comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tercius in regno. Eadem nocte int̾fec¬
tus ẽ balthasar rex chaldeus: & dariꝰ
medus successit in regnũ. annos na
tũ uiginti. ut essent in toto regno suo
& suꝑ eos principes tres. ex quib dani¬
hel unus erat. ut satrape illis redclent
rationẽ: & rex ñ sustiueret molestiam.
Igitur dambel suꝑabat om̃s principeᷤ
& satrapas: quia sp̃c dĩ amplior erat in
eo. Porro rex cogitabat constituere eũ
suꝑ om̃e regnũ: unde principes & satͣ¬
pȩ querebant occasionẽ. ut inuenirẽt
oainheli ex latere regis: nullãq cansã
& suspitionẽ reperire potuert̃. eo qd̃ fi¬
delis esset: & omĩs culpa & suspitio ñ in¬
ueniretur in eo. Dixert̃ gͦ uiri illi. Non
inueniemꝰ daniheli huic aliqͣm occasio¬
nem: nisi forte inlege dei sui. Tunc pͥn¬
cipes & satrapȩ surripuerunt regi:
& sic locuti sunt ei. Dari rex: in em̾nũ
uiue. Consiliũ inierunt cuncti princi¬
pes regni. magistratus & satrape. se¬
natores & iudices. ut decretũ imꝑatoꝵ

Expanded text:
in regno suo. Eadem nocte interfectus est Baltassar rex Chaldaeus. Et Darius Medus successit in regnum annos nat satrapas centum viginti, ut essent in toto regno suo. Et super eos principes tres, ex quibus Daniel unus erat: Ut satrapae illis redderent rationem, et rex non sustineret molestiam. Igitur Daniel superabat omnes principes et satrapas: quia spiritus Dei amplior erat in eo. Porro rex cogitabat constituere eum super omne regnum: unde principes et satrapae quaerebant occasionem ut invenirent Danieli ex latere regis. Nullamque causam et suspicionem reperire potuerunt, eo quod fidelis esset, et omnis culpa et suspicio non inveniretur in eo. Dixerunt ergo viri illi: Non inveniemus Danieli huic aliquam occasionem, nisi forte in lege Dei sui. Tunc principes et satrapae surripuerunt regi, et sic locuti sunt ei: Dari rex, in aeternum vive: consilium inierunt cuncti principes regni, magistratus, et satrapae, senatores, et judices, ut decretum imperatorium
Abbreviated transcription (Latin):
Usq quo uisio & iuge sa crificiũ. & pec¬
catũ desolationis que facta ẽ & scũa¬
riũ & fortitudo conculcabitur: Et di¬
xit ei. Usq ad uesꝑam & mane duo
milia trecenti: & mundabit᷑ scũariũ.
factũ est autẽ cum uiderem ego da¬
mhel uisionẽ. & quererẽ intelligenti¬
am: ecce stetit in conspectu meo qͣsi
sp̃es uiri. & audiui uocẽ uiri inter
ulai. & clamauit & att. Gabrihel: fac
intelligere istũ uisionẽ. Et uenit: &
stetit iuxta ubi ego stabam. Cũq ue¬
nisset: pauens corrui in faciem meã.
Q ait ad me. Intellige fili hominis:
qm̃ in temꝑe finis complebit᷑ uisio.
Cumq loqueretur ad me: collapsus
sum ꝓnus in t̾ram. & tetigir me. & sta¬
tuit me in gradu meo. dixitq michi.
Ego ostendam tibi que fatura sint
in nouissimo maledictionis: qm ha¬
bet tempus finem suũ. Aries quem
iudisti habere cornua: rex medoꝵ est
atq ꝑsarũ. Porro hircus caprarũ. rex
grecoꝵ est: & cornu grande qd̃ erat in¬

Expanded text:
 juge sacrificium, et peccatum desolationis, quae facta est: et sanctuarium, et fortitudo conculcabitur? Et dixit ei: Usque ad vesperam et mane, duo millia trecenti: et mundabitur sanctuarium: Factum est autem cum viderem ego Daniel visionem, et quaererem intelligentiam: ecce stetit in conspectu meo quasi species viri. Et audivi vocem viri inter Ulai: et clamavit, et ait: Gabriel, fac intelligere istam visionem. Et venit, et stetit juxta ubi ego stabam: cumque venisset, pavens corrui in faciem meam, et ait ad me: Intellige, fili hominis, quoniam in tempore finis complebitur visio. Cumque loqueretur ad me, collapsus sum pronus in terram, et tetigit me, et statuit me in gradu meo, dixitque mihi: Ego ostendam tibi quae futura sunt in novissimo maledictionis: quoniam habet tempus finem suum. Aries quem vidisti habere cornua, rex Medorum est atque Persarum. Porro hircus caprarum, rex Graecorum est, et cornu grande quod erat in
Abbreviated transcription (Latin):
bũ cũ audisset rex. satis contristatꝰ ẽ:
& ꝓ danhele posuit cor ut liberaret
eum: & usq ad occasũ solis laborabat
ut erueret illũ. Uiri autẽ illi: intelli¬
gentes regem. dixerunt ei. Scito rex
tari. Tunc rex p̃cepit. & ad duxert̃ da¬
nihelem: & miserunt eũ in lacũ leo¬
nũ. Dixitq rex daniheli. Os̃ tuus quẽ

Expanded text:
 satis contristatus est: Et pro Daniele posuit cor ut liberaret eum, et usque ad occasum solis laborabat ut erueret illum. Viri autem illi intelligentes regem, dixerunt ei: Scito, rex, tari. Tunc rex praecepit: et adduxerunt Danielem, et miserunt eum in lacum leonum. Dixitque rex Danieli: Deus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
sarabara eoꝵ ñ fuissent ĩmutata: & odor
ignis ñ transisset ꝑ eos. Et erũpens na¬
bugodonosor ait. Benedictus d̾s eoꝵ sy
urach uidelicet. aisach. & ab denago: qͥ
misit angłm suũ & eruit seruos suos
quia credidert̃ in eũ. & uerbũ regis ĩ¬
mutauert̃. & tradidert̃ corꝑa sua ne
seruirent ce ne adorarent omnẽ dm̃
excepto do suo. A me gͦ positũ ẽ hoc
decretũ. ut om̃is ppłs. trib & lingua.
quecũq locuta fuerit blasphemiã cõtͣ
dm̃ sidrach. misach. & abdenago. dispe¬
reat: & domꝰ eius uastet᷑. Neq enim
ẽ d̾s alius: qui possit ita saluare. Tũc
rex ꝓmouit sidrach. misach. & abdena¬
go: in ꝓuinciã babilonis. Nabugodo¬
nosorrex: om̃ib ppłis. gentib & linguͭᷤ.
que habitant in uniuersa terra. pax
uobis multiplicet᷑. Signa & mirabilia
fecit apud me d̾s excelsus. Placuit ergo
eius regnũ sempit̃nũ: & potestas enus
in generatione &e generationẽ. Ego na-

Expanded text:
sarabela eorum non fuissent imminuta: et odor sarabela eorum non fuissent imminuta: et odor ignis non transisset per eos. Et erumpens Nabuchoddrach videlicet, Misach et Abdenagó, qui misit angelum suum et eruit servos suos, quia crediderunt in eum et verbum regis immutaverunt et tradiderunt corpora sua, ne servirent et ne adorarent oexcepto Deo suo. 96. A me ergo positum est hoc decretum, ut omnis populus, tribus, & lingua, quaecumque locuta fuerit blasphemiam contra Deum Sidrach, Misach, & Abdenago, dispereat, & domus ejus vastetur: neque enim est alius Deus, qui possit ita salvare. 97. Tunc Rex promovit Sidrach, Misach, & Abdenago in Provincia Babylonis. 98. Nabuchodonosor Rex, omnibus populis, gentibus, & linguis, qui habitant in universa terra, pax vobis multiplicetur. 99. Signa, & mirabilia fecit apud me Deus excelsus. Placuit ergo ejus regnum sempiternum, & potestas ejus in generationem, generationem. Illa
Abbreviated transcription (Latin):
patris tui scientia & sapientia inuentȩ
sunt in eo. Nam & rexnabugodonosor
pater tuus principẽ magoꝵ. incantato¬
rũ. chaldeoꝵ. & atuspicũ constituit eũ
later inqͣm tuus o rex. quia sp̃c amplior
& prudentia intelligentiaq int̾preta¬
tio somnioꝵ. & ostensio secretoꝵ. ac solu¬
tio ligatoꝵ. inuentȩ sunt in eo. hoc est
in danihele cui cex imposuit nomen
balthasar. Nũc itaq damihel uocetur:
& int̾pretationẽ narrabit. Igitur intͦ¬
ouctus ẽ damhel coram rege: ad quẽ
p̃fatus rexait. Cu es damhel de filiis
captiuitatis uidȩ. quẽ ad duxit rex pat̃
meus de iidea: Audiui de te qm̃ sp̃m

Expanded text:
patris tui scientia et sapientia inventae sunt in eo: Nam et rex Nabuchodonosor pater tuus, principem magorum, incantatorum, Chaldaeorum, et aruspicum constituit eum, pater, inquam, tuus, o rex: Quia spiritus amplior, et prudentia, intelligentiaque, interpretatio somniorum, et ostensio secretorum, ac solutio ligatorum, inventae sunt in eo, hoc est in Daniele: cui rex posuit nomen Baltassar, Nunc itaque Daniel vocetur, et interpretationem narrabit. Igitur introductus est Daniel coram rege. Ad quem praefatus rex ait: Tu es Daniel de filiis captivitatis Judae, quem adduxit rex pater meus de Judaea? Audivi de te, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
patri tuo. & ꝓpt̾ magnificentiã quã de¬
derat ei. uniuersi ppłi. tribus. & lingue
tremebant & metuebant eũ. Quos uo¬
lebat interficiebat. & quos uolebat ꝑcu¬
tiebat. & quos uolebat exaltabat: & qͦs
uolebat humiliabat. Qñ autẽ eleua
tũ est cor eius. & sp̃c illius obfirmatus ẽ
ad suꝑbiã. depositus ẽ de solio regni
sui. & głia eius ablata est. & a filiis ho¬

Expanded text:
propter magnificentiam, quam dederat ei, universi populi, Tribus, & linguae tremebant, & metuebant eum: quos volebat interficiebat: & quos volebat percutiebat, & quos volebat exaltabat, & quos volebat, humiliabat. v.20. Quatum est cor eius, et spiritus illius obfirmatus est ad superbiam, depositus est de solio regni sui, et gloria eius ablata est, et a filiis ho
Abbreviated transcription (Latin):
cribinȩ eius. Dibebant uinũ. & lau¬
oabant deos suos aureos & argenteos:
& ereos. ferreos ligneosq & lapideos.
In eadem hora apparuert̃ digiti qua¬
si manus hominis scribentis contra
candelabrũ in suꝑficie patietis aulȩ
regiȩ: & rex aspiciebat articulos ma¬
nus scribentis. Tunc regis facies com¬
mutata ẽ. & cogitationes eius ꝑturba¬
bant eũ: & compages renũ eius solue¬
bant᷑ & genua eius ad se inuicẽ colli¬
debant᷑. Exclamauit itaq rex fortit̃
ut introducerent magos. chaldeos. &
aruspices. Et ꝓloquens rex: ait sapien¬
tib babylonis. Quicũq legerit scrip¬
turã hanc. & int̾pretationẽ eius mani¬
festam mͥ fecerit: purpura uestietur
& torquẽ auream habebit in collo. et
tertius in regno meo erit. Cunc ingrẽ¬
si om̃s sapientes regis. ñ potuert̃ nec
scripturã legere: nec in t̾pretationẽ indi

Expanded text:
ejus. Bibebant vinum, et laudabant deos suos aureos, et argenteos, et aereos, ferreos, ligneosque et lapideos. In eadem hora apparuerunt digiti, quasi manu hominis scribentis contra candelabrum in superficie parietis aulae regiae: et rex aspiciebat articulos manus scribentis. Tunc regis facies commutata est, et cogitationes ejus perturbabant eum; Et compages renum ejus solvebantur, et genua ejus ad se invicem collidebantur. Exclamavit itaque rex fortiter, ut introducerent magos, Chaldaeos, et aruspices. Et proloquens rex ait sapientibus Babylonis: Quicumque legerit scripturam hanc, et interpretationem ejus manifestam mihi fecerit, Purpura vestietur, et torquem auream habebit in collo, et tertius in regno meo erit. Tunc ingressi omnes sapientes regis, non potuerunt scripturam legere, n
Abbreviated transcription (Latin):
ecce quatuor uenti cęli. pugnabant in
mari magno: & qͣtuor bestie grandes
ascendebant de mari diuersȩ int̾ se.
Prima quasi lecna: & alas habebat a¬
quilȩ. Aspiciebam donec euulsȩ sunt
ale eius. & sublata ẽ de terra. & suꝑ
pedes quasi homo stetit: & cordatũ ẽ
ei. Et ecce bestia alia similis urso in par¬
te stetit. & tres ordines erant in ore eiꝰ

Expanded text:
uor venti coeli pugnabant in mari magno. Et quatuor bestiae grandes ascendebant de mari diversae inter se. Prima quasi leaena, et alas habebat aquilae: Aspiciebam donec evulsae sunt alae ejus, et sublata est de terra; Et super pedes quasi homo stetit, et cor ejus datum est ei. Et ecce bestia alia similis urso in parte stetit: et tres ordines erant in
Abbreviated transcription (Latin):
os qͦ argenteos. & aureos. & ȩreos. ferre¬
os. ligneosq & lapideos. qui ñ uident
neq audiunt. neq sentiunt laudasti:
porro dm̃ qui habet flatũ cuũ in ma¬
nu sua. & om̃s uias tuas ñ głificasti:
id circo ab eomissus ẽ articulus manꝰ.
que scripsit hoc qd̃ exaratũ ẽ. Hec est
autẽ scriptura que digesta ẽ. Mage.
thechel. Phares. Et hec interp̃tatio ser¬
monis. Mane. numerauit d̾s regnũ
tuũ: & compleuit illud. Thechel: ap¬
pensũ est in statera: & inuentũ ẽ minꝰ
habens. Phares: diuisũ est regnũ tuũ:
& datũ est medis & ꝑsis. Tc̃ iubente re¬
ge indutus ẽ danihel purpura. & cir

Expanded text:
ereos, ferreos, ligneosque et lapideos, qui non vident, neque audiunt, neque sentiunt, laudasti: Porro Deum, qui habet flatum tuum in manu sua, et omnes vias tuas, non glorificasti. Idcirco ab eo missus est articulus manus, quae scripsit hoc, quod exaratum est. Haec est autem scriptura, quae digesta est: MANE, THECEL, PHARES. Et haec est interpretatio sermonis. MANE: numeravit Deus regnum tuum, et complevit illud. THECEL: appensus es in statera, et inventus es minus habens. PHARES: divisum est regnum tuum, et datum est Medis et Persis. Tunc, jubente rege, indutus est Daniel purpura,
Abbreviated transcription (Latin):
suã bibebat etatẽ. Precepit gͦ iam te¬
mulentꝰ. ut afferrent᷑ uasa aurea et
argentea. que asportauerat nabugo¬
donosor pater eius de templo qd̃ fuit
in iherłm. ut biberent in eis rex & op¬

Expanded text:
at. Praecepit ergo jam temulentus, ut afferrentur vasa aurea atque argentea, quae asportaverat Nabuchodonosor pater ejus de templo quod fuit in Jerusalem, ut biberent in eis rex,
Abbreviated transcription (Latin):
aruspices: & sominũ narraui in conspec¬
tu eoꝵ. &e solutionẽ erus ñ indicauert̃ mͥ.
donec collega ingressus ẽ in conspectu meo
danihel. cuĩ nom̃ balthasar. scdm nom̃
thasar princeps arioloꝵ. quem ego scio qd̃
meoꝵ quas uidi. & solutionẽ eoꝵ narra.
Uisio capitis mei in cubili meo. ⁊ iidebã:
& ecce arbor in medio t̾rȩ. & altitudo eius

Expanded text:
narravi in conspectu eorum: et solutionem ejus non indicaverunt mihi: Donec collega ingressus est in conspectu meo Daniel, cui nomen Baltassar secundum nomen tassar, princeps hariolorum, quem ego scio quodmeorum, quas vidi, et solutionem eorum narra. Visio capitis mei in cubili meo: Videbam, et ecce arbor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit usq ad celũ: & potestas tua in t̾¬
minos uinuerse terrȩ. Qd̃ autẽ uidit
rex uigilẽ & scm descendere de celo & di¬
cere succidite arborem & dissipate illã:
attam̃ germ̃ radicũ eius in t̾ra dimitti¬
te: & uinciatur ferro & ȩre in herbis foris.
& tore celi consꝑgatur & cũ feris sit pa¬
bulũ eius. donec septem temꝑa cõmu¬
tent᷑ suꝑ eũ: hec ẽ int̃pretatio sententie
altissimi: que ꝑuenit suꝑ dñm meũ re
gem. Eicient ce ab hominib & cũ bestiis
ferisq erit habitatio tua. & fȩnũ ut bos

Expanded text:
 potestas tua in terminos universae terrae. Quod autem vidit rex vigilem et sanctum descendere de coelo, et dicere: Succidite arborem et dissipate illam: attamen germen radicum ejus in terra dimittite, et vinciatur ferro et aere in herbis foris, et rore coeli conspergatur, et cum feris sit pabulum ejus, donec septem tempora commutentur super eum. Haec est interpretatio sententiae Altissimi, quae supervenit super dominum meum regem: Ejicient te ab hominibus, et cum bestiis et feris erit
Abbreviated transcription (Latin):
erat balthasar. Putas ne uere potes in¬
dicare mͥsominũ qd̃ uidi & interp̾ta¬
tionẽ eius: Et respondens danihel corã
rege ait. Misteriũ qd̾ rex interrogat: sa¬
pientes. magi. & arioli. & arusꝑices. non
queunt indicare regi: s ẽ d̾s in celis re¬
uelans misteria. qui indicabit tͥ rex
nabugodonosor que uentura sint no¬
uissimis temporib Somniũ tuũ & ui¬
siones capitistui in cubili tuo: huiꝰtemo

Expanded text:
erat Balthasar putasne vere potes inerat Balthasar putasne vere potes indicare mihi somnium quod vidi et interpretationem eius et respondens Danihel coram rege ait mysterium quod rex interrogat sapientes magi et arioli et aruspices non queunt indicare regi sed est Deus in caelo revelans mysteria qui indicavit tibi rex Nabuchodonosor quae ventura sunt novissimis temporibus somnium tuum et visiones capiti
Abbreviated transcription (Latin):
misteriũ reuelatũ ẽ: & damhel benedi¬
xit deo celi. & locutus ait. Sit nom̃ dñi
benedictũ a scło & usq in scłm: quia
sapientia & fortitudo eius sunt. & ipse
mutat temꝑa & etates. transfert reg¬
na atq constituit. dat sapientiã sapi¬
entib & scientiam intelligentib disci¬
plinam. Ipse reuelat ꝓfunda. & abscõ¬
oita: & nouit in tenebris constituta: &
lux cum eo est. Tibi d̾s patrũ nr̃oꝵ con¬
fiteor teq laudo. quia sapientiã & forti¬
tudinẽ dedisti mͥ. & ñc ostendisti mͥ que
rogauimꝰ te: quia sermonẽ regis aperui¬
sti nob̃. Posthec danhel ingressus ad ari¬
och. quem constituerat rex ut ꝑderet sa¬
pientes babilonis: sic ei locutus ẽ. Sapi¬
entes babylonis ne ꝑdas. Introduc me
in conspectu regis: & solutionẽ reginar¬
rabo. Tunc arioch festinus introduxit
oanihelem ad regem: & dixit ei. Inueni
hominẽ de filiis transmigrationis iu¬
ue: qui solutionẽ regiannuntiet. Re¬
spondit rex: & dixit damheli cuiꝰ nom̃

Expanded text:
misterium revelatum est. Et Daniel benedixit Deo celi et locutus ait: Sit nomen Domini benedictum a saeculo et usque in saeculum quia sapientia et fortitudo eius sunt et ipse mutat tempora et aetates transfert regna atque constituit dat sapientiam sapientibus et scientiam intellegentibus disciplinam ipse revelat profunda et abscondita et novit in tenebris constituta et lux cum eo est tibi Deus patrum meorum confiteor teque laudo quia sapientiam et fortitudinem dedisti mihi et nunc ostendisti mihi quae rogavimus te quia sermonem regis aperuisti nobis post haec Danihel ingressus ad Arioch quem constituerat rex ut perderet sapientes Babylonis sic ei locutus est sapientes Babylonis ne perdas introduc me in conspectu regis et solutionem regi enarrabo tunc Arioch festinus introduxit Danihelem ad regem et dixit ei inveni hominem de filiis transmigrationis Iudae qui solutionem regi adnuntiet respondit rex et dixit Daniheli cuius nomen
Abbreviated transcription (Latin):
lucresq celi dedit in manu tua: & sub
conditione tua unuersa constitut. Tu
es gͦ caput aureũ. & post te consurget
Et regnũ quartũ: erit uelut ferrũ. Quo¬
modo ferrũ cõminuit & domat om̃ia:
sic cõminuet om̃ia hec & conteret. Porro
quia udisti pedũ & digitoꝵ partẽ testȩ
fignli. & parcẽ ferream: regnũ diuistĩ
erit. qd̾ tamen de plantario ferri oriet᷑.
Scdm qd̾ uidisti ferrũ mixtũ teste ex
luto. & digitos pedũ ex parte ferreos. et
ex parte fictiles. ex parte regnũ erit soli¬
dum. & ex parte contritũ. Quia autẽ
uidisti ferrũ teste ex luto: cõmiscebunt᷑¬

Expanded text:
ue coeli dedit in manu tua, et sub ditione tua universa constituit; tu es ergo caput aureum. Et post te consurget Et regnum quartum erit velut ferrum: quomodo ferrum comminuit et domat omnia, sic comminuet omnia haec, et conteret. Porro quia vidisti pedum et digitorum partem testae figuli, et partem ferream: Regnum divisum erit, quod tamen de plantario ferri orietur, secundum quod vidisti, ferrum mixtum testae ex luto. Et digitos pedum ex parte ferreos, et ex parte fictiles: ex parte regnum erit solidum, et ex parte contritum. Quod autem vidisti ferrum mixt
Abbreviated transcription (Latin):
oraueritis: eadem hora mittemini in
fornacẽ ignis ardentis. Q quis ẽ d̾s qͥ
liberet uos de manu mea: Respondn¬
tes sidrach. misach. &e ab denago: dixer̃t
regi nabugodonosor. Non oportet nos
de hac re respondere tibi. Ecce enim
u̾s nr quem colimus. potest nos eripere de¬
canimo ignis ardentis: & de manib tuis
rex liberare. Qd̃ si noluerit: notũ sit tibi¬

Expanded text:
 eadem hora mittemini in fornacem ignis ardentis: et quis est Deus, qui eripiat vos de manu mea? Respondentes Sidrach, Misach, et Abdenago, dixerunt regi Nabuchodonosor: Non oportet nos de hac re respondere tibi. Ecce enim Deus noster, quem colimus, potest camino ignis ardentis, et de manibus tuis, rex, liberabit nos. Et si non, notum sit tibi
Abbreviated transcription (Latin):
fornax autẽ succensa erat nimis. Porro
uiros ilos qui miserant sydrach. misach.
& abdenago. interfecit flãma ignis. Ui¬
riautẽ hi tres. id est sidrach. misach. &
abdenago: cetiderunt in medio ignis
ardentis colligati. Que sequuntur in
Et ambulabant in medio flãme lau¬
oantes dm̃: & benedicentes dñm. Stañ¬

Expanded text:
mis. Porro viros illos, qui miserant Sidrach, Misach, et Abdenago, interfecit flamma ignis, Viri autem hi tres, id est, Sidrach, Misach, et Abdenago, ceciderunt in medio camino ignis ardentis, colligati, Quae sequuntur, in Et ambulabant in medio flammae, laudantes Deum, et benedicentes Dom
Abbreviated transcription (Latin):
oens adorauerit: mittat᷑ in fornacẽ igniᷤ
ardentis. Sunt gͦ uiri uidei quos constitu¬
isti suꝑ oꝑa regionis babylonie. sidrach.
misach. & ab denago. Uiru sticontẽpser̃t
rex decretũ tuum. Deos tuos ñ colunt: et
statuã auream quã erexisti ñ adorant.
Tunc nabugo donosor in furore & in ira
p̃cepit ut ad ducerentur sidras misach.
& abdenago. Qui confestim ad ducti st̃
in conspectu regis. Pronuntiansq nabu¬
godonosor rex. ait eis. Uere ne sidrach.
misach. & abdenago deos meos ñ colitiͤ:
& statuã aureã qͣm constitui ñ ad oratis:

Expanded text:
ens adoraverit: mittatur in fornacem ignis ardentis. Sunt autem viri Judei quos constituisti super opera regionis Babylonie: Sidrac: Misac: et Abdenago. Viri isti contempserunt Rex decretum tuum: deos tuos non colunt: et statuam auream quam erexisti non adorant. Tunc Nabuchodonosor in furore et in ira praecepit, ut adducerentur Sidrach, Misach et Abdenago: qui confestim adducti sunt in conspectu regis. Pronuntiansque Nabuchodonosor rex, ait eis: Verene, Sidrach, Misach, et Abdenago, deos meos non colitis, et statuam auream, quam constitui, non adoratis?
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu regis. Fuerunt gͦ int̾ eos de fi¬
liss uuda: damhel. ananias. misahel. arariã.
Et imposuit eis p̃positus eunuchoꝵ no¬
mina. daniheli. balthasar. & ananie. sidrac.
orisaheli. misach: & ararie abdenago. Pro¬
posuit autẽ danihel in corde suo ne pol¬
lueretur de mensa regis. neq de uino po¬
tus eiuis: & rogauit eunuchoꝵ p̃positũ ne
contaminaret᷑. Dedit autẽ d̾s daniheli
grãm & miscd̃iam in conspectu principiꝰ
eunichoꝵ: & ait pͥnceps eunuchoꝵ ad da¬
nihelẽ. Timeo ego dũm meũ regem: qui¬
constituit uobis cibũ & potũ. Qui si uide¬
rit uultus ut̃os macilentiores p̃ceteris ado¬
iescentib coeuis ut̃is: condemnabitis cap̃t
meũ regi. Q dixit damhel ad malasar
quẽ constituerat princeps eumichoꝵ suꝑ
danihel.ananiam. misahel. & azariã. Tẽp¬
ta nos obsecro seruos tuos dieb decem: ce
uentur nobis legumina ad uescendũ. et
aqua ad bibendũ. & contemplare uultꝰ
nt̃os. & uultus pueroꝵ qui uescunt᷑ cibore¬

Expanded text:
go inter eos de filiis Iuda Danihel Ananias Misahel et Azarias et inposuit eis praepositus eunuchorum nomina Daniheli Balthasar et Ananiae Sedrac Misaheli Misac et Azariae Abdenago proposuit autem Danihel in corde suo ne pollueretur de mensa regis neque de vino potus eius et rogavit eunuchorum praepositum ne contaminaretur dedit autem Deus Daniheli gratiam et misericordiam in conspectu principis eunuchorum et ait princeps eunuchorum ad Danihel timeo ego dcibum et potum qui si viderit vultus vestros macilentiores prae ceteris adulescentibus coaevis vestris condemnabitis caput meum regi et dixit Danihel ad Malassar quem constituerat princeps eunuchorum super Danihel Ananiam Misahel et Azariam tempta nos obsecro servos tuos diebus decem et dentur nobis legumina ad vescendum et aqua ad bibendum et contemplare vultus nostros et vultus puerorum qui vescuntur cibo re
Abbreviated transcription (Latin):
regum. reuelans misteria: q̃m potuisti
aꝑire sacram̃tũ hoc. Tunc rex cdamhelẽ
in sublime extulit: & munera magna
& multa dedit ei. & constituit eũ princi¬
pem suꝑ om̃s ꝓuincias babylonis. & p̃fec¬
tũ magistratuũ suꝑ cunctos sapientes
babilonis. Dani hel autẽ postulauit a re¬
ge: & constituit suꝑ opera ꝓuincie babi¬
lonis. Sidrach. misach. & abdenago. Ipse aũ
danihel: erat in forib regis Nabugo do¬
nosor rex fecit statuam auream altitudi¬
ne cubitoꝵ sexaguta. latitudine cubitoꝵ
sex. & statuit eam in campo durã: ꝑuincie
babilonis. Itaq nabugodonosor rex. mi
sit ad congregandos satrapas. magistratꝰ
& iudices. duces & tirannos. & p̃fectos. om¬
nesq principes regionũ: ut conuenirẽt
ad dedicationẽ statuȩ quã erexerat na¬
bugodonosor rex. Tunc congregati sunt
satrape. magistratus. & iudices. duces.¬
cẽ tiranni. & optimates. qui erant in po¬
testatib constitati. & uniuersi principeᷤ

Expanded text:
regum, et revelans mysteria: quoniam potuisti aperire sacramentum hoc. Tunc rex Danielem in sublime extulit, munera multa et magna dedit ei: Et constituit eum principem super omnes provincias Babylonis, et praefectum magistratuum super cunctos sapientes Babylonis. Daniel autem postulavit a rege et constituit super opera provinciae Babylonis Sedrac Misac et Abdenago ipse autem Danihel erat in foribus regis Nabuchodonosor rex fecit statuam auream altitudine cubitorum sexaginta latitudine cubitorum sex et statuit eam in campo Duram provinciae Babylonissit ad congregandos Satrapes: et magistratus et judices: duces et tirannos et perfectos: omnesque principes regionum: ut convenirent ad dedicationem statue: quam erexerat Nabuchodonosor Rex. Tunc congregati sunt Satrape: magistratus: et judices: et tiranni et optimates: qui erant in potest
Abbreviated transcription (Latin):
sit implere: s neq regũ quisqͣm mag¬
mis & potens uerbũ huiꝰ cemodi sciscitat᷑
ab om̃i ariolo & mago & chaldeo. Ser¬
mo enim quem tu rex queris grauis ẽ
nec repperiet᷑ quisqͣm qui indicet illũ
in conspectu regis. exceptis. quoꝵ ñ est
cũ hominib conuersatio. Quo audi¬
to rex: in furore & in ira magna p̃cepit
ut perirent om̃s sapientes babilonis.
Et egressa sententia: sapientes in t̾ficie¬
bantur. querebat᷑q damhel & socii eius
ut perirent. Tc̃ damhel requisiuit de
lege atq sententia ab arioch principe
milicie regis: qui egressus fuerat ad in¬
terficiendos sapientes babilonis. & int̃¬
rogauit eũ qui a rege acceꝑat potesta¬
tem. quã ob causã tam crudelis sententia
a facie esset regis egressa. Cũ gͦ rem indi.¬
casset arioch daniheli: danihel ingressꝰ
rogauit regem ut tempꝰ daret sibi ad
solutionẽ indicandã regi. Et ingressus
est domũ suam. ananieq misaheli et

Expanded text:
sed neque regum quisquam magnus et potens verbum huiuscemodi sciscitatur ab omni ariolo et mago et Chaldeo sermo enim quem tu rex quaeris gravis est nec repperietur quisquam qui indicet illum in conspectu regis exceptis diis quorum non est cum hominibus conversatio quo audito rex in furore et in ira magna praecepit ut perirent omnes sapientes Babylonis et egressa sententia sapientes interficiebantur quaerebaturque Danihel et socii eius ut perirent tunc Danihel requisivit de lege atque sententia ab Arioch principe militiae regis qui egressus fuerat ad interficiendos sapientes Babylonis et interrogavit eum qui a rege acceperat potestatem quam ob causam tam crudelis sententia a facie esset regis egressa cum ergo rem indicasset Arioch Daniheli Danihel ingressus rogavit regem ut tempus daret sibi ad solutionem indicandam regi et ingressus est domum su
Abbreviated transcription (Latin):
somnioꝵ. Completis itaq dieb post quos
dixerat rex ut introducerent᷑: introdu¬
rit eos p̃positus eunuchoꝵ in conspectu
nabugodonosor. Cumq locutus eis fu¬
isset rex: ñ sunt inuenti de uniuersis ta¬
les. ut dam hel. ananias. misahel. & arart¬
as. Et steterunt in conspectu regis. & om̃e
uerbũ sapientiȩ & intellectus qd̃ sciscita¬
tus ẽ ab eis rex. inuenit in eis decuplũ sci¬
per cunctos ariolos & magos qui erant
in uniuerso regno eius. Fuit autẽ dam¬
hel. usq ad annũ primũ cyri regis. In an¬
no scdo regni nabugo donosor. iudit na¬
bugodonosor sommiũ: & cont̾ritus est
sp̃c eius. & somniũ eius fugit ab eo. Prece

Expanded text:
 post quos dixerat rex ut introducerentur: introduxit eos praepositus eunuchorum in conspectu Nabuchodonosor. Cumque eis locutus fuisset rex, non sunt inventi de universis tales, ut Daniel, Ananias, Misael, et Azarias: Et steterunt in conspectu regis: et omne verbum sapientiae et intellectus quod sciscitatus est ab eis rex invenit in eis decuplum super cunctos ariolos et magos qui erant in universo regno eius fuit autem Danihel usque ad annum primum Cyri regis in anno secundo regni Nabuchodonosor vidit Nabuchodonosor somnium et conterritus est spiritus eius et somnium e
Abbreviated transcription (Latin):
erũt. Alia autẽ ceciderunt in spinas:
& creuert̃ spine. & suffocauert̃ ea. Alia
autẽ cetiderunt in t̾ram bonam. et
dabant fructũ: aliud centesimũ. ali¬
ud sexagesimũ. aliud trigesimũ. Qui
habet aures audiendi: audiat. Et ac¬
cedentes discipuli dixerunt ei. Qua¬
re inparabolis loqueris eis: Qui re-

Expanded text:
Alia autem ceciderunt in spinas: et creverunt spinae, et suffocaverunt ea. Alia autem ceciderunt in terram bonam: et dabant fructum, aliud centesimum, aliud sexagesimum, aliud trigesimum. Qui habet aures audiendi, audiat. Et accedentes discipuli dixerunt ei: Quare in parabolis loque
Abbreviated transcription (Latin):
Et egressus iħc de templo: ibat. Et ac. Lxi¬
cesserunt discipuli eius: ut ostende¬
rent ei edificationes templi. Ipse aũ
respondens: dixit illis. Uidetis hec
om̃ia: Amen dico uobis: ñ relinque¬
tur hic lapis suꝑ lapidem. qui ñ de¬

Expanded text:
et egressus Iesus de templo ibat. et accesserunt discipuli eius, ut ostenderent ei aedificationes templi. ipse autem respondens dixit illis: uidetis haec omnia? amen dico uobis, non relinquetur hic lapis super lapidem, qui non de
Abbreviated transcription (Latin):
tħm. Et descendentib illis de monte:
p̃cepit iħc dicens. Nemini dixeritis
uisionem: donec filius hominis a mor¬
te resurgat. Et interrogauert̃ cũ disci¬
puli: dicentes. Quid gͦ scribe dicunt.
qd̾ heliam oportet primũ uenire: At
ille respondens: ait eis. Helias quidẽ
uenturus ẽ: & restituet om̃ia. Dico
autẽ uobis: quia helias iam uenit. et
ñ cognouert̃ eũ. s fecerunt in eoque¬
cũq uoluerunt. Sic & filius homimꝰ
passurus ẽ ab eis. Tc̃ intellexerunt

Expanded text:
 illis de monte praecepit Iesus dicens nemini dixeritis visionem donec Filius hominis a mortuis resurgat et interrogaverunt eum discipuli dicentes quid ergo scribae dicunt quod Heliam oporteat primum venire at ille respondens ait eis Helias quidem venturus est et restituet omnia dico autem vobis quia Helias iam venit et non cognoverunt eum sed fecerunt in eo quaecumque voluerunt sic et Filius hominis passurus e
Abbreviated transcription (Latin):
ei discipuli eius. Si ita ẽ causa: homi¬
in cũ uxore ñ expedit mibere. Qui di¬
xit. Non om̃s capiunt uerbũ istud: s
quib datũ est. Sunt enim eunuchi:
test capere capiat. Tunc oblatisunt
ei paruuli: ut manus eis imponeret
& oraret. Discipuli autẽ: increpabãt
eos. Iħc uero: ait eis. Sinite paruuloᷤ.
& nolite eos ꝓhibere ad me uenire.
Taliũ ẽ enim regnũ celoꝵ. Et cũ impo¬
suisset eis manus: abiit inde. Ee ecce

Expanded text:
minis cum uxore, non expedit nubere. Qui dixit: Non omnes capiunt verbum istud, sed quibus datum est. Sunt enim eunuchi, test capere, capiat. Tunc oblati sunt ei parvuli, ut manus eis imponeret, et oraret: discipuli autem increpabant eos. Jesus vero ait eis: Sinite parvulos, et nolite eos prohibere ad me venire. Talium est enim regnum coelorum. Et cum imposuiss
Abbreviated transcription (Latin):
nauiculã ascendens sederet. Et om̃is
turba stabat in litore: & locutus est
eis multa in parabolis dicens. Ecce
exiit: qui seminat seminare. Et dũ
seminat: quedã ceciderunt secus urã
& uener̃t uolucres & comedert̃ ea.¬

Expanded text:
naviculam ascendens sederet, et omnis turba stabat in littore: et locutus est eis multa in parabolis dicens: Ecce exiit qui seminat seminare. Et dum seminat, quaedam ceciderunt secus viam, et venerunt volucres coe
Abbreviated transcription (Latin):
cipis: & uidisset tibicines. & turbam
tumultuantẽ: dicebat. Recedite: ñ
est enim mortua puella. s dormit. Et
deridebant eum. Et cum eiecta esset
turba: intrauit & tenuit manũ eius
& surrexit puella. Q exiit fama hec:
in uniuersam t̾ram illam. Et transe¬
unte inde iħu: secuti sunt eũ duo ce¬
ci clamantes & dicentes. Miserereno¬
stri: fili dauid. Cũ autẽ uenisset do¬

Expanded text:
ines et turbam tumultuantem dicebat recedite non est enim mortua puella sed dormit et deridebant eum et cum eiecta esset turba intravit et tenuit manum eius et surrexit puella et exiit fama haec in universam terram illam et transeunte inde Iesu secuti sunt eum duo caeci clamantes et dicentes miserere nostri Fili David cu
Abbreviated transcription (Latin):
piens homo seminauit in agro suo.
Quod: minimũ quidẽ est om̃ib semi¬
nbꝰ. Cũ autẽ creuerit: mauis ẽ om̃i¬
bus holeribꝰ. Et fit arboe: ita ut uolu¬
cres celi ueniant & habitent in ramis
eius. Aliam parabolam: locutus est
eis. Simile ẽ regnũ celoꝵ fermento
qd̃ acceptũ mulier abscondit in fari¬
nȩ satis tribus: donec fermentatũ ẽ

Expanded text:
mo seminavit in agro suo quod minimum quidem est omnibus seminibus cum autem creverit maius est omnibus holeribus et fit arbor ita ut volucres caeli veniant et habitent in ramis eius aliam parabolam locutus est eis simile est regnum caelorum fermento quod acceptum mulier abscondit in farin
Abbreviated transcription (Latin):
docebat eos in synagogis eoꝵ: ita ut
mirarentur. & dic̾e̾nt. Unde huic sa¬
pientia hec & uirtutes: Nonne hic
ẽ fabrifilius: Nonne mater eius
dicitur maria. & fr̃es eius iacobꝰ & io¬
seph. &e symon & iudas: Et sorores
eius. nonne om̃s apud nos sunt. Un¬
oe gͦ huic om̃ia ista: Et scandaliza¬
bantur in eo. Iħc autẽ: dixit eis. N
ẽ ꝓpheta sine honore: nisi in patria
sua & in domo sua. Et ñ fecit ibiuir¬

Expanded text:
 ita ut mirarentur et dicerent unde huic sapientia haec et virtutes nonne hic est fabri filius nonne mater eius dicitur Maria et fratres eius Iacobus et Ioseph et Simon et Iudas et sorores eius nonne omnes apud nos sunt unde ergo huic omnia ista et scandalizabantur in eo Iesus autem dixit eis non est propheta sine honore nisi in patria sua et in domo sua et non fecit ibi
Abbreviated transcription (Latin):
rantur in eo. Herodes enĩ tenuit io¬
hannẽ & alligauit eũ. & posuit in
carcerẽ: ꝓpter herodiadem uxorẽ
fr̾is sui. Dicebat emm illi iohannẽ:
non licet tibi habere eam. Et uolens
eñ occidere. timuit ppłm: quia sicut
ꝓpħam eũ habebant. Die autẽ nata¬
lis herodis. saltauit filia herodiadis
in medio: & placuit herodi. Unde c̃
iuram̃to pollicitus ẽ ei dare: qd̾ cũq

Expanded text:
enuit Iohannem et alligavit eum et posuit in carcere propter Herodiadem uxorem fratris sui dicebat enim illi Iohannes non licet tibi habere eam et volens illum occidere timuit populum quia sicut prophetam eum habebant die autem natalis Herodis saltavit filia Herodiadis in medio et placuit Herodi unde cum iuramento pollic
Abbreviated transcription (Latin):
bit hec generatio. donet hec om̃ia fi
ant. Celũ & terra transibunt: uer¬
ba uero mea ñ p̃teribunt. De die
autẽ illa & hora nemo scit. neq an¬
geli celoꝵ: nisi pater solus. Sicut
autẽ in dieb noe: ita erit & aduen¬
tus filii hominis. Sicat enim erant
in dieb ante diluuiũ: comedentes
& bibentes. nubentes. & nuptũ traden¬
tes usq ad eum diem quo intrauit
in arcam noe. & ñ cognouer̃t donec
uenit diluuiũ. & tulit om̃s: itaerit
& aduentus filii hominis. Tunc duo
erunt in agro: unus assumetur et
unus relinquetur. Due molentes in
mola: una assumetur & una relin¬

Expanded text:
bit haec generatio donec omnia haec fiant caelum et terra transibunt verba vero mea non praeteribunt de die autem illa et hora nemo scit neque angeli caelorum nisi Pater solus sicut autem in diebus Noe ita erit et adventus Filii hominis sicut enin diebus ante diluuium, comedentes et bibentes, nubentes et nupturi tradentes usque ad eum diem quo intrauin arcam Noe et non cognoverunt donec venit diluvium et tulit omnes ita erit et adventus Filii hominis tunc duo erunt in agro unus adsumetur et unus relinquetur duae molentes in mola una adsumetur et una relin
Abbreviated transcription (Latin):
erat: supra petram. Et om̃is qui audit
uerba mea hec. & ñ facit ea : simił erit
uiro stulto. qui edificauit domũ suã
suꝑ arenam. Et descendit pluuia. &
uenert̃ flumina. & flauert̃ uenti. et
irruerunt in domũ illam. & cetidit:
& fuit ruina eiusmagna. Et factũ ẽ
cũ consũmasset iħc uerba hec: ad mi¬
rabant᷑ turbe suꝑ doctrina eiꝰ. Erat e¬
nim docens eos sicut potestatẽ haben:

Expanded text:
mnis qui audit verba mea haec et non facit ea similis erit viro stulto qui aedificavit domum suam supra harenam et descendit pluvia et venerunt flumina et flaverunt venti et inruerunt in domum illam et cecidit et fuit ruina eius magna et factum est cum consummasset Iesus verba haec admirabantur turbae super doctrinam eius erat enim docens e
Abbreviated transcription (Latin):
pocrite: qui edificatis sepulcra ꝓphe-¬
tarũ. & ornatis monum̃ta iustoꝵ: et
uicitis si fuissemus in dieb patrũ nr̃o¬
rũ. ñ essemus socii eoꝵ in sanguine pro¬
phetarũ. Itaq testimonio estis uobismet
ipsis: quia filii estis eoꝵ qui ꝓph̃as occide¬
runt. Et uos: implete mensurã patrũ
ur̃orũ. Serpentes. genimina uiperarũ:
quomͦ fugietis a iudicio gehenne. Id̾o

Expanded text:
lchra prophetarum et ornatis monumenta iustorum et dicitis: si fuissemus in diebus patrum nostrorum, non essemus socii eorum in sanguine prophetarum. itaque testimonio estis uobismet ipsis, quia filii estis eorum qui prophetas occiderunt: et uos implete mensuram patrum uestrorum. serpentes, genimina uiperarum, quomodo fugietis a iudicio gehennae?
Abbreviated transcription (Latin):
gehennã. Dictum ẽ autẽ: quicũq di¬
miserit uxorem suam. det illi libel¬
lum repudii. Ego autẽ dico uobis: qͥa¬
om̃is qui dimiserit uxorẽ suã excep¬
ta fornicationis causa. facit eam me

Expanded text:
gehenna. Dictum est autem: Quicunque dimiserit uxorem suam det illi libellum repudii. Ego autem dico vobis: Quicunque dimiserit uxorem suam, excepta fornica
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib indigetis. Querite autẽ pri¬
mũ regnũ dĩ. & iusticiã eius: & om̃ia
hec adicientur uobis. Nolite gͦ: solli¬
citi esse in crastinũ. Crastinus enĩ dieᷤ.
sollicitus erit sibi ipsi. Sufficit enim¬
oiei: malitia sua. Nolite iudicare:
ut ñ iudicemini. In quo enim iudicio
iudicaueritis: iudicabimini. Et in
qua mensura mensi fueritis: metiet᷑

Expanded text:
quaerite ergo primum regnum dei et iustitiam eius, et haec omnia adicientur uobis. nolite ergo solliciti esse in crastinum: crastinus enim dies sollicitus erit sibi ipsi. sufficit diei malitia sua. Nolite iudicare, ut non iudicemini. in quo enim iudicio iudicaueritis, iudicabimini, et in qua mensura mens
Abbreviated transcription (Latin):
nu sua. & ꝑmundabit aream suam:
& congregabit triticũ suũ in horreũ.
Paleas autem: comburet igni in extin¬
guibili. Tunc uenit iħc a galilea in
iordanen ad ioħem: ut baptizaret᷑
ab eo. Iohannes autẽ: ꝓhibebat eum
oicens. Ego a te debeo baptirari: & tu
uenis ad me. : Respondens autem

Expanded text:
permundabit aream suam et congregabit triticum suum in horreum paleas autem conburet igni inextinguibili tunc venit Iesus a Galilaea in Iordanen ad Iohannem ut baptizaretur ab eo Iohannes autem prohibebat eum dicens ego a te debeo baptizari et tu ven
Abbreviated transcription (Latin):
tus esset: sccessit in galileam. Et relic¬
ta ciuitate nazareth: uenit & habita¬
uit in capharnaũ maritimã. in fimi¬
b ⁊ abulon & nepthalim. Ut adimple¬
retur qd̾ dictum ẽ ꝑ ysaiam ꝓpħam:
terra⁊ abrilon & terra nepthalim. uia
maris trans iordanen galileȩ. Gentiũ
ppłs qui sedebat in tenebris: lucem
uidit magnã. Et sedentib in regione

Expanded text:
 et relicta civitate Nazareth venit et habitavit in Capharnaum maritimam in finibus Zabulon et Nepthalim ut adimpleretur quod dictum est per Esaiam prophetam terra Zabulon et terra Nepthalim via maris trans Iordanen Galilaeae gentium populus qui sedebat in tenebris lucem vidit magnam
Abbreviated transcription (Latin):
ascendisset in nauiculã: cessauit
uentus. Qui autẽ innauicula erãt.
uenert̃ & adorauert̃ eũ dicentes.
Uere: filius dei es. Et cũ transfretas¬
sent: uenert̃ in t̾ram gennesar. E
cũ cognouissent et̃i uiri loci illius:
miserunt inuntuersã regionẽ illã
& obtulert̃ ei om̃s male habentes. Et

Expanded text:
naviculam cessavit ventus qui autem in navicula erant venerunt et adoraverunt eum dicentes vere Filius Dei es et cum transfretassent venerunt in terram Gennesar et cum cognovissent eum viri loci illius miserunt in universam regionem illam et obtulerunt ei omnes
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ infirmitatẽ. Duodecim autẽ
apłoꝵ nomina: sunt hec. Primus sy¬
mon qui dicitur petrus: & andreas
frater eius. Ia cob zebedei: & ioħes fra¬
ter eius. Philippus & bartholomeus:
thomas. & matheus publicanus: & ia¬
cobus alphei. & tadeus. Symon chana¬
neus & uidas scariothes: qui & tradi

Expanded text:
infirmitatem duodecim autem apostolorum nomina sunt haec primus Simon qui dicitur Petrus et Andreas frater eius Iacobus Zebedaei et Iohannes frater eius Philippus et Bartholomeus Thomas et Mattheus publicanus et Iacobus Alphei et Thaddeus Simon Cananeus
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũq sunt sub iugo secui: dnõs¬
suos om̃i honore dignos arbitrentur:
ne nomen dñi & doctrina blaspheme¬
tur. Qui autẽ fideles habent dños ñ
contemnant. quia frẽs sunt. s magis
seruiant quia fideles sunt. & dilecti:
quia beneficii participes sunt. Hec do

Expanded text:
 sunt sub jugo servi, domisuos omni honore dignos arbitrentur, ne nomen Domini et doctrina blasphemetur. Qui autem fideles habent dominos, non contemnant, quia fratres sunt, sed magis serviant, quia fideles sunt; et dilecti, quia beneficii participes sunt. » Quod de
Abbreviated transcription (Latin):
loq̃ntes que ñ oportet. Uolo gͦ uiniores
nubere. filios ꝓcreare. matresfamilias
esse: nullã occasionem dare aduersa¬
rio. maledicti gr̃a. Iam enim quedã cõ
& ñ grauetur eccłia: ut his que uere ui¬
due sunt sufficiat. Qui bene p̃sunt p̃s .xi¬
biteri: duplici honore digni habeantur.
maxime qui laborant in uerbo & doc¬
trina. Dicit enim scriptura. Non infre¬
nabis os boui trituranti: & dignus est
oꝑarius mercede sua. Aduersus p̃sbite¬
rũ accusationẽ noli recipere: nisi sub

Expanded text:
loquentes quae- non oportet. nolo ergo iuniores nubere, filios. procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia. iam enim quaedam conut non grauetur ecclesia, ut his quae uere uiduae sunt sufficiat qui bene praesunt presbyteri, duplici honore habeantur: maxime qui laborant in uerbo et doctrina. dicit enim scriptura: non infrenabis os boui trituranti, et: dignus est operarius mercede sua. aduersus presbyterum accusationem noli recipere nisi sub
Abbreviated transcription (Latin):
nens fr̃ib bonus erit minister xp̃iihu:
enutritus uerbis fidei. & bone doctri¬
nȩ quam assecutꝰ es. Incptas autẽ &
amiles fabulas: deuita. Exerce autẽ te¬
ipsũ ad pietatẽ. Nam corporalis exerti¬
tatio. ad modicũ ẽ utilis: pietas aritẽ
ad omĩa utilis ẽ. ꝓmissionẽ habens ui

Expanded text:
nens fratribus, bonus eris minister Christi Jesu, enutritus verbis fidei et bonae doctrie, quam assecutus es. Ineptas autem et aniles fabulas devita: exerce autem teipsum ad pietatem. Nam corporalis exercitatio, ad modicum utilis est: pietas autem ad omnia u
Abbreviated transcription (Latin):
in castitate. Dũ uenio attende lectioni.
exhortationi. doctrinȩ. Noli negligere
grãm que in te ẽ. que data c̃ tibi ꝑ pro¬
phetiam: cũ impositione manuũ p̃sbi¬
terii. Hec meditare. in his esto: ut pro¬
fectus tutis manifestus sit om̃ibꝰ. Attẽ¬
de tibi & doctrinȩ: insta in illis. Hoc e¬
nim faciens & te ipsũ saluũ facies: et

Expanded text:
attende lectioni, exhortationi, doctrinae. Noli negligere gratiam quae in te est, quae data est tibi per prophetiam, cum impositione manuum presbyterii. Haec meditare, in his esto, ut profectus tuus manifestus sit omnibus. Attende tibi et doctrinae, insta in illis: hoc enim faciens,
Abbreviated transcription (Latin):
electis angelis. ut hec custodias sine p̃¬
iuditio: nichil facias in aliã partẽ de¬
clinando. Manus cito nemini imposue a .xiii¬
ris. neq cõmunicaueris peccatis alie¬
nis: te ipsũ castũ custodi. Noli adhuc

Expanded text:
electis Angelis, ut haec custodias sine praejudicio, nihil faciens in alteram partem declinando. Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis. Teipsum castum custodi. Nol
Abbreviated transcription (Latin):
remias in uidea ꝓphetauert̃. Sermo
eius nec satis disertus. nec admodũ ru¬
sticus ẽ: s ex utroq medie temperatus.
Sacerdos &e ipse. sicut & iheremias: pͥn¬
cipia uoluminis & finem. magnis habẽs
obscuritatib inuoluta. S & uulgata
eiis editio: ñ multũ distat ab hebraico.
Unde satis miror quid cause extiterit.
ut si eosdem in uniuersis libris habe¬
mus interp̃tes: in aliis eadem. in aliis
diuersa trarestulerint. Legite igitur &
hunc iuxta trans lationẽ nr̃ãm. quia
ꝑ cola scriptus & cõmata: manifestiorẽ¬
sensũ legentib tribuit. Si autẽ amici

Expanded text:
in Judaea prophetaverunt. Sermo ejus nec satis disertus, nec admodum rusticus est: sed ex utroque medie temperatus. Sacerdos et ipse, sicut et Jeremias: principia voluminis et finem magnis habens obscuritatibus involuta. Sed et Vulgata ejus editio non multum distat ab Hebraico. Unde satis miror quid causae exstiterit, ut si eosdem in universis libris habemus interpretes, in aliis eadem, in aliis diversa transtulerint. Legite igitur et hunc juxta translationem nostram; quia per cola scriptus et commata, manifestiorem legentib
Abbreviated transcription (Latin):
bathanis. Ex lapidib quadratis & sec¬
tis fecit muros eius: inaltitudinẽ cu¬
bitoꝵ septuaginta. in latitudinẽ cubi¬
toꝵ triginta. Turres uͦ eius: posuit
in altitudinẽ cubitoꝵ centum. Pec qua¬
orum uͦ earum: latus utrumq uicenoꝵ
pedum spatio tẽnebatur. Posuitq por¬

Expanded text:
quadratis et sectis: fecit muros ejus in latitudinem cubitorum septuaginta, et in altitudinem cubitorum triginta, turres vero ejus posuit in altitudinem cubitorum centum. Per quadrum vero earum, latus utrumque vicenorum pedum spatio tendebatur
Abbreviated transcription (Latin):
tione ꝑmaneat : & om̃s gentes agnos¬
cant qm̃ tues ds̃. & non ẽ alius p̃ter
de. Factum ẽ autem cum cessasset
clamare ad dñm: surrexit de loco qͦ
iacuerat ꝓstrata dño. uocauitq abrã
suam. & descendens in domũ suã ab¬
stulit a se cilitium : & exuit se uesti¬
mento uiduitatis luȩ. & lauit corpus

Expanded text:
tione permaneat et omnes gentes agnostione permaneat et omnes gentes agnoscant quoniam tu es Deus et non est alius praeter te factum eclamare ad Dominum, surrexit de loco quo iacuerat prostrata Domino, vocavitque abram suam et, descendens in domum suam, abstulit a se cilicium et exuit se vestibus viduitatis suae, et lavit corpus
Abbreviated transcription (Latin):
tio: & allide uirtutẽ eoꝵ inuir¬
tute tua. ca dat uirtus eoꝵ in
iracundiam. tuam: qui promit¬
tunt se uiolare scã tua. & polluere
tab̾naculũ nominis tui: & deicere gla¬
dio suo cornu altaris tui. Lac dñe ut
gladio propͥo. eius suꝑbia amputet᷑.
capiatur laqueo oculoꝵ suoꝵ inme:
& ꝑcuties eum ex labiis caritatis mee.
Da mͥ in animo constantiã. ut contẽp¬
nam illum & uirtutẽ erus: ut euertã
illum. Erit enim memoriale nominiᷤ
tui: cum manus femine deiecerit eũ.
Non enim inmultitudine ẽ uirtus
tua dñe: neq in equoꝵ uirib uolun¬
tas tua: nec suꝑbi abinitio placuert̃
tibi. s humiliũ & mansuetoꝵ tͥ sem¬
per placuit dep̃catio. Ds̃ celoꝵ. crea¬
tor aquarũ. & dñs totius creature ex¬
audi me miseram dep̃cantem: & de
tua misccłia p̃sumentem. Memento
dñe testamenti tui: & da uerbũ in
ore meo. & icorde meo confiliũ cor¬
robora: ut domus tua in tua scĩfica¬

Expanded text:
tio et adlide virtutem eorum in virtio et adlide virtutem eorum in virtute tua cadat virtus eorum in iracundiam tuam qui promittunt se violare sancta tua et polluere tabernaculum honoris tui et deicere gladio suo cornu altaris tui fac Domine ut gladio proprio eius superbia amputetur capiatur laqueo oculorum suorum in me et percuties eum ex labiis caritatis meae da mihi in animo constantiam ut contemnam illum et virtutem ut evertam illum erit enim memoriale nominis tui cum manus feminea deiecerit eum non enim in multitudine est virtus tua Domine neque in equorum viribus voluntas tua nec superbi ab initio placuerunt tibi sed humilium et mansuetorum tibi semper placuit deprecatio Deus caelorum creator aquarum et dominus totius creaturae exaudi me miseram deprecantem et de tua misericordia praesumentem memento Domine testamenti tui et da verbum in ore meo et in corde meo consilium corrobora ut domus tua in tua sanctifica