comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spex̾int. S nescientib hoĩb aliud ube¬
t᷑ diuinitꝰ. uł ad ꝯfundendos malos.
cũ cos oportet consundi: sicut de sceue
ut ꝑsiciant in fide. atq ista ñ iactant᷑
s utilit̾ possint: uł ad discernendado¬
plerũꝙ ut dictũ ẽ. nescientib ħoib
uibet᷑ diuinitꝰ. idẽ ut hiis signis ad¬
ibitis huiꝰ modi potestates uolunti
statẽ in eis accipiunt ad maioꝵ bo¬
noꝵs utilitatẽ. ꝓpt̾ exercitationẽ pa¬
tientie. Itaꝙ anima xͥana semꝑ in¬
uigilet in tͥbulationib suis seqͥuo¬
luntarẽ di fui: ne ordinationi di re
sistendo acqͥrat sͥ gͣuiꝰ udiciũ. qͦd eñ
ipse dñs agens hominẽ pontio pylati
dixit: hoc ꝙ iob diabolo posset dicere.
Non haberes in me potestatẽ: nͥ data
eẽt tͥ desuꝑ. Non gͦ eiꝰ uoluntas cuius
maliciȩ potestas in bonos dat᷑. s eis
uoluntas aqͣ hec potestas dat᷑. debat
nob̾ ẽcarissima: qm̃ t̾bulatio patientiã

Expanded text:
spexerint. Sed nescientibus hominibus aliud jubespexerint. Sed nescientibus hominibus aliud jubetur divinitus, vel ad confundendos malos, cum eos oportet confundi, sicut de Sceuae ut proficiant in fide, atque ista non jactanter, sed utiliter possint: vel ad discernenda doplerumque, ut dictum est, nescientibus hominibus iubetur diuinitus, id est ut his signis adhibitis huius modi potestates uoluntatstatem in eos accipiunt ad maiorem bonorum utilitatem propter exercitationem patientiae. itaque anima christiana semper inuigilet in tribulationibus suis sequi uoluntatem domini sui, ne ordinationi dei resistendo acquirat sibi gravius judicium. Quod enim ipse Dominus agens hominem Pontio Pilato dixit, hoc et Job diabolo posset dicere: non haberes in me potestatem, nisi data tibi esset desuper. non ergo eius uoluntas cuius malitiae potestas in bonos datur, sed eius uoluntas a quo haec potestas datur, debet nobis esse carissima, quoniam tribulatio patientiam
Abbreviated transcription (Latin):
signis imꝑatoris sui ñ nullos possesso¬
res t̾ritant. ꝙ aliqͥd ab eis qͦd publice ñ
aliqͥd a potestatib quib honori xp̃i
cedere indictũ ẽ. Cũ autẽ malis iubenti¬
b uoluntate cedunt: ad seducendoᷤ ho¬
mines cedt: qͦ errore letant᷑. Quappt̃
alit̾ magi faciunt miracła: alit̾ boni
mali x̾ani ꝑ signa publicȩ iusticie. Nec
mirũ ẽ. qd̾ hec signa ualent cũ ab eis
adhibent᷑: qndo etiã cũ usurpant᷑ ab
extraneis. qͥ om̃ino suũ nom̃ ad istam
miliciã ñ ded̾unt: ꝓpt̃ honorẽ tam̃ exrel¬
lentissimi imꝑatoris ualent. Ex quibꝰ furr
ille. de qͦ discipli dno ñciuert̾. qͦd in no¬
mine eiꝰ eiceret demonia: ꝗͣuis cũ eisñ
seq̃ret᷑. Cũ autẽ ñ cetunt hiis signis hmͦi
potestates: ds ipse ꝓhibet occultis modẽ.
cũ id iustũ atq utile iudicat. Nã nullo
mͦ ulli sp̃c: audent hec signa ꝯtẽpnere
Contremiscunt enĩ hec ubicũq illacõ¬

Expanded text:
signis imperatoris sui nonnullos possessosignis imperatoris sui nonnullos possessores territant, et ab eis aliquid quod publice non aliquid a potestatibus quibus honore Christi cedere indictum est. Cum autem malis jubentibus voluntate cedunt, ad seducendos homines cedunt, quorum errore laetantur. Quapropter aliter magi faciunt miracula, aliter boni mali christiani per signa publica iustitiae. nec mirum est, quod haec signa ualent, cum ab eis adhibentur, quando etiam cum usurpantur ab extraneis, qui omnino suum nomen ad istam militiam non dederunt, propter honorem tamen excellentissimi imperatoris ualent. ei quibus fuit ille de quo discipuli domino nuntiauerunt, quod in nomine eius eiceret daemonia, quamuis cum eis non sequeretur. cum autem non cedunt his signis huius modi potestates, dcum id justum atque utile judicat. Nam nullo modo ulli spiritus audent haec signa contemnere: contremiscunt enim haec, ubicumque illa con
Abbreviated transcription (Latin):
ñ posst̃. nec tam̃ ido potioris loci apud
dmẽe arbitrandi st̃. Non enĩ acceptiores
erant do qm ppłs isrł magi egỹptioꝵ.
qͥa ñ pot̾at ille ppłs facere qd̾ illi facie¬
bant: qͣmuis moyses in uirtute d̃i ma¬
mi: existimantes in talib factis ẽẽ maiora
dona qm inoꝑib iusticie: quib uita et̾¬
qͥa nomina ur̃a scͥpta st̃ in celo. Cũ gͦta¬
lia faciunt magi. qͥlia ñ numꝗͣ scĩ faci¬
unt: talia quidẽ eẽ uisibilit̾ apparent :
s & diũso sine & diu̾so iure fiunt. Alli
enĩ faciunt q̃rentes głam suã: illi faciũt¬
potestatib concessa in ordine suo quasi
pͥuato ꝯmercu. uł beneficia: illi autẽ
publica ãministratione. uissu eiꝰ cui
cuncta creatura subiecta ẽ. Alit̾ enĩ co¬
git᷑ possessor equũ dare militi: alit̾ eum
tradere emptori: uł cuilibet donat uł
ꝯmodat. & quẽ admołu pleriq mali
milites. qͦs imꝑialis disciplina dẽpnat.

Expanded text:
non possunt: nec tamen ideo potioris loci apud non possunt: nec tamen ideo potioris loci apud Deum esse arbitrandi sunt. Non enim acceptiores erant deo quam populus Israhel magi Aegyptiorum, quia non poterat ille populus facere quod illi faciebant, quamuis Moses in uirtute dei mami, existimantes in talibus factis esse maiora dona quam in operibus iustitiae, quibus uita aetequoniam nomina uestra scripta sunt in caelo. Cum ergo talia faciunt magi, qualia nonnumquam sancti faciunt, talia quidem uisibiliter esse apparent, sed et diuerso fine et diuerso iure fiunt. illi enim faciunt quaerentes gloriam suam, illi qupotprivata commercia vel beneficia, illi autem publica administratione, jussu ejus cui cuncta creatura subjecta est. Aliter enim cogitur possessor equum dare militi, aliter eum tradit emptori, vel cuilibet donat aut commodat. Et quemadmodum plerique mali milites, quos imperialis disciplina condemnat,
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵs ꝑpet̾ndoꝵ facilitas. pena
ñ potest sathanas sathanan exeludere.
ne forte quisꝙͣ utens nominib aligͥ
infimars potestatũ eũ demoniũ exelu¬
serit. falsam putet eẽ istã dni sententiã:
ad hoc intelligat adictũ. qͥa hoc mͦ satha¬
nas etiã si corpori aut corꝑis sensibus
parcit. idõ parcit. ut ipstħois uolun¬
tati ꝑ impietatis errorẽ tͥumpho ma-¬
iore dominet᷑. Hoc aũ mͦ ñ exit satha¬
nas. s potiꝰ in intima ingredit᷑ : ut
in eo sic oꝑet᷑. quemadmod̾u dicit a pl̃¬
scdm pͥncipẽ potestatis aeris huiꝰ. qͥ
nc̃ oꝑat᷑ in filiis diffidentie: Non enĩ
sens corꝑis coꝵ turbabat atq torq̃bat.
aut eoꝵ corꝑa collidebat. s in coꝵ uo¬
tuntate uł potiꝰ cupiditate regnabat.
Q aũ dicit pseudo ꝓpħas multa signa
ꝯ ꝓdigia facturos. ita ut sallant etiã
si fieri potest electos : ãmonet utiq
ut intelligamꝰ q̃dam miracula etiã
sceleratos homines sace̾. qͥlia scĩ face̾

Expanded text:
a Non potest satanas satanam excludere : ne forte quisquam utens nominibus aliquarum infimarum potestatum, cum daemonium excluserit, falsam putet esse istam Domini sententiam; ad hoc intelligat dictum, quia hoc modo satanas, etiamsi corpori aut corporis sensibus parcit, ideo parcit, ut ipsius hominis voluntati per impietatis errorem triumpho majore dominetur. Hoc autem modo non exit satanas, sed potius in intima ingreditur, ut in eo sic operetur, quemadmodum dicit Apm principem potestatis aeris hujus, qui nunc operatur in filiis diffidentiae . Non enim sensus corporis eorum turbabat atque torquebat, aut eorum corpora collidebat, sed in eorum voluntate, vel potius cupiditate regnabat. 3. Quod autem dicit pseudoprophetas multa signa et prodigia facturos, ita ut fallant etiam, si fieri potest, electos ; admonet utique ut intelligamus quaedam miracula etiam sceleratos homines facere, qualia sancti facere
Abbreviated transcription (Latin):
cȩterausq ad illud ubi ait. Et
conuenientes apłi ad iħm: renun¬
tiauer̃t illi om̃ia que egerant &
docuerant. Hoc ultimũ dixit cum
luca. nichilo discordans: cet̾a iam
antea tractata sunt. Seqͥtur ma¬
cus. Et ait illis. Uenite seorsũ in
desertum locũ. & requiescite pu¬
sillum: & cet̾a usq ad illud uͥ ait.

Expanded text:
cetera usque ad illud ubi ait: et cetera usque ad illud ubi ait: et conuenientes apostoli ad legum renuntiauerunt illi omnia quae egerant et docuerant. hoc ultimum dixit cum Luca nihilo discordans, cetera iam ante tractata sunt. sequitur Marcus: et ait illis: uenite seorsum in desertum locum et requiescite pusillum, et cetera usq
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnta sibi fecisset iħc: et om̃s mira¬
bantur. De nominib discipłorũ
iam & antea me locutũ scio: cũ ma¬
thei ordinẽ sequerer. Hic rursus
ammoneo. ne quisꝙͣ putet nc̃ ac¬
cepisse nom symonem ut petrus
uocaret᷑: & sit contrariũ ioħi. qui
longe ante illi dictũ ẽẽ cõmemorat.
tu uocaberis cephas. qd̃ int̾p̃tat᷑
petre. Ipsa eñi uerba dm̃i comine¬
morauit: qͥb ei nom̃ ĩposuit Mar¬
cus autẽ hoc loco id recapitula¬
do cõmemorauit cũ ait. & imposu¬
it symoni nom̃ petrus. Cũ enim
uellet nomina duodecĩ apłorum
enumerare: & necesse haberet petrũ
dicere: breuiter insinuare uoluit.
quia ñ hoc antea uocaret᷑. s hoc ei
dñs nom̃ imposuerit: ñ t̾c̃. s qͣndo
ioħes ipsa uerba dñi posint s et̾̃a
nichil ci qͣm repugnant: & antea
iam pertractata sunt . iii
equitur marcus. Et cum tͣn¬
scendisset iħc in naui rursus
trans fretum. conuenit turbamul¬
ta ad illum: & erat circa mare. Et¬

Expanded text:
s mirabantur. de nominibus discipulorum iam et antea me locutum scio, cum Matthei ordinem sequerer, et hic rursus admoneo, ne quisquam putet nunc accepisse nomen Simonem, ut Petrus uocaretur, et sit contrarium Iohanni, qui longe ante illi dictum esse commemorat: tu uocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus. ipsa enim uerba domini commemorauit, quibus ei nomen inposuit; Marcus autem hoc loco id recapitulando commemorauit, cum ait: et inposuit Simoni nomen Petrus. cum enim uellet nomina duodecim apostolorum enumerare et necesse haberet Petrum dicere, breuiter insinuare uoluit, quod non \'hoc ante uocaretur, sed hoc ei dominus nomen inposuerit non tunc, sed quando Iohannes ipsa uerba domini posuit. cetera nihil repugnant et ante iam pertractata sunt. IIII. Sequitur Marcus: et cum transcendisset Iesus in naui rursus trans fretum, conuenit turba multa ad illum et erat circa mare, et
Abbreviated transcription (Latin):
inceps lucȩ eugłm ex ordine ꝑtra¬
ctemus: exceptis eis que babet cũ
matheo marcoq communia: q̃m
illa iam om̃ia pertractata sunt.
Sic ergo incipit lucas
m̃qͥdem multi conati sunt
ordinare narrationem quȩ in

Expanded text:
inceps Lucae euangelium ex ordine per- trainceps Lucae euangelium ex ordine per- tractemus exceptis eis quae habet cum Mattheo Marcoque communia, quoniam illa iam omnia pertractata sunt. sic ergo incipit Lucas: Quoniam quidem multi conati sunt ordinare narrationem, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunionẽ consentiatur. nec ꝓpt̃
illos bonorũ societas deserat᷑. Hoc
facuint qͥ habent in seipsis salem:
& pacem habent inter se. ui¬
equitur marcus. Et inde exur
gens uenit in fines uideȩ ultͣ
iordanem. Et conueniunt iterũ
turbȩ ad eum: & sicut consueuerat
docebat illos. et cet̾a usq ãd illud
ubi ait. om̃s enim ex eo qͦd abun¬
dabat illis miserunt: hec uͦ de pe¬
nuria sua om̃ia que habuit misit.
totum uictum suum. In hac tota
contextione om̃ia suꝑiora conside¬
rata sunt. nequid uiderent᷑ habe¬
re contrarium: quando cum matħi
ordine oeteros conferebamꝰ. Hoc aũ
de uidua pauꝑcula quȩ duo mi¬
nuta misit in gazophylatiũ duo
soli dicunt marcus & lucas:.s. sine
ulla questione concordant. Hinc
iam usq ad cenam dm̃ unde om̃i¬
um om̃ia considerata tractauimꝰ
ñ dicit & marcus qd̾ cogat cũ alioͦ
comparari. ad inquirendũ neqͥd
repugnare uideatur. Nunc gͦ de¬

Expanded text:
communionem consentiatur nec propter communionem consentiatur nec propter illos bonorum societas deseratur. hoc faciunt qui habent in se ipsis salem et pacem habent inter se. Sequitur gens venit in fines Judaeae ultra Jordanem, et conveniunt iterum turbae ad eum, et sicut consueverat iterum iterum docebat illos, et cetera usque ad illud ubi ait: 44 omnes enim ex eo quod abundabat illis miserunt, haec uero de penuria sua omnia quae habuit misit, totum uictum suum. in hac tota contextione omnia superiora considerata sunt, ne quid uiderentur habere contrarium, quando cum Matthei ordine ceteros conferebamus; hoc autem de uidua paupercula, quae duo minuta misit in gazophylacium, duo soli dicunt, Marcus et Lucas, sed sine ulla quaestione concordant. hinc iam usque ad cenam domini, unde omnium omnia considerata tractauimus, non dicit et Marcus quod cogat cum aliquo conparari ad inquirendum, ne quid repugnare uideatur., Nunc ergo de
Abbreviated transcription (Latin):
ant. atq ita securi de hoc seculo
abscedant: qui profecto & pͥusqͣm
sunt qͣm hiĩ. qui cum iam xꝑiam
appellentur. & xp̃ianis sacram̃tis
imbuti sint. talia suadent. ut qͥb
ea ꝑsuaserint secum in eternã pe¬
nam ꝑtrahant: quos membrorũ
corporaliũ nomine. tanqͣm manũ
uł oculũ scandalizantẽ iubet erui
a corpore. hoc ẽ ab ipsa unitatis
societate: ut sine his potius uenia¬
tur ad uitam: qͣm cum eis eatur
ingehennã. Hoc ipso autẽ sepa¬
rantur a qͥb separant᷑: qd̃ eis mala
suadentib hoc ẽ scandalizantib
ñ consentitur. E siquidem om̃ib
bonis cũ quib es noticia ẽ. etiam
de hac ꝑuersitate innotescunt: ab
omniũ penitus societate atoꝵ ab
ipsa diuinoꝵ sacram̃toꝵ partici¬
patiõe separant᷑: si aũ ita qͥbusda noti
sunt. plurib autẽ ista eoꝵ ẽ igno¬
ta ꝑu̾sitas. ita tolerandi st̃. sicut
ante uentilationẽ palea tolerat᷑
in area: ut neq illis ad iniqͥtatis

Expanded text:
ant adque ita securi de hoc saeculo ant adque ita securi de hoc saeculo abscedant. qui profecto, et priusqsunt quam hi qui, cum iam Christiani appellentur et christianis sacramentis inbuti sint, talia suadent, ut quibus ea persuaserint secum in aeternam poenam pertrahant. quos membrorum corporalium nomine tamquam manum uel oculum scandalizantem iubet erui a corpore, hoc est ab ipsa unitatis societate. ut sine his potius ueniatur ad uitam, quam cum eis eatur in gehennam. hoc ipso autem separantur, a quibus separantur, quod eis mala suadentibus, hoc est scandalizantibus, non consentitur. et si quidem omnibus bonis, cum quibus eis notitia est, etiam de hac peruersitate innotescunt, ab omnium penitus societate adque ab ipsa diuinorum sacramentorum participatione separantur; si autem quibusdam ita noti sunt, pluribus autem ista eorum est ignota peruersitas, ita tolerandi sunt, sicut ante uentilationem palea toleratur in area, ut neque illis ad iniquitatis
Abbreviated transcription (Latin):
hiberi uirtutes in nomine suo fi¬
eri etiã ab illo qui cum discipulis
ñ eum sequebatur. Sic enĩ conte¬
xcit. Qui enim ñ ẽ aduersũ uos: ꝓ
uobis ẽ. Quisqͥs enĩ potũ dederit
uobis calicem aquȩ in nomine me¬
o. quia xp̃i estis: amen dico uobis
ñ ꝑdet mercedem suã. Unde ostẽ¬
dit etiam illum de quo ioħes sug¬
gesserat. & unde iste eiꝰ sermo exor¬
tus ẽ quod ñ ita separabat᷑ a soci¬
etate discipuloꝵ. ut eã tamquam
hereticus improbaret. s sicut solẽt
homines nondu audere xp̃i sus¬
ciꝑe sarram̃ta. ettam̃ nomini fa¬
suscipiant: & ñ ob aliũd eis nisi
quia xꝑlani sunt obsequantur.
De qualibus dicit. quod ñ ꝑdent
mercedem suã: ñ quia iam tuti
atq securi sͥ debent iuderi. ex hac
beniuolentia quã erga xp̃ianos
habent. etiamsi xp̃i baptismo ñ
abluant᷑. nec unitati eiꝰ incorpo¬
rent᷑. s quia ita iam di miscia
gubernant᷑. ut ad ea quoq ꝑuemi¬

Expanded text:
hiberi virtutes in nomine suo fihiberi virtutes in nomine suo fieri, etiam ab illo qui cum discipulis, eum non sequebatur. Sic enim contexit: Qui enim non est adversum vos, pro vobis est: quisquis licem aquae in nomine meo, quia Christi estis, amen dico uobis, non perdet mercedem suam. unde ostendit etiam illum, de quo Iohannes suggesserat et unde iste eius sermo exortus est, quod non ita separabatur a societate discipulorum, ut eam tamquam hereticus inprobaret, sed sicut solent homines nondum audere Christi suscipere sacramenta et tamen nomini fasuscipiant et non ob aliud eis, nisi quia Christiani sunt, obsequantur, de qualibus dicit, quod non perdunt mercedem suam, non quia iam tuti adque securi sibi debent uideri ex hac beniuolentia, quam erga Christianos habent, etiamsi Christi baptismo non abluantur nec unitati eius incorporentur, sed quia ita iam dei misericordia gubernantur, ut ad ea quoque perueni
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Et si scandalizauerit te manꝰ
tua. abscide illam. Bonũ ẽ tibi de¬
bilem introire in uitã qm duas
manus habentẽ ire in gehennam.
in ignẽ inextinguibilem: uͥ u̾mis
eorũ ñ moritur. & ignis ñ extingui¬
tur: et cet̾a usq ad illud ubi ait. ba¬
bete in uobis salem: &e pacẽ habete
inter uos. Hec marcus dñm locu¬
tum. postqͣm illum qui in nomine
eiꝰ eiciebat demonia. & cum disci¬
pulis ñ eum sequebatur uetuit
prohiberi. contextim cominemo¬
rat: aliqua ponens que nullus
alius eugłistarum posuit: aliqua
uͦ que matħs quoq posuit: & ali¬
qua itidem que & matheus et lu¬
cas. Sed illi ex aliis occasionibus¬
&e in alio rerum ordine. ñ hoc lo¬
coubi deillo suggestum ẽ qͥ cum
discipłis xp̃i ñ eum seqnebatur:
& demonia in eius nomine eici¬
ebat. Unde michi uidet᷑. etiã hoc
loco dñs. scd̾m marci fidem ideo
dixisse que aliis etiam locis dixit:
quia satis ꝑtinebant ad hanc ip¬
sam eiꝰ sententiã. qua uetuit pro¬

Expanded text:
te manus tua, abscide illam: bonum est tibi debilem introire in vitam, quam duas manus habentem ire in gehennam, in ignem inexstinguibilem, ubi vermis eorum non moritur, et ignis non exstinguitur, » etc., usque ad illud ubi ait, « Habete in vobis salem, et pacem habete inter vos » . Haec Marcus Dominum locutum, posteaquam illum qui in nomine ejus ejiciebat daemonia et cum discipulis non cum sequebatur, vetuit prohiberi, contextim commemorat; aliqua ponens quae nullus alius Evangelistarum posuit, aliqua vero quae Matthaeus quoque posuit, et aliqua itidem quae et Matthaeus et Lucas: sed illi ex aliis occasionibus, et alio rerum ordine, non hoc loco ubi de illo suggestum est, qui cum discipulis Christi non eum sequebatur, et daemonia in ejus nomine ejiciebat. Unde mihi videtur etiam hoc loco Dominus secundum Marci fidem ideo dixisse quae aliis etiam locis dixit, quia satis pertinebant ad hanc ipsam ejus sententiam, qua vetuit pro
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. ut illi unitatẽ eccłiȩ suade¬
rent: ñ illud in quo cũ ipsis erat.
nom̃ scilicet magistri & dñi eorum.
in demonioꝵ expulsione cõm̃dais.
bans in hereticis sacͣmenta cõmu¬
nia. in his eñi nobiscum sunt. & ãd¬
uersus nos ñ st̃. s improbat & ꝓ¬
hibet diuisionẽ ac separationem:
uł aliquã adu̾sam paci ueritatiq
sententiã. In hoc enim adũsu nos
sunt. qͥa in hoc nobiscum ñ sunt:
& nobiscum ñ colligunt. & ideo¬

Expanded text:
tatem, ut illi unitatem ecclesiae suadetatem, ut illi unitatem ecclesiae suaderent, non illud, in quo cum illis erat, nomen scilicet magistri et domini eorum in demoniorum expulsione commendans.nprobans in hereticis sacramenta communia; in his enim nobiscum sunt et aduersus nos non sunt; sed inprobat et prohibet diuisionem ac separationem uel aliquam aduersam paci ueritatique sententiam; in hoc enim aduersus nos sunt, quia in hoc nobiscum non sunt et nobiscum non colligunt et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
membris eius soçiatur a Alioquin
quomͦ uerũ erit. qͥ uos recipit me re¬
cipit: & qnͣdo uni ex minimis meiᷤ
fecistis michi fecistis.  Aut potest
etiam ñ ẽẽ aduersus eũ qͥ fuerit ad¬
uersus discipulos enus. Nam ubi
erit illud. qui uos sꝑuit me sꝑnit. &¬
S nimirũ hoc uult intelligi. intan¬
tum eum illo ñ ẽẽ aliquẽ. in qͣntũ
ẽ adũsus illum: & in tantum adũsꝰ
illum ñ ẽẽ. in qnͣtum cũ illo ẽ. Exem¬
pli gr̃a sicut iste ipse qui in normne
xp̃i uirtutes faciebat. & in societate
discipuloꝵ. xp̃i ñ erat in qntũ oꝑa¬
batur uirtutes in illius nomine. in
tantũ cũ ipsis erat & adũsꝰ eos non
erat. in qͣntum uͦ eorũ societati non
adherebat: in tantũ cũ ipsis ñ erat.
& adũsus eos erat. Sed qͥa illihoc
eum facere ꝓhibuerunt in quo
cũ ipsis erat: dixit eis dñs. nolite
prohibere. Illud enĩ ꝓhibere de¬
buerunt. qd̾ extra eorũ erat socie¬

Expanded text:
memequomodo uerum erit: qui uos recipit, me recipit, et: quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis? aut potest etiam non esse aduersus eum, qui fuerit aduersus discipulos eius? nam ubi erit illud: qui uos spernit, me spernit, esed nimirum hoc uult intellegi in tantum cum illo non esse aliquem, in quantum est aduersus illum, et in tantum aduersus illum non esse, in quantum cum illo est. exempli gratia, sicut iste ipse qui in nomine Christi uirtutes faciebat et in societate discipulorum Christi non erat, in quantum operabatur uirtutes in illo nomine, in tantum cum ipsis erat et aduersus eos non erat; in quantum uero eorum societati non adhaerebat, in tantum cum ipsis non erat t aduersus eos erat. sed quia illi hoc eum facere prohibuerunt, in quo cum ipsis erat, dixit eis dominus: nolite prohibere. illud enim prohibere debuerunt quod extra eorum erat socie
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo ẽ enim qui faciat uirtutem
in nomine meo: & possit cito lo
qui male de me. Qui enĩ ñ est ad¬
uersum uos: pro uobis est. Hoo
lucas similiter narrat. nͥ qͦd iꝑse
ñ dicit. nemo ẽ qͥ faciat uirtutem
in nomine mo: &e possit cito male
loqui de me. Nulla gͦ est inter
eos questio cuiusqͣm repugnan¬
tiȩ. Sed uidendum ẽ. ne hoc illi
sententiȩ dñi putet᷑ contrariũ
ubi ait. qui mecũ ñ est. adũsus me
ẽ: & qui mecũ ñ colligit. spargit.
Quom᷑ enĩ iste ñ erat adũsus eũ qͥ cum
cum illis eũ ñ sequebatur. si adũsus
illum ẽ qui ñ est cum illo. d Aut si
adũsꝰ illum erat: qͦmͦ dicit discipłis
nolite prohibere: qui eñi ñ est adũ¬
sus uos. pro uobis est. a An hoc int̾¬
ẽẽ aliquis dicitꝰ quia hic discipłis a¬
it. qͥ ñ est aduersus uos pro uob̾ est.
ibi autẽ de seipso locutꝰ est. qͥ mecũ
ñ est adu̾sum me ẽ. quasi uͦ possit
cũ illo ñ ẽẽ qui discipłis eiꝰ tanquã

Expanded text:
ui faciat uirtutem in nomine meo et possit cito male loqui de me; qui enim non est aduersum uos pro uobis est. hoc Lucas similiter narrat, nisi quod ipse non dicit: \'nemo est qui faciat uirtutem in nomine meo et possit cito male loqui de me.\' nulla est ergo inter eos quaestio cuiusquam repugnantiae. sed uidendum est, ne hoc illi sententiae domini putetur contrarium ubi ait: qui mecum non est, aduersus me est; et qui mecum non colligit, spargit. quomodo enim iste non erat aduersus eum. qui cum cum illis eum non sequebatur, si adversus illum est qui non est cum illo? aut si adversus illum erat, quomodo dicit discipulis, Nolite prohibere: qui enim non est adversus vos, pro vobis est? An hoc interesse aliquis dicet, quia hic discipulis ait, Qui non est adversus vos, pro vobis est; ibi autem de seipso locutus est, Qui mecum non est, adversus me est? Quasi vero possit cum illo non esse qui discipulis ejus tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
magis plus p̃dicabant:. & eo am¬
plius ammirabant᷑ dicentes. Bene
om̃ia fecit: & surdos fecit audire &
mutos loqui. In his cũ luca mar¬
cus nichil ẽ quod repugnare iu¬
deatur. E suꝑiora omĩa iam consi¬
derauimꝰ:. qͣndo eos matheo con¬
ferebamus. Sed cauendu ẽ neqͥs¬
qͣm arbitretur hoc qd̃ in ultimo
ex eugłio marci posui repugna¬
re om̃ib qͥ eũ aliis eiꝰ plerisq fa¬
ctis &e dictis ostendunt scisse quid
ageret᷑ in hominibꝰ id ẽ qd̾ eũ cogita¬
tiones & uoluntates eoꝵ latere ñ po¬
t̾ant᷑. si c̃ aꝑtissime ioħes dicit. Ipse aũ

Expanded text:
plus praedicabant et eo amplius admirabantur dicentes: bene omnia fecit, et surdos fecit audire et mutos loqui; in his cum Luca Marcus nihil est quod repugnare uideatur et superiora omnia iam considerauimus, quando eos Mattheo conferebamus. sed cauendum est, ne quisquam arbitretur hoc quod in ultimo ex euangelio Marci posui repugnare omnibus qui eum aliis eius plerisque factis et dictis ostendunt scisse, quid ageretur in hominibus, id est quod eum cogitationes et uoluntates eorum latere non poterant, sicut apertissim
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erat ut quis destimoniũ ꝑhibe¬
ret de hõie. ipse enĩ sciebat qͥd ẽẽt in
homine. Sed quid mirũ. si p̃sen¬
des hominũ uoluntates uidebat:
qui etiam futurã petro p̃mnci¬
auit. qm t̃c utiq ñ habebat. qͣn¬
do pro illo uł cũ illo paratũ semo¬
ri presumebat.d Que cũ ita sint:

Expanded text:
non erat, ut quis testimonium perhiberet de homine; ipse enim sciebat, quid esset in homine. sed quid mirum, si praesentes hominum uoluntates uidebat, qui etiam futuram Petro praenuntiauit, quam tunc utique non habebat, quando pro illo uel cum illo paratum se mori praesum
Abbreviated transcription (Latin):
scientie. ñ est contrariũ qͦd marcꝰ
dicit. precepit illis ne cui dicerent
qͣnto autẽ eis p̃cipiebat. tantoma¬
gis plus p̃dicabant.Si eñĩ scie¬
bat eos. sicut ille qͥ notas habebat
& p̃sentes et futuras hominũ uo¬
luntates. tantomagis p̃dicaturos.
qͣntomag̃ ne p̃dicarent eis p̃cipi¬
ebat: utquid hoc precipiebat. nͥ
quia pigris uolebat ostendere.
quanto studiosius. qnͣtoq feruen¬
tius eũ p̃dicare debeant. qͥb iubet
ut p̃dicent: qndo illi qͥ prohibe¬
bantur tacere ñ poterant.u
equitur marcus. In illis die¬
bus. it̾m cum turba multa es¬
set. nec haberent quod manduca¬
rent. & cetera usq ad illud ubiait.
Respondit illi ioħes dicens. Magi¬
ster: uidimus quenda in nomine

Expanded text:
ium quod Marcus dicit: praecepit illis, ne cui dicerent; quanto autem eis praecipiebat, tanto magis plus praedicabant? si enim sciebat eos sicut ille qui notas habebat et praesentes et futuras hominum uoluntates tanto magis praedicaturos, quanto magis, ne praedicarent, eis praecipiebat, utquid hoc praecipiebat, nisi quia pigris uolebat ostendere, quanto studiosius quantoque feruentius eum praedicare debeant quibus iubet. ut praedicent, quando illi qui prohibebantur tacere non poterant? V. Sequitur Marcus: lin illis diebus iterum ctfm turba multa esset nec haberent quod manducarent, et cetera usque ad illud ubi ait: respondit illi Iohannes dicens: magister, ui
Abbreviated transcription (Latin):
immundo. & exclamauit dicens.
Quid nobis & tibi iħu nazarene:
uenisti ꝑdere nos.a E cet̾a usq ad
eum locum: ubi ait. Et erat p̾di¬
cans in synagogis eorũ. & om̃i ga¬
lilea: & demonia eiciens. Et in hoc
toto loco qͣmius sint qued̃a que
cũ solo luca dixit: tam̃ iam tractata
sunt. cũ mathei narrationẽ conti¬
nuã teneremꝰ: quia in iꝑsum ordi¬
nẽ sic incurrerant: ut ea pretermit¬
tenda non arbitrarer. iii.¬
eqͥtur idem marcus. Et uenit
ad eum leprosus dep̃cans eũ.
de genu flexo dixit. Siuis potes
me mundare. s cet̾a. usq ad illud
ubi ait. Et clamabant dicentes. Tu
es filius di. Et uehementer cõmina¬
ẜ batur es: ne manifestarent illum.
Hinc qd̾ ultimũ posuimꝰ simile ali¬
quid & lucas dicit. s sine aliqua re¬
pugnantiȩ questione. Seqt᷑ marẽ
Et ascendens in montẽ uocanit ad
se quos uoluit ipse: &e uenerunt ad
eum. E t fecit ut ẽent duodecim

Expanded text:
o et exclamauit dicens: quid nobis et tibi. Iesu Nazarene? uenisti perdere nos, et cetera usque ad eum locum, ubi ait: et erat praedicans in synagogis eorum et omni Galilaea et demonia eiciens. et in hoc toto loco quamuis sint quaedam quae cum solo Luca dixit, tamen iam tractata sunt, cum Matthei narrationem continuam teneremus, quia in ipsum ordinem sic incurrerant, ut ea praetermittenda non arbitrarer. t ad eum leprosus deprecans eum et genu flexo dixit: si uis, potes me mundare, et cetera usque ad illud ubi ait: et clamabant dicentes: tu es filius dei. et uehementer comminabatur eis, ne manifestarent illum. huic quod ultimum posuimus simile aliquid et Lucas dicit, sed sine aliqua repugnantiae quaestione. sequitur Marcus: et ascendens in montem uocauit ad se quos uoluit ipse et uenerunt ad eum. et fecit, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
quoniã matħi
narrationẽ con¬
textim conside¬
rantes. & ei tres
alios conferen¬
tes. usq in finẽ
in nullo eos
uł sibi uel inter se repugnare docu¬
imus. marcũ similiter uideamus:
ut exceptis his que cũ matheo dix.
de quib iam qd disserendu udeba¬
tur absoluimꝰ: oetera eiꝰ inspecta atq
collecta nulli eoꝵ repugnare mon¬
strent᷑. usq ad cenã dñi. Nam inde
iam om̃ia omniũ quatuor. quẽad¬
mocłu sibi conueniant usq in fin̾e:
considerata tractauimꝰ. Sic gͦ incipit
xp̃i filiĩ di. sicut scͥptum est in ysa¬
ia ꝓpha. & cet̃a usq ad illud uͥ ait.
Et ingrediunt᷑ capharnaũ: & statim
sabbatis ingressus synagogam do¬
cebat eos. In hac dota contextione.
om̃ia suꝑiora cũ matheo conside¬
rata sunt. Hoc autẽ marcus qͥdun¬
gressus capharnaũ in synagogã
eorũ docebat eos sabbatis cũ luca
dixit: s nichil habet questionis.
equitur marcus & dicit .ii.
Et stupebant suꝑ doctrinã
eius: erat em̃ docens eos quasi po¬

Expanded text:
quoniam Matthaei narrationem contextim considerantes, et ei tres alios conferentes usque in finem, in nullo eos vel sibi vel inter se repugnare docuimus, Marcum similiter uideamus, ut exceptis his quae cum Mattheo dixit, de quibus iam quod disserendum uidebatur absoluimus, cetera eius inspecta adque conlata nulli eorum repugnare monstrentur usque ad cenam domini. nam inde iam omnia omnium quattuor, quemadmodum sibi conueniant, usque in finem considerata tractauimus. Sic ergo incipit isti filiicetera usque ad illud ubi ait: et ingrediuntur Capharnaum et statim sabbatis ingressus synagogam docebat eos. in hac tota contextione omnia superiora cum Mattheo considerata sunt. hoc autem Marcus, quia ingressus Capharnaum in synagogam eorum docebat eos sabbatis, cum Luca dixit, sed nihil habet quaestionis. II. Sequitur Marcus et dicit: et stupebant super doctrinam eius; erat e
Abbreviated transcription (Latin):
S nemo beatissimꝰ metutt: gꝰ ne¬
mo beatissimꝰ in uicio ẽ. Non ẽ itaq
uiciũ ñ metuere: aut audatia uiciũ ẽ.
om̃is qui audet ñ metuat. Item cada¬
uer om̃e ñ metuit. Quappter cũ cõmu¬
ne sit ñ metuere. beatissimo sꝰ audaci &
eadaueri: s beatissimꝰ id habeat ꝑ tͣnqͥlli¬
tatẽ animi. audar ꝑ temeritatẽ. cadauer

Expanded text:
nemo beatissimus in vitio est. Non est itaque vitium non metuere. At audacia vitium est. omnis qui audet, non metuat. Item cadaver omne non metuit. Quapropter cum commune sit non metuere beatissimo et audaci et cadaveri, sed beatissimus id habeat per tranquillitatem animi, audax per temeritatem, c
Abbreviated transcription (Latin):
equitur matheus: & dicit.
Et cum uenisset ad turbã:
accessit ad eum homo genib pro¬
uolutus añ eum dicens. Dñe mi¬
serere filii mei quia lunaticus ẽ &
male patitur: & cetera usq ad il¬
lud ubi ait. hoc autẽ genus ñ
Peicit᷑ nͥ ꝑ orationẽ & ieuinium.
Hoc & marcus et lucas eodem etiã
ordine memorarit: sine ulla re¬

Expanded text:
dicit: uet cum uenisset ad turbam. accessit ad eum homo genibus prouolutis ante eum dicens: domine, miserere filii mei, quia lunaticus est et male patitur, et cetera usque ad illud ubi ait: hoc autem genus non eicitur nisi per orationem et ieiunium. hoc et Marcus et Lucas eodem etiam ordine memora
Abbreviated transcription (Latin):
bant ad petrũ &e dixerunt ei. Ma¬
gister u̾r ñ soluit dẏdragia.
Ait eis. E tiam: & cȩtera usq ad illd̾
uͥ ait. Inuenies staterem: illũ su¬
mens da eis pro me & te. Hoc solꝰ
iste cõmemorat. Quo int̾posito e¬
undem ordinẽ seqͥtur: in quo cum
eo etiã marcus &e lucas parit̾ ambu
accesserunt discipuli ad iħm: di¬
centes. Esuis putas maior ẽ in re¬
gno celoꝵ. Et aduocans iħc par

Expanded text:
trum et dixerunt ei: magister uester non soluet didragma ait: etiam, et cetera usque ad illud ubi ait: inuenies staterem, illum sumens da eis pro me et te. hoc solus iste commemorat, quo interposito eundem ordinem sequitur, in quo cum eo etiam Marcus et Lucas pariter ambuaccesserunt discipuli ad legum dicentes: quis putas maior est in regno caelorum? et aduocans I
Abbreviated transcription (Latin):
rat: cum matheus in hoc sermone
dñm hoc dixisse meminerit: qd̾ &
petro antea dictum fuisse ide ip̃e
testatur. Eadem itaq sepe ac pͥlu¬
rib locis iħm dixisse. nẽc ubi mo¬
ueamur. si ordo dictoꝵ quibuscła
repugnare putabitur. sicut tam
tociens cõmendauimꝰ. meminisse
debemus. ne hoc semꝑ ammonere
necesse sit.
lxi.

Expanded text:
rat, cum Mattheus in hoc sermone rat, cum Mattheus in hoc sermone dominum hoc dixisse meminerit quod et Petro antea dictum fuisse idem ipse testatur. eadem itaque saepe ac pluribus locis Iesum dixisse. necubi moueamur, si ordo dictorum quibusdam repugnare putabitur, sicut iam totiens commendauimus, meminisse debemus, ne hoc semper admonere necesse sit. LXI
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad illud ubi ait. sic & pater
m̃s celestis faciet uobis. si ñ remise¬
ritis unusquisq fr̃i suo de cordibꝰ
ur̃is. Ex isto aliquanto ꝓlixiore
dñi sermone. ñ omĩa s quedam
marcus eunde sequens ordinẽ po¬
suit: quedam etiã ipse que matħs
ñ dicit inseruit. Totus autẽ sermo
quousq eum considerandu susce¬
pimus. a petro solo int̾pellatur.
querente quociens fr̃i debeat ig¬
nosci. Talia enĩ dñs loquebatur
ut satis eluoeat. etiã hoc qd̾ pe¬
trus int̾rogauit. & quod responsũ
sẽ. ad eundem ꝑtinere sermonem.
Lucas autẽ. nͥ ulud de paruulo quẽ
constituit ante discipulos suos
imitandũ cũ de sua magnitudie
cogitarent. nichil hoc ordine ser¬
uato commemorat. Si qua enim
alia similiter dixit. que & in isto
sermone sunt posita. alibi & ex ali¬
is occasionib dicta recoluit. sicut
iohes de remissione peccatoꝵ. qd̾
tenebuntur sicui retinuerint. et
dimittentur si cui dimiserint. post
resurrectionẽ a dño dictum cõmemo¬

Expanded text:
ubi ait: sic et pater meus caelestis faciet uobis, si non remiseritis unusquisque fratri suo de cordibus uestris. ex isto aliquanto prolixiore domini sermone non omnia, sed quaedam Marcus eundem sequens ordinem posuit, quaedam etiam ipse quae Mattheus non dicit inseruit. totus autem sermo, quousque eum considerandum suscepimus, a Petro solo interpellatur quaerente, quotiens fratri debeat ignosci. talia enim dominus loquebatur, ut satis eluceat etiam hoc quod Petrus interrogauit eique responsum est ad eundem pertinere sermonem. Lucas autem nisi illud de paruulo, quem constituit ante discipulos imitandum, cum de sua magnitudine cogitarent, nihil hoc ordine seruato commemorat. si qua enim alia similiter dixit quae et in isto sermone sunt posita, alibi et ex aliis occasionibus dicta recoluit, sicut Iohannes de remissione peccatorum, quod tenebuntur, si cui tenuerint, et dimittentur, si cui dimiserint, post resurrectionem a domino dictum commemo
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ rem commemorasse. s qm̃ dic̃
discipłos dño ita suggessisse. dimit¬
te illam qm̃ clamat post nos ni¬
chil uidetur aliud significare. qͣm
post ambulantẽ dñm mulierẽ ilła
dep̃catorias uoces emisisse. Quomͦ
gͦ in domo: nͥ quia intelligendũ
ẽ dixisse quide marcũ qd̾ intraue¬
rit ubi erat iħc. cum eũ p̃dixisset
fuisse in domo. d S quia matheus
ait. ñ respondit ei uerbũ. dedit ag¬
noscere quod ambo tacuerunt. in
eo silentio egressum fuisse iħm de
domo illa. Atq ita cetera contexun¬
tur: que iam in nullo discordant.
Qd̾ enĩ marcus cõmemorat ei dñm
respondisse de pane filioꝵ ñ mit¬
tendo canib. illis interpositis di¬
ctum ẽ quȩ matheus dicta ñ tacu¬
it. id ẽ qͥa discipłi rogauerunt ꝓ¬
illa eum. & qͥa respondit ñ se esse
missum nͥ ad oues quȩ ꝑierunt
domus isrł: et qͥa illa uenit id ẽ
consecuta ẽ. & ad orauit eũ dicens¬
dñe adiuua me: tunc deinde dic¬

Expanded text:
tamen rem commemorasse, sed quoniam dicit tamen rem commemorasse, sed quoniam dicit discipulos domino ita suggessisse: dimitte illam, quia clamat post nos, nihil uidetur aliud significare quam post ambulantem dominum mulierem illam deprecatorias uoces emisisse. quomodo ergo in domo, nisi quia intellegendum est dixisse quidem Marcum quod intrauerit, ubi erat Iesus, cum eum praedixisset fuisse in domo? sed quia Mattheus ait: non respondit ei uerbum, dedit agnoscere, quod ambo tacuerunt in eo, silentio egressum fuisse legum de domo illa. adque ita cetera contexuntur, quae iam in nullo discordant. quod enim Marcus commemorat ei dominum respondisse de pane filiorum non mittendo canibus, illis interpositis dictum est quae Mattheus dicta non tacuit, id est quia discipuli rogauerunt illa et quia respondit non se esse missum nisi ad oues quae perierunt domus lsrahel et quia illa uenit, id est consecuta est, et adorauit eum dicens: adiuua me, tunc deinde dic
Abbreviated transcription (Latin):
genesar. ad quã terram scđm ma¬
theum dicunt᷑ exisse. a¬
equitur itaq matheus post
illum sermonẽ dm̃i. ubi de ñ
lotis manib cum phariseis egit.
atq ita conserit narrationẽ: ordi¬
nẽ quantũ ipse transitus indicat.
rerum etiam quȩ consecutȩ sunt
seruans. Et egressus inquit inde
iħe. secessit in partem tyri & sydo¬
nis. Et ecce mulierchananea a fi¬
nib illis egressa clamauit dicens.
Miserere mei dñe fili dauid: filia mea
male a demonio uexatur. Qui non
respondit ei uerbum. & cȩt̾a usq ad
illud ubi ait. O mulier magna est
fides tua. fiat tͥ sicut uis. Et sana¬
ta ẽ filia eius. ex illa hora. hoc de
muliere chananea etiã marcus cõ¬
memorat. eundem rerum gestarũ
ordinẽ seruans: nec afferens aliquã
repugnantiȩ questionẽ: nͥ qd̾ in do¬
mo dicit fuisse dñm. cũ ad illũ ue¬
nit eadem mulier ꝓ filia sua rogãs.
Aatheus autẽ posset qͥdem facile
intelligi de domo tacuisse: eandẽ

Expanded text:
Gennesar, ad quam terram secundum MaGennesar, ad quam terram secundum Mattheum dicuntur exisse? Sequitur itaque Mattheus post illum sermonem domini, UDI de non lotis manibus cum Pharisaeis egit, adque ita conserit narrationem, ordinem, quantum ipse transitus indicat, rerum etiam quae consecutae sunt seruans: et egressus, inquit, inde Iesus secessit in partes Tyri et Sidonis. et ecce mulier Chananaea a finibus illis egressa clamauit dine, fili Dauid, filia mea male a demonio uexatur. qui non respondit ei uerbum, et cetera usque ad illud ubi ait: o mulier, magna est fides tua; fiat tibi sicut uis. et sanata est filia eius ex illa hora. hoc de muliere Chananaea etiam Marcus commemorat eundem rerum gestarum ordinem seruans nec afferens aliquam repugnantiae quaestionem. nisi quod in domo dicit fuisse dominum cum ad illum uenit eadem mulier pro filia sua rogans. Mattheus autem posset quidem facile intellegi de domo tacuisse, eandem
Abbreviated transcription (Latin):
traditiones semoꝵ. a Non enĩ lauãt
matius suas cum panẽ manducãt¬
ce cetera usq ad ulud ubi art. Non
lotis autẽ manib manducare: ñ co¬
inquinat hominẽ. hȩc & marcus
cõmemorat: sine aliqua repugnan¬
tiȩ questione. Quicqͥd eñĩ diuerso mͦ
ab alio dicitur: ab eadem sententia
ñ recedit. Ioħes autẽ ab illa nam¬
cula ad quã dñs suꝑ mare ambu¬
lans uenit. postea quã exierunt
in terram. more suo in sermonem
dñi intentus. eum ex occasione pa¬
na esse cõmemorat. postq ipsũ
sermonẽ. rursus in aliud atq ali¬
ud eius narratio sublimiter fert᷑.
Nec tam̃ in eo qd̾ ab istis digredit᷑.
aliquid ordini istoꝵ illiꝰ in alia
transitus adũsatur. Quid enĩ ꝓ¬
hibet intelligere. & illos ẽẽ sana¬
tos a dño. de qͥbus narrant matħs
& marcus: et illis qui eum secuti
sunt transmare. hȩc eum locutum
ẽẽ. quȩ p̃dicat ioħes: quandoqͥde
capharnaum qͦ dicuntur scđm io¬
hannẽ tͦnsfretasse. iuxta stagnũ est

Expanded text:
traditionem seniorum? Non enim lavant manus suas, cum panem manducant, etc., usque ad illud ubi ait, Non lotis autem manibus manducare, non coinquinat hominem . Haec et Marcus commemorat sine aliqua repugnantiae quaestione : quidquid enim diverso modo ab alio dicitur, ab eadem sententia non recedit. Joannes autem ab navicula, ad quam Dominus super mare ambulans venit, posteaquam exierunt in terram, more suo in sermonem Domini intentus, eum ex occasione paum esse commemorat; postque ipsum sermonem rursus in aliud atque aliud ejus narratio sublimiter fertur . Nec tamen in eo quod ab istis digreditur, aliquid ordini istorum, illius in alia transitus adversatur. Quid enim prohibet intelligere et illos esse sanatos a Domino, de quibus narrant Matthaeus et Marcus; et illis qui eum secuti sunt trans mare, hesse quae praedicat Iohannes, quando quidem Capharnaum, quo dicuntur secundum Iohannem transfretasse, iuxta stagnum est
Abbreviated transcription (Latin):
gari mereamur. Tunc eñ ibunt
sinistri in combustionẽ et̾̃nam: ui¬
sti aut̾ẽ in uitamȩt̾nam. Hinc il¬
luc tͣnsinigrabunt: & ibi eũ uide¬
bunt. qͦmͦ ñ uident impii. Tollet᷑
enĩ impiꝰ ut ñ uideat claritatem
dñi & impũ lum̃ ñ uidebunt.
Hȩc est autẽ inqͥt uita et̾na: ut
cognoscant de unum uerũ dm.
& quem misisti iħm xp̃m: sicut
in illa et̾nitate cognoscit᷑ quo ser

Expanded text:
gari mereamur. tunc enim ibunt gari mereamur. tunc enim ibunt sinistri in combustionem aeternam, iusti autem in uitam aeternam. hinc illuc transmigrabunt et ibi eum uidebunt, quomodo non uident impii. tolletur enim impius, ut non uideat claritatem domini; et impii lumen non uidebunt. haec est autem, inquit, uita aeterna, ut cognoscant te unum uerum deum et quem misisti Iesum Christum; sicut i
Abbreviated transcription (Latin):
ibi uiuum corpꝰ eius in his qͥ uos
susceꝑint agnoscetis. Scd̃m illud
autẽ quod galilea interp̃tatur re¬
uelatio. ñ iam in forma serui intel¬
ligendu ẽ.s in illa in qua equalis
ẽ patri: quã ꝓmisit apud ioħem
dilectorib sus cũ diceret: & egodi¬
liam eũ. & ostend̾a meipsũ illi
ñ utiq scłm id quod iam uidebãt
& qd̾ resurgens cũ cicatricib ñ so¬
lum uidendui. s etiã tangendum
postmodum ostendit᷑ s scd̃m ilła
ineffabilem lucẽ qua illuminat
omnẽ hominẽ uenientẽ in hunc
mundu. scdm quã lucet in tenebͥs:
& denebrȩ eum ñ cõprehenderunt.
Illic nos p̃cessit: unde ad nos ueni¬
ens ñ recessit: & qͦ nos p̃cedens non
deseruit. Illa erit reuelatio tanqͣm
ueragalilea. cũ similes ei erimꝰ. ibi
eũ uidebimꝰ sicuti ẽ. ÷ psa erit etiã
beatior tͣnsmigratio existo scło in
illam et̾nitatem: si eius p̃cepta sic
amplectam᷑: ut ad eiꝰ dexterã segre¬

Expanded text:
ibi uiuum corpus eius in his qui uos ibi uiuum corpus eius in his qui uos susceperint agnoscetis". secundum illud autem, quod Galilaea interpretatur reuelatio, non iam in forma serui intellegendum est, sed in illa in qua aequalis est patri, quam promisit apud Iohannem dilectoribus suis, cum diceret: et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi; non utique secundum id quod iam uidebant et quod etiam resurgens cum cicatricibus non solum uidendum sed etiam tangendum postmodum ostendit, sed secundum illam ineffabilem lucem, qua inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, secundum quam lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehendunt. illuc nos praecessit, unde ad nos ueniens non recessit et quo nos praecedens non deseruit. illa erit reuelatio tamquam uera Galilaea, cum similes ei erimus; ibi eum uidebimus sicuti est. ipsa erit etiam beatior transmigratio ex isto saeculo in illam aeternitatem, si eius praecepta sic amplectamur, ut ad eius dextram segre
Abbreviated transcription (Latin):
si completũ ẽ. tam̃ post multa com¬
pletũ est. cum sic mandatũ sit. qͦꝗͦ
sine preuidicio necessitatis. ut aut
hoc solum. aut hoc pͥmum exspe¬
ctaretur fieri debuisse. Proculdu¬
bio gͦ qm uox ẽ ista ñ eugłistȩ nar¬
rantis qd̾ ita factũ sit s angłi ex
mandato dm̃i. & ipsius postea dñi
eugłistȩ autẽ narrantis. qd ita ab
angło & a dño dictum sit ꝓpħice
dictum accipiendu ẽ. Galilea nãq.
interp̃tatur uł tͦnsinigratio uł re¬
uelatio. Prus itaq scđm tnsinigͣ¬
tionis significationẽ qͥd aliud occur¬
rit intelligendum. p̃cedet uos in
galileam ibi eũ uidebitis ñ quia
xp̃i gr̃a de ppło ibrł tͣnsmigratura
prepararet. & hoc intelligitur:
precedet uos in galilẽã. Quod aũ
gaudentes mirarent᷑ disruꝑtis &
eructis difficultatib aꝑiri sibi o¬
stium in dño ꝑ illuminationem
gentiũ. hoc intelligitur. ibi eũ ui¬
debitis: id ẽ ibi m̃bra eiꝰ inuenietis:

Expanded text:
si completum est, tamen post multa comsi completum est, tamen post multa completum est, cum sic mandatum sit, quamquam sine praeiudicio necessitatis, ut aut hoc solum aut hoc proximum exspectaretur fieri debuisse. procul dubio ergo, quoniam uox est ista non euangelistae narrantis, quod ita factum, sed angeli ex mandato domini et ipsius postea domini, euangelistae autem narrantis, sed quod ita ab angelo et a domino dictum sit, prophetice dictum accipiendum est. Galilaea namque interpretatur uel \'transmigratio\' uel \'reuelatio.\' prius itaque secundum transmigrationis significationem quid aliud occurrit intellegendum praecedit uos in GChristi gratia de populo Israhel transmigratura praepararet; et hoc intellegitur: praecedit uos in Galilaeam. quod autem gaudentes mirarentur dirruptis et euictis difficultatibus aperiri sibi ostium in domino per inluminationem fidelium, hoc intellegitur: ibi eum uidebitis, id est: "ibi membra eius inuenietis,
Abbreviated transcription (Latin):
it cephe. Non dixit pͥmo apparu¬
it cephe:. nã eẽt contrariũ quod
pͥmo mulierib apparuissem en
angelio legit᷑. Postea inqͥt duode¬
cĩ Quibus libet qua hora libet ip
isti cũ illis undeci erant cong̾gati.
clausis ostiis ꝓpter metũ udeoꝵ.
unde cum exisset thomas uenir
ad eos iħc siue post octo illos dies
quanda libet. nicħ habet adu̾si.
Postea inquit apparint iacobo.
Non tͣc autẽ pͥmum acciꝑe debemꝰ
uisum ẽẽ a iacobo.s aliqua ꝓpͥa
manifestatione singulariter. Dem¬
de apłis om̃ib. Nec illis t̃c pͥmũ.
s iam ut familiariꝰ conũsaretur
cũ eis. usq ad diem ascensionis sue.
Nouissimo aut̾ẽ om̃ium inqͥt. quasi
abortiuo: apparuit & mͥ. S hoc iã
de cȩlo. post ñ paruũ tempꝰ ascensi¬
onis suȩ. Nunc iam uideamꝰ quod
distuleramus: cuiꝰ mysterii gr̃a se¬
cundu matħm & marcũ resurgens.
ita mandauerit p̃cedam uos inga¬
lileam. ibi me uidebitis. Quod &̃¬

Expanded text:
it Cephae. non. dixit: "primo apparuit Cephae. non. dixit: "primo apparuit Cephae"; nam esset contrarium quod primo mulieribus apparuisse in euangelio legitur. postea, inquit, duodecim; quibuslibet, qua hora libet, ipisti cum illis xi erant congregati, clausis ostiis propter metum Iudaeorum, unde cum exisset Thomas, uenit ad eos Iesus; siue post octo illos dies quandolibet, nihil habet aduersi. postea, inquit, apparuit Iacobo; non tunc autem primum accipere debemus uisum esse Iacobo, sed aliqua propria manifestatione singulariter. deinde apostolis omnibus; nec illis tunc primum, sed iam ut familiarius conuersaretur cum eis usque ad diem ascensionis suae. nouissime autem omnium, inquit, quasi abortiuo apparuit et mihi, sed hoc iam de caelo post non paruum tempus ascensionis suae. Nunc iam uideamus, quod distuleramus, cuius mysterii gratia secundum Matthaeum et Marcum resurgens ita mandauerit: praecedam uos in Galilaeam, ibi me uidebitis. quod et
Abbreviated transcription (Latin):
constituens eis q̃d̾ & ante p̃dixerat
ut eos ingasileam in montẽ p̃cede¬
ret: atos om̃inoꝑ illos qͣdraginta
dies. qͦtiens uoluit. qͥbus uoluit.
quẽadmodum uoluit᷑ sicut petro
dicit qn eum cornelio & his qͥ cum
illo fuerant p̃dicabat: qͥ simul inqͥt
manducauimus & bibimnꝰ cũ illo
postea qͣm resurrexit a mortius ꝑ
dies qͣdraginta: ñ qd̃ cotidie ꝑdies
quadraginta cũ illo manducassẽt¬
& bibissent: nam erit contrarium
eis uisus ñ est. ut tercio manifestã¬
retur ad mare tyberiadis. Inde iã
etiãsi cotidie illis uisus & cũ illis
conuiuatꝰ ẽ. nichil repugnat. Et
fortasse ideo dictum est ꝑ qͣdragin¬
ta dies: qͥ quat̾ deni sunt in myste¬
riouł dotius mundi. uł totiꝰ tẽpo¬
ralis scłi qͥa & illi pͥmi decẽ dies.
in quib erant illi octo cdies. a por¬
de totũ possunt more scͥpturarũ
ferat questionis. Resurrexit inqͥt
tercio die scłm scͥpturas: & apparu¬

Expanded text:
constituens eis, quod et ante praedixerat, constituens eis, quod et ante praedixerat, ut eos in Galilaeae montem praecederet, adque omnino per illos quadraginta dies, quotiens uoluit, quibus uoluit. quemadmodum uoluit; sicut Petrus dicit, quando eum Cornelio et his qui cum illo fuerant praedicabat: qui simul, inquit, manducauimus et bibimus cum illo, posteaquam resurrexit a mortuis, per dies quadraginta, non quod cotidie per dies quadraginta cum illo manducassent et bibissent; nam erit contrarium eis uisus non est, ut tertio manifestaretur ad mare Tiberiadis. inde iam etiam si cotidie illis uisus et cum illis conuiuatus est, nihil repugnat. et fortasse ideo dictum est: per quadraginta dies, qui quater deni sunt in mysterio uel totius mundi uel totius temporalis saeculi, quia et illi primi decem dies, in quibus erant illi octo dies, a parte totum possunt more scripturarum ferat quaestionis: resurrexit, inquit, tertio die secundum scripturas et apparu