comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gareth & ipse hiecrites. urias heccheus.
Dm̃s triginta septem. Et addidit fu¬
ror dm̃i irasci contra isrł. cõmouitq da¬
uid meis dicentẽ ad ioab: uade nume¬
ra isrł & iudam. Dixitq rex adioab pͥn¬
cipem exercitus sui. Per ambula om̃s
trib isrł adan usq bersabeȩ. & nume¬
rate popłm: ut sciam numerũ eius. Dyx¬
itq ioab regi. Ad augeat dñs ds̃ tuus ad
popłm quantus nunc ẽ. it̾umq centupli¬
cet inconspectu dñi mei regis. S qͥd sibi
dñs m̃s rex uult in re huiꝰcemodi: Obti¬
nuit autẽ sermo regis uerba ioab: & pͥn¬
tipum exertitus. Egressusq ẽ ioab & pͥn¬
cipes militũ exercitus a facie regis: ut
numerarent popłm isrł. Cumq ꝑtͣn¬
sissent iordanen: uenerunt in arohel
addexteram urbis quȩ ẽ inualle gad.
Et ꝑiarer tͣnsierunt ingalaad. & inter¬
ram inferiorem hodsi: & uenerunt in
dan siluestria. circũ euntesq iuxta sy¬
donem tͣnsierunt ꝓpt̃ menia tyri. &

Expanded text:
Gareb et ipse Hiethrites Urias Hettheus Gareb et ipse Hiethrites Urias Hettheus omnes triginta septem et addidit furor Domini irasci contra Israhel commovitque David in eis dicentem vade numera Israhel et Iudam dixitque rex ad Ioab principem exercitus sui perambula omnes tribus Israhel a Dan usque Bersabee et numerate populum ut sciam numerum eius dixitque Ioab regi adaugeat Dominus Deus tuus ad populum quantus nunc est iterumque centuplicet in conspectu domini mei regis sed quid sibi dominus meus rex vult in re huiuscemodi obtinuit autem sermo regis verba Ioab et principum exercitus egressusque est Ioab et principes militum a facie regis ut numerarent populum Israhel cumque pertransissent Iordanem venerunt in Aroer ad dextram urbis quae est in valle Gad et per Iazer transierunt in Galaad et in terram inferiorem Hodsi et venerunt in Dan silvestria circumeuntesque iuxta Sidonem transierunt propter moenia Tyri et
Abbreviated transcription (Latin):
ab: & ipse descendit & ꝑcussit leonẽ
in media cisterna indieb niuis. ipse
num spectaculo. habentẽ in manu ha¬
stam. Itaq cum descendisset ad eum
inuirga. ui extorsit hastam de manu
egiptri: & interfecit eum hasta sua.
Hec fecit banaias filiꝰ ioiade. & ipse no¬
iinatus inter tres robustos. qui erañ
inter triginta nobiliores: ueruntam̃
usq ad tres non ꝑuenerat. Fetitq eum
hel frater ioab inter triginta. eleanan
hira filius aces de thecua abiezer de
anathoth. mobannai de usathi. selmon
tai filius ribai degebeeth. filioꝵ ben¬
iamm.banahi aufrathonites.heda de
torrente gaas. abialbon arbathites.
azmaueth de boromi. eliaba de salbo¬
ni. filii iassen. ionathan. semma de
horodi. haia filius sare rarorites. eli¬
felech filius saasbai filu maachathi.
heliam filiꝰ achitofel gilonites. esrai de
carmelo. pharai de arbi. igaal filnis
nathan de soba. bonni de gaddi. se¬
lech de ammoni. nerai herothites. ar¬
miger ioab filii saruiȩ. hira hietrites.

Expanded text:
cussit leonem in media cisterna diebus nivis. Ipse num spectaculo, habentem in manu hastam: itaque cum descendisset ad eum in virga, vi extorsit hastam de manu Aegyptii, et interfecit eum hasta sua. Haec fecit Banaias filius Joiadae. Et ipse nominatus inter tres robustos, qui erant inter triginta nobiliores: verumtamen usque ad tres non pervenerat: fecitque eum al frater Joab inter triginta. Eleanan Hira filius Aces de Thecua Abiezer de Anathoth Mobonnai de Usathi Selmon Athai filius Ribai de Gebeeth filiorum Beniamin Banahi Aufrathonites Heddai de torrente Gaas Abialbon Arbathites Azmaveth de Beromi Eliaba de Salboni filii Iasen Ionathan Semma de Horodi Haiam filius Sarar Arorites Elifeleth filius Aasbai filii Maachathi Heliam filius Ahitofel Gelonites Esrai de Carmelo Farai de Arbi Igaal filius Nathan de Soba Bonni de Gaddi Selech de Ammoni Naharai Berothites armiger Ioab filii Sarviae Hira Hiethrites
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ sc̃oꝵ. Porro quadraginta cubi¬
toꝵ erat ipsum templũ ꝓforib ora¬
culi. & cedro om̃is domꝰ intͥnsecus ues¬
tiebatur. habens tornaturas & iunc¬
turas suas fabrefactas. & celaturas
eminentes. omĩa cedrinis tabulis
uestiebant᷑: nec omĩno lapis appare¬
re poterat inpariete. Oraculũ autẽ
in medio domꝰ in interiori parte fe¬
cerat: ut poneret ibi archam fede¬
ris dñi. Porro oracłm habebat uigm¬
ti cubitos longitudinis. & uiginti cu¬
bitos latitudinis. & iuginti cubitos

Expanded text:
abores. Porro quadraginta cubitorum erat ipsum templum pro foribus oraculi. Et cedro omnis domus vestiebatur, habens tornaturas, et juncturas suas fabrefactas. Hic numeruseminentes omnia cedrinis tabulis vestiebantur nec omnino lapis apparere poterat in pariete oraculum autem in medio domus in interiori parte fecerat ut poneret ibi arcam foederis Domini porro oraculum habebat viginti cubitos longitudinis et viginti cubitos latitudi
Abbreviated transcription (Latin):
amorrei. & og regis basan suꝑ omĩa
quȩ erant in illa terra. Iuda & isrł
innumerabiles sicut harena maris
inmultitudine. comedentes & biben¬
Ites atq letantes. Salomon autẽ erat
inditione sua. habens omĩa regna
terrȩ aflumine terrȩ philistiim usq
adterminũ egipti. offerentiũ sibi mu¬
nera & seruientiũ ei cunctis dieb
uitȩ eius. Erat autẽ cib salomonis
ꝑdies singłos triginta chori simile &
sexaginta chori farme. decem boues
pingues. & uiginti boues pascuales.
& tentũ arietes. excepta uenatione cer¬
uoꝵ caprearũ. atq bubaloꝵ. & auium
altilium. Ipse enim obtinebat omnẽ
regionẽ quȩ erat tͣnsflumen quasi
athaphsa usq gazam. & cunctos reges
illarum regionũ. & habebat pace ex
onini parte incircuitu. Habitabatq
iuda & isrł absq timore ullo. unꝰqͥsq¬

Expanded text:
Amorrei et Og regis Basan super omnia Amorrei et Og regis Basan super omnia quae erant in illa terra Iuda et Israhel innumerabiles sicut harena maris in multitudine comedentes et bibentes atque laetantes Salomon autem erat in dicione sua habens omnia regna sicut a flumine terrae Philisthim usque ad terminum Aegypti offerentium sibi munera et servientium ei cunctis diebus vitae eius erat autem cibus Salomonis per dies singulos triginta chori similae et sexaginta chori farinae decem boves pingues et viginti boves pascuales et centum arietes excepta venatione cervorum caprearum atque bubalorum et avium altilium ipse enim obtinebat omnem regionem quae erat trans flumen quasi a Thapsa usque Gazam et cunctos reges illarum regionum et habebat pacem ex omni parte in circuitu habitabatque Iudas et Israhel absque timore ullo un
Abbreviated transcription (Latin):
singłi necessaria ministrabant. Et
hec nomina eoꝵ. Benhur in monte
ephraim.bendechar in maccesset &¬
in salebim. & inbechsemes. & helon
bethanan. beneseth in araboth. ipsius
erat soccho. & om̃is terra epher. bena¬
binadab cuiꝰ om̃is terra neptad. dor
tapheth filiam salomonis habebat
uxorem. Bena filius ahilud regẽbat
thane & mageddo. & uniuersam
bethsam que ẽ iuxta sarthana. sub¬
ter iez rahel. abethsan usq abel me¬
ula. eregione zeelmaan. bengaber
in ramoth galaad. habebat auothia¬
ir filii manasse ingalaad. ipse pre¬
erat inomni regione argob quȩ ẽ in
basan: sexaginta ciuitatib magnis
atq muratis quȩ habebant seras ete¬
as. Abinadab filius addo p̃erat in
manaum. achimaas in nepthali. s &̾
ipse habebat basematħ filiam salo¬
monis inconiugio. Baana filius chu¬
si inanasar & in hibalod. iosaphath
filius pharuȩ in isachar. semei filiꝰ
hela in beniamin. gaber filius suri
interrã galaad. interra seon regis

Expanded text:
singuli necessaria ministrabant et haec nomina eorum Benhur in monte Ephraim Bendecar in Macces et in Salebbim et in Bethsemes et Helon Bethanan Benesed in Araboth ipsius erat Soccho et omnis terra Epher Benabinadab cuius omnis Nepthad Dor Tapheth filiam Salomonis habebat uxorem Bana filius Ahilud regebat Thanac et Mageddo et universam Bethsan quae est iuxta Sarthana subter Hiezrahel a Bethsan usque Abelmeula e regione Iecmaan Bengaber in Ramoth Galaad habebat Avothiair filii Manasse in Galaad ipse praeerat in omni regione Argob quae est in Basan sexaginta civitatibus magnis atque muratis quae habebant seras aereas Ahinadab filius Addo praeerat in Manaim Ahimaas in Nepthali sed et ipse habebat Basmath filiam Salomonis in coniugio Baana filius Usi in Aser et in Balod Iosaphat filius Pharue in Isachar Semei filius Hela in Beniamin Gaber filius Uri in terra Galaad in terra Seon regis
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ingeth. inquo uir excelsus qui se¬
nos inmanib pedibq habebat digitoᷤ
id ẽ uiginti & quatuor & erat de origi¬
ne arafa qui blasphe mauit isrł. ꝑ
cussit aũt eũ ionathan filius samaa
frĩs dauid. Hi quatuor nati sunt
de arafa ingeth: & ceci
inmanu dauid & seruoꝵ eiꝰ. Locutꝰ ẽ
autẽ dauid dño uerba carminis huiꝰ in
die qua liberauit eum dñs de manu
omĩum immicoꝵ suoꝵ & domanu sa¬
ul: & ait. Dñs petra mea & robur meũ
& saluator meus. ds̃ m̃s fortis m̃s sꝑa¬
bo ineum. scutũ meũ & cornu salutis
meȩ. eleuator meus & refugiũ meũ. sal¬
uator meus de iniqͥtate liberabis me.
Laudabilem inuocabo dñm. & ab ini¬
micis meis saluus ero. quia circũde¬
derunt me contriciones mortis. &¬
torrentes belial terruerunt me: funeᷤ
inferi circũdederunt me. p̃uenerut̃
me laquei mortis. In tribulatione mea
inuocabo dñm. & ad dm̃ meũ clamabo:

Expanded text:
in quo vir excelsus qui senos in manibus pedibusque habebat digitos id est viginti et quattuor et erat de origine Arafa blasphemavit Israhel percussit autem eum Ionathan filius Sammaa fratris David hii quattuor nati sunt de Arafa in Geth et ceciderunt in manu David et servorum eius locutus est autem David Domino verba carminis huius in die qua libermicorum suorum et de manu Saul et ait Dominus petra mea et robur meum et salvator meus Deus meus fortis meus sperabo in eum scutum meum et cornu salutis meae elevator meus et refugium meum salvator meus de iniquitate liberabis me laudabilem invocabo Dominum et ab inimicis meis salvus ero quia circumdederunt me contritiones mortis torrentes Belial terruerunt me funes inferi circumdederunt me praevenerunt me laquei mortis in tribulatione mea invocabo Dominum et ad
Abbreviated transcription (Latin):
Retribuit mͥ dñs scdm iustitiã meã. &
scđm munditiã manuũ mearũ recd¬
det mͥ. quia custodiui uias dñi: & ñ
egi impie adeo meo. Omĩa enĩ iudi¬
cia eius inconspectu meo: & p̃cepta
eius non amoui ame. Et ero ꝑfectus
cum eo. & custodiam me ab iniqui¬
tate mea: & restituet mͥ dñs scđm¬

Expanded text:
s secundum iustitiam meam et secundum munditiam manuum mearum reddet mihi quia custodivi vias Domini et non egi impie a Deo meo omnia enim iudicia eius in conspectu meo et praecepta eius non amovi a me et ero perfectus cum eo et custodiam me ab iniquitate mea et restituet Dominus m
Abbreviated transcription (Latin):
tus. & cum electo electus eris & cum
saluũ facies. oculisq tuis excelsos hu¬
miliabis: quia tu lucerna mea dñe. tu
oñe illuminabis tenebras meas. Inte
enim curram accinctus: indeo meo
transiliam murũ. Ds̃ immaculata
ura eius. eloqiiũ dm̃ igne examina¬
tum. scutum ẽ omĩum sꝑantiũ in se.
Quis ẽ ds̃ p̃ter dñm. & quis fortis p̃ter

Expanded text:
electus eris et cum salvum facies oculisque tuis excelsos humiliabis quia tu lucerna mea Domine et Domine inluminabis tenebras meas in te enim curram accinctus in Deo meo transiliam murum Deus inmaculata via eius eloquium Domini igne examinatum scutum est omnium sperantium in se quis est deus praeter Dominum et quis fortis praeter
Abbreviated transcription (Latin):
cumq te uerteris. ut confirmet dñs
sermones suos quos locutus ẽ de me
dicens. Si custodierint filii tui uiam
tuam. & ambulauerint coram me in
ueritate momini corde suo &momni
anima sua. non auferetur tibi uir
de solio isrł. Tu quoq nosti quȩ fe¬
cerit mͥ ioab filius saruie. que fece¬
rit duob pͥncipib exercitus ifrł: ab¬
ner filioner. & amasa filio hiether
quos occidit & effudit sanguinẽ belli
in pace. & posuit cruorem p̃lii in
suos. & incalciamento qd̃ erat in pe¬
dib eius. Facies gͦ uixta sapientiã
tuam & non deduces canitiem eius
pacifice adinferos. S & filiis ber¬
dellai galaaditis reddes gr̃am. erunt¬
q comedentes inmensa tua. occur
rerunt enim mͥ quando fugiebam
a facie absalon frĩs tui. habes quoq
a pud te semei filium gera filii iemi¬
ni de bahurim. qui maledixit mͥ ma¬
ledictione pessima quando ibam ad
castra.S quia cdescendit inoccursũ¬
mͥ cũ tͣnsirem iordanen. & iuraui ei

Expanded text:
met Dominus sermones suos: quos locutus est de me dicens: si custodierint filii tui vias meas: et ambulaverint coram me in veritate in omni corde suo: et in omni anima sua: non auferetur tibi vir de solio Israel. Tu quoque nosti que fecerit mihi Joab filius Sarvie: que fecerit duobus principibus exercitus Israhel Abner filio Ner et Amasa filio Iether quos occidit et effudit sanguinem belli in pace et posuit cruorem proelii in ejus, et in calceamento suo, quod erat in pedibus ejus. Facies ergo juxta sapientiam tuam, et non deduces h. depones canitiem ejus pacifice ad inferos. Sed et filiis Berzellai Galaaditis reddes gratiam, eruntque comedentes in mensa tua: occrerunt enim mihi: quando fugiebam a facie Absalon fratris tui. Habes quoque apud te Semei filium Jera filii Hiemini de Baurim: qui maledixit mihi maledictione pessima quando ibam ad castra. Sed quia descendit mihi in occursum: cum transirem Jordanem et juravi ei
Abbreviated transcription (Latin):
dicit adeos. Tollite uob̾cum seruos
dñi ur̃i. & imponite salomonẽ filium
meũ suꝑ mulam meã. & ducite eum
ingion. & unguat eum ibi sacdoch sa¬
cerdos & nathan ꝓpħa in regem suꝑ istł:
& canetis bucina atq dicetis. Uiuat
rex salomon. Et ascendetis post eum
& uenietis. & sedebit suꝑ soliũ meũ
& ipse regnabit ꝓ me: illiq p̃cipiam

Expanded text:
dixit ad eos tollite vobiscum servos domini vestri et inponite Salomonem filium meum super mulam meam et ducite eum in Gion et unguat eum ibi Sadoc sacerdos et Nathan propheta in regem super Israhel et canetis bucina atque dicetis vivat rex Salomon et ascendetis post eum et veniet et sedebit super solium meum et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ro statio philistinoꝵ tunc erat inbech¬
leem. Desiderauit gͥ dauid & ait. Siqͥs
mͥ daret potum aquȩ de cisterna quȩ
ẽ inbethleem iuxta portam. Itrupe¬
runtgͦ tres fortes castra philistinoꝵ.
& hauserunt aquã cdecisterna bechle¬
em que erat iuxta portam: & attule¬
runt ad dauid. At ille noluit bibere:
s libauit illam dño dicens. Propitiꝰ
mͥ sit dñs: ne faciam hanorem. Nũ
sanguinẽ hominũ istoꝵ qui ꝓfecti
sunt. & ammarũ ꝑiculum bibam:
Noluit g bibere. Hec fecerunt tres ro¬
bustissimi. abisai quoq frater ioab fi¬
lius sarue. pͥnceps erat detrib istis.
ipse ẽ qui eleuauit hastam suã con¬
tra trecentos quos int̃fecit. nomina
tus millis trib & inter tres nobilior:

Expanded text:
ro statio Philisthinorum tunc erat in Bethro statio Philisthinorum tunc erat in Bethleem desideravit igitur David et ait si quis mihi daret potum aquae de cisterna quae est in Bethleem iuxta portam inruperunt ergo tres fortes castra Philisthinorum et hauserunt aquam de cisterna Bethleem quae erat iuxta portam et adtulerunt ad David at ille noluit bibere sed libavit illam Domino dicens propitius mihi sit Dominus ne faciam hoc num sanguinem hominum istorum qui profecti sunt et animarum periculum bibam noluit ergo bibere haec fecerunt tres robustissimi Abisai quoque frater Ioab filius Sarviae princeps erat de tribus ipse est qui elevavit hastam suam contra trecentos quos intus in illis tribus, et inter tres nobilior,
Abbreviated transcription (Latin):
tingentos int̃fecit impetu uno. Post
hunc eleazar filius patrui eius ahoĩ
inter tres fortes qui erant cũ dauid:
qͣndo exꝓbrauerunt philistiim &o con¬
gregati sunt illuc in p̃lium. Cumq
ascendissent uiri ifrł: ipse stetit o̾e¬
ꝑcussit philisteos donec deficeret ma¬
nus eius & obrigesceret cũ gladio: fe¬
citq ds̃ salutem magnã indie illa.
& popłs qui fugerat reuersus ẽ ad ce¬
so spolia detrahenda. Et post hunc
semma filius agẽ de arari. & congrega¬
ti sunt philistum instatione. erat qͥp¬
pe ibi ager plenus lente. Cumq fu¬
gisset popłs a facie philistum. stetit
ille in medio agri & intuitus ẽ eum:
ꝑcussitq philisteos & fecit dñs salu¬
tẽ magnã. nec non & ante descenderati
tres qui erant pͥncipes inter triginta.
& uenerant tempore messis ad dauid
inspeluncam odollam. Castra autem
philistiim: erant posita in ualle gi¬
gantũ. & dauid erat inp̃fidio: por¬

Expanded text:
tingentos interfecit impetu uno post tingentos interfecit impetu uno post hunc Eleazar filius patrui eius Ahoi inter tres fortes qui erant cum David quando exprobraverunt Philisthim et congregati sunt illuc in proelium cumque ascendissent viri Israhel ipse stetit et percussit Philistheos donec deficeret manus eius et obrigesceret cum gladio fecitque Dominus salutem qui fugerat, reversus est ad caesorum spolia detrahenda. Et post hunc, Semma filius Age de Arari. Et congregati sunt Philisthim in statione: erat quippe ibi ager plenus lente. Cumque fugisset populus a facie Philisthim, stetit ille in medio agri et tuitus est eum percussitque Philistheos et fecit Dominus salutem magnam necnon ante descenderant tres qui erant principes inter triginta et venerant tempore messis ad David in speluncam Odollam castra autem Philisthim erant posita in valle Gigantum et David erat in praesidio por
Abbreviated transcription (Latin):
me: auiro iniquo liberabis me. Prop¬
terea consitebor t̃ dñe ingentĩb. &
nomini tuo cantabo. magnificanti sa
quȩ dixit dauid filius isai. Dixit uir cui
constitutũ ẽ de xp̃o dei iacob: egregius
ds̃ isrł. mͥ locutus ẽ fortis isrł. Dñator
hominũ iustus dominator intimore
dñi. Sicut lux aurore oriente sole mane
absq nubib rutilat. & sicut pluuiis
germinat herba de terra: nec tanta ẽ
domus mea apud dm̃. ut pactum ȩter¬
nũ inirec mecũ firmũ in om̃ib atq
munitũ. Cuncta enĩ salus mea & om̃is
uoluntas: nec ẽ quicqͣm ex ea qd̾ non
germinet. Preuaricatores autẽ quasi
spinȩ euellunt᷑ umuersi que non tol¬
luntur manib. & siquis tangere eas¬
uoluerit armabit᷑ ferro & ligno lance¬
ato. igniq succensȩ cõburentur usq
ad nichilũ. Hec nomina fortiũ dauid.¬
Dauid sedens incathedra sapientis¬
simus pͥnceps inter tres. ipse ẽ quasi
tenerrimꝰ ligni uermiculus. qui oc¬

Expanded text:
me a viro iniquo liberabis me propme a viro iniquo liberabis me propterea confitebor tibi Domine in gentibus et nomini tuo cantabo magnificanti salssima quae dixit David filius Isai dixit vir cui constitutum est de christo Dei Iacob egregius Deus Israhel mihi locutus est Fortis Israhel dominator hominum iustus dominator in timore Dei sicut lux aurorae oriente sole mane absque nubibus rutilat et sicut pluviis germinat herba de terra nec tanta est domus mea apud Deum ut pactum aeternum iniret mecum firmum in omnibus atque munitum cuncta enim salus mea et omnis voluntas nec est quicquam ex ea quod non germinet praevaricatores autem quasi spinae evellentur universi quae non tolluntur manibus et si quis tangere voluerit eas armabitur ferro et ligno lanceato igneque succensae conburentur usque ad nihilum haec nomina fortium David Sedens in cathedra sapientissimus princeps inter tres ipse est quasi tenerrimus ligni vermiculus qui oc
Abbreviated transcription (Latin):
clipeum salutis tuȩ. & mansuetudo
mea multiplicauit me. ddilatabis
gressus meos subtus me: & non defi¬
cient tali mei. Persequar immicos
meos & conteram. & non reuertar do¬
nec consumã eos. consumã eos & con¬
fringã ut non consurgant. cadent
subpedib meis. Accinxisti me forti¬
tudine adpreliũ. incuruabis resis¬
tentes mͥ subine. inimicos meos de¬
disti mͥ dorsum. oclientes me & dis¬
ꝑdam eos. Clamabunt & non erit qͥ
saluet. ad dñm nec exaudiet eos. de¬
lebo eos ut puluerem terrȩ. quasi lu¬
tum platearũ cõminuã eos atq con
fringã. Saluabis me a contradictio¬
nib popłi mei. constitues me inca¬
put gentiũ. Popłs quẽ ignoro serui¬
et mͥ. filii alieni resistent mͥ. audi
fluxerunt: & contrahent᷑ in angusti¬
is suis. Uunt dñs & benedictus ds¬
m̃s: & exaltabit᷑ ds̃ fortis salutis meȩ.
Ds̃ qui das uindictas mͥ & dedisti
popłos subme. qui educis me abini¬
micis meis & a resistentib mͥ eleuas

Expanded text:
m salutis tuae et mansuetudo mea multiplicavit me dilatabis gressus meos subtus me et non deficient tali mei persequar inimicos meos et conteram et non revertar donec consumam eos consumam eos et confringam ut non consurgant cadent sub pedibus meis accinxisti me fortitudine ad proelium incurvabis resistentes mihi sub me inimicos meos dedisti mihi dorsum odientes me et disperdam eos clamabunt et non erit qui salvet ad Dominum et non exaudiet eos delebo eos ut pulverem terrae quasi lutum plme a contradictionibus populi mei: custodies me in caput Gentium: populus, quem ignoro, serviet mihi. Filii alieni resistent mihi h. fluxerunt, et contrahentur in angustiis suis. Vivit Dominus, et benedictus Dmeus et exaltabitur Deus fortis salutis meae Deus qui das vindictas mihi et deicis populos sub me qui educis me ab inimicis meis et a resistentibus mihi elevas
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt. Non similiter iustis faciens:
ꝓcogitationib autẽ insensatis mi¬
quitates illoꝵ. Quod quidam errantes
colebant mutos serpentes. & bestias
suꝑuacuas : in misisti illis multitudi¬
nem mutoꝵ animaliũ inuindictam:
ut scirent ꝑque peccat quis ꝑ hec &
torquetur. Non enim impossibilis
erat om̃ps manus tua quȩ creauit
orbem terrarũ exmateria inuisa:
inmittere illis multitudinẽ ursoꝵ:
aut audaces leones. aut noui gene¬
ris ira plenas: aut ignotas bestias.
aut uaporem igneũ spirantes. aut
odorem sumi proferentes. aut hor¬
rendas aboculis scintillas emitten¬
tes: quarũ non solum lesura poterat
illos exterminare: s & aspectus ꝑti¬
morem occidere. s & sine his uno sp̃u
occidi poterant. ꝑsecutionẽ passi ab
ipsis factis fuis: & dispersi ꝑ sp̃m uir¬
tutis tuȩ. S omĩa inmensura. & nu¬
mero & pondere disposiunsti. Multũ

Expanded text:
ti sunt non similiter iustis faciens pro ti sunt non similiter iustis faciens pro cogitationibus autem insensatis iniquitates illorum quod quidam errantes colebant mutos serpentes et bestias ervacuas inmisisti illis multitudinem mutorum animalium in vindictam ut scirent quia per quae peccat quis per haec et torquetur non enim inpossibilis erat omnipotens manus tua quae creavit orbem terrarum ex materia invisa inmittere illis multitudinem ursorum aut audaces leones aut novi generis ira plenas et ignotas bestias aut vaporem igneum spirantes aut odorem fumi proferentes aut horrendas ab oculis scintillas emittentes quarum non solum laesura poterat illos exterminare sed et aspectus per timorem occidere sed et sine his uno spiritu occidi poterant persecutionem passi ab ipsis factis suis et dispersi per spiritum virtutis tuae sed omnia mensura et numero et pondere disposuist
Abbreviated transcription (Latin):
ieo cum abundarent filii ifrł letati
sunt. ꝑ hec tum illis deẽent: bene cũ
illis actum ẽ. Nam ꝓfonte quidẽ sem¬
piterni fluminis: humanũ sanguinẽ
dedisti in iustis. Qui ne cõminuerent᷑
intraductionẽ infantiũ octisoꝵ de¬
disti illis habundantẽ aquam inspe-¬
rate salutis. ostendens ꝑsitim que tc̃
fuit: quẽ admodũ tuos exaltares : &
aduersarios illoꝵ necares. Cum eñi
temptati sunt & quidẽ cum miscłia
disciplinã accipientes : scierunt quẽ¬
ad modum tum ira iudicati impii tor¬
menta paterent᷑. Hos quidẽ tanqm
pater monens probasti: illos autem
tanquã durus rex interrogans con¬
demnasti. Absentes enm & p̃sentes:
similiter torquebant᷑. Duplex enim
illos acceperat tedium: & gemitus
cum memoria p̃teritoꝵ. Cum enim
audirent ꝑsua tormenta bene secũ
agi: cõmemorati sunt dñm ammi¬
rantes infine exitus. Quẽ enim in ex¬
positione praua deiectum derisert̃.
isti sitientes infinem euentus mira¬

Expanded text:
i, cum abundarent filii Israel, laetati sunt; per haec, cum illis deessent, bene cum illis actum est. Nam pro fonte quidem sempiterni fluminis, humanum sanguinem dedisti iniustis qui comminuerentur in traductione infantum occisorum dedisti illis abundantem aquam insperate ostendens per sitim quae tunc fuit quemadmodum tuos exaltares et adversarios illorum necares cum enim temptati sunt et quidem cum misericordia disciplinam accipientes scierunt quemadmodum cum ira iudicati impii tormenta paterentur hos quidem tamquam pater monens probasti illos autem tamquam durus rex interrogans condemnasti absentes enim et praesentes similiter torquebantur duplex enim illos acceperat taedium et gemitus cum memoria praeteritorum cum enim audirent per sua tagi, commemorati sunt Dominum, et admirantes in finem exitus. Quem enim in expositione prava projectum deriserunt, isti sitientes in finem eventus mira
Abbreviated transcription (Latin):
bant. & ut ẽẽt differentia donũ pete¬
bant. Propter quod ignis ardentẽ co¬
lumpnã ducem habuerunt ignote uie.
& solem sine lesura bom hospitii p̃sti¬
pati carcerem tenebrarũ: qui inclu¬
sos custodiebant filios tuos: ꝑ quos
incipiebat incorruptũ legis lumen
scło dari. Cum cogitarent iustoꝵ occi¬
dere infantes. & imo exposito filio &
liberato intradudionẽ illoꝵ multi¬
tudinẽ filioꝵ abstulisti: & pariter
illos ꝑdidisti in aquã ualidam. Illa
nox enim ante cognita ẽ a patrib no¬
stris: ut uere scientes quib iuramen¬
tis crediderunt: animequiores ẽẽnt.

Expanded text:
bant; et ut esset differentia, donum petebant; et ut esset differentia, donum petebant. Propter quod ignis ardentem columnam ducem habuerunt ignotae viae, et solem sine laesura bon hospitii praestipati carcerem tenebrarum qui inclusos custodiebant filios tuos per quos incipiebat incorruptum legis lumen saeculo dari cum cogitarent iustorum occidere infantes et uno exposito filio et liberato in traductionem illorum multitudinem filiorum abstulisti et pariter illos perdidisti in aquam validam illa nox ante cognita est a parentibus nostris ut vere scientes quibus iuramentis crediderunt animaequ
Abbreviated transcription (Latin):
aut pastor. aut agri laboꝵ oꝑariꝰ.
p̃occupatus eẽt: in effugabilẽ susti¬
nebat necessitatẽ. Una enim cathe
na tenebrarũ om̃s erant colligati:
siue sp̃c sibilans. aut inter spissos
arboꝵ ramos auiũ sonus suauis.
aut uis aquȩ decurrentis nmiũ.
aut sonus ualidus p̃cipitatarũ pe¬
trarum. aut ludentiũ animaliũ cur¬
sus inuisus: aut mugientiũ ualida
bestiarũ uox. aut resonans de altis¬
simis montib echo: deficientes
faciebant illos p̃timore. Om̃ĩs enĩ
orbis terrarũ limpido luminabat᷑
lumine: & non impeditis oꝑib con¬
tinebant᷑. Solis autẽ illis suꝑposita
erat grauis nox: imago tenebrarũ
quȩ suꝑuentura illis erat. Ipsi gͦ: si¬
bi erant grauiores tenebris. Sc̃is aũt
tius: maxima erat lux. Et hoꝵ quidẽ
uocẽ audiebant : s figuram non ui¬
debant. Et quia non ipsi ꝑeadem pas¬
si erant magnificabant. & qui ante
lesi erant qm̃ non ledebant᷑ gras age

Expanded text:
aut pastor aut agri laborum operarius aut pastor aut agri laborum operarius praeoccupatus esset ineffugibilem sustinebat necessina tenebrarum omnes erant colligati. Sive spiritus sibilans, aut inter spissos arborum ramos avium sonus suavis, aut vis aquae decurrentis nimium, aut sonus validus praecipitatarum petrarum, aut ludentium animalium cursus invisus aut mugientium valida bestiarum vox aut resonans de altissimis montibus echo deficientes faciebat illos prae timore omnis enim orbis terrarum limpido luminabatur lumine et non inpeditis operibus continebatur solis autem illis superposita erat gravis nox imago tenebrarum quae superventura illis erat ipsi ergo sibi erant graviores tenebris sanctis autem tuis maxima erat lux et horum quidem vocem audiebant sed figuram non videbant et quia non et ipsi per eadem passi erant magniflaesi erant, quia non laedebantur, gratias
Abbreviated transcription (Latin):
cum derisu pleni timore languebant.
Nlam & si nichil illos ex monstris ꝑtur¬
babat. transitu animaliũ. & serpentrũ
sibilatione cõmoti. tremebundi ꝑie¬
bant: & aerem quẽ nulla ratione qͥs
effugere posset negantes se uidere.
Cum sit enim timida nequitia: dat
testimoniũ condemnata. semꝑ enĩ
p̃sumit: seua conturbata conscien¬
tia. Nichil enim ẽ timor nͥ p̃sũptionis
adiutoriũ: ꝓditio cogitationis auxi¬
lioꝵ. Et dum ab intro minor ẽ ex spec¬
tatio: maiorem putat scientiam eius
cause : de qua tormentũ p̃stat. Illi au¬
tem qui impotentẽ uere noctem. &
abinfimis & ab altissimis inferis suꝑ¬
uenientẽ eundẽ somnũ dormientes.
aliquando monstroꝵ exagitabant᷑ ti¬
more: aliquando animȩ deficiebat̃
traductione. Subitaneus enim illis
& insperatus timor suꝑuenerat. De¬
inde si quisquã ex illis detidisset: cu¬
stodiebatur incarcere. sine ferro re¬
clusus. Si enim rusticus quis erat:

Expanded text:
cum derisu pleni timore languebant cum derisu pleni timore languebant nam et si nihil illos ex monstris perturbabat transitu animalium et serpentium sibilatione commoti tremebundi peribant et aerem quem nulla ratione quis effugere posset negantes se videre cum sit enim timida nequitia dat testimonium condemnata semper enim praesumit saeva conturbata conscientia nihil enim est timor nisi praesumptionis adiutorium proditio cogitationis auxiliorum et dum ab intro minor est expectatio maiorem putat scientiam eius causae de qua tormentum praestat illi autem qui inpotentem vere noctem et ab infimis et ab altissimis inferis supervenientem eundem somnum dormientes aliquando monstrorum exagitabantur timore aliquando animae deficiebant traductione subitaneus enim illis et insperatus timor supervenerat deinde si quicumque ex illis decidisset custodiebatur in carcere sine ferro reclusus si enim rusticus quis erat
Abbreviated transcription (Latin):
hoc indisciplinatȩ anime errauerunt.
Dum enim ꝑsuasum habent iniqui pos¬
se dñari nationi scẽ: uinculis tenebra¬
rũ & longe noctis compedit: inclusi
sub tectis fugitiui. ꝑpetue ꝓuidentie
latuerunt. Et dum putant se latere
in obscuris peccatis: tenebroso obliuio¬
nis uelamento disꝑsi sunt: pauentes
horrendȩ &cum admiratione nimia
ꝑturbati. Neq enim que continebat
illos spelunca sine timore custodiebat
qm̃ sonitus descendens ꝑturbabat illos:
& ꝑsone tristes apparentes: pauorem
illis p̃stabant. Et ignis quidẽ nulla
uis poterat illis lumen p̃bere: nec sy¬
derum limpide flãmȩ illuminarȩ po¬
xxix terant illam noctem horrendã. Ap¬
parebat autẽ illis subitaneus ignis
timore plenus: & timore ꝑcussi faciei¬
illiꝰ que non uidebatur. estimabant de
artis appositi erant derisus: & sapien¬
tiȩ głe correptio cũ contumelia. Illi eñ
qui ꝓmitcebant timores turbationis
expellere se ab anima languente: hii

Expanded text:
hoc indisciplinatae animae erraverunt. hoc indisciplinatae animae erraverunt. Dum enim persuasum habent iniqui posse dominari nationi sanctae: vinculis tenebrarum et longae noctis compediti, inclusi sub tectis, fugitivi perpetuae providentiae jacuerunt. Et dum putant se latere in obscuris peccatis, tenebroso oblivionis velamento dispersi sunt, paventes 237 horrende, et cum admiratione nimia perturbati. Neque enim quae continebat illos spelunca sine timore custodiebat quoniam sonitus descendens perturbabat illos et personae tristes apparentes pavorem illis praestabant et ignis quidem nulla vis poterat illis lumen praebere nec siderum limpidae flammae inluminare poterant illam noctem horrendam apparebat autem illis subitaneus ignis timore plenus et timore percussi illius quae artis adpositi erant derisus et sapientiae gloriae correptio cum contumelia illi enim qui promittebant timores turbationes expellere se ab anima languente hi
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾minabat ignis ardens ingrandine:
& pluiia choruscans. Hoc autẽ it̾um
ut nutrirent᷑ iusti: etiam suȩ uirtutiꝰ
oblitus ẽ. Creatura enim tibi creatoꝵ
deseruiens. excandescit intormentũ
aduersus in iustos: & lemor fit adbe¬
nefaciendũ ꝓhis qui inte confidunt.
Propt̃ hoc &tunc in omĩa tͣnsfigurata
omĩum nutrici gr̃e tue: deseruiebañ
ad uoluntatẽ hoꝵ qui ate desiderati
sunt. ut scirent filii tui quos dilexisti
dñe qm̃ non natiuitatis fructus pascuñ
homines. s sermo tuus hos qui inte
crediderint conseruat. Quod enĩ ab
igne non poterat ext̾minari: statim
ab exiguo radio solis calefactum tabes¬
cebat: ut notum om̃ib ẽẽt qm̃ oportet
p̃uenire solem adbenedictionẽ tuam:
& adorientẽ lucis tibi adorare. Ingrati
eium fides tanquã hibernalis glacies
tabescit. & disperiet tanquã aqua suꝑ¬
uacua. Magna eñi sunt iudicia tua
dñe : & inenarrabilia uerba tua. Propt̃¬

Expanded text:
exterminabat ignis ardens in grandine exterminabat ignis ardens in grandine et pluvia coruscans hoc autem iterum ut nutrirentur iusti etiam suae virtutis oblitus est creatura enim tibi factori deserviens excandescit in tormentum adversus iniustos et lenior fit ad benefaciendum pro his qui in te confidunt propter hoc et tunc in omnia transfigurata omnium nutrici gratiae tuae deserviebant ad voluntatem horum qui a te desiderati sunt ut scirent filii tui quos dilexisti Domine quoniam non nativitatis fructus pascunt homines sed sermo tuus hos credunt, conservat. Quod enim ab igne non poterat exterminari, statim ab exiguo radio solis calefactum tabescebat ut notum omnibus esset quoniam oportet praevenire solem ad benedictionem tuam et ad orientem lucis tibi adorare ingrati enim fides tamquam hibernalis glacies tabescit et disperiet tamquam aqua supervacua magna enim sunt iudicia tua et inenarrabilia verba tua propt
Abbreviated transcription (Latin):
nem brachii tui flagellati sunt. Nouis
aquis & grandinib. & pluuiis ꝑsecutio¬
nẽ passi sunt: & ꝑ ignem consũmati.
Quod enĩ mirabile erat maqua quȩ
omĩa extinguit: plus ignis ualebat.
Uindex ẽ enim orbis iustoꝵ. Quodã
eñ tempore mansuetabat᷑ ignis ne cõ¬
burerentur. quȩ ad impios missa erãt
animalia: s ut ipsi uidentes scirent
qm̃ dei iudicio patiunt᷑ ꝑ secutionẽ.
Et quodã tempore in aqua suꝑ uirtu¬
tem ignis ex ardebat undiq: ut iniquã
terre nationem ext̾minaret. Pro quib
angłoꝵ esca nutristi popłm tuũ: & pa¬
ratum panẽ de celo p̃stitisti illis sine la¬
bore. omne delectamentũ in se haben¬
tem: & omĩs saporis suauitatẽ. Substã¬
tiam enim tuã & dulcedinẽ tuã quã in
filios habes ostendebas: & deseruiens
uniꝰcuiusq uoluntati: ad quod quis uo¬
lebat conuertebat᷑. Nix autẽ & glacies
sustinebant uim ignis. & non tabesce¬
bant: ut scirent qm̃ fructus inunicoꝵ

Expanded text:
i tui flagellati sunt novis aquis et grandinibus et pluviis persecutionem passi et per ignem consummati quod enim mirabile erat in aqua quae omnia extinguit plus ignis valebat vindex est enim orbis iustorum quodam enim tempore mansuetabatur ignis ne conburerentur quae ad impios missa erant animalia sed ut ipsi videntes scirent quoniam Dei iudicio patiuntur persecutionem et quodam tempore in aqua super virtutem ignis ardebat ut iniquae terrae nationem exterminaret pro quibus angelorum esca nutristi populum tuum et paratum panem e caelo praestitisti illis sine labore omne delectamentum in se habentem et omnis saporis suavitatem substantia enim tua dulcedinem tuam quam in filios habes ostendebat et serviens uniuscuiusque voluntati ad quod quis volebat convertebatur nix autem et glacies sustinebant vim ignis et non tabescebant ut scirent quoniam fructus inimicorum
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m uoluntatẽ dei ambulastis. Hor¬
renddȩ & cito apparebit uob̾. qm̃ iudi¬
cium durissimũ in his qui p̃sunt fi¬
et. Exiguo enim conceditur miscdia.
Potentes autẽ: potenter tormenta pa¬
cientur. Non enim subtrahet ꝑsonã
ipse fecit. & equaliter cura ẽ illi de
om̃ib. Fortiorib autẽ. fortior instat

Expanded text:
ei ambulastis, horrende et cito apparebit vobis, quoniam iudicium durissimum in his qui praesunt fiet; exiguo enim conceditur misericordia, potentes autem potenter tormenta patientur; non enim subtrahet personam ipse fecit, et aequaliter cura est illi de omnibus, fortioribus autem fortior instat
Abbreviated transcription (Latin):
um hoꝵ mater ẽ. quã sine fictione
didici : & sine inuidia cõmunico: &e
honestatẽ illius non abscondo. Infini¬
tus enim thesaurus ẽ hominib. quo
qui usi sunt. participes facli sunt
amicitie dei. propter discipline dona
cõmendati. Michi autẽ dedit ds̃ dicere
ex sententia. & p̃sumere digna horum
quȩ mͥdantur. qm̃ ipse sapientiȩ dux ẽ.
& sapientiũ emendator. In manu enim
illius & nos. & sermones nr̃i : & om̃is
sapientia. & oꝑum scientiȩ disciplina.
Ipse enim dedit mͥ hoꝵ que sunt scien¬
tiam ueram: ut sciam dispositionẽ or¬
bis terrarũ. & uirtutes elementoꝵ:

Expanded text:
ter est quam sine fictione didici et sine invidia communico et honestatem illius non abscondo infinitus enim thesaurus est hominibus quod qui usi sunt participes facti sunt amicitiae Dei propter disciplinae dona commendati mihi autem det Deus dicere ex sententia et praesumere digna horum quae dantur quoniam ipse et sapientiae dux est et sapientium emendator in manu enim illius et nos et sermones nostri et omnis sapientia et operum scientiae disciplina ipse enim mihi dedit horum quae sunt scientiam veram ut sciam dispositionem orbis terrarum et virtutes elem
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ facit eẽ ꝓximũ deo. Concupis¬
centia itaq sapientie: deducet ad
regnũ ꝑpetuum. Si gͦ delectamini
sedib & sceptris reges popłi. diligi¬
te sapientiã: ut in ꝑpetuum regne¬
entia & quẽ admodum facta sit re¬
feram & non abscondam auobis sa¬
cramenta dei. s abinitio natiuita¬
tis inuestigabo: & ponam in lucem
scientiã illius. & non p̃teribo uerita¬
dem: neq cum inuidia tabescente
particeps sapientiȩ. Multitudo au¬
tem sapieutium: sanitas ẽ orbis terra¬
rum. Et rex sapiens stabilimentũ ẽ po¬
puli. Ergo accipite disciplinã reges ꝑser¬
mones meos: & proderit uobis. Sum

Expanded text:
autem facit esse proximum Deo concupiscentia itaque sapientiae deducet ad regnum perpetuum si ergo delectamini sedibus et stemmatibus reges populi diligite sapientiam ut in perpetuum regneet quemadmodum facta sit referam et non abscondam a vobis sacramenta Dei sed ab initio nativitatis investigabo et ponam in lucem scientiam illius et non praeteribo veritatem neque cum invidia tabescente particeps sapientiae. Multitudo autem sapientium sanitas est orbis terrarum: et rex sapiens populi stabilimentum est. Ergo accipite disciplinam per sermones meos, et proderit vobi
Abbreviated transcription (Latin):
aureas faciemus tibi: uermiculatas
rex inaccubitu suo. nardus mea de¬
dit odorem suum. Fasciculus mirrȩ
dilectus meus mͥ: inter ubera mea
cõmorabitur. Botrus cypri dilectus
meus mͥ: inuineis engaddi. uox xp̃i.¬

Expanded text:
s tibi vermiculatas rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum. Fasciculus myrrhae dilectus meus mihi, inter ubera mea commorabitur. Botrus Cypri dilectus meus mihi, in vineis Engaddi. » Si
Abbreviated transcription (Latin):
dñi repleuit orbem terrarũ: & bos
quod continet omĩa. scientiã hals
uotis. Propter hoc qui loguitur in¬
qua non potest latere. nec p̃teries
illum: corripiens iudiciũ. Incogitati¬
onib enim impii: interrogatio erit.
Sermonũ autẽ illius auditio ad dm̃
ueniet: & ad correptionẽ inquitatũ
illuis. qm̃ auris zeli audit omĩa: &

Expanded text:
ni repleuit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia scientiam habet uocis. propter hoc qui loquitur iniqua non potest latere, sed nec praeteriet illum corripiens iudicium. in cogitationibus enim impii interrogatio erit: sermonum autem illius auditio ad dominum ueniet ad correptionem iniquitatum. illius.
Abbreviated transcription (Latin):
bitur pecunia: & qui amat diuitias
fructus non capiet ex eis. Et hoc ͦg ua¬
nitas. Ubi multȩ sunt opes: multi &
qui comedunt eas. Et qͥd ꝓdest posses¬
sori. nͥ qd̾ cernit diuitias oculis suis :
Dulcis ẽ somuꝰ oꝑanti: siue parũ si¬
ue multũ comedat. Saturitas autẽ
diuitis non sinit eum dormire. Est
& alia infirmitas pessima. quam ui¬
di subsole. Diuitiȩ conseruatȩ in ma¬
nu dñi sui: ꝑeunt enĩ in afflictione
pessima. Generauit filiũ: qui insũ¬
nudus de utero matris sue. sic reuer¬
tetur: & nichil auferet secum de labo¬
re suo. Miserabilis ꝓrsus infirmitas:
quomͦ uenit sic reuertetur. Quid g ꝓ
dest ei qui laborat inuentũ cunctis¬

Expanded text:
bitur pecunia: et qui amat divitias, bitur pecunia: et qui amat divitias, fructus non capiet ex eis, et hoc ergo vanitas. Ubi multae sunt opes, multi et qui comedunt eas. Et quid prodest possessori, nisi quod cernit divitias oculis suis? Dulcis est somnus operanti, sive parum, sive multum comedat: saturitas autem divitis non sinit dormire eum. et alia infirmitas pessima, quam vidi sub sole: divitiae conservatae in malum domini sui: pereunt enim in afflictione pessima: Generanudus de utero matris suae, sic revertetur, et nichil auferet secum de labore suo. Miserabilis prorsus infirmitas, quomodo venit, sic revertetur. Quid ergo prodest qu
Abbreviated transcription (Latin):
temere quid loquaris: neq cortuũ
sit uelox ad ꝓferendum sermonẽ co¬
ram deo. Ds enim incelo & tu suꝑ ter¬
ram: iccirco sint pauci sermones
tui. Multas curas secunt᷑ somnia: oe
inmultis sermonib muenit᷑ stulti¬
tia. Si quid uouisti leo. ne moreris
reddere: displicet enim ei infide¬
lis & stulta ꝓmissio: s quodtũq uo¬
ueris redde. Multoq melius ẽ non d¬
uouere: quã post uotum ꝓmissa ñ
reddere. Ne dederis os nũ ut peccare
facias carnem tuam: neq dicas corã
angło non ẽ ꝓuidentia. ne forte ira¬
tus ds̃ suꝑ sermones tuos dissipet
cuncta oꝑa manuũ tuarũ. Ubi mul¬
ta sunt somnia: plurime uanitates
& sermones innumeri. Tu uͦ dm̃ ti¬
me. Si uideris calumnias egenoꝵ.
& uiolenta iudicia: & subuerti iusti¬
ciam inꝓumcia. non mireris suꝑ
hoc negotio. quia excelso alius excel¬
fior ẽ. Et suꝑ hos quoq eminentioreᷤ
sunt alii: & insuꝑ uniu̾se t̾rȩ rex. iin¬
perat seruienti. Auarus non imple

Expanded text:
quaris, neque cor tuum sit uelox ad proferendum sermonem coram deo. deus enim in caelo et tu super terram: idcirco sint pauci sermones tui. multas curas secuntur somnia, et in multis sermonibus inuenitur stultitia. si quid uouisti deo, ne moreris reddere: displicet enim ei infidelis et stulta promissio: sed quodcumque uoueris redde: multoque melius est non uouere quam post uotum promissa non reddere. ne dederis os tuum, ut peccare facias carnem tuam, neque dicas coram angelo: non est prouidentia: ne forte iratus Deus super sermone tuo dissipet cuncta opera manuum tuarum ubi multa sunt somnia plurimae vanitates et sermones innumeri tu vero Deum time si videris calumnias egenorum et violenta iudicia et subverti iustitiam in provincia non mireris super hoc negotio quia excelso alius excelsior est et super hos quoque eminentiores sunt alii et insuper universae terrae rex imperat servienti
Abbreviated transcription (Latin):
cis intelligit: & respondere contẽpint.
Uidisti hominẽ uelocẽ ad loquendũ:
stultitia magis sꝑanda ẽ : quã illiꝰ cor¬
reptio. Qui delicate apueritia nutrit
seruũ suũ: postea illum sentiet con¬
tumacẽ. Wir iracundꝰ ꝓuocat rixas:
& qui adindignandũ facilis ẽ: erit
ad pectata ꝓcliuior. Suꝑbum sequei̾
humilitas: & humilem sp̃u suscipi¬
et gła. Qui cum fure partit᷑: odit¬
animã suam: adiurantem audit. & ñ
indicat. Qui timet hominẽ cito corruet.
qui sꝑat indño: subleuabitur. Multi
requirunt faciem pͥncipis: & adño iu¬
dicium egreditur singłoꝵ. Abhomi¬
nantur iusti uirum impiũ: & ab homi¬
nantur impii eos qui in recta sunt ua.
Uerba congregantis: filii uomentis.

Expanded text:
cis, intelligit, et respondere contemnit. cis, intelligit, et respondere contemnit. Vidisti hominem velocem ad loquendum? stultitia magis speranda est, quam illius correptio. Qui delicate a pueritia nutrit servum suum, postea illum sentiet contumacem. Vir iracundus provocat rixas: et qui ad indignandum facilis est, erit ad peccatum proclivior. Superbum sequitur humilitas: et humilem spiritu suscipiet gloria. Qui cum fure particianimam suam: adjurantem audit, et non indicat. Qui timet hominem, cito corruet: qui sperat in Domino, sublevabitur: Multi requirunt faciem principis: et a Domino judicium egreditur singulorum. Abominantur justi virum impium: et abominantur impii eos, qui in recta sunt via. VERBA CONGREGANTIS FILII VOMENTIS.
Abbreviated transcription (Latin):
dissipant ciuitatẽ: sapientes uͦ auertunt
furorẽ. Uir sapiens si cum stulto con¬
tenderit: siue irascatur siue rideat.
non inueniet requiem. Uiri sanguinũ
oderunt simplicẽ: in iusti aut̃e quert̃
animã eius. Totum sp̃m suũ ꝓfert stul¬
tus: sapicus differt & reseruat in poste¬
rum. Princeps qui libenter audit uer¬
ba mendacii: om̃s ministros suos ha¬
bet impios. Pauꝑ & creditor obuiaue¬
runt sibi: utusq illuminator ẽ dñs.
Rex qui iudicat inueritate pauꝑes:
thronus eius in et̾num firmabit᷑. Uit¬
ga atqr correptio tribuent sapientiã:
puer autẽ qui dimittit᷑ uoluntati sue:
confundet matrẽ suã. In multiplica¬
tione impioꝵ multiplicabunt᷑ scele¬
ra: & iusti ruinas eoꝵ uidebunt. Pru¬
di filiũ tuũ & refrigerabit te: & da¬
bit delitias anime tuȩ. Cum ꝓpħia
defecerit: dissipabit᷑ popłs. Qui uero
custodit legem: beatus ẽ. Seruus uer¬
bis non potest erudiri: quia quod di¬

Expanded text:
dissipant civitatem sapientes avertunt dissipant civitatem sapientes avertunt furorem vir sapiens si cum stulto contenderit sive irascatur sive rideat non inveniet requiem viri sanguinum oderunt simplicem iusti quaerunt animam eius totum spiritum suum profert stultus sapiens differt et reservat in posterum princeps qui libenter audit verba mendacii omnes ministros habebit impios pauper et creditor obviam fuerunt sibi utriusque inluminator est Dominus rex qui iudicat in veritate pauperes thronus eius in aeternum firmabitur virga atque correptio tribuet sapientiam puer autem qui dimittitur voluntati suae confundet matrem suam in multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera et iusti ruinas eorum videbunt erudi filium tuum et refrigerabit te et dabit delicias animae tuae cum prophetia defecericustodit legem, beatus est. Servus verbis non potest erudiri: quia quod di
Abbreviated transcription (Latin):
iactat & ddilatat: iurgia concitat. Q
sꝑat indño: sanabitur. Qui confidit
in corde suo stultus ẽ: qui autẽ gradi¬
tur sapienter. iste laudabit᷑. Qui dat
pauꝑi: non inligebit. Qui despicit
deprecantẽ: suffinebit penuriã. Et¬
cum surrexerint impii abscondent᷑
homines: cum illi perierint. multi
tem dura ceruice contẽpnit repentinꝰ
suꝑ uemiet interitus : & cum sanitas
non sequetur. In multiplicatione ius¬
toꝵ: letabit᷑ uulgus. Cum impii sũpse¬
rint pͥncipatũ: gemet popłs. Uir qͥ
amat sapientiã letificat patrẽ suũ:
qui autẽ nutrit scorta. ꝑdet sub¬
stantiã. R ex iustus criget terrã: uir
auarus destruet eam. Homo qͥ blan¬
dis fictisq sermonib loquit᷑ amico
suo: rete gxpandit gressib suis. Pec¬
cantẽ uirũ iniquũ inuoluet laque¬
us: & iustus laudabit atq gaudebit.
Nouit iustus causam pauꝑum: impiꝰ ig¬
norat scientiam. Homines pestilentes

Expanded text:
iactat et dilatat, iurgia concitat: qui iactat et dilatat, iurgia concitat: qui sperat in domino, sanabitur. qui confidit in corde suo stultus est qui autem graditur sapienter iste salvabitur qui dat pauperi non indigebit qui despicit deprecantem sustinebit penuriam cum surrexerint impii abscondentur homintem dura cervice contemnit, repentinus ei superveniet interitus: et eum sanitas non sequetur. In multiplicatione justorum laetabitur vulgus cum impii sumpserint principatum gemet populus vir qui amat sapientiam laetificat patrem suum qui autem nutrit scorta perdet substantiam rex iustus erigit terram vir avarus destruet eam homo qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo rete expandit gressibus eius peccantem virum iniquum involvet laqueus et iustus laudabit atque gaudebit novit iustus causam pauperum impius ignorat scientiam homines pestilentes