comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paxillulum. femina. qͦ. in na desiuentia suie hant. añ .n. aliã. consonancẽ
siue nͣ. gemunant. in diminut̾is .l. añ.a. ut catena catella asina asella. gemina
gemella colunna. colum nolla. Excipit᷑ rana ranuncłs. Candem formam qͦ
bra umbella. sac̾ sacͥ sacrum. sacellus sacella sacellũ ꝑuer ptiera dicebant an¬
tiqui. ex quo puella. teñ ten̾a tenum tenellus tenella tenellũ miser misa mi¬

Expanded text:
 in na desinentia, siue habeant ante n aliam consonantem siue non, geminant in diminutiuis l ante a, ut catena catella, asina asella, gemina gemella, columna columnella. excipitur rana ranunculus. eandem formam inla, capra capella, umbra umbella, sacer sacra sacrum, sacellus sacella sacellum. puer, puera antiqui, ex quo puella; tener tenera tenerum, tenellus tenella tenellum, miser misera mi
Abbreviated transcription (Latin):
in dolo bellum an inpurior qui parte audiente an crudelior qͣui millam
tam spurce tom imyie dix̾is. Set̾ sciendũ ꝗ. apud latinos diminuc̾oẽ qͦ
tide. ds inuenio sĩ ut grandius gͣndiuscłs meliꝰ meliiscłs sic & q̃ sunt simi¬
ut tã iustibr ꝗͣ felicior eneas hectorẽ. Cicõ ꝓ de iotaro istam inꝗͣ dext̾am nͣ
tam inbellis neq in pͣliis ꝗͣ in ꝑmissis & fide firmiorẽ bis enĩ firmiorẽ intel¬

Expanded text:
in Dolabellam, an impurior, qui patre audiente, an crudelior, qui in illam miseram in Dolabellam, an impurior, qui patre audiente, an crudelior, qui in illam miseram tam spurce, tam impie dixeris?». et sciendum, quod apud Latinos diminutionem quotione culus inuenio fieri: ut grandius grandiusculus, melius meliusculus, sic et cetut tam iustior quam felicior Aeneas Hectore. Cicero pro Deiotaro : «istam, inquam, dextram non tam in bellis neque in proeliis quam in promissis et fide firmiorem», bis enim firmiorem intel
Abbreviated transcription (Latin):
ra ẽẽ utile. ¶Magnificentior & magnificentissimꝰ & munificentior & munifi¬
centissimꝰ. cũ uideant᷑ aposit̾o magnificens & munificens dĩuari. ut eniniens
tissimos.m. cato contra.ꝙ tehriũ depholomeo rege optimo atq bñficissimo
teꝵ. in phormiõe ꝗ nam arbitrare nescit atq munificissimꝰ. accuis in .ix. di¬
nificat & nulli comꝑat᷑ ut tͥstior anͣ ocłos lacrimis suffiisa nitentes tristior ⁊̃s
s cruda deo uidisq senectꝰ. est qnͣ ad contraria comꝑatur ꝙ minꝰ posito sigct.
ut mare pontie̾ dulciꝰ ÷ quã cet̾a. hic enim ñ ad dulcia s ad amara facta com¬
ꝑatioe ostendit pariuĩ aliquid duicedinis quã cet̾a ponticͤ mare hr̃e. est quando
s̃uꝑlat̾o comꝑat̾s comꝑat᷑ ut achilles fortissimo tͦianoꝵꝰ hectore fortior fuit. Est
qͣn comꝑat̾s ad comꝑatm̃ cõꝑatur ut fortior achilles hectore patio. Cic̃o inli¬
phitar᷑ .ii. Quis int̾p̃tari pocest inpudntior nequi in senatii anꝓbior ara

Expanded text:
entior et magnificentissimus et munificentior et munificentissimus cum uideantur a positiuo magnificens et munificens deriuari, ut eminens tissimos. Marcus Cato contra Thermum de Ptolemaeo : «rege optimo atque beneficissimo». Terentius in Phormione : «quodnam arbitrare?:: nescio:: atqui mirificissimum». Accius in VIIII dinificat et nulli comparatur, ut: «tristiosed cruda deo uiridisque senectus»; est quando ad contraria comparatur et minus positiuo significat, ut: «mare Ponticum dulcius quam cetera». hic enim non ad dulcia, sed ad amara facta comparatione ostendit, paruum aliquid dulcedinis quam cetera habere Ponticum mare; est quando superlatiuo comparatur, ut Achilles fortissimo Troianorum Hectore fortior fuit; est quando comparatiuus ad comparatiuum comparatur, ut fortior Achilles Hectore, fortiore Patroclpicarum II: «quis interpretari potest, impudentiorne, qui in senatu, an improbior, qui
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ. ¶Excipunt᷑ ħ facillimꝰ. difficillimꝰ. gͣcillimꝰ. humillimꝰ simillimꝰ. dissi¬
accepta.rimꝰ faciunt suplat᷑m salubris salub̾imꝰ celebris celeberimꝰ. Cico
mus. Nocandũ ꝙ. cum inus. desinat eiꝰ posit̾s tñ formã ier. terminantu
suat insuꝑlatõ uet̾imꝰ qͣi auet̾ posito ꝙ. capͥ c& qͦ approbat auctoritas &
usus antiquissimorꝰ. enniꝰ. c̾ uet̾ occubauit priamus sub marte pelas go

Expanded text:
simus. excipiuntur haec: facillimus, difficillimus, gracillimus, humillimus, simillimus, dissiaccepta rimus faciunt superlatiuum, salubris saluberrimus, celebris celeberrimus. Cicmus notandum, quod, cum in us desinat eius positiuus, tamen formam in er terminantium seruat in superlatiuo, ueterrimus quasi a ueter positiuo, quod Capri quoque approbat auctoritas et usus antiquissimorum. Ennius: «cum ueter occubuit Priamus sub Marte Pelasgo
Abbreviated transcription (Latin):
ho homuncłs homuntło homulluliis ¶ Sut .gͥ. forme diminutoꝵꝰ mascłige
neris hee. culus ulus. absq c. otꝰ ellus xilłꝰ. illus̃ absq .x. ullus. cio. ast̾ leus. tul
cͥulus. ut ignicłs ulus. ab̾q c. ut cantłs. olus. sgiolus capͣolus ellus. agellus
illus .x. antecełnce paxilliis. absꝙ .x. codicilłꝰ. ullus homullꝰ. cio homuntio.
ast̃ parasistast. leus. aculeus. tulis neporulus plautꝰ inmilite. glorioso: Site
saluum hinc amittemꝰ uenerium nepotuilum femina ã gn̾is. he. cła. ula.
absqc. ola. ella. xilla. illa. absꝙ x. ulla. ut anicła siliuila uNciola. capella.

Expanded text:
 sunt igitur formae diminutiuorum masculini generis hae: culus, ulus absque c, olus, ellus, xillus, illus absque x, ullus, cio, aster, leus, tulus: culus, ut igniculus; ulus absque c, tantulus; olus, Sergiolus, capreolus; ellus, agellus; illus x antecedente, paxillus, absque x, codicillus; ullus, homullus; cio, homuncio; aster, parasitaster; leus, eculeussaluum hinc amittimus Venerium nepotulum». feminini autem generis hae: cula, ula absque c, ola, ella, xilla, illa absque x, ulla, ut anicula, siluula, unciola, capella,
Abbreviated transcription (Latin):
ts maturus sit tñ qͣi anꝰciat̾o mat᷑ qui nc̃ mnusu ñ ÷ nascitur in eR. desi¬
nentiũ regłam suauit. i. in rimꝰ terminat᷑. Inuenitur d cn maturissimꝰ¬
ꝙ analogiam in us. cerminãtium. sic̾o ad hẽmii. iͥiiiͫ. ł. u. quib uͥtuti¬
b omẽm tueri uitã possint eas inetate maturissima ueltit comꝑare. Nu
abad uebio .i. in .R. desinente uidetur nasci. Nom̃ enĩ positum inus desinit
ut capro uidr nuꝑus cuiꝰ acusat̾m plautꝰ ꝓfert in capt̾is rerens captum nuꝑ¬
rum hominem &̃ nouitium. Et bñ ut suꝑ suꝑrꝰ. sic nuꝑ nuꝑus debet eẽ. liuꝰ in

Expanded text:
s maturus sit, tamen, quasi a nominatiuo matur, qui nunc in usu non est, nascatur, in er desinentium regulam seruauit, id est in rimus terminatur. inuenitur tamen etiam maturissim analogiam in us terminantium. Cicero ad Herennium libro V: «quibus uirtutibus omnem tueri uitam possint, eas in aetate maturissima uelint comparare». nuab aduerbio in er desinente uidetur nasci. nomen enim positiuum in us desinit, ut Capro uidetur, nuperus, cuius accusatiuum Plautus profert in captiuis : «recens captum hominem, nuperum et nouicium». et bene: ut super superus, sic nuper nuperus debet esse. Liui
Abbreviated transcription (Latin):
diem atq fenꝰ sepissimã diꝰcordiam fuisse. pͥor & pͥmꝰ qrͣ ansit comꝑat̾s & suꝑ¬
latͥs & dicñt quidã ꝙ c̾̃ ordinis sint diffr̾am num̃i sige̾nt. Sicut enĩ alter.
de duob & aliꝰ de młtis đr sic pͥor deduob & pͥmꝰ de multis dici solet. Inue¬

Expanded text:
diem atque fenus saepissimam discordiam fuisse». prior et primus quaeritdiem atque fenus saepissimam discordiam fuisse». prior et primus quaeritt dicunt quidam, quod, cum ordinis sunt, differentiam numeri significant; sicut enim alter de duobus et alius de multis dicitur, sic prior de duobus et primus de multis dici solet. inue
Abbreviated transcription (Latin):
locupletius hic & hec sap̾iens huic sapienti ħ & ħ sapientior & ħ sapientiꝰ¬
ic audaci hic & ħ audatior & hoc audatiꝰ. Et sciendũ est ꝗ oĩa in or desmẽ¬
tia comꝑt̾a cõmunis sũt gn̾is & mutantia. or in us faciunt neut᷑. excepto
uno ꝗ solum c̾ sit apogit̾o qͣnt̾ adsuam uocẽ fixo seruatit eius. gns. hic se¬
nex huiꝰ seui hic senior quãus ħqͦ uetustissimi cõmune accipientes hic ꝙ ħ
senex ꝓfãbant. Pomponus inepigramate quod fniuarro inlibris qui sitc
de latina lingua refert. tua amica senex : In ueni᷑t ꝙ tiquã quod ẽ inde¬
clinabile trium gen̾ũ tã comꝑatm quã superlatm ut nequam nequie
nequissimꝰ Cabadũbus uero diuata inra. desinentib mutant.ta. inex. &
accepta. ior faciunt comꝑat̾m ut extra exterior intͣ interior infra infi̾or¬
it cato. Nepos de actõib apud popłm ne lex sua ab rogetur facite uobis uo¬
bis mentẽ ueniat quirites exaere alieno in hac ciuitate & in alus om̃ib pͣt̾

Expanded text:
locupletius; hic et haec et hoc sapiens, huic sapienti, hic et haec sapientior et hoc sapientic audacior et hoc audacius. et sciendum, quod omnia in or desinentia comparatiua communis sunt generis et mutantia or in us faciunt neutrum excepto uno, quod solum cum sit a positiuo quantum ad suam uocem fixo, seruauit eius genus, hic senex, huic seni, hic senior, quamuis hoc quoque uetustissimi commune accipientes hic et haec senex proferebant. Pompilius in epigrammate, quod Marcus Varro in libris qui sunt de lingua Latina refert: «tua amica senex». inuenitur etiam nequam, quod est indeclinabile trium generum, tam comparatiuum quam superlatiuum, ut nequam nequior nequissimus. ab aduerbiis uero deriuata in ra desinentibus mutant ra in er et accepta ior faciunt comparatiuum, ut extra exterior, intra interior, ultra ulterit Cato nepos de actionibus ad populum, ne lex sua abrogetur : «facite uobis in mentem ueniat, Quirites, ex aere alieno in hac ciuitate et in aliis omnibus propter
Abbreviated transcription (Latin):
connubium. conuiiũ. exilium. consiliũ. itiditiũ. meritorũ. mancipiũ.
cas uocͣbłm. Consilio. consilias conciliabłm. sto.stas stabłm. pasco pabłm. ꝑ
corrip̃i. Ante penultima. uero. si .i. ht corripr̃. uestibłm. turibłm. ꝓstibłm.
patibłm. Sin uero a. ꝓ ducitur cunabłm. uocabłm. conciliabłm. ꝑabłm.
Exxcipicur stabłm ꝙ. cõrripit.a. Nec inirũ cum uerbũ qͦ stabło stabłas ean¬
dem corripit sułam. ꝙ stabilis. & status. & q̃cq auerbo.sto. stas dĩuata fiu̾nt¬
Exxcipitur stam̃ & statura .ꝙ. tam nom̃ ꝗͣ participium ÷. Iucanꝰ. iiui.
laxant rumpẽtes stamina p̾arcas. Idem inn. uanaq ꝑcussit pontum.
simꝓlegias inanem & statura redit. Stat᷑us quoq & statũ ꝓducunt᷑ ꝗͣuis¬

Expanded text:
connubium, convivium, exsilium, consilium, judicium, meritorium, municipium, cas, vocabulum; concilias, conciliabulum; stas, stabulum; pasco, pabulum; corripitur, antepaenultima uero, si i habeat, corripitur: uestĭbŭlum, prostĭbŭlum, patĭbŭlum, sin uero a, producitur: cunābŭlum, uocābŭlum, conciliābŭlum, pābŭlum. excipitur stăbŭlum, quod corripit a; nec mirum, cum uerbum quoque stăbulo stăbulas eandem corripuit syllabam et stăbilis et stătus et quaeexcipitur stāmen et stātura, quod tam nomen quam participium est. Lucanus in III: «lassant rumpentes stamina parcas». idem in II: «uanaque percussit pontum Symplegas inanem / et statura redit». stāturus quoque et stāturum producuntu
Abbreviated transcription (Latin):
limes limitis limitanus ancon anconis anconitanꝰ hoc cñ pot̾ ẽe ab aconitis ꝙ¬
ine desinentib dĩuata .i. hñt ꝓductam ante nus. ut mare marinꝰ p̃neste pͥnestinꝰ¬
calate calatinꝰ calactinꝰ. calacte calactinꝰ & ab aliis q̃ ab abent tñ in nõato quam
ingenit̾o sylłis ut ercłes ercłis. hercłinꝰ uerres uerris uerrinꝰ colis colinꝰ follis folli¬
nus ¶ In er. qͦ desinentia si sint scde declinatiõis .ius consonante ancedente
eiusdem declinatiõis exceptis in cus. supͣ silsis. ł inculus. dequib pauloan docui¬
mus & inium ꝓpͥa si facu̾int diuatã inniistminantia. i longam habebunt

Expanded text:
limes limitis limitanus, Ancon Anconis Anconitanus, Gades Gaditlimes limitis limitanus, Ancon Anconis Anconitanus, Gades Gaditin e desinentibus deriuata i habent productam ante nus, ut mare marīnus, Praeneste Praenestīnus, Calathe Calathīnus, Calacte Calactīnus, et ab aliis, quae pares habent tam in nominatiuo quam in genetiuo syllabas, Hercules Herculis Herculīnus, Verres Verris Verrīnus, collis collīnus, follis follīnus. er quoque desinentia, si sint secundae declinationis, et us consonante antecedente eiusdem declinationis exceptis in cus supra duas syllabas uel in culus, de quibus paulo ante docuimus, et in ium propria, si faciant deriuatiua in nus terminantia, i longam habebunt
Abbreviated transcription (Latin):
ł incłs. desinentib que sunt. ultͣ duas sitłas ut rꝰticꝰ rꝰticanꝰ. puplicꝰ puplicanũ
uus factum. Nam dissyłła incꝰ. desinentia. sine .a. sunt ut mancus mancinis por
lacus lacunus porcus porcinꝰ. ¶Inum quoq ueutra consonate antecedente uidĩ¬
uat̾is a. huͣt aute nus. ut opidum oꝑidanꝰ. pestum pestanꝰ spoletum spoletanꝰ co¬
letum toletanus castellum castellanus bnuencum beneuentanꝰ. Simiłr. hñt .a.
penultinã płaq uenientia anõib tercie declinõis ut cesar cesaris cesarianiis.
fons fontis fontanꝰ mons montis montanus urbs urbis urbanus sol solis
nulo nulonis muilonianus piso pisonis pisonianꝰ ꝗͣ uis quidam ⁊pisoniuꝰ et
nuloninus dici putau̾nt s aproprus dĩuata płmq .i. ante .a. hñt ut iouis io¬
uius diuata sint cesarianus milonianꝰ pisosinianꝰ iouianꝰ lux lucis lucanꝰ ex qͦ
compositum fit anͣ lucanus Ex eodem tñ nascitur. ⁊̃ lucina uetꝰ ueteris ueteranꝰ

Expanded text:
esinentibus, quae sunt ultra duas syllabas, ut rusticus rusticanus, publicus publicanus, nus factum: nam disyllaba in cus desinentia sine a sunt, ut mancus Mancinus, lacus lacuna, porcus porcinus. in um quoque neutra consonante antecedente in deriuatiuis a habent ante nus: oppidum oppidanus, Paestum Paestanus, Spoletum Spoletanus, Toletum Toletanus, castellum castellanus, Beneuentum Beneuentanus. similiter a habent paenultimam pleraque uenientia a nominibus tertiae declinationis: Caesar Caesaris Caesarianus, fons fontis fontanus, mons montis montanus, urbs urbis urbanus, sol solis ilo Milonis Milonianus, Piso Pisonis Pisonianus quamuis quidam et Pisoninus et Miloninus dici putauerunt. sed a propriis deriuata plerumque i ante a habent: Iouis IoPisonius et Iouius deriuata sint Caesarianus, Milonianus, Pisonianus, Iouianus, lux lucis Lucanus ex quo compositum fit antelucanus: ex eodem tamen nascitur etiam Lucina, uetus ueteris ueteranus,
Abbreviated transcription (Latin):
a ud̃ cmeis oe. antecedente ut euboae. euboeus euroaẽ & quia apud gͥcos in
multis ei diptongis ante os inuenit᷑. Scire debemꝰ quod solent latim in e lon¬

Expanded text:
ῶ Timaeus; oe antecedente, ut Euboea, euroea. et quia apud Graecos in ῶ Timaeus; oe antecedente, ut Euboea, euroea. et quia apud Graecos in multis ei diphthongus ante os inuenitur, scire debemus, quod solent Latini e
Abbreviated transcription (Latin):
eypriacus. facit ilium iliacꝰ. cardia cardiacꝰ. mulio mulionis mulionicꝰ cicero pro
sestio mulionicã penulam  Inus qͦ purã desimnt possessua tam g̃ea quam lati¬
na ante dedente .e. correpta ⁊ ꝓducta .i. correpta o. ꝓducta ae. diptongum ł oe
dib Stacius inui. thebuidos. Orniq ilice eq trabes metuendaq suco taxꝰ mar̃¬
moreꝰ & fere om̃ia ad materiam ꝑtinentia .e. breue̾ ante us habent plumbeus
stagneus Inueniunt᷑ enim pauca sine .e. quernꝰ colurnꝰ ab iegnꝰ oleagmꝰ faginus
e. uero longam spondeꝰ phebeus .i. breuem martius. ariusiuis .o. herous. eous aie
sabeus creceus ꝑtholomeus. Hec autẽ ae. diptongum hñt penultimã que afemi¬
ninis me longam apud grecos desinentib ł que au̾bis g̃cis diriuant᷑ cireũflex¬
is ut crete creteꝰ hylle hylleus dione dioneus to aoaacõ. ptholomeus ⁊ia¬

Expanded text:
Cypricus facit, Ilium Iliacus, cardia cardiacus, mulio mulionicus. Cicero pro Cypricus facit, Ilium Iliacus, cardia cardiacus, mulio mulionicus. Cicero pro Sestio :«mulionicam paenulam». in us quoque puram desinunt possessiua tam Graeca quam Latina antecedente e correpta et producta, i correpta, o producta, ae uel oe dibus». Statius in sexto Thebaidos :«ornique iliceaeque trabes metuendaque suco / taxus». marmorĕus et fere omnia ad materiem pertinentia e breuem ante us habent: plumbĕus, stagnĕus inueniuntur enim pauca sine e, ut quernus, colurnus, abiegnus, oleaginus, faginus; e uero longam: spondēus, Phoebēus; i breuem: Martĭus, Ariusĭus; o: herous, Eous; ae: Sabaeus, Cretaeus, Ptolemaeus haec autem ae diphthongum habent paenultimam, quae a femininis in e longam apud Graecos desinentibus uel quae a uerbis Graecis deriuantur circumflexis, ut Cretē Cretaeus, Ὕλη Hylaeus, Dionē Dionaeus, πτολεμῶ Ptolemaeus, τιμ
Abbreviated transcription (Latin):
inficationẽ ut tharacuis ꝓtrax ł Sunt qͥs formȩ possessiuoꝵ quas ag̾cis acce¬
pimꝰ he. Incos. quam inutamꝰ incus. antecedentib a. breui ł .i. ħ. ut bebria¬
eus. eimpriacꝰ. italicꝰ asiacꝰ. lybyeꝰ. quod solum y. ante eus habẽs inuenit᷑: quodͥ
apͥncipali accepit. Et sciendũ quod ea: idẽ incus desinentia. si pͥmitnus hant¬
scl iͦ pares hãbent illis silłas ut hitacehitacus alia uͦ om̃ia a.łi. ante cus hñtia siie
sint a nol̃atiuo seu agenitiuo diruiata una syłła iuncunt ea : exquib diruant᷑.
Et si primitiua illa habuerit .i. penuitimã hec assumunt .a. Sio. primitua ha.¬
buerĩt cunc hec .i. habent ante cus. Etsciendũ quod non solum apmituus sed
Uiã adiriuatius diriuaut᷑ huiꝰcemodi possessuia nõia. ut troos troicus grammatos gͣ¬
maticus. s̃ & horos rethoricus ꝑsis ꝑsicus. asiatis. asiaticꝰ. creta creticus. affri. aftri¬
cusitalus italicꝰ. Nam itaua italiacꝰ. debuit facere. cipricus cipriacꝰ. Namcyprũ

Expanded text:
ificationem, ut Thracius pro Thrax. sunt igitur formae possessiuorum, quas a Graecis accepimus, hae: in cos, quam mutamus in cus, antecedentibus a breui uel i uel y, ut Bebriăcus, Cypriăcus, Italicus, Asiaticus, Libycus, quod solum y ante cus habens inuenitur quod a principali accepit. et sciendum, quod ea id est in cus desinentia, si a primitiuis habeant c, pares habent illis syllabas, ut Ithace Ithacus. alia uero omnia a uel i ante cus habentia, siue sint a nominatiuo seu a genetiuo deriuata, una syllaba uincunt ea, ex quibus deriuantur, et si primitiua illa habuerint i paenultimam, haec assumunt a, si o habuerint, tunc haec i habent ante cus. et sciendum, quod non solum a primitiuis, sed etiam a deriuatiuis deriuantur huiuscemodi possessiua nomina, ut Troos Troicus, grammatos grammaticus, rhetoros rhetoricus, Persis Persicus, Asiatis Asiaticus, Creta Creticus, Afri Africus, Italus Italicus nam Italia Italicus debuit facere, Cyprius Cypriacus nam Cyprus
Abbreviated transcription (Latin):
trtx langia sub umbra. lucanꝰ in ui. Sub stringens arimaspe corias. huic fortis
arius. Inueniunt᷑ tam̃ auctores frequent̾ inno̾ib urbiũ ituia. desiientium apiso
g̃cos uarie ꝓferentes alexandria. ⁊ alex andrea. nicia ⁊ nicea. antiochia ⁊ anti¬
cuam patefeẽ. Aulam. In eodem nictam. ꝓnicion. ephesum. q ndebat. est autẽ
qnido apiectione .i. e. correptã ponunt iatinitate usi ut hectoreus agenoreus in quo
tongo e. longã ponimꝰ achilleus dicentes. Uñ uirgł. in ui. e. stitpis achilee fastus.
inhuĩ cemi dĩuatis ut uͥgł. ini. eneidos. Nate patris sũmi quicela ciphoea tempnĩ.

Expanded text:
trit Langīa sub umbra». Lucanus in III: «substringens, Arimaspe, comas, hinc fortis trit Langīa sub umbra». Lucanus in III: «substringens, Arimaspe, comas, hinc fortis Arīus». inueniuntur tamen auctores frequenter in nominibus urbium in eia desinentium apud Graecos uaria proferentes: Alexandrīa et Alexandrēa Nicia et Nicea, Antiochīa et Anticuam patefecit aulam» in eodem: «Niceam Ephesumque mittebat». est autem quando abiectione i e correptam ponunt ante us, ut Hectorĕus, Agenorĕus, in quo pro ei diphthongo e longam ponimus Achillēus dicentes, unde Virgilius in III: «stirpis Achillēae fastus», in huiuscemodi deriuatiuis, ut Virgilius in I: «nate patris summi, qui tela Typhoĕa temnis».
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑchius iegł.xi. icailides quas ip̃a decus sibi dia camilla. Idẽ georg̾. in .ii.
sꝑchiusꝙħ ⁊ irginib baccata lacenis. horatiꝰ in ii. semonũ. Cecubã uinã fe¬
tens aleon chuᷤ maris ecꝑs. Ilam pͥmitiuũ chios: corripit᷑. Lucanꝰ ur uni.
Quas asie cautes ⁊ quas chios asꝑat aunda. licius apud staciũ. m&x. ꝓducta
penultima inuenit᷑. Ad patrias si quando domꝰ. optataq pean. templa utie dab
tot ditia dona sacratis. postib & totidẽ uoci memor exige tauros s &iã lircius
quod in quib dã liceus reꝑit᷑ codicib scriptum. staciꝰ. in uu. Aret lerna nocens au
lircius & ingens inachus. Set et argia.⁊ argian Nangian. staciꝰ idem scđm g̃ cos.
penultima ꝑducta .i. ꝓfert ini. thebaid̾. Nec mirũ nam tu infaustos donante ma¬
tito. Ornatꝰ argiageris. Idem in codem e gregiã argian nec forme ⁊ aude scchꝰam
Beiphilen. Idem in in. Una tn tacitas s uissu numinis undas Hec qͦ secreta nu¬

Expanded text:
ius in XI: «Italides, quas ipsa decus sibi dīa Camilla». idem in georgicon II: «Sperchīusque, et uirginibus bacchata Lacaenis». Horatius in II sermonum :«Caecuba uina ferens, Alcon Chīum maris expers». nam primitiuum Chius corripitur Lucanus in VIII: «quas sasine cautes, e virorum: at patrias si quando domos optataque, Paean, templa, Lycie, dabis, tot ditia dona sacratis postibus et totidem voti memor exquod in quibusdam Lyrceus reperitur codicibus scriptum, Statius in IIII: «aret Lerna nocens, aret Lyrcīus et ingens / Inachus». sed et Argia et Argian et Langia idem secundum Graecos producta paenultima i profert in II Thebaidos :«nec mirum, nam tu infaustos donante marito / ornatus Argīa geris». in eodem: «egregiam Argīan, nec formae laude secundam / Deipylen». idem in IIII: «una tamen tacitas, sed iussu numinis, undas, / haec quoque secreta nu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ut frum̃taria : lex de frumto & agraria deagris & nummaria lex denummis
Ex his autẽ que continent ut ĩrinaria cella q̃ uinũ ht & armarium ⁊ armam̃ca¬
rium in quib arma posita st̃. Sic uiolariũ. aquariũ. rosarium. u̾idarium ¶ In
nus. qͦ tͣminantiũ forme ⁊ signific̾oes diu̾se. Inueniunt᷑. quib latini freqñt̃ utũ¬
t᷑ insignicõe possa̾. ut pompeianꝰ cesarianꝰ sillanꝰ. Inuenit᷑ a̾ inquib dam .a. longa¬

Expanded text:
sunt, ut frumentaria est lex de frumento et agraria de agris et nummaria lex de nummis; ex his autem, quas continent, ut uinaria cella, quae habet uinum, et armamentarium, in quo arma posita sunt, sic uiolarium, auiarium, rosarium, uiridiarium. in nus quoque terminantium formae et significationes diuersae inueniuntur, quibus Latini frequenter utuntur in signi
Abbreviated transcription (Latin):
& exiandrisꝰ ensis ꝓ euandri ensis & reguus honos ꝓregis honor. hoc autẽ inter⁊ͣ
inter possm̃ & patronomica quod patronomica filios ł nepoces signeñt posses¬
siua autẽ fon solũ filios s oĩa que possunt eẽ inpossessione scđm quod ÷ quod

Expanded text:
ut «Euandrius ensis» pro Euandri ensis et «regius honos» pro regis honor. hoc autem interest ut «Euandrius ensis» pro Euandri ensis et «regius honos» pro regis honor. hoc autem interest inter possessiua et patronymica, quod patronymica filios uel nepotes significant, possessiua autem non solum filios, sed omnia, quae possunt esse in possessione; et q
Abbreviated transcription (Latin):
facere ñ eneis Ergo qnͦi auctoritas ÷ quoddixit enides ꝓ eneades.sit. auctoritate
usus ÷. Uirgł. hĩtitulis scriptione quo eneis inscripsit quẽ statiuus quoq secutꝰ
infine thebaidos ponit. Uiue p̃cor nec cu diumã eneida tempta. Notandũ tam̃
quod si masculmm᷑ i. longam hunt añ des per sineresin ei apd̾ nos mei diuisas t̾n
faciunt feminina ut pelides ꝓpeleides peleis. theseis thesidcs ꝓtheseides theseis. Sic
gͥ tnides peneides eneis. In ne aũ desiuentia que sunt sadis lingue patronomi
ca euisdẽ gn̾is .i. longã ht᷑ penultimã sipͥncipale ñ hĩtt eandẽ .i. uocalem ut adres¬
one .i. danae et sciendum ÷ quod inuenumt᷑ multa eiusdẽ fͦ rme gñcilia tit homo¬
nis thessalis cholc̾is argolis cliclas ias ͦias alia uero ꝓpria ũ bachis doris phitiasdi¬
ossim̃ ÷ quod eum gn̾it̾o principał nõis significat aliquid exhis que possidẽt

Expanded text:
facere, non Aeneis. ergo quomodo auctoritas est, quod dixit Aenides pro Aeneades, sic auctoritate facere, non Aeneis. ergo quomodo auctoritas est, quod dixit Aenides pro Aeneades, sic auctoritate usus est Virgilius in tituli scriptione, quo Aeneis inscripsit; quem Statius quoque secutus in fine Thebaidos ponit: «uiue precor nec tu diuinam Aeneida tempta». notandum tamen, quod, si masculina i longam habuerint ante des per synaeresin, apud nos in eis diuisas tamen faciunt feminina, ut Pelides pro Peleides Peleïs, Thesides pro Theseides Theseïs: sic ergo Aenides padis linquae, i longam habent penultimam, si principale non habuerit eamdem i vocalem, ut Adresone, id est Danae. et sciendum, quod inueniuntur multa eiusdem formae gentilia, ut Haemonis, Thessalis, Colchis, Argolis, Cyclas, Ias, Troas, alia uero propria, ut Bacchis, Doris, Pythiasalis significat aliquid ex his quae possidentur,
Abbreviated transcription (Latin):
gressũ menean. Quidius iii. metamor phoseon. Snõe ꝓmetides placitis ephimead go
c̾ctis Inuenuint᷑ tñ poete in quib dã addentes quastam literas .ł. adimentes. ad den¬
tesut peliades & calcodontiades: ꝓ calchodontides ad hlanttiades ꝓ athlantides. Oui¬
dius in metamor phoseon. Sedit ad lantiades. Adimentes aut deucaltoes ꝓdeucali¬
onides & scipiades ꝓscipiomdes. & ut supͣdiximꝰ aenides ꝓ eneaoes. Excipisint᷑ autẽ
hec que contra regulã penultimas uocales ꝓducunt. ut ec lides demades. ꝑ sineresin
ꝓdemeades eodrides lycorgides. lagides belides eiu rides. Fiã & licometid es apudg̃¬
cos cont᷑ regulã penultimã diptongũ habent ꝓ cuuia nos.i. longã ponimꝰ. femi̾¬
mina uͦ patronomica uel inis. ł inas. desinunt.t. in e. ꝓductã fiunt autẽ amasculi¬
nis fubcracta desylła. mis ł inas desinentia. ut pͥamides pͥamis dardanides dar¬
cdanis. peliades pelias. Igitur eneades enead quoq secundũ analogiã aneas debet

Expanded text:
I metamorphoseon :«inde Promethīdes placidis Epimethida dictis». inueniuntur tamen poetae in quibusdam addentes quasdam literas uel adimentes: addentes, ut Peliades pro Pelides et Chalcodontiades pro Chalcodontides, Atlantiades pro Atlantides Ouidius in I metamorphoseon :«sedit Atlantiades»; adimentes, ut Deucalides pro Deucalionides et Scipiades pro Scipionides et, ut supra diximus, Aenides pro Aeneades. excipiuntur tamen haec, quae contra regulcodrides, licoorgides, lagides, belides, everides, licomedides: haec apud Graecos contra regulam paenultimam diphthongum habent, pro qua nos i longam ponimus. feminina uero patronymica uel in is uel in as desinunt uel in ne productam. fiunt autem a masculinis subtracta de in is uel in as desinentia, ut Priamides Priamis, Dardanides Dardanis, Peliades Pelias. igitur Aeneades quoque secundum analogiam Aeneas debet
Abbreviated transcription (Latin):
ut masculinꝰ feminꝰ. aua amutis aĩalib ut taurinꝰ porcinꝰ ceruinꝰ anserinue
Alia amat̾ia ex qdua constant ut humanꝰ t̾renꝰ. alia afortuna ut libertinꝰ egenꝰ.
tate ⁊ singłaria inueniunt᷑. Lucanꝰ moctauo. Sirtib hinc libicis tuta ÷ egiptus
at uide. gurgite septino rapidus mare sub mouet amnis. Uirgiliꝰ. indecimo. It
grauis anletes centena ꝙ ab arbore fructum. U̾bant assurgñs. spuniant uada mar¬
manꝰ acesare cesarianꝰ. Alia au̾bis ut ab ege egenꝰ alia ab ad u̾bus ut infra inf̾n̾
asupꝰ suꝑiꝰ. hodie hodiernꝰ. c onem̃ gͥ secuti possumꝰ ex pon̾e rõe penultimaꝵ ĩ

Expanded text:
ut masculinus, femininus; alia a mutis animalibus, ut taurinus, porcinus, ceruinus, anserinus; alia a materia, ex qua constant, ut humanus, terrenus; alia a fortuna, ut libertinus, egenutate etiam singularia inueniuntur. Lucanus in VIII: «Syrtibus hinc Libycis tuta est Aegyptus, at inde / gurgite septeno rapidus mare submouet amnis». Virgilius in X: «it grauis Aulestes centenaque arbore fluctum / uerberat adsurgens, spumant uada marmanus, a Caesare Caesarianus; alia a uerbis, ut ab egeo egenus; alia ab aduerbiis, ut infra infernus, supra supernus, hodie hodiernus. conemur igitur, sicuti possumus, ex
Abbreviated transcription (Latin):
apud grocostres. Indes q̃dicit᷑ cõmunis apud illos qd̾ inom̃i sermone possũt hac
uti qua sola romanoꝵ quoq poete utunt᷑. llam aluis duab non utuntur. io ⁊ non
ter muata. que ẽ ꝓpͥa eadis lingue. ut tra Na Nycox ꝓ tiłaN y duc ¶ & Inad¬
reptas ini ꝓ duetã conuertens. ł quasi abeneus enides sic apeleus pelide sꝓferens
hyppotes. hyppotades butes butades cormetes cormetides. S rationabilius mad.¬
es. Anchises ergo anchisades. ł anchisides debuit facere. feccit autẽ anchigiades
quasi ab ancͥisios nominato. qmͦ lercios lerciades. Numquã enim patronomiẽ
suꝑat primtuũ genituũ isi ꝓma sitła. Alia sͦi omã moy apud grecos
t̃minancia genitiuũ uel mnoc ł in ore dipcongũ. ł coc. ꝓductã iutant ens in

Expanded text:
apud Graecos tres: in des, quae dicitur communis apud illos, quod in omni sermone possunt hac apud Graecos tres: in des, quae dicitur communis apud illos, quod in omni sermone possunt hac uti, qua sola Romanorum quoque poetae utuntur. nam aliis duabus non utuntur, id est in ων terminata, quae est propria Iadis linguae reptas in i productam conuertens uel quasi ab Aeneus Aenīdes, sicut a Peleus Pelīdes, proferens Hippotes Hippotades, Butes Butades, Corynetes Corynetides, sed rationabilius in ades. Anchises ergo Anchisades uel Anchisides debuit facere, fecit autem Anchisiades, quasi ab Anchisios nominatiuo, quomodo Laertios Laertiades. numquam enim patronymicum superat primitiui sui genetiuum nisi una syllaba. alia uero omnia in ου apud Graecos terminantia
Abbreviated transcription (Latin):
ohice fultꝰos clauserat liades similit̾ corinides amacre esculapius sic idem. Ouidius in .xu.
metamorphosean. Uñ coronidem circũfluat thibridis alti. In sula ramulẽte. sacrid
iecerat urbis. & maiades. maie filius mercurie  Abaui quoq uat is pͥatronomicũ¬
luis & phaphus qu filia fuit inachi ñciut machides mat̾ ꝙ ait om̃a demꝰ. I Aregib
suie aconditorib ches : de. gͥec ropide. id ÷ athenenses eneade romulide. id ÷ romani.
Uirgłs in .iii. georgicͥon Prem̾a que ingentes pͣagos & cõpita arcũ t̾eside. posuere. Id̾:
in .ui. eneidos. Conponere p̃das cecłophidȩ uissi. Idẽ in uiii. Subitoq uouũ cõsur¬
gere bellum romulid ᷑ statioq seni. ¶Afr̃ib ut phetontides unde femininũ
phetontis. Uirgł. inbucolico tũ ꝑhetõtia desmusca cicondat amare corticis

Expanded text:
obice fultas / clauserat Iliades». similiter Coronides a matre, Aesculapius sic idem Ouidius in XV obice fultas / clauserat Iliades». similiter Coronides a matre, Aesculapius sic idem Ouidius in XV metamorphoseon: «unde Coroniden circumflua Thybridis alti insula Romuleae sacris deiecerat urbis» et Maiades, Maiae filius Mercurius. ab auis quoque maternilius Epaphus, quae filia fuit Inachi: «non tulit Inachides matrique ait omnia demens». a regibus siue conditoribus Thesidae, Cecropidae, id est Athenienses; Aeneadae, Romulidae, id est Romani. Virgilius in II georgicon: «praemiaque ingentes pagos et compita circum / Thesidae posuere». idem in VI Aeneidos :«tum pendere poenas / Cecropidae iussi». idem in gere bellum / Romulidis Tatioque seni». a fratribus Phaethontides, unde femininum Phaethontis. Virgilius in bucolico :«tum Phaethontiadas musco circumdat amarae / corticis»
Abbreviated transcription (Latin):
ius scipio ꝓemulũ filius & octoiuanus cesar . Inueniunt᷑ quedã noĩa forme patͦnonii¬
coꝵ significato̾e denominatiua ut euripides ꝓpͥum ñ euripi filius. s ab euripo sic no¬
minatꝰ:. Simiłr. thicidides. Sunt autẽ alia que cum fint inaliis patronomiça. In alis
accipiunt᷑ ꝓpria. ut thunarchides thimarchi filius & thimarchides ꝓpͥum. & omibus
fere spẽb nominũ inuenimꝰ eiusoem forme & iã ꝓpria. que cam amittunt apellat̾oꝵ
significatoirem. ut magnꝰ adiectm̃ & ꝓprium. Iulianꝰ possessitum & ꝓprium. hera¬
clides patronomicũ & proprium sic malũs quoq sp̃eb inuenies. I Scire autẽ debemũs
abusiue & iã amatrib ⁊ abauis & regib siue conditorib & afr̃ib & iã patronomica sõ
formari. Ut lacoides sȩto is. idẽ. iatone filius apollo ⁊ iliades alie filius romulus. Oui¬
dius in .xiiii. metamorphoseon. incorpora uita sopore inuadant portasq pͣmant qual

Expanded text:
nus Scipio pro Aemilii filius et Octauianus Caesar. inueniuntur quaedam nomina formae patronymicorum significatione denominatiua, ut Euripides non Euripi filius, sed ab Euripo sic nominatus similiter Thucydides. sunt autem alia, quae cum sint in aliis patronymica, in aliis accipiuntur propria, ut Timarchides Timarchi filius et Timarchides proprium. et in omnibus fere speciebus nominum inuenimus eiusdem formae etiam propria, quae tamen amittunt appellatiuorum significationem, ut magnus adiectiuum et proprium, Iulianus possessiuum et proprium, Heraclides patronymicum et proprium. sic in aliis quoque speciebus inuenies. scire autem debemus, abusiue etiam a matribus et regibus siue conditoribus et a fratribus etiam patronymica solere formari, ut Latoides, Λητοῦς, id est Latonae, filius Apollo, et Iliades, Iliae filius Romulus. Ouidius in XIIII metamorphoseon :«at corpora uicta sopore / inuadunt portasque premunt, quas
Abbreviated transcription (Latin):
patromica ad hoĩes cm̃ ꝑtinent. ł ad dos. Possessua uͦ adom̃s res Slnt gͥ posseᷤᷤ¬
suia ł a nõib ut cesar cesareus ł au̾bis ut opto optat̾s ł ab adu̾biis ut extͣ extraneus.
iifle possm̃ ⁊ romanꝰ ager. q̃dam autẽ ⁊ ꝓp̾a eadẽ & gñilia ⁊ possessiua ut latinꝰ
anꝰ scipio & octouianꝰ cesar. Ex eadem forma agnomĩa qͦ młta inuenies ut affrica¬
nus ꝑsicꝰ. getulicꝰ. erenu̾s. dlia ã sũt eiusdem dĩuõis que exmat̾i̾a pͥncipastuͣ con¬
exiuo bis ut cardiacus. alia aꝑfessionib. ut mochauicꝰ. gramaticꝰ. alia adiscipli¬

Expanded text:
inent uel ad deos, possessiua uero ad omnes res. fiunt igitur possessiua uel a nominibus, ut Caesar Caesareus, uel a uerbis, ut opto optatiuus, uel ab aduerbiis, ut extra extraneus, uis et Romanus ager, quaedam autem et propria eadem et gentilia et possessiua, ut Latinus anus Scipio et Octauianus Caesar. ex eadem forma agnomina quoque multa inuenies, ut Africanus, Persicus, Gaetulicus, Creticus. alia autem sunt eiusdem deriuationis, quae ex materia principalium conex morbis, ut cardiacus; alia a professionibus, ut mechanicus, grammaticus; alia a discipli
Abbreviated transcription (Latin):
÷ quod aduobus łampliorib ad singulos ħ̃c relaconẽ ł plures ninumõiꝰ pares distri¬
butos ut ut̾q alt̾ uter quisq singule bini t̾ni cenceni facticium ÷ ꝙ. aꝓppͥetate¬
sonoꝵ ꝑimitõem factũ ⁊ ut cinc̾intiabłm turtur. ł Gñale ÷ quod indu̾sas spẽs po¬
test diuidi ut aĩai arbor.ł sp̃ale ÷ quod agn̾e diuidr ut hõ equus uitis laurus
strat ut unꝰ duo.apsolutis ÷ quod ꝑse incelligit᷑ ⁊ ñ eget alt̾iꝰ coniunctione no¬

Expanded text:
est, quod a duobus uel amplioribus ad singulos habet relationem uel plures in numeros pares distriest, quod a duobus uel amplioribus ad singulos habet relationem uel plures in numeros pares distributos, ut uterque, alteruter, quisque, singuli, bini, terni, centeni. facticium est imitationem factum est, ut tintinnabulum, turtur. generale est, quod in diuersas species potest diuidi, ut animal, arbor. speciale est, quod a genere diuiditur, ut homo, equus, uitis, laurus. tres. absolutum est, quod per se intellegitur et non eget alterius coniunctione no
Abbreviated transcription (Latin):
pellat̾is inuenit᷑.  Sinomina sunt que sicut dixunus du̾sis nõib ide̾m sigc̃at
ut publius cornelius scipio affricanꝰ sicut dociumꝰ.Gñtue ÷ qd̾ gn̾cẽ sige̾t ut¬
grus latius. ẜ pat̾um ÷ quod apata sumit᷑ ut athenieniensis romanus ẜ Iuterroga
tͣ sinfinitũ ÷ interrogãtõ contiraruun uet quis quał quantꝰ quot quotꝰ cũ inlee¬
tõe graui accentu ꝓuunciant᷑. Possunt tñ hec eadem & relacã ẽẽ & similitudinis
ł quantitatiᷤ. ut quantꝰ tantꝰ ł nũi. ut quot tot. faquo ostendit᷑ melius ea doc¬
tissimos artium scriptores geos uiter nomina posuisse quamius uetustiores apd̃
ipsos ꝙͦ ꝓnoĩa ł articulos ea putauert̃ quos gramatici latinoꝵ simiłr sunt secu.¬
ti. S in congruum u̾dr̃ cũ illi antiquoꝵ nec recusauert̃ g̾coꝵ etiã errores imi¬
tarinos aposlonũ ⁊ herodiani qui om̃s antiquoꝵ errores gramaticoꝵ purgau̾nt ues

Expanded text:
pellatiuis inuenitur. synonyma sunt, quae, sicut diximus, diuersis nominibus idem significant, ut Publius Cornelius Scipio Africanus, sicut docuimus. gentile us, Latinus. patrium est, quod a patria sumitur, ut Atheniensis, Romanus. interrogattus. infinitum est interrogatiuorum contrarium, ut quis, qualis, quantus, quot, quotus, cum in lectione uel quantitatis, ut quantus, tantus; uel numeri, ut quot, tot. ex quo ostenditur, melius ea doctissimos artium scriptores Graecos inter nomina posuisse, quamuis uetustiores apud ipsos quoque pronomina uel articulos ea putauerunt, quos grammatici Latinorum similiter sunt secuti. sed incongruum uidetur, cum illi antiquorum non recusauerint Graecorum etiam errores imitari, nos Apollonii et Herodiani, qui omnes antiquorum errores grammaticorum purgauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
inicũ possessuũ. comꝑat̾m suꝑlat̾m diminutm denoĩatm. Inquo incelligi¬
mꝰ cum młtis aliis ⁊ conp̃hensiuũ dequib inloco dicemꝰ. ũb̾ale. participiale.
Accidens uͦ idẽ suũ uniscqͦ ut ingẽ coruus ⁊ aleũ mare. Inueniunt᷑ etiam
S hec qr ꝓprioꝵ loco accipiunt᷑ comꝑari non possunt ꝙ ÷ proprium adiectoꝵ nec autiõt ͥ t̃
de iqͣntitate aĩ łeorporis łexerinsetꝰ accidentiũ aĩ ut prudens. magnanimꝰ corꝑisui

Expanded text:
atiuum, diminutiuum, denominatiuum, in quo intellegimus cum multis aliis etiam comprehensiuum de quibus in loco dicemus, uerbale, participiale, id est suum uniuscuiusque, ut niger coruus et altum mare. inueniuntur tamenquia propriorum loco accipuel quantitate animi uel corporis uel extrinsecus accidentium: animi, ut prudens, magnanimus; corporis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
facio & dico ⁊ facio łdico & bene & celerut᷑ ł bene ł celerint᷑. quod p̃positio ñfa cẽ
Inter ẽ autẽ & iã hoc quod pposiones componi possunt cum uerbis. Coniunctio uͦ
numqͣm. ut fubcͣho addico p̃pono ꝓduco dehortor coniuctio aiccẽ licet sit p̃po¬
situa in compositione cam̃ ñ inuetut᷑ cũ uerbis. ut ast.at. s & quod pͣpositio ci¬
sualib separata p̃ponit᷑ semꝑ. coniunctio uͦ cũ omnib potest dictionib mͦ p̃

Expanded text:
 bene et celeriter, uel bene uel celeriter; quod praepositio non facit. interest autem etiam hoc, quod praepositiones componi possunt cum uerbis coniunctio uero numquam, ut subtraho, addico, praepono, produco, dehortor, coniunctio autem, licet sit praepositiua, in compositione tamen non inuenitur cum uerbis, ut at, ast, sed, et quod praepositio casualibus separata praeponitur se
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓnõia que ñ posst̃ adiungi articulis ꝑse numerabant. his aliis addehant & iã
uocabulũ & intericctionẽ apud gͣcos. Quã nos adhuc seruam̃. Apud lainos uero
articulum addebant quẽ puruꝰ ꝑ se apud eos non in ueniri supͣdociumꝰ. Igit᷑
ñ alit̃ posst̃ discerui ase partes orationis nͥ uniꝰeuiꝰa ꝓprietates. significatioñ agcẽ

Expanded text:
qui pronomina, quae non possunt adiungi articulis, per se numerabant. his alii addebant etiam qui pronomina, quae non possunt adiungi articulis, per se numerabant. his alii addebant etiam uocabulum et interiectionem apud Graecos, quam nos adhuc seruamus, apud Latinos uero articulum addebant, quem purum per se apud eos non inueniri supra docuimus. igitur non aliter possunt discerni a se partes orationis, nisi uniuscuiusque propriet
Abbreviated transcription (Latin):
mñ siue articulus. ꝯuinctio. Nam parcicipium cͣnumerantes uerbis. participiale
uerbum uocabant. ł casuale. Nec non & iã adu̾bia nomiinib ł uerbis conumeraba̾t.¬
& quasi adiectiua uerboꝵ ea nominabant. arciculis autem ꝓnoĩa conumerantex
finitos ea articulos apellabant. Ipsos autẽ articulos quib nos earemꝰ infinitos.¬
Nam cum dicimꝰ idẽ oyat oc. Non solũ articulũ pͣposituũ s & iã ꝓ nom̃ in eadem
dictione significamꝰ. Similiteᷤᷤ qui oetie. articulus sub unctiuus intelligit᷑. ura
cum ꝓuoi̾e scd̃m quoidam infinito. siue magis noie ut appollomꝰ oftendit firms¬
simꝰa ratione. ꝓrepositionẽ quoq stoici conunctioni copulantes. p̃posituiã quĩsti¬
ꝯuem uocabant. Quidam autem nouẽ dicebant. eẽ partes orationis. appellationẽ
ad dentes separaicã a nõib alii. decẽ. &. iã infinita uerba seorsũ ponentes. aii undecĩ

Expanded text:
men siue articulus, coniunctio. nam participium connumerantes uerbis participiale men siue articulus, coniunctio. nam participium connumerantes uerbis participiale uerbum uocabant uel casuale, nec non etiam aduerbia nominibus uel uerbis connumerabant et quasi adiectiua uerborum ea nominabant, articulis autem pronomina connumerantes finitos ea articulos appellabant, ipsos autem articulos, quibus nos caremus, infinitosnam cum dicimus idem, ὁ αὐτός, non solum articulum praepositiuum, sed etiam pronomen in eadem dictione significamus. similiter qui, ὅστις, articulus subiunctiuus intellegitur una cum pronomine, secundum quosdam infinito, siue magis nomine, ut Apollonius ostendit firmissima ratione. praepositionem quoque stoici coniunctioni copulantes praepositiuam coniunctionem uocabant. quidam autem nouem dicebant esse partes orationis, appellationem addentes separatam a nominibus, alii etiam decem, infinita uerba seorsum partem ponentes, alii undecim,
Abbreviated transcription (Latin):
& sine aspiratione. Uides ergo per se ipia silłam deficire pͣdictoꝵ iatione nec alit̃ posse
examussi cractari. nͥ posita sit indictione.
hoc diffiuitio. orationis eius que ẽ generalis. idẽ que inspecies. siue parces diuidi¬
tur. Nam oratio dicit᷑. & Iã liber rethoricꝰ. Nec non una queque dictio. hoc sepe no¬
mine nuncupatur. eum plenam ostendit sentenciã. ut uerba imperatuia & respõ¬
satiua que sepe una dictione complent᷑. Ut sidicã quod est sũmũ bonũ inuita:
respondeat quis honestas dieo bona oracione respondit. Partes gͥorationis sunt se¬
cundũ dialeticos due. Nom̃ & uerbum. quia he sole & ĩa per se quincte plenam
facuuit oracionẽ. Alias autem partes. syncategoremata. hoc est ꝯsignificantia ap¬
pellabant. Sed̾m stoicos uͦ quinq sunt eius partes. Nom̃. apellatio. uerbum. ꝓno¬

Expanded text:
et est sine aspiratione. uides ergo per se ipsam syllabam deficere praedictorum ratione nec aliter posse et est sine aspiratione. uides ergo per se ipsam syllabam deficere praedictorum ratione nec aliter posse examussim tractari, nisi posita sit in dictione.haec definitio orationis eius, quae est generalis, id est quae in species siue partes diuiditur. nam oratio dicitur etiam liber rhetoricus nec non unaquaeque dictio hoc saepe nomine nuncupatur, cum plenam ostendit sententiam, ut uerba imperatiua et responsiua, quae saepe una dictione complentur, ut si dicam: quid est summum bonum in uita? et respondeat quis: honestas, dico: bona oratione respondit. partes igitur orationis sunt secundum dialecticos duae, nomen et uerbum, quia hae solae etiam per se coniunctae plenam faciunt orationem, alias autem partes syncategoremata, hoc est consignificantia, appellabant. secundum stoicos uero quinque sunt eius partes: nomen, appellatio, uerbum, prono
Abbreviated transcription (Latin):
pars autẽ qͣntum adcotũ intelligendum idẽ ad tociꝰ sensus intellec¬
tum hoc autẽ ideo dietũ est nequis conet᷑ iures induas partes diui¬
dere hoc est inui & res.ł quedã huiꝰcemodi. Non enĩ ad cotũ itelli¬
gendum hec fit diuisio. Differt autẽ dictio asilła non solũ qd̾ silła pars ÷ dictiõis
s ob iã dictio dicendũ hoc est intellegendũ aliquid hab&. Silła autẽ ñ onini mͦ
aliquid significat ꝑse. Ergo monasilłe dictiones possunt quodã modo ẽẽ &̃ sillabe¬
est dictionis. Unde si dicã a. ꝑse. scio ẽẽ silłã. nec tempora tñ eiꝰ nec tenorem
uec sp̃m nec significationem agnosco. douec cognouero dictionẽ i qͦ ponitur
nam inara deoꝵ apenulcuna ꝓducit᷑. & circum flectit᷑ innomiatiuo. nec habet as¬
pirationem. Cum autẽ significat stabulun porcoꝵ eadẽ asilła penultuna corri¬
pitur & acuit᷑ & habet aspirationẽ hec cadem a. quando ẽ pͣpositio grauat᷑ & ꝓclucitur

Expanded text:
pars autem, quantum ad totum intellegendum, id est ad totius sensus intellectum; hoc autem ideo dictum est, ne quis conetur uires in duas partes diuidere, hoc est in ui et res, uel quaedam huiuscemodi. non enim ad totum intellegendum haec fit diuisio. differt autem dictio a syllaba, non solum quod syllaba pars est dictionis, sed etiam quod dictio dicendum, hoc est intellegendum, aliquid habet. syllaba autem non omni modo aliquid significat per se: ergo monosest dictionis. unde si dicam a, per se scio esse syllabam, nec tempora tamen eius nec tenorem nec spiritum nec significationem agnosco, donec cognouero dictionem, in qua ponitur. nam in ara deorum a paenultima producitur et circumflectitur in nominatiuo nec habet aspirationem, cum autem significat stabulum porcorum, eadem syllaba paenultima corripitur et acuitur et habet aspirationem; haec eadem a, quando est praepositio, grauatur et producitur
Abbreviated transcription (Latin):
litate̾ significat ⁊ in reb ÷ indiuidius quas philosophi atomaᷤ uocant ut plato
p̃nt᷑ forcuitu ⁊ sola uoce ñ ͣ intellectu cõmunis alicꝰ sub̾e łqualitatis ñ fĩ solet.¬

Expanded text:
litatem significat et in rebus est indiuiduis, quas philosophi atomos uocant, ut Plato, litatem significat et in rebus est indiuiduis, quas philosophi atomos uocant, ut Plato, pentur, fortuitu et sola uoce, non etiam intellectu communis alicuius substantiae uel qualit
Abbreviated transcription (Latin):
m̃. ut aulus. ł abuna ꝯsonance. ut .p. pupliꝰ. t.titus. Tum duab quando aduab
ꝯsonantib incipit ut gn. gneus. sp. spuriꝰ. t unc trib quando ã ꝯsonante in ci¬
pit pͥma silła. & in ꝯsonantẽ desmit. Si cam̃ alia quoq p̃noimina ab eisdem¬
a consonante ineipit filła ⁊ inconsonantẽ desinit quia nullus error erit.łnom̃ ÷
men ÷ ꝗ ab aliquo euentu in ponit᷑ ut affricanꝰ isauricꝰ. Inuenimꝰ tñ mlta inhis
qui primus abhabitu faciei nominatꝰ : agnom̃ ħ habuit fatailie uͦ eiꝰ cogne¬
raliter ꝙͦ comiunia sunt mltoꝵ. Ad iectã qͦ io uocant᷑ quod aliis apellat̾is
catẽ que aug̃i ł minui sñ sub̾e consũpt̾oẽ possunt ut bonũ aĩal magnꝰ ħo sapi¬
ens gminaticꝰ magnꝰ homerus ¶pͥum uͦ quod nat᷑alit̾ uni̾c̾q pͥuatam sub̾ã ⁊ q¬

Expanded text:
men, ut A. Aulus, uel ab una consonante, ut P. Publius, T. Titus; tum duabus, quando a duabus men, ut A. Aulus, uel ab una consonante, ut P. Publius, T. Titus; tum duabus, quando a duabus consonantibus incipit, ut Cn. Gneus, Sp. Spurius; tum tribus, quando a consonante incipit prima syllaba et in consonantem desinit, si tamen alia quoque praenomina ab eisdema consonante incipit syllaba et in consonantem desinit, quia nullus error sit. nomen esmen est, quod ab aliquo euentu imponitur, ut Africanus, Isauricus. inuenimus tamen multa in hisqui primus ab habitu faciei nominatus est, agnomen hoc habuit, familiae uero eius cognoraliter communia sunt multorum: adiectiua autem ideo uocantur, quod aliis appellatiuitatem, quae augeri uel minui sine substantiae consumptione possunt, ut bonum animal, magnus homo, sapiens grammaticus, magnus Homerus. proprium uero naturaliter uniuscuiusque priuatam sub
Abbreviated transcription (Latin):
notamꝰ uniꝰcuiꝰq sube qualitatẽ. & cõmunẽ quidẽ corporũ qualitatẽ demonstrat:
ut homo ꝓpriam uͦut uergiłi Rerum autẽ cõmunem ut dis.ciplina ars ꝓpͥã.
ut arich metiea. nicomachi gramatica. aristarchi. accidt̃ gͥ nomini dna. spe
cies. genus. figura num̃us casus. Species st̃ coͣmunes cã proprioꝵ quam appe¬
latiuoꝵ nominum. Due pͥmiciua & diriuatiua. pͥmituia ut iulus mons. di¬
riuatiua ut iulius montanꝰ: sub qua st̃ alie multe. Nam ꝓͥa habent species se¬
ꝑatim quatuor. prenom̃ nom̃. cognom̃. agnom̃. pͣnom eꝰ quod p̃ponit᷑ ndmui.
ł differentie. causa ł quod temꝑe quo sabinos romani ad sciuert᷑ ciuitati ad¬
confirmandã ꝯuinctionẽ noĩa illoꝵ siuis p̃ponebant nõib & inuicẽ sabimi r¬
manoꝵ. & ex illo ꝯsuetudo tenuit. ut nemo romanꝰ sit absq pͣnonoĩe. & nocant᷑
ł singulis litteris. ł bims. ł ternis. tum singulis. quando ãuocali incipit pͣno¬

Expanded text:
tantiae qualitatem. et communem quidem corporum qualitatem demonstrat, ut homo, propriam uero, ut Virgilius, rerum autem communem, ut disciplina, ars, propriam, ut arithmetica Nicomachi, grammatica Aristarchi. accidunt igitur nomini quinques. species sunt tam propriorum quam appellatiuorum duae, principalis et deriuatiua. principalis, ut Iulus, mons, deriuatiua, ut Iulius, montanus, sub qua sunt aliae multae. nam propria habent species separatim quattuor: praenomen, nomen, cognomen, agnomen. praenomen est, quod praeponitur nomini uel differenticonfirmandam coniunctionem, nomina illorum suis praeponebant nominibus et inuicem Sabini Romanorum. et ex illo consuetudo tenuit, ut nemo Romanus sit absque praenomine. et notantur uel singulis literis uel binis uel ternis. tum singulis, quando a uocali incipit praeno