comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quał pat̾: Inde e hic si adũtis: nemo uenit
ad me nͥ qm pat̃ attraxerit: Nolite cogita¬
re inuitum trahi: trahit᷑ auimꝰ ⁊ amore
Nec timere debemꝰ ne ab homunbꝰ qui
u̾ba ꝓpendunt. ce a rebꝰ maxime diuinis
inteiligendis longe remoti st̃. ĩ hoc scͥp¬
turarum scãrũ euangħco u̾bo forsitan
rep̃hendam᷑: & dicatur nob Quomͦ uo
liuitate eredo si trahor: Ego dico: parũ
est uoluntate: etiam uoluptate trahe¬
ris: Quid ẽ trabi uoluptate: delecꝰtare ĩ
clũo: & dabit tͥ petieiones cordis tui Est
quedam uoluptas cordis: cui panis dul¬
eis ẽ ille eaelestis: Porro si poetȩ dicere
licuit trahit sua qͥmiq uoluptas: no
necessitas s uoluptas. ñ obligatio s delectatio:
qͣnto nos forcius clicere ddebemꝰ trabi hominẽ

Expanded text:
equalis Patri. 4. Inde et hic si advertis, Nemo venit equalis Patri. 4. Inde et hic si advertis, Nemo venit ad me, nisi quem Pater attraxerit. Noli te cogitare invitum trahi: trahitur animus et amore. Nec timere debemus ne ab hominibus qui verba perpendunt, et a rebus maxime divinis intelligendis longe remoti sunt, in hoc Scripturarum sanctarum evangelico verbo forsitan reprehendamur, et dicatur nobis, Quomodo voluntate credo, si trahor? Ego dico: parum est voluntate, etiam voluptate traheris. Quid est trahi voluptate? Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . Est quaedam voluptas cordis, cui panis dulcis est ille coelestis. Porro si poetae dicere licuit, « Trahit sua quemque voluptas » ; non necessitas, sed voluptas; non obligatio, sed delectatio: quanto for
Abbreviated transcription (Latin):
ad.x ambilando currimꝰ: s credendo Hec
motu corꝑis: s uoluntate cordis accedimꝰ:
dõ illa mulier que fimbriam tetigit: ma¬
gis tetigit qͣm turba quȩ p̃ssit: Idõ cdñs
diĩ Quis me tetigit : & mirantes clisci¬
piili dixer̃. Turbe te comprimunt: & di¬
cis quis me tetigit: & ille repetiuit: d̃e¬
tigit me aliquis: Illa tang̾: turba p̃mit
Quid ẽ tetigit. nisi credidit: Uñ ⁊ mu¬
lieri illi clix p ꝰ resurrectionẽ uolenti se mit¬
tere ad pedes eius: Noli me tang̃e Ñdũ
enim ascenddi ad patre. Quod udes hoc
solum me esse putas:. Noli me tang̾e.
Quid est  hoc solum me esse putas
qd tͥ appareo: noli sic crede. hoc ẽ noli me
tangere Nondũ enum ascendi ad patrẽ:
T ibi ñ ascendi: nam iñ numqͣm recessi:
In tra ñ tangebat stantẽ ⁊ qͦmͦ tangeret
ad patrẽ ascendentẽ.: Sic tam̃ sic se tangi
uoluit: sic tangit᷑ ab eis a quibꝰ tangitur ben
Ascendens ad patrẽ: manens cũ patre c¬

Expanded text:
lando currimus, sed credendo: nec motu corporis, sed voluntate cordis accedimus. Ideo illa mulier quae fimbriam tetigit, magis tetigit quam turba quae pressit. Ideo Dominus dixit, Quis me tetigit? . Et mirantes discipuli, dixerunt: Turbae te comprimunt, et dicis, Quis me tetigit? Et ille repetivit: Tetigit me aliquis. Illa tangit, turba premit. Quid est tetigit, nisi credidit? Unde et mulieri illi post resurrectionem dixit volenti se mittere ad pedes ejus: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem . Quod vides, hoc solum me esse putas; noli me tangere. Quid est? Hoc solum me esse putas quod tibi appareo, noli sic credere: hoc est, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem; tibi non ascendi, nam inde nunquam recessi. In terra non tangebat stantem, quomodo tangeret ad Patrem ascendentem? Sic tamen, sic se tangi voluit: sic tangitur ab eis a quibus bene tangitur, ascendens ad Patrem, manens cum Patre, a
Abbreviated transcription (Latin):
lius dĩ: Quid suꝑbis hõ: Ds̃ ꝓpt̃ te humił fa¬
minem: saltim imitare humilem dm̃: Ue¬
uit filius dĩ ĩ homine: o humił factꝰ ẽ: Pre¬
cipit᷑ tͥ ut sis humił: ñ tͥ p̃cipit᷑ ut ex homiue
fras pecꝰ. Ille ds factꝰ ẽ hõ: tu homo cognosce
qr es hõ: ĩota humilitas tua ut cognoscas te:
Ergo qr humilitatẽ docet dĩ: dix̃: Nõ ueni fa¬
cere uolintatẽ in eã : s uoluntatẽ eiꝰ qͥ misit
me: ħ enim cõmendatio humilitatis ẽ: Suꝑ

Expanded text:
lius Dei. Quid superbis, homo? Deus propter te humilis falius Dei. Quid superbis, homo? Deus propter te humilis faminem, saltem imitare humilem Deum. Venit Filius Dei in homine, et humilis factus est: praecipitur tibi ut sis humilis, non tibi praecipitur ut ex homine fias pecus: ille Deus factus est homo; tu, homo, cognosce quia es homo: tota humilitas tua, ut cognoscas te. Ergo quia humilitatem docet Deus, dixit, Non veni facere voluntatem meam, sed ejus voluntatem qui misit m
Abbreviated transcription (Latin):
intima. foras exire ẽ: hitima ꝓieit suꝑbus: int¬
ma appetit humilis. Si suꝑbia eiecti sumꝰ: hu¬
uilitate regrediamur. Suꝑbia caput ẽ om̃i¬
bia est. quia caput omnium peccõꝵ suꝑbia
Melicus qñ egritudinem discutit si curet qͦd ꝑ
aliqͣm oausam factum ẽ. & ipsam causam quã
factum ẽ ñ curet: ad tempꝰ uidet᷑ inederr: sed¬
causa manente morbꝰ repetitur. U̾ bi gr̃a exp̃ssiꝰ
hoc dicam: humor in corꝑe: scabiem uł ulce¬
ra gignit. In corꝑe fit magna febris: & ñ par¬
uus dolor. Exhibent᷑ quedã medicam̃ta quȩ
scabiem compescant & feruorem illum ulceris
humor ille ñ eiectꝰ ẽ. rursus ad ulcꝰ reditur:
Cognoscens hoc metlicꝰ purgat humorẽ. de¬
trahit causam: & nulla er̃ ulcera:. Uñ habun¬
dat mniquitas : ꝑ suꝑbiã. Cura suꝑbiã: nulla
erit iniqͥtas Ut gͦ causa om̃iũ morboꝵ curare¬
tur idest suꝑbia: descendit & humił factꝰ ẽ fi¬

Expanded text:
intima, foras exire est. Intima projicit superbus, intiintima, foras exire est. Intima projicit superbus, intima appetit humilis. Si superbia ejicimur, humilitate regredimur. 16. Caput omnibia est, quia caput omnium peccatorum superbia. Medicus quando aegritudinem discutit, si curet quod per aliquam causam factum est, et ipsam causam qua factum est non curet, ad tempus videtur mederi, causa manente morbus repetitur. Verbi gratia, expressius hoc dicam: humor in corpore scabiem vel ulcera gignit; in corpore fit magna febris, et non parvus dolor: exhibentur quaedam medicamenta quae scabiem compescant et fervorem illum ulceris humor ille non ejectus est, rursus ad ulcus reditur. Cognoscens hoc medicus, purgat humorem, detrahit causam, et nulla erunt ulcera. Unde abundat iniquitas? Per superbiam. Cura superbiam, et nulla erit iniquitas. Ut ergo causa omnium morborum curaretur, id est superbia, descendit et humilis factus est Fi
Abbreviated transcription (Latin):
am uoluntatem meã s uoluntatem eiꝰ qui
mint me: Ipsa ẽ gͦ causa qͣre ñ eicias foras eũ¬
qui uenit ad te. quia ñ uoluntatem tuam fa¬
cere descendisti de ecelo. s uolinitatẽ eiꝰ qui
te misit : Ipsa Quid qͥrimus utrum ipia sit.
lꝑsa ẽ: Ipse loquitur. Nõ enim nob fas ẽ aliud
suspicari quam loquitur. Qui uen̾it ad me.
ñ eitiam foras: Et quasi quereres quare : Qͥ a
misit me Tieo ne foras ꝓpt̾ea exierit ani¬
ma a dõ. qr fuꝑba erat: Immo nõ dubito:
Scriptum est enim: Inicium omnis pecẽi sr̃bia:
& micium suꝑbiȩ omnis apostatare a dõ Scͥp¬
tum ẽ. firmum ẽ. uerum ẽ: Dem̃ quid de
suꝑbo dr̃ mortali accincto pannis carnis. p̃gra¬
uato poncłe corꝑis corruptiablis.⁊ & tam̃ ercol¬
lenti se ⁊ obliuiscenti qua pelle uestitꝰ sit. qͥd ei
quid suꝑbit: Qm̃ in uita sua ꝓiecit intima sua:
Quid ẽ ꝑiecit: nͥ porro eĩecit: hoc est exire foras:
Et enim intrare intro: appetere intuna ẽ: dicere

Expanded text:
am voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Ipsa est ergo causa quare non ejicias eum foras qui venit ad te, quia non voluntatem tuam facere descendisti de coelo, sed voluntatem ejus qui te misit? Ipsa. Quid quaerimus utrum ipsa sit? Ipsa est, ipse loquitur. Non enim nobis fas est aliud suspicari quam loquitur: Qui venerit ad me, non ejiciam foras. Et quasi quaereres, Quare? Quia misit me. Timeo ne foras propterea exierit anima a Deo, quia superba erat; imo non dubito. Scriptum est enim, Initium omnis peccati superbia; et, Initium superbiae hominis apostatare a Deo. Scriptum est, firmum est, verum est. Deinde quid de superbo dicitur mortali, accincto pannis carnis, praegravato pondere corporis corruptibilis, et tamen extollenti se, et obliviscenti qua pelle vestitus sit, quid equid superbit. Quoniam in vita sua projecit intima sua . Quid est, projecit, nisi porro jecit? Hoc est exire foras. Etenim intrare intro, appetere intima; projicere
Abbreviated transcription (Latin):
panem: Qm mulier illa samaritana cui
dictum ẽ qui bibit de hac aqua ñ siciet
umquam.⁊ continuio illa socłm cor pꝰ acei¬
piens. si tam̃ carere indigentia uolens. da inqͥt
mͥ domine de hac aqua: sic ce isti domine da
nob̾ panem hitic: qui nos reficiat nec d̾fierat:
et umqͣm. Qui uenit ad me hoc est quod at.
&e qui eredit in mes ot quod dix̃ ñ esuriet. ħ
intelligendum ẽ. & ñ siciet iunqͣm Utroq e¬
nim illa signifieat᷑ &e t̾̃na sacietas: ubi nulia
est egestas Panem de ecelo desiclatis: ante uos
habetis ⁊ ñ manducatis: S clixi uob̾. qe ⁊ iudi¬
stis me ⁊ ñ credidistis: S ñ idõ ego ppłm ꝑdi

Expanded text:
Quomodo mulier illa Samaritana, cui dictum est, Qui biberit de hac aqua, non sitiet unquam, continuo illa secundum corpus accipiens, sed tamen carere indigentia volens; Da, inquit, mihi, Domine, de hac aqua; sic et isti, Domine, da nobis panem hunc, qui nos reficiat, nec deficiat. od ait, et qui credit in me; et quod dixit, non esuriet, hoc intelligendum est, non sitiet unquam. Utroque enim illa significatur aeterna satietas, ubi nulla est egestas. Panem de coelo desideratis; ante vos habetis, et non manducatis. Sed dixi vobis, quia et vidistis me, et non credid
Abbreviated transcription (Latin):
sponi stat ce auclit eũ: ldõ stat. qr audit. De intĩ¬
ori fonte bibit: idõ stat: Illi qͥ noluer̃ de int̃¬
ori bib̃e. ibi cecider̃: expulsi funt nec potu¬
er̃ stare doctor itaq humilitatis uenit ñ
fac̾e uoluntatẽ suam: s uoluntatẽ eiꝰ qͥ
nusit eum: Ueniamꝰ ad eũ. uitremꝰ ad eũ.
esse uoluit docendo humilitatẽ. ad ex¬
tremũ ipsum auclite concionantẽ. Ueni¬
te ad me qui laboratis &e honerati estis:
T̃ollite iugum meũ sr̃ uos: & discite ame
qr mitis sum ⁊ humit cord̃: & eũ hoc
didiceritis: inuenietis requiẽ anmabꝰ
ur̃is. uñ ñ eiciamini foras. Qua des¬
cendi de caelo: ñ ut faciã uoluntatẽ meã.

Expanded text:
sponsi stat, et audit eum ; ideo stat, quia audit. De intersponsi stat, et audit eum ; ideo stat, quia audit. De interiore fonte bibit, ideo stat. Illi qui noluerunt de interiore bibere, ibi ceciderunt; expulsi sunt, nec potuerunt stare. 18. Doctor itaque humilitatis venit non facere voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit illum. Veniamus ad eum, intreesse voluit docendo humilitatem. Ad extremum, ipsum audite concionantem: Venite ad me, qui laboratis et onerati estis: tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde; et cum hoc didiceritis, invenietis requiem animabus vestris , unde non ejiciamini foras: quia descendi de coelo, non ut faciam volun
Abbreviated transcription (Latin):
deficit. Quia uoluit suo consilio uiu̾e atlam:
& lapsꝰ ẽ ꝑ eum qͥ añ cecidat ꝑ suꝑbiã. qͥ ei calicẽ
ipsius suꝑbiȩ ꝓpinauit: Quia gͦ apud te fons
uitȩ. & in lumine tuo uiclebimꝰ lum̃. intus
iuramꝰ. intꝰ uicleamꝰ: Qre enĩ in exitum ẽ :
audi qͣre Ñ uemiat mͥ pes suꝑbiȩ frgo ille
exiit cui uenit pes suꝑbiȩ: Ortendit qe idõ
exiit: & manꝰ peccõꝵ ñ moueant me ꝓpter
pedem suꝑbiȩ: Quare hoc dicis : Ibi cecide¬
runt om̃i qui oꝑant᷑ iniquitatẽ: uͥ cecider̃:
in ipsa suꝑbia Expulsi st̃ nec potuer̃ stare
Si ͦg suꝑbia expulit eoi qui ñ potuer̃ stare:
humilitas intro mittit qui posit ĩ ꝑpetuum
stare: ldõ ẽnĩ ille qͥ dix̃ exultabt̃ ossa huimi¬
ciã: Qͥd ẽ auclitui mõ : Auchendo te felix sũ:
De uoce tua felpx fũ: intꝰ inuendo felix sũ Idõ
ñ cado. idõ exultabt̃ ossahumilrata: i dõ amicꝰ

Expanded text:
deficit. Quia voluit suo consilio vivere Adam, deficit. Quia voluit suo consilio vivere Adam, et lapsus est per eum qui ante ceciderat per superbiam, qui ei calicem ipsius superbiae propinavit.  lumen; intus bibamus, intus videamus. Quare enim inde exitum est? Audi quare: Non veniat mihi pes superbiae. Ergo ille exiit, cui venit pes superbiae. Ostende quia ideo exiit. Et manus peccatorum non moveant me: propter pedem superbiae. Quare hoc dicis? Ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem. Ubi ceciderunt? In ipsa superbia. Expulsi sunt, nec potuerunt stare . Si ergo superbia expulit eos qui non potuerunt stare; humilitas intromittit, qui possint in perpetuum stare. Ideo etenim ille qui dixit, Exsultabunt ossa humiiam . Quid est, auditui meo? Audiendo te felix sum, de voce tua felix sum; intus bibendo felix sum. Ideo non cado, ideo exsultabunt ossa humiliata: ideo amicus
Abbreviated transcription (Latin):
Quare: Qura zelaui in peccõribꝰ pacẽ pecc̃oꝵ
intuens: Ergo quibꝰ bonꝰ ẽ dĩ ⁊ nsi rectis
corde. Ntam mͥ toͥto corde clispheuit dĩ: Qre
displicuit : Quia dedit felicitatem malis:
.& idõ nutariuit iͥ pedes: quasi sine causa
seruisem dõ Idõ gͦ mĩ pene commnoti st̃ pe¬
des: quia ñ fui rectꝰ corde Qͥd ẽ gͦ rectꝰ cord̾
Seqͣns uoluntatem dĩ: felix ẽ ille: laborat
iste. IMale uiuit ⁊ felix ẽ: iste iuste uiuit.
e laborat. Nõ indignetur iste recte uiuẽs:
&e laborans: Intꝰ ht̃. quod felix ille ñ ht̃
llõ gͦ tristetur: ñ maceret᷑. ñ deficiat: felix
ille ht̃ ipse aurum in arca: iste dm̃ ĩ consei¬
entia: Compara nẽ aurum ⁊ clm̃: archã et
conseientiam: Ille illud ht̃ qͦd ꝑit. ⁊ ibi ht̃
uñ auferri ñ pot̃. s si sit rectꝰ corde T̃ẽ
debemꝰ ut uiuamus ñ quasi nob̃ sufficere
ut ꝑeamus. ñ quasi de nr̃o uelle saciari ut
arescamꝰ: s os ad ipsum fontem pouere uͥ aqͣ ñ

Expanded text:
Quare? Quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum intuens . Ergo quibus bonus est Deus, nisi rectis corde? Nam mihi torto corde displicuit Deus. Quare displicuit? Quia dedit felicitatem malis: et ideo nutaverunt mihi pedes, quasi sine causa servissem Deo. Ideo ergo mei pene commoti sunt pedes, quia non fui rectus corde. Quid est ergo rectus corde? Sequens voluntatem Dei. Felix est ille, laborat ille: ille male vivit et felix est, ille juste vivit et laborat. Non indignetur juste vivens et laborans; intus habet quod felix ille non habet: non ergo tristetur, non maceretur, non deficiat. Felix ille habet ipse aurum in arca, iste Deum in conscientia. Compara nunc aurum et Deum, arcam et conscientiam. Ille illud habet quod perit, et ibi habet unde auferri non potest: sed si sit rectus corde; tunc debemus ut vivamus, non quasi nobis sufficere ut pereamus, non quasi de nostro velle satiari ut arescamus: sed os ad ipsum fontem ponere, ubi aqua non
Abbreviated transcription (Latin):
eo. Ipse illi datꝰ ẽ qui seruat humilitatẽ hũc
accip̃ Qui ñ seritat humilitatẽ: longe ẽ a
magiaro humulitatis: Ut om̃e qͦd dedit mͥ ñ
ꝑdam ex eo Sic ũ ẽ uoluntas in conspectu pa¬
tris ur̃i: ut ꝑeat unꝰ de pusillis istis: De tum̃¬
fũitis sic̃ pusillus iste. ñ intrabitis ĩ regnu
s resuscitabo illud in nouissimo die uidete
qͣmadinodũ ⁊ hic geminã illã resurrechonẽ
deliuiat. Qui uenit ad me mͦ resurgit humit

Expanded text:
 hunc accipit: qui non servat humilitatem, longe est a magistro humilitatis. Ut omne quod dedit mihi, non perdam ex eo. Sic non est voluntas in conspectu Patris vestri, ut pereat unus de pusillis istis. De tumefueritis sicut pusillus iste, non intrabitis in regnum sed resuscitabo illud in novissimo die. Videte quemadmodum et hic geminam illam resurrectionem delineet. Qui venit ad me, modo re
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑunt: & ñ eis cdictum ẽ a moyse. oꝑ amini
cibum qui non ꝑit. Tu ꝓmittis cibum qͥ ñ
ꝑit s. qui ꝑmanet in uitam cet̾nam: & nos
talia oꝑaris qualta moy ses Panes ordeaceos

Expanded text:
ceperunt, et non eis dictum est a Moyse, Operamini ceperunt, et non eis dictum est a Moyse, Operamini cibum non qui perit. Tu promittis cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam, et non talia opera operaris qualia Moyses. Panes hordeaceos
Abbreviated transcription (Latin):
moysen quippe ꝓmittebatur regnum. t̾ra fluens
lac &e mel temprãl pax. habundantia filioꝵ. fa¬
lus corꝑis. & cet̾a omnia temporalia quidem.
in figura tam̃ spãlia: quȩ ueti homini in uet̾i
Ille plenum uentrem ꝓmittebat in t̾ra. sed ei¬
bo qui ꝑit: iste ꝓmittebat eibum qui ñ ꝑit.
s. qui ꝑmanet inuitam cet̾nam: Attendebant
eum plus ꝓmittentem: & quasi ñclum uidbãt
maiora facientẽ Attendebant itaq qualia fe¬
eisset moyses:  ad huc aliqua maiora uolebant
fieri ab eo qui tam magna pollicebat᷑. Quid in¬
quiunt facis ut cretlanrus tibi  & ut noueris
quia miracula illa huic iniraculo comꝑdbant.
& idõ quasi ininora ista iuch bant qͦ faciebat
iħs: patres nr̃i inquiunt mã ꝗ na manclucaue¬
r̃ in deserto. S quid ẽ manna: Forte cõtẽp¬
nitif. Siẽ scͥptum ẽ: dedit illis manna mandu¬
care. ꝑ moysen patres nr̃i panem de caelo ac

Expanded text:
Moysen quippe promittebatur regnum, et terra producens Moysen quippe promittebatur regnum, et terra producens lac et mel, temporalis pax, abundantia filiorum, salus corporis, et caetera omnia temporalia quidem, in figura tamen spiritualia, quia veteri homini in Veteri Ille plenum ventrem promittebat in terra, sed cibum qui perit; iste promittebat cibum, non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Attendebant eum plus promittentem, et quasi nondum videbant majora facientem. Attendebant utique qualia fecisset Moyses, adhuc aliqua majora volebant fieri ab eo, qui tam magna pollicebatur. Quid, inquiunt, facis, ut credamus tibi? Et ut noveritis quia miracula illa huic miraculo comparabant, et ideo quasi minora ista judicabant quae faciebat Jesus. Patres nostri, inquiunt, manna manducaverunt in deserto. Sed quid est manna, forte contemnitis, sicut scriptum est, Dedit illis manna manducare . Per Moysen patres n
Abbreviated transcription (Latin):
auid obseruando ħ p̾ceptũ implere pot̾imꝰ:
R espondit iħs: & dix eis hoc ẽ opꝰ dĩ: ut
eredatis in eum qͣm misit ille. Hoc ẽ gͦ mã
trẽ: Crede ⁊ manducasti: Discernit᷑ quittẽ
sine oꝑibꝰ legis: & sunt oꝑa quȩ uident᷑ bo
acd eum finem ex quo st̃ bona fͦmis enun
legis xͤ ad iusticiam omni eredenti: Idõ
noluit cliscernere ab oꝑe fidem: s ipsam
ficlem dix̃ esse opꝰ: Ipsa ẽ enim fides: quȩ
li adhuc querebant signa quibꝰ crecłent
uide si ñ uidei signa petunt. Dixer̃ gͦ ei
Quod gͦ tu facis signum: ut uideamus &
creclamus tͥ: Quid oꝑaris : Parum ne erat
qͦd de quinq panibꝰ pasti st̃.  Sciebant
hoc quiddn. s hiue cibo manna de caelo
p̃ferebant: Dominꝰ aũ i ħs talem se dice¬
bat: ut moỹsi p̃poneret᷑. Nõ enĩ ausus est
moỹses cle se dicere quod claret eibum ñ
qui ꝑit s qui ꝑmanet in uitã cet̾nã: aliqͥd
plus iste ꝓmittebat quam moyses: Per

Expanded text:
ando, hoc praeceptum implere poterimus? Respondit Jesus, et dixit eis: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille. Hoc est ergo mtrem? Crede, et manducasti. Discernitur quidem sine operibus legis . Et sunt opera quae videntur bonad eum finem ex quo sunt bona. Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti . Ideo noluit discernere ab opere fidem, sed ipsam fidem dixit esse opus. Ipsa est enim fides quae li adhuc quaerebant signa quibus crederent. Vide si non Judaei signa petunt. Dixerunt ergo ei, Quod ergo tu facis signum, ut videamus et credamus tibi quod operaris? Parumne erat quod de quinque panibus pasti sunt? Sciebant hoc quidem, sed huic cibo manna de coelo praeferebant. Dominus autem Jesus talem se dicebat, ut Moysi praeponeretur. Non enim ausus est Moyses de se dicere, quod daret cibum non qui perit, sed qui habet vitam aeternam. Aliquid plus promittebat quam Moyses. Per
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ponere : hoc ẽ eim signare: impo¬
nere aliquid qͦ ñ confundat᷑ cum cet̾is: Sig¬
nare ẽ: signum ei ponere. Cuicumq rei po¬
nis signuim: idõ ponis signũ. ne confusa
cum aliis a te ñ possit agnosei Pat̃ gͦ eũ sig¬
nauit. Quid est signauit: ꝓprium quiddam
illi dedit: necet̾is comparet᷑ hominibꝰ: Ideo
de illo dictum ẽ. iuix̃ te dĩ d̃s tuus oleo exul¬
tacionis p̃ participibꝰ tuis: Ergo signare quid
est : exceptum hr̃e: hoc ẽ p̃ participibꝰ tuis:
Itaq nolite inquit me contempnere: qr filiꝰ
hominis fũ: & querite a me cibũ ñ qui ꝑit.
s qui ꝑmanet in uitã cet̾uam: Sic enĩ filius
hominis sum: ut ñ sim uꝰ ex uob̾. Sic sum
filius hominis: ut pat̾ ds̃ me signaret: Qd
est signaret : ꝓprium aliquid mͥ daret quo
ñ confunder cum gne humano: s ꝑ me li¬
baret᷑ genꝰ humanum. Hrer̃ gͦ ad eum:¬

Expanded text:
aliquid ponere? Hoc est enim signare, impoaliquid ponere? Hoc est enim signare, imponere aliquid quod non confundatur cum caeteris. Signare, est signum rei ponere. Cuicumqnis signum, ideo ponis signum, ne confusa cum aliis, a te non possit agnosci. Pater ergo eum signavit. Quid est, signavit? Proprium quiddam illi dedit, ne caeteris compararetur hominibus. Ideo de illo dictum est: Unxit te Deus, Deus tuus oleo laetationis, prae participibus tuis . Ergo signare quid est? Exceptum habere: hoc est, prae participibus tuis. Itaque nolite, inquit, me contemnere, quia filius sum hominis; et quaerite a me cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Sic enim filius hominis sum, ut non sim unus ex vobis: sic sum filius hominis, ut Pater Deus me signaret. Quid est, signaret? Proprium aliquid mihi daret, quo non confunderer cum genere humano, sed per me liberaretur genus humanum. 12.
Abbreviated transcription (Latin):
rum tuarum sꝑabunt:. Iste filius hominis se
hominis exceptꝰ a numero filioꝵ hominũ: fi¬
lius hominis ẽ. lste filius hominis & filius
dĩ ẽ. Iste homo etiã ds ẽ. Alio loco int̾rogans
discipulos ait. Quẽ dieunt homines esse filiũ
hominis & illi. Alii ioħm. alii heliã. alii hie¬
remiam: aut unum ex ꝓpħis: Et ille. uos
qui me dicitis esse: Respondit petrꝰ: t̃u es
petrus eum dix̃ filium clĩ iiuis Optime ille
cõmemorabat qͦd misccłit̾ exhibuerat: ille cõ¬
memorabat qͦd in claritate ꝑmanebat. U̾bũ
dĩ cõm̃cdat humilitatẽ suã : hõ agnoseit cla¬
ritatẽ dñi fui & reuera fr̃s puto qr iustũ ẽs
humiliauit se ꝓpt̃ nos. głificemꝰ illũ nos Nõ
enĩ filius hominis ꝓpt̃ se ẽ: s. ꝓpt̾ nos ergo e¬
rat filius hominis illo mͦ quia ũbum caro fa¬
ctum ẽ ⁊ habitauit in nob̃. loõ enim hunc
ds̃ pat̾ si gnauit:. Signare quid ẽ nͥ ꝓprium

Expanded text:
rum tuarum sperabunt . Iste filius hominis seqrum tuarum sperabunt . Iste filius hominis seqarnem filius hominis, exceptus a numero hominum; filius hominis est. Iste filius hominis et Filius Dei est, iste homo etiam Deus est. Alio loco interrogans discipulos ait: Quem me dicunt esse homines Filium hominis? Et illi: Alii Joannem, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex Prophetis. Et ille: Vos vero quem me dicitis esse? Respondit Petrus: Tu es Petrus eum dixit Filium Dei vivi. Optime ille commemorabat quod misericorditer exhibuerat: ille commemorabat quod in claritate permanebat. Verbum Dei commendat humilitatem suam, homo agnoscit claritatem Domini sui. Et revera, frhumiliavit se propter nos, glorificemus illum nos: non enim filius hominis propter se est, sed propter nos. Ergo erat filius hominis illo modo, cum Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ideo enim hunc Deus Pater signavit. Signare quid est, nisi proprium
Abbreviated transcription (Latin):
ri . S. chr̃at cibum ñ qui ꝑit s qui ꝑmanet ĩ uitã
xxt̾nam: qͣm᷑ dictum fuerat illi mulieri sama¬
ritane: si scires qui petit a te bib̾e: forsitan tu po¬
stulasses ab eo & cdaret tͥaqͣm iuuam: Cum illa
diceret uñ tͥ quandoquidem ũ habes haurito¬
rium ⁊ puteus altꝰ ẽ: samaritanȩ respondit:
Si scires quis a te petit bib̃e. tu petisses ab eo.
de daret tͥ aqͣm iñi qui brbit ampliꝰ ñ siciet:
Nam cle hac aqua qui bibit. siciet it̾um: &
gauisa ẽ illa ⁊ uoluit acciꝑe. quan ñ passu¬
ra sitim corꝑis quȩ labore hauriendi fatiga¬
bat᷑. & sic int̾ huiꝰcemodi sermocinationes ꝑue¬
nit ad potum sp̃alem: Omnino isto mͦ ⁊ hic:
Nunc gͦ cibum ñ qui ꝑit s qui ꝑmanet ĩ uitã
xet̾̃nã: quem filius hominis dabit uob hunc
enim pat̾ signauit ds̃: Istum filium hõis noli¬
te sic acciꝑe quasi alioi filios hõminis quibꝰ di¬
ctum ẽ: filii aut̃ hominum in ꝓtectione ala¬

Expanded text:
rat cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam: quomodo dictum fuerat mulieri illi Samaritanae, Si scires qui petit a te bibere, tu forsitan postulasses ab eo, et daret tibi aquam vivam: cum illa diceret, Unde tibi, quandoquidem non habes hauritorium, et puteus altus est? Samaritanae respondit: Si scires qui a te petit bibere, tu petisses ab eo, et daret tibi aquam, unde qui biberit, amplius non sitiet: nam de hac aqua qui biberit, sitiet iterum. Et gavisa est illa, et voluit accipere, quasi non passura sitim corporis, quae labore hauriendi fatigabatur; et sic inter hujusmodi sermocinationes pervenit ad potum spiritualem : omnino isto modo et hic. 11. Hunc ergo cibum, non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam, quem Filius hominis dabit vobis: hunc enim Pater signavit Deus. Istum filium hominis nolite sic accipere, quasi alios filios hominum, de quibus dictum est, Filii autem hominum in protectione ala
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ & torrente uoluptatis tuę potab̾ eos qm
apud te ẽ fons uite. in lumine tuo uidebi¬
mus lum̃ : da amantẽ: & sentit qͦd dico.
Da desidantem: da feruentem. da in ista
solitudine ꝑegrinantẽ atq sicientẽ. ⁊ foz¬
ti cet̾ne patriȩ suspirantẽ: Da talem: et
seit quid dicã. Si aũ frigido loquor. ⁊ qͥd
loquor. tales erant isti: qui ĩ inuicẽ mur¬
murabant. Pat̾ inquit qͣm traxerit uenit

Expanded text:
tis tuae potabis eos; quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen ? Da amantem, et sentit quod dico. Da desiderantem, da esurientem, da in ista solitudine peregrinantem atque sitientem, et fontem aeternae patriae suspirantem: da talem, et scit quid dicam. Si autem frigido loquor, nescit quid loquor. Tales erant isti qui invicem murmurabant. Pater, inquit, quem traxerit, venit
Abbreviated transcription (Latin):
tamquam dicens: Scio quare non esuriatis: et
istum panem non intelligatis neq queratis:
Nolite murmitrare admiucem:

Expanded text:
Tanquam dicens, Scio quare non esuriatis, et istum panem non intelligatis neque quaeratis. Nolite murmurare ad invicem:
Abbreviated transcription (Latin):
nuł: Nmittit foras nͥ suꝑbia: d mͦ ex¬
it foras qui seruat humilitatẽ &e ñ labit᷑
a ũitate.: Dicta st̃ qͣnta dici potuert̃
de absconlito sensu fr̃s Satis enĩ hie
latet sensus: & nescio utrum congru¬
is u̾bis ame fit deꝓmptꝰ e sculptꝰ aluare
idõ ñ eiciat᷑ foras qui uenit ad illum:

Expanded text:
n mittit foras nisi superbia: quomodo exit foras qui servat humilitatem, et non labitur a veritate? Dicta sunt quanta dici potuerunt de abscondito sensu, fratres: satis enim hic latet sensus, et nescio utrum congruis verbis a me sit depromptus et exsculptus, quare i
Abbreviated transcription (Latin):
lium & credit in patrẽ hoc ẽ enĩ erede ĩ fi¬
lium qͦd ⁊ in patrẽ. Quia sic̃ ht̃ uitã pat̾ in
semet ipso. sic cdedit & filio uitam hr̃e in semet¬
ipso: ut omnis qui uicdet filium ⁊ eredit ĩ eũ.
hãt uitã oet̾nam: credendo & transeundo ad
uitam tanꝗͣ pͥma illa resurrectione & quia
ñ est sola: & resuscitabo ĩqͥt ego eũ ĩ noiuissi¬

Expanded text:
Filium, quod et in Patrem: quia sicut Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semetipso: ut omnis qui videt, et credit in ipsum, habeat vitam aeternam; credendo et transeundo in vitam tanquam prima illa resurrectionem. Et quia non est sola, et resuscitabo eum, inquit, in novissi
Abbreviated transcription (Latin):
nes depͥm̃te: ex paueseit. xp̃ianꝰ  Nõne
hec illi p̃dict᷑a sunt. Merito ⁊ cħuĩ fui¬
rint depͥmi altitutlinem scłi hꝰ.plerũq
conturbant᷑ de comtricione rerũ huma¬
narum: Aꝑiunt euangłium. aꝑunt
scͥpturas: & mueniunt ibi ista omnia p̃
sełi ut ab humilibꝰ głificet᷑: de quoꝵ al¬
titudine p̃dicꝰtum ẽ: Cuitates firmissi¬
Quid timetis.: Ego ista p̃drei. Ego facio:
necesse ẽ ut frant: Ego sum nolite tim̃e.
uoluer gͦ eum acciꝑe in naiii. agnoscen¬
tes ac gaudentes securi facti: et statim
fuit nauis ad tr̾am ad quã ibant: Factꝰ ẽ finis ĩ tr̾a:
de humido ad solidumꝰ de turbato ad firmũ. de
itinere ad finem: Alta die turba quȩ stabat tͣns
mare im̃ illi uenerant uidit qe nauicula ñ erat
ibi nͥ una: & qe ñ introisset cum cliscipit suis ĩ

Expanded text:
nes deprimente, expavescit christianus. Nonne nes deprimente, expavescit christianus. Nonne haec illi praedicta sunt? Merito et Jesu in flurint deprimi altitudinem saeculi hujus, plerumque conturbantur de contritione rerum humanarum. Aperiunt Evangelium, aperiunt Scripturas; et inveniunt ibi ista omnia prasaeculi, ut ab humilibus glorificetur. De quorum altitudine praedictum est, Civitates firmissiQuid timetis? Ego ista praedixi, ego facio, necesse est ut fiant. Ego sum, nolite timere. Voluerunt ergo eum accipere in navim, agnoscentes ac gaudentes, securi facti. Et statim fuit navis ad terram in quam ibant. Factus est finis ad terram: de humido ad solidum, de turbato ad firmum, de itinere ad finem. 8. Altera die turba quae stabat trans mare, unde illi venerant, vidit quia navicula non erat ibi nisi un
Abbreviated transcription (Latin):
tur ueritas in estimante: si diceret sta¬
Dequinario: Quinarius ille numerꝰ ad le¬
geni ꝑtinet: Ipsi sunt quinq libri moysi:
ipsȩ sunt quinq portieus illȩ languidos
continentes. ipsi quinq panes quinq mi¬
lia hominum ꝑascentes. Ergo lege̾ sig
quadratum quinarium: S huic legiante¬
quam euangłium ueniret deerat ꝑfectio
ꝑfectio aũ in senario numero comp̃hen¬
fecit. & quinq ipsa ꝑ sex multiplie nt
ut lex ꝑ euangłuun aclimpleatur: ut fi¬
ẽ alcans fluctꝰ: & om̃s tumores mundi
sub pelibꝰ hnĩs. om̃s celsitutlines scłi pre¬
menss hoc agitur qͣntum acllit᷑ tpr̃i &.
qͣntum accedit cetas scłi. ⁊ augentur in
isto mundo tribulationes. augent᷑ mala.
augent᷑ contriciones: exaggerant᷑ oĩa
tȩ sunt tribulationes ut etiã ipsi qui cre¬
dider̾ in iħm & qui conantur ꝑseuerare
uisq infinẽ. ex pauescant᷑ d̾ficrant. Xp̃o
fluctꝰ calcante scłi ambitiones ⁊ altitudi¬

Expanded text:
tur veritas in aestimante, si diceret statur veritas in aestimante, si diceret staDe quinario. Quinarius ille numerus ad legem pertinet: ipsi sunt quinque libri Moysi, ipsae sunt quinque porticus illos languidos continentes, ipsi quinque panes quinque millia hominum pascentes. Ergo legem signquadratum quinarium. Sed huic legi, antequam Evangelium veniret, deerat perfectio. Perfectio autem in senario numero comprehenerfecit, et quinque ipse per sex multiplicantur, ut lex per Evangelium adimpleatur, ut fivenit? Calcans fluctus, omnes tumores mundi sub pedibus habens, omnes celsitudines saeculi premens. Hoc agitur quantum additur tempori, et quantum accedit aetas saeculi. Augentur in isto mundo tribulationes, augentur mala, augentur contritiones, exaggerantur haectae sunt tribulationes, ut etiam ipsi qui crediderunt in Jesum, et qui conantur perseverare usque in finem, expavescant ne deficiant: Christo fluctus calcante, saeculi ambitiones et altitudi
Abbreviated transcription (Latin):
Qm habundauit iniquitas. refrigescit cari¬
tas multoꝵ: Creseunt tenebre: & ñdum ue¬
nit iħs: Crescentibꝰ tenebris refrigescente
caritate habuncdante niquitate: ipsi st̃ flu¬
ctus nauem turbantes: Tempestates ⁊ uen¬
ti: clamores sunt maledicoꝵ. Inde caritas
refrigescit: m̃ fluctꝰ augent᷑. ⁊ turbatur
nauis. Uento magno flante mare exur¬
gebat. tenebre crescebant.:⁊ inrelligentia
nec uenti illi ⁊ tempestas ⁊ fluctꝰ ⁊ tenebrȩ
luta mergeretur: s int̾ omnia illa mala
ibat: Et enim quia habuncda t iniquitas.
refrigeseit caritas multoꝵ. Crescunt fluctꝰ
augentur tenebrȩ. seuit uentꝰ: s tam̃ na-¬
ius ambulat:. Qui enim ꝑseuerau̾it usq
in fuiem: hic faluus erit: Nec ipse stadi¬
oꝵ numerꝰ contempnendis ẽ:. Neq enim
uere posset nichil significare qͦd dictũ ẽ.
tc̃ ad eos uenit iħs Sufficeret. xxͣ quinq
sufficeret. xxͣx: maxie quia estimantus
erant ñ affirmantis: Numquid ꝑielitare¬

Expanded text:
bundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum. Crescunt tenebrae, et nondum venit Jesus. Crescentibus tenebris, refrigescente charitate, abundante iniquitate, ipsi sunt fluctus navem turbantes: tempestates et venti, clamores sunt maledicorum. Inde charitas refrigescit, inde fluctus augentur, et turbatur navis. 6. Vento magno flante mare exsurgebat. Tenebrae crescebant, intelligentia nec venti illi et tempestates et fluctus et tenebrae luta mergeretur: sed inter illa omnia mala ibat. Etenim quia abundavit iniquitas, et refrigescit charitas multorum, crescunt fluctus, augentur tenebrae, saevit ventus: sed tamen navis ambulat. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Nec ipse stadiorum numerus contemnendus est. Neque enim vere posset nihil significare quod dictum est, c ad eos venit Jesus. Sufficeret viginti quinque, sufficeret triginta, maxime quia aestimantis erat, non affirmantis. Numquid periclitare
Abbreviated transcription (Latin):
bat. illo gͦ sursum posito. discipuli in naui¬
cula quid paciebantur. : Nam illo in altis con¬
stituto. nauicula illa eccłiam p̃sign̾abat.
Si ñ hoc pͥmo in eccłia intelligimꝰ quod illa
nauicula pacrebatur: ñ erant illa significan
num: manifestum quia fact̾a xͥ gna st̃ locu¬
tionum t aũ sero factum est inquit des¬
cenderunt dũcipuli eius ad mare: & cum
alcenclssent nauieulam. ueuer̃ tͣnsimare in
capharnaum: Cito dix̃ funtum qͦd postea fa¬
ctum ẽ: uener̃ tͣnsinare in capharnaum : &
uauigantes transier: & dum naiuigarent ad
eum locum quo eos uenisse iam dixit: recapi¬
tulando exponit quid acciderit: Tenebrȩ iã
factȩ erant: & ñ uenerat ad illos tħs. Mito tenbie:
qͥxlux nõ uen̾at: Cenebre iã facte erant: & non¬
ueu̾at ad illos iħs: Qntũ accedit finis mundi cres¬
cunt errores. cbrescut t̾rores crescit iqͥtas. c̾scit
infĩdelitas: lux deniq quȩ uaritas apud ioħem
ipsum euangłistam satis aꝑte q monstratur.

Expanded text:
 illo ergo sursum posito, discipuli in navicula quid patiebantur? Nam illo in altis constituto, navicula illa Ecclesiam praesignabat. Si non hoc primo in Ecclesia intelligimus, quod illa navicula patiebatur; non erant illa significantnum; manifestum est quia facta Christi  inquit, descenderunt discipuli ejus ad mare: et cum ascendissent naviculam, venerunt trans mare in Capharnaum. Cito dixit finitum quod postea factum est. Venerunt trans mare in Capharnaum. Et  stagnum navigantes transierunt. Et dum navigarent ad eum locum quo eos venisse jam dixit, recapitulando exponit quid acciderit: Tenebrae jam factae erant, et non venerat ad eos Jesus. Merito tenebrae, quia lux non venerat: Tenebrae jam factvenerat ad illos Jesus. Quantum accedit finis mundi, crescunt errores, crescunt terrores, crescit iniquitas, crescit infidelitas; lux denique, quae charitas apud Joannem ipsum Evangelistam satis aperteque monstratur,
Abbreviated transcription (Latin):
Humilis ueni:⁊ humilitatem docere ueni: ma¬
giss humilitatis ueni: Qui ad me uenit it¬
corporat᷑ mͥ: qui ad me uenit humilis fit: Q
mͥ adheret humił erit: qr ñ faciet uoluntatẽ
suã s dĩ: & idõ ñ eieretur foras: qr eum suꝑ¬
biis esset ꝓiectꝰ ẽ foras: uide illa int̾ora cõm̃¬
dari in psalmo: filii aũ hominum ĩ ꝓtectione
alarum tuarũ sꝑabt̃: Uide quid sit ire intro ⁊
uide quid sit ad illius ꝓtectonem confugere:
uide quid sit etiã sub u̾b̾a patris currere: Fla¬
gellat enim omnẽ filium qͣm recipit: filii
aũ hominũ sub tegiine alarũ tuarũ sꝑabt̃
& quid ẽ intꝰ  In ebriabunt᷑ ab ub̾tate domꝰ
tue. Cum miseris intro intrantes ĩ gaudiũ

Expanded text:
Humilis veni, humilitatem docere veni, magister humilitatis veni: qui ad me venit, incorporatur mihi; qui ad me venit, humilis fit; qui mihi adhaeret, humilis erit; quia non facit voluntatem suam, sed Dei; et ideo non ejicietur foras, quia cum superbus esset, projectus est foras. 17. Vide illa interiora commendari in Psalmo: Filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt. Vide quid sit ire intro, vide quid sit ad illius protectionem confugere, vide quid sit etiam sub verbera patris currere: flagellat enim omnem filium quem recipit. Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Et quid est intus? Inebriabuntur ab ubertate domus tuae. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
euacua it: uide enuim quod sequit᷑ ¶mne
quod dat mͥ pat̾ aclme ueniet: & eum qui
uen̾it ad me ñ eiciam foras Quale ẽ illud intꝰ
un ñ exitur foras: Magnum penet᷑le: ⁊ dui¬
ce secretum: O secretum sine tedio.⁊ sine ama¬
ritudine inalarum cogitacionum: sine inter¬
pellatione temptacionum &e doloꝵ Nonnie
illud secretum ẽ quo intrab it ille eu dicꝰturꝰ
ras: qr̾ descentli de ecelo ñ ut faciã uoluntatẽ
meã. s uolim̃tatem enis qui misit me Ideo
g eum qui uemiet ad te ñ eicies foras: qr des¬
cendisti de ccelo ñ facere uoluntatẽ tuã. s uo¬
luntatem eiꝰ qui te misit : Magnum sac̾mĩtum:
Obseero uos simul pulsemꝰ.  exeat ad nos aliqͥd
quod nos paseat. sedi qͦd nos delecꝰtabit mag¬
num illud ⁊ clulce secretum: qui ueniet ad me:. Actende
attende ⁊ apphende: qui ueniet ad me ñ eiciã
foras: Ergo qui ueniet inquit. ñ eiciam fo

Expanded text:
acuavit? Videamus enim quod sequitur: Omne quod dat mihi Pater, ad me veniet, et eum qui venit ad me non ejiciam foras. Quale est illud intus, unde non exitur foras? Magnum penetrale et dulce secretum. O secretum sine taedio, sine amaritudine malarum cogitationum, sine interpellatione tentationum et dolorum! Nonne illud secretum est quo intrabit ille cui dicturus ras. Quia descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Ideo ergo eum qui veniet ad te, non ejicies foras, quia descendisti de coelo, non facere voluntatem tuam, sed voluntatem ejus qui te misit? Magnum sacramentum! Obsecro vos, simul pulsemus; exeat ad nos aliquid quod nos pascat, secundum quod nos delectavit. Magnum illud et dulce secretum: Qui veniet ad me. Attende, attende, et appende: Qui veniet ad me, non ejiciam foras. Ergo, qui veniet, inquit, non ejiciam
Abbreviated transcription (Latin):
descendit : Isti a pane de ctelo longe erant.
nec eum esurire nouerant: Fauees cordis
languidas habebant: auribꝰ aꝑtis surdi erãt
Uidebant e ceci stabant: Panis quippe iste: ĩ tĩ¬
oris hominis querit esuriem:. Uñ alio loco diẽ
bi qui esuriunt ⁊ siciunt iustieiam: qm ipsi satu¬
rabiuit᷑. Iustictam uͦ nob̾ esse xͫ: paulus apłs

Expanded text:
de coelo? Isti a pane de coelo longe erant, nec eum esurire noverant. Fauces cordis languidas habebant, auribus apertis surdi erant, videbant et caeci stabant. Panis quippe iste interioris hominis quaerit esuriem: unde alio loco dicit, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Justitiam vero nobis e
Abbreviated transcription (Latin):
regnum daret: Numquid fdite ⁊ hic aliqͥd
significat nob̾ iħs cuiꝰ facta u̾ba sunt.  Ergo
m hoc quod uoluer eum raꝑe & regẽ
facere. & ꝓpt̾ hoc fugit in montem ipse solus:
hoc in illo facꝰtum tacet. ncħ loquit᷑. nicħ sig¬
nificat: An forte hoc erat raꝑe eũ: p̾uenire
uelle tempꝰ regni enis. & enim uenerat mͦ
ñ iam regnare: qͦmͦ regnaturꝰ ẽ ineo quod
dicius adueniat regnum tuum: Semꝑ qͥ¬
dem ille cum patre regnat: secłm qͦd ẽ filiꝰ dĩ.

Expanded text:
regnum daret. Nunquid forte et hic aliquid regnum daret. Nunquid forte et hic aliquid significat nobis Jesus, cujus facta, verba sunt? Ergo in hoc quod voluerunt eum rapere, et regem facere, et propter hoc fugit in montem ipse solus, hoc in illo factum, tacet, nihil loquitur, nihil significat? An forte hoc erat rapere eum, praevenire velle tempus regni ejus? Etenim venerat modo non jam regnare, quomodo regnaturus est in eo quod dicimus, Adveniat regnum tuum . Semper quidem ille cum Patre regnat, secundum quod est Filius Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
Est erNaoi ex euãgħo
lecꝰtionem ista ẽ hodierna
quȩ sequitur: uñ hodi¬
ernus sermo debetͣ. facto
illo miraculo nͥ quinq
milia hominum de qͥnq
panibꝰ praut iħs. cum auimuiratȩ essent tur¬
bȩ. o eum magnum ꝓpħam clic̃ent qui ue¬
nit ui munclum: sequitur hoc: Iħs gͦ
cum cognouisset quia uenerant ut raꝑent¬
eum & facerent eum regẽ: fugit itum in
inontẽ ipse solꝰ. Datur gͦ intelligi: quod diis
cum secłet in monte cum discipuł suis ⁊ ui¬
clec turbas ad se uenientes descendat de moz¬
te. & circa inferiora loca turbas pauerat: Nã
qͣm fieri pot̾ ut rursus illuc fugeret:⁊ nͥ ante
de monte descendet: Significat gͦ aliquid:
quod dominꝰ de alto clescendit ad pascendas
turbas: Pauit ce ascendit: Quare aũ ascen¬
dit. cum cognouisset qͦd eum uellent raꝑe
& regem facere. Qiuid enim. Nerat rex qͥ
timebat fieri rex.s erat omnino Nec talis
rex qui ab hominibꝰ fieret: s tał qͥ hõĩbus

Expanded text:
esternam ex Evangelio lectionem, ista est hodierna quae sequitur, unde hodiernus sermo debetur. Facto illo miraculo, ubi quinque millia hominum de quinque panibus pavit Jesus, cum admiratae essent turbae, et eum magnum Prophetam dicerent qui venit in mundum, sequitur hoc: Jesus ergo cum cognovisset quia facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus. Datur ergo intelligi quod Dominus cum sederet in monte cum discipulis suis, et videret turbas ad se venientes, descenderat de monte, et circa inferiora loca turbas paverat. Nam quomodo fieri posset ut rursus illuc fugeret, nisi ante de monte descendisset? Significat ergo aliquid, quod Dominus de alto descendit ad pascendas turbas: pavit, et ascendit. Quare autem ascendit cum cognovisset quod vellent eum rapere, et regem facere? Quid enim, non erat rex, qui timebat fieri rex? Erat omnino, nec talis rex qui ab hominibus fieret, sed talis qui hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
ds. ut iustꝰ sit homo ꝑ dm̃. Quȩ aũ erat illoꝵ ui
stieia : Qͥ a de suis uiribꝰ p̃fumebant: oe quasi ĩ¬
pletores legis se ipsos ex sua uirtute dicebant:
temo aũ implet legẽ ñ qͣm adiuuerit gr̃a: idẽ
panis qui de caelo descendit/. Legis enim ple¬
nitudo compendio ut ait apłs: karitas ẽ:
Naritas ñ numini s dĩ Raritas ñ t̾re ñ cceli:
s. eius qui fecit ecelum ⁊ trã Uñ ista caritas ho¬

Expanded text:
t justus sit homo per Deum. Quae autem erat illorum justitia? Qua de suis viribus praesumebant, et quasi impletores Legis seipsos ex sua virtute dicebant. Nemo autem implet Legem, nisi quem adjuverit gratia, id est panis qui de coelo descendit. Legis enim plenitudo, compendio ut ait Apostolus, charitas est : charitas non nummi, sed Dei; charitas non terrae, non coeli, sed ejus qui fecit coelum et
Abbreviated transcription (Latin):
uere si nollet teneret᷑. si nollet raꝑet᷑ : qͥ si
nollet nec agnosceret᷑. Nam ut nou̾itis ħ
mistice facꝰtũ. ñ ex necessitate s ex signifi¬
caute dispositione:ͥ mͦ in conseq̃nti uidebi¬
tis quia eisdem turbis que eum querebant
apparuit : & cum eis loqͦns multa illis dix̃.
multa de pane caelesti disputauit: Nõne cum
ipsis de pane disputans erat: a quibꝰ ne tene¬
retur aufugerat: Nõ gͦ & tẽ pot̾at agere
ut ñ ab eis comp̃henderet᷑.⁊ quemadinodũ
postea qñ cum eis loq̃batur. s aliquid gͦ sig¬
nificauit fugiendo Quidẽ gͦ fugit.c Ñ
potuit intelligi altitudo eiꝰ. Quicquid enim
ũ intellexeris: fugit me dicis Ergo fugit
ĩ montẽ it̃um ipse solus: pͥmogenitꝰ a mor¬
tuis ascendens suꝑ om̃s caelos. & interpellãs

Expanded text:
vere si nollet teneretur, si nollet raperetur, qui si vere si nollet teneretur, si nollet raperetur, qui si nollet nec agnosceretur. Nam ut noveritis hoc mystice factum, non ex necessitate, sed ex significante dispositione, modo in consequenti videbitis; quia eisdem turbis quae eum quaerebant apparuit, et cum eis loquens multa eis dixit, multa de pane coelesti disputavit: nonne cum ipsis de pane disputans erat, a quibus ne teneretur aufugerat? Non ergo et tunc poterat agere ut non ab eis comprehenderetur, quemadmodum postea quando cum eis loquebatur? Aliquid ergo significavit fugiendo. Quid est, fugit? Non potuit intelligi altitudo ejus. Quidquid enim non intellexeris, Fugit me, dicis. Ergo fugit iterum in montem ipse solus. Primogenitus a mortuis ascendens super omnes coelos, et interpellans
Abbreviated transcription (Latin):
bamꝰ qr ipse esset redempturꝰ ifrł Recte
sꝑabatis: uerum sꝑabatis: in illo ẽ redep̾tio
ifrł. S quid festinatis: Raꝑe uultis Iilud
etiam inlicat nob hunc sensum : qe cum
ab eo quererent cliscipłi de fine. dixer ei
hoc ẽ rape uelle. & regem fac̃e: S ait dis¬
cipuł: quia adhuc soltis ascensurꝰ erat: Nõ est
inquit urum scire tempr̃a quȩ pat̾ posuit ĩ sua
potestate: s accipietis uirtutẽ ex alto. spm̃¬
scm̃ suꝑuenientem inuos: & eritis mͥ testes ĩ
nñ fines t̾rȩ. Uultis ut iam exhibeã regnũ:
Prius colligam qͦd exhibeã Altitudinem
amatis ⁊ altitudinem ad ipiscemini: s ꝑ hu¬
militatẽ ine sequimini: Sic de illocẽ p̃di¬
ctum ẽ: & cong̃gatio ppłoꝵ circumdabit te
&̾ ꝓpt̾ hanc in altum regrede: idest ut cir¬
cumdet te cong̾̃gatio ppłoꝵ. ut multos colli¬
gas: regrecłe in altum:. Sic fecit: Pauit ⁊ as¬
cendit. Quare aũ dictum ẽ fugit: Neq enĩ

Expanded text:
bamus quia ipse esset redempturus Israel . Recte bamus quia ipse esset redempturus Israel . Recte sperabatis, verum sperabatis: in illo est redemptio Israel. Sed quid festinatis? Rapere vultis. Illud etiam indicat nobis hunc sensum, quia cum ab eo quaererent discipuli de fine, dixerunt ehoc est rapere velle, et regem facere. Sed ait discipulis, quia adhuc solus ascensurus erat: Non, uestrum scire tempora quae pater posuit in sua potestate, sed accipietis uirtutem spiritus sancti superuenientem in uos, et eritis mihi testes in in fines terrae . Vultis ut jam exhibeam regnum; prius colligam quod exhibeam: altitudinem amatis, et altitudinem adipiscemini; sed per humilitatem me sequimini. Sic de illo etiam praedictum est, Et congregatio populorum circumdabit te, et propter hanc in altum regredere ; id est, ut circumdet te congregatio populorum, ut multos colligas, regredere in altum. Sic fecit; pavit, et ascendit. 4. Quare autem dictum est, fugit? Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cipite regnum qͦd uob paratũ ẽ ab mieio
muntli: discipuli aũ ⁊ turbȩ cred̾ntes ĩ eũ:
putauer̃ illum sic uenisse ut iam regnaret:
hoc ẽ uelle raꝑe t regẽ facere: p̃uenire uel¬
le tempꝰ eiꝰ qͦd ipse apud se occultabat. ut o¬
portume ꝓderet & oportune in fine sełi de¬
clararet. Nam ut noueritis qr regem uole¬
bant facere. idest ante uenire & iam hr̃e
manifestum xͥ regnum. quem pͥmo opor¬
debat iudicari & dem̃ iudicare.: uͥ cruci¬
fixꝰ ẽ. & illi qui in eum sꝑabant spem resu¬
rrechonis eiꝰ ꝑclidant: resurgens a morta¬
is muenit incłe duos eum desꝑatione sͥ sermo¬
cinantes. & cum gemitu que gesta fuerat
colloqͦntes: & apparens eis uelut in cognitꝰ
cum eoꝵ ocul tenerent᷑ ne ab eis agnosceret᷑:
sermonem tracꝰtantibꝰ mis cuit:. At illira¬
rrantes ei im̃ sermocuiarẽt᷑. dixer̃ qͦd ille
magnus ꝓpha in factis e dictis occisus ẽe̾t
a pͥncipibꝰ sac̃dotum & nos. inquiunt sꝑa¬

Expanded text:
aratum est ab initio mundi . Discipuli autem et turbae credentes in eum, putaverunt illum sic venisse ut jam regnaret: hoc est velle rapere et regem facere, praevenire velle tempus ejus, quod ipse apud se occultabat, ut opportune proderet, et opportune in fine saeculi declararet. 3. Nam ut noveritis quia regem cum volebant facere, id est, antevenire, et jam habere manifestum Christi regnum, quem primo oportebat judicari, et deinde judicare: ubi crucifixus est, et illi qui in eum sperabant, spem resurrectionis ejus perdiderant, resurgens a mortuis invenit inde duos cum desperatione sibi sermocinantes, et cum gemitu quae gesta fuerant colloquentes; et apparens eis velut incognitus, cum oculi eorum tenerentur ne ab eis agnosceretur, sermonem tractantibus miscuit: at illi narrantes ei unde sermocinarentur, dixerunt quia ille magnus propheta in factis et dictis occisus esset a principibus sacerdotum; Et nos, inquiunt, spera
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ut illis faciat bñ sccłm tempꝰ. Aluis negoei¬
um hñs: querit int̾cessonem clericoꝵ. Alus
pͥmitur a potentiore: fugit ad eccłiam Alius
uult ꝓ se int̾ueniri apud eũ apud quem parũ
ualet: Ille sie: ille sic Implet᷑ eotidie talibꝰ ee¬

Expanded text:
esum, nisi ut illis faciat bene secundum tempus! Alius negotiesum, nisi ut illis faciat bene secundum tempus! Alius negotium habet, quaerit intercessionem clericorum; alius premitur a potentiore, fugit ad ecclesiam; alius pro se vult interveniri apud eum apud quem parum valet: ille sic, ille sic; impletur quotidie talibus ec