comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
heus ita. Omis qͥ audit u̾bũ regni & ñ
intelligit: uenit diabolus & rapit. Ex
qͦ manifestȩ docet᷑. eos circa iriã semina¬
tos qͥ u̾bũ qͦd audiũt. nulla fide. nullo
intellectti. nulla saltẽ tẽptancdȩ utilita¬
tis occasione ꝑciꝑe dignant᷑. Porro sup᷑
petrosa & in spinis ut dñs exponit. semi¬
nant᷑ hi qͥ auditi quidẽ uerbi & utilita¬
tĩ ꝓbant & desideriũ gustant. ẜ ne ad id
dant. Contra quȩ iitraq dãpna sem̃
eqͦl accȩꝑat tutari curabat qui ait. Per
arma usticiȩ a dextris & a sinistris.
bonã famã: ut seductores & ueraces.¬

Expanded text:
audit verbum regni, et non intelligit, venit malus, et rapit , ex quo manifeste docetur eos circa viam seminatos, qui verbum, quod audiunt, nulla fide, nullo intellectu, nulla saltem tentante utilitatis occasione percipere dignantur. Porro super petrosa et in spinis, ut Dominus exponit, seminantur, hi qui auditum quidem verbi et utilitatem probant, et desiderium gustant, sed nedant. Contra quae utraque damna, semen quod acceperat tutari curabat qui ait, Per arma justitiae, a dextris et a sinistris; bonam famam, ut seductores
Abbreviated transcription (Latin):
uo triginta. porro triginta referunt᷑
ad nuptias. Nam & ipsa digitoꝵ con ħ.¬
iunctio & quasi molli osculo se cõplec¬
tens &e fȩderans: maritũ pingit & con¬
iugẽ. Sexaginta ad uiduas: eo qͦd in
angustia & tribulatione sint positȩ
Unde & insuꝑiori digito depͥmunt᷑.
Quantoq maior est difficultas exꝑte
qͦnda uoluptatis illecebris abstinẽ:
tanto maiꝰ & p̾miũ. Porro centesi¬

Expanded text:
 in numero. triginta referuntur ad nuptias; nam et ipsa digitorum coniunctio et quasi molli osculo se conplexans et foederans maritum pingit. et coniugem. sexaginta uero ad uiduas, eo quod in angustia et tribulatione sint positae, unde et superiori digito deprimuntur, quantoque maior est difficultas expertae quondam uoluptatis inlecebris abstinere, tanto maius et praemium. porro centesi
Abbreviated transcription (Latin):
ut iã ea ñ appetat q̃ contẽpnit: & in se¬
quenti sclo ad ȩternȩ uitȩ głam ꝑuenit.
Terra gͦ bona fruetu centuplo fecundat᷑.
quando cor docile uirtutũ spualiũ ꝑ¬
fectione donat᷑. Hȩc dicens clamabat.
Qui habet aures audiendi audiat. Quo¬
tiens hec ãmonitiuncula uł in eugłio
uł in apokalipsi ioħis int̾ponit᷑. mysti¬
cũ eẽ qͦo dr. querenduq a nobis inten¬
te ostendit᷑ nterrogabat̃ aũ eũ disci¬
ppłi erꝰ quȩ eet̃ hȩc parabola Nemo pu¬
tet finita max parabola di scipłos hec
interrogasse saluatorẽ. s ut marcꝰ ait.
eũ eẽt singularis int̾rogauert̃ eũ hi qͥ
cũ eo erãt .xii. parabolã. Et dicebat eis¬
Wob̾ datũ ẽ nosse mysteriũ regni cli. cxtiꝰ
Naũ in parabolis: ut uidentes ñ uideant.
N ẜ audientes ñ intelligant. M arcꝰ ita cdic̃
llis aũ qͥ foris st̃: in parabolis om̃ĩa fiunt.
Ideoq & nos cũ discipłis xͥ intremꝰ in scũ¬
ariũ csiut intelligamꝰ inoiuissima

Expanded text:
 ea non appetat quae contemnit, et in sequenti saeculo ad aeternam vitae gloriam pervenit. Terra ergo bona fructu centuplo fecundatur, quando cor docile virtutum spiritalium perfectione donatur. Haec dicens, clamabat: Qui habet aures audiendi audiat. Quoties haec admonitiuncula vel in Evangelio vel in Apocalypsi Joannis interponitur, mysticum esse quod dicitur, quaerendumque a nobis intentius ostenditur. Interrogabant autem eum discipuli ejus, quae esset haec parabola. Nemo putet finita mox parabola discipulos haec interrogasse Salvatorem, sed ut Marcus ait: Cum esset singularis, interrogaverunt eum, hi qui cum eo erant duodecim, parabola nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis, ut videntes non videant, et audientes non intelligant. Marcus ita dicit: Illis autem qui foris sunt, in parabolis omnia fiunt. Ideoque et nos cum discipulis Christi intremus in sanctuarium Dei, ut intelligamus novissima
Abbreviated transcription (Latin):
sua subb̾aut meteret earũ carnalia.
cuiꝰ illȩ nietebant spũalia: ñ qͦ indigẽ¬
ret cibis dñs ereaturarũ. s ut tipũ
ostenderet magistroꝵ. qͦd uictu att
uestitu ex discipłis deberent eẽ contẽ¬
ti. int̾pretat᷑ aũ susanna liliũ aut grã
eiꝰ s meliꝰ si femininũ nom̃ figuret᷑ a
lilio. credo ꝓpt̾ odoriferũ cȩlestis uitȩ
candorẽ. aurosũq int̾nȩ dilectionis
ardorem. Iohanna dñs grã eiꝰ uł dñs

Expanded text:
 de substantia sua, ut meteret earum carnalia,  de substantia sua, ut meteret earum carnalia, cujus illae metebant spiritalia. Non quod indigeret cibis Dominus creaturarum, sed ut typum ostenderet magistrorum, quod victu atque vestitu ex discipulis deberent esse contenti. Interpretatur autem Susanna lilium, aut gratia ejus. Sed melius, si femininum nomen figuretur a lilio, credo propter odoriferum coelestis fidei candorem, aurosumque internae dilectionis ardorem. Joanna, Dominus gra
Abbreviated transcription (Latin):
dieb scła currt̃: septenario sepenu-¬
mero solet inscͥpturis uniu̾sitas inti¬
septẽ uirtutũ distinctione cõplectit᷑.
Et iohanna uxor cure ꝓcuratoris hero¬
dis. Si maria mundata a sorde uiti¬
oꝵ eccł̃iam de gentib insinuat: cur ñ
iohanna eanclẽ clesignat ȩccłiam: qndã
quidẽ idolorũ cultui subditã. s iam nc̃
xp̃i pietate recsẽptã. Nam quilibet
malignꝰ sp̃s ad deceptionẽ generis hu¬
mani ꝓptꝰ. dũ ꝓ regno diaboli facit:
quasi herodis impiissimm ꝓcurator
existit. Et sussanna & alię multe: q̃
ministrabant eis de facultatib suis.
Consuetu dinis uidaice fuit. nec duce¬
bat᷑ in culpã more gentis antiqͦ: ut ħ.¬
mulieres de subb̃a sua uictũ atq ues¬
ͥtitũ p̃ceptorib ministrarent. Hoc¬
ͥ quia scandalũ facẽ poterat in nati¬
onib: paulus se ab iecisse memorat.
umqͥd ñ habemꝰ potestatẽ sorores
mulieres circũducendi: sic̃ & cȩteri

Expanded text:
diebus saecula currunt, septenario saepe nudiebus saecula currunt, septenario saepe numero solet in Scripturis universitas intiseptem virtutum distinctione complectitur. Et Joanna, uxor Chuza, procuratoris Herodis. Si Maria mundatam a sorde vitiorum Ecclesiam de gentibus insinuat, cur non Joanna eamdem designat Ecclesiam, quondam quidem idolorum cultui subditam, sed jam nunc Christi pietate redemptam? Nam quilibet malignus spiritus, ad deceptionem generis humani promptus, dum pro regno diaboli facit, quasi Herodis impiissimi procurator existit. Et Susanna, et aliae multae, quae ministrabant ei de facultatibus suis. Consuetudinis Judaicae fuit, nec ducebatur in culpam, more gentis antiquo, ut mulieres de substantia sua victum atque vestitum praeceptoribus ministrarent. Hoc quia scandalum facere poterat in nationibus, Paulus se abjecisse memorat: Nunquid non habemus potestatem sorores mulieres circumducendi, sicut et caeter
Abbreviated transcription (Latin):
miliariꝰ audiant retinet: solis inyste¬
ria regni di quȩ ceteris parabolam
dixerat. exponit: ac sie demũ uirtu¬
tũ suarũ ostensione. quasi alarũ ꝓ¬
tectione firmatis. dat & illis potes¬
tatẽ curandi: mittitq p̃licare regnũ¬
abspiritib malignis & infirmitati¬
b. maria quȩ uocat᷑ magdalenȩ: de qͣ
demonia septẽ exierant. Maria mag¬
dalene ipsa ẽ cuiꝰ tacito noĩe ꝓrima
lectio pęnitentiã narrat. Nam pul¬
chre ac reuerent̾ eugli̾sta ubi eã cũ
dño it facẽ. eiq de facultatib suis
ministrare cõmemnorat: noto hanc
uocabulo manifestat. Ubiuͦ pecca¬
tricẽ s pęnitentẽ describit. mulierẽ
generalit̾ dicit: ne uidelicet tantȩ
nom̃ fȩmine qđ ꝑ om̃s hodie uenera¬
t᷑ eccłias pͥsci erroris nota fuscaret.
De qua cdȩmonia .uii. erisse referunt᷑.
ut in numeris ĩmo uniũsis uitiis ple¬
na fuisse monstret᷑.N am quia septene

Expanded text:
miliarius audiant, retinet, solis mystemiliarius audiant, retinet, solis mysteria regni Dei, quae caeteris parabolatim dixerat, exponit. Ac si demum virtutum suarum ostensione, quasi alarum protectione firmatis, dat et illis potestatem curandi, mittitque praedicare regnuab spiritibus malignis, et infirmitatibus. Maria quae vocatur Magdalene, de qua daemonia septem exierant. Maria Magdalene, ipsa est cujus tacito nomine proxima lectio poenitentiam narrat. Nam pulchre ac reverenter evangelista, ubi eam cum Domino iter facere, eique de facultatibus suis ministrare commemorat, noto hanc vocabulo manifestat. Ubi vero peccatricem, sed poenitentem describit, mulierem generaliter dicit; ne videlicet tantae nomen famae, quo per omnes hodie veneratur Ecclesias, prisci erroris nota fuscaret. De qua daemonia septem exisse referuntur, ut innumeris, imo universis vitiis plena fuisse monstretur. Nam quia septenis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eos uolitans. expandit alas suas
& assũpsit eos: atq portauit in hu¬
meris siuis. Nam sic̃ mox nati pulli
donec plumescant. aera uolando
suꝑare ñ ualent: ita quiq fideles ut
ad celestia ꝑuolando sufficiant in
ndo priꝰ fidei necesse ẽ uirtutũ
penna se uestiant. ita ipsi ficleliũ doc¬
tores apłi pedetẽptim ad sublimia.
quatinꝰ & aliis erudiendis p̃fici poᷤᷤ¬
sint ascendunt. Priꝰ siqͥdẽ dñs do¬
cet in synagogis miracula facit flam¬
ma ubiq disꝑgit. conuenientes ad
se turbas suscipit. curat. instruit:
hinc discipłos facit. in sponsi nupti¬
is reficit. ꝑsata ducit atq a calũpni¬
atorib phariseis quasi teneros aqͥla
pullos a serpentinis morsib allato
etite defendit. Ex his duodecĩ qͦs a¬
płos noĩat eligit: s̃ & hos pͥmo p̃sente
turba docet. comitante cum eis tͣba
solita miseris beneficia reddit: ptͦmo¬
dũ uͦ ut in p̾senti lectũ ẽ. ꝑ ciuitates
& castella p̃dicans. solos secũ qui eũ fa¬

Expanded text:
 eos volitans, expandit alas suas, et assumpsit eum, et portavit in humeris suis . Nam sicut mox nati pulli, donec plumescant, aera volando superare non valent: ita quique fideles, ut ad coelestia pervolanda sufficiant, in nido prius fidei necesse est virtutum penna se vestiant. Ita ipsi fidelium doctores apostoli pedetentim ad sublimia, quatenus et aliis erudiendis praefici possint, ascendunt. Prius siquidem Dominus docet in synagogis, miracula facit, famam ubique dispergit, convenientes ad se turbas suscipit, curat, instruit. Hinc discipulos facit, in sponsi nuptiis reficit, per sata ducit, atque a calumniatoribus Pharisaeis, quasi teneros aquila pullos a serpentinis morsibus allato aetite defendit. Ex his duodecim, quos apostolos nominat, eligit, sed et hos primo praesente turba docet, comminante cum eis turba, solita miseris beneficia reddit. Postmodum vero, ut in praesenti lectum est, per civitates et castella praedicans, solos secum, qui eum fa
Abbreviated transcription (Latin):
deflemꝰ: ut ad gram splendorẽ ꝑue
nire meream᷑ eternũ. Magdalenȩ t᷑ris.
s meliꝰ. si sic̃ a moute montanꝰ ita tur¬
rensis a turre dicat᷑: illa scilicet cui
ps alinista canit. Deduxisti me qͥa
factꝰ es spes mea: turris fortitudinis
a facie mimuici. Cũ aũ turba plurima.
conueniret. & de ciuitatib ꝓperarent ad

Expanded text:
ut ad gratiam splendoremque pervenire mereamur aeternum. Magdalene, turris; sed melius sicut a monte montanus, ita turrensis a turre dicatur. Illa scilicet cui Psalmista canit: Deduxisti me, quia factus es spes mea, turris fortitudinis a facie inimici . Cum autem turba plurima conveniret
Abbreviated transcription (Latin):
cit: sua apud se malicia tabescit. S re¬
dẽptor nr̃ facta eiꝰ mulieris quasibo¬
na gentilitatis enumerat: ut in qͦ
‸malo iaceat agnoscat. Intraui in
domũ tuã. aquã pedib meis ñ de¬
disti. hȩc aũ lacͥmis rigauit pedes
neo ᷤ. Aqͣ qͥppe extͣ nos ẽ. lacͥmaꝵ hicͥ

Expanded text:
cit, sua apud se malitia tabescit. Sed Recit, sua apud se malitia tabescit. Sed Redemptor noster facta ei mulieris, quasi bona gentilitatis enumerat, ut in quo malo jaceat agnoscat. Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti. Haec autem lacrymis rigavit pedes meos. Aqua quippe e
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ex his quȩ nobis suꝑfluut̃ misere¬
m. quatinꝰ sic mens ꝑ cõpassionẽ dole-¬
at: ut etiam manꝰ larga affectũ dolo¬
ris ostendat O sculat᷑ mulier pedes
qͦs tergit. Quod nos qͦq plene agimꝰ
si studiose diligimꝰ qͦs ex largitate con¬
tinemꝰ: ne grauis nobis sit necessitas
ꝓximi: ne ipsa erus indigentia quȩ
sustentat᷑ fiat onerosa: & cũ manꝰ ne¬
cessaria tribuit. animꝰ a cdilectione tor¬
pescat. Potest qͦq ꝑ pedes ipsũ mysteriũ¬
eiꝰ incarnationis intelligi. quo dimitas
terrã tetigit. qͥa carnẽ sũpsit. Uerbũ enĩ
caro factũ est: & habitauit in nobis. Os¬
culamͦ gͥ pedes recdeptoris: cũ mysteri¬
ũ incarnationis eiꝰ ex toto corde diligi¬
mꝰ Ingento pedes ungimꝰ: cũ ipsam¬
mͦ
humanitatis eiꝰ potentiã sacͥ eloquis
bona opinione p̃dicamꝰ. S hoc phari
seus uidet & intudet: quia cũ uida¬
icꝰ ppłs gentilitatẽ diũ p̃clicare conspi¬

Expanded text:
etiam ex his quae nobis superfluunt misereetiam ex his quae nobis superfluunt miseremur, quatenus sic mens per compassionem doleat, ut etiam manus larga effectum doloris ostendat. Osculatur mulier pedes quos tergit. Quod nos quoque plene agimus, si studiose diligimus quos ex largitate continemus, ne gravis nobis sit necessitas proximi, ne ipsa ejus indigentia quae sustentatur fiat onerosa, et cum manus necessaria tribuit, animus a dilectione torpescat. Potest quoque per pedes ipsum mysterium incarnationis ejus intelligi, quo divinitas terram tetigit, quia carnem sumpsit. Verbum enim caro factum est, et habitavit in nobis . Osculamur ergo Redemptoris pedes, cum mysterium incarnationis ejus ex toto corde diligimus. Unguento pedes ungimus, cum ipsam humanitatis ejus potentiam sacri eloquii bona opinione praedicamus. Sed hoc Phasaeus videt, et invidet. Quia cum Judaicus populus gentilitatem Deum praedicare conspi
Abbreviated transcription (Latin):
agimꝰ qͥb opinionis bono odore ec¬
cłiam resꝑgamꝰ: quid in dñi corpo¬
re nisi ungentũ fundimꝰ. S ed secus
pedes mulier stetit. Cont᷑ pedes enĩ
dm̃ stetimꝰ: cũ in peccatis positi. eiꝰ iti¬
nerib renitebam᷑. S si adueram pęm¬
tentiam pt᷑ peccata conuertimur.
iam retro secꝰ pedes dnĩ stamꝰ. qͥa eiꝰ
uestigia seqͥm᷑. quȩ impugnabamꝰ
Lacrimis mulier pedes rigat. Quod
nos qͦq ueracit̾ agimꝰ si qͥblibet ulti¬
nis m̃bris dm̃ ꝑ cõpassionis affectũ
inclinem᷑. si scĩs eiꝰ in tribulatione
cõpatim᷑: si eoꝵ tristiciã nram putamꝰ.
Capillis mulier pedes qͦs rigauerat
tersit. Capilli qͥppe suꝑfliuuit᷑ corpo¬
ri. & quid abundans terrena substan¬
tia: nͥ capilloꝵ speciem tenet. Que dũ
ad usũ netessitatis suꝑfluit: etiã absci¬
sa ñ sentit. Capillis gͦ pecdes dm̃ tegiꝰ.¬
quando scĩs eiꝰ qͥb ex karitate cõpatim᷑.

Expanded text:
agimus, quibus opinionis bonae odore Ecagimus, quibus opinionis bonae odore Ecclesiam respergamus, quid in Domini corpore nisi unguentum fundimus? Sed secus pedes mulier stetit. Contra pedes enim Domini stetimus, cum in peccatis positi, ejus itineribus retinebamur. Sed si ad veram poenitentiam post peccata convertimur, jam retro secus pedes stamus, quia ejus vestigia sequimur quae impugnabamus. Lacrymis mulier pedes rigat, quod nos quoque veraciter agimus, si quibuslibet ultimis membris Domini per compassionis affectum inclinemur, si sanctis compatimur, si eorum tristitiam nostram deputamus. Capillis mulier pedes, quos rigaverat, tersit. Capilli quippe superfluunt corpori, et quid abundans terrena substantia nisi capillorum speciem tenet? quae dum ad usum necessitatis superfluunt, etiam abscissa non sentit. Capillis ergo Domiex charitate compatimur,
Abbreviated transcription (Latin):
dia est: in qua se ppłs iudeoꝵ mansi¬
onẽ continue conũsationis habere
gloriabat᷑. Quã dñs ingressꝰ est. qͥa
tẽporaliter in carne apparens. ñ ue-¬
nit soluere legem aut ꝓpħas s adim¬
plere.O iscubuit aũ qͥa qͥ in sublimi-¬
tate suȩ maiestatis intelligi ñ pote¬
rat. formȩ seruilis humilitatẽ. qua
uideri poss assũpsit. Cognouit itaq
mulier q̃erat in ciuitate peccatrix
qͦd accubuit in domo pharisei: qͥa
gentilitas immũdis pͥus actib ĩ scłi
conu̾satione deuincta fama sermo¬
nis apłici didicit. qͦd misit ds filium
suũ factũ ex muliere factũ sub lege:
ut eos qui sub lege erãt recdimeret.
etiam dm̃ uerũ qui peccatores iusti¬
ficare possit agnoscimꝰ. Attulit aũ mu-¬
lier a labastrũ ungenti. Quid in un¬
gento: nisi bonꝰ odor opinionis expri¬
mit᷑. Unde & paulꝰ dicit. xp̃i bonꝰ
odor sumꝰ in om̃i loco. Si gͥ recta oꝑa

Expanded text:
dia est, in qua se populus Judaeorum mansidia est, in qua se populus Judaeorum mansionem continuae conversationis habere gloriabatur. Quam Dominus ingressus est, quia temporaliter in carne apparens, non venit solvere legem aut prophetas, sed adimplere. Discubuit autem, quia qui in sublimitate suae majestatis intelligi non poterat, formae servilis humilitatem, qua videri posset, assumpsit. Cognovit itaque mulier quae erat in civitate, peccatrix, quod accubuit in domo Pharisaei, quia gentilitas immundis prius actibus in saeculi conversatione devincta, fama sermonis apostolici didicit, quod misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret .etiam Deum verum, qui peccatores justificare possit, agnoscimus. Attulit autem mulier alabastrum unguenti. Quid in unguento nisi bonae odor opinionis exprimitur? Unde et Paulus dicit: Christi bonus odor sumus Deo in omni loco . Si igitur recta opera
Abbreviated transcription (Latin):
mystici intellectꝰ secreta uideamꝰ. Qũẽ
namq phariseus de falsa iusticia p̾su¬
mens. nͥ iudaicũ ppłm quẽ peccatrix
mulier s ad uestigia dnĩ ueniens ꝙ
plorans. nͥ conu̾sam gentilitatẽ clesig-¬
nat: Ragabat aũ phariseus dmm ut R.
manclucaret cũ illo: qͥa ppłs idem quẽ
uenientẽ credere noluit uenturũ
sꝑare ñ desiit. ĩmo uotis p̃catoriis ut
ueniat optare dicens excita potentiã
tuã & ueni ut saluos facias nos. Dño qͥp¬
pe cũ phariseo manducare ẽ. de cre¬
dentis ppłi deuotione gaudia mentis
susciꝑe. Unde ipse alibi de creditura sa¬
maria discipłis ait. Ego cibũ habeo mã¬
ducare quẽ uos nescitis. Alisq hesitan¬
tib qͥd dicẽt: exponens ait. Meus cib ẽ
ut faciam uoluntatẽ erꝰ qͥ misit me:
ut ꝑficiam opꝰ eius. E t ingressus ⁊g
inqͥt domũ pharisei. cdiscubuit Do-¬
mꝰ pharisei. ipsa legis & ꝓpharũ custo¬

Expanded text:
mystici intellectus secreta videamus. Quem mystici intellectus secreta videamus. Quem namque Pharisaeus de falsa justitia praesumens, nisi Judaicum populum? quem peccatrix mulier, sed ad vestigia Domini veniens et ploransharisaeus Dominum, ut manducaret cum illo, quia populus idem quem venientem credere noluit venturum sperare non desiit, imo votis precatoriis, ut veniat, optare dicens: Excita potentiam tuam, et veni, ut salvos facias nos . Domino quippe cum Pharisaeo manducare est, de credentis populi devotione mentis gaudia suscipere. Unde ipse alibi creditura Samaria discipulis ait: Ego cibum habeo manducare, quem vos nescitis . Illisque haesitantibus quid diceret, exponens ait: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui me misit, ut perficiam opus ejus . Et ingressus, inquit, domum Pharisaei, discubuit. Domus Pharisaei, ipsa legis prophetarumque custo
Abbreviated transcription (Latin):
biginẽ: Wnde nunc dicit᷑. Remittũ¬
t᷑ ei peccata multa: qͥa dilexit multũ.
Acsi aꝑte diceret᷑. Incendit plene peccati
rubiginẽ: qͥa ardet ualide ꝑ amoris
ignẽ. Tanto namq ampliꝰ peccati rubi¬
go consumit᷑. quanto peccatoris cor
magno caritatis igne cõcremat᷑. Ecce
ca quȩ ad medicũ uenerat egra. sana¬
ta est.s de salute eiꝰ adhuc alii egrotãt.
peccata dimittit: Sed cȩlestis medicꝰ
egros ñ respicit qͦs etiã de medicam̃to
fieri deteriores uidet. eamq quã sana¬
uerat. ꝑ pietatis suȩ sententiã confir¬
mat dicens. Fides tua te saluã fecit.
uade in pace. Eides etem̃ saluã fecit:
qͥa hoc qͦd petiit posse se acciꝑe ñ dubi¬
tauit.S ipsã qͦq spei certitudinẽ iã ab
illo acceꝑat: a qͦꝑspem etiã salutẽ q̃re¬
bat. In pace autẽ irȩ p̾cipit᷑: ut a uerita¬
tis itiẽ in uia scandali ulteriꝰ ñ diriuet᷑.
Hec hystorica expositione dicta st̃. nc̃

Expanded text:
biginem? Unde nunc dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum. Ac si aperte diceretur: Incendit plene peccati rubiginem, quia ardet valide per amoris ignem. Tanto namque amplius peccati rubigo consumitur, quanto peccatoris cor magno charitatis igne concrematur. Ecce ea quae ad medicum venerat aegra sanata est, sed de salute ejus adhuc alii aegrotant. peccata dimittit? Sed coelestis medicus aegros non despicit, quos etiam de medicamento fieri deteriores videt. Eam autem quam sanaverat per pietatis suae sententiam confirmat, dicens: Fides tua te salvam fecit, vade in pace. Fides etenim salvam fecit, quia hoc quod petiit posse se accipere non dubitavit. Sed ipsam quoque spei certitudinem jam ab illo acceperat, a quo per spem etiam salutem qbat. In pace autem ire praecipitur, ut a veritatis itinere in viam scandali ulterius non derivetur. Haec historica expositione dicta sint, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ũ numerũ fenꝰ accumulat᷑: quẽ ad reg¬
ni cȩlestis qͦd dextris dabit᷑ significati¬
onẽ ꝑtinere. nemo qui dubitet. Neq
enĩ frustra eodem flexu digitoꝵ quo
denariꝰ in leua. ipse figurat᷑ in dexte¬
ñ poterat. fides ꝑficit. & infuturo red¬
det unicuiq sccdm oꝑa eius: his qͥdẽ
qui scdm patientiã boni oꝑis głam
& honorẽ & incorruptionẽ querentib
uitã ȩternã. Uerũ qͥa neutͥ nris iu¬
rib s illiꝰ grã salui facti sumꝰ ꝑfidem:
recte dicit᷑ ñ habentib illis unde red¬
derent donauit utrisq. & quia plꝰ
diligit cui plus donat᷑. cui aũ minꝰ
dimittit᷑. minꝰ diligit: qͥa siue bona
ꝑficiendȩ quã accepimꝰ scientiȩ. seu
uitandȩ quã incurrimꝰ insipientiȩ
uelis intellige̾: multo utiq plus ec¬
cłiȩ quã synagoge donat᷑. quȩ & sordi¬
diori quondã utpote quã nullus
doctor ꝓhibuit idolatrie sorde cor¬

Expanded text:
um numerum fenus accumulatur, quem ad regum numerum fenus accumulatur, quem ad regni coelestis, quod dextris dabitur, significationem pertinere nemo qui dubitet. Neque enim frustra eodem flexu digitorum, quo denarius in laeva, ipse figuratur in dextenon poterat, fides perficit, et in futuro reddet unicuique secundum opera ejus, his quidem qui secundum patientiam boni operis gloriam, et honorem, et incorruptionem, quaerentibus vitam aeternam. Verum, quia neutri nostris viribus, sed illius gratia salvi facti sumus per fidem, recte dicitur: Non habentibus illis unde redderent, donavit utrisque. Et utique plus diligit, cui plus donatur. Cui autem minus dimittitur, minus diligit. Quia sive bona perficiendae, quam accepimus scientiae, seu vitandae quam incurrimus insipientiae, velis intelligere, multo utique plus Ecclesiae quam Synagogae donatur, quae et foediori quondam, ut pote quam nullus doctor prohibuit, idololatriae sorde cor
Abbreviated transcription (Latin):
dicare neglexit. Hȩc aũ ungento unx¬
it pedes meos: qͥa dũ incarnationis eiꝰ
mysteriuĩ gentilitas credidit: sũma lau¬
de etiã ima p̃dicauit. Duo qͥppe debito
ri id ẽ suo creatori ñ materiałe pecum¬
am: s ꝓpͥe salutis nũmũ debebant.
Conditor etenĩ nr̃. qui nos ad imaginẽ
& similitudinẽ suã creauit: quasi cõmo¬
dato ad seruandũ sublimauit. denario.
Nam clenariꝰ solet regis imagine ac noĩe
⁊formari. Om̃i aũ cui multũ donatũ ẽ
multũ querit᷑ ab eo: & cui multũ cõ¬
m̃cdauert̾ plus petunt ab eo. & qͥdẽ
utriꝰq ppłi debitũ ꝑquinariũ nume¬
rũ multiplicat᷑: qͥa uidelicet qnͥq st̃
sensꝰ. quib in hac uita utentes. imagi¬
nẽ quã accepimꝰ nr̃i conditoris exco¬
lere debemꝰ S minꝰ debet ppłs cui le-¬
gis decalogꝰ ꝑ seruũ datꝰ est: ampliꝰ aũ
cui grã intȩ ȩternȩ ꝑfiliũ cõmissa.
ideoq huiꝰ ꝑdenariũ. illiꝰ ꝑcentenari¬

Expanded text:
care neglexit. Haec autem unguento unxit pedes meos. Quia dum incarnationis ejus mysterium gentilitas credidit, summa laude etiam ejus ima praedicavit. Duo quoque debitorri, id est, suo Creatori, non materialem pecuniam, sed propriae salutis nummum debebant. Conditor etenim noster, quos ad imaginem et similitudinem suam creavit, quasi commodato ad servandum sublimavit denario. Nam denarius solet regis imagine ac nomine formari. Omni autem cui multum datum est, multum quaeretur ab eo. Et cui multum commendaverunt, plus petunt ab eoutriusque populi debitum, per quinarium numerum multiplicatur. Quia videlicet quinque sunt sensus, quibus in hac vita utentes, imaginem quam accepimus nostri Conditoris excolere debemus: sed minus debet populus, cui legis decalogus per servum data est. Amplius autem, cui gratia vitae aeternae per filium commissa. Ideoque hujus per denarium, illius per centenari
Abbreviated transcription (Latin):
cupiert̃ uidẽ quȩ uos uidetis & ñ ui¬
dert̃: & audire quȩ auditis & ñ audi¬
erũt. Congruit sane huic loco qͦd nu-¬
meroꝵ hẏstoria refert diuisis equali¬
t̃ cesoꝵ madianitarũ spoliis. eos qͥdẽ
qͥ de pugna uenerũt qͥngentesimũ
de sua portione caput. ceteros uͦ qn¬
quagesimũ dño dedisse: qͥa & mag-¬
na offert qui se in castris uirtutũ
exercendo. tutũ ab incursione conser¬
uat hostili: s maiora utiq qͥ gladiũ
uerbi uibrando innumeras adũsa¬
rii exercitꝰ copias sternit:.i¬

Expanded text:
cupierunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt . Congruit sane huic loco quod Numerorum historia refert, divisis aequaliter caesorum Madianitarum spoliis, eos quidem qui de pugna venerunt, quingentesimum de sua portione caput, caeteros vero quinquagesimum Domino dedisse. Quia et magna offert qui se in castris virtutem exercendo tutum ab incursione conservat hostili, sed majora utique qui gladium verbi vibrando, innumeras adversarii exercitus copias sternit.
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Os culũ mͥ ñ dedisti: hȩc autẽ
ex qͦ intrauit ñ cessauit osculari pe¬
des meos O sculũ qͥppe: dilectionis
est signũ. E infidelis ille ppłs dõos¬
culũ ñ dedit. qͥa ex karitate eum
amare noluit: cui ex timore serui¬
uit. Uocata aũ gentilitas redẽpto¬
ris sui uestigia osculari ñ cessat: qͥa
in eiꝰ amore continuo suspirat. Oleo¬

Expanded text:
dit. Osculum mihi non dedisti; haec autem ex quo intravit, non cessavit osculari pedes meos. Osculum quippe dilectionis est signum. Et infidelis ille populus Deo osculum non dedit, quia ex charitate eum amare noluit, cui ex timore servivit. Vocata autem gentilitas Redemptoris sui vestigia osculari non cessat, 1597 quia in ejus amore continuo suspirat.
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc lacͥmis lauerit & crine pecles ter¬
serit. & manifestȩ peccatͥx appellet᷑:
de illa aũ nichil tale scͥptũ sit: nec po¬
tuerit statĩ capite dñi meretͥx digna
fieri. Uerũ qͥ diligentiꝰ inuestigant.
iueniunt eandẽ mulierẽ. mariã
uidelicet magdalenã sorotẽ latari
sic̃ iohes narrat bis eodẽ functã fui¬
sse obseqͥo. semel quicdẽ hoc loco. cũ
pͥmo accedens cũ humilitate & lacͥ¬
mis. remissionẽ meruit peccatoꝵ.
N am & iohes hoc quãus ñut lucas
qͦmͦ factũ sit narrauerit tñ ipsam
mariã cõm̃dãs cõmemorauit. ubi
de resuscitando frẽ eiꝰ loqͥ cepit. erat
aũ quidã inquiens lacarꝰ a betha

Expanded text:
erit, et crine pedes terserit, et manifeste peccatrix appelletur; de illa autem nihil tale scriptum sit, nec potuerit statim capite Domini meretrix digna fieri. Verum, qui diligentius investigant, inveniunt eamdem mulierem, Mariam videlicet Magdalenam sororem Lazari, sicut Joannes narrat, bis eodem functam fuisse obsequio. Semel quidem hoc loco, cum primo accedens cum humilitate et lacrymis, remissionem meruit peccatorum. Nam et Joannes hoc, quamvis non ut Lucas quomodo factum sit narraverit, tamen ipsam Mariam commendans commemoravit, ubi de resuscitato fratre ejus coepit loqui. Erat autem quidam, inquiens, languens La
Abbreviated transcription (Latin):
bentib illis unde reclderent: donauit
utrisq. Quis gͦ eũ plus diligit: Respõ¬
dens symon dixit. Estimo: qͥa is cui
plus donauit. Qua in re notandum
ẽ: qͥa dum sua sententia phariseus
conuincit᷑. quasi freneticꝰ funẽ por¬
tat. ex qͦ liget᷑. P numerant᷑ bona pec¬
catricis: enumerant᷑ mala falsi iusti
cũ dr. Intraui indomũ tuã. aquã
Spedib meis ñ dedisti. hȩc aũ lacͥmis

Expanded text:
t, donavit utrisque. Quis ergo plus eum diligit? Respondens Simon, dixit: Aestimo quia is cui plus donavit. Qua in re notandum est quia dum sua sententia Pharisaeus convincitur, quasi phreneticus funem portat ex quo ligetur. Enumerantur bona peccatricis, enumerantur mala falsi justi, cum dicitur: Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti. Haec autem lacrymi
Abbreviated transcription (Latin):
baptirati baptismo ioh̃is: qͦd sia dño
dictũ int̃p̃teris audiens ioħ̃em ppłs in¬
telligit᷑ eẽ designatꝰ: si ab eugłista int̾po¬
sitũ. audiens ipsũ dnm de ioħis mag¬
nitudine disputantẽ restat intelligi.
pharisei aũ & legisꝑiti consiliũ cli spre¬
uert̃ in semet ipsos ñ baptirati ab eo: ꝑ¬
git idem eugłista q̃ uerb̃ ꝓposuerat etiã

Expanded text:
no dictum interpreteris, audiens Joannem populus intelligitur esse designatus. Si ab evangelista interpositum, audiens ipsum Dominum, de Joannis magnitudine disputantem restat intelligi. Pharisaei autem et legis periti consilium Dei spreverunt in semetipsos non baptizati ab eo. Pergit idem Evangelista
Abbreviated transcription (Latin):
labastrũ ẽ genꝰ marmoris candidi. ua¬
riis colorib int̾tincti. quod ad uasa
ungentaria cauare solent: eo qͦd opti¬
me seruare incorrupta dicat᷑. Nascit᷑
circa thebas egẏptias. & clamascũ sy¬
riȩ cȩteris candidiꝰ. ꝓbatissimũ uͦĩ in

Expanded text:
labastrum genus marmoris candidi, variis coloribus interstincti, quod ad vasa unguentaria cavare solent, eo quod optime servare ea incorrupta dicatur. Nascitur circa Thebas Aegyptias, et Damascum Syriae, caeteris candidius, probatissimum vero in
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ tercii nr̃i in lucã caput ẽ libri: &E si ob
laborẽ legentiũ minuendũ a nouo in¬
choat᷑ exordio: rerũ canĩ nectura sccłi
libri finẽ respicit. Nam qͥa suꝑiꝰ siue ex
ꝑsona eugłistȩ. siue ex dni saluatoris ut
qͥbdã placuit dictũ fuerat. & om̃is ppłs

Expanded text:
quae tertii nostri in Lucam caput est libri, etsi ob laborem legentium minuendum a novo inchoatur exordio, rerum tamen nexura secundi libri finem respicit. Nam quia superius sive ex persona evangelistae, sive Domini Salvatoris ut quibusdam placuit dictum fuerat: Et omni
Abbreviated transcription (Latin):
det: qͥa & hẽ maligno sp̃ui ad ulti¬
onẽ trahere ꝑmittit. ut cõpulsã
animã ipse ad pęnã de corpore ex¬
igat: qͥ ei ad culpã sponte consen¬
sit. Exactor mitit in carcerem:
qͥa ꝑ malignũ sp̃m in inferno re-¬
trudit᷑. quousq dies iudeii ueni¬
at. ex qͦ iam in inferm ignibꝰ si¬
nima peccata ꝑsoluas. Quo qͥa
semꝑ soluere pęnas patiendo. s nũ¬
qũa ꝑsoluere ueniã consequendo
erit. nũꝗͣ exies inde. ubi ꝑpetuas
oꝑm penas lues:

Expanded text:
dit, quia hunc maligno spiritui ad ultidit, quia hunc maligno spiritui ad ultionem trahere permittit, ut compulsam animam ipse ad poenam de corpore exigat, quae ei ad culpam sponte consensit. Exactor mittit in carcerem, quia per malignum spiritum in inferno retruditur, quousque dies judicii veniat, ex quo jam in inferni ignibus sinima peccata persolvas: quae quia semper solvere poenas patiendo, sed nunquam persolvere veniam consequendo erit, nunquam exies inde, ubi perpetuas operum poenas lues,
Abbreviated transcription (Latin):
iustũ creatoris iudiciũ ẽẽ uentu¬
rũ. Nemo gͥ ex eo qͦͦd supͣdictũ ẽ.
seruũ nescientẽ dni uoluntatẽ ua¬
pulare paucis. int̾ peccandũ de
remedio nesciendi p̃sumat: qͥ ut
alia taccam. ex eo qcd homo est. nͨ
mala quȩ caueat. nec bona pote¬
st ignorare q̃ appetat. Cũ aũ ua
cdis cũ adu̾sario tuo ad pͥncipẽ ĩ
uia. da oꝑam liberari ab illo: ne
forte tradat te apud uidicẽ. & iu¬
dex tracdat te exactori: & exactor
mittat te in carcerem. Et hec sic̃
r suꝑiora. scłi calcanclas illecebraᷤ.
aduentũq tremendi uidicis con-¬
tinua docent expectatione p̾sto¬
landũ. Adu̾sariꝰ qͥppe nr̃ in uia:
ẽ sermo dĩ contrariꝰ nr̃is carnali¬
b desideriis in p̾senti uita. A qͦ
ipse liberat᷑: qͥ p̃ceptis eiꝰ humilit̃
subdit᷑. Alioquin aduersariꝰ udi-¬
ci & iudex tradet exactori: quia
ex sermone dm̃i contẽpto. reus
peccator tenebit᷑ in examine ui-¬
dicis. Quem iuidex exactori tra¬

Expanded text:
atoris judicium esse venturum. Nemo igitur ex eo quod supra dictum est, servum nescientem Domini voluntatem vapulare paucis, inter peccandum de remedio nesciendi praesumat. Qui ut alia taceam, ex eo ipso quod homo est, nec mala quae caveat, nec bona potest ignorare quae appetat. Cum autem vadis cum adversario tuo ad principem in via, da operam liberari ab illo, ne forte tradat te apud judicem, et judex tradat te exactori, et exactor mittat te in carcerem. Et haec sicut et superiora saeculi calcandas illecebras, adventumque tremendi judicis continua docent exspectatione praestolandum. Adversarius quippe noster in via, est sermo Dei contrarius nostris carnalibipse liberatur qui praeceptis ejus humiliter subditur. Alioquin adversarius judici, et judex tradet exactori, quia ex sermone Domini contempto reus peccator tenebitur in examine judicis. Quem judex exactori tra
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa qui ex elem̃toꝵ immutatione
statũ aurarũ. qͥa uoluert̃ facillie
p̃noscere potuerunt: possent eti¬
gẽ ꝓpħ̾arũ. qͥ hoc utrũq manifestẽ Oz.¬
simis uł indiciis rerũ. uł annoꝵ
p̃signauere curriculis. E ne qͥ de t᷑
ros. temporũ cursũ ꝓbare ñ posse
causarent᷑: uigilant̾ adiungit.
Quid autẽ & a uobis ipsis ñ uidi¬
catis qͦd iustũ est: ostendẽs eos
utpote rationalẽ creaturã & si lit¬
teras nesciant. naturali tñ ingeni¬
o posse dinoscere. uł eũ qui opa
in se q̃ nemo aliꝰ feciss supͣ homi¬
nẽ intelligendũ & ido dm̃ ẽẽ cre

Expanded text:
quia qui ex elementorum immutatione quia qui ex elementorum immutatione statum aurarum, quia voluerunt, facillime praenoscere potuerunt, possent etigere prophetarum, qui hoc utrumque manifestissimis, vel indiciis rerum vel annorum praesignavere curriculis. Et ne quid de ros temporum cursum probare non posse causarentur, vigilanter adjungit. Quid autem et a vobis ipsis non judicatis quod justum est? Ostendens eos utpote rationalem creaturam, et si litteras nesciant, naturali tamen ingenio posse dignoscere, vel eum qui opera in se, quae nemo alius, fecisset, supra hominem intelligendum, et ideo De
Abbreviated transcription (Latin):
ties: ex qͥb xp̃c scd̾m carnẽ. Socrus
gͥ. id ẽ mat̾ sponsi. & in nurũ sicut
p̃dirimꝰ suã. & in filiã diuisa ẽ: qͥa
synagoga carnalis. siue de circũcisi¬
one seu de p̃putio credentes ꝑsequi.
ñ cessat. S & ipse in socrũ matrẽq st̃
diuisȩ. nolentes circũcisionẽ recipe car¬
nałe̾: ut actꝰ apłoꝵ docent. Dicebat
aũ& ad t᷑bas. Cũ uideritis nubem
orientẽ ab occasu: statĩ dicitis nĩ¬
bꝰ uenit: & ita fit. E cũ austrũ flan¬
tẽ: dicitis qͥa ȩstꝰ erit. & fit. Nubem
orientẽ ab occasu. carnẽ suã a morte
resurgentẽ significat: ex illa emm
om̃ib terris ẏmber eugłice p̃dica¬
tionis infusꝰ est. Austrũ flantẽ ante
estus: tribulationes leuiores ante
iudiciũ. Hypocritȩ faciẽ cęli & tertȩ
nostis ꝓbare: hoc autẽ tempꝰ qͦmͦ
ñ ꝓbatis: Quid nube & austro my¬
sticȩ designet᷑. p̃occupando ꝑstrurx¬
imꝰ. S & ad litterã manifestꝰ ẽ sensꝰ:

Expanded text:
m carnem . Socrus igitur, id est mater sponsi, et in nurum sicut praediximus suam, et in filiam divisa est, quia synagoga carnalis sive de circumcisione, seu de praeputio credentes persequi non cessat. Sed et ipsae in socrum matremque sunt divisae, nolentes circumcisionem recipere carnalem, ut Actus apostolorum docent. Dicebat autem et ad turbas: Cum videritis nubem orientem ab occasu, statim dicitis, Nubes venit, et ita fit. Et cum austrum flantem, dicitis quia aestus erit, et fit. Nubem orientem ab occasu, carnem suam a morte resurgentem significat. Ex illo enim omnibus terris imber Evangelicae praedicationis infusus est. Austrum flantem ante aestus, tribulationes leniores ante judicium. Hypocritae, faciem terrae et coeli nostis probare. Hoc autem tempus quomodo non probatis? Quid nube et austro mystice designetur, praeoccupando perstrinximus. Sed et ad litteram manifestus est sensus,
Abbreviated transcription (Latin):
nesi scdĩ diei oꝑa uisa a dõ qͥa bo¬
na sint ñ dicunt᷑. Pat̾ in filium &
filiuᷤ in patrẽ suũ. ꝑ at̃ hic diabol
ẽ: cuiꝰ aliqͣndo filii ñ illo creante. s
nobis imitantib eramꝰ: dicente dño.
Ex patre diabolo estis. S p̃tꝗͣ uocẽ
nis ille: io ẽ gr̃a spualis separauit
nos ab inuicẽ. ostendit alterũ pa¬
trẽ cui diceremꝰ pat̾ nr̃ qͥ es in celt̾.
at̾ in filiã. & filia in matrẽ. Mater
synagoga. filia ẽ ęccłia pͥmitiua:
q̃ & eã cle qua genꝰ durit synagogã
fidei ꝑsecutricẽ sustinuit. & ipsa eidẽ

Expanded text:
nesi secundi diei opera visa a Deo quia bonesi secundi diei opera visa a Deo quia bona sint, non dicitur. Pater in filium, et filius in patrem suum. Pater hic diabolus est, cujus aliquando filii non illo creante, sed nobis imitantibus eramus, dicente Domino: Vos ex patre diabolo estis . Sed postquam vocem nis ille, id est gratia spiritalis separavit nos ab invicem, ostendit alterum patrem, cui diceremus, Pater noster qui es in coelis . Mater in filiam, et filia in matrem. Mater synagoga, filia est Ecclesia primitiva, quae et eam de qua genus duxit synagogam fidei persecutionem sustinuit, et ipsa eid
Abbreviated transcription (Latin):
lis ꝓ fide dimicantib Erũt enĩ
ex ħ qͥnq ĩ domo una diuisi.tres
in duo & duo intres diuident᷑. In
duo & trescontra duo: & contra
tres significat. E notandũ qͦm qͥnq
diuisos dicat. cũ uideat᷑ ser ꝑsona¬
rũ subiecisse uocabula. patris scili¬
cet & filii. matͥs & filiȩ. socrus & nu¬
rus. Intelligendũq eandẽ socrus
quã matris noĩe designatã: qͥa quȩ
mat᷑ est filii. ipsa & socrus est uxoris
eiꝰ: ideoq illa ipsa & in filiã suã & in
nurũ dicit᷑ eẽ diuisa. Quas siqͥs chiui¬
siones etiã allegoricȩ querit int̾pre¬
tari. tres in duo & duo in tres drui¬
dunt᷑: qͥa boni malis & malibons̃
dissentiut̃ atq agũt adu̾sa. Tria
namq ad eos qͥ fidẽ sc̃e tͥnitatis ser¬
uant ꝑtinere: nemo qͥ dubitet. Duo
qͥppe illis congruere qͥ a fidei imita¬
te dissentiũt̃. & multis scͥpturarũ
locis. ꝙ ibi maxime ꝓbat᷑. qͦͦd & im¬
munda marcha animalia sub
hoc numero retinent᷑. & sola in ge¬

Expanded text:
dimicantibus. Erunt enim ex hoc quinque in domo una divisi, tres in duo, et duo in tres dividentur. In duo et in tres, contra duo et contra tres significat. Et notandum quomodo quinque divisos dicat, cum videatur sex personarum subjecisse vocabula, patris scilicet et filii, matris et filiae, socrus et nurus. Intelligendumque eamdem quam matris nomine designatam; quia, quae mater est filii, ipsa et socrus est uxoris ejus: ideoque illa ipsa et in filiam suam, et in nurum dicitur esse divisa. Quas si quis divisiones etiam allegorice quaerat interpretari, tres in duo et duo in tres dividuntur, quia boni malis, et mali bonis sentiunt atque agunt adversa. Tria namque ad eos qui fidem summae Trinitatis servant, pertinere, nemo qui dubitet. Duo quoque illis congruere qui a fidei unitate dissentiunt, et multis Scripturarum locis, et ibi maxime probatur, quod et immunda in arca animalia sub hoc numero retinentur, et sola in Ge
Abbreviated transcription (Latin):
iubar cunctas mundi plagas il¬
lustret. huiꝰ fłama deuotionis usq
ad finẽ scli. fideliũ semꝑ augescat
in corcle. neq ullo infideliũ uł
fuctuũ extinguat᷑ in cursu uł fla-¬
tuũ: Baptismo aũ habeo bapti¬
tari. S anguinis inqͥt ꝓprii tine¬
tione pͥus habeo ꝑfundi: & sic cor¬
da credentiũ sp̃c igne qͦ terrena om¬
ma simul & aĩam suã despice̾ ĩmo
odire queant infłamare. Non enĩ
De qͣ alibi. potestis inqͥt bibere ca¬
licẽ quẽ ego bibo: aut baptismo
qͦ ego baptiror baptitari. Et qͣmͦ¬
coartor usq dum ꝑficiat᷑. Quidã
codices habent & qͦmͦ angor. Tanta
itaq dñi dignatio est. ut infunden¬
dȩ nob̃ deuotionis & consũmandȩ
ꝑfectionis in nobis. & maturandȩ
ꝓ nobis studiũ passionis sͥ inee̾
testet᷑: qͥ cũ in se nichil habuerit
qͦd doleret. nrĩs tam̃ angebat᷑ siue
coartabat᷑ erũpnis: & sub tempore
passionis mestitiã p̃tendebat. quã

Expanded text:
jubar cunctas mundi plagas iljubar cunctas mundi plagas illustret, hujus flamma devotionis usque ad finem saeculi fidelium semper augescat in corde, neque ullo infidelium vel fluctuum exstinguatur incursu vel flatuum? Baptisma autem habeo baptizari. Sanguinis inquit proprii tinctione prius habeo perfundi, et sic corda credentium spiritus igne, quo terrena omnia simul et animam suam despicere imo odire queant, inflammare. Non enim De qua alibi: Potestis, inquit, bibere calicem quem ego bibo, aut baptismo quo ego baptizor, baptizari ? Et qcoarctor, usque dum perficiatur? Quidam codices habent, Et quomodo angor. Tanta itaque Domini dignatio est, ut infundendae nobis devotionis, et consummandae perfectionis in nobis, et maturandae pro nobis studium passionis sibi inesse testetur, qui cum in se nihil habuerit quod doleret, nostris tamen angebatur sive coarctabatur aerumnis, et sub tempore is maestitiam praetendebat, quam
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnationẽ. qnͣto hic minorẽ habue¬
rit mniquitatem: UIII.¬
GNEM ueni mittere in t̾ram: & qͥd
uolo nͥ ut accendat᷑: Hec ad interro¬
gationẽ beati petri sciscitantis an
artioris uite statꝯ sit ab om̃ib ex¬
petendꝰ: spetialit̾ sententia respon¬
dit. Ignẽ qͥppe dicit sp̃c scĩ feruorẽ:
qͥ secreta cordis illuminãs. uitia
nas tribulosq cõburit. aurea dnĩce
domꝰ uasa ꝓbando meliorat de lig¬
na fenũ stipulamq consumit. Qui
mox in terrã missꝰ illas centũ ui¬
ginti quas inarce syon repperit lu¬
cernas. intima sui luminis aspersi¬
one fetauit. De quib supra cũ dice¬
ret. sint lumbi ur̃i p̾cincti. ad didit
& lucernȩ ardentes. Queris gͦ inqͥt
utrũ om̃s moneã lumbis accinctiˢ
& lucernis ardentib dñi aduentũ
p̃stolari. S qͥ ob hoc solũ de sinu
patris exuii. & ueni in mundũ. ut
homines a terrenis cupiditatib in
cȩlestia desideria succendã qͥd putaᷤᷤ
uolo aliuo quã ut huiꝰ incendii

Expanded text:
o hic minorem habuerit iniquitatem. Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut accendatur? Haec ad interrogationem beati Petri sciscitantis, an arctioris vitae status sit ab omnibus expetendus, specialiter sententia respondet. Ignem quippe dicit Spiritus sancti fervorem, qui secreta cordis illuminans continunas tribulosque comburit, aurea dominicae domus vasa probando meliorat, et ligna, fenum, stipulamque consumit, qui mox in terram missus illas centum viginti, quas in arce Sion reperit lucernas, intima sui luminis aspersione fetavit. De quibus supra cum diceret: Sint lumbi vestri praecincti , addidit: Et lucernae ardentes. Quaeris ergo inquit utrum omnes moneam lumbis accinctis et lucernis ardentibus Domini adventum praestolari: sed qui ob hoc solum de sinu Patris exivi, et veni in mundum ut homines a terrenis cupiditatibus in coelestia desideria succendam, quid putas volo aliud, quam ut hujus incendii
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. Ille aũ seruus qͥ cognouit uo¬
luntatẽ dñi sui & ñ p̃p̃arauit. & non
⁊fecit scđm uoluntatẽ eiꝰ: uapulabit¬
G multis Multi hãc sententiã male
intelligentes. nolũt scire qͥd faciãt:
& quasi musꝰ se uapulaturos existi¬
mat s nesciant qͥd oꝑari debue¬
rant. S aliud ẽ necisse: aliud ẽscire
ciat. aurẽ a uoce ueritatis aũtit: iste
ñ nesciens s contẽptor addicit᷑. Qui R̃¬
autẽ ñ cognouit & ñ fecit digna: pla¬
gis uapulabit paucis m̃i aũ cui

Expanded text:
s qui cognovit voluntatem domini sui, et non praeparavit, et non fecit secundum voluntatem ejus, vapulabit multis. Multi hanc sententiam male intelligentes, nolunt scire quid faciant, et quasi minus se vapulaturos existimant, si nesciant quid operari debuerant. Sed aliud est nescisse, aliud est scire ciat autem a voce veritatis avertit, iste non nesciens, sed contemptor addicitur. Qui autem non cognovit, et fecit digna plagis, vapulabit paucis. Omni au
Abbreviated transcription (Latin):
atis. Si gͦ inqͥt neq qͦd minimũ ẽ
potestis. ininimũ ẽ enĩ hoc. s deo.
ẽ E ꝓpt̃ alimentũ. Itaq seqͥt᷑ ꝙ dicit.
onsiderate lilia agri. qͦmͦ crescunt:
ñ laborant neq nent. Sed ista docu¬
m̃ta ñ sic̃ allegorica discutienda st̃:
ut queramꝰ qd significent corui aut
lilia. Posita sunt enĩ: ut de reb mi¬
norib maiora suaderent᷑. Dico aũ
uobis: nec salomonĩ om̃i gła sua uestie¬
bat᷑ sicut unũ ex istis. Et reuera qͦd
sericũ. quȩ regũ purpura. quȩ pictu¬
ra textricũ potest florib cõparari:
Quid ita rubet ut rosa. Quidita can¬
det ut liliũ: Uiolȩ uͦ purpurã nullo
suꝑari murice: ocłoꝵ magis qua ser¬
monũ indiciũ est. Si aũ fenũ qͦd hodie
in agro est & cras in clibanũ mitit᷑

Expanded text:
atis. Si ergo inquit neque quod minimum est potestis, minimum enim est hoc, sed Deo, est propter alimentum. Itaque sequitur, et dicit: Considerate lilia quomodo crescunt, non laborant, non nent. Sed ista documenta, non sicut allegorica, discutienda sunt, ut quaeramus quid significent corvi aut lilia; posita sunt enim, ut de rebus minoribus majora persuaderentur. Dico autem vobis, nec Salomon in omni gloria sua vestiebatur sicut unum ex istis. Et revera, quod sericum, quae regum purpura, quae pictura textricum, potest floribus comparari? Quid ita rubet ut rosa? quid ita candet ut lilium? Violae vero purpuram nullo superari murice, oculorum magis quam sermonum indicium est. Si autem fenum quod hodie in agro est, et cras in clibanum mitt
Abbreviated transcription (Latin):
bacẽ ueni dare in terrã: Non dico
uob̾: s separationẽ. ¶uomͦ pt bap¬
tisma suȩ passionis. p̾t ignis sp̃ua¬
lis aduentũ terra sit arsura declarat.
Siqͥdẽ ao fidẽ. xp̃i totꝰ orbis contra se
les habuit & credentes: & ꝓpterea bel¬
lũ missũ est bonũ. ut rũpet᷑ pax
mala. Qͦd & ysaias sub typo egyp¬

Expanded text:
am? non, dico vobis, sed separationem. Quomodo post baptisma suae passionis, post ignis spiritalis adventum, terra sit arsura declarat. Siquidem ad fidem Christi totus orbis contra se les habuit et credentes, et propterea bellum missum est bonum, ut rumperetur pax mala. Quod et Isaias sub typo Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
constituend̾. ꝓpt̾ qͦd om̃ia faciamꝰ q̃cũq
facimꝰ. S qͥa in hac uita militamꝰ ut
ad illud regnũ uenire possimꝰ. q̃ uita
sine his necessariis agi ñ potest: adici¬
ent᷑ hec uob̃ inqͥt s uos regnũ dĩ q̃rite.
Qͥ enĩ ñ ait dabunt᷑. s adicient᷑. ꝓfecto
indicat. aliud eẽ qͦd pͥncipalit᷑ dat᷑. aliud
qͦd suꝑadicit᷑: qͥa nob̾ ĩ intentione et̾ni

Expanded text:
d omnia faciamus quaecunque facimus. Sed quia in hac vita militamus, ut ad illud regnum pervenire possimus, quae vita sine his necessariis agi non potest, Adjicientur haec vobis, inquit, sed vos regnum Dei quaerite. Qui enim non ait, Dabuntur, sed adjicientur, profecto indicat aliud esse quod principaliter datur, aliud quod superadditur. Quia nobi
Abbreviated transcription (Latin):
głoꝵ & om̃iũ & magnoꝵ & pusilloꝵ
& fideliũ & infideliũ futurũ esse iudi¬
ciũ. Unde restat intelligi. his iam
bene cognitis. ea magis que nescirȩ
forte poterat. quȩsitu digna duriᷤ¬
se uidelicet si sublimia illa uite cȩ¬
lestis instituta quib possessa uen¬
dere sacculos qͥ ñ ueterascerent facẽ.
thesaurũ uͦ condere lumbis p̃cinc¬
tis lucernisq ardentib uigilare. &
dnm̃ ex pectare p̃ciperet ad apłos so¬
lum similesq illoꝵ. an & ad om̃s qͥ
saluandi sũt ꝑtineant. Qui sensꝰ ce̾
querentis. ex ipsa ni falsor dñi res¬
ponsione declarat᷑. D ixit aũ dñs.
Qͥs putas ẽ fidelis dispensator & pru¬
dens: quẽ constituit dñs suꝑ fami

Expanded text:
 omnium, magnorum et pusillorum, et fidelium, et infidelium, futurum esse judicium. Unde restat intelligi, his jam bene cognitis, ea magis quae nescire forte poterat, quaesitu digna duxisse, videlicet si sublimia illa vitae coelestis instituta, quibus possessa vendere, sacculos qui non veterascerent facere, thesaurum coelo condere, lumbis praecinctis lucernisque ardentibus vigilare, et Dominum exspectare praeceperat, ad apostolos solum similesque illorum, an et ad omnes qui salvandi sint, pertineant. Qui sensus esse quaerentis, ex ipsa ni fallor Domini responsione declaratur. Dixit autem Dominus: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit Dominus super fami
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ. Luxuriosi thesauri: epulȩ sũt.
Lasciui. ludiera: amatoris. libido.
huic seruit unꝰ qsͥq a qͦ uincit᷑. sint¬
lumbi ur̃i p̾cincti: & lucernȩ arden¬
tes. uia multos ostenderat uł in to
modi dño seriuientes: pulchrx breuit᷑¬
ꝙ suos docet & lumbos p̾cingẽ ꝓpter
continentiã ab amore rerũ scłariũ &
lucernas ardentes habere: ut hoc ip¬
sũ tͦ fine & recta intentione faciant.
auit᷑. Lũbos p̃cingimꝰ: cũ carnis luxuri G̃.¬
am Per continentiã coartamꝰ. Lucer¬
nas aũ arcdentes in manib tenemus:
cũ ꝑ bona oꝑa ꝓxiis nr̃is lucis ex¬
empla monstramꝰ. Redẽptori etenĩ

Expanded text:
saurum. Luxuriosi thesauri epulae sunt; saurum. Luxuriosi thesauri epulae sunt; lascivi, ludicra; amatoris, libido. Huic servit unusquisque a quo vincitur. lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes, etc. Quia multos ostenderat Dominus vmodi Domino servientes, pulchre breviterque suos docet et lumbos praecingere, propter continentiam ab amore rerum saeculariumque et lucernas ardentes habere, ut hoc ipsum vero fine et recta intentione faciant. Aliter lumbos praecingimus, cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus; lucernas autem ardentes in manibus tenemus, cum per bona opera proximis nostris lucis exe