comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& iurat. & tam̃ pluit ibi sed ille nescit: & putat ñ pluisse
ꝑiurus est. Inter est. quẽ ad modũ uerbũ ꝓcedat ex animo
Ream linguã ñ facit nisi mens rea. Quis est aut̃ qͥ ñfalla¬
tur & sinoli t fallere: quis homo: cui ñ subrepat falla¬
cia : & tam̃ fallax iuratio. abore ñdiscedit. Frequentatur
plura sunt plurũq iuram̃ta quã uerba. Sidiscutiat homo
quotiens iur& ꝑtotũ diem qͦtiens se uulner& qͦtiens gladio
linguȩ se feriat & transfigat: quiᷤ mn illo loco inuenitur
sanus : quia gͦ graue est peccatũ pͤierare. c̃pendiũ tibi
uerũ iura. Ecce uerũ iura: ñ peccas. Siuerũ iures. ñ pec¬
cas. Sedhomo int̃tẽptationes positus carne inuolutus.
calcans terrã sub terra. dũ corpꝰ qͦd corrũpitur ad grauat
animã: & de pͥmit t̾rena in habitatio sensũ multa cogi¬
tantẽ. int̾ ista multa tua cogita . incerta. uolatica c̃iectu

Expanded text:
et jurat; et tamen pluit ibi, sed ille nescit, et putat non pluisse: et jurat; et tamen pluit ibi, sed ille nescit, et putat non pluisse: perjurus est. Interest, quemadmodum verbum procedat ex animo. Ream linguam ntur, etsi noluit fallere? Quis est homo cui non subrepat fallacia? Et tamen juratio ab ore non discedit, frequentatur: plura sunt plerumque juramenta, quam verba. Si discutiat homo quoties juret per totum diem, quoties se vulneret, quoties gladio linguae se feriat et transfigat, quis in illo locus invenitur sanus? Quia ergo grave peccatum est pejerare, compendium tibi Verum jura? Ecce verum jura, non peccas: si verum juras, non peccas. Sed homo inter tentationes positus, carne involutus, calcans terram sub terra, dum corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ; inter ista multa tua cogitata incerta, volatica, conject
Abbreviated transcription (Latin):
quis dicat ñ esse ꝓponendũ dño dõ iurationis exemplũ
Ds enĩest & forte illi soli cõpetit iurare. Qui non potest
ꝑ iurare. homines enĩ falsũ iurant: uel cũ fallunt. uel
cũfalluntur. Aut putat homo uerũ esse qͦd falsũ est & teme
cõmemoraui: fac illũ iurare quia uerũ putat esse proquo
iurat. Uerũ putat esse & tam̃ falsum est. Non ex animo iste
sciens iurationẽ int̾ponit. Daaliũ scit falsũ est̃ & dic̃ uerũ
esse & iurat tanquã uerũ sit: qͦd scit falsũ est̃. Uidetis quã
ista de testanda sit belua. & de rebꝰ humanis ex t̃minanda
quis enĩ hoc fieri uelit: om̃s homines talia de testantur:
pac:a aliũ putat falsum esse & iurat tanquã uerũ sit: & forte
uerũ est. Uerbi gr̃a ut intelligatis: pluit in illo loco inter¬
rogas hominẽ: & putat ñ pluisse: & ad negotiũ ipsiuꝰ cõpetit
ut dicat pluit. Sed putat ñ pluisse. dr̃ ei uere pluit. uere

Expanded text:
quis dicat non esse proponendum de Domino Deo jurationis exemplum. quis dicat non esse proponendum de Domino Deo jurationis exemplum. Deus enim est, et forte illi soli competit jurare, qui non potest pejerare. Homines enim falsum jurant, vel cum fallunt, vel cum falluntur. Aut enim putat homo vecommemoravi. Fac illum jurare, qui verum putat esse pro quo jurat; verum putat esse, et tamen falsum est; non ex animo iste sciens jurationem interponit. Da alium, qui scit falsum esse, et dicit verum esse, et jurat tanquam verum sit quod scit falsum esse. Videtis quam ista detestanda sit bellua, et de rebus humanis exterminanda? Quis enim hoc fieri velit? Omnes homines talia detestantur. Fac alium, qui putat falsum esse, et jurat tanquam verum sit, et forte verum est. Verbi gratia ut intelligatis pluit in illo loco; interrogas hominem, et putat non pluisse, et ad negotium ejus competit, ut dicat, pluit, sed putat non pluisse. Dicitur ei, vere pluit? vere,
Abbreviated transcription (Latin):
nihil aliud ds̃ iussisse uideatur. qr & nullus alius dix̃ quã
ille qui ꝑ apł̃m dix̃. ante om̃a inqͥt fr̃s mei nolite iurare.
neq ꝑcȩlũ. neq ꝑterrã. neq aliud qͦd cũq iuram̃tũ. Sit
aut̃ sermo ur̃. est est ñ non: nisi qͦd iste addidit ante om̃a.
ex qͦ multũ fec̃ intentos. auxitq difficultatẽ questioni.
Inuenimꝰ enĩ iurasse scõs. iurasse pͥmit᷑ ipsũ dñm: in quo
ñ est om̃ino peccatũ. Iurauit dñs & ñpenitebit eũ. tues
sac̃dos inȩt̾nũ. scđm ordinẽ melchisedech. Aet̾nitatẽ
sac̃dotu filio cũ iuratione ꝓmisit. Habes &iam ꝑme ipsũ
iuro dicit dñs. Et illud iuratio est: uiuo ego dic̃ dñs. Quo¬
durũ est hoc dicere. Et qmͣ diximꝰ dm̃ iurasse. quã blasphe¬
mũ est hoc dicere : iurat ds̃ qui peccatũ ñhab&. Non est
gͦ peccatũ iurare : sed magis peccatũ est ꝑ iurare. Fortasse

Expanded text:
nihil aliud Deus jussisse videatur: quia nullus alius hoc dixit, quam nihil aliud Deus jussisse videatur: quia nullus alius hoc dixit, quam ille qui per Apostolum dixit: Ante omnia, inquit, fr neque per terram, neque aliud quodcumque juramentum. Sit autem sermo vester, Est, est; Non, non. Nisi quod iste addidit, Ante omnia: ex quo multum fecit intentos, auxitque difficultatem quaestioni.uo non est omnino peccatum. Juravit Dominus, et non poenitebit eum: Tu es sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedech . Aeternitatem sacerdotii Filio cum juratione promisit. Habes etiam, Per memetipsum juro, dicit Dominus . Et illud juratio est, Vivo ego, dicit Dominus . Quom jurasse, quam blasphemum est hoc dicere? Jurat Deus qui peccatum non habet: non ergo est peccatum jurare; sed magis peccatum est pejerare. Fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
ri ma lectio quȩ nobis SIURARE:¬
hodie recitata est apłi iacobi. oblata nob̾ est
addisserendũ & qͦdãmͦ indicta. Intentos enim
uos fecit ad monens ante om̃ia ne iuretis. Difficilis ques¬
tio ẽ. Hoc peccatum. Quẽ ñreũ teneat: si uirare pecca¬
tum est nã ꝑiuriũ peccatũ ẽẽ & grande peccatũ nemo
dubitat. Sed ñ ait apłs. deciuꝰ lectione tractamꝰ. aute
om̃a fr̃s mei. nolite ꝑiurare: sed nolite iurare. Precessit mã
ipsius dñi nr̃i iħu xp̃i in eugłio similis ammonitio. Audistis
inqͥt qr dictũ est antiquis. ñ ꝑiurabis. Ego aut̃ dico uobis.
Nolite iurare neq ꝑcȩlũ. quia sedes dĩ est. neq ꝑ terrã. qr
scabellũ est pedũ eiꝰ. neq ꝑcaput tuũ urabis qr ñ tibi est
potestas facere unũ capillũ albũ aut nigrũ. Sit aut̃ sermo
ur̃. est est non non. Siqͥd ampliuꝰ. ẽ. amalo est. Huic dñicȩ
ãmonitioni memorata apł̃i lectio om̃ino sic congruit. ut

Expanded text:
rima lectio quae nobis hodie recitata est apostoli Jacobi, oblata nobis est ad disserendum, et quodam modo indicta. Intentos enim vos fecit, admonens ante omnia ne juretis. Difficilis quaestio est. Hoc peccatum quem non reum teneat, si jurare peccatum est? Nam perjurium peccatum esse, et grande peccatum, nemo dubitat. Sed non ait Apostolus, de cujus lectione tractamus, Ante omnia, fratres mei, nolite perjurare; sed, nolite jurare. Praecessit etiam ipsius Domini Jesu Christi in Evangelio similis admonitio: Audistis, inquit, quia dictum est antiquis, Non perjurabis: ego autem dico vobis, nolite jurare, neque per coelum, quia sedes Dei est; neque per terram, quia scabellum est pedum ejus; neque per caput tuum jurabis, quia non tibi est potestas facere unum capillum album aut nigrum. Sit autem sermo vester, Est, est; Non, non: si quid amplius est, a malo est . Huic dominicae admonitioni memorata Apostoli lectio omnino sic congruit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
recturo & inȩternitate. mansuro impensũ eiꝰ modi officiũ. sit
& iam qͦdãmͦ eiꝰdẽ fidei testimoniũ: Qđ uͦ qͥsq apud memorias
martyrũ sepelitur. hoc tantũ mͥ udetur ꝓde̾eͤ defunc to
ut cõmendans eũ &iam martirũ patrocinio affectꝰ ꝓillo sup¬
plicationis augeatur. Habes ad ea quȩ ame putasti esse quȩ¬
renda. qualem reddere potui responsionẽ meã. Quȩ si ultra
quã sat est ꝓlixaest: da ueniã. Id enĩ factum est amore
diutius loquendi tecũ. Hunc gͦ librũ quẽ ad modũ acceperit
uenerabilis dilectio tua peto rescriptis tuis noucrim. Quẽ
tͥ ꝑlator eiꝰ faci& sine dubio gratiorẽ. fr̃ scilic& & c̃presbit̃
nr̃ candidianus. Quẽ ꝑtuas litteras cognitũ toto corde
suscepi. inuitusq dimisi. Multũ enĩ nos incaritate xp̃i sua
p̃sentia consolatus est. Et qđ fatendũ est eiꝰ instantia tibi

Expanded text:
recturo et in aeternitatem mansuro impensum ejusmodi officium, sit recturo et in aeternitatem mansuro impensum ejusmodi officium, sit etiam quodammodo ejusdem fidei testimonium? Quod vero quisque apud memorias martyrum sepelitur, hoc tantum mihi videtur prodesse defuncto, ut commendans eum etiam martyrum patrocinio, affectus pro illo supplicationis augeatur. 23. Habes ad ea quae a me putasti esse quaerenda, qualem potui reddere responsionem meam: quae si ultra quam satis est prolixa est, da veniam; id enim factum est amore diutius loquendi tecum. Hunc ergo librum quemadmodum acceperit venerabilis Dilectio tua, peto rescriptis tuis noverim, quem tibi perlator ejus faciet sine dubio gratiorem, frater scilicet et compresbyter noster Candidianus, quem per tuas litteras cognitum toto corde suscepi, invitusque dimisi. Multum enim nos in charitate Christi sua praesentia consolatus est, et, quod fatendum est, ejus instantia tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ficus sollempnit̃ supplicamꝰ. Quã uis ñ ꝓqͥbꝰ fiunt om̃ibꝰ ꝓ¬
sint sed eis tantũ qͥbꝰ dũ uuunt cõparat᷑ ut ꝓsint. Sed qr
non discernimꝰ qͥsint. oport& ea ꝓregeneratis om̃ibꝰ facere
ut nullus eoꝵ p̃ter mittat᷑ ad quos hȩc beneficia possint
& debeant ꝑuenire. Melius enĩ suꝑer̃ ista eis qͥbꝰ nec obst̃
nec ꝓsunt: quã eis deerunt qͥbꝰ ꝓsunt. Diligentius tamen
facit hȩc quisq ꝓ necessariis suis quo ꝓillo fiat similit̾ asuis.
Corpori aut̃ humando qͥcqͥd impendit᷑. ñ est p̃sidiũ salutis
sed humanitatis officiũ scd̃m affectũ qͦ nemo ũquã carnẽ
suã odio hab&. Unde oport& ut quã potest ꝓcarne ꝓximi¬
curã gerat cũ ille indie recesserit qui gerebat. Et si haec
faciunt qui carnis resurrectionẽ non credunt. quanto magi
debent facere quicredunt. ut corpori mortuo sed tam̃ resur¬

Expanded text:
ficiis sollemniter supplicamus, quamuis non pro quibus fiunt omnibus pficiis sollemniter supplicamus, quamuis non pro quibus fiunt omnibus prosint, sed eis tantum quibus dum uiuunt conparatur, ut prosint. sed quia non discernimus, qui sint, oportet ea pro regeneratis omnibus facere, ut nullus eorum praetermittatur, ad quos haec beneficia possint et debeant peruenire. melius enim supererunt ista einec prosunt, quam eis deerunt quibus prosunt. diligentius tamen facit haec quisque pro necessariis suis, quod pro illo fiat similiter a suis. corpori autem humando quidquid impenditur, non est praesidium salutis, sed humanitatis officium secundum affectum, quo nemo umquam carnem suam odio habet. unde oportet, ut quam potest curam gerat, cum ille inde recesserit qui gerebat. Et si haec faciunt qui carnis resurrectionem non credunt, quanto magis debent facere qui credunt, ut corpori mortuo, sed tamen resur
Abbreviated transcription (Latin):
possint. anobis duo ista discerni. Anea sentire ac duudicare
non ualeat nisi qui hab& illud donũ ꝑdĩ sp̃m diuidentẽ ꝓpria
unicuiq ꝓut uult. Disserer& mͥ ut arbitror ille ioħs haec
om̃a sicut uellem. Ut aut eo docente: discerẽ & ea quȩ audi¬
rem uera & certa cognoscerẽ esse: aut ego crederẽq nescirẽ
illo dicente quȩ sciret. Qđ simͥ forsitan de sc̃a scriptura
responder&. altiorate nequesieris. & fortiorate ne scrutat᷑
fueris : sed quȩ tibi p̃cepit dñs illa cogita semꝑ. id &iã gratan¬
ter acciperẽ. Nonenĩ paruus est fructus si aliqua obscura
& incerta quȩ cõp̃hendere ñ ualemꝰ clarũ saltem certum
q nob̃sit non esse quȩrenda. Et qđ unꝰquisq uult discere
putans ꝓdesse sisciat: discat ñ obesse sinesciat. Quȩ cũ ita
nͥ qđ ꝓ eis. siue altaris. siue orationũ. si ue elemosinarũ sacri¬

Expanded text:
possint a nobis duo ista discerni, an ea sentire ac diiudicare possint a nobis duo ista discerni, an ea sentire ac diiudicare non ualeat, nisi qui habeat illud donum per dei spiritum diuidentem propria unicuique prout uult: dissereret mihi, ut arbitror, ille Iohannes haec omnia, sicut uellem, ut aut eo docente discerem et ea quae audirem uera et certa esse cognoscerem, aut ego crederem quae nescirem illo dicente quae sciret. quodsi mihi forsitan crutatus fueris, sed quae tibi praecepit dominus, illa cogita semper, id etiam gratanter acciperem. non enim paruus est fructus, si aliqua obscura et incerta, quae conprehendere non ualemus, clarum saltem certumque sit nobis non esse quaerenda, et quod unusquisque uult discere putans prodesse si sciat, discat non obesse, si nesciat. Quae cum ita , peruenire, nisi quod pro eis siue altaris siue orationum siue elemosynarum sacri
Abbreviated transcription (Latin):
sponder& ille homo dĩ: & demartiribꝰ abillo ꝑgerem quȩrere
utrũ ipsi assint in sõnis uł quocũq alio mͦ uidentibꝰ eos inqua
figura uoluerint. & maxime quando abeis se torqueri de¬
mones in hominibꝰ c̃fitent᷑ & rogant eos ut parcant sibi an ista
fiant dĩ nutu ꝑ angłicas potestates in honorẽ cõm̃dationẽ¬
quȩ scõrũ ad utilitatẽ hominũ illis insũma qͥete positis &
ad alia longe meliora uisa uacantibꝰ seorsũ anobis. orantibꝰ¬
q ꝓ nobis. Nã mediolani apud scõs ꝓthasiũ & geruasiũ mar¬
tyres exp̃sso nomine sicut de functoꝵ quos eodẽ mͦ cõmemo¬
rabant. adhuc uiuũ demones ep̃m confitebant᷑ ambrosiũ atq
ut sibi parcer& obsecrabant. illo aliud agente. atq hoc cum
ageretur nesciente. Anuͦ aliquando ꝑ ipsam p̃sentiã mariu¬
srum
siant ista. aliquando ꝑ angłoꝵ. Et utrũ possint uł qͥbꝰ signis

Expanded text:
responderet ille homo dei, et de martyribus ab illo pergerem quaerere, responderet ille homo dei, et de martyribus ab illo pergerem quaerere, utrum ipsi adsint in somnis uel quocumque alio modo uidentibus eos in qua figura uoluerint, et maxime quando ab eis se torqueri daemones in hominibus confitentur et rogant eos, ut pareant sibi, an ista fiant dei nutu per angelicas potestates in honorem commendationemque sanctorum ad utilitatem hominum illis in summa quiete positis et ad alia longe meliora uisa uacantibus seorsum a nobis orantibusque pro nobis; nam Mediolani apud sanctos Protasium et Geruasium martyres expresso nomine sicut defunctorum, quos eodem modo commemorabant, adhuc uiuum daemones episcopum confitebantur Ambrosium atque ut sibi parceret obsecrabant illo aliud agente atque hoc cum ageretur omnino nesciente; an uero aliquando per ipsam praesentiam martyrum fiant ista, aliquando per angelorum; et utrum possint uel quibus signis
Abbreviated transcription (Latin):
eredi. Sed sullũ scm̃ monachũ ipse uidisse. quia si confertur
patientissime int̾rogabat᷑ & sapientissime respondebat. quȩ¬
sissem ab eo qd ad istã ꝑtin& questionẽ. utrũ ipse. ad illã feminã
ueniss& insõnis. id ÷ sp̃s eius in effigie corporis sui sicut nos ipsos
ineffigie nr̃i corporis sõnamꝰ. anipso aliud agente uł sidormi¬
ebat aliud sõniante. siue ꝑangłm siue quocũq aliomͦ in muli¬
eris sõnio talis factasit uisio. Atq id futurũ ut ipse ꝓmittere&
ꝓphetiȩ spũ reuelante p̃sciuerit. Sienim ipse inter fuit sõnian¬
ti mirabili gr̃a utiq id potuit ñnatura. & dĩ munere ñ ꝓpria
facultate. Si aut̃ ipso aliud agente siue dormiente & uisis aluis
occupato. eũ mulier uidit in sõnis: ꝓfecto tale aliqͥd factũ :
annaniã cũ hoc annanias ipse nesciret. Qđ lib& horũ mͥre

Expanded text:
credi. sed si illum sanctum monachum ipse uidissem, quia, sicut fertur, credi. sed si illum sanctum monachum ipse uidissem, quia, sicut fertur, patientissime interrogabatur et sapientissime respondebat, quaesissem ab eo, quod ad istam pertinet quaestionem, utrum ipse ad illam feminam uenisset in somnis, id est spiritus eius in effigie corporis sui, sicut nos ipsos in effigie nostri corporis somniamus, an ipso aliud agente uel, si dormiebat, aliud somniante siue per angelum siue quocumque alio modo in mulieris somnio talis facta sit uisio, atque id futurum, ut ipse promitteret, prophetiae spiritu reuelante praesciuerit. si enim ipse interfuit somnianti, mirabili gratia utique id potuit, non natura, et dei munere, non propria facultate; si autem ipso aliud agente, siue dormiente et uisis aliis occupato, cum mulier uidit in somnis, profecto tale aliquid factum eAnaniam, cum hoc Ananias ipse nesciret. quodlibet horum mihi
Abbreviated transcription (Latin):
diuidens ꝓpͥa unicuiq ꝓut uult. Horũ om̃iũ sp̃ualium
donorũ quȩ cõmemorauit apłs cuicũq data est diuidicatio
sp̃uũ. ipse scit ista sicut scienda sunt: Talem fuisse creden¬
dũ est illũ iohannẽ monachũ quẽ debelli ciuilis euentu
maior theodosius consuluit imperator. Habebat quippe
etiã ꝓphetiã. Neq enĩ singulos singula munerũ istorũ
sed &iam plura unũ habere posse ñ ambigo. Ioħes gͦ iste quadã
muli ere religiosissima impacient̃ eũ uidere cupiente atq
ut hoc impetrar& ꝑmaritũ suum uehem̃t̃ instante: cũ ille
noll& qm̃ idnũqu̾ã ꝑmiserat feminis uade inquit dic uxori
tuȩ. Uidebit me nocte ꝓxima sed insõnis Et factum est.
Monuitq illã quicqͥd fidelẽ coniugatã moneri oportebat.
Quȩ cũ eiugilass&. talẽ se uidisse hominẽ dĩ uiro suo qualẽ
ille eũ nouerat. & quid abillo audierit indicauit. Qui hoc
abeis cõꝑit retulit mͥ uir grauis & nobilis. & dignissimus

Expanded text:
t uult. horum omnium spiritalium donorum, quae commemorauit apostolus, cuicumque data est diiudicatio spirituum, ipse scit ista sicut scienda sunt. Talem fuisse credendum est illum Iohannem monachum, quem de belli ciuilis euentu maior Theodosius consuluit imperator: habeetiam prophetiam. Neque enim singulos singula munerum istorum, sed etiam plura unum habere posse non ambigo. Joannes ergo iste, quadam muliere religiosissima impatienter eum videre cupiente, atque ut hoc impetraret per maritum suum vehementer instante, cum ille nollet, quoniam id nunquam permiserat feminis: Vade, inquit, dic uxori tuae, videbit me nocte proxima, sed in somnis. Et factum est: monuitque illam quidquid fidelem conjugatam moneri oportebat. Quae cum evigilasset, talem se vidisse hominem Dei viro suo, qualem ille eum noverat, et quid ab illo audierit, indicavit. Qui hoc ab eis comperit, retulit mihi, vir gravis et nobilis, et dignissimus
Abbreviated transcription (Latin):
oculis morte subtractisunt ne obliuone &iam cordibꝰ
sub trahant᷑ inmemoriã reuocant. & ad monendo faciunt
innemion uocant qđ nos memoriã seu monum̃tũ appel¬
lamus. Qm̃ lingua eoꝵ memoria ipsa qua meminimꝰ in ne
me dr̃. Cũ itaq recolit animꝰ ubi sepultũ sit karissimi
corpꝰ & occurrit locꝰ nomine martyris uenerabilis: eidẽ
martiri animã dilectã cõm̃dat recordantis & p̾̃cantis
affectus. Qui cũ de functis afidelibꝰ km̃is exhibetur.¬

Expanded text:
oculis morte subtracti sunt, ne obliuione etiam cordibus oculis morte subtracti sunt, ne obliuione etiam cordibus subtrahantur, in memoriam reuocant et admonendo faciunt μvημεῑοuocant, quod nos memoriam seu monumentum appellamus, quoniam lingua eorum memoria ipsa, qua meminimus, μvήμη dicitur. cum itaque recolit animus, ubi sepultum sit carissimi corpus, et occurrit locus nomine martyris uenerabilis, eidem martyri animam dilectam commendat recordantis et precantis affectus. qui cum defunctis a fidelibus carissimis exhibetur
Abbreviated transcription (Latin):
tire. Hȩc est mea desepulturȩ causa atq ratione sententi
Quã ꝓpterea ex alio libro meo inistũ transtuli quia facilius
hoc ame recenseri potuit quã idipsũ alio mͦ eloquendum
fuit. Qđ siuerũ est. ꝓfecto &iã ꝓuisus sepeliendis corporibꝰ
apud memoriã scõrũ locus bonȩ affectionis humanȩ est
potest nulla esse quando ubi sepeliant᷑ adtendit᷑. Sed
cũ talia uiuorũ solatia reqͥrunt᷑. qͥbꝰ eorũ pius insuos ani-¬
mus appareat. ñ uideo quȩ sint adium̃ta mortuorũ nisi
adhoc ut dũ recolunt ubisint posita eorũ quos diligunt
corpora eisdẽ scĩs illos tanquã patronis susceptos apud
dñm ad iuuandos orando cõmendent. Qđ quid ẽ facere
possent &iam sitalibꝰ locis eos humare ñ possent. Sed
ñ ob aliud uł memoriȩ uł monum̃ta dicunt᷑ ea quȩ in¬
signite fiunt sepulchra mortuoꝵ. nisi quia eos qͥ uiuentiũ

Expanded text:
tire\\ haec est mea de sepulturae causa atque ratione sententia. tire\\ haec est mea de sepulturae causa atque ratione sententia. quam propterea ex alio libro meo in istum transtuli, quia facilius hoc a me recenseri potuit, quam\' id ipsum alio modo eloquendum fuit. Quod si uerum est, profecto etiam prouisus sepeliendis corporibus apud memorias sanctorum locus bonae affectionis humanae est peliantur, non potest nulla esse, quando ubi sepeliantur adtenditur. sed cum talia uiuorum solacia requiruntur, quibus eorum pius in suos animus adpareat, non uideo quae sunt adiumenta mortuorum nisi ad hoc, ut, dum recolunt, ubi sint posita eorum quos diligunt corpora, eisdem sanctis illos tamquam patronis susceptos apud dominum adiuuandos orando commendent. quod quidem facere possent, etiamsi talibus locis eos humare non possent. sed non ob aliud uel \'memoriae\' uel monumenta> dicuntur ea quae insignite fiunt sepulcra mortuorum, nisi quia eos, qui uiuentium
Abbreviated transcription (Latin):
diligentiȩ que ꝑsoluitur. Sunt qͥdẽ & alia quȩ scĩ patri¬
archȩ decorporibꝰ suis uł condendis uł trans ferendis pro¬
phetico spũ dicta intelligi uoluer̃ ñ aut̃ hiclocus ÷ ut ea
ꝑtractemꝰ cũ sufficiant ea que diximꝰ. Sed siea quȩ suster¬
tandis uiuentibꝰ sunt necessaria. sic̃ uictus & amictus.
quã uis cũ graui afflictione desint ñfrangunt in bonis
ꝑferendi tolerandiq uirtutẽ nec eradicant exanimo pie¬
tatẽ. sed exercitatã faciunt fecundiorẽ: quantomagis cũ
desunt ea quȩ decurandis funeribꝰ condendisq corporil
defunctorũ ad hibi solent. ñefficiunt miseros in
occultis pioꝵ sedibꝰ iã qͥetos: ac ꝑ hoc. quando ista ca-¬
daueribꝰ xep̃ianorũ in illa magnȩ urbis uł &iã aliorum
oppidorũ uastatione defuer̃. nec uiuorũ culpaest qͥ ñ po-¬
tuer̃ ista p̾bere. nec pęna mortuorũ qͥ ñ possunt ista sen¬

Expanded text:
diligentiaeque persoluitur. sunt quidem et alia, quae sancti patridiligentiaeque persoluitur. sunt quidem et alia, quae sancti patriarchae de corporibus suis uel condendis uel transferendis prophetico spiritu dicta intellegi uoluerunt; non autem hic locus est, ut ea pertractemus, cum sufficiant ista quae diximus. sed si ea quae sustentandis uiuentibus sunt necessaria, sicut uictus et amictus, quamuis cum graui afflictione desint, non frangunt in bonis perferendi tolerandique uirtutem nec eradicant ex animo pietatem, sed exercitatam faciunt fecundiorem: quanto magis, cum desunt ea, quae curandis funeribus condendisque corporibus defunctorum adhiberi solent, non efficiunt miseros in occultis piorum sedibus iam quietos! ac per hoc, quando ista cadaueribus Christianorum in illa magnae urbis uel etiam aliorum oppidorum uastatione defuerunt, nec uiuorum culpa est, qui non potuerunt ista praebere, nec poena mortuorum, qui non possunt ista sen
Abbreviated transcription (Latin):
trans ferendis siuis corporibꝰ filiis mandauer̃. Et tobis sepeliendo
mortuos dm̃ ꝓmeruisse. teste angło cõm̃dat᷑. Ipse quoq dñs
die tertio resurrecturus religiosȩ mulieris bonũ opꝰ p̃dica
p̃dicandũq cõm̃dat qđ unguentũ p̃tiosum suꝑ menbra
eiꝰ effuderit atq hoc ad eũ sepeliendũ fecerit. Et lauda¬
biliter cõmemorant᷑ in euangłio qͥ corpꝰ eiꝰ decruce acceptũ
diligent̃ atq honorifice tegendũ sepeliendũq curarunt.
Uerũ istȩ auctoritates non hoc admonent qͦd insit ullus
cadaueribꝰ sensus sed ad dĩ ꝓuidentiã cui placent & iam
talia pietatis officia corpora quoq mortuorũ ꝑtinere
significant. ꝓpt̾̃ fidem resurrectionis astruendã. Ubi &
illud salubrit᷑ discit᷑ quanta possit ẽẽ. remuneratio ꝓ
elemosinis quas uiuentibꝰ & sentientibꝰ exhibemꝰ. sineq nes
hoc apud dm̃ perit quod ex animis hominũ menbris offici

Expanded text:
transferendis suis corporibus filiis mandauerunt. et Tobis sepeliendo transferendis suis corporibus filiis mandauerunt. et Tobis sepeliendo mortuos deum promeruisse teste angelo commendatur. ipse quoque dominus die tertio resurrecturus religiosae mulieris bonum opus praedicat praedicandumque commendat. quod unguentum pretiosum super membra eius effuderit atque hoc ad eum sepeliendum fecerit. et laudabiliter commemorantur in euangelio qui corpus eius de cruce acceptum diligenter atque honorifice tegendum sepeliendumque curarunt. uerum istae auctoritates non hoc admonent, quod insit ullus cadaueribus sensus, sed ad dei prouidentiam, cui placent etiam talia pietatis officia, corpora quoque mortuorum pertinere significant propter fidem resurrectionis astruendam. ubi et illud salubriter discitur, quanta possit esse remuneratio pro elemosynis, quas uiuentibus et sentientibus exhibemus, si neque hoc apud deum perit, quod exanimis hominum membris officii
Abbreviated transcription (Latin):
tus ȩsca fierent ñ curar. licuitq de hac re poetis plausibilit̃
dicere. cȩlo tegitur qͥ ñ hab& urnã. Quanto minꝰ debent
intẽporis puncto reddenda & redinteg̾anda ꝓmittitur.
nec idõ tam̃ contẽpnenda. & abicienda sunt corpora de¬
functorũ maximeq iustoꝵ atq fideliũ quibꝰ tanquã organis
& uasis ad om̃a bona oꝑa sc̃s usus est sp̃s. Sienĩ pat̾na uestis
& anulus ac si quid huiꝰmodi. tanto cariꝰ est posteris quanto
erga parentes maior affectus. nullomͦ ipsa spernenda sunt
corpora quȩ utiq multo familiarius atq con iunctius quã
quȩ lib& indum̃ta gestamꝰ. Hȩc enĩ non adornam̃tũ uel¬
ad adiutoriũ quod adhibetur ex trinsecꝰ sed ad ipsã
naturã hominis ꝑtinent. Unde & antiquoꝵ iustorũ
funera offitiosa pietate curata sunt & exeqͥȩ cȩlebratȩ
& sepultura ꝓuisa ipsiq cũ uiuerent desepeliendis uł & iã

Expanded text:
tiis esca fierent, non curarunt, licuitque de hac re poetis plausibiliter tiis esca fierent, non curarunt, licuitque de hac re poetis plausibiliter dicere: caelo tegitur, qui non habet urnam. quanto minus debent in temporis puncto reddenda et redintegranda promittitur! Nec ideo tamen contemnenda et abicienda sunt corpora defunctorum maximeque iustorum atque fidelium, quibus tet vasis ad omnia bona opera sanctus usus est Spiritus. Si enim paterna vestis et annulus, ac si quid hujusmodi, tanto charius est posteris, quanto erga parentes major affectus; nullo modo ipsa spernenda sunt corpora, quae utique multo familiarius atque cquaelibet indumenta gestamus. haec enim non ad ornamentum uel adiutorium, quod adhibetur extrinsecus, sed ad ipsam naturam hominis pertinent. unde et antiquorum iustorum funera officiosa pietate curata sunt et exequiae celebratae et sepultura prouisa, ipsique, cum uiuerent, de sepeliendis uel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dam crudelitatẽ eoꝵ qͥ ista fecer̃ ñ ad eoꝵ in felicitatẽ qͥ ista
ꝑpessi sunt. Quã uis enĩ hȩc in c̃spectu hominũ dura & dira
uideant᷑. sed p̃tiosa in conspectu dñi mors scõrũ eius. Pro¬
in de ista om̃a idest curatio funeris. conditio sepulturȩ
põpa exequiarũ. magis sunt uiuoꝵ solatia quã sub sidia
mortuorũ. Si aliqͥd ꝓdest impio sepultura p̃tiosa oberit pio
iulis aut nulla. Preclaras exseqͥas inconspectu hominum
purpurato illi diuiti exhibuit turba famulorũ sed multo
clariores in conspectu dñ ulceroso illi pauꝑi ministeriũ pre¬
buit angłox. qͥ eũ ñ extuler̃ inmarmoreũ tumulũ sed in abra¬
hae gremiũ sustulerunt. Rident hȩc illi contra quos de¬
fendendã suscepimꝰ ciuitatẽ dĩ. Uerũ tam̃ sisepulturȩ curã
&iam eoꝵ philophi contẽpserunt. & uniuersi exercitus dum
ꝓt̾rena patria morerentur ubi postea iacerent uł quibꝰ bes¬

Expanded text:
fecerunt, non ad eorum infelicitatem, qui ista perpessi sunt. quamuis enim haec in conspectu hominum dura et dira uideantur, sed pretiosa in conspectu domini mors sanctorum eius. proinde ista omnia, id est curatio funeris, conditio sepulturae, pompa exequiarum, magis sunt uiuorum solacia quam subsidia mortuorum. si aliquid prodest inpio sepultura pretiosa, oberit pio uilis aut nulla. praeclaras exequias in conspectu hominum purpurato illi diuiti turba exhibuit famulorum, sed multo clariores in conspectu domini ulceroso illi pauperi ministerium praebuit angelorum, qui eum non extulerunt in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium sustulerunt. rident haec illi, contra quos defendendam suscepimus ciuitatem dei. uerum tamen sepulturae curam etiam eorum philosophi contempserunt. et saepe uniuersi exercitus, dum pro terrena patria morerentur, ubi postea iacerent uel quibus bes
Abbreviated transcription (Latin):
creator omĩpts in ȩternũ ñ nullos dampnar& in teritũ quis
omnipotenti ereatori dicer&. quare fecisti sic: qui enĩ cũ non
essent esse donauerat. Quo. fine essent habuit potestatem.
ne dicerent ceteri. cur parib omiũ meritis diuinũ discreparet
arbitriũ. quia potestatẽ hab& figulus luti ex eadẽ massa facere
aliud quidem uas inhonorẽ. aliud uͦ incontumeliã. Nunc aut̃
cum dãpnatis pęna iusta datur. Saluatis aut̃ gr̃a datur in de¬
bita. quiᷤ usq ad eo humane conditionis oblitus diuini sensus
archana discutiat. ut cũ ipse pęnã merito fuerit consecutus.¬
queratur cur alius gr̃am quȩ ei debebatur acceperit. Hanc itaq:
diuinã electionẽ non meritis reddi. sed sola uolentis munifi
centia donari hominib moyses cum iã tunc quã uis carnalem

Expanded text:
Creator omnipotens in aeternum nonnullos damnare vellet interitum; quis omnipotenti Creatori diceret, Quare fecisti sic? Qui enim, cum non essent, esse donaverat, quo fine essent, habuit potestatem; c dicerent caeteri, cur paribus omnium meritis divinum discreparet arbitrium: quia potestatem habet figulus luti ex eadem massa facere aliud quidem vas in honorem, aliud cum damnatis poena justa datur, salvatis autem gratia donatur indebita, quis usque adeo humanae conditionis oblitus divini sensus arcquaerat cur alius gratiam, quae non debebatur ei, acceperit? Hanc itaque divinam electionem, non meritis reddi, sed sola voluntatis munifi centia donari hominibus, Moyses cum jam tunc, quamvis carnalem
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ post ipsos. uos p̃om̃ib gentibus. Et adiecit. Circũciduni¬
ni gͦ aduritia cordis ur̃i. & ceruicẽ ur̃am ne induretis ampliuꝰ.
sed hanc ineis mansisse duritiã cordis sicut supra iam diximus.
beatus ST EP HANꝰ cũ iudȩos increpat ostendit. In actib enĩ
om̃i mundo electus est. Qui de seruitute decẽ miraculis meruit
liberari. cuilex data: cuꝰ saluti ora ꝓphetarũ om̃iũ militarunt

Expanded text:
ntibus. Et adjecit: Circumcidimini ergo a duritia cordis vestri, et cervicem vestram ne induretis amplius. . Sed hanc in eis mansisse duritiam cordis, sicut supra jam diximus, beatus Stephanus cum Judaeos increparet, ostendit. In Actibus enim omni mundo electus est, qui de servitute decem miraculis meruit liberari, cui lex data est, cujus saluti ora Prophetarum omnium militarunt
Abbreviated transcription (Latin):
dñs : Tanto tẽpore uob̾cũsũ & ñ cognouistis me phylippe
Ego ueni patri meo te applicare. tu noli me separare.
Quid queris quasi alterũ p̃ter me: Qui uid& me iud& &
patrẽ: Tanta est in nob̃ unitas tanta ÷ similitudo: tanta
caritas ut ego inpatre sim & pat̾ inme. Sencio sabelliane

Expanded text:
 Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, ego veni Patri meo te adjungere, tu noli me separare. Quid quaeris quasi alterum praeter me? Qui me videt, videt et Patrem . Tanta est in nobis similitudo, tanta unitas, tanta charitas, ut ego in Patre sim, et Pater in me. Per quam unitate
Abbreviated transcription (Latin):
radiauerit mundare potest: ipse pollui non potest. Stulte
unde sordes in uirgine matre. ubi non est concubitꝰ cũ homi¬
ne patre: Unde sordes inea quȩ nec concipiendo libidinẽ. nec
pariendo passa est dolorẽ: Unde sordes indomo adquã nullꝰ
tem quã non habebat induit. eãq sicut inuenit clausam reli¬
quit. Sicut ille solus natꝰ est inter mortuos lib̃ sic istius ex qua
natꝰ ÷ matris pudor solus ÷ integer. Eua in obȩdiens meruit
pȩnã maria obediendo consecuta : grãm. Illa gustando pro¬
hibitum maledicta : hec credendo angło benedicta. Illa

Expanded text:
radiauerit, mundare potest, ipse pollui non potest. Stulte, radiauerit, mundare potest, ipse pollui non potest. Stulte, vnde sordes in Virgine, vbi non est concubitus cum homine patre? Vnde sordes in eam quæ nec concupiendo, libidinem, nec pariendo est perpessa dolorem? Vnde sordes in domo, ad quam nullus tem quam non habebat induit, eamque sicut inuenit, clausam reliquit. Sicut ille natus est solus inter mortuos liber, sic istius ex qua natus est, matris pudor solus permansit integer. Eua inobediens meruit pœnam, Maria obediens consequuta est gratiam. Illa gustans prohibitum, maledicta fuit. Hæc credens Angelo est benedicta. Illa
Abbreviated transcription (Latin):
est. Quiderat qͥd factus ÷: Uerbũ erat: caro factus: Filius
dĩ erat. filius hominis factus est. Ds erat. homo factus est
Suscepit humanitatẽ non amisit diuinitatẽ. Factus humi
lis mansit sublimis. Natus ÷ homo ñdestitit ẽẽ ds̃. Natus:
paruuł latens magnus. Qui libent̾ amplectitur dm̃ natũ
ñ horreat uirginis partũ. Dicit᷑ ods̃ creator hominis. filius
hominis. Quid ÷ qͦd tibi ꝑmou& in mea natruitate : non sũ
libidinis conceptus cupiditate. Ego matrẽ de qua nascerer
feci ego uiã meo itineri p̃paraui atq mundaui. Hanc quam
de spicis manicheȩ mat̾ ÷ mea: sedmanu fabricata : mea
Si potui inqͥnari cũ eã facerẽ. potu in illa inqͥnari cũ exrea
nascerer. Sicut transitu meo illius non est corrupta iurgi¬
nitas sic mea ibi non est maculata maiestas. Si solis radus
cloacarũ sordes siccare nouit eis inqͥnari non nouit. multomagiᷤᷤ
splendor lucis ȩternȩ in qͦ nihil inqͥnam̃ti incurrit. quocũque

Expanded text:
est; qui erat, quid factus est? Verbum erat, caro factus est; Filius Dei erat, filius hominis factus est; Deus erat, homo factus est: suscepit humanitatem, non amisit divinitatem. Quaeritis qulis, mansit sublimis. Natus est homo, non destitit esse Deus. Natus est paruulus, latens magnus. Qui libenter amplectitur Deum natum, non horret Virginis partum. Dicit Deus creator hominis, filius hominis. Quid est quod te permouet in mea Natiuitate? Non sum libidinis conceptus cupiditate, ego Matrem de qua nascerer, feci: ego viam meo itineri præparaui atque mundaui. Hanc quam despicis Manichæe, mater est mea, sed manu fabricata est mea. Si potui inquinari cum eā facerem: potui inquinari cum ex ea nascerer. Sicut trāsitu meo illius non est corrupta virginitas, sic & mea non est ibi maculata maiestas. Si solis radius cloacæ sordes exsiccare nouit, inquinari non nouit, quantomagis splendor lucis æternæ, in quo nihil inquinatū occurrit? Quocunque
Abbreviated transcription (Latin):
Non. Ergo erat tempꝰ. quando non erat filius scđite. Si
erat tẽpꝰ quando ñerat filius. gͦ fuit tẽpꝰ. qͦd ñ fecit filius.
Sifuit tẽpꝰ qͦd ñ fecit filius. ñ om̃ia ꝑ ipsũ factast᷑. Iam enĩ
erat tẽpꝰ. quando non erat filius. Sierat tẽpꝰ quando non
erat filius. ioħes euuangelista ñ debuerat dicere. In pͥnci¬
pio erat uerbũ. sed inpͥncipio erat tẽpꝰ. Ioħes dic̃. Omnia
ꝑ ipsũ facta st̃ & arrianꝰ contra dicit. Dic arriane. unde¬

Expanded text:
Non. Ergo erat tempus, quando non erat Filius secundum te. Si erat tempus, quando non erat Filius: Ergo fuit tempus, quod non fecit Filius. Si fuit tempus, quod non fecit filius, non omnia per ipsum facta sunt: jam enim erat tempus, quando non erat Filius. Si erat tempus, quando non erat Filius, Johannes Evangelista non debuerat dicere: In principio erat Verbum, sed in principio erat tempus. Johannes dicit: Omnia per ipsum facta sunt: sed Arrianus contradicit. Vel contra illo
Abbreviated transcription (Latin):
qui. & mentis seductores arrianꝰ & sabellianꝰ. Nam ego
& pat̾ unũ sumꝰ. Nondix̃ ego & pat̾ unꝰ sũ. sed ego & pater
unũ sumꝰ. Quod dico unũ. audiat arrianus. Qͦd dico sumꝰ
audiat sabellianꝰ. Nondiuidat arrianꝰ unũ . non deleat
sabellianꝰ sumꝰ. sed ambo ueniant & sint &iam ipsi innob̾
unũ. sicut ego & pat̾ unũ sumꝰ. Ergo sipat̃. & filius unũ¬
ft̃. immo qr in dubitant᷑ unũ st̃. ñ duo du sed unꝰ ds̃. non¬

Expanded text:
ianus et Sabellianus. Nam Ego et Pater unum sumus. Non dixit, Ego et Pater unum sum, sed ego et Pater unum sumus. Quod dico unum, audiat Arianus; quod dico sumus, audiat Sabellianus. Non dividat Arianus unum, non deleat Sabellianus sumus, sed ambo veniant, et sint etiam ipsi in nobis unum, sicuti ego et Pater unum sumus. Ergo si Pater et Filius sunt, imo quia indubitanter unum s
Abbreviated transcription (Latin):
obediuit mihi. Audi adhuc qͥ negas dm̃ genuisse filiũ. audi
quid dicat pater ꝑ isaiã ꝓphetam. Numqͥd ego qͥ alios parere
facio ipse non pariã dicit dñs: si ego qui generationẽ cȩteris
tribuo sterilis ero dicit dñs ds̃ tuus: cui dictũ ÷ filius m̃s estu
audis hodie. Apud dm̃ nũquã crastinꝰ nũquã hesternꝰ est

Expanded text:
 qui negas Deum genuisse Filium, audi quid Pater dicat per Isaiam: Nunquid ego, qui alios parere facio, ipse non pariam? dicit Dominus. Si ego qui generationem caeteris aliis tribuo, sterilis ero? dicit Dominus . Cui dictum est: Filius meus es tu; audis hodie; apud Deum nunquam crastinum, nunquam hesternus
Abbreviated transcription (Latin):
dõ & in terra par. No. Endiuisoribꝰ sc̃ẽ unitatis sed hominibus
bonȩ uoluntatis. Ipse est hereditas. ipse testator. ipsũ queris
diuidere : Quid partiris unũ : Siunũ diuiseris. integrũ nihil
iudicante. salomone meretrix. Nec unũ uiuũ. nec unde eũq
conceptũ iãquȩ partũ ꝑdiderat. non ꝑmisit duudi filiũ suũ

Expanded text:
bonae voluntatis : non divisoribus sanctae unitatis, sed hominibus bonae voluntatis. Ipse est haereditas, ipse testator; ipsum quaeris dividere? Quid partiris unum? Si unum diviseris, integrum nihil erubesce! Judicante Salomone, meretrix ne unum vivum, ne undecumque conceptum etiam natum proderet, non dimisit dividi filium suu
Abbreviated transcription (Latin):
docere:. uos uid&e siqͥs hab& plenũ sacellũ. plenũ horreum
plenã apothecã. Om̃a ista incolo sunt transeant infusum.
Uidete qͦmͦ neat. Inmo uidete. quẽ admodũ neat. Dũ omnes
instruunt᷑ gramatici ñ timeait᷑. Manꝰ aut̃ suas aꝑuit pauꝑi.
fructũ aut̃ suũ aꝑuit inopi. Manꝰ pauꝑi fructũ inopiest.
Quidã pauꝑ manꝰ tuas quęrit. est qͥdã in ops fructũ tuũ quȩ
& om̃a possidentes. ñ quasi necessitati uȩ uult satis fieri de dato
tuo. sed tãquã in arbore dñica quã plantauit & rigauit fruc¬
tũ quęrit. Ipsũ audi de qͥb̾dã dicentẽ. cũ de talibꝰ loqueretur¬

Expanded text:
docere vos. Videte, si quis habet plenum sacculum, plenum horreum, docere vos. Videte, si quis habet plenum sacculum, plenum horreum, plenam apothecam: omnia ista in colo sunt, transeant in fusum. Videte quomodo net, imo videte quomodo neiat. Dum omnes instruantur, grammatici non timeantur. Manus autem suas aperuit pauperi, fructum autem porrexit inopi. Manus pauperi, fructum inopi. Est quidam pauper, manus tuas quaerit: est quidam inops, fructum tuum quaeret omnia possidentes . Non quasi necessitati suae vult satisfieri de dato tuo; sed tanquam in arbore dominica, quam plantavit et rigavit, fructum quaerit. Ipsum audi de quibusdam dicente
Abbreviated transcription (Latin):
ista colũ & fusũ. In colũ lana in uoluta ÷ quȩ fil.o ducenda
& nenda transeat infusũ qͦd in colo ÷ inuolutũ ÷ futurũ.
In colo enĩ ÷ qͦd facturꝰ es. infuso qͦd fecisti. Uide gͦ si aliqͥd habes
infuso. ubi firm̃tur brachia tua: ubi erit fortis conscientia tua.
ibi securus. Dõ enĩ dices. Da: quia dedi. Dimitte. qr dimisi.
Fac quia feci. Non enĩ petis p̃miũ nͥ oꝑe gesto: ñoꝑe gerendo
Quicqͥd gͦ oꝑaris totꝰ animꝰ ad fusũ sit: quia & qͦd pendit in
colo. ad fusũ traiciendũ est. Non aut̃ illud qͦd collectũ est
infuso ad colũ reuocandũ : Ergo uide qͥd agas ut habeaᷤᷤ
infuso ut brachia tua firmes infusũ. ut totũ conet᷑ ad fusũ.
ut habeat aliꝗd fusum quo te consoletur: qͦd te confir m&
forte dicis. quid me iubes hab̃e infuso: audi quod sequitur.
Manꝰ aut̃ suas aꝑuit pauꝑi. Eia ñ nos pudeat lanificiũ scm̃

Expanded text:
ista, colum et fusum. In colo lana involuta est, quae filo ducenda ista, colum et fusum. In colo lana involuta est, quae filo ducenda et nenda transeat in fusum. Quod in colo est involutum, est futurum: In colo enim est, quod facturus es; in fuso, quod fecisti. Vide ergo si aliquid habes in fuso, ubi firmentur brachia tua. Ibi erit fortis conscientia tua, ibi securus Deo dices: Da, quia dedi; dimitte, quia dimisi; fac, quia feci. Non enim petis praemium, nisi opere gesto, non opere gerendo. Quidquid ergo operaris, totus animus ad fusum sit. Quia et quod pendet in colo, ad fusum trajiciendum est: non autem illud quod collectum est in fuso, ad colum revocandum est. Ergo vide quid agas, ut habeas in fuso, ut brachia tua firmes in fusum, ut totum coletur ad fusum, ut habeat aliquid fusum quod te consoletur, quod te confirmet, X. 14. Et quid agam? forte dicis: quid me jubes habere in fuso? Audi quid sequitur: Manus autem suas aperuit pauperi. Eia, non nos pudeat lanificium sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ ista lanificia sunt auiris aliena. Audite ꝗd sit. bra¬
chia sua firmauit infusum. Potuit dicere incolũ. fuso dix̃
forte ñfrustra. quã ius possit uideri nec absurde intelligi
defuso lanificũ significatum. De lanifico bonũ opꝰ tamqũ
castȩ mulieris & matronȩ inpigre & diligentis. Tamen gͦ
carissimi in isto fuso qͦd intelligo ñ tacebo. Om̃is qͥuiuit
in bonis oꝑibꝰ. in scã ȩccła ñ neglector: sed effector p̃cep¬
torũ dĩ quidfaciat cras nescit: quid fecerit hodie scit.
De futuro opere tim&. de p̃terito gaud&. Et ut ꝑseuero
inbonis oꝑibꝰ iugil&. ne forte uigil& neglegens futuroꝵ
ꝑclat p̃teritũ. In orando tamen dño in om̃i dep̃catione
sua ñ hab& firmã conscientiã de oꝑe futuro sedde p̃terito
Exeo qͦd fecit. ñ exeo quod facturus ÷. Iamgͦ si hoc uerum
esse mecũ uidetis. ad tendite inlanifico duo instrum̃to

Expanded text:
neque enim ista lanificia sunt a viris aliena. Audite quid sit, Braneque enim ista lanificia sunt a viris aliena. Audite quid sit, Brachia sua firmavit in fusum. Potuit dicere, In colum. Fusum dixit, forte non frustra. Quamvis possit videri, nec absurde intelligi de fuso lanificium significatum, de lanificio bonum opus, tanquam castae mulieris et matronae impigrae et diligentis: tamen ego, charissimi, in isto fuso, quod intelligo, non tacebo. Omnis qui vivit in bonis operibus in sancta Ecclesia, non neglector, sed effector praeceptorum Dei, quid faciat eras, nescit; quid fecerit hodie, scit. De futuro opere timet, de praeterito gaudet: et ut perseveret in bonis operibus, vigilat; ne forte negligens futurorum, perdat praeteritum. In orando tamen Domino, in omni deprecatione sua, non habet firmam conscientiam de opere futuro, sed de praeterito; ex eo quod fecit, non ex eo quod facturus est. Jam ergo si hoc verum esse mecum videtis, attendite in lanificio duo instrumenta
Abbreviated transcription (Latin):
consũmes. Gustauit quia bonũ ÷ oꝑari. Non extinguet᷑
lucerna eiꝰ tota nocte. Nemo accendit lucernã & ponit
sub modio. Tu inluminabis lucernã meã dñe. Lucerna
eiꝰ. spes eiꝰ. Ad illã oꝑat᷑ om̃is homo quic qͥd boni adspem
facit: & in nocte ard& lucerna ista. Quod enĩ non uidemus
speramꝰ. idõ non est. Si aut̃ & ñ uidemꝰ & ñ speramꝰ & nox est
& lucerna non ard&. Quid infelicius talib tenebris : ut autẽ
nondoficiamꝰ intenebris. & ꝑpacientiã exspectem̃ qͦd ñ uide¬
mus sꝑamꝰ. tota nocte ardeat lucerna nr̃a. Qui enĩ nobis
cotidie loquitur uerbũ tamquã oleũ infundit ne lucerna
extinguat᷑. Manus suas extendit ad utilia. Quantũ exten
extende. Extendit manꝰ suas. sed ad utilia. Brachia quoq
sua firmauit infusũ. Non ab infundendo sed in illud instru¬
iñtũ lanificii. qͦd uocat᷑ fusũ. De suso isto qͦd dñs donat dicã

Expanded text:
consumas. Gustavit quia bonum est operari. 11. Non exstinguetur consumas. Gustavit quia bonum est operari. 11. Non exstinguetur lucerna ejus tota nocte. Nemo accendit lucernam, et ponit sub modio . Tu illuminabis lucernam meam, Domine . Lucerna ejus, spes ejus. Ad illam operatur omnis homo, quidquid boni ad spem facit. Et in nocte ardet lucerna ista. Quod enim non videmus, speramus: ideo nox est. Si autem et non videmus, et non speramus: et nox est, et lucerna non ardet. Quid infelicius talibus tenebris? Ut autem non deficiamus in tenebris, et per patientiam exspectemus, quod non visum speramus, tota nocte ardeat lucerna nostra. Qui enim nobis quotidie loquitur verbum, tanquam oleum infundit, ne lucerna exstinguatur. 12. Manus suas extendit ad utilia. Quantum extendextende . Extendit manus suas, sed ad utilia. CAPUT IX. 13. Brachia quoque sua firmavit in fusum. Non ab infundendo: sed in illud instrumentum lanificii, quod vocant fusum. De fuso isto, quod Dominus donat, dicam:
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ quȩ futura est. Hoc insinuat uerbo qͦd ait. ꝓspiciens.
Succincta fortit᷑ lũbos suos. firmauit brachia sua uerẽ
fortis. Uide sinon est ancilla. quã de uote seruit. quã para¬
te ne flutantes sinꝰ carnaliũ concupiscentiarũ impediant
operantẽ. Succingit lũbos. ut nichil suꝑfluũ cale& dũ in
oꝑe festinat. Ibi enĩ castitas mulieris huiꝰ zona p̃cepti con¬
stricta. & ad om̃e opꝰ bonũ semꝑ parata. Succincta fortit̃
lũbos suos firmauit brachia sua ñdefectura. Unde hoc
gustauit quia bonũ ÷ oꝑari : ubi est palatũ qͦd gustatur
hoc fugiunt homines laborẽ quasi amarũ timendo gus¬
tare. nesciunt qͥd amare. Bonũ opꝰ facit. conscientia bona
Et qͥd dultius fr̃s bona conscientia : quȩ sinon ÷ & mala
pungit amara sunt om̃a. Gusta gͦ gusta. & uidebis quomͦ
sapiat: quã te delectabit. quã postea ñ desinis. nisi totũ

Expanded text:
dixit, quae fdixit, quae f10. Succincta fortiter lumbos suos, firmavit brachia sua. Vere fortis. Vide si non est ancilla. Quam devote servit, quam apparate! ne fluitantes sinus carnalium concupiscentiarum impediant operantem; succingit lumbos, ut nihil superfluum calcet, dum in opere festinat. Ibi enim castitas mulieris hujus, zona praecepti constricta, et ad omne opus bonum semper parata. Succincta fortiter lumbos suos, firmavit brachia sua, non defectura. Unde hoc? Gustavit quia bonum est operari. Ubi est palatum, quod gustatur hoc? Fugiunt homines laborem, quasi amarum: timendo gustare, nesciunt quid amare. Bonum opus facit conscientia bona. Et quid dulcius, fratres, bona conscientia? Quae si non est, pungit; amara sunt omnia. Gusta ergo, gusta, et videbis quomodo sapiat, quam te delectabit, quam postea non desines, nisi totum
Abbreviated transcription (Latin):
operatur in nobis corad agrũ illũ ñ respicientibꝰ quȩ ui¬
dentur. sed quȩ ñ uidentur. Quȩ enĩ uident᷑ tẽporalia
st̃. quȩ aut̃ non uident᷑ aeterna. Qualis ÷ ager ille: quȩ
pulchritudo eiꝰ est: in ardescamꝰ ad eum possidendũ. Puta¬
thesaurus tuus: ibi & cortuũ. Prospiens agrũ mercata
est. Unde mercata ÷ : ne forte tusꝑes & suspires & nihil
agas. Ager iste segnẽ amatorẽ ñ amat. ubi certe cum
adeũ ueneris forsitan reqͥ esces nec op̃ erit ut labores.
Non est enĩ talis ager ille qualis iste ubi adã insudore
uultꝰ sui comedit panẽ suũ. Modo tam̃ ut adillius
agri speciem ꝑuenias cõpara tibi unde cõpares age ibi. Quid:
collige p̃tiũ. hoc enĩ agit hȩc mulier. Uidete si tacitũ est
cũ dictũ ÷. Prospiciens agrũ mercata ÷. tamquã diceres unde
onem. Ipsa erant oꝑa quȩ dabat ancillis e  de fructibꝰ manu¬
um suarũ plantar& possessionẽ inȩt̾nũ. Illã enĩ possessionẽ

Expanded text:
tibus quae videntur, sed quae non videntur. Quae enim videntur, temporalia sunt; quae autem non videntur, aeterna . Qualis est ager ille? Quae pulchritudo ejus est? Inardescamus ad eum possidendum. Putathesaurus tuus, ibi est et cor tuum . Prospiciens agrum mercata est. Unde mercata est? Ne forte tu desperes, et suspires, et nihil agas, ager iste segnem amatorem non amat. Ibi certe cum ad eum veneris, forsitan requiesces, nec opus erit ut labores. Non enim est talis ager ille, qualis iste, ubi Adam in sudore vultus sui comedit panem suum . Modo tamen ut ad illius agri speciem pervenias, compara tibi unde compares agrum ibi. Quid? Collige pretium. Hoc enim agit haec mulier. Videte si tacitum est. Cum dictum est, Prospiciens agrum mercata est: tanquam diceres, Undelantavit possessionem. Ipsa erant opera quae dabat ancillis, ut de fructibus manuum suarum plantaret possessionem in aeternum. Illam enim possessionem