comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ugo ribomontensis.
andegauensi. Questionituȩ
rescribere amor imꝑat: inperitia
denegat: dilectio iubet: neggligen-¬
tia ꝓhibet. Beniuolentia siiggerit:
difficultas impedit. S qͥ uere dili¬
git. toto affectu se totũ ei quẽ diligit
totus ipendit: difficultatẽ ꝓ amico
sꝑnit: neggligentiã abicit. inꝑitiam
ñ p̃tendit. Querenti itaq tͥ. ñ ut de¬
beo s ꝓ captu meo respondeo. Queriᷤᷤ
a me utrũ anima pͥmo hõi data de
nichilo facta sit: an de p̾iacenti ma¬
teria. Dicimꝰ aũ. Si ex mat̾ia: uł cor¬
porea uł incorporea. Si ex corporea
facta dicit᷑: uidet᷑ qͥd̾e ex corpore pos¬
se fieri corpꝰ. ñ aũ ex corpore sp̃c. Quo¬
mͦ enĩ ex corꝑea mat̾iã potest fieri
rationalis eẽntiȩ intellectualis uita:
Si uͦ dicis ex incorporea: quȩ est illa:
Si rationalis erat illa mat̾ia: quẽ usũ
rationis habebat: Si sine peccato
erat: uidet᷑ qͥd̾e ñ in aĩam eẽ forma-¬
ta s deformata: cũ tociens aĩa pecca¬

Expanded text:
UGO Ribodimontensis G. Andegavensi. Quaestioni tuae rescribere amor imperat, imperitia denegat; dilectio jubet, negligentia prohibet; benevolentia suggerit, difficultas negat: sed, qui vere diligit, toto affectu se totum ei quem diligit totus impendit, difficultatem pro amico spernit, negligentiam abjicit, imperitiam non praetendit. Quaerenti itaque tibi non ut debeo, sed pro captu meo, respondeo. Quaeris a me utrum anima primo homini data, de nihilo facta sit, an de praejacenti materia? Dicimus autem si ex materia: vel corporea? vel incorporea? Si ex corporea facta dicitur, videtur quidem ex corpore posse fieri corpus, non autem ex corpore spiritus. Quomodo enim ex corporea materia potest fieri rationalis essentiae intellectualis vita? Si vero dicis ex incorporea, quae est illa? Si rationalis erat illa materia, quem usum rationis habebat? Si sine peccato erat, videtur quidem non in animam esse formata, sed deformata, cum toties anima pecca
Abbreviated transcription (Latin):
corporaliũ species. quas ꝑ oculos cer¬
nimꝰ corporales: s sicut homines in¬
ter quos uuentes motusq uitales ex¬
erentes. mox ut aspicimus credimus
uiuere. s uidemꝰ cũ eoꝵ uitam sine
corporib uidere nequeamus: quã tñ
in eis ꝑ corpora remota om̃i ambigu¬
itate conspicimꝰ: ita quaeũq spiritalia
illa lumina corpoꝵ nr̃oꝵ eircũferimꝰ.
incorporeũ dm̃ om̃ia regentẽ. etiam
ꝑ corpora contuebim᷑. aut gͦ si ꝑ illos
ocłos uidebit᷑ ds. ut aliqͥd habeant in
tauta excellentia mentis simile. quo
x incorporea natura cernat᷑ quod ul¬
lis exemplis siue scͥpturarum testi¬
monus diuinarum uł difficile ẽ uł
inpossibile ostendere: aut quod ẽ adin¬
telligendũ facilius. ita ds nobis erit
notus atq conspicuus: ut uideat᷑ spũ
a singulis nobis in singulis nob̾. Uide¬
at᷑ ab altero in altero. uideatur in se ipso:
udeat᷑ incelo nouo & terra noua. atq in

Expanded text:
corporalium species, quam per oculos cercorporalium species, quam per oculos cernimus corporales. sed sicut homines, inter quos uiuentes motusque uitales exerentes uiuimus, mox ut aspicimus, non credimus uiuere, sed uidemus, cum eorum uitam sine corporibus uidere nequeamus, quam tamen in eis per corpora remota omni ambiguitate conspicimus: ita quacumque spiritalia illa lumina corporum nostrorum circumferemus, incorporeum deum omnia regentem etiam per corpora contuebimur. aut ergo sic per illos oculos uidebitur deus, ut aliquid habeant in tanta excellentia menti simile, quo et incorporea natura cernatur, quod ullis exemplis sine scripturarum testimoniis diuinarum uel difficile est uel impossibile ostendere; aut, quod est ad intellegendum facilius, ita nobis deus erit notus atque conspicuus, ut uideatur spiritu a singulis nobis in singulis nobis, uideatur ab altero in altero, uideatur in se ipso, uideatur in caelo nouo et terra noua atque in
Abbreviated transcription (Latin):
seruus ille munera accepit. utiq cor
si tanta erit potentia spiritalis corpo¬
nẽ uiuit in corpore. & hec t̾rena mẽ¬
bra uegetat. facitq uiuentia. interio¬
re sensu quisq ñ ꝑ corporeos oculos no¬
uit: aliors uͦ uitas cũ sint inuisibiles
ꝑcorpus uideri. Nam ude uiuentia
corpora simul uitasq uideamus:
Quas nͥ ꝑ corpus uidere ñ possumꝰ. ui¬
tas aũ sine corporib corporeis oculis
ñ udemus. Quamobrem si fieri potest
ualdeq credibile ẽ. sic nos eẽ uisuros
mundana tunc corpora cȩli noui &
terrȩ nouȩ. ut dm̃ ubiq p̾sentem. ꝙ
uniu̾sa etiã corporalia gubernantẽ
ꝑ corpora quȩ gestauimꝰ & quȩ conspi¬
ciemus. quaqua uersũ oculos duxe¬
rimꝰ. clarissima ꝑspicuitate uidebimꝰ.
Non sicut nc̃ inuisibilia di ꝑ ea que fac¬
ta st̃ intellecta conspiciunt᷑. ꝑ specłm
in eniginate ex parte. ubi plus in no¬
bis ualet fides qua credimꝰ. ꝙͣ rerum

Expanded text:
seruus ille munera accepit, utique corseruus ille munera accepit, utique corsi tanta erit potentia spiritalis corponunc uiuit in corpore et haec terrena membra uegetat facitque uiuentia, interiore sensu quisque, non per corporeos oculos nouit; aliorum uero uitas, cum sint inuisibiles, per corpus uidet. nam unde uiuentia isi corpora simul uitasque uideamus, quas nisi per corpus uidere non possumus? uitas autem sine corporibus corporeis oculis non uidemus. Quam ob rem fieri potest ualdeque credibile est sic nos esse uisuros mundana tunc corpora caeli noni et terrae nonae. ut deum ubique praesentem et uniuersa etiam corporalia gubernantem per corpora, quae gestabimus et quae conspiciemus, quaquauersum oculos duxerimus, clarissima perspicuitate uideamus, non sicut nunc inuisibilia dei per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, per speculum in aenigmate, ex parte, ubi plus in nobis ualet fides, qua credimus, quam rerum
Abbreviated transcription (Latin):
diuinarũ scͥpt᷑aꝵ ñ occurrit & succ̃rit
auctoritas: necesse ẽ ut contingat in
nob̾ quod legit᷑ in libro sapientie: co¬
gitationes mortaliũ timide & incerte
ꝓuidentiȩ nr̃e. Ratiocinatio qͥpe illa
philosophors qua disputant. ita men¬
tis aspectu intelligibilia uiderr & sen¬
su corporis sensibilia. id ẽ corporalia. ut
nec intelligibilia ꝑ corpꝰ. nec corporalia ꝑ
se ipsam mens ualeat intueri. si possit
nob̾ esse certissima: ꝓfecto certũ esset ꝑ
oculos corporis etiã spiritalis nullomͦ
posse uideri diñ: s istam ratiocinatio¬
nẽ & uera ratio. & ꝓphetica irridet au¬
toritas. Qs enim ita sit auersus a uero:
ut dicere audeat dm̃ corporalia ista
nescire: Qumqͥd gͦ corpus habet: per
cuiꝰ oculos ea possit addiscere: Oeinde
qͦd de ꝓpħa heliseo. paulo ante diximꝰ:
ñ ne satis indicat etiã spũ. non ꝑ corpꝰ
corporalia posse cerni: Quando enim

Expanded text:
divinarum scripturarum non occurrit, et succurrit divinarum scripturarum non occurrit, et succurrit auctoritas, necesse est ut contingat in nobis quod legitur in libro Sapientiae: Cogitationes mortalium timidae et incertae prouidentiae nostrae. Ratiocinatio quippe illa philosophorum, qua disputant ita mentis aspectu intellegibilia uideri et sensu corporis sensibilia, id est corporalia, ut nec intellegibilia per corpus nec corporalia per se ipsam mens ualeat intueri, si posset nobis esse certissima, profecto certum esset per oculos corporis etiam spiritalis nullo modo posse uideri deum. sed istam ratiocinationem et uera ratio et prophetica inridet auctoritas. quis enim ita sit auersus a uero, ut dicere audeat deum corporalia ista nescire? numquid ergo corpus habet, per cuius oculos ea possit addiscere P deinde quod de propheta Heliseo paulo ante diximus nonne satis indicat etiam spiritu, non per corpus, corporalia posse cerni? quando enim
Abbreviated transcription (Latin):
tauit᷑. nontñ dixit ꝑcarnẽ meam: qͦd
quidẽ si dixisset. posset ds xp̃c intelligi.
qui ꝑ carnẽ in carne uidebit᷑. Nunc uͦ
potest x sic accipi in carne mea uidebo
dm̃: ac si diceret in carne mea ero cũ
uidebo dm̃. Et illud qͦd ait apłs facie
ad faciem. ñ cogit ut dm̃ per hanc fa-¬
ciem corporalem. uͥ st̃ oculi corporales
nos uisuros eẽ credamꝰ: quem in sp̃u si¬
ne int̾missione uidebimus. Nisi enĩ
esset interioris etiã hominis facies: ñ
diceret idẽ apłs. nos aũ reuelata facie
głam dni speculantes. in eande ima¬
ginẽ tnsformamur de gła in głam.
tamꝗͣ. a dĩi spũ. Nec alit̾ intelligimꝰ.
qͦd in psalmo canit᷑. Accedite ad eũ ꝙ
illuminamini: & facies ur̃e ñ erubes
cent. Fide qͥppe accedit᷑ ad dñm: quam
cordis constat eẽ non corporis.S quia
spiritale corpꝰ nescimꝰ. quantos habebit
accessus. de re qͥipe inexꝑta loquimur.
uͥ aliqua quȩ alit̾ intelligi nequeant.

Expanded text:
tauit, non tamen dixit: Ter carnem meam.\' Quod quidem si dixisset, posset Deus Christus intellegi, qui per carnem in carne uidebitur; nunc uero potest et sic accipi: In carne mea uidebo Deum, ac si dixisset: In carne mea ero, cum uidebo Deum.\' Et illud, quod ait apostolus: Facie ad faciem, non cogit ut Deum per hanc faciem corporalem, ubi sunt oculi corporales, nos uisuros esse credamus, quem spiritu sine intermissione uidebimus. Nisi enim esset etiam interioris hominis facies, non diceret idem apostolus: Nos autem reuelata facie gloriam Domini speculantes in eandem imaginem transformamur, de gloria in gloriam, tamquam a Domini spiritu; nec aliter intellegimus et quod in psalmo canitur: Accedite ad eum et inlcent. Fide quippe acceditur ad Deum, quam cordis constat esse, non corporis. Sed quia spiritale corpus nescimus quantos habebit accessus de re quippe inexperta loquimur; ubi aliqua quae aliter intelligi nequeant
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ sacra scͥptura designat᷑: De qua
nob̾ & sol sapientiȩ. & luna scientiȩ:
& exantiqͥs patrib stelle exemploꝵs
lũ sicut pellis extendit᷑: quia ꝑ scͥp¬
tores suos carnis lingua formatũ.
ante octilos nrõs ꝑ uerba doctors
exponendo displicat᷑. Qd uͦ aquarũ
nomine: nͥ scĩssimi angłors signant᷑
chori : De quib scͥptum ẽ: & aque
quȩ suꝑ cȩlos st̃ laudent nom̃ dñi.
Huiꝰ gͦ cęli superiora dñs in aqͥs tegit:
quia alta sacri eloquii. & nobis ad

Expanded text:
 sacra Scriptura signatur nobis, et sol sapientiae, et luna scientiae, et antiquis Patribus stellae exemplorum lum sicut pellis extenditur, quia per scriptores suos carnis lingua formatum, ante oculos nostros per verba doctorum exponendo displicatur. Quid vero aquarum nomine, nisi sanctissimi angelorum signantur chori? De quibus scriptum est: Et aquae quae super coelos sunt laudent nomen Domini . Hujus coeli superiora Dominus in aquis tegit, quia alta sacri eloquii, id
Abbreviated transcription (Latin):
re considerandũ ẽ: quod iustus et
omp̃c ds cum p̾cedentib peccatisiras¬
cit᷑. ꝑmittit ut cecata mens etiã in
aliis labat᷑. Unde moyses ait ñdum
tates ipsors: & ñ intrent intuã ius
ticiã. Propħa etiã alius dicit. male¬
dictũ. x mendaciũ. & homicidum.
& furtũ. x adulteriũ. inundauaĩt:
uar: sangiuis sanguinẽ tetigit. San

Expanded text:
re considerandum est quomodo justus et omnipotens Deus, cum praecedentibus peccatis irascitur, permittit ut caecata mens etiam in aliis labatur. Unde Moyses ait: Nondutatem ipsorum, ut non intrent in justitiam tuam . Propheta etiam alius dicit: Maledictum, et mendacium, et homicidium, et furtum, et adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem t
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ad fidei attinet rectitudinem.
ita in singulis sententiis cauta ser-¬
uat᷑ expositio. ut si forte aliqͥs me uo¬
luerit in his rep̾hendere: rep̃hen¬
dat etiã ut de multis paucos cõ¬
memorẽ: hieronimũ. augꝰtinũ. am¬
brosiũ. atq nr̃m gregoriũ. Et hoc¬

Expanded text:
itaque ad fidei attinet rectitudinem, ita in singulis sententiis cauta servatur expositio, ut si forte me voluerit in his reprehendere, reprenhendat etiam ut de multis paucos commemorem Hieronymum, Augustinum, Ambrosium, atque nostrum Gregorium. Ubi o
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ualet. Perpendat sollicite quo caput
p̾cessit: & quȩ ad uiuend̾ii p̾ceptis ad¬
stringit᷑. ad sperand̾i exemplis roboret᷑.
Presumat. cȩlos. speret suꝑnã patriã:
angłors se sociam sciat. atq in suo ca¬
pite p̾latã se etiã angłis gaudeat. Desi

Expanded text:
tum valet. Perpendat sollicite ubi caput praecessit. Et quae ad vivendum praeceptis astringitur, ad sperandum exemplis roboretur. at coelos, speret supernam patriam, angelorum se sociam sciat, atque in suo capite praelatam se etiam angelis gaudeat. Di
Abbreviated transcription (Latin):
sus iustus a iusticia sua fecerit ini¬
quitatẽ: ponã offendicłm coram eo.
Ac si aꝑte dicat. Quia uidere peniten¬
do noluit uͥ iã inpegit. iusto eum
iudicio deserens. ponã ei ut & alibi
ipingat. Qd tñ dñi ponere ẽ. neqͣ¬
quã ad peccandũ p̃mere: s nollea pec¬
cato liberare. Sicut de pharaone qͦd¬
eiꝰ. Non enĩ peccantis cor dñs obdurat:
s obdurare dicit᷑. cũ ab obduratione
ñ liberat. Alisericors enĩ d̾s cẽpus no¬
bis ad penitentiam relaxat. s cumeiꝰ
p̾rogat᷑a patientiã nos in augm̃tum
u̾timus culpe. hoc ipsũ tempꝰ qͦd ad
parcendũ pie disposuit: districtius ad
feriendũ uertit. Et cũ reuerti qͥs etiã
spatio tẽporis accepto noluerit. ꝑ hoc
mala sua ad reatũ augett: ꝑ qͦd ea di¬
luere potuit si conu̾ti uoluisset. Un¬
de scͥptum ẽ. Ignoras qm̃ benignitaᷤᷤ
dĩ ad penitentiã te adducit: Sed̾m
duritiã aut̾e tuam & cor inpenitens:

Expanded text:
rsus justus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo. Ac si aperte dicat: Quia videre poenitendo noluit ubi jam impegit, justo eum judicio deserens, ponam ei ut et alibi impingat. Quod tamen Domini ponere est nequaquam ad peccandum premere, sed nolle a peccato liberare; 1291 sicut de Pharaone dejus . Non enim cor peccantis Dominus obdurat, sed obdurare dicitur, cum ab obduratione non liberat. Misericors enim Deus tempus nobis ad poenitentiam relaxat; sed cum ejus gratiae patientiam nos ad augmentum vertimus culpae, hoc ipsum tempus quod ad parcendum pie disposuit districtius ad feriendum vertit, ut cum reverti quis etiam spatio temporis accepto noluerit, per hoc mala sua ad reatum augeat, per quod ea diluere potuit, si converti voluisset. Unde scriptum est: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Secundum duritiam autem tuam et cor
Abbreviated transcription (Latin):
laudaret᷑. dictũ ẽ ds caritas ẽ. Solus
potest uidere pacẽ & scĩficationẽ: sine
qua nemo pot̾ uidere deũ. Neq enĩ
caritatẽ pacẽ scĩficationẽ. & si qua si¬
milia uidet mͦ ullus oculuᷤ carnis:
quȩ tñ omĩa iã uidet quantũ pot̾
oculus mentis: tanto puriuᷤᷤ quarito

Expanded text:
laudaretur, dictum est: Deus caritas est, solus laudaretur, dictum est: Deus caritas est, solus potest uidere pacem et sanctificationem, sine qua nemo poterit uidere deum. neque enim caritatem, pacem, sanctificationem et si qua similia uidet modo ullus oculus carnis; quae tamen omnia iam uidet, quantum potest, oculus mentis tanto purius quanto
Abbreviated transcription (Latin):
scribens: ait. Si enĩ hoc inuenerit
inqͥsitio diligentior. tantã futuram
corporis mutationẽ. ut possit uide¬
re inuisibilia:. ñ ut opinor talis po¬
tentia corporis. menti auferet ui-¬
sionẽ. ut ext̾ior homo dm̃ uidere
tunc possit. ñ possit interior: quasi
tantũ foris sit ds ad hominẽ ut in¬
aut ita sit unitus ille qͥ sine ullis loco¬
rũ spatiis ubiq totus ẽ. ut foris
tantũ uideri ab exteriore homine
ni erunt dõ: ñ mnanes extrinsecus ab
illo circũdabunt᷑ intrusecꝰ. Nec ceci
intrinsecꝰ eũ quo płeni er̃t ñ uidebt̃:
x tantũ forinsecꝰ oculati eũ quo cir¬
cũdabunt᷑ uidebunt. Restat interim:¬
ut de uisione dĩ scđ̾m interiorẽ homi¬
nẽ certissimi simꝰ. Si aũ etiã corpꝰ mi¬
ra cõmutatione hoc ualuerit: aliud
acceclet ñ illud abscedet. Aleliꝰ gͦ id
affirmamꝰ unde minime dubitamꝰ:
qͦd homo int̾ior uidebit dm̃. qui mͦ
solus potest uidere caritatẽ: quȩ cũ

Expanded text:
dignetur. si enim hoc inuenerit inquisitio diligentior, tantam futuram corporis mutationem, ut possit uidere inuisibilia, non, ut opinor, talis potentia corporis menti auferet uisionem, ut exterior homo deum uidere tunc possit, non possit interior, quasi tantum foris sit deus ad hominem et inaut ita sit intus ille, qui sine ullis locorum spatiis ubique totus est, ut foris tantum uideri ab exteriore homine ni erunt deo, non inanes intrinsecus ab illo circumdabuntur extrinsecus nec caeci intrinsecus eum, quo pleni erunt, non uidebunt et tantum forinsecus oculati eum, quo circumdabuntur, uidebunt —, restat, ut interim de uisione dei secundum interiorem hominem certissimi simus. si autem etiam corpus mira commutatione hoc ualuerit, aliud accedet, non illud abscedet. Melius ergo id adfirmamus, unde minime dubitamus, quod homo interior uidebit deum, qui modo solus potest uidere caritatem, quae cum
Abbreviated transcription (Latin):
dñe. doctor angłoꝵ & hominũ: ne in
taliũ numero cõputes eũ. qͥ emenda¬
tiorẽ uitã cũ salubri doctrina arri¬
pere querit. Et qͥ hoc ipsũ nͥ a te ac¬
ceꝑit. facere ñ potest. Qui tribuisti
scientiȩ donũ: queso ut tribuas etiã
hebetẽq eẽ. Neq enĩ ideo patriã pa-¬
rentesq reliqui. ut mͥ scientiȩ do¬
nũ largires: s ut ꝑfectione uirtu¬
tũ ad uitã et̾nam ꝑduceres. No-¬
locerte hanc cõmutationẽ. Qd̃ si
utraq ñ mereor doctrinã scilicet
atq oꝑationẽ: aufer queso doctri-¬
nã: tantũ ut tribuas oꝑationem

Expanded text:
Domine, doctor angelorum et hominum, ne in talium numero computes eum qui emendatiorem vitam cum salubri doctrina arripere quaerit. Et quia hoc ipsum nisi a te acceperit, facere non potest, qui tribuisti scientiae donum, quaeso ut tribuas etiam hebetemque esse. Neque enim ideo patriam parentesque reliqui, ut mihi scientiae dona largireris, sed ut perfectione virtutum ad vitam aeternam perduceres. Nolo certe hanc commutationem. Quod si utraque non mereor, doctrinam scilicet atque operationem: aufer, quaeso, doctrinam, tantum ut tribuas operationem
Abbreviated transcription (Latin):
cissitudinib tẽpors. & consolationib
tas ad exercenda diurna oꝑa. noctis
quietȩ reddit᷑ idonea. Utit᷑ etiã noc¬
te ꝓ consolatione lucerna. tunc autẽ
quando erit ds omĩa in om̃ib qͥ ẽ
tis nullus ibi indiguᷤ. nullus erit um¬

Expanded text:
inibus temporum et conturbationibus t ad exercendum diurna opera noctis quiete reddatur idonea, utatur etiam nocte pro consolatione lucerna. Tunc autem quando erit Deus omnia in omnibus , ntis nullus ibi indigus, nullus erit un
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbi thesauritant: quia dũ ad peni¬
tendũ tempus accipit᷑. x ad peccandũ.
exhibet᷑. ipsũ remediũ gr̾ȩ uertit in
qͥ collata remedia conspicit inculpe
augm̃tum trahi: ipsam benignitate̾
qũa contulit. in iudicii districtionẽ
de mͦ amplius expectat. Et quia ho-¬
mo deserere malũ ñ uult ut uiuat:
auget unde moriat᷑. S ecce iã p̾ce-¬

Expanded text:
saurizat, quia, dum ad poenitendum tempus accipitur, et ad peccandum exhibetur, ipsum remedium gratiae vertit in ns Deus, quia collata remedia conspicit ad culpae augmentum trahi, ipsam benignitatem quam contulit, in judicii districtionem de modo amplius exspectat: et quia homo deserere malum non vult, ut vivat, auget unde moriatur. Sed sive
Abbreviated transcription (Latin):
etiã qui p̾cipua hic sc̾itate sunt
p̃diti: cũ essem inquit paruulus
quasi paruulus sapiebam. qͣsi par¬
uulꝰ loquebar. quasi paruulus cogi¬
tabam. Cũ autẽ factus sũ uir: eua¬
cuaui ea quȩ erant paruuli. Uide

Expanded text:
etiam qui praecipua hic sanctitate sunt etiam qui praecipua hic sanctitate sunt praediti: cum essem, inquit, paruulus, quasi paruulus sapiebam, quasi paruulus loquebar, quasi paruulus cogitabam; cum autem factus sum uir, euacuaui ea quae paruuli e
Abbreviated transcription (Latin):
sũ Bico itaꝙ uisuri st̃ dm̃ ĩ ipso corpore.
S utrũ ꝑ ipsũ sicut ꝑ corpꝰ nc̃ uide¬
mꝰ solem lunã. stellas mare. ac terrã.
et quȩ sunt in ea: ñ parua questio
ẽ. Burũ enim ẽ dicere quod scĩ tali¬
a corpora tunc habebunt. ut ñ pos¬
sint oculos claudere aut apire cũ
uolunt: durius aũ qͦd ibi dm̃ quisqͥs
oculos clauserit ũ uidebit. Si enĩ ꝓ¬
pheta heliseus puerũ suũ gieri ab¬
sentẽ corpore uidit accipientẽ mu¬
nera quȩ dedit naaman syrus. quẽ
ꝓph̾a memoratꝰ a leprȩ deformitate
mundauerat. qͦd seruus nequa dño
suo ñ uidente latent̾ se fecisse puta¬
uerat: quanto magis in illo corpore
sentes: Tunc enĩ erit ꝑfectũ illud:
de quo loquens apłs. ex parte ingtͥ
scimꝰ et ex parte ꝓpħ̾amus. Cum aũ
ex parte ẽ. Oeinde ut quomͦ posset
aliqua similitudine ostendere. quai¬
tũ ab illa quȩ futura ẽ distet hȩc ui-¬
ta. ñ qualiumcũq hominũ. uerũ

Expanded text:
Dico itaque: Visuri sunt Deum in ipso corpore; sed utrum per ipsum, sicut per corpus nunc uidemus solem, lunam, stellas, mare ac terram et quae sunt in ea, non parua quaestio est. Durum est enim dicere, quod sancti talia corpora tunc habebunt, ut non possint oculos claudere adque aperire cum uolent; durius autem, quod ibi Deum, quisquis oculos clauserit, non uidebit. Si enim propheta Helisaeus puerum suum Giezi absens corpore uidit accipientem munera, quae dedit ei Naeman Syrus, quem propheta memoratus a leprae deformitate mundauerat, quod seruus nequam domino suo non uidente latenter se fecisse putauerat: quanto magis in illo corpore sentes! Tunc enim erit perfectum illud, de quo loquens apostolus: Ex parte, inquit, scimus et ex parte prophetamus; cum autem ex paliqua similitudine ostenderet, quantum ab illa quae futura est distet haec uita, non qualiumcumque hominum, uerum
Abbreviated transcription (Latin):
ra corporalis potest. Nis itaq p̾pollen¬
tior ocłoꝵs erit illoꝵs: ñ ut acrius ui¬
deant. ꝙͣ. quidam ꝑhibent᷑ uidere ser¬
pentes uł aquilȩ. Quantalibet enĩ acri¬
monia cernendi ead̃e quoq anima¬
lia nichil aliud possunt uidere ꝙͦ cor¬

Expanded text:
ra corporalis potest. Vis itaque praepollenra corporalis potest. Vis itaque praepollentior oculorum erit illorum, non ut acrius videant, quam quaedam perhibentur videre serpentes et aquilae quantalibet enim acrimonia cernendi eadem quoque animalia, nihil aliud possunt videre quam cor
Abbreviated transcription (Latin):
uidenda p̾sentia: quȩ tñ sp̃ũ uide¬
re posset. etiã si illos clauderet: sicut
uidit absentẽ. uͥ cũ eis ipse ñ erat.
Absit gͦ ut dicamꝰ illos scõs in illa ui¬
ta dm̃ clausis oculis ñ uisuros: que
semꝑ spũ uidebunt. Sed utru uide¬
bunt & ꝑ oculos corporis cũ eos aper¬
tos habebunt: inde questio ẽ. Si enim
tantũ poterunt in corpore sp̃itali. eo
modo ubiq etiã ipsi oculi spiritales
quantũ possunt isti quales nc̃ habe¬
mus: ꝓculdubio ꝑeos ds̃ uideri non
poterit. Longe itaq alterius erunt
potentie: si ꝑ eos uidebit᷑ incorporea
illa natura quȩ ñ continet᷑ loco: sed
ubiq tota ẽ. Non enĩ quia dicimuᷤ
dm̃ & in cȩlo ẽẽ & interra. ipse qͥpe
ait ꝑ ꝓpħam. cȩlũ & terrã ego impleo:
aliã dicturi sumꝰ eum incęlo partẽ¬
habere & interra aliam: s totus in
cȩlo ẽ. & totus int̾ra. Non alt̾nis tẽ¬
porib. s utr̃uq simuł. qͦd nulla natu¬

Expanded text:
uidenda praesentia; quae tamen spiritu uideuidenda praesentia; quae tamen spiritu uidere posset, etiamsi illos clauderet, sicut uidit absentia, ubi cum eis ipse non erat. Absit ergo, ut dicamus illos sanctos in illa uita Deum clausis oculis non uisuros, quem spiritu semper uidebunt. Sed utrum uidebunt et per oculos corporis cum eos apertos habebunt, inde quaestio est. Si enim tantum poterunt in corpore spiritali eo modo utique etiam ipsi oculi spiritales, quantum possunt isti quales nunc habemus: procul dubio per eos Deus uideri non poterit. Longe itaque alpotentiae, si per eos videbitur incorporea illa natura, quae non continetur loco, sed ubique tota est. Non enim quia dicimus Deum et in coelo esse et in terra, ipse quippe ait per prophetam: Coelum et terram ego impleo , aliam partem dicturi sumus eum in coelo habere, et in terra aliam: sed totus in coelo est, totus in terra, non alternis temporibus, sed utrumque simul, quod nulla natu
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ autẽ cognoᷤcã sicut ꝙ cognitꝰ sũ.
Sic ergo in hac uita uͥ om̃ium mira¬
randa ẽ illi uitȩ: quasi pariuili ad
iuuenẽ. Uidit tñ heliseus accipi¬
entem munera siiũ seruum: ubi
ipse ñ erat. Itane cũ uenerit quod
ꝑfectum ẽ. nec iã corpꝰ corruptibile
ad grauabit animam:  S incorrup-
tibile nichil inpediet illi ea quȩ
bus heliseus absens ad seruũ suũ
it tecũ: quando conuersus ẽ uir de
curru inobuiam tͥ & accepisti pecu¬
niã . Et cet̾a. Sicut aũ ex hebreo in¬
terp̃tatꝰ ẽ presbit̾ hieronimꝰ. nonne
cor meũ inquit in p̾senti erat: quan¬
do reu̾sus ẽ homo de curru suo in
occursũ tui: Corde suo gͦ se dixit hoc
uidisse ꝓpha: adiuto qͥdem mirabilit̾
nullo dubitante diuinitꝰ. S quanto
amplius tunc om̃s munere isto ha¬
bundabunt: cũ ds erit omĩa in om¬
nib: Habebunt tñ illi oculi corporei
officiũ suũ: & in loco suo erunt. Neq
ut uideret absentẽ. ñ eis usus ẽ ad

Expanded text:
c autem cognoscam sicut et cognitus sum. Si ergo in hac uita, ubi hominum miraranda est illi uitae, quasi paruuli ad iuuenem, uidit tamen Helisaeus accipientem munera seruum suum, ubi ipse non erat: itane cum uenerit quod perfectum est, nec iam corpus corruptibile adgrauabit animam, sed incorrtibile nihil impediet, illi sancti eis, quibus Heliseus absens ad seruum suum it tecum, quando conuersus est uir de curru in obuiam tibi et accepisti pecuniam? et cetera; sicut autem ex hebraeo interpretatus est presbyter Hieronymus: nonne or meum, inquit, in prae senti erat, quando reuersus est homo de curru suo in occursum tui? Corde suo ergo se dixit hoc uidisse propheta, adiuto quidem mirabiliter nullo dubitante diuinitus. Sed quanto amplius tunc omnes munere isto abundabunt, cum Deus erit omnia in omnibus! Habebunt tamen etiam illi oculi corporei officium suum et in loco suo erunt, utetuut uideret absentem, non eis usus est ad
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis amittere & sp̃m fie¬
ri: eo qͥpe modo aut conduplica¬
bit᷑ substantia sp̃e si & corpꝰ sp̃c erit.¬
aut si uiꝰ erit sp̃ẽ hominis itaut cõ¬
mutet᷑ & conu̾so in sp̃m corpore. neqꝙ
geminatione neq increm̃to conddu-¬
plicet᷑. nec omĩno ullius accessu quan¬
titatis augeat᷑: mnetuendũ ẽ ne diei
aliud uideat᷑ qͣm corꝑ ora N illa mu¬
tatione in mortalia mansura: s nuł¬
la potiꝰ futura & omia ꝑitura. S hec¬

Expanded text:
resurrectionis amittere et spiritum fieri. eo modo quippe aut conduplicabitur substantia spiritus, si et corpus spirituaut, si unus erit spiritus hominis, ita ut commutato et conuerso in spiritum corpore neque geminatione neque incremento conduplicetur nec omnino ullius accessu quantitatis augeatur, metuendum est, ne nihil aliud dici uideatur quam corpora non illa mutatione inmortalia mansura, sed nulla potius futura et omnino peritura.
Abbreviated transcription (Latin):
de. Et ideo scͥptũ ẽ. Beati mundo
corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Quan¬
hi qͥ mundo st̃ corde uidebunt: utiq
alii ñ uidebt̃. Et ne alios illos ac
ciperemꝰ de quib dixerat. beati
paupes. & beati mites & cet̾a. conti¬
nuo subiunxit. neq enĩ indigni
dm̃ uidebunt. Indignos utiq illos
uolens intelligi: qͥ licet resurgant de¬
ũ uidere ñ potert̃. qm̃ ad damna¬
tionẽ resurgent. qr ꝑ fidem uerã quȩ
ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑. cor mundare no¬
luert̃. Et ideo sequit᷑ ⁊ dicit. Neq
is qͥ dm̃ uidere noluerit. potest am̃
uidere. Deinde quia occurrebat om
nes inpios uelle dm̃ uidere: statim
ut ostenderet quare direrit qͥ dm̃
uidere noluerit: quia utiq illo mo¬
cor mundare ñ uult quo ille u¬
deri potest: secutꝰ adiuuxit & ait
Nec in loco ds uidet᷑. s corde mui¬
do. Nec corporalib oculis d̃s quen¬
tͫ: nec circũscribit᷑ uisu nec tactu
denet᷑: nec audit᷑ affatu. nec sentit᷑

Expanded text:
do. et ideo beati mundo corde; ipsi enim deum uidebunt quanui mundo sunt corde deum uidebunt, utique alii non uidebciperemus, de quibus dictum est: pauperes, beati mites et cetera, continuo subiunxit: \'Neque enim indigni deum uidebunt\', indignos utique illos uolens intellegi, qui licet resurgant, deum uidere non poterunt, quoniam ad damnationem resurgent, quia per fidem ueram, quae per dilectionem operatur, cor mundare noluerunt. et ideo sequitur et dicit: neque is, qui deum uidere noluerit. potest deum uidere\'. deinde, -quia occurrebat etiam omnes impios uelle deum uidere, statim, ut ostenderet, qua re dixerit qui deum uidere noluerit\', quia utique illo mocor mundare non uult, quo ille uideri poterit, secutus adiunxit et ait: \'Nec in loco deus uidetur sed mundo corde nec corporalibus oculis deus quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur affatu nec sentitur
Abbreviated transcription (Latin):
Donec diligenti inquisitione si dñs ad¬
iuuerit repperiat᷑. qͥd scdm scͥpturaᷤᷤ
de sp̃itali corpore qͦd in resurrectione
ꝓmittit᷑. ꝓbabilius sentiendũ sit. in¬
terun nob̾ sufficiat qͦd unigenitus
filiꝰ ic̾eq mediator di & hominũ ho-¬

Expanded text:
donec diligenti inquisitione, si dominus adiuuerit, reperiatur, quid secundum scripturas de spiritali corpore, quod in resurrectione promittitur, probabilius sentiendum sit, interim nobis sufficiat, quod unigenitus filius idemque mediator dei et hominum ho
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ una intrinitate natura ẽ posse
oculos carnis asspicere: s oculos men¬
tis. De quib ipse saluator ait. ħeati
mundo corde qm̃ ipsi dm̃ uidebuit.
Qd hac manifestatione lucidius: Si
cnĩ tantũmͦ dixisset nec patͥs nec fi¬
lii nec sp̃c sc̃i diuinitat̾e posse oculoᷤ
carnis asspicere. nec addidisset s. ocu¬
los mentis. forte diceret᷑ carnẽ iã non
ẽẽ appellandam cũ corpꝰ fuerit sp̃ita¬
le. Addendo gͦ & dicendo s ocłos m̃ti᷑.
ab om̃i genere corporis alienauit hu¬
iusmodi uisionẽ. Ne qͥs aũ putaret
cũ tantũmͦ de p̃senti tẽpore locutũ:
subiecit etiã dni testimoniũ. uolenᷤ
ostendere quos dixerit oculos m̃tis.
quo testimonio ñ p̃sentis s future
uisionis ꝓmissio declarat: beati mũ¬
di corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Quȩ¬

Expanded text:
quae una in trinitate natura est, posse oculos carnis aspicere sed oculos mentis, de quibus ipse saluator ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt\'. quid hac manifestatione lucidius? si enim tantum modo dixisset nec patris nec filii nec spiritus sancti diuinitatem posse oculos carnis aspicere nec deinceps addidisset sed oculos mentis\', forte diceretur carnem iam non esse appellandam, cum corpus fuerit spiritale. addendo ergo et dicendo \'sed oculos mentis\' ab omni genere -corporis alienauit huius modi uisionem. ne quis autem putaret eum tantum de praesenti tempore locutum, subiecit etiam domini testimonium uolens ostendere, quos dixerat oculos mentis, quo testimonio non praesentis sed futurae uisionis promissio declaratur: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt. Be
Abbreviated transcription (Latin):
claritatis nec in loco uidetur. nec cor¬
poralib ocłis cernit᷑. nec circu̾se̾bitur
uisu. nec tactu tenet᷑. nͨ audit᷑ affatu. nͦ
sentit᷑ incessu: quanto magis ipsa lup¬
homo nr̃ quantula cũq imago eius¬
ñ de illo genita s ab illo creata. ꝗͣuis
loꝵs corporaliũ sensus accedit: quanto

Expanded text:
orporalibus oculis quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu: quanto magis Deus iphomo noster, quantulacunqnon de, illo genita sed ab illo creata, quamuis lorum corporalium sensus accedit, si ea,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquã molem intelligendo lustramꝰ:¬
nec cũ nob̃ intus loquit᷑ ut scdđ̃m eã
Nec ut eã cernamꝰ corporaliũ lumen
erigimꝰ ocłoꝵ. nec ut eã fortit̾ teneamꝰ.
corporaliũ uires p̃̾paramus lacertoꝵ:
nec cũ nob̾ uenit in ment̾ẽ sentimꝰ

Expanded text:
aliquam molem conspiciendo lustra cum tibi intus loquitur, ut secundum eam nec, ut eam cernas, corporalium lumen erigis oculorum nec, ut eam fortiter teneas, corporalium uires praeparas lacertorum nec, cum tibi uenit in
Abbreviated transcription (Latin):
Aut si iã a seruitute corruptionis li¬
berati ad libertat̾ẽ & głam filioꝵ dĩ
tunc ꝑuenient: quomͦ in illa et̾na qui¬
ete seruire narrant᷑ Sed sciendũ nob̾¬
ẽ: quia in eo qͦd iã in laboris certami

Expanded text:
Aut si jam servitute corruptionis liberati, ad libertatem et gloriam filiorum Dei tunc pervenient, quomodo in illa quiete aeterna servire narrantur? Sed sciendum est nobis, quia in eo quod jam nullo certa
Abbreviated transcription (Latin):
bis ẽ: qͦd fuere ñnulli qͥ dicerent.
dm̃ in illa regione beatitudinis in
claritate sua quidẽ conspici:. s in
natura minime uideri: qͥs nimi¬
rũ minor inquisitionis subtilitaᷤᷤ
fefellit. Neq enĩ illi simplici atq
incõmutabili essentiȩ aliud ẽ cla-¬
ritas aliud natura:. s ipsa ei natu¬
ra sua claritas: ipsa claritas natu¬

Expanded text:
 est quod fuere nonnulli qui Deum dicerent etiam in illa regione beatitudinis in claritate quidem sua conspici, sed in natura minime videri. Quos nimirum minor inquisitionis subtilitas fefellit. Neque enim illi simplici et incommutabili essentiae aliud est claritas et aliud natura, sed ipsa ei natura sua claritas, ipsa claritas natu
Abbreviated transcription (Latin):
conueniant: dicat ueritas quia sem¬
per uident: dicat p̾dicator egregius. q
in satietate fastidiũ: satiati desiderant:
x desiderant gͥ sine labore: quia desi¬
deriũ satietas comitat᷑. Et satiantur
sine fastidio: quia ipsa satietas ex de¬
siderio semꝑ accendit᷑. Sic quoq &
nos erimꝰ quando ad ipsũ fontẽ uite
uenerimus: erit nob̃ delectabilis in¬
pressa sitis simul atq satietas: s lon¬
ge aberit a siti necessitas. longe a sati¬
etate fastidiũ: quia & sitientes satia¬
bimur: & satiati sitiemus. Nidebimꝰ gͥ
dm̃: ipsũq erit p̃mium laboris nr̃i.
Et pt̾ mortalitatis huiꝰ tenebras: accen¬
sa eiꝰ luce gaudebimꝰ. Iam nẽ requiren¬

Expanded text:
conveniant, dicat veritas: Quia semconveniant, dicat veritas: Quia semper vident; dicat praedicator egregius: Quia in satietate fastidium, satiati desiderant. Et desiderant igitur sine labore, quia desiderium satietas comitatur; et satiantur sine fastidio, quia ipsa satietas ex desiderio semper accenditur. Sic quoque et nos erimus quando ad ipsum fontem vitae venerimus. Erit nobis delectabiliter impressa sitis simul atque satietas. Sed longe abest ab ista siti necessitas, longe a satietate fastidium, quia et sitientes satiabimur, et satiati sitiemus. Videbimus igitur Deum, ipsumque erit praemium laboris nostri, ut post mortalitatis hujus tenebras, accessa e
Abbreviated transcription (Latin):
licet᷑ dicens. Siquis diligit me adilige¬
t᷑ a patre meo:& ego diligam eũ & ma¬
nifestabo me ipsũ illi. Ac si patent̃ di¬
cat. Qui in ur̃a me cernitis restat ut
in mea me natura uideatis. Hinc rur¬
sũ ait. Beati mundo corde: qm̃ ipsi
mum ȩccłiȩ pastorẽ dicit᷑ in quẽ desi¬
derant angłi ꝓspicere: st̾ ñ nulli qu
nequaqͣ dm̃ uidere uł angelos suspi¬
cant᷑ & tñ dictũ ꝑ ueritatis senten
tor insonat ueritatis: Sed si sententia
cordet agnoscit᷑. Oeũ qͥppe angl̃i et ui¬
dent & uidere desiderant: & intueri
desiderant ut effectu sui desiderii
minime ꝑfruant᷑: desideriũ sine
fructu anxietatẽ habet: anxietas
penã. Beati uͦ angli ab om̃i pena
anxietatis longe st̃: quia numꝙͥ si¬
mul pena & beatitudo conuenis.
Rursũ cũ eos dicunꝰ di uisione sati¬
ari: quia & psalinista ait. satiabor dũ
manifestabit᷑ gła tua: considerandũ
nob̾ ẽ. quoniã satietatẽ solet fasti¬
dium subsequi. Ne gͦ recte sͥ utraq

Expanded text:
licetur dicens: « Qui diligit me diligetur a Patre meo, et ego diligam eum et manifestabo me ipsum illi ; » ac si patenter dicat: Qui in vestra me cernitis, restat ut in mea me natura videatis. Hinc rursum ait: « Beati mundo corde, quoniam ipsi edicatorem dicitur: In quem desiderant angeli prospicere, sunt nonnulli qui nequaquam Deum videre vel angelos suspicantur, et tamen dictum per Veritatis sententtor insonat veritatis? Sed si sententia cordet agnoscitur. Deum 602 quippe angeli et vident, et videre desiderant; et sic videre desiderant ut effectu sui desiderii minime perfruantur, desiderium sine fructu anxietatem habet, et anxietas poenam. Beati vero angeli ab omni poena anxietatis longe sunt, quia nunquam simul poena et beatitudo conveniunt. Rursum cum eos dicimus Dei visione satiari, quia et Psalmista ait: Satiabor dum manifestabitur gloria tua , considerandum nobis est quoniam satietatem solet fastidium subsequi. Ut ergo recte sibi utraque
Abbreviated transcription (Latin):
illata. Hȩc porta dñi iusti intrabum
ꝑ eam. Cum suꝑius dixerit portas.
querendum ẽ. quare hic portam uolu¬
it ponere numero singłari. Scilicet
quidem. eẽ. celoꝵ. s has om̃s ad unam
posse ꝑducere. quia uniuerse consueur¬
runt ad dñm intromittere saluatorĩ
qui & porta potest appellari. sicut ipsi
in ȩuũgło dicit: Ego sum ostium oui¬
um. & cetera. Sequitur. Iusti intrabt᷑
ꝑ eam. Et hoc quoq subtiliter inqui¬
ramus. cur suꝑius dixerit portas iusti¬
cie. & hic posuit iusti intrabunt ꝑ eam
significans ut michi uidetur iam non
scripturas diuinas. ꝑ quas transeunt &
nusti. s illam ierłm quȩ portam habet
dnm saluatorem. ꝑ quem iusti tantum
homines introibunt. Quod bene utrũq
complexiis est. ut & istud & illud futu¬
rum scłm significare uideretur. Cos¬
tus es mͥ in salutem. Istam confessionĩ
non afflicti ppłi debemus aduertere.
s letantis. Gras enim agit. quia illi
dñs salutaris illuxit. & redemptor gen¬

Expanded text:
. Haec porta Domini, justi intrabunt per eam. Cum superius dixerit portas, quaerendum est quare hic portam voluit ponere numero singulari; scilicet quidem esse coelorum, sed has omnes ad unam posse perducere: quia universae consuerunt ad Dominum intromittere Salvatorem, qui et porta potest appellari, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum ostium ovium , etc. Sequitur, justi intrabunt per eam. Et hoc quoque subtiliter inquiramus, cur superius dixerit, portas justitiae, et hic posuit, justi intrabunt per eam? significans ut mihi videtur jam non Scripturas divinas, per quas transeunt et injusti; sed illam Jerusalem quae portam habet Dominum Salvatorem, per quem justi tantum homines introibunt. Quod bene utrumque complexus est, ut et istud, et illud futurum saeculum significare videretur. tus es mihi in salutem. Istam confessionem non afflicti populi debemus advertere, sed laetantis. Gratias enim agit, quia illi Dominus salutaris illuxit, et Redemptor gen
Abbreviated transcription (Latin):
rendi nullatenus ignoraretur aduentꝰ.
cum etiam tacitus uocalis incederet. Iste
sic decora uarietate dispositus ẽ. ut preco¬
nia sc̃ę incarnationis pulcherrimis
quibusdam sentiantur indiciis. Coope¬
riat nos pie rex ista uestis eloquii tui.
& hoc resonent te pr̃ante actus nr̃i. qd̃¬
tua dñe precepta iusserunt. Mlemine¬
rimus autem hunc psalmum quintũ
ẽẽ. qui de primo aduentu dñi mirabi¬
li narratione ꝓlati sunt. quinq fortas¬
se panib comparandi. qui esuriem
obseruantium ppłoꝵ copiis cȩlestibus
expleuerunt. E¬

Expanded text:
rendi nullatenus ignoraretur adventus, rendi nullatenus ignoraretur adventus, cum etiam tacitus vocalis  mss. A., B., vocabulis incederet. Iste sic decora varietate dispositus est, ut praeconia sanctae incarnationis pulcherrimis quibusdam sentiantur indiciis. Cooperiat nos, pie Rex, ista vestis eloquii tui, et hoc resonent te praestante actus  tua, Domine, praecepta jusserunt. Meminerimus autem hunc psalmum quintum esse eorum qui de primo adventu Domini mirabili narratione prolati sunt: quinque fortasse panibus comparandi qui esuriem observantium populorum copiis coelestibus expleverunt. E
Abbreviated transcription (Latin):
miscdia eiꝰ. Et hic quoq uersus in ca¬
pite psalmi ꝓbatur. eẽ. iam dictus. ut
sicut a xp̃o fecit initium. ita ipsi con¬
cordare iudeatur & finis. Ipse enim in
apokalipsi dicit: Ego sum alpha &.tui.
Merito gͦ & in capite confessio posita ẽ.
& in fine repetita. quia in om̃i uita nr̃a
ipsam nos oportet assumere. & in ipsiꝰ
delectatione finire. Conclusio.
ecordemur hunc psalmum non in¬
cassum uelud quibdam fulgureis
colorib esse contextum. In capite ẽnim
quattuor uersus unifines posuit. & ite¬
rum in fine pͥmum uersum psalmi
decora iteratione geminauit. atq iterũ
quem ugesimum pͥmum posuit. eundẽ
pene ultimum repetit. ut quasi uestis
illa pontificis aureis quibdã filis. &
uermiculata pulchritudine contexta
fulgeret. Illa enim in fimbriis habuit
tintinnabula. isti in fine eadem retinni¬
unt. quȩ in capite dicta sonuerunt. Pon¬
tifex gͥ quando ingrediebatur sca sc̃oꝵ.
habebat hanc uestem. ut antistitis reue¬

Expanded text:
dia ejus. Et hic quoque versus in capite psalmi probatur esse jam dictus, ut sicut a Christo fecit initium, ita ipsi concordare videatur et finis. Ipse enim in Apocalypsi dicit: Ego sum Alpha et Omega . Merito ergo et in capite confessio posita est, et in fine repetita, quia in omni vita nostra ipsam nos oportet assumere, et in ipsius delectatione finire. Conclusio psalmi. Recordemur hunc psalmum non incassum velut quibusdam fulgoreis coloribus esse contextum. In capite enim quatuor versus unifines posuit, et iterum in fine primum versum psalmi decora iteratione geminavit, atque iterum quem vicesimum primum posuit, eumdem pene ultimum repetiit, ut quasi vestis illa pontificis aureis quibusdam filis, et vermiculata pulchritudine contexta fulgeret. Illa enim in fimbriis habuit tintinnabula, isti in fine eadem retinniunt, quae in capite dicta sonuerunt. Pontifex igitur quando ingrediebatur Sancta sanctorum habebat hanc vestem, ut antistitis reve
Abbreviated transcription (Latin):
& conuersis talia reddit. qualia scis
sius miscłia gratuita comꝑmisit
uersus qm̃ repetitus est. iam superius
in tercia parte ꝓbatur expositus. Noc
tamen breuiter edicimus. ut hanc con¬
fessionem letissimam. post ꝑcepta bene¬
ficia fusam intelligere debeamus. sicut
nos commonuit titulus alleliua. Co¬

Expanded text:
et conversis talia reddit qualia sanctis et conversis talia reddit qualia sanctis suis misericordia gratuita compromisiversus quoniam repetitus est, jam superius in tertia parte probatur expositus; hoc tamen breviter edicimus, ut hanc confessionem laestissimam post percepta beneficia fusam intelligere debeamus, sicut nos commonuit et titulus Alleluia.
Abbreviated transcription (Latin):
altaris accedunt. qͥ cominunication
gr̃a non replentur. Hoc de isto altan
uisuali. ut mͥ uidetur competenter
accipimus. qd̾ corpꝰ & sanguinem
dñi sollempni nobis frequentatiõe
largitur. Illud uͦ altare est. ante con¬
spectum dñi. ubi purificatis animi
ꝑ contemplationem scãm iubemur
accedere. ut in hac actuali sollempni¬
tate illud semꝑ debeamus inspicere.
sicut iam in quadragesimo scđõ psi¬
mo constat expositum. ubi ait: Et
introibo ad altare dĩ. ad dm̃ qui letifi¬
cat iuuentutem meanr Cornu uͦ
significat potestatem. quam scm al¬
tare habere manifestum ẽ. Os ms
fessionis iteratur. ut dñm nr̃m dia¬
mus. eẽ. quem pura mente non desin¬
mus adorare. In primo enim cõmatt
dicit confitebor tͥ. quod ad gr̃arum
ꝑtinet actionem. In scdõ. exaltabo te.
quia predicationib heatoꝵ ꝑ cundas
gentes exaltatur dñs. xp̃c. qui reddit
bonum ꝓ malo. qui inimicos dum
possit extinguere pacienter expectat.

Expanded text:
altaris accedunt qui communicationis altaris accedunt qui communicationis gratia non replentur. Hoc de isto altari visuali ut mihi videtur competenter accipimus, quod corpus et sanguinem Domini solemni nobis frequentatione largitur. Illud vero altare est ante conspectum Domini, ubi purificatis animis per contemplationem sanctam jubemur accedere; ut in hac actuali solemnitate illud semper debeamus inspicere, sicut jam in quadragesimo secundo psalmo constat expositum, ubi ait: Et introibo ad altare Dei, ad Deum qui laetificat juventutem meam . Cornu vero significat potestatem, quam sanctum altare habere manifestum est. Vers.ofessionis iteratur, ut Dominum nostrum dicamus esse, quem pura mente non desinimus adorare! In primo enim commate dicit, confitebor tibi, quod ad gratiarum pertinet actionem. In secundo, exaltabo te, quia praedicationibus beatorum per cunctas gentes exaltatur Dominus Christus, qui reddit bonum pro malo, qui inimicos dum possit exstinguere patienter exspectat;
Abbreviated transcription (Latin):
dictio uera prestatur. Os dñs &¬
illuxit nobis. constitui te diem sollẽp¬
nem in confrequentationib usq ad
cornua altaris. Cum dicit ds̾ dñs.
ad suꝑiora respondet. ut sic intelligas.
benediximꝰ uos de domo dñi. immo
non nos sed Ds diĩs. Ipse enim benedi¬
cit ore scõꝵ. & lucescit nobis. quando
nos a peccatoꝵ obscuritatib alienat.
Sequitur. Constitui te diem sollemp.¬
nem in confrequentationib usq ad
cornua altaris. Istud iam dicitur bene¬
dictis. qui poterant dies festos celebra¬
re sollempniter. Constitui te dicit.
id ẽ deliberata custodi te sententia.
Diem sollempnem. qui honore dñi
& scõꝵ confessione sacratus ẽ. In con¬
frequentationib. id ẽ ꝓcessionib cre¬
bris. quas ppłi turba condensat. &¬
reddit celeberrimas deuotione festi¬
ua. Quod uero addidit usq ad corni
altarĩs. ꝓhibentur aliqui forsitan q
multis in usu ẽ audita euũgłii lecho¬
ne discedere. Non enim ad cornua

Expanded text:
dictio vera praestatur. Versdictio vera praestatur. Versilluxit nobis: constituite diem solemnem in confrequentationibus, usque ad cornu altaris. Cum dicit, Deus Dominus, ad superiora respondet, ut sic intelligas: Benediximus vos de domo Domini; imo non nos, sed Deus Dominus. Ipse enim benedicit ore sanctorum, et lucescit nobis, quando nos a peccatorum obscuritatibus alienat. Sequitur, constituite diem solemnem in confrequentationibus, usque ad cornu altaris. Illud jam dicitur benedictis, qui poterant dies festos celebrare solemniter. Constituite, dicit, id est deliberata custodite sententia diem solemnem, qui honore Domini et sanctorum confessione sacratus est. In confrequentationibus, id est processionibus crebris, quas populi turba condensat, et reddit celeberrimas devotione festiva. Quod vero addidit, usque ad cornu altaris, prohibentur aliqui forsitan quod 397 multis in usu est audita Evangelii lectione discedere. Non enim ad cornu
Abbreviated transcription (Latin):
id quod non dicit. Dicendo enĩ beneditꝰ
qui uenit in nomine dñi. illum
constat. eẽ. maledictum. qui in suo
nomine creditur esse uenturus. Et
ut xp̃m omnipotentẽ dnm̃. eẽ. cog¬
nosceres. dicit eum uenisse in nomi¬
ne dñi. ne aliquid de ipso carnaliter
mens humana sentiret. Hoc etiam
& ȩuũgłii textus ostendit dicens. Ego
ueni in nomine patris mei. & nor
accepistis me. Si alius uenerit in no¬
mine suo. illum accipietis. Sequitur.
Benedixinꝰ uos de domo dñi. Ab illo
ppło fideli. quem prefati sumus. hoc
dicitur reliquis xp̃ianis. Quasi sacer¬
dotali dignitate subuecti loquuntur
ad plebem. ostendentes dñi benedicti¬
onem deuote plebi ꝑ antistites salu-¬
briter dari. Et ne hoc dubitanter
acciperes. dicit de domo dñi. id ẽ de
ȩccłia catholica. unde salutare bapthys¬
ma uenit. unde cominunicatio sc̃a
ꝓcedit. unde olei sacrati unctione
mundamur. unde om̃is deniq bene.¬

Expanded text:
id quod non dicit. Dicendo enim, Benedictus id quod non dicit. Dicendo enim, Benedictus qui venit in nomine Domini, illum constat esse maledictum qui in suo nomine creditur esse venturus. Et ut Christum omnipotentem Dominum esse cognosceres, dicit eum venisse in nomine Domini, ne aliquid de ipso carnaliter mens humana sentiret. Hoc etiam et Evangelii textus ostendit, dicens: Ego veni in nomine Patris mei, et non accepistis me: si alius venerit in nomine suo, illum accipietis . Sequitur, benediximus vos de domo Domini. Ab illo populo fideli quem praefati sumus, hoc dicitur reliquis Christianis, qui quasi sacerdotali dignitate subvecti loquuntur ad plebem, ostendentes Domini benedictionem devotae plebi per antistites salubriter dari. Et ne hoc dubitanter acciperes, dicit, de domo Domini, id est de Ecclesia catholica, unde salutare baptisma venit, unde communicatio sancta procedit, unde olei sacrati unctione mundamur, unde omnis denique bene