comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filium genuit. eui remigium
sodm̃ domini dictum in bapts¬
mate nomen imponi fecit. Et
ablactatus. sicut suus p̾nunti¬
ator p̾dixerat lacte matris oculoᷤ
sui uatis matre obstetricante
ꝑungens. lumen illi grã diui¬
na restituit. Nec incredibile

Expanded text:
filium genuit. eui Remigium secundum Domini dictum in baptismate nomen imponi fecit. Et ablactatus, sicut suus prenuntiator praedixerat, lacte matris oculos sui vatis, matre obstetricante, perunguens, lumen illi gratia divina restit
Abbreviated transcription (Latin):
argenteum translatum fuit.:
raddo tunc subdiaconꝰ. ecclȩ su¬
essionicȩ qui cum ep̃o suo rothar¬
do illuc conuenerat iam ꝑ annũ
integrum dolore dentiũ ad eo
die noctuq uexabatur: ut sen¬
sum ꝑdere p̃nimio dolore me¬
tueret. Qui dum ep̃i in c̃posi¬
tione sacri corporis intenderent
maxillam in qua dolore uexaba¬
tur. loco in quo corpus scm ia¬
cuerat apposuit: & mox ab ipso
dolore liberatus. deinceps den
tium dolorem ñ sensit. sicut
post uiginti quinq annos idẽ
referre curauit. Et ipsa die in qͦ¬
dam. oratorio ubi memoria bea¬
ti remigii colitur in pago ribu¬
ario. duo contracti sanan fu¬
erunt. Ex tempore si quidem
primȩ ac sedẽ translationis
sicut et ante. multȩ et in sig¬
nes uirtures in eodem loco ꝑ
ipsius scĩ merita ex diuersis
infirmitatib sunt operatȩ. Quã
habemus descriptas. sed hic ꝓpt᷑
pluralitatem et quia sepius i¬
bidem ostenduntur omisimꝰ¬
ponere

Expanded text:
argenteum translatum fuit, argenteum translatum fuit, Rado tunc subdiaconus aecclesiae Suessonicae, qui cum episcopo suo Rothado illuc convenerat, iam per annum integrum dolore dentium adeo die noctuque vexabatur, ut sensum perdere pre nimio dolore metueret. Qui, dum episcopi in compositione sancti corporis intenderent, maxillam, in qua dolore vexabatur, loco, in quo corpus sanctum iacuerat, apposuit: et mox ab ipso dolore libetium dolorem non sensit, sicut post viginti quinque annos idem referre curavit. Et ipso die in quodam oratorio, ubi memoria beati Remigii colitur, in pago Ribuario, duo contracti sanati fuerunt. Ex tempore quidem primae ac secundae translationis, sicuti et ante, multae et insignes virtutes in eodem loco per ipsius sancti merita ex diversis infirmitatibus sunt operatae. Quas quidem habemus descriptas, sed hic propter pluralitatem, et quia saepius ibidem ostenduntur, omisimponere
Abbreviated transcription (Latin):
dominicȩ octingente sumo
de loco criptȩ prioris sepulchrũ
una cum corpore beati remigii
tranlatum ẽ in cripta maiori
et pulchriori opere facta: ipsũ
corpus sanctissimum sic̃ et in an¬
teriore translatione. ab ep̃is re¬
morũ dioceseos integrũ inuen¬
tum ẽ. et brandeo rubeo in uolu¬
tum. Et cum de ipso sepulchro in
locello argenteo ẽ transpositum:
pars de ipso brandeo cum sudari¬
o quod fuerat suꝑ caput eius
assumpta. in scriniolo eburneo
secus altare sc̃ȩ mariȩ in cuuta¬
te honore debito ueneratur. Locel¬
lum aut̃ argenteum. cum corpo¬
re eiusdem sci. sepulchro mar¬
moreo in quo ante iacuerat suꝑ¬
positum fuit. Et reliquiȩ quȩ
ad caput illus extra sepulchr̃u
reꝑtȩ fuerant: in sepulchro in qͦ
lacuerat. a p̾fatis ep̃is fuerunt
positȩ kalendas octobris. Quo
kalendarum die. et altera eius
translatio ante plures annos
fuerat celebrata. Cum autem
scissimũ corpus eus de sepul¬
chro in predictum locellum

Expanded text:
domdomde loco cryptae prioris sepulcrum una cum beati Remigii corpore translatum est in criptam maiori et pulchriori opere factam, ipsum corpus sanctissimum, sicut et in anteriori translatione, ab episcopis Remorum dioceseos integrum inventum est et brandeo rubeo involutum. Et cum de ipso sepulchro in locello argenteo est transpositum, pars de ipso brandeo cum sudario, quod fuerat super caput eius, assumpta in scriniolo eburneo, secus altare sanctae Mariae in civitate honore debito veneratur. Locellum autem argenteum cum corpore ipsius sancti sepulchro marmoreo, in quo ante iacuerat, superpositum fuit, et reliquiae, que ad caput illius extra sepulchrum reperte fuerant, in sepulchro, in quo iacuerat, a prefatis episcopis fuerunt positae Kl. Octob.; quo Kalendarum die et altera eius translatio ante plures annos fuerat celebrata. Cum autem sanctissimum corpus eius de sepulchro in predictum locellum
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Et inter hȩc uerba. cum
maximo clamore ingemuit.: &
incredibilit᷑ inflando in tumu¬
it: sicq medius crepuit et mortu¬
us ẽ. Quib auditis diuinam in
nobis uindictam ꝑtimescentes:
blasphemiam in dm̃ et scõs eius
magnopere caueamus: studenteᷤᷤ
ne ȩccłasticam familiam crude li¬
ter tractemus. et ne contra ma¬
la ꝓximi ꝑtrahamur ad retͥbuti¬
onem mali. uel ad liuorem odii.
ne ad temptam̃ta diaboli sedu¬
camur ad delecctationem uel
consensionem peccandi: ne con¬
tra flagella summi opificis pro¬
ruamus in excessum murmura¬
tionis. Licet enim non fiant nobis
tam frequentia ac reuerenda
ꝑ hunc seruum suum miracu¬
la: tamen certi eẽ debemꝰ quia
Añ subtrahuntur eiuitati sus
Iac nobis ciuib suis continu¬
a intercessionum auxilia: sicut
de hieremia legimꝰ. hic ẽ inquit
fr̃m amator et populi isrł. hicẽ
qui multum orat ꝓ pplõ. et uni¬
uersa scã ciuitate iherusalẽ
Nno incarnationis XLx¬

Expanded text:
venit'. Et inter haec verba cum venit'. Et inter haec verba cum maximo clamore ingemuit et incredibiliter inflando intumuit, sicque medius crepuit et mortuus est. Quibus auditis, divinam in nobis vindictam pertimescentes, blasphemiam in Deum et sanctos eius magnopere caveamus, studentes, ne aecclesiasticam familiam crudeliter tractemus, et ne contra mala proximi pertrahamur ad retributionem mali vel ad livorem odii, ne ad temptamenta diaboli seducamur ad delectationem vel consensionem peccandi, ne contra flagella summi opificis proruamus in excessum munnurationis. Licet enim non fiant nobis tam frequentia ac reverenda per hunc ser vum suum miracula, tamen certi esse debemus, quia non subtrahuntur civitati suae ac nobis civibus suis continua intercessionum eius auxilia, sicut de Hieremia legimus: Hic est, inquid, fratrum amator et populi Israhel; hic est, qui multum orat pro populo et universa sancta civitate Hierusalem. 29. Anno incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓborum oculos asꝑa et despec̃¬
ta ꝓbatur. et scor miracula per
contemptum peccantib uisto
iudicio subtrahuntur: sicut
scriptum ẽ. Nequando conuer¬
tantur & sanem eos: quatinus
plenius obruantur suppliciis. qͥ
nunc gaudent etiam in delictis.
Uerumtam̃ hic sõs imitator do¬
mini sui qui non omĩa uindicat.
ut eius ostendatur patientia:
nec omĩa in ulta dimittit ut
eius ꝓbetur ꝓuidentiaꝰ licet
non tam frequent᷑ exerat in ꝑ¬
nitiosos uindictam: ñ usque¬
quaq in ulta nr̃is temporib de¬
serit p̾sumptor piacula. Nam
blitgarius quidam. nuꝑ man¬
sum de thesauro ȩccłȩ in uilla
tenoilo p̾cio apud bernehardũ
custodem obtinuit: uñ famu¬
los sc̃i remigis cum flagellis
eiecit: conclamantib eis scm̃
remigium ut eos adiuuaret. Qui¬
b idem blitgarius. cum irrisione
respondit. Modo parebit.: qualit᷑
uos sc̃s remigius adiuuabit. Ui¬
dete quomodo in adiutoriũ ur̃m

Expanded text:
reproborum oculos aspera et despecreproborum oculos aspera et despecta probatur, et sanctorum miracula per contemptum peccantibus iusto iudicio subtrahuntur, sicut scriptum est: Na quando convertantur, et sanem cos; quatinus plenius obruantur suppliciis, qui nunc gaudent etiam in delictis. Veruntamen hic sanctus imitator Domini sui, qui non omnia vindicat, ut eius ostendatur patientia, nec omnia multa dimittit, ut eius probetur providentia, licet non tam frequenter exerat in pernitiosos vindictam, non usquequaque inulta nostris temporibus deserit presumtorum piacula. Nam Blitgarius quidam nuper mansum de thesauro aecclesiae in villa Tenoilo pretio apud Bernehardum custodem obtinuit, unde famulos sancti Remigii cum flagellis eiecit, conclamantibus eis sanctum Remigium, ut eos adiuvaret. Quibus isdem Blitgarius cum inrisione respondit: 'Modo parebit, qualiter vos sanctus Remigius adiuvabit; videte, quomodo in adiutorium vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
dictas in delinquentes exert᷑. Ui¬
delicet ut si se recognouerint hic
repꝑiant q̃d merentur: ne post mor¬
tem ȩternis supplitiis crucientur.
sicut in libro regum legitur de
et post ultionem ꝑceptam a leone
corpus illuis in tactum remansit.
Si aut hie se ñ correxerint in quoᷤ
iundictȩ procedunt: alii de fla¬
gellis eor emendentur. et metu¬
entes corrigantur. sic̃ scriptum
ausantur etiam aliqui
qm̃ sc̃s remigius nunc
Iin rerũ suarũ inuasores.
et familiȩ suȩ oppssores. non iun¬
dicat. sicut p̾cedentib temporib
egerat: usurpanteᷤᷤ ⁊ psalmi u̾sũ.
Signa inqui pꝰ unt ñ uidemꝰ¬
amplius. S non hinc causandũ.
uerum dolendum atq timendũẽ.
quia impletur nr̃is quod p̾die¬
tum ẽ antiquis temporib. Serip¬
tum ẽ enu in apocalypsi. factus
ẽ sol ut saccus cilicinus. In extre¬
mo quippe nr̃o tempore sol qͣsi
cilicinus saccus ostenditur: quia
fulgens uita predicantium ante

Expanded text:
dictas in delinquentes exerunt; vidictas in delinquentes exerunt; videlicet ut si se recognoverint, hic recipiant quod merentur, ne post mortem aeternis suppliciis crucientur, sicut in libro Regum legimus de et post ultionem perceptam, a leone corpus illius intactum permansit : si autem hi se non correxerint, in quos vindictae procedunt, ut alii de flagellis eorum emendentur, et metuentes corrigantur, sicut scriptum ausantur etiam aliqui, quoniam sanctus Remigius nunc in rerum suarum invasores, et familiae suae oppressores non vindicat, sicut praecedentibus temporibus egerat, usurpantes psalmi versum: Signa, inquiunt, non videmamplius. Sed non hinc causandum, verum dolendum atque timendum est, quia impletur nostris, quod predictum est antiquis temporibus; scriptum est enim in apocalypsi: Factus est sol, ut saccus cilicinus. In extremo quippe nostro tempore sol quasi cilicinus saccus ostenditur, quia fulgens vita predicantium ante
Abbreviated transcription (Latin):
ad iacendum. alterius meriti et
officii debet eẽ. qui hanc uillam
habere et in hoc cubiculo debet
iacere. Surge quantotius: et
hinc abscede. Quod illa parui¬
pendit putans se uisum in anem
iudere. Altera uice uenit ad eam
sc̃s remigius: et dixit ei. Curhinc
s̃ abscesfisti: sic̃ tͥ p̃cepi: Uide ne
amplius hic te in ueniam. Quod.
ula ut pruis ꝓ nichilo dixxit. Ter¬
tio uenit ad eam sc̃s̃ remigius¬
& dixit. Nonne iam semel et scdo
tibi p̾cepi ut hinc abscederes: S
quia contempsisti hinc ꝑgere:
aliorũ deportatione abscedes. Et
ꝑcussit illam iurga: quã tenebat
in manu. Quȩ toto coipore in
maximũ tumorem conuerso:
quod uidit uiro suo richuino
& aliis quam plurimis dixit.
Et ꝑ aliquantos dies seuerissi¬
me cruciata: uitam finiuit.
ibidem fepeliri fecit. Mirant᷑
quidam quod cũ iundicta mor¬
tali. illam de p̾dicta uilla ex¬
recepit. Quod nemo mirabitur. si
ꝑpenderit qua intentione sc̃ĩ uin¬

Expanded text:
ad iacendum; alterius meriti et ad iacendum; alterius meriti et officii debet esse, qui hanc villam habere et in hoc cubiculo debet iacere. Surge quantocius et hinc abscede'. Quod illa parpendit, putans se visum inane videre. Altera vice venit ad eam sanctus Remigius, et dixit ei: Cur hinc non abscessisti, sicut tibi praecepi? Vide ne amplius te hic inveniam. Quod illa, ut prius, pro nihilo duxit. Tertio ut venit ad eam sanctus Remigius, dixit: Nonne jam semel et secundo tibi praecepi, ut hinc abscenderes. Sed quia contempsisti hinc pergere, aliorum deportatione abscedes. Et percussit illam virga, quam tenebat in manu. Quae, toto corpore in maximum tumorem converso, quod vidit, viro suo Richuvino et aliis quamplurimis dixit, et per aliquantos dies severrime cruciata, vitam finivit. ibidem sepeliri fecit. Mirantur quidam, quod cum vindicta mortali illam de praedicta villa exm recepit: quod nemo mirabitur, si perpenderit qua intentione sancti vin
Abbreviated transcription (Latin):
amarissimis ꝓfiteri. quod sids̃
ꝑ merita scĩ remigii pedem illuis
ab ipsa conpede solueret: numꝗͣ
ulterius de ipsa uel de alia ȩxcła
quicquam tolleret: uel tolli quan¬
tum exipso eẽt ullomodo consen¬
tiret Caballum quoq suum cũ
sella. quȩ potuit et alia. ad eandẽ
eccłam donauit sicq post con¬
fessionem et lacrimas atq pro¬
fessionem et uotum: pes euis
ab ostio cui in heserat ẽ solutus
Uerumtamen postea de ipso
arido pede claudus ꝑmansit us¬
q dum putrescente crure ac fe¬
more. post duitinum laborem
mortuus fuit xL. III.¬
uando tres fr̃s reges hlo¬
tarius. hludouuicus. et
karolus regnum patris su obi¬
tum int̾ se diuiserunt. episco¬
pium remense quod tenebat
fulco presbit᷑. karolus int᷑ homi¬
nes suos diuisit: uillam luliacũ
ricuino in beneficium dedit. Cũ
autem uxor illius nomine bet¬
ta in cubiculo uillȩ ipsius iace¬
ret: uenit ad eam sẽs remigiꝰ
dicens. Non ẽ iste locus tuus¬

Expanded text:
amarissimis profiteri, quod, si Deus amarissimis profiteri, quod, si Deus per merita sancti Remigii pedem illius ab ipso compede solveret, numquam ulterius de ipsa vel de alia aecclesia quicquam tolleret, vel tolli, quantum ex ipso esset, ullo modo consentiret. Caballum quoque suum cum sella et alia quae potuit ad eandem aecclesiam donavit, sicque post confessionem et lacrimas atque professionem et votum pes eius ab ostio cui inheserat est solutus. Veruntamen postea de ipso arido pede claudus permansit, usque dum, computrescente crure ac femore, post diutinum laborem mortuus fuit. Quando tres fratres reges Hlotharius, Hludowicus et Karolus regnum post patris sui obitum inter se diviserunt, episcopium Remense, quod tenebat Folco presbiter, Karolus inter homines suos divisit; villam Luliacum Richuino in beneficium dedit. Cum autem uxor illius nomine Betta in cubiculo villae ipsius iaceret, venit ad eam sanctus Remigius, dicens: 'Non est iste locus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
ritorio niuernensi. ob¬
tentis reliquus beati remigii:
oratorium in eius honore in ꝓpͥe¬
tate sua ȩdificauit uͥ dñs mul¬
tas urtutes ꝑ merita ipsius scĩ
ostendit. Cum aut̃ defuncto
hludouuico imperatore aquita¬
ni gentilicia mobilitate absq
uigo principis ꝓ ut quisq pote¬
rat se efferre et ad inuicem ex¬
pugnare. ac ꝑ contiguos pagos
debaccare cȩperunt: pauperes
homines substantiolas suas
in ȩcclesis reponere studuer̃t.
Uñ confisi opinione uirtutũ
quȩ ibi fiebant: ad saluandum
sua. in eodem oratorio quiq po¬
terant certatim reposuerunt.
Audientes autem p̃dones idẽ
oratorium multis plurimoꝵ
opib refertum: aggressi sunt
eas diripere. Quorum unus
opseratum ostium pede ꝑcus¬
sit ut serram effringeret. & mor
eidem ostio pes euis adhesit: &
resupinus p̾sumptor in terram
cecidit. Quod cernentes alir au¬
fugerunt. Ipse aut̃ misercru¬
ciatu coger te: cum maxi¬
mo eiulatu cȩpit culpam
suam fateri et cum lacrimis

Expanded text:
ritorio Nivernensi, obtentis reliquiis beati Remigii, oratorium in eius honore in proprietate sua aedificavit, ubi Dominus multas virtutes per merita ipsius sancti sui ostendit. Cum autem, defuncto Hludowico imperatore, Aquitani gentilicia mobilitate absque iugo principis, prout quisque poterat, se efferre et ad invicem impugnare ac per contiguos pagos debaccare ceperunt, pauperes homines substantiolas suas in aecclesiis reponere studuerunt. Unde confisi opinione virtutum que ibi fiebant, ad salvandum sua in eodem oratorio, quique poterant, certatim reposuerunt. Audientes autem predones idem oratorium multis plurimorum opibus refertum, aggressi sunt eas diripere. Quorum unūs obseratum ostium pede percussit, ut seram effringeret, et mox eidem ostio pes eius adhesit, et resupinus praesumptor in terram cecidit. Quod cernentes alii, aufugerunt. Ipse autem miser, cruciatu cogente, cum maximo heiulatu cepit culpam suam fateri et cum lacrimis
Abbreviated transcription (Latin):
chro in predictum locellum
argenteum translatum fuit.:
raddo tunc subdiaconꝰ. ecclȩ su¬
essionicȩ qui cum ep̃o suo rothar¬
do illuc conuenerat iam ꝑ annũ
integrum dolore dentiũ ad eo
die noctuq uexabatur: ut sen¬
sum ꝑdere p̃nimio dolore me¬
tueret. Qui dum ep̃i in c̃posi¬
tione sacri corporis intenderent
maxillam in qua dolore uexaba¬
tur. loco in quo corpus scm ia¬
cuerat apposuit: & mox ab ipso
dolore liberatus. deinceps den
tium dolorem ñ sensit. sicut
post uiginti quinq annos idẽ
referre curauit. Et ipsa die in qͦ¬
dam. oratorio ubi memoria bea¬
ti remigii colitur in pago ribu¬
ario. duo contracti sanan fu¬
erunt. Ex tempore si quidem
primȩ ac sedẽ translationis
sicut et ante. multȩ et in sig¬
nes uirtures in eodem loco ꝑ
ipsius scĩ merita ex diuersis
infirmitatib sunt operatȩ. Quã
habemus descriptas. sed hic ꝓpt᷑
pluralitatem et quia sepius i¬
bidem ostenduntur omisimꝰ¬
ponere

Expanded text:
chro in predictum locellum chro in predictum locellum argenteum translatum fuit, Rado tunc subdiaconus aecclesiae Suessonicae, qui cum episcopo suo Rothado illuc convenerat, iam per annum integrum dolore dentium adeo die noctuque vexabatur, ut sensum perdere pre nimio dolore metueret. Qui, dum episcopi in compositione sancti corporis intenderent, maxillam, in qua dolore vexabatur, loco, in quo corpus sanctum iacuerat, apposuit: et mox ab ipso dolore libetium dolorem non sensit, sicut post viginti quinque annos idem referre curavit. Et ipso die in quodam oratorio, ubi memoria beati Remigii colitur, in pago Ribuario, duo contracti sanati fuerunt. Ex tempore quidem primae ac secundae translationis, sicuti et ante, multae et insignes virtutes in eodem loco per ipsius sancti merita ex diversis infirmitatibus sunt operatae. Quas quidem habemus descriptas, sed hic propter pluralitatem, et quia saepius ibidem ostenduntur, omisimponere
Abbreviated transcription (Latin):
adhũe ampliata ipsa ȩccła: cum
de loco criptȩ prioris sepulchrũ
una cum corpore beati remigii
tranlatum ẽ in cripta maiori
et pulchriori opere facta: ipsũ
corpus sanctissimum sic̃ et in an¬
teriore translatione. ab ep̃is re¬
morũ dioceseos integrũ inuen¬
tum ẽ. et brandeo rubeo in uolu¬
tum. Et cum de ipso sepulchro in
locello argenteo ẽ transpositum:
pars de ipso brandeo cum sudari¬
o quod fuerat suꝑ caput eius
assumpta. in scriniolo eburneo
secus altare sc̃ȩ mariȩ in cuuta¬
te honore debito ueneratur. Locel¬
lum aut̃ argenteum. cum corpo¬
re eiusdem sci. sepulchro mar¬
moreo in quo ante iacuerat suꝑ¬
positum fuit. Et reliquiȩ quȩ
ad caput illus extra sepulchr̃u
reꝑtȩ fuerant: in sepulchro in qͦ
lacuerat. a p̾fatis ep̃is fuerunt
positȩ kalendas octobris. Quo
kalendarum die. et altera eius
translatio ante plures annos
fuerat celebrata. Cum autem
scissimũ corpus eus de sepul¬

Expanded text:
adhuc ampliata ipsa aecclesia, cum adhuc ampliata ipsa aecclesia, cum de loco criptae prioris sepulchrum una cum beati Remigii corpore translatum est in criptam maiori et pulchriori opere factam, ipsum corpus sanctissimum, sicut et in anteriori translatione, ab episcopis Remorum dioceseos integrum inventum est et brandeo rubeo involutum. Et cum de ipso sepulchro in locello argenteo est transpositum, pars de ipso brandeo cum sudario, quod fuerat super caput eius, assumpta in scriniolo eburneo, secus altare sanctae Mariae in civitate honore debito veneratur. Locellum autem argenteum cum corpore ipsius sancti sepulchro marmoreo, in quo ante iacuerat, superpositum fuit, et reliquiae, que ad caput illius extra sepulchrum reperte fuerant, in sepulchro, in quo iacuerat, a prefatis episcopis fuerunt positae Kl. Octob.; quo Kalendarum die et altera eius translatio ante plures annos fuerat celebrata. Cum autem sanctissimum corpus eius de sepul
Abbreviated transcription (Latin):
suis. et inuolutum ẽ corpus eiꝰ
integrum: s ex siccatum de bra¬
rocessu deniq temporis.
pippinus rex karoli mag¬
ni pater. uolens episcopi laudu¬
nensis uillam quȩ anisiacus
dicitur accipere quasi sub cen¬
su sic̃ et alias quasdam fecerat.
Quenit in ea manere. Ubi cum
dormiret uenit ad eum sc̃s remi¬
gius dicens. Tu quid hĩc facis:
Quare intrasti in hanc uillã.
flagellauit eum duriter satis. ita
ut postea liuores in corpore eius
parerent. Et cum disparuit bea¬
tus remigius. pippinus surrexit.
ac correptus ualida febre: quan¬
totius ab illa uilla recessit. Deqͣ
febre: non paruo tempore labo¬
rauit. Et deinceps princeps reg¬
ni usq ad moderna tempora i¬
bi non mansit sicut nec in codi¬
ciaco uel luliaco. nͥ hludouuicꝰ
rex germaniȩ quando suꝑ fr̃em
suum karolum regnum eius
inuasit in luliaco mansit: et
inde in crastino turpit᷑ ante ip¬
sum frẽm suum fugiens iuxe¬
uasit

Expanded text:
sius, et involutum est corpus illius sius, et involutum est corpus illius integrum, sed exsiccatum, de brarocessu denique temporis Pippinus rex, Karoli Magni pater, volens episcopii Laudunensis villam que Anisiacus dicitur accipere quasi sub censu, sicut et alias quasdam fecerat, venit in ea manere. Ubi cum dormiret, venit ad eum sanctus Remigius, dicens: 'Tu, quid hic facis? Quare intrasti in hanc villam, flagellavit eum satis duriter, ita ut postea livores in corpore eius parerent. Et cum disparuit beatus Remigius, Pippinus surrexit, ac correptus valida febre, quantotius ab ipsa villa recessit; de qua febre non parvo tempore laboravit. Et deinceps princeps regni usque ad moderna tempora ibi non mansit, sicut nec in Codiciaco vel Luliaco, nisi Hludowicus rex Germaniae, quando super fratrem suum Karolum regnum eius invasit, in Luliaco mansit, et inde in crastina turpiter ante ipsum fratrem suum fugiens, vix evasit
Abbreviated transcription (Latin):
mus corpore beati remigiz
multa et stupenda miracula
dñi grã fierent.: ampliata et
exaltata ẽ ipsa ȩccła Et facta
cripta retro altare inqua trais¬
ferretur corpus scĩssimũ: effos¬
sum de loco in quo erat. ut in
fossam factam inmemorata crip¬
ta deponeretur: s nullomodo
moueri potuit. Suꝑueniente
autem nocte et ꝑ noc tantib
fr̃ib in ymnis et canticis. mul¬
tis accensis luminarib circa
mediam noctem sopor in om̃s
irruit. Et eiugilantib eis.
kalendis occtobris cũ sc̃issimo
corpore sepulchrum inuentũ
ẽ angelicis manib positum in
fossa criptȩ retro altare factȩ.
Tantaq eiugilantes odoris sua¬
uitate repleti sunt om̃s qui affu¬
erunt: ut humana lingua hoc
effari non ualeat: et sic ꝑ totam
diem et in crastina ipse odor
in eadem ȩccła ꝑseuerauit. Ipsa¬
q die translationis eius. cũ diui¬
nis laudib sumpte sunt re liqͥȩ
a corpore illius: de capillis uide¬
licet eius et casula ac tunita ip¬

Expanded text:
mus, corpore beati Remigii mus, corpore beati Remigii multa et stupenda miracula Do mini gratia fierent, ampliata et exaltata est ipsa aecclesia. Et facta cripta retro altare, in qua transferretur corpus sanctissimum, effossum est de loco, in quo erat, ut in fossam factam in memorata cripta deponeretur; sed nullo modo moveri potuit. Superveniente autem nocte et pernoctantibus fratribus in ymnis et canticis, multis accensis luminaribus, circa mediam noctem sopor in omnes inruit. Et evigilantibus eis, Kalendas Octobris cum sanctissimo corpore sepulchrum inventum est angelicis manibus positum in fossa cripte retro altare facte; tantaque evigilantes odoris suavitate repleti sunt omnes qui adfuerunt, ut humana lingua hoc effari non valeat, et sic per totam diem et in crastina ipse odor in eadem aecclesia perseveravit. Ipsaque die translationis eius cum divinis laudibus sumpte sunt reliquiae a corpore illius, de capillis videlicet eius et casula ac tunica ip
Abbreviated transcription (Latin):
s nichil dignum ratione respon¬
dit. Explicitisq negotis. ascen¬
so equo ad domum redire dispo¬
nit: s obstat nisui eius sacer¬
dotis inuiria. Nam sautiatus
a sanguine: diruit interram.
Obligatur lingua quȩ locuta
fuerat campum tolli: claudun¬
tur oculi qui concupierant.
manus contrahuntur quȩ app̃¬
henderant. Tandem balbutienᷤ
&uix sermonem explicare ua¬
lens: ait. Deferte me ad basili¬
cam scĩ: et quantũcũq suꝑ me
auri ẽ: ad sepulchrum eius ꝓi¬
cite. Peccaui enim: auferendo
res eius. Aspiciens aũt dator
campi hunc cum munerib de¬
ferri : ait. Ne accipias queso
sc̃ȩ dĩ munera eius: quȩ num¬
quam cupide accipiere consu¬
tor: qui in flammatȩ concupi¬
scentia rerum tuarũ nequam
possessor extitit. Nec distulit
sẽs: audire uocem pauꝑis sui.
Nam homo ille licet dari uissiᷤ¬
set munera: ostendit sc̃s dñi se
illa non acceptasse:: unde rediens
epulto siquidem ut p̾dixi¬

Expanded text:
sed nichil dignum atione responsed nichil dignum atione respondit. Explicitisque negotiis, ascenso equo, ad domum redire disponit; sed obstat nisui eius sacerdotis iniuria. Nam sauciatus a sanguine, diruit in terram; obligatur lingua, quae locuta fuerat, campum tolli; clauduntur oculi, qui concupierant; manus contrahuntur, que apprehenderant. Tunc balbutiens et vix sermonem explicare valens, ait: 'Deferte me ad basilicam sancti et quantumcumque super me auri est ad sepulchrum eius proicite. Peccavi enim auferendo res eius'. Aspiciens autem dator campi hunc cum muneribus deferri, ait: 'Ne accipias, queso, sancte Dei, munera eius, quae numquam cupide accipere consuius, qui, inflammante concupiscentia, rerum tuarum nequam possessor extitit'. Nec distulit sanctus audire vocem pauperis sui. Nam homo ille licet dari iussisset munera, ostendit sanctus Domini, se illa non acceptasse; unde rediens epulto siquidem, ut predixi
Abbreviated transcription (Latin):
huius ciuitatis lues aggredit᷑
memorata. Ueruntatẽ usq ad
eum locum accedens quo beati
pignus accessit: ac si constitu¬
tum cerneret terminũ. intro
ingredi ullomͦ non ẽ ausa. sed
etiam quȩ in pͥncipio ꝑuase¬
rat: huus uirtutis repulsu
reliquit. Qui beatissimꝰ ponti¬
fex. et in uita corporis et post
obitum. sicut infirmis sanita¬
tum grãm dedit: sic et in per¬
uasores sepissime ultoi extitit.
Frat em̃ haud ꝓcul a basilica.
campus. tellure fecundus. Ta¬
les enim incolȩ olcas uocant.
Et hic datus basilicȩ sc̃i fuerat.
Quem unus e ciuib ꝑuadit.
despieiens hominẽ qui eum
scõ loco contulerat. Qui cum
ab ep̃o ac loci p̾posito crebro
conuentus fuiss ut quȩ in ui¬
ste ꝑuaserat redderet: parui
pendens uerba quȩ audiebat.
ꝑtinaci direpta defensabat in¬
tentione. Deniq causa extitit
& non deuocio: ut ꝓperaret ad
scĩ basilicam.  Arguitur iterũ
a loci ꝓposito ꝓꝑuasione campi:

Expanded text:
huius civitatis lues aggreditur huius civitatis lues aggreditur memorata. Veruntamen usque ad eum locum accedens, quo beati pignus accessit, acsi constitutum cerneret terminum, intro ingredi ullo modo non est ausa, sed etiam que in principio pervaserat huius virtutis repulsu reliquit. Qui beatissimus pontifex et in vita corporis et post obitum, sicut infirmis sanitatum gratiam dedit, sic et in pervasores sepissime ultor extitit. Erat enim haut procul a basilica campus tellure fecundus, – tales anim incolae olcas vocant, – et hic datus basilice sancti fuerat; quem unus e civibus pervadit, despiciens hominem, qui eum loco sancto contulerat. Qui cum ab episcopo ac loci preposito crebro conventus fuisset, ut que iniuste pervaserat redderet, parvi pendens verba que audiebat, pertinaci direpta defensabat intentione. Denique causa extitit et non devotio, ut properaret ad sancti basilicam. Arguitur iterum a loci preposito pro pervasione campi;
Abbreviated transcription (Latin):
ost cuius obitum. cũ lues
inguinaria ppłm pͥmȩ ger¬
maniȩ deuastaret. et om̃s rem̃¬
sis ꝓuinciȩ incolȩ huus cladis
terrerentur auditu: concurrit
remensium populus ad sc̃ĩ se¬
pulchrũ congrium huius
causȩ flagitare remediũ. Ac¬
censis cȩreis lignisq non pau¬
cis. ymnis psalmisq cȩlestib
ꝑ totam excubat noctem. Ma¬
ne aut facto: quid adhuc p̾ca¬
tu desit. in tractatu rimatur.
Reppererunt et enĩ reuelan¬
te deo qui scm̃ suum mirifica¬
ri apud homines uoluit quẽ
apud se mirificatũ habebat.
qualit᷑ oratione p̾missa. ad huc
maiori ꝓpugnaculo urbis pro¬
pugnacula munirentur. As¬
sumpta igitur palla desuꝑ be¬
ati sepulchro: cõponunt eã in
modũ feretͥ. Accensisq suꝑ cru¬
ces cȩreis. atq suꝑ tȩroferariis:
dant uoces in canticis. cirrũeunt
urbem cum uicis. nec p̾tereunt
ullum hospitium. quẽ ñ hac cir¬
cuitione coneludant. Quid plu¬
ra  Non post multos dies. fineᷤᷤ

Expanded text:
ost cuius obitum cum lues inguinaria populum primae Germaniae devastaret, et omnes Remensis provinciae incole huius cladis terrerentur auditu, concurrit Remensium populus ad sancti sepulchrum, congruum huius causae flagitare remedium. Accensis cereis lichnisque non paucis, ymnis psalmisque caelestibus per totam excubat noctem. Mane autem facto, quid adhuc precatui desit, in tractatu rimatur; reppererunt etenim, revelante Deo, qui sanctum suum mirificari apud homines voluit, quem apud se mirificatum habebat, qualiter, oratione premissa, adhuc maiori propugnaculo urbis propugnacula munirentur. Assumpta igitur palla desuper beati sepulchro, componunt eam in modum feretri; accensisque super cruces cereis atque super ceroferariis, dant voces in canticis, circumeunt urbem cum vicis. Nec pretereunt ullum hospicium, quem non hac circuitione concludant. Quid plura? Non post multos dies fines
Abbreviated transcription (Latin):
domnus papa a leuchor
urbe digressus.iter ad remen¬
sem ducens urbem arripuit
& in oportunis locis singulis
quibq noctib mansione ac¬
cepta. inuigilia festiuitatis
scĩ michahelis adcurmolen¬
sem uillam uenit: cui p̾fatꝰ
abbas ibidem obuius factus:
quȩcũq necessarius expetut
usus illi om̃iq cõmitatui
eius affluent̾ suppeditauit.
Die uͦ sequenti ad scm̃ ꝑuenit
remigium. archiepĩs trib co¬

Expanded text:
domnus papa, a Leuchorum domnus papa, a Leuchorum urbe digressus, iter ad Remensem ducens urbem arripuit, et in opportunis locis, singulis quibusque noctibus mansione accepta, in vigilia festivitatis sancti Michaelis ad Curmolensem villam venit, cui praefatus abbas, ibidem obvius factus, quaecunque necessarius expetiit usus illi omnique comitatui ejus affluenter suppeditavit. Die vero sequenti ad Sanctum pervenit Remigium archiepis
Abbreviated transcription (Latin):
tatem suam illõ euntib. illis e¬
tiam ꝑuersis ȩccłãrum recto¬
rib ad id negotium ultro se
ingerentib: qui ut summi pa¬
storis uicarium actus eorum
examinare uenientem possent
effugere. eandem expeditionẽ
exitiali techna elaborauerant
struere. Abducitur cũ eis &
memoratus abbas scĩ remigi¬
i. mestus ad modum & gemenᷤ
quasi non eẽt iunsurus effec¬
tum desiderii sui. Sed diuinȩ
consolationis eius merori non
defuit potentia. Uix enim
unus diei & dimidii itinere
confecto. indulta ẽ illi rede¬
Dundi licentia. Qui reuersus
celerrime romanum antisti¬
tem adhuc tullo remorantem
expetit : eumq pro regiis in¬
andatis. lam dui conceptum
ꝓpositum non ꝑmutasse cogno¬
scens. gratulabundus ad mo¬
nasterium rediit: in stanter
preparare satagens quȩ tanti
patris confluentiumq filior
uentiui. Iam quippe dierum
prope erat terminus: qui su¬
pradictȩ dispositionis conple¬
tioni fuerat attributus.
eniq

Expanded text:
tatem suam illo euntibus, illis etatem suam illo euntibus, illis etiam perversis Ecclesiarum rectoribus ad id negotium ultro se ingerentibus, qui ut summi Pastoris vicarium actus eorum examinare venientem possent effugere, eamdem expeditionem exitiali techna elaboraverant struere. Adducitur cum eis et memoratus abbas Sancti Remigii, moestus admodum et gemens, quasi non esset visurus effectum desiderii sui. Sed divinae consolationis ejus moerori non defuit potentia. Vix enim unius diei et dimidii itinere confecto, indulta est ei redeundi licentia; qui reversus celerrime Romanum antistitem adhuc Tullo remorantem expetit, eumque pro regiis mandatis, jam diu conceptum propositum non permutasse cognoscens, gratulabundus ad monasterium rediit, instanter praeparare satagens quae tanti Patris confluentiumque filiorventui. Jam quippe dierum prope erat terminus, qui supradictae dispositionis completioni fuerat attributus 10. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
romanȩ urbis pontifficem euo¬
casse.
ac igitur uersipelli per¬
suãsione rex emollitus. & ab
honesto ꝓposito ad seductioĩs
deuia flexus ꝑ siluanecten¬
sem mandat ep̃m. se suosq pon¬
tifices cum abbatib cogi ad cõ¬
primendam ꝑuicatiam sibi re¬
sistentium: ideoq non posse
occurrere illi in prȩfixo termi¬
no ad ꝑagendum concilium.
Unde aduentum suum in
franciam in aliud tempus dif¬
ferat : quo ab soluti s huiis¬
modi negotiis eum debito cũ
honore suscipiat. Ad hȩc ppa
remandat. ꝓmissionẽ beato fac-¬
tam remigio nequire se irri¬
tam facere: sed ad basilicam
euis dedicandam ꝓculdubio
uenturum: ubi si qui diuinȩ
religionis amatores conuene¬
rint. cum eis sinodi rationẽ
se fatetur habiturum. Cuius
mandati ad regem relatione ꝑ¬
lata: ipse tamen in rebelles iter¬
aggreditur. coacta in unũ ingen¬
ti exercitus sui militia: s & ep̃iᷤᷤ
et plerisq abbatib contra uolun¬

Expanded text:
Romanae urbis pontificem evoRomanae urbis pontificem evocasse. Hac igitur versipelli persuasione rex emollitus, et ab honesto proposito ad seductionis devia flexus, papae per Silvanectensem mandat episcopum, se suosque pontifices cum abbatibus cogi ad comprimendam pervicaciam sibi resistentium, ideoque non posse occurrere ei in praefixo termino ad peragendum concilium. Unde adventum suum in Franciam in aliud tempus differat, quo, absolutus hujusmodi negotiis, eum debito cum honore suscipiat. Ad haec papa remandat promissionem beato factam Remigio nequire se irritam facere, sed ad basilicam ejus dedicandam procul dubio venturum, ubi si qui divinae religionis amatores convenerint, cum eis synodi rationem se fatetur habiturum. Cujus mandati ad regem relatione perlata, ipse tamen iter in rebelles aggreditur, coacta in unum ingenti exercitus sui militia. Sed et episcopis et plerisque abbatibus contra volun
Abbreviated transcription (Latin):
rens. presentię suȩ fauorem ad
cogendum conciliũ exhiberet.
Addunt etiam quod nullus
antecessorum eius id reperia¬
tur aliquando concessisse: ut
ob similem causam in frantiȩ
urbes ingressus pateret alicui
papȩ. His uͦ agendis pacis et
tranquillitatis congrua sunt
tempora : regni autem eius sta¬
tus sit in ꝑturbatione ñ modica.
quibdam uiris potentib do¬
minationis eius uigũ detrec¬
tantib. terrasq & castella q̃¬
libet ab ipsius ditione abalie¬
nantib. Qua ꝓpt̾ regiȩ digni¬
tati ferunt congrue ͤ utilita¬
ti rei publicȩ suȩ sapienter
consulere. potius quam sino¬
dis intendere : principes suos
& totius exercitus su poten¬
Ipsos etiam epõs & abbates pe¬
nes quos maxima pars facul¬
tatum regni ẽ. censent immu¬
nes huius expeditionis esse
non debere.: ante alios abba¬
tem scĩ remigii: quẽ quasi¬
de rerum suarum habundanti¬
a presumentem ꝓ uanȩ glẽ a¬
more ad monasterium suum
consecrandum calũ pniabant᷑

Expanded text:
rens praesentiae suae favorem, ad cogendum concilium exhiberet. Addunt etiam quod nullus antecessorum ejus id reperiatur aliquando concessisse ut ob similem causam in Franciae urbes ingressus pateret alicui papae; his vero agendis pacis et tranquillitatis congrua sunt tempora, regni autem ejus status sit in perturbatione non modica, quibusdam viris potentibus dominationis ejus jugum detrectantibus, terrasque et castella quaelibet ab ipsius ditione abalienantibus. Quapropter regiae dignitati ferunt congruere, utilitati reipublicae sua sapientia consulere, potius quam synodis intendere; principes suos et totius exercitus sui potenipsos etiam episcopos et abbates, penes quos maxima pars facultatum regni est, censent immunes hujus expeditionis esse non debere. Ante alios abbatem Sancti Remigii, quem quaside rerum suarum abundantia praesumentem, pro vanae gloriae amore, ad monasterium suum consecrandum calumniabantur
Abbreviated transcription (Latin):
mus consona uocum iubilant uoci¬
feratione. Qui tandem in sede sibi
decenter apparata paululum resi¬
dens: adstantes lȩtificauit bene¬
dictione apłica: et exinde egres¬
sus ab eisdem psallentium choriᷤ
cum diuinis laudib deducitur
usq ad eiuitatis mȩnia.
ui remensis
clerus cum archiep̃o suo
aliisq quibdam obuiam ꝓce
merosos disponit ordines in atri¬
o sc̃i dionisii martyris. Ubi ad
tanti pontificis susceptionem
cõpetentia concinens cantica:
usq ad ecclãm sc̃ȩ mariȩ illum
comitatur cum maximȩ iubila¬
tionis gła. Illic uͦ ante sc̃ȩ cru¬
cis & eiusdem dĩ genitricis alta¬
ria cõpleta oratione: in archie¬
pyscopali aliquantulũ resedit
sede: archi presule remensi. ad
eius dexteram.treuerensi aũt
residente ad sinistram. Deinde
ministris altaris p̃paratis quib¬
ꝙ pro officiorum congruentia:
& ipse sacerdotalib redimitus in¬
signib. ꝓcessit ad missarũ cele¬
branda sollempnia. Quib exple¬

Expanded text:
mus, consona vocum jubilant vociferatione. Qui tamen in sede sibi decenter apparata paululum residens, astantes laetificavit benedictione apostolica: et exinde egressus, ab eisdem psallentium choris cum divinis laudibus deducitur usque ad civitatis moenia. Cui Remensis clerus cum archiepiscopo suo, aliisque quibusdam obviam procedmerosos disponit ordines in atrio. Sancti Dionysii martyris, ubi ad tanti pontificis susceptionem competentia concinens cantica, usque ad ecclesiam Sanctae Mariae illum comitatur cum maximae jubilationis gloria. Illic vero ante Sanctae crucis, et ejusdem Dei Genitricis altaria, completa oratione, in archiepiscopali aliquantulum resedit sede, archipraesule Remensi ad ejus dexteram, Trevirensi autem residente ad sinistram. Deinde ministris altaris praeparatis, quibusque pro officiorum congruentia, et ipse sacerdotalibus redimitus insignibus, processit ad missarum celebranda solemnia. Quibus exple
Abbreviated transcription (Latin):
quos erat iohannes ep̃c portuen¬
sis. et petrus ȩccłę romanȩ diaco¬
nus. et ipsius urbis prefectus.
hic protinꝰ conglobatur in unũ
abbatum. monachorũ clericoꝵ.
qui iam ex multis confluxerãt
tur decentissima ꝓcessio. epi̾s
trib siluanectensi uidelicet. an¬
de gauensi. niuernensi longe di¬
gestos ordines antecedentib: tex¬
tumq euangłii cum aqua be¬
nedicta & aromatum odore fe¬
rentib. Sic gͦ dispositi papam
aduenientem suscipuint cu
ȩccłãm introeunti responsori¬
um lȩtentur cęli cum digna
modulatione concinunt: & dũ
ante altare sc̃e crucis orat. ali¬
ud responsorium summȩ trini¬
tati uidelicet concinentes fini¬
unt. P gresso autem eo usq. ad
altare scĩ cristophori. & ante
uenerandi francor aplĩ sepul¬
chrum orationem erplente:
iterum ymnum te dm̃ lauda

Expanded text:
quos erat Joannes episcopus Portuensis, et Petrus Ecclesiae Romanae diaconus, et ipsius urbis praefectus. Hic protinus conglobatur in unum abbatum, monachorum, clericorum, qui jam ex multis confluxerant tur decentissima processio, episcopis tribus, Silvanectensi videlicet, Andegavensi, Nivernensi, longe digestos ordines antecedentibus, textumque Evangelii cum aqua benedicta et aromatum odore ferentibus. Sic ergo dispositi papam advenientem suscipiunt, cui ecclesiam introeunti, responsorium Laetentur coeli, cum digna modulatione concinunt; et dum ante altare Sanctae Crucis orat, aliud responsorium, Summae Trinitati videlicet, concinentes finiunt. Progresso autem eo usque ad altare sancti Christophori, et ante venerandi Francorum apostoli sepulcrum orationem explente, iterum Hymnum Te Deum lauda
Abbreviated transcription (Latin):
oq uerebantur reatuũ suorũ
latebras in lucẽ ꝓdere. Sed &
non nullos epõs & abbates il¬
lis aduingit: qui in ouile do¬
minicũ aliunde non ꝑ ostiũ
irruperant. & in ecclesiis suis
catholicorum patrũ sanctio¬
nib contra ria quȩdam pulu¬
lare ꝑmiserant: quȩ condictȩ
synodi examinatione resecan¬
da manifestari metuebant. Ut
enum scriptum ẽ om̃is qui ma¬
le agit odit lucem: & iccuro pec¬
tatis suis magis magisq oc¬
cultationis adhibet obnubila¬
tionẽ. Tantȩ itaq ꝑuersitatiᷤᷤ
uiri incentoris sui callida
suggestitione instructi: re¬
gi francorum suggerunt reg¬
ni sui decus ad nichilari. si in
eo romani pontificis auctori¬
tatem dominari ꝑmitteret. uel
si eidem ut decreuerat occur

Expanded text:
oque verebantur reatuum suorum oque verebantur reatuum suorum latebras in lucem prodere. Sed et nonnullos episcopos et abbates illis adjungit, qui in ovile Dominicum aliunde, non per ostium irruperant, et in Ecclesiis suis catholicorum Patrum sanctionibus contraria quaedam pullulare permiserant, quae condictae synodi examinatione resecanda manifestari metuebant, ut enim scriptum est: Omnis qui male agit, odit lucem , et ideo peccatis suis magis magisque occultationis adhibet obnubilationem. Tantae itaque perversitatis viri incentoris sui callida suggestione instructi, regi Francorum suggerunt regni sui decus adnihilari, si in eo Romani pontificis auctoritatem dominari permitteret; vel si eidem, ut decreverat, occur
Abbreviated transcription (Latin):
eterum
papa colonia disgressus.
tullum in exaltatione dñcȩ
crucis uenit: indeq circum¬
iacentium regionum ep̃is &
ablutib literis suȩ auctori¬
tatis mandari prȩcepit. ut in
prȩfixa die sibi occurrerent
ad sẏnodum celebrandam in
basilica prȩfati francorũ apłi:
ut ꝑ quem ortodoxȩ fide initi¬
ati sunt rudimentis. in euis
prȩsentia consequerent᷑ repa¬
rationem tepefactȩ in se diui¬
nȩ religionis. Huuis modi
mandatis gratulatur pia fi¬
delium deuotio : preparans
se studiose ad implendum
quod exaplĩcȩ dignitatis sibi
ꝓmulgatur edicto. Uenena¬
tus autem serpens qui ab ex¬
ordio mundi ad humani ge¬
neris in hiat precipicium: tã
salutari. ꝓposito cõmenti sui
nititur ꝓͣponere obstaculũ.
Ad complendam enim ꝑfidiȩ
suȩ uoluntatem. quosdã poten¬
tes laicos excitat: qui incestis
conuigiis operam dando & a¬
liorum criminum nefariis
usib se implicando uiolatoreᷤᷤ
erant honestatis ȩccłasticȩ. ide¬

Expanded text:
eterum papa, Colonia digressus, Tullum in exaltatione Dominicae crucis venit, indeque circumjacentium regionum episcopis et abbatibus litteris suae auctoritatis mandari praecepit, ut in praefixa die sibi occurerent, ad synodum celebrandam in basilica praefati Francorum apostoli, ut per quem orthodoxae fidei initiati sunt rudimentis, in ejus praesentia consequerentur reparationem tepefactae in se divinae religionis. Hujusmodi mandatis gratulatur pia fidelium devotio, praeparans se studiose ad implendum quod ex apostolicae dignitatis sibi promulgatur edicto. 9. Venenatus autem serpens, qui ab exordio mundi ad humani generis inhiat praecipitium, tam salutari proposito commenti sui nititur opponere obstaculum. Ad complendam enim perfidiae suae voluntatem, quosdam potentes laicos excitat qui incestis conjugiis operam dando et aliorum criminum nefariis usibus se implicando violatores erant honestatis ecclesiasticae; ide
Abbreviated transcription (Latin):
altare uoluit: s qm̃ ocasio mor¬
tis int̾ueniens effectum piȩ
uoluntati abstulit⁊ eiuisdẽ
loci prepositũ herimarũ no
pe quod habuerat in desiderio
credidit adimpleturũ stre¬
nue. qui sibi aduitor & coope¬
rator extiterat ante om̃s in
prefati operis exequutione:
maximaq suppeditarat sub¬
sidia exreditu uillarũ suȩ

Expanded text:
altare voluit. Sed quoniam occasio moraltare voluit. Sed quoniam occasio mortis interveniens effectum piae voluntatis abstulit, ejusdem loci praepositum, Herimarum nompe quod habuerat in desiderio credidit adimpleturum strenue qui sibi adjutor et cooperator exstiterat ante omnes in praefati operis exsecutione, maximaque suppeditarat subsidia ex redditu villarum su
Abbreviated transcription (Latin):
namq abbas assiduus hor¬
Tator assistens. conabatur sum¬
moꝑe. quatinus idem opus ad
summã ꝑfectionis consurgeret
suȩ uitȩ tempore: maximoq
estuabat desiderio ut papa ro¬
mano si quomodo ualeret in
gallias euocato. illud consecra¬
ri faceret apostolica benedicti¬
one. Quod licet ex affectu piȩ
uoluntatis ꝓcesserit: diuina
tamen dispositio hoc differen.
eius successori ꝑagendum re¬
seruauit. Nam morte in ia¬
tura preuentus diem clausit
extremũ : meroris maximi
se diligentib relinquens infor¬
tunium: expletis in regimine
monasterii annis undecim &
mensib octo. Qui cum deduc¬
ta a ꝓauis polleret generosi¬
bat nobilitate: sibi reuerenti¬
am exibentib se precipua hu¬
milians lenitate : subditos si¬
bi & maxime sc̃ȩ religionis a¬
matores deuota excolens deuo¬
tione: quibq magnis & mi¬
nimis affabilis: ideoq quam
plurimis francorũ procerib
amabilis. Honorem ȩccłȩ sibi
creditȩ ꝓposse exaltauit & ex¬

Expanded text:
namque abbas assiduus hortator assistens, conabatur summopere quatenus idem opus ad summam perfectionis consurgeret suae vitae tempore, maximoque aestuabat desiderio ut papa Romano, si quomodo valeret, in Gallias evocato, illud consecrari faceret apostolica benedictione. Quod licet ex affectu piae voluntatis processerit, divina tamen dispositio hoc differens, ejus successori peragendum reservavit. Nam morte immatura praeventus diem clausit extremum, moeroris maximi se diligentibus relinquens infortunium, expletis in regimine monasterii annis undecim et mensibus octo. Qui cum deducta a proavis polleret generosiia nobilitate; sibi reverentiam exhibentibus se praecipua humilians lenitate; subditos suos et maxime sanctae religionis amatores devota excolens devotione, quibusque magnis et minimis affabilis; ideoque quam plurimis Francorum proceribus amabilis, honorem Ecclesiae sibi creditae pro posse exaltavit et ex
Abbreviated transcription (Latin):
Qualit᷑ cȩcum dȩmonis in¬
uasione possessum & stipendia
petentẽ a demone liberauit. lu¬
men ei restituit. subsidium
quod petebat exibuit & quod
miraculo tunc corporali egit
Qualit᷑ de paruo liquore in
uilia celto unum redundare
fecit ex uasculo non modice
quantitatis. Uiii¬

Expanded text:
QualitQualitvasione possessum et stipendia petentem a demone liberavit, lumen ei restituit et subsidium quod petebat exibuit; et quod tunc miraculo corporali exibuit, Qualiter de parvo liquore in villa Celto vinum redundare fecit ex vasculo non modice quantitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
ni & patroni ac ꝓtectoris nr̃i
in scedulis uetustate ꝓpe dele¬
tis inuenta sunt reparo. & de ab¬
ditis ad lucem reduco. & ea q̃
ueterum certa relatione cogno¬
iii. litt̾is cõmendare ꝓcuro: cũ
sicuti p̾misi scĩ esdiȩ pontificis
studio sacras scripturas desidia
& ꝓfanitate impiorum iudȩoꝵ
abolias noscamus fuisse restau¬
ratas. Et non solum euangłicã
& apostolicam hẏstoriam ab e¬
uangelistis sacratissimȩ condi¬
tam: s & plurimorum scorũ
gesta plurimos ecclẽ magistros
ad instructionem multorum
&etiam hystoriographos ago¬
nes secularium. ad poster orũ
memoriam descripsisse genti¬
les quoq poetas sua figm̃ta
grandissonis pompare modis
studuisse legamus. Explicit
prefatio. Incipiunt capitula
cho designatus ex nomine na
mus appellatum. & statim
post annos scolares reclusioni
se mancipauit iii
Qualiter electus ad episcopa
eius electione ostensis iiii
Qualit̾ sẽs Remigius ẽ ordi¬
natus episcopus. & qualẽ mor
se in episcopatu exibuitU

Expanded text:
ni et patroni ac protectoris nostri in scedulis vetustate prope deletis inventa sunt reparo et de abditis ad lucem reduco et ea que veterum certa relatione cognovi litteris commendare procuro, cum, sicuti premisi, sancti Esdrae pontificis studio sacras Scripturas, desidia et profanitate impiorum Iudaeorum abolitas, noscamus fuisse restauratas, et non solum euvangelicam et apostolicam historiam ab euvangelistis sacratissime conditam, sed et plurimorum sanctorum gesta plurimos aecclesiae magistros ad instructionem multorum et etiam historiographos agones secularium ad posterorum memoriam descripsisse, gentiles quoque poetas sua figmenta grandissonis pompare modis studuisse legamus. EXPLICIT PREFATIO. INCIPIUNT CAPITULA cho designatus ex nomine nasmus appellatum, et statim post annos scolares reclusioni se mancipavit. Qualiter electus ad episcopateius electione ostensis. 4. Qualiter sanctus Remigius est ordinatus episcopus, et qualem mox se in episcopatu exibuit. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
tium siue audientium ꝓ mo¬
dulo intellectus mei de chatho¬
licorum dictis subiungere stu¬
debo: uestigia beati gregoriz
licet non ualeam ꝓsequi moli¬
ar: qui describens scõrum ac¬
tus prauorumq casus. exhor¬
tatione inde assumta scdm sa¬
pientiam sibi a dõ datam mul¬
ta necessaria & utilia legentib
ac audientib inter posuit.
Uerum & non ab re agere a
quoquã uideri puto. siea quȩ
de ortu & actu atq obitu dom

Expanded text:
tium sive audientium pro motium sive audientium pro modulo intellectus mei de catholicorum dictis subiungere studebo, vestigia beati Gregorii, licet non valeam, prosequi moliar, qui describens sanctorum actus pravorumque casus, exortatione inde assumpta, secundum sapientiam sibi a Deo datam multa necessaria et utilia legentibus ac audientibus interposuit. Verum et non ab re agere a quoquam videri puto, si ea que de ortu et actu atque obitu dom