comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut se pe off̾at seinz¬
atur in cruce qr
sufficit omnbus¬
semel oblatus ⁊ ñ
est opus ꝑ singłas
gnationes iterari
O si hnis ñ suffice̾t¬

Expanded text:
ut saepe offerat semetatur in cruce, quia sufficit omsemel oblatus, et non est opus per singulas rationes iterari. Quod si his non sufficere
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis ⁊ inuisibilis in sua substantia
ptus a u̾bo. ex eo temꝑe rex est futuroꝵ
ex quo assumptus ẽ a u̾bo. nam p̃ti̾toꝵ
seculoꝵ non fua̾t rexille homo quia ñ
erat. sit honor inquam ⁊ gła in secula¬
oc precep
unt̃ que ⁊ quanta
sint beneficia dei
ga pcc̃ores quomͦ
populum imbuat¬
disciplina eccłiasti¬
ca ostendit quasi
quiã omnis salus
lege ideo o tymo¬
thee tibi quasi itoͣ
ad bellum hoc pre¬
ceptum cõmendo.
quasi ñ licet tibi
mendo dico secundum p̃cedentes i

Expanded text:
mortalis, invisibilis in sua substantia. mortalis, invisibilis in sua substantia. ptus a verbo ex eo tempore rex est futurorum ex quo assumptus est a verbo; nam praeteritorum saeculorum non fuerat rex ille homo quia non erat. Sit honor, inquam, et gloria in saeculaoc praecepvit quae et quanta sint beneficia Dei ga peccatores, quomodo populum imbuadisciplina ecclesiastica ostendit. Quasi dicat: Quia omnis salus lege, ideo, o Timothee, tibi, quasi ituro ad bellum, hoc prceptum commendo, quasi non licet tibi mendo dico, secundum praecedentes in
Abbreviated transcription (Latin):
s pro predictis sit
honor a creaturis
et głoria in eentia
cui᷑ regi seculoꝵ
.i. trinitati inmor¬
tali .i. immutabi¬
li. inuisibili .i. in
s soli deo unus e¬
nim et solus dens. a nobis p̃dicatur n¬
sa tͥnĩtas ⁊ unigenitus quippe secũ¬
dum ꝙ ẽ deus apud deum ⁊ sp̃c sc̃s¬
est ip̃a trinitas non est dictum soli in¬
uisibili cum sint etiam quedam create᷑
inuisibiles s innisibili soli deo quia st̃
dii falsi uisibiles. ⁊ ideo dictum est inui¬
sibili soli deo est enim quedam creatura
inuisibilis non tamen dens nobis est ⁊¬
ideo dictum est inunsibili soli deo ut sit
inuisibilis. Inuisibilis ab hominibus ẽ
deus in natura secundum illud deum ne¬
mo uidit unqͣm ꝙ de illa substantia sũ¬
na simimeq diu̾ina ⁊ incomnintabi¬
comimitabili subditam fcẽ sunt ñ ꝓprie
sicut sunt s significatine. sicut ꝑ rerum
deus cumuult ⁊ sient uult non sicut ẽ
s quali sp̃e uult appare in futo antem
uidebunt eum filii sicut est .i. scãm tri

Expanded text:
 pro praedictis sit honor a creaturis, et gloria, in essentia. Cui? Regi saeculorum, id est Trinitati, immortali, id est immutabili, invisibili, id est  soli Deo. Unus enim et solus Deus nobis praedicatur, ipsa Trinitas et Unigenitus: quippe secundum quod est Deus apud Deum, et Spiest ipsa Trinitas, non est dictum soli invisibili, cum sint etiam quaedam creaturae invisibiles. Sed invisibili soli Deo, quia sunt dii falsi invisibiles. Et ideo dictum est invisibili Deo. Est enim quaedam creatura invisibilis, non tamen Deus est nobis: et ideo dictum est, invisibili soli Deo, ut sit invisibilis. Invisibilis ab hominibus est Deus in natura, secundum illud: Deum nemo vidit unquam: quod de ipsa substantia summa summeque divina et incommutabi Deo incommutabili subditam factae sunt, non proprie sicuti est, sed significative sicut pro rerum tem cum vult et sicut vult, non sicut est, sed quasi specie vult apparere. In futuro vero videbunt eum filii sicut est. Soli
Abbreviated transcription (Latin):
ginem ei tuins erat assimlatam ⁊ p̾ten
in similitudĩem ymaginis uolucrum. Ec̃ce ai
tisamis ostñdendum. Sic enim dei maiesta¬
tem ⁊ głam minuerunt. ut eorum que
minima ⁊ parua sunt similitudim dĩ ho¬
norificentiam darent. hĩc gͦ dampirat sy¬
mulac impioꝵ iñ quib alii solem. alĩ t¬
ram. aliĩ homines mortuos ⁊ hi pła uena¬

Expanded text:
ginem ejus cui erat assimilata. Et, postea, in similitudinem imaginis volucrum. Ecce majotudinis ostendendum. Sic enim Dei majestatem et gloriam minuerunt, ut horum quae minima et parva sunt similitudini, Dei honorificentiam darent. Hic ergo damnat simulacra impiorum in quibus alii solem, alii terram, alii homines mortuos, et hu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ serpͥ. qr horum symulac᷑ diu̾sis t̃ꝑibus
a romanis colebant᷑. Mos enum fuit ab ã¬
tiquo romanis adorare symulac̃ hominũ
ut romuli. iouis.⁊ alioꝵ ⁊ maxime ab
Aduentu enee iñ ytaliam. noluerum añ
⁊ quadenpedum ⁊ ẜpentium sẏmulacra
coluerunt ex quo alexandria ab angusto
uicta est ⁊ rome subm̃gata. sequit᷑. P¬

Expanded text:
 quia horum simulacra diversis temporibus a Romanis colebantur. Mos enim fuit ab antiquo Romanis adorare simulacra hominum, ut Romuli, Jovis, et aliorum, et maxime ab adventu Aeneae in Italiam. Volucrum autem et quadrupedum, et serpentium simulacra coluerunt, ex quo Alexandria ab Augusto victa est, et Romae subjugata. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
excͦusabile oͥmen
iñ similitudinem
tarent. ut forma
corruptibilis hõis¬
dens ab eis nocetar.
hoc ẽ simulacrim¬
hominis. ut quos
niuos hoc nomine
donare ñ andeant:
mortuorumyma¬
gines in glorram
der recipiant. qͣn¬

Expanded text:
excusabile crimen ilitudinem tarent, ut forma corruptibilis hoDeus ab his vocetur, hoc est, simulachominis, ut quos vivos nomine donare non audent, mortuorumgines in gloriam Dei recipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
uł nature frigiditas. Omnino añ illeguti¬
me sunt ꝑ uotum ꝑ ordinem ꝑ cognationẽ
ꝑ disꝑem caltum. Nentre uoͥ .i. nec omnino
illegitune.nͨ plene legittune sunt ꝑ cons¬
ditionem uł frigiditatem. Si emin tales
nescient̾ comuncti fu̾it. possunt ꝑmanete
quib cansis accidentib ⁊ eisdem deficienti¬

Expanded text:
ditas. Omnino autem illegitimae per votum, per ordinem, per cognationem, per disparem cultum. Neutrae vero, id est nec omnino illegitimae, nec plene legitimae sunt, per conditionem vel frigiditatem. Si enim tales nescientes conjuncti fuerint, possunt permanere quibusdam causis accidentibus, et eisdem deficienti
Abbreviated transcription (Latin):
sit comugnim ⁊ que sit efficiens causa coniu¬
conuis Coniugnim itaq siue mr̃moniũ ẽ
maritalis comunctio maris ⁊ femine int᷑
legutimas ꝑsonas. indiuidualem une con¬
suetudinem retinens. hao aut̃ descͥptione
mr̃imoniũ fidelium ac legictimorum tm̃
includit᷑. ⁊ ẽ bonares coniugium est enim
unum de satramentis ecc̃e. tenens ỹmagi¬
nem cominictionis xp̃i ⁊ ecc̃e sic̃ ait apł¬

Expanded text:
sit Conjugium, et quae sit efficiens causa conjurimonium, est maritalis conjunctio maris et feminae inter legitimas personas, individualem vitae consuetudinem retinens. Hac autem descriptione matrimonium fidelium ac legitimorum tantum includitur, et est bona res conjugium. Est enim unum de sacramentis Ecclesiae, tenens imaginem conjunctionis Christi et Ecclesiae, sicut Ap
Abbreviated transcription (Latin):
timiat de quib illi
ꝑsendo ꝑ ỹ pocrisim
ut ceti̾s pͥuriores ẽẽ
dice̾nt. qr ħ ñ placu¬
it chorynthiis quiñ¬
oblectabant᷑ hac sẽ¬
tentia hoc solum ab
apło quesierant ꝑ¬
epłam p̃t̾missis ce¬
t̾is quib hic Rudet. trastans de coniugio fi

Expanded text:
tinuat, de quibus illi pseudo per hypocrisim, ut caeteris puriores esse dicerent, quia hoc non placuit Corinthiis, qudelectabantur hac sententia, hoc solum ab tolo quaesierunt tolam praetermissis caeteris, quibus hic respondet tractans de conjugi
Abbreviated transcription (Latin):
siones ⁊ conregna¬
bimus cum illo N¬
etͥna beatitudisie.
Nam si ita ordina
litta̾m ⁊ continua¬
qͣi. ut sustiñeas esto¬

Expanded text:
siones, et conregnabimus cum illo erna beatitudine. nam si, ita ordina litteram et continuaquia ut sustineas
Abbreviated transcription (Latin):
I sine fine. Opctͥnis quia ꝑ gr̃am lici
catum escis afflue̾
bant abstmendum
ẽẽ a quibusdã cibis
quos lex ꝓhibet qͦs¬
dam concedens qui escarum difterentia
⁊ obsuatione mmiltos seducebant cͣc quos
omnes apłs igit hic dicens. doctrinis ua
ueritate. hii non absirde comꝑant᷑ leꝑ¬
sis qui scientum nere fidei non habente̾s
uarias doct᷑ns ꝓfitentes erroris. ñ enim
abscondunt inꝑitiam suam s ꝓ simima
ꝑitia ꝑfu̾t ñ lucem ⁊ iactantiam ser¬
momis ostenant. Nulla porro falsa doct᷑
na est que ion aliqua uera intmisceati
ua̾ gͦ falsis nordinate ꝑmixta in una
difpntatiore uel narratione. uelut inu¬
nĩus coloriscorꝑe apparentia lepre compa¬
rantur huiana corꝑa diu̾sis coloribus
uarianti aq maculanti. tales nitandi
sunt. ficurnc docet apłs. nolite abduci
dico. Oꝑtimum

Expanded text:
 sine fine. Doctrinis, quia per gratiam licitcatum escis affluerebant abstinendum esse a quibusdam cibis quos lex prohibet, quosdam concedens qui escarum differentia et observatione multos seducebant, contra quos omnes Apostolus agit hic, dicens: Doctrinis varveritate. Hi non absurde comparantur leprosis, qui scientiam verae fidei non habentes varias doctrinas profitentur erroris. Non enim abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia produnt in lucem, et jactantiam sermonis ostentant. Nulla porro falsquae non aliqua vera intermisceat: Vera ergo falsis inordinate permista in una disputatione vel narratione, velut in unius coloris corpore apparentia; leprae comparantur humana corpora diversis coloribus varianti atque maculanti. Tales vitandi sunt, sicut hic docet Apostolus: Nolite abduci, dico: Optimum
Abbreviated transcription (Latin):
seorsum dicendo maiorib .i. intelligentio¬
rib: cum eadem p̃dicaret apłs sp̃nalibus
⁊ carnalib: quiq ꝓ modo suo capiebant
illi ut ꝑmili. isti ut maiores. illi ut lactis a¬
limentum: isti ut cibi solidamentum. qr
⁊ si ñ aniliunt amplius. tñ incelligunt am¬

Expanded text:
m dicenda majoribus, id est intelligentioribus, cum eadem praedicaret Apostolus spiritualibus et carnalibus, quique pro modo suo capiebant illi, ut parvuli, isti ut majores, illi ut lactis alimentum, isti ut cibi solidamentum, quia etsi non audivit amplius, tamen intelligitur am
Abbreviated transcription (Latin):
de quibus mranenti¬
netur uel abiestis
purgetur. qr fc̃i su¬
mus. perisim̃aom¬
nium. ꝑ isua pur¬
gamentum est fri
uł pomi. ⁊ quicquid
de qualib materia
ut purgatior red
rum quisquilra ꝑ
fcĩ sumnis. ⁊ hoc us¬
e usq ad hoc tempꝰ
Don ut confundã
uos. asꝑa blandis

Expanded text:
de quibus manentinetur, vel abjectis purgetur. Quia facti sumus peripsema omnium. Peripsema purgamentum est ferri, vel pomi, et quidquid de qualibet materia ut purgatior reddrum quisquilia. Pfacti sumus, et hoc use, usque ad hoc tempus. Non ut confundam vos, aspera bland
Abbreviated transcription (Latin):
ut confundannos
.ĩ. ut erubescentiam
fatiam uobis. s mo¬
neo uos ut filios
meos carissimos ꝑ
quib tot mala pas¬
sus sum. ⁊ bñ dixt
ꝙ uos estis filii. qr
ego pã sum.⁊ hoc
habeatis decẽ milia
pedagogoꝵ. fiitũ
ꝑ̃ infinito posuit .i.
quantamlib mul¬
titulinem erudito
qui genuissent nos
in fide xp̃i. Nã ego

Expanded text:
ut confundam vos, id est ut erubescentiam faciam vobis; sed moneo vos, ut filios meos charissimos, pro quibus tot mala passus sum. Et bene dixi, quod vos estis filii. Nam ego pater sum. Et hoc habeatis decem millia pedagogorum. Finitum pro infinito posuit, id est quantamlibet multitudinem eruditorqui genuissent vos in fide Christi. Nam ego
Abbreviated transcription (Latin):
de ⁊ ꝑ hoc uiuit .i. uinet in futuro
uita eterna quam meretur fide. Ecce
tnantum ualet fides que solasaluat.
⁊ ꝙ ex fide ninat ꝑ contrarnm osten¬
dit᷑. quia si subtrahit se a fide non ui

Expanded text:
de, per hoc vivit, id est vivet in futuro, vita aeterna quam meretur fide. Ecce quantum valet fides quae sola salvat; et quod ex fide vivat per contrarium ostendit, quia si subtrahit se a fide non viv
Abbreviated transcription (Latin):
noluntatem dei fa¬
cientes reportetis
in futuro qui hic
seminatis prois¬
promissam Ad
da est patientia
nam nec longa
est tͥbulatio nec
uchemens ⁊ hoc
est tait. adhuc
enis modicum
i. paruo tempore
⁊ aliquantulum
patiendum est ⁊
mox qui uentͣs¬

Expanded text:
voluntatem Dei facientes, reportetis in futuro, qui hic seminatis promispromissam. Adat: Tenenda est patientia, nam nec longa est, tribulatio vero vehemens Et hoc est quod ait, adhuc enim modicum, id est parvo tempore, et aliquantulum, patiendum est et mox, qui ventur
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝑ ꝙ differantur a gła. Instus aũ
hic dicit ꝙ ꝑ solam fidem si patiendi
noc̃itas non iñgruat salus datur ad
dem ħt. si ñ imminet passio saluabr̃
quia ita dicit dominus ꝑ ꝓpħam. iu¬
stus meus .i. apisd me est alicuns ox t̃

Expanded text:
er quod differantur a gloria. Justus autem. Hic dicit quod per solam fidem, si patiendi necessitas non ingruat, salus datur, ad dem habet si non imminet passio salvabitur, quia ita dicit Dominus per prophetam: Justus meus, id est apud me aliquis, ex
Abbreviated transcription (Latin):
litudine. Scito¬
te enim. qͣi ne sitis
nt esan quia ip̃e
reprobatus est sci
saac confirmante
feca̾t iacob ita ca¬
uendum est. Istis:
leat. Tunc enim̃
in fructuosa erit
pnĩa in cuius rei
figara nec esau
est. Non enĩ¬

Expanded text:
litudine. Scitote enim, ne sitis t Esau, quia ipse reprobatus est. Sci. Isaac confirmante fecerat Jacob. Ita cavendum est istis, leat: tunc enim infructuosa erit poenitentia, in cujus rei figura nec Esau dit: Non eni
Abbreviated transcription (Latin):
benedico ꝓbaun̾t
placuit enim illis.
et etiam debitores
sunt eorum adeo
uult aplc eos esse
misericordes ut et
hoc deberi dicat ab
eo qui mĩam exspͦ¬
tat. et nere sunt
debitores. Nam
si gentiles factist̃
sacramentorum
qui misu̾nt eis pre¬
dacatores a icrosoli¬
mis. debent utiq
ministrare eis i u
nem sc̃is qui sunt
in icrusalem. Igit᷑
cum consummnane¬
cero opus ministra¬
tionis ⁊ assignano
eis .i. sub signo cuiꝰ¬
q eccłie ostendero
eis frnctum hume ꝑ¬
ficiscar in hysꝑani¬
in hyspaniã
Sc io autem
quonianiue
per dominũ
nostrum ie¬
sum cristum
et percarita¬
tem spiritus¬
iuuetis me
in orationi¬
ad deum ut
liberer ab in¬
fidelibus qui
sunt in iu

Expanded text:
Bene dico probaverunt. Placuit enim illis, et etiam debitores esse eorum, adeo vult amplius eos esse misericordes, ut et hoc deberi dicat ab eo qui misericordiam exspectat; et vere sunt debitores. Nam, si gentiles facti sunsacramentorum, qui miserunt eis praedicatores ab Hierosolymis, debent, utique, ministrare eis in cnem sanctis, qui sunt in Jerusalem. Igitur, cum consummavecero opus ministrationis, et assignavero eis, id est sub signo cujusque Ecclesiae, ostendero eis fructum hunc, proficiscar, in Hispaniin Hispaniam scio autem quoniam venper Dominum nostrum Iesum Christum et per caritatem Spirituiuvetis me in orationiad Deum ut liberer ab infidelibus qui sunt in Iu
Abbreviated transcription (Latin):
semautem tͦ¬
adem propt̾
euuangeliũ
michi aꝑtum
esset in domi¬
no non habu¬
i requiem spi¬
ritui meo eo
ꝙ non inue¬
nerim titũ
frẽm meum
s ualefaciẽs
eis profectꝰ
sine dei sp̃n agebat
apłs. hocantẽ dicit:
condonare: ut non
circumueniamur.
.i.decipiamur. a fa¬
thana ut euur f aci¬
at desperare ꝑ nimi¬
am asꝑitagem. sepe

Expanded text:
sem autem Troadem propter Evangelium mihi apertum esset in Domino, non habui requiem spiritui meo, eo quod non invenerim Titum fratrem meum, sed valefaciens eis, profectus sine Dei spiritu agebat Apostolus. Hoc autem dicit condonare, ut non circumveniamur, id est decipiamur a satana, ut eum faciat desperare per nimiam asperitatem. Saepe
Abbreviated transcription (Latin):
recipiendo fornica¬
torem: redit ad ip̃os
ostendens ꝙ sicut
culpa eorum fuit:
ꝙ non uenit coryn¬
in troade dumapd
iipeditus titus sine
que ñ potat ibi pro¬
fice̾. qr foesan lingͣ
eoꝵ titus exp̃ssius

Expanded text:
recipiendo fornicatore, redit ad ipsos, ostendens quod sicut culpa eorum fuit, quod non venit Corinin Troade, dum moratur Titus, sine quo non poterat ibi proficere, quia forsan lingua eorum Titus expressius
Abbreviated transcription (Latin):
Siͥ gͦ magr̃ petitiõe
disçipulorum dona¬
uit cui noluerunt
peccatum multoma
gis discipuli p̃ce ma¬
gr̃r.sdem faocre de¬
bent. i ut ratum ci¬
cni donauit ostendẽ¬

Expanded text:
Si ergo magister petitione discipulorum donavit cui voluerunt peccatum, multo gis discipuli prece magistri idem facere debent. Et ut ratum eicui donavit ostende
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos inueniam
uos tales quales
ñon nolo .i. incor¬
uos ut talos inuo¬
namini quales
⁊ tueo ne ego ĩ¬
b̾is qualem mẽ nõ
⁊ puniens. s time¬
o ne forte sint int᷑
nos contentiones
ut debaꝑtistis. e¬
mulationes .i. in
nidie in hiĩs qͥ mi
mis hnt animosi
sufurrationes cũ
fatent᷑ seminant
discoraras. detrac¬
tones cum detra
hit ei quem õdit.
inflationes ut in¬
flabantur illi qui
maiora doa habe¬
bant. seditiones.¬
.s. tumuttus ad pug¬
les nos inuentam
ne tterum humi¬
liet me dens .i. af¬
fligat me ap̃ nos
cum uenero. ad
am multos exhiis
qui pt baptisim̃
ante epł̃am pri¬
mam peccanerũt
⁊ non egerunt
de predictis s etiã¬

Expanded text:
ad vos, inveniam vos, tales quales non volo, id est incorvos ut tales inveniamini quales timeo ne ego inbis qualem me non et puniens; sed timeo ne forte sint inter vos contentiones ut de baptistis, aemulationes, id est invidiae in his qui misusurrationes, cum latenter seminant discordias, detractiones, detrahit quis ei quem odit, inflationes, ut inflabantur illi qui majora dona habebant, seditiones, tumultus ad pugles vos inveniam, ne iterum humiliet me Deus, id est affligat me, apud vos, cum venero ad am multos ex his qui post baptismum ante epistolam primam peccaverunt, et non egerunt de praedictis, sed etia
Abbreviated transcription (Latin):
facultatem alicm
sine impedimento.
ꝙ est in comugio.¬
cum igͣ air. ad io ꝙ
honestum est. non
mr̃ĩmonium turpe
eẽ monstranĩt. s qd̾
on sto erat honestiss gn̾ralis honestino¬
mine commendauit quia honestins ꝙͥ ẽ.

Expanded text:
facilitatem alicui sine impedimento, quod est in conjugio.Cum igitur ait ad id quod honestum est, non trimonium turpe esse monstravit, sed quod honesto erat honestius, generalis honesti nomine commendavit, quia honestius
Abbreviated transcription (Latin):
. ip̃a non sit sc̃a corꝑe ⁊ spñ. s minus qͣm
innupta. hẽc itaq loq̃ns apłs deinimp¬
tis ⁊ nuptis ampliorem in nptarum ⁊
co ad nr̃am utilitatẽ
dituis deo ẜmatis
non ut. si incantiñe
co ut laqueum nob̃
mitiam. s hoc dico¬
ad so tendens qd̾
honestum est .s. ut¬
hamo fit castus aĩo
hoc iõ dicit ꝙ tmpe
sit comugisim. s qr¬

Expanded text:
a non sit corpore et spiritu, sed minus quam innupta. Haec itaque loquens Apostolus de innuptis et nuptis, ampliorem innuptarum etco ad vestram utilitatem ditius Deo serviatis, non ut, si incontinentco ut laqueum vobis injiciam, sed hoc dicod tendens quod honestum est, shomo sit castus animo hoc ideo dicit quod turpe sit co
Abbreviated transcription (Latin):
mini iam non co¬
gitat ne dampne¬
tur a deo. ꝙ facit
cuor cuftos malo
dampnatione non
timens. ⁊ desalute
secura cogitar tã¬
tum. que sunt dñi.¬

Expanded text:
 Jam non cogitat ne damnetur a Deo, quod facit timor custos malordamnatione non timens, et de salute secura, cogitat tantum quae sunt Domi
Abbreviated transcription (Latin):
bona tuasi iam m nobis sunt quia
facit subsiste̾ in anima nr̃a ea que ñ
uidentur de quib ꝓprie fides est deui¬
sis enimnon ẽ fides s agnitio hec ẽ
lans fidei. siꝙ treditur non uidet᷑ nã
⁊ thomas cui dictum est quia uidi¬
sti me cͥdidisti non hoc cͥdidit ꝙ usdit
s aliud uidit. aliud c̾didit uidit enĩ
hominem. c̾didit deum. cͥnebat qͥppe
⁊ tangebat carnem iuiuentem tuiam
uid̾at morientem. ⁊ c̾debat deum in
carne ip̃a latentem.credentem p m̃.¬
te ꝙ non udebat. ꝑ hoc ꝙ sensib cor¬
ꝑis apparebat. Si antem dicunt᷑ cdi
que udent᷑. sicut dr̃ unusquisq ocłis
sis cͥdidisse non ip̃a est que in nobis e.¬
nificatur fides. s ex rebus teuident᷑
agitur in nobũ ut ea c̾dantur quc non
uidentur. Senͣ ⁊ ẽ argumentum uł
conuictio non apparentrum .i. p̃mon¬
stratio ⁊ c̾titudo ⁊ probatio rerum q̃
non apparent quia siquis de eis dubi¬
tet ꝑfidem ꝓbantur ut adhue ꝓbatur
considet Abraham ⁊ abos quid mi̾to

Expanded text:
bona quasi jam sunt in nobis, quia facit subsistere in anima nostra ea quae non videntur de quibus proprie fides est. De visis enim non est fides, sed agnitio. Haec est laus fidei, si quod creditur non videtur. Nam et Thomas cui dictum est: Quia vidisti, credidisti : non hoc credidit quod vidit, sed aliud vidit et aliud credidit. Vidit enim hominem, credidit Deum. Cernebat quippe et tangebat carnem viventem quam viderat morientem, et credebat Deum ipsa carne latentem. Credebat ergo mente quod non videbat, per hoc quod sensibus corporis apparebat. Si autem dicuntur credi quae videntur, sicut dicit unusquisque oculis suis credidisse, non ipsa est quae in nobis aedificatur fides, sed ex rebus quae videntur agitur in nobis, ut ea credantur quae non videntur. Et est argumentum vel convictio non apparentium, id est praemonstratio et certitudo et probatio rerum quae non apparent; quia si quis de eis dubitat per fidem probantur, ut adhuc probatur consideret Abraham et alios quid merito
Abbreviated transcription (Latin):
epła ad romanos plene diximus ⁊ iõ
sequi futura bona ⁊ ꝑprie dĩ fides sub¬
stantia qr sꝑaudis substat ⁊ facit ea
mentum ẽ ommiium bonorum ꝙ nemo
mutare pot̃. sine qno non est bona edi¬

Expanded text:
Epistola ad Romanos plene dixeramus. Et ideo sequi futura bona. Et proprie dicitur fides substantia, quia sperandis substat, et facit ea fundamentum omnium bonorum quod nemo mutare potes
Abbreviated transcription (Latin):
Impossibile est eos motos ad pñiam qui
hoc accepunt semel rursus renouari .i.
rebapti zari .i. ut rebaptizent᷑ pꝰt peni¬
tentiam. Renouarienim est nouum fi¬
eri. nouum autem faceᷤ lauacri est. Unde
renouabitur sicut aquile iiuentus tua.
Htͦe fit in baptismo. cuius uirtus in cru
ursus cru¬
illos dico si reba¬
ptizentur rursus
nim in re crucifi¬
lessunt irrisorib¬

Expanded text:
Impossibile est eos motos ad poenitentiam qui Impossibile est eos motos ad poenitentiam qui hoc acceperunt semel, rursus renovari, id est baptizari, id est ut baptizentur post poenitentiam. Renovari enim est novum fieri. Novum autem facere lavacri est. Unde: Renovabitur sicut aquila juventus tua . Hoc fit in baptismo, cujus virtus in crucursus cruIllos dico, si rebaptizentur, rursus nim in re crucifiles sunt irrisorib
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑfectionem ⁊ h¬
.i. si in hac uita spa¬
tium penitenoi de¬
derit. ne uo̾ qͥs exi¬
stimet secundum
uel t̾cium baptis¬
mum pꝰt peccatum
posse fieri ⁊ lapsos
pꝰt conceptionem sa¬
tramentorum pos¬
se ꝑ baptisiimi ue¬
nouari. subdit Im¬
possibile est. qͣi dico
feramur ad ꝑfecti¬
onem. s nemo pu¬
tet post lapsum pec¬
cati ꝑ baptisium
secundo uel tcio posse
renorari. impossibi¬
le estenim. ñ tm̃
qui semel sunt u¬
luminati ꝑ fidem.
⁊ baptisimum ⁊ spi¬
ritum sõm et per
ip̃am fidem gusta¬
gustam ⁊ iocundũ
celeste .i. remissiõm
peccatorum in bap¬
tismo et qui ettam
participes foĩ sunt
sp̃c sc̃i. habentes ge¬
nera linguarum ⁊
aua dona ⁊ gustane¬
runt bonum dĩ u
mortalitatem futuram spe gustauerũt
et pꝰt hec omnia prolapsi sunt .i. grauitꝰ
peccando. lapsi sunt eos inquam qui eti¬
am hec bona habuerunt nedum penstꝰ
malos impossibile est. ruusus uisticia re¬
cuꝑata renouari ꝑ baptismum motos

Expanded text:
ad perfectionem t si in hac vita spatium poenitendi dederit. Ne vero quis existimet secundum vel tertium baptismum post peccatum posse fieri, et lapsos post perceptionem sacramentorum posse per baptismum renovari, subditpossibile est. Quasi dicat: Dico feramur ad perfectionem, sed nemo putet post lapsum peccati per baptismum secundo vel tertio posse renovari. Impossibile est enim: non tantum qui semel sunt illuminati, per fidem et baptismum et per Spiritum sanctum, et per ipsam fidem gustagustum et jucundum coeleste, id est remissionem peccatorum in baptismo, et qui etiam participes facti sunt Spiritus sancti, habentes genera linguarum et alia dona, et gustaverunt bonum Dei vemortalitatem futuram spe gustaverunt. Et post haec omnia prolapsi sunt, id est graviter peccando lapsi sunt, eos inquam, qui etiam haec bona habuerunt, nedum penitus malos impossibile est, rursus justitia recuperata, renovari, per baptismum motos
Abbreviated transcription (Latin):
qui modo illis qͦs¬
secundrim opera¬
ꝰ sua cĩnis etiam
reddet mala ꝓ malis qmm̃ mstns est.
⁊ bona ꝓ malis tim̃ bomiis est. ⁊ bona pro
bonis qm̃ bonus ⁊ iustus est. tantam ma

Expanded text:
qui modo illis qsecundum opera sua. Cujus etiam reddet mala pro malis, quoniam justus est; t bona pro malis, quoniam bonus est: et bona pro bonis, quoniam bonus et justus es
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iuste retͥbuat. cumpro temꝑali opere
nunqͣm careant supplitio quorum mens
in hac uitã nunqͣm uoluit care̾ pectato.
⁊ millus det᷑ miquo t̾minus ultionis. qͥ
quam diu ualuit ħre noluit t̾mimim
cminis. postiemo q̃r utrum mala nolũ¬
tas atq conscĩa reproboꝵ in Gẽhenna
pãm est. utrum ꝑ illiso meantur penam.
ad ꝙ dñis post hanc uitam non eẽ tempꝰ
me̾ndi s recipiendi. Nullus enim me̾tar
epłaꝵ locis legitur. iõ quidam concedũt
malam nolmtatem illam que est in re¬
ꝑbis p̾t hanc uitam pcc̃m quidem esse
.i. culpam simul ⁊ penam. s ꝑ eam ni¬
chil me̾ri. sic̃ boma noluntas in electis
lam malam nolinitatem tantam penã
eẽ ⁊ ñ culpam. Sienim inquiunt tuł¬
pa est ⁊ puniri ñ mẽtur. impunita re¬
manet. ⁊ ita non millum peccatum ⁊̃¬
punitam relinquit deus. cum anc̾tori¬
tas dicat mistim malimi impumitum
⁊ munim bonuim irremumnactam. ad ꝙ
aliĩ &ndu̾nt illud accipiendum ẽẽ de cõ¬

Expanded text:
et juste retribuet, cum pro temporali opere nunquam careant supplicio, quorum mens in hac vita nunquam voluit carere peccato; et nullus detur iniquo terminus ultionis, qui, quandiu valuit, habere noluit terminum criminis. Postremo quaeritur utrum mala voltas atque conscientia reproborum in gehenna m est, utrum per illud mereantur poenam. Ad quod dicimus, post hanc vitam non esse tempus merendi, sed recipiendi. Nullus enim meretur, ibus epistolarum locis legitur. Ideo quidam concedunt malam illam voluntatem quae est in reprobis, post hanc vitam peccatum quidem esse, id est culpam simul et poenam, sed per eam nihil mereri, sicut bona voluntas in electis lam malam voluntatem tantum poenam esse et non culpam. Si enim, inquiunt, culpa est, et puniri non meretur, impunita remanet, et ita nonnullum peccatum impunitum relinquit Deus, cum auctoritas dicat nullum malum impunitum, et nullum bonum irremuneratum. Ad quod alii respondent illud accipiendum fore de com
Abbreviated transcription (Latin):
quibus mala que
agunt displicent.
⁊ ducti pñia cordis
quatinꝰ eis dat᷑ ex
eis exirelaborant.
de quib nou locunt᷑ hic. Sunc alii quib

Expanded text:
quibus mala quae agunt displicent, et ducti poenitentia cordis, quatenus eis datur, ex eis exire laborant, de quibus non loquitur hic. Sunt alii quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ obstinatõma ut desꝑatõm. Obstinatõ ẽ:
indurate in malitia mentis ꝑtinatia per
penitus diffidit de dei bonitate. ¶ł ut q¬
⁊ filii. atqi benignitas que tanta est cañis
quitatum mari portum diuine indulgẽ¬
tie quo se recipiant flactuantes atq ip̃a
desꝑatione addunt pcc̃a põois. dicentes

Expanded text:
 obstinationem, vel desperationem. Obstinatio est indurare in malitia mentis pertinacia, per penitus diffidit de Dei bonitate. Et utet Filii, atque benignitas quae tanta est cujus fuitatum mari, portum divinae indulgentiae, quo se recipiant fluctuantes. Atque ipsa desperatione addunt peccata peccatis, dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
raro q atq difficult᷑ penitent. uñ aug̃
ait suꝑ illum locum p̃zi. Conu̾tam in
ꝑfundum maris .i. eos qui erant desꝑa¬
tissimi. uñ Ioħos cante non ait dico. ut
non quis aret. s ñ dico. ut quis oret. Et
si dñr tales ñ posse pñite uł humilita¬
tem pm̃teridi subire. nĩtelligendum ẽ
ñ posse. usi nix ⁊ difficultꝰ ⁊ taro. uñ
ang̃ ait. Qͣ innitus in reos undicat do¬
minus. qui in nitam ñ iñ mortem a
principio constituit homines. ip̃eenim
quillum despicit. iratum pꝰtmodiun e¬
nade ncquaqnam possit. Tales apło de¬
t̾rens ait. ł hesanri¶ tibi iram .i. ac

Expanded text:
lter poeniteant. Unde Augustinus ait super illum locum Psalmi: Convertam in profundum maris, id est eos qui erant desperatissimi. Unde Joannes caute non ait, dico ut non quis oret, sed non dico ut non quis oret . Et quod dicuntur tales non posse poenitere, vel humilitatem deprecandi subire, intelligendum est, non posse nisi nus ait: Quasi invitus in reos vindicat Dominus, qui invitam non mortem a principio constituit homines. Ipse enim quillum despicit, iratum postmodum evadere nequaquam possit. Tales Apostolus deterrens ait: Thesaurizas tibi iram, id est
Abbreviated transcription (Latin):
que eos patientissime sustinens plurimis
donat bonis atq ad correctiõm ł ⁊ prñam
undiq nocat. nocat enim bñficiis camre
nocat imꝑtiendo tompus niuend i ꝑ mĩam
mĩe dei male utendo thesauxizas tibi irã.
non tibunideat᷑ deus sic misi̾cors ut nõ ni¬
doatur instus. nerita uistus ut misereri ñ
uelit. Ad ħ enim parcitar homini ut con¬
u̾tatur. ⁊ ñ sit qui dampnetur. Solet ħ
eatar. de quo: duisi uarie sentiunt. Aliiͣ
talit᷑ poeccantes penitere ñ possint. ħ ntes
corda. indurata uelut lapidessicut de dia¬
bolo der̃ Induratum ẽ coreius tanqͣt lapis
alii uͦ dreunt idem dici uremissibile quia
talit᷑ peccantes minqͣm penitent cum tñ
tñ assortiõm sue opinioris auctoritates ĩ
mednta confu̾nt. Aug̃ namq ait Ista ĩ

Expanded text:
quae eos patientissime sustinens, plurimis donat bonis atque ad correctionem et poenitentiam undique vocat. Vocat enim beneficiis creaturae, vocat impartiendo tempus vivende Dei, male utendo thesaurizes tibi iram. Non tibi videatur sic Deus misericors, ut non videatur justus; non ita justus, ut misereri non velit. Ad hoc non parcitur homini, ut convertatur, et non sit, qui damnetur. Solet hicatur. De quo diversi varie sentiunt. Alii aliter peccantes poenitere non possunt, habentes corda indurata, velut lapides, sicut de diabolo dicitur: Induratum est cor ejus tanquam lapis . Alii vero dicunt, ideo dici irremissibile, quia taliter peccantes nunquam poenitent, cum tamen in assertionem suae opinionis auctoritates in med
Abbreviated transcription (Latin):
dei ad pñian adducit. fagis est hodie
tholitam fidem uł pacem ⁊ sequat᷑ catholi¬
cam m̃tatem: euid si isti quos i anocumq
gne erroris notas. ⁊ tsitam dampaatif
gͥ anteqram tempus ueniat quicquam

Expanded text:
ntiam adducit. Paganus est hodie, tholicam pacem, et sequatur Catholicam veritatem? Quid si isti quos in quocunque genere erroris notas, et tanquam ergo antequam tempus veniat quemquam
Abbreviated transcription (Latin):
rant. iñ quo illius ostendant patĩam.⁊
siram crmubant sairm̃am det̾nis pꝰcando.¬
Et sunt alii quib displicent quidem malae
ram ñ posseignosci ficut ille qui dixi ma¬
ior ẽ iiquitas mea quam ut neniam m̾e¬
ar ⁊ hac desꝑanone subrepit eis ut quic¬
tinsa libui̾t tantiuam damparationi de:¬
stiati sine pña faciant. Ilĩ gͦ minia spe
deum ñ iustum antumant isti uͦ desꝑa¬
tigne denm ñ bonim extiurant. Ex ñtͦq
igͣ ꝑiclitabunt᷑. ⁊ sꝑando ⁊ desperando conꝰ¬
trariis reb ⁊ contͣtũs affectionib laborantes
ꝑibunt. Istã enim duo occidunt ansma ⁊

Expanded text:
t. In quo illius ostendunt patientiam, et suam accumulant sarcinam deterius peccando. Sunt alii quibus displicent quidem mala,  sibi jam non posse ignosci, sicut Cain qui dixit: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear . Et hac desperatione subrepit eis, ut quidquid libuerit tanquam damnationi destinati sine poenitentia faciant. Illi ergo nimia spe Deum non justum autumant, isti vero desperatione Deum non bonum existimant. Ex utroque igitur periclitabuntur, et sperando et desperando. Contrariis rebus, et contrariis affectionibus laborantes peribunt. Ista enim duo occidunt animas s
Abbreviated transcription (Latin):
onem p̃dicaret. s non eis facile aꝑire
tiones enim crebertimas sustint a
indeis eo ꝙ doceret credentes de gentibus
rascimtur uidei de cruce. s assero cir¬
cumcisionem iustificare. scandalum
erat indeis predicatio crucis tinra sab¬
batum ⁊ cͥcinncisionem euacuabat. Si
uo̾ admitte̾t cͥcumcisionem non esset¬
eis scandalum et pacifici essent ei Gl
conturbant. ⁊ uti¬
nam abscidantur¬
qui nos contͣbant
hec non tam furo¬
ris in adu̾sarios: ꝙͣ
dilectionis in eccle¬
tam maledixit eis
qnam orauit pro
ganti ambiguo u

Expanded text:
onem praedicaret, sed non eis facile senteniones enim creberrimas sustinuit a Judaeis, eo rascuntur Judaei de cruce, si assero circumcisionem justificare. Scandalum erat Judaeis praedicatio crucis, quia Sabbatum et circumcisionem evacuabat; si vero admitteret circumcisionem, non esse scandalum, et pacifici essent ei. conturbant. Et utinam abscinqui vos conturbant! haec non tam furris in adversarios quam dilectionis in Eccletam maledixit eis quam oravit pro ionis eleganti ambiguo u
Abbreviated transcription (Latin):
boni fuistis. nec sim¬
pliciter dico in nob̃:
s addo. in dommo
deo s. operante. con¬
fido inquam quod
nichil aliud sapie¬
tis quam ꝙ docui.
ĩdẽo dicit se confide
de hũs tuna ñ spon¬
te s circumuenti
errabant. ⁊ iõ: ostẽ¬
sa modo uera uia
facile credit eos reu̾¬
ti. qui antem. qͣsi.
confidom uobis. s
ille qui contͣbat nos
tiuasi purum fontẽ
iñtellectus nr̃i. ut .s.
mutato ordine de
spiritalib sitis car¬
unt petrimmilaca̾t
cmi fupra mn faciem
se restitisse scͥpsit. ꝙ
ñ recto pede iñcesłit
ad euuangelii uita¬
tem. s nec panlus
tam procaci male¬
dicto de eccłie prin¬
cipe loqueretur si
petrus dignus ut
portaret iuditium
est de alio qnodam
dici. qui uel cum
phariseis c̾dida̾t. uel erit magnus sic ap̃
galathas estimatiis ut portet inditinm¬
qui errantem comu̾ti facit remimandris
est. ita et qui rectum incedentem iter fle¬
ctit in demum dampnationem consequit᷑.¬

Expanded text:
boni fuistis, nec simpliciter dico in vobis sed addo in Domino, Deo scilicet operante, confido, inquam, quod nihil aliud sapietis quam docui. Ideo dicit se confidere de his, quia non sponte, sed circumventi errabant, et ideo ostensa modo vera via, facile credit eos reverti. Qui autem. Quasi dicat: Confido in vobis, sed ille qui conturbat vos. Quasi dicat: Purum fontem intellectus mutato ordine de spiritualibus sitis cariunt, Petrum lacerat, cui supra in faciem se restitisse scripsit, quod non recto pede incesserit ad Evangelii veritatem; sed nec Paulus tam procaci maledicto de Ecclecipe loqueretur, nec Petrus dignus, ut portaret judicium est haec de alio quodam dici, qui vel cum Pharisaeis crediderat, vel aliquis magnus sic apud Galatas aestimatus, ut portet judiciqui errantem converti facit remunerandus est, ita et qui rectum incedentem iter flectit in devium, damnationem consequit
Abbreviated transcription (Latin):
sic ex isto onmes homines essent. nt u nus
dei inuisibilis. imins homo inisibilis ymag̃iẽ
gerat in tͥris. uͨt nuis deus in uno homine
ancte̾m unius pͥncipii ude̾t᷑ consuare adꝯ
fusiom̃ draboli qui neglesto uno deo sibi do¬
minium usurpare noluit. Inde igͣ uir ẽ
ỹmago dei. qr sicut ex deo sunt omnia. fic
ex adani homines omnes ⁊ sic consernat
anctem principii ꝙ ab imo deo sunt om̃ia
aqua quib significant᷑ sacrametita ꝑ que
salnatur ecc̃a. sic dolate̾ a de nataẽ sibi spõsa.
quia inde assumpta ẽ costa de qua formata
ñ habear uir signum subiectionis. s lib̾ta¬
tis ⁊ p̃lationis. ⁊ gła deiestuir. quia ex eo
est. ⁊ qr deum pemapalit᷑ głorificat.

Expanded text:
es homines essent, ut unius Dei invisibilis unus homo visibilis imaginem gerat in terris, ut unus Deus in uno homine auctoritatem unius principii videretur conservare ad confusionem diaboli, qui neglecto uno Deo sibi dominium usurpare voluit. Inde igitur vir est imago Dei, quia sicut ex Deo sunt omnia, sic ex Adam omnes homines: et sic conservat auctoritatem principii, quod ab uno Deo sunt omnia, aqua quibus significantur sacramenta per quae salvatur Ecclesia; sic de latere Adae nata est sibi sponsa, quia inde sumpta costa de qua formata non habeat vir signum subjectionis, sed libertatis et praelationis. Et gloria Dei est vir, quia ex eo est, et quia Deum principaliter glorificat.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi ñ sit lib̾ ad demn
uelomen ħintelli¬
gendum ẽ ñ omne:
s qd̾dam quo ute¬
bant᷑ antiqui ⁊ ad¬
huc ettam utunt
pleriq alicubi quo
totum caprit obnol¬
uebatur. ⁊ ẽ pene
simile uelamini mu
est ymago ⁊ gła dei.

Expanded text:
i non sit liber ad Deum. Velamen hic intelligendum est non omne, sed quoddam, quo utebantur antiqui, et adhuc etiam utuntur plerique alicubi, quo totum caput obvolvebatur, et est pene simile velamini mulest imago et gloria Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
le qui uocatur nẽ
abraham tum pͥꝰ
uocaretur abram
obediuit exire in
lo quem acceptirꝰ
erat in he̾ditatẽ
⁊ exiit nesciens
debat deo cui obe¬
diuit dicenti exi
de t̾ra tua et de cog¬
natione ⁊ c̾. hoc
aut̃ iam fecerat
ei iamegresso de
t̾ra chaldeorum
iam constituto ĩ
mesopotamia ñ
gͦ dominus p̃cepit
ut corpus eicẽt a
t̾ra sua s ut ani¬

Expanded text:
le, qui vocatur nunc Abraham, cum prius vocaretur Abram, obedivit exire in locum, quem accepturus erat in haereditatem et exiit nesciens debat Deo cui obedivit, dicenti: Exi de terra et de cognatione, etc. . Hoc autem jam fecerat. ei jam egresso de terra Chaldaeorum, et jam constituto in Mesopotania. Non autem Dominus ait ut corpus ejiceret a terra sua, s
Abbreviated transcription (Latin):
eurdi tenebat᷑ desiderio ꝙ desidi̾um
deo iubente ac innante ⁊ illo obediente
fuerat ampitandum. Sequit᷑ fide
in aliena ⁊ in̾ casulis. uñ subdit demo¬
ratus est dico in casułis habitando cũ
ysaac ⁊ iacob coheredibus eiusdem re

Expanded text:
eundi tenebatur desiderio: quod desiderium Deo jubente ac juvante et illo obediente fuerat amputandum. Fide in aliena, et in casulis. Unde subdit demoratus est, dico, in casulis, habitando cum Isaac et Jaco
Abbreviated transcription (Latin):
que ministratur
a nobis .i. euius
nos apostoli mini¬
ad domini glori
am .i. ut deus in¬
de glorificetur. et
ad uoluntatem no¬
siram qua nolu¬
mus ut bene de¬
tis complendam.
uoluntatem dico:
bis adeo ẽ nct̃ia.
uelita. ordi est

Expanded text:
quae ministratur a nobis, id est cujus nos apostoli sumuad Domini gloriam, id est ut Deus inde glorificetur, et ad voluntatem nostram, quam volumus ut bene detis, complendam. Voluntatem dico dbis; adeo est necessaria. Vel ita, ordinatus est
Abbreviated transcription (Latin):
tus est comes ad
complendam. no
p̃dicationem gen¬
deuitantes hoc ne
quis in hac pleni¬
tudine largitioĩs
elemosmarum:
intuperet nos di¬
cͥens nos fraudare.
tanquam negli¬
gentos circaenrã
scõꝵ ut dicatur.
bñ predicar. s nõ
est memor sc̃or̃:¬

Expanded text:
atus est comes ad complendam nostpraedicationem gendevitantes hoc, ne quis in hac plenitudine, largitionis eleemosynarum, vituperet nos, dicens nos fraudare. tanquam negligentes circa curam sanctorum; ut dicatur: Bene praedicat, sed non est memor san
Abbreviated transcription (Latin):
tendite ⁊ confide¬
grãm canete. nequa radix .s. mala
cogitatio amaritudinis.i. noxie dele¬
ctationis ex qna ꝓuenit amaritudo
sirsum gͥminans .i. ad consensum ⁊
oꝑationem ueniens impediat illã
grãm ⁊ ꝑ illam amaritudinem ñ
solum ille in quo est. s etiam eiꝰ exẽ¬
plo inquinentur multialiĩ ⁊ iõ gͣ
cesfructus ñ profert s sui simibes .i.
amaros. ⁊ fons sulphurens acias nõ
hablles ad bibendum. ita mala cogiꝰ¬
tatio non dulces fructus .i. delectatio
impeditur it᷑ ad celum deinde quomi
tontemplari debeant nequa radix a¬
maritudinis gͥminet oftendit ꝑꝑtes
in quib aliauos de illis notat subdens.

Expanded text:
tendite et considegratiam. Cavete ne qua radix, scilicet mala cogitatio, amaritudinis, id est noxiae delectationis, ex qua provenit amaritudo, sursum germinans, id est ad consensum et operationem veniens, impediat illam gratiam, et per illam amaritudinem, non solum ille in quo est, sed etiam ejus exemplo inquinentur multi alii. Et ideo ces fructus non profert, sed sui similes, id est amaros, et fons sulphureus aquas non habiles ad bibendum; ita mala cogitatio non dulces fructus, id est dilectiimpeditur iter ad coelum. Deinde quomodo contemplari debeant ne qua radix amaritudinis germinet, ostendit per partes in quibus aliquos de illis notat, subdens:
Abbreviated transcription (Latin):
tit et probatus est hominib. Distingue pla¬
cet itaq deo secundum ꝙ gaudium est
in spititu sancto probatus nero habetur
hominibus secundum insticiam et pacem
et quia disceptatio discordiam parit. Eta

Expanded text:
it, et probatus est hominibus. Ambrosius Distingue. Plait, et probatus est hominibus. Ambrosius Distingue. Placet utique Deo, secundum quod gaudium est in Spiritu sancto. Probatus vero habetur hominibus, secundum justitiam et pacem, et quia disceptatio discordiam parit. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
randi mopiam ⁊ in temperantiam non se
corrumpendi ꝑ habundantiam atq opor¬
timitatem sumendi uel non sumendi. In¬
stificatur gͦ sapientia a filũs fuis qui intł¬
ligunt utendis terrenis oportuna tempora
gsse debere f acilitatem nero carendrtalibus
A amorem fruendi eternis non uariari o¬
portere ꝑ tempora s ꝑpetuo retinere. uñ
sibdit. Sed iusticia cuiasi esca ⁊ potus
non est causa regui¬
s iusticaut fratri.
facias quod tibi fie¬
riuis et pax .i. concor¬
dia que est effectus
non ntiꝙ iñ epulis
ut mult̾i solent. s
iñ spiritu sancto .ĩ. de
donis spiritus sc̃i non supbire s humilit̾
et grate accipere. hoc gandium oritur de
featerna paet sicut de disceptatione nascit᷑
ira ubi non spiritus sanctus est quiñ sobis
pacificis est cuius gratia hec tria sunt iñ ali
tiuo non iñ nobis sunt o romam. O ui
insticia ⁊ pax cansa
regnis est. qui enim
pace et garsdio ser¬
qui ho precipit qui nilli scandalum fe

Expanded text:
randi inopiam et intemperantia non se randi inopiam et intemperantia non se corrumpendi, per abundantiam atque opportune sumendi vel non sumendi. Justificatur igitur sapientia a filiis suis qui intelligunt utendis terrenis opportuna tempora debere esse. Facilitatem vero carendi talibus et amorem fruendi aeternis, non variari oportere per tempora, sed perpetuo retinere. Unde subdit: Sed justitia. Quasi dicat: Esca et potus non est causa regitia, ut fratri facias quod tibi vis; et pax, id est concordia quae est effectus non utique in Epistolis ut multi solent, sed in Spiritu sancto, id est de bonis Spiritus sancti non superbire, sed humiliter et grate accipere. Hoc gaudium oritur de fraterna pace, sicut de disceptatione nascitur ira, ubi non est Spiritus 62 sanctus qui in solis pacificis est, cujus gratia haec tria sunt in aliquo, quae non in vobis sunt, o Romani. Qui justitia et pax causa regni est. Qui enim pace et gaudio, serc praecipit, qui nulli scandalum fec
Abbreviated transcription (Latin):
ur. uel ꝑditar cibo tuo.
Ion engoblaspheme¬
tur bonum nr̃m .i.
ꝑ hoc minimumi bo¬
na cet̾a non obfus¬
centur cna qui ht
oꝑa bona si repre¬
hendatur in remi¬
nima bonum sim̃
bomim euis blasphe¬
mari ꝑ malum. Uñ¬
in ezechyel. Iusticia
iisti non proficut¬
ei sierrauerit. uel
non blasphemetar
se bona non sit blasp hemabilis cest
dum alũ nocet. et quria nocet abstine qr
non est cansa regni dei. quod esset ꝑ nulliꝰ
scandalo omitteres. ⁊ anod non sit̾ cansa reg
quia esca ⁊ potus non est regnum dei .i. usu
honim non acquiritur iegnum dei. sicut
nec amũtitur. Non emm usus ciborum s
concupiscentia est retretianda non enim
int̾est omnino quid alimentorimi nel
cmantum quis accipiat dum modo id faci¬
at pro congruentia homini cum quib
uiuit ⁊ ꝑsone sue et pro nalitudinis sue
necesatate s quanta facilitate et serenita
ficatur sapientia a filiis fuis qni intelli¬
gunt necin abstinendo nec in mandiuan¬
do ẽẽ iũsticiam s in etuanimitate tolo¬

Expanded text:
ur, vel perditur cibo tuo. o blasphemetur bonum nostrum, id  hoc minimum caetera bona non offuscentur, quia qui habet opera bona, si reprehendatur in re minima, bonum suum bonum ejus blaspheper malum. Unde Ezechiel: Justitia justi non profecei, si erraverit . Vel, non blasphemetur se bona non sit blasphemabilis. Quod dum alii nocet, et quia nocet, abstine, quia non est causa regni Dei: Quod si esset, pro nullius scandalo omitteres. Et quod non sit causa regniquia esca et potus non est regnum Dei, id est horum usu non acquiritur regnum Dei sicut nec amittitur. Non enim usus ciborum, sed concupiscentia est refrenanda. Non enim interest omnino quid alimentorum vel quantum quis accipiat, dum modo id faciat, pro congruentia hominum cum quibus vivit, et personae suae et valetudinis suae necessitate, sed quanta facilitate et serenitatficatur sapientia a filiis suis, qui intelligunt nec in abstinendo nec in manducando esse justitiam, sed in aequanimitate tole
Abbreviated transcription (Latin):
ut .s. omnium scͥpturarum intellẽm ha¬
beatis. Omne ⁊c̾. quia p̃cepit supra
deni landari in corde. numc ⁊ uerbis
⁊ fcĩs nomen dei laudari ⁊ exaltari hor¬
tatur ut sic u̾ba nr̃a ⁊ oꝑa careant re¬
p̃hensione ut magnisicetur domimis
ciuus magisterio inuituꝑabiles sut

Expanded text:
ut omnium Scripturarum intellectum habeatis. Omne, etc. Quia praecepit supra Deum laudari in corde, et verbis nunc et factis nomen Dei laudari et exaltari hortatur, ut sic verba nostra et opera careant reprehensione, ut magnificetur Dominus, cujus magisterio invituperabiles sunt
Abbreviated transcription (Latin):
s potius contͣ illos
eigilate a corpore¬
⁊ sic eritis iusti. et
post nolite ꝑeccare¬
ꝙ exigit uisticia dĩ.
subdit. Ignorantiã
illi .s. qui mortuas
resurrecturos stul¬
tum eẽ dicebant:
eredere. ⁊ hoo loqͣ¬
nobis ad uc̃ꝯdiam¬
uel reue̾ntiam .i.¬

Expanded text:
sed potius contra illos, evigilate a torporesic eritis justi, et post nolite peccared exigit justitia Dei, subdit: Ignorantiam illi, scilicet, qui mortuos resurrecturos stultum esse dicebant credere. Et hoc loqvobis ad verecundiamvel reve
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicta probet᷑ resurr᷑ mortuorum. s tñ
dicot anquis ignorantium deum quo¬
modo resurgent mortui .i. quoni pãtelt
eõ ut mortui qui cinis sirot resurgant:
ita ħ dicit. qͣiͣ ꝑ naturam hoc fieri ñ pos¬
set. si ã resurgent. Quali corꝑe uenient
sibile ⁊ mortale. ⁊ quia in natura lummi
cognitione ꝑ anam nr̃am de rrͦ ne i¬
probat fidem. sibi sapiens eẽ uidet᷑ iste
c̃ ñ sit congrue ayudet ei apłs diceus.

Expanded text:
dicta probatur resurrectio mortuorum. Sed tamen dicit aliquis ignorantium Deum: Quomodo resurgent mortui? id est quomodo potest esse ut mortui, qui jam cinis sunt, resurgant? Ita hoc dicit, quasi per naturam hoc fieri non possit. Si autem resurgent, quali corpore veniensibile et mortale. Et quia in naturalium cognitione per quam nostram de reprobat fidem, sibi sapiens iste videtur cum non sit, congrue respondet ei Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
one sunt ideo euacuant. Ut duos po¬
pulos prins diuisoᷤ
ꝑ legem condat in¬
gat in fĩde eius ip̃e¬
dico faciens ꝑacem
destructis im̃inici¬
tnͣs. faciens dico in
imo nono homine
aliunde est nonitas¬
et item iõ euacuat
ut reconciliem am
reconciliet
bos deo positos in u
cit pacem int᷑ ipsos
reconciliat deo quod
pro peccatis se obtulit
et ꝑ euuangelium
illuminauit. quasi¬
consecment᷑ ostendit¬
fub dens ip̃e dico. in
in se uero non alit̾ int̾fecit inimicitiã
tiuam ꝑ crucem .i. ꝑ mortem. omnibus
enim profecit mors saluatoris. Et¬
tatem apparens e
euuangeli¬
et si non in ꝑsona¬
sua. s in apostolis
Icem ad deum fieri
ꝑ se uobis dico cui longe fuistis adeo qr¬

Expanded text:
one sunt, ideo evacuavit ut duos populos prius divisos per legem, condat ingat in fide ejus. Ambdico, faciens pacem, destructis inimitiis. Faciens dico, in uno novo homine, liunde est novitasEt item ideo evacuat ut reconciliet amreconciliet ambos Deo, positos in uncit pacem inter ipsosciliat Deo quod pro peccatis se obtulit, et per Evangelium illuminavit: quconsedico, intin se vero non aliter interfecit inimicitiam, quam per crucem, id est per mortem. Omnibus enim profecit mors Salvatoris. Etitatem apparens, evangeliet si non in ssona, sed in apostolis, cem ad Deum fieri per se. Vobis dico, qui longe fuistis a Deo, q
Abbreviated transcription (Latin):
cuins omnes creattires cͥdit mundas. et
qua ei scruiturus illi sustentatur et quod
domino manducet effectus iudicat. Gra

Expanded text:
cujus omnia creata credit munda; et quia ei serviturus illis sustentatur, et quod Domino manducet, effectus indicat; gra
Abbreviated transcription (Latin):
transiero usq mace
doniam. Lam mi
opus morari. apud
nos forsitan manebõ
uł etiam hyemabo.
qr multa corrigen¬
da sunt ib̃i. sieut me¬
dicus moram ht̃ uͥ
multi egrotant. ue¬
mam adnos dico ut
⁊ nos me deducatis
quocumq iero ¶õ

Expanded text:
transiero usque Macedoniam. Nam Macopus morari. Apud vos autem forsitan manebo, vel etiam hiemabo, quia multa corrigenda sunt ibi, sicut medicus ibi moram habet, ubi plures aegrotant. Veniam ad vos dico, ut et vos me deducatis quocunque iero
Abbreviated transcription (Latin):
parate ut non cum
neno tunc collecte
fiant. quia guaret
eos si fubito totum.
laudatoriis ⁊ comm̃¬
datorñs ferentium
⁊ mittentium ꝑf ͤ¬

Expanded text:
parate, ut non cum tunc collectae fiant, quia gravaret eos si subito totum slaudatoriis et commendatoriis deferentium et mittentium,