comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pondera repraehendit Aeschines que¬
dam & eccagitat illudensque dura
odiosa intollerabilia esse dicit quin
etiam quaerit ab ipsocum quidem
eum beluam appellar&: utrum illa uerba
an portenta sint: ut Aeschini ne domo¬
sthenes quidem uidebatur attice dicere
Nunle est enim uerbum aliquod ardens
ut ita dicam notare. Idque restinctis iã
animoꝵ incendiis irridere. Itaque se
purgans iocatur de mosthenes negat in
eos positas esse fortuinas graeciae in hoc
rit. Quonam igitur modo audiretur
mysus aut phrix athenis cum etiam
demosthenes eragitetur ut putidus cũ
uero inclinata ululantique uoce more
asiatico canere coepiss&e. quis eum fer¬
r& aut potius quis non iuber& auferri:
Ad aincorum igitur res teretes & reli¬
giosas qui se accommodant ii sunt exi¬
stimandi attice dicere quorum gene¬
ra plura sunt. li unum modo quale sit
suspicantur. Putant enim qui horride
inculteque dicat modo id eleganter
enucleateque faciat cum solum atuce

Expanded text:
pondera reprehendit Aeschines quaepondera reprehendit Aeschines quaedam et exagitat inludensque dura odiosa intolerabilia esse dicit; quin etiam quaerit ab ipso, cum quidem eum beluam appellat, utrum illa verba an portenta sint; ut Aeschini ne Demosthenes quidem videatur Attice dicere. facile est enim verbum aliquod ardens, ut ita dicam, notare idque restinctis iam animorum incendiis inridere. Itaque se purgans iocatur Demosthenes: negat in eo positas esse fortunas Graeciae, hocinerit. Quonam igitur modo audiretur Mysus aut Phryx Athenis, cum etiam Demosthenes exagitetur ut putidus? cum vero inclinata ululantique voce more Asiatico canere coepisset, quis eum ferret aut potius quis non iuberet auferri? ad Atticorum igitur auris teretes et religiosas qui se accommodant, ei sunt existimandi Attice dicere. Quorum genera plura sunt; hi unum modo quale sit suspicantur. Putant enim qui horride inculteque dicat, modo id eleganter enucleateque faciat, eum solum Attice
Abbreviated transcription (Latin):
torum prudentia. Omnes enim qui
probari uolunt uoluntatem eorum
qui audiunt intuentur ad eamque
& ad eorum arburium & nutum
eos se fingunt & accommodant. Itaq
caria & phrygia & mysia quodma¬
nime politae minimeque elegantes
sunt a seuerunt aptum suis auribus
optimum quoddam & tanꝗͣ antipa¬
le dictionis genus quod eorumu
cini non ita lato interiecto mari rhodu
nunꝗͣ probauerunt grecia autem
multo minus. athenienses uero fun¬
ditus repudiauerunt: quorum semꝑ
fuit prudens sincerumque iudicium
nihil ut possent nisi incorruptum &
elegans audire. Forum religioni cum
seruir& orator: nullum uerbum in¬
solens: nullum odiosum ponere aude¬
bat. Itaque hic praestuisse diximus
cacteris in illa pro The siphonte ora¬
tione longe optima sumissius a primo
de inde dum de legibus disputat pressi¬
us: post sensim intendens. iudices ue
uidit ardentes in reliquis er ultauit
audacius. Attamen in hoc ip̃o diligẽ¬
ter ecxaminare uerborum omnium

Expanded text:
torum prudentia. Omnes enim qui torum prudentia. Omnes enim qui probari volunt voluntatem eorum qui audiunt intuentur ad eamque et ad eorum arbitrium et nutum totos se fingunt et accommodant. itaque Caria et Phrygia et Mysia, quod minime politae minimeque elegantes sunt, asciverunt aptum suis auribus opimum quoddam et tamquam adipatae dictionis genus, quod eorum vicini non ita lato interiecto mari Rhodii numquam probaverunt Graecia autem multo minus , Athenienses vero funditus repudiaverunt; quorum semper fuit prudens sincerumque iudicium, nihil ut possent nisi incorruptum audire et elegans. Eorum religioni cum serviret orator, nullum verbum insolens, nullum odiosum ponere audebat. itaque hic, quem praestitisse diximus ceteris, in illa pro Ctesiphonte oratione longe optima summissius a primo, deinde, dum de legibus disputat, pressius, post sensim incendens iudices, ut vidit ardentis, in reliquis exsultavit audacius. Ac tamen in hoc ipso diligenter examinante verborum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
sticis esse contentos. Sed ego idem qui
in illo sermone nostro qui est exposi¬
tus in Bruto multo tribueri lauras
uel ut hortarer alios uel quod amarẽ
meos recordor longe omnibus unum
anteferre. de mosthenisque uim ac¬
commodare ad eam quam sententiã
eloquentiam non ad eam quam in ali¬
quo ipse cognouerim. Hoc nec gra¬
uior extint quisꝗͣ nec callidior: nec
temperatior. Itaque nobis monendi
sunt ii quorum sermo imperitus
increbuit qui aut ipsi se dici deside¬
rant acticos aut ipsi aftice uolunt
dicere ut mirentur hunc maxime
quo athenas quidem ipsas magis credo
fuisse acticas. quid enim sit acticum
discant: eloquennamque ipsuis ui¬
ribus: non imbecillitate sua metiant:
Nunc enim tantum euiusque laudat
quantum se quisque posse sperat imi¬
tari. Sed tamen eos studio optimo ui¬
dicio minus firmo praeditos docero
quaesit propria laus acticorum nõ
alienum puto. Semper oratorum
eloquentre moderatrix fuit audi¬

Expanded text:
sticis esse contentos. sed ego idem, qui sticis esse contentos. sed ego idem, qui in illo sermone nostro qui est expositus in Bruto multum tribuerim Latinis, vel ut hortarer alios vel quod amarem meos, recordor longe omnibus unum me anteferre Demosthenem, quem velim accommodare ad eam quam sentiam eloquentiam, non ad eam quam in aliquo ipse cognoverim. Hoc nec gravior exstitit quisquam nec callidior nec temperatior. Itaque nobis monendi sunt ei quorum sermo imperitus increbruit, qui aut dici se desiderant Atticos aut ipsi Attice volunt dicere, ut mirentur hunc maxime, quo ne Athenas quidem ipsas magis credo fuisse Atticas; quid enim sit Atticum discant eloquentiamque ipsius viribus, non imbecillitate sua metiantur. nunc enim tantum quisque laudat quantum se posse sperat imitari. Sed tamen eos studio optimo iudicio minus firmo praeditos docere quae sit propria laus Atticorum non alienum puto. semper oratorum eloquentiae moderatrix fuit audi
Abbreviated transcription (Latin):
sed impoliti & in consulto rudium si¬
miles & imperitorum: alii in eadem
ieiunitate concinniores idest faceti
florentes & leuiter ornati. Est autẽ
quidam interiectus intermedus & qua¬
si temperandus nec acumine. posterioꝵ
nec fulmine utens superioꝵ uicinus
amborum in neutro excellens utruisq
particeps uelutriusque si ueruis quac¬
rimus potius exxpers. Isque uno teno¬
re ut auint in dicendo fluit nihil affe¬
rens praeter facultatem: aut addit ali¬
quos. ut in corona colores: thorosom¬
neinque. orationem ornamentis modi¬
cis uerborum sententiarum que desti¬
guat. Hoꝵ singulorum generum qui¬
cunque uim singuli consecuti sunt
inagnum in oratoribus nomen habue¬
runt. sed quaerendum est satisne id
quod nolum us effecerint. Uidemusenim
fuisse quosdam qui idem ornate ac gra¬
uiter idem uersute & subtiliter dicerẽt
A tque utinam in latinis talis oratoris simu¬
lacrum reperire possemus. Essa egre¬
gium non quaerere externa: dome¬

Expanded text:
sed impoliti et consulto rudium sised impoliti et consulto rudium similes et imperitorum, alii in eadem ieiunitate concinniores, id est faceti, florentes etiam et leviter ornati. est autem quidam interiectus inter hos medius et quasi temperatus nec acumine posteriorum nec fulmine utens superiorum, vicinus amborum, in neutro excellens, utriusque particeps vel utriusque, si verum quaerimus, potius expers; isque uno tenore, ut aiunt, in dicendo fluit nihil adferens praeter facilitatem et aequabilitatem aut addit aliquos ut in corona toros omnemque orationem ornamentis modicis verborum sententiarumque distinguit. horum singulorum generum quicumque vim in singulis consecuti sunt, magnum in oratoribus nomen habuerunt. Sed quaerendum est satisne id quod volumus effecerint. videmus enim fuisse quosdam qui idem ornate et graviter, idem versute et subtiliter dicerent. Atque utinam in Latinis talis oratoris simulacrum reperire possemus! esset egregium non quaerere externa, dome
Abbreviated transcription (Latin):
putauit. habuit profecto comprehẽ¬
sam animo quandam formam eloquẽ¬
tiae eui quoniam nihil deerat. eos
quibus aliquid aut plura de erant
in eam formam non poterat include¬
re. Inuestigemus hunc iguur brute
si possumus quem nunquam uidit
Antonius: aut qui omnino nullus
unꝗͣ fuit: quem si imitari atque
ex primere non possumus: quod
idem ille uix deo concessum esse di¬
cebat: at qualis esse debeat poterimꝰ
fortasse dicere. Tria sunt omnino
genera dicendi quibus in singulis qui¬
dam floruerunt peraeque autem
id quod uolumus perpauei in omni¬
bus. Nam & grandiloqui ut ita dicam
fuerunt cum ampla & sentenuarũ
grauitate & maiestate uerborum
uebementes uarii copiosi graues ad
commouendos & conuertendos ani¬
mos instruct & parati quod ipsum
alii aspera tristi horrida oratione
neque perfecta neque condusa alii
tes & dilucidiora nom ampliorafa¬
cientes subtili quadam & pressa ratiõe
limata in codemque genere alii callidi

Expanded text:
putavit, habuit profecto comprehenputavit, habuit profecto comprehensam animo quandam formam eloquentiae, cui quoniam nihil deerat, eos quibus aliquid aut plura deerant in eam formam non poterat includere. Investigemus hunc igitur, Brute, si possumus, quem numquam vidit Antonius aut qui omnino nullus umquam fuit; quem si imitari atque exprimere non possumus, quod idem ille vix deo concessum esse dicebat, at qualis esse debeat poterimus fortasse dicere. tria sunt omnino genera dicendi, quibus in singulis quidam floruerunt, peraeque autem, id quod volumus, perpauci in omnibus. Nam et grandiloqui, ut ita dicam, fuerunt cum ampla et sententiarum gravitate et maiestate verborum, vehementes varii, copiosi graves, ad permovendos et convertendos animos instructi et parati—quod ipsum alii aspera tristi horrida oratione neque perfecta atque conclusa constes et dilucidiora, non ampliora facientes, subtili quadam et pressa oratione limati; in eodemque genere alii callidi,
Abbreviated transcription (Latin):
orationis suppeditat copiam: de uita
de officiis : de uirtute: de moribus:
sine multa erarum rerum disciplina:
aut dici aut intelligi posse. Ad has tot
tantasque res adhibenda sunt ornamẽta
innumerabilia que sola quidem trade¬
bantur ab iis qui dicendi dinumerabãt
magistri. Quo fit ut ueram illam & ab¬
solutam eloquentiam nemo consequat᷑
quod alia intelligendi: alia dicendi disci¬
plina est & ab alus rerum ab altis uer¬
borum doctrina quaeritur. ltaque
M.Antonuis eui uel prima eloquen¬
tiae patrum nostroꝵ tribuebat etas
uir natura peracutus & prudens
in eo libro quem unum reliquit: di¬
sertos ait se uidisse: eloquentem
omnino neminem. Insidebat uidelic&
in eius mente species eloquentiae quã
cernebat animo: re ipsa non uidebat.
Uir autem acerrimo ingenio sic enim
fuit multa & inse & in aliis desiderãs
neminem plane qui recte appellari
eloquens posse uidebat. Quod si ille
nec se nec l. Crassum eloquentem

Expanded text:
orationi suppeditat copiam, de vita, orationi suppeditat copiam, de vita, de officiis, de virtute, de moribus? satisne sine multa earum ipsarum rerum disciplina aut dici aut intellegi. potest? ad has tot tantasque res adhibenda sunt ornamenta innumerabilia; quae sola tum quidem tradebantur ab eis qui dicendi numerabantur magistri; quo fit ut veram illam et absolutam eloquentiam nemo consequatur, quod alia intellegendi alia dicendi disciplina est et ab aliis rerum ab aliis verborum doctrina quaeritur. itaque M. Antonius, cui vel primas eloquentiae patrum nostrorum tribuebat aetas, vir natura peracutus et prudens, in eo libro quem unum reliquit disertos ait se vidisse multos, eloquentem omnino neminem. Insidebat videlicet in eius mente species eloquentiae, quam cernebat animo, re ipsa non videbat. Vir autem acerrimo ingenio—sic enim fuit—multa et in se et in aliis desiderans neminem plane qui recte appellari eloquens posset videbat; quod si ille nec se nec L. Crassum eloquentem
Abbreviated transcription (Latin):
adiuua ut palestra histrionem: parua
enim magnis sepe. rectissime conferunis.
Nam nec latus neque copiosius de magnis
uarusque rebus sine philo sophia potest
quisquam dicere. siquidem in phȩdro pla¬
tonis hoc periclen praestitisse caeteris
dicat oratoribus socrates quod is anaxa¬
gorae physici fuerit auditor. a quo cẽ¬
s& eum eum alia praeclara quaedam &
magnifica didiciss& uberem & fecunde
suisse: gnarumque quod est eloquen¬
tiae maximum quibus orationis modis
quaeque animorum partes pellerentꝰ
Quod idem de de mosthene existimari
potest: cuius epistolis intelligi lica qͣ
frequens fuerat platonis auditor. Nȩc
uerosine philosophoꝵ disciplina genus
& speciem cuiuisque rei cernere.neq
eam diffiniendo explicare: nec tribue¬
re in parus possumus nec iudicare
quae uera que falsa sint: neque cer¬
nere consequentia: repugnantia ui¬
dere ambigua distinguere. Quid dicã
de natura rerum cinus cognito magna

Expanded text:
adiuvet ut palaestra histrionem; parva adiuvet ut palaestra histrionem; parva enim magnis saepe rectissime conferuntur. Nam nec latius atque copiosius de magnis variisque rebus sine philosophia potest quisquam dicere;— si quidem etiam in Phaedro Platonis hoc Periclem praestitisse ceteris dicit oratoribus Socrates, quod is Anaxagorae physici fuerit auditor; a quo censet eum, cum alia praeclara quaedam et magnifica didicisse tum uberem et fecundum fuisse gnarumque, quod est eloquentiae maximum, quibus orationis modis quaeque animorum partes pellerentur; quod idem de Demosthene existimari potest, cuius ex epistulis intellegi licet quam frequens fuerit Platonis auditor;—nec vero sine philosophorum disciplina genus et speciem cuiusque rei cernere neque eam definiendo explicare nec tribuere in partis possumus nec iudicare quae vera quae falsa sint neque cernere consequentia, repugnantia videre, ambigua distinguere. Quid dicam de natura rerum, cuius cognitio magnam
Abbreviated transcription (Latin):
etiam quicunque sim non ex rhetoꝵ
officinis: sed ex acadennae spanis exti¬
tisse. Illa enim sunt curricula multplũ
uariorumque sermonum: in quibus
platonis primum sunt impressa uesti¬
gia. Sed huius & aliorum philosophorũ
disputationibus exagitatus maxime ora¬
tor & aduitus est. Omnis enim ubertas
& quasi silua dicendi ducta ab illis est.
nec tamen satis instructa ad forenses ca¬
usas: quas ut illi ipsi dicere solebant agre¬
stioribus musis reliquerunt. Sic eloquẽ¬
tia haec forensis spreta a philosophis &
repudiata multis quidem illa adiu¬
mentis magnisque caruit: sed tamen
ornata uerbis atque sententiis iactatio¬
nem habuit in populo: nec paucorum ui¬
dicum reprahensionemque pertimuit
Ita & doctis eloquentia popularis: & di¬
sertis elegans dodtrina defuit. Positum
sit igitur in primis quod post magis
intelligitur sine philosophia non posse
effici quem quaerimus eloquentem.
Non ut in eo tamen omnia sint: sed ut sic

Expanded text:
etiam quicumque sim, non ex rhetorum etiam quicumque sim, non ex rhetorum officinis sed ex Academiae spatiis exstitisse; illa enim sunt curricula multiplicium variorumque sermonum, in quibus Platonis primum sunt impressa vestigia. Sed et huius et aliorum philosophorum disputationibus et exagitatus maxime orator est et adiutus; omnis enim ubertas et quasi silva dicendi ducta ab illis est nec satis tamen instructa ad forensis causas, quas, ut illi ipsi dicere solebant, agrestioribus Musis reliquerunt. sic eloquentia haec forensis spreta a philosophis et repudiata multis quidem illa adiumentis magnisque caruit, sed tamen ornata verbis atque sententiis iactationem habuit in populo nec paucorum iudicium reprehensionemque pertimuit: ita et doctis eloquentia popularis et disertis elegans doctrina defuit. positum sit igitur in primis, quod post magis intellegetur, sine philosophia non posse effici quem quaerimus eloquentem, non ut in ea tamen omnia sint, sed ut sic
Abbreviated transcription (Latin):
pellat ideas ille non intelligendi solum
sed etiam dicendi grauissimus auctor&
magister plato. easque gigni negat &¬
ait semper esse ac ratione & intelligẽ¬
tia contineri. Cetera nasci occidere flu¬
ere. labi nec dutius esse uno ac eodem
statu. Quicquid est igitur de quo ratiõe
& uia disputetur id est ad ultimam sui
generis formam speciemque redigen¬
dum. Ac uideo banc primam in gressio
nem: non ex oratoris disputationibus
ductam: sed emedia philosopina repe¬
titam et eam quidem cum antiquam
tum suboscuram: aut repraehensionis
aliquid aut certe ammirationis habitu¬
ram. Nam aut mirabuntur quid haec
partineant ad ea quae quaerimus qui¬
bus sausfaci& resipsa cognita: ut non
causa alte repenta uideatur: aut repre¬
hendent quod inusitatas uias indagemus
tritas relinquamus. Ego autem & me sepe
noua uideri dicere intelligo cum per¬
uetera dicam: sed inaudua plerisque.
& fateor me oratorem si modo sim: aut

Expanded text:
pellat ide/as ille non intellegendi solum pellat ide/as ille non intellegendi solum sed etiam dicendi gravissimus auctor et magister Plato, easque gigni negat et ait semper esse ac ratione et intellegentia contineri; cetera nasci occidere fluere labi nec diutius esse uno et eodem statu. Quicquid est igitur de quo ratione et via disputetur, id est ad ultimam sui generis formam speciemque redigendum. ac video hanc primam ingressionem meam non ex oratoriis disputationibus ductam sed e media philosophia repetitam, et eam quidem cum antiquam tum subobscuram aut reprehensionis aliquid aut certe admirationis habituram. Nam aut mirabuntur quid haec pertineant ad ea quae quaerimus—quibus satis faciet res ipsa cognita, ut non sine causa alte repetita videatur—aut reprehendent, quod inusi- tatas vias indagemus, tritas relinquamus. ego autem et me saepe nova videri dicere intellego, cum pervetera dicam sed inaudita plerisque, et fateor me oratorem, si modo sim aut
Abbreviated transcription (Latin):
haud soio an unquam in aliqua autem
parte eluceat aliquando. id est apud
alios densius: apud alios fortasse rarus
S ed ego sic statuo nihil esse in ullo genere
tam pulchrum quo non pulchrius id
sit unde illud: ut ex ore aliquo quasi
imago exprimatur. Quod neque oculis
neque auribus: neque ullo sensu perci¬
bis nihil in illo genere perfectius uide¬
mus: & iispiduris quas nominaui cogi¬
tare tamen possumus pulchriora. Nec
uero ille artifex cum facer& iouis for¬
mam: aut mineruae contemplabatur
aliquam ẽ qua similitudinem ducer&.
sed ipsuis in mente insidebat species pul¬
chritudinis eximia quaedam quam
intuens in eaque defixus ad ibluis simi¬
lidinem artem & manum dirigebat.
Ut igitur in formis & figuris est aliquid
perfectum & excellens cuiuis ad cogita¬
tam speciem referuntur imitando ea¬
quae sub oculosipsa non cadunt: sic ꝑfecte
eloquennae speciem animo uide mus effigiẽ
auribus quaerimus. Has rerum formasap¬

Expanded text:
haud scio an numquam, in aliqua autem haud scio an numquam, in aliqua autem parte eluceat aliquando, idem apud alios densius, apud alios fortasse rarius. sed ego sic statuo, nihil esse in ullo genere tam pulchrum, quo non pulchrius id sit unde illud ut ex ore aliquo quasi imago exprimatur; quod neque oculis neque auribus neque ullo sensu percibus nihil in illo genere perfectius videmus, et eis picturis quas nominavi cogitare tamen possumus pulchriora; nec vero ille artifex cum faceret Iovis formam aut Minervae, contemplabatur aliquem e quo similitudinem duceret, sed ipsius in mente insidebat species pulchritudinis eximia quaedam, quam intuens in eaque defixus ad illius similitudinem artem et manum dirigebat. vt igitur in formis et figuris est aliquid perfectum et excellens, cuius ad cogitatam speciem imitando referuntur eaque sub oculos ipsa non cadit, sic perfectae eloquentiae speciem animo videmus, effigiem auribus quaerimus. has rerum formas ap
Abbreviated transcription (Latin):
potuerunt: aut coae ueneris pulcbri¬
tudinem imitari: nec simulacro iouisdĩ¬
pii aut doriphori statuae deterriti
reliqui minus experti sunt quid effi¬
cere aut quo progredi possent. Quoꝵ
tanta multitudo fuit: tantum in suo cu¬
iusque genere laudis: ut cum summa mi¬
raremur inferiora tamen probaremus. In
oratoribus uero graecis admirabile quidẽ¬
est quantum inter omnis unus excelleat
Aitamen cum ess&: de mosthenes: multi ora¬
tores magni & dari fuerunt: & antea fue¬
rant: nec postea defecerunt.Quare non
est cur eorum qui se studio eloquentae
dediderunt spes infringatur: aut langue¬
scat industria. Nam neque illud ipsum
quod est optimum desperandum est &
in praesentibus rebus magna sunt ea que
sunt opumis prorima. Atque ego in
summo oratore fingendo talem forma¬
bo qualis fortasse nemo fuit. Non enim
quaero quis fuerit: sed quid sit illud.
quo nihil esse possit praestantius. quod
in perpetiuitate dicendi non sepe atq

Expanded text:
potuerunt aut Coae Veneris pulchripotuerunt aut Coae Veneris pulchritudinem imitari, nec simulacro Iovis Olympii aut doryphori statua deterriti reliqui minus experti sunt quid efficere aut quo progredi possent; quorum tanta multitudo fuit, tanta in suo cuiusque genere laus, ut, cum summa miraremur, inferiora tamen probaremus. in oratoribus vero, Graecis quidem, admirabile est quantum inter omnis unus excellat; ac tamen, cum esset Demosthenes, multi oratores magni et clari fuerunt et antea fuerant nec postea defecerunt. Qua re non est cur eorum qui se studio eloquentiae dediderunt spes infringatur aut languescat industria; nam neque illud ipsum quod est optimum desperandum est et in praestantibus rebus magna sunt ea quae sunt optimis proxima. atque ego in summo oratore fingendo talem informabo qualis fortasse nemo fuit. Non enim quaero quis fuerit, sed quid sit illud, quo nihil esse possit praestantius, quod in perpetuitate dicendi non saepe atque
Abbreviated transcription (Latin):
oratorem quem quaeris expressero :
tardem studia multorum qui desperano¬
ne debilitati. experiri id quod nolent
quod se assequi posse diffidant Sed par
est omnis omnia experiri quĩ res ma¬
gnas & magnopere expetendas concu¬
piuerunt. Quod si quem aut natura sua.
aut illa praestantis ingenii uis forte de¬
fecerit aut minus instructus erit ma¬
gnarum artium disciplinis. teneat tamen
eum cursum quem poterit. Prima enĩ
sequentem honestum est in secundis ter¬
tusque consistere. At in poeus non homero
soli locus est. ut de graecis loquar aut
archiloco aut sophodi aut pindaro: sed
horum uel secundis uel enam infrasecun¬
dos. Nec uero Aristotelem in philosophia
deterruit a scribendo amplitudõ Platonis
Nec ipse Aristoteles admirabili quadam sciẽ¬
tia & copia ceterorum studia restuxit
Nec solum ab optimis studiis excellentes
uiri deterriti non sunt. sed ne opifices
quidem se artibus sus remouerunt: qui
aut hialysi quem thodi uidimus nõ

Expanded text:
oratorem quem quaeris expressero, oratorem quem quaeris expressero, tardem studia multorum, qui desperatione debilitati experiri id nolent quod se assequi posse diffidant. sed par est omnis omnia experiri, qui res magnas et magno opere expetendas concupiverunt. quod si quem aut natura sua aut illa praestantis ingeni vis forte deficiet aut minus instructus erit magnarum artium disciplinis, teneat tamen eum cursum quem poterit; prima enim sequentem honestum est in secundis tertiisque consistere. Nam in poetis non Homero soli locus est, ut de Graecis loquar, aut Archilocho aut Sophocli aut Pindaro, sed horum vel secundis vel etiam infra secundos; nec vero Aristotelem in philosophia deterruit a scribendo amplitudo Platonis, nec ipse Aristoteles admirabili quadam scientia et copia ceterorum studia restinxit. nec solum ab optimis studiis excellentes viri deterriti non sunt, sed ne opifices quidem se ab artibus suis removerunt, qui aut Ialysi, quem Rhodi vidimus, non
Abbreviated transcription (Latin):
TRUM DIEFICIIIUS AUI
mauis ess& negare tibi sepuis
idem roganti an efficere id
quod rogares diu multum quebrute
dubitaui. Nam & negare ei quem uni¬
ce diligerem: cuique me carissimum
esse sentirem: preserum & iusta pe¬
tenti: & preclara cupienti: durum
admodum inihi uidebatur: & susci¬
pere tantam rem: quantam non
sed & cogitanone complecti uix ar¬
bit rabar esse euis qui uereretur
re praehensionem doctorum atque
prudentium. Quid enim est mauis
qͣ cum tanta sit inter oratores bo¬
nos dissimilitudo: iudicare. quae:¬
sit opuma species & quasi figura dicendi:
Quod quoniam me sepius rogas aggredar
non tam perficiundi spe: quam ex peri¬
undi uoluntate. Malo enim studio tuo¬
cum sim obsecutus: desiderari a te pru¬
dentiam meam: ꝗͣ si id non fecerim:
beniudentiam. Quaeris igitur idque
iam sepius: quod eloquentiae genus pro¬
bem maxime: & quale mibi uideatur
illud eu nihil addi possit: quod ego sum¬
mum & perfectissimum uidicem. In quo
uereor ne si id quod uis effetero: eumq

Expanded text:
TRVM difficilius aut maius esset negare tibi saepius idem roganti an efficere id quod rogares diu multumque, Brute, dubitavi. Nam et negare ei quem unice diligerem cuique me carissimum esse sentirem, praesertim et iusta petenti et praeclara cupienti, durum admodum mihi videbatur, et suscipere tantam rem, quantam non sed etiam cogitatione complecti, vix arbitrabar esse eius qui vereretur reprehensionem doctorum atque prudentium. quid enim est maius quam, cum tanta sit inter oratores bonos dissimilitudo, iudicare quaesit optima species et quasi figura dicendi? quod quoniam me saepius rogas, aggrediar non tam perficiendi spe quam experiendi voluntate; malo enim, cum studio tuo sim obsecutus, desiderari a te prudentiam meam quam, si id non fecerim, benevolentiam. quaeris igitur idque iam saepius quod eloquentiae genus probem maxime et quale mihi videatur illud, quo nihil addi possit, quod ego summum et perfectissimum iudicem. In quo vereor ne, si id quod vis effecero eumque
Abbreviated transcription (Latin):
debat senior & qui temporibus il¬
lis actate inferiores fuerunt
Lepidus postea: de inde carbo: nã
gracchi in conuonibus multo faciliore
& liberiore genere dicendi. Quoꝵ
tamen ad ipoꝵ adetatem laus
eloquentae ꝑfecta non dum fuit.
Antonuis. Crassus.p. cotta & sulpi¬
cius. hortensius : nihil dico amplius
tantum dico: si mihi accidissa ut
tumerarer ĩmultis: si operosa est
aconcursatio magis oportuorum.

Expanded text:
debat senior et qui temporibus ildebat senior et qui temporibus illis aetate inferiores fuerunt, Lepidus postea, deinde Carbo; nam Gracchi in contionibus multo faciliore et liberiore genere dicendi, quorum tamen ipsorum ad aetatem laus eloquentiae perfecta nondum fuit; Antonius Crassus, post Cotta Sulpicius Hortensius. Nihil dico amplius, tantum dico: si mihi accidisset ut numerarer in multis ... si operosa est concursatio magis opportunorum
Abbreviated transcription (Latin):
tibus decus omne uirtuns cum suma
eloquentiae laude umxisses. Ex te
duplex nos afficit sollrcitudo quod &
ĩp̃e re.p. careas & illa te. Tu tamen
& si cursum ingenii tiu brute pre¬
mit hec importuna dades ciuita¬
tis: contine te in tuis perennibus
studiis & effice id quod iam prope
modum uel plane potius effeceras.
ut te eripias ex ea quam ego con¬
gessi in hunc sermonem turba pa¬
tronoꝵ. Nec enim dec& tehor¬
natum uberrimis artibus quascũ
domo aurire non possis arcessiiusti
ex urbe eaquae domus est semꝑ
habita doctrinae: numerari in uul¬
go patronoꝵ. Nam qui te exer¬
euit pammenes uir longe eloquẽ¬
tissimus graeciae: quid illa uetus
academia atq bius heres aristus
hospes & familiarismeus: siquidẽ
similes maioris parts oratoꝵ futuri
sumus: nonne cernimus urx singu¬
liscetatibus binos oratores laudabilis
constuisse: Galba fuit inter tot
aequalis unus excellens: cui quẽ
admodum accepimus & cato ce¬

Expanded text:
tibus decus omne virtutis cum summa tibus decus omne virtutis cum summa eloquentiae laude iunxisses. ex te duplex nos afficit sollicitudo, quod et ipse re publica careas et illa te. Tu tamen, etsi cursum ingeni tui, Brute, premit haec impor- tuna clades civitatis, contine te in tuis perennibus studiis et effice id quod iam prope modum vel plane potius effeceras, ut te eripias ex ea quam ego congessi in hunc sermonem turba patronorum. Nec enim decet te ornatum uberrimis artibus, quas cum domo haurire non posses arcessivisti ex urbe ea quae domus est semper habita doctrinae, numerari in vulgo patronorum. Nam quid te exercuit Pammenes vir longe eloquentissimus Graeciae? quid illa vetus Academia atque eius heres Aristus hospes et familiaris meus, si qui- dem similes maioris partis oratorum futuri sumus? nonne cemimus vix singulis aetatibus binos oratores laudabilis constitisse? Galba fuit inter tot aequalis unus excellens, cui, quem ad modum accepimus, et Cato ce
Abbreviated transcription (Latin):
in uiam ingressum priusꝙ confectũ
uersit inhanc .rei.p. noctem in¬
eidisse: tamen ea consolatione suste¬
tor quam tu mihi brute adhibu¬
isti tuis suauissimis luteris quibus
me forti animo esse oportere cen¬
sebas: quod ea gessissem: quae de
me etiam me tacente ipsa loqueret᷑
ess& saluti rei .p. sin secus interitu
ipso testimoniũ meoꝵ de re.p. cõ¬
silioꝵ darent. Sed inte intuens
brute doleo euius in adulesc̃ẽnam
ꝑmedias laudes quasi quadrigiis
uehentem trauersa incurrit misa
fortuna rei.p. hic me dolor tangit
haer cura sollicitat & hunc mecum
socium eiusdem & moris & iudicii.
Tibi fauemus te tua frui uirtute ou¬
pimus tibi optamus rem .p. in qua
uare memoriam atq augere possis
Tuum enim forum: tuum erat illud
curriculum. Iu illuc ueneras unus
qui nõ lingua modo acuisses exer¬
citatione dicendi: sed et ipsam elo¬
quentiã locuplectauisses grarioꝵ
artium instrumento & isdem ar¬

Expanded text:
in viam ingressum, prius quam confectum in viam ingressum, prius quam confectum iter sit, in hanc rei publicae noctem incidisse, tamen ea consolatione sustentor quam tu mihi, Brute, adhibuisti tuis suavissimis litteris, quibus me forti animo esse oportere censebas, quod ea gessissem quae de me etiam me tacente ipsa loquerentuesset, salute rei publicae, sin secus, interitu ipso testimonium meorum de re publica consiliorum darent. . sed in te intuens, Brute, doleo, cuius in adulescentiam per medias laudes quasi quadrigis vehentem transversa incurrit misera fortuna rei publicae. Hic me dolor tangit, haec cura sollicitat et hunc mecum socium eiusdem et amoris et iudici. Tibi favemus, te tua frui virtute cupimus, tibi optamus eam rem publicavare memoriam atque auger possis. Tuum enim forum, tuum erat illud curriculum, tu illuc veneras unus, qui non linguam modo acuisses exercitatione dicendi sed et ipsam eloquentiam locupletavisses graviorum artium instrumento et isdem ar
Abbreviated transcription (Latin):
floruit. Nos in eodem cursu fuimus
a sulla dictatore. ad eosdẽ fere. cõs.
S ic .Q. hortensii uox extncta fato
suo est. nostra publico. Meluis queso
o mire inquit brutus. Sit sane ut
uis inquam & id non tam mea causa
ꝗͣ tua. Sed fortunatus illius exitus
qui ea non udit cumfierent quae
prouidit futura. Sepe enim inter
nos impendentes casus defleuimus.
Cumbelli ciuilis causas in priuatoꝵ
cupiditatibus inclusas pacis sꝑe m
a publico consilio esse exclusam
uideremus. Sed illum uidetur fe¬
licitas illius ipsius qua semper est
usus ab eis miserus quae consecute
sunt morte iudicauisse. Nos aũt
brute quoniam post hortensii
clarissimi oratoris mortem orbie
eloquentae quasi tutores relida
sumus: domi teneamus eã sẽptam
liberali custudia & hos rgnofos atq
impudentes procos repridiemus
tueamurq ut adultam uirginẽ
caste & ab armatoꝵ impetu ꝗͣtum
possumus prohibeamus. Equidem
& si doleo me: ita paulo serius tãꝗͣ

Expanded text:
floruit, nos in eodem cursu fuimus floruit, nos in eodem cursu fuimus a Sulla dictatore ad eosdem fere consules. Sic Q. Hortensi vox exstincta fato suo est, nostra publico. melius, quaeso, ominare, inquit Brutus. Sit sane ut vis, inquam, et id non tam mea causa quam tua; sed fortunatus illius exitus, qui ea non vidit cum fierent quae ro providit futura. Saepe enim inter nos impendentis casus deflevimus, cum belli civilis causas in privatorum cupiditatibus inclusas, pacis spem a publico consilio esse exclusam videremus. Sed illum videtur felicitas ipsius qua semper est usus ab eis miseriis quae consecutae sunt morte vindicavisse. nos autem, Brute, quoniam post Hortensi clarisimi oratoris mortem orbae eloquentiae quasi tutores relicti sumus, domi teneamus eam saeptam liberal custodia et hos ignotos atque impudentis procos repudiemus tueamurque ut adultam virginem caste et ab amatorum impetu quantum possumus prohibeamus. Equidem etsi doleo me in vitam paulo serius tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
illiid dicendi auctoritatis habebat
parum: tamen aptum esse.etat iude¬
bat᷑. Et certe quod & ingenii q̃dam
forma lucebat. & exercitanione per¬
fecta erat uerboꝵ eratq astricta
compraehensio summã hominũ ad¬
mirationem exercitabat. Sed cum¬
Sedcum iam honores & illa senior aue¬
toritas grauius quiddam requirer&
remanebat idem: nec decebat idẽ
quodq exercitationem studiumq
dimiserat. quod in eo fuerat acer¬
rimum concinnitas illa crebritasq
sentenuar pristina manebat: sed
ea uestitu illo orationis quo consule¬
rat ornata non erat.hoc tibi brute
ille minus fortasse placuit ꝗͣ placu¬
iss& si illum flagrantem studio &
florentem facultate audire potu¬
isses. Tum brutus. Ego uero in quit
& ista quae dicis uideo qualia fint
& hortensium magnũ oratorem
semper putaiu maxumeq proba¬
ui ꝓ messalla dicentẽ cum tu affui¬
Ergo ille a crasso consule & sceuola
usq ad paulum & marcellum. cõs.

Expanded text:
illud dicendi auctoritatis habebat illud dicendi auctoritatis habebat parum, tamen aptum esse aetati videbatur. Et certe, quod et ingeni quaedam forma elucebat et exercitatio perfecta verborum astricta comprehensione, summam hominum admirationem excitabat. Sed cum iam honores et illa senior auctoritas gravius quiddam requireret, remanebat idem nec decebat idem; quodque exercitationem studiumque dimiserat, quod in eo fuerat acerrimum, concinnitas illa crebritasque sententiarum pristina manebat, sed ea vestitu illo orationis quo consuerat ornata non erat. Hoc tibi ille, Brute, minus fortasse placuit quam placuisset, si ilium flagrantem studio et florentem facultate audire potuisses. tum Brutus: Ego vero, inquit, et ista quae dicis video qualia sint et Hortensium magnum oratorem semper putavi maximeque probavi pro Messalla dicentem, cum tu afuiErgo ille a Crasso consule et Scaevola usque ad Paullum et Marcellum consules
Abbreviated transcription (Latin):
tam sentenniis frequentatũ ꝗͣ uerbis
uducre atq incitatũ: quali est nunc
asia tota nec flumine solum oratioras
sedetiam exornato & faceto genere
uerboꝵ in quo fuit aeschilus gnidius
& meusequalis milesius aeschines. in
his erat admirabilis orationis cursus
ornatasentenuaꝵ concinnitas non
erat. haec autemut dixi genera
dicendi aptiora sunt adulescentibus
in sensibis grauitatẽ non habent. ltaq
horte nsius utroꝙ genere florens
clamores faciebat. adulescens: habebat
enĩ & meneclũ illud studiũ crebraꝵ
uenustaꝵq sententiaꝵ: in quibus
ut in illo greco sic in hoc erant quȩdã
utiles. Et erat oratio cum incitata
& iubrans: tum etiam accurata &i
polita. Non probant hec senibus.¬
Saepe udebam cum irridentem tũ
etiam irascentẽ & stomachantem
philippum. Sed miral ant᷑ adulescentes
multitudo mouebat᷑. Erat excellens
iudicio uolgi & facile primas tene¬
bat adulescens. Et si enim genus

Expanded text:
tam sententiis frequentatum quam verbis tam sententiis frequentatum quam verbis volucre atque incitatum, quale est nunc Asia tota, nec flumine solum orationis, sed etiam exornato et faceto genere verborum, in quo fuit Aeschylus Cnidius et meus aequalis Milesius Aeschines. In his erat admirabilis orationis cursus, ornata sententiarum concinnitas non erat. haec autem, ut dixi, genera dicendi aptiora sunt adulescentibus, in senibus gravitatem non habent. Itaque Hortensius utroque genere florens clamores faciebat adulescens. Habebat enim et Meneclium illud studium crebrarum venustarumque sententiarum, in quibus, ut in illo Graeco, sic in hoc erant quaedam utiles; et erat oratio cum incitata et vibrans tum etiam accurata et polita. Non probabantur haec senibus—saepe videbam cum inridentem tum etiam irascentem et stomachantem Philippum—, sed mirabantur adulescentes, multitudo movebatur. Erat excellens iudicio 327 vulgi et facile primas tenebat adulescens. Etsi enim genus
Abbreviated transcription (Latin):
fuisti complurisq & nobilcum solus
egisti: ut qui non sansdui inxerit hor¬
tensius: tamen hunc eursum confe¬
cerit: annis ante decem causas agere
coepit ꝗͣ tu esnatus: idẽ quarto sexa¬
gesumo anno ꝑ paueis ante mortẽ
diebus una tecum socerum tuum de¬
fendit appium. Dicendi autem genꝰ
quod fuerit in ut roq: orationes imꝰq
etam posteris nostris indicabunt: sed
si quaerimais cur adulescens magis
floruerit dicendo ꝗͣ senior hortẽsuis
causas reperiemus uerissumas dual
primũ quod genus erat orationis asia¬
ncum: adulescentae magis concessũ
ꝗͣ senectuti. Genera autem asiatiee
dictionis duo sunt unum sententiosũ
& argutum: sententiis non tam gra¬
uib is & si ueris nunꝗͣ concinnis & ue¬
nustis: qualis in historia timaeus in
dicendo autem pueris nobis hie rocles
alabandeus. magis enam menecles
frater eius fuit. Q uoꝵ utriusq or̃ones
sunt in primis ut asiatico ingenere
laudabiles. Aliud autẽ genus est nõ

Expanded text:
fuisti complurisque et nobiscum et solus fuisti complurisque et nobiscum et solus egisti, ut qui non satis diu vixerit Hortensius tamen hunc cursum confecerit: annis ante sedecim causas agere coepit quam tu es natus; idem quarto et sexagensimo anno, perpaucis ante mortem diebus, una tecum socerum tuum defendit Appium. Dicendi autem genus quod fuerit in utroque, orationes utriusque etiam posteris nostris indicabunt. sed si quaerimus cur adulescens magis floruerit dicendo quam senior Hortensius, causas reperiemus verissimas duas. Primam, quod genus erat orationis Asiaticum adulescentiae magis concessum quam senectuti. Genera autem Asiaticae dictionis duo sunt: unum sententiosum et argutum, sententiis non tam gravibus et severis quam concinnis et venustis, qualis in historia Timaeus, in dicendo autem pueris nobis Hierocles Alabandeus, magis etiam Menecles frater eius fuit, quorum utriusque orationes sunt in primis ut Asiatico in genere laudabiles. Aliud autem genus est non
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad fletum poss&. adducere: nemo q
animũ eius quod est unum oratoris
maxume propriũ quocunq respo¬
stular& impeller&. Itaq eum iam
pene euanuss& hortensius & ego
ãno meo sexto autẽ post illũ consulẽ
consulfactus essem: reuocare se ad
industriam coepit: ne cum pares
honore essemus aliquare superiores
uideremur: sic duodicĩ post meum
consulatum annos in maxumis causis
Cum egomib illum sibime ille ante¬
ferr& coniunctissime uersansumꝰ
Consulatusq meus qui illum primo le¬
tuter ꝑstrinxerat idem nos rerũ
meaꝵ gestaꝵ quas ille admirabatꝰ
laude conumxerat : maxume uero
ꝑspecta est utriusq nostrũ exerci¬
tatio pauloante ꝗͣ ꝑterritũ armis
hoc studium brute nostrũ contieuit
subito & omituit. Cum lege pompeia
ternis horis ad dicendũ datis ad causas
simillumas inter se uel potius easdem
noui ueniebamus quondie: quibus
quidem causis tu etiam brute presto

Expanded text:
qui ad fletum posset adducere, nemo qui qui ad fletum posset adducere, nemo qui animum eius, quod unum est oratoris maxime proprium, quocumque res postularet, impellere. itaque cum iam paene evanuisset Hor— tensius et ego anno meo, sexto autem post illum consulem consul factus essem, revocare se ad industriam coepit, ne cum pares honore essemus, aliqua re superior esse viderer. Sic duodecim post meum consulatum annos in maximis causis, cum ego mihi ilium, sibi me ille anteferret, coniun- ctissime versati sumus, consulatusque meus, qui ilium primo leviter perstrinxerat, idem nos rerum mearum gestarum, quas ille admirabatur, laude coniunxerat. maxime vero perspecta est utriusque nostrum exercitatio paulo ante quam perterritum armis hoc studium, Brute, nostrum conticuit subito et obmutuit: cum lege Pompeia ternis horis ad dicendum datis ad causas simillimas inter se vel potius easdem novi veniebamus cotidie. Quibus quidem causis tu etiam, Brute, praesto
Abbreviated transcription (Latin):
& minime uulgare orationis genus
animos hominum ad me dicendi no¬
uitate conuerteram. nihil de me
dicam: dicam de caeteris quorum
nemo erat qui ideret᷑ ex quisitus
quam uolgiis hominũ studuisse luteris
quibis fons perfectae eloquenuae c̃õ¬
tinetur: nemo qui philosophiã comple¬
xus ess&. matrem omniũ benefactoꝵ
beneq dictoꝵ: nemo qui ius ciuile:
didiciss& rem ad priuatas causas & ad
oratoris prudentiã maxume necessariã.
nemo qui memoriã reꝵ romanaꝵ tener&
ex quasi quando opusessa ab inferis
locupledtissimos testes excitara. nemo
qui breuiter arguteq incluso aduer¬
sario laxar& iudicũ animos atq a seue¬
ritate paulisꝑ adhilaritatẽ risũq tra¬
ducer&. nemo qui dilatare posset atq
ã propria ac definita disputatione ho¬
minis ac temporis: cõmunẽ questonẽ
uniuersi generis orationem tradu¬
cer&: nemo qui delectandi grauia
digredi parumꝑ acausa nemoqui
ad iracundiã magno opere iudicẽ: nẽo

Expanded text:
et minime vulgare orationis genus et minime vulgare orationis genus animos hominum ad me dicendi novitate converteram. nihil de me dicam: dicam de ceteris, quorum nemo erat qui videretur exquisitius quam vulgus hominum studuisse litteris, quibus fons perfectae elo— quentiae continetur, nemo qui philosophiam complexus esset matrem omnium bene factorum beneque dictorum, nemo qui ius civile didicisset rem ad privatas causas et ad oratoris prudentiam maxime necessariam, nemo qui memoriam rerum Romanarum teneret, ex qua, si quando opus esset, ab inferis locupletissimos testis excitaret, nemo qui breviter arguteque inluso adversario laxaret iudicum animos atque a severitate paulisper ad hilaritatem risumque traduceret, nemo qui dilatare posset atque a propria ac definita disputatione hominis ac temporis ad communem quaestionem universi generis orationem traducere, nemo qui delectandi gratia digredi parumper a causa, nemo qui ad iracundiam magno opere iudicem, nemo
Abbreviated transcription (Latin):
derit ex consularibus ne minem
I secum comparandum: ne¬
gleger& autem eos qui consules
non fuissent: summum illud suum
studium remisit quo a puero fuerat
incensus atq in omnium rerum
abundatia uoluit beatius ut ipse pu¬
tabat: remissius certe uiuerẽ. Primꝰ
& secundus annus & tertiustantũ
quasi de picture ueteris colore de tra¬
rerat: quantum non quiius unus
ex populo sed estumator doctus & in¬
tellegens poss& magnum scelus: lon¬
gius autem procedens ut in caeteris
eloquentiae partibus: tum maxume
in celeritate & continuatione uerboꝵ
adherescens: si dissimilior uidebat᷑
fieri quotidie: nos autem non desi¬
stebamus: cum omni genere exer¬
citationis: tum maxume stilo: nostrỹ
illud quod erat augere: quantum¬
cunq erat: atq ut multa omutam
in hoc spatio & in iis post. edilitatẽ
annis &. pr. primus & incredibili
populari uoluntate sum factus: nã
cum propper assiduitatẽ in causis &
industriam tum propter exquisiti

Expanded text:
deret ex consularibus neminem deret ex consularibus neminem esse secum comparandum, neglegeret autem eos qui consules non fuissent—summum illud suum studium remisit quo a puero fuerat incensus, atque in omnium rerum abundantia voluit beatius, ut ipse putabat, remissius certe vivere. Primus et secundus annus et tertius tantum quasi de picturae veteris colore detraxerat, quantum non quivis unus ex populo, sed existimator doctus et intellegens posset cognoscere. Longius autem procedens ut in ceteris eloquentiae partibus, tum maxime in celeritate et continuatione verborum adhaerescens, sui dissimilior videbatur fieri cottidie. nos autem non desistebamus cum omni genere exercitationis tum maxime stilo nostrum illud quod erat augere, quantumcunque erat. Atque ut multa omittam in hoc spatio et in his post aedilitatem annis, et praetor primus et incredibili populari voluntate consul sum factus. Nam cum propter adsiduitatem in causis et industriam tum propter exquisitius
Abbreviated transcription (Latin):
Cum que sturam nos. consulatum
coita: aedilitatẽ peter& hortensius.
Interim me quaestorem siciliensis
excepit ãnus cotta ex consulatu
est profectus in galliam princeps
& erat & habebatur hortensius.
Cum autem anno post ex sicilia me
recepissem iam uidebat᷑ illud in me
quicquid ess& esse perfectum &
habere maturitatem quandam
suam. Nimis multa uideor de me
ipse praesertim: sed omni huic
sermoni propositum est non ut
ingeniũ & eloquentiam meam
ꝑspicias: unde longe absum. sed
ut laborẽ & industriam. Cum igitꝰ
essem in plurimis causis & in princi¬
pibus patronis quinquenniũ fere
uersatus: tum in patrocinio siciliesi
maxume in certamen ueni desi¬
gnatus edilis cum designato consule
hortensio. Sed quoniam omnis hic
sermo noster non solum enumera¬
uonẽ oratoriam: uerumetiam pre¬
cepta quaedam desiderat. quid tãꝗͣ
notandum & animaduertendum
sit in hortensio breuiter lic& dicere.
Nam is post consulatũ eredo quodui¬

Expanded text:
cum quaesturam nos, consulatum cum quaesturam nos, consulatum Cotta, aedilitatem peteret Hortensius. Interim me quaestorem Siciliensis excepit annus, Cotta ex consulatu est profectus in Galliam, princeps et erat et habebatur Hortensius. Cum autem anno post ex Sicilia me recepissem, iam videbatur illud in me, quicquid esset, esse perfectum et habere maturitatem quandam suam. Nimis multa videor de me, ipse praesertim; sed omni huic sermoni propositum est non ut ingenium et eloquentiam meam perspicias, unde longe absum, sed ut laborem et industriam. cum igitur essem in plurimis causis et in principibus patronis quinquennium fere versatus, tum in patrocinio Siciliensi maximum in certamen veni designatus aedilis cum designato consule Hortensio. sed quoniam omnis hic sermo noster non solum enumerationem oratorum verum etiam praecepta quaedam desiderat, quid tamquam notandum et animadvertendum sit in Hortensio breviter licet dicere. nam is post consulatum—credo quod vi
Abbreviated transcription (Latin):
ercer&. Ita recepi me biennio pose
non modo exercitatior: sed prope
mutatus. nam & contento numia
uocis reciderat & quasi referuerat
oratio: lateribusq uires & corporis
mediocris habitus accesserat. Duo
tum excellebant oratores qui me
imitandi. cupiditate incitarent.
Corta & hortensius quorum alter re¬
nussus & lenis &. propriis uerbis cõ¬
prehendens solute & facile sentẽtiã
alter ornatus acer & non talis qualẽ
tu cum brute iam deflorescentem
cognoiusti: sed uerboꝵ & actionis ge¬
nere commonor. Itaq cum hortẽsio
mihi magis arbitrabar remesse qđ
& dicendi ardore eram propior &
aetate conumchor. Et enim iuderã
in isdem causis ut pro. MI. canuleio
pro.cN. Dolobella consulari. Cum
cotta princeps adhibitus essa prio¬
reftamen agere partis horte nst̃e
acrem enim oratorẽ incensum &
agentem & cauoꝵ conoirsus ho¬
minum foriq strepitus desiderat
unum igitur annum cum rediisse¬
mus ex asia: causas nobilis egimus.

Expanded text:
erceret. Ita recepi me biennio post erceret. Ita recepi me biennio post non modo exercitatior sed prope mutatus. Nam et contentio nimia vocis resederat et quasi deferverat oratio lateribusque vires et corpori mediocris habitus accesserat. duo tum excellebant oratores qui me imitandi cupiditate incitarent, Cotta et Hortensius; quorum alter remissus et lenis et propriis verbis comprendens solute et facile sententiam, alter ornatus, acer et non talis qualem tu eum, Brute, iam deflorescentem cognovisti, sed verborum et actionis genere commotior. Itaque cum Hortensio mihi magis arbitrabar rem esse, quod et dicendi ardore eram propior et aetate coniunctior. Etenim videram in isdem causis, ut pro M. Canuleio, pro Cn. Dolabella consulari, cum Cotta princeps adhibitus esset, priores tamen agere partis Hortensium. Acrem enim oratorem, et incensum et agentem et canorum concursus hominum forique strepitus desiderat. vnum igitur annum, cum redissemus ex Asia, causas nobilis egimus,