comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corũ. Post enarrationem
iudaice peauitatis quam ĩ
necem dñi ꝑagere tempta-¬
uerũt: uenĩt ad secũdam
positionez. ubi fremitus
corũ et d ira consilia ap¬
tissima comparatione de¬
ridet. que figura dicitur
ironia. Quid uero leuiꝰ
iudicem falso ad iudica¬
re. quam occidere uelle:
qui mortuos suscitabat:¬
Paruulorũ siquidẽ sagitte
ĩ ania tela sunt. qui ludẽ¬
di studio fragiles cãnas
ĩ sagictarũ consuetudinẽ
iacere consueuerũt. Sic
iudeorũ tela ĩ efficaci ma¬
lignitate seuissima. nõ
intulerũt flendam mor¬
tem. sed pocius gloriosis-¬
simam passionẽ. Ictõ¬

Expanded text:
ationem Judaicae pravitatis, quam in necem Domini peragere tentaverunt, venit ad secundam positionem, ubi fremitus eorum et dura consilia aptissima comparatione deridet. Quae figura dicitur ironia. Quid enim levius Judicem false adjudicare, quam occidere velle qui mortuos suscitabatParvulorum siquidem sagittae inania tela sunt, qui ludendi studio fragiles cannas in sagittarum consuetudinem jacere consueverunt. Sic Judaeorum vota inefficaci malignitate saevissima, non intulerunt flendam mortem, sed potius gloriosissimam passionem, t
Abbreviated transcription (Latin):
gnoras abner fi¬
niũ ner qm̃ ad hoc
uenit adte ut deciperet te.⁊
sciret exitũ tuũ. et ĩtroitũ
tuũ: et nosset omĩa que
agis. E gressus itaq ieab
a dauid misit nũcios post
abner. et reduxit eũ acister¬
na sira ignorante dauid
Eũq redisset abner ĩ hebrõ
scorsũ adduxit eũ ioab ad
mediũ porte ut loqueretur
et ĩ dolo. et percussit illũ ibi
ĩ inguine: et mortuus est ĩ
ultionẽ sangũs a sahel fra-¬
uod cũ audisset da¬
iud rem iã gestã
ait. Mũdus egosum: et
regnñ meũ apud deũ usq
ĩ sempiternũ asangine ab¬
ner filii ner: et ueniat super
caput ioab. et super oẽm
domũ patris enis: nec defi¬
ciat de domo ioab̃ fluxum
seminis sustinens ⁊ lepro-¬
sus et tenens fusũ. et cadẽs
gladio. et ĩ digens pane.
igitur ioab et abisai frater
eius ĩterfecerũt abner. eo
ꝙ occidisset a sahxl fratrem
corũ ĩgabaon ĩprelio. Tu.¬
ixit autẽ¬

Expanded text:
gnoras Abner filium Ner, quoniam ad hoc venit ad te, ut deciperet te, et sciret exitum tuum et introitum tuum, et nosset omnia quagis egressus itaque Ioab a David misit nuntios post Abner et reduxit eum a cisterna Sira ignorante David cumque redisset Abner in Hebron seorsum abduxit eum Ioab ad medium portae ut loqueretur ei in dolo et percussit illum ibi in inguine et mortuus est in ultionem sanguinis Asahel frauod cum audisset David rem iam gestam ait mundus ego sum et regnum meum apud Dominum usque in sempiternum a sanguine Abner filii Ner et veniat super caput Ioab et super omnem domum patris eius nec deficiat de domo Ioab fluxum seminis sustinens et leprosus tenens fusum et cadens gladio et indigens pane igitur Ioab et Abisai frater eius interfecerunt Abner eo quod occidisset Asahel fratrem eorum in Gabaon in proelio dixit aute
Abbreviated transcription (Latin):
ec quod antea di¬
ueram uos ĩplete
mensurã prtrũ uestiorũ.
ad persona dm̃ ꝑtinere
eo quod occidendũs esset
ab eis. potest et ad discipu¬
los eius referri de quibz
nũc dicit. Ecce ego micto
ad uos prophetas et sapi-¬
entes et scribas. et ex illis
accidetis et crucifigetis. et¬
ex eis flagellabitis ĩsina¬
gogis uestris. et perseque¬
mini de ciuitate ĩtiuitatẽ.
ut compleatis mensirrã
Imulq obserua
iuxta aplm̃ scri¬
bentẽ ad chorinchios. ua¬
ria esse dona discipulorũ
xp̃i. Alios prophetas qui
uentura predicant: alios
sapientes qui norunt
quando debeant proferre
scribas doctissimos. ex qui¬
bus lapidatus est stepha¬
in actibus apłoꝵ discipu¬
li. et persecuti sũt eos de
cuitate ĩciuitatem. ex¬
pellentes de iudea: ut ad
gentiũ populũ transmi¬
grarent. Tu autẽ . Ic re

Expanded text:
c quod antea dixeramus, Implete mensuram patrum vestrorum, ad personam Domini pertinere, eo quod occidendus esset ab eis, potest et ad discipulos ejus referri, de quibus nunc dicit: Ecce ego mitto ad vos prophetas, et sapientes, et scribgetis, et flagellabitis in synagogis vestris, et persequemini de civitate in civitatem, ut impleatis mensuram mulque observa juxta Apostolum scribentem ad Corinthios , varia esse dona discipulorum Christi; alios prophetas, qui ventura praedicant; alios sapientes, qui noverint quando debeant proferre in Lege doctissimos, ex quibus lapidatus est Stephain Actibus apostolorum discipuli: et persecuti eos sunt de civitate in civitatem; expellentes de Judaea, ut ad gentium populum transmigrarent
Abbreviated transcription (Latin):
De abel nulla ẽ ãbiguitas
quin is sit quem caym
frater suus occiderit. Iust
sentencia. sed ex genesis
testimonio comprobatur.
ubi accepta eius a deo nar-¬
rantur munera. Queri¬
mus quis sit iste zacari¬
as filius barachie. quia
multes legums zachari¬
as. Et nẽ libera nobis
tribuatur erroris facul¬
tas: additũ est. Quem
occidistis ĩquit inter tẽ¬
plũ et altare. Tu autẽ.¬

Expanded text:
De Abel nulla est ambiguitas, quin is sit quem Cain frater ejus occiderit. Justus sententia, sed ex Genesis testimonio comprobatur , ubi accepta ejus a Deo narrantur munera. Quaerimus quis iste sit Zacharias filius Barachiae, quia multos legimus Zacharias. Et ne libera nobis tribueretur erroris facultas, additum est: quem occidistis inter templum et altare. In dive
Abbreviated transcription (Latin):
tiebam euenit michi. et
quod uerebar accidit. Nõne
dissimulaur: Nõne silui:
nõne quieur: et super me¬
uenit indignatio. Respon
sermonẽ tenere quis pote
et mamis lassas roborasli.
uacillantes confirmauer̃t
sermones tui: et genua tre
et defecisti. tetigit te. et con¬
turbatus es. Ubi timor

Expanded text:
mihi: et quod verebar, accidit. Nonne dissimulavi? nonne silui? nonne quievi? et venit super me indignatio. RESPONDsermonem tenere quis possiet manus lassas roborasti: Vacillantes confirmaverunt sermones tui, et genua tremet defecisti: tetigit te, et conturbatus es. Ubi est ti
Abbreviated transcription (Latin):
sed apostolis contraria an¬
mnciant. martires ma¬
gnificant. sed martirum
persecutores probantur.
Apostoli et martires sancti.
non persecutionem fecerũt.
sed persetutionẽ ꝑtulerunt.
non maledixerunt. sed
maledicta sustimierunt.
non blasphemauerunt.
sed a blasphematoribus ĩ¬
terfecti sunt. Isti autem¬
omnia iniquissima. oĩa
irreligiosa implere cura¬
runt: sanctos perscquũtur.
fideles opprimunt. deum
etiam si non uerbis mori¬
bus blasphemant. propt̾¬

Expanded text:
sed apostolis contraria ansed apostolis contraria annuntiant; martyres magnificant, sed martyrum persecutores probantur. Apostoli et martyres sancti non persecutionem fecerunt, sed persecutionem pertulerunt; non maledixerunt, sed maledicta sustinuerunt; non blasphemaverunt Dominum, sed a blasphematoribus interfecti sunt. Iste autem iniquissimi omnia irreligiosa implere curarunt; sanctos persequuntur, fideles opprimunt, Dominum etiam si non verbis, moribus blasphemant. Sed t
Abbreviated transcription (Latin):
pi rapaces. Ipsos et bea¬
tus apostolus ad ephesi¬
os lequens designabat
dicens. Scio enin quia
post discessum meum in¬
troibunt in uobis lupi¬
lupi uero graues nomi¬
nantur omnes infideles
heretici. qui grauiter san¬
ctam ecclesiam opprimũt
et persequũt᷑ uel mole¬
stare frequẽtant: qui sine
misericordia rapere et co¬
aceruare non desinunt.
Aliquando pecunie irru¬
unt aliene. alquando in
ipsos pecuniarum dños.
multomagis etiam sa¬
tagunt animas rapere.
et secum miserabiliter ĩ
perditionem deducere. et
uestitum ouium habere
dicuntur. ꝙ nomen habe¬
ant christianitatis. Uel qui
assimilant se ministris ni¬
sticie: figurani religiosita¬
er christianum ita¬
qz nomen multos
seducere intuntur dulcib
sermonibus multis scan¬
dalum inferentes. Isti sũt
de quibus iterum ait apo¬
stolus. Per suos dulces ser¬
mones et blandos sedu¬
cunt corda iuocentium.
lite uestimentum conside¬
rare. sed inspicite figuram
fallacie. a postolos predicãt.

Expanded text:
ores. Ipsos et beatus Apostolus ad Ephesios loquens designabat, dicens: Scio enim quia post discessum meum introibunt in vos lLupi vero graves nominantur omnes infideles haeretici, qui graviter sanctam Ecclesiam opprimunt et persequuntur, vel molestare frequentant, qui sine misericordia rapere et coacervare non desinunt. Aliquando pecuniae irruunt alienae, aliquando in ipsos pecuniarum dominos. Multo magis etiam satagunt animas rapere, et secum miserabiliter in perditionem deducere. Et vestitum ovium habere dicuntur, quod nomen habeant Christianitatis, vel quia assimilant se ministris justitiae, figuram religiositaer Christianum itaque nomen multos seducere nituntur, dulcibus sermonibus multis scandalum inferentes. Isti sunt de quibus iterum ait Apostolus: Per suos dulces sermones et blandos seducunt corda innocentium . lite vestimentum considerare, sed inspicite figuram fallaciae. Apostolos praedicant,
Abbreviated transcription (Latin):
ttendite ergo¬
hoc est considera¬
te. quia non sunt oues
sed lupi in uestimento
ouium. quia non sunt
religiosi sed irreligiosi.
In tigura religiositatis
quidem non sunt christi¬
ani. sed ueritate uacui. chri¬
stianorum persecutores.

Expanded text:
ttendite ergoid est, considerate quia non sunt oves, sed lupi in vestimento ovium; quia non sunt religiosi sed irreligiosi in figura religiositatis: quod non sunt Christiani, sed veritate vacui Christianorum persecutores.
Abbreviated transcription (Latin):
rificaberis ab ea. cũ eam
fueris amplexatus. Da¬
bit capiti tuo augmẽta
gratiarũ. et corona ĩ cli¬
ta proteget te. Audi fili
n et suscipe uerba mea:
ut multiplicentur tibi
ãmi uite. Diam sapiẽcie
monstrabo tibi: et ducã
te per semitas equitatis
quas cũ ĩ gressus fueris
non artabũtur gressus
tiu. et auurrens nõn habe¬
bis offendiculũ. Tu autẽ.

Expanded text:
rificaberis ab ea cum eam fueris amplexatus dabit capiti tuo augmenta gratiarum et corona inclita proteget te audi fili mi et suscipe verba mea ut multiplicentur tibi anni vitae viam sapientiae monstravi tibi duxi te per semitas aequitatis qunon arctabuntur gressus tui, et currens non habebis offendiculum. Tene
Abbreviated transcription (Latin):
Paraint dñs brachiũ sã¬
ctũ suũ: ĩ cculis omniũ-
gentiũ. Et uidebũt om̃s
fines terre: salutare dei
nostri. Recedite recedite:
exite inde. pollutũ nolite
tangere. Exite de medio
eius: mũdamini qui fer¬
tis uasa dñi. Qm̃ non
ĩ tumultu exibitis: nec ĩ
fuga properabitis. Pre¬
cedet eñi uos dñs: ⁊ con¬
giegabit uos deus israel.

Expanded text:
inus brachium sanctum suum in oculis omnium gentium et videbunt omnes fines terrae salutare Dei nostri recedite recedite exite inde pollutum nolite tangere exite de medio eius mundamini qui fertis vasa Domini quoniam non in tumultu exibitis nec in fuga properabitis praecedet enim vos Dominus et congregabit vos Deus Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
onsurge consurge.
in duere fortitudĩe
tua sion: induere uestimẽ¬
tis glorie tue hierusalem
siuitas sancta. quia non
adiiciet ultra: ut pertrãscat
ꝑte ĩ circũcisus et ĩmũdus.
Ertutere de puluere: consur¬
ge: sede hierusalẽ. Solue ui¬
cł̃a colli tui captiua filia syõ:
quia hec dicit dñs deus. Gra¬
sis uenũdati estis : et sine

Expanded text:
onsurge consurge induere fortitudine tua Sion induere vestimentis gloriae tuae Hierusalem civitas sancti quia non adiciet ultra ut pertranseat per te incircumcisus et inmundus excutere de pulvere consurge sede Hierusalem solve vincula colli tui captiva filia Sion quia haec dicit Dominus gratis venundati estis
Abbreviated transcription (Latin):
uia paulo superius
spaciosam et latã
uram nommauit hoc nme
apertius falsos propletas
ostendit. per quos multi
in perditionem ab homi¬
nabilem abierunt. Qui
primo in indea multi ap¬
paruerunt. et modo perfi¬
dia totum repleuerunt
mundum. Sed illi prius
falsi prophete fucrunt. ue¬
rissimosqz domini prophe¬
tas usq ad mortem perse¬
cuti sunt. sicut ieremiã
et micheam aliosqz mul¬
tos. isti autem nuinc fal¬
si prophete et falsi christi¬
ani:qui sunt: ueraces chri¬
stianos sinc misericordia
ꝑsequñtur: et opprimunt.
Aliquando si detur copia
etiam gladiis. sinc inter¬
missione autem suis pra¬
ius moribus et exemplis.
iccirco omnes preueniens
dominus adhortatus est
dicens. Attendite a falsis
propletis. Attendite dili¬
gentius: obseruate cau¬
tius:ut non seducami¬
ni. ut non circũuema¬
mini. ut non fallamĩ.¬

Expanded text:
uod paulo superius spatiosam et latam viam nominavit, hoc nunc apertius falsos prophetas ostendit, per quos multi in perditionem abominabilem abierunt. Quia primo in Judaea multi apparuerunt, et modo in perfidia totum repleverunt mundum. Sed illi prius falsi prophetae fuerunt, verissimosque Domini prophetas usque ad mortem persecuti sunt, sicut Jeremiam et Michaeam, aliosque multos. Isti autem nunc falsi prophetae et falsi Christiani qui sunt, veraces Christianos sine misericordia persequuntur, et opprimunt aliquando, si detur copia, etiam gladiis, sine intermissione autem suis pravis moribus et exemplis. Idcirco omnes praeveniens Dominus adhortatus est, dicens: Attendite a falsis prophetis; attendite diligentius, observate cautius, ut non seducamini, ut non circumveniamini, ut non fallami
Abbreviated transcription (Latin):
iudam dabo in
manu regis babilonis.
et transducet eos ĩ babi¬
lonem: et percutiet eos
gladio. Et dabo uniuersã
ĩnicorũ eoꝵ. et diripiẽt
ess et tollent ⁊ ducent
ĩ babilonẽ. Tu autẽ phassur
et ommes habitatores domꝰ
tue ibitis ĩ captiuitatẽ. et ĩ
babilonẽ uenies. et ibi mo¬
ricris. ibiq sepelieris tu et
ommes amici tui quibus
prophitasti mendaciũ.

Expanded text:
Iudam dabo in manu regis Babylonis et traducet eos in Babylonem et percutiet eos gladio. et dabo uniuersam imicorum eorum: et diripient eos, et tollent, et ducent in Babylonem. Tu autem, Phassur, et omnes habitatores domus tuae, ibitis in captivitatem: et in Babylonem venies, et ibi morieris, ibique sepelieris tu, et omnes amici tui; quibus prophetasti mendacium.
Abbreviated transcription (Latin):
quia mortius mũdo angi¬
li sũt presentes. Quod ergo
defũctoherode redit ad terrã
isrł ihũs. finẽ seculi demĩ¬
ciat. quãdo enoc et helia
predicantib. iudei sopita
moderne ĩuidie flãma fidẽ
ueritatis accipient. Tu¬
t bene cũ uideam
deserit fugere. et
hoc ĩ nocte dicitur fuisse.
Cũ uero reuertitur nulla
non solũ fuge. sed nec noc¬
tis fit mentio qr nimirũ
quos ob ptõꝵ tenebras
olim persecutores reliqͥt.
ipsos oblucem fidei deinde
se querentes reuisit. De¬
functi enĩ sunt. qui que¬
rebant aĩam pueri. Tu¬
xhic loco ĩtelligi
ion solũ herdem:
sed et sacerdotes ⁊ scribas
es tempore necem dñi fu
isse meditatos. Qui con¬
surgens accepit puerũ ⁊
matrem eius. et uenit in
terram israel. Nondixit
accepit filiũ suũ. ⁊ uxorẽ
sũa. sed puerũ ⁊ matrẽ

Expanded text:
quia mortuis mundo, angeli sunt praesentes. Quod autem defuncto Herode, redit in terram Israel Jesus, finem saeculi denuntiat, quando Enoch et Helia praedicantibus, Judaei sopita modernae invidiae flamma, fidem veritatis accipient. t bene, cum Judaeam deserit, fugere et hoc in nocte dicitur: cum vero revertitur, nulla non solum fugae, sed nec noctis fit mentio, quia nimirum, quos aut peccatorum tenebris olim persecutores reliquit, ipsos ob lucem fidei tandem se quaerentes revisit. Defuncti enim sunt, qui quaerebant animam pueri. hoc loco intelligimus, non solum Herodem, sed et sacerdotes, et scribas, eo tempore necem Disse meditatos. Qui surgens accepit puerum et matrem ejus, et venit in terram Israel. Non dixit, accepit filium suum, et uxorem suam, sed puerum, et matrem
Abbreviated transcription (Latin):
ne cũ non habeat
ducẽ nec precepto¬
rem nec principẽ: parat in¬
estate cibũ sibi. et congre¬
gat ĩ messe quod comedat.
Bsquequo piger dormies:
Quando consurges e somno
tuo: Paululũ dormies pau¬
lulũ dormitabis. paululũ
conseres manus tuas ut dor¬
nias et uemet tibi quasi ui¬
ator egestas. et pauperies q̃si
uir armatus. Si uero ĩpi¬
ger fueris: uemet ut fons
messis tua: et egestas longe

Expanded text:
e cum non habeat ducem neque preceptorem nec principem, parat estate cibum sibi et congregat in messe quod comedat. Usquequo piger dormies? Quando consurges e somno tuo? Paulum dormies, paululum dormitabis, paulum conseres manus tuas ut dormias; et veniet tibi quasi viator egestas et pauperies quasi vir armatus. Si vero impiger fueris, veniet ut fons messis tua et egestas longe
Abbreviated transcription (Latin):
figura an sub
ueritate loc mi¬
sticũ calicis sacramentũ fi¬
at:Ueritas ait. Caro mea
uere est cibus: et sangius me¬
us uere est potus. Alioquin
quomodo uerũ erit panis
quem ego dabo caro mea ẽ
pro mũdi uita: nisi uera
fas uorari dentibus nõ est.

Expanded text:
figura, an in veritate hoc mysticum calicis sacramentum fiat. Veritas ait: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus est vere potus. Alioqui quomodo magnum erit: Panis, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita, nisi vera stum vorari dentibus fas non est,
Abbreviated transcription (Latin):
sui uere carnẽ suã ⁊ sãgui¬
nem suũ consecratione sp̃s
sancti potencialiter cirari
et cotidie pro mũdi uita
mistice ĩ molari. Tu ãt¬
uirgĩe perspiritũ
sanctũ uera caro sine coitu
creatur: ita per eundem ex
substancia panis et uin
mistice idẽ corpus ipisti
consecratur. Corpus xpist
et ueritas et figura est. De¬
ritas dũ corpus christi et
sangins ĩ uirtute spũs sctĩ¬
et ĩ uirtute ipsius: ex panis
uini q substancia effici¬
iur. ffigura uero est: id qd̃
tlolicã ecclesiã ĩ misterio
corporis christi nichil abo¬
no magis. nichil amalo
minus ꝑficitur sacerdote:
quia non ĩ merito consecrã¬
tis. sed ĩ uerbo perficitur crea¬
toris. et ĩuirtute spũs sãcti.

Expanded text:
 vere carnem suam et sanguinem suum consecratione Spiritus sancti potentialiter creari, et quotidie pro mundi vita mystice immolari, utVirgine per Spiritum sanctum vera caro sine coitu creatur, ita per eumdem ex substantia panis et vini mystice idem corpus Christi consecretur. Corpus Christi et veritas et figura est: veritas, dum corpus Christi et sanguis virtute Spiritus sancti in virtute ipsius ex panis et vini substantia efficitur; figura vero est id, quod tholicam Ecclesiam in mysterio corporis Christi nihil a bono majus, nihil a malo minus percipitur sacequia non in merito consecrantis, sed in verbo perficitur Creatoris, et virtute Spiritus sancti.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ redemptore nacopastori¬
b ĩiidea angelus apparuit.
atq ad adorandũ hũc ab
oriente magos nõ angelꝰ
sed stella perduxit. Quia ui¬
delicet uideis tanꝙͣ ratione
utentib. racionale aĩal
id est angelus predicare de¬
buit: gentiles uero qui uti
ratione nesciebant. ad co¬
gnoscendũ dmm̃i nõ pex uo¬

Expanded text:
emptore nato, pastoribus in Judaea angelus apparuit, atque ad adorandum hunc ab Oriente magos, non angelus, sed stella perduxit. Quia scilicet Judaeis tanquam ratione utentibus rationale animal, id est angelus, praedicare debuit; gentiles vero, quia ratione uti nesciebant, ad cognoscendum Dominum non per
Abbreviated transcription (Latin):
recolamus quãtũ
nos pro diuino amore. ꝙͣ¬
tum pro nostra salute oppor¬
teat humiliari. qui terra
sumus et cinis. si tantum
illa sũma potestas pro no¬
bis humiliari nõ respuit.
ut ad suscipiendam nostre
fragilitatis in firma descẽ¬

Expanded text:
recolentes quantum nos pro divino amore, quantum pro nostra salute oporteat humiliari, qui terra sumus et cinis, si tantum summa illa potestas pro nobis humiliari non respuit ut ad suscipienda nostrae fragilitatis infirma descen
Abbreviated transcription (Latin):
ciam anceꝙͣ ado¬
lerent adipem
ueniebat puer sa cerdotis:
et dicebat ĩ molanti. Da
michi carnẽ. ut coquam
sacerdoti Non eñĩ accipiã
ate carnem coctan: sed cru¬
dam. Dicebat qz ei ĩmolãs
Incendatur primũ iuxta
morẽ hone adeps. et tolle
tibi qua itũcũq desiderat
aĩa tua Qui respondens
aiebat ¶. Nequaꝙͣ. Nunt
eĩ dabis alicquin tollam
ui. Era ergo petiñ pueroꝵ
grande umis coram dñs
paruã faciebat ei. mater
snua quã afferebat statutis
diebus ascendens cũ uiro
suo. ut ĩmolaret hostiam
liere hac profenore quod
cõmodasti dño. Et abier̃t
in locũ suũ. Disitauit er¬
go dñs annã ⁊ concepit
et peperit tres filios ⁊ duas
filias. Et magnificatus
est puer samuel apud do¬
minũ. Tu autẽ¬

Expanded text:
iam antequam adolerent adipem, veniebat puer sacerdotis, et dicebat immolanti: Da mihi carnem, ut coquam sacerdoti: non enim accipiam a te carnem coctam, sed crudam. Dicebatque illi immolans: Incendatur primum juxta morem hodie adeps, et tolle tibi quantumcumque desiderat anima tua. Qui respondens aiebat ei: Nequaquam: nunc enim dabis, alioquin tollam vi. Erat ergo peccatum puerorum grande nimis coram Domino: parvam faciebat ei mater sua, quam afferebat statutis diebus, ascendens cum viro suo, ut immolaret hostiam liere hac, pro fenore quod commodasti Domino. Et abierunt in locum suum. Visitavit ergo Dominus Annam et concepit, et peperit tres filios, et duas filias, et magnificatus est puer Samuel apud Dominum. Heli aute
Abbreviated transcription (Latin):
et formans te ifrael. No
li timere quia redemi te:
ris per aquã tecũm cro:
et flumina nõ operient te.
Cũ ambulaueris ꝑignẽ
nõ combureris: ⁊ flãma
non ardebit ĩte: quia ego
dñs deus tuus scts̃ israel

Expanded text:
et formans te, Israel: Noli timere, quia redemi te, ris per aquas, tecum ero, et flumina non operient te: Cum ambulaveris in igne, non combureris, et flamma non ardebit in te: Quia ego Dominus Deus tuus sanctus Isr
Abbreviated transcription (Latin):
nnes gentes cõ¬
grrgate sit simul: et col¬
lecte sũt trous. Quis ĩ uo¬
bis anm̃et istud: que
prima sũt audur uos fa¬
ciet. Dent fistes eorum et
iustificentir eet audiant
et dicant. Dere uos testes
mei dicit dũs: et seruus
meus quẽ legr ut scia¬
tis et credats michi: et ĩ¬
telligatis. qua ego ipse
sũ. Ante menõ est forma¬
tus deus: et post me nõ
erit. E go siqn ego sũ doꝰ

Expanded text:
nes gentes congregatae sunt simul, et collectae sunt tribus: Quis in vobis annuntiet istud, et quae prima sunt, audire nos faciet? Dent testes eorum, et justificentur, et audiant, et dicant: Vere, Vos testes mei, dicit Dominus, et servus meus, quem elegi: Ut sciatis, et credatis mihi, et intelligatis, quia ego ipse sum. Ante me non est formatus Deus, et post me non eri
Abbreviated transcription (Latin):
quã modo audimimus.
et iuxta licteram gaudio
plena refulget. quia tri-¬
toris. simul et redemptio¬
nis nostre dona plano
sermone describit. Et si
hanc enucleacius ꝑtrac¬
tare uelimus: gratiorẽ
ĩlictera fructũ spũalis
sensus ĩditũ esse compe¬
rimus. Sermo et eñ
dei aromatũ more quo
subtilius quasi terendo
et cernendo discutitur:
eo maiorẽ ĩ terne sue uir¬
tutis fragranciã reddit.

Expanded text:
quam modo audivimus, et juxta litteram gaudio plena refulget, quia tritoris nostri, simul et redemptionis nostrae dona plano sermone describit. Et si hanc enucleatius pertractare velimus, gratiorem in littera fructum spiritualis sensus inditum esse comperimus. Sermo etenim Dei, aromatum more, quo subtilius quasi terendo et cernendo discutitur, eo majorem internae suae virtutis fragrantiam  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
festuntatem
dilectissimi
apparitio dnui ⁊ saluatoris
nostri. sicut nostis illustrat.
Et hic est ille dies. quo ad
cognoscendũ adorandũq
dei filiũ tres magos prenia
stella perduxit. Cuius fitĩ
memoriã. merito placuit
ãmo celebrari. ut dum
euangelica historia inces¬
santer recensetur: semper
se intelligenciũ sensibus
ĩferat salutiferũ misteriũ
per ĩ signe miraculũ. Tu¬

Expanded text:
festivitatem, dilectissimi, apparitio Domini et Salvatoris nostri, 128 sicut nostis, illustrat; et hic ille est dies quo ad cognoscendum adorandumque Dei Filium tres magos praevia stella perduxit. Cujus facti memoriam merito placuit honore annuo celebrari; ut dum evangelica historia incessabiliter recensetur, semper se intelligentium sensibus inferat salutiferum mysterium per insigne miraculum.
Abbreviated transcription (Latin):
ũquid nature u¬
sus ꝑsensit. cum
dñs iesus ex maria nasce̾¬
tur. Si ordinc̃ querimus:
uiro mixta femina gene
rare consueuerat. liquet
igitur ꝙ preter nature or¬
dinẽ uirgo generauit.
Et lic quod conficimus:
corpus christi est. Quid
hic querimus nature or¬
preter naturam sit ipse
dũs iesus partꝰ ex uirgĩe.
Da utiq caro christi. quẽ
crucifira que sepulta est.¬

Expanded text:
unquid nature usus precessit, cum Iesus dominus ex Maria nasceretur? Si ordinem querimus, uiro mixta femrare consuevit. Liquet igitur, quod praeter naturę ordinem virgo generavit. Et hoc, quod conficimus, corpus Christi ex virgine est. Quid hic quęris naturae orpręter naturam sit ipse dominus Iesus partus ex virgine? Vera utique caro Christi, quę crucifixa est, quę sepulta est
Abbreviated transcription (Latin):
ggrauata ẽ autẽ
manus dñi super
azctios: et de molitus ẽ cos.
Et pertussit ĩ secretiori ꝑte
naciũ azotum et fines erꝰ.

Expanded text:
ggravata est manus Domini super Azotios: et demolitus est eos: et percussit in secretiori parte natium Azotum, et fines ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uiri az ocii hunuscemedi pla¬
gam dixerũt. Nõ maneat
archa dei israel apud nos:
qm̃ dura est manus ens
super nos. et super dagon
deũ nostrũ. Et mittentes cõ¬
gregauerũt om̃s satrapas
philistinorũ ad se: et dixeri.
Quid faciemus de archa dei
isracl: Responderũt q ge tlri.
Et circũduxerũt archã dei

Expanded text:
viri Azotii hujuscemodi plagam, dixerunt: Non maneat arca Dei Israel apud nos: quoniam dura est manus ejus super nos, et super Dagon deum nostrum. Et mittentes congregaverunt omnes satrapas Philistinorum ad se, et dixerunt: Quid faciemus de arca Dei Israel? Responderuntque Getthaei: et
Abbreviated transcription (Latin):
dlic pertinet etiã
nillud quod alio
loco dicit. Nolite ante tẽ¬
pus quicꝙͣ iudicare. quo¬
adusqz ueniat dominus
qui et illuminabit abscõ¬
dita tenebrarum. et ma¬
nifestabit cogitationes
cordis. Sunt ergo quedã
facta media que ignoramꝰ
quo animo fiant. quia et
lono et malo fieri possũt.
de quibus temerarium est
ndicare. maxime ut con¬
dẽnemus. Horum autent
ueniet tempus ut iudicẽ¬
tur. cum dominus illumi¬
nabit abscondita tenebra¬
rum. et manifestabit co¬
gitationes cordis. Duo
sunt autem in quibus te¬
merarium iudicium ca¬
uere debemus. cum incer¬
tum est quo animo quis
qz sit. uel cum incertum
est qualis futurus sit qͥ
nunc uel malus uel bonꝰ
apparet .Tu.

Expanded text:
c pertinet etiam illud, quod alio loco dicit: Nolite ante tempus quidquam judicare quoadusque veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis . Sunt ergo quaedam facta media, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt; de quibus temerarium est iudicare, maxime ut condemnemus. horum autem ueniet tempus ut iudicentur, cum deus inluminabit abscondita tenebrarum et manifestabit cogitationsunt autem, in quibus temerarium judicium cavere debemus, cum incertum est, quo animo quidque factum sit, uel cum incertum est, qualis futurus sit qui nunc uel malus uel bonus apparet.
Abbreviated transcription (Latin):
ypocrita. eice pri¬
mum trabem de
oculo tuo. et tunc perspi¬
cies: ut educas festucam
de cculo fratris tui. id est
primo abs te expelle odiũ.
et deinceps poteris iam
eum quem diligis emen¬
dare. Et est uere multum
cauendum et molestum
ypocritarum idest simula¬
torum genus. qui cum
omnium uiciorum accu
sationes odio et liore susci¬
piant. etiam consultores
uideri se uolunt. Et ideo
pie cauteqz uigilandum
est. ut cum aliquem repre¬
hendere uel obuirgare ne¬
cessitas coegerit. primo co¬
gitemus. utrum tale sit
uicium quod nunꝙͣ ha¬
bumnus. uel quo iam ca¬
rumus. Et si nunꝙͣ ha¬
buimus. cogitemus et nos
homines eslẽ. et habere po¬
tuisse. Si uers habui¬
mus et non habemus.
tangat memoriam cõ¬
munis infirmitas. ut
illam reprehensionem
aut obiurgationem
non odium sed miseri¬
cordia precedat. ut siue
ad correctionem eius pro¬
pter quem id facimus
siue ad peruersionem
ualuerit. Nam incertus
est exitus: nos tamen de
simplicitate cculi nostri
securi simus. Si autẽ

Expanded text:
ypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc perspicies, ut educas festucam de oculo fratris tui. Id est, primo abs te expelle odium, et deinceps poteris jam eum quem diligis emendare. Et est vere multum cavendum et molestum hypocritarum, id est, simulatorum genus, qui cum omnium vitiorum accusationes odio et liuore suscipiant, etiam consolatores uideri se nolunt. et ideo pie cauteque uigilandum est, ut, cum aliquem reprehendere uel obiurgare necessitas coegerit, primo cogitemus, utrum tale sit uitium, quod numquam habuimus uel quo iam caruimus; et si numquam habuimus, cogitemus et nos homines esse et habere potuisse; si uero habuimus et non habemus, tangat memoriam communis infirmitas, ut illam reprehensionem uel obiurgationem non odium, sed misericordia praecedat, ut sine ad correctionem eius propter quem id facimus, siue ad peruersionem ualuerit — nam incertus est exitus — nos tamen de simplicitate oculi nostri securi simus. si autem
Abbreviated transcription (Latin):
est qui per sp̃m sanctũ hanc
suã efficit carnẽ: et transit
uinũ in sanguinẽ. Unde ⁊
sacerdos. Iube hec ĩquit per
ferri per manus angeli tui
sancti ĩ sublune altare tuũ
ĩ conspectu diuine maiesta¬
tis tue. Ut quid eñi hec de¬
ferenda ĩ lucem de poscit: nͥ ut
ĩtelligatur quod ista fiant

Expanded text:
nc suam efficit carnem, et transit vinum in sanguinem. Unde et sacerdos: Jube, inquit, haec perferri per manus angeli tui sancti in sublime altare tuum in conspectu divinae majestatis tuae. Ut quid perferenda in lucem deposcit, nisi ut intelligatur, quod ista fiant
Abbreviated transcription (Latin):
illi ex altera. Dixit q abner
ad ioab. Surgant ꝓueri.
et ludant corain nobis. Et
respondit ioab. Surgant.
Surrexerũt ergo et transie¬
rũt nunmero duodecimi de
lr̃iamin exparte isbosech
filii saul: et ducdecim de pu¬
eris dauid. Apprehenso¬
qz unusquisq capite com¬
paris sui defixit gladium¬
suũ ĩ latus contrarii: et ce¬
ciderũt simul. Docatũ q
est nomẽ loci illius ager
robustoꝵ ĩgabaon. Et or¬
tum est bellũ durũ satis ĩ
die illa: fugatusqz est ab¬
ner et uiri isracl apueris
dauid. Erãt ã ibi tres filii
saruie. ioab abisai. ⁊ a sa¬
hel. Porro asahel cursor ue¬
locissimus. fuit quasi unꝰ

Expanded text:
illi ex altera dixitque Abner illi ex altera dixitque Abner ad Ioab surgant pueri et ludant coram nobis et respondit Ioab surgant surrexerunt ergo et transierunt numero duodecim de Beniamin ex parte Hisboseth filii Saul et duodecim de pueris David adprehensoque unusquisque capite conparis sui defixit gladium in latus contrarii et ceciderunt simul vocatumque est nomen loci illius ager Robustorum in Gabaon et ortum est bellum durum satis in die illa fugatusque est Abner et viri Israhel a pueris David erant autem ibi tres filii Sarviae Ioab et Abisai et Asahel porro Asahel cursor velocissimus f
Abbreviated transcription (Latin):
qz uiri iuda:
et unxerunt ibi damd. ut
regnaret super domũ iuda.
Et nunciatũ est dauid ꝙ
uiri iabes galaad sepelissẽt
saul. Naisit ergo dauid nũ¬
cios ad uiros iabes galaad:
gratiam eo ꝙ fecistis u̾bũ
istud. Confortẽtur manꝰ
uestre: et estote filii fortitu¬
dinis. licet enim mortuꝰ
sit dñs uester saul: tamẽ
me uuxit domus iuda ĩ¬
I bner autẽ filius
ner princeps ex¬
ercitus saul: tulit isbosech
filiũ saul et circũduxit eũ
per castra:regem qz consti¬
tuit super galaad ⁊ super
gessuri: et super iezrahel ⁊
super effraim. et super ben¬
et duobus annis regnauit
Sola autẽ domus uida se¬
quebatur dauid. Et fuit
numerus dierũ quos com¬
moratus est dauid ĩperãs
ĩ hebron super domũ iuda
septem annorũ et sex mẽ¬
siũ. E gressus qz est abner
filius ner ⁊ pueri isbosech
filii saul de castris ĩgabon.
et occurrerũt eis iuxta pisci¬
t cũ ĩ unũ conueĩs¬
sent eregione seder̃t
hii ĩ una parte piscine et

Expanded text:
 viri Iuda et unxerunt ibi David ut regnaret super domum Iuda et nuntiatum est David quod viri Iabesgalaad sepelissent Saul misit ergo David nuntios gratiam eo quod feceritis verbum istud confortentur manus vestrae et estote filii fortitudinis licet enim mortuus sit dominus vester Saul tamen me unxit domus Iuda bner autem filius Ner princeps exercitus Saul tulit Hisboseth filium Saul et circumduxit eum per Castra regemque constituit super Galaad et super Gesuri et super Iezrahel et super Ephraim et super Benet duobus annis regnavit: sola autem domus Juda, sequebatur David. Et fuit numerus dierum, quos commoratus est David imperans in Hebron super domum Juda septem annorum, et sex mensium. Egressusque est Abner filius Ner, et pueri Isboseth filii Saul de castris juxta piset occurrerut cum in unum convenissent e regione sederunt hii ex una parte piscinae et
Abbreviated transcription (Latin):
luiũ: plectentes ⁊ iexentes
subtilia. Et erũt irrigua
cius flaccentia: om̃es qui
faciebant lacinias ad capi¬
endos pisces. Stutti prina¬
pes fhmcos: sapientes con¬
siliarii pharaonis d derũt
consiliĩ ĩsipiens. Quomio
dicetis pharaoni filius sa¬
pienciũ ego: filius regũ
antiquorũ. Ubi sint ñc
sapientes tui: An mĩciẽt
tibi: et dicant qud cogita

Expanded text:
l. plectentes et texentes subtilia. Et erunt irrigua ejus flaccentia: omnes qui faciebant lacunas ad capiendos pisces. Stulti principes Taneos; sapientes consiliarii Pharaonis dederunt consilium insipiens. Quomodo dicetis Pharaoni: Filius sapientium ego, filius regum antiquorum? Ubi sunt nunc sapientes tui? annuntient tibi, et indicent
Abbreviated transcription (Latin):
dixit dñs exercituũ. Et a¬
rescet aqua de mari: ⁊ flu¬
uius desolabitur atqz sic¬
cabitur. Et deficient flu¬
mina: et attenuabũtur.
et siccabuntur riui agge¬
rũ. Calamus et iuncũs
marcescet: et nudabitur ri¬
uus aluei afonte suo. Et
omĩs sementis irrigua
siccabitur: arescet et nõ erit.
t merebũt piscato¬
res: et lugebũt om̃s mit¬
tentes ĩ flumẽ haniũ: et ex¬
pandentes rete super faciẽ

Expanded text:
minus Deus exercituum: Et arescet aqua de mari, et fluvius desolabitur, atque siccabitur. Et deficient flumina: et attenuabuntur, et siccabuntur rivis aggerum. Calamus et juncus marcescet: nudabitur alveus rivi a fonte suo, Et omnis sementis irrigua siccabitur, arescet, et non erit. erebunt piscatores, et lugebunt omnes mittentes in flumen hamum, et expandentes rete super faciem
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce dñs ascẽ¬
det super nubẽ
leuem: et ĩgredietur egip¬
mulachra egipti afacie eiꝰ
et cor regis egipti tabescet
ĩmedio eius. Et concur¬
rere faciam egiptios adu¬
sus egipcios : et pugnabit
uir contra fratrem suũ:
et uir contra amicũ suũ.
Ciuitas aduersus ciuita¬
tem: et regnũ aduersus

Expanded text:
ecce dominus ascendet super nubem levem et ingredietur Egipsimulacra Egipti a facie eius, et cor Egipti tabescet in medio eius, et concurrere faciam Egiptios adversus Aegyptios; et pugnabit uir contra fratrem suum, et uir contra amicum suum, ciuitas aduersus ciuitatem, regnum aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
et uerus est deus. nec rece-¬
dit anumero. nec capitur¬
numero. In relacione eĩ
personarũ nimerus cer-¬
nitur. ĩ diuinitatis uero
substancia. quod enume¬
ratũ sit. non comprehen¬
ditur. Ergo hoc solo mi-¬
merũ ĩ sinuant quod ad
ĩuicem sunt. et hoc mi-¬
mero carent quod ĩse sũt.
Nam ita huic sancte tri¬
nitati unũ naturale con¬
uenit nomen:ut tribz
personis non possit esse
plurale. Obhoc ergo cre¬
dimus illud ĩ sacrĩs licte¬
ris dictũ. Magnus dñs
noster et magna uirtus
eius. et sapiencie eius nõ
est numerus. Nec quia
tres has personas esse dix¬
mus unũ deũ. eũdem esse
patrem quẽ filiũ. uel eum
esse filiũ qui pater est: aut
eũ qui est spũs sanctus.
uel patrem uel filiũ dicere
poterimus. Non enĩ ipse
est pater qui filius. et ip̃ẽ
qui est uel pater uel fili-
cũ tamen ipsũ sit pater
quod filius. ipsũ filius qd
pater. ipsũ pater et filius
natura unus deus. Tu ãlt-¬

Expanded text:
et verus est Deus, nec recedit a numero nec capitunumero: in relatione enim personarum numerus cernitur, in divinitatis vero substantia quid numeratum sit non comprehenditur: ergo hoc solum numerum insinuant quod ad invicem sunt, et in hoc numero carent quod ad se sunt, nam ita huic sanctae Trinitati unum naturale convenit nomen, ut in tribus personis non possit esse plurale; ob hoc ergo credimus illud in sacris litteris dictum: Magnus Dominus noster, et magna virtus ejus, et sapientiae ejusest numerus . » Nec quia tres has personas esse diximus, unum Deum, eumdem esse Patrem quem Filium, vel eum esse Filium qui est Pater, aut eum qui est Spiritus sanctus, vel Patrem et Filium dicere poterimus. Non enim ipse est Pater, nec Filius, nec qui est, vel Pater, vel Filius, cum tamen ipsum sit Pater quod Filius, ipsum Filius quod Pater, ipsum Pater et Filius natura unus Deus. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
nolẽtes cogeret
ad bibendũ: sed sicut rexsta¬
tuerat p̾pones mẽsis singu-¬
los de prĩcipibz siuis:ut su¬
meret unusquisq qd̃ uellet.
Dasthi quoq regina fecit
cõuiuiũ feminaꝵ ĩpalacio
ubi rex assuerus manere
consueuerat. Itaq die sep¬
timo cũ rex esset hilarior:
mam ⁊ baczata ⁊ arbona
et bagatha ⁊ abgatha ⁊ za¬
rach ⁊ sarchas septẽ eunu-¬
chis. qui ĩconspectu eius
ministrabant ut ĩ troduce¬
posito super caput eius dia¬
demate: ut ostenderet cũctis
pplĩs ⁊ prĩcipib eius pul¬

Expanded text:
nolentes cogeret ad bibendum, sed sicut rex statuerat, praeponens mensis singulos de principibus suis, ut sumeret unusquisque quod vellet. Vasthi quoque regina fecit convivium feminarum in palatio, ubi rex Assuerus manere consueverat. Itaque die septimo, cum rex esset hilarior, uman, et Bazatha, Arbona, et Bagatha, et Abgatha, et Zarath et Charchas, septem eunuchis, qui in conspectu ejus ministrabant, ut introduceposito super caput ejus diademate, ut ostenderet cunctis populis et principibus pul
Abbreviated transcription (Latin):
celestis uoce sermonis.
uerũ etiam cdlaritate diui¬
ne lucis astruxit. Nusquã
enĩ ĩ tota ueteris testamẽ¬
ti serie reperimus anglõs.
qui tan sedulo patribus
ruisse. Sed hoc priuilegi¬
um recte hydierno tẽpori
seruatũ est. quãdo exortũ
est ĩtenebris lumẽ rectis
corde: misericors ⁊ mise¬
rator dñs. Significant
autẽ mistice pastores isti
girgũ. doctores quosq ac
rectores fideliũ aĩaꝵ. Nox
cuius uigilias custodie¬
bant super gregem suũ.
ꝑicula temp̾tacionũ in¬
dicat: aquibz se suosq
subietos om̃s qui ꝑfecte
uigilant custodire non
Pastores quidẽ illi felici
gaudio festinauerũt bide¬
re quod audierant: et qr
ardenti desiderio quesiert.
continuo saluatorẽ quẽ
quesierant ĩueĩre merue¬
rũt. Sed ĩtellectu alio cũ
pastores gregũ ĩmo cuncti
fideles qua mentis ĩdustria
ipm̃ querere debeant: dictis
tis. Transeamus ĩquiũt
usq bethleem: ⁊ uideamꝰ
hec uerbũ quod factũ est.
Uidentes ergo pastores co

Expanded text:
oce sermonis, verum etiam claritate divinae lucis astruebat. Nusquam enim in tota Veteris Instrumenti serie reperimus angelos, qui tam sedulo apparuere ruisse; sed hoc privilegium recte hodierno tempori servatum est, quando exortum est in tenebris lumen rectis cordertendi. Significant autem mystice pastores isti gregum doctores quosque ac rectores fidelium animarum. Nox, cujus vigilias custodiebant super gregem suum, pericula tentationum indicat, a quibus se suosque subjectos omnes qui perfecte vigilant, custodire non Pastores quidem illi felici gaudio festinarunt videre quod audierant: et quia ardenti amore quaesierunt, continuo Salvatorem quem quaesierunt invenire meruerunt. Sed et intellectualium pastores gregum, imo cuncti fideles qua mentis industria Christum quaerere debeant, dictis tis. Transeamus, inquiunt, usque Bethleem, et videamus hoc verbum quod factum est.Videntes ergo pastores cog
Abbreviated transcription (Latin):
tatis significat: aliquãdo
incarnationem humani¬
tatis. Potentiam diuini¬
tatis significat: sicut scri-¬
Emitte manum tuam
pretantur autem cum.
ut ci manum imponat.
quia per hoc qd nostram
mortalitatem accepit: ge¬
nus humanum ab ĩtir-¬
mitate anime libera¬

Expanded text:
nificat, aliquando incarnationem humanitatis. Potentiam significat Divinitatis, sicut scri« Emitte manum tuam precatur autem eum, ut ei manum imponat, quia per hoc quod nostram mortalitatem accepit, genus humanum ab infirmitate animi libera
Abbreviated transcription (Latin):
t adducunt ei fur¬
dum et mutum.
allegorice genus signifi¬
cat humanum: quod con¬
stat tam ex iudeis ꝙͣ ex gen¬
tibus. Non est enim distĩ¬
itio ut ait apostolus in dei
et greci: omnes cnim pes¬
caucrunt. et egent gratia
dei. Tunc autei genus
humanum absurduit
in primo parente: cum¬
uerbis serpentis auditum
aperuit. Post surditatem
lequendi officium perdidit:
quando a laude dei cessauit.
Non est cnim speciosa laus
ut ait scriptura in ore pec¬
catoris. Hii autem qui sur¬
dum et mutum domino ad
curandum adducunt pa¬
triarchas et propletas si¬
gnificãt. qui spiritualit̾
dum detulerunt quia ad

Expanded text:
t adducunt ei surdum, et mutum. » allegorice genus significat humanum, quod constat tam ex Judaeis, quam ex gentibus. « Non est enim distinctio, » ut Apostolus ait « Judaei et Graeci: omnes enim peccaverunt et egent gloria Dei . » Tunc autem genus humanum obsurduit, quando in primo parente verbis serpentis auditum aperuit. Post surditatem tunc loquendi officium perdidit, quando a laude Dei cessavit. « Non est enim speciosa laus, » ut ait Scriptura, « in ore peccatoris . » Hi autem, qui surdum et mutum Domino ad curandum adducunt, patriarchas et prophetas significant, qui spiritaliter dum detulerunt. Quia ad
Abbreviated transcription (Latin):
puer contra senẽ:
Aignobilis contra nobilẽ
Appechendet enĩ uir fr̃em
suñ: domesticũ patris sui¬
dicens. Uestimentum
tibi est: princeps esto noster.
ruina autẽ hec sub manu
tua. Et respõdebit ĩdie illa
dicens. Non sũ medicus:.
et ĩ domo mea non est pa¬
nis neqz restimentũ. Nolite¬
me constituere principem
iuidas concidit. qr lingua

Expanded text:
senem, et ignobilis contra nobilem. Apprehendet enim vir fratrem suum domesticum patris sui: Vestimentum tibi est, princeps esto noster, ruina autem haec sub manu tua. Respondebit in die illa, dicens: Non sum medicus, et in domo mea non est panis, neque vestimentum: Nolite constituere me principem Judas co
Abbreviated transcription (Latin):
fructũ ad ĩuentionũ suaꝵ
comedet. De ĩ pio ĩmalũ:
recributio enĩ manuũ eiꝰ
fiet ei. Populũ meũ exac¬
tores sui spoliauerũt: et
mulieres dñate sũt eius.
Popule meus qui beatũ te
dicunt: ipsi te decipiũt. et
uiam gressuũ tuorũ dissi¬

Expanded text:
fructum adinventionum suarum comedet vae impio in malum retributio enim manuum eius fiet ei populum meum exactores sui spoliaverunt et mulieres dominatae sunt eius popule meus qui beatum te dicunt ipsi te decipiunt et viam gressuum tuorum dissi
Abbreviated transcription (Latin):
mescit ergo
abhorsie cuiꝰ
ens est: quĩa excelus re¬
putatus est ipse. ecce eñi
dñator dñs exerciliũ au¬
ualidũ et fortem. ome
robur panis: equĩe ro¬
bur aque. et forst uirũ
bellatorem. et uicem et
prepletam. et aiolũ ⁊ se-¬
ne principẽ suꝑt quinqua¬

Expanded text:
escite ergo ab homine cuius us eius quia excelsus reputatus est ipse ecce enim Dominator Deus exercituum auvalidum et fortem omne robur panis et omne robur aquae fortem et virum bellatorem iudicem et prophetam et ariolum et senem principe
Abbreviated transcription (Latin):
temporis. quã diuini con¬
silii ĩ scrutabilis altitudo
disposuit: renouandam
auitori suo naturã generis
assũpsit humani: ut in¬
uentor mortis diabolus.
per ip̃am quã uicerat uĩ¬
ceretur. In quo cõflictu
pro nobis mito magno
et mirabili equitatis iu¬
re certatũ est: dũ omp̃s
dñs cũ senissimo hoste
ditur. Obiiciens ei eandẽ
formã eandemq naturã.
mortalitatis quidẽ nr̃e ꝑ¬
ticipem: sed peccati tocius
expertẽ: Alienũ quippe ab
hac natiuitate est: quod
de omĩb legitur. Nemo
mundus a sorde: nec ĩfans
uita eius super terrã. Ni
chil ĩistam singularẽ nati¬
uitatẽ de carnis concupiscẽ¬
cia transiuit: nichil de ptĩ
lege manauit. Agamus¬
ergo gratias dilectissimi
deõ patri per filiũ eius in
spũ sancto: qui ꝓpter mi¬
nos misertus est nostri.⁊
ut essemus ĩ ipõ noua cre¬
atura. nouũq figmẽtũ.

Expanded text:
am divini consilii inscrutabilis altitudo disposuit, reconciliandum auctori suo naturam generis assumpsit humani, ut inventor mortis diabolus, per ipsam quam vicerat vinceretur. In quo conflictu pro nobis inito, magno et mirabili aequitatis jure certatum est: dum omnipotens Dominus cum saevissimo hoste,itate, objiciens ei eamdem formam eamdemque naturam, mortalitatis quidem nostrae participem, sed peccati totius expertem. Alienum quippe ab hac nativitate est, quod de omnibus legitur: Nemo mundus a sorde, nec infans, diei vita super terram . Nihil ergo in istam singularem nativitatem de carnis concupiscentia transivit, nihil de peccati lege manavit. ergo gratias, dilectissimi, Deo Patri per Filium ejus in Spiritu sancto, quia propter munos, misertus est nostri; eut essemus in ipso nova creatura novumque figmentum.
Abbreviated transcription (Latin):
aluator noster
dilectissimi hodie
natus est: gaudeamus.
Neq enĩ locũ fas est esse
tristicie: ubi natalis est
uite: que consumpto mor¬
talitatis timore ingerit
nobis de promissa eterni¬
tate leticiam. Nemo ab
huius alacritatis parti¬
cipatione secernitur. Una
cunctis leticie comunis
est ratio. quia dñs noster
peccati mortisq destructoꝵ.
sicut nullũ a reatu liberũ
repperit: ita liberandis oĩ¬
bus uenit. Exultet sct̃s̃:
quia propinquat ad pal¬
mã. Gaudeat peccator: qr

Expanded text:
alvator noster, dilectissimi, hodie natus est, gaudeamus. Neque enim locum fas est ibi esse tristitiae, ubi natalis est vitae; quae consumpto mortalitatis timore, nobis ingerit de promissa aeternitate laetitiam. Nemo ab hujus alacritatis participatione secernitur, una cunctis laetitiae communis est ratio: quia Dominus noster, peccati mortisque destructor, sicut nullum a reatu liberum reperit, ita liberandis omnibus venit. Exsultet sanctus, quia propinquat ad palmam. Gaudeat peccator, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mõtes ange qui st̾ asuustro
cilicie: ascenditq oĩa castel¬
la eox: et obtinuit omnẽ
munitionẽ Effregit autẽ
ciuitatẽ opimatissimã me¬
lochi. predauit q om̃s silios
tharsis: et filios ismael qui
erant contra faciẽ deserti: et
ad anstrũ terre celcon. Et
transunt eufraten ⁊ uenit ĩ
mesopothanuã: et fregit õs
ciitates excelsas que erãt
ibi atorrente mãbre usq¬
quo ꝑueniatur ad marr
et occupaiit terminos eius
acilicia usq ad fines ia-¬
phet. qui llĩt ad austrũ.
adduxit q omnes filios
madian ⁊ et predauit cẽz
locupletacionẽ eoꝵ. om̃s¬
q resistenstes sibi occidit
ĩore gladii. Et pꝰ hec descẽ¬
dit ĩcãpo damasti ĩ dieb
messis: et succendit oĩa
sata. om̃sq arbores ⁊ ui¬
neas fecit ĩcidi. et cecidit
timor illius super om̃s
ĩhabitantes terrã. Tu

Expanded text:
montes Ange, qui sunt a sinistro Ciliciae, ascenditque omnia castella eorum, et obtinuit omnem munitionem. Effregit autem civitatem opinatissimam Melothi, praedavitque omnes filios Tharsis, et filios Ismael  Al. Israel, qui erant contra faciem deserti, et ad austrum terrae Cellon. Et transivit Euphratem, et venit in Mesopotamiam: et fregit omnes civitates excelsas, quae erant ibi, a torrente Mambre usquequo perveniatur ad mare: et occupavit terminos ejus, a Cilicia usque ad fines Japheth, qui sunt ad austrum. Abduxitque omnes filios Madian, et praedavit omnem locupletationem eorum, omnesque resistentes sibi occidit in ore gladii et post haec descendit in campos Damasci in diebus messis et succendit omnia sata omnesque arbores ac vineas fecit incidi et cecidit timor illius super omnes inhabitantes terram tu