comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mũ patris mei. erit michi dñis in dm: & lapis
iste quem erexi in titulum uocabit᷑ domais
di. Cunctoꝵq quȩ dederis michi: decimas
offeram tibi. Profectus ergo iacob. uenit in
terram orientalem. et uidit puteũ in agro.
tresq greges ouium accubantes iuxta eum
Nam ex illo adaquabantur pecora: et os ens
grandi lapide claudebatur. Morisq erat ut
cunctis ouibus congregatis deuoluerent lapi¬
dem: & refectis gregibus. rursum suꝑ osputei
ponerent. Dixitq ad pastores. fr̃s unde es¬
tis: Qui responderunt. De aran. Quos in¬
ter rogans: numquid ait nostis laban filiũ
nachor: Dixerunt. Norumus. Sanusne est
inquit: Ualet inquiunt. Et ecce rachel fi.¬
ut reducantur ad caulas greges. Ante da¬
te potum oiubus: et sic ad pastum eas redu¬
cite. Qui responderunt. Non possumus. do¬
nec omnia pecora congregentur: & amouea¬
mus lapidem de ore putei.ut adaquemus
grea :  Adhuc loquebantur: & ecce rachel ue¬

Expanded text:
mum patris mmum patris miste quem erexi in titulum vocabitur Domus Dei cunctorumque quae dederis mihi decimas offeram tibi profectus ergo Iacob venit ad terram orientalem et vidit puteum in agro tresque greges ovium accubantes iuxta eum nam ex illo adaquabantur pecora et os eius grandi lapide claudebatur morisque erat ut cunctis ovibus congregatis devolverent lapidem et refectis gregibus rursum super os putei ponerent dixitque ad pastores fratres unde estis qui responderunt de Haran quos inteNahor? Dixerunt: Novimus. Sanusne est? inquit. Valet, inquiunt: et ecce Rachel, fiut reducantur ad caulas greges: date ante potum ovibus, et sic ad pastum eas reducite. Qui responderunt: non possumus, donec omnia pecora congregentur, et amoveamus lapidem de ore putei, ut adaquemus greges. Adhuc loquebantur, et ecce Rachel ve
Abbreviated transcription (Latin):
& cacumen illius tangens celum: angelos
quoq di ascendentes et descendentes ꝑ eã.
et dñm innium scalȩ dicentẽ sibi. Ego sũ
in qua dormis tibi dabo et semini tuo: eritq
germen tuum quasi puluis terre. Dilatabe¬
ris ad orientẽ. et occidentem. septemtrionẽ
tuus quocũq prexeris: & reducã te interrã
hanc. nec dimittã nisi compleuero uniuersa
quȩ dixi. Cumq eiugilasset iacob de somno.¬
ait uere dns est in loco isto: et ego nescrebã
auensq quam terribilis inquit est locus iste
non est hic alud nisi domus di: et porta cęli
Siugens ergo manc tulit lapidem quem sub¬
posuerat capiti suo et erexit in titulum fun¬
dens oleum desuper. appellauitq nom̃ urbis
bethel: quȩ prius luza uocabatur. Uouit eti¬
am uotum dicens. Si fuerit ds mecũ et custo¬
dierit me in uia ꝑ quam ambulo. et dederit
michi panem ad uescendũ. & uestimentũ ad
induendum. reuersusq fuero ꝓspere ad do¬

Expanded text:
et cacumen illius tangens caelum angelos et cacumen illius tangens caelum angelos quoque Dei ascendentes et descendentes per eam et Dominum innixum scalae dicentem sibi ego sum in qua dormis, tibi dabo et semini tuo. Eritque semen tuum quasi puluis terrę. Dilataberis ad orientem et occidentem et septentrionem tuus, quocunque perrexeris. Quia Deus Pater hanc nec dimittam nisi conplevero universa quae dixi cumque evigilasset Iacob de somnoait vere Dominus est in loco isto et ego nesciebam pavensque quam terribilis inquit est locus iste non est hic aliud nisi domus Dei et porta caeli surgens ergo mane tulit lapidem quem subposuerat capiti suo et erexit in titulum fundens oleum desuper appellavitque nomen urbis Bethel quae prius Luza vocabatur vovit etiam votum dicens si fuerit Deus mecum et custodierit me in via per quam ambulo et dederit mihi panem ad vescendum et vestem ad induendum reversusque fuero prospere ad do
Abbreviated transcription (Latin):
ram ꝑegrinationis tuȩ. quam pollicitus est
auo tuo. Cumq dimisisset eum isaac: ꝓfec¬
tus uenit in mesopotamiã syriȩ ad laban
filium batuhel syri frẽm rebeccȩ matris
sue. Uidens auem esau quod benedixisset
pater suus iacob. & misisset in mesopotami¬
am syrie ut inde uxorem duceret. et quod
post benedictionẽ precepisset ei dicens. non
accipies coniugem de filiabis chanaan: qđ¬
q obediens iacob parentib isset in syriam.
probans quoq qr od non libent̃ aspiceret fi¬
lias chanaanpater suus: iuit ad ismahe¬
lem et duxit uxorem absq his quas prius
habebat maelech filiam ismahel filui abra¬
ham. sororem nabaioth.
oitur egressus iacob de bersabee: pergebat
aran. Cumq uenisset ad quendam locum
& uellet in eo requiescere post solis occubi¬
tum: tulit de lapidibus qui iacebant. & sub¬
ponens capiti suo. dormiuit in eode loco
Uiditq in somnis scalam stantem suꝑ terrã.

Expanded text:
ram peregrinationis tuae quam pollicitus est ram peregrinationis tuae quam pollicitus est avo tuo cumque dimisisset eum Isaac profectus venit in Mesopotamiam Syriae ad Laban filium Bathuel Syri fratrem Rebeccae matris suae videns autem Esau quod benedixisset pater suus Iacob et misisset eum in Mesopotamiam Syriae ut inde uxorem duceret et quod post benedictionem praecepisset ei dicens non accipies coniugem de filiabus Chanaan quodque oboediens Iacob parentibus isset in Syriam probans quoque quod non libenter aspiceret filias Chanaan pater suus ivit ad Ismahelem et duxit uxorem absque his quas prius habebat Maeleth filiam Ismahel filii Abraham sororem Nabaioth igitur egressus Iacob de Bersabee pergebat Haran cumque venisset ad quendam locum et vellet in eo requiescere post solis occubitum tulit de lapidibus qui iacebant et subponens capiti suo dormivit in eodem loco viditque in somnis scalam stantem super terram
Abbreviated transcription (Latin):
iacob filium suum: dixit ad eum Ecce esau
frater tuus: minatur ut occidat te Nunc gͦ
fili audi uocem meã: et consurgens fuge ad
laban frẽm meũ in aran Habitabisq cũ eo dies pau¬
cosdonec requiescat furor fratris tui. & cesset
indignatio euis: obliuiscaturq eorum quȩ
fecisti in eum Postea mittam: et adducam
te inde huc. Cur utroq orbabor filio in u¬
na die: Dixit quoq rebecca ad isaac: Tedet
me uitȩ mee: propter filias heth. Si acceꝑit
iacob uxorem de stirpe huius terre: nolo ui¬
uere Nocauit itaq isaac iacob. & benedix̃:
precepitq ei dicens. Noli accipere coniugem
de genere chanaan: sed uade et ꝓficisce¬
re in mesopotamiã syrie ad domũ batuel
patrẽ matris tue: et accipe tibi inde uxo¬
rem de filiabus laban auunculi tui. Ds̃
autem om̃ps benedicat tibi. et crescere
faciat atq multiplicet. ut sis in turbas
populorum: & det tibi benedictiones abra¬
ham et semini tuo post te: ut possideas ter¬

Expanded text:
Jacob filium suum, dixit ad eum. Ecce, Esau Jacob filium suum, dixit ad eum. Ecce, Esau frater tuus minatur ut occidat te. Nunc audi ergo, fili, vocem meam, et consurgens fuge ad Laban fratrem meum in Aran: habitabisque cum eo dies paucos, donec requiescat furor fratris tui, et cessabit indignatio ejus, obliviscatur eorum quae fecisti in eum: pote inde huc cur utroque orbabor filio in una die dixit quoque Rebecca ad Isaac taedet me vitae meae propter filias Heth si acceperit Iacob uxorem de stirpe huius terrae nolo vivere vocavit itaque Isaac Iacob et benedixit praecepitque ei dicens noli accipere coniugem de genere Chanaan sed vade et proficiscere in Mesopotamiam Syriae ad domum Bathuel patrem matris tuae et accipe tibi inde uxorem de filiabus Laban avunculi tui Deus autem omnipotens benedicat tibi et crescere te faciat atque multiplicet ut sis in turbas populorum et det tibi benedictiones Abraham et semini tuo post te ut possideas ter
Abbreviated transcription (Latin):
iunait Iuste uocatum est nomen eiꝰ iacob
subplantauit eñĩ me en altera uice. Primo¬
genita mea ante tulit. et nunc secundo sur¬
ripuit benedictionẽ meã Rursumq ad pa¬
trem. Numquid non reseruasti ait & mihi
benedictionẽ: Respondit isaac. Dominum
tuum illum constitui: et omnes fr̃s eius
seruituti illius subiuigaui frumento & ui¬
no stabiliui eum: & tibi post hȩc fili mi ultra
quid faciam: Cui esauait Num unam in¬
quit tantum benedictionẽ habes pater: Mi¬
chi quoq obsecro ut benedicas. Cumq he¬
iulatu magno fleret: motus isaac. dix̃ ad
eum. In pinguedine terrȩ & in rore celi de¬
super: erit benedictio tua Uiues gladio. et
fratri tuo seruies: Tempusq ueniet: cũ ex¬
cutias et soluas iugum eius de ceruicibus
tuis. Oderat ergo semꝑ esau iacob ꝓbenedi¬
ctione: qua benedixerat ei pater. Dixitꝙ
in corde suo Ueniant dies luctus patrismei:
ut occidam iacob fratrem meũ. Nunciata
sunt hȩc rebeccȩ. Quȩ mittens et uocans

Expanded text:
t iuste vocatum est nomen eius Iacob subplantavit enim me en altera vice primogenita mea ante tulit et nunc secundo subripuit benedictionem meam rursumque ad patrem numquid non reservasti ait et mihi benedictionem respondit Isaac dotuum illum constitui, et omnes fratres ejus servituti illius subjugavi: frumento et vino stabilivi eum, tibi post haec, fili mi, ultra quid faciam? Cui dixit Esau: Num unam inquit, tantum benedictionem habes, pater? mihi quoque obsecro ut benedicas. Cumque ejulatu magno fleret, motus Isaac, dixit ad eum: In pinguedine terrae, et in rore coeli desuper, erit benedictio tua. Vives gladio, et fratri tuo servies: tempusque veniet, cum excutias et solvas jugum ejus de cervicibus tuis. Oderat ergo semper Esau Jacob pro benedictione, qua benedixerat ei pater: dixitque in corde suo: Veniat dies luctus patris mei, ut occidam Jacob fratrem meum. Nunciata sunt haec Rebeccae, quae mittens, et vocans
Abbreviated transcription (Latin):
altissimi. benedixit ei. & ait Benedictꝰ abram
dõ excelso. qui creauit cęlum & terĩ. Et be¬
nedictus ds excelsus. quo protegentẽ hostes
in manib tuis sunt. Et dedit ei decimas ex
Da michi animas. cetera tolle tibr. Qui respon¬
dit ei. Leuo manũ meã ad dñm meũ excel¬
sum possessorem cęli & terrȩ. quod a filo sub¬
tegminis. usq ad corrigiam caligę non acci¬
piam ex omnib quȩ tua sunt: nedicas ego
ditaui abram. exceptis his quȩ comederunt
iuuenes. & partibus uiroꝵ qui uenert̃ mecum.
Aner eschol & mambre. isti accipient partes
suas¶His ita transactis. factus est sermo dñi¬
ad abram per uisionem dicens. Noli timere
abram. ego ꝓtector tuus sum. & merces tua
magna nimis. Dixitq abram. Dñe ds quid
dabis michi: Ego uadam absq liberis. & filius
ꝓcuratoris domus meȩ iste damascus eliezer
Addiditq abram. Michi non dędisti semen.
& e ce uernaculus meus heres m̃s etit. Stat̃ĩq
sermo dñi factus est ad eum dicens. Non erit

Expanded text:
i, benedixit ei, et ait: Benedictus Abram Deo excelso, qui creavit coelum et terram; et benedictus Deus excelsus, quo protegente hostes in manibus tuis sunt; et dedit ei decimas ex da mihi animas cetera tolle tibi qui respondit ei levo manum meam ad Dominum Deum excelsum possessorem caeli et terrae quod a filo subteminis usque ad corrigiam caligae non accipiam ex omnibus quae tua sunt ne dicas ego ditavi Abram exceptis his quae comederunt iuvenes et partibus virorum qui venerunt mecum Aner Eschol et Mambre isti accipient partes suas his itaad Abram per visionem dicens: Noli timere Abram, ego protector tuus sum, et merces tua magna nimis. Dixitque Abram: Domine Deus, quid dabis mihi? ego vadam absque liberis: et filius procuratoris domus meae, iste Damascus Eliezer. Addiditque Abram: Mihi autem non dedisti semen; et ecce vernaculus meus, heres meus erit. Statimque sermo Domini factus est ad eum, dicens: Non erit
Abbreviated transcription (Latin):
nichil tuoꝵ attigimus. nec fecimus quod te
lederet. sed cum pace dimisimus auctum
benedictione dñi fẽcit ergo eis conuiuiũ
Et post cibum et potum. surgentes mane
iurauerunt sibi mutuo. Dimisitq isaac eos¬
pacifice in locum suum. Ecce autem uene.¬
runt in ipso die serui isaac: annunciantes
ei de puteo quem foderant. atq dicentes:
inuenimus aquam Unde appellauit eum
abundantiã: & nomen urbi impositũ est¬
bersabee: usq in presentẽ diem. Esau uero
quadragenarius duxit uxores: iudith filiam
becri ethei. & basemath filiam helom eiusdẽ
loci: quȩ ambe offenderant animũ isaac et
runt oculi eius: & uidere non poterat. Uo¬
cauitq esau filium suum maiorem: & dixit

Expanded text:
nihil tuorum attigimus, nec fecimus quod te nihil tuorum attigimus, nec fecimus quod te laederet: sed cum pace dimisimus auctum benedictione Domini. Fecit ergo eis convivium, et post cibum et potum, surgentes mane, juraverunt sibi mutuo, dimisitque eos Isaac pacifice in locum suum. Ecce autem venerunt in ipso die servi Isaac, annuntiantes ei de puteo quem foderant, atque dicentes: Invenimus aquam. Unde appellavit eum, Abundantiam, et nomen urbi impositum estBersabee, usque in praesentem diem. Esau vero quadragenarius duxit uxores, Judith, filiam Beeri Hethaei, et Basemath, filiam Elon ejusdem loci, quae ambae offenderant animum Isaac et runt oculi ejus, et videre non poterat: vocavitque Esau filium suum majorem, et dixi
Abbreviated transcription (Latin):
fuit pastoꝵ gerare: aduersum pastores isa¬
ac dicentiũ. nr̃a est aqua. Quam obrem
nomen putei ex eo quod acciderat: uocauit
calumpniã. fõderunt et alium: & pro illo
quoq rixati sunt. appellauitq eum inimi¬
citias. Frofectus inde. fodit alium puteũ.
pro quo non contenderunt. Itaq uocauit
nomen eius latitudo dicens. Nunc dilata¬
uit nos dñs: et fecit crescere suꝑ terram.
Ascendit autem ex illo loco in bersabee u¬
bi apparuit ei dñs in ipsa noc te dicens Ego
sum ds̃ abraham patris tui. noli metuere qͥa
tecum sum: & benedicam tibi. et multipli¬
cabo semen tuum propt̾ seruĩumeũ abra.¬
ham. Itaq edificauit ibi altare: et inuoca¬
to nomine dñi. extendit tabernaculũ. pre¬
cepitq seruis suis ut foderent puteum
Ad quem locum cum uenissent degeraris
nistis ad me hominẽ quem odistis & expuli¬
stis a uobis : Qui responderunt Uidimus te
non facias nobis quicquã mali: sicut & nos

Expanded text:
fuit pastorum Gerarae adversum pastores Isafuit pastorum Gerarae adversum pastores Isaac dicentium nnomen putei ex eo quod acciderat, vocavit Calumniam. Foderunt et alium, et pro illo quoque rixati sunt, appellavitque eum, Inimicitias. Profectus inde fodit alium puteum, pro quo non contenderunt, itaque vocavit nomen ejus, Latitudo, dicens: Nunc dilatavit nos Dominus, et fecit crescere super terram. T. XXI. Ascendit autem ex illo loco in Bersabee, ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte, dicens: Ego sum Deus Abraham patris tui, noli metuere, quia tecum sum, et benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum propter servum meum Abraham. Itaque aedificavit ibi altare, et invocato nomine Domini, extendit tabernaculum: praecepitque servis suis ut foderent puteum. Ad quem locum cum venisset de Geraris, nistis ad me, hominem quem odistis, et expulistis a vobis? Qui responderunt: Vidimus tecnon facias nobis quidquam mali, sicut et nos
Abbreviated transcription (Latin):
Precepitq omni populo dicens. Qui tetigerit
hominis huius uxorem. morte moriet᷑ Ereuit
autem isaac in teria illa. & inuenit in ipso an¬
no centuplum. Benedixitq ei ds̃. et locuple¬
tatus est homo: et ibat ꝓficiens atq succres¬
cens. donec magnus uehement̃ effectus est
Habuit quoq possessionẽ ouium et arm̃to.
et familiȩ plurimũ. Ob hȩc inuidentes ei pa¬
lestini. omnes puteos quos foderant serui
patris eius abraham illo tempore obstruxert̃
implentes humo: in tantum ut ipse abimelech
diceret ad isaac Recede a nobis: qm̃ potentior
nr̃i factus es ualde. Et ille discedens ut ueni¬
ret ad torrentem gerare habitaretq ibi:tur¬
sum fodit alios puteos quos foderant serui
patris sui abraham: et quos illo mortuo
olim obstruxerant philistum. Appellauit¬
q eos isdem nominibus: quib ante pater
uocauerat fõderunt in torrente: & reppe¬
rerunt aquam uiuam. Sed & ibi iurgium

Expanded text:
Praecepitque omni populo, dicens: Qui tetigerit Praecepitque omni populo, dicens: Qui tetigerit hominis hujus uxorem, morte morietur. Sevit autem Isaac in terra illa, et invenit in ipso anno centuplum: benedixitque ei Deus. Et locupletatus est homo, et ibat proficiens atque subcrescens, donec magnus vehementer effectus est: habuit quoque possessionem ovium et armentorum et familiae plurimum ob haec invidentes ei Palestini omnes puteos quos foderant servi patris illius Abraham illo tempore obstruxerunt implentes humo in tantum ut ipse Abimelech diceret ad Isaac recede a nobis quoniam potentior nostri factus es valde et ille discedens veniret ad torrentem Gerarae habitaretque ibi rursum fodit alios puteos quos foderant servi patris sui Abraham et quos illo mortuo olim obstruxerant Philisthim appellavitque eos hisdem nominibus quibus ante pater vocaverat foderunt in torrente et reppererunt aquam vivam sed et ibi iurgium
Abbreviated transcription (Latin):
pondi abraham patri tuo: et multiplicabo
semen tium sicut stellas cęli. daboq posteris
tuis uniuersas regiones has. & benedicentur
in semine tuo omnes gentes terrȩ. eo quod
obedierit abraham uoci meȩ. & custodierit
p̃cepta & mandata mea. et cerimonias. legesq
seruauerit. Mansit itaq isaac ingeraris:
Qui ci n interrogaretur auiris loci illius
suꝑ uxore sua: respondit. Soror mea ẽ: T¬
muerat enim confiteri. quod sibi sociata es¬
set conuigio: reputans ne forte int̾ficerent
eum propt illius pulchritudinẽ. Cumq ꝑ¬
transissent dies plurimi et ibidem moraret᷑:
ꝓspiciens abimelech palestinoꝵ rex ꝑ fenestrã
uidit eum iocantem cum rebecca uxore
sua. Et accersito ait. ꝑspicuum est qđ uxor
tua sit: cur mentitus es sororem tuam esse:
Respondit. Timui ne morerer propt̾ eam: Dix¬
itq abimelech. Quare imposiusti nobis: Po¬
tuit coire quispiam de populo cum uxore
tua: et induxeras suꝑ nos grande peccatum

Expanded text:
pondi Abraham patri tuo. Et multiplicabo pondi Abraham patri tuo. Et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli: daboque posteris tuis universas regiones has: et BENEDICENTUR in semine tuo omnes gentes terrae, eo quod obedierit Abraham voci meae, et custodierit praecepta et mandata mea, et caerimonias legesque servaverit. Mansit itaque Isaac in Geraris. Qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxore sua, respondit: Soror mea est: timuerat enim confiteri quod sibi esset sociata conjugio, reputans ne forte interficerent eum propter illius pulchritudinem. Cumque pertransissent dies plurimi, et ibidem moraretur, prospiciens Abimelech rex Palaestinorum per fenestram, vidit eum jocantem cum Rebecca uxore sua. Et accersito eo, ait: Perspicuum est quod uxor tua sit: cur mentitus es eam sororem tuam esse? Respondit: Timui ne morerer propter eam. Dixitque Abimelech: Quare imposuisti nobis? potuit coire quispiam de populo cum uxore tua, et induxeras super nos grande peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
mabat esau. eo quod de uenationibus eius
uesceretur: et rebecca diligebat iacob Cocẽ
autem iacob pulmentũ. ad quem cũ uenis¬
set esau de agro lassus. ait. Da michi de cocti¬
one hac rufa: quia oppido lassus sum. Quam
ob causam uocatum est nomen eius edom
Cui dixit iacob Uende michi primogenita
tua . Ille respondit. En morior. quid michi
proderunt primogenita: Ait iacob Iura er¬
go michi. Iurauit esau et uendidit primoge¬
nita. et sic accepto pane & lentis edulio co-¬
medit & bibit: & abiit paruipendens. quod
primogenita uendidisset. Orta autẽ fame
suꝑ terram post eam steriłitatẽ quȩ accide¬
rat in diebus abraham: abiit isaac ad abime¬
lech. regem palestinoꝵ in gerara. Apparuitq
ei dñs & ait. Ne descendas in egyptum sed
quiesce in terra quam dixero tibi. et pere¬
grinare in ea: eroq tecum & benedicã tibi
Tibi enim et semini tuo dabo uniuersas re¬
giones has. complens iuramentũ. quod spo¬

Expanded text:
mabat Esau, eo quod de venationibus illius mabat Esau, eo quod de venationibus illius vesceretur: et Rebecca diligebat Jacob. Coxit autem Jacob pulmentum: ad quem cum venisset Esau de agro lassus, ait: Da mihi de coctione hac rufa, quia oppido lassus sum. Quam ob causam vocatum est nomen ejus Edom. Cui dixit Jacob: Vende mihi primogenita tua. Ille respondit: En moproderunt primogenita ait Iacob iura ergo mihi iuravit Esau et vendidit primogenita et sic accepto pane et lentis edulio comedit et biprimogenita vendidisset . Orta autem fame super terram, post eam sterilitatem quae acciderat in diebus Abraham, abiit Isaac ad Abimelech regem Palaestinorum in Gerara. Apparuit ei Dominus, et ait: Ne descendas in Aegyptum, sed quiesce in terra, quam dixero tibi. Et peregrinare in ea, eroque tecum, et benedicam tibi: tibi enim et semini tuo dabo universas regiones has, complens juramentum quod spo
Abbreviated transcription (Latin):
uoxorem rebeccam filiam batuel syri de meso¬
potamia sororem laban. Dep̃catusq est isaac¬
dñm pro uxore sua: eoquod esset sterilis. Qui
exaudiuit eum. et dedit conceptũ rebeccȩ
sed collidebart᷑ in utero eius paruuli. Quę
ait.Si sic michi futurum erat: quid necesse
fuit conciꝑe: Prexitq ut consuleret dñm
Iui respondit. Duȩ gentes in utero tuo sĩ
et duo populi ex uentre tuo diuidentur: po¬
pulusq ppłm suꝑabit. et maior minori ferui¬
et. lam tempiis pariendi uenerat. et ecce ge¬
mini in utero eius reꝑti sunt. Qui prius eg̃s¬
sus est rufus erat. et totu in morẽ pellis his¬
pidus: uocatumq est nom̃ eius esaĩ. Protinꝰ
alter egrediens plantã fr̃is tenebat manu:¬
et idcirco appellauit eum iacob Sexagena¬
rius erat isaac: quando nati sunt paruuli
Quibis adultis. factus est esau uirgnarus
uenandi & homo agricola: ia b autẽ uir
simplex habitabat in tabernaculis. Isaac a¬

Expanded text:
uxorem Rebeccam filiam Bathuel Syri de Mesouxorem Rebeccam filiam Bathuel Syri de Mesopotamiam sororem Laban deprecatusque est Dominum pro uxore sua eo quod esset sterilis qui exaudivit eum et dedit conceptum Rebeccae sed conlidebantur in utero eius parvuli quae ait si sic mihi futurum erat quid necesse fuit concipere perrexitque ut consuleret Dominum qui respondens ait duae gentes in utero tuo sunt et duo populi ex ventre tuo dividentur populusque populum superabit et maior minori serviet iam tempus pariendi venerat et ecce gemini in utero repperti sunt qui primus egressus est rufus erat et totus in morem pellis hispidus vocatumque est nomen eius Esau protinus alter egrediens plantam fret idcirco appellavit eum Jacob. Sexagenarius erat Isaac quando nati sunt parvuli. Quibus adultis, factus est Esau vir gnarus venandi, homo agricola: Jacob autem vir simplex habitabat in tabernaculis. Isaac a
Abbreviated transcription (Latin):
eum isaac & ismahel filu sui. in spelunca di¬
plici. quȩ sita est in agro ephron fili soor
lis heth. ibi sepultiis est ipse & sara uxor eiꝰ
Et post obitum illius benedixit as isaac fi¬
lio eius. qui habitabat iuxta  iteũ nomi¬
ne uiuentis & uidertis. Hȩ sunt generatio.¬
nes ismael fili abrahȩ. que. i peꝑit ei agar
egyptia famula sare: et iex nomina filiorũ
eius in uocabulis & generationib fuis. Pri¬
mogenitus ismahelis na haioth. deinde cedar
&e abdehel. et mabsan. masma quoq & du¬
mina ꝑ castella cẽ oppida eoꝵ. duodetim uͥn¬
cipes tribuum suarum. Anni uitę ismahel
centum triginta septem: deficiensꝙ mortu¬
us est et appositus ad populum suunt Habi¬
tauit autem ab euila usq sur quȩ respicit
egyptum introeuntib assyrios. coram cunctis
fratrib suis obiit. Hee quoq sunt generatio¬
nes isaac filii abraham. Abraham genuit isa¬
ac Qui cum quadraginta esset annoꝵ. duxit

Expanded text:
eum Isaac et Ismael, filii sui, in spelunca dueum Isaac et Ismael, filii sui, in spelunca duplici, quae sita est in agro Ephron, filii Sohliis Heth: ibi sepultus est ipse, et Sara uxor ejus. Et post obitum illius benedixit Deus Isaac, filio eius qui habitabat iuxta puteum nomine Viventis et videntis hae sunt generationes Ismahel filii Abraham quem peperit ei Agar Aegyptia famula Sarrae et haec nomina filiorum eius in vocabulis et generationibus suis primogenitus Ismahelis Nabaioth dein Cedar et Abdemina per castella et oppida eorum duodecim principes tribuum suarum anni vitae Ismahel centum triginta septem deficiens mortuus est et adpositus ad populum suum habitavit autem ab Evila usque Sur quae respicit Aegyptum introeuntibus Assyrios coram cunctis fratribus suis obiit hae quoque sunt generationes Isaac filii Abraham Abraham genuit Isaac qui cum quadraginta esset annorum duxit
Abbreviated transcription (Latin):
cto isaac descendit de camelo: & ait ad pue¬
rum. Quis est ille homo qui uenit ꝑ agrũ
in occursiua nobis: Dixit er Ipse est domi¬
nus meus At illa tollens cito pallium: opu¬
it se Seruus autem cuncta quȩ gesserat mar¬
rauit isaae. Qui introduxit eam in taberna¬
culum sarę matris suȩ & accepit eam uxorẽ
& in tantum dilexit: ut dolorem qui ex mor¬
te matris acciderat. temꝑarets Abraham uero
aliam duxit uxorem nomine cethurã. quie
peperit ei rãram. & iexn. et madan. & madi¬
an & ies boch. & sue Iexan quoq genuit saba
et daddan fĩui autem dadan fuerunt asorim
e latusi & loomim. At uero ex maclian or
cuncta quȩ possederat isaac. filiis autẽ con¬
cubinarũ largitus est munera. & separauit
eos ab isaac filio suo dum adhuc ipse uiuerae
anni. et deficiens mortuus est in fenectute
bona ꝓuecteq etatis & plenus dierum. Con¬
gregatusq est ad populum suum. & sepeliert

Expanded text:
cto Isaac descendit de camelo et ait ad puecto Isaac descendit de camelo et ait ad puerum quis est ille homo qui venit per agrum in occursum nobis dixit ei ipse est dominus meus at illa tollens cito pallium operuit se servus autem cuncta quae gesserat narravit Isaac qui introduxit eam in tabernaculum Sarrae matris suae et accepit uxorem et in tantum dilexit ut dolorem qui ex morte matris acciderat temperaret Abraham vero aliam duxit uxorem nomine Cetthuram quae peperit ei Zamram et Iexan et Madan et Madian et Iesboch et Sue Iexan quoque get Dadan. Filii Dadan fuerunt, Asurim, et Latusim, et Laomim. At vero ex Madian ortcuncta quae possederat, Isaac: filiis autem concubinarum largitus est munera, et separavit eos ab Isaac, filio suo, dum adhuc ipse viveret,anni. Et deficiens mortuus est in senectute bona, provectaeque aetatis, et plenus die rum: congregatusque est ad populum suum. Et sepelierunt
Abbreviated transcription (Latin):
neat puella saltem decem dies apud nos: & post¬
ea ꝓficiscetur. Nolite ait me retinere. quia
dns direxit uiam meã Dimittite me: ut ꝑ¬
gam ad dominũ meũ: Dixerunt. Uocer us
puellam: et queramus ipsius uoluntatẽ ils
uocata uenisset sciscitati sunt Uisire cum ho¬
mine isto: Quȩ ait uadam Pi miserunt er¬
go eam & nutricẽ illius. seruumq abraham
& comites eius: imprecantes ꝓspera sorori sus¬
atq dicentes Soror ñr̃a es. crescas in mille mi¬
lia: & possideat semen tuũ portas inimicorũ
suoꝵ Igitur rebecea & puellȩ illius ascensis ca¬
melis secute sunt uirum. Qui festinus re¬
uertebatur ad dominũ suum. Eo tempore
isaac deambulabat ꝑ iuam quȩ ducit ad pu¬
teum. cuius nomen est uiuentis & uidentis.
Habitabat enim in terra australi. & egres¬
sus fuerat ad meditandũ in agro inclinata
iam die. Cumq leuasset oculos. uidit eame¬
los uementes procui:. Rebecea quoq conspe¬

Expanded text:
neat puella saltem decem dies apud nos, et postneat puella saltem decem dies apud nos, et postea proficiscetur. Nolite, ait, me retinere, quia Dominus direxit viam meam: dimittite me ut pergam ad dominum meum. Et dixerunt: Vocemus puellam, et quaeramus ipsius voluntatem. Cumque vocata venisset, sciscitati sunt: Vis ire cum homine isto? Quae ait: Vadam. Dimiserunt ergo eam, et nutricem illius, servumque Abrahae, et comites ejus, imprecantes patque dicentes soror nostra es crescas in mille milia et possideat semen tuum portas inimicorum suorum igitur Rebecca et puellae illius ascensis camelis secutae sunt virum qui festinus revertebatur ad dominum suum eo tempore Isaac deambulabat per viam quae ducit ad puteum cuius nomen est Viventis et videntis habitabat enim in terra australi et egressus fuerat ad meditandum in agro inclinata iam die cumque levasset oculos vidit camelos venientes procul Rebecca quoque consp
Abbreviated transcription (Latin):
in manibꝰ eiꝰ. ꝓnusq adoraui dñm benedicẽs
dño domini mei abraham. qui ꝑduxit me
recto itinere ut sumerẽ filiam fris dñi ma
filio eius Quamobrem si facitis miscdĩam &
ueritatem cum domino meo. indicate michi
Sin autem aliud placet & hoc dicite: ut ua¬
dam ad dexteram siue ad sinistram. Respon¬
derunt laban & bathuel: Adño egressus est
sermo & non possumus extra placitum eius
quicquã aliud loqui tecum En rebecca cor¬
ram te est tolle eam. & ꝓficiscere ut sit uxor
fili domini tui sicut locutus est dñs. Quod
cum audisset puer abraham. adorauit in t̾ra
dñm: prolatisq uasis argenteis & aureis. Ac
uestib dedit ea rebeccȩ pro munere fribus
quoq eius & matri. dona obtulit. Initoq cos¬
uuio uescentes pariter et bibentes. manse¬
runt ibi. Surgens autem mane locutus est
puer Dimittite me ut uadam ad dominũ
meũ. Responderunt fr̃s eius et mater. Mas¬

Expanded text:
in manibus ejus. Pronusque adoravi Dominum, benedicens in manibus ejus. Pronusque adoravi Dominum, benedicens Domino Deo domini mei Abraham, qui perduxit me recto itfilio ejus. Quamobrem si facitis misericordiam et veritatem cum domino meo, indicate mihi: sin autem aliud placet, et hoc dicite mihi, ut vadam ad dexteram, sive sinistram. Responderunt Laban et Bathuel: A Domino egressus est sermo: non possumus extra placitum ejus quicquam aliud loqui tecum. En Rebecca coram te 165 est, tolle eam, et proficiscere, et sit uxor filii domini tui, sicut locutus est Dominus. Quod cum audisset puer Abraham, procidens adoravit in terra Dominum. Prolatisque vasis argenteis, et aureis, ac vestibus, dedit ea Rebeccae pro munere; fratribus quoque ejus et matri dona obtulit. Inito convivio, vescentes pariter et bibentes manserunt ibi. Surgens autem mane, locutus est puer: Dimitte me, ut vadam ad dominum meum. Responderuntque frater ejus et mater: Ma
Abbreviated transcription (Latin):
mo patris mei. In nocens eris a maledictione
mea: cum ueneris ad ꝓpinquos meos. & non
dederint tibi. Ueni ergo hodie ad fontẽ: et
xta fontem aquȩ & uirgo quȩ egredietur
ad hauriendã aquam. audierit a me. da mi¬
chi pauxillum aquȩ ad bibendũ ex hydria
tua. et dixerit michi. tu bibe. & camelis tuis
hauriam aquam. ipsa ẽ mulier. quam prepa¬
rauit dñs filio domini mei Dum hȩc mecũ
tacitus uõluerem: apparuit rebecca ueniens
cum hydria quam portabat in scapula. des-¬
cenditq ad fonte nn & hausit aquam. & aio
ad eam. da michi paululum bibere. Quȩ fe¬
stinans deposuit hẏdriam de humero. & dix̃
michi. et tu bibe. & camelis tuis potum tri¬
buam: bibi. et adaquauit camelos. Int̾roga¬
uiq eam. & dixi. Cuius es filia : Quȩ respon¬
dit. Filia batuelis sum. filii nachor: quem pe¬
perit illi melcha. Suspendi itaq inaures ad
ornandam faciem eius. et armillas posui

Expanded text:
mo patris mei. Innocens eris a maledictione mo patris mei. Innocens eris a maledictione mea cum veneris ad propinquos meos, et non dederint tibi. Veni ergo hodie ad fontem  Vuxta fontem aquae; et virgo, quae egredietur ad hauriendam aquam, audierit a me: Da mihi pauxillum aquae ad bibendum ex hydria tua, et dixerit mihi: Et tu bibe, et camelis tuis hauriam, ipsa est mulier quam praeparavit Dominus filio domini mei. Dum haec mecum tacitus volverem, apparuit Rebecca veniens cum hydria, quam portabat in scapula, descenditque ad fontem, et hausit aquam. Et aio ad eam: Da mihi paululum bibere. Quae festinans deposuit hydriam de humero, et dixit mihi: Et tu bibe, et camelis tuis potum tribuam. Bibi, et adaquavit camelos. Interrogavique eam, et dixi: Cujus es filia? Quae respondit: Filia Bathuelis sum, filii Nahor, quem peperit ei Melcha. Suspendi itaque inaures ad ornandam faciem ejus, et armillas posui
Abbreviated transcription (Latin):
qui stabat iuxta camelos & prope fontẽ aquȩ.
dixitq ad eum. Ingredere benedicte dñi :
cur foris stas : Preparaui domũ. & locum ca-¬
melis. Et introduxit eum in hospitium ac
rorum qui uenerant cum eo. Et appositus
est in conspectu eius panis. Qui ait. Non
comeda: donec loquar sermones meos Respõ¬
dit ei. Loquere. At ille. seruus inquit abra¬
ham sum & dñs benedixit domino meo ual¬
de. magnificatusq est. et dedit ei oues & bo¬
ues. argentũ & aurum. seruos & ancillas. ca¬
melos et asinos. Et peꝑit sara uxor domini
mei filium domino meo in senectute sua. de¬
ditq illi omnia quȩ habuerat. et adiurauit
me dominus meus dicens. Non accipies uxo¬
rem filio meo de filiab chananeoꝵ. in quoꝵ
terra habito: sed ad domũ patris mei perges.
et de cognatione mea accipies uxorem filio
meo. Ego uero respondi domino meo: quid
um tecum. et diriget uiam tuam: accipiesq
uxorem filio meo de cognatione mea & de do¬

Expanded text:
qui stabat juxta camelos, et prope fontem aquae: qui stabat juxta camelos, et prope fontem aquae: dixitque ad eum: Ingredere, benedicte Domini: cur foris stas? praeparavi domum et locum camelis. Et introduxit eum in hospitium: acrorum qui venerant cum eo. Et appositus est in conspectu ejus panis. Qui ait: Non comedam, donec loquar sermones meos. Respondit ei: Loquere. At ille: Servus, inquit, Abraham sum: et Dominus benedixit domino meo valde, magnificatusque est: et dedit ei oves et boves, argentum et aurum, servos et ancillas, camelos et asinos. Et peperit Sara, uxor domini mei, filium domino meo in senectute sua, deditque illi omnia quae habuerat. Et adjuravit me dominus meus, dicens: Non accipies uxorem filio meo de filiabus Chananaeorum, in quorum terra habito: sed ad domum patris mei perges, et de cognatione mea accipies uxorem filio meo: ego vero respondi domino meo: Quid um tecum, et diriget viam tuam; accipiesque uxorem filio meo de cognatione mea, et de do
Abbreviated transcription (Latin):
an non Postquam ergo biberunt cameli. ꝓ¬
tulit uir maures aureas appendentes siclos
duos. et armillas tõtidem pondo sieloꝵ decẽ:
dixitq ad eam. Cuius es filia: Indica michi
Est in domo patris tui locus ad manenđu:
Quȩ respondit filia batuelis sum Ii mel¬
chȩ: quem peꝑit ei nachor. Et addidit dicẽs
Palearum quoq & feni plurimũ est apud nos:
& locus spaciosus ad manendũ. Inclinauit se.
homo: & adorauit dñm dicens. Benedictus
dñs domini mei abraham. qui non abstulit
miscđiam et ueritatẽ suam a domino meo:
& recto me itinere ꝑduxit me in domum
fr̃is domini mei. Cucurrit itaq puella. et
nunciauit in domũ mat̾s suȩ oĩa quȩ audierat
Habebat autem rebecca frẽm nomine laban:
qui festinus eg̃ssiis ẽ ad hominẽ ubi erat fons. Cũq
uidisset et inaures & armillas in manib so¬
roris suȩ. & audisset cuncta uerba referentis
hȩc locutus est michi homo: uenit ad uirũ

Expanded text:
an non postquam ergo biberunt cameli pran non postquam ergo biberunt cameli protulit vir inaures aureas adpendentes siclos duos et armillas totidem pondo siclorum decem dixitque ad eam cuius es filia indica mihi est in domo patris tui locus ad manendum quae respondit filia Bathuelis sum filii Melchae quem peperit Nahor et addidit dicens palearum quoque et faeni plurimum est apud nos et locus spatiosus ad manendum inclinavit se homo et adoravit DomDominus Deus domini mei Abraham, qui non abstulit misericordiam et veritatem suam a domino meo, et recto me itinere perduxit in domum fratris domini mei. Cucurrit itaque puella, et nunciavit in domum matris suae omnia quae audierat. Habebat autem Rebecca fratrem nomine Laban, qui festinus egressus est ad hominem, ubi erat fons. Cumque vidisset inaures et armillas in manibus sororis suae, et audisset cuncta verba referentis: Haec locutus est mihi homo: venit ad virum,
Abbreviated transcription (Latin):
ella cui ego dixero. inclina hydriam tuam
ut bibam. et illa responderit. bibe. quin
et camelis tuis dabo potum: ipsa est quam
p̃parasti seruo tuo isaac. & ꝑ hoc intelligam
quod facies miscdđiam cum dño meo Necdũ
intra se uerba compleuerat. & ecce rebecca
egrediebatur filia batuel filii melche uxo¬
ris nachor fr̃ĩs abraham: habens hydriã in
scapula. puella decora nimis. uirgoq pulcher¬
rima. et incognita uiro. Descenderat autem
ad fontem et impleuerat hydriam. ac retier¬
tebatur: occurritq ei seruus & ait. Pauxillũ
michi ad sorbendum prebe aquȩ de hydria
tua. Quȩ respondit. Bibe domine mi Celeri¬
terq deposuit hydriam suꝑ ulnam suam: &
dedit ei potum. Cumq ille bibisset: adiecit
Num & camelis tuis hauriam aquam: donec
cunctibibant. Effundensq hydriam in cana¬
libus. recucurrit ad puteum. ut haurire
aquam: & haustam omnib camelis dedit
Ille autem contemplabat᷑ eam tacitus: scire

Expanded text:
ella cui ego dixero inclina hydriam tuam ella cui ego dixero inclina hydriam tuam ut bibam et illa responderit bibe quin et camelis tuis dabo potum ipsa est quam praeparasti servo tuo Isaac et per hoc intellegam quod feceris misericordiam cum domino meo necdum intra se verba conpleverat et ecce Rebecca egrediebatur filia Bathuel filii Melchae uxoris Nahor fratris Abraham habens hydriam in scapula puella decora nimis virgoque pulcherrima et incognita viro descenderat autem ad fontem et impleverat hydriam ac revertebatur occurritque ei servus et ait pauxillum mihi ad sorbendum praebe aquae de hydria tua quae respondit bibe domine mi celeriterque deposuit hydriam super ulnam suam et dedit ei potum cumque ille bibisset adiecit quin et camelis tuis hauriam aquam donec cuncti bibant effundensque hydriam in canalibus recurrit ad puteum ut hauriret aquam et haustam omnibus camelis dedit ille autem contemplabatur eam tacitus scire v
Abbreviated transcription (Latin):
egressus es: Dixit abraham. Caue ne quan¬
do rediicas illuc filium meũ Dñs ds cęli qͥ
tulit me de domo patris mei et de terra
natiuitatis meȩ. qui locutus est michi et
uirauit dicens. semini tuo dabo terrã hanc:
ipse mittet angelum suum coram te & acci
pies inde uxorem filio meo. Sin autem no¬
luerit mulier sequi te. non teneberis iura¬
mento: filium tantũ meũ ne rediicas illuc
Posuit ergo seruus manũ sub femore abra¬
ham domini sui: et urauit illi suꝑ sermo¬
ne hoc Tulitq decem camelos de grege do¬
mini sui. et abiit ex omnib bonis eius por¬
tans secum: ꝓfectusq ꝑrexit mesopotamĩã
ad urbem nachor. Cumq camelos fecisset
accumbere extra oppidum iuxta piiteum
aquȩ. uespere eo tempore quo solent muli¬
eres egredi ad hauriendam aquam. dixxit
meo abraham. Ecce ego sto propter fontẽ
aquȩ. & filiȩ habitatoꝵ huius ciuitatis egre¬
dientur ad hauriendam aqułam. Igitur pu¬

Expanded text:
egressus es? Dixit Abraham: Cave nequanegressus es? Dixit Abraham: Cave nequando reducas illuc filium meum: Dominus Deus coeli, qui tulit me de domo patris mei, et de terra nativitatis meae, qui locutus est mihi, et juravit, dicens: Semini tuo dabo terram hanc: ipse mittet angpies inde uxorem filio meo sin autem noluerit mulier sequi te non teneberis iuramento filium tantum meum ne reducas illuc posuit ergo servus manum sub femore Abraham domini sui et iuravit illi super sermone hoc tulitque decem camelos de grege domini sui et abiit ex omnibus bonis eius portans secum profectusque perrexit Mesopotamiam ad urbem Nahor cumque camelos fecisset accumbere extra oppidum iuxta puteum aquae vespere eo tempore quo solent mulieres egredi ad hauriendam aquam dixit meo Abraham ecce ego sto propter fontem aquae et filiae habitatorum huius civitatis egredientur ad hauriendam aquam igitur pu
Abbreviated transcription (Latin):
ephronis. in quo erat spelunca duplex re¬
spiciens mambrȩ. tam ipse quam spelunca
& omnes arbores eius in cunctis terminis ꝑ
crtuitũ abrahȩ in possessionẽ sepulchri uidentib
filiis heth. & cunctis qui intrabant portas
ciuitatis illius: atq ita sepeliuit abraham
saram uxorem suam. in spelunca agri du¬
plici quȩ res: iciebat mambre. hec ẽ ebron
in terra chanaan. Et confirmatus est ager
& antrum quod erat in eo: abrahȩ in posses¬
in cunctis benedixerat ei. Dixitq ad ser-¬
uum seniorem domus suȩ: qui p̃erat omni¬
buis quȩ habebat. Pone manũ tuam subt̃
femur meũ. ut adiurem te per dñm dm̃
cęli et terrȩ. ut non accipias uxorem filio
meo de filiabus chananeoꝵ inter quos ha¬
bito: sed ad terram et cognationẽ meã ꝓfi¬
ciscaris. et inde accipias uxorem filio meo
isaac Responait seruus. Si noluerit mu¬
lier uenire mecũ in terram hanc: num re¬
duceri debeo filium tuum ad locũ de quo

Expanded text:
Ephronis, in quo erat spelunca duplex, reEphronis, in quo erat spelunca duplex, respiciens Mamre, tam ipse quam spelunca, et omnes arbores ejus in cunctis terminis per circuitum, Abrahae in possessionem, videntibus filiis Heth et cunctis qui intrabant portam civitatis illius. Atque ita sepelivit Abraham Saram uxorem suam in spelunca agri duplici, quae respiciebat Mamre. Haec est Hebron in terra Chanaan. Et confirmatus est ager, et antrum quod erat in eo, Abrahae in possesin cunctis benedixerat ei. Dixitque ad servum seniorem domus suae qui praeerat omnibus quae habebat: Pone manum tuam subter femur meum, ut adjurem te per Dominum Deum coeli et terrae, ut non accipias uxorem filio meo de filiabus Chananaeorum, inter quos habito: sed ad terram meam et ad cognationem meam proficiscaris, et inde accipias uxorem filio meo Isaac. Respondit servus: Si noluerit mulier venire mecum in terram hanc, num reducere debeo filium tuum ad locum, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
ut sepeliam mortuũ meũ. audite me et
michi speluncam duplicem quam habet
in extrema parte agri sui. pecunia digna
tradat michi eam coram uobis in possessio¬
nem sepulchri. Habitabat autẽ ephron in
Idio filiorum heth. Responditq ephron
ebantur portas ciuitatis illius dicens. Ne¬
quaquam ita fiet domine mi: sed magis
ausculta quod loquor. Agrum trado tibi
et speluncam quȩ in eo est presentib fili¬
is populi mei. sepeli mortuũ tuum. Ado¬
rauit abraham coram populo terrȩ: & lo¬
cutus est ad ephron circumstante plebe
Queso ut audias me Dabo pecuniam pro
agro suscipe eam: & sic sepeliam mortuum
meum in eo Respondit ephron. Dñe mi
audi Terra quam postulas. quadringen¬
tis argenti siclis ualet. Istud est precium
inter me & te Sed quantũ est hoc : Sepe¬
li mortuũ tuum. Quod cum audisset a¬
braham. appendit pecuniam quã ephron
postulauerat audientib filiis heth: qua.

Expanded text:
ut sepeliam mortuum meum, audite me, et ut sepeliam mortuum meum, audite me, et g. Seor, ut det mihi speluncam duplicem, quam habet in extrema parte agri sui: pecunia digna tradat mihi eam coram vobis in possessionem sepulcri. Habitabat autem Ephron in medio filiorum Heth. Responditque Ephronebantur portam civitatis illius, dicens: Nequaquam ita fiat, domine mi, sed  Vulg. add. tu magis ausculta quod loquor: Agrum trado tibi et speluncam quae in eo est; praesentibus filiis populi mei, sepeli mortuum tuum. Adoravit Abraham coram populo terrae. Et locutus est ad Ephron, circumstante plebe: Quaeso, ut audias me: Dabo pecuniam pro agro; suscipe eam, et sic sepeliam mortuum meum in eo. Respondit Ephron: Domine mi, audi: Terram quam postulas, quadringentos argenti siclos valet: istud est pretium inter me et te: sed quantum est hoc? sepeli mortuum tuum. Quod cum audisset Abraham, appendit pecuniam, quam Ephron postulaverat, audientibus filiis Heth, quadr
Abbreviated transcription (Latin):
terre. quia obȩdisti uoci meę. Reuersus ẽ
abraham ad pueros suos: abieruntq bersã¬
beȩ simul. et habitauit ibi. His ita gestis.
nunciatum est abraham quod melcha quoq
genuisset filios nachor fr̃i suo. hus primo¬
genitũ. & buz frẽm eius. camuel patrem
syrorum. et cased. & azau. pheldas quoq
& iedlaph ac batuel. de quo nata est rebec¬
ca. Octo istos genuit melcha nachor fratri
abraham. Concubina uero illius nomine
annis & mortua est in ciuitate arbeȩ. quȩ
est ebron in terra chanaan: uenitq abrahã
ut plangeret & fleret eam. Cumq surrex¬
isset ab officio funeris: locutus est ad fili¬
os heth dicens. Aduena sum et ꝑegrinus
apud uos: date michi ius sepulchri uobis¬
cum. ut sepeliam mortuũ meũ. Responde
sẽpeli mortuũ tuum. Nullusq ꝓhibere¬
te poterit. quin in monumento eius se¬
pelias mortuũ tuum. Surrexit abraham
et adorauit populum terrę. filios uidelic:
heth: dixitq ad eos. Si placet animȩ ur̃e.

Expanded text:
ia obedisti voci meae. Reversus est Abraham ad pueros suos, abieruntque Bersabee simul, et habitavit ibi. His ita gestis, nuntiatum est Abraham quod Melcha quoque genuisset filios Nahor fratri suo: Hus primogenitum, et Buz fratrem ejus, et Camuel patrem Syrorum, et Chased, et Azau, Pheldas quoque et Jedlaph, ac Bathuel, de quo nata est Rebecca: octo istos genuit Melcha, Nahor fratri Abraham. Concubina vero illius nomine annis. Et mortua est in civitate Arbee, quae est Hebron, in terra Chanaan: venitque Abraham ut plangeret et fleret eam. Cumque surrexisset ab officio funeris, locutus est ad filios Heth, dicens: Advena sum et peregrinus apud vos: date mihi jus sepulcri vobiscum, ut sepeliam mortuum meum. Respondersepeli mortuum tuum: nullusque te prohibere poterit quin in monumento ejus sepelias mortuum tuum. Surrexit Abraham, et adoravit populum terrae, filios videlicet Heth: dixitque ad eos: Si placet animae vestrae
Abbreviated transcription (Latin):
sara filium. Negauit sara dicens non risi ti¬
more ꝑterrita. Dñs autem. non est inquit ita.
sed risisti. Cum ergo surrexissent inde uiri.
direxerunt oculos contra sõdomã. & abrahã
simul gradiebatur deducens eos. Dixitq dñs
Num celare potero abraham quȩ gesturus sũ:
cum futurus sit in gentem magnã ac robu¬
stissimã. et benedicendȩ sint in eo om̃s nati
ones terrȩ : Scio enim quod p̃cepturus sit fi.¬
liis suis & domui suȩ post se: ut custodiant ui¬
am dñi. et faciant iusticiam & iudiciũ. ut ad¬
ducat dñs ꝓpt̃ abraham omnia quȩ locutus est
ad eum. Dixit itaq dñs. Clamor sodomorũ
& gomorrȩ multiplicatus est. & peccatum eoꝵ

Expanded text:
Sara filium. Negavit Sara dicens, Non risi, tiSara filium. Negavit Sara dicens, Non risi, timore perterrita. Dominus autem: Non est, inquit, ita; sed risisti. Cum ergo surrexissent inde viri, direxerunt oculos contra Sodomam, et Abraham simul gradiebatur, deducens eos. Dixitque Dominus: Num celare potero Abraham quae gesturus sum, cum futurus sit in gentem magnam, ac robustissimam, et benediceones terre? Scio enim quod precepturus sit filiis suis et domui sue post se, ut custodiant viam Domini et faciant iustitiam et iudicium, ut adducat Dominus propter Abraam omnia que loquutus est ad eum. Dixitque Dominus: Clamor Sodomorum et Gomorreorum multiplicatus est et peccatum e
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Accelera: & tria sata simile cõmisce. & fac
subcinericios panes Ipse uero ad armentum
cucurrit: & tulit inde uitulum tenerrimũ
et optimũ. deditq pucro. Qui festinauit et
coxit illum. Tulit quoq butyrum & lac. et
uitulum quem cõxerat: & posuit coram eis
Inse uero stabat iuxta eos sub arbore. Cumq
comedissent. dixerunt ad eum. Ubi est sara
uxor tua: Ille respondit. Ecce in tabernacu
lo est. Cui dixxit. Reuertens ueniam ad te
tempore isto. uita cõmite: & habebit filium
sara uxor tua. Quo audito sara risit post
ostium tabernaculi. Erant autem ambo se¬
nes ꝓuectȩq etatis: & desierant sare fieri mu¬
liebria. Quȩ risit occulte dicens. Postquam
consenui & uir meus uẽtulus est. uoluptati
operam dabo: Dixit autem dñs ad abraham
Quare risit sara uxor tua dicens: num ego
paritura sum anus: Numqͥd dõ est quicquã
difficile : luxta condictum reuertar ad te
hoc eodem tempore uita comite: & habebit

Expanded text:
ei: Accelera, tria sata similae commisce, et fac ei: Accelera, tria sata similae commisce, et fac subcinericios panes. Ipse vero ad armentum cucurrit, et tulit inde vitulum tenerrimum et optimum, deditque puero: qui festinavit et coxit illum. Tulit quoque butyrum et lac, et vitulum, quem coxerat, et posuit coram eis: ipse vero stabat juxta eos sub arbore. Cumque comedissent, dixerunt ad eum: Ubi est Sara uxor tua? Ille respondit: Ecce in taberlo est. Cui dixit: Revertens veniam ad te tempore isto, vita comite, et habebit filium Sara uxor tua. Quo audito, Sara risit post ostium tabernaculi. Erant autem ambo senes, provectaeque aetatis, et desierunt Sarae fieri muliebria. Quae risit occulte, dicens: Postquam consenui, et dominus meus vetulus est, voluptati operam dabo? Dixit autem Dominus ad Abraham: Quare risit Sara, dicens: Num vere paritura sum anus? Numquid Deo est quidquam difficile? juxta condictum revertar ad te hoc eodem tempore, vita comite, et habebit