comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ amplius ñ potest saltem duab incib¬
oret. mane scilicet & uesꝑe dicens symbo¬
lũ & orõnem dñicam. siue qui plasmasti
me miserere mei. ł etiã d̾s ꝓpitus esto mͥ
peccatori. & d̾o gr̃as agens ꝓ cotidiane uite
comeatib. & qr se ad ymaginẽ suã creare¬
dignatus sit. & a pecudib segregare. his
ꝑactis & solo d̾o creatore suo adorato scõs in¬
uocet ut ꝓ se int̃cedere apud maiestatem
diuinã dignẽt᷑. Hec faciant quib basilice
locus ꝓpe est in basilica. qui uͦ in itinere
aut ꝓ qualibet occasione in silius aut in
agris. ubicũq eos ipsa hora matutina ł uesꝑ¬
tina inuenerit. sic faciant. scientes dm̃ ub

Expanded text:
qui amplius non potest, saltem duabus vicibqui amplius non potest, saltem duabus viciboret: mane scilicet et vespere, dicens Symbolum et Orationem Dominicam: sive, Qui plasmasti me, miserere mei; vel etiam, Deus, propitius esto mihi peccatori: et Deo gratias agens pro quotidianae vitae commeatibus, dignatus sit, et a pecudibus segregare. His ita peractis et solo Deo creatore suo adorato, sanctos invocet, ut pro se intercedere apud majestatem divinam dignentur. Haec faciant, quibus basilicae locus prope est, in basilica; qui vero in itinere, aut pro qualibet occasione in silvis, aut in agris ubicunque eos ipsa hora matutinalis vel vespertina invenerit, sic faciant, scientes Deum ub
Abbreviated transcription (Latin):
cos atq porcarios in principalib festis ad
sibi. ut bubulcos atq porcarios. ł alios.
pastores. ł aratores qui in agris assidue cõ¬
morant᷑. ł in filuis. & id̾o tielut more pecu¬
oũ uiiuit. in dñicis & in aliis festis dieb sal¬
tim ł ad missam faciant ł ꝑmittant ueni¬
re: Nam & hos xp̃c p̃cioso sanguine suo re¬
oemit. Qd̃ si neglexerint. ꝓ animab eoꝵ
absq dubio rationẽ se reddituros sciant.
Siguidẽ dñs ueniens in hc mundũ ñ ele¬
git oratores atq nobiliores quosq s pisca¬
tores atq idiotas sibi discipłos assciuit. ut
ostenderet in facto qd̃ ipse uerbis in euã¬
głio affirmat dicens. Qd̃ hominib est
altũ. abhominabile ẽ apud dm̃. Et salua
altiore intelligentia natiuitas nr̃i redẽp¬
mosinã dent. & orationes faciant ꝓ
diu̾sis plagis. quas assidue ꝓ peccatis nr̃is¬
patimur. Quomͦꝰ unꝰquisq orare debeat.
tem instruendus ẽ popłs ut singłis dieb

Expanded text:
cos atque porcarios in principalibus festis ad sibi, ut bubulcos, atque porcarios, et alios pastores vel aratores, qui in agris assidue commorantur, vel in silvis, et ideo more pecundum vivunt, in Dominicis et in aliis festis diebus saltem vel ad missam faciant vel permittant venire. Nam et hos Christus pretioso sanguine suo redemit. Quod si neglexerint, pro animabus eorum absque dubio rationem se reddituros sciant. Siquidem Dominus veniens in hunc mundum non elegit oratores atque nobiliores quosque, sed piscatores atque idiotas sibi discipulos ascivit, ut ostenderet in facto quod ipse verbis in Evangelio affirmat, dicens: Quod hominibus est altum, abominabile est apud Deum. Et salva altiore intelligentia, nativitas nostri Redempemosynam dent, et orationes faciant pro diversis plagis, quas assidue pro peccatis patiI.-- Quomodo unusquisque orare debeat. Item instruendus est populus, ut singulis diebus,
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ ꝯgregatã habuissemnus. & de eccłia¬
sticis statutis ut st̃ ab apłis & a sc̃is patri¬
b cradita diligentius tractaremꝰ: suꝑue¬
nere litt̾e ur̃ȩ. & ut magis ẽent auctorita¬
ut ordinẽ p̃fationũ quẽ scã romana eccłia
hactenꝰ haberet: nr̃is litt̾is uob̃ remandare¬
mus. Tunc de ur̃a uoluntate & studio tã
bono multũ gauisi sumus. sacrũ ordinẽ
romanũ sacraq ꝯstituta nr̃oꝵ antecessoꝵ sol¬
lerter relegentes: inuenimꝰ has nouẽ p̃fatio¬
nes in sacro cathalogo cm̃mͦ recipiendas. qͣs
longa retro uetustas in romana eccłia hacte¬
nus seruauit. id ẽ unã in albis paschalib.
aliã de ascensione dñi. t̾ciam de pentecoste.
quartã de natale dñi. quintã de apparitio¬
ne dñi. sextã de apłis. septimã de sc̃a tͥnitate:
octauã de cruce. nonã de ieiunio in qͣdrage¬
sima tm̃mꝰ dicendã. has p̃fationes tenet oe
custodit scã romana eccłia. Has tenendas ẽẽ

Expanded text:
fidelium congregatam habuissemus, et de ecclesiasticis statutis, ut sunt ab apostolis et sanctis Patribus tradita, diligentius tractaremus; supervenere litterae vestrae, et ut magnae essent auctoritaut ordinem praefationum quem sancta Romana Ecclesia hactenus haberet, nostris litteris vobis remandaremus. Tunc de vestra voluntate et studio tam bono multum gavisi sumus, sacrum ordinem Romanum, sacraque constituta nostrorum antecessorum solerter relegentes, invenimus has novem praefationes in sacro catalogo tantummodo recipiendas, quas longe retro vetustas, in Romana Ecclesia hactenus servavit. Id est, unam in albis Paschalibus. Aliam de Ascensione Domini. Tertiam de Pentecoste. Quartam de Natali Domini. Quintam de Apparitione Domini. Sextam de Apostolis. Septimam de sancta Trinitate. Octavam de Cruce. Nonam de jejunio in Quadragesima tantummodo dicendam. Has praefationes tenet et custodit sancta Romana Ecclesia. Has tenendas esse
Abbreviated transcription (Latin):
iquis pb̃r penitentiã abnegauerit
morientib. reus erit animarũ. qr dñs
dicit. Quac̾q die ꝯu̾sus fuerit peccator.
uita uiuet & ñ moriet᷑. Uera enĩ ꝯu̾sio in

Expanded text:
quis presbyter poenitentiam abnegaverit morientibus, reus erit animarum, quia Dominus dicit: Quacunque die fuerit conversus peccator, vita vivet, et non morietur . Vera enim conversio in
Abbreviated transcription (Latin):
det̾ ep̃c eleri. plebis. & ordinis ꝯsensus.
& desideriũ reqͥrat᷑. Tc̃ alt̃ de alt̾a eligatur
eccłia. si de ciuitatis ipsius clericis cui est
ep̃c ordinandꝰ nuallus dignꝰ qs euenire ñ
credimꝰ potuerit inueniri. Primũ enĩ illi
reꝓbandi st̃. ut aliqui de alienis eccłiis meri¬
to p̃ferant᷑. Habeat unꝰqͥsq sue fructũ mili¬
tiȩ in eccłia. in qͣ suã ꝑ om̃ia officia transeg̃
etatem. In aliena stipendia minime alter
obrepat. nec alii debitam alt̃ sibi audeat
uendicare mercedẽ. Sit facultas clericis
renitendi si se uiderint p̃grauari. & qͦs sibi
ingeri ex transu̾so cognouerint: ñ timeant
refutare. Qui si ñ debitũ premiũ. ł liberũ
de eo qui eos recturꝰ ẽ debent habere iudiciũ.

Expanded text:
plebis et ordinis consensus, et desiderium requiratur. Tunc alter de altera eligatur Ecclesia, si de civitatis ipsius clericis, cui est episcopus ordinandus, nullus dignus quod evenire non credimus potuerit inveniri; primum enim illi reprobandi sunt, ut aliqui de alienis Ecclesiis merito praeferantur. Habeat unusquisque suae fructum militiae in Ecclesia, in qua sua per omnia officia transegit aetatem. In aliena stipendia minime alter obrepat, nec alii debitam alter sibi audeat vindicare mercedem. Sit facultas clericis renitendi, si se viderint praegravari, et quos sibi ingeri ex transverso cognoverint, non timeant refutare. Qui si non debitum praemium, vel liberum de eo, qui eos recturus est, debent habere judicium.
Abbreviated transcription (Latin):
tio fui̾t oborta. qr talia facta st̃ apd̾ nos. ñ
p̃sumant ad purgandũ eũ qͥ ordinandꝰ est
tres ep̃i iã. s postulent᷑ ad numerũ supͣdic¬
toꝵ si haberi posst̃ duo in eadẽ plebe cui or¬
dinandꝰ ẽ. & discutiant᷑ pͥmo ꝑsone ꝯtͣdicen¬
tiũ. Postremo etiã illa q̃ obiciunt᷑ ꝑtͣctent᷑.
Et c̃ purgatꝰ fuit. sub ꝯspectu publico ita de¬
mũ ordinetur. Si hoc cũ ur̃e sc̃itatis an¬
mo ꝯcordat: roboret᷑ ur̃ȩ dignationis re-¬
sponsione. Ab uiu̾sis ep̃is dictũ ẽ satis

Expanded text:
tio fuerit oborta, quia talia facta sunt apud nos, non praesumant, ad purgandum eum, qui ordinandus est, tres episcopi jam, sed postulentur ad numerum supradictorum si haberi possunt duo, in eadem plebe cui ordinandus est, et discutiantur primo personae contradicentium, postremo illa etiam quae objiciuntur pertractentur; et cum purgatus fuerit sub conspectu publico, ita demum ordinetur. Si hoc cum vestrae sanctitatis animo concordat, roboretur vestrae dignationis responsione. Ab universis episcopis dictum est: Satis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiori capitulo scͥpte & ꝯfirmate ẽẽ uident᷑.
cõponat. Si quis ꝑ industriã ep̃m occiderit.
nixta id qd̃ apd̃ theodonis uillã a xxxii. ep̃is.
uecretũ ẽ. & qd̾ ibi a nob̃ & a pͥmatib totius
germaniȩ & galliȩ benigna collaudatiõe
collandatũ ẽ & subscriptũ ẽ. peniteat. & pe¬
cumã a nob̃ ꝯcessam eccłiȩ uiduatȩ ꝑsoluat.
Et hoc de nr̃o adiecimꝰ. ut si qͥs in his supra¬
dictis scoꝵ canonũ nr̃iq decreti sanctionib
ep̃is mobediens & ꝯtumax extiterit. pͥmũ
canonica sententia feriat᷑. deinde in nr̃o reg¬
no beneficiũ ñ habeat. & alodis eiꝰ in ban¬
nũ mittat᷑. & si annũ & diẽ in nr̃o banno
ꝑmanserit. ad fiscũ nr̃m redigat᷑. & captꝰ
mexiliũ religet᷑. & ibi tam du custodiat᷑.
& ꝯstringat᷑ donec coactus d̾o & sc̃e eccłie
satisfaciat. qd̾ prius gratis fac̾e noluerat.¬
Et si õĩb nob̾ ista cõplacuerint. dicite. &
t̃tio ab om̃ib conclamatũ ẽ. placet. Et im¬

Expanded text:
ae esse videntur, componat. Si quis per industriam episcopum occiderit, juxta id quod apud Theodonis villam a XXXII episcopis decretum est, et quod ibi a nobis et a primatibus totius Germaniae, et Galliae, benigna collaudatione collaudatum est, et subscriptum est, poeniteat, et pecuniam a nobis concessam Ecclesiae viduatae persolvat. Et hoc de nostro adjecimus, ut si quis in his supradictis sanctorum canonum nostrique decreti sanctionibus episcopis, inobediens et contumax extiterit, primum canonica sententia feriatur. Deinde in nostro regno beneficium non habeat, et alodis ejus in bannum mittatur, et si annum unum et diem in nostro banno permanserit ad fiscum nostrum redigatur, et captus in exilium religetur, et ibi tam diu custodiatur et constringatur, donec coactus Deo, et sanctae Ecclesiae satisfaciat, quod prius gratis facEt si omnibus vobis ista complacuerint, dicite. Et tercio ab omnibus conclamatum est: Placet. Et im
Abbreviated transcription (Latin):
sis pecume qntitatẽ int̾posuit. ꝓ ꝯsolatio¬
ꝑatorib sacerdotib ad defensionẽ ꝯcessã.
r ꝑ penitentiã det̾minarent᷑ ep̃oꝵ iudicio.
si pietas illius collaudare uoluerit. sic defi¬
niri eis cõplaceret. Siquis subdiaconũ ca-¬
lũnatꝰ fucrit. uulnerauerit ł debilitauerit.

Expanded text:
sis pecuniae quantitatem interposuit, pro levigatiosis pecuniae quantitatem interposuit, pro levigatioperatoribus sacerdotibus ad defensionem concessam, et per poenitentiam determinarentur episcoporum judicio, si pietas illius collaudare voluerit, sic definiri eis complaceret. Si quis subdiaconum calumniatus fuerit, vulneraverit, vel debilitaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
ois obseruet in pane & agua. & nequaquã
redimat. His expletis. sacrã cõmunionem
guntiensis archiep̃c cũ suis suffraganeis. hec¬
ti treuerensis archiep̃c. cũ suis suffraganeis.
Ebo rem̃sis archiep̃c cũ suis suffraganeis. cũ
nuntiis reliquoꝵ ep̃oꝵ galliȩ: & germaniȩ.
ob nimiã p̾sũptionẽ quoꝵdã tirannoꝵ in sa¬
cerdotes dñi bachantiũ. & ꝓpt̾ factũ qd̃ in
uuasconia nouit̃ acciderat. de ep̃o Ioħe in¬
honeste & maudite mordridato decretũ ẽ:
ut cõmuni ꝯsensu & humili deuotione sup¬
plicarent᷑ aurib principis. si sue pietati cõ¬
placeret. ut calũna in xp̃i sacerdotes ꝑacta
iuxta synodalica det̾minaret᷑ plenit̾ statu¬
ta. hoc idem ep̃oꝵ iudicio placeret. si ex to¬
co scłm potestatẽ ipsoꝵ posset definiri:
id ẽ ut canonica ferirent᷑ sententia. hi uide¬
licet qui timorẽ: dñi postponentes. in mini¬
stros suos grassare p̃sumerent. Qd̃ si uͦpi¬
etati illuis cõplaceret. iuxta capitula regñ

Expanded text:
dis observet in pane et aqua, et nequaquam redimat. His expletis, sacram communionem guntiensis archiepiscopus, cum suis suffraganeis; Hadabaldus archiep. , cum suis suffraganeis; Ebbo, Remensis archiepiscopus, cum suis suffraganeis, cum nuntiis reliquorum episcoporum Galliae et Germaniae, ob nimiam praesumptionem quorumdam tyrannorum in sacerdotes Domini bachantium, et propter factum quod in Wasconia noviter accidit de episcopo Iohanne inhoneste et inaudite mordridato, decretum est ut communi consensu et humili devotione supplicarent auribus principis, si suae pietati complaceret, ut calumnia in Christi sacerdotes peracta iuxta synodalia determinaretur pleniter statuta, hoc idem episcoporum iudicio placeret, si ex toto secundum potestatem ipsorum posset definiri, id est, ut canonica feriantur sententia, hi videlicet qui timorem Domini postponentes, in ministros suos crassare praesumunt. Quod si vero pietati illius complaceret, iuxta capitula regum
Abbreviated transcription (Latin):
feriã. quintã. & sabb̃m pocestatẽ habeat
redim̃di p̃taxato p̃cio ubicũq ẽ. Cetera dili¬
gent̃ om̃ia obseruet. ut in primo anno.
los ieiunet .iii. quadragesimas. unã ante
pascha. cũ cet̾is xp̃ianis. abstinendo de uino.
medone. mellita ceriusa. carne & sagimine
& ouis. & pinguib piscib. alterã ante nati¬
uitatẽ sc̃i ioħis. Si aliqͥd remanet de xl. di

Expanded text:
 sabbatum potestatem habeat redimendi praetaxato pretio ubicunque est. Caetera diligenter omnia observet, ut in primo anno. los jejunet tres quadragesimas. Unam ante Pascha cum caeteris Christianis, abstinendo de vino, medone, mellita cervisia, carne et sagimine, et ovis, et pinguibus piscibus. Alteram ante nativita
Abbreviated transcription (Latin):
si triplicẽ cõpositionẽ cõponat. Si aũ casu
&e ñ sponte occidit᷑. cũ cõꝓuncialiũ ep̃oꝵ cõ¬
silio homicida penit̃. Si quis aũ eũ spon
te occiderit. carnẽ ñ comedat. uinũ ñ bibat
om̃ib dieb uitȩ suȩ. cingulũ militare de¬
ponat. absq spe ꝯugii inꝑpetuo maneat.
Aistolfus magontiensis archiep̃c dixit.
Si pͥncipib placuerit aliisq sius fidelib:
rogemꝰ ut collaudet᷑ & subscribat᷑. Et col¬
laudatũ ẽ. & subscriptũ ẽ tã a principe
Iacuit nob̃ & fidelib nr̃is ut sicut ab
ep̃is & reliqͥs sacerdotib ac cdi serus
mus & rogati. ut ep̃i & eoꝵ ministri qͦs ds
suo ñ humano iudicio reseruauit. nixta scõꝵ
canonũ scõꝵq patrũ ac capitulartũ p̾̃ceden¬
tiũ regũ corã positoꝵ statuta. & dĩ sacerdotes
eoꝵq cooꝑatores. quoꝵ int̾cessionib supplicatio

Expanded text:
si triplicem compositionem componat. Si autem casu et non sponte occiditur, cum comprovincialium episcoporum consilio homicida poeniteat. Si quis autem sponte eum occiderit, carnem non comedat, vinum non bibat cunctis diebus vitae suae, cingulum militare deponat, absque spe coniugii in perpetuo maneat. Aistulfus Mogontiensis archiepiscopus dixit: « Si principibus placuerit aliisque fidelibus suis, rogemus ut conlaudetur et subscribatur. » Et conlaudatum est et subscriptum est tam a principe acuit nobis et fidelibus nostris, ut sicut ab episcopis et reliquis sacerdotibus, ac Dei servis, mus et rogati, ut episcopi et eorum ministri, quos Deus suo, non humano, iudicio reservavit, iuxta sanctorum canonum sanctorumque patrum ac capitularium praecedentium regum coram positorum statuta, ut Dei sacerdotes eorumque cooperatores, quorum intercessioni
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ disciplinã eccłiasticã muniant.
Cecerũ int᷑ eccłiam potestates necessarie ñ es¬
sent. nͥ ut qd̾ ñ p̃ualet. sacerdos efficere per
doctrinȩ sermonẽ. potestas hoc inꝑet ee ꝑ
fidẽ & disciplinã eccłie agunt. rigore pͥncipũ
exercere ñ p̃ualet. ceruicib suꝑboꝵ potestaᷤᷤ
pͥncipalis t̃ponat. & sic bene rõne meret᷑.¬
ut uirtutẽ potestatis imꝑtiat. Cognoscãt
pͥncipes scłi do debere reddere se rõnẽ ꝓpt̃¬

Expanded text:
plinam ecclesiasticam muniant. Caeterum intra Ecclesiam potestates necessariae non essent, nisi ut quod non praevalet sacerdos efficere per doctrinae sermonem, potestas hoc imperet imfidem et disciplinam Ecclesiae agunt, rigore principumexercere non praevalet, cervicibus superborum potestas principalis imponat, et ut bene rationem mereantur virtute potestatis impertiat. Cognoscant principes seculi, Deo debere reddere se rat
Abbreviated transcription (Latin):
femine in cummiterio ꝑuigilent. eo qd̾ se¬
pe sub obtentu orõnis & religionis. latenter
llud etiã petendũ ut qm̃ contͣ p̃cep I ganoꝵ.¬
ta diuina ꝯuiuia multis in locis exercent᷑. q̃
ab errore gentili attracta st̃. ita ut ñc a pa¬
ganis xp̃iam ad hec celebranda cogant᷑. ex qͣ
fieri occulte udeat᷑. uetari talia iubeant.
& de ciuitatib & de possessionib ĩposita pe-¬
na ꝓhiberi maxime cũ etiã in natalib bea-¬
tissimoꝵ mar¬
tirũ ꝑ ñnullas cugta¬
tes. & in ip¬
sis locis sacris talia
cõmittere
ñ reformident. qͥb
dieb etiã
qd pudoris ẽ dicere
saltationes scc leratissimas ꝑ uicos atq
plateas exerceant. ut matͦnalis honor & in¬
numerabilul feminaꝵ pudor deuote ueni¬
entiũ ad sacratissimũ diẽ. imuriis lasciui

Expanded text:
ae in coemeterio pervigilent, eo quod saepe sub obtentu orationis et religionis, latenter llud etiam petendum, ut, quoniam contra praecepta divina convivia multis in locis exercentur, quae ab errore gentili attracta sunt ita ut nunc a paganis Christiani ad haec celebranda cogantur, ex qufieri occulte videatur vetari talia jubeant, et de civitatibus et de possessionibus imposita poena prohiberi, maxime cum etiam in natalibus beatissimorum martyrum per nonnullas civitates et in ipsis locis sacris talia committere non reformident. Quibus diebus etiam quod pudoris est dicere saltationes sceleratissimas per vicos atque plateas exerceant, ut matronalis honor et innumerabilium feminarum pudor devote venientium ad sacratissimum diem, injuriis lascivi
Abbreviated transcription (Latin):
nens se ab eccłia sequestrauerit. & seorsũ
colligens altare ꝯstituerit. & cõmonenti ep̃o
ñ acquieuerit. nec ꝯsentire ł obedire uolu¬
erit. semel & iterũ ꝯuocanti. hic damnetur
om̃imodo. necultra remediũ ꝯseguat᷑. Si p̃b̃r

Expanded text:
nens, se ab eclesia sequestraverit et seorsum colligens altare constituerit et commonenti episcopo non adquieverit nec consentire vel obedire voluerit semel et iterum convocanti, hic dampnetur omnimodo nec ultra remedium consequatur
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is qui eas retine noscunt᷑. & maxime siꝑ tͥ
cenutũ eas absq u obtinentes. sub dispensa¬
sio simtacta ꝑmansit. ñ mutari debeat.
llud etiã adnecti placuit. ut si qd̾ absit facul¬
tates eccłie necũ & dioceses ab aliis quibq poᷤ¬
sident᷑ ep̃is. uire sibiuendicent qd̃ tricenna¬
lis lex ꝯclusit. qi &e ultra .xxx. annos nulli li¬
ceat ꝓ eo appellare. qd̾ legũ tempꝰ excludit.

Expanded text:
episcopis qui eas retinere noscuntur, et maxime si per tricennium eas absque vi obtinentes sub dispensasio, si intacta permansit, mutari non debeat. Illud etiam adnecti placuit ut si, quod absit, facultates Ecclesiae, nec non et dioeceses ab aliis quibusque possidentur episcopis, jure sibi vindicent quod tricennalis lex conclusit, quia et ultra triginta annos nulli liceat pro eo appellare, quod legum tempus excludit.
Abbreviated transcription (Latin):
indigentiũ ꝯu̾ti. qi uota st̃ fideliũ. & p̃cia
peccatoꝵ. atq ad p̾dictũ opus explendũ dño
uideat ne dãnationẽ ananiȩ & saphirȩ ꝑ¬
cipiat. & reus sacrilegii efficiat᷑. sic̃ illi fece¬
runt qui p̃cia p̃dictarũ rerũ fraudabant.

Expanded text:
indigentium converti, quia vota sunt fidelium et pretia peccatorum, atque ad praedictum opus explendum Dominvideat ne damnationem Ananiae et Saphirae percipiat, et reus sacrilegii efficiatur, sicut illi fuerunt, qui pretia praedictarum rerum fraudabant,
Abbreviated transcription (Latin):
ficile sit: locus ille: ꝓcumiterio habeat᷑.
ablato inde altari. & malio loco ꝯstituto
a sacris locis post mortẽ adiuuari ñ
possunt. qr qͦs peccata grauia depͥm̃t. si in
sacris locis sepelire se faciunt. restat ut de
sua p̃sumptione uidicent᷑. qͣtinꝰ eos sacͣ loca
ñ liberant s culpa temeritatis accusat. De¬

Expanded text:
ficile sit, locus ille pro coemeterio habeatur, ficile sit, locus ille pro coemeterio habeatur, ablato inde altari, et in alio loco constituto,a sacris locis post mortem adjuvari non possunt, quia quos peccata gravia deprimunt, si in sacris locis sepelire se faciunt; restat ut de sua praesumptione judicentur, quatenus eos sacra loca non liberant, sed culpa temeritatis accusat.
Abbreviated transcription (Latin):
t de reb eccłiarũ que ab eis ꝑ .xxx. annoꝵ
spaciũ sine ulla int̾pellatione possesse st̃
testimonia ñ recipiant᷑. s eomͦ ꝯtineant᷑. si¬
cut res ad fiscũ dñicũ ꝑtinentes ꝯtineri so
Intiquus in his regionib in eccłia sepelien¬
doꝵ mortuoꝵ usus fuit. & plerũq loca
diuino cultui mancipata. & ad offerẽdas d̾o
hostias p̃parata. cranteria siue poliandra
factast̾. Unde uolitmꝰ ut ab hac re deincepꝰ
abstineat᷑. & nemo in eccłia sepeliat᷑. nͥ forte
talis sit ꝑsona sacerdotis. aut cuiꝰlibet iusti
hominis. qͥ ꝑ uitȩ meritũ talẽ uiuendo suo
corꝑi defuncto locũ adquisiuit Corꝑa uͦ q̃
antiquitꝰ ieccłiis sepulta st̃. nequaquã ꝓi¬
ciantur. nͥ sint paganoꝵ. s tumuli qͥ appa¬
rent ꝓfundiꝰ in t̾ram mittant᷑. & panim̃to
desuꝑ facto. nullo tumuloꝵ uestigio appa cli¬
rente. eccłie reu̾entia ꝯseruetur. ybi uͦ tan¬
ta ẽ multitudo cadauerũ ut hoc fac̾e dif¬

Expanded text:
 annorum spatium sine ulla interpellatione possessae sunt, testimonia non recipiantur, sed eo modo contineantur, sicut res ad fiscum dominicum pertinentes contineri solAntiquus in his regionibus in Ecclesia sepeliendorum mortuorum usus fuit, et plerumque loca divino cultui mancipata, et ad offerendas Deo hostias praeparata coemeteria sive polyandria facta sunt. Unde volumus ut ab hac re deinceps abstineatur, ut nemo in Ecclesia sepeliatur, nisi forte talis sit persona sacerdotis, aut cujuslibet justi hominis, qui per vitae meritum talem vivendo suo corpori defuncto locum acquisivit. Corpora vero quae antiquitus in Ecclesiis sepulta sunt, nequaquam projiciantur, nisi sint paganorum, sed tumuli qui apparent profundius in terram mittantur, et pavimento desuper facto nullo tumulorum vestigio apparente, Ecclesiae reverentia conservetur. Ubi vero tanta est multitudo cadaverum, ut hoc facere dif
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is gesta st̃ breuit̃ enarremꝰ. Uir nãq ue
ꝓuincia ortus atq enucritꝰ ẽi Qui quan¬
dã sc̃imonialẽ feminã in loco eodẽ fuisse
testatur. q̃ carnis quidẽ ꝯtinentiã habuit¬
s linguȩ ꝓcacitatẽ atq stultiloquiũ ñ de¬
clinauit. Hec gͥ defuncta atq in eccłia se
pulta ẽ: Nocte aũ eadẽ. eiꝰdem ecłiȩ custos
ꝑ reuelationẽ iudit. q deducta ante sacrũ
altare ꝑ mediũ secabat᷑. & pars ina illius
igni cremabat᷑. pars aũ altera intacta re¬
mansit. Cũq hoc surgens mane fr̃ib nar¬
raret. & locũ uellet ostende in qͦ fuerat ig¬
ne ꝯsumpta: ipsa flãmȩ cõbustio ita ante
dem femina corporeo fuisset igne ꝯcrema¬
ta.Ex qͣ re aꝑte dat᷑ intelligi. qr hi qͥb pec

Expanded text:
nostris gesta sunt breviter enarremus. Vir namque vitae ensi provincia ortus atque enutritus est, qui quamdam sanctimonialem feminam in loco eodem fuisse testatur, quae carnis quidem sed linguae procacitatem atque stultiloquium non declinavit. Haec igitur defuncta atque in ecclesia posita est. Nocte autem eadem ecclesiae custos per revelationem vidit, quia deducta ante sacrum altare, per medium secabatur, et pars una illius igne cremabatur, pars autem altera intacta remanebat. Cumque haec surgens mane fratribus narraret, et locum vellet ostendere in quo fuerat igne consumpta, ipsa flammae combustio ita ante dem femina corporeo igne fuisset concremata. Ex qua re aperte datur intelligi, quia hi quibus
Abbreviated transcription (Latin):
heredib Noli sub imagine pietatis augẽ¬
pecuniã dicens. filiis meis seruo hasres. Qre
ñ potiꝰ seruas illi qͥ te ex nichilo fecit. qͥ te pascit
& filios seruat: Nonne meliꝰ creatori trio
thesaurizabis qͣm faiis: Itẽ idem. Qua fron
aut cũ difficultate reddunt: tanqͣm eg̃i¬
tiũ necatores excõmunicent᷑. De eadem re.

Expanded text:
eredibus: « Noli sub imagine pietatis augepecuniam, dicens: Filiis meis servo has res. Quare non potius servas illi, qui te ex nihilo fecit, qui te pascit, et filios reservat? Nonne melius Creatori tuo thesaurizabis quam filiis? » Ac rursum: « Qua frontaut cum difficultate reddunt, tanquam egentium necatores excommunicentur. De eadem re.
Abbreviated transcription (Latin):
cuutate q̃ brixa d̾r fuisse defunctũ. Cui eiꝰ¬
dem ciuitatis ep̃c accepto p̃cio locũ in eccla
p̃buit in qͦ sepeliri debuisiet. Qui uidelic:
ualerianꝰ usq ad etatem decrepitã leuis ac
lubricus extitit. modũq suis prauitatib
pon̾e ꝯtẽpsit. Eadem uͦ nocte qͣ sepultꝰ ẽ be¬
atus faustinꝰ martir in cuiꝰ eccłia corpꝰ eiꝰ
fuit humatũ: custodi suo apparuit dicñs.
uade &e dic ep̃o. ꝓiciat hinc fetentes carneᷤ

Expanded text:
Brixa dicitur fuisse defunctum. Cui ejusdem civitatis episcopus accepto pretio locum in ecclesia praebuit, in quo sepeliri debuisset. Qui videlicet Valerianus usque ad aetatem decrepitam levis ac lubricus exstitit, modumque suis pravitatibus ponere contempsit. Eadem vero nocte qua sepultus est, beatus Faustinus martyr, in cujus ecclesia corpus ejus fuit humatum, custodi suo apparuit dicens: Vade et dic episcopo, projiciat hinc fetentes carne
Abbreviated transcription (Latin):
iuris eccłie ñretento eccłiastico patͦcimo
manumitti desiderat. duos meriti eiꝰdẽ &¬
cm petulis. corã ꝯcilio eccl̃ie ciui p̃minet ꝑ cõ¬
mutationẽ subscribentib sacerdotib of¬
ferat. ut rata & iusta inueniat᷑ definitio
cõmutantis. Tc̃ enĩ liberã manumissionẽ
sine patrocio eccłiȩ conced̾e pot̾it qr eũ
quẽ lib̾tati tradere disponit. iã iuri ꝓprio
acquisiuit. Huiꝰmodi aũ lib̃to adu̾sus eccłi¬
am cuiꝰ uris extitit. accusandi uł testifican¬
di deneget᷑ licentia. Qd̃ si p̃sumpserit. pla¬
cet ut stante cõmutatione in seruitutẽ ꝓ¬
onsensus totiꝰ ꝯcilii defimuit. ut sacerdo
tes qui aut res suas eccłie relinquunt.
aut nichil habentes aliqͣ tñ p̃dia aut fami¬
lias eccłiis suis ꝯquirunt. liceat illis aliqͦs
de familiis eiusdẽ eccłie manumitt̾e. iuxta
rei collate modũ quẽ antiqͥ canones decre¬
uert̃. ita ut cũ peculio & posteritate sua si
ingenu st̃. sub patrocinio eccłie maneant.

Expanded text:
juris ecclesiae non retento ecclesiastico patrocinio manumitti desiderat, duos meriti ejusdem et peculii coram concilio ecclesiae cui praeeminet per commutationem subscribentibus sacerdotibus offerat, ut rata et justa inveniatur definitio commutantis. Tunc enim liberam manumissionem, sine patrocinio ecclesiae concedere poterit, qui eum quem libertati tradere disponit, jam juri proprio acquisivit. Hujusmodi autem liberto adversus ecclesiam cujus juris exstitit accusandi vel testificandi denegetur licentia. Quod si praesumpserit, placet ut stante commutatione in servitutem Consensus totius concilii definivit, ut sacertes, qui aut res suas Ecclesiae relinquunt, aut nihil habentes, aliqua tamen praedia, aut familias Ecclesiis suis conquirunt. Liceat illis aliquos de familiis ejusdem Ecclesiae manumittere, juxta rei collatae modum, quem antiqui canones decreverunt, ita ut cum peculio et posteritate sua, si ingenui sunt, sub patrocinio Ecclesiae maneant
Abbreviated transcription (Latin):
nant᷑ & tẽpore ep̃atus ł cdericatꝰ sui agros
uł q̃cũq p̃dia suo nõi comparant. tanqͣm
rerũ dm̃carũ inuasionis crimine teneant᷑
obnoxii. nͥ ad eccłiam ad quã titulati st̃ ea¬
dẽ ipsa ꝯtulerint. Si aũ ipsis ꝓpria lib̾ta¬
te alicuiꝰ uł successione cognationis aliqͥd
uenerit: faciant inde qd̃ uelint. De ead̾ re:

Expanded text:
nantur, et tempore episcopatus, vel clericatus sui, agros vel quaecunque praedia suo nomini comparant, tanquam rerum dominicarum invasionis crimine teneantur obnoxii, nisi ad Ecclesiam ad quam titulati sunt, eadem ipsa contulerint. Si autem ipsis propria liberalitate alicujus, vel successione cognationis aliquid venerit, faciant inde qu
Abbreviated transcription (Latin):
a que competunt honestati. ꝯtingit
sepe quoꝵdã desidia ñ impleri. Finde
qr notũ est que dignitas in exequiis mo¬
rientis ep̃i ex canonib ꝯseruet᷑. traditione
moris antiqui hoc t̾m adicimꝰ. ut si qͥs
sacerdotũ scd̃m statuta ualentim ꝯcilii
ad humanida defuncti ep̃i m̃bra uenire
cõmonitꝰ pigra uoluntate distulerit. ap¬
pellantib clericis obeuntis ep̃i apd̃ syno
anni unitis. nec faciendi missã. nec cõmu¬
nicandi habeat om̃ino licentiã. Prb̃r at̃i
siue cet̾i clerici. quib maior honoris locris
apud eandẽ eccł̃iam fuerit cuiꝰ sacerdos obi¬
erit. si om̃i sollicitudine ꝓ exequiis iã mor¬
tui aut ꝯtinuo antistitis morituri. ad
cõmonendũ uicinũ ep̃m tardi inueniant᷑.
aut ꝑ quãcũq molestiã animi id neglig̾e
in monasteriis deputentur. Ut quicqͥd

Expanded text:
a quae competunt honestati, contigit saepe quorumdam desidia non impleri. Proinde quia notum est quae dignitas in exsequiis morientis episcopi ex canonibus conservetur, traditione moris antiqui hoc tantum adjicimus, ut si quis sacerdotum secundum statuta Valentini concilii ad humanda defuncti episcopi membra venire commonitus, pigra voluntate distulerit, appellantibus clericis obeuntis episcopi apud sempore anni unius nec faciendi missam nec communicandi habeat omnimodo licentiam. Presbyteri autem sive caeteri clerici, quibus major honoris locus apud eamdem ecclesiam fuerit, cujus sacerdos obierit, si omni sollicitudine pro exsequiis jam mortui, aut continuo antistitis morituri, ad commovendum vicinum episcopum tardi inveniantur, aut per quamcunque molestiam animi id negligerem monasteriis deputentur. C
Abbreviated transcription (Latin):
i quis ep̃c nulla eccłiastice rõ Imat.¬
nis necessitate cõpulsus in suo clero
aut ubi forte ñ ẽ prb̃r. de reb eccłiasti¬
cis aliquid p̃sũpserit uendere res ipsas
deiciat᷑ auditꝰ. & tanqͣm furti aut latroci¬

Expanded text:
i quis episcopus, nulla ecclesiasticae rationis necessitate compulsus, in suo clero inscio clero, aut ubi forte non est presbyter, de rebus ecclesiasticis aliquid praesumpserit vendere, res ipsas dejiciatur auditus, et tanquam furti aut latroci
Abbreviated transcription (Latin):
rendo carni seruat᷑ in dm̃. Que tam̃ caro ñ in
reꝓbis int̃̾ supplicia ꝑfecte deficit qr sẽꝑ defi¬
ciendo subsistit. ut qui sp̃u & carne peccauert̃
semꝑ eẽncialit̾ uiuentes & carne & sp̃n sine
cõmissus ẽ hõ statĩ in pͥma ꝯditione: ut sola
uigilantia m̃tis adnitente. etiã ꝑcepta custo¬
dia ꝑseueraret si uellet in id qd̾ creatꝰ fuerat.
Postꝙͣ uͦ seductione serpentis ꝑ euã cecidit a
nature bono. ꝑdidit parit̃ uigorẽ arbitrii.
ñ cam̃ electionẽ. ne ñ eẽt suũ qd̾ em̃daret pec¬
catũ. nec ĩ merito indulg̾et᷑ qd̾ arbitͥo diluis
tante ad salutẽ. ut ł eligat ł seqͣtur. ł agat
occasionẽ salutis. hoc ẽ inspirationẽ d̾i. Ut
agit di ẽẽ libere ꝯfitemur. Initiũ gͦ salutis nr̃e.
uo miserante habemꝰ. ut acquiescamꝰ salutife¬
re inspirationi. nr̃e potestatis ẽ. Ut adipisca¬
mur qd acqutiescendo ãmonitioni cupimꝰ. di¬
lutis mun̾e. sollicitudinis nr̃e ẽ. & celestis pa¬

Expanded text:
rendo carni servatur in Deum. Quae tamen caro nec in reprobis inter supplicia perfecte deficit, quia semper deficiendo subsistit; ut qui spiritu et carne peccaverunt, semper essentialiter viventes, et carne et spiritu sine homo statim in prima conditione, ut sola vigilantia mentis adnitente, etiam perfecta custodia perseveraret, si vellet, in id quod creatus fuerat. Postquam vero seductione serpentis per Evam cecidit a naturae bono , perdidit pariter vigorem arbitrii, non tamen electionem, ne non esset suum quod emendaret peccatum, nec immerito indulgeretur quod arbitrio diluisstante ad salutem, ut vel eligat, vel sequatur, vel agat occasionem salutis, hoc est inspirationem Dei. Ut agit, Dei esse libere confitemur. Initium ergo salutis nostrae Deo miserante habemus, ut acquiescamus salutiferae inspirationi nostrae potestatis est; ut adipiscamur quod acquiescendo admonitioni cupimus, dilutis munere, solitudinis nostrae est coelestis pa
Abbreviated transcription (Latin):
sibilitatẽ & innocentiã ꝑdidisse. & neminẽ
oe ꝓfundo illiꝰ ruine ꝑ liberũ arbitriũ posse
ꝯsurg̾e: nͥ eũ gr̃a di miserantis erexerit. pro¬
nunciante beate memorie papa innocentio
atq dicente in epła sua ad carchaginense
ꝯciliũ. Liberũ enĩ arbitriũ ille ꝑpessus. dũ
suns inꝯsultus utit᷑ bonis. cadens in p̃uarica¬
tionis ꝓfunda demersus ẽ. & nicħ quẽadmo¬
dũ exinde surgere posset inuenit suaq in
et̾nũ lib̾tate deceptꝰ. huiꝰ ruine latuisset op

Expanded text:
ntiam perdidisse, et neminem de profundo illius ruinae per liberum arbitrium posse consurgere, nisi eum gratia Dei miserantis erexerit, pronunciante beatae memoriae papa Innocentio, atque dicente in epistola sua ad Carthaginense it: liberum enim arbitrium ille perpessus, dum suis inconsultius utitur bonis, cadens in praevaricationis profunda, demersus est; et nihil quemadmodum exinde surgere posset invenit, suaque in aeternum libertate deceptus, hujus ruina latuisset op
Abbreviated transcription (Latin):
scłarib om̃ino abstineant. Multa ft̃ gͦ ne¬
gotia scłaria. de his cñ pauca ꝑstringamus.
ad que ꝑtinet om̃is libido. ñ solũ ĩmundicia
carnis. s etiã om̃is carnalis ꝯcupiscentia. Qͥe¬
quid plus uisto appetit homo. turpe lucrũ ẽ.
nes & lices ⁊ rixas amare: in placitis scłarib
disputare. excepta defensione orphanoꝵ
aut uiduarũ. ꝯductores aut ꝓcuratores
eẽ. ł iocũ scłarẽ diligere. aleas amare. orna¬
mentũ inconueniens ꝓposito suo querere.
in deliciis uiui̾e uelle: gulã & ebrietatẽ senͥ.
pondera tmusta ł m̃suras hab̾e. negotiũ
imiustũ exerc̾e: Nec tñ iustũ negotiũ est
ꝯtradicendũ ꝓpt̾ necessitates diu̾sas. quia
legimꝰ sc̃os apłos negotiasse. & in regula
sci benedicti p̃cipit᷑ p̃uuidere ꝑ quoꝵ manꝰ
negotiũ monasterii transeat. Canes & a-¬
ues sequi ad uenandũ. & in om̃ib quib li

Expanded text:
saecularibus omnino abstineant. Multa sunt ergo nesaecularibus omnino abstineant. Multa sunt ergo negotia saecularia; de his tamen pauca perstrinximus. Ad quae pertinet omnis libido, non solum inrtinet omnis carnalis concupiscentia. Quidquid plus iusto appetit homo, turpe lucrum est. nes, lites vel rixas amare. In placitis secularibus disputare, excepta defensione orphanorum vel viduarum. Conductores vel procuratores esse, vel iocum saecularem diligere, aleas amare, ornamentum inconveniens proposito suo quaerere, in deliciis vivere vel gulam et ebrietatem sequi, pondera iniusta vel mensuras habere, negotium iniustum exercere, non tamen iustum negotium est cont adicendum propter necessitates diversas; quia legimus sanctos apostolos negotiasse, et in regula sancti Benedicti praecipitur praevidere, per quorum manus negotium monasterii transeat: canes et aves sequi ad venandum, in omnibus, quibuslibet
Abbreviated transcription (Latin):
nasterii quãtus abbas peccauerit. s mit
dicit ut monastertũ ubi fieri possit ꝑ deca: Exe¬
nos ordinet᷑. qr illi s̃positi sepe in elationẽ in up̃.i¬
cidunt. & in laq̃ũ diaboli. Hoc tam̃ om̃tno
uolumus. tit ñ monachi ad scłaria placita
ullatenꝰ uemant. neq ipse abbas sine licen¬
tia ep̃i sui. & cũ necessitas exigit. tẽ ꝑ nissionẽ
& ꝯsiliũ ep̃i sui illuc uadat Nequaqͣm tñ
ꝯtentiones aut lites aliquas ibi mot̾e p̃su¬
mat. s qnicquid q̃rendũ ł etiã respondendũ
sit ꝑ aduocatos suos hoc faciat. Abb̾es & mo¬
nachi usq ad int̾rogationẽ silentiũ habeãt.
& cũ int̾rogant᷑ cũ humilitate & reu̾entia re¬
spondeant. Alias querelas om̃ino deuitent.
In eaꝵ claustro ꝑmaneant. nullusq ex eis forã
uadat nͥ ꝑ necessitatẽ ab abb̃e mittat᷑ in obe¬
dientiã. nec foras manducet neq bibat. sine
ꝑmissione abb̃is. nec ad ꝯniuia scłaria uadãt.
dñi ł monachi. nob̾ placuit ut a negotiis

Expanded text:
nasterii, quamvis abbas peccaverit; sed mitdicit, ut monasterium ubi fieri possit, penos ordinetur: quia illi praepositi saepe in elationem incidunt, et in laqueum diaboli . Hoc tamen omnino volumus ut non monachi ad saecularia piacita ullatenus veniant neque ipse abbas sine licentia episcopi sui: et cum necessitas exigit, tunc per jussionem et consilium episcopi sui illuc vadat. Nequaquam tamen contentiones aut lites aliquas ibi movere praesumat, sed quidquid quaerendum vel etiam respondendum sit, per advocatos suos hoc faciat. Abbates et monachi usque ad interrogationem silentium habeant et cum interrogantur cum humilitate et reverentia respondeant; alias quereias omnino devitent. In eorum claustro permaneant, nullusque ex eis foras vadat, nisi per necessitatem ab abbate mittatur in obedientiam, nec foras manducet neque bibat sine permissione abbatis, nec ad convivia saecularia vadat.vel monachi nobis placuit ut a negotiis
Abbreviated transcription (Latin):
nouerint ꝓseq̃ndam. Idcirco ex auctoritate
canonica int̾dicimꝰ. ut nulla sc̃imonialis
uirgo ł iuidua ꝯuentꝰ generales adeat. nisi
a pͥncipe fuerit euocata. aut ab ep̃o suo. nͥ
forte ꝓprie necessitatis ratio ĩpulerit. & hoc
ꝓ humiliatiõe locũ suũ reliquere possit.
bbas potest ꝓ humilitate & cũ ꝑmissio¬
ne ep̃i locũ sitũ derelĩguere. Tam̃ fr̃es
ẽligant sibi abbatẽ de ipsis si habeant sin
au̾de extraneis. Nec ep̃c debet abbatẽ itio¬
lent̃ retin̾e in loco suo. Congregatio debet
elig̾e sibi abbatẽ post mortẽ abb̃is sui. ł
eo iuiuente supse discesserit. ł peccaui̾t.
Ipse enĩ ñ potest aliquẽ ordinare de suis
Eppinqͥs uł amicis. sine uoluntate fr̃m.
nec alleluta dicere: nͥ psalmos t̾m & respon¬

Expanded text:
noverint prosequendam, idcirco ex auctoritate noverint prosequendam, idcirco ex auctoritate canonica interdicimus, ut nulla sanctimonialis virgo vel vidua conventus generales adeat, nisi a principe fuerit evocata, aut ab episcopo suo, nisi forte propriae necessitatis ratio impulerit, et hoc  humiliatione locum suum relinquere possit. Abbas potest pro humiliatione, et cum permissione episcopi, locum suum relinquere: tamen fratres eligant sibi abbatem de ipsis si habeant, sin autem de extraneis. Nec episcopus debet abbatem violenter retinere in loco suo. Congregatio debet eligere sibi abbatem post mortem abbatis sui, vel eo vivente, si ipse discesserit, vel peccaverit. Ipse enim non potest aliquem ordinare de suis propinquis vel amicis, sine voluntate fratrunec alleluia dicere, nisi psalmos tantum et respon
Abbreviated transcription (Latin):
taceant ñ enĩ ꝑmittit᷑ eis loqͥ. turpe est¬
nasq leges. attrita fronte ĩpudent̃ ag̃n¬
tes. placita generalia & publicos ꝯuentꝰ
indesinent̃ adeunt. & negotia regni uti¬
litatesq rei publice magis ꝑcurbant qͣm
disponant. cũ indecens sit & etiã int̃ bar¬
baras gentes rep̃hensibile: mulieres uiroꝵ
cansas discutere: & q̃ de lanificiis suis & oꝑi¬
b textrilib & muliebrib int̾ genitiarias
suas residentes debuerant disputare: in con¬
uentu publico ac si incuria residentes. senato¬
riã sibiusurꝑant auctoritatẽ. Que igno¬
minios a p̃sũptio. fautorib magis ĩputan¬
dauidet᷑. quã feminis. Unde qr diuine legeᷤᷤ
ut supͣ monstratũ ẽ hoc ꝯtradicunt. & hu¬
mane nichilominꝰ ad ipsũ ꝓhibent ut fe¬
minȩ nichil aliud ꝓseqͣntur in publico ꝙͦ
suã causã. ait enĩ lex cheodosiana. nulla ra¬
tione feminȩ ampliꝰ quã suas causas agen¬
di habeant potestatẽ. nec alicuiꝰ causã a se

Expanded text:
taceant non enim permittitur eis loqui: turpe esnasque leges attrita fronte impudenter agentes, placita generalia et publicos conventus indesinenter adeant, et negotia regni utilitatesque reipublicae magis perturbent, quam disponant: cum indecens sit, et etiam apud barbaras gentes reprehensibile mulieres virorum causas discutere, et quae de lanificiis suis operibus textilibus et muliebribus, inter genitiarias suas residentes debuerant disputare, in conventu publico, ac si in curia residentes, senatoriam sibi usurpant auctoritatem. Quae ignominiosa praesumptio fautoribus magis imputanda videtur, quam feminis. Unde, quia divinae leges, ut supra monstratum est, hoc contradicunt, et humanae nihilominus idipsum prohibent, ut feminae nihil aliud prosequantur in publico, quam suam causam: ait enim lex Theodosiana: Nulla ratione feminae amplius quam suas causas agendi habeant potestatem, nec alicujus causam a se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlicentiã ep̃i sui a monast̾io ñ egrediati
bbatissa nequaꝙͣ de monast̾io egrediat᷑. l
Inͥ ꝑlicentiã ep̃i fui. Et siqͣndo foras ꝑgit.¬
de sc̃imonialib qͣs secũ ducit curã maxi¬
mã habeat. ut nulla eis detur occasio pec¬

Expanded text:
licentiam sui episcopi a monasterio non egrediatur. Abbatissa nequaquam de monasterio egrediatur, per licentiam episcopi sui. Et si quando foras de sanctimonialibus quas secum ducit curam maxmam habeat, ut nulla eis detur occasio pec
Abbreviated transcription (Latin):
¶ debeant.
tudiũ in legendo & cantando. & horas¬
canonicas sollemnit̃ parit̃ celebrent. & om̃s
exceptis qͣs infirmitas tenet in dormitorio
dormiant. & õib dieb ad capitłm & ad col-¬
lationes ueniant. & regulã a scĩs patrib il¬
lis ꝯstitutã diligent̃ obseruent. Nullꝰ laicꝰ

Expanded text:
e debeant. studium in legendo, et in cantando, et horasanonicas solemniter pariter celebrent, et omnes, exceptis quas infirmitas tenet, in dormitorio dormiant, et omnibus diebus ad capitulum et ad collationem veniant, et regulam a sanctis Patribus ill
Abbreviated transcription (Latin):
nis prandia ad defunctoꝵ sepulchra de
i quis balationes ante ec Imutauerint
in habitu uiri. em̃datione pollicita. trib

Expanded text:
nis prandia ad defunctorum sepulchra defi quis balationes ante ecclesias n habitu viri, emendatione pollicita tribus
Abbreviated transcription (Latin):
I ꝯuiuio solo gentiliũ & escis ĩ molaticiis
asi st̃. posst̃ ieiuniis & manꝰ impositiõe
purgari. ut deinceps ab idolothitis absti-¬
nentes sacram̃toꝵ xp̃i possint ẽẽ partici¬
pes. Si aũi aut idola adorauer̃t. aut homi¬
cidiis ł fornicationib contaminati st̃ ad
cõmunionẽ eos nͥ ꝑ penitentiã publicã ñ

Expanded text:
ivio solo gentilium, et escis immolaticiis usi sunt, possunt jejuniis et manus impositione purgari, ut deinceps ab idolothitis abstinentes, sacramentorum Christi possint esse participes. Si autem aut idola adoraverunt, aut homicidiis vel fornicationibus contaminati sunt, ad communionem eos nisi per poenitentiam publ
Abbreviated transcription (Latin):
qr quicqͥd a fidelib datur. redemptio
peccatoꝵ ẽ. & iđo ñ głientur talib sũptib
uti. s magis timeant qd in ueteri testa¬
mento de sacerdotib dictũ est iniquita¬
tem popłi eos debere portare. Et ido cũ
magno timore: suꝑ eossolliciti sunt quoꝵ
donis participantur. qr magnũ ꝑiculũ ẽ
uidicẽ uite. fieri alienȩ: qui nescit tenere

Expanded text:
a quidquid a fidelibus datur, redemptio peccatorum est: et ideo non glorientur talibus sumptibus uti, sed magis timeant quod in Veteri Testamento de sacerdotibus dictum est: Iniquitatem populi eos debere portare. Et ideo cum magno timore super eos solliciti sint, quorum donis participantur, quia magnum periculum est judicem fieri vitae alienae, qui nescit tenere
Abbreviated transcription (Latin):
ropħa ddicente. Septies in die laudẽ dixi
tibi. Qui septimꝰ numerꝰ a nob̃ sic im¬
plebitur. si matutino. pͥme: c̃tie. sexte. no¬
tutis officia ꝑsoluamus. quia de his horis
Ergo his temporib referamꝰ latides creato¬

Expanded text:
ropheta dicente, Septies in die laudem dixi tibi: qui septenarius numerus a nobis sic implebitur, si Matutino, Primae, Tertiae, Sextae, Notutis officia persolvamus. Quia de his horis d confitendum tibi. Ergo his temporibus referamus laudes Creato
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓut libitũ fuerita uicimnorib. s a fuis ꝓ¬
p̃riis ꝑ annos singulospetant crisma appro¬
pinqͣnte sollemnntate paschali. nec ꝑ quẽcũq¬
aliũ quã ꝑ se ipsos aut ꝑuicarios eisdẽ or¬
dinis. qr in honoꝵ ẽ inferiorib sũma cõmitti.
tates in cena dñi uentre soliti erant sanci¬
tũ est. ut de his quilonge positi sunt. de oc
acceptũ crisma sibi & sociis diligent̃ ꝑferat.
hiuͦ qui ñ longnis ã ciuitate quã quatuor
aut quinq milib habitant. more solito ad
accipiendũ crisma ꝑ se ueniant Discendi uͦ
gr̃a alio ñ quadragesimali tẽpore ad ciuita¬
tem conuocent᷑. ꝓpt̾ plebes sibi cõmissas. De¬

Expanded text:
ut libitum fuerit a vicinioribus, sed a suis propriis per annos singulos petant chrisma, appropinquante solemnitate paschali, nec per quemcunqalium quam per seipsos aut per vicarios ejusdem ordinis, quia inhonorum est inferioribus summa committi. tates in Coena Domini venire soliti sunt, sancitum est ut de his qui longe positi sunt de octoacceptum chrisma sibi et sociis diligenter perferat. Hi vero qui non longius a civitate quam quatuor aut quinque millibus habitant, more solito ad accipiendum chrisma per se veniant. Discendi vero gratia alio non quadragesimali tempore ad civitatem convocentur, propter plebes sibi commissas.
Abbreviated transcription (Latin):
uenientes quoqͦ loco ł mom̃to ubicũq euene¬
rit. siue in flumine. siue in mari. siue in fon ast¬
tib tantũ xp̃iane ꝯfessione credulitatis clari¬
ficata baptizent᷑. Ipsi qͦ qd̃ in baptismo pol¬
liciti st̃. sũmoꝑe ẽ attendñdũ ne infideles
s fideles inueniant᷑. Ipsiuͦ qͥ infidelitatis
nota asꝑgunt᷑. infames efficunt᷑. atq inter
passim quocũq tẽpore nullã credat in¬
ẽe fiduciã pret̃ paschale festũ. & penteco¬
stes uenerabile sacram̃tũ. excepto dũtaxat
gͣuissimi languoris incursu. in qͦ uerendũ
est ne morbi crescente ꝑiculo. sine remedio
salutari fortassis egrotans exitio p̃uentus
cuiq libitũ fuerit. imꝓbabilis & emen¬
dancta ꝯfusio. q̃ a nr̃is sacerdotib qd̾ cõmo¬
ti dicimꝰ ñ ratione auctoritatis alicutiꝰ. s so¬
la cemeritate p̃sumit᷑. ut passim ac libere
nataliciis rp̃i. seu apparitionis. necñ & apłoꝵ
seu martyrũ festiuitatib innumerȩ ut as¬

Expanded text:
bicunque evenerit, sive in flumine, sive in mari, sive in fontibus tantum Christianae confessione credulitatis clarificata baptizantur. Ipsi quoque, quod in baptismo polliciti sunt, summopere est attendendum, ne infideles sed fideles inveniantur. Ipsi vero qui infidelitatis nota asperguntur, infames efficiuntur, atque inter passim quocunque tempore nullam credat inesse fiduciam, praeter Paschale festum et Pentecostes venerabile sacramentum, excepto duntaxat gravissimi languoris incursu, in quo verendum est ne, morbi crescente periculo, sine remedio salutari fortassis aegrotans exitio praeventus cuique libitum fuerit, improbabilis et emendanda confusio, quae a nostris consacerdotibus, quod coti dicimus non ratione auctoritatis alicujus, sed sola temeritate praesumitur, ut passim ac libere natalitiis Christi, seu apparitionis, nec non et apostolorum, seu martyrum festivitatibus, innumerae, ut as
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ utiq ut dicitis necessitas imꝑauit. ĩ pace
etiã eccłias ꝯstitutas ñ posse p̃suni̾e. s ut sepe
accidit quociens apopłis aut a turba peccat᷑.
multũ solere transire. Priora gͦ dimittenda
dico di iudicio. de reliqͦ maxima sollicitudĩe

Expanded text:
ssitas imperavit, in pace etiam Ecclesias constitutas non posse praesumere. Sed saepe accidit, quotiens a populis aut a turba peccatur,multum solere transire. Priora ergo dimittenda dico de judicio, de reliquo maxima sollicitudine
Abbreviated transcription (Latin):
na raeꝑauit. Duas uͦ ad intelligendũ se crea¬
te rectitutinis fregit s una tegm̃ carnis ha¬
burit. alia uͦ nichil infirmũ de carne gestaũ.
Misertus gͦ creator ut redim̾et illã ad se de¬
buit duc̾e: quã in ꝑpetratione culpe ex infir¬
mitate aliginid ꝯstat habuisse. & eo altiꝰ de¬
diceret. Quo eoꝵ infirma uidit eo districte

Expanded text:
 eodem . Duas vero ad intelligendum se creatae rectitudinis fregit, sed una tegmen carnis habuit, alia vero nihil infirmum de carne gestavit.Misertus ergo Creator ut redimeret, illam ad se debuit reducere, quam in perpetratione culpae ex infirmitate aliquid constat habuisse, et eo amplius dediceret: Quo eorum infirma vidit, eo districte
Abbreviated transcription (Latin):
sacrilego de quocũq negotio liceat q̃nq
Adu̾sus religiosũ xp̃ianũ quãuis humił ser¬
uilisq ꝑsona sit. testimoniũ dicere nec de
qualibet re: actione. inscriptione. xp̃ĩanũ
impunitꝰ. Qui falsũ testimontũ ꝓfert
cont᷑ ꝓrimũ suũ: extinguet᷑ lucerna eiꝰ in
magis timet hominẽ quã dm̃. falsidicꝰ testi.
ꝯtẽnit. deinde uidici quẽ m̃itiendo fallit.¬

Expanded text:
sacrilego de quocunque negotio liceat quandoque adversus religiosum Christianum, quamvis humilis, servilisque persona sit, testimonium dicere: nec de qualibet re, actione, inscriptione Christianum impunitus . Qui falsum testimonium profert contra proximum suum, exstinguetur lucerna ejus in ovocat, quia magis timet hominem quam Deum. Falsidicus testis contemnit; deinde