comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñm laudauere sequam. &
iter eius myfticum. mystica
ut dec& int̃p̃tatione serutemͣ.
Asina & pullꝰ quib sedeis hiero¬
solimã uenit. utriusq populi
iudȩi uidelic& & gentilis sim¬
plicia corda designant. quib
ipse p̃sidens. quaeq a noxia
libertate suo frenans imperio.
ad uisionẽ suꝑnȩ pacis ꝑducit.
Hiero solyma & enĩ. uisio pacis
int̃p̃tatur. Et bene cumꝰ ad
mont̃e oliueti uenisset dñs
disepłos qui huee animalia ad¬
ducerent misit: quia ̃ nr̃is
ad eũ meritis. sed sola ipsius
grã largiente ꝑuenĩmꝰ. ioban¬
ne attestante quiait. Et in hoc
est caritas. Ñ quasi nos dilexe¬
rimus dñm sed qđ ipse dilexit
nos. Mons nãq oliueti. celsi¬
tudinẽ dominicȩ dilectiom
qua nos imisericorditer in liq¬
trare ac saluare dignatus est
insinuat. Ñsolũ qr olei natus
lucis ministra est. & laborũ
dolorũq solamen: uerũ &ũ
quia cunctis quib in miscetus
sol& excellere liquoribus es

Expanded text:
Dominum laudavere, sequamur, et Dominum laudavere, sequamur, et iter ejus mysticum mystica, ut decet, interpretatione scrutemur. Asina et pullus ejus, quibus sedens Hierosolymam venit, utriusque populi, Judaei videlicet et gentilis, simplicia corda designant, quibus ille praesidens quaeque a noxia libertate suo frenans imperio ad visionem supernae pacis perducit. Hierosolyma etenim visio pacis interpretatur. Et bene cum ad montem Oliveti venisset Dominus, discipulos qui haec animalia adducerent, misit: quia non nostris ad eum meritis, sed sola ipsius gratia largiente, pervenimus, Joanne attestante, qui ait: Et in hoc charitas est, non quasi nos dileximus Deum, sed quia ipse prior dilexit nos . Mons namque Oliveti celsitudinem Dominicae dilectionis, qua nos misericorditer illustrare ac salvare dignatus est, insinuat; non solum qui olei natura lucis ministra est, et laborum dolorumque solamen, verum etiam quia cunctis quibus immiscetur, solet excellere liquoribus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ueteris paschȩ sacram̃ ta
ac tenus obseruata consũmauit.
ac noui deinceps obseruanda
discpłis sacram̃ta contradidit:
egressus inmontẽ oliueti. ten¬
tus est aiudȩis & mane crucisixus.
Ipsa nos die ademõnica domina¬
tione redemit. qua antiquus ille
hebreorũ populus ꝑ immolatiõ¬
nẽ agni iugũ egyptiȩ serui tutis
abiecit. Ergo dñs instar agni
paschalis. antequinq: dies quã
pati inciper&. locũ passionis
adict. ut se insinuar& tẽ illũ.
dequo p̃dix̃ ẽsaĩas. Sicut ouis
ad occisionẽ ducxur & quasi
agnꝰ corã tondente obmutesco:
& ĩ̃ aperux ossuur Et paulo
superius. Ipsc auteꝰ uulneratꝰ ẽ
ꝓpt̃ iniquitates nr̃as. & liuore
eius sanatisumꝰ. Sed inuidoꝵ
corda principũ. incunctis quȩ
prouidogessit. eũ ꝑfequi quã
in eũ credere maluerunt. &
multũ miseri uitae auetorẽ
morti potius dare quã ꝑ eum
ipsi uiuificaristudebant. Uerũ
nos ꝑfidoꝵ cȩ̨citate declinata.
eoꝵ magis exempla qui fidelit̃

Expanded text:
schae sacramenta hactenus observata consummavit, ac nova deinceps observanda discipulis sacramenta contradidit, egressus in montem Oliveti, tentus est a Judaeis, et mane crucifixus, ipsa nos die a daemoniaca dominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum populus immolatione agni jugum Aegyptiae servitutis abjecit. Ergo Dominus instar agni paschalis ante quinque dies, quam pati inciperet, locum passionis adiit, ut se insinuaret esse illum de quo praedixit Isaias: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et quasi agnus coram tondente se obmutescet, et non aperiet os suum . Et paulo superius: Ipse autem vulneratus est propter iniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus. Sed invidorum corda principum in cunctis, quae provide gessit, eum persequi quam in eum credere maluerunt, et multum miseri vitae auctorem morti potius dare, quam per eum ipsi vivificari studebant. Verum nos perfidorum caecitate declinata eorum magis exempla qui fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
dõ possit de resurrectione dubi¬
tare. cũ manifestũsit hanc solã
xp̃o causã fuisse nascendi: Quae
enĩ aliaratio. quȩ ue utilitas erat.
ꝑp&i sepulturã. nisi uitã morta¬
libus preftita resurrectione con¬
ferr&: Posse autẽ hoc fieri facit
diuinitas fidẽ. cui totũ qđ uult
posse subsiftit. Deniq ut indubi¬
tata resurgendi exẽpla capiamꝰ.
ipse hic mundus amissa receptãq
decorissuispecie & occidit & resur¬
git. Docum̃tũ nimirũ futurae
resurrectionis accipimꝰ. cũ com¬
mendata sulcis frum̃ta instipulã
suã redeunt. & renouatis frondib.
spoliata gelu nemora reuirescuN.
cuncta &iã quȩ terra ꝓducit. aut
semine aut radice multiplicata
reddunt᷑. Quȩ aut̃ duritia cordis
ẽ. Ñ credere reformari hominẽ.
cũ om̃a quȩ facta st̃ reparentur :¬

Expanded text:
Deo possit de resurrectione dubiDeo possit de resurrectione dubitare, cum manifestum sit hanc solam Christo causam fuisse nascendi? Quae enim alia ratio, quaeve utilitas erat, perpeti sepulturam, nisi vitam mortalibus praestita resurrectione conferret? Posse hoc fieri facit divinitas fidem, cui totum, quod vult, posse subsistit. Denique ut indubitata resurgendi exempla capiamus ipse hic mundus amissa receptaque decoris sui specie et occidit, et resurgit. Documentum nimirum futurae resurrectionis accipimus, cum commendata sulcis frumenta in stipulam suam redeunt, et renovatis frondibus spoliata gelu nemora revirescunt. Cuncta etiam, quae terra producit aut semine aut radice multiplicata redduntur. Quae autem duritia cordis est non credere reformari hominem, cum omnia, quae facta sunt, reparentur
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ contagione detersa:
terrarũ in colas transmittit ad
caelũ. Remissionẽ peccatorũ.
redenda ẽ precipue fr̃speccatorũ
remissio.qr hoc unũ ẽ remediũ.
qđ hominũ genꝰ. xp̃s asententia
ꝓp&uȩ mortis absoluit. Idcirco
unigenttꝰ altissimi dignatus est
qui crimina tua euãdere & pee¬
cita ñ poteras. indulgentia fa¬
er& innocentẽ. Ideo inmacu¬
litus occisus ẽagnus. ut eius
cruore humani generis macula
tergeret᷑. Videte fr̃s ꝓfunditatẽ
mysteris. uideto altitudinem
sacram̃ti. ubi mors reddidit uit̃a.
dpeccantiũ sordes sanguine suN
innocentis ablutȩ. Haec autem
remissio. Ñ te ad peccatũ nutrit.
sedadmon& ut peccaro ĩa metuas.
qui te intellegissine uenia non
potuisse saluari. Bonitas enĩ dĩ.¬
ndulgentiȩ suȩ munere Ñ nos
armat ad culpã. sed absoluit ad
głam. Carnis resurrectionem.
Hic religionis nrãc finis. hȩc sũma
credendi ẽ. &reuera quis credes

Expanded text:
peccatorum contagione detersa, peccatorum contagione detersa, terrarum incolas transmittit ad coelum. Remissionem peccatorum. Credenda est praecipue, fratres, peccatorremissio, quia hoc unum remedium est, quod hominum genus a sententia perpetuae mortis absolvat. Idcirco Unigenitus Altissimi dignatus est qui crimina tua evadere non poteras, indulgentia faceret innocentem. Ideo immaculatus occisus est Agnus, ut ejus cruore humani gtergeretur. Videte, fratres, profunditatem mysterii, videte altitudinem sacramenti: ubi mors reddidit vitam, et peccantium sordes sanguine sunt innocentis ablutae. Haec autem remissio non te ad peccatum nutrit, sed admonet ut peccare jam metuas, qui te intelligis sine venia non potuisse salvari. Bonitas enim Dei indulgentiae suae munere non nos armat ad culpam, sed abluit ad gloriam. Carnis resurrectionem. Hic religionis nostrae finis, haec summa credendi est. Et revera quis credens
Abbreviated transcription (Latin):
uita diuersa. coꝵ post hoc scłm
merita distinguant᷑ : Vbi aut̃
iudicandi referunt᷑ uiui ac mor¬
tui. ut om̃iũ hominũ esse apud
tatis. ut quoꝵ unũ nomen est:
Nsit eoꝵ diuersa confessio: et
qui incȩlo apud se unum sunt:
a nobis Ñ separentur interris
Nãsicut diuinitati nichil decre¬
turis aequari potest. ita omñẽ
diuisionẽ & inaequalitatem.
natura diuinitatis excludit:
Scd̾m enĩ euangłicã ueritatem.
sicut filius a patre exiuit. ita
retur. & filius cui uult patrem
reuelat: ita etiã sp̃s & inspirare
legitur ꝓut uult. & doniceles¬
tium gr̃arũ diuidere ꝓut uult
Quomodo ergo Ñ unũ ẽẽ cũ patro
filiõq credendus ẽ sp̃s. cui aeques
adiac& posse qđ uult. Scĩm ecd¬
perescã ẽ eccła confitenda ꝑ quã
& sc̃ĩficatio ẽ datamortalibus:
& crescente credentiũ numero.
omnũ pene linguis indĩ laudes
sanctior mundus exultat. Sca
ẽeccła. quȩ baptismi sacram̃to.

Expanded text:
vita diversa, eorum post hoc saeculum vita diversa, eorum post hoc saeculum merita distinguantur? Vivi autem judicandi referuntur ac mortui ut omnium hominum esse apud tatis, ut quorum unum nomen est, non sit eorum diversa confessio, et qui in coelo apud se unum sunt, a nobis non separentur in terris. Nam sicut Divinitati nihil de creaturis aequari potest, ita omnem divisionem et inaequalitatem natura Divinitatis excludit. Secundum enim evangelicam veritatem, sicut Filius a Patre evivit, ita eretur, et Filius cui vult Patrem revelat, ita etiam Spiritus et inspirare legitur prout vult, et dona coelestium gratiarum dividere prout vult. Quomodo ergo non unum esse cum Patre Filioque credendus est Spiritus, cui aeque adjacet posse quod vult? Sanctam Ecest Ecclesia confitenda, per quam et sanctificatio est data mortalibus et, crescente credentium numero, omnium pene linguis in Dei laudes sanctior mundus exsultat. Sancta est Ecclesia, quae, baptismi sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
necesse erit. ut qui ad mortem
de regno uenerat. post mortẽ
redir& ad regnũ. Fuit in hoc
Rm̃i salutaris & in conprehen¬
samentib humanis int̃ caelũ
terrãq cõmunio. ut sicut t̃ra
dĩ filium sesuscepisse lȩtata ẽ.
ita cȩlũ filiũ hominisse acce¬
piss& gauder& ut cantatũ ẽ
tet terra. Nã sicut manifestũ
est terrã exultare dedõ: ita
dubiũ non ẽ cęlũ gaudere de
homine. Sed& ad dexterĩ pa¬
tris. Qđ sed et xp̃s. uictoriae
munus ẽ. Qđ ad dexterã patris
sed& : diuinitatis ẽ priuilegiũ.
& in discrete consortiũ caritatis
Et bene addex terã patris ad nun¬
tiatur sedere. in quo nihiluolun¬
tatissuȩ diabolus qui totus est
sinfter inuenit. Indeuenturꝰ¬
ẽ iudicare uiuos & mor tuos.
Necesse ẽ fr̃s ut hominũ genus
quos diuinitatis uirtute for¬
mauit. patrispietate saluauit
iudicis examinatione discerna
Nã quid eẽ potest aequius apio
dm̃. quã ut quoꝵ in scło fuit

Expanded text:
necesse erat ut qui ad mortem necesse erat ut qui ad mortem de regno venerat, post mortem rediret ad regnum. Fuit in hoc, carissimi, salutaris et incomprehensa mentibus humanis inter coelum terramque communio: et sicut terra Dei Filium se suscepisse laetata est, ita coelum Filium hominis se accepisse gauderet, ut cantatum est tet terra . Nam sicut manifestum est terram exsultare 272 de Deo, ita dubium non est coelum gaudere de homine. Sedet ad dexteram Patris. Quod sedet Christus, victoris munus est: quod ad dexteram Patris sedet, Divinitatis est privilegium et indiscretae consortium caritatis. Et bene ad dexteram Patris annuntiatur sedere, in quo nihil voluntatis suae diabolus, qui totus est sinister, invenit. Inde venturus judicare vivos et mortuos. Necesse est, fratres, ut hominum genus quos divinitatis virtute formavit, Patris pietate salvavit, judicis examinatione discernat. Nam quid esse potest aequius apud Deum, quam ut quorum in saeculo fuit
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ ẽ. Sicut enĩ inpassione mys¬
teriũ pietatis ẽ. ita in resurrecti¬
one operatio potestatis. ut ait
ipse. Potestatẽ habeo ponendi
animã meã. & potestatẽ habeo
iterũ sumendi eã. Quomodo itaq
non illi suppetebat uita post
mortẽ. euimori Ñ fuit conditio
sed potestas: Nec magnũ sane ẽ.
sidicamꝰ. Potuit xp̃s resurgere.
cũ inpossibile fuerit. ut auetor
uitȩ Ñ redir& aduitam. Aut
quomodo poterat inferni legib
detineri. qui id circo ẽ mortuus.
ut mors amittere potestatt̃
Nichil ergo ultra de eius passionib
confundam᷑. nichil deeiꝰ morte
trepidemꝰ cui & resurgendi po¬
testas erat & natura uiuendi.
Cuius autẽ dementiȩ est: illum
Ñ credere resurrexisse. ad cuius
p̃ceptũ de tumulo sepultꝰ emersit:
Ascendit incȩlũ. Decebat fratres
talis gła hominẽ. qui de uirgine
nascebatur. nec inpossibile e
fuit cȩlũ ascendere. cui possibi¬
lefuit inferos triũphare. Et

Expanded text:
vitae est. Sicut enim in passione mysvitae est. Sicut enim in passione mysterium pietatis est, ita in resurrectione operatio potestatis, ut ait ipse: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Quomodo itaque non illi suppetebat vita post mortem, cui mori non fuit conditio, sed potestas? Nec magnum sane est, si dicamus: Potuit Christus resurgere, cum impossibile fuerit ut auctor vitae non rediret ad vitam; aut quomodo poterat inferni legibus detineri qui idcirco est mortuus ut mors amitteret potestatem? Nihil ergo ultra de ejus passionibus confundamur, nihil de ejus morte trepidemus, cui et resurgendi potestas erat, et natura vivendi. Cujus autem dementiae est illum non credere resurrexisse, ad cujus praeceptum de tumulo sepultus emersit? Ascendit in coelum. Decebat, fratres, talis gloria hominem qui de virgine nascebatur; nec impossibile ei fuit coelum ascendere, cui possibile fuit inferos triumphare. Et
Abbreviated transcription (Latin):
poss& occidi. Suppliciũ autẽ
cucis clegit. ut sublimiorem
uictoriã pareret poena de terior.
& qui uni uersitatis bonopatie¬
batur. quasi in conspectu mun
diinaltũ sublatus occũberet:
simulut crucifixũ uidebant.
mirabilia cernerent crucifix
Nlãsatis. ib undeq głam patientis
ostendunt. repentina solis ob¬
scuritas. tremor terrarum.
saxorũ diuisio. resurrectio
mortuoꝵ. Illud autẽ quanti
est testimonii. qđ etiã pariter
crucifixus latro. memoriã sui
ineȩlesti regno fieri. a consorte
supplicii precabatur: Hinc ẽ
sed continuis laudib celebram.
depultꝰ ẽ autẽ. qr consequens
erat. ut qui mortuus fuerat.
acciperet sepulturã. Sepultꝰ ẽ
dñs ut ad consolationẽ sepultoꝵ
benedictionẽ corporis eiꝰ & terra
susciper&. Scpultus ẽ ut qui
uere mortuus cernebatur. uere
redisse amortuis crederetur:
Tercia inquit die resurrexit a
mortuis. Si credidisti de xp̃o
Si credidisti qđ mortis ẽ. crede qđ

Expanded text:
posset occidi. Supplicium autem posset occidi. Supplicium autem crucis elegit, ut sublimiorem victoriam pararet poena deterior; et qui universitatis bono patiebatudi in altum sublevatus 271 occumberet, simul ut qui crucifixum videbant, mirabilia cernerent crucifixi. Nam satis abundeque gloriam patientis ostendunt repentina solis obscuritas, tremor terrarum, saxorum divisio, resurrectio mortuorum. Illud autem quanti est testimonii, quod etiam pariter crucifixus latro memoriam sui in coelesti regno fieri a consorte supplicii precabatur? Hinc estsed continuis laudibus celebramus. Sepultus est autem, quia consequens erat ut qui mortuus fuerat acciperet sepulturam. Sepultus est Dominus ut ad consolationem sepultorum benedictionem corporis ejus et terra susciperet. Sepultus est ut qui vere mortuus cernebatur, vere rediisse a mortuis crederetur. Tertia, inquit, die resurrexit a mortuis. Si credidisti de Christo si credidisti quod mortis est, crede quod
Abbreviated transcription (Latin):
Caeleste ẽ enĩ qđ sp̃sagit. in uolatũ
qđ sc̃s operatur. Nã cũ unigenitũ
dĩ hominẽ fieri redẽptionis nr̃e
necessitas flagitar&. hoc natiui¬
tatissuȩ priuilegiũ ꝓpria diui¬
nitas inuexit : ut de uirgine nas¬
ceretur. Qui enĩ ueniebat inuete¬
ratã peccatis hominũ renouart
naturã: nouã legẽ uoluit habere
nascendi. Vnigenitus igiturdĩ
factus ẽ filius hominis. ut qui
creator mundierat. fieret &
redẽptor. Qui sub poncio pilato
crucifixus & sepultꝰ. Nulla nob
sit de xp̃i cruce conftisio: quia
babemꝰ de eiꝰ passione uictoruã.
Sicut enĩ sempiternus dĩ filius
non sibi sed nob̃ ẽ natꝰ. i tamma¬
culatꝰ dĩ agnus Ñ sibi sed nob ẽ
passus. Quis autẽ non miri ficũ
aduertat cẽ mysterium. ubi
ipse homo predicatur quid̃ st̃
&ubi idem dñs ad nuntiatur.
qui ad serit᷑ crucifixcus: Nec
in cogitata ei qđ ꝑemptus est
aut in prouisa res accidit. qui
diuinitatis suȩ consilio idcirco
suscepit hominẽ. ut ꝓhomine

Expanded text:
agit, inviolatum quod sanctus operatur. Nam cum Unigenitum Dei fieri hominem redemptionis nostrae necessitas flagitaret, hoc nativitati suae privilegium propriae divinitatis invexit, ut de virgine nasceretur. Qui enim veniebat inveteratam peccatis hominum revocare naturam, novam legem voluit habere nascendi. Unigenitus igitur Dei factus est filius hominis, ut qui Creator mundi erat fieret et Redemptor. Qui sub Pontio Pilato crucifixus est et sepultus. Nulla nobis sit de Christi cruce confusio, quia habemus de ejus passione victoriam. Sicut enim sempiternus Dei Filius non sibi, sed nobis natus; ita immaculatus Dei Agnus non sibi, sed nobis passus est. Quis autem non mirificum advertat esse mysterium, ubi ipse homo praedicatur qui Deus est, et ubi idem Dominus annuntiatur qui adscribitur crucifixus? Nec incogitata ei, quod peremptus est, aut improvisa res accidit, qui divinitatis suae consilio idcirco suscepit hominem, ut pro homine
Abbreviated transcription (Latin):
hos conscientia munda exxcusan
lactificat. illos noxia aecusan
in ꝑp&tuũ dãpnat. Quicumq
ergo fr̃s dilectissimi continent
quadragesimȩ cũ tẽptatore
suꝑbo certare coeperunt u¬
deant caute ne cocpta deserat
priusquã hoste ꝓstrato. min¬
terus donent᷑ angelicis. Qui
uero ac tenus armaturã uirti
non indutt. uel hodie incipia
hodie cũ turbis illis fidelibuss
fidei opera ad sumat. Implors
bra sui corporis humili& iN
prȩsenti. ut exalt& ea ds̃ in
futuro : memor illius dauitici.
quia exultab̃t ossa humiliata.
Lamos de arboribus cedat. & sibi
sedulus ad memoriã reuocet.
quib stantes necadant roboriN.
lapsos nediutius iaceant hor¬
tantur. resurgentes ut uirtu¬
tibus exerceantur instruunt.
excercitatos uirtutib prȩmia
acsic & iã ipse cũ ceteris fidelib
redẽptoris sui uestigia sequat᷑.
passionisq ac resurrectionis ciꝰ¬
diũ uulnerũ simul &s cȩlestiũ
giudioꝵ pignus dare dignatꝰ ÷¬

Expanded text:
hos conscientia munda excusans hos conscientia munda excusans laetificat, illos noxia accusans in perpetuum damnat. Quicunque ergo, fratres dilectissimi, continentiae Quadragesimae cum tentatore superbo certare coeperunt, videant caute ne coepta deserant, priusquam hoste prostrato ministeriis donentur angelicis. Qui vero hactenus armatura virtutum se non induit, vel hodie incipiat, hodie cum turbis illis fidelibus fidei opera assumat, imploretbra sui corporis humiliet in praesenti, ut exaltet Deus in futuro, memor illius Davidici quia exsultabunt ossa humiliata. Ramos de arboribus caedat, et sibi sedulus ad memoriam revocet, quibus stantes ne cadant roborant, lapsos ne diutius jaceant hortantur, resurgentes ut virtutibus exerceantur instruunt, exercitatos virtutibus praemia ac sic etiam ipse cum caeteris fidelibus redemptoris sui vestigia sequatur, passionisque ac resurrectionis ejudium vulnerum simul et coelestium gaudiorum pignus dare dignat
Abbreviated transcription (Latin):
uindictã. Ecce ieiuniũ quad ra¬
gesimale dño auxiliante ĩa plu¬
rima exparte cõpleuimꝰ : testis ẽ
unicuiq conscientia sua. quia
quanto districtius se scĩs his dieb
dño mancipasse meminit. tanto
amplius gauders. scm̃ dominicae
resurrectionis tẽpus expectat.
At siquẽ forte adhuc conscientia
ininus ꝑfecte castigata accusat :
nulli dubiũ quinpauidus & tre¬
mens tante sollẽnitatis prestolat᷑
aduentũ. Nec tamen hic talis
desalutr diffidat. nec aliqua
suoꝵ numerositate ł enormite
scelerũ confusus. baratrũ desoe¬
rationis incidat. iuxta illud
salomonis. Impius cũ uenerit
in profundũ maloꝵ contẽpniti
Sed sollicitꝰ ꝑpendat. qr si tempu
annuȩ festiuititis quade aucto¬
ris nr̃i resurrectione lactamus
tanto uel gaudio castos uel inpi¬
ros metu & confusione afficit
multo magis intẽpore districi
examinis. quando generalis
om̃iũ resurrectio celebratur
& ia audita iudicis sententia.

Expanded text:
vindictam. Ecce jejunium quadravindictam. Ecce jejunium quadragesimale, Domino auxiliante, jam plurima ex parte complevimus, testis est unicuique conscientia sua; quia quanto districtius se sanctis his diebus Domino mancipasse meminit, tanto amplius gaudens sanctum Dominicae resurrectionis tempus exspectat. At si quem forte adhuc conscientia minus perfecte castigata accusat, nulli dubium quin pavidus ac tremens tantae solemnitatis praestolatur adventum. Nec tamen hic talis de salute diffidat, ne aliqua suorum numerositate vel enormitate scelerum confusus, barathrum desperatione incidat, juxta illud Salomonis: Impius cum venerit in profundum malorum, contemnet : sed sollicite perpendat, quia si tempus annuae festivitatis, qua de auctoris nostri resurrectione laetamur, tanto vel gaudio castos, vel impuros metu et confusione afficitur, multo magis a tempore districti examinis, quando generalis omnium resurrectio celebratur, et jam audita judicis sententia,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s. hoc ÷ utiq quod in euangło
p̃cedentiũ sequentiũq conlau¬
datur uoce turbarũ. Qđ autẽ
in eiusdẽ laudis ꝓsecutione sub¬
iungit᷑ osama id ÷ salus. siue
saluifica in altissimis: ꝑspicue
doc&. aduentũ dñi in carne:
ñ solũ humani generis in terra
sed & angłoꝵ mnerlis eẽ salutem.
qr dũ nos redempti ad suꝑna
ꝑducim᷑. eoꝵ ꝓfecto numerus
qui sathana cadente erat mino¬
in altissimis in eiꝰ laude cant᷑.
cuiꝰ tota in carnationis dispen¬
satio. ꝓ implenda gła patriat
caelestis aderat. Proinde neces¬
se ẽ fr̃s mei. ut ad ꝓmissã nobis
patriã tota mentis deuotione
tendamꝰ semꝑ recordantes. quia
& si angusta ẽ uia qua ingredim.
beata ẽ mansio adquã feftinamus.
Felicius quippe ẽ ꝑ asperũ iter
ad regnũ quã ꝑ amoenũ planũq
ad suppliciũ duci. Felicius ẽ conti¬
nentia carnis temporali gaudiũ
perenne mereri. quã ꝓlasciuia
parui temporis. ae ternã luere

Expanded text:
s, hoc est utique quod in Evangelio praecedentium sequentiumque collaudatur voce turbarum. Quod autem in eisdem laudis prosecutione subjungitur, Hosanna, id est, salus sive salvifica in altissimis, perspicue docet adventum Domini in carne, non solum humani generis in terra, sed et angelorum in coelis esse salutem: quia dum nos redempti ad superna perducimur, eorum profecto numerus, qui Satana cadente erat minoin altissimis in ejus laudem canitur, cujus tota incarnationis dispensatio pro implenda gloria patriae coelestis aderat. Proinde necesse est, fratres mei, ut ad promissam nobis patriam tota mentis devotione tendamus, semper recordantes quia, etsi ungusta est via qua ingredimur, beata est mansio ad quam festinamus. Felicius quippe est per asperum iter ad regnum, quam per amoenum planumque ad supplicium duci. Felicius est continentia carnis temporali gaudium perenne mereri, quam pro lascivia parvi temporis aeternam lucrare
Abbreviated transcription (Latin):
quante hora passionis: ut &iam
phoc clarescer& qr Ñ inuitus
sed sponte pateretur In asino
uenire. & aturbis rex appella¬
riac laudari uoluit: ut &iã
ꝑhoc eruditus quisq agnõsce
signauerat. Antequinq: dies
paschȩ uenire uoluit. sicut ex
iohannis euangelio didicimus.
ut &iã ꝑ hoc oftender& se esse
agnũ inmaculatũ ꝗ peccata
toller& mundi. õignus quippe
pusebalis cuiꝰ immolatione
populus isrł est ab aegyptia
seruitute liberatꝰ. ante quinq¬
psa die paschȩ id÷ quarta decima
luna ad uesperũ iussus ẽ immo¬
lari : significins eũ quinos suo
sanguine redẽpturus. ante
quinq: diespaschȩ id ÷ hodierno
die. magno prȩcedentium se

Expanded text:
uit loco passionis, ut etiam per hoc claresceret quia non invitus sed sponte pateretur. In asino venire, et a turbis rex appellari et laudari voluit, ut etiam per hoc eruditus quisque agnoscersignaverat. Ante quinque dies paschae venire voluit, sicut ex Joannis Evangelio didicimus, ut etiam per hoc ostenderet se esse Agnum immaculatum qui peccata tolleret mundi. Agnus quippe paschalis cujus immolatione populus Israel est ab Aegyptia servitute liberatus, ante quinque dies paschae, id est quarta decima luna, ad vesperam jussus est immolari: significans eum qui nos suo sanguine redempturus ante quinque dies paschae, id est, hodierno die magno p
Abbreviated transcription (Latin):
consuitur. Ad suitur enĩ. cũ
liberos damꝰ ad studia grãmati
trãdimus phylosophis erudim
ut sapientia in illis quȩ ñ erat
adquirat᷑. Dñi autẽ sapientia
non ad suta est: non quȩsita.
Non enĩ didicit amagistro. sicut
ipsi iudȩi dicunt. Quomodo
hic litteras nouit cũ Ñ didices¬
Cũ & ipse dicat. mea doctrina
non ÷ dehoc mundo. sed eius
qui memisit. Hoc est qđait.
desuperiori contextũ. Quo
uestimento uel quib om̃ibu
uestim̃ttis. eccła catholica sem
amicta est: sicut. ꝓphetaatt.
astitit regina ad extris tuis.
iuestitu deaurato.¬

Expanded text:
consuitur; assuitur enim cum consuitur; assuitur enim cum liberos damus ad studia grammaticis, tradimus philosophis, erudimus eos, ut sapientia in illis, quae non erat, acquiratur. Domini autem sapientia non assuta est, non quaesita; non enim didicit a magistro, sicut ipsi Judaei dicunt: Quomodo hic litteras novit, cum non didicerit, et ipse dicat: Doctrina mea non est de hoc mundo, sed ejus qui me misit . Hoc est, quod ait de superiore contextum, quo vestimento, vel quibus omnibus vestimentis Ecclesia catholica semper amicta est, sicut propheta ait: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ dedit filio. Qđ autẽ
dicit. diuiserunt sibi uestim̃¬
tamea. & suꝑ uestim̃tũ meũ
miserunt sorte: boc factũ
in euangelio repperimꝰ. qđ
milites quattuor qui cruci¬
fixerunt saluatorẽ. in quat¬
tuor partes. eius sibi diuisert̃
uestim̃ta : VUestim̃tũ uero
eius qđ ad sutum non erat.
sed erat desuperiore ẽ textũ
sorte ꝑcipereN. Quȩ igitur
ista uestim̃ta. sunt uideamꝰ.
qui milites. qđ ue &iã uefum̃tũ.
Uestim̃ta ẽc̃ puto prophetias.
uel scripturarũ caelestium
nuntiatũ ẽ sacram̃tũ Quas
ꝓphetias unũ canemtes. et
tãquã milites manus impias
ingerunt. hoc prosua sibi diu¬
dunt uoluntate : & uniuscor¬
poris uestim̃ta ꝑ uaria m̃bra
distribuunt. atq spoliantes
dnm sua falsa dogmata uestier
Vestim̃tũ autẽ eius qđ ñ erit
consutũ. sapientiã ciꝰ caelestẽ
possumꝰ ad ꝓbare : quia erit
de superiori conteatũ. Nr̃a
enĩ sapientia hoc est humana

Expanded text:
judicium dedit Filio . Quod autem judicium dedit Filio . Quod autem dicit: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestimentum meum miserunt sortem : hoc factum in Evangelio reperimus, quod milites quatuor, qui crucifixerunt Salvatorem, in quatuor partes ejus sibi diviserunt vestimenta; vestimentum vero ejus, quod assutum non erat, sed erat de superiore contextum, sorte perceperunt. Quae igitur ista vestimenta sunt, videamus; qui milites, quodve etiam vestimentum. Vestimenta esse puto prophetias, vel Scripturarum coelestium nuntiatum est sacramentum: quas phetias unum canentes, et tanquam milites manus impias ingerunt, hoc pro sua sibi dividunt voluntate, et unius corporis vestimenta per varia membra distribuunt, atque spoliantes Dominum, sua falsa dogmata vestierunt. Vestimentum autem ejus, quod non erat consutum, sapientiam ejus coelestem possumus approbare: quia erat de superiore contextum. Nostra autem sapientia, hoc est humana
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfitet᷑. dauid pulicem se saepe
cõmemorat. Sed magis illud
accipiendũ puto. qm̃ uermis
nulla extrinsecus ad mixtione
alieni corporis. sed de sola & pura
& pura maria generat᷑. Legimꝰ
etiã in libris moysi de manna
uermiculos ꝓcreatos. Digna
plane & iufta cõparatio. Siquidẽ
demanna uermiculus gignit᷑.
dixerĩ. qr est subtilis. splendida.
suauis & uirgo: quȩ uelut cȩlitus
ueniens. cunctis eccłarũ populis.
cẏbũ dulciorẽ melle defluxit.
quẽ qui edere ac manducare
neglexerit. uitã insemet ipso
habere Ñ poterit. sic̃ ipse dñsait
Nisi quis manducauerit meã car
nt̃ & biberit meũ sanguinem.
Ñ habebit uitã insemet ipso:
enĩ illis contra diuina p̃cepta
tractantib uermes effecti st̃:
id ÷ contumaciae ultores &
indices. Quȩ similitudo xp̃m
indicat dñm. quẽ qui suauẽ
cibũ & dulcẽ potũ haurire
neglexerit. iudicẽ patietur.
sicut ipseait. Neq enĩ pater
iudicat quẽquã. sed omne

Expanded text:
profitetur, David pulicem se saepe profitetur, David pulicem se saepe commemorat. Sed magis illud accipiendum puto: quoniam vermis nulla extrinsecus admixtione alieni corporis, sed de sola ac puraet pura Maria generatur. Legi etiam in libris Moysis de manna vermiculos procreatos : digna plane et justa comparatio; siquidem de manna vermiculus gignitur,dixerim, quia est subtilis, splendida, suavis et virgo; quae velut coelitus veniens, cunctis Ecclesiarum populis cibum dulciorem melle defluxit, quem qui edere et manducare neglexerit, vitam in semetipso habere non poterit, sicut ipse Dominus ait: Nisi quis manducaverit meam carnem, et biberit meum sanguinem, non habebit vitam in semetipso ;enim illis contra divina praecepta tractantibus, vermes effecti sunt; id est contumaciae ultores et judices. Quae similitudo Christum indicat Dominum: quem qui suavem cibum et dulcem potum haurire neglexerit, judicem patietur, sicut ipse ait: Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne
Abbreviated transcription (Latin):
mento. Dicit itaq. Os̃ ds̃ meus
respice inme. &rłq. Quare ad¬
sũpti hominis agit causã. ut
iterrogare quodã modo uideat᷑
diceis. D̾s om̃iũ quies ds̃ meus.
cur me dereliquisti: Nihil enĩ
enĩ nesciebat peccatũ. nec erat
dolus iN orc eiꝰ. Haec aut̃ dicit.
ut manifestar& ꝓpt̃ nosse esse
derelictũ. quoꝵ peccata porta¬
lut: ac uidentes disceremꝰ & nos
pipso scõ & iufto mori. cũ pro
seccato ille moreretur. Deniq
hac uoce inpassione usus est :
sieut in euangelio legimus.
uc in quã uoceusus ẽ: ut quod
ꝓphetia ad nuntiauerat. rei
exitus ad ꝓbar&. Et qm̃ sequen¬
tia pene manifesta sunt. illum
inspiciamꝰ uersiculũ. in quo
ait. Ego aut̃ sũ uermis. & non
homo. Cur totius dñs creaturȩ
uermiculo se uoluerit cõparari.
possumꝰ hoc quidem humilitati
primitus ad signare. quȩ scõrũ
uirtus ẽ maxima: sic̃ sẽs moyses
ante dm̃ anim alse in racionabile

Expanded text:
mento. Dicit itaque: Deus, Deus meus, mento. Dicit itaque: Deus, Deus meus, respice in me: et reliqua. Quare assumpti hominis agit causam, ut interrogare quodammodo videatur, dicens: Deus omnium, qui es Deus meus, cur me dereliquisti? nihil enim  prophetam nesciebat peccatum, nec erat dolus in ore ejus. Haec autem dicit, ut manifestaret propter nos se esse derelictum, quorum peccata portabat, ac videntes disceremus et nos pro ipso sancto et justo mori, cum pro peccatoribus et ille moreretur. Denique hac voce in passione usus est, sicut in Evangelio legimus: Hac, inquam, voce usus est, ut quod prophetia annuntiaverat rei exitus approbaret. Et quoniam sequentia pene manifesta sunt, illum inspiciamus versiculum in quo ait: Ego autem sum vermis et non homo . Cur totius Dominus creaturae vermiculo se voluerit comparari, possumus hoc quidem humilitati primitus assignare, quae sanctorum virtus est maxima, sicut sanctus Moyses ante Deum animal se irrationabile
Abbreviated transcription (Latin):
Sed qm̃ sicut dicit apłs. lexspiri¬
talis ẽ. & spiritalib spiritalia
conparanda sunt : solem hie
iuftitiȩ arbitror designari.
doctrinȩ suȩ lumen infudit.¬
& quos non habebamus oculos
cordis inseruit. & uelut radios
quosdã apłossuos misit. quino
de nocte deterrima delinques¬
tiae liberarent. & paulatim
resolutis in nob tenebris pecci¬
torũ. matutina nos susception
consuescerent. ut ꝑfecti facilu
possimꝰ tolerare solis ardorem
hoc ẽ primum nos pracceptis
simplicioribus erudirent. quo
capaciores efficerent celestium
sccretoꝵ. Huius itaque solis
iustitię matutino peccatoru
caligo tota ꝑimitur. sicut ipse
ꝓpheta ait expersona dt̃il
Inmatutinis interficiebã om̃s
peccitores terrȩ. Hoc ẽ oriente
inobissole iuftitiȩ qui habita¬
culũ dñi sumꝰ. omnis cogitatio
miqua subuertitur. Totus aut̃
hie psalmꝰ digeftus ẽ ex ꝑsona
mnis aluatoris. quippe cũ plura
dceo innouosint posita tefta¬

Expanded text:
Sed quoniam, sicut dicit Apostolus: Lex spiriSed quoniam, sicut dicit Apostolus: Lex spiritualis est, et spiritualibus spiritualia comparanda sunt , solem hic justitiae arbitror designari; doctrinae suae lumen infudit; et quos non habebamus, oculos cordis inseruit, et velut radios quosdam apostolos suos misit, qui nos de nocte teterrima delinquentiae liberarent, et paulatim, resolutis in nobis tenebris peccatorum, matutina nos susceptione consuescerent; ut perfecti facilius possimus tolerare solis ardorem, hoc est primum nos praeceptis simplicioribus erudirent, quo capaciores efficerent coelestium secretorum. Hujus itaque solis justitiae matutino, peccatorum caligo tota perimitur, sicut ipse propheta ait ex persona Domini: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae . Hoc est: oriente in nobis sole justitiae, qui habitaculum Domini sumus, oautem hic psalmus digestus est ex persona Domini Salvatoris, quippe cum plura de eo in Novo sint posita Testa
Abbreviated transcription (Latin):
Isalmi uicesimi primi qui lectꝰ
ẽ seriem decursuri. diligenter
prius debemꝰ intendere quid
insuꝑscriptione contineat. ut
cognita eius origine. intellegen¬
tiam ipsius facilius consequam:
& manifeftato capite. possint
rectius menbra distribui. In¬
scribitur enĩ ita. In finẽ pro
susceptione matutina: psalmꝰ
ipsidauid. Nisi fallor. susceptio
matutina solis ortũ semꝑ antẽ¬
uenit. & prius quã orbẽ radioꝵ
clarus splendor in luminet.
matutinũ. noctium tenebris
terminũ ponit. ac resolita
sensim caliginũ cȩcitate. rebus
cunctis facies quȩdã aclumen
infunditur. Et cũ ueluti sub
una materie tenebrarũ. mun¬
dus in confusione iacuerit :
interueniente matutino diuer¬
saspecierũ uarietate diftingui¬
tur hoc ẽ cũ oma cȩca fuerurt.
oculi omniũ reparant᷑. Nox
enĩ quodã modo aufert oculos
mundo. aurora reftituit. atq
ita ante matutina susception
ꝑfruim᷑ ut gloriosius postmo¬
dũ solis splendore potiamurꝰ.

Expanded text:
Psalmi vigesimi primi, qui lectus est seriem decursuri, diligenter prius debemus intendere quid in superscriptione contineat, ut, cognita ejus origine, intelligentiam ipsius facilius consequamur, et manifestato capite, possint rectius membra distribui. Inscribitur enim ita: In finem pro susceptione matutina psalmus ipsi David. Nisi fallor, susceptio matutina solis ortum semper antevertit, et priusquam orbem radiorum clarus splendor illuminet, matutinum noctium tenebris terminum ponit; ac resoluta sensim caliginum caecitate, rebus cunctis facies quaedam ac lumen infunditur; et cum veluti sub una materie tenebrarum mundus in confusione jacuerit, interveniente matutino, diversa specierum varietate distinguitur; hoc est, cum omnia caeca fuerint, oculi omnium reparantur. Nox enim quodammodo aufert oculos mundo, aurora restituit; atque ita ante matutina susceptione perfruimur, ut gloriosius postmodum solis splendore potiamur.
Abbreviated transcription (Latin):
credentib dicit. Ego ueni in no¬
mine patris mei. & non recepistis
me:alius ueni& in nomine suo
llũ recipi&is. Venit enĩ xp̃s
nnomine dĩpatris. qr in om̃ibus
quȩ gessit & dixit. patr̃ẽ glorifi¬
art & glorificandũ hominibus
p̃dicare curauit. Tni& anti¬
pristꝰ in nomine suo: qui cũ sit
homo om̃iũ nequissimꝰ. & diabo¬
lo comite plenus: dedignat᷑ se¬
filiũ dĩ cognominari. aduersat᷑
& extollitur supra omne quod
dicit᷑ ds̃ aut qđ colit᷑. AssumuÑ
autẽ uersiculũ laudis turbȩ de
psalmo centesimo septimo decimo.
quẽ de dño cantatũ nemo qui
dubit&. Vnde pulebre de ipso
in eodẽ psalmo p̃mittit᷑. Lapidẽ
quẽ reꝓbauerunt aedificantes.
hic factus ẽ incaput anguli: qr¬

Expanded text:
 dicit: Ego veni in nomine Patris mei, et non recepistis me; si alius veniet in nomine suo, illum recipietis . Venit enim Christus in nomine Dei Patris, quia in omnibus quae gessit et dixit Patrem glorificare et glorificandum hominibus praedicare curavit. Veniet Antichristus in nomine suo, qui cum sit homo omnium nequissimus et diabolo comite plenus, non ominari: adversatur enim et extollitur super omne quod dicitur Deus, aut quod colitur. Assumunt autem versiculum laudis turbae de psalmo centesimo decimo septimo, quem de Domino cantatum nemo qui dubitet. Unde pulchre de ipso in eodem psalmo praemittitur: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli; q
Abbreviated transcription (Latin):
ut quantitas eiꝰ & qualitas igno¬
retur Esse enĩ illius & posse :¬
ñ discutiendo assequimur. sed
credendo. Quẽ autẽ credere de¬
bcamꝰ ẽdoc& nos redemptoris
nr̃i auetoritas dicentis. Qui cre¬
dit inme & in eũ qui me misit.
hab& uitã ȩternam. Et alibi.
Credite in dm̃ & in me credite.
Plus ẽ fr̃s qđ fidei oculis intuem.
quã sensus possit uidere carnalis.
Credis inquit indm̃ patrẽ omni¬
potentẽ: Indõ natura in nasci¬
bilis. inpatre unigeniti ueritas.
in om̃i potente plenitudo uirtutis
pater. Nec disquirendũ qualiter
sit pater ꝙr qualit̃ ds̃sit dut
om̃p̃s non potest conprehendi.

Expanded text:
ut quantitas ejus et qualitas ignout quantitas ejus et qualitas ignoretur: esse enim illius et posse non discutiendo assequimur, sed credendo. Quem autem credere debeamus edocet nos Redemptoris nostri auctoritas, dicentis: Qui credit in me et in eum qui me misit, habet vitam aeternam ; et alibi: Creditis in Deum, et in me credite . Plus est, fratres, quod fidei oculis intuemur, quam sensus possit videre carnalis. Credis, inquit, in Deum, Patrem omnipotentem. In deo natura innascibilis, in Patre Unigeniti veritas, in Omnipotente plenitudo virtutis Pater; nec disquirendum qualiter sit Pater; quia qualiter Deus sit aut omnipotens non potest comprehendi.
Abbreviated transcription (Latin):
um apud patres nrõssicut liber Ic i¬
iudicũ refert. quȩdã israheliticȩ
tribus ciuili aduersũ se pręlio
decertarent: nec ꝓpt̃ consimilẽ
popul cinius habitũ int̃bellantes
MNet ẽẽ discretio: tribus illa cuiꝰ
iustior erat causa pugnandi &
qr merito ꝑ dĩ auxiliũ uictoriã
prȩsumebat signũ sibi certo iN
sermone constituit. ut quos una
armoꝵ facies confundebat. secre¬
tioris uerbi diftinguer& sacram̃tũ.
Qđ btati apłi ut egoreor exemplũ
sequentes. eccłȩ dĩ quã aduersum
militiã diabolici furoris armabaÑ.
mysteriũ symboli tradiderunt.
ut qr sub uno xp̃i nomine creden¬
tiũ erat futura diuersitas. signã¬
culũ symboli in t̃fideles ꝑfidosq
secerner&: & alienus a fide atq
hostis apparẽr& eccłe. aut tãquã
baptizatꝰ nescisset: aut tãquã
hercticus corrupiss&. Credis
inquit indm̃ patrẽ om̃ĩpotentẽ.
Credendus sine dubio ẽ ds̃ pater
omp̃s. cuiussic uirtus sentitur.

Expanded text:
um apud patres nostros, sicut liber Judicum refert, quaedam Israeliticae tribus civili adversum se praelio decertarent, nec propter consimilem populi unius habitum inter bellantes posset esse discretio, tribus illa cujus justior erat causa pugnandi, quia merito per Dei auxilium victoriam praesumebat, signum sibi certo in sermone constituit, ut quos una armorum facies confundebat, secretioris verbi distingueret sacramentum. Quod beati apostoli, ut ego reor, exemplum sequentes Ecclesiae Dei, quam adversum militiam diabolici furoris armabant, mysterium symboli tradiderunt; ut, quia sub uno Christi nomine credentium erat futura diversitas, signaculum symboli inter fideles perfidosque secerneret, et alienus a fide atque hostis appareret Ecclesiae, aut tanquam baptizatus nescisset, aut tanquam haereticus corrupisset. Credis, inquit, in Deum, Patrem omnipotentem. Credendus sine dubio est Deus, Pater omnipotens, cujus sic virtus sentitur,
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ est. Vnicus autẽ uel unegẽnitꝰ
adnuntiat᷑ & credit᷑ : quia unus
ita ẽgenit᷑. neq hab& innatiui¬
tate consortẽ. Filiũ. ludis. noꝵ
ut illũ sexu aliquo editũ putts
sed ut credas in conprehensibili
maiestate dm̃ prodisse de dõ
utait ipse. Ego apatro exiui. &
ueni iN hunc mundũ. Quinatus

Expanded text:
rae est; unicus autem, vel Unigenitus annuntiatur et creditur, quia unus ita est genitus, nec habet in nativitate consortem. Filium audis, non ut illum sexu aliquo editum putes, sed ut credas incomprehensibili majestate Deum prodiisse de Deo, ut ipse ait: Ego a Patre exivi, et veni in hunc mun
Abbreviated transcription (Latin):
contra diabolũ pugnat. Nec quis¬
quã poterit excusari. qui bostẽ
uincere noluit : dũ orando cessa¬
uit. Et tam̃ in moyse corpus
deficiebat : Ñ uoluntas aliquan¬
do cessabat. Si ergo fragilitatis
causa in moyse excusari non
potuit. quẽ ad modũ in nobis
uoluntas poterit excusarie¬

Expanded text:
orando pugnabat. Nec quisquam poterit excusari, qui hostem vincere nolit, dum orando cessavit. Et tamen in Moyse corpus deficiebat, non voluntas aliquando cessabat. Si ergo fragilitatis causa in Moyse excusari non potuit, quemadmodum in nobis voluntas poterit excusari
Abbreviated transcription (Latin):
inaure cordis ꝑcipit & intelligit
undesit. Cȩlestẽ patrium desiꝰ
derare ueritas iub& carnis desi¬
deria conteri. mundi gloriam
declinare. aliẽna non appeti.
ꝓpria largiri. Pens& ergo apud
se unusquisq ur̃m. si hȩe uox
dĩ in cordis eius aure conualuit:
& qr iã exdõsit agnoscit. Nam
sunt non nulli. qui prȩcepta dĩ
nec aure corporis percipere dig¬
nantur. Et sunt non nulli. qui
hȩc quidẽ corporis aurt percĩ¬
piunt. sed nullo camentis desi.¬
derio cõplectunt᷑. Et sunt ñ¬
nulli. quilibent̃ uerba dĩsusci¬
piunt. itaut &iã infletibus
cõpungant᷑: sed post lacrim arũ
temnus ad iniquitatẽ redeuait.
Hi profecto uerba dĩ Ñ audiuirt:
qui hec exercere in õpere contẽp¬
alta consideratione ꝑtimẽ seite
hoc qđ eocore ueritatis sonat.
ꝓpterea uos Ñ auditis. qr ex dõ
Nestis. Sed hoc qđ de reprobis
ueritas loquit᷑ ipsi hoc desẽios¬
ipsis reprobi suis operib oftendt.
Nã sequit᷑. Responderunt igitur

Expanded text:
aure cordis percipit, et intellegit, unde sit. Caelestem patriam veritas desiderari iubet, carnis desideria conteri, mundi gloriam declinare, aliena non appeti, propria largiri. Penset ergo apud se unusquisque nostrum, si haec vox dei in cordis eius aure convaluit, et quia iam ex deo sit, agnoscit. Nam sunt nonnulli, qui praecepta dei nec aure corporis percipere dignantur. Et sunt nonnulli, qui haec quidem corporis aure percipiunt, sed nullo ea mentis desiderio complectuntur. Et sunt nonnulli, qui libenter verba dei suscipiunt, ita / ut etiam in fletibus conpungantur, sed post lacrimarum tempus ad iniquitatem redeunt. Hi profecto verba dei non audiunt, quia haec exercere in opere contemalta consideratione pertimescite hoc quod ex ore Veritatis sonat: Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Sed hoc quod de reprobis Veritas loquitur, ipsi hoc de semtipsis reprobi suis operibus ostendunt. Nam sequitur: Responderunt igitur
Abbreviated transcription (Latin):
liter audĩtu fidei concipere.
& boni operis custodia. uel in
suo uel in ꝓximoꝵ corde parere.
& quasi alere studuerint: asse¬
uẽrans ẽẽ beatos. Et qr & eadem
dĩ genitrix & inde quidẽ beata:
quia uerbi in carnati ministra
facta ẽ temporalis. sed inde mul¬
tobeatior: quia eiusdẽ semꝑ
amandi cuftos manebat ȩt̃na.
Qua sententia. sapientes iudȩoꝵ
clam ꝑcitit : qui uerbum dĩ
Naudire & custodire. sed nega¬
re & blasphemare quȩrebant.

Expanded text:
liter auditu fidei concipere, liter auditu fidei concipere, et boni operis custodia vel in suo vel in proximorum corde parere, et quasi alere studuerint, asseverans esse beatos. Quia et eadem Dei genitrix, et inde quidem beata, quia Verbi incarnandi minisest facta temporalis, sed inde multo beatior, quia ejusdem semper amandi custos manebat aeterna. Qua sententia, sapientes Judaeorum clam percutit, qui verbum Dei non audire et custodire, sed negare et blasphemare quaerebant.
Abbreviated transcription (Latin):
opimoni obstat apłs dicens
uia misit ds̃ filiũ suũ factum
ex muliere : factũ sub lege. Neq
eñĩ audiendi ft̃. qui legendũ
putant. natũ ex muliere. factũ
terna traxit ex carne. Alioquin.
nec uere filius hominis diceret᷑.
qui originẽ Ñ haber& ex homine.
Et nos igit᷑ his contra eithicen
dictis. extollamꝰ uocẽ cũ eccła
catholica. cuiꝰ hȩc mulier tẏpũ
gessit: ex tollamꝰ & mentẽ de
medio turbarũ. dicamusq sal¬
uatori. Beatꝰ uenter qui te por¬
tauit: & ubera quae suxifti.
Uere enĩ beata parens. quȩ sicut
cuiꝰ nom̃ & ȩterno conplectens
om̃a gyro. imperiũ sine fine
man&. Quȩ uentre beato gau¬
dia matris habens cũ uirgini¬
tatis honore. nec primã similẽ
uisa est nec habere sequentẽ.
qui audiunt uerbũ dĩ. & custo¬
diunt. Pulchre saluator ad tes¬
tationi mulieris annuit. non
eam tantũ modo quȩ uerbũ dĩ
corporalit̃ generart meruerat᷑.
sed & om̃s qui dĩ uerbũ spirita¬

Expanded text:
opinioni obstat Apostolus, dicens: opinioni obstat Apostolus, dicens: Quia misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Neque enim audiendi sunt, qui legendum putant: Natum ex muliere, factum terna traxit ex carne. Alioquin, nec vere filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos igitur his contra Euthicen dictis, extollamus vocem cum Ecclesia catholica, cujus haec mulier typum gessit. Extollamus et mentem de medio turbarum, dicamusque Salvatori: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti. Vere enim beata parens, quae, sicut cuius Nomen et aeterno conplectens omnia gyro Imperium sine fine manet; quae uentre beato Gaudia matris habens cum uirginitatis honore Nec primam similem uisa es nec habere sequentem: qui audiunt verbum Dei, et custodiunt. Pulchre Salvator attestationi mulieris annuit, non eam tantummodo quae Verbum Dei corporaliter generare meruerat, sed et omnes qui idem Verbum spirita
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ ꝓcerũ calumniã. & futuroꝵ
confundat hereticoꝵ ꝑfidiam.
Iasicut tunc iudȩi scĩ sp̃s opera
blasphemando. uerũ consubs¬
tantialẽq patri dĩfiliũ negaban:
sic heretici praeterea negando
mariã semꝑ uirginẽ sc̃i sp̃s ope¬
rante uirtute nascituro ex
humanis menbris unigenito
dõ carnissue materiã minis¬
trasse: uerũ consubstantialẽq
matrifiliũ hominis fateri. N
debere dixerunt. Sed sicaro
uerbi dĩ scđm carnẽ nascentis.
a carne uirginis matris ꝓnun¬
tiat᷑ extranca: sine causa uen¬
ter qui ceã portass&. ubera quȩ
lactassent beatificant᷑. Qua
nũ consequentia eius lacte ere¬
datur nutrit᷑. cuiꝰ sẽmine negat᷑
ẽt conceptꝰ. cũ ex unius eiusdẽq
fontis origine scđm fisicos u¬
terq liquor emanare ꝓbeture
isiforte putanda ẽ sementiuã
suȩ carnis materiã nutriendo
in carne dĩfilio suggerere po¬
tuisse. in carnando autẽ quasi
maiori & inusitato miraculo.
minime potuisse. Sed huic

Expanded text:
tium procerum calumniam, et futurorum confundat haereticorum perfidiam. Nam sicut tunc Judaei sancti Spiritus opera blasphemando, verum consubstantialemque Patris Dei Filium negabant, sic et haeretici postea negando, Mariam semper virginem, sancti Spiritus operante virtute, nascituro ex humanis membris unigenito Deo, carnis suae materiam ministrasse, verum, consubstantialemque matris filium hominis, fateri non debere dixerunt. Sed si caro verbi Dei secundum carnem nascentis a carne virginis matris pronuntiatur extranea, sine causa venter qui eam portasset, ubera quae lactassent, beatificantur. Qua enim consequentia ejus lacte credatur nutritus, cujus semine negatur esse conceptus, cum ex unius ejusdemque fontis origine, secundum physicos, uterque liquor emanare probetur. Nisi forte putanda est virgo sementivam suae carnis materiam, nutriendo in carne Dei Filio sug gerere potuisse, incarnando autem, quasi majori et inusitato miraculo minime potuisse. Sed huic
Abbreviated transcription (Latin):
habebant. & ornati erant super¬
fluis obseruationib pharisȩorũ :
reuertit᷑ ad cos diabolus. & sep¬
tenario sibi numero dȩmonũ
addito. habitat pristinã domõ
& fiunt posteriori illius ppłi
peiora priorib. Multo enĩ nc
sident᷑. blasphemantes insynae
to possessi fuerant ante legis
notitiã : qr aliud ÷ uenturum
non credere. aliud eũ Ñ susce¬
pisse quiuenerit. Septenariũ
autẽ numerũ ad iunctũ diabo¬
lo. uel ꝓpt̃ sabbatũ intellige.
uel ꝓpter numerũ sp̃sscĩ ut
quomodo in esaia suꝑ uirgã
deradice iesse. & florẽ qui de
radĩce conscendit. septem sp̃s
uirtutũ descendisse narrantur
ita & econtrario uitioꝵ numer
indiabolo conseeratꝰ sit. Faetũ
ẽ autẽ cũ hȩc dicer&. extollen
uocẽ quȩdam mulier deturda
dix̃ illi. Beatꝰ uenter qui te

Expanded text:
habebant, et ornati erant superhabebant, et ornati erant superfluis observationibus Pharisaeorum, revertitur ad eos diabolus, et septenario sibi numero daemonum addito habitat pristinam domum, et fiunt posteriora illius populi pejora prioribus. Multo enim nunc sidentur blasphemantes in synag Aegypto possessi fuerant ante legis notitiam. Quia aliud est venturum non credere, aliud eum non suscepisse, qui venerit. Septenarium autem numerum adjunctum diabolo, vel propter sabbatum intellige, vel propter numerum Spiritus sancti. Ut quomodo in Isaia, super virgam de radice Jesse, et florem qui de radice conscendit, septem spiritus virtutum descendisse narrantur, ita et e contrario vitiorum numerus in diabolo consecratus sit. Factum est autem cum haec diceret, extollens vocem quaedam mulier de turba, dixit illi: Bea