comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uid gͦ oramus. ꝓ nolentib credere:
nisi ut d̾s in illis oꝑetur &e uelle:
fit: ꝓ illis insalutem. Orat ꝓ ñcredenti¬
b. Quid nͥ ut credant: Non enĩ aliter
consecuntur salutem. Si gͦ fides oran¬
tium di p̃uenit gr̃am. nũqͦd eoꝵ
sides ꝓquib oratur ũt credant dei
preuenit grãm: quandoqͥdem hoc ꝓ eis
orat᷑. ut ñ credentib idẽ fidẽ ñ habentib
fides ipsa donet᷑.

Expanded text:
uid ergo oramus pro nolentibus credere, nisi ut Deus in illis operetur et velle ? um pro illis fit in salutem . Orat pro non credentibus, quid, nisi ut credant? Non enim aliter consequuntur salutem. Si ergo fides orantium Dei praevenit gratiam; numquid eorum fides, pro quibus oratur ut credant, Dei praevenit gratiam? Quandoquidem hoc pro eis oratur, ut non credentibus, id est fidem non habentibus, fides ipsa don
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾. Beati enĩ mi scdes: qm̃ ipsoꝵ misere¬
bit᷑ ds. Et hoc utiq iustũ est. ut dimitta¬
tur eis qͥa dimisert̃: & detͣ eis qͥa dedert̃.
Inest quippe do & miscdia iudicanti: ce
nimiũ iustꝰ. iudiciũ sine miscdia qͦsi
securꝰ expectat: ir̃ã iustissimã ꝓuocat.
Quã timens ille dicit: ne intres in iudiciũ
cum seruo tuo. Unde dr ppło contumaci¬
Qͥd uultis mecũ iudicio contend̾e: Cum
enĩ rex iustus sederit in throno: qͥs głabit᷑
castum se habere cor. aut qͥs głabit᷑ mun¬
dum se eẽ apeccato: Quȩ gͥ spes ẽ. nͥ suꝑ¬

Expanded text:
unt. beati enim misericordes, quia ipsorum miserebitur deus. Et hoc utique iustum est, ut dimittatur eis, quia dimiserunt, et detur eis, quia dederunt. inest quippe deo et misericordia iudicanti et inimium iustus iudicium sine misericordia quasi securus expectat, iram iustissimam prouocat, quam timens ille dicit: ne intres in iudicium cum seruo tuo. unde dicitur populo contumaci:quid uultis mecum iudicio contendere? cum enim rex iustus sederit in throno, quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? quae
Abbreviated transcription (Latin):
corpore &e sp̃u. Uerũptam̃ qm̃ ip̃a ẽ pax¬
que precellit omnem intellectum: etiã
ipsam in oratione poscendo. qͥd oremꝰ
sicut oportet nescimus. Qd̃ enĩ sicuti
est cogitare non possumus: utiq nes¬
cumus. S quicqͥd cogitanti occurrit.
sabicimus. respuimus: improbamꝰ.
Non hoc ẽe quod querimus nouimꝰ:
quãus illud nondum quale sit nou¬
mus. Est g in nob̾ quedã ut ita dicã
docta ignorantia: s docta sp̃u dĩ qui
adiuuat infirmitatem nr̃am. Nͥam cũ

Expanded text:
corpore et spcorpore et spquae praecellit omnem intellectum, etiam ipsam in oratione poscendo, quid oremus, sicut oportet, nescimus. quod enim, sicuti est, cogitare non possumus, utique nescimus, sed, quicquid cogitanti occurrerit, abicimus, respuimus, inprobamus, non hoc esse, quod quaerimus. nouimus. quamuis illud nondum. quale sit. nouerimus. Est ergo in nobis quaedam, ut ita dicam, docta ignorantia sed docta spiritu dei, qui adiuuat infirmitatem nostram. nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
tur atrocius. uł ea ꝓspitate corruptus
penitus euertatur. Intalibus gͦ: quid
oremus sicut oportet nescimus. Unde
si aliquid contra quã oramꝰ acciderit.
patienter ferendo. & in omnib gr̃as
agendo. Thoc potius oportuisse qd
dei. non quod nr̃a uoluntas habuit
minime dubitare debemus. Nam et
huiusmodi exemplum prebuit nobis
ille mediator: qui dum dixisset. pat̃ si
fieri potest transeat a me calix iste::
humanam in se uoluntatẽ ex hominiᷤᷤ
susceptione transformans: continuo
subient. uerum non quod ego uolo:
s quod tu uis pater. Unde merito ꝑuniꝰ
obedientiam: iusti constituent᷑ multi.
Quisquis autem unam illam petit a
dño & hanc requirit. certus ac securꝰ
petit: nec timet ne forte obsit cum ac¬
ceꝑit: sine qua nicħ potest. quicquid
aliuid sicut oportet acceꝑit. Ipsa ẽ enĩ
una uera & sola beata uita: ut con¬
demplemur dm̃ delectationem. in ẽt¬
num immortales atq incorruptibileᷤ

Expanded text:
tur atrocius uel a prosperitate corruptus tur atrocius uel a prosperitate corruptus penitus euertatur. in talibus ergo quid oremus, sicut oportet, nescimus. unde si aliquid, contra quod oramus, acciderit, patienter ferendo et in omnibus gratias agendo hoc potius oportuisse, quod dei non quod nostra uoluntas habuit, minime dubitare debemus. nam et huius modi exemplum praebuit nobis ille mediator, qui cum dixisset: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste, humanam in se uoluntatem ex hominis susceptione transformans continuo subiecit: Verum non quod ego uolo, sed quod tu uis, pater. unde merito per unius oboedientiam iusti constituuntur multi. Quisquis autem unam illam petit a domino et hanc requirit, certus ac securus petit nec timet, ne forte obsit, cum acceperit, sine qua nihil prodest, quicquid aliud, sicut oportet, acceperit. ipsa est enim una uera et sola beata uita, ut contemplemur domini delectationem in aeternum inmortales atque incorruptibiles
Abbreviated transcription (Latin):
deo nr̃o. ut si ea non abstulerit. ñ ideo
nos ab eo negligi existimemꝰ: s potius
pia patientia malorũ bona sꝑemꝰ
ampliora. Sic enim uirtus in infir¬
mitate ꝑficitur. Non nullis quippe
impatientib dñis d̃s̃ quod petebant
concessit iratus: sicut contra apło ne¬
gauit ꝓpitiꝰ. Nam legimus isrłite qͥd
ce quom rogauerint &e acceꝑint: s
expleta concupiscentia impatientia
ẽ grauiter castigata. Dedit &e regem
petentib scdm cor eoꝵ sicut scͥptumẽ
non scđm cor suum. Dedit etiam qd
diabolus postulauit: ut ꝓbandus eiꝰ
famulus temptaretur. Exaudiuit
rogantes & immundos sꝑs: ut inmul¬
tos sues legio demonum mitteretur.
Hec scripta sunt ne forte sequisquã
magnipendat si fuerit exauditus
cum aliquid impatient̾ petit. qͦd ñ
impetrare plus ꝓsit: aut se abitiat.
ce de diuina erga se miseratione des¬
peret. si non exauditur. cum forte
aliquid petit quod accipiendo affliga¬

Expanded text:
deo nostro, ut, si ea non abstulerit, non ideo deo nostro, ut, si ea non abstulerit, non ideo nos ab eo neglegi existimemus, sed potius pia patientia malorum bona speremus ampliora. sic enim uirtus in infirmitate perficitur. nonnullis quippe inpatientibus dominus deus, quod petebant, concessit iratus, sicut contra apostolo negauit propitius. nam legimus, Israhelitae quid et quo modo rogauerint et acceperint, sed expleta concupiscentia inpatientia est grauiter castigata. dedit et regem petentibus secundum cor eorum, sicut scriptum est, non secundum cor suum. dedit etiam, quod diabolus postulauit, ut probandus eius famulus temptaretur. exaudiuit rogantes et inmundos spiritus, ut in multos sues legio daemonum mitteretur. haec scripta sunt, ne forte se quisquam magni pendat, si fuerit exauditus, cum aliquid inpatienter petit, quod non impetrare plus prosit, aut se abiciat et de diuina erga se miseratione desperet, si non exaudiatur, cum forte aliquid petit, quo accipiendo affliga
Abbreviated transcription (Latin):
rior merces suꝑiorq seruatur. uł ad
quecumq flagellanda &e abolenda
peccata: tamen nos nescientes quid
ista ꝓsint abonũ optamꝰ tribulatiõe
liberari. Ab hac ignorantia nec se ipsũ
apłs ostendit alienum: nisi forte quid
oraret sicut oportet sciebat. quando
magnitudine reuelationum ne ex¬
dolleretur datus ẽ illi stimulus carnis
angłs sathane qui eum colafizaret: ꝓp̃t
quod ter dñm pogauit. ut eũ auferret
ab eo. utiq sicut oportet nesciens quid
oraret. Deniq dei responsum cur non
fieret quod uir tantus orabat: & qͣre
fieri non expediret audiuit. Sufficit
tibi grã mea: nam uirtus in infirmita¬
de ꝑficitur. In his gͦ tribulationib quȩ
possunt ꝓdesse &e nocere: quid oremus
sicut oportet nescimus. Et tam̃ qͥa du
ra. molesta. quia contra sensum nr̃e in¬
firmitatis sunt: uniu̾sali humana uo¬
luntate ut a nob̃ hec auferant᷑ oramꝰ.
S hoc deuotionis debemus domino

Expanded text:
rior merces uberiorque seruatur, uel ad rior merces uberiorque seruatur, uel ad quaecumque flagellanda et abolenda peccata, tamen nos nescientes, quid ista prosint, ab omni optamus tribulatione liberari. ab hac ignorantia nec se ipsum apostolus ostendit alienum, nisi forte, quid oraret, sicut oporteret, sciebat, quando, magnitudine reuelationum ne extolleretur, datus est illi stimulus carnis, angelus satanae, qui eum colaphizaret. propter quod ter dominum rogauit, ut eum auferret ab eo, utique sicut oportet nesciens quid oraret. denique dei responsum, cur non fieret, quod uir tantus orabat, et quare fieri non expediret, audiuit: Sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur. In his ergo tribulationibus, quae possunt et prodesse et nocere, quid oremus, sicut oportet, nescimus et tamen, quia dura, quia molesta, quia contra sensum nostrae infirmitatis sunt, uniuersali humana uoluntate, ut a nobis haec auferantur, oramus. sed hoc deuotionis debemus domino
Abbreviated transcription (Latin):
eata uita querenda ẽ: hec a dño
deo petenda ẽ. Quid sit beatũ
esse: a multis multa sunt disputata.
S nos ad multos &e ad multa ut qͥd¬
imus. Breuiter inscriptura dei ueraci¬
der dictum est. Beatus popłs: cuius ẽ
dñs ołs ipsius. In ipso populo ut simus
atq ad eum contemplandum. ce cum
eo sine fine uuendum ꝑuenire possi¬
mus. finis precepti ẽ caritas: de corde
puro & conscientia bona. ce fide non
ficta. In eisdem tribus. ꝓconscientia bo¬
na. spes posita ẽ. fides gͦ &e spes &e cari¬
tas ad deum ꝑducunt orantem. hoc
est credentem. sꝑantem. desiderantẽ.
considerantem. Ad huc ẽ fortasse quod
queras: cur apłs dixerit. quid enim
oremus sicut oportet nescimus. Neq
orationẽ. Cur gͦ putamꝰ eum hoc
dixisse: quod nec demere potuit nec
mendaciter dicere: Nisi quia mole¬
stie tribulationesq temporales ple¬
rumq ꝓsunt. uł ad sanandũ tumorẽ
suꝑbiȩ. uł ad ꝓbandam exercendamq
patientiam: eui ꝓbate exercitateq cla¬

Expanded text:
eata vita quaerenda est, haec a Domino Deo petenda est. Quid sit beatum esse, a multis multa sunt disputata; sed nos ad multos et ad multa utqimus? Breviter in Scriptura Dei veraciterque dictum est: Beatus populus cujus est Dominus Deus ipsius . In ipso populo ut simus, atque ad eum contemplandum et cum eo sine fine vivendum pervenire possimus, finis praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . In eisdem tribus, pro conscientia bona spes posita est. Fides ergo et spes et charitas ad Deum perducunt orantem, hoc est credentem, sperantem, desiderantem, exquiratur? Adhuc est fortasse, quod quaeras, cur apostolus dixerit: Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus. nequeorationem. cur ergo putamus hoc eum dixisse, quod nec temere potuit nec mendaciter dicere, nisi quia molestiae tribulationesque temporales plerumque prosunt uel ad sanandum tumorem superbiae uel ad probandam exercendamue patientiam, cui probatae et exercitatae cla
Abbreviated transcription (Latin):
dos. quando ꝑ efficientem significat᷑
id quod efficitur. sicut frigus pigrũ
dicimus. quia pigros facit. ce diem
tristem. uel letum. quia tristes uł letos
facit. etiam de scripturis scĩs cõmemo¬
rauerim. ubi ds̃ dicit ad abraham
nunc cognoui: quod nicħ ẽ aliud qͣm
nunc ut cognosceres feci. Non enim tẽ
d̃s̃ dicendus est cognouisse: quod ante¬
quam fieret numquã potuit ignora

Expanded text:
dos, quando per efficientem significatur dos, quando per efficientem significatur id quod efficitur; sicut frigus pigrum dicimus, quia pigros facit; et diem tristem vel laetum, quia tristes vel laetos facit; etiam de Scripturis sanctis commemoraverim, ubi Deus dicit ad Abraham, Nunc cognovi ; quod nihil est aliud quam, Nunc ut cognosceres feci: non enim tunc Deus dicendus est cognovisse, quod antequam fieret nunquam potuit ignora
Abbreviated transcription (Latin):
am ante responderam scđm morẽ
dictum. &e ipse sꝑs interpellat gemitib
menarrabilib: ne credamus sꝑm scm̃¬
numquam ec̃ sine gemitib posse: qm̃
nullus dies. nulla hora. nullũ momen¬
tum temporis inuenitur. quo non ascĩs
orationes deo ubicumq fundantur.
ab aliis hic. ab aliis alibi: cum tam̃ ab
orationib scõꝵ nullum sit tempus
immune: quandoquidem dieb ac
noctib cum alii cibo accepto reficiunt᷑.
alii quodlibet aliud agunt. alii dormi¬
unt: non utiq desunt quos desideri¬
um scm̃ orare compellat. Ita fit. ut
sp̃s sc̃s qui ubiq omnib ad est. aliqͣn¬
tulum cessare a gemitib non sinatur.
qd̃ est extreme miserie. cũ ꝓquibꝰcũq
orationib cogitur gemere: nisigemitib
in enarrabilib interpellare sie intelli¬
gatur ut dixi. id est quia gemitib scõꝵ
desiderioꝵ interpellare scõs facit. quibꝰ
affectum pium gr̃e spiritalis infun¬
dit. S cum similes locutionum mo¬

Expanded text:
am ante responderam, secundum mdictum, Et ipse Spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus : ne credamus Spiritum sanctununquam esse sine gemitibus posse, quoniam nullus dies, nulla hora, nullum momentum temporis invenitur, quo non a sanctis orationes Deo ubicumque fundantur, ab aliis hic, ab aliis alibi. Cum tamen ab orationibus sanctorum nullum sit tempus immune, quandoquidem diebus et noctibus, cum alii cibo ac potu reficiuntur, alii quodlibet aliud agunt, alii dormiunt, non utique desunt quos desiderium sanctum orare compellat; ita fit ut Spiritus sanctus, qui ubique omnibus adest, aliquantulum cessare a gemitibus non sinatur, quod est extremae miseriae, cum pro quibuscumque orantibus cogitur gemere: nisi gemitibus inenarrabilibus interpellare sic intelligatur, ut dixi, id est, quia gemitibus sanctorum desideriorum interpellare sanctos facit, quibus affectum pium gratiae spiritualis infundit. Sed cum similes locutionum mo
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am. Quid enim oremus sicut oportet
nescimus: s ipse sp̃c interpellat gemi¬
tib ineriarrabilib. Qui autẽ scrutat᷑
dum: ut existimemus scm̃ sp̃m dei qui
intrinitate in cominutabili d̃s ẽ. &
cum patre & filio unus ds. tamqͣm
aliquem qui non sit quod ds ẽ. dm̃
interpellare ꝓscĩs. Dictum ẽ quippe
interpellat ꝓ scĩs. quia interpellare
est ut scire faciat uos. Int̃pellare utiq
scõs facit gemitib in enarrabilib: in¬
spirans eis desiderium etiam adhuc
in cognite tante rei. quam ꝑ patientiã
expectamus. Quomͦ enim narretui:
quando desideratur quod ignoratur:
Nam utiq si omĩm ignoraretur. non
desideratur: & rutsꝰ si uideret᷑ non
desid̾aret᷑: nec gemitib queret᷑.¬

Expanded text:
sicut oportet, nescimus; sed ipse spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus; qui autem scrutatur dum, ut existimemus sanctum spiritum dei, qui in trinitate incommutabilis deus est et cum patre et filio unus deus, tamquam aliquem, qui non sit, quod deus est, interpellare pro sanctis; dictum est quippe: Inter pellat pro sanctis, quia interpellare est ut scire uos faciat. interpellare itaque sanctos facit gemitibus inenarrabilibus inspirans eis desiderium etiam adhuc incognitae tantae rei, quam per patientiam expectamus. quo modo enim narretur, quando desideratur, quod ignoratur? nam utique, si omni modo ignoraretur, non desideraretur et rursus, si uideretur, non desideraretur nec gemitibus quaereret
Abbreviated transcription (Latin):
exposui. non in hoc scło uiuendo. s car¬
nis concupiscentiis consentiendo: deo
sum: questionem sine ulla dubitatioẽ
soluentem. Uiuis utiq in hoc corpore
loquebatur: & tam̃ adiunxit. uos aũ
dixit. Romanis quidem scribebat:
palee. Masse dixit latenti: nonstipulȩ
apparenti. Unusquisq incorde suo cog
Non estis incarne. quia ñ facitis oꝑacar¬
nis consentiendo concupiscentie car¬
nis: s estis in sp̃u. quia scđm interio¬
rem hominẽ condelectamini legi d̃r
huc in carne estis. Sic gͦ non estis in
carne: ut in sp̃u dei sitis. Tunc enim in
carne non estis. Nam si recẽdit sp̃c dei:
pondere suo sp̃c hominis reuoluitur
incarnem. Redit ad facta carnalia:. re¬
dit ad concupiscentias seculares: ce er̃t
illius hominis peiora nouissima. qͣm
fuerunt prima. Sic gͦ habete liberũ
arbitrium: ut imploretis auxilium.
Non enim estis in carne. Et hoc ex uiri

Expanded text:
exposui, non in hoc saeculo vivendo, sed carexposui, non in hoc saeculo vivendo, sed carnis concupiscentiis consentiendo, Deo sum, quaestionem sine ulla dubitatione solventem. Vivens utique in hoc corpore loquebatur: et tamen adjunxit, Vos autem dixit: Romanis quidem scribebat; paleae; massae dixit latenti, non stipulae apparenti. Unusquisque in corNon estis in carne quia non facitis opera carnis, consentiendo concupiscentiae carnis. Sed estis in spiritu, quia secundum interiorem hominem condelectamini legi Dei.huc in carne estis. Si ergo non estis in carne, ut in Spiritu Dei sitis; tunc enim in carne non estis. Nam si recedat Spiritus Dei, pondere suo spiritus hominis revolvitur in carnem, redit ad facta carnalia, redit ad concupiscentias saeculares: et erunt illius hominis pejora novissima quam erant prima . Sic ergo habete liberum arbitrium, ut imploretis auxilium. Non estis in carne, et hoc ex viribus
Abbreviated transcription (Latin):
bat scdm carnem: hodie sapit scd̃m
sꝑm. Expulsum est uicium: sanata
est natura. Nam quãdiu eẽt pruden¬
tia illa carnis: omnino legi dei sub¬
iecta eẽ non posset. Sanato aũ uicio
gͦ quod sequitur. Qui aũ in carne
sunt. id ẽ qui in carne confidunt:
qui concupiscentias suas secuntur.
delectationib beatam felicemq
uitam constituunt. Ipsi enim in
carne sunt: complacere non possunt.
Non enim sic dictum est qui in carne st̃
deo placere non possunt: quasi dictũ ẽẽt.
in hac uita cum sint homines. deo placẽ
non possunt. Ergo ñ placuert̃ sci patri¬
arche : Ergo non placuerunt scĩ ꝓpħȩ :
Ergo non placuerunt scĩ apłi: Non pla¬
non solum uoluptatẽ contempnebant:
s dolores quoq patientissime ꝑferebans.
Piacuerunt: s incarne ñ fuert̃. Porta¬
bant carnem: ñ portabantur a carne.
Iam enim paralitico dictum erat. Tolle
grabatum tuum. Qui gͦ in carne sunt
quẽadmodum dixi. quẽadmodum iam

Expanded text:
bat secundum carnem, hodie sapit secundum bat secundum carnem, hodie sapit secundum spiritum: expulsum est vitium, sanata est natura. Nam quamdiu esset prudentia illa carnis, omnino legi Dei subjecta esse non posset. Quamdiu enim ergo quid sequitur: Qui autem in carne sunt; id est, qui in carne confidunt, qui concupiscentias suas sequuntur, delectationibus beatam felicemque vitam constituunt, ipsi sunt in carne; Deo placere non possunt. Non enim sic dictum est, Qui autem in carne sunt, Deo placere non possunt; quasi dictum esset, In hac vita cum sunt homines, Deo placere non possunt. Ergo non placuerunt sancti Patriarchae? Ergo non placuerunt sancti Prophetae? Ergo non placuerunt sancti Apostoli? Non planon solum voluptatem contemnebant, sed dolores quoque patientissime perferebant? Placuerunt, sed in carne non fuerunt. Portabant carnem, non portabantur a carne. Jam enim paralytico dictum erat, Tolle grabatum tuum . Qui ergo in carne sunt, quemadmodum dixi, quemadmodum jam
Abbreviated transcription (Latin):
ce uidebis rectam ambulationẽ. sed¬
quãdiu claudicatio ẽ ñ potest. Sie qͣn¬
diu prudentia carnis ẽ ñ potest. Non
sit prudentia carnis: & homo potest.
Quod gͦ ait prudentia carnis inimica
indm̃: noli sic accipere. quia inimica
ista possit ledere dm. Resistendo inimica
ẽ: non nocendo. Illi aũ nocet. in quo est.¬
Prudentia carnis quia uiciũ ẽ naturȩ
nocet. in qua natura in est. Medicina
aũ ideo inuenta ẽ: ut pellatur uiciũ ce
natura sanetur. Uenit gͦ saluator ad ge¬
nus humanũ: nullum sanũ inuenit:
ideo magnus medicus uenit. Hoc ꝓpt̃ea
contra dm inducere naturam mali.
quasi de hoc apłi testimonio errorem
suum existimant adiuuari: &e putant
quasi naturalit̾ datum. quia dictũ ẽ
non potest. inimica ẽ indm̃. legi enĩ
dei non ẽ subiecta. neq enĩ potest.
test: s de prudentia carnis. Prudentia
unus homo eademq natura ad ño
deo uero & bono condita. heri sapie¬

Expanded text:
et videbis rectam ambulationem. et videbis rectam ambulationem. Quandiu claudicatio est, non potest, sic quandiu prudentia carnis est, non potest. Non sit prudentia carnis, et homo potest. Quod vero ait, « prudentia carnis inimica est Deo, non sic accipiendum, quasi inimica ista possit laedere Deum. Resistendo inimica est, non nocendo. Illi auprudentia carnis: quia vitium naturae nocet, in qua natura inest. Medicina autem ideo inventa est, ut pellatur vitium, et sanetur natura. Venit ergo Salvator ad genus humanum, nullum sanum invenit, ideo magnus medicus venit. 11. Manichacontra Deum inducere naturam mali, aliquantum de hoc Apostoli testimonio errorem suum existimant adjuvari, et putant quasi naturaliter dictum, quia dictum est, non potest, inimica est in Deum: Legi enim Dei non est subjecta, neque enim potest: test; sed de prudentia carnis. Prudentia unus homo, eademque natura a Domino Deo vero et bono condita, heri sapie
Abbreviated transcription (Latin):
Carnalib concupiscentiis consentire.
Quid est sed̾m sp̃m ambulare: Adiu¬
uari sꝑu inmente: & concupiscentus
carnis non obedire. Sic gͦ impletur
in nob̃ lex: impletur in nobis iusticia
dĩ. Alodo interim impletur: pꝰ concu¬
piscentias tuas non eas. Quicqͥd enim¬
illa concupiscentia carnis egit in nob̃
indictis. siue incogitationib: dotum
deletũ est sacro baptismate. Omĩa debi¬
ta deleta si una indulgentia. Restat
gͦ cum carne conflictus: quia deleta ẽ
iniquitas. s manet infirmitas. Qui
sunt sp̃s sentiunt. Prudentia enim
carnis. mors ẽ. Prudentia aũ sꝑs: uita
neq enim potest. Quid ẽ neq enim
potest: Non homo ñ potest. ñ anima
non potest. non deniq ipsa caro. qͥa
dei est creatura ñ potest: s prudentia
canis non potest. Uitium non potest.
non natura: quomͦ si diceres. Ciaudi¬
catio recte ambulationi ñ ẽ subiecta.
neq enim potest. Les potest: s claudi¬
catio non potest. Tolle claudicationẽ

Expanded text:
Carnalibus concupiscentiis consentire. Quid est, secundum spiritum ambulare? Adjuvari spiritu in mente, et concupiscentiis carnis non obedire. Sic ergo impletur in nobis lex, impletur in nobis justitia Dei. Modo interim impletur, Post concupiscentias tuas non eas . illa concupiscentia carnis egit in nobisin dictis, sive in cogitationibus; totum deletum est sacro Baptismate: omnia debita delevit una indulgentia. Restat ergo cum carne conflictus: quia deleta est iniquitas, sed manet infirmitas. Isunt spiritus sentiunt. Prudentia enim carnis mors est: prudentia autem spiritus vita neque enim potest. Quid est, neque enim potest? Non homo non potest, non anima non potest, non denique ipsa caro, quia Dei creatura, non potest: sed prudentia carnis non potest, vitium non potest, non natura. Quomodo si diceres, Claudicatio rectae ambulationi non est subjecta: neque enim potest. Pes potest, sed claudicatio non po
Abbreviated transcription (Latin):
inis enim legis xp̃e ad iusticiã
omni credenti: siẽt apłs dicit.
Illi credimus quando incipimꝰ uĩa
bonã ingredi: ipsũ uidebimꝰ cũ ꝑ¬
uenerimus: &e ideo ipse finis. Ex¬

Expanded text:
inis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti , sicut Apostolus dicit. Illi credimus, quando incipimus viam bonam ingredi; ipsum videbimus, cum pervenerimus: et ideo ipse finis.
Abbreviated transcription (Latin):
fallit redemptorem tuũ: nemo circũ¬
uenit. nemo premit. Egit hic cõmerci¬
um: iam pretium soluit sanguinem
fudit. Sanguinem inquam fudit unicꝰ¬
dĩ filius ꝓ nob̃. O anima erige te: tanti
uales. Redimet decorruptione uitam
tuam. Ostendit exemplo: qd̾ ꝓmisit
inpremio. Mlortiuis ẽ ꝓpter delicta nr̃a:
resurrexit ꝓpt̃ iustificationẽ nr̃a. Sꝑent.
menbra: quod in capite demonstratũ
est. Non curabit menbra sua: quor
caput leuauit incelum:

Expanded text:
fallit redemptorem tuum, nemo circumfallit redemptorem tuum, nemo circumvenit, nemo premit. Egit hic commercium, jam pretium solvit, sanguinem fudit. Sanguinem, inquam, fudit unicus Filius Dei pro nobis: o anima, erige te, tanti vales. «Redimit de corruptione vitam tuam.» Ostendit exemplo, quod promisit in praemio. Mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Sperent membra quod in capite demonstratum est. Non curabit membra sua, quorum caput levavit in coelum?
Abbreviated transcription (Latin):
auendum est ne homo se extollat
aduersus deum: cum se dicit face quod
ꝓmisit ds̃. Nonne fides gentiũ ꝓmissa
est abrahe. &e ille dans głam deo. ꝑle¬
nissime credidit. qm̃ quȩ ꝓmisit poteis
est ce facere: Ipse igitur fidem gentiũ
facit: qui potens ẽ facere qͦd ꝓmisit.
Porro si ds̃ oꝑatur fidem nrãm. miro
modo agens in nrĩs cordib ut credamꝰ:
numqͥd metuendum ẽ ne totũ facere
non possit. & ideo homo sibi pͥmas eiꝰ
uendicet partes. ut nouissimas ab il¬
ipse facit. Non enim ipse ꝓmittit &e aliꝰ
facit: qd̾ iam non ẽ ꝓmittere. s p̾dicere.
Ideonon ex oꝑib s ex uocante. ne ipsoꝵ
sit ce non dĩ: ce merces non imputetur
est propter delicta nr̃a: ce resurrexit
ui sauat omnes languores tuos:¬
qui redimet de interitu uitã tuã.
Ibi sanabitur omnis languor tuus:
cum corruꝑ tibile hoc induet in¬
corruptionem. Redempta ẽ enim uita
tua de corruptione. Iam securus esto:
initus ẽ bone fidei contractus. Nemo

Expanded text:
a Deo, ne homo se extollat adversus Deum, cum se dicit facere quod promisit Deus. Nonne fides gentium promissa est Abrahae, et ille dans gloriam Deo, plenissime credidit quoniam quod promisit, potens est et facere ? Ipse igitur fidem gentium facit, qui potens est facere quod promisit. Porro, si operatur Deus fidem nostram, miro modo agens in cordibus nostris ut credamus; numquid metuendum est ne totum facere non possit, et ideo homo sibi primas ejus vindicat partes, ut novissimas ab ilipse facit; non enim ipse promittit et alius facit, quod iam non est promittere, sed praedicere, ideo: non ex operibus, sed ex uocante, nc ipsorum sit, non dei, ne merces non inputetur est propter delicta nostra et resurrexit ui sanat omnes languores tuosqui redimit de corruptione vitam tuam.» Ibi sanabitur omnis languor tuus, cum corruptibile hoc induet incorruptionem. Redempta est enim vita tua de corruptione; jam securus esto: initus est bonae fidei contractus; nemo
Abbreviated transcription (Latin):
inppło iudeoꝵ. o ẽ usq ad huc. Si aũ
obseruentur illa ce intelligant᷑. ñ mͦ
nicħ obsunt. s etiã ꝓsunt aliqͥd si tẽpo¬
ri congruant. sicut ab ipso moyse pro¬
ph̃isq obseruata st̃ congruentib illi
ppło cui adhuc talis seruitus utiliᷤ erat.
ut sub timore custodiretur. Nicħ enĩ
tam impie t̾ret animam. quã sacra¬
mentum non intellectum: intellectũ
aũ gaudiũ parit pium: ce celebratur
libere si opus ẽ tempori. Si aũ ñ est
opus: cum suauitate spiritali tantũ¬
mn legitur & tractat᷑. Omẽ aũ sacram̃tũ
cum intelligitur: aut ad contẽplatio¬
nem ueritatis refertur. aut ad bonos
mores. Contemplatio ueritatis. insoliꝰ
dei dilectione fundata ẽ. Boni mores
in dilectione dĩ & ꝓximi: inqͥbꝰ duobꝰ
preceptis. tota lex pendet &e ꝓpħe. Non¬

Expanded text:
adhuc: si autem et observentur illa, et intelligantur, non modo nihil obsunt, sed etiam prosunt aliquid, si tempori congruant; sicut ab ipso Moyse Prophetisque observata sunt, congruentibus illi populo, cui adhuc talis servitus utilis erat, ut sub timore custodiretur. Nihil enim tam pie terret animam, quam sacramentum non intellectum: intellectum autem, gaudium pium parit, et celebratur libere, si opus est tempori; si autem non est opus, cum suavitate spirituali tantummodo legitur, et tractatur. Omne autem sacramentum cum intelligitur, aut ad contemplationem veritatis refertur, aut ad bonos mores. Contemplatio veritatis in solius Dei dilectione fundata est: boni mores in dilectione Dei et proximi, in quibus duobus praeceptis tota Lex pendet et Pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa legis biꝑtita sunt: nam partĩ
in sacramentis. partim uͦ in morib acci¬
piuntur. Ad sacramenta ꝑtinet circũ¬
cisio carnis. sabbatum temporale. neo¬
menie. sacrificium: atq omĩs huius¬
modi innumerabiles obseruationeᷤ.
Ad mores aũ. non occides. ñ mecbaberi ᷤᷤ.
non falsum testimoniũ dices: &e cet̾a

Expanded text:
a Legis bipartita esse. Nam partim in sacramentis, partim vero in moribus accipiuntur. Ad sacramenta pertinent, circumcisio carnis, sabbatum temporale, neomeniae, sacrificia, atque omnes hujusmodi innumerae observationes. Ad mores autem, Non occides, Non moechaberis, Non falsum testimonium dices
Abbreviated transcription (Latin):
quippe omnis homo nascitur.: quẽad¬
modum cum originali peccato. Et octa¬
sabbati octauus ẽ. Et̃ circumcisus pre¬
putiatum gignit. tͣiciens in illũ quo
ipse iam caruit: sicut baptiratus in fi¬
lium quẽ generat carne. reatum tam̃
traicit originis. quo ipse iam liber est.¬

Expanded text:
quippe omnis homo nascitur, quemadmodum cum originali peccato. Et octasabbati octavus est. Et circumcisus praeputiatum gignit, trajiciens in illum, quo ipse jam caruit: sicut baptizatus in filium quem generat carne, reatum tamen trajicit originis, a quo ipse jam liber est
Abbreviated transcription (Latin):
onenĩ duos aut tres deos fides catho¬
lica p̾dicat: s ipsam trinitatẽ unũ
dm̃: ñ ut eadem tͥnitas simul possit ali¬
quando pat̾. aliqñ filiꝰ. aliqͣndo sp̃s sc̃s
dici. sicut sabelliꝰ credit: s ut pat̾ ñ nisi
tam̃ subiecit ipsis gła. s ipsi gła. Ex

Expanded text:
on enim duos aut tres deos fides catholica praedicat, sed ipsam Trinitatem unum Deum: non ut eadem Trinitas simul possit aliquando Pater, aliquando Filius, aliquando Spiritus sanctus dici, sicut Sabellius credidit; sed ut Pater nonnisi tamen subjecit, ipsis gloria, sed ipsi gloria.
Abbreviated transcription (Latin):
quando ita spiritui caro consenserit.
ut aduersus eum etiam ipsa ñ con¬
cupiscat. Hoc enim uolumus eum
ꝑfectionem iusticie concupiscimus
hoc intentione ñ int̾missa uelle. de¬
bemus. S quid id ꝑficere in ista cor¬
ruptibili carne non possumus: id̾o
bent codices greci. Uelle adiacet m.
bonum. quia facere bonum est post
concupiscentias non ireꝰ ꝑficere aũ
bonum est non concupiscere. Non¬

Expanded text:
quando ita spiritui caro consenserit, ut aduersus eum etiam ipsa non concupiscat. hoc enim uolumus, cum perfectionem iustitiae concupiscimus; hoc intentione non intermissa uelle debemus. sed quia id perficere in ista corruptibili carne non possumus, ideo bent codices graeci: uelle adiacet mihi, bonum. Quia facere bonum, est post concupiscentias non ire. Perficere autem bonum, est non concupiscere.
Abbreviated transcription (Latin):
inpace illa ȩterna. &e ex omĩ hominis
parte ꝑfecta: iam tamen desinamꝰ ẽẽ
onem peccati captiuam ducit. Si mus
aũ sub gr̃ã ubi nulla ẽ condempnatio
his qui sunt inxꝑo iħu: quia ñ certan¬
dem. sed uictum pena consequitur.

Expanded text:
in pace illa aeterna ex omni hominis in pace illa aeterna ex omni hominis parte perfecta, jam tamen desinamus esse onem peccati captivam ducit; simus autem sub gratia, ubi nulla est condemnatio iis qui sunt in Christo Jesu ; quia non certantem, sed victum poen
Abbreviated transcription (Latin):
spiritali quam dñs exemplo suo docuit.
& grã donauit. fieri ñ potest. In hac ui¬
ta enim etiam si existant desideria car¬
nis de mortalitate corporis: mentem¬
tamen ad consensionem peccati non
subiugant. Ita iam non regnat pecca¬
tum in nr̃o mortali corpore: quãuis
non possit non inhabitare in eo. qͣn¬
diu mortale corpus est. Primo enim
non regnat. cum mente seruimꝰ legi
dei. quãuis carne legi peccati. id est
penali consuetudim cũ ex illa existunt
desideria quib tam̃ non obedimus:
postea uͦ ex omi parte extinguitur.:
quia si sꝑs iħu xꝑi habitat in nobis.
qui suscitauit xp̃m amortius. uiuifi
sp̃m qui babitat in nobis. Nunc gͦ
implendus ẽ gradus sub gr̃ã. ut faci¬
amus qd̾ uolumus spĩr: etiam si carne
non possumus: id est non obediamꝰ
desideriis peccati. ad prebenda illi
menbra nr̃a arma iniquitatis. etiam si
non ualemus efficere. ut eadem desid̾ia
non existant: ut quamuis ñdũ simus

Expanded text:
spirituali, quam Dominus exemplo suo docuit, spirituali, quam Dominus exemplo suo docuit, et gratia donavit, fieri non potest. In hac enim vita etiamsi existant desideria carnis de mortalitate corporis, tamen mentem ad consensionem peccati non subjugant. Ita jam non regnat peccatum in nostro mortali corpore ; quamvis non possit nisi inhabitare in eo, quamdiu mortale corpus est. Primo enim non regnat, cum mente servimus Legi Dei, quamvis carne legi peccati , id est, poenali consuetudini, cum ex illa existunt desideria, quibus tamen non obedimus. Postea vero ex omni parte exstinguitur. Quoniam si Spiritus Jesu habitat in nobis, qui suscitavit Jesumitum qui habitat in nobis . Nunc ergo implendus est gradus sub gratia, ut faciamus quod volumus spiritu, etiamsi carne non possumus; id est, non obediamus desideriis peccati ad praebenda illi membra nostra arma iniquitatis , etiamsi non valemus efficere ut eadem desideria non existant: ut quamvis nondum simus
Abbreviated transcription (Latin):
potest. Ir¬
um enim karitas legẽ impleat.
prudentia uͦ carnis commoda tẽ¬
poralia sectando. spiritali karitati
adu̾satur: quomͦ potest legi dĩ ẽẽ subie¬
c̃ta. id est libenter atq obsequent̃ im¬
plere iusticiam. eiq ñ aduersari: Qͣn¬
do etiam dum conatur. uincat᷑ necẽe
est: ubi inuenerit maius commodũ
temporale de iniquitate se posse asse¬
qui. quam si custodiat equitatem.
Sicut enim pͥma hominis uita ẽ ante
legem. cum a nulla nequitia uł mali¬
cia ꝓbibetur. neq ulla ex parte pra¬
uis cupiditatib resistit. quia ñ ẽ qͥ
ꝓhibeat: sic sed̾ã ẽ sublege ante grãm.
quando ꝓhibetur quidẽ. & conatur
ad conquirenda terrena seruire. Itaq
ubi uiderit ex alia parte ipsam. ex alia
cõmodum temporale. trahit᷑ pondere
ꝓpterea tenere conabatur. ut haberet
illud quod seminc uidet amittere. si
illam tenuerit. Tercia ẽ uita sub gr̃a.
quando nichil temporalis commodi
iusticie preponitur: quod nͥ karitate

Expanded text:
potest . Cum enim charitas Legem impleat, prudentia vero carnis commoda temporalia consectando spirituali charitati adversetur; quomodo potest Legi Dei esse subjecta, id est, libenter atque obsequenter implere justitiam, eique non adversari; quando etiam dum conatur, vincatur necesse est, ubi invenerit majus commodum temporale de iniquitate se posse assequi, quam si custodiat aequitatem? Sicut enim prima hominis vita est ante Legem, cum nulla nequitia et malitia prohibetur, neque ulla ex parte pravis cupiditatibus resistit; quia non est qui prohibeat: sic secunda est sub Lege ante gratiam, quando prohibetur quidem et conatur ad conquirendum terrena servire. Itaque ubi viderit ex alia parte ipsam, ex alia commodum temporale, trahitur ponderestitiam: quam propterea tenere conabatur, ut haberet illud quod se nunc videt amittere, si illam tenuerit. Tertia est vita sub gratia, quando nihil temporalis commodi justitiae praeponitur: quod nisi charitate
Abbreviated transcription (Latin):
prudentia carnis inimica ẽ in deum.
Legienim dei non est subiecta. nec enĩ
potest: uelut si dicamus. in iusticia iu¬
sticia ẽẽ non potest. Alundum ait hoc
loco significans dilectores mundi:
que dilectio non est apatre. Pruden

Expanded text:
Prudentia carnis inimica est in Deum: legi enim Dei non est subjecta; nec enim potest ; velut si dicamus, Injustitia justa esse non potest. Mundum quippe ait hoc loco, mundi significans dilectores, quae dilectio non est a Patre . Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
estimonia quippe dei sunt: quib
quantũ nos diligat nob̃ ꝓbare
dignatur. Commendat aũ suam ca¬
ritatẽ ds̃ in nob̃: qm̃ cũ ad huc pecea
tes eẽmꝰ. xp̃c ꝓ nob̃ mortuus ẽ. Cum gͦ
ille dicat. ego sum uia. &e humilitas
eius carnalis natiuitatis atq passioĩs.
euidentia sint testimonia diuine
pleta: etiam futura erga nos que sẽpi-¬
t̾na ꝓmissa sunt expectamus. &e sꝑa-¬
mus implenda. Qui enĩ ꝓprio filio
ñ peꝑcit. s ꝓ nob̾ omĩb tradidit eũ.
qͦmͦ non ce cum ilo omĩa nob̃ dona

Expanded text:
estimonia quippe Dei sunt, quibus quantum nos diligat, nobis probare dignatur. Commendat autem suam charitatem Deus in nobis, quoniam cum adhuc peccatus pro nobis mortuus est . Cum ergo ipse dicat, «Ego sum via» , et humilitas ejus carnalis nativitatis atque passionis, evidentia sint testimonia divinae pleta, etiam futura erga nos, quae sempiterna promissa sunt, exspectamus et speramus implenda. Qui enim proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, quomodo non et cum illo omnia nobis dona
Abbreviated transcription (Latin):
dum meritis suis. qd̾ aliis in eadem mas¬
sa redditum cernerent. Ceteri aũ hoĩes
ad istam societatem ñ ꝑtinentes. quoꝵ
tamen & animã &e corpus dei bonitas
oꝑata ẽ. & quicquid habet ipsa natura
preter uicium. quod eidem inflixit suꝑ¬
bientis uoluntatis audacia: ꝓpt̃ hoc a
deo p̃sciente creati sunt. ut in his osten¬
deret liberũ desertoris arbitrium. sine
sua grã qͥd ualeret: & in eoꝵ iustis & de¬
bitis penis. uasa miscdie que non suoꝵ
oꝑum meritis. s gratuita dei gr̃ã st̃ ab
illa concretione discreta qͥd sibi colla¬
tum ẽẽt addiscerent: ut om̃e os obstrua¬

Expanded text:
dum meritis suis quod aliis in eadem masdum meritis suis quod aliis in eadem massa redditum cernerent: caeteri autem homines ad istam societatem non pertinentes, quorum tamen et animam et corpus Dei bonitas operata est, et quidquid habet ipsa natura praeter vitium, quod eidem inflixit subientis uoluntatis audacia, propter hoc a deo praesciente creati sunt, ut in his ostenderet, liberum desertoris arbitrium sine sua gratia quid ualeret, et in eorum iustis et debitis poenis uasa misericordiae, quae non suorum operum meritis sed gratuita dei gratia sunt ab illa concretione discreta, quid sibi conlatum esset, addiscerent, ut omne os obstrua
Abbreviated transcription (Latin):
ta patientia uasa ire quȩ ꝑfecta sunt
in ꝑditionẽ: & ut notas faceret diui¬
tias głȩ suȩ inuasa miscdđie:. Ecce etrã
ratio reddita est homini. quanta de¬
buit homini: si tam̃ uł ista capit. qͥ
ꝓ sui arbitrii lib̾tate intantȩ in fir¬
mitatis seruitute contendit. Ecce di¬
cte sunt cause. Tu gͦ quis es qͥ respõ¬
deas deo: Si uolens ds ostendere
iram &e demonstrare potentiã suam.
quod & malis bene uti optimꝰ possit.
malis dum taxat ñ conditione di¬
uina s uitiata uoluntatis iniquitate nat᷑a.
quȩ a deo conditore condita ẽ bona. at¬
tulit in multa patientia uasa ire ꝑfecta
in interitũ. non quod illi eẽnt necessaria.
siue angelica siue humana peccata. cui
nec iusticia creature cuiusquã ẽ necessaria:
s ut notas faceret diuitias głe suȩ in ua¬
sa miscđie. ne se inbonis oꝑib tamqͣm
de ꝓpriis extollerent uirib ÷ s humiliter
intelligerent. nͥ illis ds grã non debita.
s gratuita subueniret. id fuisse redden¬

Expanded text:
erfecta sunt in perditionem, et ut notas faceret diuitias gloriae suae in uasa misericordiae, ecce etiam ratio reddita est homini, quanta debuit homini — si tamen uel istam capit, qui pro sui arbitrii libertate in tantae infirmitatis seruitute contendit —, ecce dictae sunt causae. tu ergo quis es, qui respondeas deo, si uolens deus ostendere iram et demonstrare potentiam suam, quod et malis bene uti optimus possit, malis dum taxat non condicione diuina sed uitiata uoluquae a Deo conditore condita est bona, sustinuit in multa patientia vasa irae apta in interitum, non quod illi essent necessaria, sive angelica, sive humana peccata, cui nec justitia cujusquam est necessaria; sed ut notas faceret divitias gloriae suae in vasa misericordiae, ne se in bonis operibus tanquam de propriis extollerent viribus, sed humiliter intelligerent, nisi illis Dei gratia non debita, sed gratuita subveniret, id fuisse redden
Abbreviated transcription (Latin):
bat ad dm̃ apłi intellexert̃: &e quia
ipse quoq popłs gentiũ spiritalit est
infiliis abrahe. ac ꝑ hoc recte dicit᷑ isrł:
ꝓpt̾ea sequitur & dicit. Et congregabunt᷑
filii iude & filii isrł inidipsum: & poneit
sibi pͥncipatum unum. & ascendent a t̾ra.
hoc si adhuc uelimus exponere: eloquii
ꝓpħici obtundetur sapor. Recolatur tam̃
lapis ille angularis. & duo parietes. unꝰ
ex iudeis alter ex gentibꝰ: ille nõie filioꝵ
iuda. iste nomine filioꝵ isrł: eidem uni
pͥncipatui suo in idipsum innitentes &
ascendentes agnoscantur a t̾ra. Ysaias

Expanded text:
tiam Apostoli intellexerunt . Et quia ipse quoque populus Gentium spiritualiter est in filiis Abrahae, ac per hoc recte dicitur Israel, propterea sequitur, et dicit: Et congregabuntur filii Juda et filii Israel in idipsum, et ponent sibimet principatum unum, et ascendent a terra . Hoc si adhuc velimus exponere, eloquin prophetici obtundetur sapor. Recolatur tamen lapis ille angularis, et duo illi parietes, unus ex Judaeis, alter ex Gentibus ; ille nomine filiorum Juda, iste nomine filiorum Israel, eidem uni principatui suo in idipsum innitentes, et ascendentes agnoscantur a terra. Istos
Abbreviated transcription (Latin):
test. Cur omĩno creati sunt qͦs ds̃
ita peccaturos. ut et̃no ẽẽnt igne damp¬
nandi. sine dubitatione presciuit:¬
N Quãuis enim peccata ñ fecerit: nat᷑as
tam̃ ipsas que ꝑ seipsas sine dubio
Abone sunt. quib tam̃ ex arbitrio uo¬
luntatis futura ẽẽnt uitia peccatoꝵ. &
in multis talia quib eẽt ec̃na pena red¬
denda quis nͥds creauit: Quare nͥ quia
uoluit: Quare aũ uoluerit: ohomo tu
quis es qui respõdeas deo: Quare dicit
figm̃tũ ei qui se fuixit: quare me sic fe¬
cisti : An non habet potestatẽ figulus
luti. ex eadem consꝑsione facere aliud
uas inhonorem: aluid in contumeliã:¬

Expanded text:
 cur omnino creati sunt quod Deus ita peccaturos, ut aeterno essent igne damnandi, sine dubitatione praescivit? Quamvis enim peccata non fecerit, naturas tamen ipsas, quae per seipsas sine dubio bonae sunt, quibus tamen ex arbitrio voluntatis futura essent vitia peccatorum, et in multis talia quibus esset aeterna poena reddenda, quis nisi Deus creavit? Quare, nisi quia voluit? quare autem voluerit, o homo, tu quis es, qui respondeas deo? numquid dicit figmentum ei qui se finxit: quare me sic fecisti? annon habet potestatem figulus luti ex eadem massa facere aliud uas in honorem, aliud in contumelia
Abbreviated transcription (Latin):
dmiscđiam quippe gratuitã ñ de¬
bitam ꝑtinet. de massa dampnatio¬
nis uasa in głam p̃parare: non solũ ex
iudeis sicut dicit. s etiã ex gentib. Prop¬
ter quod ponit testimonium de osee ꝓ¬
pha. uocaui ñ plebem meã plebem mea:¬
& de ysaia ꝓpt̃ isrł reliquie saluȩ fient.

Expanded text:
diam quippe gratuitam, non debitam, pertinet de massa damnata vasa in gloriam praeparare; non solum ex Judaeis, sicut dicit; sed etiam ex Gentibus, propter quod ponit testimonium de Osee propheta, Vocavi non plebem meam, plebem meat de Isaia, Propter Israel reliquiae salvae fient.
Abbreviated transcription (Latin):
eq enĩ quia
facti sunt infideles & suꝑbi. ac ꝑ
hoc infructuosi rami. ut in sereretur
oleaster gentiũ: ideo ꝑire potuit radix
patriarcharũ & ꝓpħarum: quia & si
fuerit inquit isaias numeRꝰ filior
isrł sicut harena maris. reliqͥe salue¬

Expanded text:
eque quia fracti sunt infideles et superbi, ac per hoc infructuosi rami, ut insereretur oleaster Gentium, ideo perire potuit radix Patriarcharum et Prophetarum. Quia etsi fuerit, inquit Isaias, numerus filiorum Israel sicut arena maris, reliquiae sal
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat: Eccła quippetunc assumetur
ingła. quando dicetur. uenite benedicti
patris mei ꝑcipite regnum: cẽ tamen
tamquã factum fusset ẽdictũ. quod
certo sciebatur futurũ. Alultominus
mirandum ẽ. qͦd &̃ uerb̾ p̃sentis tẽpori
usus ẽ in eo qͦd illum identidem dixisse
ẽ uobis qua ante audistis in uerbo ue¬
ritatis euangelii qd̾ aduenit in uos. si¬
cut & inomĩmundo ẽ fructificans ce
crescens: quãuis eugłiũ ñdũ mundũ
tenebat uniuersum. S fruc̃tificare il¬
lud in uniu̾so mundo dixit &e crescere:
ut ita significaret. qͦusq fuisset fru¬
ctificando ce crescendo uenturum. Ad¬

Expanded text:
dicebat? Ecclesia quippe tunc assumetur dicebat? Ecclesia quippe tunc assumetur in gloria, quando dicetur, Venite, benedicti patris mei. percipite regnum; et tamen, tamquam factum fuisset, dictum est, quod certo sciebatur futurum. Multo minus mirandum est, quod etiam uerbis praesentis: temporis usus est in eo, quod illum identidem dixisse est uobis, quam ante audistis in uerbo ueritatis euangelii, quod aduenit in uos, sicut et in omni mundo est fructificans et crescens, quamuis euangelium nondum mundum tenebat uniuersum; sed fructificare illud in uniuerso mundo dixit et crescere, ut ita significaret, quousque fuisset fructificando et crescendo uenturum.
Abbreviated transcription (Latin):
eadem actio seruaretur: Qd autẽ
dixit apłs. nũquid non audierunt.
in omnẽ terram exiuit sonꝰ eoꝵ. oe
infines orbis terrę uerba eoꝵ: qͣmiuis
locutus sit p̃teriti demporis uerbis.
tam̃ qd̾ futurũ fuerat dixit. ñ qd̾
iam factum atq completũ: sicut et¬
&e ipse ꝓpb̃a quo usus ẽ teste ñ ait.
in omnem terram exiturus est. sed
exiit inquit sonus eoꝵ. quod utiq
ñdum erat fac̃tũ. Quale ẽ etiã illud
foderunt manus meas ce podes: qd̾ tam
longe postea factũ nouimus. S ne ista ᷤᷤ¬
ꝓpheticas tantum locutiones ñ & apłi¬
cas fuisse credamus: ñne idem apłs
& firmam̃tum ueritatis: sine dubio
magnũ est pietatis sacram̃tũ. qd̾ mani¬
festatũ ẽ in carne. iustificatũ ẽ inspũ.¬
apparuit angłis. p̾dicatũ ẽ ingentib
creditum ẽ inmundo. assũptũ est in
gła: Nempe manifestũ ẽ hoc quod in
extremo posuit. etiam nunc ñdũ ẽẽ
completum: quantomagis tc̃ qͣndo ista

Expanded text:
eadem actio seruaretur! Quod autem eadem actio seruaretur! Quod autem dixit apostolus: Numquid non audierunt? \'in omnem terram exiit sonus eorum et in fines orbis terrae uerba eorum\', quamuis locutus sit praeteriti temporis uerbis, tamen, quod futurum fuerat, dixit, non quod iam factum atque completum, sicut ipse propheta, quo usus est teste, non ait \'in omnem terram exiturus\', sed: Exiit. inquit, sonus eorum. quod utique nondum erat factum: quale est etiam illud: Foderunt manus meas et pedes, quod tam longe postea factum nouimus. sed ne istas propheticas tantum locutiones non et apostolicas fuisse credamus. nonne idem ipseet firmamentum ueritatis. et sine dubio magnum est pietatis sacramentum, quod manifestatum eapparuit Angelis, praedicatum est in gentibus, creditum est in mundo, assumptum est in gloria ? Nempe manifestum est hoc, quod in extremo posuit, etiam nunc nondum esse completum; quanto magis tunc quando ista
Abbreviated transcription (Latin):
uo pacto ab apłis est p̃dicatio ista
completa: quando adhuc usq st̃
gentes. quod certissimũ ẽ nobis. in
quib modo cepit. & in quib ñdum
cȩpit impleri: Non itaq sic dictum ẽ
apłis. eritis michi testes in ierłm &e
in tota iudea & samaria & usq ad
ultimum terre. tamꝙͣ ipsi soli quib
tunc loquebatur totum munꝰ fue¬
rint impleturi: s sicut eis solis uidet᷑
dixisse quod dixit. ecce uob̃cum sum
usq ad consũmationẽ scłi: qd tam̃ eũ
uniuerse eccłȩ ꝓmisisse. que aliis
morientib. aliis nascentib hic usq
in scłi consũmationẽ futura ẽ. qͥs ñ
intelligat: Sicut eis &e illud ait. qd
ad eos omnino ñ ꝑtineat: ce tam̃ sic
dictum ẽ. tamꝙͣ ad solos &ẽ ꝑtiner&.
Cum uideritis hec omĩa: scitote qͥa
ꝓpe ẽ in ianuis. Ad quos enim hoc
ꝑtinet. nͥ ad eos qͥ in carne tunc erunt
cum oĩa cõplebuntur: qntomagis
illud qd̾ ex magna parte ꝑ eos agen¬
dum fuit. quamuis & posteris eoꝵ

Expanded text:
ur ab apostolis est praedicatio ista completa, quando adhuc usque sunt gentes, quod certissimum est nobis. in quibus modo coepit et in quibus nondum coepit impleri? non itaque sic dictum est apostolis: Eritis mihi testes in Hierusalem et in tota Iudaea et Samaria et usque ad extremum terrae, tamquam ipsi soli, quibus tunc loquebatur, tantum munus fuerint impleturi, sed sicut eis solis uidetur dixisse, quod dixit: Ecce ego uobiscum sum usque in consummationem saeculi, quod tamen eum uniuersae ecclesiae promisisse, quae aliis morientibu:aliis nascentibus hic usque in saeculi consummationem futura est, quis non intellegat? sicut eis et illud ait. quod ad eos omnino non pertinet et tamen sic dictum est, tamquam ad solos etiam pertineret: Cum uideritis haec omnia. scitote, quia prope est in ianuis; ad quos enim hoc pertinet nisi ad eos, qui in carne tunc erunt, cum omnia complebuntur? quanto magis illud, quod ex magna parte per eos agendum fuit, quamuis et posteris eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ deoꝵ cȩlestium: ita homo fictor ẽ deoꝑ
qui intemplis sunt humana ꝓximii¬
tate contenti. Et paulopost. Ita hu¬
manitas inquit. semꝑ memor nat᷑e
ce originis suȩ. in illa diuinitatis imi¬
tatione ꝑseuerat: ut sicut pat̾ ac dñs
ut sui similes eẽnt deos fecit et̃nos: ita
humanitas deos suos ex sui uultus si¬
militudine figuraret. Erat enĩ de hi ᷤ¬

Expanded text:
est deorum caelestium, ita homo fictor est deorum, est deorum caelestium, ita homo fictor est deorum, qui in templis sunt humana proximitate contenti.\' Et paulo post: \'Ita humanitas, inquit, semper memor naturae et originis suae in illa diui- . nitatis imitatione perseuerat, ut, sicuti Pater ac Dominus, ut sui similes essent, deos fecit aeternos, ita humanitas deos suos ex sui uultus similitudine figuraret.\' Hic cum