comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
are stemu¬
erunt gẽtes.
et ppli medi¬
tati sunt ĩ¬
ania. Hec
figura grece
scũcitur erothema. latine ĩter¬
rogatio: que multis quidem
moclis fit. S ut de his pauca
ponantur: in t̾rogamus qͣndo
aliquid scire uolumus quod
nesciebanus: ut ẽ illud ĩfutu¬
ro psalmo. Quot sunt dies
serui tui. quando facies deꝑ
sequentib me iudicium. In¬
tertogamus etiam que certe
nouimus: ut ẽ illud. Hũqͥd
ẽ in ydolis gentium qui plu¬
at. aut celi dabunt pluuiã.
nisi tu uolueris: Est quoq
interrogatio arguendr.sicut
hic posita ẽ. Corripit enim
ropulos ꝓpḣa: cur fremuerint
contra dñm saluatorem. cum
causas iracundie nõ haberẽt.
Fremitus enim ꝓprie ferarũ ẽ.
Qui nuiste furentib datus ẽ:
quando ratione pꝯtposita. be¬
lum᷑a furore succensi sunt. Et
qm̃ nob frequent̾ figure po¬
nende sunt: oportet in ip̃is pri¬
mordiis eius rei definitionez
dare. ut cum nominata fũit:
ualeat euidenter agnosci. Ei¬
gura ẽ sicut nomine ip̃o dat᷑

Expanded text:
are fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania? Haec figura Graece dicitur erotema, Latine interrogatio; quae multis quidem modis fit: sed ut de his pauca ponantur, interrogamus quando aliquid scire volumus quod nesciebamus, ut est illud in futuro psalmo: Quot sunt dies servi tui, quando facies de persequentibus me judicium ? Interrogamus etiam quae certe novimus, ut est illud: Nunquid est in idolis gentium qui pluat, aut coeli dabunt pluviam, nisi tu volueris ? Est quoque interrogatio arguendi, sicut hic posita est; corripit enim populos propheta, cur fremuerint contra Dominum Salvatorem, cum causas iracundiae non haberent. Fremitus enim proprie ferarum est, qui juste furentibus datus est, quando, ratione postposita, belluino furore succensi sunt. Et quoniam nobis frequenter figurae ponendae sunt, oportet in ipsis primordiis ejus rei definitionem dare, ut cum nominata fuerit, valeat evidenter agnosci. Figura est, sicut nomine ipso datur
Abbreviated transcription (Latin):
no desiderio concitatus. dȯ
se sinceta supplicatione ꝓs¬
trauerit. Et nota qd om̃is
effiisio motu scõ aduicina
loca ꝑgteditur. Anima u̾o
in sefuncditur. quotiẽs cõ¬
punctionis instinctũ ĩse¬
metipsam tentitur. Seqͥ¬
tur etiam curin se effuderit
animam suam. scilicet qm̃
ingͣdiebatur in locum ta¬
b̾naculi hoc ẽ in ecc̃am pre¬
sentem. Ibi enim dum ĩ¬
gliebatur amplius pło¬
rabat ampliꝯ gemebat.
adhuc clifferti illam ihtłm
quam scis suis dño tpro¬
misst̃.
Necesse ẽ enim uiuatiꝰ deside¬
rare quod expectatur. quãdo
cius quedam similitudo cõs¬
picitur. Ad mirabilis usq ad
domum dei. in uoce exultati¬
onis et confessionis sonus e¬
pulantis. Hic reddencdum ẽ
quod in suꝑiori u̾su dixit ĩlo¬
cum tab̾natuli. In g̾diebatur
enim ãmirabile tab̾naculũ.
qui tam iniquis ĩputatiõibꝰ

Expanded text:
no desiderio concitatus Deo se sincera supplicatione prostraverit. Et nota quod omnis effusio motu facto ad vicina loca progreditur. Anima vero in se funditur, quoties compunctionis instinctu in semetipsam revertitur. Sequitur etiam cur in se effuderit animam suam; scilicet, quoniam ingrediebatur in locum tabernaculi; hoc est in Ecclesiam praesentem. Ibi enim dum ingrederetur amplius plorabat, amplius gemebat adhuc differri illam Jerusalem, quam sanctis suis Dominus repromisit. Necesse est enim vivacius desiderare quod eimilitudo conspicitur. Vers. 6. Admirabilis usque ad domum Dei: in voce exsultationis et confessionis sonus epulantis. Hic reddendum est, quod in superiore versu dixit, in locum tabernaculi. Ingrediebatur enim admirabile tabernaculum, qui tam iniquis imputationib
Abbreviated transcription (Latin):
Salmi cantici cognita
significatioẽ. Nunc cõ¬
sideremus cur posita sit domꝰ
dedicationis. Domus signifi¬
cat dominici corporis templũ.
Declicatio ũo. resurrectione
testatemq ꝑcluctum ẽ: sicut
in euangelio ip̃e dicit. Pata
ẽ michi omnis potestas ĩ celo
et int̾ra. Delicare quippe di¬
cimus. cum nouitas domus
alicuius musum celeberrim¬
um deputatur. Nomus aut̃
dauid ꝓpt̃ semen eius ẽ põita.

Expanded text:
salmi cantici cognita significatio est: nunc consideremus cur posita sit domus dedicationis. Domus significat dominici corporis templum; dedicatio vero resurrectionem emque perductum est, sicut in Evangelio ipse dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Dedicare quippe dicimus, cum novitas domus alicujus in usum celeberrimum deputatur. Domus autem David propter semen ejus est posita
Abbreviated transcription (Latin):
lutem stabilem oꝑatur. Ecli
autem tristitia. mortem ope¬
ratur. Qua ꝓpt̾ merito a se utd̾
conatus ẽ expellere: unde sibi
ꝓpetuum exitium nouerat im¬
minete. et ideo hoclieꝰ que hũc
psalmum boni desideni suaso¬
rem atq institutorem bapti¬
zanchlis cõgrue decantat ecc̃a.
quatenus atristitia huiꝯ mũ¬
di allenam. ad dñm tota cor¬
ne rex. ut qm̃ nonẽ unus mo

Expanded text:
utem stabilem operatur; saeculi autem tristitia mortem operatur . Quapropter merito a se illud conatus est expellere, unde sibi perpetuum exitium noverat imminere. Et ideo hodieque hunc psalmum boni desiderii suasorem atque institutorem baptizandis congrue decantat Ecclesia; quatenus a tristitia hujus mundi alienati, ad Dominum tota mene Rex, ut quoniam non est unus mod
Abbreviated transcription (Latin):
getur. quod supra latius ui
pio psalmi insigne uo¬
iens ostendete desiderium su¬
um. ex quisito se comparauit
exemplo. ut singulant᷑ crede¬
retur diligere: qui cognosce¬
batur tam ingenti uoto chñt
concupisse. S: qm̃ humano
lisu bono ꝓposito malis sẽꝑ
moribꝰ obuiatur. dum mes̃
miqua quem ꝑ blandimẽ.¬
ta decipe non pot. sub dolis
increpationibus molitur euer¬
tere. crebris insultationibus
cõmotum se acontinnas la¬
crimas dicit. Et ne tristicia se¬
culi eius animãs occuparet: aut
indesꝑationis discrimina ꝑue¬
niret:ad aniniam suam conso¬
latoria uba facit. ut ꝑturbatio¬
¶nem huius scli fidelibus inim¬
icam a se depelletet. ne cum des¬
pationis tedia possideret. Ecͥp¬
tum quippe ẽ. Tustitia enim q̃¬

Expanded text:
etur, quod supra latius vidpio psalmi insigne volens ostendere desiderium suum, exquisito se comparavit exemplo; ut singulariter crederetur diligere, qui cognoscebatur tam ingenti voto Dominum concupisse. Sed quoniam humano usu bono proposito malis semper moribus obviatur; dum mens iniqua, quem per blandimenta decipere non potest, subdolis increpationibus molitur evertere, crebris insultationibus commotum se ad continuas lacrymas dicit. Et ne tristitia saeculi ejus animum occuparet, aut in desperationis discrimina perveniret, ad animam suam consolatoria verba facit; ut perturbationem hujus saeculi fidelibus inimicam a se depelleret, ne eum desperationis taedia possiderent. Scriptum est quippe: Tristitia enim q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsalmus dauid.
Um citulus iste nos
sollempniter re¬
liquid noui quod de elꝰ
uerbis dicete debeamus.
de textu potius psalmi que
sunt aptissima ꝑquiramꝰ.¬
Non enim ut aliqui psal¬
morum queͥdam ꝓfinidi.¬
tate uelatus ẽ: s ꝓphetice in¬
trrogationi respondet dñs.
in decalogi exemplum decẽ
uirtutibus adbeatitudinis
suei atria ꝑueni̾ti. quas nõ
singule et bine et terne: per
unumquemq uersiculũ
continentur. S nos opor¬
timissimis locis quemt ad¬
moclum diuidi et intelligi
debeant. ammonebimus
Et nota quod hic insticu¬
or fidelium sccłs ẽ psalmus.
In primo enim beatum ui¬
rum quinaria cliuisione
complexus ẽ dicendo. qui
non habii inconsilio impi¬
orum. et in uia pcc̃orum
non stetit. et incathedra:

Expanded text:
salmus David. Cum titulus iste nos solemniter reliquid novi quod de ejus verbis dicere debeamus, de textu potius psalmi quae sunt aptissima perquiramuNon enim, ut aliqui psalmorum, quadam profunditate velatus est; sed propheticae interrogationi respondet Dominus in Decalogi exemplum, decem virtutibus ad beatitudinis suae atria perveniri. Quas non singulae et binae et ternae per unumquemque versiculum continentur. Sed nos opportunissimis locis, quemadmodum dividi et intelligi debeant, admonebimus. Et nota quod hic institutor fidelium secundus est psalmus. In primo enim beatum virum quinaria divisione complexus est, dicendo: Qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit
Abbreviated transcription (Latin):
E minerimus quam
ingenti tuba psalmꝯ
iste tonuent. ut detractores
spc̃ scĩ. non possint ignorãtia
excusatione defendi. Nam
potentia ip̃ius septiformi dis¬
taibutione laudata ẽ: ut n¬
chil ibi inferius. nichil cogno¬
sceres eẽ diuisum. quia scẽ
trinitatis uitas. infine de¬
clarata ẽ. Mesmat hereticorũ
insana ꝑficdia. uanas cõmo¬
uere calumpnias. Legant
didimum. logant beatum
ambrosium. ceterosq patres.
qui de hac re ꝑfectissime̾ dispu¬
tatione dixerunt. Afferant ĩ¬
diuidue trinitati glam ⁊ ho¬
norem. ne faciant in equalita¬
te distantiam. si ꝑduci non eli¬
gunt adruinam. Incipit p̃s.

Expanded text:
Meminerimus quam ingenti tuba psalmus iste tonuerit, ut detrectatores Spiritus sancti non possint ignorantiae excusatione defendi. Nam potentia ipsius septiformi distributione laudata est, ut nihil ibi inferius, nihil cognosceres esse divisum; quia sanctae Trinitatis unitas in fine declarata est. Desinat haereticorum insana perfidia vanas commovere calumnias: legant Didymum, legant beatum Ambrosium, caeterosque. Patres qui de hac re perfectissima disputatione dixerunt. Afferant individuae Trinitati gloriam et honorem, nec faciant in aequalitate distantiam, si perduci non eligunt
Abbreviated transcription (Latin):
cula facete. ibi et pati ꝓhomin¬
um salute dignatus ẽ: ibi qͦ
glam sue resurrectionis ostẽ¬
cdit. ut mento dictum sit. qr
in ihrłm potentiam suã mirã
fecit. ubi declare tam ingen¬
tia sacramenta delegit. Ego¬
autẽ dicit in pauore meo pro¬
iectus sum auultu oculorum
tuorum. Patridicit filius a
forma serui. sꝑaui quia me:
gr̃a tua desereret. cum passio¬
nis tristitia p̃ualeret. Inꝑa¬
uore utiq mortis auultu ocu¬
lorum tuorum. id aconspectu
declit oculis. quia ip̃i quã ma¬
xime significant uoluntates
amimorum. Uultus enĩ dicit᷑.
ab eo qd̾ cordis uelle ꝓsua sig¬
na demonstret. sic oculi diumni¬
tatis cum respiciunt. suam grͣã

Expanded text:
cula facere, ibi et pati pro homincula facere, ibi et pati pro hominum salute dignatus est. Ibi quoque gloriam suae resurrectionis ostendit, ut merito dictum sit quia in Jerusalem potentiam suam miram fecit, ubi declarare tam ingentia sacramenta delegit. autem dixi in pavore meo, projectus sum a vultu oculorum tuorum. Patri dicit Filius a forma servi, speravi: quia me gratia tua desereret, cum passionis tristitia praevaleret, in pavore utique mortis. A vultu oculorum tuorum, id est 102 a conspectu dedit oculis, quia ipsi quam maxime significant voluntates animorum. Vultus enim dicitur ab eo, quod cordis velle per sua signa demonstret: sicut oculi divinitatis, cum respiciunt, suam gratiam,
Abbreviated transcription (Latin):
turbaret: scło capite dicit oos
cẽ ꝓtegendos. Nam tabna¬
culum sepe diximus occ̃am
catholicam significari. que
in isto mundo certamina
sustinens. expeditionalis
habitaculi nomine uocitat᷑.
Suꝑius enim dixit abscõdes.
hic ꝓteges. Ibi enim abscõ¬
dentur. ubi abimpiis nõ in¬
dentur. hic u̾o ꝓteginitur.
ubi malorum imꝓbitas mini¬
me nocere ꝑmittitur. quando
ullese anime iustorum. sub
qualibet corporis afflictione
seniantur. Tertio letatur hcõ
celestis quia et mediator est
quia incarnatione ũbi mũdo
salutaria dona ꝓuenerunt.
Cnitatem cirtunstantie.
ihrłm localem debemus ad¬
uertere. quam in medio gẽ¬
tium constitutã. quasi tem¬
plum fidei ꝓbabatur existẽ̾.
Ab hac enim cucumiecte na¬
tiones. xp̃iani dogmatis re¬
gulas susciꝑe meruerunt. et
uelut purissimo fonte patefac¬
to. celestis uite sunt mũibus
irrigati. In hac gͦ ciuitate miri¬
ficauit dominus miam suam.
quando ibi edocere. ibi mira¬

Expanded text:
turbaret, secundo capite dicit eos turbaret, secundo capite dicit eos esse protegendos. Nam per tabernaculum saepe diximus Ecclesiam catholicam significari, quae in isto mundo certamina sustinens, expeditionalis habitaculi nomine vocitatur. Superius enim dixit, abscondes; hic proteges. Ibi enim abscondentur, ubi ab impiis non videntur; hic vero proteguntur, ubi malorum improbitas minime nocere permittitur, quando illaesae animae justorum sub qualibet corporis afflictione servantur. Tertio laetatur homo coelestis, qui et Mediator est quia incarnatione Verbi mundo salutaria dona provenerunt. Civitatem circumstantiae, Jerusalem localem debemus advertere, quae in medio gentium constituta, quasi templum fidei probabatur existere. Ab hac enim circumjectae nationes Christiani dogmatis regulas suscipere meruerunt; et velut purissimo fonte patefacto, coelestis vitae sunt muneribus irrigatae. In hac ergo civitate mirificavit Dominus misericordiam suam, quando ibi et docere, ibi mira
Abbreviated transcription (Latin):
miãm suam in cruitate circũ¬
stantie. Dunc ad exponẽda
ũba ueniamus. In abdito
sinrectione. quando omnes:
tusti contemplationis eius
p̃mia consequentur sicut le¬
gitur. Beati mundo corde.
turbatione ominĩn malor
scilicet dicit etiam fidelissim
occulendos. quando iam ĩter¬
na beatitucline locabuntur.
ubi purissimam ueritatem
nemofecilenta es uoluntate
conturbat: s bonitas rerum
insuis splendorim ꝑseuerat.
Et quam pulchre regule os¬
pectum ẽẽ dicit in abdito. reue¬
ra quia contemplationẽ eiꝰ
qua iusti ꝑfruentur. impii nõ
uidebunt. Homines enĩ hic
omnes ꝑsecutores et scisma¬
tici significantur. qui hic cõ¬
sueuerunt terten̾e populu
xp̃ianum. S cum illuc ꝑuen¬
tum fuerit. supra dei famulos
sceleratorum concurbatões
locum dicit ulterius nõ hab̾e
quippe quos a se constat eẽ
diuidendos. illi enim mittũ¬
tur in et̾nam penam. iusti uo¬
cantur ad requiem sempiter¬
nam. S ne tantum futuri
p̃mi ꝓmissio fragilia corda

Expanded text:
iam suam in civitate circumstantiae. Nunc ad exponenda verba veniamus. In abscondito surrectione, quando omnes justi contemplationis ejus praemia consequentur; sicut legitur: Beati mundo corde, turbatione hominum, malorum scilicet, dicit etiam fidelissimos occulendos, quando jam in aeterna beatitudine locabuntur, ubi purissimam veritatem nemo faecilenta voluntate conturbat, sed bonitas rerum in suis splendoribus perseverat. Et quam pulchre regalem conspectum esse dicit in abdito, revera, quia contemplationem ejus, qua justi perfruentur, impii non videbunt. Homines enim hic omnes persecutores et schismatici significantur, qui hic consueverunt terrere populum Christianum. Sed cum illuc perventum fuerit, supra Dei famulos sceleratorum conturbationes, locum dicit ulterius non habere, quippe quos a se constat esse dividendos. Illi enim mittuntur in aeternam poenam, justi vocantur ad requiem sempiternam. Sed ne tantum futuri praemii promissio fragilia corda
Abbreviated transcription (Latin):
in domino. scilicet ne p̃ctictis
passionib terretentur. s ad
iitationẽ głosam fideliũ
se corda roborarent. quam
sciebant ad mundi medici¬
nam salutant᷑ inttoductã.
lec figura dicitur epiphonema.
iclest ad clamatio. que post nar¬
ratas res breuiter. cum excla
matione prorumpit. Qua ꝓpt̃
exortatio ista bonorum ẽ. ne se
arecto ꝓposito carins inbecillita¬
te subducant. Uiriliter agite.
litie deficiatis. qui corda ur̃a
domino constant̃ offertis. Sic
enim sustinentium pectora:
roborantur.si spem suam ĩ dñi
mitute confirment. Hoc autẽ
p̃ceptum. mus feminisq cõm¬
une ẽ. Wiriliter enim om̃is
sexus agit. qui nescit mollissi¬
mis fallacitatib inmutari.
Et respice quemadmocdum
partes illas passionis sue. ĩto¬
to psalmo seruauerit. Prius
dixit orationem. in de secuta:
passio est. Ad postremum leti¬
tiam fidelium constantiamq
commonuit. ne tali muere.

Expanded text:
Domino: scilicet ne praedictis passionibus terrerentur, sed ad imitationem gloriosam fidelium se corda roborarent, quam sciebant ad mundi medicinam salutariter introductam. aec figura dicitur epiphonema, id est acclamatio, quae post narratas res, bit. Quapropter exhortatio ista bonorum est, ne se a bono proposito carnis imbecillitate subducant. Viriliter agite, litie deficiatis, qui corda vestra Domino constanter offertis. Sic enim sustinentium pectora roborantur, si spem suam in Domini virtute confirment. Hoc autem praeceptum viris feminisque commune est, viriliter enim omnis sexus agit, qui nescit mollissimis facilitatibus immutari. Et respice quemadmodum partes illas passionis suae in toto psalmo servaverit. Prius dixit orationem, inde secuta passio est; ad postremum laetitiam fidelium constantiamque commonuit: ne tali munere
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ ueritatem requiret do¬
minus. et retribuet his qui
habundant̃ faciunt suꝑbiã.
Hec putaretur hereticorum
blasphemias dñm posse neg¬
logere dicit uitatẽ requiret᷑
dominus. quam illi nesciunt
falsis etroribꝰ illigati. Seqͥt᷑.
Et retribuet his qui habim¬
danter faciunt suꝑbiam. Idõ
enim discutit ut uindicet. itõ
requirit ut puniat. Et bene
addicdit habundanter. quia
illis non retribuet. qui se ce¬
leri emendatione conũtunt.
Illis aũt suꝑbis qui copiose
delinqunt. et p̃cepta añi iiqͣ
p̃sumptione desapiunt: ĩ ip̃is
est sine clubitatione resecan¬
cdum. S hic suꝑbiam. nõ unũ
uitium debenus accipere. qm̃
ex supbia nascitur. quicquid
morum prauitate peccatur.
uicus tale nomen constat:
impositum. quia non solum
in arrogantes uindicat. s
etiam mom̃s qui regulam
pie comũsationis impugr¬

Expanded text:
m veritatem requiret Dominus, et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam. Ne putaretur haereticorum blasphemias Dominum posse negligere, dicit: Veritatem requiret Dominus, quam illi nesciunt falsis erroribus illigati. Sequitur, et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam. Ideo enim discutit ut vindicet, ideo requirit ut puniat. Et bene addidit, abundanter: quia illis non retribuet qui se celeri emendatione convertunt: illis autem superbis qui copiose delinquunt, et praecepta Domini iniqua praesumptione despiciunt, in ipsis est sine dubitatione resecandum. Sed hic superbiam, non unum vitium debemus accipere, quoniam ex superbia nascitur quidquid morum pravitate peccatur. vitiis tale nomen constat impositum, quia non solum in arrogantes vindicat, sed etiam in omnes qui regulam piae conversationis impugn
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur. excidi tãꝙͣ mortuus
racit extimatur. Extidti acor¬
de.icł amente infidelium. ꝙ
tos homines obruendo. cum
corpore simul eorum memo¬
niam recordationemq sepe
educendum. id resiutectionis
benesicio ad suꝑna uelociter ele¬
uancdum. S omnia consilia
iudeorum dicit eẽ frustranda.
quia domino ꝓtegente. mulla
potest adũsitas preualere. In¬

Expanded text:
sequitur, excidi tanquam mortuus sequitur, excidi tanquam mortuus raciter aestimatur. Excidi a corde, id est a mente infidelium mstos homines obruendo, cum corpore simul eorum memoriam recordationemque sepeeducendum, id est resurrectionis beneficio ad superna velociter elevandum. Sed omnia consilia Judaeorum dicit esse frustranda, quia, Domino protegente nulla potest adversitas praevalere.
Abbreviated transcription (Latin):
firma credulitate suspensi st̃.
Et nota qd̾ priꝯ dixit ĩimicos.
deinde nicinos. nnc ascentẽco
puenit ad notos. Notos autẽ
qui passione ip̃ius omnino:
turbati sunt. de quibus scriptũ
c̃. Ieitutiam pastorem. et dis¬
pergentur oues gregis. Sic fi¬
gura ch̃atiposis. ꝑhos quatuor
uersus sicut diximus decenter
tãqͣm mortuus acorde. Et
in isto altõq uersu qui sequit᷑.
figura ẽ metriasmos. que lati¬
ne dicitur mediocritas. quo¬
ties rem magnam mediocti
relatione ꝓferimus. Dicit eĩ.¬
et nuinc qui uidebant me fo¬
ras fugiebant ame. scilicet
qui minus scripturis credẽtes
cnm̃ uiderunt incruce positũ.
foras a deitate adeitate ip̃ĩus
exierunt. syantes sꝑem suam
morte ip̃ius fuisse finitam.
Siue heteticos significat. qui
hoclientes in oc̾ca scripturas
diuinas. iuidentesq magna¬
lia foras exeunt ad iniquas
plicationes fugientes ueri¬
tatem. inqua minime ꝑseue¬
rare patiuntur. Bene autem

Expanded text:
a firma credulitate suspensi sunt. a firma credulitate suspensi sunt. Et nota quod prius dixit inimicos, deinde vicinos, nunc accedendo pervenit ad notos. Notos autem qui passione ipsius omnino turbati sunt; de quibus scriptum est: Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis . Sic figura diatyposis per hos quatuor versus, sicut diximus, decenter tanquam mortuus a corde. Et in isto alioque versu qui sequitur, figura est metriasmos, quae Latine dicitur mediocritas, quoties rem magnam mediocri relatione proferimus. Dicit enim: Qui videbant me foras fugiebant a me: scilicet qui minus Scripturis credentes, Dominum viderunt in cruce positum, foras a deitate ipsius exierunt, sperantes spem suam morte ipsius fuisse finitam. Sive haereticos significat, qui audientes in Ecclesia Scripturas divinas, videntesque magnalia, foras exeunt ad iniquas praedicationes, fugientes veritatem, in qua minime perseverare patiuntur. Bene autem
Abbreviated transcription (Latin):
omnes ait. suꝑ om̃s inimicos
meos. Per modum exagge¬
ratinum dicitur. qm̃ dum
dominus innocens atq in¬
maculatus int̾ eos habebatur
obꝓbrium. qui se nefario sce¬
lete polluebant. Sequitur.
Factus sum obprobrium. ⁊̃
quia ego nere obybrium fui.
sz qm̃ ab ilus putabar eẽ qd̾:
non eram. qui decepti uanis
ꝑsuasionib errauunt. Contͣ
ꝓbum diciius ꝓbrum. id in
honestum atq indecorum.
Ob ꝓbrium autẽ significat
ualde ab homiabile facimis.
qd domino saluatori int̾ im¬
quos nideos euenisse mani¬
festum ẽ cum dicerent. hic hc̃õ
adeo non ẽ.qui sabbatum nõ
custodit. et alibi.samaritanꝯ
es et demonium habes. Ui¬
cinos autẽ illos dicit. qui ei
uicinitate fidei ꝓpinquabant
qui adhuc nõ crediderant. s
credere disponebant. S uidẽ¬
tes eum incruce pependisse.¬
cinitate remoti sunt dum:
pati indebant. quem adoran¬
dum eẽ putau̾ant ignari cum
fideliter plicta necessario cer¬
ñent consecuta. tunc magis

Expanded text:
omnes ait. Super omnes inimicos omnes ait. Super omnes inimicos meos, per modum exaggerativum dicitur, quoniam dum Dominus innocens atque immaculatus inter eos habebatur opprobrium, qui se nefario scelere polluebant. Sequitur, factus sum opprobrium: non quia ego vere opprobrium fui, sed quoniam ab illis putabar esse quod non eram, qui decepti vanis persuasionibus erraverunt. Contra probum dicimus probrum, id est inhonestum atque indecorum. Opprobrium autem significat valde abominabile facinus, quod Domino Salvatori inter iniquos Judaeos evenisse manifestum est, cum dicerent: Hic homo a Deo non est, qui sabbatum non custodit ; et alibi: Samaritanus es, et daemonium habes . Vicinos autem illos dicit qui ei vicinitate fidei propinquabant, qui adhuc non crediderant, sed credere disponebant; sed videntes eum in cruce pependisse,cinitate remoti sunt, dum pati videbant quem adorandum esse putaverunt. Ignari cum fideliter praedicta necessario cernerent consecuta, tunc magis
Abbreviated transcription (Latin):
mitus insonabat. Siue hoc ma¬
gis ad mr̃im ꝑtinet passiões.
qui incapite merito intelligũ¬
tur qm̃ ip̃i mẽbra sunt xp̃i.
Et considera quia non in uo¬
cibus s ingemitibus posuit.
ut deo fieret ampliꝯ notum.
qd hominibꝰ uidebatur occultũ.
Infirmata ẽ in pauꝑtate uirtꝰ
mea: et ossa mea conturbata
sunt. Untus animi infirmat᷑
in pauptate. qd om̃ib bonis
indiget humana fragilitas.
Quid enim illa paupetis. que
nichil ydoneum de sehabete
cognoscitur: Ossa u̾ofortitu¬
do ẽ qua compago corporis s¬
tinetur. qd̃ utrumq pulchre
positum ẽ. ad exprimendam ĩ¬
becillitatem humane substã¬
tie. quia neq in animi robore.
neq incarnis spe utia debet
ẽẽ p̃sumptio. sicut ꝓpħa dicit.
Maleclictus qui confidit in
homine. et pouit spem carne
brachii sui. et a domino rece
micos meos factus sum oby¬
brium.et uicinis meis nimiũ.
et timor notis meis. Hon ua¬
cat quod suꝑ omnes et non ĩt

Expanded text:
mitus insonabat. Sive hoc mamitus insonabat. Sive hoc magis ad martyrum pertinet passiones, qui in capite merito intelliguntur, quoniam ipsi membra sunt Christi. Et considera quia non in vocibus, sed in gemitibus posuit, ut Deo fieret amplius notum quod hominibus videbatur occultum.Infirmata est in paupertate virtus mea, et ossa mea conturbata sunt. Virtus animi infirmatur in paupertate, quoniam omnibus bonis indiget humana fragilitas. Quid enim illa pauperius quae nihil idoneum de se habere cognoscitur? Ossa vero fortitudo est qua compago corporis sustinetur. Quod utrumque pulchre positum est ad exprimendam imbecillitatem humanae substantiae: quia neque in animi robore, neque in carnis spe ulla debet esse praesumptio, sicut propheta dicit: Maledictus qui confidit in homine, et ponit spem carnem brachii sui, et a Domino recemicos meos factus sum opprobrium, et vicinis meis nimium, et timor notis meis. Non vacat quod super omnes, et non inter
Abbreviated transcription (Latin):
icł memoriam suam. ubi ha¬
bebat reposita. que illi dominꝰ
de sua clarificatione ꝓmiserat.
S cum uideret caro sͥ ĩmiñe
pericula. consequens fuit eaz
trepidatione turbari. Et no¬
ta quia se conturbatum freꝙ̃¬
tet dicit. desperasse nũsꝙͣ. quod
ideo ab ipo dictum ẽ. ut nobis
hanc imitandi formulam ma¬
gister celestis ostenderet. Nam
conturbatio humanitatem
finsiarit᷑ petit. diuine autem
tibus. Hinc ẽ illa conturbatõ
carnis ͥ que metus. quia iñdo¬
lorib uita defecerat. ũbum ãt
ip̃m defecit. longas et grauis¬
simas significat passiones. Pe¬
sicete enimẽ: paulatim minus
facere et ad finem ꝑtendo ali¬
quas ualitudines mimitias
ꝑuenire qd̃ uite humane acce¬
dete posse manifestumc̃. que
ad t̾minum mortis usq ꝑdu¬
citur. Suꝑiora u̾o declarans
subungit. ꝙ anni mei inge¬
mitib. qd multitudinẽ signi¬
ficat dietum. Considera quod
dixit ingemitibꝰ. quia nõ fuit
leuis dolor ubi contimus ge¬

Expanded text:
id est memoriam suam, ubi haid est memoriam suam, ubi habebat reposita quae illi Dominus de sua clarificatione promiserat. Sed cum videret caro sibi imminere pericula, consequens fuit eam trepidatione turbari. Et nota quia se conturbatum frequenter dicit, desperasse nusquam. Quod ideo ab ipso dictum est, ut nobis hanc imitandi formulam Magister coelestis ostenderet. Nam conturbatio humanitatem familiariter petit, divinae autem tibus. Hinc est illa conturbatio carnisque metus, quia in doloribus vita defecerat. Verbum autem ipsum defecit longas et gravissimas significat passiones. Deficere enim est paulatim minus facere, et ad finem perdendo aliquas valetudinis minutias pervenire; quod vitae humanae accidere posse manifestum est, quae ad terminum mortis usque perducitur. Superiora vero declarans subjungit: Et anni mei in gemitibus, quod multitudinem significat utique dierum. Considera quod dixit, in gemitibus, quia non fuit levis dolor ubi continuus ge
Abbreviated transcription (Latin):
mortem dececeptus incidit.
s sciens eam ꝓ nr̃a lib̾atione
suscepit. Ergolaqueum oc¬
cultauerunt iudei xp̃o. quia
tantum hominem credentes:
occultis eum ꝑ dete machina¬
bantur insidiis. unde se dicit
ꝑ uniisalem eccam. certissima
stabilita  fidei constiterunt. Cõ
Per hos quatuor uersus figura
cdẏatiposis ẽ. que latine exp̾ssio
dicitur. ubi tebus ꝑsonris ue sb̾¬
iectis. et forme ip̃e et abitus ex¬
primuntur. Incipit enim descti¬
bere. qualis fuetit peticuli mag¬
nitudo. Ac si diceret. Confusꝰ ẽ
animus meus. cumme in seꝙ̃.¬
tium furor appeteret. Irã siqͥdẽ
posuit. mimicorum inlignati¬
onem. Oculus autẽ significat
bamus atq confundimus. ꝙͣ¬
do ĩminentia peticula formi¬
damus. Uent̾ ũo nr aluus ẽ.
in quo eclulia deglutita recõ¬
dimus. qui apte memorie cõ¬
paratur. quia sicut ille trans¬
missas escas recipit. fic et me¬
morie simis notitias rerum
competent assumit. Contur¬
batum ergodicit uentrem.

Expanded text:
mortem deceptus incidit, mortem deceptus incidit, sed sciens eam pro nostra liberatione suscepit. Ergo laqueum occultaverunt Judaei Christo, quia tantum hominem credentes, occultis eum perdere machinabantur insidiis. Unde se dicit universalem Ecclesiam certissima stabilitate fidei constiterunt. VersPer hos quatuor versus figura diatyposis est, quae Latine expressio dicitur: ubi rebus personisve subjectis, et formae ipsae et habitus exprimuntur. Incipit enim describere qualis fuerit periculi magnitudo. Ac si diceret: Confusus est animus meus, cum me insequentium furor appeteret. Iram siquidem posuit inimicorum indignationem. Oculus autem intellectumbamus atque confundimus, quando imminentia pericula formidamus. Venter vero noster alvus est, in quo edulia deglutita recondimus, qui apte memoriae comparatur, quia sicut ille transmissas escas recipit, sic et memoriae sinus notitias rerum competenter assumit. Conturbatum ergo dicit ventrem,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ualere non potuit. ita quod
timet. ex nob̃. qđ confidit. ꝓpͥe
diuinitatis ẽ. Homum quo¬
q refugii. ad ecc̃am catholicã
dicunt aliqui ꝑtinere. ubi a
parte membrorum petit se saluũ
ficri qm̃ in ip̃a reueta omnis.
xp̃ianus saluus efficitur. sicut
in archa noe crescente diluuio
me. Finmamentum ꝑtinet:
adtoleranda que passus ẽ. Re¬
fugrum: ad finẽ malorum. qñ
istius scłi iniquitates: głose:
mortis fine suꝑauit. Sequit̾.
Et ꝓpt̾ nomen tuum dux mͥ¬
nomen suum domimis dux
erat humanitati. qm̃ illud la¬
tius ꝑ uniusas gentes fecit ag¬
nosci. salubertima p̃licatiõe
uulgata. siue hoc a membris
accipiendum. sicut supra iam
dictum ẽ. Pux enĩ nr ueracit᷑̃
dicitur. quando illum seqͥmur.
et p̾licationis eius uestigia ñ
uitamus. Adclidit etiam emui¬
queo isto quem ocultauerũt
michi. qm̃ tues ꝓtector m̃s
domine. Occultatus ẽ quidẽ
ab inimicis laqueus: s non
qui xp̃o ẽẽt occultus. Hec in

Expanded text:
praevalere non potuit. Ita quod praevalere non potuit. Ita quod timet, ex nobis; quod confidit, propriae Divinitatis est. Domum quoque refugii ad Ecclesiam catholicam dicunt aliqui pertinere, ubi a parte membrorum petit se salvum fieri, quoniam in ipsa revera omnis Christianus salvus efficitur; sicut in arca Noe crescente diluvio me. Firmamentum pertinet ad toleranda quae passus est, refugium ad finem malorum, quando istius saeculi iniquitates gloriosae mortis fine superavit. Sequitur: Et propter nomen tuum dux mnomen suum Dominus dux erat humanitati, quoniam illud latius per universas gentes fecit agnosci, saluberrima praedicatione vulgata. Sive hoc a membris accipiendum, sicut supra jam dictum est. Dux enim noster veraciter dicitur, quando illum sequimur, et praedicationis ejus vestigia non vitamus. Addidit etiam, enuqueo isto, quem occultaverunt mihi, quoniam tu es protector meus, Domine. Occultatus est quidem ab inimicis laqueus, sed non qui Christo esset occultus, nec in
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatẽ. ut qm̃ ꝑti aturam
suam humana conclitio ad di¬
uinitatem non poterat attin¬
gete. ad cam diuinitas inclin¬
ata descenderat: quocl omni¬
potentis u̾bi incarnatione pro¬
uenit. unde merito petebatur
qd̾ adhuc mi. ui ꝓbatur effec¬
tum. Bequitur. Accelera ut
ctipias me. idd ͤfestina resurrec¬
tionem dare celettimam. non
illam morosam quam geñalis
adhuc noscitur sustinere. Hec
autẽ frequentia petitionis do
suspendi: ctiam cum nob̾ credi¬
mus aliqua posse concecti. Pe¬
tit quoq ut ab huius scłi ĩpor¬
tumĩs insicdiis diuina uñtute
ꝓtegatur. ne pateat inimicis
derelicta simplicitas. sicut scͥp¬
tum ẽ in isaya ꝓpħa. Sicut ag¬
nus coram tondente se sine
uoce: sic non aꝑuit oofuum.¬
Et indomum refugii ut
saluum me facias. Nomus
est refugii. głosa resintectio.
pyt quã iam nuilla ĩbecillitate
concutitut: s incorruptibili:
maiestate ꝑfruitur. Nã tunc
saluns fuit.: cum ei mors ultra

Expanded text:
humilitatem; ut quoniam per naturam humilitatem; ut quoniam per naturam suam humana conditio ad Divinitatem non poterat attingere, ad eam Divinitas inclinata descenderet, quod omnipotentis Verbi incarnatione provenit. Unde merito petebatur quod adhuc minime probabatur effectum. Sequitur, accelera ut eripias me, id est festina resurrectionem dare celerrimam, non illam morosam quam generalitas adhuc noscitur sustinere. Haec autem frequentia petitionis docsuspendi, etiam cum nobis credimus aliqua posse concedi. Petit quoque ut ab hujus saeculi importunis insidiis divina virtute protegatur, ne pateat inimicis derelicta simplicitas; sicut scriptum est in Isaia propheta: Sicut agnus coram tondente se sine voce, sic non aperuit os suumEt in domum refugii, ut salvum me facias. Domus est refugii gloriosa resurrectio, postquam jam nulla imbecillitate concutitur, sed incorruptibili majestate perfruitur. Nam tunc salvus fuit, cum mors ei ultra
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia tua lib̾a me et
eripe me. Persctutandũ
ẽ quẽ ad modum frequẽt̃
similia dicta. suaui uarie¬
tate tepetantur. Orat xp̃c
patrem ex natura human
nis patiatur obpbria.addens
inet̃mum. ubi eius contempla¬
tio.fixa et incõmutabilis pet¬
manebat. In tua iusticia. idest
qua consueuisti sub uenire ro¬
gantib. qui firmissime de tua
maiestate conficdunt. libera.
apeticulis huiꝰ munli ꝑtinet
amouentis. Eripe. ad celeri¬
tatem tespicit ꝑtinet auxilii.
ne illa resurrectio mundo sa¬
lubertima tarclaretur. Etpe
aut constat arapiendo compo¬
situm. Qua ꝓpt̾ metito implo¬
rauit iusticiam dñi. qui se no¬
uerat ꝑ iniquos passurum.
Ouere miranda et diuina cõ¬
mutatio. Accepit necem. red¬
didit salutem. Pectulit iniu¬
nastribuit honores. Uolorẽ
suscepit. conculit sospitatem.
Et solus et summepius. dul
cia p̾stitit. cum amara suscepit.
Inclina ad me autem tuam.
accelera ut eripias me. Esto
facias. Inclina dixit aurem:
tuam. ꝓpt̾ membrorum suoꝵ

Expanded text:
ustitia libera me, et eripe me. Perscrutandum est quemadmodum frequenter similia dicta suavi varietate repetantur. Orat ChrisPatrem ex natura humaninis patiatur opprobria, addens num, 98 ubi ejus contemplatio fixa et incommutabilis permanebat. In tua justitia, id est qua consuevisti subvenire rogantibus, qui firmissime de tua majestate confidunt. Libera, ad pericula hujus mundi pertinet amovenda; eripe, ad celeritatem respicit auxilii: ne illa resurrectio mundo saluberrima tardaretur. Eripe autem constat a rapiendo compositum. Quapropter merito imploravit justitiam Domini, qui se noverat per iniquos passurum. O vere miranda et divina commutatio! Accepit necem, reddidit salutem; pertulit injurias, tribuit honores; dolorem sumpsit, contulit sospitatem; et solus et summe pius, qui dulcia praestitit, cum amara susceperit. Inclina ad me aurem tuam, accelera ut eripias me: esto . Inclina, dixit, aurem tuam, propter membrorum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
sione sua multa dicturus est.
ut eam frequenti memoria pi¬
issimus cõmonetet. quam pro
om̃ium salute suscepit. Sta¬
tiusti ddicit. hoc ẽ firmasti. quia
lapsum sustinere non poterat.
qui muncli uitia non habebat.
In loco spatioso. icł libero. et a po¬
testate cibłi semꝑ excepto. Ip̃e
enim libet locus ẽ. quem hostis
ille non insidet. Ip̃e spatiosus.
quẽ ille non occupat. Et ĩtẽde
quia non clixit inuia. s in loco
spatioso. id mpatria untutum.
in regione beatorum. Uia eĩ:
legitur angusta iustorum.⁊ de¬
des autẽ suos dicit mrtutes mo¬
rales. ꝑ quas hunc mundum
fixis gressibus ambulauit. qͥbꝰ
doli adũsitas impeclire nõ po¬
tuit. S quamuis mundum
inculpabilit̾ ambularet: ne¬
cessarium fuit ut eius infirmi¬
tatib diuina gr̃a subueniret.
ne inbecilla caro a celestis ꝓpo¬
siti integritate discederet. ideo
sequitur. misetere mei dñe qm̃
corporis trbulationi sue pos¬
tuat subuenire. ficut et ĩ euã¬

Expanded text:
sione sua multa dicturus est, sione sua multa dicturus est, ut eam frequenti memoria piissimus commoneret, quam pro omnium salute suscepit. Statuisti, dicit, hoc est firmasti; quia lapsum sustinere non poterat, qui mundi vitia non habebat. In loco spatioso, id est libero et a potestate diaboli semper excepto. Ipse enim liber locus est quem hostis ille non insidet; ipse spatiosus quem ille non occupat. Et intende quia non dixit in via, sed in loco spatioso, id est in patria virtutum, in regione beatorum; via enim legitur angusta justorum. Pedes autem suos dicit virtutes morales, per quas hunc mundum fixis gressibus ambulavit, quos diaboli adversitas impedire non potuit. Sed quamvis mundum inculpabiliter ambularet, necessarium fuit ut ejus infirmitatibus divina gratia subveniret, ne imbecilla caro a coelestis propositi integritate discederet. Ideo sequitur, miserere mei, Domine, corporis tribulationi suae postulat subveniri, sicut et in Evan
Abbreviated transcription (Latin):
domine necessitatib aĩam:
meam. nec coclusisti me ĩnma¬
nibus mimici. Hecessitas dr
ab eoquo innece fit posita. id
in mortis angustiis constitu¬
ta. Nam quando pcc̃orum la¬
queis innoclamur.nec abeis
possumus nr̃a untute dissol¬
ui. necessitas appellatut. Er¬
go tunc de necessitatib libera¬
ta ẽ anima dñi saluatoris:
cum apcc̃is recddita ẽ modis
om̃ibus aliena. Sequitur.:
Iec cõclusisti me inmanibꝯ
mimici. Ipã erat necessitas ꝙͣ
suꝑius dixit. si potestati aibłi¬
ce delictis traderetur ob noxiꝰ.
Conclusi sunt enim quasi
carcete penali. qui illius seuis¬
simi manibꝯ ambruntur. Noc
conclusisti ergo dicit. quialib
effectus ẽ a potestate dbsi. sic
ip̃e in engłioait. E cce ueniet
princeps minidi huius et ĩ
me non inuemiet quicquam.
Statiusti in loco sꝑatioso pedes
meos miserere mei domine
qm̃ tribulor. Idost uberatioĩs
sue decursam exutationem. ad
scłm uenit ingͣssum. ubi de pas¬

Expanded text:
de necessitatibus animam de necessitatibus animam meam, nec conclusisti me in manus inimici. Necessitas dicitur ab eo quod in nece sit posita, id est in mortis angustiis constituta. Nam quando peccatorum laqueis innodamur, nec ab eis possumus nostra virtute solvi, necessitas appellatur. Ergo tunc de necessitatibus liberata est anima Domini Salvatoris, cum a peccatis reddita est modis omnibus aliena. Sequitur, nec conclusisti me in manus inimici. Ipsa erat necessitas quam superius dixit, si potestati diabolicae delictis traderetur obnoxius. Conclusi sunt enim quasi carcere poenali, qui illius saevissimi manibus ambiuntur. Nec conclusisti ergo dicit, quia liber effectus est a potestate diaboli, sicut ipse in Evangelio ait: Ecce veniet princeps mundi hujus, et in me Statuisti in loco spatioso pedes meos: miserere mei, Domine, quoniam tribulor. Post liberationis suae decursam exsultationem, ad secundum venit ingressum: ubi de pas
Abbreviated transcription (Latin):
et letabitur in mia etus. E go
igitur exultabo et letabor in
mĩa eius. Iulchrum plane
dicendi gems. inbreuitate
complecti: qd̾ nuilla possit ad¬
ũsitate dirtumpi. Nunc ps¬
alini ũba tractemus. Exul¬
tare ẽ: cum magna animi
alactitate gandere. Letari
enim tempata mentis asfie¬
tione
mulceri. S consid̾emus quo¬
tiens cõmonemur ĩhumanis
unibꝰ minime confidendum.
Nam quemadmodum ut su¬
pra dictum ẽ. quisqͣm de se de¬
bet p̃suere. unde sc̃a incariia¬
tio legitur abstinete. Qua ꝓpter
execranda ẽ pelagianc prauita¬
tis intentio. dum illa temptat
p̃sumere. que cegnoscete debuit
sp̃m scm̃ totiẽs ante dampnasse.
Intendamus etiam dicit hum¬
ilitatem suama fuisse tespecta.
ille uidelicet qui celum framq
et cteauit et continet. cui potes¬
tates supne seruiunt. O iceo
etat maltissimo humilitas. q¬
et illi et humanitas ueraciter
adherebat. ab ip̃a cõceptione:
pfecte atq. Saluam fecisti

Expanded text:
et laetabitur in misericordia ejus. Ego et laetabitur in misericordia ejus. Ego igitur exsultabo et laetabor in misericordia ejus. Pulchrum plane dicendi genus in brevitate complecti, quod nulla possit adversitate dirumpi. Nunc psalmi verba tractemus. Exsultare est cum magna animi alacritate gaudere; laetari est temperata mentis affectione mulceri. Sed consideremus quoties commonemur in humanis viribus minime confidendum. Nam quemadmodum, ut supra dictum est, quisquam de se debeat praesumere, unde sancta incarnatio legitur abstinere? Quapropter exsecranda est Pelagianae pravitatis intentio, dum illa tentat praesumere quae cognoscere debuit Spiritum sanctum toties ante damnasse. Intendamus etiam qui dicit humilitatem 99 suam fuisse respectam; ille videlicet qui coelum terramque et creavit et continet, cui potestates supernae serviunt. Sed ideo erat in Altissimo humilitas, quia illi et humanitas veraciter adhaerebat ab ipsa conceptione perfecta. Vers. 9. Salvam fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
tate miscentur. Odisti om̃s¬
obseruantes uanitatem super¬
uacue goantem indomino
sꝑabo. Iua reciduntur semꝑ
ocliosa. que ꝓbantur eẽ cõtra¬
ria. Iuste ergo ueritas oderat
uanitatem. quia uanitas in
falsitate uersatur. cui rei ip̃e
tribuit expositionem dicens.
suꝑuacue.que non solum
uacua. s etiam suꝑuacua tc̃a
ẽ. Metito quando fructuosã
intelligentiam tollens alie¬
nat a domino. et quando pͥm
dixit cdnm odisse uanitatem.
id scli istius desideria transi¬
toria: minc se dicit amare ue¬
rissimam. Que sunt ista ue¬
rissima: Sperabo in domino.
ubi nichil uanum nichil suꝑ¬
uacuum ẽ: s totum fixum.
atq integrum ꝑseuerat. iteꝵ
istam. rem que causa conseqͥt᷑:
meam. In hoc et supiori uersu.
iterum chategoricus sillogis¬
mus enascitur. cuius defini¬
tionem partesq in primo ps¬
almo iam diximus. qui etiã
hoc loco simili ratione colligit᷑.
icd ego in domino sꝑaui. Ois
sꝑans in domino. exultauit

Expanded text:
tate miscentur. 7 Odisti tate miscentur. 7 Odisti observantes vanitates Superacue: ego autem in Domino sperabo. Illa redduntur semper odiosa, quae probantur esse contraria. Juste ergo veritas oderat vanitatem, quia vanitas in falsitate versatur. Cui rei ipse tribuit expositionem dicens, supervacue; quae non solum vacua, sed etiam supervacua dicta est; merito, quando fructuosam intelligentiam tollens, alienat a Domino. Et quando prius dixit Dominum odisse vanitatem, id est, saeculi istius desideria transitura, nunc se dicit amare verissima. Quae sunt ista verissima? Sperabo in Domino: ubi nihil vanum, nihil supervacuum est, sed totum fixum atque integrum perseverat. Verum istam rem quae causa consequiturmeam. In hoc et superiori versu, iterum categoricus syllogismus enascitur, cujus definitionem partesque in primo psalmo jam diximus, qui etiam hoc loco simul ratione colligitur, id sperans in Domino exsultabit
Abbreviated transcription (Latin):
Considemus cut hic sermones
ip̃i sint positi. quos euangelii
textus eloquitur. Hametꝰ ibi
sic ait. In manus tuas cõmen¬
do sp̃m meum: et inclinato ca¬
pite redeliclit sp̃m. scilicet ut
et hic eum cognosceres fuisse
locutum. qui pꝯt toth secula
eadem erat incruce positus uer¬
ba dicturus. In manus tuas.
in u̾itate tua. quia benigna
et iusta semꝑ opetaris. Cõmẽ¬
dat itaq patri mestimabilẽ
thesaurum. animam uidelic
illam: que uoluntatẽ ip̃ius
pura intentione faciebat. Hi¬
gnum ergo fuit: ut tantosꝰ¬
ceptori talis commendaret᷑
sit̃. Eedemptum se teinte:
e testificans. S uideamus
quo p̃cio. illo scilicet quo apłs
dicit. semetipsum ex inaniuit
formam serui accipiens. Wides
quia magnum p̾tium fuit.
ut maiestatem suam usq ad
camnem hominis inclinaret.
seq ex maniuit. ut celestibꝰ
humana compleret. S ut
istum dnm euident᷑ adũtẽs.
acllidit quis ẽẽt. id deus ue¬
ritatis. Illorum enim specia¬
ligunt. nec in aliqua falsi¬

Expanded text:
Consideremus cur hic sermones ipsi sint positi, quos Evangelii textus eloquitur. Nam et ibi sic ait: In manus tuas commendo spiritum meum; et inclinato capite reddidit spiritum ; scilicet ut et hic cognosceres fuisse locutum, qui post tot saecula, eadem erat in cruce positus verba dicturus. In manus tuas, in veritate tua, qua benigna et justa semper operaris. Commendat itaque Patri inaestimabilem thesaurum, animam videlicet illam quae voluntates ipsius pura intentione faciebat. Dignum ergo fuit ut tanto susceptori talis commendaretur spiritus. Redemptum se deinde esse testificatur. Sed videamus quo pretio? Illo scilicet quo Apostolus dicit: Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Vides quam magnum pretium fuit, ut majestatem suam usque ad carnem hominis inclinaret, seque exinanivit, ut coelestibus humana compleret. Sed ut istum Dominum evidenter adverteres, addidit quis eritatis, illorum enim Deus est specialigunt, nec in aliqua falsi
Abbreviated transcription (Latin):
cit exauclitum. quia humilit̾
non desperantis more. huma¬
nitatis dicebat eẽ contẽptum.
cui non poterat tarclari gr̃ã.
de quo uox pat̾na dictura etat.
hic ẽ filius mens dilectus. ĩq̾
michi bene complacui. Pum
clamarem adte. quandoin pas¬
sione uoce magna dixit. Peuis
meus deus meus. quare me
dereliquisti: Constat enim
his clamoribus exauditum
fuisse. quando et resintectionis
no decurso. scos cõmonet ut a¬
ment dnm̃. quatenus aucto¬
rem tanti beneficii membra
non tãqͣm seriris. Seruorum
ẽ enim formidare. amicorum
diligere. sicut ip̃e ĩ euangelio
dicit. Si feceritis que ego p̃ci¬
pio uob̾. Iam non clicam uos
seruos. s amicos. S hoc p̾cipit
scĩs. quia ip̃orum ẽ amare dñ.

Expanded text:
cit exauditum, quia humiliter, non desperanter more humanitatis dicebat esse contemptum: cui non poterat tardari gratia, de quo vox paterna dictura erat: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Dum clamarem ad te, quando in passione voce magna dixit: Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti ? Constat enim his clamoribus exauditum fuisse, quando et resurrectionis no decurso, sanctos commonet ut ament Dominum; quatenus auctorem tanti beneficii membra non tanquam servis. Servorum est enim formidare, amicorum diligere; sicut ipse in Evangelio dicit: Si feceritis quae ego praecipio vobis, jam non dicam vos servos, sed amicos . Sed hoc praecipit sanctis, quia ipso
Abbreviated transcription (Latin):
titur manifesta: que hic senti¬
tur abscondita. Necte autẽ
intelligimus abscondita.
ut eam destoeria humana plꝰ
appetant. quia solet fasticdia¬
ri omne quod subiacet. et
uile plerumq creditur. quod
sine aliqua difficultate p̃s¬
tatur. S hoc qd̾ ait abscon¬
disti.omonimon ẽ. signifi¬
cat etiam et negat. ut est il¬
lud. Grãs tibi ago pater do¬
mine celi et t̾re. qui abscon¬
clisti hec asapientib et pru¬
dentibus. et reuelasti ea par¬
uulis. Et ꝑfecisti sꝑantib¬
inte inconspectu fillorum
hominum. Pulcedinem illã
quam absconderat timentib
se ꝑfecit eam in illis qui cons¬
tanti animo eam desiderant᷑
exquirunt. Hoc ẽ eiuim uete
sꝑare. si nos contingat aliqͥd
fumamentis integntate p̃¬
sumete. Adiecit etam in cons¬
pectu fiuiorum hominũ. idot
in uia resurrectione generali.
quando scĩs suis p̾mia ꝓmis¬
sa restituet. et faciet cognosc̾e̾
uniusas gentes. suos certissĩos

Expanded text:
titur manifesta, quae hic sentititur manifesta, quae hic sentitur abscondita. Recte autem intelligimus absconditam, ut eam desideria humana plus appetant: quia solet fastidiri omne quod subjacet; et vile plerumque creditur, quod sine aliqua difficultate praestatur. Sed hoc quod ait, abscondisti, homonymon est; significat etiam et negata; ut est illud: Gratias tibi ago, Pater Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis ctu filiorum hominum. Dulcedinem illam quam absconderat timentibus se, perficit illam in eis qui constanti animo eam desideranter exquirunt. Hoc est enim vere sperare, si nos contingat aliquid firma mentis integritate praesumere. Adjecit etiam, in conspectu filiorum hominum, id est in illa resurrectione generali, quando sanctis suis praemia promissa restituet, et faciet cognoscere universas gentes, suos certissimos
Abbreviated transcription (Latin):
mus apparere. s declinare de¬
cuit ꝑ quem humanum genᷤ
suum nequit᷑ contempsit auc¬
do dulcedinis cue domine:
quam absconcdisti timentiby
te. Ad tc̃ium uenit ĩgressum.
ubidiũsis moclis emimerat.
quanta beneficia dominus
se timentib largiatur. cõmo¬
iuclicem. et infuturo benefici¬
oxum om̃ium largitorẽ. Soc̃
considemus huius ũsus ũba
quid habeant. Muititudo
dulcedinis ẽ quia multis p̃¬
miis dñi suauitas inclicat᷑
Dulcis ẽ cliẽ corrigit. Mulcis¬
dum parcit. dulcis cum cre¬
dentib et̃na p̃mia compmit¬
tit. S intellige qd̾ eis tantũ
dulcis ẽ: qui de ip̃iꝰ sapore
gustauint. Ceterum dulce¬
do adeos non pot̃ ꝑuenire.
qui gustum eiꝰ minime con¬
tingere meruerunt. sic̃ ⁊ aliꝰ
psalmus clcit. Gustate et
uidete qm̃ suauis ẽ dominus.
Sequitur. Quam abscõdisti
timentibus te. Honquia
scĩs ioeo abscondista ẽ. ut eã
minime consequetentut.: s
quia infuturo iudicio ꝓmit¬

Expanded text:
mus apparere, sed declinare demus apparere, sed declinare decuit, per quae humanum genus suum nequiter contempsit aucdinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! Ad tertium venit ingressum, ubi diversis modis enumerat quanta beneficia Dominus se timentibus largiatur: commot nostrum judicem, et in futuro beneficiorum omnium largitorem. Sed consideremus hujus versus verba quid habeant. Multitudo dulcedinis est, quia multis praemiis Domini suavitas indicatur. Dulcis est cum corrigit, dulcisdum parcit, dulcis cum credentibus aeterna praemia compromittit. Sed intellige quod eis tantum dulcis est qui de ejus sapore gustaverint. Caeterum dulcedo ad eos non potest pervenire qui gustum ejus minime contingere meruerunt, sicut et alius psalmus dicit: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus . Sequitur, quam abscondisti timentibus te. Non quia sanctis ideo abscondita est ut eam minime consequerentur, sed quia in futuro judicio promit