comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tractabiliter dampuat. Bene gͦ dicitur.
Numquid clainorẽ eius exaudi& ds: quan¬
do uenerit suꝑ illũ angustia: Quia ni-¬
mirũ om̃is hỹpocrita tunc remedium
in clamore non inuenit: qui nunc tẽpus
congruum clamoris ꝑdit. De cuius ad¬
huc prauitate subiungit᷑. Aut poterit¬
narũ rerũ amore uincit᷑: in do nullate¬
nus delectat᷑. Esse quidem sine delecta¬
tione anima numquã potest. Nam aut
infimis delectatur aut sũmis. Et quan¬
to altiori studio exercet᷑ ad sũma: tanto
maiori fastidio torpescit ad infima. Quan¬
toq acriori cura in ardescit ad infima:
tanto torpore dampnabili frigescit a
summis. U traq enim sunul & ȩqualiter
amari non possunt. Unde iohannes apłs
sciens inter spinas amoꝵ scłarium suꝑnȩ
caritatis messem germinare ñ posse: pri¬
us quã ȩterni amoris semina ꝓferat. de
audientium cordib. sca uerbi manu amoꝵ
scłarium spinas eradicat dicens. Nolite
diligere mundũ: neq ea quȩ in mundo st̃.

Expanded text:
tabiliter damnat. Bene ergo dicitur: Nunquid clamorem ejus audiet Deus, quando venerit super illum angustia? Quia nimirum omnis hypocrita tunc remedium in clamore non invenit, qui nunc tempus congruum clamoris perdit. De cujus adhuc pravitate subjungitur: CAPUT Inarum rerum amore vincitur, in Deo nullatenus delectatur. Esse quidem sine delectatione anima nunquam potest; nam aut infimis delectatur, aut summis; et quanto altiori studio exercetur ad summa, tanto majori fastidio torpescit ad infima; quantoque acriori cura inardescit ad infima, tanto tepore damnabili frigescit a summis. Utraque enim simul et aequaliter amari non possunt; unde Joannes apostolus sciens inter spinas amorum saecularium supernae charitatis messem germinare non posse, priusquam aeterni amoris semina proferat, de audientium cordibus sancta verbi manu amorum saecularium spinas eradicat, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt .
Abbreviated transcription (Latin):
& non facienti: peccatum est illi. Ad
ant: & sequi nolle qđ sciunt. De quib
alias dictũ est. descendant in infernũ
uiuentes. Uiui sunt: qui sentiunt quȩ
erga illos fiunt. Mortui enim: nec sci¬
unt omnino nec sentiunt. Mortui itaq
qui non sentiunt ꝓ nescientib ponunt᷑:
uiuentes uͦ qͥ sentiunt᷑. ꝓscientib poni solent.
Uiuentes gͦ est in infernũ descendere: sci

Expanded text:
 non facienti, peccatum est illi . Ad ui debeant, et sequi nolle quod sciant. De quibus alias dictum est: Descendant in infernum viventes . Vivi sunt qui sentiunt quae erga illos fiunt. Mortui enim nec sciunt omnino, nec sentiunt. Mortui itaque qui non sentiunt pro nescientibus, viventes vero qui sentiunt pro scientibus poni solent. Vivente
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñm. Leuemus corda nr̃a cũ ma¬
nib ad dm̃ in celũ. Uias & enĩ nr̃as
scrutari est: cogitationũ interna dis¬
cutere. Corda uͦ cum manib leuat:
qui orationẽ suã operib roborat. Nã
quisqͥs orat. s operari dissimulat:
& cor non leuat. Iuxta gͦ iohannis

Expanded text:
ad Dominum. Levemus corda nostra cum manibus ad Deum in coelos . Vias etenim nostras scrutari, est, cogitationum interna discutere. Cor vero cum manibus levat, qui orationem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed operari dissimulat, et cor non levat. Juxta laborantis
Abbreviated transcription (Latin):
si aꝑte dicat. Pro uobis non debeo ad
culpã ꝑtrahi: qui peccare in ꝓpriis for¬
midaui. Sciendũ uͦ est qd quisquis a
preceptis dominicis discordat opere.
quotiens ea audit. corde suo rep̃hen¬
dit᷑ atq confundit᷑: quia id qđ ñ fecerit
memorat᷑. Nam in quo se errasse consi-¬
derat: ipsa se latenter conscientia ac¬
cusat. Unde dauid ꝓpħa deprecatur
dicens. Tunc ñ confundar: dũ respicio
in omĩa mandata tua. Grauit nãq
unusquisq confundit᷑: quando in an-¬
data di uel legendo uł audiendo respi¬
cit. quȩ uiuendo contempsit. Hinc enĩ
iohannes dieit. Si cor nr̃m ñ rep̃hende¬
rit nos. fiduciam habennus ad dm̃: &
quicquid pecierimus ab eo accipiemus.
Ac si dicer&. Si id qd precipit facimus:
id qđ petinus obtinebimus. Ualde
namq apuo dum utraq hȩc sibi ne¬
cessario congruunt: ut & oratione ope¬
ratio. & operatione fultiat᷑ oratio.

Expanded text:
si aperte dicat: Pro vobis non debeo ad culpam pertrahi, qui peccare in propriis formidavi. Sciendum vero est quod quisquis a praeceptis dominicis discordat opere, quoties ea audit a corde suo reprehenditur atque confunditur, quia id quod non fecerit memoratur. Nam in quo se errasse considerat, ipsa se latenter conscientia accusat. Unde David propheta deprecatur, dicens: Tunc non confundar, dum respicio in omnia mandata tua . Graviter namque unusquisque confunditur quando mandata Dei vel legendo, vel audiendo respicit, quae vivendo contempsit. Hinc enim voce dicitur: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus apud Deum: et quicquid petierimus ab eo accipiemus, ac si diceret, si id quod precipit facimus, id quod petimus obtinemus. Valde namque apud Deum utraque haec sibi necessario congruunt, et ut oratione operatio, et operatione fulciatur oratio.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝑ scripturã suã ueritas dicat. Musi¬
ca in luctu: importuna narratio.
Nominata gͦ parabola ecce textu ipso lo¬
quente iam discimus: ne iuxta textum
tantũ modo eius uerba pensemus. Ad
eã itaq similitudinẽ cuncta trahenda
sunt: qua figurate eccłia designat᷑. & in
ipso quidẽ locutionis exordio dicta aꝑte
ꝓlata st̃: seo subiunctis obscurioribus
implicant᷑. Nam plana ut sol& locutio¬
ne inchoat: seo uerba sua ꝑ mysticos
sensus. grauida narratione consũmat.

Expanded text:
cum per Scripturam suam veritas dicat: Musicum per Scripturam suam veritas dicat: Musica in luctu importuna narratio est . Nominata ergo parabola, ecce textu ipso loquente jam discimus, ne justa textum tantummodo ejus verba pensemus. Ad eam itaque similitudinem cuncta trahenda sunt qua figurate Ecclesia designatur. Et in ipso quidem locutionis exordio dicta aperte prolata sunt, sed subjunctis obscurioribus implicantur. Nam plana, ut solet, locutione inchoat, sed verba sua per mysticos sensus gravida narratione consumat.
Abbreviated transcription (Latin):
IERUQ
in sacro eloquio nͣ¬
nulla mystica des¬
cribunt᷑: ut tamen
iuxta narrationẽ hys¬
toricam prolata ui.¬
deantur. Seo sepe dicta talia
in eadem hystorica narratione
ꝑmixta sunt: ꝑ quȩ suꝑficies hẏsto¬
riȩ cuncta cassetur. Quȩ dũ nichil
hystoricũ resonant: aliud in eis in¬
quirere lectorẽ cogunt. His enĩ
dictis quȩ aꝑta credunus. cũ int̾¬
iecta aliqua obscuriꝰ inuenimus.
quasi quibusdã stimulis pungim᷑
ut ad aliqua altius intelligenda uigile¬
mus: & obscurius ꝓlata sentiamus. ea
etiam quȩ aꝑte dicta putauimus. Cũ
E beatus iob de sermone dñi. & magni¬
tudine tonitrui loqueret᷑: eisdẽ uerbis
dicta quã mystice sint ꝓlata: dũ para¬
bola id est similitudo assumpta narrat᷑.
ab eo qui nichil inferius ꝑ cõparationẽ
uel similitudinẽ loquit᷑. Absit enĩne
hoc loco parabolam. illuo musicȩ orga¬
nũ sentiamus. Neq enĩ fas est credere
qđ in afflictione pęnarũ musicis uteret᷑.

Expanded text:
erumque in sacro eloquio sic nonnulla mystica describuntur, ut tamen juxta narrationem historicam prolata videantur. Sed saepe dicta talia in eadem historica narratione permista sunt, per quae superficies historiae cuncta cassetur: quae dum nil historicum resonant, aliud in eis inquirere lectorem cogunt. His enim dictis quae aperta credimus, cum interjecta aliqua obscurius invenimus, quasi quibusdam stimulis pungimur, ut ad aliqua altius intelligenda vigilemus, et obscurius prolata sentiamus, ea etiam quae aperte dicta putavimus. Cum ergo beatus Job de sermone Domini et de magnitudine tonitrui loqueretur, eisdem verbis dicta quam mystice sint prolata, dum parabola, id est similitudo assumpta narratur ab eo qui nihil inferius per comparationem vel similitudinem loquitur. Absit enim ne hoc loco parabolam illud musicae organum sentiamus. Neque enim fas est credere quod in afflitione poenarum musicis uteretur,
Abbreviated transcription (Latin):
ad utilitatẽ proximi: hoc ipsi faciunt
ad extensionẽ nominis sui. Sc̃s aũ uir
hẏpocritas intuens nequaquã głam
futurã appetere. seo cupere presentem
tenere:ait. Quȩ enim spes ẽ hypocrite.
Quia dũ presentia diligit: futura mini¬
me sperat. Scriptum nͥamq est. Qđ
enim uid& quis. quid sperat . Idcirco
ꝗͣ ab hrpocrita ad eterna preuua per
spem minime tenlit᷑: quia qđ alio quȩ¬
rendũ fuerat. hic se tenere gloriatur.
Cuius quia culpa ꝓlata est. etiã pęna
subiungit᷑: cum ꝓtinus subinfertur.¬

Expanded text:
ad utilitatem proximi, hoc ipsi faciunt ad utilitatem proximi, hoc ipsi faciunt ad extensionem nominis sui. Sanctus autem vir hypocritas intuens, nequaquam gloriam futuram appetere, sed cupere praesentem tenere ait: Quae enim spes est hypocritae? quia dum praesentia diligit, futura minime sperat. Scriptum namque est: Quod enim videt quis, quid sperat ? Idcirco ergo ab hypocrita ad aeterna praemia per spem minime tenditur, quia quod alio quaerendum 563 fuerat, hic se tenere gloriatur. Cujus quia culpa prolata est, etiam poena subjungitur, cum protinus subinfertur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ scripturam sacram laudes suas loqͥt᷑:
nõ quia ipse eis indig&. qui ꝓficere
laudib nescit: sed dũ suã nobis magni¬
tudinẽ narrat. nr̃am ad se imperitiam
subleuat: & bona sua loquendo nos
edoc&. quȩ omnino homo non cognos¬
cer&. si de se tacere uoluiss&. Id circo
gͦ laudes suas indicat. ut ualeamus
eum audientes cognoscere. cognoscen¬
tes amare : amantes sequi. sequentes
adipisci: adipiscentes uͦ eius uisione
ꝑfrui. Unde psalmista ait. Uirtutẽ
oꝑationis insinuat: ut eam qui audie¬
rit donis ditescat. Morem gͦ sui crea.¬
toris imitantes sci uiri. nonnũ quam
quȩdam de se ut audientes instruant¬
non ut ipsi ꝓficiant manifestant: &
tam̃ in his alta se consideratione custo¬
diunt: ne dũ alios a terrena intentio¬
ne erigunt: ipsi in terrenȩ laudis appe¬
ticione mergant᷑. Quoꝵ plerumq dicta
umitant᷑ hypocritȩ. sed dictoꝵ sensum
penitus ignorant: quia qđ iusti agunt

Expanded text:
per Scripturam sacram laudes suas loquitur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non quia ipse eis indiget, qui proficere laudibus nescit, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat; et bona sua loquendo nos edocet, quem omnino homo non cognosceret, si de se tacere voluisset. Idcirco ergo laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Unde Psalmista ait: Virtutem operationis insinuat, ut eam qui audierit donis ditescat. Morem ergo sui creatoris imitantes sancti viri, nonnunquam quaedam de se, ut audientes instruantnon ut ipsi proficiant, manifestant; et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitione mergantur. Quorum plerumque dicta imitantur hypocritae, sed dictorum sensum penitus ignorant, quia quod justi agunt
Abbreviated transcription (Latin):
in paradysũ raptum se ẽẽ memoraret.
ubi tanta cognoscere potuiss&e. quanta
loqui omnino non poss&: erat de se
fortasse adhuc ammitabiliora loquutu¬
rus : seo ab humana laude alta conside¬
ratione se temperans subdit. Parco aũ
ne quis me existim& supra id qđ uid&
in me: aut audit aliquid ex me. Habe¬
bat gͦ adhuc dicendum de se aliquid
qui parcit dicere: sed egit utrumq
doctor egregius. ut & loquendo quȩ
egerat discipulos instruer&: & tacendo
se intra humilitatis limitẽ custodir&.
Nimis namiq esset ingratus. si de se disci¬
pulis tota reticer&: & fortasse ninus
incautus. si de se tota uel discipulis
ꝓder&e. Sed mirabiliter ut dictũ est
egit utrumq. ut loquendo erudir&
uitã audientium : tacendo eustodir&
suã. Sciendũ uͦ est. qđ sc̃ĩ uiri quoti¬
ens de se aliquid sequentib in notesct᷑:
morẽ sui creatoris imitant᷑. Nam ds̾
qui nos ꝓhib&. ne ꝓprio ore laudem.

Expanded text:
in paradisum raptum se esse memoraret; in paradisum raptum se esse memoraret; ubi tanta cognoscere potuisset, quanta loqui omnino non posset: erat de se adhuc fortasse admirabiliora locuturus, sed ab humana laude alta consideratione se temperans, subdit: Parco autem ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Habebat ergo adhuc dicendum de se aliquid qui parcit dicere, sed egit utrumque doctor egregius, ut et loquendo quae egerat discipulos instrueret, et tacendo se intra humilitatis limitem custodiret. Nimis namque esset ingratus, si de se discipulis tota reticeret; et fortasse nimis incautus, si de se tota vel discipulis proderet; sed mirabiliter, ut dictum est, egit utrumque, ut loquendo erudiret vitam audientium, tacendo custodiret Sciendum vero est quod sancti viri quoties de se aliquid sequentibus innotescunt, morem creatoris sui imitantur. Nam Deus, qui nos prohibet ne proprio ore laudemur,
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ. Studium uͦ ẽẽ hẏpocritarũ sol&.
ut & q̃d st̃ supprimant.⁊ hoc q̃d non sunt
ẽẽ se hominib innotescant: quatinus
mensurã suã ꝑ ęstimationẽ transeant᷑:.¬
& preire se ceteros actionis nomine
innocentię honestate se uestiunt. Unde¬
recte ꝑ euuangłium uoce nr̃i redẽptoris
dealbatis : quȩ foris quidẽ apparent ho¬
minib speciosa: intus uͦ plena st̃ ossib
mortuoꝵ. & om̃i spurcitia. Ita & uos
foris quidẽ apparetis hominib iusti:
Quo contra om̃s ueraciter sc̃i. ñ solum
głam supra modũ suũ omnino ñ appe¬
tunt: seo etiam hoc ipsũ uideri refugi¬
unt. qđ ẽẽ meruerunt. Unde ille p̃¬
dicator egregius ueritatis. contra pseu¬
do apłos loquens. dũ uirtutes ex imias
oꝑationis suȩ ꝓ discipuloꝵ eruditione
narrar&e. dũ tot se pericula tolerasse
coaceruata ꝑsecutione describer&÷ &
post hȩc usq ad tercium cęlũ. rursũq

Expanded text:
nae . Studium esse hypocritarum solet, nae . Studium esse hypocritarum solet, ut et quod sunt supprimant, et quod non sunt esse hominibus innotescant. Quatenus mensuram suam per aestimationem transeant, et praeire se caeteros actionis nomine innocentiae honestate se vestiunt. Recte per Evangelium voce nostri Redemptoris dealbatis, quae foris quidem apparent hominibus speciosa, intus vero sunt plena ossibus mortuorum, et omni spurcitia. Ita et vos foris quidem apparetis hominibus justi,te . Vet. V. Quo contra omnes veraciter sancti non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum unt quod esse meruerunt. Unde ille praedicator egregius veritatis, contra pseudoapostolos loquens, dum virtutes eximias operationis suae pro discipulorum eruditione narraret, dum tot se pericula tolerasse coacervata persecutione describeret, et posthaec usque ad tertium coelum, rursumque
Abbreviated transcription (Latin):
uel si fortasse xp̃ianȩ fidei nom̃ portat.
Beati gͥ iob uoce typica. sca eccłia quia
impium se fatet᷑ habere inimicũ. Quia
uͦ alios sub pretextu fidei intus positos
in prauis operib patit᷑: inquũ suum
aduersarium detestat᷑. Si aũ sicut. &¬
quasi. oport& magis ut ꝓ similitudine
positum sentiamus: sca eccłia eos quos
uiuentes carnaliter intra se tolerat: de
similitudine impioꝵ notat. Intus quippe
ei inumicus est: qui fidelem se dũ af¬
firmat uocib. morib negat. Et quia
eũ uelut infidelem estimat. qui illam
specietens intus positus uicio prauȩ
actionis impugnat: recte dicit. sicut
impius inimicus m̃s: & aduersarius iñs
quasi iniquus. Ac si aꝑte dicat. A me
etiam fide discrepat: qui michi oꝑe ñ
lingua đr simulator. iustus ñ ẽẽ appe¬
tit seo uideri: & idcirco auarus raptor
est : quia dũ iniq agens. desiderat de
sc̃itate uenerari: laudẽ uitȩ rapit alie

Expanded text:
vel si fortasse Christianae fidei nomen portat. vel si fortasse Christianae fidei nomen portat. Beati igitur Job voce typica sancta Ecclesia, quaimpium se habere fatetur inimicum. Quia vero alios sub praetextu fidei intus positos in pravis operibus patitur, iniquum suum adversarium detestatur. Si autem sicut, et quasi, oportet magis ut pro similitudine positum sentiamus, sancta Ecclesia eos quos viventes carnaliter intra se tolerat de similitudine impiorum notat. Intus quippe ei inimicus est, qui fidelem se dum affirmat vocibus, moribus negat. Et quia eum velut infidelem aestimat qui illam specie tenus intus positus vitio pravae actionis impugnat, recte dicit: Sicut impius inimicus meus, et adversarius meus quasi iniquus. Ac si aperte dicat: A me etiam fide discrepat, qui mihi opere non lingua dicitur simulator, justus esse non appetit, sed videri. Et idcirco avarus raptor est, quia dum inique agens desiderat de sanctitate venerari, laudem vit
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibili carue consistens. in sinistra cogi¬
tatione non labitur: uel si usq ad conseu¬
sus foueam non mergat᷑. Et tamen hȩc
ipsa praua cogitare peccare est: sed dũ
cogitationi resistit᷑: a confusione sua a¬
nunus liberatur. Mens gͦ iustoꝵ & si li
one declinatur. Et tamen unde sem&¬
ipsam postinodũ flendo reprehendat
non hab&: quia ante se reparat. quã ꝑ
consensum cadat. Recte gͦ is qui pecca¬
torẽ se fassus est. nequaꝗͣ. se a suo corle
reprehendi confitet᷑: qr & si qua illicita
fortasse cogitando defuit umꝗͣ. rectitu¬
dini: forti tamen mentis certamine resti.¬
inimnicus mñs: & aduersarius ms quasi
tione potius quã ꝓ similitudine dictũ
uidetur. Inter impium uͦ & iniquũ hoc
distare nonnumꝗͣ sol&e: quia omĩs impius
iniquus. ñ tam̃ omĩs iuiquus est impius.
Impius namq ꝓ infideli ponit᷑: id est a
pietate religionis alienus. Iniquus uͦ dr̃
qui prauitate oꝑis ab equitate discordat:

Expanded text:
ruptibili carne consistens in sinistra cogitatione non labitur, vel si usque ad consensus foveam non mergatur? Et tamen haec ipsa prava cogitare peccare est. Sed dum cogitationi resistitur, a confusione sua animus liberatur. Mens ergo justorum etsi libone declinatur; et tamen unde semetipsam postmodum flendo reprehendat, non habet, quia ante se reparat, quam per consensum cadat. Recte ergo is qui peccatorem se confessus est, nequaquam se a suo corde reprehendi confitetur, quia etsi qua illicita fortasse cogitando defuit unquam rectitudini, forti tamen mentis certamine restiinimicus meus, et adversarius meus quasi tione potius quam pro similitudine dictum videtur. Inter impium vero et iniquum, hoc distare nonnunquam solet, quia omnis impius iniquus, non tamen omnis iniquus est impius. Impius namque pro infideli ponitur, id est a pietate religionis alienus; iniquus vero dicitur, qui pravitate operis ab aequitate discordat,
Abbreviated transcription (Latin):
angustiȩ tp̃r dñs non audit: qr tran-¬
quillitatis tp̃r in preceptis suis ipse cla¬
mantẽ dñm non audiuit. Scriptum
quippe est. Qui auertit aurẽ suã ne
audiat legem: oratio eius erit exsecra¬
bilis. Sc̃s itaq uir intuens. quia onis qui
nc̃ oꝑari recta contempnunt. extremo
se tempore ad peticionis uerba conuer¬
tunt: dicit. Numqͥd clamorẽ eius au¬
di& ds̃ us Quib ꝓfecto uerbis. uocib
nr̃i redemptoris obsequit᷑: qui ait.
Nouissime uͦ ueniunt fatue uirgineso di¬
centes. Dñe dñe: apen nobis. Et res¬
pondetur eis. Amen dico uobis: nescio
uos. Quia tanto magna tunc exercet᷑
seueritas. quanto mint maior miscdia
prerogat᷑. & districte tunc iudicium
non correctis exerit: qui pietatẽ nunc
delinquentib pacienter impendit.
Hinc & enim ꝓpħa ait. Querite dnm dũ
inueniri potest: inuocate eum dũ ꝓpe
est. Modo enim ꝓpe est & ñ uidetur:
non erit. Nec dum in iudicio apparuit:
& si querit᷑ uiuenit᷑. Nam miro modo

Expanded text:
angustiae tempore Deus non audit, quia tranquillitatis tempore in praeceptis suis ipse clamantem Dominum non audivit. Scriptum quippe est: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Sanctus itaque vir intuens quia omnes qui nunc operari recta contemnunt extremo se tempore ad petitionis verba convertunt, dicit: Nunquid clamorem ejus audiet Deus? Quibus profecto verbis vocibus nostri Redemptoris obsequitur, qui ait: Novissime veniunt et fatuae virgines, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Et respondetur eis: Amen dico vobis, nescio vos ; quia tanto magna tunc exercetur severitas, quanto nunc major misericordia prorogatur; et districte tunc judicium non correctis exerit, qui pietatem nunc delinquentibus patienter impendit. Hinc etenim propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . Modo enim non videtur, non erit. Necdum in judicio apparuit, et si quaeritur, invenitur. Nam miro modo
Abbreviated transcription (Latin):
lus ponit᷑: ut molliter quiescat᷑. Quisqͥs
gͦ male agentib adulat᷑. puluillũ sub
capite uel cubito iacentis ponit: ut
qui corripi ex culpa debuerat: in ea
fultus laudib molliter quiescat. Hinc
tis quippe nomine: peccati duritia de¬
signatur. Aedificare gͦ est parietẽ: contͣ
se quẽpiam obstacula peccati construe¬
re. Sed parietẽ liniunt. qui peccata
ꝑpetrantib adulantur: ut qđ illi ꝑu̾se
agentes ȩdificant: ipsi adulantes quasi
nitidũ reddant. Sed sẽs uir sicut mala
de bonis non estunat: ita iudicare bo¬
na de malis recusat dicens. Absit a me
ut iustos uos iudicem: donec deficiam.
non recedam ab innocentia mea. Ubi
laude declinar&. Sed quia tẽ uerius
a peccatis alienis absistimus. cũ prius
nos a ꝓpriis custodimꝰ: cur de eis pecca¬
re ꝑtimescat. rationis causas insinuat.¬

Expanded text:
lus ponitur, ut mollius quiescatur. Quisquis lus ponitur, ut mollius quiescatur. Quisquis ergo male agentibus adulatur, pulvillum sub capite vel cubito jacentis ponit, ut qui corripi ex culpa debuerat, in ea fultus laudibus mollitetis quippe nomine peccati duritia designatur. Aedificare ergo parietem, est contra se quempiam obstacula peccati construere; sed parietem liniunt qui peccata perpetrantibus adulantur, ut quod illi perverse agentes aedificant isti adulantes quasi nitidum de bonis non aestimat, ita judicare bona de malis recusat, dicens: Absit a me ut justos vos judicem, donec deficiam, non recedam ab innocentia mea. Ubi laudem declinaret. Sed quia tunc verius a peccatis alienis absistimus, cum prius nos a propriis custodimus, cur de eis peccare pertimescat, rationis causas insinuat
Abbreviated transcription (Latin):
altiorib manifestata ꝑ carnẽ ueritate ꝓ¬
ficunus: iustumq est. ut facta quedã quę
uii illo popło umbrȩ ueritatis deseruierais
quibusdã fortasse nocuerit: dicat necesse
est rerũ alienarũ raptum. dicat retribu¬
tionẽ iniuriȩ quȩ infirinis illic concessa
sunt. sibi nocere non posse. Que omĩa
cunctis liquet quanta animaduersione
ueritas insequit᷑: quȩ nobis iam significa¬
tionis suȩ umbra post posita. in uera carne
declaratur. Sed quia sc̃s uir nec loqui se
nec meditari inendacium spopondit: hec
ipsa in quib ueritati congruit exsequen¬
udicem: donec deficiam. non recedã ab
inuocentia mea. Ab inmnocentia quippe
receder&. si bona de malis ȩstimaret.
salomone attestante qui ait. Qui iustificat
impiũ. & qui condẽpnat iustũ: uterq
abominabilis ante dñĩm. Sunt nãq non¬
nulli qͥ dũ malefacta hominũ laudib
efferunt: augent quȩ increpare debue¬

Expanded text:
altioribus, manifestata per carnem veritate paltioribus, manifestata per carnem veritate proficimus, justumque est ut facta quaedam, quae in illo populo umbrae veritatis deservierant, quibusdam fortasse nocuerit, dicat necest rerum alienarum raptum, et retributionem injuriae, quae infirmis illic concessa sunt, sibi nocere non posse. Quae omnia cunctis liquet quanta adnimadversione Veritas insequitur, quae nobis, jam significationis suae umbra postposita, in vera carne declaratur. Sed quia sanctus vir nec loqui se, nec meditari mendacium spondet, haec ipsa in quibus veritati congruit exsequenesse judicem, donec deficiam non recedam ab innocentia mea. - Ab innocentia quippe recederet, si bona de malis aestimaret, Salomone attestante qui ait: « Qui justificat impium et qui condemnat justum, uterque abominabilis est nulli, qui, dum malefacta hominum laudibus efferunt, augent quae increpare debue
Abbreviated transcription (Latin):
eis dñs domos. In qua magis recõpeusa¬
tione cognoscitur: quid mendacii culpa
mereat᷑. Nam benignitatis earũ merces
quȩ eis in eterna potuit uita retribui.
ꝑ admixta culpa mendacii. ui terrena
est recompensatione declinata: ut in uita
sua quã mentiendo tueri uoluerunt. ea
quȩ fecerunt bona reciperent: & ulte-¬
rius qđ expectarent mercedis suȩ p̾imũ
ñ haberent. Nam & si subtiliter ꝑpen¬
dat᷑. amore uitȩ presentis mentitȩ sunt:
non intentione mercedis. Partendo quippe
conate sunt infantũ uitam regere: menti
nonnulla possint talia repperiri ÷ pene nũ¬
quã tamen hoc uel tale genus mendacii
a ꝑfectis adinissum. studiosus ibi lector
inuenia&e: quãuis mendatiũ quandã tenere
ueritatis imaginẽ uideatur. Et sub ueteri
forsitan testamento minoris culpe ẽẽ po¬
tuit: in quo ꝑ tauroꝵ hẏrcoꝵq uictunas
sacrificium non fuit ipsa ueritas. s umbra
ueritatis. Nam in testamento nouo p̃ceptis

Expanded text:
eis Dominus domos . In qua magis recompensaeis Dominus domos . In qua magis recompensatione cognoscitur, quid mendacii culpa mereatur. Nam benignitatis earum merces, quae eis in aeterna potuit vita retribui, pro admissa culpa mendacii in terrenam est recompensationem desua quam mentiendo tueri voluerunt ea quae fecerunt bona reciperent, et ulterius quod exspectarent mercedis suae praemium non haberent. Nam si subtiliter perpendatur, amore vitae praesentis mentitae sunt, non intentione mercedis. Parcendo quippe conatae sunt infantium vitam tegere; mentienonnulla possint talia reperiri, pene nunquam tamen hoc vel tale genus mendacii a perfectis admissum studiosus ibi lector inveniet, quamvis mendacium quamdam tenere veritatis imaginem videatur, et sub veteri forsitan testamento minoris culpae esse potuit, in quo per taurorum hircorumque victimas sacrificium non fuit ipsa veritas, sed umbra verit
Abbreviated transcription (Latin):
culpa distinguit᷑: utrum precipitatione
aliquis an studio mentiat᷑.  Sed sẽs
studio se ꝑhib& uec precipitatione
mentiri. Sũmopere enim cauendũ ẽ
om̃e mendacium: quãuis nonnũ quã
sit aliquod mendacii genus culpȩ le¬
uioris: si quisꝗͣ prestando mentiatur.
Sed quia scriptũ est. os qđ mentit᷑ oc¬
cidit animã. & ꝑdes õs qui loquunt᷑
mendatium÷ hoc quoq niendatii ge¬
nus ꝑfecti uiri sũmopere fugiunt: ut nec
uita cuiuslib& ꝑ eoꝵ fallatiã defendatur:
ne suȩ anunȩ noceant. dũ prestare carni
nitunt᷑ alienȩ: quãꝗͣ. hoc ipsum peccati ge¬
nus facillime credimus relaxari. Nam si
quȩlib& culpa sequenti sol& pia oꝑatione
purgari: quanto magis hȩc facile abster¬
gitur. quam mater boni operis pietas ipsa
comitatur.s Nonnulli uͦ ex obstetricũ
fallatia conaut᷑ asserere hoc mendatii
genus uon ẽẽ peccatum: maxime qđ illis
mentientib scriptũ est. quod ȩdificauit

Expanded text:
culpa distinguitur utrum praecipitatione culpa distinguitur utrum praecipitatione aliquis, an studio mentiatur? Sed vir sstudio se perhibet, nec praecipitatione mentiri. Summopere enim cavendum est omne mendacium, 559 quamvis nonnunquam sit aliquod mendacii genus culpae levioris, si quisquam prSed quia scriptum est: Os quod mentitur, occidit animam . Et: Perdes omnes qui loquuntur mendacium : hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet per eorum fallaciam defendatur, ne suae animae noceant, dum praestare vitam carni nituntur alienae; quanquam hoc ipsum peccati genus facillime credimus relaxari. Nam si quaelibet culpa sequenti solet pia operatione purgari, quanto magis haec facile abstergitur, quam mater boni operis pietas ipsa comitatur ? Nonnulli vero ex obstetricum fallacia conantur asserere hoc mendacii genus non esse peccatum, maxime quod illis mentientibus scriptum est: Quia aedificavit
Abbreviated transcription (Latin):
testatem. Bene gͣ dr̃. uiuit dñs qͥ abstu¬
lit iudicium meũ: & omp̃s qui ad ama¬
ritudinẽ adduxit animã meã. Quia &¬
si hostis seuit qui ferire appetit: creator
tamen est qui eum ad aliquio p̾uale-
re ꝑmittit. Sed quia sc̃s uir ad aliquid
inuocata di uita se strinxit: audiamus
qͥd sese constringendo subiungit. Seqͥt᷑.¬
I. Quia donec suꝑest alitus in me. & sp̃s dĩ
in narib meis: non loquent᷑ labia mea
iniquitatẽ: nec lingua mea meditabit᷑
mendacium. Qđ prius iniquitatem.
hoc postinodũ repetens mendacium
dixit. Nam & om̃e mendaciũ iniqͥtas
est. & om̃is inquitas mendaciũ: quia
ꝓfecto ab ȩquitate discrepat. quicquio
a ueritate discordat. Seo inter hoc qđ
ait loqui & postmodũ subdidit medi-¬
tari: magna distantia est. Nonnũquã
enim peius est mendatiũ meditari: ꝗͣ
boqui. Nã loqui plerumq p̃cipita¬
tionis est: meditari uͦ studiosȩ prauita¬
tis. Et quis ignor& in quanta distantia

Expanded text:
 qui abstulit judicium meum, et Omnipotens qui ad amaritudinem adduxit animam meam, quia etsi hostis saevit, qui ferire appetit, creator tamen est qui eum ad aliquid praevalere permittit. Sed quia sanctus vir ad aliquid invocat a Dei vita se constrinxit, audiamus quid sese constringendo subjungit. Seq. Quia donec superest halitus in me, et spiritus Dei in naribus meis, non loquentur labia mea iniquitatem, nec lingua meditabitur mendacium. - Quod prius iniquitatem, hoc postmodum repetens mendacium dixit. Nam et omne mendacium iniquitas est, et omnis iniquitas mendacium, quia profecto ab aequitate discrepat quidquid a veritate discordat. Sed inter hoc quod ait loqui, postmodum subdidit meditari, magna distenim pejus est mendacium meditari, quam loqui. Nam loqui plerumque praecipitationis est, meditari vero studiosae pravitatis. Et quis ignoret in quanta distantia
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃e eccłiȩ typum gestans. in ipsa affli¬
ctionis sue amaritudine constitutus:
contra utrosq respondit. Nã quia es¬
sentiã uita hab&. mors ñ hab&: ut
dm̃ fateret᷑ ẽẽ. ait: uiuit ds̃. Ut uͦ eũ
res humanas curare ꝑhiber&. subdi¬
dit: qui abstulit iudiciũ ieũ & ad
amaritudinẽ adduxit animã meam.
Ista enim quȩ patit᷑ ñ casu se ꝑpeti: sed
dõ omĩa disponente testat᷑. Nec temp¬
tatori suo amaritudinis suȩ potestatẽ
tribuit: sed auctori. Scit nãq quia
diabolus lic& afflictionẽ iustoꝵ sẽꝑ
appetat: tamen si ab auctore nr̃o po¬
testatẽ non accipit: ad temptationis
articulum nullatenus conualescit.
Unde & omĩs uoluntas diaboli iniusta
tas iusta. Ex se enim temptare qͦs li¬
b& iniuste appetit: seo eos qͥ tẽptandi
tar ds iuste ꝑmittit. Unde etiã in
libris regum de diabolo scriptũ est:
quia sp̃s dñi malus irruebat in saul.
Ubi iuste queritur: si dũi. cur malus ÷

Expanded text:
sanctae Ecclesiae typum gestans in ipsa afflisanctae Ecclesiae typum gestans in ipsa afflictionis suae amaritudine constitutus, contra utrosque respondit. Nam quia essentiam vita habet, mors non habet, ut Deum esse fateretur, ait: Vivit Deus. Ut res humanas eum curare perhiberet, subdidit: Qui abstulit judicium meum, et ad amaritudinem adduxit animam meam. Ista enim quae patitur, non casu se perpeti, sed Deo omnia disponente, testatur; ne tentatori suo amaritudinis suae potestatem tribuit, sed auctori. Sequidiabolus licet afflitionem justorum semper appetat, tamen si ab auctore nostro potestatem non accipit, ad tentationis articulum nullatenus convescit. Unde et omnis voluntas ditas iusta. Ex se enim quoslibet temptare iniuste appetit, sed eos qui temptandi tari Deus juste permittit. 6. Unde etiam in libris Regum de diabolo scriptum est quia Spiritus Domini malus irruebat in Saul . Ubi juste quaeritur: si Domini, cur malus?
Abbreviated transcription (Latin):
beatus iob & sua narrat. & sc̃ȩ ęccłiȩ tẽ¬
pora afflicte significat: in quib aꝑta
infideliũ ꝑuicatia premitur: & ꝑsecuti¬
onis a maritudine ꝑturbat᷑. Ouob nãq
modis temptari ȩccłia ab aduersariis so¬
l&&: ut uidelic& ꝑsecutionẽ. aut uerbis
patiat᷑ aut gladiis. Sc̃a uͦ ȩccłia. sumoꝑe.
habere sapientiã & pacientiã stud&.
Seo exercet᷑ eius sapientia. cũ temptatur
uerbis: exercet᷑ eius pacientia. cũ tẽpta¬
tͣ gladiis. Nunc uͦ de ea ꝑsecutione
loquit᷑: in qua non gladiis seo falsis as¬
sertionib lacessit᷑: Multos aũ nouimꝰ.
qui cũ in hac uita aliqua aduersa pati¬
untur: dm̃ ẽẽ ñ credunt. Nonnulli
uͦ ẽẽ dm̃ estimant: seo res humanas
minime curare. De illis quippe per
dauid dr̃. dix̃ insipiens in corde suo:
ñ est as. Isti uͦ apuo dm̃ dicunt. Quo¬
modo scit ds: & si est scientia in excelso.
Et rursũ. Et dixerunt non uidebit
dñs: nec intelliga. ds iacob. Uir gͦ iste

Expanded text:
beatus Job et sua narrat, et sanctae Ecclesiae tempora afflictae significat, in quibus aperta infidelium pervicacia premitur, et persecutionis amaritudine perturbatur. Duobus namque modis Ecclesia tentari ab adversariis solet, ut videlicet persecutionem aut verbis patiatur, aut gladiis. Sancta vero Ecclesia summopere habere sapientiam et patientiam studet. Sed exercetur ejus sapientia cum tentatur verbis, exercetur ejus patientia cum tentatur gladiis. Nunc vero de ea persecutione loquitur, in qua non gladiis, sed falsis assertionibus lacessitur. Multos autem novimus qui cum in hac vita aliqua adversa patiuntur, Deum esse credunt. Nonnulli vero Deum esse aestimant, sed res humanas minime curare. De illis quippe per David dicitur: Dixit insipiens in corde suo, Non est Deus . Isti vero apud eum dicunt: 558 Quomodo scit Deus, et si eEt rursus: Et dixerunt, non videbit Dominus, nec intelliget Deus Jacob . Vir ergo iste
Abbreviated transcription (Latin):
rũ hoc uitium quantomagis patimur.
tanto minus uidemus. Sic quippe in
mente suꝑbia. sic̃ in oculis caligo gene¬
rat᷑: quȩ quo se latius dilatatꝰ: eo ue¬
gͦ elatio in precordiis crescit: & cum
se uastius extenderit. oppressȩ mentis
oculũ funditus claudit: ut captiuus
animus elationis typum & pati possit:
& tam̃ id qd̾ patit᷑ uidere ñ possit.
Sed quia arrogantes uiri aliquando ut
diximus. recta non recte sentiunt. &
bona inuenire nouerunt. sed hȩc
bene ꝓferre contempnunt: helui pꝰ
elationis tẏpum quo dixerat. si habes
intellectum. audi qd̾ dr̃: subdidit di

Expanded text:
rum hoc vitium quanto magis patimur, rum hoc vitium quanto magis patimur, tanto minus videmus. Sic quippe in mente superbia sicut in oculis caligo generatur, quo se haec latius dilatat, eo veergo elatio in praecordiis crescit, et cum se vastius extenderit, oppressae mentis oculum funditus claudit; ut captivus animus elationis typum et pati possit, et tamen id quod patitur videre non possit. Sed quia arrogantes viri aliquando, ut diximus, recta non recte sentiunt, et bona invenire noverunt, sed haec bene proferre contemnunt, Eliu post elationis typum, quo dixerat: Si habes intellectum, audi quod dicitur, subdit di
Abbreviated transcription (Latin):
si habes qd̾ loquaris responde mͥ. Ac si
dicer&. Dic aliquid: si tam̃ dignus pote¬
ris ẽẽ qui dicas. Hic aũ ait: si habes
intellectũ. audi qd̾ đdr̃. Acsi aꝑte dicat
Audi me: si tam̃ dignus poteris ẽẽ qͥ audi¬
as. Isti st̃ cotidiani defectus. qui in cor¬
dib reꝓboꝵ fuint: quib indesinenter
ad deteriora descendunt : qr dũ minora
incaute negligunt: ad maiora ꝑnitiose
prumpunt. Iam & hoc de suꝑbia fue¬
rat : qd̾ beatũ iob id qd̃ iustũ ẽ loqui pos¬
se dubitabat. Sed dum hane in sem&¬
ipso considerare negligit. ad nequiora
ꝑuenit : ut non solũ posse ab eo dici
qd̾ iustum ẽ dubit&: sed etiã dicentẽ
se iusta. ab eo utelligi posse desper&.
Unde uitium suꝑbiȩ ab ipsa mox radice
secaudũ est: ut cum latent̃ orit᷑. tunc
uigilant̃ abscidat᷑: ne ꝓuectu uigeat.
ne usu roboret᷑. difficile enĩ ui se qͥsq
inueteratã suꝑbiã dep̾hendit : qr nimi¬

Expanded text:
Si habes quod loquaris, responde mihi. Ac si Si habes quod loquaris, responde mihi. Ac si diceret: Dic aliquid, si tamen dignus poteris esse qui dicas. Hic autem ait: Si habes intellectum, audi quod dicitur. Ac si aperte dicat: Audi me, si tamen dignus poteris esse qui audias. Isti sunt quotidiani defectus, qui in cordibus reproborum fiunt, quibus indesinenter ad deteriora descendunt, quia dum minora incaute negligunt, ad majora perniciose prorumpunt. Jam et hoc de superbia fuerat, quod beatum Job id quod justum est loqui posse dubitabat. Sed dum hanc in semetipso considerare negligit, ad nequiora pervenit, ut non solum posse ab eo dici quod justum est dubitet, sed etiam dicentem se justa ab eo intelligi posse desperet. Unde vitium superbiae ab ipsa mox radice secandum vigilanter abscidatur, ne provectu vigeat, ne usu roboretur. Difficile enim in se quisque inveteratam superbiam deprehendit, quia nimi
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Si habes gͦ intellectum. au¬
di qd̾ dicit᷑: & ausculta uocẽ eloquii
mei. Habent hoc ꝓprium om̃s arro¬
gantes: ut cũ fortasse acutũ aliquid
sentiunt. inde mox ad uitiũ elationis
erumpant : sensusq om̃iũ in sui cõpa-¬
ratione despiciant. seq in suo iudicio
aliors meritis anteponant. Quib con-¬
tingit miseris ut plus uideudo tene¬
brescant: qr dũ subtilia adtendunt.
sem& ipsos intueri nesciunt: & qͦ intel¬
ligentiã acutius ꝑcipiunt: eo ꝑ suꝑbiã
deterius cadunt. Qui bene quidẽ sub¬
tilia conspicerent: si in eo qd̃ ꝓferunt
se uiderent. Superius namq heliu dix¬
erat. si habes qd̃ loquaris. responde
mͥ ⁊ loquere: uolo enĩ te apparere iustũ:
nẽ aũ ait. si habes intellectũ. audi qd̃
di. Ecce quomodo paulisꝑ elatio ꝑ
uerboꝵ uicrementa ꝓficit. Superius
dubitauit si poss& beatꝰ iob ꝓferre
qd̃ iustum est: nunc uͦ discutit. si hoc
qd̾ dr̃ saltẽ possit audire. Ibi dixit:

Expanded text:
. Si habes ergo intellectum, audi quod dicitur, et ausculta vocem eloquii mei. - Habent hoc proprium omnes arrogantes, ut cum fsentiunt, inde mox ad vitium elationis erumpant, sensusque omnium in sui comparatione despiciant, seque in suo judicio aliorum meritis anteponant. Quibus contingit miseris ut plus videndo tenebrescant, quia dum subtilia attendunt, semetipsos intueri nesciunt; et quo intelligentiam acutius percipiunt, eo per superbiam deterius cadunt. Qui bene quidem subtilia conspicerent, si in eo quod proferunt se viderent. Superius namque Eliu dixerat: Si habes quod loquaris, responde mihi: loquere, volo enim te apparere justum . Nunc autem ait: Si habes intellectum, audi quod dicitur. Ecce quomodo paulisper elatio per verborum incrementa proficit. Superius tavit si posset beatus Job proferre quod justum est; nunc vero discutit si hoc quod dicitur saltem possit audire. Ibi dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
querens. iudicium ꝓtulit: & post alle¬
gationẽ suã. nulla beati iob expectata
sententia. eũ dampnatione dignũ. ex tͣe¬
ꝓboꝵ societate iudicauit. Ait enĩ. Quic
ẽ uir ut est iob is ut utiq subaudiamus
nullus: eque subiungit. Qui bibit sub¬
sannationẽ quasi aqua. Aqua aũ cum
bibit᷑: ita liquide sumit᷑. ut ad sorbendũ
nulla sui pinguedine retardet᷑. Subsan¬
nationẽ uero ut aquã bibere ẽ. dm̃ siue
aliquo obstaculo cogitationis irridere:
ut in eo qd̾ suꝑbit lingua uł conscien¬
tia. nulla trepidatio contradicat. Hȩc
aũ eius sententia suꝑ beatũ iob quantũ
ã tramite ueritatis exorbit&: illa dñi
attestatione cognoscimus. qua ad diabo¬
lũ dicit. Nũquid considerasti seruũ
meũ iob. qd̾ non sit ei similis in terra.s
Ecce quẽ ueritas dicit absq cõparatione
iustum: eũ helui asserit absq cõparatio¬
ne peccatorẽ. Sed hȩc ẽẽ ꝓpria arrogan¬
tium p̾dicatoꝵ solent: ut etiã afflictos

Expanded text:
quaerens judicium protulit, et post allegationem suam nulla beati Job exspectata sententia, eum damnatione dignum ex reproborum societate judicavit. Ait enim: Quis est vir, ut est Job? Ut utique subaudiamus, nullus. Atque subjungit: Qui bibit subsannationem quasi aquam. Aqua autem cum bibitur, ita liquide sumitur, ut ad sorbendum nulla sui pinguedine retardetur. Subsannationem vero ut aquam bibere est Deum sine aliquo obstaculo cogitationis irridere, ut in eo quod superbit lingua vel conscientia, nulla trepidatio contradicat. Haec autem ejus sententia super beatum Job quantum a tramite veritatis exorbitet, illa Domini attestatione cognoscimus, qua ad diabolum dicit: Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis in terra ? Ecce quem Veritas dicit absque comparatione justum, eum Eliu asserit absque comparatione peccatorem. Sed haec esse propria arrogantium praedicatorum solent, ut etiam afflictos
Abbreviated transcription (Latin):
sed se ostendere: nec intuet᷑ quã iusti
qui audiunt fiant: sed ipse quã doctꝰ
si ñ & aliqͥd de humilitatis imagine
ꝑmiscerent: bene heliu postquã ꝑ
tumida uerba se extulit: rursũ quasi
ad ȩqualitatis concordiã condescendit.
inter nos uideamꝰ qͥd sit melius. Sed
utrum hoc iudiciũ ex humili corde
quesierit facile cognoscimꝰ: si subse¬
quentia eius uerba pensemus. Sequit᷑.¬
Q uia dixisti iob iustus sũ: & as subu̾tit
iudiciũ meũ. In iudicando enĩ me m̃¬
datiũ est: & uiolenta sagitta mea absq
ullo peccato. Hȩc beatum iob aixisse
querit᷑: quȩ tamen qr minime dixerit
requisita sacre hẏstoriȩ uerba testant᷑.
Sed qui iudiciũ eque quesierat: ex culpa
quã fixit. ꝓtinus sententiã ꝓmulgat.
U

Expanded text:
sed se ostendere; nec intuetur quam justi sed se ostendere; nec intuetur quam justi qui audiunt fiant, sed ipse quam doctussi non et aliquid de humilitatis imagine permiscerent, bene Eliu postquam per tumida verba se extulit, rursum quasi ad aequalitatis concordiam condescendit, inter nos videamus quid sutrum hoc judicium et humili corde quaesierit, facile cognoscimus si subsequentia ejus verba pensemus. SequitQuia dixisti, Job: justus sum, et Deus subvertit judicium meum. In judicando enim me mendacium est, et violenta sagitta mea absque ullo peccato. - Haec beatum Job dixisse queritur, quae tamen quia minime dixerit requisita sacrae historiae verba testantur. Sed qui judicium aeque quaesierat, ex culpa quam finxit protinus sententiam promulgat; u
Abbreviated transcription (Latin):
typum arrogantium tenens. & cũ ꝓñ¬
ciationis ostentatione inchoans: quid¬
Q̃ dicat audianius. Sequit᷑. Audite sa
pientes uerba mea: & eruditi auscul¬
tate me. Auris enĩ uerba ꝓbat : &¬
guttur escas gustu diuidicat. Ae si¬
dicera. Sicut nec auris ȩscas. nec gut¬
tur uerba cognoseit: ita nec stultus
quisq sententiã sapientis intelligit.
Sapientes gͦ atq eruditi audite qd̾ dico:
qͥ potestis ea quȩ fuerint dicta cognos¬
cere. Uideamus gͥ quantũ tumeat: qͥ
uerba sua ũ uisi a sapientib audiri decen-¬
t̃ existimat. Uerus aũ sapientię p̾di¬
cator dicit. Sapientib & insipientib
debitor sũ. At contra arrogans in p̾di-¬
catione sua. aures tautũ modo sapientiũ
expectat : qr ñ ideo predicat ut possit
quoslib& sapientes efficere: sed ideo
sapientes quęxit. ut possit qd̾ senserit
suꝑbiendo monstrare. Sicut enĩ supe¬
rius dictum ẽ. ñ illos appetit erudire

Expanded text:
typum arrogantium tenens, et cum pronutypum arrogantium tenens, et cum pronuntiationis ostentatione inchoans, quid dicat audiamus. Sequipientes, verba mea, et eruditi, auscultate me. Auris enim verba probat, et guttur escas gustu dijudicat. » diceret: Sicut nec auris escas, nec guttur verba cognoscit; ita nec stultus quisque sententiam sapientis intelligit. Sapientes ergo atque eruditi audite quod dico, qui potestis ea quae fuerint dicta cognoscere. Videamus igitur quantum tumeat, qui verba sua non nisi a sapientibus audiri decenter existimat. Verus autem sapientiae praedicator dicit: Sapientibus et insipientibus debitor sum . At contra arrogans in praedicatione sua aures tantummodo sapientium exspectat, quia non ideo praedicat ut possit quoslibet sapientes efficere, sed ideo sapientes quaerit, ut possit quod senserit superbiendo monstrare. Sicut enim superius dictum est, non illos appetit erudire,
Abbreviated transcription (Latin):
niebant. cũ quadã quasi altitudine
enĩ fastu ꝓferunt: hoc qd̾ singulariter
intellexisse se crediuit. Et fortasse tẽ
humilitatẽ p̃dicant: cũ ꝑ elationis typũ
exempla suꝑbiȩ ostentant. Unde fit.
ut eoꝵ predicatio concors sibi mauere
ñ possit : quia id qd̾ rectum loquentes
seminant: ꝑuerse tumentes impugnans.
Huinilib namq auditorib: uerba sua ñ
cõpaciendo. sed uix dedignando largi¬
unt᷑. Longe quippe se in altũ positos
ȩstimant : & suꝑ eosdem auditores suos
quasi p̾cedentes. doctrine respectum
iux de sũmo dignant᷑ inclinant. At
contra. uerba iustoꝵ ex radice ueniunt
humilitatis: ut fructũ ualeant ferre
pietatis. Et quicqͥd salubre potuerint:
ñ tumendo sed cõpatiendo subministrad.
Ui quippe caritatis uel se in auditorib
suis. uel auditores suos in se. ita trans¬
formant: acsi & illi ꝑ istos hoc qd̾ au¬
diunt doceant: & isti ꝑ illos hoc qd̾
docendo ꝓferunt. discant. Helui gͦ

Expanded text:
niebant, cum quadam quasi altitudine enim fastu proferunt hoc quod singulariter intellexisse se credunt; et fortasse tunc humilitatem praedicant, cum per elationis typhum exempla superbiae ostentant. Unde fit ut eorum praedicatio concors sibi manere non possit, quia id quod rectum loquentes seminant, perverse tumentes impugnant. Humilibus namque auditoribus verba sua non compatiendo, sed vix dedignando largiuntur. Longe quippe se in altum positos aestimant, et super eosdem auditores suos quasi praecedentes doctrinae respectum vix de summo dignanter inclinant. At contra verba justorum ex radice veniunt humilitatis, ut fructum valeant ferre pietatis: et quidquid salubre potuerint, non tumendo, sed compatiendo subministrant. Per verba quippe charitatis vel se in auditoribus suis, vel auditores suos in se ita transformant, ac si et illi per istos hoc quod audiunt doceant, et isti per illos hoc quod docendo proferunt discant. Eliu ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Dux ẽ impius: qui ꝑ tumoris exempla
uiã ostenddit erroris. Paulus dux impiꝰ
ẽẽ metuebat: cũ potestatis suȩ celsitu¬
dinẽ reprimebat dicens. Nec queren¬
tes ab hominib głam. neq a uob̃ neq
ab aliis. cũ possemus honori eẽ ut
factus fuerat: quia timebat. ne inter
discipulos si honorẽ suȩ celsitudinis
uenddicar&: exempla elationis osten¬
der&. Tinebat uimirũ ne dũ ipse si¬
bi potestatẽ pastoralis potentiȩ quere¬
r&. grex subditꝰ ꝑ abrupta sequeret᷑:¬
& ad impietatẽ sequentes aucer&. qͥ
pietatis officium suscepiss&. Unde¬
ui

Expanded text:
Dux est impius, qui per tumoris exempla Dux est impius, qui per tumoris exempla viam ostendit erroris. Paulus dux impius esse metuebat, cum potestatis suae celsitudinem reprimebat dicens: « Non quaerentes ab hominibus gloriam neque a vobis, neque ab aliis, cum possemus oneri esse utfactus fuerat, quia timebat ne si inter discipulos honorem suae celsitudinis vindicaret, exempla elationis ostenderet. Timebat nimirum ne dum ipse sibi potestatem pastoralis potentiae quaereret, grex subditus per abrupta sequeretur, et ad impietatem sequentes duceret, qui pietatis officium suscepisset. 54bi
Abbreviated transcription (Latin):
noris sui singularitate lȩtat᷑. Sub quo
enĩ sit non considerat: & qd̾ ȩqualib
quasi ñ sit ęqualis exultat. Vnde aũ
hec uitioꝵ radix pullulat in corde.
regentium : nisi ex imitatione illius
qui despectis angłoꝵ societatib dixit.
ascendã suꝑ altitudinẽ nubiũ. & similis
ero altissimo: Quia gͦ unusquisq rector
quotiẽs extollit᷑ in eõ qd̾ ceteros regit
tociẽs ꝑ lapsum suꝑbiȩ a sũmi rectoris
seruitio separat᷑ : & cum ęquales sibi
subditos dẽspicit. eius suꝑ se dominiũ
sub quo omes ȩquales sunt ũ agnoscit:
recte dr̃. Qui dicit regi apostata. Quia
uͦ dũ dominando presunt. exemplo suȩ
suꝑbie sub ditts ad ĩpietatẽ traħ̾t: apte sub¬
iungit᷑ Qui uocat duces impios. Ad
uiã namq pietatis ducerent: si subdi¬
rent. Dux añ ẽ ĩpiꝰ. qui ꝑ tumorẽ a tͣmite
ueritatis exorbitat: & dũ ipse in p̾ceps
ruit. ad abruꝑta sequentes inuitat.

Expanded text:
noris sui singularitate laetatur. Sub quo noris sui singularitate laetatur. Sub quo enim sit non considerat, et quod aequalibus quasi non sit aequalis exsultat. Unde autem haec vitiorum radix pullulat in corde regentium, nisi ex imitatione illius qui, despectis angelorum societatibus, dixit: Ascendam super altitudinem nubium, et similis ero Altissimo ? Quia ergo unusquisque rector quoties extollitur in eo quod caeteros regit, toties per lapsum superbiae a summi rectoris servitio separatur; et cum aequales sibi subditos despicit, ejus super se dominium sub quo omnes aequales sunt non agnoscit, recte dicitur: Qui dicit regi, apostdominando praesunt, exemplo suae superbiae subditos ad impietatem trahunt, apte subjungitur. Qui vocat duces impios. Ad viam namque pietatis ducerent, si subdirent. Dux quippe est impius, qui a tramite veritatis exorbitat, et dum ipse in praeceps ruit, ad abrupta sequentes invitat.