comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
as nomini tuo: quib meritis scđm pudicitie gͣ¬
dũ possideas. Nec te moueat. qd̾ sexagenaria eliga¬
tur uudua. et putes ad olescentulas ab apło repro¬
bari. & tt trede eligi abeo qui discipło dixãt.
nemo adolescentiam tuam contẽpnat. non con
annos uiduate sunt hac lege accipient maritoᷤ:
s qr rudẽ xp̃i instituebant eccłiam. et om̃i or¬
dini preuidebat. precipueq pauꝑib. quorum
ei cura. cũ barnaba fuerat de mandata: illa suult
b eorũ. si ꝑmanserint infide & caritate. et sc̃ĩ¬
tate. cũ pudicitia. Otimothee. te ipsũ castũ cus¬
todi. Absit. ut qͥd sinistrũ mͥ de te suspicari lice¬
at. s exabundanti lubricã etatẽ monuisse. pie¬
tatis ẽ. Que dicturus sũ: nontibi. s puellarib
annis dicta intellige. Uidua que indeliciis est:
uiuens mortua ẽ. Hoc uas electionis loquitur:
et de illo ꝓfertur thesauro. qui confident̃ aie¬

Expanded text:
as nomini tuo, quibus meritis secundum pudicitiae gras nomini tuo, quibus meritis secundum pudicitiae gradum possideas. nec te moueat, quod sexagenaria eligatur uidua, et putes adulescentulas ab apostolo reprobari et eligi ab eo, qui discipulo dixerat: nemo adulescentiam tuam contemnat, non contsexaginta annos uiduatae sunt, hac lege accipient maritos. sed quia rudem Christi instituebat ecclesiam et omni ordini prouidebat praecipueque pauperibus, quorum ei cura cum Barnaba fuerat demandata, illas uult bus eorum, si permanserint in fide et caritate et sanctitate cum pudicitia. o Timothee, te ipsum castum custodi. absit, ut sinistrum quippiam mihi de te suspicari liceat, sed ex abundanti lubricam aetatem monuisse pietatis est. quae dicturus sum, non tibi, sed puellaribus annis dicta intellege. uidua, quae in deliciis est, uiuens mortua est. hoc uas electionis loquitur et de illo profertur thesauro, qui confidenter aie
Abbreviated transcription (Latin):
Sic refert inore patrẽ: ut aduenustatẽ ꝓpensior
sit. Sic matre mixta pingit similitudine: ut in
uno corpore utrũq cognoscas. Ita suauis ẽ. et mel¬
litula. ut honor sit om̃iũ ꝓpinquorũ. Hanc tene¬
re ñ dedignatur augustus hanc fouere insinu
regina letat᷑. Certatĩ adsc om̃s rapiunt: pendet
incollo. heret inbrachiis singłorũ: garrula atq
balbutiens. lingue offensione fit dulcior. Habeᷤᷤ
gͥ saluina qͦs nutrias. inquib uirũ absentẽ tene¬
re te credas. E cce hereditas dñi. filii merces fruc¬
tus uentris. Pro uno homine duos filios recepiᷤ¬
ti Auctus est nimerus carrtatis. Quicqͥd debe¬
bas marito. redde filiis. Amore presentiũ. ab sen¬
inbonis oꝑib hñs testimoniũ. sifilios educauit.
si hospitalis fuit. si scõrũ pedes lauit. si afflictis
abundant̃ p̃buit: si om̃e opus bonũ subsecuta
est. Catalogũ uirtutũ tuarũ didicistĩ. qͥd debe¬

Expanded text:
sic refert in ore patrem, ut ad uenustatem propensior sic refert in ore patrem, ut ad uenustatem propensior sit; sic matrem mixta pingit similitudine, ut in uno corpore utrumque cognoscas; ita suauis est et mellitula, ut honos sit omnium propinquorum. hanc tenere non dedignatur Augustus, hanc fouere in sinu regina laetatur. certatim ad se omnes rapiunt: pendet ex collo, haeret in brachiis singulorum. garrula atque bigitur, Salvina, quos nutrias, in quibus virum absentem tenere te credas. Ecce hereditas Domini, filii merces, fructus ventris . Pro uno homine duos filios recepisti, auctus est numerus caritatis. Quidquid debebas marito, redde filiis. Amore praesentium absenin bonis operibus habens testimonium, si lilios educavit, si hospitalis fuit, si sanctorum pedes lavit, si afflictis abundanter praebuit, si omne opus bonum subsecuta sti catalogum uirtutum tuarum, quid debe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑes. pretiũ captiuorũ. miscd̃ia in afflictos erat.
Unde & ipsi principes libent̾ prestabant᷑. qd̾ scie¬
bant ñ uni s plurib indulgeri. Quid ultͣ diffe¬
rimus : Om̃is caro fenũ: et om̃is gła eius quasi floᷤᷤ
feni. Reuersa est terra int̾rã suam. dormiuit in
dño. et appositꝰ est ad patres suos. plenus dierũ et lu¬
minis: & nutritus in senectute bona. cani homi
nis eñi sunt sapientia eiꝰ. Inbreui etate. tẽpora¬
multa multa cõpleuit. Tenemꝰ pro illo dulcissi¬
mos lib̾os: uxor heres puditicie pretiũ est. Nebri¬
dius. pusio. patrẽ querentib exhibet. Sic oculos.
fic ille manus. sic. sic ora ferebat. Scintilla uigo¬
ris pat̾m lucet in filio. & similitudo morũ ꝑ spe¬
culũ carnis erũpens. ingentes animos angus¬
to inpectore u̾sat. Iungitur ei germana rosarũ
& liliorũ calathus. eboris. floris. ostriq cõmercium.

Expanded text:
peres, pretium captiuorum, misericordia in adflictos erat. peres, pretium captiuorum, misericordia in adflictos erat. unde et ipsi principes libenter praestabant, quod sciebant non uni, sed pluribus indulgeri. Quid ultra differimus? omnis caro fenum et omnis gloria eius quasi flos feni. reuersa est terra in terram suam: dormiuit in domino et adpositus est ad patres suos plenus dierum et luminis et nutritus in senectute bona — cani enim hominis sunt sapientia — et in breui aetate tempora multa conpleuit. tenemus pro illo dulcissimos liberos; uxor heres pudicitiae pretium est; Nebridius pusio patrem quaerentibus exhibet: sic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat. scintilla uigoris paterni lucet in filio et similitudo morum per speculum carnis erumpens: ingentes animos angusto in pectore uersat. iungitur ei germana, rosarum et liliorum calathus, eboris ostrique commercium.
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ in se obsceni rumoris fabulã daret. Dem¬
de purpuratorũ ꝓpinquus socius. consobrinus.
hisdẽ cũ ambob studiis eruditus. que res etiam
ext̾norũ mentes sibi conciliat. ñ est inflatus
suꝑbia. ñ ceteros homines adducta fronte con¬
tempsit. s cunctis amabilis. ipsos pͥncipes ama¬
bat ut fr̃s. uenerabat᷑ ut dños: et in illorũ salu¬
te. suam salutẽ positam fatebat᷑. Ministros aut̃
corũ. et uniu̾sũ ordinẽ palati quo regalis frquẽ¬
tatur ambitio. sic sibi caritate sociarat᷑. ut qui
merito inferiores se e̾rant. offitio pares arbitra¬
rĩtur. Difficile facluẽ głam uirtute suꝑare:
et abhis diligi quos precedas. Que uidua ñhu¬
ius ꝙͣcilio sustentata ẽ: Qui pupillus ñ in eo
repꝑit patrẽ : Totitis orientis ep̃i adhunc mi¬
serorũ preces. et laborantiũ desid̾ia conferebant.
Quicqͥd abinꝑatore poscebat. elemosina in pau¬

Expanded text:
quidem in se obsceni rumoris fabulam daret. deinquidem in se obsceni rumoris fabulam daret. deinde purpuratorum propinquus, socius, consobrinus isdemque cum ambobus studiis eruditus-quae res etiam externorum mentes sibi conciliat-non est inflatus in superbiam, non ceteros homines adducta fronte contempsit, sed cunctis amabilis ipsos principes amabat ut fratres, uenerabatur ut dominos et in illorum salute suam -salutem positam fatebatur. ministros autem eorum et uniuersum ordinem palatii, .quo regalis frequentatur ambitio, sic sibi caritate sociarat, ut, qui merito inferiores erant, officiis se pares arbitrarentur. difficile factu est gloriam uirtute superare et ab his diligi, quos praecedas. quae uidua non huius auxilio sustentata est? qui pupillus non in eo repperit patrem? totius orientis episcopi ad hunc miserorum preces et laborantium desideria conferebant. quidquid ab imperatore poscebat, elemosyna in pau
Abbreviated transcription (Latin):
tiendi. Ac nequis me putet. solas in nebridio pre¬
dicare elemosinas. quãquã et has exercuisse sit
magnũ. dequib dr̃. sicut aqua extinguit ignẽ.
ita elemosina extinguit peccatũ. ad uirtutes
eius ceteras ueniam. quas singłas in paucis ho¬
minib dep̃hendimꝰ. Quis infornacẽ regis ba¬
bylonis. sine adustione ingressus ẽ. Cuius
adolescentis egyptia dña. palliũ ñ tenuit:
Que uxor eunuchi. nullos creat lib̾os uolupta¬
te transacta. quẽ hominũ disputatio illa ñ ter¬
reat. uideo aliã legem inmẽbris meis repugnã¬
tẽ legi mentis mee. et captiͥũ me ducentẽ in le¬
gẽ peccati. que ẽ inmẽbris meis. Mirũ dictuẽ.
nutritus inpalatio. contubernalis et condisci¬
pulus augustorũ quorũ mense ministrat orbiᷤ.
et terre ac maria seruiunt. int̾ rerũ om̃iũ abũ¬
dantiã. in primo etatis flore. tante uerecũdie
fuit. ut uirginalẽ pudorẽ uinceret: & ne leuẽ

Expanded text:
tiendi. Ac ne quis me putet solas in Nebridio praetiendi. Ac ne quis me putet solas in Nebridio praedicare elemosynas, quamquam et has exercuisse sit magnum, de quibus dicitur: sicut aqua extinguit ignem, ita lemosyna peccatum, ad uirtutes eius ceteras ueniam, quas singulas in paucis hominibus deprehendimus. quis fornacem regis Babylonis sine adustione ingressus est? cuius adulescentis Aegyptia domina pallium non tenuit? quae uxor eunuchi nullos creat liberos uoluptate transacta? quem hominum disputatio illa non terreat: uideo aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis? mirum dictu est: nutritus in palatio, contubernalis et condiscipulus Augustorum, quorum mensae ministrat orbis et terrae ac maria seruiunt, inter rerum omnium abundantiam, in primo aetatis flore tantae uerecundiae fuit, ut uirginalem pudorem uinceret et ne leuem
Abbreviated transcription (Latin):
fule sibi dederant. inusus patiꝑũ conferebat. No
hanc sententiam implere ñ poterat. hñs uxorem
parunbof. & lib̾os. et multã familiã. faciebat sibi
amicos de iniquo manmona: qͥ se reciꝑent inet̾¬
na tab̾nacła. Nec semel abiciebat sarcinã qd̾ fece¬
runt a płi. patrẽ. & rete. et nauiculã relinquẽ¬
tes:. s exinequalitate. aliorũ. inopie suã abun¬
dantiã cõmunicabat: ut postea illorũ diuitie.
huiꝰ indigentiã sustentarent. Scit ipsa cuili¬
bellus hic scribitur. me ñ nota s audita nariare:
nec ex aliquo in me beneficio. scriptorũ more gre¬
corũ grãm lingua redd̃e. Procul axp̃ianis istastis¬
pitiõ. habentes uictũ & uestitũ his contenti simꝰ.
Ubi uile olusculũ. et cybarius panis. & cyb po¬
tusq mod̾atus. ibi diuitie suꝑuacue. ibi nulla
adulatio. que uel p̃cipue fructũ respicit. Ex quo
colligit᷑ fidele e̾e testimoniũ. qd̾ causas ñ ht̃ men¬

Expanded text:
fulae sibi dederant, in usus pauperum conferebat. noufulae sibi dederant, in usus pauperum conferebat. nouhanc sententiam inplere non poterat habens uxorem et paruulos liberos et multam familiam, faciebat sibi amicos de iniquo mammona, qui se reciperent in aeterna tabernacula. nec semel abiciebat sarcinam, quod fecerunt-apostoli patrem et rete et nauiculam relinquentes, sed ex aequalitate aliorum inopiae suam abundantiam communicabat, ut postea illorum diuitiae huius indigentiam sustentarent. scit ipsa, cui libellus hic scribitur, me non nota, sed audita narrare nec ex aliquo in me beneficio scriptorum more Graecorum gratiam linguae reddere. procul a Christianis ista suspicio. habentes uictum et uestitum his contenti sumus. ubi uile holusculum et cibarius panis et cibus potusque moderatus, ibi diuitiae superuacuae, ibi nulla adulatio, quae uel praecipue fructum respicit. ex quo colligitur fidele esse testimonium, quod causas non habet men
Abbreviated transcription (Latin):
tribuant. cõmunicent. thesaurient sibi fun¬
dam̃tũ bonũ infuturũ: ut apprehendant uerã
uitã. Didicimꝰ qͦmͦ camelus introire possit ꝑfora¬
men acus. quomͦ animal tortuosũ deposito pon¬
de sarcinarũ. assumat sibi pennas colũbe. ut
requiescat in ramis arboris. que de sinapis sem̃te
succreuit. Legimꝰ inysaia camelos madian. et
epha. & saba. aurũ et thus ad urbẽ dñi deport̾a¬
tes. Intypohorũ camelorũ ismaelite negotia¬
tores stacten ettimiama. & resinã. q̃ nascit᷑
ingalaad. & cutẽ uuln̾ib obductã egyptiis de¬
defert̃: tanteq felicitatis st̃. ut emant & uendãt
ioseph: et mercimoniũ eorũ salus mundi sit.
Docet hi sippi fabula plenũ muris uentrem.
ꝑangustũ foramen egredi ñ ualere. Ergo nebri¬
dius mĩ cotidie illud reuoluens. qͥ uolunt diuiteᷤ
fieri ancidt̃ intẽptationẽ & laqueũ diaboli. et de¬
sid̾ia multa. qͥcqͥd imꝑatoris largitio & honoris in¬

Expanded text:
municent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam. Didicimus quomodo camelus introire possit per foramen acus: quomodo animal tortuosum, deposito pondere sarcinarum, assumat sibi pennas columbae , et requiescat in ramis arboris, qusuccreuit. legimus in Esaia camelos Madian et Gephan et Saba aurum et thus ad urbem domini deportantes; in typo horum camelorum Ismahelitae negotiatores stacten et thymiama et resinam, quae nascitur in Galaad et cutem uulneribus obducit, Aegyptiis deferunt tantaeque felicitatis sunt, ut emant et uendant Ioseph et mercimonium eorum salus mundi sit. docet et Aesopi fabula plenum muris uentrem per angustum foramen egredi non ualere. Ergo Nebridius meus cotidie illud reuoluens: qui uolunt diuites fieri, incidunt in temptationem et in laqueum diaboli et desideria multa, quidquid et imperatoris largitio et honoris in
Abbreviated transcription (Latin):
om̃tũ xp̃ianorũ. Sicut illã maledictus i amech.
induas diuisit uxores:. sic hanc heretiei inplures
eccłlas lacerant. Que uixta a pocalipsim ioħis sina¬
goge magis diaboli appellande st̃. quã xp̃i concili¬
abula. Legimꝰ incarminũ libro. lx. st̃ regine. lerx.¬

Expanded text:
omnium Christianorum. sicut illam maledictus Lamech omnium Christianorum. sicut illam maledictus Lamech in duas diuisit uxores, sic hanc heretici in plures ecclesias lacerant, quae iuxta Apocalypsin Iohannis synagogae magis diaboli appellandae sunt quam Christi conciliabula. legimus in carminum libro: sexaginta
Abbreviated transcription (Latin):
ne rursũ ancilla fiat hominis: & certe miato labo¬
riosus est ñ frui eo qd̾ habeas. quã desid̾are qd̾ amise¬
ris. Unde & uirginitas ineoͣ faciuior ẽ. qd̾ caris incen¬
tiua ñ nouit. et uiduitas inillo sollicitior qd̾ pret̾itas
animo recolit uoluptates: maxime si se putet uirũ ꝑ¬
didisse ñ premisisse: quorũ alt̾m doloris. alterum
gaudiĩ est. Prima hominis creatura nos doceat. plu¬
res nuptias refutare. Unus adã. et una eua. immo
una exeo costa. separatur infeminã. Rursũq qd̾
diuisũ fuerat nuptiis copulat᷑. dicente scriptura.
erant duo incarne una: ñ induas. nec intres ꝓpt̃
qd̾ relinquet homo patrẽ. & matrẽ et adherebit
uxori sue. certe ñ uxorib. Qd̃ testimoniũ patuꝰ
edisserens ad xp̃m refert &ad ecctiam. ut et pͥmꝰ
adam incarne. et scds in spũ monogamꝰ sit. sit una
eua mat̾ cunctorũ uiuentiũ. et una eccłia parens

Expanded text:
ne rursum ancilla fiat hominis ? et certe multo labone rursum ancilla fiat hominis ? et certe multo laboriosius est non frui eo, quod habeas, quam desiderare, quod amiseris. unde et uirginitas in eo felicior est, quod carnis incentiua non nouit, et uiduitas in illo sollicitior, quod praeteritas animo recolit uoluptates, maxime si se uirum putet perdidisse, non praemisisse, quorum alterum doloris, alterum gaudii est. Prima hominis creatura nos doceat plures nuptias refutare. unus Adam et una Eua — immo una ex eo costa — separatur in feminam rursumque, quod diuisum fuerat, nuptiis copulatur dicente scriptura: erunt duo in carne una — non in duas nec in tres-; propter quod relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae, certe non uxoribus. quod testimonium Paulus edisserens ad Christum refert et ad ecclesiam, ut et primus Adam in carne et secundus in spiritu monogamus sit. una Eua mater cunctorum uiuentium et una ecclesia parens
Abbreviated transcription (Latin):
os habusti maritos: et iste a quio nc̃ sepeliris. ñ est
tuus. Itaq obsecro te religiosa in xp̃o filia. ut cesti¬
monia ista ñ noueris. quib incontinentib. et mise¬
ris fubtienitur. s illa potius lectites. quib ptidici¬
Extrema. immo abiecta ne cogites: nec aliena et
longe posita exempla ꝑquiras. Habes auiã ma¬
trẽ. amitam: quarũ tibi habundans unitatioatꝙ
doctrina. et precepta uiuendi norma uirtutũ ẽ.
Si enĩ multe in coniugio. uiuentib aohue uiris.
intelligunt illud apłi. omña mͥ licent. s ñ om̃ia
expediunt. & castrant se ꝓpt̾ regna celorũ. uel
a scd̾a natiuitate. post lauachrũ ex consensu. uel
post nuptias exardore fidei.cur uidua que tudi¬
tio dm̃i urrũ habere desiuit. ñ uiuo letabunda cõ¬
geminet. dñs dedit. dñs abstulit. & oblatã occasionẽ
arripiat lib̾tatis. ut sui corporis habeat potestatẽ

Expanded text:
os habuisti maritos et istum, a quo nunc sepeliris, non est os habuisti maritos et istum, a quo nunc sepeliris, non est tuus.\' Itaque obsecro te, religiosa in Christo filia, ut testimonia ista non noueris, quibus incontinentibus et miseris subuenitur, sed illa potius lectites, quibus pudiciextrema, immo abiecta ne cogites nec aliena et longe posita exempla perquiras. habes auiam, matrem, amitam, quarum tibi abundans imitatio atque doctrina et praecepta uiuendi norma uirtutum est. si enim multae in coniugio uiuentibus adhuc uiris intellegunt illud apostoli: omnia licent, sed non omnia expediunt, et castrant se propter regna caelorum uel a secunda natiuitate post lauacrum ex consensu uel post nuptias ex ardore fidei, cur uidua, quae iudicio domini uirum habere desiuit, non illud laetabunda congeminet: dominus dedit, dominus abstuli et oblatam occasionem arripiat libertatis, ut sui corporis habeat potestatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ laudabilẽ. si scortis melior fit. si publicarum
libidinũ uictimas suꝑet. sium sit ꝓstituta. ñ plu¬
tib. Rem dicturus sũ incredibilẽ. multorũ testi¬
moniis approbatã. Ante annos plurimos cũ in
cartis eccłiasticis. uiuarẽ damasũ romane urbiꝰ
epm̃. et orientis atq occioentis a nodicis consui¬
tationib responderẽ. uidi duo int̾ se paria. ui¬
ussimorũ eplebe hominũ cõparata: unũ qui
uiginti sepelisset uxores. alterã que uicesimũ
scł̾m habuisset maritũ: extremo sibi. ut ipsi
putabant matrimonio copulatos. Sũma om̃i¬
ũ expectatio uirorũ parit᷑. ac feminarũ. post can¬
tos rudes qͥs quẽ pͥmũ efferret. Uicit maritꝰ. et to¬
tius orbis popło confiuente coronatus. & palmã
tenens ad oranse ꝑsingła succlamantes ueoas
multi mibe feretrũ precedebat. Qd dicimꝰ tali mu¬
ueri : Nempe illud qd̾ dñs samaritane. Uigintidu¬

Expanded text:
esse laudabilem, si scortis melior sit, si publicarum esse laudabilem, si scortis melior sit, si publicarum libidinum uictimas superet, si uni sit prostituta, non pluribus. Rem dicturus incredibilem multorum testimoniis adprobabo. ante annos plurimos, cum in chartis ecclesiasticis iuuarem Damasum, Romanae urbis episcopum, et orientis atque occidentis synodicis consultationibus responderem, uidi duo inter se paria uilissimorum e plebe hominum conparata, unum, qui uiginti sepelisset uxores, alteram, quae uicesimum secundum habuisset maritum, extremo sibi, ut ipsi putabant, matrimonio copulatos. summa omnium expectatio uirorum pariter ac feminarum: \'post tantas rudes quis quem primus efferet?\' uicit maritus et totius urbis populo confluente coronatus et palmam tenens adoransque per \'singulas sesmultinubae feretrum praecedebat. quid dicimus tali mulieri? nempe illud, quod dominus Samaritanae: \'uiginti du
Abbreviated transcription (Latin):
audire dicentẽ: facies meretricis facta ẽ tibiꝰ impu¬
Minime. s pͥma laudamꝰ. Abicimꝰ de eccłia diga¬
mos: Absit̾. s monogamos ad continentiã ꝓuioca¬
mus. Inarcha noe ñ solũ munda. s et immunda
fuerunt animalia. Habuit et homines: habuit
et serpentes.Indomo quoq magna uasa diuersa
sunt: alia inhonorẽ. alia incontumeliam. Est
et cratera adbibendũ. ẽ & matula aosecrecior na¬
ture. Hãcũ ĩ semente terra bone centesimũ. et
sexagesimũ et tricesimũ fructũ euãgłia doceant
& centenarius prouirginitatis corona. pͥmũ gra¬
dũ teneat sexagenariꝰ prolabore uduarũ in scdo
sit numero. tricenarius federa nuptiarũ. ipsa
digitorũ contunctione testetur. digamia ĩ quo
erit numcro: Immo extͣ numerũ. Certe inbona
terra ñ oritur. s inueprib et spinetis uulpium.
que herodi impiissimo cõꝑant᷑ ut ineose putet

Expanded text:
audire dicentem: facies meretricis facta est tibi; inpuaudire dicentem: facies meretricis facta est tibi; inpuminime, sed prima laudamus. abicimus de ecclesia digamos ? absit, sed monogamos ad continentiam prouocamus. in arca Noe non solum munda, sed et inmunda fuerunt animalia; habuit et homines, habuit et serpentes. in domo quoque magna uasa diuersa sunt, alia in honorem, alia in contumeliam. est et crater ad bibendum, est et matula ad secretiora naturae. nam cum in semente terrae bonae centesimum et sexagesimum et tricesimum fructum euangelia doceant et centenarius pro uirginitatis corona primum gradum teneat, sexagenarius pro labore uiduarum in secundo sit numero, tricenarius foedera nuptiarum ipsa digitorum coniunctione testetur, digamia in quo erit numero ? immo extra numerum. certe in bona terra non oritur, sed in uepribus et in spinetis uulpium, quae Herodi inpiissimo conparantur, ut in eo se putet
Abbreviated transcription (Latin):
uit. scpiꝰq csis romanis exercitib apud aquas
sextulas mario pugnante suꝑata est. Quorum
trecente matrone. cũ aliis se uiris captiuitatis
conditione tradendas c̃e didicissent:. pͥmũ con¬
suilẽ aẽprecate sunt. ut templo certtiꝰ acteneris
inseruitiũ traderentur. Qd̾ cũ ñ impetrarẽt᷑.
et mutiis cõplexib se tenentes. Qd gͥbarbare
castitati ñ potuit inferre captiuitas. hoc ma¬
trona nobilis faciet. & exꝑietur alt̾m uirũ que
pͥorem aut bonũ ꝑdidit. aũt malũ exꝑta ẽ. ut rur¬
sũ ꝯtͣ dei iudiciũ facere nitatur:: Qd si stati scd̾m
ꝑdidit. societur et tercio: & si iue dormierit in
quartũ. quintũq procedet. inquo ameretricib
differet. Om̃ ratione uidue prouidendũ est:
ne castitatis pͥmos excedat limites. qd si excesse¬
rit. t uerecundiam suꝑet matronalẽ. inomnẽ
debacabitur laxuriã. ita ut propħam mereatur

Expanded text:
uit saepiusque caesis Romanis exercitibus apud Aquas uit saepiusque caesis Romanis exercitibus apud Aquas Sextias Mario oppugnante superata est. quorum trecentae matronae, cum aliis se uiris captiuitatis condicione tradendas esse didicissent, primo consulem deprecatae sunt, ut templo Cereris ac Ueneris seruitium traderentur. quod cum non inpetrarent et mutuis conplexibus se tenentes. Quod igitur barbarae castitati non potuit inferre captiuitas, hoc matrona nobilis faciet et experietur alterum uirum, quae priorem aut bonum perdidit aut malum experta est, ut rursum contra iudicium dei facere nitatur ? quid ? si statim secundum perdiderit, sortietur et tertium? et si ille dormierit, in quartum quintumque procedet, ut quo a meretricibus differat ? omni ratione uiduae prouidendum est, ne castitatis primos excedat limites. quos si excesserit et uerecundiam ruperit matronalem, in omnem debacchabitur luxuriam, ita ut prophetam mereatur
Abbreviated transcription (Latin):
quoq uniꝰ mariti uxor eligitur. Ad tauri egyp¬
tii sacrasemei maritꝰ assumit᷑. Ut omittã uirgi¬
nes. ueste. & apollinis. iitnonisq achiue. et dia¬
ne. ac minerue. quȩ ꝑpetua sacerdotii uirgini¬
tate marceseunt: stringã breuit reginã cartha¬
giis. que magis ardere uoluit. quã iarbe regi
nubere. & hasortibalis uxorẽ. que apprehensis
utraq mami liberis insubiectũ se precipitauit
incendiũ. nepudicitie dãpna sentret᷑. & iucre¬
tiã que amissa gła castitatis. noluit pollute conᷤ¬
cientie suꝑinuere. Ac ne multa iongosermone
ꝯtexã quȩ potes depͥmoꝯt᷑ iouinianũ uolumine
inedificationẽ tuã suimere. unũ tantũ qd inpa¬
tria tria gestũ est repeta᷑: ut scias pudicitiã etiã
barbaris ac feris. et sanguinari is gentib ẽt̃ ue¬
nerabisẽ. Gens theutonũ ex ultimis occeam atis
germane ꝓfecta littoribꝰ omnẽ galliã inunda¬

Expanded text:
quoque unius mariti uxor eligitur, ad tauri Aegypquoque unius mariti uxor eligitur, ad tauri Aegyptii sacra semel maritus adsumitur, ut omittam uirgines Uestae et Apollinis Iunonisque Achiuae et Dianae ac Mineruae, quae perpetua sacerdotii uirginitate marcescunt. stringam breuiter reginam Carthaginis, quae magis ardere uoluit quam Iarbae regi nubere, et Hasdrubalis uxorem, quae adprehensis utraque manu liberis in subiectum se praecipitauit incendium, ne pudicitiae damna sentiret, et Lucretiam, quae amissa gloria castitatis noluit pollutae conscientiae superuiuere. ac ne multa longo sermone contexam, quae potes de primo contra Iouinianum uolumine in aedificationem tuam sumere, unum tantum, quod in patria tua gestum est, repetam, ut scias pudicitiam etiam barbaris ac feris et sanguinariis gentibus esse uenerabilem. gens Teutonum ex ultimis oceani atque Germaniae profecta litoribus omnes Gallias inunda
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ. et proposite beatitudinis apłi ponit
exeplũ. Si aũt nos uid̾it nołle qd̾ ipse uult. in¬
continentie nr̃e tribuit indulgentiã. Quã
eduab eligimꝰ uoluntatẽ: Qd̾ magis uult. et
qd̾ ꝑsebonũ est. anqd̾ mali cõparatione stc le¬
uius. et quodã mͦ nec bonũ est. quia prefertur
le cõpellitur. immo ad quiescit acteriora cupi
et filias sacerdotũ. si uidue fuerint uesci debe¬
re desac̾dotalib cybis. mortuisq. sicut patri
& matri. sic ex hibendũ inferiarũ offitiũ. Sm
aui alios uros acceꝑint: alienas eas et apatre.
& asacrificiis fieri: et int̾ ext̾nas debere repti¬
tari. Qd quidẽ obseruat. & gentilitas in condẽ¬
nationẽ nr̃i. si hoc ñ exhibeat ueritas xp̃o. qd̾
tribuit mendatiũ diabolo: qui et castitatẽ rep¬
perit ꝑditricẽ. Hierophanta apud athenas eiu¬
rat uirĩi. et et̾na debilitate fit castus. fiamen
umus uxoris adsacerdotiũ ad mittit᷑: laminica

Expanded text:
ipsum et propositae beatitudinis apostoli ponit ipsum et propositae beatitudinis apostoli ponit exemplum. sin autem nos uiderit nolle, quod ipse uult, incontinentiae nostrae tribuit indulgentiam. quam e duabus eligimus uoluntatem ? quod magis uult et quod per se bonum est, an quod mali conparatione fit leuius et quodam modo nec bonum est, quia praefertur t, sed uelle conpellitur, immo adquiescit deteriora cupieet filias sacerdotum, si uiduae fuerint, uesci debere de sacerdotalibus cibis mortuisque sicut patri et matri sic exhibendum inferiarum officium, sin autem alios uiros acceperint, alienas et a patre et a sacrificiis fieri et inter externas debere reputari. Quod quidem obseruat et gentilitas in condemnationem nostri, si hoc non exhibeat ueritas Christo, quod tribuit mendacium diabolo, qui et castitatem repperit perditricem. hierophanta apud Athenas eiurat uirum et aeterna debilitate fit castus, flamen unius uxoris ad sacerdotium admittitur, flaminica
Abbreviated transcription (Latin):
eligunt᷑ ex laicis sacerdotes. Ergo et laicus tene¬
atur amandato: ꝑ qd̾ ad sacerdotiũ ꝑuenit. Au¬
ud est qd̾ uult apłs: aliud qd̾ cogitur uelle. Ut
concedat scd̾a matrimonia. mee ẽ incontinentie.
nõ illtꝰ uoluntatis. Uult om̃s e̾e sicut se iplũ. et ea
cogitare que dei ft: et solutos nequaꝗͣ ultra alli¬
gari. S si labentes ꝑ incontinentiã. ad baratrũ
stupri peruenire uiderit. digamie portigit ma¬
nũ. ut cũ una magis quã cũ plurib uolutentur.
Qs̾ nequaꝗͣ amare dictũ et contra apłi regulã.
scas nuptiator exaudiat. due em̃ st̃ apłi uolũ¬
tates. Una qua precipit. dicoaut̃ innuptis. et
uiduis. uonũ est ulii sisic ꝑmanserint. sicut¬
& ego altera qua indulget. si aut ñ se continẽt
mubant. Melius est em̃ nube quã itri. Primũ
quidẽ uelit̾. deinde qͥd cogitur uelle demons¬
trat. Huit nos ꝑmanere post nuptias. ficut se

Expanded text:
eliguntur ex laicis sacerdotes: ergo et laicus teneeliguntur ex laicis sacerdotes: ergo et laicus tenetur mandato, per quod ad sacerdotium peruenit. Aliud est, quod uult apostolus, aliud, quod cogitur uelle. ut concedat secunda matrimonia, meae est incontinentiae, non illius uoluntatis. uult esse omnes sicut se ipsum et ea cogitare, quae dei sunt, et solutos nequaquam ultra alligari. sed, si labentes per incontinentiam ad baratrum stupri uiderit peruenire, digamiae porrigit manum, ut cum una magis quam cum pluribus uolutentur. quod nequaquam amare dictum et contra apostoli regulam secundus nuptiator exaudiat. duae emm sunt apostoli uoluntates: una, qua praecipit: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permanserint sicut ego, altera, qua indulget: si autem non se continent, nubant; melius est enim nubere quam uri. primum, quid uelit, deinde, quid cogatur uelle, demonstrat. uult nos permanere post nuptias sicut se
Abbreviated transcription (Latin):
tib patre & matre. sacrificiũ offerrent filii.
qd sacerdotes scribeq consumerent. Si gͦ apłs
pauꝑes uiduas eas tam̃ quȩ ad olescentule sunt
et nulla debilitate frangunt᷑. cogit suis manib
iaborare. ne grauetur eccłia. et possit anus ui¬
duas sustentare: qua excusatione utet᷑. que opib
mundi fluit que pot̾ etiã aliis ministrare. et de
iniquo mãmona facere fibi amicos. qui possent
cam mnetͥna reciꝑe tabnacula: Simulq consid̾a.
qd uidua ñ eligatur. nisi uniꝰ uiri uxor. Et nos
putamꝰ caceid ot ũ. hoc tantũ ẽẽ priuilegium:
ut non admitat᷑ ad altare. nisi qui unã habuerit
uxorẽ. Non solũ eni abosfitio saccidotii digamꝰ
excluditur. s abelemosina abeccłie dũ indigna
putatur strpe. que ad scd̾a comugia deuoluta ẽ:
quã quã in lege sacerdotali teneatur et laicus.
qui talẽ se prebere debet. ut possit eligi in sacer
dotiũ. Nonenĩ eligitur. si digamꝰ fuerit. Porro

Expanded text:
tibus patre et matre sacrificium offerrent filii, tibus patre et matre sacrificium offerrent filii, quod sacerdotes scribaeque consumerent. si ergo apostolus pauperes uiduas — eas tamen, quae adulescentulae sunt et nulla debilitate franguntur – cogit suis manibus laborare, ne grauetur ecclesia et possit anus uiduas sustentare, qua excusatione utitur, quae opibus mundi affluit, quae potest etiam aliis ministrare et de iniquo mamona facere sibi amicos, qui possint eam in aeterna suscipere tabernacula? simulque considera, quod uidua non eligatur nisi unius uiri uxor. et nos putabamus sacerdotum hoc tantum esse priuut non admittatur ad altare, nisi qui unam habuerit uxorem. Non solum enim ab officio Sacerdotii digamus excluditur; sed et ab eleemosyna Ecclesiae, dum indigna putatur stipe, quae ad secunda conjugia devoluta est. Quanquam lege Sacerdotali teneatur, et laicus, qui talem praebere se debet, ut possdotium. non enim eligitur, si digamus fuerit, porro
Abbreviated transcription (Latin):
cit: quib ds spes est. et omẽ opus oratio. Ex quo
intelligidatur adolescentulas uiduas. exceptis hĩ
quas excusat infirmitas uel fio laberi. uel uot¬
rorũ ac propinguorũ ministio dleliciari. ho¬
nor aut̃ in presentiarũ. uel ꝓelemosina uel
promunere accipit᷑. ut ẽ ulud. Presbiteri du¬
plici honore digni habeant᷑ maxime qui labo¬
rant in uerbo et doctrina. & in euãgłio añs
disserit. mandatũ legis inquo dr̃ honora patrẽ
tuũ. & matrẽ tuamñ in uerborũ sono. qui ino¬
piam parentũ cassa potest adulatione frustra¬
ri.s inuictus necessariis ministrandis de be¬
re intelligi. Iubente enĩ do. ut fuii pauperes
que paruuli acceꝑant.: scribe & pharisei econ¬
trario docebant alios. ut parentib responde¬
rent corban: hoc ẽ donũ qd̾ altari pollicitus sũ.
et intempli dona ꝓmisi. si tu ame acceꝑis cẏboᷤ
uercetur in tuũ refrigeriũ. Atq fiebat. ut egẽ¬

Expanded text:
cit, quibus Deus spes est et omcit, quibus Deus spes est et omintellegi datur adulescentulas uiduas exceptis his, quas excusat infirmitas, uel suo labori uel liberorum ac propinquorum ministerio deligari. honor autem inpraesentiarum uel pro elemosyna uel pro munere accipitur, ut est illud: presbyteri duplici honore dignis habeantur, maxime, qui laborant in uerbo et doctrina. et in euangelio dominus disserit mandatum legis, in quo dicitur: honora patrem tuum et matrem tua m, non in uerborum sono, qui inopiam parentum cassa potest adulatione frustrari, sed in uictus necessariis ministrandis debere intellegi. iubente enim deo, ut filii alerentquae paruuli acceperant, scribae et pharisaei e contrario docebant filios, ut parentibus responderent: \'corban, hoc est donum, quod altari pollicitus sum et in templi dona promisi, si tu a me acceperis cibos, uertetur in tuum refrigerium\'. atque ita fiebat, ut egen
Abbreviated transcription (Latin):
suiq hoc mag̃ dicii ẽẽ consilii qd̃ ne contẽpnatur
ut hominis. sp̃c scĩ auctoritate confirmat: ut ñ
indulgens homo fragilitati carnis humane. sed
norũ puellarũ debet uidua blandiri: qd̾ ñ minus
sexagenariã electionẽ precipit. Neq enĩ innuptaᷤ
uel iuuenculas cogit. ut nubant: qui de nuptiis
quoq loquit᷑. Tempus breue ẽ: suꝑẽ. ut et qui hñt
uxores. si sint. quasi ñ hant. S de his uiduis dispu
tat. que suorũ nutriunt᷑ alim̃tis. que filiorũ & nepo¬
tũ ceruicib imponuntur. quib imꝑat. ut discãt
domũ suam colere. & remunerare parentes. suffi¬
cient᷑ eis tribuere: ut ñ grauet᷑ eccłia. ut possit cer¬
tis uidius ministrare. dequib scriptũ est. Hono¬
ra uiduas. que uere uidue sunt: hoc ẽ que omni
auxilio suorũ destitute st̃. q̃ manib suis labora¬
re ñ possunt. quas pauꝑtas debilitat. etasq confi¬

Expanded text:
suique hoc magis dicit esse consilii. quod, ne contemnatur suique hoc magis dicit esse consilii. quod, ne contemnatur ut hominis, spiritus sancti auctoritate confirmat, ut non indulgens homo fragilitati carnis humanae, sednorum puellarium debet uidua blandiri, quod non minus sexagenariae electionem praecipit. neque enim innuptas uel iuuenculas cogit, ut nubant, qui de nuptis quoque loquitur: t e mpus breue est; superest, ut et, qui habent uxores, sic sint, quasi non habeant, sed de rum nutriuntur alimentis, quae filiorum et nepotum ceruicibus inponuntur. quibus imperat, ut discant domum suam colere et remunerari parentes et sufficienter eis tribuere, ut non grauetur ecclesia et possit certis uiduis ministrare, de quibus scriptum est: honora uiduas, quae uere uiduae sunt, hoc est, quauxilio suorum sunt destitutae, quae manibus suis laborare non possunt, quas paupertas debilitat, aetasque confi
Abbreviated transcription (Latin):
cui uult nibat. tantũ in dño. Beatior aut̃ erit.
si sic ꝑmanserit. scd̾m meũ consiliũ. Puto autẽ.
qd̾ et ego spm̃ dei habeam. Et in hoc idẽ sensusc̃:
Uiuente uiro mulier alligata ẽ. te mortuo soluta.
Eigo matrimoniũ est uinculũ. et uiduitas solu¬
tio. Uxoror alligata ẽ uiro. & uir alligatus uxori:
intantũ ut siti corporis ñ habeant potestatẽ. et alt̾¬
utrũ debitũ reddant. nec possi nt habere pudicitie
ub̾tatẽ. qui seruiunt tdñatui nuptiarũ. Qd̃q addi¬
dit tantũ indño: amputat ethnicorũ coniuigia de
quib & inalio loco dixãt. Nolite uigũ ducere
cũ infidelib. Que eñĩ participatio uistitie cum
Que conuementia xp̃i cũ belial: Aut que pars fi¬
deli cũ infidelł: Qui consensus templo dĩ cum
ydolis: Ne scilicet aremꝰ in boue & asino. ne tu¬
nica nuptialis. uario sit texta subte mine  exte¬
plo tollit qd̾ concesserat. et quasi peniteat eum
sententie sueait. beatior erit. si sic ꝑmanserit.

Expanded text:
tum in domino. beatior autem erit, si sic permanserit secundum meum consilium. puto autem, quod et ego spiritum dei habeam. et in hoc idem sensus, quuiuente uiro mulier alligata est et mortuo soluta. ergo matrimonium uinculum est et uiduitas solutio. uxor alligata est uiro et uir alligatus uxori in tantum, ut sui corporis non habeant potestatem et alterutrum debitum reddant nec possint habere pudicitiae libertatem, qui seruiunt dominatui nuptiarum. quodque addidit: tantum in domino, amputat ethnicorum coniugia, de quibus et in alio loco dixerat: nolite iugum ducere cum infidelibus. quae enim participatquae conuentio Christi ad Belial aut quae pars fideli cum infidele? qui consensus templo dei cum idolis? ne scilicet aremus in boue et asino, ne tunica nuptialis uario sit texta subtemine. extemploque tollit, quod concesserat et, quasi paeniteat eum sententiae suae, retrahit: b e a tior erit, si sic permanserit,
Abbreviated transcription (Latin):
tius cũ recipe. qui ñ ħt decorẽ. nec faciem. homo
in plagis positus. et sciens ferre infirmitatem:
Et qͥcqͥd ad proposita respond̾o. scias me ñ confi¬
dentia respondisse sermonis. s eius exfide. qui
pollicitus est. aꝑios tuũ. et ego adimplebo ito¬
et quomodo uiuere debeat udua que sine lib̾is
de relicta est. Hoc idẽ et ineuãgłio legis doctor
interrogat. Magister qͥd faciens uitã etnã possi¬
debo: Cui respondit dñs. Mandata nosti : dicit il¬
le. Quȩ. Iħc aut̃ dix̃. Non honnicidiñ faciẽ. non
adult̾it̃. ñ furtũ. ñ salsũ testimoniũ. honorapatiẽ
⁊ matr̃ẽ. et diligeᷤ proxtinũ titũ sic̃ te ipfũ. Et nllo dicẽ¬
te. hec om̃ia feci. dñs intulit uinũ tibi de est. Si
uis ꝑfectꝰ ce: uade uende omĩa que habes. et da paci¬
ꝑib & ueni sequere me. Itaq. et ego tibi dñi nr̃i
respondebo sermonib. Siuis ẽe ꝑfecta. & touere

Expanded text:
tius eum recipe, qui non habet decorem nec faciem, homo tius eum recipe, qui non habet decorem nec faciem, homo in plagis positus et sciens ferre infirmitatem, et quicquid ad proposita respondero, scias me non confidentia respondisse sermonis, sed eius fide, qui pollicitus est: aperi os tuum et implebo iet quomodo vivere debeat vidua, quae sine liberis derelicta est. Hoc idem in Evangelio Legis Doctor interrogat: Magister, quid faciens vitam aeternam possidebo? Cui respondit Dominus: Mandata nosti? Dicit ille, Quae? Jesus autem dixit: Non homicidium facies, non adulterium, non furtum, non falsum dices testimoniem et diliges proximum tuum sicut te ipsum. et illo dicente: \'haec omnia feci\' \' dominus intulit: unum tibi deest. si uis esse perfectus, uade, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et ueni, sequere me. itaque et ego tibi domini nostri respondebo sermonibus: si uis esse perfecta et tollere
Abbreviated transcription (Latin):
miu̾m. qui illuminat omnẽ homtnẽ uenien¬
tẽ inhunc mundũ. et stat mediꝰ credentiũ. qui
in nomine eiꝰ fuerint congregati. Unde libere
profiteor nec dictũ suꝑbie ꝑtimesco. me scrib̾e
tibi ñ in doctis humane sapientie uerbis. quã
ds destructurus est. s inu̾bis fidei. spũalibus
spũalia cõparantẽ ut abyssus uet̾is testamenti.
inuocet abyssũ euagłicam inuoce catharacta¬
rũ idẽ propħarũ. et apłorũ suorũ. Et ueritas
dm̃ ꝑueniat usq ad mibes quib mandatũ est.¬
rigarent aruagentiliũ et torrentẽ spinarũ. ac
mare mortuũ dulcoratent. Oragͥ ut uerus hely¬
seus steriles mie & mortuas aquas uiuificet.
et apforũ salȩ quib dixa̾t uos estis sal terre.
meu snulftlstulũ condiat: quia om̃e sacrisici¬
um. qd̾ absq sale ẽ. dño non offertur. Nec
fulgore scłaris eloquentie delecteris. quam
uidit iħc quasi fulgur cadentẽ decelo: s po¬

Expanded text:
minum, qui inluminat omnem hominem uenienminum, qui inluminat omnem hominem uenientem in mundum et stat medius credentium, qui in nomine 2 eius fuerint congregati. unde libere profiteor - nec dictum superbiae pertimesco - me scribere tibi non in doctis humanae sapientiae uerbis, quam deus destructurus est, sed in uerbis fidei spiritalibus spiritalia conparantem, ut abyssus ueteris testamenti inuocet abyssum euangelicam in uoce cataractarum, id est prophetarum et apostolorum suorum, et ueritas domini perueniat usque ad nubes, quibus mandaturigarent arua gentilium et torrentem spinarum ac mare mortuum dulcorarent. ora igitur, ut uerus Heliseus steriles in me et mortuas aquas uiuificet et apostolorum sale, quibus dixerat: uos estis sal terr a e, meum munusculum condiat, quia omne sacrificium, quod absque sale est, domino non offertur. nec fulgore saecularis eloquentiae delecteris, quam uidit Iesus quasi fulgur cadentem de caelo, sed po
Abbreviated transcription (Latin):
snota utultu. fidei mͥ ardore notissima es. et de ex¬
tremis gallie finib in bethleemttico rure lattan¬
tẽ. ad respondendũ prouocas de scãrũ questum¬
culis scripturarũ ꝑ hominẽ dei filiũ ineũ apo¬
demuĩ cõmentariolũ dirigens. quasi uͦ ñ habe¬
as intua ꝓuincia disertos uiros et ind̾i lege ꝑfec¬
tos: nisi forte ex perimentũ magis nr̃i qtĩa doc¬
trmã fiagitas. & tus seire qͥd dehis quie abaliis
atidisti nos quoq sentiamꝰ. Maiores tui pate¬
ritis atq deifiditis. quorũ ait̃ antequã nasce¬
rer rethoricã rome docuit. alt̾ me iam adoles¬
centulo om̃s gallias prosa. uersuq suo iicistra¬
uit ingenio. iam dormientes et taciti me iure
reprehendunt. qd audeam adstirpem generis
sui quippiam musitarẽ. Licet concedens eis elo¬
quentie magnitudinẽ. & doctrinã scłariũ lit¬
terarum. merito subtrahã scientiã legis dei.
qua nemo acciꝑe potest. nͥ ei data fuit apatre lu¬

Expanded text:
nota uultu fidei mihi ardore notissima es. et de extremis Galliae finibus in Bethleemitico rure latitantem ad respondendum prouocas de sanctarum quaestiunculis scripturarum per hominem dei filium meum Apodemium commonitoriolum dirigens, quasi uero non habeas in tua prouincia disertos uiros et in dei lege perfectos, nisi forte experimentum magis nostri quam doctrinam flagitas et uis scire, quid de his, quae ab aliis audisti, nos quoque sentiamus. maiores tui Patera atque Delphidius, quorum alter, antequam ego nascerer, rhetoricam Romae docuit, alter me iam adulescentulo omnes Gallias prosa uersuque suo inlustrauit ingenio, iam dormientes et taciti me iure reprehendunt, quod audeam ad stirpem generis sui quippiam musitare, licet concedens eis eloquentiae magnitudinem et doctrinam saecularium litterarum merito subtraham scientiam legis dei, quam nemo accipere potest, nisi ei data fuerit a patre lu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino cuilibet gentis sint pauꝑes ꝓhibeamꝰ faci¬
endã elemosinã. s qua xp̃ianos. & credentes pauꝑeᷤ
meredulis pstramꝰ. et int̾ ipsosxp̃ianos sit mui¬
ta diuersitas utrũ peccator ansc̃s sit Unde et
apostolꝰ passuiã in om̃s miscctiã probans: infert
maxime indomesticos fidi. Domesticus fidei
est. qui eadẽ tibi religione coniungit᷑: quẽ a con¬
sortio frat̾nitatis peccata ñ separant. Qd si de
inimicis quoq nobis precipit᷑. ut si esurierint
demꝰ eis cybos. si sitierint demꝰ eis potũ. et hec faci¬
entes congregamꝰ carbones suꝑ caput corũ: quanto
partẽ accipiendũ est: s inbonã. Quando eñ mi¬
micis nr̃is prebemus beneficia. malitiã eorum

Expanded text:
beamus facibeamus faciendam elemosynam, sed quo Christianos et credentes pauperes incredulis praeferamus et inter ipsos Christianos sit multa diuersitas, utrum peccator an sanctus sit. unde et apostolus passiuam in omnibusmisencordiamprobansinfert: maxime in domesticos fidei. domesticus fidei est, qui eadem tibi religione coniungitur, quem a consortio fraternitatis peccata non separant. quodsi de inimicis quoque nobis praecipitur, ut, si esurierint, demus eis cibos, si sitierint, demus eis potum et haec facientes congregemus carbones super caput eorum, quanto partem accipiendum est, sed in bonam. quando enim inimicis nostris praebem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cͥct diues pro nobis pauꝑ factus est. qͥ loquitur
in .xxxuiiii. psalmo ego aut̃ mendicussũ et pau¬
ꝑł et dñs sollicitus est pro me. Statĩq .xl. psalini
de eo exndiũ est beatus qui intelligit suꝑ egenũ
& pauꝑem Intelligentia opusẽ: et post intelligen¬
tia beatitudine. quasit egenus & pauꝑ: ñ utiq ile
qui mendicitate & pauꝑtate atq scalore cooꝑtꝰ ẽ.
et tñ ñ recedit auitiis. s dequib apłs loquitur.
tantũ ut patiꝑũ memores e̾emꝰ. Ob quorũ refrige¬
ria laborabant paulus et barnabas in eccłiis gen¬
tiũ. ut collecta fiat. ꝑpͥmãsabbati. & hanc ipsã obla¬
tionẽ ñ ꝑalios. s ꝑse deferre festinant. his qͥ suas¬
proxp̃o amisere substantias qͥ ꝑsecutiones passi
sunt. qui dixcit̃ patri suo. et matri. uxorib et
ub̾is. ñ nouimꝰ uos hi ĩpleuert᷑ uoluntatem
patris. et audierunt dñm dicentẽ saluatorẽ mat̃
mca & fr̃s mei hi st̃. qͥ faciunt uoluntatẽ pai̾s mei.

Expanded text:
s pauper factus est, qui loquitur in tricesimo nono psalmo: ego autem mendicus sum et pauper, dominus sollicitus est pro me. statimque quadragesimi de eo exordium est: beatus, qui intellegit super egenum et pauperem. intellegentia opus est et post intellegentiam beatitudine, qui sit egenus et pauper, non utique ille, qui mendicitate et squalore coopertus est et tamen non recedit a uitiis, sed de quibus apostolus loquitur: tantum ut pauperum memores essemus, ob quorum refrigeria laborant Paulus et Barnabas in ecclesiis gentium, ut collectae fiant per primam sabbati, et hanc ipsam oblationem non per alios, spro Christo amisere substantias, qui persecutiones passi sunt, qui dixerunt patri suo et matri, uxoribus et liberis: Non novimus vos . Hi impleverunt voluntatem Patris, et audierunt dicentem Dominum Salvatorem, Mater mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt voluntatem Patris mei
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ celorũ. Alioqͥn zacheus publicanꝰ. quẽ
ditissimũ scͥptura cõmemorat. contͣ hanc sen¬
tentiã saluatus uidebitur. S qͦmͦ qd̾ aprid
homines impossibile ẽ apud dm̃ possibile si¬
ant. apłi consiliũ docet scribentis ad timothe¬
um. Diuitib huiꝰ scłi p̃cipe. ñ suꝑbe saꝑe. nec
sꝑare inincerto diuitiarũ suarũ:. s in ded ui¬
uo. qͥ prestat nobis om̃ia abundant̃ ad fruendũ.

Expanded text:
regnum dei. alioquin Zacheus publicanus, quem regnum dei. alioquin Zacheus publicanus, quem ditissimum scriptura commemorat, contra hanc sententiam saluatus uidebitur. sed quomodo, quod apud homines inpossibile est, apud deum possibile fiat, apostoli consilium docet scribentis ad Timotheum: diuitibus huius saeculi praecipe non superbire nec sperare in incerto diuitiarum, sed in deo uiuo, qui pr
Abbreviated transcription (Latin):
seruus et dñs docuit anime libertatẽ. ñ ne pꝰ
pharaonẽ regiis ornatus insignib. sic carus¬
deo fuit. ut suꝑ om̃s patriarchas duarũ tribu¬
um pat̾ fieret: Baniel & tres pueri sic p̃erant
babylonte oꝑib. et erant int̃ pͥncipes ciuita¬
tis. ut habitu nabuchodonosor. do mente serui¬
rent. Mardocheus & hester. int̾ purpurã seri¬
cũq et gemias. suꝑbiam humilitate uicert:
tantiq fuere meriti. ut capti uictorib imꝑarẽt.
hec illuc tendit oratio. ut ostendã ui uenẽ me¬
ũ. coniunctionẽ regalis sanguinis. et affluen¬
tiam diuitiarũ. atq insignia potestatis mat̾i¬
am habuisse uirtutũ: dicente eccłiaste Sicut
protegit sapientia. sic ꝓtegit & pecunia. Nec
statim illud. huic testimonio putemꝰ ad u̾sum:
am̃dico uobis difficile diues intrabit in reg¬
nũ celorũ. Et it̾m. Dico uobis. faciliꝰ ẽ camelũ
ꝑforam̃ acus transire: quã diuitẽ intrare in

Expanded text:
seruus et dominus docuit animae libertatem, nonne post seruus et dominus docuit animae libertatem, nonne post Pharaonem regis ornatus insignibus sic deo carus fuit, ut super omnes patriarchas duarum tribuum pater fieret? Danihel et tres pueri sic praeerant Babyloniae operibus et erant inter principes ciuitatis, ut habitu Nabuchodonosor deo mente seruirent. Mardocheus et Hester inter purpuram, sericum et gemmas superbiam humilitate uicerunt tantique fuere meriti, ut captiui uictoribus imperarent. Haec illo tendit oratio, ut ostendam iuuenem meum coniunctionem regalis sanguinis et affluentiam diuitiarum atque insignia potestatis materiam habuisse uirtutum dicente Ecclesiaste: sicut protegit sapientia, sic protegit et pecunia. nec statim illud huic testimonio putemus aduersum: amen dico uobis: difficile diues intrabit in regna caelorum. et rursum dico uobis: facilius est camelum per foramen acus transire quam diuitem intrare in
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis om̃e consortiũ. cũ monachis haberet
&eclericis. tantasq elemosinas faceret inpopulis
ut fores eius. pauꝑũ acdebiliũ obsident exami¬
na:certe sic semꝑ orans dm̃. ut illi qd̾ optimum
c̃et ueniret. Raptus est. ne malitia ĩ mutaret m̃¬
tẽ eius. quia placita erat do anima illiꝰ. Unde
& ego possũ suꝑeo. uere abuti apłi uoce di¬
et oꝑat iustitiã. acceptꝰ ẽ illi. Nicħ nocuit illi mi¬
litanti paludamentũ. et balteus & apparitorum
cat᷑ue. quia sub habita alt̾ius. alt̾i militabat
sicũt econtrario nichil prodest aliis uile palli¬
olũ. furua tunica. corporis illuiies. et simula¬
ta pauꝑtas. si nominis dignitatẽ oꝑib destru¬
ant. Legimꝰ et in euãgło de alio centurione.
dni testimoniũ. nec in istł tantã fidẽ inueni.
& ut ad suꝑiora redeamꝰ. ioseph qui et ineges¬
tate & indiuitiis dedit exꝑim̃ta uirtutũ. qui

Expanded text:
nitatis omne consortium cum monachis haberet nitatis omne consortium cum monachis haberet et clericis tantasque elemosynas faceret in populis, ut fores eius pauperum atque debilium obsiderent examina; certe sic semper orans deum, ut illi, quod optimum esset, eueniret. raptus est, ne malitia inmutaret mentem eius, quia placita deo erat anima illius. unde et ego possum uere super eo abuti apostoli uoce diet operatur iustitiam, acceptus est illi. nihil nocuit militanti paludamentum et balteus et apparitorum cateruae, quia sub habitu alterius alteri militabat, sicut e contrario nihil prodest aliis uile palliolum, furua tunica, corporis inluuies et simulata paupertas, si nominis dignitatem operibus destruant. legimus et in euangelio de alio centurione domini testimonium: nec in Israhel tantem fidem inueni. et ut ad superiora redeamus, Ioseph, qui et in egestate et in diuitiis dedit experimenta uirtutum, qui