comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec tamen sicut ille ubiq sumus. Sed aliter homo¬
ille in deo. qm̃ et aliter deus in illo homine: proprio
quodã et singulari modõ. Una enim ꝑsona est deus et
deus est: in celo autem per id quod homo est. Est gͦ
deus per cũcta diffusus. Ipse quippe ait per prophe
tam. celũ et terram ego impleo: et quod paulo ante
posui de sapiencia eius. attingit a fine usq ad finem
fortiter: et disponit omĩa suauiter. Itemq scriptũ
est. Sp̃c dm̃ repleuit orbem terrarũ. Eiq dicitur in
quodam psalmo. Quo ibo a sp̃u tuo: et quo a facie tua.
fugiam: Si ascendero in celum tu illie es. si descendero
ad infernum ades. Sed sic est deus per cuncta diffusꝰ.
ut non sit qualitas mundi. sed substancia creatrix
inundi: sine labore regens. et sine onere continens
mundũ: non tamen per spacia locorum quasi mole
diffusa. ita ut in dimidio mundi corpore sit dimidius.
et in alio dimidio dimidius. atq ita per totũ totus:

Expanded text:
nec tamen sicut ille ubiqnec tamen sicut ille ubiqille in Deo, quoniam aliter et Deus ille in homine proprio quodam et singulari modo. Una enim persona est Deus et Deus est, in coelo autem per id quod homo. Est ergo Deus per cuncta diffusus. Ipse tam: Caelum et terram ego impleo, et quod paulo ante posui de sapientia eius: Adtingit a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia suauiter; itemque scriptum est: Spiritus domini repleuit orbem terrarum, eique dicituquodam psalmo. Quo ibo a spiritu tuo, et quo a facie tua fugiam? Si ascendero in coelum tu illic es, si descendero ad infernum ades ut non sit qualitas mundi, sed substantia creatrix mundi, sine labmundum. Non tamen per spatia locorum quasi mole diffusa, ita ut in dimidio mundi corpore sit dimidius, et in alio dimidio dimidius atque ita per totum totus
Abbreviated transcription (Latin):
ueris quomodo mediator dei et hominum
homo xp̃c iħc. nunc esse credatur in celo.
aut quia deus ubiq sit: hominẽ quoq illũ
qui in deo sit ubiq diffusum: ex hoc nimirũ intelligi
uolens. etiam in paradiso esse qui ubiq sit potuisse. No¬
li itaq dubitare ibi nunc esse hominẽ iħm xp̃m unde
uenturus est. Memoriterq recole et fideliter tene con
inde uenturus est ad uiuos mortuosq iudicandos: ⁊
sic uenturus est illa angelica uoce testante. quẽadmo¬
dum uisus est ire in celum: idest in eadem forma car¬
nis atq in eadem substancia: cui profecto ĩmortalitatẽ
dedit. naturã non abstulit. Scd̾m hanc formã. non est
putandus ubiq diffusus. Cauendũ est enim ne ita di¬
uinitatẽ astruamus hominis: ut ueritatẽ corporis
auferamiis. Non est enim consequens. ut quod in deo ẽ:
ita sit ubiq sicut deus. Nam et de nobis ueracissima
scriptura dicit. quod in illo uiuimus. mouemͣ. et sumꝰ:

Expanded text:
aeris quomodo mediator Dei et hominum aeris quomodo mediator Dei et hominum homo Christus Jesus , nunc esse credatur in coelo, aut quia Deus ubique sit, hominem quoque illum qui in Deo sit ubique diffusum, ex hoc nimirum intelligi volens etiam in paradiso esse potuisse qui ubique sit. Noli itaque dubitare ibi nunc esse hominem Jesum Christum unde venturus est. Memoriter inde uenturus est ad uiuos mortuosque iudicandos et sic uenturus est illa angelica uoce testante, quem ad modum est ire uisus in caelum, id est in eadem forma carnis atque substantia, cui profecto inmortalitatem dedit, naturam non abstulit. secundum hanc formam non est putandus ubique diffusus. cauendum est enim, ne ita diuinitatem adstruamus hominis, ut ueritatem corporis auferamus. non est autem consequens, ut, quod in deo est, ita sit ubique sicut deus. nam et de nobis ueracissima scriptura dicit, quod in illo uiuimus et mouemur et sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
et per ipsum unum essemus etiam cũ patre. qui cum ipso
unum erat. Pater inquit sancte serua eos in nomine tuo
quos dedisti michi: ut sint unum sicut et nos. Non pro
eis autem rogo tantũ. sed pro eis qui credituri funt per
uerbum eorũ in me: ut et ipsi in nobis unum sint: et
mundus credat quia tu me misisti. Et ego claritatẽ quã¬
dehisti michi dedi eis: ut sint unum sicut et nos unũ su¬
mus. Ego in eis et tu in me. ut sint consũmati in unũ:
et cognoscat mundus quia tu me misisti. Rogat unitas
pro unione: uerbũ cum patre unũ in natura. Homo cũ
uerbo unum in ꝑsona: m̃bra cum capite unũ. Primũ
in iusticia: postea in gloriã. Ut enim in iusticia unũ sint.
cognoscat mundus quia tu me misisti: ut autẽ in gła
unum sint. uolo ut ubi ego sum et illi sint mecum: ut
udeant claritatẽ meam quã dedisti michi. qr dilexisti
huinanitatẽ in celo: scd̾m diuinitatẽ ubiq sit. xii¬

Expanded text:
et per ipsum unum essemus cum Patre, qui cum ipso et per ipsum unum essemus cum Patre, qui cum ipso unum erat. Patquos dedisti mihi, ut sint unum, sicut et nos. - Non pro eis autem rogo tantum, sed pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me, ut et ipsi in nobis unum sint, et mundus credat quia tu me misisti. Tertio vero loco, tuaet nos unum sumus. Ego in eis et tu in me, ut sint consummati in unum, et cognoscat mundus quia tu me misisti . Rogat unitas pro unione. Verbum cum Patre unum in natura, homo cum Verbo, unum in persona. Membra cum capite unum, primum in justitia, postea in gloria. Ut enim in justitia unum sint, cognoscat mundus quia tu me misisti ; ut autem in gloria unum sint: volo ut ubi ego sum et illi sint mecum, ut videant claritatem meam quam dedisthumanitatem in coelo est, secundum divinitatem ubique. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
Factus homo sustinuit penã ut demõstraret affectum:
seruauit iusticiã. ut conferret remediũ. Uerbũ quippe
quod cum patre deo unũ erat: per ineffabilẽ unitatẽ
cum homine assũpto. unum factũ est per adinirabilem
unionem. Uintas est in natura. unio est in persona cum
patre deo unum in natura non in ꝑsona: cum homine
assũpto unum in ꝑsona non in natura. Quid magis unũ
quam unitas: Quod uuitate unum est: sũme unũ est.
Uerbum et pater unitate unum erant: quia natura
unũ erãt. Et uoluit ipsum uerbũ nobiscũ unum fieri.
ut nos in se et per se unum faceret: etiam unũ cũ illo
cum quo ipsum unũ erat. Assũpsit ergo ex nobis nr̃ãm
naturam. ut eam sibi sociaret per unionẽ in persona. q̃
sociata non erat per unitatẽ in natura: ut per id quidem
quod de nostro unum secum fecerat nos sibi uniret:
ut eum ipso unum essemus per id quod nr̃m sibi unitũ erat:

Expanded text:
Factus homo sustinuit poenam, ut demonstraret affectum; Factus homo sustinuit poenam, ut demonstraret affectum; servavit justitiam, ut conferret remedium. Verbum quidem, quod cum Deo Patre unum erat per ineffabilem unitatem, cum homine assumpto unam factum est per admirabilem unionem. Unitas in natura, unio in persona, cum Patre Deo unum in natura, non in persona, cum homine assumpto unum in persona, non in natura. Quid magis unum, quam unitas? Quod unitate unum est, summe unum est. Verbum et Pater unitate unum erant, quia natura unum erant. Et voluit ipsum Verbum unum nobiscum fieri, ut nos in se, et per se unum faceret etiam cum illo, cum quo ipsum unum erat. Assumpsit ergo ex nobis nostram naturam, ut eam sibi sociaret per unionem in persona, quae sociata non erat per unitatem in natura, ut per id quidem, quod de nostro unum secum faceret, nos sibi uniret, ut cum ipso unum essemus per id, quod nostrum sibi unitum erat,
Abbreviated transcription (Latin):
postolus dicit. Mediator non est unius: deus
autem unus est. Duo enim erant deus ⁊ homo.
diuersi. et aduersi. Deus erat iustus: homo erat
iniustus. In hoc nota aduersos. Homo erat miser: đs bea¬
tus. In hoc nota diuersos. Sic igitur homo et aduersus
deo erat persiusticiã: et diuersus adeo per miseriã. Ept̃
hoc necesse habuit homo primũ quidem iustificari a cul¬
pa. ut reconciliaretur: postea uero liberari a miseria.
ut reformaret᷑. In hoc ergo mediatore eguit homo ad
deum. ut reconciliaretur illi: et reduceret᷑ ad illum.
Sed causam dissidentiũ agendam conuenient̃ suscipere
non posset: qui non aliqua societatis ac pacis amicicia
utrũq familiaris atq propinquus existeret. Propt̾ hoc
ergo filtus dei factus est homo: ut inter hominẽ ⁊ d̾m
reconciliacionis et pacis amicicia mediator esse posset.
Suscepit humanitatẽ per quam hominib appropinꝙͣ¬
ret: retinuit diuinitatẽ per quam a deo non recederet.

Expanded text:
postolus dicit: Mediator unius non est, Deus autem unus est . Duo enim erant, Deus, et homo, diversi, et adversi. Deus erat justus, homo erat injustus: in hoc nota adversos. Homo erat miser, Deus bonus: in hoc nota diversos. Sic igitur homo et adversus Deo erat per injustitiam, et diversus a Deo per miseriam, propter hoc necesse habuit homo primum quidem justificari a culpa, ut reconciliaretur; postea vero liberari a miseria, ut reformaretur. In hoc ergo mediatore eguit homo ad Deum, ut reconciliaretur illi, et reduceretur ad illum. Sed causam dissidentium agendam convenienter suscipere non posset, qui non aliqua societatis ac pacis amicitia utrinque familiaris, atque propinquus existeret. Propter hoc ergo Filius Dei factus est homo, ut inter Deum et hominem reconciliationis et pacis mediator esse possit. Suscepit humanitatem, per quam hominibus appropinquaret; retinuit divinitatem, per quam a Deo non recederet.
Abbreviated transcription (Latin):
deus est: profecto et deus homo. et homo deus est. Iterũ
quia non ex alio homo deus quamdeus. neq ex alio d̾s
homo quã homo: non alius est. sed idem deus et homo.
Tamen quod homo in suo est condicione. deus ĩ eodem
ist dignatione: et quod deus in suo est ꝑ naturã. homo
in eodem est per grãm. Sic itaq in xp̃o aliam dicimus
esse naturam humanã. et aliam diuinã: sed non alium
dicimus esse hominẽ et alium dm̃: sed deum et hominẽ
unum iħm xxp̃m. Quid est iħc: Saluator. Quid ẽ xxp̃c:¬

Expanded text:
Deus est; profecto et Deus homo, et homo Deus est. Item Deus est; profecto et Deus homo, et homo Deus est. Item quia non ex alio homo Deus, quam Deus, neque ex alio Deus homo, quam homo; non alius, sed idem est Deus et homo. Tamen quod homo in suo est conditione; Deus in eodem est dignatione; et quod Deus in suo est per naturam; homo in eodem est per gratiam. Sic itaque in Christo aliam dicimus esse humanam naturam, et aliam divinam; sed non alium dicimus esse hominem, et alium Deum; sed Deum et hominem unum Jesum Christum. Quid est Jesus? salvator. Quid est C
Abbreviated transcription (Latin):
co ex anima et carne: item quando dico deus. ꝑsonã
significo in diuinitate. Non amplius notat homo ĩ na¬
tura quam anunã et carnem: neq in ꝑsona quam ex
anima et carne. Neq amplius notat deus in natura ꝗͣ
diuinitatẽ: neq in ꝑsona quam in diuinitate. Et tñ
in xp̃o ꝑsona ex anima ex carne. et ꝑsona in diuinita¬
te: non due sunt ꝑsone. sed una persona. Que est na¬
tura hominis: Humanitas. Que est natura dei: Diui¬
nitas. Ex huinanitate est homo: ex diuinitate est ds.
Quod homo est ex anuna et carne est. hoc esse eius est:
quia natura eius est. Quod homo est: ex eo ẽ qd hoĩs
est. Quod deus est: ex eo est quod dei est. Et enim quod
deus est ex diuinitate est. hoc esse enus est. quia natura eiꝰ
est: et ideo quod deus est ex eo est quod suum ẽ. Quod
homno est: ex eo est quod hominis est. Quaꝓpter qr deus
ex eo quod hominis est homo est. et homo ex eo qd̃ d̾i ẽ

Expanded text:
co ex anima et carne. Item quando dico Deus, personam co ex anima et carne. Item quando dico Deus, personam significo in divinitate. Non amplius notat homo in natura, quam animam et carnem, neque in persona, quam ex anima et carne. Neque amplius Deus notat in natura quam divinitatem, neque in persona quam in divinitate; et tamen in Christo persona ex anima et carne, et persona in divinitate non duae sunt personae, sed una persona est. Quae est natura hominis? humanitas. Quae est natura Dei? divinitas. Ex humanitate est homo, ex divinitate est Deus. Quod homo est, ex anima et carne est; hoc est esse ejus; quia natura ejus est. Quod homo est, ex eo est quod hominis est. Quod Deus est, ex eo est quod Dei est. Etenim quod Deus est, ex divinitate est: hoc esse ejus est, quia natura ejus est. Et ideo quod Deus est, ex eo est quod suum est. Quod homo est, ex eo est quod hominis est. Quapropter quia Deus et homo ex eo quod hominis est, homo est; et homo ex eo quod Dei est,
Abbreviated transcription (Latin):
quia homo fuit quando homo intempore fuit: s homo
propter diuinitatẽ ante tẽpora non fuit: qr quando d̾s
ante tẽpora. homo adhuc deus non fuit. Fortasse ali¬
quid racionis erit. ꝑpter qd̾ eiusmodi locutiones caueatis:
salua tamen integritate fidei xp̃iane: ut unum eundẽq
ipsum esse credatis. qui et in tempore homo fuit ꝓꝑter hu¬
manitatem suam : et ante tempora deus fuit. ꝑpter diui¬
nitatem suam. Et idcirco idem ipse ueraciter se dixxit
et in tẽpore uenisse hominem: et ante tẽpora fuisse
deum. Cum autem et hoc et hoc dixit. non alius et
alius dixit: sed scđdm aliud et aliud dixxit. Quod d̃s
dixit homo dixit. et quod homo dicit deus dixit:
quia et homo deus. et deus homo unus fuit. Quãdo
dico homo. naturam significo humauã animã ⁊ caruẽ:
quando dico deus. naturã significo diuinã: idest uer¬
bi diuinitatẽ. Item quando dico homo. ꝑsonã signifi¬

Expanded text:
quia homo fuit, quando homo in tempore fuit, sed homo quia homo fuit, quando homo in tempore fuit, sed homo propter divinitatem ante tempora non fuit, quia quando Deus ante tempora fuit, homo adhuc Deus non fuit? Fortasse aliquid rationis erit, propter quod ejusmodi locutiones caveatis; salva tamen integritate fidei Christianae ut unum eumdemque ipsum esse credatis, qui et in tempore homo fuit, propter humanitatem suam; et ante tempora Deus propter divinitatem suam. Et idcirco ipse idem veraciter se dixit, et in tempore venisse hominem, et ante tempora fuisse Deum. Cum autem hoc et hoc dixit: non alius et alius dixit, sed secundum aliud et aliud dixit. Quod Deus dixit, homo dixit; et quod homo dixit, Deus dixit, quia et homo Deus, et Deus homo unus fuit. Quando dico homo, naturam significo humanam, id est animam et carnem. Quando dico Deus, naturam significo divinam, id est Verbi divinitatem. Item quando dico homo, personam signifi
Abbreviated transcription (Latin):
ueraciter tẽporalem exhibuit: sic et homo per diuinita¬
tem suam. ante tempora se fuisse non fallacit̃ p̃dicauit.
Si deus eternus triginta tantum annorũ fuit aliquando
propter humanitatẽ: quare similiter homo temporalis
eternus non fuit. ꝓpter diuinitatẽ: Ergo inquiũt homo
ab eterno fuit. et homo mundũ creauit: et homo fuit
antequã homo esset: Pueri estis: et adhuc inuolum̃tis
infantie expediri non potustis. Nondum in uobis erer-¬
citati sensus creuerunt: qui lacte opus non habent sed
solido cibo. Quid enim sunt uerborũ in uolucra. nisi q̃¬
dam inuolum̃ta intelligentie: quib quamdiu sensus
humanus obuoluitur. nũquã cordis oculus ad ueritatiᷤ
lumen ꝑfecte aperitur: Quernas si fuit homo aute tẽ¬
pora: et ego uos interrogo si deus cepit in tẽpore. Si et̃¬
ius factus est tẽporalis: temporalis non est factus ẽt̃nus:
Anforte ideo deus ꝓpter humanitatẽ in tempore fuit.

Expanded text:
veraciter temporalem exhibuit, sic et homo per divinitaveraciter temporalem exhibuit, sic et homo per divinitatem suam ante tempora se fuisse non fallaciter praedicavit. Si Deus aeternus triginta tantum annorum aliquando fuit propter humanitatem, quare similiter homo temporalis aeternus non fuit propter divinitatem? Ergo, inquiunt, homo ab aeterno fuit; et homo mundum creavit, et homo fuit antequam homo esset. Pueri estis et adhuc involumentis infantiae expediri non potuistis. Nondum in vobis exercitati sensus creverunt, qui lacte opus non habent, sed solido cibo. Quid enim sunt verborum involucra nisi quaedam involumenta intelligentiae, quibus quandiu sensus humanus obvolvitur, nunquam cordis oculus ad veritatis lumen perfecte aperitur? Quaeritis an fuit homo ante tempora, et ego vos interrogo an Deus coepit in tempore? Si aeternus factus est temporalis, temporalis factus non est aeternus? An forte ideo Deus propter humanitatem in tempore fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
esse desinit. Non enim ita aliquid esse desinit ut nicħ
sit: sed solum ut id quod esse desunt iam non sit. Sic
non semper qui aliquid esse incipit. ita aliquid esse in¬
cipit. quasi esse incipiat ut aliquid sit: sed ut aliqͥd
quod prius non fuit esse incipiat. ut iam sit. Ita xp̃c
quando homo esse incepit. aliquid esse incepit: nec
tamen ita aliquid esse incepit. quasi prius non fuisset
aliquid: quia et priusquã hoc fuerit qd̾ aliquando
esse cepit. fuit aliud.. quod semper fuit. et nũquã
cepit. Itaq deus homo factus est. et tñ ds creat̾a ñ ẽ.
quia quod factus est. pro eo factus est. quia tẽporaliter
issũpsit quod semper non habuit: sed ex tempore non
scepit quod semper habuit. Tamen post quam deus
factus est homo. et homo deus: unus fuit. et non duo.
homo et deus. Et propter ipsam ineffabilẽ unionẽ. qͣ d̾s
et homo unus fuit: sicut deus per humanitatẽ suam se

Expanded text:
esse desinit. Non enim aliquid ita esse desinit, ut nihil esse desinit. Non enim aliquid ita esse desinit, ut nihil sit, sed solum ut id quod esse desinit jam non sit. Sic non semper qui aliquid esse incipit, ita aliquid esse incipit, quasi esse incipiat ut aliquid sit; sed ut aliquid quod prius non fuit esse incipiat, ut jam sit. Ita Christus, quando homo esse incoepit, aliquid esse incoepit, nec tamen ita aliquid esse incoepit, quasi prius non fuisset aliquid, quia et priusquam hoc fuit quod aliquando esse coepit, fuit aliquid quod semper fuit et nunquam esse coepit. Itaque Deus homo factus est, et tamen Deus creatura non est. Quia quod factus est pro eo factus est, quia temporaliter assumpsit, quod semper non habuit; sed ex tempore non accepit, quod semper habuit. Tamen postquam Deus factus est homo, et homo Deus, unus fuit, et non duo, homo et Deus. Et propter ipsam ineffabilem unionem qua Deus et homo unus fuit, sicut Deus per humanitatem suam se
Abbreviated transcription (Latin):
dicam: Plus fuit. Parum est hoc. Tempus enun neq ad
comparacionẽ eternitatis accedere potest. Ergo eternus
fuit. et triginta annorũ tantum fuit: et in tempore
cepit. et ante tẽpora fuit. In eo quod cepit intempore
factus est homo: et in eo quod fuit ante tempora factor
eit deus. Et cum cepit homo esse ex tempore. non tam̃
cepit quasi prius non fuisiet: et similiter cum factus
est homo. non tamen factus est quasi prius non extitis¬
set. Propt̾ea eos qui xp̃m creaturam esse dixerunt. fides
catholica condẽpnauit: quia xp̃e quãuis in tepore ẽẽ
ceperit. non tamen omĩno esse cepit: quia supͣ tẽpora
et ante tempora idem ipse semꝑ deus fuit. Hoc ẽ autẽ
creaturam esse aliquid de nichilo esse: hoc est esse aliqͥd
et fuisse nichil. Non autem omĩs qui aliquid esse inci¬
pit. ideo incipit. quia aliquid esse incipit: sicut qui
aliquid esse desinit. non ideo esse desiuit. quia aliqͥd

Expanded text:
dicam? Plus fuit? Parum est hoc. Tempus enim nequaquam ad dicam? Plus fuit? Parum est hoc. Tempus enim nequaquam ad comparationem aeternitatis accedere potest. Ergo aeternitas fuit, et triginta tantum annorum fuit, et in tempore coepit, et ante tempora fuit: et in eo quod coepit in tempore factus est homo: et in eo quod fuit ante tempora factor est Deus. Et cum coepit esse homo ex tempore; non tamen coepit, quasi prius non fuisset. Et similiter cum factus est homo; non tamen factus est, quasi prius non exstitisset. Propterea eos qui Christum creaturam esse dixerunt, fides catholica condemnavit, quia Christus quamvis in tempore esse coepit, non tamen omnino esse coepit, quia supra tempora et ante tempora idem ipse semper Deus fuit. Hoc est autem creaturam esse, aliquid de nihilo esse, hoc est esse aliquid et fuisse nihil. Non autem omnis qui aliquid esse incipit, ideo esse incipit quia aliquid esse incipit; sicut qui aliquid esse desinit, non ideo esse desinit, quia aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
non procederet: Si amplius habuit in eo qd̾ hoc habuit.
quare euuangelista amplius non dixit: Sed amplius¬
non habuit: in eo quod hoc habuit. Triginta annorũ:
erat deus homo. Triginta annorum erat: quia etas ho¬
minis triginta annorũ erat. Triginta anni iam fluxe¬
rant: et non amplius ex quo homo esse ceperat: ꝓpterea
homo triginta annorũ erat. et non plus. Et quid: Si
homo triginta annorũ tantum erat. nonne similiter
deus triginta annorũ tantũ erat: qui homo triginta tan¬
tum annorũ eratx Quam recens deus: quam paruam eta¬
tem habet deus Uere paruam: quia paruus factus. Parua etas
in paruo: magna eternitas in magno. Tameu plus tẽporis
non habuit: ubi tẽporalis fuit. Ubi enim eternus fuit. nec
triginta annorũ fuit: nec uiginti. nec decem. nec quinq.
nec unius. Iuic enim annuus non fuit: sed eternus. Ubi au¬
tem temꝑ oralis fuit: non plus fuit. ubi eternus fuit: qͥd

Expanded text:
non procederet? Si amplius habuit in eo quod hoc habuit, non procederet? Si amplius habuit in eo quod hoc habuit, quare evangelista amplius non dixit? sed non amplius habuit in eo quod hoc habuit. Triginta annorum erat Jesus, homo triginta annorum erat, quia aetas hominis triginta annorum erat. Triginta anni jam fluxerant et non amplius: ex quo homo esse coeperat. Propterea homo triginta annorum erat et non plus. Et quid? Si homo triginta annorum tantum erat, nonne similiter Deus triginta tantum annorum erat qui homo triginta tantum annorum erat? Quam recens Deus. Quam parvam aetatem habuit Deus? Vera parvam, quia parvus factus. Parva aetas in parvo, magna aeternitas in magno. Tamen plus temporis non habuit ubi temporalis fuit. Ubi enim aeternus fuit, nec triginta annorum fuit, nec viginti, nec decem, nec quinque, nec unius. Illic enim non fuit annuus, sed aeternus. Ubi autem temporalis fuit, non plus fuit. Ubi aeternus fuit, quid
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc uos mouet quod illos mouebat qui dicebant. qu¬
quaginta annos nondum habes: et abralam uidisti.
Quare non: Nonne et illi uerũ dicebant: qui hoc di¬
cebant: Paulo ante euuangelista direrat: qr ipse ihe¬
erat incipiens quasi annorũ triginta. Pauca tẽpora ab
illo fluxerant: usq ad hoc. Nondũ quadraginta anni
completi erant: quantomagis quinquaginta ñ erant:
anforte uerum dicebat. qui triginta annorũ illum
esse dicebat. quia hoc erat: et non uerũ dicebant qui
eum quinquaginta annos nondum habere dicbant:
et hoc amplius erat: Qui enim triginta atmos nomina¬
bat: quod amplius erat non negabat. Qui autẽ quinqͣ¬
ginta annos non concedebant: multomagis qd̃ amplius
erat non concedebant. Quid ergo: Quando triginta an¬
nos eiuangelista norminabat. nichil nobis certum deter¬
minare uoluit de spacio temporis etatis iłni. hoc est ho¬
minis xp̃i: usq ad quod nostra cogitacio iret. et ultra

Expanded text:
Hoc vos movet quod illos movebat qui dicebant: QuHoc vos movet quod illos movebat qui dicebant: Quinquaginta annos nondum habes et Abraham vidisti? Quare non? Nonne et illi verum dicebant qui haec dicebant? Paulo ante Evangelista dixerat quia ipse Jesus incipiens erat quasi annorum triginta . Pauca tempora ab illo fluxerant usque ad hoc. Nondum quadraginta anni completi erant, quanto magis quinquaginta non erant? An forte verum dicebat, qui triginta annorum illum esse dicebat; quia hoc erat, et non verum dicebant qui eum nondum quinquaginta annos habere dicebant; quoniam et hoc amplius erat? Qui enim triginta annos nominabat quod amplius erat, non negabat. Qui autem quinquaginta annos non credebant; multo magis quod amplius erat non concedebant. Quid ergo? Quando triginta annos evangelista nominabat, nihil nobis certum determinare voluit de spatio temporis aetatis Jesu; hoc est, hominis Christi usque ad quod nostra cogitatio iret et ultra
Abbreviated transcription (Latin):
quia sd̾m aliud est. Auctoritatẽ uultis: audite lucet¬
nam: si non creditis luci. Augustinus dicit. Si propt̃
hominem mortuus est deus: non est homo uicturus
cum deo: Non est mortalis uicturus in eternum: ꝓpter
quem mortuus est qui uiuit in eternũ : S quomodo
mortuus est d̾s: Unde mortuus est: Et potest deus
moris Accepit ex tec unde moreretur prote. Idem iterũ.
Uerbum inquit erucifixum est: sed non est inutatum in
hominẽ. Et iterum. ser id ergo quod homo erat. mortu¬
us est deus: et per id quod deus erat. excitatus est homo:
et quicquid passus est homo non potest dici non passus
deus: quia deus erat hominẽ assumens. sed non ẽ mutatꝰ
in hominẽ. Uidete adhuc. Quis fuit ille qui dixeit: ante¬
quam abraham fieret ego suin: Nonne homo: Quis
fuit ille qui dixit. clarifica me pater claritate ꝗͣ habui
priusquã mundus esset apud te: Nonne homo: Ergo
homo uere dixit: priusquã abraham fieret ego sum.

Expanded text:
quia secundum aliud est. Auctoritatem vultis? Audite lucerquia secundum aliud est. Auctoritatem vultis? Audite lucernam, si non creditis luci. Augustinus dicit: Si propter hominem mortuus est Deus, non est homo victurus cum Deo? Non est mortalis victurus in aeternum, propter quem mortuus est, qui vivit in aeternum? Sed quomodo mortuus est Deus? Unde mortuus est? Et potest mori Deus? Accepit ex te, unde moreretur per te. Idem iterum: Verbum, inquit, crucifixum est, sed non mutatum est in hominem. Et iterum: Per id ergo quod homo erat mortuus est Deus; et per id quod Deus erat excitatus est homo. Et quidquid passus est homo, non potest dici non passus Deus; quia Deus erat hominem assumens, sed non est mutatus in hominem. Videte adhuc. Quis fuit ille qui dixit: Antequam Abraham fieret ego sum? Nonne homo? Quis fuit ille qui dixit: Pater, clarifica me claritate quam habui priusquam mundus esset apud te? Nonne homo? Ergo homo vere dixit: Priusquam Abraham fieret ego sum.
Abbreviated transcription (Latin):
Si ergo deus hec non fecit: quis fuit ille qui hoe fecit:
Nos putauimꝰ deum fecisse hec omĩa. uos dicitis quia deus
fecit. Uidete ne forte dicatur uobis. Si xp̃c hec fecit. ⁊ d̾s¬
non fecit: ergo xp̃c deus non fuit. Nolite tangere ap̃os
meos: et in prophetis meis nolite malignari. Uos tangras
xp̃m: et in propħa malignamini. Non dicitis xp̃m dm̃
nonesse: et tamen dicitis quod si uerum esset. xp̃e d̾s non
esset. Ergo tangitis xp̃m. Non aperte negatis: s occul¬
te necatis. Non inquiunt negamus aut necamꝰ: s ideo
dicimus dm̃ mortuũ non fuisse: qr scd̾m diuinitatẽ xp̃e
mortuus non fuit. Ergo dicite quando ᷤᷤ deus ambulauit
in terra. filium hominis in celo non fuisse: qr scd̾m hu¬
manitarẽ in celo non fuit. Si autẽ non ideo homo ince¬
lo non fuit. quando in terra ambulauit aep̃c. qr sed̾m
hoc non est: ergo non est: Si scd̾m hoc non est. tam̃ est:

Expanded text:
Si ergo Deus haec non fecit, quis ille fuit, qui haec fecit? Si ergo Deus haec non fecit, quis ille fuit, qui haec fecit? Nos putavimus Deum fecisse haec omnia. Vos dicitis, quod Deus fecit. Videte ne forte dicator vobis. Si Christus haec fecit, et Duit. Nolite tangere christos meos; et in prophetis meis nolite malignari . Vos tangitis Christum, et in propheta malignamini. Non dicitis Christum Deum non esse, et tamen dicitis quod si verum esset, Christus Deus non esset. Ergo tangitis Christum. Non aperte negatis, sed occulte necatis. Non, inquiunt, negamus aut necamus: Sed ideo dicimus Deum mortuum non fuisse, quia secundum divinitatem Christus mortuus non fuit. Ergo dicite, quando Christus ambulavit in terra Filium hominis in coelo non fuisse, quia secundum humanitatem in coelo non fuit. Si autem non ideo homo in coelo non fuit, quando in terra ambulavit Christus; quia shoc non est, ergo non est? Si secundum hoc non est, tamen est;
Abbreviated transcription (Latin):
cognouissent: nũquam dñm głe crucifixisient. Mirũ
est. Homo in celo dñabatur: et deus in cruce morieba¬
tur. Si potuit homo in terra positus per humanitatẽ.
in celo esse per diuinitatẽ: potuit et deus in celo regnãs
per diuinitatẽ. in terra mori per humanitatẽ. S dicis.
Quomodo deus mori potuit: Deus qui ĩmortalis ẽ:
quomodo mortuus est: Hoc ego sciebam: quia essent
qui hoc dicerent. Deus mori non potuit. Homo mor¬
tuus est: deus mortuus non est. Quare ergo negatis
deum mortuũ esse: Quia inquiunt diuinitas mori
non potest.Si ꝓpt̾ea deus mortuus non est. qr secundũ
diuinitatẽ mortuus non est. ergo nec de uirgine d̾̃s
natus est: quia scd̾m diuinitatẽ de uirgine nasci dig¬
natus non est. nec inter homines deus conuersatus ẽ:
quia scd̾m diuinitatẽ inter homines conuersatus ñ
est: et cetera omĩa que in carne oꝑatus est saluator.

Expanded text:
cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Mirum cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Mirum est. Homo in coelo dominabatur; et Deus in cruce moriebatur. Si potuit homo in terra positus per humanitatem, in coelo esse per divinitatem, potuit et Deus in coelo regnans per divinitatem, in terra mori per humanitatem. Sed dicis. Quomodo Deus mori potuit? Deus qui immortalis est, quomodo mortuus est? Hoc ego sciebam, quia essent qui hoc dicerent. Deus mori non potuit: homo mortuus est, Deus mortuus non est. Quare ergo negatis Deum mortuum esse? Quia, inquiunt, divinitas mori non potest. Si propterea Deus mortuus non est, quia secundum divinitatem mortuus non est; ergo nec de virgine Deus natus est, quia secundum divinitatem de virgine natus non est: nec inter homines Deus conversatus est, quia secundum divinitatem inter homines Deus conversatus non est, et caetera omnia quae in carne operatus est Salvator.
Abbreviated transcription (Latin):
Bene dico: quia hoc est homo. Hoc esse hominis est: qr
hoc esse hominẽ facit. Quid est homo: Si ꝑsonã que¬
ris: deus est. Quare homo deus est: Quia humanitas
diuinitati ꝑsonaliter unita est. Natura dei diuinitas:
natura hominis humanitas. Et diuinitas quidem huma¬
ntas non est: deus tamen homo est. Natura diuersa: ꝑ¬
sona una. Quia autem unita est natura: una ẽ ꝑsona.
Et quia ꝑsona dei et hominis est una: deus et homo
unus est. Propt̾ea quod facit deus facit homo. et quod
facit homo facit dcus: quia non duo sed unus. homo
et deus. Nemo ascendit in celum nisi qui descendit
de celo: filius hominis qui est in celo. Interra loque¬
batur: et in celo se esse testabatur. Utrobiq enim erat:
in terra per humanitatẽ. in celo per diuinitatẽ. Idem qͥ
in celo erat in terra erat: per humanitatẽ in terra. et
tantũ in terra: per diuinitatẽ in celo et in terra. Si

Expanded text:
Bene dico, quia hoc est homo; hoc esse hominis est, quia Bene dico, quia hoc est homo; hoc esse hominis est, quia hoc esse hominem facit. Quid est homo? Si personam quaeris Deus est. Quare homo Deus est? Quia humanitas divinitati personaliter unita est. Natura Dei divinitas, natura hominis humanitas; et divinitas quidem humanitas non est, Deus tamen homo est. Natura diversa, persona una. Quia autem unita est natura, una est persona; et quia persona Dei et hominis una est; Deus et homo unus est. Propterea quod facit Deus facit homo, et quod facit homo facit Deus; quia non duo, sed unus, Deus et homo. Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo Filius hominis; qui est in coelo . In terra loquebatur, et in coelo se esse testabatur. Utrobique enim erat. In terra per humanitatem, in coelo per divinitatem. Idem qui in coelo erat, in terra erat. Per humanitatem in terra et tantum in terra, per divinitatem in coelo et in terra. Si
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem suam. Deus humanitatẽ suscepit: homo diui¬
nitatem accepit. Et est deus homo ꝓpter humanitatẽ
quam suscepit: et habet et est homo deus ꝓpter diuinita¬
propter humanitatẽ. et homo deus ꝓpter diuinitatem.
non de duobus dicitur sed de uno: quia deus ⁊ homo
Dic michi qualis unio: et ego tibi dicam qualit unus.
Si uero ineffabilis est unio dei et hominis: ineffabiliter
non duo sunt. sed unus deus et homo. Tamen omĩno¬
non duo sunt deus et homo: sed unus iħc dep̃e. Qui ẽ
deus ipse est homo. et qui est homo ipse est deus: non
alter et alter. sed ipse unus et idem. Quid siginficat
homo: Naturam. Quem significat homo: Personã. Si
queris quid significet homo: aliud significat homo. et
aliud deus. Homo enim significat humanitatẽ : deus
significat diuinitatẽ. Si queris quem significat homo.
eundem significat quem deus: quia idem est et homo ⁊
deus. Quid est homo: Si naturã queris: corpꝰ ⁊ anima.

Expanded text:
nitatem suam. Deus humanitatem suscepit; homo divinitatem suam. Deus humanitatem suscepit; homo divinitatem accepit. Et est Deus homo propter humanitatem quam suscepit, et habet; et homo Deus propter divinitapit, et habet; et homo Deus propter divinitatem, non de duobus dicitur, sed de uno; quia Deus et homo Dic mihi qualis unio; et ego tibi dicam qualiter unus. Si vere ineffabilis est unio Dei et hominis; ineffabiliter non duo sunt, sed unus Deus et homo. Tamen non omnino duo sunt: Deus et homo, sed unus Jesus Christus. Qui est Deus, ipse est homo; et qui est homo, ipse est Deus: non alter et alter sed ipse unus et idem. Quid significat homo? naturam. Quem significat homo? personam. Si quaeris quid significat homo aliud significat homo: et aliud Deus. Homo enim significat humanitatem; Deus significat divinitatem. Si quaeris quem significat homo, eumdem significat quem Deus, quia idem est et homo et Deus. Quid est homo? Si naturam quaeris: corpus et anima.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec cepit ꝑsona esse uerbum quando homo esse cepit:
sed assũpsit hominẽ ut homo persona esse inciperet. nec
alia ꝑsona quam illa erat que eum acciperet. Itaq uer¬
bum ꝑsona accepit hominẽ non ꝑsonã sed naturam: ut
qui suscepit et quod suscepit. una esset in trinitate ꝑso¬
na. Neq enim assũpto homine quaternitas facta est.
sed trinitas mansit: quia homo assũptus ex quo deus esse
cepit: non alia persona eise cepit. quam illa que eũ susce¬
pit. Qui ergo hominẽ assũptum negat ꝑsonam esse : ne¬
gat hominẽ in ꝑsonam assũptum esse. Si enim illud nũ¬
quam futurus esset: frustra ad illud aliquando assũptus
esset. Nunc igitur homo asiũptus persona est. ⁊ non alia
sed illa ipsa ꝑsona a qua assũptus est: quia et assumens
et assũptus una ꝑsona est. Deus homo est: uerus ẽ ꝓꝑter
humanitatẽ suam. Homo deus est: uerus est ꝓpter diui¬

Expanded text:
Nec coepit esse persona Verbum, quando homo esse coepit; Nec coepit esse persona Verbum, quando homo esse coepit; sed assumpsit hominem, ut homo persona esse inciperet, nec alia persona quam illa erat, quae eum acciperet. Itaque Verbum persona accepit hominem, non personam, sed naturam, ut qui suscepit et quod suscepit una esset in Trinitate persona. Neque enim assumpto homine quaternitas facta est, sed Trinitas mansit, quia homo assumptus ex quo Deus esse coepit, non alia persona esse coepit, quam illa quae eum suscepit. Qui ergo hominem assumptum negat personam esse, negat hominem in personam assumptum esse. Si enim illud nunquam futurus esset, frustra ad illud aliquando assumptus esset. Nunc igitur homo assumptus persona est, et non alia; sed ipsa illa persona a qua assumptus est, quia et assumens et assumptus una persona est. Deus, homo est. Verum est propter humanitatem suam. Homo, Deus est. Verum est propter divi
Abbreviated transcription (Latin):
aisũpsit. totum assũpsit: quia ex quo hominẽ assũpsit. sic̃
homo deus. sic et deus uerus homo fuit. Uerus autẽ homo
non fuisset. insola corne. aut in anima sola: quia homo est
caro et animna. Itaq quando hominẽ assũpsit: simul utrũq
assũpsit. Assũpsit autem carnem et animã idest hominem:
naturam non ꝑsonam. Neq enim assupsit hominẽ ꝑsonã:
sed assũpsit hominẽ in ꝑsonam. Ideo autem hominẽ assũp¬
sit: quia carnem humanã et animã humanã assũpsit.
Ideo uero ꝑsonam non assũpsit: quia caro illa et anima
illa priusquã uerbo unirentur in ꝑsonam. non erãt uni¬
ta ad personam̃. Una unio fuit. et ad unum unio fuit: et
uerbi. et carnis: et anime. Non prius uerbum et caro. nec
prius uerbum et anima: nec prius anima et caro: s simul
uerbum. anima. et caro. Et erat quidem uerbum ante
hanc unionẽ ꝑsona : quia filius erat qui ꝑsona erat: sicut

Expanded text:
assumpsit, totum assumpsit; quia ex quo hominem assumpsit, sicut assumpsit, totum assumpsit; quia ex quo hominem assumpsit, sicut homo Deus: sic et Deus verus homo fuit. Verus autem non fuisset in sola carne, aut in anima sola, quia homo est et caro et anima. Itaque quando hominem assumpsit, simul utrumque assumpsit. Assumpsit autem carnem et animam, id est hominem, naturam non personam. Neque enim assumpsit hominem personam; sed assumpsit hominem in personam. Ideo autem hominem assumpsit; quia carnem humanam et animam humanam assumpsit. Ideo vero personam non assumpsit, quia caro illa et anima illa priusquam verbo unirentur in personam, non erant unita ad personam. Una unio fuit, et ad unum unio fuit, et verbi et carnis et animae. Non prius verbum et caro, nec prius verbum et anima, nec prius anima et caro sed simul verbum et anima et caro. Sed erat quidem Verbum ante hanc unionem persona, quia Filius erat qui persona erat, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tribuit: sed ipsi de carne propria uirgini. ꝑ amorẽ suũ
itq uirtutem substanciã ministirauit. Ap̃ẽ ergo et de uirgi¬
ne natus est. quia de carne uirginis carnis substaneiã accepit.
et de sp̃n sancto conceptus est: quia eum ipia uirgo ex sola
carne sua sine admixtione uirilis seminis. per sancti sp̃e oꝑa
pariture per angelum dieitur. Sp̃e sanetus suꝑueniet inte:
et uirtus altissum obumbrabit tibi. Sp̃e sanctus nãq uir¬
gini suꝑuenit. ut per eius oꝑationem caro xp̃i. de carne
uirginis formaretur: et uirtus abtissimi obumbrauit ei:
ne substanciã carnis ministrans. carnali ꝯcupiscencia ureret᷑:¬
De unone uerbui. anime. et carnis. uiii¬
ueritur etiam utrum uerbũ carnem simul et
animã assũpserit: an carnẽ priusquã animã.
siue animã priusquã carnem. Sed uerissime
et absq dubitaeione creditur. quia ex quo hominẽ deus

Expanded text:
tribuit; sed ipsi de carne propria virgini per amorem suum tribuit; sed ipsi de carne propria virgini per amorem suum atque virtutem, substantiam ministravit. Christus ergo et de virgine natus est, quia de carne viret de Spiritu sancto conceptus est, quia ipsa cum virgo ex sola carne sua sine admistione virilis seminis per Spiritus sancti opariturae per angelum dicitur: « Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi . » Spiritus sanctus namque Virgini supervenit, ut per ejus operationem caro Christi de carne Virginis formaretur, et virtus Altissimi obumbravit ei ne substantiam carnis ministrans, carnali concupiscentia ureretDe unione verbi, animae, et carnis. Quaeritur etiam utrum Verbum carnem simul et animam assumpserit, an carnem prius quam animam sive animam prius quam carnem. Sed verissime et absque omni dubitatione creditur quod ex quo hominem Deus
Abbreviated transcription (Latin):
stancia sp̃c sancti semen acceperit: sed quia per amorem
et oꝑationem sp̃c sancti ex carne uirginis diuino partus
natura substanciã ministrauit. Nam quia in corde eius
amor sp̃e sancti singulariter ardebat: ideo in carne eius
uirtus sp̃c scĩ mirabilia faciebat. Cuius dilectio in corde
ipsius non suscepit socium: eius oꝑacio in carne illius ñ
habebat exemplum. Hoc igitur solum uirgo concepit
quod de sua carne per amorẽ et oꝑationem sp̃c scĩ acce¬
pit: de quo etiam solo sine uirilis semmnis admixtione
filiũ genuit. Non ergo libido carnis conceptionẽ in uirgi¬
ne oꝑata est: que nec de carne uiri semen accepit. nec
de sua carne per amorẽ uiri concepit: sed per amorẽ
et oꝑationem sp̃c scĩ. Nec ipse sp̃c sanctus idcirco pater
xp̃i dicendus est. quia amor eius conceptionẽ uirginis
oꝑatus est: quia non de sua essentia uirgini sem̃ partus

Expanded text:
stantia Spiritus sancti semen partus acceperit, sed quia per amorem stantia Spiritus sancti semen partus acceperit, sed quia per amorem et operationem Spiritus sancti, ex carne virginis divino partui natura substantiam ministravit. Nam quia in corde ejus amor Spiritus sancti singulariter ardebat, ideo in carne ejus virtus Spiritus sancti mirabilia faciebat. Cujus dilectio in corde illius non suscepit socium, ejus operatio in carne illius non habebat exemplum. Hoc igitur solum virgo concepit, quod de sua carne per amorem et operationem Spiritus sancti accepit, de quo etiam solo, sine virilis seminis admistione filium genuit. Non ergo libido carnis conceptionem in virgine operata est, quae nec de carne viri semen accepit, nec de sua carne per amorem viri concepit, sed per amorem et operationem Spiritus sancti. Nec ipse Spiritus sanctus idcirco pater Christi dicendus est, quia ejus amor conceptionem virginis operatus est, quia non de sua essentia virgini semen partus
Abbreviated transcription (Latin):
est sufficiens. alterutrũ sibi per dilectionẽ subueniat:
ut quod in neutra per se potuit. in utraq per se cũ altera
possit. Igitur semen humani partus a sola muliere for
mandum concipitur: quod simul a uiro et muliere se¬
minatur. Quod quidem sicut iam dictũ est in muliere
per amorẽ uiri: et in uiro per amorẽ mulieris natura
oꝑatur. Propterqd̃ etiam mulier non nisi a uiro conciꝑe
dicitur: licet tam de se quã de uiro accipiat. unde fecũ¬
datur. Et recte de solo uiro concipit: quia id qd̾ ꝯcipit
in altero quidem de carne uiri sumitur: in altero autẽ
per amorẽ uiri mninistratur. Non itaq hoc solũ de uiro
concipit quod de uiro accipit: sed hoc etiam de uiro eon¬
cipit quod ex se de amore uiri accipit. Hoc p̾mittere uo¬
liuinus: ꝓpter hoc quod dictum est mariã de sp̃u scõ con¬
cepisse. Concepit ergo maria de spu scõ: non qd̾ de sub¬

Expanded text:
sufficiens non est, alterutrum sibi per dilectionem subveniat, sufficiens non est, alterutrum sibi per dilectionem subveniat, ut quod in neutra per se potuit in utraque per se cum altera possit. Igitur semen humani partus a sola muliere mandum concipitur, quod simul a viro et muliere seminatur. Quod quidem, sicut jam dictum est, in muliere per amorem viri; et in viro per amorem mulieris, natura operatur. Propter quod etiam mulier non nisi a viro concipere dicitur, licet tam de se quam de viro accipiat, unde fecundatur. Et recte de solo viro concipit, quia id quod concepit, in altero quidem de carne viri sumitur, in altero autem per amorem viri ministratur. Non itaque hoc solum de viro concipit, quod de viro accipit; sed hoc etiam de viro concipit, quod ex se de amore viri accipit. Hoc praemittere voluimus, propter id quod dictum est Mariam de Spiritu sancto concepisse. Concepit ergo Maria de Spiritu sancto, non quod de sub
Abbreviated transcription (Latin):
gal quod natura quasi debitum quoddã ex instituto crea¬
toris ad fabricam humani corporis absoluendã impendit:
ita prorsus sine ulla necessitate aut ooactione ab illa re¬
quititur: ut nisi sola dilectione. et ut taliter dixerim
spontanea caritate ad tribuendũ id non melinetur. Nich̾
enim est preter solam dilectionẽ. quod hoc debitũ a nat᷑a
extorquere possit: sed cum spontanea fuerit caritate ꝑ¬
suasa. tunc nimirũ sibi adinuicẽ ad opus consũmandũ
ex utraq parte libenter atq gratanter occurrit. Sane
quicquid uolenter nolenti abripitur: ad eiusmodi cause
effectum in congruũ prorsus atq inefficax demõstratur.¬
Sola ergo dilectio est: que natuiam ꝑsuadere et uolen¬
tem quodammͦ cogere potest ad seminandũ partũ. Et¬
quidem inmuliere amor uiri. in utro autem amor mu¬
lieris id agere solet: ut quia in altero solum sibi natura ñ¬

Expanded text:
gal quod natura quasi debitum quoddam ex instituto Creagal quod natura quasi debitum quoddam ex instituto Creatoris ad fabricam humani corporis absolvendam impendit ita prorsus sine ulla necessitate aut coactione ab ea requiritur, ut non nisi sola dilectione, et, ut sic dixerim, spontanea charitate ad id tribuendum inclinetur. Nihil est enim, praeter solam dilectionem, quod hoc debitum a natura extorquere possit; sed cum spontanea fuerit charitate persuasa, tunc nimirum sibi mutuo ad opus consummandum ex utraque parte libenter atque gratanter occurrit. Sane quidquid violenter nolenti abripitur, ad ejusmodi causae effectum incongruum prorsus atque inefficax demoSola ergo dilectio est quae naturam persuadere, et volentem quodammodo cogere potest ad seminandum partum. Equidem in muliere amor viri, in viro autem amor mulieris id agere solet, ut quae in altero solum sibi natura
Abbreviated transcription (Latin):
sumat. Nec ideo de his dubitandũ est quia obscura sũt:
nec ideo aliquid temere definiendũ quia credenda sũt.
Queramꝰ ergo quid concepit maria. aut carnẽ non
concepit. et carnẽ non genuit: aut si carnẽ genuit. car¬
nem concepit. Quod enim concepit. hoc genuit. S qͦmͦ
carnẽ ministrare potuit non caro: aut non carnẽ gig¬
nere caro: Ista perplexa inquisitio siue querendi racio:
quẽad modũ sane ⁊ ꝯpetenter intelligi ualeat conside¬
remus. Et primũ quidem in ea que scd̾m solitam ac
usitatam nature oꝑationem ꝑagit̾ conceptionẽ: eius¬
dem nature opus quomͦ impleatur intueam᷑. In paren¬
tibus carnaliter generantib. ⁊ ꝑ carnis cortũ nasciturã
carnem ex carne fabricantib utrobiq natura substanciã mi¬
istrat partui creando: ut ex utriusq carne procedat que
solum in unius carnẽ formanda est caro. Tamen hoc uecti¬

Expanded text:
sumat. Nec ideo de his dubitandum est, quia obscura sunt, sumat. Nec ideo de his dubitandum est, quia obscura sunt, nec ideo aliquid temere definiendum, quia credenda sunt. Quaeramus ergo quid concepit Maria. Aut enim carnem non concepit, et carnem non genuit; aut si carnem genuit, carnem concepit. Quod enim concepit, hoc genuit? Sed quomodo carnem ministrare potuit non caro, aut non carnem gignere caro? Ista perplexa inquisitio sive quaerendi ratio, quemadmodum sane et competenter intelligi valeat consideremus. Et primum quidem in ea quae secundum solitam ac usitatam naturae operationem peragitur conceptione ejusdem naturae opus quomodo compleatur intueamur. In parentibus carnaliter generantibus et per carnis coitum nascituram carnem ex carne fabricantibus utrobique natura substantiam ministrat partui creando, ut ex utriusque carne procedat, quae solum in unius carne formanda est caro. Tamen hoc vecti
Abbreviated transcription (Latin):
carnis substancia de carne uiri per ipsum carnis coitũ
tranffusa. cum carne mulieris una caro efficitur: ut id
quod nasciturũ est ex utriusq substancia ueraciter ori¬
ginem sumens. ab illo per istam etiam ab ista generetur.
Ergo mulier a uiro concipit: cum a carne uiri ꝑ coitũ
carnis semen suscipit ad generandã carnẽ. Nec aliud con¬
cipit quam ille est a quo concipit. aut ipsa que conci¬
pit. et quod concipit hoc parit. Quid ergo dicemus:
Nũquid sp̃c sanctus de sua substancia semen partus in¬
fudit aluo uirginis: Quomodo ergo semen carnis mi
nistrare potuit substancia sp̃ualis: Anforte sem̃ car¬
nis non fuit quod conceptũ est: et caro fuit qd̾ natũ
est: Quid dicemus: Quomodo maria de sp̃u sancto
concepit: Et si de sp̃u sco concepit: quomͦ sp̃c sc̃s
ne indigent: ne forte in re difficili et ualde obscura.
sensus humanus aliquid amplius sua posfibilitate pre¬

Expanded text:
carnis substantia de carne viri per ipsum carnis coitum carnis substantia de carne viri per ipsum carnis coitum transfusa, cum carne mulieris una caro efficitur, ut id quod nasciturum est ex utriusque substantia veraciter originem sumens ab illo, per istam etiam ab ista generetur. Ergo mulier a viro concipit, cum a carne viri per coitum carnis semen suscipit, ad generandam carnem. Nec aliud concipit quam ille est a quo concipit; aut ipsa quae concipit et quod concipit, hoc parit. Quid ergo dicemus? Nunquid Spiritus sanctus de sua substantia semen partus infudit alvo virginis? Quomnistrare potuit substantia spiritualis? An forte semen carnis non fuit quod conceptum est, et caro fuit, quod natum est? Quid dicimus? Quomodo Maria de Spiritu sancto concepit? Et si de Spiritu sancto concepit, quomodo Spiritusconsideratione indigent, ne forte in re difficili et valde obscura sensus humanus aliquid amplius sua possibilitate prae