comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid faciendum fugiendum q sit. ita fit
ut rõ presit appetitus optemꝑet. Duuĩs aũt
actio uacare deb tereritate ⁊ negligencia.
nec uero agere quicquã. cuiꝰ nõ possis cam ꝓ
babilez redere. Hec ein fere est descriptio
officii. Efficiendu est aut ut appetitus uõui
obediant. eauiq ne precurãt nec propter
pigriciam aut ignauiã deẜant suit qz tran¬
quillu acq om̃i animi perturbacione care¬
ant, ex quo eluceat onũs constancia ouiis¬
q moderatio. Nam qui appecitꝰ logius eua¬
gantur et tamꝙ̃ epultantes siue cupiendo¬
sine effugiendo non satis a rõne retiẽtur. hii
sine dubio finiez ⁊ mediũ transeunt. et reli¬
quut eciã atq abiciũt obedienciã. uec rõm
parent cai sunt subiecti lege nature. a quibz
nõ modo auimi perturbantur s eciã corpo¬
ra licet ora ip̃a cernere nator aut eor qui
aut libidine aliqua aut metu cõmoti sunt
aut uoluntate nunia gestuĩt. auorum om̃i

Expanded text:
quid faquid faut ratio praesit, appetitus obtemperet. Omnis autem actio vacare debet temeritate et neglegentia nec vero agere quicquam, cuius non possit causam probabilem reddere; haec est enim fere discriptio officii. Efficiendum autem est, ut appetitus rationi oboediant eamque neque praecurrant nee propter pigritiam aut ignaviam deserant sintque tranquilli atque omni animi perturbatione careant; ex quo elucebit omnis constantia omnisque moderatio. Nam qui appetitus longius evagantur et tamquam exsultantes sive cupiendosive fugiendo non satis a ratione retinentur, ii sine dubio finem et modum transeunt; relinquunt enim et abiciunt oboedientiam nec rationi parent, cui sunt subiecti lege naturae; a quibus non modo animi perturbantur, sed etiam corpora. Licet ora ipsa cernere iratorum aut eorum, qui aut libidine aliqua aut metu commoti sunt aut voluptate nimia gestiunt; quorum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
q factorum. Ad hibenda est ig̃ quedam rcũ¬
encia aduersus hoĩes ⁊ optimi cuiusq et
reliquorum. Nai negligere quid de se qͥsz
sentiat non solum arrogancis est s etiaz
omnino dissoluti. Est aut quod differat
in hom̃ rõue heñda inter iusticiani ⁊ ue¬
recundiam. Iusticie partes sunt nõ nio
expositis quale sit quod dic̾e̾ dicinius intellet¬
tuiꝰ puto Officirm aũt quod ab eo ducitur
hanc primũ habet uiã que ducet ad cõuemi¬
enciam cõẜuacionemqz nature. quã si seque¬
urur ducem nũꝙͣ aberrabimus. sequenur¬
q ⁊ id quod acutum ⁊ perspicap uã est. et
id quod ad hoĩm cõsociationem accorodatũ.
et id ueheniens atqz forte. Sz maxia uis de¬
cori in hac iest parte de qua disputamus.
Neq eñ solum corpus qui ad naturã apti
sunt. sed multo eciam magis aumi motꝰ
probandi qui ad naturã cõmodi sunt. de¬
pit. altera in cõne que docet ⁊ epplanat

Expanded text:
que factorum. Adhibenda est igitur quaedam reveque factorum. Adhibenda est igitur quaedam reverentia adversus homines et optimi cuiusque et reliquorum. Nam neglegere, quid de se quisque sentiat, non solum arrogantis est, sed etiam omnino dissoluti. Est autem, quod differat in hominum ratione habenda inter iustitiam et verecundiam. Iustitiae partes sunt non violexpositis, quale sit id, quod decere dicimus, intellectum puto. Officium autem, quod ab eo ducitur, hanc primum habet viam, quae deducit ad convenientiam conservationemque naturae; quam si sequemur ducem, numquam aberrabimus sequemurque et id, quod acutum et perspicax natura est, et id, quod ad hominum consociationem accommodatum, et id, quod vehemens atque forte. Sed maxima vis decori in hac inest parte, de qua disputamus; neque enim solum corporis, qui ad naturam apti sunt, sed multo etiam magis animi motus probandi, qui item ad naturam accommodati sunt. Dpit. Altera in ratione quae docet et explanat
Abbreviated transcription (Latin):
sic uiuere ut uelis. Quare cũ hoc sit cõe po¬
tentie cupidoꝵ cũ his quos dixi ociosos al¬
teri se adipisci posse arbitrantur, si opes ma¬
gnas heant. Alteri si contenti sunit suo et
nenda est sĩa s facilior ⁊ tutiis ⁊ miuꝰ
alus grauis ⁊ molesta uita est occi̾sorum
p. et ad magnas res gerendas accomodauer̃t
Quaꝓpter ⁊ his forsitan cõcedendum sit. rez¬
p. nõri capescentib qui excellenti ingemio
uoctrine q sese dederunt. et his qui aut uali¬
tudĩs imbiallitate aut aliqua gramore cã

Expanded text:
sic vivere, ut velis. Quare, cumhoc commune sit posic vivere, ut velis. Quare, cumhoc commune sit potentiae cupidorum cum iis, quos dixi, otiosis: alteri se adipisci id posse arbitrantur, si opes magnas habeant; alteri, si contenti sint, et suo, et ed et facilior, et tutior et minus aliis gravis, aut molesta vita est otiosorum: bl. et ad magnas res gerendas accommodaverunt, quapropter et his forsitan concedendum sit rempubl. non capessentibus, qui excellenti ingenio, doctrinae sese dediderunt, et iis, qui aut valetu
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. In quo ip̃o considerandũ est ne aut te¬
mere desperet ꝓpter ignaniã, aut niiis con¬
fidat propter cupiditatem. In om̃ib aũt ne¬
gocus priusꝙ̃ agrediare adhibenda ẽ preꝑatio

Expanded text:
tatem; in quo ipso considerandum est, ne aut tetatem; in quo ipso considerandum est, ne aut temere desperet propter ignaviam aut nimis confidat propter cupiditatem. In omnibus autem negotiis, prius quam aggrediare, adhibenda est praeparatio
Abbreviated transcription (Latin):
offensionũ tu repussaꝵ qrͣ quãda ignomumã
tun̾e et infamiã. Sũt eni qui ĩ reb cõcorirnꝰ
parum sibi constent uoluptatẽ seuerissume
cõtempnat in dolore suit meliores. głiam
negligant. frangãtur infuria. atqz ea quidez
non satis constanter. Bed his qui hnc a nã
adiumẽtu reꝵ gerendaꝵ abiecta om̃i cuncta¬
cione adipiscendi magr̃antus s gerenda res¬
p. ẽ. Nec alit̾ enĩ aut regi cunctas aut decla¬
bam amini magnitudo pt̃. Capescentib aut¬
patent in eoꝵ uita q̃ fortũa feriat ⁊ qͦminꝰ
młtis reb egent ⁊ quia si quid adueisi ad¬
uenerit tam grauit̾ cadere nõ possũt. Quo¬
circa nõ sine cã maiores motus aĩoꝵ cõcitã¬
tur maioraq efficiendi rẽ .p. gerentib ꝙͣ qui¬
etis q  magis his ⁊ magnitudo aĩ ẽ ad hibẽ¬
da et uaciutas ab angorib. As remi aut̃ gerendã
qui accedit/ caueat ne id modo considerẽt ꝙͣ illa
res honesta sit s eciã ut ħeat efficiendi facul¬

Expanded text:
offensionum, tum repulsarum, quasi quandam ignominiam, timere, et infamiam, sunt enim, qui in rebus contrariis parum sibi constent; voluptatem severissime contemnant, in dolore sint molliores: gloriam negligant, frangantur infamia: atque ea quidem non satis constanter. Sed iis; qui habent a natura adiumentarerum gerendarum, abiecta omni cunctatione, adipiscendi magistratus sunt, et gerenda resp. est. Nec enim aliter, aut regi civitas, aut declarari animi magnitudo potest. 4. Capessentibus autpatent in eorum vita, quae fortuna feriat, et quo minus multis rebus egent, et quia, si quid adversi eveniat, tam graviter cadere non possunt. Quocirca non sine causa maiores motus animorum concitantur maioraque studia efficiendi rem publicam gerentibus quam quietis, quo magis iis et magnitudo est animi adhibenda et vacuitas ab angoribus. Ad rem gerendam autem qui accedit, caveat, ne id modo consideret, quam illa res honesta sit, sed etiam ut habeat efficiendi facul
Abbreviated transcription (Latin):
ditis. Non em̃ iudicio suo stetit. s suscepͭ
cãm ut eẽt iudiciũ senatus. cuni insi au¬
ctor fuiss captini profecto penis reddi¬
gulus resticiss. Qd̾qz prĩe non utile pu¬
tauit. Idcirco sibi honestum et sentire
illa et paci credidit. Naz quod aiurit
quod ualde utile sit id̃ fien honestum
ymo non ẽe non fieri. Est eni nichil uti¬
le quod iddez non honestumn nec quia u¬
tile honestum, Sz quia honestum utile
Qe uare ex multis mirabilib exemplis
haud facile quis dixent hoc exemplo
ut laudabilius ⁊ prestantius. S exto¬
ta hac lande reguli illud unnuĩ ẽ admr¬
racõe dignũ ꝙ captiuos tenendos censint
Na ꝙ iedut nobis nõ mire ui detur. Il¬
lis quidem temporib ałr fac̾e nõ potu¬
it. Itaqz isti laus non est hõmi s tempo¬
rum. Nullum enĩ ranculum adstringẽ
luerunt artius. Id idicant leges in
dicant nationes. aĩaduersiones q
censorum qui nullaz de re it ligiosius

Expanded text:
ditis. Non enim suo iudicio stetit, sed suscepit ditis. Non enim suo iudicio stetit, sed suscepit causam, ut esset iudicium senatus; cui nisi ipse auctor fuisset, captivi profecto Poenis reddigulus restitisset. Quod quia patriae non utile putavit, idcirco sibi honestum et sentire illa et pati credidit. Nam quod aiunt, quod valde utile sit, id fieri honestum, immo vero esse, non fieri. Est enim nihil utile, quod idem non honestum, nec, quia utile, honestum, sed, quia honestum, utile. Quare ex multis mirabilibus exemplis haud facile quis dixerit hoc exemplo aut laudabilius aut praestantius. Sed ex tota hac laude Reguli unum illud est admiratione dignum, quod captivos retinendos censuit. Nam quod rediit, nobis nunc mirabile videtur, illis quidem temporibus aliter facere non potuit; itaque ista laus non est hominis, sed temporum. Nullum enim vinculum ad astringendam esse voluerunt. Id indicant leges in dicant notiones animadversionesque censorum, qui nulla de re diligentius
Abbreviated transcription (Latin):
hostib dediss. At uo̾ titus ueturius ⁊ Spu¬
rius postumus cu iterã consules eeñt a qͥ¬
bus cu male pugnatum apud candium
eẽt legionib muĩs sub iugum missis pacem
cum sanuitib fecerunt dediti sunt hiis
In iussa eñi popłi senatusqz fecerant. Eo¬
mius qui dedebatur suasor ⁊ aucco fuit.
Quid idde multis amus post . C. man¬
ctoritate senatus fedus fecerat dedeietur
rogatoẽm suasit eaz. quã .l. furius. Sextꝰ
Achilius ex senatus consulto ferebant. ¶
accepta est hostib deditus. honestius h
ꝙͣ. Q. pompeinoque cũ in eade cã eẽc
deprecante accepta lex nõ est. Hic ea q̃
uidebatur ualitas plus ualiit ꝙͣ ho¬
nestas. Apud suꝑiores utilitatis spẽs
debuit ratum ẽẽ quod erat accũ per ui.¬
Quasi uõ forti uixo ius possit ad hiberi.
Cur igitur ad senatũ proficiscebatur
cum preẜtan de captiuis dissuasurus
esset. Quod maxinuũ in eo ẽ id reprehen¬

Expanded text:
hostibus dedidisset. At vero T. Veturius et Sphostibus dedidisset. At vero T. Veturius et Sp. Postumius cum iterum consules essent, quia, cum male pugnatum apud Caudium esset, legionibus nostris sub iugum missis pacem cum Samnitibus fecerant, dediti sunt iis; iniussu enim populi senatusque fecerant. Eomius, qui dedebatur, suasor et auctor fuit. Quod idem multis annis post C. Manauctoritate foedus fecerat, dederetur, rogationem suasit ear, quam L. Furius, Sex. Atilius ex senatus consulto ferebant; qua accepta est hostibus deditus. Honestius hic quam Q. Pompeius, quo, cum in eadem causa esset, deprecante accepta lex non est. Hic ea, quae videbatur utilitas, plus valuit quam honestas, apud superiores utilitatis speciedebuit ratum esse, quod erat actum per vim.—Quasi vero forti viro vis possit adhiberi. Cur igitur ad senatum proficiscebatur, cum praesertim de captivis dissuasurus esset? Quod maximum in eo est, id reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
deli data sit udeant ne queratur la tebra
piuio. Est aut̃ ius eciã bellicum fides¬
q iusirandi sepe cũ hoste ẜuanda. quod
em ita iuratũ est ut mens cõciperet fier
oportere id ẜuandum est. ꝙ aliter idsi nõ
ꝑfecerit nullum ꝑiuriũ est. ut si predo¬
ib preciũ pro capite paccum nõ actu¬
leris. nulla ficius est ne si uratas qui¬
demi id non feceris. Naz pirrata non est
per duellionũ in ño diffinitus s coĩs
hostis ounũ. Cuz hoc nec fides d nec
nisiurandum ẽẽ cõe. Non enĩ falsum
nirars sicut uerbis concipitus more
ño id non facere ꝑniriũ est u̾cite eñ
enrpides. Iuraiii lingua. mentẽ nu¬
tatam gero. Regulus uo̾ nõ debunt cõ¬
diciones pactionẽs q uellicas ⁊ hosti¬
les perturbare ꝑuino cuz iusto eni ⁊ luno ho¬
ste res gerekatur adu̾sus quem ⁊ totũ ius
feriale s mulca sunt ira cõĩa quod insi
ita eẽt nũꝙͣ claros uiros senatus inuctos

Expanded text:
deli data sit, videant, ne quaeratur latebra deli data sit, videant, ne quaeratur latebra periurio. Est autem ius etiam bellicum fidesque iuris iurandi saepe cum hoste servanda. Quod enim ita iuratum est, ut mens conciperet fieri oportere, id servandum est; quod aliter, id si non fecerit, nullum est periurium. Ut, si praedonibus pactum pro capite pretium non attuleris, nulla fraus sit, ne si iuratus quidem id non feceris; nam pirata non est ex perduellium nurnero definitus, sed communis hostis omnium; cum hoc nec fides debet nec ius iurandum esse commune. Non enim falsum iuraris, sicut verbis concipitur more nostro, id non facere periurium est. Scite enim Euripides: Iurávi lingua, méntem iniuratám gero. Regulus vero non debuit condiciones pactionesque bellicas et hostiles perturbare periurio. Cum iusto enim et legitimo hoste res gerebatur, adversus quem et totum ius fetiale et multa sunt iura communia. Quod ni ita esset, numquam claros viros senatus vinctos
Abbreviated transcription (Latin):
Qui igitur insiurandum uiolat fidem
molat quã in capitosio uicinã ioius op¬
tuni maxum ut in catomns orone est.
maiores mri ẽẽ uosuerunt. At enĩ nec ira¬
tus quidez ip̃e iupit̾ plus regulo nocuiss
grauissimũ regulum nolite quesõ uitu¬
perare. Quẽ emñ locapletiorem querimꝰ
ꝙͣ principẽ ppłi. R. qui retiuendi officii
cã cruciatu subient uoluntariũ. Na
qui aiunt mĩma de malis .i. ut tupiter
pocius ꝙͣ calamitose. An est ullum malu ma¬
ius turpitudine que si in deformitate corpo¬
us habeat aliquid offensionis quãta illa
deprauatio ⁊ feditas curpificati animi
deb uideri. Itaq ueruosius qui ista dixert
solum malum audent dicere id quod tur¬
pe sit. Qmi aũt iemissus hi tnĩ nõ dubitae
suimũ malu dicere. Na illud quidẽ
neqz dedi neqz do fidem infideli cuiqua
Id cuto recte a poeta do quia cũ traccare¬
tur. Atrenus ꝑsõne ẜuiendum fuit. S
si hoc sibi sumũt nullã ẽẽ fide que infi¬

Expanded text:
igitur iurandum violat, is Fidem violat, quam in Capitolio vicinam Iovis optimi maximi, ut in Catonis oratione est, maiores nostri esse voluerunt. At enim ne iratus quidem Iuppiter plus Regulo nocuissetgravissimum Regulum nolite, quaeso, vituperare. Quem enim locupletiorem quaerimus quam principem populi Romani, qui retinendi officii causa cruciatum subierit voluntarium? Nam quod aiunt: minima de malis, id est ut turpiter potius quam calamitose, an est ullum maius malum turpitudine? quae si in deformitate corporis habet aliquid offensionis, quanta illa depravatio et foeditas turpificati animi debet videri! Itaque nervosius qui ista disserunt, solum audent malum dicere id, quod turpe sit, qui autem remissius, ii tamen non dubitant summum malum dicere. Nam illud quidem: Néque dedi neque do ínfideli cuíquam idcirco recte a poeta, quia, cum tractaretur Atreus, personae serviendum fuit. Sed si hoc sibi sument, nullam esse fidem, quae infi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Corpus in hoc tumulo magni cicerois hũatũ.
Soncegitur claro qui fuit ingemio
Quib malis grauis hostis erat tutorq bouoꝵ.
Ruo pene iadigne consule roma pent.
O uigili cura deiectis hostib urbe.
Supplicio q datis p̾stitit in co lumen.
Seruator prĩe condicor eloquii.
Cuiꝰ ab iugemo tãdez illustrata ꝑhemiii.¬
uie preclaro lingua latina uiget.
Occidit indigne manib laceratꝰ iniquis.
Tullius ac tumulo subdicus exigno.
Aspice quo iaceat cõditus ille loco.
Ille uł orator uł cuus maximꝰ idem.
Clarus erat faitis clauor eloquio.¬

Expanded text:
 Corpus in hoc tumulo magni Ciceronis humatum Contegitur, claro qui fuit ingenio, Quique malis grauis hostis erat tutorque bonorum, Quo paene indigne consule Roma perit. Sed uigili cura detectis hostibus urbem Supplicioque datis praestitit incolumem. 11Seruator patriae, conditor eloquii, Cuius ab ingenio laude inlustrata perenni Lumine praeclaro lingua Latina uiget, Occidit indigne manibus laceratus iniquis Tullius ac tumulo subditus exiguo eAspice, quo iaceat conditus ille loco. Ille uel orator uel ciuis maximus; idem Clarus erat factis, clarior eloquio
Abbreviated transcription (Latin):
apparere serpentes male materiate iuno¬
se. s hoc preter dnm̃ neno sciat. Quero si
hoc emptorib uenditor non dixerit edes
q uendiderit pluris multo ꝙͣ se uenditu¬
xum putaret. nũ id iuste aut improbe
fecerit. Ille uo̾ inquit antipater hoc ꝯs¬

Expanded text:
apparere serpentes; male materiatae, ruinoapparere serpentes; male materiatae, ruinosae: sed hoc praeter Dominum nemo sciat. quaero si hoc emptoribus venditor non dixerit, sedesque non vendiderit, pluris multo, quam se venditurum putarit: num id iuste, an improbe fecerit? Ille vero, inquit, Antipater,
Abbreviated transcription (Latin):
qui debeas ut utilitas tua coĩs sit utilittis
uicissum ⁊ eq coĩs utilitas tua sit. Cela¬
bis hoĩes quid sit is cõmoditatis ⁊ copie
Respondit diogenes. fortasse sic. Alius est
celare. aliud est tacere. Neq ego nũc
te celo si tibi non dico que nͣa deor sit.
quis fuus bonors sit q̃ tibi plus prodissont
cogniti ꝙͣ tricici utilitas. S nũquid quod
tibi utile audire est id michi dicere nectẽ
ait ille s non ista societas est talis ut il
suũ unicuiq sit. Q si ita est nec uendendi
quicquã est s donandum. uides in hac tota
dispucacõe non id dici quãis hoo turpesit
tiĩ qñ expedit faciã. s ita expedire ut cuipe
non sit. Ex altera aũt parte ea re quia
turpe sit non est faciendum. uendat edes ui
bonus ꝓpter aliqua uicia q̃ ip̃e norit cete¬
ii ignorent pestilentes sint ⁊ habeantur
salubres. Ignoretur in om̃ib cubiculis

Expanded text:
qui debeas, ut utilitas tua communis sit utilitas qui debeas, ut utilitas tua communis sit utilitas vicissimque communis utilitas tua sit, celabis homines, quid iis adsit commoditatis et copiae? Respondebit Diogenes fortasse sic: Aliud est celare, aliud tacere; neque ego nune te celo, si tibi non dico, quae natura deorum sit, qui sit finis bonorum, quae tibi plus prodessent cognita quam tritici vilitas; sed non, quicquid tibi audire utile est, idem mihi dicere necesse t ille; sed num ista societas talis est, ut mihil suum, cuique sit? Quod si ita est, nec vendendum quidem quidquam est, sed donandum. Vides in hac tota disceptatione non illud dici: quamvis hocturpe sit, tamen quoniam excedit, faciam: sed ita expedire, ut turpe non sit: ex altera autem parte, care, quia turpe sit, non esse faciendum. 3. Vendat aedes vir bonus propter aliqua vitia, quae ipse norit, ceteriignorent: pestilentes sint, et habeantur salubres: ignoretur, in omnibus cubilibus
Abbreviated transcription (Latin):
cum repugnare utilitas honestati
uidetur ut aĩaduertendum sit repugnet¬
uir bonus alexandria rhodum maguũ
fuuuenti numerum adueperit in rhodo¬
orum mopia ⁊ fame suma. annone ca¬
utate si ide sciat ꝙͣ plures mercationes
omistas petentes rhodũ uidenit dicturꝰ¬
ne sit id rhodus. an silencio suũ ꝙ pluri¬
mo uendicurus. Sapientem ⁊ boitũ ui¬
uum fiigunꝰ de ens deliberacõe ⁊ cõsũl¬
tacõe querimꝰ qui celaturus rhodios nõ
sit sit id turpe iudicet s dubitet an turpe
uideri solet magno ⁊ gram stoyto. Aliud
ancipatii discipulo eius hoi acutissimo.
Ancipatii oĩa patefacienda ut ne quis õĩ¬
re. Aduexi exposui uendo non pluris ꝙ
ceteri fortasse eciã mminoris. Cu maior
est copia cui fit iniuria. Exoritur anti¬
pacris rõ ex altera parte. Quid ais tu.
Cum honinib cõsulero debeas ⁊ serur¬
re huãne societati eaqz lege natus sis ut ca
habeas principia nẽ quib pareie ⁊ que se¬

Expanded text:
cum repugnare utilitas honestati videatur, ut animadvertendum sit, repugnetexempli gratia vir bonus Alexandrea Rhodum magnum frumenti nurerum advexerit in Rhodiorum inopia et fame summaque annonae caritate, si idem sciat complures mercatores Arumento onustas petentes Rhodum viderit, dicturusne sit id Rhodiis an silentio suum quam plurimo venditurus. Sapientem et bonum virum fingimus; de eius deliberatione et consultatione quaerimus, qui celaturus Rhodios non sit, si id turpe iudicet, sed dubitet, an turpevideri solet, magno et gravi Stoico, aliud Antipatro, discipulo eius, homini acutissimo. Antipatro omnia patefacienda, ut ne quid om-nre. Advexi, exposui, vendo meum non pluris quain ceteri, fortasse etiam minoris, cum maior est copia. Cui fit iniuria? Exoritur Antipatri ratio ex altera parte: Quid ais? tu cum horninibus consulere debeas et servire humanae societati eaque lege natus sis et ea habeas principia naturae, quibus parere et quae se
Abbreviated transcription (Latin):
putauerint si eum honestate uolupta¬
tem tamꝙͣ cum homine pecudez copu¬
lassent. Non recipit istam coninictionẽ hõe¬
stas aspernatur repellit. nec uoͥ suus bonoꝵ
et maloꝵ qui simplex eẽ d ex dissuilib
resz unsceri ⁊ tempami pt̃. S de hoc ma
deretur utilitas honestati repugnat duu¬
dicanda res sit satis ẽ supra disputatum
Su aũt spẽm utilitatis ecia uoluptas ha¬
luptati ꝯdimenti sortasse nõ nichil utili¬
abes a pr̃e munꝰ .m. fili mea quidi
suiã magnũ s puide erit ut acce¬
pens quaqua hii tres libri it̃ cracippi cõm¬
tarios tãꝙͣ hospites erũt recipiendi. s ut
si ip̃e uirassem athenas quõd quide oẽt
factum nisi me e medio cursu clara uoce
patria reuocass. aliquãdo me quoq au¬
dires. Sic qũi his uoluinib adte profe¬
cta uox ẽ mea trbuas tp̃rib quãtũ po¬
ters. potens aũt quatũ uoles. Cũ intel¬

Expanded text:
putaverunt, si cum honestate voluptaputaverunt, si cum honestate voluptatem tamquam cum homine pecudem copulavissent. Non recipit istam coniunctionem honestas, aspernatur, repellit. Nec vero finis bonorum et malorum, qui simplex esse debet, ex dissimillimis rebus misceri et temperari potest. Sed de hoc mado ea, quae videtur utilitas, honestati repugnat, diiudicanda res sit, satis est supra disputatum. Sin autem speciem utilitatis etiam voluptas haluptati, condimenti fortasse non nihil, utiliabes a patre munus, Marce fili, mea quidem sententia magnum, sed perinde erit, ut acceperis. Quamquam hi tibi tres libri inter Cratippi commentarios tamquam hospites erunt recipiendi; sed, ut, si ipse venissem Athenas quod quidem esset factum, nisi me e medio cursu clara voce patria revocasset, aliquando me quoque audires, sic, quoniam his voluminibus ad te profecta vox est mea, tribues iis temporis quantum poteris, poteris autem, quantum voles. Cum vero intel
Abbreviated transcription (Latin):
suuinũ malum dicat apud eum quẽ ħt
locum fortieudo que ẽ doloꝵ labors q cõ¬
temptio. Quãiuis eiiĩ multis in locis di¬
cat epicurus sicut hic dicit satis fortiter
lore ut si illum audiã de cõtinẽcia ⁊ tem¬
pancia. dicit ille quide multa multis
locis. s aqua heret ut auĩt. Naz qui põt
tempanciã laudare is qui ponat sum¬
mũ bonũ in uoluptate. Et en temꝑan¬
cia libidinũ immica. libidinis autͣ con¬
sectatuces uoluptates sunt. Atq in hus
crib generib quo quomiodo possunt
dicunt eciã uoluptates magintudinẽ
doloris detraccionem fieri. Iusticia ua
neris hũani. Neq enĩ bouitas noq li¬
beralitas nec comitas ẽẽ pt̃ nõ plus ꝙ̃
amicicia si hec nõ per se expeturitur. S
ad uoluptaten utilitatem ne referan¬
cur. Conferamus igc̃o in pauca. Nam
ut utilita tem nullam ẽẽ dociuꝰ ho
nestati ẽẽ contrariã. Quo magis re¬
prehendendos caliphonem ⁊ dinoniacũ
ndico qui se direpturos contiou̾siam

Expanded text:
summum malum dicat, apud eum quem habet locum fortitudo, quae est dolorum laborumque contemptio? Quamvis enim multis locis dicat Epicurus, sicuti dicit, satis fortiter ala dolore. Et, si illum audiam, de continentia et temperantia dicit ille quidem multa multis locis, sed aqua haeret, ut aiunt; nam qui potest temperantiam laudare is, qui ponat summum bonum in voluptate? est enim temperantia libidinum inimica, libidines autem consectatrices voluptatis. Atque in his tamen tribus generibus, quoquo modo pdicunt enim voluptatis magnitudinem doloris detractione finiri. Iustitia vaceneris humani. Neque enim bonitas nec liberalitas nec comitas esse potest, non plus quam amicitia, si haec non per se expetantur, sed ad voluptatem utilitatemve referantur. Conferamus igitur in pauca. Nam ut utilitatem nullam esse docuimus, quae honestati esset contraria, prehendendos Calliphontem et Dinomachum iudico, qui se dirempturos controversiam
Abbreviated transcription (Latin):
Romani princeps ppłi dedecus ordinis ãpli.
Mayunus orator cuns ⁊ egregius.
Coniurators uindex hostisq malor
Proscriptus periit a tub ille uis.
Qui cesus grauit̾ qui detruncatꝰ acerbe.
Tullius existens nobilis ex hũili.
Cũ dedit epcellens ars oratoria nomẽ.
uirtute ingenii uenit in astra siii.
S fortuna nocens mmisando fun̾e raptani.
Caxpsit et hoc uoluit mẽbra iac̾e solo.
Tullius indigne cede pemptꝰ obit.
S t̾re omp̃s impleuĩt noĩe claro.
Ingeniũ celero corpore morte caret.
uinit ⁊ mggenti pollet cũ laude ꝑ orbem.
Cuiꝰ in hoc tumulo mẽbra sepulta iacent.
Quẽ fortuna neci tradidit immente.
mMaximꝰ eloquio cuus bonus urbis amator
deruitresq malis profugiũ q bonis
⁊ii sexaginta cõpletis ac tub annus.
Serintio pressam desticuit patram.

Expanded text:
Romani princeps populi, decus ordinis ampli, Maximus orator, ciuis et egregius, Coniuratorum uindex hostisque malorum Proscriptus periit a tribus ille uiris. Qui caesus grauiter, qui detruncatus acerbe HTullius existens nobilis ex humili, Cui dedit excellens ars oratoria nomen, Virtute ingenii uenit in astra sui. Sed Fortuna nocens miserando funere raptum Carpsit et hoc uoluit membra iacere loco.Tullius indigna caede peremptus obit. Sed terras omnes impleuit nomine claro; Ingenium caeso corpore morte caret. Viuit et ingenti pollet cum laude per orbem, Cuius in hoc tumulo membra sepulta iacent. Quem Fortuna neci tradidit immeritae. Maximus eloquio, ciuis bonus, urbis amator, Perniciesque malis perfugiumque bonis. Qui sexaginta conpletis ac tribus annis Seruitio pressam destituit patriam.
Abbreviated transcription (Latin):
uita om̃is beata corporis firma cõstitutõe
enisq conscitutõis spe explorata ut a me¬
todoro scriptum et continetur. certe hec
ntilitas ⁊ quide summna sic enĩ censene
cũ honestate pugnabit. Na ubi primũ
prudencie locus dabitur. an ut conqurat
undiq suauitates. ꝙͣiuiser uirtutis fa¬
mulatus ẜuientis uoluptati. Quod aũt
munus pridencie an lege intelligent̾
uoluptatis. fac nichil isto iocundius ꝙͣ

Expanded text:
vita omnis beata corporis firma constitutione vita omnis beata corporis firma constitutione eiusque constitutionis spe explorata, ut a Metrodoro scriptum est, continetur, certe haec utilitas, et quidem summa sic enim censent, cum honestate pugnabit. Nam ubi primum prudentiae locus dabitur? an ut conquirat undique suavitates? Quam miser virtutis famulatus servientis voluptati! Quod autem munus prudentiae? an legere intellegenter voluptates? Fac nihil isto esse iucundius, quid
Abbreviated transcription (Latin):
excelso aĩo fuiss. Oic honestatis cõpati¬
one ecc que uidencur utilia uincuntur
Achilus aũt ille qui grece scripsit hysto¬
nã plures ait fuisse qui in caltra reu̾tis¬
sent eadez fiade ut muie miando libera¬
rentur/ eosq a censorib oĩb ignonimnis
notatos. S ia huiꝰ loci fiis. Peispicrũ
est enĩ ea que tundo aĩo hũili duuisso fracto¬
qz fiant quale fuisset reguli faccum, si auc
de captis quod sibi opus ẽẽ uideretur
non quod rei .p. censuissz aut donni reuia¬
nere uoluiss non ẽẽ utilia quia sint flag¬
quarta pars que decore moderacõe
utile ẽẽ quod sit huic talium uirtutum
nuni in uoluptate posuerunt. uirtuten¬
qz censuerũt ob eam rem ẽẽ laudanda ꝙ
efficiens eẽt uoluptatis. Quib obsoletis
floret epycurus eusdez fere audicor auccor¬
q sinẽ. Cum hus uenis equisqz ut dicitur
si honestatem tueri ac retin̾e sinã est. de¬
certandum ost nas si nõ modo utilitas s

Expanded text:
statis comparatione ea, quae videntur utilia, vincuntur. C. Acilius autem, qui Graece scripsit historiam, plures ait fuisse, qui in castra revertissent eadem fraude, ut iure iurando liberarentur, eosque a censoribus omnibus ignominiis notatos. Sit iam huius loci finis. Perspicuum est enim ea, quae timido animo, humili, demisso fractoque fiant, quale fuisset Reguli factum, si aut de captivis, quod ipsi opus esse videretur, non quod rei publicae, censuisset aut domi remanere voluisset, non esse utilia, quia sint flagquarta pars, quae decore, moderationutile esse, quod sit huic talium virtutum omne bonum in voluptate posuerunt virtutemque censuerunt ob eam em esse laudandam, quod efficiens esset voluptatis. Quibus obsoletis floret Epicurus, eiusdem fere adiutor auctorque sententiae. Cum his viris equisque, ut dicitur, si honestatem tueri ac retinere sententia est, decertandum est. Nam si non modo utilitas, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uissent si non rediernt uccuꝑandi. De
quib non om̃s uno modo. La polibins
bonus accor scribit imprimis ex decẽ no.¬
bilissinus q̃ tunc erant missi nouẽ reuer¬
sse. reddica enĩ in castra liberatũ se ẽẽ iure
mrando interprecabatur nõ recte frans
enĩ destrencit nõ dissoluit piuriũ. igitur
finit stulta caliditas ꝑuerse mutata pru¬
dencia. Itaq decreuit senatus ut ille uete¬
rator ⁊ calidus uuctus ad hambale du¬
ceretur. S illud maxiinũ. Doto milia
hoñn tenebat hambal non quos in acie
cepiss aut qui ꝑiculo mortis difugissent
s qui relicti fuissent in castus a paulo et
a uarione cõsulib. eos senatus nõ censĩt
redimendos. cũ id parua pecuiã fieri po¬
cuiss. ut ẽẽc insicum militib muĩs aut uĩ¬
tere aut emon. Qua quidez reaudita

Expanded text:
issent, si non redierunt, vituperandi. De quibus non omnes uno modo; nam Polybius, bonus auctor in primis, ex decem nobilissimis, qui tum erant missi, novem reversse; reditu enim in castra liberatum se esse iure iurando interpretabatur, non recte; fraus enim astringit, non dissolvit periurium. Fuit igitur stulta calliditas pere veterator et callidus vinctus ad Hannibalem duceretur. Sed illud maximum: octo hominum milia tenebat Hannibal, non quos in acie cepisset, aut qui periculo mortis diffugissent, sed qui relicti in castris fuissent a Paulo et a Varrone consulibus. Eos senatus non censuit redimendos, cum id parva pecunia fieri posset, ut esset insitum militibus nostris aut vincere aut emori. Qua qui
Abbreviated transcription (Latin):
quib ademerunt. Quãobrem nec ita
claudenda est ces familiaris ut eam bemi¬
guicas aꝑire non possit nec reẜanda ut
omiib pateat. Modus adhibeatur. is¬
q ad facultates referatur. Onĩno me¬
minisse debenius id quod a noĩs hoĩb
consuecudiẽ ueiit. largitionem fundĩs

Expanded text:
quibus ademerunt. Quamobrem nec ita quibus ademerunt. Quamobrem nec ita claudenda est res familiaris, ut eam benignitas aperire non possit; nec ita reseranda, ut omnibus pateat. Modus adhibeatur, isque ad facultates referatur. Omnino meminisse debemus id quod a nostris hominconsuetudinem venit, largitionem fundum
Abbreviated transcription (Latin):
istiment. Quod sordidius regi. Melius
eciam ꝙ largitionem cormptelaz ẽẽ dixit
fit enĩ deterior qui accipit atq ad idde
semper expectandum patĩor hoc ille filio s
preceptum pucemus onũb. obrem
id quidem dubium non est quin illa be¬
nignitas que ex oꝑa constat et industria
et honestior sit et lacius pateat ⁊ possit¬
prodesse plurib. Non nũꝙͣ tñ est largiendũ
nec hoc benignitatis genus omino repudi¬
audum. Et sepe ydoncis hominibz de re fa¬
miliari est imꝑciendum s diligent̾ et mo¬
derate. Multi enĩ patrimonia effuderũt
nnicõsulte largiendo. Quid enĩ est stultiꝰ
ꝙ̃ qd libenter facias curare ut iõ diucui
facere non possis. atq sequitur largicio¬
nem rapine cuz eñ dando egere ceperit
aliems bonis manus inferre coguntur
Ita cura bemiuolentie comꝑande cã bene¬
fici eẽ uelint non tanta assequitur studia
eorum quib dederunt quanta odia eoꝵ

Expanded text:
istiment? Quid sordidius istiment? Quid sordidius etiam, quod largitionem corruptelam dixit esse; fit enim deterior, qui accipit, atque ad idem semper exspectandum paratior. Hoc ille filio, sed praeceptum putemus omnibus. Quam ob rem id quidem non dubium estnignitas, quae constat ex opera et industria, et honestior sit, et latius pateat, et possitprodesse pluribus. Nonnunqum tamen est largiendum: nechoc benignitatis genus omnmo repudiandum. Et saepe idoneis hominibus de re familiari impendendum est, sed diligenter atque moderate. Multi enim et patrimonia effuderunt inconsulte largiendo. Quid autem est stultius quam quod libenter facias, curare ut id diutius facere non possis? Atque etiam sequuntur largitionem rapinae. Cum enim dando egere coeperint, alienis bonis manus inferre coguntur. Ita cum benevolentiae comparandae causa beneficii esse velint, non tanta assequuntur studia eorum quibus dederunt, quanta odia eorum
Abbreviated transcription (Latin):
or, locupleti presertun. Sz illa laucior, et splen¬
didior. et forti uiro claroq dignior. Quãquã
eñ in utraq est gratificandi liberalis uolun¬
tas cñ altera ex archa altera ex uirtute de¬
puritur. largicio que fit ex refamiliari fr̃¬
tem ip̃m benignitatis exhaurit ita de ben¬
guitate benignrtas tollitur qua quo in plu¬
res usus sis eo minus in multos eẽ possis
At qui opera idest iurtute ⁊ industua bene¬
sici et liberales erunt. pͥmũ quo plurib pro¬
fuerunt eo plures ad benigne faciendũ ad¬
nitores hẽbunt. Deinde consuetudine be¬
infioencie ꝑatiores erunt ⁊ tãꝙͣ excitato
re in epla quadam alexandru filiũ phili
ppus acc̃at ꝙ largitõe beniuolenciã ma¬
cedonum consectetur. Quod te malum ĩ¬
quit rõms in istan speni indupit ut eos
tibi fideles fore putares quos pecuiã corru¬
pisses. An tu id agis ut macedones nõ te
recen suum s mmistium et prebitorem ex¬

Expanded text:
or, locupleti praesertim, sed illa lautior ac splenor, locupleti praesertim, sed illa lautior ac splendidior et viro forti claroque dignior. Quamquam enim in utroque inest gratificandi liberalis voluntas, tamen altera ex area, altera ex virtute depromitur, largitioque, quae fit ex re familiari, fontem ipsum benignitatis exhaurit. Ita benignitate benignitas tollitur; qua quo in plures usus sis, eo minus in multos uti possis. At qui opera, id est virtute et industria, benefici et liberales erunt, primum, quo pluribus profuerint, eo plures ad benigne faciendum adiutores habebunt, dein consuetudine beneficentiae paratiores erunt et tamquam exercitatiorre in epppus accusat, quod largitione benevolentiam Macedonum consectetur: Quod te malum, inquit, rationis in istam spem induxit, ut eos tibi fideles fore putares, quos pecunia corrupisses? An tu id agis Macedones non te regem suum, sed ministrum et praebitorem ex
Abbreviated transcription (Latin):
est. ne que unꝙͣ inuocentez urdicio capitis
arcessias id enĩ siue scelere fieri nullo m ͦ pt̃.
Na quid est tã in hñanũ ꝙͣ elaꝙciani a naͣ
ad saluten hõĩm et ad conẜuacoez dataz
ad bonor pestez ꝑuiciẽ qz conũtere. Nec
tiĩ ut hoc fugiendum est ita est habendun
religiom nocentem aliquen ⁊ nefariu
patitur consuecudo. fert eciã hũãnitas.¬
uͣdicis est semꝑ in causis uerir̃ sequi. pa¬
Ltroni non nũꝙͣ uerisile eciã si mimus
sit uerum defendere quod scubere preẜtim
dem placeret grauissimo stoicor pauetio
Mapime aũt ⁊ głiã parit̾ et gr̃a defensi¬
onis eoq maior si qñ accidit ut ei subue¬
matur qui potentis alicuiꝰ circũuenioi
septo rostio amerio fecimus q̃ ut scis re¬
adolescentiũ officiis que uãleant
ad głiam adipiscendam/ deinceps de bnĩsi¬
cencia ac de liberelitare dicendũ est. cuiꝰ
iudigentib auc pecuia. facilior est hoc posteri¬

Expanded text:
est, ne quem umquam innocentem iudicio capitis est, ne quem umquam innocentem iudicio capitis arcessas; id enim sine scelere fieri nullo pacto potest. Nam quid est tam inhumanum quam eloquentiam a natura ad salutem hominum et ad conservationem datam ad bonorum pestem perniciemque convertere? Nec tamen, ut hoc fugiendum est, item est habendum religioni nocentem aliquando, modo nepatitur consuetudo, fert etiam humanitasudicis est semper in causis verum sequi, patroni non numquam veri simile, etiamsi minus sit verum, defendere; quod scribere, praesertim dem placeret gravissimo Stoicorum, Panaetio. Maxime autem et gloria paritur et gratia defensionibus, eoque maior, si quando accidit, ut ei subveniatur, qui potentis alicuius opibus circumveniri Sex. Roscio Amerino fecimus, quae, ut scis, eulescentium officiis, quae valeant ad gloriam adipiscendam, deinceps de beneficentia ac de liberalitate dicendum est; cuius indigentibus aut pecunia. Facilior est haec posteri
Abbreviated transcription (Latin):
quuti sumus. Maxima eñ admiracio¬
est in iudicus. quors ratio duppł est. Aã
ex accusacione et deffensione constat q̃¬
rum et si laudabilior est deffensio, tñ et
accusacio probata ꝑsepe est. dixi paulo
ante de crasso idde fecit adolescens. m.
et inutilem cuie. C. norbanũ in iudiciũ
uocauit. Ez hoc quidem nõ est sepe faci
duo luculli aut prõcurii ut nos prosiculis
pro sardis pro malbutio et iulius cesar
in accusando ecia manilio lutii sutii
cognita industoia est. Semel igitur ⁊ nõ
sepe certe. Sm erit cui faciendum sic sepi¬
us rei .p. cribuatur hoc muneris cuiꝰ in¬
imicos ulcisci sepius non est reprehendẽ¬
dum modus tñ assit. dum en hominie
uł pocius ius hoĩs inidetur piculum ca¬
pitis inferre multis id tu piculosum
ip̃i est. cumi etiam sordidu ad famam
comictere ut accusator nõiare quod con¬
tugit. M. bruto summo genere nato illius fi¬
liõ qui iuris culis in primis pitus fuit. Atz
ecia hoc preceptum officii diligent̾ tenendu

Expanded text:
a est admiratio in iudiciis. Quorum ratio duplex est. Nam ex accusatione et ex defensione constat; quarum etsi laudabilior est defensio, tamen etiam accusatio probata persaepe est. Dixi paulo ante de Crasso; idem fecit adulescens M. Aet inutilem civem, C. Norbanum, in iudicium vocavit. Sed hoc quidem non est saepe facieduo Luculli, aut patrocinii, ut nos pro Siculis, pro Sardis in Albucio Iulius. In accusando etiam M'. Aquilio L. Fufi cognita industria est. Semel igitur aut non saepe certe. Sin erit, cui faciendum sit saepius, rei publicae tribuat hoc muneris, cuius inimicos ulcisci saepius non est reprehendendum; modus tamen adsit. Duri enim hominis vel potius vix hominis videtur periculum capitis inferre multis. Id cum periculosum ipsi est, tum etiam sordidum ad famam, committere, ut accusator nominere; quod contigit M. Bruto summo genere nato, illius filio, qui iuris civilis in primis peritus fuit. Atque etiam hoc praeceptum officii diligenter tenendum
Abbreviated transcription (Latin):
eple ⁊ pħi ad alexandoum ⁊ antipatus
ad cassandeum / ⁊ ancigonis ad philippũ
filium triuii prudencissimor sic enĩ ac¬
cepimus. Quib p̾cipiunt ut orõne be¬
nigna mulcitudinis aĩos ad beniuołe¬
ciam alliciant milicesqz ulande appel¬
lando ẜmone deliniainit. Que aũt in
multitudine cuz contencione beretur
Magna eñ est adiuiratio copiose sapi¬
enter q dicentis quã qui audiũt intel¬
ligere eciaz ⁊ sapere plusquam ceteros
arbitrantur. Si uero mest in oratione
mista mõdestie grauitas nichil admira¬
bilius fieri p̃t̃. eoq magis si ea sunt ĩ ad

Expanded text:
Philippi ad Alexandrum et Antipatri ad Cassandrum et Antigoni ad Philippum filium, trium prudentissimorum sic enim accepimus; quibus praecipiunt, ut oratione benigna multitudinis animos ad benivolentiam alliciant militesque blande appellando sermone deliniant. Quae autem in multitudine cum contentione habetur magna est enim admiratio copiose sapienterque dicentis; quem qui audiunt, intellegere etiam et sapere plus quam ceteros arbitrantur. Si vero inest in oratione mixta modestia gravitas, nihil admirabilius fieri potest, eoque magis, si ea sunt in ad
Abbreviated transcription (Latin):
tis suffragiis adepti sumus. nỹo quidem ã¬
no quod contugit eorum nomim ques modo
noiaui. sane exiguns sumptus edilitatis
finit. Atq eciam ille impense meliores mu¬
ui naualia portus/ aquarũ ductus / omna
tus noua templa / uereciudius reprehea¬
do ꝓpter pompeium s doccissimi non pro¬
bant. ut hic ip̃e pauetius que multum ĩ
hnis libris sequutus sum non interpreta¬
tus et faleriuis demetrius qui periclez ꝑrĩ¬

Expanded text:
tis suffragiis adepti sumus nostro quidem antis suffragiis adepti sumus nostro quidem anno, quod contigit eorum nemini, quos modo nominavi, sane exiguus sumptus aedilitatis fuit. Atque etiam illae impensae meliores, muri, navalia, portus, aquarum ductus omniaquorticus, nova templa verecundius reprehendo propter Pompeium, sed doctissimi non probant, ut et hic ipse Panaetius, quem nultum in his libris secutus sum, non interpretatus, et Phalereus Demetrius, qui Periclem, prin
Abbreviated transcription (Latin):
ceat uides. Uitanda tñ suspitio auaritie¬
Na honuni ditissimo mamerco edilita¬
latus. Quare et si postuletur a ppło bo¬
nis uiris si non desiderantib accamen ap¬
probantib faciendumi est modo pro fa¬
cultatib nos ip̃i ut fecumus. Et si aliqñ
aliqua res maior ⁊ melior populaoi lar¬
gitione acquiritur ut horesti np pran¬
dia in serttis decume magno honori
fuerunt. Ne marco quidem deio incio
datum est ꝙ in caritate modiuz asse ppło de¬
Sit. Magna em̃ se et de uetere inuidia nec
conatus furores q cõpressit. Cã ig̃o largi¬
cionis ẽ si aut neĩce est aut otile. In hiis ã
ipis mediocutatis regula optic̃o est. Luctius
quidem philippus .q. fabri filius magui un
nigenii in primis q clarus gloriari solebat
se sine ullo mun̾e adoptum ee oiã que habe¬
rentus amplissiena dicebat iddem Cocta cu¬
no Nobis lc quoq in hoc quodamodo glori¬
aui na pro amplitudine honoꝵ quos cunt¬

Expanded text:
ceat, vides. Vitanda tamen suspicio est avariticeat, vides. Vitanda tamen suspicio est avariti homini divitissimo, praetermissio aedilitalit. Quare et, si postulatur a populo, bonis viris si non desiderantibus, at tamen approbantibus faciundum est, modo pro facultatibus, nos ipsi ut fecimus, et, si quando aliqua res maior atque utilior populari largitione acquiritur, ut Oresti nuper prandia in semitis decumae nomine magno honori fuerunt. Ne M. quidem Seio vitio datum est, quod in caritate asse modium populo dedit; magna enim se et inveterata invidia nec conatus furoresque compressit. Causa igitur largitionis est, si aut necesse est aut utile. In his autem ipsis mediocritatis regula optima est. L. quidem Philippus Q. f., magno vir ingenio in primisque clarus, gloriari solebat se sine ullo munere adeptum esse omnia, quae haberentur amplissima. Dicebat idem Cotta, Curio. Nobis quoque licet in hoc quodam modo gloriari; nam pro amplitudine honorum, quos cunc
Abbreviated transcription (Latin):
ui. s cum accenderent ueniã neccitati
dari in his iumanib iacturis infii¬
tis q sumptib iul nos magnopere
mirari cum presertun neq nectitati
subuematur nec digntas angeatur
Ipã q illa delectatio multitudinis ad
a leuissimo quoqz. In quo tiĩ ip̃e mnã¬
cum societate memoria quoq moriatur uo¬
luptatis. Beue eciam collugitur hoc pu̾is
sunt iudicio certo ponderanti probari pos¬
se nullo modo. Quãꝙͣ intelligo in nr̃a¬
ẽ iuitate inneterasse iam bonis tprib ut
splendor edilitatũ ab optimis uiris postu¬
letur. Itaq et publius crassus cũ cogno¬
mine diues cra copis functus est edi¬
litio maxumo muu̾e. Et paulo post .l.
deinde .e. cladius ac .p. filius multi post
lucalli ortensius syllanus. Omnes aũt
p. lentulus me cousule uicit supiores. Hũc
est staurus imitatus. Maginificentissima
uero nostoi pompei mun̾a ẜo consulatu¬
fuerunt. In quib omib quid michi pla¬

Expanded text:
ri, sed cum attenderint, veniam necessitati ri, sed cum attenderint, veniam necessitati dare, in his immanibus iacturis infinitisque sumptibus nihil nos magnopere mirari, cum praesertim neque necessitati subveniatur nec dignitas augeatur ipsaque illa delectatio multitudinis ad a levissimo quoque, in quo tamen ipso unacum satietate memoria quoque moriatur voluptatis. Bene etiam colligit, haec puerishomini et ea, quae fiunt, iudicio certo ponderanti probari posse nullo modo. Quamquam intellego in nostra civitate inveterasse iam bonis temporibus, ut splendor aedilitatum ab optimis viris postuletur. Itaque et P. Crassus cum cognomine dives, tum copiis functus est aedilicio maximo munere, et paulo post L. deinde C. Claudius App. f., multi post, Luculli, Hortensius, Silanus; omnes autem P. Lentulus me consule vicit superiores; hunc est Scaurus imitatus; magnificentissima vero nostri Pompei munera secundo consulatu; in quibus omnibus quid mihi pla
Abbreviated transcription (Latin):
Quo sunt gen̾a largorum. quore
alteri prodici alteri liberales. Prodi¬
gi qui epulis et uisceracionib ⁊ gladia¬
paratu pecinãs profundunt in eas res¬
quarum memoria aut brenem aut millã
suit omino relicturi. liberales auc̃ qui suis
facultatib aut captos a predonib redimũt
aut es alienũ suscipiunt auricors causa
aut in filiarum collocatõe adimant ã
opitulantur in re querenda uł augenda
Itaq miror quid in mentez uenerit. The¬
ophrasto ini eo libro quem de diuiciis scri¬
psit in quo multa preclare illud absur¬
de. Est eñ multus in laudanda magͥ¬
diuitiarum putat. Michi aut̃ ille fuu¬
ctus liberalitatis cuiꝰ panca exempla
posin multo maior uidetur ⁊ melior
Quanto aristotiles grauins ⁊ uerius
nos reprehendic qui has pecumaꝵ effu¬
siones non aduuremur que fuint as
multicudinem deliuiendam. at hi qͥ
ab hoste obsideutur si emere aque sep¬
tarium iua congerentur hoc primo
incredibile nobis iuderi om̃s a iura¬

Expanded text:
uo sunt genera largorum, quorum alteri prodigi, alteri liberales: prodigi, qui epulis et viscerationibus et gladiaparatu pecunias profundunt in eas resquarum memoriam aut brevem aut nullam omnino sint relicturi, liberales autem, qui suis facultatibus aut captos a praedonibus redimunt aut aes alienum suscipiunt amicorum aut in filiarum collocatione adiuvant aut opitulantur in re vel quaerenda vel augenda. Itaque miror, quid in mentem venerit Theophrasto in eo libro, quem de divitiis scripsit; in quo multa praeclare, illud absurde: est enim multus in laudanda magntum divitiarum putat. Mihi autem ille fructus liberalitatis, cuius pauca exempla posui, multo et maior videtur et certior. Quanto Aristoteles gravius et verius nos reprehendit! qui has pecuniarum effusiones non admiremur, quae fiunt ad multitudinem deliniendam. Ait enim, qui ab hoste obsidentur, si emere aquae sextarium cogerentur mina, hoc primo incredibile nobis videri, omnesque mira
Abbreviated transcription (Latin):
tent. nec solum neccͣls s eciã libera les
sic głia et querenda ⁊ collocanda rõne
est. Quamꝙ preclare socrates. hanc
uiam ad gliam maximam ⁊ quasi cõ¬
pendiariam dicat eẽ si quis id ageret
ut qualis haberi uellet talis ee. Q
si qui simulacõe et iuani ostentacõe et
ficco non modo ẜmone s eciã nultu sta¬
bilem se gloriam posse consequi rentur¬
uehementer errant. uera enĩ głia radices a git
atq propagatur. ficta omña celeriter cãquã
flostuli decidunt. nec siumlatum quicꝙ
tĩ in utramq partem. s brenitatis cau¬
probantur bom. Sz mortui nũz optinent
nire cesorum. Qui id ig̾ adipisci ueram

Expanded text:
tet, nec solum necessarios sed etiam liberales: tet, nec solum necessarios sed etiam liberales: sic gloria quaerenda et collocanda ratione est, quamquam praeclare Socrates hanc viam ad gloriam proximam, et quasi compendiariam, dicebat esse; si quis id ageret, ut, qualis haberi vellet, talis esset. Quod si qui simulatione, et inani ostentatione, ficto non modo sermone, sed etiam vultu stabilem se gloriam consequi posse renturvehementer errant. Vera gloria radices agit, atque etiam propagatur: ficta omnia celeritet, tamquam flosculi decidunt; nec simulatum potest ti in utramque partem: sed brevitatis cauprobantura bonis, et mortui numerum obtinent iure caesorum. Qui igitur adipisci veram