comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tib dñs ait. Si crederetis moy¬
si : crederetis utiq ⁊mͥ. de me
enĩ ille scripsit. Siq aut̃ q̃rat u¬
bi de ip̃oscripserit moyses. au-¬
diat ipm dicentẽ. Incapite li¬
briscriptũ ÷ de me. Ab ip̃o cȩp̃
moyses ipm incapite posuit. ut
iudeus cito facileq inueniat
quẽ inuenire nonuult. nec la-¬
boret querendo. cũ nͥ ꝑ ipsũ ad
cetera q̃ ibi scriptast̃ ꝑuenire
non ualeat legendo. Inpͥncipio in¬
suꝑ aquas. Conuemiẽs fortasse fu¬
erat ut nom̃ patͥs pͥus poneret᷑. ꝗ
ubiq marimȩ ab ip̃o filio honorat᷑.
suit. ne iudeus q̃rendo erraret.S⁊
dicis fortasse ꝗͥ ẽ pͥncipiũ: Ipẽ tͥ re¬
spondeat. ip̃e tͥdicat. dx̃ aliqͣn. s
non intellexisti. iterũ dicat si forse¬
ꝑsonis confitearis. Ecce statim
incapite huiꝰ libri ꝗĩt om̃s alioᷤᷤ

Expanded text:
Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi, de me enim ille scripsit . » Si quis quaerat ubi de se ipso scripserit Moyses, audiat ipsum dicentem: « In capite libri scriptum est de me . Ab ipso coepit Moyses; ipsum in capite posuit, ut Judaeus cito facileque inveniat, quem invenire non vult, nec laboret quaerendo, cum nisi per ipsum ad caetera, quae ibi scripta sunt, pervenire non valeat legendo: In principio, insuper aquas . » Conveniens fortasse fuerat ut nomen Patris prius poneretur, qui ubique maxime ab ipso Filio honoratur;suit, ne Judaeus quaerendo erraret. Sed dices fortasse, Quid est principium? Ipse tibi respondeat, ipse tibi dicat. Dixit aliquando, sed non intellexisti; iterum dicat, si forpersonis confitearis. Ecce statim in capite hujus libri, qui inter alios
Abbreviated transcription (Latin):
moth. Ip̃e ẽ principiũ uiarũ dĩ.
Ipẽ an om̃s creaturas factus ẽẽ cre¬
dit᷑. q sic tam̃ intelligi potest. acsi
dicẽtur. ip̃ẽ ẽ causa atq pͥncipiũ.
ut uia dĩ quȩ una erat in duas maᷤ
diuidetur. ut ĩa non om̃s ꝑ unam
aliis dicatur ite. aliis dicatur ue¬
uite. Et huic montes herbas ferũt.
Mali montes ꝗ diabolũ nutͥ unt.¬
⁊ draconi cibũ ministrant. Cib dia¬
boli ⁊ refectio eius peccatũ ÷ ꝗ plus
peccat. maiora illi conuinia parat.
nulli gͥ sic ei ser uiunt sienti mali
reges ⁊ pͥncipes. sicuti om̃s auari.
⁊ diuites. ꝗ ꝑmontes sigficantur.
Isti enĩ nonsolũ peccant. s alios
secũ peccare cõpellũt. Considera
mͦ qnͣta homicidia. quantȩ rapinȩ.
qnta ꝑturbatio ꝑ eos ubiq fiat.

Expanded text:
moth. Ipse est enim principium viarum Domini. moth. Ipse est enim principium viarum Domini. Ipse ante alias creaturas factus esse creditur; quod sic tamen intelligi potest, ac si diceretur: Ipse est causa atque principium ut via Domini, quae una erat, in duas vias divideretur, ut jam non omnes per unam aliis dicatur: Ite, aliis dicatur, Venite. Et huic montes herbas ferunt. Mali montes qui diabolum nutriunt, et draconi cibum ministrant. Cibus diaboli, et refectio ejus peccatum est. Qui plus peccat, majora ei convivia parat. Nulli igitur sic ei serviant sicuti mali reges et principes; sicuti omnes avari et divites, qui per montes significantur. Isti enim non solum peccaut, sed et alios secum peccare compellunt. Considera modo quanta homicidia, quantae rapinae, quanta percurbatio per eos ubique fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiȩ astutieq resistere potuiss: Uñ
⁊ dicitur. ꝗa fecit eum applicauit
gladium eius. Si enĩ gladius eiꝰ pli-¬
catus nonfuiss. ¶ tanti acuminis
uulnera ferre potuiss : Gladii gͥ appli
ꝑsequeretur. more eius. ⁊ infra illiꝰ
dentes iãstringebatur. s mox ad
fidẽ conu̾sus. tristẽ eũ reliqͥ. Sic
maria magdalena eum decepit:
q̃ conu̾sa ad dñm optimã partẽ
elegit. q̃ non auferet᷑ ab ea. Uno ẜ¬
mone illudit᷑ ei. ⁊ uno u̾bo iam de¬
uorata de ip̃o eius uentre reicit᷑
p̃da. Sufficit peccatori suam culpã
dicere. ⁊ ab eo ulterius teneri ñ
potest. Ualde gͦ illuditur ei. mł¬
tũq cõplicatus ẽ gladius eius.
Uocat᷑ aut uehemoth qͥ bestia int̃¬
dignitate. bestias crudelissimas ꝑ
omĩa imitatur. Ecce in ꝗt uehemoth
quẽ feci tecũ .i. quẽ feci sicut ⁊ te.
Unus ẽ enĩ utriusq creator. fenũ
fortes ⁊ sapientes. s ppłm stultũ
⁊ indisciplinatũ cõmedit uehe¬

Expanded text:
utiaeque resistere potuisset? Unde et dicitur: « Qui fecit eum, applicabit gladium ejus . » Si enim gladius ejus plicatus non fuisset, quis tanti acuminis vulnera ferre potuisset? Gladii igitur appersequeretur in ore ejus, et intra illius dentes jam stringebatur, mox ad fidum conversus, tristem cum reliquit. Sic et Maria Magdalena eum decepit, quae conversa ad Dominum « optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . » Uno sermone illuditur ei, et uno verbo jam devorata de ipso ejus ventre rejicitur praeda. Sufficit peccatrici suam culpam dicere, et ab eo ulterius teneri non potest. Valde ergo illuditur ei, multumque complicatus est gladius ejus. Vocatur autem Bechemoth, quod bestia intee privatus, bestias crudelissimas per omnia imitatur. Ecce, inquit, Bechemoth, quem feci tecum, quem feci sicut te unus est enim utriusque creator fenum viros et sapientes, sed populum stultum et indisciplinatum comedit Beche
Abbreviated transcription (Latin):
ingenesi. q fluuius egͥdiat᷑ depara¬
diso ꝗ iñ diuidit᷑ in .iiͦiͬ. capita. Nom̃
pͥmi physon. Scdogeon. Tertiotigris.
ma ciuitate. cuiꝰ muri ex lapidib
p̾tiosis aedificatis. cuiꝰ singulȩ por¬
te exsinguł margaritis facte sũt.¬
minis arbores nobilissimȩ. que fe x̃
ip̃a folia gentib sũt adsantatem.
hȩc adlittͣa intellige̾.¬
aliud ualde sublimius quã id ꝙ lit¬
t᷑a sonat sigͥficãe uidñtur. p̾sertim
cũ alibi scriptũ sit. flumina plaudẽt
mãib in idipsũ. Quomͦ enĩ flumi¬
na quȩ manꝰ nullas hñt. maibus
plaudere possũt : Noua sũt ista flu¬
uus mundꝰ hȩc ciuitã dĩ ÷ quam
fluminis impetꝰ letificat. ħ aut̃
flum̃ xͦ ÷ cuiꝰ affluentissima sapien

Expanded text:
in Genesi quod fluvius egrediebatur de paradiso, qui deinde dividitur in quatuor capita. Nomen primo Phison: secundo Gyon: tertio Tigris: ma civitate, cujus muri ex lapidibus pretiosis aedificati sunt, cujus singulae portae ex singulis margaritis factae sunt,minis arbores nobilissimae, quae feruns, quarum ipsa folia gentibus sunt ad sanitatem. Haec ad litteram intelligealiud valde sublimius quam id quod littera sonat significare videntur; praesertim cum alibi scriptum sit: « Flumina plaudent manibus in idipsum . Quomodo autem flumina, quae manus nullas habent, manibus plaudere possunt? Nova sunt ista fluvus mundus haec civitas Dei est, quam fluminis impetus laetificat. Hoc autem fl
Abbreviated transcription (Latin):
Aliqͣn enĩ nec ip̃a torm̃ta sentie¬
bãt. q̃ ilł ab impiis inferebant᷑.
ꝑauit uentis ⁊ mari ⁊ facta: trã¬
qllitas magna. haec aut̃ maris
huiꝰ tam inm̃sa ꝑturbatio atẽpo¬

Expanded text:
c ipsa tormenta sentiebant, quae illis ab ipsis inferebantur. eravit ventis, et mari, et facta est tranquillitas magna . » Haec autem maris hujus tam immensa perturbatio a tempo
Abbreviated transcription (Latin):
nocabãt. ⁊ usq ad cȩlos laudib
excaltabant. alii indignantes.
⁊ suꝑ eos impetũ facientes in aby¬
sũ mergere conabant᷑. ⁊ hoc ÷ qͥ
ait. ascñdũt usq ad cȩlos. ⁊ descñdt̃¬

Expanded text:
vocabant, et usque ad coelos laudibus exaltabant: alii indignantes et super eos impetum facientes, in abyssum mergere conabantur; et hoc est, quod ait: « Ascendit usque ad coelos, et descend
Abbreviated transcription (Latin):
ludñdũ ei. deqͦ ⁊ adbãtũ iob ipẽ
dñs loꝗtur dicẽs. Ecce ue hemoth
quẽ feci tecũ fenũ qͣsibos cõmed̾.
Ip̃e ÷ principium inarũ dĩ. ꝗ fec̃
eũ applicabit gladiũ eius. huic
montes herbas fert̃. om̃s bestiȩ
agri ludũt ibi. Creatura dĩ ÷
dq̃ abolus. ip̃e eum for mauit. ip̃e
eumfecit. s non quał ẽ talẽ eũ
fecit. Qđ enĩ ait draco iste quẽ
formasti ad illudridũ ei. ñ depͥ¬
ma eius creatione intelligndũ :
format᷑ ẽ .i. ad talẽ formã talẽq
sue infirmitatis msurã redaciꝰ ÷¬

Expanded text:
ludendum ei. De quo et ad beatum Job ipse Dominus loquitur, dicens: « Ecce Bechemoth, quem feci tecum, fenum quasi bos comedit. Ipse est principium viarum Dei, qui fecit eum, applicabit gladium ejus . » Huic montes herbas ferunt, omnes bestiae agri ludent ibi. Creatura Dei est diabolus, ipse eum formavit, ipse eum fecit, sed non qualis est, eum fecit. Quod enim ait: « Draco iste, quem formasti ad illudendum ei , » non de prima ejus creatione intelligendum eformatus est. Ideo ad talem formam, talemque suae infirmitatis mensuram redac
Abbreviated transcription (Latin):
ca nãq p̾dicatio. ora hoĩum lun¬
guasq mutauit. ut ꝗ pͥus falsos
dõs laudabat ⁊ p̃dicabãt. nĩc unũ
⁊ uerũ dm̃ eiusq mirabilia laudẽt
⁊ p̾dicent. Quis enĩ nͥ euangłium
bati pauli os mutauit. ut ꝗpͥus cͥ¬
cũ cisionẽ p̾dicabat. postea mu¬
tato ore loquat᷑ dicẽs. cͥcucisiom¬

Expanded text:
inum, linguasque mutavit, ut qui prius falsos deos laudabant et praedicabant, nunc unum et verum Deum, ejusque mirabilia laudent et praedicent. Quid enim, nisi Evangelium, beati Pauli os mutavit? Ut qui prius circumcisionem praedicabat, postea, mutato ore, loquitur dicens: « Circumcisio
Abbreviated transcription (Latin):
uolat. Iste tam̃ .iiiiͬ. aĩaliũ facies
tã cdiu̾se aliqͥ nobis conferre uidñ¬
tur. qm̃ hõ ad rationẽ. leo ad for¬
titudinẽ. bos ad laborẽ. ⁊ aꝗla ad
contẽplationẽ nos ꝓuocat. hõ
deniq p̾dicare. leo pugͣre. bos la¬
borare ⁊ aꝗla uolare nos docet.

Expanded text:
Istae tamen quatuor animalium facies tam diversae aliquid nobis conferre videntur; quoniam homo ad rationem, leo ad fortitudinem, bos ad laborem, et aquila ad contemplandum nos provocat. Homo denique praedicare, leo pugnare, bos laborare, et aquila volare nos docet.
Abbreviated transcription (Latin):
axͥnatiuitate incipiẽs ꝑfectum
hoiẽm. ⁊ de hoĩb natũ eum ẽẽ o¬
stenchit.. totã eius ab abraã usꝙ
ad ip̃m genealogiã describens.
Marcus uͦleonis faciẽ hab̾e uidet᷑.
incuiꝰ euangłii principio. uox in
deserto clamãe describit᷑. Lucas

Expanded text:
tum hominem, et de hominibus natum eum ostendit esse, totam ejus ab Abraham usque ad ipsum genealogiam describens. Marcus vero leonis faciem habere videtur, in cujus evangelii principio vox in deserto clamare describitur. Lucas
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlorũ. ꝗ ꝓfunda scripturarũ
q̃ ꝑ aquas sigͥficant᷑ pęnit᷑ rimã¬
tur. ⁊ uͥtutũ alia adcelestia ele¬
uant̃. S satis de piscib mͦ suꝑiu̾
locuti sumꝰ dignũ ÷ ut de auibus
aeccła colũba uocaret᷑. dicente
dño. una ẽ colũba mea. nũquã

Expanded text:
unda Scripturarum, quae per aquas significantur, penitus rimantur, et virtutum alis ad coelestia elevantur. Sed satis de piscibus modo superius locuti sumus. Dignum est ut de avibus Ecclesia columba vocaretur, dicente Domino: « Una est columba mea : » nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
simͦ. totũ hoc sac̾ficiũ nob̾ exposuit.
Ecce hõ turtur ⁊ colũba factus est
retorqueat᷑ caput eiꝰ ad collũ. ut
inclinato caprte incedat. q est signũ
humilitatis. Aufertur ei uescicu:¬
la guaturis. ubi cibũ reponere so¬
lebat. ut discat amodo ie iunare
ꝗ prius crapule ⁊ ebrietati oꝑam
dabat. Sanguine uͦ suꝑ alta̾e cord
eius decurrere facit: ut sẽꝑmemor
peccatorũ suoꝵ simł cũpsalmistadi

Expanded text:
simus totum hoc sacrificium nobis exponit. Ecce homo turtur, et columba factus est, retorqueatur caput ejus ad collum, et inclinato capite incedat, quod est signum humilitatis. Auferatur ei vesicula gutturis, ubi cibum reponere solebat, ut discat amodo jejunare, qui prius crapulae operam dabat. Sanguinem vero super altare sordis ejus decurrere faciat, ut semper memor peccatorum suorum cum Psalmista d
Abbreviated transcription (Latin):
meã. niãm meã. innocentiam
meam. uͥginitatẽ meam. ⁊ ceterã
u̾tutes ꝗb uͥgo bãtissima ab unda:¬
bat ꝗb quasi regalib ornam̃tis in¬
duta erat. s ħsolũmͦ dice uoluit.
ꝗa respexit bumilitatẽ ancillȩ
suȩ. Ad quẽ enĩrespicit ds̃. nͥ adhu

Expanded text:
ricordiam meam, innocentiam meam, virginitatem meam, et caeteras virtutes, quibus Virgo beatissima abundabat, quibus quasi regalibus ornamentis induta erat: sed hoc solummodo dicere voluit: quia respexit humilitatem ancillae suae. « Ad quem enim respexit Deus, nisi ad hu
Abbreviated transcription (Latin):
stabilitas imꝑaturs S nonpẽnitus
abscidunt᷑. ꝗa si qͣn necesse fuiͣt ꝓ loci
utilitate adhuc iterũ uolare ꝑmit¬
tit᷑ Felices illi ꝗturtures ⁊ colũbȩ
fiũt. ꝗsimul cũ dĩ filio a matre dñi

Expanded text:
stabilitas imperatur. Sed non penitus abscinduntur, quia si quando necesse fuerit, pro loci utilitate adhuc iterum volare permittitur. Felices illi qui turtures et columbae fiunt; qui simul cum Dei Filio a Matre Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ ÷ ꝗa ip̃a sola nullo fuscepto sem
turũ ⁊ colũbarũ quãsimł cũfilio dño
optulit. maxime ad ip̃am ꝑtinuis
t᷑a de innocentia com̃dat᷑. Obtulit
gͥ hodie bãtissima uͥgo maria oblati
lias oblatioes sigͥficata pͥus furͣ. s tat
nũquã amplius oblata fuiͣt/. Nos
ꝙͦ si dignã uolumꝰ offerre oblatio¬

Expanded text:
uia ipsa sola nullo suscepto semiturum et columbarum, quam simul cum filio Domino obtulit, maxime ad ipsam pertinuitera de innocentia commendatur. Obtulit igitur hodie beatissima Virgo Maria oblatiolias oblationes significata prius fuerat, sed talis nunquam oblata fuerat. Nos quoque, qui dignam volumus offerre
Abbreviated transcription (Latin):
rere faciat. uescigulã gut turis aufe¬
rat. plumas ad orientalẽ partem
ꝓiciat. a scellas frangat. s nonpe¬
nit abseidat. hȩc oblatio ꝑfectorũ :
⁊ p̾cipue monachorũ ẽẽ uidetur.
Uenit hõ cũ oblatiõe sua. rogat ut

Expanded text:
rere faciat; vesiculam vero gutturis, et plumas ad orientalem partem projiciat, ascellas frangat, sed non penitus abscindat. Haec oblatio perfectorum, et praecipue monachorum esse videtur. Venit homo cum o
Abbreviated transcription (Latin):
sti cor meũ. soror measponsa. uul¬
nerasti cor meũ inuno cͥne collitui.
⁊ inuno oculoꝵ tuoꝵ. Iusquam
em̃ humilitas tam facile dep̃hendi potest
deflexis incedãt. Sicut econt  suꝑ.¬
bi seꝑ erecta ceruice. ⁊suꝑ cilus eleua¬
tis gradiunt᷑. Uñ ⁊ moyses pͣcip̃ detur¬
ture ⁊ colũba qnͣ immolant᷑. ut caput
ad collũ retorqueat᷑. Non respicit dõsa¬
cͥficia suꝑborũ. excelsus ÷ ⁊humilia re¬
spicit. ⁊ alta alongne agnoscit. Ꝙdft̃

Expanded text:
eum, soror mea sponsa, vulnerasti cor meum in uno crine colli tui, et in uno oculorum tuorum . » Nusquam enim humilitas tam facile deprehendi potestdeflexis incedant. Sicut e contra superbi semper erecta cervice et superciliis elevatis gradiuntur. Unde et Moyses praecipit de turture et columba, quando immolatur, ut caput ad collum retorqueatur. Non 495 recipit Deus sacrificia superborum: « Excelsus est, et humilia respicit, et alta a longe
Abbreviated transcription (Latin):
nobis adño nr̃o. Duos magnos thesa¬
uros habem̾. alt̃ nouus ÷ ⁊ alt̃ uetus. de
his nob ⁊ aliis necessaria suscipiamus.
Dehis noua ⁊ uet̾a ꝓferam. quib dĩ fa¬
miliam nutriamꝰ. uestiamꝰ regam᷑. do-¬
ceamus. ut simul cũ ea ad et̃nã bãti¬
tudinẽ ꝑuenire ualetimnus. Ip̃o ad

Expanded text:
ostro. Duos magnos thesauros habemus, alter novus, alter vetus; de his et aliis necessaria nobis suscipiamus; de his nova, et vetera proferamus, quibus Dei familiam nutriamus, vestiamus, regamus, doceamus, simul cum ea ad aeternam beatitudinem pervenire valeamus; ipso ad
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cor impenitẽs thesaurizas tͥ
iram indie ire. ⁊ reuelatioĩs iu¬
sti iudicii dĩ. ꝗredd unicuique
scđm oꝑa sua. Ecce ista noua.
ditissimũ patrẽ familias detheᷤ¬
głio dicentẽ. Audistis ꝗadictũ :

Expanded text:
m, thesaurizas tibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . » Ecce ista nova, et ditissimum patremfamilias de thesoelo dicentem: « Audistis quia dictum
Abbreviated transcription (Latin):
carnał sum uenundatus sub
pecc̃õ. Quienĩ facit peccatũ. ser¬
uus ÷ peccati. Annus aut in qͦ
domũ suam c̾arnẽ suã. seip̃m
totũ. quanto tpẽ in hac uita ÷
hac uͦ uita finita. iam redim̃¬
dipotestatẽ nonhab. Redẽptio

Expanded text:
carnalis venundatus sub peccato. Qui enim facit peccatum servus est peccati . » Annus autem, in quo domum suam, carnem suam, seipsum totum quanto tempore in hac vita est. Hac vero vita finita, jam redimendi potes
Abbreviated transcription (Latin):
reuerit iudicio. Et ꝗ dixĩt fr̃ĩsuo rachareuerit c̃cilio.
ꝗ aũt dixit fatuȩ reus erit gehenne
ignis. Et illa quidẽ q̃ antiq dicta
sũt. uetͣa sũt. que aut̃ ip̃e dicit
noua sũt Uet̾a p̾cepta homici¬
diũ int̃ dicũt. noua uͦ nonsolũ
irã ⁊ om̃em in iuriam ꝓhibẽt. Et ꝗcũq
fr̃m suũ offendit. ⁊ cc̃ se cõmotũ ⁊ in¬
liari despexit.quia ca̾itatis pacisq
iudicio uł concilio. uerũ ⁊ gehen¬
ne ignis Ihoc enĩ ipẽ dñs maifestat

Expanded text:
ui autem dixerit fratri suo racha, reus erit concilio; qui autem dixerit fatue, reus erit gehennae ignis . » Et illa quidem, quae antiquis dicta sunt, vetera sunt; quae autem ipse dixit, nova sunt. Vetera praecepta homicidium interdicunt; nova vero non solum iram et omnem injuriam prohibent. Et quicunque fratrem suum offenderit, et contra se commotum et inliari despexerit, quia charitatis pacisquejudicio, vel concilio, verum etiam gehennae ignis. Hoc enim ipse Dominus manifestat
Abbreviated transcription (Latin):
tor. qui in regno cȩlorũ. in regno scõꝵ¬
pectorĩ sui. desecretario corđdfui noua
⁊ uetͣa. Considae deb ubisit. in quo
regno.⁊ inqua domo sermonẽ facit.
¶Uĩt enĩ in regno celorũ ⁊ alit insina¬
goga iudeorũ loqñdũ ÷ alit in pla¬
teis imꝑatorũ ⁊ alit intuguriis pau¬
ꝑm diuitiȩ dispensande sũt. Cogitet
ꝗmagistri ꝗ princeps: ꝗ dispensatores
in illo regno ⁊ inilla familia fuint
anse. Illos imitet᷑ illorũ mores ⁊ uitã
sequatur. illorũ lingua ⁊ ẜmone lo¬

Expanded text:
tor, qui in regno coelorum, in regno spectoris sui, de secretario cordis sui nova, et vetera. Considerare debet ubi sit, in quo regno et in qua domo sermonem facit. Aliter enim in regno coelorum, et aliter in Synagoga Judaeorum loquendum est; aliter in palatiis imperatorum, et aliter in tuguriis pauperum divitiae dispensandae sunt. Cogitet, qui magistri, qui principes, qui dispensatores in illo regno, et 583 in illa familia fuerint ante se. Illos imitetur, illorum mores, et vitam sequatur; illorum lingua, et sermone lo
Abbreviated transcription (Latin):
erint. ad cõmedñ dã idonea⁊ suaui¬
a nonsũt. hoc aut̃ ⁊ in arborib
nrĩs. in arborib ut usq testam̃ti
repperire non ẽ difficile. Quarũ
libris moẏsi. ⁊ diu̾signĩs pona in¬
uenies. que neq ab om̃ib. neque
ab unomͦ cõmedi poss̾ñ Quedam

Expanded text:
omedendum idonea, et suavia non sunt. Hoc autem in arboribus nostris, et in arboribus utriusque Testamenti reperire non est difficile; quorum libris Moysi, et diversi generis poma invenies, quae neque ab omnibus, neque uno modo comedi possunt. Quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhoc ꝗcũq unã ꝑsonã offendit. ⁊ õs
qualit̃ hoc intellige̾ debeamus. Illud
catũ desperatiõis. nullũ aliud pec¬
catũ ÷ qͣpenitentia deleri ñp̾sit. hoc
aut̃ idõpenitentia non delet᷑. ꝗad pe¬
nitentiã ñ admittit. Si enĩ peniten
carnẽ reciꝑe. ut nos redimeret: itaᷤ
igneis apparere ut nos doceret ⁊
illuminaret. Uñ non solũ inigne
s in linguis parit ⁊ igne apparuis.¬
se dr̃. ut in lingua doctna. ⁊ inigne
re uenerit. ip̃ẽ dñs ad discipulõ loqͥs
ostendit. Cũ ueniͣt inꝗͥ ille spc uita¬

Expanded text:
hoc quicunque unam personam offendit et omnes qualiter intelligere debeamus. Illud catum desperationis, nullum aliud peccatum est, quod poenitentia deleri non possit. Hoc autem ideo poenitentia non deletur, quia poenitentiam non admittit. Si enim poenitencarnem recipere, ut nos redimeret, ita aigneis apparere, ut nos doceret et illuminaret. Unde non solum in igne, sed in linguis pariter, et igne apparuisse dicitur, ut in lingua doctrina, et in ignere venerit, ipse Dominus ad discipulos loquens ostendit: « Cum venerit, inquit, ille Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
futuroꝵ. bonorũ. ⁊ hãc ꝗdẽ expecta¬
tionẽ illiht̃ ꝗͣcertissime ͤ aliqnͣ reci¬
aut̃ expectationisola peccã in pe¬
dim̃tũ faciũt̃. Tolle peccã. ⁊ spes cer¬
tissima ÷ Tolł aut̃ si ad penitñtiam
redis. Seccator enĩ quacuq hora c̃¬

Expanded text:
o. Et hanc quidem exspectationem illi habent, qui certissime se aliquando reciautem exspectationi sola peccata impedimentum faciunt. Tolle peccata, et spes certissima est. Tolles autem, si ad poenitentiam redis. « Peccator enim quacunque hora co
Abbreviated transcription (Latin):
uem᷑ ⁊ aꝑicuł lib̾emur ¶Sꝑauit in-
in dño abrahã. ⁊ lib̾auit eũ dñs de ur
chaldeoꝵ. Ferũt hebrei abraham
ꝗa ignẽ ad orare noluit quẽ chal¬
dei adorabant. inignẽ ab eis fuisse
pͣcipitatũ. ⁊ sine omĩ lesione ad nõ
lib̾atũ. Ur enim ignis int̃p̃tatur. Sꝑa¬
uerũt in dño filiis isrł. ⁊ lib̾auit eos
de egyptiorũ durissima ẜ uitute.
Sꝑauit indño dd. ⁊ eripuit eũ ut ipe
testat᷑ demanu om̃ium inimicoꝵ
eiꝰ ⁊ demanu saul. Sꝑauit indño
e Zechias ⁊ lib̾atus ẽ demanu regis
assiriorũ.⁊ ꝑcussit angłs dñi una
nocte centũ octo ꝗͣnta ꝗnq milia
decastris sennacherib Ꝙd dicã de
iob atq tobia: Qodicã deiudith
mardo cheo ⁊ ester: Ꝙd detrib pue-¬
ris : Qd de daniele ⁊ machabeis dicã:

Expanded text:
is liberemur. Speravit in in Domino Abraham et liberavit eum Dominus de Ur Chaldaeorum. Ferunt Hebraei, Abraham, qui ignem adorare noluit, quem Chaldaei adorabant, in ignem ab eis fuisse praecipitatum et sine omni laesione a Domino liberatum. Ur enim ignis interpretatur. Speraverunt in Domino filii Israel, et liberavit eos de Aegyptiorum durissima servitute. Speravit in Domino David, et eripuit eum, ut ipse testatur, de manu inimicorum ejus et de manu Saulis. Speravit in Domino Ezechias, et liberatus est de manibus regis Assyriorum, et percussis angelus Domini una nocte centum octoginta quinque millia de castris Sennacherib. Quid dicam de Job atque Tobia? quid dicam de Judith? quid de Esther? quid de tribus pueris
Abbreviated transcription (Latin):
conuenient̃ dñs ⁊ saluator nr̃ cum
pharisei. ilł enĩ loquebãt᷑. ꝓgenies
uiꝑarũ. arbores male. fructũ malũ
afferentes. sic uos chiabolus excecaũ.
⁊ inmalitia obdurauit. ut neq spũi
cedatis. ⁊ hoc quidẽ peccm̃ nũquã di¬
mittet᷑ uobis B qr hoc pecẽm de¬
sperationis solũ mͦ ccͣ sp̃mscm̃ fieri dr̃.

Expanded text:
convenienter Dominus et Salvator noster, cum convenienter Dominus et Salvator noster, cum Pharisaei illis enim loquebatur progenies viperarum, arbores malae, fructum malum afferentes, sic vos diabolus excaecavit: 489 et in malitia obduravit, ut neque Spiricedatis, et hoc quidem peccatum nunquam dimittetur vobis. Sed quia hoc peccatum desperation
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe dĩ spes ẽ. quã qui
non hab : omĩbonitate
nudus ẽ ꝯmĩq creatu¬
ra infelicior ẽ. hane maligni sp̃s
non hñt. ⁊ idõsum opere nitunt᷑. ut
quos cũq deciꝑe possũt. ad despera¬
tionẽ usq ꝑducat. Cui autẽ malbsuo
hoc contĩgit. ille non exparte. sed ex¬
toto adiabolo possidet᷑. hoc peccatũ¬
catũ ꝙ ñ dimittet᷑ hominib neq in
hoc scło neq infuturo. Nullũ enĩ pecc̃m
est ꝗ penitentia non dimit tat᷑. ⁊ sine
penitentia nullũ pecẽm dimittitur.
Uñ ⁊ psalmista cũ dixiss miserere mei
hoc sine penitentia conseꝗ nonpoͬse ꝓ¬
tinus ad didit. Qm̃ iniquitatẽ meam
ego cognosco. Ille enĩ cognoscit iniꝗta¬
tẽ suam. ꝗ penitet ⁊ erubescit de peccõ
suo.Si gͥ sine penitentia peccã ñdimit¬
tunt᷑. manifestũ ÷ qd pecẽm desꝑatioĩs nor
nũ quã dimit tat᷑. siꝗdẽ omẽm penitñ &¬
tiam excludit. ⁊ miserũ hoẽm asua h̃¬
iniꝗtate recedẽ nonꝑmit tit. Satis gͦ

Expanded text:
entum spes est, quam qui non habet omni bonitate nudus est, omnique creatura infelicior. Hanc maligni spiritus non habent, et ideo summopere nituntur, ut quoscunque decipere possint, ad desperationem usque perducant. Cui autem malo hoc contigit, ille non ex parte, sed  diabolo possidetur. Hoc peccatucatum, quod non dimittitur hominibus, neque in hoc saeculo, neque in futuro . Nullum enim peccatum est quod poenitentia non dimittatur, et sine poenitentia nullum peccatum dimittetur. Unde et Psalmista cum dixisset: « Miserere meise sine poenitentia consequi non posse, protinus addidit: « Quoniam iniquitatem meam ego cognosco . » Ille enim cognoscit iniquitatem suam qui poenitet et erubescit de peccato suo. Si igitur sine poenitentia peccata non dimittuntur, manifestum est quod peccatum de desperuam dimittatur; siquidem omnem poenitentiam excludit, et miserum hominem a sua iniquitate recedere non permittit. Satis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
spatulȩ ualde necessaiȩ infestiui.¬
tatib ꝗã tu̾c maximȩ inimicoꝵ
insidiis infestam̃. Ramũ autẽ
arboris densaꝵ. frondiũ. scorũ
uolumina.sermones. u̾ba.⁊ exẽ¬
pla intelligunt᷑. Tał arbor bãtus
paulus cuĩ frondes densissime. cuiꝰ
ũba copiosissima sũt. cuiꝰ folia ñ
cadẽt. cuiꝰ oĩa uͣba ad impleri oportet.
Et ip̃e quidẽ tam necessarius ẽ¬
nob̾ infestiuitatib nrĩs. ut sine
ipso uix unũ sermonẽ face̾ ualea-¬
mus. S siuis scire deipso quãhu¬
mił arbor. etiam ipẽ sit audi ip¬
sũ dicentẽ. Ego enĩ sũ minimꝰ apło
Arborẽ aũ densarũ frondium. qnͣ¬
tũ adlitt̃am myrtum non nulli
parua ⁊ humił ẽ. Et ꝓpt̃ hãc fortã¬
se humilitatẽ ñspatas. s spatulas
palmarũ dixit. quia quãuis pal¬
ma ꝓcera arbor ẽ. spatula tñ di¬
minutiuũ ẽ. inqͦ aꝑtissime humi¬
litas declarat᷑. Restant salices de
torrente. ꝑ quas memoia figura¬

Expanded text:
spatulae valde necessariae in festivitatibus, quia tunc maxime inimicorum insidiis infestantur. Rami autem arboris densarum frondium, sanctorum volumina, sermones, verba et exempla intelliguntur. Talis arbor beatus Paulus, cujus frondes densissimae, cujus verba copiosissima sunt; cujus folia non eadent, cujus omnia verba adimpleri oportet. Et ipse quidem tam necessarius vobis in festivitatibus nostris, ut sine ipso vix unum sermonem facere valeamus. Si vis scire de ipso quam humilis arbor etiam sit, audi ipsum dicentem: « Ego enim minimus apoArborem autem densarum frondium, quantum ad litteram myrtum nonnulli iparva et humilis est. Et propter hanc fortasse humilitatem, non spatas, sed spatulas palmarum dixit, quia, quamvis palma procera arbor sit, spatula autem diminutivum est, in quo apertissime humilitas declaratur. Resnte, per quas memoria figura
Abbreviated transcription (Latin):
cognosc̾e̾ potͣit. qnͣtũ sẽꝑ dñs humilitatẽ
dilexit. Ego inꝗt sũ uitis ⁊ uos palmiteᷤ.
discipuł loq̃bat᷑ qͦs adhumilitatis głam
inuitabat. Et tale Erat acsidiceret. De
parua arbore pariu rami. degͣcili ar-¬
bore. gͣciles rami ꝓcedũt. tales tñ q̃ spa-¬
tiosȩ cͥcase t̾rã ualeant occupae .Hȩc ÷
eñ illa uitis deqͣscriptũ ÷ extend̃
palmites suos usq admare.⁊ usq ad
flum̃ ꝓpagines eius. siꝗ in omnẽ t̃rã

Expanded text:
ilitatem dilexerit. « Ego, inquit, sum vitis, et vos palmites , » discipulis loquebatur, quos ad humilitatis gloriam invitabat. Et tale erat ac si diceret: De parva arbore parvi rami; de gracili arbore graciles rami procedunt, tales tamen, quae spatiosae circa se terram valeant occupare. Haec est enim illa vitis, de qua scriptum est: « Extendit palmites suos usque ad mare, usque ad flumen propagines
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. q̃ non lic hõi loq Quȩ enim
loꝗ non lic. neq scire licet. Egre¬
gie aut̃ factũ ÷ q̃ humilẽ matrẽ
dñs elegit. humiliꝰ filiꝰ. humilem
matrẽ hab̾e debebat. Nonenĩ de
leena. s deoue nascit᷑ agnus. Nicħ
inaĩalib oue ⁊ agnohumilius ÷
ꝑcute. macta. sugula. occide. nec
uoce querunt᷑. nec cornua minãt᷑.
nec dente uł pedib sedefendũt. uñ

Expanded text:
ae non licet homini loqui . » Quae enim loqui non licet, neque scire licet. Egregie autem factum est, quod humilem matrem Dominus elegit; humilis filius humilem matrem habere debebat. Non enim de leaena, sed de ove nascitur agnus: nihil in animalibus ove, et agno humilius est. Percute, macta, jugula, occide, nec voce queruntur, nec cornu minantur, nec dente, vel pedibus se defendunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗualde humiles s̃ seipm saluator nr̃
sigͥficare uoluit. Et notandũ ꝗa pene
ille arbores q̃ humiles st̃ fecundiores
magisq fructifere ȩ̃ẽ ꝓbant᷑. Ecce
dũ ista ꝑtracto. subito inm̃tẽ uenit
illa arbor nobilissima. quã ipã sacͣ
scriptura pulcherrimã uocat. quã
sen loꝗt᷑ filiis ifrł defestiuitate ta¬
berna culoꝵ. Septẽ dieb hȩc festi¬

Expanded text:
alde humiles sunt, seipsum Salvator noster significari voluit. Et notandum quae pene illae arbores, quae humiles sunt, fecundiores magisque fructiferae esse probantur. Ecce dum ista pertracto, subito in mentem venit illa arbor nobilissima quam ipsa sacra Scriptura pulcherrimam vocat, quam sen loquitur filiis Israel de festivitate tabernaculorum. Septe
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes cũ apło. Non enĩ habemꝰ
hic manentẽ ciuitatẽ. s futurã
inꝗrimꝰ. hanc aut̃ festiuitatem
nrãm digne age̾ non ualemus.
nͥpulcherrimȩ arboris fructũ
habeamꝰ. Sulcherrimã uͦ arborẽ.
citri arborẽ hebrei intelligunt.
q̃ utiq odore ⁊ sapore. ⁊ fronde.⁊
flore. ⁊ ipsius fructꝰ magͥtudine
⁊ pulcͥtudine tã nobił ÷ ut diffici¬

Expanded text:
entes cum Apostolo: « Non habemus hic manentem civitatem, sed futuram inquirimus . » Hanc enim festivitatem nostram digne agere non valemus, nisi pulcherrimae arboris fructum habeamus. Pulcherrimam vero arborem, citri arborem Hebraei intelligunt, quae utique et odore, et sapore, et fronde, et flore, et ipsius fructus magnitudine et pulchritudine tam nobilis est ut diffici
Abbreviated transcription (Latin):
Quã bñ sͥ conueniũt hec duo matris
⁊ filii testimonia. dũ ea quȩ mat̃ di¬
xaͣt filius affirmat. ¶Narrat saluator
nr̃. q duo hoĩes ascender̃ intẽplũ ut
orarẽt. unꝰ phariscus. ⁊ alt̃ publica
spiciebat. alt̃ nec oculos ad celum
leuare audebat. Inclinat᷑ gͥ stabat

Expanded text:
 se conveniunt haec duo matris et filii testimonia; dum ea quae mater dixerat, filius affirmat. Narrat Salvator noster, quod duo homines ascenderunt in templum ut orarent; unus Pharisaeus, alter Publicaspiciebat, alter nec oculos ad coelos levare audebat. Inclinatus igitur stabat
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. humił aũt iustificat᷑ indomũ
suã rediit. Qñ intellig̃ qnͣtũ bonum
humilitas ÷ hoc intellige̾ satagat.
qͣnͣtũ malũ suꝑbia sit. Facile enim :¬
una quȩq̃ res. psuũ contͣriũ intelligi
potest. humilitas aũt ⁊ suꝑbia
comtͣrias. Et de suꝑbia ꝗdẽ dic̃ p̃sal¬
peccatoris ñ mouearme. Ibi ec̃ei¬
derunt om̃s qui oꝑant᷑ in iꝗtatẽ. ex¬
pulsisunt nec potuerũt stare. Malꝰ
pes. malamanꝰ. in illo cadiũ om̃s.
hac expulsi ꝑ eunt om̃s. bonos pede̾
habebat pͥmi parentes nr̃i. anͣ quã
ꝑsuꝑbiã peccassẽt. Peccauer̃. cecide¬
rut. ⁊ pedib ił infirmis ⁊ podagͥcis¬
⁊ fr̃biȩ pedes. q̃ ⁊ peccatoi̾s manꝰ ni¬
cħ lominꝰ dici p̾sũt. Iste peccator di¬
abolus ẽ. cuiꝰ iniqͣ manꝰ multoᷤ mou̾et.
młtos im̃pellit. młtos ab honesta¬
te ⁊ a iustitia diuellit. ⁊ inmortiᷤᷤ
pͣcipitiũ ire cõpellit. Singłirit̃ pedẽ
⁊ manũ posuit. ꝗa usitatissimũ est

Expanded text:
rofecit: humilis autem justificatus domum suam rediit. Qui non intelligit, quantum bonum humilitas est; hoc intelligere satagat, quantum malum superbia sit. Facile enim unaquaeque res per suum contrarium intelligi potest. Humilitas autem et superbia contraria sunt, et de superbia quidem dicit Psalis non moveat me. Ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem, expulsi sunt nec potuerunt stare . » Malus pes, mala manus. In illo cadunt omnes, ac expulsi cadunt omnes. Bonos pedes habebant primi parentes nostri, antequam per superbiam peccassent. Peccaverunt, ceciderunt, et pedibus iuperbiae pedes, quae et peccatoris manus nihilominus dici possunt. Iste peccator diabolus est, cujus invidia manus multas movet, multos impellit, multos ab honestate et justitia divellit, et in mortis praecipitium ire compellit. Singulariter pedem et manum posuit, quia usitatissimum est
Abbreviated transcription (Latin):
ens usq admortẽ. huiꝰ humilitate
saluatisũt. ꝗ illiꝰ fuꝑbia ꝑier̃. Ille
altissimosimił fieriᷤ uoluit. hic aũt
formã serui similitudinẽq suscep̃.
Eua ꝑsuꝑbiam displicuit dõ: ma-¬
ria ꝑhumilitatẽ placuit redẽpto¬
risIlla suꝑbiens obedire dõ noluit.
nimisq audact̃ ⁊ impudñt̃. adlignũ
uetitũ accessit. Hȩc ant uerecun¬
da ⁊ humił obedientiã ꝓfitẽt᷑ di¬

Expanded text:
ens usque ad mortem . » Hujus humilitate salvati sunt, qui illius superbia perierunt. Ille Altissimo similis fieri voluit: hic autem formam servi similitudinemque suscepit. Eva per superbiam displicuit Deo, per humilitatem Maria placuit Redemptori. Illa superbiens obedire noluit, nimisque audacter, et imprudenter ad lignum vetitum accessit. Haec autem verecunda et humilis obedientiam profitet
Abbreviated transcription (Latin):
meũ soror mea sp̃osa. uulnerasti
cor meũ inuno cͥne collitui. ⁊ in
uno oculoꝵ. tuoꝵ. Ausquã enim
humilitas tam facile dep̾hendi
potest. qͦmͦ incollo ⁊ in oculis. ħ
enĩ humiliũ ꝓͥum ÷ ut inclinato
collo. ⁊ in ocuł ad t̾rã deflexis in¬
cedant. Sicut econtͣ suꝑbi sẽꝑ ere¬
cta ceruice. ⁊ suꝑ ciliis eleuatis gͣdi¬
unt᷑. Uñ ⁊ moyses p̾cipit detͣture

Expanded text:
 soror mea sponsa, vulnerasti cor meum in uno crine colli tui, et in uno oculorum tuorum . » Nusquam enim humilitas tam facile deprehendi potest quam in collo et in oculis. Hoc enim humilium proprium est, ut inclinato collo et oculis ad terram deflexis incedant. Sicut e contra superbi semper erecta cervice et superciliis elevatis gradiuntur. Unde et Moyses praecipit de t
Abbreviated transcription (Latin):
intellig̃: defructu non ãbigit.
lebrari potest. hc̃ gͥ fructũ susci¬
piamꝰ infestiuitatib nrĩs. hoc re-¬
ficiam᷑. ħ satiem᷑. huiꝰ carne ⁊ san¬
guine inpinguem᷑. ⁊ in ebriemur.
harboris q̃q huiꝰ pulcherrime nũ¬

Expanded text:
intelligit, de fructu non ambigit. lebrari potest. Hunc igitur fructum suscipiamus in festivitatibus nostris: hoc reficiamur, hoc satiemur, hujus carne et sanguine impinguemur et inebriemur. Arboris quoque hujus pulcherrimae nu
Abbreviated transcription (Latin):
ibi raptor. ibi luxuriosus. ibisacͥleg̾.
ibi homicida. ibiꝑiurꝰ. ibi adulter.
⁊ fornicator cecider̃. Expulsienĩs.
⁊ diabolica manu cõmoti. ꝗa iã pe¬
dib infirmi erãt stare non potu¬
erũt. Non erit inconueniẽs. si quis
⁊̃ sic intellige̾ uoluerit ñueniat

Expanded text:
ibi raptor, ibi luxuriosus, ibi sacrilegus, ibi homicida, ibi perjurus, ibi adulter et fornicator ceciderunt. Expulsi sunt enim et diabolica manu commoti, quia jam pedibus infirmi erant, stare non potuerunt. Non enim inconveniens, si quis etiam sic int
Abbreviated transcription (Latin):
ctus stat. s humił iacet. ip̃a humi¬
litas ÷ qua collũ u̾ginis decorat᷑.
Unũ uͦ oculoꝵ dixit. ꝗa non deplu¬
rib s de una uͥtute loq̃batur. ht̃
tñ duos oculos soror ⁊ sponsa xp̃i.
quoꝵ alt̾o t̾rã. altero uͦ respicit
cȩlũ. Phos aut̃ humilitas ⁊ contẽ¬
platio designant᷑. ⁊ plus młtotiẽs

Expanded text:
ctus stat, sed humilis jacet, ipsa humilitas est; qua collum Virginis decoratur. Unum vero oculorum dixit, quia non de pluribus, sed de una virtute loquebatur. Habet tamen duos oculos soror et sponsa Christi, quorum altero terram, altero vero respicit coelum. Per hos autem humilitas et contemplati
Abbreviated transcription (Latin):
habent. inutilit̃ habẽt. hec enĩ
sola ducit hoĩes ad regna ce¬
loꝵ. Dequa ip̃e dñs ait. habe¬
te sal inuob̾. ⁊ pacẽ habete
int̃ uos. dequa similit dicit.¬
Om̃is agnus igne salietur. ⁊ oĩs
dĩ tui de sacͥficio tuo. Inomĩ
hoc sale. sine hac fideli ⁊ humi¬
lisapientia. Aque iericho sicut
legitur amare ⁊ fłiles ⁊ infir¬
tate sanate sunt. Quid ÷ autẽ
q̃ aque iste sine sale sanariñ
potuerũt: Aque multe dicit
scriptura ppłi multi. Totus
mundꝰ infirmus erat sterilis
⁊ amaritudine plenus. S

Expanded text:
habent, inutiliter habent. Haec enim sola ducit homines ad regna coelorum, de qua ipse Dominus ait: « Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . » De qua similiter dicitur: « Omnis igne salietur, et omnis Dei tui de sacrificio tuo. In omni hoc sale, sine fideli et humili sapientia. Aquae Jericho, sicut legitur, amarae, et steriles, et infir sanatae sunt. Quid est autem quod istae aquae sine sale sanari non potuerunt? « Aquae multae, dicit Scriptura, populi multi . » Totus mundus infirmus erat, sterilis, et amaritudine plenus, Sed
Abbreviated transcription (Latin):
exctendit ꝑ quas decẽ u̾ba legiꝰᷤ
significantur. Uocatur aut̃
pͥma corla unus ds̃.⁊ nonha¬
bebis dm̃ aliũ absq me. Scdã
uero non facies tibi simulachrum.
Tertia autẽ non accipies nom̃
dĩ tui inuanũ. Quarta uero. cole
diem sabbatorũ. at uͦ ꝗnta. hono¬
ra patrẽ ⁊ matrẽ. Quinq autẽ
quȩ secũtur. hȩc nomina sunt.
Non occiies. non mechaberis. ñ
furtũ facies. nonfalsũ testimoni¬
um dices. non concupisces rem

Expanded text:
extendit, per quas decem verba legis extendit, per quas decem verba legis significantur. Vocatur autem prima chorda, unus Deus: « Et non habebis Deum alium absque me . » Secunda vero, « Non facies tibi simulacrum . » Tertia, « Non accipias nomen Dei tui in vanum . » Quarta vero, « Cole diem Sabbatorum . » Quinta, « Honora patrem et matrem . » Quinque autem, quae sequuntur, haec nomina sunt. « Non occides, non moechaberis, non furtum facies, non falsum testimonium dices, non concupisces rem
Abbreviated transcription (Latin):
officiũ epõrũ ⁊ doctorũ : Ilł enĩdr̃.¬
canite ininitio mensis tuba. Et
clama necesses quasi tuba ex¬
alta uocem tuam. Isti septem
angłi in apocalipsi tuba canẽ¬
tes. tubarũ sonitu muri ieri¬
chocorruerũt̃. ⁊ in grediendi
ad itũ undiq dĩppło prebuer̃.
Tubis isrłitȩ ad prelium conci
cabantur. Tub̃ iubeleus annu¬
annuntiabat᷑. ⁊ ad totius an¬
ni solep̃nitatẽ ppłs parabat᷑.
hoc autẽ totũ sac̾dotũ mini¬
steriofiebat. ꝗa epoꝵ ⁊ sacerdo¬
tũ noces ⁊ p̾dicationes sigͥfica¬
bat ꝗb ꝑ propħam dr̃. Siñ an
nuntiaueris iniquo iniquita¬
tẽ suam: animã eiꝰ demanu
tua reꝗram. Laudate eum in
psalterio. Psalteri uͥ portat hõ
quẽ noua uita reformat. Ut
ualeat denis uerbis insistere
legis. Omis corda sonũ reddat
bñ torta canorũ. Cantare in
psalterio ꝑfectorum ẽ. hoc in¬
strum̃tũ ds̃ ip̃e constituit.
decẽ cordas suo digito in eo

Expanded text:
officium episcoporum et doctorum est. Iofficium episcoporum et doctorum est. ICanite in initio mensis tuba ; » et: « Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam . » Ipsi sunt angeli in Apocalypsi tuba canentes. Tubarum sonitu muri Jericho corruerunt, et ingrediendi aditum undique populo praebuerunt. Tubis Israelitae ad praelium concitcabantur, tubis jubilaeus annus nuntiabatur, et ad totius anni solemnitatem populus parabatur. Hoc autem totum sacerdotum ministerio fiebat, 600 quia cabantur, tubis jubilaeus annus nuntiabatur, et ad totius anni solemnitatem populus parabatur. nuntiaveris iniquo iniquitatem suam, animam ejus de manu tua requiram . » « Laudate eum in psalterio. » Psalterium portat homo, quem nova vita reformat. Ut valeat denis verbis insistere legis. Omnis chorda sonum reddat bene torta canorum. Cantare in psalterio perfectorum est. Hoc instrumentum Deus ipse constituit, et decem chordas suo digito in eo
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ. tẽperantiam. ceterasque
uirtutes. quib scõs ordinatos fu¬
q suos ad u̾sarios eos suꝑasse legi¬
mus. ualde ꝗdẽ conueniẽs ẽ. ut
in om̃ib his ds̃ laudetur ⁊ głifi¬
cetur. laudate eum scđm multitu¬
dinẽ magnitudinis eius. Sẽper
laudetur : qui nullo fine tenet᷑.
Nesis fortasse qnͣtũ eum lauda¬
re debeas: consida qnͣtus ÷ ⁊ scđm¬
eius qͣntitatẽ laudes multipli¬
ca. Nũ quã gͥ alande ꝗescas. ꝗa
inm̃sus ⁊ ille quẽ landas. Lau¬
des itaq dñiloquat᷑ os meum.
⁊ bñdicat omĩs caro nom̃sc̃m¬
quã nr̃arũ sileat uox alta tuba¬
rũ. Est tuba uox altasonus est
laudatio scã. P̾ laudandi mate¬
riam consequent̃ instrum̃ta
posuit ꝗb dm̃ laudare debe¬
amus. Tuba namq psalteriũ
⁊ cithara. tẏmpana quoq chorꝰ
⁊ corde. organa.⁊ cimbala in¬
strum̃ta sũt musice artis. di¬
uinis laudib conuenientia.
N om̃ium ẽ tuba canere. hoc

Expanded text:
 caeterasque virtutes, quibus sanctos ornatos fuque suos adversarios eos superasse legimus, valde quidem conveniens est ut in omnibus his Deus laudetur et glorificetur. « Laudate eum secundum multitudinem magnitudinis ejus. » Semper laudate, quia nullo fine tenetur. Nescis fortasse quantum eum laudare debeamus; considera quantus esejus quantitatem laudes multiplica. Nunquam igitur a laude quiescas, quia immensus est ille quem laudas. « Laudes itaque Domini loquatur os meum, et benedicat omnis caro nomquam nostrarum sileat vox alta tubarum; et tuba vox alta sonus est laudatio sancta. Post laudandi materiam, consequenter instrumenta posuit, quibus Deum laudare debeamus. Tuba namque, psalterium, et cithara, tympana quoque, chorus et chordae, organa et cymbala, instrumenta sunt musicae artis, divinis laudibus convenientia. Non omnium est tuba canere: hoc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝗfilii eius non sũt: sacerdotes eẽ
non p̾sũt. Int p̃tat᷑ aũt aaron mõs
fortitudinis. quȩ int̃p̾tatio illi
maximȩ conuenire uidetur. qui
dñs fortis uocatur. ⁊ potẽs dñs
potẽs inpͣlio. Seꝗtur. Sicut ros
hermon anathema.i. diuisio. syon

Expanded text:
filii non sunt, sacerdotes esse non possunt. Interpretatur autem Aaron mons fortitudinis, quae interpretatio illi maxime convenire videtur; qui Dominus fortis vocatur et potens, Dominus potens in praetio. Sequitur: « Sicut ros Hermon, » anathema, id est divisio; « Sion
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ itm̃ dicat. Suꝑ montẽ excel¬
sũ ascnde tu ꝗ euangłi Zas sy¬
on. Uis p̾dicare. uns euangłida¬
re. uis ut tͥ credat᷑. uis ut tuus
sermo ⁊ tua p̾dicatio suscipiat᷑:
Ascende pͥus in hũc montẽ ex¬
celsu. esto misericors ⁊ pius di
obediũt tͥ. ⁊ u̾ba tua libñt̃ su¬
facis. quare gͦ ꝗ alium doces. te ip̃m
non doces: Istitales inmontẽ ex¬

Expanded text:
montem excelsum ascende, tu qui evangelizas Sion. » Vis praedicare? Vis evangelizare? Vis ut credatur tibi? Vis ut tuus sermo et tua praedicatio suscipiatur? Ascende prius in hunc montem excelsum; esto misericors et pius; dilobedient tibi, et verba tua libenter sufacis. Quare ergo qui alium doces, te ipsum non doces? . » Isti tales in montem ex
Abbreviated transcription (Latin):
recta uia p̾parat᷑ incelũ. ꝗ in ħmõ¬
te habitat securꝰ ÷. Regret᷑ iniudi-¬
cio in quo unusꝗꝙ montẽ habita¬
uit. S nullius montis habitato¬
res tantã iniudicio głam habe¬
bũt. quantã quihabitãt in mon¬
te oliueti. in monte mĩe ⁊ pacis.¬

Expanded text:
recta via praeparatur in coelum; qui in hoc monte habitat, securus est. Requiretur in judicio, in quo unusquisque monte habitaverit. Sed nullius montis habitatores tantam in judicio gloriam habebunt, quantam qui habitaverint in monte Oliveti, in monte mise
Abbreviated transcription (Latin):
sẏon. Prius itaq inmontẽ ascñdat
qui uult euangłi zandi officiũ su¬
sciꝑe. hoc enĩ significabat salua¬
tor nr̃. cũ totiẽs non solũ discipu¬
los uerũ ⁊̃ turbas quȩ eũ sequebã¬
ascñdit inmontẽ. Uñ ⁊ euangłista
dicit eũ scđm consuetudinẽ suam
inmontẽ oliueti ascendisse. No¬
taͣndũ aut qd ait scđm consuetudi-¬

Expanded text:
montem ascendat, qui vult evangelizandi officium suscipere. Hoc enim significabat Salvator noster, cum toties non solum discipulos, verum etiam turbas, quae eum sequebanascendit in montem » Unde et Evangelista dicit eum, secundum consuetudinem, in montem Oliveti ascendisse. Notandum autem quod ait, secundum consuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
Illi gͥ qui talia patiebant᷑ in
dis ꝓoaldubio dñ laudabãt.
laudate eum incordis ⁊ or¬
gano. Organa nr̃a dm̃ laudẽt
sine fine dierum. Organa do¬
ctorũ uoces dicuntur eorũ.
Quas resonant linguis conce-¬
ptas follib imis. Organa ⁊tĩ
tificato ꝓcedũt. Uñ apłs ait.
Castigo corpus meũ ⁊ inserui¬
tutẽ redigo. ne forte cũ aliis
p̃dicauerim ip̃e reꝓb efficiar.
s de carne impinguata ⁊ delicata
ꝓcedit. Organa enĩ ex mortuorũ¬
pellib ⁊ exsiccis coriis conficiunt᷑.
Gñ ⁊ mĩto illos significãt qui mul¬
tis abstinentiis afficiunt᷑. Lauda¬
te eum in cimbał bnsonantibus.
laudare eum incimbał iubila¬
tionis. Cimbala ꝗppe dĩresonan¬
tia sũt duo cleri. Hic nouus ille
uetus. his paulus.⁊ his bñpetrus.
Olim cantauit. cũnos indaq uo¬
cauit. Ille enĩ incĩbał bñsonantib

Expanded text:
Illi igitur, qui talia patiebantur, in Illi igitur, qui talia patiebantur, in chordis procul dubio laudabant. « Laudate eum in chordis, et organo. » Organa nostra Deum laudent sine fine dierum. Organa doctorum voces dicuntur eorum. Quos resonant linguis conceptos follibus imis. Organa et tytificato procedunt. Unde Apostolus ait: « Castigo corpus meum et in servitutem redigo, ne forte dum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar .sed de carne impinguata et delicata procedit. Organa enim ex mortuorupellibus, et slecis coriis conficiuntur. Unde et merito illos significant qui in multis abstinentiis vivunt. 569 « Laudate eum in cymbalis jubilationis.Laudate eum in cymbalis jubilationis. » Cymbala quippe Dei resonantia sunt duo cleri: Hic novus, ille vetus; hic Paulus, et hic bene Petrus Olim cantavit, cum nos, Judamque vocavit. Ille enim in cymbalis bene sonantibus
Abbreviated transcription (Latin):
stantẽ adextris dĩ. Tales gͥ intĩ¬
panis dm̃ laudabant. ꝗ carnem
suam pͥus ie iuniis afflictã ⁊ sic¬
b flagellandã tradebãt. Lau-¬
date eum intimpano ⁊ choro.
Nonchor ullus erit ubiclero
regula desit. Ordine nãq sedẽt.
gͦ ordine uiuẽ debent. Illi itaq
laudabant inchoro dequibus dr̃.
qui se honorant. qui sibi uicis¬
sim obediũt ⁊ seruiunt. quis̾
assurgunt. qui ad inuicẽ alt̃
alterius onera portant. qui
sub regula ⁊ disciplina uiuunt.
illi in quã inchoro dm̃ laudãt.
Non enim tantũ ad uocũ con nõ¬
sonantia. qnͣtũ ad aͣnnoꝵ m̃tisq
concordiam respicit ds̃. Laudate
eum incordis. Torquent᷑ scĩmani¬
bus.siqnͣo tiranm. Cordis lauda¬
tur dñs nã corda uocatur. Car¬
nis tortura. carnis tribulatio
dura. ꝑbas gͥ cordas. talla a¬
lia instruñta. nͥ ip̃a scõrũ mar¬
trrũ corpora intelligimꝰ. quȩ
multotiens meculeo incatasta.
⁊ incruce. quasi quedam cor¬
de inpsalterio extendebant᷑.

Expanded text:
stantem a dextris Dei . » Tales igitur in tympanis Deum laudabant, qui carnem suam prius jejuniis afflictam et sicbus flagellandam tradebant. « Laudate in tympano et choro; » Non chorus ullus erit, ubi clero regula desit. Ordine namque sedent, ergo ordine vivere debent. Illi itaque laudabant in choro, de quibus dicitur: « qui se honorant, qui sibi vicissim obediunt et serviunt, qui sibi assurgunt, qui ad invicem alter alterius onera portant, qui sub regula et disciplina vivunt, illi, inquam, in choro Deum laudant. Non enim tantum ad vocum consonantiam, quantum ad animorum mentisque concordiam respicit Deus. « Laudate eum in chordis. » Torquentur sancti manibus, si quando tyranni: chordis laudatur, nam chorda vocatur carnis tortura, carnis tribulatio dura. Per has ergo chordas nulla alia instrumenta, nisi ipsa sanctorum martyrum comultoties in equuleo, in catasta, et in cruce, tanquam quaedam chordae in psalterio extendebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pauꝑ. nobilis. ⁊ ignobilis. dñs
⁊ seruus. imꝑator ⁊ m̃dicus. os
una uoce dicũt. pat̃ nr̃ quies in
cęlis. ut se uniꝰ patris filios. ⁊ se
fr̃s ẽẽ ostendant. Ille nobilior
ꝗ melior. multisut̃ hͥ serui. ꝗ in
alia uita dñi erũt. ⁊ e contra
multihic dñi. ꝗibi chara seruitu¬

Expanded text:
 nobilis et ignobilis, dominus et servus, imperator et mendicus, omnes una voce dicunt: « Pater noster, qui es in coelis, » ut se unius patris filios et se fratres esse ostendant. Ille nobilior qui melior. Multi sunt hic servi qui in alia vita Domini erunt, et econtra, multi hic domini, qui ibi dura servitu