comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
litterarũ phibentur ignara. ut uidelicet
qd̃ ad uitã credentes ppłos ñ sermo. s causa
inter om̃s orientales. Qđ redemptor noster
oriens dicit᷑ ꝓpħa testante phibetur qui ait.
ecce uir oriens nomen eiꝰ. Om̃s gͦ quim hunc
orientẽ fide consistunt. recte orientales uo-¬
cantur : Sed quia om̃s homines tantũmodo
homines. ipse autẽ oriens ds̃ & homo. recte.
dicit᷑. erat magnꝰ inter om̃s orientales. Ac
si apte diceretur: om̃s qui in fide do nascun¬
tur supat. quia ñ ut cȩteros adoptio. s natu¬
ra illũ diuinitatis exaltat. quȩ & si humanita.¬
te. cȩteris apparuit similis. diuinitate. tam̃
mansit supra omĩa singularis. Et ibant
filii facturi conuiuia ꝑdomos ibant. cum
p̃dicatores apłi in diuersis mundi regionib
uirtutũ ȩpulas audientib quasi edentib
ministrabant. Unde eisdem filiis. de esurien¬
tib plebib dicit᷑: date illis uos manducare
Et rursũ: dimittere eos ieiunos nolo. nedesi¬

Expanded text:
litterarum perhibentur ignara, ut videlicet,quod ad vitam credentes populos non sermo, sed causa inter omnes Orientales . Quod Redemptor noster Oriens dicitur, Propheta testante perhibetur, qui ait: Ecce vir Oriens nomen ejus . Omnes ergo, qui in hoc oriente fide consistunt, recte Orientales vocantur; sed quia omnes 766 homines tantummodo homines; ipse autem Oriens Deus et homo, recte dicitur: Erat magnus inter omnes Orientales. Ac si aperte diceretur: Omnes, qui in fide Deo nascuntur, superat, quia non, ut caeteros adoptio, sed natura illum divinitatis exaltat; qui etsi humanitate caeteris apparuit similis, divinitate tamen mansit super omnia singularis. » XXIV. Filii facturi convivia per domos ibant, cum praedicatores apostoli in diversis mundi regionibus virtutum epulas audientibus quasi edentibus ministrabant. Unde et eisdem filiis de esurientibus plebibus dicitur: Date illis vos manducare . Et rursum: Dimittere eos jejunos nolo, ne defi
Abbreviated transcription (Latin):
N istis enĩ erat ꝑ transgressionem. ad galathas.¬
legis confringenda supbia. qui głantes de. patre.
abraham. quasi naturałe se iactabant. habere. iu¬
sticiã. & merita sua incircũcisis cȩteris gentib tan¬
to ꝑnitiosius quanto arrogantiꝰ p̃ferebant. Gen¬
tes autẽ facillime etiã sine hur modi legis transgreᷤᷤ¬
sione humiliarentur. Homines enĩ nullã ex paren
tib originẽ se trahere p̃fide ites. simulachroꝵ eti¬
ã seruos inuenit eagłica ge. Non enĩ sicut istis
dici poterat. ñ fuisse illã iu.ticiã parentũ eorũ in
colendis idolis quã esse arł itrabantur. ita etiam
iudeis dici poterat falsã fuisse iusticiã patris abra¬
autẽ fideles de oleastro in oliua illoꝵ inserti esse

Expanded text:
n istis enim erat per transgressionem legis confringenda superbia, qui gloriantes de patre Abraham, quasi naturalem se jactabant habere justitiam, et merita sua in circumcisione caeteris gentibus tanto perniciosius, quanto arrogantius praeferebant. Gentes autem facillime etiam sine hujusmodi legis transgressione humiliarentur. Homines enim nullam ex parentibus originem justitiae se trahere praevidentes, simulacrorum etiam servos invenit evangelica gratia. Non enim sicut istis dici poterat, non fuisse illam justitiam parentum eorum in colendis idolis, quam esse arbitrabantur: ita etiam Judaeis dici poterat, falsam fuisse justitiam patris Abraautem fideles de oleastro in oliva illorum inserti esse
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ lapidum nomine. nisi fortes intra scãm
ȩccłiam uiros accipimꝰ: Quib ꝑ primum
pastorẽ dicit᷑. & uos tanquã lapides uiui.
suꝑȩdificamini: Hiitaq qui de nullo suo oꝑe
confidunt. ad scõꝵ martyrũ ꝓtectionem cur¬
runt. atq ad sacra eoꝵ corpora fletib insi¬
stunt. ꝓmereri se ueniam eis intercedentib
deprecantur. Quid gͦ isti in hac humilitate
faciunt. nisi quia bonȩ actionis uelamen ñ
habent. lapides amplexantur: Sequitur.¬

Expanded text:
autem lapidum nomine nisi fortes intra sanctam autem lapidum nomine nisi fortes intra sanctam Ecclesiam viros accipimus? quibus per primum pastorem dicitur: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini . Hi itaque qui de nullo suo opere confidunt, ad sanctorum martyrum protectionem currunt, atque ad sacra eorum corpora fletibus insistunt, promereri se veniam, eis intercedentibus, deprecantur. Quid ergo isti in hac humilitate faciunt, nisi quia bonae actionis velamen non habent, lapides amplexantur? Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
& bonis actib tegunt hoc qđ sinistrũ sibi re¬
sultare ꝑ temptationẽ sentiunt. Hi itaq un¬
de mala desiderant inde algent. unde autẽ
bona opantur. inde uestiti sunt. Cum uero
heretici puersis alligationib rectȩ fidei opa
subtrahunt. quid agunt. nisi ut hi qui adhuc
desiderioꝵ carnalium frigora sentiunt. sine
bonoꝵ actuum uestimento moriant᷑. Seqͥtur
Quos imbres montium rigant. & ñ haben¬
tes uelamen.amplexantur lapides Imbres
sunt montiũ. uerba doctoꝵ. De quib montib
uoce sc̃ẽ eccłiȩ dicitur. leuaui oculos meos ad
montes. Hos itaq imbres montiũ rigant:
quia scõꝵ patrũ fluenta satiant. Uelamen
autẽ ut iam prȩdiximꝰ boni oꝑis tegmen
accipimꝰ. quo quisq tegitur. ut ante ommipo¬
tentis di oculos prauitatis eiꝰ feditas opiatur
Unde scriptũ est. beati quoꝵ remissȩ sunt
iniquitates. & quoꝵ tecta sunt peccata. Quos

Expanded text:
et bonis actibus tegunt hoc quod sinistrum sibi reet bonis actibus tegunt hoc quod sinistrum sibi resultare per tentationem sentiunt. Hi itaque unde mala desidebona operantur, inde vestiti sunt. Cum vero haeretici perversis allegationibus rectae fidei eis opera subtrahunt, quid agunt nisi ut hi qui adhuc desideriorum carnalium frigora sentiunt, sine bonorum actuum vestimento moriantur? Sequitur: VERS. 8. Quos imbres montium rigant, et non habentes velamen amplexantur lapides. - Imbres sunt montium, verba doctorum. De quibus montibus voce sanctae Ecclesiae dicitur: « Levavi oculos meos ad montes . » Hos itaque imbres montium rigant, quia sanctorum Patrum 525 fluenta satiant. Velamen autem, ut jam praediximus, boni operis tegmen accipimus, quo quisque tegitur, ut ante omnipotentis Dei oculos, pravitatis ejus foeditas operiatur. Unde scriptum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quos
Abbreviated transcription (Latin):
na oꝑa destruunt. nimirũ uelamina indu¬
mentoꝵ tollunt. Bene autẽ dicitur. quib¬
ñ est operimentũ in frigore. Operimentum
quippe ad iusticiam ꝑtiuet. srigus ad culpam
Et sunt ñnulli. qui in quibdam reb pecca¬
ta faciunt. in quibdam uͦ recta oꝑa sequunt᷑
Iui gͦ ex aliis actib delinquit. atq ex aliis
iusticiã pagit. quid iste nisi in frigore uestit᷑.
alget & tegiturꝰ Quia ex alio oꝑe feruescit
ad iusticiã. qui ex alio frigescit ad culpam
Sed cũ heretici bona oꝑa talib subtrahunt.
agunt ne in frigore habeant quo uestiantur.
Recte gͦ dicitur. nudos dimitunt homines.
indumenta tollentes. quib ñ est oꝑimentum
in frigore: ut uidelicet solũ culpȩ frigus inte¬
rimat. quos calor alteriꝰ oꝑis ex parte aliqua
tum oꝑatio signari. Et sunt pleriq qͥ ad huc
ꝑuersis desideriis estuant. sed contra se spiri¬
taliter decertantes rectis sibi oꝑib repugnant

Expanded text:
na opera destruunt, nimirum velamina induna opera destruunt, nimirum velamina indumentonon est operimentum in frigore. Operimentum quippe ad justitiam pertinet, frigus ad culpam. Et sunt nonnulli qui in quibusdam rebus peccata faciunt, in quibusdam vero recta opera sequuntur. Qui ergo ex aliis actibus delinquit, atque ex aliis justitiam peragit, quid iste nisi in frigore vestitur; alget, et tegitur; quia ex alio opere fervescit ad justitiam, ex alio frigescit ad culpam? Sed cum haeretici bona opera talibus subtrahunt, agunt ne in frigore habeant quo vestiantur. Recte ergo dicitur: Nudos dimittunt homines, indumenta tollentes, quibus non est operimentum in frigore, ut videlicet solum culpae frigus interimat quos calor alterius operis ex parte aliqua tum operatio signari. Et sunt plerique qui adhuc perversis desideriis aestuant, sed, contra se spiritaliter decertantes, rectis sibi operibus repugnant,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueritatis sententias botros uirtutũ ꝓfert
Cuiꝰ uineȩ dñm idest scripturȩ sacrȩ con¬
ditorem. quasi ui opprimunt. quia eiꝰ sensũ
in uerba sacri eloquii inflectere uiolenter
conantur. qui dicit: seruire me fecisti in pec.¬
catis tuis. p̾buisti michi laborẽ in iniquitati¬
bus tuis. Et eandem uineam uindemiant.
quia ex ea sententiarũ botros ꝓ suȩ intelli¬
gentiȩ intentione coaceruant. Potest agri-
uel uineȩ nomine uniuersa ȩccłia signari.
quã ꝑuersi p̃dicatores demetunt. & auctorẽ
eIꝰ in menbris suis opprimendo uindemiant.
quia creatoris nr̃i grãm ꝑsequentes. dũ quos¬
dam de illa qui recti uidebantur rapiunt.
tunt homines. indumenta tollentes. quib
ñ est openmentũ in frigore. Sicut uestim̃ta
corpus. sic bona oꝑa ꝓtegunt animã. Unde
cuidam dicitur: beatus qui uigilat. & custo¬
dit uestimenta sua ne nudus ambulet
Heretici itaq cum in quoꝵdam mentib bo¬

Expanded text:
per veritatis sententias botros virtutum profert. per veritatis sententias botros virtutum profert. Cujus vineae dominum, id est Scripturae sacrae conditorem, quasi vi opprimunt, quia ejus sensum in verba sacri eloquii inflectere violenter conantur, qui dicit: Servire me fecisti in peccatis tuis, praebuisti mihi laborem in iniquitatibus tuis . Et eamdem vineam vindemiant, quia ex ea sententiarum botros pro suae intelligentiae intentione coacervant. Potest agri vel vineae nomine universa Ecclesia designari, quam perversi praedicatores demetunt, et auctorem ejus in membris suis opprimendo vindemiant, quia Creatoris nostri gratiam persequentes, dum quosdam de illa qui recti vitunt homines indumenta tollentes, quibus non est operimentum in frigore. - Sicut vestimenta corpus, ita bona opera protegunt animam. Unde cuidam dicitur: « Beatus qui vigilat et custodit vestimenta sua ne nudus ambulet . » Haeretici itaque cum in quorumdam mentibus bo
Abbreviated transcription (Latin):
Unde hic qͦ congrue infertur. egrediunt᷑
ad opus suũ. Non enĩ di. sed suũ opꝰ pagunt.
dum ñ recta doginata. sed ꝓpria desideria
sequuntur. Scriptum quippe ẽ. ambulans
in uia immaculata. hic michi ministrabat
Qui gͦ ñ in uia immaculata ambulat. sibi
magis quã dño ministrat. Sequitur.¬
Uigilantesq ad prȩdam. p̃parant panem
liberis. Ad prȩdam uigilant. quia uerba
iustoꝵ ad sensum ꝓprium semꝑ rapere co-¬
nantur. ut ꝑ hȩc ꝑuersis filiis panẽ erroris
monem uerbis mulieris prauitatis hereticȩ
typum gerentis dicitur. aquȩ furtiuȩ dulcio.¬
res sunt. & panis absconditꝰ suauior. Sequit᷑¬
A grum ñ suum demetunt. & uineam eius
quem ui oppresserint uindemiant. Potest
agrinomine. scripturȩ sacrȩ latitudo signari:
Quam heretici ñ suam demetunt. quia ex ea
sententias longe a suis sensib diuersas tollinĩ.
Quȩ uineȩ qͦ appellatione exprimitur. quia

Expanded text:
. Unde hic quoque congrue infertur: Egrediuntur . Unde hic quoque congrue infertur: Egrediuntur ad opus suum. Non enim Dei, sed suum opus peragunt, dum non recta dogmata, sed propria desideria sequuntur. Scriptum quippe est: Ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabat . Qui ergo non in via immaculata ambulat, sibi magis quam Domino ministrat. SequiturVigilantesque ad praedam, praeparant panem liberis. Ad praedam vigilant, qui verba justorum ad sensum proprium semper rapere conantur, ut per haec perversis filiis panem erroris monem verbis mulieris pravitatis haereticae typum gerentis dicitur: 524 Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . SequitAgrum non suum demetunt et vineam ejus quem vi oppresserint, vindemiant. Pagri nomine Scripturae sacrae latitudo signari, quam haeretici non suam demetunt, quia ex ea sententias longe a suis sensibus diversas tollunt. Quae vineae quoque appellatione exprimitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
plis alioꝵ cadunt. Sunt uͦ ñnulli heretici.
qui populis admisceri fugiunt. s secessum
uitȩ secretioris petunt: Qui plerũq eos
quos inueniunt. eo ampliꝰ peste suȩ ꝑstia¬
sionis inficiunt. quo qͣsi ex uitȩ meritis.
reuerentiores uidentur. De quib subditur
Alii quasi onagri in deserto. egrediuntur
ad opus suũ. Onager enĩ. agrestis ẽ asinꝰ.
Et recte hoc in loco onagris comparantur
heretici. quia in suis uoluptatib dimissi. a
uinculis sunt fidĩ & rationis alieni. Unde
scriptũ est. onager assuetꝰ in solitudine. i
desiderio animȩ suȩ attraxit uentũ amoris
sui: Onager quippe in solitudine assuetus ẽ.
quia dũ terrã cordis sui disciplinȩ uirtute
ñ excolit. ibi habitat. ubi fructus ñ est. Qui
trabit. qui ea quȩ ex desiderio scientiȩ in m̃ite
concipit. inflare p̾̃ualent ñ edificare. Quos
contra dicit᷑ scientia in flat. caritis uͦ ȩdificat¬

Expanded text:
plis aliorum cadunt. Sunt vero nonnulli haeretici plis aliorum cadunt. Sunt vero nonnulli haeretici qui populis admisceri fugiunt, sed recessum vitae secretioris petunt; qui plerumque eos quos inveniunt eo amplius peste suae persuasionis inficiunt, quo quasi ex vitae meritis reverentiores videntur. De quibus subditurAlii quasi onagri in deserto egrediuntur ad opus suum. - Onager enim agrestis est asinus. Et recte in hoc loco onagris comparantur haeretici, quia in suis voluptatibus dimissi, a vinculis fidei et rationis sunt alieni. Unde scriptum desiderio animae suae attraxit ventum amoris sui . Onager quippe in solitquia dum terram cordis sui disciplinae virtute non excolit, ibi habitat ubi fructus non est. Quitrahit, quia ea quae ex desiderio scientiae in mente concepit, inflare praevalet, non aedificare; quos contra dicitur: Scientia inflat, charitas ve
Abbreviated transcription (Latin):
hererici puersis suis dogmatib ipsos etiam
qui p̾dicatores uidebantur trahant: Bouẽ
gͦ uiduȩ auferunt. cũ de scã eccłia etiã prȩdi¬
cantem tollunt. Ubi recte est adiunctũ. pro
pignore. Pignus namq cum tollitur: aliud
quidem est qđ tenetur. sed tam̃ adhuc aliud
queritur. Et plerumq heretici ideo eos co¬
nantur auferre qui p̃dicant. ut eoꝵ etiam
sequaces trabant. Pro pignore gͦ bos uiduȩ
tollitur. quando iccirco ipse qui p̃dicabat
rapitur. ut alii sequantur. Ex cuiꝰ ruina ple¬
rumq agitur. ut hi qͦ de scẽ eccłiȩ gremio
exeant. qͥui in ea bonis morib p̃diti. mites
atq humiles esse uidebant᷑. Unde & subdit᷑¬
Subuerterunt pauꝑum uiã. & oppressert̃
parit̾ mansuetos terrȩ. Pauꝑtatis namq
nomine. sepe humilitas designari solet.
Et ñ nunquã hi qui mansueti atq humiles
uident᷑. si seruare discretionẽ nesciunt. exem¬

Expanded text:
haeretici perversis suis dogmatibus ipsos etiam haeretici perversis suis dogmatibus ipsos etiam qui praedicatores videbantur trahant. Bovem ergo viduae auferunt, cum de sancta Ecclesia etiam praedicantem tollunt. Ubi recte est adjunctum: Pro pignore. Pignus namque cum tollitur, aliud quidem est quod tenetur, sed tamen adhuc aliud quaeritur. Et plerumque haeretici ideo eos conantur auferre qui praedicant, ut eorum etiam sequaces trahant. Pro pignore ergo bos viduae tollitur, quando idcirco ipse qui praedicabat rapiatur, ut alii sequantur. Ex cujus ruina plerumque agitur ut hi quoque de sanctae Ecclesiae gremio exeant, qui in ea bonis moribus praediti mites atque humiles esse videbantur. Unde et subditSubverterunt pauperum viam, et oppresserunt pariter mansuetos terrae. - Paupertatis namque nomine saepe humilitas desigEt nonnunquam hi qui mansueti atque humiles videntur, si servare discretionem nesciunt, exem
Abbreviated transcription (Latin):
pillos accipimꝰ. nisi electos dĩ in mentis
teneritudine positos: Qui magna fidei gr̃a
nutriuntur. & patris sui iam ꝓ se mortui
faciem necdũ uident. Et sunt pleriq in
ȩccłia qui quosdam conspiciunt cęlestia ap¬
petere. terrena omĩa despectui habere. et
quãuis ipsi in huiꝰ mundi laborib insudent
eis tam̃ quos ad cȩlestia anhelare conspiciunt
de reb quas in hoc mundo possident. huiꝰ uitȩ
adiutoriũ fecerunt. & quãuis ipsi agere spiri¬
talia nequeant. ad summa tam̃ tendentib li¬
benter subsidia ministrant. Portare enĩ asunꝰ
onera hominũ solet. Quasigͦ quidam asinus
electoꝵ est. qui terrenis reb deseruiens depor¬
tat onera usib hominũ. Et sepe cũ heretici
quẽlibet talem a scẽ eccłiȩ gremio auertunt.
quasi pupilloꝵ asinum abigunt: quia cum
hunc ad ꝑfidiam suã ꝑtrahunt a ministerio
uisione priuata est: Bos autẽ huiꝰ ẽ uiduȩ.
unus quisq p̃dicator. Et sepe contingitut

Expanded text:
pillos accipimus, nisi electos Dei, in mentis teneritudine positos, qui magna fidei gratia nutriuntur, et patris sui jam pro se mortui faciem necdum vident? Et sunt plerique in Ecclesia qui quosdam conspiciunt coelestia appetere, terrena omnia despectui habere; et quamvis ipsi in hujus mundi laboribus insudent, eis tamen quos ad coelestia anhelare conspiciunt de rebus quas in hoc mundo possident hujus vitae adjutorium ferunt. Et quamvis ipsi agere spiritalia nequeant, ad summa tamen tendentibus libenter subsidia ministrant. Portare enim asinus 523 onera hominum solet. Quasi ergo quidam asinus electorum est, qui, terrenis actibus deserviens, deportat onera usibus hominum. Et saepe cum haeretici quemlibet talem a sanctae Ecclesiae gremio avertunt, quasi pupillorum asinum abigunt, quia cum hunc ad perfidiam suam pertrahunt, a ministerio visione privata est? Bos autem hujus est viduae, unusquisque praedicator. Et saepe contingit ut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊carnalis corruptionis exestuar. ad fetorem
putredinis anhelat. Hȩc sicut in huiꝰ par¬
tis terciȩ mitio ꝓmisisse me memini sub
breuitate transcurri. ut ea quȩ in hoc opere
sequuntur. quia magna obscuritate impli¬

Expanded text:
carnalis corruptionis aestuat, ad fetorem carnalis corruptionis aestuat, ad fetorem putredinis anhelat. Haec sicut in hujus partis tertiae initio promisisse me memini, sub brevitate transcurri: ut ea quae in hoc opere sequuntur, quia magna obscuritate impli
Abbreviated transcription (Latin):
riꝰ dicitur. homo putredo. & filiꝰ hominis
quermis. Luxuriosi gͥ cuiꝰ libet atq carnis
uoluptatib dediti quanta sit cȩcitas demon¬
stratur cũ dicitur. dulcedo illiꝰ uermis
Quid namq caro. nisi putredo acuermis est:
Et quisquis carnalib desiderĩs anhelat.
quid aliud quam uermem amat: Quȩ enĩ
sit carnis substantia. testantur sepulera
Quis parentũ: quis amicoꝵ fidelium quã¬
libet. dilecti sui tangere. scaturientẽ uermib¬
carnem potest: Caro itaꝙ cũ concupiscit᷑
pensetur quid sit exanimis. & intelligitur
quid amatur. Nil guippe sic ad edomandũ
desiderioꝵ carnalium appetitum ualet. quã
ut unusquisq hoc qđ uiuum diligit. quale
sit mortuum penset. Considerata & enim
corruptione carnis citiꝰ cognoscitur. quia
cum illicite caro concupiscitur: tabes deside¬
ratur. Bene gͦ de lixuriosi mente dicitur.
dulcedo illiꝰ uermis : quia is qui in desiderio

Expanded text:
rius dicitur: Homo putredo et filius hominis rius dicitur: Homo putredo et filius hominis vermis. Luxuriosus igitur quilibet, et carnis voluptatibus deditus, quanta sit caecitas, demonstratur cum dicitur: Dulcedo illius vermis. Quid namque caro nisi putredo ac vermis est? et quisquis carnalibus desideriis anhelat, quid aliud quam vermem amat? quid enim sit carnis subQuis parentum, quis amicorum fidelium, quamlibet dilecti sui tangere carnem scaturientem vermibus potest? Caro itaque cum concupiscitur, pensetur quid sit exanimis, 534 et intelligitur quid amatur. Nil quippe sic ad edomandum desideriorum carnalium appetitum valet, quam ut unusquisque hoc quod vivum diligit, quale sit mortuum penset. Considerata etenim corruptione carnali, citius cognoscitur quia cum illicite caro concupiscitur, tabes desideratur. Bene ergo de luxuriosi mente dicitur: Dulcedo illius vermis; quia is qui in desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
qui uerȩ fidei p̾dicamenta deserit. s etiam
qui in fide recta positus carnaliter uiuit
quia ultio ȩternȩ animaduersionis ñ euidi¬
tur. cum nescit utrũ in fide an in oꝑe oecce¬
tur. Nam & si damnationis dispar ẽ culpȩ
qualitas. tamen quȩ nequaꝗͣ ꝑ penitentiam
tergitur. nulla absolutionis suppetit facul¬
tas. Sequitur. Dulcedo illiuis uermis.
Quisquis in hoc appetit mundo ꝓsperari
cȩteros excedere. reb & honorib tumere.
huic nimirũ cura sȩcularis in delectatione
est. quies in labore. Ualde &em̃ fatigatur. si
destt cara scłi qua satigetur. Quia autẽ na¬
ture est ueriit̃ momentis singulis incessan¬
ter moueri. ñ immerito signat᷑ nomine uer¬
inium. in quietudo cogitationũ. Peruersȩ.
itaq mentis dulcedo uermis est qui inde
delectabiliter pascitur. unde ꝑ inquretudi¬
nem incessanter agitatur. Potest qͦ aptius
uermis nomine. caro signari: Ande & supe¬

Expanded text:
qui verae fidei praedicamenta deserit, sed etiam ei qui verae fidei praedicamenta deserit, sed etiam ei qui in fide recta positus carnaliter vivit, quia ultio aeternae animadversionis non evaditur, utrum in fide an in opere peccetur. Nam etsi damnationis dispar est qualitas, culpae tamen quae nequaquam per poenitentiam tergitur nulla absolutionis suppetit facultas. SQuisquis in hoc mundo appetit prosperari, caeteros excedere, rebus et honoribus tumere, huic nimirum cura saecularis in delectatione est, quies in labore. Valde enim fatigatur, si desit cura saeculi qua fatigatur. Quia autem natura est vermium momentis singulis incessanter moveri, non immerito signatur vermium nomine inquietudo cogitationum. Perversae itaque mentis dulcedo vermis est, quia inde delectabiliter pascitur, unde per inquietudinem incessanter agitatur. Potest quoque apertius vermis nomine caro signari. Unde et supe
Abbreviated transcription (Latin):
sapere. sed sapere ad sobrietatẽ. Ne fortasse
nimius calor interimeret. quos priꝰ aquȩ.
niuiui. idest infidelitatis uel torpentium
actionũ frigora morituros tenebant. Et
quia ualde difficile est. ut is qui se sapientẽ
estimat. mentẽ ad humilitatem reducat.
&recta p̾dicantib credat. sensũq suȩ puer¬
sitatis abiciat. recte subiungitur.¬
Etusq ad infernũ peccatũ illiꝰ. Peccatũ.
quippe usq ad inferos ducitur. qđ antefinẽ
uitȩ p̾sentis. ꝑ correptionẽ ac pęnitentiam
ñ emendatur. De quo uidelicet peccato ꝑ
iohannẽ dicitur. est peccatũ ad mortẽ. ñ
latur. de quo adhuc subditur Obliuiscat᷑
eiꝰ miscđia. Omĩpotentis dĩ miscđia obli¬
unsci eiꝰ dicitur. qui om̃ĩpotentis di iusticiȩ
fuerit oblitus. quia quisquis eũ nunc iustũ
ñ tunet. post inuenire ñ ualet misericordẽ.
Quȩ nimirũ sententia ñ solũ ei intenditur

Expanded text:
sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne fortasse sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne fortasse nimius calor interimeret quos prius aquae nivium, id est infidelitatis, vel torpentium actionum frigora morituros tenebant. Et quia valde difficile est ut is qui se sapientem aestimat mentem ad humilitatem reducat, et recta praedicantibus credat, sensumque suae perversitatis abjiciat, recte subjungiturEt usque ad inferos peccatum illius. - Peccatum quippe usque ad inferos ducitur, quod ante finem vitae praesentis per correptionem atque poenitentiam non emendatur. De quo videlicet peccato per Joannem dicitur: « Est peccatum ad mortem, non latur. De quo adhuejus misericordia . Omnipotentis Dei misericordia oblivisci ejus dicitur, qui omnipotentis Dei justitiam fuerit oblitus, quia quisquis eum nunc justum non timet, postea invenire non valet misericordem. Quae nimirum sententia non solum ei intenditur
Abbreviated transcription (Latin):
capiunt ꝑscrutan uolunt. ut ratione magis
in dõ. quã fide teneantur. Quia uͦ humana
mens ꝑscrutari ñ ualet diuina secreta. omne
qd ratione ꝑscrutari ñ possunt. credere con¬
temnunt. & ꝑ inquisitionẽ nimiã in errorẽ
labuntur. Hi itaq cũ necdũ crederent. uel
adhuc ad iniquititis oꝑa uacarent. aquȩ niui¬
um fuerunt. sed cum carnalia facta dese¬
rentes. in fide ad quã ꝑducti sunt plus arpe¬
tunt ꝑscrutari qũã capiunt. ampliꝰ ꝓfecto
calent. quã calere debuerunt. Bene gͦ de
hoc puerso quolibet ꝓphetantis dũtaxat¬
sententia ñ optantis dicitur. ad nimium
calorem transeat ab aquis nurum: Ac si
apte diceretur. qui humiliter sub discipli¬
nę uinculo ñ restringitur. ab infidelitatis
entiam in errorẽ labatur: Vnde bene quoq
egregiꝰ p̃dicator. a discipłoꝵ suoꝵ cordib
hunc exquisitȩ sapientiȩ nimium calorẽ
deuitans. ait. non plus sapere quã oportet

Expanded text:
capiunt, perscrutari volunt ut ratione magis capiunt, perscrutari volunt ut ratione magis in Deo, quam fide teneantur. Quia vero humana mens perscrutari non valet divina secreta, omne quod ratione perscrutari non possunt credere contemnunt, et per inquisitionem nimiam in errorem labuntur. Hi itaque cum necdum crederent, vel adhuc iniquitatis operi vacarent, aquae nivium fuerunt, sed cum carnalia facta deserentes, in fide ad quam perducti sunt, plus appetunt perscrutari quam capiunt, amplius profecto calent, quam calere debuerunt. Bene ergo de hoc perverso quolibet prophetantis dusententia, non optantis dicitur: Ad nimium calorem transeat ab aquis nivium. Ac si aperte diceretur: Qui humiliter sub disciplinae vinculo non restringitur, ab infidelitate stam sapientiam in errorem labitur. Unde bene quoque egregius praedicator, discipulorum suorum cordibus hunc exquisitae sapientiae nimium calorem devitans, ait: Non plus sapere quam oportet
Abbreviated transcription (Latin):
in re siue hereticũ seu carnalem quempiam
nil obstat intelligi. quia uia uinearũ idest
rectitudo ȩccłiarum amittitur. dĩ uel fides
recta. uel rectitudo iusticiȩ ñ tenetur. Iile
namq ꝑ uiam uinearũ ambulat. qui scȩ
unuiersalis ȩccłiȩ prȩdicationẽ pensans
neq a fidei. neq a bonoꝵ actuũ rectitudine.
declinat. In uia quippe uinearũ ambulare
est. scȩ̃ eccłiȩ patres uelut dependentes botros
aspicere. Quoꝵ uerbis dum intendit in labo¬
re iuneris. amore debriatur ȩternitatis.
aquis niuium. Iccirco iniquitas siigon compa¬
ratur. quia peccantis mentẽ torpore constrin
uidelicet mentẽ accendit quã replet. De quo¬
calore scriptũ est. ahundauit iniquitas. refri¬
gescet caritas multoꝵ. Et sunt ñnulli. qui
dũ iniquitatũ suarũ frigora declinant. aa
ueram fidem. ad sc̃tatis habitum ueniunt
Sed quia plusquã necesse est de suis sensibus
p̃sumunt. sepe in fide quã accipiunt ea quȩ

Expanded text:
in re sive haereticum, sin re sive haereticum, snil obstat intelligi, quia via vinearum, id est rectitudo ecclesiarum amittitur, dum vel fides recta vel rectitudo justitiae non tenetur. Ille namque per viam vinearum ambulat, qui, sanctae universalis Ecclesiae praedicationem pensans, neque a fidei, neque a bonorum actuum rectitudine declinat. In via quippe vinearum ambulare est sanctae Ecclesiae Patres velut dependentes botros aspicere, quorum verbis dum intendit in labore itineris, amore debriatur aeternitatis. as . Idcirco iniquitas frigori comparatur, quia peccantis mentem torpore constrvidelicet mentem accendit, quam replet. De quo scriptum est: « Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . » Et sunt nonnulli qui dum iniquitatum suarum frigora declinant, ad veram fidem vel ad sanctitatis habitum veniunt. Sed quia plus quam necesse est de suis sensibus praesumunt, saepe in fide quam accipiunt, ea quae non
Abbreviated transcription (Latin):
negligunt. & ea quȩ deserenda st̃ sequunt᷑
ex posteriorib eleuantur. & in anteriorib
cadunt. Qui recte qͦ stipulȩ ante faciem
uenti comparantur. quia irruente aura-
temptationis. dum nulla subnixi sunt
ratione grauitatis. eleuantur ut corruant.
Et sepe eo se alicuiꝰ meriti existere estimant.
quo eos in alta flatus erroris portat. Sequit᷑.
recta agit. & aduersa sustinet. laborare qui¬
dem aduersitate cernitur s ad benedictio¬
nem hereditatis ppetuȩ consummatur.
Quisqͥs uero puersa agit. & tamen ꝓspera
recipit. seq a malis actib nec donoꝵ largiate
compescit. ꝓsperari quidem conspicitur. sea
reatu ppetuȩ maledictionis ligatur. Unde
recte nunc dicitur. maledicta sit pars eius in
terra. quia & si ad tempus benedicitur. in rea¬
tu tam̃ maledictionis tenetur. De quo apte
subditur. nec ambulet ꝑuiam uinearũ. Dia
namq uinearũ est. rectitudo ȩccłiarũ. Qua

Expanded text:
negligunt, et ea quae deserenda sunt sequuntur, negligunt, et ea quae deserenda sunt sequuntur, ex posterioribus elevantur, et in anterioribus cadunt. Qui recte quoque stipulae ante faciem venti comparantur, quia, irruente aura tentationis, dum nulla subnixi sunt ratione gravitatis, elevantur ut corruant, et saepe eo se alicujus meriti existere aestimant, quo eos in alta flatus erroris portat. Sequitur:recta agit et adversa sustinet, laborare quidem in adversitate cernitur, sed ad benedictionem haereditatis perpetuae consummatur. Quisquis vero perversa agit, et tamen prospera recipit, seque a malis actibus nec donorum largitate compescit, prosperari quidem conspicitur, sed reatu perpetuae maledictionis ligatur. Unde recte nunc dicitur: Maledicta sit pars ejus in terra. Quia etsi ad tempus benedicitur, in reatu tamen maledictionis tenetur. De quo et apte subditur: Nec ambulet per viam vinearum. Via namque vinearum est rectitudo Ecclesiarum. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
culpa est. qui ꝑuersis sequentib exempla
p̃buit iniquitatis. Unde & ad illũ redit crebro
sententia. qui auctor extitit in culpa. Aquȩ
autẽ suꝑficies. huc illucq aura impellitur.
& nulla stabilitate solida passim mouetur
Iniqui gͥ mens plusquã aquȩ suꝑficies leuis
est. quia quȩlibet hanc aura temptationis
attigerit. sine tarditate aliqua retractatio¬
nis trahit. Si enĩ cor fluxum cuiꝰ libet
puersi cogitamꝰ. quid aliud quã in uento
positã aqu̾ȩ suꝑficiem cernimꝰ: Nunc nãq
illud aura impellit irȩ. nunc aura luxuriȩ.
nunc aura inuidiȩ. nunc fallaciȩ ꝑtrabit.
Suꝑfaciem gͦ aquȩ leuis est is. quemlibet
erroris uentus uenerit impellit: Unde bene
qͦ ꝑ psalinistã dicitur. d̾s m̃s pone illos ut
rotam. & sicut stipulam ante faciem uenti
Ut rota quippe ponuntur iniqui. quia in
circũitu laboris missi. dum ea quȩ ante st̃

Expanded text:
culpa est, qui perversis sequentibus exempla culpa est, qui perversis sequentibus exempla praebuit iniquitatis. Unde ad illum redit crebro sententia, qui auctor exstitit in culpa. Aquae autem superficies huc illucque aura impellitur,  nulla stabilitate solidata passim movetur. Iniqui igitur mens plusquam aquae superficies levis est, quia quaelibet hanc aura tentationis attigerit, sine tarditate aliqua retractationis trahit. Si enim cor fluxum cujuslibet perversi cogitamus, quid aliud quam in vento positam aquae superficiem cernimus? Nunc namque illum aura impellit ire, nunc aura superbiae, nunc aura luxuriae, nunc aura invidiae, nunc aura fallaciae pertrahit. Super faciem ergo aquae levis est is quem quilibet erroris ventus cum venerit impellit. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: Deus meus, pone illos ut rotam, et sicut stipulam ante faciem venti . Ut rota quippe ponuntur iniqui, quia, in circuitu laboris missi, dum ea quae ante sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Unde & ꝑ salomonẽ dicitur. sunt impii
qui ita securi sunt. quasi iustoꝵ facta habeant.
De quib rursũ scriptũ est. qui lȩtantur cũ
male fecerint. & exultant in reb pessimis.
Sic itaq in tenebris. quasi in luce ambulant.
qͥa ita gaudent in nocte peccati. acsi eos lux
iusticiȩ circumfundat. Uel certe qͥa tenebrȩ
uitam prȩsentẽ non inconuenienter expri¬
munt. in qua alienȩ conscientiȩ ñ uidentur.
Lux uͦ nr̃a patria ȩterna est: in qua dũ uultus
aspicimꝰ. corda in nobis nr̃a uicissim uidemꝰ.
Iniqui autẽ qͥa uitã prȩsentẽ ita diligunt.
atq hȩc exilii tempora complectuntur. ac si
iam in patria regnent. recte dicit᷑. sic in tene¬
bris quasi in luce ambulant. quia sic in p̃senti
cȩcitate lȩti sunt. ac si iam ȩternȩ patriȩ luce
aquȩ. Aplurali numero ad singularem redit.
quia plerũq unus mala inchoat. & imitando
multi subsequuntur. Sed eiꝰ principalis

Expanded text:
sunt. Unde et per Salomonem dicitur: « Sunt impii sunt. Unde et per Salomonem dicitur: « Sunt impii qui ita securi sunt, quasi justorum facta habeant . » De quibus rursum scriptum est: « Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . » Sic itaque in tenebris quasi in luce ambulant, quia ita gaudent in nocte peccati, ac si eos lux justitiae circumfundant. Vel certe, quia tenebrae vitam praesentem non inconvenienter exprimunt, in qua alienae conscientiae non videntur, lux vero nostra patria aeterna est, in qua dum vultus aspicimus, corda in nobis nostra vicissim videmus; iniqui autem quia vitam praesentem ita diligunt, atque haec exsilii tempora complectuntur ac si jam in patria regnent; recte dicitur: Sic in tenebris quasi in luce ambulant, quia sic in praesenti caecitate laeti sunt, ac si jam aeternae patriae luce aquae. - A plurali numero ad singularem redit, quia plerumque unus mala inchoat, et imitando multi subsequuntur: sed ejus principaliter
Abbreviated transcription (Latin):
pit. inde puersus quisq qui corrigi metuit.
in tristicia tenebrescit: Bene gͦ dicitur. si
subito apparuerit aurora. arbitrant᷑ umbrã
mortis. Aurora quippe mens iusti est. quȩ
peccati sui tenebras deserens. ad lucẽ iam
erumpit ȩternitatis. sicut de scã qͦ eccłia
dicitur. quȩ est istã quȩ ꝓgredit᷑ qͣsi aurora
consurgens: Quo gͥ iustus quisq iusticiȩ
luce urradians. in p̾senti uita honorib suibli¬
matur. eo ante puersoꝵ oculos tenebrȩ mor¬
tis fiunt. quia quȩ puerse se egisse memine¬
runt. corrigi ꝑtimescunt. Semp namq de-¬
siderant in suis prauitatib se relaxari. incõr-¬
recte uiuere. & de culpa gaudium habere
Quoꝵ ipsa letalis leticia conuenienter expri-¬
mitur. cũ ꝓtinus subinfertur Et sic in¬
tenebris. quasi in luce ambulant. Peruersa
& enĩ mente gaudent in facinorib. ꝑ culpam
suã cotidie ad suppliciũ trahuntur. & securi

Expanded text:
pit, inde perversus quisque qui corrigi metuit pit, inde perversus quisque qui corrigi metuit in tristitia tenebrescit. Bene ergo dicitur: Si subito apparuerit aurora, arbitrantur umbram mortis. Aurora quippe mens justi est, quae, peccati sui tenebras deserens, ad lucem jam erumpit aeternitatis, sicut de sancta quoque Ecclesia dicitur: Quae est ista quae progreditur quasi aurora consurgens ? Quo igitur justus quisque justitiae luce irradians in praesenti vita honoribus sublimatur, eo ante perversorum oculos tenebrae mortis fiunt, quia qui perversa se egisse meminerunt corrigi pertimescunt. Semper namque desiderant in suis pravitatibus relaxari, incorrecti vivere, et de culpa gaudium habere. Quorum ipsa lethalis laetitia convenienter exprimitur, cum protinus subinfertur: Ctenebris quasi in lumine ambulant. - Perversae etenim mentes gaudent in facinoribus, per culpam suam quotidie ad supplicium trahuntur, et securi
Abbreviated transcription (Latin):
eos ad regendȩ potestatis uiderint culmen
erumpere pturbantur. metuunt. afflicti¬
onibus tabescunt. Unde & subditur.¬
umbram mortis. Iniqui semꝑ afflictionẽ
fideliũ expectant. eosq in tribulatione
uidere desiderant. Et in tenebris domos
ꝑfodiunt. dum cor innocentiũ sed tamen
infirmoꝵ. deiectionis tempore pessima
collocutione corrumpunt: Sed plerumq
contingit. ut dum bonos quosq in deiecti¬
one conspiciunt. subito occulta dispensati-¬
one diuina iustus quispiam qui uidebat᷑
oppressus. aliqua scłi potestate fulciat᷑. eiq
ꝓsperitas uitȩ p̾sentis arrideat. quẽ prius
aduersitatis tenebrȩ p̃mebant. Quam
nimirũ ꝓsperitatem uliꝰ cũ ꝑuersi conspi¬
ciunt. sicut predictũ est ꝑturbantur. Mex
enĩ ad corda sua redeunt. ante mentis oculos
reuocant. quicquid se ꝑuerse egisse inemi¬
nerunt. uindicare in se omne uiciũ formi-¬
dant: Et unde ille lucet qui potestatẽ susci¬

Expanded text:
eos ad regendae potestatis viderint culmen eos ad regendae potestatis viderint culmen erumpere, perturbantur, metuunt, afflictionibus tabescunt. Unde et subditurturbantur. --Iniqui semper afflictionem fidelium exspectant, eosque in tribulatione videre desiderant. Et in tenebris domos perfodiunt, dum cor innocentium, sed tamen infirmorum, dejectionis tempore pessima collocutione corrumpunt. Sed plerumque contingit ut dum bonos quosque in dejectione conspiciunt, subito occulta dispensatione divina justus quispiam qui videbatur oppressus, aliqua saeculi potestate fulciatur, eique prosperitas vitae praesentis arrideat, quem prius adversitatis tenebrae premebant. Quam nimirum prosperitatem illius cum perversi conspiciunt, sicut dictum est, perturbantur. Mox enim ad corda sua redeunt, ante mentis oculos revocant quidquid se perverse egisse meminerunt, vindicari in se omne vitium formidant, et unde lucet ille qui potestatem susci
Abbreviated transcription (Latin):
& in uocem p̃dicationis excitare. Iusti itaq
cũ in p̾senti scło die ꝓsperitatis clarescunt
eis erroꝵ magistri ꝑuersa suadere metuunt.
sed consilia exquirunt. deiectionẽ ꝓsperitatiᷤ
eoꝵ summoꝑe prestolant᷑. ut in aduersitatis
tenebras eoꝵ mentes suadendo ꝑfodiant.
quib ꝓspere uiuentib puersa loqui mini¬
me audebant. Quos mox in aduersitate ut¬
uiderint exurgunt. & ñ nisi ex peccati meri¬
to talia illos ꝑpeti asserunt. quia solam p̾sentis
uitȩ głam diligentes. Nagealũ damnationẽ
credint: In tenebris gͦ domos pfodiunt.
quia bonoꝵ mentes ex ipsa eoꝵ corrumpere
aduersitate moliuntur: Bene autẽ dicit᷑.
sicut in die condixerant sibi. quia cũ iustos
conspicerent ꝓsperitatis luce claruisse. qm̃
loqui ñ poterant. ad maligna solũ modo
contra eos consilia uacabant: Siue autem¬
heretici. seu ꝑuersi quilibet cum iustos in
deiectione conspiciunt. gaudent. cũ uero

Expanded text:
et in vocem praedicationis excitare. Justi itaque et in vocem praedicationis excitare. Justi itaque cum in praesenti saeculo die prosperitatis clarescunt, eis errorum magistri perversa suadere metuunt. Sed consilia exquirunt, dejectionem prosperitatis eorum summopere praestolantur, ut in adversitatis tenebris eorum mentes suadendo perfodiant, quibus prospere viventibus perversa loqui minime audebant. Quos mox ut in adversitate viderint, exsurgunt, et non nisi ex peccati merito talia illos perpeti asserunt, quia solam praesentis vitae gloriam diligentes, flagellum damnationem credunt. In tenebris ergo domos perfodiunt, quia bonorum mentes ex ipsa eorum corrumpere adversitate moliuntur. Bene autem dicitur: Sicut in die condixerant sibi, quia cum justos conspicerent 530 prosperitatis luce claruisse, quoniam loqui non poterant, ad maligna solummodo contra eos consilia vacabant.  Vehaeretici, sive perversi quilibet, cum justos in dejectione conspiciunt, gaudent; cum vero
Abbreviated transcription (Latin):
gnosci ñ possit. Unde quibdam in fine dictu¬
rus est. nunquã noui uos. discedite a me qui
oꝑamini iniquitatẽ. Quid autẽ uultꝰ cordis¬
est humani. nisi similitudo dĩ: Quẽ uideli¬
cet uultũ puersus oꝑit ut cognoscinequeat.
cũ uitam suã uel malis actib. uel ꝑfidiȩ er¬
rore confundit. Sed talis quisq cũ ꝓsperita¬
te uitȩ p̃sentis iustos fulcire conspicit. eis
puersa suadere minime p̾suit: Si qua uͦ
illos ꝓcella aduersitatis inuenerit. ad uerba
ꝓtinus pestiferȩ ꝑsuasionis erumpit. Unde
& subditur. Perfodit in tenebris domos.
sicut in die condixerant sibi. & ignorauerunt
lucẽ. Quid namq hoc loco domoꝵ nomine
nisi conscientiȩ designant᷑. in quib habitamꝰ
cũ tractando quid agimꝰ Unde cuidã sana¬
to dicitur. uade in domũ tuã ad tuos. & annun¬
tia illis quanta tibi dñs fecerit. idest a peccati
iam uicio securus ad conscientiã reuertere.

Expanded text:
gnosci non possit. Unde quibusdam in fine dictugnosci non possit. Unde quibusdam in fine dicturus est: Nunquam novi vos; discedite a me, qui operamini iniquitatem . Quid autem vultus cordis humani est, nisi similitudo Dei? Quem videlicet vultum perversus operit, ut cognosci nequeat, cum vitam suam vel malis actibus, vel perfidiae errore confundit. Sed talis quisque cum prosperitate vitae praesentis justos fulciri conspicit, eis perversa suadere minime praesumit; si qua vero illos procella adversitatis invenerit, ad verba protinus pestiferae persuasionis erumpit. Unde et subditur: sicut in die condixerant sibi et ignoraverunt lucem. - Quidnam hoc loco domorum nomine, nisi conscientiae designantur, in quibus habitamus cum tractando quid agimus. Unde cuidam sanato dicitur: Vade in domum tuam ad tuos, et annuntia illis quanta tibi Dominus fecerit . Id est, peccati jam vitio securus ad conscientiam revertere,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ me uidebit oculꝰ: quia adulteriũ quod in
mente agitur. ualde est difficile. ut ab huma¬
no uisu penetret᷑. qđ puersa mens tanto se¬
curiꝰ ꝑpetrat. quanto se ab hominib uideri
ñ metuit. quos erubescat. Sciendũ qͦ est. qͥa
sicut is qui adulteriũ facit carnem aliem con¬
iugii sibi illicite coniungit. ita om̃s heretici
cum fidelem animũ in suo errore rapiunt.
quasi coniugem alienã tollunt. quia uideli¬
cet mens dõ spiritaliter inherens. & ei quasi
in quodã amoris thalamo coniuncta. cum
puersis ꝑsuasionib ad prauitatẽ dogmatiᷤ
ducitur. quasi aliena coniunx a corruptore
maculatur. Bene autẽ subdit᷑. Et operiet
uultum suũ. Iccirco faciem suã adulter oꝑit.
ne cognoscatur. Om̃is autẽ qui sentiendo
uel agendo nequiter uiuit. uultũ suũ oꝑit
quia ad hoc puersitate dogmatis uel operis
tendit. ut ab om̃i potente dõ in udicio reco¬

Expanded text:
Non me videbit oculus, quia adulterium quod in Non me videbit oculus, quia adulterium quod in mente agitur valde est difficile ut ab humano visu penetretur. Quod perversa mens tanto securius perpetrat, quanto se ab hominibus videri non metuit, quos erubescat. Sciendum quoque est quia sicut is qui adulterium facit carnem alienae conjugis sibi illicite conjungit, ita omnes haeretici, cum fidelem animam in suum errorem rapiunt, quasi conjugem alienam tollunt, quia videlicet mens Deo spiritaliter inhaerens, et ei quasi in quodam amoris thalamo conjuncta, cum perversis persuasionibus ad pravitatem dogmatis perducitur, quasi aliena conjux a corruptore maculatur. Bene autem subditur: CAPUTunt. --Idcirco faciem suam adulter operit, ne cognoscatur. Omnis autem qui sentiendo vel agendo nequiter vivit, vultum suum operit, quia ad hoc perversitate dogmatis vel operis tendit, ut ab omnipotente Deo in judicio reco
Abbreviated transcription (Latin):
s humiliũ deprimendo interimit. in aduer¬
Isitate ac deiectione positus. ꝑ iniqua consi¬
lia latenter ledit. atq id qđ ꝑ se explere.
ñ ualet. adherendo huiꝰ mundi potentib
exercet. Sequitur. Oculus adulteri ob¬
seruat caliginẽ. dicens. ñ me uidebit oculꝰ
hoc etiã iuxta litterã nil obstat intelligi. ut
qui adulteriũ ppetrare desiderat tenebras
exquirat: Sed quia contra hereticos sententia
ꝓmitur. dignũ est ut hoc qđ dicitur mystice
sentiatur. Nam paulus dicit. non enĩ sumꝰ
sicut plurimi. adulterantes uerbũ dĩ Adulter
quippe in carnali coitu. ñ ꝓlem s uoluptatẽ
quęrit. Et puersus quisq ac uanȩ głȩ serui-¬
ens. recte adulterari uerbũ dĩ dicitur. quia ꝑ
sacrũ eloquiũ ñ filios gignere. sed suam sci¬
entiã desiderat ostentare. Quẽ enim libido
głȩ ad loquendũ trabit. uoluptati magis qu̾ã
generationi oꝑa impendit. Ubi & apte dicit᷑.

Expanded text:
ilium vitam deprimendo interimit, in adverilium vitam deprimendo interimit, in adversitate atque dejectione positus, per iniqua consilia latenter laedit, atque id quod per se explere non valet, adhaerendo hujus mundi potentibus exercet. Sequitur. CAPUT LX. servat caliginem dicens: Non me videbit oculus. - Hoc etiam juxta litteram nil obstat intelligi, ut qui adulterium perpetrare desiderat tenebras exquirat. Sed quia contra haereticos sententia promitur, dignum est ut hoc quod dicitur 529 mystice sentiantur. Nam Paulus ait: Non enim sumus, sicut plurimi, adulterantes verbum Dei . Adulter quippe in carnali coitu non prolem, sed voluptatem quaerit. Et perversus quisque ac vanae gloriae serviens recte adulterare verbum Dei dicitur, quia per sacrum eloquium non Deo filios gignere, sed suam scientiam desiderat ostentare. Quem enim libido gloriae ad loquendum trahit, voluptati magis quam generationi operam impendit. Ubi et apte subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
exquirunt Prauus & enĩ quisq in hoc mun¬
do dignitatẽ transitoriȩ potestatis arripi¬
Iens. tanto se acriꝰ ad pagenda mala dilatat.
qnͣto ꝑ caritatis uiscera nullũ amat. Totis
enĩ cogitationib contra bonos seuit. in no¬
centium uitã interunit. Qui si disponente
do subito głam acceptȩ potestatis amiserit.
locũ mutat sed mentem ñ mutat. quia ad
hoc ꝓtinus dilabitur qđ subinfertur: per
noctem uͦ erit quasi fur. In nocte quippe¬
tribulationis atq deiectionis suȩ. & si exere¬
re crudelitatis manũ non ualet. eis tam̃ quos
p̾ualere conspicit. consilia puersitatis p̾bet.
huc illucq discurrit. & quȩq potest in bo¬
noꝵ lesione suggerit. Qui recte qͣsi fur¬
dicitur. quia in ipsis suis ꝑuersis consiliis
metuit. ne dep̃hendatur. Quia gͦ contra
egenũ & pauꝑem mane homicuda est. ꝑ
noctem quasi fur absconditur : quia puersus
quisq qui in ꝓsperitate uitȩ p̾sentis uitã¬

Expanded text:
exquirunt. Pravus etenim quisque, in hoc munexquirunt. Pravus etenim quisque, in hoc mundo dignitatem transitoriae potestatis arripiens, tanto se acrius ad peragenda mala dilatat, quanto per charitatis viscera nullum amat. Quoties enim cogitationibus contra bonos saevit, toties innocentium vitam interiDeo, subito gloriam acceptae potestatis amiserit, locum mutat, sed mentem non mutat, quia ad hoc protinus dilabitur quod subinfertur: Per noctem vertribulationis et delectationis suae etsi exercere crudelitatis manum non valet, eis tamen quos praevalere conspicit, concilia perversitatis praebet, huc illucque discurrit, et quaeque poterit, in bonorum laesione suggerit. Seqdicitur, quia in ipsis suis perversis consiliis metuit ne deprehendatur. Qui ergo contra egenum et pauperem mane homicida est, per noctem quasi fur absconditur, quia perversus quisque, qui in prosperitate vitae praesentis hum
Abbreviated transcription (Latin):
in redemptoris pͣsentia fulserunt. & tam̃
a ꝑsecutoꝵ cordib ꝑfidiȩ suȩ tenebrȩ ñ st̃
detersȩ. Rursum ꝑ mane aduentus iudicis
designatur. unde ꝑpsalmistam dicitur. in
mane astabo tibi & uidebo: Rursũ ꝑ mane
pͣsentis uitȩ ꝓsperitas designatur. sicut per
salomonẽ dicitur. uȩtibi terra cuiꝰ rex est
puer. & cuiꝰ principes mane comedunt.
Quia enĩ mane primũ diei tempꝰ est. uesꝑe
extremũ. nequaꝗͣ reficiendi sumꝰ de huiꝰ
uitȩ ꝓsperitate quȩ prȩuenit. sed de his quȩ
in fine diei idest in mundi termino sequuntur
Mane gͦ comedunt. qui de huiꝰ mundi ꝓsperi¬
tatib extolluntur. & dũ p̃sentia uehementer
curant. futura ñ cogitant: Hinc ꝑ iohannẽ¬
dicitur. om̃is qui odit frẽm suũ homicida
est. Mane itaq primo consurgit homicida.
quia in p̃sentis uitȩ gła puersus quisq en¬
gitur. & illoꝵ uitã deprimit. qui dum se¬
quentẽ głam sitiunt. quasi satiari in uespe

Expanded text:
fulserunt, et tamen a persecutorum cordibus perfidiae suae tenebrae non sunt detersae. Rursum per mane adventus judicis designatur. Unde per Psalmistam dicitur: In Mane astabo tibi et videbo . Rursum per mane, praesentis vitae prosperitas designatur, sicut per Salomonem dicitur: Vae tibi, terra, cujus rex est puer, et cujus principes mane comedunt . Quia enim mane primum diei tempus est, et vespere extremum, nequaquam reficiendi sumus de hujus vitae prosperitatae quae praevenit, sed de his quae in fine diei, id est in mundi termino sequuntur. Mane ergo comedunt, qui de hujus mundi prosperitatibus extolluntur, et dum praesentia vehementer curant, futura non cogitant. Omnis enim qui odit fratem suum, homicida est . Mane itaque primo consurgit homicida, quia in praesentis vitae gloria perversus quisque erigitur, et illorum vitam deprimit qui, dum sequentem gloriam sitiunt, quasi satiari in vespere
Abbreviated transcription (Latin):
egenũ & pauꝑem. ꝑ noctem uͦ erit quasi fur
Cum homicida in nece proximoꝵ ꝑ nocturnũ
maxime silentiũ soleat grassari. cur hoc in lo¬
co mane primo consurgere ad interficiendũ
egenũ & pauꝑem dicitur. in nocte uͦ qͣsi fur
esse phibetur: Sed ipsis uerbis litterȩ dum
sibi ñ congruunt. ad indaganda sp̃s secreta
reuocamur. In scriptura sacra mane aliqnͣdo
aduentꝰ dominicȩ incarnationis. aliquando¬

Expanded text:
egenum et pauperem, per noctem vero erit quasi fur. egenum et pauperem, per noctem vero erit quasi fur. - Cum homicida in nece proximorum per nocturnum maxime silentium soleat grassari, cur hoc in loco mane primo consurgere ad interficiendum egenum et pauperem dicitur, in nocte vero quasi fur esse perhibetur? Sed ipsis verbis litterae dum sibi non congruunt, ad indaganda spiritus secreta revocamur. In Scriptura sacra mane aliquando adventus Dominicae incarnationis d