperunt
int᷑ se dicere. Quid ille iubele¬
us: sic enim appellabatur ꝓpt᷑
ȩtatis ꝓlixitatem sc̃s remigiꝰ
facere uellet de ilis metis quaᷤ
congregauerat: an ciuitatem
inde facere uellet. quia sicut
turres ꝑ muros ciuitatis ita
ꝑ circuitum curtis metȩ ha¬
bebantur. Et suadente diabo¬
lo se mutuo ad hortati sunt.
ut focum in eas mitterent.
Quod cum sco remigio in ꝓpͥn¬
qua uilla quȩ basilicȩ curtis
dicitur consistenti celeri nun¬

Expanded text:
enitentes debeant agere. LVIII. autem sancto Remigio, et Dei spiritu sibi revelante, quoniam abundantiam ipsius anni secutura esset fames: secuti sancti Joseph providentiam, de annona, quae in villis episcopii nata fuerat, vel quam ab aliis comparaverat, acervos, quos metas dicimus, fecit, ut populo fame postmodum laboraturo, inde subvenire valeret. Unde et in villa, quae Celtus dicitur, plures metas fieri jussit. Ipsi autem homines Celtenses semper rebelles et seditiosi fuerdominica inebriati ceperunt inter se dicere, quid ille iubeleus, – sic enim appellabatur propter aetatis prolixitatem sanctus Remigius, – facere vellet de illis metis quas congregaverat, an civitatem inde facere vellet, quia, sicut turres per muros civitatis, ita per circuitum curtis mete habebantur; et, suadente diabolo, se mutuo adhortati sunt, ut focum in eas mitterent. Quod cum sancto Remigio in propinqua villa quae Basilicae - curtis dicitur consistenti celeri nun
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse suę ciuitatis. et in euis
uita donum episcopii se ꝑcepis¬
se. mortuoq illi subrogatũ per
largitionem pecuniȩ. Qua ꝓpt̃
iudicio sẏ nodi sublato anulo et
pastorali pedo priuatus ẽ pon¬
tificali ministerio: condonato ei

Expanded text:
fuisse suae civitatis, et in ejus fuisse suae civitatis, et in ejus vita donum episcopii se percepisse, mortuoque illi subrogatum per largitionem pecuniae. Quapropter judicio synodi, sublato annulo et pastorali pedo, privatus est pontificali ministerio, condonato ei
Abbreviated transcription (Latin):
na uirtute ꝑ beati remigii me¬
rita silentio condempnatus sit.
patefecit coram eodem conuen¬
tu: satis deuote ueniam petens.
quod eiusdem miraculi noui¬
tatem eo usq negligent᷑ celarit
Hic expia deuotione & alacri¬
tate cordis domnus papa in lac¬
mas compuntus sic ait. Adhuc in¬
uit beatus irinigius. Tunc exp̃¬
cepto eius om̃s surrexerunt. et
cum eo ante eiusdem scĩ sepulcrũ
prostrati. antiphonam sc̃ẽ remigi
exintegro deuotissime cecinerunt.
ost
hȩc surgens constantinien¬
sis epẽ. confessus ẽ se ignorante
a quodam fr̃e suo emptũ sibi
episcopium fuisse: quod cũ re¬
sisset ne contra fas ordinationem
illam susciperet uoliusse aufu¬
gere. sed ab eodem iuolenter
captum episcopali contra uo¬
luntatem suam eẽ dignitate
donatum. Quod sacramento cõ¬
probare uissus nec renuens. sie
iudicatus ẽ sy moniace heresis
non incurrisse facinus. Acce¬
dens deniq namnetensis. con¬
fessus ẽ genitorem suum ep̃m

Expanded text:
na virtute per beati Remigii mena virtute per beati Remigii merita silentio condemnatus sit, patefecit coram eodem conventu, satis devote veniam petens, quod ejusdem miraculi novitatem eo usque negligenter celarit. Hic ex pia devotione, et alacritate cordis, domnus papa in lacrymas compunctus, sic ait: ADHUC VIVIT BEATUS REMIGIUS. Tunc ex praecepto ejus omnes surrexerunt et cum eo ante ejusdem sancti sepulcrum prostrati, antiphonam Sancte Remigi, ex integro devotissime cecinerunt. Post haec surgens Constantiensis episcopus confessus est se ignorante a quodam fratre suo emptum sibi episcopium fuisse. Quod cum rescisset, ne contra fas ordinationem illam susciperet, voluisse aufugere; sed ab eodem violenter captum, episcopali contra voluntatem suam dignitate esse donatum. Quod sacramento comprobare jussus, nec renuens, sic judicatus est simoniacae haeresis non incurrisse facinus. Accedens denique Namnetensis, confessus est genitorem suum episcopum
Abbreviated transcription (Latin):
retentione animam suã pes¬
sundare. Quȩ ubi dixit. pasto¬
rale pedum ante pedes ipsius
aplici posuit. Ille uͦ tanti uiri
flexus deuotione: fauente si¬
nodo eundem quod absq suo
consensu eadem pecunia data
fuerit sacramento compbare
fecit: sicq illi ꝑ aliud pedum
ministerium episcopale redidit.
Nterea allatum ẽ
coram priuilegium remensis ex¬
elẽ de abbatia deruensr: exeu¬
uis lectione cõprobatũ ẽ eam ꝑ¬
tinere ad ius remensis archiep̃i.
Redeuntes deniq qui missi fue¬
rant ad reuocandum lingonen¬
sem ep̃m: nuntiauert̃ eũ faci¬
norum suorum metuentẽ discuᷤ¬
sionem fuge arripusse presidi¬
um. Tunc ex precepto ipsius
papȩ lectȩ sunt sententiȩ super
huuiscemodi re ꝓmulgatȩ ab
ortodoris patrib. sicq uiuersi
concilii udicio ex cõmunicati¬
onis ẽ pena dampnatus. Quod
audiens archiep̃c uesontionen¬
sis surrexit: et quomodo eundẽ
reum excusare nitens. ex diui¬

Expanded text:
retentione animam suam pesretentione animam suam pessumdare. Quae ubi dixit, pastorale pedum ante pedes ipsius apostolici posuit. Ille vero tanti viri flexus devotione, favente synodo, eumdem, quod absque consensu suo eadem pecunia data fuerit, sacramento comprobare fecit, sicque illi per aliud pedum ministerium episcopale reddidit. Interea allatum est coram privilegium Remensis Ecclesiae de abbatia Dervensi, ex cujus lectione comprobatum est eam pertinere ad jus Remensis archiepiscopi. Redeuntes denique qui missi feurant ad revocandum Lingonensem episcopum, nuntiaverunt eum facinorum suorum metuentem discussionem, fugae arripuisse praesidium. Tunc ex praecepto ipsius papae, lectae sunt sententiae super hujuscemodi re promulgatae ab orthodoxis Patribus, sicque universi concilii judicio, excommunicationis est poena damnatus. Quod audiens archiepiscopus Vesontionensis surrexit, et quomodo pridie eumdem reum excusare nitens, ex divi
Abbreviated transcription (Latin):
terminata ibi rationis sue ite¬
raret initia. a lingonensis ui¬
delicet causa. Qui requisitus
&a sinodica examinatione se
sub duxisse reꝑtus: ex parte
dĩ et beati petri aplõrum prin¬
cipis eiusq uicarii qui p̾sens
aderat. ab eodem diacono t᷑tio
ẽ uocatus. Directi sunt etiam
ep̃i suuanee tensis. & andegauen¬
sis. ad illius hospicium. ut si
forte eum ibi repperirent reuo¬
carent ad concilium. Qui dum
imꝑata accelerant ꝑ agere. ipsi¬
us referendarii allocutio fit ad
illos qui nondum se a symoni¬
aca heresi debita pugauerant
responsione. At niuernensis
ep̃c surgens. pro suo episcopio
plurimum pecumiȩ confessus
ẽa parentib datum fuisse se ta¬
men ignorante: eoq adepto non¬
nulla ȩcclesiasticę religioni cõ¬
traria cõmississe: unde se asse¬
rebat diuinȩ ultionis iundictã
ꝑtimescere: ideoq si domno pa¬
pȩ et presenti conuentui dignũ
uideretur. idem officium uelle
dimittere: potius quã in eius

Expanded text:
terminata, ibi rationis suae iteterminata, ibi rationis suae iteraret initia, a Lingonensis videlicet episcopi causa. Qui requisitus et a synodica examinatione se subduxisse repertus, ex parte Dei et beati Petri apostolorum principis, ejusque vicarii qui praesens aderat, ab eodem diacono tertio est vocatus. Directi sunt etiam episcopi Silvanectensis et Andegavensis ad illius hospitium, ut si forte eum ibi reperirent, revocarent ad concilium. Qui dum imperata accelerant peragere, ipsius referendarii allocutio fit ad illos qui nondum se a simoniaca haeresi debita purgaverant responsione. At Nivernensis episcopus surgens, pro suo episcopio plurimum pecuniae confessus est a parentibus datum fuisse, se tamen ignorante; eoque adepto, nonnulla ecclesiasticae religioni contraria commisisse; unde asserebat divinae ultionis vindictam pertimescere. Ideoque, si domno papae et praesenti conventui dignum videretur, idem officium velle dimittere potius quam in ejus
Abbreviated transcription (Latin):
plenum huiusmodi negotium
uentilari. iam enim nox instabat.
quid incanonib de sacrorũ ordi¬
num uenditorib sit decretum
iussit tantũ modo recitari: lec ta¬
q sententia ad p̾ceptũ eius ex cõ¬
cilo calcedonensi. capitulo uide¬
licet scdõ: soluta ẽ sinodus. di
lato usq in crastinũ huius rati
undem locum ep̃i conuenere cum
abbatib et ceteris ȩcc le ordinib:
ad quos domno papa ꝓcedente.
non ẽ cantata antiphona exau¬
di nos domine sieut heri et nu¬
dius tertius: sed ad eius aduen¬
tum clerus decentissime cecinit
ymnũ. ueni creator sp̃ẽ. Quo cõ¬
pleto cum antiphona de sc̃o re¬
migio: lȩtania facta ẽ a ueson¬
tionensi archiep̃o: post quam
de spu sco collectam dix̃ domnꝰ
apłicus: sicq lectum ẽ ȩuange¬
lium. ego sum pastor bonꝰ. C ũq
uniuersi consueto resedissent
ordine: supradictus romanȩ ec¬
clȩ diaconus ait consequens ẽẽ
ut ubi hesterna sinodis fuerat

Expanded text:
plenum hujusmodi negotium plenum hujusmodi negotium ventilari, jam enim nox instabat, quod in canonibus de sacrorum ordinum venditoribus sit decretum jussit tantummodo recitari; lectaque sententia ad praeceptum ejus ex concilio Chalcedonensi, capitulo videlicet secundo, soluta est synodus, dilato usque in crastinum hujus ratioumdem locum episcopi convenere cum abbatibus et caeteris Ecclesiae ordinibus, ad quos domno papa procedente non est cantata antiphona Exaudi nos, Domine, sicut heri et nudiustertius, sed ad ejus adventum clerus decentissime cecinit hymnum Veni, creator Spiritus. Quo completo cum antiphona de sancto Remigio, litania facta est a Vesontionensi archiepiscopo, postquam de Spiritu sancto Collectam dixit domnus apostolicus; sicque lectum est Evangelium Ego sum pastor bonus. Cumque universi consueto resedissent ordine, supradictus Romanae Ecclesiae diaconus ait consequens esse ut ubi hesterna synodus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
sipiscendo fidelis fieret silenti¬
o condempnauit. nunc autẽ
uirum licet fidelem. ne scele¬
ratum defendendo delinque¬
ret usu loquendi priuauit. Et
reuera diuinę sublimitatis in¬
conprehenbilis uirtus inutro
q facto mirabiliter enituit: q̃
& ibi gloriosȩ animȩ licet cor¬
poreis adhuc in uolueris septȩ
tantum potestatis contulit: et
quanta eam iam beatificauerit
gła: nuinc enea eius exanimȩ cor¬
pus patenter ostendit. Post quam
gͦ prefatus uesontionensis ep̃e a
suo conatu tali miraculo se ꝓhibe¬
ri cognouit. lugdunensi ut sui
uice fr̃is causam ꝑ oraret innuit.
Qui surgens ait eundem lingo¬
nensem ep̃m confiteri quod sa¬
cros oidines uendiderit. et memo¬
ratam pecuniam ab illo presbitero
extorserit. sed supliciis quib as¬
serebat eum excrutiari ñ feceritꝰ
cetera uero quȩ sibi fuerant obiee¬
ta. hunc penitus denegare asse¬
riit. His dictis. domnus papa
uidens eadem die non posse ad

Expanded text:
sipiscendo fidelis fieret, silentisipiscendo fidelis fieret, silentio condemnavit nunc autem virum, licet fidelem, ne sceleratum defendendo delinqueret, usu loquendi privavit. Et revera divinae sublimitatis incomprehensibilis virtus in utroque hoc facto mirabiliter enituit, quae et ibi gloriosae animae, licet corporeis adhuc involucris septae, tantum potestatis contulit, et quanta eam jam beatificaverit gloria, nunc circa ejus exanime corpus patenter ostendit. Postquam ergo praefatus Vesontionensis episcopus a suo conatu tali miraculo se prohiberi cognovit, Lugdunensi ut sui vice fratris causam peroraret innuit. Qui surgens ait eumdem Lingonensem episcopum confiteri quod sacros ordines vendiderit, et memoratam pecuniam ab illo presbytero extorserit, sed suppliciis quibus asserebat eum excruciari non fecerit; caetera vero quae sibi fuerant objecta hunc penitus denegare asseruit. His dictis, domnus papa videns eadem die non posse ad
Abbreviated transcription (Latin):
tantis flagitiis foret implicitꝰ.
in oculis alterius magis quam
in suis trabem uidens. frem qu̾a¬
ius culpabilem in hesterna si¬
nodo criminatus fuerat. eiusq
ad dampnationẽ et ipse merito
dampnandus aspirauerat: ñ
solum se ab obiectis nequit ex¬
cusare eriminib. sed etiã euis
causidico ne. ad sui defensionẽ
quicquam ꝓferre ualeat. lin
tus. Uesontionensis quippe
ep̃c dum susceptum eius nego¬
tium ꝑ orare & ad exeusationem
criminosi in congrua quedam
decerneret ꝓponere: insperato
sibi suffragium uocis diuino sen¬
sit denegari numine. P roculdu¬
bio magnus pater remignuis ob
hoc ipsum ut p̾dictum ẽ ante
conspectum sinodi expositus.
abeatȩ fidei papa etiam hic
eiusdem uirtutis enituit po¬
tentia: qua olim dum ad huc
peregrinaretur in terris. arri¬
ani illius exin iuit molimi¬
na. Tunc enim hereticũ ad¬
uersus catholicam fidem blas¬
phemias deliberantem garrire
ne conata ꝑageret. s potius re¬

Expanded text:
tantis flagitiis foret implicitus tantis flagitiis foret implicitus in oculis alterius magis quam in suis trabem videns fratrem quamvis culpabilem in hesterna synodo criminatus fuerat, ejusque ad damnationem et ipse merito damnandus aspiraverat, non solum se ab objectis nequit excusare criminibus, sed etiam ejus causidico, ne ad sui defensionem quidquam proferre valeat, lingtus. Vesontionensis quippe episcopus, dum susceptum ejus negotium perorare, et ad excusationem criminosi incongrua quaedam decerneret proponere, insperato sibi suffragium vocis divino sensit denegari numine. Procul dubio Magnus pater Remigius ob hoc ipsum, ut praedictum est, ante conspectum synodi expositus, a beatae fidei papa etiam hic ejusdem virtutis enituit potentia, quam olim, dum adhuc peregrinaretur in terris, Ariani illius exinanivit molimina. Tunc enim haereticum adversus catholicam fidem blasphemias deliberantem garrire, ne conata perageret, sed potius re
Abbreviated transcription (Latin):
obtinusse: sacros ordines uen¬
didisse: bellica arma contra fas
ferendo homicidia ꝑpetrasse:
alieni matromonii uira uiolas¬
se. inclericos suos tiran: udem
exercuisse: sodomitico etiam
flagitio pollutum eẽ crimina¬
tur. Quib uerbis fidem prebe¬
bant plurimi delatores qui ad¬
erant: int᷑ quos quidam cleri¬
cus asseruit. quod sibi ad huc
laico coniugem suam uiolent᷑
abstulerat: et post ꝑpetratũ
cum ea adulterium monachã
fecerat. Affuit et presbit qͥdã
se ab eo dẽ ep̃o conquerens captu.
et satellitum eius fuisse potesta¬
ti traditum. qui eum multis
suppliciis exeruciantes. quod sce¬
lestius ẽ clauis acutissimis ge¬
nitalia eius confixerant: taliq
iuolentia ab eo decem libras de¬
narionim extorserant. his audi¬
dis ep̃c consiliandi licentiam pe¬
tit. Qua impetrata: archiep̾os
uesontionensem. et lugdunen¬
sem accersit: eisq credens ar¬
chanum consilii sui. petit ut
sibi sint causidici. Sed qui cuͦ

Expanded text:
obtinuisse, sacros ordines venobtinuisse, sacros ordines vendidisse, bellica arma contra fas ferendo homicidia perpetrasse, alieni matrimonii jura violasse, in clericos suos tyrannidem exercuisse, Sodomitico etiam flagitio pollutum esse criminatur. Quibus verbis fidem praebebant plurimi delatores qui aderant, inter quos quidam clericus asseruit quod sibi adhuc laico conjugem suam violenter abstulerat, et post perpetratum cum ea adulterium monacham fecerat. Adfuit et presbyter quidam se ab eodem episcopo conquerens captum, et satellitum ejus fuisse potestati traditum, qui, eum multis suppliciis excruciantes, quod scelestius est, clavis acutissimis genitalia ejus confixerant, talique violentia ab eo decem libras denariorum extorserant. His auditis, episcopus consiliandi licentiam petit. Qua impetrata, archiepiscopos Vesontionensem et Lugdunensem accersit, eisque credens arcanum consilii sui, petit ut sibi sint causidici: sed qui, cum
Abbreviated transcription (Latin):
stus ẽ. quȩ a tullensi subtracta
fuerat ep̃io : et hanc ad ipsius
uilegiorũ quȩ inde habebat de¬
monstrauit recitationem. Econ¬
tra remensis archiep̃c abbatiam
illam respondit sui iuris potius eẽ.
& hoc antiquiorib priuilegiis ȩc¬
clẽ suȩ se testificari ualere. Papa uͦ
quia ui presenti non erant ẽadem
scripta ex quorum lectione uale¬
ret hȩc conuersia finiri: iussit e¬
a interim in archius remensis
ȩccłȩ ꝑ quisita inerastino in me¬
dium afferri. Tunc turonenses
clerici ꝑ lugdunensem archiep̃m
querelam intulerunt suꝑ dolen
piscopio subtraxrerat: sibiq archi¬
presulis nomen contra fas uen¬
dicauerat. Qui statim exaurto¬
ritate aplĩca uocatus ẽ ad conci¬
lium. quod ut p̾fatum ẽ medio
mense aprili romȩ erat cebebran¬
dum : ut ibi rationis huuis agi¬
taretur uidicium.
ost hȩc memoratus diaconꝰ
in ep̃m lingonensem in ue¬
snitur: eumq episcopalem dig¬
nitatem ꝑ simoniacam heresim

Expanded text:
stus est, quia Tullensi subtracta stus est, quia Tullensi subtracta fuerat episcopio, et hanc ad ipsius vilegiorum quae inde habebat demonstravit recitationem: e contra Remensis archiepiscopus abbatiam illam respondit sui juris potius esse, et hoc antiquioribus privilegiis ecclesiae suae se testificari valere. Papa vero, quia in praesenti non erant eadem scripta ex quorum lectione valeret haec controversia finiri, jussit ea interim in archivis Remensis ecclesiae perquisita in crastino in medium afferri. Tunc Turonenses clerici per Lugdunensem archiepiscopum querelam intulerunt super Dolepicopio subtraxerat, sibique archipraesulis nomen contra fas vindicaverat. Qui statim ex auctoritate apostolica vocatus est ad concilium, quod, ut praefatum est, medio mense Aprili Romae erat celebrandum, ut ibi rationis hujus agitaretur judicium. Post haec memoratus diaconus in episcopum Lingonensem invehitur, eumque episcopalem dignitatem per Simoniacam haeresim
Abbreviated transcription (Latin):
It. Qua impetrata. uesontionen¬
sem. suessionensem. andegauen¬
sem inuernensem. siluanec ten¬
sem. morinensem ep̃os conuo¬
cans. cum eis mysteriũ habuit
consilii sui: indeq reuersus
causam suam ut siluanecten¬
sis ꝑ oraret a domno papa obti¬
nuit. Surgens aut̃ ep̾c silua¬
nectensis. eundem archiep̃m
respondit non eẽ reum symo¬
niacȩ heresis. His auditis a po
etiam recitari sententiã. qua
maximũ salonitanũ ep̃m ex
simili culpa notatum pari mo¬
do se inde purgare beatus papa
sanxit gregorius. Atille cano¬
nicas indutias inde postula¬
ut: seq post earum expletio¬
nem quod ratio purgationis po¬
sceret peracturũ spopondit.
quod romȩ celebrandum erat in¬
ter eẽt. C etera uero quȩ ei obiecta
sunt quia legitimi accusatoris
uidebantur de latione carere: de¬
cretum ẽ ad presens indiscussa
remanere.
ic igitur huiusmodi difini¬
to negotio. suꝑ abbatia de¬
ruensi domnus papa cõque¬

Expanded text:
it. Qua impetrata, Vesontionenit. Qua impetrata, Vesontionensem, Suessionensem, Andegavensem, Nivernensem, Silvanectensem, Morinensem episcopos convocans, cum eis mysterium habuit consilii sui; indeque reversus, ut causam suam Silvanectensis peroraret, a domno papa obtinuit. Surgens autem episcopus Silvanectensis, eumdem archiepiscopum respondit non esse reum Simoniacae haeresis. His auditis, aposetiam recitari sententiam qua Maximum Salonitanum episcopum, ex simili culpa notatum, pari modo se inde purgare beatus papa sanxit Gregorius. At ille canonicas inducias inde postulavit, seque post earum expletionem quod ratio purgationis posceret peracturum spopondit, quod Romae celebrandum erat interesset. Caetera vero quae ei objecta sunt, quia legitimi accusatoris videbantur delatione carere, decretum est ad praesens indiscussa remanere. Sic igitur hujusmodi diffinito negotio, super abbatia Dervensi domnus papa conque
Abbreviated transcription (Latin):
ante quam tertia lux consumma¬
retur incelebratione concilis:
sicq iam nocte ꝓpinquante cõ¬
ratam basilicam. cum abba¬
tib et clero conuenientib epĩs.
domnus pp cum quibdam eor
secessit in oratorium sc̃ȩ trini¬
tatis. Ubi dum cum eo confes¬
sionis suȩ priuatum colloqui¬
ui remensis habuisset archie¬
piscopus. et de ȩcclãsticȩ religi¬
onis ꝓfectu tractatum eẽt di¬
utius: eo ordine quo et trans¬
acta die aplĩcus in de ꝓcessit.
dictaq antiphona et lȩtania
facta a treuerensi archipresu¬
le. euangłium om̃is arbor bona
diaconis legit. Uniuersis de¬
inde suo loco residentib: remen¬
sem archiepm ut de simoniaca
heresi. de qua hesternas optinu¬
erat indutias. rationẽ redderet.
p̃fatus annuit cancellarius. im¬
petens eum etiam de multis q̃
se fama uulgante comperisse as¬
serebat criminib. Ad hȩc archi¬
ep̃c surgens: ut sibi consilian¬
di facultas concederetur expeti¬

Expanded text:
antequam tertia lux consummaantequam tertia lux consummaretur in celebratione concilii; sicque jam nocte propinquante conratam basilicam cum abbatibus et clero convenientibus episcopis, domnus papa cum quibusdam eorum secessit in oratorium sanctae Trinitatis, ubi dum cum eo confessionis suae privatum colloquium Remensis habuisset archiepiscopus, et de ecclesiasticae religionis profectu tractatum esset diutius, eo ordine quo et transacta die apostolicus inde processit, dictaque antiphona, et litania facta a Trevirense archipraesule, evangelium Omnis arbor bona Diaconus legit. Universis deinde suo loco residentibus, Remensem archiepiscopum ut de Simoniaca haeresi, de qua hesternas obtinuerat inducias, rationem redderet, praefatus admonuit cancellarius, impetens etiam eum de multis quae se, fama vulgante, comperisse asserebat criminibus. Ad haec archiepiscopus surgens, ut sibi consiliandi facultas concederetur expeti
Abbreviated transcription (Latin):
seruiebat: beato quoq petro e¬
uisq uicario romanȩ scilicet
ȩxclẽ pontifici euius abbatia
illa erat debitum censum quod¬
annis ꝑ soluere detrectauerat.¬
& inde excominuncatus mis¬
sarum sacramenta celebrare
presumpserat: ex cominunica¬
tioniq ad huc subiacens. eidẽ
sy nodo intererat. Qui discus¬
sus. nec ab obiectis se ualenscri
expurgare criminib: ab honoris
su ẽ dignitate depositus. his
ita diffinitis. edictum ẽ sub
anathemate auctoritatis apłi¬
cȩ : ut siquis assidentiũ quẽ¬
piã uniuersalis ȩccłȩ prima¬
tem prȩter romanȩ sedis an¬
tistitem ẽẽ assereret: ibidẽ
publica satifactione patefa¬
ceret. Cumq ad hec uniuer¬
si reticerent: lectis sententi¬
is suꝑ hac reolim ꝓmulgatis
ab ortodoxis patrib declara¬
tum ẽ. quod solus romane
sedis pontifex. uniuersalis
ecclẽ primas eẽt et apłicus.
Post hȩc domnus papa sub
ex cominumcatione ꝓhibuit. ne
quis absq sui licentia recederet

Expanded text:
serviebat; beato quoque Petro, ejusque vicario, Romanae scilicet Ecclesiae pontifici, cujus abbatia illa erat, debitum censum quotannis persolvere detrectaverat; et inde excommunicatus missarum sacramenta celebrare praesumpserat, excommunicationique adhuc subjacens eidem synodo intererat. Qui discussus, nec ab objectis se valens expugnare criminibus, ab honoris sui est dignitate depositus. His ita diffinitis, edictum est sub anathemate auctoritatis apostolicae ut si quis assidentium quempiam universalis Ecclesiae primatem praeter Romanae sedis antistitem esse assereret, ibidem publica satisfactione patefaceret. Cumque ad haec universi reticerent, lectis sententiis super hac re olim promulgatis ab orthodoxis Patribus, declaratum est quod solus Romanae sedis pontifex universalis Ecclesiae primas esset et apostolicus. Post haec domus papa sub excommunicatione prohibuit ne quis absque sui licentia recederet
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit sed mens et ratio repu¬
gnauit. Post hunc sequi dam
congrue excusare studuerunt:
alii uero nichil respondentes.
reatum suum occulere quam
patefacere maluerunt. Tuno
ungonensis ep̃c̃ surgens. super
abbate pultariensi diocesaneo
suo plurunum ẽ conquestus.
quod uidelicet in ferore luxu¬
re uiuens plurib flagitiis in

Expanded text:
voluit, sed mens et ratio repuvoluit, sed mens et ratio repugnavit. Post hunc se quidam congrue excusare studuerunt . . . . . Alii vero nihil respondentes, reatum suum occulere quam patefacere maluerunt. Tunc Lingonensis episcopus surgens, super abbate Pultariensi dioecesano suo plurimum est conquestus, quod videlicet in fetore luxuriae vivens, pluribus flagitiis in
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m se conuertit: et quid de
his inquib a ceteris facta fue¬
rat purgatio ediceret: requisi¬
uit. At ille surgens indutias
petiit usq in crastinum. dicenᷤ
se priuatim uelle logi ad dõñ
aplĩcum. Cumq datȩ fuissent.
ceteri om̃s surrexerunt in ordi¬
ne. scdm̃ uerba priorum pur¬
gantes se ab huusmodi suspi¬
tione: quatuor tantũ modo ex¬
ceptis lingonensi uidelicet. ni¬
uernensi constãtiensi namne¬
tensi quorum causa eo die ad
discutiendum relicta. diaconuᷤ
sermonis cursum ad abbates qͥ
aderant uertit: eosq neforte .&
ipsi in ouile dominicum aliun¬
de non ꝑ ostium introissent cõ¬
fiteri ammonuit: Primus sciꝰ
remigii abbas herinarus sur¬
rexit: seq ab huuiscemodi cul¬
pa congrua responsione puirga¬
uit. Deinde domnus hugo clu¬
niacensis subsecutus: hanc pur¬
gationis suȩ rationem sub intu¬
lit dicens. Pro adipiscendo abba¬
tiȩ honore. dõ teste nichil dedi
uel ꝓmisi : quod quidem caro

Expanded text:
episcopum se convertit, et quid de episcopum se convertit, et quid de his ex quibus a caeteris facta fuerat purgatio ediceret requisivit. At ille surgens inducias petiit usque in crastinum, dicens se privatim velle loqui ad domnum apostolicum; cumque datae fuissent, caeteri omnes surrexerunt in ordine, secundum verba priorum purgantes se ab hujuscemodi suspicione, quatuor tantummodo exceptis, Lingonensi scilicet, ernensi, Constantiensi, Nannetensi; quorum causa eo die ad discutiendum relicta, diaconus sermonis cursum ad abbates qui aderant vertit, eosque ne forte et ipsi in ovile Dominicum aliunde, non per ostium, introissent, confiteri admonuit. Primus sancti Remigii abbas Herimarus surrexit, seque ab hujuscemodi culpa congrua responsione purgavit; deinde domnus Hugo Cluniacensis subsecutus hanc purgationis suae rationem subintulit, dicens: Pro adipiscendo abbatiae honore, Deo teste, nihil dedi, vel promisi, quod quidem caro
Abbreviated transcription (Latin):
chis et clericis a scõ ꝓposito &
habitu recedentib: item decle¬
ricis mundali militiȩ studen¬
tib: de rapinis pauꝑumq in¬
iustis captionib. de sodomiti¬
co uirio: & quibdam heresib
quȩ in eisdem pullulauerant
partib. Quib propositis. am¬
monuit om̃s qui aderant ut
inde secum prudenti delibera¬
tio fractarent: consiliumq cũ
oportuno adiutorio domno pa¬
pȩ preberent: quomodo hȩc ii¬
zania diuinȩ segetis semen suf¬
focantia extirpari ualerent. P ost
cõmonuit illos sub anathemate
uel p̃s mio quemlibet ad eandẽ
dignitatem ꝓmouisset: publi¬
ca confessione pate faceret.
ergo treuerensis archiep̃ẽ
ad hȩc uerba surrexit: seq nec
aliquid dedisse uel ꝓmisisse ꝓ
adepto episcopatu: neq alicui
sacros ordines uendidisse re¬
spondit. Deinde lugdunensis
& uesontionensis surgentes:
ab huuismodi culpa ꝓfessi sunt
eẽ immunes Tunc prȩfatus
diaconus ad remensem archi¬

Expanded text:
chis et clericis a sancto proposito et chis et clericis a sancto proposito et habitu recedentibus, item de clericis mundiali militiae studentibus, de rapinis pauperumque injustis captionibus, de Sodomitico vitio, et quibusdam haeresibus quae in eisdem pullulaverant partibus. Quibus propositis, admonuit omnes qui aderant ut inde secum prudenti deliberatione tractarent consilium quae cum opportuno adjutorio domno papae praeberent, quomodo haec zizania divinae segetis semen suffocantia exstirpari valerent. Post hne, commonuit illos sub anathemate et, vel praemio quemlibet ad eamdem dignitatem promovisset, publica confessione patefaceret. ergo Trevirensis archiepiscopus ad haec verba surrexit, seque nec aliquid dedisse vel promisisse pro adepto episcopatu, neque alicui sacros ordines vendidisse, respondit. Deinde Lugdunensis et Vesontionensis surgentes, ab hujuscemodi culpa professi sunt se esse immunes. Tunc praefatus diaconus ad Remensem archi
Abbreviated transcription (Latin):
censis. arnoldus pultariensis.
rodulfus mosomensis. Oylardus
cata launensis. milo deruensis.
not gaudus altuillarensis. alber¬
tus sc̃i teoderici. stephanus scĩ
urbani uuluricus scĩ augusti¬
ni cantuariensis. aluumꝰ sc̃i be¬
nedicti de terra anglorũ. Dem¬
de ceteri qui ut suꝑus. relatum
ẽ simul fuerunt numero fere
quinquaginta. Quib ita residen¬
tib. imperato silentio ex precep¬
to domni papȩ: surrexit petrus
sc̃ȩ romanȩ ȩccłȩ diaconus. expe¬
dito sermone proponens de qͥ¬
b in eadem synodo sermo eẽt ha¬
bendus de multis uidelicet in¬
licitis. quȩ contra canonũ insti¬
tuta in gallicis finib exercelun¬
tur: idẽ de symoniaca heresi.
de ministerus ȩcclasticis. & al¬
tarib quȩ a laicis tenebantur.
de prauis consuetudinib quȩ
abeis in atriis ȩccłarũ accipie¬
bantur: de incestis conuigiis.
& eis qui legitimas reliquentes
uxores: adulterinis iterũ nup¬
tiis implicabantur. De mona¬

Expanded text:
censis, Arnoldus Pultariensis, censis, Arnoldus Pultariensis, Rodulfus Mosomensis, Oylardus Catalaunensis, Milo Dervensis, Norgaudus Altvillarensis, Albertus Sancti Theoderici, Stephanus Sancti Urbani, Wlfricus Sancti Augustini Cantuariensis, Alwinus Sancti Benedicti de terra Anglorum; deinde caeteri qui, ut superius relatum est, simul fuerunt numero fere quinquaginta. Quibus ita residentibus, imperato silentio, ex praecepto domni papae surrexit Petrus sanctae Romanae Ecclesiae diaconus, expedito sermone proponens de quibus in eadem synodo sermo esset habendus. De multis videlicet illicitis quae contra canonum instituta in Gallicis finibus exercebantur, id est, de Simoniaca haeresi, de ministeriis ecclesiasticis et altaribus quae a laicis tenebantur, de pravis consuetudinibus quae ab eis in atriis ecclesiarum accipiebantur, de incestis conjugiis, et eis qui, legitimas relinquentes uxores, adulterinis iterum nuptiis implicabantur, de mona
Abbreviated transcription (Latin):
uultu ad sepulchrũ beati remi¬
gii: ante oculos aut̃ eiuis ad o¬
rientalem p lagam remensis in
resedit sinistra. Post remensem
deinde scdm sub notatũ ordinẽ
resederunt beroldus suessionen¬
sis: drogo morinensis: frollan
tensis. Ad meridianã aũt pla¬
gam aylenardus archiep̃c lug¬
dunensis: hugo ligonensis: ios.¬
fridus constantiensis: iuo sagen¬
sis: herbertus lisoiensis. hugo
baiogarensisꝰ hugo auringensis
teodericus uirdunensis. Ad sep¬
temtrionalẽ uͦ plagam. hugo ar¬
chiep̃c uesontionensis: hugo ni¬
uernensis: eusebius andegauen¬
sis: pudicus namnetensis ep̃c¬
anglorum: et iohannes portuen¬
sis Post quorum terga in modũ
similiter coronȩ: resederunt ab¬
bates hoc ordine. Domnus seili¬
cet abbas scĩ remigii. herimarus
domnus hugo clunacensis. si¬
gefridus gorriensis. folco corbeien¬
sis. Rotbertus prumiensis. rai¬
noldus sci medardi. giruinus
scĩ richarii. gorfridus uerrellia¬

Expanded text:
vultu ad sepulcrum beati Remivultu ad sepulcrum beati Remigii, ante oculos autem ejus, ad orientalem plagam, Wido Remensis in resedit sinistra. Post Remensem deinde secundum subnotatum ordinem resederunt Beroldus Suessionensis, Drogo Morinensis, Rollandutensis; ad meridianam plagam, Aylenardus archiepiscopus Lugdunensis, Hugo Lingonensis, Joffridus Constantiensis, Ivo Sagensis, Herbertus Lisoiensis, Hugo Bajogacensis, Hugo Avringensis, Theodericus Virdunensis; ad septentrionalem vero plagam, Hugo archiepiscopus Vesontionensis, Hugo Nivernensis, Eusebius Andegavensis, Pudicus Nannetensis, epAnglorum, et Joannes Portuensis. Post quorum terga in modum similiter coronae resederunt abbates hoc ordine: domnus scilicet abbas sancti Remigii Herimarus, domnus Hugo Cluniacensis, Sigefridus Gorziensis, Folco Corbiensis, Robertus Prumiensis, Rainoldus Sancti Medardi, Girvinus Sancti Richarii, Godfridus Verzellia
Abbreviated transcription (Latin):
archidiachonis & quibq cleri
sui precipuis: cum eorũ consi¬
lio inmodũ ut dictũ ẽ coronȩ
pontificiun sedilia. et in medi¬
o eius aplĩcȩ sedis apparari fec̃
insignia. His ita dispositis.
domnus papa sacerdotalib qua¬
si ad celebrandam missam infu¬
lis redimitus ꝓcessit exorato¬
rio sc̃ę trinitatis. cum cruce &
euangłii libro ante cedentib
eum sacri ordinis ministris.
sexq alii coram eo ꝓcedentes
ante scm̃ altare. ex integro
cantauert᷑ antiphonã exaudi
nos domine. Qua expleta cũ
psalmo & głã. archiep̃c tre¬
uerensis letaniã fecit: eaq
finita conuentũ diaconus ut
ad dm̃ preces effunderet am¬
inonuit. & sic tempori congru¬
entem domno apostolico oratio¬
nem dicente. lectum ẽ euanglĩ¬
um: dixit sẏmoni petro ihe.
si peccauerit in te fr᷑ tuus. Post
hȩc consederun t om̃s odine
quo remensis archi prȩsul dispo¬
suit: domnus quidem papa in
medio ut dictum ẽ chori uerso

Expanded text:
archidiaconis, et quibusque cleri archidiaconis, et quibusque cleri sui praecipuis, cum eorum consilio, in modum, ut dictum est, coronae, pontificum sedilia, et in medio ejus apostolicae sedis apparari fecit insignia. His ita dispositis, domnus papa sacerdotalibus quasi ad celebrandam missam infulis redimitus, processit ex oratorio sanctae Trinitatis cum cruce et Evangelii libro, antecedentibus eum sacri ordinis ministris, sexque alii coram eo procedentes, ante sanctum altare ex integro cantaverunt antiphonam Exaudi nos, Domine; qua expleta cum psalmo et Gloria, archiepiscopus Trevirensis litaniam fecit: eaque finita, conventum diaconus, ut ad Deum preces effunderet, admonuit, et sic tempori congruentem domno apostolico orationem dicente, lectum est Evangelium Dixit Simoni Petro Jesus: Si peccaverit in te frater tuus. Post haec consederunt omnes, ordine quo Remensis archipraesul disposuit, domnus quidem papa in medio, ut dictum est, chori, verso
Abbreviated transcription (Latin):
ie uͦ altera quȩ ẽ quinto
n̾onas octobris: congre¬
gati sunt in memorata basili¬
ca ep̃i uidelicet numero ugin¬
ti cum quinquaginta fere ab¬
batib & aliis ȩccla̾stici ordinis
quam plurimis. Ubi statu
uetus que rela inter remensis
ac treuerensis archiep̃i elericoᷤ
est renouata: his astruentib.
quia remensis primas eẽt in
gallia. ideoq illi dispositio cõ¬
peteret synodica: ẽcontra uͦ il¬
li archiep̃o treuerensi eandem
dignitatem conabantur asscri¬
bere: primãq sedem post roma¬
nȩ ȩcclȩ prȩsulem in celebran¬
do concilio adquirere. Domnꝰ
au̾t papa non arbitratus opor¬
tunũ tempus quo his rationib:
imponi ualeret congriuis finsꝰ
sed potius metuens huius modi
controuersiam prorũꝑe. ad scan¬
dalum contentionis: in modum
coronȩ sedilia episcoporũ dispo¬
ni. et in medio eorũ suȩ sedis
suggestũ precepit locari: cuius
ordinationis modum exarbitri¬
o remensis archiprȩsulis sanxit
amministrari. Qui conuocatis

Expanded text:
ero altera, quae est quinto Nonas Octobris, congregati sunt in memorata basilica episcopi videlicet numero viginti, cum quinquaginta fere abbatibus, et aliis ecclesiastici ordinis complurimis. Ubi statim vetus querela inter Remensis et Treverensis archiepiscopi clericos est renovata; his astruentibus quia Remensis primas esset in Gallia, ideoque illi dispositio competeret synodica; e contra vero illi archiepiscopo Trevirensi eamdem dignitatem conabantur ascribere, primamque sedem post Romanae Ecclesiae praesulem in celebrando concilio acquirere. Domnus autem papa non arbitratus oportunum tempus quo his rationibus imponi valeret congruus finis, sed potius metuens hujusmodi controversiam prorumpere ad scandalum contentionis, in modum coronae sedilia episcoporum disponi, et in medio eorum suae sedis suggestum praecepit locari, cujus ordinationis modum ex arbitrio Remensis archipraesulis sanxit administrari; qui convocatis
Abbreviated transcription (Latin):
sps tuus in hora ñ modiea.Statĩq fui raptꝰ in spũ¬
in manu sua glomerẽ lineũ. similẽ iubari lu¬
minis. ⁊ itentem sit̃ solent comete qͣndo appa
reñ cep̃q dissoluere. ⁊ dix̃ mͥ. Accipe filũ glome¬
ris micantis. ⁊ liga ac noda frrmit̾. inpollice
infernoꝵ penas. X ħ dicto. p̾cessit me uelocit̾.
discorqͣus lucifluũ glomerẽ. dux̃q me in ꝓfim¬
dissinas ualles ⁊ igneas. q̃ erant plene puteis arden
tibꝰ pice ⁊ sulphure. plũboq ieera. ⁊ adipeꝟinueni
pontifiees patͥsmei. ⁊ auuncłoꝵ meoꝵ. Aͦsc̃ paueis

Expanded text:
s tuus in hora non modica. » Statimque fui raptus in spirin manu sua glomerem lineum, clarissimum jubar luminis emittentem; sicut solent cometae fae illum dissolvere et dixit ad me: Accipe filum glomeris micantis, et liga ac noda firmiter in polliceinfernorum poenas. Et hoc dicto, praecessit me velociter distorquens lucifluum glomus, duxitque me in profundissimastibus pice et sulphure, plumbo, et cera, et adipe. Ibi inveni pontifices patris mei, et avunculorum meorum. Quos
Abbreviated transcription (Latin):
tempore int᷑labente curri¬
culo. gallicum reuisere
solum tam beato remigio facꝰ¬
ta promissio: quam ortodoxe
fidei in illis partib adeo tepe¬
factȩ ꝑsuadet intentio. Un¬
de a romanis expetita licenti¬
a.per quasdam latii urbes
iter agens. in eis multa dis
rem henricum in regione cõmo¬
rantem saxonica.
N terea memoratus abbas. deside¬
rii sui compotem se futurum
ex ipsius papȩ certus pollicita¬
tione. regi francorum laudu¬
num uenienti occurrit. in pen¬
te costes sollempnitate: eiusq
consilium et fauorem expetit.
de prȩfato templo aplica cõse¬
crando benedictione: monẽs &
postulans ut his agendis suã
prȩsentiam exhibeat: & ep̃os
regniq sui principes secum
int̾eẽ faciat. Cui idem rex ad
seq nisi alicuiis impedim̃ti
intercesserit casus. tantȩ festi¬
uitati ad futurum asserit. Ex qͦ
promisso ablas lȩtificatus re¬
uertitur. indeq pape coloniã¬
agripinam cum imperatore ad¬
uenienti in apłor petri & pauli

Expanded text:
temporis interlabente curriculo, Gallicum revisere solum, tam beato Remigio facta promissio quam orthodoxae fidei, in illis partibus adeo tepefactae, persuadet intentio. Unde a Romanis expetita licentia, per quasdam Latii urbes iter agens, in eis multa dispratorem Henricum, in regione commorantem Saxonica. Interea memoratus abbas, desiderii sui compotem se futurum ex ipsius papae certus pollicitatione, regi Francorum Laudunum venienti occurrit in Pentecostes solemnitate, ejusque consilium et favorem expetit de praefato templo apostolica consecrando benedictione, monens et postulans ut his agendis suam praesentiam exhibeat et episcopos regnique sui principes secum intereresse faciat. Cui idem rex ad seque, nisi alicujus impedimenti intercesserit casus, tantae festivitati adfuturum asserit. Ex quo promisso abbas laetificatus revertitur, indeque papae Coloniam-Agrippinam cum imperatore advenienti, in apostolorum Petri et Pauli
Abbreviated transcription (Latin):
pandit. quomodo prius delibe¬
rasset. ut octaua die ab ipsius
scĩ festiuitate quȩ in kalendis
octobris habetur celeberrima
illõ ueniret: et ipsius monaste¬
rium dedicans: postea ibidẽ
ex ep̃is galliȩ congregatam syno¬
dum celebraret. Qua sententi¬
a mutata. adeundem locum
in sollempnitate scĩ michaelis
arcangeli se uenturum. et in ȩx¬
cclã beatȩ mariȩ remis missa¬
rum sacra in eadem die memo¬
rat celebraturum. Festum uero
gloriosi patris remigii. prȩtio¬
si corporis euis eleuationi: &
subsequentem basilicȩ consec᷑¬
tioni: ceteros deinde tres syno¬
di deputat celebrationi. Qui¬
b auditis ad suum cenobiũ
redut abbas. suaq scripta per
frantiam eiq contiguas direx̃
fideles. ut ad tanti gaudii par¬
ticipationem concurrant m̾te
promptissima: tam pro amo¬
re & ueneratione eiusdẽ patro¬
ni sui : quam ut benedictiõe
muniri mererentur aplĩca.

Expanded text:
pandit quomodo prius deliberasset, ut octava die ab ipsius sancti festivitate, quae in Kalendis Octobris habetur celeberrima, illo veniret, et ipsius monasterium dedicans, postea ibidem ex episcopis Galliae congregatam synodum celebraret. Qua sententia mutata, ad eumdem locum in solemnitate sancti Michaelis archangeli se venturum et in ecclesia Beatae Mariae Remis missarum sacra in eadem die memorat celebraturum; festum vero gloriosi Patris Remigii, pretiosi corporis ejus elevationi, et subsequentem basilicae consecrationi, caeteros deinde tres synodi deputat celebrationi. Quibus auditis, ad suum coenobium rediit abbas, suaque scripta per Franciam eique contiguas direxit fideles ut ad tanti gaudii participationem concurrant mente promptissima, tam pro amore et veneratione ejusdem patroni sui quam ut benedictione muniri mererentur apostolica.
Abbreviated transcription (Latin):
Hempore hludouuiez imꝑatoris.
duo fr̃s franci forestarii eius. in¬
uaserunt partem de silua quam
in saltu uosage ut supra osten¬
dimus sc̃s remigius in uita sua
precio conparauerat intra fines
eius. dicentes quod plus ꝑtineret
ipsa silua ad fiscum imperators.
quam ad partem scĩ remigii. Con¬
tradicentib hominil de potesta¬
te remensis ȩcclẽ: uinus eorum
altercando uenit ad porcos suos.
quos in eandem filuam ad pasti¬
onem miserat. int᷑ quos lupũ
inuenit. Quem ascendens equũ
uelocit᷑ ẽ insecutus. et uolens
eum ꝑcutere: equo expauescen¬
te collisit caput ad unũ fustem
de ipsa silua ira ut cerebrũ eiꝰ
in terram de fluxerit: et mortu¬
us ẽ. frater uͦ eius concite per¬
gens in partem alteram: ꝑue
nit ad quandam petr̃a. et dixit.
Om̃ib notum sit. quia usq ad
hanc petram ẽ ista silua imꝑa¬
toris. Et ꝑcutiens eandem petͣm
dolatoria quam portabat in ma¬
nu: exilierunt ab illa paruicu¬

Expanded text:
Tempore Hludowici imperatoris Tempore Hludowici imperatoris duo fratres Franci, forestarii eius, invaserunt partem de silva, quam in saltu Vosage, ut snpra ostendimus, sanctus Remigius in vita sua pretio comparaverat intra fines eius, dicentes, quod plus pertineret ipsa silva ad fiscum imperatoris, quam ad partem sancti Remigii. Contradicentibus autem hominibus de potestate Remensis aecclesiae, unus eorum altercando venit ad porcos suos, quos in eandem silvam ad pastionem miserat, inter quos lupum invenit. Quem, ascendens equum, velociter est insecutus, et volens eum percutere, equo expavescente, conlisit caput ad unum fustem de ipsa silva, ita ut cerebrum illius in terram defluxerit, et mortuus est. Frater vero eius concite pergens in partem alteram, per venit ad quandam petram et dixit: 'Omnibus notum sit, quia usque ad hanc petram est ista silva imperatoris'. Et percutiens eandem petram dolatoria, quam portabat in manu, exilierunt ab illa particu