comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tibilitas corporis: quȩ aggrauant
animã. Per eius enĩ fragilitate᷑
uelut quorũdã doloꝵ ⁊ molestia¬
rũ materiã: ad ipietate᷑ pote¬
rat compellere ꝑsecutor. Ab his
compedib concupiscebat dissol
in carne necessariũ ꝓpt̾ illos qͥb
eũgłiũ ministrabat. Donec gͦ cor¬
ruptibile hoc induat incorrup¬
tionẽ. ⁊ mortale hoc induat in¬
mortalitatẽ: uelut compedibus
caro infirma promptũ impedit
sp̃m. Has g̾ compedes nͣ sentiunt
nisi qͥ insemet ipsis ingenuscunt
grauati: habitaculũ qđ de celo ẽ
suꝑ indui cupientes: q ⁊ mors hor¬
rori ẽ. ⁊ merori uita mortalis.  his
ꝓpħa gemͣtib ingemit: ut intret
in conspectu di gemitus eors.¬
Corpus nr̃m: ornam̃tũ nob̾ fuit.
Peccauimꝰ: & compedes inde acce¬
pimus. Quȩ st̃ compedes nr̃ȩ.
Mortalitas ipsa. Audi apłm paulũ. qr s ex lib̾ de¬
& ipse adhuc in hac ꝑegrinatione cõ. p̃destinati.¬
peditus erat. Quanta ꝑagrauit com ne scõr¬

Expanded text:
nt animam. Per ejus enim fragilitatem, velut quorumdam dolorum molestiarumque materiam, ad impietatem poterat compellere persecutor. Ab his compedibus concupiscebat dissolin carne necessarium propter illos quibus Evangelium ministrabat . Donec ergo corruptibile hoc induat incorruptionem, et mortale hoc induat immortalitatem , velut compedibus caro infirma promptum impedit spiritum. Has ergo compedes non sentiunt, nisi qui in semetipsis ingemiscunt gravati , habitaculum quod de coelo est superindui cupientes, quia et mors horrori est, et moerori vita mortalis. Pro his Propheta gementibus ingemit, ut intret in conspectu Dei gemitus eorCorpus nostrum ornamentum nobis fuit: peccavimus, et compedes inde accepimus. Quae sunt compedes nostrae? Mortalitas ipsa. Audi apostolum Paulum, quia et ipse adhuc in hac peregrinatione compeditus erat. Quanta peragravit com
Abbreviated transcription (Latin):
loħs qm̃ xp̃c manet in nobis: de
sp̃u quẽ dedit nobis. Ipse sp̾̃c testimo¬
niũ reddit sp̃ui nr̃o: qr sumus filii cdi
Ad ipsũ eni ꝑtinet societas qua efficimur
unũ corpꝰ unici filii di: unde scriptũ est.
Siqua gͥ exhortatio in xp̃o. si qđ solaciũ
caritatis. Siqua societas sp̃c. Propter
hanc societatẽ illi in qͦs primitus uenit
lingius omniũ gentiũ sunt locuti ꝙ
ꝑ liuguas consociatio ẽ generis hu¬
mani. Sic oportebat ꝑ linguas omniũ
gentiũ significari istã societatẽ filioꝵ
tib: ut quẽadinodũ tẽ ille apparebat

Expanded text:
tus manet in nobis, de Spiritu suo, quem dedit nobis . Ipse Spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quod sumus filii Dei . Ad ipsum enim pertinet societas, qua efficimur unum corpus unici Filii Dei. Unde scriptum est: si qua igitur exhortatio in Christo, si quod solacium caritatis, si qua societas spiritus. propter hanc societatem illi in quos primitus uenit linguis omnium gentium sunt locuti, quia per linguas consociatio constat generis humani; et sic oportebat per linguas omnium gentium significari istam societa.tem filiorum tibus, ut quemadmodum tunc ille apparebat
Abbreviated transcription (Latin):
trũq ostendit dĩ donũ: qi utrũq
dibit ẽẽ donatũ. Nec ait ut plenuis ⁊ ꝑ¬
fidelis ẽet: qr sciebat ñ se iniciũ fidisue
pͥorẽ dedisse do ⁊ retributũ sibi ab illo
eius augmentũ: sed ab eo se factũ fide¬
lem a quo ⁊ apłs factusẽ. Nã scriptast̃
etiã fidei eius inicia: suntq eccłiastica
celebri lectione uotissima. Auersusq¬
pe a fide quã uastabat. eiq uehem̃ter
aduersus: repente ẽ ad illã gr̃am po¬
tentiorẽ conuersus. conuertente illo
cui hoc ipsũ facturo ꝑ propħiã dictũ
tu conuertens uiuificab nos: ut ñ solũ
ex nolente fieret uolens credere: ueru
etiã ex ꝑsecutore ꝑsecutionẽ in eiꝰ fidi
quã ꝑsequebat᷑ defensiõe pateretur.
Donatũ quippe illi erat a xpͣo:. ñ solum
ut crederet in eũ: uerũ etiã ut pateret᷑¬

Expanded text:
trumque ostendit Dei donum, quia utrumque dixit esse donatum. Nec ait, Ut plenius et perfidelis esset . quia sciebat non se initium fidei suae priorem dedisse Deo, et retributum sibi ab illo ejus augmentum; sed ab eo se factum fidelem, a quo et apostolus factus est. Nam scripta sunt etiam fidei ejus initia , suntque ecclesiastica celebri lectione notissima. Aversus quippe a fide quam vastabat, eique vehementer adversus, repente est ad illam gratia potentiore conversus; convertente illo cui hoc ipsum facturo per prophetam dictum est, Tu convertens vivificabis nos : ut non solum ex nolente fieret volens credere; verum etiam ex persecutore persecutionem in ejus fidei, quam persequebatur, defensione pateretur. Donatum quippe illi erat a Christo, non solum ut crederet in eum, verum etiam ut pateret
Abbreviated transcription (Latin):
Sed qͥd dr de mercennariis: Amendico
uob̾. ꝑcepert mercedẽ suã. De pastore
autẽ qd dicit apłs: Quisqͥs autem
mundauerit. se ab huiusmodi᷑ erit
uas in honore sc̃ificatũ ⁊ utile dño
ad om̃e opus bonũ paratũ semꝑ: non
ad quasdam res paratũ ⁊ ad quasdã nͣ
paratũ: sed ad om̃e opus bonũ paratũ.
cennarii patͥs mei abundant pa¬
nib Unde hoc scire poterat. in quo
tanta erat obliuio d̾i. sicut in om̃ib
idolatris fuit: nͥ qr ista recogitatio
resipiscentis ẽ. cũ eũgłiũ p̃dicaretur:
ã enĩ poterat talis anĩaduertere mul¬
tos pͣdicare ueritatẽ : int qͦs qͥdã ẽe̾nt
ñ ipsius amore ueritatis ducti .s cu¬
piditate comparandoꝵ scłariũ com¬
modoꝵ: de quib dicebat apł̃s esse
quosdã qͥ eũgłiũ anñciarent non
caste: existimantes questũ eẽ pietatẽ.
Non enĩ aliud annͣciabant sicut here
animo qͦ apłs paulus. Unde mercen¬

Expanded text:
Sed quid dicitur de mercenariis? Amen dico Sed quid dicitur de mercenariis? Amen dico vobis, perceperunt mercedem suam . De pastore autem quid ait Apostolus? Quisquis autem mundaverit se ab hujusmodi, erit vas in honorem sanctificatum, et utile Domino, ad omne opus bonum paratum semper . Non ad quasdam res paratum, et ad quasdam non paratum; sed ad omne bonum opus paratum. cenarii in domo patris mei abundant panibus? Unde hoc scire poterat, in quo erat tanta oblivio Dei, sicut in omnibus idololatris fuit, nisi quia ista recogitatio jam resipiscentis est, cum Evangelium praedicaretur? Jam enim poterat talis animadvertere multos praedicare veritatem, inter quos quidam essent non ipsius amore veritatis ducti, sed cupiditate comparandorum saecularium commodorum. De quibus dicebat Apostolus, esse quosdam qui Evangelium annuntiarent non caste , existimantes quaestum esse pietatem . Non enim aliud annuntiabant, sicut haeranimo quo apostolus Paulus: unde et merce
Abbreviated transcription (Latin):
mercennarios. Pastor ueritate xp̃m
anñciat. mercennarius occasione. xp̃m
anñciat: & ille xp̃m. Audi uocẽ pasto¬
ris pauli. Siue occasiõe siue ueritate
xp̃c anñciet᷑. Ipse pastor uoluit habere
mercennarui faciunt enĩ ubi possunt.
utiles st̃ quantũ possunt. Quando
autẽ ad alios usus quęrebat apłs cuns
uias imitarent᷑ infirmi : misi uobis in¬
qͥt tymotheũ: qui uos cõmonefaciat
uias meas. & qͥd ait: Misi pastorẽ qui
uos cõmoneret uias meas: id ÷ qr quomͦ
ego ambulo ⁊ ipse ambulat. E mit¬
tens pastorẽ qͥd ait: Neminẽ enĩ habeo
tã unanimẽ: qui sincera affectione ꝓ
uob̾ sollicitus sit. Nonne cũ illo erant
torem mittere uolui. nã multi mercen¬
narii sunt: sed ñ oportuerat ut mer¬
cennarius mitteretur. Ad alias res ⁊ ne¬
gotia ꝑagenda mittit᷑ mercennarius.
ad illas autẽ quastt uolebat paulus
pastor erat necessaruis. & uix inuenit
unũ pastorẽ int̾ multos mercennarios: sertra¬
q pauci pastores. multi mercennarii.

Expanded text:
mercenarios. Pastor veritate Christum annuntiat, mercenarius occasione Christum annuntiat, et ille Christum. Audi vocem pastoris Pauli: Sive occasione, sive veritate Christus annuntietur. Ipse pastor voluit habere mercenarium. Faciunt enim ubi possunt, utiles sunt quantum possunt. Quando autem ad alios usus quaerebat Apostolus, cujus vias imitarentur infirmi: Misi vobis, inquit, Timotheum, qui vos commonefaciat vias meas . Et quid ait? Misi pastorem qui vos commoneret vias meas: id est, qui quomodo ego ambulo, et ipse ambulat. Et mittens pastorem, quid ait? Neminem enim habeo tam unanimem, qui sincera affectione pro vobis sollicitus sit. Nonne cum illo erant torem mittere volui; nam multi mercenarii sunt: sed non oportuerat ut mercenarius mitteretur. Ad alias res et negotia peragenda mittitur mercenarius: ad illas autem quas tunc volebat Paulus, pastor erat necessarius. Et vix invenit unum pastorem inter multos mercenarios: a pauci pastores, multi mercenarii.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ anñciant ñ sunt recti. Quare nẽ
rectus: Quia aliud quęrit in ęccłia:
ñ dm̃ quęrit. Si dm̃ quęreret castus
ẽẽt: qr legitimũ maritũ anuna dm̃
habet. Quisqͥs a dõ pret̾ d̾m aliquid
quęrit: ñ caste dm̃ quęrit. Uidete
frẽs. Si uxor amet maritũ qr diues
ẽ: qͥd si quomͦ sunt casus humani ꝓ¬
scribat᷑ subito: & egens remaneat:
Reñciat illi forte: qr qđ amabat ñma¬
ritus erat: s res eius. Si enĩ uere
maritũ amat: etiã pauperẽ plus a¬
mat: qr cũ miscdia amat. &tam̃ fiẽs :¬
d̃s nr̃ nũquã pauꝑ ẽẽ potest. Diues
ẽ ipse fecit omia: cęlũ ⁊ terrã ⁊ ma¬
re.⁊ angłos. Quicqͥd uidemꝰ: qͥcquid
ñ uidemus in cęlo ipse fecit. Sedtam̃
ñ diuicias amare debemꝰ: sed eũ qͥ
fecit illas. Non eñi tͥ ꝓmisit nisi se
Inueni aliqͥd pͣciosius & hoc tͥ dabit. Pul
Qͥd est amas me:ͦ Castus es: non ẽ cortuũ

Expanded text:
qui annuntiant, non sunt recti. Quare non est qui annuntiant, non sunt recti. Quare non est rectus? Quia aliud quaerit in Ecclesia, non Deum quaerit. Si Deum quaereret, castus esset; quia legitimum maritum anima Deum habet. Quisquis a Deo praeter Deum aliquid quaerit, non caste Deum quaerit. Videte, fratres: si uxor amet maritum quia diveest; quid, si quomodo sunt casus humani proscribatur et subito egens remaneat? Renuntiat illi forte; quia quod amabat, non maritus erat, sed res ejus. Si autem vere maritum amat, etiam pauperem plus amat; quia cum misericordia amat. CAPUT Inoster nunquam pauper esse potest. Dives est, ipse fecit omnia, coelum et terram, mare et Angelos. Quidquid videmus, quidquid non videmus in coelo, ipse fecit. Sed tamen non divitias amare debemus, sed eum qui fecit illas. Non enim tibi promisit nisi se. Inveni aliquid pretiosius, et hoc tibi dabit. PulcQuid est, Amas me? Castus es? Non est cor tuum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ enĩ. Si inuenerimꝰ tres istas ꝑ¬
sonas. Inuenit scĩtas ur̃a ⁊ qͦs di¬
ligatis ⁊ qͦs toleretis ⁊ qͦs caueatis.
Dsligendus ẽ pastor: tolerandus ẽ
mercennarius: cauendus ẽ latro.
Sunt homines in ȩccłia de quib
dicit apłs qͥ ex occasione eũgłi¬
rant: quȩrentes ab hominib com¬
moda sua. sie pecuniaria siue
honoꝵ uel laudis humanȩ: qͥmo¬
dolibet uolentes accipe munera
eũgłirant ñ tã salutẽ eus quęrunt
cui. anñciant: quã coͣmodũ suũ. Ille
autẽ qͥ audit salutẽ ab eo qͥ ñ habet sa¬
lutẽ. si ei crediderit quẽ ille anñciat.
neq in illo spem posuerit ꝑ quẽ illi
anñciat᷑ salus: qͥ anñciat habebit de-¬
trim̃tũ: cui anñciat᷑ habebit lucrum.
Audi apłm gementẽ de talib Dicit a-¬
lios anñciare eũgłiũ ꝑ caritatẽ. alios
ꝑ occasion̾e: de quib dicit anñciare
eugłiũ ñ recte. Rem rectã: sed ipsi
non recti. Qd anñciant rectũ ẽ: sed

Expanded text:
em. Si invenerimus tres istas personas, invenit sanctitas vestra quos diligatis, quos toleretis, quos caveatis. Diligendus est pastor, tolerandus est mercenarius, cavendus est latro.Sunt homines in Ecclesia, de quibus dicit Apostolus, qui ex occasione evangelizant, quaerentes ab hominibus commoda sua , sive pecuniaria, sive honorum vel laudis humanae. Quomodolibet volentes accipere munera evangelizant, et non tam salutem ejus quaerunt cui annuntiant, quam commodum suum. Ille autem qui audit salutem ab eo qui non habet salutem si ei crediderit quem ille annuntiat, neque in illo spem posuerit, per quem illi annuntiatur salus: qui annuntiat, habebit detrimentum; cui annuntiatur, habebit lucrum.Audi Apostolum gementem de talibus. Dicit alios annuntiare Evangelium per charitatem, alios per occasionem: de quibus dicit, Annuntiant Evangelium non recte . Rem rectam, sed ipsi non recti. Quod annuntiant, rectum est; sed
Abbreviated transcription (Latin):
piscentiã alterius necessitatẽ: concu¬
necessitatẽ manere in carne. Quȩ am¬
biguitas uno consequenti uerbo di¬
iudicat᷑ qđ positũ est. enĩ. Quã parti¬
culã qͥ abstulert̃ interyͣtes illa potis
sententia ductist̃: ut ñ solũ compel¬
li e duob sed etiã duoꝵ concupiscen¬

Expanded text:
centiam, alterius necessitatem: concunecessitatem manere in carne. quae ambiguitas uno consequenti uerbo diiudicatur, quod positum est, enim. quam particulam qui abstulerunt interpretes, illa potius sententia ducti sunt, ut non solum compelli ex duobus sed etiam duoru
Abbreviated transcription (Latin):
e duob Quã distinctionẽ sequitur
concupiscentiã habens dissolui. &
re huius rei habeat potus concupis¬
centiã: multo enĩ magis optimũ inqͥt
Cur gͦ eduob compellitur: Quia est
manendi necessitas: quã ita subiecit¬
Manere in carne: necessariũ ẽ ꝓpter
uos. Ubi autẽ neq p̾scriptione fidi
neq ipsius sermonis textu ambigui¬
tas explicari potest: nichil obẽ scđm
quãlibet earũ quȩ ostendunt᷑ sententiuã
distinguere: ueluti ẽ illa ad corinthi¬
os. Has gͦ ꝓmissiões habentes łmi.
mundemus nos ab om̃i coinqͥnatiõe
carnis ⁊ sp̃c. ꝑficientes sc̃ificationẽ

Expanded text:
tinctionem sequitur: Concupiscentiam habens dissolvi et re hujus rei habeat concupiscentiam, multo magis optimum, inquit. Cur ergo e duobus coarctaris? Quia est manendi necessitas in carne. Ecmanere ia carne necessarium propter uos. ubi autem neque praescripto fidei neque ipsius sermonis textu ambiguitas explicari potest». nihil obest secundum quamlibet earum quae ostenduntur sententiam distinguere. ueluti est illa ad Corinthios: has ergo promissiones habentes, carissimi, mundemus nos ab omni inquinatione carnis et spiritus, perficientes sanctific
Abbreviated transcription (Latin):
xpͣm uita inuidiã. Noli imitari
malũ p̃dicatorẽ: sed imitare bonũ
horrendũ malũ. Ipso malo diabolus
deiectus ẽ: ipso deiecit. Alultum
maligna pestis. Et habebant illam

Expanded text:
 vita invidiam. Noli imitari malum praedicatorem, sed imitare bonum Horrendum malum. Ipso malo zabolus dejectus est, ipsum dejecit multum maligna pestis: et habebant illam
Abbreviated transcription (Latin):
& intrare ꝑ ianuã: furẽ dixit
& latronẽ ascendere ꝑ aliã partẽ
mercennariũ dix̃. lupũ uel etiã¬
furẽ si uideat fugere : qr ñ ẽ illi
cura de ouib ACercennarius
ẽ autẽ non pastor. Ille intrat
ꝑ ianuã qͥ pastor ẽ: ille ascendit
ꝑ aliã partẽ qͥfur ẽ. Ille uidens
eos qͥ uolunt tollere oues timet

Expanded text:
anuam. Furem dixit et latronem ascendere per aliam partem. Mercenarium dixit, lupum vel furem si videat, fugere, quia non est illi cura de ovibus: mercenarius est enim, non pastor. Ille intrat per januam, quia pastor est; ille ascendit per aliam partem, quia fur est; ille videns eos qui volunt tollere
Abbreviated transcription (Latin):
on hoc ita existimare debemꝰ ut¬
lo nonꝰ existimemus. s nos existimare fin
sit: etiã si bonũ nrͣm qͣ illo uidemur
suꝑiores ẽẽ non sit occultũ. Istȩ cogi¬
tatioẽs deprum̃tes suꝑbiã. ⁊ augentes
karitatẽ: faciunt onera frat᷑ua inuicẽ
ñ solũ ȩquo animo s etiã libentissime
sustineri. Neq ulla res officiosũ istũ
laborẽ ad portanda onera aliorũ
facit libent᷑ impendi: nͥ cũ cogitamꝰ
quanta ꝓ nob̃ ꝑtulerit dñs. Hinc

Expanded text:
on hoc ita debemus existimare, ut non existimemus, sed nos existimare fingsit, etiamsi bonum nostrum, quo illo videmur superiores esse, non sit occultum. Istae cogitationes deprimentes superbiam, et acuentes charitatem, faciunt onera fraterna invicem, non solum aequo animo, sed etiam libentissime t. 3. Neque ulla res officiosum istum laborem ad portanda onera aliorum facit libenter impendi, nisi cum cogitamus quanta pro nobis pertulerit Dominus. Hinc enim
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ille in eo qđ uerbũ caro factũ
ẽ ⁊ habitaũ in nob̃. & sine peccato
cũ ẽẽt peccata nr̃a suscepit ñ atten
onẽm inuicẽ ouera nostra portemꝰ.

Expanded text:
eo quod uerbum caro factum est et habitauit in nobis, et sine peccato cum esset, peccata nostra suscepit, non attendd eius imitationem inuicem onera nostra portem
Abbreviated transcription (Latin):
Audi quales cõmemorat paulus
c apłs falsos frẽs: inuidia p̃dicantes
duerbũ dĩ. & qd de illis dicit: Et
in hoc gaudeo: sed ⁊ gaudebo. Ip̃m
enĩ annͣciabant. ꝑ inuidiã qͥdẽ: sed

Expanded text:
Audi quales commemorat apostolus Paulus falsos fratres, invidia praedicantes verbum Dei, et quid de illis dicit: Et in hoc gaudeo, sed et gaudebo. Christum enim annuntiabant, per invidiam quidem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ad ianna agimꝰ tanquã clauis p̃ceptoꝵ in dĩ
ruio.iͦ. tunore confixi sic̃ scriptũ ẽ confi¬
ge clauis a timore tuo carnes me ¶extͣc p¬
as. in necessariis deputant᷑.: ñ in
cis quȩ ꝑse ipsa appetenda ⁊ concu¬
piscenda sunt. Unde illud optimũ
se dicit apłs concupiscere. dissol¬
ui ⁊ ẽẽ cũ xp̃o: manere aute̾ in
carne necessariũ inqͥt ꝓpter uos.¬
incipit reqͥes quȩ ñ intͣrumpitur
resurrectione s clarificat᷑: quȩ
tam̃ nc fide retinet᷑. qr iustus ex

Expanded text:
ae nunc agimus, tanquam clavis praeceptorum in Dei timore confixi, sicut scriptum est, Confige clavis a timore tuo carnes meas , in necessariis deputantur, non in eis quae per seipsa appetenda et concupiscenda sunt. Unde illud optimum se dicit concupiscere, dissolvi, et esse cum Christo: manere autem in carne necessarium, inquit, propter vosincipit requies, quae non interrumpitur resurrectione, sed clarificatur; quae tamen nunc fide retinetur, quia justus ex
Abbreviated transcription (Latin):
ȩqualitatȩ p̃scribit᷑ ut dicamꝰ ⁊ d̾s
erat uerbũ: deinde subiungamus
parte resistit fidei :. & ideo textu ipso
sermonis diiudicanda ẽ ubi ait
apłs. ⁊ qͥd eligã ignoro: compellor
autẽ e duob concupiscentiã habens
dissolui ⁊ eẽ cũ xp̃o. multo enĩ ma¬
gis optimũ: manere autẽ in carne
necessariũ ꝓpt᷑ uos. Incertũ ẽ enĩ utrũ
e duob concupiscentiã. habens. an cõ¬
pellor e duob: ut illud adiungat᷑. con¬
cupiscentiã habens dissolui ⁊ ẽẽ cũ xp̃o.¬

Expanded text:
aequalitate praescribitur ut dicamus, Et Deus aequalitate praescribitur ut dicamus, Et Deus erat Verbum; deinde subjungamus,parte resistit fidei et ideo textu ipso sermonis diiudicanda est, ubi ait apostolus: et quid eligam ignoro. compellor autem e duobus, concupiscentiam habens dissolui et esse cum Christo; multo enim magis optimum, manere in carne necessarium propter uos. incertum est enim, utrum e duobus concupiscentiam habens, an compellor autem ex duobus, ut illud adiungatur: concupiscentiam habens dissolui et esse cum
Abbreviated transcription (Latin):
Ũ uerba ꝓpria faciunt ambiguã
scripturã: pͥmo uidendũ ẽ ne male
distinxerius aut ꝓñciauerimus.
Cũ gͦ adhibita intentio incertũ esse
ꝑuiderit quomͦ distinguendũ aut
quomͦ ꝓñciandũ sit: consulat regu¬
lã fidi quã de scripturarũ planio¬
rib locis ⁊ eccłiȩ auctoritate ꝑcepit.
Quod si ambe uel etiã om̃s si plures
fuerint partes ambiguitatis scdm
fidẽ sonuerunt ⁊ textus ipse sermo¬
nis a p̃cedentib ⁊ consequentibus
partib quȩ ambiguitatẽ illam in
medio posuert̃. restat consulendus.
ut uideamꝰ cuinã sententiȩ de plu¬
rib que se ostendunt ferat suffra¬
giũ: eãq sibi contexi paciat᷑. Iã nc̃
exempla considera. Illa heretica
distinctio. in principio erat ũbũ
⁊ uerbũ erat apd̃ dm̃. ⁊ ds̃ erat: ut
alius sit sensus. uerbũ hoc erat in
principio apud dĩn: non uult dmͣ¬
uerbũ confiteri. S hoc regula fidĩ
refellendũ ẽ: qr nobis de trinitatis

Expanded text:
um verba propria faciunt ambiguam Scripturam, primo videndum est, ne male distinxerimus aut pronuntiaverimus. Cum ergo adhibita intentio incertum esse praeviderit quomodo distinguendum aut quomodo pronuntiandum sit, consulat regulam fidei, quam de Scripturarum planioribus locis et Ecclesiae auctoritate percepit. Quod si ambae, vel etiam omnes, si plures fuerint partes ambiguitatis, secundum fidem sonuerint, textus ipse sermonis a praecedentibus et consequentibus partibus, quae ambiguitatem illam in medio posuerunt, restat consulendus, ut videamus cuinam sententiae, de pluribus quae se ostendunt, ferat suffragium, eamque sibi contexi patiatur. Jam nunc exempla cdistinctio, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat, ut alius sensus sit, Verbum hoc erat in principio apud Deum, non vult Verbum Deum confiteri. Sed hoc regula fidei refellendum est, qua nobis de Trinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cis. importune: ita intelligendũ et
ut tu oportunitatẽ omino nͣ dese¬
ras: & sic accipias qđ dictũ ẽ impe

Expanded text:
cis, importune: ita intelligendum est, ut tu opportunitatem omnino non deseras, et sic accipias quod dictum est, imp
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio. De cȩtero suꝑ ẽ mͥ corona
iusticiȩ: quã reddet michi dñs in
illa die ustus uidex. Non dix̃ de¬
nat. sed reddet. Quando donabat
imsericors erat: quando reddet ui
se coronȩ debitorẽ: ibi miscdiã con¬
secutus sũ. Al isericors gͦ dñs pͥmo.
hic autẽ mͥ reddet coronã iusticiȩ.
Unde reddet: Quia iustus uidex est.
Quare iustus uidex: Quia bonũ cer¬
tam̃ certaui: cursũ consũmaui: fidẽ
seruain. Ideo iustus ñ potest nͥ coro¬
nare ista. Inuenit enĩ ista: quȩ co¬
ronaret. Antea uͦ qͥd inuenerat.
Qui pͥus fui blasphemꝰ. ⁊ ꝑsecutor.
Ista clonauit. illa coronabit. Donau̾
hoc tpr̃e miscdđiȩ: coronabit illa
mͥ dns in illa die iustus uidex: non
solũ mͥ inquit. sed omĩb qͥ diligunt
Antuentes gͥ qđ cõmemorasti de
in nã nisticiȩ ñ tantũ sibi s ⁊ omnib
qͥ diligunt manifestationẽ eius:
ita recte uiuimꝰ ⁊ in hoc scło tanqͣ.
peregrini agimꝰ. cũ se in hac dilec¬

Expanded text:
De caetero superest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex.» Non dixit, donat; sed, «reddet.» Quando donabat, misericors erat; quando reddet, juse coronae debitorem: ibi «misericordiam consecutus sum.» Misericors ergo Dominus primo, hic autem «reddet mihi» coronam «justitiae.» Unde reddet? Quia «justus judex» est. Quare justus judex? Quia «bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi.» Ideo justus non potest nisi coronare ista. Invenit enim ista quae coronaret: antea vero quid invenerat? «Qui prius fui blasphemus et persecutor.» Ista donavit, illa coronabit; donavit haec tempore misericordiae, coronabit illa mihi Dominus in illo die justus judex: non solum mihi,» inquit, «sed omnibus qui diligunt Intuentes igitur quod commemorasti de nam justitiae, non tantum sibi, sed et omnibus qui diligunt manifestationem ejus , ita recte vivimus, et in hoc saeculo tanquam peregrini agimus, cum se in hac dilec
Abbreviated transcription (Latin):
deficiens. innocentiȩ tuȩ bonũ
uerbis demonstrare ñ possit:
proptͣte: Non timeas accusato¬
rẽ: de quo ipse dixͣ. Princeps hu¬
ius mundi missus ẽ foras. Non
timeas malũ aduocatũ. Ille enĩ
turus ẽ. Ille erit. ⁊ tu. Tu ⁊ causa
tua. Sermo cause tuȩ: testimoniu̾
conscientiȩ tuȩ. Quisqͥs gͦ futurũ
iudicẽ times: p̃sentẽ conscientiã
iusticie. Qmĩa dici possunt
de illa in effabili ꝑfruitione ue¬
ritatis. & tantomagis omĩa dici
possunt. quantomuniꝰ digne dici
aliqͥd porest. Nam ⁊ lux ẽ illuminata
& reqͥes ex ercitatoꝵ: & patria redeun.¬
tiũ. ⁊ esca indigentiũ. ⁊ corona uin.¬
centiũ: & quȩcũq bona temporaliter
transeuntia ꝑ creaturȩ partes error
appetit infideliũ: ueriora in ȩternũ
mauentia in creatore omniũ simul
inuentura eͣ pietas filioꝵ. Alexan.
ñ impͣcantis: sicut ⁊ de illa hypo.
re cernebat dixit. Percutiet te d̃s
paries dealbate. Propħȩ autem

Expanded text:
deficiens, innocentiae tuae bonum deficiens, innocentiae tuae bonum verbis demonstrare non possit?propter te? Non timeas accusatorem, de quo ipse dixit: «Princeps hujus mundi missus est foras» . Non timeas malum advocatum; ille enim turus est. Ille erit, et tu, et causa tua; sermo causae tuae, testimonium conscientiae tuae. Quisquis ergo futurum judicem times, praesentem conscienjustitiae . Omnia enim dici possunt de illa ineffabili perfructione veritatis: et tanto magis omnia dici possunt, quanto minus digne dici aliquid potest. Nam et lux est illuminatorum, et requies exercitatorum, et patria redeuntium, et esca indigentium, et corona vincentium: et quaecumque bona temporaliter transeuntia per creaturae partes error appetit infidelium, veriora in aeternum manentia in Creatore omnium simul inventura est pietas filiorum. XL.non imprecantis. Sicut et de illa hypocrre cernebat, dixit, Percutiet te Deus, paries dealbate . Prophetae autem
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ ante uirginis partũ scõs
habuer̃t. qͥ desiderarent incarna¬
tioĩs eiꝰ aduentũ. Ista uͦ tp̃ra ex qͦ
ascendit in celũ sc̃os habent: qui
desiderent eius manifestationẽ
ad uiuos ⁊ mortuos iudicandos.
quantũ. nͥ quandiu hic cũ disci¬
puł in carne conu̾satus ẽ: ut to¬
cuis corporis xp̃i uox in hac uita
gem̃tis conuenient᷑ intelligatur.
Defecit in salutare tuũ anima mea
& in uerbũ tuũ suꝑ speraui. hoc ẽ
in ꝓmissũ: qm̃ spes facit ut ꝑ pati¬
entiã expectet᷑ qđ a credentibus
utiq aduentũ eius desiderare de¬
bemus. Peruersũ ẽ enĩ ⁊ nescio
utrũ uerũ: quẽ diligis timere ne
ueniat: orare adueniat regnũ tuuͣ:
& timere ne exaudiaris. Unde
autẽ timor: Quia uidex uentu¬
rus ẽ. Nũqͥd iniustus: Nũquid
maliuolus Nũqͥd inuidus Nũ¬
qͥd postremo ab altero spectans
nosse causã tuã: ne forte ille quẽ
instruxisti uel p̃uaricatione te
decipiat. uel minore facultate

Expanded text:
Ecclesiae ante Virginis partum sanctos habuere, qui desiderarent incarnationis Christi adventum. Ista vero tempora ex quo ascendit in coelum sanctos habent, qui desiderent ejus manifestationem ad vivos et mortuos judicandos. quantum, nisi quandiu hic cum discipulis in carne versatus est, ut totius corporis Christi in hac vita gementis vox convenienter intelligatur, «Defecit in salutare tuum anima mea, et in verbum tuum speravi:» hoc est in promissum; quae spes facit ut per patientiam exspectetur quod a credentibus utique adventum ejus desiderare debemus. Perversum enim est, et nescio utrum verum, quem diligis timere ne veniat; orare, «Adveniat regnum tuum» ; et timere ne exaudiaris. Unde autem timor? quia judex venturus est? Numquid injustus? numquid malevolus? numquid invidus? numquid postremo ab altero exspectans nosse causam tuam; ne forte ille quem instruxisti, vel praevaricatione te decipiat, vel minori facundia et facultate
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit se erexit ⁊ alios. Ubi᷑
In tpre miscđiȩ. Audi in tp̃re uidi.¬
cii qͥd dicat de bonis: iterũ dicens
de se ⁊ de aliis. Primo miscdiã con-¬
secutus est. Quare: Quia fuit blas¬
phemus: & ꝑsecutor. ⁊ inuiriosus.
Uenit dñs ut donaret paulo: ñ ut
redderet. Nã si reddere uellet: qͥd
inueniret qđ redderet peccatori
nͥ penã ⁊ suppliciũ: Noluit redãe
penã: sed donauit grãm. Audiq
ille cui donauit: tenet etiã dm̃ de
mis cđiȩ. tenet debitorẽ tpͣre udicii.
Quomꝰ hoc dicit: Uidete. Ego eñĩ iã
umnmolor dixit. & tempus resolutio¬
nis meȩ iã ꝓximũ .ẽ. Bonũ certam᷑
certaui: cursũ consũmaui. fidẽ ser

Expanded text:
ostendit se, erexit et alios. Ubi? In tempore misericordiae. Audi in tempore judicii quid dicat de bonis, iterum dicens de se et de aliis. Primo misericordiam consecutus est. Quare? Quia fuit blasphemus, et persecutor, et injuriosus. Venit Dominus ut donaret Paulo, non ut redderet. Nam si reddere vellet, quid inveniret quod redderet peccatori, nisi poenam et supplicium? Noluit reddere poenam, sed donavit gratiam. Audi quia ille cui donavit, tenee, tenet debitorem tempore judicii. Quomodo hoc dicit, videte. «Ego enim jam immolor,» dixit, «et tempus resolutionis meae proximum est. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem ser
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ sumus: qui pͥus inqͥt fui blaspbe¬
mus ⁊ ꝑsecutor ⁊ iniuriosus. sed
miscđiã consecutus sũ. S forte ille
solus consecutus ẽ miscdđiã. Audi
quom noserigat. Ut in me inqͥt
nimitatẽ. ad informationẽ eoꝵqͥ
credituri st̃ illi in uitã eternam

Expanded text:
Qui prius,» inquit, «fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum.» Sed forte ipse solus consecutus est misericordiam? Audi quomodo nos erigat: «Ut in me,» inquit, nimitatem, ad informationem eorum qui credituri sunt illi in vi
Abbreviated transcription (Latin):
iudicẽ. Qui ñ dampnauit impiũ:
dampnabit fidelem : Eetam̃ sibe¬
ne cogites: ipse dedit fidẽ pͥmo qua
eũ ꝓmeriusti. Non enĩ de tuo ꝓ¬
merinsti: ut tͥ aliqͥd deberetur.
Qđ gͦ premiũ inmortalitatis postea
tribuet: dona sua coronat non
cio se ipsũ ponit ⁊ dicit. & ostendit¬

Expanded text:
um. Qui non damnavit impium, damnabit fidelem? Et tamen si bene cogites, ipse dedit fidem primo, qua eum promeruisti: non enim de tuo promeruisti ut tibi aliquid deberetur. Quod ergo praemium immortalitatis postea tribuit, dona sua coronat, non cio. Seipsum ponit, et dicit, et ostendit et
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixus ẽ ⁊ ego mundo. Hec est
deformitas xp̃i. Nũqͥd dixi me ali¬
qͥd scire in uob̾. nͥ uiã: Nec ẽ uia: cre¬
dere in crucifixũ. Huiis deformi¬
tatis signũ in fronte portamꝰ. de ista
deformitate xp̃i non erubescamus.

Expanded text:
crucifixus est, et ego mundo . Haec est deformitas Christi. Numquid dixi me aliquid scire in vobis, nisi viam? Haec est via, credere in crucifixum. Hujus deformitatis signum in fronte portamus: de ista deformitate Christi non erubescamus.
Abbreviated transcription (Latin):
año shuxep̃o. S Icut duo
sunt timores qui faciunt auo
genera tim̃tũ: sic due st̾ ser¬
ututes quȩ faciunt duo gene¬
ra seruor Est timor que ꝑfe¬
eta caritas foras mittit. & ali¬
us timor castus ꝑmanens in
scłm scłi. Illũ timorẽ qͥ ñ ẽ in karitate.
attendebat apłs cũ dicebat. Non eni

Expanded text:
n ero. Sicut enim duo sunt timores qui faciunt duo genera timentium, sic duae sunt servitutes quae faciunt duo genera servorum. Est timor quem perfecta charitas foras mittit , et est alius timor castus permanens in saeculum saeculi . Illum timorem qui non est in charitate, attendebat Apostolus cum dicebat: Non eni
Abbreviated transcription (Latin):
ualis sine uicio pͥmitus condita
dest: ipsa uere ac ꝓpͥȩ natura ho¬
minis dr̃. Trans lato autẽ uerbo ut¬
mͦ: ut naturã dicamꝰ etiã qualis nas¬
cit᷑ homo: scdm quã locutionẽ dicit
apłs. Fiumꝰ enĩ ⁊ nos aliquando na¬
tura filii irȩ: sicut ⁊ cęteri. Ds̃ autẽ

Expanded text:
ualis sine uitio primitus condita est. ipsa enim uere ac proprie natura hominis dicitur, translato autem uerbo utimur, ut naturam dicamus etiam, qualis nascitur homo, secundum quam locutionem dixit apostolus: fuimus enim et nos aliquando natura filii irae sicut et c
Abbreviated transcription (Latin):
cuiis grã sumꝰ saluati: & simul excitau̾
& simul sede fecit in cęlestib in xp̃o
tħui. Hoc gͦ potest intelligi dixisse d̃ns.
ut ubi ego sũ ⁊ illi sint mecũ. Et ipse
qͥdẽ de se dix̃ qđ iã ibi ẽet: de nob̾ aut̃
uelle se dixit. ut essemꝰ ibi cũ illo. ñ
qd iã essemus oftendit. Apłs autẽ qdđs
dñs uelle se dix̃ ut fieret: tanquã
factũ fuerit ẽ locutus. Non enĩ ait
excitaturus ẽ nos ⁊ in cȩlestib sedere
facturns: s excitauit ⁊ sedere in celes¬
tib fecit: q ñ ianit᷑ s fidelit᷑ iã depu¬
tat factũ. qđ futurũ eẽ ñ dubitat.

Expanded text:
cujus gratia sumus salvi facti; et simul excitavit, cujus gratia sumus salvi facti; et simul excitavit, et simul sedere fecit in coelestibus in Christo Jesu . Hoc ergo potest intelligi dixisse Dominus, Ut ubi ego sum, et illi sint mecum. Et ipse quidem de se dixit quod ibi jam esset; de nobis autem velle se dixit ut essemus ibi cum illo, non quod jam essemus ostendit. Apostolus autem quod Dominus velle se dixit ut fieret, tanquam factum fuerit est locutus. Non enim ait, Excitaturus est, et in coelestibus sedere facturus; sed, excitavit, et sedere in coelestibus fecit: quia non inaniter sed fideliter jam deputat factum quod futurum esse non dubitat.
Abbreviated transcription (Latin):
conuiui ficauit nos xpo. hoc dixit
ad corinthios. ut qui uiuunt iã non
sibi uiuant. s ei qͥ ꝓ ipsis mortuus ẽ
& resurrexit. Et qd̾ hic dixit cuius
grã sumus salui facti: iã uelut ꝑfec¬
tũ sit loquit᷑ qđ in spe tenet. Nam
facti sumus. Ideoq ⁊ hic sequitur.
& tanquã ꝑfectũ enumerat qđ fu¬
turũ est. Et simul inqͥt excitault.
& simul sedere fecit in cęlestib in
iã sedet: ñdũ aute nos. S ꝙ spe certa qł
futurũ ẽ iãtenemꝰ simul sedere nos dpxͣ
in cȩlestib non in nob̾. s ĩã ui illo. Nãq
ne putares iã ñc̃ ee ꝑfectũ qđ in spe ita
dicit᷑ tanquã ꝑfectũ sit. atq ut intelligas
adhue futurũ:⁊ sequit᷑ ⁊ dic̃. Ut osten¬
deret in suꝑuenientib scłis suꝑ habun¬
dantes diuicias gr̃e suȩ in benignitate
roheo ci leuata eꝰ quã sumpsit ex iurgins & ad
patris dexterã collocata. Propt̃ spem
tanti huius boni. & apłs ait. Ds aute
mortui peccatis coniuuificauit nos xp̃o.

Expanded text:
conuiuificauit nos Christo, hoc dixit ad Corinthios: ut qui uiuunt iam non sibi uiuant, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. et quod hic dicit: cuius gratia sumus salui facti, iam uelut perfectum sit loquitur, quod in spe tenet; nam facti sumus. ideoque et hic sequitur et tamquam perfectum enumerat, quod futurum est: et simul, inquit, excitauit et simul sedere fecit in caelestibus in iam sedet, nondum autem nos; sed quia spe certa, quod futurum est, iam tenemus, simul sedere nos dixit in caelestibus, nondum in nobis, sed iam in illo. namque ne putares iam nunc esse perfectum, quod in spe ita dicitur, tamquam perfectum sit, atque ut intellegas adhuc futurum, sequitur et dicit: ut ostenderet in superuenientibus saeculis superabundantes diuitias gratiae suae in benignitate rvi levata est, quam sumpsit ex Virgine, et ad Patris dexteram collocata. Propter spem tanti hujus boni et Apostolus ait: Deus autem mortui peccatis, convivificavit nos Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib extolli uelut ad ea facienda
sibi sufficiant. Aox itaq addidit.
Ipsius enĩ sumus figm̃tũ creati i
uit ds ut in illis ambulemus. Quid ẽ
hoc qđ cũ dĩ gram comm̃dans dixisset
ñ ex oꝑib ne forte quis extollat᷑. cur

Expanded text:
operibus extolli, velut ad ea facienda operibus extolli, velut ad ea facienda sibi ipsi sufficiant; mox itaque addidit. Ipsius enim sumus figmentum, creati in vit Deus, ut in illis ambulemus . Quid est hoc, quod cum Dei gratiam commendans dixisset, non ex operibus, ne forte quis extollatur; cur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dilectionẽ oꝑatur nichil oꝑaretur
nisi ipsa dilectio d̃i diffunderet᷑ in
unicuiq d̃s partiret᷑ m̃surã fidei
Bonũ ẽ gͦ homini ut cũ totis uirib
liberi arbitrii sui ueracit᷑ dicat. for¬
titudine̾ meã adte custodiã: qr ille
qͥ putauit sine ipsius ad uitorio se
posse custodire qđ dedit. ꝓfectus in
longinqua ⁊ uiuens ꝓdige cuncta
consumpsit: & miseria dure serui¬
tutis detritus. reu̾susq insemet ip.¬
sũ dix̃. Surgã ⁊ ibo ad patrẽ meuͣ.
Quã cogitationẽ bonã quando
haberet nisi ⁊ ipsã illi in occulto
pat᷑ miscissimꝰ inspirasset: Qđ in¬
telligens minister ille noui testam̃
quasi ex nobisinet ipsis. sed suffici¬
entia nr̃a ex do ẽ. Cx̃ dixisset
gr̃a salui facti estis ꝑfidẽ: & hoc ñ
forte qͥs extollat᷑: uidit utiq puta¬
re posse homines hoc ita dictum
quasi necessaria ñ fint oꝑa bona
credentib sed eis fides sola suffici¬
at:  rursus posse hoines de bonis

Expanded text:
per dilectionem operatur, nihil operaretur, nisi ipsa dilectio dei diffunderetur inunicuique deus partiretur mensuram fidei. Bonum est igitur homini, ut cum totis uiribus liberi arbitrii sui ueraciter dicat: Fortitudinem meam ad te custodiam, quia ille, qui putauit sine ipsius adiutorio se posse custodire, quod dedit, profectus in longinqua et uiuens prodige cuncta consumpsit et miseria durae seruitutis adtritus reuersusque in semet ipsum dixit: Surgam et ibo ad patrem meum: quam cogitationem bonam quando haberet, nisi et ipsam illi in occulto pater misericordissimus inspirasset? quod intellegens minister ille noui testamenquasi ex nobismet ipsis, sed sufficientia nostra ex deo est. unde etti estis per fidem, et hoc non forte quis extollatur: vidit utique putare posse homines hoc ita dictum, quasi necessaria non sint opera bona credentibus, sed eis fides sola sufficiat; et rursus posse homines de bonis
Abbreviated transcription (Latin):
it ibi quasi escã sanguine̾ suũ.
Ille autẽ potuit sanguiẽ istũ
fundere ñ meruit bibere. & in
eo qđ fudit sanguinẽ ñ debtideis
iussus ẽ reddere debitores. Fuat sa¬
guinẽ innocentis. & ussus ẽ retedes
a nocentib Ille quippe sanguinen
sinĩ ad hoc fudit: ut pec̾ea nr̃a dui¬
ret. Unde gͦ ille nos tenebat. deltũ
ẽ sanguine redemptoris. Noneni
tenebat nos: nͥ uincuł peccatoꝵ m.
ille: alligauit fortẽ uinculis pafis¬
nis suȩ. Intrauit in domũ enis ac̃
in corda eoꝵ ubi ipse habitabat e
impleuerat ille amaritudine siu¬
tori in felle ꝓpinauit. Impleuerat¬
ñr eripiens uasa eius ⁊ sua facits
fudit amaritudine̾.: impleuit dul¬

Expanded text:
it ibi quasi escam sanguinem suum. it ibi quasi escam sanguinem suum. Ille autem potuit sanguinem istum fundere, non meruit bibere. Et in eo quod fudit sanguinem non debitoris, jussus est reddere debitores; fudit sanguinem innocentis, jussus est recedere a nocentibus. Ille quippe sanguinem suum ad hoc fudit, ut peccata nostra deleret. Unde ergo ille nos tenebat, deletum est sanguine Redemptoris. Non enim tenebat nos nisi vinculis peccatorum ille, alligavit fortem vinculis Passionis, intravit in domum ejus, id est in corda eorum, ubi ipse habitabat, et a quae impleverat ille amaritudine sutori in felle propinavit. Salvater eripiens vasa ejus, et sua faciens, fudit amaritudinem et implevit dul
Abbreviated transcription (Latin):
mercimonia regioͬis nr̃e. Ad tales
merces. mercator ille descendit. Ee
qm̃ om̃is mercator dat ⁊ accipit. dat
qđ habet. ⁊ accipit qđ ñ habet: etiã
xp̃c in ista mercatura. dedit ⁊ acce¬
pit. S qͥd accepit: Qđ̾ hic habun¬
dabat: nasci. laborare. ⁊ mori. Ee
qͥd dedit: Renasci. resurgere. &
in eternũ regnare. O bone mer¬
cator: eme nos. Quid dicã eme
nos: cũ gr̃as agere debeamꝰ qr emi¬
sti nos: Preciũ nr̃m eroga nobis:
sanguinẽ tuuͣ bibimꝰ. eungłii
tui sumꝰ. creatura tua sumus:
fecisti nos. redemisti nos. Finere
potest qͥsq seruũ suuͣ creare
ñ potest. Dñs autẽ. seruos suos
ereauit ⁊ redemit. Creauit
ut eent. retlemit ne semper
captiui ẽẽnt. Incidimus enĩm
pͥncipẽ husꝰ scłi qͥ seduxͣ adam
⁊ seruũ fecit: & cepit nos tamꝗͣ.
uernaculos possidere. S: uenit
redemptor: & uictꝰ ẽ deceptor.
Et qͥd fecit redemptor nͣr Cap¬
tiuatori nr̃o ad p̾ciũ nrͣm teten¬
dit muscipula cruce̾ suã: posi¬

Expanded text:
mercimonia regionis nostrae. Ad tales merces mercator ille descendit, et quia omnis mercator dat et accipit, dat quod habet et accipit quod non habet, etiam Christus in ista mercatura dedit et accepit. Sed quid accepit? Quid hic abundabat, nisi nasci, laborare et mori? Et quid dedit? Renasci, resurgere et in aeternum regnare. O bone Mercator, eme nos. Quid dicam, eme nos, cum gratias agere debeamus, quia emisti nos? Pretium nostrum erogas nobis, sanguinem tuum bibimus; erogas tui sumus, creatura tua sumus; fecisti nos, redemisti nos. Emere potest quisque servum suum, creare non potest: Dominus autem servos suos et creavit et redemit: creavit, ut essent; redemit, ne semper captivi essent. Incidimus enim in principem hujus saeculi, qui seduxit Adam et servum fecit, et coepit nos tanquam vernaculos possidere. Sed venit Redemptor, et victus est deceptor. Et quid fecit Redemptor noster captivatori nostro? Ad pretium nostrum tetendit muscipulam crucem suam: posu
Abbreviated transcription (Latin):
medeat᷑ animis d̾s ꝓ tempoꝵ opet
ligiõe. nitatib que mira sapientia eusꝙ
dinantur: nullomͦ beneficientil
consuluit generi humano. quad
ipsa dĩ sapientia id ẽ unieus filus
consubstantialis patri coȩternꝰ totũ
hominẽ susciꝑe dignatus ẽ. & uerbũ

Expanded text:
medeatur animis Deus pro temporum opportunitatibus, quae mira sapientia ab ipso ordinantur, nullo modo beneficentius consuluit generi humano, quam cum ipsa Dei sapientia, id est unicus Filius consubstantialis Patri et coaeternus, totum hominem suscipere di
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentias carnis ne ꝑficiatis.
Consumere qͥdẽ illas atq fimre ⁊ pe¬
nitus extirpare omimͦ uelle debetis:
s quandui st̃ in uob̃ ⁊ ẽ alia lex in
mẽbris ur̃is repugnans legimͣtis
ur̃e: concupiscentias carnisꝰ ne ꝑfece¬
ritis. Qiid enĩ uultis Ut omĩno¬
ñ sint concupiscentiȩ carnis. Non
uos ꝑmittunt ĩplere qđ uultis: no¬
lite eas ꝑmittere implere qd̾ uolunt.
Quid uultis: ut omĩno ñ sint. Sed
sunt. Caro concupiscit adu̾sus sp̃m.
concupiscat sp̃c adu̾sus carnem.

Expanded text:
concupiscentias carnis ne perficiatis. Consumere quidem illas atque finire, et penitus exstirpare omni modo velle debetis: sed quamdiu sunt in vobis, et est alia lex in membris vestris repugnans legi mentis vestrae, concupiscentias carnis ne perficeritis. Quid enim vultis? Ut omnino non sint concupiscentiae carnis. Non vos permittunt implere quod vultis; nolite eas permittere implere quod volunt. Quid vultis? Ut omnino non sint. Sed sunt. Caro concupiscit adversus spiritum: concupiscat spiritus adversus carnem.
Abbreviated transcription (Latin):
onũ ẽ nobis ut ñ diligamus
mundũ: ne remaneant inno¬
bis sacram̃ta ad dampnatione nr̃am.
ñ firmam̃ta ad salutem. Firmam̃¬
tũ salutis ẽ habere radicẽ karitatis.
habere uirtutẽ pietatis: ñ formã sola
Bona forma: scã forma. Sed qͥd uala
forma: si ñ teneat radicẽ Sarintĩ
pͣcisũ: nonne inignẽ mittit᷑ ᷑ habe
formã.: sed in radice. Quomͦ autem
radicamini: ut nͣ eradicemini: Tenen¬
do karitatẽ: sic̃ dicit apłs paulus.
In karitate radicati ⁊ fundati.

Expanded text:
onum est nobis ut non diligamus mundum, ne remaneant in nobis Sacramenta ad damnationem, non firmamenta ad salutem Firmamentum salutis est, habere radicem charitatis, habere virtutem pietatis, non formam solam. Bona forma, sancta forma: sed quid valet forma, si non teneat radicem? Sarmentum praecisum nonne in ignem mittitur? Habe formam, sed in radice. Quomodo autem radicamini, ut non eradicemini? Tenendo charitatem, sicut dicit apostolus Paulus, In charitate radicati et fundati .
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis huius: Qui uult inteles
iũ haritatis. Ipsa ẽ urtus quã nemo
umcit: millus ignis. nulli fluctus scłi.
nuila flumina temptationũ extingunt..
De hac dictũ ẽ ualida ẽ sit ut mors di. Ex ty¬
lectio. Quomͦ enĩ mors quando uenit ei

Expanded text:
e vim charitatis. Ipsa est virtus quam nemo vincit. Hujus ignem nulli fluctus saeculi, nulla flumina tentationis exstinguunt. De hac dictum est, Valida est sicut mors dilectio . Quomodo enim mors quando venit,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cdistribuite: nolite confundere.
Tunc autẽ distribuitis ⁊ n confunditis.
quando corda ur̃a in uirtute eius po¬
nitis idẽ cũ facti fueritis ꝑ karitatẽ
sp̃itales. tẽ temere ñ iudicabitis: tc̃
uidebitis nichil ob ẽẽ bonis malos¬
tũ sci lauachri nusquã ẽ nĩsi ex ca¬
tholica eccłia. Sed eã formã secum
habent sarm̃ta p̾cisa: quã in ipsa uitȩ
ante quã pͣciderent᷑ acceperant. hi
sunt enĩ. de quib apłs dicit. Eaben.¬
tesspeciem pietatis: uirtute autẽ eius
abnegantes. Est enĩ magna uirtus
pietatis. pax ⁊ unitas: qr unus est ds̃.
stanc illi nͣ habent : qr pͣcisi ab unitate stͣ.
Itaq si qͥ ex ipsis ad catholicã ueniunt.
ñ iterant speciem pietatis quã habent.
s accipiunt uirtutẽ pietatis quã non
habent. Nã ⁊ amputatos ramos de¬
nuo posse inseri: sinͣ ꝑmanserint in-
ieredulitate. aꝑtissime apłs docet.

Expanded text:
 Distribuite, nolite confundere. Tunc autem distribuitis et non confunditis; quando corda vestra in virtute ejus ponitis, id est; cum facti fueritis per charitatem spirituales. Tunc temere non judicabitis; tunc videbitis nihil obentum sancti lauacri nusquam esse nisi ex catholica ecclesia, sed eam formam secum habere sarmenta praecisa, quam in ipsa uite, antequam praeciderentur, acceperant. hi sunt enim, de quibus apostolus dicit: habentes speciem pietatis, uirtutem autem eius abnegantes; est enim magna uirtus pietatis pax et unitas, quia unus est deus. hanc illi non habent, quia praecisi ab unitate sunt. itaque, si qui ex ipsis ad catholicam ueniunt, non iterant speciem pietatis, quam habent, sed accipiunt uirtutem pietatis, quam non habent. nam et amputatos ramos denuo posse inseri, si non permanserint in incredulitate, apertissime apostolus docet.
Abbreviated transcription (Latin):
Hec ẽ fides. ꝑ quã excludit᷑ głiatio:
siue ut abscedat qua in nobꝰ inflamͣ:
siue ut emineat qua in dño głiamur.
hec ẽ fides qͣ impetrat᷑ largitas sp̃c: de
huc potest utrũ spem iusticiȩ dixerit
quã sꝑat iusticia. an qua sꝑatur ipsa
iusticia: qm iustus ex fide uiuens
qd̾ in psalmo de dõ dicit᷑ qͥ satiat in

Expanded text:
ec est fides. per quam excluditur gloriatio, siue ut abscedat qua in nobis inflamur siue ut emineat qua in domino gloriamur; haec est fides, qua inpetratur largitas spiritus,huc potest, utrum spem iustitiae dixerit, quam sperat iustitia an qua speratur ipsa iustitia, quoniam iustus ex fide uiuens quod in psalmo de deo dicitur: qui satiat in
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ si circũcidamini: qui ꝓpterea
uolebant circũcidi qđ alit se puta¬
bant in xp̃o saluos eẽ ñ posse. hoc
gͣ animo ac uoluntate. ista intenti¬
one quisqͥs tc̃ circũcidebat᷑. xp̃c ei
omino nichil ꝓderat: sic̃ alibi aꝑte
dicit. Nã si ꝑ legẽ iusticia: ergo xp̃c
gratis mortiuis ẽ. Hoc declarat &
qđ ipse cõmemorasti. Euacuati es¬
tis a xp̃o. qui in lege iustificamini
a grã excidistis. Illos itaq arguit
qͥ se iustificari in lege credebant:
ñ qͥ legitima illa in eiꝰ honorẽ a quo
mandata sunt obseruabant: intel¬
ligentes ⁊ qua pręnciandȩ ueritatis
racione mandata sint. ⁊ qͦuousq
debeant ꝑdurare. Illa enĩ quȩ fig¬

Expanded text:
dictum \'si circumcidamini\', qui propterea uolebant circumcidi, quod aliter se putabant in Christo saluos esse non posse. hoc ergo animo, hac uoluntate, ista intentione quisquis tunc circumcidebatur, Christus ei omnino nihil proderat, sicut alibi aperte dicit: nam si per legem iustitiaergo.Christus gratis mortuus est. hoc declarat et quod ipse commemorasti: euacuati estis a Christo, qui in lege iustificamini; a gratia excidistis. illos itaque arguit, qui se iustificari in lege credebant, non qui legitima illa in eius honore, a quo mandata sunt, obseruabant intellegentes, et quia praenuntiandae ueritatis ratione mandata sint et quo usque debeant perdurare. unde e
Abbreviated transcription (Latin):
grã reuelatiõĩs latius in notescente
necee̾ fuerat aboleri: iustificare nemi¬
nẽ poterant. Non tam᷑ idõ fuerant
tanꝗ̃. diabolica gentiũ sacrilegia fugi¬
enda. etiã cũ ipsa gr̃a ĩa ceꝑat reuela¬
ri quȩ umbris talib fuerat pͣnuncia¬
ta : sed ꝑmittenda paululũ eis maxime
qͥ ex illo p̾pło cui data sunt uenerant.
postea uͦ tanq̃. cũ honore sepulta sint. a
xp̃ianis om̃ib irreparabilit᷑ deserenda.

Expanded text:
ae reuelatione latius innotescente necesse fuerat aboleri, iustificare neminem poterant! non tamen ideo fuerant tamquam diabolica gentium sacrilegia fugienda, etiam cum ipsa gratia iam coeperit reuelari, quae umbris talibus fuerat praenuntiata, sed permittenda paululum eis maxime, qui ex illo populo, cui data sunt, uenerant, postea uero, tamquam cum honore sepulta sint, a Christianis omnibus inreparabiliter deserenda.
Abbreviated transcription (Latin):
credentib qͥ hȩc nͣ intelligebant: in
ea ꝑuersitate mansert. ut ⁊ gentes co¬
gerent uidarare. Pii sunt quos fau¬
stus sẏminacianoꝵ uel nazarenoꝵ
nomine cõmemorauit. qͥ usq ad
nr̃a tp̃ra iã qͥdẽ in exigua. s adhuc

Expanded text:
credentibus, qui haec non intelligebant, in ea perversitate manserunt, ut et Gentes cogerent judaizare. Ii sunt quos Faustus Symmachianorum vel Nazaraeorum nomine commemoravit, qui usque ad nostra tempora jam quidem in exigua, sed adhuc