comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Inno autem abathenis apłm scripsisse ro¬
manis dicit in his uerbis. abathenis ciuita¬
te grecorum: scripsit apłs romanis hanc ep¬
istolam. quos nom p̃e. non petrus. uel aliqs
.xii. discipuloꝵ primum instrurit. S quidam
udeorum credencium qui fide xp̃i ab apłis
percepta uemientes romam uͥ princeps orbis
residebat. cui erant ip̃i subiecti que apud ieco¬
soluam cdiclicerant romanis auiangeli¬
rauerunt. Attende ddiligenter ꝙ anno di¬
cit apostolum ab athenis iccipsiũt. origeneᷤ
uero de corintho. Item inspice ꝙ idem anno
ait petrum romanis primum non predicaᷤᷤ¬
se tum ett̃astita hẏstoria sic fotincat. Qiau¬
clii temporib elementia diuine prouidencie pe

Expanded text:
Haimo autem ab Athenis Apostolum scripsisse RoHaimo autem ab Athenis Apostolum scripsisse Romanis dicit his verbis: « Ab Athenis civitate Graecorum scripsit Apostolus Romanis hanc Epistolam, quos non ipse, non Petrus, non aliquis XII apostolorum primum instruxit, sed quidam Judaeorum credentium, qui fide Christi ab apostolis percepta, venientes Romam, ubi princeps orbis residebat, cui erant ipsi subjecti, quae apud Jerosolymam didicerant, Romanis evangelizaverunt. » Attende diligenter, quod Haimo dicit Apostolum ab Athenis scripsisse, Origenes vero, de Corintho. Item inspice quod idem Haimo ait Petrum Romanis primum praedicasse, cum ecclesiastica historia sic contineat: udii temporibus clementia di
Abbreviated transcription (Latin):
atur que tamen ante alias omnes non est st̃¬
pta epłam enim que ad corithios scribuur
cit. Com̃endo uobis plebem sororem nram:
ministram ecc̃e: que ẽ chenucͥs. Chenẽs enim dr̃lo¬
tus corintho uincinus. ĩmo portus ip̃ius corm¬
thi. Ex hoc ergo apparet de corutho scripta. et ex
eo ꝙ clicit: salutat uos. Gaius hospes meus
dequo scribens corinchuis cõmemorat dicens
Grãs ago deo meo. ꝙ neminem isrm bapti¬
⁊aui nͥ cͥspum ⁊ gauim. hec ergo epła ad intelli¬
gendum ceteris elifficilior in qua et apłs iude
tur ẽẽ perfectior prĩmatum obtinuit: incor
temporis uniuersis gentib imparabant. In¬
terpretantur romani sublimes siue tonan¬
tes: quia illo tempore. quo apl̾s hanc episto¬
lam ad cos m̾isit cunctis gentib dominabã¬
tur ideoq sublimiores erant om̃ib ppłis et
intonebant precepta publica et priuata eoꝵ¬
q fama omniũ rominum resonabat inore.

Expanded text:
atur, quae tamen non est ante alias omnes scripta. Eatur, quae tamen non est ante alias omnes scripta. Epistolam enim quae ad Corinthios scribitur, xit: Commendo vobis Phoeben sororem nostram, ministram Ecclesiae quae est Cenchris . Cenchris enim dicitur locus Corintho vicinus, imo portus ipsius Corinthi. Ex hoc ergo apparet de Corintho scripta, et ex eo quod dicit: Salutat vos Caius hospes ; de quo scribens Corinthiis commemorat dicens: Gratias ago Deo meo, quod neminem vestrum baptizavi nisi Crispum et Caium . Haec ergo Epistola ad intelligendum caeteris difficilior, in qua Apostolus videtur perfectior, primatum obtinuit in corptemporis universis gentibus imperabant. Interpretantur autem Romani sublimes sive tonantes, quia illo tempore, quo Apostolus hanc Epistolam eis misit, cunctis gentibus dominabantur: ideoque sublimiores erant omnibus populis, et intonabant praecepta publica et privata: eorumque fama omnium hominum resonabat in 2 ore.
Abbreviated transcription (Latin):
liant ui luce quos in hime accorm ocade
dit hunsmodi. quia ne saluidacio csno¬
miae entituiata prescaiditut et longe facimna¬
iore et splendichior sl ẽ¬
donon est dicenda pariliq nomenetis intitir¬
lo nonht ago non batnate. nit alicunis pre¬
clictorum cum nullius eorum nomine pretitu¬
lata sit nec obid quoqz paulinon ẽẽ putanda ẽ.
quia cliligencius est scripta cum naturale sit u¬
nicruq plus uale in sua lingua quam in pere¬
grina. Iillamenim hebraice ceteras uero grece scrip¬
sit nomcn uero suum ideo premitt̃e noluit quia
hebreis ocliosus erat. eum legis destructorem ar-¬
bitrantib. Quo cirra de logis atq cerimo marũ
abolicione tractaturus recte nom̃ suum subs¬
tituit ne pres.pti nominis minclia utilitatẽ
sequentis excluceret lestionis est itaq et illa
epistola pauli sicut et alie de orcline quoq epiᷤ¬
tolarum queri solet quare non eo ordine sint
disposite quo ab apło edite. ꝙ constat non ẽẽ
tum epła que romanis scribitur prima pon¬

Expanded text:
liani, vel Lucae. Quos in hunc errorem occasio deduxit hujusmodi, quia nec salutatio ejus nomine intitulata praescribitur, et longe facundiore et splendidioreideo non est dicenda Pauli, quia nomen ejus in titulo non habet: ergo nec Barnabae, nec alicujus praedictorum, cum nullius eorum nomine scripta sit. Nec ob id quoque Pauli non esse putanda est, quia diligentius est scripta, cum naturale sit unicuique plus valere in sua lingua quam in peregrina: illam enim Hebraice, caeteras vero Graece scripsit. Nomen vero suum ideo praemittere noluit, quia Hebraeis odiosus erat, eum legis destructorem arbitrantibus. Quocirca de legis atque caeremoniarum abolitione tractaturus, recte nomen suum tacuit, ne praescripti nominis invidia, utilitatem sequentis excluderet lectionis. Est itaque et illa Epistola Pauli, sicut et aliae. De ordine quoque Epistolarum quaeri solet, quare non ordine sint dispositae, quo ab Apostolo editae, quod constat non esse, cum Epistola quae ad Romanos scribitur, prima pon
Abbreviated transcription (Latin):
tis et suboriencia incig re secaret. et post fu¬
turas qͥstiones ꝓcclanderet. Ntisunt pan¬
ni qui ad extrabencdamieraam delam
finib crtumnulgatisunt. qplatumsiqu¬
paccator ad lucem gfe et uecitatis ellucitut
Inter omnes uico epistolaꝵ scciptores
panlus mtirib e plurib forte excellit .s. in
operis prosunditate. infidei auertione ⁊
ingr̾e cõmendacione scusꝑa sablenatiõe
inoperis ꝓfunclitate quia hoc opus et ie¬
tiris prosixius. et ad intalligendum dificilius¬
est. in fidei assectione. quia panlus in lege et ĩ¬
ꝓpħis ꝑitus: ad faei cattonce assertionem c̃¬
grua autoritatum legis ex ꝓpħis. in autit tessr¬
monia. ut eet basis subcolumpna. ngłe

Expanded text:
tes, et suborientia vitia resecaret, et post futuras quaestiones excluderet. Hi sunt panni, qui ad extrahendum Jeremiam de lacu, funibus circumligati sunt . Epistolarum siqupeccator ad lucem gratiae et veritatis educitur. Inter omnes vero epistolarum scriptores, Paulus in tribus et pluribus forte excellit, scilicet in operis profunditate, in fidei assertione et gratiae commendatione, seu spei sublevatione: In operis profunditate, quia hoc opus et caeteris prolixius est, et ad intelligendum difficilius; in fidei assertione, quia Paulus in lege et prophetis peritus ad fidei catholicae assertionem congrua auctoritatum legis et prophetiae induxit testimonia, ut esset basis sub columna; in gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
post amangamm
tlite: modum et r̃õ¬
nem ostenderimus. potetit indeci netum
cnliure cdume mandata continebatur ꝓ¬
phetica doctrina fuit nectia: que recluna
ppłi pcõta suppliciorum denuntiaione conᷤ¬
ceres: atq eundũppłm bonoꝵ repromissio¬
nib ad obeclienctum ac seriuetũ eom̃¬

Expanded text:
post Evangelium editae modum et rationem ostenderimus, poterit videri verum culturae divinae mandata continebantur, prophetica doctrina fuit necessaria, quae rediviva populi peccata suppliciorum denuntiatione compesceret, atque eumdem populum bonorum repromissionibus ab obediendum ac serviendum Dom
Abbreviated transcription (Latin):
uel inderetur. ut emm
sibilitate sui manifestauit. ut ꝑcertum in certũ
poss sciri. et ille esstomnũ deus trederetur qui
hoc fecit ꝙ ab his impossibile ẽ fi̾ hec philoso ph¬
i nobiles quesierunt intertogantes creatuas
de creatore et omniũ sp̃e. ac disposicione q̃i uo¬
ce respondente exarte artificẽ. tognouerunt d̃

Expanded text:
e videretur. Ut enim m visibilitate sui manifestavit, ut per certum incertum posset sciri, et ille esse Deus omnium crederetur qui hoc fecit quod ab his impossibile est fieri. Haec philosophi nobiles quaesierunt, quasi interrogantes creaturas de Creatore, et omnium specie ac dispositione quasi voce respondente ex arte artificem cognoverunt
Abbreviated transcription (Latin):
car arguit eos hic
ualde qui q̃rebant᷑
se duiũ ñ andisse spũ¬
alia ꝯ adh̃c indigni
Coñc audire carnalos
carnales acarne aĩa¬

Expanded text:
 Arguit eos hic valde qui querebantur se dudum non audisse spiritualia, cum adhuc indigni essent audire. Carnales carnales a carne, anima
Abbreviated transcription (Latin):
dut spm̃ sãfitaciois dico inceꝑte ex resur¬
rectione aĩe .i. a remillione pc̃coꝵ. pee qua
aĩa resurgit anulicũs enim cuplex resur¬
uestio unã aĩe altera corporis de resrrececti¬
one aĩe. ait aplc in sequenti.Surge quidor¬
mis. et exurge amortiuis et illumnabit
tibixc. celurrectione dico mortuormi do
iram . i. xp̃i i. eorum quimortui eruantĩ
plas. qu dituntur xp̃i. qua eos malus
alius curare potuit. qualiter aliquis curand̾
amedico illius melici dicitur in fumꝰ. ¶ potest
ctiam de hũana natura hoc accipi qui ait aplc qui
umane tanta et tamectelsa et summa subuccti¬
o ut quo attolieretur alcius non hr̃et sicut prio
nobis ip̃a dininitas. quo usq se de poneret
humilius non habuit. quam suscepta natu¬
ra hominis tum infirmitate carmsuiq ad
mortem cruicis dehoc cadem anno ita act¶ Iõ
non erat artequam factus ãct. humanitaᷤ
enim que non ecat aña illa precestinata asd
ta est et preordmata sine sius meritis. ut ẽt

Expanded text:
dico incoeptae ex resurrectione animae, id est a remissione peccatorum per quam anima resurgit a vitiis. Est enim duplex resurrectio una animae, altera corporis. De resurrectione animae ait Apostolus in sequenti: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit tibi Christus . Resurrectione, dico, mortuorum Doi, id est eorum qui mortui erant in peccatis, qui dicuntur Christi, quia eos nullus alius curare potuit, qualiter aliquis curandus a medico, illius medici dicitur infirmus. Potest etiam de humana natura hoc accipi, quod ait Apostolaturae tanta et tam excelsa et summa subvectio, ut quo attolleretur altius non haberet, sicut pro nobis ipsa divinitas quo usque se deponeret humilius non habuit, quam suscepta natura hominis cum infirmitate carnis usque ad mortem crucis. De hoc eodem Haimo ait: Non non erat antequam factus esset: humanitas enim, quae non erat antea, illa praedestinata est, ta est, et praeordinata sine suis meritis, ut esset
Abbreviated transcription (Latin):
homo est cẽcepit. in quantum est uerbum sem¬
per fuit in huinsmodi enim lotucionib ad
itftione determinacionis nicħ responderi con¬
uenit. unde aug̾. pãter per ip̃m in quantum
uerbum aus eit ⁊ que futura sunt fecit. s pro
cauit. ip̃e ergo scd̃m ꝙ homo predestinatus
.i. sine meritis sola gratia pre electus nonso¬
lum ut cẽt capud nostrum et uthec origine
traheret nec uoluntate perpetraret pctm et n
mortalinatura clacificaretur min mortalem

Expanded text:
homo est, esse coepit; in quantum est Verbum, semhomo est, esse coepit; in quantum est Verbum, semper fuit. In hujusmodi enim locutionibus sine adjectione determinationis, nihil responderi convenit. Unde Augustinus: Pater per ipsum in quantum Verbum ejus est, etiam quae futura sunt fecit; sed procavit. Ipse ergo secundum quod homo praedestinatus est, id est sine meritis sola gratia praeelectus, non solum ut esset caput nostrum, et ut nec origine traheret, nec voluntate perpetraret peccatum, et ut e mortali natura clarificaretur in immortalem,
Abbreviated transcription (Latin):
fastum est. una pecsona fasta est ut eatemõ¬
modo supraclĩxit aug̾̃ illum hominem alłup¬
tum auerbo. cum illesit persona. et personanõ
sit aflrimpta. alibi quoq ex pressius idem d¬
cit quo magis mouemut. siquis dꝑcerit
ato trediderit hominem iħm xp̃m afilio dei
assuptũ non fuisse. anatra dit. Et ĩta uidecᷤ
ꝙ persona aꝑsona sit assupta ꝙ q nefasẽ
ditere. autem semire. prelictaꝵ austoritatũ
uerba sit intelligi sanepossut. ut homo xp̃c
siue homo ille sdeo dicatur assuptus auer¬
bo quia anima eus caro in quib subsis
tersonam. tum aslũptum ditis. ¶ Ntema
tisolet. utrum homo ille cepeut cẽ uel sem¬
ille clarificatus. quia priusquam mund̃
te homo recens est. tamen est eternus. alib¬
iautem legitur. ꝙ puec ille trecunt scellas
it ip̃e xp̃o ait. ego principium qui et loquor
uobis. hiis itaq auctoritatib inullo re¬
fragantes. cm̃s ꝙ homo ille. in quantum

Expanded text:
factum est, una persona facta est Verbumfactum est, una persona facta est Verbummodo supra dixerit Augustinus illum hominem assumptum a Verbo, cum ille sit persona, et persona non sit assumpta. Alibi quoque expressius idem dicit quo magis movemur: Si quis dixerit atque crediderit hominem Jesum Christum a Filio Dei assumptum non fuisse, anathema sit. Et ita videtur quod persona a persona sit assumpta, quod nefas est dicere aut sentire. Praedictarum auctoritatum verba sic intelligi sane possunt, ut homo Christus sive homo ille, ideo dicatur assumptus a Verbo, quia anima ejus et caro, in quibus subsistpersonam, cum assumptum dicis. Item, quaeri solet utrum homo ille coepit esse, vel semille clarificatus, quia, priusquam mundus te homo recens est, tamen aeternus Deus est. Alibi autem legitur quod puer ille creaverit stellas, et ipse Christus ait: Ego principium qui et loquor vobis . His itaque auctoritatibus in nullo refragantes dicimus quod ille homo, in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
notat ẜ ꝙ homo. non est petsona. quia ex eo ꝙꝑ
homo uelinqũt homo ẽ: petsona non est.qr si
tate uel alia. s alia non. erggo tertia in trinita¬
te ergo deus. item ideo inquantũ homo nõ
tlicitur ꝑsona quia non est inquantũ hom¬
o personali ꝓprietate cliscretus patre et sp̃us
aneto. quia in quantũ homo. nonet genitus
ap̃re uel filius patris filiatio autẽ ꝓprietas ẽ
trinitate: quomodo ergo supradeait aug̃. A¬
tum uecto sit una petiona intrinitate ꝙ siest
trgo natura humana cumuetbo est deus erge
aliqua natura tum uecbo deus est. que nonsẽ¬
per fuit. deus ergo non tantũ diuinanaturaẽ
deus s eciam alia. Euos ꝙ ab surdumuide¬
tur et alia plurima q̃ sequntur in comumenua
preclc̃a augꝰ. uerba et alia ubitumq inuenta f¬
persona ꝙ̃ prius erat: inmutata per mansit.
uino enususcipientis et suscepti. unitatemeᷤ
ilia persona que arite erat deus. eademhomo
eet. Unde suꝑ ioħm ait. quando uerbum caro

Expanded text:
od homo non est persona, quia ex eo quod homo vel in quantum homo est, persona non est, quia,itate, vel alia; sed alia non est. Ergo tertia in Trinitate; ergo Deus, item. Ideo in quantum homo non dicitur persona, quia non est in quantum homo personali proprietate discretus a Patre et Spiritu sancto, quia in quantum homo non est genitus a Patre, vel Filius Patris. Filiatio autem proprietas eTrinitate, quomodo ergo supra dixit Augustium Verbo sit una persona in Trinitate. Quod si est, ergo natura humana cum Verbo est Deus. Ergo aliqua natura cum Verbo est Deus, quae non semper fuit Deus. Ergo non tantum divina natura est Deus, sed et alia. Quod quia absurdum videtur, et alia plurima quae sequuntur inconvenientia, praedicta Augustini verba, et illis ubicunque inventa fpersona quae prius erat, immutata permansit. Unio enim suscipientis et suscepti unitatem perilla persona, quae ante erat Deus, eadem homo esset. Unde super Joannem ait: Quando Verbum caro
Abbreviated transcription (Latin):
tus est ex se. dauids carnem. ungatur ergo
qui factus est ex semine dauid ẜ carnem. fac
etiam formauit et sanctificauit ip̃m hominẽ
inutero uirginali. ex scmins muliecis sine ni¬
rilisemine sequitur ex resurrestiont mortuoꝵ
hoc refertur ad illud ꝙ cdixit. filius dey q. d. et

Expanded text:
 secundum carnem. Jungatur ergo ita, qui factus est ex semine David secundum carnem; factetiam formavit et sanctificavit ipsum hominem in utero virginali ex semine mulieris, sine semine viri. Ex resurrectione mortuorum. Hoc refertur ad illud quod di
Abbreviated transcription (Latin):
ec sorum .i. quia mortuos fetit setura resur¬
gere qui fuerunt eius. quise ad pertinebãt
um nomen posuit propro nomine more
hebrano que locutio inscapruris est usita¬
tisłima et in ueterib prcapuelibris crebe¬
cima. ut fecit moyses sicut pretepit domi¬

Expanded text:
est quia mortuos fecit secum resurgere, qui fuerunt ejus, quia ad se pertinebant, um nomen posuit pro pronomine, more Hebraico, quae locutio in Scripturis est usitatissima, et in veteribus praecipue libris celeberrima, ut: Fecit Moses, sicut praecepit Domi
Abbreviated transcription (Latin):
sanaificationis .i. quia ex sp̃u sc̃o conceptu
at. Considera nero ꝙ nonfuit ei sp̃c sc̃s pro
serrine net ditimus illum patcem ẽe hori¬
nis xp̃i neclitantur luo ẽe patres. s de sp̃n
sc̃o conceptus eẽ dr̃ ideo quia operatione sp̃ sc¬

Expanded text:
sanctificationis, id est quia ex Spiritu sancto conceptus est. Considera vero quia non fuit ei Spiritus sanctus pro semine, nec dicimus illum patrem esse hominis Christi, ne dicantur duo esse patres. Sed de Spiritu sancto conceptus dicitur, ideo, quia operatione Sp
Abbreviated transcription (Latin):
non natura: non gͣ¬
cia an hoc etiam ip̃o¬
filio ad hominẽ refe¬
renclum est ita sane¬
tqual patri. non est
geniti assumptus ẽ
homo gracie est non

Expanded text:
 natura, non gia. An hoc etiam iFilio ad hominem referendum est? Ita saneequalis Patri, non est geniti assumptus est homo, gratiae est, non
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ .i. ex hoc ꝙ fecit. mortuos resurgere fet
et hunc ordinẽ uerborum ĩ aug̃. ponit s dit̾
altixum ordinem tectiorem et meliorem sutri¬
deri.uel ałr pot legi ut predescinatus sicut p̃¬
scitꝰ actipiaturus ⁊ refettur hoc ad cogrationẽ
homnum sicut et illud ero illorum deus .i. tog
iguitas et ditfidentia ia resticrestione eius calca¬
tã est et compressa. D am in morte enis ⁊ cla
cipuli duditauetunt s in resuitectione aus tal¬

Expanded text:
st ex hoc quod secum mortuos resurgere fecit. Et hunc ordinem verborum etiam Augustinus ponit, sed dicit alterum ordinem certiorem et meliorem videri. Vel ita potest legi, ut praedestinatus sicut praescitus accipiatur et referatur hoc, ad cognitionem hominum, sicut et illud: Ero illorum Deus , id est cogniguitas et diffidentia, resurrectione ejus calcata est et compressa. Nam in morte ejus etiam discipuli ejus dubitavere, sed in resurrectione virt
Abbreviated transcription (Latin):
ade qui .s. negleitoo catore seruierũt c̾ace᷑
deos sibi ꝯsticuences quos colerent ad ĩ¬
uiam dei sic ille loco dei dialolo ꝯsensic
.q. in loco dei diabolũ stacuit. ⁊ sic deus eẽ
deo qui. n inellenit sũ excraduce sũ u¬
dicio natiuali ⁊ uen̾atꝰ ẽ dm̃ nłłi bonorifi¬

Expanded text:
Adae; qui scilicet neglecto Creatore servierunt creaturae, deos sibi constituentes, quos colerent ad injuriam Dei, sicut ille loco Dei diabolo consensis, quasi in loco Dei diabolum statuit, et sicut Deus esse Deo; qui enim intellexit sive ex traduce, sive indicio naturali, et
Abbreviated transcription (Latin):
debitor sũ omnib euͣ¬
grare. g̾tis at barba¬
ris .i. omnib gentib¬
grecos p̃posuit quia ab
eis omnis philosoph¬
la mũdana. exhordiũ
sumpsit barbaros ue

Expanded text:
bitor sum omnibus evaGraecis ac barbaris, id est omnibus gentibGraecos praeposuit, quia ab eis omnis philosopha mundana exordium sumpsit; barbaros ve
Abbreviated transcription (Latin):
since̾fa&̾ debennis ut scd̾m dm̃ suaues ⁊ affa¬
biles simꝰ ñ ut illi qͥ per dulces sermones se¬
ducunt corda ĩocenciũ ucari. nõ fic sĩt¬
n ciritate li pseudo simulant ra¬
ritatẽ ⁊t dec ipiant¬

Expanded text:
sincere facere debemus, ut secundum Deum suaves et affabiles simus; non ut illi qui per dulces sermones seducunt corda innocentium, in charitate non ficta, sicut pseudo simulant charitatem ut decipiant
Abbreviated transcription (Latin):
chyoꝵ. qͥ pp̃ sedmonẽ ꝯcitatã adũsũ se apso̾. apłis discesserat c̃ re¬
Aytis uinctꝰ. c̃. hac epłam sebit apłs pb lemoni colosensi qͥ nlła ec¬
cłrastice ꝯmiistrõtiis p̃ditꝰ erat dignitate s̃ uir laudabił imple¬
be cuifamiliares sittas mititi ꝓonesimo seruo suo. qͥ cũ dãpno ciꝰ fug̾at
s ab apło audito eugłio baptrzatꝰ: cui. ⁊utniã dep̃cat᷑ apłs sc̃b ẽs ei aro

Expanded text:
opter seditionem concitatam adversum se a pseudoapostolis discesserat, cum Zesu, etc. Hanc Epistolam scribit Philemoni Colossensi, qui nulla ecclesiasticae ministrationis praeditus erat dignitate, sed vir laudabilis in plebe, cui familiares litteras mittit pro Onesimo servo suo, qui cum damno ejus fugerat, sed ab Apostolo audito Evangelio baptizat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑqua nrãm deresurrõne in ꝓbat sidẽ sͥ sapiens iste uidet᷑ cũ si sit ꝯgrue respondet. ei.
ipłs subidens. Insipiẽs. tu. qͥ ñ atendis ꝙ cotidie uides granũ. ꝙ seminas ñ uiuificat᷑.¬
uegetatur. nͥ pͥus moriatur .i. putre fiat. cũ animali hominen legis auctoritate. ag̃.
si docum̃ta seminũ ac̃hibet quib mortuoꝵ in meliꝰ. reformatio futura credat᷑ manẽte
ut ꝓuita granũ iͥtici. aut alicꝰ cetoꝵ. seminũ. d̾s ã dat illi. gͣno. eorpꝰ. cũ palea. ⁊ aristasi¬
cut uult. Sic̃ gͦ nud̾ũ granũ seminat᷑. qͣi nutu quodãmͦ uestitũ surg̾̃. multa secũ hñs incre¬
m̃ta itamortuuꝰ di uͥtute pot̾it uiu̾e.⁊ meliori corꝑe resurg̾e. Iumcitiq seminũ. dat ꝓͥu¬

Expanded text:
per quam nostram de resurrectione improbat fidem, sibi sapiens iste videtur cum non sit, congrue respondet ei Apostolus subdens: Insipiens tu, qui non attendis quod quotidie vides, granum, quod seminas non vivificategetatur; non prius moriatur, id est putrefiat, cum animali homine non legis auctoritate agit, sed documenta adhibet, quibus mortuorum in melius reformatio futura credatur, manente ut puta granum tritici aut alicujus caeterorum seminum. Deus autem dat illi grano corpus, cum palea et arista, sicut vult. Sicut ergo nudum granum seminatur, et Dei nutu quodam modo vestitum surgit, multa secum habens integumenta, ita mortuus Dei virtute poterit vivere et meliori corpore resurgere. Et unicuique seminum dat
Abbreviated transcription (Latin):
turũ filhium in quo bndicentur õs g̃s ꝑsidẽ.: ⁊ꝑquem spũał circu̾cisio impłetur. sic̃ iustificatus:
Irp̃. Tercio ut ħ signo discerneretur aceus nationib ille ppłs. Quarto ut cͥcunicisio fc̃a iniurilim̃¬
bro ꝑqd̾ generatur creatura mortaliũ. Iiquolibido solet dñari castitatẽ m̃tis.⁊ corꝑis seruandã
gnit. trahitiens millũ. quo ip̃m iam caiuit. sic̃ baptizatus infiliũ que geuerat carne. reatũ trabi¬
bedientie pͥus hõ cognouit. Decuit ut in ħ m̃bro signũ obedienue acciꝑet. fiẽbat ã oclaua die. lapideo
cult᷑. qr pꝰ septenauũ uitehuiꝰ mnoctaua etate que ert resirgentiũ ois abelectis ꝑ petrã. xp̃m abscidet᷑¬

Expanded text:
idem, et per quem spiritualis circumcisio impleretur, sicut justificatus est et ipse. Tertio, ut hoc signo discerneretur a caeteris nationibus ille populus. Quarto, ut circumcisio facta in virili membro per quod generatur creatura mortalium, et in quo libido solet dominari, castitatem mentis et corporis servandam, gnit, trajiciens in illum quo ipse jam caruit, sicut baptizatus in filium quem carne generat reatum trajibedientiae primus homo cognovit, decuit ut in hoc membro obedientiae acciperet. Fiebat autem octava die lapideo cultro, quia post septenarium vitae hu
Abbreviated transcription (Latin):
ess. Imputabat᷑ quid̾ pecc̃m ap̃hoĩes. s ñ ap̃d̾m. ap̃ q̃ putabat᷑ impime sut᷑ũ.c̃ nesciret᷑ uidicatus. Assere¬
bant it hoĩes d̾m incuriosũ ẽe. ⁊ ido̾ ap̃ eũ mpune futura pecc̃a s. ñ ap̃hoĩes. Nõ i lex nat̾ał penitꝰ obtorpu¬
erat. qr ñ ignor abat᷑. ꝙ ñ debebant fac̾e aliis ꝙ patinolebãt. Nã usq. adeo pecc̃m ñ erat ignotũ. int̾ hoĩes.
ꝙ ioseph quauis pcalũpnia. tũ qi rxꝰ clausus incarc̾e: ⁊pistor. ⁊ pincerna pħaonis. Pecc̃m gͥi ñ inꝑura.¬
lege̾ ñ inpitabat᷑ pecc̃m. s regnauit. mors. aĩe secure possidẽte. hoĩes drabło ꝓmpunitate credita. In¬

Expanded text:
homines, sed non apud Deum, apud quem putabatur impune futurum, cum nesciretur vindicaturus. Asserebant enim homines Deum incuriosum esse, et ideo apud eum impune futura peccata, sed non apud homines. Non enim lex naturalis penitus obtorpuerat, quia non ignorabant quod non debebant facere, aliis, quod pati nolebant. Nam usque adeo peccatum non erat ignotum inter homines quod Joseph, quamvis per calumniam, tum quasi reus clausus est in carcere, et pistor, et pincerna Plegem non imputabatur peccatum, sed regnavit mors, animae secure possidente homines diabolo pro impunitate credita. Im
Abbreviated transcription (Latin):
bis ꝓ nob̾ accipreus qd̾ ñ erat pt̾ sue nat᷑e detͥm̃tũ dignatꝰ nr̃m inire ꝯsortiũ sine tillo suo malo
ñ potentia. ꝙ qͦmͦ fcm̃ sit: ut pateat erplicabo ꝓut pot̃õ. Quadã iustitia di inpotestatedia¬
boli traditũ ÷ genꝰ hũami. pecc̃o pͥmi hõĩs. mõs utͥusq sexꝰ. ꝯmirtione nascentes originia¬
lit̾ tͣn seunte. ⁊ debito pͥmoꝵ parentũ obligante qͦ cͥca õs hores aboriginest᷑ sub pͥncipe dia¬
bło. Uñ apłs. Eramꝰ nat᷑a filii irenat᷑a.s. ut: depͣuata pecc̃o. ñ ut : treata ab iitio. Modꝰ a̾¬

Expanded text:
tum dignatus nostrum inire consortium, sine ullo merito suo ia Dei in potestatem diaboli traditum est genus humanum, peccato primi hominis in omnes utriusque sexus commistione nascentes originaliter transeunte, et debito primorum parentum obligante, quocirca omnes homines ab origine sunt sub principe diabolo. Unde Apostolus: Eramus natura filii irae ,
Abbreviated transcription (Latin):
liere .ł. aum ⁊ huiusmodi. Atrẽde recte dici pectm̃ oꝑat᷑ oẽ ꝯcupiscẽtiã ꝑmandatũ.ł. occõnẽ accepiᷤse
ꝑmandatũ. Minor u erat ꝯcupiscẽtia aũ legẽ qñ securꝰ peccabat hõ. Ibat it pꝰ ꝯcuprscẽtiã. ⁊ qͦ trabebat
currebat. eiꝰq illecebras blandas. ⁊excamali suauitate iocũidas magnã felicitatẽ putabat. s uemẽ¬
te lege. qĩ opposito obice. uidit hõmalũ suñ uoluit frenare ꝯcupiscẽtiã. ñ ire pꝰeã stͥnx̃ se. conat᷑ :
b legis. s ñ ficcatꝰ imino it qr dese. ñ degrã hõ p̃sũpsit. Aucta: it ꝯcupiscẽtia opposita lege. ⁊ q̃ pͥuꝰ
eũ ducebat. obice nłło obruit eũ obicerupto. ꝑlegẽ it doctꝰ. ea p̃uaucata peꝰ : uictus: fõs: leg̾. p̃ua

Expanded text:
scentiam per mandatum, vel occasionem accepisse per mandatum. Minor enim erat concupiscentia ante legem, quando securus peccabat homo. Ibat enim post concupiscentiam, et quo trahebat, currebat, ejusque illecebras blandas, et ex carnali suavitate jucundas magnam felicitatem putabat. Sed veniente lege quasi opposito obice, vidit homo malum suum, voluit refrenare concupiscentiam, non ire post eam, strinxit se, conatus est ibus legis, sed non siccatus; imo quia de se non de gratia homo praesumpsit, aucta est concupiscentia opposita lege, et quae prius eum ducebat obice nullo, obruit eum obice rupto. Per legem enim doctus, ea praevaricata pejus est victus, et fa
Abbreviated transcription (Latin):
uũ ĩo p̃mit̾e nolitit qr ħebreis odiosus erat. eũ legis des¬
ructorẽ arbitrantib. Qͦ cͥca delegis atq cerimoniarũ a¬
olitione tractaturus recte nom̃ suũ subticuit ne p̃scͥpti
oĩs inuidia utilitatẽ sequentis excludet lectionis. Est ita
eeilia epła pauli sic̾ ⁊alie. ¶ Deordine qͦ epłarũ queri so¬

Expanded text:
 Hebraeis odiosus erat, eum legis destructorem arbitrantibus. Quocirca de legis atque caeremoniarum abolitione tractaturus, recte nomen suum tacuit, ne praescripti nominis invidia, utilitatem sequentis excluderet lectionis. Est itaque et illa Epistola Pauli, sicut et aliae. De ordine quoque Epistolarum quaeri so
Abbreviated transcription (Latin):
guis coagulo generari. aliud ñ ꝑmixtione s
uircute ꝓ cieaͣ posst̃ homines gerierare filios
s̃ ꝯstat ex semine recte dr factus exsemine. ¶ Que¬
rens aũ utrũ x̃ debeat dici creatura. ł res creata sĩ¬
plicit̾ audrat augustinũ suꝑ ħita difsere dẽ. Inpͥ¬

Expanded text:
mistione, sed virtute procreari. Possunt homines generare filios ormatus est, quae constat ex semine, recte dicitur factus ex semine. Quaerens autem utrum debeat dici creatura, vel res creata simpliciter, audiat Augustinum super hoc ita disserentem: In pr
Abbreviated transcription (Latin):
q: smne lege. ꝓec .s. scͥpta q̃ ꝑmoysen dͥata eꝰ sine. le ꝓi.⁊ quicq inlege .i. lege scͥptã hñtes. pec
na mandata aufertur abeis ercusano quã solent hr̃e homines deignorantia s. nec ipsi
sine pena erunt qui legẽ di nesciunt. Ilicet grauiꝰ sit peccate hominẽ scientẽ. qͣm nes¬
ciente̾ ñ tñ id̾o fugiendũ ẽ. adignorantie tenebras ur in eis quisq excusationẽ requirat:. A¬
tamꝗͣ simplicit᷑ nesciunt. nemnie sic excusat. ut sẽpit̾no igne ñ ardeat. s fortasse ut
miciꝰ ard̾eat. s p̃pea ñ credit. qr ñ audiuit quid cred̾et id̾oq in extusabł ẽ. oĩs pecc̃orł re¬

Expanded text:
per  mandata, aufertur ab eis excusatio quam solent habere homines de ignorantia, sed nec ipsi sine poena erunt qui legem Dei nesciunt; et licet gravius sit hominem peccare scientem quam nescientem, non tamen ideo fugiendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisque excusationem requirat. A sed qui tanquam simpliciter nesciunt, neminem sic excusat ut sempiterno igne non ardeat, sed fortasse ut mitius ardeat, si propterea non credit q
Abbreviated transcription (Latin):
attende inhis tͥb ũsib tres pecc̾orũ gradus annotatos. Peccas ⁊ o ho dũtͥ inpunitatẽ
ꝓmiis qd̃ ibi notatur. existimas.a. Ic̃. It̾e grauius peccas. qr ꝯtempnis bonũ d̾i. atñ
ibi. An duiias. ⁊cͦ. Grauissime pegcas. qr ignoras te. ꝯtẽpnere. Uñ ibi. Ignoras. Ic̃. ⁊an
ħ facis. Increpato q̃i mirũ ẽ. Seq̃r. Scd̾m duntia. ã. tuã. Iinꝑenitens. cor thesauri
es. ⁊ unualo tuo ꝑtinar. dequonec corde penitesist it quidã quib mala q̃ agunt di spli¬
cent. ⁊ducti penitenia cordis quatenꝰ eis datir. exeis grire laborant. dequib ñ loquit᷑ hic.
ꝑdurant. in quo illiꝰ offendunt pacĩam. ⁊ suã cumulant sarcinã detius peccando. Et st̃
ignosci. sic̃ caymi qui dixͣ. maior÷ iniquitas mea qͣm ut uenia merear. Ihac desꝑatio¬
ne subrepit eis. ut quicquid libu̾it tamqua dampnon destinau fine penitenna faciat

Expanded text:
attende in his tribus versibus tres peccatorum gradus adnotatos. Peccas enim, o homo, dum tu impunitatem promittis: quod ibi notatur, existimas autem, etc. Item, gravius peccas, quia contemnis bonitatem Dei. Unde ibi, an divitias bonitatis, etc. Et gravissime peccaattende in his tribus versibus tres peccatorum gradus adnotatos. Peccas enim, o homo, dum tu impunitatem promittis: quod ibi notatur, existimas autem, etc. Item, gravius peccas, quia contemnis bonitatem Dei. Unde es, et in malo tuo pertinax, de quo nec corde poenites. Sunt, enim quidam quibus mala quae agunt displicent, et ducti poenitentia cordis, quatenus eis datur, ex eis exire laborant, de quibus non loquitur hic. aciter perdurant. August. In quo illius ostendunt patientiam, et suam accumulant sarcinam deterius peccando. Sunt ignosci, sicut Cain qui dixit: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear . Et hac desperatione subrepit eis, ut quidquid libuerit tanquam damnationi destinati sine poenitentia faciant.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ tna fac̃. Cõm̃dat u ꝑsonã sua. ⁊ negotiũ. ⁊ anctorẽ nego¬
tii. inquib ꝯgrue captat beniuolemiã. pꝰ salutõnem
uͦ: ittͥusq pałtis unia arguit. ostentens gentiles ana¬
turali rõne. ⁊ uid̾os alege exorbitasse. demn modis płib
iħii. ut alege eos tollat. ⁊ insola fide xͥ eos ꝯstitrat. cir¬
ca sinẽ uͦ morał subdit᷑. instructio. atq inactione gr̃a¬

Expanded text:
qua tria facit. Commendat enim personam suam et negotium et auctorem negotii: in quibus congrue captat benevolentiam. Post salutationem vero utriusque partis vitia arguit, ostendens gentiles a naturali ratione, et Judaeos a lege exorbitasse. Deinde pluribus modis  ut a lege eos tollat, et in sola fide Christi eos constituat. Circa finem vero moralis subditur instructio, atque in actione gratia
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. iõ.tͣ. il. ture. sẽ. sũ nicħ intelligant. nͥ qđ apbitate remotũ ẽ. quos sua ceci¬
tas au̾itatis lumine fundituꝰ excludit. tradidit dico ut faciant. oꝑe ea q̃ ñ ꝯueninu¬
tesut aꝑtiꝰ eos accuset .s. illos dico. repletos malitia. Malitia ẽ qñ aliquis dampnum
molit᷑ alicui. forncõne. fornicõ omnis usus caiał comirtionis p̾ter legitimũ
ꝯeubitũ. auantea. auaritia ẽ multa ac quirere. nec suꝑflua pauꝑib erogare. Neqͥ.
nequitia ẽ tem̃itas. qñ quis audet qd̾ nequit. ł nequitia : intemꝑantia sui. illos dioo

Expanded text:
m, Orig. scilicet ut nihil intelligant, nisi quod a probitate remotum est, quos sua caecitas a veritatis lumine funditus excludit. Tradidit, dico, ut faciant opere ea, quae ntes, ut apertius accuset. 10 Illos dico repletos malitia. Malitia est quando damnum molitur quis alicui. Fornicatione. Fornicatio est omnis usus carnalis commistionis praeter legitimum concubitum. Avaritia. Avaritia est multum acquirere nec superflua pauperibus erogare. Nequitia. Nequitia est temeritas, quando quis audet quod nequit; vel, nequitia est intemperantia sui. Illos dico
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ydola ñ colirissemꝰ. Qd̾ a degeñs nobilitate uosiacta¬
tis si qua talium gła. tunc hysmael. ⁊ esau postt̃ pa¬
ut̾ głari cũ deeisdẽ parentib sintnati. hisita alt᷑canti
b apłs se mediũ int̾pofuit: oũs illoꝵ ꝯtẽptiones hic
m̃ dimens: ⁊ qĩ bonus ꝯcronator uoce sonora illos
alloq̃ns aduna os ꝯcordiã addux̃. ostendens nullos

Expanded text:
mus, idola non coluissemus. Quod autem de generis nobilitate vos jactatis, si qua talium gloria est, tunc Ismael et Esau possunt pariter gloriari, cum de eisdem parentibus sint nati. His itaque altercatis se medium interposuit, omnes illorum contentiones hinc inde dirimens, et quasi bonus concionator voce sonora illos alloquens, ad unam omnes concordiam adduxit, ostendens nullos
Abbreviated transcription (Latin):
echis inflatigentil se p̃ferebant dicentes. Nos de
gen̾e abrahe sumꝰ. Cui pͥmũ fc̃ã fuit ꝓmissio nos
ppłs peculiaris di sumꝰ nos deegipto forti mami
⁊ mirabilib signis d̾s addux᷑. nos sicco uestigio
marerubrũ transire fec̃ indeserco manna ꝑauitꝰ.
aꝗͣ depet᷑ ꝓdux̃. atq aliis fubsilentio relictis: nos
soli digni firmnꝰ lege᷑ d̃i accipe eiꝰ uoluntatẽ cognõ¬
cere. Ad nos qͦ specialit̾ filius d̾iuenit. ut inengło¬

Expanded text:
e his inflati, gentibus se praeferebant dicentes: Nos de lege Abrahae sumus, cui primum facta est promissio, nos populus peculiaris Dei sumus; nos de Aegypto forti manu et mirabilibus signis Dominus eduxit; nos sicco vestigio mare Rubrum transire fecit, in deserto manna pavit, aquam de petra produxit, et aliis sub silentio relictis, nos soli sumus digni legem Dei accipere et ejus voluntatem cognoscere. Ad nos quoque specialiter Dei Filius venit, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
itñ ait. nolumꝰ erꝑoliati. Ecce uox nlec ꝗfessio pene. gͣue : ompꝰ ⁊ onerosũ atq coriptibile
⁊recusat. ħht̃ hũamꝰ affectus. ħ ip̃a aĩa nescio qͦmͦ hãt iuolũtate qm̃ diligendo utã odit mortẽ
płs. nolu. expo. ẜ su. q. subt̾rena tunica genio. adcelestẽ festino. illã uolo acciꝑe istã uo lopon̾e
quid apłẽ dicis. fiet iniita tanto illi celesti uestmłro. ut tͥuenuiat ĩ mortalitas suꝑ hos panuoᷤ
morcałitatis. ⁊ corruiptionisut ħsit inferiꝰ. isluid suꝑiꝰ : ħ int̾nis illudęxt̾ius: ñ siciiquit. dicoñ

Expanded text:
n ait: nolumus exspoliari. Ecce vox nec confessio poenae. Grave est corpus et onerosum atque corruptibile,et recusat. Hoc habet humanus affectus, hoc ipsa anima nescio quomodo habet in voluntate, quoniam diligendo vitamsi dicat: Sub terrena tunica gemo, ad coelestem festino; illam volo accipere, istam volo ponere. Quid, Apostole, dicis? fiet injuria tanto illi coelesti vestimento ut veniat tibi immortalitas super hos pannos mortalitatis et corruptionis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
co me ip̃m humilians. oꝑando manib meis. ita uos exaltemini. amorte aduitã. remo
bitos ñ accep̃. ⁊ qĩaliqͥs quereret. uñ gͦ utuebas: respondet. alias ecclias. expoli qui. ñ paua
meis seexpendisse sigc̃ar. sũ n dic̃ expoliam. młta accepta sigcat. sdata expoliaui dico.
accpꝑiens sipendtũ. abalus administi̾ũ urm̃ .i. ẽ uob possẽ p̾dicare. ⁊ñ accepi. ⁊̃ abaliqͦ urm̃
nec i. ẽ ꝑgerẽ. milli sui ꝯnerosꝰ. aliqͥd accipiẽdo. ñ fui onerosꝰ. ⁊si egere. ⁊ potui abstin̾e. nãq
minantes amitĩtut fructã. qr siñ acciꝑet iłł forte ĩscandalũ ꝑfic̾ẽt. ⁊ ut intũsalit̾dicã in

Expanded text:
co, meipsum humilians, operando manibus meis, ut ita vos exaltemini a morte ad vitam, remobitos non accepit. Et quasi aliquis quaereret unde ergo vivebas? Respondet: Alias ecclesias exspoliavi, non parva in eis se expendisse significat. Cum enim dicit, exspoliavi, multa accepta et data significat. Exspoliavi dico, accipiens stipendium ab aliis et egerem, nulli fui onerosus, aliquid accipiendo. Non fui onerosus, et si egerem et potui abstinere. Nam quod minantes amitterent fructum, quia si non acciperet, illis forte in scandalum proficeret. Et universaliter dicam in
Abbreviated transcription (Latin):
d̾itatis. sã pͥmũ celũ: corꝑał uisio. c̃ quedã cor¬
poralit̾ uident᷑ di mun̾e q̃ alii uid̾e neq̃unt ut
helyseꝰ uidit ignotos choros. qñ raptꝰ: helyas
balthasar uidit manũ scͥbente inpariete mane
techel. phares sc̾m çelũ ẽ. imaginaria .ł. spũał uiss¬

Expanded text:
mum est corporalis visio, cum quaedam corporaliter videntur Dei munere quae alii videre nequeunt, ut Eliseus vidit ignotos choros quando raptus est Elias. Et Balthasar vidit manum scribentem in pariete mane, rechel, phares. Secundum coelum est imaginaria vel spi
Abbreviated transcription (Latin):
demissus ⁊ ut effugẽt uñ subd̾.⁊fic effu.m.e. p̃positi. uͥiđ̾r ñ fecisse sic̃
bonꝰ pastor. s ut m̃cenuars. cui ñ ẽ cura deouib qͣs lupo ueniẽte deserit.
B mĩqͥd ñ fuit ei cura deouib qi sug̃. fuit plane ẽas n pastori ĩ celo se¬
denti oronib ꝯm̃dabat. Iutilitati eaꝵ sefugiẽd̾o sertiabat. ꝙ ⁊abip̃o sũ¬
mo pastore dictu audierat. Siuos ꝑsecui fu̾iut ĩ unã cututẽ fugite
queunt deserent᷑ g̃ges. qͦs suo sanguine ꝯꝑauit. nec ip̃xͦ ħ fec̃. qñ por¬

Expanded text:
isse sicut bonus pastor, sed ut mercenarius cui non est cura de ovibus, quas lupo veniente deserit. Sed nunquid non fuit ei cura de ovibus, quia fugit? Fuit plane. Eas enim Pastori in coelo sedenti orationibus commendabat, et utilitati earum se fugiendo servabat. Quod ab ipso summo Pastore dictum audierat: Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite queunt, desererentur greges, quos suo sanguine comparauit? numquid hoc fecit ip
Abbreviated transcription (Latin):
tate᷑ apparens engłizauit. ⁊ si ñ insua ꝑsona s in a płis. uobis
qr ydolatre.⁊ sine lege erant. N n regione ado longe: qͥsqi
s affectu amas din: ꝓpe es odisti đm longe es.⁊. eandem
pacẽ. annuntiauit. his. qui ꝓ pe erant .i. auidis. qͥ unũ dm co¬
lebant. Negẽ ało acceꝑant. Qm̃.q. annuntiauit pacẽ. ⁊ ⁊̃¬

Expanded text:
tatem apparens, evangelizavit, et si non in sua persona, sed in apostolis, vobis,quia idololatrae et sine lege erant. Non enim regione a Deo longe est quisque, sed affectu. Amas Deum, prope es. Odisti Deum, longe es. Et eamdem pacem annuntiavit his qui prope erant, id est Judaeis qui unum Deum colebant,
Abbreviated transcription (Latin):
libꝰ ħ apłm p̃cepisse. alioqͥn si de oꝑe corꝑali hoc
dice̾t. ĩ qͦ ł agͥcole. ł opifices laborant. uid̾et᷑ sentire
adu̾s dñm. qͥ ĩ eũgłio ait. nolite sollicta eẽ qͥd man¬
ducetis. s sr̃fluo conat᷑. ⁊ sibi ⁊ cet̾is caliginẽ obduc̾e.
ũ ꝙ utilit̾ caritas monet. ñ solũ fac̾e nolint s nͨ
intellig̾e. c̾ mltis aliis locis epłar̃ suarũ. qͥd hͥ senti¬
at apłs aꝑtissime doceat. uult .n. seruos dĩ corꝑalit̃
oꝑari un uiuant. ũ ñ ꝯpellant᷑ egestate necessaria

Expanded text:
lum praecepisse. Alioquin si de corporali opere hoc diceret, in quo vel agricolae vel opifices laborant, videretur sentire adversus Dominum qui in Evangelio ait: Nolite solliciti esse, quid mand superflue conantur et sibi et caeteris caliginem obducere, ut quod utiliter charitas monet, non solum facere velint, sed nec intelligere, cum multis aliis locis epistolarum quid hic sentiat Apostolus apertissime doceat. Vult enim servos Dei corporaliter operari unde vivant ut non compellantur egestate necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
figͣaxͥ. ĩm̃ ⁊c̃. qr illos scire dix̃ qͥd detineat. hͥaꝑte
ñ expoñ. ⁊ iõ nos qͥ nescimꝰ ꝙ illi sciebant. ꝑueni¬
neat. donͨ de medio fiat: ego ꝓrsꝰ ꝗͥ dix̾it me fateor
iguorare. suspicioẽs tñ homm̃ qͣs leg̾e ł audire po¬
tui ñ tacebo. qͥdã suspicant᷑ ħ de l̃ꝑio dictũ fuisse ro
mano. ⁊ iõ apłm ñ id aꝑte scͥb̾e uoluisse. ne calũniã .s.

Expanded text:
 etc. Quia illos scire dixit quid detineat, aperte non exponit. Et ideo nos qui nescimus quod illi sciebant, perveniteneat, donec de medio fiat? Ergo prorsus quid dixerit me fateor ignorare; suspiciones tamen hominum quas legere vel audire potui non tacebo. Quidam suspicantur hoc de imperio dictum fuisse RoApostolum non id aperte scribere voluisse, ne calumniam scil
Abbreviated transcription (Latin):
passionis deeq̃titate maiestatis adpatibłm crucis. desede regali adofficitiã pecc̃i delumine celi
adtenebras mũdi ł inferni uenit. ⁊ueniẽs lotiꝰ : pacẽ. dedit gr̃a ꝑposint miam ꝓmisit uemã¬
⁊ita rupto silentio ceꝑunt egͥ p᷑a fide acu̾a ꝯfessione. q. magnisclamorib flagitee remediũ. ⁊ac¬
celerare adinedicũ. ꝑquẽ uulnena sanaient᷑. morb cutaetur recepta uera sanitute : donata uẽte
inortalitatis felicitate nicħ ult᷑ restabat petẽdũ. ⁊cc̃ ert t̾ciũ beatũ silentiũ Orainabilit᷑ qͥ.⁊ sapiẽtͥ

Expanded text:
passionis, de aequalitate majestatis ad patibulum crucis, de sede regali ad officinam peccati, de lumine coeli ad tenebras mundi vel inferni venit. Et veniens locutus est pacem, dedit gratiam, proposuit mita rupto silentio coeperunt aegri pura fide ac vera confessione, quasi magnis clamoribus flagitare remedium, et accelerare ad medicum, per quem vulnera sanarentur, morbus curaretur. Recepta vero sanitate, et donata venturae immortalitati
Abbreviated transcription (Latin):
ili trui. ñ solũ alia il b̾. ⁊ alia nͥ h. ⁊alia tolłet ñ lib̾arem᷑ amorte. ł inferno. dũ innocens oe¬
cidit᷑. pecc crucifigit᷑.i. mortificat᷑ crux u ñ saluatoris. mors s pecc̾i. Im¬
cens u dũ occidit᷑ reosillos fac̃ aquib occidit᷑ s pecc̃ humani gen̾is oceid. ꝑꝙ
cipatꝰ expoliat. Uñ subd. ⁊erꝑo. pͥn. ⁊po. animab qͦs tenebant. captiuas qͥb eos expoliant
illaꝵ ablirendo pecc̃a expolians inqͣ traduxͣ pͥncipatꝰ.⁊ potestates .i. ab eccłia ext̃minauit nefi
scendeus.⁊ tͥumꝑhans .i. uincens. illos .s. pͥncipes inferni insemes ip̃o. ⁊ mp̃sentia sue maieᷤ¬

Expanded text:
liberaremur a morte, vel inferno. Dum innocens occiditur, peccatum crucifigitur, id est mortificatur. Crux enim non Salvatoris mors est, sed peccati. Innocens enim dum occiditur, reos illos facit a quibus occiditur; sed peccatum humani generis occidit, s et potestates animabus quas tenebant captivas, quibus eos exspoliavit illarum abluendo peccata. Et exspolians, inquam, traduxit, principatus et potestates, id est ab Ecclesia exterminavit, ne scendens. Et triumphans, id est vincens, illos, scilicet principes inferni, in semetipso id est praesentia suae maje
Abbreviated transcription (Latin):
incruce illos. s. infernales pͥncipes ꝙ ñẽ ĩ abscõdito. s palã. siqͥs i ꝑfectionẽ eccłie respie
aꝑte uidet᷑. antiqͦ hostis uictus tͥumphans dico ĩsemet ip̃o oblato ñ alio sae̾fitio ꝓ nob̃¬
oblato. Morte qͥppe ͤ sua uno uerissimo sacfitio ꝓ nob̾ oblato. qͥcqͥd culpas erat. Uñ no
pͥncipatꝰ. ⁊ potestates adluenda supplitia icire decinebant. extinx̃. Uñ gͦ accep̃diabłs et¬
t̃us potestate duice cainis occidende. iñ int̾ior qͣ nos tenebat potestas eiꝰ orcisa ẽ. łita abillo

Expanded text:
est in abscondito, sed palam. Si quis enim perfectionem Ecclesiae respicit, aperte videtur antiquus hostis victus. Triumphans, dico in semetipso oblato, non alio sacrificio. Morte sua quippe uno verissimo sacrificio pro nobis oblato, quidquid culparum, unde nos principatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, exstinxit. Unde ergo accepit diabolus exterius potestatem Dominicae carnis occidendae, inde interior qua nos tenebat potestas ejus occisa est. Vel ita, ab illoc
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ diuinitas. Dehis ã ꝙ̃ꝓdoł.⁊c. Supͣ eg̃. denuptiis deqͥb ip̃i quesierãt. ħ ag̾. deybolothitis
i. ĩmolatis ydoloꝵ iͥ qͥb: adeo indisc̾tũ usũ qͥdã habebat̃. ut ȩxeo. aut scandali⁊ent᷑. aut saltẽ
ꝯfrĩd̾ent᷑ ĩ firmi. ⁊ ip̃i qͥlicitis ĩordinate utebãt᷑. eccłiasticã inseformã ꝯfude̾nt. ⁊ unitatẽ scindẽt
Sciẽces it oĩa ẽẽ excreatione inũda ĩ molata y dołcorã ĩ firmis i ydolio. mãducabat᷑. ꝙ ĩfirmiui
dẽtes. puttbat᷑ eos ede. subuen̾atione ꝯdoli. ⁊erẽplo eoꝵ subuen̾atione y doliedebant. Ios

Expanded text:
ae idolis, etc. Supra egit de nuptiis, de quibus ipsi quaesierant. Hic agit de idolothytis, id est immolatitiis idolorum, in quibus adeo indiscretum usum quidam habebant, ut ex eo aut scandalizarentur, aut saltem confunderentur infirmi: et ipsi qui licitis inordinate utebantur, ecclesiasticam in se formam confunderent, et unitatem scinderent. Scientes enim omnia ex creatione mundadentes, putabant eos edere sub veneratione idoli, et exemplo eorum sub veneratione idoli edebant. Ill
Abbreviated transcription (Latin):
cam ⁊qi ꝓpecc̃o ꝙ inditr᷑ mulier semꝑ debet uerecundari. qͥn auob̃. qi forte delingitis
aliis suas institutiones. mutauerant subditur inc̾patio. qua arguit eos.q. suis insti¬
tutionib dimissis aliqͦs nouas uellent induc̃e qd̾ ñ possunt. qi ãb eis ñ ꝑcessit u̾bũ
łi nec soli acceꝑunt qd̾ ait. subint̾rogatione ita anauob̾. q ñ debens mutare qd̾¬
tradidi. ꝗian ꝓcessit ũbũ d̃i auob̃. adnos: uno anob̾ aduos. iõ ita argͥuit eos. q sicse
iactabant cornichii. qi bnfitiũ darent accedentes adfidẽ ñ acciꝑent. ⁊ exemplo eoꝵ
Cet̾e gentes uocarentur adsidẽ. Id̾o illos it̾m arguit subdens. qut inuos solosꝑue
se p̃bebant ełone uanitatis .q. s ip̃i ñ obedirent ũ d fid̾i nemo erełer. Seqr. Siquis. ⁊̃.

Expanded text:
cato quod induxit mulier, semper debet verecundari. An a vobis, quia forte de linguis in aliis suas institutiones mutaverant, subditur increpatio qua arguit eos. Quasi suis institutionibus dimissis aliquas novas vellent inducere quod non possent. Quia ab eis non processit verbum Dei, nec soli acceperunt, quod ait sub interrogatione, ita: An a vobis? Quasi dtradidi, quia an processit verbum Dei a vobis, ad nos, imo a nobis ad vos. Ideo ita arguit eos, quia sic se jactabant Corinthii, quasi beneficium darent accedentes ad fidem, non acciperent, et exemplo eorum caeterae gentes vocarentur ad fidem. Ideo illos iterum arguit subdens: Aut in vos solos pese praebebant elatione vanitatis, quasi si ipsi non obedirent verbis fidei, nemo crede
Abbreviated transcription (Latin):
mlualebat. iõ s scła offerebat᷑. q̃ qr nil ꝓfitiebat offerebat᷑. ⁊alia erat ibi hostias freq̃ntauo
ñ culpas ꝯsuptio. s ꝓouꝰ. in ip̃is. hostiis ꝑsingłos anos. oblatis fit. ꝯmemorõ peccõꝵ. eopdẽ
qr ꝓeis offerunt᷑. ⁊ita ꝯstat hr̃e peccm̃ ꝯfferentes illas hostias inqͥb ẽ ꝯmemoratio paccõꝵ ñ ab¬
soło ĩ firmitatis: accusatio: ñ uͥtutis ostensio p̃p infirmitatẽ gͦ ostẽdẽdã. ⁊nt memoria pecc̃oꝵ
fieret imꝑauit illa ds sẽꝑ offerri. Qͥagͦ nos: ñ ne psingłos dies offertmꝰ : offeimꝰ ꝙ̃. set̾m .÷ s¬

Expanded text:
erebatur et alia. Erat enim hostiarum frequentatio non culparum consumptio. Sed potius in ipsis hostiis per singulos annos oblatis, fit commemoratio peccatorum, quia pro eis offeruntur. Et ita constat habere peccatum offerentes illas hostias in quibus est commemoratio peccatorum, non absolutio infirmitatis; accusatio non virtutis ostensio. Propter infirmitatem ergo ostendendam, et ut memoria peccatorum fieret, imperavit Deus illa semper offerri. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
dore. Ponauiꝰ gͥ ignẽ uelut patrẽ. splãdorẽ tanꝗ̃ filiũ qr iã p̃locrti
sumꝰ nos coeua querere ĩcreatis. ꝑ q̃ coeua querere in creatis. ꝑq̃
coet̾na ĩcreatore astruamꝰ. siluceruã accendẽ cupio. ñ dũ ÷ ibi ig¬
ins. uͦ spledor: mox ã ut a̾scẽdo sił cũ igne. ⁊splend̃or existit. Da
mͥ ignẽ sñ splẽdore. sc̾otͥ patrẽ fuisse sine filio dicta: anob̾ũ
potut tanta res dici. illa tñ ĩ effabilia ft̃. p̃ gͦ sẽꝑ eẽ gen̾ans. ⁊sẽ¬

Expanded text:
dore. Ponamus ergo ignem velut Patrem, splendorem tanquam Filium, quia jam praelocuti sumus nos coaeva quaerere in creat. Si lucernam accendere cupio, nondum est ibi ignis nec splendor; mox autem ut accendero, simul cum igne et splendor existit. Da mihi ignem sine splendore, et credo tibi Patrem fuisse sine Filio; dicta est a vobis ut potuit tanta res dici, illa tamen ineffabilia sint. Potest ergo se