comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
genesi quod uiderit mulier liguum
pulchrum uisu: ⁊ ad uescendũ sua¬
ue ⁊ tulit de fructu illius ⁊ comedit.
deditq uiro suo. Notandum autẽ.
qd̃ cum in ceteris maioribus rebus
plus soleant hoĩes delectari solum¬
modo poma desidern aĩe dicit esse.
Unde ostendit᷑. qr non solum ĩ ma¬
iorso sed etiam inminimis ualde
offenditur: si immoderatius ⁊ ultra
quam delent appetiputur. Ponia ucro
insacro eloquio uirtutes scoꝵ signifi¬
cant. Unde est. Emissiones tue para¬
disus maloꝵ punicoꝵ cũ pomorum
fructibus. Dicit ergo se pars bestie
oĩa smulate habere. que in uerita¬
te pars possidet agni. Et oĩa illa
pinguia idat crassa ⁊ preclara peri¬
erunt a te: ⁊ amplius illa iam nõ
iuenient. Ista ad gustum uel ca¬
strimargiam redigenda uident᷑
Hec itaq oĩa que scd̃m qͥnq cor¬
poris sensus reprobi tractant ꝑe¬
unte mudo deplorant: qr nescumt
aliud cogitare. uisi que exterius
considerant. Et dum uident alios

Expanded text:
Genesi, quod viderit mulier lignum Genesi, quod viderit mulier lignum pulchrum visu et ad vescendum suave, et tulit de fructu illius et comedit: deditque viro suo. Notandum autem quod cum in caeteris majoribus rebus, plus soleant homines delectari, solummodo poma desiderii animae dicit esse: unde ostenditur quia non solum in majoribus, sed etiam in minimis valde offenditur, si immoderate et ultra quam debent appetuntur. Poma vero in sacro eloquio virtutes sanctorum significant, unde est: Emissiones tuae paradisus malorum punicorum cum pomorum fructibus . Dicit ergo se pars bestiae omnia simulate habere, quae in veritate possidet Agnus. Et omnia pinguia. Id est crassa. Et praeclara perierunt a te, et amplius illa jam non invenient. Ista ad gustum vel gastrimargiam redigenda videntur. Haec itaque omnia, quae secundum quinque corporis sensus reprobi tractant, pereunte mundo deplorant, quia nesciunt aliud cogitare, nisi quae exterius considerant. Et dum vident alios
Abbreviated transcription (Latin):
Redaurum etiam noie eosdem pre¬
dicatores nouimus designari atte¬
stante helyseo. qui ascendente he¬
lia plorat dicens. Pater ini pat
iii. currus isrł ⁊ auriga eius. Mã¬
cipioꝵ quoq uocabulo. ip̃i expͥmini¬
tur eĩecti qui doto mentis desiderio
dei se subitut seruituti. in cuiis
potestate consistere se nouerunt: di¬
centes cum psaluusta. Sicut oculi
bestie supus iudicis desolato mun¬
do amisisse se dolet iumenta. oues¬
⁊ equos et redas .i. ad partanda suoꝵ
onera. iuiros fortes atq inuocẽtes
cum debiles ad om̃e opus bonũ et
noxios in malum amiserit. Gemͣ
se ꝑdidisse mundo ext̾ius mortuoᷤ.
cum interius nequiter esdem unĩẽ¬
tes ꝑdiderit. Et poma tua desideru
aĩe tue discesserunt a te. Hoc etiã
fit quando hostes de regno in regnũ
insurgentes. nõ solum depopulant᷑
urbes: sed etiam oĩa ligna regionis
uastant. ⁊ incendio cremant. Et
ista tam ad aspectum. quam ad gu¬
stum ꝑtiuent. Unde habemus ⁊̃

Expanded text:
Rhedarum etiam nomine eosdem praeRhedarum etiam nomine eosdem praedicatores novimus designari, attestante Eliseo, qui ascendente Elia plorat, dicens: Pater mi, Pater mi, currus Israel et auriga ejus . Mancipiorumque vocabulo ipsi exprimuntur electi, qui toto mentis desiderio Dei se subjiciunt servituti, in cujus potestate consistere se noverunt, dicentes cum Psalmista: Sicut oculi bestiae supernis judiciis desolato mundo, amisisse se dolet jumenta, oves, equos et rhedas, id est ad portanda suorum onera viros fortes atque innocentes, cum debiles ad omne opus bonum, et noxios in malum amiserit, gemit se perdidisse mundo exterius mortuos, cum interius nequiter eosdem viventes perdiderit. Et poma desiderii animae tuae discesserunt a te. Hoc etiam fit, quando hostes de regno insurgentes in regnum, non solum depopulantur urbes, sed etiam omnia ligna regionis vastant, et incendio cremant. Et ista tam ad conspectum quam ad gustum pertinent. Unde habemus in
Abbreviated transcription (Latin):
tis condidionẽ p̾tus distrahunt᷑.
inauente interius anime liber¬
tate. Pleriq aũt simul aĩa cap¬
tiuantur ⁊ corpore: sicut hu qui
paganis aut uideis uenduntur
qũi ip̃i quos emũt. scdm suamile¬
gem circuncidunt. ⁊ seruos non
solum in corpore sed etiam in a¬
nima faciunt. ut sicut dñi ita
⁊ serui seruitutis nexu suit alli¬
gati. Propter has itaq duas
uenditiones. distinctionẽ fecił
sermo diuimus: inter mercem
mancipioꝵ ⁊ aĩarũ hoĩm. Sed
⁊ iste singule species electos si¬
gnificant. quas eadem bestia fr¬
aude se habere ostendit ⁊ perdi¬
disse dolet. Iunienta quippe eles¬
tos significant: qui cum psalmi¬
sta dicunt. Ot iumentum faccus sũ
apud te Oues quoq scõs exprimũt.
quibus dñs ait Ecce ego mitto uos
sicut oues inmedio lupoꝵ dicit dñs
Et petro dicitur. Pasce oues meas.
O ⁊ equooꝵ uocabulo: predicatores
figurari millidubium est: difẽte
ꝓpħa. misisti in mari equos tuos.

Expanded text:
tis conditionem pretiis distrahuntur, tis conditionem pretiis distrahuntur, manente interius animae libertate. Plerique autem simul anima captivantur et corpore, sicut hi qui paganis aut Judaeis venduntur, quoniam ipsi quos emunt, secundum legem circumcidunt, et servos non solum corpore, sed etiam in anima faciunt: ut sicut domini, ita et servi servitutis nexu sint alligati. Propter has itaque duas venditiones, distinctionem fecit sermo divinus inter mercem mancipiorum et animarum hominum. Sed et istae singulae species electos significant, quas eadem bestia fraude se habere ostendit, et perdidisse dolet. Jumenta quippe electos significant, qui cum Psalmista dicunt, Ut jumentum factus sum apud te . Oves quoque sanctos exprimunt, quibus Dominus ait: Ecce ego mitto vos sicut oves in medio luporum . Et Petro dicitur: Pasce oves meas . Sed et equorum vocabulo praedicatores intelligi nulli dubium est, dicente propheta: Misisti in mare equos tuos.
Abbreviated transcription (Latin):
duitibus huius scl̃i ad sedendũ
p̾parata. que etiam alio uocabu¬
lo currus uocatur. Huius modi
eñi currus uenduntur: ⁊ inde mͦ¬
ces acquiritur. sicut legunus in
libro regum de egypto exire qua¬
drigami que uendebatur sexcen¬
tis siclis argenti. Cum aũt dix
⁊ mancipioꝵ mertes subaud̾ ne¬
mo emet amplius: merito que¬
ritur quare subungit ⁊ mertes
aĩaꝵ hoĩm. ⁊ lũquid eñĩ man¬
cipia sine aĩabus uendi possũt
au̾t eni÷ non utiq. S mn hus
uerbis aliud quid intelligitur. St
enĩ quedam mancipia que tantũ¬
mͦ corpe uendunt᷑. aĩe uero illoꝵ
in libertate ꝑmnanent. Sicut hu
qui uenduntur xp̃ianis. ⁊ cũ cor¬
pore sint serui. aĩe ꝑfidem reccã
sunt liberi. Sic eñi uenu̾datus ẽ
ioseph. Qui cu esset seruus corpe
liber erat aĩa. unde ⁊ eum dña ad
peccatum trahere non potuit.:
Qales itaq non in aĩa uendunt᷑.
qr solũmodo ad ext̾iorem seruitu¬

Expanded text:
divitibus hujus saeculi ad sedendum divitibus hujus saeculi ad sedendum praeparata, quae etiam alio vocabulo, currus vocatur. Hujusmodi enim currus venduntur, et inde merces acquiruntur, sicut legimus in libro regum de Aegypto exire quadrigam quae vendebatur sexcentis siclis argenti. Cum autem dixit, et mancipiorum merces, subaudis nemo emet amplius: merito quaeritur, quare subjungit, et merces animarum hominum. Nunquid enim mancipia sine animabus vendi possunt aut emi? Non utique, sed in his verbis aliud aliquid intelligitur. Sunt enim quaedam mancipia, quae tantummodo corpore venduntur, animae vero illorum in libertate permanent, sicut hi qui venduntur Christianis, et cum corpore sunt servi, anima per fidem rectam sunt liberi. Sic enim venundatus est Joseph: qui cum esset servus corpore, liber erat anima, unde et eum domina ad peccatum trahere non potuit. Tales itaque non in anima venduntur, quia solummodo ad exteriorem servitu
Abbreviated transcription (Latin):
saciantur. Que scilicet dũ ꝑs
reprobe cuntatis obumbrata
bestie seductione se putat here
tanto amplius dolet. si contige¬
rit ꝑdidisse. quanto magnan᷑
opum diuitias ista significare in¬
dentur Nami uinũ ⁊ oleum ami¬
sisse se dolent cũ umnatia ⁊ amur¬
cam perdideruit. Snmilã ⁊ triti¬
cum ꝑdidisse se geniunt: cum zi¬
rauia ⁊ paleas amiseruit. Esti¬
mant eni uere fidei predicato¬
res subtractos. spũati doctrina
repletos. spus scĩ illustratione¬
repletos afflatos celestibus sa¬
cramentis ad iutam enutritos
cum praue hereseos seductores
corrupta scientia in fectos. sp̃u
demonioꝵ plenos. abusione di¬
uinoꝵ sacramentoꝵ dampna¬
tos uellent umo possetit de mũ¬
do sublatos coguesterent. Porro
exterioribus sunt apta. qm̃ umãt
hoĩes siue in equitando. siue infe¬
rendo ouera. Reda aut ꝙ hic cõ¬
inemoratur: genus uelniculi fuit
apud autiquos ⁊ est forsitan ad¬
huc similis plaustris rusticans

Expanded text:
sanantur. Quae scilicet dum pars sanantur. Quae scilicet dum pars reprobae civitatis obumbrata bestiae seductione se putat habere, tanto amplius dolet, si contigerit perdidisse, quanto magnarum opum divitias ista significare videntur. Nam vinum et oleum amisisse dolent, cum vinacia et amurcam perdiderunt. Similam et triticum perdidisse se gemunt, cum zizania et paleas amiserunt. Aestimant enim verae fidei praedicatores subtractos, spirituali doctrina repletos, Spiritus sancti illustratione afflatos, coelestibus sacramentis ad vitam enutritos, cum pravae haereseos seductores corrupta sententia infectos, spiritu daemoniorum plenos, abusione divinorum sacramentorum damnatos, vellent, imo si possent de mundo sublatos gauderent. Porro exterioribus sunt apta, quoniam juvant homines sive in equitando, sive in ferendo onera. Rheda autem quae hic commemoratur, genus vehiculi fuit apud antiquos, et est forsitan adhuc similis plaustris rusticanis,
Abbreviated transcription (Latin):
uelamine leuitatis xp̃i tectã obbẽ¬
tat. Quarum simulationẽ subtra¬
ctis auctoribus amarit̾ mund̃ fle¬
re descrebitur: sicut fleuit nero ne¬
tato symone mago. ⁊ sicut mesti
facci sunt heretici ex morte arru
qui eum nec dapnatũ pantari de¬
sierunt. Uinu ⁊ oleum simile. ⁊
triticum ꝑtiuent ad gustum. q
ita fauces carnis illicumt: ut
⁊ ea que r ueritate significant
eleitoꝵꝵ demulceant cordis pala¬
tum. ⁊ ea que ex eoꝵ falsa muta¬
tione assumunt: suauia credat᷑
mentibus reproboꝵ. Per unh̃
quippe: nouũ designatur resta¬
mentum. qd audicoꝵ mentes
debrians. inundi concupisten¬
tus insenfibiles reddit. Unde
dũs in nuptiis. aquam uiũ
fecisse narratur. Quid autẽ
ꝑ eleum nisi unctio spũs scĩ
Aguratur: Unde ⁊ psalmste
uoce redemptori nr̃o dicitur.
Dslexisti iusticiam. ⁊ odisti mi
quitatem ⁊c̃. Per similam uͦ
⁊ triticum: carc redemptoris
exprimitur qua fideles cotidie

Expanded text:
velamine lenitatis Christi tectam ostenvelamine lenitatis Christi tectam ostentat. Quarum simulationum subtractis auctoribus, amariter mundus flere describitur, sicut flevit Nero, necato Simone mago, et sicut moesti facti sunt haeretici ex morte Arii, qui eum nec damnatum imitari desierunt. Vinum et oleum, simila et triticum pertinent ad gustum, quaeque ita fauces illiciunt, ut et ea quae in veritate significant, electorum demulceant cordis palatum, et ea quae ex eorum falsa imitatione assumunt, suavia credantur meantibus reproborum. Per vinum quippe novum designatur testamentum, quod auditorum mentes debrians, mundi concupiscentiis insensibiles reddit, unde Dominus in nuptiis aquam vinum fecisse narratur. Quid autem per oleum, nisi unctio Spiritus sancti figuratur? Unde Psalmistae voce redemptori nostro dicitur: Dilexisti justitiam et odisti iuis . Per similam vero et triticum, caro Redemptoris nostri exprimitur, qua fideles quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
thure: orationes exprimũtur sc̃oꝵ
si uoce in laude eccl̃ie dicitur. Que
est ista que descendit ꝑ desertum si
cut uirgula fumi exaromatibus
myrre ⁊ thuris ⁊ uniuersi pulue¬
ris pignientarii: Et per psastim¬
stam dicitur. Diatur. Dirigatur
oratio mea sicut incensum incõ¬
spectu tuo. Unguentũ quoq no¬
mine: ip̃a diuimitas incarnata ĩ¬
telligitur: cui ini canticis canticorum
dicitur. Dnguentũ effusum nomĩe
tuum. Et ałibi. Odor unguentorũ
tuoꝵ super oĩa aromata. Iam uero
si attendamus qualiter hec fraudu¬
lenter se habere dicat pars aduer¬
sa quibusq ablatis uessementer
iudeatur affligi: inꝙynnamomo
et amomio fetertem iugam here¬
ticoꝵ sub obtentu odoris qui ina¬
nat ex uixtutibus sc̃oꝵ uitandã
opponit. De quibus dicitur dicitur
tam hypocritarum sedislitatem oran¬
di. lene orantium sinissitudine ob¬
umbratam obicit. In unguentouͦ
pseudo xp̃ianoꝵ asperitatem fub

Expanded text:
thure, orationes exprimuntur sanctorum. thure, orationes exprimuntur sanctorum. nsi voce in laudem Ecclesiae dicitur: Quae est cut virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris, et universi pulveris pigmentarii ? Et per Psalmistam dicitur: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Unguenti quoque nomine ipsa divinitas incarnata intelligitur. Cui in Canticis canticorum dicitur: Unguentum effusum nomen tuum . Et alibi: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata . Jam vero, si attendamus qualiter haec fraudulenter se habere dicat pars adversa, quibusque ablatis vehementer videatur affligi, in cinnamomo et amomo fetentem vitam haereticorum, sub obtentu odoris, qui manat ex virtutibus sanctorum imitandam opponit. De quibus dicitur econtra:tam hypocritarum sedulitatem orandi bene orantium similitudine obumbratam, objicit. In unguento vero pseudochristianorum asperitatem sub
Abbreviated transcription (Latin):
more: humilitatis similitudine fal¬
se subieitionis muscipulam obum¬
bratam ante ponit. Quia igitur
hec oĩa false religionis obtentu
uelata confunduntur. atq ad ꝓn¬
terrtum tolluntur recte mund pa
reprobis isdem duutus mobs effe¬
ctus flere describitur. Et cynamo¬
ad a suꝑiorib merces nemo emet
amplius. Ex hus quedam ꝑtinẽt
ad olfactum: quedam aũt symul
ad olfactum ⁊ tactum. Cynamo¬
mũ eñĩ ⁊ amomũ diuersorũq odo¬
ramenta pignientoꝵ. ⁊ t̾us adolo¬
factum. Unguentun uero ad tactũ
simul ⁊ olfactum redigitur. Uerum
queranus ut cepimus. qualiter illa
que in bonum iste species speaes si¬
guificat ufurpet pars aduersa. qͥ¬
busq ablatis amarit᷑ defleat: Per
cynamonium quippe ⁊ amonium:
odor designatur uirtutum unde et¬
lesia dicit. Sicut tẏnamoniũ et a¬
momu̾ aromatizans odorem dedi.
Hinc paulus dicit. xp̃i lonus odor
sumus deo in om̃sloco. Indiuersoꝵ
uero odoramentis pigmientoꝵ et

Expanded text:
more humilitatis similitudine falmore humilitatis similitudine falsae subjectionis, muscipulam obumbratam anteponit. Quia ergo haec omnia falsae religionis obtentu velata confunduntur, atque ad interitum tolluntur, recte mundus in reprobis iisdem divitiis inops effectus florere describitur. Et cinnamoer a superioribus, merces nemo emet amplius. Ex his quaedam pertinent ad olfactum, quaedam autem simul ad olfactum et tactum. Cinnamomum enim et amomum diversorumque odoramenta pigmentorum, et thus ad olfactum, unguentum vero ad tactum simul et olfactum redigitur. Verum quaeramus, ut coepimus, qualiter illa, quae in bonum istae species significant, usurpet pars adversa, quibusque ablatis amariter defleat. Per cinnamomum quippe et amomum, odor designatur virtutum, unde Ecclesia dicit: Sicut cinnamomum et amomum aromatizans odorem dedi. Hinc Paulus dicit: Christi bonus odor sumus Deo in omni loco . In diversorum vero odoramentis pigmentorum et
Abbreviated transcription (Latin):
tas. uel certe predicationis sonori¬
tas. In ferro: subtillitatis acumen
In marmore: inuicta humslitas. Hec
deniq oĩa plerumq se habere obũ¬
brata ueri simle gloriatur bestia.
uel ciuitas meretrix cũ in auro uel
argento philosophoꝵ ⁊ hereticorũ
doctrinam ostendit. In lapide p̾cioso
ac margarete: pseudo xp̃os. uel pseu¬
do ꝓphas. atq heresiartas obponit.
In bysso inuisticiam ebtentu iusti¬
cie ad opertam. In purpura: inter¬
fectionem hereticoꝵ tegmine mar¬
tyrum xp̃i uelatam. In serico: cor¬
ruptionem mentis integritate tar¬
ns obpansam. In tocto: simulati¬
one caritatis crudelitatẽ palliat̃a.
In ligno tihyno ac p̾cioso: durabłi
constantia mentis obstinationẽ
obumbratam. In ebore: sumillati¬
one uirtutum uitioꝵ turpitudinẽ
obtectam. In ere: firmissime pre¬
dicatiõis tegmine durabilem atiẜ
sonabilem ꝑfidiam palliatam. In
ferro: acumine subuentionis astu¬
ciam. deceptionis celatam In mar¬

Expanded text:
tas, vel certe praedicationis sonoritas, vel certe praedicationis sonoritas. In ferro subtilitatis acumen. In marmore invicta humilitas. Haec denique omnia plerumque se habere obumbrata verisimile gloriatur bestia, vel civitas meretrix, cum in auro, vel in argento philosophorum et haereticorum doctrinam ostendit. In lapide pretioso, ac margarita, pseudochristos vel pseudoprophetas, atque haeresiarchas opponit. In bysso injustitiam obtentu justitiae adopertam. In purpura interfectionem haereticorum tegmine martyrum Christi velatam. In serico corruptionem mentis integritate carnis oppansam. In cocco simulationem charitatis crudelitate palliatam. In ligno thyino ac pretioso, durabili constantia, mentis obstinationem obumbratam. In ebore simulatione virtutum, vitiorum turpitudinem obtectam. In aere, fortissimae praedicationis tegmine, durabilem atque sonorabilem perfidiam palliatam. In ferro autem, acumine subventionis astutiam deceptionis caelatam. In mar
Abbreviated transcription (Latin):
demonstratur. In auro siquidem radi¬
ens sapientia designat᷑: de qua scriptũ
est. Accipite sapientiam sicut aurũ¬
carum. Argenti aũt nõie. sacra fi¬
gurantur eloquia. de quibus psalmi¬
singulari numero ponitur: ip̃e salua¬
tor õium ꝑ eum designatur de quo
scriptum est. Ecce pono in syon lapi¬
de sũmũ angularem. electum. preci-¬
osum. ⁊ qui crediderit ineum ño con¬
fundet᷑. Cum aũt plurari numero
inter seritur menibra eiusdem re¬
demptoris ꝑ eum figurantur: qͥb
apostolus petrus dicit. Et uos tam¬
quam lapides iui suꝑ edificami¬
in domos sp̃uales. Margaritis etiã
noie in singulari nuimero dñs ih̾c¬
xp̃c in plurali uero apłi eiusdẽ fi¬
gurantur. de quibus in hac eadem
so uero: iustificationes sc̃oꝵ intelli¬
tas In cocto uero: caritas In ligno
tihyno. ac precioso: constantia du¬
rabilis:. In ebore: uirtutum pulch¬
tudo. In ere: fortitudo ⁊ longanimi¬

Expanded text:
demonstrare. In auro itaque radidemonstrare. In auro itaque radians sapientia significatur, de qua scriptum est: Accipite sapientiam sicut aurum. Argenti autem nomine sacra figurantur eloquia. De quibus Psalmisingulari numero ponitur, ipse Salvator omnium per eum designatur, de quo scriptum est: Ecce pono in Sion lapidem summum angularem electum pretiosum, et qui crediderit in eum non confundetur . Cum autem plurali numero inseritur, membra ejusdem Redemptoris per eum figurantur, quibus apostolus Petrus dicit: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini domos spirituales . Margaritae etiam nomine, in singulari numero, Domi in plurali vero apostoli ejusdem figurantur. De quibus in hac eadem so vero justificationes sanctorum intellicco vera charitas. In ligno thyino, ac pretioso, constantia durabilis. In ebore virtutum pulchritudo. In aere fortitudo et longanimi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia mundi glia pereunte non er̃
merces quas nos emamnus. nec er̃t¬
etiaui qui nras merces emant: ut
eoꝵ precio ditem. Dolent eñi qđ
ad presens perdent imuti. nec a¬
mant qd̃ meternum possidere pote¬
rant uoluntaru. Mercema auri et
argenti ⁊ lapidis presiosi ⁊ cͦ usqi¬
ferro ⁊ marmore subaud nemo e¬
met amplius. Hic manifeste de¬
monstratur: qr reprobi ea perire
dolent. que ad qͥuq sensus corꝑis
ꝑcipiunt. Qui idcirto ea qd̵ senfi¬
bus corꝑis suauia uel exteriorib
sunt ussbus accõmoda deficere solc̃t
deflent qm̃ in hus omñe suam pil¬
speritatem ẽẽ deputant. Aurũ eñ
rediguntur. Que in tantum a car¬
nalibus ardentiua desiderantur in
quantum rariora ceteris ĩuẽim̃
Qd̾ si spici aliter intelligeligere uolumꝰ
libet prius inquirere: qualiter electoꝵ
diuitias significent nũquam perituraᷤ.
⁊ fic demũ quibus modis ea sibi fassa¬
citer pars aduersa usur pare nitatur

Expanded text:
oniam omnium gloria pereunte, non erunt oniam omnium gloria pereunte, non erunt merces quas nos emamus, nec erunt qui nostras merces emant, ut eorum pretio ditemur. Dolent enim quod ad praesens perdunt inviti, nec amant quod in aeternum possidere poterant voluntarii. Merces auri et argenti, et lapidis pretiosi et ferro et marmore, subauditur, nemo emet amplius. Hic manifeste ostenditur, quia reprobi ea perire dolent, quae ad quinque sensus corporis is percipiunt. Qui idcirco ea quae vel sensibus corporis suavia, vel exterioribus sunt usibus accommoda deficere solent. deflent, quoniam in his omnem suam prosperitatem esse deputant. Aurum enimrediguntur, quae intantum a carnalibus ardentius desiderantur, quantum rariora a caeteris inveniuntur. Quod si spiritualiter ista intelligere volumus, libet prius inquirere qualiter electorum divitias significent nunquam perituras, et sic demum quibus modis ea sibi fallaciter pars adversa usurpare nitatur
Abbreviated transcription (Latin):
ad finem scl̃i. Tota uamq hac ho
ra .i. in om̃i presenti tp̃re dampna¬
tur reprobi reprobi. Quoꝵ utiq ui¬
dicium singl̃is aduenit: qñ cotidie
exuti corporibus dampnant᷑ apud
inferos. Et quia in presenti tp̃re de
ꝑpetratis facinoribus temporaliter
etiam cruciantur: recte nũc fu ma¬
re babylon dicitur. ut qũq sempi¬
ternis tormentoꝵ flammnis concre¬
metur. Et merratores terre flebt
⁊ lugebunt super illam. Qui sint
isti chgotiatores supra doctores dictũ
est qui scilic uenales suas aĩas facĩt.
nec metuunt eas ꝑdere: tantũ ut ho-¬
nores ⁊ dignitates sibi possint acqui¬
rere. Uel certe negotiatores sunt. qͥ
aggregare ualeant. de loco ad locum
transeunt: nec unqu̾ã uł ad modi¬
cum quieti indulgent. Qui dũ uidẽt
quedam loca clade desolata gladio nͥ¬
sũpta. hostili inuasione predata de¬
flent. eo qd̃ mundi głia prereat deqͣ
letabantur. Qm̃ merces eoꝵ iremo
emes amplius. Sic eñi dicunt. qm̃¬

Expanded text:
em saeculi. Tota namque hac hora, id est, in omni praesenti tempore damnantur reprobi. Quorum utique judicium singulis advenit, quando quotidie exuti corporibus damnantur apud inferos. Et quia in praesenti tempore de perpetratis facinoribus temporaliter etiam cruciantur, recte nunc fumare Babylon dicitur, ut quandoque sempiternis tormentorum flammis concremetur. Et negotiatores terrae flebunt et lugebunt super illam. Qui sint isti negotiatores supra jam dictum est, qui scilicet venales suas animas faciunt, nec metuunt eas perdere, tantum ut honores et dignitates sibi possint acquirere. Vel certe negotiatores sunt, qui aggregare valeant, de loco ad locum transeunt, nec unquam vel ad modicum quieti indulgent, qui dum vident quaedam loca clade desolata, gladio consumpta, hostili invasione praedata, deflent, eo quod mundi gloria pereat, de qua laetabantur. Quoniam merces eorum nemo emet amplius. Sic enim dicunt: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Moli timere accipere ma¬
riam conuigem tuam. cũ nec dũ
scilicet eẽt eius couunix. Tale est
⁊ illud. Si muenerit uix puellam
desponsatam in agro. ⁊ dormierit
cum illa: morte moriatur. quia hu¬
miliauit uxorem proximi. Appella¬
tur quoq uix. ⁊ uxor. sponsus ⁊ spon¬
sa. Dicut rõhel dicit. Egrediatur
sponsus de cubili suo. ⁊ sponsa de

Expanded text:
re Mariam conjugem tuam , cum necdum scilicet esset ejus uxor. Tale est et illud: Si invenerit puellam desponsatam in agro, et dormierit cum ea, morte moriatur, quia humiliavit uxorem proximi . Appellatur quoque vir et uxor, sponsus et sponsa, sicut Joel dicit: Egrediatur sponsus de cubili suo, et sponsa de
Abbreviated transcription (Latin):
si puluere terre suos oculos exce¬
cant. ne celestis patrie gaudia in¬
spacere ualeant. Aliter. Capita
reproborum: possumus intellige̾
pͥncipes illorum. Cumeni uiderĩt¬
se reprobi iam in iudicio constitu¬
tos ⁊ dampnatos:ponent puluerẽ
tere suꝑ capita sua hoc est faciẽ
suoꝵ pͥncipiũ exprobrabunt aqͣb
seducti sunt ut terrena diligerẽt.
ꝓquib tunc peribunt. dicentes
De. ue ciuitas magna babylon.
in qua diuides facti sunt ommes
ti negotiatores in hoc scło ditãt᷑.
ex hus que nauigio non solũ de
loco ad locum uehunt᷑: sed etiã
de regione ad regionem. Sicut
uerbi gr̃a fiebat temporibus salo¬
moius: quando classes ibant semel
intribus amus mophir: ⁊ affere¬
bant inde auri talenta qͥnquagr¬
ta quadraginta ⁊ multas alias
species que non poterant repperiri
in terra isrł. Dic fit etiam usq
hodie unde ⁊ ex grecor regione pal¬
lia ⁊ ornamenta uaria in hus re¬
gionib deferuntur. Qm̃ ina ho¬

Expanded text:
si pulvere terrae suos oculos excaesi pulvere terrae suos oculos excaecant, ne coelestis patriae gaudia inspicere valeant. Aliter: Capita reproborum possumus intelligere principes illorum. Cum enim se viderint reprobi jam in judicio constitutos et damnatos, ponent pulverem terrae super capita sua, hoc est, faciem suorum principum exprobrabunt, a quibus seducti sunt, ut terrena diligerent, pro quibus tunc peribunt, dicentes: Vae, vae, civitas illa magna Babylon, in qua divites facti sunt omnes ti negotiatores in hoc saeculo ditantur ex his quae navigio, non solum de loco ad locum vehuntur, sed etiam de regione ad regionem, sicut, verbi gratia, fiebat temporibus Salomonis, quando classes ibant semel in tribus annis in Ophir, et afferebant inde auri talenta quadraginta, et multas alias species quae non poterant reperiri in terra Israel: sic fit etiam usque hodie, unde ex Graecorum regione pallia et ornamenta varia in his regionibus deferuntur. Quoniam una ho
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegrmationenam: ꝓ habitatione
celestis patrie deputant. Salutem
corpis dicunt: pro sũma felicitate.
Aurum argentum: ⁊ lapides prepo¬
nunt uite coronis. Et ideo quia co¬
paratione presentium gaudiorũ
nichil ẽẽ credunt. illa dicunt. O
simus cuitati huic magne: Ac si
dicerent. Nulla. De quibus ad¬
huc subditur. Et oqiserunt pulue¬
rem terre super capita sua ⁊ dama¬
uerunt flentes. ⁊ lugentes. ac dicẽ
tes. De. ue. cuutas magna. in qua
diuites facti sunt om̃s qui habent
naues in mari de precus euus: qm̃
mine sepe in sacra eloquis princi¬
palitas mentis intelligitur. Per
terram aute: terrena concupisten¬
tia designatur. Neprobos itaq su¬
per capita sua puluerem terre m¬
tere est:terreno amore ne celesti¬
a intueri possixit. oculos sue m̾e¬
tis corfupere. Deflent eñi repro¬
bi rumam cuntatis magne: sed
tamen ipsi non cessant terrena
contupiscere. Dumq imodera¬
te terrenis rebus ushiant. qua¬

Expanded text:
peregrinationem pro habitatione peregrinationem pro habitatione coelestis patriae deputant. Salutem corporis ducunt pro summa felicitate: aurum, argentum, et lapides praeponunt vitae coronis, et ideo comparatione praesentium gaudiorum nihil credunt esse illa et dicunt, Quae similis civitati huic magnae? Ac si dicerent, Nulla. De quibus adhuc subditur: Et miserunt pulverem terrae super capita sua, et clamaverunt flentes ac lugenttes: Vae, vae, civitas magna in qua divites facti sunt omnes, qui habebant naves in mari, de pretiis ejus, quia mine saepe in sacro eloquio principalitas mentis intelligitur. Per terram autem, terrena concupiscentia designatur. Reprobos itaque super capita sua pulverem mittere, est terreno amore ne coelestia intueri possint, oculos suae mentis corrumpere. Deflent ergo reprobi ruinam civitatis magnae, sed tamen ipsi non cessant terrena concupiscere, dumque immoderate terrenis rebus inhiant, qua
Abbreviated transcription (Latin):
duces ⁊ pͥncipes. qui suas aĩas
uenales facunt ut adquirant comi
tiorum sunt. lasciuia castri maͬgia
⁊ auaritia. a quibus oĩa pectata ꝓ¬
deunt. In noie eñi fornicationis. la¬
sciuia uoluptatum in uirtute deli¬
tiarum. gule appetitus. iudicatiõe

Expanded text:
duces et principes, qui suas animas duces et principes, qui suas animas venales faciunt, ut acquirant comittiorum sunt: lascivia, gastrimargia, et avaritia, a quibus omnia peccata prodeunt. In nomine enim fornicationis lascivia voluptatum: in virtute deliciarum, gu
Abbreviated transcription (Latin):
tes sustinebunt. Et reges terre qui
cum illo forncati sunt. hoc est pͥir¬
cipes istius scłi qui cũ semet ip̃is for¬
nicati sunt. diligendo terrena plꝰ¬
quam celestia: uel etiam unmũdici¬
am carnis sectando. aut ydola co-¬
laͣndo. Et isti eñi nuidictam sangui¬
nis sustinebunt. qm̃ ip̃i pͥncipes
maloꝵ sunt. ideoq in societate ba¬
bylonioꝵ consistunt. Et mercatores
terre de uirtute deliciaꝵ eius diui¬
tes facti sunt. Mercatores terre
appessantur: qui aiãm suam ue¬
nalem faciunt. uec tment cõmͣ¬
tere pct̃a tantum ut honore istiꝰ
scł̃i ⁊ dignitates sibi acquirere pos¬
sint. Isti de uirtute dilitiaꝵ eiꝰ hoc
est de ambitione secularis pompe
diuites facci sunt: non uirtutib
sed pectatis. Ip̃i sunt mercatores:
quia pro habundantia temꝑali
suas aiãs cõmutant in felici mͥ¬
caitu. Notandum aũt quod in
pectata. Gentes scilicet subieite
reges. illaꝵ. ⁊ mercatores. hoc est¬

Expanded text:
tes sustinebunt. Et reges terrae qui tes sustinebunt. Et reges terrae qui cum illa fornicati sunt. Hoc est principes hujus saeculi, qui cum semetipsis fornicati sunt diligendo terrena plusquam coelestia, vel etiam immunditiam carnis sectando aut idola colendo. Et isti enim vindictam sanguinis sustinebunt, quoniam ipsi principes malorum sunt, ideoque in societate Babyloniorum consistunt. Et mercatores terrae de virtute deliciarum ejus divites facti sunt. Mercatores terrae appellantur, quia animam suam venalem faciunt, nec timent committere peccata, tantum ut honores hujus saeculi et dignitates sibi acquirere possint. Isti de virtute deliciarum ejus, hoc est de ambitione saecularis pompae divites facti sunt, non virtutibus, sed peccatis. Isti sunt mercatores, qui pro abundantia temporali suas animas commutant infelici mercatu. Notandum autem quod in peccata, gentes scilicet subjectae, reges illarum, et mercatores. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tenentur reclusi. Qui mmũdi
dicũtur ꝓpter spurcitiam õumi
peccatoꝵ quibus umuersantur.
Ip̃i quoq sunt uolucres ĩmunde
qui per hunc aera discurrunt
usq ad diem iudicu expectantea
dampnationem suam. iuxta
illud iide iacobi. Angelos uero
qui non seruauerunt suum pͥn¬
cipatum sub caligine aeris huiꝰ
tradidit cruciandos in iudicium¬
magni diei. Siue etiam mmimũ¬
das uolucres possumus intellg
leues ⁊ suꝑbos hoĩes qui in eade
babylone morantur. Maligni
itaq spus ꝓpter malitiam de¬
mones ꝓpter carns illecebras
spũs immũdi ꝓpter mentis uͦ
elationem uolucres appellant̃. De hnuis
uolucribus ⁊ bestus ysaias plura lo¬
quitur. Om̃s inquit lestie ludent i¬
bi ⁊ erit cubile draconũ ⁊ pascua stru¬
itionum. Et occurrent demonia o¬
uocen taurus ⁊ psssus clamabat al¬
ter ad alterum. Et deira fornicati¬
onio eius biberunt om̃s gentes idest
iundictam peccatoꝵ illius om̃s gen¬

Expanded text:
tenentur inclusi. Qui immundi tenentur inclusi. Qui immundi dicuntur propter spurcitiam omnium peccatorum, in quibus versantur. Ipsi quoque sunt volucres immundae, qui per hunc aerem discurrunt usque ad diem judicii, exspectantes damnationem suam, juxta illud Judae Jacobi: Angelos vero qui non servaverunt principatum, sub caligine hujus aeris tradidit cruciandos in judicium diei . Sive etiam immundas volucres possumus intelligere leves et superbos homines, qui in eadem Babylone morantur. Maligni ergo spiritus propter malitiam, daemones: propter carnis illecebras, spiritus immundi: propter mentis vero elationem, volucres appellantur. De his volucribus et bestiis Isaias plura loquitur: Omnes, inquit, bestiae ludent ibi, et erit cubile draconum, et vascua siruthionum, et occurrent daemonia onocentauris, et pilosi clamabunt alter ad alterum . Et de ira fornicationis ejus biberunt omnes gentes. Id est vindictam peccatorum illius omnes gen
Abbreviated transcription (Latin):
aũt labylon post quam insuꝑbiã
se ererit. Unde est. De ietisti eos
dum alleuarentur. Uel cecidit.
iam in dei prescientia. Nouit em̃
dñs qui ꝑtineant ad babylonem
⁊ sasuri sunt imꝑpetirã danpna¬
tionem. Qui etiam iam ceciderat
in suo capite de celo. qui ꝑ supbiã
ab illa celesti edificatione in repa¬
biliter corruit. Et facta est habi
teram ꝑtinet. hoc debabylone dicit.
que capͥta a medis ⁊ ꝑsis. interfe¬
cto balthasar descructa est. nͨ diu
post ea ibi habidauerunt hoĩes qi
insolitudines sempit̾nas est re¬
dacta ab aqua est pro ea edificata.
Et ubi qͦndam erant pucherrim
⁊ p̾cipue inhabitationes hominũ
ubi sunt modo in habitationes
demonũ ⁊ bestiaꝵ ibiq inhabitant
dracones. serpentes. ⁊ uolucres diu̾¬
si generis. Ip̃a aũt babylon istam
significabat que ex multitudine
constat reprobor. ui qua est custi¬
dia om̃is spiritus uimũdi qͥa
uidelicet ibi incordibus prauoꝵ
hominũ. uel in carcerib demones

Expanded text:
cecidit Babylon. Postquam in superbiam se erexit. Unde est: Dejecisti eos dum allevarentur , vel cecidit jam in Dei praesentia. Novit enim Dominus, qui pertineant ad Babylonem, et casuri sunt in perpetuam damnationem. Qui etiam jam ceciderant in capite suo de coelo, qui per superbiam ab illa coelesti aedificatione irreparabiliterteram pertinet, hoc de Babylone dicit, quae capta a Medis et Persis, interfecto Balthasar, destructa est, nec diu ibi postea habitaverunt homines, quia in solitudines sempiternas est redacta, viaque est pro ca aedificata. Et ubi quondam erant pulcherrimae et praecipuae inhabitationes hominum, ibi sunt modo inhabitationes daemonum et bestiarum, ibique inhabitant dracones, serpentes, et volucres diversi generis. Ipsa autem Babylon istam significabat, quae ex multitudine constat reproborum, in qua est omnis custodia omnis spiritus immundi, quia videlicet ibi in cordibus pravorum hominum, velut in carceribus, daemones
Abbreviated transcription (Latin):
pe legimus esse appellat̾a xp̃i ⁊ ecclie
comunctionẽ. Unde est. Sinle est
regnũ celoꝵ hõi regi qui fecit impti¬
as filio suo. Sponsus eñi est xp̃c. sp̃o¬
sa eccłia quam sibi desponsauit per
fidem ⁊ grãm baptismatis. Dedit
ergo xp̃c huic sponse arrã .i. fidem
spem. ⁊ caritatẽ. ⁊ per hec toto isto
tempore comũgitur ilłi. In futuro
aũt: iam ei ꝑ sp̃em sociãbitur. Et
uxor euis p̾parauit se. Duo dicit. Sp̃o¬
sam uidelicet ⁊ uxorem. Nunc eñi
sc̃a ecclia est sponsa. Cum aũt ad am¬
plexus suiuiri fuerit perducta ⁊ qd̵
nũc uidet in spe: uidit in re. Tunc
erit uror. Consuetudo quoq ẽ sacre
scripture. ut aliquando sponsas ap¬
pellet uxores. ⁊ sponsos uiros. Iteꝵ¬
q sponsas uxores ⁊ maritos spon¬
soĩ Unde euuangelista. cũ suꝑus
dixisset de dñi matre cũ eẽt desp̃o¬
sata mater eius maria ioseph. ⁊̃
sequentibus addidit. Iosehp aũt

Expanded text:
pe legimus esse appellatam Christi et Ecclesiae pe legimus esse appellatam Christi et Ecclesiae conjunctionem, unde est: Simile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias Filio suo . Sponsus enim est Christus, sponsa Ecclesia, quia sibi desponsavit et per fidem et gratiam baptismatis. Dedit ergo Christus huic sponsae arrham, id est fidem, spem, charitatem: et per haec toto isto tempore conjungitur illi, in futuro autem jam ei per rem sociabitur. Et uxor ejus praeparavit se. Duo dicit, sponsam videlicet, et uxorem nunc enim sancta Ecclesia est sponsa, cum autem ad amplexus viri sui fuerit perducta, et quod nunc videt in spe, viderit in re, tunc erit uxor. Consuetudo quippe est sacrae Scripturae, ut aliquando sponsas appellet uxores, et sponsos viros: iterumque sponsas uxores, et maritos sponsos. Unde evangelista cum superius dixisset de Domini matre: Cum esset desponsata mater ejus Joseph, in sequentibus addidit, Joseph autem
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si dicant. In eo anobis conlau¬
dandus est: qͣm̃ sicut ab initio
mũdi regnauit in nobis diatolꝰ.
sic ab aduentu suo regnauit ip̃e
xp̃c. ⁊ nos qui eramus dudũ re¬
gnũ diaboli: transtulit in regñ
głe sue moriens. ⁊ tertia die a
mortius resurgens. Cuius etiã
potentia in hoc pͥncipaliter ostẽ¬
ditur. qm̃ qui potuit inpͥncipio
mirabiliter formare: ip̃e muxabilius
moriens infine tꝑm. geum qui ꝑie¬
rat potuit reformare. Et iihus õi¬
bus simul potentia illius ostenditur
⁊ misericordia. Gaudeamus ⁊ exulte¬
mus ⁊ demus głam ei. Het uox nõ
est extraneoꝵ .l. non est pudeorz. pa¬
ganoꝵ. qui a xp̃i fide. ⁊ consortio fi¬
delum longe sunt: sed uox õium
scõꝵ inuicem se hortantumi. ut
gaudeant ⁊ exultent. dentq glam
õĩpotenti deo: qui sine ullis preceden¬
tium bonoꝵ accuũ meritis. sola sira
misericordia ad tantam eos perdupͣ
diguitatem. Qñi uenerunt nuꝑtie
agni. i luprias in sacro eloquio se¬

Expanded text:
Ac si dicant: In eo nobis collaudandus est, quoniam sicut ab initio mundi regnavit in nobis diabolus, sic ab adventu suo regnavit ipse Christus, et nos qui eramus dudum regnum diaboli, transtulit in regnum gloriae suae, moriens, et tertia die a mortuis resurgens. Cujus etiam potentia in hoc principaliter ostenditur, quoniam qui potuit in principio mirabiliter hominem formare, ipse mirabilius moriens in fine temporum, eum, qui perierat, potuit reformare. Et in his omnibus simul potentia illius ostenditur et misericordia. Gaudeamus et exsultemus et demus gloriam ei. Haec vox non est extraneorum, id est, non est Judaeorum, paganorum, qui a fide Christi et consortio fidelium longe sunt, sed vox omnium sanctorum invicem se hortantium ut gaudeant et exsultent, dentque gloriam omnipotenti Deo, qui sine ullis praecedentium bonorum actuum meritis, sola sua misericordia ad tantam eos perduxit dignitatem. Quoniam venerunt nuptiae Agni. Nuptias in sacro eloquio sae
Abbreviated transcription (Latin):
di desolatione fiĩe eius appropya¬
quare cernitis: respicite ⁊ leuate ta
estis: prope fit redemptio quam
quesistis. In çelo apłis ⁊ ꝓphetis.
comprehendit᷑ om̃is eccłesia. apͥn¬
cipio scłi usq ad finem decurreus.
Qm̃ iudicauit deus de ea iudiciũ¬

Expanded text:
di desolatione, finem ejus appropindi desolatione, finem ejus appropinquare cernitis, respicite et levate caestis, prope fit redemptio quam quaesistis. In coelo, apostolis et prophetis comprehenditur omnis Ecclesia a principio saeculi usque ad finem decurrens. Quoniam judicavit Deus judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
sitis filii prĩs ur̃i: qui iicelis est.
qui solem solem suũ oriri facit
super bouos ⁊ malos: Quid ẽ qd
hic ordatur celum. apłos ⁊ pro¬
phetas ut gaudeant: S sciend
est: qr non de perditione reprobor
letari uibentur. sed potius de del¬
uisto iudicio. Unde cum dixisset
hoc letari precipuntur: qr qua
post dampnationẽ reproboꝵ. uẽ¬
tura est eorꝵ remuneratio. Nleq
enim aute electi subleuabuntus
ad gloriam: quam reprobi damp¬
nentur. ⁊ in infernũ demerg̾ã¬
tur quia scriptum est. Tollatur
impius: ne uideant głqm del.
Gaudent ergo qr iusto rudiciocõ¬
cordant. ¶Lon eñi concordarel¬
tur illi. si de eius iusto uidicio
non gauderent. Gaudent etiã
qr dum illi pereunt: gła illor
appropinquat. Unde dñs cum
ruinam precedentis mũdi sus
discipulis in ewangelio exposuisset
statim subiecit. Hus aũt fieri in¬
cipientibus. respicite ⁊ leuate capi¬
ta ur̃a: qm̃ appropinquat redemp¬
tio ur̃a. Ac si diceret. Cũ ex mun¬

Expanded text:
s est, qui solem suum oriri facit super bonos et malos , quid est quod hic hortatur coelum, apostolos, et prophetas ut gaudeant? Sed sciendum est, quia non de perditione reproborum laetari jubentur, sed potius de justo Dei judicio. Unde cum dixisset,hoc laetari praecipiuntur, quia post damnationem reproborum ventura est eorum remuneratio. Neque enim ante electi sublevabuntur ad gloriam, quam reprobi damnentur, et in infernum demergantur, quia scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei. Gaudent ergo, quia justo judici concordant. Non enim illi concordarent si de ejus justo judicio non gauderent. Gaudent etiam: quia dum illi pereunt, gloria illorum appropinquat. Unde Dominus cum ruinam pereuntis mundi suis discipulis exposuisset, statim subjecit: His aucipientibus, respicite et levate capita vestra, quoniam appropinquat redemptio vestra . Ac si diceret: Cum ex mun
Abbreviated transcription (Latin):
Econtra meretrix. cum erroneo m
se lactat. Hic eñi locus supius iũ¬
gitur ubi dicitur. ꝙ qͥnq reges ceci¬
derunt ⁊ umus super est. Qumarius
siquidem numerus. ꝑtinet ad qͥnq
corporis sensus. quibus post instan¬
tiam cadentib inhoĩe furgit in in¬
fidelibus error. Infidelibus autem
rationabilis intelleitus. qui est uir
fidelium. Porro reprobi non istũ.
sed erroneum incẽllectũ hñt quasi
iurum. Hinc est qd̾ mistieri samari¬
habusti: ⁊ nũc quẽ habes non est
tuus uir. Quasi diceret. Non rati
onabilem habes intellectũ. s error
dñatur tui. Cum itaq improba
ciuitas rationabili careat intellẽttu.
putat se falsa estimatione habere
iurum. dicens uidua non: qr indel¬
lectum mentis habeo. ⁊ luctũ non
uidebo. qr fulta intellectu ⁊ uixtuti¬
bus in gaudas ꝑseuerãbo/ Ideo in

Expanded text:
Econtra, meretrix cum erroneo inEcontra, meretrix cum erroneo inse jactat. Hic enim locus superioribus jungitur, ubi dicitur, quod quinque reges ceciderunt, et unus superest. Quinarius siquidem numerus pertinet ad quinque corporis sensus, quibus post infantiam cadentibus in homine, surgit in infidelibus error, in fidelibus autem rationabilis intellectus, qui est vir fidelium. Porro reprobi non istum, sed erroneum intellectum habent, quasi virum. Hinc est quod mulieri Samarihabuisti, et nunc quem habes non est tuus vir . Quasi diceret, non habes rationalem intellectum, sed error dominatur tui. Cum itaque improba civitas rationabili careat intellectu, putat se falsa aestimatione habere virum, dicens: Vidua non sum, quia intellectum mentis habeo, et luctum non videbo, quasi fulta intellectu, et virtutibus in gaudio perseverabo. Ideo in
Abbreviated transcription (Latin):
.I. in honore ⁊ dignitate sum consti¬
tuta. sicuti regina sedet in gła ⁊ hono¬
re. Et iudua non sum: quia iurũ
habeo: ⁊ cuius ammissione luctũ nõ
uidebo. Loquitur hoc meretrix .i. qi
nequam. ⁊ regibus huius scłi. sicut
fuit nero ⁊ doniamis. in quibus di¬
uitus ⁊ honoribus ex marinus exal¬
tata. putabat se cuneis eternaliter
regnare ⁊ uiuere. ⁊ nũquam eos am¬
mittere. ut meoiz ammissione lu¬
geret. sicut lugere solent mulieres
roproboꝵ adislterino pĩcta ẽ uiro¬
idest diabolo aquo putat se regi. ⁊
in hoc niũdo regnare. que dum pre¬
sentib delectatur luxurus. eternũ
non pretauet suppliciũ. sed tantam
temporalibus affluens delicus. in
hus uitam suam ponit nũquam se
putans hanc iutam tpr̃alem amit¬
tere. ut ip̃a luctum quem reprobi ĩ
supplicio sempiterno sustinent pati¬
ad eternam salutem regunt᷑: ut ĩti¬
mo discretionis examine terrena
cũcta despiciant. suꝑius urhient.

Expanded text:
id est, in honore et dignitate sum constiid est, in honore et dignitate sum constituta, sicut regina sedet in gloria et honore. Et vidua non sum. Quia virum habeo, et ejus amissione, luctum non videbo. Loquitur nequam, et regibus hujus saeculi, sicut fuit Nero et Domitianus. In quibus divitiis et honoribus maximis exaltata, putabat se cum eis aeternaliter regnare et vivere, et nunquam eos amittere, ut in eorum amissione lugeret, sicut lugere solent mulieres reproborum adulterino juncta eid est diabolo, a quo putat se regi, et in hoc mundo regnare, quae dum praesentibus delectatur luxuriis, aeternum non praecavet supplicium, sed tantum temporalibus affluens deliciis, in his vitam suam ponit, nunquam se putans vitam temporalem amittere, ut ipsa luctum quem reprobi in supplicio sempiterno sustinent patiad aeternam salutem reguntur, ut intimo discretionis examine terrena cuncta despiciant, supernis inhient.
Abbreviated transcription (Latin):
sustinebunt tormenta. qui semper
si fieri posset cuperent ppetrare cͥmĩa.
In poculo quo miscuit uobis: miscete
ñli duplum. Quid potucłm iisi tor¬
mentum exprimitur passionis quo
martyres afflixerunt reprobi in p̾¬
senti uita. Ait ergo. In pocislo quo
miscuit uobis miscete illi. Idest ficͥ
uobis afflictionẽ tribulationid intu¬
lit. ita et uos modo illi inferte tormẽ¬
tum. ⁊ uestro iudicio dampnate illam.
Quantum glorificauit se ⁊ indelicus
fuit: tantũ date illigtormentũ ⁊ luctũ.
Hec or̃a iam supius dicta fuerant:
sed ꝓpter diuersoꝵ actus. diuerse si
significantur ꝑsone una plus. alia
minus delinquens. Ac si diceretur.
Inquantum quis gloria temporali
leticiaq delicus ac uoluptatib reso¬
scretionẽ eñi penarũ. Hec ip̃a impia
ciuitas tantũ recepit. inquantum
deliquit. sed tamen nichil illi pena¬
rum deerit. ⁊ que tempaliter pecta¬
uit: eternis cruciabitur tormentis
Quia in corde suo dicit. sedeo regua

Expanded text:
sustinebunt tormenta, qui semper sustinebunt tormenta, qui semper si fieri posset cuperent perpetrare peccata. In poculo quo miscuit vobis, miscete illi duplum. Quid poculum nisi tormentum exprimitur passionis, quo martyres afflixerunt reprobi in praesenti vita? Ait ergo, In poculo quo miscuit vobis, miscete illi, id est sicut vobis afflictionem tribulationis intulit, ita et vos modo illi inferte tormenta, et vestro judicio damnate illam. Quantum glorificavit se, et in deliciis fuit, tantum date illi tormentum et luctum. Haec omnia jam superius dicta fuerant. Sed propter diversorum diversae significantur personae, una plus, alia minus delinquens, ac si diceretur: In quantum quis gloria temporali laetitiaque deditus, ac voluptatibus resoscretionem enim poenarum haec ipsa impia civitas tantum recepit quantum deliquit, sed tamen nihil poenarum illi deerit: et quae temporaliter peccavit, aeternis cruciabitur tormentis. Quia in corde suo dicit: Sedeo regina,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a reddidit uobis. Si eñi diceret red¬
dite illi sicut ip̃a fecit uobis: maui¬
festuui ⁊c̃. Ecclesia eñi. in sius pͥn¬
cipibus iudicabit om̃s reprobos. qͥb
sepe deus om̃pc. per reprobos mala
bonooꝵr purgat: idcirto fidelibus dicit᷑
Reddite illi sicut ip̃a reddidit uobis
Ac si diceretur. Dicut illã antea u̾¬
dictam meam exercuit deuobis: sic
uos modo meam inuiriam uindica¬
te de illa. Et duplicate duplicia se¬
cundum opera eius. idest in corpe¬
⁊ in aĩa punite illam. Uel certe du¬
plici pene tradite eam calori scilis
⁊ frigori. In inferno eñi reprobi cũ
aĩa ⁊ corpere cruciabunt᷑. Et dupli¬
ci pena torquentur. Cum ein impu
in tempore peccauerunt. eternalit̾
putuientur: qr deus ad iudicium ue¬
niens. non tantum opera. quantũ
singuloꝵ affectus ⁊ uoluntates radi¬
cabit. Reprobi quippe si fieri posset
eternaliter optarent iuuere. ut sem¬
per possent pectare. Et ideo semper

Expanded text:
ipsa reddidit vobis. Si enim diceret, redipsa reddidit vobis. Si enim diceret, reddite illi sicut illa fecit vobis, manifestum esset. Ecclesia enim in suis principibus judicabit omnes rsaepe Deus omnipotens per reprobos mala bonorum purgat, idcirco dicitur fidelibus: Reddite illi, sicut illa reddidit vobis. Ac si diceretur, sicut illa antea vindictam meam exercuit de vobis, sic vos meam injuriam vindicate de illa. Et duplicate duplicia secundum opera ejus. Id est, in corpore et anima punite illam: vel certe duplici poena tradite illam, calori scilicet, et frigori. In inferno enim reprobi cum anima et corpore cruciabuntur, et duplici poena torquebuntur. Cum enim impii in tempore peccaverunt, aeternaliter punientur, quia Deus ad judicium veniens, non tantum opera, quantum singulorum affectus et voluntates judicabit. Reprobi quippe si fieri posset aeternaliter optarent vivere, ut semper possent peccare, et ideo semper
Abbreviated transcription (Latin):
accipiant. Et recordatus est dñs
deus iniquitatum eius. Retordari
dicitur deus. non quod aliquando
obluuonẽ patiatur: sed more nr̃o
scͥptura loquitur condescendens fra¬
gilitati nr̃e. sicut supra dcm̃ ẽ. Di¬
detur eñi obliuioni tradere bona
iustoꝵ. ⁊ facta impicoꝵ qñ istos pr¬
mitit aftligi: illos autẽ honorib
⁊ dignitatibus pollere. Econtra i
iudicio facta bonoꝵ uidebit᷑ reducete¬
ad memoriam: cũ eos ꝓ suis bonis
remunerabit opibus. ⁊ boua impio¬
rum obhuioni tradet: qui in p̾senti
remunerationem recipiunt. ude ili
dicentibus. non ne in noĩe tus ꝓphe¬
tauinus. demonia eiecunus. ⁊ule¬
tutes multas fecimus. Dicet illis.
Amen dico uobis: uescio uos. Ned¬
dite illi sicut ip̃a reddit uobis. Alls¬
quitur hic sermo diuinus chorus
doctoꝵ quib babylon hoc ẽ mulnal¬
do reproboꝵ mala uitulit. Ubi not̾ã¬
dum quia non dixit. facite illi sicut
ip̃a fecit uobis: sed reddite illi sicut

Expanded text:
accipiant. Et recordatus est Dominus accipiant. Et recordatus est Dominus Deus iniquitatum ejus. Recordari dicitur Deus, non quod aliquando oblivionem patiatur, sed more nostro Scriptura loquitur, condescendens fragilitati nostrae, sicut supradictum est. Videtur enim oblivioni tradere bona justorum, et facta impiorum, quando istos permittit affligi, illos autem honoribus et dignitatibus pollere. Econtra in judicio, facta bonorum videbitur recordare, cum eos pro suis bonis remunerabit operibus: et bona impiorum oblivioni tradet, qui in praesenti remunerationem recipiunt, unde illis dicentibus: Nonne in nomine tuo prophetavimus, Daemonia ejecimus, et virtutes multas fecimus ? dicet illis: Amen dico vobis, nescio vos . Reddite illi sicut ipsa reddidit vobis. Alloquitur hic sermo divinus chorum doctorum, quibus Babylon, hoc est, multitudo reproborum mala intulit. Ubi notandum, quia non dixit, facite illi sicut ipsa fecit vobis, sed reddite illi sicut