comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt cũ sederit filius hominis in
sede maiestatis suȩ: sedebitis & uos
& cȩt̾a. Conseq̃mini ait. quẽ seqͥmi¬
ni: ut cũ ipse setderit .&. uos parit̃
sedeatis. Quando enĩ ille resedit
inmundo: qͣndo substitit. quando
reclinauit caput. Ex ultauit ad
currendã uiã bene faciendo: ꝑtͣn¬
siit qͥppe. nec nidũ. nec foueã. nec
locũ habens in diuersorio: donec
oꝑe tande qͦd susceꝑat c̃sumato.
sedendi prȩceptũ mereret᷑ acci¬
pe: &. diceret dñs dño meo. sede
a dextris meis. Insipiens tu qͥ prȩsi¬
dere el igis. quã considere: quȩrens
initinere diuerticula. Ille ministra¬
re uenit. ñ ministiari: tu supra ma
ꝓfecto. nec seruus: recũbere iã fe¬
stinas: Paululũ dormies. paululũ
transilit colles. Clama ad eũ ani¬
ma mea. trahe me postte: modore
ungentoꝵr. tuoꝵ curremꝰ. Alioqͥn
qͣndo eũ remorando. tepescendo:
pausando conseqͥ sꝑas: Ex ultaur
ut gigas ad currendã uiã: hlarẽ
sine dubio diligit secutorẽ. Necdũ

Expanded text:
inquit, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos , etc. Consequemini, ait, quem sequimini: ut cum ipse sederit, et vos pariter sedeatis. Quando enim ille resedit in mundo, quando substitit, quando reclinavit caput? Exsultavit ad currendam viam , benefaciendo pertransiit ; quippe nec nidum, nec foveam, nec locum habens in diversorio: donec, opere tandem quod susceperat consummato, sedendi praeceptum mereretur accipere, et diceret Dominus Domino meo: Sede a dextris meis . Insipiens tu qui praesidere eligis quam considere, quaerens in itinere diverticula. Ille ministrare venit, non ministrari : tu supra magpulus, profecto nec servus, recumbere jam festinas? Paululum dormies, paululum transilit colles. Clama ad eum, anima mea: Trahe me post te, in odore unguentorum tuorum curremus . Alioquin quando eum remorando, tepescendo, pausando consequi speras? Exsultavit ut gigas ad currendam viam. Hilarem sine dubio diligit secutorem. Necdum
Abbreviated transcription (Latin):
turꝰ ẽ. qͥ reformauit illã. tui qͦq ñ
obliuiscet᷑ infinẽ. Regeneret᷑ in¬
terĩ anima .&. tãꝗͣ. prescita & pre¬
qestinata a dño. conformis fiat
imagini filii eiꝰ. in mansuetudi¬
ne & humilitate cordis. ipsius enĩ
merito. te qͦq noueris aliqͣndo re¬
generandã. & conformandã corpo¬

Expanded text:
 tui quoque non obliviscetur in finem. Regeneretur interim anima; et, tanquam praescita et praedestinata a Domino, conformis fiat imagini Filii ejus in mansuetudine et humilitate cordis. Ipsius enim merito te quoque noveris aliquando regenerandam, et conformandam corpo
Abbreviated transcription (Latin):
sic ait. Ce expectant iustr. donec re¬
tribuas mͥ. Nec mͦ numerũ fratrũ
ut cõpleat᷑ : s & ipsũ corpꝰ. ut sua
regeneracione restituat᷑ expec¬
tant. Immo uͦ & expetunt cũ de¬
sidio sub altare dei uociferantes
ad ipsũ. & qͥ audire meruit. potu¬
it & testificari. Nã corpꝰ illo qͥdem
in tẽpore. sedere qͥs dicat: dũ ef¬
fliit &. insaniem puluerẽq redi-¬
git᷑  de ꝑfecta sessione.
N regeneracionȩ inqͥt: sedebitis
&. uos. Seminat᷑ enĩ corpꝰ animale:
re surget corpꝰ sꝑuale. Seminat᷑
in ignominiã: surget ingłã. Ubi
ĩa tunc mors uictoria tua: Siqͥ¬
dẽ &. tu mnimica nouissima des¬
ttueris. Corpꝰ enĩ resurrectionis
ĩa ñ morit᷑: mors illi ultra ñ ͥo

Expanded text:
t: Me exspectant justi donec retribuas mihi . Nec modo numerum fratrum, ut compleatur, sed et ipsum corpus, ut sua regeneratione restituatur, exspectant. Imo vero et expetunt cum desiderio, sub altare Dei vociferantes ad ipsum; ut qui audire meruit, potuit et testificari . Nam corpus quidem illo in tempore sedere quis dicat, dum effluit, et in saniem pulveremque redisessione. 40. In regeneratione, inquit, sedebitis et vos. Seminatur enim corpus animale, resurget corpus spirituale: seminatur in ignominia, surget in gloria . Ubi jam tunc, mors, victoria tua? Siquidem et tu inimica novissima destrueris. Corpus enim resurrectionis jam non moritur, mors illi ult
Abbreviated transcription (Latin):
nerationis corpꝰ expectet.
on sic hodie filii hominũ nͣsie :
s animȩ cur̃a negligunt. cu¬
rã aũ carnis ꝑficiunt in omni
de sidio. Neq peccare metuunt
s ꝓuniri: nec uirtuti cordis dat᷑
oꝑa. s ualitudini corꝑis. immo
etiã uoluptati. De seola ypocra¬
tis &. epicuri didicert̃ hec: neq¬

Expanded text:
nerationis corpus exspectet. 36. Non sic hodie filii hominum, non sic, sed animae curam negligunt, curam autem carnis perficiunt in omni desiderio. Neque peccare metuunt, sed puniri: nec virtuti cordis opera datur, sed valetudini corporis, imo etiam voluptati. De schola Hippocratis 299 et Epicuri didicerunt haec: neq
Abbreviated transcription (Latin):
pla sc̃oꝵ. si diligenti tibi considaei¬
one. ꝓponas: erit sine dubio ad re¬
pͥm̃dã deiectionẽ cogitacio pͣ uti¬
lis. Iã uͦ si forte insurgente subito
elacione. nichil ex his qͣ prȩdiximꝰ
app̾hende qͥuerit manꝰ tua: toto
feruore ad eã comi̾tere q̃ sola restit

Expanded text:
pla sanctorum si diligenti tibi consideratipla sanctorum si diligenti tibi consideratione proponas, erit sine dubio ad reprimendam elationem cogitatio ista perutilis. Jam vero si forte insurgente subito elatione, nihil ex his quae diximus apprehendere quiverit manus tua; toto fervore ad eam convertere
Abbreviated transcription (Latin):
tis exempla ꝓponat: quẽ ad modũ
deniq oracionũ nobis ubiq com¬
mendet instanciã. Hos in quã lapi-¬
des secũ tollat. qͥsqͥs suꝑbiȩ uiciũ
debellare festinat. ut qͦciens uene¬
natũ audet erigere caput. qͥlibet
ex his lapidibꝰ manui cogitaciõis
eiꝰ pͥmꝰ occurrat ꝑ eꝰsus infronte
golias deieiat᷑. oꝑtꝰ confusiõe. In qͦ
sane conflictu. funda qͦq necessa¬
ria ẽ. longanimitatis formã habens.
quã huic maxime certamini nul¬
la racione de esse necesse ẽ. Quoci¬
ens gͦ uanitatis cogitacio mentẽ
pulsat. si ex intimo eordis a ffectu
diuinas ex pauescere ceꝑis cõmina.¬
ciones. seu. ꝓmisiones eiꝰ desidare.
ñ sustmet golias utriusubet lapidis
Quod si uemi̾t inment̾e dilectio illa
t᷑ã in effabilis. quã tibi d̾s maiesta¬
tis ex hibuit: an nͣ ilico in ardescens
ad caritatẽ. ꝓrsus ab hominari inci¬
pis a. abicere uanitatẽ: Sic & exem¬

Expanded text:
tis exempla proponat, quemadmodum tis exempla proponat, quemadmodum denique orationum nobis ubique commendet instantiam. Hos, inquam, lapides secum tollat, quisquis superbiae vitium debellare festinat: ut quoties venenatum audet erigere caput, quilibet ex his lapidibus manui cogitationis ejus primus occurrat, percussus in fronte Golias dejiciatur, opertus confusione. In quo sane conflictu funda quoque necessaria est, longanimitatis formam habens, quam huic maxime certamini nulla ratione deesse necesse est. 5. Quoties ergo vanitatis cogitatio mentem pulsat, si ex intimo cordis affectu divinas expavescere coeperis comminationes, seu promissiones ejus desiderare, non sustinet Golias utriuslibet lapidis Quod si venerit in mentem dilectio illa tam ineffabilis, quam tibi Deus majestatis exhibuit; an non illico inardescens ad charitatem, prorsus abominari incipis et abjicere vanitatem? Sic et exem
Abbreviated transcription (Latin):
leuia. facile sec̾ũ trahit torrens in¬
undans: uerbũ aũ dñi nullis flue¬
tibꝰ cedens. manet inȩt̾nũ. Arbitror
ꝓinde ñ in congruȩ qͥnq lapidib
Tc̃õminacionis: ꝓmissionis. dlectio¬
nis. imitacionis. & oracionis. Hoꝵ
qͥppe uerboꝵ. late patens copia. indi¬
umarũ repperit᷑ seriȩ scripturarũ:
a. forte ipsa qͥnq uerba st̾ quoꝵ
memuit paulus: malens qͥnq uer¬
ba loqͥ insensu. qu̾a decẽ milia in
lingua. Prȩterit eni figura hunis
mundi. &. iuxta aliud testimoniũ.
&. mundꝰ transit & concupiseen¬
cia eiꝰ flȩc aũ uerba transeunte
mundo ñ modo manent. uerũ etiã
leuigant᷑ magis: dũ ꝑtranse unti¬
b plurimis multiplex ẽ seiencia.
Iã uͦ collectos lapides contra suꝑ¬
biȩ sꝑm dimicaturꝰ dauid inuase
memoriȩ suȩ reponat: considans
quanta nobis comminet᷑ qͥs. quan¬
ta ꝓmittat: quant̾a nobis ex hibeat
caritatẽ .&. quã multa nobis sc̃ita.¬

Expanded text:
levia facile secum trahit torrens inlevia facile secum trahit torrens inundans: verbum autem Domini, nullis fluctibus cedens, manet in aeternum . 4. Arbitror proinde non incongrue quinque lapidibus comminationis, promissionis, dilectionis, imitationis et orationis. Horum quinque verborum late patens copia in divinarum reperitur serie Scripturarum. Et forte ipsa sunt quinque verba, quorum meminit Paulus, malens quinque verba loqui in sensu, quam decem millia in lingua . Praeterit enim figura hujus mundi ; et juxta aliud testimonium: Et mundus transit, et concupiscentia ejus . Haec autem verba transeunte mundo non modo manent, verum etiam levigantur magis, dum pertranseuntibus pluribus multiplex est scientia. Jam vero collectos istos lapides contra superbiae spiritum dimicaturus David in vase memoriae suae reponat, considerans quanta nobis comminetur Deus, quanta promittat, quantam nobis exhibeat charitatem, et quam multa nobis sanctita
Abbreviated transcription (Latin):
psallat &. m̃te: dñs inqͥens defensor
corꝑis pondꝰ consid̾aret. in uerbo
dñi iactans semet ipsũ: nec ꝑire
potuit. nec timere. At ubi uidit uen
ꝓtinꝰ mergi cepit. Simile aliqͥd etiã
nẽ athlete nr̃o rex saul suadere tẽp¬
tat. ñ potens inqͥens resistere phi¬
listeo isti. nec pugnare aduersus
eũ. qm puer es. hic aũ uir bella¬
tor ab adolescencia sua. Uerũtamͣ
ñ adqͥescit ille tale aliqͥd medita¬
ri. s presumens de uirtute eiꝰ euiꝰ
aux ilio pͥora certamina ĩa uicisset.
accedit intrepidꝰ. Colligit igit᷑ ab¬
iectis armis saulis. qͥnq lapides de
torrente. qͦs nimirũ cũ leuia q̃q
tolleret. leuigare torrens potuit.
ñ etiã tollere secũ. T orrens qͥppe
quẽ ut mã ꝑtranseat anima nr̃a.
secłm p̃sens ẽ: scriptura teste. qm̃
generacio aduenit.&. generacio p̃¬
terit: taꝗͣ tumens unda. unda im¬
pellems. Qͥa gͦ om̃is caro fenũ &.

Expanded text:
psallat et mente: Dominus, inquiens, defensor psallat et mente: Dominus, inquiens, defensor corporisque pondus consideraret, in verbo Domini jactans semetipsum, nec perire potuit, nec timere. At ubi vidit ventprotinus mergi coepit . Simile aliquid etiam nunc athletae nostro rex Saul suadere tentat: Non potes, inquiens, resistere Philistaeo isti, nec pugnare adversus eum, quoniam puer es, hic autem vir bellator ab adolescentia sua. Verumtamen non acquiescit ille tale aliquid meditari; sed praesumens de virtute ejus, cujus auxilio priora certamina jam vicisset, accedit intrepidus. Colligit igitur, abjectis armis Saulis, quinque lapides de torrente, quos nimirum, cum levia quaeque tolleret, levigare torrens potuit, sed non etiam tollere secum. Torrens quippe quem utinam pertranseat anima nostra saeculum praesens est, Scriptura teste, quoniam generatio advenit et generatio praeterit ; tanquam tumens unda undam implens. Quia ergo omnis caro fenum, et
Abbreviated transcription (Latin):
cia ocłoꝵ: ein adeo cetera iucia
dominant᷑. ut diuidicari se ab
uniuersis tãꝗͣ male sibi conscius
arbitret᷑: Quis deniq nͥ manu
fortis. qͥ cet̾a sibi ĩa potenti uir¬
tute subiugauit: aduersus ne qͥs¬
simũ suꝑbiȩ uiciũ dimicaturus
stẽ nͥ in manii forti. Armet᷑ ipse
cont᷑ goliã ꝙ ursũ uic̾it &. leonẽ.
Uideat sane utrũ saulis ei pos¬
sint arma ꝓdesse: utrũ secłari
sapiencia & philosophicis tradi¬
ficie scripturarũ. quã nimirũ
occidentẽ litter̃a uocat apłs
uideat inquã utrũ armis his
debellare suꝑbiã. utrũ hac ui¬
ta humilitatẽ ap̃hende possit.
ut onerari sese quã roborari sen¬
ciens. hunꝰ modi arma atq inpe¬
dim̃ta ꝓieiat. iactans omnino
cogitatũ suũ indño .&. de ꝓpria
penitꝰ desꝑans in dustria. sola fi¬
de armatꝰ. ñ reputet goliȩ ꝓcȩ¬
ritatẽ. ne forte magnitudinis etꝰ
mole prȩmat᷑. s pocius psallat sꝑu.

Expanded text:
tia oculorum, cui adeo caetera vitia tia oculorum, cui adeo caetera vitia dominantur, ut dijudicari se ab universis tanquam male sibi conscius arbitretur? Quis denique nisi manu fortis, qui caetera jam sibi potenti virtute vitia subjugavit, adversus nequissimum superbiae vitium dimicaturus stem, nisi in manu forti. Armetur ipse contra Goliam, qui et ursum vicerit et leonem. 3. Videat sane, utrum Saulis ei arma possint prodesse, utrum saeculari sapientia et philosophicis tradificie Scripturarum, quam nimirum occidentem litteram vocat Apostolus : videat, inquam, utrum his armis debellare superbiam, utrum hac via humilitatem apprehendere possit, ut onerari sese magis quam roborari sentiens, hujusmodi arma atque impedimenta projiciat, jactans omnino cogitatum suum in Domino; et de propria penitus desperans industria, sola fide armatus, non reputet Goliae proceritatem, ne forte magnitudinis ejus mole prematur, sed potius psallat spiritu,
Abbreviated transcription (Latin):
considandũ nobis ẽ. qͥs nã uideat᷑
iste golias qͥ popło dei iã reꝓmis¬
sionis tȩrr̃a ingresso. iaq multis
ex hostibꝰ triũphanti. solus exꝓbra¬
re pͣsumit: elatꝰ & inflatꝰ sꝑu car¬
nis suȩ Credo eñi ñ in congrue
insuꝑbo homine : suꝑbiȩ uicium
des ignari. Ipsũ nãq ẽ peccatũ
maximũ qͦd dei popło magis in¬
sultat. & insurgit specialit aduer¬
sus eos qͥ cetera iã uideant᷑ uicisse
peccata. Hinc ẽ qͦd ꝓuocat ad singu¬
lare certam̃: taquã ceteris ĩa sub¬
actis. Nã &. philistei illo in t̾ẽpo¬
re. timebant omnino aduersus
ifrł inire conflictũ: ñ qͦd degolia
enormis magnitudinis uiro. eor. fi¬
ducia tota pendebat. Unde eñi
ousmodi anima̾ suꝑbia tẽptet.
qu̾ã sibi subiugauit inuidia seu
tepiditas. ea q̃ deo solet uomitũ
ꝓuocare. aut pigricia qͣ facit
ut boũ stercoribꝰ lapidet᷑: unde
inquã ei suꝑbia. unde extollen¬

Expanded text:
considerandum nobis est quisnam videatur considerandum nobis est quisnam videatur iste Golias, qui populo Dei, jam repromissionis terram ingresso, jamque multis ex hostibus triumphanti, solus exprobrare praesumit, elatus et inflatus spiritu carnis suae. Credo enim non incongrue in superbo homine superbiae vitium designari. Ipsum namque est peccatum maximum, quod Dei populo magis insultat, et insurgit specialiter adversus eos, qui caetera jam videantur vicisse peccata. Hinc est quod provocat, ad singulare certamen, tanquam caeteris jam subactis. Nam et Philistaei illo in tempore timebant omnino adversus Israel inire conflictum, nisi quod de Golia, enormis magnitudinis viro, eorum fiducia tota pendebat. Unde enim ejusmodi animam superbia tentet, quam sibi subjugavit invidia, seu tepiditas ea, quae solet Deo vomitum provocare ; aut pigritia, quae facit ut boum stercoribus lapidetur? Unde, inquam, ei superbia, unde extollen
Abbreviated transcription (Latin):
& lapide. aduersus monstruosȩ
magnitudinis homine loricatũ.
elipeoq ꝓtectũ ac galea. ceterisq
t̾ribilẽ militaribꝰ armis. Si qua in
nobis erant iuscera pietatis. ñ po¬
tiumꝰ ñ timere sic meunti conflic¬
tũ ñ congaudere uuincenti. Lauda¬
uimꝰ magnanimitatẽ paruuli. qͦd
comederet animã eiꝰ zelus domꝰ di.
& opprobria exꝓbranciũ ei. ase ñ
duceret aliena. s tãqͣ. ad ꝓpriam
moueret᷑ iniuriã . &. doleret suꝑ
contricione ioseph. Mirati sumꝰ
tantã in adole seente fiduciã: quan¬
ta ñ inueniret᷑ inuniuerso isra¬
hele. Collatã deniq eȩlitꝰ uictoriã
a. diuina manifeste patrat᷑a uir¬
tute. tͣaleti suscepimꝰ. quã sollicit
certam̃ spec t auimꝰ. armati fide
paruuli. & głantis ꝓpria in uirtu¬
testimoniũ legẽ ẽe̾ ñ ignoramꝰ
& script᷑a eẽ. ꝓpt̾ nos: ñ solũ exte¬
rioris suꝑ ficiei oblectandos aspec¬
tu. s interioꝵ. qͦq sensuu gustu
t̃aꝗͣ medulla tritici saciandos:

Expanded text:
onstruosae magnitudinis hominem loricatum, et clypeo protectum ac galea, caeterisque terribilem militaribus armis. Si qua in nobis erant viscera pietatis, non potuimus non timere sic ineunti conflictum, non congaudere vincenti. Laudvimus magnanimitatem parvuli, quod comederet animam ejus zelus domus Dei, et opprobria exprobrantium ei a se non duceret aliena; sed tanquam ad propriam moveretur injuriam, et doleret super contritione Joseph. Mirati sumus tantam in adolescente fiduciam, quanta non inveniretur in universo Israele. Collatam denique coelitus victoriam, et divina manifeste patratam virtute, tam laeti suscepimus, quam solliciti certamen spectavimus armati fide parvuli, et gloriantis testimonium, legem esse non ignoramus , et scriptam esse propter nos non solum exterioris superficiei oblectandos aspectu, sed interiorum quoque sensuum gustu, tanquam medulla tritici, satiandos:
Abbreviated transcription (Latin):
udiuimꝰ ex libro regũ. goliã uirũ
ꝓcere stature. p̃sumente suꝑ mul¬
ta fortitudine &. magnitudine cor¬
ꝑis sui: uociferant̾e aduersus pha¬
langas isrł. &. ꝓuocantẽ eas ad sin-¬
głare certamen. Audiuimꝰ etiã suf
citatũ a deo sꝑm pueri uinioris:
ut indigne ferret uirũ spuriũ &
incireũcisũ. castris istł. &. dei sũmi¬

Expanded text:
 virum procerae staturae, praesumentem super multa fortitudine et magnitudine corporis sui, vociferantem adversus phalangas Israel, et provocantem eas ad singulare certamen: audivimus etiam a Deo suscitatum spiritum pueri junioris, ut indigne ferret virum spurium et incircumcisum, castris Israel et Dei sum
Abbreviated transcription (Latin):
saluatorẽ. Miseri sane &. ipsi qͥ
nͣ exiere cũ exeuntibꝰ. s plane mi¬
serabiliores om̃ibꝰ homiibꝰ qͥ pro.¬
fecti qͥd̃e cũ aliis. s ñ eũ aliis sunł
refect. Porro siqͥ fuere. qͥ discũben¬
tibꝰ aliis post dumeta seu diuerso¬
ria q̃uis absẽditi latuere: homi¬
nes eiꝰmodi ieiunos. uacuosq re¬
mansisse qͥs nesciat: Sic & eos ni-¬
chilominꝰ qͥ leuitate &. curiosi¬
tate ducti. circũquaq uagantes.
minime resedert aut si qͥ seder̃t
qͥdẽ. s ñ in ordine nec in numero
ceteror. Nortam᷑ ꝓinde caritat᷑ẽ
urãm. & pastorali sollicitudine
ãmonemꝰ. ne qͥs ex uobis inueni

Expanded text:
Salvatorem. Miseri sane et ipsi, qui Salvatorem. Miseri sane et ipsi, qui non exiere cum exeuntibus; sed plane miserabiliores omnibus hominibus, qui profecti quidem cum aliis, sed non cum aliis sunt refecti. 3. Porro si fuere qui, discumbentibus aliis, post dumeta seu diversoria quaevis absconditi latuere, homines ejusmodi jejunos vacuosque remansisse quis nesciat? Sic et eos nihilominus, qui levitate et curiositate ducti, circumquaque vagantes, minime resederunt; aut si qui resederunt quidem, sed non in ordine, nec in numero caeterorum. Hortamur proinde charitatem vestram et pastorali sollicitudine admonemus, ne quis ex vobis
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificiũ & triduo sustineas sal¬
uatorẽ. si miracłi panibꝰ desid̾as sa¬
ciari. Prima ẽ dies timoris. dies in¬
qua declarans & illuminans tene¬
bras tuas. interiores seilicet & hor¬
rendũ gehenne suppliciũ de mon¬
strans in qͦ st̃ tenebre exteriores.
Huiꝰce modi si qͥd̾e cogitacio: sic̃ ip¬
si nostis. nr̃e solet exercere pri
qua respiramꝰ in luce miseracionũ
dei. Tercia dies ẽ racionis. inqua
ueritas innotescit: ut taꝗͣ. ex de-¬
bito qͦd̾ã nature. sine alia ẽsidaciõe
creatori subiecta sit creatura. ser¬
uus. seruiat redẽptori. Ex hinc
ĩa iubem᷑ discũbere. ut caritas or¬
dinet᷑ in nobis. ex hincaꝑit dñs
manũ suaͬ.&. implet omne animal be-
cet ad ẽfusionẽ nr̃am. habetis uica¬
benedictiõis. subsistere possitis in
uia: ne forte misera necessitate c̃s¬
pulsi. descendatis in egyptũ & uos.
&. incipiant uobis illudere. qͥ nec¬
dũ uobiseũ indeserto secuti suñ

Expanded text:
sacrificium; et triduo sustineas Salsacrificium; et triduo sustineas Salvatorem, si miraculi panibus desideras satiari. Prima est dies timoris; dies, inquam, declarans et illuminans tenebras tuas, interiores scilicet, et horrendum gehennae supplicium demonstrans, in quo sunt tenebrae exteriores. Hujuscemodi siquidem cogitatio, sicut ipsi nostis, nostrae solet exercere primqua respiramus in luce miserationum Dei. Tertia dies est rationis, in qua veritas innotescit, ut tanquam ex debito quodam naturae sine aliqua contradictione Creatori subjecta sit creatura, servus serviat Redemptori. Exhinc jubemur jam discumbere, ut charitas ordinetur in nobis; exhinc aperit Dominus manum suam, et implet omne animal benecet ad confusionem nostram, habetis vicabenedictionis subsistere possitis in via; ne forte misera necessitate compulsi descendatis et vos in Aegyptum, et incipiant vobis illudere, qui necdum vobis cum in deserto secuti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
met ipsos in ea quã audiuimꝰ sa¬
cri eugłii lectione. ut ꝓficia¬
mꝰ ex ea .&. corrigamꝰ scđm eã
si qua in nobis dep̃hendimꝰ cor¬
rigenda. Propt̃ hoc enĩ optat
ꝓpħa dirigi uias suas: ad custo¬
diendas uistificaciones dm̃. T̃e
inqͥens ñ ẽfundar: eũ ꝑspexero
in om̃ibꝰ mandatis tuis. Et ego qͥdͣe non
confundor s glorioꝵ ꝓ uobis fr̃s meiͥ
qm̃ saluatore in deserto secuti exis¬
tis ad eũ extra castra: s uereor ne
qͥs forte intriduana expectacione
pusillanimis inueniat᷑ .&. inȩgyptũ
secłi huiꝰ ne quã corde. uel etiã corꝑe
reuertatur. Merito ꝓinde clam̃at
diuma seriptura & dicit. Expecta
dnm uirilit̾ age: & ẽfortetur cor
tuũ &. sustine dnm. Sed quãdiu
necesse ẽ sustinere: Prorsus donec
misereat᷑ tui. Quȩris quando mi-¬
sereat᷑. Misereor inqͥt suꝑ tͣbã: qͥa
iã triduo sustinent me. Uiã enĩ
triũ dierũ eas necesse ẽ in deserto.
si gratũ do̾ tuo offerre uolueris

Expanded text:
etipsos in ipsa, quam audivimus, sacri Evangelii lectione, ut proficiamus ex ea, et corrigamus secundum eam, si qua in nobis deprehendamus corrigenda. Propter hoc enim optat Propheta dirigi vias suas, ad custodiendas justificationes Domini: Tunc, inquiens, non confundar, cum perspexero in omnibus mandatis tuis . Et ego quidem non confundor, sed glorior pro vobis, fratres mei, quoniam Salvatorem in deserto secuti, securi existis ad eum extra castra; sed vereor ne quis forte in triduana exspectatione pusillanimis inveniatur, et in Aegyptum saeculi hujus nequam vel corde, vel etiam et corpore revertatur. Merito proinde clamat divina Scriptura, et dicit: Exspecta Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum . Sed quandiu necesse est sustinere? Prorsus donec misereatur tui. Quaeris quando? Misereor, inquit, super turbam, quia jam triduo sustinent me. 2. Viam enim trium dierum eas necesse est in deserto, si gratum Deo tuo offerre volueris
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse ꝗͣras quẽadmodũ suo ipsi¬
us gladio goliȩ possis abscidere ca¬
put. id eñi tanto tͥ iocundius. quan¬
to molestius hosti. Dico breuit᷑ qͣm
uertant sine mora. qͦd insemet ip.¬
sis crebro seneiunt actitari. Quo¬
ciens ꝓuoeante te uanitate. ad recor¬
dacione cõminaciõis diuinȩ. seu ꝓ¬
missiõis. aut ceteroꝵ. q̃ supradiximꝰ
c̃fudi ceꝑis &. erubescere: deiectꝰ
Iẽ qͥdẽ golias s forsitan ad huc ui¬
uit. Accede itaq ꝓpuis ne forte re¬
surgat. &. stans suꝑ elĩ mucrone
ꝓprio caput eiꝰ abscide. de ea ipsa
q̃ te appetit uanitate. ꝑimens uani¬
tatẽ. Elata si qͥd̾e cogitacione pul¬
satꝰ si ex ea ipsa materiã &. occasio
sumas humilitatis. qͦ nimirũ hu¬
milis deinceps &. ab iectꝰ. tãꝗͣ de su¬
ꝑbo homine sencias de te ip̃so:go

Expanded text:
fortasse, quemadmodum suo ipsius gladio Goliae possis abscindere caput: id enim tanto tibi jucundius, quanto molestius hosti. Dico breviter, quvertant sine mora, quod in semetipsis crebro sentiunt actitari. Quoties te, provocante vanitate, ad recordationem comminationis divinae, seu promissionis, aut caeterorum, quae supra diximus, confundi coeperis et erubeest quidem Golias, sed forsitan adhuc vivit. Accede itaque propius, ne forte resurgat; et stans super eum mucrone proprio caput ejus abscinde, de ea ipse quae te appetit vanitate perimens vanitatem. Elata siquidem cogitatione pulsatus, si ex ea ipsa materiam et occasionem sumas humilitatis, quo nimirum humilius deinceps et abjectius, tanquam de superbo homine, sentias de teipso; Goliam
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ forte excidit tibi qͦd in ꝓpħ̃a legi¬
sti. cibabis nos pane lacrimarũ
&. ite̾ in alio psalmo. labores inqͥt
manuũ tuarũ manducabis: beatꝰ
es .& bene tibi erit. Sextꝰ panis.
e iocunda unanimitas socialita¬
tis: panis in quã ex diuersis granis
eucharistia: qm panis inqͥt quẽ
ego dabo. caro mea est ꝓmundi

Expanded text:
nisi forte excidit tibi quod in Propheta leginisi forte excidit tibi quod in Propheta legisti: Cibabis nos pane lacrymarum : et item in alio psalmo: Labores, inquit, manuum tuarum quia manducabis, beatus es et bene tibi erit . Sextus panis est jucunda unanimitas socialis; panis, inquam, ex diversis granis eucharistia; quoniam panis, inquit, quem ego do, caro mea est pro mundi
Abbreviated transcription (Latin):
dicit anathema iħu. Nequissima
plane & ꝑ niciosissima pestis. qmͣ
uniuersos unius obstinacio tur.¬
bat. &. sic om̃ibꝰ discordiȩ fomes.
materia scandaloꝵ. Deniq ꝓpħã
audi. qͥ de umnea dñi loquens.
singłaris in quit ferus de pastꝰ
eã. Pro huiꝰmodi rogo & obseciõ
uos fr̾s mei. fugite simulacio¬
ne̾ omñe. &̾ angulos ꝓpriȩ uo¬
luntatis. fugite inqͥetudinẽ &
sꝑm leuitatis: fugite obstinaci¬
oñe & neqͥssimũ uiciũ singłari¬
tatis. nͥ forte qͦd absit fraudare
uultis animas ur̃as. panis edulio
benedicti.Iã uͦ ne longuis pio¬
trahã uos. septe panes qͥbꝰ refi¬
ciamini istist̾. Primꝰ panis uer¬
bũ dei. in qͦ uita hominis ẽ. siẽ
ipse testat᷑. Sed̾s panis obȩdien
Tercius panis. meditacio sc̃a.
de qua seriptũ ẽ. cogitaciosc̃ã
ẽseruabit te. & eque alio in lo¬
co. nominari uidet᷑ panis utȩ
& intellectꝰ. Quartꝰ panis. oran¬
tencie ẽ. Nec miraberis qͦd labo¬
rẽ. aut lacrimas. panẽ dixer̃ĩ:

Expanded text:
dicit anathema Jesu . Nequissima plane et perniciosissima pestis; quoniam universos unius obstinatio turbat, et fit omnibus discordiae fomes, materia scandalorum. Denique Prophetam audi, qui de vinea Domini loquens: Singularis, inquit, ferus depastus est eam . Pro hujusmodi rogo et obsecro vos, fratres mei, fugite simulationem omnem, et angulos propriae voluntatis: fugite inquietudinem et spiritum levitatis; fugite obstinationem, et nequissimum vitium singularitatis: nisi forte, quod absit! fraudare vultis animas vestras panis edulio benedicti. 4. Jam vero, ne longius protraham vos, septem panes quibus reficiamini, isti sunt. Primus panis, verbum Dei; in quo vita hominis est, sicut et ipse testatur . Secundus panis, obedientTertius panis, meditatio sancta, de qua scriptum est: Cogitatio sancta conservabit te ; et aeque alio in loco nominari videtur panis vitae et intellectus . Quartus panis, orantentiae labor est. Nec miraberis, quod laborem aut lacrymas panem dixerim,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ ut legat᷑: nec ob aliud legit᷑.
quã ut racionabilẽ c̃solacionẽ uł
desolacionẽ exinde capiamꝰ. Est
eñi secłaribꝰ ẽsolacio uana de t̾re¬
narũ affluencia rerũ: uana ni¬
chilominꝰ de earũ penuria desola¬
cio. At eugłm specłm ueritatis.
nemim blandit᷑. nullũ seducit:
erit: ut nec ibi timore trepidet
ubi ñ eͣ timor: nec letet᷑ cũ male
fecerit. Sed qͥd dicit scͥptura : Si
qͥs auditor est uerbi .&. nͣ factor:
hic cõparabit᷑ uiro uultũ ẽonsi

Expanded text:
tum est, ut legatur; nec ob aliud legitur, quam ut rationabilem consolationem vel desolationem exinde capiamus. Est enim saecularibus consolatio vana de terrenarum affluentia rerum, vana nihilominus de earum penuria desolatio. At Evangelium, speculum veritatis, nemini blanditur, nullum seducit. erit: ut nec ibi timore trepidet, ubi non est timor; nec laetetur cum male fecerit. Sed quid dicit Scriptura? Si quis auditor est verbi, et non factor, hic comparabitur viro cons
Abbreviated transcription (Latin):
tulerimꝰ eã ᷑ utiq suscipiet᷑: ñã &
ipsã cũ uino nob̾ appositã inueniet.
q scđm monita sapientis. diligent̃
c̃sid̾auerit q̃ sibi apponunt᷑ ab eo
nimirũ qͥuenit ñ in aqua solũ. sed
inaqua & sanguine. Testimoniũ
enĩ ꝑhibuit qui uidit. qͦd aꝑto la¬
tere dñi dormientis in cruce. exi¬
erit sanguis & aqua. Et nos gͦ fr̃s¬
tyriũ enĩ testimoniũ ẽ. q̃ramꝰ uel
testimoniũ aquȩ &. ne ipsũ qͥdẽ
despiciet d̾s. Tres enĩ st̃ qͥ testimo¬
niũ dant interra: sꝑs. aqua &
sanguis. Beati qͥbꝰ triũ suppetit
testimoniũ: qm̃ funicłs triplex
difficile rũpit᷑. Nos si sanguinis
guis. nec aqua sufficiẽt. Immo uͦ
nec aqua qͥcquã ꝓdert̃ a se ipsis.
s sꝑs est qͥ testificat᷑ in illis. Sane
tam̃ aut uix. aut nũquã sine a¬
qua aut sanguine. sꝑm arbitror
inueniri. Propterea dilectissimi
q̃ramꝰ uł a qua: qͥ sanguinẽ nͣ ha¬

Expanded text:
tulerimus eam? Utique suscipietur. Nam et tulerimus eam? Utique suscipietur. Nam et ipsam cum vino nobis appositam inveniet, qui secundum monita Sapientis, diligenter consideraverit quae sibi apponuntur , ab eo nimirum qui venit non in aqua solum, sed in aqua et sanguine. Testimonium enim perhibuit qui vidit, quod aperto latere Domini dormientis in cruce exierit sanguis et aqua . 5. Et nos ergtyrnium aquae, et ne ipsum quidem despiciet Deus. Tres sunt enim qui testimonium dant in terra: Spiritus, aqua et sanguis . Beati quibus trinum suppetit testimonium, quoniam funiculus triplex difficile rumpitur . Nos si sanguinis guis, nec aqua sufficiet: imo vero nec aqua quidquam proderunt a se ipsis, sed spiritus est qui testificatur in illis. Sane tamen aut vix, aut nunquam sine aqua aut sanguine spiritum arbitror inveniri. Propterea, charissimi, quaeramus vel aquam, qui sanguinem non ha
Abbreviated transcription (Latin):
forte certam̃ dedit ut uinceret. &
disceret qm̃ omniũ potencior est
fr̃s mei : Cotidie uob̃ suggerit᷑ in
cordibꝰ ur̃is. frange ordinẽ tuũ mu¬
rmura. detrahe. age remissius. in¬
firmitatẽ simula. responde ei qui
forte durius locutꝰ ẽ. ut satisfa-¬
cias desidio tuo. Nec dicit᷑ cuiꝗͣ.
tuo. E qͥs sustineret tanta :Hȩe
sꝑui nr̃o. Si gͦ in huiꝰmodi certami¬
ne ꝑiclitamͣ. si uix resistimꝰ. simt̃¬
dũ etiã succũbimꝰ. qͥd in illo tã
graui certamine faceremꝰ Si
iuncis fragilibꝰ cȩdit infirmi¬
Quid tam̃ agimꝰ. Om̃s certe ad
nupcias agni uocati sumꝰ s in
ẽspectu etꝰ uacuos apparere ñ li¬
cet. Diligent᷑ gͦ c̃side̾mꝰ q̃ apponum¬
t᷑ nob̃: qm̃ talia oportet nos p̃pa-¬
rare. Considauit beatꝰ clemens
illas uinũ nichilominꝰ ꝓpriisan¬
guinis effusione portauit. Sea
Atille. Implete inqͥt hidrias aqua.
Brgone & ipsa suscipiet᷑ aqua: si at.¬

Expanded text:
certamen forte dedit ut vinceret, et certamen forte dedit ut vinceret, et disceret quoniam omnium potentior est tres mei? Quotidie vobis suggeritur in cordibus vestris, Frange ordinem tuum, murmura, detrahe, age remissius, infirmitatem simula, responde ei qui forte durius tibi locutus est, ut satisfacias desiderio tuo; nec dicitur cuiquam: tuo. Et quis sustineret tanta? Haec Spiritui sancto. Si ergo in hujusmodi certamine periclitamur, si vix resistimus, si interdum etiam succumbimus, quid in illo tam gravi certamine faceremus? Si juncis fragilibus cedit infirmiQuid tamen agimus? Omnes certe ad nuptias Agni vocati sumus, et in conspectu ejus vacuos apparere non licet. Diligenter ergo consideremus quae apponuntur nobis, quoniam talia oportet nos praeparare. Consideravit beatus Clemens illas vinum nihilominus proprii sanguinis effusione portavit. Sed n habemus. At ille: Implete, inquit, hydrias aqua . Ergone et ipsa suscipietur aqua, si at
Abbreviated transcription (Latin):
&. carnisue eodẽ uincło naturalis
affectionis in herens. Sigͦ illesglo¬
rificauit x ꝑm in corꝑe suo .&. cali¬
cẽ salutaris accepit. qͥd nos retri
nobis: Eadẽ certe insigniuit ima¬
gine. eode sanguine nos rede mit:
ꝙ uocauit in eandẽ hereditatẽ
in corruptibilẽ. in c̃taminat᷑a
ȩt̃na. conseruatã incelis. Ut qͥd
ñ possumꝰ &. nos cũ beato clemen¬
te.rꝑi bibere calicẽ: Sed forte
respondent aliqͥ. possumꝰ si o¬
portunitas ñ deesset: s ꝑ secuei¬
onis tẽpꝰ cessauit. At ego fateor
ñ satis credidim ista dicentibus.
Quid enĩ Cotidie ceditis pune¬
tioni acus unius. & mueroni uos
arbitramini posse resistere In
minimis ꝓbate conflictibꝰ. quã
uirilit in maiori certamine sta¬
te possitis. Eece enĩ ñ uobis dicit᷑
sacrificate ydolis & uiuite: aut
si hoc ñ uultis. oportet uos diuer¬
sis suppliciss interire. Nouit adñs
figmentũ urm: nec dat uobis tom
forte tertamen. Beato clementi

Expanded text:
et carni suae eodem vinculo naturalis et carni suae eodem vinculo naturalis affectionis inhaerens. Si ergo ille sic glorificavit Christum in corpore suo, et calicem salutaris accepit; quid nos retribnobis? Eadem certe nos insignivit imagine, eodem sanguine nos redemit, et vocavit in eadem haereditatem, incorruptibilem et incontaminatam, aeternam, conservatam in coelis. Utquid ergo non possumus et nos cum beato Clemente Christi libere calicem? sed forte respondent aliqui: Possemus, si opportunitas non deesset; sed persecutionis tempus cessavit. At ego, fateor, non satis crediderim ista dicentibus. Quid enim? Quotidie ceditis punctioni acus unius, et mucroni vos arbitramini posse resistere? In minimis probate conflictibus, quam 1057 viriliter in majori certamine stare possitis. Ecce enim vobis non dicitur: Sacrificate idolis, et vivite; aut si hoc non vultis, oportet vos diversis suppliciis interire. Novit Dominus figmentum nostrum, nec dat nobis tam forte certamen. Beato Clementi
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ: s noueris te martyri tir̃o
fabricare coronas. Sicut enĩ ip¬
sa uitȩ huiꝰ ornam̃ta & adiumen¬
ta c̃ tẽpsit. sic contẽpnit & ipsam:
corpꝰ omne tibi ex ponit in mor¬
tẽ. & infaciem maledicit tͥ atq
ydola tua sacro ore blasphemat
dñm deũ suũ etiã intͣ torm̃ta tu¬
a libere p̃dicat. ingenue c̃fitet᷑.
dim̃tis uite huiꝰ. nec mortis hor¬
rore a caritate.xꝑi potuit seꝑari.
Dic q̃so nobis anima sc̃a q̃ sic corpꝰ
tuũ suppliciis ex ponebas: obsecro
diligebas illud annon:. Utiq dili¬
gebã inqͥt: nemo enĩ odio habu¬
it carnẽ suã Diligebã ergo eã. sed
parũ diligebã tamꝗͣ. ancillã . & mu¬
tomagis diligebã dñm deũ. Utq ꝓ¬
bacio esset dilectionis. oꝑis exhi
adhec dicimꝰ fr̃s: Congratulaba¬
mur martyri: s iã gła eiꝰ ñ sine
nr̃a c̃fusione ẽ. Ecce enĩ beatꝰ ele¬
mens homo erat similis nobispas¬
sibilis: eadẽ cireũdatꝰ infirmitate.

Expanded text:
ntorum; sed noveris te martyri nostro ntorum; sed noveris te martyri nostro fabricare coronas. Sicut enim ipsa vitae hujus ornamenta et adjumenta contempsit, sic contemnit et ipsam. Corpus omne tibi exponit in mortem, et in faciem maledicit tibi, atque idola tua sacro ore blasphemat, Dominum Deum suum etiam inter tormenta tua libere praedicat, ingenue  alias indimentis vitae hujus, nec mortis horrore a charitate Christi noluit separari. Dic, quaeso, nobis, anima sancta, quae sic corpus tuum suppliciis exponebas: obsecro, diligebas illud, an non? Utique diligebam, inquit. Nemo enim unquam odio habuit carnem suam . Diligebam ergo eam: sed parum diligebam, tanquam ancillam; et multo magis diligebam Dominum Deum. Utque probatio esset dilectionis, operis exhad haec dicimus, fratres? Congratulamur martyri, sed jam gloria ejus non sine nostra confusione est. Ecce enim beatus Clemens homo erat similis nobis, passibilis, eadem circumdatus infirmitate,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥeqd deniq in eo ẽcupiscit᷑. prors
modicũ ẽ in illius felicitatis.¬
dmis cõꝑacione si tam̃ uel mo¬
dicũ dici debet. & ñ pocius n¬
chilũ: uapor ad modicũ parens.
Acceꝑat beatꝰ clemens nobile
genus amplas possessiones. he¬
reditatẽ multã. scienciã qͦq
quã plurim̃a ita ut optimus
quida illius tẽporis philosophus
haberet᷑. Acceꝑat hȩc uniuersa adño:
ꝓbaint ei qͥ dederat. cũ ꝓ eiꝰ amore
uniuersa c̃tẽpsit: onsia detrimen¬
tũ faciens & arbitratꝰ ut stereora.
ut lucrifaceret.xꝑm.Sed forte
murmurat etiã ne inimicꝰ pel¬
lẽ inqͥens ꝓ pelle .&. omnia q̃ ha¬
bet homo. dabit. ꝓanima sua. Qd
ergo: Putas qͦd in ipsa corꝑis sui
uita quã accepit adnõ infidelis
inueniat᷑ ut uel ipsã prȩferat
illi : Ecce habes potestatẽ. irrue
ineũ ꝑ satellites tuos: ut eoarte¬
tͣ e duobꝰ aut ad nõ necesse ha¬
bens. aut a corꝑe separari. Uaria
.&.immania exqͥre genera torm̃¬

Expanded text:
quid denique in eo concupiscitur, prorsus modicum est in illius felicitatis,dinis comparatione: si tamen vel modicum dici debet, et non potius nihilum, vapor ad modicum parens. Acceperat beatus Clemens nobile genus, amplas possessiones, haereditatem multam, scientiam quoque quamplurimam, ita ut optimus quidam illius temporis philosophus haberetur. Acceperat haec universa a Domino: t ei qui dederat, cum pro ejus amore universa contempsit, omnia detrimentum faciens, et arbritratus ut stercora, ut lucrifaceret Christum. 2. Sed forte murmurat etiam nunc inimicus: Pellem, inquiens, pro pelle, et omnia quae habet homo, dabit pro anima sua . Quid ergo? putas quod in ipsa corporis sui vita, quam accepit a Domino, infidelis inveniatur, ut vel ipsam praeferat illi? Ecce habes potestatem: irrue in eum per satellites tuos, ut coarctetur e duobus, aut a Domino necesse habens, aut a corpore separari. Varia et immania exquire genera torme
Abbreviated transcription (Latin):
bes aquã. si insudore uultꝰ tui
uesceris pane tuo: & labore peniten¬
ciȩ corpꝰ tuũ castigas. ac restringis
ẽcupiscenciȩ flãm̃a. Est aũ sangui¬
nei coloris. siue ꝓpt̾ laborẽ: seu e¬
tiã ꝓpt̃ ipsii quẽ extinguit ẽeu¬
piscenciȩ ignẽ. Iã uͦsi ꝓficere po¬
tes usq ad deuocionis grãm. pota¬
beris aqua sapienciȩ salutaris:
inte fons aquȩ salientis inuita
ȩt̃nã. Et mem̃to hanc ee aquã. q̃
ꝓcedit a latere dormientis: &. sine om̃i
molestia fluit. Oportet enuã mor¬
tuũ ee̾ mundo: qͥ in hac uoluerit
grã delectari. Ergo ut breuit̃ re¬
petã. pͥma qͥdẽ a p̃teritis delictis

Expanded text:
bes, si in sudore vultus tui vesceris pane tuo, et labore poenitentiae corpus tuum castigas, ac restringis concupiscentiae flammam. Est autem sanguinei coloris, sive propter laborem, seu etiam propter ipsum quem exstinguit concupiscentiae ignem. Jam vero si proficere potes usque ad devotionis gratiam, potaberis aqua sapientiae salutaris; in te fons aquae salientis in vitam aeternam. Et memento hanc esse aquam, quae procedit de latere dormientis, et sine omni molestia fluit. Oportet enim jam mortuum esse mundo, qui in hac voluerit gratia delectari. Ergo, ut breviter repetam, prima quidem a praeteritis delictis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectꝰ om̃is qͥ fuerit in nobis siẽ
ipse. qͥ uidelicet tres metretas ha¬
bere potuerit. Propt̃ hoc enĩ sub
distinctone dicit᷑ binas uel t̃nas.
ut duas ad minꝰ c̃stet necessarias
ee̾: tͣciã nͣ ab hominibꝰ exigendam.
Accipe gͦ triplice aquã quã tͥ sal¬
uator apponit. Plorat suꝑ lazarũ
pͥma. Sudat imminente iã passio¬
nis hora: & hȩc ẽ aqua scda. ñ ab o¬
cłis tantũ. s a toto corꝑe manans.

Expanded text:
fectus omnis qui fuerit in nobis sicut ipse, qui videlicet tres metretas habere potuerit. Propter hoc enim sub distinctione dicitur, binas vel ternas, ut duas ad minus constet necessarias esse; tertiam non ab omnibus exigendam. 6. Accipe igitur triplicem aquam, quam tibi Salvator apponit. Plorat super Lazaruec est aqua prima. Sudat imminente jam passionis hora; et haec est aqua secunda, non ab oculis tantum, sed a toto corpore manans.
Abbreviated transcription (Latin):
tendit. Inuidia siqͥd̾e diaboli mors
de. Quid ualet ĩa fraus tua: uer¬
sucia tua qͥd nocet : Immo uero
ut plus doleas. etiã cooꝑat᷑ in
martyr cuiꝰ sollẽpnia celebramꝰ.
morte corꝑis triũphauit. fecit
siqͥde de necessitate uirtute. pę¬
nã peceati in meritũ głȩ cõmu¬
tauit.: dũ fidelẽ se ꝓbauit in
modico ut dignꝰ in ueniret᷑ supra
multa ẽstitui. Modicũ ñãq ȩ
rat & omnino modicũ qͥcqͥd pͥus
acceꝑat anima illa beata: ad¬

Expanded text:
diaboli mors de. Quid valet jam fraus tua? versutia tua quid nocet? Imo vero, ut plus doleas, etiam omnia coopemartyr, cujus solemnia celebramus, morte corporis triumphavit. Fecit siquidem de necessitate virtutem, poenam peccati in meritum gloriae commutavit; fidelem se probavit in modico, ut dignus inveniretur supra multa constitui. Modicum namque erat, et omnino modicum, quidquid prius acceperat anima illa beata,
Abbreviated transcription (Latin):
ras. si concupiseit .&. deficit ani¬
ma tua in atria dñi. sicũ ꝓpħa
clamas. unã pecii a dño hanc reqͥ.¬
rã. ut in habitẽ in domo dñi om¬
nibꝰ diebꝰ uite mee: ipsũ nichilo
dño. uotũ uouit deo iacob. Sun¬
troiero intabernacłm domꝰ. &.
cet̾a. Sed hinc alio sermone no¬
ligiosa quadã cȩ.Epit cogitaci¬
one moueri in dignũ iudi¬
cans qͦd nullã adhuc dñs saba

Expanded text:
ras, sic concupiscat et deficiat aniras, sic concupiscat et deficiat anima tua in atria Domini, sicut Propheta clamat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebDomino, votum vovit Deo Jacob. Si introiero in tabernaculum domus meae, etc. . Sed hinc alio sermone noanctus, religiosa quadam coepit cogitatione moveri, indignum judicans quod nullam adhuc Dominus saba
Abbreviated transcription (Latin):
racionabiles. diuinis intͣsunt con¬
siliis. & trinitatis mysteria nort̃.
audiuntq uerba in effabilia. quȩ
ñ licet homini loqͥ. Beati qͥ habi¬
tant in domo tua dñe: in secła se¬
cłoꝵ laudabunt te. Quanto eñs
plus uident. plus intelligunt. plꝰ
agnosc unt tanto plus diliguã.
tantomagis laudant: tanto am¬
plius admi rant᷑. Uerũ qͥa co-¬
herere qͥdẽ sibi domũ illã. &
ꝑfecte conexã ee iã diximꝰ.
suꝑ est utiunctura & cone¬
xionẽ ipsã ali quatenꝰ exprimamꝰ¬
Legimꝰ in ysaia: glutino bonũ est.
Duplici gͥ sibi coherent lapides illi
glutino: cognieionis plene .&. per¬
fecte dilectionis. lanto siqͥdẽ maio¬
ri ad se inuicẽ dilectione copu¬
deus e̾. uiciniores assistunt. s nec
ulla separare eos ab inuc̃ẽ suspi¬
cio potest: ubi nichil omnino qͦd
in altero sit. alterũ latere patit᷑.
rit᷑ .&. In eo penetrent uniuersa.
Ad hanc domũ si ꝑuenire deside¬

Expanded text:
rationabiles divinis intersunt conrationabiles divinis intersunt consiliis, et Trinitatis mysteria norunt, audiuntque verba ineffabilia, quae non licet homini loqui. Beati qui habitant in domo tua, Domine; in saecula saeculorum laudabunt te! Quanto enim plus vident, plus intelligunt, plus agnoscunt; tanto plus diligunt, tanto magis laudant tanto amplius admirantur. 7. Verum quia cohaerere quidem sibi domum illam et perfecte connexam esse jam diximus, superest ut juncturam et connexionem ipsam aliquatenus exprimamLegimus in Isaia: Glutino bonum est . Duplici igitur sibi cohaerent lapides illi glutino cognitionis plenae et perfectae dilectionis. Tanto siquidem majori ad se invicem dilectione copuDeus est, viciniores assistunt. Sed nec ulla separare eos ab invicem suspicio potest, ubi nihil omnino quod in altero sit, alterum latere patitur o pariter et in eo penetrent universa. Ad hanc domum si pervenire deside
Abbreviated transcription (Latin):
ex pec temꝰ infine. quando aꝑi¬
et manũ suã .e. implebit omne
anmal benedictione.Nã in qͣtu¬
or p̃missis. merita constant. in
benedictione st̃ premia. In benedie¬
⁊ ione tota cõplebit᷑ gr̃a scĩficacio¬
nis: quando iã indomũ transibimꝰ
ñ mani factã. etͣnã uicȩlis. Ipsa ẽ
q̃ construit᷑ uiuis ex lapidibꝰ. an¬
gelis scilicet & hominibꝰ. Simul
eñi edificacio &. dedicacio ipsa cõ¬
plebit᷑. Disiuncta nimirũ ligna
.&. lapides. domu ñ faciunt. nec in
eis habitare qͥs potest: sola uͦ con¬
iunc tio domũ facit. Sic celestrũ
sꝑuũ ꝑfecta unitas. sine ulla duu
sione conexa. integrã & ẽgruam
deo reddit habitacionẽ: quã inef¬
fabilit᷑ beatificat. in habitans gła
maiestatis. Quis enĩ sic seiret uni¬
uersa regũ c̃silia: aut qͥs omnia e¬
or. dicta uel facta sic nosset. qͦmͦ
palacii ligna & lapides. si ñ deesset
illis intelligenciȩ sensus: Itaq ce¬
lestis illius euriȩ. lapides uiui ac

Expanded text:
exspectamus in fine, quando aperiet manum suam, et implebit omne animal benedictione. Nam in quatuor praemissis merita constant, in benedictione sunt praemia. In benedictione tota complebitur gratia sanctificationis, quando jam in domum transibimus non manufactam, aeternam in coelis. Ipsa est quae construitur vivis ex lapidibus, angelis scilicet et hominibus. Simul enim aedificatio et dedicatio ipsa complebitur. Disjuncta nimirum ligna et lapides domum non faciunt, nec in eis habitare quis potest; sola vero conjunctio domum facit. Sic coelestium spirituum perfecta unitas, sine ulla sibi divisione connexa, integram et congruam Deo reddit habitationem, quam ineffabiliter beatificat inhabitans gloria majestatis. Quis enim sic sciret universa regum consilia, aut quis eorum omnia dicta vel facta sic nosset, quomodo palatii ligna et lapides, si non deesset illis intelligentiae sensus? Itaque coelestis illius curiae lapides vivi ac
Abbreviated transcription (Latin):
quanto familiarior est. Nã ceteras
qͥdẽ scõꝵ. sollẽpnitates cũ eccłiis
aliis habemꝰ cõmunes hec uͦ sic no¬
bis ẽ ꝓpria. ut necesse sit uel a no¬
bis eã. uel a nemine celebrari stra
de nobis ipsis. Miramini forsitan
& erubescitis celebrari festa de
uobis: s nolite fieri sic̃ equus &
mulus. qͥbꝰ nͣ ẽ intellectus. Quid
enĩ lapides isti potuert sc̃ĩtatis
habere: ut eor sollẽpnia celebre¬

Expanded text:
quanto familiarior est. Nam caeteras quanto familiarior est. Nam caeteras quidem sanctorum solemnitates cum ecclesiis aliis habemus communes; haec vero sic nobis est propria, ut necesse sit vel a nobis eam, vel a nemine celebrari. Nostm nostra, quia de nobis ipsis. Miramini forsitan et erubescitis celebrari festa de vobis: sed nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus. Quid enim lapides isti potuerunt sanctitatis habere ut eorum solemnia celebre
Abbreviated transcription (Latin):
uos cauere pęnã istã minimã. in¬
curritis in ampliorẽ. Illud enim
seitote. qͥa post hane uitã inpur¬
gabilib locis. centuplicit᷑ quȩ
fuerint hic neglecta reddent᷑
usq ad nouissimũ quadrantẽ.
Scio ego qͥa durũ ẽ hominidis¬
soluto apprehendere discipli¬
nã: uerboso silenciũ pati. uaga.¬
ri solito. stabilẽ ꝑmanere: s du¬
rius & multo durius erit. futu¬
ras illas molestias tolerare. Et homo
iste qͥ hic sepultꝰ ẽ. multa in prmei¬
pio sic̃ ipse cognoui. suꝑ huiꝰmodi
tẽptam̃ta sustinuit. s cũ multo
luctamine pugnauit &. uicit. Et
siẽ tunc ei durũ erat pugna intẽp¬
tacionibꝰ sustinere: sic ei mͦ durius
esset. ad illas inepcias reuolare:
qͥa bona ẽ suetudo uenerat inna¬
turã. Exercete uos in doctrma
ista: & attendite formã illã quam
uidistis in eo & audistis: ut ad euͣ
ꝑueniatis. ad quẽ ipse ꝑuenit
qui ẽ deus benedictꝰ in secula.:¬
Estiuitas hodierna fr̃s. tan¬
to nobis debet eẽ deuocior

Expanded text:
vos cavere poenam istam minimam, incurritis ampliorem. Illud enim scitote, quia post hanc vitam in purgabilibus locis centupliciter, quae fuerint hic neglecta, reddentur usque ad novissimum quadrantem. Scio ego quia durum est homini dissoluto apprehendere disciplinam, verboso silentium pati, vagari solito stabilem permanere; sed durius, et multo durius erit, futuras illas molestias tolerare. Et homo iste qui hic sepultus est, multa in principio, sicut ipse cognovi, super hujusmodi tentamenta sustinuit, sed cum multo luctamine pugnavit et vicit: et sicut tunc ei durum erat pugnam in tentationibus sustinere, sic ei modo durius esset ad illas ineptias revolare, quia bona consuetudo venerat in naturam. Exercete vos in doctrina ista, et attendite formam illam, quam vidistis in eo et audistis: ut ad eum perveniatis, ad quem ipse pervenit, qui est Deus benedictus in saecula.Festivitas hodierna, fratres, tanto nobis debet esse devotior,
Abbreviated transcription (Latin):
scit tam̃. si. ꝓpterea sublatꝰ sit: ut nos
suis intͣcessionibꝰ. ꝓtegat apudpa.¬
trẽ. Ytinã ita sit.Si enĩ tantȩ ea¬
ritatis erat dũ esset nobiscũ. ut om¬
nia ꝗͣ adcorporeã necessitate spec¬
tant. libencius mͥ quã sibi cederet
quantomagis nẽ cũ illi sũmȩ ca¬
ritati quȩ deus ẽ inheret. maiorẽ
habet in me gram & caritatẽ s
forsitan nc̃ de me. & de c̃uersaci¬
nec cõpatit᷑ ut solebat. s ut lle¬
reor indignat᷑. Quod si etiã ꝓptͣ
peccata nr̃a abstulit eũ deus: u¬
trũ idẽ ipse obtineat. ut nobis
hoc ipsũ miscđit᷑ relaxet᷑. ne

Expanded text:
scit tamen si idcirco sublatus fuerit, ut nos scit tamen si idcirco sublatus fuerit, ut nos suis intercessionibus protegat apud Patrem? Utinam ita sit! Si enim tantae charitatis erat dum esset nobiscum, ut omnia quae ad corpoream necessitatem spectant, libentius mihi quam sibi cederet; quanto magis nunc, cum illi summae charitati, quae Deus est, inhaeret, majorem habet in me gratiam et charitatem? Sed forsitan nunc de me et de conversatinec compatitur, ut solebat, sed, ut vereor, indignatur. Quod si etiam propter peccata nostra abstulit eum Deus, utinam idem ipse obtineat, ut nobis hoc ipsum misericorditer relaxetur, ne