comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omnem: animã rationalem desid̾io sui. tanto
ardentiorẽ. quãto mundiorẽ: & tanto mun-¬
diorẽ qͣnto adspiritalia resurgentẽ: tanto
aũ ad spiritalia resurgentẽ. qͣnto a carnalib
morientẽ.
um uiderimꝰ eũ sicuti ẽ. transiet iam¬
ꝑegͥnatio nr̃a: postea uͦ gaudebimus
gaudio angłoꝵ. Hȩc enim uia qͥd ẽ. Uia fi¬
des est. spter fidem tuam: factus ẽ deformis

Expanded text:
omnem animam rationalem desiderio sui, tanto ardentiorem, quanto mundiorem; et tanto mundiorem, quanto ad spiritalia resurgentem; tanto autem ad spiritalia resurgentem, quanto a carnalibus morientem.um viderimus eum sicuti est, jam transiet peregrinatio nostra: postea vero gaudebimus gaudio Angelorum. Haec enim via, quid est? Fides est. Propter fidem tuam factus est deformis
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ habebat speciem neq decorẽ: s uultꝰ eius
abiectus ⁊ defcemis compositio eius: hoc ẽ iualtꝰ
eius despectus. ⁊ deformis compositio eiꝰ: homo
in plaga positus. ⁊ sciens ferre infirmitates. De¬
formitas xꝑi te format. Ille enĩ si deformis esse
noluisset: tu formã quã ꝑdidisti. ñ recepisses.
Pendebat gͦ incruce deformis. s deformitas il¬
lius. pulcritudo nr̃a erat. In hac gͣ uita deformẽ
xpmteneamꝰ. Quid ẽ deformẽ xꝑme Michi aũ
mitas xpi. Nũqͥd dixi me aliquid scire in uob̃
nͥuiam: Hec ẽuia: credere in crucifixũ. Huius
deformitatis signum infronte portamꝰ de
ista deformitate xꝑi ñ erubescamꝰ.¬

Expanded text:
us abjectus, et deformis positio ejus, hoc est virtus ejus: despectus et deformis positio ejus, homo in plaga positus, et sciens ferre infirmitates . Deformitas Christi te format. Ille enim si deformis esse noluisset, tu formam quam perdidisti non recepisses. Pendebat ergo in cruce deformis: sed deformitas illius pulchritudo nostra erat. In hac ergo vita deformem Christum teneamus. Quid est, deformem Christum? mitas Christi. Numquid dixi me aliquid scire in vobis, nisi viam? Haec est via, credere in crucifixum. Hujus deformitatis signum in fronte portamus: de ista deformitate Christi non erubescam
Abbreviated transcription (Latin):
tractemꝰ. ꝑsequamͣ in eis ꝓpͥam iniqͥtatem.
miseream᷑ cõmunẽ conditionẽ: ⁊ sic infatiga¬
biles cũ tempus habeoꝰ oꝑemͣ bonũ ad õs.:
maximȩ aũ ad domesticos fidei. m aũ absit¬

Expanded text:
tractemus. Persequamur in eis propriam iniquitatem; tractemus. Persequamur in eis propriam iniquitatem; misereamur communem conditionem: et sic infatigabiles, cum tempus habemus, operemus bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei.
Abbreviated transcription (Latin):
dictã: qͥ tñ qi ñ solũ peccatores ⁊ impii. uerũetiã
& hoĩes st̃. facit oriri solẽ suũ suꝑ bonos ⁊ ma¬
los: & pluit suꝑ iustos ⁊ in iustos. Ita nulli
homini claudenda ẽ miscd̾ia: nulli peccato
alioꝵ. Quod si forte quis dixerit. nec illos de¬
biles ⁊ m̃dicos quos dñs uissit potiꝰ inuitari.
nec illos quib solebat de loculis erogare pec¬
catores fuisse: idõ ñ eẽ consequens. ut ꝓpt̃ hec
eugłica testimonia. &̃ ꝑeccõres a miscd̾ib susci¬
pi uł pascuiubeant᷑: illud attendat qd̾ iã suꝑiꝰ
memoraui. qͥa utiq peccõres ⁊ maxime sce¬
lerati st̃. qͥ odert̃. & ꝑsecunt᷑ ecclam: deqͥb¬
tñ dr̃. benefacite his qui oder̃t̃ uos: ⁊ hoc
exemplo dĩ ꝑatris astruit᷑. qui facit solẽ su¬
um oriri suꝑbonos ⁊ malos. ⁊ pluit suꝑ iꝰtos
& iniustos. Nongͦ suscipiamus peccatores
ꝓpt̃ quod sunt peccatores: s tñ eosipsos qͥa
& homines sunt. humana consideratione

Expanded text:
i tamen, quia non solum peccatores et impii, verum etiam et homines sunt, facit oriri solem suum super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Ita nulli hominum claudenda misericordia: nulli peccatoraliorum. Quod si forte quis dixerit, nec illos debiles et mendicos, quos Dominus jussit potius imitari, nec illos quibus solebat de loculis erogare, peccatores fuisse; ideo non esse consequens, ut propter haec evangelica testimonia, etiam peccatores a misericordibus suscipi vel pasci jubeantur: illud attendat quod jam superius memoravi, quia utique peccatores et maxime scelerati sunt, qui oderunt et persequuntur Ecclesiam: detum est, Bene facite his, qui oderunt vos . Et hoc exemplo Dei Patris astruitur, qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos. Non ergo suscipiamus peccatores propter quod sunt peccatores; sed tamen eos ipsos, quia et homines sunt, humana consideratione
Abbreviated transcription (Latin):
decruce xpi. Ideo infronte. tanquã insede pu¬
doris signum istud accepistĩ. Recole frontẽ tuã.
m̃ti. signũ in lib̾a fronte. Ibi enĩ occultatio
ẽ: hic reuelatio. Illud ẽ sub uelamine. hoc
in facie. Quancu enĩ legit᷑ moyses: uelam̃ sup
cor eoꝵ positum ẽ. Quare: Quia ñ transiert̃
ad xp̃m. Cum enĩ transieris ad xp̃m. auferetur¬
om̃e uesam̃: ut qͥ habebas in occulto circũ cisionẽ
infronte portes crucem. Nos aũ reuelata facie
głam dñi speculantes. in eandẽ inqͥt imagi¬

Expanded text:
de cruce Christi: ideo in fronte tanquam in sede pudoris signum ipsum accepisti. Recole frontem tuam, menti crux in libera fronte. Ibi enim occultatio est, hic revelatio: illud est sub velamine, hoc in facie. Quamdiu enim legitur Moyses, velamen super cor eorum positum est. Quare? Quia non transierunt ad Christum. Cum enim transieris ad Christum, auferetur velamen: ut qui habebas in occulto circumcisionem, in fronte portes crucem. Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem, i
Abbreviated transcription (Latin):
N quantum dĩ sapientiã ꝑ quã facta st̃ oĩa.
spiritalit̃ intelligimus. intantũ carnalib
affectibꝰ morim᷑ ut mortuũ ⁊ nob̃ hc̃ mundũ
deputantes. nosq ipsi huic mundo moriam:
Si aũ mortui estis cũ xpo: qͥd adhuc uelut
uiuentes de hoc mundo decernitis. Non gͦ
inm̾ito. nemo potest faciẽ id est ipsam ma¬
nifestationẽ dĩ sapientię uidẽ: ⁊ uiu̾e. Ipsa
est enĩ sp̃es: cui contẽplandȩ suspirat omĩs
qͥ affectat dm diligere ex toto corde. ⁊ extota¬
m̃te ⁊ ex tota anima. Ad quã contẽplandã

Expanded text:
n quantum Dei Sapientiam per quam facta sunt omnia, spiritualiter intelligimus, in tantum carnalibus affectibus morimur, ut mortuum nobis hunc mundum deputantes, nos quoque ipsi huic mundo moriamurSi autem mortui estis cum Christo, quid adhuc velut viventes de hoc mundo decernitis ? Non ergo immerito nemo poterit faciem, id est, ipsam manifestationem Sapientiae Dei videre et vivere. Ipsa est enim species, cui contemplandae suspirat omnis qui affectat Deum diligere ex toto corde, et ex tota anima, et
Abbreviated transcription (Latin):
mors dilectio. Et quia ipsa caritas occi¬
oit qd̃ fuimꝰ. ut simus qd̾ ñ eramꝰ. facit in nob̾
quandã mortẽ dilectio. Ipsa morte mortuus
erat qͥ dicebat: mͥ mundꝰ crucifixus est. ⁊ ego
mundo. Ipsa morte mtrtu erãt qͥbꝰ dicebat mor-¬
tui enim estis. & uita ura abscondita ẽ cũ xͦ¬

Expanded text:
io.» Et quia ipsa charitas occidit quod fuimus, ut simus quod non eramus; facit in nobis quamdam mortem dilectio. Ipsa morte mortuus erat qui dicebat, «Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo» : ipsa morte mortui erant quibus dicebat, «Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum
Abbreviated transcription (Latin):
eris peccatorẽ. Huic officio oĩs inuigilat disci¬
plina sicut cuiq regenti aꝑta. & accõmodata
ẽ non solũ eꝑoregenti plebẽ suã: s &̃ pauꝑi
regenti domũ suã: diuiti regenti familiã suã.
marito regenti conuigẽ suã: patͥ regenti ꝓ¬
lem suã: iudici regenti ꝓuinciã suã: regi re
genti gentẽ suam. Om̃s hi cũ boni st̃ eis qͦs
dant oꝑam. ut idem ipsi quos regt̃ ⁊ conseruẽt
homines: ⁊ ꝑeant peccatores. Ita implent q̃d

Expanded text:
eris peccatorem. Huic officio omnis invigilat discieris peccatorem. Huic officio omnis invigilat discipest, non solum episcopo regenti plebem suam, sed etiam pauperi regenti domum suam, diviti regenti familiam suam, marito regenti conjugem suam, patri regenti prolem suam, judici regenti provinciam suam, genti gentem suam. Omnes hi, cum boni sunt, eis quos dant operam ut iidem ipsi quos regunt, et conserventur homines, et pereant peccatores. Ita implent quod
Abbreviated transcription (Latin):
animũ gerant: ipso nr̃o saluatore dicente ac
monente. diligite inimicos urõs: benefacite
eis qui odert̃ uos. Neq hoc in libris ueteribꝰ
tacitũ ẽ. Ibi enim legit᷑. Si esurierit inimicꝰ
tuus ciba illum: si sitit potum da illi. Qd &̃
benefacias. quia peccator ẽ: ut bene aũ faciaᷤ
ei qui te odit: ñ quia peccator ẽ. s qr hõ ẽ. Ita
utrumq preceptũ tenebis: nec ad uindican¬
dũ remissus. nec ad subueniendũ inhuma¬
nꝰ. Om̃is enĩ qui reste arguit peccatoeẽ: qͥd
aliud ꝙͣ ñ uult eũ ẽẽ ꝑeccatorẽ: Odit gͦ in illo
qͥd ⁊ ds̃ odit: ut ꝑimat᷑ qd̾ hõ fecit. ⁊ lib̾et᷑
quod ds̃ fecit. Peccatum quippe ho fecit. ipsũ
aũ hominẽ ds̃. Et duo ista nomina cũ dicimꝰ.
Ihõ. peccator: non utiq frustradicunt᷑. Quia
peccator ẽ. corripe. & qͥa hõ ẽ miserere. Nec
om̃ino liberabis hominẽ: nisi eũ ꝑsecutꝰ fu¬

Expanded text:
animum gerant: ipso nostro Salvatore dicente ac animum gerant: ipso nostro Salvatore dicente ac monente, Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos . Neque hoc in libris veteribus tacitum est. Ibi enim legitur, Si esurierit inimicus tuus, ciba illum; si sitit, potum da illi . Quo ebene facias, quia peccator est: ut bene quid facias ei qui te odit, non quia peccator est, sed quia homo est. Ita utrumque praeceptum tenebis, nec ad judicandum remissus, nec ad subveniendum inhumanus. Omnis enim qui recte arguit peccatorem, quid aliud quam non vult eum esse peccatorem? Odit ergo homo quod et Deus odit: ut perimatur quod homo fecit, et liberetur quod Deus fecit. Peccatum quippe homo fecit, ipsum et hominem Deus. Et duo ista nomina cum dicimus, Homo peccator, non utique frustra dicuntur. Quia peccator est, corripe; quia homo est, miserere. Nec omnino liberabis hominem, nisi eum persecutus fu
Abbreviated transcription (Latin):
elemosinas iustis tantũmͦ ẽẽ p̃bendas
peccatorib aũ nicħ eusmodi dari opoetere.
ne contͣ dm̃ conem᷑. cuiꝰ in eis indignatiode¬
clarat᷑: tanꝙͣ ex hoc &̃ nob̃ possit irasci: quia
uolumꝰ eis subuenire. qͦs uult ipse punire.
Adhibent &ẽ testimonia scͥpturaꝵ scãꝵ uͥ legi¬
mꝰ. Da miscdiam. ⁊ ne suscipias peccatorẽ ⁊ im¬
piis ⁊ peccatorib redde undictam̃. Bene fac
humili: & ne dederis impio: qm̃ ⁊ altissimꝰ
odio ht pectatores: ⁊ impiis reddet iundictã.
Hȩc u̾ba quomͦ accipienda sint ñ intelligen¬
tes: detestabili crudelitate induunt᷑. Unde
ne cogitatione ꝑu̾sa cum diuina uolunta¬
deĩ. Unde reuera satis apparet: in huiꝰmodi
oꝑib. iustos ẽẽ p̃ponendos. Quos eñĩ alio ᷤᷤ
intelligamus domesticos fidei: cũ alibi aꝑ¬
te sit positũ iustus ex fide uiuit: Non tam̃
aliis hominib. &ẽ peccatorib miscdiȩ claudẽ¬
da sunt uiscera: nec si &̃ adu̾sũ nos hostilem

Expanded text:
eemosynas justis tantummodo esse praebendas; peccatoribus autem nihil ejusmodi dari oportere.ne contra Dominum conemur, cujus in eis indignatio declaratur: tanquam ex hoc etiam nobis possit irasci, quia eis volumus subvenire, quos vult ipse punire. Adhibent et testimonia Scripturarum cordiam, et ne suscipias peccatorem, et impiis et peccatoribus redde vindictam. Benefac humili et ne dederis impio, quia et Altissimus odio habet peccatores, et impiis reddet vindictam . Haec verba quomodo accipienda sint non intelligentes, detestabili crudelitate induuntur. Unde ne cogitatione perversa cum divina voluntadei . Unde revera satis apparet, in hujusmodi operibus justos esse praeponendos. Quos enim alios intelligamus domesticos fidei, cum alibi aperte sit positum, Justus ex fide vivit ? Non tamen aliis hominibus, etiam peccatoribus, misericordiae claudenda sunt viscera, nec si etiam adversum nos hostilem
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ michi mundꝰ crucifixus ẽ. ⁊ ego mundo.
Ad hoc enĩ ⁊ ipse dñs crucẽ suã. uͭ eũ demen¬
tia suꝑbȩ impietatis irrisit. in eoꝵ qͥ in illũ
crederent frontib fixit. uͥ ẽ qͦdãm sedes ue¬
retundiȩ. ut de nomine eiꝰ fides ñerubescatꝰ
& magis di głam quã hominũ diligat. Ex¬

Expanded text:
quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Ad hoc enim et ipse Dominus crucem suam, ubi eum dementia superbae impietatis irrisit, in eorum qui in illum crederent, frontibus fixit, ubi est quodammodo sedes verecundiae, ut de nomine ejus fides non erubescat, et magis Dei gloriam, quam hominum diligant.
Abbreviated transcription (Latin):
mnia dici possunt de illa in esfabili ꝑ¬
fruitione u̾itatis: q: tantomagis om̃ia
dici posst̃. qnͣto minꝰ digne dici aliqͥd potest.
Nam ꝙ lux ẽ illuminatoꝵ. & requies exercita¬
top. & patͥa redeuntiũ. & esca indigentiũ.
ꝙ corona iuncentiũ: & quecũq bona tẽꝑa¬
lit̾ transeuntia ꝑ creaturȩ partes error ap¬
petit infideliũ: ueriora in ȩt̾nũ manentia.
in creatore om̃iũ simul inuentura ẽ pietã

Expanded text:
enim dici possunt de illa ineffabili perfructione veritatis: et tanto magis omnia dici possunt, quanto minus digne dici aliquid potest. Nam et lux est illuminatorum, et requies exercitatorum, et patria redeuntium, et esca indigentium, et corona vincentium: et quaecumque bona temporaliter transeuntia per creaturae partes error appetit infidelium, veriora in aeternum manentia in Creatore omnium simul inventura est pietas
Abbreviated transcription (Latin):
cdixit redditurũ coronã iusticie. ñ tantũ sͥ
s ꝙ om̃ib qui diligunt manifestationẽ eiꝰ
ita recte uiumꝰ. Re in hoc scło tamꝗͣ ꝑegrini
agimus. cũ se in hac dilectione cor nr̃m ꝓfici¬
ent̾ extendit. siue ciuiꝰ siue tardiꝰ ueniat quȩ
putat᷑: cuiꝰ manifestatio fideli caritate dili¬
git᷑: & pio desiderat᷑ affectu.

Expanded text:
a dominum dixit redditurum coronam iustitiae non tantum sibi sed et omnibus, qui diligunt manifestationem eius. ita recte uiuimus et in hoc saeculo tamquam peregrini agimus, cum se in hac dilectione cor nostrum proficienter extendit, siue citius sine tardius ueniat, quam putatur, cuius manifestatio fideli caritate diligitur et pio desideratur affectu.
Abbreviated transcription (Latin):
niã: ꝙ ñ desparet. Ecce u̾ ostendit se: erexit
ꝙ alios ubiq in temꝑe miscdĩȩ. Audi in iꝑr
iudicis qͥd dicat de bonis: iterũ dicens de se
ꝙ de aliis. Pmo miscłiam ꝯ secutꝰ e. Quare:
Quia fuit blasphemꝰ: ꝙ ꝑsecutor. & iniurio¬
sus. Uenit d̃ns ut donaret paulo: ñ ut red¬
deret. Nam si reddere uellet: qͥd inueniret
qd redderet peccatori. nͥ penã & suppliciũ
Noluit rddere pęnã s donauit gr̃am. Au¬
di qr ille cui donauit: tenet etiã dm dẽbi
tenet debitorẽ tꝑ̃r iuditii: Quomꝰ hoc dicit:
Uidete. Ego enĩ iam ĩmolor dirit: ꝙ tempꝰ
resolutionis meȩ instat. Bonũ certam̃ cer¬
taui: cursũ ꝯsũ maui: fide seruaui: hoc tp̃r mise
ricordiȩ. Audi de iuditio. De cetõ suꝑẽ mͥ corona
iusticie: quã reddet mͥ dñs in illa die iustꝰ uidex
Non dixit donat. s reddet. Qnͣdo donabat. mise-¬
ricors erat: qndo reddet. iudexerit: qr miscd̾iã¬

Expanded text:
n de se desperaret. Ecce ostendit se, erexit et alios. Ubi? In tempore misericordiae. Audi in tempore judicii quid dicat de bonis, iterum dicens de se et de aliis. Primo misericordiam consecutus est. Quare? Quia fuit blasphemus, et persecutor, et injuriosus. Venit Dominus ut donaret Paulo, non ut redderet. Nam si reddere vellet, quid inveniret quod redderet peccatori, nisi poenam et supplicium? Noluit reddere poenam, sed donavit gratiam. Audi quia ille cui donavit, tentenet debitorem tempore judicii. Quomodo hoc dicit, videte. «Ego enim jam immolor,» dixit, «et tempus resolutionis meae proximum est. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, ordiae, audi de judicio. «De caetero superest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex.» Non dixit, donat; sed, «reddet.» Quando donabat, misericors erat; quando reddet, judex erit: quia
Abbreviated transcription (Latin):
ronã iusticiẽ. Unde reddet: Quia iustꝰ uidex
ẽ. Quare iustus uidex: Quia bonũ certam̃ cer¬
taui: cursũ ꝯsũmaui: sidem seruaui. ldõ iu-¬
stꝰ ñ potest ñ coronare ista. Inuenit ista que
coronaret. Antea uͦ qͥd inuen̾at: Qui pͥus fui
blasphemꝰ: & ꝑsecutor. Ista donauit: illa coro¬
nabit. Donauit hoc temꝑe miscd̃ie: corona¬

Expanded text:
coronam «justitiae.» Unde reddet? Quia «justus judex» est. Quare justus judex? Quia «bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi.» Ideo justus non potest nisi coronare ista. Invenit enim ista quae coronaret: antea vero quid invenerat? «Qui prius fui blasphemus et persecutor.» Ista donavit, illa coronabit; donavit haec tempore misericordiae, corona
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ñ dampnauit impiũ: dãpnabit fidelem:
Et tam̃ si bene cogites: ipse dedit fidẽ pͥmo. qua
eũ ꝑmeruisti. Non enĩ de tuo ꝓmeruisti: ut
tͥaliqd deb̾etur. Qd̾ gͦ p̃miũ ĩmortalitatis pꝰea
t̾buet: dona sua coronat. ñ m̾ita tua. Nõ sołu
płs uͥ sp̃e dat bonis
de iuditio. se ipsũ ponit: ꝙdicit. & ostẽ¬
Sic enĩ dicit. & cõm̃dat tempꝰ miscđie in quo
modo sumꝰ: qui pͥus inqͥt fui blaspbemꝰ. &
ꝑsecutor. & iniuriosus. s miscdiamꝯ secutus
sũ. d forte ille solus ꝯsecutꝰ ẽ miscdiã. Audi qͦ¬

Expanded text:
Qui non damnavit impium, damnabit fidelem? Et tamen si bene cogites, ipse dedit fidem primo, qua eum promeruisti: non enim de tuo promeruisti ut tibi aliquid deberetur. Quod ergo praemium immortalitatis postea tribuit, dona sua coronat, non merita tua. Ergo,  ubi spem dat bonis de judicio. Seipsum ponit, et dicit, et ostenSic enim dicit, et commendat tempus misericordiae, in quo modo sumus: «Qui prius,» inquit, «fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum.» Sed forte
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ i i hac hora nqͥunt. qͣm ioħes nissi¬
mã dic̃. exier a ut m. Iti heret ci de medio
simũ antixp̃m ꝑtir eb̃t: ꝙ tẽ reuelabit᷑. Aliꝰ
gͦ sic. aliꝰ aũ sic apł̃i obscura u̾ba oiectat. qͦd
tam̃ eũ dixisse n dubiũ ẽ. ñ ueniet ad ui
nerit ad seducendos in anima mortuos.
quippe eiꝰ erit sic̃ dictũ ẽ. sedm oꝑ ti mẽ¬

Expanded text:
nem in hac hora, inquiunt, quam Joannes novissimam dicit, exierunt multi haeretici de medio labitur. alius ergo sic, alius autem sic apostoli obscura uerba coniectat; quod tamen eum dixisse non dubium est: non ueniet ad uiunerit ad seducendos in anima mortuos aquippe eius erit, sicut dictum est, se
Abbreviated transcription (Latin):
cent᷑ ꝙ. seducti iudicabunt᷑. S uidicati
seoucent᷑ illis uidiciis di occulte iustis. ite
occultis: quib ab initio peccati rationa¬
lis creatui ȩ aumꝗͣ uidicare cessauit.
Seduiͥi aũ iudicabunt᷑ nouissimo ma-¬

Expanded text:
centur et seducti iudicabuntur. sed iudicati centur et seducti iudicabuntur. sed iudicati seducuntur illis iudiciis dei occulte iustis, iuste occultis, quibus ab initio peccati rationalis creaturae numquam indicare cessauit; seducti autem iudicabuntur nouissimo ma
Abbreviated transcription (Latin):
sus ꝑ fantasm decepti r ẽ. ut qd ñ facit
facẽ uideat᷑ : an qr illa ipsa &̾ si ert̃ uera
ꝓdigia ad m̃datiũ ꝑtrahent credituros.
ũ ea potusse ñ diuinitꝰ siert: uirtutẽ di¬
aboli nescier tes: in xrime qudo tantã. qͣntã¬
numꝗͣ hal. ꝑit potestatẽ. Non
enĩ qnͣdc imni de celo cecidit. & tantã fa¬
miliã cũ tant: regib recorũ sc̃i iob uno
impetu absũpsit. Y nirbo irruens & do¬
mũ eiciens filios ꝰ ocii it. fantasmata
fuertꝰ qr e tam̃ fuert̃ oꝑa lathane: cui
d̾s ded a hanc noces atẽ. ꝓpt̃ qͥd horã¬
tiꝰ apparebit. S ꝓpter qͦdlibet ho dicta
sinit. uc ntͣeis signis ꝙ ꝓdigiis. qui se
tet illis ds̃ oꝑationẽ erro.is. ut credant
mñdatio. Ds . eñ. mittet: qr ds̃ diabolũ facẽ¬
ista pomttet iusto ipse iuditio: ꝗͣuis faci¬
at ille iniquo malignoꝙ ꝯsilio. Ut iudi¬
cent᷑ inqͥt om̃s qui ñ credid̾unt u̾itati: s
ꝯsenserunt iniqͥtati. Pinde adicati sẽdu¬

Expanded text:
 decepturus est; ut quod non facit, facere videatur: an quia illa ipsa, etiamsi erunt vera prodigia, ad mendacium pertrahent credituros non ea potuisse nisi divinitus fieri, virtutem diaboli nescientes; maxime quando tantam, quantapotestatem. Non enim quando de coelo ignis cecidit, et tantam familiam cum tantis gregibus pecorum sancti Job uno impetu absumpsit, et turbo irruens et domum dejiciens filios ejus occidit , phantasmata fuerunt: quae tamen fuerunt opera satanae, cui Deus dederat hanc potestatem. Propter quid hortius apparebit. Sed propter quodlibet horum dictum sit. seducentur eis signis adque prodigiis. qui sedtet illis Deus operationem erroris ut credant mendacio. Dista permittit iusto ipse iudicio, quamuis faciat ille iniquo malignoque consilio. ut iudicentur, inquit, omnes, qui non crediderunt ueritati, sed consenserunt iniquitati. proinde iudicati sedu
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ faciunt obscuriorẽ. Iam qͥd ẽ. iã enim
mystiũ iniquitatis oꝑat᷑. tantũ qui mͦ tenet
teneat: donec de medio stat ꝙ tc̃ reuelabit᷑
iniquus: Ego ꝓrsts qu d dixerit me fate¬
luisse. ne calupniã uidelicei incurreret
qͦd romano imꝑio male optau̾it. cũ sꝑare¬
t᷑ et̾nũ: ut hoc qd dix̾. iã enĩ mystiũ iniqͥta¬
tis oꝑat᷑. neronẽ uoluerit intelligi. cuiꝰ iã

Expanded text:
am enim am enim mysterium iniquitatis operatur. Tantum qui modo tenet teneat, donec de medio fiat; et tunc reuelabitur iniquus? Ego prorsus quid dixerit me fateerte scribere uoluisse. ne calumniam uidelicet incurreret, quod Romano imperio male optauerit, cum speraretur aeternum; ut hoc quod dixit: Iam enim mysterium iniquitatis operatur, Neronem uoluerit int
Abbreviated transcription (Latin):
rit quẽ refugã uocat utiq a dno dõ. Qd si
de om̃ib impiis m̃ito dici pot̾: qͣntomagis
de isto: S in quo templo dei sit sessurus in¬
certũ ẽ: utrũ in illa ruina templi qͦd ã salo
ret apłs. Unde ñ nulli ñ ipsũ pͥncipem s
minũ multitudinẽ simul cũ ipso suo pͥn¬
cipe hoc loco intelligi antixp̃m uolunt: te¬
ctiꝰq putant &̾ latine dici sicut in greco ẽ
ne in templo di. ẜ in templu di sedeat.t̃ꝙ̃
ipse sit tempłu di qͦd ẽ eccłia: sicut dicimꝰ
sedet in amicũ. id ẽ uelud amicꝰ uł si qͥd aliud
isto locutionis gñe dici solet. Qd aũait. ꝙ nc̃
qͥd detineat scitis: id ẽ qͥd sit in mora que cau¬
sa sit dilationis eiꝰ. ut reuelet᷑ in suo tempore.
scitis: qm̃ scire illos dixit. aꝑte hoc dicẽ nolu¬
it: ꝙ id̾o nos qui nescimꝰ qd illi sciebant. ꝑ¬
uenire cũ labore id io qͦd sensit apłs cupinꝰ.
nec ualemꝰ: p̃sertim qr ꝙ ilła que addidit ħe¬

Expanded text:
rit, quem refugam vocat, utique a Domino Deo. Quod si de omnibus impiis merito dici potest, quanto magis de isto? Sed in quo templo Dei sit sessurus, incertum est: utrum in illa ruina templi, quod a Salopem, sed minum multitudinem, simul cum ipso suo principe hoc loco intelligi Antichristum volunt: rectiusque putant etiam latine dici, sicut in graeco est, non, in templo Dei; sed, in templum Dei sedeat , tanquam ipse sit templum Dei, quod est Ecclesia: sicut dicimus, Sedet in amicum, id est, velut amicus; vel si quid aliud isto locutionis genere dici solet. Quod autem ait, Et nunc quid detineat scitis, id est, quid sit in mora, quae causa sit dilationis ejus, ut reveletur in suo tempore, scitis: quoniam scire illos dixit, aperte hoc dicere noluit. Et ideo nos qui nescimus quod illi sciebant, pervenire cum labore ad id quod sensit Apostolus, cupimus, nec valemus: praesertim quia et illa quae addidit
Abbreviated transcription (Latin):
apta st̃. S cũ sua cũq reddunt᷑. & natura-¬
lem ordinẽ seruant: omia munda st̃ mu-¬
dis: ĩmundis aũ & infidelib quales p̃cipue
uos estis. nich ẽ mundu. Cet̾a iã u̾ba apł̃i qͣ
sequunt᷑ uos ipsi uob̃ salubrit̾ diceretis: si

Expanded text:
redduntur et naturalem ordinem seruant, omnia munda sunt mundis; inmundis autem et infidelibus, quales praecipue uos estis, nihil est mundum. cetera iam uerba apostoli, quae secuntur, uos ipsi uobis salubriter diceretis. si
Abbreviated transcription (Latin):
ces: malȩ bestiȩ. uentris pigͥ: testimonium
boc uerũ ẽ. Ignoras dictũ ẽẽ de qͦd̾a epime¬
nide. qui cretensis fuit: in cuiꝰ libris hoc
inuenit᷑. Qui homo int̾ ꝓphas di ñ in¬
uenit᷑: nec ad ila eloquia d̃i ꝑtinet que ui¬
deis dicit credita. qui ñ m̃tit᷑. Id̃o ñ cõmemo¬
rauit apl̃s nom̃ eiꝰ. sicut solet cõmemorare ꝓpłu¬
tura intelligit᷑ in qua auctoritas di aut enid̾e¬
ter d̾m dicẽ asserit. cũ aliqd adhĩbet testimo¬
niũ de lege. uł ꝓpħis di: quale ẽ illud boui ir¬
turanti os ñ infrenabis. Numqͥd de bobus
inquit cura ẽ do: An ꝓpt̾ nos scͥptura dicto:
Ostendens utiq in eadem sc̃ptura dm loqui.
uel illud. Prouidens aũ scͥptura qr ex fide it¬
ficat gentes d̃s: p̃nunciauit abrahe dicens.¬

Expanded text:
ces, malae bestiae, ventres pigri; testimonium hoc verum est : ignorans dictum esse de quodam Epimenide, qui Cretensis fuit, in cujus libris hoc invenitur; qui homo inter Prophetas Dei non invenitur, nec ad illa eloquia Dei pertinet, quae Judaeis dicit credita, qui non mentitur. Ideo non commemoravit Apostolus nomen ejus, sicut solet commemorare Protura intelligitur, in qua est auctoritas Dei: aut evidenter Deum dicere asserit, cum aliquod adhibet testimonium de Lege vel Prophetis Dei, quale est illud, Bovi trituranti os non infrenabis. Numquid de bobus, inquit, cura est Deo? An propter nos Scriptura dicit ? ostendens utique in eadem Scriptura Deum loqui. Vel illud: Providens autem Scriptura, quia ex fide justificat gentes Deus, p
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia munda mundis: naturas ipsas in-¬
telligi uoluit qͣs d̃s creauit. scd̾m illud qͦd mo¬
yses in genesi scͥpsit. & fecit ds om̃ia & ecce bo¬
testam̃ti adhuc illas um̃bras futurorũ ita cu-¬
stodiendas putarent. ut sine hiis gentes sa
mundos dic̃ apłs. qͦd carnalit̾ saꝑent: ꝙ in¬
fideles. qͦd tempꝰgr̃e a legis temꝑe ñ discer ne¬
rent. Quib ido dicit nicb eẽ mund̾u: qr &
hiis que respuebant. ꝙ hũs que sumebant.
ñ scẽ nec iuste utebant᷑. sic̃ om̃s quidẽ infide¬
les: s uos p̃cipue manichei: quib om̃ino ni-¬

Expanded text:
Omnia munda mundis , naturas ipsas intelligi voluit, quas Deus creavit, secundum illud quod Moyses in Genesi scripsit, Et fecit Deus omnia: et ecce botestamenti adhuc illas umbras futurorum ita custodiendas putarent, ut sine hmundos dicit Apostolus, quod carnaliter saperent; et infideles, quod tempus gratiae a Legis tempore non discernerent. Quibus ideo dicit nihil esse mundum, quia et iis quae respuebant, et iis quae sumebant, non sancte nec juste utebantur: sicut omnes quidem infideles, sed vos praecipue, Manichaei, quibus omnino ni
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpturã ꝑ dõ posuit: qr dĩ ẽ. Uel illud de
abraam. In ꝓmissione di in qͥt ñ hesitauit
incredulitate: s ꝯfortatꝰ ẽ fide. dans głam d:
ꝙ plenissime credens. qr que ꝓmisit poteñ
ẽ ꝙ face̾. Cont᷑ quã diuinã & apłicam uocẽ
canis iste rabiosꝰ oblatrans. ausus ẽ dicere
abraam dõ sͥ ꝓmittenti plem ñ credidii¬
se. ignorans illud qͦd ait si mͥ centũ anno:
habenti nascet᷑ filtꝰ. ãmirantis ẽẽ gaudiũ.
ñ diffidentiã dubitantis. Ubi aũ aliqͥdᷤ¬
de auctorib gentiũ dic̃ apłs. ñ eos appl¬
lat ꝓpħas dĩ. nec illarũ scͥpturarũ dm dẽ
auctorẽ: qͣmuis ibi aliqua uera repperat
sic̃ de isto cretensi ait. Dixit quida ex ipsiappͥꝰ¬

Expanded text:
de Abraham, In promissione, inquit, Dei non haesitavit incredulitate, sed confortatus est fide, dans gloriam Deo, et plenissime credens quia quae promisit, potens est et facere . Contra quam divinam et apostolicam vocem, canis iste rabiosus oblatrans, ausus est dicere, Abraham Deo suo promittenti prolem non credidisse, ignorans illud quod ait, Si mihi centum annos habenti nascetur filius , admirantis esse gaudium, non diffidentiam dubitantis. Vel ide auctoribus Gentium dicit Apostolus, non eos appellat Prophetas Dei, nec illarum scripturarum Deum dicit auctorem quamvis ibi aliqua vera reperiat, sicut de isto Cretensi ait, Dixit quidam ex ipsis p
Abbreviated transcription (Latin):
de seruo hebreo p̃cipiunt᷑ ut sexannoᷤ
seruiat. & dimittat᷑ liber gratis: ne serui xͥa¬
m hoc flagitarent a d̃nis suis: apłica aucto¬
ritas. iubet seruos dñis suis eẽ subditos: ne
nom̃ dm & doctna blasphemet᷑. Illud enĩ
ex hoc satis ꝯstat in mist̾i̾o p̃ceptũ: qr ꝙ ꝑ
tundi subula eiꝰ aurẽ ad postẽ p̃cepit ds:
qui lib̾tatẽ illã recusasset. Est enĩ questꝰ¬

Expanded text:
de seruo hebraeo praecipiuntur, ut sex annos seruiat et dimittatur liber gratis, ne serui christiani hoc flagitarent a dominis suis, apostolica auctoritas iubet seruos dominis suis esse subditos, ne nomen dei et doctrina blasphemetur. illud enim ex hoc satis constat in mysterio praeceptum, quia et pertundi subula eius aurem ad postem praecepit deus, qui libertatem illam recusasset. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
s qr necẽe habet rationał creatura ob¬
temꝑans d̾o. temꝑales causas ad et̾nã
u̾itatem referre. siue petendo qͥd erga
se fiat: siue ꝯsulendo qͥd faciat. Qui ꝑiꝰ
m̃tis affectus ẽ : ut ipsa ꝯstruat᷑. ñ ut ds
instruat᷑. Nam & hec queda ꝯtestatio ẽ
rationalis creature. qͦd ñ sibi ipsa sit bo¬
nũ. quo beata fiat: s illud inꝯmutabile.
cuiꝰ participatione & sapiens efficitur.

Expanded text:
sed quia necesse habet rationalis creatura obtemperans deo temporales causas ad aeternam ueritatem referre siue petendo, quid erga se fiat, siue consulendo, quid faciat, qui pius mentis affectus est, ut ipsa construatur, non ut deus instruatur. nam et haec quaedam contestatio est rationalis creaturae, quod non sibi ipsa sit bonum, quo beata fiat, sed illud incommutabile, cuius participatione etiam sapiens efficitur.
Abbreviated transcription (Latin):
sent. Ergo hec questio similit̾ soluit᷑. ut
soluta ẽ in tribꝰ qui uener̃t ad abrahã: ut
aliquib signis appareret eos diuinitꝰ mis¬
sos: qui tam̃ homines crederent᷑. Nam hoc
in epła que ẽ ad bebreos cũ de hospitalita¬
tis bono scͥptura loqueret᷑ ait. ꝑ hanc enĩ
quid̾a nescientes hospicio receꝑunt an¬
gelos.¬

Expanded text:
go quaestio similiter solvitur, ut soluta est in tribus qui venerunt ad Abraham, ut aliquibus signis appareret eos divinitus missos, qui tamen homines crederentur. Nam hoc et in Epistola quae est ad Hebraeos, cum de hospitalitatis bono Scriptura loqueretur, ait: Per hanc enim quidam nescientes, hospitio receperunt angelos
Abbreviated transcription (Latin):
x hac ꝓmissione. hoc ẽ ex dei beneficio
ipsa lex impletur. sine qua ꝓmissione
preuaricatores facit. uel usq ad effectũ mali
oꝑis. si etiam regulam timoris. concupiscen-¬
tiȩ flamina transcenderit: uł certe insola
uoluntate. si timor penȩ suauitatẽ sibidi¬
tas data ẽ. Nam conclusit ad quosusus. ñ
quẽadmõdum alibi dicit. prius aũ quã
ueniret fides. sub lege custodiebam᷑. con¬
clusi in eandem fidem quȩ postea reuelata
ẽ. Lex ergo data ẽ ut gratia quereret᷑: grã
data ẽ. ut lex impleret᷑. Neq enĩ uitio suo
non implebatur lex. s uitio prudentie
carnis: quod uitium ꝑ legem de monstran¬
oum. ꝑ gr̃am sanandum fuit. Ex epła ad

Expanded text:
x hac promissione, hoc est ex dei beneficio, ipsa lex inpletur, sine qua promissione praeuaricatores facit uel usque ad cffectum mali operis, si etiam repagula timoris concupiscentiae flamma transcenderit, uel certe in sola uoluntate, si timor poenae suauitatem libiditas dicta est. nam \'conclusit\' ad quos usus, nisi quemadmodum alibi dicit: prius autem quam ueniret fides, sub lege custodie b amur conclusi in cam fidem quae postea reuelata est? lex ergo data est, ut gratia quaereretur, gratia data est, ut lex inpleretur. neque enim suo uitio non inplebatur lex, sed uitio prudentiae carnis. quod uitium per legem demonstrandum, per gratiam sanandum fuit; quod
Abbreviated transcription (Latin):
consequent̃ adiunxit dicens.S con¬
clusit scriptura omnia sub peccato: ut
ꝓmissio ex fide iħu xꝑidaretur creden¬
tib. Danda itaq fuerat lex. que mani¬
festius sibi ipsum ostenderet hominẽ
ne suꝑb animus humanus a seipso se
posse eẽ iustũ putaret: & ignorans dei
iusticiam. idest quȩ homini ex deo ẽ. suã
uolens constituere. idest quasi siuis urib
partã. iusticiȩ dei subiectus ñ fieret. Opor¬
tebat itaq ut addito mandato. cuius uox
ẽ non concupisces. suꝑbo peccatori etiam
p̃uaricationis erim̃ accederet: atq ita gĩȩ
medicinã non sanata ꝑ legem. s conuitta
oli suꝑbire. noli de tua que nulla ẽ
urtute presumere: & intellige quare
sit abono deo bona lex data: quȩ tamen
iuiuificare non possit. Ad hoc enim data
ẽ. ut te demagno pariuilũ fac̾e̾t: ut te ad
faciendam legem iuires de tuo ñ hab̾e
monstraret: ac sic in ops. indigus ⁊ egenꝰ
ad grãm confugeres & clamares. miserere mȩ¬

Expanded text:
conclusit scriptura omnia sub peccato. ut promissio ex fide Iesu Christi daretur credentibus. danda itaque fuerat lex, quae manifestius sibi ipsum ostenderet hominem, ne superbus animus humanus a se ipso se posse esse iustum putaret et ignorans dei iustitiam, id est quae homini ex deo est. et suam uolens constituere. id est quasi suis sibi uiribus partam iustitiae dei subiectus non fieret. oportebat itaque. ut addito mandato, cuius uox est: Non concupisces, superbo peccatori etiam praeuaricationis crimen accederet atque ita gratiae medicinam non sanata per legem sed conuicta o superbire, noli de tua, quae nulla est, virtute praesumere; et intelliges quare sit a bono Deo bona lex data, quae tamen vivificare non possit. Ad hoc enim data est, ut te de magno parvulum faceret, ut te ad faciendam legem vires de tuo non habere monstraret; ac sic opis indigus et egenus ad gratiam confugeres, et clamares: «Miserere me
Abbreviated transcription (Latin):
frustra foris de forma głaris. Unus dñs. una¬
liud sunt ea quȩ credunt᷑: aluid fides
quacredit᷑. lua quippe in reb st̃. quȩ uł ẽẽ
uł fuisse. uł futura ẽẽ credunt᷑: hec aũ in
animo credentis est ei tantũ conspicua cuiꝰ
ẽ. quãuis sit ⁊ in aliis ñ ipsa. s similis. Non
enĩ numero ẽ una: s genere. ꝓpt̃ similitu¬
dinẽ tñ. & nullã diuersitatẽ: magis unã
dicimꝰ ẽẽ quã multas. Nam & duos hoĩes
simillimos cũ uiderimꝰ unã faciẽ dicimꝰ. &
miramͣ amboꝵ. faciliꝰ itaq dr̃. multas¬
animas fusse singulas utiq singłoꝵ. de qͥbꝰ
legimus in actib apłoꝵ. qͦd eis fu̾it aĩa una.
quã ubi dixit apłs. una fides. tot eas audet
qͣsꝙͣ dicẽ quot fideles. Et tñ qui dicit omulier
magna est fides tua. & alteri. modice fidei
uolentiũ uoluntas una: cũ & in ipsis qui
hoc idẽ uolunt sua uoluntas sit cuiq con¬
spicua: alterius aũ lateat. quãuis idẽ uelit.

Expanded text:
frustra foris de forma gloriaris. 3. Unnim sunt ea quae creduntur, aliud fides qua creditur. Illa quippe in rebus sunt, quae vel esse, vel fuisse, vel futura esse creduntur. Haec autem in animo credest, quamvis sit et in aliis non ipsa, sed similis. Non enim numero est una, sed genere. Propter similitudinem tamen ex nulla adversitate magis unam dicimus esse quam multas. Nam et duos homines simillimos cum videmus, unam faciem dicimus et miramur amborum. Facilius itaque dicitur multasanimas fuisse singulas utique singulorum, de quibus legimus in Actibus Apostolorum quod eis fuerit anima una ; quam ubi dixit Apostolus, Una fides , tot eas audet quisquam dicere quot fideles. Et tamen qui dicit, O mulier, magna est fides tua ; et alteri, Modicae fidei, volentium voluntas una: cum et in ipsis qui hoc idem volunt, sua voluntas sit cuique conspicua, alterius autem lateat, quamvis idem velit;
Abbreviated transcription (Latin):
omnum gentiũ lingus se demonstrare
dignatus ẽ: ut ille se intelligat habere
corpus: ⁊ uegetat m̃bra omnia unus sps.
Ecce humano sꝑu. sꝑuquo sũ iꝑse homo.
m̃bra omiã colligo ⁊ uegeto. Imꝑo menbriᷤᷤ
ut moueant᷑: intendo ocłos ad uidendũ:

Expanded text:
omnium linguis gentium se demonstrare dignatus est, ut ille se intelligat habere corpus, et vegetat membra omnia unus spiritus. Ecce humano spiritu, quo sum ego ipse homo, membra omnia colligo: impero membris ut moveantur, intendo oculos a
Abbreviated transcription (Latin):
minum ꝑ eus mortẽ redimit᷑. ⁊ liberat᷑
amalo: qm̃ cum eis quodãmͦ redit in gr̃a
pꝰinimicitias quas inter homines ⁊ scõs
angłos peccata fecert: & ex ipsa hominũ
redẽptione ruine illiꝰ angłicȩ detrim̃ta
reꝑarant᷑. Et utiq nouert̃ angłi scĩ docti
dedeo. cuius u̾itatis ȩt̾na contẽplatione
beati st̃: qͣnti numeri supplem̃tũ de ge¬
nere humano integͥtas illiꝰ ciuitatis expectet.
quȩ incelis sunt. ⁊ quȩ in t̾ris in ipso. Instau¬
rantur quippe quȩ incelis sunt: cum id qd in¬
de in angłis lapsum ẽ ex hominib reddit᷑
Instaurant᷑ aũ quȩ int̾ris sunt: cũ ipsi ho¬
mines. qui p̃destinati st̃ in ęt̾nam uitam

Expanded text:
minum per ejus mortem redimitur et liberatur a malo, quia cum eis quodammodo reditur in gratiam post inimicitias quas inter homines et sanctos angelos peccata fecerunt; et ex ipsa hominum redemptione ruinae illius angelicae damnum reparatur; et utique noverunt angeli sancti docti de Deo, cujus veritatis aeterna contemplatione beati sunt, quanti numeri supplementum de genere humano integritas illius civitatis exspectet. quae in coelis sunt, et quae in terris, in ipso . Instaurantur quippe quae in coelis sunt, cum id quod inde in angelis lapsum est, ex hominibus redditur: instaurantur autem quae in terris sunt, cum ipsi homines qui prae
Abbreviated transcription (Latin):
innotescet: cum ei coniuncti fuerimꝰ in finẽ
ad simul habendam beatitudinẽ sẽpit̾nã
Ista uͦ que ab illa ꝑegͥnat᷑ int̾ris. eo nob̾ no¬
tior. qͦd in illa sumus: ⁊ qr hominũ ẽ qd̾ &
nos sumꝰ hec sanguine mediatoris nullũ
habentis peccatum: ab omĩ ẽ redẽpta pecca¬
to. ł ius uox est. Si ds̃ ꝓnob̃ quis contra noᷤᷤ
Qui filio ꝓprio non peꝑcit. s ꝓ nob̃ omĩbꝰ¬

Expanded text:
innotescet, cum ei conjuncti fuerimus in finem, ad simul habendam beatitudinem sempiternam. Ista vero quae ab illa peregrinatur in terris, eo nobis notior est, quod in illa sumus, et quia hominum est, quod et nos sumus. Haec sanguine Mediatoris nullum habentis peccatum, ab omni redempta est peccato, ejusque vox est, Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui Filio proprio non pepercit
Abbreviated transcription (Latin):
oc agit᷑. ut hoc simus: si immacłati intel¬
ligendi sunt. qͥ omĩno sine peccato ft̃.
Si aũ iminacłati st̃. quist̃ sine crimine: &̃
in hac uita fuisse. atq ẽẽ negare ñ possumꝰ:
eligeret ordinandos. ñ ait. si qͥs sine peccato
ẽ. quod inueniri ñ posset: sait siquis sine
crimine est. q̃d utiq posset. Instaurare oĩa

Expanded text:
oc agitur, ut hoc simus, si inmaculati intellegendi sunt qui omnino sine peccato sunt; si autem inmaculati sunt qui sunt sine crimine, etiam in hac uita fuisse atque esse negare non possumus, eligeret ordinandos, non ait: si quis sine peccato — quod inuenire non posset — sed ait: si quis sine crimine, quod utique p
Abbreviated transcription (Latin):
cũ auaris. cum raptorib. cũ ebriosis:
ceteris huiusmodi pestib de quib dr̃. regnũ
dei nonpossidebunt: & baptisinatis sacram̃tũ
eẽ commune: ⁊ tñuicia quib a regno dĩ sepa¬

Expanded text:
cum auaris, cum raptoribus, cum ebriosis et cum auaris, cum raptoribus, cum ebriosis et ceteris eiusmodi pestibus, de quibus dicitur: regnum dei non possidebunt, et baptismatis sacramentum esse commune et tamen uitia quib
Abbreviated transcription (Latin):
huius aeris ȩt̾no supplicio destinatus. Hȩc aũ
uitia quȩ tenent in diabolo pͥncipatũ carni tri¬
buit apłs: quam certum est diabolum ñ habere.
Dicit enim inimicitias. contentiones. emulatio¬
nes. animositates. inuidias. oꝑa ẽẽ carnis. quoꝵ
omniũ maloꝵ caput atꝙ origo suꝑbia ẽ. quȩ
sine carne regnat in diabolo. Quis aũ ilo est
inimicitior scĩs: Quis adu̾sus eos contentio¬
sior. animosior: & magis emulus. atq inuidꝰ.
inuenit᷑: At hȩc omĩa cum habeat sine carne
quomͦ sunt ista oꝑa carnis. nͥ qi oꝑa st̃ hominiᷤ.
quẽ sicut dixi nomine carnis appellat: Non
enim habendo carnẽ. quã non ht̃ diabobꝰ s ui¬
uendo scd̃m seipsum. hoc ẽ sed̃m hominem¬
factus ẽ homosimilis diabolo: quia ⁊ ille
scđ̾m seipsum uiuere uoluit quando in
ueritate ñ stetit: ut non dedĩ. s de suo men
otest nob̾si frum̃ta dñica sumꝰ. & intꝰ

Expanded text:
huius aeris aeterno supplicio destinatus. Haec autem huius aeris aeterno supplicio destinatus. Haec autem uitia, quae tenent in diabolo principatum, carni tribuit apostolus, quam certum est diabolum non habere. Dicit enim inimicitias, contentiones, aemulationes, animositates, inuidias opera esse carnis; quorum omnium malorum caput adque origo superbia est, quae sine carne regnat in diabolo. Quis autem illo est inimicior sanctis? Quis aduersus eos contentiosior, animosior et magis aemulus adque inuidus inuenitur? At haec omnia cum habeat sine carne, quo modo sunt ista opera carnis, nisi quia opera sunt hominis, quem, sicut dixi, nomine carnis appellat? Non enim habendo carnem, quam non habet diabolus, sed uiuendo secundum se ipsum, hoc est secundum hominemfactus est homo similis diabolo; quia et ille secundum se ipsum uiuere uoluit, quando in ueritate otest nobis, si frumenta dominica sumus, etiam intus
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc ingemiscimus habitacłm nr̃m quod de cȩ¬
lo est suꝑ indu cuꝑientes: si tam̃ induti ñ nudi
inueniamur. ftenim qui sumus in hac habi¬
tatione ingemiscimus ingrauati. inquo no¬
lumꝰ expoliari s suꝑuestiri: ut absorbeat᷑ mor¬
corruptio carnis quȩ aggrauat animã. ñ pec¬
cati primi ẽ causa. s pena: neo caro corruptibił
animam peccatricẽ. s anima peccatͥx fecit esse
corruptibilẽ carnem. Ex qua corruptione car¬
nis sicet existant quȩdam incitam̃ta uicioꝵ. &
ipsa desideria uitiosa: non tñ omĩa uitȩ iniquȩ
uicia tribuenda sunt carni: ne ab his omnib
purgemus diabolũ. qui ñ ħt carnẽ. Et si enĩ
diabolus fornicator uł ebriosus. uł si qͥd huiꝰ
modi mali ẽ. quod ad carnis ꝑtinet uolupta¬
des: non potest dici. cum sit &ẽ taliũ peccatoꝵ
suasor. & instigator occultus: ẽ tam̃ maxime
suꝑb atq inuidus. Quȩ illum uiciositas sic ob¬
tinuit: ut ꝓpt̃ hanc eẽt in carcerib caliginosi

Expanded text:
miscimus, habitaculum nostrum, quod de coelo est, superindui cupientes; si tamen induti, non nudi inveniamur. Etenim qui sumus in hac habitatione, ingemiscimus gravati, in quo nolumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur morcorruptio corporis, quae adgrauat animam, non peccati primi est causa, sed poena; nec caro corruptibilis animam peccatricem, sed anima peccatrix fecit esse corruptibilem carnem. Ex qua corruptione carnis licet existant quaedam incitamenta uitiorum et ipsa desideria uitiosa, non tamen omnia uitae iniquae uitia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non habet carnem. Etsi enim diabolus fornicator uel ebriosus uel si quid huius modi mali est, quod ad carnis pertinet uoluptates, non potest dici, cum sit etiam talium peccatorum suasor et instigator occultus: est tamen maxime superbus adque inuidus. Quae illum uitiositas sic obtinuit, ut propter hanc esset in carceribus caliginosi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum sine horrore noĩare. s cẽ cũ hilarita¬
de predicare iam ppłi consuerunt: nũquid in
quo fuerit sola ẽẽ poterit: Quis enĩ ebriosꝰ.
non ⁊ contentiosus ⁊ animosus ⁊ inuidꝰ. ⁊ ap̃¬
ceptoꝵ sanitate dissentiens: & arguentib se
grauit inimicus: Iam uͦ ut & fornicator &
adulter ñ sit: difficile ẽ. Potest tñ non ẽẽ here¬
fornicator nec luxuriosus. aut amator pecu¬
niȩ. aut ueneficus. ⁊ simul hec omĩa potest
ñ eẽ: neq enim unũ aliquod uiciũ omĩa çeta
putet. & tñ contra fidem uterq uiuat: ⁊ spe
uana ut̃q fallat᷑. ⁊ a caritate spiritali uteq
dissentiat. & obhoc ut̃q ab illius unice colũ¬
be corpore alienus sit

Expanded text:
non solum sine horrore nominare sed etiam cum hilaritanon solum sine horrore nominare sed etiam cum hilaritate praedicare iam populi consuerunt, numquid in quo fuerit sola esse poterit? quis enim ebriosus non et contentiosus et animosus et inuidus et a praeceptorum sanitate dissentiens et arguentibus se grauiter inimicus? iam uero ut et fornicator et adulter non sit, difficile est. potest tamen non esse haerefornicator nec luxuriosus aut amator pecuniae aut ueneficus et simul haec omnia potest non esse. neque enim unum aliquod uitium omnia cetera putet et tamen contra fidem uterque vivat et spe vana uterque fallatur et a caritate spirituali uterque dissentiat et hoc uterque ab illius unice columbae corpore alienus sit
Abbreviated transcription (Latin):
dexteram constitui ñ merebunt᷑ aliqͥd aliuid qͣ
ad sinistrã ẽẽ remanebit. Nulla uox reliqua ẽ
quã sicut hedi audiant exore pastoris. nisi ite
in ignẽ eternum. qui paratus ẽ diabolo ⁊ angłis
eiꝰ: licet ex illo igne sicut dixi diu̾sa possint distri¬
bui. ꝓ criminũ diu̾sitate suppliciã. Utrũ autẽ
catholicum pessimis morib. alicui heretico
in cuius uita preter id quod hereticus ẽ ñ in¬
uenunt homines quod rep̃hendant p̃pone
debeamꝰ: non audeo precipitare sententiam.
Si aũ quis dicat quia hereticꝰ ẽ non potest
hoc solum eẽ. quin ⁊ alia consequant: carnalis
ẽ enim & animalis: ac ꝑhoc ⁊emulus sit ne¬
cesse est & animosus. & inuidus.⁊ inimicus.
ipsi ueritati: ab eaq dissentiens. intelligat ⁊¬
de illis malis quod unũ mitius elegerit. solũ
inquoquã ẽe non posse. ea scilicet causa. qm̃
carnalis ⁊ animalis ẽ. uelut ebriositas quã

Expanded text:
dextram constitui non merebuntur aliquid aliud quam dextram constitui non merebuntur aliquid aliud quam ad sinistram esse remanebit. nulla uox reliqua est quam sicut haedi audiant ex ore pastoris nisi: ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius, licet ex illo igne, sicut dixi, diuersa possint distribui pro criminum diuersitate supplicia. Utrum autem catholicum pessimis moribus alicui haeretico, in cuius uita praeter id quod haereticus est non inueniunt homines quod reprehendant, praeponere debeamus, non audeo praecipitare sententiam. si autem quis dicat: \'quia haereticus est, non potest hoc solum esse, quin et alia consequantur; carnalis est enim et animalis ac per hoc et aemulus sit necesse est et animosus et inuidus et inimicus ipsi ueritati ab eaque dissentiens>, intellegat et de illis malis quod unum mitius elegerit solum in quoquam esse non posse, ea scilicet causa, quoniam carnalis et animalis est. uelut ebriositas, quam
Abbreviated transcription (Latin):
osi neq maledici. neq rapaces. regnium dei
possidebunt. Non ait qui hȩc oĩa uicia simul
habuerint. regnum dei non possidebunt: s
neq illi. neq illi÷ ut in singulis hoc subaudi¬
as. quod nulli eoꝵ regnũ dei possidebt̃. Sic̃ gͦ
heretici regnũ dei non possidebt̃. sic auari regip̃o
dĩ non possidebt̃. Nec dubitandũ ẽ quidẽ pę¬
nas ipsas quib cruciabunt᷑. qͥ regnũ dei non
possidebunt. ꝓdiu̾sitate criminũ ẽẽ diuersaͦ
& alias aliis acriores: ut in ipso igne ȩt̾no ꝓ
disparib ponderib peccatoꝵ. sint disparia
tormenta penaꝵ. Neq enĩ frustra ipse dñs ait.
Tolerabilius erit sodomis: quã nob indie u¬
dicii. S tam̃ ad non possidendũ regnũ dei tan¬
tumdem ualet ex illis uiciis qd̾ elegeris miti
quantũ uł plura. uł unũ quod ꝓspexeris gͣ¬
uius. quia & illi possessuri st regnũ dei qͦs ad
dexteram constituet ille iudȩx: nec eis qui ad¬

Expanded text:
osi neque maledici neque rapaces regnum dei osi neque maledici neque rapaces regnum dei possidebunt. non ait: \'qui haec omnia uitia simul habuerint regnum dei non possidebunt\', sed: \'neque illi neque illi\', ut in singulis hoc subaudias quod nulli eorum regnum dei possidebunt. sicut ergo haeretici regnum dei non possidebunt, sic auari regnum dei non possidebunt. nec dubitandum est quidem poenas ipsas, quibus cruciabuntur qui regnum dei non possidebunt, pro diuersitate criminum esse diuersas et alias aliis acriores, ut in ipso igne aeterno pro disparibus ponderibus peccatorum sint disparia tormenta poenarum. neque enim frustra ipse dominus ait: tolerabilius erit Sodomis quam uobisin die iudicii. sed tamen ad non possidendum regnum dei tantundem ualet ex uitiis illis quod elegeris mitius, quantum uel plura uel unum quod perspexeris grauius. et quia illi possessuri sunt regnum dei quos ad dextram constituet ille iudex, nec eis qui