comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
discute̾ debemꝰ. De morte teopha nii
It aũt de egredientib comitis.
animab que multa p̾noscunt
ea que cepimꝰ excquam. ¶leq hoc si¬
lendũ ẽ. qͦd de theophanio centũ cellẽ¬
sis urbis comite. in eadem urbe po¬
situs multis ad testantib agnoui.
fuit nam᷑ uir miscd̃ie actib deditus.
bonis oꝑib intentus: hospitalitati
p̾cipue stuoens ꝰ exercendis quid ẽ
comitatus curis occupatꝰ agebat
t̾rena et temꝑalia: s ut pꝰ infinecla¬
ruit. magis ex debito quã exintenti¬
one. Nam cum appropinquãte mor¬
tiseiꝰ temꝑe grauissima aeris tẽpe¬
stas obsisteret. ne ad sepeliendũ duci
potuisset. eumq uxor sua cũ fletu
uehementissimo inquireret dicens.
qͥd faciam quomͦ te ad sepeliendũ eici¬
am. que ostium domꝰ huiꝰ egredi pre
nimia tempestate nõ uales: Func
ille respondit. Noli tim̾e. neq flere¬
muliei qͥuiamox ut ego defuctus fu¬
ero. eadem hora aeris serenitasredit.
renitas ẽ sequita. Quod signũ alia

Expanded text:
 XXVII. De morte Theophanii Ut autem de egredientibus animabus, quae multa praenoscunt, ea quae coepimus exsequamur, neque hoc silendum est quod de Theophanio, Centumcellensis urbis comite, in eadem urbe positus, multis attestantibus agnovi. Fuit namque vir misericordiae actibus deditus, bonis operibus intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendis quidem comitatus curis occupatus, agebat terrena et temporalia, sed, ut post in fine claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam dum appropinquante mortis ejus tempore gravissima aeris tempestas obsisteret, ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque uxor sua cum fletu vehementissimo inquireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliendum ejicio, quae ostium domus hujus egredi prae nimia tempestate non possum? tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia mox ut ego defunctus fuero, eadem hora aeris serenitas redibirenitas secuta est. Quod signum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
anne esse credende sunt. Gregoriꝰ
i ẽẽ. scõꝵ animas incelo sacrielo¬
quii satiffactõne credidistr̃ opor¬
tet ut ꝑ omnia ẽẽ credas et iniquoꝵ.
aĩas in inferno: quia ex retributõe
tͣ. necesse ẽ ꝑ omĩa. ut et iniusti cru¬
cient᷑. Nam sicut electos. bĩtudo letifi¬
cat᷑ itaut crediuecesse ẽ. qͦd adie ex¬
itus sui ignis reprobos exirat. petrꝰ.
Et quaratione cred endũ ẽ quia in
corporeã rem tenere ignis corpeus

Expanded text:
no esse credendae sunt. GREGORIUS. Si esse sanctorum animas in coelo sacri eloquii satisfactione credidisti, oportet ut per omnia esse credas et iniquorum animas in inferno, quia ex retributione tur, necesse est per omnia ut et injusti crucientur. Nam sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est quod a die exitus sui ignis reprobos exurat. PETR. Et qua ratione credendum est quia rem incorpoream tenere ignis corporeus
Abbreviated transcription (Latin):
cerneret. et quo oeclinare posset
minime reppiret. iuxta apolliuis
templũ fuit: ibiq se admanẽdũ
contulit. Qui ip̃m loci illiꝰ sacrilegt¬
ũ ꝑtimescens. quãuis fidẽ crucis
mĩme hẽret. signo tam̃ crucisse
inunire curauit. Nocte aũt media
ipsosolituduus pauore turbatꝰ ꝑ
uigil iacebat. et repente cõspici¬
ens uidit malignoꝵ sp̃uũ turbã.
quasi in obseqͥum cuiꝰdã potesta¬
tis p̾ire: eũ uͦ qui cet̾is p̾erat in
eiusdẽ gremio loci cõsedisse: qui
cepit suguloꝵ. sp̃nũ obsequẽtiũ
sibi causas actusꝙ discut̾e qͣtuiꝰ.
unꝰqͣsꝙ quãtũ nequitie egisset ĩue¬
niret. Cũꝙ singuli sp̃c adinqͥsiti¬
onẽ eius expon̾ent. quid oꝑati cõt᷑¬

Expanded text:
cerneret, et quo declinare posset cerneret, et quo declinare posset minime reperiret, juxta Apollinis templum fuit, ibique se ad manendum contulit. Qui ipsum loci illius sacrilegium pertimescens, quamvis fidem crucis minime haberet, signo tamen se crucis munire curavit. Nocte autem media, ipso solitudinis pavore turbatus, pervigil jacebat, et repente conspiciens vidit malignorum spirituum turbam quasi in obsequium cujusdam potestatis praeire, eum vero qui caeteris praeerat, in ejusdem gremio loci consedisse: qui coepit singulorum spirituum obsequentium sibi causas actusque discutere, quatenus unusquisque quantum nequitiae egisset inveniret. Cumque singuli spiritus ad inquisitione
Abbreviated transcription (Latin):
diuina uiĩa fec̾it. Qͦdtam̃ ad hoc
legentib ut ualeat exopto: quatiuꝰ
qui corpus suũ cõtinentie dedicãt
hĩtare cũ feminis nõ p̾sumãt: ne
ruina menti tanto repentina sb̃¬
ripiat. quauto ad hoc qd̾ iale cõ¬
cupiscit᷑: etiam pͥsentia cõcupite
forme famulat᷑. Nec resẽ dubia
quam uarro: quia pene tanti iner
tores existũt. Hic nãq ueuerabił
uir. cũ uitã multis plenã urtuti¬
b duceret. seseq subsac̾dotali cu¬
stodia incontiuentie arce custo¬
diret: qͣndã scĩmonialẽ feminã ꝙͣ
secum priuꝰ habuerat. noluit ab e¬
piscopii sui cura repelłe: s certus
de sua eiusq continentia. secũ hãc
ꝑmisit hĩtare. Ex quare actũ est.
ut antiqꝰ hostis. apud eius aĩmũ
aditũ tẽptationis exquireret. Nã
cepit speciem illiꝰ ocuł mẽtis eius
impͥmere: ut illectꝰ nefanda cogi
carpebat iter. Qui ad fundanũ cli¬
uũ ꝑueniens. cũ iã diem uesꝑacere

Expanded text:
dia fecerit. Quod tamen ad hoc dia fecerit. Quod tamen ad hoc legentibus ut valeat exopto, quatenus qui corpus suum continentiae dedicant, habitare cum feminis non praesumant; ne ruina menti tanto repentina subripiat, quanto ad hoc quod male concupiscitur etiam praesentia concupitae formae famulatur. Nec res est dubia quamtores existunt. Hic namque venerabilis vir cum vitam multis plenam virtutibus duceret, seque sub sacerdotali custodia in continentiae arce custodiret, quamdam sanctimonialem feminam, quam secum prius habuerat, noluit ab episcopii sui cura repellere, sed certus de sua ejusque continentia, secum hanc permisit habitare. Ex qua re actum est ut antiquus hostis apud ejus animum aditum tentationis exquireret. Nam coepit speciem illius oculis mentis ejus imprimere, ut illectus nefanda cogitcarpebat iter: qui ad Fundanum clivum perveniens, cum jam diem vesperascere
Abbreviated transcription (Latin):
Iodem namq gothoꝵ tẽpe. cũ
p̾fatus rex tõtila narniensis
uenisset: ei uir uite uenerabilis
cassiꝰ eiuis urbis ep̃s occurrit. Qut
quia ex cõpassione semꝑ facies ru¬
bere consueuerat: hoc rex totila
nõ cõpassionis ẽẽ creoidit s assi¬
due potationis: eũq oĩmͦ despexit.
despiciebat᷑ ostend̾et. ĩuarniensi
cãpo quo rex aduenerat. malignꝰ
sp̃c coram om̃i ex̾citu eius spata¬
riũ inuasit. eũq uexare crudelit̾
cepit. O ui cum aute regis oculoᷤ
aduenerãdũ uirũ cassiũ fuisset
adductus: hũc ab eo uir dñi oratõ¬
ne fc̃a. signo crucis expulit. Qui
in eũ ingredi ult̾ius nõ p̾sũpsit:
sicꝙ factũ est: ut rex barbarꝰ ser¬
uũ d̾i ab illo iã die ueneraret᷑ excor¬
de: quẽ despectũ ualde iudicabat
ex facie. Nam quia uirũ tante uir¬
tutis uidit: erga eũ illa mens esfe¬
ra abelationis fastu detumuit.
repente ad memoriã uenit. qͥder¬
ga andreã fundane ciuitatis ep̃m¬

Expanded text:
odem namque Gothorum tempore, cum prefatus rex Tótila Narniis venisset, ei vir vite venerabilis Cassius, eius urbis episcopus, occurrit. Cui quia ex consparsione semper facies rubere consueverat, hoc rex Tótila non consparsionis esse credidit, sed assidue potationis, eumque omnino despexit. despiciebatur, ostenderet, in Narniensi campo, quo rex aduenerat, malignus spiritus coram omni exercitu eius spatarium inuasit, eumque uexare crudeliter cepit. Qui cum ante regis oculos ad uenerandum uirum Cassium fuisset adductus, hunc ab eo uir Do- mini, oratione facta, signo crucis expulit, qui in eum ingredi ulterius non presumpsit. Sicque factum est, ut rex barbarus seruum Dei ab illo iam die ueneraretur ex corde, quem despectum ualde iudicabat ex facie. Nam quia uirum tantae uirtutis uidit, erga illum illa mens effera ab elationis fastu detumuit, repente ad memoriam venit quid erga Andream Fundanae civitatis ep
Abbreviated transcription (Latin):
rũ adbonã uitã ꝑduceret. unde in
bona uita alterũ custodisset. petrꝰ
Resgesta quã audiui: et metũ mͥ
prebet. et spem. Gc̃. U tiq sic opor¬
tet. et de d̾iuos semꝑ nuseratõne cõ¬
fid̾e: et de nr̃a infirmitate formi¬
dare. Ecce enim ꝑ adisi cedrũ cõcus¬
sam audutimꝰ s nõ enulsã: quati¬
uꝰ infirnus nob̾ et de euis cõcussiõ¬
ue uascatꝰ timor: et de euis stabili

Expanded text:
rum ad bonam vitam perduceret, unde in rum ad bonam vitam perduceret, unde in bona vita alterum custodisset. PETR. Res haec gesta quam audivi, et metum mihi praebet et spem. GREGOR. Utique sic oportet et de Dei nos semper miseratione confidere, et de nostra infirmitate formidare. Ecce enim paradisi cedrum concussam audivimus, sed non evulsam, quatenus infirmis nobis et de ejus concussione nascatur timor, et de ejus stabili
Abbreviated transcription (Latin):
riora illiꝰ alapa ferires: ad que
nimirũ u̾ba dep̾hensũ se ep̃s intu¬
ens humilit̾ confess est. qd̃ prius
ꝑtinacit̾ uegauit. Cuius ruine
et uerecũdie isdẽ iudeus cõsulens:
qualit̾ hoc cognouisset. uł q̃ incõ¬
uentu malignorũ sp̃nũ deeo aũ¬
disset indicauit. Qd̃ ille cognoscẽs.
dedit: moxꝙ desuo hĩtaculo uon
solũ eandẽ di fanulã. s et omnẽ
quoꝙ feminã que in eius illic obse¬
quio hĩtabat expilit neodẽ uͦ tẽ¬
plo apollinis. bĩ andeee apłi repen¬
te oratoriũ fecit: atq om̃i illa tep̃¬
tatõue carius fiuiditꝰ caruit. Iud eũ
uͦ cuiuc uisione atꝙ increpatõne sal¬
uatꝰ ẽ: ad et̾nã salutẽ traxit. Nlamsa¬
ciam̃tis fid̃i imbutũ atq aqͣ bap¬
tismatis emũdatũ ad scẽ ecclie gre
miũ ꝑdux̃. Sic ꝙ fcm ẽ. ut hebreus
isdẽ dũ saluti alieue consuluit ꝑue¬
niret ad suã: et omp̃s d̾s inde alte¬

Expanded text:
riora illius alapa ferires? Ad quae riora illius alapa ferires? Ad quae nimirum verba deprehensum se episcopus intuens, humiliter confessus est quod prius pertinaciter negavit. Cujus ruinae et verecundiae idem Judaeus consulens, qualiter hoc cognovisset, vel quae in conventu malignorum spirituum de eo audivisset, indicavit. Quod ille agnoscens, dedit. Moxque de suo habitaculo non solum eamdem Dei famulam, sed omnem quoque feminam, quae in ejus illic obsequio habitabat, expulit. In eodem vero templo Apollinis, beati Andreae apostoli repente oratorium fecit, atque omni illa tentatione carnis funditus caruit. Judaeum vero, cujus visione atque increpatione salvatus est, ad aeternam salutem traxit. Nam sacramentis fidei imbutum, atque aqua baptismatis emundatum, ad sanctae Ecclesiae m perduxit. Sicque factum est ut Hebraeus idem, dum saluti alienae consuluit, perveniret ad suam, et omnipotens Deus inde alte
Abbreviated transcription (Latin):
cepisset: quatinꝰ ruine illiꝰ singula¬
rem unt̾ cetõs palmã obtineret. Eũ¬
ꝙ iudeus qui aduenerat hoc uigilãs
c̾eneret. et mague formidinis anxi¬
etate palpitaret: ab eodẽ sp̃u qui
cunctis illic obsequentib p̾erat
iussũ est. ut requirerent qͥs nã eẽt
ille qui iacere intemplo eodem p̾¬
sũpsiss Quẽ maligni sp̃s ꝑgente̾.
⁊ subtiliꝰ intuentes. crucis mistĩo
signatum inuenerunt: mirantes¬
ꝙ dixerunt. uah. uah. uas uacuũ.
et sigiatũ. Q uib hoc renũtianti¬
disparuit: indeus uͦ qui hecuiderat
ilico surrexit: atꝙ ad ep̃m sub festt¬
natõne ꝑuenit. Quẽ in eccłia sua
reppiens. seorsumtulit: qͣ tep̃tatõe
urg̾etur inquistuit. Cui confiteri
ep̃s temptatõnẽ suã uerecũdatus
noluit. Cum uͦ ille diceret qd̃ uita
li d̾i illa fanula praui amoris ocu¬
los iniecisset. atq ad huc ep̃c nega¬
ret: adiunxit dicens. e uare ne¬
gas qd inqͥreris: qui ad hoc usq ues¬
ꝑe hesterno ꝑductus es ut poste¬

Expanded text:
 ruinae illius singularem inter caeteros palmam teneret. Cumque Judaeus qui advenerat hoc vigilans cerneret, et magnae formidinis anxietate palpitaret, ab eodem spiritu qui cunctis illic obsequentibus praeerat jussum est ut requirerent quisnam esset ille qui jacere in templo eodem praesumpsisset. Quem maligni spiritus pergentes, et subtilius intuentes, crucis mysterio signatum viderunt, mirantesque dixerunt: Vae, vae, vas vacuum et signatum. Quibus hoc renuntiantidisparuit. Judaeus vero qui haec viderat, ill co surrexit, atque ad episcopum sub festinatione pervenit. Quem in Ecclesia sua reperiens, seorsum tulit, qua tentatione urgeretur inquisivit. Cui confiteri episcopus tentationem suam verecundatus noluit. Cum vero ille diceret quod in illa tali Dei famula pravi amoris oculos injecisset, atque adhuc episcopus negaret, adjunxit, dicens: Quare negas quod inquireris, qui ad hoc usque vespere hesterno perductus es, ut poste
Abbreviated transcription (Latin):
in hiant̃ audiret: et tantũ sibi fac¬
tũ lucrũ grande cred̾et. qͣntũ san¬
ctioris uiri animũ ad lapsum ꝑdi¬
dem fatebatur adiiuix̃: quia usq
ad hoc quoq die p̾tito uesꝑtina ho¬
ra eius mentẽ traxerit. ut int̾ga
eiꝰdem sc̃imoniał femitus blandiẽs
alapã daret. ẽunc maliguꝰ sp̃c acꝙ
humani generts antiqꝰ inimicꝰ ex

Expanded text:
inhianter audiret, et tanto sibi factum lucrum grande crederet, quanto sanctioris viri animum ad lapsum perdii haec eadem fatebatur, adjunxit quia usque ad hoc quoque, die praeterito, vespertina hora, ejus mentem traxerit, ut in terga ejusdem sanctimonialis feminae blandiens alapam daret. Tunc malignus spiritus atque humani generis antiq
Abbreviated transcription (Latin):
feci hĩtare. Qui multas quidẽ
pecunias in hoc mũdo possede¬
rant. s cuncta pauꝑibus pro aĩa¬
rum suarũ redemptione largi¬
ti sũt: et in eodẽ monastĩo per
dum proutilitate monasteriispe¬
bem missus fuisset: die quadam
fr eus gregorius cũ fr̃ib admen¬
sain sedens atq conuescens ꝑ sp̃m
subleuatꝰ aspexit: et uidit speciosi
germani sui animã tam longea
se positi de corꝑe exire. Q uod mox
frĩb indicauit et cucurrit. iãꝙ
eundẽ frem̃ suũ sepultũ repperit.
quẽ tam̃ ea hora qua uiderat exisse
decorpore inuenit.
uidani aũt religiosus atq fide¬
lissimus iuir ad huc mͥ inmouastĩo
posito narrauit. quod aliqͥ ex sici¬
lie partib uauigio romã peten¬
tes in mari medio positi. cuiꝰdam
serui d̃i qui in samnia fuerat inclu¬
sus. ad celum ferri aĩam uiderũt.
el ui descendentes ad t̾ram causãq
an ita ẽẽt acta ꝓscrutantes. illo
die inuenerũt obisse di famulum:

Expanded text:
fecit habitare; qui multas quidem fecit habitare; qui multas quidem pecunias in hoc mundo possederunt, sed cuncta pauperibus pro animarum suarum redemptione largiti sunt, et in eodem monasterio permaSpeciosus, dum pro utilitate monasteribem missus fuisset, die quadam frater ejus Gregorius, cum fratribus ad mensam sedens atque convescens, per spiritum sublevatus aspexit et vidit Speciosi germani sui animam, tam longe a se positi, de corpore exire. Quod mox fratribus indicavit, et cucurrit. Jamque, eumdem fratrem suum sepultum reperit, quem tamen ea hora qua viderat exiisse de corpore invenuidam religiosus atque fidelissimus vir adhuc mihi in monasterio posito narravit quod aliqui de Siciliae partibus navigio Romam petentes, in mari medio positi, cujusdam servi Dei qui in Samnio fuerat inclusus, ad coelum ferri animam viderunt. Qui descendentes ad terram, causamque an ita esset acta perscrutantes, illo die invenerunt obiisse Dei famulum,
Abbreviated transcription (Latin):
dientẽ te aiãm nõ uidisse: sed hoc
ip̃m iã culpe fuit qͦd corꝑeis oculie
remuidere inuisibilẽ que sisti ilam
multinr̃oꝵ mentis oculum fide
pura et uberiori ratione mundan
rare: quatinꝰ fluctuanti aĩo quod
plene ratio nõ ualet exempla sira¬
libro iamprefactus sũ. qd̾ ueuera¬
bilis benedictꝰ sic̃ a fidelib eius dis¬
cipłis agnoui. longe a capuana ur¬
be positus germani euisdẽ urbis
ep̃i auimã nocte media inglobo ig¬
neo ab angelis ferri ad celum aspex̃:
qui eandem quoq ascendentẽ aiãm
intuens mentis laxato sinui quasi
subimo solis radio cunctũ insuis
su aĩe speciosi mouachi. Gregreiꝰ.¬
isdem quoq discipłis illꝰ nar¬
rantib didici: quia duo nobi¬
les uiri atq ext̾iorib studiis eru¬
diti germani frẽs quoꝵ unꝰ spe¬
ciosus alter uoͥ gregoriꝰ dicebat᷑
eius se regule inscã couu̾satione
tradie derunt. Q uos isdem ueue¬
rabilis pat̾ inmonastĩo qd̾ iuxta
t̾racuensẽ urbem construrerat

Expanded text:
 sed hoc ipsum jam culpae fuit, quod corporeis oculis rem videre invisibilem quaesisti. Nam multi nostrorum mentis oculum fide pura et ubere oratione mundantrare, quatenus fluctuanti animo, quod plene ratio non valet, exempla sualibro jam praefatus sum quod vir venerabilis Benedictus, sicut a fidelibus ejus discipulis agnovi, longe a Capuana urbe positus, Germani ejusdem urbis episcopi animam nocte media in globo igneo ad coelum ferri ab angelis aspexit. Qui eamdem quoque ascendentem animam intuens, mentis laxato sinu, quasi sub uno solis radio, cunctum in suis su animae Speciosi monachi. Eisdem quoque discipulis illius narrantibus didici, quia duo nobiles viri, atque exterioribus studiis eruditi germani fratres, quorum ciosus, alter vero Gregorius dicebatur, ejus se regulae in sancta conversatione tradiderunt. Quos isdem venerabilis Pater in monasterio quod juxta Terracinensem urbem construxerat
Abbreviated transcription (Latin):
ed int̾ hec
sciendũ ẽ quia aliquãdo aĩe meri¬
tum ñ imp̃osuo egressuostenditur:
martires ab infidelib crudelia multa
ꝑpessi sunt: qui tam̃ ut p̾diximꝰ ad os¬
sa sua mortua signis cotidie et miracu¬
ite namq uenerabilis ualentiꝰ qui all¬
post in hac romana ur be. mͥ sic̃
nosti meoꝙ uionasti̾o p̾fuit: prius inua¬
lerie ꝓuincie suñ monast̾um rexit.
Inquo duni langobardi seuientes ue¬
nissent: sieut eius narratione di di¬
ci duos eiꝰ monachos iuramis uniꝰ
arboris suspenderũt. Q ui suspẽsi:
eodem die defũcti sũt. facto añt ues
q uocib psallere ceꝑunt. ita ut ip̃i
quoq qui eos occid̾ant. cũ uoces psal¬
lentiũ audirent nimiũ inirati t̾re¬
rent᷑ Quas indeliez uoces captiuiqͦ¬
q om̃s qui illic ad erant andierũt᷑atꝙ¬

Expanded text:
ed inter haec sciendum est quia aliquando animae meritum non in ipso suo egressu ostenditur, martyres ab infidelibus crudelia multa perpessi sunt, qui tamen, ut praediximus , ad ossa sua mortua signis quotidie et miracuitae namque venerabilis Valentio, qui post in hac Romana urbe mihi, sicut nosti, meoque monasterio praefuit, prius in Valeriae provincia suum monasterium rexit. In quo dum Langobardi saevientes venissent, sicut ejus narratione didici, duos ejus monachos in ramis unius arboris suspenderunt, qui suspensi eodem die defuncti sunt. Facto autem vesque vocibus psallere coeperunt, ita ut ipsi quoque qui eos occiderant, cum voces psallentium audirent, nimium mirati terrerentur. Quas videlicet voces captivi quoque omnes qui illic aderant audierunt, atqu
Abbreviated transcription (Latin):
id circo ꝑting̾e uoluit ad aures corp¬
oꝵ ut niuentes quiq incarne dice¬
rent quia si d̾o seriure studeant. post

Expanded text:
idcirco pertingere voluit ad aures corporum, ut viventes quique in carne discerent, quia, si Deo servire studeant, post
Abbreviated transcription (Latin):
liberum exire. qua pꝰ uincula lib̾tatẽ
quer̾e. Debemꝰ itaq p̾sens sclm ł quia
iam conspiciꝰ defluxisse totam̃te
cõtempñe cotidiana d̃o lacrimarũ
sacrificia. cotidianas carnis eiꝰ t san¬
gninis hostiasĩmolare. Hec namq
uictima singularit̾ ab et̾no interi¬
tuanimã saluat: que illã nob̃ mor¬
tem unigeniti ꝑ mysteriũ reparat.
qui licet surgens exmortuis iam ñ
morit᷑. et mors ei ultra nõ dñabit᷑.
tam̃ inse ip̃o inmortalit̾ atq incor

Expanded text:
liberum exire, quam post vincula libertatem liberum exire, quam post vincula libertatem quaerere. Debemus itaque praesens saeculum, quia jam conspicimus defluxisse, tota mente contemnere, quotidiana Deo lacrymarum sacrificia, quotidianas carnis ejus et sanguinis hostias immolare. Haec namque victima singulariter ab aeterno interitu animam salvat quae nobis illam mortem Unigeniti per mysterium reparat. Qui licet surgens a mortuis, jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur, tamen in seipso immortaliter a
Abbreviated transcription (Latin):
ecce in eodem medio marime posito
quidã apparuit qui mͥ panẽ ad re¬
fectionẽ detulit. Que moxut come¬
di uires recept. Nec longe pꝰ nauis
transiens ad fuit: que me ab illo un¬
darũ ꝑiculo suscepit. sicq ad t̾ram
deduxit. Q uod scilicet ep̃s audiens
requisiuit diem atq illũ fuisserep¬
perit: quo pro es pb̃r inhosticainsu¬
la ommipotenti dño hostiam sacre
oblationis iumolauit. petrꝰ Et que
narras. ip̃e quoꝙ insicilia positus
agnoui. GͥG. Ed circo credo quia
hoc tam aꝑte cum uiuentib ac ues¬
cientib agit᷑ ut cunctis hec agentib
atꝙ uescientib ostendat᷑. quia si in¬
solubiles culpe ño fuerunit: ad abso¬
lucionẽ ꝑdesse etiam mortius uicti¬
ma sacre oblationis posset. s scien¬
dum ẽ. quia illis sacre uictimne mor¬
tuis prosunt qui hic uiuendo obti¬
nuerunt: ut eos etiam pꝰmortẽ bo
quod tutior uia sit. ut bonũ qd̃ qͥsꝙ¬
pꝰ mortem suã sꝑat agi ꝑalios. agat
dumnucuit ip̃e prose. Seatiꝰ quippeẽ.

Expanded text:
ecce in eodem medio mari me posito quidam apparuit qui mihi panem ad refectionem detulit. Quem mox ut comedi, vires recepi. Nec longe post navis transiens adfuit, quae me ab illo undarum periculo suscepit, atque ad terram deduxit. » Quod scilicet episcopus audiens, requisivit diem, atque illum diem fuisse reperit, quo pro eo presbyter in Ostica insula omnipotenti Domino hostiam sacrae oblationis immolavit. PETR. Ea quae narras, ipse quoque in Sicilia positus agnovi. GREGOR. Idcirco credo, quia hoc tam aperte cum viventibus ac nescientibus agitur, ut cunctis haec agentibus ac nescientibus ostendatur quia si insolubilos culpae non fuerint, ad absolutionem prodesse etiam mortuis victima sacrae oblationis possit. Sed sciendum est quia illis sacrae victimae mortuis prosint, qui hic vivendo obtinuequod tutior post mortem suam sperat agi per alios agat dum vivit ipse per se. Beatius quippe
Abbreviated transcription (Latin):
niens ⁊ gallinã abstulit. Ip̃e autẽ
c̃cius eccłiani intrauit: ⁊ se inorati¬
onẽ ꝓsternens aꝑtis uocib dixit.
placet tͥ dñe ut deuutͥmento ma-¬
tris mee manducare nõ possĩ: Ecce
eñ gallinas qͣs nutrit. uulpes cõ¬
medit. Qui aboratione surgens: eccł̃ia
egressus ẽ. Mox aũt nulpes rediit:
gallinã qͣm inore tenebat dimisit:
atq ip̃a moriens ante eiꝰ oculos in
t̾ram cecidit petr. U alde mirũ: quod
exaudire p̾ces ĩse sꝑantiũ. etiã ĩ reb
petre c̃ditoris ur̃i dispensatione agit᷑:
ut ꝑmiuĩa que ꝑcepimꝰ. sꝑare maio¬
ra debeamꝰ. Exanditꝰ namq ẽ. inreli
uilib puer sc̃s et simplex: ut in par¬
uis disceret quãtũ dedõ p̾sumere ĩ¬
magnis peticionib deberet. petrus¬

Expanded text:
nit, et gallinam abstulit. Ipse autem nit, et gallinam abstulit. Ipse autem concitus Ecclesiam intravit, et se in orationem prosternens, apertis vocibus dixit: Placet tibi, Domine, ut de nutrimentis matris meae manducare non possim? Ecce enim gallinas quas nutrit vulpes comedit. Qui ab oratione surgens, Ecclesiam est egressus. Mox autem vulpes rediit, gallinam quam ore tenebat dimisit, atque ipsa moriens ante ejus oculos in terram cecidit. PETR. Valde mirum quod exaudire preces in se sperantium etiam in rebus conditoris nostri dispositione agitur, ut per minima que percipimus, sperare maiora debeamus. Exauditus namque est in rebus vilibus pater sanctus et simplex ut in parvis disceret quantum de Deo presumere inmagnis petitionibus deberet. : Qu
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑib uestim̃ta largiret᷑. Qne die
quadã horreũ ingressa: pone omne
triticũ qͦd sibi ĩstipendia totiꝰ anni
parauerat. inuenit a filio suo pau¬
ꝑib expensũ. Cũq semet ip̃am ala¬
pis pugnis ꝙ tund̾e̾t. qͦd qͣsi annisb̾¬
sidia ꝑdioisset: suꝑuenit puer bo¬
pit consolari Quecũ nil c̃solatiõis
admitteret. hanc rogauit. ut ab hor¬
reo exire debuisset. in quo ex onmi
eꝵ tritico. parñ qͥd inuentũ ẽ remiã¬
sisse. Puer aũt di sese illic ꝓtuiꝰ inora¬
tionẽ dedit: qui pꝰ paululũ egressus.
tritico plenũ inuentũ ẽ: sicut ple¬
nũ ante nõ fuerat: cũ mat̾ illiꝰ tociꝰ
anui sũptułse cõgregasse gaudebat.
Q uo uiso miraculo. cõpuncta mat̾
ip̃a cepit iam agere ut daret: qͥ sic
celerit̾ posset que petisset accipere:
Hec itaꝙ in hospicii sui uestibulogal¬
linas nutrire cõsueuerat: s eas exui¬
cino rire uulpes ueniens aufere

Expanded text:
pauperibus vestimenta largiretur. Quae die pauperibus vestimenta largiretur. Quae die quadam horreum ingressa, pene omne triticum quod sibi in stipendio totius anni paraverat, invenit a filio suo pauperibus expensum. Cumque semetipsam alapis pugnisque tunderet, quod quasi anni subsidia perdidisset, supervenit Boi coepit. Quae cum nihil consolationis admitteret, hanc rogavit ut ab horreo exire debuisset, in quo ex omni eorum tritico parum quid inventum est remansisse. Puer autem Dei sese illic protinus in orationem dedit, qui post paululum egressus, tritico plenum inventum est, sicut plenum ante non fuerat, cum mater illius totius anni sumptus se congregasse gaudebat. Quo viso miraculo cumpuncta mater, ipsa jam coepit agere ut daret, qui sic celeriter posset quae petiisset accipere. Haec itaque in hospitii sui vestibulo gallinas nutrire consueverat: sed eas ex vicino rure vulpes veniens aufereb
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͦ de euisdẽ loci ꝑtilz senex quidaut
cli̾cus aduenit: qui ea que deillo nar
rat silentio nõ sũt p̾menda. Nam diẽ
qͦd quadã die ingressus hortũ mag¬
na hunc eriice multitudine uiuenit
ad eadẽ eriicas c̃uersus dix̃ sadiuro¬
atq hec holera comed̾e nolite. Que
statim ad uiri dĩ u̾bũ. ita om̃s egres¬
se sũt: ut ne una quidẽ intra spaci¬
um horti remaneret. S quid mirũ
qd̃ hec de episcopatꝰ eiꝰ tẽꝑe narramꝰ
quãdo iam apud om̃ipotẽtẽ dm̃ ordi¬
ne siniul et morib creuerat. dũ illa
magis muiranda sũt que eñ hic senex
clicus ad huc puerulũ fecisse testat᷑:
Nam ait. qd̃ eo tẽꝑe: quo cũ matre
sua puer hĩtabat. egressus hospici
ũ nũñꝙͣ sine linea. crebro etiã sine
expolians᷑ ut se ante d̃i oculos illiꝰ¬
obtentu mercedis uestiret. Q nẽ ma¬
t̾ sua frequent̾ in crepare c̃sueuerat
dicens. qd̾ iꝰtum nõ eẽt: ut ip̃e in ops

Expanded text:
quoque de ejusdem loci partibus senex quidam quoque de ejusdem loci partibus senex quidam clericus advenit, qui ea de illo narrat, quae silentio non sunt premenda. Nam dicit quod quadam die ingressus hortum, magna hunc erucae multitudine invenit ad easdem erucas conversusatque haec olera comedere nolite. Quae statim ad viri Dei verbum ita omnes egressae sunt, ut ne una quidem intra spatium horti remaneret. Sed quid mirum quod haec de episcopatus ejus tempore narramus, quando jam apud omnipotentem Deum ordine simul et moribus creverat, dum illa magis miranda sint quae eum hic senex clericus adhuc puerulum fecisse testatur? Nam ait quod eo tempore quo cum matre sua puer habitabat, egressus hospitium, nonnunquam sine linea, crebro etiam sine expolians, ut se ante Dei oculos illius mercede vestiret. Quem mater sua frequenter increpare consueverat, dicens quod justum non esset ut ipse inops
Abbreviated transcription (Latin):
fulgentes. tanquã si exigne ꝓ ducti ho-¬
ra eadẽ fuissent. Qui mox de eccłia e¬
gressus: eos insiũ furentis pb̾ri ꝑie¬
cit. diceus. Ecce habes solidos quos
cendo episcopatu parabat. S niridi
sermo p̾ualuit: amisdẽ constantius
inp̾sbiteratꝰ officio uitã finiuit. Alio
ꝙͦ tẽꝑe. duo ad eum gothi hospitalita¬
tis grã uenerũt: qͥ rauennã se festina¬
re ꝓfessi sũt. Quib ip̃e ꝑuũ uas lig¬
ueũ. uino plenũ. manu sua p̾buit:
quod fortasse ĩprandio itineris hẽre
potuissent: ex quo illi quo adusꝙ
gochi ¶ Aliqͥn tis autẽ dieb in eadẽ
ciuitate morati sunt: et uinũ qd̾ a
sc̃õ uiro acceꝑant. cotidie inusũ ha¬
buerũt: sic ꝙ usq ad eundẽ uenerabi¬
lẽ patrẽ defe̾ntes reu̾si sũt. ut nullo
die cessarent hẽre: et tam̃ eis uinũ
ex illo uasculo nũꝙͣ de eẽt: ac si in
illo uase ligneo qd ep̃s dederat. ui¬
nũ nõ auge̾tur s uasce̾tur. Nuper

Expanded text:
fulgentes, tanquam si ex igne producti eadfulgentes, tanquam si ex igne producti eadem hora fuissent. Qui mox de Ecclesia egressus, eos in sinum furentis presbyteri projecit, dicens: Ecce habes solidos quos cendo episcopatu parabat. Sed viri Dei sermo praevaluit, nam idem Constantius in presbyteratus officio vitam finivit. Alio quoque tempore duo ad eum Gothi hospitalitatis gratia venerunt, qui Ravennam se festinare professi sunt. Quibus ipse parvum vas ligneum vino plenum manu sua praebuit, quod fortasse in prandio itineris habere potuissent: ex quo illi quoadusque Gothi. Aliquantis autem diebus in eadem civitate morati sunt, et vinum quod a sancto viro acceperant, quotidie in usu habuerunt. Sicque usque ad eumdem venerabilem Patrem Ferentis reversi sunt, ut nullo die cessarent bibere, et tamen vinum eis ex illo vasculo nunquam deesset, ac si in illo vase ligneo quod Episcopus dederat, vinum non augeretur, sed nasceretur. Nuper
Abbreviated transcription (Latin):
c̃stantiꝰ p̾sbr. nepos eius. equũ suũ
duodecim aureis uendidit: qͦs inꝑ
priam archam ponens. ad aliqt opꝰ
pauꝑes uenerũt. qui in portune p̾¬
ad solationẽ sue ĩ opie. aliquid lar¬
giri debuisset. S uir dĩ qr qͦd tribu¬
eret nõ he̾bat. estuare cepit in cogi¬
tatione: ue hẽs ab eo pauꝑes uacui
exirent. Cui repente ad memoriã
beret. Absente gͥ eodem nepote su¬
o accessit adarcham: ⁊ pie uiolen¬
tus claustra arche cõminuit .xii.
clamare. Om̃s hic uinunt: solusego
in eodem episcopio aderant. Eñq eũ¬
d̾e dicens. Om̃s tecũ uiuunt: egoso
lus hic antete uiuere nõ possũ. Red
motꝰ ep̃c. bẽ marie semꝑ uirginis ec¬
cłiam ĩgressus et ẽ: et eleuatis ia¬
nib extenso uestim̃to. stando cepit
exorare: ut ei redd̾et. unde pͥsb̾ri fu¬
rentis in saniam mitigare potuisset:
Cũꝙ subito oculos. ad uestim̃tũ suĩ
int̾ extensa brachia reduxisset. rep̾e¬
te insinu suo .xii. aureos inuenit. ita

Expanded text:
Constantius presbyter nepos ejus, equum suum duodecim aureis vendidit, quos in propriam arcam ponens, ad exercendumpauperes venerunt, qui importune prad consolationem suae inopiae aliquid largiri debuisset. Sed vir Dei quia quid tribueret non habebat, aestuare coepit in cogitatione ne ab eo pauperes vacui exirent. Cui repente ad memoriam beret. Absente igitur eodem nepote suo accessit ad arcam, et pie violentus claustra arcae comminuit, duodecim clamare: Omnes hic vivunt, solus egoin eodem episcopio aderant. Cumqdere, dicens: Omnes tecum vivunt, solus ego hic ante te vivere non possum: 189 e Mariae semper virginis Ecclesiam ingressus est, et elevatis manibus extenso vestimento, stando coepit exorare, ut ei redderet unde presbyteri furentis insaniam mitigare potuisset. Cumque subito oculos ad vestimentum suum inter extensa brachia reduxisset, repente in sinu suo duodecim aureos invenit ita
Abbreviated transcription (Latin):
bus cecis lumen reddidit. iussit ut
nemini dic̾e̾nt: et illi ab euntes diffa¬
mauerũt eum in totã t̾ram illã. Nũqͥd¬
nan unigenitꝰ filius patris ⁊ scõspũi
coet̾nus. hac iure uelle habuit. qd̾ ñ
potuit implere: ut miraculũ qͦd
taceri uoluit. minime potuitab¬
scondi: Goͣ Nedẽptor nr̃. ꝑ morta¬
le corpus om̃e qd̃ egit. hoc nob̾ ĩex¬
emplo actionis p̾buit: ut ꝓ nr̃arũ
uiriũ modulo. euis uestigia seq̃ntes.
in offenso pede oꝑis p̾sentis uitecar¬
pamꝰ uiam. Miracula nãq faciens
et tacĩ iussit. et tam̃ taceri nõ po¬
tuit: ut uide licz electi eius exẽpla
doctrine illiꝰ seqñtes in magnis
q̃ facunt. latere quid̃e inuolunta¬
te hẽant. s ut ꝓsint aliis ꝓdant᷑
ĩuite: qͣtuiꝰ ⁊ magne humilitatis sit
qͦd sua oꝑa taceri ap̃petũt. ⁊ magne
utilitatis sit qd̾ eq oꝑa taceri non
menbra debeant. qͥdue de eis etiam
uolentib fiat. doctrine magisti̾o

Expanded text:
bus caecis lumen reddidit, jussit ut bus caecis lumen reddidit, jussit ut nemini dicerent, et illi abeuntes diffamaverunt eum in totam terram illam . Nunquidnam unigenitus Filius, Patri et sancto Spiritui coaeternus, hac in re velle habuit, quod non potuit implere, ut miraculum quod taceri voluit, minime potuisset abscondi? GREGOR. Redemptor noster per mortale corpus omne quod egit, hoc nobis in exemplum actionis praebuit, ut pro nostrarum virium modulo ejus vestigia sequentes, inoffenso pede operis praesentis vitae carpamus viam. Miraculum namque faciens, et taceri jussit, et tamen taceri non potuit; ut videlicet et electi ejus exempla doctrinae illius sequentes, in magnis quae faciunt, latere quidem in voluntate habeant, sed ut prosint aliis, prodantur inviti; quatenus et magnae humilitatis sit quod sua opera taceri appetunt, et magnae utilitatis sit quod eorum opera taceri non velle ejus membra debeant, quidve de eis etiam nolentibus fiat, doctrinae magisterio
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑes ad eẽ. Tunc cepit uiuũ in
calcatorio crescere: ita ut oĩa que
allata fuerant pauꝑum uascula
ĩpleret. Q uib cũ se idonee satis¬
fecisse cõspicẽt: ex calcatorio puerũ
iissit ascend̾e. Apothecam clausit.
reliquit: moxꝙ ad eccl̃iam rediit.
p̃sb̾rm uocauit: ⁊ oratione facta apo¬
thecam aꝑuit. ⁊ uasa in qͥb tenuissi¬
mũ liquorẽ fuderat. ub̾tĩ uina fun¬
dautia inuenit: ita ut pauimentũ
om̃e excrescentia uina iuuad̾ent. si
ad huc ep̃s tardius intrasset. Tũc
t̾ribilit̾ pb̃ro p̾cepit. ne quousq in
corꝑe uiueret. hoc miraculũ cuilib
satus. inde intꝰ inanescẽt. unde foris
hominib magnꝰ appar̾et: ex emplũ
magr̃i sequens. qui ut nos ad uiam
humilitatis instrueret. desemet ip̃o
discipłis p̾cepit dicens. ut ea que ui¬
dissent nemini dice̾nt: quo usq filiꝰ
hoĩs amortuis resurrexiss petrꝰ ea
occasio apte se p̾buit. libet inqͥrere
quid nã sit. quod redẽptor ur cũ duo¬

Expanded text:
pauperes adesse. Tunc coepit vinum in calcatorio crescere ita ut omnia quae allata fuerant pauperum vascula impleret. Quibus cum se idonee satisfecisse conspiceret, ex calcatorio jussit puerum descendere, apothecam clausit, reliquit, moxque ad Ecclesiam rediit. presbyterum vocavit, et oratione facta apothecam aperuit, et vasa in quibus tenuissimum liquorem infuderat, ubertim vinum fundentia invenit, ita ut pavimentum omne excrescentia vina invaderent, si adhuc episcopus tardius intrasset. Tunc terribiliter presbytero praecepit ne quousque ipse in corpore viveret, hoc miraculum cuiquam satus, inde intus inanesceret, unde foris hominibus magnus appareret: exemplum etiam Magistri sequens, qui ut nos ad viam humilitatis instrueret, de semetipso discipulis praecepit, dicens ut ea quae vidissent, nemini dicerent, quousque Filius hominis a mortuis resurgeret . PETR. Quia occasio apta se praebuit, libet inquirere quidnam sit quod Redemptor noster cum duo
Abbreviated transcription (Latin):
poposcit. ꝑactis gͥ missarũ sollẽpni¬
is: cũ ad p̾dicti fortimati mensã ueni¬
sset. pͥusquã dõ ymnũ dicet. sicut qͥ¬
dam ludendi arte solent uictũ q̃rẽ
repente ante iauuã uir cũ sinua
astitit: ⁊ cimbala ꝑcussit. Quẽ sc̃
uir sonitum audiens: dedignat᷑ di¬
Ego admensã refectionis ueni. os
caritate ei cybum potũꝙ tribuite:
scitote tam̃ quia mortinis ẽ. Qui
infelix uir dum panẽ ac uinũ ex
eadẽ domo ꝑcepisset. egredi ianuã
uoluit: s saxũ ingens subito de
tecto cecidit: eiq inu̾ticẽ uenit. Ex
qͣ ꝑ cussionẽ ꝓstratꝰ. in manib iam
uiri d̾ĩ sententiã. funditus finiuit
uitã. Q ua iure petre pensandũ ẽ
qͣnͣtꝰ sit scĩs uiris timor exhibendꝰ
ẽẽplũ enim dĩ sũt sẽt cũ ad iracũdi¬

Expanded text:
issarum solemniis, cum ad praedicti Fortunati venisset mensam, prius quam Deo hymnum diceret, sicut quidam ludendi arte victum solent quaerere, repente ante januam cum simia vir astitit, et cymbala percussit. Quem sanctus vir sonitum audiens dedignatus, diEgo ad mensam refectionis veni, os ro charitate ei cibum potumque tribuite; scitote tamen quia mortuus est. Qui infelix vir dum panem ac vinum ex eadem domo percepisset, egredi januam voluit, sed saxum ingens subito de tecto cecidit, eique in verticem venit. Ex qua percussione prostratus in manibus jam viri Dei sententiam funditus finivit vitam. Qua in re, Petre, pensandum est quantus sit viris sanctis timor exhibendus; templa enim Dei sunt. Et cum ad iracundi
Abbreviated transcription (Latin):
dolia. itaut ante c̾sueuerat suꝑfu¬
sa p̾pararet pice e uod cũ neposilliꝰ
quasi insana p̾ciꝑet: ut uiniuascłã
p̾parari facẽt. qui uinũ minime h̃e¬
ret. Nec tam̃ p̾sũpsit inquirere. cur
talia iuberet: s iussis obtemꝑans ob.¬
tẽꝑans. omĩa ex more p̾parauit.
T̃unc uir dei uineam in gressꝰ race¬
mos collegit ad calcatoriũ detulit
om̃sq ex inde egredi p̾cepit: solusq
ibi cũ uno ꝑuo puerulo remansit
Quẽineodẽ calcatorio deposuit: et
calcari ip̃os paucissimos racemos
fecit. Cumq ex eisdẽ racemis. parũ
aliquid uini deflueret cepit hoc
uir dĩ suis manib inꝑuulo uase
suscipere: et ꝑcuncta dolia oĩaq
uasa. que preꝑata fuerant ꝓbene¬
dictõne diuid̾e: ut ex eodẽ uino. oĩa
uascula uix infusa uid̾ent᷑. Cũ uͦ ex

Expanded text:
dolia, ita ut ante consueverat, pice superfudolia, ita ut ante consueverat, pice superfusa praepararet. Quod cum nepos illius quasi insana praeciperet, ut vini vascula praeparari faceret, qui vinum minime haberet; nec tamen praesumpsit inquirere cur talia juberet, sed jussis obtemperans, omnia ex more praeparavit. Tunc vir Dei vineam ingressus racemos collegit, ad calcatorium detulit, omnesque exinde egredi praecepit, solusque ibi cum uno parvulo puerulo remansit, quem in eodem calcatorio deposuit, et calcare ipsos paucissimos racemos fecit. Cumque ex iisdem racemis parum aliquid vini deflueret, coepit hoc vir Dei suis manibus in parvo vase suscipere, et per cuncta dolia omniaque vasa quae parata fuerant, pro benedictione dividere, ut ex eodem vino omnia 185 vascula vix infusa
Abbreviated transcription (Latin):
uit uir uirtute uenerabił ug.
Ibonefaciꝰ noĩe: qui in ea ciuitate
q̃ ferentis drͣ. ep̃atũ officio tenuit
morib impleuit huiꝰ multa mira¬
ciꝰ dicere: quanto eis hũc cõtigit in¬
ter eẽ Huiꝰ ecclie grauis ualde pau¬
ꝑtas ĩerat. que bomis mentib ẽẽ
solet cꝰtos humilitatis: nnchilq ali¬
ud ad om̃e stipendiũ. nͥ unã tantũmͦ
uineam hẽbat: que qͦdam die ita grã¬
dine irruente uastata ẽ. ut inea ĩ
paucis uitib uix ꝑui rariq racemi
remanerent: Quã cũ predictus uir
reuentissimꝰ bonefaciꝰ ep̃c fuisset
ingressus: magnas omĩpotenti dõ
grãs retulit: quia in ip̃a sua ad huc
in opia. sese angꝰtari cognouit. S c̃
iam tempꝰ exigẽt ut ip̃i quoꝙ race¬
mi qui remanserant. maturesc̾e po¬
tuissent. custodẽ uinee ex more
posuit: eamq solerti iugilantia
seruari p̾cepit. Q uadã uͭ die. iussit
constantio pb̃ro nepoti suõnt cunc¬
ta uini uascula inepiscopio oĩaq

Expanded text:
uit vir vitae venerabilis Bonifacius nomine, qui in ea civitate quae Ferentis dicitur episcopatum officio tenuit, et moribus implevit . Hujus multa miracius dicere, quanto eis hunc contigit interesse. Hujus Ecclesiae gravis valde paupertas inerat, quae bonis mentibus esse solet custos humilitatis, nihilque aliud ad omne stipendium, nisi unam tantummodo vineam habebat: quae quodam die ita grandine irruente vastata est, ut in ea paucis in vitibus vix parvi rarique racemi remanerent. Quam cum Dei praedictus vir reverentissimus Bonifacius episcopus fuisset ingressus, magnas omnipotenti Deo gratias retulit, quia in ipsa sua adhuc inopia sese angustiari cognovit. Sed cum jam tempus exigeret ut ipsi quoque racemi qui remanserant, maturescere potuissent custodem vineae ex more posuit, eamque solerti vigilantia servari praecepit. Quadam vero die mandavit Constantio presbytero nepoti suo, ut cuncta vini vascula in episcopio, omniaque
Abbreviated transcription (Latin):
sũt om̃s qui audierant: atꝙ ex dua¬
rum linguarũ exꝑimento qs eum
antea nescisse nouerant. atq credi¬
derunt de om̃ib quas ꝓbaremiui¬
me ualebant. Tunc ꝑbiduũ mors
eius dilata ẽ: s die t̾cio quo occulto¬
d̾i iudicio nescit᷑ inauꝰ ac bachia la¬
certos ꝙ suis dentib laniauit: ãtꝙ
ita ecorꝑe exiuit. Quo mortuo om̃s
illi quos p̾dixerat ex hac luce ꝑtinꝰ
subtracti sũt. nullus ꝙ inilla domo
eadem tẽpestate defunctꝰ ẽ: qui uoce
illsꝰ denũtiatꝰ ñ ẽ. petrꝰ. Walde t̾ribi¬
leẽ. ut qui taledonũ ꝑcip̾e meru¬
it : tali etiam pꝰ hoc pena plecteret᷑
Gregor Quis occulta d̾i iudicia sciat:¬
S ea que indiuino examiue cõp̾hen¬
dere ñ possumꝰ timere magis quã

Expanded text:
sunt omnes qui audiebant, atque ex duasunt omnes qui audiebant, atque ex duarum linguarum experimento quas eum antea nescisse noverant, crediderunt de omnibus quas probare minime valebant. Tunc per biduum mors ejus dilata est, sed die tertio, quo occulto judicio nescitur, manus ac brachia lacertosque suos dentibus labiavit, atque ita de corpore exivit. Quo mortuo, omnes illi quos praedixerat ex hac protinus luce subtracti sunt, nullusque in illa domo eadem tempestate defunctus est qui voce illius denuntiatus non est. PETR. Valde terribile est, ut qui tale donum percipere meruit, tali etiam post hoc poena plecteretur. GREGOR. Quis occulta Dei judicia sciat? Ea quae in divino examine comprehendere non possumus, timere magis qua
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicti ualeriani. puer armentariꝰ
fuit: precipue simplicitatis. ⁊ hu¬
militatis. Cum u̾o eiusdẽ aduoca¬
ti domꝰ eadem clade uastaret᷑ isdẽ
puer ꝑcussus ẽ: et usq adͤtͣremum
deductus. Q in subito sublatꝰ ap̾sen
ctͣ euiait. Ego in celo fui. et quide
hac donio morituri sint agnouiz
timneas: quia hoc temꝑe moriturus
non es. Ut uo̾ scias qͦd me in celo fuis¬
seuerũ fateor: ecce accepullic ut lin¬
guis om̃ib loquar. Nũquid tͥ cogni¬
no nescisse: ac tamẽ grece loquere.
ut cognoscas anuerũ sit quod me
om̃s linguas accepisse testificor. Cui
tunc grece dñs suus locutus ẽ: atq
ita ille ieadẽ lingna respondit. ut
cuncti qui aderant mirarent᷑. In ea
deui quoq domo predicti narsi. spa¬
tariꝰ uulgar manebat: qui festine
ad egrũ deductus. ei uulgarica lin¬
lia natꝰ et nutritus.in eadem barba¬
ra loquutione respondit: ac siexea¬
dem fuisset gente generatꝰ. Miratt

Expanded text:
praedicti Valeriani puer Armentarius praedicti Valeriani puer Armentarius fuit praecipuae simplicitatis et humilitatis. Cum vero ejusdem advocati domus eadem clade vastaretur, idem puer percussus est, et usque ad extremum deductus. Qui subito sublatus a praecit. Cui ait: Ego 413 in coelo fui, et qui de hac domo morituri sunt agnovi. timeas, quia in hoc tempore moriturus non es. Ut vero scias quod me in coelo fuisse verum fateor, ecce accepi illic ut linguis omnibus loquar. Nunquid tibi incognino non nosse? et tamen Graece loquere ut cognoscas an verum sit quod me omnes linguas accepisse testificor. Cui tunc Graece dominus suus locutus est, atque ita ille in eadem lingua respondit, ut cuncti qui aderant, mirarentur. In ea quoque domo praedicti Narsae spatharius Bulgar manebat: qui festine ad aegrum deductus, ei Bulgarica linlia natus et nutritus, in eadem barbara locutione respondit ac si ex eadem fuisset gente generatus. Mirati
Abbreviated transcription (Latin):
hac uita ẽẽ sub celeritate migratu¬
ros. factũꝙ ẽnt die eadem ip̃e more¬
retur atq pꝰeum cunctulli qui bap¬
tirati fuerant ita secuti sũt. intra
paucos dies eoꝵ nullus in hac uita
remaneret. Dequib nimicũ cõstat
quod eos p̾dictus dei famulio cir̃to
auro scriptos uiderat: quia eoꝵ noĩa
apud se fixa et̾na claritas habebat.
Sicut itaq hii reuelationib potue¬
runt uenturacognosc̾e̾ ita ñ nũꝙͣ
egressure aĩe possunt et iam myste¬
ria celestia ñ ꝑsomniũ s uigilando
p̾libare. Ammoniũ nãq monasteris
mei monachĩr bene nosti. Qui dũ
eẽt. insclari hĩtu cõstitutꝰ ualeria¬
ni huiꝰ urb̃ aduocatinaturalẽ fili¬
am in cõiugio sortitus. eius obseqͥ¬
is sedule atꝙ incessant̾ adherebat:
et queq in eius domo agebant᷑ no¬
uerat: quim iam inmonastio posi¬
tus narrauit. quodĩn ea mortali¬
tate q̃ patricii narsi temꝑib hãc
urbem uehement̾ afflixit. indomo

Expanded text:
hac vita esse sub celeritate migratuhac vita esse sub celeritate migraturos. Factumque est ut die eadem ipse moreretur, atque post eum cuncti illi qui baptizati fuerant ita secuti sunt, ut intra paucos dies nullus eorum in hac vita remaneret. De quibus nimirum constat quod eos praedictus Dei famulus idcirco auro scriptos viderat, quia eorum nomina apud se fixa aeterna claritas habebat. Sicut itaque hi revelationibus potuerunt ventura cognoscere, ita nonnunquam egressurae animae possunt etiam mysteria coelestia non per somnium, sed vigilando praelibare. Ammonium namque monasterii mei monachum bene nosti, qui dum esset in saeculari habitu constitutus, Valeriani hujus urbis advocati naturalem filiam in conjugio sortitus, ejus obsequiis sedule atque incessanter adhaerebat, et quaeque in ejusdem domo agebantur noverat. Qui mihi jam in monasterio positus narravit quod in ea mortalitate quae patricii Narsae temporibus hanc urbem vehementer afflixit, in domo
Abbreviated transcription (Latin):
cosdem fr̃s morituros p̾uidit ¶ñ
ea quoꝙ mortalitate que añ trien¬
niũ hanc urbem uehementissima
tatis monast̾i̾o mellitꝰ oictꝰ est
monachꝰ ad huc in annis iiueni¬
lib constitutꝰ᷑ s mire simplicitati
atq humilitatis uir. Q ini appropĩ¬
quante uocatõnis die/ eadẽclade ꝑ¬
cussus ad extreuia deductꝰ ẽ. Quod
uirtute uenerabilis felix eiusdem
ciuitatis ep̃s audiens cuiꝰ et hec re¬
latione coguoui. ad eum acced̾e stu¬
duit: et ne mortẽ timere debuisset.
uerbis hũc ꝑsuasoriis coufortare.
cui etiam adhuc dediuina muscõia.
longiora uite spacia polliceri cepit.
S ad hec ille respondit. cursus suitẽ¬
Aꝑi et lege. Quib aꝑtis. asseruit quia
ep̃o inpaschali festiuitate fuerant
baptirati. scriptos in eisdẽ epistolis.
litti̾s aureis inuenit. primũ quidẽ
ut dicebat suum nomen reꝑit ac de¬
inde om̃iũ illo tp̃re baptriatoꝵ. Q
de recertum tenuit: et se ⁊ illos de

Expanded text:
eosdem fratres morituros praevidit. In eosdem fratres morituros praevidit. In ea quoque mortalitate quae ante triennium hanc urbem vehementissima tatis monasterio, Mellitus dictus est monachus, adhuc in annis juvenilibus constitutus, sed mirae simplicitatis atque humilitatis vir: qui, appropinquante vocationis die, eadem clade percussus ad extrema deductus est. Quod vir vitae venerabilis Felix ejusdem civitatis episcopus audiens, cujus et haec relatione cognovi, ad eum accedere studuit, et ne mortem timere debuisset, verbis hunc persuasoriis confortare, cui etiam adhuc de divina misericordia longiora vitae spatia polliceri coepit. Sed ad haec ille respondit, cursus sui temAperi, et lege. Quibus apertis, asseruit quia icto episcopo in Paschali festivitate fuerant baptizati scriptos in eisdem epistolis litteris aureis invenisset. Primum quidem, ut dicebat, suum nomen reperit, ac inde omnium illo in tempore baptizatorum. Qua de re certum tenuit, et se et illos de
Abbreviated transcription (Latin):
seuisꝰ. In monastĩo et enĩ meo qͥdã
frat̾ añ decẽniũ gerontiꝰ dicebatur.
Quui cum grani molestia corpis fiuniss
depͥssus.: inuisione nocturna: albos
uiros et clari om̃imͦ hĩtus in hoc ip¬
sum monast̾iũ descend̾̃e. desuꝑiori¬
bus aspexit. Q ni dum coram lecto
lacentis assisterent: unꝰ eorũ dixit.
ad hoc uenimꝰ ut demonastĩo gre¬
gorii quosdã frẽs ĩ militiã mitta¬
mꝰ. atq alt̾i precipiens aiiuixit. Sc̃¬
be marcellũ. ualentinianũ. agnel¬
lũ: atq alios quoꝵ nũc minime re¬
cordor. Quib expletis: ad didit di¬
cens. Scribe et hunc ip̃m qui nos
aspicit. Ex qua uisione certus red¬
ditus p̾dictus frat̾: facto mane ĩ
cella morituri. Quos se etiam deñ¬
tiauit ẽẽ secuturũ. Tum die alio.
p̾dicti fr̃es mori ceperunt: atꝙ ĩ
eodẽ ordine se inmorte sequuti st̃.
quo fuerant in descriptione nor̃a¬
ti. Ad extremũ u̾o̾ et ip̃e obiit. qͥ

Expanded text:
scimus. In monasterio etenim meo quidam scimus. In monasterio etenim meo quidam frater ante decennium Gerontius dicebatur. Qui cum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros, et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens adjunxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, Agnellum, atque 412 alios quorum nunc minime recordor. Quibus expletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione certus redditus praedictus frater, facto mane innevi ex eadem cella morituri, quos se etiam denuntiavit esse secuturum, cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in morte secuti sunt quo fuerant in descriptione nominati. Ad extremum vero et ipse obiit, qui