comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tem imedio cinitatꝭ initanis eũ odhospiciũ hoc
responsie accepit adeo nõ põt̾as homo dĩ cũnto
symeone hñc nobã ẜuare ne subĩdtere᷑ et hoc
dicto sudariũ quod matui texrebat excussit suꝑ
unã mmedietatem noũis ftatim̃ q ip̃ã mediẽtas

Expanded text:
ium, hoc responsum accepit ab eo: Non poteras, o homo Dei, cum vestro Symeone hanc urbem salvare, ne subverteretur? Et hoc dicto, sudarium, quod in manu tenebat, excussit super unam medietatem urbis; statimque ipsa medietas
Abbreviated transcription (Latin):
si semꝑro in suo ricore ꝑsistears fragilitati sue int̾dĩ
c̃desce̾de rcusaret ¶nã et acq̃la cũttꝭ an celsũ
nolat et sõlẽ clarnrs respitit et tñ qñ uidet nate¬
nettitatẽ do yrna descendit sic et huãpus admus
ardẽ cine doclestia tendit / hoc u d recueicõnem¬

Expanded text:
si semper in suo rigore persistens fragilitati sue interdum condescendere recusaret. Nam et aquila cunctis avibus celsius volat et solem clarius conspicit, et tamen nature necessitate ad ima descendit. Sic et humanus animus, ardentius, ad celestia tendit
Abbreviated transcription (Latin):
dui artubaret quã actubaret ꝑ ignorãtiã uelut
inhectẽ extingui ⁊̃ ꝑaiit all uers monitũ eorum
qui eos prosecuti suot suexant le one missũ nerat
mox uiso elexhãte uociblĩ exultans beluã p̃mo
hastu fastiganit Demũ cũ sũmo expettãtiũ horoore

Expanded text:
diu accubaret; quem per ignorantiam uelut nder extingui imperavit. Alter vero monitu eorum qui donum prosecuti fuerant leonem missum necavit: mox viso elephanto notabiliter exultans beluam primum astu fatigavit, deinde cum summo spectantium horrore
Abbreviated transcription (Latin):
acoli de uitato exẽplariter dr̃ de pulior et feb :
ꝓ nuituo lequebãtur de hospiciis que nocte p̾cedẽte
habuerãt qg̃rendo dicebat pulex eto hospitata fui
in lecto cuiꝰd̃ abbatisse int̾ duo luiͣtheiã alba sr̃
optĩe fuissẽ sacrata in pͦ. aũt morsu cepit clamare

Expanded text:
ac pulice Exemplariter dicitur de pulice et febre. Quod mutuo loquebantur de hospicijs que nocte precedente habuerant. Conquerendo dicebat pulex: Ego hospitata sum in lecto cuiusdam abbatisse inter duo lintheamina alba super optime fuissem saciata. In primo autem morsu cepit abbatiss
Abbreviated transcription (Latin):
Suifelois̃ ⁊ndit optim̃ ꝯsiliũ dedist mͥ nã abbatissi
Na subgoises ccoꝵtorio et lintheaniũb delicat᷑ tota
notte me calefaciens fouebat ⁊ licet semlarẽ eam
ipã tñ ĩłecto molli abscondita nũyͣ ine turbab̾at
Uñ abxius hospicro ꝙͣdui me aeuicabir cͣtabait nolo¬

Expanded text:
s respondit: optimum conscilium dedisti mihi. Nam abbatissa illa cum griseo coopertorio et lintheaminibus delicatis tota nocte me calefaciens fouebat. et licet stimularem eam, ipsa cum in lecto moli abscondita nunquam me turbauit. Vnde ab eius hospicio
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ebris aut̃ dixit᷑ et ecio hpspitata sũ in domo cad
muliexis paupieoquã ꝯ auripnissẽ statĩ surcex et fita
es a flmũ portabat ita ꝙ fure affacta afongore
notte hospicia nrã quib mutatꝭ demane red̃diens
pulex at optĩm hospituo hac nocte hui nã imulieoẽ
ilã que hospita tua fuerat ita fatigxitã et Soruũtem

Expanded text:
o hospitata sum in domo cuiusdam mulieris pauperis, quam cum arripuissem, statim surrexit et facta os ad fluuium portabat. Itaque febris afflicta frigore nocte hospicia nostra. Quibus mutatis mane rediens pulex ait: Optimum hospicium hac nocte habui. Nam mulierem illam, que hospita tua fuerat, ita fatigatam et dormientem
Abbreviated transcription (Latin):
puberes nõ in foro s in agro in duci iussit ut
ut p̃mos annos nõ inlux̾ia s in oꝑe et laboi¬
acherent nchil eis sõpni cã sustinẽ et intan
uioi facti essent statuit uirgines sine Dotẽ
mibe̾̃ Iussit ut uxcrs nõ pettiue̾ cã eligerẽtir

Expanded text:
puberes non in forum, sed in agrum deduci iussit, ut primos annos non in luxuria, sed in omni orent. Nil eos somni causa substernere et vitam viri facti essent, statuit. Virgines sine dote nubere iussit, ut uxores non pecunia eligerentur
Abbreviated transcription (Latin):
stis. Mansio secura patria
totum continens quod de¬
lectat populus sine mur¬
mure incole quieti homi¬
nes nullam indigentiam
habentes. Equam glorio¬
sa dicta sunt de te ciuĩtas

Expanded text:
stis, mansio secura, patria totum continens, quod delectat, populus sine murmure, incole quieti, homines nullam indigentiam habentes, quam gloriosa dicta sunt de te, civitas
Abbreviated transcription (Latin):
om̃mpotens erit quilibet
uoluntatis sue. sicut deus¬
de sue. Nam sicut potest
deus quoduult. per seiꝑ¬
sum. Ita poterunt illi qd̾
uolent. per ipsum. Quia
Sicut illi non aliud uolent.
quam ille. Ita ille nolet
quicquid illi uolent. Et
quod ille uolet non pote¬
rit non esse. si diuitie di

Expanded text:
mnipotentes erunt suae voluntatis, ut Deus suae. Nam, sicut poterit Deus, quod volet, per seipsum; ita poterunt illi, quod volent, per illum; quia, sicut illi non aliud volent, quam quod ille; ita ille volet quidquid illi volent; et quod ille volet, non poterit non esse. Si honor et di
Abbreviated transcription (Latin):
si non liceret ibi esse. ni
pleni deliciis. merito con¬
parata omnis aliunde
suauitas dolor est. om̃is
dulce amarum. omne de
set molestum. cum dei bo

Expanded text:
si non liceret amplius manerpleni deliciis in cirparata omnis aliunde jucunditas, moeror est; omnis dulce, amarum; omne decssit, molestum. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
urbs patens et absq murorum
ambitu. Ita homo qui in loquen¬
do non potest prohibere spiritum
suum. glosa. Si mirum silentii
cuntas mentis. et dumperuer¬
ba extra semet ipsam proicit aper¬
tam se aduersario ostendit. In¬

Expanded text:
urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum. Sicut enim murum silentii civitas mentis, et cum se per verba extra semetipsum ejicit, apertam se adversario ostendit,
Abbreviated transcription (Latin):
di non est requies. U̾bi que
non est hic. Qnomodo ibi
beata uita. Ubi uec uita.¬
quodsi amatis istani mii¬
seriam fluidamq uitam.
ubi cum tanto labore uiui¬

Expanded text:
 non est requies, ubi quaernon est illic. quomodo enim beata uita, ubi nec uitasic amatis istam miseram fluidamque vitam, ubi cum tanto labore vivi
Abbreviated transcription (Latin):
nus. Cur per multa uaga¬
ris homentio querendo
animetue et corporis tui.¬
bonum. Ama unum bo¬
num in quo sunt omnia
bona. Et sufficit. Quid
desideras anima niea. ibi
est quicquid amatis. quic
quid desideratis. Si delec¬
tat pulchritudo. fulgebt̃
iusti sicut sol. in regno

Expanded text:
ur ergo per multa vagaris, homuncio, quaerendo bona animae tuae et corporis tui? Ama unum bonum, in quo sunt omnia bona; et sufficit. Desiddesideras, anima mea? Ibi est quidquid amatis, ibi est quidquid desideratis. Si delectat pulchritudo; Fulgebunt justi sicut sol . Si velo
Abbreviated transcription (Latin):
eris non ferro alieno. S me¬
a ferrea uoluntate. Uelle me¬
um tenebat inimitus. et in¬
de fecerat michi cathenam.
et constrinxerat me. ¶tẽ¬

Expanded text:
s non ferro alieno, sed mea ferrea uoluntate; uelle meum tenebat inimicus et inde michi catenam fecerat et constrinxerat me.
Abbreviated transcription (Latin):
locutione eorum qui carnes cõ
nes aduescendum conferre est.
incollocutione de rogationis ui¬
cissim uitia proximorum dicere¬
unde g̾gorius. Quialiena detrac¬
tiorie pascitur proculdubro alie¬
nis carnibus saturatur. gał¬

Expanded text:
messationibus eorum qui carnes ad nes ad vescendum conferre est, in collocutione derogationis vicissim proximorum viegorius: Qui aliena detraccione pascuntur, procul dubio alienis carnibus saturantur.
Abbreviated transcription (Latin):
stis patrie dulcediuem. ꝙͣtũ
possibilitas amittit perfecte.
cognoueritea que in terris a¬
inauerat. libenter cunsta dere
ta. dispergit in ardescit.in cẽ¬
lestibus animus. Nichil in
terrenis libet deforme conspi¬
citur. Quicquid de terrenerei

Expanded text:
stis vitae dulcedinem, in quantum impossibilitas admittit, perfecte cognoverit, ea, quae in terris amaverat, libenter cuncta derelta dispergit, inardescit in caelestibus animus, nihil in terrenis libet, deforme conspicitur quidquid de terrenae rei
Abbreviated transcription (Latin):
sus explorator. Aut temerarius
et sic iudices proximum. Magls
autem excusa itentionem si opus
non portes. Putaignorantiam uł
surreptionem. Uelcasum quod si
omuino dissimulationem rei cer¬
ipstum. U quam uehemens fuit.
nmis temptatio illa. Quiddeme
illa fecisset. Si accepisset inme si¬
mliter potestatem. ¶ Item qͥa¬

Expanded text:
us nec sic judices proximum, magis autem excusa. Excusa intentionem, si opus non potes; puta ignorantiam, puta subreptionem, puta casum. Quod si omnem omnino dissimulationem rei ceripsum: Vehemens fuit nimis tentatio, quid de me illa fecisset, si accepisset in me similiter potestatem? Et
Abbreviated transcription (Latin):
In diebus illis querent homi¬
nes mortem. et non muement
et desiderabunt mori. et fugiet
dicent montibus caditesuper
nos et collibus cooperite nos. Ag¬

Expanded text:
in diebus illis quaerent homines mortem et non invenient eam et desiderabunt mori et fugiet dicent montibus: Cadite super nos, et collibus: Cooperite nos.
Abbreviated transcription (Latin):
na inmala conuertens insidia¬
tur. et melectis suis ponit ma¬
culam. ¶ Item quia denobis¬
responsuri sumus. non de aliis.¬
iudicas fratrem tuum. aut tu
quare spernis fratrem tuum.
Omnes enim stabimius ante

Expanded text:
na in mala convertit insidiator, et in electis imponit maculam . » Iste inna in mala convertit insidiator, et in electis imponit maIUDICAS FRATREM TUUM? AUT TU QUARE SPERNIS FRATREM TUUM? OMNES ENIM STABIMUS ANTE
Abbreviated transcription (Latin):
Augustinus. E quam anguste
rius erit index iratus. inferius
horrendum chaos a dextris pec¬
cata accusantia a sinistris infi¬
nita demonia ad supplitium tra¬
hentia. Intus conscientia ures¬
exterius mundus ardens pecta

Expanded text:
dicens: ‘O quam anguste rius erit iudex iratus, inferius horrendum chaos, a dextris peccata accusantia, a sinistris infinita demonia ad supplicium trahentia, intus conscientia mordens, foris mundus ardens’.
Abbreviated transcription (Latin):
filii tui in iuuentute.
Tuude latera eius dummi
infans est ne indurescat.
⁊̾ non credat tibi. ꝓu̾b̾. xx¬
N ͦ. Adholescens iuxta ui¬
am suam etiam cum se¬
nuerit. non recedet ab ea.¬

Expanded text:
eius in iuventute et tunde latera eius dum infans est, ne forte induret et non credat tibi, et  ‘Adolescens iuxta uiam suam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
iectis. ysaye .xl. Quidat lasso
nirtutem. et hiis qu̾i non sunt.
fortitudinem et robur multi¬
nebit iustus uiam suam. et
mundis manibus addet forti¬

Expanded text:
ientie ejus. Qui dat lasso virtutem: et his qui non sunt: fortitudinem et robur multinebit iustus viam suam et mundis manibus addet forti
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicat non sua. usq quo aggra¬
uat contra se dempsum lutum. Nũ
lacerantes te. et eris in rapinã
eis. quia tu spoliasti multos. spo¬
liabunt te qui relicti fuerunt de

Expanded text:
tiplicat non sua: usquequo aggravat contra se densum lutum? numqlacerantes te, et eris in rapinam eis? Quia tu spoliasti gentes multas, spoliabunt te omnes qui reliqui fuerint de
Abbreviated transcription (Latin):
gro cordis et corporis nostri no¬
ciua et inutilia gratuita. ⁊ pas
sim proueniant. Utilia uero ⁊
Et eccetotum repleuerunt urti¬
ce et operuerunt superficiem eiꝰ.

Expanded text:
gro cordis vel corporis nostri, noxia vel inutilia gratuito passim ubique proveniant: utilia vero veet ecce totum repleverunt urticae, operuerunt superficiem eius
Abbreviated transcription (Latin):
les essemus amatores uiteper¬
manentis. quales sunt ipsi ui¬
te fugientis. Cui dictum est. Na¬
uigane moriaris ⁊ distulit.
Cui dictum est. Labora ne mo¬
riaris. et pyger fuit. leuia iu¬
bet deus. Ut in eternum uiua¬
mus. et obedire negliginus.

Expanded text:
les essemus amatores vitae permanentis, quales sunt homitem? Cui dictum est, Naviga ne moriaris; et distulit? Cui dictum est, Labora ne moriaris; et piger fuit? Levia Deus jubet, ut in aeternum vivamus; et obedire negligimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ne unde apostolus. Si preoctu¬
patus fuerit homo in aliquo
delicto. Uos quispirituales es¬
tis instruite huiusmodi in spi¬
ritu leuitatis.considerans te
ipsum. neet tu tempteris. glo¬

Expanded text:
t B. Apostolus: Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos, qui spiritales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis, considerans te ipsum, ne et ut tenteris. Al
Abbreviated transcription (Latin):
cordis est. nonlabrorum.
Neq enim deus uerba
deprecantis intendit. Sed oran¬
tis cor aspicit. Ideo dicit apostol.
psallam spiritu. psallam et men¬
te. orabo spiritu. orabo et meu¬

Expanded text:
cordis est, non labiorum: neque enim verba deprecantis Deus intendit, sed orantis cor aspicit. Melius est Psallam spiritu, psallam et mente: orabo spiritu, orabo et men
Abbreviated transcription (Latin):
quo duriora pro ueritate tolat
eo eternitatis premia certius
sperat. Idem. Tanto spes solidi
or surgit. quanto quisq pro il¬
lo duriora pertulerit. Certus¬

Expanded text:
quo duriora pro veritate tolerat, eo aeternitatis praemia certius sperat, et tanto spes in or surgit, quanto pro illo quisque graviora pertulerit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
pus. bene fac tecum. et deo digna ᷤᷤ
oblationes offer. Memor esto quo¬
niam mors non tardabit. Non¬
deris a die bona. et particula dici.
bone non tepeetereat. ¶Certio:¬

Expanded text:
benefac tecum, et Deo dignas obligationes offer. Memor esto quoniam mors non tardat, deris a die bona, et particula boni operis non te praetereat: no
Abbreviated transcription (Latin):
dus. Quidest fides quenon ope¬
ratur ex dilectione uisi cadauer
ex aĩe. Bene houoras deum mu¬
uerefetido. Iene placas deum¬
fideitue interfector. Ideo in iu¬

Expanded text:
est, quid fides quae non operatur ex dilectione, nisi cadaver exanime? Bene honoras Deum munere fetido? Bene placas fidei interfector? Credis i
Abbreviated transcription (Latin):
Tymocheus principibus exterti¬
tus suicum apparuerit uidas et
excertitus eius. ad torrentem. que
si transierit ad nos prior non po¬
terimus sustrnere enm. Quia po¬
tens poterit aduersumuos .tẽ.

Expanded text:
Timotheus principibus exercitus sui cum adpropiaverit Iudas et exercitus eius ad torrentem aquae si transierit ad nos prior non poterimus sustinere eum quia potens poterit adversum nos
Abbreviated transcription (Latin):
scondi. glosa. non operui. Sed
apperui. ut operirestu. detexi
ut tegerestu. Nam quando ho¬
mo detegit. deus regit. Cumho¬
motegit. deus nudat. Si homo
agnoscit deus ignoscit. Abscon¬

Expanded text:
d est, non operui, sed aperui, ut operires tu; detexi, ut tegeres tu. Nam quando homo detegit, Deus tegit: cum homo tegit, Deus denudat; si homo agnoscit, Deus ignoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
aludeo dicere superbum esseuti¬
le cadere in aliquod manifestũ.
et apertum pectatum. Unde si¬
bi displiceant. qui iamsibi pla¬
cendo ceciderant. Exemplum. de

Expanded text:
audeo dicere superbis esse utile cadere in aliquod apertum manifestumque peccatum, unde sibi displiceant, qui iam sibi placendo ceciderant. salubrius enim
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ lima ferro. quod fornax
auro. quod flagellum gͣno.
hoc facit tribulatio uiro iꝰto.
sepesꝑiti homines. nec dum
perfecte insculta sigilla. uel¬
quasi perfecta laudant. et ta
men artifex considerant et
limat. laudari iam gaudet.
⁊ tamen tundere meliorando
estimant ad huc ĩ occulis sũ¬
mi opificis aliquid imperfec¬

Expanded text:
d lima ferro, quod fornax auro, quod flagellum grano, hoc facit tribulatio justo. saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla quasi perfecta laudamus, quae adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando estimant, adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfec
Abbreviated transcription (Latin):
melius est ardere igne febri¬
um. quam igne uitioꝵ. ⁊ tñ
cum fcõre corripitur. Mur¬
qui occupare nos pot̾at ꝯsi¬
derare negliginus. ¶ Item¬

Expanded text:
melius sit ardere flamma febrium quam igne vitiorum? Et tamen cum febre corripimur, ququi occupare nos poterat considerare negligimus, de
Abbreviated transcription (Latin):
u̾is propterea silicem. glosa ꝓ
infirina actione fortitudinem
dat robusti operis. et pro salice
.tor. an. Quia pro robusto opere
doctrinam multiplicat elare pre¬

Expanded text:
is pro terra dat silicem, quia pro infirma actione, fortitudinem tribuit robusti operis. Dat etiam pro silice aureos, quia pro robusto opere doctrinam multiplicat clarae prae
Abbreviated transcription (Latin):
brosius. Supergreditur uir
ginitas condictionem hu¬
mane nature per quam ho¬
mines angelis assimulan¬
tur. Maior est tamen uicto¬
ria uirginum quam an¬
gelorum. Angłi enim sine
carne uiuunt. Uirgines

Expanded text:
o. Supergreditur enim virginitas conditionem humanae naturae, per quam homines angelis assimilantur. Major tamen victoria virginum est quam angelorum. Angeli enim sine carne vivunt, virgines
Abbreviated transcription (Latin):
Sic superbi. quia sine hu¬
tollas incogitatione amuẽ
tue. Uelut raurus. ue forte
elidatur uirtus tuaper stul¬
ticiam. et comedas folia tu
a. et fructus tuos perdas.
et relinquaris uelud lignũ.

Expanded text:
sicut superbia, que qutollas in cogitatione anime tue uelut taurus, ne forte elidatur uirtus tua per stultitiam et folia tua comedat et fructus tuos perdat et relinquaris uelut lignum
Abbreviated transcription (Latin):
terius bene custodimur. cũ
per dispensationem dei tole¬
rabiliter temptamur exte¬
rius. Aliquando uitiis. Ali¬
quando pressuris .iiͣ. coꝵ .xiii.¬

Expanded text:
terius custodimur, cum per dispensationem Dei tolerabiliter tentamur exterius, aliquando vitiis, aliquando pressuris. Nam ei
Abbreviated transcription (Latin):
.iͣ. peteĩ.iiͦ. Non corruptili¬
bus auro et argento redẽp¬
ti estis. sed pretioso sangui
ne agni in contaminati.⁊
muñdus ad unius anime.
precium estimari non pos¬
set. Non enimpro toto mũ¬
ergo conumutationem da¬
bis pro auima tua quipro
nichilo das illam. Nonue

Expanded text:
I Pe. II: ‘Non corruptilibus auro uel argento redempti estis, sed pretioso sanguine quasi agni incontaminati mundus ad unius animae pretium aestimari non potest. Non enim pro toto munergo commutationem dabis pro anima tua, qui pro nihilo das illam? Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
tu. Id̾o cum deo afsistimus ge¬
mere et flere debenius reminis¬
centes quaigrauia sunt scele¬
ra que cominisimus. quam du¬
ra inferni supplicia que merui¬

Expanded text:
us. Cum Deo assistimus, gemere et flere debemus, reminiscentes quam gravia sint scelera quae commisimus, et quam dura inferni supplicia quae time
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑecises petite. Illa erom propi¬
ti peo doncedinitur. quando an¬
Dtam pccitis temporalia. quomo¬
uopetite eccum timore illi com¬
tuttre. utsi proficit debet. Si¬
⁊ scit obessenon debet. Quid emm
non egrotus. ¶Certio requiri¬
tur quod sit deuota et feruenẜ.¬

Expanded text:
securi petite. Illa enim propitio Deo conceduntur, quando autem petitis temporalia, cum modo petite, et cum timore illi committite, ut, si prosint, det, si scit obesse non det Quid enim non aegrotus. Libenter igitur. Quasi dicat: Et
Abbreviated transcription (Latin):
stis calidus tanto liberius pec¬
tus percutit. quanto ruidum a
prouidentie lorica deprehendit.⁊
per rationem recte uiues. Noĩa
estimes et perpenses. Idem.si p¬
dens esse cupis in fictura peospe¬
rum intende̾. et que possunt con¬
tingere animo tuocuncta propo¬
ne. nichil tibi subitum sit. Ei te
tum ante conspicies. ¶Item ua¬

Expanded text:
stis callidus tanto liberius pectus percutit, quanto nudum a providentiae 90 lorica deprehendit. per rationem recte vives, si omnia prius existimes et perpenses, et dens esse cupis, in futurum, prospectum intende; et quae possunt contingere, animo tuo cuncta propone. Nihil tibi subitum sit, sed per otium ante conspicies. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tinus. Quid prodest clauis au¬
lumus. ⁊ quid ob est ligna si po
test quando nichilquerimus. ni¬
si patere quod clausum est. Idem:¬
Quid prodest locutionis ĩtegritas
quam nonsequitur intellectus
audientis. cum loquendr omnino¬
sit nulla causa. Si quod laquimur.
uon intelligant propter quos ut
Intelligant loquimur. ¶ Terti
dixit quidam eloquens et uerum
dixit. Ita debereditere eloquentẽ.
Ut doceat. Ut delestet. Ut flectat. de¬
inde addidit docere ncc̃ĩtatis est de¬
lestare sua utaris fletere uidorie¬

Expanded text:
id enim prodest clauis auotest? Aut quid obest lignea, si hoc potest, quando nihil querimus nisi patere quod clausum est? im prodest locutionis integritas, quam non sequitur intellectus audientis, cum loquendi omnino nulla sit causa, si quod loquimur non intelligunt, propter quos, ut intelligant, loquimur? QuiDixit ergo quidam eloquens, et verum dixit, ita debere eloquentem loqui, ut doceat, ut delectet, ut flectat. Deinde addidit: Docere necessitatis est, delectare suavitatis, et flectere victori
Abbreviated transcription (Latin):
lectandus estauditor. et Ita flec¬
tendus. Ut moueatur ad agen¬
dum. Et si delectatur. or suaui¬
ter loquaris. Ita flec̾aitur. Si
amet quod polliceris timeat qd̾

Expanded text:
lectandus auditor, ita flectendus, ut moveatur ad agendum; et sicut delectatur si suaviter loquaris, ita flectitur si amet quod polliceris, timeat q
Abbreviated transcription (Latin):
Subito procedenti deunbra ad
solem. de occio ad laborem. Gra¬
necernitur omne quod incipit.
Si postquam abhiis dissuescere.
⁊ad illa se paulisper assuescere ce¬
perit. Usus tollit difficultatem.
Inuenit quia facile quod impos¬

Expanded text:
subito procedenti de umbra ad solem, de otio ad laborem, grave cernitur omne quod incipit; sed postquam ab his dissuescere, et ad illa se paulisper assuescere coeperit, usus tollit difficultatem, invenitque facile esse quod impos
Abbreviated transcription (Latin):
rogarem. Utrum diligas te. Ren¬
odit. ergo non diligis iniquitatẽ.
te. p̃s. Qui diligit iniquitatem
ergo uolebas committi tibi proxi¬
mum tuum ut dilig̾es enm tan¬
perditurus es eum. q̃m diłigis
sicut te. Rolo ergo quemauam
diligas. Q solus perias. aut cor¬
rige dilectionem. aut respue so¬

Expanded text:
rogem utrum diligas te, resodit? Ergo non diligis iniquitatem, si diligis iniquitatemtibi volebas committi proximum, ut diligeres eum tanperditurus es et eum quem diligis sicut te. Nolo ergo quemquam diligas: vel solus peri. Aut corrige dilectionem, aut respue so
Abbreviated transcription (Latin):
Qui utilitatis causa assumptus
fu̾it. tam diuplacebit qm oiu uti¬
lis fuerit. ¶ Item arbor diligen
ter seruatur et freq̃nter ussitatur¬
quam dũ ea sunt fructus. Seb

Expanded text:
qui utilitatis causa assumptus fuerit, tamdiu placebit quamdiu utilis fuerit. Amicorum turba flotis causa assumptus fuerit, tamdiu placebit quamdiu utilis fuerit. Amicorum turba floren
Abbreviated transcription (Latin):
diligitur ĩ ccum ualde est. Utr̃
prosperitas uł persona diligat᷑.
almissio felicitatis uim interro¬
gat dilectionis. Quieĩ ĩ aduer¬
sitate proximum deserit aꝑte
cognoscitur. quod hunc in pros¬

Expanded text:
diligitur, incertum valde est utrum prosperitas an persona diligatur. Amissio autem felicitatis interrogat vim dilectionis. Unde sitate proximum despicit, aperte convincitur quod hunc in pros
Abbreviated transcription (Latin):
Ecc̃ .nxͦ. Curua ceruitem
filii tui in iuuentute.
Tuude latera eius dummi
infans est ne indurescat.
⁊̾ non credat tibi. ꝓu̾b̾. xx¬
N ͦ. Adholescens iuxta ui¬
am suam etiam cum se¬
nuerit. non recedet ab ea.¬

Expanded text:
illius. curua ceruicem eius in iuuentute et tunde latera eius, dum infans est, ne forte induret et non credat tibi, et  ‘Adolescens iuxta uiam suam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
riam pati. Si magnanimus fu¬
exis. nunquam᷑ dices tibi in¬
iuriam fieri. Red deminuco dices.
non nocuit michi. sed uolunta¬
tem nocendi habuit. ⁊c̃. Illiuy
Inpotestate tua uideris. uindic¬
tam putabis uindicari potuis¬
se. Scito enini honestum. et ma¬
ius genus uincendi esse ignosce¬

Expanded text:
piciens. Si magnanimus fueris, nunquam judicabis tibi contumeliam fieri. De inimico dices: Non nocuit mihi, sed animum nocendi habuit; et cum illum in potestate tua videris, vindictam putabis, vindicare potuisse. Scito enim honestum et magnum genus vindictae esse ignosce
Abbreviated transcription (Latin):
est odio uocentis innocentiam
te dimittis iniuriam. que tibi
facta est. non oratio prote facta¬
est. sed maledictionem. superte
Pncis. Augustinus. Unusquisq
talem indulgentiam accepturus
esta deo qualem dederit proximo.
seneca. simeritote obiurgaue¬
eit aliquis scito quia profuit. Si
inmerito scito quia prodesse no¬
luit. non acerba. Sed blanda uer¬

Expanded text:
est enim odio nocentis innocentiam on dimittis injuriam quae tibi facta est, non orationem pro te facis, sed maledictionem super te . AUGUSTINUS. Unusquisque talem in fulgentiam accepturus est a Deo, qualem et ipse dederit proximo enter. Si merito objurgabit aliquis, scito quia profuit; si immerito, scito quia prodesse voluit. Non acerba, sed bland
Abbreviated transcription (Latin):
homo ignem abscondere in sinu
suo. et uestimenta illius non
ardeant. aut ambulare super
prunas. ut non comburentur
plante eius. Sic qui ingredi¬
tur ad uxorem proximi sui non
erit mundus. cum tengerit

Expanded text:
homo ignem in sinu suo, ita ut vestimenta illius non ardeant; aut ambulare super prunas, et non comburantur plantae ejus? Sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui, non erit mundus cum tetigerit
Abbreviated transcription (Latin):
Quidenim mirabilius aut quod
martyrium grauius. quamint
epulas esurire. Inter uestes alge
as. quas oftendit mundris. qͣs
offert maligaus. quas desiderat.
noster appetitus. Mirabile est¬

Expanded text:
Quid mirabilius, aut quod martyrium gravius est, quam inter epulas esurire, inter vestes multaas, quas offert mundus, quas ostentat malignus, quas desiderat noster ipse appetitus? An
Abbreviated transcription (Latin):
tur. sed non propter hoc illea re¬
galibus sedibus uenit. Horum¬
suppetebat. Si paupertas non
inueniatur. ineis. Porro inter¬
ris habundabat. et superha¬
bundabat. hec speties et nescie¬
bat homo pretium eius. Hanc
Itaq filius dei concupiscens des¬

Expanded text:
tur: sed non propter hoc a regalibus illis sedibus venit. suppetebat, sed paupertas non inveniebatur in eis. Porro in terris abundabat et superabundabat haec species, et nesciebat homo pretium ejus. Hanc itaque Dei Filius concupiscens des
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ xͥ ħ est corpꝰ menui et tunc occurrat
ꝯsc̾ie sue aliquot mortale pcc̃m fecisse quid fa¬
ciet si procedat peccat mortałr ꝯficiendo ⁊ su¬
iũdo qr iudiciu s ͥ manducat et bibͥ si uõ ꝯfici¬
at ot fiugit se ꝯfic̾e .i. sacrificare gͥuit᷑ uide᷑ pͤ

Expanded text:
Hoc est corpus meum; tunc occurrit conscientie sue aliquod mortale, quid faciet? Si procedit, peccat mortaliter conficiendo et sumendo, quia iudicium sibi manducat et bibit. Si non conficiat et fingat
Abbreviated transcription (Latin):
rit.causã morbi ⁊ originẽ. morbi duit᷑ nitatẽ. uiuendi ꝯsuetud̾iem. ꝑsoe̾ statũ.
pulsꝰ impecũ. corꝑis gestũ. faciei habitũ. Beinde cognitis moibꝰ: circũstãtiis.
aceidẽtibꝰ ui firmitatis. medicꝰ secd̾m morbi ꝗͣtitatẽ. dietã magis. aut iiꝰ
faciliꝰ agͦtꝰ decegat morbũ. decegat pecc̃m. ut meliꝰ pꝰ pec̃ei detectõem. ẽ pͥm̃
ꝓposuerit blandim̃ti ub̾a. ꝯcludat satiffactõis u̾b̾a. monẽs ne eruberẽntia ductꝰ
suos diffiteat᷑ reatꝰ. ne coram homine crimina fac̃i ũeat᷑: qͥ nõ homi: set d̾o

Expanded text:
uturnitatem, minuendi consuetudinem, personae statum, pulsus impetum, corporis gestum, faciei habitum. Bene cognitis morbi circumstantiis, accidentibus infirmitatis, medicus secundum quantitatem morbi, diaetam magis aut minus facilius detegat morbum, detegat peccatum ut melius post peccati detectionem, cum prius praeposuerit blandimenti verba, concludat satisfactionis verba: monens ne erubescentia ductus, suos diffiteatur reatus; ne coram homine fateri crimina vereatur, quia non ho
Abbreviated transcription (Latin):
insi intense ꝯtͥtõis maĩfesta sit̾ ęxt̾iꝰ signa. ne pecc̃or faciliꝰ relap̾at ĩculpã.
c̃ nullã sentiat satiffactõis uidictã. ꝙ in aucm̃ta faeioꝵ in pinita solet redẽda¬
re imqͥtas. Id̾o ÷ maxune ꝯtͥtioni: iniugada ÷ fatiffactio. ad cautelã ⁊ humilitatẽ
seruandã.⁊ sic̃ iuxta qͥntitatẽ morbi dispensauda ÷ dieta. ⁊̃ uirta uires ig. adhi¬
benda inedicina. ita sod̾ qͣntitatẽ peoc̃i: mensurãda ÷ satiffactio. unta inf̾irinitatã
uł facultatẽ rei. minilenda. uł augm̃tanda penitantia. Iurta ⁊̃ qͣnttatẽ ꝯt̾cois:

Expanded text:
nisi immensae contritionis manifesta sint exterius signa, ne peccator facilius relabatur in culpam, cum nullam sentiat satisfactionis vindictam; quia in augmenta facinorum, impunita solet redundare iniquitas. Ideo etiam maxime contrito injungenda est satisfactio, ad cautelam, et humilitatem conservandam; quia sicut juxta quantitatem morbi, dispensanda est diaeta, et juxta vires aegri, adhibenda est medicina; ita secundum quantitatem peccati, mensuranda est satisfactio, juxta infirmitatem et facultatem rei, minuenda
Abbreviated transcription (Latin):
mnꝰ. ⁊ nescimꝰ cibis solidioribꝰ uti. hee enĩ tres inbellicitates hũane. iminẽt pue¬
ritie. pueri enũ gradi neq̃ũt. loꝗ̃do balbutiũt. solido eibo uti nõ possũt. It hoc sa
c̃dores nr̃i st̃ pueri. qr in gradiendo. idest ĩ oꝑando. aut retͦgradi sũt. d̾ ad poffio
na .i. ad t̾rena respitiũt. ł ad scãdala e̾minaliũ peẽcoꝵ offend ũt. ł in abissũ obsti¬
latõis a ruũt. loq si nesciũt. qr aut fatua eructuãt. aut i̾a fermẽtãt. aut t̾ror¬
na s. ꝑ celestia ꝯm̃dant. aut ũa tacẽt : aut plenarie silẽt. Solidiori uͦ cibo upũ
sanis : ad sanitatis tutelã. eibꝰ tm̃ iste: egrotãtibꝰ est medicuta.si sumat᷑ dde
bite ꝯsid̾ atõis cautela. ut egrotꝰ cuspa: ducat᷑ penitẽcia. ut celesti medico ꝓ mnetãt
obediẽtiã. morbi uctare causam. Idẽ cibꝰ sanis est refectio .i. iustis ꝓ uectio. Inħgͥ
baĩt in uacdas ad tenend̾. os ad mãducad̾. stomac̃ adicipiẽd̾. sic lac̃dotes mai̾¬

Expanded text:
ibis uti. Hae enim tres imbecillitates humanae, imminent pueritiae, pueri namque gradi nequeunt, loquendo balbutiunt, solido cibo uti non possunt. In hoc ergo sacerdotes nostri sunt pueri, quia in gradiendo, id est in bene operando aut retrogradi fiunt, dum ad posteriora, id est ad terrena respiciunt, vel ad scandalum criminalium peccatorum offendunt, vel in abyssum obstinationis ruunt. Loqui vero nesciunt, quia aut fatua eructant, aut terrena plusquam coelestia commendant, aut vera tacent, aut plenarie silent. Corpus Dominicum cibus sanis ad sanitatis tutelam. Cibus tamen iste, aegrotantibus est medicina, si sumatur cum debitae considerationis cautela, ut aegrotus culpa, ducatur poenitentia ut coelesti medico promittat obedientiam, morbi vitare causa. Idem cibus, sanis est refectio, id est justis provectio. Ihabent invalidas ad tenendum, os ad manducandum, stomachum ad recipiendum; sic, sacerdotes ma
Abbreviated transcription (Latin):
ẜac̃dotes in quã nr̃i tẽꝑis senes sũt. ⁊ pueri. de qͥbꝰ dicit᷑. Maledietꝰ sit elem̾ta¬
ris senex. ⁊ alibi. maledictꝰ puer cẽtũ annoꝵ senes qͥd̾ moꝵ isipiẽtia. ł de¬
sipiẽtia. pueri lascuua. senes animi in becillitate. pueri animi instabilitate.
senes diuani caloris defectu. pueri ad ult̾im. caloris effectu. si tales ad ordies pau¬
ꝑtas inpellit. ecełie nec̃c̃itas astrĩgit. suꝑioris auctoritas cogit. clamẽt. ha. qr
ꝑtatus. ꝗͣ ꝑiculose agg̃diant᷑ sac̃dotii honꝰ. Si tm̃ nec̃citas ingruit. si rationa¬
bilit̾ suꝑioris auctoritas in uĩgit. se ad ordies dignos p̾parẽt. ut dignis moribꝯ
se decẽt᷑ erornẽt. ut sic sac̃dotii honꝰ suscipiãt. ut ip̃i honori honorẽ impendãt.

Expanded text:
dotes nostri temporis senes sunt et pueri, de quibus dicitur: « Maledictus elementarius senex. » Et alibi: Maledictus puer centum annorum . Senes quidem, morum desipientia, pueri lascivia; senes animi imbecillitate, pueri animi instabilitate; senes divini caloris defectu, pueri adulterini caloris effectu. Si tales ad ordines paupertas impellit, Ecclesiae necessitas astringit, superiorum auctoritas cogit, clament A, quia m, quam periculose aggrediantur sacerdotii onus. Si tamen necessitas ingruit, si rationabiliter superioris auctoritas injungit, se ad ordines dignos praeparent, et dignis moribus se decenter adornent, ut sic sacerdotii onus suscipiant, ut honorem honori impendant;
Abbreviated transcription (Latin):
optimus. fenerator egregius. prudens mercẽnarius : Ua que nõ potes
retinere: ut ꝯsequans que nõ possis a nutt̾e. Ua modicum. ut ꝯseqͣus
centuplum. Ua alienani possessioneni: ut ꝯsequaris. et̾nam hereditatẽ¬
mare ꝯgnouit. quia sub plantis eius:. se calcabile prebuit. Terra ꝯptio¬
uit: qr eo moriẽte ꝯtremuit. Sol ꝯgnouit : qr lucis sue tadios abscõdit.
Saxa. ⁊ parietes ꝯgnouerant. qr tm̃pr mortis sue scissa sunt. Inferiuis

Expanded text:
optimus, foenerator egregius et prudens mercenarius? Da quae non potes retinere, ut consequaris ea quae non potes amittere, da modicum ut consequaris centuplum; da alienam possessionem, ut consequaris aeternam haereditaMare cognovit, quia sub plantis ejus se calcabile praebuit. Terra cognovit, quia eo moriente contremuit. Sol cognovit, quia lucis suae radios abscondit. Saxa et parietes
Abbreviated transcription (Latin):
prima fuit ab adam usq ad noe. hec suam habuit molestiam. qr chaẏm tẽm .s. ̃
iectus est in ignem per quem ip̃i traducebantur. abraãm quidẽ traductus est a
domino: set aram ex spirauit
Quaita ãdauid usqi ad transmigrationem babilonis. In hac quidem qͣm difficilia
passus sit dauid ãsaule ab inimicis. afilio paucos credimus ignorare.
Q uinta a cñsmigratione babilonis usq ad xp̃m. In hac ropulus dei captiuatus
est. uibs sancta euersa. templum dirutum. lex conbusta.
iatus. irtisus. consputus. obꝓbrũs saturatus. morte turpissima condempnatus.

Expanded text:
Prima fuit ab Adam usque ad Noe: haec suam habuit molestiam, quia Cain fratrem introjectus est in ignem, per quem ipsi traducebantur. Abraham quidem eductus est a Domino, sed Aram exspiravit; quarta a David usque ad transmigrationem: in hac quam difficilis passus sit David a Saule, ab inimicis, a filio, paucos credimus ignorare; quinta a transmigratione usque ad Christum: in hac populus Dei captivatus est, urbs sancta eversa, templum dirutum, lex combusta; latus, irrisus, consputus, opprobriis saturatus, morte turpissima condemnatus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uirtutes disponit animus domuisue. que ⁊ ip̃e disponende sunt. ne supͣ
tamꝗͣ patrifamilias carnis ⁊ anime nr̃e : tradita est custodia. Ie hac do
fumus. stillicidium. ⁊ mala uxor .i. pecc̃m ignorantie. peccm̃ suggestionis.
pectatiun pume concupiscentie. sec ibi. Iniquitatem meditatus est in
ꝯcupiscentia nata. mentem obtenebrant. stillicidium sunt poccata
que aliũde profluunt. Mala uxor sapientia carnis que inimica ẽ deo
uł mala ꝯscĩa. que ratiomi impugnat. Si quem ergo sua uelaliena in¬
quietauerunt itia: ꝯfugiat ad cubile. Ibiq sibonam iepperit ꝯuigẽ.¬

Expanded text:
 quas disponit animus domui suae, quae et ipsae disponendae sunt, ne supra tanquam patrifamilias carnis et animae nostrae credita est custodia, et mandatafumus, stillicidium et mala uxor, id est peccatum ignorantiae, peccatum suggestionis, peccatum primae concupiscentiae, cupiscentia nata mentem obtenebrant; stillicidium, peccata quae aliunde profluunt; mala conjux, est sapientia carnis, quae inimica est Deo; vel mala conscientia, quae rationi repugnat. Si quem ergo sua vel aliena inquietaverint vitia, confugiat ad cubile, ibique si bonam receperit
Abbreviated transcription (Latin):
astra matutina. ⁊ quia tũc notificata resurrectione per apostolos. reddita ẽ disci¬
pulis ad matutnũ lecicia. ⁊ eircti sunt qui titubabant. uñ incantico matutina¬
u dicitur. Erer̃ cormi salutis nob̾. ⁊ qr mane subm̃sisũt egyptĩ
hora puma. qr tũc dominus uidicatus est. ⁊ traditus est uinctus pylato. Eadẽ eciã
hora post resurrectionem apparuit . uni. discipulis piscantib stans in litore dicẽs
pucri. nunquid pulmenta habetis:

Expanded text:
s matutinas, quia tunc notificata resurrectione per angelos reddita est discipulis ad matutinum laetitia, et erecti sunt qui titubaverant. Unde et in cantico matutinali dicitur: Et erexit cornu salutis n quia tunc Dominus Jesus traditus est, vinctus a Pilato. Eadem etiam hora post resurrectionem apparuit septem discipulis piscantibus, stans in littore, et dicens: Pueri, nunquid pulmentarium habetis?
Abbreviated transcription (Latin):
Cinis est menoria curuitus pumani. uita e nostra quasi unea ẽ circum¬
ducta. rediens adidem punctum. apuluere incipiens. ⁊ pet defectus na¬
turales quasi arcularitet pregrediens ad puluerem reueratur sic̃ dictũ ẽ
tam faciunt ⁊ deo placentem. auis enim timorem domini habens me
moriam nouissimorum. recolens dm̃ morte ꝓ se turpusima ꝯdẽpnatũ.
non resoluatur in lac̾mas: a uis tam iapideus qui non tocus ꝯcutiatur
In scriptio que gema ẽ. In tabulis enim cordis. ⁊ in pauimento corporis

Expanded text:
Cinis est memoria circuitus humani; vita enim nostra quasi linea est circumducta rediens ad idem punctum; a pulvere enim incipiens, et per defectus naturales quasi circulariter progrediens ad pulverem revertitur. tam faciunt, et Deo placentem. Quis enim timorem Domini habens, et memoriam novissimorum recolens Dominum pro se morte turpissima condemnatum, non resolvatur in lacrymas? Quis tam lapideus, qui non totus concutiatur, inscriptio, quia et in tabulis cordis, et in pavimento corporis
Abbreviated transcription (Latin):
scã. de qua dominus ad moy sen. Tolle calciamenta de pedib tius. tr̃a emĩ
in qua stas. t̾ra sancta est. Hec est t̃ra bora in euui. que profeit fruccum tri¬
cesimum. Sexagesimum. ⁊ centesimum. in qua stare debemus. erecti ad ce¬
lestia. non iacere graues t̾renorum torpore. soluentes calciamenta de pedib
.i. opera mortua de affectib nostris.

Expanded text:
a, de qua Dominus dicit ad Moysen: Tolle calceamenta de pedibus tuis. Terra enim in qua stas, terra sancta est . Haec est terra bona in Evangelio, quae profert fructum bonum tricesimum, sexagesimum, centesimum, in qua stare debemus erecti ad coelestia, non jacere graves terrenorum torpore, solventes calceamenta de pedibus, id est opera mortua de affectibus nostris.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cũ uid̾et ex una ꝑte matrẽ suã flentem cuiꝰ aĩam ꝑtnͣsiut
gladius passionis. ⁊ ex alia parte discipłm stantẽ quẽ diligebat.¬
⁊ ex alia muli̾es illas plangñtes que eum secute fuerãt aga¬
uiea. uidet ⁊ audit petiũ suggerẽtem ei ⁊ dicentẽ. ꝓpiciꝰ esto tͥ dñe.
Audit adu̾sanios exprobrãtes ⁊ dicentes. si tilius deies ⁊c̃. ar̃ non

Expanded text:
 Videt ex una parte matrem suam flentem, cujus animam pertransivit gladius passionis; videt ex alia parte discipulum stantem, quem diligebat; videt mulieres illas plangentes, quae secutae erant a Galilaea; videt et audit Petrum suggerentem ei, et dicentem: Propitius esto tibi, Domine. Audit adversarios exprobrantes et dicentes: Si Filius Dei es, descende nun
Abbreviated transcription (Latin):
si demones. si caro ꝓpͥa. ⁊ licant descẽde de cruce. Iuuenis es. cͥca
seniũ ascend̾e pot̾is. dic eñ nicħ certius morte. nicħ incercius
rora mortis. uigilabo ⁊ stabo incruce. donec mesinato capite.
re ⁊ nõ potuit ꝯsumare. non sum̾ canis ut̾ tedeam ad uomitum
in cruce pacĩe p̃pme: ⁊ ego moriar in cruce obedĩe p̃p te. ip̃m ⁊ p̃p me.

Expanded text:
si daemones, si caro propria, et dicat: Descende de cruce; juvenis es, circa senium ascendere poteris. Dic ei: Nihil certius morte, nihil incertius hora mortis: vigilabo et stabo in cruce, donec, inclinato capite, rus, et dic ei: Non sum canis ut redeam ad vomitum in cruce propter me, et ego moriar in
Abbreviated transcription (Latin):
dicñ soli usti occurtẽt demino. in aera portanti ab angelis. Impũ ueto manebt̃
int̾ra. quo usq percipiant terribilem suiãm iudicis
Ieꝵ In annalib hebreorum inuenit signa. quindetim dictum. gñ diem iudicũ
prima die eriget se mare quindetim cubitis. super altitudinem montũ. stins
terria. marine lelue apparentes super mare. dabunt rugitum usq ad celum.
Q uarto. ardebit mare ⁊ aqua.
Quinto. herbe ⁊ arbores. dabũt rorem sanguineum
Serto r̃uent edificia.
Septimo. prire adũuõe collidentur.
Rno. equabitur t̾ra.
Endecimo. Surgent ossa mortuorum ⁊ stabunt supet sepulcta.
Ruedeamo cadent stelle
dercio decimo: morientur iuuentes. ut cum mortius tesurgant¬

Expanded text:
ntur, et occurrent Domino in aera deportati ab angelis. Impii vero manebunt in terra quousque percipiant terribilem sententiam judicisem in annalibus Hebraeorum invenit signa quindecim dierum ante diem judicii, Prima die eriget se mare quadraginta cubitis super altitudinem montium stansTertio marinae belluae apparentes super mare, dabunt rugitus usque ad coelum. Quarto ardebit mare. Quinto herbae et arbores dabunt rorem sanguineum. Sexto ruent aedificia. Septimo petrae ad invicem collidentur. ono aequabitur terra.Undecimo surgent ossa mortuorum, et stabunt super sepulcra. Duodecimo cadent stellae. Decimo tertio morientur viventes, ut cum mortuis resurgant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ legem. ⁊ testimonia: distingue. Mandata sunt sine umbra. que presen¬
tem babent operationem. ut diliges dm̃ ex toto corte. ⁊ c̃.
Lex est umbra futurorum que spũaliter debet custodiri. Ut de sactificus.
⁊ huiusmodi figuratiuis.
Testimonium est eutdens res que ꝯmonet acrius. uñ iacob ait. lapis iste
ent in testimonium. ⁊ dominus curato ieproso ait. offer munus tuũ
in testimonium. Sic precepta dei dicuntur testi monia que mouẽt

Expanded text:
 quae monent ne peccemus. Mandata sunt sine umbra, quae praesentem habent operationem: ut diliges Deum ex toto corde . Lex est umbra futurorum , quae spiritualiter debet custodiri, ut de sacrificiis et hujusmodi figurativis. Testimonium vero est evidens res quae commonet alicujus. Unde Jacob ait: Lapis iste erit testimonium , et Dominus curato leproso ait: Offer munus tuum in testimonium , sic praecepta Dei dicuntur testimonia, quae monent
Abbreviated transcription (Latin):
tem .i. in emmẽtiam uirtutum. nam ⁊ xp̃e qui in omnib operibus suis
nob̾ ꝓpositus est in exemplum : ut sequamur uestigia eius. ip̃e uixͣ hoc ꝙ¬
dicationis: p̾rius ascendit in montem operis. sicut lucas dicit. cep̃ ihe
facere. ⁊ docere. In quo nos docet prius ascende in eminentiam uonorum
operum. ante qm̃ assumaniis docentis officium. uñ. Qui nomen ⁊ hono¬
rem magisterũ appetit. prius faciat docenda: qm̃ doceat facienda. malis¬

Expanded text:
tem Domini, in eminentiam virtutum. Nam et Christus qui in omnibus operibus suis nobis propositus est in exemplum, ut sequamur vestigia ejus: ipse, juxta hoc dicationis prius ascendit in montem operis, sicut Lucas evangelista dicit: Coepit Jesus facere et post docere. In quo nos docet prius ascendere in eminentiam bonorum operum, antequam assumamus docentis officium. Ut qui nomen et honorem magisterii appetit, prius faciat docenda quam doceat facienda. Ol
Abbreviated transcription (Latin):
cerẽtur om̃s gñtes ꝑ fidẽ. ꝑ quẽ spũalis cͥcũcisio impłet᷑. sic̃ iustificatus ẽ ⁊ ĩp̃e.
Q uarto. ut cͥcũcisio fc̃a inuirili m̃bro ꝑ qd̾ gn̾atur creatura mortaliũ. ⁊ in quo
ubido sol dñari. catitatẽ m̃tis ⁊ corꝑis setuandã ⁊ inpudiciciam refilie¬
dam iudicet.
catum. cũ ħ uno quippa om̃is homo nascit᷑. quẽadmod̾ ⁊ cũ originali pcc̃o¬

Expanded text:
er fidem, et per quem spiritualis circumcisio impleretur, sicut justificatus est et ipse. Quarto, ut circumcisio facta in virili membro per quod generatur creatura mortalium, et in quo libido solet dominari, castitatem mentis et corporis servandam, et impudicitiam recidendam indicet. catum: cum praeputio quippe omnis homo nascitur, quemadmodum et cum originali pec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ puganis. Statuit ĩsuꝑ ecͦe illos iud̾os pu¬
tͣdũ ⁊̃ pecuniarids. put qͣlitus ducti expo¬
scerit . Sepe statuit ece q̃ tales illa tñ mod̾¬
ratõne ad hibita ĩ flagełł. ꝙ statutũ eiꝰ iuĩ¬
dictã sãgͥnis tͣnsire mininte᷑ uid̾at᷑. Talis¬

Expanded text:
 fedatis. Statuit ecclesia illos Iudeos puterdum et pecuniarias, prout qualitas delicti exposcit. Sepe statuit ecclesia contra tales, illa tamen moderatione adhibita in flagellis, quod statutum eius in vindictam sanguinis transire minime videat
Abbreviated transcription (Latin):
pħo. curtus suos ht̃: sic suos eques suasq quadgas: ht̃ nr̃ aminadab. nõne
quadrigam faciunt. iusticia. rrudẽcia. tm̃ꝑancia. fortitudo. nõne hic ẽ cutrꝰ
⁊ quadrige helye: Istam quad̾gam trahũt non solum quatuor euuangeliste.
s ⁊ quatuor status religiosorum. Incipientum. ꝓsicientium. cͣrentium. ꝑue¬
niẽtium. Uultis uid̾e quadrigas nt̃i aminadab euntes ad uitam eteram:¬

Expanded text:
Pharao currus suos, sic suos equos suasque quadrigas habet vester Aminadab. Nonne quadrigam faciunt justitia, prudentia, temperantia, fortitudo? Nonne hic est currus et quadriga Eliae? Istam quadrigam trahunt non solum quatuor evangelistae, sed quatuor status religiosorum, incipientium, proficientium, currentium, pervenientium. Vultis videre quadrigas nostri Aminadab, euntes ad vitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
uitulo ꝯparatur. cum enim uitulus granũ ⁊ paleam labore suo cõ¬
ferat: ꝯtentus est palea. granũ usib domini sui celinquens. In hc̃
mod̾ bonus est dispensator. qui modica ⁊ uiliora sibi apponens: melio
ra ꝯuentui: subministrat. scd̾ illud greg̃. optimus est dispensator
qui nichil sibi reseruat

Expanded text:
milatur. Cum enim vitulus granum et paleam labore suo conferat, sola contentus est palea, granum Domino suo relinquens. Ita in hunc modum bonus est dispensator, qui modica et vilia sibi apponens, meliora quaeque conventui subministrat, secundum illud Gregorii: « Optimus dispensator est qui nihil sibi reservat
Abbreviated transcription (Latin):
lugent dampna corporalia. qui lugere ꝯtempnunt dampna spũalia. qñ aliquis
infirmatur. aut moritur: iugent amici. qñ autem peccat dampnabiliter. qñ .s.
tis inquam proph̾anit ysa dicens. ue qui dicitis bonum malum. ⁊ malum bonũ.
ponentes tenebras in lucem: ⁊ lucem in tenebras. amarum indulce: ⁊ dulce in ama¬
petum. ⁊ iurtutum. lugeat cortuptus amissionem uirginalis integntatis. Lugcat
superbus amissionem humilitatis. iugeat iraciuidus. amissionem eterne tranqͥ¬
quia consolabuntur per indulgentiam. de iñ ꝑ iusticiã. pꝰtͤmo an¬

Expanded text:
lugent damna corporalia, qui lugere contemnunt damna spiritualia? Quando aliquis infirmatur aut moritur, lugent amici. Quando autem peccat damnabiliter, quando tis, inquam, prophetavit Isaias dicens: Vae qui dicitis bonum malum et malum bonum, ponentes tenebras lucem, et lucem, tenebras; amarum in dulce, et dulce in amavirtutum. Lugeat corruptus amissionem virginalis integritatis, lugeat amissionem pietatis; lugeat superbus amissionem humilitatis; lugeat iracundus amissionem internae tranqupsi consolabuntur per indulgentiam, deinde etiam per
Abbreviated transcription (Latin):
adulterio est grauuis: secundum naiq in penis tenet locum: quem primum
distingnitur. aliud est fornicatio. aliud stuptum. aliud adulterium. alud incest᷑
aliud raptus. fornicatio ucet sit genus omnis iliciti coitus. qui sit ertra urorem.
tamen specialiter in telligitur. in usu uiduarum. uel meretricum. uel concubina¬
rum. stuptum propnie uirginum. illicita defloratio. adultenum est: aleni̾thoriui¬
olatio. Uñ adulterium dicitur: quasi alterius thori accessio. In cestus est consangui¬
neaium uel affinium abusus. uñ in cestuosi dicuntur. qui ꝯ sanguincis uel affinib
suis abutuntur. R aptus admutitur: cum puella uoienter adomo patris cucitur.
ut cortupta inuxorẽ habeatur. siue puelle. siue parentib uis illata ꝯsticerit. uelsic

Expanded text:
adulterio est gravius? Secundum namque in poenis tenet locum, quem primum st quod aliud est fornicatio, aliud stuprum, aliud adulterium, aliud incestus, aliud raptus. Fornicatio, licet sit genus omnis illiciti coitus qui fit extra uxorem, tamen specialiter intelligitur in usu viduarum, vel meretricum, vel concubinarum. Stuprum proprie est virginum illicita defloratio. Adulterium est alieni thori violatio, unde adulterium dicitur quasi alterius thori accessio. Incestus est consanguineorum, vel affinium abusus. Unde incestuosi dicuntur, qui consanguineis vel affinibus suis abutuntur. Raptus admittitur, cum puella violenter a domo patris educitur, ut corrupta in uxorem habeatur. Sive puellae, si