comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ. ubi oĩa nob̾ scͥpta st̃ quȩ ꝑtinent ad res ge¬
stas đđ. S ñ inuenimꝰ hoc: & tam̃ aliqͥd inuenimꝰ
unde appareat hoc ẽẽ tractũ. Nã scͥptũ ẽ qͥa cũ
fugeret dđ ꝑsecutorẽ saul. contulit se ad achis
orũ. lbi latitabat: ut ꝑsecutionẽ saulis euitaret
Recens aut̃ erat gła eiꝰ. Unde ꝓbene facto me¬
ruit inuidiã qͣndo goliã int̾fecitꝰ & in una
pugna głam securitatẽq regni & regi. & ppło
cõparauit. Saul aut̃ cũ ꝓuocante golia ȩstu¬
ar&e: ꝓstrato golia. hostis esse cepit ei ꝑ cuius
manũ hostẽ necaueratͥ & inuidit głȩ dauid:
maxime qͥa ppłs in egcultatione ostitutꝰ. & cho¬
ro iam facto. mulieres cantauert̃ głam dđ̃:
libus. Hinc ille cõmotꝰ qđ ceꝑat habere ma-¬
iorẽ głam ꝑ unã pugnã puer. &iam in laudi¬
bus omniũ regi p̃ponebat᷑: ut se hab& pesti¬
lentia liuoris & suꝑbia scłi: inuidere cȩꝑat
& psequi. Tõ ille se ut dixi otulerat adre.¬

Expanded text:
 ubi omnia nobis scripta sunt quae pertinent ad res gestas David: sed non invenimus hoc, et tamen aliquid invenimus unde appareat hoc esse tractum. Nam scriptum est quia cum fugeret David persecutorem Saül, contulit se ad Achis regno Judaeorum: ibi latitabat, ut persecutionem Saülis evitaret. Recens autem erat gloria ejus, unde pro benefacto meruit invidiam, quando Goliam interfecit, et in una pugna gloriam securitatemque regni et regi et populo comparavit. Saül autem cum provocante Golia aestuaret, prostrato Golia hostis esse coepit ei, per cujus manum hostem necaverat, et invidit gloriae David: maxime quia populus in exsultatione constitutus, et choro jam facto mulieres cantaverunt gloriam Dlibus. Hinc ille commotus, quod coeperat habere majorem gloriam per unam pugnam puer, et jam in laudibus omnium regi praeponebatur, ut se habet pestilentia livoris et superbia saeculi, invidere coeperat, et persequi. Tunc ille se, ut dixi, contulerat ad re
Abbreviated transcription (Latin):
ut euaderent ꝑsecutionẽ pharaonis: cũ dicat
apłs. nolo enĩ uos ignorare fr̃s. qr patres nr̃i
om̃s sub nube fuert̃. & om̃s in moysen bapti.¬
zati st̃ in nube & in marił si nichil significat
quãuis sint gesta. si nichil deniq significant
duo filii abrahȩ nati scđm ordinẽ nascendi ho¬
minũ. & tam̃ in ipsos duos filios duo testam̃ta
appellat apłs. uetus & nouũ. & dicit. hȩc sunt
duo testam̃ta quȩ st̃ in allegoria. si gͦ illa
nichil significant quȩ uidetis auctoritate
apłica in mysterio futuraꝵ rerũ gesta esse:
debenus arbitrari nichil significare etiam
hoc qđ uobis ex libro regnoꝵ de dđ paulo an.¬
te narrauimꝰ: Non gͦ nichil significat & qđ no¬
men mutatũ ẽ. & hicdictũ ẽ corã abimelech
Intendite mecũ. Omnia eñi quȩ dixi modo.
quasi ad manũ ꝑtinent pulsantis: ñdu aꝑtum
ẽ Pulsauimꝰ cũ ista diceremꝰ: pulsastis & uos cũ
Non defuert̃ docti uirrͣqͥ nob nomina ex he-¬

Expanded text:
 Pharaonis, cum dicat Apostolus: Nolo enim vos ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes in Moysen baptizati sunt in nube et in mari: si nihil significat l significant, quamvis sint gesta: si nihil denique significant duo filii Abrahae nati secundum ordinem nascendi hominum, et tamen ipsos duos filios duo Testamenta appellat Apostolus, Vetus et Novum, et dicit: Haec sunt duo Testamenta, quae sunt in allegoria : si ergo illa nihil significant, quae videtis auctoritate apostolica in mysterio futurarum rerum gesta esse; debemus arbitrari nihil significare etiam hoc quod vobis ex libro Regnorum de David paulo ante narravi. Non ergo nihil significat, et quod nomen mutatum est, et dictum est coram Abimelech. 4. Intendite mecum. Omnia enim quae dixi modo, quasi ad manum pertinent pulsantis, nondum apertum est. Pulsavimus, cum ista diceremus; pulsastis et vos, cum non defuerunt docti viri, qui nobis nomina ex he
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Colimus eũ tãquã dñm dm̃ꝰ colit nos
tãquã t̾rã suã. Quia colimꝰ eũ nemo dubitat:
qr colit nos. qͥs nobis indicat: Ille qui ait
Ego sum uitisꝰ uos estis sarm̃ta: pat̾ m̃s est

Expanded text:
nos. Colimus eum tanquam Dominum Deum, colit nos nos. Colimus eum tanquam Dominum Deum, colit nos tanquam terram suam. Quia colimus eum, nemo dubitat; quia colit nos, quis nobis indicat? Ille qui ait: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
sessionẽ nrãm dic̃ esse sapientiã. S ne putes
ipsam sapientiã possessionẽ tuã. Diccit scrip.¬
tura aliqͥd ẽẽ qͦd sit te inferuis: sequit᷑
& adiungit: & incũbentib in eã uelut in do¬
mo tuta Ecce dñs tuus factꝰ ẽ tͥ quasi baculus.
Securꝰ homo incũbit: qͥa ille ñ succũbit. Dic gͦ
securꝰ. possessio tua ẽ. Possidentib eã. scriptura
dix̃. Impleuit fiducia dubitationẽ tuã. Dic se¬
curus iama securus. spera securus. Tua etiam
illa uerba sint in psalmo. Dñs pars hereditatis
meȩ. Ergo inde beati erimus. dm̃ possidendo
Qͥd gͦ: Nos possidebimꝰ eũ. & ille nos ñ possidebit:
Unde ergo isaias. dñe posside nos: possid& ergo
illo beati simus possidetur a nobisꝰ ut ille aut̃
beatꝰ sit ñ possidet nos & possid& nos & posside¬
tur : non ob aliud nisi ut nos beati simus. Possi¬
demus eũ & possidet nos: qr colimꝰ eũ & colit

Expanded text:
sessionem nostram dixit esse sapientiam. Sed ne putes sessionem nostram dixit esse sapientiam. Sed ne putes ipsam sapientiam, quia possessionem tuam dixit Scriptura, aliquid esse quod sit te inferius, sequitur et adjungit: Et incumbentibus in eam velat in Dominum, tuta . Ecce Dominus tuus factus est tibi quasi baculus: securus homo incumbit, quia ille non succumbit. Dic ergo securus, possessio tua est, possidentibus eam. Scriptura dixit, implevit fiducia dubitationem tuam: dic securus, ama securus, spera securus. Tua etiam illa verba sint in Psalmo, Dominus pars haereditatis meae . 18. Ergo inde beati erimus, Deum possidendo. Quid ergo? Nos possidebimus cum, et ille non nos possidebit? Unde ergo Isaias: Domine, posside nos ? Possidet ergillo beati simus, possidetur a nobis, ita et ille, ut beatus sit, possidet nos. Et possidet, et possidetur, non ob aliud nisi ut nos beati simus. Possidemus eum, et possidet nos; quia colimus eum et colit
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: audi ueritatẽ: Beata gens cuius ẽ. Quid:
lam nostis qͥd dicturus sũ. Ergo desiderate
ut habeatis: tc̃ demũ beati eritis. Hoc solo
beati eritis: e meliore quã uos estis. meliores
eritis. Ds est inquã melior te. qui fecit te
Beata gens. cuius ẽ dñs ds eoꝵ. Hoc amaihoc
posside: hoc cũ uis habebis: hoc gratis habebis
magis: nr qͥ uiuimꝰ de illo: tãquã de pane nr̃o
lpse sit hereditas nr̃a. possessio nr̃a. An forte
temere dicimꝰ faciendo nobis dm̃ possessionẽ:
cũ sit dñs. cũ sit creator: Ñ est ista temeritas
Affectus ẽ desiderii. & dulcedo spei. Dicat anima
omnino secura. dicat. Os m̃s es tũ Qui dicit a¬
nimȩ nr̃ȩ. salus tua ego sũ dicat secura. dicat
N faciet in iuriã cũ hoc dixerit: immo faci&.
si ñ dixerit. Arbores uolebas habere qͥb beatꝰ
esses: audi scripturã dicentẽ de sapientia Lig¬
nũ uitȩ esse omnib possidentib eã. Ecce pos¬

Expanded text:
tem, audi veritatem: Beata gens cujus est. Quid? tem, audi veritatem: Beata gens cujus est. Quid? Jam nostis quid dicturus sum. Ergo desiderate ut habeatis, tunc demum beati eritis. Hoc solo beati eritis: re meliore quam vos estis, meliores eritis. Deus est, inquam, melior te, qui fecit te. Beata gens cujus est Dominus Deus eorum. Hoc ama, hoc posside, hoc cum vis habebis, hoc gratis habebis.magis, noster qui vivimus de illo tanquam de pane nostro. Ipse sit haereditas nostra, possessio nostra. An forte temere dicimos faciendo nobis Deum possessionem, cum sit Dominus, cum sit Creator? Non est ista temeritas: affectus est desiderii, et dulcedo spei. Dicat anima, omnino secura dicat: Deus meus es tu; qui dicit animae nostrae: Salus tua ego sum . Dicat, secura dicat: non faciet injuriam cum hoc dixerit: imo faciet si non dixerit. Arbores volebas habere quibus beatus esses? Audi Scripturam dicentem de sapientia: Lignum vitae est omnibus possidentibus eam. Ecce pos
Abbreviated transcription (Latin):
cauit te. Cũ conũsus esses. t̾ruit te: & cum
t̃ritus confitereris. ꝯsolatꝰ est te. lste qui tibi
qui tecũ sunt. Etiam malis p̃stat solẽ. p̾stat
pluuiã. p̃stat fructꝰ. fontes. uitã. salutẽ. tan¬
tas consolationes: seruat tibi aliqͥd. qđ ñ det
nisi tibi. Qͥd ÷ aut̃ qđ tibi seruat. nisi se : Pete
aliud. si meliꝰ inueneris. Se tibi seruat ds
Auare qͥd inhias cȩlo & t̾rȩ : mrelior ẽ qͥ fecit
cȩlũ & t̾rã. lpsũ uisurus. ipsũ bibiturus es
Queris ut tua sit illa uillaꝰ & transiens ꝑ illã¬
& dicis. beatusseuiꝰ ẽ possessio ista hoc dicunt
quã multi qui transeunt ꝑ illã: & tam̃ cũ dix¬
erint & transeunt ꝑ illã: possunt caput agi¬
tare & suspirare. Nũqͥd & possidere : Sonat cu¬
piditas. sonat iniqͥtas: sed ñ concupiscas rem
ꝓximi tiui. Beatꝰ cuiꝰ est uilla illa. cuius est
domꝰ ista. cuiꝰ est ager iste. Compesce iniquita¬

Expanded text:
cavit te : et ut conversus esses, terruit te: et cum cavit te : et ut conversus esses, terruit te: et cum territus confitereris, consolatus est te. Iste qui tibi qui tecum sunt etiam malis praestat solem, praestat pluviam, praestat fructus, fontes, vitam, salutem, tantas consolationes, servat tibi aliquid quod non det nisi tibi. Quid est autem quod tibi servat, nisi se? Pete aliud, si melius inveneris: se tibi servat Deus. Avare, quid inhias coelo et terrae? Melior est qui fecit coelum et terram: ipsum visurus, ipsum habiturus es. Quid quaeris ut tua sit illa villa, et transiens per illam dicis: Beatus cujus est possessio ista? Hoc dicunt quam multi qui transeunt per illam: et tamen cum dixerint, et transeunt per illam, possunt caput agitare et suspirare, numquid et possidere? Sonat cupiditas, sonat iniquitas: sed non concupiscas rem proximi tui . Beatus cujus est illa villa, cujus est domus ista, cujus est ager iste. Compesce iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quęris bonũ tuũ. illud quęre qđ melius
est animo tuo ¶d : aut̃ animꝰ tuus: Attende
ne forte contẽnens animũ tuũ. & putans nescio
qͥd esse uile & abiectũ: uiliora quęras quib
beatificet᷑ animꝰ tuus. In animo tuo ẽ imago
diꝰ mens hominis cepit eã. accepit eã: & incli¬
nando se ad peccatũ. decolorauit eã. Ipse ad
eã uenit reformator qͥ erat eius ante forma¬
torꝰ qr ꝑ uerbũ facta sunt omnia. & ꝑ uerbũ
audiremꝰ ab apło. reformamini in nouitate
lius quã animus tuus. Qͥd erit obsecroł nisi
ds tuus : Ñ inuenis aliqͥd melius animo tuo.
quia cũ fuerit ꝑfecta natura tua. angelis ae¬
quabit᷑. lam supra ñ est. nisi creator. Erige te
ẽ ad me. Magis multũ ẽ ad te habere aurũ.
qd queris: aurũ & si uolueris. forte ñ habebis:
dm cũ uolueris. habebis: qͥa & antequã uelis
uenit ad te: & cũ auersa uoluntate esses. uo¬

Expanded text:
cum quaeris bonum tuum, illud quaere quod melius cum quaeris bonum tuum, illud quaere quod melius est animo tuo. Quid est autem animus tuus? Attende, ne forte contemnens animum tuum, et putans nescio quid esse vile et abjectum, viliora quaeras quibus beatificetur animus tuus. In animo tuo est imago Dei, mens hominis capit eam. Accepit eam, et inclinando se ad peccatum decoloravit eam. Ipse ad eam venit reformator, qui erat ejus ante formator; quia per verbum facta sunt omnia, et per Verbum audivimus ab Apostolo, Reformamini in novitate lius, quam animus tuus. Quid erit, obsecro, nisi Deus tuus? Non invenis aliud melius animo tuo, quia cum fuerit perfecta natura tua, angelis aequabitur . Jam supra non est nisi Creator. Erige te . Forte magis multum est ad te habere aurum, quam Dominum. Aurum si volueris, forsitan non habebis: Deum cum volueris, habebis. Quia et antequam velles, venit ad te: et cum adversa voluntate esses, vo
Abbreviated transcription (Latin):
gaudeamꝰ. Qͦd optat. hoc & ipse uult. Accipe gͦ
fidele ꝯsiliũ. Melior te uis esse : Noui. Omnes
nouimus. om̃s uolumꝰ. Quȩre qđ est melius te:
& inde efficiaris melior te. Intuere nunc cęlũ
&e terrã ñ tibi sic pulchra corpora placeant. ut
eis fieri beatus uelis: in animo ẽ qđ quęris. Be¬
atus enĩ esse uis: ipso animo tuo quęre qͥd sit
melis. Cum enĩ duo sint quȩda quod ẽ animꝰ
&e corpus: quͣd̃ istis duobus. illud melius sit qđ
animus dicit᷑: potest corpꝰ tuũ melius fieri
ꝑ meliorẽ qr subiectũ ẽ corpꝰ animo Potest
ergo melius fieri corpus tuũ ꝑ animũ tuum.
ut cũ fuerit iustus animꝰ tuus: sit postea etiã¬
immortale corpꝰ tuũ. ꝑ animi eñi illuminati¬
onẽ mereat᷑ corpꝰ incorruptionẽ: ut fiat in¬
ferioris reparatio ꝑ meliorẽ. Si gͦ corporis tui
bonũ animꝰ tuus ẽ. qr corpore tuo melior ẽ:

Expanded text:
gaudeamus. Quod amico optat, hoc et ipse vult. Accipe ergo gaudeamus. Quod amico optat, hoc et ipse vult. Accipe ergo fidele consilium. Melior te vis esse, novi, omnes novimus, omnes volumus: quaere quod est melius te, ut inde efficiaris melior te. 16. Intuere nunc coelum et terram: non tibi sic pulchra corpora placeant, ut eis fieri beatus velis. In animo est quod quaeris. Beatus enim esse vis: ipso animo tuo quaere quid sit melius. Cum enim duo sint quaedam, hoc est, animus et corpus, eo quod istis duobus illud melius sit quod animus dicitur, potest corpus tuum melius fieri per meliorem, quia subjectum est corpus animo. Potest ergo melius fieri corpus tuum per animum tuum: ut cum fuerit justus animus tuus, sit postea immortale etiam corpus tuum. Per animi enim illuminationem meretur corpus incorruptionem, ut fiat inferioris reparatio per meliorem. Si ergo corporis tui bonum animus tuus est, quia corpore tuo melior est;
Abbreviated transcription (Latin):
mali. Semꝑ gͦ beati esse uolunt. Siue male ui¬
uentes. siue bene uiuentes. beati ẽẽ uolunt. & ñ
contingit omnib qđ om̃s ẽẽ uolunt. Om̃s eñi
beati eẽ uoluntͥ non aut̃ ert̃. nisi illi qͥ iusti
ẽẽ uoluerint. & ecce nescio quis ut male faciat
beatꝰ uult ẽẽ. Unde: Ex pecunia. ex argento &
auro: ex prȩdiis. fundis. domibus. mancipus.
pempa scłi. honore uolatico & ꝑituro. haben¬
do aliqͥd uolunt beati ẽẽ. Quere gͦ qđ habeas
ut beatꝰ sis. Cũ eñi beatꝰ fueris: melior utique
eris quã cũ miser es. fieri aut̃ non potest: ut
res deterior te faciat meliorẽ. Homo es: dete¬
rius te est quicqͥd cupis qͦ beatus ẽẽ desideras
lior es. tũ potior es. & utiq uis melior ẽẽ quã
es: cũ beatus ẽẽ uis qr miser es. Melius est enĩ
utiq beatũ esse. quã miserũ Uis esse melior
mo s ᷤͤᷤptat amico suoꝰ sic eũ adiurat. Sic meli¬
or sis: sic meliorẽ te uideamꝰ: Sic de te meliore

Expanded text:
mali: semper ergo beati esse volunt. Sive male viventes, sive bene viventes, beati esse volunt: et non contingit omnibus quod omnes esse volunt. Omnes enim beati esse volunt, non autem erunt nisi illi qui justi esse voluerint. Et ecce nescio quis ut male faciat beatus vult esse. Unde? Ex pecunia, ex argento et auro, ex praediis, fundis, domibus, mancipiis, pompa saeculi, honore volatico et perituro. Habendo aliquid volunt beati esse: quaere ergo quid habeas, ut beatus sis. Cum enim beatus fueris, melior utique eris, quam cum miser es. Fieri autem non potest ut res deterior te faciat meliorem. Homo es, deterius te est quidquid cupis, quo beatus esse desideras.lior es tu potior es: et utique vis melior esse quam es, cum beatus esse vis, quia miser es. Melius est enim utique beatum esse, quam miserum. Vis esse melior mo optat amico suo, sic eum adjurat: Sic melior sis, sic meliorem te videamus, sic de te meliore
Abbreviated transcription (Latin):
magis sꝑare debemꝰ citius aꝑturũ illũ qͥ ait. pulsa¬
te & aꝑiet᷑ uob̃: Pulso ego nc̃ intentione cordis ad
dñm dm̃: ut dignet᷑ nob hoc mysteriũ reuelare:
Puls&e mecũ & caritas ur̃a intentione audiendi: &
humilitate orandi ꝓ nobis. Est eñi qđ fatendu ẽ
archanũ: & grande mysteriũ. Sic enĩ se hab& titu¬
lus psalmi. PSALOUS DAUID. CUO
mutauit uultum suum coram abi¬
melech. & dimisit eum. & abut
uerimꝰ in script᷑is scdm res gestas. quȩ nob̾
de dauid oscripta st̃: qͣndo sit factũ. quẽ.¬
admodũ inuenimꝰ titulũ psalmi. cũ fugeret

Expanded text:
ulsate, et aperietur vobis? Pulso ego nunc intentione cordis ad Dominum Deum, ut dignetur nobis hoc mysterium revelare: pulset mecum et Charitas Vestra intentione audiendi, et humilitate orandi pro nobis. Est enim, quod fatendum est, arcanum et grande mysterium. 2. Sic enim se habet titulus Psalmi: Psalmus David, cum mutavit vultum suum coram Abimelech, et dimisit eum, et abiit. Quaerimus in Scripturis secundum res gestas, quae nobis de David conscriptae sunt, quando sit factum: quemadmodum invenimus titulum psalmi: Cum fugeret
Abbreviated transcription (Latin):
qr fr̃s quando dicit apłs sine aliquo additam̃¬
to: ñ uult intelligere nisi ap̃ianos. Ñ ẽ aut̃
subiectus inquit fr̃ aut soror in huiusmodiͥ
cas frẽm tuũ: aut tu qͥd sꝑnis frẽm tuũ: Et
alio loco. Uos inqͥt iniqͥtatẽ facitis & fraudatis:
&̾ hoc fr̃ibus. Isti gͦ qui dicunt ñ estis fr̃s nr̃i.
paganos nos dicunt. Ideo enĩ & rebaptizare
nos uolunt. dicentes. nos ñ habere qđ dant
Vnde osequens ẽ error ipsoꝵ: ut negent nos
fr̃s suos esse . S quare nobis diã ꝓpħa. Uos di¬
cite illis fr̃s nr̃i estis: nisi qr nos in eis agnosci¬
mus. qđ ñ repetimꝰ : Illi gͦ ñ agnoscendo bap
tendo ipsoꝵ. s agnoscendo nr̃m: dicimus eis.
fr̃s nr̃i estis. dicant illi. Qͥd nos queritis: Qd
nos uultis : Respondeamꝰ. fr̃s nr̃i estis. Dicant. Ite
ritis. ait si perui: magna absurditasꝰ magna uesa¬
nia. Qd me quęritisi perii: Quare quȩrerẽ: nisi
quia peristi : Si gͦ perii inqͥtꝰ. quomͦ sum fr̃ tius:

Expanded text:
ratres quando dicit Apostolus sine aliquo additamento, non vult intelligi nisi Christianos: Non est autem subjectus, inquit, frater aut soror in hujusmodi : cas fratrem tuum, aut tu quid spernis fratrem tuum ? Et alio loco, Vos, inquit, iniquitatem facitis et fraudatis, et hoc fratribus . Isti ergo qui dicunt, Non estis fratres nostri, paganos nos dicunt. Ideo enim et rebaptizare nos volunt, dicentes nos non habere quod dant. Unde consequens est error ipsorum, ut negent nos fratres suos esse. Sed quare nobis dixit propheta: Vos dicite illis, Fratres nostri estis: nisi quia nos in eis agnoscimus quod non repetimus? Illi ergo non agnoscendo bapttendo ipsorum, sed agnoscendo nostrum, dicimus eis: Fratres nostri estis. Dicant illi: Quid nos quaeritis, quid nos vultis? Respondeamus: Fratres nostri estis. Dicant: Ite ris, ait, si perii? Magna absurditas, magna vesania. Quid me quaeris, si perii? Quare quaererem, nisi quia periisti? Si ergo perii, inquit, quomodo sum frater tuus?
Abbreviated transcription (Latin):
cere pat̃ nr̃. Dix̃ de qͥb dã ꝓpħa. his qͥ dicunt
uob̾ ñ estis fr̃s nr̃i: dicite fr̃s nr̃i estis. Circũspice
de quib hoc dicere potuerit. Nũqͥd de paganis :

Expanded text:
cere, Pater noster . Dixit de quibusdam propheta: His qui dicunt cere, Pater noster . Dixit de quibusdam propheta: His qui dicunt vobis, Non estis fratres nostri; dicite, Fratres nostri estis . Circumspicite de quibus hoc dicere potuerit: numquid de Paganis?
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Ignoscant infirmi fortioribꝰ. & ꝓ infirmis
dep̃cent᷑ fortiores. In uno corpore oĩa mẽbra simꝰ:
a capite nr̃o uegetem᷑ͥ & in illo spes nr̃a ẽ: & in illo
fortitudo nr̃a ẽ. N dubitemꝰ exigere de dño nr̃o
dũ exigit᷑. aut õino angustabit᷑ͥ quomͦ ille a qͦ
petis qđ ñ habet. aut qđ parũ hab&: & tin& da¬
re. ne minꝰ habeat. Uis nosse qͦmͦ tibi erogae ds
miscđiam : tu eroga caritatẽ. Uideamꝰ si finis.
dum erogas. Quanta ẽ gͦ opulentia in ipsa sũ¬
mitate: si potest tanta ẽẽ in imagine: Ergo fr̃s
ad hanc maxxime exhortam᷑ uos caritatẽ: ñ solũ
in uos ipsos. s in eos &iam qͥ foris st̃: siue adhuc
pagani nondũ credentes in xp̃o. siue diuisi a nob̃ꝰ
nob̾cũ caput ꝯfitentes. & a corpore separati. Dole¬
amus illos fr̃s tãquã fr̃s nr̃os. uUelint. nolint. fr̃s
nr̃i st̃ Tunc ẽẽ desinent fr̃s nr̃i: si desierint di¬

Expanded text:
tio: ignoscant infirmi fortioribus, et pro infirmis tio: ignoscant infirmi fortioribus, et pro infirmis deprecentur fortiores. In uno corpore omnia membra simus, a capite nostro vegetemur: et in illo spes nostra est, et in illo fortitudo nostra est. Non dubitemus exigere de Domino Deodum exigitur, aut omnino angustabitur, quomodo ille a quo petis quod non habet, aut quod parum habet, et timet dare ne minus habeat. Vis nosse quomodo tibi eroget Deus misericordiam? Tu eroga charitatem: videamus si finis, dum erogas. Quanta est ergo opulentia in ipsa summitate, si potest tanta esse in imagine? 29. Ergo, fratres, ad hanc maxime exhortamur vos charitatem, non solum in vos ipsos, sed in eos etiam qui foris sunt, sive adhuc pagani, nondum credentes in Christum, sive divisi a nobis, nobiscum caput confitentes et a corpore separati. Doleamus illos, fratres, tanquam fratres nostros. Velint nolint, fratres nostri sunt. Tunc esse desinent fratres nostri, si desierint di
Abbreviated transcription (Latin):
in fame. S ꝓpt̃ ꝑegrinationis tolerantiã quã¬
diu famis est: eocpectemꝰ in uia refici. ne defi¬
ciamus. Qͥd nob imponit᷑ : Uł qͥd ꝓfiteri de¬
benius : Anima nr̃a patiens erit dño. Secura
expectauit miscditer ꝓmittentẽ: miscđiter
& ueracit̃ exchibentẽ: & donec exhibeat qͥd
agimus : Anima nr̃a patiens erit dño. Sed
quid : in ipsa patientia ñ durabimꝰ: Inimo
plane durabimꝰ. Qm̃ adiutor & ꝓtector ñr
est. Adiuuat in pugna. ꝓtegit ab ȩstulñ te
quid tibi erit: Qua mercede toleras: Ut¬
quid tanta dura tãdiu pateris: Qm̃ in ipso
lȩtabitur cor nr̃m: & in nomine scõ eiꝰ sꝑa¬
bimus. Spera hic. ut̃ lȩteris ibił esuri & siti
impleuit gaudio spei. ꝓposuit nob̃ qͥd ame¬
mus: in qͦ solo. & de quo solo p̃sumamꝰ. Post
hȩc. fit oratio breuis. & salubris. Fiat miscdia
tua dñe suꝑ nos. Et qͦ merito : Sic̃ sꝑauimꝰ
in te. fui quib da onerosus: sentio. quibꝰdam
aut̃ aiam cito t̃minaui sermonẽ: & hoc sen¬

Expanded text:
er peregrinationis tolerantiam quamdiu fames est, et exspectamus in via refici, ne deficiamus; quid nobis imponitur, vel quid profiteri debemus? Anima nostra patiens erit Domino. Secura exspectabit misericorditer promittentem, misericorditer et veraciter exhibentem: et donec exhibeat, quid agamus? Anima nostra patiens erit Domino. Sed quid, si in ipsa patientia non durabimus? Imo plane durabimus: Quoniam adjutor et protector noster est. Adjuvat in pugna, protegit ab aestu, non te quid tibi erit? Qua mercede toleras? utquid tanta dura tamdiu pateris? Quoniam in ipso laetabitur cor nostrum, et in nomine sancto ejus speravimus. Spera hic, ut laeteris ibi: esuri et siti implevit nos gaudio spei, proposuit nobis quid amemus, in quo solo et de quo solo praesumamus: post haec fit oratio brevis et salubris: Fiat misericordia tua, Domine, super nos. Et quo merito? Sicut speravimus in te. Fui quibusdam onerosus; sentio: quibusdam autem etiam cito terminavi sermonem; et hoc sen
Abbreviated transcription (Latin):
salmꝰ iste. nichil quidẽ obscurũ. & quod
expositore indigeat: uidet᷑ habere in texc¬
tu suo. Titulus aut̃ eiꝰ intentos facit: & pulsan¬
tes desiderat. S quẽad mođdũ hic scriptũ ẽ
qr beatꝰ uir qͥ sꝑat in eũ: sꝑemꝰ om̃s qđ pulsan¬
tib aꝑturꝰ ẽ. Non enĩ hortaret᷑ nos ut pulsa¬

Expanded text:
Psalmus iste nihil quidem obscurum et quod Psalmus iste nihil quidem obscurum et quod expositore indigeat, videtur habere in textu suo: titulus autem ejus intentos facit, et pulsantes desiderat. Sed quemadmodum hic scriptum est, quia beatus vir qui sperat in eum: speremus omnes quod pulsantibus a
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s ꝑ ipsa uiscera caritatis cuiꝰ lacte nutrimur.
in eos magnã caritatẽ: abundantẽ miscdĩam
in dep̃cando dm̃ ꝓ illis: ut aliquando d& illis
sensũ sobriũ. respiciant se & uideant se: quia
ñ habent oĩno qđ dicant ꝯtra ueritatẽ: non¬
in eis remansit nͥ sola infirmitas animosita¬
tisꝰ quȩ tanto ẽ languidior. quanto se maiores
iures habere existimãt: ꝓ infirmis ꝓ carnalit̃
sapientibꝰ ꝓ animalibꝰ. & carnalibꝰ. tam̃ & ꝓfr̃ibꝰ¬
nr̃is eadẽ sacram̃ta celebrantibꝰ: & si ñ nob̾cum
eade tam̃: unũ amen respondentibꝰ. & si nõn
nõbiscũ. una tam̃: medullas caritatis uestrȩ
fundatis dõ ꝓ eis. Aliqͥd enĩ ꝓ salute ipsorum
agimꝰ in osilio: qđ explicari uob̃ hodie iam
tẽpus ñ sufficit. Unde eochortam᷑ uos ut alacri¬
ores & numerosiores. audiant enĩ a uobis frͣs
nr̃i qui ñc̃ ñ ab sunt. conueniatis crastino die
ad basilicã tricliarum. Explicit psalmus¬

Expanded text:
r ipsa viscera charitatis, cujus lacte nutrimur, in eos magnam charitatem, abundantem misericordiam in deprecando Deum pro illis, ut aliquando det illis sensum sobrium, ut resipiscant, et videant se, quia non habent omnino quod dicant contra veritatem: non eis remansit nisi sola infirmitas animositatis, quae tanto est languidior, quanto se majores vires habere existimat pro infirmis, pro carnaliter sapientibus, pro animalibus et carnalibus, tamen prnobiscum, eadem tamen; unum Amen respondentibus, etsi non nobiscum, unum tamen; medullas charitatis vestrae fundatis Deo pro eis. Aliquid enim pro salute ipsorum egimus in concilio, quod explicari vobis hodie jam tempus non sufficit. Unde exhortamur vos ut alacriores et numerosiores audient enim a vobis fratres nostri qui nunc non adsunt conveniatis crastino die ad basilicam Tricliarum. IN PSALMU
Abbreviated transcription (Latin):
tutis suȩ ñ erit saluus & unde erit saluus :
Ñ de uirtute. ñ de uiribus. ñ de honore:
ñ de gloria: ñ de equo. Unde: Quo ibo: ubi
inueniã unde saluus sim : Noli diu quȩre¬
re: noli longe. Ecce oculi dñi suꝑ timentes
eũ. Uidetis qr ipsi st̃ quos ꝓspex̃ de habitacu¬
lo suo. Ecce oculi dñi suꝑ tim̃tes eũ: sꝑantes

Expanded text:
tutis suae non erit salvus. Et unde erit salvus? tutis suae non erit salvus. Et unde erit salvus? Non de virtute, non de viribus, non de honore, non de gloria, non de equo. Et unde? Quo ibo? Ubi inveniam unde salvus sim? Noli diu quaerere, noli longe. Ecce oculi Domini super timentes eum. Videtis quia ipsi sunt quos prospexit de habitaculo suo. Ecce oculi Domini super timentes eum, sperantes
Abbreviated transcription (Latin):
animal quadrupes. Hoc grecus codex indicat.
Et redarguunt᷑ mala ium̃ta homines. qui si¬
bi quęrt̃ occasiones m̃dacioꝵ. cũ scriptura
dicat os qđ mentit᷑. occidit animãꝰ. & ꝑdes
ões qͥ locunt᷑ m̃daciũ. Qͥd ẽ gͦ mendax equus
ad salutẽ : mentit᷑ tibi equus: quando ꝓmit¬
tit salutẽ. Nũqͥd equus alicui loquitur &
ꝓmittit salutẽ : S cũ tu uides equũ bene
formatũ: bonis uiribus. magno cursu pre¬
ditũ. ista omnia uelut ꝓmittunt tibi de
illo salutẽ: sed fallunt. si ds non tuetur :
qr m̃dax equus ad salutẽ. Equũ accipe
&iam figurate. quãlib& amplitudinẽ scłi
huiꝰ: quelib& honorẽ. in quẽ suꝑbus incidis:
quo altius ingrederis: & eo te non tantũ
celsiorẽ. sed etiam tutiorẽ falso putas. Quo¬
modo enĩ te deiciat nescis: tanto elisus
graut̃. quanto sublimius ferebaris: m̃daa
equus ad salutẽ. in abundantia autẽ uir¬

Expanded text:
animal quadrupes. Hoc graecus codex indicat. animal quadrupes. Hoc graecus codex indicat. Et redarguuntur mala jumenta, homines qui sibi quaerunt occasiones mendaciorum: cum Scriptura dicat, Os quod mentitur, occidit animam ; et; Perdes omnes qui loquuntur mendacium . Quid est ergo, Mendax equus ad salutem? Mentitur tibi equus quando promittit salutem. Numquid equus alicui loquitur, et promittit salutem? Sed cum tu vides equum bene formatum, bonis viribus, magno cursu praeditum, ista omnia velut promittunt tibi de illo salutem: sed fallunt, si Deus non tuetur, quia Mendax equus ad salutem. Equum accipe etiam figurate quamlibet amplitudinem saeculi hujus, quemlibet honorem in quem superbus ascendis: quo altius ingrederis, eo te non tantum celsiorem, sed etiam tutiorem falso putas. Quomodo enim te dejiciat nescis, tanto elisum gravius, quanto sublimius ferebaris. Mendax equus ad salutem: in abundantia autem vir
Abbreviated transcription (Latin):
nes ipsas uidet. Qui intelligit omnia oꝑa¬
eorũ N saluus fiet reo ꝑ multitudinẽ uir¬
tutis suȩ. Ad dnm om̃s: in dõ om̃s. Spes tua
ds̃ sit: fortitudo tua ds sit : firmitas tua.
đs sit: Exoratio tua. ipse sit: laus tua. ipse
sit: finis in quo requiescas ipse sit: adiuitori¬
um cũ laboras ipse sit. Audi ueritatẽ: ñ sal¬
uus fiet reoc ꝑ multitudinẽ uirtutis suȩ: nec
gygas saluus erit in multitudine uirtutis
suȩ Gygas. suꝑbus aliqͥs est. extollens se ad¬
ipse aliquid in se & ꝑ se Ñ fit iste saluus in
magnũ. fortẽ. ualidũ. uelocẽ: potest si ali¬
quid irruerit. cito illũ de ꝑiculo liberare.
da& equus ad salutẽ: Nͣ ꝓmittit equus tuus
liberaberis. Si ds noluerit: cadente equo altiꝰ
cades. Non gͦ putetis dictũ mendax equus
ad salutẽ. quasi m̃dax iustus ad salutẽ: qđ
uelut iusti ad salutẽ mentiant᷑. Ñ ẽ enim
scriptũ equus qđ ab ȩquitate dicit᷑ͥ s equus

Expanded text:
nes ipsas videt. Qui intelligit omnia ones ipsas videt. Qui intelligit omnia ofiet rex per multitudinem virtutis suae. Ad Dominum omnes, in Deo omnes. Spes tua Deus sit, fortitudo tua Deus sit, firmitas tua Deus sit, exoratio tua ipse sit, laus tua ipse sit, finis in quo requiescas ipse sit, adjutorium cum laboras ipse sit. Audi veritatem: Non salvus fiet rex per multitudinem virtutis suae: nec gigas salvus erit in multitudine fortitudinis suae. Gigas superbus aliquis est, extollens se adipse aliquid in se et per se. Non fit iste salvus in magnum, fortem, validum, velocem; potest si aliquid ingruerit, cito illum de periculo liberare? dax equus ad salutem? Non tibi promittat equus tuus liberaberis: si Deus noluerit, cadente equo altius cades. Non ergo putetis dictum, Mendax equus ad salutem, quasi mendax justus ad salutem, quod velut justi ad salutem mentiantur. Non est enim scriptum aequus, quod ab aequitate dicitur; sed equus,
Abbreviated transcription (Latin):
sermo sapientiȩ: alii sermo scientiȩ Alii fides
re: Quia finxit singillatĩ corda eoꝵ. Quomͦ
autẽ in menbris nr̃is diuersa st̃ oꝑa sed sa.¬
nitas una: sic in omnib mẽbris xp̃i diuersa
munera: sed caritas una. Qui finocit singil.¬
latĩ corda hominũ Qui intelligit om̃ĩa oꝑa
eorũ: Intelligit qͥd est : Secretius & interius
uidet. Habes in psalmo: intellige clamorẽ
meũ N enĩ quasi uocib opus est: ut ꝑueni¬
at aliqͥd ad aures dĩ Occultus uisus. intel¬
lectus uocatur. Exp̃ssius diã quã si diceret:
uidet omnia oꝑa eoꝵ. Tunc putares uideri
oꝑa ista: quando & tu uides opiis hominis. ho¬
mo. factũ hominis motu eiꝰ in corpore uidet:
ds aut̃ in corde uidet. Quia gͦ intus uidet:
dictũ ẽ. intellegit omnia oꝑa eoꝵ. Dant duo
pauꝑibus: unꝰ sibi mercede quęrit cęlestem:
alius humanã laudẽ. Tu in duob unã rem
uides: ds duas intelligit Intus enĩ intelligit:
intus agnoscit. fines ipsoꝵ uidet: intentio¬

Expanded text:
sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii fides re? Quia finxit singillatim corda eorum. Quomodo autem in membris nostris diversa sunt opera, sed sanitas una: sic in omnibus membris Christi diversa munera, sed charitas una. Qui finxit singillatim corda eorum. 22. Qui intelligit omnia opera eorum. Intelligit quid est? Secretius et interius videt. Habes in psalmo: Intellige clamorem meum . Non enim quasi vocibus opus est, ut perveniat aliquid ad aures Dei. Occultus visus intellectus vocatur. Expressius dixit, quam si diceret, Videt omnia opera eorum: ne tunc putares videri opera ista, quando et tu vides opus hominis. Homo factum hominis moto ejus corpore videt, Deus autem in corde videt. Quia ergo intus videt, dictum est, intelligit omnia opera eorum. Dant duo pauperibus; unus sibi mercedem quaerit coelestem, alius humanam laudem: tu in duobus unam rem vides, Deus duas intelligit; intus enim intelligit et intus agnoscit, fines ipsorum videt, intentio
Abbreviated transcription (Latin):
terrã. Qui finxit singillatĩ corda eoꝵ. M anu
gr̃ȩ suȩꝰ manũ miscđiȩ suȩ finxit corda: plas¬
mauit corda nr̃a finxit singillatĩ: singula
quȩdã dans nobis: quȩ tam̃ ñ dirimant unita.¬
tem:Quomͦ singillatĩ mẽbra formata st̃ omĩa.
singillatĩ habent oꝑa sua: & tam̃ in unitate cor¬
poris uiuunt. Manꝰ facit: qđ oculus ñ facit.
Auris id ual& qđ nec oculus nec manꝰ ual&
Omnia tam̃ unitatẽ oꝑant᷑. Et manꝰ & oculus.
& auris. diuersa faciunt: nec sibi adũsantur.
sicut & in xp̃i corpore. singuli homines tãquã
nẽbra singula donis sius gaudent: qͥa ille qui
elegit popłm in hereditatẽ sibi. finocit singilla.¬
tim corda eoꝵ. Nũqͥd enĩ om̃s aꝑłi: Numquid

Expanded text:
 Qui finxit singillatim corda eorum. Manu gratiae suae, manu misericordiae suae finxit corda, plasmavit corda nostra, finxit singillatim, singula quaedam corda dans nobis, quae tamen non dirimant unitatem. Quomodo singillatim membra formata sunt omnia, singillatim habent opera sua, et tamen in unitate corporis vivunt; manus facit quod oculus non facit, auris id valet quod nec oculus nec manus valet; omnia tamen in unitate operantur, et manus et oculus et auris diversa faciunt, nec sibi adversantur: sic et in Christi corpore singuli homines, tanquam membra singula donis suis gaudent, quia ille qui elegit populum in haereditatem sibi, finxit singillatim corda eorum. Numquid enim omnes apostoli? numquid
Abbreviated transcription (Latin):
in manib suis. Quomͦꝰ ferebat᷑ in manib suis :
Quia cũ cõm̃daret ipsum corpꝰ suũ & sanguinẽ
suũ. accepit in manꝰ suas qđ norunt fidelesꝰ:
& ipse se portabat quoda modo cũ diceret. hoc
est corpꝰ meũ & ꝓcidebat ad ostia portę. idest
humiliabat se. Hoc ẽ enĩ ꝓcidere usq ad initi¬
um fidei nr̃ȩ. Ostiũ enĩ portȩ iniciũ fidei. un¬
de incipit ȩccła. & ꝑuenit ad speciem: ut cũ
credit ea quȩ ñ uidet: mereat᷑ ꝑfrui cũ facie
ad faciem uidere cȩperit. Sic se hab& titulus
psalmi. Breuit̃ audiu̾imꝰ. Audiamꝰ iam ipsa
uerba affectantis & tympanizantis ad portã

Expanded text:
in manibus suis: quomodo ferebatur in manibus suis? in manibus suis: quomodo ferebatur in manibus suis? Quia cum commendaret ipsum corpus suum et sanguinem suum, accepit in manus suas quod norunt fideles; et ipse se portabat quodam modo, cum diceret: Hoc est corpus meum . Et procidebat ad ostia portae: id est, humiliavit se. Hoc est enim procidere usqum fidei nostrae; ostium enim portae initium est fidei, unde incipit Ecclesia, et pervenit ad speciem. Et est credit ea quae non videt, mereatur perfrui, cum facie ad faciem videre coeperit. Sic se habet titulus Psalmi; breviter audivimus: audiamus jam ipsa verba affectantis et tympanizantis ad portam
Abbreviated transcription (Latin):
Nam achis interp̃tat᷑ quomͦ est: abimelech in.¬
terp̃tat᷑ patris mei regnũ in illo ũbo qđ dicit᷑.
quomͦ ẽ. ignorantia significat᷑ ͥ ut uerbũ mi¬
rantis. & non agnoscentis intelligas. In isto aũ
qͥa pat̃ ipsius scłm carnẽ dđ̃: & regnũ dauid
erat in gente iudȩoꝵ. Corã regno gͦ patͥs sui
mutauit uultũ suũ: & dimisit eũ & abiit.
Quia erat ibi sacrificiũ scđm ordinẽ aaron. &
postea ipse de corpore & sanguine suo institu.¬
it sacrificiũ. scđm ordinẽ melchisedech. Mu.¬
tauit gͦ uultũ suũ in sacerdotiũ: & dimisit
gentẽ iudȩoꝵ. & uenit ad gentes. Qͥd gͦ affecta.¬
infirmitatẽ nrãm. ut nos a sempit̾na morte
liberaret. tẽporalẽ mortẽ cũ tanta iniuria
otumeliasq suscepit: & tympanizabatꝰ quia
tympanũ ñ fit nisi cũ coriũ in ligno exten¬
ciuitatis. Quȩ sunt ostia ciuitatis. hisi corda
crucis. aperuit corda mortaliũ: & ferebatur

Expanded text:
Nam Achis interpretatur, Quomodo est: Abimelech inNam Achis interpretatur, Quomodo est: Abimelech interpretatur, Patris mei regnum. In illo verbo quod dicitur, Quomodo est, ignorantia significatur, ut verbum mirantis et non agnoscentis intelligas: in isto autequia pater ipsius secundum carnem, David; et regnum David erat in gente Judaeorum. Coram regno ergo patris sui mutavit vultum suum, et dimisit eum, et abiit; quia erat ibi sacrificium secundum ordinem Aaron, et postea ipse de corpore et sanguine suo instituit sacrificium secundum ordinem Melchisedec. Mutavit ergo vultum suum in sacerdotio, et dimisit gentem Judaeorum, et venit ad Gentes. Quid est ergo, Affectainfirmitatem nostram, ut nos a sempiterna morte liberaret, temporalem mortem cum tanta injuria contumeliaque suscepit? Et tympanizabat: quia tympanum non fit nisi cum corium in ligno extencivitatis: quae sunt ostia civitatis, nisi corda crucis aperuit corda mortalium? Et ferebatur
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit apd̃ regẽ quenda geth. noie achis. Sed
cũ gła eiꝰ ibi fuiss& cõmemorata. ne ꝑ liuorem
idem rex ad quẽ ofugerat aliqͥd in eũ machina¬
ret᷑. finxit insaniã & quasi furore correptus.
mutauit uultũ suũ: & sicut legimꝰ affectabat.
& tympanizabat ad ostia ciuitatis. & ferebat᷑
in manib suis:. & ꝓcidebat ad ostia portȩ. Et
dic̃ rexx achis. Qd huc mͥ adduocistis istum :
Nũqͥd arrepticio ego opiis habeo : & sic eũ di¬
misit. ut impleat᷑ hic qđ scͥptũ ẽ: mutauit
uultũ suũ. & dimisit eũ & abiit. Dimisit aut̃
regẽ achis. hic uero dictũ est qđ mutauit uul¬
tũ suũ corã abimelech: & dimisit eũ & abut
diximꝰ aut̃ noĩa mutata ẽẽ: ut sacramentũ
ostenderet᷑. Nisi idem nom̃ repetitũ ess&e in
titulo psalmi: non nobis ꝓphetasse aliquid in
sacram̃to. sed quasi gesta narrasse uideretur.
Utrũq aut̃ nom̃. magnũ continet sacram̃tũ

Expanded text:
voluit apud regem quemdam Geth, nomine Achis. Sed voluit apud regem quemdam Geth, nomine Achis. Sed cum gloria ejus ibi fuisset commemorata, ne per livorem idem rex ad quem confugerat, aliquid in eum machinaretur, finxit insaniam, et quasi furore correptus, mutavit vultum suum, et, sicut legimus, affectabat, et tympanizabat ad ostia civitatis, et ferebatur in manibus suis, et procidebat ad ostia portae. Et dixit rex Achis: Quid huc mihi adduxistis istum? Numquid arreptitium ego opus habeo? Et sic eum dimisit, ut impleatur quod hic scriptum est, Mutavit vultum suum, et dimisit eum, et abiit. Dimisit autem regem Achis: hic vero dictum est quod mutavit vultum suum coram Abimelech, et dimisit eum, et abDiximus autem nomina mutata esse, ut sacramentum ostenderetur: ne si idem nomen repetitum esset in titulo Psalmi, non nobis prophetasse aliquid in sacramento, sed quasi gesta narrasse videretur. Utrumque ergo nomen magnum continet sacramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
n hesterno die affiustis: non dubito quod
meministis pollicitationis nr̃e: Tempus
eñĩ est: in noĩe dñi debitũ soluere. Ipse inspi¬
rauit ut ꝓmitteremꝰ. ipse dabit ut soluamꝰ.
semꝑ existentes debitores caritatis. Ipsa ẽ eñi
Nemini quicquã debeatis: nisi ut inuicem
uos diligatis. Psalmi huiꝰ titulũ heri expo¬
suimꝰ: cuius expositio cũ nos diutius reti¬
neret: eiꝰdẽ psalmi textũ exponendũ di¬
sui dicat in isto sermone psalmi: qđ ꝯgruat
titulo quẽ heff̃no die tractauimꝰ Qui non
affuert̃. tam̃ & hoc debitũ petunt: sed ne
forte ꝑ alias tantas fraudemꝰ eos quib iam
reddendũ ẽ qđ debemꝰ. breuit̃ cõmemoratũ
agnoscant quantũ possunt qui hodie assunt:
& heri non affuert̃. Siqͥd aut̃ eos mouet
qđ diligentiꝰ int̾rogare debeant: patentes
aures nr̃as inuenient in nomine axp̃i aliis
tẽporibꝰ. ne ista occupent᷑. Diximꝰ scriptũ esse in
libro regnoꝵ: qđ dd̃ cũ fugeret saul latere

Expanded text:
 hesterno die adfuistis, non dubito quod memineritis pollicitationis nostrae. Tempus enim jam est in nomine Domini debitum solvere. Ipse inspiravit ut promitteremus, ipse dabit ut solvamus, semper existentes debitores charitatis. Ipsa est enim Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem vos diligatis . Psalmi hujus titulum heri exposuimus; cujus expositio cum nos diutius retineret, ejusdem psalmi textum exponendum disui dicat in isto sermone Psalmi, quod congruat titulo quem hesterno die tractavimus. Qui non adfuerunt, tanquam et hoc debitum petunt: sed ne forte per alias tantas moras, fraudemus eos quibus jam reddendum est quod debemus, breviter commemoratum agnoscant, quantum possunt, qui hodie adsunt et heri non adfuerunt. Si quid autem eos movet quod diligentius interrogare debeant, patentes aures nostras invenient in nomine Christi aliis temporibus, ne ista occupentur. 2. Diximus scriptum esse in libro Regnorum, quod David cum fugeret Saül, latere
Abbreviated transcription (Latin):
miscđia eiꝰ. Ut eruat a morte animas eoꝵ
Uitã ȩternã ꝓmittit. Qđ in ista pegrinati¬
one :Nũqͥd deserit: Uide qͥd sequit᷑ & alat eos
in fame: Tempꝰ famis ÷ modo tẽpꝰ saturitatis
post erit. Qui nos in fame huiꝰ corruptionis
ñ deserit: immortales factos. qͦmͦ satiabit :
S quã diu tẽpꝰ ẽ famis. tolerandũ ẽ. durandũ
ẽ: ꝑseuerandũ ẽ usq in finẽ. Iam currenda st̃
insaniunt: & in sole sedent. Et si stamꝰ. tam̃ in
umbraculo sumꝰ: & utiliora & pulchriora sunt
quȩ ecxpectamꝰ. Exxpectemꝰ pulchra. & apulchro
expectem᷑. Exxpectamꝰ nos mente ea quȩ dicunt᷑
in sensib diuinarũ scripturarũ: & gaudemus
tali spectaculo. faspectator aut̃ nr̃ qͥs est:
Ecce oculi dñi suꝑ tim̃tes eũ: sꝑantes in mĩa¬

Expanded text:
nimas eorum. Vitam aeternam promittit. Quid in ista peregrinatione? numquid deserit? Vide quid sequitur: Et alat eos in fame. Tempus famis est modo, tempus saturitatis post erit. Qui nos in fame hujus corruptionis non deserit, immortales factos quomodo satiabit? Sed quamdiu tempus est famis, tolerandum est, durandum est, perseverandum est usque in finem. Jam currenda suntinsaniunt, et in sole sedent: et nos si stamus, tamen in umbraculo sumus, et utiliora et pulchriora sunt quae spectamus. Spectemus pulchra, et a pulchro spectemur. Spectemus nos mente ea quae dicuntur in sensibus divinarum Scripturarum, et gaudeamus tali spectaculo. Spectator autem noster quis est? Ecce oculi Domini super timentes eum, sperantes in mi
Abbreviated transcription (Latin):
It in annunciando & in BS AL MO¬
audiendo uerbo ueritatis. labor est. Quẽ
laborẽ fr̃s ȩquo animo toleramꝰ. si sententiȩ do¬
minicȩ. & conditionis nr̃ȩ meminerimꝰ. Ab ipso
enĩ nr̃i generis exordio audiuit homo. ñ ab
homine fallace. nec a diabolo seductore: sed
ab ipsa ueritate ex ore dĩ: in sudore uultus
tui edespanẽ tuũ. Proinde si panis nr̃ est
uerbũ di: sudemꝰ in audiendo. ne moria¬
mur in ieiunando Psalmi huius primarũ
partiũ pauci uersus. uigiliarũ nuꝑ actarũ
sollennitate tractati st̃: qđ restat audiamus.

Expanded text:
t in annuntiando et in audiendo verbo veritatis, labor est. Quem laborem, fratres, aequo animo toleramus, si sententiae dominicae et conditionis nostrae meminerimus. Ab ipso enim nostri generis exordio audivit homo, non ab homine fallace, nec a diabolo seductore, sed ab ipsa veritate ex ore Dei, In sudore vultus tui edes panem tuum . Proinde si panis noster est verbum Dei, sudemus in audiendo, ne moriamur in jejunando. Psalmi hujus primarum partium pauci versus Vigiliarium nuper actarum solemnitate tractati sunt: quod restat audiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ces ut sint formosi. fallaces nos his rebus
in quib placemus sapientiȩ dĩ. debemus
curare irrisores iniustos: Ñ habentesocu¬
los unde uideant qđ amamꝰ: Hȩc cogitan¬
tes recti corde. Confitemini dño in cytha¬
ra:. in psaltio decẽ chordarũ psallite ei

Expanded text:
ces, ut sint formosi fallaces; nos in his rebus ces, ut sint formosi fallaces; nos in his rebus in quibus placemus sapientiae Dei, debemus curare irrisores injustos, non Habentes oculos unde videant quod amamus? Haec cogitantes recti corde, Confitemini Domino in cithara, in psalterio decem chordarum psallite ei
Abbreviated transcription (Latin):
in his rebus. in quib ei quã diligimꝰ placemꝰ:
quomͦ parui habemꝰ rep̃hensores nr̃os: Quo¬
modo illos contẽpnimꝰ: & omnino nĩchili
pendimꝰ: Amatores lubrici. & damnabiles femi¬
narũ. quando amatę ipsoꝵ cõponunt illos se-¬
cundũ oculos suos. si ipsis placeant. ñ curant
eos quib displicent: putantes sibi sufficere qđ
earũ oculis placent ad quas affectant: & ple¬
rũq grauibus displicent. Inmo semꝑ grauib:
displicent: & meliore iudicio rep̃henduntur.
Non bene tonsus es dicit uir grauis lasciuo
adolescenti: non te decet cũ talib cincinnis
incedere. Nouit aut̃ ille capillos suos: capil¬
los illos placere nescio cui÷ odit te rep̃henden¬
tẽ uero iudicio: & seruat in se qđ placet per¬
uerso consilio. Inimicũ te putat: quia turpi¬
tudinẽ demis. fugit oculos tuos: & omnino
non curat quare regula iustitiȩ rep̃henda¬
tur. Si gͦ illi non curant rep̃hensores uera¬

Expanded text:
in his rebus, in quibus ei quam diligimus placemus, in his rebus, in quibus ei quam diligimus placemus, quomodo parvi habemus reprehensores nostros, quomodo illos contemnimus et omnino nihili pendimus? Amatores lubrici et damnabiles feminarum, quando amatae ipsorum componunt illos secundum oculos suos, si ipsis placeant, non curant eos quibus displicent, putantes sibi sufficere quod earum oculis placent, ad quas affectant: et plerumque gravibus displicent, imo semper gravibus displicent, et meliore judicio reprehenduntur. Non bene tonsus es, dicit vir gravis lascivo adolescenti, non te decet cum talibus cincinnis incedere. Novit autem ille capillos illos placere nescio cui: odit te reprehendentem vero judicio, et servat in se quod placet perverso consilio. Inimicum te putat, quia turpitudinem demis. Fugit oculos tuos, et omnino non curat qua regula justitiae reprehendatur. Si ergo illi non curant reprehensores vera
Abbreviated transcription (Latin):
lmmo ibi amat᷑: ubi cor uidetur. Delectet
uos ergo: & rogate dñm ut delectet. Dñs enĩ
dabit suauitatẽ. & terra nr̃a dabit fructum
suũꝰ ut ꝑ caritatẽ impleatis. qͦd ꝑ timorem
implere difficile est. Quod dico difficile est:
non potest adhuc animus: mallet non ẽẽ qđ
p̃cipitur: si ad faciendũ non amore ducitur.
sed timore coartatur. Noli furtũ facere: tune
gehennas. Mallet non esse gehennã: in qua
mitteret᷑. Quando incipit amare iusticiam.
nisi quando mallet furta ñ esse & si gehennȩ
non essent in quasfures mitterent᷑: hoc est
amare iustitiã. Et ipsa iustitia qualis est:
Quis illam pingit : Sapientia di. Quã pulchri¬
tudinẽ hab&: ꝑ illam pulchra sunt omnia
quȩ oculis placent: ei uidendȩ. cõplectendȩ.
corda mundanda st̃. Huius nos amatores ꝓfi¬
temur: ipsa nos componit. ut ei non displice¬
amus . Et quando nos rep̃hendunt homines

Expanded text:
imo ibi amatur, corde videtur. Delectet imo ibi amatur, corde videtur. Delectet vos ergo, et rogate Dominum ut delectet. Dominus enim dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum : ut per charitatem impleatis quod per timorem implere difficile est. Quid dico difficile est? Non potest adhuc animus: mallet non esse quod praecipitur, si ad faciendum amore non ducitur, sed timore coarctatur. Noli furtum facere, time gehennas: mallet non esse gehennas, in quas mitteretur. Quando incipit amare justitiam, nisi quando mallet furta non esse, etsi gehennae non essent, in quas fures mitterentur? Hoc est amare justitiam. 7. Et ipsa justitia qualis est? quis illam pingit? Sapientia Dei quam pulchritudinem habet? Per illam pulchra sunt omnia, quae oculis placent: ei videndae, complectendae, corda mundanda sunt. Hujus nos amatores profitemur: ipsa nos componit, ut ei non displiceamus. Et quando nos reprehendunt homines
Abbreviated transcription (Latin):
uenit soluere. sed implere Implebis eñi amo¬
re: quod timore non poteras. Qui enĩ timen¬
do non facit male: mallet facere si liceret
Itaq & si facultas non datur: uoluntas tenetur.
Ñ facio inquit. Quare : quia timeo. Ndũ amas
iustitiãꝰ adhuc seruus es. Esto & filius. Sed ex
bono seruo. fit bonꝰ filius. Interim tim̃do noli
facere: disces & amare ñ facere. Est enim quedã
pulchritudo iustitiȩ. Pęna te deterreat. habet
iustitia formã suã: oculos quęrit. accendit a.¬
matores suos. ꝓhac martyres scłm calcantes:
sanguinẽ fudert̃. Qͥd amabant: quando istis
omnib renunciabant : Nũȩnĩ illi non erant
amatores : Aut hoc uob̃ dicimꝰ ut ñ ametis:
Qui ñ amat: friguit. Ametur: sed illa pulchri
Promunt uerba. edunt uoces. Undiq dicunt
curuus senex : Ñ enĩ si ꝓcedat senex iustus.
est aliqͥd in eius corpore qđ amet᷑: & tamen
amat᷑ ab omnibus. Ibi amatur: ubi ñ uidet᷑

Expanded text:
venit solvere, sed adimplere . Implebis enim amovenit solvere, sed adimplere . Implebis enim amore, quod timore non poteras. Qui enim timendo non facit male, mallet facere, si liceret. Itaque etsi facultas non datur, voluntas tenetur. Non facio, inquit. Quare? Quia timeo. Nondum amas justitiam, adhuc servus es: esto filius. Sed ex bono servo fit bonus filius. Interim timendo noli facere, disces et amando non facere. Est enim quaedam pulchritudo justitiae. Poena te deterreat. Habet justitia formam suam, oculos quaerit, accendit amatores suos. Pro hac Martyres saeculum calcantes, sanguinem fuderunt. Quid amabant, quando istis omnibus renuntiabant? Num enim illi non erant amatores? aut hoc vobis dicimus, ut non ametis? Qui non amat, friguit, obriguit. Ametur, sed illa pulchritPromunt verba, edunt voces, undique dicunt, curvus senex. Non enim si procedat senex justus, est aliquid in ejus corpore quod ametur, et tamen amatur ab omnibus. Ibi amatur, ubi non videtur;