comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
barbã. et crura peccantiũ radit. Ier echiel intypo for¬
nicantis ierłm. tondet cesariem suam: ut quicqͥd in ca
absq sensu. et uita ẽ auferatur. Ciprianus uir eloquẽ¬
tia pollens. & martyrio. firmmiano narrante mordet᷑.
cur aduersus demetrianũ scribens. testimoniis usus
sit propħarũ et apłorũ. que ficta ille & cõmentati¬
tia ẽe dicebat: & ñ potius philosophorũ ac poetarũ
quorũ auctoritati. ut ethinicus concrahtre ñ poterat.
Scripserunt contra nos. celsus atq porphirius. Pri¬
ori origenes. alt̾i methodius. eusebus. & apollinaris
fortissime responderunt. Quorũ origenes octo sctip¬
diderunt. Lege eos. et inuenies nos cõparatione eorum
imꝑitissimos: et post tanti temporis ociũ. uix quasi ꝑ
somntũ qd̾ pueri didicimus recordari. In lianuis augus¬
tus.uii. libros in expeditione parthica. aduersũ. xp̃m
euomuit: et iuxta fabulas poetarũ suo se ense: i. lace¬

Expanded text:
barbam et crura peccantium radit; Ezechiel in typo forbarbam et crura peccantium radit; Ezechiel in typo fornicantis Hierusalem tondet caesariem suam, ut, quidquid in ea absque sensu et uita est, auferatur. Cyprianus, uir et eloquentia pollens et martyrio, Firmiano narrante mordetur, cur aduersus Demetrianum scribens testimoniis usus sit prophetarum et apostolorum, quae ille ficta et commenticia esse ducebat, et non potius philosophorum ac poetarum, quorum auctoritati ut ethnicus contra ire non poterat. scripserunt contra nos Celsus atque Porphyrius: priori Origenes, alteri Methodius, Eusebius et Apollinaris fortissime responderunt. quorum Origenes octo scripa uolumina condiderunt. lege eos et inuenies nos conparatione eorum inperitissimos et post tanti temporis otium uix quasi per somnum, quod pueri didicimus, recordari. Iulianus Augustus septem libros in expeditione Parthica aduersum Christum euomuit et iuxta fabulas poetarum suo se ense lace
Abbreviated transcription (Latin):
cerat eñi a uero dauid. extorquere de manib hostiũ
gladiũ: et golie suꝑbissimi caput. proprio mucrone
trũcare. Legerat in deuterononnio. dñi uoce preceptũ
mulieris captiue radendũ caput. suꝑcilia. om̃s pilos.
et ungues corporis amputandos. et sic eam habendam in
conuigio. Quid gͦ mirũ. si et ego sapientiã secularem.
ꝓpt̾ eloquii uenustatẽ. & menbrorũ pulchritudinẽ.
de ancilla atq captiua ifrłitẽ facere cupio: et sic qͥc¬
quid ẽ inea mortitũ. ydolatrie uoluptatis. erroris libi¬
dimĩ. uel precido. uelrado & mixtus purissimo corpo¬
ri. uernaculos exea gen̾o dño sabaoth. Labor ms̃ in
familia xp̃i proficit. Stuprũ inalienã. auget nu¬
merũ ꝯscruorũ. Oscẽ accepit uxorẽ fornicariã filiã deba-¬
laim idẽ dulcedinũ: et nascitur ei demeretrice filiꝰ
ierrahel. qui uocat᷑ semen dei. Isaias. nouacula acuta.

Expanded text:
cerat enim a uero Dauid extorquere de manibus hostium cerat enim a uero Dauid extorquere de manibus hostium gladium et Goliae superbissimi caput proprio mucrone truncare. legerat in Deuteronomio domini uoce praeceptum, mulieris captiuae radendum caput, supercilia, omnes pilos et ungues corporis amputandos et sic eam habendam in coniugio. quid ergo, mirum, si et ego sapientiam saecularem propter eloquii uenustatem et membrorum pulchritudinem de ancilla atque captiua Israhelitin facere cupio, si, quidquid in ea mortuum est idolatriae, uoluptatis, erroris, libidinum, uel praecido uel rado et mixtus purissimo corpori uernaculos ex ea genero domino sabaoth? labor meus in familiam Christi proficit, stuprum in alienam auget numerum conseruorum. Osee accipit uxorem filiam Debelaim, id est dulcedinum, et nascitur ei de meretrice filius Iezrahel, qui uocatur \'semen dei\'; Isaias nouacula acuta
Abbreviated transcription (Latin):
monet᷑. ut intelligamis sermones prudentie. uersu¬
tias q q u̾boꝵ. parabolas. et obscurũ sermonẽ. dicta
sapientiũ & enigmata que proprie da dialeticoꝵ.
et philosophorũ sunt. S et paulus apłs epimenidiᷤ¬
poete abusus uersiculo ẽ. scribens ad tytũ: cretenses
semꝑ mendaces. male bestie. uentris pigri. Cuiꝰ hero¬
ici emistitiũ. postea callimachus usurpauit. Nec
mirũ si apud latinos. metrũ ñ seruet ad uerbũ ex¬
pressa translatio: cũ omerus eadẽ lingua. uersus in
prosam uix cohercat. Inalia quoq epła menandri
ponit senariũ: corrũpunt mores bonos cõfabulatio¬
nes pessime. Et apud athenienses inmartis curia dis¬
putans. aratũ testẽ uocat. ipsius eñi et genus sumꝰ:
uersus heroici. Ac ne parũ hoc ẽet. ductor xp̃iam exer¬
citus & orator inuictus. pre xp̃o causam agens etiã inscͥp¬
tionẽ fortuitã arte torquet inargumentũ fidi. Didi¬

Expanded text:
monet, ut intellegamus sermones prudentiae uersumonet, ut intellegamus sermones prudentiae uersutiasque uerborum, parabolas et obscurum sermonem, dicta sapientium et enigmata, quae proprie dialecticorum et philosophorum sunt. spoetae abusus uersiculo est, scribens ad Tytum: "Cretenses semper mendaces, malae bestiae, uentres pigri. cuius heroici hemistichium postea Callimachus usurpauit. nec mirum, si apud Latinos metrum non seruet ad uerbum expressa translatio, cum Homerus eadem lingua uersus in prosam uix cohaereat. in alia quoque epistula Menandri ponit senarium: corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae. et apud Athenienses in Martis curia disputans Aratum testem uocat: ipsius enim et genus sumus,uersus heroici. ac ne parum hoc esset, ductor Christiani exercitus et orator inuictus pro Christo tausam agens etiam inscriptionem fortuitam arae retorquet in argumentum fidei. didi
Abbreviated transcription (Latin):
urbis rome
ebesiũ nr̃m tuis monitis pro¬
fecisse. ñ tam epła tua quã ipsiꝰ
plenitudine didicimnꝰ. et mi¬
rũ in modũ plus correptus
placuit. quã errans leserat.
Certauerunt inter se indul¬
genta parentis. et filii pietas:
dũ alt̾ pretitorũ ñ memunt:
alt̃ infuturũ quoq offitia pollicet᷑. Unde & mutuo
nobis tibiq gaudendũ est: quia nos filiũ recepimus:
tu discipłm cõprobasti. Qd̃ aut̃ queris in calce epłe
cur in opusculis nr̃is scłatiũ litt̾arum inttrdũ pona¬
mis exempla. et candorẽ eccłie ethncorũ sbrdib poi¬
luamus.: breuit̃ responsũ habeto. Nũ quamhoc que¬
reres nisi te cotũ tullius possideret: Si scriptura scãs
legers intpretes earũ omisso uulcatio etuolue:
Quis eñ nesciat. et inmoyse. ac propħarũ uolu¬
minib. quedã assũpta degentiliũ libris. et salomo¬
nẽ philosophis tyri. et proposuisse ñ nulla. & ali¬
qua respondisse: Inde & ĩexordio prouerbiorũ cõ¬

Expanded text:
URBIS ROMAE. Sebesium nostrum tuis monitis profecisse non tam epistula tua quam ipsius paenitudine didicimus. et mirum in modum plus correctus placuit, quam errans laeserat. certauerunt inter se indulgentia parentis et filii pietas, dum alter praeteritorum non meminit, alter in futurum quoque officia pollicetur. unde et mutuo nobis tibique gaudendum est, quia nos filium recepimus, tu discipulum conprobasti. Quod autem quaeris in calce epistulae, cur in opusculis nostris saecularium litterarum interdum ponamus exempla et candorem ecclesiae ethnicorum sordibus polluamus, breuiter responsum habeto: numquam hoc quaereres, nisi te totum Tullius possideret, si scripturas sanctas legeres, si interpretes earum omisso Uolcatio euolueres. quis enim nesciat et in Moysi ac prophetarum uoluminibus quaedam adsumpta de gentilium libris et Salomonem philosophis Tyri et proposuisse nonnulla et aliqua respondisse? unde in exordio Prouerbiorum com
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Rapit oyc. fructus magis. quã manꝰ int̾pretati
sunt:cũ rapitu yc. mantis quoq dicant᷑. quod
inhebreo ponitur.criffacri. et sim machꝰ. quintaq
editio tͣnstulerunt manuũ tuarũ. ut ambiguita¬
tẽ prioris sermonis effugerent. Cũ hec furtuil ut
aiunt oꝑis adlucubratiũculã uelox notarii ma¬
mus me dictante sigraret & plura dic̃e cogitarẽ
iamferme. iiͣi. noctis hora excesserat. et repen¬
te stimulis quibdã dolentis stomachi suscita¬
tus. inorationẽ proripui: ut saltẽ reliquo hora¬
rũ spatio. subrepente somnofrustͣretur ĩfirmitas.

Expanded text:
 fructus; magis quam manus interpretati sint; cum καρποὶ, manus quoque dicantur: quod in Hebraeo ponitur CHAPHACH. Et Symmachus, Quintaque Editio transtulerunt, manuum tuarum, ut ambiguitatem prioris sermonis effugerent. 6. Cum haec furtivis, ut aiunt, operis ad lucubratiunculam velox notarii manus me dictante signaret, et plura dicere cogitarem, jam ferme quarta noctis hora excesserat, et repente stimulis quibusdam dolentis stomachi suscitatus, in orationem prorupi, ut saltem reliquo horarum spatio, subrepente somno, frustraretur infirmitas.
Abbreviated transcription (Latin):
atq conflatile ephod.⁊ theraphim deinceps noĩa¬
rũ. disce c̾e ñ eadẽ. Siquidẽ post matris idolũ.
qd̃ ar sculptile atq conflatile. fecit micha ephod
et theraphim. sicut exconsequentib cõprobatur:
& responderunt qͥnq uiri qui abierant consid̾are
tetrã. & dixerunt ad fr̃s suos. Ecce nostis qu ẽ in
domib istis ephod. & theraphi et sculptile & confla¬
tile. Et post multa. que inmedio p̃t̾misisti. Ꝙ as¬
cendert̃ inqͥt qͥnq turi. & irruert̃ illuc. et sũ p¬
sert̃ sculptile et ꝯflatile. ephod & theraphim:
sexcenti uiri qͥ cincti erant uasis bellicis ingres¬
si st̃ domũ miche. ⁊ sũpsert̃ sculptile ⁊ cõflatile ephod

Expanded text:
atque conflatile, ephod et teraphim deinceps nominaatque conflatile, ephod et teraphim deinceps nominari, disce esse non eadem, siquidem post matris idolum. quod dicitur sculptile atque conflatile, fecit l\'licha ephod et teraphim, sicut ex consequentibus adprobatur: et responderunt quinque uiri, qui abierant considerare terram, et dixerunt ad fratres suos: ecce nostis, quia est in domibus istis ephod et teraphim et sculptile et conflatile. et post multa, quae in medio praetermisisti: et ascenderunt, inquit, quinque uiri et inruerunt illuc et sumpserunt sculptile atque conflatile et ephod et teraphim. et sexcenti uiri, qui cincti erant uasis bellicis, ingressi sunt domum Micha et sumpserunt sculptile atque conflatile et ephod
Abbreviated transcription (Latin):
sua. Et renuntiatũ est saul.quia uenit cauid
insiceila lbiq cũ regis aduentus. & ciuitatis
timeret᷑ obsidio. dixit dauid ad abiathar. Defer
ephod añi. hec st̃ que de regnorũ libro excerpta
ꝓponens. ad uolum̃ iudicũ transcendisti. inqͦ
micha demonte ephraim scribitur. mille cen¬
tũ argenti siclos. matͥ qͦs illa uouerat reddidisse.
eamq sculptile inde fecisse & conflatile. et addis
hec post modũ uocari ephod. et therapħi. cũ utiq
si zona sit. aut uestim̃ti genus. scultile atq con¬
flatile eeͣ non possit. Agnosco ertorẽ om̃iũ pene
latinorũ putantiũ ephod ⁊theraphim que postta
nominantur. dehoc argento qd̾ micha matri dede¬
rat fuisse conflatã cũ scriptura sic referat. Et acce¬
pit mat̃ eiꝰhaud dubiũ qͥn miche arg̃tũ et dedit illud
manũ umiꝰ defiliis suis. et factusest insacerdotẽ.
Siaut̃ putas ea que suꝑiꝰ appellata st̃ sculptile

Expanded text:
sua. etrenuntia- i tum est Saul. quia uenit Dauid sua. etrenuntia- i tum est Saul. quia uenit Dauid in Ceila. ubi cum regis aduentus et ciuitatis timeretur obsidio, dixit Dauid ad Abiathar: \' defer ephod domini. haec sunt, quae de Regnorum libro excerpta proponens ad uolumen Iudicum transcendisti, in quo Micha de monte Ephraim scribitur mille centum argenti siclos matri, quos illa uouerat, reddidisse eamque sculptile inde fecisse atque conflatile. et addis haec post modicum uocari ephod et teraphim, cum utique, si zona sit aut uestimenti genus, sculptile atque conflatile esse non possit. agnosco errorem paene omnium Latinorum putantium ephod et teraphim, quae postea nominantur, de hoc argento, quod Micha matri dederat, fuisse conflatum, cum scriptura sic referat: et accepit mater eius — haud dubium, quin Michae — argentum et dedit illud manum unius de filiis suis et factus est ei in sacerdotem. si autem putas ea, quae superius appellata sunt sculptile
Abbreviated transcription (Latin):
exõib tribub istł. mͥ insacerdotiũ ut ascend̾e̾nt
ad altare meũ. et adolerent michi incensũ et por¬
tarent ephod. Totũ libri ordinẽ. ꝓsecutuᷤ etiam
de illo loco exempla sũpsisti. inqͦ doech idumeuᷤᷤ
iusfi regis int̾fecit sacerdotes. & conu̾sus inqͥt
scriptura doech sẏrus. mortificauit ipse sacerdo¬
auiro usq ad mulierẽ. ab infante usq ad nutrien¬
tẽ. & uitulũ. et asinũ. et ouẽ inore gladii: et sal¬
uatus est unꝰ filius achimelech. filii achitob. et
nom̃ eiꝰ abiatar. et sugit post dauid. Nonme te¬
neo. qͥn problematis ordinẽ responsione p̃ueni¬
am. Ubihoc ñ legimꝰ et om̃s portantes ephod
bat. hoc quare ita dixi̾m insequentib disces. Iud̃
quoq qd̾ sequit᷑ addidisti et factũ est cũ fugẽt¬
abiathar filiꝰ achimelech ad dauid. & ipse cũ da¬
uid insiceila:. descendit. hñs ephoth inmanu¬

Expanded text:
ex omnibus tribubus Israhel mihi in sacerdotium, ut ascenderent ex omnibus tribubus Israhel mihi in sacerdotium, ut ascenderent ad altare meum et incenderent incensum et portarent ephod. totum libri ordinem persecuta etiam de illo loco\' exemplar sumpsisti. in quo Doec Idumaeus iussu regis interfecit sacerdotes: et conuersus, inquit scriptura, Doec Syrus mortificauit ipse sacerdoa uiro usque ad mulierem. ab infante usque ad nutrientem et uitulum et asinum et ouem in ore gladii. et saluatus est unus filius Achimelech, filii Achitob, et nomen ei Abiathar et ! fugiit post Dauid. Non me teneo, quin- problematis ordinem responsione praeueniam, ubi nunc legimus: et omnes portabad. hoc quare ita dixerim, in sequentibus disces. illud quoque, quod, sequitur, addidisti: et factum est, cum fugiretAbiathar, filiusAchimelechadDauid etipse cumDauid inCei- i la descendit habens ephod in manu
Abbreviated transcription (Latin):
Qia si eloquentiã querimꝰ. demosttnes eligendꝰ
aut tulliꝰ ẽ: si sacram̃ta diuina nr̃i codices. qͥ de
hebreo inlatinũ. ñ bene resonant. ꝑuidendi.
Infronte epłe tue posueras. qͥd sibi uelit. qd̾ in
regnorũ libro. pͥmo scͥptũ est. et samuel puer serui¬
ebat ante conspectũ dm̃. cinctus ephothbar. et di¬
ploide habebat pusiliã. quã fecerat ei mat̾ sua: et
afferebat de dieb indies cũ ascendet cũ iuro suo
adsacrificare sacrisitiũ dierũ. Itaq queris qͥd
sit ephothbar quofuturus ꝓpħa p̃cingit᷑ utrũ¬
nezona anut quidã putant turibulũ uelgenꝰ
aliqd uestim̃ti sit: et si uesti c̃ qͦmͦ eacingit᷑. et pꝰ
ipsũ ephod quare adiungitat ei bar. Inseqtĩẽ¬
tib quoq legisse te dicis ubi uenit hõ dłi ad he¬
u. et dicit ei. Hec dicit añs. Manifeste ostendi
me. domui patͥs tui cũ ȩẽt int̾ra egypti seruien¬
tes indomo pharaonis. & elegi domũ patͥs tui.

Expanded text:
quia, si eloquentiam quaerimus, Demosthenes legendus quia, si eloquentiam quaerimus, Demosthenes legendus aut Tullius est, si sacramenta diuina, nostri codices, qui de Hebraeo in Latinum non bene resonant, peruidendi. In fronte epistulae tuae posueras, quid sibi uelit, quod in Regnorum libro primo scriptum est: et Samuhel puer seruiebat ante conspectum domini cinctus ephod bad et diploidam habebat pusillam, quam fecerat ei mater sua et afferebat ei de diebus in dies, cum ascenderet cum uiro suo ad sacrificare sacrificium dierum. itaque quaeris, quid sit ephod bad, quo futurus propheta praecingitur, utrumne zona an, ut quidam putant, turabulum uel genus aliquod uestimenti sit. et si uestis, quomodo ea cingitur? et post ipsum ephod quare adiungitur ei bad? in sequentibus quoque legisse te scribis, ubi uenit homo dei ad Heli et dicit ej: haec dicit dominus: manifeste ostendi me ad domum patris tui, cum essent in terra Aegypti seruientes in domo Pharaonis, et elegi domum patris tui
Abbreviated transcription (Latin):
pistolare offitiũ est. de re fa¬
miliari aude cotidiana comiisa¬
tione aliqͥd scͥbere: & qͦdãmͦ ab sen¬
tes inter sep̃sentes fieri: dũ mutuo
qͥd aut uelint. aut gestũ sit nun¬
tiant. Licet int̾dũ ꝯfabulatioi̾s tue tale conui¬
uiũ. doctrine quoq sale condiat᷑. Uerũ tu totꝰ
intractatib occuparis nichil mͥ scribis nisi qd̾
me torqueatꝰ et scripturas legere cõpellis. Demq
famosissima questione proposita. postulasti. ut quid
sentitẽ statim rescriberẽ: quasi uͦ phariscorum
teneam cathedrã. ut quotienscũq de uerbis he¬
braicis iurgiũ est. ego arbit̃ et litis sequester ex poᷤᷤ¬
car. Honst̃ suaues epłe. q̃ ñ & pldceant. et redole¬
ant: quas ñ condit apitiꝰ: in quib nichil dema¬
gistrorũ huiꝰ tẽporis susfumat. S q uiator et ĩ¬
ter nuntius sermonis nr̃i redire festinat. re gr̃ã¬
dẽ cełius dico quã debeo: licet descripturis sc̃is
disputandis. ñ tam necessaria sint u̾ba. quã sensꝰ.

Expanded text:
pistolare officium est de re familiari aut de cotidiana conuersatione aliquid scribere et quodammodo absentes inter se praesentes fieri, dum mutuo, quid aut uelint aut gestum sit, nuntiant, licet interdum confabulationis tale conuiuium doctrinae quoque sale condiatur. uerum tute in tractatibus occuparis, nihil mihi scribis, nisi quod me torqueat et scripturas legere conpellat. denique heri famosissima quaestione proposita postulasti, ut, quid sentirem, statim rescriberem; quasi uero pharisaeorum teneam cathedram, ut, quotienscumque de uerbis Hebraicis iurgium est, ego arbiter et litis sequester exposcar. non sunt suaues epulae, quae non et placentam redoleant, quas non condit Apicius, in quibus nihil de magistrorum huius temporis iure suffumat. sed quia uector et internuntius sermonis nostri redire festinat, rem grandem celerius dicto, quam debeo, licet de scripturis sanctis disputanti non tam necessaria sint uerba quam sensus,
Abbreviated transcription (Latin):
intestimoniũ ñ credentiũ. licet tu argute p̃caue¬
ris ñ posse apłos sub nomine excussorũ intelli¬
gi. cũ aliud sit excutientiũ aliud excussorum:
quia excutientes sint. qͥ excutiant. excussi uero
abaliis excutiant᷑ & incongruũ c̃e excussos apł̃oᷤᷤ
acciꝑe. qͥ magis excutientes debuerint appellati.
Qͥd gͥ faciam: Tantũ uirũ. et suis tẽporib disser¬
tissimũ rep̃hend̾e ñ audeo. qͥ & confessionis sue
merito & uite industria. et eloquentie claritate.

Expanded text:
in testimonium non credentium, licet tu argute praecauein testimonium non credentium, licet tu argute praecaueris non posse apostolos sub nomine excussorum intellegi, cum aliud sit excutientium, aliud excussorum. quia excutientes sint, qui excutiant, excussi uero ab aliis excutiantur, et incongruum esse excussos apostolos accipi, qui magis excutientes debuerint appellari. quid igitur faciam? tantum uirum et suis temporibus disertissimum reprehendere non audeo, qui et confessionis suae merito et uit
Abbreviated transcription (Latin):
tercio decimo psalmo scriptũ. est.lxx. quoq idola
transtulerunt. Nam in eoloco ubi legimꝰ idolagen¬
tiũ argentũ & aurũ. oꝑa manuũ hominũ. inhebreo
hubet᷑. acas eeai. qd aquila int̾pretat᷑ elaboratio¬
nes corũ. Unde cũ ita se habeat ueritas. frustra qͥ¬
dã doloris panẽ aut hereticorũ intelligunt sacͣ¬
m̃ta. aut uite istius miserabilis. et erũnose int̾¬
p̃tant᷑ laborẽ. apud quã insudore faciei comedimꝰ
panẽ nr̃m. int̾q spinas et tribulos breuis uite
alim̃ta nascunt᷑. Iulud quoq de eodẽ psalmo int̾¬
rogare dignata es. qͥsint filii excussorit. Miror de
inhylarii cõm̃tatiis ñ legisse. excussorũ filios cre¬
dentiũ popłos int̾pretari: qd̾ uidelicet apłos il¬
io nomine putauerit apellatos. quib in euãgłiis
sit preceptũ. inquancũq ciuitatẽ introierint.
et ñ fuerint recepti. excutere puluerẽ pedũ suoꝵ.

Expanded text:
tertio decimo psalmo scriptum Septuaginta quoque \'idola\' tertio decimo psalmo scriptum Septuaginta quoque \'idola\' transtulerunt. nam in eo loco, ubi legimus: idola gentium argentum et aurum, opera manuum hominum, in Hebraeo habet \'asabeem\', quod Aquila interpretatsr elaborationes eorum . unde, cum ita se ueritas habeat, frustra quidam doloris panem aut hereticorum intellegunt sacramenta aut uitae istius miserabilis et aerumnosae interpretantur laborem, apud quam in sudore faciei comedimus panem nostrum interque spinas et tribulos breuis uitae alimenta nascuntur. Illud quoque de eodem psalmo interrogare dignata es, qui sint filii excussorum. miror te in Hilarii commentariis non legisse excussorum filios credentium populos interpretari, quod uidelicet apostolos illo nomine putauerit appellatos, quibus in euangeliis sit praeceptum, in quamcumque ciuitatem introierint et non fuerint recepti, excutere puluerem pedum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
usq memoriã ñ duraret. Hoc ido̾. ut q mͥ de eo¬
de psalmo ꝓposusti. qͥ eẽt panis doloris. in eo qd̃
dicitur. inuanũ uobis est ante lucẽ surgere sur¬
gite postquã seditis qͥ manducatis panẽ doloris.
ostenderẽ me. de origenis cõmentariis qͥd sense¬
rit ñ habere. Unde ad hebreũ recurrens. inueni¬
editio & theodotion. qui inceteris cũ .lxx. trans¬
latorib fecit panẽ ydolorũ sexta. Haantic. id est
erroris. Nec mirandũ de aquila si.atioritnala
ta. ꝓidolis ponat. cũ oꝑa manuũ hominis sunit. et
propħice popłs arguat᷑ adtẽplũ diluculo frustra
confurg̾e. & post quietẽ ad scũariũ festinare: cum
idola di honore uenerent᷑. scđm qd̾ et ez echiel scͥp¬
sit. inipso tẽplo sacrificare idolis sacerdotes. Ut
aũt plemꝰ adducaris ꝓdolore inhebreo idola posi¬
tã hoc ipsũ uerbũ hoc c̃. a cabirc. etiã incentesimo

Expanded text:
usque memoriam non durarit. hoc ideo, ut, quia mihi de eousque memoriam non durarit. hoc ideo, ut, quia mihi de eodem psalmo proposuisti, qui esset \'panis doloris\' in eo, quod dicitur: in uanum uobis est ante lucem surgere, surgere, postquam sederitis, qui manducatis panem doloris, ostenderem me de Origenis commentariis, quid senserit, non habere. Unde ad Hebraeum recurrens inuenieditio et Theodotion, qui in caeteris cum LXX translatoribus facit, panem idolorum. Sexta, πλάνης, id est erroris. Nec mirandum est de Aquila, si διαπονήματν, pro idolis ponat, cum opera manuum hominis sint, et prophetice populus arguatur ad templum diluculo frustra consurgere, et post quietem ad sanctuarium festinare cum idola Dei honore venerentur, secundum quod Ezechiel scsit in ipso templo sacrificare idolis sacerdotes. ut autem plenius adducaris pro \'dolore\' in Hebraeo idola posita, hoc ipsum uerbum, hoc est \'aasabim\', etiam in centesimo
Abbreviated transcription (Latin):
aeerat. & unũ humilit̾ renuebat̾. nobis utrũq
de ẽ q et qd pueri plausibile habueramꝰ amisi¬
mus. nec scientiã quã uolebamꝰ consecuti sumus
iuxta isopi canis fabulam. dũ magna sectamur
ad marcellam
eatus pamphilus martyr cuiꝰ uitã
eusebitis cesariensis ep̃c. trib fer¬
me uoluminib explicauit. cũ
demetriũ faleriũ episistͣtũ insa¬
cre bibliothece studio uellet eqͣre.
imaginesq ingeniorũ que uera
sunt & et̾na monim̃ta. toto orbe ꝑquireret: tunc
uel maxime origenis libros impensius ꝑsecutus.
cesariensi eccłie dedicauit: quã ex parte corrup¬
tam acatiꝰ de hinc. & eurouis eiusdẽ eccłie sacer¬
dotes. inm̃branis instaurare conati ft̃. Hic cũ
phe litte tractatũ. exeo qd̾ ñ iscͥpsit. confeffus ẽ
non reꝑtũ. ñ quo talis tantꝰq uir ad amantiũ di¬
cunꝰ aliqͥd p̃terierit s negligẽtia posteroꝵ ad nr̃a

Expanded text:
deerat, et unum humiliter renuebat. Nobis utrumque deerat, et unum humiliter renuebat. Nobis utrumque deest, quia et quod pueri plausibile habueramus, amisimus; nec scientiam quam volebamus, consecuti sumus, juxta Aesopici canis fabulam, dum magna sectamur, AD MARCELLAM. Beatus Pamphilus martyr, cuius uitam Eusebius Caesa. riensis episcopus tribus ferme uoluminibus explicauit, cum Demetrium Phalereum et Pisistratum in sacrae bibliothecae studio uellet aequare imaginesque ingeniorum, quae uera sunt et aeterna monumenta, toto orbe perquireret, tunc uel maxime Origenis libros inpensius persecutus Caesariensi ecclesiae dedicauit, quam ex parte corruptam Acacius, dehinc Euzoius, eiusdem ecclesiae sacerdotes, in membranis instaurare conati sunt. hic cum PHE litterae Tractatum, ex eo quod non inscripsit, confessus est non repertum. Non quod talis tantusque vir Adamantium dicimus aliquid praeterierit, sed quod negligentia posterorum ad nostram
Abbreviated transcription (Latin):
in exodo.cet̾isq locis uͥ describuntur uestes plu¬
maria arte contexte. opus thirubin. idẽ uari¬
ũ atq depictũ factũ e̾e describit᷑. Ita tñ ut uaũ
tera scribunt᷑. animalia magis. quã opera
significant. luxta hunc gͥ sensũ. et micha cum
ueste sacerdotali cet̾a qtioq que ad sacerdotale
ꝑtinent ornam̃tũ. ꝑtheraphim fecisse monstra¬
tur. Quẽ uellẽ nc̃ tibi omnẽ habitũ sacerdotis
ex pon̾e: et ꝑsingłas uestiũ species diuina osten¬
dere sacram̃ta. Uerũ ꝙ in hoc ipso breuitatem
epłe excessimꝰ. & iosephꝰ ac filo doctissimi iudeorũ.
multiq de nr̃is idlatissime ꝓsecuti st̃. uiua ut
teste. fine iudice. infida aure moriat᷑. Mat̾ com¬
munis. si ualet gaudeo: et ut ualeat dñm p̃cor.
Nos ut scis hebreorũ lectione detenti. in latina
lingua rubiginẽ obduximꝰ. intantũ ut loquen¬
tib quoq nobis. stridor quidã ñ latinꝰ int̾stre¬
pat. Unde ignosce ariditati. Et si imꝑitus sũ in

Expanded text:
in Exodo ceterisque locis, ubi describuntur uestes plumaria arte contextae, \'opus cherubim\', id est \'uarium atque depictum\', factum esse describitur, ita tamen, ut uau ltera scribuntur, animalia magis quam opera significant. iuxta hunc igitur sensum et Micha cum ueste sacerdotali cetera quoque, quae ad sacerdotale tinent ornamentum, per teraphim fecisse monstratur. Quam uellem nunc tibi omnem habitum sacerdotis exponere et per singulas uestium species diuina ostendere sacramenta! uerum, Epistolae excessimus, et Josephus ac Philo viri doctissimi Judaeorum, multique de nostris id latissime persecut siunt, quorum, ut teste, sine judice in fida aure moriatur. Mater communis si valeat, gaudeo, et ut valeat, Dominum precor. Nos, ut scis, Hebraeorum lectione detenti, in Latina lingua rubiginem obduximus; in tantum, ut loquentibus quoque nobis stridor quidam non latinus interstrepat. Unde ignosce ariditati: et si imperitus sum s
Abbreviated transcription (Latin):
tur: & insimilitudinẽ sagutarũ manu dñi con¬
tineant᷑. Insequenti quoq psalmo. heliodorus
magis quã hylariꝰ nr̃ errauit: qui de eoloco in
quo scriptũ est labores fructuũ tuorũ mandu¬
cabis uaria opinatus asseruit magis stare sen¬
tentiã si scribatur fructus laborũ aliquẽ man
ens disputationẽ. tanta oꝑositate qd̾ uolebat intel¬
ligi usus est ꝑsuadendi. quanta semꝑ falsitas in¬
diget ut uera uideatur. cũ in hoc loco ñ .lxx. int̾¬

Expanded text:
tur et in similitudinem sagittarum manu domini contur et in similitudinem sagittarum manu domini contineantur. In sequenti quoque psalmo Heliodorus magis quam Hilarius noster errauit, qui de eo loco, in quo scriptum est: labores fructuum tuorum manducabis, uaria opinatus adseruit magis stare sententiam, si scribatur \'fructus laborum\' aliquem maens disputationem tanta operositate, quod uolebat intellegi, usus est persuadendi, quanta semper falsitas indiget, ut uera uideatur, cum in hoc loco non septuagint
Abbreviated transcription (Latin):
ipso. posuit me sicut sagitã electã. et inphatetra
sua abscondit me. Demq insequenti uersu excep¬
tis .lxx. qui alit̾ transtulerunt. et in hebreo & in
cunctis editionib ita repꝑi. Beatus uir qͥ im¬
pleuerit pharetrã suam exipsis. ut q meraphorã
semel sũpserat ex sagittis. et in pharetra quoq tr̃as¬
latio seruaretur. Excussos aut̃. & confuetudo ser¬
monis humani uegetos. et robustos. et expeditos
tũ est ex die illa. medii excussorũ faciebant opꝰ.
et medii eorũ habebant hastas. & scuta et arcus.
& thoracas: et pͥncipes post omnẽ domũ iuda
edificantiũ in muro. Ex quo animaduertimꝰ.
et inpresenti loco ꝓ adolescentib atq puberib
cussi apedũ excussione dicant᷑. Legi et cuiꝰdã li¬
brũ. et elegantẽ in eo sensũ repꝑi. excussos iudeoᷤ
dicia tẽplo alege & grã dñi. pro eoqd̾ est reꝓbos¬
⁊ eorũ ẽe filios apłos. qui exipsorũ semine ꝓcreen¬

Expanded text:
ipso: posuit me sicut sagittam electam et in pharetra ipso: posuit me sicut sagittam electam et in pharetra sua abscondit me. denique in sequenti uersu exceptis Septuaginta, qui aliter transtulerunt, et in Hebraeo et in cunctis editionibus ita repperi: beatus uir, qui repleuerit pharetram suam ex ipsis, ut, quia metaphoram semel sumpserat ex sagittis, et in pharetra quoque translatio seruaretur. cexcussos\' autem et consuetudo sermonis humani \'uegetos\' et \'robustos\' et \'expeditos\' tum est ex die illa, medii excussorum faciebant opus et medii eorum habebant hastas et scuta et arcus et thoracas et principes post omnem domum Iuda aedificantium in muro. ex quo animaduertimus et in praesenti loco pro adulescentibus atque puberibus cussi a pedum excussione dicantur. legi et cuiusdam librum et elegantem in \' eo sensum repperi, Cexcuss\' Iudaeos dici a templo et lege et gratia domini pro eo, quod est \'reprobos\': eorum esse filios apostolos, qui ex ipsorum semine procreen
Abbreviated transcription (Latin):
culpe ascribendũ ẽ. qͥ hebrei sermonis ignaruᷤ fuit.
Grecatũ quoq litt̾arũ quãdã aurã ceꝑat. s helio¬
dori prb̃i. qͦ uie familiarit̾ usus ea que intellig̾e̾
ñ poterat. quomͦ ab origene e̾ent dicta querebat:
Qin hoc psalmo cõmentariũ origenis inuenire
ñ potuit. opinionẽ magis insinuare suã quam
inscientiã uoluit confiteri. quã ilie sũptã claro
sermone disseruit. et alienũ errorẽ disertius
executus est. Restat gͥ ut rursũ ad fontẽ ser¬
monis recurramus hebrei:. et uideamus quomͦ
scriptũ sit. Ubi nos habemꝰ sicut filii excussorũ.
ibi minc legitur.cerronie. annaupio. qd aqͥla
int̾pretatus est. sicut filii pub̾tatũ. simmachus¬
et theodotion sicut filii iuuentutis: sexta. eron
manifestũ est. ad olescentie popłos. intelligi xp̃ia¬
nos: sc̃m illud exemplũ. qd̾ as scõs suo̾ ĩmodũ arcꝰ
ysagitarũ dicatur extendẽ ut in ꝓpħa ⁊acharia.
qm̃ extendite mͥ uida. ut arcũ: et saluator desemet

Expanded text:
e adscribendum est, qui Hebraei sermonis ignarus fuit, Graecarum quoque litterarum quandam aurulam ceperat, sed Heliodori presbyteri, quo ille familiariter usus ea, quae intellegere non poterat, quomodo ab Origene essent dicta, quaerebat. qui, quia in hoc psalmo commentarium Origenis inuenire non potuit, opinionem magis insinuare suam quam inscientiam uoluit confiteri, quam ille sumptam claro sermone disseruit et alienum errorem disertius exsecutus est. Restat igitur, ut rursum ad fontem sermonis recurramus Hebraei et uideamus, quomodo scriptum sit. ubi nos habemus siibi legitur, CHEN BNE ANNAURIM, quod Aquila interpretatus est, sicut filii pubertatum. Set Theodotion sic filii iuuentutis, sexta 7jxov»manifestum est adulescentiae populos intellegi Christianos secundum illud exemplum, quo deus sanctos suos in modum arcus et sagittarum dicatur extendere, ut in propheta Zacharia: quoniam extendi te mihi, Iuda, ut arcum, et saluator de semet
Abbreviated transcription (Latin):
quoq breuit̃ disserturũ. nec quisquã int̾im in¬
t̃pellator aduenit: scito theraphim ab aquila
morphomata. int̾pretari: qͣs noᷤ figas fiue figatioe̾s
possumꝰ dicere. Nam incoloco. qñ misit saul
nuntios. ut acciꝑent dautid. et respondert̃ uexari
illũ grauit̃. et misit rursũ dicens. afferte illũ in
lecto ad me. ut occidã illũ. et uenert̃ nuntiĩ. & ec
rũ pelle consutꝰ. qͥ intonsis pilis caput inuolu¬
ti inlectulo hominis mentiret᷑. Ut aut̃ utriꝰq
sermonis parit̾ explicẽ ueritatẽ.: in osee cõmi¬
nat᷑ d̾s se a popło fornicante. omnẽ grãm abla¬
turũ dicens. qr dieb multis sedebt̃ filii isrł.
sine rege. & pͥncipe. sine sacrificio. sine altari.
et sine sacerdotio. & manifestationib. Pro sacer¬
dotio& manifestationib. inhebreo ẽ sine ephod.
y sñ theraphĩsic̃ theodotion ⁊ sĩmacꝰ tnͣstulert̃. Ex qͦ ĩtelli

Expanded text:
quoque breviter disserturum: nec quisquam interim inquoque breviter disserturum: nec quisquam interim interpellator advenit: Scito Theraphim ab Aquila μορφώματα interpretari, quas nos figuras sive figurationes possumus dicere. Nam in eo loco, quando Saul misit nuntios, ut acciperent David: et responderunt, vexari illum graviter, misit rursum dicens: « Afferte illum in lecto ad me, ut occidam illum: et venerunt nuntii, et eccrum pelle consutus, qui intonsis pilis, caput involuti in lectulo hominis mentiretur. Ut autem utriusque sermonis veritatem pariter explicem, in Osee comminatur Deus, se a populo fornicante omnem gratiam ablaturum, dicens, quod « diebus multis sedebunt filii Israel sine Rege, et principe, sine sacrificio, sine altari, et sine sacerdotio, et manifestationibus » . Pro sacerdotio et manifestationibus, in Hebraeo est, sine Ephod, et sine Therap
Abbreviated transcription (Latin):
ice dr̃ ephod. cũ suꝑiꝰ paliũ significet. qd̾ tota sa¬
ceidotalis protegatur ambitio. Queras forsitan.
si ephod sacerdotale sit palliũ Quare inquibdã
neũ. ut oꝑiant᷑ carnis turpitudines. alũbis usq
adcrura eorũ. in hebreo prolino bath ponit᷑: qua
specie. uir quoq ilie. qͥ danieli monstrat᷑ indutꝰ
est. & extuli oculos meos. et uidi. & ecce uir unꝰ
uestitus bathdin: qd plurali numero uestes li¬
nee nuncupant᷑. Propt̾ea aut̃ et samuel. &.lxxx¬
u. uiri sacerdotes. ephod lineũ portasse referun¬
tur: Qm̃ sacerdos magnus solus habebat licenti¬
am ephod. ñ lineo uestiendi. uerũ ut scriptura
cõmemorat. auro iacincto. purpura. coccino. bis¬
soq contexto. cet̾i habebant ephod. ñ illa uari
etate distinctũ. & .xͦiͥi. lapidib ornatũ. quiĩ
humero utroq residebant. s lineũ et simplex.
et toto candore purissimũ. Uerũ quia supͣ pro¬
miserã. me si spatiũ dictandi fuisset. de theraphim

Expanded text:
ice dicitur ephod, \'superius pallium\' significet, quo tota sacerdotalis protegatur ambitio. Quaeras forsitan, si ephod sacerdotale sit pallium, quare in quibusdam neum, utoperianturcarnis turpitudines a lumbis usque ad crura eorum, in Hebraeo pro lineo \'bad\' ponitur. qua specie uir quoque ille, qui Dauihelo monstratur, indutus est: et extuli oculos meos et uidi; et ecce uir unus uestitus baddim, quo plurali numero \'usstes lineae\' nuncupantur. propterea autem et Samuhel ue uiri sacerdotes ephod lineum portasse referuntur, quoniam sacerdos magnus solus habebat licentiam ephod non lineo uestiendi, uerum, ut scriptura commemorat, auro, hyacintho, purpura, coccino byssoque contexto. ceteri habebant ephod, non illa uero uarietate distinctum et duodecim lapidibus ornatum, qui in humero utroque residebant, sed lineum et simplex et toto candore purissimum. Verum, quia supra promiseram me, si spatium d
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat uestim̃tũ. Deinde uingit᷑: & hi accipi¬
& byssũ: et facient suꝑhumerale. de bysso torta opꝰ
textile. uariũ. Et qͥd plura: Totus exodiliber.
hac uestiũ plenus est specie. Nam et infine
eiusdẽ uoluminis scribitur & fecit om̃is sapi¬
ens inoꝑib. stolas scõrũ. que sunt aaron sacerdo¬
tis: sicut precepit dñs moysi. Et fecert̃ suꝑ hu¬
merale de auro ⁊ iacincto et purpura. & cocco
& bysso retorta.S qr in exodo. hoc genus uesti¬
menti. p̃cipitur tantũ ut fiat & postea factum
refert᷑. ñ tñ eo aaron uestitꝰ ĩducit᷑: inlcuitico qͦ mͦ
sac̾dotalib uestim̃tis indutus fuerit. explicat᷑.
Ꝙ applicauit moyses aaron. et filios eiꝰ. & lauit
lẽ. siue sub tunicã. qua subt̃ uestitꝰ est. possumꝰ int̾¬
pretari. Et imposuit ei inqͥt suꝑhumerale: & c̃xit
eum scđm facturã suꝑhumeralis: et constrĩxit eã¬

Expanded text:
ueniat uestimentum. deinde iungitur: et hi accipiueniat uestimentum. deinde iungitur: et hi accipiet byssum et facient superhumerale de bysso torta, opus textile uarium. et quid plura? totus Exodi liber hac uestium plenus est specie. nam et in fine eiusdem uoluminis scribitur: et fecit omnis sapiens in operibus stolassanctorum, quaesuntAaronsacerdotis, sicut praecepit dominus Moysi. et fecerunt superhumerale de auro et hyacinth.o et purpura et coccino et bysso retorta. sed quia in Exodo hoc genus uestimenti praecipitur tantum, ut fiat, et postea factum refertur, non tamen eo Aaron uestitur, in Leuitico. quomodo sacerdotalibus uestimentis indutus fuerit, explicatur: etadplicauitMoyses Aaron et filios eius et lauit lem\' siue \'tunicam, qua subter uestitus est,> possumus interpretari — et inposuit ei, inquit, superbumerale et cinxit eum secundum facturamsuperhumeralisetconstrinxiteam
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ñ ꝙͣ nͥ ĩ sacdotio nõiet᷑. sã samuel qͥ illo cictꝰ refert
leuiteᷤ fuit: sacͥdotẽ nobe. hoc dignitatiᷤ suȩ insigne
si ẽ ad manũ tuam lancea aut gladiꝰ. qm̃ gladiũ
& uasa mea ñsustuli inmanu mea. Respondenꝰq
sacerdos dixit. Ecce gladiꝰ goliadħ alicigene quẽ¬
ꝑcussisti inualle therebinti. et hic inuolutus ẽ
uestim̃to. pꝰ ephod: insactatio utiq ephod conditũ
seruabatur. Hoc quoq qd̾ nc̃ posuimus. ubicũq¬
sculptile. & confiatile legitur. licet idolũ sit. tamen
ꝑerimẽ religio putabat᷑. aduenerationẽ eiꝰ sicut
ad cłĩ ministium ephod & theraphim insigne con¬
ficitut. Therapham qͥo st si spatiũ dicdandi fuł̃t
ꝓsequem᷑. nc̃ inter̃i de ephod ut cepimꝰ expli¬
candũ est. Incxodo uͥ moysi p̃cipit᷑. ut sacerdo¬
talia iubeat fieri uestimenta: post cet̾a legit᷑.
Et he stole quas facient. pectorale. suꝑ hume
rim. et cinctoriũ. Ubi aut̃ nos posuimꝰ suꝑ hu¬

Expanded text:
 sacerdotio nominetur. nam et Samuhel, qui illo cinctus refertur, leuites fuit et sacerdotes Nonbat hoc. dignitatis suae insigne si est ad manum tuam lancea aut gladius, quoniam gladium et uasa mea non sustuli in manu mea. respondensque sacerdos dixit: ecce gladius Goliath alienigenae, quempercussistiinualle terebinthi, et hic inuolutus est in uestimento post j ephod, in sacrario utique ephod conditum seruabatur. hoc quoque ipsum, quod nunc posuimus. \'sculptile et conflatiles, licet idolum sit, tamen, quia per errorem religio putabatur, ad uenerationem eius, sicut ad dei ministerium ephod et teraphim, insigne conficitur. Teraphim quid sit, si spatium dictandi fuerit, prosequemur. nunc interim de ephod, ut coepimus, explicandum est. in Exodo, ubi Moysi praecipitur, ut sacerdotalia iubeat fieri uestimenta, post cetera legitur: ethae stolae, quasfacient. pectorale et superhurim et cinctorium. ubi autem nos posuimus \'superhu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est ephod. Qd̃ quare alibi int̾pretari uoluerĩt.
et alibi non int̾pretatũ relinquerit ñ est meiui¬
dicii: cũ hoc ipsũ in plurib fecerint. ut que alii
alit̾. atq alit̾ expresserint: nouissime translatio
ne lassati. ipsa hebrea uerba posuerint. Aquila

Expanded text:
tum est ephod. quod quare alibi interpretari uoluerint et alibi ininterpretatum reliquerint, non est mei iudicii, cum hoc ipsum in pluribus fecerint, ut, quae alibi aliter atque aliter expresserant, nouissime translationis uarietate lassati ipsa Hebraica posuerint. Aquila
Abbreviated transcription (Latin):
riam estimes delictorũ. Rursũ crucifigens tibimet
ipsi filiũ dei. & ostentui habens: et ñlegens illud qd̾
sequitur. terra enĩ uenientẽ sepe suꝑ se bibens im¬
brẽ & generans herbam oportu nã illis aquib coli¬
tur. accipit benedictionẽ ad ñõ. proferens aut̃ spinaᷤ.
et tribulos. reproba ẽ & maledictioni proxima: cuiꝰ
consũmatio in combustionẽ. Ex plicit.¬

Expanded text:
riam aestimes delictorum rursum crucifigens tibimet riam aestimes delictorum rursum crucifigens tibimet ipsi filium dei et ostentui habens et non legens illis, quod sequitur: terra enim uenientem saepe super se bibens imbrem et generans herbam oportunam illis, a quibus colitur, accipiet tribulos, reproba est et maledicto proxima; cujus consummatio in combustionem . Confi
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ꝑ quosdam cuniculos. dũ illa tenetur. erumpiᷤ:
romã occultus ingrederis. Latitas int̾samnitas latroneᷤ.:
et ad primũ mariti nuntiũ. qd noutus tibi exalpibus
hannibal descendisset. nauigio te credis intuto. Tanta
fuge celeritas fuit: ut tempestatẽ terra duceres tutio¬
rem. Henisti ut cũq syriam:. inde te uelle hierosoli¬
mam transcendere. & seruiturũ dño polliceris. Qtus
ñ susciꝑeteũqͥ se futũ monachũ promittebat᷑. preser¬
tim ignorans tragedias tuas. ep̃i tui cõmendaticias. ad ce¬
teros sacerdotes epłas legens: At cu in felix transfigu¬
rabas de mangłm lucis: et minister sathane. ministrũ
iustitie simulabas. Sub uestitu ouiũ latebas lupus:
et post adultium hominis adult᷑. xp̃i ẽe cupiebas. Hec
idcirco dixi. ut totã tibi scenam oꝑum tuorũ quasi
ibreui pingere tabella. & gesta tua ante ocłos pone¬
rem:. ne misciam dñi nunianq clementiam. mate¬

Expanded text:
inde per quosdam cuniculos, dum ilia tenetur, erumpis, inde per quosdam cuniculos, dum ilia tenetur, erumpis, Romam occultus ingrederis, latitas inter Samnitas latrones et ad primum mariti nuntium, quod nouus tibi ex Alpibus Hannibal descendisset, nauigio te credis in tuto. tanta fugae celeritas fuit, ut tempestatem terra duceres tutiorem. uenis utcumque Syriam, inde te Hierosolymam uelle transcendere et seruiturum domino polliceris. quis non susciperet eum, qui se monachum promittebat, praesertim ignorans tragoedias tuas et episcopi tui commendaticias ad ceteros sacerdotes epistulas legens? at tu, infelix, transfigurabas te in angelum lucis et minister satanae ministrum iustitiae ministrum. sub uestitu ouium latebas lupus et post adulterium hominis adulter Christi esse cupiebas. Haec idcirco, ut totam tibi scaenam operum tuorum quasi in breui depingerem tabella et gesta tua ante oculos ponerem, ne misericordiam domini nimiamque clementiam mate
Abbreviated transcription (Latin):
putas qui stantẽ arcam dm̃ precipitare conatus es:
Quanto ep̃c qui te ordinauit probabilis ẽ.: tanto tu
amplius de testandus. qui talem hominẽ fefellisti. So¬
lemus mala domus nr̃e scire nouissimi: ac liberorum
& conuigũ uitia. uicinis canentib ignorare. Nouerat
te om̃is italia: uniuersi ante altare. xp̃istare ingemis¬
cebant: nec tu tam callidus eras. ut prudenter tua ui¬
tia celares. Sic estuabas. sic sudantẽ te & lascuuentem
huc atq illuc rapiebat uoluptas. ut quasi quosd̃a triũ¬
phos. paliãq uitiorũ de expletis libidinib subleuareᷤ.
Deniq intergladios barbari. et barbari maritii mariti
potẽtis ex cubiaᷤᷤ. ĩ pudiciciẽstamma te rapuit. son ti¬
iuisti in illa domo adult̾ium facere: inqua sine u¬
dice lesus uir: se poterat ulcisci. Duceris adhortulosad
suburbana ꝑtraheris. tamlibere & insane te agis. ut
absente marito. uxorẽ te putas habere ñ ad ulteram

Expanded text:
putas, qui stantem aream domini praecipitare conatus es ? putas, qui stantem aream domini praecipitare conatus es ? quanto episcopus, qui te ordinauit, probabilis est, tanto tu amplius detestandus, qui talem hominem fefellisti. solemus mala domus nostrae scire nouissimi ac liberorum et coniugum uitia uicinis cantantibus ignorare. nouerat te omnis Italia, uniuersi ante altare Christi stare ingemescebant. nec tu tam callidus eras, ut prudenter tua uitia celares. sic exaestuabas, sic subantem te et lasciuientem huc atque illuc rapiebat uoluptas, ut quasi quosdam triumphos palmamque uitiorum de expletis libidinibus subleuares. Denique inter gladios barbari et barbari mariti et mariti potentis excubias inpudicitiae flamma te rapuit. non timuisti in illa domo adulterium facere, in qua sine iudice laesus uir se poterat ulcisci. duceris ad hortulos, ad suburbana pertraheris, tam libere et insane agis, ut absente marito uxorem te putes habere, non adulteram.
Abbreviated transcription (Latin):
am indieb eius. S forte blandiris tibi:. qd̾ atali ep̃o
diaconus ordinatus es. lam &e suꝑius dixi. nec patrem
profilio. nec filiũ pro patre puniri. Anima enĩ que
peccauerit. ipsa morietur. Et samuel habuit filios. qui
recesserunt atimore di. et abiert̃ post auaritiã & iniqͥ¬
tatẽ. & heli sacerdos sc̃s fuit. s habuit filios. qui ut in
hebreorum uoluminib legimus. fornicabant᷑ cũ mu¬
lierib intabernacło di: et insimilitudinẽ tici impu¬
tabernaculi ipse subuersus est. et ꝓpt uitia saccidotũ
cłi scuariũ destitutũ est: quamquã & ipse helydũ est
nimium lenis. infilios. offendit d̾m̾. tantũq ht̃ te
ep̃i tui iustitia liberare: ut timendũ sit. ne propter te
de solio suo corruens pereat insanabilis. Ora leuites.
arcamdñi. quã portare ipse debuerat. quasi ruentem
sustentare uoluit. et ꝑcussus est. Quid dete futurũ

Expanded text:
amindiebuseius. Sed forte blandiris tibi, quod a tali episcopo amindiebuseius. Sed forte blandiris tibi, quod a tali episcopo diaconus ordinatus es. iam et supra dixi nec patrem pro filio nec filium pro parente puniri. anima enim, quae peccauerit, ipsa morietur. et Samuhel habuit filios, qui recesserunt a timore dei et abierunt post auaritiam et iniquitatem. etHeli sacerdos sanctus fuit, sed habuit filios, qui, ut in Hebraeorum uolumine legimus, fornicabantur cum mulieribus in tabernaculo dei et in similitudinem tui inpucus . tabernaculi ipse subuersus est et propter uitia sacerdotum dei sanctuarium destitutum. quamquam et ipse Heli, dum est nimium lenis in filios, offendit deum; tantumque abest te episcopi tui iustitia liberari, ut timendum sit, ne propter te de solio suo corruens ὀπισθοτόνω̩ pereat insanabili. si Ozas leuites arcam domini, quam portare ipse debuerat, quasi ruentem sustentare uoluit et percussus est, quid de te futurum
Abbreviated transcription (Latin):
asperget te ysopo. et mundaberis. lauabit te et suꝑ
niue dealbaberis. Quid incuruus terre heres et to¬
tus in ceno laces: Iua quã .x. et uiii. annis satha¬
nas uinxetat:. post quam a saluatore curata est.
celũ erecta suspexit. Qd̃ ad cam dictũ est. tibi dictũ
puta: peccasti quiesce. quid longius recedis afacie di:
et habitas interra naid̾: Quid totus insalo fluctuaᷤᷤ:
nec statius supra petr̃a ped̾e tuũ: Caue ne te finces
cũ madianitide fornicantẽ. stro hasta configat. Quid
plus quã chamar uirginẽ fr̃ et consanguineus pol¬
liustiuersus inabsalon occidere eũ cupis. qui te re
bellantẽ plangit et mortuũ. Clamat contra te sanguiᷤᷤ
nabuthe. & uinea hie trael. hoc ẽ seminis diquã
inhortũ uoluptatũ. et lascune holera conuertisti dig¬
nam dete ultionẽ reposcunt. Mutitur tibi helyas :¬
cormenta et interitũ nuntians. Incuruare & sacco

Expanded text:
asperget te hyssopo, et mundaberis: lavabit te, et super asperget te hyssopo, et mundaberis: lavabit te, et super nivem dealbaberis. Quid incurvus terrae haeres, et totus in coeno jaces? Illa quam decem et octo annis Satanas vinxerat, postquam a Salvatore curata est, coelum erecta suspexit. Quod ad Cain dictum est, tibi dictum puta, Peccasti, quiesce : Quid longius recedis a-facie Dei, et habitas in terra Naid? Quid totus in salo fluctuas, nec statuis supra petram pedem tuum? 1093 Cave ne te Phinees cum Madianitide fornicantem seiromaste configat. Quid postquam Thamar uirginem frater et consanguineus polluisti, uersus in Abessalom occidere cupis eum, qui te et rebellantem plangit et mortuum? clamat contra te sanguis Nabuthae et uinea Hiezrahel, hoc est \'seminis dei\', quam in hortum uoluptatum et lasciuiae holera conuertisti; dignam de te ultionem reposcunt. mittitur tibi Helias tormenta et interitum nuntians: incuruare et sacco
Abbreviated transcription (Latin):
mosus. Intellige te nudũ. conscissũ. sordidũ. mẽdi¬
cantem. Hunquã sera est penitentia. Quamuis de
hierosolimis descenderis. et in itinere uulneratꝰ sis:
inde & samaritanus impositũ iumento. curandũ
ad stabulum referet. S⁊ simoetuuᷤᷤiaceaᷤᷤ ĩ sepulchro:
tamen & fetentẽ dñs suscitabit. Imitare saltẽ cecos il¬
los ꝓpt̾ quos saluator dimittens domũ suam. et he¬
reditatẽ suam. hierico uenit: & sedentib intenebris.
et inumbra mortis. lux orta ẽ cis. Qui post quã pre¬
t̾ire dnm̃ cognouissent. ceperunt clamare dicentes:
fili dauid miserere miserere nr̃i. Pot̾is et tu uidere
si clames. si accictus abeo. sordida uestimenta proici¬
as. Citmconuersus ingemueris. tc̃ saluus eris: et tũc̃
scies ubi fueris. Tangat modice cicatrices tuas: ꝑtrac¬
tet luminũ quondã tuorũ uestigia. Licet abutero
sic genitus sis. et indelictis conceperit te mit̃ tua:

Expanded text:
monsus; intellege te nudum, conscissum, sordidum, mendimonsus; intellege te nudum, conscissum, sordidum, mendicantem. numquam est sera paenitcntia. quamuis de Hierosolymis descenderis et non in itinere uulneratus — unde et Samaritanus inpositum iumento curandumque ad stabulum referat —, sed mortuus iaceas in sepulchro, tamen et faetentem dominus suscitauit. imitare saltem caecos illos, propter quos saluator dimittens domum suam et hereditatem suam Hiericum uenit sedentibusque in tenebris et in umbra mortis lux orta est. qui, postquam praeterire dominum cognouissent, coepFili David, miserere nostri. Poteris et tu videre, si clames; si accitus ab eo, sordida vestimenta projicias. Cum conversus ingemueris, tunc salvus eris, et tunc scies ubi fueris . Tangat modo cicatrices tuas, pertractet luminum quondam tuorum vestigia. Licet ab utero sic genitus sis, et in delictis conceperit te mater tua,