comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ext̾ior corꝑis ablutio ꝗͣ uidemꝰ. signũ
ẽ unt̾ioris ablutionis anme. que consisti
in peccatoꝵ remissione. aqͣ etiam purgais
ext̾iꝰ a sordib corꝑalib signũ ẽ fidi mun¬
dantis int̾iꝰ mundantis a peccatis. Sac̾dos
qͦ lauans in aqua. designat sp̃m in fide
remittentẽ peccata. Uidendũ tam̃ ẽ de
hoc sacram̃to. sicut de aliis. quia nichil
refert a quoc̃q detͤ ministro. Minister
enim ministrat: xꝑc baptirat. Uñ illud.
hic ẽ qui baptizat. Quappt̾ siuie acłicis siue
a laicis. scu etiam a mulierib necessitate im¬
minente detur. ñ tamen reit̾at᷑. Hoc sacͣm̃¬
tam alii ad mortem accipiunt. Qui enĩ ue¬
re accedunt. & rem & sacram̃tũ accipiunt.
Qui ficte sacͣm̃tum tantũ. Uñ si postmodũ
resipuerint: ñ rebaptizantur. forma autẽ
baptismi sunt ista uerba. In nomine patͥs
enĩ generalit̾ instituens baptisiũ. p̃cepit

Expanded text:
ipsa exterior corporis ablutio quam videmus, signum ipsa exterior corporis ablutio quam videmus, signum est interioris ablutionis animae, quae constitit in peccatorum remissione. Aqua etiam purgans exterius a sordibus corporalibus, signum est fidei mundantis interius a peccatis. Sacerdos quoque lavans in aqua, designat Spiritum in fide remittentem peccata. Videndum tamen est de hoc sacramento sicut de aliis, quia nihil refert a quocunque detur ministro. Minister enim ministrat, Christus baptizat. Unde illud: Hic est qui baptizat. Quapropter sive a clericis, sive a laicis, seu etiam a mulieribus necessitate imminente detur; non tamen reiteratur. Hoc sacrametam, alii ad mortem accipiunt. Qui enim vere accedunt, et rem et sacramentum accipiunt; qui ficte, sacramentum tantum. Unde si postmodum resipuerint, non rebaptizabuntur. Forma autem baptismi sunt ista verba: In nomine Patrisenim generaliter instituens baptismum praecepit,
Abbreviated transcription (Latin):
marib solis attinens. Baptismꝰ uͦ ꝑfectũ ẽ
sacͣm̃tũ. quia uiͥq sexui sine dolore cõmodat᷑.
Iaqͣ uͦ ido uniformit̾ consecratur baptiꝰma
qi de. xp̃i lat̾e manauit aqͣ. & quia nuuꝰ liqͦr
adeo ualet ad abluendũ sic̃ aqͣ. & apud õs
facile acquiritur. ne se aliquis ꝓpt̾ inopi¬
am excusaret. Nota qr multiplicit̾ accipit᷑
dit. aliud in igne uł sp̃u. quo baptirati st̃
apłi in die pentecostes. Uñ illud. uos autẽ
baptirabimini in sp̃u scõ. Tertiũ in aqͣ et
spũ. qͦ baptir auer̃t apłi. Quartũ in sangu¬
nis effusione. Tria uisibilia .i. sac̾dos. bap¬
tirandus. aqua. sunt in baptismate. & t̾ͥa
mundari. Nob̃ autẽ uirtus & p̃sentia tͥ¬
nitatis que in baptismate axp̃i manifestata
ẽ uiiisibilit̾ oꝑat᷑ in baptismatis uisibili sac¬
mento. Sacramentum uͦ ẽ uisibile signum
inuisibilis gre. ueluti cum quis baptirat᷑

Expanded text:
maribus solis attinens. Baptismus vero perfectum est maribus solis attinens. Baptismus vero perfectum est sacramentum, quia utrique sexui sine dolore commodatur. In aqua vero ideo uniformiter consecratur baptisma, quia de Christi latere manavit aqua, et quia nullus liquor adeo valet ad abluendum sicut aqua, et apud omnes facile acquiritur, ne se aliquis propter inopiam excusaret. Nota quia multipliciter accipitur dit. Aliud in igne vel Spiritu, quo baptizati sunt apostoli in die Pentecostes. Unde illud: Vos autem baptizabimini Spiritu sancto . Tertium in aqua et Spiritu quo baptizaverunt apostoli. Quartum in sanguinis effusione. Tria visibilia, id est, sacerdos, baptizandus, aqua, sunt in baptismate; et tria mundari. Nobis autem virtus et praesentia Trinitatis, quae in baptismate Christi manifestata est, invisibiliter operatur in baptismatis visibili sacramento. Sacramentum vero est visibile signum invisibilis gratiae. Veluti cum quis baptizatur,
Abbreviated transcription (Latin):
claius manꝰ. latꝰ ẽ lancea ꝑforatũ. Aaceria
eiꝰ ẽ: uirtꝰ sc̃oꝵ coadunata. Cauerna in ea
sinꝰ frat̾ne dilectionis. in quo diun teneros
in fide uitͥunt qͣsi indificantib colũbis
in se locum pandunt. Hinc illud. Siurge amica
mea speciosa mea & ueni. columba in fo¬
raminib petre. in cauerna macerie. Hec
septẽ urtutis exempla recte cõmemora
tiformis ẽ gr̃a. ¶ Queritur quare baptis¬
mꝰ successerit curuncisioni. Ut enĩ beatꝰ
gͥgoriꝰ ait quarto libro in iob. qͦd apud noᷤ
ualet aqͣ baptismi. hoc egit apud uet̾es uł
sacrificioꝵ. uł ꝙ his qui ex abrahe stirpe
ꝓdierunt mystium circuncisionis. Solu¬
tio. Decebat noitum rgẽ nouam legem
instituere: inimicicias int̾ udeos et genti¬
ciciaꝵ causas uidelicet uid̃oꝵ ritꝰ qͦs gentileᷤ
abhorrebant euacuare. & alia sacͣm̃ta que
utͥsq cõmunia forent substituere. ꝓpt̾ hoc
qͦ baptismꝰ curuncisionis loco subiit. qͥa
cirruncisio imꝑfectũ erat sacͣm̃tũ. ut pote

Expanded text:
clavis manus, latus est lancea perforatum . Maceria ejus est virtus sanctorum coadunata. Caverna in ea, sinus fraternae dilectionis: in quo dum teneros in fide nutriunt, quasi nidificantibus columbis in se locum pandunt. Hinc illud: Surge, amica mea, speciosa mea et veni: columba mea, in foraminibus petrae, in caverna maceriae . Haec septem virtutis exempla recte commemoravtiformis est gratia. Quaeritur quare baptismus successerit circumcisioni. Ut enim beatus Gregorius ait quarto Libro in Job: « Quod apud nos valet aqua baptismi, hoc egit apud veteres vel sacrificiorum, vel pro his qui ex Abrahae stirpe prodierunt, mysterium circumcisionis. Solutio. Decebat novum regem novam legem instituere, inimicitias inter Judaeos et genticitiarum causas, videlicet Judaeorum ritus, quos gentiles abhorrebant evacuare, et alia sacramenta quae utrisque communia forent substituere. Propter hoc quoque baptismus circumcisionis loco subiit, quia circumcisio imperfectum erat sacramentum, utpote
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdd uox pat̾na intonuit. ñ docet filium. s
nob̃ quid credere debeamꝰ ostenditur. bapti¬
zatum scł a ioħe. uerum ẽẽ di filium. Nos
qͦ ꝑ aquã ablutionis. & sp̃m sanctificationis.
pat̾ne uocis adoptione dĩ filios effici. Litre¬
ram sic lege. Uidit iohannes. & qui cũ eo e¬
scendentẽ ut columbã. ħ ẽ sic̃ rẽ que uere co

Expanded text:
na intonuit, non docet Filium, sed nobis quid credere debeamus ostenditur, baptizatum scilicet a Joanne, verum esse Dei Filium, nos quoque per aquam ablutionis et Spiritum sanctificationis, paternae vocis adoptione Dei posse filios effici. Litteram sic lege: Vidit Jesus et qui cum eo es
Abbreviated transcription (Latin):
Ee. notandum qd̃ non coruus. s columba at¬
tulit ramũ oliue in archam noe quia baptira¬
toꝵ alii deserunt eccł̃iam. alii pacifice remancĩs
in eccłia. Ramus oliue uirent bi foliis in ore
le ẽ. ac sidicat. In te placitum meũ ꝯstitui. ħ ẽ
ꝑ te gerere qd̾ mͥ placet. Qd̃ uͦ matħs dicit in qͦ
mͥ cõplacui. ita exponit᷑. Q. penitendo corrig̃
que male fc̃c. in quo penitet sͥ displicet qͦd fic̃
Ee quia pat̾ om̃pc humano modo locutus ait.
penitet me. fecisse hominẽ. uidet᷑ s displicuis¬
se in peccatorib In solo aũt xp̃o sibi cõplacu¬
it: quia ñ se eum creasse hominẽ penituit
qͣndoquidẽ nullũ in eo peccatũ fuit. uñ đđ.
Iurauit dñs & ñ penitebit eũ. tu es sac̾dos in¬
et̾nũ. Intelligas euuangłistas cũ ñ eandẽ locu¬
tionẽ retulcrunt: eandẽ retulisse sententiam.
Que dit̾sitas locutionũ ad hoc utilis ẽ: ne
uno modo dictum minꝰ intelligat᷑. & alit̾ ꝙͣ

Expanded text:
Et notandum quod non corvus, sed columba attulit ramum olivae in arca Noae quia baptizatorum alii deserunt Ecclesiam, alii pacifice remanent in Ecclesia. Ramus olivae virentibus foliis in ore le est ac si dicat: In te placitum meum constitui, hoc est, per te gerere quod mihi placet. Quod vero Matthaeus dicit: In quo mihi complacui, ita exponitur: Qui poenitendo corrigit quae male fecit, in quo poenitet sibi displicet quod fecit. Et quia Pater omnipotens humano modo locutus ait: Poenitet me fecisse hominem , videtur sibi displicuisse in peccatoribus. In solo autem Christo sibi complacuit, quia non se eum creasse hominem poenituit, quandoquidem nullum in eo peccatum fuit. Unde David: Juravit Dominus et non poenitebit euIntelligas evangelistas, cum non eamdem locutionem retulerint, eamdem retulisse sententiam. Quae diversitas locutionum ad hoc utilis est, ne uno modo dictum, minus intelligatur, et aliter quam
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑtos .i. significari celoꝵ aꝑtionẽ baptiratis.
Iaturã columbe uideamꝰ. ut inde nob̃ uite
instituta sumamꝰ. Nullũ ore uł unguib led.
ne minimas qͥdẽ musculas uł uermiculos.
uideamꝰ ne dentes nr̃i sint arma & sagitte
ꝯtineamꝰ manus a rapiuis. Qui furabat᷑. iã ñ
furet᷑. magis autem laboret oꝑando manib¬
suis qͦd bonũ ẽ. ut habeat unde tribuat ne¬
cessitatẽ ꝑatienti. Nam et columba sepe alie¬
nos qͣsi suos fertur alere pullos. ¶ Ipsa t̾re
fructib & semine pascitur. Audiamꝰ apłm
Bonũ ẽ ñ manducare carnẽ. & ñ bibere ui¬
nũ. ¶Gemitũ ꝓ cantu habet. Ploremꝰ corã dõ
qui fecit nos. Risus nr̃ in luctũ conu̾tatur
&e gaudiũ in meiorẽ. Beati lugentes. qͣm ip
si consolabuntur. ¶Suꝑ aquas sedere con¬
sueuit. ut uenturi raptũ accipitris p̃ui¬
sa in aquis umbra declinet. Ee nos suꝑ flu
dinoscere & p̃cauere ualeamꝰ uisidias hostiᷤ

Expanded text:
t, significari coelorum apertionem baptizatis. Naturam columbae videamus, ut nobis inde vitae instituta sumamus. Nullum ore vel unguibus laedit, ne minimas quidem musculas vel vermiculos. Videamus ne dentes nostri sint arma et sagittae, contineamus manus a rapinis. Qui furabatur, jam non furetur; magis autem laboret operando manibus suis, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti. . Nam et columba saepe alienos quasi suos fertur alere pullos. Ipsa terrae fructibus et semine pascitur. Audiamus Apostolum: Bonum est non manducare carnem, et non bibere vinum . Gemitum pro cantu habet: Ploremus coram Deo qui fecit nos . Risus noster in luctum convertatur, et gaudium in moerorem. Beati enim lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. Super aquas sedere consuevit, ut venturi raptum accipitris praevisa in aquis umbra declinet. Et nos mundi sidignoscere et praecavere valeamus insidias hostis
Abbreviated transcription (Latin):
cuit mͥ. Iħ̃u et baptirato. & orante ascendit
de aqͥs. quib tactu munde carnis iũ abluen¬
di contulerat. ut qͥ ad lauachrũ.xꝑiuenerit
toꝵ. s sp̃ualib ocłis. q̃ dum undas subiit
diuinitatis sue potentia celi nob̾ iantias
pandit. Nec ei tunc cepit celũ aꝑiri. cui ce¬
loꝵ int̾iora patebant. s his uerb̾ uirtus bap¬
ret ad orandũ post baptisma uicturos. Nam
qͣsi tͣnsito mari rubro necatos gͣtulam̃ egyp¬
tios. s in deserto huiꝰ mundi alii hosto occur¬
rt qͥ sunt uincendi donec ad patͥam ueniamꝰ

Expanded text:
 Jesu baptizato et orante, ascendit de aquis, quibus tactu mundae carnis vim abluendi contulerat, ut qui ad lavacrum Christi venerit ntorum, sed spiritualibus oculis, quia dum undas subiit, divinitatis suae potentia coeli nobis januas pandit. Nec ei tunc coepit coelum aperiri, cui coelorum interiora patebant, sed his verbis virtus bapret ad orandum, post baptisma victuros. Nam quasi transito mari Rubro necatos gratulamur Aegyptios, sed in deserto hujus mundi alii hostes occurrunt, qui sunt vincendi donec ad patriam veniamus
Abbreviated transcription (Latin):
oratus uͥgilialẽ ut̃ũ demonstrare saxũq mag¬
nũ ostio oppositũ ostende. ñ absq auxilio
plurimoꝵ. sepulchrũ potuisse reserare. Sic̃
in mariȩ utero uemo añ illũ. nemo pꝰ illum
conceptꝰ ẽ. ita inhoc monum̃to. nemo ante
cende rupe excisa. tante altitudinis ut int̾
consistens homo. uix manu extenta possit
hoc ẽ locus dñici corꝑis de eadẽ petͣ factũ ẽ
septẽ hñs pedes longitudinis. triũ uͦ pal¬
moꝵ mensitra. cȩt̾o pauimento altiꝰ emineis.
Qui uidelicet locus non desuꝑ s a latere me
ridiauo ꝑ totũ patulus ẽ. uñ corpꝰ infere¬
bat᷑. Color aut̃ eiusdẽ monum̃ti ac loculi ru¬

Expanded text:
rginalem uterum demonstrare; saxumque magnum ostio appositum ostendere non absque auxilio plurimorum sepulcrorum potuisse reserare  sic . Sicut in Mariae utero nomo ante illum, nemo post illum conceptus cente rupe excisa, tantae altituconsistens homo vix manu extenta culmen hoc est locus dominici corporis, de eadem petra factus est, septem habens pedes longitudinis, trium vero palmarum mensura caetero pavimento altius eminens: qui videlridiano per totum patulus est, unde corpus inferebat: color autem ejusdem monumenti ac loculi, ru
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes. Reuertebant᷑ a ionge iudel a locis
aliquantulum remotis longe ab ipso crucis
patibulo. ꝑcussio quidẽ pectoꝵ duplucit̃ pot̃
intelligi. seu qi dolebant dñm inuiste occi¬
sum. qui eũ dilexerant. seu qr timebant
de głificatione sus qui mortẽ eiꝰ imp̃et᷑ue¬
nint. Comites habuit dũs mariã magda¬
lenã de qua septẽ demonia eieerat. & matrẽ
filioꝵ zebedei que regnũ lib̾is suis postu¬
lauerat & alias queis in eugłio legimus.
Consuetudinis eñ uideoꝵ fuit. ut muli¬
eres de substantia sua uictum & uestitũ
p̃ceptorib ministrarent. hoc tam̃ quia
scandalum facere pot̾at in nationibus
paulus abiecisse se meinorat. Numqͥd
ñ habemꝰ potestatẽ sorores mulieres cir
aũt dño carnalia ꝓ sp̃ualibus ñ qͦd indige¬
ret. s ut ostend̾et magistros debere eẽ
ad distiuctionem maioris iacobi filii ze¬
bedei qui ut̃ pͥmos apłos uocatꝰ ẽ. hic

Expanded text:
DA. Revertebantur a longe, videlicet a locis aliquantulum longe remotis ab ipso crucis patibulo. Percussio quoque pectorum dupliciter potest intelligi; seu quia dolebant Dominum injuste occisum, qui eum dilexerant; seu quia timebant de glorificatione ejus, qui mortem ejus impetraverant. Comites habuit Dominus Mariam Magdalenam, a qua septem daemonia ejecerat , et matrem filiorum Zebedaei, quae regnum liberis suis postulaverat, et alias quas in Evangelio legimus . Consuetudinis enim Judaeorum fuit, ut mulieres de substantia sua victum et vestitum praeceptoribus ministrarent. Hoc tamen, quia scandalum facere poterat in nationibus, Paulus abjecisse se memorat: Nunquid non habemus potestatem sorores mulieres circautem Domino carnalia pro spiritualibus, non quod indigeret, sed ut ostenderet magistros debere esse ad distinctionem majoris Jacobi filii Zebedaei, qui inter primos apostolos vocatus est. H
Abbreviated transcription (Latin):
tandes di ꝓmissũ. Et iõ meruerunt pͥmȩ
uidẽ resurgentẽ. q qͥ ꝑseuerau̾it usq infi¬
nẽ hic saluus erit. Sc̃ȩ mulieres diẽ pa¬
rasceues celebrant. cũ aĩe humiles salua¬
toeis uestigiis obsecunt᷑ in hoo scło. in quo
futura requies ẽ p̃paranda. ⁊ ccexxeiuii¬
iderunt quemadmodũ positum erat

Expanded text:
 Et ideo meruerunt primae videre resurgentem, quia qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Sanctae mulieres diem Parasceves celebrant, cum animae humiles Salvatoris vestigiis obsequuntur in hoc saeculo, in quo futura requies est praeparanda. L. 334X Viderunt quemadmodum positum erat
Abbreviated transcription (Latin):
myrrȩ & aloes q̃i libras centũ. ħ ita distin¬
guendum ẽ. ut dicamus pͥmũ ferens. s pri¬
mũ ad suꝑicea ꝑtinet ita. Qui uenerat ad
iħm nocte pͥmũ. Iste nichodemꝰ pꝰea factꝰ ẽ
discipłs xꝑi. ut patet in reuaelatione corꝑis

Expanded text:
aloes quasi libras centum. Non ita distinguendum est, ut dicamus primum ferens, sed primum ad superiora pertinet; ita: Qui venerat ad Jesum nocte primum. Iste Nicodemus postea factus est discipulus Christi , ut patet in revelatione corporis
Abbreviated transcription (Latin):
helcane &e salnuelis. Ioseph fiducia digni¬
tatis qua p̃ditꝰ erat familiarit̃ intrauit
ad pilatum. iam iniuiꝰ curans de iudeis.
quãtus antea in audiendo dnõ deuitaret
enit aut̃ & nicodemus qͥ uenerat au¬

Expanded text:
elis . AUGUST. Joseph fiducia dignitatis qua praeditus erat, familiariter intravit ad Pilatum, jam minus curans de Judaeis, quamvis antea in audiendo Domino devitaret Venit autem et Nicodemus, qui venerat a
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ hiqͥb iõ crura frang̾e̾nt᷑ ut morerent᷑.
ne diut᷑ni cruciat᷑ horrore festũ fedarent.
Prasceue aut̃ gc̃e : latine dr p̃paratio.¬
s̃c̃plxuii. Quo noĩe udei int̃ g̾cos morandes sextã
sabbati appellabant. eo quod in uiadie sole¬
bant ĩparare necessaria sabbati. Uenert̃ gͦ
milites. & pͥmi quidẽ fregerc̃ erura. & alt̾iꝰ
qͥ crucifixus ẽ cũ co. Ad iłimͣ cũ uenissent.

Expanded text:
quibus ideo crura frangerentur, ut morerentur, ne diuturni cruciatus horrore festum foedarent.e autem Graece, Latine dicitur praeparatio. Quo nomine Judaei inter Graecos morantes, sextam Sabbati appellabant, eo quod in illa die solebant praeparare necessaria Sabbati. Venerunt ergo milites, et primi quidem fregerunt crura, et alterius qui crucifixus est cum eo.
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. uñ sacram̃ta eccłiȩ manauert̃. sine quib
ũ intiat᷑ adueram uitã. Hoc p̃nuntiauit
ostiũ inlat̾e arche noe. & pͥma mulier facta
de uiri late. Iił aut̃ p̃ceptũ ẽ os ñ commni¬
nuetis exeo. qui celebrare iussi sunt pascha
ouis immolatione inuet̃i lege¬
um sero aut̃ factũ eẽt uenit qͥdã hõ
diues nobił decurio ab arimatbia cuu¬
tate uide noĩe ioseph uir bonꝰ & iustꝰ. qui

Expanded text:
e manaverunt, sine quibus non intratur ad veram vitam. Hoc praenuntiavit ostium in latere arcae Noae, et prima mulier facta de viri latere. Illis autem praeceptum est: Os non comminuetis ex eo, qui celebrare jussi sunt pascha ovis immolatione in veteri legeum sero factum esset, venit quidam homo dives, nobilis decurio, ab Arimathaea civitate Judaeae, nomine Joseph, vir bonus et justus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nã. id qd̾ rꝑc homo ẽ ꝑtinere. quã figuram
malib iii. intellexert̃ leonẽ ꝓ rege po
in generatione d̾ni regiã seriẽ ꝓsecutus ẽ.
ucas aitẽ q̃m cep̃ a sac̾dotio ⁊acharie sac
dotis faciens m̃tionẽ patͥs ioħis baptiste. ui¬
Dttilo deputatꝰ ẽ. qͥa magnauictima uitulꝰ
erat in sacͥficio sac̾dotum. Marco hõ xp̃c me¬
ruto assignatus ẽ: quia neq de regia potesta¬
te aliquid dix̃. neq de sacdotali. s tantũ ab
homine xp̃o exorsus ẽ. Hii om̃s de diuinita¬
te pauca locuti sunt. Aqͥla ẽ ioħs lucis eter¬
ne contemplator. Dicunt᷑ enim pulli aqͥlaꝵ
sic a parentib ꝓbari. pat̾s scilicet ungue sꝰ¬
pendi. ⁊ radiis soł apponi Qui sirme ꝯtẽplatꝰ
fucrit. filius agnoscitur. si atie palpitau̾it
ẽ enim hõ. quia natꝰ ẽ ex maria. leo quia
fortis ẽ. uitulꝰ. quia hostia. aquila quia re

Expanded text:
istus homo est, pertinere, quam figuram uatuor intellexerunt leonem pro rege posin generatione Domini regiam seriem prosecutus est . Lucas autem quoniam coepit a sacerdotio Zachartionem patris Joannis Baptistae, vitulo deputatus est, quia magna victima vitulus erat in sacrificio sacerdotum . Marco homo Christus merito assignatus est, quia neque de regia potestate aliquid dixit, neque de sacerdotali; sed tantum ab homine Christo exorsus est. Hi omnes de divinitate pauca locuti sunt. Aquila est Joannes, lucis aeternae contemplator. Dicuntur enim pulli aquilarum sic a parentibus probari, patris scilicet ungue suspendi, et radiis solis opponi. Qui firme contemplatus fuerit, filius agnoscitur; si acie palpitaverit, enim est homo, quia natus est ex Maria, leo quia fortis est, vitulus quia hostia, aquila quia re
Abbreviated transcription (Latin):
bri opꝰ ẽ. ab infructuosis frucitiosa discer¬
Iere. Qd̾ in manu d̾ni situm. indicat ar¬
bitͥum potestatis recondentis triticum.
.i. ꝑfectos fructus credentiũ in horreis. ⁊ con¬
cremantis paleas .i. infructuosoꝵ hominũ
inanitatẽ igne iudicii ł uentilabrum
discretio iusti examinis. ꝑ aream uͦ p̃sens
eccłia figurat᷑. Cuiꝰ aree purgatio etiã minc
gerit᷑. cũ ꝑu̾si ob manifesta peocata de ec¬
cłia eiciuntur. uel post mortẽ diuina diftt¬
tione dãpnantur. Int̾ paleas & zizania
distat. qr palee a semine puri ltici ꝓde¬
unt zizania a diuersa origine ꝓcreant᷑.
Ergo palee significant illos qui fidi
mystiis ibuuntur. s leuitate ꝑfidie ab
electis dissentiunt. Lirania illos qui oꝑe
&e ꝓfessione ab electis secernuntur. hii uen

Expanded text:
bri opus est ab infructuosis fructuosa discernere. Quod in manu Domini situm indicat arbitrium potestatis, recondentis triticum id est perfectos fructus credentium in horreis, et concremantis paleas id est infructuosorum hominum inanitatem igne judicii. Per ventilabrum discretio justi examinis, per aream vero praesens Ecclesia figuratur. Cujus areae purgatio etiam nunc geritur, cum perversi ob manifesta peccata de Ecclesia ejiciuntur, vel post mortem divina districtione damnantur; inter paleas et zizania distat, quia paleae a semine puri tritici prodeunt, zizania a diversa origine procreantur. Ergo paleae significant illos qui fidei mysteriis imbuuntur, sed levitate perfidiae ab electis dissentiunt; zizania illos qui opere et professione ab electis secernuntur. Hi ven
Abbreviated transcription (Latin):
myst̾iũ nemo unꝗͣ ad plenũ inuestigare¬
potuit. Corrigia calciam̃ti ẽ. ligatura tanti
myst̾ii. Non ualet gͦ iohanne adplenũ cor¬
rigiam soluere. qr incarnationis inyst̾iũ
ñ sufficit inuestigare. Cuiꝰ uentilabrũ
in manu sua.⁊ ꝑmundabit areã suã. &s

Expanded text:
mysteriumysteriupotuit. Corrigia calceamenti est ligatura tanti mysterii. Non valet ergo Joannes ad plenum corrigiam solvere, quia incarnationis mysterium non sufficit investigare. Cujus ventilabrum in manu sua, et permundabit
Abbreviated transcription (Latin):
renascim ex aqua et sp̃i scõ. in remissionẽ
peccatoꝵ. ita tunc de leuib peccatis cum qͥb
morimur ꝑ ignem purgatorium quasi per
baptisina mundabimur. Uñ apłs. Uniꝰ cuiꝰꝙ¬
opꝰ qͣle sit: ignis ꝓbabit. Eugłista iohannes
scͥpsit. cuiꝰ non sum dignus. ut soluam eius
corrigiam calciamenti. qd̾ ad myst̾iũ spectat.
Mos apud uete fuit ut si quis eã que sibi
cõpet̾et accipere urorem nollet. ile ei casci¬
amentũ solueret. qui uire ꝓpinquitatis eã
s desponsaret. Xꝑc autẽ. sponsus eccłie fuit.
ut ioħs ait. Qui habet sponsam sponiꝰ ẽ. uñ
iohannes. quia xp̃c eẽ putabatur. recte se in¬
dignum eẽ denunciat. ad soluendũ corrigi¬
am eiꝰ calciam̃ti. Quasi dicat. Ego redemptoriᷤᷤ
uestigia denudare ñ ualeo: q sponsi nom̃ mͥ
ñ usurpo. Uł ita. Calciam̃ta ex mortuis
animalib fiunt. Dñs uͦ qͣsi calciatus appa¬
ruit. postꝗͣ carne assumꝑsit. hꝰ incarnatiõis

Expanded text:
renascimur ex aqua et Spiritu sancto in remissionem renascimur ex aqua et Spiritu sancto in remissionem peccatorum, ita tunc de levibus peccatis cum quibus morimur, per ignem purgatorium quasi per baptisma mundabimur. Unde Apostolus: Uniista Joannes scripsit: « Cujus non sum dignus ut solvam ejus corrigiam calceamenti , » quod ad mysterium spectat. Mos apud veteres fuit ut si quis eam quae sibi competeret accipere uxorem nollet, ille ei calceamentum solveret qui jure propinquitatis eam sibi desponsaret. Christus autem sponsus Ecclesiae fuit, ut Joannes ait: « Qui habet sponsam sponsus est . » Unde Joannes, qui Christus esse putabatur, recte se indignum esse denuntiat ad solvendum corrigiam ejus calceamenti. Quasi dicat: Ego Redemptoris vestigia denudare non valeo, quia sponsi nomen mihi non usurpo. Vel ita: Calceamenta ex mortuis animalibus fiunt. Dominus vero quasi calceatus apparuit postquam carnem assumpsit. Hujus incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
etiam iordanẽ figuram baptisinꝰgessisse eũq
helyam & helyseum in figurã baptisini sicciᷤᷤ
pedilꝰ tͣnsisse. putabant minc eos surrexisse
Ego quidem uos baptiro in aqua inpe¬
intentiam.o.R.l. a. Qui autem post me
uenturꝰ ẽ fortior me ẽ. cuius non sum dignꝰ
calciamenta portare. Meduis autẽ ur̃m
stetit. quẽ uos nescitis. m .xii lxi
pse uos baptirabit in spu scõ & igni. Ac si
dicat. N imputetur audacie quod ago.
Baptrio in aqua in penitentiã .i. in signũ
penitentie. purgantis animas lauo corꝑa
& usũ baptriandi instituo. parans uiam
fortiori me cuiꝰ calciam̃ta portare ñ sũ dignꝰ
tanta ẽ eius excellentia. supͣ meã paruitatẽ
Iter uos aũt medius ẽ quem p̃dico. s nesci¬
tis eñ. qr eiꝰ humilitate abutimini. Ipsebap¬
nis. Uł sp̃u scõ .i. inigni. quẽ uenit mitt̾e¬
ce corda incendit ꝑ amorẽ. & illuminat ꝑ
sapientiam Sunt qui ita expomunt.I sp̃a
scõ in p̃sentii in igni in fituro. Sic̃ enim nõ

Expanded text:
etiam Jordanem figuram baptismi gessisse, eumque Eliam et Elisaeum in figura baptismi siccis pedibus transiisse, putabant nunc eos surrexisse Ego quidem baptizo vos in aqua in poenitentiam. M. R. L. A. Qui autem post me venturus est fortior me est: cujus non sum dignus calceamenta portare. Medius autem vestrum stetit, quem vos nescitis. M. 12V L. 11 Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni. Ac si dicat: Non imputetur audaciae quod ago. Baptizo in aqua in poenitentiam: id est in signum poenitentiae purgantis animas, lavo corpora, et usum baptizandi instituo, parans viam fortiori me, cujus calceamenta portare non sum dignus: tanta est ejus excellentia supra meam parvitatem. Inter vos autem medius est quem praedico, sed nescitis eum, quia ejus humilitate abutimini. Ipse bapnis, et corda incendit per amorem, et illuminat per sapientiam. Sunt qui ita exponunt: In Spiritu sancto in praesenti, in igni in futuro. Sicut enim nunc
Abbreviated transcription (Latin):
minant. hic humilitas ioħis cõm̃datur.
qui dum infirmitatẽ suã studuit humi¬
lit̾ agnoscere: di celsitudinẽ meruit obti¬
nere. Mira ceciras uideoꝵ. qͥ cum credereq̃
iohannẽ ec̃. xꝑm. credere nolebant etiam
ipso ioħe attestante. xꝑm ẽẽ saluatorẽ tot

Expanded text:
minant. Hic humilitas Joannis commendatur, qui dum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere, Dei celsitudinem meruit obtinere. Mira caecitas Judaeorum, qui cum crederent Joannem esse Christum, credere nolebant, etiam, ipso Joanne attestante,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd alii p̃minciauerant ostendens. Uł quia
nuncii querere intendebant. an eẽt hely¬
scus in quo sigura baptismi p̃cessit uł aliꝰ
ex ꝓpħis antiquis. Dixerunt gͦ ei. Quis es
ut responsũ demus hiis qui miserunt uos
uid dicis de teipso: Ait. Ego uor cla
mantis in deserto. parate uiam dñs
sicut dixit ysaias ꝓpħa. Iohannes ẽ uer in
lucerna uerbi dĩ p̃sentis in iohanne: ꝑ quẽ
clanat. p̃sentis in carne assũpta. cui ioħs
testimonium ꝑhibet iuxta illud. Paraui lu¬
cernam tꝑo meo. Uiam dni dirigit. qui ad
p̃cepta eius uitam p̃ꝑat. uñ illud. Si quis
diligit me. sermonem meũ seruabit. Axi.
It qui missi fuerant. erant ex phari¬
seis. Et int̾rogauerunt eũ. & dircĩt.

Expanded text:
d alii praenuntiaverunt, ostendens: vel quia nuntii quaerere intendebant an esset Eliseus, in quo figura baptismi praecessit, vel alius ex prophetis antiquis. Dixerunt ergo ei: Quis es, ut responsum demus his qui miserunt nos? Quid dicis de teipsmantis in deserto: Parate viam Domini, sicut dixit Isaias propheta . Joannes est vox, in lucerna Verbi Dei praesentis in Joanne, per quem clamat: praesentis in carne assumpta, cui Joannes testimonium perhibet, juxta illud: Paravi lucernam Christo meo . Viam Domini dirigit, qui ad praecepta ejus vitam praeparat. Unde illud: Si quis diligit me, sermonem meum servabit . A. 9Z Et qui missi fuerant erant ex Pharisaeis; et interrogaveru
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ dño int̃p̃tatos. cum defectꝰ soł ñꝙͣ fiat nisi
ortu lunȩ. Nulli aut̃ dubiũ ẽ. paschȩ tẽꝑe fuisse
plenã. & ne uideret᷑ uinbra t̃rȩ & luna soli op¬
posita breues fecisse tenebras. tũ horarũ spati¬
ũ ponit᷑. ut omĩs causãtium occasio tollecet᷑
d contenebrabit᷑ suꝑ t̃ram indic lux. Et alibi.
Occubuit sol cũ ad huc media dies eẽt. Rctxit
sol radios ne aut pendentẽ dnm̃ uideret. aut
recessuro a centro mundi sole crucifreus
sit. qr oroo poscebat. ut eodẽ tẽporis articło.
quo adȩ peccanti obcluserat ianuã paradysi.
manꝰ extendente in cruce adcȩlũ. suꝑ popłm qui
clamauerat tolle de t̾ra hunc & crucisige eum
facte st̃ tenebre. & ab omi lumine st̃ pͥuati. Itẽ
sub moyse facte sunt denebre suꝑ omnẽ t̃rã
egypti trib dieb: omĩbus aut̃ filiis isrł erat
lumen in om̃ib locis inquib cõmorabaut᷑.

Expanded text:
no interpretatos, cum defectus solis nunquam fiat nisi ortu lunae. Nulli autem dubium est Paschae tempore fuisse plenam. Et ne videretur umbra terrae et luna soli apposita, breves fecisse tenebras, trium horarum spatium ponitur ut omnis causantium occasio tollereturet contenebrabitur super terram in die lux . Et alibi: Occubuit sol cum adhuc media esset dies . Retraxit sol radios, ne aut pendentem Dominum videret, aut recessuro a centro mundi sole crucifixus pietatis ordo poscebat, ut eodem temporis articulo quo tunc Adae peccanti obcluserat, nunc latroni te in cruce ad coelum, super populum qui clamaverat, tolle de terra hunc, et crucifige eum, factae sunt tenebrae, et ab omni lumine sunt privati. Item sub Moyse factae sunt tenebrae super omnem terram Aegypti tribus diebus, omnibus autem filiis Israel erat lumen omnibus l
Abbreviated transcription (Latin):
a gentib discerent. Successores balaam fu¬
er̃t magi. qui stellam nouer̃t uaticimo eiꝰ.
Ille stellam uidit in sp̃u. isti indunt oculis
& credid̾unt. Utiq non adorassent. si par¬
uulũ tantũmͦ credidissent. Angłs apparu¬
it pastorib nato d̃no magis stella. qr iuidis
tamꝗͣ ratione utentibꝰ. creatura rationał
p̾dicare debuit. & gentib qͣsi ratione caren¬
tib. signa danda erant. Q. dignum fute ut
iam loquente duo apłi gentib p̾dicarent. &
neodum eo loquente. elem̃ta p̃dicarent. Ma¬
gi appellati sunt reges orientales. uł qͥa de
stirpe fuerunt balaam qͥ multũ scuiit de rii¬
cantationib ł q fefellerunt herodẽ. ꝑ aliã
uiam regressi in patͥam. Magi etiã dicũtur.
signa. putant aliqua cognoscere: Audieñ
autem herodes rex turbatus ẽ &e om̃is ihe¬
rosoluna cumillo. Rege celi nato. rex t̾re tͣ¬
batur. q t̾rena altitudo confunditur. cũ

Expanded text:
a gentibus discerent. Successores Balaam fua gentibus discerent. Successores Balaam fuerunt magi, qui stellam noverunt vaticinio ejus. Ille stellam vidit in spiritu, isti viderunt oculis et crediderunt. Utique non adorassent, si parvulum tantummodo credidissent. Angelus apparuit pastoribus nato Domino, Magis stella, quia Judaeis tanquam ratione utentibus creatura rationali praedicari debuit, et gentibus quasi ratione carentibus signa danda erant, et dignum fuit, ut jam loquente Domino apostoli gentibus praedicarent. Et necdum eo loquente elementa praedicarent. Magi appellati sunt reges orientales, vel quia de stirpe Balaam fuerunt, qui multum scivit de incantationibus, vel quia fefellerunt Herodem per aliam viam regressi in patriam. Magi etiam dicuntur qsigna putant aliqua cognoscere. « Audiens autem Herodes rex turbatus est et omnis Hierosolyma cum eo. » Rege coeli nato rex terrae tbatur; quia terrena altitudo confunditur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
namꝙ fuerat. qi non deficiet princeps ex
uda. ncq dux de femorib cius. donec uerg¬
at qui mittendus ẽ. Ex quo patre de egypto
exierunt sue grutis ducib usq ad saiuelẽ
ꝓpħam regebantur. deuide regib usq ad tͣnˢ¬
ing̃tionem lubylomie. Post reditum uͦ de ba¬
bilone ꝑ pontifices rerum sumnia gerebatur
usq ad hyrcanũ regem sinul et pontificem
quo int̾empto fraude ab herode. cuiꝰ patreui
ipse de ignobili aduena. hoc ẽ gentis ydu¬
meş subluauerat. iudce regnum ipsi hero¬
di. uissu cesaris augusti tͣditur gub̾nandũ.
cuiꝰ triccsimo pͥmo anno. qͥ nuttendus erat
aduenit. In bethleem uide dicitur. qr ẽ alia
bethleem in galilea. Magi ab oriente uene¬
runt .i. a partib que sunt uersus orientẽ.
Frant einm de t̾ra ꝑsaꝵ. & chaldeoꝵ. uͥ est
saba fluuiꝰ: uñ sabea regio uocatur. uidimꝰ
enim stellam euis in oriente. & uenimꝰ ad ora¬
re eum. Ad confusionẽ uideoꝵ dictum est.
iudimus stellam eiꝰ. ut natiurtatem .xꝑi.

Expanded text:
fuerat, quia non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est . Ex quo patres de Aegypto exierunt, suae gentis ducibus usque ad Samuelem prophetam regebantur, deinde regibus usque ad transmigrationem Babyloniae. Post reditum vero de Babylone, per pontifices rerum summa gerebatur usque ad Hircanum regem simul et pontificem: quo interempto fraude ab Herode, cujus patrem ipse de ignobili advena hoc est, gentis Idumaeae sublimaverat, Judaeae regnum ipsi Herodi jussu Caesaris Augusti traditur gubernandum, cujus trigesimo primo anno, qui mittendus erat, advenit. In Bethlehem Judae dicitur, quia est alia Bethlehem in Galilaea. agi ab Oriente venerunt, id est a partibus quae sunt versus Orientem. Erant enim de terra Persarum et Chaldaeorum, ubi est Saba fluvius. Unde Saba regio vocatur. « Vidimus enim stellam ejus in Oriente, et venimus adorare eum. » Ad confusionem Judaeorum dictum est vidimus stellam ejus, ut nativitatem Christi
Abbreviated transcription (Latin):
nem gentium. &e głam plebis tue isrł. Sa¬
lutare dico lumen ad reuelationẽ .i. ut re¬
ueletur cecis ocłis gentilium. nulla spe do¬
minici aduentus erectoꝵ. & ut isrł gletur. ex¬
cipiens sium ꝓmissũ. & desid̾atum. Bene
uus fiet. Uñii psalmo. In conspectu gentiũ
reuelauit iusticiam suam. recordatus mĩȩ do
mui isrł. Qui uult dimiiti in pace ueniat
in iherłm. conuersationẽ habens in celestibꝰ.
ueniat in templũ .i. aptetur exemplo illoꝵ
in quibꝰ q̾s habitat. Expectet dnm. accipiat
inmanib u̾bũ dĩ. brachiis fiłi spei et cari¬
tatis amplectatur. tunc dimittetur ut ñ
iudeat mortẽ quia uid̾it uitã. Et erat pat̾
eĩ & mat᷑. mirantes suꝑ his que dicebant᷑
de illo. c benedix̃ illis symeon. Ioseph quia

Expanded text:
nem gentium, et gloriam plebis tuae Israel. Sanem gentium, et gloriam plebis tuae Israel. Salutare dico lumen ad revelationem, id est ut reveletur caecis oculis gentilium nulla spe Dominici adventus erectorum, et ut Israel glorietur excipiens suum promissum et desideratum. Bene vus fiet. Unde in psalmo: In conspectu gentium revelavit justitiam recordatum misericoMBR. Qui vult dimitti in pace, veniat in Jerusalem, conversationem habens in coelestibus; veniat in templum, id est aptetur exemplo illorum in quibus Deus habitat. Exspectet Dominum, accipiat in manibus verbum Dei, brachiis fidei, spei et charitatis amplectatur; tunc dimittetur ut non videat mortem, qui viderit vitam. Et erat pater ejus et mater mirantes super his quae dicebantur de illo
Abbreviated transcription (Latin):
ipse accep̃ eum in ulnas suas. Fadẽ gr̃a qua
tenturum p̾nou̾at uenientẽ cognouit.
Q celo t̾raq non capitur. gͣndeui hominis
ulnis gestatur. Tropice accep̃ uet̾anꝰ infantẽ.
ut doceret nos exiure ueterẽ hominẽ cũ accib̾
sius. & induere nouum in iusticia. & sc̃itate
oꝑm que ꝑ ulnas signantur. accip̃ senior mũ
dus innocentiam rꝑiane infantie. ut reno¬
utt᷑ sicut aquila. E benedix̃ dm. et dixit.
Nunc dimitus seruum tuum dñe. scd̾m uer¬
bũ tuũ in pace. Sciebat quã beati ocłi. qxꝑm
bat morte dissolui. Mor aũt ut uidit. opta¬
bat solui a corꝑe. & in sinu abrahe pacem
habcre: Quia uidunt ocłimei salutare tuu̾¬
qd̃ ꝑasti ante faciem om̃ium populoꝵ. Quẽ
postinodum om̃ib popłis querendũ dilect¬
one. et conspiciendum side p̃ꝑasti. iam car¬
nis et m̃tis ocłis saluatorẽ contemplor. Be¬
ati qui uident qd̾ symeon uidit. beati q̃ ñ
uiddunt & credidunt. Lumen ad reuelatio¬

Expanded text:
ipse accepit eum in ulnas suas. Eadem gratia qua venturum praenoverat, venientem cognovit. Qui coelo terraque non capitur, grandaevi hominis ulnis gestatur. Tropice accepit veteranus infantem, ut doceret nos exuere veterem hominem cum actibus suis, et induere novum in justitia et sanctitate operum quae per ulnas signrenovetur sicut aquila. Et benedixit Deum, et dixit: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace. Sciebat quam beati oculi qui Cbat morte dissolvi. Mox autem ut vidit, optabat solvi a corpore et in sinu Abrahae pacem habere. Quia viderunt ocQuod parasti ante faciem omnium populorum. Quem postmodum omnibus populis quaerendum dilectione, et conspiciendum fide praeparasti, jam carnis et mentis oculis Salvatorem contemplor. Beati qui vident quod Simeon vidit: Beati qui non viderunt et crediderunt . Lumen ad revelatio
Abbreviated transcription (Latin):
nunc baptismꝰ temꝑe gr̃e confert ñ qͦd int̾itꝰ
ni addita eẽt. & similit̾ ibi fieret. Qd̃ autẽ
in tali m̃bro fiebat causa ẽ. ne aliud m̃brũ
qr in parte illa magis dominat᷑ concupiscẽ¬
tia. ꝑ quam originale peccatũ ꝓpagatur.
U gͦ peccati uia ẽ. ibi apte signabat᷑ pecc̃i reme¬
dium. & significabatur ꝑ cirtuntisionẽ car¬
nis circũcisio m̃tis. qͣ mundat᷑ anima ãuitis

Expanded text:
nunc baptismus tempore gratiae confert, nisi quod introitus nunc baptismus tempore gratiae confert, nisi quod introitus ni addita esset, et similiter ibi fieret. Quod autem in tali membro, fiebat, causa est, ne aliud membrum quia in parte illa magis dominatur concupiscentia, per quam originale peccatum propagatur. Ubi ergo via peccati est, ibi apte signabatur peccati remedium et significatur per circumcisionem carnis circumcisio mentis, qua mundatur an
Abbreviated transcription (Latin):
aurib quib u̾itas dix̃. Qui ex do ẽ: u̾ba dĩ
audit. Propt̾ea uos ñ auditis. quia ex do ñ
estis. Incuruncisi sunt lingua et manib quo¬
rũ os locutum ẽ uanitatẽ. & dext̾a eoꝵ dex¬
tera iniquitatis. Incuruncisi sunt gustu qͦs
ꝓpħa redarguit dicens. Ue qui potentes estĩ
ad bibendũ uinũ & iuri fortes ad miscendã
ebrietatem. Incircuntisi st̃ olfactu et tactu
q̃ uariis odorib delibita sequunt᷑ amplerꝰ
mn̾etricis. cynamomo cubile suũ asꝑgentiᷤ
Incutuncisi sunt gressib de quib psalmi¬
sta comemorat. Conttio & infelicitas inuiis
eoꝵ et uiam pacis ñ cognouer̾t. Porro qͥ in si¬
militudinẽ carnis peccati uenerat. remediũ
qͥ caro peccati mundabatur ñ respuit. s cir¬
cuncisꝰ ẽ factus sub lege ut eã iustam eẽ ꝓba¬
ret. et eos qui sub lege erant redimeret No¬
ta qd id̃e auxilium curationis in lege cirtũ¬
cisio contͣ peccati originalis uulnꝰ p̃stitit qͥd

Expanded text:
ibus Veritas dicit: Qui ex Deo est, verba Dei audit. Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis . Incircumcisi sunt lingua et manibus, quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum, dextera iniquitatis . Incircumcisi sunt gustu, quos propheta redarguit, dicens: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem . Incircumcisi sunt olfactu et tactu, qui variis odoribus delibuti, sequuntur amplexus meretricis cinnamomo cubile suum aspergentes. Incircumcisi sunt gressibus, de quibus Psalmista commemorat: Contritio et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt . Porro qui in similitudine carnis peccati venerat, remedium quo caro peccati mundabatur, non respuit; sed circumcisus est, factus sub lege, ut eam justam esse probaret, et eos qui sub lege erant redimeret . Nota quod idem auxilium curationis in lege circucisio contra peccati originalis vulnus praestitit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
contͣriũ. ad hoc qͦd dix̃. qͥ ñ diligit me sermones
meos ñ seruat. Et fortasse ꝓpt̾ aliqͣ. distinctionẽ
uos manens. Adhuc manens corporali p̃sentia
cito uob̃ auferenda: dixi ħ de sꝑuali mansione.

Expanded text:
dixit, qui non diligit me, sermones meos non servat. Et fortasse propter aliquam distinctionem vobis, apud vos manens. Adhuc manens corporali praesentia, cito vobis auferenda, dixi haec de spirituali mansione.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. Affricanus de consonantia eugłistaꝵ.
Mathan inquit & mathat di̾sis temꝑibus
de una uxore esta nomine singłos filios ꝓcre¬
arunt quia mathan qui ꝑ salomonẽ descẽdit
urorem eam pꝰ acceꝑat. & relicto filio iacob de¬
functus ẽ. Post cuiꝰ obitum. mathat qͥ ꝑ na¬
than filium daud genꝰ dix̃. cum eẽt ex eadẽ
tribu. eandẽ estam accep̃uxorem. & ex ea ge¬
ntut filium nomine heli. G iacob & hely fue¬
runt utini fis. Quoꝵ iacob ex mandato legiᷤᷤ
accep̃ uxorem frĩs sui hely sñ lib̾is defuncti &

Expanded text:
 Africanus de consonantia evangelistarum: « Mathan, inquit, et Mathat, diversis temporibus de una uxore Esta nomine, singulos filios procrearunt, quia Mathan qui per Salomonem descendit, uxorem eam prius acceperat, et relicto filio Jacob, defunctus est. Post cujus obitum Mathat qui per Nathan filium David genus duxit, cum esset ex eadem tribu, eamdem Estam accepit uxorem, et ex ea genuit filium nomine Eli. Ergo Jacob et Eli fuerunt uterini fratres. Quorum Jacob ex mandato legis, accepit uxorem fratris sui Eli sine liberis defuncti
Abbreviated transcription (Latin):
hã pͥncipiũ narrationis ẽ: ad quẽ fuit pͥn¬
cipiũ ꝓmissionis. Hysmahel qͥdẽ & esau fis
ysaac & iacob silentio p̃tit eugłista. quia
uide digne commemorant᷑. q̃m patarche fue¬
runt. Iudas autẽ geniit phares & zaram de
thamar. In genealogia saluatoris ñ iuste s
peccatoss fenuine nomnantur. ad insinuan.¬
dum udelicet. q̃m qui de femina formã iuiri
uoluit assum̾e. ut uiros & feminas saluaret.
de peccatͥtib dignatus ẽ nasci. ut peccata de¬
leret. Nascitur autẽ dñs de iustis & peccato¬
rib iuxta qd̾ moyses p̃ceꝑat agnũ unmolan¬
dũ sumi de grge ouium. & capraꝵ. Thãmar

Expanded text:
am principium narrationis est, ad quem fuit principium promissionis. Ismael quidem et Esau fratres Isaac et Jacob, silentio praeterit evangelista, quia s vero Judae digne commemorantur, quoniam patriarchae fuerunt. Judas autem genuit Phares et Zaram de Thamar. In genealogia Salvatoris non justae, sed peccatrices feminae nominantur, ad insinuandum videlicet, quoniam qui de femina formam viri voluit assumere, ut viros et feminas salvaret; de peccatricibus dignatus est nasci, ut peccata deleret Nascitur autem Dominus de justis et peccatoribus, juxta quod Moyses praeceperat agnum immoland
Abbreviated transcription (Latin):
trem amasie. & amasiam patrẽ fuisse ara¬
rie. qui appellatꝰ ẽ euam orias. uerũ quia
ioiam semiscuit generi impiissimȩ iezabel
ducens filiam eius. tolluntur tros reges in
medio. uł quia ꝓpositum erat eugliste po¬
nere tres tesserescedecades .i. tresquatdena¬
rios nitmeros. qui sunt q̃draginta duo. O¬
as aũt. geñ ioathan. Ioatlan autẽ genuit
achar. Achar. aũt geñ ercchiã. łrechias aũt
geñ manassen. manasses aũt gen̾ ãmor. Am¬
mon autem: gen iosiam. Iosias au̾t geñ iecho¬
niã e fr̃s eiꝰ in tnsinignonẽ babylonis. Trans¬
migͣtionẽ babylonis dicit. qͦd silii isrł capti¬
uati fuerunt in babyloniã. & ante illam cap¬
tuuitatẽ int̾fectus ẽ iste iosias a pharaone
nechao rege egypti. Cumgͦ dicis. iosias gen̾fi
lios in tnsimgrationẽ. uł in ꝓ ante pontut
uł ut quidam uolunt. eos geniit subaudiꝰ
it᷑os in tͣnsimgͣtionẽ. Reqͥre hystoriã ꝓpe fi¬

Expanded text:
trem Amasiae, et Amasiam patrem fuisse Azatrem Amasiae, et Amasiam patrem fuisse Azariae, qui appellatus est etiam Ozias. Verum quia Joram se miscuit generi impiissimae Jezabel, ducens filiam ejus, tolluntur tres reges e medio: vel, quia propositum erat evangelistae ponere tres tesseradecades, id est, tres quaterdenarios numeros qui sunt quadraginta duo. Ozias autem genuit Joatham. Joatham autem genuit Achaz. Achaz autem genuit Ezechiam. Ezechias autem genmon autem genuit Josiam. Josias autem genuit Jechoniam et fratres ejus in transmigrationem Babylonis. Transmigrationem vero Babylonis dicit, quod filii Israel captivati fuerunt in Babyloniam, et ante illam captivitatem interfectus est iste Josias a Pharaone Nechao rege Egypti. Cum ergo dicit: Josias genuit filios in transmigrationem , vel in pro ante ponitur, vel ut quidam volunt, eos genuit, subaudis ituros in transmigrationem. Require historiam prope fi
Abbreviated transcription (Latin):
dab aũt genuit naason. Naason autẽ. genu¬
it salmon Salinon autẽ. genuit booꝵ de raab
boor autẽ genuit oberh ex ruth. Qͥa dns na¬
scitur de ruth moabitide: impleta ẽ ꝓpħia
que dic̃. Ennte agnũ dne dominatorẽ t̾re
de petra deserti .i. de gentib que dicunt᷑ petͣ
quia ydola colunt. & desertum quia sine loge
uiuunt. Obeth aũt genuit iesse. Iesse aũt
genuit dd regẽ. Maluit euglista patrẽ dd̃
illud ꝓpħicum. Egredietur iurga de radice
iesse. & flos de radice eiꝰ ascendet. Dauid regẽ
dic̃. quia pͥmꝰ rex fuit de tribu uida. ꝑ quã
ordo generationis decurrit. Dauid aũt rex
genuit salomonẽ ex ea que suit urie. hoc ẽ
ex bethsabee. que ñ nominatur hic. quia
plus peccauit cetis nominatis. Cũ enim eẽt
uxor urie. miscuit se dd̃ in adultio. Salomo
autẽ genuit roboam. Roboam autẽ: genuit
abiam. Abia autem. genuit asa. Asa autẽ.
regum uolumine legitur ioram fuisse patrẽ
ochorie & ochoriam patrẽ iohe. & iohã pa¬

Expanded text:
autem genuit Salmon. Salmon autem genuit Booz de Rahab. Booz autem genuit Obed ex Ruth. Quia Dominus nascitur de Ruth Moabitide, impleta est prophetia quae dicit: Emitte agnum, Domine, dominatorem terrae de petra deserti , id est, de gentibus, quae dicuntur petra, quia idola colunt; et desertum, quia sine lege vivunt. Obed autem genuit Jesse. Jesse autem genuit David regem. Maluit evangelista patrem Daviillud impleri propheticum: Egredietur virga de radice Jessae, et flos de radice ejus ascendet . David regem dicit, quia primus rex fuit de tribu Juda, per quam ordo generationis decurrit. David autem rex genuit Salomonem ex ea quae fuit Uriae. Hoc est, ex Bersabee, quae non nominatur hic, quia plus peccavit caeteris hic nominatis. Cum enim esset uxor Uriae, miscuit se David in adulterio. Salomon autem genuit Roboam. Roboam autem genuit Abiam. Abias autem genuit Asa. AsRegum volumine legitur, Joram fuisse patrem Ochoziae, et Ochoziam patrem Joae, et Joam pa
Abbreviated transcription (Latin):
sue ad isrł. Eredicator. penitentie futurꝰ qͣn¬
tonꝰ potuit. solittidinis asꝑa petiit. ut &e se
&e aud̃itores suos ab illecebris mundi suspt̃¬
deret. Assignata p̾cursoris natiuitate qui
pͥus nascitur: pͥus p̃dicat. pͥus moritur apte
subuingitur saluatoris generatio. & nati¬
uitas scđm carnẽ. De diuinitatis autem
generatione. dicit ysaias. Generationẽ eiꝰ
quis enarrabit:.
ꝯiber generatioiis iħu xp̃i filii. dđ.
filii abraham. Matħi liber dictus ẽ liber ge¬
nerationis sođm consuetudinem hebreoꝵ qͥ
uoluimnib ex pͥncipiis eoꝵ nomina import.
nom̃ dignitatis. quia antiqͥs tẽꝑib reges pro¬
pħe. sac̾dotes ungebant᷑ oleo sc̃ificationis. Ip¬
se autẽ xp̃s a do pre participib suis unctus
ẽ in rege & sac̾dotem. qi in eo diuinitatis ple¬
nituidinẽ hibitare cõplacuit. Alerito aũt. dał.¬
tũ quia multo ampliores. & manifestiores
facte ft̃ ei ꝓmissiones decxp̃o. tũ q maxime

Expanded text:
 HIERON. Praedicator poenitentiae futurus, quantocius potuit, solitudinis aspera petiit, ut et se et auditores suos ab illecebris mundi suspenderet. Assignata praecursoris nativitate, qui prius nascitur, prius praedicat, prius moritur, apte subjungitur Salvatoris generatio et nativitas secundum carnem. De divinitatis autem generatione dicit Isaias: Generationem ejus quis enarrabit? CAPUT V. Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham. nerationis, secundum consuetudinem Hebraeorum, qui voluminibus ex principiis eorum nomina imponunt. nomen dignitatis, quia antiquis temporibus reges, prophetae, sacerdotes, ungebantur oleo sanctificationis . Ipse autem Christus a Deo prae participibus suis unctus est in regem et sacerdotem, quia in eo divinitatis plenitudinem habitare complacuit . Merito autem Datum quia multo ampliores et manifestiores factae sunt ei promissiones de Christo, tum quia maxime
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. quod scͥptoꝵ uicio. &e longitudine tepoꝵ
apud grecos latinosq confusum ẽ. Qd̃ apudnoᷤ¬
hoc iheronimꝰ in exordio damelis contiapor.¬
firium. Ioachim inquit filiꝰ iosie alio nõie
appellatus ẽ heliachim. Cui successit in regnũ
filiꝰ eiꝰ ioachim. cognom̃to iechonias. Nemo gͦ
putet eundẽ in dameł pͥncipio eẽ ioachum
qui inserechielis exordio ioachin scribitur.
Iste enim extremã sillaba ht̃ cim. ille chin.

Expanded text:
 longitudine temporum apud Graecos Latinosque confusum ehoc Hieronymus in exordio Danielis contra Porphyrium: « Joacim, inquit, filius Josiae, alio nomine appellatus est Heliacim, cui successit in regnum filius ejus Joachin, cognomento Jechonias. Nemo igitur putet eumdem in Danielis principio esse Joacim, qui in Ezechielis exordio Joachin inscribitur. Iste enim extremam syllabam habet cim, ille chin.
Abbreviated transcription (Latin):
ioacim desiit filium iosie. & terria incipit
a ioachim filio ioat̾im. Augustinꝰ uͦ in libro
de concordra eugłistax. ut sermonẽ ad allego¬
riam conuertet: dixit eunde iechomãbis ẽẽ
hic numeratum. Salathiel aũt: geñ ⁊ or obabel
Torobabel autẽ: geñ abuid. Abiud au̾̃t: geñ
eliachim. Eliachim aũt. gen̾aror. aroraut̃ geñ¬

Expanded text:
ia incipit a Joachin filio Joacim. » Augustinus vero in libro De concordia evangelistarum, ut sermonem ad allegoriam converteret, dixit « eumdem Jechoniam bis esse huic numeratum. » Salathiel autem genuit Zorobabel. Zorobabel autem genuit Abiud. Abiud autem genuit Eliachim. Eliachim aut