comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia quȩ in eis sunti & te Parum dico & te. pas¬
serẽ. locustam uermiculũ. nihil horũ non ille fecit.¬
& cura est illi de om̃ibus. Non ad p̃ceptũ cum estꝰ
nã p̃ceptũ soli homini dedit Dicit eñĩ psalmus.
Homines & iumenta saluos facias dñe. scđn mul¬
miscđae tuae. scđm hanc saluos facis homines &
iumȩnta. Et apłs. Num quid de bobus cura est
dõ Ac & debobus cura non est dõc ac homines &
iumenta saluos facies dñe. Num quid contraria
sunt ista: nũ quid ergo ait apłs. nũ quid de bobus
os non infrenabis : ibi debobus non cogitauit ds:
ltaq quosdam boues uoluit significare. non eñi
hoc curat ds̃ monere quid agas cũ bobus. habet
hoc natura ipsa humana. Sic factus est homo: ut s¬
norit consulere iumentis suis. nec inde p̾cepta
ado accepit. sed in sinuatũ est illi iumentẽ adõ.
ut possit & sine p̃cepto facere: Fecit illũ talẽ ds
Sed quomodo regit pecus regendus abalio. ab

Expanded text:
«omnia quae in eis sunt,» et te. Parum dico, te: pas«omnia quae in eis sunt,» et te. Parum dico, te: passorem, locustam, vermiculum; nihil horum non ille fecit, et cura est illi de omnibus. Non ad praeceptum cura est; nam praeceptum soli homini dedit. Dicit enim psalmus: «Homines et jumenta salvos facies, Domine; secundum muldiae tuae; secundum» hanc «salvos facies homines et jumenta.» Et Apostolus: «Numquid de bobus cura est Deo?» Hac, «De bobus cura» non «est Deo;» hac, «Homines et jumenta salvos facies, Domine:» numquid contraria sunt ista? Quos non infraenabis ; ibi de bobus non cogitavit Deus? Itaque quosdam boves voluit significare. Non enim hoc curat Deus monere, quid agas cum bobus. Habet hoc natura ipsa humana. Sic factus est homo, ut norit consulere jumentis suis, nec inde a Deo praecepta accepit: sed insinuatum est illi in mente a Deo, ut possit et sine praecepto facere: fecit illum talem Deus. Sed quomodo regit pecus, regendus ab alio: ab
Abbreviated transcription (Latin):
diu sum: Sed iste : talss alloquit᷑ nescio quos tepridos.
quos ex hortat᷑. & quasi uetat non desperent dese.
qui a uel non sunt incõpotodĩ. Multorũ eñ sunt
tales cogitationes qui se idõ deserunt. & ꝑgunt per
quȩlibet peccata. quia non credunt curare dm̃i
quid agant. Audi eloquia diuina Nolite despe¬
rare qui curauit facere te. non curat reficere tec
non ne ds̃ tuus est qui fecit caelũ & t̾ram & mare :
Si ista sola diceret. forte responderes. Tuds qui fecisti
caelũ & terrã. mare. magnus ds̃. Sed nũ quid cogitat
deme : ipse te fecit. Dicitur tibi quomodo: Num¬
quid ego sũ cȩlũ. aut ego sũ t̾ra. aut ego sum maras¬
& quidem & quis ess mani festũ est. nec cęlũ sum.
nec terra sum nec mare sũ. sed int̾r sum. Uel
hoo concedis mihi. quia in t̃ra es. Audi quia non tantĩ
caelũ. & tram. & mare ds fecit. fecit eñi caelũ. &
t̾ram & mare & om̃ia quȩ in eis sunt Si ergo

Expanded text:
diu sum.» Sed iste alios alloquitor, nescio quos tepidos, diu sum.» Sed iste alios alloquitor, nescio quos tepidos, quos exhortatur, et quasi veretur ne desperent de se, quia ve non sunt in computo Dei. Multorum enim tales sunt cogitationes. Sed ideo deserunt Deum, et pergunt per quaelibet peccata, quia non credunt curare Deum quid agant. Audi eloquia divina, noli de te desperare. Qui curavit facere te, non curat reficere te? Nonne Deus tuus est qui fecit coelum, et terram, et mare? Si ista sola diceret, forte responderes tu: Deus qui fecit coelum, et terram, et mare, magnus Deus; sed numquid cogitat de me? Ipse te fecit, diceretur tibi. Quomodo? numquid ego sum coelum, aut ego sum terra, aut ego sum mare? Et quidem manifestum est, nec coelum sum, nec terra sum, nec mare sum; sed in terra sum. Vel hoc concedis mihi, quia in terra es. Audi quia non tantum coelum et terram et mare Deus fecit: «Fecit» enim «coelum, et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt.» Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
maliũ. quic quid natat in aquis. repit in t̾ra.
uolitat in aere. circuit in caelo. om̃ia ista quã
magna. quã p̃clara. quã pulchra. quã stupenda:
Ecce qui fecit haec om̃ia: dĩ tuus est. Pone ibi
spem tuam: ut sis beatus. Spes illius in dñm dm̃
ipsius. Quẽ s qui fecit caelũ & t̾ram mare & om̃ia
quȩ in eis sunt. Magnũ habemꝰ dm̃. attendite
fr̃s magnum. bonũ dm̃. facientẽ talia. Quid
ergo hinc cogitauit ds ut faceret csi tamen di¬
cendum est dedõ. Cogitauit caelũ & t̾ram. ma¬
ra & om̃ia quȩ in eis sunt Forte dicturus erat
homo iste Uideo quidẽ onña magna ista caełũ.
terrã. mare. fecit ds. quando me cõputat ds̃ inter
ea quae fecitiꝰ & uere ego ꝑtineo ad curã ipsius:
& modo de me cogitat ds. aut fit anuiuã: Quid
est hoc quod dicise non subrepat tibi in cor mala
cogitatio: de his esto de quibus paulo ante loqueba¬
mur Laudabo dñm in uita mea. psallam dõ meo quã¬

Expanded text:
malium, quidquid natat in aquis, repit in terra, malium, quidquid natat in aquis, repit in terra, volitat in aere, circuit in coelo: omnia ista, quam magna, quam praeclara, quam pulchra, quam stupenda! Ecce qui fecit haec omnia, Deus tuus est. Pone ibi spem tuam, ut sis beatus: «Spes illius in Dominum Deum ipsius.» Quem? «Qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt.» Magnum habentus Deum! 13. Attendite, fratres, magnum Deum, bonum, facientem talia. Quid ergo hinc cogitavit Deus, ut faceret si tamen dicendum est de Deo, Cogitavit «coelum, terram, mare, et omnia quae in eis sunt?» Forte dicturus erat homo iste: Video quidem omnia magna ista: coelum et terram, mare fecit Deus: quando me computat Deus inter ea quae fecit? et vere ego pertineo ad curam ipsius, et modo de me cogitat Deus, aut scit an vivam? Quid est hoc quod dicis? Non subrepat tibi mala cogitatio in cor; de his esto de quibus paulo ante loquebamur, «Laudabo Dominum in vita mea, psallam Deo meo quam
Abbreviated transcription (Latin):
Sed dicit apłs. Et si sunt qui dicunt᷑ dii. siue
incaelo siue int̾ra. quẽ ad modũ sunt multi¬
spes tua. in dño dõ suo est spes etiã illius. Qui colit
saturnũ: in dño dõ ipsius est spes Quicolit mar¬
tem. qui colit neptuũ : qui colit mercuriũ. plus
addo. qui colit uentrẽ: de quibus dictũ est.
quorũ ds̃ uent̃ est Ergo ille illius ds̃. atq. ille
sius Sed quis estiste: qui fecit caelũ & t̾ram. ma¬
re & om̃ia quȩ in eis sunt: Fr̃s mei. inagnũ dm̃
babemus. benedicamus nomen scm̃ erus. quia dig¬
natus est facere nos. possessionẽ suam Nondũ
uides dm̃: non potes amare plene quod nondũ
uides: quae uides: ipse feoit Miraris mundũ:
quare non artificẽ mundi : Suspicis caelũ & ex bor¬
rescis. cogitas uniuersam t̾ram. & contremqͥscis
maris magnitudinẽ Quando cogitationẽ occu¬
pas. respice innumerabilitatẽ stellarũ. respice
tanta genera seminũ. tantas diuersitates ani¬

Expanded text:
Sed dicit Apostolus, «Etsi sunt qui dicuntur dii, sive Sed dicit Apostolus, «Etsi sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra; quemadmodum sunt spes tua. In domino deo suo est spes etiam illius qui colit Saturnum; in domino deo ipsius est spes, qui colit Martem, qui colit Neptunum, qui colit Mercurium: plus addo, qui colit ventrem, de quibus dictum est, «Quorum deus venter est» . Ergo ille illius deus, atque ille sius.» Sed quis est iste? «Qui fecit coelunt et terram, mare et omnia quae in eis sunt.» Fratres mei, magnum Deum habemus! benedicamus nomen sanctum ejus, quia dignatus est facere nos possessionem suam. Nondum vides Deum, non potes amare plene quod nondum vides. Quae vides, ipse fecit. Miraris mundum, quare non artificem mundi? Suspicis coelum, et exhorescis; cogitas universam terram, et contremiscis; maris magnitudinem quando cogitatione occupas? Respice innumerabilitatem stellarum; respice tanta genera seminum, tuntas diversitates ani
Abbreviated transcription (Latin):
moa int̾ra uiuentiũ Tueris portio mea. eris
tu posses sio. & possidebis. Possessio dĩ eris: & pos¬
sessio tua erit ds. Tueris possessio eiꝰ. ut colaris
ab eo. & ipse erit possessio tua: ut colas eum
Nam & tu colis dñi. & coleris adõ. Recte dicit᷑
colo dm̃. quomodo autẽ colora dõ. Inuenimꝰ
apud apłm. dĩ inquit agricultura. dĩ ȩdificatio
estis. Et dñs. Ego sum inquit uitis. uos estis sar¬
menta. & pat̾m̃s agricola. Colit te ergo ds̃. ut
sis fructuosus & colis dm̃ ut sis fructuosus.
Tibi bonũ est qđ te colit ds̃. tibi bonũ est qđ colis
dm̃. Cultor ds̃ si recedat ab homine: desertus fit
homo. Cultor homo si recedat a dõ desertuᷤᷤ fit
ipse homo. Nec crescit dĩ accedente te : nec decres¬
cit discedente te Ergo erit ipse possessio nr̃a.
ut nos pascat & crimus possessio eius: ut nos regat
ipsius : Attendite fr̃s. Multi enĩ habent mul¬
tos deos. & dicunt eos dominos suos & deos suos.

Expanded text:
mea in terra viventium» . Tu eris portio mea. Eris mea in terra viventium» . Tu eris portio mea. Eris tu possessio, et possidebis; possessio Dei eris, et possessio tua erit Deus: tu eris possessio ejus, ut colaris ab eo; et ipse erit possessio tua, ut colas eum. Nam et tu colis Deum, et coleris a Deo. Recte dicitur, Colo Deum: quomodo autem color a Deo? Invenimus apud estis» . Et Dominus, «Ego sum,» inquit, «vitis, vos estis sarmenta, et Pater meus agricola» . Colit te ergo Deus, ut sis fructuosus; et colis Deum, ut sis fructuosus. Tibi bonum est quod te colit Deus; tibi bonum est quod colis Deum. Cultor Deus si recedat ab homine, desertus fit homo; cultor homo si recedat a Deo, desertus fit ipse homo. Nec crescit Deus accedente te, nec decrescit discedente te. Ergo erit ipse possessio nostra, ut nos pascat; et erimus possessio ejus, ut nos regat.ipsius? Attendite, fratres. Multi enim habent multos deos, et dicunt eos dominos suos et deos suos.
Abbreviated transcription (Latin):
illa die peribunt om̃s cogitationes eius. Quid
non est sperandũ : Quid facimus e Beatus cuius
ds̃ iacob adiutor est Non ille homo. aut ille
homo. non ille angelus. aut ille angłs: sed beat᷑
cuius ds iacob adiutor. quia & ipsi iac obsic fuit
adiutor. ut de iacob facer& i srł. Magnũ ad¬
iutoriũ. i srahel iamuidens dm̃ Hic ergo positus
& peregrinus. nondũ uidens si habueris adiutorẽ
dñ iac ob ex iacob eris isrł. & eris uidens dm̃.
& periet om̃is labor & om̃is gemitus. transient
cume mordaces: succedunt laudes felices Beatus
cuius dĩ iacob: adrutor est: huius ia cobquare
iste beatus in terim ad buc inuita gemens :¬
spes illius in dñm dm̃ ipsius. Idõ beatus. qui a
spes ipsius in dñm dm̃ ipsius. In quo est spesipsi¬
us. ⁊pse erit rex ipsius. fratres an forte erraui.
quia dixetĩ nr̃m futurũ dmñe Quid si dicerem
hereditatẽ nrãm futurũs spes mea estu portio

Expanded text:
illa die peribunt omnes cogitationes ejus.» illa die peribunt omnes cogitationes ejus.» non est sperandum? quid facimus? «Beatus cujus Deus Jacob adjutor est ejus.» Non ille homo aut ille homo, non ille angelus aut ille angelus; sed, «Beatus cujus Deus Jacob adjutor est:» quia et ipsi Jacob sic fuit adjutor, ut de Jacob faceret Israel . Magnum adjutorium, Israel jam videns Deum. Hic ergo positus et peregrinus nondum videns Deum, si habueris adjutorem Deum Jacob, ex Jacob eris Israel, et eris videns Deum; et periet omnis labor et omnis gemitus, transient curae mordaces, succedent laudes felices. «Beatus cujus Deus Jacob adjutor est ejus:» hujus Jacob. Quare iste beatus, interim adhuc in hac vita gemens? «Spes illius in Dominum Deum ipsius.» Ideo beatus, quia «spes ipsius in Dominum Deum ipsius.» In quo est spes ipsius, ipse erit res ipsius. Fratres, an forte erravi, quia dixi rem nostram futurum Deum? Quid si dicerem haereditatem nostram futurum? «Spes mea es tu, portio
Abbreviated transcription (Latin):
tibi do Non dicerent nisi illi de quibus dictum
in t̾ram suam in illa die peribunt om̃s cogitati¬
ones eius. Vbi est typus : ubi suꝑbia. ubi est iac¬
tantia : sed forte ad locũ bonũ transierit. ad iustos.
si tamen transut Nam qui sic lo quebat᷑. nescio
quo transierit. Loquebatur ch̃i suꝑbiã. & nescio
quo transeant tales bomines. nisi quia in spicio
alterũ psalmũ. & uideo ialũ eoꝵ esse transitũ
Uidi impiũ exaltari suꝑ cędros libani: & tran¬
si: & ecce non erat. & quȩ sini eum & non est
inuentus locus eius. Iste pius qui transut. & ñ
inuentt impiũ. illuc ꝑuenit ub non est impius.
Ergo fres. om̃s audiamus. fr̃s dilecti do om̃s
audiamus: in qualibet tribulatione: in quolib&
desiderio muneris diuini: non fidamus inprimn¬
cipes. nec in filios hominũ in quibus non est sa¬
lus. Totũ hoc mortale: transitoriũ & caducũ est.
Exiet sp̃s eius & reuertetur in t̾ram suã. In

Expanded text:
tibi do, non dicerent nisi illi de quibus dictum tibi do, non dicerent nisi illi de quibus dictum in terram suam: in illa die peribunt omnes cogitationes ejus». Ubi est typhus? ubi est superbia? ubi est jactantia? Sed forte ad locum bonum transierit, ad justos: si tamen transiit. Nam qui sic loquebatur, nescio quo transierit. Loquebatur enim superbia; et nescio quo transeant tales homines, nisi quia inspicio alterum psalmum, et video malum eorum esse transitum. «Vidi impium exaltari super cedros Libani, et transivi, et ecce non erat; et quaesivi eum, et non est inventus locus ejus» . Iste pius qui transiit et non invenit impium, illuc pervenit ubi non est impius. Ergo, fratres, omnes audiamus; fratres dilecti Deo, omnes audiamus: in qualibet tribulatione, in quolibet desiderio muneris divini, non fidamus in principes, nec in filios hominum in quibus non est salus. Totum hoc mortale, transitorium et caducum est. «Exiet spiritus ejus, et revertetur in terram suam: in
Abbreviated transcription (Latin):
quia ipse manat. dicat & preco. quia & ipse libe¬
rat. Ergo in aqua adtende fontẽ. in uoce prȩco¬
nis agnosce udicem Non eris tu plane auctor
salutis meae. ille erit de quo securus fã. de te in¬
certus sũ. Si non sis arrogans. non ego solus de te
incertus sũ: sed & tude te Ab illo ergo mihi sa¬
lus. qui est suꝑ om̃ia. quia dñi est salus. Tumt̃
filios hominũ. tu int̾ principes. Sedaudio uocẽ
nũ. qui sunt isti filii hominũ : Qui sunt. uis scire :¬
Exiet sp̃s eius & reuertet᷑ int̾ram suã. Ecce totũ
quod loquit᷑. nesciens quã diu loquat᷑. Minatur
nesciens quã duu uiuat. Sulito exi& sp̃s euis: &
reuertet᷑ in t̾ram suam Num quid quando in lt
exiet sp̃s eius : exiet & quando non uult. exiet
quando nescit. reuertet᷑ in t̾ram suã. Ex eunte
spũ. caro reuertet᷑ in t̾ram Sed quia caro erat.
quȩ sic loquebat᷑. de ne eñi presumo & rego

Expanded text:
quia ipse manat; dicat et praeco quia et ipse libequia ipse manat; dicat et praeco quia et ipse liberat. Ego in aqua attendo fontem, in voce praeconis agnosco judicem. Non eris tu plane auctor salutis meae: ille erit de quo securus sum; de te incertus sum. Si non sis arrogans, non ego solus de te incertus sum, sed et tu de te. Ab illo ergo mihi salus, «qui est super omnia;» quia «Domini est salus.» Tu inter filios hominum, tu inter principes: sed audio vocem num, quid sunt isti filii hominum? Quid sunt vis scire? «Exiet spiritus ejus, et revertetur in terram suam.» Ecce totum quod loquitur, nesciens quamdiu loquatur; minatur, nesciens quamdiu vivat. Subito exiet spiritus ejus, et revertetur in terram suam. Numquid quando vult, exiet spiritus ejus? Exiet, et quando non vult exiet, et quando nescit revertetur in terram suam. Exeunte spiritu, caro revertetur in terram. Sed quia caro erat quae sic loquebatur De me enim praesume, et ego
Abbreviated transcription (Latin):
est suꝑ om̃ia benedictus in scła. Idõ in illo salus.
quia dñi est salus. Dicit eñĩ alius psalmus. dñi
est salus. & suꝑ popłm tuũ benedictio tua. Et sine
causa sibi arrogant homines quia dant salutem.
sibi dent. Responde superbo homini. gloriaris qia
dicis te dare mihi salutẽ  tibr dã Uide sibabes
eam. considerans bene fingilitatẽ tuam: uides
quia nondũ habes: Ergo noli monere. ut expec¬
tem ate. sed ex pecta mecũ. Nolite confidere
in principibus. & in filiis hominũ in quibus non ẽ.
salus: Ecce nescio qui pricipes ꝓcedunt. nescio.
unde & dicunt. ego baptito. & ego quod dedero.
hoc est scm̃ Ꝙsi ab alio acceperis: nihil accepisti
Si ame acceperis: aliquid ac cepisti. O homo oprin¬
ceps int̾ filios hominũ. Uis esse & int̾ princi¬
pes. quibus non est salus: idõ ergo habeo salutẽ
quia tumihi das: Tuume ẽnĩ quod das: Aut
uere etiã tu das: uel hoc dicendũ est quia tudas e
Dicat & fistula quod ipsa dat aquã. dicat & canalis

Expanded text:
nia Deus benedictus in saecula.» Ideo in illo salus, quia «Domini est salus.» Dicit enim alius psalmus: «Domini est salus, et super populum tuum benedictio tua» . Et sine causa sibi arrogant homines quia dant salutem. Sibi dent. Responde superbo homini: Gloriaris, quia dicis te dare mihi salutem; tibi da. Vide si habes eam. Considerans bene fragilitatem tuam, vides quia nondum habes. Ergo noli monere ut exspectem a te, sed exspecta mecum. «Nolite confidere in principes, et in filios hominum, quibus non est salus.» Ecce nescio qui principes procedunt, nescio unde, et dicunt: Ego baptizo, et ego quod dedero, hoc est sanctum: et si ab alio acceperis, nihil accepisti; si a me acceperis, aliquid accepisti. O homo, o princeps, inter filios hominum vis esse, et inter principes quibus non est salus? Ideo ergo habeo salutem, quia tu mihi das? Tuum est enim quod das? Aut vero etiam tu das? vel hoc dicendum est, quia tu das? Dicat et fistula quia et ipsa dat aquam; dicat et canalis
Abbreviated transcription (Latin):
maria. de qua maria xp̃s. in quo xp̃o nos. ergo
filii isrł nos. Et quomodo addidit ut discernt.¬
r& nos. filiiꝰ ifrł. popło apppinquanti sibi. Atten.¬
dite iudros. si ꝓpinquant. ipsi sunt. & forte
ꝓpinquant dicit mihi aliquis. cotidie & ipsi can.¬
tant psalmũ. & cantant hẏmnos dĩ. Non audi.¬
tis quid cis dir̃ ꝓph&a. s populus hic me labiis
honorat. cor autẽ eorũ longe ẽ ame. Si illorũ
cor longe ẽ: nr̃m autẽ eor proximũ est: quia
credimꝰ. quia sprramꝰ. quia diligimꝰ. quia xp̃o
adiuncti sumꝰ quia mẽbra ipsius facti sumus.
Nomquid mẽbra longe sunt acapite : si essent
longe & diuisa essent: ñ dicera. Ecce ego uob¬
cũ sũ. tisq ad consũmationt̃ scłi. Si separata es.¬
sent ñ de caelo dicer&. Saule. saule quid me
ꝑsequeris  si non u nob̵ essa ñ dicer& : esuriui
& dedistis manducarr. & cũ illi dicerent.

Expanded text:
Maria, de qua Maria Christus, in quo Christo nos: ergo Maria, de qua Maria Christus, in quo Christo nos: ergo filii Israel nos. Et quomodo addidit, ut discerneret nos? «Filiis Israel, populo appropinquanti sibi.» Attendite Judaeos: si propinquant, ipsi sunt. Et forte propinquant, dicit mihi aliquis: quotidie et ipsi cantant psalmum, et cantant hymnos Dei. Non auditis quid eis dixit propheta? «Populus hic labiis me honorat; cor autem eorum longe est a me» . Si illorum cor longe est, nostrum autem cor proximum est; quia credimus, quia speramus, quia diligimus, quia Christo adjuncti sumus, quia membra ipsius facti sumus: numquid membra longe sunt a capite? Si essent longe, et divisa essent, non diceret: «Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi» . Si separata essent, non de coelo diceret: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Si non in nobis esset, non diceret, «Esurivi, et dedi
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s iei. illi non sunt. & nos sumus. Audite
isaac er abrahã. isrł ex isaac. Quomodo placu.¬
it dõ abrabã  credidit autẽ abrahã dõ & de¬
putatũ .ẽ. illi ad iusticiã. Quisquis unitatꝰ fue.¬
rit abrabã : filius t̃ abrahã. Quisquis degentra.¬
uerit fidẽ abrabã ꝑdidit ꝓgeniẽ abraham.
Iudti degeneraurrunt. ꝑdiderunt: imitati
sumus nos. inuenimus. Audi quã illi ꝑdider̃
quid illis dicit dñs. Dicentib filii sumꝰ abrahã:
ausi sunt ostentare & erigere ceruicẽ. deno¬
bilitate grneris iusti. Et quid illis dñs.c si
filii abrahȩ essetis. facta abrahȩ focissetis.
Si ergo ꝑdidert̃ ipsi qđ filii sunt abrahȩ:
inuenimus nos ut filii simus abrabȩ. Creden¬
do quippe inuenimus. qđ illi ñ credendo
amiserunt. Quia credidit abrabã dõ & depu.¬
tatũ est illi ad iusticiã. Et srm̃ abra ᷤ xp̃s. & in¬
xp̃o nos sumus. & ex isrł populus. De quo popło

Expanded text:
fratres mei; illi non sunt, et nos sumus. Audite fratres mei; illi non sunt, et nos sumus. Audite Isaac ex Abraham, Israel ex Isaac. Quomodo placuit Deo Abraham? «Credidit autem Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam» . Quisquis imitatus fuerit Abraham, filius est Abrahae: quisquis degeneraverit a fide Abraham, perdidit progeniem Abrahae. Judaei degeneraverunt; perdiderunt: imitati sumus nos; invenimus. Audi quia illi perdiderunt: quid illis dicit Dominus dicentibus, «Filii sumus Abrahae?» Ausi sunt ostentare se, et erigere cervicem de nobilitate generis justi; et quid illis Dominus? «Si filii Abrahae essetis, facta Abrahae fecissetis» . Si ergo perdiderunt ipsi quod filii sunt Abrahae, invenimus nos ut filii simus Abrahae. Credendo quippe invenimus quod illi non credendo amiserunt: quia «credidit Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam.» Et semen Abrahae o nos sumus; et ex Israel populus, de quo populo
Abbreviated transcription (Latin):
głam. & exaltabit cornu poprili sui. Himnus
om̃ĩb scĩs tius. Hym nus scitis quid est  cantꝰ
ẽ cũ laude dĩ. Si laudas dm̃ & non cantas. ñ
dicis hymnũ. Si cantas & non laudas dm̃: non
dicis hymnũ. Si laudas aliud qđ non ꝑtin&
ad laudẽ dĩ & si cantando laudes. non dicis
hẏmnũ. Hymnus ergo: tria ista hab&. & cantũ.
& laudẽ & dĩ. Laus ergo dĩ in cantico. homnus¬
O dicitur. Quid est rrgo homnus om̃ib sc̃is rius:
accipiant eius scĩ homnũ. dicant scĩ rius hymnũ.
quia hoc ẽ. qđ accepturi sunt infinẽ. hẏmnum
sẽpitirnũ. Ideo alio loco dicit psalmꝰ. Sacrifitiũ
laudis glorificabit mr. & ibi ẽ uia qua ostendã.
illis salutare ieũ. &brati qui habitant
indomo tua. in scła secu loꝵ laudabuntte.
Hoc est. hymnꝰ om̃ib scĩs cius. Quisunt sci riꝰ:
Filiiꝰ isrł populo apppinquanti sibi. Nemo dicat.
non sũ filius isrł. ne putetis uidros filios is ł t̾e¬
& nos non tẽ filios isrł. Andeo uobis dicere

Expanded text:
 exaltabit cornu populi sui.» 17. «Hymnus omnibus sanctis ejus.» Hymnus scitis quid est? Cantus est cum laude Dei. Si laudas Deum, et non cantas, non dicis hymnum: si cantas, et non laudas Deum, non dicis hymnum: si laudas aliud quod non pertinet ad laudem Dei, etsi cantando laudes, non dicis hymnum. Hymnus ergo tria ista habet, et cantum, et laudem, et Dei. Laus ergo Dei in cantico, hymnus dicitur. Quid est ergo, «Hymnus omnibus sanctis ejus?» Accipiant sancti ejus hymnum, dicant sancti ejus hymnum; quia hoc est quod accepturi sunt in fine, hymnum sempiternum. Ideo alio loco dicit psalmus, «Sacrificium laudis glorificabit me; et ibi est via qua ostendam illi salutare meum» : et, «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . Hoc est, «Hymnus omnibus sanctis ejus.» Qui sunt sancti ejus? «Filiis Israel, populo appropinquanti sibi.» Nemo dicat: Non sum filius Israel. Ne putetis Judaeos filios Israel eet nos non esse filios Israel: audeo vobis dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ. srd incitamento linguȩ alirnȩ & illud qđ
dictũ est. ne forte non sufficiat nobis: magna con.¬
sideratione humilitatis dictũ est. Olrũ riũ quod
gestamus in conscientiã. uidiciũ est nr̃m de nob̃
ipsis quales simus. & difficile est ut dese quisq
perfecte uidic& Fr̃s mei quantũ lib& homo pro.¬
ficiat: quantũ lib& se ad intrriora extendat
& prarrita obliuiscatur: iam dixit sibi. bene ẽ.
procidit regula de thesauris dĩ examinat᷑ liqui¬

Expanded text:
entiae, sed incitamento linguae atienae. 12. Et illud quod entiae, sed incitamento linguae atienae. 12. Et illud quod dictum est, «Ne forte non sufficiat nobis,» magna consideratione humilitatis dictum est. Oleum enim quod gestamus in conscientia, judicium est nostrum de nobis ipsis, quales simus; et difficile est ut de se quisque perfecte judicet. Fratres mei, quantumlibet homo proficiat, quantumlibet se ad anteriora extendat, et praeterita obliviscatur ; si jam dicit sibi, Bene est: procedit regula de thesauris Dei, examinat ad liqui
Abbreviated transcription (Latin):
infirmi & rgri & dormiunt multi. Dufficienter
dormiunt. inquit moriunt᷑. sed rece uenturꝰ est
sponsus & om̃s surgent. sed non om̃s intrabunt
Deficient oprra stultarũ uirginũ. non habentiũ
oltũ conscientiȩ: non inutnient aquib rmant
quod illis solebant uendere adulatores. Abir.¬
ridentib enĩ dicit᷑ non iniudentib ite riuitr
uobis. Petierant enĩ stultȩ asapientib & dixerant
ris. Date nobis de oleo ur̃o. quia facies nrãt
extingunt᷑. Quid illȩ sapientes: Ne forͭ hion
fufficiat nobis. ite potius aduendentes. Hoc¬
am monere trat: Quid uobis prosunt modo.¬
a quibus eiert soletis adulationẽ.s & cũ eunt
inquit: intrarunt illȩ: & clausum est hostium.
Cũ eunt corde: cũ talia cogitant: dũ se ab illa
intentiont alirnant. & r&ro prarrita sua
recordant᷑: runt quasi aduendentes. & non in.¬
urniunt tunc fauentes. non inurniunt tunc
laudantes. a quibus solebant laudari. & quasi
excitari ad bonã oꝑam. non robore bonȩ consci¬

Expanded text:
infirmi et aegri, et dormiunt sufficienter» : Dormiunt, inquit, moriuntur. Sed ecce venturus est sponsus, et omnes surgent, sed non omnes intrabunt. Deficient opera stultarum virginum, non habentium oleum conscientiae; non invenient a quibus emant quod illis solebant vendere adulatores. Ab irridentibus enim dicitur, non ab invidentibus: «Ite, emite vobis.» Potierant enim stultae a sapientibus, et dixerant eis: «Date nobis oleum, quia faces nostrae exstinguuntur.» Quid illae sapientes? «Ne forte non sufficiat nobis et vobis, ite potius ad vendentes, monere erat, Quid vobis modo prosunt a quibus emere soletis adulationem? «Et cum eunt,» inquit, «intrarunt illae, et clausum est ostium» . Cum eunt corde, cum talia cogitant, dum se ab illa intentione alienant, et retro praeterita sua recordantur, eunt quasi ad vendentes: et non inveniunt tunc faventes, non inveniunt tunc laudantes, a quibus solebant laudari, et quasi excitari ad bona opera, non robore bonae consci
Abbreviated transcription (Latin):
conspiet oculis fidri uitã futurã. Propt̃ quã credidisti
propt̃ quã signo eius signaris. qui propterra durit
hanc uitã. ut tibi ostender& quã sit contẽpnenda
quã diligebas. & quã sit sprranda quã non credebas.
Si ergo fidt̃ eacitaurris & oculos rius in norissima
mistris. futurũq scłm in quo gaudebimus post alte.¬
rũ diũ aduentũ. post iudiciũ ꝑactũ. post traditũ
scĩs regnũ carlorũ. si illã uitã cogitautris & illuiꝰ
uitȩ negotiũ ociosũ de quo sepe locuti sumus: caris¬
nulla fatigatione sauciatũ. nulla nubr ꝑturbatũ.
Negotiũ nr̃m quod rrit: Laudare dm. amare. &
laudare. Laudarr in amore. amare in laudibus.

Expanded text:
conspice oculis fidei vitam futuram, propter quam credidisti, conspice oculis fidei vitam futuram, propter quam credidisti, propter quam signo ejus signaris, qui propterea duxit hanc vitam, ut tibi ostenderet quam sit contemnenda quam diligebas, et quam sit speranda quam non credebas. Si ergo fidem excitaveris, et oculos ejus in novissima miseris, futurumque saeculum in quo gaudebimus post alterum Domini adventum, post judicium peractum, post traditum sanctis regnum coelorum, si illam vitam cogitaveris, et illius vitae negotium otiosum, de quo saepe locuti sumus, charisnulla fatigatione sauciatum, nulla nube perturbatum. Negotium nostrum quod erit? Laudare Deum amare et laudare; l
Abbreviated transcription (Latin):
congruã lectã fuisse eidẽ psalmo. Hoc tune ditimus.
sed ostendere ualuimꝰ: quia psalnũ distulimꝰ. Hodit
itaq demonstranda est ipsa congruentia. In euangeli.¬
ca illa lectione: territi sumꝰ territi sumꝰ de die nouis¬
simo. Terror ille seeuritatẽ parturit. Territi enĩ
ĩ p̃ca utmꝰ p̃cauentes: srcari erimꝰ. Quomodo enim
p̃postera securitas in terrores inpellit: ita ordina¬
ta sollicitudo securitatẽ parit. Territi autẽ sumꝰ.
mꝰ quasi alia nulla sit. Si enĩ alia nulla. ẽ: amemꝰ
hanc. Si alia uita nulla t̃. frlitiores nobis sunt qui
quisq ap̃m̃nin fide sua sed dormit fides Mt¬
rito fluctuas. quia xp̃s dormit in naui. lh̃s enim
dormiebat in naui. &. nauis fluctuabat in aquis. &
tẽ pestatib multis. Fluctuat rrgo cor : quando xp̃s
fides tua dormit. Quid adhuc dubitationt uel
tẽpestate iactaris  txcita xp̃m. excita fidẽ tuam.

Expanded text:
congruam lectam fuisse eidem psalmo. Hoc tunc diximus, congruam lectam fuisse eidem psalmo. Hoc tunc diximus, sed ostendere non valuimus, quia Psalmum distulimus. Hodie itaque demonstranda est et ipsa congruentia. In evangelica illa lectione territi sumus de die novissimo. Terror ille securitatem parturit; territi enim praecavemus, praecaventes securi erimus. Quomodo enim praepostera securitas in terrores impellit, ita ordinata sollicitudo securitatem parit. Territi autem sumus,, sic amemus, quasi alia nulla sit: si enim alia nulla est, amemus hanc. Si alia vita nulla est, feliciores nobis sunt qui quisque Christum in fide sua: sed dormit fides. Merito fluctuas, quia Christus dormit in navi. Jesus enim dormiebat in navi, et navis fluctuabat in aquis et tempestatibus multis . Fluctuat ergo cor, quando ChristFides tua dormit. Quid adhuc dubitationis tempestate jactaris? Excita Christum, excita fidem tuam:
Abbreviated transcription (Latin):
nere audo &iã hominẽ. Consiliũne audebit dare
ȩgrr medico. Ubi homo rgrotat & dr̃ curat: magnũ
pretatis & sanitatis inditiũ t̃. Antr quã seias quare
quid dictũ sit: crede ita dici debiusse ut dictũ t̃.
Hatc tnĩ pietas. faci& te capact̃. ut quȩras quod
dictũ est. & cũ quȩsieris in urnias. & cũ in urnrris.
gaudeas. Ad sit trgo nobis apud dnm dm̃ nr̃m iste
donare dignrt᷑ quod hic absconsũ lata: Modo ergo
putatẽ nos. qm̃ cuiusdã exprctaculi. & editionis diui¬
ne dir̃ ꝓmisimꝰ ꝓnuntiatis istis uersib & nondum
expositis inuolutas quasdã editoris nr̃i sarcinas pro.¬
tulisse Utiq ad hoc inuolute ꝓferunt᷑: ut tuolutę
expectent᷑. Uos autẽ ñ intuꝰ tantũ inturri: sed uesti.¬
ri paramini. Diretamꝰ autt̃ dt dit dñico si meminit
caritas ur̃a qui affuistis. ipsã euangelicã lectionr̃ quȩ
nos dutiuꝰ tenuit ut psalmi expositio differretur.

Expanded text:
nere audet, etiam hominem. Consiliumne audebit dare nere audet, etiam hominem. Consiliumne audebit dare aeger medico? Ubi homo aegrotat, et Deus curat, magnum pietatis et sanitatis initium est, antequam scias quare quid dictum sit, credere ita dici debuisse ut dictum est. Haec enim pietas facie te capacem ut quaeras quod dictum est, et cum quaesieris invenias, et cum inveneris gaudeas. Adsit ergo nobis apud Dominum Deum nostrum iste donare dignetur quod hic absconditum latet. Modo ergo putate nos, quoniam cujusdam spectaculi et editionis divinae diem promisimus, pronuntiatis his versibus et nondum expositis, involutas quasdam Editoris nostri sarcinas protulisse. Utique ad hoc involutae proferuntur, ut evolutae exspectentur: vos autem non tantum intueri, sed et vestiri paramini. 3. Dixeramus autem die dominico, si meminit Charitas vestra, qui adfuistis, ipsam evangelicam lectionem, quae nos diutius tenuit, ut Psalmi expositio differretur,
Abbreviated transcription (Latin):
non nouerunt. Hare ergo cũ audistis ꝑsonante
lectore : non dubito uos diuersa cogitasse. Diris¬
se aliquos & uerũ dirisse. magna opera dñi. Unde
particula quȩdã cõmrmorata. t̃. & ipsa terrena
& ꝓpt om̃ib annis nota. quomodo ninguat dĩ.
quomodo nebulã spargat. quomodo & iã eristallũ
solid&. Alios dixisse sibi. putas ne sir causa ista ui
scripturis posita sunt. Aut uere hoc totũ habrnt
quod sonant: Non nobis innuit aliquid nirista
& lana. nrbula & einis. cristallũ & panis. : Sed qua¬
re sic seriptura loqui uoluit. ꝑ quasdã quasi caligi.¬
nes similitadinũ: Quanto melius aꝑtius loqueret᷑ꝰ
quare uł quȩro uł hesito quid sibi illa uerba exi.¬
gant quare in audiendo uł laboro & Quare ple¬
rũq audito psalmo indoctꝰ abscedo: Hoc ẽ. quod
paulo ante diri: patere te curari. Ita sanandus es
smultũ suꝑbus. Ꝙ p̃ceps est rger. qui & methcũ mo¬

Expanded text:
non noverunt. Haec ergo cum audistis personante non noverunt. Haec ergo cum audistis personante Lectore, non dubito vos diversa cogitasse; dixisse aliquos, et verum dixisse, Magna opera Domini, unde particula quaedam commemorata est, et ipsa terrena, et prope omnibus annis nota, quomodo ningat Deus, quomodo nebulam spargat, quomodo etiam crystallum solidet: alios dixisse sibi, Putasne sine causa ista in Scripturis posita sunt, aut vere hoc totum habent quod sonant? non nobis aliquid innuit nix ista et lana, nebula et cinis, crystallum et panis? Sed quare sic Scriptura loqui voluit, per quasdam quasi caligines similitudinum? quanto melius apertius loqueretur? Quare vel quaero vel haesito, quid sibi illa verba exigant? quare in audiendo vel laboro? quare plerumque audito psalmo indoctus abscedo? Hoc est quod paulo ante dixi: Patere te curari; ita sanandus es. Multum superbus et praeceps est aeger qui et medicum mo
Abbreviated transcription (Latin):
Traditur enĩ eristallũ. durata per multos annos. &
non resoluta niue. ita congelaserre : ut resolutio non
facilis sit: Niues enĩ preteritȩ hirmis facile dissoluit
astas adurniens Non rñ ris ad confir mandã duri.¬
tiã acctssit annositas Ubi autẽ nuts multe per
multos annos suꝑ inuicẽ missȩ furrint: & copia sua
uiolentiã estatis euincerint: non estatis unius sed
multarũ p̃sertĩ in his terrȩ partib id est iaquilonia.
plaga ubi ntc yftate sol ꝑferuentissimꝰ in uritur:
ipsa duiterna & aunosa duritia reddit bane spent̃.¬
quȩ cͥristallũ dicitur. Intendat caritas ur̃a Qind
est ergo cristallũ. onir est glacie durata ꝑ multos
annos. ita ut sole uł igne facile dissolui non pos¬
sit: Hoc proptrrra aliquando diutius exposumiꝰ.
quia multi ignorant. nec illi qui hoc forte norunt:
dere quã nouerunt onerosũ debent habere ser.¬
monẽ adhibitũ non propt̃ se: sed propter ros qui

Expanded text:
traditur ergo crystallum, durata per multos annos et traditur ergo crystallum, durata per multos annos et non resoluta nive, ita congelascere, ut resolutio non facilis sit. Nives praeteritae hiemis facile dissolvit aestas adveniens; non enim eis ad confirmandam duritiam accessit annositas. Ubi autem nives multae per annos multos super invicem missae fuerint, et copia sua violentiam aestatis evicerint, non aestatis unius, sed multarum, praesertim in his terrae partibus, id est in aquilonia plaga, ubi nec aestate sol perferventissimus invenitur; ipsa diuturna et annosa duritia reddit hanc specquae crystallum dicitur. Intendat Charitas vestra. Quid est ergo crystallum? Nix est glacie durata per multos annos, ita ut a sole vel igne facile dissolvi non possit. Hoc propterea aliquanto diutius exposuimus, quia multi ignorant: nec illi qui hoc forte norunt, de re quam noverunt onerosum debent habere sermonem, adhibitum non propter se, sed propter eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
mitatibus nr̃is. uis tiũ eger consiliũ medico darr au-
d& cũ lrgerrt. credo aut om̃s aut multos urm ani.¬
maduertisse. quod habtat aliquos uersus ad quos aperi¬
tndos pulsandũ est. marimeq ubiait. Iuidat niut̃
urbut lanã urbulã urlut emerẽ spargit qui mittit
eristallũ suũ sicut frusta panis infacit̾ frigoris rius¬
qui s subsista His tiũ anditis exteriuꝰ quisquis ra
accipit ad lititrã: optra quidt̃ diuina cogitauit. Quis
enĩ dat mur̃ nisi ds̃ & quis nebulã spargit nisi dĩ:
Cristallũ quis durat nisi ipse: & habent hare tria
similitudines congruas oppositas Ntq eiũ dissimilis
est lana mui. aut cinis nebulȩ aut frusta panis candi.¬
di nitori & candori cristalli. Est enĩ cristallũ spetues
quȩdã in modũ uitri. sed candidũ est. Hoc autẽ genꝰ
traditur ab ris. qui nouerunt unde dubitarr non
debrmus qm̃ fidelissima scriptura testimorũ dicit

Expanded text:
mitatibus nostris. Quis enim aeger consilium medico dare audet? mitatibus nostris. Quis enim aeger consilium medico dare audet? 2. Cum legeretur, credo aut omnes aut multos vestrum animadvertisse quod habeat aliquos versus ad quos aperiendos pulsandum est, maximeque ubi ait: «Qui dat nivem velut lanam, nebulam velut cinerem spargit: qui mittit crystalluquis subsistet?» His enim auditis, quisquis ea accipit ad litteram, opera quidem divina cogitavit. Quis enim dat nivem, nisi Deus? et quis nebulam spargit, nisi Deus? crystallum quis durat, nisi ipse? Et habent haec tria similitudines congruas oppositas. Neque enim dissimilis est lana nivi, aut cinis nebulae, aut frusta panis candidi nitori et candori crystalli. Est enim crystallum species quaedam in modum vitri, sed candidum est. Hoc autem genus traditur ab eis qui noverunt; unde dubitare non debemus, quoniam fidelissima Scriptura testimonium dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
uenit uidicari propt̃ te. & Non timras accnssatorr̃
de quo ipst dixit: Princrps huius mundi missus est
foras. Non timeas malũ ad uocatũ ille enĩ tibi modo
aduocatꝰ ẽ. qui tunc udex futurus est: Ille erit & tu
& causa tua: sermo cause tuȩ: & testimoniũ conscientiȩ
tuȩ. Iuisquis ergo futurũ udicẽ times. p̃sentẽ consci.¬
entiã modo corrige: Parũne tibi est quod p̃terita non
requirit : sine reliquo spatio tẽporis tunc uidicabit.
Std cũ quanto spatio tt̃poris modo p̃cipit. Tunc iam
corrigi non licebit. modo quis ꝓhib&: Hoc cũ urhem̃t̃
cõmendaremꝰ dominico die. quia reutra. quia ꝓpe
hoc solũ dictudũ est. non parũ tẽporis efflaxit. & coacu
sumus hunc psalmũ suscrptũ ad tractandũ in hunc diẽ
differre. Modo ipst presto est intrudamus in eũ immo
in dm̃. qui hos strmones ꝑ iniscđiam suã. in spũ suo dis.¬
prusarr dignatꝰ est: ita ut ipse nouit expedire ifir.¬

Expanded text:
venit judicari propter te? Non timeas accusatorem, venit judicari propter te? Non timeas accusatorem, de quo ipse dixit: «Princeps hujus mundi missus est foras» . Non timeas malum advocatum; ille enim tibi modo advocatus est, qui tunc judex futurus est. Ille erit, et tu, et causa tua; sermo causae tuae, testimonium conscientiae tuae. Quisquis ergo futurum judicem times, praesentem conscientiam tuam modo corrige. Parumne tibi est quod praeterita non requiret? Sine reliquo spatio temporis tunc judicabit: sed cum quanto spatio temporis modo praecipit? Tunc jam corrigi non licebit: modo quis prohibet? Hoc cum vehementer commendaremus dominico die, quia revera, quia prope hoc solum dicendum est; non parum temporis effluxit, et coacti sumus hunc psalmum susceptum ad tractandum, in hunc diem differre. Modo ipse praesto est; intendamus in eum, imo in Deum qui hos sermones per misericordiam suam in Spiritu suo dispensare dignatus est, ita ut ipse novit expedire infir
Abbreviated transcription (Latin):
plo ne dãpn& uidicio. Sic futurũ dicens adurntũ
filii hominis: sicut indiebus not: Manducabant.
bibebant emebant uendebant nubrbant
urores ducrbant. donee introir& not in archa
n& urnit diluuiũ & ꝑdidit om̃s. Solliciti ergo &
magno timore concussi: Quis rnĩ si credit non
timeat In eo sumꝰ quantũ potuimꝰ inmorati
sermo ꝓducerrt᷑ quo possemus illũ diẽ non solũ
xp̃m. utiq aduentũ rius desiderare debemus¬
i Peruersũ enĩ est & nescio utrũ uerũ qũ diligis
timere ne ueniat orare. adueniat regnũ tuũ.
& timerr ne eexaudiaris. Unde autẽ timor: quia
uidex uenturus est:Numquid iniustus: nũ quid
maliuolus: nũquid inuidus: nũquid postremo ab
altero exprctans causã tuã: ne forte ille quẽ in¬
struristi. uł p̃uaricatione te decipiat: uł minore
facultate deficiens. in nocentiȩ tux̧ bonũ uerbis de monstrare
non possit. onihil horũ. Quis ergo uenturus est quare
non audis: quiᷤ uenturus est uidicare te nisi qui

Expanded text:
icio; sic futurum dicens adventum filii hominis, sicut in diebus Noe: manducabant et bibebant, emebant, vendebant, nubebant, uxores ducebant, donec introiret Noe in arcam, et venit diluvium, et perdidit omnes . Solliciti ergo et magno timore concussi quis enim si credit, non timeat?, in eo sumus, quantum potuimus, immorati, sermo produceretur, quo possimus illum diem non solum adventum ejus desiderare debemus. Perversum enim est, et nescio utrum verum, quem diligis timere ne veniat; orare, «Adveniat regnum tuum» ; et timere ne exaudiaris. Unde autem timor? quia judex venturus est? Numquid injustus? numquid malevolus? numquid invidus? numquid postremo ab altero exspectans nosse causam tuam; ne forte ille quem instruxisti, vel praevaricatione te decipiat, vel minori facundia et facultate deficiens, innocentiae tuae bonum verbis demonstrare non possit? Nihil horum. Quis ergo venturus est? quare non gaudes? Quis venturus est judicare te, nisi qui
Abbreviated transcription (Latin):
pacis. sion: dicta est speculatio. Uidete si aliud
sonant ista nomina. nisi spectacula. Nr putent
gentes se haberr spectacula: & nos non habrrr.
Aliquando dimisso tͥrathro aut amphithratro.
cũ cxperit ex illa caura ruomi turba ꝑtditorum.
aliquando tenentes in animo phantasias uanitatis
suȩ & intmoriã suã pascentes rebus. non solũ in u¬
tilibus sed & ꝑnitiosis. gaudentes uris tãquam in
dulcibus. sed pestiferis. uident plerũq ut fit. tran.¬
sire seruos. cognoscunt ipso habitu uel uestis. urel ca¬
pitis urlfronir notos habent. & dicunt apud srmae¬
ipsos & secũ: omiseros istos quid ꝑdunt.  łr̃s. rogemꝰ
dm̃ pro beniuolentia ipsorũ. quia bonũ illud putant.
Bene uobis uolunt. srd qui diligit iniquitatẽ. odit
animã suã. Si odit animã suã. quomodo amabit ani¬
mã meã : tam̃ ipsa ꝑurrsa & inan & uanabrnuo.¬
lentia. Sibeniuolentia dicenda est: dolent nos ꝑdr¬
re quod amant. Oremus nr ꝑdant quod amamus.

Expanded text:
pacis: Sion dicta est Speculatio. Videte si aliud sonant ista nomina, nisi spectacula; ne putent gentes se habere spectacula, et nos non habere. Aliquando, dimisso theatro aut amphiteatro, cum coeperit ex illa cavea evomi turba perditorum, aliquando tenentes in animo phantasias vanitatis suae, et memoriam suam pascentes rebus non solum inutilibus, sed et perniciosis, gaudentes in eis tanquam in dulcibus, sed pestiferis; vident plerumque, ut fit, transire servos Dei, cognoscunt ipso habitu vel vestis vel capitis, vel fronte notos habent, et dicunt apud semetipsos et secum: O miseros istos, quid perdunt! Fratres, rogemus Dominum pro benevolentia ipsorum, quia bonum illud putant. Bene nobis volunt: sed qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Si odit animam suam, quomodo amabit animam meam? Tamen ipsa perversa et inani et vana benevolentia, si benevolentia dicenda est, dolent nos perdere quod amant; oremus ne perdant quod amamus.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib & si habundantib & si eircũ flurntibus non
prȩsumit: facitq exeo quod hab&. miscđiam eũ
eo qui non hab& : ut & ipse accipiat ab illo qui¬
om̃a hab& : Quisquis talis est: securus exprctat
dit̃ nouissimũ. quia non prȩt̾ arcã est. iã inter
ligna inputribilia computat᷑: ex quibus archa
fabricatur. Non ergo tinirat uenturũ dñm. sed
sper& & desidira Non enĩ uem& illi ad ferendas
penas: srd ad finirndas molestias. Hoc autẽ fit.

Expanded text:
omnibus etsi abundantibus, etsi circumfluentibus non omnibus etsi abundantibus, etsi circumfluentibus non praesumit, facitque ex eo quod habet, misericordiam cum eo qui non habet, ut et ipse accipiat quomnia habet: quisquis talis est, securus exspectat diem novissimum, quia non est praeter arcam; jam inter ligna imputribilia computatur, ex quibus arca fabricatur . Non ergo timeat venturum Dominum; sed speret, et desideret: non enim veniet illi ad inferendas poenas, sed ad finiendas
Abbreviated transcription (Latin):
Praerit enĩ figura huius mundi. uolo uos sinr
sollicitudine esse. Qui gaudiũ totũ suũ totãq
felicitatẽ suã constituit᷑ manducando. bibendo
urorẽ ducendo. emendo. uendendo. ut endo
mundo isto. sine sollicitudine est & talis sed
pret̾ arcã ue illi adiluuio. Quisquis autẽ siur
manducat. suit bibit. suit aliquid agit: oña
in głam dĩ facit. & si aliqua tristina est de reb
aliqua laicia est in reb srcularibus: sic gaud&
ut intꝰ spñalit̃ tinitat : nec don& fe corrũ pendũ
felicitati. nre eedat aduersitati frangendũ: hoc
est riũ flere tãquã non flentẽ. & gaudere tãqu̾a
non gaudentẽ. Quisquis & si hab& urorẽ riusq
infirmitati conpaciris reddit. non exigit debi.¬
tũ. aut si ꝓpt̃ propͥiã infirmitatẽ ducit urorẽ
plangens potius quia sine uxore᷑ non potuit quã
gaudens quia duxrit. Quis quis ueudit. quod no.¬
uit. quia & si maner&. bratũ non facer&. Quis.¬
quis quod emit nouit quia transi&: & de his

Expanded text:
lo vos sine sollicitudine esse» . Qui gaudium totum suum totamque felicitatem suam constituit in manducando, bibendo, uxorem ducendo, emendo, vendendo, utendo mundo isto, sine sollicitudine est et talis - sed praeter arcam: vae illi a diluvio. Quisquis autem, sive manducat, sive bibit, sive aliquid agit, omnia in gloriam Dei facit : et si aliqua tristitia est de rebus aliqua laetitia est in rebus saecularibus, sic gaudet, ut intus spiritualiter timeat, nec donet se corrumpendum felicitati, nec se det adversitati frangendum hoc est enim flere tanquam non flentem, et gaudere tanquam non gaudentem: quisquis et si habet uxorem, ejus infirmitati compatiens, reddit, non exigit debitum; aut si propter propriam infirmitatem ducit uxorem, plangens potius quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens quia duxit: quisquis vendit quod novit quia etsi maneret, beatum non faceret; quisquis quod emit, novit quia transiet; et de his
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ exaudiuntur. & abstrahit dñs acaptiui.¬
tatr babyloniȩ plebr̃ suã: Redim& om̃ino.
& eru&. ꝑficietur numrrus sc̃oꝵ. gestantiũ
imaginẽ dĩ. Non ibi erunt quorũ unaginẽ
ds̃ in ciuitate sua spern&. & ad nihilũ rrdi.¬
g&: quia & ipsi incaptiuitate sua hoc est
babylonia: imaginẽ rius ad nibilũ redigerunt
Erit ille populus laudans dnm quẽ p̃iudit
dnm. lauda dm̃ tuũ syon. Conlauda quia ex
multis constas. lauda quia unũ facta es Multi

Expanded text:
tium, exaudiuntur; et abstrahet Deus a captivitium, exaudiuntur; et abstrahet Deus a captivitate Babyloniae plebem suam, redimet omnino et eruet, et perficietur numerus sanctorum gestantium imaginem Dei. Non ibi erunt, quorum imaginem Deus in civitate sua spernet, et ad nihilum rediget; quia et ipsi in civitate sua, hoc est Babylonia, imaginem ejus ad nihilum redegerunt. Erit ille populus laudans Dominum, quem praDominum; lauda Deum tuum, Sion. Collauda,» quia ex multis constas; «lauda,» quia unum facta es. «Multi,»
Abbreviated transcription (Latin):
libent̃ intuentur. Illoꝵ arca auro exmanitur
istoꝵ prctus iusticię diuitiis expoliat᷑. Plangñt
pleriq rditores uendentes uillas suas. quomo¬
do debent plangere peccatores perdentes
animas suas. Itant adhoc clamauit dñs dm̃co
dit : Vigilate ut hodit sic uigilaret᷑  Obsitro
ꝑ rectorẽ hierłm. ut conuertatis ꝓ illis p̃ers
ad dm̃. uideant. fentiant. quia nugantur &
multũ intenti in illa sprctacula quȩ illis pla.¬
tent. aliquando & se spectent. sibiq displicrant.
In multis enĩ iam factũ gaudemus. & aliquando
nos quoq ibi sedimus. & insaniumus. & quam
multos putamus ibi nunc sedere. futuros non
solum xp̃ianos. sed &iã episcopos. Ex pretrritis
futura conicimus. ex his eriȩ iam facta sunt.
quȩ ds̃ facturus est prȩnuntiamus. Uigilent
prȩxes ur̃ȩ. non gratis gemitis fr̃s. Prorsus illi
qui ruaserunt dep̃cantes ꝓ his qui prriclitan.¬
tur. qui & ipsi furrunt in numero prriclitan¬

Expanded text:
libenter intuentur. Illorum arca auro exinanitur; libenter intuentur. Illorum arca auro exinanitur; istorum pectus justitiae divitiis exspoliatur. Plangunt plerique editores, vendentes villas suas: quomodo debent plangere peccatores, perdentes animas suas! Itane ad hoc clamavit Dominus dominico die, «Vigilate,» ut hodie sic vigilaretur? Obsecro per rectorem Jerusalem, ut convertatis pro illis preces ad Deum. Videant, sentiant quia nugantur; et multum intenti in illa spectacula quae illis placent, aliquando et se spectent, sibique displiceant. In multis enim jam factum gaudemus; et aliquando nos quoque ibi sedimus, et insanivimus: et quam multos putamus ibi nunc sedere, futuros non solum christianos, sed etiam episcopos? Ex praeteritis futura conjicimus; ex his quae jam facta sunt, quae Deus facturus est praenuntiamus. Vigilent preces vestrae; non gratis gemitis, fratres. Prorsus illi qui evaserunt, deprecantes pro his qui periclitantur, quia et ipsi fuerunt in numero periclitan