comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce dñs d̾s auriliator meus.
quꝰẽ qͥ condempnet me. Eoce
om̃s quasi uestimentũ conterent᷑:
tiea comedet. eos. Lxcx. Quia
uixta ẽ qui iustificat me. quis
ẽ qͥ iustificet᷑ mecũ. Resistat mͥ
simul. & qͥsẽ qͥ iudiciũ in eat
aduersũ me. Appropinquet mͥ.
Ecce dñs auxriliator m̃s. Qͥs af¬
fliget me  Ecce om̃s uos quasi
uestimentũ ueterascetis: tinea
comedet uos. S̾i quis inquit
me putat iufte addictũ cruci
& aliquod fecisse pecc̃m: resis¬
tat mͥ. Qͥs ẽ qui uidicet᷑ mecũ:
ut ñ potentia maiestatis mee.
s ratione suꝑet᷑ : Iudicat᷑ aũ

Expanded text:
cce Dominus Deus auxiliator meus: quis est qui condemnet me? Ecce omnes quasi vestimentum conterentur, tinea comedet eos. LXX: Qui juxta est, justificat me: quis est qui judicetur mecum, resistat mihi simul? Et quis est qui judicium ineat adversum me? appropinquet mihi. Ecce Dominus auxiliator meus, quis affliget me? Ecce omnes vos quasi vestimentum veterascetis, et quasi tinea comedet vos. Si quis, inquit, me putat juste addictum cruci et aliquod fecisse peccatum, resistat mihi. Quis est qui judicetur mecum, ut non potentia majestatis meae, sed ratione superetur? Jud
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliator. m̃s : idõ ñ sũ confusus.
do posui faciem meã ut petram
durissimã: ⁊ scio qm̃ ñ confundar .⁊
lxx. Dñs dat mͥ linguã discipli¬
ne: ut sciã qñ oporteat me loqui
uerbũ. Posuit mͥ. mane addidit
mͥ aurẽ ad audiendũ: & discipl¬
na dñi aꝑuit aures meas: ego aũ
ñ rennuo neq contradico: dorsũ
meũ posui ad flagella. ⁊ genas
meas ad alapas. fãciem aũ meã
ñ auerti a confusione sputorum.
Et dñs auxiliator m̃s factus est:
ꝓptẽa ñ sũ confusus: s posui fa¬
ciem meã sic̃ fortissimã petram.
⁊ sciam qͣm ñ confundar. Iudei
hoc capitulũ a suꝑioribꝰ separan¬
tes. uolunt adysaie referre ꝑsonã.
quod se dicat a dño accepisse ser¬
monẽ. quomͦ lassũ errantẽq p̾ͦpłm
sustentet ⁊ reuocet ad salutẽ: &
in morẽ paruuloꝵ qui matutinis
qͥd loquat᷑. seq ñ contradixisse eiꝰ
imꝑio. s dño siscitante. quẽ mit¬
tã & quis ibit ad pͦpłm istũ. respon¬

Expanded text:
auxiliator meus, ideo non sum confusus: ideo posui faciem meam ut petram durissimam, et scio quia non confundar. LXX: Dominus dat mihi linguam disciplinae, ut sciam quando oporteat me loqui verbum. Posuit me mane, addidit mihi aurem ad audiendum; et disciplina Domini aperit aures meas. Ego autem non renuo, neque contradico. Dorsum meum dedi ad flagella, et genas meas ad alapas. Faciem autem meam non averti a confusione sputorum. Et Dominus auxiliator meus est, propterea non sum confusus: sed posui faciem meam sicut fortissimam petram, et sciam quoniam non confundar. Judaei hoc capitulum a superioribus separantes, volunt ad Isaiae referre personam, quod se dicat a Domino accepisse sermonem, quomodo lassum errantemque populum sustentet, et revocet ad salutem; et in morquid loquatur: seque non contradixisse ejus imperio, sed Domino sciscitante: Quem mittam, et quis ibit ad populum istum? respon
Abbreviated transcription (Latin):
latione ñ seruãt. sciendũ est¬
eos in greco pedibꝰ currere.
Hoc aũ faciebat. quia acceꝑat
linguã disciplinȩ: ut sciret
qñ oporteret loqͥ uerbũ. Cui
addita ẽ auris ꝑ grãm. quã ꝑ
naturã ñ habebat: ut intelli¬
gamꝰ nequaꝙͣ aures corꝑis ac¬
cipi debere. s mentis. De quibꝰ
& in eugłio dñs loquebat᷑. Qui

Expanded text:
latione non servant, sciendum estlatione non servant, sciendum est in Graeco eos pedibus currere. Hoc autem faciebat, quia acceperat linguam disciplinae, ut sciret quando oporteret loqui verbum. Cui addita est auris per gratiam, quam per naturam non habebat: ut intelligamus nequaquam aures corporis accipi debere, sed mentis: de quibus et in Evangelio Dominus loquebatur: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
faciebꝰ eoꝵ: & frontẽ tuã duriorẽ
frontibꝰ eoꝵ. ut ad amantẽ ⁊ sihcẽ
decd faciem tuã. inuuersos eor im¬
petus contudisse. Hoc illi dixerĩt
qui om̃i ratione conant᷑ de axp̃o
intelligentiã pͣua int̃pretatione
torquere: quasi si ⁊ hec de ssaia
scriptũ sit. possint aha suꝑ xp̃o
auferre testimonia. q̃ ita ꝑspicua
st̃ ut clarũ sui cunctoꝵ ocħs
lum̃ infundant. Ad ꝑsona gͥ dñi¬
etiã ista referenda sunt. quod iux¬
ta dispensationẽ assũpti corꝑis
eruditꝰ sit .& linguã acceꝑit dis¬
ciphnȩ: ut sciret qñ deberet lo¬
qui. qñ reticere. Heniq qui in
quit᷑. Magneq scientie est.
cibarla & audientiũ conside
testimoniis: sicut quidã de
urĩs poetarũ dixerũt. Eiius
epimenidis significans. Rursũq
de comico. Corrũpũt mores
bonos. confabulationes male.
Et epimenidis uersũ erametrũ.
Cretenses sẽꝑ mendaces male
bestie uentͥs pigri. Q si metroꝵ
ordinẽ atq mensurã in trans¬

Expanded text:
et frontem tuam duriorem frontibus eorum, ut adamantem et silicem dedi faciem tuam , universos eorum impetus contudisse. Hoc illi dixerint, qui omni ratione conantur de Christo intelligentiam prava interpretatione torquere: quasi si et haec de Isaia scripta sint, possint alia super Christo auferre testimonia, quae ita perspicua sunt, ut clarum sui cunctorum oculis lumen infundant. Ad personam uod juxta dispensationem assumpti corporis eruditus sit, et linguam acceperit disciplinae, ut sciret quando deberet loqui, quando reticere. Denique qui in quitur. Magnaeque scientiae est, baria, et audientium considertestimoniis: sicut quidam de vestris poetis dixerunt: Hujus m significans. Rursumque de Comico: Corrumpunt mores bonos confabulationes malae ; et Epimenidis versum hexametrum: Cretenses semper mendaces, malae bestiae, ventres pigri . Qui si metrorum ordinem atque mensuram in trans
Abbreviated transcription (Latin):
ruit aures eiꝰ. ut scientiã patriꝰ
ad nos usq transferret: qui ñ
contradix̃ ei. s factus ẽ obedienꝰ
usq ad mortẽ. & mortẽ crucis:
ita ut poneret corpꝰ siue dorsũ
suũ ad plagas. & pectꝰ dñi ca¬
pac flagella conciderẽt. genasq
suas ñ auerteret ab alapis.
qͦd illũ a ministro pͥncipis sa¬
cerdotũ sustinuisse ñ dubiũ ẽ.
ita ut certatim ei & iudeoꝵ po¬
puli illuderent. Q ꝑcussus atq
consputus ñ erubuit: s qͣsi
agnus ductꝰ ẽ ad uictimã: &
quasi ouis corã tondente non
aꝑuit os suũ. Q uod aũ filius
a patre audierit quid loquat᷑.
in eugłio plenius discimꝰ in qͦ
ipse ait. Et qͥ misit me pater.
mandatũ mͥ dedit qͥd dicã aut
quid loquar. Ee iterũ. Sicut au¬
dio sic iudico. Luxta ẽ qͥ iusti¬
ficat me. quis contradicit mͥ:¬

Expanded text:
atris ad nos usque transmitteret; qui non contradixit ei, sed factus est obediens usque ad mortem, et mortem crucis . Ita ut poneret corpus sive dorsum suum ad plagas; et pectus Dei capax flagella conciderent, genasque suas non averteret ab alapis. Quod illum a ministro principis Sacerdotum sustinuisse non dubium est: ita ut certatim et Judaeorum populi illuderent. Qui percussus atque consputus, non erubuit, sed quasi agnus ductus ad victimam est; et quasi ovis coram tondente non aperuit os suum. Quod autem Filius a Patre audierit quid loquatur, in Evangelio plenius discimus, in quo ipse ait: Et qui misit me Pater, mandatum mihi dedit, quid dicam et quid loquar. Et iterum: Sicut audio, sic judico . Juxta est qui justificat me: quis contradicit
Abbreviated transcription (Latin):
ret in nomine dñi. & innitat᷑
qͥ timeat dñm. & audiat uocẽ
pueri eiꝰ. Qui ambulant inte¬
nebris. ⁊ ñ est eis lux. Comfidi¬
tis in nomine dñi. & innitumm¬
ni suꝑ dõ. U os me flagellastiᷤᷤ.
uos meã faciem conspustis. ego
tamen ad penitentiam ꝓuoco
ꝑsecutores meos. Nolo enĩ mor¬
tẽ pͦpħ peccatoris. s tantum
ut reuertat᷑ ⁊ uiuat. Ꝙ dico.
Quis ẽ in uobis qͥ tumeat dñm:
& audiat uocẽ serui uel pue¬
ri. id filii eiꝰ : Quoꝵ. aliud as¬
sũpte carnis ẽ: & aliud nature
Nec uero parũ putemꝰ esse ti¬
mere dñm: uixta illud quod
in ꝓuerbiis dicit᷑. Principium
sapientiȩ timor dñi. Perfec¬
ta quippe dilecho. foras mit¬
tit timorẽ. quia timor penã
ht̃. Qͥ aucẽ timet ñ est ꝑfectus

Expanded text:
ni, et innitatur qui timeat Dominum, exaudiat vocem pueri ejus: qui ambulant in tenebris non est eis lux. Confiditis in nomine Domini, et innitimini super Deo. Vos me flagellastis, vos meam faciem conspuistis: ego tamen ad poenitentiam provoco persecutores meos. Nolo enim mortem populi peccatoris, sed tantum ut revertatur et vivat . Et dico: quis est inter vos qui timeat Domi vel pueri, id est, Filii ejus? quorum aliud assumptae carnis est, aliud naturae. Nec vero parum putemus esse timere Dominum, juxta illud quod in Proverbiis dicitur: Principium sapientiae timor Domini . Perfecta quippe dilectio, foras mittit timorem: quia timor poenam habet. Qui autem timet non est perfectus
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ꝓpħe futura cecinerunt. possim
in nubem eoꝵ ingredi. ⁊ caligi¬
nẽ.:  di nosse sermonẽ: qͥ nequa¬
quã carnis auribus. s cordis
bit mͥ linguã disciplne: ut sciã
quando oporteat me loqui.
Quod testimoniũ quarti et
decimi in ysaiam libri quẽ
nunc disserere cupio princi¬
linguã

Expanded text:
e futura cecinerunt, possim in nubem eorum ingredi et caliginem, et Dei nosse sermonem, qui nequaquam carnis auribus, sed cordis mihi linguam disciplinae, ut sciam quando oporteat me loqui. Quod testimonium quarti et decimi in Isaiam libri, quem nunc disserere cupio, princil
Abbreviated transcription (Latin):
& apł udicant duodeqm tͥbꝰ
isrł. &. niniuite. ac regina saba.
pͦpłm udeoꝵ. Iuxta quẽ sensũ
ad iherłm dicit᷑. Iustificata ẽ
sodoma ex te. Quia gͥ nullus
potest iustificari p̃sente dño:
om̃s quas uestimentũ uete¬
rascent. Quod enĩ inueteras¬
cit: ꝑditioni ꝓxriiũ est. E qͤsi
tinea ait comedet eos. conscien
gentiũ saluatarũ. De quo &¬
in fine huiꝰ uoluminis dicit᷑.
Uermis eoꝵ ñ moriet᷑. Et in
michea contra ꝑuersos pͥnci¬
pes. Auferã bona eoꝵ. quasi tinea
excomedens  ambulans super
regulã. in die speculationis. &
in ꝓuerbiis. Tinea ossiu̾̃ cor in¬
telhgens. Pro tinea in p̃senti lo¬
co syminacus. rubigiẽ. aquila
uermen int̃pretatus ẽ. Quis ex
uob̾ timens dm̃. audiens uocẽ
serui eiꝰ : qui ambulauit in te¬

Expanded text:
 judicant duodecim tribus Israel, et Ninivitae, ac regina Saba populum Judaeorum. Juxta quem sensum ad Jerusalem dicitur: Justificata est Sodoma ex te . Quia igitur nullus potest justificari praesente Domino, omnes quasi vestimentum veterascent . Quod autem inveterascit, perditioni proximum est. Et quasi tinea, ait, comedet eos. Conscientgentium salvatarum. De quo in fine hujus voluminis dicitur: Vermis eorum non morietur. Et in Michaea contra perversos principes: Auferam bona eorum quasi tinea excomedens, et ambulans super regulam in die speculationis . Et in Proverbiis: Tinea ossium cor intelligens . Pro tinea, in praesenti loco Symmachus, rubiginem: Aquila vermem, interpretati sunt. Quis ex vobis timens Dominum, audiens vocem servi e
Abbreviated transcription (Latin):
gabunt. qͥ
loqͥt᷑ in de¬
uteronomii cantico. ego occidã.
⁊ ego uiuificabo. ꝑcutiã ⁊ ego
sanabo: frequentibꝰ morbis ineã
quoq t̾rã facit contremi scere.
cui dictũ ẽ. terra ẽ ⁊ in terrã
ibis. ⁊ oblitũ conditiõis humanȩ.
crebro ammonet. ut hominẽ
⁊ senẽ. et iã iamq moriturum
esse me nouerĩ. Deqͦ scribitur.
subito languore ꝑcusserat. incre¬
dibili uelocitate sanauit. ut ter¬
reret potiꝰ quã affligeret. ⁊ em̃¬
daret potiꝰ ꝗͣ uerberaret. Itaq
scietis cuiꝰ sit om̃e qͦd uiuo. & qͦd
id circo forsitan mea dormitio
differat᷑. ut ceptũ in ꝓpħas opus
expleã. totũ me huic trado stu¬
dio. ⁊ quasi in qͣda specula con¬
stitutꝰ. mundi huiꝰ turbines atq
naufragia. ñ absq gemitu ⁊ do¬
lore contẽplor. nequaꝗͣ p̃sentia
cogitãs s futura. nec hominũ
famã atq rumusculos s di u¬
diciũ ꝑtremiscens. Tuq uͥgo
xxp̃i eustochiũ q̃ egͦtantẽ tuis

Expanded text:
abunt , qui loquitur in Deuteronomii cantico: Ego occidam, et ego vivificabo: percutiam et ego sanabo , frequentibus morbis meam quoque terram fecit contremiscere, cui dictum est: Terra es, et in terram ibis . Et oblitum conditionis humanae, crebro admonet, ut hominem et senem, et jamjamque moriturum esse me noverim. De quo scribitur: subito languore percusserat, incredibili velocitate sanavit: ut terreret potius, quam affligeret, et emendaret magis quam verberaret. Itaque sciens cujus sit omne quod vivo, et quod idcirco forsitan mea dormitio differatur, ut coeptum in Prophetas opus expleam, totum me huic trado studio, et quasi in quadam specula constitutus, mundi hujus turbines atque naufragia, non absque gemitu et dolore contemplor; nequaquam praesentia cogitans, sed futura: nec hominum famam atque rumusculos, sed Dei judicium pertremiscens. Tuque, Virgo Christi Eustochium, quae aegrotantem tuis
Abbreviated transcription (Latin):
CASꝰ
nauigan¬
tes. si ue¬
hemen¬
tior fla¬
uerit uentus. tẽpestas formidini
est. Si aura moderatior summa
iacentis elementi terga crispa¬
uerit: pyratar̃ insidias ꝑtremis¬
cunt: atq ita fit. ut fragili aĩe lig

Expanded text:
casus navigantes. Si vehementior flaverit ventus, tempestas formidini est. Si aura moderatior summa jacentis elementi terga crispaverit, piratarum insidias pertimescunt. Atque ita fit, ut fragili animae lig
Abbreviated transcription (Latin):
cito ueniet ⁊ ur̃a captiuitas. Qͦ¬
modo enĩ uelor mercennarii an¬
nus ẽ: & omnẽ laborẽ breuẽ pu¬
tat. dũ ad desideratã mercede per¬
ueniat: sic cuncta gła filioꝵ cȩdar
auferet᷑ a uob̾. ⁊ sagute ur̃e con¬
terent᷑. ⁊ paruus remanebit nu¬
merus pugnatoꝵ. Qͥ dam uolunt
ex eo quod dr. adhuc in uno anno.
⁊ auferet᷑ om̃is gła cedar. ñ baby lo¬
niã captiuitatẽ p̃dicari: de qua &
hierenias loquit᷑. sed assyrioꝵ.
qͥ pꝰ unũ annũ uastatiõis uidaice
sarracenos latissime ꝑsecuti sunt.
Illũ preterea locũ in quo nos tran¬
stulimꝰ. qui habitatis terrã austri
cũ panibus occurrite fugienti. &
legimꝰ. in hebraico sic legi posse af¬
firmant. Qͥ habitant terrã austri.
cũ panibus occurrert̃ fugienti.
ut cũ ds eis dixerit. occurrentes
sitienti ferte aquã. illi inimica
mente panes tulerint absq aqͥs¬

Expanded text:
cito veniet et vestra captivitas. Qucito veniet et vestra captivitas. Quomodo enim velox mercenarii annus est, et omnem laborem brevem putat, dum ad desideratam mercedem perveniat: sic universa gloria filiorum Cedar auferetur a vobis, et sagittae vestrae conterentur, et parvus remanebit numerus pugnatorum. Quidam volunt ex eo quod dicitur, adhuc in uno anno, et auferetur omnis gloria Cedar, non Babyloniam captivitatem praedicari, de qua et Jeremias loquitur, sed Assyriorum, qui post unum annum vastationis Judaicae, Saracenos latissime persecuti sunt. Illum praeterea locum, in quo nos transtulimus: Qui habitatis terram Austri, cum panibus occurrite fugienti: et legimus, in Hebraeo sic legi posse affirmant: Qui habitant terram Austri, cum panibus occurrerunt fugienti; ut cum Deus eis dixerit, occurrentes sitienti ferte aquam, illi inimica mente panes tulerint  A
Abbreviated transcription (Latin):
dormietis: in semitis dodanim.
Uerbũ arab ut sepe iã dixximꝰ.
n uesper & arabia. ⁊ coruus &
planicies & occidens appellatur.
Et ꝓ eo qͦo urta. laxxr. transtulimꝰ.
dormietis. pot̾ int̾pretari morabi¬
mini. siue habitabitis. hoc ẽ aulis
n cognatos. Itaq p̃dicit᷑ ñc̃ udeis
qui obsidionẽ babyloniȩ effugere
potuerint: & de totus prouintiȩ
uastitate ad heremũ transire ui¬
cinã. quod habitaturi sint in so¬
litudine arabiȩ in itinere qͦd du¬
cit ad frẽs. Rursũq ad ismaheli¬
tas sermo conuertit᷑: & eos ad mi¬
sericordiã cohortat᷑. Currite &
lassis fr̃ibus ac periclitantibꝰ ar¬
dore sitis. obiui ferte aquas.
Tantꝰ enĩ feruor ẽ solis. ut nͥ sub¬
ueneritis in solitudine pereant.
Et ñ solũ aquã. sed ⁊ panẽ ferte
fugientibꝰ. ut quos conficit obsi¬
dio: ur̃a clem̃tia releuet. Simulq
reddit causas quare hec imꝑet
fieri dicens. Fugerunt babyloni
pͣlium. Nec despiciatis miseros.

Expanded text:
tis, in semitis Dodanim. Verbum ARAB  , ut saepe jam diximus, et vesper, et Arabia, et corvus, et planities, et Occidens appellatur. Et pro eo quod nos juxta LXX transtulimus, 219 dormietis, potest interpretari, morabimini, sive habitabitis, hoc est αὐλιθet cognatos. Itaque praedicitur nunc Judaeis, qui obsidionem Babyloniam effugere potuerint, et de totius provinciae vastitate ad eremum transire vicinam, quod habitaturi sint in solitudine Arabiae in itinere quod ducit ad fratres. Rursumque ad Ismaelitas sermo convertitur, et eos ad misericordiam cohortatur: currite, et lassis fratribus ac periclitantibus ardore sitis, obvii ferte aquas: tantus enim fervor est solis, ut nisi subveneritis, in solitudine pereant: et non solum aquas, sed etiam panem ferte fugientibus, ut quos confecit obsidio, vestra clementia relevet. Simulque reddit causam quare haec imperet fieri, dicens: fugerunt Babyloniupraelium. Nec despiciatis miseros:
Abbreviated transcription (Latin):
teres euoluat hystorias: & ab eufra¬
te usq ad tygrim omnẽ in medio
regionẽ assyrioꝵ fuisse cognoscat.
Ergo quos ueteres assyrios. nc̃ nos
uocamꝰ syros: a parte totũ appellan
ris: uel sic accipiendũ. qͦd romane
legiones syro instructe milite egyp¬
tũ custodiunt: aut qͦo utͥusq gentis
int̾ se cõmercia. ⁊ habundantiã ȩgyp¬
ti syrę suscipiant ciuitates: sic̃ e cont᷑¬
rio palestine ⁊ phenicis bonis egrptꝰ
irriget᷑. Quid̾a nr̃oꝵ male hec ad
mille annos referunt. i more iuda¬
ico in consũmatiõe mundi futura
derit. In die illa erit isrł tertiꝰ
egypto u assyrio benedictio in me¬
dio t̾rȩ. cui benediã dñs exercituũ

Expanded text:
teres revolvat historias, et ab Euphrateres revolvat historias, et ab Euphrate usque ad Tigrim, omnem in medio regionem Assyriorum fuisse cognoscat. Ergo quos veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantient Syris, vel sic accipiendum, quod Romanae legiones Syro instructae milite Aegyptum custodiant, aut quod utriusque gentis inter se commercia sint, et abundantiam Aegypti Syriae suscipiant civitates, sicut econtrario Palaestinae et Phoenicis bonis Aegyptus irrigetur. Quidam nostrorum male haec ad mille annos referunt, et more Judaico in consummatione mundi futura derit. In die illa erit Israel tertius Aegyptio et Assyrio, benedictio in medio terrae, cui benedixit Dominus exercituu
Abbreviated transcription (Latin):
dño u soluẽt. Respondeant uidei.
Lege p̃ceptũ ẽ. ut altare ñ fiat nͥ
generis immolent᷑. Ecce ysaias aꝑ¬
te docet. qͦd ȩgyptii cognoscant do¬
minũ ⁊ colant eũ. & hostias& mu
nera offerant. ⁊ uota uoueant atq
ꝑsoluant. Si egyptii sacerdotium
habent. impletur i in illis pauli te¬
stimoniũ dicentis. Translato sacer¬
dotio: necesse ẽ ut legis translatio
fiat. Et ꝑcutiet dñs egyptũ pla¬
ga ⁊ sanabit eam: ⁊ reuertent᷑ ad
dñm & placabit᷑ eis ⁊ sanabit eos.
Quẽ enĩ diligit dñs corripit: casti¬
gat aũ omnẽ filiũ quẽ recipit. Per¬
cussio ñ ad negationẽ credentium.
sed ad ꝓbationẽ ꝑtinet u coronã.
Indie illa erit uia de egypto in
assyrios. & intrabit assyriꝰ in egyp¬
tũ. ⁊ egyptꝰ in assyrios: & seruient
egyptii assur. Ante aduentũ xp̃i
una queq gens suũ habebat re¬
gem: & de alia ad aliã nullus ire
poterat nationẽ: in romano imꝑio
unũ facta st̃ om̃ia. Doctꝰ lector ue¬

Expanded text:
no et solvent. Respondeant Judaei: Lege praeceptum est, ut altare non fiat nisi Levitici generis immolentur . Ecce Isaias aperte docet quod Aegyptii cognoscant Dominum, et colant eum, et hostias, et munera offerant, et vota voveant atque persolvant. Si Aegyptii sacerdotium habent, impletur et in illis Pauli testimonium dicentis: Translato sacerdotio, necesse est ut legis translatio fiat . Et percutiet Dominus Aegyptum plaga, et sanabit eam: et convertentur ad Dominum, et placabitur eis, et sanabit eos. Quem enim diligit Dominus, corripit, castigat autem omnem filium quem recipit. Persecutio non ad negationem credentium, sed ad probationem pertinet, et coronam. in die illa erit via de Aegypto in Assyrios et intrabit Assyrius Aegyptum et Aegyptius in Assyrios et servient Aegyptii Assur in die iunaquaeque gens suum habebat regem, et de alia ad aliam nullus ire poterat nationem: in Romano autem imperio unum facta sunt omnia. Doctus lector ve
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑: ñ minꝰ doleat quã mulier
ululare in partu solet: sed contͣ¬
batꝰ ⁊ trepidus. & in terrã corru¬
ens. caligantibus ocłis nesciat qͥt
loquatur. Pro eo aũ qͦd nos uerti¬
mus babylon dilecta mea. in he
oneris posuimꝰ. suꝑ montẽ caligosũ.
Pro caligoso enĩ ⁊ tenebroso scrip¬
tũ ẽ nesey. ꝓpͥeq hec urbs sic uocat᷑
ꝓpt̃ altitudinẽ ⁊ erectũ usq ad cȩ¬
lum suꝑbie uerticẽ. Pone mensã.

Expanded text:
quitur non minus doleat, quam mulier quitur non minus doleat, quam mulier ululare in partu solet; sed conturbatus et trepidus, et in terram corruens, caligantibus oculis nesciat quid loquatur. Pro eo autem quod nos vertimus: Babylon, dilecta mea, in HebOneris posuimus, super montem caliginosum: pro caliginoso enim, seu tenebroso scriptum est Neseph. Proprieque haec urbs sic vocatur, propter altitudinem et erectum usque ad coelum superbiae verticem.
Abbreviated transcription (Latin):
agit. ii qͥ depopulator. ẽ uastat. cũ
suꝑioribꝰ copulandũ ẽ: in quibus
sibi babylon uisionẽ durã p̃dicat
nuntiatã. Ascende ȩlam u obsi¬
de moede. Om̃ẽ gemitũ eiꝰ cessare
feci. Ne timeas inquit o persa
mede babylonis multitudinẽ. ne
gemitũ eiꝰ ac pondus qͦ te ante pre¬
mere consueuerat. cessare feci: seu
quod nulł iã gemat ⁊ doleat pres¬
sus potentia babylonis: seu quod
tantis malis oppressa sit ipsa baby¬
lon. ut ne gemitũ quid̾e liberũ
habeat. P ropterea repleti st̃ lũ¬
bi mei dolore: angustia possedit
me: sic̃ angustia parturientis.
Corruii cũ audirẽ. contͦbatꝰ sũ cũ iu¬
derem. Emarcuit cor meũ: tenebre
stupefecerunt me. Habylon dilec¬
ta mea. posita ẽ mͥ in miraculũ. Pro¬
uentura sint. ut ipse qͥ narrat timo¬
re suꝑatꝰ nequeat in uerba prorũ¬
pere. uidens tante multitudinis
sanguinẽ fundi: & miscdiȩ totiꝰ
affectu. Homo enĩ de homine lo¬

Expanded text:
agit: et qui depopulator est, vastat: cum agit: et qui depopulator est, vastat: cum superioribus copulandum est, in qusibi Babylon visionem duram praedicat nuntiatam. Ascende Elam, obside Mede: omnem gemitum ejus cessare feci. Ne timeas, inquit, o Persa et Mede, Babylonis multitudinem, ne gemitum ejus ac pondus, quo te ante premere consueverat, cessare feci: seu quod nullus jam gemat et doleat pressus potentia Babylonis: seu quod tantis malis oppressa sit ipsa Babylon, ut ne gemitum quidem liberum habeat. Propterea repleti sunt lumbi mei dolore: angustia possedit me, sicut angustia parientis: corrui curcuit cor meum, tenebrae obstupefecerunt me. Babylon, dilecta mea, posita est mihi in miraculum. Proventura sint, ut ipse qui narrat, timore superatus nequeat in verba prorumpere, videns tantae multitudinis sanguinem fundi: et misericordiae motus affectu homo enim de hominibus lo
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut turbines ab affrico ueniũt.:
de deserto uenit de terra horribili.
uisio dura nuntiata ẽ mͥ. Uocx baby¬
lonii pͦpłi timentis inducit᷑. siue ip¬
sius babylonis. quod audiat medos.
n ȩlamitas contͣ se ecrercitũ p̃parare
⁊ uenire de solitudine. Donitq cõ¬
parationis exẽplũ: sic̃ inquit ab af¬
frico uento uehemens tẽpestas ue¬
nire consueuit: ita mͥ de solitudine
uastitas uenit de terra horribili cuiꝰ
ne nom̃ quid̾e audire possum. absq
formidine. uisio dura nuntiata est
mͥ. Qs enĩ dursꝰ quã p̃sens captiuitaᷤ
Iui increduł ẽ. infidelit̃ agit: &. qͥ
depopulator ẽ uastat. Potest ⁊ in
hebreo ita legi. Q cȩdis cȩde. ⁊ qui
uastas uasta: ut ad ipsũ ȩlamitem
⁊ mȩdũ ꝓpħe uaticiniũ dirigatur:
hortantis eũ implere qͦd cȩpit. in¬
trepidũ ascendere. obsidere poten¬
tissimã ciuitatẽ. Sin aũ sic legit᷑
ut transtulimꝰ: quasi de ꝑsona ter¬
tia dicat᷑. Q increduł ẽ infidelit̃

Expanded text:
ut turbines ab Africo veniunt, de deserto venit de terra horribili. Visio dura nuntiata est mihi. Vox Babylonii populi timentis inducitur, sive ipsius Babylonis, quod audiat Medos et Elamitas contra se exercitum praeparare, et venire de solitudine, ponitque comparationis exemplum. Sicut, inquit, ab Africo vento vehemens tempestas venire consuevit: ita mihi de solitudine vastitas venit, de terra horribili, cujus ne nomen quidem audire possum absque formidine. Visio dura nuntiata est mihi: quid enim durius quam praesens captivitas? Qui incredulus est, infideliter agit: et qui depopulator est, vastat. Potest in Hebraeo ita legi: Qui caedis, caede; et qui vastas, vasta, ut ad ipsum Elamitem et Medum prophetiae vaticinium dirigatur, hortantis eum implere quod coepit, intrepidum ascendere, obsidere potentissimam civitatem. Sin autem sic legitur, ut transtulimus, quasi de persona tertia dicatur, qui incredulus est, infideliter
Abbreviated transcription (Latin):
metropolis gentis illiꝰ in heremo
fuit. usq ad solũ subuerterint.
Et tam̃ cũ cameloꝵ & ouiũ greges.
capti sint. pellesq eoꝵ atq tento
ria sorte diuisa : ñ tam̃ om̃is gen¬
tis illiꝰ significat᷑ interitꝰ: eo quod
dromedariis camelis centũ ⁊ am¬
pliꝰ milia. uno die ꝑ uastã solitu¬
dinẽ fugere solent. Auferetur

Expanded text:
metropolis gentis illius in eremo metropolis gentis illius in eremo fuit, usque ad solum subverterint: et tamen cum camelorum et ovium greges capti ria sorte divisa: non omnis gentis illius significatur interitus, eo quod dromedariis camelis centum et amplius millia uno die per vastam solitudinem fugere soleant, Auferetur,
Abbreviated transcription (Latin):
i camelos tollent sibi. S iterum.
Iniuit enĩ contra uos nabugodosor
rea babilonis consiliũ. cogitauit
aduersus uos cogitationes. Sur¬
gite u ascendite ad gentẽ quietã
& confident̃ habitantẽ dicit dñs:
ñ ostia ñ uectes eis : soli habitant.
Et erunt camel eoꝵ in direpti¬
onem. ⁊ multitudo iumentorũ
in p̃dam: n dispergã eos in omnẽ
uentũ: qͥ st̃ attonsi in comã. ex
om̃i confinio eox. adducã inte¬
ritũ suꝑ eos ait dñs. Et erit asor
habitacłm draconũ: deserta usq
in ȩternũ. Non manebit ibi uir:
nec incolet eã filiꝰ hominis. Totũ
ꝓpħe testimoniũ de hieremia po¬
sui. ut que sit cȩdar indubitant̃
intelligas: & considera quomodo
ismahelitarũ hoc ẽ sarracenorũ
ꝓpͥe gentẽ descripserit. qͥ habitãt
in tẽptoriis. qui quas nox cõpu¬
lerit sedes tenent. quibꝰ carpen¬
ta st̃ u pecora cameloꝵ q greges:
qui ñ habent ostia neq uectes.
deleti st̃: eoqͦd asor ciuitatẽ quȩ

Expanded text:
 iterum: Inivit enim contra vos Nabuchodonosor rex Babylonis consilium, cogitavit adversus vos cogitationes. Surgite et ascendite ad gentem quietam, et confidenter habitantem, ait Dominus: non ostia, non vectes eis: soli haet erunt cameli eorum in direptionem et multitudo iumentorum in praedam et dispergam eos in omnem ventum qui sunt adtonsi in comam et ex omni confinio eorum adducam interitum super eos ait Dominus et erit Asor in habitaculum draconum deserta usque in aeternum non manebit ibi vir nec incolet eam filius hominprophetiae testimonium de Jeremia posui, ut quae sit Cedar, indubitanter intelligas. Et considera quomodo Ismaelitarum, hoc est, Saracenorum proprie gentem descripserit, quia habitant in tentoriis: qui quas nox compulerit, sedes tenent: quibus armenta sunt, et pecora camelorumque greges: qui non habent ostia nec vectes: deleti sunt, eo quod Asor civitatem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ robur militũ om̃s opes erute sĩt.
Sin aũ ȩlamite ponuntur in p̾lio.
quȩ urbs assyrioꝵ ẽ: ñ potest re¬
ferri ad tp̃ra romane subuersi¬
onis : nͥ forte allegorice int̾pre¬
tem᷑. Et erunt electe ualles tue:
plene quadrigarũ. ⁊ equites po¬
nentes sedes suas in porta.⁊ re¬
uelabit᷑ oꝑimentũ uide. Et uide¬
bis in illa die armam̃tariũ domꝰ
saltꝰ. & cissuras ciuitatis dauid
uidebitis quia multiplicate st̃.

Expanded text:
per robur militum omnes opes erutae sint. per robur militum omnes opes erutae sint. Sin autem Elamitae ponuntur in praelio, quae urbs Assyriorum est: non potest referri ad tempora Romanae 222 subversionis, nisi forte cuncta allegorice interpretemur. Et eruntae quadrigarum, et equites ponunt sedes suas in porta, et revelabitur operimentum Judae: et videbis in illa die armamentarium domus saltus, et scissuras civitatis David videbitis, quia multiplicatae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
batꝰ sũ cũ uiderẽ. emarcuit cor
meũ. tenebre stupe fecert̃ me: ba¬
bylon dilecta mea posita ẽ mͥ in
miraculũ: quantomag̃ nc̃ in ur¬
bis suȩ ruina nullã accipere con¬
solationẽ potest. totũ se planctibꝰ
tradens. Dies enĩ interfectionis
& conculcationis ⁊ fletuũ dño do
exercituũ in ualle uisionis. Reo¬
dit causas iuixta triplicẽ intelli¬
gentiã. quare dixerit recedite
a me. amare flebo: quia conculca¬
ta sit syon. mons quonda usionũ
⁊ nc̃ uallis fletuũ. Scrutans
murũ u magnificus suꝑ montẽ.
Et aelam sũpsit pharetrã. cur¬
rum hominis ȩquitis. ⁊ parietẽ
nudauit clipeus. Describit᷑ baby¬
lonis ecrercitꝰ. intrans urbẽ. tem¬
plum occupans. ⁊ quadrigis ꝑ
plateas suꝑbus incedens. Quodq
auratos postes ⁊ marmoꝵ. crustis
uestitos parietes clipens qͥ alia solet
tegere nudauerit. elegant̃ in he¬
breo resonat: sensusq pulcher¬
rimus ẽ. quod scutũ ñ ꝓtererit
quẽpiã. sed nudauerit eũ: quod

Expanded text:
cuit cor meum, tenebrae stupefecerunt me: Babylon dilecta mea posita est mihi in miraculum, quanto magis nunc in urbis suae ruina nullam accipere consolationem potest, totum se planctibus tradens! Dies enim interfectionis, et conculcationis, et fletuum Domino Deo exercituum in Valle visionis. Reddit causas juxta triplicem intelligentiam, quare dixerit: Recedite a me, amare flebo; quia conculcata sit Sion, mons quondam visionum, et nunc vallis fletuum. Scrutans murum, et magnificus super montem: et Elam sumpsit pharetram, currum hominis equitis, et parietem nudavit clypeus. Describitur Babylonis exercitus intrans urbem, templum occupans, et quadrigis per plateas superbus incedens. Quodque auratos postes, et marmorum crustis vestitos parietes, clypeus, qui alia solet tegere, nudaverit, eleganter in Hebraeo resonat, sensusque pulcherrimus est, quod scutum non protexerit quempiam, sed nudaverit: eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
dimtis: memorẽq pͥstini generis
qͦd de abrahã & ysaac sit styrpe
generata. implorasse auxiliũ di.
⁊ necessitate cogente illiꝰ clemen¬
tiam flagitasse. Narrat gͦ nc̃ dñs.
Qͥ obsidet᷑ in seyr ⁊ ab hostibus cui¬
git᷑ meũ implorat auxciliũ. ⁊ dicit.
todia sempit̾na. & quasi in nocte
illis dormientibꝰ uigilas ne hostis
tegis: Quibꝰ ego custos uigilq res¬
pondeo: de qͦ scriptũ ẽ. non dormi¬
tabit neq dormiat qͥ custodit ifrł:¬
uenit mane pͦpło meo. i nar gen¬
ti idumeor. Iilis p̃bebo lum̃: uos
intenebris derelinquã. Uel certe
ita. Uenit lux nocte transacta.
Si meũ inuocatis auxiliũ. & estis
de styrpe seruimei abraam: noli
te tantũ me in necessitatibꝰ querẽ.
sed toto ad me animo conuertum:¬
ni ⁊ uenite. ⁊ suscipiã penitentes.
Hoc iuxta hystoriã dictum est.
Ceterũ ꝓpt̾ similitudinẽ littere ex

Expanded text:
dimus, memoremque pristini generis, dimus, memoremque pristini generis, quod de Abraham et Isaac sit stirpe generata, implorasse auxilium Dei, et necessitate cogente, illius clementiam flagitasse. Narrat ergo nunc Dominus: qui obsidetur in Seir, et ab hostibus cingitur, meum implorat auxilium, et dicit: todia sempiterna, et quasi in nocte, illis dormientibutegis? Quibus ego custos vigilque respondeo, de quo scriptum est: Non dormitabit neque obdormiet qui custodit Israne populo meo, et nox genti Idumaeorum; illis praebebo lucem, vos in tenebris derelinquam. Vel certe ita: venit lux nocte transacta; si meum invocatis auxilium, et estis de stirpe servi mei Abraham, nolite me tantum in necessitatibus quaerere, sed toto ad me animo convertimini. Venite, et suscipiam poenitentes. Hoc juxta historiam dictum sit: caeterum propter sim
Abbreviated transcription (Latin):
mat ex seyr. Custos qͦde nocte: cus¬
Si queritis querite: conuertimini¬
⁊ uenite. Dro duma. latx. idumeã
ponunt. Est aũ duma ñ tota ydu¬
mee ꝓuintia. sed queda eiꝰ regio
que ad austrũ uergit. ab urbe pa¬
lestine que hodie dicit᷑ eleuthero¬
polis .xixx. distans milibus iuxta quã
st̃ montes seyr. rapto ab auctore
nomine. Seyr quippe int̃pretatur
hispidus ⁊ pilosus. quod ȩsau fuit.
In abdia ꝓpħa pleniꝰ suꝑ hãc gentẽ
a nob̾ disputatũ ẽ: in quo necesse
fuit ueterẽ hẏstoriã reuoluere: ꝙ¬
hiezechielis hieremie q easde in
testimoniũ trahere uisiones. &
marime ꝓphetiã contͣ montẽ seyr:
⁊ illud de psalmis. in idumeã exten¬
dam calciam̃tum meũ: & alibi.
uiscera sua. quod aduersũ cognatos
pͦpłos ausus sit dimicare. ⁊ hostili odio
one duma: hoc ẽ in montibꝰ seyr.
Hanc ut metropolim uxta ordinẽ
suꝑioꝵ uisionũ ab assyriis siue a
nabugodonosor expugnatã esse cre¬

Expanded text:
mat ex Seir: custos, quid de nocte? cusmat ex Seir: custos, quid de nocte? cussi quaeritis, quaerite, convertimini, venite. Pro Duma, LXX Idumaeam ponunt. Est autem Duma non tota Idumaea provincia, sed quaedam ejus regio quae ad Austrum vergit, et ab urbe Palaestinae, quae hodie dicitur Eleutheropolis, viginti distat millibus: juxta quam sunt montes Seir, sumpto ab auctore nomine; Seir quippe interpretatur hispidus et pilosus, quod Esau fuit. In Abdia propheta plenius super hac gente a nobis disputatum est: in quo necesse fuit veterem historiam revolvere, et Ezechielis Jeremiaeque easdem in testimonium trahere Visiones, et maxime prophetiam contra montem Seir . Et illud de Psalmis: In Idumaeam extendam calceamentum meum. Et alibi: tulit, viscera sua, quod adversus cognatos populos ausus sit dimicare, et hostili hodio one Duma, hoc est, in montibus Seir. Hanc ut metropolim, juxta ordinem superiorum Visionum, ab Assyriis, sive a Nabuchodonosor expugnatam esse cre
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd gͥ clamauit leo : Ecce iste uenit
ascensor uir bigȩ equitũ. haud du¬
bium quin cirus indicet᷑. Et res¬
pondit u dix̃ ipse leo qͥ supra cla¬
mauerat. Cȩcidit cȩcidit babylon
⁊ omĩa sculptilia deoꝵ eiꝰ contͥta
st̃ in terra. Uastante enĩ ascensore
bige babylon usq in et̾nũ deleta÷:
belis tẽplũ omĩaq idola usq ad
solũ strata. Quod aũ sequit᷑. tritu¬
ra mea ⁊ filia aree mee ad hieru¬
salem apostrophã facit. ⁊ ad tem¬
plũ quod in area ornȩ sitũ ẽ: di¬
citq ad eũ. O hierłm ⁊ pͦpłe fili
tẽpli mei. ñ tibi uideat᷑ incredu¬
lum esse quod dixi. Non enĩ sũt
lon dilecta mea posita ẽ mͥ inmi¬
raculũ: ⁊ esse sensũ. Que contri¬
iustime eris ⁊ ipsa contrita: ñ
meo sermone sed dñi potestate
qui tͥ hec uentura p̾nuntiat.
Qͥd sibi aũ uoluerint in hoc lo¬
in testimoniũ. aliis litteris scriptus
sit. Onus duma. Ad me cla¬

Expanded text:
Quid igitur clamavit leo: Ecce iste venit Quid igitur clamavit leo: Ecce iste venit ascensor vir bigae equitum: haud dubium quin Cyrus indicetur. Et respondit et dixit ipse leo qui supra clamaverat: Cecidit, cecidit Babylon, et omnia sculptilia deorum ejus contrita sunt in terra. Vastante enim ascensore bigae, Babylon usque in aeternum deleta est, et Belis templum omniaque idola usque ad solum strata. Quod autem sequitur: Tritura mea, et fili areae meae, ad Jerusalem apostropham facit, et ad Templum quod in area Ornae situm est, dicitque ad eam: o Jerusalem, et popule fili Templi mei, non tibi videatur incredulum esse quod dixi: non mea enim vlon dilecta mea posita est mihi in miraculum; et esse sensum: quae contrivisti me, eris et ipsa contrita, non meo sermone, sed Domini potestate, quae tibi haec ventura praenuntiat. Quid sibi autem voluerint in hoc loin testimonium, aliis litteris scriptus sit. Onus Duma. Ad me cla
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ contͥta st̃ in terra. Tritura mea
⁊ filia aree mee. que audiui adño
erercituũ do isrł annuntiaui uob̾.
Causas reddit suꝑioris formidinis :
quare angustia possederit eũ sic̃
parturientẽ. & corruerit audiens
Quẽ cũ posuissẽ in specula. uidit
uenientẽ bigã .⁊ aurigã suꝑ: asi¬
nũq i camelũ currũ trahere. Sig
ignobiles erant: & nulliꝰ int̾ gen¬
tes loci habebant᷑: medi sẽꝑ poten¬
tissim. Iste gͦ unꝰ ascensor duarũ
gentiũ fultꝰ exercitu uenit contͣ
babylonẽ. & speculator ille qͥ positꝰ
erat ut uentura ꝓspiceret. clama¬
uit quasi leo. siue ipse ꝓpħa appel¬
lat᷑ leo. Et qr dubiũ erat de ꝑsona
specłatoris qͥ eyrũ uiderat ascen¬
dentẽ: ipse exponit manifestius
⁊ ait. Suꝑ speculã dñi ego sũ stans
iugit ꝑ diem: speculatorẽ dñi se esse
ꝓnuntians. qͥ sẽꝑ positꝰ in officio ꝓpħa¬
li. & diebus ac noctibꝰ dñi parens
imꝑio: quodcũq uisserit loquit᷑.

Expanded text:
t in terra. Tritura mea, et fili areae meae, quae audivi a Domino exercituum Deo Israel, annuntiavi vobis. Causas reddit superioris formidinis, quare angustia possederit eum sicut parturientem, et corruerit audiens, quem cum posuissem in speculam, vidit venientem bigam, et aurigam desuper, asinumque, et camelum currum trahere. Signignobiles erant, et nullius inter gentes loci habebantur: Medi semper potentissimi. Iste ergo unus ascensor, duarum gentium fultus exercitu, venit contra Babylonem: et speculator ille qui positus erat, ut ventura prospiceret, clamavit quasi leo, sive ipse propheta appellatur leo. Et quia dubium erat de persona speculatoris, qui Cyrum viderat ascendentem, ipse exponit manifestius, et ait: Super speculam Domini ego sum stans jugiter per diem, speculatorem Domini se esse pronuntians, qui semper positus in officio prophetali, et diebus ac noctibus Domini parens imperio, quodcumque jusserit loquitur.
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad finẽ ȩgyptiȩ usionis siue
uentu intelligi uolũt: sed illi uo¬
ta sua differunt infuturũ: nos
quasi iã transacta retinemꝰ. Diem
aũ ꝓ tẽpore accipe: quãꝙ̃ sub onia
iosephus hȩc facta contendat: qui ꝓ¬
fugus in egyptũ cũ turba plutrima
iudeoꝵ ȩdificauit tẽplũ ⁊ altare & ꝓ
phetiam xp̃i cassare conatꝰ ẽ. Ita au¬
tẽ unũ altare dr: qͦmͦ una fides. unũ
baptisma. & una ȩccła. Et titulus urx
Quomͦ enĩ supͣ uixta tropicã intel¬
ligentiã t̾ra iuida egypto formida¬
bilis siue sollẽpnis. uetꝰ intelligitur
testamentũ: sic & titulus iuxta ter¬
minũ egypti ȩugłioꝵ hystoria de¬
monstrat᷑. Deniq iungit. & erit
sionis. Tc̃ hi qͥ crediderunt concur¬
rentibꝰ egyptiis contͣ egyptios. &
pugnante uiro contra fratrẽ suũ.
⁊ ciuitate contra ciuitatẽ dimican¬
te. cũ ꝑsecutionis tẽpus irruerit.
cognoscet᷑ dñs ab egyptiis: & cog¬
noscent eũ siue peccatores qͥ fue¬

Expanded text:
finem Aegyptiae Visionis, sive ventu intelligi volunt; sed illi vota sua differunt in futurum, nos quasi jam transacta retinemus. Diem autem pro tempore accipe: quamquam sub Onia Josephus haec facta contendat, qui profugus in Aegyptum, cum turba plurima Judaeorum aedificavit templum, et altare, et prophetiam tem unum altare dicitur, quomodo una fides, et unum baptisma, et una Ecclesia. Et titulus juxtQuomodo enim supra juxta Tropologicam intelligentiam terra Juda Aegypto formidabilis, sive solemnis, vetus intelligitur Testamentum: sic et titulus in terminis Aegypti, Evangeliorum historia demonstratur. Denique jungit: Et erit sionis. Tunc hi qui crediderint, concurrentibus Aegyptiis contra Aegyptios, et pugnante viro contra fratrem suum, et civitate contra civitatem dimicante: cum persecutionis tempus ingruerit, cognoscetur Dominus ab Aegyptiis, et cognoscent eum, sive persecutores qui fue
Abbreviated transcription (Latin):
interp̃tati st̃ asedech. quã quid̾a
nr̃oꝵ urbem iusticie int̾pretatur.
u ductꝰ errore qͦd urta hebraicũ
ares scriptũ sit. terrã putat que
aliis litteris scribit᷑. Meliꝰ gͦ transtu¬
lit syminachus. ciuitas solis uocabit᷑
una. Ares enĩ uerbũ ambiguum
⁊ testa dr ⁊ sol: eoqͦd utrũq areat
⁊ siccũ sit. Hunc locũ ñ intelligenᷤ
onias tẽplũ extrurit in ȩgypto
in oppido heliopoleos. Lege iosephi
hystorias. Alii ares idest ostracom
hoc ÷ testã. urbem ostracinen in¬
telligi uolunt. uceteras iurta ri¬
nocorurã ⁊ cassiũ ciuitates quas
usq hodie in egy ꝑto lingua cha¬
nanitide. hoc ẽ sira loqͥ manifestũ:
uputant e uicino syros atq arabas
a nabugodosor. in illã terrã fuisse
translatos. Porro qͥ in aduentu xp̃i
⁊ romano imꝑio ꝓphetiã disserũt.
quinq ciuitates. uel legẽ dñi que
in alexandria pͥmũ int̃pretata ẽ.
tiunt. aut certe sꝑuase legis intel¬

Expanded text:
tati sunt asedec, quam quidam nostrorum urbem justitiae interpretatur, et ductus errore, quod juxta Hebraicum ARES   scriptum sit, terram putat, quae aliis litteris scribitur. Melius ergo transtulit Symmachus, civitas solis vocabitur una: ARES enim verbum ambiguum et testa dicitur et sol, eo quod utrumque areat, et siccum sit. Hunc locum non intelligens Onias, templum exstruxit in Aegypto in oppido Ἡλιοπόλεως. Lege Josephi Historias . Alii Ares, id est, ὄστρακον, hoc est, testam, urbem Ostracinem intelligi volunt, et caeteras juxta Rhinocoruram, et Casium civitates, quas usque hodie in Aegypto lingua Chananitide, hoc est, Syra loqui manifestum est: et putant e vicino Syros atque Arabas a Nabuchodonosor in illam terram fuisse translatos. Porro qui in adventu Christi, et Romano imperio prophetiam disserunt, quinque civitates, vel legem Domini, quae in Alexandria primum interpretata est, tiunt: aut certe spiritualem legis intel
Abbreviated transcription (Latin):
tgladio. nec occisi in bello. sed
ꝓditiõe aliis exx urbe fugientibꝰ.
sed obsidiõe superati st̃. QSsi in
aduentu xp̃i iuxta eusebium
tropologice intelligere uolueri.:
dices eos int̾fectos ñ gladio sed
infidelitate: om̃sq principes
eor recessisse a deo. ⁊ peccatorum
funibꝰ alligatos. nec quẽꝗͣ fuisse
de phariseis qui ñ diaboli retibus
sit ligatus. Propterea dixi. Re.¬
cedite ame: amare flebo. Nolite
incũbere ut consolemini me: suꝑ

Expanded text:
gladio, nec occisi in bello, sed gladio, nec occisi in bello, sed proditione, aliis ex urbe fugientibus; sed obsidione superati sint. Quod si in adventu Christi, juxta Eusebium, tropologice intelligere volueris: dices eos interfectos non gladio, sed infidelitate, omnesque principes eorum recessisse a Deo, et peccatorum funibus alligatos, nec quemquam fuisse de Pharisaeis, qui non diaboli retibus alligatus sit. Propterea dixi, recedite a me, amare flebo: nolite incumbere, ut consolemini me
Abbreviated transcription (Latin):
syon. id÷ arer & tẽplũ ac nobiles
remanserunt. erẽplo romane ur¬
bis. quã irruentibꝰ gallis patͥcius
se u florẽ uiuentutis in arce ser¬
uauit. Nos aũ possumꝰ ⁊ de babylo¬
nia captiuitate dicere: quãꝙͣ eu
tẽporibꝰ fuisse cõpleta. Carpamꝰ
gͥ singula: tͥplicẽ expositionẽ bre¬
uit̃ attingentes. Qͥdnã tibi qͦq ẽ
Qd habes inquit syon. quod etiã
tu ascendis om̃is intecta : Quando
dicit etiã tu: ostendit qͦd cȩtori
priꝰ ascenderĩt. Nã ⁊ tu reputata
es int̾ gentes. que ab hostibꝰ obside¬
ris. & tecta conscendens. plena ulu¬
latus ⁊ plantuũ miserabiliũ femi¬
narũ. urbs quondã regia. Inter¬
fecti tui ñ int̾fecti gladio. nec mor¬
tui in bello: cuncti pͥncipes tui fu¬
gerunt simul dureq ligati sũt.
Om̃s qͥ inuenti st̃ iuncti st̃ parit᷑:
ꝓcul fugert̃. Si ad senna cherib
tpra referat᷑. qͣn ex parte capta:
ciuitas: recte dicunt᷑ ñ fuisse uic̃

Expanded text:
Sion, id est, arx et Templum, ac nobiles Sion, id est, arx et Templum, ac nobiles remanserunt, in exemplum Romanae urbis, quae irruentibus Gallis, patricios et florem juventutis in arce servavit. Nos autem possumus, et de Babylonia captivitate dicere: quamquam Etemporibus fuisse completa. Carpamus ergo singula, triplicem expositionem breviter attingentes. Quidnam tibi quoque est? quid habes, inquit, Sion, quod etiam tu ascendisti omnis in tecta? Quando dicit, etiam tu, ostendit quod caeteri prius ascenderint. Num et tu reputata es inter gentes, quae ab hostibus obsideris, et tecta conscendis plena ululatus et planctus miserabilium feminarum, urbs quondam regia? Interfecti tui non interfecti gladio, nec mortui in bello. Cuncti principes tui fugerunt simul: dureque liOmnes qui inventi sunt, vincti sunt pariter: procul fugerunt. Si ad Sennacherib tempora referas, quando ex parte capta est civitas, recte dicuntur non fuisse victi
Abbreviated transcription (Latin):
at ⁊ insaniat: significans ababy lo¬
niis ⁊ hanc esse uastandã: quod
plenius regũ u hieremie narrat
hystoria. Ex quo intelligimꝰ om̃iũ
creatorẽ equalit̃ esse dm̃. ⁊ eode
cuncta dispensare iuditio. iuxta
illud qͦd ipse loquit᷑ ꝑ amos. Nũqͥd
ñ ut filii ȩthyopũ uos estis mͥ filii
isrł ait dñs : Nũquid ñ isrł ascen¬
dere feci de terra ȩgypti. ⁊ pale¬
stinos de cappadotia.⁊ syros de ꝙ¬
co se meritoꝵ habere pͥuilegium.
quia educti essent de egrpto: di¬
cit etiã alias gentes ad alias terras
suo imꝑio fuisse translatas. Quid¬
nã tibi qͦq ẽ que ascendisti. & tu
Nom̃is intecta clamoris plena urbs
⁊frequens. ciuitas exultans: Refe¬
rebat mͥ hebreus p̃sentẽ uisionẽ
ñ ꝑtinere ad illud tẽpus qͦ nabu¬
godonosor hierłm cȩpit. & cȩpit
sedechiã unctũ ocłisq pͥuatũ du¬
xit in babylonẽ: sed ad sennache¬
rib tẽpora. qn sobna pontifea mag¬
nã partẽ ꝓdidit ciuitatis. & tantũ

Expanded text:
at, et insaniat: significans a Babyloniis, et hanc esse vastandam . Quod plenius Regum et Jeremiae narrat historia. Ex quo intelligimus omnium creatorem aequaliter esse Deum, et eodem cuncta dispensare judicio, juxta illud quod inon ut filii Aethiopum vos estis mihi filii Israel? ait Dominus. Numquid non Israel ascendere feci de terra Aegypti, et Palaestinos de Cappadocia, et Syros de Cco se meritorum habere privilegium, quia educti essent de Aegypto, dicit etiam caeteras gentes ad alias terras suo imperio fuisse translatas. Quidnam tibi quoque est, quia ascendisti et tu omnis in tecta, clamoris plena, urbs frequens, civitas exsultans? Referebat mihi Hebraeus, praesentem Visionem non pertinere ad illud tempus, quo Nabuchodonosor Jerusalem cepit, et Sedechiam vinctum oculisque privatum duxit in Babylonem; sed ad Sennacherib tempora, quando Sobna Pontifex magnam partem prodidit civitatis, et tantum
Abbreviated transcription (Latin):
dñs sp̃m regũ mȩdoꝵ. & contra ba¬
bylonẽ mens eiꝰ ut ꝑdat eã: q̃m
ultio dñi ẽ ultio tẽpli sui. Super
muros babylonis leuate signũ. au¬
gete custodiam. eleuate custodes
p̃parate insidias: qm cogitauit dñs
⁊ fecit quecũq locutꝰ ẽ contra ha¬
bitatores babylonis. Et rursum.
Eleuate signũ in terra. clangite
bucina in gentibꝰ. scĩficate super
eã gentes. adnuntiate contra illã
regibus ararathinenni. ⁊ ascenez:
numeratẽ contͣ eã thapsar: addu¬
cite ȩquũ quasi brucũ aculeatũ.
Sc̃ĩficate contͣ eã gentes. reges
medie duces eiꝰ. ⁊ uniuersos ma

Expanded text:
m regum Medorum 213 et contra Bam regum Medorum 213 et contra Babylonem mens ejus, ut perdat eam, quoniam ultio Domini est, ultio Templi sui. Super muros Babylonis levate signum, augete custodiam, elevate custodes, praeparate insidias: quia cogitavit Dominus, et fecit quaecumque locutus est contra Babylonis habitatores. Et rursum: Levate signum in terra, clangite buccina in gentibus, sanctificate super eam gentes, annuntiate contra illam regibus Ararat, Menni, et Ascenez, numerate contra eam Tapsar, adducite equum quasi bruchum aculeatum. Sanctificate contra eam gentes, reges Mediae, duces ejus et universus
Abbreviated transcription (Latin):
to tp̃r int̾se collifũ fuerit roma¬
no uincente populet᷑. Romanus
ipse ferratis dentibꝰ unguibꝰ q
scoꝵ carnes ⁊ cruento ore lacera¬
uit: excidat᷑ lapis de monte sine
manibus. i potentissimũ primũ
regnũ ac ferreũ. de infragile ac
infirmũ. in testarũ modo conterat.
consequentibꝰ huiꝰ capłi legerem.
babylon dilecta mea facta ẽ mͥ in
miracłm. ⁊ iterũ. cecidit cȩcidit
babylon ⁊ omĩa sculptilia deoꝵ. eiꝰ
contͥta st̃ interrã: & supͣ. ascende
ȩlam. obside moede: dubitarẽ qͦd
ess hoc pondus quod deserto mari
imponit᷑. Perspicuũ gͦ ẽ qͦd deser¬
tũ mare babylon appellat᷑. hiere¬
mia dicente ex ꝑsona cl̃i. Et de¬
sertũ faciã mare eiꝰ ⁊ siccabo terrã
multitudo mari cõparata ẽ: deser¬
tũ faciet dñs mare egypti. Q uod
aũ mecd ⁊ ꝑse pugnauert̃ contra
baby lonẽ.⁊ subuertert̃ eã. in supͣ¬
dicto hieremia legimꝰ. Acuite sagi

Expanded text:
to tempore inter se collisum fuerit, Romato tempore inter se collisum fuerit, Romano vincente, populetur. Romanus ipse ferratis dentibus unguibusque sanctorum carnes, et cruento ore laceravit: excidatur lapis de monte sine manibus, et potentissimum primum regnum ac ferreum, deinde fragile et infirmum, in testarum modum conterat consequentibus hujus capituli legerem: Babylon dilecta facta est mihi in miraculum. Et iterum: Cecidit, cecidit Babylon, et omnia sculptilia deorum ejus contrita sunt in terra. Et supra: Ascende Elam, et obside Mede: dubitarem quod esset hoc Pondus, quod deserto mari imponitur: Perspicuum ergo est, quod desertum mare Babylon appellatur, Jeremia dicente ex persona Dei: Et desertum faciam mare ejus, et siccabo terram multitudo mari comparata est. Desertum faciet Dominus mare Aegypti. Quod autem Medi et Persae pugnaverint contra Babylonem, et subverterint eam, in supradicto Jeremia legimus: Acui