comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ unusqͥsq ietumis uirare debeat.
¶ed & nob honestũ etiã & iustũ uidet᷑ ut qͥ
Inscĩs audet uirare: hoc ieumnꝰ faciat cum
om̃i honestate. & timore d̃i. & ut pueri ante
q̃ tuordecĩ annos ñ cogant᷑ iurare. de eadẽ re.
t hoc scã synodus decreuit. nͥ ꝓpace facien¬
da. ut om̃s fideles ieiuni ad sacram̃ta ac-

Expanded text:
us jurare debeat. Sed et nobis honestum etiam et justum videtur, ut qui in sanctis audet jurare hoc jejunus faciat, cum omni honestate et timore Dei, et ut pueri ante quatuordecim annos non cogantur jurare. CAP. 13.Sancta synodus decrevit, nisi pro pace facienda, ut omnes fideles jejuni ad sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
nũ homines ẽe: ut st̃ nobiles & igͥnobi¬
ies. serui. colomi. inqͥlini. & cet̾a huiꝰcemo¬
di nõia. oportet ut quicũq eis p̃lati st̃.
clerici siue laici. clem̃ter erga eos agant.
& miscłiter eos tractent. siue in exigen¬
dis ab eis oꝑib siue in accipiendis tributiᷤ.
mant. pat̃ nr qui es inceł. Unã matrẽ
scãm eccłiam. que eos intemerato sacri
fontis utero gignit. Disciplina gͥ eis mi¬
scdissima. & gub̃natio oportuna adhib̃n¬
da ẽ. Discipline indisciplinate utuendo
auctorẽ suũ offendt̃. gub̃nationes in coti¬
dianis iite cõmeatib p̃latoꝵ ãminiculo

Expanded text:
 homines esse , ut sint nobiles et ignobiles, servi, coloni, inquilini, et cetera huiuscemodi nomina, oportet ut quicumque eis praelati sunt clerici, sive laici, clementer erga eos agant et misericorditer eos tractent, sive in exigendis ab eis operibus, sive in accipiendis tributis mant: Pater noster, qui es in coelis; unam matrem, sanctam ecclesiam, quae eos intemerato sacri fontis utero gignit. Disciplina igitur eis misericordissima et gubernatio oportuna adhibenda est: disciplina, ne indisciplinate vivendo auctorem suum offendant; gubernatio, ne in cotidianis vit
Abbreviated transcription (Latin):
chos & monachas ꝑmittimꝰ unũ monaste¬
riũ habere s nec ea q̃ ctuplicia uocant: & si
qͥd tale ẽ. Religiosts ep̃c mulieres qͥdẽ in
suo locostudeat man̾e. monachis aũ aliud
monasteriũ edificare cogat. Si ãu płima
sint talia monasteria. seꝑent᷑. in aliis mo¬
nasteriis monache. & in aliis monachi. Reᷤᷤ
aũ qͣs habent cõmunes. scd̾m uira eis cõpe

Expanded text:
onasterium habere; sed nec ea quae duplicia vocant. Et si quid tale est, religiosus episcopus mulieres quidem in suo loco studeat manere, monachos autem aliud monasterium aedificare cogat. Si autem plurima sint talia monasteria, separentur in aliis monasteriis monachae, et in aliis monachi. Res autem quas habent communes,
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ forte abbatissa sua ꝑ aliqͣ necessitate
ĩ cõbente mittente nequaꝙͣ de monast̾io
egrediant᷑. he uͦ q̃ famulos aut famulas ñ
habnt. ad exercenda negotia ad mediã mo¬
nasterii portã ꝑueniant. & ibi corã testib

Expanded text:
 forte abbatissa sua pro aliqua necessitate incumbente mittente, nequaquam de monasterio egrediantur. Hae vero quae famulos aut famulas non habent, ad exercenda negotia ad mediam monasterii portam perveniant, et ibi coram testibus
Abbreviated transcription (Latin):
scĩmonialib om̃ino recte & iuste uiuere
censemꝰ. Que uͦ ꝓfessionẽ scd̾m regłam sc̃i
benedicti fecer̃t. regłarit̃ uiuant. Sinaũ ca¬
nonice uiuant plenit̃. & sub diligenti cura
custodiã habeant. & in claustris siris ꝑmane¬
ant. nec foras exitũ habeant. S & ipse abba¬
tisse in monasteriis sedeant. nec foras uradãt
sine licentia & ꝯsilio ep̃i sui. Ut scĩmoniales

Expanded text:
imomalibus omnino recte et juste vivere censemus. Quae vero professionem secundum regulam sancti Benedicti fecerunt, regulariter vivant. Sin autem, canonice vivant pleniter, et sub diligenti cura custodiam habeant, et in claustris suis permaneant, nec foras exitum habeant. Sed et ipsae abbatissae in monasteriis sedeant, nec foras vadant, sine licentia et consilio episcopi s
Abbreviated transcription (Latin):
rib siuis. id est abraham & sara. ysaac & re¬
becca. lacob & lia. p̃ter ipsũ adam & euam
uxorẽ suã. Tobias dicit ad filiũ suũ. Cũ
acceꝑit d̃s animã meã. corpꝰ meũ sepeli¬
es. & honorẽ habebis matritue om̃ib di

Expanded text:
ribus suis, id est Abraham et Sara, Isaac et Rebecca, Jacob et Lia, praeter ipsum Adam et Evam uxorem suam. Tobias dicit ad filium suum: Quum acceperit Deus animam meam corpus meum sepelies, et honorem habebis matri tuae omnibus d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuincia audeat ad aliã transgredi. &
ad ꝓmotionẽ ministerii aliqͦs in eccłiis
orchnare. licet ꝯsensũ uideant᷑ prebere
ñnulli. nͥ litt̾is tam metropolitani. quã
at. & sic ad actionẽ ordinationis accedat.
Si uero nullo uocante mordinato mo¬
re depperet suꝑ aliqͥb ordinationib &
eccłiasticis negotiis ad eũ ñ ꝑtinentib cõ¬
ponendis. irrita quidẽ q̃ ab eo gerunt᷑
existant. Ipse uͦ ĩcompositi motus sui. &
irrationabilis audatie subeat ultionẽ.
ex hoc iam dãnatus a sc̃o ꝯcilio. Ne ep̃c

Expanded text:
vincia audeat ad aliam transgredi, et ad promotionem ministerii aliquos in ecclesiis ordinare, licet consensum videantur praebere nonnulli, nisi litteris tam metropolitani, quam atus adveniet, et sic ad actionem ordinationis accedat. Si vero nullo rogante inordinato more deproperet super aliquibus ordinationibus et ecclesiasticis negotiis ad eum non pertinentibus componendis; irrita quidem quae ab eo geruntur existant, ipse vero in ompositi motus sui et irrationabilis audaciae subeat ultionem, ex hoc jam damnatus a sancto concilio. Item C
Abbreviated transcription (Latin):
uore corruptꝰ. cdericũ alterius parrochie
latent̃ ac furtiue ad orctinationẽ subm¬
troduc̾e p̃sumat. Qd̃ si fecerit. iuxta calci¬
donense decretũ. is qui mediator extitit si
cdericus ẽ ꝓpͥo gradu decidat. si laicꝰ aut
monachus anathematiret᷑. Ut ep̃c cleri

Expanded text:
us parochiae latenter ac furtive ad ordinationem subintroducere praesumat. Quod si fecerit, juxta Chalcedonense decretum, is qui mediator exstitit, si clericus est, proprio gradu decidat, si laicus aut monachus, anathematizetur. CAP. VI
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c ñ ꝯstituat prb̃ros aut diaconos al¬
teri subiectos ep̃o. nͥ forte cũ ꝯsiho &
uoluntate ipsius. Si quis aũtale aliquid
agere temptauerit. irrita sit eiꝰ orcdina¬
tio. & ipse coerceatur a synodo. Ut nuuꝰ ep̃c¬

Expanded text:
constituat presbyteros aut diaconos alteri subjectos episcopo, nisi forte cum consilio et voluntate ipsius. Si quis autem tale aliquid agere tentaverit, irrita sit ejus ordinatio, et ipse coerceatur a synodo.
Abbreviated transcription (Latin):
Idixit. Tucharistia cotidie ad cibũ salutis
accipit᷑ Sc̃s ambrosius dixit. Si quocienscũq
effundit᷑ sangius xp̃i. in remissionẽ peccatoꝵ
effunditur. debeo semꝑ acciꝑe qui semꝑ pecco.
debeo semꝑ hab̾e medicinã. Sc̃s hilariꝰ ep̃c
dixit. Si tanta ñ sunt peccata ut excõmum¬
cetur quis: ñ se debet a medicina corꝑis dñi
seꝑare. Unde tim̃dũ ẽ ne dui abstractꝰ axp̃i
corꝑe. alienꝰ remaneat a salute. Nã manife¬
stũ ẽ eos uiuere: qͥ corpꝰ eius attingunt. ipso
oño dicente. Nisi manducaueritis carnẽ fi¬
lni hominis & biberitis eius sanguinẽ: ñ ha¬
bebitis uitã in uob̃. Qui enĩ iam peccare qͥe
Uñicis in qͣdragesuma fideles cõmunicandi sint.
hos qui excõmunicati sunt. & p̃ter illos
qͥ in publica penitentia st̃. sacram̃ta corꝑis

Expanded text:
dixit: Eucharistia quotidie ad cibum salutis accipitur. Sanctus Ambrosius dixit: Si quotiescumque effunditur sanguis Christi in remissionem peccatorum effunditur, debeo semper accipere, qui semper pecco, debeo semper habere medicinam. S. Hilarius episcopus dixit: Si tanta non sunt peccata ut excommunicetur quis, non se debet a medicina corporis Domini separare. Unde timendum est, ne diu abstractus a Christi corpore, alienus remaneat a salute. Nam manifestum est eos vivere, qui corpus ejus attingunt, ipso Domino dicente: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis. Qui eniDominicis in Quadragesima fideles communicandi sint. hos qui excommunicati sunt, et praeter illos qui in publica poenitentia sunt, sacramenta corporis
Abbreviated transcription (Latin):
sione saporis decolorat᷑. sacrificiũ .xx. dies
expleant᷑ ieurnio. Conglutinatũ uͦ yii. dies
i ceciderit sacrificiũ de manib offeren¬
tis t̾ratenus ut ñ inteniat᷑. om̃e qd̾ cũq
inuentũ fuerit in loco in quo ceciderit cõ¬
buret᷑. & cinis ut supͣ abscondat᷑. & cui ac-¬
ciderat mediũ annũ penit̃. Si uͦ sacrifici
ĩiuentũ fuerit. locus scopis mundet᷑. &
stram̃ ut supͣ ignet᷑. & cinis ut supͣ recon¬
liii. Mulier enixa. si uult cõmunionẽ ꝑcipiat.

Expanded text:
sione saporis decoloratur sacrificium, XX dies expleantur jejunio, conglutinatum vero, VII dies -- De eadem re. Si ceciderit sacrificium de manibus offerentis terratenus ut non inveniatur, omne quodcunque inventum fuerit in loco in quo ceciderit comburetur, et cinis ut supra, abscondatur, et cui acciderit medium annum poeniteat. Si vero sacrificium inventum fuerit, locus scopis mundetur, et stramen ut supra, ignetur, et cinis ut supra, recon Mulier enixa, si vult, communionem percipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
umo. medone. & mellita ceruisa. a carne. & Ca
caseo. & pinguib piscib abstineat nͥ festis
oieb qui in illo episcopio a cuncto popło ce¬
lebrant᷑. Et nͥ forte in magno itinere ł in
hoste. ł diu ad dm̃cã coortẽ. ł infirmitate
detentus sit. t̾c liceat uno denario ł p̃cio
ut una re de trib utat᷑. Postqͣm domũ ue¬
nerit aut sanitati fuerit restitutꝰ. nullã li¬
centiã habeat redim̃di. Completo anni cir

Expanded text:
o, medone, et mellita cervisia, a carne et caseo et pinguibus piscibus abstineat, nisi festis diebus qui in illo episcopio a cuncto populo celebrantur, et nisi forte in magno itinere, vel in hoste, vel diu ad dominicam curtem vel infirmitate detentus sit. Tunc liceat uno denario, vel pretio ut una re de tribus utatur. Postquam domum venerit, aut sanitati fuerit restitutus, nullam licentiam habeat redimendi. Quid in alii
Abbreviated transcription (Latin):
dormiat. Iuxta eccłiam sit. ante cuiꝰ ianuas
pecca sua defleat dieb & noctibꝰ. & ñ de loco
si forte habuerit insidiatores uitȩ suȩ interĩ
oifferat᷑ ei penitentia. donec ab ep̃o pax ei ab
immicis ꝯcedatur. Et sim infirmitate detentꝰ
fuerit. ita tit ñ possit digne penit̾e. differat᷑
penitentia. donec sanitati restituat᷑. Si autẽ
longa egritudine: detentus fuerit. ad sen-¬
tentiã ep̃i ꝑtinebit. quomͦ reũ & infirmũ sa¬
nare disponat. Cõpletis xl. dieb aqͣlotꝰ. uesti¬
m̃ta & calciam̃ta accipiat. & capillũ incidat.

Expanded text:
dormiat. Juxta Ecclesiam sit, ante cujus januas dormiat. Juxta Ecclesiam sit, ante cujus januas peccata sua defleat diebus et noctibus, et non de loco si forte habuerit insidiatores vitae suae, interim differatur ei poenitentia, donec ab episcopo pax ei ab inimicis concedatur, et si in infirmitate detentus fuerit, ita ut non possit digne poenitere, differatur poenitentia donec sanitati restituatur. Si autem longa aegritudine detentus fuerit ad sententiam episcopi pertinebit quomodo reum et infirmum sanare disponat. Completis XL, diebus aqua lotus vestimenta et calciamenta, accipiat, et capillum incidat.
Abbreviated transcription (Latin):
diis sponte & ñ sponte cõmissis. & de parri¬
cidiis. & de fr̃̾icidiis. & de illis qͥ uxores legiti¬
mas & seniores suos int̾ficiunt. & de occisione
tia singłoꝵ.I Si qͥs spontanea uoluntate ho-¬
micidiũ ꝑpetrauerit iuxta decreta melchia¬
dis pape & triburiensis ꝯcilii statuta talẽ pe¬
intentiã accipere debet..
N primis ut licentiã ñ habeat eccłiam in¬
incedat. & nullo uehiculo utat᷑. In laneis
uestib sit absq femoralib arma ñ ferat. &
cũ cet̾is xp̃ianis. neq cũ alio penitente habeat
& ex cibo quẽ sumit nullꝰ aliꝰ manducet. Con¬
siderata uͦ ꝑsone qualitate ł infirmitate. de.
pomis ł holerib sen leguminib ꝓut usũ
fuerit aliquid ꝓ miscd̾ia indulgeat᷑. maxime
siquis coactus. & ñ sponte homicidiũ fecerit.
Q ei om̃imodis ex canorrica auctoritate int̃¬
dicat᷑ ut in his dieb cũ nulla femina misceat᷑.
nec ad ꝓpriã uxorẽ accedat. nec cũ aliqͦ homine

Expanded text:
diis sponte et non sponte commissis, de parricidiis, de fratricidiis, de illis qui uxores legitimas, et seniores suos interficiunt, et de caede i, c. 4 . Si quis spontanea voluntate homicidium perpetraverit, iuxta decreta Melchiadis papae, et Triburiensis concilii statuta, talem poenitentiam accipere debet. In primis, ut licentiam non habeat ecclesiam inincedat, et nullo vehiculo utatur. In laneis vestibus sit absque femoralibus, arma non ferat, et cum caeteris Christianis neque cum alio poenitente habeat  ex cibo quem sumit nullus alius manducet. Considerata vero personae qualitate vel infirmitate, de pomis vel oleribus seu leguminibus, prout visum fuerit, aliquid pro misericordia indulgeatur, maxime si quis coactus et non sponte homicidium fecerit. Et ei omnimodis ex canonica auctoritate interdicatur ut in his diebus cum nulla femina misceatur, nec ad propriam uxorem a
Abbreviated transcription (Latin):
rrr̃iu Desponsatas puellas. & pꝰ ab aliis raptas. plaE¬
Acuit erui. & eis reddi quib ante fuerant
desponsate. etiã sieis a raptorib uis ullata con
cap̃. x.
rapuerant cũ uoluntate parentũ sub p̃¬
fato desponsionis. ł dotalitii nõie in ꝯiugiũ oeldñs¬
sũptas habent: qñ in oĩiũ aures hec fuerit cap̃. lxy.¬
egerit. legitimo & ex utrisq partib placito
ꝯuigio socientur. Nam in his ñ regulã ꝯsti¬
tuimꝰ. s ut u̾bis magni leonis utam. qͥd sit
tolerabiliꝰ estimamꝰ. Qd̃ si unꝰ ex ꝯiugatis
obierit. is qui publicã penitentiã exegerit
& suꝑstes extiterit iterare ꝯiugiu̾ ñ p̾sumat.
nͥ forte ep̃c p̃uiderit aliquã ꝯcede indulgen¬
tiã ut gͣuiorẽ possit amouere offensã. De

Expanded text:
rano : Desponsatas puellas, et post ab aliis raptas, placuit erui, et eis reddi, quibus ante fuerant desponsatae, etiamsi eis a raptoribus vis illata concap. 65. rapuerant, cum voluntate parentum sub pfato desponsionis vel dotalitii nomine, in conjugiusumptas habent, quando in omnium aures haec fuerit coegerit, legitimo ex utrisque partibus placito conjugio socientur. Nam in his non regulam constituimus, sed, ut verbis magni Leonis utamur, quod sit tolerabilius aestimamus. Quod si unus ex conjugatis obierit, is qui publicam poenitentiam exegerit et superstes exstiterit, iterare conjugium non praesumat, nisi forte episcopus praeviderit aliquam concedere indulgentiam, ut graviorem possit amovere
Abbreviated transcription (Latin):
co. ꝓpt̾ infirmitatẽ carnis eoꝵ. Uir aũ qui
frigide nature ẽ: maneat sine ꝯuige. Qd̃
si &e ille aliã coptilã acceꝑit: t̃c hi qui uira¬
uerint. ꝑuirii crimine rei teneant᷑. & peni¬
tentia ꝑacta. priora cogant᷑ reciꝑe conubia.
De ꝯiugatis qͥ scł̃aria reliuq̃re defiderant.
iguis uult ꝯuigatus ꝯu̾ti ad monastertũ.
ñ ẽ recipiendus. nͥ prius a ꝯiuge castimo¬
niã ꝓfitente fuerit absolutus. Nã si ula ui¬
uente ilo ꝑ inꝯtinentiã alteri nupserit. ꝓ¬
culdubio adultera erit nec recipit᷑ apd̃ dm
eiꝰmodi uiri ꝯu̾sio. cuiꝰ sequit᷑ ꝯuigalis federis
ꝓstitutio. Tales gͥ tunc sine culpa secunt᷑ xp̃o
relicto scło: si habeant ex pari uoluntate ca¬
caput miserit. si uiro placuerit. recipiet

Expanded text:
co propter infirmitatem carnis eorum. Vir autem qui co propter infirmitatem carnis eorum. Vir autem qui frigidae naturae est, maneat sine conjuge. Quod si et ille aliam copulam acceperit, tunc hi qui juraverint perjurii crimine rei teneantur, et poenitentia peracta, priora cogantur recipere connubia.derant. Si quis vult conjugatus converti ad monasterium, non est recipiendus, nisi prius a conjuge castimoniam profitente fuerit absolutus. Nam si illa, vivente illo, per incontinentiam alteri nupserit, procul dubio adultera erit, nec recipitur apud Deum ejusmodi viri conversio, cujus sequitur conjugalis foederis prostitutio. Tales ergo tunc sine culpa sequantur Christum relicto saeculo, si habeant ex pari voluntate cacaput miserit, si viro placuerit, recipiet
Abbreviated transcription (Latin):
rem conc̾bere cũ ea ñ ualens. & fr̃ eiꝰ clanx¬
culo eã uiciauerit. & gͣuidã reddiderit sepa¬
rent᷑. Considerata aũ ĩbecillitate miscd̃ia eis
imꝑtiat᷑ ad ꝯiugiũ tantũ in dño. Itẽ de ead̾¬
De his reqͥsistis qͥ ob causã frigide na ẜ re.¬
ture se dict̃ ñ posse in inuicẽ oꝑam car¬
nis dantes cõmisceri. Iste uͦ siñ potest eauti
ꝓ uxore. habeat quasi sororẽ. Qd̃ si retinacu¬
lũ uigale uolunt rescindere: maneant utͥq
mnupti. Nã si huic ñ potuit naturalit̾ ꝯcor¬
dare. quomͦ alt̾i ꝯueniet : Igit᷑ si uir aliã
uult acciꝑe uxorẽ. manifesta ratio patet. qr
succedente diabolo odii fomitẽ exosã eã ha¬
buit. & idcirco illã dimitt̾e m̃datii falsitate
molit᷑. Qd̃ si mulier causat̃ & dic̃ uolo mat̃
quoꝵ tactis sacrosc̾is reliquiis. iure uirando
dicat. ut nũqͣm ꝑ cõmixtionẽ carnis ꝯuinc¬
ti una caro effecti siussent. t̾c uidr mulierẽ
scd̾as posse ꝯtrahere nuptias. Humanũ di¬

Expanded text:
rem concumbere cum ea non valens, et frater ejus clanculo eam vitiaverit, et gravidam reddiderit, separentur. Considerata autem imbecillitate, misericordia eis impartiatur ad conjugium, tantum in Domino. CADe his requisitis, qui ob causam frigidae naturae se dicunt non posse in invicem operam carnis dantes commisceri: Iste vero si non potest ea uti pro uxore, habeat quasi sororem. Quod si retinaculum jugale volunt rescindere, maneant utrique innupti: nam si huic non potuit naturaliter concordare, quomodo alteri conveniet? Igitur si vir aliam vult accipere uxorem, manifesta ratio patet, quia succendente diabolo odii fomitem, exosam eam habuit, et idcirco illam dimittere mendacii falsitate molitur. Quod si mulier causatur, et dicit, Volo mater quorum tactis sacrosanctis reliquiis, jurejurando dicat ut nunquam per commistionem carnis conjuncti una caro effecti fuis sent, tunc videtur mulierem secundas posse contrahere nuptias. Humanum di
Abbreviated transcription (Latin):
ut sualũ ebrietatis omnino uitetyr
ignũ malũ ebrietatis unde om̃a uicia
pullulant. tp̃ianis modis om̃ib cau̾e p̃ci¬
pimꝰ. Qui aũ hoc uitare noluerit: excõmu¬
nicandũ eẽ decreuimꝰ. usq ad ꝯgruã satis
nimiis incũbere: s ꝯsiderent sententiã dm̃i
dicentis. aitendite ne gͣuent᷑ corda ur̃a in
crapula & ebrietate. Moderate enĩ cibũ &e ne

Expanded text:
t malum ebrietatis omnino vitetur. Malum magnum ebrietatis, unde omnia vitia pullulant, Christianis modis omnibus cavere praecipimus. Qui autem hoc vitare noluerit, excommunicandum esse decrevimus, usque ad congruam nimiis incumbere, sed considerent sententiam Domini dicentis: Attendite ne graventur corda vestra crapula et ebrietate . Moderate enim cibum et nec
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c. pbr. aut diaconꝰ. aleȩ atq ebrietati deser¬
uiens: aut desinat. aut certe damnet᷑.
Subdiaconꝰ aut lector aut cantor similiax
faciens: aut desinat. aut cõmunione pͥuet᷑.
⁊i qͥs ep̃c aut aliquis ordinatꝰ in ꝯfuetudine Ex eodẽ
ebriosus fuerit. aut desinat. aut depona
suosq ꝯuiuas ad comedñdũ & potandũ
ñ urgere. qͥn potius semꝑ sobrietatis p̃beat
exemplũ. Remoueant᷑ ab eiꝰ ꝯuiuio cuncta
turpitudinis argum̃ta. ñ ludicra spectacła.
ñ acromatũ uamiloqͥa. ñ fatoꝵ stultiloqͥa.
ñ scurriliũ admittant᷑ p̃stigia. Assint ꝑegͥ¬
ri. & pauꝑes. & debiles. qui de sacerdotali
m̃sa xp̃m benedicentes benedictionẽ ꝑcipi¬
ant. Recitet᷑ sacra lectio. subsequat᷑ uiue
uocis exhortatio. ut ñ tantũ corꝑali cibo. mmi¬
mo u̾bi spiritalis alim̃to ꝯuiuantes se re¬
fectos gͣtulent᷑. ut in om̃ib honorificet᷑ d̾s.

Expanded text:
r, aut diaconus, aleae atque ebrietati deserviens, aut desinat, aut certe damnetur. Subdiaconus, aut lector, aut cantor similia faciens, aut desinat, aut communione privetur. Si quis episcopus, aut aliquis ordinatus, in consuetudine ebriosus fuerit, aut desinat, aut deponatsuosque convivas ad comedendum et potandum non urgere, quin potius semper sobrietatis praebeat exemplum. Removeantur ab ejus convivio cuncta turpidinis argumenta, non ludicra spectacula, non acromatum vaniloquia, non fatuorum stultiloquia, non scurrilium admittantur praestigia. Adsint peregrini, et pauperes, et debiles, qui de sacerdotali mensa Christum benedicentes benedictionem percipiant. Recitetur sacra lectio, subsequatur vivae vocis exhortatio, ut non tantum corporali cibo, imo verbis spiritalis alimento convivantes se refectos gratulentur, ut in omnibus honorificetur D
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe. s tm̃ pane & sale cũ aqͣ utebat᷑. Cũ uite
ħc rigorem uellet etiã in carcere positꝰ obti¬
nere: attalo cuidã seruo di reuelatũ ẽ. q ñ
recte fac̾et alcibiades creaturis d̃i. & uellet
aliis formã scandali dereling̃re. Quib cog
t̾ nemo nͥ ꝯsentiente ꝓpͥo ep̃o aut eiꝰ misso
ieimniũ sub obtentu religionis sibi ĩponat.
unũ cdiem p̃ aliis excipiendo om̃imodo int̾di¬
cimꝰ. qd̾ & factũ displicet. & in futurũ fieri ꝓ¬
hibemꝰ: qi plus causa ariolandi ẽẽ dinoscit᷑:
quã supplementũ catholice legis. ut nullus¬

Expanded text:
ed tantum pane, et sale cum aqua utebatur. Cum vitae hunc rigorem vellet etiam in carcere positus obtinere, Attalo cuidam servo Dei revelatum est: quia non recte faceret Alcibiades creaturis Dei, et vellet aliis formam s consentiente proprio episcopo, aut ejus misso, jejunium sub optentu religionis sibi imponat, unum diem prae aliis excipiendo, omni modo interdicimus. Quod et factum displicet, et in futurum fieri prohibemus, quia plus causa ariolandi esse dinoscitur quam supplementum catholicae legis.
Abbreviated transcription (Latin):
lacita scłaria dñicis dieb ł aliis p̃cipius¬
festis. seu etiã in his dieb inquib legiti¬
ma ieuinia celebrant᷑. scd̾m canonicã institi¬
tionẽ minime fieri decreutimꝰ. Insiꝑ etiã sc̃a cut¬
synodus decreuit. ut nulla iudiciaria pote¬
stas licentiã habeat sua auctoritate xp̾ianos
ad placitũ bannire: in supͣdictis dieb. id
uII. dies ante natalẽ dñi usq in octaũ epipha¬
nie. & a qͥnqͣgesima usq in octay. pasche. &

Expanded text:
lacita saecularia dominicis diebus, vel aliis praecipufestis, seu etiam in his diebus, in quibus legitima jejunia celebrantur, secundum canonicam constitutionem minime  fieri decernimus. Insuper etiam sanctsynodus decrevit, ut nulla judiciaria potestas licentiam habeat sua auctoritate Christianos ad placitum bannire in supradictis diebus, id est septem dies ante natalem Domini usque in octavas epiphaniae, et a quinquagesima usque in octavas paschae, et
Abbreviated transcription (Latin):
coactꝰ reddat qd̾ male auferre ñ timuit.
Qd̃ si forte qd̾ non credimꝰ. post depositio¬
nẽ suã inuerecundũ ac m̃te ꝑuersa aliqͥd
de ep̃atu loqui. atq rursus ad hoc qͣlibet
aspirare p̃sũptione tẽptauerit. fr̃ntati᷑
ur̃ȩ se cont᷑ imꝓbitatẽ ipsiꝰ om̃ino uigor
accendat. atq dñici corꝑis & sangͥnis cõ¬
munione pͥuatũ. in monasteriũ eũ tsq
ad diem obitꝰ sui ad agendũ curet peni¬
tentiã retrudendũ. qͣtimis ꝑpetrati scele¬
ris macłas dignis discat fletib em̃dare.
qͣs magis in interitu aĩe suȩ nequit̃ au¬
gere desiderat. Supͣdictus aũ dilectissimꝰ
fr̃ nr̃ nemesion in suo loco & ep̃atus offi¬
cio ꝓculdubio reformet᷑. & ne denuo hac
de re inquietudinẽ ac molestiã patiat᷑.
sollicitos uos ẽẽ necesse ẽ. qr hoc ñ solũ
ad huiꝰ miitionẽ uerũetiã ad aliorũ

Expanded text:
imuit. Quod si forte, quod non credimus, post depositionem suam inverecundum ac mente perversa aliquid de episcopatu loqui atque rursus ad hoc qualibet aspirare praesumptione tentaverit, fraternitatis vestrae se contra improbitatem ipsius omnino vigor accendat, atque Dominici corporis et sanguinis communione privatum, in monasterium eum usque ad diem obitus sui ad agendum curet poenitentiam retrudendum: quatenus perpetrati sceleris maculas dignis discat fletibus emendare, quas magis in interitu animae suae nequiter augere desiderat. Suprascriptus autem dilectissimus frater noster Nemesion in suo loco et episcopatus officio procul dubio reformetur: et ne denuo hac de re inquietudinem ac molestiam patiatur, sollicitos vos esse necesse est: quia hoc non solum ad hujus munitionem, ve
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ ab eo se ꝓiectũ. & ad sũmã iniuriã
ac necẽ pene ꝑductũ. Et q̃m tantȩ neqͥtiȩ
prauitas. nec dissimulanda nec leuit̃ agen
scere. & si ita se ut edocti sumus ueritas ha¬
bet. p̃dictũ paulũ districta faciat executi¬
one cõpelli. ut quetũq abstulit. om̃i mo¬
ra uł excusatione cessante restituat. Si uͦ
nichil eccłie s ꝓpriũ se dixerit abstulisse.
quãius graue & iniguũ fuit. ut ñ a uob̾ ł
metͦpolitano eiꝰ hoc peteret s ausu teme¬
rario manu p̾sumeret. agere uerũ t̾n si
quid ꝓpriũ tulit. sub fr̃nitatis ur̃e debet
examine ꝯstare si uerũ ẽ. S & illud dilign¬
ter q̃rendũ ẽ. si quid male de reb dilapi
re ac satisfacere modis om̃ib cõpellat᷑. Si
aũ differre temptau̾it quousq om̃e qd̃
dilapidauit ł de sub̃a tulit eccłie resti¬

Expanded text:
Ecclesiae, ab eo se projectum, et ad summam injuriam ac necem pene perductum. Et quoniam tantae nequitiae pravitas nec dissimulanda nec leviter agenscere: et, si ita se, ut edocti sumus, veritas habet, praedictum Paulum districta faciat exsecutione compelli ut quaecunque abstulit, omni mora vel excusatione cessante, restituat. Si vero nihil Ecclesiae sed proprium se dixerit abstulisse, quamvis grave et iniquum fuit ut non a vobis vel metropolitano ejus hoc peteret, sed ausu temerario manu praesumeret agere: verumtamen si quid proprium tulit, sub fraternitatis vestrae debet examinatione constare si verum est. Sed et illud diligenter quaerendum est, si quid male de rebus dilapire ac satisfacere modis omnibus compellatur. Si autem differre tentaverit, quousque omne quod dilapidavit vel de substantia tulit Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
yando mala q̃ penitentiȩ fletu purgan¬
da sunt augent᷑ excessib: ita maior ẽ
deluigntib adhibenda correctio. ut & ipsi
facinꝰ suũ pena saltẽ uindicante cognoscãt.¬
& alios ab illicitis eccłiasticȩ tuitionis timor
inhibeat. Dilectissimꝰ itaq lator p̃sentiũ ne¬
mesion ad nos ueniens indicauit. sic̃ & ge¬
stoꝵ exemplaria q̃ hic detulit ꝯtinebant.
se clericis accusatũ. atq habita cognitione
ita qd̾ sine dolore dicere ñ possumꝰ cla¬
ruisse. atq insuꝑ postqͣm ꝯuictꝰ ẽ. etiã li¬
bellũ illũ in quo ea de quib accusatus
fuerat uera ẽẽ ꝯfessus ẽ obtulisse. Qua
de re sententia illũ ep̃ali depositũ sede.¬

Expanded text:
Quando mala quae poenitentiae fletu purganda sunt, augentur excessibus, ita major est delinquentibus adhibenda correptio, ut et ipsi facinus suum poena saltem vindicante cognoscant, et alios ab illicitis ecclesiasticae tuitionis timor inhibeat. Dilectissimus itaque lator praesentium Nemesion ad nos veniens, indicavit sicut et gestorum exemplaria, quae haec detulit, continebant se clericis accusatum: atque habita cognitione, ita quod sine dolore dicere non possumus claruisse, atque insuper postquam convictus est, etiam libellum illum in quo ea, de quibus accusatus fuerat, vera esse confessus est obtulisse. Qua de re sententia illum episcopali depositum, e
Abbreviated transcription (Latin):
Ignouimꝰ enĩ penitentiã mori  ganda.¬
entib denegari. nec illoꝵ desideriis an¬
niuii. qͥ obitꝰ sui tẽpore. amime sue cupiunt
remedio subueniri. Horremꝰ fateor tante
ĩpietatis aliquẽ repꝑiri. ut de dĩ pietate de¬
speret. qͣsi ñ possit ad se qͦuis cõpore ꝯcurren¬
ti succurrere: & ꝑiclitantẽ sub eni re pecc̃õꝵ
hominẽ. pondẽ quo se ille expedire deside¬
rat liberare. Quid hoc rogo aliud ẽ ꝙͣ mori¬
enti mortẽ addere. eiꝰq aiãm sua crudeli-¬
tate ne absoluta eẽ possit occicłe: Cũ d̃s
ad subueniendũ ꝑatissimꝰ inuitans ad pe¬
nitentiã sic ꝓmittat peccatori. In qͣcũq die

Expanded text:
gnovimus enim poenitentiam morientibus denegari, nec illorum desideriis annui, qui obitus sui tempore haec animae suae cupiunt remedia subveniri: horremus fateor tantae impietatis aliquem reperiri, ut de Dei pietate desperet, quasi non possit ad se quovis tempore concurrenti succurrere, et periclitantem sub onere peccatorum hominem perdere, quo se ille expedire desiderat, et liberari. Quid hoc rogo aliud est quam morienti mortem addere, ejusque animam sua crudelitate, ne absoluta esse possit, occidere, cum Deus ad subveniendum paratissimus, invitans ad poenitentiam, sic promittat pec
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ & uiuat. Salutẽ gͦ homini adiit. qͥs¬
qͥs mortis temꝑe penitentiã denegarit. &
desꝑarit de clem̃tia di. qui eũ ad subuenien¬
oũ morienti sufficere. ł mom̃to posse ñ cre¬
oidit. ł didisset latro in cruce p̃miũ ad xp̃i
dexterã pendens. si illũ uniꝰ horȩ peniten¬
tia ñ iuisset. Cũ eẽt inpena penituit. & ꝑ
umꝰ sermonis ꝓfessionẽ: habitacłm ꝑadisi d̾o
ꝓmittente ꝓmeruit. De penitentib qͥ in in¬
firmitate eucharistiam acceperint.
enitentes qͥ in infirmitate uiaticũ en¬
chatistiȩ acceꝑiit ñ se credant absolutõ
sine manꝰ impositione. si suꝑiuxerint:
cuisu sine cõmunione moriunt᷑ obla¬
tionẽ recipiendã. & eoꝵ funera. ac deincei
memoriã eccłiastico effectu ꝓsequendã:

Expanded text:
t vivat. » Salutem ergo homini adimit quisquis mortis tempore poenitentiam denegarit, et desperarit de clementia Dei; qui eum ad subveniendum morienti, sufficere, vel momento, posse non credidit. Perdidisset latro in cruce prmaeium ad Christi dexteram pendens, si illum unius horae poenitentia non juvisset. Cum esset in poena, poenituit, et per unius sermonis professionem, habitn infirmitate Eucharistiam acceperint. Poenitentes qui in infirmitate viaticum Eucharistiae acceperint, non se credant absolutos sine manus impositione, si supervixerintcursu sine communione moriuntur, oblationem recipiendam, et eorum funera, ac deinceps memoriam ecclesiastico effectu prosequendam.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃reretur cur ea ꝑmittat. causã tẽptationis
exposutt. ad cognoscendã utiq eoꝵ dilectio¬
nẽ utrũ eã habeant erga dm̃ suũ. Cogno¬
scendã uͦ abipsis potiꝰ quã ab illo qͥ scit om̃a
ut aerei corꝑis sensu t̾renoꝵ corpoꝵ sen¬
sũ facile p̃cedant. celeritate etiã ꝓpt̃ acrei
corporis suꝑiorẽ mobilitatẽ. ĩl solũ cursus
quoꝵ libet hominũ ł ferarũ. uerũetiã uola¬
tus auũ incõparabiłr uincant. Quib duabꝰ
reb qntũ ad acriũ corpꝰ attinet p̃diti. hoc est
acrimonia sensus. & celeritate motꝰ. multo
ante cogitata p̾munciant ł nunciant q̃ ho¬
mines ꝓ sensus t̾ren tarditate mirent᷑. Ac¬
cessit etiã demonib ꝑtam longũ tẽpꝰ qͦ eoꝵ¬

Expanded text:
reretur cur ea permittat, causam tentationis exposuit, ad cognoscendum utique eorum dilectionem utrum eam habeant erga Deum suum. Cognoscendum vero ab ipsis potius quam ab eo qui scit omnia Ut aerei corporis sensum terrenorum corporum facile precedant; celeritate etiam propter aerei corporis superiorem mobilitatem, sic et in aere squorumlibet hominum vel ferarum, verum etiam volatus avium incomparabiliter vincant: quibus duabus rebus quantum ad aereum corpus attinet, praediti, hoc est acrimonia sensus et celeritate motus, multo ante cogitata praenuntiant vel nuntiant, quae homines pro sensus terreni tarditate mirentur. Accessit etiam daemonib
Abbreviated transcription (Latin):
te quodã rustico: subito hc̃ ex glebis exiluisse.
& aruspicinã dictasse. qͣ die & mortuus est.
Quos libros romani ex etrusca lingua. in
ꝓpͥam mutauert̃. His gͦ portentis. ꝑ demo¬
nũ fallatiã illudit᷑ curiositas humana. qn
id ĩpudent̃ appetunt scire: qd̃ nulla ratio¬
ne eis cõpetit inuestigare. Ac id̾o dat᷑ pote¬
stas ĩmundis spiritib: ut ꝑ uasa sibi apta
hocẽ pͣuos hõies seducant illos qͥ sꝑmint ue¬
ritatẽ & credt̃ m̃datio. & tuxta pauli senten¬
tiã sanã doctrinã ñ sustinebt̃. s ad sua desi¬

Expanded text:
te quodam rustico subito hunc ex glebis exiluisse, te quodam rustico subito hunc ex glebis exiluisse, et aruspicinam dictasse, qua die et mortuus est. Quos libros Romani ex Hetrusca lingua in propriam mutaverunt. His ergo portentis, per daemonum fallaciam illuditur curiositas humana, quando id impudenter appetunt scire, quod nulla ratione eis competit investigare: ac ideo datur potestas immundis spiritibus, ut per vasa sibi apta, hoc est pravos homines, seducant illos, qui spernunt veritatem, et credunt mendacio: et juxta Pauli sententiam : « Sanam doctrinam non sustinebunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
onis ꝑ qͣsdã quas sc̃ꝵ sortes uocant diui¬
nationis scientiã ꝓfitent᷑. aut qͣrũcũq scͥp¬
turarũ scientie inspectione futura ꝓmit¬
tunt. Salisatores uocati st̃. qr dũ eis m̃broꝵ
q̃cũq partes salierint. aliqͥd sibi exinde ꝓ¬
nent & ligature exetrabiliũ remetioꝵ.
que ars medicoꝵ cõmendat. seuinp̃cantati¬
onib seuin caracterib ł in quib cũq reb
suspendendis atq ligandis. Inquib om̃ibꝰ
ars demonũ ẽ ex qͣdam pestifera societate ho¬
minũ & angłoꝵ maloꝵ exorta. Unde cunc¬
ta uitanda st̃ xp̃iano. & om̃i penitꝰ execratio¬
ne repudianda atq dãnanda. Auguria ã
st̃ aurũ. Hec aũ frigis primi inuener̃t. Pre¬
stigiũ uͦ: mercuriꝰ primꝰ dr inuenisse. Dictũ
aũ p̾stigiũ qd̃ p̾stringat aciem ocłoꝵ. Aru¬
spicine artẽ primꝰ etruscis tradidisse dr qͥ¬
oã strages. Hic ex horis aruspicinã dictauit.
& postea ñ apparuit. Nã d̾r fabulose. aran¬

Expanded text:
vocant, divinationis scientiam profitentur, aut quarumcunque scripturarum scientiae inspectione futura promittunt. Salisatores vocati sunt, quia dum eis membrorum quaecunque partes salierint, aliquid exinde pet ligaturae exsecrabilium remediorum quae ars medicorum commendat, seu in praecantationibus, seu in caracteribus vel in quibuscunque rebus suspendendis atque ligandis. In quibus omnibus ars daemonum est, ex quadam pestifera societate hominum et angelorum malorum exorta. Unde cuncta vitanda sunt Christiano, et omni penitus exsecratione repudianda, atque damnanda. Auguria autem sunt avium. Haec autem Phryges primi invenerunt. Praestigium vero Mercurius primus dicitur invenisse. Dictum autem praestigium, quod praestringat aciem oculorum. Aruspicinam artem primus Hetruscis tradidisse dicitur quidam Strages. Hic ex horis aruspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose, aran
Abbreviated transcription (Latin):
aut sanare indñt᷑ languidos. ł ledere sanos.
q hoc ꝑmissu cłi fit ut ipsi qͥ hec audiunt
łuident ꝓbent᷑. & appareat quali fide sint.
uł deuotione erga dm̃. sic̃ in deuteronomio
legit᷑ moyses. u̾bo dñi popło dĩ p̃cepisse ita
dicens. Si surrexerit in medio tin ꝓphetes
aut qͥ sõmũ udifse se dicat. & p̃dixerit sig¬
nũ ac portentũ. & uenerit qd̾ locutꝰ ẽ. &
dixerit łͥ eamꝰ & seqͣmur d̾os alienos. quos
ignoras & seruiamꝰ eis. ñ audies liba ꝓph̃e.

Expanded text:
aut sanare videntur languidos, vel laedere sanos, aut sanare videntur languidos, vel laedere sanos, quia hoc permissu Dei fit, ut ipsi qui haec audiunt vel vident probentur, et appareat quali fide sint, vel devotione erga Deum. Sicut in Deuteronomio legitur Moyses verbo Domini populo Dei praecepisse, ita dicens: Si surrexerit in medio tui prophetes, aut qui somnium vidisse se dicat, et praedixerit signum ac portentum, et evenerit quod locutus est, et dixerit: Eamus et sequamur deos alienos quos ignoras, et serviamus eis,
Abbreviated transcription (Latin):
lũ ẽẽ adorandũ. Et quomͦ ho di qͥ cũ abrahã
in refrigerio erat. dicebat ad uirũ pestilen¬
tie dignũ ardore gehenne. cras metũ eris:
His duob titulis subtilitatẽ fallatie. sue
ꝓuidit in ꝓuidꝰ satanas. qi & ad orari se ꝑ¬
misit sub habitu & noĩe samuelis ꝯtra le¬
gẽ. & unirũ peccatis p̃ssũ. cũ magna di¬
stantia pecatoꝵ ce iustoꝵ sit. cũ samuele¬
iustissimo futurã mentitꝰ ẽ. Uetũ pocest
inderi. s de samuelis naic taciat᷑. q saulcũ
Diabolo futurꝰ erat. Ad eũ em̃ transingͥnte
quẽ adorauit. Semꝑ gͦ diaboltus subuela.¬
mine latens ꝓcdit se. dũ ea ꝯfingit q̃ horre.¬
ant ꝑsonis: ꝑqͣs falłe nitit᷑ Si aũ quis libie¬
bere medelã. aut sanis ĩmitt̾e egritudinẽ.
si aliqͥd ꝓpͥe uirtutis ac potestatis ñ habent.
hoc a nob recipiat responsũ. qd̾ id̾o qͥsquã ñ
debet eis crede. qi aliq̃n eueniunt q̃ p̃dic̃t.

Expanded text:
lum esse adorandum: et quomodo homo Dei qui cum Abraham lum esse adorandum: et quomodo homo Dei qui cum Abraham in refrigerio erat, dicebat ad virum pestilentiae, dignum ardore gehennae: Cras mecum eris. His duobus titulis subtilitatem fallaciae suae providit improvidus Satanas: quia et adorari se permisit sub habitu et nomine Samuelis contra legem: et virum peccatis pressum, cum magna distantia peccatorum et justojustissimo futurum mentitus est. Verum potest videri si de Samuelis nomine taceatur, quia Saul cum diabolo futurus erat, ad eum enim transmigravit quem adoravit. Semper enim diabolus sub velamine latens prodit se, dum ea confingit quae abhorreant personis per quas fallere nititur. Si autem quilibeaebere medelam, aut sanis immittere aegritudinem, si aliquid propriae virtutis ac potestatis non habent? Hoc a nobis recipiat responsum, quod ideo quisquam non debet eis credere, quia aliquando eveniunt quae praedicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ saul. ut ad phitonissã ꝯfug̾et. Depͣua¬
tus enĩ causa peccati. ad hec se ꝯtulit. q̃ dãp
nauerat. S si quis ꝓpt̾ historiã. & ea q̃ u̾bis
exp̃ssa st̃ putet ñ p̃termittenda. ne ratio
historie manis sit recte faciet qͥdẽ. si tam̃ m¬
nime istud ad ueri rapiat rationẽ. s ad ui¬
sũ & intellectũ saul. neq enĩ reꝓb factꝰ. po¬
terat bonũ intellectũ hab̾e. Historicꝰ enĩ m̃tẽ
saul & habitũ samuelis descripsit. ea q̃dicta
& insa st̃ expͥmens. p̃t̾mittens fiuera an fal¬
sa sint. Qtud enĩ ait. audiens in qͦ habitu es¬
set excitatꝰ  Intellexit inqͥt. ħc ẽẽ samuel.
& prtans samuelẽ: ad orauit diabolũ. ut
fruictũ fallatie sue hab̾et satanas. Hoc
enĩ nitit᷑. ut adoret᷑ qͣsi d̾s. Si cnĩ uere sa¬
nniel illi apparuisset. ñ utiq uir instꝰ ꝑ¬
misisset se ad orari. qͥ p̃cdicauerat dñm so¬

Expanded text:
tus est Saul, ut ad Pythonissam confugeret. Depravatus est Saul, ut ad Pythonissam confugeret. Depravatus enim causa peccati, ad haec se contulit, quae naverat. Sed si quis propter historiam ut ea quae verbis expressa sunt, putet non praetermittenda, ne ratio historiae inanis sit, recte faciet quidem, si tamen minime istud ad veri rapiat rationem, sed ad visum et intellectum Saul. Neque enim reprobus factus, poterat bonum intellectum habere. Historicus enim mentem Saul et habitum Samuelis descripsit, ea quae dicta et visa sunt exprimens: praetermittens si vera an falsa sint. Quid enim ait? Audiens in quo habitu esset excitatus, Intellexit, inquit, hunc esse Samuel. am Dominum: et putans Samuelem, adoravit diabolum ut fructum fallaciae suae haberet. Satanas hoc enim nititur, ut adoretur quasi Deus. Si enim vere Samuel illi apparuisset, non utique vir justus permisisset se adorari, qui praedicaverat Dominum so
Abbreviated transcription (Latin):
nos in potestate se hr̃e ꝯfingat. qd̾ apłs int̃
cet̾a ostendit dicens ipse satanas transfi¬
gurat se in angłm lucis. Ut enĩ errorẽ fa¬
cẽt in qͦ głiaret᷑: in habitu turi iusti & nõie
se subornauit. ut nichil ꝓfic̾e̾ sp̃ẽ quã p̃di¬
cabant cłi caltorib m̃tiret᷑. qñ hinc grcunteᷤ
iustos: furixit in sua et̃ pocestate. S hoc qͦs
dã fanit. qd̾ de morte saul & fili eiꝰ ũ sit m̃¬
titꝰ. qͣsi magnũ sit diabolo ante occasũ mor¬
tẽ corꝑis p̃md̾e. cũ signa q̃dã soleant appare¬
re morituris. quippt a quib dĩ ꝓtectio amo¬
ta uidet᷑. qͣntomagis diabolo quẽ angłica ma¬
iestate subltmẽ ꝓphetica oracula fuisse testan¬
tur. de tuĩ magnitudine apłs ait. Anigno¬
rãtis altitudinẽ satane: Quid mirĩi gͦ si
ĩminentẽ ꝓpe mortẽ pocuit p̃uide. cũ hoc
sit unde. fallit. & se indi potestate uult ado¬
rari: Nam tanta hebetudine demens effec¬

Expanded text:
nos in potestate se habere confingit. quod apostolus nos in potestate se habere confingit. quod apostolus inter cetera ait: ipse satanas transfigurat se in angelum lucis. ut enim errorem faceret, in quo gloriatur, in habitu uiri iusti et nomine se subornauit, ut nihil proficere spem, quam praedicabant, dei cultoribus mentiretur, quando hinc exeuntes iustos finxit in dam fallit, quod de morte Saulis et filii ejus non sit mentitus; quasi magnum sit diabolo ante occasum mortem corporis praevidere, cum signa quaedam soleant apparere morituris quippe a quibus Dei protectio amota videtur. Quanto magis diabolo quem angelica majestate sublimem prophetica oracula fuisse testantur. De cujus magnitudine Apostolus ait: An ignoratis altitudinem Satanae? Quid mirum ergo si imminentem prope mortem potuit praevidere, cum hoc sit unde fallit, et se in Dei potestate vult adorari. Nam tanta hebetudine demens effec
Abbreviated transcription (Latin):
tunitates. & causas. ut illa nascant᷑. Qd̃ aũ
isti faciunt insibilit̾. hoc illi muisibilit̃ Ds̃
uͦ solus unꝰ creator ẽ. qͥ causas ipsas & ratio
nes seminarias reb inseruit. Pret̾ea qͥdam
q̃rendũ putant qͦmͦ scͥptura narret: phito¬
nissã samuelẽ ꝓpħam suscitasse ad colloqͥũ
saul impiissimi regis. siphitonica diuina¬
tio errori magice artis deputanda sit. Qui¬
b ita responderi potest. indignũ om̃ino
facinꝰ ẽẽ: si scdm u̾ba historie cõmodet᷑ assen¬
sus. Quomͦ enĩ poterat fieri ut arte ma¬
gica attͣheret᷑ uir. & natiuitate sc̃s & uite
oꝑib iustꝰ: Aut si ñ attractꝰ ẽ: ꝯsensit. Qd̃
suffragiũ ht̃ iusticia. si aut uoluntariꝰ ami¬
sit meritũ spiritalis. quẽ positꝰ in carne q̃¬
siuerat. Qd̃ ualde absurdũ ẽ: qr hinc qui
iustꝰ recedit. ꝑmanet iustꝰ. Porro añ hoc ẽ
p̾̃stigiũ satane: qͦ ut płimos fallat. etrã bo¬

Expanded text:
tunitates et causas, ut illa nascantur. quod autem tunitates et causas, ut illa nascantur. quod autem isti faciunt uisibiliter, hoc angeli inuisibiliter; deus uero solus unus creator est, qui causas ipsnes seminarias rebus inse ruit. Praeterea quidam quaerendum putant, quomodo Scriptura narret Pithonissam Samuelem prophetam suscitasse ad colloquium Saul impiissimi regis, si Pithonica divinatio, errori magicae artis deputanda sit. Quibus ita responderi potest, indignum omnino facinus esse, si secundum verba historiae commodetur assensus. Quomodo enim poterat fieri, ut arte magica attraheretur vir, et nativitate sanctus, et vitae operibus justus? Aut si non attractus est, consensit. Quod suffragium habet iustitia; si uoluntarius autem, amisit meritum spiritalis, quod positus in carne quaesiuerat quod ualde absurdum est, quia hinc qui iustus recedit permanet iustus. porro autem hoc est praestigium satanae, quo ut plurimos fallat, etiam bo
Abbreviated transcription (Latin):
m̃te. reꝓbi circa fidẽ. s ultra ñ ꝓficient. In¬
sipient̾ia enĩ eoꝵ manifesta er̾it om̃ib sic̃¬
& illoꝵ fuit. Nec iło quisqͣm crede debet
quoslibet magicis artib aliqͥd fac̾e̾ posse.
sine ꝑmissu di qͥ om̃ia q̃ fiunt. aut iusto
rudicio facit. aut ꝑmissu suo ita fieri sinit.
Qd̃ p̃dicti magi legunt᷑ similia fecisse mo¬
ysi. qui uirgã suã ꝓiecit. & ꝯu̾isa ẽ in draco¬
nẽ: ꝓiecer̃tq ipsi singłi uirgas suas q̃u̾se st̃¬
magi. nec angłi mali. qͥb ministris illa oꝑa¬
bant᷑. Inst̃ enĩ reb corꝑeis ꝑ oĩa elem̃ta mini¬
di. q̃dã occulte seminarie rõnes. qͥb c̃ data
fuerit oportunitas tẽꝑalis atq causalis. ꝓrũ¬
punt in sp̃es debitas. suis modis & finib Et
sic ñ dicunt᷑ angłi qͥ ista faciunt aĩaliũ crea¬
tores. sic̃ nec agricole segetũ ł arboꝵ. ł quoꝵ¬
cũq in t̾ra gignentrũ creatores dicendi st̃.
qͣmuis nouerint p̾bere qͣsdã uisibiles opor¬

Expanded text:
Insipientia enim eorum manifesta erit omnibus,et illorum fuit. Nec ideo quisquam credere debet quoslibet magicis artibus aliquid facere posse sine permissu Dei, quoniam quae fiunt, aut justo judicio facit, aut permissu suo ita fieri sinit, quod praedicti magi leguntur similia fecisse Moysi, « qui virgam suam projecit, et conversa est in draconem: projeceruntque ipsi singuli virgas suas, quae magi nec angeli mali, quibus ministris illa operabantur. Insunt enim rebus corporeis per omnia elementa mundi quaedam occultae seminariae rationes, quibus fuerit oportunitas temporalis atque causalis, prorumpunt in species debitas suis modis et finibus, et sic non dicuntur angeli qui ista faciunt animalium creatores, sicut nec agricolae segetum uel arborum uel quorumcumque in terra gignentium creatores dicendi sunt, quamuis nouerint praebere quasdam uisibiles oppor
Abbreviated transcription (Latin):
polluta ueneni: incantata perit. Demonib
enĩ accitis audent uentilare: ut qͥsqͥs suos
ꝑunat malis artib mimicos. Hi etiã san¬
guine utunt᷑ & uictimis sepe ꝯting̃c corꝑa
mortuoꝵ. Nicromantii st̃ quoꝵ p̃cationib
t̃rogata responde̾. Nicro enĩ grece mortuꝰ.
mantia diuinatio nuncupat᷑. ad qͦs susci¬
dicti. Est enĩ itromantia in aque inspectio¬
ne ũbras demonũ euocare. & imagines ludi¬
ficationis eoꝵ uide: ibiq ab eis aliq̃ audire.
ybi adhibito sanguine: etiã inferos ꝑ hibñ¬
t̃ sciscitari.e eadem re..
git᷑ genꝰ anumationis: a ꝑsis fert̃ allatũ.
aerẽ. & ignẽ. hinc geomantiã. idromantiã.¬
eromantiã. pyromantiã dictã autunat.

Expanded text:
polluta veneni, incantata perit. Daemonibus polluta veneni, incantata perit. Daemonibus enim accitis audent ventilare, ut quisquis suos perimat malis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur, et victimis saepe contingunt corpora mortuorum. Necromantii sunt quorum praecationibus terrogata respondere. Νεκρὸς enim graece mortuus, μαντεῖα divinatio nuncupatur, ad quos suscidicti. Est enim ne umbras daemonum evocare, et imagines ludificantes eorum videre, ibique ab eis aliqua audire: ubi adhibito sanguine, etiam inferos perhibentur suscis a Persis fertur allatum. acrem et ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam, aeromantiam, pyromantiam, dictam autumant.
Abbreviated transcription (Latin):
ec mirũ de magoꝵ p̃stigiis. quoꝵ in tm̃
ꝓdiere maleficioꝵ artes: ut etiã moisi
simillimis signis resisterent. u̾tentes uir¬
gas in dracones. aqͣs in sangninẽ. cũ fert᷑
etiã in genciliũ libris. qd̾ quedã maga fa¬
mosissima circe: socios ulixis mutauerit in
bestias. Legit᷑ & de sacrificio. qd̃ archades
dõ fuo liceo ĩmolabant. ex qͦ quĩcq sum̾ent
in bestiarũ formas ꝯu̾terent᷑. S hec om̃ia
magicis p̃stigiis potiꝰ fingebant᷑. ꝙ̃ rerũ ue¬
ritate cõplerent᷑. Ut gͦ ipsi errores ignoran¬
tib manifesti fiant. de eoꝵ ꝓpͥetate atq in¬
uentorib uixta traditionẽ maioꝵ pͥmũ di¬
c̾e ꝯgruũ arbitram. Magi st̃. qͥ uulgo male¬
fici ob facinoꝵ magnitudinẽ nuncupant᷑.
Hi ꝑmissu cai elem̃ta ꝯcutiunt. turbant m̃teᷤᷤ
hominũ minꝰ ꝯfidentiũ in dño: ac sine ullo
uenem haustu. iuolentia tm̃ carminis int̾¬
munt: Uñ & lucanꝰ. Mens hausti nulla same

Expanded text:
ec mirum de magorum praestigiis, quorum in tantum prodiere maleficiorum artes, ut etiam Moysi simillimis signis resisterent, vertentes virgas in dracones, et aquas in sanguinem. Fertur etiam in gentilium libris, quod quaedam maga famosissima Circe socios Ulyssis mutaverit in bestias. Legitur et de sacrificio, quod Arcades deo suo Lycaeo immolabant, ex quo quicunque sumerent in bestiarum formas convertebantur. Sed haec omnia magicis praestigiis potius fingebantur quam rerum veritate complerentur. Ut ergo ipsi errores ignorantibus manifesti fiant, de eorum proprietate atque inventoribus juxta traditionem majorum primum dicere congruum arbitramur. § 1 Magi sunt qfici ob facinorum magnitudinem nuncupantur. Hi permissu Dei elementa concutiunt, turbant mentes hominum minus confidentium in Deo, ac sine ullo veneni haustu, violentia tantum carminis interimunt. Unde et Lucanus: Mens hausti nulla sanie
Abbreviated transcription (Latin):
pientie: u̾bũ di in excelsis. & ingressus illiꝰ
mandata et̃na. Qui enĩ sine saluatore sa¬
lutẽ uult hab̾e. & sine uera sapientia esti¬
mat se prudentẽ fieri posse: ñ saluus. sed
eger. ñ prudens s stultꝰ. in egritudine assi¬
dua laborabit & in cecitate noxia. stultꝰ &
demens ꝑmanebit. Ac ꝓinde om̃is inqͥsitio
& oĩnis curatio q̃ a diuinis & magis ł ab
ipsis demoniis in idoloꝵ cultura expetit᷑.
mors potiꝰ dicenda ẽ quã uita. Ꝙ qui ea sec¬
tant᷑. si se ñ correxerint. ad et̾nã ꝑditionẽ
tendunt. psalmista dicente. Om̃s dii gen
alios deciꝑe cotidie gestiunt ut ꝑditiõis
sue faciant eos ẽẽ participes. Itaq hec ua¬
nitas magicarũ artiũ. extraditione angłoꝵ
maloꝵ in toto t̃rarũ orbe płimis scłis ua¬
luit ꝑ qͣndã scientiã futuroꝵ & infernoꝵ¬

Expanded text:
ingressus illius mandata aeterna . Qui enim sine Salvatore salutem vult habere, et sine vera sapientia aestimat se prudentem fieri posse, non salvus sed aeger, non prudens sed stultus, in aegritudine assidua laborabit, et in caecitate noxia stultus et demens permanebit. Ac proinde omnis inquisitio et omnis curatio quae a divinis, et magis vel ab ipsis daemoniis in idolorum cultura expetitur, mors potius dicenda est quam vita, et qui ea sectantur, si se non correxerint, ad aeternam perditionem tendunt, Psalmista dicente: Omnes dii genalios decipere quotidie gestiunt, ut perditionis suae faciant eos esse participes. Itaque haec vanitas magicarum artium ex traditione angelorum malorum in toto terrarum orbe plurimis saeculis valuit, per quamdam scientiam futurorum et inferno