comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i qui auersi sunt a
me idẽ. qui recesse¬
runt a me. mͦ sunt
inasia ex quib est
phygelus &e hermo¬
genes. aquib tibi
maxime cauendũ
runt ame. sed det
il est familie hone¬
siphori asiam quia
sepe me retrigera¬
uit ministrando
michi necessaria:
hune imitare tu: &
çathenam meam ñ
erubuit. sieut hii
qui recesserunt a
me. E cumuenis¬
sem romam sollici¬
te me quesunt. ut
eilic̾et ad me ingͦ¬
di. &e inuenit me:

Expanded text:
i qui aversi sunt a me, id est qui recesserunt a me, modo sunt in Asia, ex quibus est Phyletus et Hermogenes, a quibus tibi maxime cavendum runt a me, sed det id est familiae, Onesiphori, Asiani, quia saepe me refrigeravit, ministrando mihi necessaria. Hunc imitare tu. Et catenam meam non erubuit, sicut hi qui recesserunt a me, sed cum venisset Romam sollicite me quaesivit, ut ei liceret ad me ingredi, et invenit me,
Abbreviated transcription (Latin):
nis sub spẽm suam redactam. Post ħ partes ille q̃ ibi uiden¬
ad finẽ remanẽs misse corꝑa scõꝵ usq in finẽ scłi in sepule̾s ia
am passionis. qͦcienscũq enim
manducabitis panẽ ħe &e calicẽ
bibetis. mortẽ dñ ꝓ uob̃ fac̾tã
anñtiabitis .i. rep̃sentabitis qd̾¬
utiq faciendũ ẽ don dñs ueniat
ad uidiciũ. qr hoc ñ mutabitur
sumi. Itaꝙ quicumq mandu¬
caui̾t hunc panẽ ł bibit calicẽ
dñi indigne. reus erit corporis
& sanguinis dñi. Ecce ex his pa¬
tet qd̾ ⁊ scã obsunt malis. in bomi
st̃ ad salutẽ. in malis ad iudiciũ.
reus ẽ qui accipit. qr illa res ma

Expanded text:
nis sub speciem suam reductam. Post haec partes illae quae ibi videnad finem remanens missae, corpora sanctorum usque in finem saeculi in sepulcris jaam passionis: Quotiescunque enim manducabitis panem hunc et calicem betis mortem Domini, pro vobis factam, annuntiabitis, id est repraesentabitis que faciendum est, donec Dominus veniat ad judicium, quia hoc non mutabitur sumi. Itaque quicunque manducaverit hunc panem, vel biberit calicem ni indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini. Ecce ex his ptet quod sancta obsunt malis, in bonis sunt ad salutem, in malis ad judicium. re
Abbreviated transcription (Latin):
LS. reliquo temꝑe. ofratres infide &
dilectione confortamini contrabellum diaboli. indño id est
mauxilio domini. & inpotentia uirtutis eius quia ip̃e dat
potentem uͥturem pugnare uolentib. Et ntiq ita debets
confortari. Induite nos armatura dei idest nirtutes. ut pos¬
sitis stare firmi ad uersus insidias diaboli qui er occulto

Expanded text:
in reliquo tempore, o fratres, in fide et dilectione, confortamini, contra bellum diaboli, in Domino, id est in auxilio Domini, et in potentia virtutis ejus, quia ipse dat potentem virtutem pugnare volentibus: et utique ita debetis confortari. Induite vos armaturam Dei, id est virtutes, ut possitis stare firmi adversus insidias diaboli, quia ex occulto
Abbreviated transcription (Latin):
semine. recte dłr sc̃s ex semine. Querens aũ utrũ xp̃e debeat
dieiereatura uł res ereata. simplicit̃ audiat augustinũ suꝑ
hocita disserentẽ. In pͥncipio erat u̾bũ ⁊ u̾bũ caro factũ ẽ
ꝑpt̃ natiuitatẽ in carnationis er q̃ fc̃a ẽ in tẽpore exu̾gine.
nem ereaturã. Unde liquido apparet ip̃m factũ ñ eẽ. ꝑ qũe
facta st̃ omĩa. Et si factus ñ ẽ ereatura ñ ẽ. Si aũcreata
ñ ẽ. eniscłe eũ patre substantis ẽ. Omĩs enĩ sub̾a q̃ ds ñ¬

Expanded text:
semine, recte dicitur factus ex semine. Quaerens autem utrum debeat dici creatura, vel res creata simpliciter, audiat Augustinum super hoc ita disserentem: In principio erat Verbum , et: Verbum caro factum est , propter nativitatem incarnnem creaturam. Unde liquido apparet ipsum factum non esse per quem facta sunt omnia. Et si factus non est, creatura non est: si autem creatura non est, ejusdem cum Patre substantiae est. Omnis enim subs
Abbreviated transcription (Latin):
idest d̾s ce saluator
si in nifibilis sit in
forma dei. tamen
ñis hominum sine
nos exemplo inte
scił ut erudias. e
negantes idest fu
uane culture ce ig¬
norantiam. & desi¬
deria scłaria. que
amundi huius pͥn¬
cipe suggerentur:
nos dico expectantes
ce replen oꝑib bonifregnidei heredes ẽẽ possimus. Hec
loquere nescientib &e exhortare scientes. & argue negligen¬
omni imꝑio Ne
mo tecontempnat.
Ammone illospͥn¬
cipib et potestati¬
bus subditosesse.
dicto obedire.ad
omne opus bonũ
ꝑatos esse. nemi¬
nemblasphemare.
non litigiosos ẽẽ.
sed modestos. om¬
nemostendentes
mansuetudinem
adomnes homineᷤ¬
ramus enim ce¬

Expanded text:
id est Deus et Salvator tsi invisibilis sit in forma Dei, tamen eris hominum sine nos exemplo vitaescilicet ut erudias. Ernegantes, id est fuvanae culturae et ignorantiam et desideria saecularium, quae a mundi hujus principe suggeruntur, Nos dico exspectanteset repleti operibus bonis regni Dei haeredes esse possimus. Haec loquere nescientibus, et exhortare, scientes, et argue negligenomni imperio, id mo te contemnat. Admone illos principibus et potestatibus subditos esse, dicto obedire, ad omne opus bonum paratos esse: neminem blasphemare, non litigiosos esse, sed modestos, omnem ostendentes mansuetudinem ad omnes homineEramus enim
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ñ fraudantes.
sed inom̃ib fidẽ
bonam ostenden¬
tes. ut doctrinam
saluatoris nr̃idei
ornent inom̃ib.
docet uerbis ostendat
factis. ut hii quipro¬
Pastor occidit oues
qnͣtum in se est &
sulle uiuunt. Mali
enimpastores non
partunt ouib. qͥ
non mͦ languentes
or errantes non cu¬
rant. sed etiama for¬
tes et ꝑingues quan
tam̃ qͦntum ad ma
nob̾. Sernos etiam
hortare. subditos
eẽ. dominꝰ suis quibꝰ¬
libet tam bonis qͣm
malis. subditos dico
sunt contra dm̃. &
placentes. Głita di¬
stingue inomnib
placentes. ñcontra¬
dicentes. Hoc mͦ po¬
terunt placere. scił
si nͣ musitauerine
cum domini eis ali¬
quid iusserint: ñ
fraudantes aliqͥd de
debito seruiutis.
sed inom̃ib etiam
inminimis fidem
bonam in ostendr̃tes
ut doctrinam. Hoc refextur ad om̃ia predicta. scił ad se¬
nes & anus &e seruos: & cc̃ta. Qnasi. Hortare om̃s predic¬
tos ut ita se habeant ut p̃scriptum est. ut ita ornent in

Expanded text:
tes, non fraudantes, tes, non fraudantes, sed in omnibus fidem bonam ostendentes: ut doctrinam Salvatoris nostri Dei ornent in omnibus. docet verbis, ostendat factis, ut hi qui propastor occidit oves quantum in se est, et si illae vivunt mali enim pastores non parcunt ovibus, qui non modo languentes et errantes non curant, sed etiam fortes et pingues necant tamen quantum ad mal Servos etiam hortare subditos esse dominis suis, quibuslibet tam bonis quam malis. Subditos dico sunt contra Deum, et placentes. Vel ita distingue: in omnibus placentes, non contradicentes. Hoc modo poterunt placere, scilicet si non mussitaverint cum domini aliquid jusserint, non fraudantes aliquid de debito servitutis, sed in omnibus, etiam in minimis, fidem bonam ostendentes, ut doctrinam, hoc referunt ad omnia praedicta, scilicet ad senes, et anus, et servos, etc. Quasi dicat: Hortare omnes praedictos, ut ita se habeant ut praescriptum est, ut ita ornent in
Abbreviated transcription (Latin):
eipsum prebe
exemplum bono¬
rumopum indo¬
ctrina. mintegri¬
tate. ingrauitate.
uerbum sanum.
in rep̃hensibile.
ut is qui exaduer¬
so est uereatur.
nichil habens ma¬
lum dicere de no
D. plum prebendo. Attendens enim oiuis p̃posi¬
tum suum maleuiuentem. ocłos aregulis decliuantem
dm̃. & in hominem intendentem. incipit dicere apud
se. Si p̃positus meussic uunt. ego qui sum qui ñ faciam qͦd
ille facit: Om̃is gͦ qui male iuit. in conspecta eorum
quib p̃positus est. qrͣtum in ip̃o est occidit eos. Ideo seruo
dei eminenti imm̃bris sumini pastoris dictum ẽ. In om̃i¬
bus prebe te ip̃m exemplum bonorum oꝑum. scił indo¬
ctrina rect̾a. inintegritate uite & corꝑis in grauitate
ne leuis sis sedautentieus & uerbum tuum sit sanum
& in rep̃hensibile quo non ualeat reprehendi. Ioco dictur
&e temꝑe. ut is qui exaduerso est. idest qui nob̾ contrariꝰ¬
est uintatur. uel uereatur nichil habens malum dicere de
subditos esse. in
om̃ib placentes.
noncontradicen¬

Expanded text:
ipsum praebe exemplum bonorum operum, in doctrina integritate, grauitate: uerbum sanum inreprehensibile : ut is qui ex aduerso est uereatur nihil habens malum dicere de noplum praebendo. Attendens enim ovis praepositum suum male viventem, oculos a regulis Dei declinantem et in hominem intendentem, incipit dicere apud se: Si praepositus meus sic vivit, ego quis sum qui non faciam quod ille facit? Omnis ergo qui male vivit in conspectu eorum quibus praepositus est, quantum in ipso est, occidit eos. Ideo servo Dei eminenti in membris summi pastoris dictum est: In omnibus praebe teipsum exemplum bonorum operum, scilicet in doctrina, recta, in integritate, vitae et corporis, in gravitate, ne levis sis, sed authenticus. Et verbum tuum sit sanum et irreprehensibile, quod non valet reprehendi loco dictum et tempore, ut is qui ex adverso est, id est qui vobis contrarius, vincatur vel vereatur nihil habens malum dicere de subditos esse, in omnibus placentes, non contradicen
Abbreviated transcription (Latin):
quã solent habere hoĩes de ignorantia. s nec ipsi sine.
pena er̃t qui legẽ dĩ nesciunt. Et licet grauꝰ sit peoca¬
re hoĩem scientẽ qm nescientẽ. ñ tñ id̾o figienłu ẽ ad ig¬
norantie tenebras. ut in eis excusationẽ qͥsq requirat.
Aliud ẽ eñĩ nescisse. aliud scire noluisse. Ignorantia qͥipe
que ñ ẽ eoꝵ qui scire uolunt. s qͥ tãꝙͣ simplicit̃ uesciunt.
neminẽ sic excusat. ut sẽpit̃no igne ñ ardeat. s fortasse
ut minus areleat. S ꝓꝑtẽa ñ credit. qr ñ audiuit quod¬
crederet. i d̾q in excusabilis ẽ omĩs peccator. uł reatu ori¬
ginis. uł additam̃to etiã ꝓp̾e uoluntatis. siue qͥ nouit. si¬

Expanded text:
quam solent habere homines de ignorantia, sed nec ipsi sine poena erunt qui legem Dei nesciunt; et licet gravius sit hominem peccare scientem quam nescientem, non tamen ideo fugiendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisque excusationem requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse. Ignorantia quippe quae non est eorum qui scire nolunt, sed qui tanquam simpliciter nesciunt, neminem sic excusat ut sempiterno igne non ardeat, sed fortasse ut mitius ardeat, si propterea non credit qc per hoc inexcusabilis est omnis peccator uel reatu originis uel additamento etiam propriae uoluntatis. siue qui
Abbreviated transcription (Latin):
ũi & boni medii. quia ad hoc si inter ponit mediꝰ. immor¬
esse adtempꝰ uoluit. & beatus inet̾nitate ꝑsistere potuit.
non sineret. sed ad hoc se interposuit mortalis &e beatus. ut
mortalitate transacta: exmortuis immortales. & ex mriseris
beatos faceret. alius est gͦ medius malus quiseꝑat amicos.
alius bonus qui reconciliat inimicos: idẽ. xp̃c qui dedit
semet ipsum redemptionem inhoc in dicatur omnes uelle
saluare: dedit dico ꝓormib. Nullum ex cepit qui uelit.
Cuiꝰ rei testimonium tempib suis. confirmatum ẽ. id est
hec res testib apꝓbata est. scił angłis &e apłis. Gł ita: cuiꝰ
completum est. In quo id est inqua re p̾dicanda positus sum
ego adeo p̃dicator ce apłs quod plus est. Predicator enim est no
men actus. apłs autem nom̃ dignitatis. Et in hiis scił quod

Expanded text:
veri et boni medii, quia ad hoc se interponit malus veri et boni medii, quia ad hoc se interponit malus esse ad tempus voluit, et beatus in aeternitate persistere potuit. non sineret, sed ad hoc se interposuit mortalis et beatus, ut, mortalitate transacta, ex mortuis immortales, et ex miseris beatos faceret. Alius est ergo medius malus qui separat amicos, alius bonus qui reconciliat inimicos, id est Christus, qui dedit semetipsum redemptionem, in hoc indicatur omnes velle salvare. Dedit, dico, pro omnibus, nullum excepit qui velit. Cujus rei testimonium temporibus suis confirmatum est; id est haec res testibus approbata est, scilicet angelis et apostolis. Vel completum est. In quo, id est in qua re praedicanda, positus sum ego a Deo praedicator et apostolus; quod plus est. Praedicator enim nomen est actus; apostolus autem nomen dignitatis. Et in his, scilicet quod
Abbreviated transcription (Latin):
diãt. hic est arbiter ille quem iob desiderat dicens. utinã
esset nobis arbiter. Mediator autem inter dm̃ & homines
oportebat uͭ haberet aliquid simile deo. & aliquid simile
ꝑ om̃ia deo simił longeeẽt ab hõibꝰ. atq ita mediator ñ ẽẽt.
Uerax itaq mediator xͦ ĩter mortales peccores ⁊ ĩmortalẽ iꝰtum appa¬
ruit. mortalis cum hominib istus cum deo. Ideo xp̃c me
talem. & hominem mortalem est deus ħo. reconcilians ho
interueniendo ꝑducat. quem neq fieri mortalem oporte¬
bat. neq ꝑmanere mortalem. Mortalis quippe factus ẽ.
ñ infirmata uerbi diuinitate. sed carnis suscepta infirmi¬
tate. Boni autem angłi inter miseros mortales &e beatum
immortalem medii eẽ ñ possunt. quia ita ip̃i sunt beati. &
immortales cum deo. ut ñ sint mortales uł miseri cum homi¬
nib. Mali autem angłi quodammͦ medii sunt. quia im¬
mortales sunt cum deo. misericum hominib sed ñ sunt

Expanded text:
diat. Hic est arbiter ille quem Job desiderat dicens, uter esset nobis arbiter. Mediaoportebat ut haberet aliquid simile deo, aliquid similemediator non esset Unus ergo Mediator Christus inter mortales peccatores et immortalem justum, apparuit mortalis cum hominibus, justus cum Deo; per infirmitatalem et hominem mortalem est Deus et homo, reconcilians hointerveniendo perducat, quem neque non fieri mortalem oportebat neque permanere mortalem. Mortalis quippe factus est non infirmata Verbi divinitate, sed carnis suscepta infirmitate. Boni autem angeli inter miseros mortales et beatum immortalem medii esse non possunt, quia ita sunt ipsi beati et immortales cum Deo, ut non sint mortales vel miseri cum hominibus. Mali autem angeli quodam modo medii sunt, quia immortales sunt cum Deo, miseri cum hominibus; sed non
Abbreviated transcription (Latin):
interfuit ingressus insanctuarium dei. ut intelligeret
nouissima. hoc eum diuinitus tanqmͣ ꝓpħam dicere potu¬
isse. Et ut ostñderet qui in hiis uerbis quereremꝰ. ut non
comecturis nr̃is aliquid ausi dicere uideamur. subdit ce
ex ponit. sacͣmentum hoc maguum est. Et ne aliquis
putaret in uiro eẽ & uxore scłm utͥusq naturał sexus
copulationem corꝑalemꝙ mixturam: addit ego itxp̃o
sponsus & sponsa aicintur. sic caput ce corpꝰ. Siue gͦ di¬
cam caput & corpus. siue sponsus & sponsa unum in¬
telligite. Fit enim ex duob quasi una quedam ꝑsona.
sam ornauit me ornamento sp̃ualis huiꝰ unitatis. Sacra¬
intum fuit illuã. quod ingenesi deunione coniugii ad lit¬
& matrem. & ad erebit uxori sue. Ita ad litt̾am sepe fit.
Et erunt duo incarne una. idẽ incarnali commeitio. idẽ
qnͣdo simul miscentur carnali coniunctione. Hoc moy¬
ses ad litt̾am deumione coniugii dixit. quod est signum
magne rei. scił signum comunctionis xp̃i & eccł̃ie. Unde

Expanded text:
interfuit, ingressus in sanctuarium Dei ut intelligeret in novissima, hoc eum divinitus tanquam prophetam dicere potuisse. Et ut ostenderet quid in his verbis quaereremus, ut non conjecturis nostris aliquid ausi dicere videamur, subdit et exponit: Sacramentum hoc magnum est. Et ne aliquis putaret in viro esse et uxore secundum utriusque naturalis sexus copulationem, corporalemque misturam, addit: Ego dicosponsus et sponsa dicuntur, sic caput et corpus. Sive ergo dicatur caput et corpus, sive sponsus et sponsa, unum intelligite. Fit enim ex duobus quasi una quaedam persona, sam ornavit me ornamento. Hujus spiritualis unitatis sacramentum fuit illud quod in Genesi de unione conjugii ad litet matrem, et adhaerebit uxori suae. Ita ad litteram saepe fit, et erunt duo in carne una, id est carnali commercio, scilicet quando simul miscentur carnali conjunctione. Hoc Moyses ad litteram de unione conjugii dixit quod est signum magnae rei, scilicet signum conjunctionis Christi et Ecclesiae. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
incorrupts uirginis uterũ ex eanasciturus impleuit
formã gͦ .i. naturã seruiisuã accepit ds ille ꝑsonã. ñ enĩ
accepit ꝑsonam hominis. s naturã. Cũq tota trinitas¬

Expanded text:
incorruptae Virginis uterum ex ea nasciturus implevit. incorruptae Virginis uterum ex ea nasciturus implevit. Formam ergo, id est naturam servi, in suam accepit Deus ille personam, non enim accepit personam hominis, s
Abbreviated transcription (Latin):
in seipso xp̃c minor factus ẽ serui formã accipiens. Hon
enĩ sic accepit formã serui ut abiceret sormã dĩ in qua e¬
qualis patri. ut in forma cd̃i ⁊ in serui forma idem ipse
sit unigenitus filiꝰ Est gͦ dĩ filiꝰ do pat̾ natura equalis. ha¬
bitu minor. In forma eni serui qua accepit minor ẽ parre.
in forma di in qua erat anteqmͣ hanc accepisset. ȩquał est
patri. In forma cłiu̾bum. in forma serui factꝰ ẽ exmuliexe.
In forma cdĩ hominẽ fecit. in formaserui fc̃s ẽ ħo. Ergo qͥa
formadi accepit formã serui. utrũq d̾s utrũq homo. xp̃c
tñ ẽ ds et̃nus ⁊ uerus. ueracit̃ ẽ scdm tempꝰꝯceptus ⁊ natus
ex uirgine. illo .s. do fc̃o naturalit̃ hõis filio. quiunꝰ ẽ nata᷑¬
liter filiꝰ dĩ paiͥs. qui om̃ium naturarũ ereator ⁊ dñs creauit
uirginẽ creandus ex uirgine. Hic aũ ds humanã naturã
in unitate: ꝑsone suscepit. qui se humilians ꝑmisccłiam.

Expanded text:
servi accipiens, non enim sic accepit formam servi, ut abjiceret formam Dei, in qua qualis Patri, ut in forma servi, et in forma Dei idem ipse sit unigenitus Filius. Est ergo Dei Filius Deo Patri natura aequalis, habitu minor: in forma enim servi quam accepit minor est Patre; in forma Dei, in qua erat antequam hanc accepisset, aequalis est Patri. In forma Dei, Verbum: in forma servi, factus est ex muliere. In forma Dei, hominem fecit; in forma servi, factus est homo. Ergo, quia forma Dei accepit formam servi, utrumque Deus, utrumque homo. Ct Deus aeternus et verus, veraciter secundum tempus conceptus et natus ex Virgine. Illo, scilicet Deo facto naturaliter hominis filio, qui unus est naturaliter Filius Dei Patris, qui omnium naturarum Creator et Dominus creavit Virginem, creandus ex Virgine. Hic autem Deus humanam naturam in unitate personae suscepit, qui se humilians per misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
ctionis in ꝑditionem
idest apostasie. ꝑqͣm
ꝑditur anima qͣuia
non dum prorsus a¬
fide genitierant. Uñ¬

Expanded text:
ctionis in perditionem, id est apostasiae, per ditur anima, quia nondum prorsus afide geniti erant. Un
Abbreviated transcription (Latin):
n ⁊ uñ ip̃a fides .i. aspũ scõ: Non enim eẽt in no¬
bis: ñ diffunderetur in cordib ꝑ sp̃m. Caritas
aũ di dicta ẽ diffundi in cordib nrĩs. ñ qua nos
ip̃e diligit. s qua nos facit dilectores suos. sicut
iusticia di dr̃. qua nos iusti eius munere efficim᷑
Duo enim timores insinuant᷑. uꝰ qui ẽ in ꝑfec¬
ta caritate. scił timor castus. alt̃ qui ñ ẽ in carita¬
te .i. seruilis. in quo qͣmuis do̾ credat᷑. ñ tñ in dm̃¬

Expanded text:
 sancto? Non enim esset in nobis nisi diffunderetur in cordibus per spiritum. Charitas autem Dei dicta est diffundi in cordibus nostris, non qua nos ipse diligit, sed qua nos facit dilectores suos, sicut justitia dicitur Dei, qua nos justi ejus munere efficimur, Duo enim timores hic insinuantur, unus qui est in perfecta charitate, scilicet timor castus, alter qui non est in charitate, scilicet servilis, in quo quamvis Deo credatur, non tamen in D
Abbreviated transcription (Latin):
tauit aliqñ uanitas. ñ te mͦ delectet. ꝑ sequoꝵ dico. eousq
donet ꝑueniam addestinatum p̃mium scił ad brauium
id est ad p̃mium quod est mͥ destinatum & ꝓmissum a
deo. uł ad quod ꝓ posui me currere: brauium dico. suꝑ¬
ne uocationis dei in xp̃o ih̾u. idest et̾ne uite ad qm in su¬
ꝑins dandam uocat me deus ꝑfilium suum xp̃m. & ideo

Expanded text:
tavit aliquando vanitas, non modo te delectet. Persequor, dico, eo usque tavit aliquando vanitas, non modo te delectet. Persequor, dico, eo usque donec veniam ad destinatum praemium, scilicet ad bravium, id est ad praemium quod est mihi destinatum et promissum a Deo, vel ad quod proposui me currere. Bravium, dico, supernae vocationis Dei, in Christo Jesu, id est aeternae vitae, ad quam in supernis dandam vocat me D
Abbreviated transcription (Latin):
amputaũimꝰ ab amore scł̃i. Ideo dicit obliuiscens que retͦ
sunt. idest cunc̾ta temꝑalia. & extendens me adea que
sunt priora. idẽ appetens et̃na: extensio eium illa est ap¬
uiscens que retro sunt. idẽ mita iam p̾terita. priora scił ac¬
ta: ñ quia mala sint sed quia parua sunit ad meritum col¬
locandum. scd ad potiora extensus est. ut sp̃c ꝓficiat iu melius
Unde subdit: adea uͦ que sunt priora meip̃m extendens. idẽ¬
que sunt priora meip̃m extendens. id ẽ ad ꝑmissa bona.
pret̾ita enim mala post tergum oportet ponere. ut iea
que nob̃ ꝓmituntur intendamus. Ergo nec exp̃rerita unta
nec expresenti delectari debemus. Reuocandus est animꝰ
a recordandis cum quad am delectatione pretitis malis. &
cum quadam concupiscũtia fruendi. ne redeamus corde mne¬
giptum. Uitam gͥ pret̃itam malam obliuiscere. Si te delec¬

Expanded text:
amputabimus ab amore saeculi. Ideo dicit, obliviscens quae retro amputabimus ab amore saeculi. Ideo dicit, obliviscens quae retro sunt, id est cuncta temporalia, et extendens meipsum ad ea quae sunt priora, appetens aeterna. Extensio enim illa est apiscens quae retro sunt, id est merita jam praeterita priora, scilicet acta, non quia mala sint, sed quia parva ad meritum collocandum, sed ad potiora extensus est, ut semper proficiat in melius. Augustinus Unde subdit: Ad ea vero quae sunt priora meipsum extendens, id equae sunt priora meipsum extendens, id est ad promissa bona. Praeterita enim mala post tergum oportet ponere, ut in ea quae nobis promittuntur intendamus. Ergo nec ex praeterita vita, nec ex praesenti delectari debemus: revocandus est animus a recordandis cum quadam delectatione praeteritis malis, et cum quadam concupiscentia fruendi ne redeamus corde in Aegyptum. Vitam igitur praeteritam malam obliviscere, si te delec
Abbreviated transcription (Latin):
non utiq tria non
duo. sed unum sum¬
uere est unum. in¬
quo sunt omnia
unum de quo phi
sunt. id ẽ terrena que reliqui. adea uͦ que suito ptiora. sdẽ
a dcelestia que terrenis priora sunt extendens meipsum
tota intentione &e desiderio ñ dum habite rei. Extendit
enim se ad celesta scdm intentionem. ñ scđm ꝑuentionem.
ñ scdm app̃hensionem. Sic & nos non relabam᷑ amore uñ
iam transiliumꝰ. nec remaneamꝰ mnillis. inque iam uenimꝰ
curramus. intendamus. Inuia enim sumus. non retro re-¬
derio. Uita enim xp̃iani boni. scł̾m desid̾ium est. Quod au¬
tem desid̾ans ñ dum uides. sed desiderando capax efficeris:
ut cum uen̾it quod uideras implearis. Sicnt enim si nel¬
les implere aliquem sinum &e nosti qm magnum est qͦd
d abitur. extendis sinum. uł sacci. uł utris. uł alicuiꝰ rei:
& extendendo facis capatiorem: sic deus differento rem
extendit desid̾ium. desidando extendit animum. exten¬
dendo facit cap acem. Desidẽmus gͦ quia implendi sumꝰ.

Expanded text:
non utique tria vel duo, sed unum, sumvere est unum, insunt omnia unum de quo Philsunt, id est terrena quae reliqui, ad ea vero quae sunt priora, id est ad coelestia quae terrenis priora sunt, extendens me, tota intentione et desiderio nondum habitae rei. Extendebat enim se ad coelestia secundum intentionem, non secundum perventionem, non secundum apprehensionem. Sic et nos non relabamur unde jam transilivimus, nec remaneamus in illis in quae jam venimus; curramus, intendamus. In via enim sumus, non re vita christiani boni, sanctum desiderium est. Quod autem desideras, nondum vides; sed desiderando capax efficeris, ut cum venerit quod videas, implearis. Sicuti enim si velis implere aliquem sinum, et nosti quam magnum est quod dabitur, extendis sinum vel sacci vel utris vel alicujus rei:et extendendo facis capaciorem: sic Deus differendo rem, extendit desiderium; desiderando, extendit animum; extendendo, facit capacem. Desideremus ergo quia implendi sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
nobis deus quod aliter sapimus. Uł ita abillo loco. & siqͥd
Quasi. Ita sentite ut dixi. & si quid aliter sapitis. idẽ si
quid melius adcultum dei excogitaũitis. etiam hoc donũ
dei ẽẽ seiatis. quia hoc uobis deus reuelauit. Et ne qua inde¬
p̾sumptio oriretur. subdit. Ueruntamen. Q uasi. E t̃ si quid
aliter sapitis. ueruntamen teneamus id ad quod ꝑuenimꝰ.
ut scił idem sapiamus. & meadem regula fulei. &e dotͥtne
& uite ꝑmaneamus. hoc est ñ extra regulam discipline sa¬
ꝑe. sel quod cõmune & modestum in eungłica u̾itate: & in
mitatores mei

Expanded text:
loco, et si dicat: Ita sentite, ut dixi. Et si quid aliter sapitis, id est si quid melius ad cultum Dei excogitaveritis, et hoc donum Dei esse sciatis, quia haec revelabit Deus vobis. Sed ne qua praesumptio inde oriretur, subdit: Verumtamen. Quasi dicat: Et si aliter sapitis, verumtamen, teneamus id ad quod pervenimus, ut scilicet idem sapiamus, et in eadem regula fidei, et doctrinae et vitae permaneamus. Hoc est non extra regulam disciplinae sapere, sed quod commune sit et modestum in evangelica veritate, et in mitatores mi
Abbreviated transcription (Latin):
de me sentio. scił qđ
ad huc inꝑfectus sũ¬
gͦ & uos philippen¬
ne aliouim. hoc sen¬
quibꝰ ad huc non ualeo loqui sapientiam. qui ad huc lacte
potantur ñ solido cibo pascuntur: sed illis dico qui iam ui¬
dentur ẽẽ ꝑfecti. qui manducant solidumcibum. qͥa intel

Expanded text:
de me sentio, scilicet quod adhuc perfectus suet vos Philippen aliorum, hoc senquibus non valeo loqui sapientiam, qui adhuc lacte potantur, non solido cibo pascuntur; 185 sed illis dico, qui jam dicuntur esse perfecti; qui manducant solidum cibum, quia intel
Abbreviated transcription (Latin):
ut dixi. & si hoc feceritis. hoc dabit nobis as̃: qd. si quid
mod̾o aliter sapitis qmͣ sapiendum sit in futuro. quia mͦ
ꝑspeculum indetis: & hoc reuelauit uob̃ dens qui clare fa¬
ciet cognoscere. & se &e alia omntia. que mͦ obscure uidetis.
uł ita. Quasi. Ita sentite ut dixi. & si quid aliter sapitis.
iͥẽ imꝑfecte de deo &e de aliis: & hoc quod mͦ aliter sapi¬
tis. & de deo & de omnib idẽ etiam hanc imꝑfectam cog
uos habere putatis. si surrepit nobis quod aliquod mag
faciet. si humiliter sapietis. & de uob̾ senseritis. Qui enim
in pace catholica ꝑmanet. siquid sapit aliter. qmͣ oportet
deus humili reuelabit. Si autem illud suꝑbꝰ defendit &
ꝑtinaciter astruit contra pacem eccł̃ie ds abicit. quia suꝑbis¬
eruntamen aq aliter sapimus. s
tamen necẽe est ut om̃s idem de illo sapiamus credendo
quod ꝑuenimus

Expanded text:
sicut dixi; et si hoc feceritis, hoc vobis dabit Deus. Quod si quid sicut dixi; et si hoc feceritis, hoc vobis dabit Deus. Quod si quid modo aliter sapitis quam sapiendum sit, in futuro, quia modo per speculum videtis. Et hoc revelabit vobis Deus, quia clare faciet cognoscere, et se et alia omnia quae obscure modo videtis. Vel ita, quasi dicat, ita sentite ut dixi, et si quid aliter sapitis, id est imperfecte de Deo et aliis. Et hoc, quod modo aliter sapitis, et de Deo, et de omnibus, id est etiam hanc imperfectam cohristo vos habere putatis, si subrepit vobis quod aliquid magnfaciet, si humiliter sapietis, et de vobis senseritis, qui enim in pace Catholica manet. Et si quid aliter sapitis quam oportet, Deus humili revelabit. Si autem illud superbus defendit et pertinaciter astruit contra pacem Ecclesiae, Deus abjicit, quia supeus, modo aliter sapimus, sed tamen necesse est, ut omnes idem de illo sapiamus, ad quod pervenimus
Abbreviated transcription (Latin):
quotiͦit ꝑfecti sumus. idest ꝑfecte currimis. hoc sñtiamus
quod ñ dum ꝑfecti sumus. ut illic ꝑficiamur. quo ꝑfecte
adͥ huc currimus : ut cum uenerit quod ꝑfectum est. destru¬
atur quod ex parte est. idest iamñ ex parte sit sed ex toto.
quia fidei ce spei res ip̃a que uideatur succedet. Cartas
bitur. in qua plenitudine illud p̃ceꝑtum caritatis implebi
ex tota anua diligitur deus. Caro tam̃ non dr concupis¬
cẽ. nisi quia carnaliter amuna concupiscit. Tunc uͦ erit
iustus sine omni peccato. quia nulla lex erit inmenbrᷤᷤ.
repugnans legi mentis. Tunc toto ꝓrsus corde tota ani¬
ma tua. tota mente diliget dm̃. quod ẽ sũmum p̾ceptum.
Cur gͦ ñ p̃cipetur homim ista ꝑfectio. qmuis eam in hac
uita nemohabeat: Non enim recte curritur. si quo curren¬
dum est nesciatur. Quomͦ autem sercetur. si nullis p̃cop¬
tis ostũde̾tur: S equitur. Et si quid. Quasi. Ita sentite

Expanded text:
Quicunque perfecti sumus, id est perfecti currimus. Hoc sentite, Quicunque perfecti sumus, id est perfecti currimus. Hoc sentite, quod nondum perfecti sumus ut illic perficiamur, quo perfecte adhuc currimus, ut, cum venerit quod perfectum est, destruatur quod ex parte est , id est jam non ex parte sit, sed ex toto, quia fidei et spei res ipsa quae videatur succedet. Charitabitur. In qua plenitudine, illum praeceptum charitatis implebitex tota anima diligitur Deus. Caro autem non dicitur concupiscere, nisi quia carnaliter anima concupiscit. Tunc vero erit intus sine omni peccato, quia nulla lex erit in membris repugnans legi mentis. Tunc prorsus toto corde, tota anima, tota mente diliget Deum, quod est summum praeceptum. Cur ergo non praecipitur homini ista perfectio, quamvis eam in hac vita nemo habeat? Non enim recte curritur, si quo currendum est nesciatur. Quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis ostenderetur? Et si quid. Quasi dicat: Ita sentite
Abbreviated transcription (Latin):
ligunt aqͣlitatem ñbi cum patre. sed ñ sic uident ad huc quo¬
modo uidñdum est facie ad faciem. Certa enim fides ut cũq
in cohat cognitionem. cognito uero certa non ꝑfieitur. nͥ pꝰ
hanc uitam. cum uid̾imus facie ad faciem. hoc gͦ sapiamꝰ.
ut nou̾imus tutiorem ẽẽ affetum uera querendi. quam in¬
cognita. ꝓcognitis presumendi. Sie ergo queramus tanq̃
dis nulla utfidelitate dubitemꝰ. de intelligñdis nulla teme¬
ritate affirmemus. In illis auctoritas est teuenda. in hiis
de uiuit. nc̃ uera ursticia est: que licet ñ immnito inaliquib
iustis ꝓ huiꝰ uite capacitate ꝑfecta dicatur parua tamen est
ad illam magnam qmͣ cepit equalitas angłorum. qm qui
ñ dum habebat. & ꝓꝑter illam que iam merat ꝑfectum.¬
& ꝓpter istam que ad huc deerat. imꝑfectum se ẽẽ dice¬
bat. Minor ista iusticia facit m̃itum. maior illa p̃mium.
Ideo ꝗmi istam ñ sequitur. illam ñ assequitur. Unde ait:

Expanded text:
ligunt aequalitatem Verbi cum Patre: sed non sic vident adhuc, quomodo videndum est facie ad faciem. inchoat cognitionem: cognitio vero certa non perficietur, nisi post hanc vitam, cum videbimus facie ad faciem . Hoc ergo sapiamus, ut noverimus tutiorem esse affectum vera quaerendi, quam incognita pro cognitis praesumendi. Sic ergo quaeramus tanquam dis nulla infidelitate dubitemus, de intelligendis nulla temeritate affirmemus: in illis auctoritas tenenda est, in his deo est, uera iustitia est. quae licet non inmerito in aliquibus iustis pro huius uitae capacitate perfecta dicitur, parua tamen est ad illam magnam, quam capit aequalitas angelorum. quam qui nondum habebat, et propter illam quae iam inerat perfectumet propter istam quae adhuc deerat, imperfectum se esse dicebat; minor ista justitia facit meritum, major illa, praemium. Ideo qui istam non sequitur, illam non assequitur. Unde ait:
Abbreviated transcription (French):
incapnis. e est nalde hispida. Et inpellib
capnis. ift helias ce alii sequitur. Egentes necessariisangꝰ¬
tiaticura aniri ał¬
flicti laborib quib
idest quorum conũ¬
satione dignus non¬

Expanded text:
icitur, et est valde hispida. Et in pellibus caprinis, ut Elias, et alii; egentes necessariis; angustiati cura animi; afflicti laboribus. Quibus, id est quorum conversatione, dignus no
Abbreviated transcription (Latin):
si uolumꝰ eẽ filii d̾i. E nota qr ꝓmissio facta sa¬
re. ostendit qd̾ ꝓpt̾ genus nullus saluabit᷑. cũ
ismael de abraham natꝰ reꝓbatꝰ sit. de quo eode
ysaac natus. sola grã ẽ saluatus. Ista uͦ ꝓmis¬
sio facta rebecce. osfendit qd̾ ꝓpt̾ meritũm nul

Expanded text:
si volumus esse filii Dei. Et nota quod promissio facta Sarae ostendit quod propter genus nullus salvabitur, cum Ismael de Abraham natus reprobatus sit, de quo eodem Isaac natus sola gratia est salvatus. Ista vero promissio facta Rebeccae, ostendit quod propter nul
Abbreviated transcription (Latin):
malo.Honne hoc ẽ redd̾e malum ꝓ malo: qui
& homo malus de inmicis suis uelint a d̾o um
dicari: in quo discernunt᷑. S bonꝰ magis cu¬
pit corrigi inmicũ ꝙ̃ puniri. & cum d̾s punit
ñ delectatur de pena inimici. qr ñ odit eũ. s de
iusticia d̾i qr dñi diligit hoc ei placet qd̾ dño. qr
& d̾s quem in hoc seqͥuituar: si pluit hic suꝑ ius¬
tos ⁊ iniustos. tñ ⁊ in hoc scło asperos corripit. ꝙ
tit adu̾sario facere qd̾ uult. Et debetis locũ dare
ire di. scͥptum ẽ enim in ꝓu̾bris. mͥ uindictam re¬

Expanded text:
malo? Nonne hoc est reddere malum pro malo? et homo justus et homo malus de inimicis suis velint a Domino vindicari, in quo discernuntur. Sed bonus magis cupit corrigi inimicum quam puniri, et cum Deus punit non delectatur de poena inimici, quia non odit eum, sed de judicio Dei, quia Deum diligit. Hoc ei placet quod Domino, quia et Deus, quem in hoc sequitur, pluit hic super justos et injustos : tamen et in hoc saeculo asperis corripit, et tit adversario facere quod vult. Et debetis dare locum irae Dei. Scriptum est enim in Proverbiis: Mihi vindictam re
Abbreviated transcription (Latin):
fletu. Et pro his om̃ib p̾
amplectit᷑ uanitatẽ. In ore gͦ ⁊ in corde ñ ht̃ uĩta¬
tem. Ido gͦ dixit ñ alta sapientes ne sit elatio in
aĩo. ⁊ ne p̃sum̃tes de se ñ condoleant aliis. s exp¬
brent qͣi pecc̾orib. hec ẽ suꝑbia: que cum se p̃po¬
nit offendit. Dem̃ adiunxit s humilib ꝯsenti¬
entes. ut aliena causa sit eoꝵ. ut ita grãm habe¬
ant apd̃ d̾m. qui suꝑbis resistit. ⁊ humilibus
dalo fiant dicens. Et sitis ꝓ¬
do .i. in secreto cordis. s &e̾ co¬
ram om̃ĩb hoĩb ut ñ fiat
scandalũ s bonũ exemplũ
displiceat.⁊ frĩ scandalũ ñ¬

Expanded text:
 Et pro his omnibus amplectitur vanitatem. Ergo in corde et ieo ergo dixit, non alta sapientes, ne sit elatio in animo, et ne praesumentes de se condoleant aliis, sed exprobrent, quasi peccatoribus. Haec est superbia quae cum se praeponit offendit. Deinde adjunxit: sed humilibus consentientes, ut aliena causa sit eorum, ut ita gratiam habeant apud Deum qui superbis resistit, et humilibus um scandalo fiant, dicens: Et sitis pd est in secreto cordis, sed etram omnibus hominibus, ut non fiat scandalum, sed bonum exemplum, displiceat et fratri scandalum n
Abbreviated transcription (Latin):
retur. sedñdedecet¬
quia ex deopendet.
ideo conuenit ei pan¬
IT. ibi: quia gͦ & cetera. Quasi. Decebat pa
pati. Qui enim sanctificat predestinatos ic est xp̃c. &e qui
sanctticantur peum id est nos om̃seque. ex uno aco pen¬
dent ae sunt. E cre it̾um quomꝰ conningit dicens ẽe exuno.
Iterum intuiere qnͣtum inter est. ille quidem sanctificat.
nos sc̃ificamur. Licet gͦ eximnosiraus. neruntam̃ multura
inter est. Ille enim est expatre scłm deitatemut ꝓpriꝰ filiꝰ.
idest ex enis essentia g̾enitus:n
quam cansam quia
ditur fratres eos
licẽt apeceato immunis. nocare eos fres qui peccando fac¬
tisunt degeneres aicensinpsalmo. Opater nunciabo pꝰ
deitatis fratͥb meis
& ego positus in me
na laudabo te. Uł¬
is. inmedio eccłie¬
quaꝙ laudabo te. Aitende qͦd¬

Expanded text:
retur. Sed non dederetur. Sed non dedequia ex Deo pendet, ideo convenit pai. pati. Qui enim sanctificat praedestinatos, id est Christus, et sanctificantur per eum, id est nos omnes, aeque ex uno pendent et sunt. Ecce iterum quomodo conjungit dicens esse ex uno, item, intuere quantum interest, ille quidem sanctificat, nos sanctificamur. Licet ergo ex uno simus, verumtamen multum interest. Ille enim est ex Patre secundum deitatem ut proprius Filius, id est ex ejus essentia genitus, quam causam non confunditur fratres eos it Christus licet a peccato immunis. Vocare eos fratres, qui peccando facti sunt degeneres, dicens in psalmo: O Pater: Nuntiabo, Deitatis, fratribus meis. Et ego positus in medcolumna, laudabo te. Vel in medio Ecclesqu
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit ad dexteram patris: & ꝑficietur in iudicio. qñ
ci omĩa subicientur. & erit om̃iainom̃b. Decebat in¬
quam consummare auctorem salutis. & eorum filiorum
id est xp̃m qui est filius ꝑnaturam. cuiꝰ coheredes erimꝰ.
qui sumus ad optione filii. Nide qͣntum est in medio
nr̃m. Et ille filius est ee nos filii sumus. sed distat: qͥa
ille saluat nos saluamur: ille scificat nos sanctificam᷑.
Modo coniungit nos scriptura. mͦ disiungit. Multos
in quit filios: hic coniunxit. Auctorem salutis eorum:
hi discreuit. Consumiare dico. ce hoc ꝑyassiones
mortis que mors sanande nr̃e miserie conuenientissima
tur. homo non redimeretur. & non redemptus ꝑiret. Qã
siesset. frustra eẽnt facta omnia. Cetera enim homini
seruiurt. homo deo. nec inaliquib deus głificaretur.
cum adhec om̃ia facta sint. falsa etiam ẽẽt predestinano
de filiis adducendis. Qmenim. Probat quod ꝓnr̃a lib̾a¬
auctor salutis pate¬

Expanded text:
ascendit ad dexteram Patris; et perficietur in judicio quando ei omnia subjicientur, et erit omnia in omnibus. Decebat, inquam, eum consummare auctorem salutis eorum filiorum, id est Christum qui est Filius per naturam, cujus cohaeredes erimus, qui sumus adoptione filii. Vide quantum est in medio nostrum, et ille Filius est, et nos filii sumus, sed distat, quia ille salvat, nos salvamur; ille sanctificat, nos sanctificamur. Modo conjungit nos Scriptura, modo disjungit. Multos, inquit, filios, hic conjunxit; auctorem salutis eorum, hic discrevit. Consummare, dico, et hoc per passionem 237 mortis, quae mors sanandae nostrae miseriae convenientissima r, scilicet homo non redimeretur, et non redemptus periret. Quod si esset, frustra facta essent omnia. Caetera enim homini serviunt, homo Deo, nec in aliquibus Deus glorificaretur, cum ad haec omnia facta sint, falsa esset etiam ejus praedicatio de filiis adducendis. Qui enim. Probat quod pro nostra liberaauctor salutis pate
Abbreviated transcription (Latin):
te baptizati sumꝰ. ut sic̃¬
siue morimur xp̃c semel mortuus est
baptismo semꝑ uiuamꝰ d̾o. Hłita. nemo enĩ uiuit
tẽporalit. scił comunctione aĩe ⁊ corporis. aut mo¬
rit᷑ temporalit̾ scił dissolutione aĩe ⁊ corporis.s.i.
ñ ẽ finis: sic nre laudis ñ erit sims. Non enĩ cum
mortui fuimus in hac carne desmenemꝰ laudare

Expanded text:
aptizati sumus; ut sicut Christus semel mortuus est, baptismo, semper vivamus Deo. Vel ita: Nemo enim vivit temporaliter, scilicet conjunctione animae et corporis, aut moritur, dissolutione animae et corporis, sibi, non est finis, sic nostrae laudis non erit finis. Non enim cum mortui fuerimus in hac carne desinemus laudare
Abbreviated transcription (Latin):
nos gentiles & nos inchi
sem̃ ce hedes. sed olim
patre substitutus dũ
paruulus est subtutorib¬
aseruo. Pece it̾um qͣre¬
lex ñ est tenenda. &¬
aũ. Auasi. N onsolum p̃dic̾tis modis ostñ¬
apaE. Aitur lex non ẽẽ tenenda. sedletiam hac si¬
militudine quam dicoidest uob̃ ꝓpono scił qd quanto
temꝑe heres ꝑ aruulus est ctate ce scientia. nicħil differt
a seruo qma cogitur. & nullam habet potestatem rerum
suarum. cum idẽ qmͣuis. sit futurꝰ dñs om̃ium rerum
suarum sed potius subtutorib est qui enm contea hostes
defendant. & astorib qui ꝓ eo causas agant. & mores
eiꝰ informent: ce hoc. rsq ad tempꝰ a patre p̃fiuitum idest
det̾minatum. in quo lib̾tas sui ce suorũ sibi datur. postqͣm
enim adultus est lib̾tatem sui  suorum habet : alioqͥn
iure ex heredatur. Uerum est enim qrtia patres antiqui¬
ius ordinauerunt. & usq add qm etatem subiectus debeat
ẽẽ. & in qua ad ultus emancipet᷑. statuerunt: ita ut qͣm¬

Expanded text:
nos gentiles et nos Judaei ahae et haeredes, sed olim atre substitutus, dum parvulus est sub tutoriba servo. Ecce iterum qlex non est tenenda. asi dicat: Non solum praedictis modis ostlex non esse tenenda, sed etiam hac similitudine, quam dico, id est vobis propono, sed quod quanto tempore haeres parvulus est, aetate et scientia, nihil differt a servo, quia cogitur, et nullam habet potestatem rerum suarum, cum, id est quamvis, sit futurus, dominus omnium rerum suarum, sed potius sub tutoribus, qui eum contra hostes defendant, et actoribus est, qui pro eo causas agant, et mores ejus informent. Et hoc usque ad tempus a patre praefinitum, id est determinatum, in quo libertas sui et suorum sibi datur. Postquam enim adultus est, libertatem sui et suorum habet, alioquin jure exhaeredatur. Verum est enim quia patres ejus ordinaverunt, et usque ad quam aetatem subjectus debeat esse, et in qua adultus emancipetur statuerunt, ita ut qua
Abbreviated transcription (Latin):
tis. sed peccando iusticiam & sc̃itatem u̾itatis amisit. ꝓpt̃
quod hec imago defornus &e decolor fact̾a est sed formam
recipit cum reformatur & renouatur. ꝓpter quod. Exa¬
tur partes pet̾is
ce nom hominis.

Expanded text:
tis; sed peccando justitiam et sanctitatem veritatis amisit. Propter quod haec imago deformis et decolor facta est, sed formam recipit cum formatur et renovatur. Propter quod, exser partes veteris et novi hominis.
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Et si quo alio uo¬
cabulo cominodius
appellatur. imago
dei est. qua pre est
percato desipuit. meadem renouatur. ut incipiat illai ma¬
go. ab illo reformari. aquo formata est. N on enini refor
mare. seipsam potest. sicut potuit deformare. que inpsa¬
dei agnitione creata est. anteqͣm delictis uet̾asceret. sed ptͦ
lapsum peccati ineadem reformatur. Satis gͦ off̾nditur uͥ
homo sit creatus adimaginem di. scił non incorꝑis limam̃¬
tis. sea forma quadam intelligibilis mentis illuminate.
Cum gͦ dicit sp̃u mentis ur̃e. ũ ibi duas res indelligi uolu¬
it. quasi aliud sit mens. aliud sit sp̃c mentis. sed quia
mens sp̃c est sumle dictum est in expoliatione corꝑis car¬
induitur quicumq a mentis in formatione conformatur.
xꝑm enim indnitur qui ꝑfidem inxp̃o renascitur. uite emu¬
lus qmͣ tradidit xp̃e. qui nouus homo ĩtił xp̃c est creatus¬
sełm dm̃ idest ñ humana natura sed dei potentia. Con
mulieris sine semine uiri. hoc nouum fuit. Uñ iheremi¬

Expanded text:
tia uel si quo alio uoabulo commodius appellatur. unde Dei est, qua praeest peccato desipuit, in eadem renovatur, ut incipiat illa imago ab illo reformari, a quo formare seipsam potest, sicut potuit deformare: quae in ipsa agnitione Dei creata est antequam delicto veterasceret, sed post lapsum peccati in eadem reformatur. Satis ergo ostenditur ubi homo creatus ad imaginem dei, quia non corporis liniamentis, sed forma quadam intellegibili mentis inluminatae.Cum ergo dicit, spiritu mentis vestrae, non ibi duas res intelligi voluit, quasi aliud sit mens, aliud spiritus mentis, sed quia mens spiritus est. Simile dictum est in exspoliatione corporis carinduitur quicunque mentis informatione ei conformatur. Christo enim induitur qui per fidem in Christo renascitur, vitae aemulus quam tradidit secundum Deum, id est non humana natura, sed Dei potentia. Haimo. mulieris, sine semine viri. Hoc novum fuit. Unde Jeremi
Abbreviated transcription (Latin):
tiam corꝑis uł anime sed scdđm pstinam conũsationem scil
deponite uetem hominem qni corrumpitur etiam si dele¬
ctetur: corrumpitur dico scłm desidia non solum scđm oꝑa
ce ideo deponite etiam desicłia que sunt erroris. idẽ ab er¬
rore ueniuntt. uł aderrorem ducunt. Non nulli putant qđ
uetus homo corpus sit. & nouus anima. sed corpꝰ ext̾ioꝵ
homo est anima int̾ior: &e in teriori agitur hec nouitas¬
& hec uetustas. Cum gͦ dicit deponite uos & cet̾a. ñ hoc
uibet ut corpus deponatur. sed ut uita immelius cõmute¬
tur. homo itaq int̾ior siuitia pͥstina sequitur uetus dr̃.
si autem innouitate uite ambulat. alienus ascł̃i errore
nouus dicitur. Eo gͥ corrumpitur. quo uet̾ascit. Ideo ait
deponite uetem hominem ilest uetustatem. qua homo
interior fit uetus & corrumpitur. Uñ addit. Qui &e si dele¬
est uetustas. Hanc g uetustatem. quatinus uob̾ detur de¬
enouaumini

Expanded text:
is vel animae, sed secundum pristinam conversationem, scilicet deponite veterem hominem qui corrumpitur, et si delectetur. Corrumpitur, dico, secundum desideria, non solum secundum opera. Et ideo deponite etiam desideria quae sunt erroris, id est ab errore veniunt, vel ad errorem ducunt. Nonnulli putant quod vetus homo corpus sit, et novus anima. Sed corpus, exterior homo est: anima, interior, et interiori agitur haec novitas et vetustas. Cum ergo dicit, deponite vos, etc., non hoc jubet ut corpus deponatur, sed ut vita in melius commutetur. Homo itaque si vitia pristina sequitur, vetus dicitur; si autem in novitate vitae ambulat alienus a saeculi errore, novus dicitur: eo igitur qui corrumpitur, veterascit. Ideo ait, deponite veterem hominem, id est vetustatem, quia hoc interior fit vetus et corrumpitur. Unde addit, quia et si deleest vetustas. Hanc igitur vetustatem quatenus vobis datur deovamini
Abbreviated transcription (Latin):
quid est hoc qd ascñ¬
dit idẽ quod ascñdis¬
mum descendit respe¬
ctu trnuis dixit ascendit¬
tenebantur apud inferos. que sentũtia saluatorem tenere
ñ potiit. quia sine peccato fuit. Et est ꝓbatio talis. Propħa
sionis. & ita innuit. quod &e descendens dedit: & constat
scdm humanitatem dedit. Scłm d̾itatem que ubiq ẽ non

Expanded text:
hoc quod ascend est quod ascendismum descendit, respectu cujus dixit ascenditntentia enim tenebantur apud inferos, quae sententia Salvatorem tenere non potuit, quia sine peccato fuit. Et est ordo probationis talisionis, et ita innuit quod et descendens dedit. Haimo. um humanitat
Abbreviated transcription (Latin):
id est scłm predi¬
cationem meã:
&e si pũsi negant. hec ñ ꝓpter timoch
memorãt. secdꝓpter¬
hereticos quos p̃uidit¬
futuros. & ista nega¬
turos. In quo eungłio
fatias: ego dico habi¬
rans: hic contume
ingerebatur. salũbum dei non est alligatum in me¬
corpus. idẽ. licet egosim alligatus corpore. tñ ũbum
sum xp̃m resurrex¬
isse. sustineo om̃ia¬
in commoda maxi¬
me ꝓpter electos &
ut oe ip̃i mecum con¬
seqͣntur hic salutẽ
amme que est in

Expanded text:
m praedicationem meam, etsi perversi negent. Haec non propter Timotheum memorat, sed prhaereticos quos praeviditfuturos et ista negaturos, in quo Evangeliias: ego dico habirans. Hic contumeliam notat quae ei ingerebatur. Sed verbum Dei non est alligatum in mecorpus, id est licet ego sim alligatus corpore, tamen verbum resurrexisse, sustineo omniaincommoda maxime, propter electos, ut et ipsi mecum antur, hic salutem animae quae est in
Abbreviated transcription (Latin):
quentur electi salutem & głam. oe uere: nam ce mortu
tyres conseqͥntur salutem. Et hoc est quod ait. Nam si nos
id est si nos mortui¬
passiones. etiam ꝯ¬
regnabimus cum
sermo. namsi ce cet̾a. Ita ordina litt̃am & continua. Qiͣ.¬
Et sustineas memor est xp̃m resurrexisse: namsi com¬
mortui sumus xp̃o in p̃a morte. &e conuiuemus. &e si
sustinemus in ip̃a passione. & conregnabimꝰ ingła cũ
eo. & iste sermo est fideł: & sine gau̾imus eum coram
um illi q ip̃e aitꝰ: qui me confessus fuerit coram homini¬
b. conłiteb or &e ego eum coram patre meo. Et si nos ũ cre¬
dimus. qͦd puniat malos. stulte confisi demiscd̾ia eiꝰ ille

Expanded text:
et vere: nam et mortui tyres, consequentur salutem. Et hoc est quod ait: Nam si nos id est si nos passiones, et conregnabimus cum sermo, nam si, ita ordina litteram et continua, qut sustineas memor esto Christum resurrexisse, nam si commortui sumus Christo in ipsa morte, et convivemus et si sustinemus, in ipsa passione, et conregnabimus, in gloria cum eo. Et iste sermo fidelis est. Et si negaverimus eum coram um illi quod ipse ait: Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo . Et si nos non credimus quod puniat malos, stulte confisi de misericordia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
&e contra hoc quod ip̃e ego facio dicerx: Intellige que dico.
idẽ. discerne quid quare dr̃. Ideo enim dico ut accipias qr
tu intirmus es. ideo ego abstinco. quia mͥ de acceptione scau¬
dalum est. Intellige dico quodpotes. dabit enim tibi d ñs
inom̃ib intellectum ñ solum inhiis. Memor esto quasi. Cer¬
tans legitime coro¬
nabitur. & ut le¬
gitume certes. me¬
mn oresto dñm nr̃m
ihm xp̃m resurrex¬
isse amortuis. na¬
tum exsemine da¬
uid idẽ. deꝑgenie

Expanded text:
et contra hoc quod ipse ego facio, dicere, intellige quae dico, et contra hoc quod ipse ego facio, dicere, intellige quae dico, id est discerne quid quare dicitur. Ideo enim dico, ut accipias, quia tu infirmus es. Ideo ego abstineo quia mihi de acceptione scandalum est. Intellige dico quod potes. Dabit enim tibi Deus in omnibus intellectum, non solum in his. Memor Haimo Quasi ditans legitime coronabitur, et ut leime certes, memor esto Dominum Christum resurrexisse a mortuis, na semine David, id est de progenie