comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quãto est mistrius iu uõis sigara aĩo esse efferato:
Michi quidem tãto uidetur quãto p̾stabilior est aĩꝰ corpore.
Aspernãt itaq corpora bestiaꝵ quibus sunt ip̃i seuores sibiq
adeo placẽt ꝙ soĩes nati sunt quoꝵ nichil insi liueamenta
et sl̃mã figuram gerũt Nlam quis caucasus que india, que
hircania tam ĩ manes tã sauguinarias unquã bestras aluit
sedata protinꝰ cõquiescit Illa est uera bestia crus una iussione
fuuditur ater ubiq cruor cindelis ubiq luctus ubiq pauor
et plurmia mortis ymago Nemo hiuꝰ tante belue crudelitatẽ
ĩmanitatẽ potest promerito destribe̾ qui uuo loco recubãs
tauiẽ per totũ orlem ferreis dentibus seuit et non tantum
artus hõm dissipat ed ⁊̃ ꝯsa ip̃a cõminuit et in ciueres
fundit nequis extet se pulture locus Quasi uero id asfectẽt
que deũ confitentur ut ad eoꝵ epulcra uemat᷑ ac non ue ip̃i

Expanded text:
quanto est miserius in hominis figura animo esse efferato? quanto est miserius in hominis figura animo esse efferato? mihi quidem tanto uidetur, quanto praestabilior est animus corpore. aspernantur itaque corpora beluarum, quibus sunt ipsi saeuiores, sibique adeo placent, quod homines nati sint, quorum nihil nisi lineamenta et summam figuram gerunt. nam quis Caucasus, quae India, quae Hyrcania tam inmanes, tam sanguinarias umquam bestias aluit?sedata protinus conquiescit. ilia, illa est uera bestia, cuius una iussione funditur ater ubique cruor: crudelis ubique luctus, ubique pauor et plurima mortis imago. nemo huius tantae beluae inmanitatem potest pro merito describere, quae uno loco recubans tamen per totum orbem ferreis dentibus saeuit et non tantum artus hominum dissipat, sed et ossa ipsa comminuit et in cineres furit, ne quis extet sepulturae locus: quasi uero id adfectent qui deum confitentur; ut ad eorum sepulchra ueniatur, ac non ut ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ceterosq uenerãtur quoꝵ adulteria t̾ scup᷑. in mares
et feminas non tantũ doctis nota sunt rd exp̾mũtur
eciam ĩ teatris atq cãtantur ut sut ouiĩb notrora.
Possunt ne inter hec iusti esse hoies qui eciãsi nltura
sunt boni ab ip̃is tamen dus erudientur ad ĩiusticiams
ad placandum ciũ deũ quẽ colas hiis rebus opus est quib
illã gaude̾ ac delectari sc̃ias Sic fit ut uitani colentiũ deus
pro qualitate nõĩs sui formet quĩ religiosissimus est cultꝰ
Imitari us igitur hoĩbus que deoꝵ uoꝵ moribus cõgruut
quia grauis est ⁊ acerba iusticia eandem ĩpretatem slau
qua in rebus ceteris utũtur aduersus iustos mołẽter ex̾cẽt
Nec ĩu̾to a ꝓpħis bestie nõĩantur Preclare itaq memũ
marcus tulliꝰ Et em̃ si nemo est inguit qui ne mori mlit
ꝙͣ cõuerti ad aliquã sigurã bestie ꝙuis hoĩs mẽtẽ hĩtur¬

Expanded text:
ceterosque uenerantur, quorum adulteria et stupra in mares ceterosque uenerantur, quorum adulteria et stupra in mares et feminas non tantum doctis nota sunt, sed exprimuntur etiam in theatris atque cantantur, ut sint omnibus notiora? possuntne inter haec iusti esse hommes, qui etiamsi natura sint boni, ab ipsis tamen diis erudiantur ad iniustitiam? ad placandum enim deum quem colas iis rebus opus est, quibus illum gaudere ac delectari scias. sic fit ut uitam colentium deus pro qualitate numinis sui formet, quoniam religiosissimus est cultus imitari. iis igitur hominibus qui deorum suorum moribus congruunt. quia grauis est et acerba iustitia, eandemua in caeteris rebus utuntur, adversus justos violenter exercent. Nec immerito a prophetis bestiae nominantur. Praeclare itaque Marcus Tullius: « Etenim si nemo est, inquit, quin emori malit, quam converti in aliquam figuram bestiae, quamvis hominis mentem sit
Abbreviated transcription (Latin):
ergo huidunddi ĩpietatẽ pena consrquit᷑. et offensa diuinitas
scelere hoñi praue religiosoꝵ graui eos ĩfortrimo mactat
Qui licet sauctis moribus uiuant ĩ sc̃ma fide atq ĩnocẽtia
tanirii qr deos colũt quoꝵ ntus ĩpioes ac profanos deus uerꝰ
odio habet a iusticia et a noie uere pietatis alieni suut. Nec
est disficile docere cur deoꝵ cultores boni et iusti esse non po¬
ssuit Quomꝰ enĩ a saugiie adstinebũt qui colũt cruentos
deos martem atq bellonaui: Quomiͦ aũt parẽtibus parcent
qui expulsorem pr̃is sui Iouen: Aut natis ex st insantibus
qui saturnũ: Quoniͦ pudiciciam tuebũtur qui colũt deã
nudam et adulterã et qiͣ apud deos prostieutam: Qͦm ͦ
se rapinis et fraudibus abst mebũt qui mercurii furta no-¬
uerũt docẽtis non fraudis ese decipere std astutie: Qmͦ
libidines cohercebũt que iouẽ hertulem leberũ a palliuẽ

Expanded text:
igitur huiusmodi pietatem poena consequitur et offensa diuinitas igitur huiusmodi pietatem poena consequitur et offensa diuinitas scelere hominum praue religiosorum graui eos infortunio mactat: qui licet sanctis moribus uiuant in summa fide atque innocentia, tamen quia deos colunt, quorum ritus inpios ac profanos deus uerus odio habet, a iustitia et a nomine uerae pietatis alieni sunt. nec est difficile docere cur deorum cultores boni et iusti esse non possint. quomodo enim sanguine abstinebunt qui colunt cruentos deos Martem atque Bellonam? quomodo aut parentibus parcent qui expulsorem patris sui Iouem aut natis ex se infantibus qui Saturnum? quomodo pudicitiam tuebuntur qui colunt deam nudam et adulteram et quasi aput deos prostitutam? quomodo se rapinis et fraudibus abstinebunt qui Mercuri furta nouerunt docentis non fraudis esse decipere, sed astutiae? quomodo libidines cohercebunt qui Iouem Herculem Liberum Apollinem
Abbreviated transcription (Latin):
pro frĩbus diligũt qui cohibere iram serũt om̃eui q aĩ fuio¬
rem tũguilla moderatione lenre. Quãta igr̃ caligo quãla
tenebrar et erroyũ nubes homi pectora obduxit/ qui cũ se
maxĩe pios putãt tum maxĩe fuĩt impni. Quãto eũr reli¬
giosius teirenis istis siniuiacris inseruiũt tanto magis scele¬
rati adu̾sus nomen uere deitatis existũt. Itaq pro merito ĩ¬
pietatis sue grauioribus malis sepe uexantar queꝵ causam
quia nesciũt fortuus causa oĩs asstrbitur et locũ ĩuenit
epicuri pħĩa nchil ad deos pert̾iere cẽsentis nec gr̃a eos¬
tangi nec ira moueri. qr et contemptores eoꝵ sepe uideãt
beatos cultores sepe mistros Quod eofit quia cũ religiosi
uideantur et natura bomi nichil tale credũtur mereri. quale¬
sepe patiũtur Consolant taĩ se accusatione fortune nec
sentũt ꝙ si esset ulla cultoribus sius nũquã noceret. Mi̾to

Expanded text:
pro fratribus diligunt, qui cohibere iram sciunt omnemque animi furopro fratribus diligunt, qui cohibere iram sciunt omnemque animi furorem tranquilla moderatione lenire. quanta igitur caligo, quanta tenebrarum et errorum nubes hominum pectora obduxit, qui cum se maxime pios putant, tum maxime fiunt inpii? quanto enim religiosius terrenis istis simulacris inseruiunt, tanto magis scelerati aduersus nomen uerae diuinitatis exsistunt. itaque pro merito inpietatis suae grauioribus malis saepe negantur: quorum causam quia nesciunt, fortunae culpa omnis adscribitur, et locum inuenit Epicuri philosophia nihil ad deos pertinere censentis nec grtangi, nec ira moveri, quia et contemptores eorum saepe videant beatos, et cultores saepe miseros. Quod eo fit; quia cum religiosi videantur, et natura boni, nihil tale credusaepe patiuntur. consolantur se tamen accusatione fortunae nec sentiunt quod si esset ulla, cultoribus suis numquam noceret. merito
Abbreviated transcription (Latin):
Equidem ⁊ uius concedere hellem cũ iuos quos habebat In
potestate uice pecudũ iuberet accidi. Sed hec ut dixi culpa
non illius fuit que lrãs fortasse non didicerat Ad tua qui
cũ esses cruditus ignorasti tamen qrud eset pietas Et illud
ip̃m quod nefarie quid ⁊ detestabłr fecit pietatis esse osẜiciũ
credidisti. Uidelicet ob hoc unũ pius uocatur ꝙ pr̃em suũ dile¬
xit. Quid ꝙ non bonꝰ eneas haud aspernanda precantem
non pepercit furuis accensus et ira: Quisꝙͣ ne igit᷑ pntet
hũt aliquid in se uirtutis habuisse qui et furore tanquam
stipula exarsenit et manꝰ pr̃is per quẽ rogabatur oblitus
iram frenare nequiuerit: Nullo igitur modo pius que non
tantũ  epugnãtes srd eciã precãtes int̾emt
Iiet hit aliquis Que ergo qut ubi aut qualis est pietas:
Nimirũ apud eos qui bella nescũt qui concordiam
cũ om̃ibus seruãt qui auiici sunt eciã mimicis qui omes ho

Expanded text:
equidem et uiuis concedere uellem, cum uiuos quos habebat in equidem et uiuis concedere uellem, cum uiuos quos habebat in potestate uice pecudum iuberet occidi? sed haec, ut dixi, culpa non illius fuit, qui litteras fortasse non didicerat, sed tua: qui cum esses eruditus, ignorasti tamen quid esset pietas, et illut ipsum quod nefarie, quod detestabiliter fecit, pietatis esse officium credidisti; uidelicet ob hoc unum pius uocatur, quod patrem dilexit. quid quod bonus Aeneas haut aspernanda precantis nequaquam pepercit furiis accensus et ira. quisquamne igitur hunc putet aliquid in se uirtutis habuisse, qui et furore tamquam stipula exarserit et manium patris per quem rogabatur oblitus iram frenare non quiuerit? nullo igitur modo pius, qui non tantum non repugnantes, sed etiam precantes interemit. dicet hic aliquis: quae ergo aut ubi aut qualis est pietas? nimirum aput eos qui bella nesciunt, qui concordiam cum omnibus seruant, qui amici sunt etiam inimicis, qui omnes homines
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex hus que clemẽter ac pie facũt possit intelligi qualia sit
que ab hus cõtra iura pietatis gerũtur It urque̾ uidear
ĩclemẽter incessere auquã michi per sonam poeticã sumaui
que sit ilłis uel maxñu pietatis exempłu aprid maronẽ Rer
erat enras nobis quo iustior alter nec pietate fuit nec bello
maior et armis Que uobis documẽta insticie protuelit. Uin¬
xerat et post terga manꝰ quos mitteret inubris inferias
hou tanquã oleo pastere. ded fortasse hoc non ip̃iꝰ uiciã
fiert sr̃a poete qui ĩ sigñe pietate urũ insigni scelere feda¬
uerit Ubi est igitur poeta pietas illa quã epissime laudes:
Enear eccepius sulmone crdatos quatuor hic Iuuenes tobide
quos educat ufens uiuẽtes rapit ĩferias quos ĩmolet unibris
captiuo q rogi perfiuidat saugiũe flãmas Cur ergo dicebat
cod ip̃o tempore quo inuctos hoĩes ad ĩmolatõeiã mictebat

Expanded text:
ut ex ns quae clementer ac pie faciunt possit intellegi, qualia sint ut ex ns quae clementer ac pie faciunt possit intellegi, qualia sint quae ab iis contra iura pietatis geruntur. ac ne quem uidear inclementer incessere, aliquam mihi personam poeticam sumam, quae sit uel maximum pietatis exemplum. aput Maronem rex ille, quo iustior alter nec pietate fuit nec bello maior et armis, quae nobis documenta iustitiae protulit? uinxerat et post terga manus, quos mitteret umbris inferias, hominum tamquam oleo pascere? sed fortasse hoc non ipsius uitium fuerit, sed : poetae, qui insignem pietate uirum insigni scelere foedauerit. ubi est igitur, o poeta, pietas illa quam saepissime laudas? ecce pius Aeneas Sulmone creatos quattuor hic iuuenes, totidem quos educat Ufens, uiuentis rapit, inferias quos immolet umbris captiuoque rogi perfundat sanguine flammas. cur ergo dicebat eodem ipso tempore quo uinctos homines ad immolationem mittebat:
Abbreviated transcription (Latin):
quid hoꝵ potest obici cuis religio oĩs est smescelere aut sine ma¬
cula uiuere
um ergo uideãt et se ⁊̾suos ca que dixiꝰ gerere nr̃os aũt
nichil aliud operari insi equũ t bonũ poterãt sasuid sa¬
perent ex hoc intelligere et illos quibonũ faciũt esse pios et¬
se ĩpios qui nefanda fucuĩt seie cõmittũt Neq eũi seri potest
ut qui ĩ om̃ibus bite sue actibus nõ errũt ĩ ip̃a lema corẽt
hoc est in religione que ieꝵ om̃i caput est Impietas eiũ suste¬
pta i ee qd̾ est sũmũ per cetera unu̾sa srquet᷑ Roq ficri nõ
potest ut ip̃i qui errãt in õi uita mͣst et in religione fallãtur
Quin pietas in sũmo regulã tenẽs tenorẽ suũ struat ĩ cetie
Ita sit ut in utraq parte de conditõe reꝵ que genc̃tur qualis
sit suma ip̃a noscatui ¶ Opere p̾ciũ est cognost̾e illoꝵ impietatẽ

Expanded text:
quid horum potest obici, cuius omnis religio est sine scelere ac sine maquid horum potest obici, cuius omnis religio est sine scelere ac sine macula uiuere? cum igitur uideant se ac suos ea quae diximus gerere, nostros autnihil aliud operari, nisi aequum et bonum; poterant, si quid saperent, ex hoc intelligere, et illos qui bonum faciunt pios esse inpios qui nefanda committunt. neque enim fieri potest ut : qui in omnibus uitae suae actibus non errant, in ipsa summa errent, hoc est in religione, quae rerum omnium caput est: inpietas enim suscepta in eo quod est summum per cetera uniuersa sequeretur. aeque fieri non potest ut ipsi qui errant in omni uita, non et in religione fallantur, quoniam pietas in summo regulam tenens tenorem suum seruaret in ceteris. ita fit ut in utraque parte de condicione rerum quae geruntur qualis sit summa ipsa noscatur. Operae pretium est cognoscere illorum pietatem,
Abbreviated transcription (Latin):
perdãt mercede corrupti aut noxios ĩpune dimictant
Qui celũ quoq ip̃m ueneficus appetant tauꝙͣ illoꝵ mali¬
ciã terra non capiat Hec ĩquã ⁊ hus plura scelera utiq
ab hus fuĩt qui deos colũt Quis inter hec tet ⁊ tanta iu¬
sticie locus est. Et ego de multis pauca collegi non ut ar¬
guerem srd ut ostenderem Qui uolet stire oĩa seuece
libros ĩ manu sumat qui moͣꝵ uicioꝵ q ꝑublicoꝵ et des¬
criptor uissimꝰ et accusator accrrims fuit Sed⁊ luciliꝰ
tenebiosam istam uitami circũ scripte brerãt᷑̾q depiuxt
hiis usibus Nũc uero a mane adnoctẽ festo atq pro¬
fecto. Totus idem pariter s dies pplusꝙ prẽss. Iacta¬
reiude foro se om̃es decedere nusquã Uni Ase ageid̃ studio
om̃es ꝙ dedere ͤ arei ꝟba dare ut cante possĩt pugnare delose
Blaudicia delostcertare bonũ simulare uirũ e ĩsidi
as fac̾e ut sit hostes sint oiibus õm̃es Nostro aũt poło¬

Expanded text:
perdant mercede cperdant mercede cqui caelum quoque ipsum ueneficiis adpetant, tamquam illorum malitiam terra non capiat: haec, inquam, et his plura scelera utique ab iis fiunt qui deos colunt. quis inter haec tot et tanta iustitiae locus est? et ego de multis pauca collegi, non ut arguerem, sed ut ostenderem. qui uolet scire omnia, Senecae libros in manum sumat, qui morum uitiorumque publicorum et descriptor uerissimus et insectator acerrimus fuit. sed et Lucilius tenebrosam ishis versibus: Nunc vero a mane ad noctem, festo atque profesto Totus item pariterque die, populusque, patresque Jactare induforo se omnes; decedere nusquam, Uni se atque eidem studio omnes dedere et arti: Verba dare ut caute possint, pugnare dolose, Blanditia certare, bonum as facere, ut si hostes sint omnibus omnes. nostro autem po
Abbreviated transcription (Latin):
non licuit uenena clam temperent qui uxores necent ut
dotes eaꝵ lucrẽtur. aut maritos ut adulceris nubãt qui natos
exse pueros aut straugalent aut sai nimiũ pii fuerĩt expo¬
nant, qui libidines incestas nec a filia nec a sorrre nec a
nre nec a sacerdote cõtiueãt que aduersus ciues nos pa¬
triamq cõiurent qui nee ulluq metuãt qui deinq sacri¬
legia cõmittant et deoꝵ quos colũt templa dispolient
Et ut que leuia sunt atq ĩusitata dicanius qui hereditates
captent et testauiẽta supponãt Iustos heredes uel auserãt
uel excludant. qui coipora sua libidinibus prystituant
qui deniq ĩmeniores quid nati suit cũ feminis patiencia
certent qui stĩssimã quoq corporis sui partem contra fas
uirilia sua ferro necant et qd̃ est sceleratius ut sit religio¬
nis antistites qui nec uite sue parcãt ud extiguẽdas pͥn¬
blice aĩas suas uendant. Qui si iudices sedeant aut ĩmeritos

Expanded text:
non licuit, venena clam temperent; qui uxores necent, ut non licuit, venena clam temperent; qui uxores necent, ut dotes earum lucrentur, aut maritos, ut adulteris nubant, qui natos ex se pueros aut strangulent, aut si nimium pii fuerint, exponant; qui libidines incestas, nec a filia, nec a sorore, nec a matre, nec a sacerdote contineant; qui adversus cives suos patriamque conjurent: qui nec culleum metuant; qui denique sacrilegia committant, et deorum, quos colunt, templa dispolient; et ut quae levia sunt atque illis usitata dicamus, qui haereditates captent, testamenta supponant, justos haeredes vel auferant, vel excludant; qui corpora sua libidinibus prostituant; qui denique immemores, quid nati sint, cum foeminis patientia certent; qui sanctissimam quoque corporis sui partem contra fas virilia sua ferro metant; et, quod est sceleratius, ut sint religionis antistites; qui ne vitae quidem suae parcant, sed extinguendas publice animas suas vendant; si judices sedeant, aut immeritos
Abbreviated transcription (Latin):
consenserit eos laudãt ⁊ hanoribus magniicãt ut coruu
exemplo cetos illicĩãt. Qui aũt magni existumuauerit ficdem
cultoresq se dei non abnegauerĩt in eos uero totis carnisicine
sue uiribus ueluti saugnĩem sitiãt ĩcr̃bũt et deperatos uocãt
qr coipori suo minime parcũt Quasi quicquã desperati ꝰ ese
possit ꝙͣ corquere ac dilanare eũ quẽ stras esse ĩnocentem.
A deo nec pudor ullus apud cos superest aquibus abest om̃is
hũaĩtas et ietorquẽt in hoĩes iustos cõuicia sibi cõgruentra.
inpios eiũ uocãt ip̃i scilicet ĩpn᷑. et ab humano auguiue
absorrẽtes cũ si et actus suos considerẽt et illoꝵ quos
Cã quã impios dãpnãt iam intelligũt ꝙ mendaces Nut
et hus ouũbus que aduer sus tonos autꝰ dicũt aut facuĩt deg
mores. Non eiũ de nr̃o /rd de illoꝵ nuo semper existãt qui
uias obsideant armati maria predent᷑ uel a palam grrissari

Expanded text:
consenserint, eos laudant et honoribus mact.ant, ut eorum consenserint, eos laudant et honoribus mact.ant, ut eorum exemplo ceteros inliciant. qui autem magni aestimauerint fidem cultoresque se dei non abnegauerint, in eos uero totis carnificinae suae uiribus, ueluti sanguinem sitiant, incumbunt et desperatos uocant, quia corpori suo minime parcunt: quasi quicquam desperatius esse possit quam torquere ac dilaniare eum quem scias esse innocentem. adeo nec pudor ullus aput eos superest a quibus abest omnis humanitas et retorquent in homines iustos conuicia sibi congruentia. inpios enim uocant, ipsi scilicet pii et ab humano sanguine abhorrentes, cum si et actus suos considerent et illorum quos tamquam inpios damnant, iam intellegant quam mendaces sint et iis omnibus quae aniores. Non enim de nostro, sed ex illorum numero semper existunt, qui vias obsideant armati, maria praedentur; vel si palam grassari
Abbreviated transcription (Latin):
suit aliqui ĩ tempestiue hom qui corriptis moribus publicũ
conictũ bene uiuendo faciant: Cur non oĩes sint eque mali
raputes ĩpudici adulteri. periuri cupidi fraudulent: Quui
potius auferatm quibus coram male un̾e pudet qui p̾cãtiũ
Rontem eti non uertis qr tacent tami ip̃o uite geneie diseli
feruĩt et uerberãt/ Castigare ciu uidetur guicũ q dissentite
Net est magnopere nuraudũ si aduersus soĩes ista fuĩt cum
aduer sus ip̃m deũ pp̃ eandem causam ĩsurexerit eciã ꝓpls
inspe constitutus nec dei nescius Sequit᷑ ꝙ iustos eadem
nece ssitas que ip̃m iusticie uiolauit auctore ruci
Nerant cigo et ex quisitis penaꝵ gu̾ibus excruciãt paꝵ ꝙ¬
habent inter ficeie quos oderũt nisi ecĩã crudelitꝰ corpibus
aludant Siqui aũt doloris uel mortis metu uel suadente per¬
fidia celeste sacramẽtũ destruerĩt et ad fuuesta sacrisitia

Expanded text:
sint aliqui intempestiue boni, qui corruptis moribus publicis sint aliqui intempestiue boni, qui corruptis moribus publicis conuicium bene uiuendo faciant? cur non omnes sint aeque mali rapaces inpudici adulteri periuri cupidi fraudulenti? quin potius auferantur quibus coram male uiuere pudet, qui peccantium frontem etsi non uerbis, quia tacent, tamen ipso uitae genere dissimili feriunt et uerberant. castigare enim uidetur quicumque dissentit. nec est magnopere mirandum, si aduersus homines ista adversus ipsum Deum, propter eamdem causam, insurrexerit etiam populus in spe constitutus, nec Dei nescius; sequiturque justos eadem necessitas, quae ipsum justitiae violavit auctorem. Vexant ergo, et exquisitis poenarum generibus excruciant; pahabent interficere quos oderunt, nisi etiam crudelitas corporibus inludat. si qui autem doloris uel mortis metu uel suapte perfidia caeleste sacramentum deseruerint et ad funesta sacrificia
Abbreviated transcription (Latin):
qui feras ĩmanitate uincũt qui placidissom dei gregemi uastarit
iupi seũ mptores atra nebula quos improba uentris exegit
cgtos rabies Perũ hos non uentus sed cordis rabres efferauit᷑
Net atra nebula sid aperta predatione gra santur Nec uipͣ
eos conscĩã scelerũ reuotat/ ne sanctũ ac pũ nomeꝵ ustirie
ore illo uiolent. Iuod cruore ĩ nocẽtiũ tanquã rictus bestiariu¬
mopdet madet Pniꝰ aũt tanti et tam pertinacis adi quaui
posussim̃a tausam esse dicamus. Utrũ ne uitas odiua parit
Ut ait poeta qrͣ dĩno spũ ĩstinctus an erubestũt corã iustro
et bonis essẽ nequã an potius utrũq: Ilam et uitas idlost
aliter se putat male factoꝵ uoluptate securiꝰ per su pesse
duean suxmosit cui delicta non ꝑlaceant Ergo tanquã scelora
et malicie sue testes extirpare funditus intũtur et tollere gra¬
ues qui ibi putantur tauꝙͣ uitu eoꝵ cdarguatur. Curenun

Expanded text:
qui feras inmanitate uincunt, qui placidissimum dei gregem uastant qui feras inmanitate uincunt, qui placidissimum dei gregem uastant lupi ceu raptores atra in nebula, quos inproba uentris exegit caecos rabies. uerum hos non uentris, sed cordis rabies efferauit nec atra in nebula, sed aperta praedatione grassantur nec eos umquam conscientia scelerum reuocat, ne sanctum ac pium nomen iustitiae ore illo uiolent quod cruore innocentium tamquam rictus bestiarum madet. huius tanti et tam pertinacis odii quam potissimum causam esse dicamus? utrumne ueritas odium parit, ut ait poeta quasi diuino spiritu instinctus, an erubescunt coram iustis et bonis esse nequam, an potius utrumque? nam et ueritas ideo aliter se putat malefactorum uoluptate securius perfrui posse, quam si nemo sit cui delicta non placeant. ergo tamquam scelerum et malitiae suae testes extirpare funditus nituntur et tollere grauesque sibi putant, tamquam uita eorum coarguatur. cur enim
Abbreviated transcription (Latin):
sigamius ⁊terin hãt non esse iusticiã quã nos quinius
Iquomodo si illa uenerit quã herã putãt eam ircipiẽt qui la¬
mant᷑ et occidũt cos quos et ip̃i fatentur imitatores uistoruꝵ
quabona operantur ⁊ uista cum si tantũ modo malos occiderẽt
digur esseut ad quos iusticia non ueniret. Ennulla fiat alia
causa linquẽdi terram ꝙͣ humani cruons estusio quãto magis
cã impios uiter ficiãt et ip̃os iusticie sectatores pro hostib ducãt
Immo xo plus ꝙͣ pro hostibus quibus utiq cũ aĩas erꝵ et oxel
et liberrs ferro et igne appetant tamen parcitur unitis et est
lotus inter arma clementie. aut si adeo feueri seuire placuit
ichil fit in eos plus ꝙͣ ut occidantur uel in seriututẽ adducatue
bDor uero ĩenarrabile est quod fit aduersues eos qui malefacere
nestiũt et mulli nocentiores halentur ꝙͣ pui suut exom̃ibus
ĩnotẽtes: ludẽt ergo hoĩes improbissimi isticie facere mẽtionẽ

Expanded text:
gamus hanc interim non esse iustitiam quam nos sequimur: quomodo si illa uenerit quam ueram putant, eam recipient? qui laniant et occidunt eos quos et ipsi fatentur imitatores esse iustorum, quia bona operentur et iusta, cum si tantummodo malos occiderent, digni essent ad quos iustitia non ueniret: cui nulla fuit alia causa linquendi terram quam humani cruoris effusio. quanto magis, cum pios interficiant et ipsos iustitiae sectatores pro hostibus ducant, immo uero plus quam pro hostibus? quibus utique, cum animas eorum et opes et liberos ferro et igni adpetant, tamen parcitur uictis et est locus inter arma clementiae, aut si adeo saeuiri placuit, nihil plus in eos fit quam ut occidantur uel in seruitutem abducantur. hoc uero inenarrabile est quod fit aduersus eos qui malefacere nesciunt, et nulli nocentiores habentur quam qui sunt ex omnibus innocentes. audent igitur homines inprobissimi iustitiae facere mentionem,
Abbreviated transcription (Latin):
qr indignatõie eius aduersus nos quasi mimistri fueruut¬
Sumentur em̃ Iadicio dei q̃uo accepta potestate slapͣ humanũ
modũ fuerũt abusi et insultauerũt ecĩa deo superbius
eius q nomen etcruũ uestigus seus subiecerũt ĩpie nefarie¬
qr taltandum. Proptea unedicaturũ se in eos celeriter pol¬
licetuꝵ et exterminaturu malas bestias de terra Sed idem
qrient sacrilege aĩe contemptos et multos fore quos
sic obterunt Uemet ratiosis ac uoracibus lupis merces
suca que mistas aĩas et simplices nullis facmoribubadimiisis
ex crnciauerut Nlos tantũ modo laboremus ut ab hõĩb ichel
aliud in nobis nisi sola iusticia pumatur demꝰoperã totis
inribus ut meam᷑ adeo sił et ultionẽ passionis et pͥmiũ ameni.

Expanded text:
quia indignationis aduersus nos eius quasi miquia indignationis aduersus nos eius quasi miPunientur enim judicio Dei, qui, accepta potestate, supra humanum modum fuerint abusi, et insultaverint etiam Deo superbius, ejusque nomen aeternum vestigiis suis subjecerint impie nefarieque calcandum. Propterea vindicaturum se in eos celeriter pollicetur et exterminaturum bestias malas de terra. sed idem sperent sacrilegae animae contemptos et inultos fore quos sic obterunt. ueniet rabiosis ac uoracibus lupis merces sua, qui iustas et simplices animas nullis facinoribus admissis excruciauerunt. nos tantummodo laboremus ut ab hominibus nihil aliut in nobis nisi sola iustitia puniatur, demus operam totis uiribus ut mereamur a deo simul et ultionem passionis et praemium.
Abbreviated transcription (Latin):
sed deo uiuo que sit in cele Multi hoc uerũ esse inte cliguut
et in pectus admittũt Temde ut fieri solet in rebus ĩc̾tis
dũ iiteise ĩiuc̃ẽ querũt que sit huiꝰ perseuerãtie causa młta
que ad religionẽ pertruẽt diuulgata ac per rumerem hacisi¬
aucupata distunt᷑ Que quia bona sunt placeant nece Ie est
Pieterea ultio cõsecuta sicut seuper accidit ad credendum
Uehemẽter impellit Ne hec quid̃ leius cã est ꝙ ĩmũdi de¬
monũ spũs accepta licencia multoꝵ se corporibus ĩuiergũt
quibus postea eiectis om̃es qui resanati fuerit adhereant
religiom cuiq potenciã sensexũt. Hee tot cause in umen
collate miagũa deo multitrdiñe mir abłr. acquerũt EAqued
ergo aduerslmi nos mali p̾ncipes moliũtur fieri ĩp̃e ꝑmietit
Et tamen ĩuistissimi per secatores quibus dei nomeñ contu¬
melie ac delubuo est et fuit non se putet ipune lacuros.

Expanded text:
sed deo uiuo qui sit in caelo. multi hoc uerum esse intellegunt sed deo uiuo qui sit in caelo. multi hoc uerum esse intellegunt et in pectus admittunt. deinde, ut fieri solet in rebus incertis, dum inter se inuicem quaerant quae sit huius perseuerantiae causa, multa quae ad religionem pertaucupata discuntur, quae quia bona sunt, placeant necesse est. Praeterea, ultio consecuta, sicut semper accidit, ad credendum vehementer impellit. Ne haec quidem levis causa est, quod immundi daemonum spiritus, accepta licentia, multorum se corporibus immergunt; qotentiam senserunt. hae tot causae in unum conlatae magnam deo multitudinem mirabiliter adquirunt. Quidquid ergo aduersus nos mali principes moliuntur fieri ipse permittit. et tamen iniustissimi persecutores, quibus dei nomen contumeliae ac ludibrio fuit, non se putent inpune laturos
Abbreviated transcription (Latin):
pre sure uerberibus diffiuentem corrigat disciphnam
st ⁊ alia causa cur aduersus nos per secutões fieri sinat
ut dei ppłus augeatur Nec est difficile monstrare cur aut
quomodo id fiat Pm̃u fugantur a deoꝵ cultibus plurum edio
cruidelitatis Cui eiũ talia suciisicia non horreant. Deide pla¬
cet quibus& fides ac uirtus ip̃a. Nõmilli suspicãtoer deoꝵ culdiem
non sine sausa ialũ putari a tam moltis hõibus ut mori malit
ꝙͣ id facere qd̃ alu faciũt ut uiuãt I liquis cupit scire quie duã¬
sit illud bonũ quod ad mortens usq defenditur quod onũbus quc
in hacuita iocunda ⁊ caria sunt prefertur. ⁊̃ quo nec honoris¬
nec lucri amissio nec doloꝵ corporis nec cruciamẽta uisceꝵ¬
deterret. Ualent hec plurimiu Sed ille maxie cause nostroꝵ
nũui stmper auxerũt Iudit c̾astaus ꝓpłus inter ip̃a torudẽta
dicentes non sacrificare se lapidibus hmñana mauu factis

Expanded text:
pressurae uerberibus diffluentem corrigat disciplinam. pressurae uerberibus diffluentem corrigat disciplinam. est et alia causa cur aduersus nos persecutiones fieri sinat, ut dei populus augeatur: nec est difficile monstrare cur aut quomodo id fiat. primum fugantur a deorum cultibus plurimi odio crudelitatis: qui enim talia sacrificia non horreant? deinde placet quibusdam uirtus ac fides ipsa. nonnulli suspicantur deorum cultum non sine causa malum putari a tam multis hominibus, ut emori malint quam id facere quod alii faciunt, ut uiuant. sit illud bonum, quod ad mortem usque defenditur; quod omnibus, quae in hac vita jucunda sunt et chara, praefertur; a quo, nec bonorcorporis nec uiscerum cruciamenta deterrent. ualent haec plurimum, sed illae maxime causae nostrorum numerum semper auxerunt: audit circumstans populus inter ipsa tormenta dicentes non sacrificare se lapidibus humana manu factis,
Abbreviated transcription (Latin):
atq imperio degere ne rer prosperaꝵ felicitate corruxtus in luxu¬
nam laberetur ac dei precepta contempneret Sicut illi maiores
nũ qui sepe terrems ac fragilibus hus bonis eneyuati aberrauẽrt
suis quatinus prestaret quietem si mandata seruassent et tamen
eos emendaret si preceptis non obtemperasent. Itaqz ne tam cor¬
iumperentur ocio ꝙͣ pr̃es eoꝵ licencia premi cos uoluit ab hiis
i quoꝵ manibus eos collocauit ut labentes confirmet et cormiptos
ad fortitudiunẽ reparet et sidos experiatur ac temptet Quomꝰ
em̃ potest imperator militũ suoꝵ probare uirtãtẽ insi habuerit
hostem: Et illi tauien aduersariꝰ exurgit iuito qr mortaus est et
uinci potest Des aũt quia repugnari non potest ipẽ adu̾sarios
suo nõi excitat non qui cõtra ip̃m deũ pugnẽt scd cõtͣ milites
eius ut deuotionẽ ac fidem suor uel probet uel couoboret douec

Expanded text:
atque imperio degere, ne rerum prosperarum felicitate corruptus in luxuatque imperio degere, ne rerum prosperarum felicitate corruptus in luxuriam laberetur ac dei praecepta contemneret sicut illi maiores nostri, qui saepe terrenis ac fragilibus his bonis eneruati aberrarunt aultoribus suis praestaret quietem, si mandata seruassent, et tamen eos emendaret, si praeceptis non obtemperassent. itaque ne tam corrumperentur otio quam patres eorum licentia, premi eos uoluit ab iis in quorum manibus eos conlocauit, ut et labentes confirmet et corruptos ad fortitudinem reparet et fidos experiatur ac temptet. quomodo enim potest imperator militum suorum probare uirtutem, nisi habuerit hostem? et illi tamen aduersarius exsurgit inuito, quia mortalis est et uinci potest, deo autem quia repugnari non potest, ipse aduersarios nomini suo excitat, non qui contra ipsum deum pugnent, sed contra milites eius, ut deuotionem ac fidem suorum uel probet uel conroboret, donec
Abbreviated transcription (Latin):
honis uiris multa mala accedant cũ sit prouidentia. In quo ille młta
non plane ĩ pericia seculari sed sapienter ac pene diuinitus eloruta
est Deus inquit honẽs pro libers habet Sed corruptos et luxiri¬
osos et unciosos luxuriost ac delicate patitur uiu̾e qz non pntat
emendatõe sua dignos Bonos aũt quos diligit castigat se prus
et assidiuis laboribus ad usiuu mrtutis exercet nec eos caducis
ac mortalibus homis corrũpi ac deprauari sut Inde mem̃
debet mirũ uideri si pro nostus sepe delictis castigamur adeo
Inmo uo cũ uexamiur ac premimur tũ maxĩe gracias agi¬
mus indulgentissimo prĩ ꝙ cormptelam nr̃aui non patituqõ
longus procedere d plagis at uerheribus emendat Ex quo
Nam cũ possit ppło suo et opes et regna larguri sicut dederat ãte iuders
quoꝵ nos successores ac posteu sumus. socirco eñ uoluit sub aliena dicõe

Expanded text:
bonis uiris multa mala accidant, cum sit prouidentia\'. in quo ille multa bonis uiris multa mala accidant, cum sit prouidentia\'. in quo ille multa non plane inperitia saeculari, sed sapienter ac paene diuinitus elocutus est. deus inquit homines pro liberis habet, sed corruptos et uitiosos luxuriose ac delicate patitur uiuere, quia non putat emendatione sua dignos. bonos autem, quos diligit, castigat saepius et adsiduis laboribus ad usum uirtutis exercet nec eos caducis ac mortalibus bonis conrumpi ac deprauari sinit. unde nemini debet mirum uideri si pro nostris saepe delictis castigamur a deo. immo uero cum uexamur ac premimur, tum maxime gratias agimus indulgentissimo patri, quod corruptelam nostram non patitur longius procedere, sed plagis ac uerberibus emendat. ex quonam cum posset populo suo et opes et regna largiri sicut dederat ante Iudaeis, quorum nos successores ac posteri sumus, idcirco eum uoluit sub aliena dicione
Abbreviated transcription (Latin):
Dietas aũt sũma lurtus est accedit ꝙ uoluptates caducas uicio¬
sas q contempnt quaꝵ causa opes appetant᷑ quia cõtnens
est ac libidinũ uictor Et nichil tumoris atq ĩsolentie geres
non extoluit se altius nec ergit superbũ caput Sed placidus
et concore et coĩs et planus est quia canditronẽ suam nouit
Cũ ergo ĩiuriã nulli faciat nec aliena cupiat nec sua quoq
si ui auferantur defendat cũ sciat eciã illatani ĩiuriã modera¬
te ferre quia uirtute preditus est necesse est iustũ hoiẽm sub¬
iectũ esst ĩusto et cõtuuielus affiti ab insipiẽte apientem
Ut ⁊ ille peccet quia ĩuistus est et hic ĩ se hirtutẽ habeat qr
iustus est
uiquis aũt uolet scire plenis cui malos et ĩustos deus po¬
tentes beatos diuites fierisinat. Pios contra hm̃iles mise¬
rõs mopes esse paciatur insmuat senece liber cui titulus est De

Expanded text:
pietas autem summa uirtus est. accedit quod uoluptates caducas uitiopietas autem summa uirtus est. accedit quod uoluptates caducas uitiosasque contemnit, quarum causa opes adpetuntur, quoniam continens est ac libidinum uictor. idem nihil tumoris atque insolentiae gerens non extollit se altius nec erigit superbum caput, sed placidus et concors et communis et planus est, quia condicionem suam nouit. cum ergo iniuriam nulli faciat nec aliena cupiat nec sua quoque si ui auferantur defendat, cum sciat etiam inlatam iniuriam moderate ferre, quia uirtute praeditus est, necesse est iustum hominem subiectum esse iniusto et contumeliis adfici ab insipiente sapientem, ut et ille peccet, quia iniustus est, et hic in se uirtutem habeat, quia iustus est si quis autem uolet scire plenius cur malos et iniustos deus potentes beatos diuites fieri sinat, pios contra humiles miseros inopes esse patiatur, sumat eum Senecae librum cui titulus est \'Quare
Abbreviated transcription (Latin):
aliena et rapit que cupierit per liuriam Qua uirtutis
expers inicio peccatoq subiectus est et fragilitatis oblitus
ało insollerter ĩstlenter elato tumet᷑ Inde ĩiusti ac dm̃
nestientes et diuitus et potencia ⁊ honoribus florẽt. Het
enĩ cũta ĩiusticie premia fuit quia et ꝓpetua esse nom
possunt et per cupiditatem uiolencia q querũtur Iustus
Uero ac sãpiens quia oĩa illa huinana sunt ut et a lelio
Dictum sua bona diuina iudicat nec alienũ quic qũã con¬
cupistit nequem cõtra ius hñactatis ledat oĩo Net ullam po¬
tentĩa honorem ue desiderat ne cui faciat ĩiuriã. Scit eñi
tuitos ab codem deo et cadem condicõe generatos iure frat¬
nitatis esse cõuĩctos. Sed et suo contentus et paruo quia fragili¬
tatis sue memior non aplius querit ꝙͣ unde uitani sustentet Et
ex eo ip̃o quod habuit ĩpertitur eciam non hñti quia puis est

Expanded text:
aliena, et rapit, quae cupierit, per injuriam; quia virtutis aliena, et rapit, quae cupierit, per injuriam; quia virtutis expers, vitio peccatoque subjectus est, et fragilitatis oblitus, animo insolenter elato tumet. Inde injusti, ac Deum nescientes, et divitiis, et potentia, et honoribus florent. Haec enim cuncta injustitiae praemia sunt; quia et perpetua esse non possunt, et per cupiditatem violentiamque quaeruntur. Justus vero ac sapiens, quia illa omnia humana ut est a Laelio dictum sua bona, divina judicat, nec alienum quidquam concupiscit, ne quem contra jus humanitatis laedat omnino, nec ullam potentiam honoremue desiderat, ne cui faciat iniuriam — scit enim cunctos ab eodem deo et eadem condi- cione generatos iure fratnitatis esse coniunctos —, sed et suo contentus et paruo, quia fragilitatis suae memor, non amplius quaerit quam unde uitam sustentet, et ex eo ipso quod habuerit inpertit etiam non habenti, quia pius est;
Abbreviated transcription (Latin):
ouge ab illis hons abhorrere Euibus quia fruũtur ĩiustt deoru
cultus ueri et efficates esse credũtur. Quod ad pñtem pertinet
questionẽ sutis est si ex una uirtute id probemus quod intendimus
Nempe magna et precipua uirtus est pãcĩa quã parit᷑ et unlgi
priblite uoces et pħi et oratores sũmis laudibus celebirent
Osi negari non potest quiu sũma sit uytus necesse est iustũ
et sapientem uarũ in potestate ĩiusti hõis esse ut capiat paci¬
entiam Paciẽtia em̃ est maloꝵ que aut ĩferũtar aut accidũt
cũ cpinmitate per latio Ergo iustus ac sapĩes quia uirtute
capit habet in se paciam Qua carebit oĩo si inchil patietur
aduersi contra qui relus prospens agit impaciens est et
uirtute maxĩa caret .impacientẽ dic̃o qr nchil patitur
N iocentiã quoꝙ seruare non potest que ⁊ ip̃a iusto eesa¬
pienti uaro ppria uirtus est sed et nocet sepe ⁊ contupistit

Expanded text:
longe ab illis bonis abhorrere: quibus quia fruuntur iniusti, deorum longe ab illis bonis abhorrere: quibus quia fruuntur iniusti, deorum cultus ueri et efficaces esse creduntur. quod ad praesentem pertinet quaestionem, satis est si ex una uirtute id probemus quod intendimus. nempe magna et praecipua uirtus est patientia, quam pariter et uulgi publicae uoces et philosophi et oratores summis laudibus celebrantn potest quin summa sit virtus, necesse est justum et sapientem virum in potestate esse hominis injusti, ut capiat patientiam. Patientia est enim malorum quae aut inferuntur, aut accidunt, cum aequanimitate perlatio. Ergo justus ac sapiens, quia virtutem capit, habet in se patientiam; qua carebit omnino, si nihil patietur adversi. Contra, qui in rebus prosperis agit, impatiens est, et virtute maxima caret. Impatientem dico, quia nihil patitur. Innocentiam quoque servare non potest, quae et ipsa justo et sapienti viro propria virtus est. Sed et nocet saepe, et concupiscit
Abbreviated transcription (Latin):
ritus exeiiãt ueros q̃iaĩ cultores eoꝵ et diuicus et honorib
et regius sruantur Uerũ ini qui suut in hac extimatione
non prospuciũt altius uiu roẽin ꝙ hõis que tõta non acar
pore sed in mẽte est Nichil cñ bident ampluis ꝙͣ uidetut
ceorpus od̾ stiliet quia otulis manu q tractabile est ĩ bitellũ
fragile mertale est Ciuiꝰ suut illa bona oĩa que cupiditati
ac miracło siuit opes honores imperia quomã corpori
afferũt uoluptatem Et ideo tam caduca suut ꝙͣ corpus ip̃m¬
Atꝰ uero in quo solo est homo qũĩ subiectus oculis nõ est
nec bona eius a spoici possunt que in sola uirtute st̃ popita
Et ides tam stabilis et constãs et ppetiuis sit nece ie est
sicuti ĩp̃a uirtus est que est ac bonũ
ongũ est uniuersas uurttũ tẽs prom̾e ut de sui¬
qulis doceam ꝙͣ necesse sit sapientem ac iustũ uirum

Expanded text:
ritus aestimant ueros, quoniam cultores eorum et diuitiis et honoribus ritus aestimant ueros, quoniam cultores eorum et diuitiis et honoribus et regnis fruantur. uerum ii qui sunt in hac existimatione non perspiciunt altius uim rationemque hominis, quae tota non in pore, sed in mente est. Nihil enim vident amplius, quam videtur, corpus scilicet; quod, quia oculis manuque tractabile est, imbecillum, fragile, mortale est; cujus sunt illa omnia bona, quae cupiditati, ac miraculo sunt, opes, honores, imperia, quoniam corpori afferunt voluptates; et ideo tam caduca sunt quam corpus ipanimus uero, in quo solo est homo, quoniam subiectus oculis non est, nec bona eius aspici possunt, quae in sola uirtute sunt posita, et ideo tam stabilis et constans et perpetuus sit necesse est sicut ipsa uirtus, in qua est animi bonum. Longum est uniuersas uirtutis species promere, ut de singulis doceam, quam necesse sit sapientem ac iustum uirum
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. ut aut eor fidem minuant per doloreni, aut
si id efficere nequiuerĩt auserantur oĩo de trora ne
sit qui possit eoꝵ nequiciã cohertere. Non me fugit
quid responderi ecõtrario possit. Cur ergo deus ille singu¬
laris ille maguus quem teꝵ potentem quem domiũ
om̃i confiterĩ hec fierepatitur: nec cultorebsuos aut
uindicat aut tuetur: Cur demq qui eũ non coluut
et opulcnti et potentes et berti suut et honoribus
yegno q potiũ tur cosq ip̃os ditronisus ac potestati
subiectos labent. Reddenda est hreꝰ rei ratio nequid
remancat eirorie Ilam tpͥmis hec causa est cur exiscimetur
religio dei uim non habere ꝙ inducãtur hoĩes ste terrenorũ
ac pũtiũ bonoꝵ que ad curam mẽtis nullo medo pertment
quibusꝙ tatere uistos uident et afiuere ĩiustas et dei caltũ
Lanem arbitrantur in quo iuesse illa non cernũt etdeoꝵ

Expanded text:
possunt, ut aut eorum fidem minuant per dolorem aut, possunt, ut aut eorum fidem minuant per dolorem aut, si id efficere non quiuerint, auferant omnino de terra, ne sint qui possint eorum nequitiam coercere. non me fugit quid responderi e contrario possit: \'cur ergo deus ille singularis, ille magnus, quem rerum potentem, quem dominum omnium confiteris, haec fieri patitur nec cultores suos aut uindicat aut tuetur? cur denique qui eum non colunt, et opulenti et potentes et beati sunt et honoribus regnoque potiuntur eosque ipsos dicioni suae ac potestati sub- iectos habent?\' reddenda et huius rei ratio est, ne quid remaneat erroris. nam in primis haec causa est cur existimetur religio dei uim non habere, quod inducuntur homines specie terrenorum ac praesentium bonorum, quae ad curam mentis nullo modo pertinent. quibus quia carere iustos uident et afluere iniustos, et dei cultum inanem arbitrantur, in quo inesse illa non cernunt, et deorum
Abbreviated transcription (Latin):
cõlũtur a nobis ded quia ueritas penes nos est Que ut̾
est uerissime dictũ odiũ parit Quid ergo extimabimus insi
furore Quẽ nos uidemꝰ illi nescũt. Non ei ip̃i homines
persrquũtur que causam cur irascantur ĩnocẽtibus non
habent Sed illi spũs cõtaminatiat perdite quibus uitas
et nota est et ĩuisa ĩsinuãt se mr̃tious eoꝵ et ĩstigant
nescios in furoreni Dii eiũ̃ quãdiu pax est in ppło de fu¬
gitant iustos ⁊ pauẽt Et cũ corpora hoñ occupãt aĩas q
diuexant adiurãtur ab hus et noie dei ueri fugãt᷑ Quo
audito tremũt et exclamãt et urise uerberariq testãt᷑
Et int̾rogati qui sint quãdo uenent quomꝰ in hoiẽm mne¬
pserĩt confitentur. Sic excruciati ⁊ exeorti dẽno birtute
dĩm nõis exulantur propter hec ubera ⁊ minas sauctos
et iustos uiros srruper ederũt Et quia nocere per st ipsi
nchal possunt publicis eos odiis per sequũtuꝵ ques sibi
graues senseruit excertẽt qz stuitiam ꝙͣ biolẽtissime

Expanded text:
coluntur — sed quia ueritas penes nos est, quae, ut est uerissime dictum, odium parit. quid igitur existimabimus nisi furore, quem nos uidemus, illi nesciunt. non enim ipsi homines persecuntur, qui causam cur irascantur innocentibus non habent, sed illi spiritus contaminati ac perditi, quibus ueritas et nota est et inuisa, insinuant se mentibus eorum et instigant nescios in furorem. hi enim, quamdiu pax est in populo dei, fugitant iustos et pauent, et cum corpora hominum occupant animasque diuexant, adiurantur ab iis et nomine dei ueri fugantur. quo audito tremunt et exclamant et uri se uerberarique testantur et interrogati qui sint, quando uenerint, quomodo in hominem inrepserint, confitentur. sic extorti et excruciati uirtute diuini nominis exulantur. propter haec uerbera et minas sanctos et iustos uiros semper oderunt. et quia per se nocere iis nihil possunt, publicis eos odiis persecuntur, quos sibi graues sentiunt, exercentque saeuitiam quam uiolentissime
Abbreviated transcription (Latin):
uui̾t amicũ Cõmada pcerea pr̃ĩe s prima putare deide
parẽtũ tertia iam postrema q nr̃a. As hus diffinitoibus quas
breuit̾ poeta eõprehendit marcus cullius traxit officia uiuẽdi
panccium stoicũ rcutus ea ꝙ tribus uolũibus inclusit hec
aũt ꝙͣ facsa sit mox uidebiniꝰ ut apiareat quãtũ in nos dignãto
dĩna contulerit que nohis aperuuit uitatem Uirtutẽ osse dicͣ
stire quid est bonũ quid malũ quid sit turpe quid hauestro quid
utile uoud muus Boruius fac̾e̾ potuit sitantũ banũ at malĩ
diceret qr nichil potest esse utue uel honestũ iuod nou ideus
bonũ sit Uel ĩntile ⁊ tuipe sd̾ non idem małũ sit Quod ⁊ pħis
uidetur et idem cicero in t̾tio supdicti operis libͦ ostendit
Uerũ stĩa non potest esse uirtus se non est intus in nolus
sed ad nos oxtrusecus uerit Quod aũt transire ab altero
ad alterũ pt̃ uirtus nõ est diua uirtus siea curq est bcĩa
igr̃ aliem bũficũ est qr posita est in audiendo untus tota

Expanded text:
uiuere amicum: commoda praeterea patriai prima putare, deinde parentum, tertia iam postremaque nostra. ab his definitionibus, quas poeta breuiter conprehendit, Marcus Tullius traxit officia uiuendi Panaetium Stoicum secutus eaque tribus uoluminibus inclusit. haec autem quam falsa sint mox uidebimus, ut appareat quantum in nos dignatio diuina contulerit, quae nobis aperuit ueritatem. uirtutem esse dixit scire quid sit bonum et malum, quid turpe, quid honestum, quid utile, quid minus. breuius facere potuit, si tantum bonum ac malum diceret, quia nihil potest esse utile uel honestum quod non idem bonum sit, nihil inutile ac turpe quod non idem malum. quod et philosophis uidetur et idem Cicero in tertio supra dicti operis ostendit. uerum scientia non potest esse uirtus, quia non est intus in nobis, sed ad nos extrinsecus uenit. quod autem transire ab altero ad alterum potest, uirtus non est, quia uirtus sua cuique est. scientia igitur alieni beneficii est, quia posita est in a
Abbreviated transcription (Latin):
sticiam neq ad uerã uirtutẽ accõmodatur dẽs ila or̃o
Sed adhaut uitam morẽ q cruilemi quã nõ esẜr iustiam̃
et res indicat et ip̃e cicero testatus est Sed nos inquit
uere iuris germaneq iustĩe solidau et ex p̾ssam essigie
nullã tenemꝰ Ambra ⁊ ymagĩtus utini᷑ fas q ip̃as uorã¬

Expanded text:
 ad ueram uirtutem adcommodatur illa omnis oratio, sed ad hanc uitam moremque ciuilem, quem non esse iustitiam et res indicat et ipse Cicero testatus est. sed nos inquit ueri iuris germanaeque iustitiae solidam et expressam effigiem nullam tenemus, umbra et imaginibus uti
Abbreviated transcription (Latin):
Dirmĩt hi cõmenẽ gu̾es siai secretatẽ Qua sblata beue¬
siciencia bonitas libertas socretas Iuscra funditus tollite
desse quid sit iguorat qui iucha putãt utile nichil cõmadũ
iisi qd̃ teneri mauu porest Quõd solit teueri non posest qt
eripi posest Dec itaq ut ip̃i apellãt tona quissius patrie
acquisierit hoc est qui euersis cruitatibus gentibusq deletis
erariũ petiua rsenserit agros ceperit ciues suus locuple¬
tiores secerit hic laudibus sertur icelũ In soc putat᷑
sl̃ia et persecta ẽt uirtus Oui eiror non mͦ płe etĩ¬
peritoꝵ sed ecĩa pħoꝵ est Qui p̾cepta quoq dãt ad̃ Iustiam̃

Expanded text:
dirimunt hi communem humani generis societatem, qua sublata benedirimunt hi communem humani generis societatem, qua sublata beneficentia liberalitas bonitas iustitia funditus tolliturdesse quid sit, ignorant qui nihil putant utile, nihil commodum, nisi quod teneri manu potest: quod solum teneri non peripi potest. Haec itaque ut ipsi appellant bona quisquis patriae acquisierit, hoc est, qui eversis civitatibus, gentibusque deletis, aerarium pecunia referserit, agros ceperit, cives suos locupletiores fecerit; hic laudibus fertur in coelum, in hoc putatur summa et perfecta esse virtus. Qui error non modo populi et imperitorum, sed