comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huanc in malũ usa ẽ. Fere picula que uident fuguĩt. Cũ
effugeͣ secure. Nos et uenturo torquemur. at p̃tito. Multa bo¬
na nr̃a nobis nocent. Tioris eĩ tormẽtu menioria reduai
hoc ꝓmitto iã aut sꝑo nichil in me suꝑesse quod mutan¬
du sit. Quid ni multa hẽa q̃ debeant coligi. q̃ extenuati que
attolli et hoc ip̃ argumẽtu ẽ melius translati aĩ ꝙ uicia sua
q̃ adhuc iguorabat bidet. Quibusda egris gratulatio fit. cum
ip̃os egros se ceͣ senẜunt. Cuꝑe itraq tecu coĩcare tã subitã
mutatione mei. Tuc amicitie nr̃e certiorẽ fidutiã hr̃e cęissoꝵ
illius uere q non spes non timor non utilitatis sue cura diuellit
Illius cũ qua hoĩes mori̾it᷑. pro qua hoĩes moruĩt. Multos tibi
dabo qui non aĩco. s amicitia caruerũt. hoc non põt accidere
cu aĩos in societate honesta capiendi par uoluntas trahit.
gulos dies iuidram. ¶Mitte inquis & nobis ista que tã effica¬

Expanded text:
ricula, quae vident, fugiunt; cum effugere, securae sunt; nos et venturo torquemur et praeterito. Multa bona nostra nobis nocent, timoris enim tormentum memoria reducit, hoc promitto iam aut spero, nihil in me superesse, quod mutandum sit. Quidni multa habeam, quae debeant colligi, quae extenuari, quae attolli ? Et hoc ipsum argumentum est in melius translati animi, quod vitia sua, quae adhuc ignorabat, videt. Quibusdam aegris gratucare tam subitam mutationem mei; tunc amicitiae nostrae certiorem fiduciam habere coepissem, illius verae, quam non spes, non timor, non utilitatis suae cura divellit, illius, cum qua homines moriuntur, pro qua moriuntur. Multos tibi dabo, qui non amico, sed amicitia caruerunt. Hoc non potest accidere, cum animos in societatem honesta cupiendi par voluntas trahit. gulos dies videam. " Mitte," inquis, "et nobis ista, quae tam effica
Abbreviated transcription (Latin):
uirtꝰ temꝑantia prudentia. Noe ip̃ indicat nichil bonũ pu¬
tare quod cripi posset. Miram aĩalia quedã qui ꝑ medios
igues sine nota corpoꝵ transeut. Quanto hic mitabilior hir
qui ꝑ ferrũ et ruinas et ignes illesus et ĩ dempnis euasit.
uides quanto facilius sit tota gente ꝙ unũ uiꝵ uince. Hec
uox illi coĩs ẽ cu storco. Eque & hic uitacta bona ꝑ ꝯcrema¬
tas. urbes fert. Se ci ip̃o ꝯtentꝰ est. Hoc felicitate suã fic̃
designat. ne existinos uos solos gen̾osa u̾ba iactare. Et
ipe stilbois obiurgator epicurtus simille illi uoce emisit. quã
tu boi ꝯsule. & si huẽ die iã cepũxi. Si cui inꝗt sua nõ ui

Expanded text:
onum putare, quod eripi possit. Miramur animalia quaedam, quae per medios ignes sine noxa corporum transeant; quanto hic mirabilior vir, qui per ferrum et ruinas et ignes inlaesus et indemnis evasit! Vides, quanto facilius sit totam gentem quam unum virum vincere ? Haec vox illi communis est cum Stoico. Aeque et hic intacta bona per concrematas urbes fert. Se enim ipso contentus est. Hoc felicitatem suam fine designat. Ne existimes nos solos generosa verba iactare; et ipse Stilbonis obiurgator Epicurus similem illi vocem emisit, quam tu boni consule, etiam si hunc diem iam expunxi. " Si cui," inquit, " sua non
Abbreviated transcription (Latin):
tudo ẽ. Et inde aĩci fugiĩt ubi ꝓbat. Hac re ista tot nephaĩa
exempla st̃. alioꝵ uictu zeluiqͥuẽtiũ alioꝵ metu ꝓdentium.
in illa placet p̃tiu p̃ter ip̃a. Inquit gͦ amicu paras: ut ha¬
bea pro quo mori possiz ut hẽa que in cxiliũ sequar cuiꝰ
me morti & opponar &e impe̾daz. lsta quã tu describis negociatio
E nõ amicitia que ad comodu cepit. qͥ quicꝗd ꝯsecutura sit spec
grus aiõs in cupiditate forme non sine sine spe mutus carita¬
tis accendit. Quid gͦ putas nõ diligeis. Ex honestiori cã coit tur¬

Expanded text:
tudo est, et inde amici fugiunt, ubi probantur. Hac re ista tot nefaria tudo est, et inde amici fugiunt, ubi probantur. Hac re ista tot nefaria exempla sunt aliorum metu relinquentium, aliorum metu prodendum. in illa placet praeter ipsam. In quid amicum paro? Ut habeam pro quo mori possim, ut habeam quem in exilium sequar, cuius me morti opponam et inpendam. Ista, quam tu describis, negotiatio est, non amicitia, quae ad commodum accedit, quae quid consecutura sit spectgens animos in cupiditatem formae non sine spe mutuae caritatis accendit. Quid ergo? Ex honestiore causa coit tur
Abbreviated transcription (Latin):
amicu parauit et qui parat. Athalus pħus dicẽ̾ solebat. io¬
cũdius ec̃ amicu facere q̃ hreͣ. Quõ attifici ioꝯdius pinge̾
ẽ ꝙ piuxisse. Illa in ope suo occupata solicitudo ingens oblec¬
tamentu ht̃ in ip̃a occupatione. Non eque delectat᷑ qui ab
oꝑe ꝑfecto remouit manũ. lam fructu attis q̃ fruit᷑. lp̃a
hre amicu uult. si ob nichil aliud ut ex̾ceat amicitiã ne ta
magna uirtus iaccat. non ad hoc qd̾ dicebat Epicurꝰ in hac
iecto uł inopi. s ut hẽat alique cui ipẽ egro assideat. quẽ ipẽ
cirꝯuentu hostili custodia liberet. Qui se spectat et ꝑꝑ hoc ad
amicitia uenit male cogitat.q̃ admõ cepit sic desinet. parauit
amicu adu̾sus uincula lateꝵ opez. Cu pͥmũ crepuerit catena
discedet. He sũt amicitic quas tpr̾arias ppłs appellat. Qui uti¬
litatis cã assumptꝰ ẽ. ta diu placebit q diu utilis fui̾t. Hac
ro florentes amicoꝵ turba circũsidet. Circa eu̾sos ingẽs soli¬

Expanded text:
sophus dicere solebat iucundius esse amicum facere quam habere, quomodo artifici iucundius pingere est quam pinxisse. Illa in opere suo occupata sollicitudo ingens oblectamentum habet in ipsa occupatione. Non aeque delectatur, qui ab opere perfecto removit manum. Iam fructu artihabere amicum vult, si nihil aliud, ut exerceat amicitiam, ne tam magna virtus iaceat, non ad hoc, quod dicebat Epicurus in hac iecto vel inopi," sed ut habeat aliquem, cui ipse aegro adsideat, quem ipse circumventum hostili custodia liberet. Qui se spectat et propter hoc ad amicitiam venit, male cogitat. Quemadmodum coepit, sic desinet: paravit amicum adversum vincla laturum opem; cum primum crepuerit catena, discedet. Hae sunt amicitiae, quas temporarias populus appellat; qui utilitatis causa adsumptus est, tamdiu placebit, quamdiu utilis fuerit. Hac re florentes amicorum turba circumsedet; circa eversos soli
Abbreviated transcription (Latin):
ad timoris ⁊ emedia ꝓficẽ. desines inquit timeͬ si sꝑare desie¬
ris. S dices quõ ista ta diu̾sa pariter sunt. Ita ẽ mi lucilli
cu uideantur diside̾ ꝯui̾cta st. Quẽadmõ eade cathena et
custode et milite copulat: sic ista que ta dissimilia st̾ parit̾
incediit. Spe metus sequit᷑ nec miror ista sic ire. Ituiq

Expanded text:
nquit, "timere, si sperare desieris." Dices: "Quomodo ista tam diversa pariter eunt ?" Ita est, mi Lucili: cum videantur dissidere, coniuncta sunt. Quemadmodum eadem catena et custodiam et militem copulat, sic ista, quae tam dissimilia sunt, pariter incedunt; spem metus sequitur Nec miror ista sic ire; utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
malu tetu ip̃e metire actimore cuũ tara. Inteliges ꝓfre¬
to aut nõ magnũ aut nõ longu eẽ quod metuis Ilec diu
exempla quib ꝯfirmeris coligenda st̾. oĩs illa etas tullit
octurrẽt tibi ingeia aut ꝓfect̾ aut impetus magni ¶Nunꝗd
ut ducaris ĩ carcẽ nũꝗd ultra quicqͣ corͥ timẽdu ẽ q̃ ut
uratꝰ qͣ ut pereat. singula ista ꝯstitue & ꝯtemptores coꝵ cita
qui non querendi s elligendi st̃ Pampnatioe sua rutiliꝰ
sic tulit taq̃ mͥ illi molestur aliud eẽt ꝙ ꝙ iniuste iudicaret¬
uł male. Exiliu metelus fortit̾ tullit. Rutilius ã libent̾

Expanded text:
malum, tecum ipse metire ac timorem tuum taxa; intelleges profemalum, tecum ipse metire ac timorem tuum taxa; intelleges profecto aut non magnum aut non longum esse, quod metuis. Nec diu exempla, quibus confirmeris, colligenda sunt; omnis illa aetas tulitoccurrent tibi ingenia aut profectus aut inpetus magni. Numquiut ducaris in carcerem ? Numquid ultra quicquam ulli timendum est quam ut uratur, quam ut pereat ? Singula ista constitue et contemptores eorum cita, qui non quaerendi, sed eligendi sunt. Damnationem suam Rutilius sic tulit, tamquam nihil illi molestum aliud esset quam quod male iudicaretur. Exilium Metellus fortiter tulit, Ru
Abbreviated transcription (Latin):
explauatioẽ ista uox qr semꝑ ẽ illis imꝑfecta uita. non põt
aut̃ stare paratꝰ ad morte qui mõ incipit uiue̾ id agendũ
est ut satis iuix̾imꝰ. nemo hoc putat qui orditꝰ tu maxime
uita. non ẽ ꝙ existimes paucos eẽ hos quippe ꝓpe mõr oẽs st̃
ꝗdam u̾e st̾ tuc incipuit cu desmendu ẽ. Si hoc iudicas
iinꝵ adicia qd̾ mag̃ admireris. quidã ante descierut uiue̾
qͣ inciperẽt. uale.
Olicitu te cẽ scubis de iuditii euentu qd̾ furor tibi
immici deuũtiat & existimas me suasurũ ut meliora
tibi proponas & acquiescas spei blande. Quid cĩ netesse
ẽ mala arcerssere. Et satis cito pacienda cu uenerĩt pto¬
sumẽ ac pus tp̃us futuri metu ꝑare. Est sine dubio
securitate uia dica ¶Si uis oẽ solicitudinẽ exue̾. quicꝗd ue¬
reris ne eueniat uentuꝵ utiq propono & qd̾cũq illud est¬

Expanded text:
explanationem ista vox. Quia semper illis inperfecta vita est. Non potest explanationem ista vox. Quia semper illis inperfecta vita est. Non potest autem stare paratus ad mortem, qui modo incipit vivere. Id agendum est, ut satis vixerimus. Nemo hoc putat, qui orditur cum maxime vitam. Non est quod existimes paucos esse hos; propemodum omnes sunt. Quidam vero tunc incipiunt, cum desinendum est. Si hoc iudicas mirum, adiciam quod magis admireris: quidam ante vivere desierunt quam inciperent. VALE.licitum esse te scribis de iudicii eventu, quod tibi inimici denuntiat, existimas me suasurum, ut meliora tibi ipse proponas et adquiescas spei blandae. Quid enim necesse est mala accersere, satis cito patienda cum venerint, praesumere ac praesens tempus futuri metu perdere ? Est sine dubio securitatem via ducam: si vis omnem sollicitudinem exuere, quicquid vereris ne eveniat, eventurum utique propon
Abbreviated transcription (Latin):
teneat. mõ aũt tenere in co difficile ẽ qd̾ bonũ esse credideris.
uiri boni auiditas est tuta .I Quid sit istud int̾ogas aut unde s̃ꝓ¬
subrat dicam. Ex bona ꝯscia. ex honestis ꝯsciliis. et rectis actioib
ex ꝯ temptu fortuitoꝵ ex placido uite & ꝯgruo tenore unã p̃mitis
miaz¶Nam illi qui ex aliis propoitis in alia trãsiluit aut nõ trã ⁊ pͥ¬
ponat. Ceteri coꝵ more qui fliũb ĩ natat non eũt s ferunt
ex quib alias leuior uirda detinuit aut moliꝰ uexit alios uehemẽ¬
tior rapuit alios proxie cursu ripe languescente deposuit. alios to¬
rens impetꝰ in mare peoiecit .¶Ldeo ꝯstituendu ẽ quid uelimus s̃ ꝑͥ¬
& in co ꝑsenandu ¶Hic c̃ locus soluendi eris alieni. possu eĩ ÷ ꝑs
uoce epicuri tui tibi reddere & hãc epła libetare. molestũ est
semꝑ uita ĩ cohare. aut si hoc mo mag̾ sensus põt expͥmi. Ma
le uiuũt qui semꝑ uiue̾ incipuit. Quare inquis dexiderat eĩz

Expanded text:
t. Modum autem tenere in eo difficile est, quod bonum esse credideris. Veri boni aviditas tuta est. Quid sit istud, interrogas, aut unde subeat? Dicam: ex bona conscientia, ex honestis consiliis, ex rectis actionibus, ex contemptu fortuitorum, ex placido vitae et continuo tenore unam prementis viam. Nam illi, qui ex aliis propositis in alia transibunt aut ne trancens: Ceteri, eorum more que fluminibus natant, non eunt sed feruntur; ex quibus alia levior unda detinuit, ac molius vexit, alia vehementior rapuit, alia proxime ripe cursu languescente deposuit, itin mare eiecit. Ideo constituendum est, quid velimus, et in eo perseverandum. Hic est locus solvendi aeris alieni. Possum enim tibi vocem Epicuri tui reddere et hanc epistulam liberare: " Molestum est semper vitam incohare." Aut si hoc modo magis sensus potest exprimi: " le vivunt, qui semper vivere incipiunt." " Quare?" inquis, desiderat enim
Abbreviated transcription (Latin):
lantis ãi. ac nũdu hnitis tenorẽ siũi. Etiam mis dicami. Unde sit ista
ĩ ꝯstantia ⁊ dissimilitudo rerũ ꝯscilioꝵq. nemo proponit sibi ꝗd uelit.
nec sibi propou̾it ꝑseu̾at in eo. s transilit nec tm̃ mutat. s redit
a in ea que desuit & dampnauit reuoluit ¶ łtaꝙ ut teliq diffi spͥ¬
nitionez sapie uct̾is. & totu ꝯplectar hũc uite m̃o. hoc possũ ꝯtent

Expanded text:
llantis animi ac nondum habentis tenorem suum. Etiamnunc dicam, unde sit ista llantis animi ac nondum habentis tenorem suum. Etiamnunc dicam, unde sit ista inconstantia et dissimilitudo rerum consiliorumque: nemo proponit sibi, quid velit, nec si proposuit, perseverat in eo, sed transilit; nec tantum mutat, sed redit et in ea, quae deseruit ac damnavit, revolvitur. Itaque ut relinquam definitiones sap
Abbreviated transcription (Latin):
gaudeo. mea eiz gloria crit si te istine ubi
sine spe excundi fluctuaris extraxero ¶Illad
non oroue non sc̃pto s aĩ firmitate & cupiditatũ diminutioe.
u̾ba reb ꝓba TAliud ꝓpoĩtu ẽ declantib & assensione corone
capitantib. Aliud his qui uiuenũ & ociosoꝵ aures disputatioẽ
oxigit ut ad legt suar qnisq uiuat. nec orationi uita disẽ¬
tiat. ut ip̃a nr̃ter se uita uniꝰ sine oiñz actionũ diseusione
coloris sit. Haxiu hoc ẽ & officiu sapientie & indiciũ ut u̾¬
bis oꝑa ꝯcordent. ut ux ubiq par sibi idemq sit. IQuis hoc ⁊ pͥ¬
inq dissentiãt. nũꝗd in te liberalis sis in tuo sordidꝰ. nunquid
cenes frugalit̾ edifices luxuriose. unã semel ad quã uiuas p̃nde
regulaz e ad hae om̃e uites tuã crequa quida se domi q̃huna
dilatat foris & extendiit. biciũ ẽ hec adiu̾sitas & signũ uaci

Expanded text:
gaudeo. Mea enim gloria erit, si te istinc, ubi gaudeo. Mea enim gloria erit, si te istinc, ubi sine spe exeundi fluctuaris, extraxero. Illud non oratione nec scripto, sed animi firmitate, cupiditatum deminutione; verba rebus proba. Aliud propositum est declamantibus et adsensionem coronae captantibus, aliud his, qui iuvenum et otiosorum aures disputatione re, et hoc exigit, ut ad legem suam quisque vivat, ne orationi vita dissentiat, ut ipsa intra se vita unius sit omnium actioncoloris. Maximum hoc est et officium sapientiae et indicium, ut verbis opera concordent, ut ipse ubique par sibi idemque sit. "Quis hoc prmusque dissentiant, numquid in te liberalis sis, in tuos sordidus, numquid cenes frugaliter, aedifices luxuriose. Unam semel ad quam vivas regulam prende et ad hanc omnem vitam tuam exaequa. Quidam se domi contrahunt, dilatant foris et extend
Abbreviated transcription (Latin):
si noui te nec uoles qđ debeo i asꝑo a ꝓbo accipeͬ ut se res hab
ab epicuro u̾sura fatienda ẽ. ante inquit cirꝯspitiendii est.
cuz quib edas/ a bibas q quid edas a bibas. nam sine aĩco
uiẜatõ leoĩs & lupi uita ẽ hoc non ꝯtinget tibi nisi seces¬
ẜis. alioquiz hẽbis ꝯuiuas quos ex turba salutantiũ noni¬
elator digesẜit. Eerat aũt qui omicu in atrio qͥrit in quiuio
probat. nullu ht mauis malu occupatꝰ homo & bonis
suis obsessus q ꝙ sibi amicos putat quib ip̃x non ẽ. qd̾ be¬
nefitia sua efficatia iudicat ad ꝯciliandos aĩos cuz quida
quo plus debent magis oderit leuo es alienũ debitorẽ facit
graue inimicuz. Cuid ergo bñfitia non parãt aicitias: pa¬
rant si accepturos licuit elicuit eligere si colata non spsa st̃.
ltaq du incipis cẽ meutis tue int̾i ha ꝯscilio sapientũ utere
ut magis ad rem existimes ꝑtineͬ quisq quid accrꝑit.

Expanded text:
si novi te, nec voles quod debeo in aspero et inprobo accipere. Ut se res habet, ab Epicuro versura facienda est. " Ante," inquit, " circumspiciendum est, cum quibus edas et bibas, quam quid edas e bibas. Nam sine amico visceratio leonis ac lupi vita est." Hoc non continget tibi, nisi secesseris; alioqui habebis convivas, quos ex turba salutantium nomenclator digesserit. Errat autem, qui amicum in atrio quaerit, in convivio probat. Nullum habet maius malum occupatus homo et bonis suis obsessus, quam quod amicos sibi putat, quibus ipse non est, quod beneficia sua efficacia iudicat ad conciliandos amicos, cum quidam, quo plus debent, magis oderint. Leve aes alienum debitorem facit, grave inimicum. " Quid ergo ? Beneficia non parant amicitias ? " Parant, si accepturos licuit eligere, si conlocata, non sparsa sunt. Itaque dum incipis esse mentis tuae, interim hoc consilio sapientium utere, ut magis ad rem existimes pertinere, quis, quam quid acceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ne ista ꝑ que admirationẽ parare uolumꝰ ⁊ idicula &e odiosa sint.
corꝑꝰ. He ꝯͣ naturã ẽ torqueͬ corpus suũ et faciles odisse mũ¬
magno ꝑabilos fuge̾ deuiẽtio ẽ. frugalitatẽ exigit pħya & nõ
penam. põt aũt ẽe̾ ĩ compta frugalitas. hic michi modus̨ placet.
nĩa s & agnoscat. Quid ergo cadem faciemꝰ que ceti̾: Ni¬
chil int̾ nos et illos intererit: Plurimũ dissimilles eẽ nos
uulgo sciat qui inspexit propius. Qui domũ intrau̾it nos po¬

Expanded text:
s, ne ista, per quae admirationem parare volumus, ridicula et odiosa sint. s, ne ista, per quae admirationem parare volumus, ridicula et odiosa sint. contra naturam est, torquere corpus suum et faciles odisse mumagno parabiles fugere dementie. Frugalitatem exigit philosophia, non penam. Tnostram, sed non agnoscant; eadem faciamus quae caeteri. Nihil inter nos et illos intererit. Plurimum dissimiles nos vulgo esse sciat, qui inspexerit propius. Qui domum intraverit, nos po
Abbreviated transcription (Latin):
meliorez quottidie facias. & probo a gaudto. nec tantũ ortor
ut ꝑseueres s ctiam ⁊ogo Yllud aut̃ te admoneo ne cor more
qui nõ ꝓfice̾ s ꝯspici cupuit facias aliqua que in hĩtu tuo aut
gonẽ uite notabilia sint Aspum cultum & intonłu capitt et ne¬
gligentiorez barba. & ĩdictuz argento odiu. et cubile humi positũ
isuetudiui cepiniꝰ ercerpere: Ant̾ omĩa dissimilia sint. Seous
ppło nr̃a ꝯueniat. non splendeat toga nec sordeat quidez. Non
heamꝰ argentu in quo solidi auri cellatura descenderit. S non
putemꝰ frugalitatis iuditiũ auro argeutoq caruisse. Id agamui
ut meliore uita sequam̃. qͣ uulgus uon ut ꝯtrariam. Alioꝗni
quos eiuendari uolumꝰ fugamꝰ anobis et au̾tinꝰ. Illud quoq
efficimꝰ ut nichil unitari uelint nr̃a du timẽt ne oĩa uitanda
suit. Hoc pͥmũ phiya ymittit. Sensu com̃e humianitate et
et ꝯgiegationẽ. Aqua professione dissimlitudo nos sꝑabit Nidea ꝗͣ pͥ¬

Expanded text:
rtor, ut perseveres, sed etiam rogo. Illud autem te admoneo, ne eorum more, qui non proficere sed conspici cupiunt, facias aliqua, quae in habitu tuo aut genere vitae notabilia sint. Asperum cultum et intonsum caput et neglegentiorem barbam et indictum argento odium et cubile humi positum, consuetudini coeperimus excerpere ? Intus omnia dissimilia sint, frons populo nostra conveniat. Non splendeat toga, ne sordeat quidem. Non habeamus argentum, in quod solidi auri caelatura descenderit, sed non putemus frugalitatis indicium auro argentoque caruisse. Id agamus, ut meliorem vitam sequamur quam vulgus, non ut contrariam; alioquin quos emendari volumus, fugamus a nobis et avertimus. Illud quoque efficimus, ut nihil imitari velint sophia promittit, sensum communem, humanitatem et congregationem. A qua professione dissimilitudo nos separabit. Videamu
Abbreviated transcription (Latin):
placuerit fieri tibi toto illu pectoro admite. Tam audactꝰ cu
eo loquere q tecuꝰ. Tu quide ita uiue ut nichil tibi cõmitas
nisi qd comitite etia amico tuo possis. S quia ĩteruenuit qͣda
que ꝯsuetudo fecit archana cuz amico om̃es curas omes cogi¬
tationes tuas misce ¶Sidelem si putau̾is facies. Nã quida
falleͣ docuerut du timẽt falli & illi uis peccandi suspicando
feccrut. Quid est quare ulla u̾ba cora amico meo retraham
Quid c̃ quare me coram illo non putez solum. Quidam tantum
aĩcis comittenda st obuiis narrant & in quaslib aures quicꝗd
illos urit exhonerant. Quidam tursus &̃ carissimoꝵ ꝯscientia

Expanded text:
placuerit fieri, toto illum pectore admitte; tam audaciter cum placuerit fieri, toto illum pectore admitte; tam audaciter cum illo loquere quam tecum. Tu quidem ita vive, ut nihil tibi committas, nisi quod committere etiam inimico tuo possis; sed quia interveniunt quaedam, quae consuetudo fecit arcana, cum amico omnes curas, omnes cogitationes tuas misce. Fidelem si putaveris, facies. Nam quidam fallere docuerunt, dum timent falli, et illi ius peccandi suspicando fecerunt. Quid est, quare ego ulla verba coram amico meo retraham Quid est, quare me coram illo non putem solum ? Quidam quae tantum amicis committenda sunt, obviis narrant et in quaslibet aures, quicquid illos urse
Abbreviated transcription (Latin):
querenda ꝯputat. Qui sit diuitiarum modus queris: Priuuier
her̃c quod nccc̃ ẽ. proximꝰ quod sat̾ est.
Pistolas ad me ꝑferendas tradidisti ut scribis amico tuo.
deinde admones me ne oĩa cu co ad te ꝑtinentia cõmu¬
nicez quia non soleas no ip̃e hoc quidez faceͬ. Ita cadez epistola
illii & dixisti amicu & negasti. Itaq sic priore illo u̾bo qiͣ pu¬
Hoc aberit ¶ S si dñin ł amicũ existimas cui non tantũdẽ ce ⁊ ꝑ¬
N ullũ ht̃ maius malũ occupatus homo & bonis suis obsesus q ꝙ
amicos sibi putat quib ip̃e non ẽ.Iu u̾o oĩa cu aĩco delibera ⁊ ꝑͥ¬
sed de ip̃o prius. post amicitia credendu ẽ. aute amicitia iudica¬
duz. Isti u̾o p̃postere ordine offitia ꝑmiscent qui ꝯtra p̃cepta
theofrasti cu amau̾nit iudicãt & non amat cu iudicauetĩt
diu cogita an tibi in amicitia aliquis recipiendus sit ¶ Cum

Expanded text:
adquirenda computat ? Quis sit divitiarum modus, quaeris ? Primus adquirenda computat ? Quis sit divitiarum modus, quaeris ? Primus habere quod necesse est, proximus quod sat est. pistulas ad me perferendas tradidisti, ut scribis, amico tuo; deinde admones me, ne omnia cum eo ad te pertinentia communicem, quia non soleas ne ipse quidem id facere; ita in eadem epistula illum et dixisti amicum et negasti. Itaque si proprio illo verbo quasi puhac abierit. Sed si aliquem amicum existimas, cui non tantundem creNullum habet maius malum occupatus homo et bonis suis obsessus, quam quod amicos sibi putat, quibus ipse non est. Tu vero omnia cum amico delibera, sed de ipso prius. Post amicitiam credendum est, ante amicitiam iudicandum. Ipsi vero prepostere permiscent officia, qui contraTheophrasti, cum amaverunt, iudicant, et non amant, cum iudicaverunt. Diu cogita, an tibi in amicitiam aliquis recipiendus sit. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
mensum. Distrahit aiur libioꝵ iultitudo. Itaq cu lege̾ non possis
quantu hucris satis ẽ hiẽ quantu legas. S mo inquis hune
librum cuoluẽ uolo modo illum. fastientis stomiachi ẽ multa de¬
gustare que ubi uaria st & diusa inquinat & non aluit. Probatos
uaq semy lege & si quando ad alios du̾ti libuerit. ad priores ⁊eddi.
aliquis cottidic adusus pauꝑtate. aliquid adu̾sus morte auxil ii
compara. Nlec minuis aduisus ceteras pestes ¶Hlȩc cu multa per¬
ciieris uni excerpe quod illo die decoquas. Hoc iye os facio.
Ex plurib q̃ lego aliqua aphendo. Hodiernũ hos ẽ qd ap̃ apicu¬
ma ium nactus sum. Soleo. ti. & in alien castia transire. Non
tianqͣe transfuga. s tanq̃ explorator. Honesta inquis res esti
bene ꝯuenit diues est. Non qui porum hẽt s qui plus cupit pauꝑ
e. Quid ei refert quantu illi in archa quantum in horeis iaceat
quantuz pascat. aut feneret si alicuo ĩminet si non acquisita s

Expanded text:
 Distrahit nos librorum multitudo. Itaque, cum legere non possis quantum habueris, satis est habere quantum legas. Sed modo, inquis, hunc librum evolvegustare, que, ubi varia sunt, coinquinant et non alunt. Probatos itaque semper lege, et si quando ad alios deverti libuerit, ad priores redi. Aliquid cotidie adversus paupertatem, aliquid adversus mortem auxilii compara, nec minus adversus ceteras pestes; et cum multa percurrens, unum excerpe, quod illo die concoquas. Hoc ipse quoque facio; ex pluribus, quae legi, aliquid adprehendo Hodiernum hoc est, quod apud Epicurum nanctus sum; soleo enim et in aliena castra transire, non tamquam transfuga, sed tamquam explorator. " Honesta," inquit, "res est  est. Non qui parum habet, sed qui plus cupit, pauper est. Quid enim refert, quantum illi in arca, quantum in horreis iaceat, quantum pascat aut feneret, si alieno inminet, si non adquisita sed
Abbreviated transcription (Latin):
his que mihi scribis & his que audio bonã spez de te cõ¬
cipio. Non discurris nec locoꝵ mutationib ĩ quietaris. Ega
aĩ e ista iactatio. Primii argumentu ꝯpoite mentis existimo
posse ꝯsistere & secu morari ¶Illud aute uide ne ista lectio a¬
uctoꝵ multoꝵ et oĩs gen̾is uoluminũ hẽat aliquid uagis & ista¬
bile. Certis ĩmorati ĩgeniis & innutriri oportet. Si uellis aliqd
nahere quod in aĩo fidelit̾ sedeat. Nusqͣ est qui ubiq ẽ. Rita
ĩ pegi matioe agentib hoc euenit ut multa hospitia hẽant mil¬
las amicitias. Item accidat necesse ẽ illis qui nulliue se ingeĩo
familiatiter aplicant. S oĩa cursim & properant̾ transittũt.
Nlon prodest cib nec corpori accidit qui statim sumptꝰ emitat᷑.¬
nemt uulisꝰ ad cicatacem in quo medicamenta diu̾sa temptãt.¬

Expanded text:
iis quae mihi scribis, et ex iis quae audio, bonam spem de te cocipio; non discurris nec locorum mutationibus inquietaris. Aegri animi ista iactatio est. Primum argumentum conpositae mentis existimo posse consistere et secum morari. Illud autem vide, ne ista lectio auctorum multorum et omnis generis voluminum habeat aliquid vagum et instabile. Certis ingeniis inmorari et innutriri oportet, si velis aliquid trahere, quod in animo fideliter sedeat. Nusquam est, qui ubique est. Vitam in peregrinatione exigentibus hoc evenit, ut multa hospitia habeant, nullas amicitias. Idem accidat necesse est iis, qui nullius se ingenio familiariter applicant, sed omnia cursim et properantes transmittunt. Non prodest cibus nec corpori accedit, qui statim sumptus emittvenit vulnus ad cicatricem, in quo medicamenta tentant
Abbreviated transcription (Latin):
grn̾a st̃. Timet̃ ĩopia morbi tamẽt᷑ q̃ ꝑ ui potentioris eueuit.
Ex his oĩb nichil nos magis ꝯcutit qͣ qd̾ ex aliena potẽtia ĩpẽdet.
Nemo ei strepitu a tumultu ueĩt. Platuralia mala q̃ retuli
iuopie atq morbi scilentio subert nec occulis nec aurib ꝗcqͣ
t̾roris ĩcutiũt. Engens alt̾ius mali pompa ẽ ferũ c̾ca ht̃ se &
ignes &e cathenas ht̃ & turba feraꝵ qzͣ in uiscera ĩ mictat hũana.
Cogita hec loco carceres & cruces a occullos & uncũ & adactũ
ꝑ mediũ hoĩez qui ꝑ os em̾geret stipite & distracta ĩ diu̾sũ actis
cruib niebra. Ellam tunicar alimẽtis igniũ & illitar & tertã. et

Expanded text:
pia, timentur morbi, timentur quae per vim potentioris eveniunt. Ex his omnibus nihil nos magis concutit, quam quod ex aliena potentia inpendet. Magno enim strepitu et tumultu venit. Naturalia mala quae rettuli, inopia atque morbus, silentio subeunt nec oculis nec auribus quicquam terroris incutiunt. Ingens alterius mali pompa est. Ferrum circa se et ignes habet et catenas et turbam ferarum, quam in viscera inmittat humana. Cogita hoc loco carcerem et cruces et eculeos et uncum et adactum per medium hominem, qui per os emergeret, stipitem et distracta in diversum actis curribus membra, illam tunicam alimentis ignium et inlitam et textam, e
Abbreviated transcription (Latin):
cusẜit. Feliquie illi sue satisfatient et erit ĩminuto corpore et apu¬
tato tam letus q̃r integro fuit. S q̃ sibidesunt non desiderat. nõ
dcesse mauult. Ita sapies se ꝯtentꝰ est. ut nõ uelit esse siẽ amico
quedes. s ut possit talle ẽ amissu et hoc qd̾ dico possit tale est
amisu equo aĩo fert: siẽ amite quide nuĩqͣ erit. In sua potesta¬
te ht̃ qͣͣ cito ⁊eparet. Quõ si ꝑdiderit phidias statuã protinꝰ alt̾a
faciet. Sic hic faciendaꝵ amicitiaꝵ artifer substituet aliũ in
loco amisi.IQueris quõ amicu ato fit factu̾s dica. Si illud ĩꝑ¬
michi tecu ꝯuen̾it ut statiz tibi solua quod debeo. et quantu
ad hane epłaz paria faciamꝰ. Hecaton ait. Ego tibi monstrabo ama¬
toriũ sinc medicamento sine herba sine ullius uenefice carimie.
Si uis amari ama. Habes aũt̃ nõ tin usũ amicitie ueteris
et certe maguã uoluptate s etiã initiũ et ꝯꝑatioe noue. Qͥ¬

Expanded text:
cusserit, reliquiae illi suae satisfacient, et erit inminuto corpore et amputato tam laetus, quam integro fuit. Sed quae si desunt, non desiderat, non deesse mavult. Ita sapiens se contentus est, non ut velit esse sine amico, sed ut possit. Et hoc, quod dico " possit," tale est: amissum aequo animo fert. Sine amico quidem numquam erit. In sua potestate habet, quam cito reparet. Quomodo si perdiderit Phidias statuam, protinus alteram faciet; sic hic faciendarum amicitiarum artifex substituet alium in locum amissi. Quaeris, quomodo amicum cito facturus sit; dicam, si illud mihi tecum converterit, ut statim tibi solvam, quod debeo, et quantum ad hanc epistulam, paria faciamus. Hecaton ait: " Ego tibi monstrabo amatorium sine medicamenta, sine herba, sine ullius veneficae carmine: si vis amari, ama." Habet autem non tantum usus amicitiae veteris et certae magnam voluptatem, sed etiam initium et comparatio no
Abbreviated transcription (Latin):
alias inquietas facit ¶ S ut finez epłe impona accipe qd̃ michi
hodieruo die placuit & hoc quoq ex alienis ortuł sumptũ est
Mague diuitie st̾ lege nature ꝯpoĩta pauptas. lex auter illa uate
sis quos nobis t̾minos statuat: non exirare non sitize nõ alge¬
re. Ut famem scitizq repellas. non ẽ nece̾ supbis asside̾ liminib
nec suꝑciliũ graue & ꝯtumeliosam etiã ĩ humianitatẽ pati. Nõ
c̃ necͣe maria temptare nec sequi castra. Parabile ẽ qd̃ natã
desiderat a appoĩtu ad supuacua sudat. Illa sunt que togam
ꝯterũt que nos sceuesce̾ subtentorio cogũt que in qliena littora

Expanded text:
alias inquietas facit. Sed ut finem epistulae inponam, accipe, quod mihi alias inquietas facit. Sed ut finem epistulae inponam, accipe, quod mihi hodierno die placuit. Et hoc quoque ex alienis hortulis sumptum est. " Magnae divitiae sunt lege naturae composita paupertas." Lex autem illa naturae scis quos nobis terminos statuat ? Non esurire, non sitire, non algere. Ut famem sitimque depellas, non est necesse superbis adsidere liminibus nec supercilium grave et contumeliosam etiam humanitatem pati, non est necesse maria temptare nec sequi castra; parabile est, quod natura desiderat, et adpositum. Ad supervacua sudatur. Illa sunt, quae togam conterunt, quae nos senesce
Abbreviated transcription (Latin):
te &e in dura. De pompei capite ppłus & spado tulleͬ inĩa.
de crasso crudelis et in solens ꝑthus Gauis cesar Imigũ iuissit
lepidu dextro tribuno p̾bere ceruice. ip̃e cherce p̃stitit. neĩe
co fortuna proulxtit ut nõ tin ei minaret quantũ pro¬
misat. Noli hiuic tranquilitati ꝯfidere momiento mare
cũtit᷑ code dic ubi lux̾unt uauigia sorbent. Cogita posse
latronẽ a hoste admoneͬ iugulo tuo gladiu. Ut potestas ma¬
ior absit. Neno nõ ẜuus ht uite uite necisq arbituu.
itaq ꝙͣr potens sit quẽtimes cum id ꝓp quod tinies nemo nõ¬
non possit. Aut si forte in manus hostiu incideris uictor te du¬
ci iubebit eo nempe momento quo duceris. Quid te ip̃e deci¬
pis. Et hoc mĩe primũ quod olim paciebaris ĩteligis. Ita dico
Ex quo natus es duccris. Hec et huiꝰmodi u̾sanda in aĩo sunt
si uolumꝰ ultimã illam horam placidi expectare cuiꝰ metus oc̃s

Expanded text:
te et indura. De Pompei capite pupillus et spado tulere sententiam, te et indura. De Pompei capite pupillus et spado tulere sententiam, de Crasso crudelis et insolens Parthus; Gaius Caesar iussit Lepidum Dextro tribuno praebere cervicem, ipse Chaereae praestitit. Neminem eo fortuna provexit, ut non tantum illi minaretur, quantum permiserat. Noli huic tranquillitati confidere; momento mare evertitur. Eodem die ubi luserunt navigia, sorbentur. Cogita posse et latronem et hostem admovere iugulo tuo gladium: Ut potestas maior absit, nemo non servus habet in te vitae necisque arbitrium. itaque, quam potens sit quem times, cum id, propter quod times, nemo non possit ? At si forte in manus hostium incideris, victor te duci iubebit; eo nempe, quo duceris. Quid te ipse decipis et hoc nunc primum, quod olim patiebaris, intellegis? Ita dico: ex quo natus es, duceris. Haec et eiusmodi versanda in animo sunt, si volumus ultimam illam horam placidi expectare, cuius metus omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ad te uenit. tienda erat si tecu ce posset. ⁊ locesse aut uõ
amice fores laqueo pepeudit. Alius se p̃cepitauit extecto ne dui̾n stoma¬
chantez diutius audiret. Alius ne reduceret᷑ effuga ferrum ad egit
ĩ uiscera. Num putas u̾tutem hoc effectura quod efficit nimia formi¬
do. Nulli põt põt secura uita ꝯtingere qui de producenda nimis
cogitut. qui int̾ magna bona multos ꝯsules nuaͬt. Noc cottidie
meditare ut possis cquo animo uitam relinqueͬ quã nulti sic cõ¬
plectuns & tenent quo qui aqua torrente rapiunt ꝑ spinas a asꝑa
Pleriq intra mortis metũ a uite tormenta miseri &e fluctuãt¬
uita. om̃e pro illa folicitudiner deponendo. Nullu bonũ
adiuuat hu̾ter nisi ad cuiꝰ amisionẽ p̃paratus ẽ auis. Nullꝰ
au̾t ⁊ ei facilior amisio ẽ qͣ que desiderari amisa nõ põt.
Ergo adu̾sus oĩa q̃ accidere possũt etiã potentissis adhortare

Expanded text:
ad te venit? timenda erat, si tecum esse posset. necesse est, ad te venit? timenda erat, si tecum esse posset. necesse est, amicae fores laqueo pependit, alius se praecipitavit e tecto, ne dominum stomachantem diutius audiret, alius ne reduceretur e fuga, ferrum adegit in viscera. Non putas virtutem hoc effecturam, quod efficit nimia formido ? Nulli potest secura vita contingere, qui de producenda nimis cogitat, qui inter magna bona multos consules numerat. Hoc cotidie meditare, ut possis aequo animo vitam relinquere, quam multi sic conplectuntur et tenent, quomodo qui aqua torrente rapiuntur spinas et aspera. Plerique inter mortis metum et vitae tormenta miseri fluctuantvitam omnem pro illa sollicitudinem deponendo. Nullum bonum adiuvat habentem, nisi ad cuius amissionem praeparatus est animus; nullius autem rei facilior amissio est, quam quae desiderari amissa non potest. Ergo adversus haec, quae incidere possunt etiam potentissimis, adhortare
Abbreviated transcription (Latin):
illa tumultu gaudens non ẽ industria s exagitate mentis cõ¬
cursatio & hec nõ quies. que motu om̃ez molestiã iudicat
sed disolutio a langor ¶Itaq hoc qd̾ ap̾ pompoiu legi animo
mandabitur. Quida adeo in latebras ⁊efugeriit ut putẽt in
turbido esse quicquid in luce ẽ. Int̾ se ista unscenda sunt & gescẽ¬
emendato aĩo & ꝯpoĩto possis. Simeris quidez & du emẽdas
et ẽ du ꝯponis. alia tñ illa uoluptas ẽ que ꝑcipit᷑ ex ꝯteni¬
platione mentis ab oñi labe pure & splendide. Tenes uti¬
ꝙ memoria quantu senseris gaudiũ cu p̃terta posita
sumpsisti uirile toga et in foru deductus es Maius ex¬
Et hoc quide peius c̃ ꝙ auctoritate hem̃us semĩ Ritia pueroru
nec pueroꝵ tm̃ s infantiu. Illi leuia hii falsa formidant Alos
utzã. prospice mõ iteliges quedam ideo minꝰ tuenda qa młtii
metus afferũti. Nullũ maluĩ magnũ quod extaeniũ ẽ : Mors

Expanded text:
illa tumultu gaudens non est industria, sed exagitate mentis conculcatio; et hec non est quies que motum omnem molestiam ised dissolutio et languor. Itaque hoc, quod apud Pomponium legi, animo mandabitur: "quidam adeo in latebras refugerunt, ut putent in turbido esse, quicquid in luce est." Inter se ista miscenda sunt, et quiescenemendato animo et conposito possis. Frueris quidem etiam dum emendas, etiam dum conponis; alia tamen illa voluptas est, quae percipitur ex contemplatione mentis ab omni labe purae et splendidae. Tenes utique memoria, quantum senseris gaudium, cum praetexta posita sumpsisti virilem togam et in forum deductus es; maius exEt hoc quidem peior est, quod auctoritatem habemus senum, vitia puerorum, nec puerorum tantum sed infantum. Illi levia, hi falsa formidant, nos utraque. Profice modo; intelleges qumetus afferunt. Nullum magnum malum, quod extremum est. Mors
Abbreviated transcription (Latin):
hiꝰ mores ncc̾̃itudem ĩponiius qn
posset̃ om̃s malos mores uitare ⁊
sequi ordinem tõms. Sic ⁊̃ nec no¬
biles nec dĩtes indigͣri debent si ip¬
soꝵ naraauiinus aliquos malos
mores quia uõ o om̃s eẽ tules s

Expanded text:
i mores necessitatem imponimus, quin possint omnes malos mores vitare, et sequi ordinem rationis. Si etiam nec nobiles, vel divites indignari debent, si ipsorum narravimus aliquos malos mores: quia non oportet omnes esse tales, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtate s lege ⁊ intlłctu regłas re¬
gni iustissimas cupiat p̃ ẜuare. Nac
gͥ requisicõne landabłi ⁊ honesta q̃ui
michi puto in p̃ceptum nec non ⁊ suf¬
fragante bono gentis ⁊ comum qd̃ ẽ
dĩnius qͣm bonũ aliqd̃ singłare irrec̾a¬
bilit̃ nichuatus auxiliance altissimo
daictablit̾ opus ag̃g̾diar: ut ur̃a reliẽ

Expanded text:
oluntate, sed lege et intellectu regulas regni iustissimas cupiat praeservare. Hac igitur requisitione laudabili et honesta, quam mihi reputo in praeceptum, necnon et suffragante bono gentis et communi, quod est divinius quam bonum aliquod singulare, irrecusabiliter inclinatus auxiliante altissimo d
Abbreviated transcription (Latin):
intẽdimꝰ artẽ ⁊ noticiam trad̾e ut non
fiant ult̾iores ⁊ sb̃tiliores ẜmones qͣm
p̃sens opus requirat. Prmio uitent ẽ
quid sit modus ꝑce dendi ĩ hac arte.
Sciẽd̾ gͥ quod ĩ toto morali negotio:

Expanded text:
intendimus artem, et notitiam tradere, ut non fiant ulteriores sermones quam praesens opus requirat, primo videndum est, Quis sit modus procedendi in hac arte. Sciendum ergo, quod in toto morali negotio
Abbreviated transcription (Latin):
in eis pou̾e intendebamus. Narra¬
tis gͦ morib laudabilib ⁊ uitupera¬
bilibus scd̃m du̾sas ecates ⁊ ẜm di

Expanded text:
in eis ponere intendebamus. Narratis ergo moribus laudabilibus, et vituperabilibus secundum diversas aetates, et
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃is nartuuinus quia ulłam eis ꝑ
posset̃ om̃s malos mores uitare ⁊
sequi ordinem rõms. Sic ⁊̃ nec no¬
biles nec dĩtes indigͣni debent si ip¬
soꝵ narrauiius aliquos malos

Expanded text:
arravimus: quia nullam eis per possint omnes malos mores vitare, et sequi ordinem rationis. Si etiam nec nobiles, vel divites indignari debent, si ipsorum narravimus aliquos malos
Abbreviated transcription (Latin):
lia. Int alia &̃ que faciut ad sufficiẽ¬
siam uite hũane ẽ societas. Nacura¬
lit̃ gͦ homo ẽ aĩal sociale. &ꝵ aut̃ so¬
cietos maxĩe faciat ad sufficiẽtiam
uite hũane pase pot̾ ex qͣtuor iupra

Expanded text:
lia. inter alia autem, quae faciumt ad sufficientiam vitae humanae, est societas, naturaliter ergo homo est animal sociabile. Quod autem societas maxime faciat ad sufficientiam vitae humanae, patere potest ex his qua
Abbreviated transcription (Latin):
Per ħ enĩ qͣ cuor sufficiẽt̃ hẽtur qͣnt̾
quilib debeat se ipm reg̾e ⁊ qͣlis de¬
beat in se ip̃o ẽe. Nestut gł dr̃e de
regiuit ne familie su̾ de regimĩe
domus. Non enĩ sufficit qd̾ regeᷤᷤ¬

Expanded text:
ec enim quatuor, sufficienter habetur, qualiter quilibet debeat seipsum regere, et qualis debeat in seipso esse. Restat ergo dicere de regimine familiae, sive de regimine ipsius domus. Non enim sufficit, quod rege
Abbreviated transcription (Latin):
fuit qd̾ reges se ipõs debite regãt
ins reg̾e stiant domũ. ciuitatẽ
⁊ reguũ. In hoc gͦ ẜo libro dec̾mĩabi᷑
de roguĩe donius. Sed cum famib¬
a sui domus sit cõĩtas quedaan ⁊ sit
coĩtas uaduralis. Si de domo detͥmi¬
uare uolumus. uidend̾ ẽ quõ se he¬
at homo ad eẽ coĩcatiuũ ⁊ sociale.
Sciend̾ gͥ qd̾ homo ultra alio aĩo¬
lia quatuor indig̾e uidetur. ex ꝗb
q̃ druplici uia uenari possumꝰ ip̃m eẽ
ura suinit᷑ ex uictu quo homo ĩdigi
Scd̾a ex uestitu quo degitur. Berti
ex disciplina ⁊ ẜmone ꝑ que ĩstrrat᷑
Sic euira ymagĩari debemus qd̾ nͣ¬

Expanded text:
 regant, nisi regere sciant domun, civitatem, et regnum. In hoc ergo secundo libro determinabitur de regimine domus. Sed cum familia domus sit communitas quaedam, et sit communitas naturalis: si de domo determinare volumus, videndum est quomodo se habeat homo ad esse communicativum, et sociale. Sciendum igitur, quod homo ultra alia animalia quatuor indigere videtur ex quibus quadruplici via venari possumus, ipsum esse via sumitur ex victu, quo homo indiget. Secunda ex vestitu, quo tegitur. Tertiaex disciplina et sermone, per quae instivitur. Sic enim imaginari debemus, quod n
Abbreviated transcription (Latin):
Nam o incutate ꝯsurg̾e lites nul¬
ueracões ⁊ ꝯtumelias que canto de¬
testabiliores sunt qͣnto ꝯmictunt᷑ ĩ
ꝑ sõm magis ꝯm̃ctam. Expedit gͦi
ciuitati pp̃ honestatẽ ⁊ boncatem
moꝵ pentes eẽ cͥtos de suis familiis¬
is: ne pp̃ ignorñtiã filii in ꝓprios pen¬
tes ⁊ ꝯscngeos int̃ se ip̃os iniurias

Expanded text:
lites, vulnerationes, et contumelias, quae tanto detestabiliores sunt, quanto committuntur in personam magis coniunctam. expedit ergo civitati propter honestatem et bonitatem morum parentes esse certos de suis filiisis, ne propter ignorantiam filii in proprios parentes
Abbreviated transcription (Latin):
qͦtquot s occurrũt. Ibi tͤcencis artꝰ nulli eoꝵ ꝓfuit. qͥ a
inpetus nr̃oꝵ tã celer. tãq densissimus fuit. quod
nulli tͣhere licuit. s magis fugere libuit. Multa qͥppe
titudo t̃ata erat qm̃ qͥ retro erant. p̃missos ĩ mortiferos
nr̃oꝵ gladios ĩpellebãt. Tanccedus ⁊ boloniẽsis eusta¬
chius irruerũt ĩcoꝵ tentoria. ⁊ multa ibi p̃clara egerũt.

Expanded text:
quotquot sibi occurrunt. Ibi Turcensis arcus nulli eorum profuit, quia quotquot sibi occurrunt. Ibi Turcensis arcus nulli eorum profuit, quia impetus nostrorum tam celer tamque densissimus fuit, quod nulli trahere licuit, sed fugere libuit. Multa quippetitudo tanta erat, quoniam qui retro erant, praemissos in mortiferos nostrorum gladios impellebant. Tancredus et Boloniensis comes Eustachius irruerunt in eorum tentoria, et multa ibi praeclara egerunt
Abbreviated transcription (Latin):
los nͨ cõ int᷑ septa cuiussib ubis inuenire. ⁊ ip̃i ⁊¬
tͣ me itinere unius diei ausi sunt uenire:Aut sen¬
sum amiserut. aut mori sicut uuiere diligñt. p̃ci¬
pio itaq nobis o babilonici bellatores. ut oes istos de
terra deleatis. nulliusq misereamini. Sicq ꝯmissum¬
limus siquidem comes norm̃anie nuiles int̾ritus
cũ sua acie ꝯgressionem incepit in illa sał regione inqͣ
uexillum admirarysi qd̃ standarũ uocant ꝯsperit. Qui
ferro per medias acies uiã interrũpens multas strages
dedit. ⁊ tandẽ ad illum qͥ ftãdarum tenebat ꝑueniens.
illum ãte pedes admirarysi ꝓstrauit. ⁊uecllum acce¬
pit. Admirarysus autẽ uix euasit. ⁊ ad ascalonã fugi¬
ens. ãte urbis i anuas ꝯstitit. ⁊ miserrimã suoꝵ cladem
alonge ꝓpent. Ñ dispari audacia rex ⁊ reliqͥ comites
ĩoppositos irruũt. ⁊ seua multatione dectͣ leuaq ꝑim̃t.

Expanded text:
los nec intra septa etiam cujuslibet urbis invenire; et ipsi clos nec intra septa etiam cujuslibet urbis invenire; et ipsi contra me itinere diei unius ausi sunt venire? Aut sensum amiserunt, aut mori sicut et vivere diligunt. Praecipio itaque vobis, o Babylonici bellatores, ut omnes istos de terra tollatis, nulli imus siquidem comes Northmanniae miles imperterritus cum sua acie congressionem incoepit, in illa scilicet regione, in qua vexillum admiravisi, quod standardum vocant, conspexit. Qui ferro per medias acies viam interrumpens, multas strages dedit, et tandem ad illum qui standardum tenebat perveniens, illum ante pedes admiravisi prostravit, et vexillum accepit. Admiravisus autem vix evasit, et Ascalonam fugiens, ante urbisa longe prospexit. Non dissimili audacia rex et reliqui comites in oppositos irruunt; et saevissima multatione dextra laevaque perimunt
Abbreviated transcription (Latin):
mebat. qͥa ĩgaudio semꝑ ẽẽ uolebat. Qͥcumq em̃
adu̾sa ei nũciabat. nulla de ĩceps gram ĩ ꝯspectu eiꝰ
ĩueniebat. Nec illũ tam̃ ulla possessa ros. suo distrac¬
tu tbauerat. tãte facultatis erat qd̾ remanebat.
sua fadus est ip̃ianus. ⁊ ĩ babtis mate uocatus est
boemundus. Summo itaq mane dictum ẽ ei. qd̃
reuera franci parati eeñt ad bellum. ⁊ qͥa iam ꝓpe es¬
seut uenientes ꝯtͣ ipsum. Tunc fert᷑ clemens dix¬
isse nũcio. Quod mͥ dicis non audeo credere. qͥa nec
q̃ ĩtͣ muros iherłm estimo illos ĩ uenire. Cu ⁊ ille.
Certissime sciat domine magnitudo tua. qͥa parati
adp̃lium nenũt. ⁊ iam ꝓpe sũt. Tunc p̃cepit ut ões¬
sm arna caperent. ⁊ ad bellum ꝓperarẽt. Eumq ꝑa¬
ti oẽs exadueiso starẽt. ⁊ ip̃e nostros ĩtuitꝰ eẽt. dixit.
O regnum babilonie. cuncts regnis ãtecellens. qͣn¬
tum dedecus hodie pateris ĩ hoc qd tantilla gens
ꝯtͣ te uenire p̃sumit. Ego uero nũqͣr estimaui il¬

Expanded text:
mebat, quia in gaudio semper esse volebat. Quicunque enim ei adversa nuntiabat, nullam deinceps gratiam in conspectu ejus inveniebat. Nec illum tamen ulla res possessa suo distractu turbaverat, tantae facultatis erat quod remanebat. Esua factus est Christianus, et in baptismate vocatus est Boamundus. Summo itaque mane dictum est ei, quod revera Franci parati erant ad praelium, et quod jam prope essent, venientes contra ipsum. Tunc fertur demens dixisse nuntio: Quod mihi dicis, non audeo credere, quia nec etiam intra muros Jerusalem aestimo illos invenire. Cui et ille: Certissime sciat, Domine, magnitudo tua, quia parati ad praelium veniunt, et jam prope sunt. Tunc praecepit ut omnes arma caperent, et ad bellum properarent. Cumque parati omnes ex adverso starent, et ipse nostros intuitus esset, dixit: « O regnum Babyloniae cunctis regnis antecellens, quantum dedecus hodie pateris, in hoc quod tantilla gens, contra te venire praesumit! Ego vero nunquam aestimavi il
Abbreviated transcription (Latin):
reneart̃. ⁊ ĩ kł nouẽb̾ die festo sollẽpnitatis
õiuĩ scõꝵ ibi ouener̃t. Et bñdicta sit gła regis
et̾ni. qͥa tc̃ numerosior fuit tͦba redeũciũ. qmͣ
partib secuti erant multi eg̾gii milites a pe¬
cdites pͥoꝵ uestigia i eotidie crescebat xͥana mĩ¬
licia

Expanded text:
endis Novembris, die festo solemnitatis Omnium Sanctorum ibi convenerunt. Et benedicta gloria Regis aeterni, quia tunc numerosior fuit turba redeuntium quam partibus secuti erant multi egregii milites et pedites priorum vestigia, quotidieque crescebat Christiana militia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ip̃e osiliũ erat diuitũ. osolato merentiũ. su¬
stentato debiliũ. thesaurꝰ indigentiũ. re ꝯciliator
discozdantiũ. Hic militib dicẽ solebat. Si uultis
ẽẽ tũphatores : lamici dei. mũdiciã corꝑum custo¬
dite ⁊ pauꝑum misẽamini. Nulla enĩ res ita uos
amorte liberabit. sic̃ ⁊ elemosina. qͥa ⁊ meliꝰ ꝓtegit
ꝙͣ arma. ⁊ acutio ẽ iu hostẽ ꝙͣ lancea. Q ñ ẽ idoneꝰ¬

Expanded text:
a consilium erat divitum, consolator moerentium, sustentator debilium, thesaurus indigentium, reconciliator discordantium. Hic militibus dicere solitus erat: « Si vultis esse triumphatores et amici Dei, munditiam corporum custodite, et pauperum miseremini. Nulla enim res ita a morte vos liberabit, sicut eleemosyna, quia et melius protegit quam parma, et acutior est in hostem quam lancea. Qui non est idone
Abbreviated transcription (Latin):
in ominu ouentu neqͥret neqͥret fieri ulla dif¬
finitio q̃ paci cõueniret. ⁊ ep̃i ⁊ abbates. ⁊ sa¬
nioris sensꝰ ⁊ cõsilii. duees ⁊ comites. loc̃ inqͦ est
cathedͣ scĩ petͥ apłi intrauert̃. ⁊ illic ĩt̾ se diui¬
ser̃t. qͣlit̾ ⁊ boemũdo seruarẽt ꝓmissa. ⁊⁊ impe¬
ratori facta sacͣm̃ta. Cũ uͦ aloco cõsilii exiert.
ꝯsiliũ tam̃ oĩb pateface̾ noluert̃. Itaq domesti¬

Expanded text:
in communi conventu fieri, nequiret ulla diffinitio quae paci conveniret, episcopi et abbates, et consilii sanioris duces et comites, locum in quo est cathedra Sancti Petri intraverunt, et illic intra se diviserunt, qualiter et Boamundo servarent promissa, et imperatori facta sacramenta. Cum vero a loco consilii exierunt, consilium tamen omnibus patefacere noluerunt. Itaque domesti
Abbreviated transcription (Latin):
tnsiit. urb̾eq albariã iuuasit. diuq missilib ⁊ sa¬
gittis c̃ his qͥ erãt ĩ menib decertauit. S ut
uidit se ita ꝓficere parũ. erectis admurũ scalis.
Miles ut ascendit murũ. fit celsio hoste. hostis ⁊ ille
fuit uirib ĩ ferio. Muro descendt̃ suꝑ ad dita tec¬
ta domoꝵ. De domib uͦ saliũt ꝑ plana uiaꝵ. Huc
illuq senes fugiũt pueri iuuenesꝙ. s ꝓrsus nulli
ꝓfuit ulla fuga. Pcep̃ enĩ comes ut om̃s uincula

Expanded text:
 invadit, diuque missilibus et sagittis cum his qui erant in moenibus decertavit. Sed ut vidit ita se proficere parum, erectis ad murum scalis, Miles ut ascendit murum, fit celsior illis, Hostis et ille fuit viribus inferior, Muro descendunt super abdita tecta domorum, De domibus vero saliunt per plana viarum. Huc illucque senes fugiunt, pueri juvenesque Sed prorsus nulli profuit ulla fuga. Praecepit enim comes, ut omnes ca
Abbreviated transcription (Latin):
famulatũ subiectioĩs debert̃. Eircũdat᷑ aũt mu¬
ris duob. Por fit exmagnis lapidib ĩ qͣdrum
sectis. ⁊ subtili artificio politis. ⁊ in eo ordinate
⁊ distincte st̃ in suis locis qͣdringente turres sexa¬
ginta. H inurꝰ se intuentib uenustatẽ sue cõpo¬
sicioĩs arridet. n spaciosꝰ ẽ latitudine nim̃is am¬
pla. Comiuent᷑ intͣ septa muroꝵ . iiͦiͦi. montes

Expanded text:
famulatum subjectionis exhibuerunt. Circumdatur autem muris duobus. Prior est ex magnis lapidibus in quadrum sectis, et subtili artificio politis, et in eo ordinatae et distinctae sunt in suis locis quadringentae turres et sexaginta. Hic se intuentibus venustate suae compositionis arridet, et spatiosus est latitudine nimis ampla. Continentur intra septa murorum quatuor montes