comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noua. Indicitur enim tͥ quedam noua uita: et
tu uetus es. Nlouitatis gaudio suspenderis: uitꝰ¬
tatis onere pͣgrauaris. Incipit tͥ ec̃ bellum ad
uersͦ te s ex qua parte displices tͥ. iungeris d̾o.
Ex qua parte iam conuingeris dõ. idoneus eriͤ
adiuncendum tẽ. quia ille tecum ẽ qui omnia
suꝑat. Atcende quid dicit apłs. Mente seruio
legi di: carne autem legi peccati. Unde mentes
Quia cdisplicet tͥ uita tua mala. Unde carne ⁊
Quia ñ desunt suggestioner q delectationes ma¬
le. S ex eo quod menteptãgatis do: iuncis quod
inte non uult sequi. Precesfisti enim ex parter
ꝙ ex parce taularis. Trahe te ipsum ad illum:
qui te sursum tollit. Pondere quodam uecusta¬
tis grauaris: clama & dic Infelix ego homo: qͥs
me᷑ liberabit de corꝑe mortis hunus: Quis me
lib̾abit ab eo quo grauor: sorpꝰ enim qd̾ corrũ¬
omnes cupiditates male: Ut intelligas inte pe¬
nam tuam. Inte. ex te ipso ẽ flagellum tuum:

Expanded text:
nova. Inova. Io vetus homo. Novitatis gaudio suspenderis sed vetustatis onere praegravaris. Incipit tibi bellum esse adversum te; si ex qua parte displices tibi jungeris Deo, ex qua parte jam Deo jungeris, idoneus eris ad vincendum te, quia ille tecum est qui omnia superat. Attende quid dicit Apostolus: Mente servio legi Dei; carne autem legi peccati. Unde mente? Quia displicet tibi vita tua mala. Unde carne? Quia non desunt suggestiones et delectationes malae; sed ex eo quod mente jungeris Deo, vincis quod in te non vult sequi. Praecessisti enim ex parte, et ex parte tardaris: trahe teipsum ad illum qui te sursum tollit. Pondere quodam vetustatis deprimeris; clama et dic: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? quis me liberabit ab eo quo gravor? corpus enim quod corrumomnes cupiditates malae? Ut intelligas in te poenam tuam: in te ex teipso est flagellum tuum;
Abbreviated transcription (Latin):
illi contungeris. Hide ex quanta parte dissi¬
milis es: quando utiꝙ ꝓpt̾ ipsam dissimilitu¬
dinem displices. factus &s enim homo adimaginẽ¬
extͣminasti inte imaginẽ conditoris tui. factus
dissimilis attendis te & displices tͥ: iam ex eo cȩ¬
pisti similis fieri quia hoc tͥ displicet qͦd displici
et dõ. S qͦ modo sum similis inquis: quando
adhuc mͥ displicło  Idõ dictum ẽ incipite. Inci¬
pite inquit domino inconfessione ꝑficiẽris in
pace. Ad huc enim habes aduersꝰ te bellum. Indi¬
citur tͥ bellum non solum aduersus suggestiones
diaboli⁊ aduersꝰ pͥncipem potestatis acris huius
qͥ oꝑatur infiliis diffidentiȩ: aduers diabolum
& angłos eius spiritalia nequitiȩ: non solum gͦ
ad uersꝰ istos tͥ bellum inclicitur: s aduersus teip¬
sum. Quomͦ aduersus te ipsum: Aduersꝰ tuã con¬
suetudine̾ malam: adu̾sus uetustatẽ uite tuȩ
malȩ quȩ trabit te ad solitam. & refrenat ã

Expanded text:
illi conjungeris. Vide ex quanta parte dissiilli conjungeris. Vide ex quanta parte dissimilis es, quando utique propter ipsam dissimilitudinem displices. Factus enim es, o homo, ad imagineexterminasti in te imaginem Conditoris tui. Factus dissimilis, attendis in te, et displices tibi: jam ex eo coepisti similis fieri, quia hoc tibi displicet quod displicet et Deo. 4. Sed quomodo sum similis, inquis, quando adhuc mihi displiceo? Ideo dictum est, Incipite. Incipe Domino in confessione; perficieris in pace. Adhuc enim habes adversum te bellum. Indicitur tibi bellum, non solum adversus suggestiones diaboli, adversus principem potestatis aeris hujus, qui operatur in filiis diffidentiae, adversus diabolum et angelos ejus, spiritualia nequitiae ; non solum ergo adversus ipsos tibi bellum indicitur, sed adversus teipsum. Quomodo adversus teipsum? Adversus tuam consuetudinem malam, adversus vetustatem vitae tuae malae, quae trahit te ad solitam, et refrenat a
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tatio autẽ nominũ hebreorum. sic nob̾ tra¬
ditur. Iudea confessio intͣpretatur iscł uideis
dm. Post iudeam istł Sic hic positum cͣ. Notꝰ
in uidea ds: misrł magnum nomen eius:
lm uis iudere⁊ Prius confitere tu. & sic in
te ipso sit locus di: quia factus e᷑ inpace locus
enis. Quandu gͦ non confiteris peccata tua:
quodam modo rixaris cum dõ. Quomodo enĩ
noncum illo litigas : cui quod displicet lau¬
dase Punit ille furem ⁊ tu furtum laudas :
Punit ille ebriosum : tu laudas ebriositatẽ⁊
Litigas cum dõ. Non fecisti illi locum incorde
tuo: quia inꝑace factus ÷ locus eius. Et qͦmͦ
incipis pacem habere cum do: Incipis illi in
confessione. Psalmi uox ẽ dicentis. Incipite do¬
mino inconfessione. Quid ẽ incipite. domimo
inconfessione: Incipite adiungi do. Quom᷑:
Ut hoc uob̾ displiceat: quod & illidispicet:
Displicet illi uita tua mala. Siplaceat tͥ: dis¬
iungeris ab illo. Si displiceat tͥ: ꝑ confessionẽ

Expanded text:
pretatio autem nominum hebraeorum sic nobis traditur: Judaea Confessio interpretatur; Israel Videns Deum. Post Judaeam Israel: sic hic positum est, Notus in Judaea Deus; in Israel magnum nomen ejus. Deum vis videre? Prius confitere tu, et sic in teipso fit locus Dei; quia factus est in pace locus ejus. Quamdiu ergo non confiteris peccata tua, quodammodo rixaris cum Deo: quomodo enim non cum illo litigas, qui quod illi displicet laudas? Punit ille furem; tu furtum laudas: punit ille ebriosum; tu laudas ebriositatem. Litigas cum Deo; non fecisti illi locum in corde tuo: quia in pace locus ejus. Et quomodo incipis pacem habere cum Deo? Incipis illi in confessione. Psalmi vox est dicentis, Incipite Domino in confessione . Quid est, Incipite Domino in confessione? Incipite adjungi Deo. Quomodo? Ut hoc vobis displiceat quod et illi displicet. Displicet illi vita tua mala: si placeat tibi, disjungeris ab illo; si displiceat tibi, per confessionem
Abbreviated transcription (Latin):
iniudea: modo ꝑtotum orbem cantatur. In illa
una. gente dicebatur ds unus qui fecit omnia
ec̃ adorandus & colendus: modo ibi tacctur
regum: ꝙ adhuc dormitur. Magna ita d̃i frͣ:
Meltus nos audimimnus eum qui dicit surge qui
dorimis. & exurge amortuis. & illuminabit te

Expanded text:
in Judaea; modo per totum orbem cantatur: in illa in Judaea; modo per totum orbem cantatur: in illa una gente dicebatur Deus unus qui fecit omnia, esse adorandus et colendus; modo ubi tacetur:regum; et adhuc dormitur! Magna ira Dei, fratres! Melius nos audivimus eum qui dicit: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis; et illuminabit te
Abbreviated transcription (Latin):
Abincrepatione tua ds̃ iacob: dormitauerunt
omnes qui conscendetunt equos. Qui sunt qͥ
ascenderunt: Qui bumiles eẽ noluerunt. Noi
ȩquis sedere peccatum eͣ s ceruicẽ potestatis
contra dm erigere: & putare se in aliquo hono¬
re eẽ Quia diuo c̾ascendisti: increpat ds & dor¬
mis. Magna ira increpantis: magna ira ÷ at¬
tendat caritas ur̃a. rem trem̃dam. Increpatio
strepitum habet: strepitus exꝑgisti solet
factit homines. Tantum pondus e̾ increpan¬
tis di: ut diceret ab increpatione tua d̾s ia¬
cob: dormitauerunt omnes qui ascenderiuł
equos. Ecce quo somno dormitauit ille pha¬
rao. qui ascendebat ȩquos. Non enim uigala¬
uit incorde: quia de increpatione durum coꝵ
habebat. Duritia. enim cordis: obdormitio ẽ.
Rogo uos fr̃s mei: uidete qͦmodo dormiunt
qui sonante eugło. & amen. & alleluia ꝑ tott᷑
orbẽ t̾rarum. adhuc uitã ueterem nolunt dãp¬
nare. & in nouam euigilare. Erat scͥptura di

Expanded text:
ormitaverunt ormitaverunt omnes qui ascenderunt equos. Qui sunt, qui ascenderunt equos? Qui humiles esse noluerunt. Non in equis sedere peccatum est; sed cervicem potestatis contra Deum erigere, et putare se in aliquo honore esse. Quia dives es, ascendisti; increpat Deus, et dormis. Magna ira increpantis, magna ira! attendat Charitas Vestra rem tremendam. Increpatio strepitum habet; strepitus expergisci solet facere homines. Tantum pondus est increpantis Dei, ut diceret: Ab increpatione tua Deus Jacob, dormitaverunt omnes qui ascenderunt equos. Ecce quo somno dormitavit ille Pharao qui ascendebat equos : non enim vigilavit in corde, quia de increpatione durum cor habebat. Duritia enim cordis, obdormitio est. Rogo vos, fratres mei, videte quomodo dormiunt, qui sonante Evangelio, et Amen, et Alleluia per totum orbem terrarum, adhuc vitam veterem nolunt damnare, et in novam evigilare. Erat Scriptura Dei
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbut. a fide de generauerunt. Ergo dor¬
mierunt somnum suum iuri diuitiarum: E
sius. Dormierunt incupiditatib suis: delectat
illos. Transit somnus iste. transit uita ista: &
nichil inuenerunt inmanib suis: quia niobil
posuerunt in manu xp̃i. Uis aliquid inuenire
inmanib tuis pꝰea ⁊ Noli contempnere modo
manum pauꝑis. Et respice manus in anes: si
uis babere manus plenas. Dixͣ enim dñs Esuri¬
ui: & dedistis mͥ manducare. Situri & dediftis
mͥ potum. Hospes fui & adduxistis me. & cȩtera.
Et illi. Quando te uidimus esurientẽ. sitientẽ.
aut hospites Et ille dicet illis. Quando uni ex
minimis meis fecistis: mͥ fecistis. Esurire in
pauꝑibus uoluit qui diues incelo ẽr & tu du¬
bitas homo dare homini ÷ cum scias te xp̃o dare
quod das. aquo accepisti quicquid das: S illi¬
qui dormierunt somnũ suum : & nichil inue-¬
nerunt omnes uiri diuitiarum in manib suis:

Expanded text:
superbiunt, a fide degeneraverunt. Ergo dorsuperbiunt, a fide degeneraverunt. Ergo dormierunt somnum suum viri divitiarum, et suis. Dormierunt in cupiditatibus suis; delectat illos, transit somnus iste, transit vita ista, et nihil inveniunt in manibus suis, quia nihil posuerunt in manu Christi. Vis aliquid invenire in manibus tuis postea? Noli contemnere modo manum pauperis; et respice manus inanes, si vis habere manus plenas. Dixit enim Dominus: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi potum; hospes fui, et adduxistis me, et caetera. Et illi: Quando te vidimus esurientem, sitientem, aut hospitem? Et ille dicit illis: Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Esurire in pauperibus voluit, qui dives in coelo est; et tu dubitas homo dare homini, cum scias te Christo dare quod das, a quo accepisti quidquid das! Sed illi dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitia
Abbreviated transcription (Latin):
tasse interra dormientẽ. & induro iacentẽ: pau¬
ꝑem & forte mendicum. In somns uidit se iace¬
re inlecto eburneo uł aureo: & inplumis aureiꝰ¬
attius extructis. Quandu dormit bene dormit.
euigilans inuenit se in duro in quo illum som¬
nus tenuerat. Tales sunt &s isti. Nenerunt ĩ bac
uita: & ꝑcupiditates temꝑales qͣsi obdorie¬
runt hic: & exceꝑunt illos diuitiȩ. & uane
pompe uolaticȩ ⁊ & transierunt. & non intel¬
iexerunt quantum inde bom posset fieri.
Nam si nossent aliam uitam. illic sͥ thesaurita¬
rent quod hic erat ꝑiturum ÷ sicut ⁊ acheus ui¬
dit illud bonum maior publicanoꝵ. quando
suscepit dominũ ĩm hospitio: & ait. dimidiũ
rerum mearum do pauꝑib ⁊ ot si cui aliquid
fraudaui quadruplum reddo. Non erat iste
inuimnitate sommantiũ: s infide uigilantiũ.
Ideo dominus quia medicus intrauerat ad
filii abrabȩ sumus : indci autẽ qui de carne

Expanded text:
tasse in terra dormientem, et in duro jacentem, pautasse in terra dormientem, et in duro jacentem, pauperem et forte mendicum; in somnis vidit se jacere in lecto eburneo vel aureo, et in plumis altius exstructis: quamdiu dormit, bene dormit; evigilans invenit se in duro, in quo illum somnus tenuerat. Tales sunt et isti: venerunt in hanc vitam, et per cupiditates temporales quasi obdormierunt hic; et exceperunt illos divitiae et vanae pompae volaticae, et transierunt: non intellexerunt quantum inde boni posset fieri. Nam si nossent aliam vitam, illic sibi thesaurizarent quod hic erat periturum: sicut Zacchaeus vidit illud bonum major publicanorum, quando suscepit Dominum Jesum hospitio, et ait, Dimidium rerum mearum do pauperibus, et si cui aliquid fraudavi, quadruplum reddo. Non erat iste in vanitate somniantium, sed in fide vigilantium. Ideo Dominus, quia medicus intraverat ad filii Abrahae sumus; Judaei autem qui de carne
Abbreviated transcription (Latin):
dicta eẽ alia uita. quȩ non ẽ de ista t̾ra ⁊ con¬
tempscrunt homines tutum pͥsentem. E a-¬
mauerunt uitam futuram: illuminati per
montes illuminatos. Insipientes autẽ corde:
conturbati sunt. Quomͦ᷑turbati sunt: Cum
eugłium p̃dicatur. Et quid ẽ uita et̾na ⁊ et
quis ẽ qui resurrexit amortuis : Admirati st̾
athenienses loquente paulo de resur rectiõe
mortuorum: & putauerunt eum nescio quas fa¬
bulas dicere. S quia dicebat et̃ aliam uitam ꝙͣ.
nec oculus uidit. nec aures audiuat. nec incor ho¬
minis ascendit: gͦ insipientes corde turbati stͣ
S quid eis contigit : Dormierunt somnũ suuͦ:
& nichil inuener̾t omnes uiri diuitiarum in
manibus siues. Amauerunt p̾sentia: & dormie¬
runt inipsis p̃sentib. Et sic illis facta sunt ipsa
psentia deliciosa. quomodo qui uidet ꝑ somniu̾
inuenisse se tbesauros: tam du diues est quam
dui eingilet. Somniũ illum duitem fecit. eiugi¬
latio pauꝑem fecit. Tenuit illum somnus for¬

Expanded text:
e alia vita quae non est de ista terra: contempserunt homines vitam praesentem, et amaverunt vitam futuram, illuminati per montes illuminatos. Insipientes autem corde conturbati sunt. Quomodo conturbati sunt? Cum Evangelium praedicatur. Et quid est vita aeterna? et quis est qui resurrexit a mortuis? Admirati sunt Athenienses, loquente Paulo apostolo de resurrectione mortuorum, et putaverunt eum nescio quas fabulas dicere . Sed quia dicebat esse aliam vitam, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , ergo insipientes corde turbati sunt. Sed quid eis contigit? Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis. Amaverunt praesentia, et dormierunt in ipsis praesentibus; et sic illis facta sunt ipsa praesentia deliciosa: quomodo qui videt per somnium invenisse se thesauros, tamdiu dives est, quamdiu non evigilet. Somnium illum divitem fecit; evigilatio pauperem facit. Tenuit illum somnus for
Abbreviated transcription (Latin):
dei uidunt. xpͣm & crucifixerunt: non u¬
derunt dm. Gentes autẽ quia nͥ uidunt &
credidunt: intellextrunt dm. Ergo si mno¬
tuit eis ds inxp̃o mundum reconcilians sͥ.
& ideo illi crucifirerunt quia incarne la¬
tentem dm nͨ intellexerunt: recedat illa gͣ
uocatur iudea & non ẽ. accedat uera iudea
cui dr. accedite ad eum & illuminamini.

Expanded text:
crucifixerunt, non viderunt Deum: Gentes autem quia non viderunt, et crediderunt, intellexerunt Deum. Ergo si innotuit eis Deus in Christo mundum reconcilians sibi , et ideo illi crucifixerunt, quia in carne latentem Deum non intellexerunt, recedat illa quae vocatur Judaea, et non est; accedat vera Judaea, cui dicitur: Accedite ad eum, et illuminamini,
Abbreviated transcription (Latin):
ceps ex iida. Uenit gͦ ille. cui reꝑmissum ẽ. Illi
gͦ uernis iuidei: qui xp̃iam facti sunt exiudeis.
sct̃i udei qui in xp̃m ñ crediłunt: etiã nomͣ ip¬
ꝑuirginẽ ¶ARIN M: credens millum de qͦ
modo apłs dicebat ad timotheum scribens. Me¬
mor esto xp̃m ram resur rexisse amortuis ex se¬
dentes ixp̃m ꝑtinemus adiudam: & nos
cognomimus. xpm. Qui oculis non iñdimus:
fide retinemus. Non gͦ insultent iuder: quia
iam ñ sunt iudei. Ipsi dixerunt: nos non ha¬
bemus regem nisi cesarem. Nam melius illis

Expanded text:
ceps ex Iuda, uenit cui repromissum est. Illi ceps ex Iuda, uenit cui repromissum est. Illi ergo uerius Iudaei, qui Christiani facti sunt ex Iudaeis.caeteri Judaei qui in Christum non crediderunt, etiam nomen ipper virginem Mariam; credens in illum de quo modo Apostolus dicebat, ad Timotheum scribens: Memor esto Jesum Christum resurrexisse a mortuis ex setum pertinemus ad Judam; et nos cognovimus Christum qui oculis non vidimus, fide retinemus. Non ergo insultent Judaei, qui jam non sunt Judaei: ipsi dixerunt, Nos non habemus regem, nisi Caesarem. Nam melius illis
Abbreviated transcription (Latin):
niat cui reꝑmissum ẽ: considerentur pͥora temꝑa.
& inuenitur quia nuidei de tribu iuda semꝑ regis
habuerunt ÷ unde uidi dicti sunt. Et nͣ habue¬
runt regem prius alienĩgenam: insi herodem
illum qui fuit quando dominꝰ natus eͣ Inde cȩ¬
ꝑunt reges alienĩgene ab herode. Ante herodẽ
omnes detribu iuda: s donec ueniret cui reꝑmis¬
sum ẽ. Itaq ipso iam ueniente dno. euer sum est
regnum iudeorum: & sublatum c̃ exiudeis. Mo¬
do non babent regnum: quia nolunt cognosce¬
re uerum regem. Uidete iam: si uidei sint appel¬
landi. Iam uidetis. iudei non sunt appellandi
Ipsi uoce sud abdicauerunt se ab isto nomine:
ut idei non sint digni appellari nisi tantũ
carne. Ubi se gͦ seꝑauerunt ab isto nomine ⁊
Dicebant seuiebant inxpͣm : idest gemis iuda
insem̃ dauid. Ait illis pilatus. Regem ux̃m cro¬
cifigam: Et illi. llos non habemus rege̾ insi
cesarem. Oiudei qui uocaminr & non estis. Si
non habetis regem nisi cesarem : defecit iaͣ pͥn

Expanded text:
a tempora, et invenitur quia Judaei de tribu Juda semper reges habuerunt, unde dicti sunt Judaei; et non habuerunt regem prius alienigenam, nisi Herodem illum qui fuit quando Dominus natus est . Inde coeperunt reges alienigenae, ab Herode. Ante Herodem omnes de tribu Juda, sed donec veniret cui repromissum est. Itaque ipso jam veniente Domino, eversum est regnum Judaeorum, et sublatum est ex Judaeis. Modo non habent regnum, quia nolunt cognoscere verum regem. Videte jam si Judaei sint appellandi. Jam videtis quia Judaei non sunt appellandi. Ipsi voce sua abdicaverunt se ab isto nomine, ut Judaei non sint digni appellari, nisi tantum carne. Ubi ergo se separaverunt ab isto nomine? Dicebant, saeviebant in Christum, id est genus Judain semen David. Et ait illis Pilatus: Regem vestrum crucifigam? Et illi: Nos non habemus regem, nisi Caesarem . O Judaei qui vocamini, et non estis; si non habetis regem, nisi C
Abbreviated transcription (Latin):
ar ifrł: Uidens dm. Et qͦmodo illi indunt d̾m:
int᷑ quos ambulauit incarnes Et cum puta¬
rent hominẽ occidunt: resurgens ille apparu¬
it dds omnib quib se uoluit demonstrare. Illi
gͦ digni sunt ifrł dici. qͥ meruerunt. xpͣm in¬
telligere dm incarne positum: ut non quod
uidebant contemnerent ⁊ s quod nͨ uidebant
adorarent. Non uisum enim oculis. gentes hu¬
milimente ꝑceꝑunt: illum quẽ non uidebãt.¬
& fide tenuerunt. Pinde illi qui manib tenu¬
erunt. occidunt: qui fide tenuerunt adoraue¬
runt. In istł magnum nomen eius. Iis cc isrł⁊
Illum atcende: de quo dñs ait. Ecce uere iscł¬
ĩta in quo dolus non ẽ. Si uerus ifrłitar inqͦ
dolus nonẽ: dolosi & mendaces non sunt ueti

Expanded text:
r Israel? Videns Deum. Et quomodo illi viderunt Deum, inter quos ambulavit in carne, et cum putarent hominem, occiderunt? Resurgens ille apparuit Deus omnibus quibus se voluit demonstrare. Illi ergo digni sunt Israel dici, qui meruerunt Christum intelligere Deum in carne positum, ut non quod videbant contemnerent, sed quod non videbant adorarent. Non visum enim oculis Gentes humili mente perceperunt illum quem non videbant, et fide tenuerunt. Proinde illi qui manibus tenuerunt, occiderunt; qui fide tenuerunt, adoraverunt. In Israel magnum nomen ejus. Vis esse Israel? Illum attende de quo Dominus ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Si verus Israelita, in quo dolus non est, dolosi et mendaces non sunt veri
Abbreviated transcription (Latin):
EL. MAONDM. NO¬
MEN EIUS ET
insultare gentib quibus non ẽ notus ds et dicere.
quia sibi soli notus est ds̃: Quando ꝓpħa dicit.
notus inuidea ads: alibi gͦ ignotus. Notus ẽ autẽ re¬
uerañudea ds: si intelligant quid sit iudea. Nam
uere nonc̃ notus ds: insi iniudea. Ecce ꝙ nos hoc
diennus: quia nsi quisq fucrit in nidea. notus ei
ds ec̃ non potest S quid dicit apłs: Qui moccul¬
to uidets est: qui circumcisione cordis non litt̾a
s sp̃u. Sunt gͦ iidei incircumcisione carnis: et
sunt indi incircumcisione cordis. Patres nr̃i mul¬
ti scĩ: de circumcisionem carnis babebant ꝓpter
signaculum fidei: & circumcisionẽ cordis ꝓpter
ipsamfidem. Abhis ꝑatrib de generantes isti qͥ
modo in nomine głantur: & facta ꝑdiderunt.
Ab his gͣ patrib de generantes remanserunt in
carne iuider: incorde pagam. Ipsiem̃ iudei qͥ sunt:
Ex abraham aquo ysaac natus ẽ: & ex illo iacob.

Expanded text:
el magnum nomen ejus, et insultare Gentibus quibus non est notus Deus, et dicere quia sibi solis notus est Deus; quando Propheta dicit, Notus in Judaea Deus: alibi ergo ignotus. Notus est autem revera in Judaea Deus, si intelligant quid sit Judaea. Nam vere non est notus Deus nisi in Judaea. Ecce et nos hoc dicimus, quia nisi quisque fuerit in Judaea, notus ei Deus esse non potest. Sed quid dicit Apostolus? Qui in occulto Judaeus est; qui circumcisione cordis, non littera, sed spiritu : sunt ergo Judaei in circumcisione carnis, et sunt Judaei in circumcisione cordis. Patres nostri multi sancti, et circumcisionem carnis habebant propter signaculum fidei, et circumcisionem cordis propter ipsam fidem. Ab his patribus degenerantes isti qui modo in nomine gloriantur et facta perdiderunt; ab his ergo patribus degenerantes, remanserunt in carne Judaei, in corde Pagani. Ipsi enim Judaei, qui sunt ex Abraham, a quo Isaac natus est, et ex illo Jacob,
Abbreviated transcription (Latin):
enim pͥncipum: suꝑbi spc sunt. Iili gͣ non sunt
sp̃c enis: quia & si aliquid nouerunt. suum eẽ¬
uolunt non publicum. S ille qui comimñdat se
tanquã equalem omnib qui se in medioponio.
ut omnes caꝑiant qͣntum possunt. quicqͣd ꝑqͥs.¬
sunt nonde cuiꝰquam hominis s de łi & ideo
de suo quia ipsi facti sunt enis: gͦ illi omnes hu¬
miles sint necesse ẽ. Pdid̾unt sp̃m suum: et
sp̃m dĩ habent. Aquo ꝑdidunt spͣm suum: Ab
illo qui aufert sp̃m principum. Quandõquide
ar ei malio loco. auferes sp̃m eorum & deficien.
& inpuluerem sium conuertentur. ẜmitte
sp̃m tuum o creabuntur: & innouabis faciẽ

Expanded text:
principum, superbi sunt spiritus. Illi ergo non sunt spiritus ejus; quia et si aliquid noverunt, suum volunt esse, non publicum: sed ille qui commendat se tanquam aequalem omnibus, qui se in medio ponit, ut omnes capiant quantum possunt, quidquid possunt; non de cujusquam hominis, sed de Dei, et ideo de suo, quia ipsi facti sunt ejus. Ergo illi omnes humiles sint necesse est: perdiderunt spiritum suum, et Spiritum Dei habent. A quo perdiderunt spiritum suum? Ab illo qui aufert spiritum principum; quandoquidem dicitur ei in alio loco: Auferes spiritum eorum, et deficient, et in pulverem suum convertentur. Emittes Spiritum tuum, et creabuntur, et innovabis f
Abbreviated transcription (Latin):
sunt omnia. & spiritalia & corꝑalia. Si eniͣ
omnia ꝑ ipsum facta sunt: & ipsa ¶ARIE
de qua natus eͣ ꝑ ipsum facta ẽ Quomodo gͦ
ille quasi cęt̾i homines nasceretur: qui sibi
fecit matrem de qua nasceretur : Ergo ipse
d̃ s. apło dicente cum loqueretur de iudeis:

Expanded text:
oralia. Si enim omnia per ipsum facta sunt; et ipsa Maria de qua natus est, per ipsum facta est. Quomodo ergo ille quasi caeteri homines nasceretur, qui sibi fecit matrem de qua nasceretur? Ergo ipse Dominus: Apostolo dicente, cum loqueretur de Judaeis,
Abbreviated transcription (Latin):
uide quomͦ se uult ad iuuari donec ꝑueniat: fr̃s in¬
quit ego me non arbitror apprehendisse: ne illi
sibi uiderentur apprebendisse. quib rursus dicit:
Quise putat aliquid scire: nondũ scit quẽ ad modum
oportet scire: Quid ergo ait÷ fr̃s. ego me non arbi¬
tror apprehendisse. Sapła bixerat: non quia iam
acceꝑim aut iam ꝑfectus sim: & ibi sequitur:¬

Expanded text:
vide quomodo se vult adjuvari, donec perveniat: Fratres, invide quomodo se vult adjuvari, donec perveniat: Fratres, inquit, ego me non arbitror apprehendisse; ne illi sibi viderentur apprehendisse, quibus rursus dicit, Qui se putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum oportet scire . Quid ergo ait? Fratres, ego me non arbitror apprehendisse. Supra dixerat, Non quia jam acceperim, aut jam pe
Abbreviated transcription (Latin):
uerus ef serius: Dixi domino deus meus estu: Qua¬
re tu dominus: Ambonor̾ meorum non eges:
Quid autem tuc Ego uero egenus et pauꝑ: Ecce
egenus et paupet : pascat deus. subleuet deus :
ad iuuet deus: Deus inquit ad iuuame: Adutor¬
meus et erutor m̃s estu domine: ne tardaueris:
Tuad iuitor et erutor: in digeo auxilio. adiuua:
implicitus sum. erue: Nemo eͣruet de implica¬
tionib : nisi tu: Circumstant nos nexus diuer-¬
sarum curarum : huic atq inde dilaniamur. quasi
spinis et sepib: Ambulamus angustam uiam: for¬
tasse hesimus insepib :÷ dicamus dõ. tu es erutor
meus: Qui ostendit : angustã uiam. fecit ut seque¬
remur: Hȩc uox ꝑseueret innobis fr̃s: quantum¬
cumq hic uixerimus. quantumq hic profeceri-¬
mus: nemo dicat sufficit michi. ustus sum: Qui
dixit remansit inuia: non nouit ꝑuenire: Albi di¬
xerit sufficit: ibi hesit: Attende apłm cui non susfic̃:

Expanded text:
verus es servus: Dixi Domino: Deus meus es tu. Quaverus es servus: Dixi Domino: Deus meus es tu. Quare tu Dominus? Quoniam bonorum meorum non eges. Quid autem tu? Ego vero egenus et pauper. Ecce egenus et pauper; pascat Deus, sublevet Deus, adjuvet Deus: Deus, inquit, adjuva me. 8. Adjutor et erutor meus es tu, Domine; ne tardaveris. Tu adjutor et erutor: indigeo auxilio, adjuva; implicatus sum, erue. Nemo enim eruet de implicationibus, nisi tu. Circumstant nos nexus diversarum curarum; hinc atque inde dilaniamur quasi spinis et sepibus, ambulamus angustam viam; fortasse haesimus in sepibus: dicamus Deo, Tu es erutor meus. Qui ostendit angustam viam , fecit ut sequeremur. Haec vox perseveret in nobis, fratres Quantumcumque hic vixerimus, quantumcumque hic profecerimus, nemo dicat: Sufficit mihi; justus sum. Qui dixerit, remansit in via, non novit pervenire. Ubi dixerit, Sufficit; ibi haesit. Attende Apostolum, cui non sufficit;
Abbreviated transcription (Latin):
nus et pauꝑ: Quia beati qui esuruint et situit
iusticiam Adhuc esurio. ad huc sitio: saturitaᷤᷤ
mea dilata ẽ. nonablata: Ego uero egenus et pau-¬
ꝑ : deus adiuua me: Ilnde cepit: Deus in aduito¬
rium meum intende: ds ad iuua me: Rectissime
et lararus ad iutus interpretari dicitur: Ille
egenus et pauꝑ. quia allatus ẽ insinum abrahȩ.
et gerit tẏpum eccłȩ dei: quȩ semꝑ conficeri
debet ad uitorio sibi opus esse: Hoc est uerum:
boc ẽ pium: Dixi domino deus m̃s estui: Quare:
q̃ m̃ bonorum meorum non eges: Iule non eget
nt̃i : nos egenuis ipsuis : ideo uerus dñs: Nam tu
non ualde uerus dominus serui tui: ambo homi-¬
nes: ambo egentes domino: Si autem putas egere
tui seruum tuum ut des panem: eges et tu serui
tui ut adiuuet labores tuos llterq ur̃m. altero
ur̃m indiget: Itaq nullus ur̃m uere dñs: et nul¬
lus ur̃m uere seruus: Audi uerum dñm: cuius

Expanded text:
nus et pauper? Quia, Beati qui esuriunt, et sitiunt nus et pauper? Quia, Beati qui esuriunt, et sitiunt justitiam . Adhuc esurio, adhuc sitio: saturitas mea dilata est; non ablata. Ego vero egenus et pauper; Deus, adjuva me. Unde coepit, Deus in adjutorium meum intende; Deus, adjuva me. Rectissime et Lazarus Adjutus interpretari dicitur; ille egenus et pauper, qui ablatus est in sinum Abrahae : et gerit typum Ecclesiae Dei, quae semper confiteri debet adjutorio sibi opus esse. Hoc est verum, hoc est pium. Dixi Domino: Deus meus es tu. Quare? Quoniam bonorum meorum non eges . Ille non eget nostri; nos egemus ipsius: ideo verus Dominus. Nam tu non valde verus dominus servi tui; ambo homines, ambo egentes Deo. Si autem putas egere tui servum tuum, ut des panem; eges et tu servi tui, ut adjuvet labores tuos: uterque vestrum altero vestrum indiget. Itaque nullus vestrum vere dominus, et nullus vestrum vere servus. Audi verum Dominum, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ populum tuum beneditio tua: Ergosemper
magnificetur dñs. Qui hoc dicunt: Quidiligt
tu: nusquam tu: In illo aliquid: in me nichil:
Si autem inillo: quicquid ego. ille. non ego: Tu er¬
go quid: Ego uero egenus et pauꝑ: Ille diues:
ille habundans: ille nullius in digens: Ecce lum̃
meum: ecce unde illuminor. qm̃ clamo. tu illu¬
minabis lucernam meam: dñe d̃s meus illu-¬
minabis tenebras meas: Dñs soluit compedi¬
tos. dominus erigit elisos: dñs sapientes facit
cecos: dñs custodit ꝓselitos Quid ergo tu: Ego
uero egenus et pauꝑ: Ego tanquam pupillus:
anima mea tanquam uidua destituta et desola¬
ta: auxilium quero: semꝑ infirmitatem meam
confiteor Ego uero egenus et pauꝑ: Donata st̃
nuchi peccata: iam cepi sequi precepta dei: ad¬
huc tamen egenus et pauꝑz Unde adhuc egenꝰ
et pauꝑ: Quia uideo aliam legem inmenbris
meis: repugnantem legi mentis meȩ: Unde ege¬

Expanded text:
per populum tuum benedictio tua . Ergo, Semper per populum tuum benedictio tua . Ergo, Semper magnificetur Dominus. Qui hoc dicunt? Qui diliguetur Dominus; nunquam tu, nusquam tu? In illo aliquid, in me nihil: si autem in illo quidquid ego; ille, non ego. Tu ergo quid? Ego vero egenus et pauper sum. Ille dives, ille abundans, ille nullius indigens. Ecce lumen meum, ecce unde illuminor; quoniam clamo: Tu illuminabis lucernam meam, Domine; Deus meus, illuminabis tenebras meas . Dominus solvit compeditos; Dominus erigit elisos; Dominus sapientes facit caecos; Dominus custodit proselytos . Quid ergo tu? Ego vero egenus et pauper. Ego tanquam pupillus; anima mea tanquam vidua destituta et desolata: auxilium quaero; semper infirmitatem meam confiteor. Ego vero egenus et pauper. Donata sunt mihi peccata; jam coepi sequi praecepta Dei: adhuc tamen egenus et pauper. Unde adhuc egenus et pauper? Quia video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae . Unde ege
Abbreviated transcription (Latin):
tis excellentiam : dignum ẽ ut et tu aliquando
magnificeris: Dicant᷑ semꝑ: magnificetur dñs
Peccator es: magnificetur ut uocet: Confiteris:
magnificetur ut ignoscat: Iam iuste uiuis: ut
magnificetur ut regat ꝑseuerans usq insinẽ:
magnificetur ut glorificet: Semꝑ ergo magnifi¬
cetur dñs: Hoc dicant iusti: hoc dicant qui que¬
runt eum Quisquis hoc nondicit: non querit
eum: Ecce magnificetur dñs: exultent et iocun¬
dentur om̃s quiquerunt eum: et dicant semꝑ
magnificetur dñs. quidiligunt salutare eius:
git saluatorem: consitetur se sanatum: Quisqͥs
se confitetur sanatum fuisse: confitetur egrotũ:
Dicant gͦ semꝑ magnificetur dñs: quidiligunt
salutare tuum: Qui diligunt non salutare suũ
quasi se ipsi saluent: non quasi salutare hoĩs.
tanquam ab illo saluentur: Nolite inquit confi¬
dere in principib: et infiliis hominum inquibꝰ
nonẽ salus Quare hoc ÷ Domini ẽ salus: et su¬

Expanded text:
tis excellentiam; dignum est ut et tu aliquando tis excellentiam; dignum est ut et tu aliquando magnificeris. Dicant: Semper magnificetur Dominus. Peccator es; magnificetur ut vocet: confiteris; magnimagnificetur, ut regat. Perseveras usque in finem? magnificetur, ut glorificet. Semper ergo magnificetur Dominus. Hoc dicant justi: hoc dicant, qui quaerunt eum. Quisquis hoc non dicit, non queum. Ecce, magnificetur Dominus. Exsultent et jucundentur omnes qui quaerunt eum; et dicant, Semper magnificetur Dominus, qui diligunt salutare ejus. git Salvatorem, confitetur se sanatum; quisquis se confitetur sanatum, misse se confitetur aegrotum. Dicant ergo, Semper magnificetur Dominus, qui diligunt salutare tuum: non salutare suum, quasi se ipsi salvent; non quasi salutare hominis, tanquam ab illo salventur. Nolite, inquit, confidere in principes, et in filios hominum, in quibus non est salus . Quare hoc? Domini est salus, et su
Abbreviated transcription (Latin):
Si nec cuiquam hominum dixeris quasi eiꝰ merito
euge euge: nec tibi dici cum gratulatione audie¬
ris. ne oleo peccatoris pinguescat caput tuum:
Exultent et iocundentur inte: om̃s quiquerunt
te Et dicant: Quid dicent qui exultant: Sẽꝑ
magnificetur dominus: Dicant hoc om̃s qui
exultant : et quiquerunt te: Quid: Semper
magnificetur dñs: Qui diligunt salutare tuum:
Non tantum magnificetur dominus : sed etiam
semꝑ: Ecce errabas : et auersus ab eo eras: Lloca¬
uit te : magnificetur dñs: Ecce inspirauit tibi
confessionem peccatorum: Confessus es: dedit
ueniam: magnificetur dñs: Iam cepisti iuste
uiuere: iam puto quasi iustum ẽ ut et tumag¬
nificeris. & enim cum te uocaret errantem.
magnificandus erat dominus: cum tibi confi¬
tenti peccata dimitteret. magnificandus erat
dñs Modo iam audiens uerba eiꝰ: cepisti ꝓfice¬
re: iustificatus es: Puenisti ad quandam uirtu¬

Expanded text:
Si nec cuiquam hominum dixeris, quasi ejus merito, Si nec cuiquam hominum dixeris, quasi ejus merito, Euge, euge; nec cum gratulatione audieris, ne oleo peccatoris pinguescat caput tuum . Exsultent, et jucundentur in te, omnes qui quaerunt te; et dicant. Quid dicant qui exsultant? Semper magnificetur Dominus. Dicant hoc omnes qui exsultant et quaerunt te. Quid? Semper magnificetur Dominus, qui diligunt salutare tuum. Non tantum magnificetur Dominus, sed etiam semper. Ecce errabas, et aversus ab eo eras: vocavit te; magnificetur Dominus. Ecce inspiravit tibi confessionem peccatorum: confessus es, dedit veniam; magnificetur Dominus. Jam coepisti juste vivere; jam puto quasi justum est ut et tu magnificeris. Etenim cum te vocaret errantem, magnificandus erat Dominus; cum tibi confitenti peccata dimisit, magnificandus erat Dominus: modo jam audiens verba ejus coepisti proficere, justificatus es, pervenisti ad quamdam virtu
Abbreviated transcription (Latin):
nentem se. et non querentem se: Iam gͦ quere
facta es eius. et audis uocem pastoris tui et se¬
queris eam: uide quid tibi de se ostendit. quid
de corꝑe suo. ne in ipso errares. ne in eccła erra-¬
carnem non habuisse xp̃m: et nonincorpore
suo surrexisse.xp̃m: Noli sequi uoces eorum:
audiuocem ipsius pastoris. qui indutus ẽ carne.
ut q̃reret ꝑditam carnem: Resurrexit etait:
Palpate et uidete quia sp̃c carnem et ossa non
habet: sicut me uidetis habere: Ostendit se
tibi: uocem eius sequere: Ostendit et eccłam:
ne quis te fallat nomine eccłȩ: Oportebat in¬
quit. xp̃m pati. et resurgere amortuis tercia die:
et predicari in nomine eiꝰ pęnitentiam et re-¬
missionem peccatorum ꝑ om̃s gentes incipienti¬
b abierłm Habes uocem pastoris tui: noli sequi
uocem alienorum: & furem non timebis: siuocẽ
pastoris fueris secuti. s Unde autem sequeris:

Expanded text:
nentem se, et non quaerentem se? Jam ergo quaerere nentem se, et non quaerentem se? Jam ergo quaerere facta es ejus, et audis vocem pastoris tui, et sequeris eum; vide quid tibi de se ostendit, quid de corpore suo, ne in ipso errares, ne in Ecclesia erracarnem non habuisse Christum, et non in corpore suo resurrexisse Christum: noli sequi voces eorum. Audi vocem ipsius pastoris, qui indutus est carne, ut quaereret perditam carnem. Resurrexit, et ait: Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Ostendit se tibi; vocem ejus sequere. Ostendit et Ecclesiam; ne quis te fallat nomine Ecclesiae: Oportebat, inquit, Christum pati, et resurgere a mortuis tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem . Habes vocem pastoris tui; noli sequi vocem alienorum : et furem non timebis, si vocem pastoris fueris secutus. Unde autem sequeris?
Abbreviated transcription (Latin):
ut uere laude̾retur inxp̃o. noluit se laudari ꝑxp̃o:
dicentib q quib dam ego sum pauli. respondit
inlibertate domini: Nunquid paulus crucifixus
ẽ ꝓuobis: aut in nomine pauli haptirati estisᷤ
Ergo dicant martyres inꝑsecutione etiam ad ulan
tuntur et erubescunt om̃s. siue quiquerunt
animam meã. siue qui cogitant michi mala: si¬
ue qui ꝑuersa et simulata beniuolentia. lingͣ
uolunt emollire quod feriant: cum fuerint et
ipsi auersi et confusi quid fiet: Exultent et
iocundentur inte. non inme: non in illo: aut
in illo: s in quo facti sunt lux. qui fuerunt te¬
nebre: Exultent et iocundentur inde: om̃s
qͥ querunt te: Aliud ẽ querere dm̃: aliud ẽ que¬
rere hominẽ: Iocundentur qͥ querunt te:
hlon iocundablntur gͦ quiquerunt se: quos priꝰ
quesisti. ante quam quererent te: Hondum qͣ¬
rebat ouis illa pastorem: ab errauerat agre¬
ge. et descendit ad eam: Quesiuit eam re-

Expanded text:
ut vere laudaretur in Christo, noluit se laudari pro Christo; ut vere laudaretur in Christo, noluit se laudari pro Christo; dicentibusque quibusdam, Ego sum Pauli, respondit in libertate Domini, Numquid Paulus crucifixus est pro vobis? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Ergo dicant martyres in persecutione etiam adulantituntur, et erubescunt omnes; sive qui quaerunt animam meam, sive qui cogitant mihi mala, sive qui perversa et simulata benevolentia, lingua volunt emollire quod feriant; cum fuerint et ipsi aversi et confusi, quid fiet? Exsultent, et jucundentur in te: non in me, non in illo, aut in illo; sed in quo facti sunt lux qui fuerunt tenebrae. Exsultent, et jucundentur in te, omnes qui quaerunt te. Aliud est quaerere Deum, aliud quaerere hominem. Jucundentur qui quaerunt te. Non jucundabuntur ergo qui quaerunt se, quos prior quaesisti antequam quaererent te. Nondum quaerebat ovis illa pastorem; aberraverat a grege: et descendit ad eam; quaesivit eam, rep
Abbreviated transcription (Latin):
sinat uos temptari: supra quam potestis: Audis¬
tis ingressum: audite exitum S faciet cum tẽp¬
tatione etiam exitum: ut possitis tolerare. Ergo
et illi statim auertantur erubescentes: quidi¬
cunt michi euge euge Quare enim me laudãt :
Laudent dm̃ Quis enim ego sum ut lauder ine:
aut quid ego fecit Quid habeo quod non accepi:
Si accepisti inquit: quid gloriaris quasi non acce¬
peris: auertantur ergo statim erubescentes: qͥ
dicunt michi euge euge: Tali oleo pingue fac¬
tum ẽ caput hereticorum: cum dicunt : Egosũ.
egosum. et dicitur illis. tudomine: Acceꝑunt euge
euge: secuti sunt euge euge: factisunt duces ceci
cecorum sequentium: Aꝑtissimis uocib donato di¬
cuntur ista cantica: enge euge. dux bone: dux
p̃clare: et nondixit ille auertantur statim et
erubescant. qui dicunt michi euge euge: nece¬
os corrigere uoluit ut xp̃o dicerent: duxbone
dux p̃clare At uero apłs reformidans euge hõiũ:

Expanded text:
vos sinat tentari supra quam potestis. Audisvos sinat tentari supra quam potestis. Audisti ingressum; audi et exitum: Sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis tolerare . Ergo et illi avertantur statim erubescentes qui dicunt mihi: Euge, euge. Quare enim me laudant? Laudent Deum. Quis enim ego sum, ut lauder in me? aut quid ego feci? quid habeo quod non accepi? Si accepisti, inquit, quid gloriaris quasi non acceperis ? Avertantur ergo statim erubescentes qui dicunt mihi: Euge, euge. Tali oleo pingue factum est caput haereticorum , cum dicunt, Ego sum, ego sum, et dicitur illis: Tu, Domine. Acceperunt Euge, euge; secuti sunt Euge, euge: facti sunt duces caeci caecorum sequentium . Apertissimis vocibus Donato dicuntur ista cantata: Euge, euge, dux bone, dux praeclare. Et non dixit ille, Avertantur statim, et crubescant qui dicunt mihi: Euge, euge; nec eos corrigere voluit, ut Christo dicerent: Dux bone, dux praeclare. At vero Apostolus reformidans Euge hominum,
Abbreviated transcription (Latin):
fictile: formauit te uerbum: et uenit tempta¬
tio tribulationis: illud quod formatum ẽ opor¬
tet ut coquatur: Sibene formatũ est: accedit
ignis et firmat: Unde ille dicebat inpassione:
Aruit tanquã testa uirtus mea: Passio quippe et
caminus tribulationis. fecerat fortiorem: Rur⁊¬
sus si laudaris ab adulantib & assentantib. et
annuis eis ueluti emens oleum. ñ tecum portans.
sicut quinq uirgines insipientes: erit caminus
fracturȩ tuȩ etiam os laudantium te.S sine. his
non possumꝰ: Nlecesse est ut et intremus in hȩc. et
exeamus inde: intremus inuituꝑationem aliꝗͣ.
malorũ et imꝓborũ: intremus et massentatio¬
nem aliquam ad ulatorum: s exire inde opusẽ:
Rogemus eum de quo dictum ẽ. custodiat dominꝰ
ingressum: bondixit: non temptemini: Quienĩ
non temptatur: non ꝓbatur: & qui non ꝓbatur:
ñ ꝓficit: Quid ergo optauit : fidelis deus qui ñ

Expanded text:
fictile. Formavit te verbum, et venit tentafictile. Formavit te verbum, et venit tentatio tribulationis: illud quod formatum est, oportet ut coquatur; si bene formatum est, accedit ignis ut firmet. Unde ille dicebat in passione: Aruit sicut testa virtus mea . Passio quippe et caminus tribulationis fecerat fortiorem. Rursus si lauderis ab adulantibus et assentantibus, et annueris eis, veluti emens oleum, non tecum portans, sicut quinque virgines insipientes ; erit caminus fracturae tuae etiam os laudantium te. Sed sine his non possumus; necesse est ut et intremus in haec, et exeamus inde: intremus in vituperationem aliquam malorum et improborum, intremus et in assentationem aliquam adulatorum; sed exire inde opus est. Rogemus eum de quo dictum est, Custodiat Dominus ingressum. Non dixit, Non tentemini: qui enim non tentatur non probatur; et qui non probatur, non proficit. Quid ergo optavit? Fidelis Deus, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
euitamꝰ passiones proiusticia et profide: quaᷤ
illi non euitauert. Ergo illi qui cogitant mala.
et in luxuria enutriunt corda sua: auertantur re-¬
trorsum et erubescant: audiant ab apło postea
dicente: Quem autem fructum habuistis ali¬
quando inquib nunc erubescitis: Quid sequit᷑:
Auertantut statim erubescentes: qui dicunt mͥ
enge euge: Duo sunt genera ꝑsecutorum: uitu¬
ꝑantium. et adulantium: Plus ꝑsequitur lingͣ
adulatoris: quam manus interfectoris: Nam et
ipsam caminũ dixit scriptura: Certe cum de ꝑ¬
secutione loqueretur scriptura. dixit: Tanqu̾a
aurum infornace ꝓbauit eos de interfectis mar¬
tyribus: et sicut holocausti hostiam accepit eos:
Audi: quia et lingua adullantium talis ẽ: Proba¬
tio inquit argenti et auri. ignis: Uir autem ꝓ¬
batur: ꝑ os laudantium eum: Ignis ille: ignis
iste: De utroq te saluũ oportet exire: fregit
te reprehensor: factus es infornace tanquã uas

Expanded text:
evitamus passiones pro justitia et pro fide, quas evitamus passiones pro justitia et pro fide, quas illi non evitaverunt. Ergo illi qui cogitant mala, et in luxuria nutriunt corda sua, avertantur retrorsum, et erubescant. Audiant ab Apostolo postea dicente: Quem autem fructum habuistis aliquando in quibus nunc erubescitis ? 5. Quid sequitur? Avertantur statim erubescentes qui dicunt mihi: Euge, euge. Duo sunt genera persecutorum; vituperantium, et adulantium. Plus persequitur lingua adulatoris, quam manus interfectoris; nam et ipsam caminum dixit Scriptura. Certe cum de persecutione loqueretur Scriptura, dixit: Tanquam aurum in fornace probavit illos, de martyribus interfectis, et sicut holocausti hostiam accepit illos . Audi quia et lingua adulantium talis est: Probatio, inquit, argenti et auri ignis; vir autem probatur per os laudantium eum Ignis ille, ignis et iste; de utroque te salvum oportet exire. Fregit te reprehensor, fractus es in fornace tanquam vas
Abbreviated transcription (Latin):
latus erat petra. supra quam ȩdificaretur eccła:
paulopꝰ dño dicente de futura passione sua. ait:
Absit domine : propicius esto tͥ: nonfiet istud: fau¬
lo ante beatus es symon bariona. quia non tibi
reuelauit caro et sanguis. sed pater meus quiẽ
incelis : mͦ repente. redi post mẽ sathanas. Quid
est redi post me : Sequere me: Precedere me uis:
consilium michi dare uis: melius ẽ ut consiliũ
meum sequaris: Hoc: redi retro: redipost me:
Antexedentem compescit ut retro redeat: et
appellat sathanan quia uult p̾cedere dñm:
Paulo ante beatꝰ: modo sathanas llnde paulo
ante beatus: Quia non tibi inquit reuelauit
caro et sanguis: s pat̾ meus qui ẽ incelis llnde
mͦ sathanas: Quia non sapis inquit quȩ sunt di:
s quȩ sunt boĩũ Qui gͦ uolumus recte celebra¬
re natalicia martyrum. desideremus imitatio¬
nem martyrum: ne uelimus precedere mar-¬
tyres. et melioris consilii nobis uideri esse. quia

Expanded text:
latus erat Petra, supra quam fabricaretur Ecclesia, latus erat Petra, supra quam fabricaretur Ecclesia, paulo post Domino dicente de futura passione sua, ait: Absit, Domine; propitius esto tibi, non fiet istud. Paulo ante, Beatus es, Simon Bar Jona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est: modo repente, Redi post me, satana. Quid est, Redi post me? Sequere me. Praecedere me vis, consilium mihi dare vis; melius est ut consilium meum sequaris: hoc est, Redi retro, redi post me. Antecedentem compescit, ut retro redeat; et appellat satanam, quia vult praecedere Dominum. Paulo ante, Beatus: modo, Satanas. Unde paulo ante, Beatus? Quia non tibi, inquit, revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est. Unde modo, Satanas? Quia non sapis, inquit, quae Dei sunt, sed quae sunt hominum . Qui ergo volumus recte celebrare natalitia martyrum, desideremus imitationem martyrum; ne velimus praecedere martyres, et melioris consilii nobis videri esse, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tant michi malã Quare: Ut non p̾cedant: sed
subsequantur:. Qui etum reprehendit xp̃ianã
religionem. et consilio suo uult uiuere. quasi
precedere uult. xp̃m. ut ille uidelicet errauerit:
& in ualidus infirmusq fuerit. qui uł uoluerit
pati inter manus uideorum uel potuerit: ille
autẽ cordatus sit cauens ista om̃ĩa. de clinans
mortem. mentiens etiam iniq ne moriatur: in¬
t̃ficiens animã suam ut uiuat corꝑe: magni
consilĩ. prudentis q sibiuidetur: Precedit rep̃¬
hendens xp̃m: ueluti ante cedit. xp̃m Credat
in xp̃m: et sequatur xp̃m: Nam quod optatũ :
ĩ ꝑsecutorib cogitantibꝰ mala: dixit hoc ipsedo¬
minis petro Precedere quippe quodã loco. petrꝰ
uoluit dñm Loquebatur enim saluator de
passione sua: ꝗͣsi non suscepisset. nos salui non
essemus: Et petrus qui paulo ante eum confes¬
sus fuerat filium dei. et in illa confessione. appel¬

Expanded text:
tant mihi mala. Quare? Ut non praecedant, sed tant mihi mala. Quare? Ut non praecedant, sed sequantur. Qui enim reprehendit christianam religionem, et consilio suo vult vivere, quasi praecedere vult Christum; ut ille videlicet erraverit, et invalidus infirmusque fuerit, qui vel voluerit pati inter manus Judaeorum, vel potuerit: ille autem cordatus sit cavens ista omnia, declinans mortem, mentiens etiam inique ne moriatur, interficiens animam suam ut vivat corpore, magni consilii prudentisque sibi videtur. Praecedit reprehendens Christum; veluti antecedit Christum: credat in Christum, et sequatur Christum. Nam quod optatum est modo persecutoribus cogitantibus mala, dixit hoc ipse Dominus Petro. Praecedere quippe quodam loco Petrus voluit Dominum. Loquebatur enim Salvator de passione sua, quam si non suscepisset, nos salvi non essemus; et Petrus qui paulo ante eum confessus erat Filium Dei, et in illa confessione appel
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑actus est impetus in ȩccła: quando regesꝑseque¬
bantur: & quia predicti erant reges et ꝑsecu¬
turi et credituri: impleto uno. utiq alterum
sequebatur: factum ẽ et illud quod consequens
fuit: crediderunt reges: data est pax ecclȩ: Cepit
ẽẽ inculmine dignitatis eccła. etiam in hac terra.
etiam in hac uita: s non de est fremitus ꝑsecutoꝵ:
Impetus suos. ad cogitationes uerterunt: In illis̃
cogitationib tanquam inuisco ligatꝰ est diabolus:
fremit et non erumpit: Dictum ẽ enim debis
temꝑib eccłȩ: peccator uidebit et irascetur: Ee
quid faciet ÷ Nunqͥd quod primo: At trahe: liga
ꝑcute: ñ facit hoc: Quid g: Dentibꝰ suis fremet
et tabesect & his tanquam irascitur martyr: &
tamen ꝓhis orat martyt: Quomͦ enim bene opta¬
uit illis de quib dixit. confundantur et reuere¬
antur qui querunt animam meam: sic et nc̃
auertantur retrorsum et erubescant. quicogi¬

Expanded text:
Factus est impetus in Ecclesiam, quando reges persequeFactus est impetus in Ecclesiam, quando reges persequebantur: et quia praedicti erant reges et persecuturi et credituri, impleto uno, utique alterum sequebatur. Factum est et illud quod consequens fuit; crediderunt reges, data pax est Ecclesiae, coepit esse in culmine dignitatis Ecclesia, etiam in hac terra, etiam in hac vita: sed non deest fremitus persecutorum; impetus suos ad cogitationes verterunt. In illis cogitationibus tanquam in abysso ligatus est diabolus; fremit, et non erumpit. Dictum est enim de his temporibus Ecclesiae: Peccator videbit, et irascetur. Et quid faciet? Numquid quod primo? Attrahe, liga, percute. Non facit hoc. Quid ergo? Dentibus suis frendet, et tabescet . Et his tanquam irascitur martyr; et tamen pro his orat martyr. Quomodo enim bene optavit illis de quibus dixit, Confundantur, et revereantur qui quaerunt animam meam; sic et nunc, Avertantur retrorsum, et erubescant qui cogi