comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ꝑsuꝑiores oculorum fenestras
u̾itatem intrare ad animam: s hoc
nob̾ o anima seruatur inposterum.
cum uidebimus facie ad faciem. Nũc
autem unde irrepsit morb. inde reme¬
clium intret: et ꝑ eadem seqͣtunuesti¬
gia. uita mortem. tenebras lux: ue¬
nenum serpentis. antidotum uerita¬
tis: et sanet oculum qui turbat
est: ut serenus uideat quem tur¬
batus non potest. Auris prima mor¬
tis ianua: prima aꝑiatur et uite.
Auditus qui tulit. reparet uisum:
qm̃ ñ credi derimus: non intelligemꝰ
Ergo auditus admeritum: uisus ad pre¬
mium. Unde ꝓph̾a. Auditui meo inquit
dabis gaudium et leticiam. quod fidelis
tributio auditionis beata usio sit: et
beate meritum uisionis. fidelis auditio ẽ
Seati autem mundo corde: qm̃ ipsi deũ
udebunt. Porro fide oportet mundari
dculum quiuideat deum: quemadinodũ
habes. Fide mundans corda eorum. Inte¬
rim gͦ dum nec clum paratus est uisus
auditus excttetur: auditus exercitetur:
aucditus excipiat ueritatem. felyx eui

Expanded text:
er superiores oculorum fenestras veritatem intrare ad animam; sed hoc nobis, o anima, servatur in posterum, cum videbimus facie ad faciem. Nunc autem unde irrepsit morbus, inde remedium intret, et per eadem sequatur vestigia vita mortem, tenebras lux, venenam serpentis antidotum veritatis; et sanet oculum qui turbatus est, ut serenus videat quem turbatus non potest. Auris prima mortis janua, prima aperiatur et vitae; auditus, qui tulit, reparet visum; quoniam nisi crediderimus, non intelligemus. Ergo auditus ad meritum, visus ad praemium. Unde Propheta, Auditui meo, inquit, dabis gaudium et laetitiam : quod fidelis retributio auditionis beata visio sit, et beatae meritum visionis fidelis auditio. Beati autem mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Porro, fide oportet mundari oculum qui videat Deum, quemadmodum habes: Fide mundans corda eorum . 6. Interim ergo, dum necdum paratus est visus, auditus excitetur, auditus exercitetur, auditus excipiat veritatem. Felix, cui
Abbreviated transcription (Latin):
tie dico et mee et alterius. His con¬
tentus ero. Erunt et qui meo inhac
reconsiliatio acquiescere uolent quia
et te puto ẽẽ contentum. Cetera scĩs
apłis. et uiris apostolicis derelinquo
s et uos dilectissimi tamẽtsi illa lig¬
na non habeatis nichilominus tamẽ
si hec habetis confidite nichilominꝰ
cum omnifiducia accedite ad lapidẽ
suminum angularem electum. p̾¬
uolum. nichilominus suꝑ fundam̃¬
tum apłorum et ꝓph̃arum. et ipłi

Expanded text:
tiae dico et meae, et alterius. His contiae dico et meae, et alterius. His contentus ero. Erunt et qui meo in hac re consilio acquiescere volent, quia et te puto fore contentum: caetera sanctis apostolis, et viris apostolicis derelinquo. Sed et vos, dilectissimi, tametsi illa ligna non habeatis; nihilominus tamen, si haec habetis, confidite; nihilominus cum omni fiducia accedite ad lapidem summum, angularem, electum, pretiosum; nihilominus super fundamentum apostolorum et prophetarum
Abbreviated transcription (Latin):
his precetum non habeo: consilium asi
do. Qm̃ quidem istius modi ligna cõ¬
stat et laboriose queri et difficile in¬
ueniri. et periculose elaborari nam ⁊
rara ea ꝑsertim his temporib terra nr̃a
producere repperitur consulo sane et
moneo. non multoꝑe ista requiri: ma¬
gis autem exlignis alus laquearia p̃¬
parari. que et si minus appareant splẽ¬
dida.non minus tamen ualida eẽ pro¬
bãtur: insuper et facilius possident᷑
et tutius. Utinãs michi illorum suppe¬
benignitas. gaudium in sp̃u scõ mise¬
reri inhylaritate tribuere insimplici¬
tate gaudere cum gaudentib: flere
cumflentib. Annon tu illam domum
quod aͤla quearia spec̃tat satis habun¬
deq ornatam / censeas. quam talib lig¬
uis inspexeris fufficienter composite¬
ꝙ tabulatam: Somme dilexi decorem
domus tue semper da michi ligna hec
queso quib tibi semꝑ ornatum exhi¬
beam thalamum conscientie. consciẽ¬

Expanded text:
his praeceptum non habeo, consilium autem his praeceptum non habeo, consilium autem do: quoniam quidem istiusmodi ligna constat et laboriose quaeri, et difficile inveniri, et periculose elaborari nam et rara ea, praesertim his temporibus, terra nostra producere reperitur, consulo sane et moneo non multopere ista requiri; magis autem ex lignis aliis laquearia praeparari, quae etsi minus appareant spledida, non minus tamen valida esse probantur, insuper et facilius possidentur et tutius. Utinam mihi illorum suppebenignitas, gaudium in Spiritu sancto, misereri in hilaritate, tribuere in simplicitate, gaudere cum gaudentibus, fiere cum fientibus . An non tu illam domum quod ad laquearia spectat satis abundeque ornatam censeas, quam talibus lignis inspexeris sufficienter compositeque tabulatam? Domine, dilexi decorem domus tuae . Semper da mihi ligna haec, quaeso, 1429 quibus tibi semper ornatum exhibeam thalamum conscientiae: conscien
Abbreviated transcription (Latin):
non fuerit subnixum et colligatũ
curare inquam illi tigna dare impu¬
bͥbilia et inmobilia: timorem domi¬
ni uidelicet illum qui ꝑmanet in se¬
culum seculi: patientiam de qua
scriptum est. quia patientia paupe¬
rum non ꝑibit infinem: Loganimi¬
tatem quoq que subquouis structu¬
re pondere inflexibilis ꝑseuerans in
infinita secula uite beate protendit᷑.
saluatore loquente in euugłio. Qui ꝑ¬
seuerauerit ułꝙ infinem: Caluus e¬
rit. M agis autem super omnia cari¬
tatem que nunquam excidit. quia
fortis est inquit ut mors dilectio: du¬
ra sicut inferus emulatio. Studete de¬
inde his tignis subternere et alliga¬
re ligna alia eque preciosa et pulchra
cui tamen ad manum illa fuerint. in
opus laquearium ad decorem domus:
sermonem scilicet sapientie sine scien¬
tie. proph̃iam grãm curationum. in¬
terp̾tatõem sermonum: et cetera ta¬
lia. que magis nolcuntur sane apta
ornatui. quam necessaria ẽẽ saluti. De

Expanded text:
non fuerit subnixum et colligatum: non fuerit subnixum et colligatum: curate, inquam, illi tigna dare imputribilia et immobilia, timorem videlicet Domini illum, qui permanet in saeculum saeculi. Patienscriptum est quia patientia pauperum non peribit in finem ; longanimitatem quoque, quae sub quovis structurae pondere inflexibilis perseverans, in infinita saecula vitae beatae protenditur, Salvatore loquente in Evangelio: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit ; magis autem super omnia charitatem, quae nunquam excidit, quia fortis est, inquit, ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio . Studete deinde his tignis substernere et alligare ligna alia aeque pretiosa et pulchra, cui tamen illa ad manum fuerint in opus laquearium ad decorem domus; sermonem scilicet sapientiae sive scientiae, prophetiam, gratiam curationum, interpretationem sermonum, et caetera talia, quae magis noscuntur sane apta ornatui, quam necessaria fore saluti. De
Abbreviated transcription (Latin):
et quiquid omnino aduersari cog¬
noscitur aut paci fr̃m̃. aut obedientie
senorum. de coͬcdis habitaculo elimi¬
nare festines. De inde circumdare tͥ
flores bonorum quorumq operum
et laudabilium studiorum. atq
odoramenta uirtutum: id est que¬
cumq sunt uera. quecumo iusta
quecumq sc̃a. quecumq amabilia
in his exerceri curato. Ad istius mo¬
di secure uocabis sponsum. qm̃ cum in¬
troduceris eum ueraciter poteris di¬
cere et tu. quia lectulus nr̃ floridus
redolente nimirum conscientia pecẽs¬
rum pietatem. s pacem s mansuetu¬
dinem. sed iusticiam. sed obedientiã:
sed hilaritatem. sed humilitatem.
Et de lectulo quidem sic. Domum ue
ro sp̃italem se iplum quisq agnoscat:
qui tamen iam non incarne ambulet
sed inspũ.ẽ emplum enim dei ait sem̃
est: quod estis uos. Eurate ergo fr̃s sp̃i¬
tali huic edificio qui uos estis. ne
forte cum insuꝑiora proficere ceꝑit.
uacillet et corruat. si lignis fortib

Expanded text:
et quidquid omnino adversari coget quidquid omnino adversari cognoseniorum, de cordis habitaculo eliminare festines. Deinde et circumdare tibi flores quorumque bonorum actuum, et laudabilium studiorum, atque odoramenta virtutum, id est quaecunque sunt vera, quaecunque justa, quaecunque sancta, quaecunque amabiliain his exerceri curato. Ad istiusmodi secure vocabis Sponsum, quem cum introduxeris eum, veraciter dicere poteris et tu, quia lectulus noster floridus, redolente nimirum conscientia pietatem, sed pacem, sed mansuetudinem, sed justitiam, sed obedientiam, sed hilaritatem, sed humilitatem. Et de lectulo quidem sic. 8. Domum vero Dei spiritualem se ipsum quisque agnoscat, qui tamen jam non in carne ambulet, sed in spiritu: Templum enim Dei, ait, sanctum est, quod estis vos . Curate ergo, fratres, spirituali huic aedificio, quod vos estis, ne fvacillet et corruat, si lignis fortibus
Abbreviated transcription (Latin):
putͥidus est. et tu regem glorie tra¬
his: Ad pausandum hoc facis.an ad
causandum: Genturio uetat illum
intrare subtectum suum. ꝓpter suam
indignitatem ciius tamen fides in
uniuerso redolet israhele. et tu ad
te compellis intrare tantorum sordẽs
spurcitia uitiorum: Clamat apłoꝵ
princeps. exi ame domine.quia ho¬
mo peccator sum. et tu dicis: intra
inquit unanimes moratione estote
fr̃nitatem cliligite. Et uas electionis
leuantes puras manus ait sine ira
et clisceptatione. Uides ne quomͦ
concordent sͥ. ⁊ eodem spũ de pace
et tranquillitate animi quam ha¬
bere debet ille qui orat loquantur
princeps a płorum et doctor genti¬
um: ꝑge ergo tu tota die expan¬
dere ad deum manus tuas. qui fr̃s to¬
tadie molestas inmitatem impug¬
nas: abunitate te separas. Et qui
me uis factre in quis : ꝓfecto ut pri¬
mo quidem emũdes conscientiam
ab omni inquinamento ire. et discep¬
tationis et murmuris. et liuoris:

Expanded text:
putidus est; et tu illuc Regem gloriae traputidus est; et tu illuc Regem gloriae trahis? Ad pausandum hoc facis, an ad causandum? Centurio vetat illum intrare sub tectum suum propter suam indignitatem, cujus tamen fides in universo redolet Israel : et tu ad te compellis intrare, tantorum sordens spurcitia vitiorum? Clamat apostolorum princeps: Exi a 1428 me, Domine, quia homo peccator sum ; et tu dicis: Intra inquit, unanimes in oratione estote, fraternitatem diligite . Et vas electionis: Levantes puras manus, ait, sine ira et disceptatione . Videsne quomodo concordent sibi, et eodem spiritu de pace et tranquillitate animi, quam habere debet ille qui orat, loquantur princeps apostolorum, et doctor gentium? Perge ergo tu tota die expandere ad Deum manus tuas, qui fratres tota die molestas, unanimitatem impugnas, ab unitate te separas. 7. Et quid me vis facere, inquis? Profecto ut primo quidem emundes conscientiam ab omni inquinamento irae et disceptationis, et murmuris, et livoris;
Abbreviated transcription (Latin):
bat tue contemplationis in ane o¬
cium qui dicit per ꝓph̾am. labora¬
ui sustinens: significans tempus
quo exul celo et patria summe qui¬
etis operatus est salutem in medio
terre. Magis autem uereor ne te ꝙͦ
inuoluat formidolosa. illa senten¬
tia: ita intonaus inꝑfidiam iudeoꝵ
Neomenia ur̃as et sabbatum et fe¬
stiuitates alias: non feram. Item.
kalendas uras et sollempnitates itr̃as
oditanima mea: fcã sunt michi mo¬
et licet. Uiderunt eam hostes. et
deriserunt sabba eius. Out enim cͦ
dilectus repudiat. non irrideat in¬
unicus: Miror ualde inpudentiam
aliquorum qui inter uos sunt. qui
cum omnes nos sua singularrta¬
te turbauerint. sua impatientia
nus ad tam fedum conscientie sue
lectulum. omni orationum instan¬
tia. botius puritatis dominum in¬
nitare. At cum extenderitis ait
manus uras auertam ooulos me¬
os: et cum multiplicaueritis ora¬
tionem non exaudiam. Quid enmiͤ
Lectulus non est floridus. magis au

Expanded text:
bat tuae contemplationis inane obat tuae contemplationis inane otium, qui dicit per prophetam: Laboravi, sustinens ; significans tempus, quo exsul coelo et patria summae quietis, operatus est salutem in medio terrae. Magis autem vereor, ne te quoque involvat formidolosa illa sententia, ita intonans in perfidiam Judaeorum: Neomenias vestras, et sabbata, et festivitates alias non feram; item: Calendas vestras et solemnitates vestras odit anima mea, facta sunt mihi moet dicet: Viderunt eam hostes, et deriserunt sabbata ejus . Cur enim quod dilectus repudiat, non irrideat inimicus. 6. Miror valde impudentiam aliquorum qui inter nos sunt, qui, cum omnes nos sua singularitate turbaverint, sua impatientia nus ad tam foedum conscientiae suae lectulum omni orationum instantia totius puritatis Dominum invitare. At cum extenderitis, ait, manus vestras, avertam oculos meos, et cum multiplicaveritis orationem, non exaudiam . Quid enim? lectulus non est floridus, magis autem et
Abbreviated transcription (Latin):
circumdare boriorum florib oꝑum
uirtutum exercitio. tanqm flore fruc
tum sanctum ocium preuenire. Alioqͥn
delicato satis ocio dormitare uolẽs si
non excercitatus quiescere appetas:⁊
lie fecunditate neglectat solis cupias
rachelis amplexib oblectari. Sed et
preposterus ordo est. ante meritum exi¬
gere premium et ante laborem sume̾
tibum: cum apl̃s dicat. qui non labo¬
rat non manducet. Amandatis tuis
intellexi inquit: ut scias nͥ obedien¬
tie mandatorum contemplationis
gustum penitus non deberr. Non gͥ
putes de proprie amore quietis: scẽ
obeclientie actib semiorum uetraditõ¬
nib preuidicium ullatenus facien¬
dum. Aliquin non dormes decum spõ¬
sus inlectulo uno: illo presertim quẽ
ł proobedientie florib. cicutis at
q urticis in obedientie asꝑsisti. Pro¬
ter quod non exaudiet orationes
tuas uocatusee non ueniet. nec eñi
dabit mnobeclienti copiam sui tan
non obedire maluerit. S neq appro¬

Expanded text:
circumdare bonorum floribus operum, circumdare bonorum floribus operum, virtutum exercitio, tanqtum sanctum otium praevenire. Alioquin delicato satis otio dormitare voles, si non exercitatus quiescere appetas, et Liae fecunditate neglecta solis cupias Rachelis amplexibus oblectari. Sed et praeposterus ordo est ante meritum praemium exigere, et ante laborem sumere cibum, cum Apostolus dicat: Qui non vult laborare, nec manducet . A mandatis tuis intellexi, inquit, ut scias, nisi obedientiae mandatorum contemplationis gustum penitus non deberi. Non igitur putes de propriae amore quietis sanctae obedientiae actibus, seniorumve traditioni praejudicium ullatenus faciendum. Alioquin non dormiet tecum Sponsus in lecto uno, illo praesertim, quem tibi pro obedientiae floribus cicutis at urticis inobedientiae aspersisti. Propter quod non exaudiet orationes tuas, vocatusque non veniet: nec enim dabit inobedienti copiam sui tantui mori quam non obedire maluerit. Sed neque appro
Abbreviated transcription (Latin):
sit pronuntiare eommunes. Dixit enĩ.
lectulus nr̃ et tigna domorum nr̃arum. ⁊
laquearia nr̃a. audacter se inpossessione as¬
socians: cui iunctam non dubitat in a¬
more. Non ita illa que proprie uolunta¬
ti nundum ab renuntiauit. s perse ia¬
cet. per se habitat magis autem non ꝑ
se s cum meretricib luxuriose uiuen¬
do connersatur concupiscentias loquor
carnis: cum quib dissipat bona sua. et
portionem substantie quam cdiuidi s̃
postulauit. Eet̾um tu qui has sp̃s sc̃i no¬
ces aulis uel legis. putas nealiqua ho¬
rum que dicuntur ualeas applicare tibi.
ac defelicitate sponse que hoc amoris
carmine ab ipso spũ canitur. aliquid
recognoscere intemetip̃o. ne clicaturͥ ⁊
tͥ quia uocem eius auclis. et nescis un¬
de ueniat aut quo uadat: En forte ap¬
petis et ip̃e contemplationis quietem
et benefacis: tantum ne obliuiscaris
fores. quibz lectulum sponse legis as¬
ꝑsum. Ergõ cura et tu tuum similit̾

Expanded text:
sit pronuntiare communes. Dixit enim: sit pronuntiare communes. Dixit enim: Lectulus noster; et, tigna domorum nostrarum; et, laquearia nostra: audacter se in possessione associans, cui junctam non dubitat in amore. Non ita illa, quae propriae voluntati nondum abrenuntiavit, sed per se jacet, per se habitat: magis autem non per se, sed cum meretricibus luxuriose vivendo conversatur, concupiscentias loquor carnis, cum quibus dissipat bona sua, et portionem substantiae quam sibi dividi postulavit . 5. Caeterum tu qui has Spiritus sancti voces audis vel legis, putasne aliqua horum quae dicuntur, valeas applicare tibi, ac de felicitate sponsae, quae hoc amoris carmine ab ipso Spiritu canitur, aliquid recognoscere in temetipso, ne dicatur et tibi, quia vocem ejus audis, et non scis unde veniat, aut quo vadat? En forte appetis et ipse contemplationis quietem, et bene facis: tantum ne obliviscaris flores, quibus lectulum sponsae legis aspersum. Ergo cura et tu tuum similiter
Abbreviated transcription (Latin):
men testimonium hab̾e et abhis qui
foris sunt. sunt et alia innatura lig¬
norum horum competentia his que
spãliter disseruntur. s breuitatis cau¬
sa pretereo. Notandum uero pulchre
omnem eccłie statum. breui uno uer¬
siculo comprehensum auctoritatem
scilicet prelatorum cleci decus ppli
disciplinam: monachorum quietẽ.
Inhorum prorsus cum recte sint
omnia sancta mater eccłia conside¬
ratione letatur. et tunc ea quocy of¬
fert intuenda dilecto. cum ad eius
tanquam omnium auctoris refert
omna bonitatem nichil sͥ ex omnib
tribuens. Nam quod omnes ait nr̃
et nr̃arum non usurpationis est sig¬
num s dilectionis: quod ninie ui¬
delicet fiducia caritatis nichil eius
quem ualde diligit. ase estimet ali¬
enum. Nec enimn se sponsi conturbͥ¬
nio aut quietis eius putat accendã
consortio: que semper non que sua.
s que illius sunt querere consueuit
Et hec causai cur sibi et sponso si¬
mul. siue lectulum siue domos. ausa

Expanded text:
men testimonium habere et ab his qui men testimonium habere et ab his qui foris sunt. Sunt et alia in natura lignorum horum competentia his, quae spiritualiter disseruntur: sed brevitatis causa praetereo. 4. Notandum vero pulchre omnem Ecclesiae statum brevi uno versiculo comprehensum; auctoritatem scilicet praelatorum, cleri decus, populi disciplinam, monachorum quietem. In horum prorsus, cum recte sunt omnia, sancta mater Ecclesia consideratione laetatur, et tunc ea quoque offert intuenda dilecto, cum ad ejus, tanquam omnium auctoris, refert omnia 1427 bonitatem, nihil sibi ex omnibus tribuens. Nam quod ait, noster et nostrarum, non usurpationis est signum, sed dilectionis: quod nimiae videlicet fiducia charitatis, nihil ejus, quem valde diligit, a se aestimet alienum. Nec enim se sponsi contubernio, aut quietis ejus putat arcendam consortio, quae semper non quae sua, sed quae illius sunt, quaerere consuevit: et haec causa, cur sibi et sponso simul, sive lectulum, sive domos ausa
Abbreviated transcription (Latin):
Et cedrus quidem qm̃ imputribile
est. nec non et odoriferum alteqe pro¬
ceritatis lignum: satis indicat qͣ¬
les oporteat assumi uiros inuices
tignorum. Ergo ualidos et constan¬
tes necesse est eẽ eos qui suꝑ alios
ordinantur. nec non et longua ni¬
mes inspe. atꝙ insuꝑna mentis uͥ¬
ticem attollentes: qui etiam bonũ
fidei sue. et conuersationis ubicy
odorem spargentes dicere cum a¬
postolo possint. xpĩ enim bonus o¬
dor sumus deo in omni loco. Cypressꝰ
item boni eque odoris et iputribile
similiter lignum incorrupte uite et
fidei etiam quemuis declero deb̾e ẽẽ
demonstrat: ut merito decori domus
ac laqueanum ornatui deputetur. Scͥp¬
tum est enim. Domum tuam decet
sc̃itudo domine: in longitudinem cli¬
erum. Ubi sane et sanctimonie decus
et indeficientis gr̃e expressa perseue¬
rantia est. Oportet gͦ uirum qui ad
ornamentum et decorem assumitur
domus. bonis ornatum morib ẽẽ. et
qmuis semper ip̃e sit intus bonum ta¬

Expanded text:
Et cedrus quidem quoniam imputribile Et cedrus quidem quoniam imputribile est, necnon et odoriferum, altaeque proceritatis lignum, satis indicat quales oporteat assumi viros in vices tignorum. Ergo validos et constantes necesse est esse eos, qui super alios ordinantur, necnon et longanimes in spe, atque ad superna mentis verticem attollentes, qui etiam bonum fidei suae et conversationis ubique odorem spargentes, dicere cum Apostolo possint: Christi enim bonus odor sumus Deo in omni loco . Cypressus item, boni aeque odoris et imputribile similiter lignum, incorruptae vitae et fidei etiam quemvis de clero debere esse demonstrat, ut merito decori domus ac laquearium ornatui deputetur. Scriptum est enim: Domum tuam decet sanctitudo, Domine, in longitudinem dierum . Ubi sane et sanctimoniae decus, et indeficientis gratiae expressa perseverantia est. Oportet ergo virum, qui ad ornamentum et decorem assumitur domus, bonis ornatum moribus esse; et quamvis semper ipse sit intus, bonum ta
Abbreviated transcription (Latin):
tio et uita refulget. Porro domos po¬
pulares conuentus intellige xp̃ia¬
uorum: qͦs hi qui insublimitate po¬
siti sunt xp̃iani utiꝙ utriusꝙ ordiniꝰ
principes. quasi tigna parietes. iustis
impositis legib fortiter stringunt
ne sua quiq lege uel uoluntate ui¬
uentes tanquam parietes inclina¬
ti et macerie depulse dissideant a
semetip̃is: et sit omnis structura
edificii corruens dissipetur. Laquea¬
ria uero que a tignis furmiter pendẽt
et domos insigniter ornant: puto
bene instituti cleri mansuetos et
clisciplinatos mores riteꝙ ammini¬
strata officia designare. Quomodo
namꝙ stabunt ordines clericorum
et amministrationes eoꝵ si non prin¬
cipum tanquam tignorum benefi¬
cio et munificentia sustententur.
et ꝓtegantur potentia: Quod autẽ
tigna cedrina. et laquearia ci pressi¬
na describuntur: natura absq clu¬
bio habet inhis specieb lignorum
quod congruat prefatis ordinib.

Expanded text:
tio et vita refulget. Porro domos potio et vita refulget. Porro domos populares conventus intellige Christianorum: quos hi qui in sublimitate positi sunt, christiani utique utriusque ordinis principes, quasi tigna parietes, justis impositis legibus fortiter stringunt, ne sua quique lege vel voluntate viventes, tanquam parietes inclinati et maceriae depulsae dissideant a semetipsis, et sic omnis structura aedificii corruens dissipetur. Laquearia vero quae a tignis firmiter pendent, et domos insigniter ornant, puto bene instituti cleri mansuetos et disciplinatos mores, riteque administrata officia designare. Quomodo namque stabunt ordines clericorum, et administrationes eorum, si non principum, tanquam tignorum beneficio et munificentia sustententur, et protegantur potentia? 3. Quod autem tigna cedrina, et cypressina laquearia describuntur, natura absque dubio habet in his speciebus lignorum, quod congruat praefatis ordinibus.
Abbreviated transcription (Latin):
ectulus nr̃ floridus. tina xlui¬
domorum nr̃arum ceckina: la¬
quearia nr̃a cypressima. Epythala¬
mium cauit: cubile et thalamos
pulchro sermone describens.spon¬
sum inuitat ad requiem: hoc enum
melius quiescere et cum xp̃o eẽ. Ne¬
cessarium autem exire ad lucra: ꝓpt̾
saluandos. Uerum nunc oportunt¬
tate ut putat inuenta ornatum
mitiat thalamum lectulumq cli
gito monstrans dilectum ut dixi
inuitat ad requiem: et cum eunti¬
b inemaus corlis ardorem non
sustinens. ad mentis ꝑtrahit hos¬
pitium. secum ꝑ noctare compellit
et cum petro loquitur. domine bo¬
num est nos hic ẽẽ. Iam quid sp̃alit̾
ista contineant: requiramus. Et
ineccłia quidem lectum inquo qui¬
escitur. claustra existimo ẽe et mo¬
nasteria: inquib quiete acuris ui¬
uitur seculi. et sol licitudinib ui¬
te Atꝙ is lectus floridus demon¬
stratur: cum exemplis et institutiᷤᷤ
patrum tamquam quibdam bene
olentib respła florib frm̃ conuersa¬

Expanded text:
ectulus noster floridus, tigna domorum nostrarum cedrina laquearia nostra cypressina . Epithalamium canit, cubile et thalamos pulchro sermone describens. Sponsum invitat ad requiem. Hoc enim melius, quiescere et cum Christo esse. Necessarium autem exire ad lucra propter salvandos. Verum nunc opportunitate, ut putat, inventa, ornatum nuntiat thalamum, lectulumque velut digito monstrans, dilectum, ut dixi, invitat ad requiem, et cum euntibus in Emmaus cordis ardorem non sustinens, ad mentis pertrahit hospitium, secum pernoctare compellit , et cum Petro loquitur: Domine, bonum est nos hic esse . 2. Jam quid spiritualiter ista contineant, requiramus. Et in Ecclesia quidem lectum in quo quiescitur, claustra existimo esse et monasteria, in quibus quiete a curis vivitur saeculi, et sollicitudinibus vitae. Atque is lectus floridus demonstratur, cum exemplis et institutis patrum, tanquam quibusdam bene olentibus respersa floribus, fratrum conversa
Abbreviated transcription (Latin):
q dilectio. Siquidẽ ueniente quod
ꝑfectum est euacuabitur quod ex
parte est: eritq ad alterutrum ca¬
sta ⁊ consummata dilectio. agnitio
plena. uisio manifesta. coniunctio
firma societas induudua: similitu¬
do ꝑfec̃ta. Tunc cognoscet anima sic̃
cognita est: tunc amabit sicut ama¬
ta est: et gandebit sponsus suꝑ spõ¬
sam. cognoscens et cognitus diligẽs

Expanded text:
que dilectio. Siquidem veniente quod que dilectio. Siquidem veniente quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est; eritque ad alterutrum casta et consummata 1557 dilectio, agnitio plena, visio manifesta, conjunctio firma, societas individua, similitudo perfecta. Tunc cognoscet anima, sicut cognita est ; tunc amabit, sicut amata est; et gaudebit sponsus super sponsam, cognoscens et cognitus, diligens
Abbreviated transcription (Latin):
quiuentis. Reuertere sunamittis. re¬
uertere ut intueamur te. Intuebit᷑
similem: qui cdissimilem nõ uidebat.
S ⁊ se insiuendum p̃stabit. scimꝰ
qm̃ cum apparierit sumiles ei eti¬
mus: qm̃ uidebimus eum sicuti ẽ.
Puta gͦ de difficultate magis qmͣ
de impossibilitate uenire ulam per¬
cunctationem: domine quis simił
tͥ. Ant si hoc magis ꝓbas: uox est ad¬
mirantis. Ad miranda prorsus est stu¬
penda illa similitudo quam dei usio
comttatur: imno que dei uisio est.¬
Ego autẽ dico incaritate. Carritas
ula uisio. illa similitudo. Quis nõ
stupeat incaritatẽ dei spreti et re¬
uocantis: Merito iniquus arguitͤ
ille. qui supra inductu dei similitu¬
dinem usurpans s: cum diligendo
iniquitatẽ. neꝙ se possit liligere ne¬
q deum. sic enim habes. Qui diligit
iniquitatẽ: oclit animã suam. fc̃ã
gͥ de medio inquitate. que eam que
exparte est dissimilitudinẽ facit erit
unio sp̃s: erit mnutua uisio. mutua¬

Expanded text:
quirentis: Revertere, Sunamitis; requirentis: Revertere, Sunamitis; revertere, ut intueamur te . Intuebitur similem, qui dissimilem non videbat; sed et se intuendum praestabit. Scimus quoniam, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Puta ergo de difficultate magis, quam de impossibilitate venire illam percunctationem: Domine, quis similis tibi? 8. Aut, si hoc magis probas, vox est admirantis. Admiranda prorsus et stupenda illa similitudo, quam Dei visio comitatur, imo quae Dei visio estego autem dico in charitate. Charitas illa visio, illa similitudo est. Quis non stupeat charitatem Dei spreti et revocantis? Merito iniquus arguitur ille, qui supra inductus est, Dei similitudinem usurpans sibi, cum diligendo iniquitatem, neque possit se diligere, neque Deum: sic enim habes: Qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Facta igitur de medio iniquitate, quae eam quae ex parte est dissimilitudinem facit, erit unio spiritus, erit mutua visio, mutua
Abbreviated transcription (Latin):
tam inse una rerum distantiam cer¬
nit. quid inclamet unter sp̃e et des¬
perationem ꝓtanto malo. s reuocef¬
insp̃e atanto bono: Inde est ut quo
sͥ plus displicet inmalo quod in
se uidet. eo se ardentius ad bonum
ciod eque inse conspicit trahat :
cupiatꝙ fieri ad quod fcã est. simplex
et recta et timens deum. ac recedens
amalo. Quid in recedere possit. ad eid
accedere potuit: Quid in acced̾e̾ pos¬
sit. a quo discedere potuit: Quod tñ
utrumꝙ dixeru de grã p̾sumendũ
nõ de natura: s ne de industria qui¬
dem. slempe sapientia uincit mali¬
tiam: nõ industria uel natura. Nec
de est occasio presumendi: ad uerbũ
est comi̾sio eius. Non est apud uerbũ
ociosa anime generosa cognatio. deci
triduo iam tractamus: et cognatio¬
nis testis similitudo ꝑleuerans. Dig¬
nanter admittit insocietatẽ sp̃s. si¬
milẽ innatura. Et certe de ratione na¬
ture. simile similem querit. Uox re¬

Expanded text:
tam in se una rerum distantiam certam in se una rerum distantiam cernit, quidni clamet, inter spem et desperationem in spem a tanto bono. Inde est ut quo sibi plus displicet in malo quod in se videt, eo se ardentius ad bonum, quod aeque in se conspicit, trahat, cupiatque fieri ad quod facta est, simplex et recta, et timens Deum, ac recedens a malo. Quidni recedere possit, ad quod accedere potuit? quidni accedere, a quo recedere potuit? Quod tamen utrumque dixerim de gratia praesumendum, non de natura, sed ne de industria quidem. Nempe sapientia vincit malitiam , non industria, vel natura. Nec deest occasio praesumendi: ad Verbum est conversio ejus. Non est apud Verbum otiosa animae generosa cognatio, de qua triduo jam tractamus, et cognationis testis similitudo perseverans. Dignanter admittit in societatem Spiritus similem in natura. Et certe de ratione naturae, similis similem quaerit. Vox re
Abbreviated transcription (Latin):
mare similẽ sͥ: auime clum taxat
qͣl mea est peccatricis et inique. Eiꝰ¬
modi namꝙ arguitur. Ecistimasti
iniq ait: et nõ dic̃. existimasti aĩa
uel existimasti homo. quod erotui
similis. S si statuatur iniquus añ
faciem suam. et contra uultum
quedam morbidum putidumq in¬
terioris hominis sui sistatar ut dis¬
simulare aut declinare nõ queat
impuritatem conscientie sue. s
uideat uel inuitus sordes peccoꝵ
suorum uiciorum inspiciat de¬
formitatẽ. neqͣ qmͣ iam poterit e¬
xistimare deum fore similẽ sͥ. s
qͣi cliffidens protanta dissimilitu¬
dine quam uidebit puto exclama¬
bit et clicet ⁊ domine quis similis
t: Quod quidem clictum ꝓuolun¬
taria illa et nouitia dissimilitu¬
dine: nam manet prima simili¬
tudo. Et ideo illa plus displicet:
quo ista manet. O quantum bonũ
ista. qntumcy malum illa: exmu¬
tua tam̃ collatione ittͣꝙ res ingen̾e
suo plus emiinet. Cum gͦ anima tã¬

Expanded text:
mare similem sibi, animae duntaxat, mare similem sibi, animae duntaxat, qualis mea est, peccatricis et iniquae. Ejusmodi namque arguitur: Existimasti inique, ait; et non dicit: Existimasti, anima; vel, existimasti, homo, quod ero tui similis. Sed, si statuatur iniquus ante faciem suam, et contra vultum quemdam morbidum putidumque interioris hominis sui sistatur, ut dissimulare aut declinare non queat impuritatem conscientiae suae, sed videat vel invitus sordes peccatorum suorum, vitiorum inspiciat deformitatem; nequaquam jam poterit existimare Deum fore similem sibi, sed quasi diffidens pro tanta dissimilitudine quam videbit, puto exclamabit, et dicet: Domine, quis similis tibi? quod quidem dictum pro voluntaria illa et novitia dissimilitudine. Nam manet prima similitudo: et ideo illa plus displicet, quod ista manet. O quantum bonum ista, quantumque malum illa! Ex mutua tamen collatione utraque res in genere suo plus eminet. 7. Cum ergo anima tan
Abbreviated transcription (Latin):
militer exeat. qui similiter iux̃:
More bestiali incubuit terrenis:
morte bestialis excedet terris.
Aucli illud. Quid mirum si sumnt¬
lem sortimur exitum. qui et si¬
milem habenius introitum e Un¬
de enim hominib nͥ desimilitu¬
dine bestiali ille tam intemꝑens
ardor incoitu ⁊ tam immoderatꝰ
dolor imparcu: Ita homo incõ¬
ceptu et ortu: inuita et morte
comꝑatus est iumentis insipiẽ¬
tib: ⁊ similis factus est illis. Qͥd
quod libera creatura. s̃ subditum
appetitum non regit ut domina s
sequitur ⁊ obsequitur ut aucilla:
slonne ⁊ in hoc se assimilat ⁊ annu¬
merat ceteris animantib que na¬
tura non inlib̾tatẽ uocauit. s cõ¬
didit.inseruitutem seruire suo
uentri appetitui obedire: Nonne
tali m̾ito confunditur ꝑib̾i uel
existimari simił deus. Ideoc ait.
Existimasti inque quod ero tui si¬
milis. Et infert. Arguam te et sta¬
tuam contra faciem tuam. Nõ est
se se uidentis amme deum existi¬

Expanded text:
militer exeat, qui similiter vixit? militer exeat, qui similiter vixit? More bestiali incubuit terrenis, morte bestiali excedet terris. Audi aliud. Quid mirum si similem sortimur exitum, qui et similem habemus introitum? Unde enim hominibus, nisi de similitudine bestiali, ille tam intemperans ardor in coitu, tam immoderatus dolor in partu? Ita homo in conceptu et ortu, in vita et morte comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis. 6. Quid, quod libera creatura sibi subditum appetitum non regit ut domina, sed sequitur et obsequitur ut ancilla? Nonne et in hoc se assimilat et annumerat caeteris animantibus, quae natura non in libertatem vocavit, sed condidit in servitutem servire suo ventri, appetitui obedire? Nonne tali merito confunditur perhiberi vel existimari similis Deus? Ideoque ait: Existimasti inique, quod ero tui similis; et infert: Arguam te, et statuam contra faciem tuam . Non est sese videntis animae, Deum existi
Abbreviated transcription (Latin):
ide ad oꝑtum. An nõ clisplois ubi ñ
innata s affixa et qͣdam quasi pec¬
cati acuassuta est ⁊ simplicitati
fraus. immortalitati mors. neces¬
sitas libertatie Neq enim eentie
simplicitati p̃scribit duplicitas
cordis non nature immortalita¬
ti mors. aut uoluntaria peccati
aut necessaria corporis: nõ arbitͥi
lib̾tati necessitas uoluntarie ser¬
uitutis. Ita bonis nature mala
aduenticia lum nõ succedunt
s accecdunt : turpent utiq ea ñ
ext̾minant. conturbant. nõ det᷑¬
bant. Inde anima dissimilis deo.in¬
de clissumilis est ⁊ gͥ ⁊ inde compa¬
rata iumentis insipientib ⁊ simi¬
lis facta est illis: inde quod legit᷑
commutasse gloriam suam insi¬
militudinẽ uituli comedentis fe¬
num. Inde homines tanquam uil¬
pes duplicitatis et fraudis foue¬
am habent. et quia pares uulpiũ
se fecerunt: partes uulpium eit
Inde iuxta salomonem unus exit
homini et iuimento. Quid ni si¬

Expanded text:
ide adopertum. Annon diplois, ubi non ide adopertum. Annon diplois, ubi non innata, sed affixa, et quadam quasi acu peccati assuta est simplicitati fraus, immortalitati mors, necessitas libertati? Neque enim essentiae simplicitati praescribit duplicitas cordis; non naturae immortalitati mors, aut voluntaria peccati, aut necessaria corporis; non arbitrii libertati necessitas voluntariae servitutis. Ita bonis naturae mala adventitia, dum non succedunt, sed accedunt, turpant utique ea, non exterminant; conturbant, non deturbant. Inde anima dissimilis Deo, inde dissimilis est et sibi; inde comparata jumentis insipientibus, et similis facta est illis; inde quod legitur commutasse gloriam suam in similitudinem vituli comedentis fenum; inde homines, tanquam vulpes, duplicitatis et fraudis foveas habent, et quia pares vulpibus se fecerunt, partes vulpium erunt; inde juxta Salomonem, unus exitus homini, et jumento . Quidni 1556 si
Abbreviated transcription (Latin):
te.Cur hoc. nͥ quia quem amabas
times. et libertatis spetiem forma
seruilis exclusit: S et uoluntaria
illa necessitas. et contraria est lex
inflicta menbris. deqͣ proximo sermo¬
ne cdisserui. eidem incubat lib̾tati
et liberam natura creaturam. ꝑ ꝓpri¬
am ip̃ius uoluntatem dumallicit
subitit seruituti implens faciem
eius ignominia: ita ut uel carne
seruiat legi peccati et non uolens.
Quia gͦ nature ingenuitatẽ moꝵ
probitate defensare neglexit: iusto
actoris inclicio factum est. ne qͥ¬
dem ut libertate ꝓpria nudaretur:
s tamen suꝑ indueretur sicut dis¬
plorde confusione sua. Et bene siẽ
disploide: ubi ueste ueluti duplica¬
ta manente lib̾tate ꝓpter uolunta¬
tem seruilis nichilominus conuer¬
satio necessitatem probat. hoc de
simplicitate. hoc de in mortalitate
anme ad u̾tere est: et nil t̾ inea
si bene consideres apparebit. quod
nõ sit istusmodi similitudinis pa¬
riter et dissimilitudinis displo¬

Expanded text:
te. Cur hoc, nisi quia quem amabas te. Cur hoc, nisi quia quem amabas times, et libertatis speciem forma servilis exclusit? 5. Sed et voluntaria illa necessitas, et contraria lex inflicta membris, de qua proximo sermone disserui, eidem incubat libertati, et liberam natura creaturam per propriam ipsius voluntatem, dum allicit, subjicit servituti, implens faciem ejus ignominia, ita ut vel carne serviat legi peccati, et non volens. Quia ergo naturae ingenuitatem morum probitate defensare neglexit; justo auctoris judicio factum est, non quidem ut libertate propria nudaretur; sed tamen superindueretur, sicut diploide, confusione sua . Et bene sicut diploide, ubi veste veluti duplicata, manente libertate propter voluntatem, servilis nihilominus conversatio necessitatem probat. Hoc de simplicitate, hoc de immortalitate animae advertere est: et nil tibi in ea, si bene consideres, apparebit, quod non sit istiusmodi similitudinis pariter et dissimilitudinis diplo
Abbreviated transcription (Latin):
nim cum inmortalis eẽt. morta¬
lia nõ contempsit et transitoria
contenta sͥ similib immortalib
et eternis : uidit inquit lignum
quod eẽt pulchrum oculis. ⁊ aspec¬
tu delectabile: ac suaue ad uescẽ¬
dum. Nõ est tua omulier ista sua¬
uitas: ista delectatio. istaꝙ pulchri¬
tudo. Et si tua pro parte liu: non tu¬
a solius. et comiums cunctis ani¬
mantib terre. Tua que uere tua ẽ
aliunde et alia: nam etna est de
et̾nitate. Quid tu anime tue alte¬
ram formam. immo deformitatem
inprimis alienam: Enim u̾o qd̃ de¬
lectat habere. id etiam ꝑdere timet:
⁊ tior color est.Is lib̾tatem dum
tingit tegit: et eam nichilominus
sibimet reddit dissimilem. Qmͣ dig¬
mus sua origine nichil cnꝑet. ut ni¬
chil metueret : ac ꝑhoc aseruili timo¬
re isto ingenitam sͥ defenderet lib̾¬
tatem manentem inuigore ⁊deco¬
re suo. Heu non ita est: mutatus. ẽ
color optimus: fugitas ⁊ latitas:
audis uocem domini dei et abscondis

Expanded text:
nim, cum immortalis esset, mortanim, cum immortalis esset, mortalia non contempsit et transitoria, contenta sibi similibus, immortalibus et aeternis? Vidit, inquit, lignum quod esset pulchrum oculis, et aspectu delectabile, ac suave ad vescendum . Non est tua, o mulier, ista suavitas, ista delectatio, istaque pulchritudo: et si tua pro parte luti, non tua solius, sed communis cunctis animantibus terrae. Tua, quae vere tua est, aliunde, et alia est: nam aeterna est de eternitate. Quid tu animae tuae aliam formam, imo deformitatem imprimis alienam? Enimvero quod delectat habere, id etiam perdere timet: et timor color est. Is libertatem dum tingit, tegit, et eam nihilominus sibimet reddit dissimilem. Quam dignius sua origine nihil cuperet, ubi nihil metueret, ac per hoc a servili timore isto ingenitam sibi defenderet libertatem, manentem in vigore et decore suo! Heu! non ita est! mutatus est color optimus. Fugitas, et latitas: audis vocem Domini Dei, et abscondis
Abbreviated transcription (Latin):
ditur et misella: Adde quod appetenti¬
a terrenorum que quidem onmia ad
interitum sunt. densat tenebras: ita
ut in anima sic uiuente nil aparte a¬
liqua nͥ pallida facies et imago que¬
dam mortis apparere cernatut. Cur
nõ enim que in mortalis est. similia
Sͥ immortalia appetit ⁊ eterna. ut
quod est appareat. et quod fc̃a est
iiuat: Cet̾um contraria sapit et q̃¬
tit: et mortalib sese degeneri cõ¬
u̾satione conformans. immortalita¬
tis candore. quodam mortifere cõ¬
suetudinis piceo colore deingrat.
Quid n mortalium appetitus. in¬
mortalem mortali similem. in mor¬
tali clissimilem faciat: Qui tangit
picem ait sapiens inquinabitur ab
ea: fruendo mortalib mortalita¬
tem se induit: et uestem immor¬
talitatis incidente mortis similitu¬
dine decolorauit. nõ exunt. Guam
attende : quomodo eius anima in¬
mortalis. in mortalitatis sue głe
fucum mortalitatis inuexit mor¬
talia utiq affectando. Ut quid e¬

Expanded text:
ditur, et misella? Adde quod appetentiditur, et misella? Adde quod appetentia terrenorum, quae quidem omnia ad interitum sunt, densat tenebras, ita ut in anima sic vivente nilla parte aliqua nisi pallida facies et imago quaedam mortis apparere cernatur. Cur non enim quae immortalis est, similia sibi immortalia appetit et aeterna, ut quod est appareat, et quod facta est vivat? Caeterum, contraria sapit et quaerit, et mortalitas sese degeneri conversatione conformans, immortalitatis candorem quodam mortiferae consuetudinis piceo colore denigrat. Quidni mortalium appetitus immortalem mortali similem, immortali dissimilem faciet? Qui tangit picem, ait Sapiens, inquinabitur ab ea . Fruendo mortalibus mortalitatem se induit, et vestem immortalitatis incidente mortis similitudine decoloravit, non exuit. 4. Evam attende, quomodo ejus anima immortalis, immortalitatis suae gloriae fucum mortalitatis invexit, mortalia utique affectando. Utquid e
Abbreviated transcription (Latin):
ius modi quoq seducti ab eo ꝑa¬
disi incole induerunt sͥ: cum pu¬
dendam lam nuditatẽ tegere cona¬
rentur. ⁊ ũbra frondosi ligni. et
frondium succinctoriis ⁊ uerbis
excusatoriis.Quam late extunc
⁊ deinceps omnem posteritatem
hereditarium hipocrisis uirus in¬
fecit. Quem dabis defiliis adã.
qui quod est nõ dico uelit. s uel
patiatur uideri :ͤ S perseuerat n¬
chilominus in omni anima cum
originali duplicitate generalis
simplicitas: ut de collatione con¬
fusio augratur. Perseuerat eque
immortalitas: s fusca ⁊ tet᷑. uru¬
ente tenebrosa corporee mortis
caligine. Nam ⁊ si non priuatur
uita: uite tamen beneficium suo
corpori iam non sufficit uendica¬
re.Quid quod ne suam quidem spã¬
lem cdum texat uitam retinet gͥ:
Anima nempe que peccau̾it ip̃a
moriet᷑. Nonne morte ista dupplici
incutsante. illa q̃liscumꝙ immorta¬
litaᷤ quẽ retentat. tenebrosa satis red¬

Expanded text:
jusmodi quoque seducti ab eo parajusmodi quoque seducti ab eo paradisi incolae induerant sibi, cum pudendam jam nuditatem tegere conarentur, et umbra frondosi ligni, et frondium succinctoriis, et verbis excusatoriis . Quam late extunc et deinceps omnem posteritatem haereditarium hypocrisis virus infecit! Quem dabis de filiis Adam qui quod est, non dico velit, sed vel patiatur videri? Sed perseverat nihilominus in omni anima cum originali duplicitate generalis simplicitas, ut de collatione confusio augeatur: perseverat aeque immortalitas, sed fusca et tetra, irruente tenebrosa corporeae mortis caligine. Nam, etsi non privatur vita, vitae tamen beneficium suo corpori jam non sufficit vindicare. 1555 Quid, quod ne suam quidem spiritualem duntaxat vitam retinet sibi? Anima nempe quae peccaverit, ipsa morietur . Nonne morte ista duplici incursante, illa qualiscunque immortalitas, quam retentat, tenebrosa satis red
Abbreviated transcription (Latin):
et semꝑ insunt. nec ẽ quod nos
aliquid horum clixisse peniteat:
ita totum subuixum est inclubi¬
tata et absolutissima u̾itate.
S quod scriptura loquitur de
similitudine fc̃a nõ quia simili¬
tudo ista deleta sit loquitur: s
quia alia super ducta. Non pla¬
ne auma natiuam se exunt for¬
mam: s suꝑ induit ꝑegrinam
Illa addita non ista perclita est:
et que suꝑuenit obscurare inge¬
nitam potuit. s nõ ext̾minare. De¬
nꝙ obscuratum ẽ insipiens cor
plangit. s aurum tñ: nutatum co¬
lorem optimum. s nõ fundamentũ
coloris euulsum. Manet infundam̃¬
to prorsus inconcussa simplicitas:
s minime apparet cluplicitate oꝑta
humane dolositatis. simulationis
hipocrisis. Quam incongrue simpli¬
citati duplicitas ad miscetur. qmͣ
incligne tali fundamento talis
structura comiittitur. Huius mo¬
di sͥ uersutiam serpens induerat:
cum se ut deciperet consiliarium
exhibeat. simulabat amicum. Hu¬

Expanded text:
et semper insunt; nec est quod nos et semper insunt; nec est quod nos aliquid horum dixisse poeniteat, ita totum subnixum est indubitata et absolutissima veritate. Sed quod Scriptura loquitur de dissimilitudine facta, non quia similitudo ista deleta sit loquitur, sed quia alia superducta. Non plane anima nativam se exuit formam, sed superinduit peregrinam. Illa addita, non ista perdita est: et quae supervenit, obscurare ingenitam potuit, sed non exterminare. Denique: Obscuratum est insipiens cor plangit, sed aurum tamen; mutatum colorem optimum, sed non fundamentum coloris evulsum. Manet in fundamento prorsus inconcussa simplicitas, sed minime apparet duplicitate operta humanae dolositatis, simulationis, hypocrisis. 3. Quam incongrue simplicitati duplicitas admiscetur! quam indigne tali fundamento talis structura committitur! Hujusmodi sibi versutiam serpens induerat, cum se, ut deciperet, consiliarium exhibebat, simulabat amicum. Hu
Abbreviated transcription (Latin):
ad uertimus. recolitis ne ciuod etiã
inseparabiliter in ẽẽ illi usa fuerit
nobis: Id quidem uideatur ali¬
quib scripturaium intestimoni¬
is obiuare. ut uerbi gr̃a est. illud
inpsalmis. homo cum in honore eẽt
nõ intellexit comparatus ẽ iumẽ¬
tis insipientib ⁊ similis factus
ẽ illis et item illud mutau̾nt głi¬
am suam insimilitudinẽ uitulr
comedentis fenum: s ⁊ quod aꝑ¬
te clictum est inꝑsona dei existi¬
masti inique quod ero tui similis:
et pleraꝙe alia que insimilitudi¬
ne dei in homine post peccatum de¬
letam concorditer asseuerare ii¬
dentur. Quid gͦ clicemus ad hec:
etia illa minime indeo ẽe. ⁊ sic a¬
lia querenda inquib similitucli¬
nem assignemus. aut ẽẽ quidẽ
indeo. s non inanima et ne sĩ qͥdẽ
ihis similitudinem inueniri. aut
ẽẽ ⁊ inanima. s posse etiam nõ in¬
ẽẽ. ac ꝑhoc non inse parabilia eẽs
Absit. Et indeo ⁊ manima sunt

Expanded text:
advertimus, recolitisne quod etiam advertimus, recolitisne quod etiam inseparabiliter inesse illi visa fuerit nobis? Id quidem videatur aliquibus Scripturarum testimoniis obviare, ut verbi gratia, est illud in psalmis: Homo, cum in honore esset, non intellexit; comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis ; et item illud: Mutaverunt gloriam suam in similitudinem vituli comedentis fenum , sed et quod aperte dictum est in persona Dei: Existimasti inique, quod ero tui similis : et pleraque alia, quae similitudinem Dei in homine post peccatum deletam concorditer asseverare videntur. Quid ergo dicemus ad haec? Tria illa in Deo minime esse, et sic alia quaerenda, in quibus similitudinem assignemus? aut esse quidem in Deo, sed non in anima, et ne sic quidem in his similitudinem inveniri? aut esse et in anima, sed posse etiam non inesse, ac per hoc non inseparabilia esse? Absit! Et in Deo, et in anima sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
retentantẽ et reseruantẽ sͥ ut habe¬
ret quid liceret denuo tractaturus : ⁊
ecce uox ad eum. ut quidem ei uisum
est: donec istud tenebis. aliud nõ acci¬
pies. Quid si retinuisset nõ pudendo
lue inopie. s fraternis ꝓfectib inui¬
dendo: sonne merito et hoc ipsum qd̃
uidebatur habere auferretur ab eo:
Quod quidem longe aseruo ur̃o semꝑ
faciat deus: sicut semꝑ feci. Sic mi¬
chi iugitur habundare dignetur fõs
ille indeficiens sapientie salutaris:
quomodo sine inuidia uob̃ comium¬
caui ⁊ refudi. quicquid michi infun¬
dere. hactenus dignatus ẽ ip̃e. Si ego¬
et uos fraudo.a quo iam non uere¬
ar ip̃e fraudari: Ne adeo quidẽ. Est
itaꝙ inhis que dicta sunt aliquids
quod ut uepeor ego offendiculum da¬
re queat finon complanetur. Et ni
fallor: sunt de hic stantib quib iam
scrupulum mouit quod clicere uolo
Trina illa uerbi similitudõ quam aĩe
assignauimus. immo q̃ insignitam

Expanded text:
retentantem et reservantem sibi, ut haberetentantem et reservantem sibi, ut haberet quod diceret denuo tractaturus; et ecce vox ad eum, ut quidem ei visum est: « Donec istud tenebis, aliud non accipies. » Quid si retinuisset, non providendo suae inopiae, sed fraternis profectibus invidendo? nonne merito et hoc ipsum, quod videbatur habere, auferretur ab eo? Quod quidem longe a servo vestro semper faciat Deus, sicut et semper fecit. Sic mihi jugiter abundare dignetur fons ille indeficiens sapientiae salutaris, quomodo sine invidia vobis communicavi, et refudi quidquid mihi infundere hactenus dignatus est ipse. Si ego vos fraudo, a quo jam non verear ipse fraudari? Ne a Deo quidem. 2. Est itaque in his quae dicta sunt aliquid, quod, ut vereor ego, offendiculum dare queat, si non complanetur. Et, ni fallor, sunt de hic stantibus, quibus scrupulum movit quod dicere volo. Trina illa Verbi similitudo, quam animae assignavimus, imo qua insignitam