comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Respice ⁊ illã uocẽ. Ego seruuᷤ tuꝰ.
⁊ filius ancille tue. Attende ancillã
illã castã. ⁊ uirginẽ ⁊ matrẽ. Ibi
enĩ accepit pauꝑtatẽ nr̃am. ubi
serui forma indutꝰ eͥ : semet ipsũ
ex inamens. ne diuitias eiꝰ expa¬
uesceres : & ad eũ accedere c̃ tua
mendicitate ñ auderes: Ibi acepit inq̃m
formam serui: ibi nr̃a indutꝰ ẽ pauptate. Ibi

Expanded text:
Respice et illam vocem: «Ego servus tuus et filius ancillae tuae» . Attende ancillam illam castam, et virginem, et matrem: ibi enim accepit paupertatem nostram, ubi servi forma indutus est, semetipsum exinaniens; ne divitias ejus expavesceres, et ad eum accedere cum tua mendicitate non auderes. Ibi accepit, inquam, formam servi, ibi nostra indutus est paupertate; ibi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃daciũ edificant in hominibꝰ : qͥd
ab eis expellunt nͥ ueritatẽ: Inmit¬
tunt diabolũ excludunt xꝑm. ĩn-
mittunt adulterũ. excludunt spon-¬
sũ : paranimphi scilicet. ł potius
lenones serpentis. Ad hoc enĩ lo-¬
quunt᷑ ut serpens possideat: xp̃o
excludat᷑. Nomͦ p ossidet serpens: Qñ
possidet mendaciũ. qnͣ possidet falsitas:
Serpens possidet. Qnͣ possidet ueritas.
xp̃c possidet. Ipse enim dixit. Ego fũ
ueritas. De illo autem dixit. ⁊ inueritate
ritas xp̃c : ut totum ucrum accipias ĩ xͦ.¬
Uerũ u̾bum ds̃ ȩqͣł patͥ: uera animã
natiuitas: uera passio. uera mors: uera
resurrectio. Si aliquro hoꝵ dixeris fal¬
sum: intͣt putredo de ueneno serpentis :¬
nascuntur u̾mes m̃dacioꝵ: ⁊ nichil in¬
tegrum remanebit. Serpens gͦ¬

Expanded text:
mendacium aedificant in hominibus, quid ab eis expellunt, nisi veritatem? Immittunt diabolum, excludunt Christum; immittunt adulterum, excludunt sponsum: paranymphi scilicet, vel potius lenones serpentis. Ad hoc enim loquuntur ut serpens possideat, Christus excludatur. Quomodo possidet serpens? Quando possidet mendacium. Quando possidet falsitas, serpens possidet: quando possidet veritas, Christus possidet. Ipse enim dixit, Ego sum veritas : de illo autem dixit, Et in veritate ritas Christus, ut totum Patri; vera anima, nativitas, vera passio, vera mors, vera resurrectio. Si aliquid horum dixeris falsum, intrat putredo: de veneno serpentis nascuntur vermes mendaciorum, et nihil integrum remanebit; quia ub
Abbreviated transcription (Latin):
sus enim sͥ zelat sponsã suã. Amicꝰ aũ
Apłs amicus sꝑonsi: ⁊elat ⁊ ipse ñ sͥ
s sponso. Audi uocẽ ⁊ elantis. Zelo
cłi uos zelo dix̃. ñ meo: nͣ mͥ. s zelodi.
Ynde: oemͦ : Quã relas: ł cui zelas:
Desponsaui enĩ uos uni uiro: uirginẽ
castã exibere xp̃o. Qd gͦ times: Ure
zelas : Timeo inquit ne sic̃ serpens
sedux̃ euã astucia sua: sic ⁊ ur̃i sensꝰ
corrũpant᷑ a castitate quȩ ẽ in xp̃o.

Expanded text:
sus enim sibi zelat sponsam suam: amicus autem olus amicus sponsi, zelat et ipse, non sibi, sed sponso. Audi vocem zelantis: Zelo Dei vos zelo, dixit; non meo, non mihi, sed zelo Dei. Unde? quomodo? quam zelas, vel cui zelas? Desponsavi enim vos uni viro, virginem castam exhibere Christo. Quid ergo times? quare zelas? Timeo, inquit, ne sicut serpens seduxit Evam astutia sua, sic et vestri sensus corrumpantur a castitate quae est in
Abbreviated transcription (Latin):
n ob̃ fecisse peccatũ. s a patre d̾o
ipsũ xp̃m facꝰtũ c̾ẽ peccatũ: id est
sacͥficiũ ꝓ peccato. Ait enĩ apłs. Ob¬
qͥ ñ nouerat peccatũ. ꝓ nob̾ pecca¬
tum fec̃. Non gͦ fec̃ ipse peccatum.
s cũ d̾s pat̾ ꝓͦ nob̃ peccatum fecit:
hoc ẽ ut dixi sacͥficiũ ꝓ peccato.
Si enĩ recolas. ł relegas. inuenies
in libͥs uet̾is testam̃ti. peccata appel-¬
lari. sacͥficia ꝓ peccatis. Si militudo
etiã carnis peccati in qͣ uenit ad nos.
dicta ẽ ipsa peccatũ. Misit inqͥt
d̃s filiũ suũ in similitudinẽ earnis
peccati. & de peccato dampnauit

Expanded text:
nobis fecisse peccatum, sed a Patre Deo ipsum Christum factum esse peccatum, id est, sacrificium pro peccato. Ait enim Apostolus: Obn noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit . Non ergo fecit ipse peccatum, sed eum Deus pro nobis peccatum fecit, hoc est, ut dixi, sacrificium pro peccato. Si enim recolas vel relegas, invenies in libris Veteris Testamenti peccata appellari sacrificia pro peccatis. Similitudo etiam carnis peccati, in qua venit ad nos, dicta est et ipsa peccatum: Misit, inquit, Deus Filium suum in similitudine carnis peccati, et de peccato damn
Abbreviated transcription (Latin):
ambulabo. Deambulabit autẽ in nobis
p̃sentia maiestatis: silatitudinẽ iniuenerit
caritatis. Adhoc nos exhortans apłs. ait.
Dilatamini: ne sitis iugũ ducentes cũ
infid elibꝰ. Si dilatemur. deambulat in
nob̾ d̾s. S ut dilatemꝰ: oꝑet᷑ in nob̾ ipse
dẜ. Si enĩ latitudinẽ caritas facit. quȩ
ñ nouit angustias: uidete qr d̃s sͥ in

Expanded text:
ant. Deambulat autem in nobis praesentia majestatis, si latitudinem invenerit charitatis. Ad hoc nos exhortans Apostolus ait: Dilatamini, ne sitis jugum ducentes cum infidelibus . Si dilatemur, deambulat in nobis Deus: sed ut dilatemur, operetur ipse Deus. Si enim latitudinem charitas facit, quae non novit ang
Abbreviated transcription (Latin):
gaudeas. ꝓpt orationes: ut exaudiaris.
Ibi enĩ ait. Adhuc loquente te: dic̃a
ecce assum. si fregeris ex animo panem¬
esurienti: qr plerũq fit a tͥstib ⁊ mur-¬
murantibꝰ. ut careant tȩdio int̾pellantieᷤ.: Ex l¬
enĩ datorẽ. diligit d̾s. Si panẽ dederis monach¬
tͥstis: & panẽ ⁊ meritum ꝑdidisti. Ergo
ex aĩo fac: ut ille qͥ iubet ad huc loqͣn¬
te te dicat ecce assum. Nabet qͣndã¬

Expanded text:
gaudeas, propter orationes, ut exaudiaris. Ibi enim ait: Adhuc loquente te dicam, Ecce adsum; si fregeris ex animo esurienti panem : quia plerumque fit a tristibus et a murmurantibus, ut careant taedio interpellantis, noem datorem diligit Deus . Si panem dederis tristis, et panem et meritum perdidisti. Ergo ex animo fac: ut ille qui intus videt adhuc loquente te, dicat, Ecce adsum. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑. Hoc gͦ nob̾ caput nrͣm interrogan¬
tibꝰ : ex ipsius euuangłii sui ueritate res¬
pondet. Cũ dixerimus. dñe qͥd ignora¬
bas: qͥd tu potusti int̾rogari qd̃ ignora¬
bas: respondet. Iniquitates ignorabam.
de iniquitatibꝰ intͣrogabar. Hab es in
euu̾gło. si nͣ me credis ignorare iniqui¬
tates : qr & ipsos iniquos ignoro. quib
in fine dicturꝰ suͣ. Non noui uos: rece¬
dite ame qͥ oꝑamini iniquitatẽ. Nũqͥd
ñ nouerat qͦs dampnabat: Aut potest
iuste dampnare: nͥ bonꝰ cognitor. Et
tamͣ bonꝰ cognitor nͣ eͣ mͣtitus dicendo
nͣ noui uos : id ÷ nͣ coaptamini corpori
meo: nͣ heretis regulis meis: uiciati estis
Ego autẽ ars ipsa sum ꝗ̃ nͣ habet uicũ
ẜ in qͣ quisq nͣ discit nͥ ñ face̾ uicium

Expanded text:
 caput nostrum interrogantibus ex ipsius Evangelii sui veritate respondet, cum dixerimus, Domine, quid ignorabas? quid tu potuisti interrogari quod nesciebas? Respondet: Iniquitates ignorabam, de iniquitatibus interrogabar. Habes in Evangelio, si non me credis ignorare iniquitates, quia et ipsos iniquos ignoro, quibus in fine dicturus sum: Non novi vos, recedite a me qui operamini iniquitatem . Numquid non noverat quos damnabat? aut potest juste damnare, nisi bonus cognitor? Et tamen bonus cognitor non est mentitus, dicendo, Non novi vos: id est, non coaptamini corpori meo, non haeretis regulis meis: vitia estis; ego autem ars ipsa sum quae non habet vitium, et in qua quisque non discit nisi non facere vitium
Abbreviated transcription (Latin):
eramꝰ do. N emo enĩ reconciliat᷑: nͥ ex
inimiciciĩs. Inimicos autͣ nos ñ natura.
s peccata fecerunt. Unde inimici illiuˢ.
in de serui peccati. E ht̃ ds liberos ĩi-¬
micos: necesse ẽ serui sint. Et serui re¬
manebunt: nͥ ab illo liberent᷑. cui pec-¬
cando inimici ẽe uoluerunt. Obsecͣmꝰ¬

Expanded text:
eramus Deo. Nemo enim reconciliatur nisi ex inimicitiis. Inimicos autem nos non natura, sed peccata fecerunt. Unde inimici illius, inde servi peccati. Non habet Deus liberos inimicos; necesse est servi sint: et servi remanebunt nisi ab illo liberentur, cui peccando inimici esse voluerunt. Obsec
Abbreviated transcription (Latin):
cebat. aliis displicebat. Nã diuise sunt
adu̾sꝰ se lingue iudeors. Alii dicebant
bonꝰ ẽ. alii dicebant ñ: s seduc̃ turbas.
Alii gͦ bene loquebantur: alii detͣhebant
lacerabant. mordebant. conuiciabant᷑.
Ad eos gͦ qͥbꝰ placebat decorẽ induit.
ad eos quib displicebat fortitudi nem
induit. Imitare gͦ ⁊ tu dñm tuũ: ut
possis esse uestis ip̃sius. Esto cũ decore
ad eos quib placent bona oꝑa tua:
esto fortis adu̾ss detractores. Audi pau-¬
lũ apłm imitantẽ dñm suũ : quomͦ &
ipse habuit decorẽ. habuit fortitudinẽ.
Up̃i bonus odor sumus d̾o ĩ om̃i loco:
& in his qͥ salui fiunt. ⁊ in his qͥ ꝑeunt.
Qͥb emi placet bonũ. salui fiunt : qͥ detͣ¬
hũt bono ꝑeunt. Qd̃ suũ erat. ille odorẽ
habebat bonũ : immo bonus odor erat.

Expanded text:
cebat. Nam divisae sunt adversus se linguae Judaeorum: «Alii dicebant, Quia bonus est; alii dicebant, Non, sed seducit turbas» . Alii ergo bene loquebantur; alii detrahebant, lacerabant, mordebant, conviciabantur. Ad eos ergo quibus placebat, «decorem induit:» ad eos quibus displicebat, «fortitudinem induit.» Imitare ergo et tu Dominum tuum, ut possis esse vestis ipsius: esto cum decore ad eos quibus placent bona opera tua; esto fortis adversus detractores. Audi apostolum Paulum imitantem Dominum suum, quomodo et ipse habuit decorem, habuit fortitudinem. «Christi bonus odor sumus,» inquit, «in omni loco, et in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt.» Quibus enim placet bonum, salvi fiunt; qui detrahunt bono, pereunt. Quod suum erat, ille odorem habebat bonum; imo bonus odor erat:
Abbreviated transcription (Latin):
boni fideles: nemo se contempnat. Faup
dormit ĩ t̾ra. qͣm auro diues ĩpurpura.
Ibi ñ excitat sollicitudo maligna. con¬
puncto corde descelere. Serua diui¬
tias in corde tuo. qͣs tͥ contulit pauꝑta
dñi tui: ĩmo ipsũ adhibebis custodẽ.
Ne ꝑeat de corde qd̃ dedit: seruet ille

Expanded text:
boni fideles. Nemo se contemnat, pauperdormit in terra, quam dives in purpura. Ibi non excitat sollicitudo maligna, compuncto corde de scelere. Serva divitias in corde tuo, quas tibi contulit paupertas Domini Dei tui. Imo ipsum adhibe tibi custodem: ne pereat de corde quod dedit, servet ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgłam. ⁊ ignobilitatt᷑. Et in gła decorꝰ:¬
& in ignobilitate fortis. Apd̃ alios głoss
pͣdicabat᷑: apd̾ alios ignobił contẽp¬
nebat᷑. Decorẽ afferebatꝰ eis qͥb place¬
bat : fortitudinẽ adu̾sꝰ eos qͥb displi-¬
cebat. Et sic enumerat. om̃ia usq in-
finẽ. u dic̃. qͣsi nichil habentes
& om̃ia
possidentes. Cũ omĩa¬
ps possidet

Expanded text:
am, et ignobilitatem.» In gloria decorus, in ignobilitate fortis. Apud alios gloriosus praedicabatur; apud alios ignobilis contemnebatur. Decorem afferebat eis quibus placebat, fortitudinem adversus eos quibus displicebat. Et sic enumerat omnia usque in finem, ubi dicit: «Quasi nihil habentes, et omnia possidentes» . Cum omnia possi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ głam ⁊ ignobilitatẽ  atq ita dein¬
ceps cetera exequitur : dextͣ arma de¬
tos ditabant. qd omnia possidebant:
Sinistra uͦ qd̾ ignobiles ⁊ malȩ famȩ
habebantur: qo seciuctores putabant᷑.
qd̾ ignorabant᷑. occidebant᷑. Coherce-¬
bantur. const̾stabantur: egere. ac n-¬
chil habere uidebantur. Et qͥd mirũ

Expanded text:
am et ignobilitatem» : atque ita deinceps caetera exsequitur, dextra arma detos ditabant, quod omnia possidebant; sinistra vero, quod ignobiles et malae famae habebantur, quod seductores putabantur, quod ignorabantur, occidebantur, coercebantur, contristabantur, egere ac nihil habere videbantur. Et quid mirum
Abbreviated transcription (Latin):
au̾terit ab iniqͥtate sua ⁊a uia sua: ille¬
iniquus in sua iniquitate moriet᷑: & tu
aiãm tuã liberab̾. Hoc si faẽ exiit inde.
ñ separatione corporis: s defensione oꝑis
sui. Fec̃ enĩ iste qd̾ faciendũ fuit: etiam¬
si ille ñ obtemꝑauit. cui obtemꝑandũ fuit.
clamauit ẏsaias. clamauit hieremias.
clamauit ezechiel. Uideamꝰ si hoc ipsi
fecerunt: si dimiserunt ppłm dĩ: ⁊ se
ad gentes alias transtulerunt. Qyã multa
& ꝙͣ uehemͣter iheremias increpauit in
peccatores. & sceleratos populi sui: inteos
tam̃ erat: unũ cũ illis templũ intͣbat.
eadẽ̾ sacram̃ta celebrabat: in ea hoĩum
sceleratoꝵ societate uiuebat: s clamando
exiebat inde. Hoc ẽ exire inde: hoc :
ĩmundũ ñ tangere: & uoluntate non
consentire. & ore ñ parcere. Certe ma-¬
nifestũ ẽ iã prudentiȩ ur̃e. qͦmͦ accipi¬
enda sint oĩa talia cestimonia scͥpt᷑as:
ut qñ scͥptura sonat debere nos recedẽ

Expanded text:
averterit ab iniquitate et a via sua; averterit ab iniquitate et a via sua; iniquus ille in sua iniquitate morietur, et tu animam tuam liberabis . Hoc si fanon separatione corporis, sed defensione operis sui. Fecit enim iste quod faciendum fuit: etiamsi ille non obtemperavit, cui obtemperandum fuit. clamavit Isaias, clamavit Jeremias, clamavit Ezechiel. Videamus si hoc ipsi fecerunt, si dimiserunt populum Dei, et se ad gentes alias transtulerunt. Quam multa et quam vehementer Jeremias increpavit in peccatores et sceleratos populi sui! Inter eos tamen erat, unum cum illis templum intrabat, eadem sacramenta celebrabat: in ea hominum sceleratorum congregatione vivebat, sed clamando exibat inde. Hoc est exire inde, hoc est immundum non tangere, et voluntate non consentire, et ore non parcere. Quid manifestum est prudentiae vestrae, quomodo accipienda sint omnia talia testimonia Scripturarum: ut quando Scriptura sonat, recedere nos debere
Abbreviated transcription (Latin):
inde: nͥ facere qd̾ ꝑtinet ad correcꝰti¬
onẽ maloꝵ: qͥntũ ꝓuniuscurꝰq gͣdu
atq ꝑsona. salua pace fieri potest.
Displicuit tͥ qd̾ qͥsq peccauit: ñ teti¬
gisti ĩmundũ. Redarguisti: corripusti.
monusti: adhibuisti etiã si res exigit.
congrur̃. & q̃ unitate̾ ñ uiolet disci¬
plinã: existi inde. Attendite in facꝰta
scõꝵ : ne forte nrͣa uideat᷑ int̃p̃tatio.
Demͦ hec u̾ba intellexerunt scĩ: sic utiq
intelligenda sunt. Exite ind̾: dix̃ ꝓpħa.
Priꝰ usitata ipsius u̾bi consuetudine
assero istã sententiã: & postea ostendo
ñ meã. Plerũq accusant᷑ hoĩes: ⁊ cũ
accusati fuerint defendunt se. Cũ auͣ
se ille qͥ accusat᷑ homo rationabiliter
iusteq defenderit: qͥ audiunt dicunt.
reddita : & defensione iustissima. Hoc ẽ
qd̾ faciebant sc̃i qñ excutiebant puluerẽ
dictũ ẽ s peculatorẽ posuite domꝰ ifrł.
Illi enĩ dictũ ẽ. Si dixeris iniqͦ. & ñse

Expanded text:
inde, nisi facere, quod pertinet ad correptionem malorum, quantum uniuscujusque gradu aut persona salva pace fieri pDisplicuit tibi quod quisque peccavit; non tetigisti immundum. Redarguisti, corripuisti, monuisti, adhibuisti etiam, si res exegit, congruam, et quae unitatem non violet, disciplinam; existi inde. Attendite in facta sanctorum, ne forte nostra videatur interpretatio. Quomodo haec verba intellexerunt sancti, sic utique intelligenda sunt. Exite inde, inquit propheta. Prius usitata ipsius verbi consuetudine assero istam sententiam, et postea ostendo non meam. Plerumque accusantur homines; et cum accusati fuerint, defendunt se: cum autem se ille qui accusatur homo, rationabiliter justeque defenderit, qui audiunt, dicunt,reddita, et defensione justissima. Hoc est quod faciebant sancti, quando excutiebant pulverem dictum est, Speculatorem posui te domui Israel. Illi enim dicitur, Si dixeris iniquo, et non se
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtos & filiũ hominis stantẽ ad dex¬
terã di: Qro gͦ ẽ ad patre uado¬
& iã ñ uidebitis me: nͥ qd̾ modosũ
uobiscũ: Tc̃ enĩ erat adhuc mortał Ex tr̃c¬
in similitudine carnis peccati : qͥ esurire psalmi¬
poterat ac sitire: fatigari poterat ac.c.iii.
nͣ erant iã uisuri: & ipsa ẽ iusticia fio ei
de qͣ dic̃ apłs. Et si noueramus xp̃m se¬

Expanded text:
ad dexteram Dei ? Quid ergo est: ad Patrem vado, et non videbitis me? nisi quod modo sum vobiscum. Tunc enim erat adhuc mortalis in similitudine carnis peccati , qui esurire poterat, ac sitire, fatigari poterat atque non erant jam visuri; et ipsa est justitia fidei, de qua dicit Apostolus: Et si noveramus
Abbreviated transcription (Latin):
frequentius ⁊ habundantius sustine¬
quie spiritali. ĩ affluentia deliciaꝵ
p̃sentia deliniret asꝑa : & oĩa grauia
releuaret. Ecce ꝙͣ suaue iugũ xͥ por¬
tabat. & qͣm leuẽ sarcinã: ut omnia
illa q̃ suꝑius enumerata. dura ⁊ ĩma-¬
nia hominis auditus borrescit. leuẽ
tͥbulationẽ diceret : intuens int̃iorib
n fidelib oculis. qͣnto p̃cio tẽporahum
em̃da e̾et fut᷑a uita. ñ pati et̃nos labo¬
res impioꝵ. & sine ulla sollicitudine

Expanded text:
frequentius et abundantius sustinequie spirituali in affluentia deliciaruia praesentia deliniret aspera, et omnia gravia relevaret. Ecce quam suave jugum Christi portabat, et quam levem sarcinam: ut omnia illa, quae superius enumerata dura et immania omnis auditor horrescit, levem tribulationem diceret; intuens interioribus et fidelibus oculis, quanto pretio temporalium emenda sit futura vita, non pati aeternos labore
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quid÷ iã ñ uidebitis me: Non
enĩ ait ad patrẽ uado. & ñ uidebitis me.
ut tẽporis int̾uallũ qͦ ñ uidebit᷑ signi¬
ficasse intelligeretur. suie breue. siue
longum. tam̃ utiq t̃minatum : s di¬
cendo iã ñ uidebitis. tanꝙͣ numꝙͣ eos

Expanded text:
Sed quid est: Jam non videbitis me? Non enim ait: Ad Patrem vado, et non videbitis me, ut temporis intervallum, quo non videbitur, significasse intelligeretur, sive breve, sive longum, tamen utique terminatum; sed dicendo Jam non videbitis, velut nunquam eos
Abbreviated transcription (Latin):
peccato mortuus ÷ semel. qr similitudine
carnis pecẽi mortuus ẽ. q̃n moriendo
exutꝰ ẽ carne: ut ꝑ hoc mistium sigm¬
ficaret eos qͥ in morte ipsius baptrrant᷑
mori peccato. ut uiuant d̾o. Sic etiã
ꝓcruce. factꝰ ÷ ꝓ nob̾ maledicꝰtum.
Pendens qͥppe in ligno. morte q̃ de
maledicꝰto di uenerat suspendit in
ligno: atq ita uetus homo ñr simul
confixꝰ ẽ cruci: ut ñ mͣdacit̾ dictum
intelligat᷑ in lege. maledictꝰ om̃is
qͥpend et ĩ ligno. Qto÷ maledictꝰ: nͥ¬

Expanded text:
Peccato enim mortuus est semel, quia similitudini carnis peccati mortuus est, quando moriendo exutus est carne: ut per hoc mysterium significaret, eos qui in morte ipsius baptizantur, mori peccato, ut vivant Deo. Sic etiam per crucem factus est pro nobis maledictum . Pendens quippe in ligno, mortem quae de maledicto Dei venerat, suspendit in ligno, atque ita vetus homo noster simul confixus est cruci : ut non mendaciter dictum intelligatur in Lege, Maledictus omnis qui pendet in ligno . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
mandati caritas ẽ: qr uͥ caritas ẽ. ñ st̃
angustie. In ipsa latitudine erat apłs
cũ dicẽt. Os nr̃m patet ad uos o cho¬
rinthii. cor nr̃m dilatatũ ẽ: nͣ an¬
gustiamini in nob̃. Id̾o gͦ latũ mandatũ¬
datũ nouũ do uob̃: ut uos inuicem
diligatis. Karitas gͦ. ñ angustatur
Uis ñ angustari int̾ra: In lato habita.
Qͥcquio emĩ tͥ fecerit hõ ñte angustat.
qr illico diligis qd̾ ñ nocet homo. Eandẽ
autẽ habentes remunerationẽ. tanqͣm
filiis dico. dilatamini & uos. Cordis
dilatatio: iusticiȩ ẽ delectio. Hoc muns
ẽ di: ut in p̃ceptis ei ñtimore pene¬
angustemur: s dilectione ⁊ delectati¬
onẽ iusticiȩ dilatemur. hãc enĩ nob̃
ꝓmittit latitudinẽ dicens. Habitabo in
eis. & deambulabo. Quã enĩ latũ ẽ: uͥ
deambulat ds. In hanc latitudinẽ dif

Expanded text:
mandati charitas est, quia ubi charitas manet, non sunt angustiae. In ipsa latitudine erat Apostolus cum diceret: « Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est, non angustiamini in vobdatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . » Charitas ergo non angustatur. Vis non angustari in terra? In lato habita; quidquid enim tibi fecerit homo, non te angustat, quia illud diligis, autem habentes remunerationem, tanquam filiis dico dilatamini et vos. Cordis dilatatio, justitiae est delectatio. Haec munus est Dei, ut in praeceptis ejus non timore poeangustemur, sed dilectione, et delectatione justitiae dilatemur. Hanc enim nobis promittit latitudinem ejus dicens: «Habitabo in et deambulabo» . Quam enim latum est ubi deambulat Deus! in hac lati
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a separant int̾ uos ⁊ dm̃. Quia gͦ
nͣ reconciliamur nͥ ablato qd ĩ medio
ẽ. & posito qd̾ ĩ medio sit: est enĩ me-¬
diũ separans. s contͣ ẽ mediator re-¬
concilians: mediu̾ separans ÷ ꝑ eccatũ.
mediator reconcilians : dnͣs xp̃c: unꝰ¬

Expanded text:
ra separant inter vos et Deum . Quia ergo non reconciliamur nisi ablato quod in medio est, et posito quod in medio sit. Est enim medium separans, sed contra est mediator reconcilians; medium separans est peccatum, mediator reconcilians est
Abbreviated transcription (Latin):
nouerat hoc malum. hic si queratur
qͦmͦ qd̾ nͣ nouerat arguebat. neq enĩ
peccata ñ arguebat. om̃ia aut̃ q̃ argu-
Nonne rectissime respondebit᷑: & no¬
uerat ⁊ ñ nouerat. Rectissime omino
Nouerat emĩ ꝑ sapientiã: ñ nouerat ꝑ
exꝑientiã. Et offeret munꝰ suum
peccatum. hoc qͥdã nr̃i int̃pretes trans¬
ferre noluerunt. ueluti locutionẽ inuli¬
tatã uitantes: & dixerunt ꝓ peccato non
in peccatĩ: cũ sit sensꝰ ĩ ea locutione
qͥñ fuerat ꝑturbandus. In peccato qͥppe
dictum ẽ: qr hoc ipsũ qd ꝓ peccato
offerebat᷑ peccatũ uocabat᷑. Uñ illuo
ẽ apd̾ apłm de domino xp̃o. Eũ qͥ¬

Expanded text:
non habebat. Hic si quaeratur, Quomodo quod non noverat, arguebat? neque enim peccata non arguebat: Omnia autem quae argNonne rectissime respondebitur, et noverat, et non noverat? Rectissime omnino: noverat enim per sapientiam, non noverat per erint. Et offeret munus suumpeccatum. hoc quidam nostri interpretes transferre noluerunt ueluti locutionem inusitatam uitantes et dixerunt "pro peccato", non "in peccatum", cum sit sensus in ea locutione, qui non fuerat perturbandus. "in peccatum" quippe dictum est, quia hoc ipsum, quod pro peccato offerebatur, peccatum uocabatur. unde illud est apud ap
Abbreviated transcription (Latin):
Spe enĩ st̃ gaudentes. donec ꝑducan¬
tur infinẽ. que ncͣ expecꝰtant ꝑ pa-¬
cientiã. Mirifice aute cũ dixiss mi¬
lia lȩtantiũ: continuo subiet̃. dñs
in illis: ne mirem᷑ qd̾ letant᷑. dñs
in illis. Nã ꝑ multas tͥbulationes o¬
portet nos introire in regnũ dei. Extr̃c
S dñs in illis: id̾o ⁊ si sunt quasi euũgłii

Expanded text:
Spe enim sunt gaudentes, donec perducantur in finem quem nunc exspectant per patientiam . Mirifice autem, cum dixisset, Millia laetantium, continuo subjecit, Dominus in illis. Ne miremur quod laetentur; Dominus in illis. Nam per multas tribulationes oportet nos introire in regnum Dei : sed, Dominus in illis. Ideo etsi
Abbreviated transcription (Latin):
homo nr corrumpit᷑: s int̾̃ior renouat᷑
de die ĩdiẽ. Ergo ad peccatũ. ad mortali¬
tatẽ. ad pͣter uolantia tempora. ad gemitũ
⁊ labore ⁊ sudorẽ. ad etates succedentes. ñ
manentes. ab infantia usq aosenecꝰtutem
sine sensu transeuntes: ad hec intendentes
uideamꝰ hic uetem hoĩem. ueterẽ diẽ. uet.
canticũ. uetꝰ testam̃tũ. Conu̾si autẽ ad

Expanded text:
rrumpitur, sed interior renovatur de die in diem . Ergo ad peccatum, ad mortalitatem, ad praetervolantia tempora, ad gemitum et laborem et sudorem, ad aetates succedentes, non manentes, ab infantia usque ad senectutem sine sensu transeuntes, ad haec attendentes, videamus hic veterem hominem, veterem diem, vetus canticum, Vetus Testamentum: c
Abbreviated transcription (Latin):
entesͦ Hic gͦ quto: Labor.
pressura. thulatio. temptatio. Nicħ
aliud sꝑes. Et ubi gaudiũ: In spe
tes. In tantis tͥbulationib semꝑ gau epłe¬
dentes: qr ipse dixit. Quasi tͥtes.
semꝑ autẽ gaudentes. Tristicia nr̃a
Si qͥs somniũ indicat. addit. quasi
Quasi sedebã. qͣsi loquebar: quasi¬
qͣsi prandebã. qͣsi equitabã. qͣsi disputabã.
Totũ qͣsi: qr cũ euigilauerit ñ inuenit
qd̃ uidebat. Quasi thesaurũ inueneram:
dic̃ m̃dicus. Si qͣsi ñ eẽt : ĩdicꝰ ñ esset.
S qr qͣsi erat: m̃dicus ẽ. Itaq mͦ qͥ ad

Expanded text:
e. Hic ergo quid? Labor, pressura, tribulatio, tentatio: nihil aliud speres. Ubi gaudium? in spe tes. In tantis tribulationibus, semper gaudendentes, quia ipse dixit, Quasi tristes, semper autem gauSi quis somnium judicat, addit quasi, quasi sedebam, quasi loquebar, quasi prandebam, quasi equitabam, quasi disputabam, totum quasi, quia, cum evigilaverit, non invenit quod videbat. Quasi thesaurum inveneram, dicit mendicus. Si quasi non esset, mendicus non esset. Sed quia quasi erat, mendicus est. It
Abbreviated transcription (Latin):
natione intuentes mundũ istũ totũ. &
undiq homines currentes ad fidẽ. tim̃tes
gehennas. contẽpnentes mortẽ. amanteᷤ uia
ct̾nã. sꝑnentes p̃sentẽ. Et talibꝰ spec tacuł
repleti gaudio dicimꝰ. repleta ẽ t̾ra cre¬

Expanded text:
inatione intuentes mundum istum totum, et undique homines currentes ad fidem, timentes gehennas, contemnentes mortem, amantes vitam aeternam, spernentes praesentem, et tali spectaculo completi gaudio dicimus, «Repleta est terra cre
Abbreviated transcription (Latin):
ibi timeamꝰ uetustatẽ. Nc̃ gͦ ĩ hoc cur¬
su. tͣnsiuimus auet̃ib ad noua. Ipse tͣn¬
sitꝰ agit᷑ cũ corrũpuntur extiora in
nouant᷑ int̾iora: donec etiã hoc ipsum
qd̾ ext̃is corrũpitur reddat debitum
naturȩ. ueniat ĩ mortẽ: renouet᷑ : hoc
in resurrectione. Tc̃ fient reuera om̃ia
noua reliqͣ: q̃ nc̃ st̾ inspe. Agis gͦ aliqͥd
nc̃. Qd : Aueterib te exuendo: & in
noua currendo. Noũa ereaturã¬
dũ u̾bũ ẽ. Difficile ÷ enim inueniri
ereaturã uocari etiã eos qͥ iã credendo
in a doptionẽ filioꝵ uenerunt. Dic̃ tam̃.
& nos ipsi pͥmicias sp̃s habentes. discer. Ex tr̃c̃¬
nit eos qͥ crediderunt ab apellatione psalmi¬
creaturȩ: quomͦ cosde̾ aliqͣntoo hoĩes. lx uiii¬
aliqnͣdo ñ homines dic̃. Nã exꝓbranᷤᷤ
obicit. corinthiis qͦdã loco qd̃ adhuc
homines essent. u ait. Nonne hoĩes Extracł

Expanded text:
oc cursu transimus a veteribus ad nova: ipse transitus agitur cum corrumpuntur exteriora, et innovantur interiora; donec etiam hoc ipsum quod exterius corrumpitur, reddat debitum naturae, veniat in mortem, renovetur et hoc in resurrectione. Tunc fient revera omnia nova, reliqua quae nunc sunt in spe. Agis ergo aliquid nunc a veteribus te exuendo, et in nova currendo. In nova ergo curdum verbum est. Difficile enim inveneris creaturam vocari etiam eos, qui jam credendo in adoptionem filiorum venerunt. Dicit tamen t nos ipsi primitias Spiritus habentes : discernit eos qui crediderunt ab appellatione creaturae quomodo eosdem aliquando homines, aliquando non homines dicit. Nam exprobrans objecit Corinthiis quodam loco, quod adhuc homines essent, ubi ait: Nonne homines estis,
Abbreviated transcription (Latin):
tũoẽ ualeret qͣntum hoc qd ait: ut cog
ꝓpt̾ qu̾e u̾s erat inxͦ mundũ reconcilianᷤ
Sibi. Iod dixit. ego ineis. ꝯ tumme: tanꝙ̃
dicẽt. ego in eis ad qͦs misistime. & tu
in me. mundũ reconcilians tͥ ꝑme.¬

Expanded text:
ognpropter quem Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi. Ideo dixit, Ego in eis et tu in me: tanquam diceret, Ego in eis ad quos misisti me; et tu in me, mundum reconcilians t
Abbreviated transcription (Latin):
Iropt᷑ similitudinẽ carnis peccati
in qͣuenerat dictꝰ ÷ ⁊ ipse peccatũ.
sacͥficandꝰ ad diluenda peccata. Inueti
quippe lege peccata uocabantur. sacri¬
ficia ꝓ peccatis. Qcõ uerȩ iste facꝰtꝰ est.
cuius umbrȩ erant illa: Hinc apłs cum
m̃ dosis codicib legitur. is qͥ nͣ nouerat
peccatũ. ꝓ nob̾ peccatum fec̃. tanq̃m
peccatũ fec̃ d̾s. eui reconciliandi sumꝰ.
hoc: sacͥficium ꝓ peccatis ꝑ qd recon¬
ciliari ualerems. Ipse ÷ gͦ peccatum
ut nos iusticia: nec nr̃a. s dei: nec in
nob̾ s in ipso: sicͣ ipse peccatũ ñ suũ
s nr̃m: nec inse. s in nob̾ constitutũ
similitudine carnis peccati ĩ qua eru

Expanded text:
dinem carnis peccati in qua venerat , dictus est et ipse peccatum, sacrificandus ad diluenda peccata. In vetere quippe lege peccata vocabantur sacrificia pro peccatis : quod vere iste factus est cujus umbrae erant illa. Hinc Apostolusmendosis codicibus legitur, Is qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit; tanquam peccatum fecit Deus, cui reconciliandi sumus, hoc est, sacrificium pro peccatis, per quod reconciliari valeremus. Ipse ergo peccatum, ut nos justitia; nec nostra, sed Dei; nec in nobis, sed in ipso: sicut ipse peccatum, non suum, sed nostrum; nec in se, sed in nobis constitutum, similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
creatura: uetera transiert᷑. ⁊ ecce facta st̃ oĩa
noua. Qͤ uetera transierunt: In gentib oĩb
idolatͥa: in ipsis iudeis omnis illa seruitꝰ le¬
gis: oĩa illa sacͥficia p̃nuntiantia pͣsens sa
qͥ formaret monetã suã. Et attendimꝰ ple¬
na terrã xp̃ianis credentib ĩ dm̃.: au̾tentes
se a pͥoribꝰ ĩmundiciis suis. & idolatͥa: &
ab spe p̃terita. ad spẽ noui scłi. Ecce ñdũ:

Expanded text:
ansierunt; ecce facta sunt omnia nova» . Quae «vetera transierunt?» In Gentibus omnis idololatria, in ipsis Judaeis omnis illa servitus Legis, omnia illa sacrificia praenuntiantia praesens sacqui formaret monetam suam, et attendimus plenam terram Christianis credentibus in Deum, avertentibus se a prioribus immunditiis suis et idololatria, a spe praeterita ad spem novi
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs innouatꝰ ꝑfidẽ. ut habeat in¬
terim in spe. qd̾ in re postea ꝑficiat᷑.
atq carnale regnũ adõ expecꝰtet᷑: et
facta st̃ om̃ia noua scđm eandẽ spem:
ut. regnũ celoꝵ uͥ nulla erit mors neq
corruptio ꝓmissũ teneamꝰ. In resurrec-¬
tione aut̃ mortuoꝵ nͣ ia scđm sp̃e. s

Expanded text:
s innouatus per fidem, ut habeat interim in, spe, quod in re postea perficiatuatque carnale regnum expectetur a deo; et facta sunt omnia noua secundum eandem spem, ut regnum caelorum, ubi nulla erit mors atque corruptio, promissum teneamus. in resurrectione autem mortuorum non ia
Abbreviated transcription (Latin):
susceptis ⁊ gestis. hereamus infirmiter
s ꝑ eas potius curramus alaerit̾: ut
ad eũ ipsũ qͥ nr̃am naturã a temporalib
liberauit. & collocauit ad dext̾am patͥs
ꝓuei atq ꝑuehi mereamur. Qid ẽ¬

Expanded text:
susceptis et gestis haereamus infirmiter, susceptis et gestis haereamus infirmiter, sed per eas potius curramus alacriter, ut ad eum ipsum, qui nostram naturam a temporalibus liberauit et collocauit ad dexteram patris, prouehi atque peruehi mereamur.
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑm scđm carnt: s nc̃ iã ñ nouimꝰ.
Ille qͥppe qͥ ñ solũ ꝑuenientib possessi¬
onẽ. s etiã uiã se prebere uoluit ue¬
mentibꝰ: ad pͥnciptũ uiaꝵ uoluit
carne̾ assumere. Unͣ ÷ etiam illut.
Dñs creauit me in principio uiaꝵ
suaꝵ: ut inde inciꝑent qͥ uellent ue
inuia. & ad p̾almã suꝑne uocationiᷤ
sequeret᷑ uocantẽ dm̃: tam̃ ea quȩ
ret᷑ st̃ obliuiscens. & in ea q̃ ante st̃
extentꝰ. iã pͥncipiũ uiaꝵ tͣnsierat.
hoc ÷ eo ñ indigebat. ad qd̾ tamen
aggrediendũ. ⁊ exordiendũ. it ẽ
om̃ib qͥ adueritatẽ ꝑuenire. & in
uita etna ꝑmanere desi derant.
Sic enĩ ait. Ego sũ uia. & uerita. ⁊ uita:
hoc c̃. ꝑme uenit᷑. adme ꝑuenitur. inme
ꝑmanet᷑: ex qͦ intelligitur qr nulla res
in uia tenere nos debeat: qnͣdo nec ipse
dñs in quantũ uia nr̃a c̾ẽ dignatꝰ ẽ. te¬
nere nos uoluerit s transire: ne rebus
temporalib ꝙͣ uis ab illo ꝓ salute nr̃a

Expanded text:
m carnem, sed nunc iam non nouimus. ille quippe qui non solum peruenientibus possessionem sed etiam uiam se praebere uoluit uenientibus, ad principium uiarum noluit carnem assumere. unde est etiam illud: dominus creauit me principium uiarum suarum, ut inde inciperent qui uellent uenin uia et ad palmam supernae uocationis sequeretur uocantem dominum, tamen ea quae retro sunt obliuiscens et in eextentus , jam principium viarum transierat; hoc est, eo non indigebat, a quo tamen aggrediendum et exordiendum iter est omnibus qui ad veritatem pervenire, et in vita aeterna permanere desiderant. Sic enim ait, Ego sum via, et veritas, et vita ; hoc est, per me venitur, ad me pervenitur, in memus. ex quo intellegitur, quia nulla res in uia tenere nos debeat, quando nec ipse dominus, in quantum uia nostra esse dignatus est, tenere nos uoluerit, sed transire, ne rebus temporalibus, quamuis ab illo pro salute nostra
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ nos ex eius grã iustisumus. ut ipsa ciꝰ¬
iusticia nos simus cũ iuste iuuimus. cre
Hec itaq iusticia qͥ nos dĩ munere iusti
sumꝰ significat᷑ i psalmo illo uͥ scͥptum ẽ.
rusticia tua sic̃ montes dĩ. Montes qͥppe
di sc̃i eiꝰ sunt: de quib alibi dr̃. Suscipi¬

Expanded text:
a nos ex eius gratia iusti sumus, ut ipsa iustitia eius nos simus, cum iuste uiuimus credehaec itaque iustitia, qua nos dei munere iusti sumus, significatur in psalmo illo, ubi scriptum est: Iustitia tua sicut montes dei. montes quippe dei sancti eius sunt, de quibus alibi dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
quib in eodẽ loco dic̃. itaq nos amodo¬
bat᷑. qͥ resurgentes cõmutabunt᷑ : am ĩ qͥt
neminẽ nouimus scđm carnẽ : id÷ tam
certã sp̃e tenemus fut᷑e nr̃e ĩcorruptioniᷤ
& ĩmortalitatis: ut amͦ iã in ipsa noticia

Expanded text:
quibus in eodem loco dicit: itaqbatur, qui resurgentes commutabuntur, amodo, inquit, neminem novimus secundum carnem, id est tam certam spem tenemus futurae nostrae incorruptionis et immortalitatis, ut amodo jam in ipsa notitia
Abbreviated transcription (Latin):
corruptionẽ mortalitatis appellat. ñ
erit utiq caro : qr corruptionẽ mor¬
talitatis mutata ñ habebit. Scd̾m
autẽ ipsius sub̃e corporisq originẽ
eadẽ caro erit. qr ipsa resurgetͦ⁊ ipsa
mutabit᷑: qr & illuo uerũ ÷ qd̾ ait do¬
minꝰ postea ꝙͣ resurrexit. palpate

Expanded text:
corruptionem mortalitatis appellat, non erit utique caro, quia corruptionem mortalitatis mutata non habebit. secundum autem ipsius substantiae corporisque originem eadem caro erit, quia ipsa resurget et ipsa mutabitur, quia et illud uerum est, quod ait dominus, posteaquam resurrexit: palpate
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ iã ñ nouimꝰ. ea ipsa circumstantia
scͥpturȩ loci huius. satis ostendit quid
loquatur apłs. Suo quippe more uitã
nram futurã q̃ ĩa ĩ ipso homine media¬
tore. xͦ shu capite nr̃o resurgente cõ¬
pleta ẽ. ita spe certa meditat᷑. tanqͣm
so assit. p̃sensꝙ teneat᷑: q̃utiq uita ñ
carnẽ. Carnẽ nãq hoc loco ñ ipsã cor

Expanded text:
iam nunc non nouimus, ea ipsa circumstantia scripturae loci eius satis ostendit, quid loquatur apostolus; suo quippe more uitam nostram futuram, quae iam in ipso homine mediatore Christo Iesu capite nostro resurgente conpleta est, ita spe certa meditatur, tamquam iam adsit praesensque teneatur. quae utique uita non C
Abbreviated transcription (Latin):
inquit. ñ ꝑ speciẽ. Qi gͦ ꝑ egͥnatur.
& ꝑ fidẽ ambulat: ñ dũ ẽ in patria.
s ia ẽ inuia. Qi autem nec eredit: nec
in pat̾a ẽ. nec inuia. Sic gͦ ambulemꝰ
tanꝙͣ inuia simus: qr ipse rex patrie

Expanded text:
speciem» . Qui ergo peregrinatur, et per fidem ambulat, nondum est in patria, sed jam est in via; qui autem non credit, nec in patria est, nec in via. Sic ergo ambulemus, tanquam in via simus; quia ipse Rex patriae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habet. sic̃ me uidetis habere: s cor-¬
ruptionẽ mortalitatẽq carnis uult in-¬
telligi. q̃ tc̃ nͣ erit innob̾. sic̃ iã in xp̃o
ñ eͣ. Hanc enĩ ꝓpͥe carnẽ nominabat.
etiã cũ de ipsa resurrectione satis
euident᷑ loqueret᷑ ⁊ diceret. Caro &¬

Expanded text:
n habet, sicut me uidetis habere — sed corruptionem mortalitatemque carnis uult intellegi: quae tunc non erit in nobis, sicut iam in Christo non est. hanc enim proprie carnem nominabat, etiam cum de ipsa resurrectione satis euidenter loqueretur et diceret, quo
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑ hanc ad speciẽ contemplandã parat᷑.
Beati emĩ mundi cordes. qm̃ ipsi uidebunt.
.&. fide mundat corda eoꝵ. Illud ĩ euũgłio.
hoc in apłoꝵ actib legitur. Fides autẽ qͣ
corda mundant᷑: qd̃ ñ uidet. credit. Na si
uides: ñ ẽ fides. Credenti colligit᷑ meritũ
uidenti redditur p̃mium. Eat gͦ dominꝰ
& paret locũ. Eat ne uideatur: lateat ut
credat᷑. Tẽ enim locꝰ parat᷑: si ex fide
uiuat᷑. Creditꝰ desideretur : ut desideratꝰ
habeat᷑. Desideriũ dilectionis: p̃paratio:
mansionis. Ita domine. para qd̃ paras
Nos enim tibi paras. & te nob̃ paras: qm̃
locũ paras. ⁊ tibi ĩ nob̃. & te in nobis

Expanded text:
r hanc ad speciem contemplandam paratur . Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt : et, Fide mundat corda eorum . Illud in Evangelio, hoc in Apostolorum Actibus legitur. Fides autem, qua corda mundantur, quod non videt credit: nam si vides, non est fides. Credenti colligitur meritum, videnti redditur praemium. Eat ergo Dominus et paret locum; eat ne videatur, lateat ut credatur. Tunc enim locus paratur, si ex fide vivatur. Creditus desideretur, ut desideratus habeatur: desiderium dilectionis, praeparatio est mansionis. Ita, Domine, para quod paras: nos enim tibi paras, et te nobis paras; quoniam locum paras, et tibi in nobis, et in te nobis
Abbreviated transcription (Latin):
pellit nos. iudicantes hoc. qr unꝰ ꝓ om̃ibꝰ
mortuus ẽ. Qe mͦ enĩ paratus ẽẽt impendi
ꝓ animabꝰ eoꝵ: si eũ pigeret inclinari ad
aures eoꝵ. Hinc gͦ facts: paruulꝰ ĩ me¬
dio nr̃m: tanꝙͣ nutx fouens filios suos
Non enĩ delectant. nͥ amor inuitet decur¬
tata ⁊ mutilata u̾ba. ĩ mur murare: & tam̃
optant homines habere infantes qͥbꝰ id exi
beant: & suauius ÷ mat̾ minuta mansa
inspuere parulo fło. ꝙͣ ipsa mandere ac
deuorare grandiora. Non gͥ recedat de
pectore etiã cogitatio galline illiꝰ. que
languiduł plumis teneros fetꝰ oꝑit : &¬
susurrantes pullos confra cta uoce aduoet
cuiꝰ blanddas refugientes suꝑbi. p̃dafiũt
alitibꝰ. Si eni intellectꝰ delectat in
penetbilibꝰ. sincerissimis: hoc etiã intel¬
ligere delecꝰtet. qͦmͦ caritas quanto of¬
ficiosiꝰ descendit in ifima. tanto robus¬
tis recurrit inintima ꝑ bonã conscien-¬
tiã: nichil querendo ab eis ad qͦs descen¬

Expanded text:
iudicantes hoc, quia unus pro omnibus mortuus est. quomodo enim paratus esset impendi pro animabus eorum, si eum pigeret inclinari ad aures eorum? hinc ergo factus est paruulus in medio nostrum tamquam nutrix fouens filios suos. num enim delectat, nisi amor inuitet, decurtata et mutilata uerba immurmurare? et tamen optant hominebeant: et suavius est matri minuta mansa inspuere parvulo filio, quam ipsam mandere ac devorare grandiora. Non ergo recedat de pectore etiam cogitatio gallinae illius, quae languidulis plumis teneros fetus operit, et susurrantes pullos confracta voce advocat; cujus blandas alas refugientes superbi, praeda fiunt alitibus . Si enim intellectus delectat in penetralibus sincerissimis, hoc etiam intelligere delectat, quomodo charitas, quanto officiosius descendit in infima, tanto robustius recurrit in intima per bonam conscientiam nihil quaerendi ab eis ad quos descen
Abbreviated transcription (Latin):
noui tes Et aĩa mea ipsi uiuet. Ipsi utiq¬
ñ sibi: sic̃ suꝑboꝵ pͥuato suo bono
letantiũ.  A comuni om̃iũ bono qd̾ds̃ ẽ
inani elatione resilientiũ. Hoc utiq de
conciliet dõ ꝑhumilitatẽ: a qͦ ꝑ impiam
suꝑbiã longe recesseramꝰ. Neq enĩ illud
tantũ scͥptum ÷ initiũ om̃is peccati sup¬

Expanded text:
nquit, mea ipsi uiuit; ipsi utiqn sibi sicut superborum priuato suo bono laetantium et a communi omnium bono, quod deus est, inani elatione resilientium. hoc utique deconciliet deo per humilitatem, a quo per impiam superbiam longe recesseramus. neque enim illud tantum scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
tes ĩ conuallibꝰ: Et qͦmͦ int̾ mediũ mon¬
tiũ ꝑtͣnsibt̃ aquȩ : Ad hoc gͦ ꝑtinet:
siue tẽperantes sumꝰ uob̃. Unde hoc :
nos. Tu particeps u̾bi. & si hodie sp̾ał.
heri carnał. ad carnales dedignaris
descendere: cũ ipsũ u̾bum caro factũ
sit. ut habitaret in nob̃: Nultũ aũ¬
cecidit: ille descendit. Ille cecidit su
celo descendit: s multi imitantes eũ sci¬
dicẽt. Siue em̃ m̃te excessimꝰ d̾o. Iã qd̾
m̃te excesserat : do excesserat. Excedens
enĩ m̃te omne̾ humanã fragilitatem.
omẽm scłi tẽporalitatẽ : om̃ia q̃ cũq
nascendo ⁊ occidendo uanescunt tran-¬
seuntia: habitabat corde in qͣdã in¬
effabili contemplatione qͣntũ poterat
de qͣ diẽ. qd̃ audiuit in effabilia u̾ba
q̃ ñ licet homini loqui: s tͥ illa loqui
ñ posset. Ipse aut uidere illa ut cũq
posset. q̃ tͥ loqͥ ñ posset. Itaq si semꝑ
manere uellet in eo qd uidebat qd̾
loqͥ nͣ poterat: te ñ leuaret uͥ ⁊ tu possrs ui¬

Expanded text:
llibus? et quomodo in medio montium pertransibunt aquae? Ad hoc ergo pertinet, «Sive temperantes sumus vobis.» Unde hoc? qnos» . Tu particeps Verbi, etsi hodie spiritualis, heri carnalis, ad carnales dedignaris descendere, cum ipsum Verbum caro factum sit, ut habitaret in vobis . Christus descendit. Ille cecidit in solus descendit; sed multi imitantes eum diceret: «Sive enim mente excessimus Deo.» Jam quod mente excesserat, Deo excesserat. Excedens enim mente omnem humanam fragilitatem, omnem saeculi temporalitatem, omnia quaecumque nascendo et occidendo vanescunt, transeuntia haec; habitabat corde in quadam ineffabili contemplatione, quantum poterat, de qua dicit quia audivit ineffabilia verba quae non licet homini loqui . Sed tibi illa loqui non posset: ipse autem videre illa utcumque posset, quae tibi loqui non posset. Itaque si semper manere vellet in eo quod videbat, et loqui non poterat, te non levaret ubi et tu posses vi
Abbreviated transcription (Latin):
contingit qd̾ sequitur. Qe
autẽ ñ credid̾it. condempnabit᷑.
Uñ ⁊ ipsi sic̃ dixi sũ illa parua ȩtate
runt. qñ ꝑ corda & ora gestantiũ
crediderunt ł ñ crediderunt. qͣndo
baptizati ł ñ baptirati st̃: qͥndo car¬
nẽ xp̃i manducauerunt ł ñ mandu¬
cauerunt: qͣndo eiꝰ sanguinẽ bibe¬
uiuerent. gesturi fuerant iudicant᷑.¬

Expanded text:
t quod sequitur: Qui autem non crediderit, condemnabitur . Unde et ipsi, sicut dixi, si in illa parva aetate runt, quando per corda et ora gestantium crediderunt vel non crediderunt, quando baptizati vel non baptizati snem Christi manducarunt uel non manducarunt, quando sanguinem bibeuiuerent. gesturi fuerant, iudicant
Abbreviated transcription (Latin):
& patiendo. ut possent de illo hoĩes
hoĩe facile loquit᷑. Ut gͦ magni descendẽt
ad paruos. & ñ illis loquerentur nͥ magnũ.
ipse qͥ magnus erat factꝰ ẽ paruus: ut de
illo magniꝰ paruis loquerentur. Cogitem
qͥd nob̾ prerogatum sit ab illo. qͥ demons¬
trauit nob̾ exemplũ. ut seqͥm᷑ uestigia tis.
Quantũuis enĩ differat articulata uox nra
ab intelligentiȩ nr̃e uiuacitate: longe dif¬
ferentior : mortalitas carnis ab eqͣlitate dei.
Et tam̃ͣ cũ in ead̾e forma c̾e̾t. semet ipsũ
exin aniuit formã serui accipiens: & cȩtera
usq ad morte̾ crucis. Q̃a ob causã. nͥ qr

Expanded text:
et patiendo, ut possent de illo homines mo autem de homine facile loquitur. Ut ergo magni descenderent ad parvos, et non illis tamen loquerentur nisi magnum; ipse qui magnus erat, factus est parvus, ut de illo magni parvis loquerentur. Audistis quid nobis praerogatum sit ab illo qui demon-strauit nobis exemplum, ut sequamur uestigia eius. quantumuis enim differat articulata uox nostra ab intellegentiae nostrae uiuacitate, longe differentior est mortalitas carnis ab aequalitate dei; et tamen, cum in eadem forma esset, semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens et cetera usque ad m
Abbreviated transcription (Latin):
rapinã arbitratꝰ ẽ ẽẽ eqͣł dõ. s semet¬
ipsũ ex inamuit formã serui accipiens.
consideremꝰ nos ẽe seruos: & nͣ ingͣti
ei a qͦ accepimꝰ altiora. ꝓpt̾ eos qͥ in¬
firmi sunt ñ contempneremꝰ ĩ fertora.
& tẽꝑaremꝰ nos eis qͥ nͥ possunt nob̾cũ
uidere sublimia: Hoc ẽ gͦ: siue m̃te
excessimꝰ d̾o. Ille enĩ uidet᷑ qd̾ uidemꝰ
inm̃tis excessu: ille sols reuelat se¬

Expanded text:
rapinam arbitratus est esse rapinam arbitratus est esse  servi accipiens » consideraremus nos esse servos, et non ingrati ei a quo accepimus altiora, propter eos qui infirmi sunt, non contemneremus inferiora, et temperaremus nos eis qui non possunt nobiscum videre sublimia? Hoc ergo est, sive mente excedimus, Deo. Ille enim videt quod videmus in mentis excessu, ille solus revelat se
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixũ. Si ipse dñs ascendit ⁊ descen
cendunt imitatione. & descẽdt̃ p̃dicatioe.
Extasis. u̾bũ ẽ grecũ. Latinc qͣntum
dat᷑ intelligi uno u̾bo exponi potest.
si dicat᷑ excessꝰ. Excessꝰ autẽ mͣtis. ꝓpͥe
solet extasis dici. In excessu uͦ m̃tis. duo
intelligunt᷑. aut pauor. aut intentio ad
suꝑna: ita ut qͦdãmͦ de memoria labantꝰ
inferna. In hac extasi fuerunt om̃s sci.
qͥb archana di mundũ istũ excedentia
reuelata st̃. De h oc mͣtis excessu. id:
extasi. paulus cũ loqueret᷑. se ipsum
insinuans. ait. Siue enim m̃te exces¬
sims ło: siue temperantes sumꝰ uob̃.
Karitas enĩ xͥ. urget nos. Hoc ẽ. si ea¬
tantũ agere uellemꝰ. & ea tantũ con-¬
templariꝰ q̃ m̃tis excessu intuemur.
uob̾cũ ñ essemꝰ: s essemus in suꝑnis
tanꝙͣ contemptis uob̾. Et qnͣdo nos ad
illa suꝑiora ⁊ intͣiora infirmo passu
sequeremini: nͥ rursꝰ cõpellente nos
caritate xͥ. qͥ cũ informa dĩ esset non

Expanded text:
crucifixum » ? Si ipse Dominus ascendit et descendius ascendunt imitatione, descendunt praedicatione.ectasis graecum, latine, quantum datur intelligi, verbo uno exponi potest, si dicatur excessus: excessus autem mentis proprie solet ecstasis dici. In excessu vero mentis duo intelliguntur; aut pavor, aut intentio ad superna, ita ut quodam modo de memoria labantur inferna: in hac ecstasi fuerunt omnes sancti, quibus arcana Dei mundum istum excedentia revelata sunt. De hoc mentis excessu, id est ecstasi, Paulus cum loqueretur, seipsum insinuans, ait: Sive enim mente excessimus Deo, sive temperantes sumus vobis, charitas enim tantum agere vellemus, et ea tantum contemplari, quae mentis excessu intuemur, vobiscum non essemus, sed in supernis tanquam contemptis vobis. Et quando vos ad illa superiora et interiora infirmo passu sequeremini, nisi rursus urgente nos charitate Christi « qui cum in forma Dei esset, non
Abbreviated transcription (Latin):
Siue inquit m̃te excessimꝰ dõ: siue tem¬
perantes sumꝰ uob̃. Etd̾ ait m̃te excessimꝰ¬
d̾o: uos caꝑe ñ potestis. Excessimꝰ enim
om̃ia ista carnalia.Uos adhuc carna¬
les estis. Dõ gͦ m̃te excessimus: & qd̾
uidemꝰ cũ m̃te excedimus. effari non

Expanded text:
inquit, «mente excessimus Deo, sivi temperantes sumus vobis.» Quod ait, «mente excessimus;» vos capere non potestis: excessimus enim omnia ista carnalia, vos adhuc carnales estis. Deo ergo mente excessimus; et quod videmus cum mente excedimus, effari non
Abbreviated transcription (Latin):
a uita. Et aggrauamur gͦ corrup¬
tibili corpore : & ipsius aggrauationiᷤ
causam. ñ naturã substantiamq corꝑis.
s eiꝰ corruptionẽ scientes. nolumꝰ cor-¬
pore expoliari s cis immortalitate
uestiri: qd̾ & tcͥ erit. S qr corruptibile
ñ erit: ñ grauabit. Aggrauat gͦ nẽ
animã corruptibile corpꝰ: ⁊ depͥmit
tͣrena habitatio sensũ multa cogitantẽ.

Expanded text:
IT. Aggrauamur autem corruptibili corpore et ipsius aggrauationis causam, non naturam substantiamque corporis, sed eius corruptionem scientes nolumus corpore expoliari, sed eius immortalitate uestiri. et tunc enim erit, sed quia corruptibile non erit non grauabit. aggrauat ergo nunc animam corpus corruptibile et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Nemo enim płꝰ de illo existimat. Lem.
ꝙͣ se htͣ : ut fiat uilius qr sꝑatũ est
ampliꝰ. S tanta ibi ẽ excellentia:
ut multo plꝰ ad epta sit caritas:
ꝙͣ uł fides credit. ł spes desiderat.¬

Expanded text:
im plus de illo aestimat quam de se habet, ut fiat vilius, quia speratum est amplius: sed tanta est ibi excellentia, ut multo plus adeptura sit charitas, quam vel fides credidit, vel spes desidera
Abbreviated transcription (Latin):
gesturꝰ erat: siue bonũ siuie malũ. Scimꝰ
etiã paruulos scđm ea q̃ ꝑ corpꝰ gesserc̃
recepturos: ł bonũ ł malum. G essert᷑
aũ nͣ ꝑseipsos. s ꝑ eos qͥb ꝓ illis respon¬
bentibꝰ. ⁊ renuntiare diabolo dicunt̾
& credere indm: unͣ ⁊ innumero fi¬
deliũ computantur: pertinentes ad
sententiã dñi dicentis: qͥ crediderit
& baptizats fuerit saluus erit. ꝓptͣ q̃d psaln
& illis qͥ hoc sacram̃tũ ñ accipiunt.

Expanded text:
t, sive bonum sive malum.--8o Scimus etiam parvulos secundum ea quae per corpus gesserunt, recepturos vel bonum vel malum. Gesserunt autem non per seipsos, sed per eos quibus pro illis respondentibus et renuntiare diabolo dicuntur et credere in Deum; unde et in numero fidelium computantur, pertinentes ad sententiam Domini dicentis: Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit. Propter quod et illis qui hoc Sa
Abbreviated transcription (Latin):
dixit apłs: ꝑ tempꝰ qͦ quis uĩẽ in corpore.
Neq enĩ si quis maligna mͣte atq impia co¬
gitatione blasphemet. neq id ullis m̃bris
corporis oꝑetur. ido nͣ erit reꝰ qr nͣ ro
motu corporis. gessit: cũ hoc ꝑ illuo tẽpꝰ
gesserit. qͦ gessit ⁊ corpꝰ. Hic omne
meritũ comparat᷑. quo possit post hanc
uitã releuari qͥspiã ł grauari. Nemo aut̃
se pͣsumat qõ hic neglexit. cũ obierit

Expanded text:
dixit Apostolus, per tempus quo vixit in corpore. Neque enim si quis maligna mente atque impia cogitatione blasphemet, neque id ullis membris corporis operetur, ideo non erit reus, quia id non motu corporis gessit, cum hoc per illud tempus gesserit, quo gessit et corpus. meritum comparatur quo possit post hanc vitam relevari quispiam, vel gravari. Nemo autem se praeparet qui hic neglexit cum obierit