comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lapidũ. cũ depͥmatu apostatȩ angłi loqueret᷑
Om̃is inquit lapis. oꝑim̃tũ tuũ. Sardus.¬
phirꝰ. carbunculꝰ & smaragdꝰ. Quo numero
lapidũ. ipsi ordines de signatisunt angłoꝵ.
qͦs apostata angłs ante lapsũ quasi inues¬
tim̃to ordinati sui affixos habuit. ad quoꝵ
cõparatione dũse clariorẽ cunctis aspexit.
confestĩ intumuit. & cor sui adsuꝑbiã ele¬
uauit. Angłi sẽꝑ indõ gaudent. ñ inse.
Malus uͦ indeẽ diabolus. quia ñquȩ dĩ.
s quȩ sua sunt requisiuit. Nulla aut̃
maior. iniqͥtas. quã ñ indm̃ ẜ inse uelle quẽ

Expanded text:
lapidum, cum de primatu apostatae angeli loqueretur: lapidum, cum de primatu apostatae angeli loqueretur: Omnis, inquit, lapis operimentum tuum, sardiusphyrus, carbunculus, et smaragdus. Quo numero lapidum, ipsi ordines designati sunt angelorum. Quos apostata angelus ante lapsum quasi in vestimento ornamenti sui affixos habuit: ad quorum comparationem dum se clariorem cunctis aspexit, confestim intumuit, et cor suum ad superbiam elevavit. Angeli semper in Deo gaudent, non in se. Malus vero inde est diabolus, quia non quae Dei, sed quae sua sunt requisivit. Nulla autem major iniquitas quam non in Deo, sed in se velle qu
Abbreviated transcription (Latin):
t̃nȩ ꝑseueraintiȩ & beatitudinis quã munꝰ
acceꝑant. Unde oportet cognosci qđ
maloꝵ iniquitas scoꝵ seruiat humilitati.
quia unde mali corruunt. inde bom ꝓfi¬
ciunt. Bonoꝵ angłoꝵ numerꝰ. qui post
runã angłor malor ẽ diminutꝰ exnu¬
mero elec tor om̃ix supplebit᷑. Qui numerꝰ
soli dõ ẽ cognitꝰ. Int̾ angłos distantia potes¬
tatu ẽ. &ꝓ graduũ dignitate ministeria eis¬
dẽ sunt distributa. aliisq alii p̾ferunt᷑. tã
culmine potestatis. quã scientia uirtutis.
Sub ministrant gͥ alii alioꝵ p̃ceptis. atꝙ
obediunt. uissis. Unde ad ꝓpħam Zachariã
angłs angłm mittit. & quęcũq ad nuntia¬
re debeat p̾cepit. Houe eẽ distinctio
nes ł ordines angłoꝵ sacrȩ seripturȩ testant᷑
idẽ angłi. archangłi. throni. dñationes.
uirtutes. pͥncipatꝰ: potestateᷤ. cherubin. &
seraphin. Hoꝵ ordinũ numerũ &iã ex¬
zechiel ꝓpħa de scribit sub totidẽ nominib.

Expanded text:
erseverantiam et beatitudinem quam minus acceperant. Unde oportet cognosci, quod malorum iniquitas sanctorum serviat humilitati: quia unde mali corruunt, inde boni proficiunt. Bonorum angelorum numerus qui post ruinam angelorum malorum est diminutus, ex numero electorum omnium supplebitur, quia numerus soli Deo est cognitus. Inter angelos distantia potestatum est, et pro graduum dignitate ministeria eisdem sunt distributa; aliisque alii praeferuntur tam culmine potestatis, quam scientia virtutis. Subministrant igitur alii aliorum praeceptis, atque obediunt jussis. Unde ad prophetam Zachariam angelus angelum mittit, et quaecumque annuntiare debeat, praecepit. Novem esse distinctioe testantur, id est, angeli, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubin, et seraphin. Horum ordinum numerum etiam Ezechiel propheta describit sub totidem nominibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut peccarent. Homi nes aut̃ pꝰ peccatũ
id circo reutuntur adueniã. ꝓpt̃ qđ ex
lutea matia pondus traxer̃ infirmita¬
tis. ideoꝙ ꝓ infirma carnis c̃ditione reditꝰ
patet hominis adsalutẽ. sic & psalmus
dicit. Ipse scit figmentũ nr̃m. Mem̃to dñe
quod tra sumus. & iterũ. Memorare in¬
quit. quȩ sit mea substantia. Post quã
apostatę angłi cecider̃. reliqui ꝑseueran¬
tia aetnȩ beatitudinis solidatisunt. Un¬
de & pꝰ cęli creationẽ in pͥntipio repetitur.

Expanded text:
ut peccarent: homines autem post peccatum ut peccarent: homines autem post peccatum idcirco revertuntur ad veniam, propter quod ex lutea materia pondus traxerunt infirmitatis, ideoque pro infirma carnis conditione, reditum patet hominis ad salutem: sicut et Psalmus dicit: Ipse scit figmentum nostrum. Memento Domine quod terra sumus . Et iterum: Memorare, inquit, quae sit nostra substantia. Postquam apostatae angeli ceciderunt, reliqui perseverantia aeternae beatitudinis solidati sunt. Unde et post coeli creationem in principio reperitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate ñstetit. quia statĩ ut factusẽ
cecidit. Fuit qui dẽ inueritate conditꝰ.
s non stando confesti auentate ẽ lapsus.
Uno suꝑbiȩ lapsu. dũ dõ ꝑtumorẽ se c̾fer̃.
& ho cecidit & diabolus. S ho reũsus ad
adpenitentiã. dũse inferiorẽ eẽ cognosẽ
Di abolus uͦ non solũ in hoc contẽptꝰ quod se
dõ aequalẽ ex istimans cecidit. insuꝑ & iã
suꝑiorẽ dõ se dicit. seđm apłi dicta
Diabolus ideo iam non petet ueniã. qͥu
nc̃pungitur ad pęnitentiã. Menbra uͦ
euis sepe ꝑ ypoerisin dep̾cantur. quod ta¬
men ꝑmala conscientia adipisci ñ merent᷑
Discatꝰ humana miseria. quod ea causa
cicius ꝑuocetur ds̃ p̃stare ueniã. dũ
infirmo cõpatitur homini. quia ipse
hõ trax̃ ex inferiori parte infirmitatẽ
peccandi. hoc ẽ excarne. qua exclusa
anima de tinetur. Apostatȩ angłi. idõ
ueniã non habent. quia carnalis fragi¬
litatis nulla infirmitate grauatisunt.

Expanded text:
veritate non stetit, quia statim ut factus est, veritate non stetit, quia statim ut factus est, cecidit. Fuit quidem in veritate conditus, sed non stando confestim a veritate est lapsus. Uno superbiae lapsu, dum Deo per tumorem se conferunt, et homo cecidit, et diabolus. Sed homo reversus est poenitentiam, dum se inferiorem esse cognoscit: diabolus vero non solum in hoc contentus quod se Deo aequalem existimans cecidit, insuper etiam superiorem Deo se dicit, secundum Apostoli dicta Diabolus ideo jam non petit veniam, quia non compungitur ad poenitentiam. Membra vero ejus saepe per hypocrisin deprecantur, quod tamen pro mala conscientia adipisci non merentur. Discat humana miseria quod ea causa citius permovetur Deus praestare veniam, dum infirmo compatitur homini: quia ipse homo traxit ex parte inferiori infirmitatem peccandi, hoc est ex carne, qua exclusa anima detinetur. Apostatae angeli ideo veniam non habent, quia carnalis fragilitatis nulla infirmitate gravati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit ita ut sine reparatione laberet᷑
Ciuꝰ p̃lationis excellentiã ꝓpħa hisũbis
ad nuntiat. Ce dri non fuer̃ altiores
illo. inparadiso dĩ. Abietes nona de¬
quauer sumitatẽ illius. Omne lignũ pa¬
nadist ñ ẽ assimilatũ illi. quõ spociosiorẽ¬
fecit illũ ds̃. Distat conditio angłi. ac̃¬
ditione hominis. homo enĩ ad similitudi¬
nẽ di conditꝰ est. Archan głs qui lapsꝰ
ẽ signaculũ dĩ similitudinis appellatꝰ ẽ.
testante dño ꝑezechielẽ. Tusignaculum
similitudinis dĩ. plenus sapientia. ꝑfec¬
tus decore. indelicus paradisi dĩ fusti.
Quanto eñi subtilior ẽ eius natura. tanto
pleniꝰ ex titit adsimilitudinẽ diuinȩ ue¬
ritatis exp̃ssa. Prius decęlo cecidisse di¬
abolũ constat. quã hõ conderet᷑. Nã
mox ut fac tusest insuꝑbiã erupit. &p̃¬
cipitatꝰ ẽ decęlo. Nã uxta ueritatis
testimoniũ abinitio mendax fuit. & in

Expanded text:
x qua fiducia cecidit, ita ut sine reparatione laberetur. x qua fiducia cecidit, ita ut sine reparatione laberetur. Cujus praelationis excellentiam propheta his verbis annuntiat: « Cedri non fuerunt altiores illo, in paradiso Dei, abietes non adaequaverunt summitatem illius: Omne lignum paradisi non est assimilatum illi » ; quoniam speciosiorefecit eum Deus. 6. Distat conditio angeli a conditione hominis; homo enim ad Dei similitudinem conditus est, archangelus vero qui lapsus est signaculum Dei similitudinis appellatus est, testante Domino per Ezechielem: Tu signaculusimilitudinis Dei, plenus sapientia, perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti. Quanto enim subtilior est ejus natura, tanto plenius exstitit ad similitudinem divinae veritatis expressam. Prius de coelo cecidisse diabolum constat, quam homo conderetur. Nam mox ut factus est, in superbiam erupit, et praecipitatus de coelo est. Nam juxta Veritatis testimonium, ab initio mendax fuit, et in
Abbreviated transcription (Latin):
n głoꝵ nomen officu ẽ
non naturȩ. Nam scđm naturam
sp̃c ñcupatur. Quando em̃ decelis
ad annunciandii hominib mit tuntur
ex ipsa ad nuntiatione angłi noiant᷑
Natura eni. sps̃ sunt. Tunc aut̃ angłi
uocantur. quando mit tuntur. Natu¬
ra angłoꝵ mirabilisẽ. s facit eos incor
in cõmutabiles eẽnt. diabolus ñcecidis set.
apostata. angłs. dũ for titudint̃ suã non
adõ s a se uoluit custo diri. Ante omem
creaturã angłi factisunt dũ dictũ est.
fiat lux. De qsis enĩ dic̃ scriptura. Prior
om̃tũ creata ẽ sapientia. Lux eni dñr
partipan do lucis & t̾nȩ. Sapientiae
uero dnr̃ ignitȩ inherendo sapientię
Et dusint mutabiles natura. ñ tamen.
sinit eos contẽplatio mutari diuna.
angłi. & ante omẽm creationẽ angłoꝵ.
cdiabolus conditus ẽ sicut seriptũ ẽ. Ipse
ẽ pͥncipiũ uiar ũ dĩ. Unde & ad compara¬
tionẽ angłoꝵ. archangłs appellitos ẽ
Prius enĩ creatus extitit ordinis p̾latio

Expanded text:
 nomen officii est, et non nature. Nam secundum naturam spiritus nuncupantur. Quando enim de celis ad annunciandum hominibus mittuntur, ex ipsa annunciacione angeli nominantur. Natura enim spiritus sunt; tunc enim angeli vocantur, quando mittuntur. ra angelorum mutabilis est, sed facit eos incorrincommutabiles essent, diabolus utique non cecidisset. Mapostata angelus, dum fortitudinem suam non a Deo, sed a se voluit custodiri. Ante omnem creaturam angeli facti sunt, dum dictum est: Fiat lux . De ipsis enim dicit Scriptura: Prior omnium creata est sapientia . Lux enim dicuntur, participando luci aeternae; sapientia vero dicuntur, ingenitae inhaerendo Sapientiae. Et dum mutabiles sint natura, non tamen sinit eos contemplatio mutari divina.angeli, et ante omnem creationem angelorum diabolus conditus est, sicut scriptum est: Ipse est principium viarum Dei . Unde et ad comparationem angelorum archangelus appellatus est. Prius enim creatus exstitit ordinis praelati
Abbreviated transcription (Latin):
angłi mit tuntir. quia tamen diuina po¬
testate cohercent᷑. ne tantũ noceant qͣn¬
tũ cupiunt. Boni aut̃ angłi administeri¬
um salutis humanȩ deputati sunt ut curas
admi nistrent mundi. & regant omã uissa
dĩ testante apło. Nonne om̃s inquit st̃
administratorii sp̃s. in ministeriũ missi
ꝓpt̃ eos qͥhereditatẽ cupiunt salutis.
Angl̃i corpora in quib hoĩb apparent. insuꝑ¬
no aere sumunt. solidãq speci ẽ excȩlesti
elemento inducunt. ꝑqua humanis obtu¬
tib mani festius demon̾strent᷑. Singulȩ
gentes p̃positos angłos hab̃e credunt᷑. qđ

Expanded text:
angeli mittuntur, qui tamen divina potestate coercentur, ne tantum noceant quantum cupiunt. Boni autem angeli ad ministerium salutis humanae deputati sunt, ut curas administrent mundi, et regant omnia jussu Dei, testante Apostolo: Nonne omnes, inquit, sunt administratorii spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis? Angeli corpora in quibus hominibus apparent, in superno aere sumunt, solidamque speciem ex coelesti elemento inducunt, per quam humanis obtutibus manifestius demonstrentur. Singulae gentes praepositos angelos habere credunt
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ xp̃i angłoꝵ & hominuꝰ fuisse ꝑ id
maxime agnoscitur. qđ salutati inueti
testam̃to ab hoib angli despiciunt resa¬
lutar abeis. Qđ in nono testam̃to a ioħe
factũ. ñ solũ reuerent̃ angłs suscipit
uerũ & iã nefaciat int̾ diẽnabhoc
homo inuet̾i testam̃to despicit᷑. nec
resalutatur Ab angło. eo quod hõ ad¬
huc ñdũ transis s indõ. Suscipitur
aut̃ hõ adõ. & reuerent̃ salutatur
se angłs. & ioħi angłm salutanti abe¬
odẽ angło dr̃. Uide nefeceris. Conser¬

Expanded text:
ti angelorum et hominum fuisse per id maxime agnoscitur, quod salutati in veteri Testamento ab hominibus angeli, despiciunt resalutari ab eis. Quod in novo Testamento a Joanne factum, non solum reverenter suscipit, verum et ne faciat interdicitur. Ab hoc homo in veteri Testamento despicitur nec resalutatur ab angelo, eo quod homo adhuc nondum transisset in Deo. Suspicitur autem homo a Deo, et reverenter salutatuse , et Joanni angelum salutanti ab eodem angelo dicitur: Vide ne feceris, conser
Abbreviated transcription (Latin):
& desi derant uidere. & habent. & habere
festinant. & amant. Famare nituntur.
Si eñ sic uidere defiderant. ut effectu de¬
siderii ꝑfruantur. desideriũ hoc necessi¬
tate habet. Necessitas ista penalis none.
&beatis angłis omis pęna longee. quia
nũ quã simul pęna &beatitudo conuenuin
Eursũ si eos dicimus dĩ uisione saciari
sacietas fastidiũ hab̃e solet. &scimꝰ illos
dĩ uisione quã & desiderant fastidire non
posse. Quid gͦ ẽ nͥ ut miro mͦ simul utruiꝙ
credamꝰ. ꝙ & desiderant & saciantur.S
desiderant sine labore. & saciant᷑ sine fastidio
Neenĩ sit indesiderio necessitas. desideran¬
tes saciant᷑. & itũ. nesit insacietate fastidiu
sacie tati desiderant. Uident enĩ angłi fa

Expanded text:
 desiderant; et habent, et habere festinant; et amant, et amare nituntur. Si enim sic videre desiderant ut effectu desiderii non perfruantur, desiderium hoc necessitatem habet. Necessitas illa poenalis non est, et beatis angelis omnis poena longe est, quia nunquam simul et poena et beatitudo conveniunt. Rursum si eos dicimus Dei visione satiari, satietas fastidium habere solet; et scimus illos Dei visionem, quam et desiderant, fastidire non posse. Quid ergo est, nisi ut miro modo simul utrumque credamus, quia et desiderant et satiantur; sed desiderant sine labore, et satiantur sine fastidio. Ne enim sit in desiderio necessitas, desiderantes satiantur. Et iterum, ne sit necessitate fastidium, satiati desiderant. Vident eni
Abbreviated transcription (Latin):
nde nãq & beati apłi interse statuerunt. utepĩ singularũ seirent gentiũ. quis
int̾ eos primus eet. quatinus adeũ potior eoꝵ sollicitudo ꝑtiner& Nã & int̾ bea¬
tos apłos quędã fuit discretio. & lic& om̃s eent apłi p&ro tam̃ adnõ: c̃cessũ.
& ipsi interse id ipsũ uoluerunt. utreliquis oib p̾eẽt apł̃is. &cęphas idẽ cap̃. prin
cipiũ tener& a platus Qui & eandẽ forma sius suc cessoribus. & reliquis epĩs tenen
dã tradiderunt: Etnonsolũ hoc in nouo testa m̃to est constitutũ. s &iã inueteri
fuut unde scriptũ est Aloises & aaron insacerdotibus eiꝰ id ÷ pͥmi int̾ eos fuert̾:
apłs paulus. ⁊ qnus quisq plactat ꝓximo suo rinbonũ ad hedificationẽ: & sic̃ ipsi
saluator suis idiscipłis ait : Iui maiorẽ urm̃ erit minister ur: erł

Expanded text:
etiam apostoli inter se statuerunt ut episcopi singularum scirent gentium quis inter eos primus esset, quatenus ad eum potior eorum sollicitudo pertineret. Nam et inter beatos apostolos quaedam fuit discretioet ipsi inter se idipsum voluerunt ut reliquis omnibus praeesset apostolis Cephas, id est, ut cipatum teneret apostolatus. Qui et eamdem formam suis successoribus et redam tradiderunt. Et non solum hoc in novo testamento est constitutum, sed etiam in veteri fuit. Unde scriptum est: Moses et Aaron in sacerdotibus ejus, id est, primi inter eos fuerunt. apostolus Paulus: Unusquisque placeat proximo suo in bonum ad aedificationem. Et sicut ipse Salvator su
Abbreviated transcription (Latin):
ficio missȩ remoueat nͥ ad causã
suã dicendã die statuta lit tis euocatꝰ
cio suspendat. qͥusꝙ ꝓse rationẽ redelat.
Sieñ laici ñ canonice ex cõmunicantur
nͥ t̾cio fuerint uocati atq cõmoniti
indignũ udetur ut sac̃dotib deneget᷑
qui maioris ordinis & dignitatis st̃ qđ
laicis regula ȩccłastica inculgent̃ ꝓmit¬
at. Stanto enĩ habet᷑ saẽdetẽ aboffi¬
cio remouere. ꝓquanto laicũ a cõmuni¬
municant᷑. inde pb̃ri ab officio altaris sub¬

Expanded text:
ficio missae removeat, nisi ad causam suam dicendam die statuta litteris evocatus cio suspendatur, quousque pro se rationem reddat. Si enim laici non canonice excommunicantur nisi tertio fuerint vocati atque commoniti, indignum videtur ut sacerdotibus denegetur, qui majoris ordinis et dignitatis sunt, quod laicis regula 358 ecclesiatica indulgenter permittit. Pro tanto enim habetur sacerdotem ab officio removere pro quanto laicum a communimunicantur, inde presbyteri ab officio altaris sub
Abbreviated transcription (Latin):
leriq fideliũ cũ sidei
puto infructuosũ eẽ qđ ereditur. aut
mane qđ fidelit de diuio auxilio sꝑat᷑
tantũ signũ sunt huiꝰ modi qͥin ȩccłus
sepeliunt᷑. in solubiles culpe quȩ eos ñ sinant
etiã oblatis deo sacrificiis aduuari pꝰ mor¬
tẽ. Acꝓinde si fides illa habere mentũ
creditur. quã qͥs ille implet᷑ ꝓdefumcto
suo in locis martyrũ tumulato dm̃ de¬
p̃catur. quanto magis illũ fides spei suȩ
fructũ eseqͥtur. Quȩ̨ uiuente adhuc
remediabilẽ sibi sui cadaueris ꝓuicdet
locii. Et enĩ sc̃s augustinꝰ inquirenti de
hac questione paulino ep̃o sic respondit.
Cũfidelis mat̾ fidelis filii defuncti corpꝰ
desiderauit inbasilicã martiris poni. si¬
qui dẽ credidit eiꝰ animã meritis eius
aduiuari. hoc qđ ita credidit suppli

Expanded text:
lerique fidelium cum fidei puto infructuosum esse quod creditur, aut inane, quod fideliter de divino auxilio speratur; tantum si non sint hujusmodi, qui in ecclesiis sepeliuntur, insolubiles culpae, quae eos non sinant, etiam oblatis Deo sacrificiis, adjuvari post mortem. Ac proinde si fides illa habere meritum creditur, qua quisque implorator pro defuncto suo in locis martyrum tumulato deprecatur ; quanto magis illa fides spei suae fructum consequitur, quae in vivente adhuc remediabilem sui cadaveris providet locum? Etenim sanctus Augustinus inquirenti de hac quaestione Paulino episcopo sic respondit: « Cum fidelis mater fidelis filii corpus desideravit in basilicam martyris poni, siquidem credidit ejus animam meritis martyris adjuvari, hoc quod ita credidit, suppli
Abbreviated transcription (Latin):
ulti enĩ pͣuitate &cupiditate de¬
p̃ssi accusantes sac̾dotes opp̃sser̃.
idõ scĩ patres leges cõposuer̃. qͣs scõs
alios accusant. ut ꝑ ipsos se excusent.
aut eoꝵ bonis ditentur. Pleriq enĩ

Expanded text:
Multi enim, pravitate et cupiditate deessi, accusantes sacerdotes oppresserunt. Ideo sancti Patres leges constituerunt quas sanctos alios accusant, ut se per illos excusent, aut eorum bonis ditentur. Plerique
Abbreviated transcription (Latin):
t oc adtendendũẽ ut misse
peciliares quę ꝑdies sollepnis a sac̃dotib
fiunt ñita inpublico fiant. ut ꝑ eas ppłs
apublicis missarũ sollẽpnib quę hora
t̾cia canonice fiunt abstra hatiir. quia
pessimꝰ ususẽ apud quosdã indieb dñi¬
eis siue in qͥb lib& festiuitatib max mis¬
sa cȩlebrare. quãuis & siꝑdefunctis sit
cii audierit abscedat. & ꝑtotũ diẽ apͥmo
mane ebrietati & cõmessationi potꝰ ꝙ
quã dõ deseruiat. ad monendꝰ ẽ. ppłs.
ut ante publicũ ꝑ actũq officiũ adey¬
bũ naccedat. s om̃s adpublica scam̃ ma¬
trẽ ȩxcłam missarũ sollẽpnia. & p̃dicatio¬
ne audituri conueniant. Et ut sac̃ do¬
tes missas hora t̾cia celebrent. utppłs
apublicis sollẽpnib n abstrahat᷑. s sac̃ do¬
tes qui incir cuitu urbis aut in eadẽ ur¬
besunt. & ppłs ut p̃diximꝰ in unĩ ad pub¬
licã missarũ celebrationẽ c̃ueniant. ex¬
ceptis dõ sacratis feminis. quib mosẽ ad

Expanded text:
t hoc attendendum est, ut missae peculiares, quae per dies solemnes a sacerdotibus fiunt, non ita in publico fiant, ut per eas populus a publicis missarum solemnibus, quae hora tertia canonice fiunt, abstrahatur; quia pessimus usus est apud quosdam in Dominicis diebus, sive in quibuslibet festivitatibus mox missam celebrare, quamvis et si pro defunctis sit, cum audierit abscedat: et per totum diem a primo mane ebrietati et comessationi potius quam Deo deserviat. Admonendus est populus, ut ante publicum peractumque officium ad cibum non accedat: sed omnes ad publicam sanctam matrem ecclesiam missarum solemnia, et praedicationem audituri conveniant: et ut sacerdotes missas hora tertia celebrent, ut populus a publicis solemnibus non abstrahatur. Sed sacerdotes qui in circuitu urbis aut in eadem urbe sunt, et populus, ut praediximus, in unum ad publicam missarum celebrationem conveniant, exceptis Deo sacratis feminis, quibus mos est ad
Abbreviated transcription (Latin):
set. Et ñ leui impedim̃to fit. dũ aut illi do¬
lent huiꝰcemodi hom̃em in ac da retinere.
aut ille siꝙeccare debere in alios arbitret᷑.
ius memoraui. tm̃ etiã nunc am monendũ
dixximꝰ frĩnitatẽ tuã. ut siuere c̃stat aliquos
piendos eẽ censemꝰ. maxinte cũ nemoratias¬
serant se intantũ anteriori tẽpr̃ẽ ordinatos.
ut sc̃ȩ recordationis uirũ corneliũ ep̃m sir¬
mensis urbis. nec nõ & frẽm nr̃m nic&ã
aliosq ñ nullos suisse p̃sentes. cũ honorib
ueri : suscipiendos eẽ ambigere ñ debes
quos tã diu aeccłas passus es sibi creditas

Expanded text:
set. Et non levi impedimento fit, dum aut illi doset. Et non levi impedimento fit, dum aut illi dolent, hujusmodi hominem in Ecclesia retineri, aut ille sic peccari debere in alios arbitretur,erius memoravi; tamen etiam nunc admonendam duximus fraternitatem tuam, ut si vere constat, aliquos piendos esse censemus; maxime cum memorati asserant, se in tantum anteriori tempore ordinatos, ut sanctae recordationis virum Cornelium episcopum Sirmiensis urbis, necnon et fratrem nostrum Nicetam, aliosque nonnullos fuisse praesentes, cum honoribus, veri, suscipiendos esse ambigere non debes, quos tam diu ecclesias sibi creditas
Abbreviated transcription (Latin):
nnocentius marciano ep̃o narsitano
suꝑiore tẽprẽ si tm̃ recte recordor memini
me tã ad dilectionẽ tuã quã ad fr̃s & coep̃os¬
ras. dełis narcensib trans mifisse. his uideli¬
c& qͥ se ante dampnationẽ bonosi assererent
ab eodẽ tã pbr̃os quã diaconos ordinatos ut
si relicto atq dãpnato eiꝰ errore uellent ac¬
cłȩ copulari. libent̃ reciperent᷑. ne forte qui
essent digni recuperande salutis. in eodẽ de¬
perirent. Uerũ nc̃ inrauennati urbe mͥ cõ¬
stituio p̃p romani ppłi necessitates creber¬
rimas. germanꝰ qͥ se asserit eẽ pbr̾m. atq li¬
bentiꝰ qui se diaconũ dic̃. multoꝵ taliũ qua¬
si legatione suscepta. p̃ce fusa dolores ꝓ pͥ¬
os ex pͥmere gestiuer̃. asserentes se qͥdem aec¬
cłas indilectionis tuȩ c̃stitutas parrochns.
retinere. s tuã cõmuionẽ ñ posse mereri.
ea uidelic& ratiõe. quia rusticus quidam
noĩe. iterata ordinatiõe pbr̾ium suscepis¬

Expanded text:
NNOCENTIUS MARCIANO EPISCOPO NAISSITANO. Superiori tempore, si tamen recte recordor, memini me tam ad dilectionem tuam, quam ad fratres et coepisras de clericis Naissensibus transmisisse, his videlicet, qui se ante damnationem Bonosi assererent ab eodem tam presbyteros quam diaconos ordinatos, ut si relicto atque damnato ejus errore vellent Ecclesiae copulari, libenter reciperentur, ne forte qui essent digni recuperandae salutis, in eodem deperirent. Verum nunc in Ravennati urbe mihi constituto, propter Romani populi necessitates creberrimas, Germanio, qui se asserit esse presbyterum, atque Lupentius, qui se diaconum dicit, multorum talium quasi legatione suscepta, prece fusa, dolores proprios exprimere gestiverunt, asserentes se quidem ecclesias in dilectionis tuae constitutas paroeciis retinere, sed tuam communionem non potuisse se mereri, ea videlicet ratione, quia Rusticius quidam nomine, iterata ordinatione presbyterium suscepis
Abbreviated transcription (Latin):
quod quidã credere solent. quod
sint agres tes fęminȩ qͦs siluaticas uo¬
cant quas dict̃ eẽ corporeas. & quando
uoluerint ostendant se amatorib suis.
& cĩ eis dicunt se oblectasse. & itẽ quando
uoluerint absc̃dant se &euanes cant :
Si credidisti & dies inpane &aqua penit

Expanded text:
quod quidam credere solent, quod sint agrestes feminae, quas sylvaticas vocant, quas dicunt esse corporeas, et quando voluerint ostendant se suis amatoribus, et cum eis dicunt se oblectasse, et item quando voluerint, abscondant se et evanescant? Si credidisti, decem dies in pane et aqua poenit
Abbreviated transcription (Latin):
sic deuirgme natũ. ut inuna substan¬
tia diuinȩ &humane cfiteat᷑ naturȩ.
ł lec sunt ut p̃diximꝰ .iiii. pͥncipales
&uenerabiles synodi. fidẽ canonieã
cõplentes. Sed siquas̃ coneilia. quȩ scĩ

Expanded text:
ut in una substantia divina et humana contineantur naturae. Hae sunt, ut praediximus, quatuor principales et venerabiles synodi, fidem catholicam complectentes. Sed si qua sint concilia quae sancti
Abbreviated transcription (Latin):
nec aliquando aliquor sũ tit. Alii dixer̃
normã uiuendi p̃beat. siue quod dis¬
tortũ pͣuũq corrigat. Synodũ aut̃
ex greco int̾p̃tan comitatũ ł cetũ.
Concilii uͦ nom̃ tractũ excõmuni ine¬
mrti obeutu ⁊ soncilia uͦ occuloꝵ st̃um

Expanded text:
ndo aliorsum trahit. Alii dixerunt normam vivendi praebeat, sive quod distortum pravumque quid corrigat. Synodum autem ex Graeco interpretari comitatum vel coelum. Concilium vero nomen tractum ex communi inmentis obtutum. Cilia enim oculorum
Abbreviated transcription (Latin):
&baptizari desiderat. ex utus pͥorib
malis dereliquo debonis actibus
heres bonoꝵ cęlestiũ exgestis ꝓpͥis fiat.
Accedat ad sacerdotẽ suũ. & ipsi d&
nom̃ suũ. atq abeo audiat misterii
regni cęlestis. ieuinus frequentibus
oꝑã impen dat. ac semet ipsũ in
om̃ib ꝓbet. ut tres menses iã con¬
sumando. indiȩ festo possit bapti¬
hari. Baptizetur unus qͥsꝙ inaquis
ꝑhennib nomine trinȩ beatitudi¬
nis inuocato suꝑse. ꝑ unctus pͥmo
oleo ꝑ orationẽ scĩficato. ut ita de

Expanded text:
baptizari, exutus prioribus malis de reliquo pro bonis actibus haeres bonorum coelestium ex gestis propriis fiat. Accedat ad sacerdotem suum, et ipsi det nomen suum, atque ab eo audiat mysteria regni coelorum. Jejuniis frequentibus operam impendat, ac semetipsum in omnibus probet, ut tres menses jam consummando, in die festo possit baptizari. Baptizetur unusquisque in aquis perennibus, nomine trinae beatitudinis invocato super se, perunctus primo oleo per
Abbreviated transcription (Latin):
saerilego de quocũꝙ negotio liceat
humilis seriulisꝙ ꝑsona sit. testimonium
dicere. nec dequalib& re actione inscriptio¬
ne xp̃ianũ impe tere.¬

Expanded text:
sacrilego de quocumque liceat humilis servilisque persona sit, testimonium dicere, nec de qualibet re, actione, aut inscriptione Christianum impetere.
Abbreviated transcription (Latin):
iquȩ uͦ cause disficiliores int̾ uosorte
fuerint. adhuꝰ scȩ̃ sedis apicẽ eas quasi
ad caput referte. ut apłico t̾minentur iu¬
ditio. quia sic dm̃ uelle abeoꝙ ita c̃stitu¬
sicut cardine ostiũ regitur. sic huiꝰ

Expanded text:
ero causae difficiliores inter vos ortae fuerint, ad hujus sanctae sedis apicem eas, quasi ad caput, referte, ut apostolico terminentur judicio: quia sic Deum velle ab eoque ita constitusicut cardine ostium regitur, sic hujus
Abbreviated transcription (Latin):
riuatus ep̃c begesilitanus dix̃ suscipiat.
Suggero scĩtati ur̃e ut statuatis nonli¬
cere clericũ alienũ ab alio suscipi sine lit¬
teris sui ep̃i. nec apudse retinere. nec lai¬
cum sibi usurpare. deplebe aliena ut eum
ordin& sine c̃ scuentia eiꝰ. de cuꝰ plebeẽ.
Qratus ep̃c̃ dix̃. Hoc seruare pacẽ custo
minẽ usurp&. Sed si forte erit necessariũ.
p&at acollega suo. & consensum habeat.

Expanded text:
rivatus episcopus Begesilitanus dixit: Suggero sanctitati vestrae ut statuatis non licere clericum alienum ab aliquo suscipi sine litteris episcopi sui, neque apud se retinere nec laicum usurpare sibi de plebe aliena, ut eum ordinet sine conscientia ejus de cujus plebe est. Gratus episcopus dixit: Hoc observare pacem custodminem usurpet. Sed si forte erit necessarium, petat a collega suo, et consensum habeat.
Abbreviated transcription (Latin):
animarũ salutẽ ꝑtmnere monstrat᷑. sine
aliqua ẽ dõ auctore dilatione cõplendũ.
Et quia ideo monachor congregatio que
inmonasterio p̃coritano consistit. ꝓsa
digere ꝓbant᷑ officio. atq desua sibi
congregatione sua unanimes dixerint
eligendũ. in p̃dicto monasterio sine
mora ł excusatione aliqua pb̃rm de¬
constitutũẽ. quatinꝰ & ille dũ alibi non
fuerit occupatꝰ in officio suo assidiuiis pos
tulat ordinari. quotiens necesse suerit
sacrisicu sollempnitatẽ ueneratione de¬
bita celebrare ualeat renoueri. Ut ep̾r̾¬

Expanded text:
ne aliqua, Deo auctore, est dilatione complendum. Et ideo quia monachorum congregatio quae in monasterio Praecoritano consistit pro sdigere probatur officio, atque de sua sibi congregateligendum, in praedicto monasterio sine mora vel excusatione aliqua presbyterum deconstituat: quatenus et ille dum alibi non fuerit occupatus, in officio suo assiduus possittulat ordinari, quoties necesse fuerit, ipso sacrificii solemnitatem veneratione debita celebrante, valeat refoveri. »
Abbreviated transcription (Latin):
aeccłȩ non inquinetis.
in maiorib setiã in minoribus
udicatur. Hon eñĩ qđ furto ablatũ
sed mens furantis at tenditur. quo mͦ
fornicatione. Non id circo diuersa sit
fornicatio. si mulier pulchra aut de¬
formis. ancilla aut ingenua. pauper
aut opulenta .s qualis cũq illa fuerit
una ẽ fornicatio. Ita infurto quantũ¬
cũq quis abstulerit furti crimen incuriit
amsi quis
ꝓublicã rapinã seu furtũ fecerit.
publicã inde agat penitentiã. uixta
scoꝵ canonũ sanctiones. Siuͦ occulte.
sac̃dotũ consilio peniteat. quo rapto
furũ & raptoꝵ ad comites respiciat. peni¬

Expanded text:
. in majoribus, sed et in minoribus etiam judicatur. Non enim quod furto ablatum est, sed mens furantis attenditur, quomodo in fornicatione, non idcirco diversa sit fornicatio, si mulier pulchra aut deformis, ancilla, aut ingenua, pauper aut opulenta; sed qualiscunque illa fuerit, una est fornicatio. Ita in furto quantumcunque quis abstulerit, furti crimen incurritam si quis publicam rapinam seu furtum fecerit, publicam inde agat poenitentiam, juxta sanctorum canonum sanctiones. Si vero occulte, sacerdotum concilio poeniteat: quoniam raptorfurum et raptorum ad comites respiciat, poeni
Abbreviated transcription (Latin):
e pb̃ris qui accipiendi solent
soliti erant. sanctituẽ. ut dehis qͥlon¬
unꝰ abarchidiacono eligatur qui accep¬
tũ chrisma sibi & socus diligent̃ ꝑfe¬
solito adaccipiendũ chrisma ꝑse ue.
niant. Descendi u̾ grã alio ñquadra¬
gesimali tepore adeuitatẽ conuocent᷑
ꝓpt̃ plebes sibi cõmissas. Ut chrisma¬

Expanded text:
eris qui accipiendi gratia enire soliti erant, sancitum est ut de his qui lonunus ab episcopo eligatur, qui acceptum 61 chrisma sibi et sociis diligenter perfesolito ad accipiendum chrisma per se veniant; discendi vero gratia alio non quadragesimali tempore ad civitatem convocentur, propter plebes sibi commissas. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
parrochiis. aut adtitulũ. aut absolu¬
te ordinari petunt᷑ nullatenus ordi¬
nentur. nisi aut in loco certo  religi¬
oso uł &iam inciuitate saltim unoꝰ
anno in moretar ut deuita & cõuersa¬
tione atq doctrina eoꝵ cercitudo pos

Expanded text:
paroechiis aut ad titulum aut absolute ordinari petuntur, nullatenus ordinentur nisi aut in loco certo et religioso, vel etiam in civitate, saltem uno anno immorentur, ut de vita et conversatione atque doc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetã. quã bonũ & quã iocundũ habi¬
tare fr̃s inunũ. Illi uͦ ñ inunũ habitant.
It pꝰ pauca. Nos aut̃ qͥ discpłi dñi & dici.
& ecce cupimꝰ portare crucẽ dñi. & con
pati frib debemꝰ. & ñ qͣscũq eis insidias.
aut foueas p̃parare. quia talionẽ meret᷑.
dis cõmisit ȩccłam suã utꝓ omĩb labo
retis. &cunctis opp̃sis opẽ ferre ñ neglegatis.
dns. Iudicate mane uidiciũ. & eruite
ui opp̃ssos demanu calũpniantis. neforte
egrediat᷑ quasi ignis indignatio mea. & suc¬
cendat᷑ aEñsit qui ex tinguat. Uosgͦ qͥui
sũmo speculo adnõ ẽstituti estis. ad ten

Expanded text:
pheta, quam bonum, et quam jucundum, habitare fratres in unum . Illi vero non in unum habitant Item post pauca: Nos ergo, qui discipuli Domini et dici et esse cupimus, portare crucem Christi et pati fratribus debemus, et non quascunque eis insidias aut foveas praeparare, quia talionem recipietvobis commisit Ecclesiam suam, ut pro omnibus labegligatis. ens: Judicate mane judicium, et eruite vi oppressos de manu calumniantis; ne forte egrediatur, quasi ignis, indignatio mea, et succendatur, et non sit, qui exstinguat . Vos ergo qui in summo speculo a Domino constituti estis, attende
Abbreviated transcription (Latin):
cia inaliã uenerit p̃sumpti ue. irruris
ad ordinationẽ & cõstitutionẽ clericoꝵ &
ad ea quȩ illũ ñꝑtinent. in portunus exis¬
tat. uacua sint & mania oĩa quȩ abeo fue¬
rint c̃stituta. Ipse aut̃ digna increpatiõe
ex cõ muncet᷑ & ab ominetur a scđo c̃cilio.

Expanded text:
it, praesumptive irruens ad ordinationem et constitutionem clericorum, et ad ea quae ad illum non pertinent, importunus existat, vacua sint et inania omnia quae ab eo fuerint constituta. Ipse autem digna increpatione excommunicetur, et abominetur a sancto concilio.
Abbreviated transcription (Latin):
sone axp̃ianoꝵ cõmunione seques¬
cõmunicent. Nã si adult̾e c̃uges
reate st̃. si sius uins obnaxie fuernt
quanto magis uidue quȩ di religiosi¬
tatẽ mutauer̃. crimine adult̾u nota

Expanded text:
stianorum communione sequescommunicent. Nam si adulterae conjuges reae sunt, si suis viris obnoxiae fuerint, quanto magis viduae quae Dei religiosita
Abbreviated transcription (Latin):
ieut ẽ bonũ castitatis p̃miũ. ita
&maior obseruantia &ep̃cepuone
eusto diendũe. ut siquȩ induȩ quãli¬
b& adhuc inminorib annis positȩ.¬
& matura ętatȩ auiro relictȩ sedẽ¬
uouerint do & ueste laicali abieeta

Expanded text:
 castitatis praemium, ita et majori observantia et praeceptione custodiendum est, ut si quae viduae, quamlibet adhuc in minoribus annis positae et matura aetate a viro relictae, se devoverint Deo, et veste laicali abjecta,
Abbreviated transcription (Latin):
te corruꝑint. Quȩ & siuolentia irru¬
ente abaliqͦ oppssore suerint. ac pꝰ¬
utea delectatione libi dinis ꝑ manere
inc̃uigio raptori ł uiolento uiro c̃¬
senserint. dãpnatione suꝑiꝰ dicta te¬
ne antur obnoxiȩ. De talib ait apłs.
Oũ eñi luxunatȩ fuernt. nub̃e in
ap̃o uolunt habentes dãpnationẽ.

Expanded text:
ecerint? Quae et si violentia irruente ab aliquo oppressae fuerint, ac postea delectatione libidinis permanente in conjugio raptori vel violento viro consenserint, damnatione superius dicta teneantur obnoxiae. De talibus ait Apostolus: Cum enim luxuriatae fuerint, nubere in Christo volunt, habentes damna
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs idola fregerit
factui. placuit eũ innumerũ recipi marty¬
rũ. de in sano si homicidiũ fecerit
nã mentẽ ꝑuenerit. leuor ei poenitentia
inponenda ẽ quã ei qui sana mente ta¬
le quid cõmiserit. Tui quã uis peniten¬
tia sit inponenda quia infirmitas ipsa¬
causa peccati fuisse cre ditur. tantũ tam̃
leuior quã ei quisanꝰ aliquẽ occiderit.
quantũ int̾ sanũ & insanũ. & inrationabile

Expanded text:
is idola fregerit,factum, placuit in numerum eum non recipi martyrum. nam mentem pervenerit, levior ei poenitentia imponenda est, quam ei qui sana mente tale quid commiserit. Cui quamvis poenitentia sit imponenda, quia ipsa infirmitas causa peccati fuisse creditur, tantum tamen levior quam ei qui sanus aliquem occiderit, quantum inter sanum et insanum, et ir
Abbreviated transcription (Latin):
legit tme ad pdictã ȩccłam ordina¬
tũ ꝑpoecuniã expulerit. eãq sibi ta¬
lit uendicauerit. Qđ uitiũ late diffu¬
sũ. sũ mo studio em̃dandũe. Itẽꝙ in¬
t̃dicendũ uidetͥ cłis siue laicis nequis

Expanded text:
legitime ad ecclesiam ordinatum, per pecuniam expulerit, eamque sibi taliter vindicaverit, quod vitium late diffusum summo studio emendandum est. Idemque interdicendum videtur clericis, sive laicis, ne quis
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm̃ renatus est. &int̃ ad optiuos fi¬
lios dĩ annumeratꝰ. quanuis mͦ filiꝰ dia¬
boli sit imitando diabolũ solliciti ne
ꝑneglegentiã pastoralẽ aliqua de onib
nob creditis deꝑir&. ꝓ qua intre mendo
iłim xp̃m rationẽ reddere cõpellimur
uixta quod ipse t̾ribilit̃ nobis cõminat᷑
dicens. Siñ ad nuntiaueris ini qͦ iniqͥtatẽ
suã sanguinẽ eiꝰ demanu tua requirã.
eũ canonice. adem̃dationẽ satis factionẽ
adpenitentiã. corripientes eũ cũ pat̾¬
no affectu. Sed ipse ꝓdolor diabolo cor
eius indurante. monita salutana sp̃uit.
& incepta malicia ꝑseuerans. ęccłȩ dĩꝙ
lesit suꝑbia inflatus. satis facere dedignat᷑.
D e talib itaq trans gressorib & sc̃ẽ religio¬

Expanded text:
sanctum renatus est, et inter adoptivos filios Dei annumeratus, quamvis modo filius diaboli sit, imitando diabolum, solliciti ne per negligentiam pastoralem aliqua de ovibus nobis creditis deperiret, pro qua in tremendo Ihm Xpm rationem reddere compellemur, juxta quod ipse terribiliter nobis comminatur, dicens: Si non annuntiaveritis iniquo iniquitatem suam, sanguinem ejus de manu tua requiram, eum canonice ad emendationem et satisfactionem, et poenitentiam, corripientes eum paterno affectu. Sed ipse proh dolor! diabolo cor ejus indurante, monita salutaria sprevit, et in incepta malicia perseverans, Ecclesiae itu inflatus, satisfacere dedignatur. De talibus itaque transgressoribus, et sanctae religio
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ pret̃ synodũ & presentiã metropolitani nullatenus oramet᷑
Hocaut̾ motis oib corã posito. melius quidẽ est ut om̃s simul adsint eiusdẽ ꝓiuntie
sacerdotes: quos metropolitanus epc̃ epłis aduocare debebit & si quidẽ om̃s occur¬
rerint optime : Qđ si hoc difficile fuerit. saltẽ plures adẽẽ oimͦ conuenit auteer¬
te scripas eiusdẽ sententie cõpbari. &ita subplurimoꝵ łpresentia. łdecreto ordi¬
natio celȩbret᷑ Qd sisecus contra definita factũ fuerit. nullits ordinatious ui¬
res habeat : Si uꝰ uixta definitã regulã fiat. & non nulli ꝓcontentione ꝓpͥa ẽtͣ¬

Expanded text:
 praeter synodum et praesentiam metropolitani nullatenus ordinetur. Hoc autem modis omnibus coram posito, melius quidem est ut omnes simul adsint ejusdem provinciae sacerdotes, quos metropolitanus episcopus advocare debebit; et si quidem omnes occurrerint, optime: quod si hoc difficile fuerit, saltem plures adesse omnimodo convenit, aut certe scriptis ejusdem sententiae comprobari, et ita sub plurimorum vel praesentia, vel decreto, ordinatio celebretur. Quod si secus contra definita factum fuerit, nullas ordinatio vires habeat: si vero juxta definitam regulam fiat, et nonnulli pro
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is mea audiat. inqua & ipse ca¬
nonicȩ c̃uocatꝰ. sicũ infir mitas aut
aliu necessitas grauis ñ de tinuerit ad¬
eẽ debebit. qua ultra ꝓuntiȩ t̃mi¬
nos accusandi ante licentiã nẽ ꝙ au
dientia roget᷑. Nã si sius fuerit reb
expoliatꝰ aut qͦd absit. qͦd alienũ aboib¬
ee debet sidelib asede ꝓpͥa eiectꝰ. aut¬

Expanded text:
eo ea audiatur. In quo et ipse canonice convocatus, si eum aut infirmitas, aut alia gravis necessitas non detinuerit, adesse debebit, quia ultra provinciae terminos accusandi ante licentia non est, quam audientia rogetur. Nam si suis fuerit rebus exspoliatus, aut, quod absit, quod alienum ab omnibus debet esse fidelibus, a sede p
Abbreviated transcription (Latin):
cã synodus romana de eađ crẽ
seuiunt uiros. c̃seruari firmissime uolu¬
causã em̃dare debeat. & eã corrigere
noluerit. ñ olim. s tẽ ad sũ mos pͥmates
causã eiꝰ canonice deferat᷑. Qui inc̃gnio

Expanded text:
a synodus Romana dixit: Haec saeviunt viros, conservari firmissime volucausam emendare debeat, et eam corrigere noluerit, non olim sed tunc ad summos primates causa ejus canonice deferatur. Qui congruo in
Abbreviated transcription (Latin):
Fadẽ synodus q̃ habitaẽ indamasco
subualentiano loquit᷑ eadẽ plurimȩ
romanȩ synodi testantur. E adẽ papa
simachus & cȩt̃ scĩ patres sanxer̃. quoꝵ
statuta ꝓlixitatẽ uitantes. hic inserere
alegere potuerit plenit̃. Nob̃ uͦ hȩc¬
p̾faciuncula ista sufficiunt. & sic̃ multi
exmultis armis illa susficiunt. q̃ ferre
c̃gruent̃ suꝑ poterit. sic nob̃ demailtis
sententiis una uł duȩ. aut qͣntũ tp̃ris¬
tẽ necesse fuerint sufficiunt. Quõ sic̃

Expanded text:
eadem synodus, quae habita est in Lampsaco sub Valentiniano loquitur: eadem plurimae Romanae synodi testantur: eadem papa Symmachus, et caeteri sancti Patres sanxerunt; quorum statuta, prolixitatem vitantes, hic inserere legere voluerit, suiiuncula ista sufficiant. Et sicut militi ex multis armis illa sufficiunt quae ferre congruenter super se poterit, sic nobis de multis sententiis una, aut duae, vel quantum tunc necesse fuerit, sufficiunt, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ n ignaramꝰ ꝑgraues emulationes mul
& in exilia deportatos. at ꝙ in locũ suꝑ¬
stitũ alios suꝑ stitaitos his pͥmitꝰ uulne¬
rib adhibeat᷑ medicina iusticiȩ neqͥs ꝙ¬
ita careat ꝓpͥas. ut alt̃ utat᷑ aliems.

Expanded text:
us, per pravas aemulationes multet in exilia deportatos atque in locum superstitum alios substitutos, his primitus uulneribus adhibenda est medicina iustitiae, ne quisquam careat propriis uel alter utatur alienis.
Abbreviated transcription (Latin):
ullus eiũ qui suis rebus ẽ. expo¬
liatꝰ. aut asede ꝓpͥa ui & t̾rore pul¬
sus. antequã oã sibi ablata ei legibus
restituantur & ipse pacifice diusius
fiuatur honorib sediq ꝓpͥę regula¬
rit̾ restitutꝰ eiꝰ multo tepr̃ liberepo¬
ciat᷑ honore uixta canonicã accusa
ri. uocari. uidicari. aut dãpnari.
confecta. de muliere quadã que ꝓ
castitate amarito ac cusabitur. aitꝰ¬

Expanded text:
ullus qui suis rebus est spoliatus, aut a sede propria vi, aut terrore pulsus, antequam omnia sibi ablata ei legibus restituantur, et ipse pacifice diu suis fruatur honoribus, sedique propriae regulariter restitutus, ejus multo tempore libere potiatur honore, juxtari, vocari, judicari aut damnari iconfecta, de muliere quadam quae pro castitate a marito accusabatur ait
Abbreviated transcription (Latin):
Neminẽ gͦ exhberi depiuntia ad piuntiã
ł ad comitatũ oport& nisi ad relationẽ ui¬
dicis adque suerit appellatũ. iđ ut ac tor
sẽꝑ rei forũ sequat᷑. Siqͥs aut̃ uidicẽ adũsũ¬

Expanded text:
Neminem ergo exhiberi de provincia ad provinciam Neminem ergo exhiberi de provincia ad provinciam vel ad comitatum oportet, nisi ad relationem judicis, ad quem fuerit appellatum, id est ut actor semper rei forum sequatur. Si quis autem judicem ad
Abbreviated transcription (Latin):
ad cansã. Et si ita iuste uidet᷑ accusan
ap̃iano uiden iure potest. Qđsi egro¬
tans fuerit epc̃ aut aliqua eũ gͣuis
necessitas detenuerit. ꝓse legatũ ad
synodũ mittat. nec a cõmunione suspen¬
dat᷑ cui crim̃ intendit᷑. nͥ ad causa suã
dicendã electoꝵ uditiũ die statuta
lit t̃is euocatꝰ mimme occurrerit. hoc
nͥ alia occupauerit necessitas. infra spa¬
sã dictauerit. Qđ si exit᷑q parte ad
causã dicendã uenerit. quia unꝰ absq
alt̾o audiri ñ deb&. quȩ rendũ ẽ in nidicio
cuiꝰ sint conũsationis & sidei atq suspitionis
accusatores. aut qua intentione hoc faciunt
quia adhoc admitu ñdebent nͥ bone conũ¬
sationis & recte fidei uiri. & hi qͥoĩ suspicio¬
ne careant. &bona uita clareant. neq infa¬
mas existant. Qđ si accusatoꝵ ꝑsonȩ iudicio
rator potest ee nec cognitor. Absente uero
adusano ñ audiat᷑ accusator. nec sententia
absente parte alia auidice dicta. ullĩ ob

Expanded text:
usantChristiano videri jure potest. Quod si aegrotans fuerit episcopus, aut aliqua eum gravis necessitas detinuerit, pro se legatum ad synodum mittat; nec a communione suspendatur, cui crimen intenditur, nisi ad causam suam dicendam electorum judicum die statuta l praeoccupaverit necessitas infra spasa dictaverit. Quod si ex utraque parte ad causam dicendam venerint, quia unus absque altero audiri non debet, quaerendum est in iudicio, cuius sint conversationis et fidei atque suspicionis accusatores, aut qua intentione hoc faciant; quia ad hoc admitti non debent nisi bonae conversationis et rectae fidei viri, et qui omni suspicione careant et bona vita clareant neque infames existant. Quod si accusatorum personae in iudicio rator potest esse, nec cognitor. Absente vero adversario non audiatur accusator, nec sententia absente parte alia a judice dicta ullam obti
Abbreviated transcription (Latin):
Nam mordinati er̃. oiã sifictilia aureis.
&lignen ꝓ̃ferant᷑ argente is. Sic̃ aut̃ in
ligneis & fictilib eoꝵ õiũ species figurat᷑
qui nullis adhuc uirtutib nitent. ita
maureis & argenteis sine dubio decla¬
rant᷑. qͥꝑlonge eruditionis ignẽ & ꝑfor¬
nacẽ diuturni laboris excocti. aurũ ꝓ¬
batũ & argentũ purũ ẽẽ meruer̃. Quib
turbat᷑. dũ in eccła qui nullũ subier̃ mi¬
nisteriũ ꝑu̾so eligentiũ iudicio inde¬
itũ obtineant pͥncipatũ. ut ubi nulla¬

Expanded text:
Nam inordinata erunt omnia; si fictilia aureis, et lignea praeferantur argenteis. Sicut autem in ligneis et fictilibus eorum hominum species figuratur, qui nullis adhuc virtutibus nitent; ita in aureis et in argenteis hi sine dubio declarantur, qui per longum eruditionis ignem, et per fornacem diuturni laboris excocti aurum probatum et argentum purum esse meruerunt. Quibus turbatur, dum in Ecclesia, qui nullum subiere ministerium perverso eligentium judicio debitum obtinent principatum. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
et pb̃ri ñuadant nͥ stola ł orario in¬
duti. Et si initinere spoliant᷑. ł uul¬
nerant᷑. Aut occidunt᷑. aut ñstola ues¬
titi. sim plici em̃datione sua soluant᷑.
Si aut̃ cũstola triplici.

Expanded text:
teri non vadant, nisi stola vel orario induti. Et si in itinere spoliantur, vel vulnerantur, aut occiduntur, non stola vestiti, simplici emendatione sua solvantur. Si autem cum stola, triplici.
Abbreviated transcription (Latin):
ane qͥsquis positꝰ inultima
necessitate egritudinis suę acceꝑit
pęnitentiã. ut mox reconeiliatis fuerit
& transierit decorpore. fateor uobis. ñ illi
negamis qđ petit . s nec p̃sumo dicere.
quia hinc bene exierit. Si securꝰ hinc
exierit ego nescio. penitentiã dare pos¬
sumꝰ securitatẽ aut̃ cdare npossumus.
Hũ quid dico dãpnabitur: S nec dico qu
liberabitur. Uiste adubio liberan: uisqđ¬
qđ incertũ ẽ enadere: Age penitentia
dñ sanus es. Si eñi agis penitentia dũsanꝰ
es & inuenerit te nouissimus dies curis
ut reconcilieris. si sio agis securꝰ es. Ideo dico
tibi quia securꝰ es quia penitentiã egisti
eo tẽpore quo peccare uoliusti. Si aut̃
uis agere penitenuã q̃n iã peccare non
potes peccata te dimiser ñ tuilla.¬

Expanded text:
positus in ultima necessitate aegritudinis suae acceperit poenitentiam, et mox reconciliatus fuerit, et transierit de corpore, fateor vobis, non illi negamus quod petit, sed nec praesumo dicere quia bene hinc exierit. Si securus hinc exierit, ego nescio: poenitentiam dare possumus, securitatem autem dare non possumus. Nunquid dico damnabitur? Sed nec dico quia liberabitur. Vis te a dubio liberari? Vis quod incertum est evadere? Age poenitentiam dum sanus es. Si enim agis veram poenitentiam dum sanus es, et invenerit te novissimus dies, curris ut reconcilieris. Si sic agis, securus es. Ideo dico tibi quia securus es, quia egisti poenitentiam eo tempore quo peccare potuisti. Si autem vis agere poenitentiam quando jam peccare non potes, peccata te dimiserunt
Abbreviated transcription (Latin):
sepulturȩ suȩ qͦ canonicoꝵ aut mona¬
chor siue scĩ monialiũ congregatio
sc̃a cõmunit̃ degat. ut eor orationib
uidici suo cõm̃datꝰ occurrat. & re¬
mnissione delictori quã meritis . ñ ob¬
tinet. illou int̾cessionib ꝑcipiat.
Qđsi & hoc ineptũ: difficile estimet᷑.
ubidecimã ꝑsoluat uiuus: sepeliatus

Expanded text:
sepulturae suae quo canonicorum aut monachorum sive sanctimonialium congregatio sancta communiter degat, ut eorum orationibus judici suo commendatus occurrat, et remissionem delictorum quam meritis non obtinet, illorum intercessionibus percipiat. Quod si et hoc ineptum et difficile aestimetur, ubi decimam persolvebat vivus, sepel
Abbreviated transcription (Latin):
estat ꝓpt̾ instantẽ quȩ nẽ
ma xima occurrit necessitatẽ
Ubicũꝙ facultas rerũ & oportu¬
nita tẽpoꝵ suppetat sepulturã mo¬
celebra .n. Si aut̃ hoc ppt̃ itineris
longi quitatẽ. aut alieiꝰ ad iacen

Expanded text:
estat propter instantem, quae tunc maxima occurrit, necessitatem ubicunque facultas rerum et opportunitas temporum suppetat sepulturam mocelebrari. Si autem hoc propter itineris longinquitatem aut adjacen
Abbreviated transcription (Latin):
alde enĩ ap̃ dm̃ graue crim̃
ducitur fornicatio. Cuiꝰ species qͥ dẽ
sunt plures. sicuti uobis & ipse clem̃s
diligent̃ exponit. Uerũtam̃ pͥma
species adulterii ẽ. uirũ ꝓpͥa uxore

Expanded text:
alde enim apud Deum grave crimen ducitur fornicatio, cujus species sunt quidem plures, sicut vobis et ipse Clemens diligenter exponet. Verumtamen prima species adulterii est, virum propria uxore
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus acolitor ł subdiaconoꝵ rẽcon Exde¬
ecrãtã apƀro nonalus porrigat. quia
aluide minister. aliud assistens. nͥ tantũ
subport& ꝗđ ei sac̃ dos imposuerit. suo
ore benedictũ¬

Expanded text:
Nullus acolythorum vel subdiaconorum rem consecratam a presbytero aliis porrigat quia aliud est minister, aliud assistens, nisi tantum supportet quod ei sacerdos imposuerit suo ore benedictu