comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliam .l. que est. in uirtute tua ꝑde illos
quos in tua infirmitate tolerasti. ł pro
ꝯuertendis p̾catur. E hec ẽ hostia quã
pro sua lib̾atione deo soluit dicens.:⁊ o
dñe auerte mala ab inimicis meis. et dis¬
perde illos a priori intencione: ponen¬
dos in ueritate tua .i. ut ad ueritatem
sacrificium laudis. non pecor& olun¬
tariȩ quasi. gratis amo quod laudo.
quia ꝓpt̾ se saudo. non ꝓpt̾ aliud qđ
ab eo uelim. Qui ꝓpter aliud laudat
ex necessitate laudat: si illud haberet
non laudaret. Michi autẽ et q̃ dedit
num est. Nil melius nomine inuenio

Expanded text:
am, quae est, et in virtute tua disperde illos, quos in tua infirmitate tolerasti. Vel pro convertendis precatur, et haec est hostia quam pro sua liberatione Deo solvit, dicens: O Domine, averte mala ad inimicis meis, et disperde illos, a priori intentione ponendos. In veritate tua, id est ut ad veritatem Aug. sacrificium laudis, non pecora, et voluntarie, quia gratis amo quod laudo, quia propter se laudo, non propter aliud quod ab eo velim. Qui propter aliud laudat, ex necessitate laudat; si illud haberet, non laudaret. Mihi autem et quae dedit, num est, nil melius illo nomine invenio.
Abbreviated transcription (Latin):
ineffabile. qr cũ cet̾a noĩa dñ rẽ meffabilẽ signi¬
ficant. ħ ineffabiliorẽ rẽ designat: iuxta litterar
interp̃taciones. q. dicat᷑ iste. cꝰ ẽ ħ nom̃: est pͥnci¬
pũ uite ꝑ adam amisse: ⁊ ħ ꝑ humilitatẽ passio¬
nis. Qid aũ mirabiliꝰ: ꝗͣ qd̾ patiendo. moriendo.

Expanded text:
ineffabile, quia, cum caetera nomina Domini rem ineffabilem significent, hoc ineffabiliorem rem designat, juxta litterarum interpretationes. Quasi dicat: Iste cujus, hoc est nomen est principium vitae per Adam amissae: et hoc per humilitatem passionis. Quid autem mirabilius
Abbreviated transcription (Latin):
bone oꝑationis extendant᷑ ad dm̃. In noĩe di
nempe leuat manus. qͥbonis oꝑib insistens:
tensis manib in figura crucis. dm̃ orat. Uñ
apłs. Leuantes puras manꝰ in or̃one: sine
ira ⁊ discepͤtiõe. In huꝰ reifigurã p̃cessit qd̾

Expanded text:
bonae operationis, extendantur ad Deum. In nomine Dei nempe levat manus qui bonis operibus insistens tensis manibus in figura crucis Deum orat. Unde Apostolus: Levantes puras manus in oratione sine ira et disceptatione . In hujus rei figuram praecessit 132 quod
Abbreviated transcription (Latin):
e ł oppilatũ ẽ .i. obstruet᷑ in iudicio. uͥ õĩs iniqͥ¬
tas uncta obmutescit. os loquenciũ iniqͣ.i idcoꝵ

Expanded text:
el oppilatum est, id est obstruetur in judicio, ubi omnis iniquitas victa obmutescet, os loquentium iniqua, id est
Abbreviated transcription (Latin):
salem. seu ihrłm illa euersa edificatur: qr ex
ueteri homine euerso atq conculcato. fit no¬
uus hõ. Corꝑalis aũ ꝯmixtio utriusq ciuita¬
ts. facit ut res babilonie ministrent. qͥ s̃ de
ihrłm .i. boni. Aliqñ et res ihrłm illi qͥ s̃ de
babilonia .i. mali. u̾bi gr̃a. ut cres pueri in
babilonia. ⁊ mali regnantes in ihrłm.De illa
dr̃ a deo. Ego ds ⁊ ñ hõ: ⁊ ciuitatẽ ñ ing̾dior
De hac propħa ait. Głosa dicta s̃ de te ciui¬

Expanded text:
Salem, seu Jerusalem, illa eversa, aedificatur: quia ex veteri homine everso atque conculcato fit novus homo. Corporalis autem commistio utriusque civitatis facit ut res Babyloniae ministrent, qui sunt deid est boni aliquando; et res Jerusalem illi qui sunt de Babylonia, id est mali, verbi gratia, ut tres pueri in Babylonia, et mali regnantes in Jerusalem. De illa dicitur a Deo: Ego Deus et non homo, et civitatem non ingredior . De hac Propheta ait: Gloriosa dicta sunt de te, civi
Abbreviated transcription (Latin):
s reddit qd̃ ꝓmisit. Mĩam seqͥ debemꝰ circa m¬
firmos. ⁊ etiã circa inimicos. u̾itatẽ seruare
debemꝰ ñ peccando: ut ita hõ sit iustus. Pita.⁊
ẽ hic ꝯclusio psalini: Iq heditatẽ regis habe¬
in et̾na uita: Qĩ nullus. In et̃tio enĩ itaerit suf¬
die ñ rogabitis me qͥcquã. ⁊ qr ita tunc erit

Expanded text:
it. Misericordiam sequi debemus circa infirmos, et etiam inimicos; veritatem servare debemus, non peccando, ut ita sit homo justus. Vel ita, et est hic conclusio psalmi, et quia haereditatem regis habei dicat, nullus. In aeterno enim ita erit sufdie non rogabitis me quidquam . Et quia tunc erit,
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo qͦusq irruitis uelut flumen. ł fera in ho
nus impii. Nota qd̾ ait. quousq. A sanguine enĩ
abel hoc inceꝑunt: s nũqͥd illi ꝑtinebant ad ho¬
minẽ qͥ hie loq̃r: Utiq ꝑtinebant ad hũc hoĩem
gen̾alem .i. ad eccłam. que ħ dicit. q̃ ⁊ alibi ait. Su¬

Expanded text:
ergo, quousque irruitis, ut flumen vel fera, in honus impii . Nota quod ait, quousque, etc. A sanguine enim Abel hic inceperunt . Sed nunquid illi pertinebant ad hominem qui hic loquitur? utique pertinebant ad hunc hominem generalem, id est ad Ecclesiam, quae hoc dicit quod et alibi ait: Su
Abbreviated transcription (Latin):
datur. suꝑ uitas humanas. ⁊ si longe. ꝓspere
sint: que multe s̃ ut uita militis. agricole.
et ceterorũ .i. melius ẽ qd̃ das correctis. qͣ qd̾
eligunt ꝑu̾si. Labia m̃a. Post bñficia laudem di¬
laudabunt te ad ꝓocimũ. de qͦ ĩ sollicitor. nisi

Expanded text:
datur super vitas humanas, etsi longae et prosperae sint: quae multae sunt, ut vita militis, agricolae et caeterorum. Melius est quod das correctis, quam quod eligunt perversi. Labia mea. Post beneficia Dei laudem prlaudabunt te ad proximum, de quo etiam sollicitor. Nisi
Abbreviated transcription (Latin):
dissolũet ⁊ facet obliuisci dm̃:⁊ si memor fui tui
Sienĩ ñ es memor in qͥete. nec in actione. Si uͦ
in ocio. tũc ⁊ in oꝑatione. ne in ea deficiat. Iõ add
ostendens q̃r ñ deficiat. ⁊ sit memor qr fuisti ad¬
itor m̃s. Nisi enĩ adiuuet ħ ds. bona implere
fui tui sr̃ stratũ meũ. E stratũ in qͦ qͥescunꝰ ꝓsꝑa¬
cente. In nocte enĩ mala fiunt: s xͦ mõstrante

Expanded text:
dissolveret, et faceret oblivisci Deum. Et si memor fui tui Si enim non es memor in quiete nec in actione. Si vero in otio, tunc et in operatione. Ne in ea deficiat, ideo addit, ostendens quare non deficiat, et sit memor, quia fuisti adjutor meus. Nisi enim adjuvet Deus hic, bona implere fui tui super stratum meum. Per stratum in quo quiescimuscente. In nocte enim mala fiunt; sed Christo monstrante,
Abbreviated transcription (Latin):
ne hoĩes colerent eũ . ł b̾itudinẽ et̃nã mͥ tollere
.i. xp̃m. Qͥa enĩ non possunt extinguere nom̃
xp̃i. inhonorant exaltatũ ioseph uerũ. Inota
diu̾sa gen̾a mimicorũ. Irruunt enĩ ꝑsecutores
uiolenti. cogitãt repellere hetici. ⁊ ficti: illi ita.
ore suo bñdicebant. qr neq̃unt ꝑ aꝑta mala.
tẽptãt ꝑ blanda eũ seduc̾e. ⁊ corde suo uͥ cogi¬
tauer̃t eũ repellere maledicebant. hos siciebat
iste. Sciend̾ ẽ ħ significari duas sp̃uales ciuitates.
unã malorũ que dr̃ babilonia. que incep̃ a chaĩ.
illius rex diabolus: istius rex.xͦ. Ciues babilonie
s̃ irruentes. ⁊ repellere p̾ciũ cogitantes: ciues

Expanded text:
ne homines colerent eum. Vel beatitudinem aeternam mihi tollere istum. Quia enim non possunt exstinguere nomen Christi, inhonorant exaltatum verum Joseph. Et nota diversa genera hostium. Irruunt enim persecutores violenti, cogitant repellere haeretici et ficti. Illi ita. ore suo benedicebant. Quia nequeunt per aperta mala, tentant per blanda eum seducere, et corde suo, ubi cogitaverunt repellere, maledicebant. Hos sitiebat iste. Sciendum est hic significari duas spirituales civitates, unam malorum, quae dicitur Babylonia, quae incipit a Cain; Illius rex, diabolus: istius rex Christus. Cives Babyloniae sunt irruentes, et repellere pretium cogitantes; cives
Abbreviated transcription (Latin):
alia ddesid̾ant: s aĩa mea ñ nͥte. Aĩa sitiũ mul¬
tis de causis. s de plurib sitiũ caro:⁊ hocẽ. quã
multplicit̃ .i. pro multiplici defectu sitiũ tibi
ñ alii rei caro mea. q̃ plus eget. Patit̾ enĩ mul¬
tos defectus. mutat :̃ etates. que ⁊̃ resurrõnẽ
sitit: qr ⁊ ei ꝓmittit᷑ resurr̃o quã desiderat.¬

Expanded text:
te. Anima sitivit multis de causis, sed de pluribus sitivit caro. Et hoc est quam multipliciter, id est pro multiplici defectu, sitivit tibi, non alii rei, caro mea, quae plus eget. Patitur enim multos defectus, mutat etiam aetates, quae etiam resurrectionem sitit, quia et ei promittitur resurrectio quam desiderat
Abbreviated transcription (Latin):
in stateris .i. iniqͥs ponderib. ꝙͥ: em̃ites decipi¬
unt. Uñ salomon. pondꝰ ⁊ pondus. ĩnsura ⁊ m̃su
abominabił ẽ apud dm̃. ⁊ pondꝰ equũ uoluntas
tes midipsũ .i. in unũ de uanitate: ⁊ si enĩ uarii
s̃ in suis ꝑu̾sis studiis: de uanitate tñ in unũ s̃.
uñ uulpes qͣs colligaũ sonson. ad succendendũ
messes aliemgenarũ. in posteriorib ꝯueniebãt
facies uͦ diũsas habebant. heretiei enĩ uulpib si¬
miles in pͣuitate erroris ꝯueniunt: s ꝯͣria tra¬
dentes. ⁊ adũsus seipsos dimicantes. uictoriã
eccłe faciunt. Pita. ⁊ agit de hipocritis. qui
aliud s̃ aliud uideri uolũt: ħ ẽ. filii hoĩum
s sñdaces. qi falso examĩe fallũt intuentes. qr
dit᷑. Mdaces dico s̃ instateris .i. in libra iusticie
ꝑ qd̾ facilius decipiũt. uñ seq̃r. ut ip̃i de uanitare

Expanded text:
id est in iniquis ponderibus, quibus ementes decipiunt. Unde Salomon: Pondus et pondus, mensura et mensurabominabilis est Deo; et pondus aequum, voluntas Etsi enim varii sunt in suis perversis studiis, de vanitate tamen in unum sunt. Unde vulpes, quas colligavit Samson ad succendendum messes alienigenarum, in posterioribus conveniebant, facies vero diversas habebant. . Haeretici enim vulpibus similes in pravitate erroris conveniunt; sed contraria tradentes, et adversus seipsos dimicantes, victoriam Ecclesiae faciunt. Vel ita, et agit de hypocritis, qui aliud sunt, et aliud videri volunt. Et hoc est filii hominum sunt mendaces quia falso examine fallunt intuentes, quia ditur: Mendaces, dico, sunt in stateris, id est in libra justitiae, per quod facilius decipiunt, ut ipsi de vanitate
Abbreviated transcription (Latin):
ad eiꝰ potestatẽ dãpnare iniqͦs. Treme gͦ uiꝰ po¬
testatẽ. Diabolus q̃dã porestas ẽ. plerũq tñ
uult noc̾e ⁊ ñ potest. qr potestas ista sub po¬
testate ẽ: tm̃ enĩ ĩpellit. parietẽ inclirat.
quantũ accepit potestatẽ: qm̃ qui dat tẽptatori

Expanded text:
s. Treme ergo ejus potestatem. Diabolus ergo quaedam potestas est, plerumque tamen vult nocere, et non potest, quia potestas ista sub potestate est; tantum enim impellit parietem inclinatum, quantum accipit potestatem; quoniam qui dat tentatori
Abbreviated transcription (Latin):
cogitaciones ur̃as ꝯfitendo pecc̃a. sꝑando bona.
dep̃cando ueniam. plorando ruimã. ꝑ lacͥmas
enim cor effundr̃. Effundite gͦ nolite intus
retin̾e uirus peccĩ. ħ effusio significat᷑ intun¬
sione pectorũ. Dũ enĩ penitentes extͥnsecus
pungat demostrat᷑. Uñ. Punge ocłin et ꝓdu¬
catur sonus ⁊ clamor ꝯfessionis pecc̃orum
Effundite dico. ⁊ ñ ꝑibit qd̃ effunditis qr
ds ẽ adiutor nr in eternũ. Quid igit᷑ timeas
exprobrat ⁊ monet in deo ñ in caducis
confidere quod psalmus intendit qͣsi dic̾et
illurruunt ⁊ occidunt. uerũptam̃ uos boni qͣi
in alto positi. misereamini eorũ qͦs priꝰ timebatis:
⁊ ex caritate dicite: uiani s̃ filii hominũ. ł ita ꝯti¬

Expanded text:
cogitationes vestras confitendo peccata, sperando bona, deprecando veniam, plorando ruinam. Per lacrymas enim cor effunditur. Effundite ergo, nolite intus retinere virus peccati. Haec effusio significatur in tunsione pectorum. Dum enim poenitentes extrinsecus pungat, monstratur. Unde: Punge oculum, et produratur sonus et clamor confessionis peccatorum. Effundite dico, et non perit quod effunditis, quia Deus est adjutor in aeternum. Quid ergo timeas exprobrat et monet in Deo, non in caducis confidere: quod psalmus intendit. Quasi dicat: Illi irruunt et occidunt; verumtamen, vos boni, quasi in alto positi, misereamini eorum quos prius timebatis, et ex charitate dicite: Vani sunt filii hominum. Vel ita conti
Abbreviated transcription (Latin):
manus. ⁊ ħ pctã. utinã aĩa inea repleat᷑ sic̃ adipe ⁊
pinguedine. ħ ad litterã olim placibant do insac̾¬
ficiis. Ad eps enĩ in intestinis. pinguedo ẽ in carne.
Sub horũ uelaĩe quedã sp̃alia optat. f adipẽ
enim intellig̃r sapĩa. que in abscondito ẽ. q̃ ẽ
pinguedo aĩe: sine qua aĩa marceseit: nita

Expanded text:
petam: Utinam anima mea repleatur sicut adipe et pinguedine. Haec ad litteram olim placebant Deo in sacrificiis. Adeps in intestinis, pinguedo est in carne. Sub horum velamine quaedam spiritualia optat. Per adipem enim intelligitur sapientia, quae in abscondito est, quae est ping
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdis iusticiã. Preda enĩ quã uis raꝑe: in musci¬
pula ẽ. Tenes alienũ: ⁊ teneris ab alieno .i. diabo¬
lo. ⁊ ẽ sensus. nec sꝑetis. nec cupiatis. q̃ ꝯg̾gata
aliis rapiant᷑. ne uͦ solis pauꝑib hoc dicere
uideatur. subdit: Io uos qui habetis. diuicie
si affluant .i. si exundant tanꝗͣ de fonte pleno
Non enĩ dãpnat diuitias u̾n mercam̃ celũ.
s cor appositũ: qd̃ .s. ñ expendit. s recondit.

Expanded text:
. Praeda enim quam vis rapere in muscipula est; tenes alienum, et teneris a diabolo. Et est sensus: Nec speretis, nec cupiatis quae congregata aliis rapiantur. Ne vero solis pauperibus hoc dicere videatur, subdit: Et, o vos qui habetis, divitiae si affluant, id est si exundant, tanquam de pleno fonte Non enim damnat divitias, unde mereamur coelum, sed cor appositum, quod scilicet non expendit, sed recondit.
Abbreviated transcription (Latin):
salus mea. ñ ut in diis gentiũ. ⁊ ñ solũ saluꝰ
piatur totũ. in deo erit salutare meũ in futuro
⁊ ñ mͦ saluus ero : Imino et głamea erit in fu¬
turo in eo. tunc saluus ero et głosus in eo. Modo
dicit ne qͥd sͥ deputet hõ. ⁊ spes mea in deo est
donec ueniat᷑ ad ꝑfectũ .s. ad głificonẽ illam

Expanded text:
salus mea, non ut in diis gentium mors. Et non solum salvus piatur totum: In Deo est salutare meum in futuro, ut non modo salvus ero, imo et gloria mea erit in futuro: tunc salvus et gloriosus ero in eo. Et modo dicit ne quid sibi deputet homo. Et spes mea in Deo est, donec veniatur ad perfectum, scilicet ad illam
Abbreviated transcription (Latin):
.i. psallam tͥ laudib in et̃nitate. ut ħ ĩp̃senti
reddã uota mea bonorũ oꝑum donec ueniã
de die p̃senti in diem futurã. Si gͦ uis in ẽt¬
num psallere. redde uota in isto die donec
ꝑuenias ad illũ diẽ. hic gͦ uota: ibi laudes
hilares reddã. Uñ post oĩa in officiis eccłasticĩ

Expanded text:
ic psallam tibi laudibus in aeternitate, ut, hic in praesenti, reddam tibi vota mea bonorum operum, donec veniam de die praesenti in diem futurum. Si ergo vis in aeternum psallere, redde vota in isto die, donec pervenias ad illum diem. Hic ergo vota, ibi laudes hilares reddam. Unde post omnia in officiis ecclesiasticis
Abbreviated transcription (Latin):
int̃p̃tat᷑ transiliens eos .s. remanentes ĩ mũdo
⁊ herentes t̃renis. De ħ tͣnsiliente agit h ꝓpha
qui a t̾renis ad celestia m̃te tͣnsiliunt. monens
ꝑuenit. Ita enĩ iste tͣnsiliens suꝑ aliqͥd ẽ. ut
pro idithum .i. agens de tͣnsiliente. Transiliente

Expanded text:
s in mundo, et haerentes terrenis. De hoc transiliente agit hic Propheta, qui a terrenis ad coelestia mente transilivit, monens ransiliendo pervenit. Ita enim iste transiliens super aliquid est, ut pro Idithum, id est agens de transiliente. Transiliente,
Abbreviated transcription (Latin):
deiecturi eũ: I ħ ẽ. uos dico incũbentes ei. tanꝙͣ
parieti ĩclinato ⁊ macerie qr putatis qd̾ sine de¬
fensore sit ⁊ qd̃ facile corruat ut inclinatꝰ paries
qui ⁊̃ ñ impulstis cad̾et. ⁊ qiͣ mac̾ia que ẽ ꝯstruc¬
tio saxorũ. sine ligamine cem̃ti. ut fit circa hor¬
tos et uineas. I ne ip̃a nouitate firmã putes.
addit depusse. ł impulse. ł aliis manentib ita

Expanded text:
dejecturi eum. Vos dico incumbentes ei tanquam parieti inclinato et maceriae, quia putatis quod sine defensore sit, et quia facile corruit ut inclinatus paries, qui etiam non impulsus caderet; et quasi maceria, quae est constructio saxorum sine ligamine coementi, ut sit circa hortos et vineas. Et ne de ipsa novitate firmam putes, addit, depulsae vel impulsae, vel aliis manentibus. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
Primo tͣnsiliens inuidis respondet. uolentib
deciꝑe. Sedo se subici hortat᷑. ⁊ monet reliqͦs
ad idem .i. yerũptũ d̾o subiecta. Tercio errantes
exꝓbrat. ⁊ monet in do ñ in caducis ꝯfid̾e. que
ẽ intencio psalmi. ibi. uerũptũ uani. Transiliens
aũ iste uidens tot ĩpedim̃ta sͥ occurrencia.
dõ se subdit qui ẽ alcior eo. ⁊ inferiorib se qͣi
de alto respondet inc̾pando. Nõne d̾o subiecta¬
qͣi. ⁊ si agitis ut mouear. ⁊ si multa tͣnsilio. tñ
aĩa mea d̾o semꝑ erit subiecta. nil p̃t̃ eũ cupi¬
ens. Hoc iõ dic̃ ne tͣnsiliendo sit elatus. qr qui se
exaltat humiliabr. ⁊ ñne subiecta erit: Erit

Expanded text:
Primo, transiliens invidis respondet volentibus decipere. Secundo se subjici hortatur, et monet reliquos ad idem, ibi, verumtamen Deo subjecta. Tertio errantes exprobrat, et monet in Deo non in caducis confidere, quae est intentio psalmi, ibi, verumtamen vani. Transiliens autem iste, videns tot impedimenta sibi occurrentia, Deo se subdit, qui est altior eo, et inferioribus se, quasi de alto respondet increpando. VERS. 1.--Nonne si agitis ut movear, et si multa transilio, tamen anima mea semper erit subjecta Deo, nil praeter eum cupiens. Hoc ideo dicit, ne transiliendo sit elatus, quia, qui se exaltat humiliabitur . Et, Nonne subjecta erit? erit
Abbreviated transcription (Latin):
In finẽ pro idichũ p̃s dd̃.
Sicut supͣdiximꝰ idithum
p̃fectus fuit cu qͥb dã aliis
cantorib in tabnacło dñi.
De quib in tituł psalmorũ plerũq fit m̃¬
tio. tũ pro officii dignitate. tũ ꝓ nominũ¬

Expanded text:
In finem pro Idithum, psalmus David. Sicut supra diximus, Idithum praefectus fuit cum quibusdam aliis cantoribus in tabernaculo Domini , de quibus in titulis psalmorum plerumque fit mentio , tum pro officii dignitate, tum pro nominu
Abbreviated transcription (Latin):
innotescit sͥ nͥ tẽptatus: nec potest coronari
nͥ uicerit: nec uince. n certau̾it: nec certare nͥ
hanc petrã.e. e. m. exaltasti me de imo uiciorũ
ꝑ istius exemplũ: magna spes audiendi p̃statur
aliis. exaltasti. ⁊ exaltatũ. deduxisti me. ꝑte uiã
es spes mea. qͥ sꝑantes ĩte exaltas. ałr enĩ ñ esses
nobis dux: nisi esses nobis sc̃s spes. sꝑamꝰ qd nos
ñ ꝑdes ꝑpt̃ quos filiũ tradidisti. ⁊ tu es turris for¬
titudinis. qr suos defendit ꝯͣ oĩa scandala. dum
cogitat hõ qd̾ ipse priꝰ passus ẽ. ⁊ qͦ fine passus
turris inꝗͣ .i. defensio suorũ ẽ a facie inimici
.i. diaboli. qui circuiens querit quos deuoret. Tu
es turris. ⁊ ego hac t̾re munitꝰ. Inhabitabo uel
bernacło tuo. Qcqͥd agat mimicꝰ. de bnficuis

Expanded text:
innotescit, nisi tentatus; nec potest coronari, nisi vicerit; nec vincere, nisi certaverit; nec certare, niam meam , exaltasti me, de imo vitiorum. Per istius exemplum magna spes audiendi praestatur aliis. Exaltasti, et exaltatum. VERS. 3.-- « es spes mea qui sperantes exaltas. Aliter enim non esset nobis dux, nisi esset nobis spes factus. S suum Filium tradidit. Et tu es turris fortitudinis, quia suos defendit contra omnia scandala, dum cogitat homo quod ipse prior est passus, et quo fine passus. Turris, inquam, defensio suorum est, a facie inimici, id est diaboli, qui circuit quaerens quem devoret . Tu es turris, et ego hac turre munitus, bernac
Abbreviated transcription (Latin):
regis .i.xͥ. dies bonorũ quos ħ eger̃t imitan¬
do eũ. et eosdem dicit annos. qr hic alii aliis
diutꝰ uixer̃t. ⁊ ẽ. Dabit heditatẽ hanc .s. qr sr̾¬
dies regis.⁊ & quos hic eger̾t in bono adicies
quib ip̃e uiuit d̾o. suꝑ annos .i. suꝑ longiorẽ urã¬

Expanded text:
Christi, dies bonorum, quos hic egerunt imitando eum, et eosdem dicit annos, quia hic alii aliis diutius vixerunt. Et est, dabit haereditatem hanc, sd est Christi, quos hic egerunt in bono, adjicies quibus ipse vivit Deo, super annos, id est super longiorem quorum
Abbreviated transcription (Latin):
potestate qͣ legẽ agentis .i. tͣnsgressoris ⁊ iniqͥ.
.i. simplicit̃ sine lege peccantis. Suo enĩ s̃ gen̾a
tutt mea ł potuis sic. tu es paciencia nrea: ⁊ qr espaci¬
encia mea. iõ es spes mea dñe a iuuentute tuea .i. a
ꝯuersione mea . ł q in iuuentute idonẽ ẽ hõ ad pug¬
quo discerẽ sꝑare in te. A nuentute gͦ es speis mea
.i.ex quo me armasti fide. spe. ⁊ caritate. ⁊ ceteris
uirtutib. pugnaturũ ꝯͣ diabolũ. Iuuenis pugnat
s cadit. nͥ dͥs sit spes eiꝰ: ⁊ ñ solũ a iuuentute.

Expanded text:
potestate contra legem agentis, id est transgressoris, et iniqui, id est simpliciter sine lege peccantis. Duo enim sunt genetute mea, vel potius sic: Tu es patientia mea, et quia es patientia, ideo es spes mea, Domine, a juventute mea, id est a conversione mea. Vel quia in juventute idoneus est homo ad pugquo discerem sperare in te. A juventute ergo es spes mea, id est ex quo me armasti fide, spe et charitate, et caeteris virtutibus, pugnaturum contra diabolum. Juvenis pugnat, sed cadit, nisi Deus sit spes ejus. Et non solum a juventute,
Abbreviated transcription (Latin):
.i. non feci. nec approbaui ea que faciunt auidi ne¬
gociatores: nam auidus adqͥrendi ꝓdãpno blas¬
phemat. pro p̃cuis rerũ m̃tit᷑ ⁊ peierat: ⁊ita
tota die non ẽ in ore eius laus dei. s ħ uicia hoĩs
in om̃ib artib male agr. ñ ex eis. s ex hõibus.
ars enim nescit uiciũ. De alia gͦ negociacione
ħ dicit. Negociacio grece ab actu dr̃ latine. A ne¬
gocio negociatores ergo .s. actuosi. sunt iudei.
⁊ alii qui ab eo qͥ agunt p̾sumũt. oꝑa sua lau¬
ut nemo de se gletur. Q uero głatur tanquã¬

Expanded text:
 Non feci nec approbavi ea quae faciunt avidi negotiatores. Nam avidus acquirendi, pro damno blasphemat, pro pretiis rerum mentitur, et pejerat: et ita, tota die non est in ore ejus laus Dei, sed haec vitia suin omnibus artibus male agitur, non ex eis, sed ex hominibus. Ars enim nescit vitium, de alia ergo negotiatione hic dicit. Negotiatio Graece ab actu dicitur: Latine, a negotio. Negotiatores ergo actuosi sunt, scilicet Judaei et alii qui ab eo quod agunt, praesumunt; opera sua lauut nemo de se gl
Abbreviated transcription (Latin):
um.qͣi. ñ derelinqͣs od̾s donec annunciẽ potenciã
tuã lib̾andi. qͣ ꝑ incarnacionẽ captiuos liberas. ⁊
iusticiã tuq̃ puniendi. qua hominẽ peccantẽ iusto
iudicio dãpnas. Ego dico ducens p̃dicõnẽ meam
usq in altissima. suꝑ que ẽ filius di .i. usq ad hoĩem
exaltatũ suꝑ altissima: qr hõ ds sedet ad dexterã
patris. regnans cũ eo. Dico annunciẽ potenciã tuã¬
⁊ iusticiã. ꝗ̃ duo fecisti magnalia. Utrũq enĩ mi¬
rabile ẽ ꝑ grãm redimi hoĩem. qͥ ꝑ iusticiã dãp¬
natus erat. ꝑ iusticiã enĩ adam expulit de ꝑadiso
annunciẽ potenciã ꝑ ꝗͣ hõ potens ẽ ad bonum
tuam ñ hoĩs o ds. ⁊ ne putes ꝙ solus hõ egeat
grã: qi ꝑuenit gr̃a tua usq in altissima q̃ fecis¬
ti magnalia: qr qui s̃ in altissimis .i. om̃s ordines
celestes fecit d̾s ꝑ grãm cũ ñ essent magnos: ⁊
q iuste ⁊ beate uiuũt. ⁊ ꝯtinet in eo qđ sunt.¬

Expanded text:
 donec annuntiem potentiam tuam liberandi, qua per incarnationem captivos liberas, et justitiam tuam puniendi, qua hominem peccantem justo judicio damnas. Ego dico ducens praedicationem meam, usque in altissima, super quae est Filius Dei, id est usque ad hominem exaltatum super altissima, quia homo Deus sedet ad dexteram Patris, regnans cum eo. Dico, annuntiem potentiam et justitiam, quae duo fecisti magnalia. Utrumque enim mirabile est per gratiam redimi hominem qui per justitiam damnatus erat; per justitiam enim Adam expulit a paradisoannuntiem potentiam, qua homo potens est ad bonum tuam, non hominis, o Deus, et ne putes quod solus homo egeat gratia, quia pervenit gratia tua, usque in altissima quae fecisti magnalia, quia eos qui sunt in altissimis, id est omnes ordines coelestes fecit Deus per gratiam, cum non essent, magnos, et quod juste et beatae vivunt, et continet in eo quod sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aliã .l. ⁊ iõ adiuua. qr adiutor m̃s estu ⁊ lib̾ator m̃s
desidio queritur. ñ tñ optat eũ uenire añ ꝗͣ statuit
s pacienciã querit. ⁊ ẽ. Dñe ne moreris .i. ne mͥ tardiꝰ¬
uideat᷑ qđ uentus es. qͥ fit ꝑ pacienciã: qͣ qui caret
tardũ ei uidet᷑:⁊ reflectit᷑ ab eo. sicut ⁊ uxor loth¬
Exemplo enĩ tibi ẽ: ne respicias retro:

Expanded text:
am. Ideo adjuva, quia adjutor meus es tu, et liberator meus, desiderio quaeritur; non tamen optat eum venire antequam statuit, sed patientiam quaerit. Et est, Domine ne morerisvideatur, quod venturus es, quod fit per patientiam; qua qui caret, tardum ei videtur, et deflectitur ab eo: ut uxor Loexemplo enim tibi est ne retro aspicias.
Abbreviated transcription (Latin):
se. ⁊ b̾itudo. miser ẽ. Oster disti dicit. qr seit illas
ꝓdesse. utiq multas quantitate. ⁊ malas qͣlitate.
Eter iusticia in pecantib. s ħ disciplina qͣ me
.i. de submersione peccĩ iterũ spe reduxisti me
Primo enĩ cũ nat᷑a nr̃a uerbo di unita ꝓꝑter nos
surrex̃. reducti sumus de abissis t̃re. Iterũ cũ cre-¬
ħ dicit. iterũ reduxistime. Itẽ scd̾o iterũ reduce¬
mur: qñ corꝑe resurgemꝰ. Uñ postea dicet. uel
iterũ .i. sepe reduxisti me. et sic iam reductis ĩ spe
a flagello. ⁊ ꝯu̾sus ꝯsolatus es me. ꝑscripturas et
p̃mia ꝯsolat᷑ dicit. qr ⁊ si cistricte castiget. tͥstes tñ
esse ñ sinit. Uñ gen̾ał iustus letꝰ: ueritatẽ psallere
ꝯfitet᷑. Nam ⁊ ego . ł scd̃m qͦsdam talis littera ẽ ibi.

Expanded text:
se et beatitudo, miser est. Ostendisti, dicit, quia scit illas prodesse, utique multas quantitate, et malas qualitate. Ecce justitia in peccantibus. Sed haec disciplina qua me id est de subversione peccati, iterum spe reduxisti me. Primo enim cum natura nostra Verbo Dei unita, propter nos surrexit, reducti sumus de abyssis terrae. Unde, dum crehic dicit: Iterum reduxisti me. Item secundo, iterum reducemur, quando corpore resurgemus; unde postea dicet, vel iterum, id est saepe reduxisti me, et sic in jam reductis spe a flagello. Et conversus consolatus es me, per Scripuras et praemia. Consolatus dicit quia et si districte castiget, tristes tamen esse non sinit. Unde generalis justus veritatem psallere confitetur. Nam et ego. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
peccõrũ. ⁊ pudore. ł uerecundia. ꝓpter modestiã
qui quer̃t mala mͥ. q fecit ̃ uxor ipsi iob. dic
aliqͥd in dm̃ ⁊ morere. ⁊ uxor tobie. uͥ s̃ iꝰticie
ꝯmittũt auimã. ⁊ q̃rũt mala. Ego aũ sẽꝑ sꝑabo
tua. ⁊ nicħ laudi deesset. si dãpnares peccantes:
qr iusticia esset . s q ⁊ hos lib̾as. adiciã suꝑ om¬
hic eccła .q.d. ħ in me faciã. ⁊ ñ tm̃ in me lauda¬
bo s ĩ ad ꝓrximũ. ⁊ ħ ẽ. os meũ adñ̾ciabit gen
S ne alit̃ acciꝑes. addit salutare tuũ: ⁊ ħ tota
spera me retrahent a laude. ł ita. T̃ota dies. dr̃
dies cũ sua nocte. q nox diei seruit. ñ dies nocti.

Expanded text:
peccatorum, et pudore, vel verecundia, propter modestiam, qui quaerunt mala mihi: quod fecit uxor etiam ipsi Job: Dic aliquid in Deum et morere . Et uxor Tobiae: Ubi sunt justitiae committunt animam, et quaerunt mala. Ego autem semper sperabo, tua, et nihil laudi deesset, si damnares peccantes, quia justitia esset, sed quia et hos liberas, adjiciam super omi dicat: Hoc in me faciam, et non tantum in me laudabo; sed etiam ad proximum. Et hoc est, os meum annuntiabit gentsed ne aliter acciperes, addit salutare tuum et hoc totospera nec adversa me retrahent a laude. Vel ita, Tota dies dicitur dies cum sua nocte, quia nox diei servit, non dies nocti.
Abbreviated transcription (Latin):
Loqr̃ aũ hic gen̾alis iustus. a pͥncipio mũdi usq
ad finem. totã spem in do ponens: ⁊ grãm dei
que gratis datur sũma intencione ꝯm̃dat. ne
falso in nobis p̃sumamꝰ. que ẽ intencio psalmi.
Modus. Triꝑtitus ẽ p̃s. Primo petit ab oĩb mal
liberari. ⁊ laude repleri. Sedo agit de gracia
Generalis itaq iustus. ex captiuitate in qͣ natꝰ ẽ
ex adam. clamat ad dm̃ dicens. O dñe sꝑaui ĩte

Expanded text:
r autem hic generalis justus a principio mundi, usque ad finem, totam spem in Deo ponens, et gratiam Dei quae gratis datur, summa intentione commendans, ne falso in nobis praesumamus, quae est intentio psalmi. Modus: Tripartitus est psalmus. Primo petit ab omnibus malis liberari, et laude repleri. Secundo agit de gratia Generalis itaque justus, ex captivitate in qua natus est ex Adam, clamat ad Deum dicens, o VERS. 1.--
Abbreviated transcription (Latin):
urtuꝑanciũ. ⁊ adulanciũ. Sicut igne aurũ ꝓbat᷑. ita
uir lingͣ adulantiũ. Plus enĩ nocet ling̃ adulatoris:
datio. ł adulacio ignis ẽ. Intrat hc̃ ignẽ qͥ tẽptat᷑
uituꝑio ł laude. exit integer. qui neut᷑ capit᷑:
sicut paulus. qͥ reppulit dicentes. ego sum pauli.¬

Expanded text:
ium. Sicut enim igne aurum probatur, ita vir lingua adulantium . Plus enim nocet lingua adulatoris, et adulatio ignis est. Intrat hunc ignem, qui tentatur vituperio vel laude; exit integer, qui neutro capitur. Sicut Paulus, qui repulit dicentes: Ego sum Pauli
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sum̃tiũ. cũ illis ⁊̃ est uox omĩs iusti. eui ex
a nullo sustinuit. s a malis scis
eorum. cui nõn fuit dictũ. ut ñ ibi habitaret. Est¬
enim ꝑsecutio iustorũ. ł aleone in ĩpetu. uel a dra¬
cone in insidiis. uñ om̃s una uoce clamant. Deus
in adiutoriũ meũ. ⁊ c̃. Intencione monet ut ĩ do
erubescere. Scdo monet letari bonos: qͦs egenos
d̾s adiuuat et liberat. ibi. Exultent ⁊ letentur
intende .i. respice in adiutoriũ meũ ꝯͣ ꝑicula.
dum me festina. Ita petit. qͣi si tardet mĩa. cres¬
cant torm̃ta. Nota ꝙ ħ omĩs peticio affirmacio

Expanded text:
sumentium cum illis est etiam vox omnis justi, cui ex nem a nullo sustinuit, sed a malis factis eorum, cui etiam non fuit dictum ut ubi non habitaret ergo persecutio justorum, vel a leone, in impetu; vel a dracone, in insidiis: unde omnes una voce clamant; Deus in adjutorium meum, etc. Intentio: Monet ut in Deo erubescere. Secundo monet laetari bonos quos egenos Deus adjuvat et liberat, ibi, exsultent et laetentur. intende, id est respice in adjutorium meum contra perid adjuvandum me festina. Ita petit quasi si tardet misericordia, crescant tormenta. Et nota quia hinc omnis affirmatio
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝯfusis. exultent ⁊ letent᷑ in te in qͦ s lux. ñ ĩ
alio. õs qui q̃rũt ñ hoĩes s tȩ. qui prior eos q̃¬
sisti. ⁊ dicant. qͥ hoc ñ dicit. ñ querit dm̃. Qd:
Semꝑ magnificet᷑ dñs. nr̃o more dictũ ẽ. uͥ qͥs
laudib crescit: q ñ d̾s. s nos laudando ꝑficimꝰ.¬
L. Non gͦ inse. s in nob̾ magnificat᷑. Sicant gͦ¬

Expanded text:
fusis, exsultent et laetentur in te, in quo sunt lux, non in alio, omnes qui quaerunt, non homines, sed te, qui prior eos quaesisti; et dicant, qui hoc non dicit, non quaerit Deum. Quid? semper magnificetur Dominus. Nostro more dictum est, ubi quis laudibus crescit, quod non Deus, sed nos laudando proficimus. Non ergo in se, sed in nobis magnificatur. Dicant
Abbreviated transcription (Latin):
qͥr  si nollet bonũ ⁊ malũ discerñe ꝑ p̃ceptũ. discre¬
turus erat ꝑmali exꝑim̃tũ: ut tangendo uetitũ
inueniret suppliciũ. Bona qͥdem erat arbor ĩ sua
ex inobediencia tm̃ sit pena. ñ a re mala: ⁊ ex obe¬
diencia palma. Si enĩ res mala esset q̃ ꝓhiberet᷑.
uideret᷑ ĩ sine ꝓhibicione uitanda: ⁊ ñ ex sola
inobediencia pena secuta : s ex re mala ñuitata.
Nũc uͦ cũ arbor bona sit ꝓhibita: solã obedien-¬
ciam palmã inuenisse. ⁊ solã inobedienciã penã¬
incurrisse. manifestũ ẽ. Iñ iste captiuꝰ clamat. d̾s¬

Expanded text:
qui nollet bonum a malo discernere per praeceptum, discreturus erat per mali experimentum, ut tangendo vetitum, inveniret supplicium. Bona quidem erat arbor in sui ex inobedientia tantum sit poena, non a re mala et ex obedientia palma. Si enim res mala esset quae prohiberetur, videtur etiam sine prohibitione esse vitanda, nec ex sola inobedientia poena secuta, sed ex re mala non vitata. Nunc vero cum arbor bona sit prohibita, solam obedientiam palmam invenisse, et solam inobedientiam incurrisse poenam manifestu
Abbreviated transcription (Latin):
in cuiꝰ ore semꝑ ẽ laus: est quedã literat᷑a iudeors.
Iudei enĩ legem acceꝑant q ñ gentes. qͥ głabant᷑
ñ de gr̃a. s de littera. q̃ ꝯuinc̃ ñ adiuuat. mor¬
bum detegit ñ curat. infirmos ꝓdit. s ñ sanat
ħ ẽ piscina que in qͥnq portis:⁊ cib habet
multitudinẽ egrorum. lan . A guidorũ.
expectanciũ aque motũ. angelus aũ dñi
descendebat in piscmã. ⁊ mouebat᷑ aqͣ. ⁊ sanabat᷑ unus.¬

Expanded text:
 Est quaedam litteratura Judaeorum. Judaei enim legem acceperant, quod non gentes qui gloriabantur, non de gratia, sed de littera, quae convincit, non adjuvat; morbum detegit, sed non curat; infirmos prodit, sed non sanat. Haec est piscina, quae in quinque porticibus habet multitudinem aegrorum languidorum exspectantium aquae motum; angelus autem Domini descendebat in piscinam, et movebatur aq
Abbreviated transcription (Latin):
extollit: ⁊ credit diabolo suggerenti: eritis sic̃
dii. ⁊ iñ captiuꝰ. Om̃ĩs enĩ hõ adam simił ẽ. dũ
uult ꝑu̾se ẽẽ similis do: cadit in captiuitatẽ
uñ clamet ad eũ a qͦ cecidit. D̾s qͥs simił sit tͥ.
Est aũ alia similitudo bona qͣ ho iustus qui
diligit inimicos. ⁊ b̃nfacit eis. simił ĩ d̾o: ad cuꝰ sun¬

Expanded text:
us se extollit, et credit diabolo suggerenti: Eritis sicut dii . Et inde captivus. Omnis enim Adam similis, dum perverse vult esse similis Deo, cadit in captivitatem. Unde clamet ad eum a quo cecidit: Deus, quis similis tibi? Est autem alia similitudo bona, qua homo justus qui diligit inimicos et benefacit eis, similis est Deo, ad cujus sim
Abbreviated transcription (Latin):
suũ seruũ moysen misit bacłm .i. legẽ ad suscitan¬
exinamũ formã serui accipiendo. ⁊ cocptauit se
mortuo: q habitu inuentus ẽ ut hõ: ⁊ ita surrex̃
mortuꝰ. Cum uͦ heliseus misit bacłm ad suscitand̾
filiũ hospite. nesciebat qͥd ageret .i. qͥd illo actu

Expanded text:
sen, misit baculum, id est legem ad suscitanexinanivit, formam servi accipiendo , et coaptavit se mortuo, quia habitu inventus est ut homo , et ita surrexit mortuus; dum vero Eliseus misit baculum ad suscitandum filium hospitae, nesciebat quid ageret, id est quid illo actu
Abbreviated transcription (Latin):
exigit. Iusticia enĩ ẽ ut parcas oranti. q ẽ et
non attingit ad illũ. ħ ꝯfessio humilitatis ẽ. Qui
enim ħ dicit ꝯfitetur: qr iacet uelut eger ꝓstratus
medico stanti. ⁊ salua me ab egritudine q̃ ẽ intus.
uñ alibi. Ab occultis meis . in. m .d. Esto mͥ in dm̃¬
dico ut ꝓtegas. q ego me ꝓteg̾e nequeo ⁊ tu
qui fuisti metꝰ fugienti ade. iam esto mͥ in locũ
munitũ. ł refugii. ad quẽ qͥ refugit tutus est.
qr sic in alto ẽ ut nicb timeat. uñ subd̾. ut salũu
me facias. In alio enĩ saluus ẽẽ ñ pot̾o. qm̃ fir

Expanded text:
exigit. Justitia enim tua est, ut parcas oranti, quod estnon attingit ad illum. Haec confessio humilitatis est. Qui enim hoc dicit, confitetur quia jacet veluti aeger prostratus medico stanti; et salva me ab aegritudine quae intus est. Unde alibi: Ab occultis meis munda me . Et VERS. dico ut protegas, quia ego me protegere nequeo, et tu qui fuisti metus fugienti Adae, jam esto mihi in locum munitum, vel refugii, ad quem qui refugit tutus est, quia sic in alto est, ut nihil timeat. Unde subdit, ut salvum me facias; in alio enim salvus esse non potero, VER
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmendatur a ieremia. qͥ filiis suis p̃cepit ne bibe¬
rent uinũ. neq in domib s intab̾nacłis habitarẽt.:
qͥ ⁊ debent: nisi patres aliqͥd ꝯͣ dm̃ iusserint. Uñ
⁊i d̾s bñdix̃ eis ꝑpter obedienciã: eosq ꝑ ieremiã
obicit filiis isrł. qͥ nolũt obedire d̾o pat̾ sp̃uali.
sic̃ illi patͥ carnali. Uñ suadet ieremias filiis isrł
ut parent se captiuitati: nec resistant uoluntati
di. Iñ gͦ uidet᷑ sũptꝰ titulꝰ huꝰ ps̃i. Cũ gͦ drxisset
filiorũ ionadab. subiecit ⁊ eorũ qͥ pͥmi captiui
ducti s̃: ñ q filii ionadab captiui ducti sint.
sed potius oppositi s̃ filiis isrł captiuandis peccõ
in obediencie. Filii namq isrł captiui s̃ primi.
⁊ scdi ⁊ tercii. s non de his sonat ps̃. potiꝰ de
nobis qui captiuam̃ in lege pecci. que ẽ ĩ m̃bri¬
qui sumꝰ filii ionadab.i. spontanei. Ionadab enĩ

Expanded text:
datur a Jeremia, qui filiis praecepit ne biberent vinum, nec in domibus, sed in tabernaculis habitarent , quod et debent, nisi patres aliquid contra Deum jusserint. Unde et Deus benedixit eis propter obedientiam, eosque per Jeremiam. Objicit filiis Israel, qui nolunt obedire Deo Patri spirituali, sicut illi patri carnali. Unde suadet Jeremias filiis Israel ut parent se captivitati, nec resistant voluntati Dei. Inde ergo videtur sumptus titulus hujus psalmi. Cum ergo dixisset, filiorum Jonadab subjecit, et eorum qui primi captivi ducti sunt, non quia filii Jonadab captivi ducti sint, sed potius oppositi sunt filiis Israel, captivandis peccato inobedientiae. Filii namque, Israel, captivati sunt primi et secundi, et tertii, sed non de his sonat psalmus: potius de nobis qui captivamur in legem peccati, quae est in membriqui sumus f
Abbreviated transcription (Latin):
uitate xp̃i. qui ante dixerat de futuro iudicio. qͣi.
tate sũma ueniet. ⁊ ħ ẽ descendet inuterũ uirgi¬
ci. uoluit leniter inuterũ uirginis. sine aliqͦ ftre¬
pitu sicut pluuia in uellus descendere: ut magis
ostenderet uirtutẽ. si eã tẽperasset: ⁊ ẽ ꝯgrua si¬
militudo. Lana enĩ accipiendo ł reddendo aquã
ñ rũpit᷑: s integra manet. Sic ⁊ in uirgine inte¬
gritas ante partũ. in partu. post partũ. ⁊ post
illud idem alia similitudine ꝯpbat subdens:⁊
descendet sicut stillicidia suꝑ t̾rã. que in modũ¬
roris fu̾ma lenitate descendt̃. Qs gͦ post tam
aꝑtas similitudines dubitet. de partu uͥginis c
Dem̃ exsequit᷑ que ipse oriens attulerit: q̃ ger¬
mina de stillicidiis pullular̃. dicens. Oriet᷑ in¬
dieb eiꝰ iusticia ⁊ habundancia pacis donec au¬
feratur luna. ut ñ sit .i. pax erit: donec morte
destructa. iam ñsit carnis mortalitas: que per

Expanded text:
vitate Christi qui ante dixerat de futuro judicio. Quasitate summa veniet. Et hoc est: Descendet in uterum Virgici, voluit leniter in uterum Virginis sine aliquo strepitu, sicut pluvia in vellus descendere, ut magis ostenderet virtutem si eam temperasset. Et est congrua similitudo. Lana enim accipiendo aquam non rumpitur, sed integra manet; sic et in Virgine integritas ante partum, in partu, post partum. Post illud idem alia similitudine comprobat, subdens: Et descendet sicut stillicidia stlenitate descendunt. Quis ergo, post tam apertas similitudines, dubitet de partu Virginis. Deinde exsequitur, quae ipse oriens attulit, quae germina de stillicidiis pullularunt, dicens: VERS. diebus ejus justitia et abundantia pacis, donec auferatur luna ut non sit, Aug. id est pax erit donec morte destructa, jam non sit carnis mortalitas, quae per
Abbreviated transcription (Latin):
pacis. siue p̃cedentes ut apłi. siue sequentes ut
eorũ uicarii. accipiant᷑: ⁊ distinguit᷑ sic littera
montes .i. p̃dicatores p̃cedentes. ⁊ colles. s. p̃dica¬
tores sequentes. suscipiant pacẽ .i.xͦ nunciandã¬
iusticia pauꝑes popłi: s illi codices magis appro¬
bantur. qui habent q supͣ exposuimꝰ. Iudicabit
pauꝑes popli.i. eos qui pauꝑes s̃ in popło. in quo
faciet.i. discretos ab iniquis filios pauꝑũ. Iem
sunt qͥ pauꝑes. sicut eadẽ est ciuitas sion ⁊ filia
sion. ł distingue int̾ filios pauꝑũ ⁊ pauꝑes. Pau¬
perum dicit eos. qui sub eis ꝓficiũt: qͦs om̃s
sic iudicabit dñs ut saluos faciat. ⁊ humiliabit
in p̃senti calũpmatorẽ .i. diabolũ. Dũ enĩ gr̃a
iuuat ut gratis colat hõ dm̃. humiliat᷑ diabolus
trahere nititur. q ẽ calũpniari. Hunc aũ humilia¬
uit xp̃c in passione: s ñdũ penitꝰ extinctus ẽ. uñ
alibi. humiliasti sicut uuln̾atũ suꝑbũ. uñ ieremias

Expanded text:
aecedentes, ut apostoli, sive sequentes, ut eorum vicarii, accipiantur: et distinguitur sic littera, montes, id est praedicatores praecedentes, et colles, id est praedicatores subsequentes, suscipiant pacem, idunt pauperes populi. Sed illi codices magis approbantur qui habent quod supra exposuimus, judicabit pauperes populi, id est eos qui pauperes sunt in populo, in quo faciet, id est discretos ab iniquis filios pauperum: idem sunt qui et pauperes, sicut eadem civitas est Sion, et filia Sion. Vel distingue inter filios pauperum, et pauperes. Pauperum dicit eos qui sub eis proficiunt. Quos omnes sic judicabit Dominus, ut salvos faciat. Et humiliabit in praesenti calumniatorem, id est diabolum Dum enim gratia sua vivat, ut gratis colat Deum homo, humiliatur diabolus trahere nititur, quod est calumniari. Hunc autem humiliavit Christus in passione, sed nondum penitus est exstinctus. Unde alibi: Humiliasti sicut vulneratum superbum . Unde Jeremias:
Abbreviated transcription (Latin):
est ẽtnũ: s ꝑ lunã que crescit ⁊ decrescit. ma¬
luit designare increm̃ta ⁊ defectus mortaliũ
⁊ ẽ sensus. ⁊ ipse ꝑmanebit ante lunã .i. ante
oĩa mortalia. sua ĩmortalitate p̃cedet. Deniq
exponit qͥd lunã dixerit. Lunã dico gen̾aci¬
raciones gen̾ationũ. que tͣnseunt descensione
⁊ accessione mortaliũ. ł ita ut ꝑ solem accipiat᷑
deus pater. cũ quo ꝑmanet filius. qui ẽ qi splen-¬
dor ⁊ tadius solis. ⁊ ẽ humiliabit ⁊ uincet dia¬
bolũ in passione: ⁊ uicto diabolo ꝑmanebit
terã patris in et̾nũ. ⁊ hoc ante lunã generõnis
n generacionũ. qr ipse ẽ primogenitus ex mor¬
tius p̃cedens eccłam decessione ⁊ accessione hominũ
tͣnseuntẽ. ł generatio generacionũ dr̃ genericio fu¬
tura. qua ĩmortalit̃ regenerabim̃. ⁊ ẽ. Lunã dico.
gen̾ationis ⁊ gen̾acionũ .i. que ĩmortalit̃ genera¬

Expanded text:
est aeternum. Sed per lunam quae crescit et decrescit, maluit designare incrementa et defectus mortalium. Et est sensus: Et ipse permanebit ante lunam, id est omnia mortalia sua immortalitate praecedit. Deinde exponit quid lunam dixerit. Lunam dico generatiquae transeunt decessione et accessione mortalium. Vel ita, ut per solem accipiatur Deus Pater, cum quo permanet Filius, qui est quasi splendor et radius solis. Et est humiliabit, et vincet diabolum in passione. Et victo diabolo, permanebit teram Patris in aeternum. Et hoc, ante lunam generationis et generationum, quia ipse est primogenitus ex mortuis, praecedens Ecclesiam, decessione et accessione hominum transeuntem. Vel generatio generationum dicitur, generatio futura, qua immortaliter generabimur. Et est lunam dico, generationis generationum, id est quae immortaliter genera
Abbreviated transcription (Latin):
Ex usuris .i. peccĩs redimet aĩas eorũ hoc ẽ
qd̃ sup̃ dĩx. parcet pauꝑi. Ufure aũ dieunt᷑ peccã.
qr plus mali inuenit᷑ in supplicuis ꝗͣ ꝯmissũ ẽ ĩpeccis.
aĩe uͦ nicħ noceat: ipsius aĩa ⁊ corpꝰ ꝑdit᷑ in ge¬
henna. Ex usuris ergo redimet. peccã dimittẽdo
que debebant ãpliora supplicia. ⁊ redimet p̃cio
sangͥnis animas eorũ ⁊ iniqͥtate .i. iuuando per
grãm ad faciendã iusticiã. Eadẽ itaq repetita s̃
q̃ supͣ dicta erant. Nam parcendo redimet ab ufu¬
ris: saluos aũ faciendo redimet ab iniqͥtate. qͦ
gͦ suꝑ est. parcet pauꝑi. ħ ẽ hic ex usuris redi¬
met. q uero ibi dicit aĩas pauꝑum saluas faciet
ħ ẽ ħ ex iniqͥtate redimet. ł ita ut de fut᷑o acci¬
cet hic. Seq̃r. ex usuris .i. et̃nis penis ⁊ iniqͥtate

Expanded text:
 est, a peccatis, redimet animas eorum, et hoc est quod supradixit, parcet pauperi. Usurae autem dicuntur peccata, quia plus mali invenitur in suppliciis quam commissum est in peccatis, animae vero nihil noceat, ipsius anima et corpus perdetur in gehenna. Ex usuris ergo redimet peccata dimittendo, quae debebant ampliora supplicia. Et redimet pretio sanguinis, animas eorum ex iniquitate, scilicet juvando per gratiam ad faciendam justitiam. Eadem itaque repetita sunt, quae supradicta erant; nam parcendo redimet ab usuris; salvos autem faciendo, redimet ab iniquitate. Quod ergo supra est, parcet pauperi, hoc est hic, ex usuris redimet. Quod vero ibi dicit, animas pauperum salvas faciet, hoc est hic, ex iniquitate redimet. Vel ita, ut de futuro accicet. Hic sequitur: ex usuris, id est poenis ae
Abbreviated transcription (Latin):
eum om̃s reges t̾re qui uident᷑ ad orandi. hic
ostendit que sit familia regis. ⁊ om̃s gentes q̃
tantus honor: Qa liberabit uel liberaũ ꝑau¬
ꝑerem .i. popłm credenciũ in qͦ s̃ reges a potẽte
.i. a diabolo. quẽ ñ sua uirtus. s pecc̃a hõĩum
potentẽ fecerũt. Deinde repetit ut det̾minet
quẽ pauꝑem liberet dicens. ⁊ pauꝑem :ĩ cui
ñ erat adiutor. qr hõ iustus ł angelus. łlex. ł
liberũ arbitriũ. ñ poterat eũ liberare. nͥ tantũ
leo de tribu iuda. ⁊ si liberat ñ tñ peccã ꝓ quib
liberabit pauꝑem: ⁊ si lib̾atꝰ pauꝑ offend̃. par¬
cet pauꝑi ⁊ moꝑi. q necesse ẽ. qr om̃s peccant
⁊ egent gr̃a dei. ⁊ aĩas pauꝑum saluas faciet¬

Expanded text:
e, Cassiod. qui videntur adorandi. Hic ostendit quae sit familia regis, et omnes gentes, quae tantus honor? quia liberabit, vel, liberavit pauperem, id est populum credentium, in quo sunt et reges a potente, id est a diabolo, quem non sua virtus, sed peccata hominum potentem fecerunt; deinde repetit, ut determinet quem pauperem liberet dicens, et pauperem etiam qui non erat adjutor, quia homo justus vel angelus, vel lex, vel liberum arbitrium non poterat eum liberare, nisi tantum Leo de tribu Juda . Et si liberat, non tamen peccata, pro quibus liberabit pauperem, et si liberatus pauper offendit, parcet pauperi et inopi: quod necesse est, quia omnes peccant et egent g
Abbreviated transcription (Latin):
bum ⁊ saba dona adducent .i. alios secũ in soci¬
etatem ecclesie adducent. ł potest hoc accipi
de malis regib qui ꝑsecuntur ⁊ occidunt
inr̃es. ⁊ est. reges arabũ ⁊ saba .i. ꝑsequentes
nescientes adducent oona. dum ĩ molando mar-¬
tires adduxerunt eos. ł iuxta interp̃tõnes no¬
minum totũ potest accipi. Tharsis enim
interpretat᷑ exploratio gaudii. arabia humi¬
lis uel campestris. sabba incensio. uel ꝯu̾sio
⁊ est reges tharsis .i. illi qui explorant ue
uicia offerent munera .i. se et alios reges
potest accipi de regib quiꝰ uener̃t adorare xͦ
cũ mun̾ib. qͥ fuer̃t de his ꝓuinciis. cũ quib
uener̃t insule .i. extremi t̾re uñ hic p̃s cantat̃᷑

Expanded text:
 hi dona adducent, id est alios secum in societatem Ecclesiae adducent. Vel potest hoc accipi de malis regibus qui persequuntur et occidunt martyres. Et est, reges Arabum et Saba, id est persequentes nescientes, adducunt dona, dum immolando martyres adduxerunt eos. Vel juxta interpretationes nominum totum accipi potest. Tharsis enim interpretatur exploratio gaudii, Arabia, humilis, vel campestris; Saba, incensio vel conversio. Et est: Reges Tharsis, id est illi qui explorant vervitia, offerent munera, id est se et alios; et reges potest accipi de regibus, qui venerunt adorare Christum cum muneribus qui fuerunt de his provinciis, cum quibus venerunt insulae, id est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si malis sit ꝯtẽptibile ħ: tñ erit honorabile co¬
ram illo: qr in eius regno ante ip̃m uicturi s̃.
ł scdm aliam litterã .s. ⁊ honorabile nom̃ eiꝰ corã
de honorificencia regis.q.d. ⁊ simorte sua rede¬
mit pauꝑem. tñ ⁊ uiuet sine fine qͥ ꝯtẽptꝰ est
moriens. ⁊ dabit᷑ ei de auro arabie .i. sapientes
mũdi in xp̃m credent. ꝑ arabiã enim gentes
significant᷑. ł aurũ qd excellit int̾ oĩa metalla
re docuit sic. adueniat regnũ tuũ. ⁊ c̃. ⁊ tota
die .i. toto tẽꝑe bñdicent ei. bona uita.: i m̾ito.¬
qi oĩa ab illis p̃dicta. in ilos̃ ꝓpleta. ⁊ ħ in t̃ra. q
ꝓpter eos qui in t̾ras̃. oĩa scripta s̃. uñ ⁊ ipse in
t̾ram uenit: ut ea impleret. firmam̃tũ gͦ ꝓpħarũ¬
.i. panis fidei ꝯfirmans cor. in sũmis monciũ .i. in¬

Expanded text:
 si malis sit contemptibile, hic tamen erit honorabile coram illo. Quia in ejus regno ante ipsum victuri sunt. Vel secundum aliam litteram, scilicet honorabile nomen eorum coram de honorificentia regis. Quasi dicat: Et si morte sua redemit pauperem, tamen et vivet sine fine, qui contemptus est moriens; et dabitur ei de auro Arabiae, id est sapientes mundi in Christum credent. Per Arabiam enim gentes significabantur; per aurum, quod excellit inter metalla,re docuit sic: Adveniat regnum tuum, etc. Tota die, id est toto tempore benedicent ei bona vita, et meritoia ab illis praedicta in illo sunt impleta. In terra. Quia propter eos qui in terra sunt, omnia scripta sunt. Unde et ipse in terram est panis fidei confirmans cor, in summis montium, i