comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum: iste p̾mium ẽ. Beniq de
illa scͥptum ẽ. Multitudinis cre¬
dentium erat cor unũ & anima
ro mag̾ sꝑanda ẽ. res est eñi futuri
temporis. mag̃qm p̾sentis eam in¬
terim omittamꝰ. et adeo sꝑemus po¬
tius qm tractemus. Illam uͦ quȩ
iustificat: quȩ etiam nunc potissi¬
mũ neces saria ẽ. inusum nr̃i oꝑis
assumamus. Ipsa enĩ est decus su¬
auitatis: quam dulcedine sacra in¬
sonat psalmista. Ecce qm bonum
&e qͣm iocundum: habitare frẽs in
unũ. Cuius unitatis cũ descͥpsisset
ꝓpħa pulcͥtudinem. eiꝰ etiam ñ tacu¬
it utilitatem: qm illic inqͥens man¬
dauit dns bñdictionẽ et uitam.
hic scilicet bñdictionem: et in futuro
scło uitã ȩt̾nam. Ip̃a est inqͣm uni¬
tas. quã sũma diligentia obseruan¬
dam tͣdidit apłs dicens. Sollicta
seruare unitatem spc̃: in uincło
pacis. Seruatur aũ hoc unitatis
bonum duob modis: ab hiis qui cu¬
ram gerunt seruandi. Sebet quisq

Expanded text:
tum, ista praemium est. Denique de tum, ista praemium est. Denique de illa scriptum est: Multitudinis credentium erat cor unum et una ro magis speranda est res est enim futuri temporis magis quam praesentis, eam interim omittamus, et a Deo speremus potius quam tractemus. Illam vero quae justificat, quae etiam nunc potissimum necessaria est in usum nostri operis assumamus. Ipsa est enim decus suavitatis, quam dulcedine sacra insonat Psalmista: Ecce quam bonum et quam jucundum, habitare fratres in unum! Cujus unitatis cum descripsisset pulchritudinem, ejus etiam non tacuit utilitatem, Quoniam illic, inquiens, mandavit Dominus benedictionem et vitam : hic scilicet benedictionem, et in futuro saeculo vitam aeternam. Ipsa est, inquam, unitas, quam summa diligentia observandam tradidit Apostolus, dicens: Solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis . 12. Servatur autem hoc unitatis bonum duobus modis ab his qui curam gerunt servandi. Debet quisque
Abbreviated transcription (Latin):
Abeuntes pharisei consilium inie¬
runt. ut caꝑent ihm insermone.
Eciterũ. Collegerunt pontifices
& pharisei consilium. Htquid hoc᷑
unitas. docet ip̃e dñs qui de cor¬
pore diabłi ad beatum iob loqͥtur
dicens. Corpus illius quasi scuta
fusilia: & compacta squamis se p̃¬
m̃tib. Una uni coniungitur. & ne
spiracłm quid̃e incedit ꝑ eas. yna
alteri adherebit: & tenentes se
nequa qͣm separabuntur. Talis
unitas imino uͦ ꝑuersitas solet ẽẽ
aliquoꝵ frm̃ tepide ac remisse con¬
uersantium: quib siquid honesta¬
tis aut insigne cuiusqͣm bonȩ con¬
suetudinis ꝑsuadere uelis. ꝓmtio¬
res sunt maiori disꝑendio. ac dif¬
ficultate gͣuiori resistere: qm faci¬
li cõpendio assequi uelle. quod
rectum ẽẽ constiterit. ꝑuersa et
execranda talis unitas. Hac gͦ
acordib ce sermonib nr̃is exclu¬
sa: illam que bona ẽ. & tm̃ bonoꝵ
est. assequamur. Et ipsa quidem
gemina est. Alia ẽ enĩ que iustifi¬
cat: alia quȩ glorificat. Illa meri¬

Expanded text:
silium inierunt, ut caperent Jesum in sermone ; et iterum: Collegerunt pontifices et Pharisaei concilium. Utquid hoc? unitas, docet ipse Dominus, qui de corpore diaboli ad beatum Job loquitur, dicens: Corpus illius quasi scuta fusilia, et compacta squamis se prementibus. Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas. Una alteri adhaerebit, et tenentes se nequaquam separabuntur . Talis unitas, imo vero perversitas solet esse aliquorum fratrum tepide ac remisse conversantium: quibus si quid honestatis, aut insigne cujusquam bonae consuetudinis persuadere velis, promptiores sunt majori dispendio, ac difficultate graviori resistere, quam facili compendio assequi velle, quod rectum esse constiterit. Perversa et exsecranda talis unitas. 11. Hac ergo a cordibus et sermonibus nostris exclusa, illam quae bona est et tantum bonorum est, prosequamur. Et ipsa quidem gemina est. Alia est enim quae justificat, alia quae glorificat. Illa meri
Abbreviated transcription (Latin):
ut seducat etiã semet ipm. penitus
ñ attendens uermẽ qͥ int̾iora deꝑa̾¬
citur. Manet enĩ suꝑficies. & salua
sibi omĩa arbitratur Comederũt
ait ꝓpheta alieni robur eius ce ig¬
norauit. Dicit quia diues sũ &
nulliꝰ egeo: cũ sit pauꝑ.
& miser. & miserabilis.
Nam  & inuenta occasione
ebullire saniem quȩ latebat in
ulcere: & excisam ñ extirpatam
arborem. in siluam uideas pul¬
lulare densiorem. Qd̃ ꝑicłm si
uolumꝰ declinare. securim pona¬
mus necesse ẽ ad radices arboꝵ.
ñ ad ramos: ut ñ sola inueniatur
in nobis exercitatio corporalis.
ad modicum ualens: sed inue¬
niat᷑ parit̾ utilis ad omĩa pie¬
tas. & exercitium spũale. Mu
lier inqͥt martha nomine. erce¬
pit illum in domum sitam:
ce huic erat soroi noĩe mapra.
Sorores sunt. & debent ẽẽ contu¬
bernales. Occupat᷑ hec circa fre¬
qñs minist̾ium: illa d̾nicis est
intenta sermonib. Ad marchã
spectat ornatus: s impletio ad

Expanded text:
ut seducat etiam semetipsum, penitus ut seducat etiam semetipsum, penitus non attendens vermem, qui interiora depascitur. Manet enim superficies, et salva sibi omnia arbitratur. Comederunt, ait propheta, alieni robur ejus, et ignoravit . Dicit: Quia dives sum, et nullius egeo: cum sit pauper, et miser, et miserabilis Nam et inventa occasione ebullire saneim, quae latebat in ulcere, et excisam, non exstirpatam arborem in silvam pullulare videas densiorem. Quod periculum si volumus declinare, securim ponamus necesse est ad radices arborum, non ad ramos. Non sola inveniatur in nobis exercitatio corporalis, ad modicum valens: sed inveniatur utilis ad omnia pietas, et exercitium spirituale. 7. Mulier, inquit, Martha nomine, excepit illum in domum suam; et huic erat soror, nomine Maria. Sorores sunt, et debent esse contubernales. Occupatur haec circa frequens ministerium, illa Dominicis est intenta sermonibus. Ad Martham spectat ornatus, sed impletio ad
Abbreviated transcription (Latin):
penetret. & in initimis cordibus
babitatio eiꝰ. Qd̃ si nequaqͣm spc̃
disciplinȩ subditum manifeste
pec̃cis corpus in habitat. fictũ utiq
ñ mͦ declinat. sed effugit atq elon
tenus radas ñ extͥnsecus eradi¬
ces: Certus esto. qm̃ pullulabit
uberius. & emundatã s uacantẽ
domũ cum neqͥorib septem. qͥ eiec¬
Reuersꝰ eñi aduomitũ canis. odibiliˢ
o sordes inciderit. ut sus lota in
uolutabro luti. His uidere mun¬
datam & ornatã uacantẽ domũ:
Hominẽ intuere qͥ confessus est¬
& deseruit manifesta peccã p̃ce¬
iuuencula effraim docta diligere
iͥturam. Exterion quȩ ad modicũ
ualent. ne unũ iota p̃terit. aut api¬
cem unum: s camelum glutit. dũ
culicem liquat. In corde enĩ seruꝰ
ẽ ꝓprie uoluntatis. cultor auaritiȩ.
głe cupidus. ambitionis amatoꝵ.
aut hec omĩa. aut singła queq
tas sibi: s ds ñ irridet᷑. Uideas eñi
it̾dum sic palliatum hominem.

Expanded text:
penetrat, et in intimis cordibus ejus penetrat, et in intimis cordibus ejus habitatio est. Quod si nequaquam spiritus disciplinae subditum manifeste peccatis corpus inhabitat, fictum utique non modo declinat, sed et effugit atque elongtenus radas, 999 non intrinsecus eradices? Certus esto quoniam pullulabit uberius, et mundatam, sed vacantem domum cum nequioribus septem, qui ejecReversus enim ad vomitum canis, odibilis o sordes inciderit, ut sus lota in volutabro luti. 6. Vis videre mundatam, ornatam et vacantem domum? Hominem intuere qui confessus est, et deseruit manifesta peccata praeceitula Ephraim, docta diligere trituram. Exteriorum quae ad modicum valent, ne unum iota praeterit aut apicem unum; sed camelum glutit, dum culicem liquat. In corde enim servus est propriae voluntatis, cultor avaritiae, gloriae cupidus, ambitionis amator; aut haec omnia, aut singula quaeque itas sibi, sed Deus non irridetur. Videas enim interdum sic palliatum hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
domus mundata confessione pͥo¬
rum delictoꝵ & obseruatione re¬
głarium institutionũ ornata in¬
digna adhuc iudicari. habitacło
gre. saluatoris ingressu: Poterit si¬
ne dubio sisuꝑficietenus emunda¬
ta & iuncis ut dictumẽ strata ui-¬
rentib interiꝰ luto plena. Quis enĩ
suscipiendũ dñm arbitretur in
dealbatis mortuoꝵ sepulchris quȩ
uident᷑ aforis speciosa. intͥnsecus
autẽ spurcitia. & sanies uniũsa
repleuit: Esto siquidẽ ut aliquando
tãqm ipã suꝑficie delectatꝰ incipi¬
at uelud pͥmũ ponere pedem ei
qui euismodi ẽ. pͥmam aliquam
uisitationis suȩ gr̃am indulgen¬
do. numqͥd resiliet ilico cũ indigna¬
tione: N umqͥd ñ aufugiet clami¬
tans infixus sum inlimo ꝓfundi.
&e non ẽ sub̃aͤ Uirtutis enĩ spẽs
ce ñ ueritas: tamqͣm qualitas ẽ
ñ substantia. Neq enĩ ingressũ
eiꝰ extĩoris potest conũsationis tenu¬
is suꝑficies sustinere: cum omnia

Expanded text:
domus mundata confessione priodomus mundata confessione priorum delictorum, et observatione regularium institutionum ornata, indigna adhuc judicari habitaculo gratiae, Salvatoris ingressu? Poterit sine dubio, si superficie tenus emundata, et juncis, ut dictum est, strata virentibus, interius plena sit luto. Quis enim suscipiendum Dominum arbitretur in dealbatis mortuorum sepulcris, quae videntur a foris speciosa, intrinsecus autem spurcitia et sanies universa replevit? Esto siquidem ut aliquando tanquam ipsa superficie delectatus, incipiat velut primum apponere pedem, ei qui hujusmodi est, primam aliquam visitationis suae gratiam indulgendo: nunquid non resiliet illico cum indignatione? nunquid non aufugiet clamitans: Infixus sum in limo profundi, et non est substantia? Virtutis enim species, et non veritas, quasi qualitas est, non substantia. Neque vero ingressum ejus exterioris potest conversationis tenuis superficies sustinere; quoniam omnia
Abbreviated transcription (Latin):
quib erat iamiamq tradenda.
S bñdictus ds̃: qui ñ dedit me
incaptionem dentib eoꝵ Benedictꝰ¬
imqͣm: qui uisitauit &e fecit re¬
dẽpcionẽ. Cum enĩ infi̾ori carce¬
fortem alligans eius uasa diriꝑet:
ut quȩ pͥus erant in contumeliã.
facẽt in honorem. Contͥuit por¬
tas ereas. & confregit uectes fer¬
reos: uinctum dedomo carceris.
& umbra mortis ediicens. Porro
egressꝰ eiꝰ in confessione. Ipsa est
enĩ scopa. quã mundatꝰ carter &e
ornatus deinceps regłarium in¬
stitutionum iuncis quibdam
pulchre uirentib de carcere re¬
dit in domum. Habet gͦ iam mu¬
lier domum suam. Habet ubi
suscipiat eum: cui suꝑ tantis be¬
neficiis exstat obnoria. Alioqͥn
ue illi si eum susciꝑe renuit. si ñ
detinet: si ñ cogit manere secũ.
qm̃ aduesperascit. Rediens enim
qui eiectꝰ est mundatã quidẽ et
ornatam domũ inuenit: sed ua¬
cantem. Relinquit᷑ si quid̾e muli¬
gligit. Quomͦ inquis: Poterit ne

Expanded text:
quibus erat jam jamque tradenda. quibus erat jam jamque tradenda. Sed benedictus Deus, qui non dedit me in captionem dentibus eorum. Benedictinus, qui visitavit et fecit redemptionem. Cum enim inferiori eam cafortem alligans, ejus vasa diripuit; ut quae prius erant in contumeliam, faceret in honorem. Contrivit portas aereas, et confregit ferreos vectes, vinctum de domo carceris et umbra mortis educens. Porro egressus ejus in confessione. Ipsa est enim scopa, qua mundatus carcer et ornatus, deinceps regularium institutionum juncis quibusdam pulchre virentibus de carcere redit in domum. Habet ergo mulier jam domum suam, habet ubi suscipiat eum, cui super tantis beneficiis exstat obnoxia. Alioquin vae ei, si eum excipere renuit, si non detinet, si non cogit manere secum, quoniam advesperascit. Rediens enim qui prius ejectus est, mundatam quidem et ornatam domum in venit, sed vacantem. 5. Relinquitur siquidem muliglexit. Quomodo, inquis? Poteritne
Abbreviated transcription (Latin):
potestati ue m̃bris imꝑans uniuer¬
sis. Qñtum eo nocuerit tempore . p̃¬
sens adhuc indicat desolatio. et e¬
gestas Heu nec continentiȩ murũ
in eo. nec patientiȩ ante murale re¬
liq̃rit. ext̃minauit uineas. messu¬
it segeces. arbores extirpauit: quip¬
pe etiam ocłs iste meus. depredaba¬
tur animam meam. Deniq nisi
quia dns adiuuit me: paulominꝰ
habitasset in inferno anima mea.
Dico aũ infernũ inferiorẽ. uͥ nulla
confessio: unde nemini datur exi¬
re. Ceterum etiam cunc nec car¬
cer illideerat. nec infernus. Ab
ip̃o nempe coniurationis & ꝑditio¬
nis pessime. dep̃hensa pͥncipio: non
alibi qͣm in domo ꝓpria. carcerali
est mancipata custodiȩ. nec aliis
qͣm suȩ illius familiȩ tortoribus.¬
data. Erat enĩ illi conscĩã. car̾ cer:
erant cortores. ratio & memoria.
Atq hĩ quid̃e crudeles. austeri. &
immiscdes: longe tñ minus aru¬
gientib illis p̃paratis ad escom.

Expanded text:
potestative membris imperans univerpotestative membris imperans universis. Quantum eo nocuerit tempore, praesens adhuc indicat desolatio et egestas. Heu! nec continentiae murum in eo, nec patientiae antemurale reliquit. Exterminavit vineas, messuit segetes, arbores exstirpavit: quippe etiam oculus iste meus depraedabatur animam meam. Denique nisi quia Dominus adjuvit me, paulo minus habitasset in inferno anima mea. Dico autem infernum inferiorem, ubi nulla confessio, unde nemini datur exire. 4. Caeterum etiam tunc nec carcer illi deerat, nec infernus. Ab ipso nempe conjurationis et proditionis pessimae deprehensa principio, non alibi quam in domo propria carcerali est mancipata custodiae, nec aliis quam suae ipsius familiae data tortoribus. Erat enim illi conscientia carcer, erant tortores ratio et memoria, atque hi quidem crudeles, austeri et immisericordes: sed longe minus a rugientibus illis praeparatis ad escam,
Abbreviated transcription (Latin):
stro. adhibenda custodia. Recte ne
custodisse tibi uidetur anima illa.
corporis sui castrũ: cuius m̃bra ue¬
lut coniuratione facta inimico do
minũ eiꝰ tradidere: Sunt enĩ qui
cũ morte fedus inierunt: pactum.
pepigert̃ cum inferno. Incrassa¬
tus ẽ inqͥt dilectꝰ & recalcit᷑uit: in¬
crassatꝰ. impinguatꝰ. dilatatus. hec
plane custodia que laudatur apec¬
catorib. in desideriis animȩ suȩ.
Qͥd uob̾ uidetur fr̃s: Num ce in hac
parte cedendum ẽ multitudini:
ducem strenuũ miliciȩ spũalis.
Bic nob̾ apłe que sit tui custodia ca¬
stri. Ego ait sic curro ñ quasi in in¬
certum: sic pugno. ñ quasi aerem
uerb̾ans. Castigo enĩ corpus meũ.
&e in seruitutem redigo: ne forte
cũ alliis p̃dicau̾o. ip̃e reprobus ef¬
ficiar. Et in alio loco. Non regnet
sic custodierit corpꝰ suum: ut nũqͣm
sibi illud uendicet inimicus. Fuit
enĩ aliqñ. cum hoc meũ castrum ty¬
tannidi suȩ. impiꝰ ille subiecerat:

Expanded text:
sit adhibenda custodia castro. Rectene sit adhibenda custodia castro. Rectene custodisse tibi videtur anima illa corporis sui castrum, cujus membra, velut conjuratione facta, inimico ejus dominium tradidere? Sunt enim qui cum morte foedus inierunt, pactum pepigerunt cum inferno . Incrassatus est, inquit, dilectus, et recalcitravit; incrassatus, impinguatus, dilatatus . Haec plane custodia, quae laudatur a peccatoribus in desideriis carnis suae. Quid vobis videtur, fratres? num et in hac parte cedendum est multitudini? ducem strenuum militiae spiritualis. Dic nobis, Apostole, quae sit tui custodia castri? Ego, ait, sic curro, non quasi in incertum; sic pugno, non quasi aerem verberans, Castigo enim corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte, cum aliis praedicavero, ipse reprobus efficiar . Et alio in loco: Non regnet,sic custodierit corpus suum, ut nunquam sibi vindicet illud inimicus. Fuit enim aliquando, cum hoc meum castrum tyrannidi suae impius ille subjecerat sibi,
Abbreviated transcription (Latin):
naue. s ipm̃ mag̃ susciꝑe meruit
uerũ ihm filium dĩ felx inqͣm
mulier: cuiꝰ domus saluatore suscep¬
to. inuenta ẽ munda quid̾e. s plane
ñ uacua. Quis enĩ uacuam dixerit:
serit sp̃m scm̃. Ad quid nͥ ut adueni
ueniente. nob̾ quoq suꝑ plena ce suꝑ¬
effluens fieret: Itinã fluant in nos
aromata illa carismata scił gr̃arũ:
ut de plenitudine tanta om̃s acci¬
piamus. Ipsa nempe mediatͥe nr̃ã.
enĩ singłis castra sunt singła. & singłe
domus: & sapĩa pulsat ad hostia sin¬
głoꝵ. Siquis ei apparuerit. intͦibit:
ce cenabit cũ eo. Est uulgare ꝓuerbi¬
um. huod multoꝵ in ore. magis aũ
castellum: qui custodierit corpꝰ suũ
Sapiens tñ ñ sic. s mag̃ in quit omĩ
custodia serua cor tuum: quia ex ip¬
so uita ꝓcedit. Esto tñ. cedendũ sit
multitudini: bonum castrum custo¬
diat. qͥ custodierit cor suum. Illud
sane q̃rendum: quȩnam sit hiuic ca¬

Expanded text:
Nave, sed ipsum magis suscipere meruit Nave, sed ipsum magis suscipere meruit verum Jesum Filium Dei. Felix, inquam, mulier, cujus domus Salvatore suscepto inventa est munda quidem, sed plane non vacua. Quis enim vacuam dixerit, serit Spiritum sanctum. Ad quid putas, nisi erveniente nobis quoque superplena et supereffluens fiat? Utinam fluant in nos aromata illa, charismata scilicet gratiarum, ut de plenitudine tanta omnes accipiamus! Ipsa nempe mediatrix nostraenim singulis castra sunt singula, et singulae domus; et Sapientia pulsat ad ostia singulorum: si quis ei aperuerit, introibit, coenabitque cum eo. Est vulgare proverbium, quod multorum in ore, magis auteervat castellum, qui custodierit corpus suum. Sapiens tamen non sic, sed magis inquit: Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit . 3. Esto tamen, cedendum sit multitudini; bonum castrum custodiat, qui custodierit corpus suum. Illud sane quaerendum quaenam huic
Abbreviated transcription (Latin):
Oportune satis hoc mͥ in loco: ꝓphe¬
tica exclamatio assum̃da uidetur.
gñs locus possessionis eiꝰ. Annon
ingens cuius conꝑatione castellũ
dicitur. terrȩ huius spaciosa latitu¬
do: Annon ingens patria & regio
inestimabilis: qñ ab ea saluator ad¬
stellum quis aliud intelligendu
putet: qm atͥum fortis armatipͥn¬
cipis mundi huius: Cuius uasa
mꝰ in illam ingredi b̾atitudinis
amplitudinem fr̃s. ubi nȩmo
alium coangustat: ut possimus
nam sit longitudo. ce latitudo.
sublimitas ce profundum. Neq
id desꝑemus. quandoquidem ip¬
se celestis habitator patriȩ. etiã
& creator. nr̃i huius castelluli
angustias ñ refugit. S quid
intͦisse eum dicimꝰ in castellum:.
Etiam in angustissimũ uirgina¬
lis uteri diu̾sonum. intͦiuuit. Deni¬
q ce mulier qued̃a excepit illũ
in domũ suam. Felix mulier
que iam ñ exploratores iherico.
s ipsum fortissimum expoliato¬
rem stulti illius qui uere ut lu¬
na mutatur. ñ legatos iħu filii

Expanded text:
Opportune satis hoc mihi loco prophetica exclamatio assumenda videtur: gens locus possessionis ejus! An non ingens, cujus comparatione castellum dicitur terrae hujus spatiosissima latitudo? an non ingens patria et regio inaestimabilis, quando ab ea Salvator adstellum quis aliud intelligendum putet, quam atrium fortis armati, principis mundi hujus, cujus vasa mus in illam ingredi beatitudinis amplitudinem, fratres, ubi nemo alium coangustat: ut possimus nam sit longitudo et latitudo, sublimitas et profundum . Neque id desperemus, quandoquidem ipse coelestis habitator patriae, etiam et creator, nostri hujus castelluli angustias non refugit. 2. Sed quid introisse cum dicimus in castellum? Etiam in angustissimum virginalis uteri diversorium introivit. Denique et mulier quaedam excepit illum in domum suam. Felix mulier, quae non jam exploratores Jericho, sed ipsum potius fortissimum exspoliatorem stulti illius, qui vere ut luna mutatur; non legatos Jesu filii
Abbreviated transcription (Latin):
crebris ualidis q temptatoris ic¬
tib resistere si possit: nisi ciꝰ gra
ꝓtegatur. Iccirco enĩ ante mura¬
le patientie ponitur: ne ad inpug¬
nandam continentram facilis
diabolo pateat accessus. Quigͦ
ꝓtegente patientia continent̃ i¬
uunt: ipsi bene cum apło protestan¬
tur &e dicunt. Quis nos seꝑabit a
caritate. xꝑi: Tribulatio. anangustra.
anꝑsecutio. an fames. an nuditas.
an ꝑiculum. an gladius: Uides

Expanded text:
crebris validisque tentatoris iccrebris validisque tentatoris ictibus resistere non possit, nisi ejus gratia protegatur. Idcirco enim antemurale patientiae ponitur, ne ad impugnandam continentiam facilis diabolo pateat accessus. Qui ergo protegente patientia continenter vivunt, ipsi bene cum Apostolo protestantur et dicunt: Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio? an angustia? an persecutio? an fames? an nuditas? an periculum? an
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ hostes repugnant. Unde
ce ꝓ eo nouum aliud pulcrumq
ac spũale constriut᷑. impletur ꝙ
qd̃ dicitur. Siqua inxꝑo noua cre¬
atura uetera tͣnsierunt: & ecce
facta sunt omĩa noua. Sublata
quippe cupiditate expanditur
ing̃ns sinus desiderii: ut ad eius
aduentum multomag̃ anhelet
mens ad cȩlestia qm pͥus t̾renis
incubuerat. Iam ponitur murꝰ
continende: ante murale. patien¬
tie. Surgit aũ hoc opus afunda¬
m̃to fidei. & crescit ꝑ dilectionẽ
ꝓximi usq ad caritatem dĩ que ẽ
insuꝑiori tabulatu. &e inꝓpugna¬
culis eiusdem muri: quia nimi¬
rum tunc ẽ ꝑfecta uirtus conti¬
nentiȩ qnͣdo inunitate fidei cũ
ꝓximis cõmunit̃ uenientes. non
supplicii metu. uł humanȩ lau¬
dis appetitu: s solo diuini amoris
obtentu aꝑeccĩs nos continemꝰ.
Uel certe ideo caritas dĩ qua scilicet
nos diligit. suꝑ murũ ẽẽ uidet᷑:
ut ꝓ continenti suo pugnare
significetur & quia continentia

Expanded text:
contra hostes repugnant. Unde contra hostes repugnant. Unde et pro eo novum aliud pulchrum ac spirituale construitur, impleturque quod dicitur: Si qua in Christo nova creatura, vetera transierunt, et ecce facta sunt omnia nova . Sublata quippe cupiditate, expanditur ingens sinus desiderii, ut ad ejus adventum multo magis 683 anhelet mens ad coelestia, quam prius terrenis incubuerat. Jam ponitur murus continentiae, antemurale patientiae. Surgit autem hoc opus a fundamento fidei, et crescit per dilectionem proximi usque ad charitatem Dei, quae est in superiori tabulatu, et in propugnaculis ejusdem muri: quia nimirum tunc perfecta est virtus continentiae, quando in unitate fidei cum proximis communiter viventes, non supplicii metu, vel humanae laudis appetitu, sed solo divini amoris obtentu a peccatis nos continemus. Vel certe ideo charitas Dei, qua scilicet nos diligit, super murum esse videtur, ut pro continenti suo pugnare significetur: et quia continentia
Abbreviated transcription (Latin):
lum. Qõ dñs ac saluator nr̃ semel
& in uno loco uisibilit̾ tunc tem¬
poris dignatꝰ est operarr: hoc etiã
nunc ubiq terrarũ incordib elec¬
toꝵ oꝑatur cotidie inuisibiliter.
Ecce enĩ eugłio loquente audiumꝰ:
qd̾ in quodd̾a castellum intͣuit
iħc. & mulier quedã martha no¬
mine. excep̃ illum. Et reliqua.
Quod ẽ autem hoc castellum. nͥ
corhumanũ. quod pͥus qͣm dns
ad illud ueniat. cupiditatis fos¬
sa uallat᷑ muroq obstinationis
clauditur. atq in interiori lati¬
tudine sua babylonica turre
erigitur: Tria certe inomni
oppido sunt maxime necessarra.
Uictualia quib sustententur:
munitio qua ꝓtegant᷑. arma
quib hostib resistant. Sic gͦ
&e huius castelli incolȩ uictum
habent uoluptatem corporis.
& scłi uanitatem. quib pascun¬
tur: habent & qua teguntur
ꝓprii cordis duriciam: ut uerbi
di sagittis potentib uix aut
numqͣm penetͣri ualeant.
Accincti sunt armis. carnalis
scilicet sapienciȩ argum̃tis: qͥb

Expanded text:
uod Dominus ac Salvator noster semel et in uno loco visibiliter tunc temporis dignatus est operari; hoc etiam nunc ubique terrarum in cordibus electorum operatur quotidie invisibiliter. Ecce enim Evangelio loquente audivimus, quod in quoddam castellum intravit Jesus, et mulier quaedam Martha nomine excepit illum: et reliqua. Quod est autem hoc castellum, nisi cor humanum, quod prius quam Dominus ad illud veniat, cupiditatis fossa vallatur, muroque obstinationis clauditur, atque in interiori latitudine sua, Babylonica turre erigitur? Tria certe in omni oppido sunt maxime necessaria: victualia, quibus sustententur; munitio, qua protegantur; arma, quibus hostibus resistant. Sic ergo et hujus castelli incolae victum habent, voluptatem corporis, et saeculi vanitatem, quibus pascuntur. Habent et qua teguntur, proprii cordis duritiam; ut verbi Dei sagittis potentibus vix, aut nunquam penetrari valeant. Accincti sunt armis, carnalis scilicet sapientiae argumentis, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ant: c pͥmo tamqͣm aduitor.
notꝰ erat in iudea d̃s. Cum uͦ iam
muista statione consistunt. uͥ d̃nm
speculantur inisrł magnũ nom̃
eiꝰ. Et factus ẽ in pace locꝰ eius:
ce habitatio eiꝰ in syon. Ibi confre¬
g̃ potentias arcuum: scutũ e gla¬
diũ & bellum: qͥa ibi nullus motꝰ
carnis resistit. s omĩmodis subiec¬
ta est spũi. Hunc locum ardent̾
desiderabat ꝓpħa. cum diceret. Si
dedero somnũ ocłis meis. & palpełͥs
meis dormitationẽ: & requiem tẽ¬
porib meis donec inueniam locum
dno. Huc etiam uolare cupiens.
quis inquit dabit mͥ pennas sicut
colunbe. & uolabo &e reqͥescam: Iam
uͭ si querat᷑ de castelli hui habitatorib¬
quis cibus adsustentandũ. quod
munim̃ ad ꝓtegendum. quȩ ue
arma suppetant ad repugnandur.
possumꝰ satis rationabilit̾ respon¬
dere. qd̾ quemadmodũ carnalib
carnis oꝑa fuerunt uictꝰ. ita his¬

Expanded text:
poterant, et primo tanquam adjutor poterant, et primo tanquam adjutor notus erat in Judaea Deus: cum vero jam in ista statione consistunt, ubi Dominum speculantur, in Israel magnum nomen ejus, et factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion. Ibi confregit potentias arcuum, scutum, et gladium, et bellum: quia ibi nullus motus carnis resistit, sed omnimodis subjecta est spiritui. Hunc locum ardenter desiderabat Propheta, cum diceret: Si dedero somnum oculis meis, et palpebris meis dormitationem, et requiem temporibus 684 meis, donec inveniam locum Domino . Huc etiam volare cupiens, Quis, inquit, dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? 5. Jam vero si quaeratur de castelli hujus habitatoribuquis cibus ad sustentandum, quod munimen ad protegendum, quaeve arma suppetant ad repugnandum; possumus satis rationabiliter respondere, quod quemadmodum carnalibus carnis opera fuerunt vict
Abbreviated transcription (Latin):
accendat: Hec est enĩ illa gr̃a.
quã nob̾ cõmendat beatꝰ iohes
eugłista dicens & de plenitudie.
ex quib scilicet uerb̾ in nuit᷑ quod
tͥplicem gr̃am diuinitꝰ accepimꝰ:
unã qua conuertim᷑. aliam qua
intemptationib adiuuan᷑. ter¬
ciam qua ꝓbati remuneramur.
Prima nos iniciat. ꝑ quã uocam᷑
Scd̾a ꝓuehit. qua iustificamur.
Tercia consũmat. qua głificamur.
Et pͥma quid̾e bñplacitum ẽ: scła. me.¬
ritum. tercia: p̃mium. Deduab¬
temporalis miliciȩ. Sit gͦ pͥma gr̾ã
in muro continentie: ad quam uo¬
camur. Sit scda in ascensu cur¬
ris: quam ascendimus. Sit t̾cia
meius culmine: quo ꝑuenimꝰ.
hic itaq id est in hoc culmine
cũ ad illud ꝑueniunt qui bene
ꝓficiunt. fiunt locus & fides dño:
de qualib scͥptum ẽ. Illuc enĩ ascen¬
derunt tͥbus tribꝰ dñi testimoniũ
isrł. ad confitendũ nomini d̾ni:
dum adhuc erant inmuro continẽ¬
tiȩ. & in acie stabant. impugnari

Expanded text:
accendat? Haec est enim illa gratia, accendat? Haec est enim illa gratia, quam nobis commendat beatus Joannes evangelista, dicens: Et de plenitudine Ex quibus scilicet verbis innuitur, quod triplicem gratiam divinitus accepimus: unam, qua convertimur; aliam, qua in tentationibus adjuramur; tertiam, qua probati remuneramur. Prima nos initiat, per quam vocamur: secunda provehit, qua justificamur: tertia consummat, qua glorificamur. Et prima quidem beneplacitum est: secunda, meritum: tertia, praemium. De ptemporalis militiae. Sit ergo prima gratia in muro continentiae, ad quam vocamur: sit secunda in ascensu turris, quam ascendimus: sit tertia in ejus culmine, quo pervenimus. Hic itaque, id est in hoc culmine, cum ad illud perveniunt qui bene proficiunt, fiunt jam locus et sedes Domino, de qualibus scriptum est: Illuc enim ascenderunt tribus, tribus Domini, testimonium Israel, ad confitendum nomini Ddum adhuc erant in muro continentiae, et in acie stabant, impugnari
Abbreviated transcription (Latin):
tes. neq uͥtutes. neq instantia: neq
fortitudo. ñeq futura. neq altitudo.
neq ꝓfundum. neq creatura aliqua
portas. portas scilicet iusticiȩ: ut aꝑi¬
antur nob: ingressi ꝙ ꝑ eas uideamꝰ
uitꝰ magna oꝑa d̾ni exquisita in
om̃s uoluntates eiꝰ Ibienĩ opante
miliato corde ascendunt incęlum
scĩ de conualle plorationis. Ascen¬
dunt inqͣm ñ uirtute sua. s auxi¬
lio &e gr̃a dĩ. sicut ait sp̃c sc̃s ꝑ pro¬
pham dauio. Seatus uir cuius ẽ
auxilium abfte: ascensiones in cor¬
de suo disposuit. Queris ubi:
Inconualle plorationis: hoc est in
humilitate uitȩ p̃sentis. Et cand̾e
ip̃am gr̃am replicat dicens. Eenĩ
bñdictionem dabit legislator.
Quo aũ ꝑtingat assensus. uł ad quẽ
fructum ꝑducat ascendentes ip̃a
grã. ptinus subuingit. Ibunt in
hunc tantũ fructũ reb omnib
uisibilib & inuisibilib inconpa-¬
rabilit̾ p̃ferat: Quis ẽ cuius uel
gelidum pectꝰ. hoc desiderium ñ

Expanded text:
tutes, neque instantia, neque futura, neque fortitudo, neque altitudo, neque profundum, neque creatura aliqua portas, portas scilicet justitiae, ut aperiantur nobis, ingressique per eas videamus intus magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus. Ibi enim operante r quam humiliato corde ascendunt in coelum sancti de convalle plorationis. Ascendunt, inquam, non virtute sua, sed auxilio et gratia Dei, sicut ait Spiritus phetam David: Beatus vir cujus est auxilium abs te; ascensiones in corde suo disposuit. Quaeris ubi? In convalle plorationis, hoc est, in humilitate vitae praesentis. Et eamdem ipsam gratiam replicat, dicens: Etenim benedictionem dabit legislator. Quo autem pertingat ascensus, vel ad quem fructum perducat ascendentes ipsa gratia, protinus subjungit: Ibunt, inhunc tantum fructum rebus omnibus visibilibus et invisibilibus incomparabiliter praeferat? Quis est, cujus vel gelidum pectus hoc desiderium non
Abbreviated transcription (Latin):
rat ab intͦitu nuptiarum. Erat
eqͥdem domꝰ earum munda. uͥgi¬
nes enĩ erant. erat ornata. quia si¬
mul oms̃. id ẽ fatuȩ cũ prudentib
lampades ornauerunt: s erat ua¬
catis. quia inuasis suis oleum ñ
aceeꝑunt. Hinc est qd̃ nec abeis
suscipi indomos suas. nec admit¬
tere eas dignat᷑ sponsus celestis
ad nuptias. Non sic muliet illa
fortis: quȩ serpentis caput contri¬
uit. Habes enĩ pꝰ multa in laudib
eiꝰ: quia ñ extinguet᷑ in nocte lu¬
cerna ipĩus. In suggillationem hoc
dicitur. fatuarũ que ueniente me¬
dia nocte sponso: querunt᷑ sero &
dicunt. quia lampades nr̃ȩ extin¬
lampas ardentissima iꝑsis quoq
angłis lucis miracło fuit. ut dice¬
rent. Quȩ est ista que ꝓcedit sic̃
aurora consurgens. pulcra ut lu¬
na. electa ut solꝰ Clarius enĩ ru¬
oleo gr̃ȩ pre participib suis: iħc

Expanded text:
rat ab introitu nuptiarum? . Erat rat ab introitu nuptiarum? . Erat quidem domus earum munda, virgines enim erant: erat ornata, quia simul omnes, id est fatuae cum prudentibus, lampades ornaverunt; sed erat vacans, quia in vasis suis oleum non acceperunt. Hinc est, quod nec ab eis suscipi in domos suas, nec admittere eas dignatur sponsus coelestis ad nuptias. Non sic mulier illa fortis, quae serpentis caput contrivit. Habes enim post multa in laudibus ejus, quia non exstinguetur in nocte lucerna ejus . In sugillationem hoc dicitur fatuarum, quae veniente media nocte sponso, conqueruntur sero, et dicunt: Quia lampades nostrae exstinlampas ardentissima ipsis quoque angelis lucis miraculo fuit, ut dicerent: Quae est ista, quae progreditur sicut aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol? Clarius enim oleo gratiae prae participibus suis C
Abbreviated transcription (Latin):
delictum ñ habuit: nichilominꝰ ab
innocentissimo corde ce penitentra
longe fuit. Sit gͦ lazarus apud e¬
os quoꝵ necesse ẽ ab oꝑib mortuis
ꝯsciencias emundari: secedat int̃
uulnãtos dormientes in sepulcͥs:
ut inthalamo uͥgilali inueniant᷑
martha &e maria tm̃. Ip̃a est enĩ
que elitabeth gͣuidȩ ce gͣndeuȩ qͣsi
m̃sib trib humili deseruiuit offi¬
cio. ip̃ã q uerba omĩa quȩ de filio
dicebantur conseruabat conferenᷤᷤ
incorde suo. Neminẽ gͦ moueat qd̾
suscipiens mulier d̃nm ñ maria.s
martha uocatur: qñ in hac una &
sũma maria. & marthe negotium.
& mariȩ ñ ociosum ocium inuenit᷑.
Om̃is quide gła filiȩ regis abintus
nichilominꝰ tñ in fibriis aureis¬
ẽ circumamicta uarietate. Non ẽ
denumero fatuarũ uirginum:
prudens uirgo. Lampadẽ habet:
s inuase oleum portat. Anforte
excidit uob̾ eugłica illa parabola
que fatuas ugines ꝓhibituras nar¬

Expanded text:
delictum non habuit, nihilominus ab delictum non habuit, nihilominus ab innocentissimo corde etiam poenitentia longe fuit. Sit ergo Lazarus apud eos, quorum necesse est ab operibus mortuis conscientias emundari: secedat inter vulneratos dormientes in sepulcris, ut in thalamo virginali inveniantur Martha et Maria tantum. Ipsa est enim 1000 quae Elisabeth gravidae et grandaevae quasi mensibus tribus humili deservivit officio ; ipsa quae verba, quae de Filio dicebantur, conservabat conferens in corde suo . 9. Neminem ergo moveat, quod suspiciens mulier Dominum, non Maria, sed Masumma Maria et Marthae negotium, et Mariae non otiosum otium invenitur. Omnis quidem gloria filiae regis ab intus: nihilominus tamen in fimbriis aureis circumamicta est varietate. Non est de numero fatuarum virginum: prudens est virgo; lampadem habet, sed in vase oleum portat. An forte excidit vobis evangelica illa parabola, quae fatuas virgines prohibitas nar
Abbreviated transcription (Latin):
lazarũ quẽ quatͥduanum iam
iamq fecentem a mortuis exci¬
tat uox uirtutis. ut uideatur
satis congrue formã ge¬
rere penitentis. Intret
lazarꝰ mundat: ornat marcha.
& maria replet int̾nȩ dedita con-¬
teplationi. S forte curiosus qͥs¬
q reqͥrat cur in presenti eugłica
łcone nulla ꝓrsus lazari m̃tio
fiat. Arbitͦr sane ne io quid̃ a ꝓ¬
posita similitudine dissidere.
Uirginalem & enĩ domũ intelli¬
gi uolens sp̃c siluit ñ incongru¬
e pentt̃nciã: quȩ malũ utiq co¬
mitat᷑. Absit enĩ ut ꝓprii quicqͣm
inqͥnam̃ti domꝰ hec aliqͣndo ha¬
buisse dicatur: ut in ea ꝓide
scopa lazari q̃reretur. Qd̃ si ori¬
ginalem aparentib macłam
traxit. s minꝰ a ieremia sc̃ifica¬
pietas xp̃iana. Hanc enĩ festis
originali contagiosola gr̃a mun¬
datã eẽ. martam. qͥppe cũ &e nunc
in baptismate sola hanc macłam
lauet gr̃a. ce sola eam raserit
olim petra circumcisionis: ut
omĩno ꝑiumẽ credere ꝓpͥum maria

Expanded text:
Lazarum, quem quatriduanum, jam jamque fetentem a mortuis excitat vox virtutis, ut videatur satis congrue formam gerere poenitentis. Intret Lazarus mundat, ornat Martha, et Maria replet internae dedita contemplationi. 8. Sed forte curiosius quisquam requirat, cur in praesenti evangelica lectione nulla prorsus Lazari mentio fiat. Arbitror sane ne id quidem a proposita similitudine dissidere. Virginalem etenim domum intelligi volens Spiritus, siluit non incongrue poenitentiam, quae malum utique comitatur. Absit enim ut proprii quidquam inquinamenti domus haec aliquando habuisse dicatur, ut in ea proinde scopa Lazari quaereretur. Quod si originalem a parentibus maculam traxit; sed minus a Jeremia sanctificapietas Christiana: nec enim festis originali contagio sola gratia mundatam esse Mariam, quippe cum et nunc in baptismate sola hanc maculam lavet gratia, et sola eam raserit olim petra circumcisionis: si, ut omnino pium est credere, proprium Maria
Abbreviated transcription (Latin):
głaris. Quod si oculus ñ uidit. nec
auris audiuit &e incor hominisͤ¬
ñ ascendit. que p̃parauit ds diligñ¬
tib se: qd̾ p̃parauit gignenti se. &
nib quis loquatur: felix plane
maria &e multipliciter felix: siue
cum excipit saluatorem. siue cũ
a saluatore suscipitur. Utrobiq
mira dignitas uirginitas matͥs:
ut᷑biq amplectenda. dignatio ma-¬
iestatis. Intͣuit inquit iħc in quod¬
dam castellum: & mulier queda.
excep̃ illum in domum suam. S
laudib mag̃ uacandum ẽ: qd̾ fe¬
stiuis preconiis hec dies debeatur.
Quia uͦ copiosam nob̾ materiam.
lectionis huius uerba ministrãt:
cras quoq conuenientib uobis in
unũ. communicandũ erit sine
in memoria tantȩ uͥginis. ñ modo
affectus deuotionis excitecur sed
& mores edificentur ad ꝓfectum
conũsationis: in laudem & głam
filii eius dninrĩ. qui ẽ suꝑ omnia
d̃s benedictus in secula.

Expanded text:
idit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se: quod praeparavit gignenti se, et, nibus, quis loquatur? Felix plane Maria, et multipliciter felix, sive cum excipit Salvatorem, sive cum a Salvatore suscipitur: utrobique miranda dignitas Virginis matris: utrobique 997 amplectenda dignatio majestatis. Intravit, inquit, Jesus in quoddam castellum, et mulier quaedam excepit illum in domum suam . Sed laudibus magis vacandum est, quod festivis praeconiis haec dies debeatur. Quia vero copiosam nobis materiam lectionis hujus verba ministrant; cras quoque, convenientibus nobis in unum, communicandum erit sine in memoria tantae Virginis non modo affectus devotionis excitetur, sed et mores aedificentur ad profectum conversationis, in laudem et gloriam Filii ejus Domini nostri, qui est super omnia Deus benedictus in saec
Abbreviated transcription (Latin):
lactentis: cui uirgineo mat̾ applau¬
debat in gremio. Uerum numqͥd.
ñ feliciora censebimꝰ quȩ ab ore se¬
dentis in dexteram patris. hodie
in b̾ata. salutatione suscepit cũ ascẽ¬
deret ad thronum głe. epichalamiũ
canens. & dicens: oscłetur me oscło
oris sui: Yꝑi gen̾ationem. mariȩ
assũptionem: quis enarrabit: Quã

Expanded text:
lactentis, cui virgineo mater applaulactentis, cui virgineo mater applaudebat in gremio. Verum nunquid non feliciora censebimus, quae ab ore sedentis in dextera Patris hodie in beata salutatione suscepit, cum ascenderet ad thronum gloriae, epithalamium canens, et dicens: Osculetur me osculo oris sui? Christi generationem, et Mariae assumptio
Abbreviated transcription (Latin):
nedicta in mulieril. excepisse
intelligit᷑ saluatorem: Credo ut hec
quã celebramꝰ. ex illa susceptione
aliquatenꝰ estimetur: ĩmo ut uixta
illius inestimabiłe głam. in estima¬
bilis cognoscat᷑ & ista. Qs enĩ. etiam¬
si linguis hominũ angłoꝵq loqua¬
tur. explicare queat: quẽ ad modũ
suꝑueniente spũ. obumbrante uir¬
tute altissimi. caro factum sit uer¬
bum dĩ ꝑ quod facta sunt omnia:
ce dns maiestatis quẽ non capit
uniuersitas creature. intra uirgi¬
nea sese clausit uiscera factus homo:
Sed &e illud quis cogitare sufficiat. qͣm
głosa hodie mundi regina ꝓcesse¬
rit: &e qnͣto deuotionis affectu. tota in
eius occursum cȩlestium legionũ
ꝓdierit multitudo. quib ad thronũ
głȩ canticis sit deducta: qm placido
nem exaltata sit creaturam: cũ eo
honore quo tanta mat̾ digna fuit.
cũ ea gła quȩ tantũ decuit filiũ:
felicia prorsus oscła labris impressa

Expanded text:
nedicta in mulieribus excepisse nedicta in mulieribus excepisse intelligitur Salvatorem? Credo ut haec quam celebramus, ex illa susceptione aliquatenus aestimetur, imo ut juxta illius inaestimabilem gloriam inaestimabilis cognoscatur et ista. Quis enim, etiamsi linguis hominum angelorumque loquatur, explicare queat quemadmodum superveniente Spiritu, obumbrante virtute Altissimi, caro factum sit Verbum Dei, per quod facta sunt omnia; et Dominus majestatis quem non capit universitas creaturae, intra virginea sese clauserit viscera factus homo? 4. Sed et illud quis vel cogitare sufficiat, quam gloriosa hodie mundi regina processerit, et quanto devotionis affectu tota in ejus occursum coelestium legionum prodierit multitudo: quibus ad thronum gloriae canticis sit deducta; quam placido nem exaltata creaturam, cum eo honore, quo tanta mater digna fuit, cum ea gloria, quae tantum decuit Filium? Felicia prorsus oscula labiis impressa
Abbreviated transcription (Latin):
in quib ipsa que ex do est caritaᷤ.
nouẽ m̃sib corporalit̃ requieũ.
Et hec quid̾e ꝓpt̾ nos dixerim fr̃s.
sciens difficile esse. ut intan¬
ta inopia caritas illa ꝑfecta
ñ q̃rens que sua sunt. ualeat
inueniri. Ut tñ int̾m sileã
beneficia q̃ pro p̃siuis głificatioẽ
conseqͥmur: sieam diligimꝰ. gaude¬
bimꝰ utiq: quia uadit ad filium.
Plane inqͣm gratulabim ei: nͥ forte
qd̃ absit. inuend̾ti grẽ omĩmodis inue¬
niam ingͣti. Quem enĩ in castellum
mundi huiꝰ intͣntem pͥus ipsa susce¬
ꝑat: ab eo suscipitur hodie. scãm
ingrediens ciuitatem. S cum qnͣto
putas honore: cũ quanta exultatiõe.
cũ quanta gła᷑. Nec in mundo locus
dĩ filium maria suscepit: nec in cȩlis.
regali solio: quo mariam hodie. ma¬
rie filius sublimauit. felix nimiũ
utraq susceptio: ineffabilis utraq.
qͥa utͣq in excogitabilis ẽ. Utquid
ca recitatur: inqua mulier bel¬

Expanded text:
in quibus ipsa quae ex Deo est charitas in quibus ipsa quae ex Deo est charitas novem mensibus corporaliter requievit. 3. Et haec quidem propter nos dixerim, fratres, sciens difficile esse ut in tanta inopia charitas illa perfecta, non quaerens quae sua sunt, valeat inveniri. Ut tamen interim sileam beneficia, quae pro illius glorificatione consequimur; si eam diligimus, gaudebimus utique, quia vadit ad Filium. Plane, inquam, congratulabimur ei, nisi forte, quod absit! inventrici gratiae omnimodis inveniamur ingrati. Quem enim in castellum mundi hujus intrantem prius ipsa susceperat, ab eo suscipitur hodie sanctam ingrediens civitatem. Sed cum quanto putas honore, cum quanta putas exsultatione, cum quanta gloria? Nec in terris locus quo Filium Dei Maria suscepit; nec in coelis regali solio, in quo Mariam hodie Mariae filius sublimavit. Felix nimirum utraque susceptio; ineffabilis utraque, quia utraque inexcogitabilis est. Utquid ca lectio recitatur, in qua mulier be
Abbreviated transcription (Latin):
tã copioso impetu. letificat hodie
ciuitatem d̾r ut sentiamꝰ & ipsi
stillicidia stillantia suꝑ terrã.
Precessit nos regina nrã: p̃cessit
& tam głose suscepta ẽ. ut fidu¬
cialit̾ seqnͣtur dnam seruuli
clamantes: trahe nos post te:
in odore ung̃ntoꝵ tuoꝵ curre.¬
mꝰ. Aduocatã p̃misit ꝑegͥnatio
nr̃a: que tamqͣm iudicis mater
salutis nr̃ȩ negocia ꝑtͣctabit. Pcio¬
sum hodie munꝰ terra nr̃a direxit
in celum: ut dando & accipiendo.
felici amiciciarũ federe copularẽ¬
tur humana diuinis. t̾rena cȩlesti¬
b. ima sũmis. Illo enĩ ascendit
fructꝰ t̾rȩ sublimis unde data op¬
tima & dona ꝑfecta descendunt.
Ascendens gͦ inaltũ uirgo beata:
dabit ipsa quoq: bona hominib.
Quid nidaret: Siquidem nec fa¬
pietatis magnitudinẽ cõm̃dare:
nͥ forte aut ñ creditur difilius
honorare matrem. aut dubita¬
re qͥs potest. omĩno inaffectum
caritatis tͣnͣssisse mariȩ uiscera:

Expanded text:
tam copioso impetu laetificat hodie tam copioso impetu laetificat hodie civitatem Dei, ut sentiamus et ipsi stillicidia stillantia super terram. Praecessit nos regina nostra, praecessit, et tam gloriose suscepta est, ut fiducialiter sequantur Dominam servuli clamantes: Trahe nos post te; in odorem unguentorum tuorum curremus . Advocatam praemisit peregrinatio stra, quae tanquam Judicis mater,salutis nostrae negotia pertractabit. 2. Pretiosum hodie munus terra nostra direxit in coelum, ut dando et accipiendo felici amicitiarum foedere copulentur humana divinis, terrena coelestibus, ima summis. Illo enim ascendit fructus terrae sublimis, unde data optima, et dona perfecta descendunt. Ascendens ergo in altum Virgo beata, dabit ipsa quoque dona hominibus. Quidni daret? Siquidem nec fapietatis magnitudinem commendare: nisi forte aut non creditur Dei Filius honorare matrem; aut dubitare quis potest omnino in affectum charitatis transisse Mariae viscera,
Abbreviated transcription (Latin):
IGo hodie głosa cȩlos ascendẽs:
suꝑnoꝵ gaudia quium copio
na adhuc uiscera claudunt. Quod
si paruuli necdum nati. aĩa liq̃sac¬
taẽ ut maria loquuta ẽ: quid puta¬
mꝰ quenã illa cȩlestium fuĩt exulta¬
tio: cum ce uocẽ audire. & udere
faciem: & beata eius frui p̾sentia
sio: quȩ causa leticiȩ. quȩ mat̾ra
gaudioꝵ᷑ Mariȩ p̃sentia cotus
illustrabat᷑ orbis: ad eo ut ipsa iam
celestis patͥa clarius rutilet. uirgi¬
neȩ lampadis irradiata fulgo¬
re. Merito ꝓinde resonat in excel¬
sis. grãrum actio & uox laudis:
sed plangendum nob̾. qm gau
hic nr̃ inferior mundus ciꝰ absen¬
tiam: Cesset tñ querela nr̃a. quia
nec nob̾ hic ẽ manens cuuitas: s
cam querimꝰ. ad quã hodie maria
benedicta ꝑuenit. In qua si conscͥ¬
ti sumꝰ ciues. dignum ꝓfecto est
etiam incrilio. etiã suꝑ flumina ba¬
bilonis eius nos recoidari. eiꝰ cõ¬
municare gaudũs. eiꝰ parcipare
leciciam: maxine q eam qua

Expanded text:
go hodie gloriosa coelos ascendens, supernorum gaudia civium copiosna adhuc viscera claudunt . Quod si parvuli necdum nati anima liquefacta est ut Maria locuta est, quid putamus quaenam illa fuerit coelestium exsultatio, cum et vocem audire, et videre faciem, et beata ejus frui praesentia ssio, quae causa laetitiae, quae materia gaudiorum? Mariae praesentia totus illustratur orbis: adeo ut et ipsa jam coelestis patria clarius rutilet virgineae lampadis irradiata fulgore. Merito proinde resonat in excelsis gratiarum actio et vox laudis; sed plangendum nobis quam plhic noster inferior mundus ejus absentiam? Cesset tamen querela nostra, quia nec nobis hic est manens civitas; sed eam inquirimus, ad quam hodie Maria benedicta pervenit. In qua si conscripti cives sumus, dignum profecto est etiam in exsilio, etiam super flumina Babylonis ejus nos recordari, ejus communicare gaudiis, ejus participare laetitiam, maximeque 996 eam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
cet. dum int̃pellata ñ respondet:
s tm̃ indĩ uerbum coto m̃tis stu¬
dio intendit. ac solam quã diligit
gram diuinȩ cognitionis cetera
respuens. medullitꝰ haurit. forisq
uelud insensibilis reddit᷑ dum int̾
ad cotẽplanda d̾ni sui gaudia feli¬
cissime rapitur: Sine dubio talis ẽ
illa: quȩ in canticis loquit᷑ Ego dor¬
mio: & cor meum uigilat. Duobus
aũ modis marcha excipit dnm. et
dupplex ei coniuuiũ parat: qͥa du¬
ob modis excluserat eũ. Duo qͥp¬
ꝑe sunt inoꝑatione quȩ nob̾ dm
auferunt. flagitia scilicet ꝙ facino¬
mittimus. Idem st̃ duo quȩ red¬
dunt. continentia & beniuolentia:
ut scił ex contͣriis contͣria curent᷑.
hinc enĩ scͥptumẽ. Sicut exhibuistiᷤ
m̃bra ur̃a seruire ĩmundiciȩ et

Expanded text:
cet, dum interpellata non respondet; cet, dum interpellata non respondet; sed tantum in Dei verbum toto mentis studio intendit, ac solam quam diligit gratiam divinae cognitionis, caetera respuens, medullitus haurit; forisque velut insensibilis redditur, dum intus ad contemplanda Domini sui gaudia felicissima rapitur. Sine dubio talis est illa, quae in Canticis loquitur: Ego dormio, et cor meum vigilat . 7. Duobus autem modis Martha excipit Dominum, et duplex ei convivium parat, quia duobus modis excluserat eum. Duo quippe sunt in operatione, quae nobis Deum auferunt, flagitia scilicet et facinomittimus. Item sunt duo quae Deum reddunt, continentia et benevolentia: ut scilicet ex contrariis contraria curentur. Hinc enim scriptum est: Sicut exhibuistis membra vestra servire immun
Abbreviated transcription (Latin):
unt illum. Excipiunt dixerim: an
excipiuntur: S siue hoc siue illd̾
dicatur: utrumq ꝓdest illis. ñ iħu.
Et ihc quid̾e cũ ad illas uenit duo
confert eis. congruentia singulis.
uircutem & sapientiam. Hircutẽ
operationi: sapientiam intellectui.
Unde etiam ab apło p̃dicatur dei
uirtꝰ & dĩ sapĩa. Sed quid ẽ quod
intͣntem eum marcha excipit. dis¬
currit. ministt᷑: maria uͦ secus pe¬
des sedens ingressi. in eius uerbũ
cor suspendit & nisi quia pͥusẽ ac¬
tio. postea uͦ contemplatio: Quisqͥs
enĩ ad intelligentiam ꝑuenire de¬
siderat: ꝓfecto necesse ẽ. ut pͥus ꝑ oꝑa
bona sese dilig̃nter exerceat. sicut
scͥptum ẽ. fili concupiscens sapĩam.
conserua iusticiam: & ds p̾bebit il¬
lam tibi. O alibi. Amandatis tuis
intellexi. W fide purgans corda eoꝵ.
Qua fide: fide ꝑdilectionem oꝑante
Habet marcha dum agit formã be¬
ne oꝑantis: maria uͦ sp̃em expͥmit
contemplationis. dũ sedet. dũ ta¬

Expanded text:
unt illum. Excipiunt dixerim, an unt illum. Excipiunt dixerim, an excipiuntur? Sed sive hoc, sive illud dicatur, utrumque prodest illis, non Jesu. Et Jesus quidem cum ad illas venit, duo confert eis congruentia singulis, virtutem et sapientiam; virtutem operationi, sapientiam intellectui. Unde etiam ab Apostolo praedicatur Dei virtus, et Dei sapientia . Sed quid est, quod intrantem eum Martha excipit, discurrit, ministrat; Maria vero secus pedes sedens ingressi, in ejus verbum cor suspendit; nisi quod prius est actio, postea vero contemplatio? Quisquis enim ad intelligentiam pervenire desiderat, profecto necesse est ut prius per opera bona sese diligenter exerceat, sicut scriptum est: Fili, concupiscens sapientiam, conserva justitiam; et Deus praebebit illam tibi ; et alibi A mandatis tuis intellexi ; et: Fide purgans corda eorum . Qua fide? Fide per dilectionem operante. Habet Martha, dum agit, formam bene operantis: Maria vero speciem exprimit contemplationis, dum sedet, dum ta