comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui sequũt᷑ spm̃ suũ ꝙ nichil uidẽt:
quasi uulpes indeserto ꝓphȩ tui ifrł
erant. Itaq dñs in monte beatitu¬
dines solumͦ ꝓboꝵ. in campo uͦ etiã
ue descͥbit reꝑboꝵ: qͥa rudes ad huc
auditores minis necesse ẽ ac t̾rorib
ad bona cõpelli: ꝑfectos autẽ satis ẽ
p̃miis inuitare. Sel uob̾ dico qͥ audi¬
tis. diligite inimicos uros. benefa¬
cite his qͥocleit uos. Quia dixerat
supͣ qͥd ab mimicis pati possũt: nc̃ qͣ¬
lit̾ ipsi eiscłe immicis agere debeant
ostendit. Multi aũ plitãt sufficẽ
uitutib. ñ odisse mimicos: ceterũ dili.¬
ge̾ plus p̃cipi quã humana natura pa
os dauid planxit mimicos. Neq enĩ
dñs impossibilia: s ꝑfecta iuberet. Non
deficientes gͦ dũ tempꝰ ẽ oꝑem᷑ bonũ
ad om̃s: maxime aũ ad domesticos
fidei. B enedicite maledicentib uob̾.
orate ꝓ calũpniantib uobis. Et hec se
suiq similes egisse testat᷑ apłs qui ait.
Maleclicim᷑. s benedicimꝰ. Blasphemam̃:

Expanded text:
qui sequuntur spiritum suum, et nihil vident. Quasi vulpes in deserto, prophetae tui Israel erant . Itaque Dominus in monte beatitudines solummodo proborum, in campo vero etiam vae describit reproborum. Quia rudes adhuc auditores minis necesse est, ac territoribus ad bona compelli, perfectos autem sat est praemiis invitari. Sed vobis dico, qui auditis: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos. Quia dixerat supra quid ab inimicis pati possint, nunc qualiter ipsi cum eisdem inimicis agere debeant ostendit. Multi autem putant sufficere virtutibus non odisse inimicos, caeterum diligere plus praecipi, quam humana natura os David planxit inimicos . Neque enim Dominus impossibilia, sed perfecta juberet: Non deficientes ergo dum tempus est, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei . Benedicite maledicentibus vobis, orate pro calumniantibus vobis. Et haec se, suique similes, egisse testatur Apostolus qui ait: Maledicimur, et benedicimus; blasphemamur,
Abbreviated transcription (Latin):
pectoris dnĩci recubitor. epłam de d̾i
& ꝓximi dilectione consũmans. ñ
uspiã mimicos monuerit eẽ diligen¬
dos: s absolute dixerit. qͥa si diligamꝰ
inuicẽ d̾s in nobis manet: & caritas
dĩ in nob̾ ꝑfecta est. Qd si quẽ mouet.
sciat eũ ñ de mnimicoꝵ amore tacuis¬
se. s ꝙ illos frũm noĩe cõp̃hencdisse.
fr̃m qͦq amoris intiutu diligi & ꝓ
eis p̃cepisse orari. scilicet ut ñ semꝑ
inimci remaneat̃. s resipiscant a
cdiaboli laqueis: nob̾q germano fę¬
dere socient᷑. Nec durũ uideat᷑. qͦo
ñdũ credentes ꝓpt̾ spem ta nĩ cre¬
dendi fres appellari posse dicimꝰ
nã ide ioħes eos etiã filios cdlĩ uocita¬
re legit᷑. Quia iħc inqͥt moritiitꝰ erat

Expanded text:
pectoris dominici recubitor Epistolam de Dei pectoris dominici recubitor Epistolam de Dei et proximi dilectione consummans, non uspiam inimicos monuerit esse diligendos, sed absolute dixerit: Quia si diligamus invicem, Deus in nobis manet, et charitas Dei in nobis perfecta est . Quod si quem movet, sciat eum non de inimicorum amore tacuisse, sed et illos fratrum nomine comprehendisse, fratremque amoris intuitu diligi, et pro eis praecepisse orari, scilicet ut non semper inimici remaneant, sed resipiscant a diaboli laqueis, nobisque germano foedere socientur. Nec durum videatur quod nondum credentes, propter spem tamen credendi fratres appellari posse dicimus. Nam idem Joannes eos etiam filios Dei vocitare legitur: Quia Jesus, inquit, moriturus erat
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ hoiẽs & uos facite illis similit̃. Qͥa
karitas patiens ẽ benigna ẽ: ñ tantũ
iniurias mimici fortissime suffert:
s amici qͦq grãm benignissime p̃ue¬
nit. Nam redamare amantẽ cunctos
natura docuit: ñ amantẽ uͦ benefici¬
is ad amorẽ coge̾. xp̃i solũ cloct᷑na ꝑfec¬
tos instituit: qͥcũ nos pͥores ꝓut nob̾
fieri uelimꝰ aliis facẽ iuiberet: mox
eundẽ sensũ latiꝰ astruendo firmauit
dicens. Et si diligitis eos qͥ uos dilig̃t.
q̃ uob̃ ẽ gr̃a  Nã & peccatores diligen¬
tes se diligunt: & cet̾a. Si etiã peccato¬
res publicani & ethnci. erga dilectoreᷤ
suoᷤᷤ nat᷑a duce norunt eẽ benefici: qͣn¬
tũ uos inqͥt. qͥb ut gradꝰ ꝓfessioĩs eximur.
ita cura necẽẽ sit uirtutis uberior. latio¬
ri ᷤ sinu dilectioĩs amplecti debetiᷤᷤ etiã ñ
b̾n facientib sͥ. b̾n faciunt. amicis
fęnerant᷑. ñ mͦ ꝑfectã ñ habẽ caritatẽ:
uerũ peccatorib eqͥ ꝑari testat᷑. ille

Expanded text:
vobis homines, et vos facite illis similiter. Quia charitas patiens est, benigna est , non tantum injurias inimici fortissime suffert, sed amici quoque gratiam benignissime praenit. Nam redamare amantem, cunctos natura docuit; non amantem vero beneficiis ad amorem cogere Christi solum doctrina perfectos instituit; qui cum nos priores prout nobis fieri velimus aliis facere juberet , eumdem mox sensum latius astruendo firmavit, dicens: Et si diligitis eos qui vos diligunt, quae vobis est gratia? Nam et peccatores diligentes se diligunt, etc. Si etiam peccatores, publicani et ethnici, erga dilectores suos natura duce norunt esse benefici, quantum vos inquit quibus ut gradus professionis eximior, ita cura necesse est sit virtutis uberior, latiori sinu dilectionis amplecti debetis etiam non benefacientibus sibi benefaciunt, amicis fenerantur, non modo perfectam non habere charitatem, verum peccatoribus aequiparari testetur, ille
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ oppͥmẽ: Qͥd si postremo stuprũ petat:
S ne multa ꝑsequar q̃ st̃ innumerabilia:
id ꝓfecto dandũ ẽ. qͦdͦ nec tibi nec alteri
noceat: quãtũ sciri aut credi abhoĩe
potest. E cui iuste negaueris qd petit.
indicanda est ipsa iusticia: ut ñ eũ ina¬
nẽ dimittas. Ita om̃i petenti tẽ tribues
quãinis ñ semꝑ io qdͦ petit tribuas: ꝙ
aliqndo meliꝰ aliqͥd tribues: cũ peten¬
tẽ imusta correxeris Et qͥaufert q̃
tua sunt ne repetas. De ueste. domo.
fundo. ium̃to. & generalit̃ de om̃i pe¬
cunia dicit. utrũ aũ & de seruis acci¬
piendũ sit. magna questio est. Non
enim. xp̃ianũ oportet sic possidẽ seruũ
qͦmͦ equũ aut argentũ: quãquã fieri
possit ut maiore p̾cio ualeat equus
quã seruus: & multomagis a liqͥd aure¬
ũ ułargenteũ. S ille seruus si rectiꝰ &
honestiꝰ & ad dm̃ colendũ accõmoda

Expanded text:
tur opprimere? Quid si postremo stuprum petat? tur opprimere? Quid si postremo stuprum petat? Sed ne multa persequar, quae sunt innumerabilia, id profecto dandum est, quod nec tibi nec alteri noceat, quantum sciri aut credi ab homine potest. Et cui juste negaveris, quod petit, indicanda est ipsa justitia, ut non eum inanem dimittas. Ita omni petenti te tribues, quamvis non semper id quod petit, tribues. Et aliquando melius aliquid tribues, cum petentem injusta correxeris. Et qui aufert quae tua sunt, ne repetas. De veste, domo, fundo, jumento, et generaliter de omni pecunia dicit. Utrum autem de servis accipiendum sit, magna quaestio est. Non enim Christianum oportet sic possidere servum, quomodo equum aut argentum. Quanquam fieri possit, ut majore pretio valeat equus, quam servus, et multo magis aliquid aureum vel argenteum. Sed ille servus, si rectius et honestius, et ad Deum c
Abbreviated transcription (Latin):
mitas transeat. Qs gͦ dñs medicꝰ ani¬
marũ curandis proximis instrue¬
bat. qͥd eos aliud clocere poss. nͥ ut eoꝵ
quoꝵ saluti consulere uellent imbe¬
cillitates eqͦ animo tolerarent: Omĩs
namq imꝑbitas ex imbecillitate a¬
nimi uenit: qͥa nichil innocentiꝰ est
eo qui in uirtute ꝑfectꝰ est. Multi aũ
alterã maxilła ꝓbere nouert̃: diligẽ
uͦ illũ a quo feruint᷑ ignorãt. At uͦ ip¬
se dñs qui utiq p̃cepta q̃ docuit pͥm
impleuit. ꝑcutienti se in maxilła
ministͦ sacerdotis. ñ p̃buit alterã. s
insuꝑ dixit. Simale locutꝰ sũ testi¬
me cecdis: Non tam̃ icleo paratꝰ corcle
ꝓsalute om̃iũ: s etiã toto corpore
necessariis hoc imꝑatũ est: quanto
magis suꝑflua contẽpnẽ conuenit:
m̃i aũ petenti tetribue. Omĩ petenti
inquit ñ omĩa petenti: ut id des qoͦ
cdare honeste & iuste potes. Quid si
enĩ pecuniã petit: qͣ in nocentẽ cone¬

Expanded text:
mitas transeat. Quos ergo Dominus medicus animitas transeat. Quos ergo Dominus medicus animarum curandis proximis instruebat, quid eos aliud docere posset, nisi ut eorum, quorum saluti consulere vellent, imbecillitates aequo animo tolerarent? Omnis namque improbitas ex imbecillitate animi venit, quia nihil innocentius est eo qui in virtute perfectus est. Multi autem alteram maxillam praebere noverunt, diligere  illum a quo feriuntur ignorant. At vero ipse Dominus, qui utique praecepta quae docuit primus implevit, percutienti se in maxillam ministro sacerdotis non praebuit alteram; sed insuper dixit: Si male locutus sume caedis ? Non tamen ideo paratus corde pro salute omnium, sed etiam toto corpore  enim de necessariis hoc imperatum est, quanto magis superflua contemnere convenit. Omni autem petenti te, tribue. Omni petenti, inquit, non omnia petenti, ut id des quod dare honeste et juste potes. Quid si enim pecuniam petat, qua innocentem cone
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuidentiã fr̾nitatẽ oppungnado peccau̾at.
ꝓ his aĩi qui ñ ab ruperat᷑ amorẽ. s timo¬
re suecubuerat: orat ut eis ignoscatur.
Sic enĩ dicit. Alexander ęrariꝰ multa
mala mͥ ostendit. reddat illi dñs scđm
opera illiꝰ que ꝙ tu deuita: ualde enĩ
restitit nris sermonib. Deinde subiũ¬
git. ꝓ quib orat ita dicens. In pͥma mea
defensione nemo mͥ affuit.s. om̃s me de¬
reliquert̃: ñ illis imputet᷑. Ista differen¬
tia peccatoꝵ: iudam tradentẽa petro
negante distinguit. Et qui te ꝑcutit
in maxillam: p̃be illi ꝙ alterã. Non ait.
eũqui te ꝑcutit noli tu ꝑcutẽ. quãꝗͣ
hoc etiam magnũ p̃ceptũ sit: sed ait.
Para te adhuc ꝑcuti. Quod ad miscłiã
tũ diligt̃ tamꝗͣ filiis. uł qͥb libet di¬
lectissimis suis egrotantib seruuit̃.
uł paruulis uł freneticis. a quibus
multa sepe patiunt᷑. ¶ si eoꝵ salus id
exigat p̃bet̃ se etiam ut plura pati¬
ant᷑. donec uł etatis uł morbi infir¬

Expanded text:
dentiam, fraternitatem oppugnando peccaverat. Pro his autem qui non abruperant amorem, sed timore succubuerant, orat ut eis ignoscatur. Sic enim dicit: Alexander aerarius multa mala mihi ostendit, reddet illi Dominus secundum opera illius, quem et tu evita. Valde enim restitit nostris sermonibus. Deinde subjungit pro quibus orat, ita dicens: In prima mea defensione nemo mihi adfuit, sed omnes me dereliquerunt, non illis imputetur. Ista differentia peccatorum Judam tradentem a Petro negante distinguit. Si quis te percutit in maxillam, praebe et alteram. Non ait: Eum qui te percutit, noli tu percutere, quanquam hoc etiam magnum praeceptum sit, sed ait: Para te adhuc percuti. Quod ad misericortum diligunt tanquam filiis vel quibuslibet dilectissimis suis aegrotantibus serviunt, vel parvulis, vel phreneticis, a quibus multa saepe patiuntur, etsi eorum salus id exigat, praebent se etiam ut plura patiantur, donec vel aetatis, vel morbi infir
Abbreviated transcription (Latin):
torib orare nos iubeat. Quȩ solui
questio ñ potest. nͥ fattam eẽ aliqua
peccata in frĩb innnicoꝵ ꝑsecutiõe
grauiosa. fr̾attis aũ xpĩanos signifi¬
cari multis diuinarũ scͥpturarũ do¬
cum̃tis ꝓbari potest. Peccatũ aũ frĩs
ad moitẽ puto eẽ. cũ post agnitionẽ dĩ

Expanded text:
tris orare nos jubeat . Quae solvi quaestio non potest, nisi fateamur esse aliqua peccata in fratribus inimicorum persecutione graviora. Fratres autem Christianos significari, multis divinarum Scripturarum documentis probari potest. Peccatum ergo, fratres, ad mortem puto esse, cum post
Abbreviated transcription (Latin):
castigatis corpꝰ urm. & seruituti subi¬
citis. qͥm fame ꝙ siti u̾bo operã clatis
qͥa cȩlestiũ tẽ gaudioꝵ habebitis ub̃ta¬
te ꝑfrui. B eatiqͥ. nc̃ fletis: qͥa ridebitis.
nõ ontẽporaliũ dãpna cõmodoꝵ. s uirtu¬
Ntũ det̾m̃ta sp̃ualiũ qͥflent. ȩt̃na beati¬
si ut nos diligimꝰ. consequent̃ illiꝰ et
ꝓfectu nos gratulari. & defectu necesse
ẽ tribulari. Non solũ tͥbulari: uerũ ad
lacͥmas usq succendi. Sic enĩ samuel
& dauid peccatũ saulis ꝙ interitũ lu¬
gent. sic peccatͥcẽ dñs ipse fleuit suꝑ
ciuitatẽ. & mestis cõpassꝰ sororibus
lararũ quẽ diuina erat maiestate re¬
suscitaturꝰ. humana priꝰ miseratione
cleflebat: misticȩ significans eos qͥ pec¬
cati moite sopuit᷑. ut reuiuisce̾ q̃ant
a ꝓximis eẽ plangendos. Quod aũ nc̃
flentes risuros eẽ ꝓmittit. ñ puerilit̾
accipiendũ. s scͥpture more. risus noĩe
m̃tis exultatio. & affectꝰ qͥdã letior in¬

Expanded text:
strum, et servituti subjicitis, qui in fame et siti verbo operam datis, quia coelestium tunc gaudiorum habebitis ubertate perfrui. Beati qui nunc fletis, quia ridebitis. Non temporalium damna commodorum, sed virtutum detrimenta spiritalium qui flent, aeterna beatiere. Quem si ut nos diligimus, consequenter illius et profectu nos gratulari, et defectu necesse est tribulari; nec solum tribulari, verum ad lacrymas usque succendi. Sic enim Samuel et David peccatum Saulis et interitum lugent , sic peccatricem ipse Dominus flevit super civitatem , et, moestis compassus sororibus, Lazarum, quem divina erat majestate resuscitaturus, humana prius miseratione deflebat ; mystice significans eos qui peccati morte sopiuntur, ut reviviscere queant, a proximis esse plangendos. Quod autem nunc flentes risuros esse promittit, non pueriliter accipiendum, sed, Scripturae more, risus nomine mentis exsultatio et affectus quidam laetior in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa dñs ꝙ si uenientib ad se gentilib
misertꝰ sit. unde & puerũ centurionis
s c̃ananeȩ filiã approbata petentũ
fide curauit: ñ tam̃ eoꝵ ciuitates in¬
trasse reperit᷑.: ne uidelicet occasionẽ
quetele iudeis calũpniantib sugge¬
reret: s. ꝑfectã potiꝰ salutẽ gentiũ.
passionis ac resur rectionis suȩ tẽpore
reseruaret. qͦ ĩminente tẽpore gentili

Expanded text:
quia Dominus etsi venientibus ad se gentilibus quia Dominus etsi venientibus ad se gentilibus misertus sit, unde et puerum centurionis et Chananaeae filiam approbata petentium fide curavit, non tamen eorum civitates intrasse reperitur, ne videlicet occasionem querelae Judaeis calumniantibus suggereret, sed perfectam potius salutem gentium passionis et resurrectionis suae tempori reservaret. Quo imminen
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdẽ potestis. Apłi autẽ ipsi sccł̾m
matheũ qsi ꝑfectiores: & in monte ꝙ
aꝑto saluatoris ore docti eẽ narrant᷑.
in monte .xii. disciplõs elegit ẽ plu¬
p̃tmifsit. tẽ illũ habuisse sermonẽ
quẽ matħs int̾posuit: ꝙ lucas tacu¬
it hoc ẽ in monte: ac deincde cũ descẽ¬
disset in loco campestri habuisse al¬
terũ simiłẽ de qͦ matħs tacet. lucas
ñ tacet: ꝙutrũq sermonẽ eodẽ mͦ¬
& maritima ꝙ tẏri & sydonis. & ce¬
tera. Maritimã multitudinẽ. ñ
a ꝑximo mari galileȩ: neꝙ enĩ hoc
miraculi loco ponẽt.s: a mari magno
reor cẽ cognominatã: in qua etiam
tyrꝰ & sydon cõprehendi poterant.
Uerũ qͥa gentiũ ciuitates sut̃. uideis
qͥdẽ sorte clatȩ s ñ ab eis possessȩ eo qo
hostes ext̃minare neqͥrent: consulte
nõiatĩ ponunt᷑. ut quanta sit fama
uirttͦ saluatoris intimet᷑. quȩ exteraꝰ
etiã ad sanitatẽ doctrinãq capessen¬
diam ciuitates accersit. Ubi notandũ

Expanded text:
quidem potestis. Apostoli autem ipsi, secundum Matthaeum, quasi perfectiores, et in monte et aperto Salvatoris ore docti esse narranturin monte duodecim discipulos elegit, e plumisit, tunc illum habuisse sermonem quem Matthaeus interposuit, et Lucas tacuit, hoc est in monte; ac deinde cum descendisset, in loco campestri habuisse alterum similem, de quo Matthaeus tacet, Lucas non tacet: et utrumque sermonem eodem mo maritima, et Tyri et Sidonis, etc. Maritimam multitudinem non a proximo mari Galilaeae neque enim hoc miraculi loco poneret, sed a mari magno reor esse cognominatam, in qua etiam Tyrus et Sidon comprehendi poterant. Verum, quia gentium civitates sunt, Judaeis quidem sorte datae, sed non ab eis possessae, eo quod hostes exterminari nequirent, consulte nominatim ponuntur, ut quanta sit fama virtusque Salvatoris intimetur, quae exteras etiam ad sanitatem doctrinamque capessendam civitates accersiat. Ubi notandum
Abbreviated transcription (Latin):
noia duodecĩ apłoꝵ enumerare. neces¬
se haberet petrũ dicere: breuit᷑ in¬
nuere uoluit. qͦd ñ hoc ante uocaret᷑:¬
cc̃ s quãdo ioħes ipsa dñi ũba posuit:
intentos uidelicet reddens auditorẽ
Nam si hoc añ uocaret᷑: ñĩta uidetes mys¬
ceriũ petix. puitans eũ casu sic uocari:
ł ñ puidentia cłi. Ido uoluit eũ pͥus
aliud uocari: ut ex ipsa cõmutati
riace cephas: & inutraq lingua no¬
m̃ a petra diriuatũ ẽ. haut dubrũ
sic & symoni qͥ credebat in petrã cris¬
tũ. petri largitꝰ ẽ nom̃. Cuiꝰ alias al¬
ludens ȩthimologiȩ dixit. Cues pe¬
trꝰ s suꝑ hãc petrã edificabo ȩccłiã¬
meam iolent̃ gͦ quicdã latino uł
greco noĩ hebreã querentes ȩchimolo¬
giã. dicũt petrũ dissoluentẽ siue dis¬
calciantẽ. siue agnoscentẽ int̾p̃tari:
cũ & expositio loħis eugłiste cuiꝰ memi¬
niꝙ ipsa lingua hebrea q̃ ꝓ litterã om̃i
no ñ sonat. hebreũ hoc nom̃ ñ eẽtes¬

Expanded text:
nomina duodecim apostolorum enumerare et necesse haberet Petrum dicere, breuiter insinuare uoluit, quod non \'hoc ante uocareturtunc, sed quando Joannes ipsa Domini verba posuit, intentos videlicet reddens auditores. Nam si hoc ante vocaretur, non ita videres mysterium petrae, putans eum casu sic vocari, n providentia Dei. Ideo voluit eum prius aliud vocari, ut ex ipsa commutatioriace Cephas. Et in utraque lingua nomen a petra derivatum est: haud dubium sic et Simoni qui credebat in petram Christum, Petri largitus est nomen. Cujus alias alludens etymologiae dixit: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Eccgo quidam Latino vel Graeco nomini Hebraeam quaerentes etymologiam, dicunt Petrum dissolventem, sive discalciantem, vel agnoscentem interpretari: cum et expositio Joannis Evangelistae cujus memini, et ipsa lingua Hebraea, quae P litteram omnino non sonat, Hebraeum hoc nomen non esse tes
Abbreviated transcription (Latin):
terrestria. s ꝙ ipsa ꝑ dño suꝑ cȩlestla
paruipendens dicensq qͥd enĩ mͥ restat
in cȩlo & a te qͥd uolui suꝑterrã: mox
ubi spei suȩ fixiss anchoram subden¬
do manifestat. Michiaũ adherere clõ
bonũ ẽ.: ponẽ in dño do̾ spem meam.
Alio qͥn ñ nulli miserrima conditione
pauꝑtatis.& hic scli gaudiis ob inopi¬
ã rerũ. & ibi regno dĩ ob meritoꝵ ne¬
qͥtiã carent. Beati qͥ nunc esuritis.
qͥa saturabimini. Quid esurire beati
qͥd sitire debeant. matħs exponit. ui¬
delicet iusticiã. aꝑtissime nos institu¬
ens nũquã nos satis iusto ᷤᷤ estimare
debere s cotidianũ iusticiȩ semꝑ ama¬
re ĩmo ardere ꝓfectũ. Cuiꝰ ꝑfectã satu¬
ritatẽ ñ in hoc scło. s in futuro posse
ꝓuenire suꝑnoꝵ desiderio ps̃mista

Expanded text:
terrestria, sed et ipsa pro Domino supercoelestia terrestria, sed et ipsa pro Domino supercoelestia parvi pendens dicensque: Quid enim mihi restat in coelo, et a te quid volui super terram ? mox ubi spei suae fixisset anchoram, subdendo manifestat: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in Domino Deo spem meam. Alioquin nonnulli miserrima conditione paupertatis, et hic saeculi gaudiis ob inopiam rerum, et ibi regno Dei ob meritorum nequitiam carent. Beati qui nunc esuritis, quia saturabimini. Quid esurire beati, qui sitire debeant, Matthaeus exponit, videlicet justitiam, apertissime nos instituens nunquam nos satis justos aestimare debere, sed quotidianum justitiae semper amare, imo ardere profectum. Cujus perfectam saturitatem non in hoc saeculo, sed in futuro posse provenire supernorum desiderio P
Abbreviated transcription (Latin):
stros ad penetranda sũmȩ diuin itatis
archana nequeut̃: dnĩcȩ tam̃ in car¬
nationis sacram̃tis redimi. ꝙ sp̃c̃ scĩ pos¬
sut̃ ardore signari:.
t ipse eleuatis ocłis in discipłõs
suos dicebat. Beati pauꝑes. qͥa
urm̃ est regnũ dĩ Et si genera liter
om̃ib loqͥt᷑. specialiꝰ tam̃ ocłos saluator
heus ait. E cũ sediss accessert̃ ad eum
disciplĩ eiꝰ: aꝑiens os suũ docebat eos
dicens. beati pauꝑes spũ. Nam qͥb os
in monte sedens aꝑit ut magna sub¬
limit̃ audiant. in eos ocłõs stans in
campo dirigit: ut audita patent̃ in¬
telligant. Beati itaq pauꝑes. ñ utiq
omĩs s illi tantũmͦ qͥome p̃sentis scłi.
tam & si altũ uideat᷑ ꝓ nichilo culm̃¬
̃ ducut̃: qͥ merito regni cȩlestis ꝑhibent᷑
munẽ cligni qͥa delectationis humanȩ
ꝓbant᷑ cupiditate nudati: qualẽ se rex
dauid pauꝑiem sustinuisse declarans
ait. Ego uͦ egenꝰ ꝙ pauꝑ sũ. E alibi ñ mͦ

Expanded text:
 divinitatis arcana nequeunt, dominicae tamen incarnationis sacramentis redimi, et Spiritus sancti possunt ardore signari. t ipse, elevatis oculis in discipulos suos, dicebat: Beati pauperes, quia vestrum est regnum Dei. Etsi generaliter omnibus loquitur, specialius tamen oculos Salvator thaeus ait: Et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus, et aperiens os suum docebat eos, dicens: Beati pauperes spiritu . Nam quibus os in monte sedens aperit, ut magna sublimiter audiant, in eos oculos stans in campo dirigit, ut audita patenter intelligant. Beati itaque pauperes, non utique omnes, sed illi tantummodo qui omne praesentis saeculi, tametsi altum videatur, pro nihilo culmen ducunt. Qui merito regni coelestis perhibentur munere digni, quia delectationis humanae probantur cupiditate nudati. Qualem se rex David pauperiem sustinuisse declarans, ait: Ego vero egenus et pauper sum . Et alibi non modo
Abbreviated transcription (Latin):
tis q̃ dico: Ac si aliis uerbis ita dice̾̃t.
Quid folia rectȩ confessionis uos germi¬
nare iactatis: qͥ nullos oꝑis boni fructꝰ
ostenditis: Unde apls p̃ciosũ a uili
separaturꝰ. hoc ẽ bonũ thesaurũ a ma¬
lo. bonã arborẽ a mala. ꝑfectũ boni
magistri discipłm ab hypochrita. du

Expanded text:
tis quae dico? Ac si aliis verbis ita diceret: Quid folia rectae confessionis vos germinare jactatis, qui nullos operis boni fructus ostenditis? Unde Apostolus pretiosum a vili separaturus: hoc est, bonum thesaurum a malo, bonam arborem a mala, perfectum boni magistri discipulum ab hypocr
Abbreviated transcription (Latin):
oñe ñ odiũ s misccłia p̃cedat: ut siue
ad correctionẽ eiꝰ ꝓpt̃ quẽ acħ id
facimꝰ. siue ad ꝑũsionẽ ualuerit
nã incertꝰ est exitꝰ: nos tam̃ de sim¬
plicitate ocłi nr̃i securi simꝰ Si aũ
cogitantes nosmet ipsos inuene¬
rimꝰ in eo ẽẽ uitio in quo est ille
quẽ rep̃hendere parabamꝰ: non¬
rep̾hendamꝰ neq obiurgemus. s:
tantũ congemiscamꝰ ÷ & non illũ
ad obtemꝑandum nobis s parit̃
conandum inuitemꝰ. Raro gͦ &
magna necessitate obuirgationes
adhibendę sũt ita tam̃ ut etiã in
his ipsis ñ nob̾ s dõ ut seruiamꝰ inste¬
mꝰ: ipse ẽ enĩ finis. ut nichil duplici
corde faciamꝰ. auferentes trabem
simulationis. ut uideamꝰ eicẽ festu¬

Expanded text:
 odium, sed misericordia praecedat, ut sine ad correctionem eius propter quem id facimus, siue ad peruersionem ualuerit — nam incertus est exitus — nos tamen de simplicitate oculi nostri securi simus. si autem cogitantes nosmet ipsos inuenerimus in eo esse uitio, in quo est ille quem repreprehendamus neque objurgemus, sed tamen congemiscamus, et non illum ad obtemperandum nobis, sed ad pariter conandum invitemus. Raro ergo et magna necessitate objurgationes adhibendae sunt, ita tamen ut etiam in his ipsis non nobis, sed Deo, ut serviamus instemus; ipse enim est finis, ut nihil duplici corde faciamus, auferentes trabem simulationis, ut videamus ejicere festu
Abbreviated transcription (Latin):
leps dño tangente mundat᷑ ꝙ hic om¬
nis turba quȩ eũ tangt̾ potuit. sp̃c illiꝰ
uirtute sanat᷑. Cactꝰ gͦ saluatoris opꝰ
est salutis. Qũ tange est. fidelit᷑ in eũ
credẽ. A qͦ tangi ẽ. eiꝰ munẽ firmari.
Sunꝰqͥsq in suo sensu abundat. Turbȩ
quȩ delonge ad audiendũ confluut̃.
descendentis in campũ dnĩ curant᷑
attactu: discipli qͥ in minorib iam
sũt instituti. in montis cacumine ad
maiora ꝓuehunt᷑. e qͥb etiã eligunt᷑
qͥeũ transfiguratũ secreto in monte
speculant᷑: unꝰ p̃om̃ib quasi sublimi¬
oris sapĩȩ fonte debrianctꝰ magistri
recumbit in pectore. Raroq uspiam
sextinicta febrȩ libidinũ accensaꝙ sci¬
entiȩ luce. pedetẽptĩ quẽq ad culmen
subur uirtutũ. Nam ꝙ in ueteri tes¬
tam̃to moyses solꝰ cũ iosue montẽ dĩ
ascendens: ad regendũ ulilgꝰ in campo
donec redirent. aaron orcdinauit et
hur. Aaron qͥppe qͥ int̾pretat᷑ mons

Expanded text:
no tangente, mundatur ; et hic omnis turba quae eum tangere potuit spiritus illius virtute sanatur. Tactus ergo Salvatoris, opus est salutis, quem tangere est fideliter in eum credere. A quo tangi est ejus munere firmari. Sed unusquisque in suo sensu abundat. Turbae quae de longe ad audiendum confluunt, descendentis in campum Domini curantur attactu. Discipuli qui in minoribus jam sunt instituti, in montis cacumine ad majora provehuntur. E quibus etiam eliguntur, qui eum transfiguratum secreto in monte speculentur. Unus prae omnibus quasi sublimioris sapientiae fonte inebriandus, magistri recumbit in pectore. Raroque uspiamsed exstincta febre libidinum, accensaque scientiae luce, pedetentim quemque ad culmen subire virtutum. Nam et in Veteri Testamento Moyses solus cum Josue montem Dei ascendens; ad regendum vulgus in campo donec redirent, Aaron ordinavit et Hur. Aaron quippe qui interpretatur mons
Abbreviated transcription (Latin):
a discendo sunt uocati: ex quoꝵ mł¬
ticudine qs ipse uoluit elegit. Quos
& apłos noĩauit. Apli grece: Latine
missi dicunt᷑. Cuiꝰ sacram̃tũ nois. expo¬
p̃clicare eugłiũ. Et ipse dñs dicit. Si¬
cut misit me pat̾: ꝙ ego muto uos.
Qui bene duocdecĩ sũt electi: ut uides¬
licet mundi salutẽ quã ũbo p̃dica¬
rent: suo qͦq numero mysticȩ cõm̃¬
clarent. Ter enĩ quaterni: decꝰ dipõ¬
tẏpo ȩccłiȩ salomon dño tẽpłu con¬
deret. fecit & mare ȩneũ. in qͦ sacerdo¬
tes lauarent᷑: duocdecĩq illud boũ clus¬
nib imposuit: quoꝵ tres aqͥlonẽ tre
occidentẽ. tres meridiẽ. ꝙ tres aspice¬
bis quadrati plagas fide & confessio¬
ne scȩ̃ tͥnitatis eeñt a peccatoꝵ labe
purgaturi. S ymonẽ quẽ cognomi¬
nauit patrũ: Gandreã frem eiꝰ. Non
nc̃ pͥmũ symoni petͥ cognom̃ indi¬
dit. s longe aña frẽ andrea ad se ad

Expanded text:
a discendo sunt vocati, ex quorum mua discendo sunt vocati, ex quorum multitudine quos ipse voluit elegit. Quos et apostolos nominavit. Apostoli Graece, Latine missi dicuntur. Cujus sacramentum nomine expopraedicare evangelium . Et ipse Dominus dicit: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos . Qui bene duodecim sunt electi, ut videlicet mundi salutem quam verbo praedicarent, suo quoque numero mystice commendarent. Ter enim quaterni decas dispontypo Ecclesiae Salomon Domino templum conderettes lavarentur, duodecimque illud boum clunis imposuit, quorum tres aquilonem, tres occidentem, tres meridiem, et tres aspicebis quadrati plagas fide et confessione sanctae Trinitatis essent a peccatorum labe purgaturi. Simonem quem cognominavit Petrum, et Andream fratrem ejus. Non nunc primum Simoni Petri cognomen indidit,
Abbreviated transcription (Latin):
orat ascendit in montẽ. Est enĩ ora¬
tio quȩ peccatũ facit. S qͥ bene orat.
qͥdm̃ orando querit. hic a terrenis
ad suꝑiora ꝓgredies. uerticẽ curȩ sub¬
te sollicitꝰ obsecrat. ipse in infimis
iacens. uiles ad dm̃ p̃ces mittit. Orat
impetret. Nam & siomĩa pat̾ posu¬
erit in potestate filii. filiꝰ tñ ut for¬
mã hoĩs impleret. obsecrandu pa¬
ꝓmeis int̾uenire peccatis. Non gͦ
qͣsi infirmꝰ. s qͥa pius obsecrat. Uis
scire quã omia quȩ uelit possit:
¶ aduocatꝰ & iudex ẽ. In altero pietatiᷤᷤ
officiũ: in altero insigne ẽ potesta¬
tis Et erat ꝑnoctans in oratione
di. Forma tͥ p̃scͥbit᷑: quã debeas e¬
mulari. Quid enĩ te ꝓsalute tua fa¬
cere oportet: quãdo ꝓ te xp̃c in ora¬
cione ꝑnoctat: Quit te face̾ conue¬
nit. cũ uis aliqs officiũ pietatis ado
uocauit discipłõs suos: ꝙ elegit du¬
eũ credentes magisterio eiꝰ ad reg¬
nũ cȩloꝵ erudiebant᷑. Discipłi qͥppe

Expanded text:
orat ascendit in montem. Est enim oratio quae peccatum facit. Sed qui bene orat, qui Deum orando quaerit, hic a terrenis ad superiora progrediens, verticem curiae subte sollicitus obsecrat, ipse in infimis jacens, viles ad Deum preces mittit. Orat impetret. Nam et si omnia posuerit Pater in potestate Filii, Filius tamen ut formam hominis impleret, obsecrandum Papro meis intervenire peccatis. Non ergo quasi infirmus, sed quasi pius obsecrat. Vis scire quam omnia quae velit, possit? et advocatus, et judex est. In altero, pietatis officium; in altero, insigne est potestatis. Et erat pernoctans in oratione Dei. Forma tibi praescribitur quam debeas aemulari. Quid enim te pro salute tua facere oportet, quando pro te Christus in oratione pernoctat? Quid te facere convenit, cum vis aliquod officium pivocavit discipulos suos, et elegit dueum credentes magisterio ejus ad regnum coelorum erudiebantur. Discipuli quippe
Abbreviated transcription (Latin):
m t̾ra: Uigilate itaq oñn tp̃re: orantes.
ut digni habeamini fugere ista om̃ia
q̃ futura sũt. & stare ante filiũ hominsꝰ
Qui ante filiũ hominis stare. eiq iurta
apocalipsin ioħis die noctuq in tẽplo
eiꝰ seruire desiderat. nec ab en aspectib
in ignẽ ȩt̾̃nũ maledictꝰ abici: ñ solum
ab illecebris scsarib castigari. s & orare
& ugilare. & hoc ñ certis qͥb dã dieb
s. omĩi tp̃ñe facẽ debet. uieta qͦd psalmo
ait. Benedicã dñm in onũ tpre semꝑ
latis eiꝰ in ore meo. Sic nãq merebit᷑
habitare in domo dñi. & in scłm selĩ
laudare illũ Erat autẽ dieb docens
in tẽplo noctib uͦ exiens morabat᷑ in
monte qͥuocat᷑ oliueti. Et om̃is ppłs

Expanded text:
pore orantes, ut digni habeamini fugere ista omnia quae futura sunt, et stare ante filium hominis. Qui ante filium hominis stare, eique juxta Apocalypsim Joannis die noctuque in templo ejus servire desiderat, nec ab ejus aspectibus in ignem aeternum maledictus abjici: non solum ab illecebris saecularibus castigari sed et orare et vigilare, et hoc non certis quibusdam diebus sed omni tempore facere debet, juxta quod psalmus ait: Benedicam Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore meo . Sic namque merebitur habitare in domo Domini, in saeculum saeculi laudare illum. Erat autem diebus docens in templo, noctibus vero exiens morabatur in monte, qui vocatur Oliveti. Et omnis
Abbreviated transcription (Latin):
dies dñi. magnꝰ & manifest. Itẽ qͦoͦ
lucas ait. & in t̾ris pssura gentiũ:
ipsũ ẽẽ reor. qd antixp̃i tp̃ra descri¬
pꝰ confusione sonitꝰ maris & fluctuũ.
p̃co ẽ illius. qͦd int̾ cx̧tã mirabilia scłi.

Expanded text:
dies Domini magndies Domini magnLucas ait, et in terris pressura gentium, ipsum esse reor quod Antichristi tempora descriPrae confusione sonitus maris et fluctuum, praeco est illius, quod inter caetera mutabili
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in seqñtib intimat. appatente
& sic̃ in iohis apocalipsi legunꝰ ma-¬
re iam ñ erit: merito eodẽ incũ¬
bente iuditio. sonitꝰ maris ꝙ fluc¬
tuũ fundit᷑ t̾rarũ orb̾ p̃m̃tib se in¬
uicẽ colonis inficit᷑. maxia cȩli
luminaria ꝑcussis horrore nouo
radiis. turbatã fatiẽ uelãt. Et qͦmͦ
impulsȩ ad casĩ arbores fragoris mo¬
tꝯq sui p̃mittẽ solent inditia: sic timi¬
no appropinqͣnte qͣsi pauentia nutãt
ac tremunt elem̃ta. Eigo qͦd ait mat¬
heus sol obscurabit᷑. & luna ñ dabit
lum̃ suũ. & stellȩ cadent de gelo. ipsam
uditii p̃sentiã significat: qnͣdo ap¬
parente uere głã lucis. omĩa mũdi
luminaria tenebris umbrisq cõparã¬
tur. Quod uͦ dicit lucas. erũt sig¬
na in sole & luna & stellis: p̃cursores
uicini eiꝰdẽ iuditii qͣsi nũtios indicat
E qͥb ẽ & illud ꝓpħe. Sol conũtet᷑ in tene¬
bras. & luna in sangnẽ: anteꝗͣ ueniat

Expanded text:
at, apparente et sicut in Joannis Apocalypsi legimus, mare jam non erit, merito eodem incumbente judicio, sonitus maris et fluctuum confunditur, terrarum orbis prementibus se invicem colonis inficitur, maxima coeli luminaria percussis horrore novo radiis turbatam faciem velant. Et quomodo impulsae ad casum arbores fragoris motusque sui praemittere solent indicia, sic termino appropiante quasi paventia nutant ac tremunt elementa. Ergo quod ait Matthaeus: Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo , ipsam judicii praesentiam significat, qparente verae gloria lucis omnia mundi lumina tenebris umbrisque comparantur. Quod vero dicit Lucas, erunt signa in sole et luna et stellis, praecursores vicini ejusdem judicii quasi nuntios indicat. E quibus est illud prophetae, sol vertetur in tenebras et luna in sanguinem antequam veniat
Abbreviated transcription (Latin):
uenit uerꝯ pontifex qͥ sangͥne suo
purificaret credentes. nusꝗͣ ille est
pontifex pͥor. nec ullꝰ ei relictꝯ ẽ lo¬
cus. Altare fuit pͥus & sacͥfitia cele¬
brabant᷑. s ut uenit uerꝯ agns. qͥ
se ipsũ obtulit hostiã do̾. cũcta il¬
la uelut ꝓ tp̃re posita cessauerũt.

Expanded text:
venit verus pontifex, qui sanguine suo venit verus pontifex, qui sanguine suo purificaret credentes, nusquam est ille pontifex prior, nec ullus ei relictus est locus. Altare fuit prius, sacrificia celebrabantur, sed ut venit verus Agnus, qui se ipsum obtulit hostiam Deo, cuncta ill
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm cãpestri regione duiti hȩc
occulta
tegebat: hoc ẽ mimi
ꝑ ꝗ̃ recondita dudũ littẽ uelam̃to
eccliȩ sacram̃ta patescerent q̃ late¬
bant: paulatĩ iã destrui incipit illa
celestiũ occultatͥ umbra secretoꝵ.
Unde recte post oblationẽ iuiduȩ
pauꝑis. io ẽeccłiȩ ficdẽ dñi ore lauda¬
tam: euglista secut adiunxit.
t qͥbcłã dicentib de tẽplo quod
lapidib bonis. & donis exornatũ
ẽẽt. dixit. Hec q̃ uidetis urment di¬
esin qͥb ñ relinq̾tur lapis suꝑ lapi¬
dẽ qͥ ñ destruat᷑. Erat nãq pͥuis ietu
salem urbs illa magna. tegał: ubi
tẽpłu famosissimũ dõ fuerat ex¬
tructũ. Postea uͦ quã uerat ille qui
erat uerũ tẽpł dĩ. & celestis ierłm
cepit apire misteria: deleta ẽ illa tͣ¬
rena ubi celestis apparuit: & intẽplo
illo n remansit lapis suꝑ lapidẽ.
Erat pͥus pontifex sangͥne tauroꝵ
& hẏrcoꝵ purificans ppłm: s ex qͦ

Expanded text:
quae in campestri regione diutius haec quae in campestri regione diutius haec occulta tegebat. Hoc est, imm, per quam recondita dudum litterae velamento Ecclesiae sacramenta patescerent, labat paulatim, et destrui jam incipit illa coelestium occultatrix umbra secretorum. Unde recte post oblationem viduae pauperis, id est, Ecclesiae fidem Domini ore laudatam, Evangelista secutus adjunxit: Et quibusdam dicentibus de templo quod lapidibus bonis et donis exornatum esset dixit: Haec quae videtis, venient dies, in quibus non relinquetur lapis super lapidem, qui non destrusalem urbs illa magna regalis, ubi templum famosissimum Deo fuerat extructum, postea vero quam venit ille, qui erat verum templum Dei, et coelestis Hierusalem coepit aperire mysteria; deleta est illa terrena, ubi coelestis apparuit, et in templo illo non remansit lapis super lapidem. Erat prius pontifex sanguine taurorum, et hircorum, purificans populum: sed ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
ea rex: in argillosa t̃ra. Qui enĩ om̃ia
sua uasa ñ ductili s fusili oꝑe fecit.
prꝰ nimirũ ad similitudinẽ cuꝰq uasiᷤ
figm̃tũ luti formabat: necessari¬
ũ qͥdem donec opꝰ uasis expleret᷑.
uerũ pt̾ea ñ mͦ nullis usib aptũ: s
etiam ut ꝑfectio uasis appareret.
absq ulla dubietate frangendu.
Quasi gͦ forma de argilla cerimoniȩ
legales antecedũt: ut dona uerita¬
tis eugłicȩ qͣsi uasa de auricaleo suc
sibilis qͥ latebat ostendat᷑. Cinis
uitulȩ qͥ inqͥnatos scĩficabat tolla¬
tur: & crux xp̃i q̃ mundũ redimat
p̃cdicetur. In cũbente tẽpore qͦ mare
eneũ cui unda uiuificatricȩ euc̃¬
ti eccłam intraturi baptirentur:
qͦ colũpne legis gemine q̃ lilia
ꝑcapita ges tantes. xp̃o deuotarũ
ianuã hĩc inde firmẽt ouiũ: qͦ bis
qͥm luteres oꝑm nr̃oꝵ abluendis
hostũs parati. qͦ in numera deniq
uasoꝵ electionis milia ad montẽ
tẽpli cdeferant᷑. soluat᷑ argillosa t̾ra

Expanded text:
im omnia sua vasa non ductili, sed fusili opere fecit, prius nimirum ad similitudinem cujusque vasis figmentum luti formabat, necessarium quidem, donec opus vasis expleretur: verum postea non modo nullis usibus aptum, sed etiam ut profectio vasis appareret, absque ulla dubietate frangendum. Quasi ergo forma de argilla caeremoniae legales antecedunt, ut dona veritatis evangelicae quasi vasa de aurichalco succsibilis qui latebat ostendatur. Cinis vitulae qui inquinatos sanctificabat tollatur, et crux Christi quae mundum redimat, praedicetur. Incumbente tempore, quo mare aeneum, cujus unda vivificatrice cuncti Ecclesiam intraturi baptizentur, quo columnae legis geminae, quae lilia pro capite gestantes, Christo devotarum januam hinc inde firment ovium, quo bis quini lateres operum nostrorum abluendis hostiis parati quo innumera denique vasorum electionis millia ad montem templi deferantur, solvitur argillosa terra,
Abbreviated transcription (Latin):
laqueuis eñi suꝑueniet in om̃s: qͥ sedent
suꝑ fatiem om̃is terrȩ. O stultã psũpti¬
tionẽ cordis humani: quȩ lam̃tabilẽ
fiẽ cupiditatis. ebrietatis & crapulȩ.
nec ipso uidice contestante p̃uideat. s
edictũ regis ȩt̃ni more serui nequã p̾t¬
ꝗͣ didicerit. spernit. Et certe siqͥs nobis
ꝑitꝯ & sapiens medicꝰ p̾cipet. attendite
li herbe suco auidiꝰ sumat qd si fecerit
repentinꝰ ei suꝑueniet int̾it. qͣñto qͥs¬
q studio p̃monentis mechici lucuuiaia
seruaret. ne uidelicet uetitũ gustando
piret. At nẽ. aninaꝵ fimul & corpoꝵ
siluator ac dñs iubet ebrietatis herba
& erapule uitandã: necñ & curarũ scl¬
riũ uelut morti. feros sucos ee̾ cauen¬
dos: e qnͣti tñ nr̃m his ñ solũ sautiari
ẜ etiã consumi ñ timent. nulla credo
alia causa. nͥ qͥa fidẽ qua mecdico p̾bent
dictis dñi p̃bẽ contẽpnũt: Si em̃ credi¬
dissent. credendo utiq timerent: tͥñdo

Expanded text:
laqueus enim superveniet in omnes, qui sedent super faciem omnis terrae. O stultam praesumptionem cordis humani, quae lamentabilem finem cupiditatis, ebrietatis, et crapulae, nec ipso judice contestante, praevideat, sed edictum Regis aeterni more servi nequam, postquam didicerit, spernat. Et certe si qui nobis peritus ac sapiens medicus praeciperet: Attendite, l repentinus ei superveniet interitus, quanto quisque studio praemonentis medici mandata servaret, ne videlicet vetitum gustando periret. At nunc animarum simul et corporum salvator ac Dominus jubet ebrietatis herbam et crapulae vitandam, nec non curarum saecularium, velut mortiferos succos esse cavendos, et quanti tamen nostrum his non solum sauciari, sed et etiam consumi non timent! Nulla credo alia causa nisi quia fidem quam medicis praebent, dictis Domini praebere contemnunt. Si enim credidissent, credendo utique timerent, timendo
Abbreviated transcription (Latin):
titudine firmant᷑: cũ sententia sub¬
iũgitur. q̃ dicit᷑. Am̃ dico uob̾: qͥa ñ
ỹteribit generatio hȩc. donec om̃ia
fiant. Multũ qͥpe cõm̃clat dnĩs qͦd
ita prũ̾itiat. Quod̾amͦ si dici fas est
int̾ỹtat᷑ uerũ. Et tñ non ẽ int̾pta¬
tũ cũ potuiss dici. uere dico uobis.
Nec grecꝰ hoc int̾pres aus e facẽ. nec la¬
tinꝰ. Sic mansit ñ ẽ int̾pͣtatũ: ut
haberet honorẽ uelam̃to secreti. ñ U
ut eẽt negatũ: s ne uilesce̾t nudatũ.
Igitur uerũ dico uob̃ ueritas dicit:
quȩ utiq & si iiceret. m̃tiri om̃ino
ñ potuit: tar̃ cõm̃dat. inculcat dor¬
mientes qͦdãmͦ excitat intentos facit.
contẽpni ñ uult. am̃ inqͥens dico
uob̃. qͥa ñ p̃teribit generatio hȩc. donec
om̃ia fiant. Generationẽ aũ. aut om̃e
Celũ & t̾r̾a tnͣsibu̾t: u̾ba autẽ mea non
transient. Cełu qͦd tñsibit. ñ etherũ.
siuie sydereũ. s aeriũ a qͦ & aues cęli. &

Expanded text:
 cum sententia subjungitur, qua dicitur: Amen dico vobis, quia non praeteribit generatio haec, donec omnia fiant. Multum quippe commendat Dominus, quod ita pronuntiat, quodammodo, si dici fas est,  interpretatum. Cum potuisset dici, verum dico vobis, nec Graecus hoc interpres ausus est facere, nec Latinus. Sic mansit, non est interpretatum, ut honorem haberet velamento secreti, non ut esset negatum, sed ne vilesceret nudatum. Igitur Verum dico vobis Veritas dicit, quae utique et si non diceret, mentiri omnino non posset. Tamen commendat, inculcat, dormientes quodammodo excitat, intentos facit, contemni non vult: Amen, inquiens, dico vobis, quia non praeteribit generatio haec, donec omnia fiant. Generationem autem aut omne Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transient. Coelum quod transibit non aethereum, sive sidereum, sed aereum, a quo et aves coeli et
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ cõmemorat apłs dicens: qͥa cecitas
ex parte facta ẽ misrł: donec plenitu¬
do gentiũ introiret. & sic om̃is isrł
saluus fieret. Qui cũ ꝓmissa salute
fuerit potitꝰ: patͥũ qͦq rediturus
ad solũ. & metropolis qndã suȩ posses¬
sione atq inhabitatione gauisurꝯ eẽ¬
petuũ. s donec tẽpora nationũ im¬
pleant᷑: ita p̃m̃dꝰ ẽẽ narrat᷑. Quid
aũ impletis nationi tp̃rib & sic oĩ
ifrł saluato seq̃t᷑: dñs ex ordine ma-¬
nifestat. Nam & hoc scdm matħ̾m¬

Expanded text:
s, quia coecitas ex parte facta est in Israel donec plenitudo gentium introiret et sic omnis Israel salvus fieret, qui cum promissa salute fuerit potitus, patrium quoque rediturus ad solum, et metropolis quondam suae possessionem atque inhabitationem speerpetuum sed donec tempora nationum impleantur, ira premendus esse narratur. Quid autem, impletis nationum temporibus, et sic omni Israel salvato sequatur, Dominus ex ordine manifestat. Nam et de hoc secundum Mat
Abbreviated transcription (Latin):
buiũs dionis. s ad ꝓximũ obsidionẽ tempꝰ.¬
uuir cũ se pͥmo miles tomanꝰ ꝑgalileȩ uł
samariȩ fines cepisset diffundẽ ꝑtinẽ
hi sũt. dñici uidelicet sanguinis ul¬
tionẽ petentes. Ueaũ pregnantib et
nutͥentib in illis dieb Ue p̾sente cap

Expanded text:
sidionis, sed ad proximum ante obsidionem tempus, cum se primo miles Romanus per Galilaeae vel Samariae fines coepisset diffundere pertinhi sunt, Dominici videlicet sanguinis ultionem petentes. Vae autem praegnantibus et nutrientib
Abbreviated transcription (Latin):
ñ imitant᷑. Mlors qͥppe iustoꝵ bo¬
nis in adiutoriũ ẽ: malis in testimo¬
niũ: ut inde ꝑu̾si sine excusatione
ꝑeant. unde electi exempłu capnit̃
ut uiuant. S auditis tot t̃rorib.
turbari poterat̃ infirmoꝵ corda:
atq icło consolatio adiungit᷑ cũ
ꝓtinꝰ subinfert᷑. ꝑ onite gͦ in cor¬

Expanded text:
Mors quippe justorum bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. Sed auditis tot terroribus turbari poterant infirmorum corda, atque ideo consolatio adjungitur, cum protinus subinfertur:
Abbreviated transcription (Latin):
& sepes ce cõpelle ĩtrare ut ĩpleat᷑ domꝰ¬
mea Cũ de uicis & plateis ad cȩnã D¬
dñs inuitat: illu uidelicet ppłm
designat. qui tenere legẽ sub urba¬
uas suos colligi ex uiis & sepibꝰ p̃¬
cipit: nimirũ agrestẽ ppłm colligẽ.
id ẽ gentilẽ querit. Notandu uͦ:
qͦd in hac inuitatione t̾cia. ñ dicit᷑
muita: s cõpelle initrare. Nam sũt
m̃ulli. qui bona fatienda intelli¬
gũt: s hȩc face̾ desistunt. His ut su¬
piꝰ diximꝰ plerũq contingit: ut
eos in carnalib desideriis suis mũ¬
di hitiꝰ adusitas feriat. Sepe nãq
aut longa egritudine tabes¬
cũt. aut afflicti inuiriis concidũt:
aut ꝑcussi grauiorib dãpnis af¬
fligunt᷑. seq ipsos in suis desideriis
rep̃hendentes. ad dñm corda con¬
uertũt. Qui gͦ hui mundi adu̾sita¬
tib fracti. ad dĩ amorẽ redeunt. atq
a p̃sentis uitȩ desideriis corrigunt᷑:
qͥd isti nͥ cõpellũt᷑ ut intrent: S ual

Expanded text:
et sepes, et compelle intrare, ut impleatur dommea. Cum de vicis et plateis ad coenam Dominus invitat, illum videlicet populum designat, qui tenere legem sub urbavas suos colligi ex viis et sepibus praecipit, nimirum agrestem populum colligere, id est, gentilem quaerit. Notandum vero quod in hac invitatione tertia, non dicitur invita, sed compelle intrare. Nam sunt nonnulli, qui bona facienda intelligunt, sed haec facere desistunt, his ut superius diximus, plerumque contingit, ut eos in carnalibus desideriis suis, mundi hujus adversitas feriat. Saepe namque aut longa aegritudine tabescunt, aut afflicti injuriis concidunt, aut percussi gravioribus damnis affliguntur, sed qui ipsos in suis desideriis reprehendentes ad Dominum corda convertunt. Qui ergo hujus mundi adversitatibus fracti, ad Dei amorem redeunt, atque a praesentis vitae desideriis corriguntur, quid isti nisi compelluntur, ut intrent? Sed valde
Abbreviated transcription (Latin):
ex̃no ei comuino male uiuendo
contdicũt. Et misit seruũ suũ
hora cȩnȩ dicere inuitatis ut ue¬
nirẽt: qͥa iã parata st̃ om̃ia. Quid
hora cȩnȩ: nͥ finis ẽ mundi: In qͦ
nimirũ nos sumꝰ sic̃ ĩa dudu
paulꝰ testat᷑ dicens. Nos sumꝰ: in
qͦs fines scłoꝵ deuenerunt. Si gͦiã
hora cȩnȩ ẽ cũ uocam᷑: tantominꝰ
debemꝰ excusari a ꝯinuio dĩ. qnͣto¬

Expanded text:
o contradicunt. Et misit servum suum hora coenae dicere invitatis ut venirent, quia jam parata sunt omnia. Quid hora coenae nisi finis est mundi? in quo nimirum nos sumus sicut jamdudum Paulus testatur, dicens: Nos sumus, in quos fines saeculorum devenerunt . Si ergo jam hora coenae est cum vocamur, tanto minus debemus excusare
Abbreviated transcription (Latin):
N eq mox om̃is qͥ se corã hõib exaltat
humiliabit᷑: aut qͥse in ꝯspectu hõi¬
nũ humiliat exaltabit᷑ ab eis: sed
econt̾rio ñ nũꝗͣ qͥse uł in apice dig¬
nitatis. uł in alia qualibet adqui¬
renda gła subleuat. usq in finẽ exal¬
tari ñ cessat: similit̾ & humilis qͥli¬
bet ac uenerandꝰ. in sua qua ꝯtentꝯ
c̃usq ad uitȩ t̾minũ mediocritate
ꝑseuerat. E ideo qͥa uixta ueritatis
sententiã omĩs qui se incaute deme¬
ritis alleuat humiliabit᷑ a dño. &
qͥ ꝓuide se de benefactis humiliat
exaltabit᷑ ab eo: in eundẽ ꝓeul du¬
bio sensũ p̃misẜ sermo recłeptoris
qͦ pͥmos in nuptiis accubitꝰ quęri
uetat congruit. O icebat aũ & ei

Expanded text:
mox omnis qui se coram hominibus exaltat, humiliabitur, aut qui se in conspectu hominum humiliat, exaltabitur ab eis. Sed e contrario nonnunquam, qui se vel in apice dignitatis, vel in alia qualibet acquirenda gloria sublevat, usque in finem exaltari non cessat. Similiter et humilis quilibet ac verecundus, in sua, qua contentus est, usque ad vitae terminum mediocritate perseverat. Et ideo quia juxta veritatis sententiam, omnis qui se incaute de meritis allevat, humiliabitur a Domino, et qui provide se de benefactis humiliat exaltabitur ab eo, in eumdem procul dubio sensum praemissus sermo Redemptoris, quo primos in nuptiis accubitus quaeri vetat, congruit. HEBDOMADA XI
Abbreviated transcription (Latin):
da uiga bou̾ a çęna su iuitato¬
ris excusat: uerba humilitatis
ꝑmiscet dicens. Rogo te: habeme
exensatũ. Dũ enĩ dicit rogo. et
tam̃ uenire contẽpnit: humilita ᷤ
sonat in uoce. suꝑbia inactione.
Et ecce hoc diuidicat prauus qͥꝙ cũ
audit: nec tam̃ ea q̃ duudicat ag
desistit. Nam dũ cuilibet pũsea¬
mundu relinque: ubi hũc nͥ ad
ora ꝓme qͥa peccator sũ hoc facere
ñ possũ: qͥd aliud agit nͥ rogat ꝙ ex

Expanded text:
da juga boum, a coena sui invitatoris excusat, verba humilitatis permiscet dicens. Rogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit, rogo, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione, et ecce hoc dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat agere desistit. Nam dum cuilibet perverse amundum relinque, ubi hunc, nisi ad ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, q
Abbreviated transcription (Latin):
re noluerũt: ita hi qͦq peccatdres st̃
qui inuitant᷑ & ueniunt. S peccato¬
res suꝑbi respiuint᷑: & peccatores hu¬
miles eligunt᷑. Hos itaq eligit d̃s qͦs
despicit mundꝰ: qͥa plerũq ipsa despec¬
tio hõin̾e reuocat ad semetipsũ. Pau¬
ꝑes & debiles. ceci & claudi uocant᷑ &
ueniũt: qͥa infirmi qͥq atq in hoc
mundo despecti plerũq tanto celeriꝰ uo

Expanded text:
t, ita hi quoque peccatores sunt, qui invitantur et veniunt. Sed peccatores superbi respuuntur, et peccatores humiles eliguntur. Hos itaque eligit Dominus, quos despicit mundus. Quia plerumque ipsa despectio hominem revocat ad semetipsum. Pauperes et debiles, caeci et claudi vocantur et veniunt, quia infirmi quique atque in hoc mundo desp
Abbreviated transcription (Latin):
se ui xp̃o secuti sut agilitate p̃itur.
E cũ rubore noiussimũ locũ tenet:
qnͣdo de aliis meliora cognoscens.
qͥcquid de sua oꝑatione celsũ senti¬
ebat humiliat: dicens cũ ꝓpħa. E¬
gens sum ego & in laborib a u-¬
uentute mea: exaltatꝰ aũ humili¬
atꝰ sum et confusꝰ S ed cũ uoca

Expanded text:
se in Christo secuti sunt, agilitate praeitur. se in Christo secuti sunt, agilitate praeitur. Et cum rubore novissimum locum tenet, quando de aliis meliora cognoscens, quidquid de sua operatione celsum sentiebat humiliat, dicens cum Propheta: Egens sum ego, et in laboribus a juventute mea: exaltatus autem humiliatus sum