comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turbedine. nc̃ scopuloꝵ inlinonib ꝑforata ẽ.
qu̾a primũ licee quasi quedã portus secreta ru¬
tis intremus: in ibi eẏbarios panes & holus
nr̃is manib inrigandum. Lac delitiȩ rusticanȩ:
uiles quidẽ: sed innocentes cybos prebent. Ita
uiuentes: non aboratione somnus: nec saturi¬
tas alectione reuocabit. Si estus ẽ: secretũ ar¬
boris umibra p̃bebit Si autunnus: ipsa aeris
tẽpies: & strata subter folia. locũ quietis osten¬
dent. Uere ager florib depingitur: & inter
querulas aues psalii dulcuis cantabuntur.
Sifrigus fuerit. &e brumales niues: ligna ñ
enam: Calulius iugilabo. uel dormiam. certe
Qd sciamutilius ñ algebo habeat sibi roma
suos tumultus: arena seuiat: circus insa¬
niat. theatra lururient Et quia de nr̃is
dicendũ ẽ: cotidie matronarũ uisitetur. se¬
natus. Nobis adherere do bonũ ẽ: ponere
inło spem nr̃am ut cũ pauꝑtatẽ istam celoꝵ

Expanded text:
turbine, nunc scopulorum illusionibus perforata est turbine, nunc scopulorum illusionibus perforata est quam primum licet, quasi quendam portum secreta ruris intremus. ibi cibarius panis et holus nostris manibus inrigatum, lac, deliciae rusticanae, uiles quidem, sed innocentes cibos praebeant. ita uiuentes non ab oratione somnus, non saturitas a lectione reuocabit. si aestas est, secretum arboris umbra praebebit; si autumnus, ipsa aeris temperies et strata subter folia locum quietis ostendit. uere ager floribus depingitur et inter querulas aues psalmi dulcius decantabuntur. si frigus fuerit et brumales niues, ligna non coemam: calidius uigilabo uel dormiam, certe, quod sciam, uilius non algebo. habeat sibi Roma suos tumultus, harena saeuiat, circus insaniat, theatra luxurient et, quia de nostris dicendum est, matronarum cotidie uisitetur senatus: nobis adhaerere deo bonum est, ponere in domino spem nostram, ut, cum paupertatem istam caelorum
Abbreviated transcription (Latin):
nec recordamur ęuangłii dicentis. stulte hac
nocte auferent animã tuã ate: Quȩ autem
p̃parasti cuius erunt: Uestes ñ ad usum tan¬
tum: sed addelitias conquiruntur Ubicũq
compendium ẽ. uelocior pes. citus sermo: au¬
ris attentior. Si dampnum. ut sepe in re familia¬
ri accidere sol& fuerit nuntiatũ. uultus me¬
rore deprimimus. Letamur ad nummũ: obolo
contrstamur: Unde cum inino homine animoꝵ
sipa:. Cum enim ad imaginẽ & similitudinẽ dĩ
conditi sumus: ex uttio nr̃o ꝑsonas nobis pluri¬
mas suꝑ inducimus Et qͦm intlieatralib scenis
unus atq idẽ isstrio nc̃ eiculsim robustus osten¬
dit: nc̃ mollib inuenerẽ. frangitur: ñe tremu¬
lus incỹbele: ita & nos. qui si demundo non
essemus: odiremur amundo: Tot habemus pec¬
cutoꝵ similitudines: quot pecata Qua ꝓpt̃ qr
multa iam uite spatia tran. siuimus fluctu¬
ando: & nauis nr̃a nunc ꝓcellarum concussa

Expanded text:
Nec recordamur Evangelii, dicentis: « Stulte, hac Nec recordamur Evangelii, dicentis: « Stulte, hac nocte auferent animam tuam a te: quae autem praeparasti cujus erunt? » Vestes non ad usus tantum, sed ad delicias conquiruntur. Ubicumque compendium est, volocior pes, citus sermo, auris attentior. Si damnum ut saepe in re familiari accidere solet fuerit nuntiatum, vultus moerore deprimitur. Laetamur ad nummum, obolo contristamur. Unde cum in uno homine animorum sipa » . Cum enim ad imaginem et similitudinem Dei conditi simus, ex vitio nostro personas nobis plurimas superinducimus. Et quomodo in theatralibus scenis unus atque idem histrio, nunc Herculem robustus ostendit, nunc mollis in Venerem frangitur, nunc tremulus in Cybelem: ita et nos qui si de mundo non essemus, odiremur a mundo tot habemus personarum similitudines, quot peccata. 3. Quapropter quia multa jam vitae spatia transmisimus fluctuando, et navis nostra nunc procellarum concussa
Abbreviated transcription (Latin):
albrosius. quo chartas. sũptus. iii.¬
notarios ministrante: tam in numerabiles
plicauit: inquadam epła qũa ad eundẽ de atbent
scripserat refert rtumquã se cẏbum origene
p̃sente sine lectione sũpsisse: numqu̾a uenisle
sonar&. Hoc dieb egisse uel noctib: ut &
lectio orationẽ susciper&: & oratio lectionen
Qa nos uentris animalia tale umqũ̾a fecimᷤ
qos si scdda hora legentes inuenerit. oscitamus
manu faciem defricantes Continemus stomadi
& quasi post multum laborẽ mutilamus: cursi
negotiis occupamur Pretermitto prandia
quib mens onerata p̃mitur Pud& dicere fri¬
quentiam salutandi: qui aut ipsi cotidie ad
alios pergimis: aut adnos uenientes oeterr
expectamis Deinceps gͥ ad ũba sermo dec̃
Cacerantur absentes: uita aliena describut
& mordentes inuicẽ. consumimur abunni
tales nos oẏbus occupat & dimittit. Cũ ueto
amici recesserint. ratiocinia suppittamus
iuꝑflua in annos plurimos duratura p̾cogitat.

Expanded text:
Ambrosius, quo chartas, sumptus, notarios ministrante tam innumerabiles  explicauit, in quadam epistula, quam ad eundem de Athenis scripserat, refert numquam se cibos Origene praesente sine lectione sumpsisse, numquam uenisse sonaret, hoc diebus egisse uel noctibulectio orationem susciperet et oratio lectionem. Quid nos, ventris animalia, tale umquam fecimus? Quos si secunda hora legentes invenerit, oscitamus, manu faciem defricantes continemus stomachum et quasi post multum laborem mundialibus rursum negotiis occupamur. Praetermitto prandia, quibquentiam salutandi, qua aut ipsi quotidie ad alios pergimus, aut ad nos venientes caeteros exspectamus. Deinceps itur in verba, sermo teritur, lacerantur absentes, vita aliena describitur, et mordentes invicem, consumimur ab in vicem. Talis nos cibus occupat et dimittit. Cum vero amici recesserint, ratiocinia supputamus. imponit : nunc cura superflua in annos plurimos duratura praecogitat.
Abbreviated transcription (Latin):
impia uoce laudasse. cum utiq & alia Q
ista de impietatis fronte processerint:
aduersum omnia sersbere. nec huius tẽ.
poris. & ommes qui ad uersum arrium
& eunomium. manicheumq qͦ diuer¬
sas scripserunt hereses. hisq impietatib
respondisse credendi sunt. Quis igitur
hos uoluerit legere libros. & caltiatis pedi¬
bus ad terram repromissionis pergere:
nec ubi aserpentibus mordeatur. &. ar¬
cuato uulnere scorpi uerberetur. legat
prius hunc librum: &. antequam ingre¬
diatur uiam. quȩ sibi cauenda sint nouerit:¬

Expanded text:
inpia uoce laudasse, cum utique et illa et inpia uoce laudasse, cum utique et illa et ista de uno inpietatis fonte processerint? aduersum omnia scribere nec huius est temporis et omnes, qui aduersus Arrium et Eunomium Manicheumque et diuersas scripserunt hereses, his quoque inpietatibus respondisse credendi sunt. quisquis igitur hos uoluerit legere libros et calciatis pedibus ad terram repromissionis pergere, necubi a serpentibus mordeatur et arcuato uulnere scorpionis uerberetur, legat prius hunc librum et, antequam ingrediatur uiam, quae sibi cauenda sint, nouerit
Abbreviated transcription (Latin):
git omnes rationabiles creaturas. idest pa¬
trem &. filium. & sp̃m sanctum. angelos po¬
testates. dominationes. &terasq uirtutes. Ip¬
sum quoq hominem scdm animȩ dignita¬
tem uniuis esse substantiȩ: In tellectualem in¬
quid rationabilemq naturam sentit. deus
& unigenitus filus eius &. sp̃s sanctus sen¬
tiunt angeli. & potestates. cetera ꝙ uirtu¬
tes: sentit᷑ interior homo qui adimagiñe
& similitudinem dei conditus est. Ex quo
concluditur. Am̃ & hȩc quodam modo uni¬
us esse substantiȩ. Unum addit uerbum
quoclim modo ut tanti sacrilegi er unen effu
geret. & non uult de patris esse substan¬
tia. ne diumitatem in partes secare uide¬
atur.: naturam omnipotentis dei angelis
hominibus q largitur. Cum hec se ita ha¬
beant: que in sama est. paucis de filio &
spiritu sancto commutatis. q̃ apertam
blasphemiam preferebant. &etera ita ut
scripta sunt protulisse in medium. &

Expanded text:
git omnes rationabiles naturas, id est pagit omnes rationabiles naturas, id est patrem et filium et spiritum sanctum, angelos, potestates, dominationes ceterasque uirtutes, ipsum quoque hominem secundum animae dignitatem unius esse substantiae. intellectualem, inquit, rationabilemque naturam sentit deus et unigenitus filius eius et spiritus sanctus, sentiunt angeli et potestates ceteraeque uirtutes, sentit interior homo, qui ad imaginem et similitudinem dei conditus est. ex quo concluditur deum et haec quodam modo unius esse substantiae. unum addit uerbum \'quodam modo\', ut tanti sacrilegii crimen effugsanctum non uult de patris esse substantia, ne diuinitatem in partes secare uideatur, naturam omnipotentis dei angelis hominibusque largitur. Cum haec se ita habeant, quae insania est paucis de filio et spiritu sancto commutatis, quae apertam blasphemiam praeferebant, cetera ita, ut scripta sunt, protulisse in medium et
Abbreviated transcription (Latin):
met ipso cognoscatur pater. quomodo cog¬
noscitur afilio. sciensq illud quod scriptum
est. Pater quime misit maior est in om¬
nibus : uerum esse contendit. ut dicat ꝙ in
cognitione filii patrem esse maiorem: dum
perfectͥus & purius asemet ipso cognoscitur.
abol itione corporum hec rursum comenti¬
re conuincitur. Siquis autem potuerit ostẽ¬
dere incorporalem rationabilemq naturam
cum expoliauerit se corpore uiuere persem&
ipsam & in peiore conditione esse quando cor¬
poribus uestiebatur. in meliori quando illa
depoiat: Nulli dubiuimest corpora non prin¬
cipaliter subsistere: Sed per inter ualla ob
uarios motus rationabilium creaturarum
nunc fieri. ut qui his indigent uestiantur:
et rursum cumilla deprauatione lapsum se ad
meliora correxerint. dissolui in nichil. E hac
semper successione uariari. Et ne parum pu¬
taremus impietatem esse corum quȩ pre¬
miserat in eiusdem uoluminis fine conum¬

Expanded text:
met ipso cognoscatur pater, quomodo cogmet ipso cognoscatur pater, quomodo cognoscitur a filio, sciensque illud, quod scriptum est: \'pater, qui me misit, maior me est\', in omnibus uerum esse contendet, ut dicat et in cognitione filio patrem esse maiorem, dum perfectius et purius a semet ipso cognoscitur abolitionem corporum hic rursum sentire conuincitur: si quis autem potuerit ostendere incorporalem rationabilemque naturam, cum expoliauerit se corpore, uiuere per semet ipsam et in peiori condicione esse, quando corporibus uestiebatur, in meliori, quando illa deponit, nulli dubium est corpora non principaliter subsistere, sed per interualla ob uarios motus rationabilium creaturarum nunc fieri, ut, qui his indigent, uestiantur, et rursum, cum illa deprauatione lapsuum se ad meliora correxerint, dissolui in nihil et hac semper successione uariari. et ne parum putaremus inpietatem esse eorum, quae praemiserat, in eiusdem uoluminis fine coniun
Abbreviated transcription (Latin):
mini confiteri proꝑter districtionem eoꝵ
quȩ sua passione destruxit: curtimeamus
etiam insupernis locis inconsummationem
seculorum aliquid simile suspicari. ut om¬
nium locorum gentes illius passione saluen¬
tur: Rursimiq blasphemans defilio sic lo¬
cutus est. Si enim patrem cognoscit filuis.
uidetur in eo quodnouit patrem posse enm
comprehendere. ut si dicamus artificis
animum artis scire mensuram. nec dubium.
quin srpater in filio & conprehendatur ab eo
inquo est: Sin autem conprehensionem eam
dicimmus ut non solum sensum quis & sapien¬
tiam conprehendat. Sed uirtute & potentia
cunctateneat qui cognouit: Non possumus
dicere quod comprehendat filius patrem. pa¬
ter uero omnia comprehendit: Inter omnia
autem & filus est. Ergoq. filium conpre¬
hendit ut sciremus causas quibus pater
comprehendit filium. & filius patrem non
queat comprehendere. hec uerba subnectit.
curiosus lector inquirat. Utrum ita a se¬

Expanded text:
mini confiteri propter destructionem eorum, mini confiteri propter destructionem eorum, quae sua passione destruxit, cur timeamus etiam in supernis locis in consummatione saeculorum aliquid simile suspicari, ut omnium locorum gentes illius passione saluentur? Rursumque blasphemans de filio sic locutus est: si enim patrem cognoscit filius, uidetur in eo, quod nouit patrem, posse eum conprehendere, ut si dicamus artificis animum artis scire mensuram. nec dubium, quin, si pater in filio, et conprehendatur ab eo, in quo est. sin autem conprehensionem eam dicimus, ut non solum sensu quis et sapientia conprehendat, sed uirtute et potentia cuncta teneat, qui cognouit, non possumus dicere, quod conprehendat filius patrem. pater uero omnia conprehendit, inter omnia autem et filius est: ergo e t filium conprehendit. et ut sciremus causas, quibus pater conprehendat filium et filius patrem non queat conprehendere, haec uerba subnectit: curiosus lector inquirat, utrum ita a se
Abbreviated transcription (Latin):
tamen quod consequens sic intelligitur. Si
cutͥ liberaret : Sic & prosalute demonum
dm̃ futurum. quod sunt hi ad quos uentu¬
rus est liberandos. Quod ne forsitan de
nostro sensu putemus ad serere. ipsius uer¬
ba ponenda sunt. Sicut enimper umbram
ȩuangelii. umbram legis impleuit: Sic quia
omnis lex ȩremplum &. umbra est cerimo¬
marum celestium diligentius requirendũ:
Utrum recte intellegamus legem quoq ꝙ¬
lestem & cerimonias supermi cultus plem¬
tudinem non habere. Sed in digere ȩuange¬
lii ueritatem: Quod in iohannis apocalipsi
guagelium legimus sempiternum: ad com¬
parationem uidelicet nr̃i huius ȩuange.¬
lii quod temporale est. & intransituro mũ¬
do a seculo predicatum: Quod quidem eti¬
am siusq ad pasũonem domini saluatoris
uoluerimus inquirere quamquam audax
& temerarium sit in celo eius querere pas¬
sionem: tamen si spiritalia nequitiȩ incęle¬
stibus sunt. Q non erubescimus crucem do¬

Expanded text:
tamen, quod consequens sit, intellegitur: sitamen, quod consequens sit, intellegitur: si liberaret, sic et pro salute daemonum deum futurum, quod sunt hi, ad quos uenturus est liberandos. quod ne forsitan de nostro sensu putemur adserere, ipsius uerba ponenda sunt: sicut enim per umbram euangelii umbram legis inpleuit, sic, quia omnis lex exemplum et umbra est cerimoniarum caelestium, diligentius requirendum, utrum recte intellegamus legem quoque caelestem et cerimonias superni cultus plenitudinem non habere sed indigere euangelii ueritate, quod in Iohannis Apocalypsi euangelium legimus sempiternum, ad conparationem uidelicet huius nostri euangelii, quod temporale est et in transituro mundo ac saeculo praedicatum. quod quidem etiam si usque ad passionem domini saluatoris uoluerimus inquirere, quamquam audax et temerarium sit in caelo eius quaerere passionem, tamen, si spiritalia nequitiae in caelestibus sunt et non erubescimus crucem do
Abbreviated transcription (Latin):
collatione firmamenti i ferus appellart
etrursum ad comparationem inferorũ
qui sub nobis sunt. nos celum dici: ut
quod aliis infernus est. aliis cȩlumsit.
Nec hac disputatione contentus. dicit: in
fine omnuim rerum quando ad cȩlestem
hierusalem reuersuri sumus. ad uersari¬
arum fortitudinum contra populum dei
bella consurgere. ut non sit eorum o ciosa
uirtus. Sed exerceantur ad prelia. Q. habeant
materiam roboris quam consequi non pos¬
sunt nisi fortes primum ad uersariis res¬
titerint. quos ratione & ordine & sollerti¬
a repugnandi in libro nũoꝵ legimus esse
superatos. Cumq dixisset iurta iohannis a¬
pocalipsim euangelium sempiternum. idest
futurum in celis tantum precedere. hoc nr̃m
ȩuangelium quantum xp̃i predicatio legis
ueteris sacramenta: ad extrenum intulit.
quod & cogitasse sacrilegium esti pro salute
demonum xp̃m ȩtiam mnaere & in supernis
locis esse passurum. Et licet ille non dixerit.

Expanded text:
conlatione firmamenti inferos appellari conlatione firmamenti inferos appellari et rursum ad conparationem inferorum, qui sub nobis sunt, nos caelum dici, ut, quod aliis infernus est, aliis caelum sit. nec hac disputatione contentus dicit: in fine omnium rerum, quando ad caelestem Hierusalem reuersuri sumus, aduersariarum fortitudinum contra populum dei bella consurgere, ut non sit eorum otiosa uirtus, sed exerceantur ad proelia et habeant materiam roboris, quam consequi non possint, nisi fortes primum aduersariis restiterint, quos ratione et ordine et sollertia repugnandi in libro Numerorum legimus esse superatos. Cumque dixisset iuxta Iohannis Apocalypsin euangelium sempiternum, id est futurum in caelis, tantum praecedere hoc nostrum euangelium, quantum Christi praedicatio legis ueteris sacramenta, ad extremum intulit — quod et cogitasse sacrilegium est — pro salute daemonum Christum etiam in aere et in supernis locis esse passurum. et, licet ille non dixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
cendunt: ut qualitate meritorum diuer¬
sa interris possideant loca. Et iterum.
et quia comparauimus de isto mundo
adinferna pergentes animas his ani¬
mabus quȩ desuperiori cȩlo ad nr̃a ha¬
bitacula uenientes quod amodo mor¬
tuȩ sunt: prudenti in uestigatione ri¬
mandum est. In hoc ipsum possumus
etiam in uatuutate dicere singularum.
ut quomodo quȩ inista terra nostra
nascuntur anunȩ. uel de in ferno rur¬
sum meliora cupientes ad superiora ue¬
niunt & humanum corpus ad sumũt.
uel de melioribus locis ad nos usq des¬
cendunt. Sic & ea loca que supra sunt in
firmamento aliȩ aminȩ possideant. quȩ
de ur̃is sedibus ad meliora proficiant.
aliȩ q decelestibus ad firmamentum us¬
q delapsȩ sunt. nec tantum fascere pecra¬
ti ut ad loca inferiora que iucolumis
truderentur. Quibus dictis nititur ad ꝓ¬
bare & firmamentum id est celum ad
comparationem superioris geli esse infe¬
ros: et hanc terram quam in colimus.

Expanded text:
cendunt, ut qualitate meritorum diuercendunt, ut qualitate meritorum diuersa in terris possideant loca. et iterum: et quia conparauimus de isto mundo ad inferna pergentes animas his animabus, quae de superiori caelo ad nostra habitacula uenientes quodam modo mortuae sunt, prudenti inuestigatione rimandum est, an hoc ipsum possimus etiam in natiuitate dicere singularum, ut, quomodo, quae in ista terra nostra nascuntur animae, uel de inferno rursum meliora cupientes ad superiora ueniunt et humanum corpus adsumunt uel de melioribus locis ad nos usque descendunt, sic et ea loca, quae supra sunt in firmamento, aliae animae possideant, quae de nostris sedibus ad meliora proficiant, aliae, quae de caelestibus ad firmamentum usque delapsae sunt nec tantum fecere peccati, ut ad loca inferiora, quae incolimus, truderentur. quibus dictis nititur adprobare et firmamentum, id est caelum, ad conparationem superioris caeli esse inferos et hanc terram, quam incolimus,
Abbreviated transcription (Latin):
mundi homines peccatores in alio mun¬
do posse. diabolos .&. demones fieri. Et
rursum nunc demones in alio mundo.
posse uel angelos uel homines procre¬
ariᷤ et post disputationem longisiiiã¬
qua ominem uaturam corpoream in spi¬
ritalia corporea & teniia dicit esse mu¬
tandam. cunctamq sułam inunum cor¬
pus mundissimum. & omni splendore
purius conuertendam. et talem qualem
nunc huntana mens non potest cogitare
adextremum in tulit: Et erit deus om¬
nia in ommbus: ut uniuersa natura cor¬
porea recigatur in eam sub̃am quȩ om¬
nibus melior est: Indiuina uidelicet
qua nulla est melior: In quarto quoq
lbro qui operis huius extremus est: hȩc
ab ecclesiis xp̃i dannanda interserit. &
forsitan quomodo inisto mundo qui
moriuntur separatione carnis & anime.
uixta oꝑum differentiam diuersa apud
inferos obtinent loca: Sic quidecelestis hie¬
rusalem ut ita dicam ad ministratione
moruintur ad nr̃i mundi in ferna des¬

Expanded text:
mundi homines peccatores in alio munmundi homines peccatores in alio mundo posse diabolos et daemones fieri et rursum nunc daemones in alio mundo posse uel angelos uel homines procreari ? et post disputationem longissimaqua omnem naturam corpoream in spiritalia corpora et tenuia dicit esse mutandam cunctamque substantiam in unum corpus mundissimum et omni splendore purius conuertendam et talem, qualem nunc humana mens non potest cogitare, ad extremum intulit: et erit deus omnia 111 omnibus, ut uniuersa natura corporea redigatur in eam substantiam, quae omnibus melior est, in diuinam uidelicet, qua nulla est melior. In quarto quoque libro, qui operis huius extremus est, haec ab ecclesiis Christi damnanda interserit: et forsitan, quomodo in isto mundo, qui moriuntur separatione carnis et animae, iuxta operum differentiam diuersa apud inferos obtinent loca, sic, qui de caelestis Hierusalem-ut ita dicamadministratione moriuntur, ad nostri mundi inferna des
Abbreviated transcription (Latin):
omnnium rerum paulatun adinferiora
delapsa tantam malitiam receperunt
ut in contrarium uerterentur: dum
nolunt seruare principium & in cor¬
ruptam beatitudinem possidere. Nec
hoc ignorandum quod multȩ rationa¬
biles creature usq ad scdm & tercium
& quartum mundum seruent prin¬
cipium. nec mutationi in se locum tri¬
buant: Alie uero tam parum de pristi¬
no statu messurȩ sint. ut pene nichil
perdidisse uideantur : & non nullȩ gr̃a¬
di ruma inultimum precipitandȩ sint
baratrum: nouit q dispensator omniũ
deus in conditione mundorum singu¬
lis abuti iuxta meritum & oportun¬
tates & causas. quibus mundi guber¬
nacula sustentantur. & putiantur ut
qui omnes uiserit nequitia g penitus
se terrȩ coe quauerit: In alio mundo
qui post ea fabricandus est fiat diabo¬
lus principium plasmationis domini.
ut inludatur ei ab angelis qui exordis
amisere uirtutem. Quibus dictis quiã
aliud conatur ostendere. nisi huius

Expanded text:
omnium rerum paulatim ad inferiora omnium rerum paulatim ad inferiora delapsae tantam malitiam receperunt, ut in contrarium uerterentur, dum nolunt seruare prinoipium et incorruptam beatitudinem possidere. nec hoc ignorandum, quod multae rationabiles creaturae usque ad secundum et tertium et quartum mundum seruent principium nec mutationi in se locum tribuant, aliae uero tam parum de pristino statu amissurae sint, ut paene nihil perdidisse uideantur, et nonnullae grandi ruina in ultimum praecipitandae sint baratrum. nouitque dispensator omnium deus in conditione mundorum singulis abuti iuxta meritum et oportunitates et causas, quibus mundi gubernacula sustentantur et initiantur, ut, qui omnes uicerit nequitia et penitus se terrae coaequauerit, in alio mundo, qui postea fabricandus est, fiat diabolus, principium plasmationis domini, ut inludatur ei ab angelis, qui exordii amisere uirtutem. quibus dictis quid aliud conatur ostendere, nisi huius
Abbreviated transcription (Latin):
piunt maiestatem. & ingenitȩ atq om¬
nia excedentis naturȩ gloriam suspicari.
ecluobus alterum suspiesre coguur: ut
aut desperemus similitudinem dei. Si ea¬
dem sumus corpora semper habituri: aut
si beatitudo nobis eius dem cum deo uite
promitaitur. eadem qua uiuit deus nob̃.
conditione uiuendum est Ex quibus
ommibus approbatur. quid deresur.¬
rectione sentiat. Qo quod omnia corpo¬
ra interitura confirmet: ut simis abs¬
q: corporibus quomodo prius fuimus
ante quam crassis corporibus uestire¬
miur Rursum q de mundorum uari¬
etatibus disputans. ꝙ uel ex angelis de¬
mones. uel exdemonibus angelos siue
homines futuros esse contestans: Eoce
am tali fine confirmat. Nec dubium
est quin quedam post interualla tem¬
porum. rursum materia subsistat &
corporafiant. & mundi diuersitas con¬
struatur. propter uarias uoluntates
rationabilium creaturarum. Que post
perfectam beatitudinem usq ad finẽ

Expanded text:
piunt maiestatem et ingenitae atque ompiunt maiestatem et ingenitae atque omnia excedentis naturae gloriam suspicari -, e duobus alterum suscipere cogimur, ut aut desperemus similitudinem dei, si eadem sumus corpora semper habituri, aut, si beatitudo nobis eiusdem cum deo uitae promittitur, eadem, qua uiuit deus, nobis condicione uiuendum est. Ex quibus omnibus adprobatur, quid de resurrectione sentiat et quod omnia corpora interitura confirmet, ut simus absque corporibus, quomodo et prius fuimus, antequam crassis corporibus uestiremur. rursumque de mundorum uarietatibus disputans et uel ex angelis daemones uel ex daemonibus angelos siue homines futuros esse contestans et e am tali fine confirmat: nec dubium est, quin post quaedam interualla temporum rursum materia subsistat et corpora fiant et mundi diuersitas construatur propter uarias uoluntates rationabilium creaturarum, quae post perfectam beatitudinem usque ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
seruiat corruptioni eoquod sit uestita cor¬
poribus. Q ubicumq corpora fueruit. statĩ
corruptio sub sequatur: Postea autem libera¬
bitur deseruitute corruptionis. quando re¬
ceperuit gloriam filii dei. & deus fuerit om¬
nia in ominbus Et in eodem loco. Ut autẽ
in corporeum finem ommum rerum esse.
credamus: illa nos saluatoris oratio prouo¬
cat: in qua ait. Ut quomodo ego & tu u¬
num sumus. sic ꝙ isti in nobis unum sint:
et enim scire debemus quid sit deus : &. qͥd
sit futurus in finem saluator: et quomo¬
do sanctis similitudo patris & filii repro¬
missa sit: ut quomodo alii in se unumsint.
Sic & isti ineis imum sint: Aut enim sus¬
cipiendum est imiuersitatis dm̃. uesti¬
ri corpore: & quomodo nos carnibus. Sic il¬
lum qualibet materia circumdari: ut simi¬
litudo uitȩ dei. infine sanctis possit equari:
aut si hoc indecens est. maxime apud eos
qui saltem exminima parte dei sentire cu¬

Expanded text:
seruiat corruptioni, eo quod sit uestita corseruiat corruptioni, eo quod sit uestita corporibus et, ubicumque corpora fuerint, statim corruptio subsequatur; postea autem liberabitur de seruitute corruptionis, quando receperit gloriam filii dei et deus fuerit omnia in omnibus. et in eodem loco: ut autem incorporeum finem omnium rerum esse credamus, illa nos saluatoris oratio prouocat, in qua ait: \'ut, quomodo ego et tu unum sumus, sic et isti in nobis unum sint\'. etenim scire debemus, quid sit deus et quid sit futurus in fine saluator et quomodo sanctis similitudo patris et filii repromissa sit, ut, quomodo illi in se unum sunt, sic et isti in eis unum sint. aut enim suscipiendum est uniuersitatis deum uestiri corpore et, quomodo nos carnibus, sic illum qualibet materia circumdari, ut similitudo uitae dei in fine sanctis possit aequari, aut, si hoc indecens est — maxime apud eos, qui saltim ex minima parte dei sentire cu
Abbreviated transcription (Latin):
sas ꝓpiter quas alios dimiciat sua perfru
uolinitate. & demaioribus ad ultima pau¬
lati dilabi. alios incipiat uisitare. & gra¬
datim quasi manudata ad pristinum trahe¬
re statum. & in sublimibus collocare. Cum¬
q define disputare cepisset: hec intulit.q
ut crebro iam diximus pricipium rursum
ex fine generatur: Queriturq utrum &
tunc futura sunt corpora. ansine corporib
aliquando iuendum sit. cum reducta in
nichili fuerint : E in corporalium uita in¬
corporalis esse credenda sit. qualem & dei
noiumus. nec dubium est. quin si omnia cor¬
pora ad mundum istum sensibilem pertine¬
ant quȩ appellantur ab apostolo uisibilia: fu¬
tura sit uita in corporalim in corporalis:
et post paululum: lilud quoq quod abeo¬
dem apostolo dicitur. omnis creatura libe¬
rabitur a seruitute corruptionis in liber¬
tatem gloriȩ filiorum dei: Sic intelligimꝰ.
ut primani creaturam rationabilium &.
in corporalium esse dicamus. quȩ non

Expanded text:
sas, propter quas alios dimittat sua perfrui sas, propter quas alios dimittat sua perfrui uoluntate et de maioribus ad ultima paulatim delabi, alios incipiat uisitare et gradatim quasi manu data ad pristinum retrahere statum et in sublimibus collocare. Cumque de fine disputare coepisset, haec intulit: quia ut crebro iam diximus-principium rursum ex fine generatur, quaeritur, utrum et tunc futura sint corpora an sine corporibus aliquando uiuendum sit, cum redacta in nihilum fuerint, et incorporalium uita incorporalis esse credenda sit, qualem et dei nouimus. nec dubium est, quin, si omnia corpora ad mundum istum sensibilem pertineant, quae appellantur ab apostolo uisibilia, futura sit uita incorporalium incorporalis. et post paululum: illud quoque, quod eodem apostolo dicitur: \'omnis creatura liberabitur a seruitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum d e i\', sic intellegimus, ut primam creaturam rationabilium et incorporalium esse dicamus, quae nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Et iterum alii uero in singulis locis atq
temporibus que solus artux nouit mun¬
di gubernaculis seruiunt. quos angelos eiꝰ
credinuis: et post paulultim Quem rerũ
ordinem & toto mundi prouidentia. dũ
aliȩ uirtutes desublimioribus corruunt.
aliȩ paulatim labuntur in terras. iste uo
lintatȩ descendunt. aliȩ precipitantur in¬
uitȩ : heȩ sponte suscipiunt ministeria:
ut ruentibus manum porrigant: ille cogun¬
tur ingratȩ. Q tanto uel tanto tempore in
suscepto officio perseuerant: &: iterum:
Ex quo sequitur ut obuarios motus uarii
creentur & mundi: & post hunc quem
in colimus alius multo dissimilis mundus
fiat: nullusq alius diuersis canbus et pro¬
fectils uel uirtutum premiis uel uitiorũ
suppliciis & inpresenti & infuturo atꝙ in
omnibus q retro & in priora temporibus
potest merita dispensare. & ad unum
rursum finem cuncta per trahere: nisiso¬
lus cõnditor omnrum deus quiscit cau¬

Expanded text:
Et iterum: alii vero in singulis locis atque Et iterum: alii vero in singulis locis atque temporibus, quae solus artifex novit, mundi gubernaculis serviunt, quos Angelos ejus esse credimus. » Et post paululum: « Quem rerum ordinem totius mundi regit providentia, dum aliae virtutes de sublimioribus corruunt, aliae paulatim labuntur luntate descendunt, aliae praecipitantur inuitae, hae sponte suscipiunt ministeria, ut ruentibus manum porrigant, illae coguntur ingratae et tanto uel tanto tempore in suscepto officio perseuerant. et iterum: ex quo sequitur, ut ob uarios motus uarii creentur et mundi et post hunc, quem incolimus, alius multo dissimilis mundus fiat. nullusque alius diuersis casibus et profectibus uel uirtutum praemiis uel uitiorum suppliciis et in praesenti et in futuro atque in omnibus et retro e t in priore temporibus potest merita dispensare et adunum rursus finem cuncta pertrahere, nisi solus conditor omnium deus, qui scit cau
Abbreviated transcription (Latin):
pud superos ȩstimo intellegi. in qua crea¬
turȩ rotionabiles commorantes. antequã
ad inferiora descenderent. et dem uisibi¬
libus adinuisibilia cominigrarent: Ruen¬
tesq ad terram. crassisq corporibus in di¬
gerent. anteͥqua beatitudine fruebantur:
Unde conditor deus fecit eis congrua hu¬
milibus locis corpora .&. mundum istum
uissbilem fabricatus est : ministrosq obsa¬
lutem q. correctionem eorum qui ceci¬
derunt misit in mundum: e quibus alii
certa obtinerent loca. & mundi necessita¬
tibus obedirent: alii inruncta sibi offici¬
Asingulis quibusq temporibus quȩ nouit
artifex deus sedula mente tractarent. &¬
ex his sublimora mundi loca. Sol & luna
Q stelle. quȩ ab apostolo creatura dicitur
acceperunt: Quȩ creatura uanitati sub¬
iecta est. eo quod crassis circumdata corpo¬
ribus & aspectui placeat: ꝙ tamen non
sponte sublecta est uanitati. Sed propter
uoluntatem eius. qui eam subiecit inspe

Expanded text:
pud superos aestimo intellegi, in qua creapud superos aestimo intellegi, in qua creaturae rationabiles commorantes, antequam ad inferiora descenderent et de inuisibilibus ad uisibilia conmigrarent ruentesqgerent, antiqua beatitudine fruebantur. Unde conditor Deus fecit eis congrua humilibus locis corpora, et mundum istum visibilem fabricatus est: ministrosque ob salutem et correptionem eorum, qui ceciderunt, misit in mundum: ex quibus alii certa obtinerent loca, et mundi necessitatibus obedirent: alii injuncta sibi officia, singulis quibusque temporibus, quae novit artifex Deus, sedula mente tractarent. Et ex his sublimiora mundi loca, sol, et luna, et stellae, quae ab Apostolo creatura dicuntur, acceperunt. Quae creatura vanitati subjecta est , eo quod crassis circumdata corporibus, et aspectui 926 pateat. Et tamen non sponte subjecta est vanitati: sed propter voluntatem ejus, qui eam subjecit in spe.
Abbreviated transcription (Latin):
istius modi in saniam sustinerent: non
est enis qui nichil uult absq deo fieri&
omnia illius iusticia gubernari: Rursũ¬
q de mundo: Nobis autem in quid ꝑla¬
cet &r ante hunc mundum alium futs¬
se mundum: & post istum alium futu¬
rum: Uis discere quod post corruptio¬
nem huius mundi alius sit futurus:
audiysaiam loquentem. srit glum
nouum & terra noua: quȩ ego facio ꝑ¬
manere inconspectu meo. Uns nosse quod
ante fabricam istuis mundi. alii mun¬
di inprecerito fuerint: ausculta ȩccle¬
siastem. Quid est quod fuits ipsum quod
erit. et quid est quod factum est: ipsũ
quod futurum est. et non est omne no.¬
uum sub sole quod loquatur & dicat.
ecce hoc nouum est: iamenim fuit in
seculis pristinis quȩ fuerunt autenos:
Quod testimonium non solum fuisse ꝙ
futuros mundos esse cestatur: non quo
simul & pariter onmes fiant: Sed ali¬
iis post alium: Statimq subiungit. diui¬
nitus habitaculum. & ueram requiem a¬

Expanded text:
istius modi insaniam sustinerent, non istius modi insaniam sustinerent, non est eius, qui nihil uult absque deo fieri et omnia illius iustitia gubernari. Rursumque de mundo: nobis autem, inquit, placet et ante hunc mundum alium fuisse mundum et post istum alium futurum. uis discere, quod post corruptionem huius mundi alius sit futurus? audi Esaiam loquentem: \'erit caelum nouum et terra noua, quae ego facio permanere in conspectu meo\'. uis nosse, quod ante fabricam istius mundi alii mundi in praeterito fuerint? ausculta Ecclesiasten: \'quid est, quod fuit? ipsum, quod erit. et quid est, quod factum est? ipsum, quod futurum est. et non est omne nouum sub sole, quod loquatur et dicat: ecce hoc nouum est; iam enim fuit in saeculis pristinis, quae fuerunt ante nos\'. quod testimonium non solum fuisse, sed futuros mundos esse testatur, non quo simul et pariter omnes fiant, sed alius post alium. statimquesubiungit: diuinitus habitaculum et ueram requiem a
Abbreviated transcription (Latin):
non nullas earum ad peiora corruere:
ut utimum malitiȩ locum teneant: ꝙ
sic quosdam proficere. ut de ultuno ma¬
litiȩ gradu ad perfectam ueniant con¬
summatamq uirtutem. Quibus dictis.
conatur ostendere. et homines id est a¬
nimas fieri posse demones: & rursum
demones in angelicam redigi dignita¬
tem: atq i neodem uolumine sed d
hoc requirendum: euare humana ani¬
ma. nunc ab his nunc ab aluis uirtuti¬
bus ad diuersa moneatur: & putat quo¬
rum dam antequam ueniret in corpore
merita procesusse: ut est illud iohannis
exultantis inutero matris suę. quando
ad uocem salutationis mariȩ in digiam
se confabulatione enis helysabeth confi¬
tetur. Statimq subiungit:. & econtrario
paruuli & pene lactentes malis replen¬
tur spiritibus. & indiuinos atq ariolos
inspirantur: in tantum ut etiam demon
phytonicus. quosdam a tenera ȩtate pos¬
sideat: quos derelictos esse apud proui¬
dentiam dei. cum nichil tali fecerut ut

Expanded text:
nonnullas earum ad peiora corruere, nonnullas earum ad peiora corruere, ut ultimum malitiae locum teneant, et sic quasdam proficere, ut de ultimo malitiae gradu ad perfectam ueniant consummatamque uirtutem. quibus dictis conatur ostendere et homines, id est animas, fieri posse daemones et rursum daemones in angelicam redigi dignitatem. atque in eodem uolumine: sed et hoc requirendum, quare humana anima nunc ab his, nunc ab aliis uirtutibus ad diuersa moueatur. et putat quarundam, antequam uenirent in corpora, merita praecessisse, ut est illud Iohannis exultantis in utero matris suae, quando ad uocem salutationis Mariae indignam se confabulatione eius Elisabeth confitetur. statimque subiungit: et e contrario paruuli, licet paene lactantes, malis replentur spiritibus et in diuinos atque ariolos inspirantur in tantum, ut etiam daemon Pythonicus quosdam a tenera aetate possideat; quos derelictos esse apud prouidentiam dei, cum nihil tale fecerint, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sarumq merita precesserunt: & in eodẽ
loco: luxta nos autem exprecedentibus me¬
ritis uas quod in honore fuerit fabrica
tum. si non dignum uocabulo suo opus fe¬
cerit: in alio sc ło. fiet uas contumeliȩ.
&r rursum uas aliud quod ex anteriori
culpa contumeliȩ nomen acceperat: Si in
presenti uita corrigi uoluerit. in nouaere.¬
atione fiat uas sanctificatum. E utile do¬
mino inomne opus bonum paratum:
Statimq sub nngit Ego arbitror posse
quos dam homines aparuis uitiis in cipi¬
entes ad tantam nequitiam peruenire:
Si tamen noluerint ad meliora conuerti.
& penitentia emendare peccata. ut &
contrariȩ fortitudines fiant: et rursũ
exinunicis contrariisq uirtutibus intã¬
tum quosdam per multa tempora uulne¬
ribus suis ad hibere medicinam. & flu¬
entia prius delicta constringere: ut ad
locum trnseant optimorum Sepius di¬
ximus min finitis perpetiusq secit lis
in quibus anima subsistit & uiuit. Sic

Expanded text:
sarumque merita praecesserunt. Et in eodem sarumque merita praecesserunt. Et in eodem loco: Juxta nos autem ex praecedentibus meritis, vas quod in honorem fuerit ftum, si non dignum uocabulo suo opus fecerit, in alio saeculo fiet uas contumeliae et rursum uas aliud, quod ex anteriori culpa contumeliae nomen acceperat, si in praesenti uita corrigi uoluerit in noua creatione fiet uas sanctificatum et utile domino, in omne opus bonum paratum. statimque subiungit: ego a rbitror posse quosdam homines a paruis uitiis incipientes ad tantam nequitiam peruenire, si tamen noluerint ad meliora conuerti et per paenitentiam emendare peccata, ut et contrariae fortitudines fiant, et rursum ex inimicis contrariisque uirtutibus in tantum quosdam per multa tempora uulneribus suis adhibere medicinam et fluentia prius delicta constringere, ut ad locum transeant optimorum. saepius diximus in infinitis perpetuisque saeculis, in quibus anima subsistit et uiuit, sic
Abbreviated transcription (Latin):
q terremun caligo & tenebre nominan¬
de sunt. per quod consuminato hoc mun¬
do. cui necesse fuerit in alium transire
mundum: Rursum nascendi sumet ex¬
ordia. hec dicens. per spicue.cNNCy¬
Ex cb cir. phytagore platonisq defendit:
& infine scdi uoluminis de perfectione
nr̃a disputans intulit. cumq intantum
profłcerinius. ut nequaquam carnes &
corpora forsitan ne anunȩ quidem fueri¬
mus. Set mens & sensus ad perfectum
ueniens. nulloq perturbationum nubi¬
lo caligatus. intuebitur rationabiles in¬
telligibiles q substantias faciȩ ad faciem:
Inlibro quoq tercio hec uitia continen¬
tur: Si autem semel recipimus quediud
mȩ archanum. d. intellegamus eam egis¬
se antiquitus. propter quod in altero deͥ
lecta. in altero odio habita sit. Antequam
in iacob corpore supplantare. & inȩsau
planta teneretur afratre : Et iterum ut
autem aliȩ animȩ fierent i honorem.
aliȩ incontumeliam: materiarum cau¬

Expanded text:
que terrenum caligo et tenebrae nominanque terrenum caligo et tenebrae nominandae sunt, per quod consummato hoc mundo, cui necesse fuerit in alium transire mundum, rursum nascendi sumet exordia. haec dicens perspicue μετεμψύχσιν Pythagorae Platonisque defendit. et in fine secundi uoluminis de perfectione nostra disputans intulit: c u mque in tantum profecerimus, ut nequaquam carnes et corpora, forsitan ne animae quidem fuerimus, sed mens et sensus ad perfectum ueniens nulloque perturbationum nubilo caligatus, intuebitur rationabiles intellegibilesque substantias facie ad faciem. In libro quoque tertio haec uitia continentur: sin autem semel recipimus, quod ex imae arcanum et intellegamus eam egisse ° antiquitus, proplecta, in altero odio habita sit , antequam in Jacob corpore supplantaret, et in Esau planta teneretur a fratre ? » Et iterum: « Ut autem aliae animae fierent in honorem, aliae in contumeliam, materiarum cau
Abbreviated transcription (Latin):
factus est mundus. Solis anima uel quod¬
cumq eam appellari. oportet. esse ꝙperit:
seclantequam lucens illud & ardens cor¬
pus intraret. deluna s. stellis similiter
sentiamus : quod ex causis precedentibus li¬
cet inuitȩ conpulsȩ sint. subici uanitati ob
premia futurorum. non suam facere. sedere¬
atoris uoluntatem. a quo in hec officia dis¬
tributȩ sunt. Ignem quoq gehemiȩ q. dor¬
menta quȩ scriptura sancta peccatoribus
comininatur Non ponit insuppliciis. Sed
in conscientia peccatorum: quando dei uir¬
tute & potentia omnis memoria delicto¬
rum ante cculos nr̃os ponitur: & ueluti
ex quibus dam seminibus in anima dereli¬
ctis imiuersa uitiorum seges exoritur: ꝙ
quiequid feceramus inuita uel tirpo ua
impium. omnis eorum inconspeciuño ꝑic.¬
tura deseribetur: ac preteritas uolimtqdes
mens incuens. conscientiȩ punitur arcore:
& petutudinis stimulis confoditur: et i¬
terum: Nisi forte corpus hoc pinguȩ at¬

Expanded text:
factus est mundus, solis anima — uel quodfactus est mundus, solis anima — uel quodcumque eam appellari oportet-esse coeperit, sed antequam lucens illud et ardens corpus intraret. de luna et stellis similiter sentiamus, quod ex causis praecedentibus licet inuitae conpulsae sint subici uanitati, ob praemia futurorum non suam facere, sed creatoris uoluntatem, a quo in haec officia distributae sunt. Ignem quoque gehennae et tormenta, quae scriptura sancta peccatoribus comminatur, non ponit in suppliciis, sed in conscientia peccatorum, quando dei uirtute et potentia omnis memoria delictorum ante oculos nostros ponitur et ueluti ex quibusdam seminibus in anima derelictis uniuersa uitiorum seges exoritur et, quidquid feceramus in uita uel turpe uel inpium, omnis eorum in conspectu nostro pictura describitur ac praeteritas uoluptates mens intuens conscientiae punitur ardore et paenitudinis stimulis con-foditur. et iterum: nisi forte corpus hoc pingue at
Abbreviated transcription (Latin):
inalio loco. Unde cum infinita cautione trac¬
tandumest: ne forte cum ammȩ salutem
fuerunt consecutȩ. & ad beatam uitam per¬
uenerint: animȩ esse desistant. Sicut enim
uenit dominus atq saluator querere. &
saluum facere quod perierat: &. perditum
esse desistat: Sic anima quȩ perierat & ob
cuuis salutem uenit dominus. cum salua
facta fuerit. anima esse cessabit. illud quoq
pariter requirendum. utrum sicut perdi¬
tum aliquando non fuit perditum. Et e¬
rit tempiis quando perditum nonerit:
Sic & anima fuerit aliquando non anima
& fore tempus quando nequaquam anima
perseueret: & post multum de anuna trac¬
tatum hec in tulit: tlo yc. idest meus cor¬
ruens facta est anima: et rursum anima in¬
structa uirtutibus mens fiet: Quod et de
anima esau scruitantes possumus inueni¬
re propter antiqua peccata eum in dete¬
riori uita esse damnatum: Q. de cȩlestibus
requirendum est. quod non eotempore quo

Expanded text:
in alio loco: unde cum infinita cautione tracin alio loco: unde cum infinita cautione tractandum est, ne forte, cum animae salutem fuerint consecutae et ad beatam uitam peruenerint, animae esse desistant. sicut enim uenit dominus atque saluator quaerere et saluum facere, quod perierat, et perditum esse desistet, sic anima, quae perierat et ob cuius salutem uenit dominus, cum salua facta fuerit, anima esse cessabit. illud quoque pariter requirendum, utrum, sicut perditum aliquando non fuit perditum et erit tempus, quando perditum non erit, sic et anima fuerit aliquando non anima, et fore tempus, quando nequaquam anima perseueret. et post multum de anima tractatum hoc intulit. vovg, id est mens, corruens facta est anima et rursum anima instructa uirtutibus mens fiet. quod et de anima Esau scrutantes possumus inuenire, propter antiqua peccata eum in deteriori uita esse damnatum. et de caelestibus requirendum est, quod non eo tempore, quo
Abbreviated transcription (Latin):
artantur: ita omnis suba redigetur in opti¬
mam qualitatem. & disoluetur inȩternũ.
quod purioris simpliciorisq naturȩ est.
aut certe sphera illa quam supra appella¬
circulo continetur dissoluetur in nichili.
Illa uero quanti acus ipsa tenetur.
& cingitur uocabitur terrabona. nec. mͣ &
altera sphera quȩ hanc iꝑsam terram cir¬
cum ambit uertigine & dicitur celum:
in sanctorum habitaculum seruabuntur.
cum hec dicat. Nonne manifestissime gen¬
tium sequitur errores. E phylosophorum
deliramenta. simplicitati ingerit xp̃ianȩ:
et in eodem libro. restat ut inuisibilis sit de¬
us si autem in uisibilis per naturam est.
Neq saluatoriuisibilis erit: & inferioribus:
slulla alia anima quȩ adcorpus descendit hu¬
manuni. puram & germanam similitudinẽ
signi in se prioris exꝑressit: nisi illa de qua
saluator loquitur. Nemo tollit animam
ineam ame: secdego ponam eam ame ipso: et¬

Expanded text:
artabuntur, ita omnis substantia redigetur in optiartabuntur, ita omnis substantia redigetur in optimam qualitatem et dissoluetur in aetherem, quod purioris simpliciorisque naturae est; aut certe sphaera illa, quam supra appellacirculo continetur, dissoluetur in nihilum, illa uero, qua ἀντιζώνη ipsa tenetur et cingitur, uocabitur terra bona nec non et altera sphaera, quae hanc ipsam terram circumambit uertigine et dicitur caelum, in sanctorum habitaculum seruabitur. Cum haec dicat, nonne manifestissime gentium sequitur errores et philosophorum deliramenta simplicitati ingerit Christianae? et in eodem libro: restat, ut inuisibilis sit deus. si autem inuisibilis per naturam est, neque saluatori uisibilis erit. etin inferioribus: nulla alia anima, quae ad corpus descendit humanum, puram et germanam similitudinem signi in se prioris expressit, nisi illa, de qua saluator loquitur: nemo tollit animam meam a me, sed ego ponam eam a me ipso. et
Abbreviated transcription (Latin):
sunt xp̃o. et nos erimus sine corporibus Qũã¬
do ei adperfectum fubiecti fuerimus & in
eocdem loco: sum subnecti fuerint omnes deo:
omẽs disposituri sunt corpora: et tunc corpo¬
ralium rerum uniuersa natura soluetur in
nichili. Que si scdõ necessitas postulaueritob
lapsum rationabilium creaturarum. rursus
existent. deus enim incertamen & luctamen
animas dereliquid: ut in tellegant plenam
consummatam q uictoriam. non ex propria
se forcitudine. sed exdei gratia consecutas.
et idcirco arbit ror prouocari. Q ate cͣusa¬
rum diuersos mundos fieri. E elidi erro¬
res eorum. qui similes sui mundos esse con¬
tendunt: Et iterum: Triplex ergo suspicio
nobis define suggeritur: equibus quȩ ue¬
ra & melior sit: lector inquirat. Aut enim
sine corpore uiuimus. cum subiecti xp̃o sub¬
itiemur deo. & deus fuerit omnua in om¬
uibus: aut quomodo xp̃o subiecta cum ip¬
so xp̃o subitientur deo. & inimum fedus

Expanded text:
sunt Christo, et nos erimus sine corporibus, quansunt Christo, et nos erimus sine corporibus, quando ei ad perfectum subiecti fuerimus. etin eodem loco: cum s u biecti fuerint omnes deo, omnes deposituri sunt corpora et tunc corporalium rerum uniuersa natura soluetur in nihilum, quae, si secundo necessitas postularit, ob lapsum rationabilium creaturarum rursus existent. deus enim in certamen et luctamen animas dereliquit, ut intellegant plenam consummatamque uictoriam non ex propria se fortitudine sed ex dei gratia consecutas. et idcirco arbitror pro uarietate causarum diuersos mundos fieri et elidi errores eorum, qui similes sui mundos esse contendunt. et iterum: triplex ergo suspicio nobis de fine suggeritur, e quibus quae uera et melior sit, lector inquirat. aut enim sine corpore uiuemus, cum subiecti Christo subiciemur deo et deus fuerit omnia in omnibus; aut, quomodo Christo subiecta cum ipso Christo subicientur deo et in unum foedus
Abbreviated transcription (Latin):
et addubitat utrum futurus sit mun¬
dus. alteri mundo. lta ex omini parte cõ¬
similis ut millo interse distare uidean¬
tur. ancerte nunquam minidus alteri
niundo ex toto in discretus & similis sit
futurus: Rursumq post modicum. si
omnia inquid ut ipse disputationis or¬
do compellit sine corpore uixerint. con¬
sumetur corporalis uniuersa natura &
redigetur in nichilum quȩ aliquando ẽ
factã denichilo: eritq tempus quo u¬
sus eiis tcerum necessarius sit: Et in con¬
sequentibus sin autem ut ratione & scriptura¬
rum auctoritate monstratum est corrupti¬
uum hoc induerit in corruptionem & morta¬
le hoc induerit in mortalitatem: ab sorbetur.
sitan omnis natura corporea tolletur emedio:
inqua sola potest mors operari Et post pau¬
lulum. si hec non sunt contraria fidei. forsitã
sine corporibus aliquando uiuimus. Sin au¬
tem quiperfecte subiectus est xp̃o: absq cor¬
pore intelligitur onmes autem subitiendi

Expanded text:
et addubitat, utrum futurus sit munet addubitat, utrum futurus sit mundus alteri mundo ita ex omni parte consimilis, ut nullo inter se distare uideantur, an certe numquam mundus alteri mundo ex toto indiscretus et similis sit futurus. rursumque post modicum: si omnia, inquit, ut ipse disputationis ordo conpellit, sine corpore uixerint, consumetur corporalis uniuersa natura et redigetur in nihilum, quae aliquando est facta de nihilo, eritque tempus, quo usus eius iterum necessarius sit. etm consequentibus: sin autem, ut ratione et scripturarum auctoritate monstrat um est, corruptiuumhoc induerit incorruptionem et mortale hoc induerit inmortalitatem, absorbetur sitan omnis natura corporea tolletur e medio, in qua sola potest mors operari. et post paululum: si haec non sunt contraria fidei, forsitan sine corporibus aliquando uiuemus. sin autem, qui perfecte subiectus est Christo, absque corpore intellegitur, omnes autem subiciendi