comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qm quotiens corpus incausa est.
animꝰ mestitia condolescit. Certe
quale ẽ corporis uitia sine animi
riter contristent᷑. ut parit̃ ueniã
consequant᷑ : qm̃ ut rosq simul
aut beneficio foueri. aut in iuria
uexari necesse ẽ. Nec enĩ aliud ẽ¬
homo: quã corporis animiq concre¬
tio. Hȩc eñi duo quantũ diffiniti¬
onib differunt: tantũ hominem
dũ iungunt᷑ efficiunt. Ut enĩ in
uita separari ñ possunt : itanũ quã
bonimaliq: merito separantur.
Vt eni ñ potest a corporis bonis ani¬
musseparari: ita ab animimalis
corpꝰ ñ potest dissociari. Si enim
in dĩ iudicio. utrȩq subftantiae
aut supplicio aut p̃mio expungent᷑
curñ & in isto sȩculo pariter aut
mȩstitia aut lȩtitia ꝑfruuntur:
Unde tibi xp̃iane excusatio nulla ẽ.
qui post seruitutẽ liberatꝰ es. post
captiuitatẽ redemptꝰ post uexa¬
tiont̃ curat᷑ post intẽritũ reftitut᷑:
Habes in monitis qđ exerceas. habes

Expanded text:
quoniam quoties corpus in causa est, quoniam quoties corpus in causa est, animus moestitia condolescit. Certe quale est corporis vitia sine animi riter contristentur, ut veniam pariter consequantur, quoniam utrosque simul aut beneficio foveri, aut injuria vexari necesse est. Nec enim aliud homo est quam corporis animique concretio. Haec enim duo quantum diffinitionibus differunt, tantum hominem dum junguntur efficiunt. Ut enim in vita separari non possunt, ita nunquam boni malique merito separantur. Ut enim non potest a corporis bonis animus separari, ita ab animi malis corpus non potest dissociari. Si enim in Dei judicio utraeque substantiae aut supplicio aut praemio expurgentur, cur non et in isto saeculo pariter aut moestitia aut laetitia perfruantur? Unde tibi, Christiane, excusatio nulla est, qui post servitutem liberatus es, post captivitatem redemptus, post vexationem curatus, post interitum restitutus: habes in monitis quod exerceas, habes
Abbreviated transcription (Latin):
adam: Ad confessionẽ ꝓuocat. dũ
interrogat. Uult eũ fateri peccatũ.
dũ ab eo inquirit admissũ. Quȩrit
miscreri: dũ cũ reo deculpa conlõ¬
quit᷑. Uemã cogitat. qͥ causã contẽptȩ
legis incusat. Obuirgat culpã : ut
possit retribuere ueniam : ut quos
formare instruendo ñ potuit. eos
possit confitendo purgare. Acci¬
piunt indumti pellicia. ut qui
confessi delictũ iã fuerant: ueniã
cultus humilitate ꝑciperent. Osten¬
dit dñs. quib officiis possint delicta
purgari. oftendit confessione & de¬
formitate cultꝰ ueniã posse facilli¬
me impetrari. Ut enĩ contumacia
est cȩlare qđ dõ teste cõmiseris:
sic periculosũ si splendore cultus
dnimi in nocentiam mentiaris.
Nemo itaq: nemopeccatorũ uitia¬
desperata lȩtitia contegat. ne mo
infecto delictis animo. dissimula¬
tionis uirus infundat. Animi
uitia: corporis merore monstrent᷑
Siuexatꝰ ẽ animꝰ lugeat corpus.

Expanded text:
Adam? Ad confessionem provocat dum Adam? Ad confessionem provocat dum interrogat. Vult eum fateri peccatum, dum ab eo inquirit admissum. Quaerit misereri, dum cum reo de culpa colloquitur. Veniam cogitat, qui causam contemptae legis incusat. Objurgat culpam, ut possit retribuere veniam, ut quos formare instruendo non potuit, eos possit confitendo purgare: accipiunt indumenta pellicea, ut qui confessi jam delictum fuerant, veniam cultus humilitate perciperent. Ostendit Dominus quibus officiis possint delicta purgari, ostendit confessione et deformitate cultus veniam posse facillime impetrari. Ut enim contumacia est celare quod Deo teste commiseris, sic periculosum si splendore cultus animi innocentiam mentiaris. Nemo itaque, nemo peccatorum vitiadesperata laetitia contegat, nemo infecto delictis animo dissimulationis virus infundat. Animi vitia, corporis moerore monstrentur. Si vexatus est animus, lugeat corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ uenenata conloquia. Unde addi¬
citur homo ex contemptu morti :
qui maluit oboedire serpenti: Spo¬
lnt᷑ gloria : dignitate priuantur.
factist̃ qđ non erant .dũ amittunt qđ
futrant. Ad eo gaudet serpens ꝑpe
effeetus in hominis deceptionẽ im¬
plesse: & nescit infelix uulneratum
sem& dũ uulnerat. trucidatũ dum
trucidat. dũ hominẽ ꝑimte se ipsũ
c̃ ꝑemptũ. Contristat᷑ & dr̃ hominẽ
sontentiã magis meruisse quã uitã
neruisse in teritũ quã salutẽ. głam
contempsisse quã mortẽ. Sed tam̃
plus malitia serpentis. quã hominis
contẽptu cõmotꝰ ẽ. Pus fallaciam
diaboli. quã hominis perfidiã deno¬
tauit. Adeo dñs ds̃ & seuitiã execra¬
tus c̃hostis. & casũ miseratꝰ ẽ hominis.
Crudelitatẽ hostis exhorruit. & de¬
ceptũ hominẽ paterna pietate con¬
doluit. In imici atrocitate ꝑmotꝰ ẽ:
& hominẽ clement̃ doluit qui de¬
ceptus ẽ. Deniq dñs ds̃ ubi es inquit

Expanded text:
untur venenata colloquia. Unde addiuntur venenata colloquia. Unde addicitur homo ex contemptu morti, qui maluit obedire serpenti. Spoliantur gloria, dignitate privantur, facti sunt quod non erant, dum amittunt quod fuerant. Adeo gaudet serpens perpeffectus hominis deceptionem implesse. Et nescit infelix vulneratum semet, dum vulnerat; trucidatum dum trucidat, dum hominem perimit, seipsum esse peremptum. Contristatus est Deus hominem sententiam mortis ante meruisse quam vitae, meruisse interitum quam salutem, gloriam contempsisse quam mortem, sed tamen plus malitia serpentis quam hominis contemptu commotus est, plus fallaciam diaboli quam hominis perfidiam denotavit: adeo Dominus Deus et saevitiam exsecratus est hostis, et casum miseratus est hominis: crudelitatem hostis exhorruit, et deceptum hominem paterna pietate condoluit, inimici atrocitate permotus est, et hominem clementer doluit qui deceptus est. Denique Dominus Deus, Ubi es, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
contrariũ cedunt. utilia ꝑnicien
operant᷑. Deniq plus adã comesti
quã inimici iaculis leditur. plus
ꝓpͥo quã hostili ense perimitur.
plus mulieris quã externo gladio
uulnerat᷑. Accessit enĩserpens
subtilis ut faller&. & accessit non
ut uiro sed ut mulieri serpentiñ
uirus infliger&. Accessit in quã.
circa uirũ extitit. qualẽ cirease
malitiã serpentis inuenit. Ndco
infecit. decepta est &e decepit
Iuȩ quidẽ mulier ferit᷑ sententia
indolore p̃cepta ẽ. cõmuni qua
cũ uiro morti addicta ẽ Altera
qua serpenti ad sensit. altera qua
mirito ꝑsuasit. De consensu enĩ
inmortissententiã incidit. de
ꝑsuasu indolore filios parere meruit.
Hanc igit᷑ sententiã: & qͥ ñ uidit dum
nittur discit. & qͥ nescit dũ expungit᷑
entit: & qͥignorat dũ expetit᷑ agnoscit.
rone fas. prȩceptũ dĩ contempnitur.
a ꝑsuasio serpentis audit᷑. Despicit᷑
ds̃ ꝓuidens. & serpens audit᷑ decipiens.
dpernunt᷑ salutaria monita. & recipi¬

Expanded text:
unt, utilia perniciem operantur. Denique plus Adam domesticis quam inimici jaculis laeditur, plus proprio quam hostili ense perimitur, plus mulieris quam externo gladio vulneratur. Accessit enim serpens subtilis ut falleret, et accessit, non ut viro, sed ut mulieri serpentinum virus infligeret. Accessit, inquam, circa virum exstitit, qualem circa se malitiam serpentis invenit. Adeo et infecit, decepta est et decepit. Quae quidem mulier feritur sententia in dolore praecepta est; communi, qua cum viro morti addicta est. Altera qua serpenti assensit, altera qua marito persuasit. De consensu enim in mortis sententiam incidit, de persuasu in dolore filios parere meruit. Hanc igitur sententiam, et qui non novit, dum patitur discit; et qui nescit, dum expungitur sentit; et qui ignorat, dum experitur agnoscit. Proh nefas! praeceptum Domini contemnitur, et persuasio serpentis auditur. Despicitur Deus providens, et serpens auditur decipiens. Spernuntur salutaria monita, et recipi
Abbreviated transcription (Latin):
ut fatigari aduersitatib cȩperint.
inchoata derelinquunt. Petrosa
ergo terra humorẽ ñ habuit. quȩ
hoc qđ germminauerat ad fructũ
ꝑseuerantiȩ ñ ꝑduocit. Multi
nĩ ꝗqdeũ uerbũ bontra auaritiam
audiunt. eandem auaritias
detestant᷑. rerũ omniũ contep¬
tũ laudant. sed mox ut uiderit
animꝰ qđ concupiscat. obliuiscit᷑
qđ laudabat. Multi cũ uerbum
contraluxuriã audiunt. polluti¬
ones carnis ñ solũ ꝑpetrare non
appetunt. sed &iam perpetratas
erubescunt. Sed mox ut carnis
species eoꝵ oculis appar&. sie mens
ad desideriũ rapit᷑. aesi ad hue
ab ea nichilsit contra hȩc eadem
desideria deliberatũ. & dãpnanda
agit quȩ quicqͥd egisse sememint
& ipsa dãpnauit. Sepe&iã contraculps
conpungim᷑. & tam̃ post fletũ ad
culpas redĩmꝰ. Sic bala ã israheli¬
tici populi tab̾nacula comt̃eplatus
luut. eisq sesimilẽ fieri in mortt
deposcit dicens. Moriat᷑ anima

Expanded text:
ut fatigari adversitatibus coeperint, ut fatigari adversitatibus coeperint, inchoata derelinquunt. Petrosa ergo terra humorem non habuit, quae hoc quod germinaverat ad fructum perseverantiae non perduxit. Multi namque cum verbum contra avaritiam audiunt, eamdem avaritiam detestantur, rerum omnium contemptum laudant; sed mox ut viderit animus quod concupiscat, obliviscitur quod laudabat. Multi cum verbum contra luxuriam audiunt, pollutiones carnis non solum perpetrare non appetunt, sed etiam perpetratas erubescunt; sed mox ut carnis species eorum oculis apparet, sic mens ad desideria rapitur, ac si adhuc ab ea nihil sit contra haec eadem desideria deliberatum; et damnanda agit, quae quidquid egisse se meminit jam et ipsa damnavit. Saepe etiam contra culpas compungimur, et tamen post fletum ad easdem culpas redimus. Sic Balaam Israelitici populi tabernacula contemplatus flevit, eisque se similem fieri in morte deposcit, dicens: Moriatur anima
Abbreviated transcription (Latin):
languente reicit᷑: quando auditus
sermo inuentre memoriȩ ñ tenet᷑.
Sed quisquis alimenta ñ retinet :
cibũ quidẽ sc̃ȩ exhortationis ac¬
cipitis sed uerba uitȩ idest alim̃ta
iustitiȩ in menaria non tenetis.
Ecce transit omnequ agitis. & ad
extremũ iudiciũ sine ulla mom̃ti
in t̃positione cotidie uolentes
nolentesq ꝓperatis. Cur ergo
amat᷑ qđrelinquit᷑: Cur illud
negiegit queuenit᷑ : Mem̃ tote
qđ dicit᷑. siqͥs habet aures audien¬
diaudiat. Om̃s enĩ qͥ illic iderant.
aurescorporis habebant. Sed qui
cunctis aures habentib siquis
ꝓculdubio cordis reqͥrit. Curate
ergo ut acceptꝰ sermo in cordis
aure remaneat. Curate nesemen
iutauiã cidat. nemalignꝰ speritꝰ
ueniat & a memoria uerbũ tollat.
Curate nepetrosa terra semen ex¬
cipiat: & fructũ bonioperissine
ꝑseuerantiȩ radicibus mittat.
Multis enĩ lib& qđ audiunt: boni
operis in itia ꝓponunt. sed mox

Expanded text:
languente rejicitur, quando auditus languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. Sed quisquis alimenta non retinet, hucibum quidem sanctae exhortationis accipitis, sed verba vitae, id est alimenta justitiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur ergo amatur quod relinquitur? Cur illud negligitur quo pervenitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habebant. Sed qui cunctis aures habentibus Si quiprocul dubio cordis requirit. Curate ergo ut acceptus sermo in cordis aure remaneat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curate ne petrosa terra semen excipiat, et fructum boni operis 1490 sine perseverantiae radicibus mittat. Multis enim libet quod audiunt, boni operis initia proponunt; sed mox
Abbreviated transcription (Latin):
nare. Exponendo ergo qđ dixcit.
figurate seloqui innotint : quat nꝰ
certos uos redder&. cũ uob̾ nr̃a fra¬
gilitas uerboꝵ illius figuras aperir&.
Quis enĩ mͥumquã creder& sispinas
diuitias int̃pretari uoluissem:
maxime cũ illepungant istȩ delec¬
tent: Et tam̃ spinȩ ft̃ quȩ cogita¬
tionũ suarũ punetione mentem
lacerant: & cũ usq ad peccatum
ꝑtrabunt. quasi inflicto uulnere
cruentant. Quasbene hoc in loco
alio euangelista testante. nequaquã
dñs diuitias. sed fallaces diuitias
appellat. Fallaces enĩ st̃. quȩ nobcũ
diuꝑmanere non posst̃. Fallaces
sunt. quȩ mentis nr̃ȩ inopiam non
expellunt. Solȩ autẽ diuitiȩ uerȩ
sunt : quȩ nos diuites uirtutibus
culmen ueri honorisquęritis. ad
cȩleste regnũ tendite. Sigloriam
dignitatũ diligitis. in illa suꝑna
angłoꝵ. curia ad scribi festinate.
Uerba dĩquȩ aure ꝑcipitis. mente
retinete. Cibus enĩmentis ẽ sermo
dĩ & quasi acceptꝰ cibus stõmacho

Expanded text:
it figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas bene hoc in loco, alio evangelista attestante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat . Fallaces enim sunt quae nobiscum diu permanere non possunt, fallaces sunt quae mentis nostrae inopiam non expellunt. Solae autem divitiae verae sunt quae nos divites virtutibus culmen veri honoris quaeritis, ad coeleste regnum tendite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. 2. Verba Domini, quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho
Abbreviated transcription (Latin):
simodare: sicut & tibi. Et q s
regni ꝑceptio. eius bontas uole¬
tatis est : recte subiungit. Aut
ñlic& mͥ qđ uolo facere: Stulta
enĩ questio hominis. contrabe¬
nignitatẽ dĩ. Conquerendum
nequã ẽ qr ego bonꝰsũ : Ne mo
autẽ se de opere. nemo de tẽpore
extollat: cũ hac expleta sententia
subsequent̃ ueritasclamet. Sie
erunt nouissimi primi. & primi
nouissimi. Ecce enĩ & si ĩa scimus
huc suꝑnus udeax qua subtilitate
lec examin&e ignorimꝰ. Et quidẽ
gaudendũ cuiq sum mopere ẽ :
iregnodĩ eẽ uel ultimum. Sed
posthec terribile ẽ ualde quod
piuei uero electi. Quia & ad fidẽ
plures ueniunt. & ad cȩleste reg¬
nũ pauei ꝑducunt᷑. Ecce enĩ ad
hoderña festiuitatẽ quã multi
conuenimꝰ. eccłȩ parietes implemꝰ:
sd tam̃ quissciat quã pauci sunt
quiin illo electoꝵ dĩ grege nume¬
rent᷑: Ecceuox omniũ xp̃m
lamat. seduita om̃iũ ñ clamat.
lerq dm̃ uocibus sequuntur
horib fugiunt. Hinc & enĩ ad¬

Expanded text:
icut et tibi. Et quia ipsa regni perceptio ejus est bonitas voluntatis, recte subjungit: Aut non licet mihi quod volo facere? Stulta enim quaestio est hominis contra benignitatem Dei. Non querendum nequam est quia ego bonus sum? Nemo autem se de opere, nemo de tempore extollat, cum hac expleta sententia subsequenter Veritas clamet: Sic erunt novissimi primi, et primi novissimi. Ecce enim etsi jam scimus huc supernus judex, qua subtilitate haec examinet, ignoramus. Et quidem gaudendum cuique summopere est in regno Dei esse vel ultimum. Sic post haec terribile valde est quod pauci vero electi. Quia ad fidem plures veniunt, et ad coeleste regnum pauci perducuntur. Ecce enim ad hodiernam festivitatem quam multi convenimus, Ecclesiae parietes implemus, sed tamen quis sciat quam pauci sunt qui in illo electorentur. Ecce vox omnium Christum clamat, sed vita omnium non clamat. Plerique Dominum vocibus sequuntur, moribus fugiunt. Hinc en
Abbreviated transcription (Latin):
am̃i audistis expositione non
indig&. sed ad monitione. Quam
enĩ ꝑsemet ipsã ueritas exposuit.
hnc discutere humana fragilitas
ñ prȩsumit. Sed est qđ sollicite
inhac ipsa expositione dominica
pensare debeamꝰ qr si nos uobis
semen uerbũ. agrũ mundũ uolu¬
cres dȩmonia spinas diuitias signi¬
ficare dixerimꝰ: ad credendũ nobis

Expanded text:
mi, audistis expositione non indiget, sed admonitione. Quam enim per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significa
Abbreviated transcription (Latin):
gentiles uocant᷑ quib & dicit᷑.
Quid hie statis totadie otiosi:
Qui em̃ transacto tã longo mundi
tẽpore: ꝓuita sua laborare ne¬
glecerant : quasi totadieotiosi
stabant. Sed pensate fr̃s quid
in qui siti respondeant. Dicunt
ei. Qui a nemo nos conduxit.
Nullus quippe ad eos patriarcha.
nullus ꝓpheta uenerat. Et quid
est dicere ad labore nemo nos
conduxit nsi quia uitȩ nobis
uias nullus prȩdicauit: Quider
nos abono opere cessantes. i
excusatione nr̃a dicturi sun
qui pȩne amatris ittrro ad fidẽ
uenimus. qui uerba uite abipsi
cumnabulis audiuimus qui as

Expanded text:
gentiles vocantur, quibus et dicitur: gentiles vocantur, quibus et dicitur: Quid hic statis tota die otiosi, qui enim transacto tam longo mundi tempore, pro vita sua laborare neglexerant, quasi tota die otiosi stabant. Pensate, fratres, quid inquisiti respondeant. Dicunt enim, quia nemo nos conduxit, nullus quippe ad eos patriarcha, nullus propheta venerat. Et quid est dicere ad laborem nemo nos conduxit, nisi vitae nobis vias nemo praedicavit. Quid ergo nos a bono opere cessantes, in excusatione nostra dicturi sumus, qui pene a matris utero ad fidem venimus, qui verba vitae ab ipsis cunabulis audivimus, qui ab
Abbreviated transcription (Latin):
e hora tertia sexta
& undecima operarios
ducit : quia amundi huius
initio usq in finẽ ad erudiendã
plebẽ fideliũ. prȩdicatores con¬
abrahã Sexta quoq ab abrahã.
usq: ad moysen. Nona autem
amorse usq ad aduent̃u dñi
Vndẽcima uero ab aduentu dm̃
usq ad finẽ mundi. Inqua prȩ¬
dicatores sc̃ĩ apłi missi sunt :
qui mercedẽ plenam & tarde
uementes acceperunt. ld
erudiendã ergo dñs plebẽ suã
quasi ad excolendã uineã suã
nullo tẽpore destitit operarios
mittere : quia & prius ꝑ patres
& post modũ ꝑ legis doctores
coluit : quasi ꝑ operarios in uineȩ
gultura laborauit. quamuis in
quolibet modulo uel mensura
quisquis eũ fide recta bonar
actionis extitit hunus uineat
operarius fuit. Operator ergo
mane hora tertia seacta & nona
antiquus ille & hebraicus popłs
designat᷑:. qui in electis suis ab
ipso mundi exordio. dũ recta
fide dm̃ studuit colere quasi
non deftitit in uineȩ cultura
laborare. old undecim̃a uero

Expanded text:
 hora tertia, sexta, nona, et undecima operarios conducit; quia a mundi hujus initio usque in finem ad erudiendam plebem fidelium praedicatores conAbraham. Sexta quoque ab Abraham usque ad Moysem. Nona autem a Moyse usque ad adventum Domini. Undecima vero ab adventu Domini usque ad finem mundi. In qua praedicatores sancti apostoli missi sunt, qui mercedem plenam tarde venientes acceperunt. Ad erudiendam ergo Dominus plebem suam, quasi ad excolendam vineam suam, nullo tempore destitit operarios mittere, quia et prius per patres, et postmodum per legis doctores suae mores excoluit, quasi per operarios in vineae cultura laboravit. Quamvis, in quolibet modulo vel mensura, quisquis cum fidactionis exstitit, hujus vineae operarius fuit. Operator ergo mane hora tertia, sexta et nona, antiquus ille et Hebraicus populus designatur, qui in electis suis ab ipso mundi exordio, dum recte Deum studuit colere, quasi non destitit in vineae cultura laborare. Ad undecimam vero
Abbreviated transcription (Latin):
Siergo in necessitate & inpericuli
fortitudo necessa a est: ut
uiriliter cũ fide ⁊ leres uniuer¬
sa multo magiso delicias
ut dictũ est & luxin ias. forti.¬
tudo necessaria ẽ : ne in musci¬¬
pulã incidas diabolis Quare ergo
turbati estis pusillȩ fidei: Si
potentẽ me suꝑ terrã cognouistis
quare ñ creditis quod & in mari
potenssim : Sidm̃ me uere esse¬
& creator̃e omnium suscepistis.
quare ñ creditis. qđ ea quȩ ame
facta st̃. in mẽa habeã potefiate :
Quare ergo dubitastis pusillȩ fidei :
Quipusillũ credit arguet & qui
nichileredit: contempnetur
Fragiles infide corripient᷑. alieni
Lomnino a fide punient᷑. Tales
fuerunt iudȩi & pigani. ideoq
minalissuis euanuerunt. Iales
etiã herẽtie: ideoq in die iudici

Expanded text:
Si ergo in necessitate et in periculis Si ergo in necessitate et in periculis fortitudo necessaria est, ut viriliter cum fide toleres universa, multo magis contra delicias, ut dictum est, et luxurias fortitudo necessaria est, ne in muscipulam incidas diaboli. Quare ergo turbati estis, pusillae fidei, si potentem me super terram cognovistis? Quare non creditis quod et in mari potens sim? Si Deum me vere esse Creatorem omnium suscepistis, quare non creditis quod ea quae a me facta sunt in mea habeam potestate? quare ergo dubitastis, modicae fidei? Qui pusillum credit arguetur, et qui nihil credit contemnetur; fragiles in fide corripientur, alieni omnino a fide punientur. Tales fuerunt Judaei et pagani, ideoque in malis suis evanuerunt. Tales etiam haeretici, ideoque in
Abbreviated transcription (Latin):
trepidamꝰ. Necdũ uidimꝰ eruce
necdũ nos confirmauit passio
dñi : & resurrectio. ñ a scensio
in exeelsis. nec missi descensio
scĩ sp̃s paraclrti. ꝓpterea fragi¬
litate nutamꝰ ꝓpterea & sȩ̃pius
audiuimꝰ ad ñõ increpationem
pusillȩ fidei. Supportamus.
toleramus libenter: uoluntarie
sustinem. Vnde & mune dicente
dño quare conturbati estis pu¬
sillȩ fidei . curnon habetis for¬
titudinẽ. cur non confidentiã
& fiduciã apuduos tenetis. &
simors inrueret. nonne eam
debui stis constantissime sustinere:
Ad omne eni quicquid euenerie
fortitudo necessaria. ẽ. Ad onine
periculũ uel tribulat oñ usq
ad anmȩ cocitum sinsaterxt
contra delicias. & diuitias. et
honores terrenos. animi forti.¬
tudo tenenda. ẽ: ut neq extol¬
laris homo. neq: insuperbiam
erigaris. ñ despicias inimicos.
neq humiles spernas. neq obli¬¬
uiscaris dñm.neq: derelinquas.
ereatorẽ : nec existas ingratus.

Expanded text:
trepidamus; necdum vidimus crucem, trepidamus; necdum vidimus crucem, necdum nos confirmavit passio Domini et resurrectiin excelsis, non missio vel descensio Spiritus sancti paracleti, propterea fragilitate nutamus, propterea et saepe audivimus a Domino increpationem pusillae fidei. Supportamus et toleramus libenter, voluntarie sustinemus. Unde et nunc dicit Dominus: Quare conturbati estis, pusillae fidei? Cur non habetis fortitudinem? Cur non confidentiam et fiduciam apud vos tenetis? Et si mors erueret, nonne eam debuistis constantissime sustinere? Ad omne enim quidquid evenerit, fortitudo necessaria est, ad omne periculum vel tribulationem usque ad animae exitum. Similiter et contra delicias, et divitias, et honores terrenos, animi fortitudo tenenda est, ut neque extollaris, o homo, neque in superbiam erigaris, non despicias inimicos, neque humiles spernas neque obliviscaris Dominum, neque derelinquas Creatorem, nec existas ingratus.
Abbreviated transcription (Latin):
euigilare faceret : prȩcipue
autẽ om̃s nos. neumquã animo
dormiamꝰ. neue intellectu
ant prudentia. sed uigilare in
omni tẽpore & iubilare dño.
ssalutẽ ab ẽo postulire studeamꝰ.
ssa ipse qui doriebat corpore:
illud scm uerbũ dicit. Ego dor.¬
moł & corintũ uigilat. Ad que
accedentes discipłi. suscitabant
eũ dicentes: Dñt saluanos perĩmꝑ
lanto fuerant metu conterriti.
epene animo alienati: ut in.¬
rutrent meũ. & non modeste
adtlenter suggererent: sed
torbulenters saitarent eum
dͥcented. Dñc. saluduos perimus.
Obrati oueraces dĩ discipuli.
Dñm saluator̃e uobiscũ habetis:
& periculũ timetis: uita uobiscũ
est & demorte sollicti estis:
Maris turborem trementes. ereator̃ẽ
eius prȩsent̾ẽ ita suscitatis. quasi
non possit dormiente corpore
fluetus sedare. uel mitigire: Sed
quid respondent hi dilectissimi
discipuli: Paruuli inquiunt
sumus. ad huc infirmi. & nondũ
robusti: id eoq timemꝰ. ideoq

Expanded text:
evigilare faceret. Praecipue evigilare faceret. Praecipue autem omnes nos nequaquam animo dormiamus, neve intellectu aut prudentia, sed vigilare in omni tempore, et jubilare Domino, et salutem ab eo postulare studeamus. Nam ipse qui dormiebat corpore, illud sanctum verbum dicit: Ego dormio et cor meum vigilat . Ad quem accedentes discipuli suscitabant eum dicentes: Domine, salva nos, perimus. Tanto fuerant metu conterriti et pene animo alieni, ut irruerent in eum, et non modeste, aut leniter suggererent, sed turbulenter suscitarent eum dicentes: Domine, salva nos, perimus. O beati, o veraces Dei discipuli, inum Salvatorem vobiscum habetis, et periculum timetis! Vita vobiscum est, et de morte solliciti estis; maris turbatorem trementes, creatorem ejus praesentem ita suscitatis, quasi non possit dormiente corpore fluctus sedare vel mitigare. Sed quid respondent hi dilectissimi discipuli? Parvuli, inquiunt, sumus adhuc infirmi et nondum robusti, ideoque timemus, ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
confringent᷑ flnitus tui. Huius
ergo iussione &e prȩcepio erta
est tempestas inmari: proptera
oecasiones superius memoritas
pusilla. itt magr̃ uopus & non
msillũ ofrena et᷑. Quantoq
fluctus nicicu inruebant
tantõma s timor discipules
conturbabat ut plus magis
desiderirent ad uberandumse
imrabalia suluatoris. Dñs uero
dormiebat. Ores mirabiui
stuperda li qui ñuqua obdos¬
miit. dormit: Is qui celũ et
terrã gubernat dormits ls
qui ñ uqua dorinit neq dorms
ipse dormire dicit᷑. Dormiea
quidem corpore: sod ui gilabas
ditate. Dormiebat corpore :
sed conturbabat mare. Frige¬
bitq fluctus. & apłos conterebat.
suã ostensurus potentiam.
ormiebat corpore. sicuti & ad
puteũ de itinere lassus uel fati¬
gatus sedebat: de monstrans qr
uere humanũ portabat corpus.
qđ corruptibile induerat.
Ipso corpore doriiebat. dĩtate
uero concitabat mare: & iterũ
deplacabat. Dormiebat itaq
corpore. ut apłos suscitaret &

Expanded text:
confringentur fluctus tui . Hujus confringentur fluctus tui . Hujus ergo jussione et praecepto orta est tempestas in mari, propter occasiones superius memoratas. pusilla, ut magnum opus et non pusillum ostenderetur: quantoque fluctus naviculae irruebant, tanto magis timor discipulos conturbabat, ut plus magis desiderarent ad liberandum se mirabilia Salvatoris. Dominus vero dormiebat. O res mirabilis et stupenda! is qui nunquam obdormiit dormit, is qui coelum et terram gubernat dormit, is qui non dormit neque dormitat, ipse dormire dicitur. Dormiebat quidem corpore, sed vigilabat deitate; dormiebat corpore, sed conturbabat mare, erigebatque fluctus, et apostolos conterrebat, suam ostensurus potentiam; dormiebat corpore sicuti et ad puteum de itinere lassus vel fatigatus sedebat, demonstrans quia vere humanum portabat corpus, quod corruptibile induerat. Ipso corpore dormiebat, deitate vero concitabat mare et iterum deplacabat. Dormiebat itaque corpore ut apostolos suscitaret et
Abbreviated transcription (Latin):
LXUIII Ingrediente dño innauiculam:
secuti sunt cũ discipuli eius.
non inbecilles sed firm &stabiles
infide minsueti ecpii. spernentes
mundũ non duplici corde. sed
simplici. Hi ergo sccuti ft̃ eũ
non tantu gressus eius sequentes
sed imnagis seĩtat̃e comitantes. &
iustitiam eius consectantes.
Etecce tẽ pestas magna faetĩ est
inmari. itaut nauicula operiret᷑
fluctibus. Cũ enĩ multa magna
& miranda oftendisset interra
tran sut adinare: ut & ibidem
ddline eaccellentiora opera
÷ nonitraret: quatimis terrȩ
derit dngressus ergo nauiculã
fiit rubireͥ mares cõmonit
uentos coneitauit fluctus.
Curhoc: Ideo ut discipulos
micteret in timorem & suũ
auxiliũ postularent: suamq
potentia rogantib manifestart
Illi tẽpestas non exsese oborti
est: sed poteftati paruit impe¬
rantis. eius qui eduert uentos
dethesauris suis : qui terminuĩ
mariharer̃amstituit. Dixit
eñi ei. Vsq: huc uenies. & non
suꝑ gredieris. fed in temet ipso.

Expanded text:
 Ingrediente Domino in naviculam, secuti sunt eum discipuli ejus; non imbecilles, sed firmi et stabiles in fide, mansueti et pii, spernentes mundum; non duplici corde, sed simplici. Hi ergo secuti sunt eum, non tantum gressus ejus sequentes, sed magis sanctitatem comitantes et justitiam ejuEt ecce tempestas magna facta est in mari, ita ut navicula operiretur fluctibus. Cum enim multa magna et miranda ostendisset in terra, transiit ad mare, ut et ibidem adhuc excellentiora opera demonstraret, quatenus terrae deret. Ingressus ergo naviculam, fecit turbari mare, commovit ventos, concitavit fluctus. Cur hoc? Ideo ut discipulos suos mitteret in timorem, et suum auxilium postularent, suamque potentiam rogantibus manifestaret. Illa tempestas non ex sese oborta est, sed potestati paruit imperantis, ejus qui educit ventos de thesauris suis, qui terminum mari arenam constituit. Dixit enim ei: Usque huc venies, et non supergredieris, sed in temetipso
Abbreviated transcription (Latin):
pititur: qui iudiciũ suȩ mentis
eximinans. contendit ut placeat:
ut ꝓmereat᷑ instat. ut serui at
daborat. Ceterĩ quem aut
peccare delectat. aut propriȩ
mentis segnitia. aut in conside¬
ratiactus aut uanitas uitȩ sic
mincipat uitiis. ut sit materia
delictoꝵ minister culparum.
semnariũ peccatoꝵ. ita ut in se
duplea scelus & gemimu crimen
admittat & qđ debita dño ser¬
litutis non reddit obsequia. &
qđ inumera beneficia peccando
cus pensare nitit᷑ contumelia.
ua ronitat᷑ ustus merita ꝓpria
beneficis cȩlestibus coȩquare:
nitatur o peccator uitia quae
dmpnaendo. iustitiam quam
rnamabat exerecat. iustus
neloreta uita. ꝓficiat. precitor
supplicia semet corr.¬

Expanded text:
patitur, qui judicium suae mentis patitur, qui judicium suae mentis examinans, contendit ut placeat, ut promereatur instat, ut serviat elaborat. Caeterum quem aut peccare delectat, aut propriae mentis segnitia, aut inconsiderati actus, aut vanitas vitae sic mancipat vitiis, ut sit materia delictorum, minister culparum, seminarium peccatorum, ita ut in se duplex scelus et geminum crimen admittat, et qui debita Domino servitutis non reddit obsequia, et qui innumera beneficia peccando ejus pensare nititur contumelia. Quare nitatur justus merita propria beneficiis coelestibus coaequare, nitatur et peccator vitia quae damnando, justitiam quam non amabat exerceat. Justus ad meliora vitae proficiat, peccator supplicia semet corr
Abbreviated transcription (Latin):
genere mimera ꝑcepta coȩquet:
quib obsequii stantis possit.
munerib respondere .: quo serui¬
tutis genere innumera debeat
dona & infinita beneficioꝵ gener
conparare. Sit licet exccellens
hominũ meritũ. sit naturȩ iura
conseruans. sit legũ ussis obtem¬
perans. impleat fidẽ. iustitiam
teneat. uirtutes exerceat
dãpnet uitia. peccata repellit.
prȩbeat. siquid gesserit parũ ẽ
quiequid fecerit᷑ minus. Omne
em̃ meritũ: breue ẽ comparatie
donoꝵ. Numera beneficia si
poteris: & tunc considera quod
mereris. Cũ beneficiis elestib
tua facta ꝑpende. cũ diuisils
nerib actus ꝓprios meditare
nec dignu te iudicabis eo queđ
fueris : si inteliegis qđ mert
Igit debeneficis innumers
diuina inte pietite collatis cl
Q libuerit im̃u. huic tuum
aompensari totũ ñ poterit meritũ
laterũ obtundit᷑ sensus. confundit᷑
pensari obsequia: sidiumna con¬
loquim᷑ qui semet peccare non

Expanded text:
genere munera percepta coaequet, genere munera percepta coaequet, quibus obsequiis tantis possit muneribus respondere, quo servitutis genere innumera debeat dona et infinita beneficiorum genera comparare. Sit licet excellens hominum meritum, sit naturae jura conservans, sit legum jussis obtemperans, impleat fidem, justitiam teneat, virtutes exerceat, damnet vitia, peccata repellat, praebeat, quidquid gesserit parum est, quidquid fecerit, minus. Omne enim meritum breve est comparatione donorum. Numera beneficia, si potes, et tunc considera quod mereris. Cum beneficiis coelestibus tua facta perpende, cum divinis muneribus actus proprios meditare, nec dignum te judicabis eo quod fueris, si intelligas quod mereris. Igitur de beneficiis innumeris divina in te pietate collatis elige quod libuerit unum, huic tuum compensari totum non poterit meritum. Caeterum obtunditur sensus, confunditurpensari obsequia, si divina benloquimur qui semet peccare non
Abbreviated transcription (Latin):
Inmensitas em̃ beneficiorum.
superat cogitationessensuum:
& innum era multitudo donoꝵ.
iuncit uolubilitatẽ uerborũ
Nec si totũ uitȩ tẽpus oris obsequia
occupent. laudes teneant: gra¬
tiaru actiones insistant. poteris
pensare qđ debes. Quare danda
nobis est opera. ut totis uiribus
deuotio mentis in diuina obsequia
exeratur. & laudũ glorias os
nr̃m ꝑ omne tẽpus frequentare
cogatur. non quo in istis debita
conpensent᷑. sed ut nr̃e deuotioniᷤ
uoluntas his conatib dinoscat᷑.
ut quic quid fragilitas detrahit
ad conplendũ: hoc deuotio
conferat ad ꝓmerendũ: ut ĩã
quia uis non quia ꝑficis expun-¬
giris. nec̃ quia debita conpensis
sed quia pararo desideras. Velͥe
eñĩ ipsũ expungit᷑ quia ꝑ inmnen¬
sitate reru. id ipsũ qđ cupimus
explicare ñ datur. Quid retribu
inquit dño de omnibus quae
michi retribuit: Quȩrit ꝓphe
scĩssimus. quib meritis beneficia
diuina compenset. quo famulatos

Expanded text:
immensitas enim beneficiorum immensitas enim beneficiorum superat cogitationes sensuum, et innumera multitudo donorum vincit volubilitatem verborum. Nec si totum vitae tempus oris obsequia occupent, laudes teneant, gratiarum actiones insistant, poteris pensare quod debes. Qua in re danda nobis est opera, ut totis viribus devotio mentis in divina obsequia exeratur, et laudum glorias os nostrum per omne tempus frequentare cogatur, non quo in istis debita compensentur, sed ut nostrae devotionis voluntas his conatibus dignoscatur, ut quidquid fragilitas detrahit ad complendum, hoc devotio conferat ad promerendum, ut jam quia vis, non quia perficis expungaris, nec quia debita compensas, sed quia parere desideras. Velle enim ipsum expungitur, quia per immensitatem rerum idipsum quod cupimus explicare non datur. Quid retribuam, inquit, Domino pro omnibus quae mihi retribuit ? Quaerit Propheta sanctissimus quibus meritis beneficia divina compenset, quo famulatus
Abbreviated transcription (Latin):
contẽptu consiftis. qui creaturȩ
imperas & ereatori non seruis:
qui dominatũ exerces & dm̃
non agnoscis. time dñm patientẽ
ne seuerũ sentias iudic̃e. Corrigat
te dilatio differentis. ne censura
puniat uindicantis. Facile enim
obsequio tuo facies dm̃ ꝓpitiũ:
si conuersus ĩa mutaueris uitiũ.
Vsuratũ enĩ redditur. quicquid
dilatione tẽporisfenerat᷑ : nec
esse ĩã poterit in punitum. cui
mora tẽporis non potuit dare
remediũ. Quid retribuam ch̃o.
si humana conditio genitori quid
debeat noscat : atq ut eius beno¬
ficiorũ innumerã multitudinẽ
momentis om̃ibus retractando
intellegit. iueniet suȩ serui¬
tutis obsequia continuis laudib
iugi gratulatione ȩquare ñ posse.
Neq emĩ beneficia ab eo prȩstita
atq conlata. uel modũ poterunt
habere uel numerũ. certe nec
terminũ: quippe cũ nec census
ad inuestigandũ sufficiat. nec
scientia suppetit ad laudandũ.

Expanded text:
contemptu consistis, qui creaturae contemptu consistis, qui creaturae imperas et Creatori non servis, qui dominatum exerces et Dominum non agnoscis, time Dominum patientem, ne severum sentias judicem. Corrigat te dilatio differentis, ne censura puniat judicantis. Facile enim obsequio tuo facies Deum propitium, si conversus jam mutaveris vitium. Usurarum enim redditur quidquid dilatione temporis feneratur: nec esse jam poterit impunitum, cui mora temporis non potuit dare remedium. Quid retribuam Domino? Si humana conditio genitori quid debeat, noscat, atque si ejus beneficiorum innumeram multitudinem momentis omnibus tractando intelligat, inveniet suae servitutis obsequia continuis laudibus jugi gratulatione aequare non posse. Neque enim beneficia ab eo praestita atque collata, vel modum poterunt habere, vel numerum, certe nec terminum, quippe cum nec sensus ad investigandum sufficiat, nec scientia suppetat ad laudandum:
Abbreviated transcription (Latin):
duersis usibus ꝓcreata edunt
sttus. Parent imperio: obsequia
seruant. Scatent fontes. amnes
fuunt. institutis terminis ma¬
ni coercentur. Gaudet post
bremem uerna temperies
sstatis flagrantia decoquit messes
litumnitis temulenta suis ex¬
hibet ubertites. hieme agitant᷑
mnbribus terrȩ. Suis institutis
incta deseruiunt. solus homo
o non seruit. Quid si tibi
niuersa natura constanter
diceret. ego tibi adño rerum
irere prȩcepta sũ.: ego circa te
iussa implere. instituta seruare.
nascentia cuncta tribuere genitoris
imperio iussa sũ : deniq: pareo
obtẽpero. seruio. & temutato
non mutor: Preo inquã rebelli.
obtẽpero ꝓcaci. deseruio cõntẽp¬
tori. Ceterũ simichi instituta
mutare. iussa ꝑuertere. necessaria
denegare rerũ dñs prȩcepisset :
creatura cuncta iuduata homine
remaneret. nec qui contẽpneret
ulterius esset : quia contẽptor
homo digne ac merito interiret
Deniq quisq talis es quim hoc

Expanded text:
diversis usibus procreata edunt diversis usibus procreata edunt fetus, parent imperio, obsequia servant, scatent fontes, omnes fluunt, institutis terminis maria coercentur. Gaudet post hiemem verna temperies, aestatis flagrantia decoquit messes, autumnitas temulenta suas exhibet ubertates: hieme macerantur imbribus terrae: suis institutis cuncta deserviunt, solus homo Deo non servit. Quid si tibi universa natura constanter ediceret. Ego tibi a Domino rerum parere praecepta sum; ego circa te jussa implere, instituta servare, nascentia cuncta tribuere genitoris imperio jussa sum: denique pareo, obtempero, servio, et te mutato non mutor. Pareo, inquam, rebelli, obtempero procaci, deservio contemptori. Caeterum si mihi instituta mutare, jussa pervertere, necessaria denegare rerum Dominus praecepisset, creatura cuncta viduata homine remaneret, nec qui contemneret ulterius esset, quia contemptor homo digne ac merito interiret. Denique quisquis talis es, qui in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
contẽptũ ꝓtulit. & uitȩ priui¬
legnũi ꝑdidit. & mortis sibi sen¬
tentiam ad quisiuit. Et tamen
creatura adhuc euis seruat im¬
perium: licet ipsi ereatori siun
denegarit obsequiũ: Vnde api
quid suȩ felicitati detragerst.
cũ peccatoꝵ merita eius ftatum
ad huc mutare non possint.
Grauaris homo inisto grauarss.o
in excus abili pęna ad stringes
Contẽ pnis creatorem : et cus¬
Beneficu scius ꝑfrueris. Et cus
potentiã non extimeses. Et &
tibi ꝑeũ cuncta deserurosiss
solus illupse non seruis. bis
tione ut seruus obsequeris. nec
ꝓpotestaite data dño famularis.
ubicelũ indie lucissplendore
ueftit᷑ & solũ fulgorib decorat᷑.
innocte clarissimo lunȩ speculo.
dastroru fulgore uario polus
ipselustrat: ut diei noctisque
uicissitudine & numerositas
tẽporũ dinoscat᷑ & post diurmi
libor̃e requies miseris mortalib:
prebeat᷑. Tempora alternis
ucibus inmutant᷑. Frondescunt
filuȩ. amoenant᷑ campi. prata
urescunt: animantia cuncta

Expanded text:
e privilegium perdidit, et mortis sibi sententiam acquisivit. Et tamen adhuc creatura ejus servat imperium, licet ipse Creatori suo denegaret obsequium. Unde apparet quid suae felicitati detraxerit, cum peccatorum merita ejus statum adhuc mutare non possunt. Gravaris, homo, juste gravaris, et inexcusabili poena astringeris. Contemnis CreatoremBeneficiis Dei perfrueris, et ejus potentiam non extimescis. Et cum tibi per eum cuncta deserviant, solus ipse illi non servis. Bis tione ut servus obsequeris, nec pro potestate data Domino famularis. Tibi coelum in die lucis splendore vestitur et solis fulgoribus decoratur, in nocte clarissimo lunae speculo et astrorum fulgore vario polus ipse illustratur, ut diei noctisque vicissitudine et numerositas temporum dignoscatur, et post diurnum laborem requies miseris mortalibus praebeatur. Tempora alternis vicibus immutantur, frondescunt silvae, amoenantur campi, prata virescunt, animantia cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
& qui prnis flebat neduceret᷑
ad suppliciũ. postmodũ flere
dmarissime incipit. quia differt᷑
aregno: qđ est de altero turture
siue pullo colũbino holo chaustũ
facere. Holochaustũ naque : totũ
incensũ dicit᷑. Et holochaustũ
se ipse dño facit. qui spretis om̃ib
terrenis solo suꝑnȩ beatitudinis
desiderio aestuare sołã hane
ꝑluctũ ac lacrimas quierere
dulce babet. Contemplatur
& em̃mens qui sint illi angłoꝵ
chori quȩ ipsa societas beatoꝵ
spinituũ. quȩ marestas eternȩ
uisionisdĩ. &amplius plangit
qu̾a flebat prius quu mala ȩt̃na
metuebat. Utr̃aq aut̃e nostrȩ
compunctionis hostiam gratenter
lugentib atq afflictis clementer
errata dimittit. & ꝓ ingressu uitȩ
cȩlestis totamentis intentione
feruentes ȩternȩ suȩ uisionis

Expanded text:
rius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno, quod est de altero turture sive pullo columbino holocaustum facere: holocaustum namque totum incensum dicitur. Et holocaustum se ipse Domino facit qui, spretis omnibus terrenis, solo supernae beatitudinis desiderio aestuare, solam hanc per luctum ac lacrymas quaerere dulce habet. Contemplatur etenim mens, qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas beatorum spirituum, quae majestas aeternae visionis Dei, et amplius plangit,quam flebat prius cum mala aeterna metuebat. Utramque autem nostrae compunctionis hostiam gratanter lugentibus atque afflictis clementer errata dimittit, et pro ingressu vitae coelestis tota mentis intentione ferventes, aeterna suae visionis
Abbreviated transcription (Latin):
ouomodo Rrimus homo
agnoscit᷑ considerata sublimitate
auctoris. Nec eñi facile poterat
esse uelleue. qđ manus sacra
confinxit: & cȩlestis. flatus in
uitalem substantiã animauit:
maxime cũ idem artifeoc ds̃
potestatẽ suã in omm̃e fabricã
eidem homini fuerat traditurud. ui.¬
ut qũe secundũ prȩsidẽ post
se facere disponebat: eundem
faceret plenũ atq perfectũ.
habentẽ in sese & dignitatem
qua prȩcelleret. & potestatem
qua cunctis animantib impe¬
raret. soli seruiens illi a quo
ei cuneta fuerant subiugata.
ut imperaret mundo. seruiret
dõ. creatorẽ suspiceret. creatira
sibi parere conpelleret : tantuq
ditionissese dño debere perspi¬
ceret. quantũ ipse aereatura
exxigeret. habens in ꝓpria po¬
testate & obȩdientiã & contepti
Obȩdientiã. qua uiueret : con.¬
tẽptũ quo digne ꝓmeritis inte¬

Expanded text:
Quomodo primus homo agnoscitur, considerata sublimitate auctoris. Neque enim facile poterat esse vel leve quod manus sacra confinxit et coelestis manus in vitalem substantiam animavit, maxime cum idem artifex Deus potestatem suam in omnem fabricam eidem homini fuerat traditurus, ut quem secundum praesidem post se facere disponebat, eumdem faceret plenum atque perfectum, habentem in se et dignitatem qua praecelleret, et potestatem qua cunctis animantibus imperaret, soli serviens illi a quo ei cuncta fuerant subjugata, ut imperaret mundo, serviret Deo, Creatorem suspiceret, creaturam sibi parere compelleret, tantumque ditionis sese Domino debere prospiceret, quantum ipse a creatura exigeret, habens in propria potestate et obedientiam et contemptum, obedientiam qua viveret, contemptum quo digne
Abbreviated transcription (Latin):
smeon & anna. puectȩ uidelicet
tatisuir & fennna deuotis
onfessionũ officiĩs. dñm quem
urpore paruũ uident sed magñũ
dũmitate intelligunt excipiuÑ:
liꝑfecto populi uid eõrum
snagogã figurate denuntiant
quȩ longa in carnationis eius
illũ mox ut aduenit. & piarũ
ulnis actionũ & fidei non fictȩ.
uocib exaltare. ae magnificare
studuit. acclamans illi & dices
dicendũ qr merito uterq: secus
ei gratulabundus occurrerit
qui utriusq redẽptor apparebat
Mlagno sane metu fr̃s mei audienda
sunt uerba : quib: idem symeon
de dño ꝓphẽtans. matrem eius
alloquit᷑. Eccepositus est hie
in ruina & resurraetionẽ multoꝵ¬

Expanded text:
 Anna, provectae videlicet  Anna, provectae videlicet aetatis vir et femina, devotis confessionum officiis Dominum, quem corpore parvum vident, sed magnum divinitate intelligunt, excipiunt, illam profecto populi Judaeorum synagogam figurate denuntiant, quae longa incarnationis ejus illum mox, ut advenit, et piarum ulnis actionum, et fidei non fictae vocibus exaltare ac magnificare studuit, acclamans illi et dicendicendum quia merito uterque sexus ei gratulabundus occurrerit, qui utriusque redemptor apparebat. Magno sane metu, fratres mei, audienda sunt verba quibus idem Simeon de Domino prophetans matrem ejus alloquitur: Ecce positus est hic in ruinam et resurrectionem multo
Abbreviated transcription (Latin):
puer iħe primo cireũ eiditus
aesic interpositis dieb hieross¬
& ipsenã iuuemis prius omines
carnis corruptionẽ. moriendo
acresurgendo calcauit: ac deinde
interpositis dieb eũ ipsa carne
ũ inmortali quã ꝓnr̃a salute
hostiã dõ fecerat: ad gaudia suꝑnȩ
ciuitatis ascendit. Et unusquisq
nr̃m prius aqua baptismi apeccits
omnib quasi uera eircũcisione
purgatur. acsic ꝓficiente gratia
nouȩ lucis. ad altare scm salutari
hostia dñici corporis & sanguinis.
cmnsecrandus ingredit᷑. Nã & ipsa
singularit᷑ simpleo & casta nr̃i
saduatoris humanitas quȩ oblata
est patri ꝓ nob̃. non in congrue
pummnolitionẽ colũbȩ sue turturis.
potest figuralit exprim. Sed
a om̃is infine mundi ecclesia
primo cominuni resurrectione.
cinetã terrenȩ labẽ mortalitatis
&corruptionis exuet. ac deinceps
mregnũ cȩlestis hierus alem.
bonoꝵ uictimis operu. dño com¬
mendata transferet᷑: Qđ autẽ¬

Expanded text:
puer Jesus primo circumciditur, puer Jesus primo circumciditur, ac sic interpositis diebus Hierosoet ipse jam juvenis prius omnem carnis corruptionem moriendo ac resurgendo calcavit; ac deinde interpositis diebus cum ipsa carne jam immortali, quam pro nostra salute hostiam Deo fecerat, ad gaudia supernae civitatis ascendit. Et unusquisque nostrum prius aqua baptismi a peccatis omnibus, quasi vera circumcisione purgatur, ac sic proficiente gratia novae lucis, ad altare sanctum salutari hostia Domini corporis et sanguinis consecrandus ingreditur, nam et ipsa singulariter simplex et casta nostri Salvatoris humanitas, quae oblata est Patri pro nobis, non incongrue per immolationem columbae, sive turturis, potest figuraliter exprimi. Sed et omnis in fine mundi Ecclesia primo communi resurrectione cunctam terrenae labem mortalitatis et corruptionis exuet, ac deinceps in regnum coelestis Hierusalem bonorum victimis operum Domino commendata transfertur. LIBE
Abbreviated transcription (Latin):
turturis habet: quȩ ab omni
mpudicitiȩ peste. castam se
custodit: & inmune. Oculos
habet colubarũ : quȩ nulli nocere
desiderans. etiã inunicossĩplici
amore contuet᷑. Sed utraq auis
memorata ꝗc gemitũ ꝓcantu
ẽdere solet: sc̃oꝵ in hoc sȩculo
designat ploratũ. De quo dñs
memorat dicens. qlm̃ am̃ dico uob
qe plorabitis & flebitis uos. mun¬
dus autẽ gaudebit. Uos aut̃e
contristabimini. sed tristitia ur̃a
uertet᷑ ingaudiũ. Et rursus.
offerunt᷑ in hostiã : quia nimiru
simpleoc & pudica fideliũ conues¬
satio. gratũ ẽ illi sacrificiũ iusta
quia quilaborat ingemitu suo.
qui lacrimis stratu fuũ singulas
ꝑ noctes abluit: acceptissinã
consuetudinẽ gemendi. prȩsente
sc̃oꝵ luctus & desideria suꝑna
designet : hoc tamen differt
quod turtur soliuagus coluiba
autẽ gregat̃i grmere consueuit
Etob id iste secretas orationa
lacrimas illa publicos ecelesis
conuentus insinuat: Bene aute

Expanded text:
turturis habet, qui ab omni turturis habet, qui ab omni impudicitiae peste castum se custodit et immunem; oculos habet columbarum, qui nulli nocere desiderans, etiam inimicos simplici amore contuetur. Sed utraque avis memorata, quia gemitum pro cantu edere solet, sanctorum in hoc saeculo designat ploratum, de quo Dominus memorat, dicens: Amen, amen, dico vobis, quia plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit: vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium . Et rursus: offeruntur in hostiam: quia nimirum simplex et pudica fidelium conversatio gratum est illi sacrificium justitiae: quia qui laborat in gemitu suo, qui lacrymis stratum suum singulas per noctes abluit, acceptissimam consuetudinem gemendi praesentes sanctorum luctus et desideria superna designet, hoc tamen differunt quod turtur solivagus, columba autem gregatim gemere consuevit; et ob id ista secretas orationum lacrymas, illa publicos Ecclesiae conventus insinuat. Bene autem