comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
manducare: Sitiui. & dedistis mͥ
bibere. Et cetera. quoꝵ &s in suꝑiori¬
principe quodã int̾rogante qͥd bo¬
ni faciendo. uttã posset habere per¬
petiã siuis inqͥt ad uitã ingredi:
serua mandata. Non homicidi¬
um facies. non adulterabis. non
um dices Honora patrẽ tuui &.¬

Expanded text:
sitivi et dedistis mihi bibere , et caetera. Quorum et in superioriprincipe quodam interrogante quid boni faciendo vitam posset habere perpetuam: Si vis, inquit, ad vitam ingredi, serva mandata. Non homicidium facies, non furtum, non um dices, honora patrem
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ martir extitit: qͥa passionẽ
quã non suscepit in corpore. serua¬
uit in mente: Sic & beatꝰ remigiꝰ
hoc exemplo sine ferro martyr
extitit: quia patientiã in animo
ueracit̃ custodiuit. & in se illicita
desideria occidit: Sicq moribꝰ &
uita. uerbo & exemplo uiã salu¬
tis humanȩ. om̃ib se audientib
& uidentib patent᷑ ostendit: &.
poris gloriose ꝑuenit: sicut ad¬
testatur apłica illi collata grã.
gens uidelicet franciea ad fidẽ
consecrata: martyrii palma: lon¬
ganimitas patientiȩ: in longe¬
uitate ipsiꝰ uitȩ: Confessionis
gła: orthodoxȩ fidĩ p̃dicatio:
&& uirtutũ tam in uita ipsiꝰ cor

Expanded text:
extitit, quia passionem, quam non suscepit in corpore, servavit in mente. Sic et beatus Remigius hoc exemplo sine ferro martir extitit, quia patientiam in animo veraciter custodivit et in se illicita desideria occidit. Sicque moribus et vita, verbo et exemplo viam salutis humanae omnibus se audientibus et videntibus patenter ostendit, et poris gloriose pervenit, sicut attestatur apostolica illi conlata gratia, gens videlicet Francica ad fidem ismi gratia consecrata, martyrii palma, longanimitas patientiae in longevitate ipsius vitae, confessionis gloria, orthodoxe fidei predicatio et virtutum tam
Abbreviated transcription (Latin):
ui intrantẽ hierico saluato¬
rẽ uidere querebat. sod pre
turba ñ poterat quia grę
fidei aua mundo saluator attu¬
lit participari cupiebat: sed
inolita uitioꝵ consuetudĩne. ne
ad uetũ ꝑueniret obstiterat:
Eadẽ nãq turba noxiȩ consue¬
tudinis. quȩ supra eecũ claman¬
tẽ ne lum̃ peteret iucrepabat:
etiã suspicientẽ publicanũ ne iłm
uideat tardat: Sed sicut cecꝰ turba¬
rũ uoces magis ac magis claman¬
do deuicit: ita pusillus necesse ẽ.
turbȩ nocentis obstaculũ. altiora
petendo transcendat: terrena
relinquat. arborẽ crucis ascen¬
dat : Siconiorꝰ namq est arbor
folus morosimilis. sed altitudine
prestans: unde & a latinis celsa
nuncupat᷑: ficus fatua dicitur
Et ẽadẽ dñica crux credentes alit
ut ficus: ab incredulis irridet᷑
apłs xp̃m crucifixũ: iudeis qͥdem
scandalũ gentib aut̃ stulticiam:
ipsis uero uocatis iudeis atq gen¬
entiã Quã uidelicet arborẽ pus¬
fillus statura ⁊ acheus quo exaltari

Expanded text:
ui intrantem Jericho Salvatorem videre quaerebat, sed prae turba non poterat. Quia gratiae fidei, quam mundo Salvator attulit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum perveniret, obstiterat. Eadem namque turba noxiae consuetudinis, quae supra caecum clamantem ne lumen peteret, increpabat , etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus, necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus namque, quae est arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur hristum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam; ipsis vero vocatis Judaeis atque genentiam . Quam, videlicet, arborem pusillus statura Zachaeus, quo exaltari
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ impossibilia st̃ apud homi¬
ues: possibilia sunt apud dm̃ ctioi
Ecce enĩ camelꝰ deposita gibbi sarci¬
na. ꝑ foramen acus transit. Hoc est
diues & publicanꝰ. relicto onere
diuitiarũ. contempto censu fraudi¬
um: angustã portã artãq uiam
quȩ ad uitã ducit ascendit: Qui
mira deuotione fidei. ad uidendũ
saluatorẽ. quod natura minꝰ habu¬
erat ascensu supplet arborisꝰ atq
ideo iuste. quãus ipse rogare non
audeat: benedictionẽ dñicȩ sus¬
ceptionis quã desiderabat accepit:
Mistice aut̃ ⁊acheus qui int̾preta¬
tur iustificatꝰ. credentẽ ex gentib
popłm significat: qui quanto cu¬
ris scłarib occupatior. tanto fla¬
gitus deprimentib erat factꝰ hu¬
milior: sed ablittꝰ est. sed scĩficatꝰ.
sed iustificatꝰ. in nomine diũ nr̃i

Expanded text:
Quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum . Ecce namque camelus deposita gibbi sarcina per foramen acus transit , hoc est, dives et publicanus, relicto onere divitiarum, contempto sensu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit ascendit . Qui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris, atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem dominicae susceptionis, quam desiderabat, accepit. Mystice autem Zacchaeus, qui interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat. Qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus, sed justificatus in nomine Domini
Abbreviated transcription (Latin):
atq seraphin: sepe ut notũ ẽ libri
propħarũ locuntur Quatuor qͦq
ordinũ nomina: paulꝰ apłs ad
ephesios enumerat dicens Supra
omnẽ principatũ & potestatẽ: &.
uirtutẽ & dnationẽ Qui rursus
ad colossenses scribens ait: Siue
throni. siue dominationes. siue
principatus: siue potestates ¶l.

Expanded text:
t notum est, libri prophetarum loquuntur. Quatuor quoque ordinum nomina Paulus apostolus ad Ephesios enumerat dicens: Supra omnem Principatum et Potestatem et Virtutem et Dominationem. Qui rursus ad Colossenses scribens ait: Sive Throni, sive Dominationes, sive Principatus, sive Potestates.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ consistere ad
ȩt̾nitatẽ uoluit:
eã ꝓculdubio
ad suã simili¬
tudinẽ creauit: Decẽ uero dragmas
habuit mulier quia nouẽ st̃ ordi¬
nes angłoꝵ. Sed ut cõpleretur eles¬
toꝵ numerus. homo decimꝰ est cre¬
atus qui a conditore suo nec post
culpã perut: quia hunc ȩt̾na sapi¬
entia ꝑ carnẽ miraculis chorꝰeans.
ex lumine teste reparauit: L.

Expanded text:
dum consistere ad aeternitatem voluit, eam procul dubio ad suam similitudinem creavit. Decem vero dragmas habuit mulier, quia novem sunt ordines angelorum; sed ut compleretur electorum numerus, homo decimus creatus est, qui conditori suo, nec post culpam periit, quia hunc aeterna sapientia per carnem miraculis coruscans ex lumine testae reparavit.
Abbreviated transcription (Latin):
densore tuis orationib impetres:
ne dum culpã contemptoris fu-¬
gio: p̃sumptoris noxã incurram:
Credo enĩ. qd̃ orando implere fa¬
cias: qd me arripere iubendo fe
sero culpã:¬

Expanded text:
me vestris orationibus impetretis, ne qui culpam contemptoris fugio, praesumptoris noxam incurram; sed credo, quod orando me implere faciatis, quod arripere iubendo fecsero culpa
Abbreviated transcription (Latin):
oc gͦ fr̃s necessariũ ẽ om̃ib nob̾: ut
in bonis oꝑib nemo sit segnis: nemo
sit sterilis: Hlemo p̾sentiũ dilectione fu¬
tura contẽpnat: nemo ęt̾na despiciens:
sola tẽporalia ꝑu̾sus aspiciat: Nemo spi¬
ritalib corporalia p̾ferat: nemo t̃restria
cȩlestib anteponat: Thesaurũ nr̃m fr̃s
in celo ponamꝰ: ut etiã cor nr̃m in cęlis
habere possimꝰ: Necesse ẽ. enĩ. ut qͦ p̃cesse¬
rit dilectionis thesaurꝰ: illuc etiã cogi¬
tationis sequat᷑ affectꝰ: Ideo ueritas ait:
Ubi enĩ thesaurꝰ ur̃ ẽ: ibi & cor urm erit:
Ut gͦ in cęlis theaurizemꝰ: celestia diliga¬
mꝰ: Uis nosse uͥ thesaurizas: Attende qͥd
amas: Uis nosse qͥd amas: Attende qͥd co

Expanded text:
o, fratres, necessarium est omnibus nobis, ut in bonis operibus nemo sit segnis, nemo sit sterilis, nemo praesentium dilectione futura contemnat, nemo aeterna despiciens, sola temporalia perversus aspiciat; nemo spiritalibus corporalia praeferat, nemo terrena coelestibus anteponat. Thesaurum nostrum, fratres, in coelis ponamus, ut etiam cor nostrum in coelis habere possimus. Necesse est enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc etiam cogitationis sequatur affectus. Ideo Veritas ait: Ubi enim thesaurus vester est, ibi et cor vestrum erit . Ut ergo in coelis thesaurizemus, coelestia diligamus. Vis nosse ubi thesaurizas? attende quid amas. Vis nosse quid amas? attende quid co
Abbreviated transcription (Latin):
dũ aggrauata peccatis caro mergit᷑.
& ĩmactilati nescit planta desidere:
Simtil co allud ne dũ sciꝑ aquas
ambulans petrits pede. intrepide ꝑue¬
nisset ad xp̃m : dño forte suis uirtitab
equaretur: Sed qͥd illũ tantoꝑe dicimꝰ
trepidasse. cũ pia trepidatio sua ma¬
iorẽ ꝓficiat ad fidẽ: Ut enĩ credidit
petrꝰ imꝑio dñi sui posse se a fluctibꝰ
sustentari. ita nichilominꝰ dũ mergit᷑.
credidit ipsius dñi sẽ uirtute saluan

Expanded text:
dum aggravata peccatis caro mergitur, dum aggravata peccatis caro mergitur, et immaculati nescit planta desidere: simul et illud, ne, dum super aquas ambulans Petrus pede intrepido pervenisset ad Christum, Domini forte sui virtutibus aequaretur. Sed quid illum tantopere dicimus trepidasse, cum pia trepidatio sua majorem profecit ad fidem? Ut enim credidit Petrus imperio Domini sui posse se a fluctibus sustentari, ita nihilominus dum mergitur, credidit ipsius Domini sui se virtute salvan
Abbreviated transcription (Latin):
natũ om̃ipotentis patris ẽẽ fili¬
um sentire potiusset. nisi ꝓpitius
hoc ipse pater ꝑ petrũ nob̾ reuelas¬
set e cȩlo: Hec illi confessio dedit.
ut ante claues regni cȩlestis accipe¬
ret: quã cęli ianuas introiret: Sed
ne qua uos fr̃s de creditis petro cla¬
uium cogitatio permoueat: clauis
enĩ celi lingua est petri. qͣ singłoꝵ
merita censendo apłs: uniciuiq
regnũ cȩloꝵ aut claudit aut aꝑit
Non est gͦ clauis ista mortalis.uIIT.
artificis apͣta manu. sed data
a xp̃o est potestas iudicandi. De¬
niq ait: Quoꝵ dimiseritis pecca¬
ta remissa erunt: & quoꝵ retinu¬
eritis retenta erunt. Hic ẽ petrus.
quẽ xp̃i eẽ confidentissimũ. subiee¬
ta uestigus eiꝰ maria ꝓbauerunt:
Nam adño suo. nouos fibi dari in
fluctib gressus ut fidelis poposcit:
& ut deuotus emeruit. Qui ob
hoc solũ trepidasse uisus est: ut fra¬
gilitas humana cognosceret. qͥnta
esset int̾ dnm̃ seruũq distantia:

Expanded text:
natum omnipotentis Patris esse Filium sentire potuisset, nisi propitius hoc ipse Pater per Petrum nobis revelasset e coelo? Hoc illi confessio dedit ut ante claves regni coelorum acciperet quam coeli januas introiret. Sed ne qua vos, fratres, de creditis Petro clavium cogitatio terrena permoveat. Clavis enim coeli lingua est Petri: quia singulorum merita censendo, apostolus unicuique regnum coelorum aut claudit aut aperit. Non est ergo clavis ista mortalis aest a Christo potestas judicandi. Denique ait ei: Quorum remiseritis peccata, remissa erunt; et quorum detinueritis, detenta erunt . Hic est Petrus, quem Christi esse confidentissimum subjecta vestigiis ejus maria probaverunt. Nam a Domino suo novos sibi dari in fluctibus gressus, ut fidelis poposcit, et ut dilectus emeruit: qui ob hoc solum trepidasse visus est, ut fragilitas humana cognosceret quanta esset inter Dominum et servum distantia,
Abbreviated transcription (Latin):
actus est aut̃ medius paries¬
in templo de tabulatis ce
templĩ. habebatq oraculũ uiguiti
cubitos longitudinis. & uiginti
cubitos altitudinis: Porro. ipsum
templũ ꝓ forib oraculi qͥdraginta
cubitoꝵ erat: in quo merant m̃se
d candelabra cie auro. sed & alta¬
re aureũ ꝓpe ostiũ oraculi: quati¬
nus incenso in eo thimiamate.
uapor fumi ascendens operiret
oraculũ. ubi erat archa testam̃ti:
suꝑq eam cherubĩ głȩ. obũbrantia
ppitiatoriũ

Expanded text:
actus est autem medius parien templo de tabulatis cedtempli, habebatque oraculum viginti cubitos longitudinis, et viginti cubitos altitudinis. Porro ipsum templum pro foribus oraculi quadraginta cubitorum erat, in quo erant mensae, et candelabrum de auro. Sed et altare aureum prope ostium Oraculi, quatenus incenso in eo thymiamate vapor fumi ascendens operiret oraculum, ubi erat arca Testamenti, super qua erant Cherubim gloriae obumbrantia Propitiatoriu
Abbreviated transcription (Latin):
& literis ẽ: loquutus Scripsit enĩ
dicens : ioħs est nom̃ eius. Et hic
nom̃ non imponit᷑ sed astruit᷑:
meritoq continuo resoluta ẽ lin¬
gua eius. quia quã uinxerat
incredulitas: fides soluit XII.¬
redamus & nos igit᷑ ut loquamͣ.
ut lingua nr̃a quȩ incredulita¬
tis uinculis est ligata. rationis
uoce soluatur: S cribamꝰ spii mis¬
teria. si uolumꝰ loqui: Scribamꝰ
p̃nuntiũ xp̃i. non in tabulis
lapideis: sed in tabulis cordis
carnalibꝰ Et enĩ qui ioħm lo¬
quit᷑: xp̃m propħat: Loquam᷑

Expanded text:
et litteris est locutus; scripsit enim et litteris est locutus; scripsit enim dicens:Iohannesestnomen eius. et hic nomen non inponitur, sed adstruitur meritoque continuo resoluta est lingua eius, quia quam uinxerat incredulitas fides soluit. credamus et nos igitur, ut loquamur, ut lingua nostra, quae incredulitatis uinculis est ligata, rationis uoce soluatur. Scribamus spiritu mysteria, si uolumus loqui, scribamus praenuntium Christi non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus. etenim qui Iohannem loqu
Abbreviated transcription (Latin):
cens dm̃: Mire sc̃s euuangłista
p̾mittendũ putauit. qd̾ pluri¬
mi infantẽ patris nomine ⁊ acha¬
riȩ appellandũ putarunt. ut
auertas matri non nom̃ aliciuꝰ
displicuisse de genere. sed idõ scõ
infusũ spũ. qd̃ ab angło ante za¬
chariȩ fuerat p̾nuntiatũ: Et qͥde
ille mutꝰ intimare uocabulũ
filii nequiuit uxori: sed ꝑ ꝓpħłã¬
Habet uocabulũ suũ qd̃ agno¬
uimꝰ: ñ qd eligimꝰ:.
Iabent hoc merita scõꝵ. ut a
dño nom̃ accipiant : Sic
iacob isrł dicitur : qͥa dnm ui
sed pat̾ nom̃ imposuit: Reuela¬
bitur enĩ inquit filius m̃s iħc
cum his qui cũ eo iocundabunt᷑.
qui relicti sunt in annis qua¬
dringentis. Et erit post annos
uerint nuntiare. Nec mire
additur. quia nemo in cogna¬
tione eiꝰ uocabatur hoc nomine.
ut intelligas nom̃ non generis
esse sed uatis : Zacharias quoq.
nittu int̾rogatur: Sed qͥa incrẽ¬
dulitas affatũ ei eripuerat & audi¬
tum qd̵ uoce non poterat: manu

Expanded text:
 31. Mire sanctus Evangelista praemittendum putavit, quod plurimi infantem patris nomine Zachariae appellandum putaverint; ut advertas matri non nomen alicujus displicuisse degeneris, sed id sancto infusum Spiritu quod ab angelo ante Zachariae fuerat praenuntiatum. Et quidem ille mutus intimare vocabulum filii nequivit uxori: sed per prophabet uocabulum suum quod agnouimus, non quod elegimus. habent hoc menta sanctorum, ut a deo nomen accipiant. sic Iacob Israhel dicitur, quia deum uidsed pater nomen inposuit. reuelabitur enim inquit filius meus Iesus cum his qui cum eo iocundabuntur, qui relicti sunt in annis quadringentis. et erit post annos uerint nuntiare. nec mireradditur quia nemo in cognatione eius uocabatur hoc nomine, ut intellegas nomen non generis esse, sed uatis. Zaccharias quoque nutu interrogatur, sed quia incredulitas ei adfatum eripuerat et auditum, quod uoce non poterat, manu
Abbreviated transcription (Latin):
Uide gͦ quȩ maiestas. quȩ potes¬
tas. quȩ sublimitas. quę cũ pa¬
tre equalitas uenit ꝓpt̾ nos ad
indum̃tũ. formȩ seruilis. & inteli¬
ge illã a magistro tantę humili¬
tatis uiã. qm̃ plus est qd uoluit ho¬
mo fieri. quã qd uoluit ab homine
baptizari: Baptizat gͦ in aquam¬

Expanded text:
ide ergo, quae majestas, quae potestas, quae sublimitas, quae cum Patre aequalitas venit propter nos ad indumentum formae servilis: et intellige illam a magistro tanto humilitatis viam; quoniam plus est quod voluit homo fieri, quam quod voluit ab homine baptizari. 4. Baptizari cu
Abbreviated transcription (Latin):
illud aduerte quã paucis helisa¬
beth quã multis ⁊ acharias ꝓphe¬
tet. & uterq scõ impletꝰ spu loque¬
batur: sed disciplina seruabatur:
ut mulier discere magis studeat¬
quȩ diuina sunt. quã docere: Nec
facile ullã ꝓphetasse uberiꝰ quã
maria soror aaron: quã cito can¬
tici uerba conclusit Eadẽq ubi
prolixius est loquta cũ fr̃e. neqͦꝗͣ.
sui penã sermonis de ꝓfessiene ceu¬

Expanded text:
illud aduerte quam paucis Elisaillud aduerte quam paucis Elisabet, quam multis Zaccharias prophetet. et uterque sancto inpletus spiritu loquebatur, sed disciplina seruatur, ut mulier discere magis quae diuina sunt studeat quam docere. nec facile ullam prophetasse uberius quam Maria soror Aaron quam cito cantici uerba conclusit eademque, ubi prolixius est locuta cum fratre, nequaquam sui poenam sermonis euasit. Fac
Abbreviated transcription (Latin):
quoq os possit aꝑiri. qd̃ in sacer¬
dote tanto irrationabilis modo
pecudis: frena nutantis fidei co¬
cilis indulgere peccatis: Non
solũ ablata restituit: sed etiã
insperata concedit: Ille dudũ
mutus ꝓpħat. Hec enĩ grã dĩ
maxima: qd̾ eum qui negaue¬
rat confitetur: Nemo gͦ diffidat.
nemo ueterũ conscius delictoꝵ.
p̃mia diuina desperet: Nouit
ds̃ mutare sententiã. si tu no¬
uerise m̃dare delictũ Et tã
puer propħa altissimi uocabe
ut hoc quoq beneficium esse dña de¬
signaret: ne cum publica numera¬
ret. sua quasi ingratus tacusse quȩ
acceperat beneficia uideret᷑: quȩ ag¬
noscebat in filio: Sed fortasse aliqͥ
quasi irrationalẽ mentis excessum
putent. qd̾ octo dierũ alloquit᷑ in¬
fantẽ:. Uerũ si teneamꝰ. intelligimꝰ
profecto qd potuit uocẽ patris natꝰ
audire. qui mariȩ salutationẽ an¬
tequã nasceret᷑ audiuit: Sciebat
Habebat intelligendi sensũ. qui
exultandi habebat affectũ: Simul

Expanded text:
quoque os possit aperiri. quod in sacerdote tanto inrationabilis modo pecudis frena nutantis fidei cohcilis indulgere peccatis non solum ablata restituit, sed etiam insperata concedit. ille dudum mutus prophetat; haec enim gratia dei maxima, quod eum qui negauerant confitentur. nemo ergo diffidat, nemo ueterum conscius delictorum praemia diuina desperet. nouit deus mutare sententiam. si tu noueris emendare delictum. et tu, puer, propheta altissimi uocaberut hoc quoque beneficium esse domini designaret, ne cum publice numeraret sua quasi ingratus tacuisse quae acceperat beneficia uideretur, quae agnoscebat in filio. sed fortasse aliqui quasi inrationabilem mentis excessum putent, quod octo dierum adloquitur infantem. uerum si teneamus. intellegimus profecto quod potuit uocem patris natus audire, qui Mariae salutationem, antequam nasceretur, audiuit. sciebat habebat intellegendi sensum, qui exsultandi habebat adfectum. simul
Abbreviated transcription (Latin):
abet sc̃oꝵ editio leticiã pluri¬
moꝵ. quia cõmunẽ ẽ bonũi
Iusticia enĩ: cõmunis est uirtus:
Et ideo in ortu iusti future uitȩ
insigne p̃mittit᷑: & gra sequuturȩ
uirtutis exultatione uicinoꝵ prȩ¬
figurante signatur: Pulchre autẽ
tempꝰ quo fuit in utero ꝓpħa des¬
eribitur. ne mariȩ p̃sentia tace¬
atur: Sed tempꝰ siletur infantiȩ.
eo qd p̾sentia dnũi matris in utero
roboratur: qui infantiȩ impedi¬
menta nesciuit: Et ideo in eiuã¬
gelio nichil suꝑ eo legimꝰ. nisi
ortũ eus & oraculũ. &exiltatio¬
nẽ in utero: uocẽ in deserto: Neq
enĩ ullã infantię sensit ȩtatem.
qui supra naturã. supra ętatem.
in utero situs matris. a mensura
ꝑfectȩ cȩpit etatis: plenitudinis
t respondens mat̾ eiꝰ: dixit:¬
Non. sed uocabit᷑ ioħs. Et¬

Expanded text:
abet sanctorum editio laetitiam plurimorum, quia conmune est bonum; iustitia enim conmunis est uirtus. et ideo in ortu iusti futurae uitae insigne praemittitur et gratia secutura uirtutis exsultatione uicinorum praefigurante signatur. pulchre autem tempus, quo fuit in utero propheta, describitur, ne Mariae praesentia taceatur, sed tempus siletur infantiae, eo quod praesentia domini matris in utero roboratur, qui infantiae inpedimenta nesciuit. et ideo in euangelio nihil super eo legimus nisi ortum eius et oraculum, exsultationem in utero, uocem in deserto. neque enim ullam infantiae sensit aetatem qui supra naturam, supra aetatem in utero situs matris a mensura perfectae coepit aetatis plenitudinis Et respondit mater eius et dixit:non, sed uocabitur Io
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ. creatura creatorẽ: lucerna
solẽ. sed solem qui fecit hunc solẽ:
Solẽ : de quo dictũ est. Ortꝰ est
michi sol usticiȩ: & santtas in pen¬
nis eius. De quo impii sero peni¬
tentes in fine : in udicio dĩ dictu¬
ri sunt: Qͥd nob̾ ꝓfuit superbia:
tulit nobis: Transierunt omĩa
sequuti sunt umbras Ergo inqͥ¬
unt errauimꝰ a uia ueritatis. &
iusticiȩ lumen non luxit nebg
& sol non ortus est nobis. Illis non
xp̃c: Sol ille iusticiȩ. sine nube.
sine nocte. ipse non orit᷑ malis:
non oritur impus: non oritur
infidelibus. Nlam solẽ istũ de
celo corporeũ. cotidie factt oriri
suꝑ bonos & malos Baptirauit
gͦ ut dixi creatura creatorẽ. lu¬
cerna solẽ. & ñ se extulit baptiza¬
tor: sed subdidit baptizando:¬

Expanded text:
Verbum, creatura Creatorem, lucerna solem; sed solem, qui fecit hunc solem; solem de quo dictum est, Ortus est mihi sol justitiae, et sanitas in pennis ejus . De quo impii sero poenitentes in fine in judicio Dei dicturi sunt: Quid nobis profuit superbia? tulit nobis? Transierunt illa osecuti sunt umbras. Ergo, inquiunt, erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non est ortus nobis . Illis non Christus. Sol ille justitiae, sine nube, sine nocte; ipse non oritur malis, non oritur impiis, non oritur infidelibus. Nam solem istum de coelo corporeum quotidie facit oriri super bonos et malos . Baptizavit ergo, ut dixi, creatura Creatorem, lucerna solem: et non se extulit baptizator, sed subdidit baptizando
Abbreviated transcription (Latin):
Despondit gͦ ita putantib &
dicerẽt: Certe in honorẽ meũ ita
fallimini. & certe mͥ hoc putan¬
da magnã additis laudẽ. sed ego
debeo agnoscere: ut uobis erran¬
tib ille possit ignoscere: Si enĩ
qd̾ ñ erat fallacit᷑ putaret᷑. ab
illo qui erat ueracrt̃ ampittare¬

Expanded text:
espondit ergo ita putantibus, . Tanquam diceret: Certe in honorem meum ita fallimini; et certe mihi hoc putando magnam additis laudem: sed ego me debeo agnoscere, ut vobis errantibus ille possit ignoscere. Si enim quod non erat fallaciter putaretur, ab illo qui erat veraciter amputare
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ dĩ unigenitus. quare est bap¬
tiatus: Inueni quare est natus.
& ibi inuenies: quare sit bapti¬
zatus: Ibi quippe inuenies humi¬
litatis uiã. quã pede suꝑbo non
capis. Quã nisi humili pede calca¬
ueris. ad celsitudinẽ quo ꝑducit
ꝑuenire non poteris Boptizatꝰ
est propt̾ te: qui descendit propt̃
te: Uide quantꝰ factꝰ sit tantillꝰ.
qui cũ in forma dĩ esset. ñ ra-¬
pinã arbitratꝰ est ẽẽ se equalẽ
dõ: Non enĩ erat rapina sed
erat natura. equalitas filii
oħs si se xp̃m putari uellet: illi
rapina eet : Non gͦ rapina arbi¬
tratus est. eẽ equalis dõ Erat
enĩ. & sine rapina erat: coet̾nꝰ
ab ęt̾no natus erat: Iam̃ semet¬
ipsũ exinaniuit formã serui
accipiens. hoc est formã homi¬
nis accipiens Qui cũ in forma
dĩ esset non formã dĩ accepit:
sed cũ in forma dĩ eẽt semet¬
ipsũ exinaniuit. formã serui

Expanded text:
Filius unigenitus, quare est baptizatus? Inveni quare est natus, et ibi invenies quare sit baptizatus. Ibi quippe invenies humilitatis viam, quam pede superbo non carpis: quam nisi humili pede calcaveris, ad celsitudinem, quo perducit, pervenire non poteris. Baptizatus est propter te, qui descendit propter te. Vide quantus factus sit tantillus: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Non enim erat rapina, sed erat natura aequalitas Filii nes si se Christum putari vellet, illi rapina esset. Non ergo rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Erat enim, et sine rapina erat, coaeternus ab aeterno natus erat. Tamen semetipsum exinanivit formam servi accipiens ; hoc est, formam hominis accipiens. Qui cum in forma Dei esset, non formam Dei accepisset: ergo cum in forma Dei esset, semetipsum exinanivit, fo
Abbreviated transcription (Latin):
loqueris: Aut sacrifica diis. aut
uariis te suppliciis faciã interire
Agatha dixit: Si feras michi pro¬
mittas: audito xp̃i nomine man¬
suescunt: Si ignẽ adhibeas. de cȩlo
mͥ rorem saliũĩficũ angłi minis¬
trabunt: Si plagas os uerbera:
Tunc quintianꝰ agitans caput. iussit
eam in carxerem recipi tenebrosũ:
miser: ut possis euadere ȩt̾nã de¬
collationẽ: Tunc quintianꝰ iussit
eam celerius trahi ad carcerẽ: qͥ a
eũ uoce publica confutabat: Aga
ita gaudens agonem suũ dño pre
die. impiissimꝰ quintianꝰ suis eam
aspectib iussit aptari Cui & dixit:
Quid tractasti eura salutẽ tuam:
Agatha respondit: Salus mea xp̃e
est: Quintianꝰ dixit: Quousq inffa¬
lix protrahis intentionẽ uanam:
consumas: Agatha dixit: Iu nega
tere aut̃ creatorẽ tuũ qui te fecit:
mi ni: ut uitȩ tuȩ possit ẽẽ con¬
siltũ: Agatha respondit: Ego in
in his penis copporalib posita. Non
enini potest triticum in horreum

Expanded text:
um. Aut sacrifica| dies aut uaries te suppliciis faciam interire. Aga| the dixit si feras mihi promittas . audi christo nomine| mansuescunt. Si ignis adhibeas de caelo mihi ros| saluificum angeli ministrabunt. Si plagas et uer| bera Tunc quintianus agitans| caput . iussit eam in carcerem tenebrosum netere ut possis euadere aeternam| decollationem. Tunc quintianus iussit eam celerius| tradi ad carcerem . quia uoce eum pu| blica confutabat. Agatita gaudens agonem suum dominudie impiissimus| quintianus . suis eam aspectibus iussit aptari . cui et dixit| quid tractasti circa salutem tuam. Agathe respon| dit salus mea christus est. Quintianus dixit quousque infilex| protrahis intencionem uanamcon| sumas. Agathe dixit tu nega gna . et creatorem tuum qui te fecit mi tui . Vt ui| tae tuae possit esse consultum. Agathe respondit in| in his poenis corporalibus| posita. Non enim post triticum in horreo
Abbreviated transcription (Latin):
tua uenus fuit: & tu sis talis. qualis
iouis ds̃ tuus extitit:
uintianꝰ audiens hec: iuissit eam
dicis. noli temerario ore garrire. A¬
gatha dixit: Nixisti deos tuos eẽ qͦs
uera diuinitas demonstrauit. ideo
iouis. ut & uos possitis in deoꝵ ur̃oꝵ
numero computari: Quintianus
dixit: Apparet te hoc eligere. ut di
rum prudentẽ ad tantã stulticiã

Expanded text:
tua uenus fuit . et tu sis ta| lis ut ioues deus tuus extitit. Quintianus audiens haec . ius| sit eam dici noli teme| rario ore garrire. Agathe dixit . dixisti deos tuos esse| quos uera diuinitas demonstrat. Sit ioues . ut uos possitis in deorum numero con| putari. Quincianus dixit appare te hoc elegire ut di|rum pruden| tem . ad tantam stulticiam
Abbreviated transcription (Latin):
minis: Ite magis ad uendentes:
& emite uobis: Non consilium
dedisse putandę sunt: sed crim̃
earum ex oblico cõmemorasse
Uendunt enĩ oleum adulatores.
qui siue falsa siue ignorata lau¬
dando. in errorem animas mit¬
tunt: & eis uana gaudia tãꝗͣ
fatiuis conciliando aliquã de
his mercedẽ. siue ciboꝵ. siue pe¬
cuniȩ. siue honoris. siue alicuiꝰ
commodi temporalis accipiunt:
non intelligentib qd̾ dictũ est
Qui uos felices dicunt: in errorẽ

Expanded text:
minis? ite magis ad uendentes minis? ite magis ad uendentes et emite uobis: non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex oblico commemorasse. uendunt enim oleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in errorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiunt, non intellegentibus quod dictum est: qui uos felices dicunt, in errore
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i: ut illic recipiat unꝰ quisq
qd̾ gessit in corpore. siue bonũ
siue malũ Et dixerunt stultȩ
ad sapientes. Date nobis de oleo
ur̃o: quia lampades nr̃ȩ extin¬
guntur Quoꝵ enĩ facta aliena
laude fulciuntur. eadem sub¬
tracta deficiunt. & de consu¬
fetudine id semꝑ inquirit. unde
inspector est: Sed quid respondert̃
sapientes: Ne forte non sufficiat
nobis & uobis: Unusquisq enĩ pp
se rationem reddet nec alieno testi-¬
monio quisquã aduiuat᷑ apud
dm̃: cui secreta cordis apparent.
& uix sibi quisq sufficit: ut ei tes¬
timoniũ ꝑhibeat conscientia sua
Quis enĩ głabitur mundũ se ha¬
bere cor: Inde est : qd̾ apłs dicit:
Michi aute minimũ ẽ. ut a uob̾
uidicer aut ab humano die: sed
neq me ipsum uidico Quaꝓpt̃
cum de se quisq aut ñ omnino.
aut uix possit ueram ꝓferre sen¬
tentiã: quomͦ potest de alio ui¬
dicare. cum sciat nemo quid
agatur in homine nisi sp̃s ho¬

Expanded text:
Christi, ut illic recipiat unusquisque Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, sive bonum, sive malum . Et dixerunt stultae ad sapientes: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt; et de consuetudine id semper inquirit, unde  inspector est. Sed quid responderunt sapientes? Ne forte non sufficiat nobis et vobis. Unusquisque enim pro se rationem reddet, nec alieno testimonio quisquam adjuvatur apud Deum, cui secreta cordis apparent; et vix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. Quis enim gloriabitur mundum se habere cor ? Inde est quod Apostolus ait: mihi minimum est, ut a uobis iudicer aut ab humano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo, quid agatur in homine, nisi spiritus ho
Abbreviated transcription (Latin):
perunt oleum secũ in uasis suis
cum lampadibus: id est leticiã
bonoꝵ operũ in corde atq con¬
scientia posuerunt. sicut & apłs
monet: Probet aut̃ se homo inqͥt.
& tunc in semetipso habebit głam
& non in altero:
ardante eigo sponso. dormiert
om̃s: quia ex utroq genere
continentiũ hominũ. siue eoꝵ qͥ
coram dõ exultant. siue eoꝵ qui
in laudib hominũ ad quiescunt.
moriunt᷑ hoc in t̾uallo temporis.
donec sub aduentu dni fiat resur
rectio mortuoꝵ: Media autem
nocte id est nullo sciente aut spe¬
rante: quippe cum ipse dicat dñs.
de die autẽ illa &s hora nemo scit:
in nocte ita ueniet. ex quo signi¬
ficat penitus latere cum uenit.
clamor factus est ecce sponsus ue¬
nit: surgite obiuam ei In ictu
oculi. in nouissima tuba: om̃s
resurgemꝰ: Ergo surrexerunt om̃s
uirgines illȩ: & aptauerunt lã¬
pades suas. id est rationes red-¬
dendas operum suoꝵ: Oportet
enĩ nos exhiberi ante tribunal

Expanded text:
perunt secum oleum in vasis suis perunt secum oleum in vasis suis cum lampadibus, id est, laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt; sicut Apostolus monet: Probet autem se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero . Tardante vero sponso dormitaverunt omnes: quia ex utroque genere continentium hominum, sive eorum qui coram Deo exsultant, sive eorum qui in laudibus hominum acquiescunt, moriuntur hoc intervallo temporis, donec sub adventu Drectio mortuorum. media autem nocte, id est nullo sciente aut sperante — quippe cum ipse dicat dominus: de die autem illa et hora nemo scit; in nocte ita ueniet; ex quo significat penitus latere, cum uenit — clamor factus est: ecce sponsus uenit, surgite obuoculi et in novissima tuba omnes resurgemus . Ergo surrexerunt omnes virgines illae, et aptaverunt lampades suas, id est, rationes reddendas operum suorum. Oportet enim nos exhiberi ante tribunal
Abbreviated transcription (Latin):
interiore grudio conscientiȩ: partĩ
coram hominibus tantũ. ut gła hu¬
mana capiat᷑: quinq dicunt᷑ sapi¬
entes. & quinq stultę: utreq tam̃
uirgines. quia utraq continentia
est: quaniis diuerso fomite gau¬
ampades aut̃ sunt quę manib
portantur: oꝑa. quę scđ̾m istã con¬
tinentiam fiunt: Dictũ est autẽ:
luoeant opera ur̃a corã bominibꝰ
Om̃s uero acceperunt lampades
suas: & uenerunt obiuã sponso:¬
de quib agitur: Non enĩ possunt
qui xp̃iani non sunt: sponso xp̃o
uenire obuiam: Sed qͥnq fatuę
acceptis lampadib: non sũpsert᷑
oleum secum: Multi autẽ quãius
de xp̃i bonitate plurimũ sperent.
gaudiũ tam̃ non habent dũ con¬
tinent̃ uiuunt: nisi in laudibꝰ
hominũ: Non gͦ habent oleũ se¬
cum: Nam ipsã leticiã. oleo signi¬
ficari arbitror: Propt̃ ea unxit te
intrinsecus placet: non habet
oleũ secum: Prudentes aut̃ acce¬

Expanded text:
interiori gaudio conscientiae, partim interiori gaudio conscientiae, partim minibus, tantum ut gloria humana; capiatur, quinque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gauampades autem sunt, quia manibus gestantur, opera, quae secundum istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obde quibus agitur. Non enim possunt qui christiani non sunt, sponso Christo venire obviam. Sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis, non sumpserunt oleum secum. Multi enim quamvis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter vivunt, nisi in laudibus hominum. Non ergo habent oleum secum. Nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror. Propterea unxit, inintrinsecus placet, non habet oleum secum. Prudentes autem acce
Abbreviated transcription (Latin):
tis exclusisq commune est: deinde
quid sibi uult numerus in ittraq
parte quinarus: Quicqͥd autẽ
significet oleum. mirũ uidet᷑ qͣd
cant. cum & in uidere fas non sit
eas. quȩ ita perfecte sunt. ut ab
sponso recipiant᷑. quo nomine
teat ad prestandũ ex eo qd habent.
pre scribente illa sententia eiisdẽ
diuĩ dicentis: om̃i petenti te tri¬
bue:
uid est aut̃ quod non posset
dando sufficere utrisq: Hȩc
maxime augent questionis diffi¬
cultatẽ. quamquã & cetera dili¬
gent̃ considerata: ut omĩa in
unã rationẽ currant. nichilq¬
in unã partẽ dicatur qđ impe¬
diat aliam: magna cautio est
adhibenda Uident᷑ itaq mͥ
quinq uirgines significare. qͥnq¬
ꝑtitam continentiã a carnis
illecebris Continendus est enĩ
animi appetitus. a uoluptate ocu¬
lorum: a uoluptate auriũ. a
uoluptate olfaciendi. gustandi.
tangendi. Sed qͥa ista continentia
partim eiram dõ fit: ut illi placeat᷑

Expanded text:
tis exclusisque commune est? Deinde tis exclusisque commune est? Deinde quid sibi vult numerus in utraque parte quinarius? Quid autem significat oleum, mirum videtur. Itcant: cum et invidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut a sponso recipiantur, quo nomine teat ad praestandum ex eo quod habent, praescribente illa sententia ejusdem domini dicentis: omni poscenti te tribue. quid est autem, quod posset dando non sufficere utrisque? haec maxime augent quaestionis difficultatem, quamquam et cetera diligenter considerata, ut omnia in unam rationem concurrant nihilque una parte dicatur, quod impediat aliam, magna cautio est adhibenda. Videtur itaque mihi quinque uirgines significare quinquepertitam continentiam a carnis inlecebris. continendus est enim animi appetitus a uoluntate oculorum, a uoluntate aurium, a uoluntate olfaciendi, gustandi, tangendi. sed quia ista continentia partim coram deo fit, ut illi placeatur
Abbreviated transcription (Latin):
nter parabolas a dño dictas so¬
let querentes multũ exercere
ista. que de decem uirgmibus
proposita est Et multi quidẽ
hinc multa senserunt que non
sunt preter fidẽ. sed quomͦ par¬
tibus eius om̃ib conueniat ex¬
positio: id elaborandũ est: Legi
etiam in quadã scriptura ex ea¬
rum genere quȩ apõcriphȩ no¬
minant᷑: qđ̾ non sit contra ca¬
tholicam fidem: Sed huic loco
michi minus congruere uisum
est: consideranti om̃s huiꝰ simili¬
deatur non absurde de hoc lo¬
seo accipi: quantũ potero breuit
& diligent̃ exponã: ..
pulis de consũmatione scłi. int̾
multa que locutus est: hoc qͦq
dixit: Tunc simile estimabitur
regnũ cȩloꝵ decẽ uirginib. quȩ
acceperunt lampades suas: &.
uenerunt obuiam sponso & sponse:¬
Et cetera: Docem utiq uirginũ qd̾
quinq admittunt᷑. qͥnq excludun¬
tur: bonoꝵ & maloꝵ discretionẽ
significat Qua propt̃ si uirginita.¬
tis nom̃ honorabile est: cur recep¬

Expanded text:
nter parabolas a Domino dictas solet quaerentes multum exercere ista, quae de decem virginibus posita est. Et multi quidem hinc multa senserunt, quae non sunt praeter fidem: sed quomodo partibus omnibus ejus conveniat expositio, id elaborandum est. Legi etiam in quadam scriptura, ex earum genere quae apocryphae nominantur, non quod sit contra catholicam fidem; sed huic loco mihi minus congruere visa est, consideranti omnes hujus simulivideatur non absurde hoc loco accipi, quantum potero breviter et diligenter exponam. 2. pulis de consummatione saeculi, inter multa alia quae locutus est, hoc quoque dixit: Tunc simile aestimabitur regnum coelorum decem virginibus, quae acceperunt lampades suas, et venerunt obviam sponso. Quinque quinque admittuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. Quapropter si virginitatis nomen honorabile est, cur recep
Abbreviated transcription (Latin):
sis ornatur: Petra ad firmitatẽ. ne
labantur sustentat popłos. uas ad
custodiendũ ne temptent᷑: operit
beatꝰ fuerit: nemo qui nesciat. Nã
prima hȩc in illis beatitudo ẽ: qd̾
ambo una die passi eẽ noscunt᷑.
scilicet ut qͦs una fides seruitio xp̃i¬
deuinxerat: una dies martyrio
coronaret: Deinde ipsa passio licet
diuersa in singulis fuerit. tam̃ tota¬

Expanded text:
sis ornatur. Petra ad firmitatem, ne sis ornatur. Petra ad firmitatem, ne labantur, sustentat populos; vas ad custodiam, ne tententur, operit beatus fuerit, nemo qui nesciat. Nam prima haec in illis beatitudo est, quod ambo una die passi esse noscuntur: scilicet ut quos una fides servitio devinxerat, una dies martyrio coronaret. Deinde ipsa passio diversa licet in singulis fuerit, tamen qua
Abbreviated transcription (Latin):
tulit: sed contulit sanitatẽ..II.
eata largitas. quȩ de thesauris
medicinã: Beatꝰ & ille claudus. qͥ dũ¬
stipem querit pecuine. diuitias in co¬
lumitatis accepit: Hoc enĩ ab apłis
donũ meruit. qd nullis thesauris a
medicis redimere potuisset Primũ
apłs fecit: claudo pedũ restituen¬
pedes sanat. ut sicit in eccłia fidei
fundam̃tũ continet. ita & om̃ium
menbroꝵ fundam̃ta confirmet:
ut iam non trepidus nec imbecillis
possit suꝑ petrã ȩccłiȩ stare: sed ro¬
bustus & fortis incedere Ubi autẽ
uerba pauli non legunt᷑: Quis locꝰ
ea ltteris non scribit. corde retinet.
conuersatione custodit: Qui paulꝰ.
adño uas electionis est nominatꝰ: Bo¬
nũ uas: in qͦ p̃tiosa mandatorũ xp̃i
p̃cepta conduntur: Bonũ uas: de
cuiꝰ plenitudine substantia uite
popłis semꝑ erogatur. & plenũ est:
petra & uasculũ. necessaria do¬
mui saluatoris. Domꝰ enĩ fortitudi
ne petrarũ construit᷑: utilitate ua¬

Expanded text:
tulit, sed contulit sanitatem! eata largitas, quae de thesauris medicinam! Beatus est ille claudus, qui dustipem quaerit pecuniae, divitias incolumitatis accepit. Hoc enim ab apostolis donatum meruit, quod nullis thesauris a medicis redimere potuisset. Primum s fecit, claudo pedum restituenpedes sanat, ut sicut in Ecclesia fidei fundamentum continet, ita et in homine membrorum fundamenta confirmet: ut jam non trepidus, nec imbecillis possit supra petram Ecclesiae stare, sed robustus, et fortis incedere. Ubi autem verba Pauli non leguntur? Quis locus ea litteris non inscribit, corde retinet, conversatione custodivit? Qui Paulus a Domino vas electionis est nominatus. Bonum vas, in quo pretiosa mandatorum Christi praecepta conduntur: bonum vas, de cujus plenitudine substantia vitae populis semper erogatur, et plenum est. petra, et vasculum necessaria domui Salvatoris. Domus enim petrarum fortitudine construitur, utilitate va
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicatione illiuis conuersa testa¬
tur. Qualiter uͦ terrena queq
abiecerit: cuncta temporalia
mente transcenderit. solo eterni¬
tatis amore pastus. ad amorem
siu conditoris inflammatus ex¬
titerit: fidem faciunt uerba . quib
conditoris desiderio succensris.
pene continue ore. semꝑ autem
corde dicebat. Fuerunt michi la¬
crimȩ meȩ: panes die ac nocte. Si¬
tiuit anima mea ad dm uiuum:
quando ueniam & apparebo ante
faciem dĩ satiabor: dum manife¬
stabitur gła eius. Inter seraphim
gͥ numerum. sortem suȩ uocati¬
onis accepit᷑ cum quibus sc̃a
eiusdẽ uiri apłici anima. unacũ
siuis consortib. incȩlesti letat᷑ gła:¬

Expanded text:
dicatione illius converso, testadicatione illius converso, testatur. Qualititer vero terrena quaeque abjecerit, cuncta temporalia mente transcenderit, solo aeternitatis amore pastus ad amorem sui Conditoris inflammatus exstiterit, fidem faciunt verba, quibus Conditoris desiderio succensus, pene continue ore, semper autem corde dicebat: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte. Sitivit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei, satiabor dum manifestabitur gloria ejus . Inter Seraphim ergo numerum sortem suae vocationis accepit. Cum quibus sancta ejusdem viri apostolici anima una cum suis consortibus in coelesti laetatur g
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ cherubin numeros ꝑcipere
meruit. Et sunt non nulli qui
suꝑuȩ contemplationis amore fã
cibus accensi. in soloconditoris sui
desiderio anhelant: nil iam in
hoc mundo cupiuint: solo ȩterni¬
tatis amore pascuntur. Ter rena
quȩq abiciunt: cuncta tpalia men-¬
te transcendunt. Amant et ar¬
dent̾ atq in ipso suo ardore requi¬
escunt: amando ardent: loquẽdoce alios
accendunt: et quos uerbo tan
gunt. ardere ꝓtinus indĩ amore
faciunt: Quid gͦ istos nisi sera¬
phindixerim: Quorũ cormig
nem conuersum lucet & urit:
quia & mentium oculos ad su¬
ꝑna illuminant: & compungẽ¬
do in fletibus. uitiorum rubi¬
ginem purgant. Quia gͦ ada-¬
morem sui conditoris inflamma¬
ti sunt: quo nisi inter seraphin
numerum. sortem suȩ uocatio¬
nis acceperunt: Qualiter autem
beatus remigius in amore condi-¬
toris arserit: loquendo & alios
accenderit: gens integra francoꝵ
cum rege: ad catholicam fidem¬

Expanded text:
inter Cherubim numeros percipere inter Cherubim numeros percipere studuit. X. Et sunt nonnulli, qui supernae contemplationislo conditoris sui desiderio anhelant, nil jam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis amore pascuntur, terrena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt, amant et ardent: atque in suo ipso ardore requiescunt, amando ardent, loquendo et alios accendunt; et quos verbo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos nisi Seraphim dixerim? Quorum cor in ignem conversum, lucet et urit: quia et mentium oculos ad superna illuminant, et compungendo in fletibus, vitiorum rubiginem purgant. Quia ergo ad amorem sui Conditoris inflammati sunt, quo nisi inter Seraphim numerum sortem suae vocationis acceperunt? Qualiter autem beatus Remigius in amorem sui Conditoris arserit, loquendo et alios accenderit, gens integra Francorum, cum rege ad fidem catholicam prae
Abbreviated transcription (Latin):
bus etiam electi iudicantur.
Quod & ꝑ scm̃ remigiũ actum
fuisse legimus: quando electum
dĩ genebaudum epm de sus
infirmis actibus iudicauit: &
post iudicium cordi suo dño
p̃sidente. ipsius uissione inor¬
dine ep̃atus illum restituit:
Constat gͥ beatum remigiũ
ad suꝑnarum sedium nuime¬
rum: esse asscriptum. Et st̃
non nulli. qui tanta d̃i ac ꝓximi
dilectione pleni sunt: ut cheru¬
bin iure nominentur. Quia
enim cherubin plenitudo scien¬
tiȩ dicitur: & paulo docente di¬
dicimus quia plenitudo legis
caritas. omnes qui dĩ & ꝓximi
caritate ceteris amplius pleni
sunt: meritorum suorũ sorcem.
int̾ cherubin numeros ꝑcepe¬
runt. Et qui ea quȩ suꝑius
de eo lecta sunt sollicita mente
intendit: quam plenus caritate
fuerit patenter intelligit: quã¬
taq scientia repletus exciterit.
dictis & factis sius. & testimonio
sancti papȩ ormisdȩ. ex p̾missiᷤ
aduertit: Igitur sanctus remi¬
gius meritorum suoꝵ sortem:

Expanded text:
bus etiam electi iudicantur. bus etiam electi iudicantur. Quod et per sanctum Remigium actum fuisse legimus, quando electum Dei Genebaudum episcopum de suis infirmis actibus iudicavit et post iuditium, cordi suo Domino presidente, ipsius iussione in ordine episcopatus illum restituit. Constat igitur, beatum Remigium ad supernarum sedium numerum esse adscriptum. Et sunt nonnulli, qui tanta Dei ac proximi dilectione pleni sunt, ut Cherubim iure nominentur; quia enim Cherubim plenitudo scientiae dicitur, et Paulo docente, didicimus, quia plenitudo legis caritas, omnes, qui Dei et proximi caritate ceteris amplius pleni sunt, meritorum suorum sortem inter Cherubim numeros perceperunt. Et qui ea que superius de eo lecta sunt sollicita mente intendit, quam plenus caritafuerit, patenter intelligit: quantaque scientia repletus exstiterit, dictis et factis suis, et testimonio sancti papae Hormisdae, ex praemissis advertit. Igitur sanctus Remigius meritorum suorum sortem
Abbreviated transcription (Latin):
uicum ac reginam. ceterosq astã¬
tes in oratorio sancti petri. ut su¬
pra est de monstratum aduenit:
& ut seruo sibi subiecꝰto baptizan¬
do regi potestatiue. p̾cepit dicens.
depone colla sicamber. & pipinũ
regẽ. uillam anisiacum de eccłia
laudunensi auferre molientem.
flagellauit: Inter principatuũ
gͦ numeroi: sortem suam accepit:
Et sunt non nulli. qui dum si¬
bi metipsis iuigilanti cura domi¬
nantur . dum se sollicita intentio¬
ne discitiunt. diuino timori sẽꝑ
inherentes: hoc in munere iuxtu¬
tis accipiunt. ut iudicare recte
& alios possint Quorum ꝓfe¬
cto mentibus dum diuina con¬
templatio presto est: inhis uelut.
inthrono suo dominus p̃sidens.
alioꝵ facta examinat. & cuncta mira¬
biliter de sede sua dispensat. Quid
gͦ isti. nisi throni sui conditoris st̃:
uel quo nisi ad suꝑnarum sediũ
numeros adscribuntur. Per quos
dum sancta eccłia regitur: plerũ¬
q de quib dã suus infirmis acti¬

Expanded text:
wicum ac reginam ceterosque astanwicum ac reginam ceterosque astantes in oratorio sancti Petri, ut supra est demonstratum, advenit, et, ut servo sibi subiecto, baptizando regi potestative precepit, dicens: 'Depone colla, Sicamber', et Pippinum regem villam Anisiacum de aecclesia Laudunensi auferre molientem flagellavit; inter principatuum ergo numeros sortem suam accepit. Et sunt nonnulli, qui dum sibimet ipsis vigilanti cura dominantur, dum se sollicita intentione discutiunt, divino timori semper inherentes, hoc in munere virtutis accipiunt, ut iudicare recte et alios possint; quorum profecto mentibus dum divina contemplacio presto est. in his velut in throno suo Dominus presidens, aliorum facta examinat et cuncta mirabiliter de sede sua dispensat. Quid ergo isti nisi throni sui conditoris sunt, vel quo nisi ad supernarum sedium numeros adscribuntur? Per quos dum sancta aecclesia regitur, plerumque de quibusdam suis infirmis acti
Abbreviated transcription (Latin):
t sunt non nulli. qui
acceptis uirtutibus:
etiam elecꝰtorum homi¬
num merita transcen¬
dunt. Cumq & bonis meliores
sunt: electis quoq fratrib princi¬
pantur. Quo gͦ isti sortem suã
nisi inter pͥncipatuum numeroᷤᷤ
acceperunt: Et beatus remigiꝰ
To in atrabato. medardo in uiro¬
mannis. lupo in suessionis. gene¬
baudo in lauduno. & reliquis in
subiectis qiuitatibus electis fr̃ib
principatus sortem suam uitet
principatu¬
um numeros
accepit. Et sunt non nul¬
li qui sic insemet ipsis cunctis ui¬
ciis omnibusq desideriis domi¬
nantur: ut ipsoiure munditiȩ.
dii inter homines uocentur.
Unde & ad moysen dicitur. Ec¬
ce constituite dm pharaonis.
Quogͦ istr̾ quorum comparati¬
one ceteri homines ut ita dixerim
serui sunt: nisi int numeros do¬
minationum currunt: Et be¬
atus remigius cunctis uiciis
omnibusq desideriis in semet
ipso dominãtus. iure munditiȩ
solus faciem xp̃i uidẽre potuit.ł
quando ad eum &ad regem ludo¬

Expanded text:
t sunt nonnulli, qui, acceptis virtutibus, etiam electorum hominum merita transcendunt, cumque et bonis meliores sunt, electis quoque fratribus principantur. Quo ergo isti sortem suam, nisi inter principatuum numeros acceperunt? Et beatus Remigiusto in Atrabato, Medardo in Viromandis, Lupo in Suessionis, Genebaudo in Lauduno et reliquis in subiectis sibi civitatibus electis fratribus, principatus, sortem suam inter principatuum numeros cepit. Et sunt nonli, qui sic in semet ipsis cunctis vitiis omnibusque desideriis dominantur, ut ipso iure munditiae dii inter homines vocentur; unde et ad Moysen dicitur: Ecce! constitui te deum Pharaonis. Quo ergo isti, quorum comparatione ceteri homines, ut ita dixerim, servi sunt, nisi inter numeros dominationum currunt? Et beatus Remigius cunctis vitiis omnibusque desideriis in semet ipso dominatus, iure munditiae solus faciem Christi videre potuit, quando ad eum et ad regem Hludo