comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uas rotundũ ex uimine complicitũ.
uelut alueoli magnitudine p̃para¬
runt : qd̾ sufficeret ut infans ibi
spaciose iaceret. Deinde uinxeruii
illud bitum ine. Natura namq bi¬
tuminis est: ut in uiminalib uaᷤᷤ¬
culis accessum possit aquȩ coherce¬
re. Illic gͦ mittentes infantẽ. & cir¬
ca fluuiũ ponentes: eiꝰ salutẽ deo

Expanded text:
as rotundum ex vimine complicitum, velut alveoli magnitudine praepararunt, quod sufficeret ut infans ibi spatiose jaceret: deinde unxerunt illud bitumine. Natura namque bituminis est, ut in viminalibus vasculis accessum posita, coerceat. Illic ergo mittentes infantem et circa fluvium ponentes, ejus salutem Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ne captus regie ire succũberet. &
ipse cũ puero deꝑiret: & dĩ ꝓuidẽ¬
tiã excluderet. deliberauit potiuᷤᷤ
hoc mͦ pueri consulere saluti. ꝓui¬
dentiãq latendi hanc ẽẽ. indica¬

Expanded text:
ne captus regiae irae succumberet, et ipse cum puero deperiret, et Dei providentiam excluderet, deliberavit potius hoc modo pueri consulere saluti, providentiamque latendi hanc esse indica
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑti de futuris dicere ueritatẽ. enun
dem egypti pͥncipatũ. augeret autẽ
suo crem̃to isrłitarũ genus: uirtuteq
transcenderet uniuersos. & głam in
ꝑpetuũ memorabilẽ possideret. Cuiꝰ

Expanded text:
ti de futuris dicere veritatem, qui ddem principatum Aegypti, augeret autem suo incremento Israelitarum genus, virtuteque transcenderet universos, et gloriam in perpetuum memorabilem po
Abbreviated transcription (Latin):
nisset in damascũ. & agnouisset qr di¬
uinitas ei & eiꝰ exercitui timorẽ im¬
inisisset & fugam: & ñ inuasione hos¬
tiũ fuisset factũ. nimis afflictus. eo
qd̾ ita dm̃ haberet iratũ: corruit in

Expanded text:
nisset in Damascum, et agnovisset quia Divinitas ei et ejus exercitui timorem immisisset et fugam, et non invasione hostium fuisset factum, nimis afflictus, eo quod Deum ita haberet iratum, corruit in
Abbreviated transcription (Latin):
cerdoti erant filii duo ofni & finees:
circa homines iniuriosi. & circa diui¬
quitati. Et alia quidem munera ab
oblaturis ꝓpt̃ honorẽ sibimet seques¬
trabant: alia uͦ rapinȩ mͦ tollebant:¬
& mulierib religionis causa uenien-¬
tib contumelias inferebant: aliis qui¬
dem uiolentias facientes. aliis uͦ ꝑsua¬
dentes donis: nichilq eoꝵr uita a tyrã¬
nide pessima differebat. Quoꝵ pater¬

Expanded text:
cerdoti erant filii duo, Ophni et Phinees, circa homines injuriosi, et circa Divircebant; et alia quidem munera ab oblaturis propter honorem sibimet sequestrabant, alia vero rapinae modo tollebant. Mulieribus religionis causa venientibus contumelias inferebant: aliis quidem violentias facientes, aliis vero persuadentes donis; nihilque eorum vita a tyrannide pessima differebat. Unde e
Abbreviated transcription (Latin):
sit inuiolata. Non enim seruauit eã
babylonie rex. s p̃cepit pͥncipib suis:
ut om̃s qui erant in ciuitate iuuenes
captiuos sumerent parit & artifices:
eosq ad se ligatos adducerent. Qͥ om̃s¬
simul & ioachim cũ matre parit᷑ & ami¬
cis. Qͦs deductos ad se: habuit in custo¬
dia. Patruũ uͦ ioachin nomine sedechiã
constituit regem. accipiens ab eo ius¬
iurandũ: ut ei ꝓuintiã custodiret:
& nichil hostilit᷑ ageret. nec faueret¬

Expanded text:
servavit eam Babyloniae rex, sed praecepit principibus suis ut omnes, qui erant in civitate juvenes, captivos sumerent, pariter et artifices, eosque ad se ligatos adducerent, qui omsimul et Joachim, cum matre pariter et amicis, quos deductos ad se habuit in custodia. Patruum vero Joachim, nomine Sedechiam, constituit regem, accipiens ab eo jusjurandum, ut ei provinciam custodiret, et nihil hostiliter ageret, et A
Abbreviated transcription (Latin):
annũ circuiens ciuitates uidicabat:
& multo tp̃r sub equitate om̃ia exple¬
uit. Deinde senectute grauatꝰ. & age¬
re sollempnia p̃peditꝰ. filuis suis popłi¬
tͥbuit pͥncipatum: quoꝵ senior. qui¬
dem dicebatur iobel: iunior. autẽ abi¬
na. Preposuit autẽ aliũ quidem in
bethleem ciuitate. ut illic sederet
& iudicaret: aliũ uͦ in bersabee di
dem & moderati ex malis: & praui
ꝓducerent᷑ ex bonis. Nam & patͥs sui
studiũ recordantes. & uiã contrariã
ambulantes: & munerib turpibq
luchris iustitiã compͥmebant. & iu¬

Expanded text:
anno circumiens civitates judicabat, et multo tempore sub aequitate omnia explevit. Deinde senectute gravatus, et agere solemnia praepeditus, filiis suis tribuit principatum, quorum senior quidem dicebatur Joel, junior autem Abia. Praeposuit autem alium quidem in Bethlehem civitate, ut illic sederet et judicaret; alium vero in Bersabea. idem et moderati ex malis, ita et pravi producuntur ex bonis. Nam et patris sui studium non recordantes, et viam contrariam ambulantes, et muneribus turpibusque lucris justitiam comprimebant,
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Posterioris uͦ parietis nouem
cubitos sex tabulȩ faciebant : quib
coniuncte st̃ alie due tabule ex
medio cubito facte: quas angulares
aureos ꝑ exteriores frontes eminen¬
tes. uelut quib dam radicib confix
osꝑordinẽ. adinuicem ꝑ circu itum
respicientes. & ꝑ eos deaurati uectes
immissi: uno quoq habente magni¬
tudinẽ cubitor quinq erantq ad
cõiunctiones tabularum. Intrabatq
capud uectis uniꝰcuiꝰq in alio uectiᷤ
capite. uelut in modũ conchi: & pꝰ
tergum parietũ in longitudine po¬
sitor. unꝰ erat ordo ꝑ tabulas om̃s ua¬
dens: quo ꝑ uncinos utͥusq parie¬
tis latera continebant᷑. in castratio¬
nib factis. & immissis adinuicem.
Qͦ d ꝓpterea sic exquisitũ ẽ: ut neq
a uentis mouerentur. neq alia cau¬
sa tabernaculũ conturbaret. sed
immobilis secura quiete seruaret᷑.

Expanded text:
t, Posterioris autem parietis novem cubitos sex tabulae faciebant, quibus conjunctae sunt aliae duae tabulae, ex medio cubito factae, quas angulares aureos; per exteriores frontes eminentes, velut quibusdam radicibus confixos per ordinem, ad invicem per circuitum respicientes, et per eos deaurati vectes immissi, unoquoque habente magnitudinem cubitorum quinque, erantque ad conjunctiones tabularum, intrabatque caput vectis uniuscujusque in alio vectis capite, velut in modum conchae: et post tergum parietum in longitudine positorum unus erat ordo, per tabulas omnes vadens, quo per uncinos utriusque parietis latera continebantur, in castrationibus factis et immissis ad invicem. Quod propterea sic exquisitum est, ut neque a ventis moveretur, neque alia causa tabernaculum conturbaretur, sed immobile secura quiete servaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
solatia eiꝰ cũ maximo uenit exercitu:
eũ sic̃ sꝑabat ab opp̃ssione liberaturus.
& cõgressus denuo apd̃ eufraten contͣ da¬
uid bello deuictꝰ est. Ceciderunt enĩ
ferientib eos hebreis de exercitu addi
quasi .xxͣ. milia uiri: reliqͥ uͦ in fugã cõ¬

Expanded text:
solatia cum maximo venit exercitu, eum, sicut sperabat, ab oppressione liberaturus; et congressus denuo apud Euphraten contra David, bello devictus est. Ceciderunt enim, ferientibus eos Hebraeis, de exercitu Addi quasi viginti millia fere; reliqui vero in fugam con
Abbreviated transcription (Latin):
oxlũ suꝑ om̃ia collocauit:
eũq ab aliis distinguens
in semet ipso constitutũ
ẽe̾ p̃cepit. & ei cristallũ cir¬
cũfigens: humidũ eũ &
pluuialem ad utilitatẽ
que fit ex ymbrib tͣre:
congrue fabricatꝰ est. Tercia¬

Expanded text:
coelum super omnia collocavit, eumque ab aliis distinguens in semetipso constitutum esse percepit; et ei crystallum circumfigens, humidum esse et pluviale ad utilitatem quae fit ex imbribus terrae congrue fabricatus est. » Hi
Abbreviated transcription (Latin):
multarũ & magnarũ gentiũ regem cõ¬
stitui mittere popłm meũ ad ꝓpͥam
terrã: & templũ mͥ reconstruere. Hec
ysaias p̃dicauerat ante annos. cͥ. bl.¬
destructionis templi. Quẽ dũ leger&¬

Expanded text:
multarum et magnarum gentium regem constitui, mittere populum meum ad propriam terram, et templum reaedificare. Haec Isaias praedicaverat, ante annos 170 destructionis templi. Hic namque fer
Abbreviated transcription (Latin):
Porro ioab ammanitas obsessione forti¬
ter affligebat. aquã eis auferens. & re¬
rũ &̧terarũ ubertatẽ: multũq eos co¬
gebat cibi & potus inopia. laborare.
Ex modico namq puteo bibebant õs.
& licet illis e̾e̾t forte auxiliũ. ne tam̃
deficeret: ñ eo largius utebant᷑. Qͦ fac
ut ueniret ad ciuitatẽ: quatinꝰ uicto¬
riã suo nomini designaret. Qͦd cũ scͥp¬

Expanded text:
 Joab Ammonitas obsessione fortiter affligebat aquam eis auferens, et rerum caeterarum ubertatem, multumque eos cogebat cibi et potus inopia laborare. Ex modico namque puteo bibebant omnes. Et licet esset illis forte auxilium, ne tamen deficerent non eo largius utebantur. Quo faut veniret ad civitatem quatenus victoriam ejus nomini designaret. C
Abbreviated transcription (Latin):
tissimos & custodes nichil om̃ino metu¬
eret: nec uͦ eiꝰ exercitꝰ subiaceret. Inter
hec autẽ cõmunẽ potius passionẽ & re¬
gũ. & subiectoꝵ elegit : in qua timor
om̃ib est eqͣlis. dicens qr multo meliuᷤᷤ¬
est in dĩ magis quã in hostiũ manꝰ inci¬
dere. Hec audiens ꝓpħa : renuntiauit
deo. Qͥ morbũ & interitũ misit in exer¬
citũ hebreoꝵ. Moriebant᷑ enĩ ñ uno mͦ
ut facile langor potuisset agnosci. sed
mors quidem inerat: multis uͦ languoꝵ
occasionib: & quȩ ñ possent cognosei
facile ꝑibant. Aliꝰ enĩ suꝑ aliũ moriebat᷑.
& latent̾ imminens malũ: uelocit᷑ fe¬
rebat interitũ. Alii siqͥdem repente
cũ uehem̃tib dolorib & amaro gemi¬
tu anmã relinquebant. Alii uͦ ipsis
passionib marcescebant: ita ut neq
curam exhibere corporib p̃ualerent.
sed ꝓ labore deficerent. Alii autẽ repen¬
sepeliebant: ipsi quoq moriebant᷑: im¬

Expanded text:
tissimos et custodes, nihil omnino metutissimos et custodes, nihil omnino metueret, nec vero ejus exercitus subjaceret: inter haec autem communem potius passionem et regum et subjectorum elegit, in qua timor omnibus est aequalis, dicens: quia melius in Dei magis quam in hostium manus incidere. Haec audiens propheta renuntiabat Deo, qui morbum et interitum misit in exercitum Hebraeorum. Moriebatur enim non uno modo, ut facile languor potuisset agnosci. Sed mors quidem hominibus multorum languorum occasionibus, et quae non possent cognosci, facile peribant. Alius enim et latenter imminens malum velociter ferebat interitum. Alii siquidem perire cum vehementibus doloribus et amaro gemitu animam relinquebant. Alii vero ipsis passionibus marcescebant, ita ut neque curam exhibere corporibus praevalerent, sed pro labore deficerent. Alii autem repensepeliebant, ipsi quoque moriebantur, im
Abbreviated transcription (Latin):
habuit . xl. milia. ꝓpħis itaq declaran¬
tib dauid qr ei d̃s irasceret᷑. supplicare
cepit. eũq rogare ut ꝓpitiꝰ eẽt. & ueniã
sit ad eũ ds̃. tres supplicii conditiones
portantẽ: ut earũ ꝙͣ ꝓbaret eligeret:
utrũ uellet fam̃ in ꝓuintiã generari
annis. uiiͫ. an tͥb mensib pugnando
uinceret᷑ ab hostib an certe morbus
& langor accederet tͥb dieb hebrxis.
Ille uͦ in anxietate huiꝰ electionis oĩũ
rerũ pessimarũ incurrens tribulabat᷑.
& uehem̃t̾ animo uidebat᷑ eẽ. confusꝰ.
Cũq ꝓpħa diceret hoc om̃imodis im¬
minere. & responsum uelocit᷑ exigeret:
ut electã ab eo cõditionẽ deo renunti¬
aret: cogitans rex qr si famen eligeret
contͣ alios hoc facere uideret᷑. quando
ipse qͥdem habens multa frum̃ta ñ pa¬
teret᷑ in opiã: reliqͥs uͦ eẽt. angustia. Ite¬
rũ se eligeret tͥum m̃siũ uictoriã hos¬
tiũ: ipsȩ qͥdem habens circa se uiros for¬

Expanded text:
declarantibus David quod ei Deus irasceretur, supplicare coepit, eumque rogare ut propitius esset et veniam sit ad eum Deus tres supplicii conditiones portantem, ut earum quam probaret eligeret: utrum vellet famem in provincia generari annis tribus, aut tribus mensibus pugnando vinceretur ab hostibus; an certe morbus et languor accideret in diebus Hebraeis. Ille vero in anxietatem hujus electionis omnium rerum pessimarum incurrens tribulabatur et vehementer animo videbatur esse confusus. Cumque propheta diceret hoc omnimodis imminere, et responsum velociter exigeret, ut electam ab eo conditionem renuntiaret, cogitans rex, quia, si famem eligeret, contra alios hoc facere videretur, quando ipse quidem habens multa frumenta non pateretur inopiam, reliquis vero esset angustia; item si eligeret trium mensium victoriam hostium, ipse quidem habens circa se viros for
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Quo tp̾ꝵ cũ rex eẽt. in iheroso¬
limis palestinoꝵ. ad bellandũ suꝑue¬
nit exeicitꝰ. Tc̃ dauid in arcem ciui¬
tatis ascendit sic̃ p̃diximꝰ: ut de bel¬
lo cõsuleret dm̃. Castra uͦ inimicoꝵ
erant in ualle fixa usq ad ciuitatẽ
belleem: que ab ihe ÷ rosolimis ꝓcul
est stadus.xx. Da uid itaq sociᷤᷤ
ait: Bonã aquã  habemꝰ in regi¬
one mea. & p̃cipue laudabat eam:
q̃ erat in puteo uixta portã. Alira¬
baturq si eẽt qui ex eo poculũ ei p̃be¬
ret: qd magis optaret ꝙͣ. si quis ei mag¬
nã pecuniã ad tempꝰ offerret. Et cũ
hec audissent isti tres uiri. mox oc¬
currentes. & ꝑ mediũ hostiũ iter fa¬
cientes uenerunt ad bethleem: & hau¬
rientes aquã denuo ad regem ꝑ eoꝵ cas¬
tra reu̾si st̃. ita ut palestini eor. fidu¬
ciã. & magnanimitatẽ obstupescen¬
tes: quia sic pauci eos contempnerent.
ad migrationẽ cessarent. Delata siqͥ¬

Expanded text:
runt; quo tempore cum rex esset in Jerosolymis, Palaestinorum ad bellandum supervenit exercitus. Tunc David in arcem civitatis ascendit, sicut praediximus, ut de bello consuleret Dominum. Castra vero inimicorum erant in valle fixa, usque ad civitatem Bethlehem, quae ab Jerosolymis procul est stadiis viginti. David itaque sociis ait: Bonam aquam habemus in regione mea, et praecipue laudabat eam quae erat juxta puteum in porta. Mirabatur si esset qui ex eo poculum ei praeberet, quod magis optaret quam si quis ei magnam pecuniam ad tempus afferret. Et haec cum audissent isti tres viri, mox occurrentes, et per medium hostium iter facientes venerunt ad Bethlehem, et haurientes aquam, denuo ad regem per eorum castra reversi sunt, ita ut Palaestini eorum fiduciam et magnanimitatem obstupescentes, quia sic pauci eos contemnerent, a migratione cessarent. » Tres i
Abbreviated transcription (Latin):
rex: misit suꝑ eos exercitũ. Int̾ quos tẽ
debellator optimꝰ extitit et ꝓbatissime
dimicauit sabuch etheus: qui erat
unꝰ fortissimoꝵ dauid. Hic enim mul
gantũ nimis audacia suȩ fortitudinis
apd̾ hebreos. Post hanc uͦ comp̃ssionẽ pa-¬
lestini denuo pugnauerunt: suꝑ quoᷤᷤ
exercitũ mittente dauid. fortis apparu¬
it ephan cognatꝰ eiꝰ. Nam cont᷑ singłos
fortissimos palestinoꝵ. solus pugnando
ꝑemit eos. & alios conuertit in fugam:
quor. ętiã multi in p̾lio &ciderunt.
Paulo siqͥdem tp̃r palestini quiescentes:
denuo castra posuerunt circa ciuitatẽ
que erat ñ longe a finib hebixoꝵ. Erat¬
q int̾ eos uir ꝓceritate quidem sex cu¬
bitoꝵ. etiã habens digitos in utroq pe¬
de. necñ & in manu unũ plusꝗͣ solet
natura concessisse hoc est senos. Contͣ¬
quẽ unꝰ de exercitu dauid ionathes fi¬
lius same pugnans: eo deuicto totiꝰ mie¬
torie auctor effectꝰ. maximȩ głe cul¬

Expanded text:
rex misit super eos exercitum. Intra quos tunc debellator optimus exstitit, et probatissime dimicavit Sabba Cheteus, qui erat unus fortissimorum David. Hic enim multigantum nimis audacia suae virtutis fortitudinis a dicit: « Post hanc vero compressionem Palaestini denuo pugnaverunt; super quos exercitum mittente David, vir fortis apparuit Ephan cognatus ejus. Nam contra singulos fortissimos Palaestinorum solus pugnando peremit eos, et alios convertit in fugam, quorum etiam multi in praelio ceciderunt. Paulo siquidem tempore Palaestini quiescentes, denuo castra posuerunt circa civitatem, quae erat non longe a finibus Hebraeorum: eratque inter eos vir proteritate quidem sex cubitorum, habens etiam digitos in utroque pede, nec non et manu, uno plus quam solet natura concessisse, hoc est, senos: contraque murum de exercitu David Jonathes filius Sames pugnans, eo devicto, totius victoriae effectus maximae gloriae cul
Abbreviated transcription (Latin):
achime qui aciem hostiũ frequenter
irrumpens. neqͣquã pugnando cessa¬
uit: donec ex eis nongentos occider&.
Post hunc eleazar filiꝰ dodi: qui cũ
rege fuerat in sarpha. Hic aliqͣndo
isrlitis formidantib palestinoꝵ exer¬
citũ. & ob hoc fugientib solus resti¬
tit: irruens suꝑ hostes occidit eoꝵ
multos. ita ut sanguine occisoꝵ gla¬
dius eiꝰ hereret in dextera: & cũ isrłi¬
te tunc palestinos uiderent in fugã
eẽ. conuersos: descendentes de mon¬
tib ꝑsequuti st̃ eos. & mirabilis ac
famosissima uictoria tẽ ꝓuenit: cũ
eleazar tantos int̾fecisset hostes eõq
isrlite ꝑsequerent᷑: & sumerent spo¬
lia ꝑemptor. Terciꝰ autẽ fuit filiꝰ he¬
li: nomine semeas. Et hic enĩ in pa¬
lestinor certaminib dũ in locũ qͥ dici¬
tur aciem posuissent: & rursus hebrei
metuentes eoꝵ. exercitũ refugerent:
solus eoꝵ exercitũq aciem portauit.
Qͦrũ alios qͥdem ꝓstrauit. alios autẽ

Expanded text:
Achineae, qui aciem hostium frequenter irrumpens, nequaquam pugnando cessavit, donec ex eis nongentos occideret. Post hunc erat Eleazar filius Dodi, qui cum rege fuerat in Sarpha. Hic aliquando Israelitis formidantibus Palaestinorum exercitum, et ob hoc fugientibus, solus restitit irruens super hostes, occidit eorum multos, ita ut sanguine occisorum gladius ejus haereret in dextera. Et cum Israelitae Palaestinos viderent in fugam esse conversos, descendentes de montibus persecuti sunt eos; et mirabilis ac famosissima victoria tunc pervenit, cum Eleazar tantos interfecisset hostes, eosque Israelitae persequerentur, et sumerent spolia peremptorum. Tertius autem fuit filius Heli, nomine Semeias. Et hic enim in Palaestinorum certaminibus, dum in locum qui dicitur Maxilla aciem posuissent, et rursus Hebraei eorum metuentes exercitum refugerent, solus eorum aciem exercitumque portavit. Quorum alios quidem prostravit: alios autem
Abbreviated transcription (Latin):
sis recepit: ut nepotib suis societatẽ
custodirent. cũ & alii ñ pauci iudei
sponte ad egyptũ ꝑuenissent: opulen¬
tia locoꝵ ptolomeiq munificentia i¬
uitati: quor. nepotes seditiones contͣ
samaritas dũ sue gentis patͥã oblatio¬
nẽ seruare festinarent excitabant.
Nam hierusolimite defendebant di¬
centes suũ templũ scm̃ existere: &
immolationes illic transmitti opor¬
tere. Siccimite uͦ ad garizim montẽ

Expanded text:
sis recepit, ut nepotibus suis societatem sis recepit, ut nepotibus suis societatem custodirent; cum et alii non pauci Judaei sponte ad Aegyptum pervenissent, opulentia locorum Ptholomaeique munificentia invitati. Quorum nepotes seditiones contra Samaritas, dum suae gentis patriam oblationem servare festinarent, excitabant. Nam Hierosolymitae defendebant, dicentes suum templum sanctum existere, et immolationes illuc transmitti oportere. Sychimitae vero, ad Garizin monte
Abbreviated transcription (Latin):
q hic etiã hierusolimã depugnauit
fraudib & dolis ciuitatẽ die sabbatoꝵ
segnes ẽẽnt. Qͥ cũ sine labore cii itatẽ
app̃hendisset: crudelit̾ eis dominabat᷑.
Testis est orationi mee ouidiꝰ satarbaci¬
des qui suocessoꝵ alexandri facta cõscri
gens quȩ iudea dr̃ ciuitatẽ munitã
& magnã hierusolimã detinens: que
suꝑstitionẽ seuissimũ dñm ꝑtulit ha¬
bere. Ibatarcides quidem hec de gente
nr̃a conscripsit: Ptolomeus uͦ multos
captiuos a montana iudee uł a uiciniᷤᷤ
locis hierusolimor. id est a samaria uł
agarizim traliens ad egyptũ cõmigra¬
uit.S cũ cognouisset eos quos ab hie¬
rusolimis abstraxerat: firmos iuriᷤᷤ¬
iurandi uł dã cultores existere: cũ alex¬
andro legationẽ ad eos mnittendi fic
respondissent : dario uiuente contra
eũ arma nequaꝗͣ. sumere. Unde post
darii expugnationẽ multos ad castel¬
la deputauit: & parit᷑ cũ macedonib
alexandriȩ ciues statuit. fideq ab ip¬

Expanded text:
que hic etiam Hierosolymam expugnavit fraudibus et dolis civitatem, die sabbatorum segnes erant. Qui cum sine labore civitatem apprehendisset crudeliter eis dominabatur Testis est orationis meae Ovidius Sabatarcides, qui successorum Alexandri facta conscribgens, quae Judaea dicitur, civitatem munitam et magnam Hierosolymam detinens, quae superstitionem saevissimum dominium pertulit habere. Sabatarcides quidem haec de gente Judaeorum conscripsit. Ptholomaeus vero multos captivos a montanis Judaeae vel a vicinis locis Hierosolymorum, id est, a Samaria vel Agarizin trahens, ad Aegyptum commigravit: sed cum cognovisset eos quos ab Hierosolymis abstraxerat, firmos jurisjurandi et Dei cultores existere, cum Alexander ad eos legationem mitteret, sic respondissent, Dario vivente contra eum arma nequaquam sumere. Unde post Darii expugnationem multos ad castella deputavit, et partes cum Macedonibus Alexandriae cives statuit fidemque ab ip
Abbreviated transcription (Latin):
nifido
ost quã parmeni¬
oni locutꝰ est pͥncipẽ sacerdotũ
honorans. accurientib reliquis
sacerdotib ad ciuitatẽ usq ꝑuenit. &¬
ad templũ ascendens sacͥficauit deo. scdin
sacerdotis ostensionem. Ipsi autẽ pͥncipi
sacerdotũ & reliquis sacerdotib muni¬

Expanded text:
nfido. Postquam Parmenioni locutus est, principem sacerdotum honorans, accurrentibus reliquis sacerdotibus, ad civitatem usque pervenit. Ad templum ascendens sacrificavit Deo, secundum sacerdotis ostensionem: ipsi autem principi sacerdotum et reliquis sacerdotibus muni
Abbreviated transcription (Latin):
uit pͥncipes uniuersos in iherusoli¬
ma. & sacerdotes. & lȩuitas: & dinu-¬
merans eos pͥmũ. inuenit ab anno .xxxͦ.
curatores fabricȩ templi. xx. tͥa milia.
iudices autẽ popłi. & scribas eoꝵ. uͣi mi¬
lia. ianitores autẽ domꝰ iiͭii. milia: &¬

Expanded text:
id principes universos in Hierosolymam, et sacerdotes et Levitas, et dinumerans eos, primum invenit ab anno tricesicuratores fabricae templi 12,000. Judices autem populi et scribas eorum 6,000. Janitores aute
Abbreviated transcription (Latin):
lentor. partẽ dedit anthioco: & ita ni¬
mietatẽ obsessionis amouit: sic̃ etiã
in aliis indicabimꝰ. Post hȩc autẽ mul¬
te annor. tempore transacto: rursus
herodes rex aliũ locũ aꝑiens: plurimaᷤᷤ
exinde pęcunias tulit. Nullus autẽ¬

Expanded text:
lentorum, partem dedit Antiocho, et ita nimietatem obsessionis amovit, sicut etiam in aliis indicabimus. Post haec autem multo annorum tempore jam transacto, rursus Herodes rex alium loculum aperiens, plurimas exinde pecunias tulit. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
generationes. & segiegans e tribu sacer¬
dotes. inueniensq eor. generationes .xx.
ministraret deo. ꝑ dies. uiiͦi. a sabbato
usq ad sabbatũ. Et ita om̃ium geneta¬
tiones sortẽ acceꝑunt p̾sente dauid:. &
sadoch. & abiathar sacerdotib. & pͥnci¬
pib uniuersis. Et pͥma qͥdem genera

Expanded text:
generationes, et segregans ex tribu sacerdotes, inveniens eorum generationes viginti ministraret Deo per dies octo a sabbato usque ad sabbatum: et ita omnium generationes sortem accepere, praesente David et Sadoch et Abiathar sacerdotibus et principibus universis. Et prima quidem
Abbreviated transcription (Latin):
parit̃ & tercia. & consequent᷑ usq ad ui¬
cesimã quartã. Et hec diuisio ꝑman¬
sit usq ad p̃sentẽ diem. fecit autẽ &
sortiti eodem mͦ conscenderunt: & ut
scdm sacerdociũ octo dieb ipsi quoq
exercitũ in cohortes .xiiͦ. cũ ducib suis.
& centenariis finif & tͥbunis. Habebat
uiroꝵ: quos obseruare p̃cepit ꝑ tͥcenoᷤᷤ
dies. a pͥma hora usq ad nouissimã salo¬
monẽ regem: cũ millenarus & cente¬
nariis. Constituit autẽ iudicem uniꝰ¬
cuiꝰq cohortis quẽ bonũ iudicauit &
iustũ. & tutores thesauroꝵ: & uitium

Expanded text:
pariter et tertia et consequenter usque ad vicesimam quartam. Et haec divisio permansit usque ad praesentem diem. Fecit autem exet sortiti eodem modo conscendere: utque secundum sacerdotium octo diebus ipsi quoque exercitum in cohortes duodecim cum ducibus suis et centenariis et tribunis. Habebat rorum, quos observare praecepit per tricenos dies a prima hora usque ad novissimam Salomonem regem, cum millenariis et centenariis. Constituit autem in diem uniuscujusque cohortis, quem bonum judicavit et justum, et tutores thesaurorum et vicorum
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣ plaga defunctꝰ est: sepultq magni
no luctu: gemituq defleuit. S .&. ihe¬
remias ꝓpħa mortis eiꝰ carm̃ lam̃tabili
modulatione composuit. qd̾ hactenꝰ
noscit᷑ ꝑ manere. Hic uͦ ꝓpħa etiã futu¬
rã ciuitatis cladem p̃dixit. scriptoq
reliqͥt : simul & captiuitatẽ nẽ apd̾
nos habitã. & in babylonẽ uariã mi¬
grationẽ. Et ñ solũ iste p̃dixit hec

Expanded text:
quia plagatus est, sepultusque magnifquia plagatus est, sepultusque magnifno luctu gemituque deflevit. Sed Jeremias propheta morti ejus carmen lamentabili modulatione composuit, quod hactenus noscitur permanere. Hic vero propheta etiam futuram civitatis cladem praedixit, scripto reliquit simul et captivitatem nunc apud nos habitam et Babyloniam variam migrationem, et non solum iste praedixit haec
Abbreviated transcription (Latin):
dum iosias in pace atq diuitu.
egyptior. castra posuit ad eufraten
fluuiũ. ut contra medos & babiloni¬
os dimicarent: qui assẏrioꝵ solue¬
runt pͥncipatũ. Habebat enĩ deside¬
riũ: ut regnaret in asya. Et dum
uenisset ad ciuitatẽ medin. que erat
de regno iosie: ꝓhibebat eũ rex ꝑsuã
iosias ꝓuintiã contͣ medos iter efficere.
Tc̃ mittẽs legatos ad eũ nechaos. sig¬
nificauit ñ se contͣ eũ exercitũ ducere:
sed ad eufraten fluuiũ ꝓperare. adici¬
ens qd̾ eũ ꝓuocare ñ deberet ad sua bel¬
la: ꝓhibendo ne aliena iret ad p̃lia quo
tendebat. Iosias uͦ ñ adquiescebat uer¬
bis nechao. s instabat: ne iter suũ ꝑ eiꝰ
faceret regionem. Reor. urgebat eũ:
ut qd̾ imminebat accideret. Nam dũ
aciem exercitꝰ sui componeret. & in
curru uectus. a curru transiret ad
currũ: qͥdã iaculatꝰ eũ egyptior. abel¬
li festinatione suspendit. Alox enim
uulnere nimis affectꝰ iussit exercitũ
reuocari: & ad hierosolimã remeauit.

Expanded text:
Dum Josias in pace atque divitiiAegyptiorum castra posuit ad Euphraten fluvium ut contra Medos et Babylonios dimicaret, qui Assyriorum solverant principatum. Habebat enim desiderium ut regnaret in Asia; et dum venisset ad civitatem Medin, quae erat de regno Josiae, prohibebat eum rex Josias per suam provinciam contra Medos iter facere. Tunc mittens legatos ad eum Nechao significavit non se contra eum exercitum ducere, sed ad Euphratem fluvium properare, adjiciens ut eum provocare non deberet per suum bellum prohibendo, ne aliena iret ad praelia quo tendebat. Josias vero non acquiescebat verbis Nechao, sed instabat ne iter suum per ejus faceret regionem. Reor urgebat eum ut quod imminebat accideret. Hic dum aciem exercitus sui componeret, et in curru vectus a curru transiret ad currum, quidam jaculatus eum Aegyptiorum a belli festinatione suspendit. Mox enim vulnere nimis affectus jussit exercitum revocari, et ad Jerusalem remeavit
Abbreviated transcription (Latin):
nastale ex utraq parte. ora eiꝰdem
uestim̃ti a parte pectoris & scapula¬
ũ in modum paruuli calamaci aut
cassidis. qd extendit᷑ supͣ su m mita¬
tẽ capitis: & mo dice uer¬
ticis medietatẽ excedit. uocat᷑q
lim textura confectũ: habeis
u ittas que inuolupte sepiꝰ contexuͣ¬
tur: ne facile dilabat᷑. Deinde ali
çȩlans pillei illiꝰ ligaturas. & totam
capitis suꝑficiem: aptat᷑q ꝑfecte. ne¬
laborante sacerdote circa sacͥficia cor¬

Expanded text:
nastale ex utraque parte vestimentum eiusdem a parte pectoris et scapulaunastale ex utraque parte vestimentum cassidis, quod extenditur supra summitatem capitis, et modice verticis medietatem excedit, et lini textura confectum, habens vittas quae convolutae saepius connectuntur, ne facile dilabatur. Qui videscendens celans pillei ligaturas, et totam capitis superficiem, aptatlaborante sacerdote circa sacrificia cor
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ flos simile plantagini: & ꝑ
circuitũ tota corona his florib est
celata: ab occipiti usq ad utrũq
timpꝰ. frontẽ uͦ hoc quidem ñ habet:
sed lammina est aurea que sacͥs lit¬
teris dĩ nom̃ habet inscriptum. Hoc¬

Expanded text:
autem florem similem plantagini, et per circuitum tota corona his floribus est caelata, ab occipitio usque ad utrumque tempus. In fronte vero hoc quidem non habet: sed lamina est aurea, quae sacris litteris Dei nomen habet inscriptum. H
Abbreviated transcription (Latin):
te pendentes. Pilleum autẽ pͥori
similit᷑ oꝑatũ habet pontifex sicut
reliqui sacerdotes: & alium consu¬
tũ ex iacincto uariatum. Circun¬
dat᷑ autẽ ei & aurea corona tͥb uer¬
sib facta: supra quã surgit in me¬
dia fronte quasi caliculus quidam
aureus similis herbe que apd̃ nos ac¬
choro nuncupat᷑: quã greci hẏoscoa¬

Expanded text:
testatur: Pileum autem priori similiter operatum habet pontifex, sicut reliqui sacerdotes, et alium consutum ex hyacintho variatum. Circumdatur autem ei et aurea corona, tribus vicibus facta, supra quam surgit in media fronte, quasi caliculus quidam aureos, similis herbae, quae apud nos acharo nuncupatur, quam Graeci Hyoscya
Abbreviated transcription (Latin):
tholiã in conuallem cedron eã ibi ꝑi¬
merent. ne templũ occidentes illic
ueneficam uiolarent: unũ p̾cipienᷤᷤ
ut si qͥs ei ferre uellet auxiliũ pari
sorte ꝑieret᷑. Tunc quidẽ cui fue¬
rat eiꝰ iniuncta ꝑemptio: sumens
gotholiã deduxit eã ad portã mula¬
rũ regis. & illic int̾fecit. Cũ uͦ hec in¬

Expanded text:
thaliam in convallem Cedron, eamque illic perithaliam in convallem Cedron, eamque illic perimerent, ne templum, occidentes illic veneficam, violarent. Unum praecipiens, ut si quis ei ferre velit auxilium, pari sorte perimeretur. Tunc quidam, cui fuerat ejus injuncta peremptio, sumens Athaliam deduxit eam ad portam mularum regis, et illic interfecit. « Haec
Abbreviated transcription (Latin):
u itis arma quecũq illic inuenit. lan¬
ceas. & pharetras. & qͦd̾cũq aliud ap¬
p̃hendit genꝰ armoꝵ: & armatos cirea
templũ statuit. ut manu sua totum
diadema posuerunt. & ungens eum
ioiada sacerdos regem sollempnit᷑ or¬
dinauit. Popłs itaq gaudens clama¬
bat. Uiuat rex. P orro gotholia tu¬
multũ & laudes inopinabiles repen¬
te cognoscens uehem̃ter ꝑturbata.
eũ suo exercitu de regalib exiliuit.
Et cũ uenisset ad templũ. sacerdotes
quidem eã ꝓtinꝰ exceꝑunt: armatoᷤ
uͦ qui sequebant᷑ introire ꝓhibuert̃.
Erant enĩ a pontifice p̃positi sicut
dictũ est: ut templi aditus obser¬
uarent. Tc̃ itaq gotholia uidens pu¬
erũ stantẽ suꝑ tͥbunal regiũ. eiq dia¬
dema regale suꝑ impositũ: scissa ues¬
te uehem̃ter exclamans. iussit occi¬
di qui ei fecerat insidias: & pͥncipatũ
auferre putabat. Ioiada uͦ euocans
centuriones. iussit ut educentes go¬

Expanded text:
vitis, arma quaecunque illic invenit, lanvitis, arma quaecunque illic invenit, lanceas et pharetras, et quodcunque aliud apprehendit genus armorum, et armatos circa templum statuit, ut manu sua totum diadema posuerunt, et ungens eum Joiada, regem solemniter ordinavit. Populus itaque gaudens clamavit: Vivat rex! Porro Athalia tumultum et laudes inopinatas repente cognoscens, vehementer perturbata, cum suo exercitu de regalibus exsilivit; et cum venisset ad templum, sacerdotes quidam eam protinus exceperunt, armatos vero qui sequebantur introire prohibuerunt. Erant enim a pontifice praepositi, sicut dictum est, ut templi aditus observarent. Tunc itaque Athalia, videns puerum stantem super tribunal regium, eique diadema regale superimpositum, scissa veste sua, vehementer exclamans, jussit occidi qui ei fecit insidias, et principatum auferre tentaverat. Joiada vero evocans centuriones, jussit ut educerent A
Abbreviated transcription (Latin):
eo cognoscerent cũ taciturnitate ser¬
uaret : donec nisus eiꝰ intentionis po¬
tuisset impleri. Qͥb iurantib secu¬
rũ effectũ. deducens eũ quẽ de
genere dauid enutͥerat. iste inqͥt
uob̾ rex ex illa domo erit: quã nos¬
ianu is statuatis. Reliqͣ uͦ pars tene¬
at portã: que ducit ad tecta regalia.
Alia uͦ inermis multitudo cõsistat in
templo: nullũq armatũ ꝑmittatis
intrare. nͥ tantũ mͦ sacerdotes. Eis qͦq
p̃cepit. ut pars aliqͣ sacerdotũ & leui¬
tarũ circa ipsũ regem assisteret. eũ
euaginatis gladiis circũdantes: ut si
quis armatꝰ in templũ intrare p̃su¬
meret repente ꝑimeret᷑ : & inchil
metuentes: regẽ tam̃ fortit᷑ obserua¬
rent. Illi uͦ cõsilio pontificis obedientes.
suã uoluntatẽ oꝑe declararunt. Int̾ea
ioiadas aꝑiens armam̃tariũ qd̾ erat
in templo a dauid constitutũ. diuisit
centurionib & sacerdotib parit & le¬

Expanded text:
eo cognoscerent cum taciturnitate sereo cognoscerent cum taciturnitate servarent, donec nisus ejus intentionis potuisset impleri. Quibus jurantibus, securus effectus, deduxit eum quem de genere David enutrierat. Iste, inquit, vobis rex ex illa domo erit, quam nosjanuis statuatis, reliqua vero pars teneat portam quae ducit ad tecta regalia, alia vero inermis multitudo consistat in templo, nullumque armatum permittatis intrare, nisi tantummodo sacerdotes. Eisque praecepit ut aliqua pars sacerdotum et Levitarum circa ipsum regem assisteret, eum evaginatis gladiis circumdantes, ut si quis armatus in templum intrare praesumeret, repente perimeretur, et nihil metuentes, regem tam fortiter observarent. Illi vero consilio pontificis obedientes, suam voluntatem opere declararunt. Interea Joiada aperiens armamentum, quod erat in templo a David constitutum, divisit centurionibus, et sacerdotibus, et pariter Le
Abbreviated transcription (Latin):
Ochorias ex uno patre habuit sororẽ
nomine iosabere: cui copulatꝰ erat
pontifex ioiada. Hec ingressa regiã
domũ ubi erant int̾fecti filii regũ:
ioas nomine infantulũ anniculum
cȩlatũ inueniens cũ nutͥce. & portanᷤᷤ
in cubiculũ clausit. & latent̃ aluit
ripsa & uir eiꝰ ioiada in templo sex
annis. quib in iherusolimis suꝑ du¬
as tͥb gotholia regnauit. Septimo
uͦ anno ioiada hunc sermonẽ pandit
quinq uiris centurionib. eisq sua¬
sit ut ei consisterent contͣ ea quȩ a
gotholia fuerant ꝑpetrata. & regnũ
infanti traderent. ꝑ cepturusq ab eis
iusiurandũ qd securitas talia gerentib
pͣpararet᷑: ꝓdidit eis que geraida fo¬
rent atq complenda. Tẽ uiri quib sa¬
cerdos ioiada suũ consiliũ cõmiserat.
circũ euntes omnẽ ꝓuintiam sacerdo¬
tes & leuitas congregantes ex ea simul
& pͥncipes tͥbuũ om̃s hierosolimis ad
pontificẽ dedurerunt. Qͥ mox fidem
ab eis cũ iureuirando petut. ut qd̾ ab

Expanded text:
Ochozias ex uno patre habuit sororem nomine Josabeth, cui copulatus erat pontifex Joiada. Haec ingressa regiam domum, ubi erant interfecti filii regum, Joas nomine infantulum anniculum celatum inveniens cum nutrice, et portans in cubiculum clausit, et latenter aluit ipsa, et vir ejus Joiada in templo, septem annis, quibus in Hierosolymis super duos tribus Athalia regnavit; septimo vero anno Joiada hunc sermonem pandidit quinque viris centurionibus, eisque suasit ut ei consisterent contra ea quae ab Athalia fuerant perpetrata, et regnum infanti traderent: percepturusque ab eis jusjurandum quod securitas talia gerentibus praepararetur, prodidit eis quae gerenda forent atque complenda. Tunc viri quibus sacerdos Joiada suum consilium commiserat, circumeuntes omnes provinciam, sacerdotes et Levitas congregantes ex ea, simul et principes tribuum omnes, Hierosolymas ad pontificem deduxerunt. Qui mox fidem ab eis jurejurando petit ut quod ab
Abbreviated transcription (Latin):
rus exercitũ: metuens ioas obsessionẽ
euacuatis om̃ib dĩ thesauris atq rega¬
lib & ministerio templi: misit sẏroꝵ
regi. His eũ redimens. ne ciuitas pate¬
sustineret. Cui dũ satisfactũ fuisset
ingenti multitudine pȩcuniarũ:
nequaꝗͣ. ad iherusolimã castra metat᷑

Expanded text:
rus, metuens Joas obsessionem, evacuatis omnibus Dei thesauris, atque regalibus, et ministerii templi, misit Syrorum regi. Hic tamen redimens, ne civitas patesustineret. Cui dum satisfactum fuisset ingenti multitudine pecuniarum, nequaquam ad Hierosolymam castra metatus
Abbreviated transcription (Latin):
rachariã filiũ pontificis ioiade lapi¬
dib in templo rex iussit occidi: bene
dine suadebat eis simul & regi ut ius¬
titiã facerent: & qͦd magna supplicia
susciꝑent. si nollent dĩ p̃ceptio nib
obedire. Qͥ tam̃ cõmoreret᷑. suarũ pas¬
sionũ testẽ dm̃ & iudicẽ ꝓclamauit:¬

Expanded text:
achariam filium pontificis Joiadae lapidibus in templo rex jussit occidi, benefdine, suadebat ei simul et regi ut justitiam facerent, et quia magna supplicia susciperent, si nollent Dei praeceptionibus obedire. Qui tamen cum moreretur, suarum passionum testem Deu
Abbreviated transcription (Latin):
rũ dicens. Nc̃ uͦ iustũ eẽ. dimitti eos dice¬
bat. Sponte autẽ ad eũ uenientes om̃ia
q̃ equũ eẽt sapientiã eoꝵ impetrare: &
ꝓ sua maiestate dignũ largiri ꝓmisit.¬
cuiq rex optimas stolas. & auri talenta
duo. & calicem uniꝰ talenti: totũq conui¬
UII thorũ. Principi sacerdotũ eleazaro
destinauit. ꝑ eos lectos cũ argenteis pe¬
dib.xͨ. & cõuenientẽ eis suppellectilem.
purpurã & coronã decoram. & lineas de
bisso .c. p̃terea & pateras. & trullã. & li¬
batoria. & crateras aureos duos. deo uo¬
uendos. Petiuit autẽ eũ & ꝑ epłas. ut
siqͥs ex his uiris uoluisset reuerti ad se
eũ ꝑmitteret. dũ nimiũ delectaretur

Expanded text:
rum. Nunc vero justum esse dimitti eos dicerum. Nunc vero justum esse dimitti eos dicebat. Sponte autem ad eum venientes, omnia quae aequum esset sapientiam eorum impetrare, et pro sua majestate digne largiri cuique stolas optimas et auri talenta duo et calicem unius talenti totumque convivii thorum. Principi autem sacerdotum Eleazaro destinavit per eos lectos decem cum argenteis pedibus et convenientem eis suppellectilem purpuram, et coronam decoram, et lineas de bysso centum. Praeterea et pateras, et trullam, et libatoria, et crateras aureas duas, Deo vovendas. Petivit autem eum et per epistolas, ut si quis ex his viris voluisset reverti ad se, eum permitteret, eo quod nimium delectaretur
Abbreviated transcription (Latin):
ra existente legis latione nemo neq hys¬
toriographꝰ nec poeta meminisset eiꝰ. Cui
demetͥus respondit neminẽ ausũ fuis¬
se harũ legum tangere conscriptionem
uͦ qualit̃ theopompus uolens in hystori¬
a aliqͥd de his conscribere sit m̃te turbat
plus. xxͣx. dieb & cũ humilitate a deo
ueniã supplicabat. dũ inde sibi dem̃tiã
factã suspicatꝰ eẽt. Necñ & in somnis ui¬
dit qd̾ ei hoc ideo accidisset: qr diuina
puros uellet. Cũq conscribere quieuis¬
set : recepit sensũ. Referebat autẽ & de
theotecto tragediarũ poeta dicens. qi cũ
nisus fuisset in aliquo draginatbeoꝵ
meminisse quȩ in diuino uolumine
continent᷑: oculis oͥscuratis recognouit
causam sue cecitatis. & ita liberatꝰ est a
passione deo ueniã indulgente. Hec gͦ
rex pure suscipiens. petiuit int̾pretes
frequent̃ ad se de iudea ꝓficisci. Hoc enĩ¬
eis ad honorẽ: & ad donationẽ ab eo ꝓfutu¬

Expanded text:
ra existente legislatione, nemo neque hisra existente legislatione, nemo neque historiographus, nec poeta meminisset ejus. Cui Demetrius respondit, neminem ausum fuisse harum legum tangere conscriptionem, vero qualiter Theopompus, volens in historia aliquid de his conscribere, sit mente turbatus plus triginta diebus: et cum humilitate a Deo veniam supplicabat, dum inde clementiam sibi factam suspicatus esset. Nec non et in somniis vidit quod ei hoc ideo accidisset, quia divinpuros vellet. Cumque conscribere quievisset, recepisset sensum. Referebat autem et de Theotecto, tragoediarum poeta, dicens, quia cum nisus fuisset in aliquo dramate horum meminisse quae in divino volumine continentur, oculis obscuratis, recognovit causam suae caecitatis, et ita liberatus est a passione, Deo veniam indulgente. Haec ergo rex pure suscipiens, petivit interpretes frequenter ad se de Judaea proficisci. Hoc enim honorem et donationem ab eo profutu
Abbreviated transcription (Latin):
rificantes: ita legis interp̃tationi ua¬
cabant. Itaq transcripta lege & oꝑe
dies transacto congregans demetritis
uideos om̃s ad locũ in quo translate
leges fuerant. p̃sentib etiã inter p̃tib
legit eas. Cũq multitudo amplexa le¬
gẽ uł seniores eiꝰ int̾pretes demetũ eo qd̾
magnarũ rerũ inuentor. eẽ. uideretur
laudassent: rogauit etiã ut p̃sidib su¬
is daret᷑ legenda. & petiert̃ om̃s sacerdo¬
tes interp̃tes seniores & p̃positi gentis:
ut bene int̾pretata ꝑmaner& immo
aliqͥd scͥptũ uiderent in lege hoc respi¬
cerent: & manifestũ facientes em̃daren.
hoc castigantes ut qd̃ semel uidicatũ fu¬
erat bene se habere: sempit̾na memoria
remaneret. Gauisus gͦ rex. & uidens uo¬
luntatẽ suã ad utilem rem ee̾. ꝑfectã: &
delectatꝰ relictis legib & sensũ & sapien¬
tiã & legis latores obstupescens: ad de¬
metͥũ sermonẽ facere cepit. qd̾ ita mi¬

Expanded text:
rificantes; ita legis interpretationi varificantes; ita legis interpretationi vacabant. Itaque transcripta lege, et opera dies transacta, congregans Demetrius Judaeos omnes, ad locum in quo translatae leges fuerant, praesentibus etiam interpretibus legit eas. Cumque multitudo amplexa legem et seniores ejus interpretes, Demetrium eo quod magnarum rerum inventor esse videretur, laudasset, rogavit etiam ut praesidibus suis daretur legenda. Et petierunt omnes sacerdotes, interpretes, seniores et praepositi gentis, ut bene interpretata permaneret immobaliquid scriptum viderent in lege, hoc respicerent, et manifestum facientes emendarent: hoc castigantes ut quod semel judicatum fuerat, bene se habere sempiterna memoria permaneret. Gavisus ergo rex, et videns voluntatem suam ad utilem rem esse perfectam, et delectatus relictis legibus, et sensum et sapientiam et legis labores obstupescens, ad Demetrium sermones facere coepit: quod tam mi
Abbreviated transcription (Latin):
re: dicebat autẽ maxima sibi bona p̃
sentiã eor. fieri. Nam ꝓfuisse ei qd̾ didi¬
cisset ab illis quẽadmodũ deberet reg¬
deputau it illis qui eos ꝑducere ad diu̾¬
soria deberent. Postꝗ̃. uͦ tres excesserunt
dies: congregans eos demetriꝰ: transit ad¬
studiũ maris. Et transiens pontẽ. abuit
ad partes aqͥloni coniunctas. Conciliũq
fecit in domũ ꝓpe litus stantẽ & aptã
secretis ad cogitationẽ negotioꝵ. Ubi eos
ꝑducens petebat om̃ia que opus habe¬
bant ad legis int̾p̃tationẽ ipsis p̃sentib
ut incessant᷑ opus explerent. Cũq illi
munificent & laboriose cautã int̾pre¬
tationẽ facerent: usq ad hora nonã
in hoc sedentes ad curã corꝑis uertebant᷑.
ita eos inuitante dorotheo uł opulent᷑
conu̾sationis salubria p̃bente. multaq
etiã ex his q̃ regi parabant᷑. Alane autẽ¬
ad aulã uenientes ptolomeũ salutabans:
& rursus ad eundem locũ redibant.
& manꝰ in mari lauantes. & seipsos pu¬

Expanded text:
 Dicebat autem rex maxima bona sibi praesentia eorum fieri: nam profuisse ei quod didicisset ab illis quemadmodum deberetdeputavit illis qui eos perducere ad diversorium deberent. Postquam vero tres excesserunt dies, congregans eos Demetrius et transiens pontem, abiit in partes Aquiloni conjunctas, conciliumque fecit in domo prope littus stante et apta secretis ad cogitationem negotiorum. Ubi eos perducens petebat omnia quae opus habebant ad legis interpretationem ipsis praesentibus, ut incessanter opus implerent. Cumque illi munificenter et laboriose cautam interpretationem facerent, usque ad horam nonam in hoc sedentes ad curam corporis vertebantur. Ita eos invitante Dorotheo et opulenter conversationis salubria praebente, multaque etiam ex his quae regi parabantur, mane ad aulam venientes, Ptholomaeum salutabant, et rursus ad eumdem locum redibant, et manus in mari lavantes, et seipsos pu
Abbreviated transcription (Latin):
tiã ꝑtineret. Postꝗͣ. autẽ ita discubuert̃.
ussit dorotheo solita ministrare: quib
om̃s iudei ad eũ uenientes utebantur.
Tc̃ itaq sacros p̃cones & immolatores &
alios qui uota faciunt recusauit: & umũ
de seniorib noĩe helyseũ sacerdotẽ exis¬
tentẽ rex petiuit facere orationẽ. Qͥ in
medio stans: regi bona & subiectis eiꝰ op¬
tauit. Et post plausus cũ gaudio &
clamore om̃iũ surrexit. & desinentes
unũquẽq eox naturales ꝑcunctari ser¬
mones : & ad contemplationẽ quȩstioi̾s
accendere. Caute illis ad om̃ia respon¬
dentib que eis obiecta eẽnt. & expla
um construxit. Et qui uult singła
cognoscere q̃ in conuiuio p̃parata st̃. le¬
gat uolumina aristei quȩ ꝓpt̾ hoc cõ¬
scripserat: & agnoscet. Mirante uͦ eos
ñ tantũ rege.s etiã menedimo philopho

Expanded text:
tiam pertineret. Postquam autem ita discubuerunt, tiam pertineret. Postquam autem ita discubuerunt, jussit Dorotheo solita ministrare, quibus omnes Judaei ad eum venientes utebantur. Tunc itaque sacros praecones et immolatores et alios qui vota faciunt recusavit, et unum a senioribus nomine Heliseum sacerdotem existentem repetivit facere orationem. Qui in medio stans, regi bona et subjectis ejus optavit, et plausus cum gaudio et clamore omnium surrexerunt, et desidentes unumquemque eorum naturales percontari sermones, et ad contemplationem quaestionis accendere. Caute illis ad omnia respondentibus, quae eis objecta essent et explanum construxit. Et qui vult singula cognoscere quae in convivio praeparata sunt, legat volumina Aristaei quae propter haec conscripserat, et agnoscet. Mirante vero eo non tantum rege, sed etiam Menedimo philoso
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ totũ uite suȩ tempꝰ se celebrare ꝓmi¬
sit. Nam euenit eundem eẽ. pͥmũ pre¬
sentie illor & uictorie diẽ quo antigon¬
nauali p̃lio uicerat. Aepulari etiã secũ
eos p̃cepit: hospitiaq in arce denun¬
tiauit eis om̃ia deputari. Nichanor aũ
suꝑ susceptionẽ ꝑegrinoꝵ. constitutus
dorotheũ uocans qui de his curã habe¬
bat: iussit singłis necessaria p̾parare.
Nam ita dispositũ a rege fuerat: ut
alim̃ta quib singłe eiuitates utunt᷑
exhiberent᷑: indulgentiã consuetudi¬
ne ꝑegnoꝵ ad eos uenientiũ. & eis om̃ia
pararent᷑: qͣtinꝰ cibis solitis delectarent᷑.
ne forsitan corrupti extraneis grauarẽ¬
tur. Qͦd & circa istos effectũ est. Poro¬
theo uͦ quẽ ꝓ sinceritate uite suꝑ hec
hec implente in duas partes eos discum¬
bere p̃cepit: partẽ qͥdem mediã eoꝵ ad
dexterã suã. reliqͦs autẽ post eiꝰ accubitũ
nichil p̃termittens qd̾ ad eor honorificen¬

Expanded text:
itae suae tempus se celebrare promisit. Nam evenit eumdem esse praesentiae illorum, et victoriae diem quo Antigonnavali praelio vicerat. Epulari etiam secum eos praecepit hospitiaque in arce denuntiavit eis omnia deputari. Nicanor autem, super susceptionem peregrinorum constitutus, Dorotheum vocans qui de his curam habebat, jussit singulis necessaria praeparare. Nam ita dispositum a rege fuerat ut alimenta quibus singulae civitates utuntur, exhiberentur indulgentia consuetudini peregrinorum ad eos venientium, et eis omnia pararentur, quatenus cibis solitis magis delectarentur, ne forsan corrupti extraneis gravarentur. Quod et circa istos effectum est. Dorotheo vero, quem pro sinceritate vitae super hoc enirent, hoc implente, in duas partes eos discumbere praecepit, partem quidem mediam eorum ad dexteram suam, reliquos autem post ejus accubitum, nihil praetermittens, quod ad eorum honorificen
Abbreviated transcription (Latin):
cũ donis que regi deportanda pͥnceps
teris aureis conscripte leges cõtinebant᷑¬
& rex eos de codicib ꝑcunctat᷑. Cũ uͦ
reuelarent & ostenderent tenuitatẽ
m̃brane. uł incop̃hensibilẽ eoꝵ. compa¬
ginẽ. rex miratꝰ est qd̃ ita fuissent com¬
pacta. Dũq hoc dii fecisset: gr̃as inꝗt
deo. cuiꝰ hec leges uenerande ꝓbantur.
Cũq clamassent seniores uł hi qͥ p̃sen¬
tes erant: orantes ꝓsꝑa regi diuinitꝰ
euenire. nimiũ delectatꝰ ꝓrupit ad la¬
crimas. Nam sepiꝰ natura hoc summo
gaudio patit᷑. qd etiã dolentib solet ac¬
cidere. Tc̃ iussit codices pͥmatib officii
designari: uiros autẽ osculatus equũ
duxit eẽ. pͥmũ ad eos facere sermonẽ:¬

Expanded text:
cum donis quae regi deportanda princeps n quibus litteris aureis conscriptae leges continebantur, rex eos de codicibus percontatus est. Cum revelarent et ostenderent tenuitatem membranae, vel incomprehensibilem eorum compaginem, rex miratus est quod ita fuissent compacti. Dumque hoc diutius fecisset, Gratias agoDeo, cujus hae leges venerandae probantur. Cumque clamassent seniores et hi qui in praesenti erant, orantes prospera regi divinitus evenire, nimium delectatus, prorupit in lacrymas. Nam saepius natura hoc pro summo gaudio patitur, quod etiam dolentibus solet accidere. Et tunc jussit codices primatibus officii designari. Viros autem osculatus, aequum dixit esse primum ad eos facere sermone