comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nere : abbas eiꝰ nimissollicitꝰ ꝓeo. tristabat᷑ grauiter
uatori nr̃o dño Dix̃ aũt ei discipulus eius Ecce domine
sicut pͣcepisti: adduxi ligatã leena Uolens aut senior
humiliare sensũ eiꝰ. ne extoller& se in cogitationib:
suis discipulus eiꝰ: ait ei Sic̃ tu insensatꝰ es: ita & iã e
istam in sensibile bestiã adduxisti Solue ergo &di¬
mitte eam: ut ꝑgat ad locũ suũ
uidã de sc̃is seniorib misit dsscipulũ suũ : ad hauri¬
endã aqua ꝓlongius aut erat puteus: acella senioris
oblitus est aut̃ tollere funẽ discpłs eiꝰ : de quo haurir&
aqũa Cũq perueniss& ad puteũ. contristatꝰ est ualde:
quia longe erat cella eorii quid ager&. quo se uer¬
Tunc anxius nimis: ꝓstrauit se inorationẽ cũ lacri¬
mis dicens. Dñe miserere mihi scđm magna miscđam
tuã. qui fecisti celũ & terrã mare et om̃a quę in eisft᷑.
qui facis mirabilia magnasolus. miscrere mer ꝓp̃t¬

Expanded text:
nere, abbas nimis sollicitus pro eo, tristabatur gravitervatori nostro Domino. Dicit autem discipulus ejus: Ecce, domine, sicut praecepisti, adduxi leaenam ligatam. Volens autem humiliare sensum ejus senior, ne extolleret se in cogitationibus suis discipulus suus, ait ei; Sicut tu insensibilis es, ita etiam et istam insensibilem bestiam adduxisti; solve ergo, et dimitte eam, ut pergat ad locum suum. 28. Quidam de sanctis senioribus misit discipulum suum ad hauriendam aquam . Prolongius autem erat puteus a cella senioris. Oblitus est autem secum tollere funem discipulus ejus, de quo hauriret aquam. Cumque pervenisset ad puteum, contristatus est valde, quia longe erat cellula eorum; quid ageret, quo se verTunc anxius nimis, prostravit se in orationem cum lacrymis, dicens: Domine, miserere mei secundum magnam misericordiam tuam ; qui fecisti coelum et terram, mare, et omnia quae in eis sunt, qui fecisti mirabilia magna solus, miserere mei propt
Abbreviated transcription (Latin):
obȩdientię: ut &iã difficiles causas imperante ei abbare
innullo penitꝰ contradicer&: sed nec lenit᷑ in aliquo
murmurabat. Cũ aũt necessariũ e&̃ in monasterio
utensilib fimꝰ boũ. misit eũ abbas suus in ꝓximum
uicũ. ut requirer& ibi fimu boũ: & inceleritate ad¬
ferr& ad monasteriũ Erat aũt in illo loco. mala
bestia lecna. Statim ergo egressus supͣ dicł discpłs
tisuo Domine pat̃. audiui quã plurimos dicentes:
quia millo loco malabestia lrenasit. Tunc senior
quasi iocularit᷑. dix̃ ei Siuenerit suꝑte. tene & alliga
eã : et ad duces eã tecũ. Cũ aut ꝑuenisset ad locũ iam
uespere statim egressa lecna: inruit suꝑ eũ. Ille uero ẽp̃hendens
tenere eã uoluit. sed illa excutiensse. de manu eiꝰ aufugit
Sequebat᷑ aũt cã dicens quia abbas m̃s pͣcepit: ut alligat᷑a
ꝑducãte adeũ. continuo aut̃ steat bestia: et tenenscã

Expanded text:
obedientiae, ut etiam difficiles causas imperante ei abbate, obedientiae, ut etiam difficiles causas imperante ei abbate, in nullo penitus contradiceret , sed nec leviter in aliquo murmuraret. Cum autem necessarius esset in monasterii utensilibus fimus boum, misit eum abbas in proximuireret ibi fimum boum, et cum celeritate afferret ad monasterium. Erat autem in loco illo mala. bestia leaena. Statim ergo egressus discipulus ejus Joti suo: Domine pater, audivi quamplurimos dicentes quia in illo loco mala bestia leaena sit. Tunc senior, quasi joculariter dicit ei: Si venerit super te, tene, et alliga eam, et adduces eam tecum. Cum autem venisset ad locum jam vespere, statim egressa leaena irruit super eum, et ille comprehendens tenere eam voluit, illa vero excutiens se, de manibus ejus aufugit. Sequebatur autem ille dicens; Quia abbas meus praecepit ut alligatam te perducam ad eum. Continuo autem stetit bestia, et tenens eam,
Abbreviated transcription (Latin):
rit᷑ cũ gratiarũ actione ꝑciperent cibũ uocauit
aũt senior sup̃ memoratũ discipulũ suũ: et imerro¬
eiꝰ: confessus est ei dicens. uere domine dico qm ꝓpͣt
humilitatẽ quã tibi exhibere debeo taquã patri
et domino ideo ñ aud ebã respondere tibi aliquid
quando mittebas me ad eũ. Uerutam̃ nihil eoru
dixi quȩ mandabas ad cũ: hȩc aũt senior. audiens
statim ꝓstrauit se interrã ad pedes discipuli sui dicens
x hodierna dic tums pat̾ esto. et ego discipulus tuus
qͣm te festinante et moderante. c̃irtimore et carita¬
te dĩ agente. et meã et illius fr̃is anima. de peccati
laqueo xp̃c dñs liberauit. Pro uoto enĩ & sc̃a sollici¬
tudine & intentione discpłi. qui ꝑfecte in caritate
xp̃i diligebat abbarẽ suũ. et anxius timebat. ne
ꝑ inuidiȩ et iracundie uitiũ aliquid tale ager& pat̃
eiꝰ spͣualis: et ꝑder& om̃s labores sc̃os quos ab incunte
iohanne: qͣm magna haber& humilitatẽ & uirrut̃e

Expanded text:
erent cibum. Vocavit autem senior supramemoratum discipulum suum, et interroejus confessus est ei, dicens: Vere, domine, dico quia propter humilitatem quam tibi exhibere debeo tanquam Patri et domino, ideo non audebam respondere tibi aliquid quando me mittebas ad eum; verumtamen nihil eorum dixi ei quae mandabas ad eum. Haec audiens senior, statim prostravit se ad pedes 502 ejus dicens: Ex hodierna die tu meus pater esto, et ego discipulus tuus; quoniam te festinante et moderante, ac cum timore et charitate Dei agente, et meam et illius fratris animam de peccati laqueo Christus Dominus liberavit. Pro fide enim et sancta sollicitudine et intentione discipuli, qui perfecte in charitate Christi diligebat abbatem suum, et anxie timebat, ne per invidiae et iracundiae vitium, aliquid tale ageret pater suus spiritualis, ut perderet omnes labores sanctos, quos ab ineunte Joannes, quoniam magnam haberet humilitatem, et virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
abea cũ ergo uirdĩ exiss& decorpore : scđm p̃ceptũ
eiꝰ sc̃i seniores plantauer̃ baculũ eiꝰ suꝑ sepulchr̃u
ipsius et fronduit Accedentiꝰq tẽpore ꝓtulit fructũ.
& ad mirai sunt om̃s glorifi cantes dm̃ adtale enĩ
inuraculũ. etiã deuicinis regionib multi uenientes
magnificabant grãm saluatoris. Nã & nos ipsa ar¬
busculã uidimꝰ: et benediximꝰ dñm. qui ꝓregit in
omnib in sinceritate et ueritate sibi ser uientes

Expanded text:
ab ea. Cum ergo vir Dei exiisset de corpore, secundum praeceptum ab ea. Cum ergo vir Dei exiisset de corpore, secundum praeceptum ejus sancti Patres plantaverunt baculum ejus super sepulcrum ipsius, et fronduit, accedenteque tempore protulit fructum; et admirati sunt omnes, glorificantes Deum. Ad tale enim miraculum, etiam de vicinis regionibus, multi convenientes magnificabant gratiam Salvatoris, nam et nos ipsam arbusculam vidimus; et benediximus Dominum, qui protegit in omnibus in sinceritate et veritate sibi servientes
Abbreviated transcription (Latin):
sus picari qđ non sincerã haber& senior conscientiã de uir¬
gine quȩ ministrabat ei Audiens aut hȩc semior. exo
egritudinis et miseriȩ meȩ. et adfflictionẽ tante¬
infirmitatis quȩ me ita ꝑtantũ cͣ sumit tẽp̾. ut neces¬
sariũ habeã obsequiũ huiꝰ famulȩ tuȩ. quȩ mihi ꝓpͣt
nom̃ tuũ ministrat. Tribue ei dñe ds̃ meus c̃dignã
mercedẽ in uitã ȩternã: sicut dignatꝰ es ꝓp̃t bonita
firmis suũ exhibent ministeriũ cũ aũt ad ꝓximas¬
sent dies transitꝰ eiꝰ conuener̃ ad eũ quã plurimi sc̃i
seniores et fr̃s de monasterio et dix̃ semior. obsecro
uos domini patres ac fr̃s. ut cũ defunctꝰ fuero. tollatis
bacułũ meũ et plantate eũ suꝑ sepulchr̃u meũ. et cu
radices miserit feceritq fructũ. tunc si&is quia mun¬
da est conscientia mea a famula dĩ quȩ mihi minis¬
trabat. Sinau̾t ñ fecerit: scitore quia ñsũ mundus

Expanded text:
suspicari quod non sinceram haberet senior conscientiam de virsuspicari quod non sinceram haberet senior conscientiam de virgine, quae ministrabat ei. Audiens autem haec senior, exoregritudinis et miseriae meae, et afflictionem conantum consumpsit tempus, ut necessarium habeam obsequium hujus famulae tuae, quae mihi propter nomen tuum ministrat; tribue ei, Domine Deus meus, condignam mercedem in vita aeterna, sicut dignatus es promittere firmis suum ministerium. Cum autem approximasset dies transitus ejus, convenerunt ad eum quamplurimi sancti seniores fratres de monasterio, et dixit eis senior: Obsecro vos, domini, et patres, et fratres, ut cum defunctus fuero, tollatis baculum meum, et plantetis eum super sepulcrum meum, et si radices fecerit, miseritque fructum, tunc scietis quia munda est conscientia mea a famula Dei, quae mihi ministrabat. Si autem non fronduerit, scitote quia non sum mundus
Abbreviated transcription (Latin):
et incurrit ingrauissimã egriudinͬe. confectꝰq
nimia & intollerabili infirmitate : ꝑ longu tẽp̾ labo¬
rabat indolorib multis. nec aduenire porerañ fr̃s
qualit᷑ succurrerent egritudini eiꝰ: qm ea quȩ necessitas
infirmitatis eiꝰ expetebat non habebant in monasterio.
Audiens aũt quȩdã famula dĩ de afflictione infirmi¬
tatis eiꝰ dep̾cataest patre monasterii. ut eũ adcellu¬
la suã toller&. & ministrar& ei: maxime aut quia fa¬
cilius inueniri possit inciuitate. quȩ necessaria eiꝰ egri¬
tudini uidebant᷑. Precepit ergo patͣ monasterii. ut
portarent eũ fr̃s ad celluła famulȩ dĩ. Ipsa uero cũ
omni ueneratione suscipiens eũ ꝓp̃t nom̃ dñi. minis
trabat ei ꝓ retributione merredis &̃nȩ : quã credebat
axp̃o saluatore nr̃o recipere Cũq ꝑtres & amplius
anros sedule obsequer&᷑ et ministrr& famulo dĩ. ceper
homines mente corrupti scđm scabiem mentis suę

Expanded text:
et incurrit gravissimam aegritudinem; confectusque et incurrit gravissimam aegritudinem; confectusque nimia et intolerabili infirmitate, per longum tempus laborabat in doloribus multis, nec invenire poterant fratres, qualiter succurrerent aegritudini ejus, quoniam ea quae necessitas infirmitatis ejus expetebat, non habebant in monasterio. Audiens autem quaedam famula Dei de afflictione infirmitatis ejus, deprecabatur Patrem monasterii, ut eum ad cellulam suam tolleret, ut ministraret ei, maxime autem quia facilius invenire posset in civitate quae necessaria aegritudini ejus videbantur. Praecepit ergo Pater monasterii ut portarent eum fratres ad cellulam famulae Dei. Ipsa vero cum omni veneratione suscipiens senem, propter nomen Domini retributione mercedis aeternae, quam credebat a Christo Salvatore nostro recipere. Cumque per tres-et amplius annos sedule obsequeretur famulo Dei, coeperunt homines mente corrupti secundum scabiem mentis suae
Abbreviated transcription (Latin):
re si uerã ꝑfectaq umilitatẽ haberent: uenit aduisi¬
tandũ eos Cũq cũ gaudio suscepissent eũ. et exmore cõ¬
plessent orationes et psalmodiã. et egressus e& foris cel¬
lulã : uidit paruu hort᷑u ubi sibi olera faciebant Adpͣ¬
hensoq baculo. cũ toto imp&u cępit om̃a holera ceden¬
do confringere : ita ut nihil omnino remaneret Viden¬
tes añt supͣdicti fr̃s. nihil penitꝰ dixer̃: sed nec uult̾u
tristẽ aut turbatu habentes. rursus ingressi cellulã¬
uespertinas orationes c̃plentes ad orantes eũ dixes
Si p̃cipis domine ut eamꝰ. et eũ qui remansit caułe co¬
quentes gustem quia iã hora est ut cibũ sumamꝰ Tunc
senior. ad orauit eos dicens Gratias ago saluatori
nr̃o xp̃o quia uideo sp̃msc̾m requiescere in uob̵. Et
custodiatis sc̃ę humilitatis et pacientiȩ uirtute. ut
ipsa in regno cęlesti uos magnos ac sublimes in con¬
spectu dm̃i faciat apparere
rat quidã incęnobio ĩa sęnex ꝓbatissimꝰ monacꝰ

Expanded text:
e si veram perfectamque humilitatem haberent; venit ergo ad visitandum eos. Cumque cum gaudio suscepissent eum, et ex more complessent orationes et psalmo diam, egressus foris cellulam vidit parvum hortum ubi sibi olera faciebant. Apprehensoque baculo, cum toto impetu coepit omnia olera caedendo confringere, ita ut nihil omnino remaneret. Videntes autem supradicti fratres, nihil penitus dixerunt, sed nec vultum tristem aut turbatum habentes. Et rursus ingressi cellulamvespertinas orationes complentes, adorantes eum dixerunt: Si praecipis, domine, ibimus, ut eum qui remansit caulem coquentes gustemus, quia jam hora est ut cibum sumamus. Tunc senior adoravit eos, dicens: Gratias ago Deo meo, quia video Spiritum sanctum requiescere in vobis; et custodiatis sanctae humilitatis et patientiae virtutem, ut ipsa in regno coelesti vos magnos et sublimes in conspectu Domini faciat apparere. 24. Erat quidam in coenobio jam senex et probatissimus monachus,
Abbreviated transcription (Latin):
egrediat᷑ de cellula mea Nã sirursus distulerit : dices
adeũ. quia continuo uenio. & cubaculo cedendo expel¬
lo eũ de cella mea. ꝑgens aũt discipulus ad supͣdictũ
tua. ideo misit me requirens si melius habeas At ille
hȩc audiens dix̃ Gratias ago domine sc̃ę carnatituȩ
quia sollicitꝰ̾ es deme uerũtam̃. inp̃cib tuis melius ha¬
beo Reuersus aũt discipulus: dix̃ abbansuo Etiã eͣ nunc
de p̃cat᷑ sc̃itatr̃ tuã dicens ut usq diem dominicu ex¬
pectes cum
et statim egredit᷑. Cũ aũt ueniss& dominic̾ dies & non
egreder&᷑ : accipiens uerte senior infłãmat̾ inuidiȩ
& iracondiȩ sp̃u. ꝑgebat ut cedendo expelleree eũ
decella Accedensaut discipulus ei: dix ei Siubes patͣ.
pcedote : et uideo neforsitan aliqui fr̃s ad salutan¬
dũ eũ uenerint : et siuiderint te scandalizentur
recessit ergo discipulus eiꝰ. & ingressus ad eũ: eccemquit

Expanded text:
egrediatur de cellula mea; nam si rursus distulerit, dices egrediatur de cellula mea; nam si rursus distulerit, dices ad eum, quia continuo venio, et cum baculo caedendo expello eum de cella mea. Pergens autem discipulus ad supradictumtua, ideo misit me requirens si melius habeas. At ille respondens dixit: Gratias ago, domine sancte, charitati tuae, quia sollicitus es de me, verumtamen precibus tuis melius habeo. Reversus autem discipulus, dixit abbati suo: Etiam et nunc deprecatur sanctitatem tuam dicens, ut usque ad diem Dominicam exspectes, et statim egredietur. Cum autem advenisset Dominicus dies, et non egrederetur, accipiens vectem senior, inflammatus invidiae et iracundiae spiritu, pergebat ut caedendo expelleret eum de cella sua. Accedens autem discipulus ejus dixit ei: Si jubes, Pater, praecedo te, et video, ne forsitan aliqui fratres ad salutandum eum venerint, et si viderint te, scandalizentur. Praecessit ergo discipulus, et ingressus ad eum dixit: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Interim repausa in hac cellula. doneo inuenr is
ubi. possis manere. Cũq ad uisitandũ eũ conuenirent
aũt ille senior qui ei adhabitandũ prestiterat cellulã
inuidiȩ liuore cor eiꝰ uulnerat̃uest. et indignari cępit
acdicere: qm ego tantis tẽporib in hoc loco habito. & nͣ
adme conueniunt fr̃s nisi rarissime: et hoc indieb festis
Et ecce adistũ inpostorẽ. pene cotidie fr̃s quã plurimi
uadunt: Dix̃ aut discipulo suo Uade & dic ei ut egre¬
diat᷑ decella illa: qͣm necessaria mihiest: Cũ aũt ꝑrexis¬
s& discipulus eiꝰ ad illũ frẽm: dix ei Mandauit abbas me¬
us sc̃itati tue. Iube mihi mandare. qualit̾ abeas Audiui
enĩ te infirmari Ipseuͦ. remandauit ei dicens. Ora ꝓme
domine : quia ualde stomachũ doleo Nimis ergo angłm
ut possit sibi aliã cellułã ꝓuidere Transaciis aut trib
dieb iterũ misit discipulũ suũ dicens Uade dic ei ut

Expanded text:
dicens: Interim repausa in hac cellula, donec invenias dicens: Interim repausa in hac cellula, donec invenias ubi possis manere. Cumque ad visitandum eum convenirent ei; videns ille senior, qui ei ad habitandum praestiterat cellam, invidiae livore cor ejus vulneratum est, et indignari coepit ac dicere: Quoniam ego tantis temporibus in hoc loco habito, et ad me non veniunt fratres nisi rarissime, et hoc in diebus festis, et ecce ad istum impostorem pene quotidie fratres quamplurimi vadunt; dixitque discipulo suo: Vade, et die ei ut egrediatur de cellula illa, quoniam necessaria mihi est. Cum autem perrexisset discipulus ejus ad illum fratrem, dixit ei: Mandavit abbas meus sanctitati tuae, jube ei per me mandare qualiter habeas, audivit enim te infirmari. Ipse vero remandavit ei dicens: Ora pro me, domine Pater, quia valde stomachum doleo. Reversus autem ut possit sibi aliam cellam providere. Transactis autem tribus diebus, iterum misit discipulum suum, dicens: Vade, dic ei ut
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine xp̃i p̃cib fusis ad dm curar&: respondit
senior et dix̃ eis non se ẽẽ huiꝰ meriti ut demonib
imperar& cũ aũt ꝓsisterent qui uenerant rogan¬
tes eũ flentes & nimis dep̃cantes: tande ad quieuit
cũ aũt in nomine dñi saluatoris nr̃i xp̃i imperar&
tute xp̃i egredior: tam̃ int̾rogo te sermonẽ ut
dicas mihi Qiđd est qđ scriptũ est in cuangło qui sunt
hedi & qui sunt oues: Nespondens aũt senior dixei
edi quidẽ iniustis int̾quos et ego sũ peccator. qui
multis peccatis ob noxius sũ oues aũt ds̃ nouit
de homine que obsederat. Uidentesq qui adstabant.¬
efȩreba ł sc̃i seniores dicentes. quia fuit quidam
monacꝰ inheremo scithii: uenit aũt aduisitandũ sc̃os
patres quihabitabant in loco qui dr̃ cellia: ubi mul¬
titudo monachoꝵ diuisis habitant cellullis. Cũq non
inuenir& ad p̃sens cellulã ubi possit manere. quidã
de seniorib habens aliã uacintẽ cellułã. dedit ei

Expanded text:
respondens senior, dixit eis non esse se hujus meriti, ut daemonibus imperaret. Cum autem persisterent qui venerant, rogantes eum, et flentes nimis deprecantes, tandem acquievit. Cum autem in nomine Domini Salvatoris nostri imperaret tute Christi egredior, tamen interrogabo te sermonem ut dicas mihi: Quid est quod scriptum est in Evangelio : Qui sunt haedi, et quae sunt oves? Respondens autem senior dixit ei: Haedi quidem injusti sunt, inter quos et ego sum peccator, qui multis peccatis obnoxius sum; oves autem Deus novit de homine quem obsederat. Videntes auteferebant sancti seniores nobis dicentes: Quia fuit quidam monachus in eremo Scythi; venit autem ad visitandos sanctos Patres in loco qui dicitur Cellia, ubi multitudo monachorum divisis habitabat cellulis. Cumque non inveniret ad praesens cellulam ubi posset manere, quidam de senioribus habens aliam vacantem cellulam, dedit ei,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. qm magis seductio et ꝑditio animaruẽ. cultus
idolorũ : relinquens om̃a festinant᷑ ꝑrex̃ ad scos patres
ad monasteriũ: et r&culit eis hȩc omã. quȩ ꝑ malitiã
demones int̃se loquębant᷑. Cũq monitis salutarib
instuxissent eũ sc̃i patres de doctrina dñi salua¬
toris baptizatꝰ est: et sc̃i ꝓpositi monachorũ uitã
arripuit. et adiuuante et cooperante grã dñi. fact
est ꝓbatissimꝰ monac̾ Tantũq ueneratus est et te¬
nuit uirtutẽ humilitatis. ut om̃s numiã humilitarẽ
eiꝰ mirarent᷑. Dicebat em̃. qm̃ omñe uirtutẽ aduer

Expanded text:
oniam magis seductio et perditio animarum est cultus oniam magis seductio et perditio animarum est cultus idolorum, relinquens omnia, festinanter perrexit ad sanctos Patres ad monasterium, et retulit eis omnia quae per 498 malitiam daemones inter se loquebantur. Cumque monitis salutaribus instruxissent eum sancti Patres de doctrina Domini Salvatoris, baptizatus est, et sancti propositi monachorum vitam arripuit, et adjuvante et cooperante gratia Dei, factus est probatissimus monachus, tantumque veneratus est et tenuit virtutem humilitatis, ut omnes nimiam humilitatem ejus admirarentur. Dicebat enim, quoniam omnem virtu
Abbreviated transcription (Latin):
rant duo fr̃s scđm carnẽ quidẽ germani ueru̾tim̃
utriq in sp̃uali ꝓposto monachi existentes Insidiabat᷑q
eis malignus diabolus. ut quomodocũq eos separar&
ab inuic̾e Qradã igit᷑ die ad uesperã seđm consu&u¬
din̾e. ille nimor frͣ accendens lucernã posuit supra
candelabrum: faciente aut malitia demomi. ruit can¬
uero ꝓstrat̾ interrã. dep̃cabat᷑ grrmanu suũ dicens
Magnanimꝰ esto dñe : et ego rursũ accendo lucerna ergo
quia non respondit ei turbulentũ sermonẽ : statrm
malignꝰ demon confusus. recessit ab eis. Et ꝑgens
eadem nocte: nuntiauit principi demonũ dicens
Qͣm ꝓpt̃ humilitat̾e illius mon̾chi qui ꝓstrat̾ int̾rã
ueniã postulabat a fr̃e suo: non p̃ualui in eis uidensq
ãs humilitatẽ eiꝰ: effudit suꝑ eũ grãm suã Et ego sen¬
tiome ualde torqueri atq cruciari: qͣm non pͣualui
separare eos ab inuicem hȩc aũt om̃a uerba audiens
sacerdos idolorũ qui ibi cõmanebat: conpunctũ est

Expanded text:
rant duo fratres, secundum carnem quidem germani, verumtamen uterque in spiritali proposito monachi existentes, insidiabaturque eis malignus diabolus, ut quomodocunque eos separaret ab invicem . Quadam igitur die ad vesperam, secundum consuetudinem ille junior frater accendens lucernam posuit super candelabrum. Faciente autem malitia daemonum, ruit canvero prostratus in terram, deprecabatur germanum suum, dicens: Magnanimus esto, domine, et ego rursus accendo lucernam. Ergo quia non respondit ei turbulentum sermonem, statim malignus spiritus confusus recessit ab eis. Et pergens eadem nocte nuntiavit principi daemonum, dicens: Quoniam propter humilitatem illius monachi, qui prostratus in terra veniam postulabat a fratre suo, non praevalui in eis. Vidensque Deus humilitatem ejus, effudit super eum gratiam suam; et ego sentio me valde torqueri atque cruciari, quoniam non praevalui eos separare ab invicem. Haec autem omnia verba audiens sacerdos idolorum qui ibi commanebat, compunctus est
Abbreviated transcription (Latin):
simili mocio sacramentorũ gratia. Peli quis uero dieb xia
opus manuũ faciebar. & operabatur u eori cigula
expalmarũ folustexns. ut ulis locis haberimos er
Quodã uiro te porȩ claudus aliquis irx adipsũ uolut ut
ab ipso curar&ur. Contigit ant ut animal qousus¬

Expanded text:
li modo Sacramentorum gratia, reliquis vero diebus etiam opus manuum faciebat et operabatur, jumentorum cingula ex palmarum foliis texens, ut in illis locis haberi moris est. Quodam vero tempore claudus aliquis ire ad ipsum voluit, ut ab eo curaretur. Contigit autem ut animal, qu
Abbreviated transcription (Latin):
et hora statuta om̃is multitudo monachorũ. quę in illa
heremo conuersat᷑ Audiens. aũ supͣ dict abba isa ac huius¬
cemodi consiliũ: fugit in egrptũ et abscondit se in quo¬
dã agro int̃ frutecta. arbitransse indignũ ee̾ honore
prbtrii quã plurimiaũt fr̃s monachi sequebant᷑. ut
c̃p̃henderem eũ. Cũ aũt ad plicuissent ad uesperũ
ad eundẽ agr̃u ꝓlongius ut reficerem fatigatide
itinere erat enĩ nox : dimiser̃ a sellũ qui eis sũptꝰ por¬
set dies requirentes monachi a sellũ: ꝑuener̃ adeun¬
dẽ locũ ubi se occultauerat. et ad mirantes ualde dispen¬
sationẽ diuinã: conp̃hendentes ligare & constringere
eũ uoluer et ita ꝑducere: Uenerabilis aut senior non
ꝑmisit dicens. Iã non possũ contradicere uob. quia¬

Expanded text:
 multitudo monachorum, qui in illa eremo conversantur . Audiens autem supradictus abbas Isaac hujuscemodi consilium, fugit in Aegyptum, et abscondit se in quodam agro inter fruteta, arbitrans indignum se esse honore presbyterii: quamplurimi autem fratres monachi sequebantur, ut comprehenderent eum. Cum autem applicuissent ad vesperam in eodem agro prolongius, ut reficerentur fatigati de itinere erat enim nox, dimiserunt asellum qui eis sumptus porset dies, requirentes monachi asellum, pervenerunt ad eumdem locum ubi se senior occultaverat, et admirantes valde dispensationem divinam, comprehendentes ligare et constringere eum voluerunt, et ita perducere. Venerabilis autem senior non permisit, dicens: Jam non possum contradicere vob
Abbreviated transcription (Latin):
nocte. cepit intrase cogitare famulus dĩ dicens
uo non oport& me iã in hoc loco eẽ. Multi enĩ non
solũ de populo. sed &iã et de palatio de senatorib quã¬
plurimi exempłũ imperatoris secuti ad uidendũ me
uenturisunt : et honore mihi tãquã seruo dĩ deferre
non cessabunt. Et illi quidẽ hȩc ꝓpt nomendñi fac¬
lus mihi subripiat. et libent᷑ incipiã suscipere :
et c̃ delectet cor meũ laudib et honorib eorũi: et ꝑ
hȩc iã incipio uirtutẽ humilitatis ꝑderę. et laudes
atq: honores hominũ delectari hȩc igit᷑ om̃a homo
dĩ secũ cogitans eadẽ nocte fugit inde. e ꝑrexit
in egrptu ad sc̃os patres inheremũ. Itaq consideremꝰ
dilectissimi cũ quanta sollienudine uirtut᷑e hamili¬
tatis custodire famulus dĩstuduit: ut in celesti reg¬
dñi exercuerat ꝓcipere axp̃o dño mereret᷑¬

Expanded text:
nocte coepit intra se cogitare famulus Dei, dicens: nocte coepit intra se cogitare famulus Dei, dicens: Quoniam non oportet jam me in hoc loco esse; multi enim non solum de populo, sed etiam de palatio et de senatoribus quamplurimi exemplum imperatoris secuti, ad videndum me venturi sunt, et honorem mihi tanquam servo Dei deferendo non cessabunt. Et illi quidem haec propter nomen Domini facnus mihi subripiat, et libenter incipiam eos suscipere, et condelectetur cor meum laude et honore eorum, et per haec jam incipiam virtutem humilitatis perdere, et laudibus atque honoribus hominum delectari. Haec igitur omnia homo Dei secum cogitans, eadem nocte fugit inde, et perrexit in Aegyptum ad sanctos Patres in eremo. Itaque consideremus, dilectissimi fratres, quanta sollicitudine virtutem humilitatis custodire famulus Dei studuit, ut in coelesti regDomini exercuerat, percipere a Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ta pendentes. et dixei. Damibi benedictionẽ pater.
ut reficiamꝰ Statimq festinauit monac̾. & misit. iquã
& salem et misit bucellas & comeder pariter Porrexitq
ei calice aque et bibit. Tunc theodosius imperator dixei
Scis quissimego : Respondens monacꝰ dix̃. nescio quis es
domine. dix̃ei Egosũ theodosius imperator. et obde¬
uotionẽ uenihuc. hoc cũ dixisset monacꝰ ꝓstrauit se
ante illũ. It ille dix̃ Beati estis uos monachi : qui securi
ac liberi denegoniis scłi. tranquilłã et qui&ã ꝑfruntis
uitã: & solũmodo de salute animarũ urarũ hab&is
sollicitudinẽ. qͥomodo aduitã &erna & ad cęlestia pͣmia
ꝑuenire possitis. Inueritate dico tibi. quia ceste in
regnũ natꝰ sũ : et nunc in regnũ degeo et nũquã sine sol¬
licitudine cibũ capio. Post hęc aut ualde honorifice
salutaun eũ imperator: et ita egressus est Eade amt̃

Expanded text:
ta pendentes, et dixit ei: Da mihi benedictionem, abba, ta pendentes, et dixit ei: Da mihi benedictionem, abba, ut reficiamus. Statimque festinavit monachus, et misit aquam et sal, et misit buccellas, et comederunt pariter, porrexitque ei calicem aquae, et bibit. Tunc Theodosius imperator dixit: Scis quis ego sum? Respondens monachus dixit: Nescio quis sis, domine. Dixit ei: Ego sum Theodosius imperator, et ob devotionem veni huc. Hoc cum audisset monachus, prostravit se ante illum. At ille dixit ei: Beati estis vos, monachi, qui, securi ac liberi de negotiis saeculi, tranquilla et quieta perfruimini vita, et solummodo de salute animarum vestrarum habetis sollicitudinem, quomodo ad vitam aeternam et ad coelestia praemia pervenire possitis. In veritate enim dico tibi quia certe in regno natus sum, et nunc in regno dego, et nunquam sine sollicitudine cibum capio. Post haec autem valde honorifice salutavit eum imperator, et ita egressus est ab eo. Eadem autem
Abbreviated transcription (Latin):
qm fuit quidã nuꝑ monachus constatinopol. tem¬
porib theodosiimperatoris. habitabat aũt in par¬
uacellula foris ciuitat̾e ꝓpe prastio qui uocat᷑ in
senitimo ubi solent imperatores egressi deciunate
libent̃ degere audiens aũt imperator qđ ibi ea
quidã monachus solitarius qui nusquã egrediebat
de cella: cepit de ambulando ꝑgere adeũ locu.
ubi erat supͣ dict monachus. P recepitq sequentib
se eͣnuchis: ut nullus ad ꝓximar& ad cellulam
monachi illius. Ipseaũt solus ꝑraxit : pulsauitq
ostiũ cellule. Surrexitautͣ monac̾ et apperuit ei
et non cognouit eũ qđ e& imperator. tulerat em̃
sibi coronã de capite suo ut non cognoscer&ur
Post orationẽ aũt. reseder̃ parit᷑ Et interrogauit
eũ imperator dicens Quomodo sc̃i patres degent
in egrpto: Hespondensq: monichus ant om̃s exorant dm̃ ꝓ
salute ur̃a. Aspiciebat eñĩ imperator intente cellulã ip¬
sam. et nihil in ea uidit. nisi paucos panes siccos inspor¬

Expanded text:
m fuit quidam nuper monachus in Constantinopoli temporibus Theodosii imperatoris . Habitabat autem parva cella foris civitatem prope proastium, qui vocatur in Septimo, ubi solent imperatores egressi de civitate libenter degere. Audiens autem imperator quod ibi esset quidam monachus solitarius, qui nunquam egrediebatur de cella, coepit deambulando pergere ad eum locum ubi erat supradictus monachus, praecepitque sequentibus se eunuchis ut nullus approximaret ad cellulam monachi illius. Ipse autem solus perrexit, pulsavitque ostium. Surrexit autem monachus, et aperuit ei, et non cognovit eum quod esset imperator. Tulerat enim sibi coronam de capite suo, ut non cognosceretur. Post orationem autem sederunt pariter, et interrogavit eum imperator dicens: Quomodo sancti Patres degunt in Aegypto? Respondensque monachus, ait: Omnes exorant Deum pro salute vestra. Aspiciebat autem imperator intente cellulam ipsam, et nihil in ea vidit, nisi paucos panes siccos in spor
Abbreviated transcription (Latin):
phauit dubolu: contriuit Addebat &ĩ dicens qm̃
frequent᷑ audiss& demones int̾ se loquentes quia
quando ad iracundũ succendimꝰ corda hominu:
siquis sustinuerit patient᷑ iniuriarũ conuitu:
et conuersus magis rogauerit ea quȩ pacissunt di¬
cens qui iꝰ go peccaui : statim sentimꝰ omnẽ uirtut᷑e

Expanded text:
virtutem contrivit. Addebat etiam dicens, quoniam frequenter audisset daemones inter se loquentes, quia quando ad iracundiam succendimus corda hominum, si quis sustinuerit patienter convicia injuriarum, et conversus magis rogaverit ea quae ad pacem sunt, dicens: Quia ego peccavi, statim sentimus omnem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiam de eis eos comoneret quę accidere ꝑ
somnia hominibus solent: uł ꝑfantasias muli
dantiam. Dicebat ergo. Siquidem absq mu¬
lierum fantasia tale aliquid euenerit: non
est peccatu. Congenitus enim humor incor¬
pore ubi ꝓpria repleuerint conceptacula
suis necesse est ut meatibus egerantur. & ideo
non thraitur ad peccatum. Ubi uero uisus &¬
mulierum et blandimenta carnis occur runt.
in hociam desideriis animę: & erga huius modi
cogitationes. atq. in lecebras occupate dari con¬
firmat indicia Debere ergomonachos aiebat
omĩ genere a cogitationibus suis repellere hu¬
ius modi simula chra. nec indulgere omnino

Expanded text:
ut etiam de his eos commoneret, quae accidere per ut etiam de his eos commoneret, quae accidere per somnia hominibus solent, vel per phantasias muliedantiam. Dicebat ergo: Siquidem absque mulierum phantasiis tale aliquid eveniat, non esse peccatum, congenitus enim humor in corpore, ubi propria repleverit conceptacula, suis necesse est, ut meatibus egeratur, et ideo non trahitur ad peccatum. Ubi vero visus mulierum, et blandimenta carnis occurrunt, in hoc jam desideriis animae et erga hujusmodi cogitationes atque illecebras occupatae dari confirmabat indicia. Debere ergo monachos, aiebat, omni genere a cogitationibus suis repellere hujusmodi simulacra, nec indulgere omnino
Abbreviated transcription (Latin):
et gretorũ lingua. sed etiã latinorum: sicut
ab ipso et ab illis qui ei aderan didicimus: sed
& ipse cupiens reuelare et consolaripere grinationis
nrae laborem. intabella scribens ad nos gram.
doctrinãq siu sermonis ostendit. Erat aut tib:
ei absq ignis opere. Dicebant aut qđ & noctib
adheremũ ꝓgre diens. comitatu uteretur
pluri marũ heremi bestiarum. Ipse uero hav¬
riens aquã de puteo suo. & p̃bens eis pocula
obsequio ferarũ remunerabatur laborem
Huius aut̃ rei manifestũ dabatur in dicium :
qđ uestigiobubalorũ cap̃arũq: & onagrorũ
circaeius cellulã plurima dep̃ hendebantur¬
idimus & aliũ uenerabilem patrem
apud thebaidam dioscoru nomine
prb̃m. habentem in monasterio suo centufere mo¬
nachos. Quẽ tempore eo quo acceditur ad sacra¬
menta. summã curã sũ maq ꝑspeximus adhibere
diligentiam. nequis eorum qui accedit in aliquo
deferat conscientiam maculatam : in tantum

Expanded text:
et Graecorum lingua, sed etiam Latinorum, ut et et Graecorum lingua, sed etiam Latinorum, ut et ab eo ipso, et ab his qui ei aderant, didicimus. Sed et ipse revelare cupiens, et consolari peregrinationis nostrae laborem, in tabella scribens ad 144 nos gratiam doctrinamque sui sermonis ostendit. Erat autem ejus cibus absque ignis opere. Dicebant autem, quod et noctibus ad eremum progrediens, comitatu uteretur plurimo eremi bestiarum. Ipse vero hauriens aquam de puteo suo, et praebens eis pocula, obsequii earum remunerabat laborem. Hujus autem rei manifestum dabatur indicium, quod vestigia bubalorum, caprarumque et onagrorum, circa ejus cellulam plurima deprehendebanturidimus et alium venerabilem patrem apud Thebaidam, Dioscorum nomine, presbyterum, habentem in monasterio suo centum fere monachos, quem tempore eo quo acceditur ad Sacramenta, summam curam summamque perspeximus adhibere diligentiam, ne quis eorum qui accedunt, in aliquo deferrent conscientiae maculam, in tantum
Abbreviated transcription (Latin):
tu: ut inter homines angłs uideretur. ita lecus
oculis et plenus totius graẽ apparebat. Huic
cũ ante paruũ tempus ut cõperimus noctu
latrones suꝑ uenissent: aurũ se apud eum
inuenturos credentes: oratione sua ita eos
uinxit. ut foribus eius ad fixi. mouere se omino
non potuissent. Mane uero cũ ad eum turba
solito conuenissent. et uiderea ad ianuas euis
latrones uoleb ad eos ignitradere. A tille
rerum necessitate conpulsus. unũ eissolum locutus
est uerbum. Sinite inquit istos abire illesos. Alio¬
quin grã ame refugit sanitatum. Populi uerout
audierant haec: contradicere non audentes.
dimiserunt eos. Latrones uͦ uidentes qđ secum
gestum est: abiecta scelerum uoluptate. p̃terito¬
rum malorum penitentiam agentes. ad mona¬
steria uicina confugiunt. atq. emendatioris
uitae formã modũq suscipiunt. Erat aut supͣ¬
dictus uir eruditus non solum aegyptiorum

Expanded text:
tu, ut inter homines Angelus videretur: ita laetus tu, ut inter homines Angelus videretur: ita laetus oculis, et plenus totius gratiae apparebat. Huic cum parvum ante tempus, ut comperimus, noctu latrones supervenissent, aurum se apud eum inventuros credentes, oratione sola ita eos vinxit, ut foribus ejus affixi, movere se omnino non possent. Mane vero cum ad eum turbae more solito convenissent, et viderent ad januas ejus latrones, volebant eos igni tradere. At ille rerum necessitate compulsus, unum eis solum locutus est verbum: Sinite, inquit, eos illaesos abire, alioquin gratia a me fugiet sanitatum. Populi vero, ut audierunt haec, contradicere non audentes, dimiserunt eos. Latrones vero videntes quod secum est gestum, abjecta scelerum voluntate, et praeteritorum multorum paenitudinem gerentes, ad monasteria vicina confugiunt, atque ibi emendatioris vitae formam modumque suscipiunt. Erat autem supradictus vir eruditus non solum Aegyptiorum
Abbreviated transcription (Latin):
tauerat et dicebat. Hac me inheremo plantare rus¬
ticanorũ fides ammonuit. Ut enim uidicos tantẽ
fidem habere uit harenã subntis uestigus colligentes
per agros suos spargerent: & terram sterilem ad to¬
tius fecunditatis uesterent ubertatem. Pudor inqua
est sinos inferiores his inueniamur infide. quoꝵ
fides pernos consignata est dõ amea¬
idimus et alium non longe ab urbe ad eam
partem quae mittit adheremũ nomine theo¬
ne uirũ scm̃ intra cellã suam clausu solitariũ.
qui ꝑ hibebatur triginta annis silentu habuisse
continentiam. Quiq ta multas uirtutes fa¬
ciebat: ut ꝓpheta apud illos haberetur. Con¬
ueni ebat naq ad eum ꝑ dies singulos infirmoꝵ
plurima multitudo. Ad quos ille ꝑfenestrã
manũ ꝓferens & unius cuiusq capiti suꝑ impo¬
nens ac benedicens eos : sanos ab omĩ egritu di¬
ne remittebat. Hlic etiã ipso uisu tã honora¬
bilis erat tantũq reuerentiae gerebat in uul¬

Expanded text:
taverat, et dicebat: Haec me in eremo plantare rustaverat, et dicebat: Haec me in eremo plantare rusticanorum fides admonuit. Ut enim vidi eos tantam fidem habere, ut arenam sub nostris vestigiis colligentes, per agros suos spargerent, et terram sterilem ad totius fecunditatis verterent ubertatem, pudor, inquam, est, si nos inferiores his inveniamur in fide, quorum fides per nos consignata est Deo. CAPVidimus et alium non longe ab urbe ad eam partem, quae mittit ad eremum, nomine Theonem, virum sanctum, intra cellulam suam clausum solitarium, qui perhibebatur triginta annis silentii habuisse continentiam: quique tam multas virtutes faciebat, ut Propheta apud illos haberetur. Conveniebat namque ad eum per dies singulos infirmorum plurima multitudo, ad quos ille per fenestram manum proferens, et uniuscujusque capiti superponens, ac benedicens eos sanos ab omni aegritudine remittebat. Hic etiam ipso visu tam honorabilis erat, tantumque reverentiae gerebat in vul
Abbreviated transcription (Latin):
entie cõmonens. statim reuocat ad speluncant
de qua ef fuzerat: Et tamquã sulcum quandam ꝑ
harenam extracellulam iuuenis digito suo ducciis.
precepit in nomine dñi. Ne audeant demones statu¬
tum trans gredi limitem: &t ita uirbicius uirtuti
adoliscens ꝑ mansit dereliquo sicuras: Ferebatur
dico ꝗđ & ipse ad oli sens inheremo positus cęles¬
tes sepe ꝑcepisset cibos. & frib ad so uenientib cũ
nihil habuissit qđ ponerei. affuisse quandam ad¬
olescentem panesei et quę erant ncaessaria affe¬
rentem: quę cũ ante speluncam eius di posuisset
ultra numquã cõparuisse. doxissi uerocum ad frs
Bencdicanius dãm. qui preparauit nobis mensam indo¬
serto Hat et alia plurima desc&ꝵ. patium uitae
conuersationib enarrans nobis pater copres. & cum
omni affectu instruens post edificationis sermonẽ:
in troducit nos in hortula suum ostendens nobis ar¬
bores palmarum. alioruq pomorum quasipse plai¬

Expanded text:
entiae commonens, statim revocat ad speluncam, entiae commonens, statim revocat ad speluncam, de qua effugerat, et tamquam sulcum quemdam per arenam extra cellulam juvenis, digito suo ducens, praecepit in nomine Domini, ne audeant daemones statutum transgredi limitem: et ita verbi ejus virtute adolescens permansit de reliquo securus. Ferebatur de eo, quod et ipse adolescens in eremo positus, coelestes saepe percepisset cibos, et fratribus ad se venientibus, cum nihil habuisset quod apponeret, affuisse quemdam adolescentem panes ei et quae erant necessaria deferentem, eaque cum ante speluncam ejus deposuisset, ultra nusquam comparuisse; dixisse vero eum ad fratres: Benedicamus Dominum, qui praeparavit nobis mensam in deserto. Haec, et alia plurima de sanctorum Patrum vita et conversationibus enarrans nobis pater Copres, et cum omni affectu instruens; post aedificationem vero sermonum, introducit nos in hortulum suum, ostendit nobis arbores palmarum, aliorumque pomorum, quas ipse plan
Abbreviated transcription (Latin):
ita agi intrase met ipsos ut ille ad nuntia uerat. cor¬
de compuncti emendabantur. Prostetus aut. Ait ad
cos hreparite holera ad ad uentum frm. Et illis pre¬
parantib continuo suꝑuenerunt frs. Quib hono¬
rifice susceptis. ipse contendit ad heremuni Rogabat
aut cum quidam ex fribus. ut ꝑ mitteret ei secumꝰ de¬
gero inheremo. Cuq respondis set ei graue es se ne¬
otium. et plurimi laboris obsistere temptationib
demonum. cocontentiosius iuuenis ꝑsistibat. ꝓmit¬
consortiisui: Et cu ꝑ misisset. secutus est eum adhereniũ
Qutm ille inspelutca sibi uicina habitare iubet
Tunc demones ad uolantes ꝑ noctẽ. primũ foctidis
et tur pibus eum cogitationibus exagitant Post hec
uero uiolenter in ruere et necare cum a grediuntur
Effugicns aut uiuenis. & ꝑ uolans ad cellulam sc̃ĩ heleni:
quib malis urgueretui exponit. Tunc senior consola¬
tus e cum paucis uerbis. et de uirtitae fidei ac pati¬

Expanded text:
ita agi inter semetipsos, ut ille annuntiaverat, corita agi inter semetipsos, ut ille annuntiaverat, corde compuncti emendabantur. Profecturus autem ait ad eos: Praeparate olera ad adventum fratrum. Et illis praeparantibus, continuo supervenerunt fratres, quibus honorifice susceptis, ipse contendit ad eremum. Rogabat autem eum quidam de fratribus, ut permitteret eum secum degere in eremo. Cumque respondisset ei, grave esse negotium et plurimum laboris, obsistere tentationibus daemonum; eo contentiosius juvenis persistebat, promitconsortii sui. Et cum permisisset, secutus est eum ad eremum, quem ille in vicina sibi spelunca habitare jubet. Tunc daemones advolant per noctem: primum foedis et turpibus eum cogitationibus exagitant, post haec vero etiam violenter irruere et necare eum aggrediuntur. Effugiens autem juvenis, et pervolans ad cellulam sancti Heleni, quibus malis urgeretur, exponit. Tunc senior consolatus est eum paucis verbis, et de virtute fidei ac pati
Abbreviated transcription (Latin):
et prbm dicens Ascende nihil formidans
Atille uis abelua exterritus. retro abscedere
ac fugere magis coepit. Om̃s aut̃ qui aderaa
stuporingens ac metus app̃hendit: uidentes
hominem di corcodrilla eueccum fluminis
alurum trans meare. Qui ubi descendit serũ
pariter in siccum reducit. & iam bestiam dicens
ad eam. Melior est tibimors quã tot sclerũ
et tot homicidiorum inuoliu reatu. Atilla
statim corruens expirauit. Interea ꝑtriduum
cogitationes cordis & secreta consilia ꝓferret in
medium. Et alium quide ꝓderet spũ fornicationis
urgueri. Alium spce tracundie. alium uero cupidita¬
tis pecunie: Non nullos etiam iactantię Ac suꝑbie spũ¬
in ludi Alttrius mansuctudini. Alterius uero iusti¬
tie. alterius etiam patientie testimonium dabat
Et sic utriq ex parte aliorũ. uitia. aliorum etiam¬
uirtutes animi exagerans. ani monens cos ꝓfectus
mirabilite ex colebat Agnoscentes uero singuli quiq

Expanded text:
et presbyterum, dicens: Ascende, nihil formidans. et presbyterum, dicens: Ascende, nihil formidans. At ille, visa bellua, exterritus, retrocedere ac refugere caepit. Omnes autem qui aderant, stupor ingens et metus apprehendit, videntes hominem Dei crocodilo evectum fluminis alveum transmeare. Qui ubi descendit, secum pariter in sicum educit etiam belluam, dicens ad eam: Melior est tibi mors, quam tot scelerum et tot homicidiorum involvi reatu. At ille statim corruens exspiravit. Interea per triduum cogitationes cordis, et secreta consilia proferret in medium, et alium quidem proderet spiritu fornicationis urgeri, alium spiritu iracundiae, alium vero cupiditate pecuniae, nonnullos autem jactantiae ac spiritu superbiae illudi. Alterius vero mansuetudinis, alterius justitiae, alterius patientiae testimonium dabat, et sic ex utraque parte aliorum vitia, aliorum virtutes animi exaggerans, ad omnes eos profectus mirabiliter excolebat. Agnoscentes vero singuli quique,
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ego uada. & dducam eum aduos Et continuo
ad ripam fluminis ꝑgit. Ubi cũ nomen dnĩ in uo¬
casset. presto fuit belua. et quae solebat ad et̃
adpernitiem hominũ affuit tunc aduehiculum
iusti. Tergoq suo suscipiens eum. cũ omĩ metu sub¬
iecta. usq ad partem ripȩ ulterioris euexit. Adit
continuo helenus prb̃m: et exorare eum coepit
ut ueniret adfr̃s. Erac enĩ indutus uilissimo.
et ab iectissimo indumento. Suꝑ quo miratus
prbt quis aut unde et̃. uł quid sibi uellet
in quirit. Ubiuero cognorit eũ eẽ hominem
dĩ: sequi eum coepit ad flumen. It cũ causa¬
retur non inuenire nauigium quo transi¬
repossit. tunc abbas helenus dixit ad eum
Nihil uerearis pater. ego iam nunc parabo ue¬
hiculum. Et exclamans uoce magna. adeẽ
bestiam iubet. Iuae statim uoce audita :¬
adfuit. ac dorsum suum aduehendũ pla¬
cide p̃parauit Prior ipse conscendit. inuitat

Expanded text:
tis, ego vadam, et adducam eum ad vos. Et continuo tis, ego vadam, et adducam eum ad vos. Et continuo ad ripam fluminis pergit: ubi cum nomen Domini invocasset, praesto fuit bellua, et quae solebat adesse ad perniciem hominum, adfuit tunc ad vehiculum justi, tergo quoque suo suscipiens 170 eum, cum omni metu subjecta, usque ad partem ripae ulterioris evexit. Adiit continuo Helenus Presbyterum, et exorare eum coepit, ut veniret ad fratres: erat enim indutus vilissimo et abjectissimo indumento. Super quo miratus Presbyter, quis aut unde esset, vel quid sibi vellet, inquirit. Ubi vero cognovit esse hominem Dei, sequi eum coepit ad flumen. Et cum caussaretur non inveniri navigium, quo transiri posset, tunc abbas Helenus dixit ad eum: Nihil verearis, pater; ego jam nunc parabo vehiculum. Et exclamans voce magna, adesse bestiam jubet. Quae statim voce ejus audita affuit, ac dorsum suum ad vehendum placide praeparavit: prior ipse conscendens invitat
Abbreviated transcription (Latin):
quicuit Et cũre ficiendi corpusculi tempus et neces¬
sitas fuisset. ꝑdi nibil ominus grãm nihil de erat
corum quę poscebat ad ñõ Quodam uero tepore ꝑ¬
gebat ad uisitandos fes in cõmodos. quib etiam quę
neaessaria erant ad refectionẽ corporis de ferebat
It cũ initere corũ que portabat onere grauarctur:
uidit eminus onagros transire ꝑdesertum. et excla
huc unus ex uobis. & suscipiat sarcinam meam. Et
eue unus ex omni grege tota cum mansuetudine
ꝑgit adeum. Tunc ille prebentise sponte et onus
inponit. & ipse insedit. & cũ omi uelocitate ab eo
ad cellulas frm quo ꝑgebat euectus est Alio
rursus tp̃r dominica die uenit ad qđdam mo¬
nasterium frm̃. & cũ uidisset eos non plena Agen¬
tes sollempnitatẽ diei. causa requirit Cum aut
dixissent ꝓco qđ pres biter non affins set quia trans
flumen mancret: ꝓꝑter metum enim corco drilli
transire nullus audebat: Tunc ille doxit eis Siuul¬

Expanded text:
quievit. Et cum reficiendi corpusculi tempus et necesquievit. Et cum reficiendi corpusculi tempus et necessitas adfuisset, per Dei nihilominus gratiam, nihil deerat eorum quae poscebat a Domino. Quodam vero tempore pergebat ad visitandos fratres incommodos, quibus etiam quae necessaria erant ad refectionem corporis deferebat. Et cum in itinere eorum quae portabat onere gravaretur, vidit eminus onagros transire per desertum, et exclamhuc unus ex vobis, et suscipiat sarcinam meam. Et ecce unus ex omni grege, tota cum mansuetudine pergit ad eum. Tunc ille praebenti se sponte, et onus imponit, et ipsi insedit, et cum omni velocitate ab eo ad cellulas fratrum, quo pergebat, evectus est. Alio rursus tempore Dominica die venit ad quoddam monasterium fratrum, et cum vidisset eos non agentes solemnitatem diei, caussam requirit. Cum autem dixissent, pro eo quod Presbyter non adesset, qui trans flumen maneret: propter metum enim crocodili transire nullus audebat. Tunc ille dixit: Si vul
Abbreviated transcription (Latin):
piscentia. Scriptũ ẽ enim. Spũ ambulate. et con¬
desertum. atq ibi tanqua ꝓ rarnis concupisten
tia punienda. ie uinus semet ipsum coepit affli¬
gere. Tertia aut septimana ieiuni sui. udit
in deserto iacere diuersa poma et sparsa : in¬
tellegens dolos immiciait. Non manducabo
neq contingam ne frem meũ hoc est animam
meam scandalizem. Scriptũ est enim. Quia
non insolo cibo uiuit homo: sed in omi uerbo di
Cũq & sequenti septimana ieuinaret. paululũ
iusum dicens. Surge iam et quȩ in ueneris tibi
udit aquȩ fontem lenibus repletum fluentis.
eiusq ripas incircuitu herbis quibusdã teneris odoritisq
pretextas. et accedens de cerpere coepit et edere. & ex fon¬
te poculum sumere. Confirmabat aut̃ se nmqua
inomniuita suatante dulcedinis aliquid. et tante
suauitatis hausisse Inuenit aut & in ipso loco eti¬
am speluncam quandam. Intra quã aliquandiure¬

Expanded text:
piscentia. Scriptum est enim, Spiritu ambulate, et conpiscentia. Scriptum est enim, Spiritu ambulate, et con abiit in desertum, atque ibi tamquam pro concupiscentia carnis punienda, jejuniis semetipsum coepit affligere. Tertia autem septimana jejunii sui videt in deserto jacere diversa poma sparsa: et intelligens dolos inimici, ait: Non manducabo, neque contingam, ne fratrem meum, hoc est animam meam scandalizem. Scriptum est enim, Quia non in cibo solo vivit homo, sed in omni verbo Dei . Cumque et sequenti septimana jejunaret, paululum visum, dicens: Surge jam, et quae tibi gens autem, vidit aquae fontem lenibus repletum fluentis, ejusque ripas in circuitu herbis quibusdam teneris odoratisque praetextas. Et accedens decerpere coepit et edere, similiter et ex fonte poculum sumere. Confirmabat autem, se numquam in omni vita sua tantae dulcedinis aliquid et tantae suavitatis hausisse. Invenit autem in ipso loco etiam speluncam quandam, intra quam aliquandiu re