comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñtiatio a monasticȩ ꝓfessio disciplinȩ.
nom̃ abbatis. Abbas fuit: & ego. Oab¬
bas: ⁊ abbas. Onom̃ unũ: s in altero
sola magni noĩs umbra. Minsteriũ
unũ. s heu me qͣm dissimiles minist̾.
qͣntum ministratio ipsa dissimilis.
Ue mͥ si tam sõge fuero ate beate bene¬
dicte infuturo: q̃m atuȩ uestigiis scĩ¬
tatis. longe cẽ reꝑiorinp̃senti. S ñ mͥ
hoc apuduos ꝑorare necẽe est. Scio qd̃

Expanded text:
nuntiatio, et monasticae professio disciplinae; nuntiatio, et monasticae professio disciplinae; nomen abbatis. Abbas fuit, et ego. O abbas, et abbas! Nomen unum, sed in altero sola magni nominis umbra. Ministerium unum, sed heu me! quam dissimiles ministri, quantum ministratio ipsa dissimilis! Vae mihi, si tam longe a te fuero, o beate Benedicte, in futuro, quam a tuae vestigiis sanctitatis longe esse reperior in praesenti. Sed non mihi haec apud vos perorare necesse es
Abbreviated transcription (Latin):
onuenientib
uob̾ inunũ ad
audiendũ uer¬
bum salutis. magnꝰ michi timor frẽs
mer ne qͥs forte minꝰ digne illud recipi¬
at. & ñ sicut recipiendum ẽ uerbũ dei.
Scio enĩ terram quȩ sepiꝰ suꝑuemientẽ
in se recipit ymbrem sifructũ ñ fecerit
repbam ẽẽ ce ꝑximam maledicto. At e¬
g utiq si possem. benedictioẽs illi dare
mallem: ae ñ maledictiones. Immo uͦ
ipsam benedictionẽ cȩlestis patͥs ur̃i ñ
cipitis ꝑ os meum. opto uob bñdictionẽ
manere semꝑ nec in maledictionẽ pos¬
se mutari. Celebramꝰ hodie magistri
nr̃i głosi benedicti natale ꝓ eo uob̾ &
de eo sollemnis exmore sermo debetur
Cuiꝰ dulcissimũ nom̃ cum om̃i uob io
cunditate. amplectendum ẽ ce honorã¬
dñ: qm̃ ipse dux ur̃ ipse magister &e le.¬
gifer ur̃ est. Belector quid̾̃e ce ego in ipsiꝰ
memona licet ñ sine meo rubore bãti huiꝰ
patͥs nom̃ audiã memorari. Est enĩ mͥ
de ipsitis imitatione uob̾cũ scłi abre¬

Expanded text:
onvenientibus vobis in unum ad audiendum verbum salutis, magnus mihi timor est, fratres mei, ne quis forte minus digne illud recipiat, et non sicut recipiendum est verbum Dei. Scio enim terram, quae saepius supervenientem in se receperit imbrem, si fructum non fecerit, reprobam fore, et proximam maledicto . Et ego utique, si possem, benedictiones vobis dare mallem, et non maledictiones. Imo vero ipsam benedictionem coelestis utique Patris cipitis per os meum opto vobis benedictionem manere semper, nec in maledictionem posse mutari. 2. Celebramus hodie magistri nostri gloriosi Benedicti natale: pro eo vobis et de eo solemnis ex more sermo debetur. Cujus dulcissimum nomen, cum omni vobis jucunditate amplectendum est et honorandum; quoniam ipse dux noster, ipse magister et legifer noster est. Delector quidem et ego in ipsius memoria, licet non meo sine rubore beati hujus patris nomen audeam memorare. Est enim mihi de ipsius imitatione vobiscum saeculi abre
Abbreviated transcription (Latin):
huis mundi sequebant᷑ quȩ stul¬
ticia ͤ apud dm̃. & prudentiam car¬
nis quȩ mortem opatur & inimi¬
ca ẽ o: ip̃i dnõ adheserunt. Scan¬
dalizati enĩ illi audientes de sacra¬
mento carnis & sangͥnis ułtra non
erant cum eo. Discipłi uͦ interro¬
gati ance ip̃i uellent abire: respon¬
derunt. Ad quem ibimus: Uer¬
ba uite ȩternȩ habes. Necesse ha¬
bemus fr̃s hanc prudentiam imi¬
tari. quia muiti aahuẽ ałihũ am¬
dum s. passionib eius. Hoc enim
&e uerbum illud ce ip̃m sacram̃tũ
significat: ex cunc autem scandali¬
zantur. & abeunt retro dicentes:
quia durꝰ est hic sermo. Nos cũ
apłis prudentes si mꝰ. ⁊ dicamꝰ.
Dñe ad quem ibimus: uerba uitȩ
ȩternȩ habes. Nondiscedimꝰ ate:¬
& uiuificabis nos. Non in solo
pane uiuit homo: s inomĩ uer¬
bo quod. ꝓcedit de ore cłi. Non
solus mundus habet delectatio¬
nem: s multo maiorem in uerbiᷤ

Expanded text:
 quae stultitia est apud Deum; et prudentiam carnis, quae mortem operatur, et inimica est Deo; ipsi Domino adhaeserunt. Scandalizati enim illi audientes de sacramento carnis et sanguinis, ultra non ibant cum eo. Discipuli vero interrogati, an et ipsi vellent abire, responderunt: Ad quem ibimus? verba vitae aeternae habes. Necesse habemus, fratres, hanc prudentiam imitari; quia multi adhuc amdum scilicet passionibus ejus hoc enim et verbum illud et ipsum sacramentum significat: extunc autem scandalizantur et abeunt retro dicentes, quia durus est hic sermo . Nos cum apostolis prudentes simus, et dicamus: Domine, ad quem ibimus? verba vitae aeternae habes, Non discedimus a te, vivificabis nos. Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei . Non solus mundus habet delectationem, sed multo major est in verbis
Abbreviated transcription (Latin):
kãĩ exinanite uos. humiliate uos:
seminate uos. ꝑdite uos. Seri¬
nate corpꝰ animale: & resurget
corpꝰ spũale. Perdite animas
urãs: & in uitam ȩternã serua¬
bitis eas. Tultis nosse quomͦ id
fecerit apłs ip̃e qui docuit: Siue
qui m̃te excalimus dõ. siue sobrii
sumꝰ uob̃. Quid gͦ tibi: Ego inqͥt
factus sum tanqͣm uas ꝑditum
Bene se ipm̃ perdit. qui nũqͣm ali¬
quid ꝓ se facit: s omĩs euis inten¬
tio & om̃e desiderium tendit ad
dei płacitum. & utilitatera frm̃
suoꝵ. Infelix eñi qui seminat
incarne: quia de carne metet
quas. S quomͦ suꝑ om̃s aquase
Forte ce suꝑ eas de quib legitur:
et aquȩ quȩ suꝑ celos sunt lau

Expanded text:
i, exinanite vos, humiliate vos, seminate vos, perdite vos. Seminate corpus animale, et resurget corpus spirituale. Perdite animas vestras, et in vitam aeternam servabitis eas. Vultis nosse quomodo id fecerit Apostolus ipse qui docuit? Sive, inquit, mente excedimus Deo; sive sobrii sumus, vobis . Quid ergo tibi? Ego, inquit, factus sum tanquam vas perditum . Bene seipsum perdit, qui nihil unquam pro se facit; sed omnis ejus intentio et omne desiderium tendit ad Dei placitum, et utilitatem fratrum suorum. Infelix enim qui seminat in carne, quia de carne metet quas . Sed quomodo super omnes aquas? Forte et super aquas, de quibus legitur: Et aequae quae super coelos
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ꝓficiunt plantȩ. ibi plena spica.
ibi centesimꝰ oritur fructꝰ. uxta il¬
lud. & ualles habundabunt frum̃¬
to. Audis quia uallis ub̃iq laudat᷑.
ubiq humilitas predicatur: Ibi pła
tare tibi decursus aquarũ. quia ibi
copia gr̃e spiritalis. & aquȩ quȩ suꝑ
cȩlos sunt laudant nom̃ dñi. ĩ est
cȩlestes bñdictiones faciunt ut laud̃e
mus ut ñ arescamꝰ ñ moueamur quo¬
cũq flatu. sic̃ scriptum ẽ. Si spc̃ ha¬
bentis potestatem suꝑ te irruuit: lo¬
cum cuum ne deseras. Nulla enĩ
radicati atq fundati. Sic plantatꝰ
secus decursus aquarũ sc̃s iste con¬
fessor dm fructum suum dedit in
tempore suo. Sunt enĩ qui fruc¬
tum ñ faciunt. sunt qui faciunt
s ñ suum: sunt qui faciunt suũ.
s ñ in tempore suo. Sunt inqͣm
arbores infructuose ut quertꝰ & ul¬
mus. & siluestres arboies aliȩ. sed̃
hui modi nemo plantat in orto suo.
quia faciunt fructum. & siquẽ faci¬

Expanded text:
ibi proficiunt plantae, ibi plena spica, ibi proficiunt plantae, ibi plena spica, ibi centesimus oritur fructus, juxta illud, Et valles abundabunt frumento . Audis quia ubique vallis laudatur, ubique humilitas praedicatur. Ibi ergo plantare, ubi decursus aquarum; quia ibi copia gratiae spiritualis; et aquae quae super coelos sunt, laudant nomen Domini, id est, coelestes benedictiones faciunt ut laudetumus, ut non arescamus. Non moveamur quocunque flatu, sicut scriptum est: Si spiritus habentis potestatem super te irruerit, locum tuum ne deseras . Nulla enim mis in humilitate radicati atque fundati. Sic plantatus secus decursus aquarum sanctus iste confessor Domini, fructum suum dedit in tempore suo. 5. Sunt enim qui fructum non faciunt: sunt qui faciunt, sed non suum: sunt qui faciunt suum, sed non in tempore suo. Sunt, inquam, arbores infructuosae, ut quercus et ulmus, et silvestres aliae arbores; sed hujusmodi nemo plantat in horto suo, quia non faciunt fructum: et si quem faci
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtutem & di sapientiam: si uesteᷤ¬
temptabo uł ramos cedere de ar¬
borib. ut tante ꝓcessioni uł parũ
aliquid ñ desit ministerii mei.
Arbor fuit bãtus benedictꝰ grandẽ
atq fructifera: canqͣm lignũ quod
plantatum ẽ secus decursꝰ aquarũ
Ubi sunt decursus aquarum:. Pro¬
fecto inuallib: quia int̾ medium
montiũ ꝑtͣnsibunt aquȩ. Quis e¬
nĩ non uideat etiã hos torrentes.
montiũ ardua declinare: & mediã
ad humilitatem semꝑ diuertere
uallis: Sic ꝓfecto sic ds suꝑbis resi¬
stit. humilib aut̃ dat grãm. Secti¬
rus hic fige pedem quioq es ium̃¬
tum xp̃i. suꝑ hunc ramũ innitere.
semitã uallis incede. Nimirum
in monte sedem sibi constituit ser¬
pens antiquus mordens ungulaᷤ
equr. ut cadat ascensor eius retro.
Propterea uallem magis elige
ad ambulandũ: uallem elige
ad plantandum. Neq enĩ uel
inserendis arborib montana sole¬
mꝰ eligere: qd frequent̾ arida sint¬
& petrosa. In uallib pinguedo est.

Expanded text:
tutem, et Dei sapientiam : si non hatentabo vel ramos caedere de arboribus, ut tantae processioni vel parum aliquid non desit ministerii mei. 4. Arbor fuit beatus Benedictus, grandis atque fructifera, tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . Ubi sunt decursus aquarum? Profecto in vallibus; quia inter medium montium pertransibunt aquae. Quis enim non videat etiam torrentes montium ardua declinare, et mediam ad humilitatem semper devertere vallis? Sic profecto, sic Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Securus hic fige pedem, quicunque es jumentum Christi, super hunc ramum innitere, semitam vallis incede. Nimirum in monte sibi sedem constituit serpens antiquus, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro: propterea vallem magis elige ad ambulandum, vallem elige ad plantandum. Neque enim vel in serendis arboribus montana solemus eligere, quod frequenter arida sint et petrosa. In vallibus pinguedo est:
Abbreviated transcription (Latin):
consũmatio felix. & mors p̃ciosa. Ha
bes ineugłio tͥahec: ipso tͥ sermone dñi
commñdata. Beati unqͥt pauꝑes: bea¬
timites. beati qui lugent. Beati qui
futura sapiunt pre desiderio celesti¬
um int̃no quod̾a sapore m̃tis p̃senti¬
a respuentes. Bcati qui nouissima
ꝓuident: in mansuetudine suscipite
insitũ uerbum. quod eoꝵ saluare arãs po¬
test. & pictate cordis ad futurã tendũt
hereditatem. Beati qui pͥstinũ intel¬
ligentes errorem: crebris lauant la¬
cͥmis lectum suũ. Uides quid op¬
tat uir sc̃s. quid optinere cupit eis
ꝓ quib orat: Utinatu imqͥt sapent
& intellig̾ent: ac nouissima ꝓuide¬
rent. Ac si manifestĩ dicat. Utinã
esset in eis sp̃c sapientiȩ: &e intelli¬
gentiȩ. atq consilii. Utinam hec in
tellectu p̃terita pecc̃a damnemꝰ. ut
ꝑuideamꝰ futura consilio. Utinam
sapiamꝰ ad p̃sentis uitȩ mod̾ationẽ:
utinã intelligamꝰ ad p̃teritȩ correp¬

Expanded text:
consummatio felix, et mors pretiosa. 8. consummatio felix, et mors pretiosa. 8. Habes in Evangelio tria haec ipsa, tibi sermone Domini commendata: Beati, inquit, pauperes, beati mites, beati qui lugent . Beati qui futura sapiunt, prae desiderio coelestium interno quodam sapore mentis praesentia respuentes. Beati qui novissima provident, in mansuetudine suscipientes insitum verbum, quod eorum salvare animas potest, et pietate cordis ad futuram tendunt haereditatem. Beati qui pristinum intelligentes errorem, crebris lavant lacrymis lectum suum. Vides quid optat vir sanctus, quid obtinere cupit eis, pro quibus orat? Utinam, inquit, saperent, et intelligerent, ac novissima providerent! Ac si manifestius dicat: Utinam esset in eis spiritus sapientiae, et intelligentiae, atque consilii! Utinam haec in ntellectu praeterita peccata damnemus, ut provideamus futura consilio! Utinam sapiamus ad praesentis vitae moderationem! utinam intelligamus ad praeteritae correc
Abbreviated transcription (Latin):
porib: ut et̃nitatis quedã imago
reformari uideat᷑ in nobis. p̃sen¬
hec nemꝑe sp̃alis est exercitii sũma.
hec forma studiĩ spãlis. ut sapien¬
t̃ disponamꝰ p̃sentia nr̃a. recogite¬
mus in amaritudine anime nr̃ȩ
precerita. futura quoq sollicitate
ꝓiudeamꝰ. Sobrie & iuste ce pie
iuiuamus in hoc scło ait apłs. ut
uideł inp̃senti sobrietas obser¬
uet᷑. ut iuista fatisfactione p̃te¬
rita quȩ nob̾ sine fructu salutis prete¬
riere tempora redimant᷑. ut pietatis
clypeum ĩminentib de futuro ꝑicsis
opponamꝰ. Sola ẽ enĩ que ad ominia
ualet ꝑietas. cultꝰ scilicet dĩ humilis
& deuotꝰ. nec aliter nobis ẽ ꝓuidere
nouissima nͥ ut uniuersã quȩ nob̾ ĩminere
uidentur ꝑicula sedula nobiscũ cogi¬
tatione u̾santes. discamꝰ de nra omĩ¬
no indust̾ͥa. mag̃ aũ de nr̃is diffide¬
re meritis. & soli diuinȩ nos ꝓtectioĩ
datũ optimum & donum ꝑfectum ẽ

Expanded text:
poribus, ut aeternitatis quaedam imago poribus, ut aeternitatis quaedam imago reformari videatur in nobis, praesenHaec nempe spiritualis est exercitii summa, haec studii spiritualis; ut sapienter disponamus praesentia nostra, recogitemus in amaritudine animae nostrae praeterita, futura quoque 993 sollicite provideamus. Sobrie, et juste, et pie vivamus in hoc saeculo, ait Aposticet in praesenti sobrietas observetur: ut justa satisfactione praeterita, quae nobis sine fructu salutis praeteriere, tempora redimantur; ut pietatis clypeum imminentibus de futuro periculis opponamus. Sola est enim quae ad omnia valet pietas, cultus scilicet Dei humilis et devotus: nec aliter nobis est providere novissima, nisi ut universa, quae nobis imminere videntur pericula, sedula nobiscum cogitatione versantes, discamus de nostra omnino industria, magis autem de nostris diffidere meritis, et soli divinae nos protectioni datum optimum, et donum perfectum est
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere uita iustoꝵ: s morte eorũ
mori multomag̃ desideremus.
Sapiencia enĩ iustoꝵ nouissima pre¬
fert: ibi nos iudicans ubi inuen̾it.
Omnino necesse est uitȩ p̃sentis finẽ
futurȩ coherere pͥncipio: nec ibi to¬
lerabilis dissimilitudo ẽ. Sicut e¬
consuere aut colligare uoluerit
minꝰ de reliquis partib curans
ipsa que sibi copulanda sunt capi¬
ta. uniformit̃ parat. ne dissideant
a seipsis. ita dico uobis qnͣtum libet
extiterit conuersatio sp̃alis. si carna¬
lis fuerit consummatio nr̃a uitȩ
illi sp̃ali penitꝰ ñ coheret. neq caro
ce sanguis regnũ di pot̾unt posside¬
re. Fili ait sapiens memorare nouis¬
sima tua: & ñ peccabis. Nimirũ qd̃
bec maxime recordatio faciat timo¬
ratum. timor expellat peccatũ. ne¬
gligentiam ñ admictat. Hinc ce
derent. In quib utiq uerbis tria que¬
dam nob̾ uideo comm̃dari: sapĩam.
intelligñtiam. ꝓuidentiam. Arbi¬
trͦ sane trib eas assignari posse tẽ¬

Expanded text:
vivere vita justorum, sed morte eorum mori multo magis desideremus. Sapientia enim justorum novissima praefert, ibi nos judicans, ubi nos invenerit. Omnino necesse est vitae praesentis finem futurae cohaerere principio, nec ibi tolerabilis dissimilitudo est. Sicut e, cinctoria consuere aut colligare voluerit, minus de reliquis partibus curans, ipsa quae sibi copulanda sunt capita, uniformiter parat, ne dissideant a se ipsis; ita dico vobis, quantumlibet exstiterit conversatio spiritualis, si carnalis fuerit consummatio nostra, vitae illi spirituali penitus non cohaeret, nec caro et sanguis regnum Dei poterunt possidere. Fili, ait Sapiens, memorare novissima tua, et non peccabis . Nimirum quod haec maxime recordatio faciat timoratum; timor expellat peccatum, negligentiam non admittat. 7. Hinc et derent! In quibus utique verbis tria quaedam nobis video commendari; sapientiam, intelligentiam, providentiam. Arbitror sane tribus eas assignari posse tem
Abbreviated transcription (Latin):
impinguat᷑ qui increpatꝰ benigne
accipit: mansuete respondet. libent
em̃dare conatur: Hec plane salu¬
bris & fecunda impinguatio ẽ. ut
oleum aũ pecc̃oris ñ impinguat
capt meum. Ex ea siquidem pin¬
guedine quã gen̾at oleum pec̾co¬
ris abundantiꝰ pullulant spinȩ &
tͥbuli. & omĩs radix amaritudinis
germinat copiosius. Itaq qui iusto
satis indicat quẽ admodu suscipi¬
enda sit. quã benigno animo. quã
deuota m̃te. qnͣtaq ei gr̃a sit habñ¬
da. Sic enĩ accipientib nobis erit
impͥnguatio salubs. ñ fertilis ui¬
cioꝵ quẽ ad mod̾u oleum pecc̃oris:

Expanded text:
impinguatur, qui increpatus benigne impinguatur, qui increpatus benigne accipit, mansuete respondet, libenter emendare conatur? Haec plane salubris et fecunda impinguatio est, utoleum autem peccatoris non impinguet caput meum. Ex ea siquidem pinguedine, quam generat oleum peccatoris, abundantius pullulant spinae et tribuli, et omnis radix amaritudinis germinat copiosius. Itaque qui justorsatis indicat quemadmodum suscipienda sit, quam benigno animo, quam devota mente; quantaque ei gratia sit habenda. Sic enim accipientibus nobis erit impinguatio salubris, non fertilis vitiorum, quemadmodum oleum peccatoris,
Abbreviated transcription (Latin):
hec ipsa pluuia ẽ quã accipitis ꝑ os
meum: s qñ de flumine cuꝰ impecꝰ
letificat cuutatem di. & torrente uo¬
luptatis illiuis aliqua suꝑ uos dum
De his loquim stillicidia stillare
contigerit. Sed necesse habeo int̾dũ
cirtum fod̃e: qñquid̾e posuerunt
custodem & cultorem in uineis. Heu
qui meam ñ colui nec custodiui.
Necesse habeo tñ dum hunc occu¬
po locum. & circumfodere non oni¬
qͣm & appon̾e stercora Molestum
id quidem s dissimulare ñ audeo:
sciens multo amplius securim no¬
citurã qmͣ sarculum. ignem qͣm
simum. Itaq ce arguere & increpa¬
re interdum necesse est: nec ignoro
fimum esse u̾bum increpatorium.
uerbũ imꝓꝑii: & quod si ñ excuset
necessitas. ipsum quoq minꝰ deceat
ꝓferentem. S quid agimꝰ qd hoc fimo
& si aliquos inpinguari: s alios ꝑla¬
ne & lapidari &e indurari uidemꝰ:
Hinc namq scͥptum ẽ. De st̾coribus
boum lapidabitur piger. Annon

Expanded text:
haec ipsa pluvia est, quam accipitis per os haec ipsa pluvia est, quam accipitis per os meum, si quando de flumine, cujus impetus laetificat Dei civitatem, et torrente voluptatis illius aliqua super vos, dum de eis loquimur, stillicidia stillare contigerit. 3. Sed necesse habeo interdum circumfodere, quandoquidem posuerunt me custodem et cultorem in vineis. Heu! qui meam non colui, nec custodivi, necesse habeo tamen, dum hunc occupo locum, et circumfodere nonnunquam, et apponere stercora. Molestum id quidem, sed dissimulare non audeo: sciens multo amplius securim nocituram, quam sarculum; ignem, quam fimum. Itaque et arguere, et increpare interdum necesse est: nec ignoro fimum esse verbum increpatorium, verbum improperii, et quod si non excuset necessitas, ipsum quoque minus deceat proferentem. Sed quid agimus, quod hoc fimo etsi aliquos impinguari, sed alios plane et lapidari, et indurari videmus? Hinc namque scriptum est: De stercore boum lapidabitur piger . An non
Abbreviated transcription (Latin):
arboris ẽponenda: Et ego dico uobis
siminꝰ boni in scłarib inuenerit. ma¬
iorem in eis dns habiturꝰ est patienti¬
am. quã in uobis quib cȩlestium
consolationũ pluiam uoluntari¬
am segregauit. quib ñ sarculꝰ disci¬
plinȩ. ñ pauꝑtatis & uilitatisstercora
defuerunt. Annon st̾tora sunt abho¬
minationes egyptioꝵ. quas immola¬
nĩ do nr̃o: Stercora plane uilia ad as¬
pectum: s ad fructum utilia. Non
refugiat hanc feditatem qͥ fecundi¬
tatem desiderat: siquide ex deformi
st̾coꝵ aceruo qui portat᷑ inagrum
formosus surget aceruus manipu¬
loꝵ qui reportatur ex agro. Propter¬
ea ñ uilescat uob̾ ulitas p̃ciosa: sed
p̃ciosius cunctis thesauris egypti.
xp̃i imꝓperium estimate. Uerum¬
tñ terrenum habentib sterquilini¬
um ipsa quoq celestis ñ deest pliuua.
que ẽ oĩonum deuotio. iocunda ru¬
minatio ꝑsalmodiȩ. dulcis medita¬
tio consolatio scͥpturarũ: Deniq &

Expanded text:
arboris est ponenda? 2. Et ego dico vobis, arboris est ponenda? 2. Et ego dico vobis, si minus boni in saecularibus invenerit, majorem in eis Dominus habiturus est patientiam quam in nobis, quibus coelestium consolationum pluviam voluntariam segregavit: quibus non sarculus disciplinae, non paupertatis et vilitatis 991 stercora defuerunt. An non stercora sunt abominationes Aegyptiorum, quas immolamus Deo nostro? Stercora plane vilia ad aspectum, sed ad fructum utilia. Non refugiat hanc foeditatem, qui fecunditatem desiderat: siquidem ex deformi stercorum acervo, qui portatur in agrum, formosus surget acervus manipulorum, qui reportabitur ex agro. Propterea non vilescat vobis vilitas pretiosa; sed pretiosius cunctis thesauris Aegypti, Christi improperium aestimate. Verumtamen terrenum habentibus sterquilinium, ipsa quoque coelestis non deest pluvia: quae est orationum devotio, jucunda ruminatio psalmodiae, dulcis meditatio, consolatio Scripturarum. Denique et
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ isti quoꝵ sollemnis hodie pas¬
sio celebratur: multã nob̾ de se
loq̃ndi causam. multã quoq mat̾ĩam
p̃buere. Uerum ego unũ timeo: ne
tociens audita uerba salutis uilesce¬
re nob̾ incipiant tamqͣm uerba. Uilis
p̃cũ. nualiꝰ soliditatis. Aerem uer¬
berat uitde & uerbũ dicit᷑: & sicut
folium quod uento rapit effluit.
ce ñ est qui consideret. Nemour̃m frc̃
uerbũ dĩ. Dico enĩ uob̾ bonũ illi fuis¬
set: si ñ audisset homo ille. Fructꝰ
uitȩ sunt uerba di. ñ folia. & si folia
sed aurea sunt. Promde ñ paruipen¬
dant᷑. ñ ꝑtͣnseant. ñ pret̾uolent: ipsa
quoq colligite fragmĩta. ne ꝑeant.
Terra enĩ quȩ sepius suꝑuenientem
susceꝑit ymbrem. & ñ fecerit fructũ:
terra reꝓba ẽ ꝓrima maledicto. Sic
ce ea que in eugłio sterilis ficulnea le¬
gitur: si postea qm foderit circa eam
uineȩ cultor atq miserit stercora. ni¬
chilominus sterilis inuenta fu̾it.
nonne iam securis ad radicem illius

Expanded text:
i isti, quorum solemnis hodie passio celebratur, multam nobis de se loquendi causam, multam quoque materiam praebuere. Verum ego unum timeo, ne toties audita verba salutis vilescere nobis incipiant tanquam verba. Vilis pretii, nullius soliditatis. Aerem verberat, unde et verbum dicitur: et sicut folium quod vento rapitur, effluit, et non est qui consideret. Nemo vestrum, verbum Dei. Dico enim vobis: Bonum illi fuisset, si non audisset homo ille. Fructus vitae sunt verba Dei, non folia; et si folia, sed aurea sunt. Proinde non parvipendantur, non pertranseant, non praetervolent. Ipsa quoque colligite fragmenta ne pereant. Terra enim, quae saepius supervenientem susceperit imbrem, et non fecerit fructum, terra reproba est, proxima maledicto . Sic et ea quae in Evangelio sterilis ficulnea legitur, si posteaquam foderit circa eam vineae cultor, atque miserit stercora, nihilominus sterilis inventa fuerit , nonne jam securis ad radicem illius
Abbreviated transcription (Latin):
matia gaudioꝵ. Inhis gͥ festũ agens
ce diem letum: sine dubio spm̃ spon¬
tu sicut habes in psalmo. p̃ciosa est
mors scõꝵ. Qnͣtos enĩ dum pat̾attur
apłi credimus affuisse. qui nequa¬
Nisisunt enĩ oculis insipientium
mori: & estimata ẽ afflictio exitus

Expanded text:
materia gaudiorum. In his igitur festum agens materia gaudiorum. In his igitur festum agens diem et laetum, sine dubio spiritum spontu, sicut habes in psalmo: Pretiosa est mors sanctorum . Quantos enim, dum paterentur apostoli, credimus adfuisse, qui nequaVisi sunt enim oculis insipientium mori, et aestimata est afflictio exitus
Abbreviated transcription (Latin):
huc & morituri imꝑiũ uitȩ oemor¬
tis uidebantur habere. solo nimi¬
rum uerbo mortificantes uulos remor¬
tuos suscitantes: qntomag̃ nunc ho
norificati sunt nimis. nimis conforta
tur: numqͥd natiuitatis seu conu̾si¬
onis eoꝵ aut certȩ uitȩ uł miracło¬
nataliciũ celebrastis. Ille enĩ nascẽs
honoratur: quia nascitur sc̃ificatus.
Deniq in iohanne solo celebrior ẽ pas
euidentiꝰ tñ natus ꝓ eo ẽ nimirum
homo missus adõ. qui in hoc natꝰ ẽ
hodie recensemꝰ. sicut cet̾is diebus ali¬
is. altius quid̃e ꝯuersio. altius de car¬
cere liberatio facta ꝑ angłm festiuis
ȩccłiȩ gaudiis ad memoriam reuoca¬
tur: mortẽ specialiꝰ uenerat᷑. qm nicħ
int̃ homines humano iudicio ꝑlus
cantis. Mortem siquid̃e apłoꝵ in
eoꝵ recolit sollemnitate precipua.
hodie nimirũ petrꝰ crucifixus est.
hodie decollatꝰ est ꝑaulꝰ Hec hodier¬
nȩ causa festiuitatis: hec p̃sentium

Expanded text:
huc et morituri imperium vitae et morhuc et morituri imperium vitae et mortis videbantur habere, solo nimirum verbo mortificantes vivos, et mortuos suscitantes: quanto magis nunc, cum honorati sunt nimis, nimis confortattur, nunquid nativitatis seu conversionis eorum, aut certe vitae vel miraculonatalitium celebrastis. Ille enim nascens honoratur, quia nascitur sanctificatus. Denique in Joanne solo celebrior est pasevidentius tamen natus pro eo est, nimirum homo missus a Deo, qui in hoc natus eshodie recensemus, sicut certis diebus aliis, alterius quidem conversio, alterius de carcere liberatio facta per angelum festivis Ecclesiae gaudiis ad memoriam revocatur. Mortem specialius veneramur, qua nihil inter homines humano judicio plus cantis. Mortem siquidem apostolorum in eorum recolit solemnitate praecipua. Hodie nimirum Petrus crucifixus est, hodie decollatus est Paulus. Haec hodiernae causa festivitatis, haec praesentium
Abbreviated transcription (Latin):
irritaris mag̃ ce erasꝑaris: Nonne
bonum fimũ sparsi in agro tuo:
Unde gͦ sapides habet: S tuinimice
bomo qm̃ qui dilig̃ iniquitatem
odit animã suam: tu niqͣm mimice
homo hoc fecisti. qui desidiam tuã
ñ excutere s excususare ꝑgens. fimũ
tibi ꝑuertis in lapides. & unde impĩ¬
guari debueras. lapidaris. Hec iccir¬
co dicta sunt frẽs. ut noueritis qͣm
benigne audiendu sit. qmͣ deuote
suscipiendu. qmͣ sollicite conseruan¬
dum. quicquid ad animarũ salutẽ
siue ꝯmunitorium. siue ediam incre
sius ꝓpe modum festiuitatis oblit̾:
sed ut arbit᷑r ñ ad insipientiã uobis.
sifirmit̾ inheserint anuo que au¬
distis. Et nunc iam de solemnita¬
te ipsa uel breuit᷑ aliquid loqui tẽp
dies. quib sane plurimũ anobis
honorem deberi scio: s utrũ possit
aliquis exhiberi. hesito satis. Nimuᷤ
enĩ honorificati sunt amici tui ds̃:
nimis ꝯfortatꝰ ẽ pncipatus. eon. seoͥ
enĩ: Sun t̾ra adhuc positi omnia

Expanded text:
irritaris magis, et exasperaris? Nonne bonum fimum sparsi in agro tuo? Unde ergo lapides habet? Sed tu, inimice homo; quoniam qui diligit iniquitatem, odit animam suam: tu, inquam, inimice homo, hoc fecisti; qui desidiam tuam non excutere, sed excusare pergens, fimum tibi pervertis in lapides, et unde impinguari debueras, lapidaris. Haec idcirco dicta sunt, fratres, ut noveritis quam benigne audiendum sit, quam devote suscipiendum, quam sollicite conservandum quidquid ad animarum salutem sive commonitorium, sive etiam increpsius propemodum festivitatis oblitus, sed, ut arbitror, non ad insipientiam vobis, si firmiter inhaeserint animo quae audistis. 4. Et nunc jam de solemnitate ipsa vel breviter aliquid loqui tentedies, quibus sane plurimum a nobis honorem deberi scio; sed utrum possit aliquis exhiberi, haesito satis. Nimis enim honorati sunt amici tui, Deus; nimis confortatus est principatus eorum . Quid enim? si in terra adhuc positi omnia
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ociosarũ scilicet & adrem ñ ꝑtinen¬
tiũ. lutũ est. s lutũ simplex. sdest nec ad¬
herens nec fecens nͥ forte diutiꝰ immore¬
tur in nob̾. & ꝑincuriam ac negligenti¬
am nr̃am in alt̾um genus cogitationũ
uertatur qd̾ cotidie exꝑimur. Dũ enĩ
ociosa tamꝗͣ minima sꝑnimꝰ: ad curpia

Expanded text:
num, otiosarum scilicet et ad rem non pertinennum, otiosarum scilicet et ad rem non pertinentium, lutum est, sed lutum simplex, id est non inhaerens nec fetens, nisi forte diutius immoretur in nobis, et per incuriam ac negligentiam nostram in alterum genus cogitationum vertatur: quod quotidie experimur. Dum enim otiosa tanquam mini
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m ingreditur: crescere cũ nullatenꝰ pa¬
tiam᷑. s sub nobis sit quemadmodũ di¬
t̾cium cogitationũ genus ĩmundum
nimis ac fecidum est: qd̾ nec admittere
quide ulla ratione debem: s alonge pre¬
sentire fecorem & tota uirtute reppelle¬
re. toto animo ꝓpulsare conuersi statĩ
ad gemitꝰ lacͥmis ꝙ ac suspiriis inuo¬
cantes sp̃m qui adiuuet in firmitatem
nr̃am. Sic nimirũ confusus abscedens
ñ tam facile deinceps simile aliquid ui¬
rilit̾ resistentib nobis malignꝰ hostis
offerre aut afferre p̾sumet. Dico aũ
cogitationes illas ĩ mundas penitus
ac fecidas quȩ ad luxuriam ad inuidi¬
am. & uanã głam ꝑtinent. ceteraq ui¬
tia decestanda. Oportet enĩ si mundaᷤ
conseruare uolumꝰ animas nr̃as ad huc
longe agentib cogitationib huiꝰcemo¬
di multa cũ indignatione occurrere
exsufflare a nobis: ut nullus eis det᷑
accessus. Et pͥmũ quid̃e genꝰ cogitatio¬

Expanded text:
nostrum ingreditur, crescere cum nullatenus panostrum ingreditur, crescere cum nullatenus patiamur, sed sub nobis sit, quemadmodum ditium cogitationum genus immundum nimis ac fetidum est, quod nec admittere quidem ulla ratione debemus, sed a longe praesentire fetorem, et tota virtute repellere, toto animo propulsare, et conversi statim ad gemitus, lacrymis atque suspiriis invocantes Spiritum, qui adjuvet infirmitatem nostram. Sic nimirum confusus abscedens, non tam facile deinceps simile aliquid viriliter resistentibus nobis malignus hostis offerre, vel afferre praesumet. Dico autem cogitationes illas immundas penitus ac fetidas, quae ad luxuriam, ad indiviam et vanam gloriam pertinent, caeteraque vitia detestanda. Oportet enim, si mundas conservare volumus animas nostras, adhuc longe agentibus cogitationibus hujuscemodi multa cum indignatione occurrere, et exsufflare a nobis, ut nullus eis detur accessus. Et primum quidem genus cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ plamatum ñ de t̾ra qualibet: s
delimo. Uide eñĩ qͣm limosum sit corpꝰ
quod ipsi quoq sp̃ui tam fortit̾ & pene
indissolubilit̾ in heret: ut uix cũ multa
afflictione possit aliq̃n separari. Qtͥd gͦ
agendũ. cum limosa illa cogitatio m̃tẽ
subierit: Plane exclamanłu nob̾ est.
cũ sco iacob atq dicendum. Ruben pͥmo¬
genitꝰ meus ñ crescas: ascendisti enim
cubile patris. Rubea eñ &e carnalis
atq sangͥnea huiꝰcemodi concupiscentia
ẽ quȩ cubile nr̃m ascendit. cum ñ solum
memoriam tangit cogitatione: s ce ipsum
uoluntatis stratũ ingreditur. ce polluit
praua delectatione. Bene aũ pͥmogenitꝰ
nr̃ dicitur appetitꝰ ille carnalis. qui ab ip̃o
nimirũ initio uitȩ nr̃e in nob̾ pullulat.
cũ cetera uitia ꝓcessu temporie ex malicia
mundi huiꝰ uariis q occasionib contͣhan¬
tur. Oportet gͦ repͥmere. quẽ extinguere
ñ possumꝰ appecitum: ut qͣm cito eubile

Expanded text:
hominem plasmatum non de terra qualibet, sed hominem plasmatum non de terra qualibet, sed de limo . Vide enim quam limosum sit corpus, quod ipsi quoque spiritui tam fortiter et pene indissolubiliter inhaeret, ut vix cum multa afflictione possit aliquando separari. Quid ergo agendum, cum limosa illa cogitatio mentem subierit? Plane exclamandum nobis est cum sancto Jacob, atque dicendum: Ruben, primogenitus meus, non crescas: ascendisti enim cubile patris tui . Rubea enim et carnalis atque sanguinea hujusmodi concupiscentia est: quae tunc cubile nostrum ascendit, eum non solum memoriam tangit cogitatione, sed et ipsum voluntatis stratum ingreditur, et polluit prava delectatione. Bene autem primogenitus noster dicitur appetitus ille carnalis, qui ab ipso nimirum initio vitae nostrae in nobis pullulat, cum caetera vitia processu temporis ex militia mundi hujus, variisque occasionibus contrahantur. Oportet ergo reprimere, quem exstinguere non possumus appetitum: ut quam cito cubile
Abbreviated transcription (Latin):
imonet nos beatꝰ benedictus
fr̃s sollicitos c̃e cirea cogitatio¬
Enes nras: sapientis utiq consiliũ seq̃ns
qui om̃i custodia cor custodire suadet:
tunt᷑ ad cor. & d:gnum d̾o in semet ip̃is
templum exbibere festinant. Sunt
enĩ ñnullȩ int̾dum cogitationes penteꝰ
ociosȩ. & ad rem ñ ꝑtinentes. quas tam
facile abicere qͣm reciꝑe facile possit
anima. dum mͦ secum habitans in cor¬
de suo. & assistens dñatori uniu̾se terrȩ.
Sunt & aliȩ cogitationes utiolentȩ mag̃.
ie forenis adherentes: quȩ uideł ad ne¬
cessitatem naturȩ ꝑtinent. & quasi ex eo¬
dem assũptȩ limo de quo & nos facti
sumꝰ. si paululũ in sederint. auelli ne¬
q̃unt sine lesione &e difficultate. Sepe
enĩ sic afficit nos cogitatio carnalis de
cibo &e potu siue uestim̃to: ut uix eradi¬
cari queat a cordib nris. Qtõ ñ aliunde
E ñ quod ae ipsa limosa ce inscosa q̃pamñ
modo limosam mebilominꝰ ce glutinosã
inuenit t̾ram. Non sine eni causa dictũ ẽ

Expanded text:
monet nos beatus Benedictus, fratres, sollicitos esse circa cogitationes nostras , Sapientis utique consilium sequens, qui omni custodia cor custodire suadet, tuntur ad cor, et dignum Deo in semetipsis templum exhibere 1148 festinant. Sunt enim nonnullae interdum cogitationes penitus otiosae, et ad rem non pertinentes: quas tam facile abjicere, quam recipere facile possit anima, dummodo sit secum habitans in corde, et assistens dominatori universae terrae. 2. Sunt et aliae cogitationes violentae magis et fortius adhaerentes, quae videlicet ad necessitates naturae pertinent, et quasi ex eodem assumptae limo, de quo et nos facti sumus; si paululum insederint, avelli nequeunt sine laesione et difficultate. Saepe enim sic afficit nos cogitatio carnalis de cibo, de potu, sive vestimento, ut vix eradicari queat de cordibus nostris: quod non aliunde est, nisi quod et ipsa limosa et viscosa quodam modo, limosam nihilominus et glutinosam invenerit terram. Non sine causa enim dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
t forte aliquẽ moueat illud de
psalmo: qui dilig̃ iniquitatem
odit aĩam suã. Ego aũ dico odie ce car¬
nẽ. An ñ odit cui gehenne cumulos
mercatur in dies. cui scđm duritiã
suã ce cor impenitens thesaurizat
iram in die irȩ: Cet̾um hoc odium
tam carnis qm animȩ ñ in affectu
s in effectu potiꝰ inuenit᷑. Sic nmniru
odit ce freneticus carnẽ suam. cum
sibi ipsi manꝰ inferre laborat: rõnis
deliberatione sopita An uͦ granior
ulla frenesis iudicatur. quã in peni¬
tentia cordis & peccandi obstinata
uoluntas: Siquide manꝰ nefarias
micit sibi ipsi. nec carnẽ s mentem
lacerat ce corrodit. Si uidisti hoĩem
scalpere manꝰ ce usq ad sangͥnẽ con¬
fricare. euidentem habes in eo simi¬
litudinẽ animȩ peccantis exp̃sam
Cedit siquidem uoluptas illa dolori.

Expanded text:
t forte aliquem moveat illud de Psalmo: Qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Ego autem dico, odit et carnem. An non odit, cui gehennae cumulos mercatur in dies, et cui secundum duritiam suam et cor impoenitens thesaurizat iram in die irae? Caeterum hoc odium tam carnis, quam animae, non in affectu sed in effectu potius invenitur. Sic nimirum odit et phreneticus carnem suam, cum sibi ipsi manus inferre laborat, rationis deliberatione sopita. An vero gravior ulla phrenesis judicatur, quam impoenitentia cordis, et peccandi obstinata voluntas? Siquidem manus nefarias injicit sibi ipsi, nec carnem, sed mentem lacerat et corrodit. Si vidisti hominem scalpere manus, et usque ad sanguinem confricare, evidentem habes in eo similitudinem animae peccantis expressam. Cedit siquidem voluptas illa dolori
Abbreviated transcription (Latin):
sit uolubilior lingua qͣm dextera & ie¬
uius hȩc ad uerbũ. qm ad ictum illa mo¬
ucatur. Alioqͥn ce dictu ce actu cogitatꝰ
facilior est: qd̃ in eo quid̾e suo ipsuis ore
loquatur amina:. suis uideat oculis.
suis manib oꝑecur. Qmͣuis. et hoc inte¬
rĩ. dum laborare eam necesse ẽ etiã in
compungi. Si quidẽ usq ad eo uita nr̃a
inferno appropinquauit. qui solius u¬
tiq passionis est locus. ut ce actionem
passio. ĩmo ce ipsam quoq cogitationẽ
actio ce passio pariter occuparint. Non¬
ne eñ uob quodammodo passiuȩ st̃
actiones. & in cogitacionib etiam labor
ce dolor: Heu uitula effraym docta di¬
rigere trituram. assueca iugo. ignara qͥeus.
Quando ueniã ct apparebo ante faciẽ
der: Quando cessabunt hȩc omĩa. ce
iam ñ erit amplius neq luct. neq cla¬
mor. s neȩ ullus dolor aut labor ullꝰ:
Quando inebriabit aĩam ubertas do¬
mus dei: & correns ille indeficiens uo¬

Expanded text:
sit volubilior lingua, quam dextera, et lesit volubilior lingua, quam dextera, et levius haec ad verbum, quam ad actum illa moveatur. Alioquin et dictu et actu cogitatus facilior est, quod in eo quidem suo ipsius ore loquatur anima, suis videat oculis, suis manibus operetur. Quamvis et hic interdum laborare eam necesse est etiam incompungi. Siquidem usque adeo vita nostra inferno appropinquavit, qui solius utique passionis est locus, ut et actionem passio, imo et ipsam quoque cogitationem actio et passio pariter occuparint. Nonne enim nobis quodam modo passivae sunt actiones, et in cogitationibus etiam dolor et labor? Heu vitula Ephraim docta diligere trituram , assueta jugo, ignara quietis! quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Quando cessabunt haec omnia, et jam non erit amplius neque luctus neque clamor, sed nec ullus dolor neque labor ullus? Quando inebriabit animam ubertas domus Dei, et torrens ille indeficiens vo
Abbreviated transcription (Latin):
cõplecti. quȩ paulominꝰ excrema sunt
mala. Propterea siquidem c&e de se ipso
nos sub hoc onere fr̃es &e presentes de¬
ploremus crumnas. frequent̾ quisq
nr̃m inuocem piȩ querimoniȩ erum¬
pat ce clamet. Infelix ego homo quis
me liberabit de corpe moitis huius:
Studeamꝰ etiã furari aliquando nosmet¬
ipsos: &e apessimis occupationib istis
surriꝑe uel ad horam. laculari animos
iubrare coida in id qd̃ suum est: & qd̃
quanto naturalius tanto suauiꝰ eis.
hoc enĩ est qd̃ dicitur. Uacate & uidete
qm ego sum deus. Neq enĩ oculoꝵ¬
est uisio ista. s cordium: cũ dñs dicat
Beati mundo coide: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt.
Propͥum hoc cordis bonum. nec seruili ab
hoc indiget instrum̃to: ꝓprius animȩ cibꝰ
est de quo ꝓpħa. aruit inqͥt coimeum. qu
oblitus sum comedere panem meum.
Sane qd̃ dicimus dictu facilius nichilest.
incomparatione dicimꝰ oꝑum. qd̃ songe

Expanded text:
complecti, quae paulo minus extrema sunt complecti, quae paulo minus extrema sunt mala. Propterea siquidem et de se ipso nos sub hoc onere, fratres, et praesentes deploremus aerumnas. Frequenter quisque nostrum in vocem piae querimoniae erumpat, et clamet: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Studeamus etiam furari aliquando nosmetipsos; et a pessimis occupationibus istis subripere vel ad horam: jaculari animos, vibrare corda in id quod suum est, et quod quanto naturalius, tanto suavius est. Hoc enim est quod dicitur: Vacate, et videte quoniam ego sum Deus . Neque enim est oculorum visio ista, sed cordium, cum Dominus dicat: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Proprium hoc cordis bonum; nec servili ad hoc indiget instrumento. Proprius enim animae cibus est, de quo Propheta: Aruit, inquit, cor meum, quia oblitus sum comedere panem meum . Sane quod dicimus: Dictu facilius nihil est; in comparatione dicimus operum, quod longe
Abbreviated transcription (Latin):
illos. Uerum &e si gratulem᷑ ce agamus
gr̾̃as deo suphis que ipsius aduitorio
gessimus. ñ primũ tam̃ eis dabimus¬
locum: s incircuitu locabunt᷑. Nunc
uͦ in regione corpoꝵ habitantantes. cor¬
porib sumꝰ obnoxii. ot ex quo dissipa¬
uerunt segem dñi parentes nr̃i. ñ mͦ
faciendi tempus ẽ s cẽ patiendi: et
Durus equid̃e cibus & orde aceus panis:
s offenso rege pulsus palatio miles quã¬
libec delicatus ad unum forte quẽ solum
habet seruulũ diuertere opus habebit.
ibi fouere latebras. & insolita capere
prandia apud eum. regales delicias pul¬
tib rusticanis. ac nobiles stratus sterqui¬
linio mittart seruuli. iurta illud ꝓphi¬
cȩ lam̃tationis. qui nutͥebant᷑ in croceis.
amplexati sunt stercora. Nisi qd̃ hoc ma-¬
xime ꝓpħa deplorat oblitas ꝓpriȩ con¬
dicionis ingenuas creaturas cantã dis¬
simulare miseriam. nec modo ñ repu¬
tare qd̾ colerant. s camꝗ̃ bona magna

Expanded text:
illos . Verum etsi gratulemur et agamus illos . Verum etsi gratulemur et agamus gratias Deo super his quae ipsius adjutorio gessimus, non primum tamen eis locum dabimus, sed in circuitu locabuntur. 7. Nunc vero in regione corporum habitantes, corporibus sumus obnoxii: et ex quo dissipaverunt legem parentes nostri, non modo faciendi tempus est, sed etiam patiendi, et Durus equidem cibus est hordeaceus panis; sed offenso rege, pulsus palatio miles quamlibet delicatus, ad unum forte quem solum habet servulum divertere opus habebit: ibi fovere latebras, et insolita capere prandia apud eum; regales delicias pultibus rusticanis, ac nobiles stratus sterquilinio mutare servuli, juxta illud propheticae lamentationis: Qui nutriebantur in croceis, amplexati sunt stercora . Ibique hoc maxime propheta deplorat, oblitas propriae conditionis ingenuas creaturas tantam dissimulare miseriam: nec modo non reputare quod tolerant, sed tanquam bona magna
Abbreviated transcription (Latin):
minoratꝰ actii. plenius ꝑfectiusq ꝑciꝑet
sapientiam. gratis diligens corpus. tam¬
ꝗͣ innullo indigens corpore. Esset enim
hic pulcerrimꝰ ordo. ccerit adhuc quãdo
erit. neq enĩ aliquatenꝰ desꝑandum
Adimplebis me leticia cum uultu ttio
Inde plenitudo. inde sacietas: cum ap¬
paruerte gła tua. Nam qd̵ de corpoꝵ
reformatione & conformatione clarita¬
ti eius corporis expectamus. ex habun¬
danti quodamodo & mensurȩ suꝑ ef¬
fluentia erit. ut feliciter quid̾e in ipsiꝰ
głificatione s ñ pͥncipaliter gaudeamꝰ.
uxoi inquit tua sicut uitis habund̾as
i laterib domus tuȩ. Honorabitur
caro si uxta m̃suram suam. ñ in medio
domꝰ habitans si seorsum. nec in facie
nob̾ s in latere constituta. filu tui sic̃
nouella oliuarum in circuitu mensȩ
tuȩ. Nimirũ oꝑa etiam ipsa ñ deerunt
s que nunc fiunt. ñ quȩ fient cunc: si¬
cut scͥptum est. Opera enĩ illoꝵ secunt᷑

Expanded text:
minoratus actu, plenius perfectusque perciperet minoratus actu, plenius perfectusque perciperet sapientiam, gratis diligens corpus, tanquam in nullo indigens corpore. Esset enim hic pulcherrimus ordo, et erit adhuc quando erit. Neque enim aliquatenus desperandum, Adimplebis me laetitia, ait, cum vultu tuo . Inde plenitudo, inde satietas, cum apparuerit gloria tua. Nam quod de corporum reformatione, et conformatione claritati corporis ejus exspectamus, ex abundanti quodam modo et mensurae supereffluentia erit: ut feliciter quidem in ipsius glorificatione, sed non principaliter gaudeamus. Uxor, inquit, tua, sicut vitis abundans, in lateribus domus tuae. Honorabitur caro, sed juxta mensuram suam, non in medio domus habitans, sed seorsum; nec in facile nobis, sed in latere constituta. Filii tui, sicut novellae olivarum, in circuitu mensae tuae . Nimirum opera etiam ipsa non deerunt, sed quae nunc fiunt, non quae fient tunc; sicut scriptum est: Opera enim illorum sequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ neccessaria est ad salutem. Si qͥd̾e
ñ solum ꝑꝑt̾ inobedientiam quib obe¬
dientia defuit. aut ꝓꝓimpatientiã qui
patientia caruerunt. s & quiꝰ habuert
sapientiam ꝓꝓ suam insipientiã ꝑierc̃.
Et hȩc quidem ut sciant bomines qm̃ ho¬
mines sunt. actionib iam &e passioni¬
b deputati. Frat quando in actione.
ce meditatione positus erat homo. ac¬
bore. Dico aũ quando positus est in pa¬
radyso ut oꝑaretur ce custodiret. ytrũ
hinc quoꝙ si ñcaderet erat aliquando
ꝓmouendus. ut sola iam frueret᷑ con¬
templatione. sicite ce ex hoc inferiori gradu
quẽ modo tenec nisi resurrgere satagat.
m infimum ẽ quandoq casurus. uide¬
licet ut in sola iam passione uersetur. qd̾
nec opus nec ratio s tam̃ passio apud in¬
ftros sit. Felix quidem cuiꝰ animã corpꝰ
ñ aggrauabat. quia nec corrumpebat᷑:
s longe felicior si ad hoc plienisset. ut

Expanded text:
diximus, necessaria est ad salutem. Siquidem diximus, necessaria est ad salutem. Siquidem non solum propter inobedientiam quibus obedientia defuit, aut propter impatientiam qui patientia caruerunt; sed et qui non habuerunt sapientiam, propter suam insipientiam perierunt 6. Et haec quidem ut sciant homines quoniam homines sunt, actionibus jam et passionibus deputati; erat quando in actione et meditatione positus erat homo, m. Dico autem quando positus est in paradisum, ut operaretur et custodiret. Verum hinc quoque si non caderet, erat aliquando promovendus, ut sola jam frueretur contemplatione: sicut et ex hoc inferiori gradu, quem modo tenet, nisi resurgere satagat, in infimum est quandoque casurus: videlicet ut in sola jam passione versetur, quod nec opus nec ratio, sed tantum passio apud inferos sit. Felix quidem cujus animam corpus non aggravabat, quia nec corrumpebatur. Sed longe felicior, si ad hoc pervenisset, ut
Abbreviated transcription (Latin):
toleranda caueri: qd̾ hylarem datorem
diligat deus. Demq hylaritas ipsa &
deuoca: uoluntas ad eam quȩ sup̃ dytimꝰ
p̃pationem sꝑualiter noscit᷑ ꝑtinere. Por¬
ro elationẽ suꝑ omĩa fugere. necesse est.
Quisqͥs enĩ altum sapit ce opus eius &
patientia uanũ sapit: nec grauior ullus
sapor aut magis contrariꝰ est ueritati.
Y ides ne qͣm sit utile homini scire se ho¬
minẽ. ut ꝑinde sit paratus ad mandatoꝵ
obedientiam: & colerantiam flagelloꝵ:
ae deinetpe. st ꝑdeae. ut qui nec laborẽ¬
interim potest effugere nec dolorem: sic
saltem laboiet adoleat. ut hec sibi inci¬
bos transeant salutares. Siquide me¬
lior est obedientia qͣm uictimȩ: & meli¬
or est patiens uiro forti. In obedientia
causa est moitis: om̃s exꝑimur. omnes
morim ꝓpter eam. Impatientia aramȩ
ꝑditio est: dicente domino. qm̃ in pati¬
entia ur̃a possidebitis anmas ur̃as.
Nichilominꝰ autem sapientia quoq quã

Expanded text:
toleranda caveri; quia hilarem datorem toleranda caveri; quia hilarem datorem diligit Deus . Denique hilaritas ipsa et devota voluntas ad eam quam supra diximus praeparationem specialiter noscitur pertinere. Porro elationem super omnia fugere necesse est. Quisquis enim altum sapit, et opus ejus, et patientia vanum 1089 sapit; nec gravior ullus sapor, aut magis contrarius est veritati. Videsne quam sit utile homini scire se hominem, ut proinde sit paratus ad mandatorum obedientiam, et tolerantiam flagellorum: ac deinceps studeat ut, qui nec laboreinterim potest effugere nec dolorem, sic saltem laboret et doleat ut haec sibi in cibos transeant salutares? Siquidem melior est obedientia quam victimae ; et: Melior est patiens viro forti . Inobedientia est causa mortis: omnes experimur, omnes morimur propter eam. Impatientia, animae perditio est, dicente Domino: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Nihilominus autem sapientia quoque, quam
Abbreviated transcription (Latin):
pharum ꝑ heliseum saporauit. Ignis
est qui semꝑ ardere p̾cipitur in altari.
Oleum est ob cuirs inopiam uirginib
fatuis ostium clauditur nuptiarũ.
Sal est quod nulli sacrificio deesse ube¬
tur. Inde est qd̾ insulsos homines dicimꝰ
qͦs intelligi uolumꝰ minime sapientes.
condiendum. Puto tñ hanc ipsam quã
obedientiȩ a patient̃iȩ terciam addi uo¬
lumꝰ sapientiam nichilominꝰ triplicem
inueniri: ut nr̃m hoc condim̃tum uelut
trib quib dam herbis conficiat᷑. Opus
est enĩ ut iusticia sit in intentione. hyla¬
ritas in affectione: humilitas in reputati¬
one. Insipida namq deo &e insulsa quo¬
damodo obediencia nr̃a seu etiã patientia
est: nͥ ommũ quȩ uel agimus uł patim̃
ipse sit causa: quia &e quicqͥd facimꝰ. iube¬
mͣ facere ingła d̾ni. quia ñ siquid patim̃
s si quid ꝓpter iusticiam patim᷑: beati.
Oportet aũ pusillanimitatẽ quoq &
tͥsticiam iom̃ib quȩ agenda sunt uel

Expanded text:
phetarum per Elisaeum saporavit . Ignis phetarum per Elisaeum saporavit . Ignis est, qui semper ardere praecipitur in altari . Oleum est, ob cujus inopiam virginibus fatuis ostium clauditur nuptiarum . Sal est, quod nulli sacrificio deesse jubetur . Inde est quod insulsos homines dicimus, quos intelligi volumus minime sapientes. conditum . 5. Puto tamen hanc ipsam, quam obedientiae et patientiae tertiam addi volumus, sapientiam nihilominus triplicem inveniri, ut nostrum hoc condimentum velut tribus quibusdam herbis conficiatur. Opus est enim ut justitia sit in intentione, hilaritas in operatione, humilitas in reputatione. Insipida namque Deo et insulsa quodam modo nostra obedientia, seu etiam patientia est, nisi omnium quae vel agimus, vel patimur, ipse sit causa; quia et quidquid facimus, jubemur facere in gloriam Dei; et non si quid patimur, sed si quid propter justitiam patimur, beati. Oportet autem pusillanimitatem quoque et tristitiam in omnibus quae agenda sunt vel