comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
retis. & patrẽ meum sciretis: Quid ẽ si me
sciretis ⁊ patrẽ meumsciretis: nͥ qr ego &
pat̃ unum sumus: Qñ uides ahqͣm alicui
similem. intendat caritas ur̃a. cotiliana
locutio ẽ. ñ sit uob̃ arcluum qͦd ẽẽ adu̾titis
usitatum: qñ gͦ uides aliqͤm alieui similẽ.
&  nosti tu eui simił sit: ammirans dicis:
Qmͦ iste homo simił ẽ illi homini: ħ ñ di¬
ceres: nͥ duo essent: hic ille qͥ eũ ignorat
eui tu istum similem dicis:l itane inquit
sumł ẽ.s & tu ad eũ. Quid enim : tu illũ
ñ uosti. ͤ at ille: ñ noui inquit. lam tu ut
illum quẽ neseit ei notum facias ex p̃sente qͣm
cernit: respondes & dicis: hunc uidisti.
illum uidisti: Futiq qr hoc dixisti unum
ee᷑ asseuerasti & duos negasti : s ꝓpt̾ simili¬
tudinem tale dedisti responsum. Istũ nosti:
& illum nosti ualde enm simił ẽ & nieħ̾
distat omnino. hinc ⁊ domimis: sime in¬
quit scrretis. & patrẽ meum sciretis N qe

Expanded text:
Quid est, si me sciretis et Patrem, meum sciretis, nisi, ego et Pater unum sumus? Quando vides aliquem alicui similem: intendat Charitas vestra, quotidiana locutio est; non sit vobis arduum quod esse advertitis usitatum: quando ergo vides aliquem alicui similem, et nosti tu cui similis sit, admirans dicis, Quomodo iste homo similis est illi homini! Hoc non diceres, nisi duo essent. Hic ille qui eum ignorat, cui tu istum similem dicis: Itane, inquit, similis est? Et tu ad eum: Quid enim, tu illum non nosti? At ille: Non novi, inquit. Jam tu, ut illum quem nescit, ei notum facias ex praesente quem cernit, respondes et dicis: Hunc vidisti, illum vidisti. Non utique quia hoc dixisti, unum esse asseverasti, et duos negasti: sed propter similitudinem tale dedisti responsum, Istum nosti et illum nosti; valde enim similis est, et nihil distat omnino. Hinc et Dominus, Si me, inquit, sciretis, et Patrem meum sciretis, non quia
Abbreviated transcription (Latin):
teretur: Si ñ patẽtur: sanguis ille ñ funde¬
ret᷑. Si sanguis ille ñ funderet᷑: mundus
ũ redimeret᷑. Agamꝰ itaq gr̃as & p otestati
diuinitatis. et miserationi infirmitats eiꝰ:¬
& de occulta potentia qͣm iuch̃ ñ nouerant.
inĩ illis mͦ dictũ ẽ. neq me nostis neq pa¬
trẽ ineum:⁊ & de carne suscepta qͦm uidei
nouerant & cuiꝰ patriã sciebant: uñ illis aho
loco clix̃. & me nostis ce unde sim nostis:

Expanded text:
teretur; sed si non pateretur, sanguis illius non funderetur; si sanguis ille non funderetur, mundis non redimeretur. Agamus itaque gratias et potestati divinitatis, et miserationi infirmitatis ejus, de occulta potentia, quam Judaei non noverant, unde illis modo dictum est: « Neque me nostis, neque Patrem meum. » Et de carne suscepta, quam Judaei noverant, et cujus patriam sciebant. Unde illis alio lo
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc quid hic facio Deniq postea qͣm opx̃
ꝑfecꝰtum ẽ : inclinato capite tradidit spm̃: Nũ-¬
quid illi latrones uixta confixi: qñ uoluert̃
expirauer̃.: Tenebantur uincuł carnis: qr nõ
erant creatores carnis Clauis confixi diu cru¬
ciabantur: quia infirmitati ñ dominabant᷑
dominꝰ aut̃ qñ uoluit carnẽ in ut̃o urgmali
accepit:⁊ qñ uoluit ad homines ꝓcessit. ⁊ ꝗͣ¬
du uoluit int̾ homines uix̾: qñ uoluit a car¬
ne discessit: Hoc ẽ potestatis: ñ necessitatis
hanc gͦ ille horam expectabat ⁊ ñ fatalẽ s o¬
portimam ⁊ uoluntariã: ut ꝓriꝰ omnra eom

Expanded text:
adhuc quid hic facio? Denique posteaquam dixit, adhuc quid hic facio? Denique posteaquam dixit, Perfectum est, inclinato capite tradidit spiritum . Numquid illi latrones juxta confixi, quando voluerunt, exspiraverunt? Tenebantur vinculis carnis, quia non erant creatores carnis: clavis confixi diu cruciabantur, quia infirmitati non dominabantur. Dominus autem quando voluit, carnem in utero virginali accepit: quando voluit, ad homines processit; quamdiu voluit, inter homines vixit; quando voluit, a carne discessit: hoc est potestatis, non necessitatis. Hanc ergo horam ille exspectabat, non fatalem, sed opportunam
Abbreviated transcription (Latin):
putas & potestatẽ. xp̃i subditam caelo: audi
stulte. nõdum uenerat hora eus: Nõ qua co¬
geretur mori. s qua dignaretur occidi: s¬
uerat enim ipse qñ deb̾et mori intendit
om̃ia quȩ p̃clicta sunt de illo. & expectabat
finiri omnia. quȩ p̃dicta sunt ante eiꝰ passi¬
onem futura ͥ ut cum impleta essent tẽ ueni¬
ret passio dispositionis orcdine. ñ fatali ne¬
cessitate: deniq aucdite ut ꝓbetis: Int̾ cet̃a
quȩ de illo ꝓpħata sunt : scriptum ẽ eqã:
Deder in cescam meã fel: & in siti mã potauer̃
me aceto: Qͦ mͦ  facta sint: in euangħo noui¬
niis: Prius deder̃ fel: accepit gristauit &e
dispuit: Postea in cruce pendens ut omni a
p̃dicta complerent᷑ : ait sicio acceꝑunt spo¬
giam & aceto plenam in arundine ligauer̾:
e admouer̃ pendenti: accepit ille: & ait. ꝑ¬
fectum ẽ: Quid ẽ ꝑfectum ẽ : Impleta s̃ oĩa:
quȩ añ passionem meã fuerant ꝓpħata: Ergo

Expanded text:
putas et potestatem Christi subditam coelo? 9. Audi, putas et potestatem Christi subditam coelo? 9. Audi, stulte: Nondum venerat hora ejus, non qua cogeretur mori, sed qua dignaretur occidi. Noverat enim ipse quando deberet mori: intendit omnia quae praedicta sunt de illo, et exspectabat finiri omnia quae praedicta sunt ante ejus passionem futura; ut cum impleta essent, tunc veniret et passio, dispositionis ordine, non fatali necessitate. Denique audite, ut probetis: inter caetera quae de illo prophetata sunt, scriptum est etiam, Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Quomodo facta sint, in Evangelio novimus. Prius dederunt fel; accepit, gustavit, et despuit: postea in cruce pendens, ut omnia praedicta complerentur, ait, Sitio: acceperunt spongiam aceto plenam, in arundine ligaverunt, et admoverunt pendenti; accepit ille et ait, Perfectum est. Quid est, Perfectum est? Impleta sunt omnia quae ante passionem meam fuerant prophetata: ergo
Abbreviated transcription (Latin):
manet: Ita ap̃ clĩ u̾bũ erant omnia quę condi¬
ta sunt: q omnia in fapientia fec̃ dĩ. & eim
cta nota fecit: ñ enim quia fec̃ clidicit: s qr
nouerat fecit:. Nob̾ qe facta sunt. nota sunt:
Illi nͥ nota essent: facta ñ essent: P recessit gͦ ũ¬
biumm: & quid añ u̾bum dĩ: Nichil omnino:
tlam si esset aliquid ante: ñ clictum esset in
pͥncipio erat ũbum. s in pͥncipio factũ ẽ ũ¬
bum: Deniq de munclo quid ait moỹ ses. In
pͥncipio fecit dĩ caelum ⁊ t̾rã: fe̾c̃ qͦd ñ erat: Si
gͦ fecit quod ñ erat: ante quid erat : in prin¬
cipio erat ũbum: & itñ ecelum & tra: Omura
ꝑ ipsiam fact᷑a sunt: du gͦ ponis xp̃m sub fato:
ubi sunt fata  in ccelo inquit: in ordine &e ĩ
comisionibus sicdum: Quomͦ gͦ fatum habet
ꝑ quem facꝰtum ẽ caelum &e sẏcła⁊ cum tua
uoluntas si recꝰte sapias transcendat ⁊ syd̾a :
an quia nosti xͥ carnem fuisse sub caelo. ⁊ ideo

Expanded text:
manet. Ita apud Dei Verbum erant omnia quae condimanet. Ita apud Dei Verbum erant omnia quae condita sunt; quia omnia in sapientia fecit Deus , et cuncta nota fecit: non enim quia fecit didicit, sed quia noverat fecit. Nobis quia facta sunt, nota sunt; illi nisi nota essent, facta non essent. Praecessit ergo Verbum. Et quid ante Verbum Dei? Nihil omnino. Nam si esset aliquid ante, non dictum esset, In principio erat Verbum; sed, In principio factum est Verbum. Denique de mundo quid ait Moyses? In principio fecit Deus coelum et terram . Fecit quod non erat: si ergo fecit quod non erat, ante quid erat? In principio erat Verbum. Et unde coelum et terra? Omnia per ipsum facta sunt . Tu ergo ponis Christum sub fato? Ubi sunt fata? In coelo, inquis, in ordine et conversionibus siderum. Quomodo ergo fatum habet, per quem factum est coelum et sidera; cum tua voluntas, si recte sapias, transcendat et sidera? An quia nosti Christi carnem fuisse sub coelo, ideo
Abbreviated transcription (Latin):
sciretis: Uñ ħ uerum esset: nͥ ce illud uerũ¬
esset. ego & pat̾ unum sumꝰ: Hȩc ũba locu¬
tus ẽ in garophilatio: docens intemplo mag¬
na ficlutra. sine timore Ñ enu pateretur
qͥd nollet: qui nec nasceret᷑ finollet:. Deniq
quid sequit᷑. Et nemo app̾hendit eũ: qe noi¬
dum uenerat hora eius: Hoc itẽ ĩnulli
cum audiunt. sub fato fuisse dñm xp̃mn ere¬
dunt: et dicunt:. Eoce xͦͨ habebat fatum
Osi cor tuum ñ esset fatuum: ñ erederes ẽẽᷤ¬
fatum: Si fatũ sic̃ m̃nulli intellexer̃ a fando
fatum. qñ in ipso ũbo omnia s̃ qͦ cõdita st̃
Nõ enim aliquid dĩ constituit: quod ante
nescunt: In u̾bo ipsius erat quod factũ ẽ:
Mundus factꝰ ẽ & factꝰ est. & ib erat: oͦ¬
mͦ & factꝰ ẽ. & ibi erat .  Quia domꝰ qͣm adi¬
ficat structor pruis in arte erat: & ibi me¬
lius erat. sine uetustate sine ruma: Tamẽ
ut ostendat artem: fabricat domum:. Icessix
quodam mͦ clomꝰ ex domo: & si domꝰ ruat ars

Expanded text:
set, nisi et illud verum, Ego et Pater unum sumus? 8. Haec verba locutus est Jesus in gazophylacio docens in templo: magna fiducia, sine timore. Non enim pateretur quod nollet, qui nec nasceretur si nollet. Denique quid sequitur? Et nemo apprehendit eum, quia nondum venerat hora ejus. Hoc item nonnulli cum audiunt, sub fato fuisse Dominum Christum credunt, et dicunt: Ecce Christus habebat fatum. O si cor tuum non esset fatuum, non crederes fatum! Si fatum, sicut nonnulii intellexerunt, a fando fatum, quando in ipso Verbo omnia sunt quae condita sunt? Non enim aliquid Deus constituit quod ante nescivit; in Verbo ipsius erat quod factum est. Mundus factus est; et factus est, et ibi erat. Quomodo et factus est, et ibi erat? Quia domus quam aedificat structor, prius in arte erat; et ibi melius erat, sine vetustate, sine ruina: tamen ut ostendat artem, fabricat domum; et processit quodammodo domus ex domo; et si domus ruat, ars
Abbreviated transcription (Latin):
co clix̃ potestatẽ habeo ponendi animã meã.
e potestatẽ habeo it pml sum̃di eã nemo tol¬
lit eã ame. s ego ipse pono eã ame. & itum
sumo eã: ostendit hanc potestatẽ: qũ eũ
iudĩ qͤrebant: eͦm qͦritis inquit: & illi: Iħm:
&e illes Ego sum. Qua uoce auclita redier̃
retro: & cecider̃ in t̾rã: Dicit aliquis Si hȩc
in illo potestas erat: quare cum uidei insul¬
tarent pendenti & dicerent si filius dĩ ẽ des¬
cendat de cruce ñ descendit ⁊ ut eis suã pote¬
statem descendendo monstraret. Quia paci¬
entiam docebat: idõ potentiam differebat:
Si enim quasi commnotꝰ ad eoꝵ u̾ba descenłet:
uictꝰ conuitioꝵ dolore putaretur: ꝓrsus nõ
descendit: fixꝰ ꝑmaniit. qñ uellet abscessurꝰ
Nã quid ei magnum fuit de eruce descende:
qui potuit de sepulehro resurgere: Intelli¬
gamus gͦ nos quibꝰ ħ munstratum ẽ: poten¬

Expanded text:
Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me, sed ego ipse pono eam a me, et iterum sumo eam ? Ostendit hanc potestatem, quando eum Judaei quaerebant. Quem quaeritis, inquit? Et illi: Jesum. Et ille: Ego sum. Qua voce audita, redierunt retro et ceciderunt . 10. Dicit aliquis, Si haec in illo potestas erat, quare, cum Judaei insultarent pendenti et dicerent, Si Filius Dei est, descendat de cruce , non descendit, ut eis suam potestatem descendendo monstraret? Quia patientiam docebat, ideo potentiam differebat. Si enim quasi commotus ad eorum verba descenderet, victus conviciorum dolore putaretur. Prorsus non descendit, fixus permansit, quando vellet abscessurus. Nam quid ei magnum fuit de cruce descendere, qui potuit de sepulcro resurgere? Intelligamus ergo nos quibus hoc ministratum est, poten
Abbreviated transcription (Latin):
litnoꝵ umis ẽ solus: ipse ẽ pat̾ qui filius:
In errore arrianoꝵ alius ẽ quicdẽ pat̃. aliꝰ
filius. ⁊ s ipse filius ñ solum alius. s etrã
filius ẽ: Exclusisti sabellianum : exclude
& arrianum: Pat̃ pat̾ ẽ: filius filius ẽ:
Alius ñ aliud: quia ego inquit ce pat̾ u¬
num sumus: sic̃ &ẽ heft̾no die qͣntũ potu
comm̃daui Cum audit sumus abscedat
confuius sabelliquꝰ : cum audit imum. abs¬
cedat confusus arrianꝰ: Gub̃net catholicꝰ
int̾ utrumq fidei suȩ nauigium: qͣm ca¬
uentdum ẽ in utroq naufragium:. Dic gͦ
tũ quod dic̃ euangłium: ego ⁊ pat̾ unum
sumus. Daulo ante dixi uidicium meũ ue¬

Expanded text:
lianorum unus est solus, ipse est Pater qui Filius: lianorum unus est solus, ipse est Pater qui Filius: in errore Arianorum, alius est quidem Pater, alius Filius; sed ipse Filius non solum alius, sed etiam ? Exclusisti sabellianum, exclude et arianum. Pater, Pater est; Filius, Filius est: alius, non aliud; quia ego et Pater, inquit, unum sumus , sicut etiam hesterno die, quantum potui, commendavi. Cum audit, sumus, abscedat confusus sabellianus; cum audit, unum, abscedat confusus arianus: gubernet catholicus inter utrumque fidei suae navigium, quoniam cavendum est in utroque naufragium. Dic ergo tu, quod dicit Evangelium, Ego et Pater unum sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ patrẽ: &e hic si me sciretis forsitan ⁊ pa¬
trẽ meum sciretis: Tollamus u̾bum quo
notata ẽ infulelitas audientium: ⁊ ipsa
euangłiste qui nob̾ uarrat quod a dnõ di¬
dic̃. nec discuciendas finsse si fieri posser.
nͥ ħeticoꝵ comm̃ta compellerent:. Breuit̃
g hesf̾no die insinimumus caritati ur̃ȩ.
ẽsse Beticos qui uocantur patripassiani:
uł a nio auctore sabellianis hii dieunt
ipsum esse patrem qui ẽ filus: Nomina
diu̾sa: unam uͦ esse ꝑsonam. Cũ uult pat̾
ẽ in quiunt. erim uialt filius: tamĩ imnꝰ ẽ
ltem sunt alii ħetiei: qui uocant᷑ arria
istum filium patͥs Eum qui pat̾ ẽ ñ esse
filium: eum qui filius ẽ. ñ esse patrem:
confitentur gnãtionẽ: s negant equa¬
litatem: Nos idest catholica fides ueniens
de doctrina apłoꝵ. plantata in nob̃ ꝑ se¬
riem successionis. accepta fana ad poste¬
errorem tenuit u̾itatem: In errore sabel¬

Expanded text:
et Patrem; et hic, Si me sciretis, et Paet Patrem; et hic, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis: tollamus verbum quo notata est infidelitas audientium, et ipsaevangelistae, quibus nobis narrat quod a Domino didicit, nec discutiendas fuisse si fieri posset, nisi haereticorum commenta compellerent. Breviter ergo hesterno die, insinuavimus Charitati vestrae, esse haereticos qui vocantur Patripassiani, vel a suo auctore Sabelliani: hi dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius; nomina diversa, unam vero esse personam. Cum vult, Pater est, inquiunt; cum vult, Filius: tamen unus est. Item suntistum Filium Patris; eum qui Pater est non esse Filium, eum qui Filius est non esse Patrem: confitentur generationem, sed negant aequalitatem. Nos, id est, catholica fides veniens de doctrina Apostolorum, plantata in nobis, per seriem successionis accepta, sana ad posteer utrumque errorem tenuit veritatem. In errore Sabel
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogauit.: imo postubauit ⁊ ait. Oñe
ostende nob̾ patrẽ.: & sufficit nob̾: Esi
dicerẽt &e ipse: Te iam nouinus. apparu¬
isti nob̾. uitlimus te. dignatꝰ es eligere
nos. secuti sumus te: mirabilia tua uidi¬
inus. ũba salutis aucliuimus. p̾cepta sus¬
cepimus. ꝓmissa sꝑannis: Multum nob̾
conferre p̃sentra tira ipse dignatꝰ es: s
tam̃ cum te nou̾imus. quia patrẽ ñclum
noiamus inflammamur desicłio illius
uidentli quem nõcdum nouimus: at ꝑ ħ
qr te nouimus s ñ nob̾ suffic̃ ddonet ce pa¬
trẽ nou̾iius: ostende nob̾ patrem ⁊ su¬
ffieit nob̾ Et dominus ut seirent ñ se no¬
sse quod se putabant ram nosse: tanto tp̃r
uob̾eum sum ⁊ me nͥ nostis: Phi lippe: qui
me uicdet uicdet &e patrẽ:. Num quid ht̃
ista sentencia u̾bum dubitationis: hum¬
quid dix qui me uidet forsitan uidet &e¬
patrem.s o. uare : Q ura fideł aucliebat.
ñ ficuĩ ꝑsecutor: ldd̾ ñ erat dominꝰ incre¬
pator. s. doctor: lbi qui me uiclet uiclet

Expanded text:
ostulavit et ait, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: quasi diceret, Et ipsi te jam novimus, apparuisti nobis, vidimus te, dignatus es eligere nos, secuti sumus te, mirabilia tua vidimus, verba salutis audivimus, praecepta suscepimus, promissa speramus; multum nobis conferre praesentia tua ipse dignatus es: sed tamen cum te noverimus, quia Patrem nondum novimus, inflammamur desiderio illius videndi quem nondum novimus: ac per hoc quia te novimus, sed non nobis sufficit, donec et Patrem noverimus; ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Et Dominus ut scirent non se nosse quod se putabant jam nosse: Tanto tempore vobiscum sum, et me nescitis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem . Numquid habet ista sententia verbum dubitationis? numquid dixPatrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ carnẽ iucdicauer̃ Erat aũ qui lo¬
quebatur in aꝑto caro. in occulto ũbũ.
homo manifestus: ds̃ occultꝰ. Uidebant
inlum̃tum: & contempnebant indutũ:
contempnebant qr nesciebant: nesciebãt
qr ñ uidebant N uidebant qr ceci erant.
ceci erant qr ñ eredebant: Uideamꝰ gͦ & ad
unt pat̃ tuus.ᷤ Audimꝰ emĩ te clic̃e solꝰ ñ
sum.: s ego &e qui me misit pat̃ Nos so¬
lum te uidemꝰ: patrem tuum tecũ ñ uid¬
mus Qm te dicis solum ñ esse:ͥ s cũ patre
tuo ẽẽ: aut ostende nob̾ tecum esse patͤm
tuum: & dñss Numquid me uidetis. ut pa¬
trem ostendam uob̾.  ħ enĩ sequitur: hoc
sus ũbis ipse respondit: quoꝵ ũboꝵ expo¬
sitionẽ nos ante p̃misunus: Uidete enĩ
quid dixerit: Neq me scitis. neq patrẽ¬

Expanded text:
cundum carnem judicaverunt. Erat autem qui loquebatur in aperto caro, in occulto Verbum: homo manifestus, Deus occultus. Videbant indumentum, et contemnebant indutum: contemnebant, quia nesciebant; nesciebant, quia non videbant; non videbant, quia caeci erant; caeci erant, quia non credebant. 2. Videamus ergo unt, pater tuus? Audivimus enim te dicere, Solus non sum, sed ego et qui misit me Pater: nos solum te videmus, patrem tuum tecum non videmus; quomodo te dicis solum non esse, sed cum patre tuo esse? aut ostende nobis tecum esse patrem tuum. Et Dominus: Numquid me videtis, ut Patrem ostendam vobis? Hoc enim sequitur, hoc suis verbis ipse respondit, quorum verborum expositionem nos ante praemisimus. Videte enim quid dixerit, Neque me scitis, neq
Abbreviated transcription (Latin):
inquit filius hominis putas inueniet fi¬
dem suꝑ t̾ram. lam qͣntum existuno
intellexistis qͦmͦ sit positum forsitan: neqͥs
ũboꝵ appensor ⁊ hllabarũ examinator.
ueluti latine loqui sciens rep̾hendat ũbũ
ñ eloqͥns s mutꝰ remaneat. Quis enĩ sic¬

Expanded text:
inquit, Filius hominis, putas, inveniet fiinquit, Filius hominis, putas, inveniet fidem in terra ? 4. Jam, quantum existimo, intellexistis quomodo sit positum forsitan: ne quis verborum appensor et syllabarum examinator, veluti latine loqui sciens, reprehendat verbum non eloquens, sed mutus remaneat. Quis eni
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ostendos Me quippe hominẽ putatis.
idõ patrem meũ hominẽ q̃ritis: qr se¬
cundũ carnẽ uidicatis: Quia uͦ scđm qͦd
uidetis aliud sum. & aliud secundũ qͦd ñ
iudetis. ⁊ patrẽ meũ aũ loqͦr occultꝰ occul¬
tum: pruis ẽ ut me noi̾tis. tẽ ⁊ patrẽ
meum scietis. Si enim me sciretis: &
patrẽ meũ forsitan scirẽtis Ille qui omr̃a
seit: qñ clie forsitan ñ dubitat s increpat:
Attende enĩ qͦmͦ increpatiue dicatur ip
arguit᷑ infidelitas. ñ opinat᷑ duinitas homi
nes de his rebꝰ quas certas hñt. aliqñ increpa¬
tiue dubitant: idest u̾bũ dubitationis ponũt.
cum corde ñ clubitent: Uelut si inaigneris
seruo tuo ⁊ dicas: contempnis me : conficła
forsitan dñs tiuis sum.. hinc ⁊ apłs ad qͦsdã
contemptores suos loq̃ns ait: Puto ail: qͦd
⁊ego spm̃ dĩ habeo. Qui dic̃ puto: dubita¬
re uidetur: S ille increpabat: ñ dubitabat
tatem futuram gn̾is humani: cũ uenerit

Expanded text:
hominem putatis, ideo Patrem meum hominem quaeritis, quia secundum carnem judicatis. Quia vero secundum quod videtis aliud sum, et aliud secundum quod non videtis; Patrem autem meum loquor occultus occultum: prius est ut me noveritis; tunc et Patrem meum scietis. 3. Si enim me sciretis, et Patrem meum forsitan sciretis. Ille qui omnia scit, quando dicit forsitan, non dubitat, sed increpat. Attende enim quomodo increpative dicatur ipsarguitur infidelitas, non opinatur divinitas. Homines enim de his rebus quas certas habent, aliquando increpative dubitant, id est, verbum dubitationis ponunt, cum corde non dubitent: velut si indigneris servo tuo et dicas, Contemnis me; considera, forsitan dominus tuus sum. Hinc et Apostolus ad quosdam contemptores suos loquens ait: Puto autem, et ego Spiritum Dei habeo . Qui dicit, puto, dubitare videtur: sed ille increpabat, non dubitabattatem futuram generis humani: Cum venerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ad aurem meã cogitationẽ tuã: ꝑ aurẽ
meã descendit ĩ cor meum cogitatio tua:
sonus medius transuolauit: Ubum uͦ illud
qo assumpsit somnĩ. ante qͣm sonaret erat
apud te : quia soniusti ẽ apud me. & nõ
recessit a te: Hoc attende: quisquis es exa
minator sonoꝵ. U̾bimdĩ contempnis: qͣ
ũbum hominis ñ comp̃hendis Scit gͥ om
nia ꝑ qͦͣm facta sunt omnia: & tam̃ clu¬
bitando increpat: sime sciretis. forsitan
⁊ patrẽ meum sciretis Increpat infidles:
Nam talem sentenciã dix cdiscipuł: s ibi
ñ ẽ ũbum dubitationis : qr ñ fuit causa
merepandȩ infidehtatis: Nam quomͦ dix̃

Expanded text:
ad aurem meam cogitationem tuam; per aurem ad aurem meam cogitationem tuam; per aurem meam descendit in cor meum cogitatio tua, sonus medius transvolavit: verbum vero illud quod assumpsit sonum, antequam sonares, erat apud te; quia sonuisti, est apud me, et non recesminator sonorum. Verbum Dei contemnis, qui verbum hominis non comprehendis? Scit Deus omnia per quem facta sunt omnia, et tamen dubitando increpat: Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis. Increpat infideles. Nam talem sententiam dixit discipulis: sed ibi non est verbum dubitationis, quia non fuit causa increpandae infidelitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ex his ũbis assuetis illud u̾bum m̃tiri uelle
qͦd ds ẽ: audis enumm u̾bũ ⁊ ꝯtempnis: audi
dm̃ ⁊ time: In pͥncipio erat u̾bum: Fute
reuocas ad usum sermocinationis tuȩ : ꝙ
dicis apud te: Quid ẽ u̾bum.ͤ Quid est¬
magnum u̾bum. ͤ Sonat &e transit: ũb̃ato
aere aurem ꝑcutit : postea ñ erit: Audi ad¬
huc  U̾bum erat apud dñi Manebat: ñ
sonando transibat: ad huc forte contemp¬
nus lds̃ erat ũbũ: apud te ipsum o homo
cum ẽ in corde tuo u̾bũ: aliud ẽ qͣm sonꝰ.
S ũbum qͦd ẽ apud te : ut transeat adme.
sonum quasi uehiculum querit Assumit
gͦ somim : imponit se quodaminꝰ in uebi¬
culum: transcurrit aerem: uenit ad me
nec recedit a te Sonꝰ aut̃ ut ueniret ad me
recessit a te: nec ꝑstitit apud me u̾bũ uͦ
qͦd erat ĩ cord̾ tuon numquid sono p̃tere¬
unte p̃teriit: Quod cogitabas dixisti:
ce ut ad me ꝑueniret qͦd apud te latebat:
syllabis soniusti. Sonꝰ syllabarũ.: ꝑdux̾

Expanded text:
iri velle quod Deus est. Audis enim Verbum et contemnis; audi Deum et time: In principio erat Verbum. Tu revocas ad usum sermocinationis tuae, et dicis apud te, Quid est verbum? quid magnum est verbum? sonat et transit; verberato aere aurem percutit, postea non erit. Audi adhuc, Verbum erat apud Deum: manebat, non sonando transibat. Adhuc forte contemnis: Deus erat Verbum . Apud teipsum, o homo, cum est in corde tuo verbum, aliud est quam sonus: sed verbum quod est apud te, ut transeat ad me, sonum quasi vehiculum quaerit. Assumit ergo sonum, imponit se quodammodo in vehiculum, transcurrit aerem, venit ad me, nec recedit a te. Sonus autem ut veniret ad me, recessit a te, nec perstitit apud me. Verbum ergo quod erat in corde tuo, numquid sono praetereunte praeteriit? Quod cogitabas dixisti; et ut ad me perveniret quod apud te latebat, syllabas sonuisti: sonus syllabarum perduxit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ breuit̃ oportet exponi : ut
quod auditur intelligat᷑. u̾ba
enĩ dñi ꝑauca s magna st̃.¬
D. Oñ numero estimã¬
da s pondere. Nec idõ contempnenda qr
pauca: s idõ q̃renda quia magna Qui
affiustis hest̾no die audistis. ⁊ ut potui¬
mus disputatum ex eo quod ait do¬
minus uos scđm carnem uidicatis. ego
ñ iudico quemqͣm: s ⁊ si uidico ego ui¬
ditium meum uerum ẽ: qr solꝰ ñ sũ s ego

Expanded text:
 breviter oportet exponi, ut quod auditur, intelligatur. Verba enim Domini pauca, sed magna sunt; non numero aestimanda, sed pondere: nec ideo contemnenda, quia pauca; sed ideo quaerenda, quia magna. Qui adfuistis hesterno die, audistis, ut potuimus disputavimus ex eo quod ait Dominus, Vos secundum carnem judicatis; ego non judico quemquam. Sed et si judico ego, judicium meum verum
Abbreviated transcription (Latin):
tantummꝰ uiuoꝵ. Item ne moueat qͦd ait
in lege ur̃a scriptũ ẽ. qr duoꝵ hominũ
testimonium uerum ẽ & idõ quisqͣm
existimet ñ fuisse illam legẽ dĩ. qe nõ
dictum est in lege dĩ: sciat ita dictũ ee̾
ui lege urã: tanqͣm cliceret in lege quȩ
uob̾ ẽ data: a quo nisi a dõ. ͤ Siẽ dicimꝰ
panem nr̃m cotidianũ : & tam̃ dicimꝰ da
nob̾ hodie ExPIICIt SeRMo.xxͫͫ ui.

Expanded text:
d ait, In Lege vestra scriptum est quia duorum hominum testimonium verum est, et ideo quisquam existimet non fuisse illam legem Dei, quia non dictum est, In lege Dei: sciat ita dictum esse, In Lege vestra, tanquam diceret, in Lege quae vobis est data; a quo, nisi a Deo? Sicut dicimus, Panem nostrum quotidianum: et tamen dicimus, Da nobis ho
Abbreviated transcription (Latin):
ce testimonuim ꝑhibet cle me qui misit
me pat̃: Ex his u̾bis heffno clie ut dixi
cum dominꝰ cdixisset: illi qui audier̾ uos
scłm carnem uidicatis. in anifestauer̃ qͦd
audier̃: Responder̃ enim dño loq̃nti de. dõ

Expanded text:
et testimonium perhibet de me qui misit me Pater . Ex his verbis hesterno, ut dixi, die cum Dominus dixisset; illi qui audierunt, Vos secundum carnem judicatis, manifestaverunt quod audierunt. Responderunt enim Domino loquenti d
Abbreviated transcription (Latin):
dider̃ in multi. donatꝰ ẽ eis sanguis aͥ :
ut magis eum bib̾ent qͦ libarentur. qͣm rei
de illo effuso tenerentur: Quis desꝑet si
in cruce latro saluatꝰ ẽ. ante paululũ ho¬
micida: pꝰ paululum accusatꝰ. cõuictꝰ. dãp¬
natus. suspeius. hb̃atꝰ. : Noli mirari: Uͥ
conuictꝰ. ibi dampnatꝰ. S ibi lib̾atꝰ: ubi

Expanded text:
multi; donatus est eis sanguis Christi, ut magis eum biberent quo liberarentur, quam rei de illo effuso tenerentur: quis desperet? Et si in cruce latro salvatus est, ante paululum homicida, post paululum accusatus, convictus, damnatus, suspensus, liberatus; noli mirari. Ubi convictus, ibi damnatus: sed ibi liberat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe: & in uno hñt aces m̃tiũ suañ. Qm
uideo iustieram hic constitutꝰ siustiera ẽ.
ipsam indet iustꝰ nescio quot mansionibꝰ ame
sanos oculos: & sͥ ipsa testis ẽ. ut cognoscat᷑
lux. S. quid agimꝰ de infidelibꝰ : Numqͥd
illis ñ est p̃sens.  ꝑresens ẽ & ipsis: s quibꝰ

Expanded text:
 in uno habent acies mentium suarum. Quam video justitiam hic constitutus, si justitia est, ipsam videt justus nescio quot mansionibus a melux: aperit sanos oculos, et sibi ipsa testis est, ut cognoscatur lux. Sed quid agimus de infidelibus? numquid illis non est praesens? Est praesens et illi
Abbreviated transcription (Latin):
unnus ⁊ nc̃ ammonemꝰ ñ ħ idõ dictum q
pat̃ ñ erit᷑ ^ filio iudicante: s qr bonis &
malis in iuditio solus filius apparebit in
ea forma in qua passus ẽ. & resurrerit
a ascendit in ecelum: discipulis quippe tẽ
comspicientibꝰ ascendentẽ: uox angłica so¬
nuit.. Sic ueniet qͦmadmodũ iudistis eũ
ascendentẽ in caelum: idest in forma ho¬
minis in qua iuclieatꝰ ẽ iudieabit: ut etã
illud ꝓpħicum impleat᷑. idebt̃ inqͣm pu¬

Expanded text:
nunc admonemus, non hoc ideo dictum, quia Pater non erit cum Filio judicante; sed quoniam bonis et malis in judicio solus Filius apparebit, in ea forma in qua passus est, et resurrexit, et ascendit in coelum. Discipulis quippe tunc conspicientibus ascendentem, vox angelica sonuit, Sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum : id est, in forma hominis in qua judicatus est judicabit, ut etiam illud propheticum impleatur, Videbunt in quem pu
Abbreviated transcription (Latin):
S. coaet̾num s unigenitum sine tp̃r: ꝑ qͦm cõn¬
det tempr̃a. Sic gͦ accipe xͫ de suꝑnisci ut excedas
cogitatione tua omne qͦd factum ẽ: uniu̾sam
omnino ereaturã. omne corpꝰ. om̃e conditũ sp̃m.
om̃em rem quo qͦ modo minabilẽ: cotũ excede
estis: ego ñ sum de ħ mundo ¶ Sei gͦ uob: qr
moriemini in pecc̃is ur̃is Exp̃osuit nob fr̃s quid
intelligi uolu̾it: uos de ħ mundo estis Ideo
quippe dix uos de ħ mundo estis: qr peccõres
erant. qr unqui erant. qr inficdeles erant. qr t̾re¬

Expanded text:
sibi, coaeternum sibi, unigenitum, sine tempore, per quem conderet tempora. Sic ergo accipe Christum de supernis, ut excedas cogitatione tua omne quod factum est; universam omnino creaturam, omne corpus, omnem conditum spiritum, omnem rem quoquo modo mutabilem: totum excede, estis: ego non sum de hoc mundo. Dixi ergo vobis quia moriemini in peccatis vestris. Exposuit nobis, fratres, quid intelligquippe dixit, Vos de hoc mundo estis, quia peccatores erant, quia iniqui erant, quia infideles erant, quia terre
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat ab lanirꝰ mortẽ: de morte pessima:
occidit omnẽ mortẽ: Pessima cnĩ erat nos
intelligentibꝰ uidĩs: nam a dño electa erat:
ipsã enim crucẽ suã signum habiturꝰ e¬
rat: ipsam crueẽ cde cdiabolo suꝑato tãqͣm
tropheum infrontibꝰ fidelium positurus:
intolerabiliꝰ: nichil ẽ nẽ ĩ fronte głosus
Quid seruat ficdeli suo: qͥ talẽ honorẽ d̾dit
apud romanos Uͥ enĩ crux diũ honorata
ẽ : putatũ ẽ qͦd ex ħ reus honoraret᷑ si cru¬
cifigeret᷑. Qui gͦ idõ uenit: neminẽ uidi¬
cauit. & malos passus ẽ: ꝑtulit imustum
factꝰ ut ueniret ad erucẽ: distulit quid̾m potẽ¬
gere: Uñ publicauit miãm.ͤ Quia pend̾ns
incruce dix̃ Pat̃ ignosce illis: qr nesenant qͥd

Expanded text:
fuerat ablaturus mortem: de morte pessima fuerat ablaturus mortem: de morte pessima occidit omnem mortem. Pessima enim erat non intelligentibus Judaeis; nam a Domino electa erat. Ipsam enim crucem suam signum habiturus erat, ipsam crucem de diabolo superato tanquam tropaeum in frontibus fidelium positurus, intolerabilius, nihil est nunc in fronte gloriosius. Quid servat fideli suo, qui talem honorem dedit apud Romanos: ubi enim Domini crux honorata est, putatum est quod et reus honoraretur, si crucifigeretur. Qui ergo ideo venit, neminem judicavit: et malos passus est. Pertulit injustum factus ut veniret ad crucem, distulit quidem potengere. Unde publicavit misericordiam? Quia pendens in cruce dixit: Pater ignosce illis, quia nesciunt quid
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾.  & tam̃ actlidit: Parum fuit ei hominẽ
fieri: si etiã ab hominibꝰ reꝓbari Parũ erat
reꝑbari ⁊ exhonorari: & parum erat exho¬
nõrati & occidis s ⁊ ħ parũ ẽ morte erueis
slam & cumi eiꝰ obedientiam usq ad mortẽ
factã cõm̃daret apłs: parum illi fuit dic̾e
factꝰ obediens usq ad mortẽ: ñ enĩ qualẽ¬
cumq mortẽ. s. acdlidit mortẽ aũ crueis.
Illa morte penis nichil fuit int̾ omnia gn̾a
mortium: Denq uͥ dolores acerrum exa¬
gitant: cruciatꝰ uocat᷑ a cruce nominatꝰ.
Pendentes enim ĩ ligno erueifert. clauis
ad lignum pedibꝰ manibꝰq confiri: ꝓduc̾ta
morte uecabant᷑. Nenĩ crucifigi ħ erat oc¬
cidi: s dui uiuebat᷑ ĩ eruoe:⁊ ñ qe longior
uita eligebatur: s qr mors ipsa ꝓtendebat᷑.
ne dolor citus fimret᷑ Mori uoluit ꝓ nob̾:
parum dicimꝰ crucifigi dignatꝰ ẽ: usq ad
mortẽ erucis obediens sactꝰ. Elegit extre¬
mum ⁊ pessimum genꝰ mortis: qͥ omnem

Expanded text:
potest? Et tamen addidit. Parum fuit ei hominem fieri; sed etiam ab hominibus reprobari: parum erat reprobari; et exhonorari: parum erat exhonorari; et occidi: sed et hoc parum est; morte crucis. Nam et cum ejus obedientiam usque ad mortem factam commendaret Apostolus, parum illi fuit dicere, Factus obediens usque ad mortem: non enim qualemcumque mortem, sed addidit, mortem autem crucis . Illa morte pejus nihil fuit inter omnia genera mortium. Denique ubi dolores acerrimi exagitant, cruciatus vocatur, a cruce nominatus. Pendentes enim in ligno crucifixi, clavis ad lignum pedibus manibusque confixi, producta morte necabantur. Non enim crucifigi hoc erat occidi: sed diu vivebatur in cruce; non quia longior vita eligebatur, sed quia mors ipsa protendebatur, ne dolor citius finiretur. Mori voluit pro nobis: parum dicimus, crucifigi dignatus est, usque ad mortem crucis obediens factus. Elegit extremum et pessimum genus mortis, qui omnem
Abbreviated transcription (Latin):
inquietudine sua naues secum positas fiã¬
gerent: Quȩ res coegit ut &ẽ nos muu¬
ii &e qͣntũ ad nos ꝑtinet ꝓrsus indigni:
qͣntũ aut̃ adilliꝰ misccħam in aliqͦ dupensa¬
toꝵ esꝰ numero constituti.⁊ ñ uob̾ taceamus
qͦd aut intelligatis mecumq gaudeatis: aut
si intellig̾e ñ ualetis. eredendo securi in por¬
tu maneatis: Dieam gͦ Caprat qui pot̾: ere¬
dat qui ñ pot̾s ĩam̃ dicam qͦd ait dñi: Uos
secłm carnem udicatis: ego ñ iucheo qmꝗͣ

Expanded text:
inquietudine sua naves secum positas frangerent. Quae res coegit ut etiam nos minimi, et quantum ad nos pertinet prorsus indigni, quantum autem ad illius misericordiam in aliquo dispensatorum ejus numero constituti, non vobis taceamus quod aut intelligatis, mecumque gaudeatis; aut si intelligere nondum valetis, credendo securi in portu maneatis. 7. Dicam ergo; capiat qui potest, credat qui non potest: tamen dicam quod ait Dominus, Vos secundum carnem
Abbreviated transcription (Latin):
fides nr̃a: de qua cliẽ apłs corde ere¬
dit᷑ ad iusticiã. ore aũ confessio fit ad fa¬
lutẽ. Ergo qñ ista confitemur contra
dm̃ loquiur: Nos dicimꝰ uenturũ iu¬
dicem uiuoꝵ ⁊ mortuoꝵ: ipse aũ dicẽ ego
ñ uiclieo qͣmqͣm: Questio ista duobꝰ mo¬
dis solui pot̾. ⁊ ut aut iuntelligamꝰ hoc
ego ñ ueni ut iudicẽ mundũ s ut salmũ
faciã midũ: ñ iditiũ suũ negando
s differendo: aut certe q dixerat uos
sccłm carnẽ uidicatis. ita conumpp̃ ego
ñ uidico qͣmqͣm: ut subaudias sod̾m
carnẽ Nullus gͦ nob̾ contͣ fidm qͣm
dubitationis in cord̃ remaneat: Uenit.xͦ:
s. pͥmo saluare. pꝰea uidicare: ẜos nidi¬
cando ĩ pana qͥ saluari noluer̃: eos ꝑduc¬
iuidicaturꝰ: neminem inuenisset cui p̃¬

Expanded text:
de qua dicit Apostolus, Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem ? Ergo quando ista confitemur, contra Dominum loquimur? Nos dicimus venturum judicem vivorum et mortuorum; ipse autem dicit, Ego non judico quemquam. Quaestio ista duobus modis solvi potest; ut aut hoc intelligamus, Ego non veni ut judicem mundum, sed ut salvum faciam mundum ; non judicium suum negando, sed differendo. Aut certe quia dixerat, Vos secundum carnem judicatis; ita subjunxit, Ego non judico quemquam, ut subaudias, secundum carnem. Nullus ergo nobis contra fidem quam dubitationis primo salvare, postea judicare: eos judicando in poenam, qui salvari noluerunt; eos perducjudicaturus, neminem invenisset cui pr
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd sequitur: Et si uidico ego: iutliciũ me¬
um̃ iustum ẽ: Ecce habes & uidicẽ: S ag¬
nosce saluatorem: ne sentras uidicem: Quare
aut̃ dix̃ uicditium suu uerum esse.Quia
solus inquit ñ sum: s ego e qui misit me pat̾:¬

Expanded text:
quid sequitur: Et si judico ego, judicium meum verum est. Ecce habet et judicium. Sed agnosce salvatorem, ne sentias judicem. Quare autem dixit judicium suum verum esse? Quia solus, inquit, non sum, sed ego, et qui me misit Pat
Abbreviated transcription (Latin):
nium : arrogans ⁊ suꝑbus iudet᷑. Ideo
se̾ͥptum ẽ: Non te laudet os tuum: s lau¬
dec te oi ꝓxum tui S hoc homini dictũ
ẽ: Infirmi eium sumnꝰ. & ap̃ infirmos lo¬
quimur: uerũ licere & m̃tiri possumꝰ
&e siuerũ dicere debemus & m̃tiri tam̃
possumꝰ eum uolumꝰ  ux m̃tiri ñ pot̃¬
abnt enim: ut in lucis cliuinȩ splendore
tenebrȩ m̃clacii repꝑiant᷑. Loq̃bat᷑ ille tãꝗͣ
lur: loquebat᷑ tamꝗͣ u̾itas: S lux ĩ tenebris
lucebat. et tenebrȩ eã ñ comp̃hender̃:¬
&e idõ sccłm carnẽ iudicabant. Cos iunqͥt

Expanded text:
arrogans et superbus videtur. Ideo scriptum est, Non te laudet os tuum, sed laudet te os proximi tui . Sed hoc homini dictum est. Infirmi enim sumus, et apud infirmos loquimur. Verum dicere et mentiri possumus: etsi verum dicere debemus, et mentiri tamen possumus cum volumus. Lux mentiri non potest: absit ut in lucis divinae splendore tenebrae mendacii reperiantur. Loquebatur ille tanquam lux, loquebatur tanquam veritas; sed lux in tenebris lucebat, et tenebrae eam non comprehenderunt: ideo secundum carnem judicabant. Vos, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
gine natꝰ. trahens de homine mortalita¬
bant hominẽ: nec intelligebant nec ere¬
debant dm̃ : atq int̾ cet̾a auclistis iam qͣm¬
admodum ei dixer̃: Tu de te testimoniũ
ꝑhibes: testimonium tuum ñ ẽ uerũ:
Aucdistis ꝙ̃ quid ille responcħt cũ hest̾no die
lectum ẽẽt.: & ꝓ nr̃is uiribꝰ disputatũ: ho¬
die u̾ba eiꝰ hec lecta sunt. Uos scđm car¬
mͥ inquit cdicitis. tu de te testimoniũ di¬
cis. testimonium tuum ñ ẽ uerũ: Quia
scłm carnẽ iudicatis qr dm̃ ñ intelligi

Expanded text:
irginis filius, trahens de homine mortalitabant hominem, nec intelligebant nec credebant Deum: atque inter caetera audistis jam quemadmodum ei dixerint, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum . Audistis etiam quid ille responderit, cum hesterno die lectum esset, et pro nostris viribus disputatum. Hodie verba ejus haec lecta sunt, Vos secundum carmihi dicitis, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum, quia secundum carnem judicatis; quia Deum non intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
lii uͦ sic: utriq in errore. Catholica aũ fi¬
des ex utroq uerum tenens qͦd tenet. ⁊ p̃di¬
cans qͦd credit : & dm̃ xp̃m intellex̃. et
hominem credidit. Utruniq enim scͥptũ
est : & utrunq uerum ẽ: Si chm̃ tantũ di¬
xeris xp̃m. medicinani negas qͣ sanatꝰ es:
si hominẽ tantum dꝑceris xp̃m. potentrã
negas qua ereatꝰ es Utrumq gͥ tene ani¬
ma fideł et eor catholicum. utrumq tene:
utrumq crede: utrumq fideht̃ ꝯfitere :¬

Expanded text:
lii sic; utrique in errore. Catholica autem fides ex utroque verum tenens quod tenet, et praedicans quod credit, et Deum Christum intellexit, et hominem credidit: utrumque enim scriptum est, et utrumque verum est. Si Deum tantum dixeris Christum, medicinam negas qua sanatus es: si hominem tantum dixeris Christum, potentiam negas qua creatus es. Utrumque igitur tene, anima fidelis et cor catholicum, utrumque tene, utrumque crede, utrumque fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
rito scđm intelligentam spãlem aquilȩ
comparatꝰ. altius multoq sublimus aliis
tribus erex̃ p̃dicationẽ suã: & ĩ eiꝰ erecti¬
onẽ etiam corda nr̃a erigi uoluit. Nã
cȩt̾ tres euangłistȩ tamqͣm eũ homine
domino in t̾ra ambulabant.  e diuinita¬
te euis pauca dixer̃:. Istum aũ quasi pigue¬
rit in t̾ra ambulare. sic̃ ipso exordio sui ser¬
monis uitonuit. erex̃ se ñ solum suꝑ t̃ram &
lium potestatum.⁊ de ꝑuenit ad eñ ꝑ quẽ
facta ft̃ omia : clicendo in p̾ncipio erat ũ¬
bum . &e u̾bum erat ap̃ dm̃ & dĩ erat u̾bũ.

Expanded text:
rito secundum intelligentiam spiritualem aquilae comparatus, altius multoque sublimius aliis tribus erexit praedicationem suam; et in ejus erectione etiam corda nostra erigi voluit. Nam caeteri tres evangelistae, tanquam cum homine Domino in terra ambulabant, de divinitate ejus pauca dixerunt: istum autem quasi piguerit in terra ambulare, sicut ipso exordio sui sermonis intonuit, erexit se, non solum super terram et lium potestatum, et pervenit ad eum per quem facta sunt omnia, dicendo, In principio erat Verbum, et Verbum erat
Abbreviated transcription (Latin):
tolli in suꝑna. s corpꝰ qͦd corrumpit᷑ aggra¬
uat aniniam: et depͥmit t̾rena inhabitatio
sensum multa cogitantẽ: Depositurꝰ sũ ⁊ ego
codicem istum: discessuri estis &e uos quisq ad
sira: Bñ nob̾ fuit in luce cominumi: bñ gaui¬
si sumꝰ. bñ exultauimꝰ : s cum ab inuicẽ rece¬
dimus. ab illo ñ recedamus: ExꝑLẽ SERoio¬

Expanded text:
rrumpitur, aggravat animam; et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Depositurus sum et ego codicem istum, discessuri estis et vos quisque ad sua. Bene nobis fuit in luce communi, bene gavisi sumus, bene exsultavimus: sed cum ab invicem recedimus, ab illo non recedamus.
Abbreviated transcription (Latin):
niũsi fines t̾rȩ: & adorabunt ĩ conspectu
eiꝰ unui̾sȩ patriȩ gentiũ: Qa dni ẽ reg¬
nũ. & ipse dominabit᷑ gentiũ: Erubes¬
cat unus iniieꝰ: q codicem mͥ ministur
alius inunicꝰ. S ecce de codicibꝰ ꝓlatis
ab uno iunico alt̾um uici & ipse qui
mͥ codicem ꝓtulit ũ relinqͣt᷑: ab illo ꝓfe¬
rat᷑ uñ ce ipse uincat᷑. Lego alium ꝓpħã:
dum offert᷑ nomini mõ: N uenis iudee¬

Expanded text:
adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium; quia Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium » . Erubescat unus inimicus, quia codicem mihi ministrat alius inimicus. Sed ecce de codicibus prolatis ab uno inimico alterum vici: et ipse qui mihi codicem protulit, non relinquatur; ab illo proferatur, unde et ipse vincatdum offertur nomini meo» . Ubi e
Abbreviated transcription (Latin):
alios ex aliis conumeamꝰ ininicos: sodx
ysaiȩ ꝓferat᷑ a iudĩs Uideamꝰ si ñ ibi lego
sic̃ ouis ad ĩmolandum ductꝰ ẽ: ⁊ sic̃ agnꝰ co¬
ram tonclente se fuit sine uoce. sic ñ aꝑuit
os suum: in humihtate uidiciuĩ eiꝰ subla

Expanded text:
alios ex aliis convincamus inimicis Codex alios ex aliis convincamus inimicis Codex Isaiae proferatur a Judaeis, videamus si non ibi lego, « Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente fuit sine voce, sic non aperuit os suu
Abbreviated transcription (Latin):
a iucdis. honorandꝰ ⁊ confitendꝰ a noł̾: ludi¬
canclus: s uidicaturꝰ:. ludicandꝰ inuste: ui¬
dicaturꝰ iuste:. calis gͦ uenit: ut oporteret ei
luẽnam testimonium ꝑ hib̾e. Nam quid o¬
pus erat ut ioħs tamqͣm luc̾na ꝑhib̾et chei
testimonium. ⁊ si dies ipsa ab infirmitate nr̃a
posset uidis s ñ potamꝰ: infirmꝰ factꝰ est
infirmis: ꝑ infirmitatẽ saiauit infirmita¬
tẽ: ꝑ mortalem carnem carnis abstulit
mortem De corꝑe suo collirium fecit lumi¬
nibus nr̃is: Qura gͦ dĩ uenit. & ĩ nocte se¬
cilli adhuc sumꝰ. oportet ut &e ꝓpħias au¬
ante illũ uenerint: quanto tpr aduentũ
recitainus qui nob̾ cotidie recitantur: & illȩ
ce qͣsi uentura p̃clitꝰta essent. in libris quibꝰ
uoliustis conseripsistis: hic contͣ iminicos
paganos occurrit nob̾ alioꝵ testimoniũ
inimicoꝵ:. ꝓferimꝰ codices a iudeis: et
respondemus: Nempe & uos ⁊ illi: fidei
nr̃ȩ estis inimici: Idõ sparsi st̃ ꝑ gs̃: ut

Expanded text:
confitendus a nobis: judicandus et judicaturus; judicandus injuste, judicaturus juste. Talis ergo venit, ut oporteret ei lucernam testimonium perhibere. Nam quid opus erat ut Joannes tanquam lucerna perhiberet testimonium diei, si dies ipse ab infirmitate nostra posset videri? Sed non poteramus: infirmas factus est infirmis, per infirmitatem sanavit infirmitatem; per mortalem carnem, carnis abstulit mortem; de corpore suo collyrium fecit luminibus nostris. Quia ergo Dominus venit, et in nocte saeculi adhuc sumus, oportet ut et prophetias auante illum venerint, quanto tempore advenrecitamus, qui nobis quotidie recitantur. Et ille: et quasi ventura praedicta essent, in libris quibus voluistis conscripsistis. Hic contra inimicos Paganos occurrit nobis aliorum testimonium inimicorum. Proferimus codices a Judaeis, et respondemus: Nempe et vos et illi, fidei nostrae estis inimici. Ideo sparsi sunt per gentes, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nebrarũ. & induamꝰ nos arma lucis : sic¬
ut cdie honeste ambulemꝰ: Tam̃ qr ĩ cõ¬
paratione lucis illuis ad qͣm uenturi su¬
mus. adhuc nox ẽ &̃ dies in quo sumꝰ.
audi petrum apłm: Delatam diẽ dño
xͦ uocem de magnifica potestate: Tu es
filius ms dilectus: in quo bñ sensi: hac
latam: cum essemꝰ eũ illo ĩ scõ mõte. S¬
qr nos ñ ibi fuimꝰ. & istã uocẽ de eaelo tẽ
ñ audiuimꝰ : ait ad nos ipse petrꝰ. Et ha¬
bemꝰ certiorem ꝓpħicũ sermonẽ: Nos
aucdistis uocẽ de caelo delatam: s certio
qui miracuł eiꝰ calumpniarent᷑. magies
artibus ea tribuendo: ꝓpħas añ p̃misit: Nũ¬
quid enĩ si magꝰ erat ⁊ magicis artibꝰ fecit
ut coleretur ⁊ mortuns:ͥ magꝰ erat ante qͦm
natꝰ: Apħas audi O homo mortue ⁊ uermes¬
cendo calumpniose. ꝓpħas audi: lego: au¬
di qui ante cdnm̃ uener̃. habemꝰ inquit a¬
płs petrus c̾tiorem ꝓpħicum sermonẽ: eut
bñ facitis attendentes sic̃ lucerne lucenti¬

Expanded text:
 nos arma lucis; sicut in die honeste ambulemus . Tamen quia in comparatione illius lucis ad quam venturi sumus, adhuc nox est etiam dies in quo sumus, audi Petrum apostolum: delatam dicit Domino Christo vocem de magnifica potestate, Tu es Filius meus dilectus, in quo bene sensi. Hanc latam, cum essemus cum illo in monte s nos non ibi fuimus, et istam vocem de coelo tunc non audivimus; ait ad nos ipse Petrus, Et habemus certiorem propheticum sermonem. Non audistis vocem de coelo delatam, sed certiorqui miraculis ejus calumniarentur, magicis artibus ea tribuendo, Prophetas ante praemisit. Numquid enim, si magus erat et magicis artibus fecit ut coleretur et mortuus, magus erat antequam natus? Prophetas audi, o homo mortue, et vermescendo calumniose, Prophetas audi: lego, audi qui ante Dominum venerunt. Habemus, inquit apostolus Petrus, certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes
Abbreviated transcription (Latin):
cognoseat ñ q̃rit alium testẽ : qui tc̃ iudi¬
cabit te mͦ uidet te N ẽ uũ illũ fallas:
cum ceꝑit iuchcare N enĩ adhibes t̾ ali¬
qͦs falios cestes: qui iudicẽ illũ possint cir¬
ciumuenire:. Qñ te ceꝑit iudicare dĩ: ħ
t̾ dicẽt. Qñ contempnebas ego uid̾bam:
&e qñ ñ credebas sententiã meã ñ frustra¬
bã differebam: ñ auferebã: Noluisti au¬
dire qͦd p̃cepi: senties qͦd p̃dixi Si autem
audias quȩ p̃cepi ñ nrala senties quȩ p̃di¬

Expanded text:
cognoscat non quaerit alium testem; qui tunc judicognoscat non quaerit alium testem; qui tunc judicabit te, modo videt te: non est unde illum fallas, cum coeperit judicare. Non enim adhibes tibi aliquos falsos testes, qui judicem illum possint circumvenire, quando te coeperit judicare. Deus hoc tibi dicit: Quando contemnebas, ego videbam; et quando non credebas, sententiam meam non frustrabam: differebam, non auferebum. Noluisti audire quod praecepi, senties quod praedixi. Si autem audias quae praecepi, non mala senties quae praedi
Abbreviated transcription (Latin):
casta fenira fidełq coniunx duobꝰ falsis te¬
stibꝰ urgebat᷑: trinitas illi in conscientia at¬
q in occulto suffragabat᷑. Illa trinitas de
occulto imum testẽ dambelem excitauit:
&e duos coniicit: Ergo qr in lege ur̃ã scͥp¬
tiun ẽ duoꝵ hominum testimoniũ uerũ
uidieiũ. Ego enĩ inquit ñ iudico qͦmqͣ
s. testimonium ꝑhibeo de me differo iudi¬
ciũ: ñ differo testimoniũ: Eligamꝰ nob̾ fr̃s
contͣ linguas hominũ. contͣ firmas suspi¬
ciones gm̃s humani. dm̃ iudiee : dm̃ testẽ.
Nõ enim dedignatur cestis esse qui iudx
ẽ. aut ꝓmouetꝰ cum fit iudex: qm̃ qui
testis ẽ. ipse erit iudex Quare ipse testis:
Quia ñ querit alium und̾ cognoscat qui sis
Qitare ip̃se iudex: Quia ipse ht̃ potestatẽ
mortificandi &e uiuificandi. dampnandi
ce absoluendi. in gehennas p̃cipitandi &
in celos leuandi: orabolo coniungendi
ce cũ angłs coronandi Gum gͦ ipse habe¬
at hanc potestatẽ: Iudex ẽ: Qͥa uͦ ut ce

Expanded text:
casta femina fidelisque conjux duobus falsis testibus urgebatur, Trinitas illi in conscientia atque in occulto suffragabatur: illa Trinitas de occulto unum testem Danielem excitavit, et duos convicit. Ergo quia in lege vestra scriptum est: Duorum hominum testimonium verum judicium. Ego enim, inquit, non judico quemquam, sed testimonium perhibeo de me: differo judicium, non differo testimonium. 11. Eligamus nobis, fratres, contra linguas hominum, contra infirmas suspiciones generis humani Deum judicem, Deum testem. Non enim dedignatur testis esse qui judex est, aut promovetur cum fit judex; quoniam qui testis est, ipse judex erit. Quare ipse testis? Quia non quaerit alium unde cognoscat qui sis. Quare ipse judex? Quia ipse habet potestatem mortificandi et vivificandi, damnandi et absolvendi, in gehennas praecipitandi et in coelos levandi, diabolo conjungendi et cum Augelis coronandi. Cum ergo ipse habeat hanc potestatem, judex est. Quia vero ut te
Abbreviated transcription (Latin):
ego sũ lux mundi. qui me
sequit᷑ ñ ambulabit in tene¬
bris s habebit lum̃ iute: he¬
sterno die qui affuistis diu
disputatum esse meministis: & si adhuc ueli¬
mus de illo lumine disputare: dui loqui
possumꝰ. Nam ñ possumꝰ explicare compẽdio:
bulemus in tenebris: Tenebrȩ metuendȩ st̃

Expanded text:
Ego sum lux mundi: qui me sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae , hesterno die qui adfuistis, diu disputatum esse meministis: et si adhuc velimus de illo lumine disputare, diu loqui possumus; nam non possumus explicare compendio. bulemus in tenebris. Tenebrae metuendae sunt,