comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
assumilabimus regnũ dei: Aut cii ꝑabo¬
le ꝯꝑabimus istud:. Sicut granũ synapis
qđ cum seminatun fuerit interra minus
est ommnib seminib que sunt interra. ⁊
cum natum fu̾it. ascendit in arborem. ⁊¬
fit maius omnib ołib. ⁊ facit ramos
magnos. ita ut possint sub umbra eius
aues celi habitare. Et talib multis ꝑa¬
bolis loquebatur eis uerbum prout pote¬
rant audire. Sine ꝑabolis autem non lo¬
quebatur eis. Seorsum auter discipulis
suis disserebat omnia ⁊ ait illis. In illa
die cum sero esset scm̃. Transeamus ꝯtra
Et dimittentes turbam assumũt eũ. ita
ut erat in uaiii. ⁊ alie naues erant cũ
illo. Et facta est procella magna uenti et
fluctus mitrebant in naui. itaut impłetͦ
naiis ⁊ erat ip̃e in pupi. suꝑ ceruital dor¬
miens. Et excitant enm ⁊ dñt illi. Magr
non ad te ꝑtinet qd̵ ꝑimus. Et exurgẽs
ꝯminatus est uento ⁊ dixit mari. Tace
obmnutesce. Et cessauit uentus. ⁊ facta
est tranquillitas magna nimis Et ait

Expanded text:
bimus regnum Dei aut cui parabolae conparabimus illud sicut granum sinapis quod cum seminatum fuerit in terra minus est omnibus seminibus quae sunt in terra et cum seminatum fuerit ascendit et fit maius omnibus holeribus et facit ramos magnos ita ut possint sub umbra eius aves caeli habitare et talibus multis parabolis loquebatur eis verbum prout poterant audire sine parabola autem non loquebatur eis seorsum autem discipulis suis disserebat omnia et ait illis illa die cum sero esset factum transeamus contra et dimittentes turbam adsumunt eum ita ut erat in navi et aliae naves erant cum illo et facta est procella magna venti et fluctus mittebat in navem ita ut impleretur navis et erat ipse in puppi supra cervical dormiens et excitant eum et dicunt ei magister non ad te pertinet quia perimus et exsurgens comminatus est vento et dixit massavit ventus, et facta est tranquillitas magna, et ait
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uident illum. qui a demonio uexabatur
sedentem. uestitum ⁊ sane mentis. ⁊ ti¬
inuerunt. ⁊ narrauerunt illis qui qͥ uide¬
rant qualiter fcm̃ esset. ei qui demoniũ
habuerat ⁊ deporcis. Et rogare ceꝑunt
eum ut discederet de finib eoꝵ. Cumq as¬
cenderet nauem: cepit illum dep̾cari qui a
demonio uexatus fuerat. ut esset cum illo
Ih̃c autem non admisit illum s ait illi.
uade in domũ tuam ad tuos ⁊ annuntia

Expanded text:
ur, sedentem vestitum et sanae mentis, et timuerunt. Et narraverunt illis, qui viderant qualiter factum esset ei, qui daemonium habuerat, de porcis. Et rogare coeperunt eum, ut discederet de finibus eorum. Cumque ascenderet navim, coepit illum deprecari, qui a daemonio vexatus fuerat, ut esset cum illo. Jesus autem non admisit eum, sed ait illi: Vade in domum tuam ad tuos, et annuntia
Abbreviated transcription (Latin):
tes eum ⁊ sedebat cura eum turba ⁊ dñt
ci. sc̃ce macer tua. ⁊ fratres tui foris querunt
te. Et respondens ait cis. Que est mater
mea ⁊ fratres mei. Et circum spiciens eos
qui in circuitu eius sedebant ait. Ecce mat̾
mea ⁊ fratres mei. Qui enim fecent uo¬
luntatem dei: hic frater meus ⁊ soror
mea ⁊ mater est Al¬
t it̾m cepit ihc docere admare ⁊ cõ¬
gregata est ad eum turba multa
ita ut in nauem ascendens sederet in
mari ⁊ omnis turba cura mare suꝑ t̾ram
erant. ⁊ docebat eos in ꝑaboł multa ⁊ doce

Expanded text:
um et sedebat circa eum turba et ecce mater tua et fratres tui foris quaerunt te et respondens eis ait quae est mater mea et fratres mei et circumspiciens eos qui in circuitu eius sedebant ait ecce mater mea et fratres mei qui enim fecerit voluntatem Dei hic frater meus et soror mea et mater est et iterum coepit docere ad mare et congregata est ad eum turba multa ita ut in navem ascendens sederet in mari et omnis turba circa mare super terram erat et doc
Abbreviated transcription (Latin):
terra dimutendi pcc̃a: aut ꝑalitico. Tibi
dico surge. tolle grabatum tuũ ⁊ uade
in domũ tusm. Et statim surrexit ille. ⁊
sublato grabato abiit in de coram om̃ib
ita ut admirarentur ornes ⁊ honorifi¬
carent deum dicentes. quia nonquam
sic uidimus Et egressus est rursus ad
mare ⁊ omnis turba ueniebat ad eũ
⁊ docebat eos. st cum p̾teriret udit leug
alphei sedentem ad theloneum. ⁊ ait illi.¬

Expanded text:
o: Tibi dico, Surge, tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam. Et statim surrexit ille, et sublato grabato, abiit inde coram omnibus: ita ut mirarentur omnes, et honorificarent Deum, dicentes: quia numquam sic vidimus. Et egressus est rursus ad mare, omnisque turba veniebat ad eum, et docebat eos. Et cum praeteriret, vidit Levi Alphaei sedentem ad telonium,
Abbreviated transcription (Latin):
capharnaum post dies octo ⁊ audi¬
tum est qd in domo esset ⁊ ꝯuene¬
runt multi. ita ut non caꝑent neq ad ia¬
nuami ⁊ loquebatur eis uerbum. Et ue¬
nerunt ad eum fentes ꝑaliticum qui a
quatuor ferebatur. ⁊ cum ñ possent eũ¬
offerre illi p̾ turba. nudau̾nt dectũ ubi
erat. Et patefacientes subiiserunt gͭ¬
batum in quo ꝑaliticus iacebat. Cum
autem uidiss ih̃c fidem illoꝵ ait para¬
litico. fili dimittuntur tͥ peceata. Erant
autem illic quidam de scribis sedentes et
cogitantes incordib suis. Quid hic sic lo¬
quitur: blasphenat. Quis potest dunt¬
tere pcc̃a uͥ solus deus: Quo statim cog¬
uito ihc sp̃u sc̃o quia sic cogitau̾nt intra
se. dicit uł. Quid ita cogitatis in cordib¬

Expanded text:
Capharnaum post dies, et auditum est, quod in domo esset, et convenerunt multi, ut non caperet neque ad januam, et loquebatur eis verbum. Et venerunt ad eum ferentes paralyticum, qui a quatuor portabatur: et cum non possent offerre eum illi, prae turba, nudaverunt tectum ubi erat: et patefacientes submiserunt grabatum in quo paralyticus jacebat. Cum autem vidisset Jesus fidem illorum, ait paralytico: Fili, dimittuntur tibi peccata tua. Erant autem illic quidam de scribis, sedecogitantes in cordibus suis quid hic sic loquitur blasphemat quis potest dimittere peccata nisi solus Deus quo statim cognito Iesus spiritu suo quia sic cogitarent intra se dicit illis quid ista cogitatis in cordib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinus relictis retib secuti sunt eum. Et
ꝓ gressus inde pusillum uidit iacobum
⁊ ebedei. et iohannem fratrem eius ⁊ ip̃os
innau componentes retia. et statim uo¬
cauit illos. ⁊ relicto pr̃e suo rebedeo in na¬
ui cum mercennariis secuti sunt eum.
Et ingreduitur capharnaum ⁊ statim ĩ¬
salb̾is ingressus ĩ synagogam docebat eos
⁊ stupebant suꝑ doctrina eius. Erat enim

Expanded text:
m et progressus inde pusillum vidit Iacobum Zebedaei et Iohannem fratrem eius et ipsos in navi conponentes retia et statim vocavit illos et relicto patre suo Zebedaeo in navi cum mercennariis secuti sunt eum et ingrediuntur Capharnaum et statim sabbatis ingressus synagogam docebat eos et stupebant super doctri
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾. quia non p̾̃teribit generatio ħ do¬
nec omnia fiant. Celum ⁊ terra transib̾t.
uerba autem mea non pͥteribunt. De
die autem ilbã ⁊ hora nemo scit: n ange¬
li celoꝵ. nͥ pater solus. Sicut autem fuit¬
in dieb noe. ita erit aduentus filii hõĩs
Sicut enim erant indieb ante diluuũ
comedentes ⁊ bibentes. nubentes. ⁊ nup¬
tum tradentes usq sd eum diem quo in¬
troiit marcham noe. ⁊ non cognoue

Expanded text:
quia non praeteribit haec generatio donec omnia haec fiant caelum et terra transibunt verba vero mea non praeteribunt de die autem illa et hora nemo scit neque angeli caelorum nisi Pater solus sicut autem in diebus Noe ita erit et adventus Filii hominis sicut enim erant in diebus ante diluvium comedentes et bibentes nubentes et nuptum tradentes usque ad eum diem quo intro
Abbreviated transcription (Latin):
sachanas ꝯsurrexerit in semet ip̃m: disꝑ¬
titus est. ⁊ non potest stare s finem h̃t
Nemo potest uasa fortis ingressus in
domum diripere. nisi prius fortem alliget
⁊ tunc domum eiꝰ diupiet. Am̃ dico uobis
qm̃ omnia dimitentur filiis hominum
ꝑcc̃a ⁊ blasphemie quib blasphemau̾int

Expanded text:
it in semetipsum, dispertitus est: et non poterit stare, sed finem habet. Nemo potest vasa fortis ingressus in domum diripere, nisi prius fortem alliget: et tunc domum ejus diripiet. Amen dico vobis, quoniam omnia dimittentur filiis hominum peccata et blasphemiae, quibus blasphemaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
accesserunt ad eum discipłi eius
ut ostend̾ent ei edificationes tẽ¬
pli. Ip̃e autem respondens ait eis. ui¬
detis hec omnia: Amen dico uob̾ non re¬
linquetur hic lapis super lapidem qui
montem oliueti: accesserunt ad euni
discipłi eius secreto dicentes. Dic nob̾
qñ heo erunt. ⁊ quod est signũ aduentꝰ

Expanded text:
discipuli ejus, ut ostenderent ei aedificationes templi. Ipse autem respondens dixit illis: Videtis haec omnia? Amen dico vobis, non relinquetur hic lapis super lapidem, quimontem Oliveti, accesserunt ad eum discipuli secreto, dicentes: Dic nobis, quando haec erunt? et q
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Et predicabitur hoc euangłm reg¬
ni in uniu̾so orbe. intestimoniũ om̃ib
gentib. et tunc ueniet ꝯsummatio
Cum ergo uideritis ab hominationẽ
desolationis. que dicta est a daniele pro¬
pheta stantem in loco sc̃õ qui legit in¬

Expanded text:
. Et praedicabitur hoc Evangelium regni in universo orbe in testimonium omnibus gentibus: et tunc veniet consummatio. Cum ergo videritis abominationem desolationis quae dicta est a Daniele propheta, stantem in loco sancto: qui legit in
Abbreviated transcription (Latin):
locum. ibiq orabat. ⁊ ꝓsecutus est eum
symon. ⁊ qui cum illo erant. Et cum inue¬
nissent eum dixunt ei. qr omnes q̃runt
te. Et ait ilł. Eamus in proximos uicos
⁊ ciuitates ut et ibi p̾dicem. Ad hoc enĩ
ueni Et erat p̾dicans in sinagogis eoꝵ
⁊ om̃i galilea ⁊ demonia eiciens. Et uenit

Expanded text:
abat: et prosecutus est eum Simon, et qui cum illo erant. Et cum invenissent eum, dixerunt ei, quia omnes quaerunt te. Et ait illis: Eamus in proximos vicos et civitates, ut et ibi praedicem: ad hoc enim veni. Et erat praedicans in synagogis eorum, et in omni Galilaea, et daemonia ejiciens. Et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ abit uos spũ scõ. Et fcm̃ est in diebus
illis uenit ihc ana dareth galilee ⁊ bap¬
tizatus est in iordane a iohanne. Et
statim ascendens de aqua uidit celos aꝑ¬
tos ⁊ sp̃m̃ scm tamquam columbam
descendentem ⁊ manentem in xp̃o. Et
uox facta est de celis. Tu es filius mens
dilectus in te complacu ⁊ statim sp̃c expu

Expanded text:
Sancto et factum est in diebus illis venit Iesus a Nazareth Galilaeae et baptizatus est in Iordane ab Iohanne et statim ascendens de aqua vidit apertos caelos et Spiritum tamquam columbam descendentem et manentem in ipso et vox facta est de caelis tu es Filius meus dilectus in te co
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ faciam  satiabor uoluptuose uiuendo.
nondũ uiam iustitie tenere ualeo. Etce quo¬
modo homo in hus decipit᷑. quam callide uin¬
atur. qm astute suꝑatur ¶Ipẽ namq hũi¬
litatis montem paulatim ꝓficiendo sta¬
tuit᷑. Ip̃e custodes euisdem montis ꝯstituit
ppẽ easdem custodas. a ꝓpugnaculis montis
expulit ¶Item namq postmodum semz ip̃m
male custodiendo mumcipium hostib tra¬
ficio ¶n me etiam uñ deficio. Non mͥ ꝓ
ficiendi uim aliquis facit. Non ad defcm
aliquis cogit uenire. suggerit deus. suge̾it
ratio. suggit uͥtus. ut ic̃e uiuam. ⁊ est in
me mat̾ia arbitrii .s. libertas. ⁊ hoc face̾

Expanded text:
igitur faciam? Saturabor voluptuose vivendo, igitur faciam? Saturabor voluptuose vivendo, nondum viam justitiae tenere valeo. Ecce quomodo miser homo decipitur. Quam callide vincitur, quam astute superatur! Ipse namque humilitatis montem paulatim proficiendo statuit; ipse custodes ejusdem montis constituit, ipse custodes eosdem a propugnaculis montis expulit; ipse postmodum semetipsum male custodiendo mancipium hostibus suis traproficio, in me etiam unde deficio. Non mihi proficiendi aliquis vim facit. Non ad defectum aliquis me venire cogit. Suggerit Deus, suggerit ratio, suggerit virtus ut recte vivam; et est in me materia arbitrii, scilicet libertas, et hoc facere
Abbreviated transcription (Latin):
n. ꝯtingere ut alñ mentem aliauꝰ ubi iãmiõs¬
sepe dcũs humilitatio est ꝯsuetudine ꝯstitu¬
tus. hi̾rtus luxurie. lupus rapacitatis. uel
temptationi. luxurie. ut postmodum sciat᷑
aditum. de d̾o. s ulłus hominũ hoc uidebit.
⁊ ego celabo. bñ meip̃m nͦ amplius erit cog
nitendo satis melior qͣm mõdo sum: ero. ml¬
tin. post tuinam surrexu̾nt ⁊ postinodum
meliores fuerunt. ¶ Sic nimirũ uereꝯ di¬
a que est apud hoĩes malo suo cõsilio nõ nũqͣm
sallit. ⁊ fallit̾. ⁊ malam uici bestiam in
montem quem tueri deberet: subintrare
ꝑmittit. Que cũ intrare ꝑmissa fu̾it: rõ
facile exinde expelli pon̾it. nam si is qui sce¬
lus ꝯmisit. ꝯfiteri alñ uolu̾i̾t. ea cogita¬
tio que prius ꝓmittebat ei ꝙ se emendaret
mox ut uoluisset: post ꝑpetratam culpã
dicit. Quomͦ ꝯfitebor: Qua fronte reatũ
meum aꝑiam ¶Non amplius honorem
habebo. si me manifestauero. s qui modo
aptior sum: om̃i tempore uilis ero. Quid

Expanded text:
ando mentem alicujus, ubi jam saepe dictus mons humilitatis est constituendus, hircus luxuriae, lupus rapacitatis, vel tentationi luxuriae, ut postmodum sciatur, aditum dedero. Sed nullus hominum hoc videbit, et ego bene celabo meipsum, nec amplius erit cognnitendo satis melior quam modo sum ero. Multi enim post ruinam surrexerunt, et postmodum meliores fuerunt. Sic nimirum verecundia quae est apud homines, malo suo consilio nonnunquam fallitur et fallit, et malam vitii bestiam in montem, quem tueri deberet, subintrare permittit; quae cum intrare permissa fuerit, non facile expelli poterit. Nam si is qui scelus commisit, confiteri aliquando voluerit, ea cogitatio, quae prius promittebat ei quod se emendaret mox ut voluisset, post perpetratam culpam dicit: Quomodo confitebor? Qua fronte reatum meum aperiam? Non amplius honorem habebo, si me manifestavero, sed qui modo appretior, omni tempore vilis ero. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝓponat. sic sermip̃m ꝯfideret. Sic se ab
ixuentib bestiis eruat. Q erubescentia¬
pficit. qr uereꝯdia penitentiam parit. cuiꝰ d
q pñia est: cũ aliquem sui pcc̃i penitet. S
humore pietans sui q ip̃ius ꝯpunctione car
humida uͦ est cum habet utrumq. suũ qr

Expanded text:
que proponat, sic semetipsum consideret, sic se ab que proponat, sic semetipsum consideret, sic se ab irruentibus bestiis eruet. Sed consioficit, quia verecundia poenitentiam parit, cujus aque poenitentia est, cum aliquem quidem sui peccati poenitet, sed humore pietatis suique ipsius compunctione caret. Humida vero est, cum habet utrumque, suumque
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃or est qui alni̾us culꝑam conside facit¬
do se illi in suꝑbiam extollitur: quem si di¬
ligebat ⁊̃ in d̾o: nt̃ eum incipit habere odio¬
¶ Non gͦ facile ꝯsideranda est alt̾ius culpa
clius ꝯsideratio tot mala generat. uirtus
uͦ illius semꝑ deb attendi qr eius ꝯsidem¬
to facit ꝙͣrium. Ip̃a namq pccorem ꝯuerti
penitentẽ penitere magis. temptatum ie¬
manere iustum huiuiliari. diligentẽ uero¬
magis dilig̾e facit. alt̾ius gͥ uirtutẽ nõ uitiũ
suũ qͦ uitiũ nõ u̾ͥtutem attend̾e deb quisqͥs
ad culmen hũilitatis asdendere studet.
mi montis due sorores sunt custodes. pco¬
u̾econdia .s. que est apud deum. ⁊ uereꝯdia
que est apud homines. Nam cũ temptatur a¬
liquis si ante meritis sue oculos has duas fir
angelos qui me uident. oculos meos leuare po¬
angeli .i. dyaboli me actusabunt ¶Leqͣqͣm pͤ¬
cabo ĩmo ꝓpter te dñe morte afficiar tota
die ⁊ custodiam uias meas. ut nõ delinqͣm¬

Expanded text:
ccator est qui alterius culpam considedo se illi, in superbiam extollitur, quem si diligebat in Deo nunc eum incipit habere odio. Non ergo facile consideranda est alterius culpa, cujus consideratio tot generat mala. Virtus vero illius semper debet attendi, quia ejus conside facit; ipsa namque peccatorem converti, poenitentem poenitere, magis tentatum teermanere, justum humiliari, diligentem magis diligere facit. Alterius igitur virtutem, non vitium, suumque vitium, non virtutem, attendere debet quisquis ad culmen humilitatis ascendere studet. itatis pulcherrimi montis duae sorores sunt custodes, verecundia scilicet quae est apud Deum, et verecundia quae est apud homines. Nam cum tentatur aliquis, si ante mentis suae oculos has duas soroangelos, qui me vident, oculos meos levare pongeli et diaboli me accusabunt. Nequaquam peccabo, imo propter te, Domine, morte afficiar tota die custodiamque vias meas, ut non delinq
Abbreviated transcription (Latin):
fustib ⁊ gladiis iugulant᷑ c̾mant᷑ flammis
⁊ lapidib obruunt᷑ disc̾punt᷑ ungulis et
patib suspendunt᷑ torq̃nt᷑ ungib ⁊ scorpi¬
onib flagellant᷑. Arctant᷑ uincłis ⁊ laq̃is
p̃cipitant᷑̃ ⁊ sb̾iũgunt᷑. excoriant᷑ ⁊ distͣhunt᷑
secant᷑ ⁊ suffodiũt᷑ qui ad mortẽ qͥ ad flagellũ

Expanded text:
fustibus et gladiis iugulantur, cremantur flammis et lapidibus obruuntur, discerpuntur ungulis et patibulis suspenduntur, torquentur tigribus et scorpionibus flagellantur, arctantur vinculis et laqueis precipitantur et submerguntur, excoriantur et distrahuntur, secant
Abbreviated transcription (Latin):
lib miser̾e̾ ꝙ iosephꝰ de iudaica obsidione descͥbit
młr q̃dam facultatib ⁊ gñe nobił c̃ cet̾a młti¬
uasunt. siꝙͥ uo reliquiaꝵ ex magnis opib
fu̾at qͥb uictũ cotidianũ ꝑtenuem ducẽt
uelut insania fatigabat. ita ut int̃dum
p̃dones ĩ necẽ suimaledc̃is ⁊ ꝯuiciis instigaret
U̾m cũ nͨ irritatꝰ qͥsꝙͣ nec uiseratꝰ illam ꝑmi̾et
⁊ si qͥd cibi forte fuiss abilla q̃sitũ id aliis q̃ret᷑
nͨ iam usꝙͣ fi̾et copia requirendi. cũ fames
a̾ dira inscĩb insist̾et ac medulł ad furorẽ
iam fauus media ꝑurgẽt. pessimis usa ꝯciliis
mrĩs. oĩfelicior filii in bello fame ac direp
fabula. q̃ sola de erat cladib indo̾ꝵ cũ ħ dixiss¬

Expanded text:
rere, quod Iosephus de Iudaica obsidione describit. Mulier quedam, facultatibus et genere nobilis, cum cetera multivaserunt. Si quid vero relictum ex magnis opibus fuerat, quo victum quotidianum pertenuem duceretvelut insania fatigabat, ita ut interdum praedones in necem sui maledictis et conviciis instigaret. Verum cum nec irritatus quisquam nec miseratus illam perimeret, et si quid forte fuisset cibi quaesitum nec iam usquam fieret copia requirendi, fames autem dira visceribus insisteret ac medullis, et ad furorem iam famis inedia perurgeret, pessimis usa consiliis, matris, o infelicior fili, in bello, fame ac direptfabula, que sola deerat cladibus Iudeorum».
Abbreviated transcription (Latin):
entes ꝯtumeliis dimiserunt inanem. Et
addidit terrium mittere. Qui ⁊ illum uulne¬
rantes eiecerunt. Dixit sluitem dominus iu¬
uee. Quid faciam. Mittam filium menui
dilectum. forsitan cum hunc uid̾ut uere¬
buntur. Quencum uidissent coloni cogi¬
tau̾ut intͣ se dicentes. hic est heres. occida¬
mus eum ut nostra fiat hereditas. ⁊ eiectũ
illum extrauineam occid̾unt. Quid gͦ faci¬
et illis dominus uinee. Ueniet ⁊ ꝑdet colo¬
uos istos ⁊ dabit uineam aliis. Quo audi¬
to. dixerunt illi Absit ille autem asꝑiciens
eos dixit. Quid ergo ÷ ħ qd̾ scuptum est
lapidem quem reprobauenint edificantes.
hic factus est incaput anguli. Omnis qui
cecid̾it supra illum lapidem ꝯquassabitur
super quem autem cecidit ꝯminuet illum.
Et querebant pͥncipes sacerdotum ⁊ scribe
mutere i illum manus in illa hora ⁊ tunue¬
rut ppłm. cognotu̾it enim qd̃ ad ip̃os dix̾it
similitudinem istam. Et obseruantes nuse¬
runt insidiatores qui se iustos simularent ut

Expanded text:
t addidit tertium mittere: qui et illum vulnerantes ejecerunt. Dixit autem dominus vineae: Quid faciam? mittam filium meum dilectum; forsitan, cum hunc viderint, verebuntur quem cum vidissent coloni cogitaverunt inter se dicentes hic est heres occidamus illum ut nostra fiat hereditas et eiectum illum extra vineam occiderunt quid ergo faciet illis dominus vineae veniet et perdet colonos istos et dabit vineam aliis quo audito dixerunt illi absit s ait quid est ergo hoc quod scriptum est lapidem quem reprobaverunt aedificantes hic factus est in caput anguli omnis qui ceciderit supra illum lapidem conquassabitur supra quem autem ceciderit comminuet illum et quaerebant principes sacerdotum et scribae mittere in illum manus illa hora et timuerunt populum cognoverunt enim quod ad ipsos dixerit similitudinem istam et observantes miserunt insidiatores qui se iustos simularent ut
Abbreviated transcription (Latin):
septem. ⁊ non reliquerunt semen ⁊ mortuz
sunt. Nouissima oĩm mortua est ⁊ mulier.
In resurrõne ergo cuis eoꝵ eut uxor Si¬
quidem septem habuerunt eam uxorem
st ait illi ih̃c filii scłi huius nubunt et
tradutur ad nuptias. Illi uero qui digni
hẽbuntur scło illo ⁊ resurrectõne ex mor¬
tuis: neq nuibent n ducent uxores. neq

Expanded text:
semen et mortui sunt novissima omnium mortua est et mulier in resurrectione ergo cuius eorum erit uxor siquidem septem habuerunt eam uxorem et ait illis Iesus filii saeculi huius nubunt et traduntur ad nuptias illi autem qui digni habebuntur saeculo illo et resurrectione ex mortuis neque nubun
Abbreviated transcription (Latin):
plebe. ⁊ mirati in responso eius tatuerunt.
Accesserunt aũ quidam saduceoꝵ qui ne¬
gant ẽẽ resurr̃onem. ⁊ int̾rogaunt eum
dicentes. Magister moyses scripsit nobis¬
si frater alicuius mortuus fu̾it hñs uxorẽ
⁊ hic. sine lib̾is fu̾it. ut accipiat eam frater
eius uxorem ⁊ suscitet sem̃ fratri suo. Sep¬
tem gͦ frẽs erant. ⁊ pͥmus accepit uxorem.¬

Expanded text:
plebe et mirati in responso eius tacuerunt accesserunt autem quidam Sadducaeorum qui negant esse resurrectionem et interrogaverunt eum dicentesSi frater alicujus mortuus fuerit habens uxorem, et hic sine liberis fuerit, ut accipiat eam frater ejus uxorem, et suscitet semen fratri suo. Septem ergo fratres erant
Abbreviated transcription (Latin):
di Cluuiũ ⁊ ꝑdidit omnes. Simłr sicut
fcm indieb loch. edebant ⁊ bibebant eme¬
bant ⁊ uendebant plantabant ⁊ edificabãt
Qua die autem exiit loch a sodonis pluit
ignem ⁊ sulphur de celo ⁊ om̃s perdidit

Expanded text:
m. Sicut factum est in diebus Loth, emebant & vendebant, plantabant, ædificabant. Qua die autem exiit Loth a Sodomis, pluit ignem & sulphur de cœlo, & omnes perdidit
Abbreviated transcription (Latin):
dominus necessanum hc. ⁊ duxunt illum
ad ihm̃. ⁊ iactantes uestuenta sua supͣ
pullum imposu̾t ihm. eunte autem illo
substernebant uestimenta sua inuia. et
cum aꝓꝓinquaret iam ad descensum mon¬
tis oliueti. ceperunt omnes turbe descen¬
dentium gaudentes laudare dm̃ uoce mag¬
na super omnib quas uiderant uirtutib

Expanded text:
Dominus eum necessarium habet et duxerunt illum ad Iesum et iactantes vestimenta sua supra pullum inposuerunt Iesum eunte autem illo substernebant vestimenta sua in via et cum adpropinquaret iam ad descensum montis Oliveti coeperunt omnes turbae discentium gaudentes laudare Deum voce magn
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ergo omnis ex uobis qui non renun¬
ciau̾it om̃ib que possidet: non potest
meus esse discipłs. Bonum est sal. Si
tetur. Qui autem habet aures audien¬
di audiat.U

Expanded text:
Sic ergo omnis ex vobis qui non renunciat omnibus que possidet: non potest esse meus discipulus. Bonum est sal; Si tetur. Qui habet aurem audiendi audiat.
Abbreviated transcription (Latin):
ta nosti: Non occides. Non mechabeus. Nõ
fintum facies. Non falsum testimomum
dices. honora prẽm tuum ⁊ matrem. Qui
ait. ħ omnia custodiui a iuuentute mea
Quo audito ih̾̃c ait ei. ad huc unũ tͥ de est
Omnia quecumq habes uende ⁊ da paupe¬
rib ⁊ habebis thesaurum incelo ⁊ ueni ⁊
sequere me. Hiis ille auditis ꝯtristatus est
quia diuis erat ualde. uidens autem illũ
ih̃c tristem fcm dixit. Quam difficile qui
pecunias hñt in regnum dei intrabunt
facilius est enim camelum ꝑ foramen
acus transire quam diuitem intrare ĩ reg¬
num dei ⁊ dixerunt qui audiebant Et quis
nos dimisimus omnia ⁊ secuti sumus te
Qui dixit eis. Am̃ dico uob̾ Nemo est qui
reliquent domũ. auc ꝑentes aut fres. aut
uxorem. aut silios ꝓpter regnũ dei. et nõ¬

Expanded text:
 Non occides, Non moechaberis, Non furtum facies, Non falsum testimonium dices, Honora patrem tuum et matrem. Qui ait: Haec omnia custodivi a juventute mea. Quo audito, Jesus ait ei, Adhuc tibi unum deest: omnia quaecumque habes vende, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me. His ille auditis, contristatus est; quia dives erat valde. Videns autem illum Jesus tristem factum, dixit: Quam difficile qui pecunias habent, in regnum Dei intrabunt! Facilius est enim camelum per foramen acus transire quam diuitem intrare in regnum dei. et dixerunt qui audiebant: et quis nos dimisimus omnia et secuti sumus te. qui dixit eis: amen dico dico uobis, nemo est -qui relinquit domum, aut parentes, aut fratres, aut uxorem, a<it filios
Abbreviated transcription (Latin):
die tua que ad pacem tibr. munc autem abs¬
condita sunt ab oculis tuis. Quia uenient
dies inte ⁊ cirrumdabunt te inimici tui
te lapideni suꝑ lapidem eo qd̵ non cognou̾is
tempus uisicationis tue. Et ingressus tem¬

Expanded text:
m abscondita sunt ab oculis tuis. v.43. Quia venient dies in te: & circumdabunt te inimici tui te lapidem super lapidem: eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae; & de
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicetis. Benedictus qui uenit in
nomine domini A¬
t fcm̃ est cum intrasset in domum
cuiusdam pͥncipis phiseoꝵ salb̾o mã¬
d̾ucare panem ⁊ ipsi obseruabãt¬
eum. Et ecce homo quidam ꝓdropicus erat

Expanded text:
cum dicetis benedictus qui venit in nomine Domini et factum est cum intraret in domum cuiusdam principis Pharisaeorum sabbato manducare panem et ipsi observabaeum et ecc
Abbreviated transcription (Latin):
tes etiam inuitos trahebat ad luctũ. fie
ip̃a. plorabant ambulantes cum ea. plora¬
bant multi uenientes obuiam ei. Sicq dedu¬
citur a plorantib plorans quousq ꝑuentum
est ad domũ iohannis. Ibi resedit sbi ꝑman¬
sit. In domo sua eam ioh̾es retinuit ⁊ super
ꝓpuiam matrem eam in om̃i corde dilexit
O felix ⁊ beatus iohannes cui talem dñs ꝯ¬
mendauit theraurum reddat tibi dñs merce¬
dem amoris mercedem dilc̃ois quam in eius
matre tibi ꝯmendata ab ip̃o semꝑ habiusti.
bñdc̃us tu a xp̃o. bñdidus a matre ip̃ius qͣm
dilexisti puro corde ⁊ niundo bñdicti sint om̃s
ani diligunt eam. ⁊ suꝑ om̃s sit bn̾dictus iht̃

Expanded text:
tos etiam invitos trahebat ad luctum; plantos etiam invitos trahebat ad luctum; planipsa, plorabant ambulantes cum ipsa, plorabant multi venientes obviam ei, sic usque deducitur a plorantibus plorantes quousque perventum est ad domum Joannis. Ibi resedit, ibique permansit in domo sua cum Joannes retinuit, et sicut propriam matrem eam in corde dilexit. O felix, o beatus Joannes, cui talem Dominus commendavit thesaurum. Reddet tibi Dominus mercedem dilectionis, quam in ejus matre tibi commendata ab ipso semper habuisti. Benedictus tu a Christo. Benedictus a matre ipsius, quam dilexisti puro et mundo corde. Benedicti sunt omnes qui diligunt eam. Et semper sit benedic
Abbreviated transcription (Latin):
o destitutam ⁊ suꝑ illam dabant potius plãs
diũ morte. flebant gͥ cuncti miserando do¬
lore gementes ⁊ sic dñm uite ⁊ mortis sepul¬
ture dederunt. Sepulto dño sepulcrum
mater eiũs amplectitur om̃i corde ⁊ qua
potenit uoce benedicebat filiũ suũ. Ad se¬
pulcrum sedens innixo capite illi extende¬
bat manus ⁊ suꝑosculans illud. amaro do¬
minum nimis deplorans singultu. Acces¬
sit iohannes cui eam ꝯmendauerat xp̃s ⁊¬
uauit eam lugentem. Nam cruciata gemi¬
tib. fatigata dolorib. afflicta ploratib pedi¬
rusalem ingreditur. qͣm femine multe ui-¬
dentes. mote pietate suꝑ illius dolores ad luo¬
tum ꝯuertebantur amaꝵ ⁊ illaꝵ quedam am¬
bulantes post illam: etiam lamentabant᷑
plorantes. plorabant multe que ꝯdolebant
marie. Nam dolor eius multos facrebat dolẽ¬
tes. uixpoterat lac̾ias ꝯtinere quicũq uide¬
bat eam plorantem. Tam pie plorabat ⁊ tã
amare dolebat. ꝙ ex suo pio planctu mul¬

Expanded text:
o, et super illam dabant potius plancti morte. Flebant igitur cuncti miserando dolore gementes, et sic vitae Dominum mortis sepulturae dederunt. Sepulto Domino, sepulcrum mater amplectitur omni corde, et qua poterat voce benedicebat filium suum. Sedens ad sepulcrum in viso capite illi extendebat manus desuper osculans illud, nimis amare Dominum deplorabat singultu. Accessit Joannes, cui eam commendaverat Chrisvavit lugentem; nam cruciata gemitibus, fatigata dolore, afflicta plorationibus, pedirusalem ingreditur, quam feminae multae videntes, motae pietate super illius dolores ad luctum convertebantur amarum, et illarum quaedam ambulantes post illam etiam lamentabantur. Plorantes plorabant, multaeque condolebant Mariae. Nam dolor ejus multos faciebat dolores. Vix poterat lacrymas continere quicunque videbat eam plorantem. Tam pie plorabat, et tam amare dolebat, quod ex pio suo ploratu mul
Abbreviated transcription (Latin):
tandum. Animus quoq ad caritatem eri¬
gitur. ad humilitatem deponitur. Ad patien¬
tiam roboratur. ad alias uirtutes generan
ad imꝑium eiũs. uidel uisus ad ir̃a uidẽ¬
da. auditus ad audiendum dei uerbal. gus¬
tus ad gustandum gustanda. odoratus ad o¬
dorandum odoranda. tactus ad tangendum¬
tangenda. oculi quoq ad uigilandum ⁊ plo¬
randum . os autẽ ad bñ loquendum. ma¬
nus ad recte oꝑandum. pedes ad ambulan

Expanded text:
tandum. Animus quoque ad charitatem eritandum. Animus quoque ad charitatem erigitur, ad humilitatem disponitur, ad patientiam roboratur, et ad alias virtutes generandad imperium ejus, videlicet visus ad videnda; auditus, ad audiendum Dei verba; gustus, ad gustanda; odoratus, ad odoranda; tactus, ad tangendacienda; oculi quoque, ad vigilandum et plorandum; os, ad bene loquendum; manus, ad recte operandum; pedes, ad ambulan
Abbreviated transcription (Latin):
luntas etenim di ꝓuẽiunt¬
Hec uoluntas aue dicitur affectio: est ad tp̃c da
quasi sopita. quia est eoꝵ que mens nõ me¬
morat. s mox ut ea recolit ⁊ instriuñtum uo¬
strumentũ uolendi: sic est inter deum ⁊ dya¬
bolum. quomodo mulier inter legitimum ui¬
ium suum ⁊ aliquem adulterum. uir .n. pre¬
apit. ut sbbi soli coniungatur. Adulteruꝰ ꝑ
suadet ut ⁊ sibi copuletur. Si itaq soli legi¬
timo se. Siungat: legitima est. ip̃a q filios
legntimos generat. Si aũt adultero se ꝯiunꝑ¬
erit: adultera est. ip̃a q filios adult̾inos pa¬
rit. Siłi gͦ deus imꝑat uoluntati ut sotiet᷑
ip̃i sole. Dict᷑ uero ex alteraꝑte suggerit. ut
ꝯiungatur sibi. Itaq si se soli d̾o ꝯuinx̾it .i. sp̃c¬
sp̃c suggestionem uelut semen bonum rece
uolendum optanda. Memoriã uero ad memo¬
randum memoranda. Cogitatio ad cogitan¬
dum cogitanda. Intellectus ad discernendum
quid sit uolendum ⁊ memorandum ⁊ cogi¬

Expanded text:
luntas etenim diciaec voluntas, quae dicitur affectio, est ad tempus quasi sopita, quia est eorum quae mens non memorat, sed mox, ut ea recolit, etiam instrumentum vostrumentum volendi, sic est inter Deum et diabolum quomodo mulier inter suum legitimum virum et aliquem adulterum. Vir ei praecipit ut sibi soli conjungatur, adulter vero persuadet ut et sibi copuletur. Si itaque se soli legitimo viro conjungat, legitima est, ipsaque filios legitimos generat; si autem adultero se junxerit, adultera est, et ipsa filios adulterinos parit. Similiter ergo Deus imperat voluntati ut societur ipsi soli; diabolus vero ex alia parte suggerit ut conjungatur et sibi. Si itaque se soli Deo con suggestionem, velut semen bonum, recevolendum optanda; memoria vero, ad memorandum memoranda; cogitatio, ad cogitandum cogitanda; intellectus, ad discernendum quid sit volendum, vel memorandum, vel cogi
Abbreviated transcription (Latin):
est apud deum. nͨ fallit nͨ fallitur. hec ⁊e¬
locũ suũ montẽ uidelic hiũlitatis quem tu¬
eri deb. fallente sorore sua uitis submer¬
sum. ⁊ qiͣ porcoꝵ rostro disiestum inue̾it
uehement̾ turbatur. dolet ingemit. sepe
⁊̃ lacrimas fundere studet miserabiliter
secum querit. qualit̾ bestia fimesta m̃tra¬

Expanded text:
fallit nec fallitur. Haec etelocum suum, videlicet humilitatis, quem tueri deberet, fallente sorore sua, vitiis subversum, quasi porcorum rostris disjectum invenit; vehementer turbatur, dolet, ingemit, saepe etiam lacrymas fundit, misera miserabiliter secum quaerit qualiter bestia intra
Abbreviated transcription (Latin):
tisq lac̾nis tem ip̃m aifligis: Gaanius
te ille uł ille pͤcauit. ⁊ ueniam optinĩt.
humanũ est peccare. nͨ tanti ponderis est
poc̃m qnͣti facis illud. Taliter maleꝯ sułedo
dolorem temptat lenire. s fidelis custos. que
se coram d̾o formidat actusari sicut fallere
nescit. si malũ ꝯsiluũ admutere ꝯtempnit

Expanded text:
ipsam affligis? Gravius te ille vel ille peccavit, et veniam obtinuit. Humanum est peccare, nec tanti ponderis est peccatum quanti facis illud. Taliter male consulendo, dolorem tentat lenire. Sed fidelis custos, quae se coram Deo formidat accusari, sicut fallere nescit, sic malum consilium admittere contemnit
Abbreviated transcription (Latin):
incipit. ⁊ usq ad timorem a quo cepimꝰ a scã¬
dere.dinumerando descendit. uñ notand̾ ꝙ
nob̾ inuuit descendendo quomͦ ex eisdem donis
ꝯstiuit in nobis edificiũ ascendendo ¶ Hoc gͥ
edificio ita ꝯposito: sp̃t sc̃s in eoresidet: totam¬
q samiliam domꝰ int̾ioris .i. om̃s anmesensꝰ
qͣlitates que pͥus erant instabiles: iam in
bonos redigit mores. Mores qͥppe qͣlitates
sunt aĩe in hĩtu iam redactu. Non .i. mores
tũc dicunt᷑: cũ cito adueniũt: citoq recedunt:

Expanded text:
incipit, et usque ad timorem, a quo coepimus ascendere, dinumerando descendit. Unde notandum quod nobis innuit descendendo quomodo ex iisdem donis construat in nobis aedificium ascendendo. Hoc igitur aedificio ita composito, Spiritus sanctus in eo residet, totamque familiam domus interioris, id est omnes qualitates, quae prius erant instabiles, jam in bonos redigit mores. Mores quippe qualitates sunt animae in habitum jam redactae. Non enim tunc mores dicuntur, cum cito adveniunt ci
Abbreviated transcription (Latin):
supponit alia q dona suo in ordine uelut m̃e
dificio suꝑimponit pͥus .n. mentem metuere
ti suũpĩus aspirat ꝯpassionem. pie q recole̾
facit eam qm̃ .s. misera erit si a d̾o seꝑata
⁊ iñ infu̾o cũ drabolo fu̾i̾t torta. Dehinc uͦ
sciãar suꝑ ĩponit pietatĩ. cũ mens qr sic tim
sibi q ꝯpatit᷑. quomͦ ualea saluari scrutat᷑.¬
aũt fortitudinem suꝑĩponit scĩe. cũ mens pa¬
uida sibi q ꝯpatiens.iam q quid agere debe¬
at sciens : fit fortis sp̃t scĩ dono ad oꝑand̾ que
didicit. quib q se saluari posse ꝯfidit. Postec
Uero ꝯsilium fortitudini suꝑedificat. cũ mẽs
iam fortis ad oꝑand̾. pieq timend̾ scit eẽ
facienda sui exꝑim̃to didicit sp̃c sc̃i gr̃a qͥd¬

Expanded text:
supponit, aliaque dona suo in ordine veluti in aedificio superimponit. Prius mentem metuere ti sui ipsius aspirat compassionem, pieque recolere facit quam misera erit si a Deo separata et in inferno cum diabolo fuerit torta. Dehinc vero scientiam superimponit pietati, cum mens, quae sic timet sibique compatitur, quo valeat modo salvari scrutatautem fortitudinem superimponit scientiae, cum mens pavida, sibique compatiens, jamque quid agere debeat sciens, fit fortis Spiritus sancti dono ad operandum quae didicit quibusque salvari se posse confidit. Post haec vero consilium fortitudini superaedificat, cum mens jam fortis ad operandum, quae pie timendo scit esse facienda, suo experimento didicit Spir
Abbreviated transcription (Latin):
deputet᷑ mendatiũ. Si .n. qd̾ ordinis sui est
nõ eg̾i̾t: om̃is eius ext̾ior hĩtus mentit᷑. uñ
quĩ ordinis alicuiꝰ se esse testat᷑ S actus ilbꝰ¬
testaltur ꝓ uero. Cum .n. quippiã agit uł di¬
nt. uł cogitat. sic ẽẽ agend̾ uł dicend̾ cogitan¬
egroto salutiferam ẽẽ si ex ea comederet. aliã
aũ mortiseram. ip̃e tñ ex ea gustaret : plus eĩ
actu qmͣ u̾bo dice̾t. qr plus ei actu qmͣ uerbo
comedendam esse suaderet Cum gͥ quispiam
lliqͥd agit. uł dicit. uł cogitat. sic ẽẽ agendũ.
bicend̾ cogitand̾. ne cet̾is manifestat. qd̾ si ita

Expanded text:
De mendacio. Si enim quod ordinis sui est non egerit, omnis ejus exterior habitus mentitur, qui eum ordinis illius esse testatur. Actus quro vero. Cum enim quidpiam agit, vel dicit, vel cogitat, sic esse agendum, dicendum cogitanaegroto salutiferam esse, et non ex ea comederet, aliam vero mortiferam, ipse tamen ex ea gustaret, plus ei actu quam verbo diceret, quia plus ei hanc actu quam verbo comedendam suaderet. Cum igitur quippiam quis agit, vel dicit, vel cogitat, sic esse agendum, dicendum cogi
Abbreviated transcription (Latin):
uult. qͥn agat qd̾ sibi bonũ uidet᷑: Sic ille
qui ꝑfoẽ est stultus d̾m hoc id̾o ille facit:
qꝑ sat bonũ nõ eẽ. lit illud dimittat. stul¬
tus u̾o qr sic putat. Est aũ meduus alius
nõ ita sapiens. qͥn metuat fallĩ. nͨ ita stul¬
tus. ut in malo qd̾ incedit: ꝑ seuerare ue¬
lit. hic gͦ ad sibi bonũ uidetur ꝑsepe diuit¬
tat. qr magis qmͣ sibi. alt̾ius ꝯsilio credit.¬

Expanded text:
vult quin agat quod sibi bonum videtur, sic et ille qui perfecte stultus est. Verum hoc ideo ille facit, quia scit bonum non esse ut illud dimittat; stultus vero, quia sic putat. Est autem alius medius nec ita sapiens quin metuat falli, nec ita stultus ut in malo quod coeperit perseverare velit. Hic ergo quod sibi bonum videtur, persaepe dimittit, quia magis quam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Ursus ꝑfc̃a humili bo ⁊ de me¬
quẽdam habent similia. sic̃ n ꝑfcẽ humi¬
sis cũ peccat. uult ut eus p̃latus suam ꝑfcẽ¬
namq ut p̃latus suup̃ius mnisertus uł ad
modicũ sibi ꝑcat. ĩmo magis. ut ĩmoderate¬
suam pumãt culpam: desiderat. ¶ Est
añ alius medius. qui uͤ oĩo districte puniri
nͨ suam sibi uult culpam ex toto donari.

Expanded text:
ursus: perfecta humilitas perfequaedam habent similia. Sicut enim perfecte humilis cum peccat, vult ut ejus praelatus suam namque ut praelatus ipsius sui misertus vel ad modicum sibi parcat, imo magis ut suam immoderate puniat culpam desiderat. Est autem alius medius qui nec omnino districte puniri, nec suam sibi culpam vult ex toto donari.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut .n. qui ꝑfcẽ odit in se poc̃m de medio
sibi deus indulgeat: iste uͦ hoc ꝓ sua facit
impudentia ¶ Alius uͦ medius est. qui
nͨ ita poc̃m odit: ut hoc om̃s uelit scire. nͨ
Rursus sic amat: ut om̃s uelit nestire. Hic

Expanded text:
Sicut enim qui perfecte odit in se peccatum, sibi Deus indulgeat, iste vero pro sua hoc facit impudentia. Alius vero medius est qui nec ita peccatum odit ut hoc omnes velit scire, nec rursus sic amat ut et omnes velit nescire. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
sis ꝑentib uelud alupis desendant. ¶Si gͥ
sui quisq ordinis officiũ impleat: longam
ꝓmeretur uitam. qr cet̾is uiuit ad utilitatẽ
Siuͦ illud agere uolu̾it : uita ip̃a indignus
aut t̾ram ag̾cole nolui̾nt excolere. qd aliud¬
osfm poterunt explere: Rursus si milites
alios defenidere noluint. aut ⁊̃ more rabido¬
rũ canũ eostem aut seip̃os occidi̾nt uł oppres¬
serint. quid deillis nͥ qd̾ de rabidis canib de¬

Expanded text:
rsis gentibus, velut a lupis, defendant. Si ergo rsis gentibus, velut a lupis, defendant. Si ergo sui quisque ordinis officium impleat, longam promeretur vitam, quia caeterorum vivit ad utilitatem. Si vero istud agere noluerit, vita ipsa indignus aut terram agricolae noluerint excolere, quod aliud poterunt officium explere? Rursus: si milites alios defendere noluerint, aut etiam more rabidorum canum, eosdem aut seipsos occiderint vel oppresserint, quid de illis nisi quod de rabidis canibus de
Abbreviated transcription (Latin):
ceant. Canes uͦ ut tam oues qmͣ boues a lupis
morte sola iudicatur dignũ. qr eiꝰ uita dño
nullũ fert fructum. Si .n. ouis lac ⁊ lanam
nõ attuli̾t. bos aũ t̾ram nõ exercu̾it. quem
aliũ fructum ferie potu̾nt.: Rursus si canis
custodie pecudum deputatus: ed̃s ꝑmiserit¬
lupos laniare aut easdem ip̃e uł alios canes
ceꝑit tnͣsgulare. q̃d aliud doꝰ eius agere deb
qmͣ eum obruere:. Sic ⁊ deus de illis ordinil
agit quos ad officia du̾sa in hoc mundodis.¬
posuĩt. quosdam namq ut cłicos ⁊ laices mo¬
nachos. qr ad hoc ip̃os disposuit ut ꝓ alus o¬
rent. mites q ut oues lacte p̃dicationis eos ĩ¬
buant. lana q sui boni exempli feruentes in
dei amore faciant ¶llios uͦ ut agͥcultores
ad hoc disposuit ut de suo uelut boum labore
ip̃i uiuant ⁊ alii.¶Quosdam ⁊̃ ut milites ad
hoc ꝯstituit. ut asꝑtiatem ꝓut ncc̃e fu̾it ostẽ¬
dant. tamq orantes qmͣ agtultores ab adu̾¬

Expanded text:
ceant; canes autem, ut tam oves quam boves a lupis morte sola judicatur dignum, quia ejus vita nullum fert fructum. Si enim ovis lac vel lanam non attulerit, bos autem terram non exercuerit, quem alium fructum ferre poterunt? Rursus, si canis custodiae pecudum deputatus, eas lupos permiserit laniare, aut easdem ipse vel alios canes coeperit strangulare, quid aliud dominus agere debet quam eum obruere? Sic et Deus de illis ordinibus agit quos ad officia diversa in hoc mundo disposuit. Quosdam namque, ut clericos monachosque, ad hoc ipsum disposuit ut pro aliis orent, mitesque, ut oves, lacte praedicationis eos imbuant, lanaque sui boni exempli ferventes in ei amore faciant. Alios vero, ut agricultores, ad hoc disposuit, ut de suo, velut boum labore, ipsi vivant et alii. Quosdam etiam, ut milites, ad hoc instituit ut asperitatem, prout necesse fuerit, ostendant, tamque orantes quam agricultores ab adve
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum exclama. O maccessibłis decor
dei excelsi: ⁊ plurissima claritatis lucdͤ
et̾ne. Uita omẽm uitam uiuificans lux
om̃e lum̃ illũinans ⁊ ꝯsuaus in splendo¬
diluculo. O et̾num ⁊ maccessibłe claꝵ
⁊ dulce. ꝓfluũ fontis absconditi ab o¬

Expanded text:
nomen tuum. O immarcescibilis decor Dei excelsi, et purissima claritas lucis aeternae, vita omnem vitam vivificans, lux omne lumen illuminans et conservans in pediluculo. O aeternum et incessabile, clarum et dulce profluvium fontis absconditi ab o
Abbreviated transcription (Latin):
omnia ꝯscribuitur. O si talem librum
ĩuenire possem. Cuiꝰ origo et̾na. Cuꝰ incor¬
scͥptura indeluł. Cuiꝰ inspectus desid̾abi¬
lis Ciꝰ doctͥna facił. C̃ uius sciencia dł¬
cis. Cuꝰ ꝓfunditas imꝑscrutabilł. Cuiꝰ
uitam ⁊ haurit sͥ salutem a domino.

Expanded text:
librum invenire possim, cujus origo aeterna, cujus incorscriptura indelebilis, cujus inspectus desiderabilis, cujus doctrina facilis, cujus scientia dulcis, cujus profunditas imperscrutabilis, cujus vita
Abbreviated transcription (Latin):
eleuata suꝑbra sicut
quidam putant. S demissa ⁊ uallis maxima
bestiis uitioꝵ plena. ⁊ saligine tenebraꝵ den¬
sissima. Nam qnͣto quis suꝑbia amplius in¬
uoluit᷑ : tanto lucem u̾itatis minꝰ intuetur.
nͨ lare iustũ ab iniusto. qͣm diũ in tenebris
in cecitate cordis sui iacet: discernere suꝑl
potest. s que sunt distorta: eque sectatur ¶itã¬
¶ Uñ fit ut in ualle ista tenebrosa uitioꝵ sit co¬
pia. qiͣ bestiaꝵ crudelium multitudo magna
Nam leones crudelitatis. Wlpes calliditatis. ser¬
pentes qͦ uenenoso inuidie. Rane garrulitatis
Consuetudo .n. uitiĩ est. ut nõ fadie uideat᷑¬
ad eo illo qui eo premitur. S mox ut cessaue¬
rit ⁊ ab illo se alien aui̾t : tũc demũ ꝯsiderat
iñ qnͣta feditate ⁊ miseria lacuerat. ⁊ qmͣ gͣ

Expanded text:
a superbia, sicut quidam putant, sed demissa est, et vallis maxima bestiis vitiorum plena, et caligine tenebrarum densissima. Nam quanto amplius quis superbia involvitur, tanto lucem veritatis minus intuetur. Nec clare justum ab injusto, quandiu in tenebris, id est in caecitate cordis sui jacet, discernere superbus potest; sed quae sunt distorta aeque sectatur ut recta. Unde fit ut, in valle ista tenebrosa vitiorum, sit copia quasi bestiarum crudelium multitudo magna. Nam leones crudelitatis, vulpes calliditatis, serpentes quoque venenosae invidiae, ranae garrulitatis Consuetudo enim vitii est ut non facile videatur ab illo qui eo premitur, sed mox ut cessaverit et ab eo se alienaverit, tunc demum considerat in quanta foeditate et miseria jacuerat, et q
Abbreviated transcription (Latin):
ponere. parietem erigere. tectũ suꝑ impotiere
securus possit in habitare. Sic qui uirtutũ llt
facere edificiũ. quo securꝰ inhabitet ab insidi¬
is demonũ. quo in loco ꝯstiuat: illud sibi est
p̃uidendũ. si .n. locus nõ fu̾it firmus nͦ edi¬
siciũ diu subsustere pon̾t ¶Hoc itaq solimuł

Expanded text:
ponere, parietem erigere, tectum superimponere, tutusque possit inhabitare. Sic qui virtutum vult facere aedificium, quo securus inhabitet ab insidiis daemonum, quo in loco sui construat illud sibi est praevidendum. Si enim locus non fuerit firmus, nec aedificium diu subsistere poterit. Hoc itaque solum vel
Abbreviated transcription (Latin):
lectio siue usus obediens. obe aꝑit ad obediẽ¬
quia dei uoluntati obediens: eam habet ad¬
uotatam. Si queratur tur hoc uł illud
uelit: O si uoluntas hec que dicit᷑ in¬
strumentum uolendi dyabolo se iĩnx
la generat. uniuersos .n. sensus homi
nis claudit ad ea que p̾cipit deus. ⁊ pan¬
dit ad ea que p̾cipit dyabolus. ip̃a nam¬
q prius aꝑitur ad affectum uitiorum ⁊
ad ea uolendum. Ac deinde sensus hoĩs

Expanded text:
ectio sive usus, obediens voluntas vel obediquia Dei voluntati obediens, eam habet advocatam, si quaeratur cur hoc vel illud velit. Quod si haec voluntas, quae dicitur instrumentum la generat. Universos enim hominis sensus claudens ad ea quae praecipit Deus, pandit ad ea quae jubet diabolus. Ipsa namque prius aperitur ad affectionem vitiorum, et ad ea volendum, ac deinde hominis sensus
Abbreviated transcription (Latin):
uł illud uelit: Rndere ueraciter nõ ua¬
let. quia deus uult qd̃ ꝓpter hoc uelit
afftĩo autem siue usus ille ex dyabolica
nascens suggestione: dei aduocatam. sibi
uoluntas indubitanter est ꝓpria. Que qr
beat guiditur. suꝑbia namq suꝑgressio
tati doi nõ subicitur. s supra eam extollit᷑¬
⁊ ob hoc itẽ suꝑbia dicit᷑. Cum gͥ homo uolt¬
aliquid ꝑ ꝓpriam uoluntatem: deo auft̾
quasi coronam suam. Sicut .n. coronaso¬
liregi ꝯpetit: sic ꝓpria uoluntas soli deo.
uñ sicut aliquem regem inhonoraret: qͥ
suam coronam coronato auferret: Sio ho¬

Expanded text:
ndere veraciter non valet quia et Deus vult ut hoc velit. Affectio autem sive usus illi, ex diabolica nascentes suggestione, Dei voluntatem sibi voluntas indubitanter est propria; quae beat graditur. Superbia namque supergressio tati non subjicitur, sed supra eam extollitur, ob hoc realiquid per propriam voluntatem, Deo aufert quasi suam coronam. Sicut enim corona soli regi competit, sic propria voluntas soli Deo. Et sicut regem aliquem inhonoraret, qui suam coronam ei a
Abbreviated transcription (Latin):
ĩculpa. natꝰ ad culpam. agit pͣua q̃ nõ licẽt
turpia q̃ ñ decent. uana q̃ ñ expediũt fiet
cibꝰ ignis. esca u̾mis massa ꝓutredinis exponã
id plenius. edisserã plemꝰ. formatꝰ est hõ
de pulu̾e de luco de cnere. ꝙ uiluis est
lare pc̃ci. natus ad laborem. dolorem ⁊
timorẽ q miseriꝰ est ad mortẽ. agit pͣna qͥb
offendit dm̃. offendit ꝓpcia. offesdat se ip̃m
ag̃ tuipia qͥb polluit faniã. plluit ꝑm.

Expanded text:
it prava quae non licent, turpia quae non decent, vana quae non expediunt, fiet cibus ignis, esca vermis, massa putredinis. Exponam id planius, edisseram plenius. Formatus est homo de pulvere, de luto, de cinere: quodque vilius est, labe peccati; natus ad laborem, dolorem, timorem: quodque miserius est, ad mortem. Agit prava, quibus offendit Deum, offendit proximum, offendit seipsum; agit tu
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtas affectet . ñ ꝙ lex sanctiat s ꝙ mẽs
negligitis d̾itũ cãm t̾ ĩ stan ᷑ ꝓmouetis. ĩ illis
rigorẽ ostñditis c̃ istis ex mansuetudĩe dispẽ¬
satis. illos c̃ difficultate respicitis istos c̃ fa¬
uore tͣctatis. illos negligenter. auditis. istos
fontiłr asculcatis clamat pauꝑ ⁊ ulłs exau¬
dit loqͥt᷑ diues ⁊ oĩs applaudit. diues lotut᷑

Expanded text:
oluntas affectet, non quid lex sanciat, sed quid mens negligitis, divitum causam cum instantia promovetis: in illis rigorem ostenditis, cum istis ex mansuetudine dispensatis; illos cum difficultate respicitis, istos cum favore tractatis; illos negligenter auditis, istos subtiliter abscultatis. Clamat pauper et nullus exaudit, loquitur dives et omnis applaudit. «Dives locutus
Abbreviated transcription (Latin):
ne cadat nã sepe dãpnat᷑ ĩ nocens ⁊ nocens
absoluit᷑ piꝰ punit᷑ ⁊ ĩpiꝰ honorat᷑ ihc c̾cisi¬
religiosus yppcͥta. uir simpłx fatuꝰ repu¬
tatur. d̾ridec ᷑ iusti simplicitas. lampas cõ¬
tẽpta ap̃ cogitatõnes d̾itum. decupiditate
pa maxĩe solent hoĩes affectare. opes
uoluptates honores de opib pͥua de
uoluptatib t᷑pia de honorib uana ꝓcedt̃

Expanded text:
cadat. Nam sepe dampnatur innocens et nocens absolvitur, pius punitur et impius honoratur, Iesus crucifiutilis, vir religiosus ypocrita, vir simplex fatuus reputatur. «Deridetur enim iusti simplicitas, lampas contempta apud cogitationesa maxime solent homines affectare: Opes, voluptates, honores. De opibus prava, de voluptatibus turpia, de honoribus vana procedunt.