comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prẽfici deberet acclamabant:
Uir autẽ beatissimꝰ his angu¬
stus depressus. nimiis afficie
batur angoribus: quia nec
fugȩ locus uspiam patebat:
nec populo ut ab intentione
cepta resipisceret ullomodo
satisfacere poterat: Diuinae
namq erat uoluntatis: ut qͥ
omniũ saluti ꝓspecturus erat:
omniũ acclamationib elige¬
retur Et qui unitati fidei
cũ iam fidelib & futuris fide¬
lib erat ꝓuisurus. unione
cuncti populi ad sedẽ eue¬
heret᷑ sacerdo talis honoris:

Expanded text:
praefici deberet, acclamabant. praefici deberet, acclamabant. Vir autem beatissimus his angustiis depressus, nimiis afficibatur angoribus, quia nec fuge locus uspiam patebat, nec populo, ut ab intentione cepta resipisceret, ullo modo satisfacere poterat. Divinae namque erat voluntatis, ut qui omnium saluti prospecturus erat, omnium acclamationibus eligeretur, et qui unitati fidei cum iam fidelibus et futuris fidelibus erat provisurus, unione cuncti populi ad sedem eveheretur sacerdotalis honoris
Abbreviated transcription (Latin):
sanguis calicis xp̃i uidelic&
Araditus autẽ a parentibuᷤ
scole litteris imbuendus: in
breui coeuis & etiam natu
maiorib suis. doctrina excel¬
lentior est effectus. Stude¬
bat quoq teneros annos mo¬
rũ maturitate uincere. &
beniuolentiã cordis caritatiᷤ
melle condire. turbas fre¬
quentiũ populorũ uitare.
& ut precõnẽ suũ fecisse
didicerat. uita solitaria in
reclusione dño seruire :
Qui locus in castro lauduno
hactenꝰ designatur . & uene¬
rabiliter colitur: In qua.
reclusione. secundis succes¬
sib certatim sc̃ȩ conuersatio¬
nis studiis. iustus adolescenᷤ
dño militauit Et cũ ad uigi¬
nti & duos etatis suȩ annos
ꝑuenit: defuncto Bennadio
omniũ generaliter uotis ad
pontificii culmen raptus fu¬
isse dinoscit᷑ potius quã ele¬
ctus : F it ergo concursus po¬
puli. diuersi quidem sexis.
conditionis ac dignitatis. nec¬
non & ȩtatis. sed unius atq
eiusdẽ sententiȩ. cuncti hunc
uere dõ dignũ & qui populis

Expanded text:
sanguis calicis, Christi videlicet Traditus autem a parentibus scholae litteris imbuendus, in brevi coaevis, et etiam natu majoribus suis doctrina excellentior est effectus. Studebat quoque teneros annos morum maturitate vincere, et benevolentiam cordis charitatis melle condire, turbas frequentiorum populorum vitare, et ut praeconem suum fecisse didicerat, vita solitaria in reclusione Domino servire: qui locus in castro Lauduno hactenus designatur, et venerabiliter colitur. In qua reclusione secundis successibus certatim sanctae conversationis studiis justus adolescens omino militavit. Et cum ad viginti et duos aetatis suae annos pervenit, defuncto Bennadio omnium generaliter votis ad pontificii culmen raptus fuisse dignoscitur potius quam electus. Fit ergo concursus populi, diversi quidem sexus, conditionis ac dignitatis, necnon et aetatis; sed unius atque ejusdem sententiae cuncti hunc vere Deo dignum, et qui populis
Abbreviated transcription (Latin):
precib & fletib suꝑ facti
sui penitentes uiscerali cle¬
mentia flexus: Non tantũ
potestate quã precatu &
lenitate uinctos precori¬
alib catenis absoluit:

Expanded text:
precibus et fletibus super factis suis poenitentes viscerali clementia flexus, non tam potestate quam precatu et lenitate vinctos, praetorialibus catenis absolvit
Abbreviated transcription (Latin):
urȩ de cetero possit ambi¬
guũ remanere: Nã illa q̃
scĩssime qͣttuor synodi sa¬
lta ea & nos sapimꝰ. sequim᷑.
ac tenemꝰ: Nec ab eoꝵ fide
aliqͦ modo dissentimꝰ. Sed
qr plus ꝑsona p̾sens quam
epła satisfacit. hortor dile¬
ctissimi fr̃s ut ad me uenire
sic̃ p̃fatꝰ sũ debeatis: dũ mͦ
ratione ꝑcepta. a c̃ cordia
sc̃ȩ uniũsalis eccłȩ dissensio
uos nulla dissoci&. Hloc tam̃
& cũ affectu qͦ dec& suscipio
& cũ gr̃a relaxabo: Nec aliqͣ
uos uł qͦscũq alios qui ꝓhac
ad me causa uenire uolue¬
rint. afflictionẽ uł mole¬
stiã sustinere ꝑmitto: sed

Expanded text:
e de caetero possit ambignum remanere. Nam illa quae sanctissimae quatuor synodi saita et nos sapimus, sequimur, ac tenemus, nec ab earum fide aliquo modo dissentimus. Sed quia plus persona praesens quam epistola satisfacit, hortor, dilectissimi fratres, ut ad me venire, sicut praefatus sum, debeatis, dummodo ratione percepta a concordia sanctae universalis Ecclesiae dissensio vos nulla dissociet. Hoc tamen et cum affectu quo decet suscipio, et cum gratia relaxabo. Nec aliquam vos vel quoscunque alios, qui pro hac ad me causa venire voluerint, afflictionem vel molestiam sustinere promitto. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ planges poenitens in no¬
uissimo. quando nichil habes
ꝓficere: Iniquo gͦ coniugio fa¬
cto. & diabolicã facinorositate
completa. ac modico trans¬
eunte tẽpore: designatꝰ est a
quibusdam puer Non introire
in eccłam. Neq appropinquare
in mortalib & uiuificis myste¬
ris. & dicunt miserȩ coniugi
eius: Scis quia uir tuus quem
elegisti non est xp̃ianus. sed
peregrinꝰ fidei & alienus. a¬
Tenebrarũ gͦ & dolorosȩ plagę
repleta. ꝓsternit se in humũ.
& coepit discerpere se ipsam
ungulis : & percutere pectus
ac clamare Nemo non obȩ¬
diens parentibus. saluus fuit
umquã: Quis adnuntiabit
patri meo meã confusionẽ
Hl eu michi miserȩ. in quantam
ꝓfunditatẽ ꝑditionis descendi:
Cur nata sũ: Et nata conti¬
nuo rapta non fui: Ita ergo
lamentari eã discens erratissi¬
mus uir eiꝰ. accurrit ad eam:
contendens non haberi ita
ueritatẽ Illa autẽ in consola¬
tionẽ ueniente suadibilibus

Expanded text:
enim planges poenitens in noenim planges poenitens in novissimo quando nihil habes proficere. Iniquo ergo conjugio facto, et diabolica facinorositate completa, ac modico transeunte tempore, designatus est a quibusdam puer non introire in ecclesiam, neque appropinquare immortalibus et vivificis mysteriis. Et dicunt miserae 660 conjugi ejus: Scis quia vir tuus, quem elegisti, non est Christianus, sed peregrinus fidei et alienus? Tenebrarum ergo et dolorosae plagae repleta, prosternit se in humum, et coepit discerpere seipsam ungulis, et percutere pectus ac clamare: Nemo non obediens parentibus salvus fuit unquam. Quis annuntiabit patri meo meam confusionem? Heu mihi miserae, in quantam profunditatem perditionis descendi! Cur nata sum, et nata continuo rapta non fui? Ista ergo lamentari eam discens erratissimus vir ejus, accucurrit ad eam contendens non haberi ita veritatem. Illa autem in consolationem veniente suadibilibus
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlefti te uolebã rubere spor¬
so xp̃o. & angeloꝵ cohabitatri¬
cẽ constituere. & in psalmis &
hymnis & canticis sp̃ualibus
canere dõ festinabã: & per te
saluari sperabã. tu autem in
amorẽ lascri etatis insanist
Sine me sicut uolo desponsare
te dõ: Non ducas senectutẽ me
cũ tribulatione ad inferos. ne
nobilitatẽ parentũ tuoꝵ con¬
fusione operias: Illa autẽ ad
nichilũ reputans quȩ a patre
dicebant᷑. instabat clamans:
Pater mi: aut fac desiderium
meũ. aut post modicũ mori¬
entẽ uidebis me Pat̾ gͦ in i¬
gna defectione factꝰ. ac in mo¬
surabilitate tristitiȩ absortus
& amicoꝵ consiliis credulus.
hortantium eũ deferre uo¬
luntatẽ eiꝰ: aut se ipsam ex¬
ponere. concredens pat̾. prȩ¬
cepit fieri desideriũ puellas.
ne exitiali se traderet morti
Et adduxit quȩsitũ puerũ as
ꝓpriã filiã. dansq eis onniẽ
substantiã suã: dix̃ filiȩ suȩ :
Uale filia. uere misera Multũ

Expanded text:
am nubere sponso Christo, et angelorum cohabitatricem constituere, et in psalmis, et hymnis, et canticis spiritalibus canere Deo festinabam, et per te salvari sperabam, tu autem in amorem lascivietatis insanisti? Sine me, sicut volo, desponsare te Deo, non ducas senectutem meam cum tribulatione ad inferos, neque nobilitatem parentum tuorum confusione operias. Illa autem, ad nihilum reputans quae a patre dicebantur, instabat clamans: Pater mi, aut fac desiderium meum, aut post modicum morientem videbis me. Pater ergo in magna defectione factus, ac immensurabilitate tristitiae absorptus, et amicorum consiliis credulus, hortantium ei deferre voluntatem ejus, aut seipsam exponere, concredens pater praecepit fieri desiderium puellae, ne exitiali se traderet morti. Et adduxit quaesitum puerum ad opriam filiam, dansque eis omnem substantiam suam dixit filiae suae: Vale, filia vere misera; multum
Abbreviated transcription (Latin):
orum igitur causa tali mo¬
do t̾mĩata. cõmouit dõnus
papa archiepõs qͥ erant in p̾sentia.
ut si quẽ suffraganeoꝵ suoꝵ symo¬
niace pestis eẽ reũ scirent. corã oĩb
uociferare nõ renuerent. Quib
om̃o id se scire denegantib. habi¬
tus ẽ sermo de ep̃ĩs. qͥ inuitati ad
eandem sinodum uenire uolue¬
rant: nͨ aliquod inde sue excusati¬
onis scͥptũ illo tnͣsimserant. Unde
competentib ad hec patrum recita¬
tis sententus pena dãpnati sunt
excoĩtationis. cũ om̃ib illis qͥ ip̃iꝰ
pape formidantes. aduẽtum. hac
de re ꝓfecti erant in expeditõnem re¬
gis. Nomĩatun uͦ senonẽsis archi¬
ep̃c. beluacensis et. ambianensis
ep̃c: s et albas sancti medardi. qr
absq licentia recesserat aconuen¬
tu concilii. Excõmunicatus est
etiam scĩ iacobi archiep̃e galliciẽ¬
sis. q contͣ sibi uendicaret culmẽ
apłic nõis. Post hor petentibus
cis qui sc̃e religionis amatores ibi
aderant. plurima scõꝵ pr̃m decre¬

Expanded text:
orum igitur causa tali modo determinata, commonuit domnus papa archiepiscopos qui erant in praesentia, ut si quem suffraganeorum suorum simoniacae pestis esse reum scirent coram, omnibus notificare non renuerent. Quibus id omnino se scire denegantibus, habitus est sermo de episcopis qui invitati ad eamdem synodum venire noluerant, nec aliquod inde suae excusationis scriptum illo transmiserant. Unde competentibus ad haec Patrum recitatis sententiis, poena damnati sunt excommunicationis cum omnibus illis qui, ipsius papae formidantes adventum, hac de re profecti erant in expeditionem regis. Nominatim vero Senonensis archiepiscopus, Belvacensis et Ambianensis episcopus; sed et abbas sancti Medardi, quia absque licentia recesserat a conventu concilii. Excommunicatus est etiam sancti Jacobi archiepiscopus Galliciensis, quia contra fas sibi vindicaret culmen apostolici nominis. Post haec petentibus iis qui sanctae religionis amatores ibi aderant, plurima sanctorum Patrum decre
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc quadriennio expe¬
ctatur Quẽ dũ nos clericoꝵ
uł ciuiũ illinc uenientiũ.
nosq p̃cib arguentiũ in¬
stantius hortaremur. ut
dño remearet. data scriptis
supplicatione nos petiit.
ut qr ad eiꝰdẽ eccłȩ regim̃
uł susceptũ officiũ. ꝓ eadẽ
qua detinet᷑ molestia assur¬
gere nullatenꝰ poss&. eccłȩ
ipsi ordinare ep̃m deberemꝰ:
Unde qr cunctarũ eccłarũ
iniuncta nos sollicitudinis
cura constringit. ne diu¬
tius gregi fideliũ desit cu¬
stodia pastoralis. illoꝵ p̃cib
huiꝰq ex sui impossibilitate
renuntiatione cõpulsi:
uisũ nob ẽ eidẽ ariminensi
ȩccłȩ deberi ep̃m ordinare
& datis exmore p̃ceptis. clerũ
plebẽq eiꝰdẽ eccłȩ ñ destitimꝰ
ad monere. qͣtinꝰ ad eligendũ

Expanded text:
in hoc quadriennio exspein hoc quadriennio exspectatus est. Quem dum nos clericorum, vel civium illinc venientium nosque precibus urgentium, instantius hortaremur ut scum eis remearet, data scriptis supplicatione, nos petiit ut quia ad ejusdem ecclesiae regimen vel susceptum officium pro eadem qua detinebatur molestia assurgere nullatenus posset, ecclesiae ipsi ordinare episcopum deberemus. Unde quia cunctarum ecclesiarum injuncta nos sollicitudinis cura constringit, ne diutius gregi fidelium desit custodia pastoralis, illorum precibus, hujusque ex sui impossibilitate renuntiatione compulsi, visum nobis est eidem Ariminensi ecclesiae debere episcopum ordinari; et datis ex more praeceptis, clerum plebemque ejusdem Ecclesiae non destitimus admonere, quatenus ad eligendu
Abbreviated transcription (Latin):
cta. Si uͦ isdẽ reuerentissi¬
mꝰ lohannes fortasse pro
molestia sua petierit. ut
ab ep̃atꝰ honore debeat
uacare. eo petitionẽ scripto
dante c̃cedendũ ẽ. Aliter
aut̃ nos id facere ꝓ om̃ĩpo¬
tentis timore dĩ om̃imodo
ñ ualemꝰ. Qđ si hoc petere
sitionẽ in sontis ñ faciat
ꝑmisceri. Qđ uero ipse fe¬
mus Pontificib uolun¬
tarie suis renuntiantib
sedib successores Gregoriꝰ
nullomodo denegabat.
Eosq post modũ de reditib
relictȩ eccłȩ sufficienter
nutriendos ẽẽ censebat:
Unde mariniano rauen¬
nati ep̃o significans ait:
Q ualiter ordinati a nobis
sacerdotis corporis qua notũ
ẽ impediente molestia ari¬
minensis ȩccła pastorali actenꝰ
sit regimine destituta: dudũ
fr̃nitas ur̃a cognouit: Quẽ
dũ habitatoꝵ loci illiꝰ p̾cib
ꝑmoti sepius hortaremur.
ut si de eadẽ capitis qua
de tinebat᷑ molestia. melio¬
ratũ se eẽ sentiret ad suam
auxiliante dño reũteret᷑
eccłam. qui datis inducuis

Expanded text:
cta. Si vero idem reverendissimus Joannes fortasse pro molestia sua petierit ut ab episcopatus honore debeat vacare, eo petitionem dante scripto, concedendum est. Aliter autem nos id facere pro omnipotentis Dei timore omni modo non valemus. Quod si hoc petere sitionem insontis non faciat permisceri. Quod vero ipse femus. » Pontificibus voluntarie suis renuntiantibus sedibus successores Gregorius nullo modo denegabat, eosque postmodum de reditibus relictae ecclesiae sufficienter nutriendos esse censebat. Unde Mariniano, Ravennati episcopo, significans, ait: « Qualiter ordinati a nobis sacerdotis, corporis qua notum est impediente molestia, Ariminensis ecclesia pastorali hactenus sit regimine destituta, dudum fraternitas vestra cognovit. Quem dum habitatorum loci illius precibus permoti saepius hortaremur ut, si de eadem capitis qua detinebatur molestia melioratum se esse sentiret, ad suam, auxiliante Domino, reverteretur Ecclesiam, datis induciis,
Abbreviated transcription (Latin):
togis. simulq supellectilib
reliquis in usũ pauperũ
progatis. ex huius mundi
naufragio nudus euasit :
diuq desideratũ monachicũ
capiens indumentũ. pͥmo
sub laurionis. deinde sub
maximiani uenerabilium
patrũ regimine. multis
sibi sociatis fr̃ib regulari
tramite militauit: Post
uͦ cũ sub eẽ mallet. fratrũ
uotiua concordia immi¬
nente.p̃esse ñ renuit: sicut
in consequentib apparebit :
Erat ei abstinentia tanta
ciborũ. sedulitas orationũ
& ieuinioꝵ. studiositas tã
desiderata sacrorũ librorũ :
ut infirmato stomacho la¬
cessitꝰ uix subsistere ꝓcul
dubio uideretur. Nam cũ
qͥdã tẽpore incisionẽ uita¬
copyn pateret᷑. crebrisq
angustiis ꝑhorarũ momĩta
ad exitũ ꝓpinqͣret. ac nͥ
eũ fr̃es frequent cibo refi.¬
cerent. uitalis ei sp̃s funditꝰ
intercipi uideretur: paschaliꝰ

Expanded text:
togis, simulque supellectilibus reliquis in usum pauperum praerogatis, ex hujus mundi naufragio nudus evasit, diuque desideratum monachicum capiens indumentum, primo sub Hilarionis deinde sub Maximiani, venerabilium Patrum, regimine, multis sibi sociatis fratribus, regulari tramite militavit. Post vero cum subesse mallet, fratrum votiva concordia imminente, praeesse non renuit, sicut in consequentibus apparebit. 7. Erat ei abstinentia tanta ciborum, sedulitas oratiorum et jejuniorum, studiositas tam desiderata sacrorum librorum, ut infirmato stomacho lacessitus vix subsistere procul dubio videretur. Nam cum quodam tempore incisionem vitaicunt, pateretur, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquaret, ac nisi eum fratres frequenter cibo reficerent, vitalis ei spiritus funditus intercipi videretur, paschali
Abbreviated transcription (Latin):
XXIIIINulla occasione GREGORIS
quicꝗͣ de donariis siue p̃dus
quaru̾lib& eccłarũ patiebat᷑
auferri: Idcirco Maximiano
sẏracus ano ep̃o int̾ alia scri¬
b̾it dicens. Caritatẽ tuã cõ¬
monere curauimꝰ ut si qͥs¬
piã ep̃oꝵ de hac luce mi
fuerit motꝰ excessib: conue¬
nientib hieraticis cunctisq
cleri priorib atq sui p̃sen¬
tiã in inuentario eccłȩ re
rũ facientib om̃iaq reꝑta
fuerint. subtilit̾ describant᷑.
ne sic̃ antea fieri dicebat᷑
species q̃dã aut aliud qͦđ¬
lib& de reb eccłȩ quasi ꝓ
faciendi inuentarii labore
tollat᷑ Sic nãq ea q̃ ad
munitionẽ facultatis pau¬
perũ ꝑtinent. desideramꝰ
expleri. ut nulla penitus
in reb eoꝵ ambitiosis homi¬
nib uenalitatis relinquat᷑
occasio. Uisitatores eccłarũ

Expanded text:
Nulla occasione Gregorius quidquam de donariis sive praediis quarumlibet ecclesiarum patiebatur auferri. Idcirco Maximiano, Syracusano episcopo, inter alia scribit, dicens: « Charitatem tuam commonere curavimus ut si quispiam efuerit remotus excessibus, convenientibus hierarchicis, cunctisque cleri prioribus, atque in sui praesentia inventarium ecclesiae rerum facientibus, omnia quae reperta fuerint subtiliter describantur; nec, sicut antea fieri dicebatur, species quaedam, aut aliud quodlibet de rebus ecclesiae, quasi pro faciendi inventarii labore, tollatur. Sic namque ea quae ad munitionem facultatis pauperum pertinent, desideramus expleri, ut nulla penitus in rebus eorum ambitiosis hominibus venalitatis relinquatur occasio. Visitatores ecclesiarum,
Abbreviated transcription (Latin):
Neq ille negare potuit
opus: quod Sibi caritãte
interueniente Amor
fraternus multis utile
inponebat futurum:
Sed eundẽ librũ quomodo
iuxta lit̾terã intelligen

Expanded text:
Nec ille negare potuit opus, quod sibi charitate interveniente, amor fraternus multis utile imponebat futurum. Sed eumdem librum quomodo juxta litteram intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
diicant de micis. quȩ ca-¬
dunt de mensa dominoꝵ
suoꝵ: O certam̃ pietatis.
õ prudentia femine: Ca¬
nem me dicis. sum ego:
Ergo nutri uelut canẽ.
non possũ telinquere
mensam domini mei: Canẽ
me appellas. porrige mͥ¬
micas Dixisti causam meã.
distulisti petitiones meas:

Expanded text:
ducant de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. O certamen pietatis! o prudentia feminae! Canem me dicis, Domine: sum ego. Ergo nutri me velut canem: non possum relinquere mensam domini mei. Canem me appellas: porrige micas. Dixisti causam meam, distulisti petitiones meas
Abbreviated transcription (Latin):
ctib ut ad auxiliũ saltẽ
equora ꝓficerent: cui ad
uincendũ xp̃i militẽ t̾ra
defecisset  Enauigatis itaq¬
ex magna parte freti gur¬
gitib ꝓiectũ int̾ sorbentes
undas prȩpotens ẽ dĩ dex¬
tera consecuta: Et quȩ sp̃m
intulerat in cęlũ. corpus
mox retulit ad sepulchrũ:
nec torm̃torũ uincit᷑ poe¬
nis Nec tenebrosi carceris
superat᷑ angustis: Nonbe¬
stus ꝓiectus dilaniatur. non
ꝓfundo celat᷑ sed littori red¬
ditus prȩconio diffamatur:
Ut quere confessus fuerat no¬
men dĩtatis. inueritate sibi
adesse experiretur diuinȩ
suffragia bonitatis: Cuius
głosam uirtutũ uitã. ita
prȩtiose mortis gr̃a decora¬
uit : ut qđ uiuendo docuit.
moriendo constant᷑ astru¬
xerit : Eratq consequens.
quatinus ad eius uisionem
ꝑmortẽ attingeret. quem
ꝓbabilis uitȩ conuersatio¬
ne semꝑ attestatus fuisset:
sciens quod de contẽptu p̃¬
sentis uitȩ. gła surgit bea¬
titudinis ȩternȩ: pręstante

Expanded text:
ctibus; ut ad auxilium saltem aequora proficerent, cui ad vincendum Christi militem terra defecisset. Enavigatis itaque magna ex parte freti gurgitibus, projectum inter sorbentes undas praepotens est Dei dextera consecuta; et quae spiritum intulerat in coelum, corpus mox retulit ad sepulcrum. Snec tormentorum vincitur poenis, nec tenebrosi carceris superatur angustiis. Non bestiis projectus dilaniatur, non profundo celatur; sed littori redditur, praeconio diffamatur: ut qui vere confessus fuerat nomen deitatis, in veritate sibi adesse experiretur divinae suffragia bonitatis. Cujus gloriosam virtutum vitam ita pretiosae mortis gratia decoravit, ut quod vivendo docuit, moriendo constanter astruxerit: eratque consequens quatenus ad ejus visionem per mortem attingeret, quem probabilis vitae conversatione semper attestatus fuisset, sciens quod de contemptu praesentis vitae gloria surgit beatitudinis aeternae; praestante
Abbreviated transcription (Latin):
lis doctor. factus est &
matheus euangelii pre¬
dicator Memorabor pri-¬
ora peceata. ut posterio¬
ra merita enitescant: ut
discas tu quid sit conuer¬
ti de malo in bonũ: Ne
aliquando desperes in
ꝓpria uita: Doctores gͥ
nr̃i prius incriminibus
sorduerunt.&inde con¬
uersi in meritis sonueru :

Expanded text:
lis doctor; factus est enim et Matthaeus Evangelii praedicator. Memorabo priora peccata, ut posteriora merita enitescant: ut discas tu quid sit converti de malo in bonum, ne aliquando desis in propria vita. Doctores igitur nostri prius in criminibus sorduerunt, et inde conversi in meritis sonueru
Abbreviated transcription (Latin):
scđm naturã: Unde & mox
qr carnẽ scđm culpã dice¬
ret. ostendit subdens Neq
corruptio. incorruptelam
possidebit In illa ergo cȩ
lestis regni gła. caro scđm
naturã erit: Sed scđm passi¬
onis desideria non erit. qa
deuicto mortis aculeo. in ȩt̃na
incorruptione regnabit:
Quib auditis eutychius. consen¬
tire se ꝓtinꝰ respondit. sed
tam̃ adhuc corpꝰ palpabile
resurgere posse denegabat :
indiderat dicentis: Iu quod
seminas ñ uiuificat᷑ nisi priꝰ

Expanded text:
dum naturam. Unde et mox, quia carnem secundum culpam diceret, ostendit subdens: « Neque corruptio incorruptelam possidebit . » In illa ergo regni coelestis gloria caro secundum naturam erit, sed secundum passionis desideria non erit; quia, devicto mortis aculeo, in aeterna incorruptione regnabit. Quibus dictis, idem Eutychius consentire se protinus respondit, sed tamen adhuc corpus palpabile resurgere posse denegabat. estimonium indiderat, dicentis: « Tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius
Abbreviated transcription (Latin):
non corpꝰ qđ futurũ ẽ seminã
sed nudũ granũ. hoc insinu.¬
at qđ uidemꝰ: qr uidelicet
granũ cũ culmo & folus na¬
Scitur. qđ sine culmo & folit
seminatur: Ille itaq in au¬
gmento głȩ resurrectionis
non dixit grano seminis

Expanded text:
Non corpus quod futurum est seminas, sed nudum granum, hoc insinuat quod videmus, quia videlicet granum cum culmo et foliis nascitur, quod sine culmo et foliis seminatur. Ille itaque in augmento gloriae resurrectionis non dixit grano seminis
Abbreviated transcription (Latin):
loħi ep̃o siracusano scribens
ait: Quorundã ad nos rela¬
tionẽ ꝑuenit : Cosmã qui ex
monacho monasterii sc̃ae
luciȩ a decessore tuo uene¬
rande
memoriȩ Maximiano in ȩccła
syracusana subdiaconꝰ factũ
atq a te postea in possessione

Expanded text:
opo Syracusano scribens ait: « Quorumdam ad nos relatione pervenit Cosmam, qui ex monacho monasterii sanctae Luciae, a decessore tuo venerandae memoriae Maximiano in Ecclesia Syracusana subdiaconus factus, atque a te postea in possessione,
Abbreviated transcription (Latin):
ratũ archidiaconẽ arbitra¬
mur antistiti suo aliunde
displicere ñ potuisse. nͥ qđ
eũ uasa sacra suis dare pa¬
rentib ꝓhibebat. Quã cau¬
sam subtili uoluimꝰ & tunc
sc̃e memoriȩ decessor m̃s &
nunc ego indagatione di¬
scutere: Sed ipse suoꝵ actu¬
um c̃scius ꝑsonã ad iudiciũ
post posuit destinare: Pro¬
inde exꝑientiã tuã p̾sentiꝰ
p̃cepti. auctoritate diximꝰ
fulciendã. Quatinꝰ c̃uenier
in salonã natalẽ fratrẽ
scriptis ammonitũ studeat
adhortari. ut supͣ memora¬
tũ archidiaconẽ in suo sta¬
tĩ loco suscipiat: qđ si fac̃e
hoc c̃tumacit̃ ut c̃sueuit
forte distulerit. usũ ei pal¬
lii qui abhac sede c̃cessũ ẽ.
ex auctoritate sedis apłicȩ
c̃tradicto Quẽ si etiã amis¬
so pallio adhuc in eadem
ꝑtinatia ꝑseuerare ꝑspexe¬
ris. dñici quoq corporis
ac sanguinis eundẽ anti¬
stitẽ participatione pri

Expanded text:
ratum archidiaconum arbitraratum archidiaconum arbitramur antistiti suo aliunde displicere non potuisse, nisi quod eum vasa sacra suis dare parentibus prohibebat. Quam causam subtili voluimus et tunc sanctae memoriae decessor meus, et nunc ego indagatione discutere, sed ipse suorum sibi actuum conscius personam ad judicium postposuit destinare. Proinde experientiam tuam praesentis praecepti auctoritate duximus fulciendam, quatenus, conveniens in Salona, Natalem fratrem scriptis admonitum studeat adhortari, ut supra memoratum archidiaconum in suo statim loco suscipiat. Quod si facere hoc contumaciter, ut consuevit, forte distulerit, usum ei pallii, qui ab hac sede concessus est, ex auctoritate sedis apostolicae contradices. Quem si etiam amisso pallio adhuc in eadem pertinacia perseverare perspexeris, dominici quoque corporis et sanguinis eumdem antistitem particip
Abbreviated transcription (Latin):
liante proueniat:
Ab aliis qͦq uiolent᷑ ꝓmotos
in gradus pͥstinos reuocabat:
Undẽ antonino subdiacono
scribens dic̃. Honoratꝰ archi¬
diaconꝰ eccłȩ salonitanȩ a
scẽ memoriȩ de cessore meo
missa supplicatione poposce¬
rat. uł ab antistite suo inuit̃
ꝓuehi ad fortioris gradus
ordinẽ ẽtra morẽ nullomꝰ
cogeret᷑ : Hoc enĩ fieri sibi ñ
ꝓuehendi gr̃a. sed causa in¬
gratitudinis ꝑhibebat: Pro
qua re tunc iã sc̃ȩ memoriȩ
decessor nr̃ scriptis suis natali
p̃dictũ honoratũ archidiaco¬
nẽ inuitũ ꝓueheret. ne ue
dolorẽ c̃cepte ingratitudiniꝰᷤ
diutius in corde retineret:
Cũq & a me hȩc eidẽ sũ moꝑe
fuerint int̃dicta. ñ solum
mandata di negligens sed
etiã scripta nr̃a c̃tempnerᷤ.
p̃fatũ archidiaconẽ quasi
ad fortiorẽ honorẽ ꝓueher
Unde actũ ẽlut eodẽ archi¬
diaconatꝰ loco submoto. altũ
accersiret. qͥ eiꝰ obtẽperare
morib potuiss&. Quẽ hono¬

Expanded text:
liante, proveniat. » 9. Ab aliis quoque violenter promotos, in gradus pristinos revocabat. Unde Antonino subdiacono scribens, ait: « Honoratus, archidiaconus Ecclesiae Salonitanae, a sanctae memoriae decessore meo, missa supplicatione, poposcerat ut ab antistite suo invitus provehi ad fortioris gradus ordinem, contra morem, nullatenus cogeretur. Hoc enim fieri sibi non provehendi gratia, sed causa ingratitudinis perhibebat. Pro qua re tunc jam sanctae memoriae decessor noster, scriptis suis Natali,praedictum Honoratum archidiaconum invitum proveheret, neve dolorem conceptae ingratitudinis diutius in corde retineret. Cumque et a me haec eidem summopere fuerint interdicta: non solum mandata Dei negligens, sed et scripta nostra contemnens, praefatum archidiaconum, quasi ad fortiorem honorem proveheUnde actum ediaconatus loco summoto, alium adscisceret, qui ejus obtemperare moribus potuisset. Quem Hono
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uͦ qͥ ẽtra iustitiȩ regulam
ad locũ alteriꝰ ꝓuehi c̃sensit.
ab eiꝰdẽ archidiaconatꝰ hono¬
re deponi p̃cipimꝰ. Qui si ul¬
teriꝰ in loco eodẽ ministrare
participatione priuamꝰ.¬
Aequum enĩ ẽ ut asperos de
iustitia sentiat. qͦs erga se po¬
sitos in caritate contẽpnit.
Restituto gͦ loco suo honorato
archidiacone instructã ꝑ¬
sonã supͣ dictꝰ antistes
cõpellente dirigat. qͥ inten¬
tionẽ eiꝰ uoluisse uł fuisse
iustã suis michi allegationib
possit ostenđe: Sed & eundẽ
archidiaconẽ ad nos uenire
om̃ipotenti dõ placitũ fuerit.
cognitis assertionib partiũ
decernamꝰ. Nos enĩ nullũ
ꝓ ꝑsonali amore defendimꝰ.
sed auctore dõ normã iusti¬
salonitano iã ex presbitero
indiaconatũ reducto. Dudũ
quidẽ decessori nr̃i. nr̃aq
preceptio ad dilectionẽ tuã
occurrerat: In qͣ & de obie¬
ctis tibi calũpniose capitu¬
lus fueras absolutꝰ. & in tui
gradus ordinẽ sine aliqua¬

Expanded text:
ui contra justitiae regulam, ad locum alterius se provehi consensit, ab ejusdem archidiaconatus honore deponimus. Qui si ulterius in loco eodem ministrare participatione comAequum enim est ut asperos de justitia sentiat, quos erga se positos in charitate contemnit. Restituto ergo loco suo Honorato archidiacono, instructam personam supradictus antistes, te compellente, dirigat, quae intentionem ejus esse vel fuisse justam, suis mihi allegationibus possit demonstrare. Sed et eumdem archidiaconum ad nos venire ocognitis assertionibus partium decernamus. Nos enim nullum pro personali amore defendimus, sed auctore Deo, normam justiSalonitano, jam ex presbytero in diaconatum reducto: « Dudum quidem decessoris nostri nostraque praeceptio ad dilectionem tuam cucurrerat, in qua, et de objectis tibi calulis fueras absolutus, et in tui gradus ordine sine aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs dudũ ut dictũ ẽ ꝓtua
absolutione transmisimud.
p̃sentib deinceps apicibus
ẽfirmare : Quã obrẽ a cun¬
ctis tͥ obiectis capitulis te
plenius absoluentes. in tui
te ordinis gradu sine aliqͣ
uolumꝰ altercatione ꝑma¬
nere. ut nichil tibi penitus
mota a p̃fato uiro questio
qͣlib& occasione p̃iudicet:

Expanded text:
s dudum, ut dictum est, pro tua absolutione transmisimus, praesentibus deinceps apicibus confirmare. Quamobrem a cunctis tibi objectis capitulis te plenius absolventes, in tui te ordinis gradu sine aliqua volumus altercatione permanere, ut nihil tibi penitus mota a praefato viro quaestio qualibet occasione praejudicet.
Abbreviated transcription (Latin):
to sͥ apłici primatꝰ officio romani
ire disposuit. si quando ad cogna¬
tos fines certo ecclie reuocetur emo

Expanded text:
tolici primatus officio Romam ire disponit, si quando ad cognatos fines certo Ecclesiae revocetur emo
Abbreviated transcription (Latin):
potest sola derelinqua
Non enĩ deforis uenit: sed
intus est expugnãtor.
in se hab&̃ hostẽ & gla¬
diũ: Nlauis est quȩ de
se concitat tẽpestatem:
Non inuenio nom̃ passio¬
nis eius: Miserere mei
fili dauid. Utinã defun

Expanded text:
potest sola derelinqui. Non enim deforis venit, sed intus est expugnator, in se habet hostem et gladium; navis est quae de se concitat tempestatem, non invenio nomen passionis ejus. Miserere mei, Domine, fili David. Utinam defun
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓpria dũ taxat ecclesia
caruiss& : presertimꝰ cum &
apud saxones. & apud lon¬
gobardorũ sibi prorsus in¬
festissimã gentem. gestisꝓ
prus ubiq polleret᷑ Cumꝙ
uenerabiles ep̃i has ab utrisq
gentib haberi quidem sed
compendiosissime responde

Expanded text:
in propria duntaxat Ecclesia caruisset; praesertim cum et apud Saxones, et apud Langobardorum sibi prorsus infensissimam gentem, gestis propriis ubique polleret. Cumque venerabiles episcopi has ab utrisque gentibus haberi quidem, sed compendiosissime, responde
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc quã in mediocribus
pontificalib indumentis¬
qđ uidelicet hactenꝰ in sc̃a
romana ȩccła conseruatur
hereditariũ dereliquit:
Deniq in speculo sc̃ę uniuer¬
salis ȩccłȩ uir totius humi¬
litatis & auctoritatis ac or¬
thodoxe fidei unde uideri
& audiri clarius euangelicꝰ
preco ualeret consistens:
oris sui diuinissimo gladio

Expanded text:
in hoc quam in mediocribus in hoc quam in mediocribus pontificalibus indumentisod videlicet hactenus in sancta Romana Ecclesia conservatur, haereditarium reliquit. 2. Denique in specula sanctae universalis Ecclesiae, vir totius humilitatis, auctoritatis, ac orthodoxiae, unde videri et audiri clarius evangelicus praeco valeret, consistens, oris sui divinissimo gladio
Abbreviated transcription (Latin):
Quod etiam non peterit. necessaria ministraret:¬
Ubi liberalitatis eiꝰ innocentia comprobatur.
Ubi pro elemosynis faciendis frumenta comparat
quinquaginta libras auri:
Quale dõ somniũ heremita cognouerit:
OREGORII. UIRILITER
in gymnasio sc̃ȩ ipsius eccłȩ
de sudantis. prelibato libello
torosa membra descripta st̃:
qͣlit̃ in palestra qͦq conflixe¬
rit. aspirante dño ꝓferat᷑:
Siquidẽ mox ut summum
pontificiũ felicissime roma¬
nȩ urbis xp̃o mortalibus
consulente sortitus ẽ: suꝑ¬
stitiosũ uniuersale uoca¬
bulũ. qđ lohannes constan¬
tinopolitanꝰ ep̃c in solent̃
sibi tunc tẽporis usurpa¬
bat. more ante cessoꝵ suoꝵ
pontificũ. sub districtissimȩ
inter minationis sententia
refutauit: Et primꝰ om̃iũ
se inprincipio suarũ epła¬
rũ seruũ Seruoꝵ dĩ sibi sa¬
tis humilit̃ diffiniuit: cun¬
ctisq suis successorib docu¬
m̃tũ suȩ humilitatis tam

Expanded text:
Quod etiam non petenti necessaria ministravit.Quod etiam non petenti necessaria ministravit.--58. Liberalitatis ejus innocentia comprobatur.is eleemosynis frumenta comparat quinquaginta libris auri.--60. Quale de eo somnium Eremita cognoverit. Gregorii, viriliter in gymnasio sanctae ipsius Ecclesiae desudantis, praelato libello, torosa membra descripta sunt, qualiter in palaestra quoque conflixerit, aspirante Domino, proferatur. Si quidem mox ut summum pontificium felicissimae Romanae urbis, Christo mortalibus consulente, sortitus est, superstitiosum Universalis vocabulum, quod Joannes Constantinopolitanus episcopus insolenter sibi tunc temporis usurpabat, more antecessorum suorum pontificum, sub districtissimae interminationis sententia refutavit, et primus omnium se in principio epistolarum suarum servum servorum Dei scribi satis humiliter definivit, cunctisque suis successoribus documentum suae humilitatis tam
Abbreviated transcription (Latin):
discipuloꝵ suoꝵ. GREGORIS prece conetur.¬
Ubi Augustinũ mon& ne ꝓmiraculis tumeat.¬
Ubi panis frustrũ in carnẽ. carnis rursus in
panis primordia reformauit:¬
Ubi pannũ pupugit & sanguis effulsit:¬
Ubi maleficos cecitate multauit¬
XLIIII Qualiter intelligi ualeat GREGORIUAI Iraiani
animã de inferni cruciatibus liberasse.¬
Ubi monachum sub ex cominunicatione defunctũ
iirabiliter soluit:¬
Ubi paganos pueros comparat. ut xp̃ianos efficiuat:¬
Ubi pro paganis rusticis episcopis comminatur¬
Ubi iudeos conuertens a pensionibus leuigat.¬
Ubi baptizandis uestimenta largitur.
Ubi pueris arrianorũ subueniri predicat.
monte syna monachis annualia stipendia mandat:
Ubi singulis patrimoniis. singulo rectoreᷤ constituit:¬
Ubi uni ꝑsonȩ duoministeria nullomodo
commitendo diffinit.¬
Ubi elemosynas localit̾ ac ꝑsonalit̃ ordinauit:
Quod omni petenti se uoluntariȩ tribuit :

Expanded text:
discipulorum suorum Gregorius praeconetur.discipulorum suorum Gregorius praeconetur.--40. Augustinum monet, ne pro miraculis tumeat.--41. Panis frustum in carnem, carnis rursus in panis primordia reformavit.--42. Pannum pupugit, et sanguis effluxit.--43. Maleficos caecitate multavit.-- 44. Qualiter intelligi debet, Gregorium Trajani animam de inferni cruciatibus liberasse.--45. Monachum sub excommunicatione defunctum mirabiliter solvit.--46. Paganos pueros comparat, ut Christianos efficiat.--47. Pro paganis rusticis, episcopis comminatur.--48. Judaeos conversos a pensionibus levigat.--49. Baptizandis vestimenta largitur. --50. Pueris monte Sina monachis annualia stipendia assignavit.--53. Singulis patrimoniis singulos rectores constituit.--54. Uni personae duo ministeria nullomodo committenda definit.--55. Eleemosynas localiter ac personaliter ordinat.--56. Quod omni petenti se voluntarie tribuit.--57.
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi cũ uerbi pabulo pauꝑib alim̃ta ministrat:¬
Ubi consuetudines nouas inducit.¬
Ubi murmurantib pro eisdẽ humilit̃ satis facit:¬
Ubi pro hospite dñm recepit:¬
Ubi duodecĩ inuitatis. certiũdecimũ angelũ sibi
deputatum diuinitus recognoscit.¬
Ubi qͣter in anno distribuendũ ꝑ polypticũ censet¬
Ubi aureos & peregrina uestim̃ta largitur:¬
Ubi kalendatim diuersas species ȩrogat.
Ubi ꝓpauꝑe mortuo uehem̃tissime lamentatur:
Quot & qliũ remunerandoꝵ nõa inscrinio teneant᷑¬
Ubi artianoꝵ basilicã in subura dño dedicauit.
Quot & qͣlia miracula ibi diuinitꝰ sint ostensa:
Ubi sine ꝓfectu redire uolentes ad ꝓficiscendũ hortat᷑¬
Ubi p̃dicantes miracula faciunt multosq conũtunt¬
Ubi Augustinus ep̃c consecratꝰ postulat adiutores.¬
Ubi ei GREGORIUS palliũ. & diũsa necessaria
simulq nonnulla responsa transmittit: Itionẽ:¬

Expanded text:
19. Cum verbi pabulo pauperibus alimenta ministrat.19. Cum verbi pabulo pauperibus alimenta ministrat.--20. Consuetudines novas inducit.--21. Murmurantibus pro eisdem humiliter satisfacit.--22. Pro hospite Dominum recipit.--23. Duodecim invitatis, tertium decimum angelum sibi deputatum divinitus recognoscit.--24. Quater in anno distribuendum per polyptychum censet.--25. Aureos et peregrina vestimenta largitur.--26. Calendatim diversas species erogat.--Pro paupere mortuo vehementissime lamentatur.--30. Quot et qualium remunerandorum nomina in scrinio teneantur.--31. Arianorum basilicam in Suburra Domino dedicat.--32. Quot et qualia miracula ibi divinitus sint ostensa.-.--34. Sine profectu redire volentes ad proficiscendum hortatur.--35. Praedicantes miracula faciunt, multosque convertunt.--36. Augustinus episcopus consecratus postulat adjutores.--37. Ei Gregorius Pallium, et diversa necessaria, simulque nonnulla responsa transmittit.--
Abbreviated transcription (Latin):
mediocrib uestibus amicitur:¬
Ubi fidei suȩ in rep̃hensibile symbolũ dictat.¬
Ubi patriarchalib tdironis suã synodicã dirigit:¬
Ubi quinq concilia se uenerari fatit᷑:¬
Ubi collecta synodo pͣuas consuetudines da¬
Ubi antiphonariũ centoni⁊ aphis. cantoꝵ c̃stituit scolã.
Cur occidentales dulcedinẽ cantilenȩ corrũpant:¬
Quod ꝑlohannẽ ramanũ cantorẽ correcti sunt:¬
Qualit̃ carolus rex dissonantia cantꝰ offensus duos
clericoꝵ suoꝵ erudiendos romȩ dimiserit:¬
Quẽ ad modũ idem dissonantia rursus offensus
duos romanos cantores ab Adriano papa ꝑceꝑit
Ubi GREGORIUS pulsis laicis. familiares sibi clericoᷤ eligit
Quod non diuites sed sapieutes ad c̃siliũ conuocabant:¬
Quã obrẽ laici se pͥmo cȩperint tonsurari:¬
Ubi laicõ ñ ad ȩccłasticũ officiũ admitat sed tantun
ad monachicum habitum:¬
Ubi codicẽ Gelasianum coartat:¬
Ubi stationes constitue t̾stꝰ euangelioꝵ declamat:

Expanded text:
mediocribus vestimentis amicitur.--2. Fidei suae irreprehensibile symbolum dictat.--3. Patriarchalibus thronis suam synodicam dirigit.--4. Quinque concilia se venerari fatetur.--5. Collecta synodo, pravas consuetudines damnat.--6. Antiphonarium centonizans, cantorum constituit scholam.--7. Cur Occidentales dulcedinem cantilenae corrumpant.--8. Per Joannem Romanum cantorem correcti sunt.--9. Carolus rex dissonantia cantus offensus, duos clericorum suorum crudiendos Romae dimisit.--10. Idem dissonantia cantus offensus, duos Romanos cantores ab Adriano rursus percepit.--11. Gregorius, pulsis laicis, familiares sibi clericos elegit.Quod non divites, sed sapientes ad consilium convocabat.Quamobrem laici primo coeperint tonsurari16. Laicos non ad ecclesiasticum officium admittit, sed tantum ad monachicum habitum17. Codicem Gelasianum coarctat.--18. Stationes constituens, tractatus Evangeliorum declamat.--
Abbreviated transcription (Latin):
matib ad ꝑagenda sollẽ¬
pnia festinarent: Hora itaq
t̾tia ep̃c letꝰ defungit᷑. ut in
ipsa uultꝰ eiꝰ lȩtitia c̃uersio
ipsiꝰ dõ fuisse placabilis. cun¬
ctis uidentib monstraret᷑:
odẽ tẽpr̃ germanꝰ eiꝰdẽ mo¬
nachi m̃tus insaniã passus
est: ita ut humana c̃sor¬
tia fugiens. multo tẽpore

Expanded text:
matibus ad peragenda solemnia festinarent. Hora itaque tertia episcopus laetus defungitur, ut in ipsa vultus ejus laetitia, conversio ipsius Deo fuisse placabilis cunctis videntibus monstraretur. 92. Eodem tempore germanus ejusdem monachi mentis insaniam passus est, ita ut humana consortia fugiens, multo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
pretiosa scorũ patrõcinia
reuerent̃ suscepit. & hono¬
rabilit̃ in loco uenerabili
condidit Quo ds̃ frequen¬
tiora quã in scĩ Petri eccle¬
sia miracula operari di¬
gnatur ad laudẽ & glo¬
riã nominis sui usq in
hodiernũ diẽ: Pater ni¬
chilominꝰ familias erat
romȩ ualde reb ditissi

Expanded text:
pretiosa sanctorum patrocinia reverenter suscepit, et honorabiliter in loco venerabili condidit; quo Dominus frequentiora quam in sancti Petri ecclesia miracula operari dignatur ad laudem et gloriam nominis sui 13 usque in hodiernum diem. 25. Pater nihilominus familias erat Romae valde rebus ditissi
Abbreviated transcription (Latin):
t quia noui heretici ingallica¬
nis partibus emerserant eos ex¬
cõmucauit: illis aclitis qͥ ab eis a¬
liquod munus uł seruitiũ acciꝑẽt.
aut quellibet defensionis patroci¬
niũ illis impẽd̾ent. Pari modo dãp¬
nauit et sodomitas. Excõmunica
ꝓpt̾.⁊ hugonẽ de brayna. qr legittimã
uxorẽ dimiserat: ⁊ aliam sibi ĩ ma¬
trimoniũ socianerat. Int̾lixit ⁊ bul¬
duino comiti flandrensi ne filiam
suam Willermo normãno in spõ¬
theobaldum: qm̃ suã dimiserat u¬
xorem. Uocauit et gaufriclũ ande¬
gauẽsem usq ad synodum fuc᷑am
moguncie.iͥ excõmunicandum nͥ
relaxaret quẽ captũ tenebat dõnũ
geruasium. qui tũc erat p̾sul sedis
cenomãnice postea uͦ ab eiꝰdem tẏrã¬
ni potestate exemptus. Widone
archiep̃o defuncto. a rege francoꝵ
henrico subrogatus est ad regimẽ
remensis eccłie. Excõmunicauit de¬
niq illes de quibus ꝓclamatõnẽ
fecerant compendienses clerici: ꝓpt̾
quoꝵ iniusticiam illuc deculerant

Expanded text:
t quia novi haeretici in Gallicanis partibus emerserant, eos excommunicavit, illis additis, qui ab eis aliquod munus vel servitium acciperent, aut quodlibet defensionis patrocinium illis impenderent. Pari modo damnavit et sodomitas. Excommunicavit et Hugonem de Braina, quia legitimam uxorem dimiserat, et aliam sibi in matrimonio sociaverat. Interdixit et Balduino comiti Flandrensi ne filiam suam Wilhelmo Nortmanno nupTetbaldum, quoniam suam dimiserat uxorem; vocavit et Gozfridum Andegavensem usque ad synodum futuram Moguntiae, ibi excommunicandum, nisi relaxaret quem captum tenebat domnum Gervasium, qui tunc erat praesul sedis Cenomannicae; postea vero ab ejusdem tyranni potestate exemptus, Widone archiepiscopo defuncto, a rege Francorum Henrico subrogatus est ad regimen Remensis Ecclesiae. Excommunicavit denique illos de quibus proclamationem fecerant Compendienses clerici, propter quorum injustitiam illuc detulerant
Abbreviated transcription (Latin):
exagitare: Agacha dixit:
Miror de uirũ prudentem
ad tantã stultitiã deuolu¬
tũ. ut ill os deos tuos dicas
tibi iniuriã fieri. si eorum
uiuas exemplo Si emiͣ ue.¬
re dii tui sunt boni. bonũ
tibi optaui: ut talis tua
fuisse ꝑhibetur Si autem
execraris eorũ consortia:
mecũ sentis. Dic ergo eos
tam pessimos esse. & tam
sordidissimos: ut quicumq¬
aliquẽ maledicere uolue
talẽ illũ oportet esse. qualis¬
Quintianus dixit Quid michi¬

Expanded text:
exagetas. Agathe dixit miror te urum pruden| tem . ad tantam stulticiam deuolutum ut illos | deos tuos dicas tibi iniuriam fieri. Si| eorum uiuas exemplo . si enim dii tui sunt . bonum tibi opta| ui . ut talis uita fuisse hibetur| Si autem execraris eorum consortia m sentis. Dic ergo| tam pessimos esse tamque sordedissimos+ ut qui male| dicere uoluerit talem illum optit esse qualisQuintianus dixit quid
Abbreviated transcription (Latin):
est. Et tam̃ exerit adhuc
neqͥtiȩ pͣuitas uires suas. Nã
cogit uendere qͦs decepit ut
emerent: Et dũ ñ adtendit᷑
qđ diuina uoce p̃cipit᷑. grati
accepistis gratis date. Agit᷑
ut crescat. & geminata fiat
in uno eodẽq delicto c̃ditio.
ementis scilic & et uendentis:
Ut cũliqueat hanc heresim
ante om̃s radice pestifera¬
surrepsisse. atq in ipsa sua
cur ñperpendit᷑. qr benedictio
illi in maledictionẽ c̃uertit᷑.
qͥ ad hoc ut fiat hereticꝰ pro
animarũ dũ ñ potest in his
q̃ ad faciẽ st̃ pͣua surripere.
callide specie qͣsi pietatis

Expanded text:
est; et tamen exerit adhuc est; et tamen exerit adhuc nequitiae pravitas vires suas. Nam cogit vendere, quos decepit ut emerent. Et dum non attenditur quod divina voce praecipitur: Gratis accepistis, gratis date , agitur ut crescat, et geminata fiat in uno eodemque delicti contagio, ementis scilicet et vendentis. Et cum liqueat hanc haeresim ante omsurrepsisse atque in ipso ortucur non perpenditur quia benedictio illi in maledictionem conuertitur qui ad hoc ut fiat hereticus proanimarum, dum non potest in his, quae ad faciem sunt, prava surripere, callide specie quasi pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
qd honorẽ q̃rit indignũ est
Sicut autẽ is qͥ inuitatꝰ rennuit.
q̃sitꝰ refugit sacris ẽ altarib
admouendus. sic qui ultro
ambit. uł inportunũ se in¬
gerit: est ꝓculdubio repel¬
lendus Nam qͥ sic nititur ad
altiora conscendere. qͥd agit
nͥut crescendo decrescat. &
ascendendo exteriꝰ interuiꝰ
nandis sinceritas uigeat. sit
simplex sine uenalitate con¬
sensus. pura p̾ferat᷑ electio.
Ut ad sũma sacerdotu ñ suffra¬
gio uenditoꝵ ꝓuectꝰ sed dĩ
credat᷑ esse iudicio Nam qr
graue om̃ino sit facinꝰ dĩ do¬
nũ uł p̃tio coparare uł uen¬
dere euangłica ẽ testis au¬
ctoritas Templũ aut̃ dñs &
redẽptor nr ingressus cathe¬
dras uendentiũ columbas
euertit Quid aliud ẽ colũ¬
bas uendere. nͥ p̃tiũ de manꝰ
impositione ꝑciꝑe. & sp̃m¬
tribuit uenundare: Quoꝵ
sacerdotiũ ante dĩ ocułos
cadere cathedrarũ utiq
patent̃ euersione signatũ

Expanded text:
quod honorem quaerit, indignus est. quod honorem quaerit, indignus est. Sicut autem is qui invitatus renuit, quaesitus fugit, sacris est altaribus admovendus, sic qui ultro ambit, vel importune se ingerit, est procul dubio repellendus. Nam qui sic nititur ad altiora conscendere quid agit nisi ut crescendo decrescat, et ascendendo exterius interiusnandis sinceritas vigeat, sit simplex sine venalitate consensus, pura praeferatur electio, ut ad summam sacerdotii non suffragio venditorum provectus, sed Dei credatur esse judicio. Nam quia grave omnino sit facinus Dei donum velle pretio comparare vel vendere, evangelica est testis auctoritas. Templum enim Dominus et Redemptor noster ingressus, cathedras vendentium columbas evertit. Quid aliud est columbas vendere, nisi pretium de mannum impositione tribuit, venundare? Quorum sacerdotium ante Dei oculos cadere, cathedrarum utique patenter eversione signatum
Abbreviated transcription (Latin):
erroris semina iaciant. Quip¬
qđ doceant Proinde paterno
salutantes affectu petimus
p̃cellentissimi filui. ut tam
detestabile malũ de regni
ur̃i studeatis finib ꝓhiberi:
& nulla apud uos excusatio
Nulla contra animã ur̃am
suggestio locũ inueniat. qr
facientis ꝓculdubio culpam
hab& qui qđ potest corrige¬
re. negligit em̃dare Itẽ ꝓelꝰ¬
dẽ heresib syagrio ep̃o augu
studunensi. Nuntio apud nõ
olĩ discurrente uulgatũ est.
qđ in galliarũ partib sacri
ordines ꝑ symoniã heresim
conferantur: & uehem̃ti tedio
meroris afficim᷑ si in ȩecłasti¬
cis officiis quẽquã hab& locũ
pęcunia. & fit scłare qđ sacrũ
est. Quicũq gͦ hoc p̃ti studeat
datione ꝑciꝑe. sacerdos ñ eẽ
tio nulla sollicitudo de mo¬
rib Nulla sit de uita discus¬
sio. Sed ille solũmͦ dignus qui
dare p̃tiũ sufficerit extimet᷑
Ex quare si recti libraminis ex
utilitatis arriꝑe. eo ipse magiᷤᷤ

Expanded text:
erroris semina jaciant, quiperroris semina jaciant, quipsi doceant. Proinde paterno salutantes affectu, petimus, praecellentissimi Filii, ut hoc tam detestabile malum de regni vestri studeatis finibus prohibere, et nulla apud vos excusatio, nulla contra animam vestram suggestio locum inveniat, quia facientis procul dubio culpam habet, qui quod potest corrigere negligit emendare. » Item pro eisdem haeresibus Syagrio, estudunensi : « Nuntio apud nos olim discurrente vulgatum est, quod in Galliarum partibus sacri ordines per Simoniacam haeresim conferantur Et vehementi toedio moeroris afficimur, si in ecclesiasticis officiis quemquam habet locum pecunia, et fit saeculare quod sacrum est. Quicunque ergo hoc pretii studeat datione percipere, sacerdos non esse, tio, nulla sollicitudo de moribus, nulla sit de vita discussio: sed ille solummodo dignus, qui dare pretium suffecerit, aestimetur? Ex qua re si recti libraminis exautilitatis arripere, eo ipso magis,
Abbreviated transcription (Latin):
metuenda locis illis fore
calamitas. ubi tales int̾cesso
res ad locũ regiminis addu¬
cunt᷑: Qui dĩ inse magis ira¬
cundiã ꝓuocent: qͣm ꝑsemet¬
ipsos popłis placare debue¬
rant nec hoc qͦq malũ solli¬
citudo nr̃a patit᷑ neglegent̃
admittere. qđ quidã instin¬
ctu głȩ in anis illecti. exlai
co repente habitu sacerdotui
honorẽ arripiunt: & qđ di
di rectores & qͥ docendi suÑ
doctores nec erubescunt
uideri : Nec metuunt Duca¬
tũ animarũ impudenter
assumunt. qͥb uia om̃is igno¬
ta doctoris est: & qͦ uł ipsi
gradiantur ignari st̃ Nam¬
dũ exercitꝰ ñ nisi labore &
sollicitudine exꝑtꝰ eligitur.
qͣles animarũ duces ẽẽ debe¬
ant. qui ep̃atꝰ culm̃ in matu¬
ra cupiunt festinatione con¬
scendere. Huius saltẽ rei cõ¬
paratione considerent. &¬
aggredi repente in exꝑtõ
labõres sustineant: ne¬
ca honoris ambitio & ipsis
in pȩna sit: & aliis pestifera¬

Expanded text:
metuenda est locis illis fore metuenda est locis illis fore calamitas, ubi tales interes ad locum regiminis adducuntur, qui Dei in se magis iracundiam provocent, quam per semetipsos populis placare debuerant. Nec hoc quoque malum sollicitudo nostra patitur negligenter omittere, quod quidam, instinctu gloriae inanis ilco repente habitu sacerdotii honorem arripiunt, et, quoddi, rectores, et qui docendi sunt, doctores, nec erubescunt videri, nec metuunt. Ducatum animarum impudenter assumunt, quibus via omnis ignota ductoris est, et quo vel ipsi gradiantur, ignari sundux exercitus non nisi labore et sollicitudine expertus eligitur, quales animarum duces esse debeant qui episcopatus culmen immatura cupiunt festinatione conscendere? Hujus saltem rei se comparatione considerent, et aggredi repente inexpertos labores timeant, ne caeca honoris ambitio, et ipsis in poenam sit, et aliis pestifera