comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
n quo notandũ qͦd deus tradiderit hominẽ
in manꝰ eiꝰ : & ille qui occidit ꝑ ignorantiã
exilio condẽnetur. In leuitico lex ponitur.
Antma si peccauerit in conspectu dñi. ñ spon¬
te ex omnib p̾ceptis dñi que non oportet
fieri. feceritq unũ ex eis siue pontitex fue¬
rit. siue oĩs synagoga & reliquus ppłs &
postea didicerit peccatũ suum quod pecca¬
uit ꝑ ignorantiam. offeret munꝰ. hyrcum
de captis mascłm immacłatũ. & ponet
manus suas suꝑ caput eiꝰ. int̾ficientq ĩ loco
u̾ mactantur holocausta cotã dño: quia pro
peccato ẽ. Statimq ĩ consequentib. Si tetige¬
rit aliquid immundum quod ñ licet tange¬
re & fecerit ꝑ ignorantiã ꝙ postea didicrit᷑.
siue ꝓmiserit aliqͥd & fuerit oblitus. ꝓmin¬
tiabit᷑ peccatũ suũ in quo peccasse sc ꝑspicit
dos suꝑ peccato. dimittetur ei peccatũ. Sin
autẽ non p̃ualuerit manus eiꝰ ut offerat
ouem ꝓ peccato suo quod peccauit. duos tur¬

Expanded text:
d Deus tradidit hominem in manus ejus, et ille qui occidit per ignorantiam, exsilio condemnatur. In Levitico lex ponitur: Anima si peccaverit in conspectu Domini non sponte, ex omnibus praeceptis Domini, quae non oportet fieri, feceritque unum ex eis, sive Pontifex fuerit, sive omnis synagoga, et reliquus populus, et postea didicerit peccatum suum, quod peccavit per ignorantiam, offeret munus, hircum de capris, masculum immaculatum: et ponet manus suas super caput ejus, interficietque illum in loco ubi mactantur holocausta coram Domino, quia pro peccato est . Statimque in sequentibus: Si tetigerit aliquid immundum, quod non liceat tangere, et fecerit per ignorantiam, et postea didicerit, sive promiserit aliquid, et fuerit oblitus, pronuntiabit peccatum suum, in quo peccasse se perspicidos super peccato, et dimittetur ei peccatum. Sin autem non praevaluerit manus ejus, ut offerat ovem pro peccatis suis quibus peccavit, duos tur
Abbreviated transcription (Latin):
de futuro scd̾m tropologiã. s ĩ p̃sentiarũ iurta
historiã ꝓpħantes. Ibacuc ꝓpħ̾a canticũ suũ
hoc inscribit titulo. Oratio abacuc ꝓpħe ꝓ igno
dñm & dixerat. Usquequo dñe clamabo & non
audies. uociferabor ad te uim patiens & non
saluabis: Quare ostendisti mͥ iniqͥtatẽ & la¬

Expanded text:
de futuro secundum tropologiam: sed impraesentiarum juxta historiam prophetantes. Abacuc propheta Canticum suum hoc inscribit titulo: Oratio Abacuc prophetae prDominum, et dixerat: 739 Usquequo, Domine, clamabo, et non audies? Vociferabor ad te vim patiens, et non sal
Abbreviated transcription (Latin):
dem humane fragilitati. que & pulchra
corpota diligit. & infornnia detestatur. Lu¬
get iacob mortẽ filii sui ioieph & muldo tem¬
pore consolationẽ non recipit filioꝵ. respon¬
detq lugens & gemens uadã ad infernũ. &
ꝓbat se hominẽ dũ nustus ignorat quid a¬
ctũ sit de iusto filio ioseph. In exodo scͥptũ
ẽ. Si ꝑcusserit aliquis quempiã & mortuus
fuerit: morte moriatur. Si autẽ non uo¬
lens. s deus tradiderit eũ in manib eiꝰ:

Expanded text:
dem humanae fragilitati, quae etiam pulchra dem humanae fragilitati, quae etiam pulchra corpora diligit, et deformia detestatur. Luget Jacob mortem filii sui Joseph, et multo tempore consolationem non recipit 732 filiorum, respondetque: Lugens et gemens, vadam ad infernum : et probat se hominem, dum justus ignorat quid actum sit de justo filio Joseph. In Exodo scriptum est: Si percusserit aliquis quempiam, et mortuus fuerit, morte moriatur. Sin autem non volens,
Abbreviated transcription (Latin):
nerant. Et eccłastes de qͦ certe libro nulla ẽ
ambiguitas. dixi inquit. sapiens efficiar
& ipsa longe facta ẽ a me. ꝓfunda ꝓfunditas.
Quis inuenit eã: a me queris quare figutus
aliud uas fecerit in honorẽ. aliud in contu
tuum conticescat. Loquitur deus in genesi. Non
adiciã ultra maledicere t̾re ꝓpt̾ oꝑa hominum
quia apposita ẽ mens hominis diligent ad
mala a puericia. Adraham & sata audita re¬
ꝓmissione filii isaac rident in corde suo: & ta¬
cita cogitatio ñ latet scientiam di. Arguun¬
tur in risu: & ipsa cogitatio quasi pars infide¬
litatis rep̃hendicur. Ac tamen non ex eo quod
risere diffidentie condẽnant᷑: s ex eo quod po¬
stea credidett̃ iustitie paliam accipiunt.
Loth nescit ĩ concubitufiliatũ quid fecerit. & me¬
briatus ab eis ñ habet crimen conscientie. &
tam̃ etror in uicio ẽ. Argue scm uirũ iacob
cubitu fuerit contristatus. & adquiesce tan¬

Expanded text:
nerant . Et Ecclesiastes de quo certe libro nulla est nerant . Et Ecclesiastes de quo certe libro nulla est ambiguitas, Dixi, inquit, sapiens efficiar, et ipsa longe facta est a me. Profunda profunditas, quis eam inveniet ? A me quaeris, quare figulus aliud vas fecerit in honorem, aliud in contumtuum conticescat. Loquitur Deus in Genesi, Non adjiciam ultra maledicere terrae propter opera hominum, quia apposita est mens hominis diligenter ad mala a pueritia . Abraham et Sara, audita repromissione filii Isaac, rident in corde suo, et tacita cogitatio non latet scientiam Dei. Arguuntur in risu, et ipsa cogitatio, quasi pars infidelitatis reprehenditur. Attamen non ex eo quod risere, diffidentiae condemnantur, sed ex eo quod postea crediderunt, justitiae palmam acceperunt. Lot nescit in concubitu filiarum quid fecerit, et inebriatus ab eis non habet crimen conscientiae, et tamen error in vitio est. Argue sanctum virum Jacob, cubitu fuerit contristatus; et acquiesce tam
Abbreviated transcription (Latin):
mortib peccatorũ s ut reuertatur & uiuat.
c toboluᷤ Rogo que ẽ ista iusticiaut ĩ peccato
tenear erroris. cuiꝰ reatũ non habet conscientia:.
Nescio me peccasse. & eiꝰ rei quã nescio penas luo.
Et qͥd plus faciam si sponte peccauero: atticꝰ
Ame sententie & dispositionis di causas re¬
quiris: s respondet stulte int̾rogationi tue
liber sapientie. Altiora te ne quesieris. & for¬
tiora te ne scrutatus sis. & iterũ. Noli ẽẽ sa¬
piens multum. & noli argum̃tari plusqͣm
oportet. Et ĩ eodem. In sapientia & simplici¬
tate cordis querite dñm. Ac ne forte huic
uolumini contradicas. audi apłm euangłica
dangentẽ tuba. Oaltitudo diuitiarũ sapien¬
tie & scientie dei. quã inscrutabilia sunt iu¬
qͦ consiliariꝰ eiꝰ fuit: Iste sunt questiones: de
qͥb & ĩ alio loco scͥbit. Stułtas autẽ & ineru¬
ditas questiones deuita : sciens qm̃ lites ge¬

Expanded text:
mortibus peccatorum, sed ut convertantur et vivant mortibus peccatorum, sed ut convertantur et vivant . C. Rogo quae est ista justitia, ut in peccato tenear erroris, cujus reatum non habet conscientia? Nescio me peccasse, et ejus rei quam nescio, poenas luo? Et quid plus faciam, si sponte peccavero? A. A me sententiae et dispositionis Dei 731 causas requiris? Respondet stultae interrogationi tuae liber Sapientiae: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Et alibi: Noli esse sapiens multum, et noli argumentari plus quam oporteat . Et in eodem loco: In sapientia et in simplicitate cordis quaerite Deum . Ac ne forte huic volumini contradicas, audi Apostolum, Evangelica clangentem tuba: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt juquis consiliarius ejus fuit ? Istae sunt quaestiones, de quibus et in alio loco scribit: Stultas autem et ineruditas quaestiones devita, sciens quoniam lites ge
Abbreviated transcription (Latin):
eam iam metatus ẽ eam in corde suo:
Nongͦ solũ aspectus & incentiua uicioꝵ reputant᷑ in
peccatũ. s ea qͥb tribuimus assensum. Aut enm
uitare possumꝰ malã cogitationẽ. & consequent̾ ca¬
rere possumus peccato. aut si iitare ñ possumꝰ
ñ reputatur in peccatũ. quod caueri ñ potest. attieꝰ
Callide quidẽ argum̃taris. s ñ intelligis argum̃¬
tationẽ tuã contia sc̃ãs scͥpturas facere. Uolunt
enim eloquia scͥpturarũ etiã ignorantiã habere
peccatũ. Unde & iob offeit hostias ꝓ filiis suis.
ne forte ꝑ ignorantiam in cogitatione peccaue¬
rint. & qui ligna cedit. si securi ac ferro fugi¬
ente de ligno homo fuerit occisus : ꝑgere iu¬
betur ad urbẽ fugitiuoꝵ. & tam diu ibi eẽ quã¬
du sacerdos maximus moriat᷑. id ẽ redimatur
sanguine saluatoris. aut in dono baptismatis
aut in penitentia que imitatur baptismatis
gr̃am ꝑ ineffabilẽ clementiã saluatoris qui
non uult ꝑire quemquã nec delectatur

Expanded text:
tus est eam in corde suo ? Non ergo solus aspectus et incentiva vitiorum reputantur in peccatum; sed et quibus tribuimus assensum. Aut enim vitare possumus malam cogitationem, et consequenter possumus carere peccato: aut si vitare non possumus, non reputatur in peccatum quod caveri non potest. Ex Callide quidem argumentaris, sed non intelligis argumentationem tuam contra sacras Scripturas facere. Volunt enim eloquia Scripturarum etiam ignorantiam habere peccatum: unde et Job offert hostias pro filiis suis, ne forte per ignorantiam in cogitatione peccaverint. Et qui ligna caedit, si securi ac ferro fugiente de ligno, homo fuerit occisus, pergere jubetur ad urbem fugitivorum et tamdiu ibi esse, quamdiu Sacerdos maximus moriatur, id est, redimatur sanguine Salvatoris, aut in domo baptismatis, aut in poenitentia, quae imitatur baptismatis gratiam per ineffabilem clementiam Salvatoris, qui non vult perire quemquam, nec delectatur
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptũ ẽ apud iob. quis enĩ munduᷤᷤ a sordib
nec si unius etiã diei sit uita eiꝰ in t̾ra. & in
psalmo quiquagesimo in iniqͥtatib conce¬
ptus sum. & in delictis peꝑit me mat̾ mea.

Expanded text:
scriptum est apud Job: Quis enim mundus a sordibus? scriptum est apud Job: Quis enim mundus a sordibus? nec si unius etiam diei sit vita ejus in terra . Et in Psalmo quinquagesimo : Ecce in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
regni. & apłis p̃cepit. Ite & p̾dicate dicentes.
qm̃ appropinquauit regnũ celoꝵ. Tu autẽ
nos manicheos uocas. cur legi euangłm p̾fe¬
rentes. in illa umbram in hoc ueritatẽ ẽẽ
dicamꝰ. & ñ intelligis stultitiam tuã impu
quã manicheꝰ facit. aliud legi p̾ferre euan¬
głium que apłica doctrina ẽ. In illa enm
serui: in hoc p̃sens dñs loquitur. Ibi pro¬
mittit᷑. hic impletur. Ibi iitia. hic ꝑfec¬
tio ẽ. In illa oꝑis fundam̃ta iaciuntur.
hic fidei & gr̃e culmen imponitur. Hec
posumꝰ. ut egregi p̃ceptoris doctͥna mon
stiaret᷑. Centesimꝰ titulus ẽ. posse hominem
sine peccato ẽẽ & dei mandata facile custos¬
re si uelit: de quo abuinde dictum ẽ. sũq se
imitatorẽ immo expletorẽ oꝑis beaticipͥam
intelligit in eodẽ oꝑe dixisse contrania. lue¬
enim in quinquagesimo quarto ticulo
t̾tii libri ponit. neminẽ sine sorde & si ne pes¬
cato ẽẽ. statimq iungit testimonia in quib

Expanded text:
cate, dicentes, quoniam appropinquavit regnum coelorum. Tu autem illos Manichaeos vocas, quia Legi Evangelium praeferentes, in illa umbram, in hoc veritatem esse dicamus, et non intelligis 729 stultitiam tuam impudquod Manichaeus facit; aliud Legi praeferre Evangelium, quae apostolica doctrina est. In illa enim servi, in hoc praesens Dominus loquitur; ibi promittitur, hic impletur; ibi initia, hic perfectio est; in illa operum fundamenta jaciuntur, hic fidei et gratiae culmen imponitur. Hoc posuimus, ut egregii praeceptoris doctrina monat. --Centesimus titulus est, Posse hominem sine peccato esse, et Dei mandata facile custodire, si velit, de quo abunde dictum est. Cumque se imitatorem, immo expletorem operis beati Martintelligit se in eodem opere dixisse contraria. Ille in quinquagesimo quarto titulo tertii libri, ponit neminem sine sorde et sine peccato esse, statimque jungit testimonia, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
res simul. & qͥ relinquent dm̃ consũmabun¬
tur: & ñ in intelligis cõminationẽ di inter¬
dum sonare dementiã. Nlon enĩ dicit
eos et̾nis ignib erurendos. s at̾ra deficere &
iniquos ẽẽ cessare. Aliud ẽ namq a perrato

Expanded text:
res simul, et qui relinquunt Deum, consummabunres simul, et qui relinquunt Deum, consummabuntur. » Et non intelligis comminationem Dei interdum sonare clementiam? Non enim dicit eos aeternis ignibus exurendos, sed a terra deficere, et iniquos esse cessare. Aliud enim est
Abbreviated transcription (Latin):
s uoluntatẽ eiꝰ qui misit me patris. & in
alio loco. pat̾ si fieri pocest transeat a me
calix iste. ueruntamen non quod ego uolo
s quod tu. & in oratione dĩnca fiat uolun¬
tas tua sic̃ in celo & in t̾ra: Qua senten¬
tie temeritate aufers d̃i om̃e p̾sidiũ: Et
quoo in alio loco frustra conaris adiun¬
gere. non absq di gr̃a. quomͦ sentiri ue¬
lis ex hoc loco intelligitur. dũ gr̃am eiꝰ non
ad singła refers oꝑa s ad conditionis ac legis
quenti ponis capitulo. in die iudicii iniqͥs
& peccatorib ñ parcendũ. s et̾nis eos ignib
exurendos: ferre quis potest. int̾dicere te
miscłiam dei & ante diem iudicui de sententu
iudicis iudicare : ut si uoluerit mniqͥs & pec¬
catorib parcere. te p̾scͥbente non possit:. Di¬
cis enĩ Scͥptũ est in centesimo t̾cio psalmo.
deficiant peccatores a t̾ra. & iniqui ita ut non
sint : & in isaia. comburentur iniqͥ & peccato¬

Expanded text:
sed voluntatem ejus qui me misit Patris . Et in sed voluntatem ejus qui me misit Patris . Et in alio loco: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Verumtamen non quod ego volo, sed sicut tu . Et in Oratione Dominica: Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra . Qua sententiae temeritate aufers Dei omne praesidium? Et quod in alio loco frustra conaris adjungere, Non absque Dei gratia, quomodo sentiri velis, ex hoc loco intelligitur, dum gratiam ejus non ad singula refers opera, sed ad conditionis ac legis quenti ponis capitulo : In die judicii iniquis et peccatoribus non parcendum, sed aeternis eos ignibus exurendos, ferre quis potest, et interdicere te misericordiam Dei, et ante diem judicii de sententia judicis 724 judicare, ut si voluerit iniquis et peccatoribus parcere, te praescribente, non possit? Dicis enim: « Scriptum est in centesimo tertio psalmo: Deficiant peccatores a terra et iniqui, ita ut non sint. Et in Isaia: Comburentur iniqui et peccato
Abbreviated transcription (Latin):
tor apud philosophos deffinitur blandus
immicus. Ueritas amara ẽ rugose frontis ac
tristis offenditq correptos. Unde & apłs loqͥ¬
tur. Inuiitꝰ uobis factus sum: ueritatẽ di¬
cens uob̾. E comicꝰ. Obsequiũ amicos. ueritas
odiũ parit. Qua ꝓpt̃̾ & pasca cum amaritu¬
dinib comedimus. & uas electionis docet pa¬
sea celebrandum in ueritate & sinceritate.
Ueritas in nobis sit &e sinceritas. & amaritudo ilico
om̃s uoluntate ꝓpͥa regi. quis. rͥanoꝵ possit au¬
dire: Si enĩ non unus nec panci nec multi s
om̃s reguntur ꝓpͥa uoluntate. uͥ erit auxi¬
lium dei : Et qͣuomͦ illuo expones. adño
gressus hominis diriguntur. & ñ in homine
uia eiꝰ. & nemo potest qͥcquã acciꝑe nͥ ei fue
rit datũ desuꝑ. & in alio loco. qͥd enĩ habes
quod ñ accepisti si autẽ accepisti quid gła¬
ris quasi ñ acceꝑis dicente dño saluatore
ñ descendi de celo ut faciam uoluntatẽ meã

Expanded text:
tor apud philosophos definitur blandus tor apud philosophos definitur blandus inimicus. Veritas amara est, rugosae frontis ac tristis, offenditque correptos. Unde et Apostolus loquitur: Inimicus vobis factus sum, veritatem dicens vobis ? Et Comicus: Obsequium amicos, veritas odium parit. Quapropter et Pascha cum amaritudinibus comedimus, et vas electionis docet Pascha celebrandum in veritate et sinceritate ; veritas in nobis sit sinceritas, et amaritudo illico Omnes voluntate propria regi, quis Christianorum potest audire? Si enim non unus, nec pauci, nec multi, sed omnes reguntur propria voluntate, ubi erit auxilium Dei? Et quomodo illud exponis? A Domino gressus hominis diriguntur ; et, Non est in homine via ejus ; et, Nemo potest qunim habes quod non accepisti? Et si accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis ? dicente Domino Salvatore: Non descendi de coelo, ut faciam voluntatem meam,
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ omniũ actus speculari debere. & fiduci¬
tur. Nec semel dixisse contentus id ipsũ repli¬
cas & inculcas: sacerdotẽ siuie doccorẽ nemini
adulari debere s audent̃ om̃s corriꝑe ne se &
eos qui eũ audiunt ꝑdat. Tantãne ẽẽ in
uno oꝑe dissonantiã. ut qͥd pͥus dixeris nesci¬
as: Si enim seruus di nichil amarũ de suo
debet ore ꝓferre sed semꝑ qͦd tulce & suaue
ẽ. aut sacerdos & doctor serui dei ñ erunt
qͥ fiducialit̾ debent cotriꝑe peccantes. & nulli
adulari s audact̾ om̃s increpare. aut si sa¬
cerdos & doctor. ñ solũ serin dei s int̾ ser¬
uos tiꝰ pͥncipalem teuent locũ. frustra ser¬
uis dei blandicias & dulcedines reseruasti.
cum hoc ꝓpͥe hereticoꝵ sit. & eoꝵ qui deci¬
ꝑe cuptunt audientes dicente apło. Huiꝰ¬
tri: & ꝑ dulces sermones & benedictiones
seducunt corda innocentiũ. Semꝑ insidiosa.
callida. blanda ẽ actulatio: pulchreq adula¬

Expanded text:
rem omnium actus speculari debere, et fiducirem omnium actus speculari debere, et fiducitur. Nec semel dixisse contentus, idipsum replicas, et inculcas sacerdotem sive doctorem nemini adulari debere, sed audenter omnes corripere, ne et se et eos qui eum audiunt, perdat. Tantane est in uno opere dissonantia, ut quid prius dixeris nescias? Si enim servus Dei nihil amarum de suo debet ore proferre, sed semper quod dulce et suave est: aut sacerdos et doctor servi Dei non erunt, qui fiducialiter debent corripere peccantes, et nulli adulari, sed audacter omnes increpare; aut si sacerdos et doctor, non solum servi Dei, sed inter servos ejus principalem tenent locum, frustra servis Dei blanditias et dulcedines reservasti, cum hoc proprie haereticorum sit, et eorum qui decipere cupiunt audientes, dicente Apostolo: Hujutri. Et per dulces sermones et benedictiones 723 seducunt corda innocentium . Semper insidiosa, callida, blanda est adulatio. Pulchreque adula
Abbreviated transcription (Latin):
tem. xͥanoꝵ excludis a iustitia. Et qui p̃di¬
cator es inpeccantie. om̃s ꝓpe peccatores ẽe
aut raro aut difficult̾ inuenias : Uerum
tu tante es liberalitatis & fauorẽ tͥ apud
amazonas tuas concilias : ut in alio loco
scripseris. scientiã legis etiã feminas habe¬
lierib in eccłia. & siqͥd ignorant domi uiros
suos debere consulere. Nec sufficit tͥ dedisse
agmini tuo scientiã scͥpturarũ. nͥ eatũ uoce &
canticis delecteris. lungis enĩ & ponis in titulo:
quod & femine deo psallere debeant. Quis
enĩ ignorat psallendũ ẽẽ feminis in cubilib
suis. & absq uiroꝵ frequentia. & congregatio¬
ne turbarũ: Uerũ tu donas qͦd licet: ut qͦo
uerecunde facere debebant. & absq ullo ar¬
bitro: magistri auctoritate ꝓclament. Ad¬
dis preterea seruũ cdi mehił amarũ de ore
suo s semꝑ quod dulce ẽ & suaue debere ꝓ¬
ferre. & quasi alius sit seruus dei. alius do

Expanded text:
tem Christianorum excludis a justitia, et qui praeditem Christianorum excludis a justitia, et qui praedicator es impeccantiae, omnes prope peccatores esse aut raro, aut difficulter invenias? Verum tu tantae es liberalitatis, 722 ut favorem tibi apud Amazonas tuas concilies, ut in alio loco scripseris, Scientiam legis etiam feminas habelieribus in Ecclesia; et si quid ignorant, domi viros suos debere consulere . Nec sufficit tibi dedisse agmini tuo scientiam Scripturarum, nisi earum voce et canticis delecteris. Jungis enim et ponis in titulo, Quod et feminae Deo psallere debeant. Quis enim ignorat psallendum esse feminis in cubiculis suis, et absque virorum frequentia et congregatione turbarum? Verum tu donas quod non licet; ut quod verecunde facere debeant, et absque ullo arbitro, magistri auctoritate proclament. dis praeterea , Servum Dei nihil amarum de ore suo, sed semper quod dulce est et suave debere proferre; et quasi alius sit servus Dei, alius doc
Abbreviated transcription (Latin):
ñ qͣm. potest. Utrũ hec quasi explosa tacean¬
tur. & in scrimolis ur̃is tantum musitent
ad alia in qͥb ꝑpetua oratione utendum
ẽ: ita dũtaxat ut habeas potestatẽ refellen¬
di. & querendi siqͥd uolueris. cͥtobolꝰ Audi¬
am patienter non enim dicam libenter: &
mirabor ingenum. cuiꝰ magis stupeo fal¬
sitatem. attic̾ Utrum falsa sint an ue¬
ra que dicturus sum: cũ audieris tc̃ ꝓba¬
bis. ctobol Loquere ut uis. Michi decce¬
tũ ẽ si respondere non potuero: magis
silere. quam m̃dacio adquiescere. a
Quid int̾est utrũ de tacentẽ an loquentẽ
sup̾em. & iuxta ꝓthei fabulã uigilantẽ ca¬
piam an dorimentẽ: cͥcob̃ Cum dixeriˢ qͦ uo¬
lueris: audies que nequaqͣm uelis. Ueritas
enim laborare podest. uinci ñ potest. att lai¬
bet sententias tuas patũꝑ discutere. ut intel¬
ligant sectatores tui qͣm dignũ in te miren¬
tur ingeniũ. Dicis sine peccato ẽẽ ñ posse nͥ
qͥ scientiã legis habuerit. ꝑ quod magnã par¬

Expanded text:
am fieri potest. Verum haec quasi explosa taceantur, et in scriniolis vestris tantum mussitent, ad alia, in quibus perpetua oratione utendum est, ita dumtaxat, ut habeas potestatem refellendi et quaerendi si quid volueris. C. Audiam patienter, non enim dicam libenter; et magis mirabor ingenium, cujus stupeo falsitatem. A. Utrum falsa sint an vera quae dicturus sum, cum audieris tunc probabis. C. Loquere ut vis, mihi decretum est si respondere non potuero, magis silere, quam mendacio acquiescere. A. Quid interest utrum te tacentem, an loquentem superem, et juxta Protei fabulam vigilantem capiam, an dormientem? C. Cum dixeris quae volueris, audies quae nequaquam velis. Veritas enim laborare potest, vinci non potest. A. Libet sententias tuas parumper discutere, ut intelligant sectatores tui, quam divinum in te mirentur ingenium. Dicis, Sine peccato esse non posse, nisi qui scientiam legis habuerit, per quod magnam par
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Attieus Nugaris. nec meministi illiꝰ ꝓuer¬
uni. accumue agas. & in eodẽ ceno uolutaris.
imino laterẽ lauas. Pro quo nichil aliud
audies nͥ hoc quod om̃ib patet. rem te uel¬
le firinare que nec ẽ. nec fuit. & forsitan
nec futura ẽ: atq ut ipso ũbo utar & stulti

Expanded text:
tem. A. Nugaris, nec meministi illius proverbii: « Actum ne agas; et in eodem coeno volutaris, immo laterem lavas. » Pro quo nihil aliud audies, nisi hoc, quod omnibus patet: rem te velle firmare, quae nec est, nec fuit, et forsitan nec futura est. Atque ut ipso verbo utar, et stulti
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ quom scire poterit inas suas: Omnis
uir uidetur sͥ iustus s corrigit corda homi¬
num dñs filius malus iustum se facit. & ñ
lauat exitum sirum. filius malus excelsos
ocłos habet: & palpebris suis eleuatur.
est enĩ iustus qui ꝑit in iustitia sua An¬
de dr ad eum.  le sis rustus multum nec qͣsi
ꝑ sapientiã queras suꝑflua. ne forte obstu¬
pescas. Quecumq eñ laborauerit homo ut
requirat. ñ inuemet. Si dixerit se sapiens
intelligere. repꝑire non poterit. Cor enim
filioꝵ hominum repletum ẽ malicia.¬

Expanded text:
autem quomodo scire poterit vias suas? Omnis vir videtur sibi justus, sed corrigit corda omnium Deus. Filius malus justum se facit, et non lavat exitum suum. Filius malus excelsos habet oculos, et palpebris suis elevatur. Est enim justus, qui perit in justitia sua . Unde dicitur ad eum: Ne sis justus multum, nec quasi per sapientiam quaeras superflua, ne forte obstupescas. Quaecumque enim laboraverit homo ut requirat, non inveniet. Si dixerit sapiens se intelligere, reperire non poterit. Cor enim filiorum hominum repletum est malitia
Abbreviated transcription (Latin):
Obsecro dñe mem̃to quomͦ ambulauerim in
conspectu tuo in ueritate. & corde ꝑfecto. &
bonũ in ocłis tuis fecerĩ. fleuitq ait ezechias
fletu magno. Certe iustus erat ezechias &
corde ꝑfecto iturus ad dñm plorare ñ de¬
buit. Queris rationẽ fletuũ: Si cogita ueris
hominẽ : ñ miraberis causas doloris. Nul¬
lus enĩ intrepidus uadit ad iudicium dñi
habens conscientiã peccatoꝵ. Cũq fiesset¬
factus ẽ sermo dñi ad isaiã ꝓpħam dicens. Reũ¬
tere & dic erechie duci meo. Dux appellatur

Expanded text:
in conspectu tuo, in veritate et corde perfecto, et bonum in oculis tuis fecerim. Flevitque Ezechias fletu magno . Certe justus erat Ezechias et corde perfecto. Iturus erat ad Dominum, plorare non debuit. Quaeris rationem fletuum? Si cogitaveris hominem, non miraberis causas doloris. Nullus enim intrepidus vadit ad judicium Domini, habens conscientiam peccatorum. Cumque flevissetfactus est sermo Domini ad Isaiam prophetam, dicens: Revertere, et dic Eze
Abbreviated transcription (Latin):
satis importune: si eis faciendi uel ñ fa¬
ciendi semel dederat liberi arbitrui pote¬
statem. Seqͥtur. Tempora inquit ignorantie re¬
spiciens deus nc̃ precepit hominib uͥq pem
pora ignorantie demonstrari. Rursumq ait.
U emã ad uos deo uolente. Cur int̃posuit uo¬
luntatẽ dei. si habebat sui arbitrii potesta
legẽ offenderit autẽ in uno. factus ẽ omnũ
reus. Quis nr̃m in nullo aliquãdo pecca¬
uit: Si autẽ peccauit quod negari non po
Si aliquando ĩ sermone peccasti. uͥ ẽ apudte
p̾sumpta ꝑfectio. maxime cum sequatur.
linguam autẽ hominũ nullus potest doma¬
re.incontinens malum plena uenem mor¬
tiferi: Rogo te ut mͥ respondeas. Si lin¬
gua incontinens ẽ malum. & pleua ue¬
neni mortiferi. & nullus potest linguã
domare mortaliũ. & tandicrimnis reus

Expanded text:
Satis importune, si eis faciendi, vel non faciendi semel dederat liberi arbitrii potestatem. 18. Sequitur: Tempora, inquit, ignorantiae respiciens Deus, nunc praecepit hominibus 764 ubiqpora ignorantiae demonstravit. Rursum ait: Veniam ad vos, Deo volente. Cur interposuit voluntatem Dei, si habebat sui arbitrii potestatlegem, offenderit autem in uno, reus est omnium factus . Quis nostrum in nullo aliquando peccavit? Si autem peccavit quod negari non potSi aliquando in sermone peccasti, ubi est apud te praesumpta perfectio, maxime cum sequatur: Linguam autem hominum nullus potest domare, incontinens malum, plena veneni mortiferi . Rogo te ut mihi respondeas, si lingua incontinens est malum, et plena veneni mortiferi, et nullus potest domare linguam mortalium, et tanti crimi
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. nos qͥ toti carnei sumꝰ. & cotidie sꝑitꝰ
oꝑib repugnamꝰ. contra apłi sententiam que
uolumꝰ cuncta faciemꝰ: Petrus apłs tria uult
moysi. t̾ciũ helye. nesciens quid loquatur.
timore ꝑt̾ritus. & nos phytagorice philo¬
sop hie ructamꝰ suꝑbiam: De die & hora
consũmationis ultime & angłos celoꝵ & filiũ
ignorare respondit. & uos plenã scientiam
pollicemini: Carnis infirmitas deo habita¬
tore gaudebat & tam̃ mensuram fragilita¬
tatis sue excedere non poterat. ut ñ. ⁊ io ao¬
s uere dei filius. hominis filius crederetur
Apłos parumꝑ relinquens cecidit ꝓnus in
terrã. & orabat dicens. pat̾ si possibile est.
Cur queso sententiã ambigentis expͥmit qͥ
ĩ alio loco dixerat. que apud homines in¬
possibilia apud dm̃ possibilia sunc. S ho¬
mo passurus. hominis u̾bis loquitur. Iue
dicit. si possibile ẽ una hora p̾tereat. tu di¬

Expanded text:
ratur, nos qui toti carnei sumus, et quotidie spiritus ratur, nos qui toti carnei sumus, et quotidie spiritus operibus repugnamus, contra Apostoli sententiam quae volumus cuncta faciemus? Petrus apostolus tria vult Moysi, tertium Eliae, nesciens quid loquitur timore perterritus: et nos Pythagoricae philosophiae ructamus superbiam? De die et hora consummationis ultimae et Angelos coelorum, et Filium ignorare respondit, et nos plenam scientiam pollicemur? Carnis infirmitas Deo habitatore gaudebat, et tamen mensuram fragilitatis suae excedere non potuit, ut non τῷ sed vere Dei Filius, hominis Filius crederetur. Apostolos parumper relinquens, cecidit in terram pronus, et orabat dicens: Pater, si possibile est . Cur, quaeso, sententiam ambigenter exprimebat, qui in alio loco dixerat, Quae apud homines impossibilia, apud Deum possibilia sunt ? Sed homo passurus, hominis loquitur verbis. Ille dicit: Si possibile est, una hora praetereat. Tu di
Abbreviated transcription (Latin):
uelit: Apłi audiunt. Sic ñ potuistis una hora
ingilare: Non dixit noluistis: s ñ potuistis.
Apłi una hora ingilare ñ possunt. somno. merore.
& carnis fragilitate suꝑati. & tu potes longo tẽ¬
pore oĩa peccata simul suꝑare: Marcus euangłi¬
sta scͥbit de dño. Et ñ poterat ibi ne unã qͥdẽ
facere uirtutẽ: nͥ paucis egrotantib manus
narareth ne unã quidem facere uirtutem.
& infidelitatis aliene stupore retinetur: &
uos potestis om̃e quod uultis: Deniq in con¬
sequentib scͥbitur. Abut in fines tiri & sido¬
nis: & ingressus domum neminẽ uolibat sci¬
re & iatere ñ potuit. Uere utiq latere cupie
bat. Et quod cupiebat quare facere ñ potu¬
it: Ut aduentꝰ sui omniũ conscientiam
declinaret. Queris causas cur latere ñ pocu¬
crit: Cogita assumpti hominis ueritatẽ. &
om̃i carebis scandalo. Si filius dĩ aliqͥo in
carne uoluit & ꝓpt̾ carnẽ non potuisse nar¬

Expanded text:
velit. Apostoli audiunt: Sic non potuistis una hora velit. Apostoli audiunt: Sic non potuistis una hora vigilare mecum ? Non dixit, noluistis, sed, non potuistis. Apostoli una hora vigilare non possunt, somno, moerore et carnis fragilitate superati, et tu potes longo tempore omnia simul peccata superare? Marcus Evangelista scribit de Domino: Et non poterat ibi ne unam quidem facere virtutem, nisi paucis aegrotantibus manus Nazareth ne unam quidem facere virtutem, et infidelitatis alienae stupore retinetur: et vos potestis omne quod vultis. Denique in consequentibus scribitur: Abiit in fines Tyri et Sidonis, et ingressus domum, neminem volebat scire, et latere non potuit . Vere utique cupiebat latere, et quod cupiebat, quare facere non poterat, ut in adventu suo omnium conscientiam declinaret? Quaeris causas, cur latere non potuerit? Cogita assumpti hominis veritatem, et omni carebis scandalo. Si Filius Dei aliquid in carne et propter carnem non potuisse nar
Abbreviated transcription (Latin):
ge doctissimus oĩa fecisse se dicit. Quã ob rẽ
& amatur a dño & tam̃ plenã iustitiã non ha¬
bet: qͥa noluit substantiã suã pauꝑib eroga¬
re. Unde difficultas difficultati. inmo im
ingredi potest ꝑ foram̃ acus. nec diues ꝑma¬
uens in regna celoꝵ. Quis ur̃m ñ lauat ex¬
teriora calicis & parapsidis. & interiora ne
quaquã habet sordib inquinata: Quis se¬
pulchroꝵ extrinsecus dealbatoꝵ potest simi¬
licudinẽ declinare. ne & nob̾ dicat iħe. deforis
quidem in demini hominib iusti. intus autẽ
uciis caretete possimꝰ. hyporriseos macłam ñ
si possibile ẽ : transeat calix iste a me. Uerun¬
tam̃ non sic̃ ego uolo s sic̃ tu. filiꝰ di qui
dixit & facta sunt. mandauit & creata st oĩa.
scd̃m hoc quos fillus hominis dr sententiã
tẽpat. pat̾ si possibilẽ ẽ ueruntam̃ nͣon sũ
ego uolo s sic̃ tu : & critobolus ms̃ adducto suꝑ¬
cilio loquitur. potest homo sine peccato ẽẽ si

Expanded text:
quamobrem et amatur a Domino; et tamen plenam justitiam non habet, quia noluit substantiam suam pauperibus erogare. Unde difficultas difficultati, immo impingredi potest per foramen acus, nec divites pervenire in regna coelorum. Quis nostrum non lavat exteriora calicis et paropsidis, et interiora habet nequaquam sordibus inquinata? Quis sepulcrorum extrinsecus dealbatorum potest similitudinem declinare; ne et nobis dicat Jesus: De foris quidem videmini hominibus justi, intus autem vitiis carere possimus, hypocriseos maculam non si possibile est, transeat calix iste a me. Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu . Filius Dei qui dixit, sententiam temperat: Pater, si possibile est; verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu : et Critobulus meus adducto supercilio loquitur, Potest homo sine peccato esse si
Abbreviated transcription (Latin):
bat qui explicabat sententias dñi: & qui
ab se nuntiari dm̃i nouerat uoluntatem:
Dedignam᷑ ꝑ singła auxiliũ dĩ & ab illius nu¬
tu cuncta gerere negligimus. cum legamus
scõs uiros etiã hominũ indiguisse p̾sidio: Ri¬
ditatur ieremias: & manifeste d̾r quod auxi¬
lio ei fuerat manus aicham filii saphan. ne
traderetur in potestate uulgi & obrueretur.
pondere ueterũ preceptoꝵ reꝓmittitur euan¬
głii gr̃a legẽq dñs pollicetur ut om̃s eum
nouerint a minimo usq ad maximũ dicens.
Dimittã peccata eoꝵ. & iniquitatũ illoꝵ me

Expanded text:
bat, qui explicavit sententiam Domini, et qui bat, qui explicavit sententiam Domini, et qui a se nuntiari Domini noverat voluntatem? Dedignamur per singula auxilium Dei, et ad illius nutum cuncta gerere negligimus, cum legamus sanctos viros, etiam hominum indiguisse praesidio? Periclitatur Jeremias et manifeste dicitur, quod auxilio ei fuerit manus Abicam filii Saphan, ne traderetur in potestatem vulgi, et obrueretur lpondere veterum praeceptorum, repromittitur Evangelii gratia, legemque Dominus pollicetur, ut omnes eum noverint a minimo usque ad maximum, dicens: Dimittam peccata eorum, et iniquitatum illorum
Abbreviated transcription (Latin):
& fuisset mͥ sepulchrũ mater mea & uulua
eiꝰ infernus sempit̾nus: Quare egressus sũ
ex utero ut uidetẽ labores & miserias: & con¬
sumerent᷑ dies mei in erumnis Tantum de
sua conditione securus ẽ. & sic confidit in for¬
titudine. ut mortem p̾ferat uite. Nouerat
enĩ uuluꝰ suum & potentiã eiꝰ quẽ celare in¬
chil potest. qͥ loquitur ꝑ ꝓpħam. Deus ap¬
ꝓpinquans ego: & non ꝓcul. Qui enim ce¬
lum replet & t̾ram. nullus potest eiꝰ uitare
noticiã & cordis occulta celare. Qui scrutatur
renes: intro conspicit. Et ut sciamꝰ dei ẽẽ bo¬
nũ om̃e quoo gerimꝰ: ego ait plantabo eos
ut nequaquã eradicentur. & ego dabo eis co¬
gitationẽ & sensum ut intelligant me. Si co¬
gitatio & sensus dantur a deo. & intellectus
dñi ex illiꝰ qui noscendus ẽ radice pullulat.
lumus scire conditionẽ nr̃am: audiamꝰ historiã.
tus fugit in egiptum. Cur mortem tune¬

Expanded text:
et fuisset mihi sepulcrum mater mea, et vulva et fuisset mihi sepulcrum mater mea, et vulva ejus infernus sempiternus. Quare egressus sum ex utero, ut viderem labores et miserias, et consumerentur dies mei in aerumnis ? Tantum de sua conditione securus est, et sic confidit in fortitudine, ut mortem 777 praeferat vitae. Noverat enim vulnus suum et potentiam ejus, quem celare nihil potest, qui loquitur per Prophetam: Deus appropinquans ego, et non procul . Qui enim coelum replet et terram, nullus potest vitare ejus notitiam, et cordis occulta celare. Qui scrutatur renes, introspicit. Et ut sciamus Dei esse bonum omne quod gerimus: Ego, inquit, plantabo eos, ut nequaquam eradicentur, et ego dabo eis cogitationem et sensum, ut intelligant me . Si cogitatio et sensus dantur a Deo, et intellectus Domini ex illius, qui noscendus est, radice pullulat,  Volumus scire conditionem nostram, audiamus historiam. tus fugit in Aegyptum. Cur mortem time
Abbreviated transcription (Latin):
Sequuntur ꝓpͥas uoluntates. quasi equus
ꝓmptus adͣ p̾liũ. Intendunt linguas suas
quasi arcũ. m̃tiuntur oĩa & ñ ẽ in eis ue¬
ritas. Amicoꝵ quoq cauendas insidias p̾¬
cipit: & nulli credere ꝓximoꝵ. Singłos
enim insidiari amicis & fratrẽ a fr̃e deci¬
pi. & hoc facere non nature malo. s ꝓpͥa
uoluntate quia docuerunt linguam
suam m̃dacium & ꝓm feruntur ad inu¬
stitiã. Si ethiops ait mutauerit pellẽ
suã. & pardus uarietatẽ suã. & uos po¬
teritis facere bonũ cum didiceritis mala.
Ergo pellis etbiopica & pardoꝵ uarietas disci¬
pline ẽ ñ nature que docetur & discitur. & ta¬
men auferri ñ potest uicio iuoliti mali. nͥ
ꝑ eum cui oĩa possibilia st̃. Unde loquitur
meã infelicitatẽ & respitiã. inchil aliud nͥ hoc
possũ loqͥ. Maledictus homo qui annuntia¬
uit patri meo dicens. ecce natus ẽ tͥ puer.
Fiat homo ille similis urbib quas subu̾tic

Expanded text:
Sequuntur proprias voluntates, quasi equus Sequuntur proprias voluntates, quasi equus promptus ad praelium. Intendunt linguam suam quasi arcum: mentiuntur omnia, et non est in eis veritas. Amicorum quoque cavendas insidias praecipit, et nulli credere proximorum. Singulos enim insidiari amicis, et fratrem a fratre decipi, et hoc facere non naturae malo, sed propria voluntate: quia docuerunt linguam suam mendacium, et proni feruntur ad injustitiam. Si Aethiops, ait, mutaverit pellem suam, et pardus varietatem suam, et vos poteritis facere bonum, cum didiceritis mala . Ergo pellis Aethiopica et pardorum varietas, disciplinae est, non naturae, quae docetur et discitur: tamen auferri non potest vitium inoliti mali, nisi per eum, cui omnia possibilia sunt. 27. Unde loquitur meam infelicitatemque respiciam, nihil aliud nisi hoc possum loqui: Maledictus homo qui annuntiavit patri meo, dicens: Ecce natus est tibi puer: fiat homo ille similis urbibus, quas subvertit
Abbreviated transcription (Latin):
praue sint. Phariseoꝵ ẽ hoc suꝑciliũ ut
peccata ꝓpͥe uoluntatis referant ad condi¬
toris inuriã. & illius iustitiã calumnien¬
tur. Saccidotes templi mistici quod inter¬
p̃tatur eccłia. filii sadoch. cũ uestim̃tis n¬
nsterĩ ñ egrediuntur ad ppłm. ne humana
com̃satione sc̃ĩficata macłentur. & tu in me¬
dio uulgi unusq de ppło mundũ ẽẽ de cre
dis: Ieremiam ꝓpħam breuit̃ ꝑcurren¬
tes. sensu magis quam sermone carpamus.
ircuite inquit in exitib ierłm & querite in pla¬
tiã uiuat & fidem: & ero ꝓpitius ꝓpt̾ eũ. Qi¬
uis enĩ dicant uiuit dñs : fraudulenter
uirant. & hoc ipsum in m̃dacio. Refu
ferentib hostias: dicens se ñ mandasse patri¬
b eoꝵ qͣndo eduxit cos de t̾ra egipti ut offer¬
rent huiuscemodi sacͥficia. Non enĩ uolun¬
tate s idoloꝵ comparatione mandauit : ma¬
lens sͥ offerri uictimas quã demonib. Os
recesserunt ab eo. Nullus ẽ qui loquatur
bona. & agat penitentiam a peccatis suis.

Expanded text:
pravae sint . Pharisaeorum est hoc supercilium, ut peccata propriae voluntatis referant ad Conditoris injuriam, et illius justitiam calumnientur. Sacerdotes templi mystici, quod interpretatur Ecclesia, filii Sadoch, cum vestimentis ministerii non egrediuntur ad populum, ne humana conversatione sanctificati maculentur . Et tu in medio vulgi, unusque de populo mundum esse eremiam prophetam breviter percurrentes, sensu magis quam sermone carpamus. Circuite, inquit, in exitibus Jerusalem, et quaerite in platiam vivat et fidem, et ero propitius propter eum . Quamvis enim dicant: Vivit Dominus, fraudulenter jurant, et hoc ipsum in mendacio. . Refit offerentibus hostias, dicens se non mandasse patribus eorum, quando eduxit eos de terra Aegypti, ut offerrent hujusmodi sacrificia. Non enim voluntate, sed idolorum comparatione mandavit, malens sibi offerri victimas, quam daemonibus. Omnes recesserunt ab eo, nullus est qui loquatur bona, et agat poenitentiam de peccatis suis.
Abbreviated transcription (Latin):
audire: nescio. Nichil inquit mͥ conscius
sum: nec tam̃ in hoc iustificatus sum. Homo
uidet in facie: deus in corde. Apud eiꝰ scien¬
tiam atq conspectũ nullus iustificatur.
Unde & paulus loquitur confident̾. Om̃s pec¬
cauerunt & indigert gła di &. conclusit deus

Expanded text:
audire, nescio. Nihil, inquit, mihi conscius audire, nescio. Nihil, inquit, mihi conscius sum, nec tamen in hoc justificatus sum. Homo videt in facie, Deus in corde . Apud ejus conscientiam atque conspectum nullus justificatur . Unde et Paulus loquitur confidenter: Omnes pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Uides quod tam ꝓ peccatis suis quam ꝓ per¬
catis ppłi dnm sit dep̾catus. & effuderit ob¬
secrationes suas in conspectu dm̃ di sui:
Uis iterũ nosse quando peccatũ & mniquitas
fimatur. quãquã diu̾sa sit auctoꝵ int̾preta¬
tio: Audi eundem ꝓpħam. Septuaginta eb¬
ddomades complete sunt. suꝑ ꝑopłm tuum
& suꝑ cuntatẽ tuam sc̃ãm ut cõpleantur in
quitates & finẽ accipiat peccatũ. ut dispeat
iniquitas & reueletur iustitia sempit̾na. Quã¬
dni gͥ ille finis adueniat. & corruptiuum
hoc atq mottale. incorruptione & im¬
mortalitate mutetur : necesse ẽ nos sub¬
iacere pectato ñ nature & conditionis ut
tu calumniaris uicio. s fragilitate & cõmu¬
tatione uoluntatis humane que ꝑ mom̃¬
ta uariatur. qͥa deus solus est immutabi¬
lis. Queris uͥ abel. uͥ enoch. uͥ iħc filius naue.
uͥ heliseus cet̾iq scõꝵ peccauerunt: & ñ est ne¬
cesse nodũ in scirpo querere. Utinã possem
& manifesta reticere pectata. Si uis a me uerũ

Expanded text:
ergo quod tam pro peccatis suis, quam pro peccatis populi, Dominum sit deprecatus, et effuderit deprecationes suas in conspectu Domini Dei sui. Vis iterum nosse, quando peccatum et iniquitas finiatur? Quamquam diversa sit auctorum interpretatio, audi eumdem Prophetam: Septuaginta hebdomadae completae sunt super populum tuum, et super civitatem tuam sanctam, ut uitates, et finem accipiat peccatum, ut dispereat iniquitas, et reveletur justitia sempiterna . Quamdiu ergo ille finis adveniat, et corruptivum hoc atque mortale incorruptione et immortalitate mutetur, necesse est, nos subjacere peccato, non naturae et conditionis, ut tu calumniaris, vitio, sed fragilitate, et commutatione voluntatis humanae, quae per momenta variatur: quia Deus solus est immutabilis. Quaeris ubi Abel, ubi Enoch, ubi Jesus filius Nave, ubi Elisaeus, caeterique sanctorum peccaverint. Non est necesse nodum in scirpo quaerere: utinam possem et manifesta reticere peccata. Si vis a me verum
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. quãquã apuo septuaginta ñ
sit scͥptũ qͥa tacui s qͥa cõpunctus sum.
rib uernas: Erubescet inquit luna &
confundetur sol: quando uisitauerit
dñs suꝑ miliciam celi ĩ excelsis. Hoc ẽ
quod & in alio loco scriptum ẽ. Astra
qͦq ñ sunt munda in conspectu eiꝰ: &
aduersum angłos suos ꝑuersumqͥd rep¬
perit. Luna erubescit & confundit᷑ sol:
& celũ oꝑit᷑ cilicio. & nos intrepidi atq le¬
tantes qͥa om̃i caremꝰ uicio. occurremꝰ iudi¬
cis maiestati. quando tabescent montes.
erecti uidelicet ĩ suꝑbiã. & oĩs milicia celoꝵ.
uel astra uł angłice dignitates. & compli¬
cabuntur sic̃ liber celi & oĩs exercitꝰ eoꝵ
instar folioꝵ defluet: Qm̃ inhebriatꝰ est

Expanded text:
tum est. Quamquam apud Septuaginta non tum est. Quamquam apud Septuaginta non sit scriptum, Quia tacui, sed, quia compunctus sum, ribus vernas: Erubescet, inquit, luna, et confundetur sol, quando visitaverit Dominus super militiam coeli in excelsis , hoc est quod 774 in alio loco scriptum est: Astra quoque non sunt munda in conspectu ejus: et, Adversum Angelos suos, perversum quid reperit . Luna erubescit, sol confunditur, et coelum operitur cilicio, et nos intrepidi atque laetantes, quasi omni careamus vitio, occurremus judicis majestati, quando tabescent montes, erecti videlicet in superbiam, et omnis militia coelorum, vel astra, vel Angelicae dignitates: et complicabuntur sicut libri coeli, et omnis exercitus eorum instar foliorum defluet. 25. Dei just
Abbreviated transcription (Latin):
trii potestate subixus despicit auxiliũ
conditoris & ĩ sua uoluntate securus
ẽ: an qͥ ad singłas sententias p̾ceptoꝵ
dm̃i iudiciũ ꝑtremiscit: Ad huiusce¬
modi homines loqͥtur ds̃. Ue uob̾ qͥ sa¬
pientes estis apuo uos : & ĩtelligentes
ur̃o iudicio. Isaias iuxta hebraicũ plo¬
rat & dicit. Ue mͥ qͥa tacui. qͥa imunda
habens labia. & ĩ medio ppłi imimunda ha¬
bentis labia habitans. uidi dñm sabaoth ocłis
meis. Ille uirtutũ merito di fruebatur aspe¬
ctu & conscientia peccatoꝵ labia sua fatebat᷑
iminunda. ñ qͦ locutus ẽẽt aliquid quod
uoluntati dm̃i repugnaret : s quod siluis¬
set uel pudore uel timore ꝑt̾ritus nec ar¬
guisset libertate ꝓpħica ppłm delinquentẽ.
Nos peccantes aliquando corripimus. qͥ ad¬
ulamur diuitib & ꝑsonas accipimꝰ peccatoꝵ
turpis lucri gr̃a. nͥ forte tota eis loquam᷑
cie peccatoꝵ. Certe uerũ tacuisse pecca¬

Expanded text:
trii potestate subnixus despicit auxilium trii potestate subnixus despicit auxilium Conditoris, et in sua voluntate securus est, an qui ad singulas sententias praeceptorum Domini judicium pertimescit? Ad hujuscemodi homines loquitur Deus: Vae vobis, qui sapientes estis apud vos, et intelligentes vestro judicio . Isaias juxta Hebraicum plorat, et dicit: Vae mihi, quia tacui, quia immunda habens labia, et in medio populi immunda habentis labia habitans, vidi Dominum sabaoth oculis meis . Ille virtutum merito, Dei fruebatur aspectu, et conscientia peccatorum, labia sua fatebatur immunda. Non quod locutus esset aliquid, quod voluntati Domini repugnaret, sed quod siluisset, vel timore, vel pudore perterritus, nec arguisset libertate prophetica populum delinquentem. Nos peccantes quando corripimus, qui adulamur divitibus, et personas accipimus peccatorum, turpis lucri gratia? nisi forte tota eis loquimurcie peccatorum, certe verum tacuisse, pecca
Abbreviated transcription (Latin):
sordidam ab eo. & ecce abstuli a te iniqͥtatẽ
tuãce heresi ᷤᷤ iouiniani loquitur. sine om̃i
peccato sum. sordida uestim̃ta non habeo.
ꝓpͥo regor arbitrio. maior apło sum. Ille
facit qd̾ ñ uult & qd̃ uult non facit. ego
facio qd̃ uolo & qd̃ nolo ñ facio. Prepara¬
ta sunt mͥ regna celoꝵ. immo ipse ea mͥ
meis uirtutibꝰ p̃paraui. In quo adam tene¬
tur obnoxius & alii qui reos se putant in
similitudinẽ p̃uaricationis ade: ego solus
cum mea cat̾ua ñ deneor. Alii clausis cel¬
lulis & feminas ñ uidentes qͥa miseri st̃
& mea u̾ba ñ audiunt torquentur deside¬
rus : ego autẽ si mulierum ualler agmini¬
b nullã habeo concupiscentiã. De me em̃
dictũ ẽ. Lapides sc̃ĩuoliuintur suꝑ t̾ram:
& ideo ñ sentio qͥa liberi arbitrii pote¬
state. xͥ trophea circũfero. Audiamus ꝑ
isaiam clamantẽ dñm. Popłs meus qͥ
gis supplantat ppłm dĩ. qui liberi arbi¬

Expanded text:
sordidam ab eo: Et, Ecce abstuli a te iniquitatem sordidam ab eo: Et, Ecce abstuli a te iniquitatem tuam, et haeres Joviniani loquitur: « Sine omni omnino peccato sum, sordida vestimenta non habeo, proprio regor arbitrio, major Apostolo sum. Ille facit quod non vult, et quod vult non facit, ego facio quod volo, et quod nolo non facio, praeparata sunt mihi regna coelorum, immo ipse ea mihi meis 773 virtutibus praeparavi. » In quo Adam tenetur obnoxius, et alii qui reos se putant in similitudinem praevaricationis Adae, ego solus cum mea caterva non teneor. Alii clausi cellulis, et feminas non videntes, quia miseri sunt, et verba mea non audiunt, torquentur desideriis: ego etiam si mulierum vallor agminibus, nullam habeo concupiscentiam. De me enim dictum est: Lapides sancti volvuntur super terram ; et ideo non sentio, quia liberi arbitrii potestate Christi tropaeum circumfero. Audiamus per Isaiam clamantem Deum: Populus meus, gis supplantat populum Dei: qui liberi arbi
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ in medio laqueoꝵ ambulas. & sub
murorũ pinnis ingrediaris. ut illud co¬
tidie corde mediteris. iuxta semtam scandalũ
posuerunt mͥ: Suꝑbis enim resistit deus.
Qui securus ẽ de iustitia sua repugnat deo.
illiusq auxilio destitutus. insidus hostrum
patet. Computrescãt inquit abacuc ossa mea
& subter me uermes scateant. tantũ ut re¬
quiescam in die angustie ut ascendam ad
ppłm fordem meũ. Hic tribulationes &
angustias afflctionẽq anum dep̃catur. ut
in futuro uiroꝵ iam cum xp̃o regnantium
numero societur. Ex quo ꝑspicuũ est hic
pugnã atq certam̃. & in futuro ẽẽ uictoriã.
Iesus filius iosedech qui int̾pretatur iustus
dñi. sacerdos magnus. indutus describitur
uestib sordidis. qui peccatũ non fecit & ta¬
men nr̃a peccata portauit: ad cuiꝰ dexterã
stabat satanas ut adu̾saretur ei drq ad eũ
post pugnã atq unctoriã. auferte uestem

Expanded text:
quoniam in medio laqueorum ambules, et sub quoniam in medio laqueorum ambules, et sub murorum pinnis ingrediaris, ut illud quotidie mediteris: Juxta semitam scandalum posuerunt mihi . Superbis enim resistit Deus, qui securus est de justitia sua, repugnat Deo, illiusque auxilio destitutus, insidiis hostium patet. Computrescant, dicit Abacuc, ossa mea, et subter me vermes scateant, tantum ut requiescam in die angustiae, ut ascendam ad populum fortem meum . Hic tribulationes et angustias afflictionemque animi deprecatur, ut in futuro, virorum jam cum Christo regnantium numero societur. Ex quo perspicuum est, his pugnam atque certamen, et in futuro esse victoriam. Jesus filius Josedec, quod interpretatur justus Domini , sacerdos magnus, indutus describitur vestibus sordidis, qui peccatum non fecit, et tamen nostra peccata portavit, ad cujus dextram stabat Satanas, ut adversaretur ei. Diciturque ad eum post pugnam atque victoriam: Auferte vestem