comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
animo obserua. Scd̃m aũ ꝯsiliũ tale . ẽ. Ar¬
ma depone: & cuncta scłaria negotia dimit¬
ce: Carnẽ & sagim̃ om̃ib dieb uite tue ñ
comedas. excepto uno die resurrectionis dñi.
& uno die: pentecostes. & unodie natał dñi.
Cet̾is tẽporib in pane & aqͣ & int̾dũ legumi¬
nib & holerib peniteas. In ieuiniis. iugiliis.¬

Expanded text:
animo observa. Secundum autem consilium tale est: Arma depone, et cuncta saecularia negotia dimite. Carnem et sagimen omnibus diebus vitae tuae non comedas, excepto uno die Resurrectionis Domini, et uno die Pentecostes, et uno die Natalis Domini: caeteris temporibus in pane et aqua et interdum leguminibus et oleribus poeniteas in jejuniis, i
Abbreviated transcription (Latin):
diũ casu. ita ut nullũ occide̾ uelles. ł ferire
uoluisses in iratua. sine uirga. seu ferro.
siuie aliqͦ gen̾e flagelli. s tu simpłr ibas aut
in siluã uenatũ. & ferã sagittare uoliusti
& sic inꝓuise te nolente & nesciente. hõiẽ
ꝓfera occidisti. aut su ocatꝰ fiusticũ aliqͥb

Expanded text:
dium casu, ita ut nullum occidere velles, vel ferire dium casu, ita ut nullum occidere velles, vel ferire voluisses in ira tua, sive virga seu ferro, sive aliquo genere flagelli, sed tu simpliciter ibas, aut in silvam venatum, et feram sagittare voluisti, et sic improvise, te nolente et nesciente, pro fera oc
Abbreviated transcription (Latin):
aut aliqd̃ tale fecisti. si casu ñ sponte. neq
in ira tua ꝑcut̾e uoliusti. s casu euenit: ut
homicidtũ sponte cõmissũ penit̾e debes.
Si aũ ex incdustria & in ira tua fecisti: istud
obseruare debes. ut ꝑuniꝰ annicirculũ ante
tam̃ in angulo eccłe usq dũ uniꝰ anni spa¬
tiũ fimat᷑. stes. His ita ꝑactis: si penitñtie
fructꝰ in te ꝯspicit᷑. corꝑis & sanguinis dñi par¬
ticeps fias. ut ñ obdureris desꝑatione: Car-¬
nẽ ñ manduces om̃ib dieb uitȩ tuȩ. Ieui¬
nes aũ tisq ad nonã cotidie. exceptis festis
oieb atq dñicis. Abstineas aũ te aumo.
Arma portare ñ audeas. nͥ contͣ paganos.
Et ubicũq ire uolueris: nullo uehiculo¬
deducaris. s pedib ꝓpriis ꝑgas. Ab uxore
si habeas ñ seꝑeris. Si aũ ñ habueris. aliã
ñducas. Tempꝰ aũ huiꝰ penitñtie: in ep̃i tui
ẽ arbitrio. ut scd̾m ꝯu̾sationẽ tuã. aut ex¬
tende̾ ł minuere ualeat. Tecisti homici-¬

Expanded text:
, vel aliquod tale fecisti? si casu, non sponte, neque in ira tua percutere voluisti, sed casu evenit, ut homicidium sponte commissum poenitere debes. Si autem ex industria, et in ira tua fecisti, istud observare debes, ut per unius anni circulum aTamen in angulo Ecclesiae, usque dum unius anni spatium finiatur, stes. His ita peractis, si poenitentiae fructus in te conspicitur, corporis et sanguinis Domini particeps fias, ut non obdureris desperatione. Carnem non manduces omnibus diebus vitae tuae. Jejunam diei horam quotidie, exceptis festis diebus atque Dominicis. Abstineant autem a vino, Arma portare non audeant, nisi contra paganos; et ubicunque ire deducaris, sed pedibus propriis pergas. Ab uxore, si habeas, non separeris: si autem non habueris, aliam non ducas. Tempus autem hujus poenitentiae, in episcopi tui sit arbitrio, ut, secundum conversationem tuam, aut extendere vel minuere, valeat. Fecisti homici
Abbreviated transcription (Latin):
buat᷑. itaut in pͥmo anno illas. tres ferias.¬
iiͦi.y. sabb̃m redim̾e poisis imno denario. ł p̃¬
cio umiꝰ denarii. ł .iii. pauꝑes pascendo. Et in
alio anno om̃s fer̾. excepto.ui. feria. quã sẽꝑ
in pane & aqͣ ieuinare debes: potestatẽ ha¬
beas redim̃di p̃taxato p̃cio. & sic reliqͦs annoᷤᷤ
obseruare debes. Si aũ cũ fr̃e tuo. ł cũ so¬
cio ibas in siluã ad succidenda ligna & appro¬
pingͣnte casura umiꝰ arboris ti dicebãs. fr̾i ł
sociõ ut fug̾et. & ille fugiens sub arbore op¬
p̃ssus ẽ. innocens eris a morte ipsiꝰ. Si aũi ex
incuria tua ł negligentia. dũ ille iuxta te
aliã arborẽ inciderit. tu ñ p̃moniusti eũ in
tẽpore ut p̃uderet casurã arboris. & sic ex
tua incuria opp̃ssus ẽ & mortuus. tẽ debes
penitere ut homicida. s tam̃ multo leuiꝰ ꝙͣ
sld̾ qd̃ ex industria factũ ẽ. Occidisti sẽ¬

Expanded text:
buatur, ita ut in primo anno illas tres feriasbuatur, ita ut in primo anno illas tres feriasquintam, sabbatum redimere possis uno denario, vel pretio unius denarii: vel tres pauperes pascendo. Et in alio anno omnes ferias, excepta sexta feria, quam semper in pane et aqua jejunare debes, potestatem habeas redimendi praetaxato pretio. Et sic reliquos annos observare debes. Si autem cum fratre tuo, vel cum socio ibas in silvam ad succidenda ligna, et, appropinquante casura unius arboris, tu dicebas fratri vel socio ut fugeret, et ille fugiens sub arbore oppressus est, innocens eris a morte ipsius. Si autem ex incuria tua vel negligentia, dum ille juxta te aliam arborem incideret, tu non praemonuisti eum in tempore, ut praevideret casuram arboris, et sic ex tua incuria oppressus est et mortuus: tunc debes poenitere ut homicida, sed tamen multo levius quam illud quod ex industria factum est. Occidisti se
Abbreviated transcription (Latin):
uł baculo. ł lapide ꝑcut̾e uoliusti. & sicant
frẽm. aut filiũ tuũ. aut aliquẽ. hominẽ int̾¬
fecisti: Aut si stabas in loco publico. siue in
curticula tua. siue in alio loco. & petrã ꝓpt̃
iocũ ꝓiciebas in illũ locũ ubi nullũ iudisti.
& milli insidiatꝰ es. & tam̃ occidisti aliquẽ:
dut si aliqͥs te coegerat ut secũ ludes. & cu for¬
tior fuisti. eũ subtꝰ te strauisti. aut ipse te: &
si a tuo ł a suo cultello uulneratꝰ. mortuus ẽ:
Aiit si tuo oꝑi necessario dũ instabas. securis
fugerat de manu tua. aut ferrũ lapsũ ẽ
ue manubrio. & sociũ &s amicũ tuũ ꝑcusse.¬
rat & occisꝰ ẽ. si ista fecisti. aut alia hoꝵ simi¬
lia. & nullã malã uoluntatẽ adu̾sus supͣdic¬
tas ꝑsonas. ł istoꝵ similes habuisti: xl. dies¬
qd̃ uulgꝰ carrinã uocat. ita ut ꝯsuetudo est
ieiunes. & .u. seq̃ntes annos peniteas. Absti¬
nentia aũ ciboꝵ inistis .u. annis miscd̾it tri¬

Expanded text:
 baculo, vel lapide percutere voluisti, et sic aut fratrem, aut filium tuum, aut aliquem hominem interfecisti; Aut si stabas in loco publico, sive in curticula tua, sive in loco alio, et petram propter jocum projiciebas in illum locum ubi nullum vidisti, et nulli insidiatus es, et tamen occidisti aliquem; Aut si aliquis te coegerat ut secum luderes, et tu fortior fuisti, eum subtus te stravisti, aut ipse te, et si, a tuo vel a suo cultello vulneratus, mortuus est; Aut si, tu operi necessario dum instabas, securis fugerat de manu tua, aut ferrum lapsum est de manubrio, et socium et amicum tuum percusserat, et occisus est? si ista fecisti, aut alia horum similia, et nullam malam voluntatem adversus supradictas personas, vel istorum similes habuisti, quadquod vulgus carinam vocat, ita ut consuetudo est, jejunes: et quinque sequentes annos poeniteas. Abstinentia autem ciborum in istis quinque annis misericorditer tri
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũ alit̃ fuerit. id sine iussu legitimi pͥn¬
cipis. ut homicidiũ sponte cõmissũ peniteaᷤ.
tuliber seruũ semoris tui qͥ nicħ in te pecca¬
uit. s iuffu senioris tui: xł. dies. id carrinã
in pane & aqua. cũ .uii. segñtib annis peni¬
teas. & senior tuus similit̾. nͥ seruus sit fur

Expanded text:
Si autem aliter fuerit, id est, sine jussu legitimi principis, ut homicidium sponte commissum poeniteas,tu liber servum senioris tui, qui nihil in te peccavit, sed jussu senioris tui? XL dies, id est carinam in pane et aqua cum septem sequentibus annis poeniteas, et senior tuus similiter, nisi servus sit fur
Abbreviated transcription (Latin):
atꝰ es homicidiũ & ñ fecisti. & occisus ẽ homo
ꝑꝑ illd̾ ꝯsiliũ xl. dies id÷ carrinã in parie &
aqͣcũ .uii. seq̃ntib annis peniteaᷤ. Explora¬
stił speculatꝰ es aliquẽ hominẽ & sic tradi¬
distrillũ in manꝰ inmicoꝵ suoꝵ & occisꝰ ẽ:
.xl.dies id÷ carrinã in pane & aqͣpeniteas.
& yii seq̃ntes annos ita obserues. ut ꝯsuetudo:.
Tunsti cũ aliis qui pugnauert̃ cont᷑ aliguẽ.
aut in domo ꝓpͥa. aut in alt̾iꝰ domo. aut in¬
aliqͦ loco uibi se defende sꝑauerat. & lapidẽ
i eũ ꝓiecisti aut sagiitã. ant spiculũ aliqd
adn̾sus eũ misisti. & occid̾e uoliusti. & ñ ẽ
a te ꝑcussus nec uulneratꝰ. cam̃ ab aliis cũ

Expanded text:
us est homo propter illud consilium? XL dies, id est carinam, in pane et aqua, cum septem sequentibus annis poeniteas. Explorasti vel speculatus es aliquem hominem, et sic tradidisti illum in manus inimicorum suorum, et occisus est? XL dies, id est carinam in pane et aqua poeniteas, et septem sequentes annos ita observes ut consuetudo est. Fuisti cum aliis qui pugnaverunt contra aliquem, aut in domo propria, aut in alterius domo, aut aliquo loco ubi se defendere speraverat, et lapidem in eum projecisti, aut sagittam, aut spiculum aliquod adversus eum misisti et occidere voluisti, et non est a te percussus, nec vulnera
Abbreviated transcription (Latin):
cũ .yii. seq̃ntib annis. qr dñs dic̃. Michi uidic¬
tã ego retͥbuã. Si fecisti homicidiũ nolens
itaut ira tua aliquẽ ꝑcut̾e uelles. & ñ occidẽ.
cam̃ occidisti: .xl. dies. id÷ carrinã in pane &
aqͣ peniteas. & uii. seq̃ntes annos. S in pͥmo

Expanded text:
uentibus annis, quia Dominus dicit: « Mihi vindicta, et ego retribuam. » Si fecisti homicidium nolens, ita ut in ira tua aliquem percutere velles, et non occidere, tamen occidisti, XL dies, id est, carinam in pane et aqua poeniteas, et septem sequentes annos. Sed in primo
Abbreviated transcription (Latin):
lecisti homicidiũ uoluntarie sine neces¬
sitate. ñ in hoste s ꝑtuã cupiditatẽ ut
sua sibi tolleres. & sic eũ int̾fecisti: Si fecisti.
.xl. dies ꝯtinuos qd̾ nulgus carrinã uocat.
ita ut ꝯsuetudo ẽ in pane & aqͣ debes ieiu¬
nare. & yii. annos seq̃ntes. sic obserues. Pri¬
mũ annũ pꝰ illos .xl. dies. totũ a itno. medo¬
abstinere debes. nͥ in illis festis dieb qͥ illo epi
scopio acuncto popło celebrant᷑. Et nͥsis i
uno denario. ł p̃cio umꝰ denarii. aut .iii. pau¬
dimere. ita tam̃ ut una re de illis trib supͣ¬
uictis utaris. id÷ aut uinũ bibas. aut medo¬
nẽ. aut mellitã ceruisã. Postꝙͣ domũ uene¬
ris. aut sanitati fueris restitutꝰ. nullã licen¬
tiã habeas redim̃di. Cõpleto anni circulo ec¬
cłiam intͦducaris. & pacis osculũ tͥ ꝯcedat᷑. In
scd̃o anno dẽ c̃tio similit̃ iernes. nͥ qd̾ .iii. fe

Expanded text:
ecisti homicidium voluntarie sine necessitate non in hoste, sed per tuam cupiditatem ut sua sibi tolleres, et sic eum interfecisti? Si fecisti, XL dies continuos, quod vulgus carinam vocat, ita ut consuetudo est, in pane et aqua debes jejunare; et septem annos sequentes sic observes. Primum annum post illos XL dies, totum a vino, medoabstinere debes: nisi in illis festis diebus qui in illo escopio a cuncto populo celebrantur, et nisi forte in uno denario, vel pretio unius denarii, aut tres paudimere: ita tamen ut una re de illis tribus supradictis utaris, id est, aut vinum bibas, aut medonem, aut mellitam cervisiam. Postquam domum veneris, aut sanitati fueris restitutus, nullam licentiam habeas redimendi. Completo anni circulo ecclesiam introducaris, et pacis osculum tibi concedatur. In secundo anno, et tertio, similiter jejunes, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
truncationẽ manuũ. aut pedũ. aut ocłos
frĩs tui erusti. aut uulnerasti aliquẽ : ꝓ
truncatione qr ꝓximũ & frẽm tuũ debilẽ
& sibi inuitilẽ fecisti. nͥ ꝓ furto. aut ꝓ latͦ¬
cinio. siue ꝓpace cõmuni fecisses: unũ an-¬
nũ gͣuit̃ penit̾e debes. Auulnere aũ si gra-¬
ue ẽ. & cicatrices deformes habu̾i̾t. eo qd̃
primũ tuũ & fr̃em deformẽ reddideras.¬
.xl. dies in pane & aqͣ penit̾e debes. Int̃¬
fecisti furẽ aut latronẽ ubi cõp̃hendi pote¬
rat absq occisione. & tam̃ int̾fecisti: qr ad
imaginẽ di creatꝰ. & in noĩe eiꝰ baptizatꝰ.
& sanguie eiꝰ redẽptꝰ ẽ.:Xl. dies ñ intreˢ¬
in eccłiam. lanea ueste induitꝰ. ab escis & poti¬
b qui int̃dicti st̃. & a thoro. a gladio. & ab eqͥ¬
leguminũ. ł holerib & pomis. ł parius
berando diaboli m̃brũ int̾fecisti. scd̃m in

Expanded text:
truncationem manuum, aut pedum, aut oculos truncationem manuum, aut pedum, aut oculos fratris tui eruisti, aut vulnerasti aliquem? pro truncatione, quia proximum et fratrem tuum debilem et sibi inutilem fecisti, nisi pro furto, aut pro latrocinio, sive pro pace communi fecisses, unum annum graviter poenitere debes. Pro vulnera autem, si grave est, et cicatrices deformes habuerit, eo quod proximum tuum et fratrem deformem reddideris dies in pane et aqua poenitere debes. Interfecisti furem aut latronem, ubi comprehendi poterat absque occisione, et tamen interfecisti? quia ad imaginem Dei creatus, et in nomine ejus baptizatus, et sanguine ent ecclesiam. Lanea veste induti ab escis et potibus, qui interdicti sunt, a toro, a gladio, ab equleguminum vel olerum, et pomis, parvisque berando diaboli membra interfecerin
Abbreviated transcription (Latin):
Uinũ. & medonẽ: & mellitã certusã nũquã
bibas. nͥ inillis p̃dictis. trib dieb Uxorẽ ne
oucas. ꝯcubinã ñ habeas. Adulteriũ ñ facias.
absq spe ꝯiugii in ꝑpetuo maneas. Nũquã
te laues in balneo. Equũ ñ ascendas. Causã
tuã & alteriꝰ. in ꝯuentu fideliũ ñ agas. In
ꝯuiuiis letantiũ nũquã sedeas. In ecclia se¬
gregatꝰ ab aliis xp̃ianis post ostiũ humilit̃
stes. Ingredientiũ & egredientiũ or̃õnib
supplicit᷑ te cõm̃des. Cõmunione sacͥ corꝑis
& sanguinis dñi. cunctis dieb uite tue indig¬
nũ te existimes. In ultimo aũ t̾mino uite
tue ꝓuiatico si obseruaueris ꝯsiliũ. ut acci¬
ut occideret᷑ penitens qͥ publice penit̾et. &
in ipso uestitu ł habitu eẽt. qͦsolent illi ẽẽ
qͥ carrinã ieumant. Si fecisti: id ipsũ debeꝰ
ieunare qd̃ ipse inceꝑat. & hoc totũ obser¬
uare qd̃ recro p̃ceptũ ẽ de his qͥ homicidia
sponte & ꝑ cupiditatẽ cõmisert. Hecisti

Expanded text:
onem et mellitam cervisiam nunquam bibas nisi in illis praedictis diebus. Uxorem ne ducas, concubinam non habeas, adulterium non facias, absque spe conjugii perpetuo permaneas. Nunquam te laves in balneo, equum non ascendas, causam tuam et alterius in conventu fidelium non agas; in conviviis laetantium nunquam sedeas, in ecclesia segregatus ab aliis Christianis post ostium humiliter stes, ingredientium et egredientium orationibus suppliciter te commendes, communione sacri corporis et sanguinis Domini cunctis diebus vitae tuae indignum te existimus: in ultimo termino vitae tuae pro viatico, si observaveris consilium, ut acciut occideretur poenitens qui publice poeniteret, et in ipso vestitu vel habitu esset quo solent illi esse qui carinam jejunant? si fecisti idipsum, debes jejunare quod ipse inceperat, et hoc totum observare quod retro praeceptum est de his qui homicidia sponte et per cupiditatem commiserunt. Fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
cũeundo ꝑrexerit. & placitũ canonice ꝯsti¬
tutũ decreuerit. popłmq sibi creditũ illo int̾¬
inuitauerit atq comes eadẽ die sciens pla armiltꝰ
pło suũ ꝯcdixerit & banno illuc uenire: p̃¬
ceꝑit. placitũ comitis om̃s pꝰponant. & co-¬
scientes se ñ illic seditiosa ꝯtentione decer¬
tare. s ꝓ fide catholica inuigilare: ñ cumu¬
lũ pecuniarũ. s lucrũ congregare aĩarũ.
legatione dm̃ fungimim ẽ doc̾e̾ popłos.
andri p̃p successoris enaristi. Si qͥs aũ lega¬
tionẽ urãm impedit: ñ uniꝰ s multoꝵ ꝓ
fectũ au̾tit. Et sicut multis nocet: ita a
multis ẽ arguendꝰ. & qi d̃i causã impedit
& statũ eccłie ꝯturbat. id̾o a liminib eiꝰ ar¬
ceat᷑. Quappt̃ nullus comes. nullꝰq index.
nullus om̃ino in clericatu. ł scłari habitu
ꝯstitutꝰ. legationẽ ep̃oꝵ impediat. ł ꝯtur¬
bare p̃sumat. Ut aũ unanimitas & concor¬
dia sit int̾ ep̃os &e comites. placuit ut si qͥs

Expanded text:
acitum canonice constitutum decreverit, populumque sibi commissum illo invitaverit, atque comes eadem die sciens placitum ab pulo suo condixerit, et banno illuc venire praeceperit, placitum comitis omnes postponant, et coscientes se non illic seditiosa contentione decertare, sed pro fide catholica invigilare, non cumulum pecuniarum sed lucrum congregare animarum. legatione Domini fungimini, est docere populos: andri papae successoris Evaristi: « Si quis autem legationem vestram impedit, non unius, sed multorum profectum avertit. Et sicut multis nocet, ita a multis est arguendus; et quia Dei causam impedit, et statum Ecclesiae conturbat, ideo a liminibus ejus arceatur. Quapropter nullus comes, nullusque judex, nullus omnino in clericatu, vel seculari habitu constitutus, legatione episcoporum impediat, vel conturbare praesumat. Ut autem unanimitas et concordia sit inter episcopos et comites, placuit, ut si quis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfusio. ꝑ quã multe fideliũ amime
in toto hoc regno ꝑdite ẽẽ noscun¬
tur. quã sit detestanda & d̾o odibilis. att̃n¬
tius om̃ib annunciet᷑ Tantũ nãq hoc ma¬
lũ ẽ: ut ad scũaria martyrũ ubi diu̾soꝵ egͥ¬
tudines fanant᷑. ibi ꝑniri licet manifeste
int̃dũ uexari ñ iideant᷑ usto d̃ĩ tucdicio
a demonib arripiant᷑. & sic̃ sc̃s dicit gre¬
gorius. ad hoꝵ corꝑa egri ueniunt & curan¬

Expanded text:
fusio, per quam multae fidelium animae in toto hoc regno perditae esse noscuntur, quam sit detestanda et Deo odibilis, attentus omnibus annuntietur. Tantum namque hoc malum est, ut ad sanctuaria martyrum ubi diversorum aegritudines sanantur, ibi perjuri, licet manifeste interdum vexari non videantur, justo Dei judicio a daemonibus arripiantur. Et sicut sanctus dicit Gregorius, ad horum corpora aegri veniunt et curan
Abbreviated transcription (Latin):
quartã partẽ usu romanoꝵ pontificũ. &
obseruantiã sc̃e eccłiȩ romane de eadẽ ha¬
bere uolumꝰ. Qd̃ si quis ꝯtentiosus inde
reꝑtuis fuerit siue clericus. sine ille laicꝰ
sit cõmunione pͥuabit᷑. & synodali censu
uineis. mancipiis. peculiis: antiquoꝵ ca toletatio.¬
nonũ instituta seruent᷑. ut om̃ia in
ep̃i potestate ꝯfistant. De his aũi q̃ alta¬
rib offerunt᷑ t̃cia pars fidelit̾ ep̃is defe¬
rat᷑. due clericis. decimȩ aũ scd̃m quosdã
singłis annis t̾cia pars. aut in t̾cio tota.
S t̃n nos seq̃ntes romanos. singłis annis
quartã partẽ. aut in qͣrco totã ep̃i recipi

Expanded text:
 usu Romanorum pontificum, et observantia sanctae Ecclesiae Romanae de eadem habere volumus. Quod si quis contentiosus inde repertus fuerit, sive clericus, sive ille laicus sit, communione privabitur, et synodali censurvineis, mancipiis, peculiis, antiquorum canonum instituta serventur, ut omnia in episcopi potestate consistant. De his autem quae altaribus offeruntur, tertia pars fideliter episcopis deferatur, duae clericis, decimae autem secundum quosdam singulis annis tertia pars, aut in tertio tota. Sed tamen nos sequentes Romanos, singulis annis quartam partem, aut in quarto totam episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
riq aũ apd̾ iniquos pͥncipes necessitate ma¬
gis quã uoto mali existunt. dũ imꝑiis eoꝵ
obediunt. Nonnulli aũ sic̃ ꝓmpti st̃ sequi
reges in malũ: sic pigri st̃ imitari illos in
bonũ. Sepe unde mali reges peccant. inde
mali iustificant᷑. dũ p̃cedentiũ cupiditatẽ
& maliciã corrigunt. Nã re uera pecc̃is eoꝵ
cõmunicant: s qd̾ illi diripuert̃ isti retẽp¬
tant. Cuiꝰ peccatũ quisq seqͥt᷑. necẽe ÷ ut eiꝰ
penã sequat᷑. Neq enĩ erit impar supplicio:

Expanded text:
rique autem apud iniquos principes, necessitate marique autem apud iniquos principes, necessitate magis quam voto, mali existunt, dum imperiis eorum obediunt. Nonnulli autem sicut prompti sunt sequi reges in malum, sic pigri sunt imitari illos in bonum. Saepe unde mali reges peccant, inde boni justificantur, dum praecedentium cupiditatem et malitiam corrigunt. Nam re vera peccatis eorum communicant, si quod illi diripuerunt, isti retentant. Cujus peccatum quisque sequitur, necesse est ut ejus poenam sequatur. Neque enim erit imp
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit implicatꝰ. Sopłi enĩ peccantes
iudicẽ metuunt. Reges aũ ñ nͥ solo di timo¬
re metuq gehenne coherceant᷑. Liberi in p̃¬
ceps ꝓruunt. & ꝑ abrutũ licentiȩ in om̃e
facinus incioꝵ labunt᷑. Quanto qͥsq in su¬
ꝑiori ꝯstitutꝰ ẽ loco. tanto in maiori ꝯu̾sat᷑
tanto si delinqͣnt pecc̃o maior ẽ. Potenteᷤ enĩ.
potent̃ torm̃ta patiunt᷑. Cuienĩ plus cõmit¬
tit᷑. plus ab eo exigit᷑ etiã cũ m̃isura penarũ.
Reges uitã subditoꝵ facile exemplis suis ł edi¬
ficant ł subu̾tunt. Id̾o pͥncipẽ ñ oportet de¬
linquere: ne formã peccandi faciat pecc̃ĩ eiꝰ
ĩpunita licentia. Nã rex qͥruit in uitiis: cito
uiã ostendit erroris. Sic̃ legit᷑ de ieroboã. qͥ
peccauit & peccare fec̃ isrł. Iuiꝰ aũ asscribit̃.
quicqͥd exemplo eiꝰ a subditis ꝑpetrat᷑. Sic̃ ñ¬
nulli bonoꝵ pͥncipũ do placita facta sect᷑ant᷑.
ita facile multi p᷑ua eoꝵ exẽpla sectant᷑. Ple¬

Expanded text:
fuerit implicatus. Populi enim peccantes judicem metuunt; reges autem, nisi solo Dei timore metuque gehennae coerceantur, libere in praeceps proruunt, et per abruptum licentiae in omne facinus vitiorum labuntur. 5. Quanto quisque in superiori constitutus est loco, tanto in majori versatur e est, tanto, si delinquat, peccator major est. Potentes enim potenter tormenta patientur . Cui etenim plus committitur, plus ab eoReges vitam subditorum facile exemplis suis vel aedificant vel subvertunt, ideo principem non oportet delinquere, ne formam peccandi faciat, peccati ejus impunita licentia. Nam rex qui ruit in vitiis cito viam ostendit erroris. Sicut legitur de Jeroboam, qui peccavit et peccare fecit Israel . Illi autem ascribitur quidquid exemplo ejus a subditis perpetratur. Sicut nonnulli bonorum principum Deo placita facta sequuntur, ita facile multi prava eorum exempla sectantur. Ple
Abbreviated transcription (Latin):
Q quis ingenuus hõ ancalã  tellȩxerit.¬
Aalt̾iꝰ uxorẽ acceꝑit. & existimant qd̃ in¬
genua sit. si ipsa femina pꝰ ea fu̾t inserui¬
ta. si eã aseruitute redini̾e potest faciat.
siñ potest: si uoluerit aliã accipiat. Si aũ
seruã eã scierat. & collaudauerat. post ut
legitimã habeat. Similit̾ & mulier in¬
ẽẽt. habeat eũ. qr om̃s unũ patrẽ habemꝰ
Si qui matͥmoniũ sani ꝯtraxerint. & uni
ex duob am̃itia aut furor aut aliqua
infirmitas accesserit ob hanc infirmita¬
tẽ: ꝯiugia taliũ solui ñ posst̃. Similit̃ sen¬
tiendũ de his qͥ ab adu̾sariis excecant᷑ aut
ua quadã p̃sũptione dirimant. ñ atten¬
dentes illud eugłicũ. qd̃ d̾s ꝯiunxit homo
ñ separet Unde nob̾ uisũ est ut ꝯiugia ser¬
uoꝵ ñ dirimant᷑. etiã si diuersos dños ha¬
beant. s in uno ꝯiugio ꝑmanentes: dñis¬

Expanded text:
 quis ingenuus homo ancillam alterius uxorem acceperit, et existimat quod ingenua sit, si ipsa femina postea fuerit inservita, si eam a servitute redimere potest, faciat: si non potest, si voluerit, aliam accipiat. Si autem servam eam scierat, et collaudaverat: post, ut legitimam habeat. Similiter et mulier inset, habeat eum: quia omnes unum patrem habemus Si qui matrimonium sani contraxerint, et uni ex duobus amentia, aut furor, aut aliqua infirmitas accesserit, ob hanc infirmitatem conjugia talium solvi non possunt. Similiter sentiendum de his qui ab adversariis excaecantur, aut va quadam praesumptione dirimant, non attendentes illud evangelicum: Quod Deus conjunxit, homo non separet. Unde nobis visum est ut conjugia servorum non dirimantur, etiamsi diversos dominos habeant: sed in uno conjugio
Abbreviated transcription (Latin):
e. his qͥ scd̃m eccłiasticã regulã hb̾e ac le¬
gitime scđis nuptiis uincti st̃ nec occul¬
te nuptiarũ copulã fecert̃. oportet ut par¬
uo tẽpore tranacto uacent or̃onib & ieni¬
niis. Quib etiã iuxta indulgentiã cõmu¬

Expanded text:
e his qui secundum ecclesiasticam regulam libere, ac legitime secundis nuptiis juncti sunt, nec occulte nuptiarum copulam fecerunt, oportet ut parvo tempore transacto vacent orationibus, et jejuniis, quibus etiam juxta indulgentiam commu
Abbreviated transcription (Latin):
cd̃as nuptias sic̃ scłarib mire ꝯcedit᷑. ita
post eas nullꝰ ad clericale sinit᷑ uenire
collegiũ. Aha ẽ enĩ humane fragilitati
generalit ꝯcessa licentia: alia debet ẽe uita
diuinarũ rerũ seruitio dedicata. De illis qͥ¬

Expanded text:
das nuptias sicut saecularibus inire conceditur, ita post eas nullus ad clericale sinitur venire collegium. Alia est enim humanae fragilitati generaliter concessa licentia, alia debet esse vita divinarum rerum servitio dedicata. XXV. Q
Abbreviated transcription (Latin):
Iylli liceat uno tẽpore duas uxo cubinis.
i quis ancillã suã libertate donauerit. &
Im matrimonio sibi sociauerit. dubitabat᷑
apd̃ quoidã utrũ huiꝰmodi nuptie legitime
ẽc uideant᷑. an ñ. Nos itaq uetustã ambi¬
guitatẽ decidentes. talia conubia legitima
ẽẽ censuimꝰ. Si enĩ ex affectu fuint om̃s nup¬
tiȩ. & nichil impũi & legib ꝯtrariũ intali
copulatione fieri potest quare p̃dictas nui¬
tias inhibendas existimauerimꝰ : Om̃ib
uob unꝰ est pater in celis. & unꝰquisq di¬
animab eoꝵ rationẽ daturi st̃. Quappt̃¬

Expanded text:
lli liceat ullo tempore duas uxores haberei quis ancillam suam libertate donaverit, et in matrimonio sibi sociaverit, dubitabatur apud quosdam utrum hujusmodi nuptiae legitimae esse videantur, an non. Nos itaque vetustam ambiguitatem decidentes, talia connubia legitima esse censuimus. Si enim ex affectu fiunt omnes nuptiae, et nihil impium et legibus contrarium in tali copulatione fieri potest, quare praedictas nuptias inhibendas existimaverimus? Omnibus vobis unus est Pater in coelis , et unusquisque dianimabus eorum rationem daturi s
Abbreviated transcription (Latin):
yale ẽ & illud qd̾ multi uiroꝵ ante nup¬
tias ꝯcubinas sibi adherere ñ erubesẽt
qͣs post aliqͦt annos dimittunt. & sic postea
legitimas uxores accipiunt: Unde corã
d̃o & corã angłis eiꝰ ꝯtestor atq denuntio.
dm̃ & ista semꝑ ꝓhibuisse. & nũquã ei pla¬
cuisse: Et p̃cipue tẽporib xp̃ianis ꝯcubinaᷤ xxi

Expanded text:
ale est et illud quod multi virorum ante nuptias concubinas sibi adhaerere non erubescunt, quas post aliquot annos dimittunt, et sic postea legitimas uxores accipiunt. Unde coram Deo et coram angelis ejus contestor, atque denuntio, Deum et ista semper prohibuisse, et nunquam ei placu
Abbreviated transcription (Latin):
in quib olim apd̃ echncos pͥmi flamines
eoꝵ atq pͥmi legisdoctores erant. ep̃oꝵ pri¬
foret negotia in fide agitarent. & scd̃m
om̃i uoluntatẽ sicut sc̃i ꝯstituert apłi. ita
ut ne quis inuste ꝑiclitaret᷑. definrent.

Expanded text:
in quibus olim apud ethnicos primi flamines eorum, atque primi legis doctores erant, episcoporum priforet, negotia in fide agitarent, et secundum Domini voluntatem, sicut sancti constituerunt apostoli, ita ut ne quis injuste periclitaretur definirent.
Abbreviated transcription (Latin):
runt. ut reliqͥs oĩb p̃esset apłis cephas. id
ẽ ut pecrꝰ principatũ ten̾et apłatus. Qui
& eandẽ formã suis successorib & reliqͥs
ep̃is tenendã tradidert̃. E ñ solã hoc in no cl¬
uo cestam̃to ẽ ꝯstitutũ. s etiã inueteri fu¬
it. Unde scriptũ est. Moyses & aaron in
sacerdotib eius: id ÷ primi int̃ eos fuert̃.

Expanded text:
Cephas, id est caput et principium teneret apostolatus; qui et eamdem formam suis successoribus et reliquis episcopis tenendam tradiderunt. Et non solum hoc in novo testamento est constitutum, sed etiam in veteri fuit; unde scriptum est: Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus, id est primi inter eos fuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
accusato ep̃o ñ añ sentñtiã ꝓferant dã¬
lyii. nationis. quã aut reũ ipsũ ꝯfiteatur.
aut canonice ꝑ inocentes testes ꝯum¬
rimates qͦ accusatũ discutien  catur.
tes ep̃m. ñ ante sententiã ꝓferant dãp¬
nationis. quã apłica fretus auctoritate aut
reũ se ipsũ ꝯficeatur. aut ꝑ innocentes &
canonice examinatos regularit destes con¬
iuncat᷑. Alit̃ censemus irritã ẽẽ & inuistã
ep̃oꝵ damnationẽ. & idcirco a synodo retͣc¬
tandã. itaͣ opp̃ssis ab om̃ib incunctis sub¬
ãmoneri p̃cipite. ut primatẽ ũ ex or¬
dire loci postpositis uite meritis faciat.
q̃m apd̃ dñm ñ gradus elegantior. ẜ uite
melioris actio cõꝓbatur. Ipse uͦ primas
ñ passim sic̃ moris ẽ ꝑ ullas. s in una iux¬
ta eoꝵ electionẽ ciuitate resideat. Ut ep̃i¬

Expanded text:
accusato episcopo, non ante sententiam proferant damnationis, quam aut reum se ipse confiteatur, aut canonice per innocentes testes rimates quoque accusatum discutientes episcopum, non ante sententiam proferant damnationis, quam, apostolica fretus auctoritate, aut reum seipsum confiteatur, aut per innocentes et canonice examinatos regulariter testes convincatur. Aliter censemus irritam esse et injustam episcoporum damnationem, et idcirco a synodo retractandam: ita ut oppressis ab omnibus in cunctis subadmoneri praecipite, ut primatem non ex ordine loci postpositis vitae meritis faciat, quoniam apud Deum non gradus elegantior, sed vitae melioris actio comprobatur. Ipse vero primas non passim sicut moris est per villas, sed in una juxta eorum electionem civitate resideat, quate
Abbreviated transcription (Latin):
paulꝰ. Unꝰquisq placeat ꝑximo suo in bo¬
nũ. ad edificationẽ. Et sic̃ ipse saluator su¬
is ait discipłis qui maior ẽ ur̾m erit mi¬

Expanded text:
Paulus: « Unusquisque placeat proximo suo in bonum ad aedificationem . » Et sicut ipse Salvator suis ait discipulis: « Qui major est vestrum, erit mi
Abbreviated transcription (Latin):
testes ẽẽ ñ possunt. qui in ꝓximo facti si
minici. ne trati nocere cupiant. ne lesi ul¬
cisci se uelint. In offensis gͥ accusatoꝵ & te¬
stiũ affectus querendꝰ ẽ & ñ suspectꝰ. Ut
cliii.¬

Expanded text:
e non possunt qui in proximo facti sunt inimici, ne irati nocere cupiant, ne laesi ulcisci se velint. In offensis igitur accusatorum et testium affectus quaerendus est, et non suspectus. CAP. CLIII.
Abbreviated transcription (Latin):
tił pͥmates. & qͦt testib ꝯuinci de beat.
atriarchȩ uͦ ł pͥmates actusatũ discu¬
tientes ep̃m. ñ ante sententiã ꝓferant
fintiuã quã apłica fultus auctoritate.
aut reũ se ipse confiteat᷑ aut ꝑ innocenteᷤᷤ
& regłarit examinatos ꝯuncat᷑ testes. qui
minores ñ sint numero quã illi discipłi fu¬
erunt. quos dñs adium̃tũ apłoꝵ elig̾e p̃cep̃¬

Expanded text:
. Patriarchae vero vel primates accusatum discutientes episcopum, non ante sententiam proferant finitivam, quam, apostolica fultus auctoritate, aut reum se ipse confiteatur, aut per innocentes et regulariter examinatos convincatur testes, qui minores non sint numero quam illi discipuli fuerunt quos Dominus ad adjumentum apostolorum e
Abbreviated transcription (Latin):
monitione instructi. sc̃oꝵ qͦ canonũ re¬
gulis edocti. ꝯsultu uidelicet om̃iũ no¬
biliũ nr̃oꝵ nosmet ipsos corrigentes
posterisq nr̃is exemplũ dantes. uolumꝰ
ut nullꝰ sacerdos in hostẽ ꝑgat. nͥ duo t̾m¬
ł tres ep̃i electione cet̾oꝵ. ꝓpt᷑ benedictionẽ.
electi sacerdotes. qui bene sciant popłis pe¬
nitentiã dare: missas celebrare: de infir¬
mis curã habere. sacratiq olei cũ sacris
p̃cib unctionẽ impendere. & hoc maxi¬
me p̃uidere. ne sine uiatico quis de scło

Expanded text:
monitione instructi, sanctorum quoque canonum regulis edocti cum consultu videlicet omnium nobilium nostrorum nosmetipsos corrigentes posterisque nostris exemplum dantes volumus, ut nullus sacerdos in hostem pergat, nisi duo vel tres episcopi electione ceterorum propter benedictionem electi sacerdotes, qui bene sciant populis poenitentias dare, missas celebrare, de infirmis curam habere, sacratique olei cum sacris precibus unctionem impendere, et hoc maxime praevidere, ne sine viatico quis de seculo
Abbreviated transcription (Latin):
e ꝯuigali aũ miolatione reqͥsisti. si despõ¬
satã alii puellã alt̃ in matͥmoniũ pꝰsit
acciꝑe: Hoc ne fiat modis om̃ib inhibemꝰ.
qr illa benedictio quã nupture sac̾dos ĩpo¬
nit. apd̃ fideles cuiꝰdã sacrilegii instar ẽ: si ul

Expanded text:
De conjugali autem violatione requisistis si desponsatam alii puellam alter in matrimonium possit accipere. Hoc ne fiat modis omnibus inhibemus, quia illa benedictio, quam nupturae sacerdos imponit, apud fideles cujusdam sacrilegi
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ fidelit̾ agit. & infidelis callide insi¬
diatur. atq fideles & pie ac iuste uiuentẽ
ꝑdere nititur. qr similis simlẽ sibi q̃rit
Infidelis uͦ ħo. mortuus ẽ in corꝑe uiuente:
Ccont᷑ sermones fidelis hõis: uitã custodi¬
unt auditoꝵ. Doctorẽ enĩ catholicũ. & p̃ci¬
pue dñi sacerdotẽ. sicut nullo errore ĩpli¬
cari. ita nulla oportet machinatioe aut cu¬
piditate uiolari. dicente scͥptura sc̃a. Post
ꝯcupiscentias tuas ñ eas. & a uoluntate tua

Expanded text:
semper fideliter agit, et infidelis callide insisemper fideliter agit, et infidelis callide insidiatur, atque fideles et pie ac juste viventes perdere nititur, quia similis similem sibi quaerit. Infidelis vero homo mortuus est in corpore vivente. Econtra sermones fidelis hominis vitam custodiunt auditorum. Doctorem enim catholicum, et praecipue Domini sacerdotem, sicut nullo errore implicari, ita nulla oportet machinatione aut cupiditate violari, dicente Scriptura sancta: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua
Abbreviated transcription (Latin):
sał. in xp̃o. Criminationes uͦ ꝯtra doctorẽ
nemo suscipiat. qr ñ oportet filios patres
rep̾hendẽ. nec seruos dños lacerare. filii
gͦ st̃ doctoꝵ om̃s qͦs instruunt. & sic̃ fili
patres carnales. sic & hi patres debent dili¬
gere spiritales. Non emĩ bene uuritnt qui
ñ recte credt̃. aut patres rep̃hendt̃. ł detͣ¬
hunt suis. Doctores gͦ qui & patres uocant᷑
magis portandi qͣm rep̃hendñdi st̃. nisi in
recta fide errauerint. Nullus gͦ doctoꝵ ꝑ
scripta accusetur. nec nisi fideli & legitimo
quietiã irrep̃hensibilẽ uitã ac ꝯu̾sationẽ
oucat accusatori respondeat. qr indignũ ẽ
ut doctor stulto & indocto atq rep̾hensi¬
bilit̾ uiuenti respondeat iuxta stulticiã
suã dicente scͥptura. Non respondeã stul¬
to iuxta stulticiã suã. Non bene uiuit. qͥ
ñ recte credit. Nichil mali uult. qͥ fideł ẽ.
Si quis fidelis ẽ. uideat ne falsa loquat᷑.
aut cuiquã insidias ponat. fideł homo

Expanded text:
sto. Criminationes vero contra doctorem nemo suscipiat: quia non oportet filios patres reprehendere, nec servos dominos lacerare. Filii ergo sunt doctorum omnes quos instruunt: et sicut filii patres carnales, sic et hi patres debent diligere spiritales. Non enim bene vivunt qui non recte credunt, aut patres reprehendunt, vel detrahunt suis. Doctores ergo, qui et patres vocantur, magis portandi quam reprehendendi sunt, nisi in recta fide erraverint. Nullus ergo doctorum per scripta accusetur, nec nisi fideli et legitimo, qui etiam irreprehensibilem vitam ac conversationem ducat, accusatori respondeat. Quia indignum est ut doctor stulto et indocto atque reprehensibiliter viventi respondeat juxta stultitiam suam, dicente Scriptura: Non respondeas stulto juxta stultitiam suam. Non bene vivit qui non recte credit. Nihil mali vult qui fidelis est. Si quis fidelis est, videat ne falsa loquatur, aut cuiquam insidias ponat. Fidelis homo
Abbreviated transcription (Latin):
tes aut alios adeat udices. ꝙͣ ipsos a quibꝰ¬
se lesũ estimat ꝯueniat familiarit̃. ñ se¬
mel s sepissime. ut ab eis aut suã iusticiã
accipiat aut extusationẽ. Si aũ secus ege¬
rit. ab ipsis & ab aliis cõmunione pͥuetur.

Expanded text:
tes aut alios adeat judices, quam ipsos a quibesum aestimat conveniat familiariter: non semel, sed saepissime, ut ab eis aut suam justitiam accipiat, aut excusationem. Si autem secus egerit, ab ipsis et ab aliis communione privetur,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb tales ꝯuincti st̃. etiã ipse adulceriũ cõ¬
misisse uideant᷑ scd̃m ulud qd̃ legimꝰ in e¬
igłio qui dimiserit uxorẽ suã & duxerit
ꝓpinguis eoꝵ nicħ tale statui potest nͥ si
incentores aliciti ꝯsorti fuisse uideant᷑.¬

Expanded text:
quibus tales conjuncti sunt, etiam adulterium commisisse videantur, secundum illud quod legimus in Evangelio: « Qui dimiserit uxorem suam et duxerit propinquis eorum, nihil tale statui potest, nisi succensores illiciti consortii fuisse det
Abbreviated transcription (Latin):
tat Quare ñ addidit excepta causa form¬
cationis qd̾ dñs ꝑmittit: Nisi qi similẽ for¬
mã uult intelligi. ut si dimiserit. qd̾ causa
forncationis ꝑmittit᷑. maneat sine uxore
aut reconciliet᷑ uxori. Epost pauca. Dr̃is¬

Expanded text:
pta causa fornicationis, quod Dominus permittit? nisi quia similem formam vult intelligi, ut, si dimiserit, quod causa fornicationis permittitur, maneat sine uxore, aut reconcilietur uxori? Et post pauca:
Abbreviated transcription (Latin):
apłm qͥ ait. lac dedi uob̾ potũ ñ escam. ista
illis modo. ñ posteris ut p̃fixũ ẽ. tĩporib te¬
nenda indulsimꝰ. ne bonũ qd̃ infirma ad¬
huc radice plantatũ erat exur̾etur. s ali¬
quantũ firmaret᷑. & usq ad ꝑfectionẽ cu¬
stodiret᷑ Hec gͦ ego ioħes idcirco ꝑstring̃n¬
ua curaui. ut hi gui occasione nouȩ dispen¬
sationis illicita matrimonia contͣ hc̃ erudi¬
tissimũ uirũ causant᷑. ñ generalit̃ qͣite ge¬
nerationis copulã censuisse. immo uemałr
bnsanguineoᷤᷤ  sanguineos fac̾e ñ debeãt.

Expanded text:
Apostolum qui ait: Lac dedi vobis potum non escam, ista Apostolum qui ait: Lac dedi vobis potum non escam, ista illis modo, non posteris, ut praefixum est, temporibus tenenda indulsimus, ne bonum quod infirma adhuc radice plantatum erat, exureretur, sed aliquantum firmaretur, et usque ad perfectionem custodiretur. Haec ergo ego Jodo curavi, ut hi qui occasione novae dispensationis illicita matrimonia contra hunc eruditissimum virum causantur, non generaliter quartae generationis copulam censuisse, imo venialitnsanguineos facere non debeant.
Abbreviated transcription (Latin):
ut iã iiͣ.ł x. generatio fideliũ licent̃ sibi
serit. ut angloꝵ iiii. generatione ꝯtracta
matͥmonia minine soluerent᷑. humillimꝰ¬
Qd̃ scripsi augustino angloꝵ gentis ep̃o. a
lũno uidelicet ut recorderis tuo. de ꝯsangui¬
nitatis ꝯiunctione ipsi & angloꝵ genti que
nuꝑ ad fidẽ uenerat. ne a bono qd̃ ceperat
metuendo austeriora recederet specialit̃ &
ñ generalit̾ certissime scͥpsisse me cognoscas.
Unde & mͥ om̃is romana ciuitas testis exi¬
stit. nec ea intentione hec illis scͥpsi mandataᷤ
ut postqͣm firma radice in fide frerint sõ¬
lidati. si infra ꝓpriã ꝯsangumnitatẽ inuenti
fuerint. ñ separent᷑. aut inf affinitatis li¬
neã id ẽ usq ad uii. generationẽ uingantur.
s qd̃ adhuc illis neophitis existentib illis pri-¬
mũ illicita ꝯsentire. & eos u̾bis ac exẽplis in¬
struere. & q̃ post de talib egerint rationa¬
bilit̾ & fidelit̃ excludere oporteret. Nã iuxta

Expanded text:
sibi serit, ut Anglorum in quarta generatione contracta matrimonia minime solverentur, ididit: Quod scripsi Augustino Anglorum gentis episcopo, alumno videlicet, ut recordaris, tuo, de sanguinitatis conjunctione, ipsi et Anglorum genti quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metuendo austeriora recederet, specialiter et non generaliter certissime scripsisse me cognoscas. Unde et mihi omnis Romana civitas testis existit, nec ea intentione haec illis scripsi mandata, ut postquam firma radice in fide fuerint solidati, si infra propriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentur, aut infra affinitatis lineam, id est usque ad septimam generationem jungantur: sed quod adhuc illis neophytis existentibus eis primum illicita consentire, et eos verbis ac exemplis instruere, et quae post de talibus egerint, rationabiliter et fideliter excludere oporteret. Nam juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ane ꝯsanguinitas q̃ inꝓprio utro obser¬
uanda ẽ: hec nimirũ in uxoris parentela.
de lege nuptiarũ tustodienda ẽ: ꝙ ꝯstat eos
duos fuisse in carne una. cõmunis illis utraq
parentela ẽe credenda ẽ. sic̃ scriptũ ẽ. Erunt
mã generationẽ ꝯsanguinitatis abstinen¬
dũ. & siclegitimo comibio ꝯungendũ asse¬
ruit. Inde reor eũ fecisse qd̾ genealogiȩ seri¬
em retexens. quousq ordinẽ nuimerandi ꝓ¬
ducere posset eo cognationẽ sanguinis ser¬
uandã estimauit. sicq ad inuocationẽ gene¬
ris & amicitie ius ꝯseruandũ. redire ad co¬
nubiũ sanciuit. qͣndo iam cognationis or¬
citꝰ series septẽ gradib dirimit᷑. hoc mͦ.
filius & filia qd̾ ẽ fr̃ & soror sit ipse trũ¬
cus. Illis seorsũ seiunctis. ex radice illiꝰ trunci
egrediunt᷑ isti ramusculi. nepos & neptis pͥ¬
mus. ꝓnepos & ꝓneptis scd̃s. abnepos & ab¬
neptis t̃cius. adnepos & adneptis quartꝰ. tri

Expanded text:
ane consanguinitas quae in proprio viro observanda est, haec nimirum in uxoris parentela de lege nuptiarum custodienda est, qua constat eos duos fuisse in carne, ideoque communis illis utraque parentela credenda est; sicut scriptum est: Erunt mam generationem consanguinitatis abstinendum, et sic legitimo connubio conjungendum asseruit. Inde reor eum fecisse, quod genealogiae seriem retexens, quousque ordinem numerandi perducere posset, eo cognationem sanguinis servandam aestimavit, sicque ad revocationem generis et amicitiae jus confirmandum, redire ad connubium sancivit, quando jam cognationis orcujus series septem gradibus dirimitur, hoc modo: Filius et filia quod est frater et soror, sit ipse truncus. Illis seorsum sejunctis, ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi, nepos et neptis primus, pronepos et pronepotis secundus, abnepos et abneptis tertius, adnepos et ad
Abbreviated transcription (Latin):
hibent leges. Leges gͦ diuine hec a¬
gentes & eos qui ex eis ꝓdeunt ñ so¬
lũ eitiut. s & maledictos appellant. Leges
uͦ scł̃i infames tales uocant. & ab hereditate
repellunt. Nos uͦ sequentes patres nr̃os. infa¬
mia eos notamꝰ. & infames esse censemiꝰ. quia
infamiȩ macłis asꝑsi st̃. nec eos quos leges scłi
reiciunt. nos in testimoniũ susciꝑe debemꝰ.
leges ꝯsanguineos appellant. & inheredita¬
tem suscipiunt. nec repellere possunt. Ta¬
liũ enĩ ꝯninctiones nec legitime st̃. nec ma¬
nere possunt. s sunt repellendȩ. Quisqitis
& sine benedictione sacerdotis ꝯstat ẽẽ copu¬
latus. sacerdotes ł legitime ꝯiunctos crimi¬
nari ł in eos testificari minime potest. qͣm
om̃is incesti macula pollutus. infamis ẽ. &
accusare supͣdictos ñ ꝑmittit᷑. Non solũ gͦ hi¬

Expanded text:
hibent leges. Leges ergo divinae hoc agentes, et eos qui ex eis prodeunt non solum ejiciunt, sed et maledictos appellant. Legesuli infames tales vocant, et ab haereditate repellunt. Nos vero sequentes patres nostros infamia eos notamus, et infames esse censemus: quia infamiae maculis aspersi sunt, nec eos quos leges saeculi rejiciunt, nos in testimonium suscipere debemus. leges consanguineos appellant, et in haereditatem suscipiunt, nec repellere possunt. Taum coniunctiones nec legitime sunt nec manere possunt, sed sunt repellende. Quisquis atque benedictione sacerdotis copulatus, sacerdotes vel legitime coniunctos criminari, vel in eos testificari minime potest, quoniam omnis incesti macula pollutus infamis est et accusare supradictos non permittitur, sic et
Abbreviated transcription (Latin):
mus ut nulliliceat xp̃iano de ꝓpͥa ꝯsangui cap̃ . ii¬
nitate seu cognatione uxorẽ acciꝑe: usq
e his qui se incesta pollutione cõmacłant. Ex ꝯcił. hi¬
placuit ut quousq in ipso detestando & lerdñsi
illicito carnis ꝯtub̃nio ꝑseuerant. usq ad cap̃ .x.¬
missã tantũ catecuminoꝵ in eccłia admit¬
tant᷑. Cũ quib etiã nec cibũ sumere ulli xp̃i

Expanded text:
liceat Christiano de propria consanguinite vel cognatione uxorem accipere, usque e his qui se incesti pollutione commaculant, placuit, ut quousque in ipso detestando et illicito carnis contubernio perseverant, usque ad missam tantum cathecumenorum in Ecclesia admittantur; cum quibus e
Abbreviated transcription (Latin):
ducat uxorẽ. ł eam quo qͦmͦ incesti macula pol¬
luat. Si guis uͦ hoc temere p̾sũpserit. ut u¬
cestũ luat ac publice iuxta canonicos gradus
peniteat.
ulli ex ꝓpinquitate sui sanguinis usq ad
yn gradũ uxores ducant. neq sine bene¬
dictione sacerdotis. Qui ante innuptierãt
a sacerdote benedicti nubere audeant. de ea
yllũ in utroq sexu ꝑmittimꝰ ex dẽ i¬
ꝓpinquitate sui sanguinis ⁊ itcoris usq
i yii. generis gradũ uxorẽ duce̾. ł incesti ma
ultra quos nec affinitas inuenit᷑. nec succes¬
sio potest ampliꝰ p̃rogari. Itẽ de eadẽ Re
eaffinitate nãq sanguinis ꝑ gradꝰ cog¬
nationis. placuit usq ad yii. generatio¬
nẽ obserniare. Nam & hereditas rerũ ꝑ lega¬
les definitiones sancit usq ad yii. gradũ pre¬
tendere herectũ fuccessionẽ. Non enĩ fucce¬
derent. nͥ eis de ꝓpagine cognationis deberet᷑.
que de eccłiasticis reb sit. scđm diuinã
legem sub duob uł trib testib t̾minetur.

Expanded text:
ducat uxorem, vel eam quoquo modo incesti macula polluat. Si quis vero hoc temere praesumpserit, ut incestum luat, ac publice juxta canonicos gradus poeniteat. Nulli ex propinquitate sui sanguinis usque ad septimum gradum uxores ducant, neque sine benedictione sacerdotis. Qui ante innupti erant, a sacerdote benedicti nubere audeant. CAllum in utroque sexu permittimus ex propinquitate sui sanguinis, vel uxoris, usque imi generis gradum uxorem ducere, vel incesti macentur, ultra quos nec affinitas invenitur, nec successio potest amplius praerogari. CAP. 16.-- De enitate namque sanguinis per gradus cognationis, placuit usque ad septimam generationem observare: nam et haereditas rerum per legales definitiones sancit usque ad septimum gradum praetendere haeredum successionem: non enim succederent, nisi eis de propagine cognationis deberetur. quae de ecclesiasticis rebus fit, secundum divinam legem sub duobus vel tribus testibus terminetur.
Abbreviated transcription (Latin):
scis. aut audisti. a tuis uicinis. aut a tuis
antiquiorib ꝓpinquis. qd̃ tu ꝑnullũ inge¬
niũ. nec ꝓpt̾ amorẽ: nec ꝓpt̃ timorẽ. aut
tuũ. aut eiꝰ missũ cui hoc inquirere iusse¬
qͣntũ sapis. aut audisti. sic te d̾s adiuuet.
Ibisto die in antea qd̃ tu ꝑ nullũ ingeni¬
ũ te sociabis huic tue ꝯsanguineȩ .ii.
cũ qͣ cont᷑ legẽ & rectã xp̃ianitatẽ cuã aduil¬
teriũ & incestũ ꝑpetrasti. nec in ꝯiugio
nec in aduilterio illã t̾ sociabis. nec cũ illa
ad unã mensã manducab̾ & bibes. aut sub
uno tecto maneb̾. nͥ forte in eccłia. aut in
aliquo publico loco ubi nulla mala suspicio
possit eẽ. & ibi corã testib idoneis ꝓcerta ne¬
cessitate parit̃ colloqͣmini. Nec aliã ꝯiugẽ
accipies. nͥ forte post ꝑactã penitentiã tibi
licentia data fuerit ab ep̃o tuo. aut eꝰ mis¬
so. sic te d̃s adiuuet & iste scõꝵ reliqͥe. Hec ca

Expanded text:
scis aut audisti a tuis vicinis, aut a tuis antiquioribus propinquis, quod tu per nullum ingenium, nec propter amorem, nec propter timorem, aut tuo aut eius misso, cui hec requirere iussequantum sapis, aut audisti, sic te Deus adjuvet.o. Ab isto die in antea quod tu per nullum ingenium te sociabis huic tuae consanguineae N. cum qua contra legem et rectam Christianitatem tuam adulterium et incestum perpetrasti, nec in conjugio nec in adulterio illam tibi sociabis, nec cum illa ad unam mensam manducabis et bibes, aut sub uno tecto manebis, nisi forte in ecclesia aut in aliquo publico loco, ubi nulla mala suspossit esse, et ibi coram testibus idoneis pro certa necessitate pariter colloquamini; nec aliam conjugem accipies, nisi forte post peractam poenitentiam tibi licentia data fuerit ab episcopo tuo, aut ejus misso. Sic te Deus adjuvet, et iste sanctorum reliquiae. VI. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
quia ulterns ꝑ rerũ naturam nec nomi¬
na inueniri. nec uita succedentib ꝓroga¬
ri potest. In his septem gradib omnia
ꝓpinquitatũ nomina continentur. ultra
quos affinitas inueniri. nec fuccessio po¬
test amplius prorogari.

Expanded text:
qui ulterius per rerum naturam, nec nomiqui ulterius per rerum naturam, nec nomina inveniri, nec vita succedentibus prorogari potest. In his septem gradibus omnia propinquitatum nomina continentur, ultra quos affinitas inveniri, nec successio potest amplius propagari.