comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
FCONINANTI AAICHI SUBI¬
to lrc̃ tue reddite sunt. que quanto ĩsꝑate:
tato gaudioꝵ plene quiescentẽ aiam susci¬
tauit. Aut statim amore cõplecterer q̃ occu¬
lis ignorabam. & illud mecum tacitus mu¬
sitarem. Qͥs dabitm pennas sic̃ colũbe &
uolabo & reꝗescam. ut inueĩa quẽ dilex
aĩa mea. Uerum in tedmñcus sermo cõpletꝰ
est. Multi de oriente & octidente ueniẽt.
&rccũbẽt in sinu habrahe. Corneliꝰ cẽtiũo
cohortis italice.lam nũc lucini mei p̃figu¬
spero ꝙ p̃teriẽs uideam uos. & a uobis deducar illuc. tantio fructibꝰ apꝓba¬
uit. ꝗd de illa ꝓuintia quẽret. In breui tpr̃e ab ierosolimis usq ĩ illiricu
euãgelii iaciens fũdam ẽta romã uĩctus ĩgredit᷑. ut uintos supsticionis
erroribus liberos fatiat.Manet in hospitio cõducto ꝑ biẽnium. ut nobis
utriusq instrumenti etnã reddat domũ. Piscator hominũ misso recte
littus Reliꝗsti amaros fluctus.salsos maris gurgites scissuras mõtiu.

Expanded text:
ubito litterae tuae redditae sunt, quae quanto insperatae tanto gaudiorum plenae quiescentem animam suscitarunt, ut statim amore conplecterer, quem oculis ignorabam, et illud mecum tacitus musitarem: quis dabit mihi pennas sicut columbae et uolabo et requiescam, ut inueniam, quem dilexit anima mea? uere nunc in te dominicus sermo conpletus est: multi de oriente et occidente uenient et recumbent in sinu Abrahae. Cornelius, centurio cohortis Italicae, iam tunc Lucini mei praefigufructibus adprobauit, quid de illa prouincia quaereret. breui tempore ab Hierosolymis usque in Illyricum euangelii iaciens fundamenta Romam uinctus ingreditur, ut uinctos superstitionis erroribus liberos faciat. manet in hospitio conducto per biennium, ut uobis utriusque instrumenti aeternam reddat domum. piscator hominum misso rete alitus. reliquisti amaros fluctus, salsos gurgites, scissuras montium
Abbreviated transcription (Latin):
dissertissimus. & carptm diuersi auctores in uariis auctoribus edidẽ.
Ded ego illud breuiter te. idmonẽdũ puto traditiones ceclesiasticas p̃¬
sertĩ que fidei nõ offitiant. lta obscruandis ut a maioribus tridite sũt.
nec alioꝵ cõsuctudinem. alioꝵ contrario more fubucrti. Atq utiunã oĩtẽ¬
pore ieuinire possemꝰ. quod in actibus apłoꝵ diebus pente costes & die do¬
minico apłm paulum. & cũ eocredentes fecisse legimus. nec tñ manichec
he̾seos accusandi sunt cum carualis cibus p̃ferri non debuerit spũali cu
charistiam quoq absq cõdẽnitione nr̃i & pungente cõscĩa semp accipere:
& psalmistã audire dicentem. gustate. &uidete qm̃ suauis est dñis & cũ
eo cinere. Tructauit corineũ uerbũ bonum .I. lec hoc dico qͥd fecistis diebꝰ
ieuinãdum putem & contextis ꝗn quaginta dieꝵ fcrias auferam. Sed¬

Expanded text:
disertissimus —-{\' in carptim diuersi auctores in uariis auctoribus edidere-, disertissimus —-{\' in carptim diuersi auctores in uariis auctoribus edidere-, sed ego illud breuiter te admonendum puto, traditiones ecclesiasticas — praesertim quae fidei non officiunt - ita obseruandas, ut a maioribus traditae sunt, nec aliarum consuetudinem aliarum contrario more subuerti. atque utinam omni tempore ieiunare possimus, quod in Actibus apostolorum diebus pentecostes et die dominico apostolum Paulum et cum eo credentes fecisse legimus — nec tamen Manicheae hereseos accusandi sunt, cum carnalis cibus praeferri non debuerit spiritali -, eucharistiam quoque absque condemnatione nostri et pungente conscientia semper accipere et psalmistam audire dicentem: gustate et uidete, quam suauis est dominus, et cum eo canere: eructuauit cor meum uerbum bonum! nec hoc dico, quo festis diebus ieiunandum putem et contextas quinquaginta diebus ferias auferam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
IM ON PETRUSfilius iohãnis ꝓuĩtie galilet uico bethsaida
disꝑsionis eoꝵ qui de circũcisione credederãt. In ponto. galatia capadotia.
asia. & bitima secũdo ãno cliudii ad expugnandum symonẽ magũ rõam
ꝑgit ibiq iuginti ꝗnq annis cathedram sacerdotalem tenuit. Usq
ad ultimũ arinum neronis.i. quartũ decimum. aquo & affixus cruci
martirio coronatus est. Capite ad terram uecło. & ĩ sublime pedibus eleua¬
tis. asserẽs se indignum.ꝗ sic crucifigẽtur ut dñs suus.Scriplit duas pi¬
ppstili cũ pͥore dissonantum. Sed & cuangelium uix̃ marchum. ꝗ au¬
ditor eius & interpres fuit.Hluius dr̃.libri aũt eꝗbus unus actuũ ciꝰ
inscribitur. Alius euãgelii. Tercius p̃dicationis. Quartus apocalipsis.
Quintus iudicii. Inter apocrifas seͥpturas repudiantur.Sepultus rome
ĩuaticano. luxta uiã triũphalem. totius orbis ueneratione celebratur :¬

Expanded text:
imon Petrus filius Joannis, provinciae Galilaeae a vico Bethsaida,dispersionis eorum qui de circumcisione crediderunt, in Ponto, Galatia, Cappadocia, Asia et Bithinia, secundo Claudii anno, ad expugnandum Simonem magum Romam pergit; ibique XXV annis cathedram sacerdotalem tenuit, usque ad ultimum annum Neronis, id est quartumdecimum, a quo affixus cruci martyrio coronatus est, capite ad terram verso et in sublime, pedibus elevatis, asserens se indignum quod sic crucifigeretur ut dominus suus. Scripsit duas epipropter styli cum priore dissonantiam. Sed et Evangelium juxta Marcum, qui auditor ejus et interpres fuit, hujus dicitur. Libri autem, e quibus unus Actorum ejus inscribitur, alius Evangelii, tertius Praedicationis, quartus Apocalypseos, quintus Judicii, inter apocryphas scripturas repudiantur. Sepultus Romae in Vaticano, juxta viam Triumphalem, totius orbis veneratione celebratur
Abbreviated transcription (Latin):
fatilius ueniam ꝑmẽmur. Pret̾mito sederata misteria qͥ dnr delactẽ¬
te puero & deuicturo martire cõfarata.Malo iniqua nõ credere
sit falsum oẽ quod sanguis est. Aꝑta ẽ cõuĩcenda blasfemia dicentiũ
deũ deũ pͥmũ uoluisse in ueteri testamẽto ꝑmoysen & ꝓphãs saluare
mũdum. sed qr nõpotu̾it explere. torpus sumpsisse de uirgine.& ĩ xp̃o
sub spẽ filii p̃dicantẽ mortẽ obisse ꝓ nobis. & quia ꝑduos gradus mũ¬
dũ saluare nequeĩt. ad extremũ ꝑ spm̃ sanctũ in mõtanu᷑ pͥstam &
maximillam in sanas feminas descẽdisse. & plenitadinem quã pau¬
tanũ. Ilec sunt que quo argutione nõ indigent ꝑsidiam coꝵ exposu¬
isse suꝑasse est. Hec necesse est ut singula deliramẽta que ꝓstrũt bre¬

Expanded text:
facilius ueniam promeremur. Praetermitto scelerata mysteria, quae dicuntur de lactanfacilius ueniam promeremur. Praetermitto scelerata mysteria, quae dicuntur de lactante puero et de uicturo martyre confarrata. malo iniqua non credere; sit falsum omne, quod sanguinis est. aperta est conuincenda blasphemia dicentium deum primum uoluisse in ueteri testamento per Moysen et prophetas saluare mundum; quod quia nOli potuerit explere, corsub specie Filii praedicantem, mortem obiisse pro nobis. Et quia per duos gradus mundum salvare nequiverit, ad extremum per Spiritum Sanctum in Montanum, Priscam, et Maximillam insanas feminas descendisse, et plenitudinem quam Pautanum. Haec sunt quae coargutione non indigent: perfidiam eorum exposuisse, superasse est. Nec necesse est ut singula deliramenta quae pr
Abbreviated transcription (Latin):
uterata comugia. ut quicũq hoc feccĩt adulter hẽatur. Nlos unã qͣdra¬
gesimam secũdũ traditionem apłoꝵ toto in orbe anno nobis congruo
icumamus. Illi tres in anno fatũt quadragesimas.qͣi tres passisint
saluatores. Plon quo & ꝑtotũ annũ excepto pente costen iciunare nõ
liceat. s quod aliud sit necessitate. Aliud uolũtite munus offerri. Apt
ligio fiat.Si quod apud nos pͥmũ est. apud illos nouissimũ sit. Illi ad õẽ
pene delictum eclie obẜuat fores.nos cotidie legimus. Malo pñia
peccatoris ꝙ mortẽ. Et nũꝗd qui cadit nõ resurgit. dic dñs & conũ¬
timĩ ad me filii conuertentes. & ego curabo contrictioẽs urãs. Rigidi
aut̃ sunt. non quo & ip̃i peiora non fatiant. Sed quod hoc inter nos
& illos sit ꝗbilli erubescũt confitei̾ pccã qĩ iusti. nos dum pnĩam agimꝰ

Expanded text:
iterata coniugia, ut, quicumque hoc fecerit, adulter habeatur. nos unam quadraiterata coniugia, ut, quicumque hoc fecerit, adulter habeatur. nos unam quadragesimam secundum traditionem apostolorum toto nobis orbe congruo ieiunamus; illi tres in anno faciunt quadragesimas, quasi tres passi sint saluatores, non quo et per totum annum excepto pentecosten ieiunare non liceat, sed quod aliud sit necessitate, aliud uoluntate munus offerri. apudligio fiat, si, quod apud nos primum est, apud illos nouissimum sit. illi ad omne paene delictum ecclesiae obserant fores; nos cotidie legimus: malo paenitentiam peccatoris quam mortem et: numquid, qui cadit, non resurgit?dicit dominus: conuertimini ad me, filii conuertentes, et ego curabo contritiones uestras. rigidi autem sunt, non quo et ipsi peiora non peccent, sed quod hoc inter nos et illos sit, quod illi erubescunt confiteri peccata quasi iusti, nos, dum paenitentiam agimus,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑquẽ dñs findauit ecclĩam. & ꝓphetiam & pmissionẽ dñi illo tẽpote
completã memorauit. quõ possumus nobis tempus aliud uẽdicire. quod¬
si uoluerint respondẽ & philipi deinceps quatuor filiat ꝓphetasse. & ꝓphe¬
ten agabũ repperiri. & indiuisiõibꝰ sp̃s interaplõs & doctores ꝓphas quoqp
apło scribente formatos. ip̃mq paulum multa de futuris heresibus &
de fine seculi ꝓphasse.sciant a nobis nõ tantũ ꝓphetiam repelli que dnĩ si¬
gnata est passione. ꝙ̃ eos non recipi.qui cum seͥpture ueteris & noue au¬
ctoĩtate non congruant. Primum in fidei regula discrepamus. Nos pa
copulemus. illi sabellii dogma sectantes. trinitatẽ in uniꝰ ꝓsone angu¬
stiis cogũt. Nos secũdas nuptis nõtam apetimus ꝙ cõcedimꝰ. Paulo
iubente ut uidue adolescentule nubant. Illi intantũ putãt sclerata

Expanded text:
super quem dominus fundauit ecclesiam, et prophetiam et promissionem domini illo tempore super quem dominus fundauit ecclesiam, et prophetiam et promissionem domini illo tempore conpletam memorauit, quomodo possumus nobis tempus aliud uindicare? quodsi uoluerint respondere et Philippi deinceps quattuor filias prophetasse et propheten Agabum repperiri et in diuisionibus spiritus inter apostolos et doctores prophetas quoque apostolo scribente formatos ipsumque Paulum multa de futuris heresibus et de fine saeculi prophetasse, sciant a nobis non tam- prophetiam repelli, quae domini signata est passione, quam eos non recipi, qui cum scripturae ueteris et nouae auctoritate non congruant. Primum in fidei regula discrepamus. nos patcopulemus; illi Sabellii dogma sectantes trinitatem in unius personae angustias cogunt. nos secundas nuptias non tam adpetimus, quam concedimus Paulo iubente, ut uiduae adulescentulae nubant; illi in tantum scelerata
Abbreviated transcription (Latin):
ESTIMAONIADE IOHANINIS
euangelio congregata que tibi quidam mon¬
tani sectator ingessit. In quibus saluator nr̃
se ad patrem iturum missurũq paraditus
pollicetur. In quod pmissa sit tempus. & ĩ qͦ
complecta sint tempore apłoꝵ acta testant᷑.
Decima die dixit post ascensum dni hoc est
ꝗnqͣgesima post resurrectionem spm sctĩn
descendisse. linguasq credentiũ eẽ diuisas ita
ut unusꝗsq oĩum gentium sermone loqͥret᷑:
qnͦ quidam adhuc parũ credentiũ eos musto
ebrios asserebant. & petrus stans in medio apłoꝵ oĩsq cõuentus ait. Uiri
iudei & omnes qui habitatis ĩ ierlm̃. hoc uobis notum sit & auribus por¬
pite uerba mea. Non ei sic uos estimatis hii hebrei sunt. Nam ẽ hora
diei tercia sed hoc est quod dictũ ẽꝑ iohanẽ ppham. Innouissimis diebus
rum. & uiuenes uisionẽ uidebũt & seniores sompnia sompniabũt. &
quidẽ in seruos meos & ancillas effundam de spũ meo. Si gͥapłs petcus¬

Expanded text:
estimonia, quae de Iohannis euangelio congregata tibi quidam Montani sectator ingessit, in quibus saluator noster se ad patrem iturum missurumque paraclitum pollicetur, in quod promissa sint tempus et quo conpleta sint tempore, apostolorum Acta testantur: dquinquagesima post resurrectionem, Spiritum Sanctum descendisse, linguasque credentium eut unusquisque omnium gentium sermone loqueretur, quando quidam adhuc parum credentium eos musto ebrios adserebant et Petrus stans in medio apostolorum omnisque conuentus ait: uiri Iudaei et omnes, qui habitatis in Hierusalem, hoc uobis notum sit et percipite auribus uerba mea. non enim, sicut uos aestimatis, hi ebrii sunt — nam est hora drum et iuuenes uisiones uidebunt et seniores somnia somniabunt. et quidem super seruos et super ancillas effundam de spiritu meo. quem spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
puncto & armenia subiugatis de cerisomo suptũ pͥmꝰ comã ꝑtulit.
Uñ & de prĩa arbor nomenꝰ acceurlgit̃ qr in scripturia cinistrio ple¬
optamusq te de illio pomin ficĩ que cõeta teplũ dei sunt &de quibua
dcus dicit. que bõã bona ualde. Pichil quippe saluator meduis amat
& sic̃ frigidum non resugies calidm debxeratur.Ita tepidos in apecha¬
lipsi euomẽ se uelle loqut Unde nobio solliticius ꝓudendũ ut solẽp¬
nem diem nõtam ciboꝵ habundantiam ꝙͣ sp̃s exultatione celebreruiꝰ¬
qr ualde absurdum ̃ nunia situritite uelle honorare mr̃em quẽ samꝰ
deo placiusse ieiuniis.Ita tiba semp oomedendũ ẽ ut cibũ exorõ seq̃tur
& lectio quod si aliꝗhua displicet apłi uerba cantato. Si adhuc homuibꝰ
placerẽ x ancilla nõceto¬

Expanded text:
Ponto, et Armenia subjugatis, de Cerasunto primus Romam pertulit . Ponto, et Armenia subjugatis, de Cerasunto primus Romam pertulit . Unde et de patria arbor nomen accepit. Igitur quia in Scripturis canistroptamusque te de illis pomis fieri, quae contra templum dei sunt et de quibus deus dicit: quae bona, bona ualde. nihil quippe saluator medium amat et, sicuti frigidum non refugiens calidis delectatur, ita tepidos in Apocalypsi euomere uelle se loquitur. unde nobis sollicitius prouidendum, ut sollemnem diem non tam ciboQUIA VALDE ABSURDUM EST, nimia saturitate velle honorare Martyrem, quem scias Deo placuisse jejuniis. Ita tibi semper comedendum est, ut cibum et oratio sequatur, et lectio. Quod si aliquibus displicet, Apostoli verba cantato: Si adhuc hominibus placerem, Christi ancilla non e
Abbreviated transcription (Latin):
sũt munera accepisse a uirgiẽ armillas epłãs
& columbas. Et qm̃ mel in dei sacͥficiis non
offertur Plimia dulcedo arte mutata est¬
& quadam ut ita dicam piperis austẽi̾tatt
condita. Apud dñ eĩs nichil uoluptuosũ ni¬
dacis aliquid ueritatis. Pasci xͥ cũ amaritudi¬
nibus manducatur. Festus ẽ dies & natalis
to paleitre nre longius euagemur. Aruulis ĩtesechiele ornatur ierusi¬
ne oꝑis ornamenta dimictas que ue̾ armille sunt brachioꝵ. ne eplãm
pectõis tui scindas ꝙͣ abaruch traditam nouacula rex ꝓphanus ĩcidit
miũ rñdebis austere. & ꝙ festo nõ cõueit dic. Ialibus ip̃a muncibus pro¬
uocasti dũ dulcibus amara sociata sũt. & a nobis paria recipies laudem¬
amaĩtudo cõmitabitur. Uerum ne uidear dona miniusse accepimuo & ca¬
nistrũ ceronis restitũ ralibuo & tã uirgininali uerecũdu rubẽtibus
ut ea nũc alucullo delatri existimauerim. Diquidt̾ hoc genius pomi

Expanded text:
sunt munera accepisse a uirgine armillas, epistulas et columbas. et quoniam mei in dei sacrificiis non offertur, nimia dulcedo arte mutata est et quadam, ut ita dicam, piperis austeritate condita. apud deum enim nihil uoluptuosum, nidacis aliquid ueritatis. pascha Christi cum amaritudinibus manducatur. Festus est dies et natalito palaestrae nostrae longius euagemur. armillis in Ezechihele ornatur Hierusane operis ornamenta dimittas, quae uerae armillae sunt brachiorum; ne epistulam pectoris tui scindas, quam a Baruch traditam nouacula rex profanus incidit; nimium\', respondebis, \'austere et, quod festo non conueniat diei\'. talibus ipsa muneribus prouocasti; dum dulcibus amara sociata suamaritudo comitabitur. 3. Verum ne videar dona minuisse: accepimus et canistrum cerasis refertum, talibus et tam virginali verecundia rubentibus, ut ea nunc a Lucullo delata existimarim. Siquidem hoc genus pomi,
Abbreviated transcription (Latin):
in celis. nõ nã & sba corpoꝵ tollit᷑. s glie mag̾tudo monstratur. Neq
eĩs scͥptũ est erũt angeli & sic̃ angeli. Uñ sili̾tudo ꝓmutitur ueritas
negatur. Erũt inꝗt sic̃ angeli .i. similes ãgeloꝵ. gͦ homines et̃ nõde¬
sinut.ĩditi ꝗdem & angelico splendore decorati. S en homineo. ut¬
ut que cetera & ĩcerta & moderata sunt auferãt. Et ꝗa heseos semel fe¬
cimus mẽtionẽ. qualucinus interim digna tuba doquetie pdicari po¬
test. qui spurcissima ꝑ hyspanias basilidis hẽsi seuiente. Instar pestis &
morbi totas intra pirencum & occeanũ uastante ꝓuintis. fidei eccle¬
siastice denuit puritatem. neqͣꝙ suscipiens aumazeb. barbelon. abraxã
balsamũ. & ridiculum leuseboram. Ceteraq magis portenta ꝙ̃ mini¬
ma. q̃ ad ĩpitoꝵ & mulierailiꝵ aiõs cõcitandos qi dehebracis fontibus
hauriant. barbaro simplices quosq trẽntes sono ut que nõ intelligũt

Expanded text:
 et substantia corporum tollitur, sed gloriae magnitudo monstratur. Neque enim scriptum est, erunt Angeli; sed, sicut Angeli, ubi similitudo promittitur, veritas denegatur. Erunt, inquit, sicut Angeli, id est, similes Angelorum: ergo homines esse non desinent. Inclyti quidem, et Angelico splenut, quae certa et moderata sunt, auferat. Et quia hereseos semel fecimus mentionem, qua Lucinus noster dignae tuba eloquentiae praedicari potest, qui spurcissima per Spanias Basilidis heresi saeuiente et instar pestis et morbi totas intra Pireneum et Oceanum uastante prouincias fidei ecclesiasticae tenuit puritatem nequaquam suscipiens Armazel, Barbelon, Abraxan, Balsamum et ridiculum Leusiboram ceteraque magis portenta quam nomina, quae ad inperitorum et muliercularum animos concitandos quasi de Hebraicis fontibus hauriunt
Abbreviated transcription (Latin):
la atq discordit. pax ĩp̃cinda ẽ. & pax nõ in oĩbus sed in his ꝗboẽ sũt
uolũtatis. & salutationẽ audiũt aplĩcam. Erã uobis & pax a deo pa¬
tre & dnõ ihũ xp̃o multiplicetur. ut in pace sit locus eius & hĩtitio illiꝰ
in syon .i. inspelũcha & sublimitate doginatũ atq uirtutũ. in aĩã
credentis. cuius angelus cotidic iudet fatiem dei. & reuelato uultu
fatiem dnĩ cõtemplatur. Uñ obsecro te quã currẽtem ut aiĩt ĩ populo¬
ut lucinũ tuũ defideres quidem ut frem. Sed gaudtas regnare
cũ xͦ. qr raptus est ne malitia mutaret mẽtem cuis.Placita enim
deo erat aiã illiꝰ. & in breui spatio tẽpora multa cõpleuit. Nos dolẽ¬
di magis ꝗ cotidie stamus in p̃lio. peccatoꝵ uitiis sordidamur. Ac¬
cipimus uulnera. & de occioso uerbo reddituri sumꝰ tõnem. Ille iam

Expanded text:
la atque discordiae, pax imprecanda est: et pax non in omnibus; sed in his qui bonae sunt la atque discordiae, pax imprecanda est: et pax non in omnibus; sed in his qui bonae sunt voluntatis; et salutationem audiunt Apostolicam: Gratia vobis et pax a Deo Patro Iesu Christo multiplicetur, ut in pace sit locus eius et habitatio illius in Sion, in \'specula\', in sublimitate dogmatum atque uirtutum, in anima credentis, cuius cotidie angelus uidet faciem dei et reuelato uultu gloriam domini contemplatur. Unde obsecro te et currentem, ut aiunt, inpellout Lucinum tuum desideres quidem ut fratrem, sed gaudeas regnare cum Christo, quia raptus est, ne malitia mutaret mentem eius. placita enim erat deo anima illius et in breui spatio tempora multa conpleuit. nos dolendi magis, qui cotidie stamus in proelio peccatorum, uitiis sordidamur, accipimus uulnera et de otioso uerbo reddituri sumus rationem. ille iam
Abbreviated transcription (Latin):
& mortuus est. ut mors illius morte mẽretur. Quod aũt de deserto
dr̃ adducendum. uirginalis uterus demõstratur.qui absq coitu &
lemine uiri deũ nobis fudit infantem.qui calore sps sctĩ exsicaret
fontes libidinum & canẽt in pͦs. In terra deserta. & in uia & sine aq̃
sic infctõ apparui tͥ. Aduersum gͦ mortis duritiã. & crudelissimam
necessitatem hec solatio erigimut᷑. quod in breui uisuri sumus cos
qͦs dolemus absentes.Ieq enim mors sed dormitio & sompnus
appellatur. Unde & beatus apls uetat de dorimientibus contristari.
ut quos dormire nouimus. suscitari posse credamus. & post digestũ
soporem iuigilare & cum sctĩs & angelis dr̃e. glia in excelsis deo &m
terra pax hominibus bone uoluntatis. Incelo ubi nõ est peccatũ glĩa
est & ꝑpetua laus & in deffensa p̾conia. Interra uĩt ubi seditio & bel¬

Expanded text:
et mortuus est, ut mors illius morte moreretur. quod autem de deserto et mortuus est, ut mors illius morte moreretur. quod autem de deserto dicitur adducendus, uirginalis uterus demonstratur, qui absque coitu et semine uiri deum nobis fudit infantem, qui calore spiritus sancti exsiccaret fontes libidinum et caneret in psalmo: in terra deserta et inuia et sine aqua, sic in sancto apparui tibi. aduersum necessitatem hoc solatio erigimur, quod brevi visuri sumus eos, quos dolemus absentes. NEQUE ENIM mors, sed dormitio et somnus appellatur. Unde et beatus Apostolus vetat de dormientibus contristari : ut quos dormire novimus, suscitari posse credamus; et post digestum soporem, vigilare cum Sanctis, et cum Angelis dicere: Gloria in excelsis Deo, et super terram pax hominibus bonae voluntatis . In coelo, ubi non est peccatum, gloria est, et perpetua laus, et indefessa praeconia. In terra autem, ubi seditio, bel
Abbreviated transcription (Latin):
noratur in serius suis. & aplĩs repmittit dicens. Qͥ uos recipũt mere¬
cipiũt. & ꝗ me recipiĩt recipuĩt eum ꝗ missit me. Itaq carissima filia
hãc eplam amoris mei in illius hẽto epitafium. & ꝗcꝗd posse mescieĩs
in oꝑe spiłli audacter imꝑa. ut sciant fecula post futura eiĩ ꝗ dĩce in isaia.
posuit me ut sagittam electam. in pharetra sua abscondit me. Duos ui¬
ros tãtis maris atq t̾rarum ĩter le spatiis separatos suo accumĩe uulne¬
rasse: ut cũ mutuo in carne senesciant. amore sp̾s copulentur. Subse̾p¬
tio. Setam te corpore & spũ seruet ille samaritanus.i. saluator & custos.
de qͦ in psalmo sebitur. Non dorimittabit neq dormiet ꝗ custodit isrł.
Ut isrł ꝗ int̾p̃tatur iugil. qui descendit ad damel ad te qͦ uerat. & possis
dicere. Ego dormio &cor meũ uigilat:

Expanded text:
noratur in seruis suis et apostolis repromittit dicens: qui uos recipiunt, me recipiunt; et qui me recipiunt, recipiunt eum, qui me misit. Itaque, carissima filia, hanc epistulam amoris mei in illum habeto epitaphium et, quicquid posse me scieris in opere spiritali, audaciter impera, ut sciant saecula post futura eum, qui dicit in Esaia: posuit me ut sagittam electam, in pharetra sua abscondit me, duos uiros tantis maris atque terrarum inter se spatiis separatos suo acumine uulnerasse, ut, cum mutuo in carne se nesciant, amore spiritus copulentur. Subscriptio. Sanctam te et corpore et spiritu seruet ille Samarita, id est seruator et custos, de quo in psalmo scribitur; non dormitabit neque obdormiet, qui custodit Israhel, ut Hir, qui interpretatur \'uigil\', qui descendit ad Danihel, ad te quoque ueniat et possis dicere: ego dormio et cor meum uigilat.
Abbreviated transcription (Latin):
ugulat. In quarto .i. extremo. hẽticos ad pnĩam cohortatur. Si quid aũ
hic minus aduersum origenem dictum est. & in p̃teriti anni epłã conti¬
nctur. & hec quã mõ uertimus breuitati dicere studens plura nõ debuit
Porro ꝯ̃ appolinarem. succinta fides. & pura professio non caret subtilitu¬
te dialetica que aduersariũ suum extorto de manibus euis pugione cõ¬
fodit. Orate igitur dñs ut qđ in greco placet in latino non dispłiceat
& quod totus oriens miratur & p̃dicat. leto sinu roma suscipiat. Fredi¬
citionem cathedre marci euangeliste cathedra apostoli petri sua p̃dica¬
tione confirmet. Quã ꝙ celebri sermone uulgatum sit beatum quoq
is hereticos persecutum. ciusq lrẽ doceant dampnatum in occidẽte:
qđ in oriente damnatum est. Cui multos in p̃camur annos ut heresẽ¬
on oelitua plantaria.per illiuo studium longo tempore artfacta
moriantur:¬

Expanded text:
ugulat, in quarto, id est extremo, hereticos ad paenitentiam cohortatur. si quid autem ugulat, in quarto, id est extremo, hereticos ad paenitentiam cohortatur. si quid autem hic minus aduersum Origenem dictum est, et in praeteriti anni epistula continetur et haec, quam modo uertimus, breuitati studens dicere plura non debuit. porro contra Apollinarem succincta fides et pura professio non caret subtilitate dialectica, quae aduersarium suum extorto de manibus eius pugione confodit. Orate igitur dominum, ut, quod in Graeco placet, in Latino non displiceat et, quod totus oriens miratur et praedicat, laeto sinu Roma suscipiat praedicationemque cathedrae Marci euangelistae cathedra apostoli Petri sua praedicatione confirmet, quamquam celebri sermone uulgatum sit beatum quoque is hereticos persecutum eiusque litterae doceant damnatum in occidente, quod in oriente damnatum est. cui multos inprecamur annos, ut hereseos rediuiua plantaria per illius studium longo tempore arefacta moriantur
Abbreviated transcription (Latin):
hercticis ĩmutata. lultoꝵq dicunt libros similiter deprauatos. ut
illum non sua fide sed alioꝵ tueantur erroribus Uerum hec aduersus
hẽticos dicta sint qui iniusto ꝯ̃ nos odio seuientes mente fattantur ar¬
chanum. & uenena pectoris irremediabili dolore testantur. Uos senatus
xani lumina acciput. & grecam & litinam etiam hoc anno eplam ne :¬
rursum hẽtici menciantur a nobis pleraq uel addita ud mutata. Inqͣ
laborasse me fateor. ut uerboꝵ legantiam pari interp̃tatioĩ uenusta¬
te seruarem. & intra diffinitas lineas currens nec in quoꝙ excedẽs loco
cloquentie eius fluenta non ꝑderem. casq res codem sermone transfer¬
rem. Ꝙ utrum nec ne consecutus sim. ur̃o uiditio dẽlinquo. Quã sci¬
atis in quatuor partes eẽ diuisam. In pͥmo credentes hortatur ad dnicũ
pasca celehrandum. in secundo & tercio loco appolinarem & origenti¬

Expanded text:
hereticis inmutata multorumque dicunt libros similiter deprauatos, ut hereticis inmutata multorumque dicunt libros similiter deprauatos, ut illum non sua fide, sed aliorum tueantur erroribus. uerum haec aduersum hereticos dicta sint, qui iniusto contra nos odio saeuientes mente fatentur arcanum et uenena pectoris inremediabili dolore testantur. Uos, Christiani senatus lumina, accipite et Graecam et Latinam etiam hoc anno epistulam — ne rursum heretici mentiantur a nobis pleraque uel addita uel mutata —, in qua laborasse me fateor, ut uerborum elegantiam pari interpretationis uenustate seruarem et intra definitas lineas currens nec in quoquam excedens loco eloquentiae eius fluenta non perderem easdemque res eodem sermone transferrem — quod utrum necne consecutus sim, uestro iudicio derelinquo -; quam sciatis in quattuor partes esse diuisam: et in prooemio credentes hortatur ad dominicum pascha celebrandum, in secundo et tertio loco Apollinarem et Origenem i
Abbreviated transcription (Latin):
tunc simulata simplicitate dicunt audisse se pͥmũ quem magrm̃ dicere
ante nescierunt. Cũq eoꝵ scripta teneantur uoce negant qđ litteris cõ¬
fitentur. Ouid necesse est obsidere pro pontide mutare loca. diuerlas¬
lustrare regiones. & clirissimum pontificem xͥ eiusq discipulos rabido
ore discerpere. Si uera loquimim. pͥstinum erroris ardorem ardore fidi
cõmutate. Qd maleditoꝵ pannos hine inde consuitis. & eoꝵ carpitis i¬
uitam quoꝵ. fidei resistẽ non ualctis. Nõ id cuco non estis uos hẽtici
si uos quidem assertione ur̃a crediderint pccõres & os impietate feti¬
dum non habebitis.si cicatricem potueritis in nr̃a aure monstrare Qd
uuat urãm ꝑfidiam. uel quid ꝓdest pellis ethiopica. & pardi uarictas
Si in nr̃o corpore uenus apparuerit. En papa theophilus origent̃ tot¬
arguit libertatẽ hc̃ticum cẽ. Nec dicta deffendunt. Sed fingunt ab

Expanded text:
tunc simulata simplicitate, dicunt audisse se primum, quae magistrum dicere tunc simulata simplicitate, dicunt audisse se primum, quae magistrum dicere ante nescierint. Cumque eorum scripta teneantur, voce negant, quod litteris confitentur. Quid necesse est obsidere Propontidem, mutare loca, diversaslustrare regiones, et clarissimum Pontificem Christi, ejusque discipulos rabido ore discerpere? Si vera loquimini, pristinum erroris ardorem, ardore fidei commutate. Quid maledictorum pannos hinc inde consuitis; et eorum carpitis vitam, quorum fidei resistere non valetis? Num idcirco non estis vos haeretici, si nos quidam adsertione uestra crediderint peccatores, et os inpietate fetidum non habebitis, si cicatricem potueritis in nostra aure monstrare? quid iuuat uestram perfidiam uel prodest pellis Aethiopica et pardi uarietas, si in nostro corpore naeuus apparuerit ? en papa Theophilus tota Origenem arguit libertate hereticum esse: nec dicta defendunt aut fingunt ab
Abbreviated transcription (Latin):
ebatur assensum. Op̃ssa est eius auctẽ & elloquentia. & uiniorem demo¬
nioꝵ spuũ de terra loquitur. Mescit enim eum qui de sursum ueniẽs
ea loquitur que sursum sunt. Atq utinam serpentina gnãtio. aut sim¬
plr̃ nr̃a fateatur. Aut constanter deffendit sua ut scire ualeimus. qͥ nobis
amandi sunt qui cauendi. Nũc autẽ pnĩe nouũ genus oderunt nos
qi hostes. quoꝵ fidem publice negare non audent. Rogo quis est iste
dolor qui nec tempore. necratioe curatur. Inter micantes gladios iacẽ¬
tia corpora ruios sanguinis profluentes iuĩguntur sepe hostiles dextere:
& belli ribiem pax repentina cõmuttat. Soli sunt huius hẽseos sectato¬
res qui cum ecclĩasticis non ualent federari. quia qđ sermone coguntur
dicere mente contemimãt. ut si qnͦ apta blasfemia publicis auribus fu¬
erit reuelata.Q uiderint contra se audientim murmur arcũ fermere :

Expanded text:
ebatur adsensum ? oppressa est eius auctoritate et eloquentia et in morem daemoebatur adsensum ? oppressa est eius auctoritate et eloquentia et in morem daemonicorum spirituum de terra loquitur. nescit enim eum, qui desursum ueniens ea loquitur, quae sursum sunt. Atque utinam serpentina generatio aut simpliciter nostra fateatur aut constanter defendat sua, ut scire ualeamus, qui nobis amandi sint, qui cauendi! nunc autem - nouum paenitentiae genus - oderunt nos quasi hostes, quorum fidem publice negare non audent. rogo, qui est iste dolor, qui nec tempore nec ratione curatur ? inter micantes gladios, iacentia corpora, riuos sanguinis profluentes iunguntur set belli rabiem pax repentina commutat. Soli sunt hujus haereseos sectatores, qui cum Ecclesiasticis non valent foederari: quia quod sermone coguntur dicere, mente condemnant. Et si quando aperta blasphemia publicis auribus fuerit revelata, et viderint contra se audientium turbam circumfremere,
Abbreviated transcription (Latin):
URSUM ORIEN TAUIBUS VOS
locuprcto mercibus & alexandrinas opes
pͥo Romam uẽ transmitto. Deus ab austro
ueniet & sanctus de monte pharan umbra
condensa. Unde & sponsa letatur in cantico
canticoꝵ dicens. In umbra eius concupiui &
sedi & fructus eius dulcis in faucibus meis.
Uere nunc completur ysae uaticimum p̃di¬
cantis in die illa erit altare dñi in medio ter¬
re cgipti. Ubi habundauit peccatũ. suꝑ habũ¬
dauit & gr̃a. Qͥ paruuilum Rfouerat. adultũ
fidei calore deffendunt. ut qui ꝑ illos herodis effugerat manus. effugiat
hẽticum blasfemãtem. Quẽ demetrius alexandriam urbem repulit. to¬
ta orbe fugat theophilus ad quem lucas sepsit euangelium. qui ex amo¬
re dei nomen inuenit. Ubi nunc est coluber tortuosus. Ubi uanatissiã
uipera. Prima hoĩs faties.utera comissa lupoꝵ. Ubi hẽsis que simulabat
in mundo. & me & papam theophilum sui iactabat errot̃ participem. la¬
tratuq impudentissimoꝵ canũ in adducendor simplices nr̃m menti¬

Expanded text:
ursum orientalibus uos locupleto mercibus et Alexandrinas opes primo Romam uere transmitto. deus ab Austro ueniet et sanctus de monte Faran umbra condensa; unde et sponsa laetatur in Cantico canticorum dicens: in umbra eius concupiui et sedi; et fructus eius dulcis in faucibus meis. uere nunc conpletur Esaiae uaticinium praedicantis: in die illa erit altare domini in medio terrae Aegypti, ut, ubi abundauit peccatum, superabundaret gratia. qui paruulum Christum fouerant, adultum fidei calore defendunt, ut, qui per illos Herodis effugerat manus, effugiat hereticum blasphemantem. quem Demetrius Alexandri urbe pepulit, toto orbe fugat Theophilus, Theophilus, ad quem Lucas scripsit euangelium, qui ex amore dei nomen inuenit. ubi nunc est coluber tortuosus ? ubi uenenatissima uipera, prima hominis facies utero commissa luporum? ubi heresis, quae sibilabat in mundo et me et papam Theophilum sui iactabat erroris latratuque inpudentissimorum canum ad inducendos simplices nostrum menti
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a ãbitio potentia mag̾tudo urbis.uideri & uidere.salutari & salutare:
ludare detraht̃ uel audire. uel ploqui in ranta frequẽtia hominũ. saltẽ
ĩuictũ uidẽ apposien monachoꝵ &leta quiete aliena sũt. Aut eĩs uide¬
mua ad nos uenietes & filentiũ ꝑdimus. Aut si nõ uidemꝰ suꝑbi argui¬
mur duterdi ut uisitãtibus reddamus uicem. ad suꝑbas foreo ꝑgimua ĩe̾
ue p̃diximue.tota rusticitas. ex̃ psalmos silentium ẽ. Quocũq se uer¬
terit arator stiuĩ retinẽs. alłã decaeat. Dudans messor psalmis sead¬
uecit & curua actõdẽs uitẽ falce nuitor aliꝗd dauiticũ canit. Hec sũt
in hac puintu carmiã. Hee ut uulgo dr̃ amatorie cãtioes:¬

Expanded text:
m, sed ipsa ambitio, potentia, magnitudo urbis, uideri et uidere, salutari et salutare, laudare et detrahere, audire uel proloqui et tantam frequentiam hominum saltim inuitum pati a proposito monachorum et quiete aliena sunt. aut enim uidemus ad nos uenientes et silentium perdimus, aut non uidemus et superbiae arguimur. interula tota rusticitas et extra psalmos silentium est. quocumque te uerteris, arator stiuam tenens alleluia decantat, sudans messor psalmis se auocat et curua adtondens uitem falce uinitor aliquid Dauiticum canit. haec sunt in hac prouincia carmi
Abbreviated transcription (Latin):
ridebitiuo. De sex milibus autem librio quos ab eolectos esse confingio q¬
credet aut it ueꝵ dr̃ẽ aut illum potusse mentiri. Dienim origenes sex
legere nen potuit. Numera badicem libroꝵ eius qui in tercio uolumine eu¬
sebi in quo scribit uitam pamphili continentur. & non dico sex milia. sed
cerciam partem non repieo. habemus epłam supradicti pontificis in qua
huic calumpnie tucdum ad huc esses in oriente respondit. & aꝑtissimu
mendatium libera ueritatis fronte confutat. Post hec & tanta audes in
apologia tua dioe̾. it non esse desfensorem origenis neq assertorem illiuo. ꝓcu
uis deffensione pamphilus & eusebius tibi parum dixisse sunt uisi. Aduer¬
Nunc tantum tuo assertionibus obui asse suffitiat. & hoc prudentem bre¬
iuter instruxisse lectorem: me istum librum. qui sub nomine pamphili fe¬
rebatur. uidisse pͥmum scriptum in codice tuo. & quia non erat mͥ cure quid

Expanded text:
ridebis? De sex millibus autem libroridebis? De sex millibus autem librocredet aut te verum dicere aut illum potuisse mentiri? Si enim Origenes sex legere potuit? Numera indicem librorum eius, qui in tertio volumine Eusebii in quo scripsit Vitam Pamphili continentur et non dico sex milia sed tertiam huic calumniae tuae, dum adhuc esses in Oriente, respondet, et apertissimum mendacium libera veritatis fronte confutat. 23. Habebat inApologia tua dicere, te non esse defensorem Origenis, neque assertorem illius, pro cujus defensione Pamphilus et Eusebius tibi parum dixisse sunt visi. AdverNunc tantum tuis assertionibus obviasse sufficiat, et hoc breviter prudentem instruxisse lectorem, me istum librum qui sub nomine Pamphili ferebatur, vidisse primum scriptum in codice tuo; et quia non erat mihi curae quid
Abbreviated transcription (Latin):
de hebraicis uoluminibus ponit exempla ut est illud. Qui credit in me
sicut dicit seͥptura fluĩa deuentre eiusfluent aqueuiue. Et in ip̃a cruce.
hely hely lamazabathani quod interp̃tatur deus incus. deus incus q̃re
me dercliquisti. Non ut a septuaginta positum est: deus deus meus tespi¬
ce in me quare me derliquisti. Et multa his similia. Nec hoc dicimus ꝙ
tione coꝵ exempla sumpsisse. ubi uõ discrepint id posuisse in greco quod
pud hebrena didurtaui. Sicut ergo ego ostendo multa in noua testu¬
mrento pasita deuateriliia libris que in septuaginta non habentũr. &hit
seripea inuchiri dcito.Sio accusator ostendat aliquia scriptum esse in
rinieistommdo septuagtau ineepttibus quod in hebraut non hahe¬

Expanded text:
de Hebraicis voluminibus ponit exempla, ut est illud: Qui credit in me, de Hebraicis voluminibus ponit exempla, ut est illud: Qui credit in me, sicut Scriptura dicit: Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Et in ipsa cruce, ELI, ELI, LEMA AZABATHANI, quod interpretatur: Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti ? non ut a Septuaginta positum est: Deus, Deus meus, respice in me, quare me dereliquisti ? et multa his similia. Nec hoc dicimus qutione eorum exempla sumpsisse; ubi vero discrepant, id posuisse in Graeco, quod pud Hebraeos didicerant. Sicut ergo ego ostendo multa in novo Testamento posita de veteribus libris, quae in Septuaginta non habentur, et haec scripta in Hebraico doceo, sic accusator ostendat, aliquid scriptum esse in novo Testamento de Septuaginta interpretibus, quod in Hebraico non habe
Abbreviated transcription (Latin):
Quid nocet ecdesiis nr̃atranslatio.Magnis ut scio sumptibus redemi¬
sti. Mquile & sim achi. & theodotionis. quinteq & sexte editionis iudaicos tr¬
latores. Origenes tuus & ne forte queraris figurata te laude ꝑcusum. orige¬
nes nr̃. nr̃m uoco oberuditionem ingenii non ob dogmatum ueritatem. in
omnibus libris suis post septuaginta interpretes uid coꝵtranslationes ex¬
plinat & edisserit. Eusebus quoq &didimus idem fatuint. p̃termito
appollmarem. qui bono quidem studio. sed non sccundum scientiam de oĩu
translationibus in unum. uestimentum pannos assuere conatus ẽ. & ĩ con¬
sequentiam scͥpture non ex regula ueritatis. Sed ex suo iuditio texere. Aplici
uiri. scripturis uertuntur hebraicis. lpos apłos & cuangelistas. hoc fccisse ꝑ¬
spicuum est. Dominus atq saluator ubicumq uetcris seͥpture meminit.

Expanded text:
» Quid nocet ecclesiis nostra translatio? Magnis, ut scio, sumptibus redemi» Quid nocet ecclesiis nostra translatio? Magnis, ut scio, sumptibus redemisti Aquilae, et Symmachi, et Theodotionis, quintaeque et sextae editionis Judaicos translatores. Origenes tuus, et ne forte queraris figurata te laude percussum Origenes noster nostrum voco ob eruditionem ingenii, non ob dogmatum veritatem in omnibus libris suis post Septuaginta interpretes, Judaeorum translationes explanat et edisserit. Eusebius quoque et Didymus idem faciunt. Praetermitto Apollinarium, qui bono quidem studio, sed non secundum scientiam, de omnium translationibus in unum vestimentum pannos assuere conatus est, et consequentiam Scripturae, non ex regula veritatis, sed ex suo judicio texere: apostolici viri Scripturis utuntur Hebraicis: ipsos apostolos et evangelistas hoc fecisse perspicuum est. Dominus atque Salvator ubicumque veteris Scripturae meminit,
Abbreviated transcription (Latin):
um contrahunc ꝓphetam multa dixisse. uocatuq huius rei testes. methodi¬
um. eusebium. & appollinarem. qui multis uersuum milibus illiuo uesanie
responderunt. me accusire poterit. quare non in pͣfacuncula contralibros :¬
porphirii seplerim. Qui istiuomodi uenias consectatur. & seͥpture hebraice
ueritatem non uult recipere. Audiat libere ꝓclamantem. Nlemo enim co¬
git legere quod non uult. Ego enim petentibus scripsi non fastidiosit. gra¬
tis non inuidis studiosis non oscitantibus & tamen miror quomodo te¬
odotionem hereticum & uidaiz antem legit. & qualiscumq peccatoria
xͥmi trans lationem fastidiat. Queso te amice dulcissime:quitam curi¬
osus es.ut etiam sompnia mea noueris. ommia quoq que ꝑtot annos absq
metu future scripsi calumpnie. in actulationem uoces. ut respondeas quo
nie responderunt. implentes ꝓuerbium ante antidotum ꝙ̃ uenenum

Expanded text:
um contra hunc prophetam multa dixisse, vocavique hujus rei testes Methodium contra hunc prophetam multa dixisse, vocavique hujus rei testes Methodium, Eusebium, et Apollinarium, qui multis versuum millibus illius vesaniae responderunt, me accusare poterit, quare non in praefatiuncula contra libros Porphyrii scripserim. Qui istiusmodi naenia consectatur, et Scripturae Hebraicae veritatem non vult recipere, audiat libere proclamantem: 528 Nemo enim cogitur legere, quod non vult. Ego petentibus scripsi, non fastidiosis; gratis, non invidis; studiosis, non oscitantibus. Et tamen miror quomodo Theodotionem haereticum et judaizantem legit, et qualiscumque peccatoris christiani translationem fastidit. 34. Quaeso te, amice dulcissime, qui tam curiosus es, ut etiam somnia mea noveris, omniaque quae per tot annos absque metu futurae scripsi calumniae, in accusationem vocas; ut respondeas, quoniae responderunt; implentes proverbium: « Prius antidotum, quam venenum.
Abbreviated transcription (Latin):
nem legere et non uixta septuginta translitores. Quoꝵ si m isto libro edicio¬
mecculpe qui dixi. Sed eoꝵ qui legunt. In ꝓmptu sunt quatuor ediciones.
aquile symachi septuaginta & theodocionis. Eedelie ux̃ theodotionem le¬
gunt danielem. Ego quid peccaui. Si ecclesiaꝵ uadilium secutus sum. Qa
autem refero. quid aduersus susanne hystoriam & hynum trium pueroꝵ
& bellic draconisq fabulas.que in uolumine hebraico non habentur hebrei¬
soleant dicere qui in me criminantur. stultum sesi confantam ꝓbant. Nõ
enim quid ip̃e sentirem. Sed quid illi contra nos soleant diccre explicaui.
Quoꝵ opinioni si non respondi in ꝓlogo breuitati studens ne non prelati¬
onem. sed librum uiderer scribere. Puto ꝙ statim subiecerim.Dici enim. De
quo non est huius temporis disserere. Alioquin. & ex eo quod asseru ꝓphiri¬

Expanded text:
Theodotionem legere, et non juxta Septuaginta translatores. Quorum si in isto libro editioTheodotionem legere, et non juxta Septuaginta translatores. Quorum si in isto libro editioeprobatam, non est meae culpae qui dixi, sed eorum qui legunt. In promptu sunt quatuor editiones, Aquilae, Symmachi, Septuaginta, et Theodotionis: ecclesiae juxta Theodotionem legunt Danielem. Ego quid peccavi, si ecclesiarum judicium secutus sum? Quod autem refero, quid adversum Susannae historiam, et hymnum trium puerorum, et Belis, Draconisque fabulas, quae in volumine Hebraico non habentur, Hebrsoleant dicere, qui me criminatur, stultum se sycophantam probat. Non enim quid ipse sentirem, sed quid illi contra nos dicere soleant, explicavi. Quorum opinioni, si non respondi in Prologo, brevitati studens, ne non praefationem, sed librum viderer scribere, puto quod statim subjecerim; dixi enim, « De quo non est hujus temporis disserere. » Alioquin et ex eo, quod asserui Porphyri
Abbreviated transcription (Latin):
illis aiaduertctis absconditi. Hec ignoro quant laboris sit ꝓphas intelligẽ.
Nec facile quempiam posse uidicare de interpretatione. Hisi madlexerit añ
que legerat. Nosq patere morsibus plurimoꝵ. qui simulante inuidia quod
consequi non ualent despitiunt. Sciens gͦ & prudens in flammam mitto ma¬
num. Et nichilominus hoc a fastidiosis lectoribus p̃cor ut quomodo greci post
septuaginta translatores aquilam & simachum & theodotionem legunt. uel
obstudium doctrine sue uel ut septuaginta magis ex collatione eoꝵ intelligãt.
Sic & isti saltam unum post pͥores dignentur habere interpretem. legant p̾uo
& postea despitiant. ne uideantur non exiuditio. sed ex odii presumptione igno¬
rata damnare. De damele autem breuiter respondebo me non negasse eum pro¬
pħam. quem statim in fronte ꝓlogi ꝓpħãm esse confessus sum. Sed quid he¬

Expanded text:
illis animadvertetis abscondita. Nec ignoro quanti laboris sit, Prophetas intelligere, illis animadvertetis abscondita. Nec ignoro quanti laboris sit, Prophetas intelligere, nec facile quempiam posse judicare de interpretatione, nisi intellexerit ante quae legerit. Nos quoque patere morsibus plurimorum, qui stimulante invidia, quod consequi non valent, despiciunt. Sciens ergo et prudens in flammam mitto manum. Et nihilominus a fastidiosis lectoribus hoc precor: ut quomodo Graeci post 527 Septuaginta translatores, Aquilam et Symmachum et Theodotionem legunt vel ob studium doctrinae suae, vel ut Septuaginta magis ex collatione eorum intelligant: sic et isti saltem unum post priores habere dignentur interpretem. Legant prius, et postea despiciant; ne videantur non ex judicio, sed ex odii praesumptione, ignorata damnare. » 33. De Daniele. --De Daniele autem breviter respondebo, me non negasse eum prophetam, quem statim in fronte Prologi prophetam esse confessus sum, sed quid He
Abbreviated transcription (Latin):
teo & gule cinpiumarianon sussitant. Cur in solo studio scripturarum
ueieri sapore com i sint.s lec hac dico quo p̃decessote meor mordeam
Aut quicꝙ̃ de his arbitrer detraheridum. quoꝵ translationem diligentis¬
sime emendatam. Olim meelingue hominibus dedi. Sed quod aliud sit
in ecclesis xp̃o credentium psalmos legere. Aliud uideis singuli uerba ca¬
ta addit obellis & istericis in latinum uerteram exhebraico transferens
cam a nobis olim emendatam. Neq enim sic noua cudimuo.
suꝑ septuaginta interp̃tatione subiungam:
Ncumꝰ magis cuangelistam ꝙ̃ ꝓpħam dicerem eoquod uni¬
uersa xp̃i ecclesieq misteria sic ad liquidum ꝓsecutus esset. nec nõ
de futuro uaticinari. Sed de p̃teritis hystoriam texere crederetur.
cliam hoc addidi. Unde conicio noluisse tunc temporis septuagi¬
ta interpretes fidei sue sacrament a ꝑspicue ethnicis prodere.nesanctum ca¬
nibus & margaritas porcis darent. Que cum hanc editionem legentis ab

Expanded text:
iant, cur in solo studio Scripturarum veteri sapore contenti sunt? Nec hoc dico quod praecessores meos mordeam, aut quidquam de his arbitrer detrahendum, quorum translationem diligentissime emendatam olim meae linguae hominibus dedi: sed quod aliud sit in ecclesiis Christi credentium Psalmos legere, aliud Judaeis singula verba cata additis obelis et asteriscis in Latinum verteram, ex Hebraico transferens, eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus, erpretatione subjungam. Quem cum magis evangelistam quam prophetam dicerem, eo quod universa Christi Ecclesiae mysteria sic ad liquidum persecutus esset, ut non de futuro vaticinari, sed de praeteritis historiam texere crederetur, etiam hoc addidi: « Unde conjicio noluisse tunc temporis Septuaginta interpretes, fidei suae sacramenta perspicue Ethnicis prodere: ne sanctum canibus, et margaritas porcis darent. Quae cum hanc editionem legeritis, ab
Abbreviated transcription (Latin):
tes & gule coꝵ uicina maria non suffitiant. Cur in solo studio scripturarum
ueteri sapore contenti sunt. N lec hoc dico quo p decessorer meos mordeim.
UI
Aut quicꝙ de hio arbitter detrahendum quonir infliumem diligentis¬
sime emetidatam Olim meelingue hominibus dedi Sed quod aliua sic
ecclesiis xp̃o credentium psalmos legere.Aliud udero singula uitba ca

Expanded text:
tes, et gulae eorum vicina maria non sufficiant: cur in solo studio Scripturarum, tes, et gulae eorum vicina maria non sufficiant: cur in solo studio Scripturarum, veteri sapore contenti sunt? Nec hoc dico, quo praecessores meos mordeam, ut quidquam de his arbitrer detrahendum, quorum translationem diligentissime emendatam, olim meae linguae hominibus dederim; sed quod aliud sit in Ecclesiis
Abbreviated transcription (Latin):
A Higuur nuꝑ cum hebreo disputatis. quedam ꝓ domino sal¬
Quatore de psalmis testimonia ꝓtualixti. uolensq te ille elludere per
Nermones pene singulos. asscrebat non ita haberi in hebreo. ut du de
septuaginta interpretibus opponebas studiosissime postulasti.ut
post aquilam. symachum &theodotionem nouam ediionem latino sermone
transferrem. Niebas enim te magis interp̃tum uarietate turbari. & amore
quo laberis. uel translatione uel iuditio meo esse contentum. Unde & im¬
rum latratibus tradidi. maluiq teuires potius meas quam uoluntatem in a¬
miaicia querere. Certe confidenter dicam & multos huius operis testes suscita¬
bo. menichildum treit scientem dehebraica ueritate mutasse. Si cubi cgo edi¬
tiomea a uetcribus discreparit. Interroga quenlib hebreoꝵ. & liquido pui¬
debis. me ab emulis frustra lacerari quia maluit contempnere uideri p̃clara
ꝙ̃ discere ꝑuersissimi homines. Nam cum nouas semꝑ expectant uolupta¬

Expanded text:
a igitur nuper cum Hebraeo disputans, quaedam pro Domino Salvatore de Psalmis testimonia protulisti, volensque ille te illudere, per sermones pene singulos asserebat, non ita haberi in Hebraeo, ut tu de Septuaginta Interpretibus opponebas, studiosissime postulasti, ut post Aquilam et Symmachum et Theodotionem, novam editionem Latino sermone transferrem. Aiebas enim te magis interpretum varietate turbari, et amore Al. amorem tuum quo laberis, vel translatione, vel judicio meo esse contentum. Unde imrum latratibus tradidi, maluique te vires potius meas, quam voluntatem in amicitia quaerere. Certe confidenter dicam, et multos hujus operis testes citabo, me nihil, dumtaxat scientem, de Hebraica veritate mutasse. Sicubi ergo editio mea a veteribus discreparit, interroga quemlibet Hebraeorum, et liquido pervidebis, me ab aemulis frustra lacerari, qui malunt contemnere videri praeclara, quam discere. Perversissimi homines. Nam cum semper novas expetant volupta