comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut aliquid sibi fecisse uidẽntur: et preualuerunt
dño: Potuerunt hominẽ crucifigere. potuit in sir¬
mitas p̃ualere. et uirtus occidi: et uisi sibi sunc
aliquid uelut fortes. uelut potentes. uelut p̃ualen.¬
tes. uelut leo paratus ad predam. uelut tauri
pingues: sicut eos alio loco cõmemorat. tauri pu¬
gues obsederunt me: Quid autem fecerunt in xͦ:
elon uitam sedmortem occiderunt: extincta quip¬
pe morte inmoriente. et tesurgente uita demor¬
te auiuente: Et enim et ipse se resuscitauit: qr
erat in illo et quod mori non potuit: Quid fece¬
runt. Audi quid fecerunt: Soluerunt tẽplũ
Quid uero ipse fecit: Triduo suscitauit illud P
hoc ergo occisa sunt delicta oris eorum: et sermoneᷤ
labiorum eoruni: E quid iam factum ẽ in ilbiᷤ
qui conũsisunt : Et conprehaendantur insuꝑ¬
bia sua: Bictum enim illis quia ille quemoc¬
ciderunt resurrexit: crediderunt eum resur¬

Expanded text:
ut aliquid sibi fecisse viderentur, et praevaluerunt ut aliquid sibi fecisse viderentur, et praevaluerunt Domino. Potuerunt hominem crucifigere, potuit infirmitas praevalere, et virtus occidi; et visi sibi sunt aliquid, velut fortes, velut potentes, velut praevalentes, velut leo paratus ad praedam, velut tauri pingues, sicut eos alio loco commemorat: Tauri pingues obsederunt me . Quid autem fecerunt in Christo? Non vitam, sed mortem occiderunt. Exstincta quippe morte in moriente, et resurgente vita de morte in vivente, etenim et ipse se resuscitavit, quia erat in illo et quod mori non potuit, quid fecerunt? Audi quid fecerunt: solverunt templum. Quid vero ipse fecit? Triduo resuscitavit illud . Per hoc ergo occisa sunt delicta oris eorum, et sermo labiorum eorum. Et quid jam factum est in his qui conversi sunt? Et comprehendantur in superbia sua. Dictum est enim illis quia ille quem occiderunt, resurrexit. Crediderunt eum resur
Abbreviated transcription (Latin):
Sed est quod millis occidas. ut impleas quod
supra dictum est: Non miserearis omniũ qui
oꝑantur iniquitatem: Disꝑge ergo illos. et de¬
duc eos: idest noli deserere cum disꝑgis: quia
non deserendo habes quod inillis agas. cũ ipsos
non occidis: Quid ergo occides: Delicta oris eoꝵ
sermonem labiorum eorum: Quid in illis occideᷤ:
Crucifige crucisige: Quod clamauerunt: non
qui clamauerunt. Iui enim xp̃m delere. interi¬
mere. ꝑdere uoluerunt: tu autem resuscitan¬
do xp̃m quem ꝑdere uoluerunt occidis delic̃¬
ta oris eorum: sermonem labiorum eorum: Quip¬
pe quem ꝑdendum clamauerunt iuiuere ex¬
pauescant: et quem interra contempserunt.
incȩlo adorari abomnibus gentib ad mirentur:
Sicoccidantur delicta oris eorum. et sermones
labiorum eorum: et conp̾hendantur insuꝑbia
sua Quid est comprehendantur insuꝑbia sua:
Quia frustra irruerunt fortes. et quasi cessit ilł.

Expanded text:
sed est quod in illis occidas, ut impleas quod sed est quod in illis occidas, ut impleas quod supra dictum est, Non miserearis omnium qui operantur iniquitatem. Disperge ergo illos, et deduc eos: id est, noli deserere, cum dispergis; quia non deserendo habes quid in illis agas, cum ipsos non occidis. Quid ergo occides? Delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum. Quid in illis occides? Crucifige, crucifige ; quod clamaverunt, non qui clamaverunt. Illi enim Christum delere, interimere, perdere voluerunt: tu autem resuscitando Christum quem perdere voluerunt, occidis delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum. Quippe quem perdendum clamaverunt, vivere expavescunt; et quem in terra contempserunt, in coelo adorari ab omnibus gentibus admirantur: sic occiduntur delicta oris eorum, et sermo labiorum eorum. 4. Et comprehendantur in superbia sua. Quid est, comprehendantur in superbia sua? Quia frustra irruerunt fortes, et quasi cessit illis
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc obscurum etiam heri dpderamus: et id̾o
ad recentiorem mentes ur̃as expositionem distu¬
leramus. Nunc itaq qm̃ ñdum fatigati estis in
audiendo: erigite corda ut ad iuuetis me inten¬
tione ne forte inobscuritate et ꝓplexitate ali¬
quantum sermo nr̃ non sufficiat intentioni
nr̃e: et debetis aliquid et auobis afferre. ut
quod dicendo non impleuerimus. intelligen¬
do suppleatis: Sic ergo posita est ista sententia
in medio: ut quo iungatur non facile uideamꝰ:
Delicta oris eorum: sermonẽ labiorum eorum:
Recurramus ergo ad suꝑiora: quoniam dixe¬
rat ne occideris eos nequando obliuiscantur legis
tuȩ ⁊ quos tamen cdixerat inimicos. ad iunxit᷑
duos uersiculos: Disꝑge eos inuirtute tua: et
destrue eos protector meus domine: & continuo
intulit: Delicta oris eorum: sermonem labiorũ
eorum: Hoc est illum occide : non ipsos: Nongͦ
occidis eos: nequando obliuiscantur legis tuȩ:

Expanded text:
Hoc obscurum etiam heri dixeramus, et ideo Hoc obscurum etiam heri dixeramus, et ideo ad recentiores mentes vestras expositionem distuleramus. Nunc itaque, quoniam nondum fatigati estis in audiendo, erigite corda ut adjuvetis me intentione; ne forte in obscuritate et perplexitate aliquantum sermo noster non sufficiat intentioni vestrae: et debetis aliquid et a vobis afferre, ut quod nos dicendo non impleverimus, intelligendo suppleatis. Sic ergo posita est ista sententia in medio, ut quo jungatur non facile videamus: Delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum. Recurramus ergo ad superiora. Quoniam dixerat, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae, quos tamen dixerat inimicos; adjunxit duos versiculos, Disperge eos in virtute tua, et deduc eos, protector meus Domine: et continuo intulit, Delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum, hoc est, illum occide, non ipsos. Non ergo occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae:
Abbreviated transcription (Latin):
illis facies: Disꝑge eos in uirtute tua: Ostende
illis quia tu fortis es: non ipsi quide uirtute sua
presumendo ueritatem tuam non agnouerunt:
non quales ipsi fortes sunt dequib dictum ẽ.
irruerunt in me fortes: sed qualis tu fortis ad
disꝑgendos eos: Et deduceos protector m̃s do-¬
mine. idest sic eos disꝑge ut non eos deseras: ne¬
quando obliuiscantur legis tuȩ: et meo ipso
me protegas. ut de ipsorum disꝑsione habeã
testimoniu̾m miscdĩȩ tuȩ Et sequitur: Delic̃¬
ta oris corum. sermonem labiorum ipsotum:
Quo coniungitur: quo conectitur ista sententia:
Delicta inquit oris eorum. sermonem labiorũ
eorum: Sequentia non ita conectuntur: ut
doceat nos quo coniungatur ista sententia De¬
licta inquit oris eorum sermonem labiorũ eoꝵ:
Et comprehendantur insuꝑbia sua. et ex male
dicto et mendatio annunciabuntur consum¬
mationes : in ira consũmationis et nonerunt:

Expanded text:
illis facies? Disperge eos in virtute tua. Ostende illis facies? Disperge eos in virtute tua. Ostende illis quia tu fortis es, non ipsi qui de virtute sua praesumendo, veritatem tuam non cognoverunt: non quales ipsi fortes sunt, de quibus dictum est, Irruerunt super me fortes; sed qualis tu fortis ad dispergendos eos. Et deduc eos, protector meus Domine: id est, sic eos disperge, ut non eos deseras, nequando obliviscantur legis tuae; et in eo ipso me protegas, ut de ipsorum dispersione habeam testimonium misericordiae tuae. 3. Et sequitur: Delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum. Quo conjungitur, quo connectitur ista sententia? Delicta, inquit, oris eorum, sermonem labiorum eorum. Sequentia non ita connectuntur, ut doceant nos quo conjungatur ista sententia. Delicta, inquit, oris eorum, sermonem labiorum eorum: et comprdicto et mendacio annuntiabuntur consummationes, in ira consummationis, et non erunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc et hodie cõmendamus caritati ut̾e : blon om̃s
quia multi eorum conũsi ad eum quem occider̾t.
et in eu̾ credendo ueniam de effusione ipsius san¬
guinis meruerunt: exemplumq prebuerunt
hominib quam non debeant diffidere d̾iuiti
sibi qualecumq peccatum: quando et interfectio
xp̃i dimissa est confitentib.: Inde ergo dictum
est quia deus susceptor meus es. deus meus mise¬
ricordia eius preueniet me: hocest ante omĩa
merita mea bona. preueniet me miscdia ipsius:
et sinichil in me boni inuenerit. ipse me faciet
bonum: et ipse iustificat conu̾sum. et ipse ãmo¬
net ut conuertatur auersus: Deus meus inquit
iterum demonstrauit michi inimicis meis: idẽ
quantum me diligit. quantumq micbi largia¬
tur debonitate sua. excomꝑatione inimicortumn
meorum michi ostendit: quia cum sint ex una
Et de inde ne occid̾is eos: nequando obliuscan¬
tur legis tuȩ: Hoc dictum est de iudeis: Sed qͥd

Expanded text:
Hoc et hodie commendamus Charitati Vestrae. Non omnes: Hoc et hodie commendamus Charitati Vestrae. Non omnes: quia multi eorum conversi ad eum quem occiderunt, et in eum credendo, veniam et de effuso ipsius sanguine meruerunt; exemplumque praebuerunt hominibus quam non debeant diffidere dimitti sibi qualecumque peccatum, quando et interfectio Christi dimissa est confitentibus. Inde ergo dictum est, Quia Deus susceptor meus es; Deus meus, misericordia ejus praeveniet me: hoc est, ante omnia merita mea bona praevenit me misericordia ipsius; etsi nihil in me boni invenerit, ipse me facit bonum, et ipse justificat conversum, et ipse admonet ut convertatur aversus. Deus meus, inquit iterum, demonstravit mihi in inimicis meis: id est, quantum me diligat, quantumque mihi largiatur de bonitate sua, ex comparatione inimicorum meorum mihi ostendit; quia cum sint ex una Et deinde, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae: hoc dictum est de Judaeis. Sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
tum sit delege dei ipse fructuose tenet legem
dĩ: ipse non inimicus deputabitur: Nam ec¬
ce inimic: iub̃i quos uidetur significare psal¬
mus iste legendei tenent: et ideo de illis dic̃¬
tum est. ne occidis eos nequando obliuiscantur
legis tuȩ: Ut gens iudeorum maneret. et ea
gentes manent. certe et iudei sunt: Nec des¬
titerunt esse quod erant: idest gens ipsa:błõ
ita cessit inuira romanorum ut amiserit for-¬
mam iudeorum: sed ita subdita romanis ẽ.
ut etiam leges suas teneat quȩ leges sunt dĩ:
Sed quid in illis factum est : Decimatis nĩtã
et cyminum. et relinquitis quȩ grauiora st̃
legis: miscłiam et iudicium liqͦuantes culi-¬
cem. camelum autem glutientes: Hoc eis dñs
dicit: & reuera ita sunt: Tenenent legem. te¬
nent propħ̃as : legunt omnia: cantant om
cum sedet in cęlo. sednec tunc uiderunt quan¬
do int̾ illos humilis ambulabat: et facti sunt
re. fundendo sanguinem ipsius: sed noniom̃s

Expanded text:
tum sit de lege Dei, ipse fructuose tenet legem tum sit de lege Dei, ipse fructuose tenet legem Dei; ipse non inimicus deputabitur. Nam ecce inimici Judaei, quos videtur significare psalmus iste, legem Dei tenent, et ideo de illis dictum est, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae; ut gens Judaeorum maneret, et ea gentes manent certe, et Judaei sunt, nec destiterunt esse quod erant: id est, gens ista non ita cessit in jura Romanorum, ut amiserit formam Judaeorum; sed ita subdita Romanis est, ut etiam leges suas teneat, quae leges sunt Dei. Sed quid in illis factum est? Decimatis mentam et cyminum, et reliquistis quae graviora sunt Legis misericordiam et judicium; liquantes culicem, camelum autem glutientes . Hoc eis Dominus dicit. Et revera ita sunt; tenent Legem, tenent Prophetas; legunt omnia, cantant omncum sedet in coelo: sed nec tunc viderunt, quando inter illos humilis ambulabat, et facti sunt rei fundendo sanguinem ipsius; sed non omnes.
Abbreviated transcription (Latin):
recedendo amittimus: Uigilare semper deba
mens nr̃a. non abillo recedere: sed et si longe e¬
rat magis magisq propinquare et accedere. ñ
gressu pedum. non subuectione uehiculorum.
non celeritate animalium. non elatione penna¬
rum: sedpuritate affectuum. et probabilitate
psalmo: Inhoc enim dimiseramus: cum cepisset
de inimicis loqui dicens deo: Ne occideris eos:
nequando obluuiscantur legistuȩ: Qũauis eos
mimicos suos esse dixerit: rogauit tamen deum
ne occiderentur. & obliuiscerentur legem ipsiu:
Nontam̃ tenere legem. idest non obluusci legẽ.
iam ꝑfectio est. et quasi securitas dep̃mio: et
nulla sollicitudo de supplicio: Sunt enuqͥ
tenent legem memoria: et non implent uita:
Qui uero implent uita: non possunt non te¬
nere memoria: Ergo qui morib precepta
dei facit. et quodam modo uiuendo semper
incorde suo ne deleatur agit quod tenet: uiuen-¬
doq semper cõmemorat. quid ei incorde scrip¬

Expanded text:
recedendo amittimus: vigilare debet semper recedendo amittimus: vigilare debet semper mens nostra non ab illo recedere, sed et si longe erat, magis magisque propinquare et accedere; non gressu pedum, non subvectione vehiculorum, non celeritate animalium, non elevatione pennarum, sed puritate affectuum, et probitate sancpsalmo. In hoc enim dimiseramus, cum coepisset de inimicis suis loqui dicens Deo: Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae. Quamvis eos inimicos suos esse dixerit, rogavit tamen Deum ne occiderentur et obliviscerentur legem ipsius. Non tamen tenere legem, id est non oblivisci legem, jam perfectio est, et quasi securitas de praemio, et nulla sollicitudo de supplicio. Sunt enim qui tenent legem memoria, et non implent vita: qui vero implent vita, non possunt non tenere memoria. Ergo qui moribus praecepta Dei facit, et quodam modo vivendo, semper in corde suo ne deleatur agit quod tenet, vivendoque se commemorat quid ei in corde scrip
Abbreviated transcription (Latin):
esternus sermo ꝓtractus: debitorẽ
me inhodiernum reliquit: Quia
aduenit: Quamuero sumus nos
deuote debitores: tamdebetis
uos esse auidi exactores: Hoc est quod ille donat:¬
& nos reddimus: Ille enim dominus: nosser¬
ui sumus Sic accipiatis: ut sit fructus inau¬
ditione ur̃a de uita ur̃a: Cultus enim ager
fructum non reddens. et ingratus. agricolȩ
profrugib spinas afferens: non horreum. sed
ignem querit: Dominus autem deustĩr sic̃
eum uidetis hanc terram imbrib uisitare
sollempnib. ita cornr̃m uerbo suo. tanquam
agrum suum uisitare dignatur: et de corde
nr̃o fructus querit: quia nouit et quid ibi semi.¬
net. et quantum pluat: Et quia re uera nicb
sine illo sumus. quia & antequam essemus nicħ
eramus : & quisquis iam homo est et sine illo es¬
se uoluerit. nichil aliud homo quam homo pec¬
cator erit: uerumest quod dictum est. fortitudi¬
nem meam ad te custodiam ⁊ qm̃ quicquid pos-¬
sumus nisi apud illum. et adillum seruemus.

Expanded text:
esternus sermo protractus, debitorem me in hodiernum reliquit: quia advenit. Quam vero sumus nos devoti redhibitores, tam debetis vos esse avidi exactores: hoc est, ut quod ille donat, et nos reddimus ille enim Dominus, nos servi sumus, sic accipiatis, ut sit fructus in auditione vestra de vita vestra. Cultus enim ager fructum non reddens, et ingratus agricolae pro frugibus spinas afferens, non horreum, sed ignem quaerit, Dominus autem Deus noster, sicut eum videtis hanc terram visitare imbribus solemnibus, ita cor nostrum verbo suo tanquam agrum suum visitare dignatur; et de corde nostro fructus quaerit, quia novit et quid ibi seminet, et quantum pluat. Et quia revera nihil sine illo sumus, quia et antequam essemus, nihil eramus, et quisquis jam homo est et sine illo esse voluerit, nihil aliud quam homo peccator erit; verumque est quod hic dictum est, Fortitudinem meam ad te custodiam, quoniam quidquid possumus, nisi apud illum et ad illum servemus,
Abbreviated transcription (Latin):
est miscdia mea: Si dicas salus mea: intelligo
quia dat salutem: Si dicas refugium meum:
intelligo quia confugis adeum: Sidicas forti¬
tudo mea: intelligo quia dat fortitudinem: Mise¬
ricordia mea quid est : Totum quicqͥd sum: de
misccłia tua est: Sed promerui te: inuocando
te. Ut ẽẽm quid feci: Ut essem qui te inuoca¬
rem. quid egis Si enim egi aliqͥd ut essem: iã
eram antequam eẽm: Porro si omĩno nichil erã
ante quam essem: nichil te promerui ut ẽem:
fecist ut essem: & tu non fecist ut bonus essem:
Dedisti michi ut sim. & potuit michi alius dare
ut bonus sim: Si tumichi dedist ut sim. & aliꝰ
michi dedit ut bonus sim: melior est ille quide
dit michi ut bonus simi. quam ille qui michi
dedit ut sim Porro quia te nemo melior. ne
mopotentior. nemo te in miscłia largior: agͦ
accepi ut essem. abillo accepi ut bonus eẽm Ds

Expanded text:
est, misericordia mea? Si dicas, Salus mea, intelligo est, misericordia mea? Si dicas, Salus mea, intelligo quia dat salutem; si dicas, Refugium meum, intelligo quia confugis ad eum; si dicas, Fortitudo mea, intelligo quia dat tibi fortitudinem: Misericordia mea, quid est? Totum quidquid sum, de misericordia tua est. Sed promerui te, invocando te! Ut essem, quid feci? ut essem qui te invocarem, quid egi? Si enim egi aliquid ut essem, jam eram antequam essem. Porro si omnino nihil eram antequam essem, nihil te promerui ut essem. Fecisti ut essem, et non tu fecisti ut bonus essem? Dedisti mihi ut sim, et potuit mihi alius dare ut bonus sim? Si tu mihi dedisti ut sim, et alius mihi dedit ut bonus sim; melior est ille qui mihi dedit ut bonus sim, quam ille qui mihi dedit ut sim. Porro quia te nemo melior, nemo te potentior, nemo te in misericordia largior; a quo accepi ut essem, ab illo accepi ut bonus essem. Deus
Abbreviated transcription (Latin):
rari uelis : opus est ut manus eius non refugi¬
as: Sed et si nolis curari uulnus tuum. admon&e
ut cureris : et adu̾sum reuocat. et refugientem
quodam modo redire ad se compellit. et attrahit:
inomnib implet quod dictum est Miscd̃ia eiꝰ
met me: Si aliquid tuum primum attulistĩ et
isti: non te preuenit: Quando enim uel intel¬
ligis quia preuentus es. nisi intelligas quodait
apostolus : quid enim habes quod non accepis
acceꝑis : Hoc est miscdia eius preueniet me : De-¬
niq attendens omĩa bona quȩcumq habere
possumus siue in natura. siue in instituto.
sure in ipsa conuer satione: inside. inspe. inca¬
ritate. inbonis morib. in iusticia. intiniore dĩ.
totum non ẽẽ nisi ex illius donis: ita conclusit:
Deus meus mĩamea. Ilon inuenit impletꝰ bo¬
nis dei quid appellaret deum suum nisi miseri¬
cordiam suam: Onomen: sub quo nemini desꝑan¬
dum est: Deus meus inquit: miscdia mea: Qͥd

Expanded text:
rari velis, opus est ut manus ejus non refugirari velis, opus est ut manus ejus non refugias. Sed etsi nolis curari, vulnus tuum admonet ut cureris: et aversum revocat, et refugientem quodammodo ad se redire compellit, et attrahit. In omnibus implet quod dictum est: Misericordia eniet me. Si aliquid tuum primum attulisti, et isti, non te praevenit. Quando autem vel intelligis quia praeventus es, nisi intelligas quod ait Apostacceperis ? Hoc est, Misericordia ejus praeveniet me. Denique attendens omnia bona quaecumque habere possumus, sive in natura, sive in instituto, sive in ipsa conversatione, in fide, in spe, in charitate, in bonis moribus, in justitia, in timore Dei, totum non esse nisi ex illius donis, ita conclusit: Deus meus misericordia mea. Non invenit impletus bonis Dei, quid appellaret Deum suum, nisi misericordiam suam. O nomen, sub quo nemini desperandum est! Deus meus, inquit, misericordia mea. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
utroq pariete. quid dicat: E go autem can¬
tabo ꝑotentiam tuam: & exultabo mane mise¬
ricordiam tuam: Mane transactis temptationibꝰ :
mane. cum nox seculi huiꝰ transierit: mane quan-¬
do iam latronum insidias diaboli et angelorum
eius non expauescimus: mane quando iam ñ
adlucernam prophetiȩ ambulamus. sed ipsũ
dei uerbum tanquam solem contemplabimur:
Exultabo mane miscdiam tuam: Merito in alio
psalmo dicitur: Mane ad stabo tibi: & contempla-¬
bot Merito et ipsius domini resurrectio dilucu¬
lo fuit: ut impleretur quod dictum ẽ in alio psal
surrectionem exultauerunt: Et exultabo ma-¬
ne miscd̃iam tuam: Quia factꝰ es susceptor m̃s
et refugium meum: indie tribulationis meȩ:
Adiutor m̃s tͥ psallam: quia deus susceptor mi
nisi aduenires: Quam desꝑatus eram⁊ nisi cura
uulnus meum medicum omnipotentem requi¬
rebat: Omĩpotenti medico: nichil ẽ insanabi¬
le Hon renunciat aliquem: Opus est ut tucu¬

Expanded text:
utroque pariete, quid dicat? Ego autem canutroque pariete, quid dicat? Ego autem cantabo potentiam tuam, et exsultabo mane misericordia tua. Mane transactis tentationibus, mane cum nox hujus saeculi transierit, mane quando jam latronum insidias et diaboli et angelorum ejus non expavescimus, mane quando jam non ad lucernam prophetiae ambulamus, sed ipsum Dei Verbum tanquam solem contemplamur. Et exsultabo mane misericordia tua. Merito in alio psalmo dicitur: Mane astabo tibi, et contemplabor . Merito et ipsius Domini resurrectio diluculo fuit, ut impleretur quod dictum est in alio psalsurgentem exsultaverunt. Exsultabo mane misericordia tua. 11. Quia factus es susceptor meus, et refugiumdjutor meus tibi psallam, quia tu Deus susceptor meus venires? Quam desperatus eram, nisi curarvulnus meum medicum omnipotentem requirebat. Omnipotenti medico nihil est insanabile; non renuntiat ad aliquem: opus est ut tu cu
Abbreviated transcription (Latin):
scient quia deus dominabitut iacob. et finiũ
terrȩ: & conuertentur aduesꝑum: Bonum ẽ
gͦ humiliari peccatorem: & nemo est insanabi¬
uior eo quisib sanus uidetur E tcircuibunt
ciuitatem: Iam et hesterno diẽ exposiuimus ciui¬
tatem: idẽ circunistanciȩ ciuitatem: Omnes gen
alios: ut incorpus suum transforment credentes.
Siautem non saturabuntur: et murmurabt̃.
Quia et suꝑtus murmur eorum dixerat dicen
eos dicentes quis audiuit: Esr: quia pronichilo
habes omnesgentes: Sic et hic Sienim ñ satu¬
tabuntur murmurabunt: Concludatur psalmꝰ:¬
uidete angulum exultantem: iam de utroq
pariete gaudentem: Suꝑbiebant iudei: humi¬
liatisunt: Desꝑabant gentes: erectȩ sunt: Ueniãt
ad angulũ ibi ꝯuemat. ibi ꝯcurrant: ibi pacis oscłumin¬
ueniant. De diuersa ueniant: s ĩadu̾sũ ñ uemiant Iuide
circumcisione: isti de preputio: konge erant
parietes: sed antequam adangulum uenirent:
Inangulo enim deneant se: et tota ȩccła iam ex

Expanded text:
s dominabitur Jacob, et finium terrae: et convertentur ad vesperam. Bonum est ergo humiliari peccatorem; et nemo est insanabilior eo qui sibi sanus videtur. Et circumibunt civitatem. Jam et hesterno die exposuimus civitatem, id est circumstantiae civitatem, omnes gentalios, ut in corpus suum transforment credentes. Si autem non satiabuntur, et murmurabunt. Quia et superius murmur eorum dixerat, diceneos, dicentes: Quis audivit? Quare? Quia pro nihilo habebis omnes gentes. Sic et hic: Si autem non satiabuntur, et murmurabunt. Videte angulum exsultantem, jam de utroque pariete gaudentem . Superbiebant Judaei; humiliati sunt: desperabant Gentes; erectae sunt. Veniant ad angulum; ibi conveniant, ibi concurrant, ibi pacis osculum inveniant: de diverso veniant, sed in adversum non veniant; illi de circumcisione, isti de praeputio. Longe erant parietes, sed antequam ad angulum venirent: in angulo autem teneant se, et tota jam Ecclesia ex
Abbreviated transcription (Latin):
iudeorum: & redemit multitudinem gentiũ:
hac fusus est sanguis : hac profuit: sed conuer¬
sis omnib profuit: quia et illi quem occidert̃
agnouerunt & ab illo ipsius int̾fectionis. et
delicti sui magniueniam meruerunt: Quid
ergo et deipsis: Quod supra: C onuertantur
ut oues. aut uituli: ut canes. ut gentes. ut
peccatores: quia et ipsi cognouerunt peccatũ
suum. qui iusti sibi iudebantur: Dequibus
dictum est inalio psalmo. postea acceleraue¬
runt: hocdictum est hic aduesꝑam: Rlamibi
sic est: multiplicatȩ sunt infirmitates eoꝵ.
postea accelerauerunt: Unde accelerauerunt
postea: Quia multiplicatȩ sunt infirmitates
eorum: Elam si sibi ad huc san uiderentur:
numquam accelerarent: Quod ergo ibi dictũ:
multiplicatȩ sunt infirmitates eorum. hoc
dictum ẽ. hic comprehendantur insuꝑbia
sua̾. & ex maledicto et mendatio ad nuncia¬
buntur consũmationes in ira consũmationis.

Expanded text:
Judaeorum, et redemit multitudinem Gentium: hac fusus est sanguis, hac profuit; sed conversis omnibus profuit; quia et illi quem occiderunt agnoverunt, et ab illo ipsius interfectionis et delicti sui magni veniam meruerunt. 8. vers. 15. Quid ergo et de ipsis? Quod supra: Convertentur ut oves, aut vituli: ut canes, ut Gentes, ut peccatores; quia et ipsi cognoverunt peccatum suum qui sibi justi videbantur. De quibus dictum est in alio psalmo, Postea acceleraverunt: hoc dictum est hic, Ad vesperam. Nam ibi sic est: Multiplicatae sunt infirmitates eorum; postea acceleraverunt . Unde acceleraverunt postea? Quia multiplicatae sunt infirmitates eorum: nam si sibi adhuc sani viderentur, nunquam accelerarent. Quod ergo ibi dictum est, Multiplicatae sunt infirmitates eorum; hoc dictum est hic, Comprehendantur in superbia sua, et ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes in ira consummat
Abbreviated transcription (Latin):
N pudetis ex maliuolentia psal¬
idm aliquid dicere. Dicitur enim inspũ
tentia tua. et totã cogitatio tua iniqui¬
tatis totadie. et meditatio malignitatis:
in lingna tua sine intermissionez quid e¬
gto  quid fecit : Sicut nouacula acuta
fecisti dolum. Ecce quid faciunt scĩs ma¬
li. Capillos radunt. Quid est quod dixis
si sint tales ciues ierłm qui audiant uocẽ
domin sui. regis sui dicentis. uolite tune¬
re eos qui corpus occidunt. animam au¬
tem non possunt occidere: quia audiant
uocem quȩ modo ex enangelio recitata ẽ

Expanded text:
 putetis ex malevolentia Psalmum aliquid dicere: dicitur enim in spirtentia tua, et tota cogitatio iniquitatis tota die, et meditatio malignitatis in lingua tua sine intermissione, quid egit? quid fecit? Sicut novacula acuta fecisti dolum. Ecce quid faciunt sanctis mali; capillos radunt. Quid est quod dixi? Si sint tales cives Jerusalem qui audiant vocem Domini sui, regis sui dicentis, Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere ; qui audiant voc
Abbreviated transcription (Latin):
non autem gustant quã iocundum ẽ nisi
scĩ. Proinde iste senciens dulcedinem no¬
minis dei. &e uolens explicare. et uolens
ostendere. nec inueniens quib et enim
sc̃ĩs non opus est ut tu ostendas. quia ipsi
gustant et norunt. impii sentire non pos¬
sunt. quod gustare nolunt: quid gͦ facit
de iocunditate nomuus deis Tulit se con¬
tinuo aturbis impiorum. Expectabo in¬
quit nomen tuum: quia iocundum est.

Expanded text:
non autem gustant quam jucundum est, nisi non autem gustant quam jucundum est, nisi sancti. Proinde iste sentiens dulcedinem nominis Dei, et volens explicare, et volens ostendere, nec inveniens quibus: etenim sanctis non opus est ut ostendat, quia et ipsi gustant et norunt; impii autem sentire non possunt quod gustare nolunt: quid ergo facit de jucunditate nominis Dei? Tulit se continuo a turbis impiorum: Et exspectabo, inquit, nomen tuum, quia jucundum est
Abbreviated transcription (Latin):
animo sustinerent. Amaritudo eorum aquo¬
uis sentiebatur: dulcedinem eorum ñ facile
quisquam gustare poterat. Nomen gͦ dei
iocundum amantib dñi supra omnes io¬
cunditates. Expectabo nomen tuum qͥa
iocundum est. Et cui probas quia iocun¬
dum est: damichi palatum: cui iocundũ
est. Lauda dominum quantum potes:¬
et exaggera dulcedinem eius quib ualu¬
eris uerbis: homo nesciens quid sit melnͥ
gustauerit. nescit quid dicas. Ideo magis
ad exꝑimentum inuitans psalmus. quiꝰat
gustate & uidete. quoniam suauis est dñs.
gustare non uis. et dicis iocundum est:
qfido iocundum est: Si gustasti. infruc̃¬
tu tuo inueniatur: non insolis uocibus
tanquam tantum modo infoliis.ne ma¬
ledicto domini arescere: tanqũa illa ficul¬
Tunc uidebitis sigustaueritis. Homini
autem non gustant. unde probas: lau¬
dando iocunditatem nominis deyquan¬
ta cũq dixeris: uerba sunt: Aliud est gus¬
tus. Herba laudis eius audiunt et impii:

Expanded text:
animo sustinerent. Amaritudo eorum a quoanimo sustinerent. Amaritudo eorum a quovis sentiebatur, dulcedinem eorum non facile quisquam gustare poterat. Nomen ergo Dei jucundum est amantibus Deum super omnes jucunditates. Exspectabo nomen tuum, quia jucundum est. Et cui probas quia jucundum est? Da mihi palatum cui jucundum est. Lauda mel quantum potes, exaggera dulcedinem ejus quibus valueris verbis: homo nesciens quid sit mel, nisi gustaverit, quid dicas nescit. Ideo magis ad experimentum te invitans psalmus, quid ait? Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . Gustare non vis, et dicis, Jucundum est? Quid jucundum est? Si gustasti, in fructu tuo inveniatur, non in solis vocibus, tanquam tantummodo in foliis, ne maledicto Domini arescere tanquam illa ficultunc videbitis, si gustaveritis. Homini autem non gustanti, unde probas? Laudando jucunditatem nominis Dei, quantacumque dixeris, verba sunt: aliud est gustus. Verba laudis ejus audiunt et impii:
Abbreviated transcription (Latin):
non accepistic si autem accepisti: quid glo¬
riaris quasi non acceꝑis. quasi exte habeas:
Absit. ut et ego sic głier. ait iste qui opposi¬
tus ẽ contra doech. qui tolerat doech inter¬
ra. donec emigret ille de tabernaculo. et
eradicetur de terra uiuentium. Non glori¬
or quasi. non acceꝑim: sed indño glorior.
is. sed ex miscd̃ia tua. Ego enim quid fecis
si recolas: prius fui blasphemus et ꝑsecu¬
tor. et iniuriosus. Tu autem quid fecisti:
sed miscd̾̃iam consecutus sum: quia igno¬
rans feci. Confitebor tͥ domine inscłm qm̃¬
fecisti. Q expectabo nomen tuum qm̃ io¬
cundum est. Amarum est scłm. sed nom̃
tuum iocundum & si dultia quȩdam sunt
in scło. sed cum amaritudine digeruntur:
Dreponitur nomen tuum ñ solum magni¬
tudine. sed etiam iocunditate. Har rauert̃
et enum michi iniusti delectationes suas:
sed non sicut lextua domine. Neq enim
si nichil dulceͣ martyribus: tantas tribu¬

Expanded text:
non accepisti? Si autem accepisti, quid glonon accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis , quasi ex te habeas? Absit ut ego sic glorier, ait iste qui oppositus est contra Doech, qui tolerat Doech in terra, donec emigret ille de tabernaculo, et eradicetur de terra viventium. Non glorior quasi non acceperim, sed in Deo glorior. is, sed ex misericordia tua. Ego enim quid feci? Si recolas, prius fui blasphemus et persecutor et injuriosus. Tu autem quid fecisti? Sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci . Confitebor tibi in exspectabo nomen tuum, quia jucundum es. Amarum est saeculum, sed nomen tuum jucundum. Et si dulcia quaedam sunt in saeculo, sed cum amaritudine digeruntur. Praeponitur nomen tuum, non solum magnitudine, sed etiam jucunditate. Narraverunt etenim mihi injusti delectationes suas, sed non sicut lex tua, Domine . Neque enim si nihil dulce esset martyribus, tantas tribu
Abbreviated transcription (Latin):
turus ẽt alia quidem non dat nisi deus. sed
nonuult se propter talia diligi deus. Ideo
enim sepe ista dat et malis: ut aliud abillo
discant querere boni. Quomodo ergo tudi¬
cis. sꝑabo inmiscdia di c sed forte ad temꝑa¬
lia adipiscenda : Immo ineternum et in
scłm scli. Quod dixit ineternum. repetere
uoluit adiciendo inscłm scłi: ut confirma¬
ret tibi repetendo. quam fundatꝰ ẽẽt indilec¬
tione regni cȩlorum. & in spe et̃ne felicitatiᷤ¬
Confitebor tͥ inseculum quoniam fecisti.
Quid fecisti doech dampnasti: dauid coro¬
nasti. Confitebor tibi inscłm: qm̃ fecisti. Mag¬
na confessio. qm̃ fecisti. Quid fecisti: nisi ħ
ipsa quȩ supra dicta sunt. ut tanqu̾a oliua
fructifera in domo dei sperarem inmiscd̃ia
dĩ. inet̃num et inseculum scłi᷑ Tufecistiim¬
pius iustificare se non potest. Sed quis est
qui iustificat : credenti inquit in eum qui
iustificat impium. Quid enim habes quod

Expanded text:
turus est. Talia quidem non dat nisi Deus, sed turus est. Talia quidem non dat nisi Deus, sed non vult se propter talia diligi Deus. Ideo enim saepe ista dat et malis, ut aliud ab illo discant quaerere boni. Quomodo ergo tu dicis, Speravi in misericordia Dei? Forte ad temporalia adipiscenda? Imo in aeternum, et in saeculum saeculi. Quod dixit in aeternum, repetere voluit adjiciendo in saeculum saeculi, ut confirmaret ibi repetendo, quam fundatus esset in dilectione regni coelorum, et in spe aeternae felicitatiConfitebor tibi in saeculum quoniam fecisti. Quid fecisti? Doech damnasti, David coronasti. Confitebor tibi in saeculum quoniam fecisti. Magna confessio, quoniam fecisti. Quid fecisti, nisi haec ipsa quae supra dicta sunt, ut tanquam oliva fructifera in domo Dei, sperarem in misericordia Dei, in aeternum, et in saeculum saeculi? Tu fecisti: impius justificare se non potest. Sed quis est qui justificat? Credenti, inquit, in eum qui justificat impium . Quid enim habes quod
Abbreviated transcription (Latin):
ualere nũmũ quã dm̃: Ergo isto damp¬
nato qui dixit. beatum populum cui hec
sunt. Tu quid dicis : Beatus populus: cusꝰ
est dñs deus ipsuis. Quid de te sentis: qͥd¬
de te tibi speras: ergo autem iam modo cor¬
pus illud audi. Ego autem sicut oliua
fructifera indomo dei. Non unus homo
loquitur. sed oliuia illa fructifera. unde
amputati sunt suꝑbi rami. et insertus: hu¬
milis oleaster. Sicut oliua fructifera indo¬
mo dñi: Sꝑaui inmiscdia dei. Ille quid:
Inmultitudine diuitiarum suarum. Ideo
radix eius euelletur. de terra uiuentium.
Ego autẽ qi sicut oliua fructifera in domo
dei. cuiꝰ radix nutritur non eradicatur.
sꝑaui inmiscdia dei. Sed forte modo. Nã
et hinc errant homines aliquando. Dm̃
quidem colunt: et nonsunt iam similes is¬
ti doech. Sed qũauis de deo presumant.
adtemꝑalia tameñ ut dicant sibi. colo dm̃
meũ. qui me facturus ẽ diuitem interra:
qui mͥ filios daturus est. qui mͥ uxorem da¬

Expanded text:
valere nummum quam Deum? Ergo isto damvalere nummum quam Deum? Ergo isto damnato qui dixit beatum populum cui haec sunt: tu qui dicis, Beatus populos cujus est Dominus Deus ipsius, quid de te sentis? quid tibi speras? Ego autem, jam modo corpus illud audi; Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei. Non unus homo loquitur, sed oliva illa fructifera, unde amputati sunt superbi rami, et insertus humilis oleaster . Sicut oliva fructifera in domo Dei, speravi in misericordia Dei. Ille quid? In multitudine divitiarum suarum: ideo radix ejus evelletur de terra viventium. Ego autem quia sicut oliva fructifera in domo Dei, cujus radix nutritur, non eradicatur, speravi in misericordia Dei. Sed forte modo? Nam et hinc errant homines aliquando. Deum quidem colunt, et non sunt jam similes isti Doech: sed quamvis de Deo praesumant, ad temporalia tamen; ut dicant sibi, Colo Deum meum, qui me facturus est divitem in terra, qui mihi filios daturus est, qui mihi uxorem da
Abbreviated transcription (Latin):
ructuantia ex hoc in hoc. Ques fecunde eoꝵ
multiplicantes inexitibus suis: boues eo¬
rum crasse. Non est rumna sepis nec exitus:
neq clamor inplateis eorum. Quasi magnã
felicitatem. uidentur habere pacis terre¬
ne: sed ille qui terrenus est etiam motus
ẽ. idẽ tanquam pulius quem ꝑicit uentꝰ
afaciȩ terre. Deniq quid in illis reprehendi¬
tur: Non quia ista habuerint. nam et boni
habent ista: Sed quid: hoc intendite. ne
passim diuites reprehendatis: & rursus ne
de pauꝑtate et egestate presumatis. Si
enim non est presum̃dum de diuitiis: quan¬
to magis non est presumendum de pauꝑta¬
te sed dedeo uiuos in quo gͦ isti notantur:
quia beatum dixerunt populũ cui hec st̃.
Ideo filii alieni: iõ os eorum locutum est ua-¬
nitatem: et dextera eorum dextera iniqui¬
tatis. Tu autem quid: Beatus populus tu¬
qͥdisperauit inmultitudine diuitra¬
rum suarum: Et preualuit inuanitate
sua. Quid enim uaniꝰ eo. qui putat plus

Expanded text:
ructuantia ex hoc in hoc; oues eorum fecundae, ructuantia ex hoc in hoc; oues eorum fecundae, multiplicantes in exitibus suis; boues eorum crassi. non est ruina maceriae necexitus neque clamor in plafelicitatem videntur habere pacis terrenae. Sed ille qui terrenus est, etiam motus est, id est tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae. Denique quid in illis reprehenditur? Non quia ista habuerint; nam et boni habent ista: sed quid? Hoc intendite; ne passim divites reprehendatis, et rursus ne de paupertate et de egestate praesumatis. Si enim non est praesumendum de divitiis, quanto magis non est praesumendum de paupertate, sed de Deo vivo? In quo ergo isti notantur? Quia beatum dixerunt populum cui haec sunt. Ideo filii alieni, ideo os eorum locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis. Tu autem quid? Beatus populus cuqui speravit in multitudine divitiarum suarum, et praevaluit in vanitate sua: quid enim vanius eo qui putat plus
Abbreviated transcription (Latin):
raret. nisi se ipse interram deponeret: qr
et ipse hoc dixit. Quod hominib impossi¬
bile ẽ:deo facile est. Dãpnatur gͦ iste doech.
Timeant de illo modo iusti: rideant suꝑ eũ
post ea iusti. Merito enim dampnat᷑: quia
non posuit dm̃ adiutorem suum. sicut tu
quis nrte habes pecuniam: sed de deo presu¬
mis. non de pecunia. E sꝑauit inmulti¬
tudine diuitiarum suarum. Similis fac¬
tus ẽ illis. qui cum dicerent beatum po¬
pulum cui hȩc sunt. id est ista terrena:
retulit continuo iste qui insultat huic do¬
ech. Beatus populus cuiꝰ est dominus ds ip¬
sĩ Nam illõin quib dixerunt beatum popłm¬
cuihȩc st̃ eniimerat psalmus. Locuti sunt
eium tanquam filii alieni tanquam iste do¬
ech idumeus. id est terrenus. Os eorum
locutum est uanitatem: et dextera eorum
dextera iniquitatis. Quorum filii ipsorum:
sicut nouelle constabilitate iniuuentute
militudo cempli. Cellaria eorum plena e¬

Expanded text:
raret, nisi se ipse in terram deponeret. Quia raret, nisi se ipse in terram deponeret. Quia et ipse hoc dixit, Quod hominibus impossibile est, Deo facile est . Damnetur ergo iste Doech, timeant de illo modo justi, rideant super eum postea justi. Merito enim damnatur, qui non posuit Deum adjutorem suum, sicut tu: qui forte habes pecuniam; sed de Deo praesumis, non de pecunia. Et speravit in multitudine divitiarum suarum: similis factus est illis qui cum dicerent, Beatus populus cui haec sunt, id est ista terrena, retulit continuo iste qui insultat huic Doech, Beatus populus cujus est Dominus Deus ipsius. Nam illa in quibus dixerunt beatum populum, enumerat Psalmus. Locuti sunt enim tanquam filii alieni, tanquam iste Doech Idumaeus, id est terrenus: Os eorum locutum est vanitatem; dextera eorum, dextera iniquitatis. Quorum filii ipsorum sicut novellae constabilitae in juventute militudo templi; cellaria eorum plena, e
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine diuitiarũsuaꝵ ip̃ualuit. Nõquia
habuit diuitias. sed quia in ipsis sꝑauit. et
inłm non sꝑauit: ideo dampnatur. ideo
punitur: ideo mouetur de tabernaculo tan¬
quam motus ille terrenus: sicut puluis quẽ ꝓic̃
uentus a faciȩ terre. Ideo extirpantur radix
eiꝰ de terra uiuentium Numquid huic simi¬
les sunt diuites. de quib paulus apostolus
loquitur. precipe diuitibus huiꝰ seculi. ñ
suꝑbe saꝑe sicut doech. neq sꝑare mĩterto di¬
uitiarum. sicut iste sꝑauit inmultitudine
diuitiarum suarũ s indeo uiuo. ñ quo m̃¬
iste qui non posuit dm adiuitorem suũ
niq ille quid precłpit: diuites sint in oꝑib
bonis: facile tribuant. cõmunicent. Et quid
si facile tribuerint. si cõmunicauerint: non
habent intrare ꝑforam̃ acus: intrabunt
plane. Nam et pro illis iam ẽt ipse came¬
lus intrauit. Ipse enim prior intrauit. quẽ
sicut camelum nemo sarcina passionis one¬

Expanded text:
multitudine divitiarum suarum. Non quia multitudine divitiarum suarum. Non quia habuit divitias, sed quia in ipsis speravit, et in Deo non speravit, ideo damnatur, ideo punitur, ideo movetur de tabernaculo, tanquam motus ille terrenus, sicut pulvis quem projicit ventus a facie terrae ; ideo exstirpatur radix ejus de terra viventium. Numquid huic similes sunt divites, de quibus Paulus apostolus loquitur: Praecipe divitibus hujus mundi, non superbe sapere, sicut Doech; neque sperare in incerto divitiarum, sicut ipse speravit in multitudine divitiarum suarum; sed in Deo vivo, nt Deum adjutorem suum? Denique illis quid praecepit? Divites sint in operibus bonis; facile tribuant, communicent . Et quid, si facile tribuerint, si communicaverint non habenti? Intrabunt per foramen acus? Intrabunt plane: nam et pro illis jam ipse camelus intravit. Ipse enim prior intravit, quem sicut camelum nemo sarcina passionis one
Abbreviated transcription (Latin):
Pauper ulcerosus. erumnosus. linctus acani¬
bus: non habens opem. non habens escam.
non habens forte ipsam uestem. ablatus ẽ
abangelis insinũ abrahe. Eia tu pauper:
gaudes mͦ. Numquid nam tͥ et ulcera optan¬
da sunt : nonne patrimonium tuum sa¬
nitas est : non est in hoc lazaro meritum
paupertatis. sed pietatis. Nam diues qui sub¬
latus est: non uides quo sublatus sit. Quiᷤ
est sublatus abangelis: pauꝑ erumnosus. uł¬
ulcerosus: quo sublatus est: insinũ abrahe.
lege scripturas: et inuenies diuitem abra¬
ham. Ut noueris quia non diuitiȩ puniun¬
tur: abraham habebat multum auriꝰ. argen¬
ti. pecorum. familiȩ. Diues erat: & in eius
sinum lararus pauper sublatus est. Insinũ
diuitis pauꝑ᷑ an pocius ambo diuites deo.
ambo acupiditate pauperes: quid gͦ in hoc
doech culpat scriptura : Non dixit ecce ho¬
mo qui fuit diues: sed ecce homo qui non
posuit dm̃ ad uitorem suum. set sꝑauit in

Expanded text:
Pauper ulcerosus, aerumnosus, linctus a caniPauper ulcerosus, aerumnosus, linctus a canibus, non habens opem, non habens escam, non habens forte ipsam vestem, ablatus est ab Angelis in sinum Abrahae . Eia tu pauper gaudes modo, numquidnam tibi et ulcera optanda sunt? Nonne patrimonium tuum sanitas est? Non est in hoc Lazaro meritum paupertatis, sed pietatis. Nam vides qui sublatus est, non vides quo sublatus est. Quis est sublatus ab Angelis? Pauper, aerumnosus, ulcerosus. Quo sublatus est? In sinum Abrahae. Lege Scripturas, et invenies divitem Abraham . Ut noveris, quia non divitiae culpantur: habebat Abraham multum auri, argenti, pecorum, familiae; dives erat, et in ejus sinum Lazarus pauper sublatus est. In sinum divitis pauper: an potius ambo Deo divites, ambo a cupiditate pauperes? 15. Quid ergo in hoc Doech culpat Scriptura? Non dixit, Ecce homo qui fuit dives; sed, Ecce homo qui non posuit Deum adjutorem suum, sed speravit in
Abbreviated transcription (Latin):
impossibile est ut intrent camelus ꝑfora¬
men acus. om̃s pauꝑes intrent inregnũ
cȩlorum. diuites soli excludantur. Quot
sunt enim diuites: at uero pauꝑum mi¬
lia in numerabilia. Non enim tunicas in¬
spectur sumꝰ inregnũ celorus: seduestis
cuiq fulgor iusticiȩ deputabitur. Erunt
gͦ pauperes equales angelis dĩ. induti stolis
imortalitatis: sulgeb̾t n sicut sol in regno
patris sui. Quid nobis est de diuitibus pau¬
cis. sollicitos esse aut laborare: non hoc
diuitem in regno cȩlorum: illi apud se. Quis¬
nam poterit saluari : quid attenderunt:
non facultates. sed cupiditates. Niderunt
enim etiam ipsos pauperes. et sinon haben¬
tes pecuniam: tamen habere auaritiam.
Et ut noueritis non pecuniam in diuite.s
auaritiam condempnari : aduertite quod
dico. Respicis illum diuitem stantem uix¬
ta te: et forte in illo ẽ. pecunia. & non est aua¬
ritia. Ite non est pecunia: et est auaritia.

Expanded text:
impossibile est ut intret camelus per foraimpossibile est ut intret camelus per foramen acus, omnes pauperes intrent in regnum coelorum, divites soli excludantur? Quot sunt enim divites? At vero pauperum millia innumerabilia. Non enim tunicas inspecturi sumus in regno coelorum; sed vestis cujusque fulgor justitiae deputabitur: erunt ergo pauperes aequales Angelis Dei; induti stolis immortalitatis, fulgebunt, sicut sol in regno Patris sui : quid nobis est de divitibus paucis sollicitos esse aut laborare? Non hoc e in regnum coelorum: illi apud se direntes, Quisnam poterit salvari? quid attenderunt? Non facultates, sed cupiditates. Viderunt enim etiam ipsos pauperes, etsi non habentes pecuniam, tamen habere avaritiam. Et ut noveritis non pecuniam in divite, sed avaritiam condemnari, advertite quod dico: respicis illum divitem stantem juxta te; et forte in illo est pecunia et non est avaritia, in te non est pecunia et est avaritia.
Abbreviated transcription (Latin):
et continuo si pauꝑ ẽ. attendit pannos su¬
os: respexit iuxta se forte diuitem inpo-¬
pulo dei ornatuis uestitum: & ait incorde
suo de isto dicit. Numquid de me : noli in¬
dete excipere. noli separart nisi uideris et
timueris. ut postea rideas. Numquid tibi
prodest. si eges facultate: et ardes cupiditate:
li diuiti contristato dixerat. uende omĩa
tua quȩ habes. & da pauꝑibus . & habe¬
bis thesaurum incelo. et ueni sequere me.
et magnam desꝑationem diuitibus pre¬
nuntiarat. ut diceret facilius posse came¬
lum per foramen acus intrare. quam diuitẽ
intͣre in regnum celorum: nonne discipuili
continuo contristatisunt dicentes apͥud se¬
ipsos. quis nam poterit saluari: Ergo qͣn¬
do dicebant quis nam poterit saluari. diui¬
tes paucos attendebant. latebat eos tanta
pauperum multitudo̾. non sibi poterant
dicere. si difficile est immo inpossibile ut
intrent diuites in regnum cȩlorum. sicut

Expanded text:
m: continuo si pauper est, attendit pannos sum: continuo si pauper est, attendit pannos suos, respexit juxta se forte divitem in populo Dei orantius vestitum, et ait in corde suo, De isto dicit, numquid de me? Noli inde te excipere, noli separare, nisi videris et timueris, ut postea rideas. Nam quid tibi prodest, si eges facultate et ardes cupiditate? li diviti contristato dixerat, Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo: et veni, sequere me, et magnam desperationem divitibus praenuntiarat, ut diceret facilius posse camelum transire per foramen acus, quam divitem intrare in regnum coelorum; nonne continuo discipuli contristati sunt, dicentes apud seipsos: Quisnam poterit salvari ? Ergo quando dicebant, Quisnam poterit salvari? divites paucos attendebant; latebat eos tanta pauperum multitudo? Non sibi poterant dicere: Si difficile est, imo impossibile ut intrent divites in regnum coelorum, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
factura est quod dixit. Increpabam: et non
exaudiebatis. Loquebar. et meis ser moni¬
bus non intendebatis: et ego ur̃ȩ ꝑditio¬
ni suꝑridebo: hoc fiet tunc aiustis. inis¬
tum doech. Modo autem iudeamus et
timeamus. ne hoc simus quod in eum di¬
cimus: & si hoc eramus. hoc esse desina¬
mus: ut modo timentes. postea rideamus.
& suꝑ eum ridebunt. E dicent. Ecce ho¬
mo quinon posuit dm̃ ad uitorem suũ.
Uidete corpus terrenum: quantum ha¬
bebis: tantus eris. Prouerbũr ħ auarorũ.
rapacium: in nocentes opprimentͥum. res
alienas inuadentium: cõment᷑ata negan¬
tium. Quale hoc ꝓu̾bium: quantum ha¬
bebis tantus eris: idest quantũ habue¬
ris pecuniȩ. quantũ ad quisieris. tanto
plus poteris. Ecce homo qui non posuit
deum aduitorem suum. Sed sꝑauit in
multitudine diuitiarum suarum. Non
dicat pauꝑ.forte maliis: ego ñ sum de hoc
corpore. Audiuit enim ꝑpħ̃am dicentem.
sꝑauit inmultitudine diuitiarũ suarũ¬

Expanded text:
factura est quod dixit: Increpabam, et non factura est quod dixit: Increpabam, et non exaudiebatis; loquebar, et meis sermonibus non intendebatis; et ego vestrae perditioni superridebo . Hoc fiet tunc a justis in istum Doech. Modo autem videamus et timeamus, ne hoc simus quod in eum dicimus: et si hoc eramus, hoc esse desinamus, ut modo timentes, postea rideamus. t super eum ridebunt, et dicent: Ecce homo qui non posuit Deum adjutorem suum. Videte corpus terrenum. Quantum habebis, tantus eris. Proverbium avarorum, rapacium, innocentes opprimentium, res alienas invadentium, commendata negantium. Quale hoc proverbium? Quantum habebis, tantus eris; id est, quantum habueris pecuniae, quantum acquisieris, tanto plus poteris. Ecce homo qui non posuit Deum adjutorem suum, sed speravit in multitudine divitiarum suarum. Non dicat pauper forte malus: Ego non sum de hoc corpore. Audivit enim Prophetam dicentem, Speravit in multitudine divitiarum suaru