comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
batdicens Simatris meae impropria nõ portaui: quonodo prae¬
sente xpõ & angeliseius indie iudicii: aut improperia autorm̃¬
ta portabo
prȩci puus: habebat autẽ sororem inciuitate meretricẽ
quȩ multis animabus ꝑditiofuerat: Frequent̃ ergo monebant
senesillã fratre: & uix potuerunt eũ ꝑsuadere ut uenir& adex̃
quatinus ꝑ admonitiont̃ suã poss& peccatũ qđ ꝑeam fiebat un¬
cere Dũ autẽ uenir& adlocũ: quidã ex notis uidenseũ prȩces¬
sit & nuntiauit mulieridicens: Eccefrat̃ tuus uenit adte den
remo. Illa a utẽ hȩc audiens prȩgaudio relictis amatoribussuis
quibus ministrabat᷑ capite disco oꝑto ad occurrendũ fratriegre¬
saest. Et cũ iudiss& eũ: dũteptar& illũ complecti dicit eiille:
Considera quanta habestormenta prȩparata. nisicito penitere
festinauris: Illa autẽ contremiscens: dicit adeũ: Et scis frat̃

Expanded text:
t, dicens: Si matris meae improperium non portavi, quemadmodum praet, dicens: Si matris meae improperium non portavi, quemadmodum praesente Christo et angelis ejus in die judicii aut improperia aut tormenta portabo? praecipuus , et habebat sororem in civitate meretricem, quae multis animabus perditio fuerat. Frequenter ergo monebant senes fratrem illum, et vix potuerunt ei persuadere ut veniret ad eam, quatenus per admonitionem ejus posset peccatum quod per eam fiebat evincere. Cum autem veniret ad locum, quidam ex notis eum videns, praecessit, et nuntiavit illi, dicens: Ecce frater tuus venit ad te de eremo. Illa autem haec audiens, prae gaudio relictis amatoribus suis quibus ministrabat, capite discooperto ad occurendum fratri egressa est. Et dum vidisset eum, tentaretque cum complecti, dixit ei ille:  Considera quanta habeas tormenta praeparata, nisi cito poenitere festinaveris. Illa autem contremiscens dixit ad eum: Et scis, frater,
Abbreviated transcription (Latin):
it dicens: Quid ẽ hocfili÷ & tum hocloco deductus es condẽnandus:
&ubi sunt illa uerba quȩ solebas dicere : qm̃ saluare uolo animã mcã
erubes censergo ille in uerbis quibus audiebat: stabat nihilhabens
quidres ponder& Etecce uoce facta uthic reuocarctur tãqua
altero iusso ex coenobio fratre transire: Reuersus ad scomnia
que cognouerat quȩ que audierat astantib referebat. Ad con¬
firmationẽ sane uerborũ suorũ rogauit utaliquis exastantibus
irent inmonasteriũ: ut uider& sitransiss& frat̾eius dẽ nominis
dequo audierat: qui profectꝰ inuẽnitita Ipse uero post quã sanus
effectus ẽ reclusitse & sedit ragitans desalute suã pęnitens &
lacrimans suꝑ his quȩ fecerat prius in neglegentiae. Tanta autẽ
erat ei conpunctio: ut cũ multieũ rogarent paululũ requie scere
neforsitan noxiũ aliquid pateretur ꝑ incessantẽ fl&ũ: ille nole¬

Expanded text:
it, dicens: Quid est hoc, fili? et tu in hoc loco deductus es condemnandus? it, dicens: Quid est hoc, fili? et tu in hoc loco deductus es condemnandus? Et ubi sunt illa verba quae solebas dicere: Quoniam salvare volo animam meam? Erubescens ergo ille in verbis quae audiebat, stabat nihil habens quod responderet. Et ecce voce facta ut hic revocaretur, tanquam altero jusso ex coenobio fratrum transire, reversus ad se, omnia quae cognoverat, quaeque audierat astantibus referebat. Ad confirmationem sane verborum suorum rogavit ut aliquis ex astantibus iret ad monasterium, ut videret si transisset frater ejusdem nominis, de quo audierat; qui profectus, invenit ita. Ipse vero postquam sanus effectus est, reclusit se, et sedit cogitans de salute sua, poenitens et lacrymans super his quae fecerat prius in negligentia. Tanta autem erat ei compunctio, ut cum multi eum rogarent paululum requiescere, ne forsitan noxium aliquid pateretur per incessantem fletum, ille nolle
Abbreviated transcription (Latin):
besarion: factaoratione iussit eũ aquã demaritollere. &bibere
Quo dcũ fecissor. & dulcissimã a quã repperiss&: uascellũ quod secũ
portabat impleuit: Quod cũ uidiss& abba besarion: dixit ad eum:
Quare implestiuas aquafili: atilledixit: Indulge mihipater :time
bã neforte etiã in antra sitirẽ: Cuise nex dixit: Indulgeat tibi
dñs fili & scias quia ubiq ds̃est: & potest dulcẽ aquã tibi pe estare.
Quidã srat᷑ uolens discedere in solitudinẽ a matre propria pro¬
hibrbatur: Ileuero dicebat matrisuȩ. Permitememater: saluare
ũplo animãmcã Cum autẽ non potiuss& recineremat: dimisittũ.
Ille uero ueniens in solitudinẽ: ꝑneglegentiam omne uitã suã con¬
sũmebat: Contigit autẽ. ut moreret᷑ mat̾eius Etpost tempus
aliqđ factus est ipse egrotus. & raptus in extasĩ adiudiciũ & inucnit
matrẽ suã cũ his qui iudicabantur: Illa autẽ cũ uidiss&x eũ obstipu¬

Expanded text:
Besarion, facta oratione, jussit eum aquam de mari tollere et bibere. Besarion, facta oratione, jussit eum aquam de mari tollere et bibere. Quod cum fecisset, et dulcissimam aquam reperisset, vasculum quod secum portavit implevit. Quod cum vidisset abbas Besarion, dixit ad eum: Quare implesti vas aqua, fili? At ille dixit: Indulge mihi, Pater, timui enim ne forte in antea sitiam. Cui senex dixit: Indulgeat tibi Dominus, fili; quia et ubique Deus est, et potest tibi dulcem aquam praestare. 216. Quidam frater volens discedere in solitudinem, a matre propria prohibebatur. Ille vero dicebat matri suae: Permitte me, mater; salvare enim volo animam meam. Cum autem non posset retinere eum mater, dimisit eum. Ille vero veniens in solitudinem, per negligentiam omnem vitam suam consumebat. Contigit autem ut moreretur mater ejus. Et post tempus aliquod factus est et ipse aegrotus, et raptus in extasi ad judicium, invenit matrem cum his qui judicabantur. Illa autem cum vidisset eum, obstupu
Abbreviated transcription (Latin):
Et interim crodicens: Mi sereremeids̃ scđm magnã misẽ¬
uasa : aut paucos funiculos etemerim excisnũmosdecẽ: exipsis num¬
mis duos dopauperibus: &reliquas cõmedo: Quando ergo aut cõmedo
aut dor mio: tunc illi propeccatis meissine cessatione: implent ora¬
tionem meam:
bbas macharius dũ semel deschitia postare sportellas quaste e¬
Urat grandem habens uie laborem defessusresedit: & dixit
stuscis quia amplius nonualeo ambulare: & mox inuentus est
ad fluuuũ undeadhuc mixtis habebat inter uallis: CCi
bbas am mon ueniens indefertũ adlacũ: uolens haurire a quã
uidit basilifũ. & iactansse infaciẽ suã: dixit: Dñe aut egomo¬
riturussũ: aut istabestia: Mox basiliscus ꝑuirtutẽ dĩ dissipat᷑ ẽ:
Abbatis besarionis discipulus nominȩ dulus.
cũ quadãdie cũ ipso pariter iuxtalitusmaris ambular&: con¬
tigit eũ multũ sitire: & dixit seni Sitisme mãcerat pater adbratꝰ

Expanded text:
et interim oro, dicens: Miserere mei, Deus, seet interim oro, dicens: Miserere mei, Deus, sealiqua vasa aut paucos funiculos, et emero ex eis nummos decem, ex ipsis nummis duos do pauperibus, et reliquos comedo. Quando ergo comedo aut dormio, tunc illi pro peccatis meis sine cessatione implent orationem meam. 213. Abbas Macarius, dum semel de Scythi portaret sportellas quas texerat, grandem habens viae laborem, resedit, et dixit: Deus, tu scis, quia amplius non valeo ambulare. Et mox inventus est ad fluvium, unde adhuc multis aberat intervallis . 214. Abbas Ammon veniens in deserto ad quemdam locum haurire aquam, vidit basiliscum; et jactans se in faciem suam, dixit: Domine, aut ego moriturus sum, aut ista bestia. Mox basiliscus per virtutem Dei dissipatus est. 215. Abbatis Besarionis discipulus, nomine Dulas, cum quadam die cum ipso pariter juxta littus maris ambularet, contigit eum multum sitire, et dixit seni: Sitis me macerat, Pater . At beatus
Abbreviated transcription (Latin):
do: & statim ex surgebat: hic ipse arsenius totũ tẽpus uitȩ suȩ se¬
dens ad opus manuũ pannũ habebat insinu propt̃ lacrimas: quȩ ob
desideriũ at̃nȩuitȩ crebro currebant exoculis eius
senexdicens: Quid soletismanib ur̃is operari : atillidixerunt:
Nos nihilmanib: operamur : sed scđm quod dicit apłs: sinecessatio¬
ne oramus: Quibus senex dixit: non manducatis atilli professi
atilli conticuerunt Et iterũ requi siuit ab eis dicens nũ quid nõ¬
dormitis: cũq illi sedormire dixissent dicit eis: Quando ergo
dormitis: quisorat prouo: & non inuenerunt. quidresponde¬
rent ei: Tunc dicit cis: Indulgete ergomihi. qm̃ non facitis
quod dicitis: Ego autẽ dicã uobis quẽ ad modũ manib meis operans
sine cessatione orẽ: Sedeo enĩ de mane usq ad o̾ram constitutã :¬
& pauca palmarũ folia infundo et facio ex inde funiculos:

Expanded text:
ndo, et statim exsurgebat . Hic ipse Arsenius totum tempus vitae suae sendo, et statim exsurgebat . Hic ipse Arsenius totum tempus vitae suae sedens ad opus manuum, pannum habebat in sinu propter lacrymas, quae ob desiderium aeternae vitae crebro currebant ex oculis ejus senex, dicens: Quid soletis manibus vestris operari? At illi dixerunt: Nos nihil manibus nostris operamur, sed secundum quod dicit Apostolus, sine cessatione oramus . Quibus senex dixit: Non manducatis? At illi professi At illi conticuerunt. Et iterum requisivit eos, dicens: Nunquid dormitis? Cumque illi se dormire dixissent, dixit eis: Quando ergo dormitis, quis orat pro vobis? Et non invenerunt quid responderent ei. Tunc dixit eis: Indulgete ergo mihi, quoniam non facitis sicut dicitis. Ego autem dicam vobis quemadmodum manibus meis operans sine cessatione oro. Sedeo enim de mane usque ad horam constitutam, et pauca palmarum folia infundo, et facio exinde funiculos,
Abbreviated transcription (Latin):
renon nõ ad quieuit nisi & secundo. & tertio orass&: Etcũ ille
laudar& quia horasos : lamtunc surrexit & comẽdit: Post
haec dixit ei infans Quantũ plus ambulasti: tantũ longius
esacellatua: Sed surge & se quereme: Et mox inuentus est
ante cellã suam: Dicit ergo ei senex: Ingrẽdere incellam
meam: & facorationẽ: Et in gresus senea incellam suã
ille non apparuit:
bbas danihel debeato referebat arsenio: eo qđ sabatorũ diei ues¬
pere solemrelucentẽ postdorsũsuũ dimitter& inoratione ꝑ¬
sistens. Extendensq manꝰ ad celũ. nondesistebat orare: nisi sequen¬
ti die soliterum oculoseius. surgens impless&. Cȩteris autẽ nocti¬
bus: ꝑuigilans ducebat: Etpropediluculo cũ uell& parã prona¬
turae fragilitate quiescere: dicebat somno Menimaleserue:
Exmox claudensoculos: quiescens subripiebat parũ samni sede¬

Expanded text:
Zenon non acquievit, nisi secundo ac tertio orasset. Et cum ille Zenon non acquievit, nisi secundo ac tertio orasset. Et cum ille laudaret quia orabat, jam tunc surrexit et comedit. Post haec dixit ei infans: Quantum plus ambulasti, tantum longius es a cella tua sed surge, sequere me, et mox inventus est ante cellam suam. Dixit ergo ei senex: Ingredere in cellam meam, et fac orationem. Et ingresso sene in cellam suam, ille non apparuit. Abbas Daniel referebat de beato Arsenio, eo quod Sabbatorum die vespere solem relucentem post dorsum suum dimittebat in oratione persistens, extendensque ad coelum manus non desistebat orare, nisi iterum sequenti die sol surgens oculos ejus implesset . Caeteras autem noctes pervigiles ducebat, et prope diluculo, cum vellet parum pro naturae fragilitate quiescere, dicebat somno: Veni, male serve; et mox claudens oculos, quiescens subripiebat parum somni sede
Abbreviated transcription (Latin):
bbas iohannes dicebat: Similis deb&esse monachus homi¬
Mnisedenti sub arbore: Quirespiciens feras diuersas &ser¬
pentes uenientes adse: cum non potuerit esresistere : subit in
arborẽ uteuadat: Ita &monachus sed& incella sua: & respi¬
ciens prauacgitationes inimiciuenientes suprase. cũ non potue¬
tramsuã iqnẽ : ad dexterã autẽ aqũa Quoties enĩ succensus fu¬
erit ignis tollat deaqua & extinguat illũ: Sicoport& monachũ
facere om̃ihora: Ut quando cũque turpis cogitatio suecensa
fuerit ab ininico tunc aquã orationis effundat & extinguat illã
bbas tenondũe&̃. in scitiam: egressus ẽ nocte
decellasua ut eambularet ꝑheremũ: Etfactũ est cũ longius
pracessiss& errauit: Tresdies noctesq ambulans: & cecidit
ratigatus usqui admortẽ Etecce asticit anterũ infans habens
orauit Sperabat enim fantasiã esse: cui infans: dixit: Benẽ
frcisti quod prasti: Modo ergo surge & comede : Cuiabbasio

Expanded text:
bbas Joannes dicebat: Similis debet esse monachus homini sedenti sub arbore, qui respiciens feras diversas et serpentes venientes ad se, cum non potuerit eis resistere, ascendit in arborem ut evadat. Ita et monachus sedeat in cella sua, et respiciens pravas cogitationes venientes super se, et cum non potuetra ignem, et a dextra aquam; quoties enim succensus fuerit ignis, tollit de aqua et exstinguit illum. Sic oportet et monachum facere omni hora, ut quandocunque cogitatio turpis succensa fuerit ab inimico, tunc aquam orationis effundat, et exstinguat illam. 210. Abbas Zenon dum esset in Scythi , egressus est nocte de cella sua ambulare per eremum; et factum est, dum longius processisset, erravit tres dies et noctes ambulans, et cecidit fatigatus usque ad mortem. Et ecce stetit ante eum infans, habensoravit; sperabat enim phantasiam esse. Cui infans dixit: Bene fecisti quod orasti; modo ergo surge et comede. Cui abbas
Abbreviated transcription (Latin):
ubi primũ potuit insesentire: grassari diumultũq discutere
conatus est: sed repelli penitus non potuit: Vbiq nomeneius
dȩmones fatebant᷑ excludere ase confluentiũ populos non ua¬
leliat: uirus interim latens serpebat inpectore: Etcuius nutu
exaliorũ corporib dȩmones fugabantur: seipsũ occuctis cogi¬
tationib uanitatis purgare nomn poterat. Totis igit᷑ precibus
conuersus addnm: orauit. ut ꝓmissa inse aliquatulũ diabuli potesta tẽ
similis illisfier&: quosipse curauerat. Quidmultis morers ileppotens
ilie signis atq urtutib tocoorientȩ uulgatus. ille ad cuius limina popu¬
om̃ia illa: quȩ mergumini: solentferre ꝑpeisus Quinto denũ m̃se.

Expanded text:
ille primum potuit in se sentire grassari, diu multumque discutere ille primum potuit in se sentire grassari, diu multumque discutere conatus est, sed repellere penitus non potuit. Ubique nomen ejus daemones fatebantur. Excludere a se confluentem populum non valebat: virus interim latens serpebat in pectore, et cujus nutu ex aliorum corporibus daemones fugabantur, seipsum occultis cogitationibus vanitatis purgare non poterat. Totis igitur precibus conversus ad Dominum, oravit, ut, permissa in se diaboli potestate, similis illis fieret ille signis adque uirtutibus toto Oriente uulgatus, ille ad cuius limina popuomnia demum illa, quae energumeni solent ferre, perpessus quinto mense
Abbreviated transcription (Latin):
quoq annus uano labore durabat: tam effectũ fratriseludit: Ter¬
cio demũ succedentiũ temporũ labente curriculo. Cumneq noctȩ
neq die aquarius illecessar&: uirgafloruit: Ego ipse exilla uirgula
arbuscusculũ uidi: quȩ hodieq intraatriũ monas terii ramis iurenti
b: quasi intestimoniũ manens: quantũ obodientia meruit. & quan¬
tũ fides possit oftendit:
sis dȩmonũ: incredibili ꝑditus pocestate. multa signafacie
ciliciisui fimbrus aut epistolis missis: corpora obsessa curabat :
hic ergomirũ in modũ frequentabiatur apopulis: ex multis locis
adeũ uenientib taceo deminorib Perfecti comites. atq diuer¬
sarũ iudicis potestatũ: proforib illius sepe laccuerunt: hic&
enĩ omne potui inꝑpetuũ. penitus abstinuit: Ac procibo septẽ
tantũ caricis. sustentabatur: Int̾ eas coniuro ut exuir tute
honor itaex honore uanitas coepit obripere. Quodmalũ ille

Expanded text:
quoque annus, vano labore tantum effectum fratris eludit. Terquoque annus, vano labore tantum effectum fratris eludit. Tertio demum anno, succedentium temporum labente curriculo, cum neque nocte neque die aquarius ille cessaret, virga floruit. Ego ipse ex illa virgula arbusculam vidi, quae hodieque intra atrium monbus quasi in testimonium manens, quantum obedientia meruit, et quantum fides possit, ostendit. sis daemonum incredibili praeditus potestate, multa signa faciecilicii sui fimbriis aut epistolis missis obsessa corpora curabat. Hic ergo mirum in modum frequentabatur a populis, ex multis locis ad eum venientibus: taceo de minoribus; praefecti, comites, atque diversarum judices potestatum, prae foribus illius saepe jacuerunt. Hic enim omni potu in perpetuum penitus abstinuit, ac pro cibo septem tantum caricis sustentabatur. Interea sancto viro, ut ex virtute honor, ita ex honore vanitas coepit subrepere. Quod malum ubi
Abbreviated transcription (Latin):
hinc ergo intellegendũ est: quantũ oboedientia obtinere apuddm̃
mereat᷑. dũ ille quieo quo ad uenerat dieteptatur infirmus: ꝑ agilita¬
tem obgedientiae ꝑfectus inuentusest Meritofelix: merito glo¬
aduenerat: Cum primaei lexoboedientia proponeret᷑ acꝑpetẽ
polliceretur ad omĩa uelextremã patientiã: casuabbas. illestoracinã
uirgã aridã manugerebat: hanc fixit in t̾rã: atq illi ad uenȩ idoperis
in posuit: ut tã diu uirgulȩ. aquã in riguã ministrar&: donec quod
contra naturã ȩrat: uirga arida insoloarente uiuescer&: Subiectus
igitur frat̃ ille dure legis imperio aquã propriis humeris cotidie con¬
ferebat que anilo flumine : ꝑduo feremilia pecebatur: iamq emen¬
so anni. spatio labor noncessabat operantis: de fructuoiperis spesesse
non poterat : tamen oboedientiȩ uirtus in labore durabat: Sequens

Expanded text:
Hinc ergo intelligendum est quantum obedientia obtinere apud Deum Hinc ergo intelligendum est quantum obedientia obtinere apud Deum mereamur, dum ille qui eo quo advenerat die tentatur infirmus, per agilitatem obedientiae perfectus inventus est. Merito felix, merito glo542 advenerat . Cum prima ei lex obedientiae proponeretur, ac perpetem polliceretur ad omnia vel extrema patientiam, casu abbas storacinam virgam aridam manu gerebat: hanc fixit in terram, atque illi advenae id operis injunxit, ut tam diu virgulae aquam irriguam ministraret, donec quod contra naturam erat virga arida in solo arente viresceret. Subjectus ille frater durae legis imperio, aquam propriis humeris quotidie convehebat, quae a Nilo flumine per duo fere millia petebatur. Jamque emenso anni spatio, labor non cessabat operantis, de fructu operis spes esse non poterat, tamen obedientiae virtus in labore durabat. Sequens
Abbreviated transcription (Latin):
Si cepit multa proponere : grauesesse istius disciplinȩ labores:
Suauero dura imperia: quenullus facile ualer&. implere patientia.
Aliud potius monasteriũ : ubi facilioribus ligibus uueretur ex pece¬
r& : & nantẽptar& ad gredi: quod implere nom poss& Illeueronihil his
t̃rorib ꝑmoueri : sid magis ita cmnẽ oboedientiã polliceri coepit :¬
utsieum abbas. inignẽ irxprȩci per& : non recusar& intrare᷑ A tille
non distulit. pare prȩcepto. sed statim medius nihil cunctatus ingres¬
susest: Quȩ maxtã audaci fide uicte uelut illisquondã hebraeis pue¬
ris cesserunt: Et confestimfugit: incendiũ : & ipsequi ingressuest: t
puta bat᷑ assurus: uelut frigido roreꝑfusũ scesse miratus est: Seedquid
mirũ. situũ xpẽtxronẽ. ignisille nontetigit : ut necabbatẽ piger&
dura mandasse : nec discipulũ peniter&. oboedientiã explesse :

Expanded text:
coepit ei multa proponere: graves esse illius disciplinae labores, coepit ei multa proponere: graves esse illius disciplinae labores, sua vero dura imperia, quae nullius facile posset implere patientia; aliud potius monasterium, ubi facilioribus legibus uiueretur, expeteret: non temptaret adgredi, quod inplere non posset. ille uero nihil his terroribus permoueri, sed magis ita omnem oboedientiam polliceri, ut, si eum abbas in ignem ire praeciperet, non recusanon distulit parere praecepto, sed statim medias flammas nihil cunctatus ingressus est. Quae mox tam audaci fide victae, velut illis quondam Hebraeis pueris, cesserunt, et confestim fugit incendium. Et ipse qui ingressus est, et putabatur arsurus, velut frigido rore perfusum se esse miratus est. Sed quid mirum, si tuum, Christe, tironem ignis ille non tetigit, ut nec abbatem pigeret dura mandasse, nec discipulum poeniteret obedientiam explesse.
Abbreviated transcription (Latin):
taret᷑: nom posse abangelis frequentari: Vnde non in merito recepta
opinione multorũ fama uulgauerat. scm̃ illũ ab angłis uisitart:
go autẽ. asinamonte digressus: ad nilũ flumen &II¬
regres sussũ. Cuius ripas frequentibus monasteriis consertas:
utraq ex parte lustraui: Plerũq uidi utdudũ dixtrã: unũ in locum¬
habitare centenos. Sed& bina & ternamilia : in hisdẽ uiculis agere
constabat. Necsanꝑ ibiminorẽ putetis diuersantiũ. in multitudine
monachorũ esse uirtutẽ: quã eorũ esse cognouistis: quistabhumanis
eoetib remouerunt: Precipua utiamdixi: & prima ibi uistus est.
oboedientia: Neq enĩ alit̃ quis adueniens ad monasteriũ abba
tis suscipitur : quã quitẽptatus prius fuerit : & probatus : Nullũ ũ qũa
Igitur cũ quidã frat̾ sȩculi actib abdigatis monasteriũ mag¬
nȩ dispositionis ingressus suscipise rogar& in congregationẽ abibas

Expanded text:
tatur, non potest ab angelis visitari. Unde non immerito recepta tatur, non potest ab angelis visitari. Unde non immerito recepta opinione multorum, fama vulgaverat, sanctum illum ab angelis visitari. Ego autem a Sina monte digressus , ad Nilum flumen regressus sum, cujus ripas frequentibus monasteriis consertas, utraqhabitare centenos, sed et bina et terna milia in isdem uiculis agere constabat. nec sane ibi minorem putetis diuersantium in multitudine monachorum esse uirtutem, quam eorum esse cognouistis, qui se ab humanis coetibus remouerunt. praecipua, ut iam dixeram, ibi uirtus et prima est oboedientia: neque aliter adueniens a monasterite suscipitur, quam qui tentatus fuerit et probatus, nullum unquam Igitur cum quidam frater saeculi actibus abdicatis, monasterium magnae dispositionis ingressus, suscipi se rogaret in congregationem, abbas
Abbreviated transcription (Latin):
habebat habitaui: duobeati antonii monasteria adii: quȩ ho¬
die quȩ abeis discipulis incolunt᷑: Ad euetiam locũ: inquobeatis¬
simus paulusprimus heremita est. diuersatus accessi: Iugũ sina
montis uidi: cuius cacumencȩ lopene contiguũ : nequa quã
adire potest Int̾ huius montissecessus: anachorita esse aliquis
ferebat᷑ Quẽ dui multũq quesitũ: udere non potui: Quifere
iã ante quin quaginta annos: a conuersatione humana remotus :
nullo uestis usuha bebat. sed sitis corporissui: trctus erat: hicitaq
quoties eum religiosi. uiri adire uoluerunt: cursurapido auia petens
orcursũ fugiebat humanũ: Unitantũ modo ferebat᷑ seante quin¬
quenniũ prebuisse uidendũ: quicredo potentifide: id optinere pro¬
meruit: Cuiint̾ multa conloquia ꝑcontati: cur homines tanto ope¬
refuger&: Respondisse ille ꝑhibetur: quodeũ qui abhominib friquen¬

Expanded text:
habuit habitavi. Duo beati Antonii monasteria adii, quae hohabuit habitavi. Duo beati Antonii monasteria adii, quae hodieque ab ejus discipulis incoluntur. Ad eum etiam locum in quo beatissimus Paulus primus eremita est diversatus, accessi: jugum Sina montis vidi, cujus cacumen, coelo pene contiguum, nequaquam adiri potest. Inter hujus montis secessus anachoreta esse aliquis ferebatur, quem diu multumque quaesitum videre non potui. Qui fere jam ante quinquaginta annos a conversatione humana remotus, nullum vestis usum habebat, sed setis corporis sui tectus erat. Hic itaque quoties eum religiosi viri adire voluerunt, cursu rapido avia petens, occursum fugiebat humanum. Uni tantummodo ferebatur se ante quinquennium praebuisse videndum, qui, credo, potenti fide id obtinere promeruit. Cui inter multa colloquia percontanti cur homines tantopere fugeret, respondisse ille perhibetur: Qui ab hominibus frequen
Abbreviated transcription (Latin):
temius int̾nator q̃r& : & inmensibdolorib: uitalia uniuersa qua¬
terentur: acfrequens uomitus. cruatib: nonferendis: ipsam ani¬
me sede stomacho iã fatiscente dissoluer&. heremita om̃ia pe¬
nitus que essent edenda formidas: nihiliã ad trectare. aut gusta¬
re. audebat: Septimũ quoq itiunus dic̃: spũ iam deficiente¬
deducebat: Cũ ad eũ feracui ibicis est nomen accessit: huic
pro pius ad stante: fasciculũ herbarũ : quẽ collectũ pridie at tin¬
gere heremita non auelebat. obiecit. Sed fera. queuirulenta
erant: oͣdiscutiens: quenoxia nouerat eligebat . Itauir scs eius
exemplo: quidedere quid respuere deber&. edoctus & peri¬
culũ famis euasit: & herbarũ uenena uitauit:
edlũgũ est deom̃ib quiheremũ incolunt: conꝑta nob̾ meme
rare: Anno integro: & septẽ fere mensib intra solitudinẽ
constitutus exrgi: Sepiustamen cũ sene illo qui puteũ & bouem

Expanded text:
tem vis interna torqueret, et immensis doloribus vitalia universa quatem vis interna torqueret, et immensis doloribus vitalia universa quaterentur, ac frequens vomitus cruciatibus non ferendis ipsam animae sedem, stomacho jam fatiscente, dissolveret, eremita omnia penitus quae essent edenda formidans, nihil jam attrectare aut gustare audebat. Septimum quoque jejunus diem, spiritu jam deficiente, ducebat, cum ad eum fera, cui ibicis est nomen, accessit: huic propius astanti, fasciculum herbarum, quem collectum pridie attingere eremita non audebat, objecit. Sed fera quae virulenta erant ore discutiens, quae innoxia noverat eligebat. Ita vir sanctus ejus exemplo quid edere, quid respuere deberet edoctus, et periculum famis euasit et herbarum uenena uitauit. sed longum est, de omnibus, qui eremum incolunt, conperta nobis uerare . Annum integrum et septem fere menses intra solitudinem constitutus exegi, saepius tamen cum illo sene qui puteum et bovem
Abbreviated transcription (Latin):
ubi illa adultos iamcatulos: malefeta nutriebat Qui utcla usis lu¬
minib: ex aluomatris exierant: cecitate ꝑ p&ua tenebant᷑:
Quossingulos derupe prolatos: ante anachoritae prdes mater
exposuit: Tunc demũ sc̃s aduertit: quidbestia postular&:
Inuocatoq xp̃inomine. contrectauit manulumina clausa
catulorũ: ac statĩ cecitate depulsa: aꝑtisoculis bestiarũ: diu
negata lux patuit: Itasr̃s illi: anachorita quẽ desiderauerant
uisitato : cũ ad modũ fructuosa laboris suimercede admo naste¬
÷qui inea parte desertiq. est senis habitabat: hic cũ primũ
se adheremũ contuliss&: herbherbarũq radicibus: quas pre¬
dulcis . Int̃dũ & saporis eximufert. arena uicturus. ignarus ger¬
minis eligendi : nociua plerũq carpebat: Necerat facile uim
radi cũ: sapõre discernere: quia om̃ia equȩ dulcia: setlple¬
rũq occultiore. natura uirus letale cohibebant: Cũergo eden¬

Expanded text:
ubi illa adultos jam quinque catulos male feta nutriebat: qui ut clausis luubi illa adultos jam quinque catulos male feta nutriebat: qui ut clausis luminibus ex alvo matris exierant, caecitate perpetua tenebantur; quos singulos de rupe prolatos ante anachoretae pedes mater exposuit. Tum demum Sanctus animadvertit quid bestia postularet, invocatoque Dei nomine, contrectavit manu lumina clausa catulorum: ac statim caecitate depulsa, apertis oculis bestiarum diu negata lux patuit. Ita fratres illi, anachoreta quem desiderabant visitato, cum admodum fructuosa laboris sui mercede qui in ea parte, quae est Syenes, habitabat . Hic cum primum se ad eremum 541 contulisset, herbis herbarumque radicibus, quas praedulcis interdum et saporis eximii fert arena, victurus, ignarus germinis eligendi, nociva plerumque carpebat; nec erat facile vim radicum sapore discernere, quia omnia aeque dulcia, sed pleraque occultiore natura virus lethale cohibebant. Cum ergo eden
Abbreviated transcription (Latin):
ge diuersaregione : tam̃ quiaolim ipsisin monasterii conuersa¬
tione carus & familiaris fuiss& : auditseius uirtutib tetenderunt:
Quẽ diu multũq quȩsitũ : tandẽ mense septimo reppererunt.
in extremo illo deserto quodestinemphis. contiguũ demoran¬
tr̃. Quasille solitudines: iamꝑ annosduci decĩ. dicebat᷑ habitart
Qui lic& om̃iũ. hominũ :uitar& occursũ : ta menagnitis fratrib
non refugit: seq carissimis. ꝑtriduũ non negauit: Quarto die
aliquantulũ progressus: cũ prosequeret᷑ ab euntes leȩnã mire mag¬
nitudinis ad seuenire conspiciunt: Bestia lic& tribusreꝑtis. non
incerta quẽ p&er&: anachorite prdib ad uoluit᷑. acde in dep̃ce¬
dentẽ secunt᷑: Namilla prelens & sub inderestĩcos: in eos inten¬
debant: ut̃ facile poss& intellegi ideã uelle: ut quo illa ducebat
anachorita sequeret᷑: Quid multis: ad speluncã bestie ꝑuenit᷑.

Expanded text:
ge diversa regione, tamen quia olim ipsis in monasterii conversage diversa regione, tamen quia olim ipsis in monasterii conversatione charus et familiaris fuisset, auditis ejus virtutibus tetenderunt. Quem diu multumque quaesitum, tandem mense septimo repererunt in extremo illo deserto quod est Memphis contiguum demorantem, quas ille solitudines jam per annos duodecim dicebatur habitare. Qui licet omnium hominum vitaret occursum, tamen agnitis fratribus non refugit, seque charissimis per triduum non negavit. Quarto die aliquantulum progressus, cum prosequeretur abeuntes, leaenam mirae magnitudinis ad se venire conspiciunt. Bestia, licet tribus repertis, non incerta quem peteret, anachoretae pedibus advolvitur, ac deinde praecedentem sequuntur: nam praeiens, et subinde restitans subindeque respectans, facile poterat intelligi, id eam velle, ut quo illa ducebat, anachoreta sequeretur. Quid multis? ad speluncam bestiae pervenitur,
Abbreviated transcription (Latin):
intellegi : quandã ueniã prȩcabat᷑ Quã illius confusione heremi¬
ta miseratus: iubexeã propius accedere: ac manublanda capud
trifte ꝑmulc& dempane duplicato reãsuã refecit: ita inulge¬
tiã consecuta officii consu&udinẽ. deposito merore reparauit:
Intuemini quȩ soxp̃ietiã in hac parte uirtutẽ: cui sapitomne
quod brutũ est : cuimite est: omne qđ seuit: Lupa prȩstat
officiũ: bestia furti crimen agnoscit : Lupa constitio pudore
confunditur uocata adest: caput breb& : & hab& sensũ in¬
dulte sibiueniȩ: sicut pudorẽ gessit errati: Tuahȩc xp̃e uir
fingere : sedq mihibene conꝑta sunt explicabo NIIII.¬
anachoritas uocant : Viuunt erbarũ radicibus: nullo ũ qũã
certo loco consistunt: neabhominib: uisitentur: Ad quendã igit᷑
hocritu atq haclege uiuentẽ : duo exnitria monachi: lic& lon¬

Expanded text:
intellegi, quandam ueniam precabatur: quam illius confusionem eremiintellegi, quandam ueniam precabatur: quam illius confusionem eremita miseratus iubet eam propius atriste permulcet; deinde pane duplicato ream suam refecit: ita indulgentiam consecuta, officii consuetudinem deposito moerore reparavit. Intuemini, quaeso. Christi etiam in hac parte virtutem, cui sapit omne quod brutum est, cui mite est omne quod saevit: lupa officium praestat, bestia furti crimen agnoscit, lupa conscio pudore confunditur, vocata adest, caput praebet; et habet sensum indultae sibi veniae, sicut pudorem gessit errati. Tua haec virtus, fingere, sed quae mihi bene comperta sunt explicabo. Canachoretas vocant . Vivunt herbarum radicibus, nullo unquam certo loco consistunt, ne ab hominibus visitentur. Ad quemdam igitur hoc ritu atque hac lege viventem, duo ex Nitria monachi, licet lon
Abbreviated transcription (Latin):
uacuã cellulã. cũ familiarẽ patronũ abessesentir&: in gressa curio¬
sius ex plorans ubinã ess& habitator: Casu contigua cũpanib:
quinq: palmicia fis cella pendebat Ex hisunũ presumit:¬
& deuorat Deinde ꝑp&rato scelere : discedit. Regressus he¬
remita: uidit sportellã dissolutã: non constantẽ panũ numerũ
dam nũ rei familiaris intelligit: ac propelim panis absũpti frag¬
m̃ita cognoscit Sednonerat: icer ta suspicio: quefurtũ ꝑsona
nirt : nimirũ audacis facti conscia: ad eũ uenire dissimulans:
cuifeciss& in iuriam : Egre paciebat᷑ heremita. sealũ nȩsolatio
cdestitutũ. Post tremo illius: oratione reuotata: septimũ
post diem ad fuit ut solebat: antefores cenanti: Sedut facile
cernerłs uere cundiã penitentis. nom ausa proprius accedere
driectis in terra profundo pudore luminib: : quodpalã licebat

Expanded text:
uacuam cellulam, cum familiarem patronum abesse sentiret, ingressa, curiouacuam cellulam, cum familiarem patronum abesse sentiret, ingressa, curiosius explorans ubinam esset habitator. casu contigua cum panibus quinque palmicia fiscella pendebat. ex his unum praesumens deuorat, dein perpetrato scelere discedit. regressus eremita uidet sportulam dissolutam, non constantem panum numerum: damnum rei familiaris intellegit ac prope limen panis absumpti fragmenta cognoscit. sed non erat incerta suspicio, quae furtum persona niret nimirum audacis facti conscia ad eum uenire dissimulans, cui fecisset iniuriam —, aegre patiebatur eremita se alumnae solacio destitutum. postremo illius oratione reuocata septimum post diem adfuit, ut solebat ante, cenanti. sed, ut facile cerneres uerecundiam paenitentis, non ausa propius accedere, deiectis in terram profundo pudore luminibus, quod palam licebat
Abbreviated transcription (Latin):
stitit. dũ ille adtiguaramis humiliorib poma decerper&: Cum¬
q plenã palmis manũ obtulisso: arcurrit bestia: accepit quae
tã libere : quã nullũ animal tlomesticũ: Etcũ comedisso: abs¬
cessit: Nos hȩc intuentes & adhuctrementes: facile potu im̃
agnoscere : quanta in illo fidei uirtus : & quanta in nob̵ ess& infirmitas:
Eliũ ȩquȩ singularẽ uirũ. uidimus paruo tugurio: UIII¬
astare cȩnanti: nec facile ũ quã bestiafallebatur: qui illi adlegitimã
horam refectionis occurrer&: ectãdiu proforib expectar& : donec
illi panẽ quicenule suꝑerat offerr& Illamanũ eius lambere soli¬
ta : ate ita quasi impl&o officio: & prestita consolatione discede¬
bat: Sed forte accidit: ut sc̃s illedũfratrẽ quiadeũ uenerat dedu¬
cit abeuntẽ : diucius abess& : & nonnisi sub nocte remear& Inter¬
imdũbestia ad comsu&udi nariũ. illud cȩnetẽpus occurrer& :¬

Expanded text:
stitit, dum ille attigua ramis humilioribus poma decerperet. cumstitit, dum ille attigua ramis humilioribus poma decerperet. cumque plenam palmulis manum obtulisset, adcurrit bestia accepitque tam libere quam nullum animal domesticum, et cum comedisset, abscessit. nos haec intuentes et adhuc trementes facile potuimus expendere, quanta in illo fidei uirtus et quanta in nobis esset infirmitas. Alium aeque singularem uirum uidimus, paruo tugurio, adstare cenanti, nec facile umquam bestia falleretur, quin illi ad legitimam horam refectionis occurreret et tam diu pro foribus expectaret, donec ille panem, qui cenulae superfuisset, offerret: illam manum eius lambere solitam, adque ita quasi inpleto officio et praestita consalutatione discedere. sed forte accidit, ut sanctus ille, dum fratrem, qui ad eum uenerat, deducit abeuntem, diutius abesset et nonnisi sub nocte remearet. interim bestia ad consuetudinarium illud cenae tempus occurrit.
Abbreviated transcription (Latin):
inrigatio aquȩ. tantã pinguidinẽ harenis dabat: ut mirũ immo dũ
ui uere atq fructificare : hortuli illius holera uideremus: Exhisigitur
una cũ dño suo: bosille uiuebat: Nobis quoque exea copia: canãscĩ:
illededit: Sost caenã autẽ iã inclinante uespera: inuitat nos ad arbo¬
rẽ palmȩ : cuius int̃dũ pomis uti solebat: quȩ fere duob: milibus
ab erat: Nãhe tantũ inheremo arbores: lic& rare habentur: tamen¬
utrũ cas solers antiquitas procurauerit : ansolinatura gignat ignoro
Nisids̃ prefius futurorũ. habitando quandoq scis herenio: hȩc
seruissuis parauerit: Exmaiorẽ enĩ parte qui intrailla secreta con¬
sistunt: cũ alia ibigermina nulla succedant: istarũ amborũ pomi¬
tremuimꝰ: Sc̃sille incunctant̃ accessit: nos lic& trepidi secuti sumꝰ
fera paululũ cerneris: Imperata abeo: modesta discessit: & con¬

Expanded text:
irrigatio aquae tantam pinguedinem arenis dabat, ut mirum in modum irrigatio aquae tantam pinguedinem arenis dabat, ut mirum in modum virere atque fructificare hortuli illius olera videremus. Ex his ergo una cum domino suo bos ille vivebat; nobis quoque ex ea copia coenam sanctus ille dedit. Post coenam autem, jam inclinante vespera, invitat nos ad arborem palmae, cujus interdum pomis uti solebat, quae fere duobus millibus aberat. Nam hae tantum inquod utrum sollers antiquitas procurauerit, an soli natura gignat, ignoro, nisi Deus praescius habitandam quandoque a sanctis eremum haec seruis suis parauerit. ex maiore enim parte, qui intra illa secreta consistunt, cum alia ibi germina nulla succedant, istarum arborum pomiemuimus, sanctus uero ille incunctanter accessit: nos licet trepidi secuti sumus. fera paululum — cerneres imperatam a Deo — modesta secessit et con
Abbreviated transcription (Latin):
sermone consomo celebrari. Quod unũ eorũ: sol nũquã uidiss&
ȩpulantẽ: alterũ nũquã uidiss& iratũ: Sedquia unius heremite¬
agnouistis uistutẽ: referã adhuc uob pauca deplurimis: UII¬
rgo ubi primã paste heremi ingressussũ: duodecĩ ferea mi
lib : habebã autẽ unũex fratribus. ducẽ locorũ peritum
Per uenimꝰ ad quentdã senẽ monachũ : subradice montis habi¬
tantẽ:. Ibi quod in illis locisrarissimũ.ẽ. puteuserat Bouẽ unũ
ha bebat : cuius hicerat totus labor: inpul sarotali machina.
a quã producere: Namfere milleaut amplius pedũ: profundũ pu¬
tei ferebatir: hortus illicerat: multis oleribus copiosus: dquidem
contranaturam heremi : ubi omia arentia exusta solis ardoribus :
nullus ũquã seminis: uel exiguã radicẽ ferunt: Uerũ hoc scõ illi labor
cũ pecude cũmunis & propria prȩstabat industria: Frequens enim

Expanded text:
sermone consono celebrari, quod unum eorum sol nunquam vidisset sermone consono celebrari, quod unum eorum sol nunquam vidisset epulantem, alterum nunquam vidisset iratum. Sed quia unius eremitagnouistis uirtutem, referam adhuc uobis pauca de plurimis. Ergo ubi prima eremi ingressus sum, duodecim fere a Nilo milibus - habebam autem unum ex fratribus ducem locorum peritum — peruenimus ad quendam senem monachum sub radice montis habitantem. ibi, quod in illis locis rarissimum est, puteus erat. bouem unum habebat, cuius hic erat totus labor, impulsa rotali machina aquam producere: nam fere mille aut amplius pedum profundum putei ferebatur. hortus illic erat multis Tioleribus copiosus, id quidem contra naturam eremi, ubi omnullius unquam seminis vel exiguam radicem ferunt. Verum hoc sancto illi labor cum pecude communis, et propria praestabat industria; frequens enim
Abbreviated transcription (Latin):
utȩ substantia uir fidelis aleret᷑: quiministrari sibi panẽ ab ho
mine noluiss&r : Ad requirendũcũ abbasipse proficiscitur Atille
ubi eminus senẽ uenire conspexit: occurrit ri obuiã: Agt gratias :
ducit adcellolã: Cũ ingressiparit̃: amboconspiciunt palmiciam
sportã calidopane con gestã: forib adfixã depostependere ac
ess& ereptus ostendit᷑: egyptutam̃ panis forma. noncernit᷑ Obs¬
tupefaciambo: munꝰ cȩleste cognoscunt: Cũ ille hoc abbatis ad uen¬
tui prestitũ fateretur: ab basuero illius fidei ac uiftuti id potius ad¬
scriber&: ita ambo celestẽ panẽ cũ multa exultatione fregerunt
Quodcũ abbas admimasteriũ postregressus fratribus reculiss&
tantus om̃is ingenserat ardo animorũ: ut cestatĩ adheremũ: & sa¬
re: ita ut̾nũquã indedis cesserint ferebant᷑ Siquidẽ uddeorũ
uirtutib: : & abbatis ipsius testimonio & om̃i ũ fratrũ audierã

Expanded text:
uitae substantia fidelis aleretur, qui minuitae substantia fidelis aleretur, qui minmine noluisset, ad requirendum eum ipse abbas proficiscitur. At ille, ubi eminus senem venire conspexit, occurrit ei obviam, agit gratias, ducit ad cellulam. Cum ingressi pariter ambo, conspiciunt palmiciam sportam, calido pane congestam, foribus affixam de poste pendere; ac esset ereptus, ostenditur, Aegyptii tamen panis forma non cernitur. Obstupefacti ambo, munus coeleste cognoscunt, cum ille hoc abbatis adventu praestitum fateretur, abbas vero illius fidei ac virtuti ascriberet; ita ambo coelestem panem cum magna exsultatione fregerunt. Quod cum abbas ad monasterium post regressus fratribus retulisset, tantus omnes incenderat ardor animarum, ut certatim ad eremum et sare, ita ut nunquam inde discesserint, ferebantur. Siquidem id de eorum virtutibus, et abbatis ipsius testimonio, et omnium fratrum audierim
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ fidẽ. atq uistutẽ ceteri p̃dicarent. abbasille altiore consilio
ne infirma aetas in solescer&: uirgis utrũque conpescuit mul¬
tũ oli iurgatus curipsi quod ꝑ eosdñs operatus futrat prodidissent
Opusillud nonsuȩ fidei. seddiuine fuiss& uirtutis. Discerent po¬
tiusdõ inhumilitate seruire : non insignis & iustutib gloriari:
quia melior ess&. infirmitatis conscientia uirtutũ uanitate. hoc
occursu: & ipsos insuꝑ multa uerbera. uicto serpente meruisse :
abbatẽ obsicrat : nesibi posthȩcullus panis auexb aliquismit te¬
ret᷑: Iamq octauus diesfuerat: emissus quose homo xp̃i intxa
periculũ famis: ipse concluserat: Arebant m̃bra ie iunio: seddefi
ceremens cȩlo intanon poterat: Corpus inȩdia ifatescebat :
fides firma durabat: Cũ interim. ad monitus abbas ille ꝑ spm̃ :
ut discipulũ uisitar&: piasolitudine cognoscere cupiens : qua

Expanded text:
tium fidem atque virtutem caeteri praedicarent, abbas ille altiori consilio, tium fidem atque virtutem caeteri praedicarent, abbas ille altiori consilio, ne infirmior aetas insolesceret, utrumque virgis compescuit, multum objurgatos cur ipsi quod per eos operatus fuerat Dominus prodidissent; opus illud non suae fidei, sed divinae fuisse virtutis; discerent potius Deo in humilitate servire, non in signis et virtutibus gloriari, quia melior esset infirmitatis conscientia virtutum vanitate. Hoc occursu, et ipsos insuper multa verbera victo serpente meruisse, abbatem obsecrat, ne sibi post haec ullus panis aut cibus aliquis mitteretur. Jamque octavus dies fuerat emensus quo se homo Christi infra periculum famis ipse concluserat. Arebant cere mens caelo intenta non poterat: corpus inedia fatiscebat, fides firma durabat-cmn interim admonitus abbas ille per spiritum ut discipulum uisitaret, pia sollicitudine cognoscere cupiens, qua
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ꝑmittente abbediscedunt: Haec illorũ primauirtus est.: pare¬
re alieno imperio: Trans gressis ergoadheremũ: abbatis illius orclina¬
tione panis uel quilib& cybus alius ministrat᷑:
asuꝑ illosdiesquib illuc aduenerã: cuidã solitario quinuꝑ adhere¬
mũ secesserat: neq amplius ab hoc monasterio quã sex mili b
tabernaculũ sibi comstituerat panẽ abbas ꝑ duos pueros miserat:
Quors̃ maior habebat & atis annos quindecĩ: minor duodecim an¬
niserat hisergo inderedeuntibus aspis mire magnitudinis fit
obuiã Cuius occursu nihilꝑt̾riti: ubi ante pede seorũ uenit :
quasi incantata. carminib cerule colla deposuit: Mmor expue
ris manueã adp̃hensã: hacpallio inuoluta ferre coepit: Deinde
monasteriũ quasi uictor ingressus ioccur sũ fratrũ: captã bestiã
resoluto pallio: nonsine iactantie: tumoredeposuit: sedcũ infan¬

Expanded text:
nisi permittente abbate discedunt. haec illorum prima uirtus est, parenisi permittente abbate discedunt. haec illorum prima uirtus est, parere alieno imperio. transgressis ad eremum abbatis illius ordinatione panis uel quilibet cibus alius ministratur. casu per illos dies quibus illo adueneram cuidam, qui nuper ad eremum secesserat neque amplius ab hoc monasterio quam sex milibus tabernaculum sibi constituerat, panem abbas per duos pueros miserat, quorum maior habebat aetatis annos quindecim, minor duodecim erat. his ergo inde redeuntibus aspis mirae magnitudinis fit obuiam, cuius occursu nihil perterriti, ubi ante pedes eorum uenit, quasi incantata carminibus caerula colla deposuit. mris manu eam apprehensam ac pallio involutam, ferre coepit; deinde monasterium quasi victor ingressus, in occursum fratrum captivam bestiam, resoluto pallio, non sine jactantiae tumore deposuit. Sed cum infan
Abbreviated transcription (Latin):
uł exiguũ tẽporispuncto. atanto uiri discetdere noluissem. huic
ergotraditis: atq cõmissis om̃ib meis : om̃iq familia queme con¬
trauoluntatẽ animimei secuta tenebat inplicitũ. Exoneratꝰ quo¬
dã modo: grauifasce penitus acliber: regressussũ ad alexandriã:
uisitatis ibi fratrib ad superiorẽ indechebaidã: id ẽ ad egypti ex¬
trema contendi: Ibienĩ uastĩpatentis heremisolitudines: plu¬
rimũ ferebant᷑ habere monachorũ: Longũest siomnẽ capiã
referraquȩ uidi paucanãq ꝑstringã:
aut longe ab heremo contigua nilomulta sunt monasteria¬
habitant inunoloco: pleriq centeni. Quib sũmu ius. ẽ:¬
sub abbatis imperio uiuere: nihil arbitrio suo agere: ꝑom̃ia
adnutũ illius: potestatẽq pendere: Exhisergo: siquimaiorẽ iustutẽ
m̃te conceperint utacturi solitariã uitã seadheremũ conferant: nõ¬

Expanded text:
uel exigui temporis puncto a tanto uiro discedere uel exigui temporis puncto a tanto uiro discedere ergo traditis adque commissis omnibus meis omnique familia, quae me contra uoluntatem animi mei secuta tenebat inplicitum, exoneratus quodammodo graui fasce penitus ac liber, regressus ad Alexandriam, uisitatis ibi fratribus ad superiorem inde Thebaidem, id est ad Aegypti extrema contendi. ibi enim uaste patentes eremi solitudines plurimum ferebantur habere monachorum. longum est, si omnia cupiam referre quae uidi: pauca perstringam. Haut longe ab eremo contigua Nilo multa sunt monasteriahabitant uno loco plerumque centeni: quibus summum ius est, abbatis imperio uiuere, nihil suo arbitrio agere, per omnia ad nutum illius potestatemque pendere. ex his si qui maiorem uirtutem mente conceperint, ut acturi solitariam uitam se ad eremum conferant, non
Abbreviated transcription (Latin):
uide᷑ in aliquib opusculis uitia multoꝵ: immoq nihilpenit᷑
omisit: qd non carper& lactr&txponero:
rȩcipue auaritiã: nec minꝰ uanitatẽ insectatus est: mul¬
ta desuꝑhia: nõ pauca de suꝑstitione deseruit Ceterũ
defamiliaritatib uirginũ: & monachorũ. atetiã clericorũ
qua uera: quã fortia disputauit: Undeaquib dãdicit᷑ non
amari Oderunt eũ htretici: quia eosimpimnare nondesinit
O derunt eũ cleriei: quia uitiacorũ: insectat᷑ & crimina:
Sed plane cũ boniom̃s admirant᷑. &diligunt Nãquicũ hereticũ
esse arbitrant᷑: insaniunt: Veredixerim: catholica hominis scientia
sana doc trinaest: Totus semꝑ in lectione: totus in libris ẽ Nondie
non nocte requiescit: aut legit aliquid sẽꝑ autscribit Qđ nisimi¬
hifuss& fixũ animo: & promissũdõ ante prȩpositũ heremũ ad ire

Expanded text:
videtur in aliquibus opusculis vitia multorum ; imo quod nihil penitus videtur in aliquibus opusculis vitia multorum ; imo quod nihil penitus omisit, quod non carperet, laceraret, exponeret; praecipue avaritiam, nec minus vanitatem insectatus est. Multa de superbia, non pauca de superstitione disseruit. Caeterum de familiaritatibus virginum et monachorum, atque etiam clericorum, quam vera, quam fortia disputavit? unde a quibusdam dicitur non amari. Oderunt eum haeretici, quia eos impugnare non desinit. Oderunt eum clerici, quia vitia eorum insectatur et crimina. Sed plane eum boni homines admirantur et diligunt. Nam qui eum haereticum esse arbitrantur, insaniunt. Vere dixerim, catholica hominis scientia, sana doctrina est: totus semper in lectione, totus in libris est. Non die, non nocte quiescit; aut legit aliquid semper, aut scribit. Qhi fuisset fixum animo et promissum Deo teste propositum eremum adire,
Abbreviated transcription (Latin):
tã latese potuiss& effundere: nisi contentione creiusse:
Istius modi ergꝰ turbatione cũ ueniaelexandria: fluctuabat:
mequidẽ ep̃c illiusciuitatis: benigne ad modũ: & melius quã
opinabar excepitꝰ : Cũ que tentre teptauit iuh non fudi
quod abmerusolimis sexmilib separat᷑ : ab alexandraautxin
regebat. Nam parro chiaest epĩ: qui hieruso limã tene mihuã¬
pridẽ hieronimꝰ superiore illamta ꝑrgrinatione comꝑtus facile
obtinuerat utnullũ pret̃ illũ mihic tendũ. rectiusarbitarer:
Vir enĩ propt̃ fidĩ meritũ dotẽq uirtutũ: non solũ latinis atque
gecis sed& hebraeis. etiam̃ lit teris eruditissimꝰ: ut se ille inom̃i
scientia : nemo audeat comparare: Nãsexm̃sib aꝑud ipsũ fiucm¬
uersatus : Cui iugis aduersũmalos pugna cons ninPerp&uũq
cestamen: conciditodia ꝑditorũ Uere fatror pinxisse mihi

Expanded text:
tam late se potuisset effundere, nisi contentione crevisset. tam late se potuisset effundere, nisi contentione crevisset. Istiusmodi ergo turbatione cum veni, Alexandria fluctuabat. Me quidem episcopus illius civitatis benigne admodum, et melius quam opinabar excepit, secumque tenere tentabat. Sed non fuit quod ab Jerosolymis sex millibus separabatur: ab Alexandria autem s presbyter regebat. Nam parochia est episcopi, qui Jerosolymam tenet. Mihi jampridem Hieronymus, superiore illa mea peregrinatione compertus, facile obtinuerat ut nullum praeter illum mihi expetendum rectius arbitrarer. Vir enim praeter fidei meritum, dotemque virtutum, non solum Latinis atque Graecis, sed et Hebraicis etiam litteris eruditus est, ut se illi in omni scientia nemo audeat comparare. Nam sex menses apud ipsum fui conversatus. Cui jugis adversum malos pugna, perpetuumque certamen concivit odia perditorum. Vere fateor, pinxisse mihi