comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
el rebub ergo baal muscarũ. dei.¬
id est uir muscarũ. siuc habens mus¬
cas interpretat᷑: ob sordes uidelicet im¬
molatitii eruoris. ex cuius spurcissimo
ritu uel nomine principẽ demoniorũ
cognominabant Et alii tẽptantes. sig¬
nũ decęlo quęrebant ab eo. Uel in mo¬
rẽ heliȩ ignẽ desublimi uenire cupi¬
ebant : uel in similitudinẽ samuhelis
tempore estiuo mugire tonitrua. cho¬
ruscare fulgura. imbres ruere. quasi
non posset & illa calu̾pniari & dicere
ex occultis & uariis aeris passionib ac¬
cidisse: At tu qui calũpniaris ea quȩ
oculis uides: manu tenes. utilitate
sentis : quid facies dehis quȩ de cȩlo ue¬
nerint. Utiq respondebis & magos
in ȩgypto multa signa fecisse decȩlo:
pse aũt ut uidit cogitationes. XII.¬
eoꝵ: dixit eis Omne regnũ inse ipsũ
diuisũ desolabitur. & domus supra
domũ cadit Non ad dicta. sed ad co¬
gitata respondit. ue uel sic cõpellerent᷑
credere potentiam eius. qui cordis ui¬

Expanded text:
elzebub ergo Baal muscarum, id est, vir muscarum, sive habens muscas, interpretatur. Ob sordes videlicet immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cognominabant. Et alii tentantes, signum de coelo quaerebant ab eo. Vel in morem Eliae ignem de sublimi venire cupiebant, vel in similitudinem Samuelis tempore aestivo mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere, quasi non possint et illa calumniari, et dicere ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calumniaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, qui feceris de iis quae de coelo venerint? Utique respondebis, et magos in Aegypto multa signa fecisse de coelo. Ipse autem ut vidit cogitationes eorum, dixit eis: Omne regnum in seipso divisum desolabitur, et domus supra domum cadet. Non ad dicta, sed ad cogitata respondit, ut vel sic compellerentur credere potentiae ejus, qui cordis vi
Abbreviated transcription (Latin):
Si uero sc̃ę & indiuiduȩ trinitatis est
indiuiduũ. inimo quia indiuiduuͣ ma¬
net regnũ . desistant arriani minorẽ
patre filiũ. minorẽ filio scm̃ dicere sp̃m.
quia quorũ unũ est regnũ. horũ ẽ &
una maiestas Si autẽ & sathanas inse¬
ipsũ diuisus ẽ: quomodo stabit regnũ
iscus. quiã dicitis in belzebub eicere me
dȩmonia: Hoc dicens. ex ipsoꝵ confes¬
sione uolebat intelligi. quod in eũ non
credendo. in regno diaboli esse delegis

Expanded text:
Si vero sanctae et individuae Trinitatis, individuum, imo quia individuum manet regnum, desistant Ariani minorem Patre Filium, minorem Filio sanctum dicere Spiritum. Quia quorum unum est regnum, horum est et una majestas. Si autem et Satanas in seipso divisus est, quomodo stabit regnum ipsius, quia dicitis in Beelzebub ejicereet. Hoc dicens ex ipsorum confessione volebat intelligi, quod in eum non credendo in regno diaboli esse delegis
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Sine modo . sic enĩ decet nos im¬
plere omnẽ iustitiam. Tunc dimisit
eũ : id est tunc demũ dimisit. tunc
consensit. tunc passus eũ ase bap¬
tizari. cũ tali ordine cognouisset
omnẽ iustitiam debere compleri.

Expanded text:
ei: Sine modo, sic enim decet nos implere omnem justitiam. Tunc dimisit eum. Id est, tunc demum dimisit, tunc consensit, tunc passus est eum a se baptizari, cum tali ordine cognovisset omnem justitiam debere compleri.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fratrib habuerint pacẽ : quam
significant oscula colũbarũ. Habent
autẽ oscula & corui. sec laniant.
quod colũba omĩno non facit. signisi¬
cantes eos quiloquuntur pacẽ cũ ꝓ¬
ximo suo: mala aut̃ẽ sunt in cordi¬

Expanded text:
cum fratribus habuerint pacem, quam cum fratribus habuerint pacem, quam significant oscula columbarum. Habent autem oscula et corvi, sed laniant, quod columba omnino non facit, significantes eos qui loquuntur pacem cum proximo suo, mala autem in cordi
Abbreviated transcription (Latin):
eq enĩ dubitandũ est. quia bea
tris licet corporaliter sonantẽ me¬
riusset audire. multũ ex hoc uisu
po enditu ꝓfecerit : multũ de diuinę
petatis excellentia reuelatis oculis
ut ad cõparatione̾ intelligentiȩ qua
tunc illustrari ceperit. catenus il¬
lũ quantus esset. om̃imodis sibi ui¬
đetur ignorasse. Qui testimoniũ
ꝑhibens: ad iungit. Sed ut manifes¬
taretur ĩ isrł. ꝓpterea ueni ego in aqua
baptizans: Quod est aꝑte dicere:
Nonideo ueni in aqua baptirans. qͥa
peccata mundi baptizando tollere
possim. sed ut eũ baptizando ac pͣ¬
dicando manifestarẽ popło ist: Qui
inspũ seõ baptirans ad collenda pec¬
cata non solũ istł. sed totius mundi
s ei credere uoluerit idoneus est.
ut sic baptirando illi uiam prepara¬
rem: qui baptitaret in remissionẽ
iobannes. dicens Quia uidi sp̃m des¬
cendentẽ quasi colubam decȩlo. & man¬
sit suꝑ cũ. Bene in colũ be specie des
pleri. nisi simplices fuerint: nisi uerã

Expanded text:
e enim dubitandum est, quia beattris, licet corporaliter sonantem, meruisset audire, multum ex hoc visu et auditu profecerit, multum de divinae potestatis excellentia, revelatis oculis ut ad comparationem intelligentiae qua tunc illustrari coeperat, eatenus illum quantus esset, omnimodis sibi videretur ignorasse. Qui testimonium,perhibens adjungit: Sed ut manifestaretur Israel, propterea veni ego in aqua baptizans. Quod est aperte dicere: non ideo veni in aqua baptizans, quia peccata mundi baptizando tollere possum, sed ut eum baptizando ac praedicando manifestarem populo Israel, qui in spiritu sancto baptizans, ad tollenda peccata non solum Israel, sed et totius mundi, si ei credere voluerit, idoneus est. ut sic baptizando, illi viam pararem, qui baptizaret in remissionem Joannes, dicens: Quia vidi Spiritum descendentem quasi columbam de coelo, et mansit super eum. Bene in columbae specie descpleri, nisi simplices fuerint, nisi veram
Abbreviated transcription (Latin):
Indiuitus autẽ. principatus au¬
ro defertur : quod xp̃o magi sup¬
pliciter detulerunt: Spolia uero
samariȩ idẽ ipsi erant. qui eam
in colebant. Samaria nãq pro
idolatria posita est. Ille enĩ popu¬
lus isrł auersus adño: ad idolaco¬
lenda conuersus est: Ec .6.

Expanded text:
In divitiis autem principatus auIn divitiis autem principatus auro defertur, quod Christo Magi suppliciter obtulerunt. Spolia vero Samariae iidem ipsi erant, qui eam incolebant. Samaria namque pro idololatria posita est. Illic enim populus Israel aversus a Domino, ad idola colenda conversus est.
Abbreviated transcription (Latin):
litȩ pastores : magi gentiles: Iui
ꝓpe. isti longe Utriq tamen.
ad angulart̃ lapidẽ ecurrerunt.
eniens quippe sicut łc .iii.¬
Uapłs dicit. euangłizauit pacem
nobis qui eramus longe: & pacem
his qui prope: Ipse est pax nr̃a.:
qui fecit utraq unũ: & duoł con.¬
didit inse. in unũ nouũ homiliem..
faciens pacẽ : & cõmutauit utrosq
in uno corpore dõ: interficiens. ini¬
micitias in semet ipso. Merito istũ
diem nũquã nobiscũ heretici dona¬
tistȩ celebrare uoluerunt: qui anec
unitate̾ amant. nec orientali eccłiȩ
ubi apparuit illa stella cõmunicant.
Nos autẽ manifestationẽ dñi &
tias gentiũ delibauit. inunitate
gentiũ celebramus: Lc iiii.
Iunc etũ puer priusquã sciret
uocare patrẽ aut matr̃e sicut de
illo fuerat ꝓphetatũ accepit uirtu¬
tem damasci: illud scilicet unde.
damascus presumebat. Indiuiti¬
is quippe ciuitas illa scđm seculũ
florens. aliquando prȩsũpserat:

Expanded text:
litae pastores, Magi gentiles: illi litae pastores, Magi gentiles: illi prope, isti longe: utrique tamen ad angularem lapidem concurrerunt. « Veniens quippe, sicut Apostolus dicit, evangelizavit pacem nobis qui eramus longe, et pacem his qui prope. Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum, et duos condidit in se, in unum novum hominem, faciens pacem, et commutavit utrosque in uno corpore Deo, interficiens inimdiem nunquam nobiscum haeretici Donatistae celebrare voluerunt: quia nec unitatem amant, nec Orientali Ecclesiae, ubi apparuit illa stella, communicant. Nos autem manifestationem Domini tias Gentium delibavit, in unitate Gentium celebremus. Tunc enim puer, priusquam sciret vocare patrem aut matrem, sicut de illo fuerat prophetatum, accepit virtutDamascus praesumebat. In divitiis quippe civitas illa secundum saeculum florens aliquando praesumpserat.
Abbreviated transcription (Latin):
o dierni mysterii
ꝑ uniuersũ mundũ nota sollẽp¬
nitas. quid nobis afferat.
cõmemoret : anniuersario quoq ser.¬
mone tempus ammonet ut loquam.
Epiphania quippe. latino sermone manifo¬
statio dici potest. Hoc aũt die magi
dñm adorasse ꝑhibentur . stella scĩ¬
licet apparente cõmoniti. & prece¬
o quippe die quo natus est. illi
stellam in oriente iderunt.
& quẽ natũ indicauerit agnouerunt.
Ex illo gͥ die . ad hunc diem occur¬
rerunt. Herodẽ regẽ nuntiantes ter¬
ruerunt: iudȩis expropria scriptura
respondentib bethleem ciuitatẽ ubi
n̾atus dñs fuerat. inuenerunt Ad
ipsũ dẽinde dñm stella eadem du
tiuitatis suȩ dñs pastorib ab angelo
ammonitis: quo etiam die ꝑ stellã
& illis ẽ longe inoriente nuntiatꝰ.
sed isto die. ab eis est adoratus: Sus¬
cipiat ergo deuotissime istũ quoq¬
diem celebrandũ. uniuersa ęccłia
gentiũ: quia & illi magi quid fue¬
runt. nisi primitię gentiũ : Istahe¬

Expanded text:
odierni diei per universum mundum nota solemnitas quid nobis afferat fcommemoret, anniversario quoque sermone tempus admonet ut loquamur. Epiphania quippe graece, latine manifestatio dici potest. Hoc enim die Magi Dominum adorasse perhibentur; stella scilicet apparente commoniti, et praeceo quippe die quo natus est, illi stellam in Oriente viderunt; et quem natum indicaverit, agnoverunt. Ex illo igitur die ad hunc diem occurrerunt, Herodem regem nuntio terruerunt, Judaeis ex prophetica Scriptura respondentibus, Bethlehem civitatem, ubi Dominus natus fuerat, invenerunt. Ad ipsum deinde Dominum stella eadem ductivitatis suae Dominus pastoribus ab angelo admonitis; quo etiam die per stellam et illis est longe in Oriente nuntiatus: sed isto die ab eis est adoratus. Suscepit ergo devotissime istum diem celebrandum universa Ecclesia Gentium: quia et illi Magi quid jam fuerunt, nisi primitiae Gentium? Israe
Abbreviated transcription (Latin):
Adi sc̃i euangłiᷤ lectio postulat. quã
uolo si possũ sub breuitate ꝑstringe¬
re: ne uos & extensa ꝓcessio & plixa
ex positio. uideat᷑ gnerare Regnũ
cel irũ patri familias simile dicitur.
qui ad ex colendam uineã. suã opera¬
rios. ducit. Quis uero patris familias
sinulitudinẽ rectius tenet. quã con

Expanded text:
uam volo, si possum, sub brevitate perstringere, ne vos et extensa processio, et prolixa expositio videatur onerare. Regnum coelorum homini patrifamilias simile dicitur, qui ad excolendam vineam suam operarios conducit. Quis vero patrisfamilias similitudinem rectius tenet
Abbreviated transcription (Latin):
fluuius egrediebatur deloco uolup¬
tatis alirrigandũ paraddisũ. qui in¬
de diuiditꝰ in quatuor capita:. No¬
men uni phison. ipse ẽ qui circuit
omnẽ terrã euilath ubi nascit᷑ aurũ.
& aurũ terrę illius ẽ optimũ. Ibiq in¬
uenit᷑ delliũ: & lapis onichinus. Et
nomen fluuio scđo gyon: ipse est qui
circurt omnẽ terrã ęthyopie Nom̃
uero fluuii tertii tygris : ipse uadit

Expanded text:
fluvius egrediebatur de loco voluptatis ad irrigandum paradisum, qui inde dividitur in quatuor capita. Nomen uni Phison; ipse est qui circuit omnem terram Evilath, ubi nascitur aurum. Et aurum terrae illius optimum est, ibique invenitur bdellium, et lapis onychinus. Et nomen fluvii secundi Gehon; ipse est qui circuit omnem terram Aethiopiae. Nomen vero fluminis tertii, Tigris; ipse
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ab abel iusto usq ad ultiniũ elec¬
tũ qui infine mundi nasciturus ẽ. qͣt¬
scõs ꝓtulit. quasi tot palmites misit:
Hic itaq pater familias ad excolendã
uineã suã mane. hora tertia. seta.
nona. & undecima operarios condu-¬
cit: quia amundi huius initio usq
adfinẽ. ad erudiendam plebem fide¬
liũ. predicatores congregare non des

Expanded text:
justo, usque ad ultimum electum, qui in fine mundi nasciturus est, sanctos protulit, quasi tot palmites misit. Hic itaque paterfamilias, ad excolendum vineam suam, mane hora tertia, sexta, nona et undecima, operarios conducit, quia a mundi hujus initio usque in finem, ad erudiendam plebem fidelium, praedicatores congregare non des
Abbreviated transcription (Latin):
brauimus : festus nobis dies uterq Idõ
eñi resurrexit. ut nobis exẽplũ resur¬
rectionis ostenderet: & ideo ascendit
ut nos desuꝑ ꝓtegeret: Ee .iiͣ.
in ligno: nunc sedentem incȩlo. Pre¬
ciũ nr̃m dedit. cũ pendẽret in ligno:
colligit quod emit. cũ sedet incęlo:
Cũ enĩ collegerit om̃s. quos utiq ꝑtẽ
pora colligit : infine temporis ueniet.
quomodo scriptũ est. ds̃ manifeste ue¬
niet. Non quẽ ad modũ primũ uenit
occultus : sed sicut dictũ ẽ manifestus:
uenire ut iudicaret᷑ : manifestus aut
ueniet ut udicet: Si enĩ prius manifestꝰ
ueniret: iudicare eũ manifeste quis
auderet: Quando quidem dicit apłus
paulus. sienĩ cognouissent. nũquã dñm
głȩ crucifixissent: Sed sulle non occide¬
ret᷑: mors non moreret᷑: Tropheo suo:
Seducendo primũ homine̾ occidit. occi

Expanded text:
bramus. Festus nobis dies uterque. Ideo enim resurrexit, ut nobis exemplum resurrectionis ostenderet: et ideo ascendit, ut nos desuper protegeret. in ligno, nunc sedentem in coelo. Pretium nostrum dedit, cum penderet in ligno: colligit quod emit: cum sedet in coelo. Cum enim omnes collegerit, quos utique per tempora colliget, in fine temporis veniet, et quomodo scriptum est, Deus manifestus veniet : non quemadmodum primitus venit occultus, sed sicut dictum est, manifestus. venire, ut judicaretur: manifestus autem veniet, ut judicet. Si enim prius manifestus venisset, judicare manifestum quis auderet? Quando quidem dicit apostolus Paulus, Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sed si ille non occideretur, mors non moreretur. Tropaeo suo djecit in mortem. Seducendo primum hominem, occidit: occi
Abbreviated transcription (Latin):
ris dñm: neq derelinquas creatorẽ: ne
existas in grãtus. Si ergo in necessita¬
te & in periculis fortitudo necessaria
est. ut uiriliter eũ fide toleres uniuersa:
mnulto magis contra delicias ut dictũ est
& lis urias fortitudo necessaria est.¬

Expanded text:
ris Dominum, neque derelinquas Creatorem, nec ris Dominum, neque derelinquas Creatorem, nec existas ingratus. Si ergo in necessitate et in periculis fortitudo necessaria est, ut viriliter cum fide toleres universa, multo magis contra delicias, ut dictum est, et luxurias fortitudo necessaria est
Abbreviated transcription (Latin):
dũ robusti : ideoq timemus. ideoq
formidamus. Necdũ uidianis crucẽ:
necdẽ nos uonfirmauit passio dñta
resurrectio: non ascensio in exceisis:
nec missi descensto sp̃s sc̃i paracliti:
propterea sraguitatẽ nutamus. ꝓp¬
terea & sepius atdiui nuis a dño.
increpationẽ pusillȩ fidci. Supporcã¬
mus. toĩeramus lib̾ent᷑ : uoluntariȩ
sustinemus: unde & nunc dicente dño:
quare conturbati estis pusillȩ fidei.
cur non habetis fortitudin̾ẽ. curñ
confidentiam & fidutiam :apud ues
tenetis Et si mors irrueret. nonitee
eã debiustis constantissime sustinere:
Ad omne eñi quicqͥd euenerit fortitudo
necessaria ȩ̃: ad om̃e periculũ uel tri¬
bulationẽ usq ad animȩ exitũ: Simĩ¬
liter & contra delitias & diuitias & hono¬
res terrenos. animi fortitudo tenenda
ẽ.: ut neq extollaris ohomo. neq in
suꝑbiam erigaris: non despicias inimi¬
cos. neq humiles sꝑnas: neq obluuisca¬

Expanded text:
ndum robusti, ideoque timemus, ideoque ndum robusti, ideoque timemus, ideoque trepidamus, necdum vidimus crucem, necdum nos confirmavit passio Domini et resurrectio, non ascensio in excelsis, non missio vel descensio Spiritus sancti paracleti, propterea fragilitate nutamus, propterea et saepe audivimus a Domino increpationem pusillae fidei. Supportamus et toleramus libenter, voluntarie sustinemus. Unde et nunc dicit Dominus: Quare conturbati estis, pusillae fidei? Cur non habetis fortitudinem? Cur non confidentiam et fiduciam apud vos tenetis? Et si mors erueret, nonne eam debuistis constantissime sustinere? Ad omne enim quidquid evenerit, fortitudo necessaria est. Ad omne enim periculum vel tribulationem usque ad animae exitum. Similiter et contra delicias, et divitias, et honores terrenos, animi fortitudo tenenda est, ut neque extollaris, o homo, neque in superbiam erigaris, non despicias inimicos, neque humiles spernas neque oblivisca
Abbreviated transcription (Latin):
ormiebat itaq corpore. ut
apłos suscitaret. & euigilare
faceret Precipue uero monet nos.
in tellectu aut prudentia. sed uigi¬
lare om̃i tempore. & iubilare dño.
& salutẽ ab eo postulare studeamus.
Nã ipse qui dormiebat corpore. illud
scm̃ uerbũ dicit: Ego dormio. & cor
meũ uigilat. Ad qu̾e accedentes disci¬
puli. suscitabant eũ dicentes. Dñe.
salua nos perimus Tanto fuerant
metu conterriti. & pene animo alie¬
nati. ut irruerent ineu̾ : & non mo¬
deste ac lexiter suggererent: sed tur¬
bulent᷑. suscitarent᷑ eũ dicentes Dñe
salua nos perimus: . XII.¬
eati: oueraces dĩ discipłi. Dñm
saluatorẽ uobiscũ habetis. & pericu:¬
lũ timetis. Uita uobiscũ est: & de
morte solliciti estis: Maris turbinẽ
trementes. ereatorẽ cius presentem
ita suscitatis: quasi non possit dorꝙ.¬
miente cõrpore fluctus sedare. uel.l.i
mitigare. Sed quid respondent hii
dilectissimi discipuli: Paruuli in¬
quiunt sumus: adhuc infirmi. & ñ¬

Expanded text:
ormiebat itaque corpore, ut apostolos suscitaret et evigilare faceret, praecipue autem nos omnes intellectu aut prudentia, sed vigilare in omni tempore et jubilare Domino, et salutem ab eo postulare studeamus. Nam ipse qui dormiebat corpore, illud verbum sanctum dicit: Ego dormio, et cor meum vigilat ; ad quem accedentes discipuli, suscitaverunt eum, dicentes: Domine, salva nos, perimus. Tanto fuerunt metu conterriti, et pene animo alienati, ut irruerent in eum, et non modeste aut leniter suggererent, sed turbulenter suscitarent eum, dicentes: Domine, salva nos, perimus. O beati, o veraces Dei discipuli, Dominum salvatorem vobiscum habetis, et periculum timetis. Vita vobiscum est, et de morte solliciti estis. Maris turbinem timentes, creatorem ejus praesentem ita suscitatis, quasi non possit dormiente corpore fluctus sedare vel mitigare. Sed quid respondent hi dilectissimi discipuli? Parvuli, inquiunt, sumus, adhuc infirmi, et no
Abbreviated transcription (Latin):
b: Anno tertio decimo nabugo donosor regis.
uicesima & secunda die mensis primi. factũ
ẽ uerbũ indomo nabugodonosor regis as¬
siriorũ. ut defenderet se. Uocauitq om̃s
maiores natu om̃sq duces & bellatores suos.

Expanded text:
Anno tertio decimo Nabuchodonosor regis, vicesima et secunda die mensis primi, factum est verbum in domo Nabuchodonosor regis Assyriorum ut defenderet se. Vocavitque omnes maiores
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitatẽ. toto terrarũ orbe
uenerabilẽ. ille sc̃i sp̃s. conseerauit aduen¬
tus : qui post resurrectionẽ dñi. quin¬
quagesimo die. in apłos populũq cre¬
dentiũ. sicut sperabat᷑ influxit. Spe¬
rabat᷑ autẽ. quia illũ dñs ihe spopon¬
derat affuturũ: non ut tunc primũ
scõꝵ esse habitator inciperet: sed ut sa¬
crata sibi pectora. & feruentius accen¬
deret. & copiosius mundaret: eiimu¬
lans sua dona non inchoans. nec ideo
nouus opere. quia ditior largitate

Expanded text:
festivitatem toto terrarum orbe venerabilem, ille sancti Spiritus consecravit adventus, qui post resurrectionem Domini quinquagesimo die in apostolos populumque credentium, sicut sperabatur, influxit . Sperabatur autem, quia illum Dominus Jesus spoponderat affuturum , non ut tunc primum esse sanctorum habitator inciperet, sed ut sacrata sibi pectora et ferventius accenderet, et copiosius inundaret; cumulans sua dona, non inchoans, nec ideo novus opere, quia ditior largitate
Abbreviated transcription (Latin):
rat predicandũ: ut de eo discipłis dica¬
tur. predicate om̃i ereaturȩ: Sed om̃is
ereaturȩ nomine : signat᷑ homo. Sunt
nãq lapides : sed nec uiuunt. nec sentiunt:
Sunt herbȩ & arbusta: iuuunt quidẽ sed
non sentiunt Uiuunt dico. non ꝑ ani¬
mã sed ꝑ uiriditatẽ: quia & paulus dicit:
Insipiens tu quod seminas non uiuificatur.
nisi prius moriat᷑. Ee .xi.¬
iuit ergo quod morit᷑. ut uiuifice¬
tur: Lapides itaq sant. sed non ui¬
uunt Arbusta autẽ sunt: uiuunt. sed
non sentiunt. Bruta uero animalia
sunt : uiuunt. sentiunt. sed non discer¬
nunt. Angłi & enĩ sunt : uiuunt. senti¬
unt. & discernunt. Om̃is autẽ ereaturȩ
aliquid habet homo: Habet nãq cõmu¬
ne esse cũ lapidib: uiuere cũ arborib:
sentire cũ animalib: intelligere cũ an¬
głis Si igitur eñmune habet aliquid
cũ oimi creatura omo: iuxta aliquid
om̃is creatura homo. Om̃i ergo erea¬
turę predicatur ȩuangłm cũ soli homi

Expanded text:
candum, ut de eo discipulis dicatur: Praedicate omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non per animam, sed per viriditatem, quia et Paulus dicit: Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, 1570 nisi prius moriatur . Vivit ergo quod moritur, ut vivificetur. Lapides itaque sunt, sed non vivunt. Arbusta autem sunt, et vivunt, sed non sentiunt. Bruta vero animalia sunt, vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Angeli etenim sunt, vivunt, sentiunt, et discernunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet namque cone esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis. Si igitur commune habet aliquid cum omni creatura homo, juxta aliquid omnis creatura homo. Omni ergo, creaturae praedicatur Evangelium, cum soli homini
Abbreviated transcription (Latin):
fidelitate eius sententiam ꝓtulit dicenss
semitã ignorauit auis: Ee .uii.
Quis enĩ recte appellatus ẽ dñs. qͥd
corpus carneũ adethera
librauit. Cuiusauis semitã ignorauit:
quisqͥs eũ ad cęlũ ascendisse non credi¬
dit: De hac sollempnitate. ꝑ psalmista
dicitur: Eleuata est magnificentians
suꝑ cȩlos: De hac rursus ait. Ascendit d
in iubilatione & dñs in uoce tubȩ. Dele
iterũ dicit. Ascendens in altũ. captiuis
durit captiuitat̾ẽ: dedit dona homi

Expanded text:
ententiam protulit, dicens: Semitam ignoravit avis . Avis enim recte appellatus est Dominus, quia corpus carneum ad aethera libravit. Cujus avis semitam ignoravit quisquis eum ad coelum ascendisse non credidit. De hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia tua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . De hac iterum dicit: Ascendens in altum captivam duxit
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Dehac ascensionis eius gloria. et il
abacuc ait: Fleuatus est sol. & lun al¬
tit in ordine suo: Quis eñĩ solis nonls
nisi dñs: & quę lunę nomine nisieccłia
designat᷑ . Quousq enĩ dñs ad cęlos as
cendit: sc̃a eius ȩccłia aduersa mundi om¬
nimodo formidauit At postquã eius as¬
quod occulte credidit. Fleuatus ẽ ergo uiii¬
sol. & luna stetit in ordine suo: quia cũ
auctoritate predicationis excreuit: Hinc
eusdẽ ęccłiȩ uoce ꝑsalomonem dicitur:
Ecce iste uenit saliens in montib & trans¬
siliens colles Consid̾auit namq tantoꝵ
operũ culmina : & ait: Foce iste uenit.:
Ueniendo quippe ad redẽptionẽ nr̃am
quosdã ut ita dixerĩ saltus dedit Uultis
de cęlo uenit inuterũ: deutero uenit in
pͥsepe : depresepi uenit inerucẽ : decruce
uenit in sepulchrũ : desepulchro redut
incelũ Fc̃ce ut nõs post se currere faceret
quos ꝓ nob̾ saltus manifestata ꝑ carnẽ ue¬
ritas dedit: quia exultauit ut gigas ad

Expanded text:
us. De hac Ascensionis ejus gloria etiam Habacuc ait: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Quis enim solis nomine nisi Dominus, et quae lunae nomine nisi Ecclesia designatur? Quousque enim Dominus ascendit ad coelos, sancta ejus Ecclesia adversa mundi omnimodo formidavit; at postquam ejus Asquod occulte credidit. Elevatus est ergo sol, et luna stetit in ordine suo, quia cum auctoritate praedicationis excrevit. Hinc ejusdem Ecclesiae voce per Salomonem dicitur: Ecce iste venit saliens in montibus, et transiliens colles . Consideravit namque tantorum operum culmina, et ait: Ecce iste venit Veniendo quippe ad redemptionem nostram, quosdam, ut ita dixerim, saltus dedit. Vultis,De coelo venit in uterum, de utero venit in praesepe, de praesepe venit in crucem, de cruce venit inin coelum. Ecce ut nos post se currere faceret, quosdam pro nobis saltus manifestata per carnem Veritas dedit: Quia exsultavit ut gigas ad
Abbreviated transcription (Latin):
neq filios legit᷑ habuisse. Pensate ergo
quomodo ꝑ incrementa creuerit mundi¬
tia sc̃ĩtatis. quod & ꝑtrans latos famu¬
los & ꝑ ascendentis dñi ꝑsonã patenter os¬
tendit᷑: Translatus nãq ẽ enoch. & ꝑcõitũ
genitus. & ꝑ eoitũ generans. Raptus est he¬
lias ꝑ coitũ genitus : sed non ꝑ cõitũ gene¬

Expanded text:
neque filios legitur habuisse. Pensate ergo neque filios legitur habuisse. Pensate ergo quomodo per incrementa creverit munditia sanctitatis, quod et per translatos famulos et per ascendentis Domini personam patenter ostenditur. Translatus namque est Enoch et per coitum genitus, et per coitum generans. Raptus est Elias per coitum genitus, sed non jam per coitum gene
Abbreviated transcription (Latin):
icut em̃ ioseph afrib uenditus. Ec.iiͦ.¬
uenditionẽ redẽptoris nr̃i figurauit : sic
enoch translatus. atq ad celũ acriũ helias
subleuatus. ascensionẽ dominicã designauit :
Ascensionis ergo suȩ dñs pͣnuincios & testes
habuit. unũ ante lege̾. aliũ sublege: ut
quandoq ueniret ipse. qui ueraciter cȩlos
penetrare potiusset Unde & ipse ordo. in
eorũ quoq utrorũq subleuatione. ꝑ quę¬
dam increm̃ta distinguit᷑ Nam enoch
translatus. helias uero ad cęlũ subuectus
esse memoratur : ut ueniret post modũ.
qui nec translatus nec subuectus. eglum
ethereũ sua uirtutȩ penetraret: qui no¬
bis inse credentib carnis quoq mundi¬
tiam largiretur. & sub eo ꝑ incrementa
temporũ uirtus castitatis excresceret:
in ipsa quoq eoꝵ trans latione qui ascen¬
sionẽ dñicã ut uidelicet famuli designa
dñs ostendit Nam enoch quidẽ uxorẽ
& filios habuit: helias uero. neq uxorẽ

Expanded text:
utem Joseph a fratribus venditus venditionem Redemptoris nostri figuravit, sic Enoch translatus, atque ad coelum aereum Elias sublevatus, Ascensionem dominicam designavit. Ascensionis ergo suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoque veniret ipse qui veraciter coelos penetrare potuisset. Unde et ipse ordo in eorum quoque utrorumque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus , Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur , ut veniret postmodum qui nec translatus, nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret. Qui nobis in se credentibus quia carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret, in ipsa quoque eorum translatione qui Ascensionem dominicam ut videlicet famuli designav Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem;
Abbreviated transcription (Latin):
nonis suȩ głam. ascendendo declarauit.
purus. adiutorio egẽbat alieno. Per. ain.¬
glos quippe illa facta sunt & ostensa ad
umenta: quia nec adcȩlũ qͥdem aerium
ꝑse ascendere poterat: quẽ naturs suȩ
nfirmitas grauabat. Redemptor autẽ

Expanded text:
avit. purus adjutorio egebat alieno. Per angelos quippe illa facta et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor autem
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia auetore dõ breuiter lectionẽ
euangłicã exponendo transcurrimꝰ:
quod nato dño apparuerunt angłi. &
tamen non leguntur in albis uestib ap¬
paruisse: ascendente autẽ dño.missi an¬
głi in albis legunt᷑ uestib apparuisse :
Sic & enĩ scriptũ est. Uidentib illis eie¬
uatus ẽ: & nubes suscepit eũ ab oculis
corũ Cũq intuerentur incęlũ euntẽ
illũ : ecce duo uiri astiterunt iuxta il¬
los inuestib albis. In albis autẽ uestib
gaudiũ & sollempnitas mentis attendi¬
tur. Quid ergo. quod nato dño non in
tunc sollempnitas ingłis factae̾. cum
cęlũ ds̃ homo penetrauit: quia nascen¬
te dño uidebatur diuinitas humiliata.
ascendente uero
tas exaltata: Albȩ
& enĩ uestes.
ex altationi magis
nassũptione ergo cius angłi in abbis ues¬
tib uideri debuerunt: quia qui in natiui¬
tate sua apparuit ds̃ humilis: in ascensione
sua ostensus ẽ homo sublimis. Sed hoc nobi

Expanded text:
ed quia, auctore Deo, breviter lectionem ed quia, auctore Deo, breviter lectionem Evangelicam exponendo transcurrimus,quod nato Domino apparuerunt angeli, et tamen non leguntur in albis vestibus apparuisse, ascendente autem Domino, missi angeli in albis leguntur vestibus apparuisse. Sic etenim scriptum est: Videntibus illis elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum. Cumque intuerentur in coelum euntem illum, ecce duo viri steterunt juxta illos in vestibus albis . In albis autem vestibus gaudium et solemnitas mentis ostenditur. Quid est ergo quod nato Dtunc solemnitas angelis facta est, cum coelum Deus homo penetravit? Quia nascente Domino videbatur divinitas humiliata, ascendente vero tas exaltata. Albae etenim vestes exaltationi magis i. In assumptione ergo ejus, angeli in albis vestibus videri debuerunt, quia qui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in ascensione sua ostensus est homo sublimis. Sed hoc nobis
Abbreviated transcription (Latin):
marcus ait. sedet adextris dĩ: &ste¬
phanus dicit. uideo cęlos aꝑtos. & filiũ ho¬
minis stantẽ adextris di: Quid ẽ quod
hunc marcus sedentẽ. stephanus uero stan¬
tẽ seuidere testatur: Sed scitis fr̃s quia
sedere iudicantis ẽ. stari
pugnantis
uel adiuuantis
Quia igit᷑ re demptor nr assũptus
incglũ. & naanc omĩa iudicat. & ad ex¬
tremũ uidex om̃iũ ueniet. hunc post
assũptionẽ marcus sedere describit: quia
post ascensioniᷤᷤ suã ni głam iuidea in fine¬
mundi: uidebit᷑. Stephanus uero in laboris cer¬
taminepositus stantẽ uidit. quẽ ad ui¬
torẽ habuit: quia ut iste interra ꝑsecuto¬
rũ infidelitatem uinceret: ꝓ illo decelo il¬
lius grã pugnauit Sequit᷑ Illi autẽ ꝓ¬
fecti predicauerunt ubiq dño cogperan¬
te & sermonẽ confirmante sequenti signis.
Quid in his considerandũ ẽ quid memo¬
riȩ cõmendandũ: nisi quod preceptũ obe¬
dientia. obedientiam uero signa secuta

Expanded text:
dextris Dei . Et Stephanus dicit: Video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris Dei? Quid est quod hunc Marcus sedentem, Stephanus vero stantem se videre testatur? Sed scitis, fratres, quia sedere judicantis est, pugnantis, vel adjuvantis. Quia igitur Redemptor noster assumptus in coelum, et nunc omnia judicat, et ad extremum judex omnium veniet, hunc post assumptionem Marcus sedere descrpost ascensionis suae gloriam, judex in fine videbitur. Stephanus vero in laboris certamine positus, stantem vidit, quem adjutorem habuit, quia ut iste in terra persecutorum infidelitatem vinceret, pro illo de coelo illius gratia pugnavit. Illi auterofecti praedicaverunt ubique, Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis. Quid in his considerandum est, quid memoriae commendandum, nisi quod praeceptum obedientia, obedientiam vero signa secuta
Abbreviated transcription (Latin):
eloquio. solent ꝑ canes predicautes intel¬
ligi. Canũ & eñĩ lingua. uulnus dũ lingit
curat. Et doctores sc̃ĩ dũ in confessione
peccati nr̃i nos instruunt: quasi uulnus
mentis ꝑ linguã tangunt. Et quia loque¬
do nos apeccatis eripiunt: quasi tangen¬
do uulnera ad salutẽ reducunt. Quia
enĩ canũ nomine predicatorũ linguasig¬
natur: dño ꝑ psalmistã dicit᷑ Lingua
canũ tuorũ. exinimicis ab ipso. E x iudȩis
quippe infidelib sci predicatores elec ti
sunt : qui in assertione ueritatis contra
fures latronesq uenientes magnos ꝓ dño
ut ita dicã latratus dederurt. Quo con¬
tra dequorũdã reprobatione dicit᷑ Ca

Expanded text:
eloquio per canes praedicatores inteleloquio per canes praedicatores intelligi. Canum etenim lingua vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt; et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad salutem redenim canum nomine, praedicatorum lingua signatur, a Domino per Psalmistam dicitur - Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso. Ex Judaeis quippe infidelibus sancti praedicatores electi sunt, qui in assertione veritatis contra fures latronesque venientes, magnos pro Domino, ut ita dicam, latratus dederunt. Quo contra de quorumdam reprobatione dicitur: Ca
Abbreviated transcription (Latin):
lem popłm figuraliter ex primit: Qui
Aͣ conuersus ad dñm peccata sua con¬
futri nonerubuit. huic uulnus incute
sut. Incutis quippe uulnere uirus
auiscerib trahit᷑. & foras erũpit. łc .xi.¬
uid est ergo peccitorũ confessio: nisi
quedq̃ uulnerũ ruptio: Quia poc¬
cati uirus salubriter aperit᷑ inconfessio¬
ne: quod pestifere latebat inoiente.
Uulnera & eñi cutis: insuꝑficiem trahunt
hui. norẽ putredinis Et confitendo pecca¬
ta. quid aliud agimus. nisi malũ quod
in nobis latebat aperimus : Sed lazarus
uulneratus. cupiebat saturari demicis
quȩ cadebant de mensa diuitis. & nemo
illi dabat. quia gentilẽ quẽq ad cog
nitionẽ legis admittere suꝑbus ille po¬
pulus despiciebat: qui dũ doctim̃a le¬
gis non ad caritatẽ habuit. sed elationẽ.
quasi de acceptis opib tumuit Et qui.l
Ei uerba defluebant descientia: quasi mi¬
cȩ cadebant demensa:
contra iacentis pauꝑis uulnera.
lingebatit canes. Non nũquã in sacro

Expanded text:
lem populum figuraliter exprimit? Qui dum conversus ad Deum peccata sua confiteri non erubuit, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulnere virus a visceribus trahitur, et foras erumpit. Quid est ergo peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? Quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Vulnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis. Et confitendo peccata quid aliud agimus, nisi malum quod in nobis latebat aperimus? Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad conitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat, qui dum doctrinam legis non ad charitatem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus tumuit, et quia ei verba defluebant de scientia, quasi micae cadebant de contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro
Abbreviated transcription (Latin):
ior effecta ẽ iniquitas filiȩ populi mei.
peccato sodomoꝵ. quȩ subuersa ẽ inmo
mento: & nonceperunt in ea manus. Can¬
didiores nazarei eius niue: nitidiores
lacte. rubicundiores ebore antiquo:
saphiro pulchriores Denigrata ẽ suꝑ
carbones facies eorũ: & non sunt cõgni¬
ti inplateis. Ad hesit cutis eorũ ossib
aruit. & facta ẽ quasilignũ: Melius fu
it occisis gladio. quã interfectis fame.
qm̃ isti ͤ ᷤ tabuert᷑ consũpti ab sterilita.¬
te terrę. Manus mulierũ misełium
coxerunt filios suos facti sunt cibus
earũ in contritione filię popłi mes:
suũ. effudit udignationis sue irã¬

Expanded text:
or effecta est iniquitas populi mei peccato Sodomorum, quae subversa est in uno momento, et non ceperunt in ea manus. didiores Nazaraei ejus nive, nitidiores lacte, rubicundiores ebore antiquo, sapphiro pulchriores. Denigrata est super carbones facies eorum, et non sunt cogniti in plateis, adhaesit cutis eorum ossibus: aruit et facta est quasi lignum . » Sequit occisis gladio quam interfectis fame quoniam isti extabuerunt consumpti ab sterilitate terrae IOTH manus mulierum misericordium coxerunt filios suos facti sunt cibus earum in contritione filiae populi mei CAPH suum effudit iram indignationis su
Abbreviated transcription (Latin):
grederet᷑ hostis & in imicus ꝑ portas
eius sanguinẽ iustorũ: Errauerunt ce¬
ci in plateis : polluti sunt insanguine.
Cũq non possent: tenuerunt lacinias
recedite: abite. nolite tangere lurgati
quippe sunt. & cõmoti. dixerunt. In ter
respiciat eos. Facies sacerdotũ non eru
huc subsisteremus. defecerunt oculi
nrͣi adauxiliũ nrm uanũ.: eũ respicere¬
quauit finis nrͣ. cõpleti sunt.: quia ue

Expanded text:
grederetur hostis et inimicus per portas eius sanguinem iustorum NUN erraverunt caeci in plateis polluti sunt sanguine cumque non possent tenrecedite, abite, nolite tangere: jurgati quippe sunt, et commoti dixerunt inter gerespiciat eos: facies sacerdotum non erub Cum adhuc subsisteremus, defecerunt oculi nostri ad auxilium nostrum vanum, cum respicerequavit finis noster; completi sunt die
Abbreviated transcription (Latin):
dñe: om̃s cogitationes eorũ a ⁊iuersũ
me. Labia insurgentiũ michi. & medi¬
tationes eorũ aduersũ me tota die Ses'¬
siones eorũ. & resurrectionẽ eorũ uide.
bis eis dñe scutũ cordis: laborẽ tuuͣ
Persequeris in furorẽ tuo.: & conteres

Expanded text:
ne, omnes cogitationes eorum adversum me. Labia insurgentium mihi, et meditationes eorum adversum me tota die. Sessionem eorum, et resurrectionem eorum, vide, bis eis scutum cordis laborem tuum. Persequeris in furore, et conteres
Abbreviated transcription (Latin):
minis. ut contereret sub pedib suis om̃s
uinctos terrȩ: ut declinaret iudiciũ
uiri in conspectu uultus altissimi: ut
puerteret hominẽ in iudicio suo: dnͣs ignorauit
Quis ẽ iste quidixit ut fieret. dño nͣ
uibente. Ex ore altissimi. non egredi¬
entur nec bona. nec mala: Quid murmu¬
rauit homo uiuens. uir ꝓpeccatis sius:¬
Scrutem᷑ uias nr̃as & queramus: & re¬
uertam᷑ ad dñm. Leuenus corda nr̃a
cũ manib ad dñm. incęlos. Nos inique
furore. & ꝑcussisti nos: occidisti nec pe¬
ꝑcisti. Ob posuisti nubẽ tibi. ne transeat
oratio: Fradicationẽ & abieclionẽ posu¬
& laqueus. facta ẽ nobis uaticinatio &
contritio Diuisiones aquarũ deduxit
oculus meus: incontritione filiȩ popu¬
li mei: Oculus meus afflictus ẽ. nec tã¬
cuit: eoquod non esset requies. donec
me quasi auẽ : inimicimei gratis: Lap¬
sa eͣ in lacũ uita mea. & posuerunt lã.¬
n undauerunt aquę suꝑ caput meu̾.

Expanded text:
med.  Ut contereret sub pedibus suis omnes vinctos terrae. Ut declinaret judicium viri in conspectu vultus Altissimi. Ut perverteret hominem in judicio suo, Dominus ignoravit. Quis est iste, qui dixit ut fieret, Domino non jubente? Ex ore Altissimi non egredientur nec mala nec bona? Quid murmuravit homo vivens, vir pro peccatis suScrutemur vias nostras, et quaeramus, et revertamur ad Dominum. Levemus corda nostra cum manibus ad Dominum in coelos. Nos inique furore, et percussisti nos: occidisti, nec pepercisti. Opposuisti nubem tibi, ne transeat oratio. Eradicationem, et abjectionem posuet laqueus facta est nobis vaticinatio, et contritio. Divisiones aquarum deduxit oculus meus, in contritione filiae populi mei.  Ain.  Oculus meus afflictus est, nec tacuit, eo quod non esset requies. Donec me quasi avem inimici mei gratis. Lapsa est in lacum vita mea, et posuerunt lanundaverunt aquae super caput meum:
Abbreviated transcription (Latin):
tare dñi: Bonũ ẽ uiro. cũ portauerit
iugũ ab adolescentia sua Sedebit solitari.¬
us & tacebit: quia leuauit se. suꝑ se Ponet
inpuluere os suũ: si forte sit spes. Dabit
ꝑcutienti se maxillã. saturabit᷑ obꝓbriis.
quia non repellet insempiternũ dñs.

Expanded text:
iro, cum portaverit jugum ab adolescentia sua. Sedebit solitarius et tacebit, quia levabit se super se; ponet in pulvere os suum, si forte sit spes, dabit percutienti maxillam, saturabitur opprobriis, quia non repellet in sempiternum Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
uideri adõ Sic & isti recedendo ierunt
intenebras. ut ipsi non uiderent dm̃.
& dixerunt. Quis nos uidet: Uidebat
& ille quẽ crucifigebant. Illi deficien¬
do. nec illũ filiũ nec patr̾e uidebant.
Sergo ille uidebat: quare se patie¬
batur teneri ab eis: occidi ab eis
Quare si uidebat. uoluit onsilia eoꝵ
preualere inse : Quare : Quia homo

Expanded text:
videri a Deo. Sic et isti recedendo ierunt videri a Deo. Sic et isti recedendo ierunt in tenebras, ut ipsi non viderent Deum; et dixerunt: Quis nos videt? Videbat et ille quem crucifigebant; illi deficiendo, nec illum Filium, nec Patrem videbant. Si ergo et ille videbat, quare se patiebatur teneri ab eis, occidi ab eis? Quare si videbat, voluit consilia eorum praevalere in se? Quare! Quia homo
Abbreviated transcription (Latin):
ones: Magnũ consiliũ inñocentiȩ: quan¬
do ipsũ iudã penituit quod tradidis
dederant. Illi noluerunt eam mittere
ingazophilatiũ: sed dixerunt. Pecu¬
nia sanguinis eͣ. non mittamus eos in
grophilatiũ. Quid ẽ gazophilatiũ:
Archa dĩ: ubi colligebant᷑ ea quȩ ad
indigentiam seruorũ dĩ mit tebantur:
homo. cor tuu̾ sit potius le .ui.¬
archa dĩ. ubi habitent diuitiȩ
dĩ. ubi sit nuͣmus dĩ.mens tua habens
imaginẽ imꝑatoris đi. Cũ ergo hȩc
ita sint : qualis illa in nocentiȩ simula¬
tiͦ fuit. pecuniam sanguinis non mit¬
tere in archam : & ipsũ sanguine̾ mit¬
tere in conscientiã: Sed quid eis con¬
tigit : Defecerunt scrutantes scruta¬
tiones. Unde : Quia dicunt Quis
uidebit nos: Id est: quia eos nemo
uidebat. Hoc dicebant. hoc apudse
opinabant᷑ : quod nemo eos uideret.
Uide quid contingat anunȩ malȩ:
recedenti aluice ueritatis. Et quia
ips : non uidet dm̃: putat se non

Expanded text:
ones. Magnum consilium innocentiae: quanones. Magnum consilium innocentiae: quando ipsum Judam poenituit quod tradidissdederant, illi noluerunt eam mittere in gazophylacium, et dixerunt: Pecunia sanguinis est; non illam mittamus in gazophylacium . Quid est gazophylacium? Arca Dei, ubi colligebantur ea quae ad indigentiam servorum Dei mittebantur. O homo, cor tuum sit potius arca Dei, ubi habitent divitiae Dei, ubi sit nummus Dei, mens tua habens imaginem Imperatoris tui! Cum ergo haec ita sint, qualis illa innocentiae simulatio fuit, pecuniam sanguinis non mittere in arcam, et ipsum sanguinem mittere in conscientiam? 12. Sed quid eis contigit? Defecerunt scrutantes scrutationes. Unde? Quia dicit, Quis videbit eos? id est, quia eos nemo videbat. Hoc dicebant, hoc apud se opinabantur quod nemo eos videret. Vide quid contingat animae malae; recedit a luce veritatis, et quia ipsa non videt Deum, putat se non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdiscipułm suũ. Non occidat᷑ a nobis:
seo anidice. Totũ nos faciamus. & nicdl
fecisse uideam᷑. Er ubi ẽ clamor lingus
crncifige. rucisige. Sic ceci estis. ut &¬
surdi sitis Simulata in nocentia. none
in nocentia. Simulata ẽquitas. ñ est ȩqͥtis
sed duplex iniquitas: quia & iniquitasẽ
& simulatio: Ibtergo iti defecerunt : seri¬
tantes scrutationes. Quanto acũtins sibi
e. cogitare uidebant᷑. tantõmagis defi¬
ciebant: quia aliimine ueritatis &ȩqui¬
tatis. in ꝓfunda consiorũ malignorũ
abet iustitia quandã lucẽ suam.
Iꝑfundit & illu strat animã inherta¬
tẽ sibi Anima uero auertens se aluce ul¬
titiȩ. quantomagis quęrit quid inueni¬
at contra iustitiã : tanto plus aluce re¬
pellit᷑. & intenebrosa demergitur Me¬
rito ergo isti ꝑ scrutantes quod contra
iustũ moliebant᷑. aiustitia recedebant
Et quanco aiustitia recedebant. tanto
plus deficiebant ꝑscrut antes ꝑscrurati¬

Expanded text:
um suum: non occidatur a nobis, sed a judice: totum nos faciamus, et nihil fecisse videamur. Et ubi est clamor linguae: Crucifige, crucifige? Sic caeci estis, ut et surdi sitis. Simulata innocentia non est innocentia: simulata aequitas non est aequitas, sed duplex iniquitas; quia et iniquitas est, et simulatio. Ibi ergo isti defecerunt scrutantes scrutationes. Quanto acutius sibi excogitare videbantur, tanto magis deficiebant; quia a lumine veritatis et aequitatis in profunda consiliorum malignorum abet justitia quamdam lucem suam; perfundit, et illustrat animam inhaerentem sibi: anima vero avertens se a luce justitiae, quanto magis quaerit quod inveniat contra justitiam, tanto plus a luce repellitur, et in tenebrosa demergitur. Merito ergo et isti perscrutantes quod contra justum moliebantur, a justitia recedebant; et quanto a justitia recedebant, tanto plus deficiebant, scrutantes scrutati
Abbreviated transcription (Latin):
tatis de est.
ranquillitatis enĩ tempore plerũq ad
gregis custodiam. sicut uerus pastor.
sic etiam mercennarius stat Sed lupus ue¬
niens indicat: quo quisq animo suꝑ gre¬
gis custodiam stabat Lupus & enĩ suꝑ o
ues uenit: cũ quilibet in iustus & raptor
fideles quosq atq humiles opprimit. Sed
is qui pastor ẽẽ uidebatur & non erat. relin¬
quit oues & fugit: quia dũ labeo periculũ
metuit: resistere eius in iusticiȩ non presu¬
mit. Fugit autẽ non mutando locũ: sed
subtrahendo solatiũ fugit: quia in iustiti¬
am uidit & tacuit Fugit: quia se subsi¬
lentio abscondit Quib bene ꝑ ꝓphetã dici¬
tur. Non ascendistis ex aduerso. neq op¬
posuistis murũ ꝓ domo istahel: ut staretis
in prelio in dic dñi. Ex aduerso quippe
ascendere ẽ : quib libet potestatibꝰ praue
agentib rationis libera uoce contraire:
Et in diedñi ꝙꝓ domo isrł in pręlio stamꝰ
ac murũ opponimus : si fideles in nocentes

Expanded text:
tatis deest. Tranquillitatis enim tempore, plerumque ad gregis custodiam sicut verus pastor, sic etiam mercenarius stat; sed lupus veniens indicat quo quisque animo super gregis custodiam stabat. Lupus etenim super oves venit cum quilibet injustus et raptor, 1486 fideles quosque atque humiles opprimit. Sed is qui pastor esse videbatur et non erat, relinquit oves et fugit, quia dum sibi ab eo periculum metuit, resistere ejus injustitiae non praesumit. Fugit autem non mutando locum, sed subtrahendo solatium. Fugit, quia injustitiam vidit, et tacuit. Fugit, quia se sub silentio abscondit. Quibus bene per prophetam dicitur: Non ascendistis ex adverso, neque opposuistis murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die Domini . Ex adverso quippe ascendere est quibuslibet potestatibus prave agentibus rationis libera voce contraire. Et in die Domini pro domo Israel in praelio stamus, ac murum opponimus, si fideles innocentes
Abbreviated transcription (Latin):
carne mea bonũ Na uelle ad¬
iacet michi. ꝑ ficere auit̃ bonũ
non inuenio: Non enĩ quod uolo¬
bonũ hoc facio: sed quod nolo malũ
hoc ago. Si autẽ qͦđ nolo illud facio.
non ego operor illud. sed quod habi¬
tat in me peccatũ: In uenio igitur
legẽ uolenti michi facere bonum:
qm̃ michi malũ adiacet: Condelec

Expanded text:
num. Nam velle adjacet mihi: perficere autem bonum non invenio. Non enim quod volo hoc facio: sed quod nolo malum hoc ago. Si autem quod nolo illud facio: non ego operor illud: sed quod habitat in me peccatum. Invenio autem legem volentem mihi facere bonum: q
Abbreviated transcription (Latin):
ũ essemus in carne. passiones pec¬
catorũ quȩ ꝑlege̾ erant opera¬
batur in membris nr̃is. ut fructi¬
ficarent morti Nunc autẽ soluti
sumus alege mortis inqua detine¬
bamur: ita ut seruiamus in nori¬
tate sp̃s. & non inuetustate litters.

Expanded text:
 essemus in carne, passiones peccatorum, quae per legem erant, operabantur in membris nostris, ut fructificarent morti. Nunc autem soluti sumus a lege mortis, in qua detinebamur, ita ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetu
Abbreviated transcription (Latin):
auditur. qui dixerit fratri suo fatue.
reus erit gehennȩ. Qui enĩ ȩque in
dm̃ credenti. dicit fatuc impius est
mnreligione Si ergo offeres munus
tuu̾s ad altare. & ibi recordatus fue¬
ris. quia frater tuus habet aliquid
aduersũ te Nondixit si tu habes
aliquid aduersus fratr̃e tuũ: sedsi
frater tuus habet aliquid aduersũ
te: ut durior tibi reconciliationis im
ponat᷑ necessitas. Quarudiu ergo il¬
lũ placare non possumus. nescio an
consequent᷑ munera nr̃a offeramus dõ.

Expanded text:
auditur: Qui dixerit fratri suo, fatue, reus erit gehennae. Qui enim aeque in Deum credenti dicit, fatue, impius est in religione. Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid adversualiquid adversum fratrem tuum, sed si frater tuus habet aliquid adversum te, ut durior reconciliationis tibi imponatur necessitas. Quandiu ergo illum placare non possumus, nescio an consequenter munera nostra offeramus Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
cis quatuor milia hominũ saturauit.
diuinȩ opus esse uirtutis: Mistice
autẽ hoc miraculo designat᷑. quod
uiã scłi p̃sentis. aliter incolumes tran¬
sire non possumus: nisi nos gr̃a redẽp¬
toris nr̃i alim̃to sui uerbi reficiat:

Expanded text:
minum saturavit, divinae opus esse virtutis. Mystice autem hoc miraculo designatur, quod viam saeculi praesentis aliter incolumes transire nequimus, nisi nos gratia redemptoris nostri alimento sui verbi reficiat