comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam in septem angłis actib gratu
lari petitionẽ suo more describit.
quam externis & in testinis memo¬
rat persecutionib ac periculis exer¬
cendam. quando postunũ angłm qui suꝑ
altare dĩ stabat cum turibulo aureo. seđo
tertio & quarto uidetur opposuisse con¬
trarios. & int̾ posita rursus in aquila
in locustis fu meis equisq. bellantibus
ꝓdere dicit hereticos. quorum morsus
ut scorpionũ. in quibus unum uȩ dicit
Angłorum quat tuor solutio cũ numero
octo genario & bysmyriades myriadũ
quibus equites cum loricis igneis &
sulphureis iungens heresi arces diuer¬
so modo describit. & errorem max
gentilitatis ad nectit. quod ad uae
scdm est redigendum. UIIi¬
n angło nube amicto. primus xp̃i de¬
signatur aduentus cuius p̃dicatio ex
bonis in ore dulcedinẽ. exmalis in uen¬
tris infirmitate dicit amaritudinem
ꝓcurare. In uoce aut̃ septimi angłi
finis sextȩ aetatis & initiũ septi mae
iatur. UIIII¬

Expanded text:
Ecclesiam in septem angelis ac tubis grata Ecclesiam in septem angelis ac tubis grata repetitione suo more describit, quam externis et intestinis memorat persecutionibus ac periculis exercendam, quando post unum angelum, qui super altare Dei stabat cum thuribulo aureo, secundum, tertium et quartum videtur opposuisse contrarios, et interposita rursus aquilae mein locustis fumo equisque bellantibus, prodire dicit haereticos: quorum morsus ut scorpionum, in quibus unum vae dicit Angelorum quatuor solutio cum numero octogenario et bis myriadis myriadum, quibus equites cum loricis igneis et sulphureis juges haeresiarchas diverso modo describit, et errorem mox gentilitatis annectit, quod ad vae secundum est redigendum. In angelo nube amicto primus Christi designatur adventus, cujus praedicatione ex bonis in ore dulcedinem, ex malis in ventris infirmitate dicit amaritudinem procreari. In voce autem septimi angeli, finis sextae aetatis et initium septimae nuntiatur. I
Abbreviated transcription (Latin):
actae dispensationis merito dicitur
thesauri sapientiȩ absconditi ante
latuisse. in quo docentur reuelati
suo tempore fulsisse. id ẽ equi albi
actu pridẽ paruit missus qui uisu pro¬
cessisse dr̃ reuelatus. III¬
ost xp̃i demorte triumphum inpug¬
nationes futuras eccłȩ & humani ge¬
neris plagas enumerat quas ꝑsignifi¬
cationes equorum rufinigri pallen¬
tisq dicit in rogandas quib nascitu¬
exta mundi ȩtate seocto .U.
denuntiat signo grandis ꝑsecutionis
impetũ infine uenturũ. in quat tuor
angłis regna mundi quat tuor conso¬
na daniel uoce testat᷑. quos electorum
numerũ ledere xp̃i primus potuisse¬
narrat aduentus. Qui ne transitorio
fuissent pretereundi relatu duode¬
cim tribuum nomina quo numero
indidit signa corũ. atq. ut unã exge¬
nere isrł & exgentib existere monstra¬
r& eccłam gentiũ mox uocationẽ
adiunxit. quorũ exoperib fidem
& fidei uoluit narrare mercedem:
ntertio quoq libro.U

Expanded text:
actae dispensationis merito dicitur actae dispensationis merito dicitur thesauri sapientiae et scientiae absconditi ante latuisse, in quo docentur revelati suo tempore refulsisse. Idem in equo albo actu pridem paruit missus, qui visu processisse dicitur revelatus. Post Christi de morte triumphum impugnationes futuras Ecclesiae et humani generis plagas enumerat, quas per significationes equorum rufi, nigri, pallentisque, dicit irrogandas. Quibus nascitusextam mundi aetatem sexto signo denuntiat, grandi persecutionis impetu in fine venturam. In quatuor angelis regna mundi quatuor consona Danieli voce testatur, quos electorum numero laedere Christi primus vetus enarrat adventus, qui nec transitorio fuissent praetereundi relatu duodecim tribuum nomina cum numero indidit signatorum. Atque ut unam ex genere Israel et ex gentibus existere monstraret Ecclesiam, gentium mox vocationem adjunxit. Quorum ex operibus fidem, et fidei voluit narrare mercedem. In tertio quoque libro
Abbreviated transcription (Latin):
bito properat fine concludi . &. dif¬
fusa latius multiplicit̃q digesta cum
difficultate nouimus comprehendi.
quia nec competens cunctis memoria
suffragatur. nec relatu rebus singulis
loca uelox intentio poterit coaptari.
necessariis agendũ puto compendus.
ut totius libri auctoritate decursa.
sic om̃is series breui capitulatione ite¬
rum reuoluaturꝰ insinuata ꝑpartes.
ut om̃ium quinq librorũ textus.
uno sum matim loco clareat defini¬
tus. cũ & partionẽ recipit singuloꝵ.
& plenitudinẽ uidetur obtinere
uniuersalis ȩccłȩ unitas cũ necessaria
nominũ int̾ positione describetur.
quam in candelabris quoq aurcis de¬
signatam malos bonis hanc doc&
habere ꝑmixtos quorum diuersa
qualitas uel multetur laudibus ad
profectum. uel increpationib cul¬
patur ad notam. ⁊¬
listarum p̃dicationẽ iterata significa¬
tione describit. hȩc quidẽ in primo.
n scđ̾o aut libro huius iii.¬
capiti xp̃o signati dignitas libri per¬

Expanded text:
bito propterea fine concludi, et diffusa latius multipliciterque digesta, cum difficultate novimus comprehendi, quia nec competens cunctis memoria suffragatur, nec relata rebus singulis loca velox intentio poterit coaptare, necessariis agendum existimo compendiis, ut totius libri auctoritate decursa, conclusionis series brevi recapitulatione iterum evolvatur insinuata per partes, ut omnium quinque librorum textus uno summatim loco clareat definitus, cum et partitionem recepit singulorum, et plenitudinem videtur obtinere universalis Ecclesiae unitas cum necessaria nominum interpositione describitur, quam in candelabris quoque aureis designatam, malos bonis docet habere permixtos, quorum diversa qualitas vel mulcetur laudibus ad profectum, vel increpationibus culpatur ad notam. Hlistarum praedicationem iterata significatione describit. Haec quidem in primo. In secundo autem libro hujus capiti Christo signati dignitas libri per
Abbreviated transcription (Latin):
nis estu. ego hodie
genuite.
ostola a me
tibi gentes heredita¬
tem tuam. & posses¬
sionem tuam termi¬
nos terrae:
asces eos in uirga fer¬
rea. ut uas figuli
conteres eos.
N unc ergo reges intel¬
legite. erudimini
iudices terrae.
Seruite dño intimo¬
re. & exultate intre¬
more.
dorate pure
neforte irascatur.
& pereatis
deiua.
Cum exarserit post pau¬
lulũ furor eiꝰ. beati
om̃s qͥ sperant in eũ.

Expanded text:
go hodie genui te, Postula a me et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae. Pasces eos in virga ferrea, ut vas figuli conteres eos. Nunc ergo, reges, intelligite, erudimini, judices terrae. Servite Domino in timore, et exsultate in tremore. Adorate pure ne forte irascatur, et pereatis de via. Cum exarserit post paululum furor ejus, beati omnes qui sperant in eum.
Abbreviated transcription (Latin):
ropterea non resurgt᷑
impii in iudicio.
neq peccatores incon
gregatione iustorũ.
gentes. & tribus medi¬
tabuiitur inania.
onsurgent reges terrȩ
s. principes tracta
anobis laqueos eorũ.
abitator caeli uede¬
iit. dñs sub sanna¬
btt cos
unc loquetur ad eos
io conturbabit

Expanded text:
ropterea non resurgent impii in judicio, neque peccatores in congregatione justorum: gentes, et plebes meditabuntur inania? Consurgent reges terrae, et pria nobis laqueos eorum. Habitator coeli ridebit, Dominus subsannabit eos. Tunc loquetur ad eos suo conturb
Abbreviated transcription (Latin):
TΑΤΟΥΑΔΕΛΦΟΥCΟΥ hocest aduer¬
sus frem tuũ. hȩc suꝑflua sunt. & non
debemus impuditanos uerborũ int̾pre¬
tatione torquere. cum damnũ ñ sit
in sensibus. quia una quȩq lingua
ut ante iam diximusuis proprietati¬
bus loquitur. in ipso. Nequando ra¬
pit. & uonsit qui eripiat. & ingre¬
couos repperisse dicitis & non sit qui
eripiat. quod & anobis uersum est.
& in nr̃is codicibus sic habetur. Et mi¬
ror ouomodo uitium librarii dormitan¬
tis ad culpam referatis interprȩtis. nisi
forte fuerit hoc nequando rapiat nec
In eodem. Sacrificium laudis honori fica¬
uit me. Proquo ui greco scribitur. Aoza¬
cẽime. idest glorifi cauit me. Dequo &

Expanded text:
τὰ τοῦ ᾶδελφοῦ, hoc est \'aduerτὰ τοῦ ᾶδελφοῦ, hoc est \'aduersus fratrem tuum\'. haec superflua sunt et non debemus in putida nos uerborum interpretatione torquere, cum damnum non sit in sensibus, quia unaquaeque lingua, ut ante iam dixi, suis proprietatibus loquitur. in ipso: ne quando rapiat et sit, qui eripiat. et in Graeco repperisse uos dicitis: et non sit, qui eripiat, quod et a nobis uersum est et in nostris codicibus sic habetur. et miror, quomodo uitium librarii dormitantis ad culpam referatis interpretis, nisi forte fuerit hoc: ne quando rapiat nec 'et\' scripserit. in eodem: sacrificium laudis honorificabit me. pro quo in Graeco scribitur: δόξάσει με, id est glorificabit me, d
Abbreviated transcription (Latin):
e deic. idest rectos in greco legisse uos
dicitis. sed hoc propter eðhuruian
ita nn latinũ uersum est. Alio quin
& in alio loco ubi scriptum legimus
in libro ẽyee uẽ iufiorum libre in¬
telligunus. & non debenus sic uerbu
deuerbo exprimere. utdum syllabam
sequimur : ꝑdamus intelligentiam. In co¬
dem. Demanu inferi cum liberauerit
me. Proquo ingreco legisse uos dicitis.
cum acceperit me. Quod quidẽ & nos
in ur̃o codice deprauatum sit. XLuiiii
&sputatis non bene uersum. quia dixi¬
mus aduersus frẽm tuum lo quebaris.
& debuisse nos dicere aduersus frem
tuum detrahebas. quod uitiosum ee
& in nr̃a lingua non stare etiam stultis
dr detractio. quam si uoluerimus po¬
nere. non possumus dicere. aduersus
frem tuũ detrahebas. sed de fr̃e tuo
de trahebas. quod sifecerimus. rursũ
contentiosus uerborum calumniator
inquir& quare non dixerimus ka¬

Expanded text:
εὐθεῖς, id est \'rectos\', in Graeco legisse uos εὐθεῖς, id est \'rectos\', in Graeco legisse uos dicitis; sed hoc propter εὐφωνίαν ita in Latinum uersum est. alioquin et in eo loco, ubi scriptum legimus: in libro εὐθεῖς, \'iustorum libro\' intellegimus, et non debemus sic uerbum de uerbo exprimere, ut, dum syllabam sequimur, perdamus intellegentiam. in eodem: de manu inferni cum liberauerit me. pro quo in Graeco legisse uos dicitis: cum acceperit me. quod quidem et nosin uestro codice deprauatum sit. Quadrageς, et putatis non bene uersum, quia diximus: aduersus fratrem tuum loquebaris, et debuisse nos dicere: \'aduersus fratrem tuum detrahebas\'; quod uitiosum esse et in nostra lingua non stare etiam stultis dicatur \'detractio\'; quam si uoluerimus ponere, non possumus dicere: \'aduersus fratrem tuum detrahebas\', sed: \'de fratre tuo detrahebas\'. quod si fecerimus, rursum contentiosus uerborum calumniator inquiret, quare non dixerimus: κα
Abbreviated transcription (Latin):
Proquo ingreco legisse uos dicitis. qm̃
ecce reges eius congregati sunt. quod
superfluum ce ipse lectionis textus osten¬
dit. & inueteribus codicibus latinorũ
scriptum erat reges terrae. quod nos
tulimus. quia nec in hebreo nec in lax
repperimus. In ipso. Sicut audiuimꝰ
sic uidimus. Pro quo ingreco reppe¬
risse uos dicitis. sic & uidimus. quod
superfluum est. Legitur enĩ ui hebreo
chenra inu. quod int̾ prȩtatur OΥTUC
RIAΟMEΝ̃ hoc est sic uidimus. In eo¬
dem. Suscepimus ds̃ miscđiam tuã.
in medio templi tui. Pro eoquod nos
uertimus templi tui. ingreco legisse
dicitis populitui. quod superfluum
eft. Inhebraico scriptumẽ. echa laoh
dicitis. & hono inhonore cum ess&.
Sed sciendum quod iste uersiculus
bis in hoc psalmosit. & in priori addi¬
tam habeat. &. coniunctionẽ. infi¬
nem non habeat. In eodem. Et domi¬
nabuntur eorum iusti. proiustis.

Expanded text:
pro quo in Graeco legisse uos dicitis: quoniam pro quo in Graeco legisse uos dicitis: quoniam ecce reges eius congregati sunt. quod superfluum esse ipse lectionis textus ostendit; et in ueteribus codicibus Latinorum scriptum erat reges terrae, quod nos tulimus, quia nec in Hebraeo nec in Septuaginta repperitur. in ipso: sicut audiuimus, sic uidimus. pro quo in Graeco repperisse uos dicitis: sic et uidimus, quod superfluum est; legitur enim in Hebraeo \'chen rainu\', quod interpretatur οὕτως εἴδομεν, hoc est sic uidimus. in eodem: suscepimus, deus, misericordiam tuam in medio templi tui. pro eo, quod nos uertimus templi tui, in Graeco legisse uos dicitis\' populi tui, quod superfluum est. in Hebraico scriptum est \'echalach\', dicitis: et homo, in honore cum esset.. sed sciendum, quod iste uersiculus bis in hoc psalmo sit et in priori additam habeat \'et\' coniunctionem, in fine non 2.habeat. in eodem: et dominabuntur eorum iusti. pro \'iustis\'
Abbreviated transcription (Latin):
AEIÑ. Salittare uultus mei ds̃ meus.
Proquo inuenisse uos dicitis & dsm̃s.
Sed sciendum hoc in isto psalmo bis in¬
ueniri . & inprimo positum ee. salu¬
dotione sub asterisco additum sit
Ineodem. Ex probrauerunt mihi qui
hebreos SoRARAI id est hostes mei
Ineodem. Spera indm̃. qm̃ ad huc
confitebor illi. & dicitis adhuc in
greco non inueniri. quod sub aste¬
risco additum ẽ. Ita enĩ & inhebreo
scriptum repperimus. chioð. quod sig¬
nificatur õtien. latineq dicitur
Pro quo ingreco uos repperisse dicitis.
& non egredieris ds̃. sed superfluũ ẽ.
sensus inter pretationis elegantia cõn¬
seruata est. Alioquin. in hebraicõ ita
scriptum repperi. Posusti nos prouer¬
bium ingentibus. In eodem. Exurge
ad iuuanos. Proquo more solito ingreco
tuae acutae. Proquo ingreco legisse uos
dicitis. acutae potentissinie. sed hoc
male. & desuperiori uersiculo ad di¬
tum est in quo legitur. accuigere gla¬
dio tuo super femur tuum potentissime.

Expanded text:
imo: Salutare vultus mei, Deus meus . Pro quo invenisse vos dicitis, et Deus meus. Sed sciendum; hoc in isto Psalmo bis inveniri, et in primo positum esse: saludotione sub asterisco + additum sit. In eodem: Exprobraverunt mihi qui Hebraeos \'sorarai\', id est \'hostes mei. in eodem: spera in deum, quoniam adhuc confitebor illi. et dicitis \'adhuc\' in Graeco non inueniri. quod sub asterisco additum est; ita enim et in Hebraeo scriptum repperimus \'chi od\', quod significatur ὅτι ἔτι Latineque dicitur pro quo in Graeco repperisse uos dicitis: et non egredieris, deus. sed superfluum est. sensus interpretationis elegantia conseruata est. alioquin in Hebraico ita scriptum repperi: p osuisti nos prouerbium in gentibus. in eodem: exurge, adiuua nos. pro quo more solito in Graeco tuae acutae. pro quo in Graeco legisse uos dicitis: acutae, potentissime. sed hoc male et de superiore uersiculo additum est, in quo legitur: accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime.
Abbreviated transcription (Latin):
sciendum quod inhebreo laac id ach
editio prophetis tuis interp̾tata est.
sensum magis quam uerbũ exprimens.
& in kouei tantum proscĩs. filios
repperi. in eodem. Iuuero reppulifti &
respexisti. Proquo ingreco ΕΞΟΥΛΕΝΩ¬
cac̃ inuenisse uos dicitis. unius litte¬
rae mutatio. quantũ uobis fecit erro¬
rem. uonenũ respexisti. sed despexisti.
& pro nichilo duxisti int̾ pretati
sumus. nisi forte EzΟΥAENOCAC¬
non putatis transferendum despexisti.
sed scđm dissertissimum istius temporis
int̃pretem ad ni chilasti uel ad nulla¬
sti uel nullificasti. & siqua alia possunt
inueniri apud imperitos portenta

Expanded text:
sciendum, quod in Hebraeo \'laasidach\' sciendum, quod in Hebraeo \'laasidach\' editio prophetis tuis interpretata est sensum magis quam uerbum exprimens; et in κοινῇ tantum pro sanctis filios repperi. in eodem: tu uero reppulisti et respexisti. pro quo in Graeco ἐξουδένωσας inuenisse uos dicitis. unius litterae mutatio quantum uobis fecit errorem! non enim \'respexisti\', sed \'despexisti et pro nihilo duxisti\' interpretati sumus. nisi forte ̓εξουδέvωσαςnon putatis transferendum \'despexisti\', sed secundum disertissimum istius temporis interpretem \'adnihilasti\' uel \'adnullasti\' uel \'nullificasti\' et si qua alia possunt inueniri apud inperitos portenta
Abbreviated transcription (Latin):
Sin aut non fuerit additum sibi. mise¬
ricordia & ueritas nonsibi sed alii
occurrisse credentur. Nec iustitia &
pax sibi dedisse osculum sed alteri.
non habeat. Addite te. & emendato
errore librarii. urm quoq errorem
emen dabitis. In eodem. It tu dñe
ds̃ miserator & misericors. Ingreco
inuenisse uos dicitis. & tu dñe ds̃
m̃s. quod superfiuum ẽ. mĩs enim
nec in hebreo babetur nec in . lxx.¬
Magnus & horrendus. LxxX uiII.¬
Proquo ingreco in uenisse uos dicitis
posepoc. quod si gnificat terribi¬
lis. tiinendus. formidandus. Ego puto
in idipsum significari. & horrendũ
non ut uulgus existimat dispiciendum
&squalidum. scđm illud. mihi frigidus
horror membra quatit. Et horror ubiq
animo simul. ipsa silentia terrent.¬
& monstrum horrendum ingens. &
multa his similia. In eodem. Tune locu¬
tus es inuisione sc̃ĩs tuis. Proquo ingre¬
co filiis tuis inuenisse uos dicitis. Sed

Expanded text:
sin autem non fuerit additum \'sibi\', misesin autem non fuerit additum \'sibi\', misericordia et ueritas non sibi, sed alii occurrisse credentur nec iustitia et pax sibi dedisse osculum, sed alteri.non habeat. addite \'te\' et emendato errore librarii uestrum quoque errorem emendabitis. in eodem: et tu, domine deus, miserator et misericors. in Graeco inuenisse uos dicitis: et tu, domine deus meus, quod superfluum est; \'meus\' enim nec in Hebraeo habetur nec in magnus et horrendus. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis φοβερός, quod significat \'terribilis, timendus, formidandus\'. ego puto in id ipsum significari et \'horrendum\' — non, ut uulgus existimat, despiciendum et squalidum — secundum illud: mihi frigidus horror membra quatit et: horror ubique animo, simul ipsa silentia terrent et: monstrum horrendum, ingens et multa his similia. in eodem: tunc locutus es in uisione sanctis tuis. pro quo in Graeco filiis tuis inuenisse uos dicitis. sed
Abbreviated transcription (Latin):
desensu est in putatio latini sermo¬
nis elegantiam conseruemus. Lexxiiii
Benedixisti dñe terram. Pro eo quod ẽ
bene dixifti. ingreco scriptũ dicitis.
hoc uerbum ex priui debeat in lati¬
num. si contentiose uerba scritam᷑
& syllabas. possumus dicere bene plac¬
cuit dñe terra tua. & dnm uerba
sequimur. sensus ordinem perdinius.
Aut certe ad deridum ẽ aliquid ut elo¬
quu ordo seruȩtur. & dicendum.
Complacuit tibi dñe terratua. quod si
feccrimus. rursum a nobis quęritur.
quare ad diderimus tibi. cum nec in
greco sit nec in hebreo. Eadem igitur
int̾ptandi sequenda ẽ regula quam
saepe diximus. ut ubi non sit daninũ
insensu linguę inqua transferimus
ΕΩGONIΛ & proprietas conseruetur
Incodem. Miscđia & ueritas obuia uer̃t
sibi. & dicitis quod ingreco sibi non
dum per scriptorum negle gentiam
aplerisq quasi superflua. reliquunt᷑.
magnus in legendo error exoritur.

Expanded text:
de sensu est inmutatio, Latini sermode sensu est inmutatio, Latini sermonis elegantiam conseruemus. Octogesine, terram tuam. pro eo, quod est \'benedixisti\', in Graeco scriptum dicitis hoc uerbum exprimi debeat in Latinum. si contentiose uerba scrutamur et syllabas, possumus dicere: \'bene placuit, domine, terra tua\' et, dum uerba sequimur, sensus ordinem perdimus. aut certe addendum est aliquid, ut eloquii ordo seruetur, et dicendum: \'conplacuit tibi, domine, terra tua\'. quod si fecerimus, rursum a nobis quaeritur, quare addiderimus \'tibi\', cum nec in Graeco sit nec in Hebraeo. eadem igitur interpretandi sequenda est regula, quam saepe diximus, ut, ubi non fit damnum in sensu, linguae, in quam transferimus, εὐφωνία et proprietas conseruetur. in eodem: misericordia et ueritas obuiauerunt sibi. et dicitis, quod in Graeco \'sibi\' non dum per scriptorum neglegentiam a plerisque quasi superflua relinquuntur, magnus in legendo error exoritur.
Abbreviated transcription (Latin):
possideamus nobis. quȩ suꝑflua quae¬
exultauerunt in hoc nulla conten¬
tio ẽ. Si enĩ legimus exultauit. intel¬
ligitur cormeum exultauit & caro
mea exultauit. Sinaũt exulta uert̃
duo pariter exultauerunt. id est .cor
& caro. & quȩ so uos ut huius modi
ineptias & superfluas contentiones
ubi nulla est sensus inmutatio de¬
clinetis. In eodem. Beatus uir cuiꝰ
est auxilium abste. Ingreco inue¬
nisse uos dicitis cui est auxilium eiꝰ
abste. Quod quia nos in latiua int¬
pretatione uttauimus. ut dicimus
reprehendimur. Cui enim non pateat
quod sidicere uoluerimus cuest auxi¬
lium eius. apertissimum uitium sit.
& quando precesserit cui sequi non
debeat eius. nisi forte uitu arguim᷑
quod uitauimus uitium. In eodem.
Inualle lacrimarũ. Proquo in greco
Nõc. id est plorationis. Sed siue plora¬
tum siue planctum siue fletum siue
lacrinus dixerimus. unus est sensus.
& nos hoc sequimur. ut ubi nulla

Expanded text:
possideamus nobis\'. quae superflua quaepossideamus nobis\'. quae superflua quaeexultauerunt. in hoc nulla contentio est; si enim legimus \'exultauit\', intellegitur \'cor meum exultauit et caro mea exultauit\'; sin autem \'exultauerunt\', duo pariter exultauerunt, id est cor et caro. et quaeso uos, ut huius modi ineptias et superfluas contentiones, ubi nulla est sensus inmutatio, declinetis. m eodem: beatus uir, cuius est auxilium abs te. in Graeco inuenisse uos dicitis: cui est auxilium eius abs te; quod quia nos in Latina interpretatione uitauimus, ut dicitis, reprehendimur. cui enim non pateat, quod, si dicere uoluerimus: cui est auxilium eius, apertissimum uitium sit et, quando praecesserit \'cui\', sequi non debeat \'eius\' ? nisi forte uitii arguimur, quod uitauimus uitium. in eodem: in ualle lacrimarum. pro quo dicitis in ῶνος, id est \'plorationis\', ted, siue ploratum siue planctum siue fletum siue lacrimas dixerimus, unus est sensus. et nos hoc sequimur, ut, ubi nulla
Abbreviated transcription (Latin):
TOHAICNA. Siaut non deterra dr̃
quod fundatasit sed de alia quȩ fun¬
data uideatur interra. probent ex
prioribus & sequentibus quis sensus
sit ut nescio quid quod non dicitur
fundatum uideatur utt̾ra. Sin aut
scĩficium interra fundatum putant.
debuit scribi interra fundauit illud
in scła. In eodem. Et in intellectibus
manuum suarũ deduxit eos. Non ha¬
quod intellegentias sonat sicut habe
salem in pomorum custodia. quod qͣ
potest uerti quam anobis tranlatũ
est. Significat aut speculam quam
custodes sacrorum & pomorum
habere consueuerunt. ut de amplis¬
sima urbe paruum tuguriunculum
uix remanserit. hoc scđm grecos.
ceterum inhebreo Lichin seriptum
hab&. quod aquila uertit AIGΟΡION
idest aceruum & cumulũ lapidum
quibus uineȩ & agri purgari solent.
& dicitis qđ in greco hinc ñ habeat.
& bene. Nam & in nr̃is codicibus
non habetur. & miror quis im peri¬
torũ ur̃õs libros falsauerit. Lxxxii.

Expanded text:
tov alÕJva. si autem non de terra dicitur, quod fundata sit, sed de alia, quae fundata uideatur in terra, probent ex prioribus et sequentibus, quis sensus sit, ut nescio quid, quod non dicitur, fundatum uideatur in terra. sin autem sanctificium in terra fundatum putant, debuit scribi: in terra fundauit illud in saecula. in eodem: et in intellectibus manuum suarum deduxit eos. non haquod \'intellegentias\' sonat, sicut habesalem in pomorum custodiam. quod Grec aliter potest uerti, quam a nobis translatum est; significat autem speculam, quam custodes agrorum et pomorum habere consuerunt, ut de amplissima urbe paruum tuguriunculum uix remanserit. hoc secundum Graecos. ceterum in Hebraeo \'lichin\' scriptum habet, quod Aquila uertit λιθαόριον, id est \'aceruum et cumulum lapidum\', quibus uineae et agri purgari solent. t dicitis, quod in Graeco \'hinc\' non habeat; et bene, nam et in nostris codicibus non habetur; et miror, quis inperitorum uestros libros falsauerit. Octogesi
Abbreviated transcription (Latin):
ne quare multi¬
plicati sunt
hostes mei multi
consurgunt ad uer
huic indo.
circame. gła mea
& ex altans caput
meum.
oce mea addnim
clamabo & exau¬
di& me demonte
go dormiui & sopo¬
ratussum. euigi¬
laui quia dñs
sustenta uit me.
Nontimebo milia populi
qui circum dede¬
runt me. surge
dñe saluum mefac
Quia percussisti
om̃ium inimico¬
tes impiorum
confregisti.
Dñi est salus. super
populum tuum
benedictio tuaST̃ΡIR:
CANTICI UD̃¬

Expanded text:
ne, quare multiplicati sunt hostes mei. multi consurgunt adversuhuic in Deocirca me, gloria mea et exaltans caput meum. Voce mea ad Dominum clamabo, et exaudiet me de monte Ego dormivi, et soporatus sum: evigilavi, quia Dominus sustentavit me. Non timebo millia populi, quae circumdederunt me. Surge, Domine, salvum me fac, quia percussisti omnium inimicotes impiorum confregisti. Domini est salus, super populum tuum benedictio tua. SEMPER. CANTICU
Abbreviated transcription (Latin):
meos mordeam aut quic qua debis arbitrer
detrahendum. quorum trans lationẽ dili¬
gentissime emendatam olim meȩ linguȩ
hominibus dederim. sed quod aliud sit
in ecclesus xp̃o credentium̃ płilmos loge¬
re. aliud uideis lingula uerba calum ni in¬
tibus respoudere. quod opusculum iner¬

Expanded text:
meos mordeam, aut quidquam de his arbitrer meos mordeam, aut quidquam de his arbitrer detrahendum, quorum translationem diligentissime emendatam, olim meae linguae hominibus dederim; sed quod aliud sit in Ecclesiis Christo credentium Psalmos legere, aliud Judaeis singula verba calumniantibus respondere. Quod opusculum me
Abbreviated transcription (Latin):
oseudta. Quia igitur iuꝑ cum hebraco
dispatius quȩda prodño saluatore de psil¬
nus testimoni protu listi. uolensq ille te
illudere ꝑserriones paene singulos assere¬
pretibus opponebas. Studiosissime postula su
ut post aquilam & symimachum & theodo¬
tionẽ nouam editionem latino sermone
trani ferrem. Aiehas enim. te magis inter pie¬
ris el trans latione uel iudicio meo esse
obtrectatorum latratibus tradidi maluiq ⁊
uires potius meas quam uoluntatẽ iariin¬
citia quaerere. Certe confidenter dicaia
& multos huius operis testes ettaboiae. ib
dum taxat sciente de hebauica ueritate mu¬
tasse. Sicubi ergo editio inea aueteribu:
discreparit. uttroga que nilib& hebineo
& liquido ꝑuidebis me ab aeniulis frustra
lacerari. qui malunt contemnere uider
p̃clara quam discere ꝑuersissimi homines
Nam cum semper nouas expectant uoluitires
s. gulae eorum uicina maria non sutficiant
cur in solo studio scripiurarũ ueteri sapore
conteniti sunt. Nechoc dico quo prȩceilares

Expanded text:
itur nuper cum Hebraeo disputans, quaedam pro Domino Salvatore de Psalmis testimonia protulisti, volensque ille te illudere, per sermones pene singulos assereinta Interpretibus opponebas, studiosissime postulasti, ut post Aquilam et Symmachum et Theodotionem, novam editionem Latino sermone transferrem. Aiebas enim te magis interpreris, vel translatione, vel judicio meo esse obtrectatorum latratibus tradidi, maluique te vires potius meas, quam voluntatem in amicitia quaerere. Certe confidenter dicam, et multos hujus operis testes citabo, me nihil, dumtaxat scientem, de Hebraica veritate mutasse. Sicubi ergo editio mea a veteribus discreparit, interroga quemlibet Hebraeorum, et liquido pervidebis, me ab aemulis frustra lacerari, qui malunt contemnere videri praeclara, quam discere. Perversissimi homines. Nam cum semper novas expetant voluptates, et gulae eorum vicina maria non sufficiant: cur in solo studio Scripturarum, veteri sapore contenti sunt? Nec hoc dico, quo praecessores
Abbreviated transcription (Latin):
Eterit tam quã lignũ
quod plantatum est
secꝰ decursus aqua¬
rum. Quod fructun
suum dabit intem¬
pore suo.
t folium eius non de¬
cidet. & omia quae¬
cumq. fecerit prospe
Nonsic impi non sic.
sed taniquam puluis
quem ꝓieit uentus
a facie. terrae.¬

Expanded text:
lignum quod plantatum est circa decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo. et folium eius non \'decidet, et omnia quaecumque fecerit prospera non sic impii, non sic: sed tamquam puluis quem proiciet uentus a facie terrae
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. ds isrł. Bicitis ingreco. bis. ds non
patio mysterium trinitatissit. In eodẽ.
It benedictum nom̃ maiestatis cius
scłi. superflue agrecis sciatis ad positũ.

Expanded text:
deus, deus Israhel. dicitis in Graeco bis \'deus\' non deus, deus Israhel. dicitis in Graeco bis \'deus\' non patio mysterium trinitatis sit. in eodem: et benedictum nomen maiestatis e.ius n saeculum saeculi, superflue a Graecis sciatis adpositum,
Abbreviated transcription (Latin):
tis hoc in isto uersiculo non ee scrip¬
tum psallite dño. qm̃ statim sequit᷑
diapsalma. Psallite dño qui ascendit
super caelum caeli ad orientem. Cum
iste uersiculus magis habere debeat
iuxta hebraicã ueritat̾e cantate dõ
psallite dño. & illud quod sequitur
in principio uersus alterius psallite
dõ. non sit in libris authenticis. sed
obelo prae notatum. Ergo & uos legi¬
te magis eaquae uera sunt. nedum
additum suscipitis. quod apropheta
tis uos repperisse ingreco dĩ mei.
greco positũ ds̃m̃s. sed superfluũẽ.
In eodem. Ds dociustime exiuuentu¬
te mea. & in hoc quod apud grecos
inuenisse uos dicitis. ds̃m̃s: suꝑfluũ̾ẽ.
In eodem. Donec ad nuntiem brachi¬
um tuum. & dicitis ingrecouos rep¬
perisse mirabilia tua. quod de supe¬
riori uersiculo ẽ. & usq nẽ pronun¬
tiabo mirabilia tua. bene ergo hic
inuenisse uos dicitis. reges terrae. suꝑ¬
fluum ẽ. In eodem. Benedictus dñs

Expanded text:
tis hoc in isto uersiculo non esse scriptis hoc in isto uersiculo non esse scriptum: psallite domino, quoniam statim sequatur: diapsalma. psallite deo, qui ascendit super caelum caeli ad orientem, cum iste uersiculus magis habere debeat iuxta Hebraicam ueritatem: cantate deo, psallite e domino, et illud, quod sequitur in principio uersus alterius, psallite deo non sit in libris authenticis, sed obelo praenotatum. ergo et uos legite magis ea, quae uera sunt, ne, dum additum suscipitis, quod a prophetatis uos repperisse in Graeco: dei mei, Graeco positum: deusmeus, superfluum est. m eodem: deus, docuisti me ex iuuentute mea. et in hoc, quod apud Graecos inuenisse uos dicitis, deus meus superfluum est. in eodem: donec adnuntiem brachium tuum. et dicitis in Graeco uos repperisse: mirabilia tua, quod de superiori uersiculo est: et usque nunc pronuntiabo mirabilia tua. bene ergo hic inuenisse uos dicitis: reges terr a e, superfluum est. in eodem: benedictus dominus
Abbreviated transcription (Latin):
die. Pro quo in greco inuenisse uos
dicitis. dñs benedictus ds. Benedictus
dñs die cotidie. sed melius & uerius
quod supra. In eodem. Uiderunt
ingressus tui ds̃. Proquo ingreco scrip¬
tum sit. Uisi sunt ingressũs tui ds.
In hebreo itahab&. Rachua alicha
itinera tua ds̃. & qđ sequit᷑. itinera
dĩ mei regis. qui est in sc̃o. Ergo ano¬
bis ita legendumẽ. Uiderunt ingres¬
sus tuos ds. & scriptoris uitiũ relui¬
quendum. qui nomi natiuũ posuit
multis codicibus hab&: edΡNΕΝ¬
CAN. quod & obtinuit consuetudo.
In eodem. Ingressus di mei. regis mei
qui est in sc̃o. subauditur. uiderunt
in gressus dĩ mei & regis mei. Quod aut
tis affectu. ut qui om̃iũ ds̃ & rex ẽ suus.
specialit̾ ds̃ fiat. & rex merito seruitu¬
tis. Deniq in hebreo scriptũ hab&.
heli melchi. quod dm̃ meum & regẽ
meum significat. In eodem. Regna ter¬
rae cantate dõ. psallite dño. & dici¬

Expanded text:
die. pro quo in Graeco inuenisse uos die. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis: dominus benedictus deus, benedictus dominus die cottidie; sed melius et uenus, quod supra. m eodem: uiderunt ingressus tui, deus, pro quo in Graeco scriptum sit: nisi sunt ingressus tui, deus. in Hebraeo ita habet: \'rachua alichatitinera tua, deus, et, quod sequitur: itinera dei mei regis, qui est in sancto. ergo a nobis ita legendum est: uiderunt ingressus tuos, deus, et scriptoris uitium relinquendum, qui nominatiuum posuit multis codicibus habet ἐθεωρήθησαv, quod et obtinuit consuetudo. in eodem: ingressus dei mei, regis mei, qui est in sancto; subauditur: \'uiderunt ingressus dei mei, regis mei\'. quod autem tis affectu, ut, qui omnium deus et rex est, suus specialiter deus fiat et rex merito seruitutis. denique in Hebraeo scriptum habet: \'heli melchi\', quod \'deum meum et regem meum\' significat. in eodem: regnaterrae, cantate deo, psallite domino. et dici
Abbreviated transcription (Latin):
Ineodem. Parasti cibum illorum. qm̃ ita
est preparatio eius. & dicitis quod in
greco non sit eius. cum in hebreo. the¬
obinã mani feste p̾parationem eius
signific&. Eius aut̃. idẽ terrae dequa
supra dixerat. uisitasti terram & in¬
lata offeram tibi cum incensu arietũ.
Proquo dicitis inuenisse uos eũ incen¬
su& arietibus sed male. In hebreo
scriptum est. em catorotbhelim̃. quod
upioÑ. id est cum incensu arietum.
Ineodem. Propterea exaudiuit ds̃. Proquo
ingreco inuenisse uos dicitis. exaudi
ur greco inuenisse uos dicitis: & exul¬
tate in conspectu eius. quod ita uer
sum est & a nobis. sed aquo in codice
ur̃o corruptum sit scire non possum.
Ineodem. Et enim non credunt in ha¬
bitare dñm. Pro quo ingreco legisse
falsum est. Nos enim transtuli mus.
& enim non credentes in habitare
dnm. ut sit sensus & pendeat ex su¬
In eodem. Ds̃ benedietus. dñs die coti¬

Expanded text:
in eodem: parasti cibumillorum, quoliiam ita in eodem: parasti cibumillorum, quoliiam ita est praeparatio eius. et dicitis, quod in Graeco non sit \'eius\', cum in Hebraeo \'thechina\' manifeste \'praeparationem eius\' significet; \'eius\' autem, id est \'terrae\', de qua supra dixerat: uisitasti terram et inlata offeram tibi cum incensu arietum. pro quo dicitis inuenisse uos: I cum incensu et arietibus, sed male; in Hebraeo enim scriptum est: \'em catoroth helim\', quod κριῶν, id est: \'cum incensu arietum\'. in eodem: propterea. exaudiuit deus. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis: exaudiuin Graeco inuenisse uos dicitis: et exultate in conspectu eius. quod ita usum est a nobis, sed a quo in codice vestro corruptum sit, scire non possum. In eodem: Etenim non credunt inhabitare Dominum . Pro quo in Graeco legisse falsum est. nos enim transtulimus: et enim non credentes in habitare dominum, ut sit sensus et pendeat ex suin eodem: deus benedictus dominus die cotti
Abbreviated transcription (Latin):
iñs exaudisti orationem meã. Pro quo
legatur ingreco. quia tuds̃ exaudifti
me. quod non hab& in hebreo. nec in
Lxx int̾ prȩtibus. & in latino additue.
In eodem. Psallam nomini tuo insełm
ds adutor nr in acternũ. Proquo in
greco est. ds̃ aduttor nr̃. Ergo in ȩternũ:
obelus est. Sitiuit tibi anima mea. LXI¬
Pro quo ingrecosit. sitiuit inte anima
mea. sed in hebreo non hab&. ATAA
quod significat. te. sed. Lach. quod
ostenditur. tibi. quod & om̃s int̾prȩtes
transtulerunt. Ergo scđm linguȩ pro¬
prietatẽ. uersum est in litinum. Lxiii
eorum. Proquo in greco. sagitta par¬
uulorũ. Sed sisic dicamus. non resonat
in latino. Sagittȩ paruuloꝵ facte sunt
plagae eorum. Proquo melius hab&
in hebreo. sercutis. eosds̃ iaculo repen¬
tno & inferentur plagae corum. L. ii
bitis. quissustinebit. quod suꝑfliu
Sub auditur eni. qui conturbas ꝓfuna
maris & conturbas sonum fluctuum eius.

Expanded text:
s exaudisti orationem meam . Pro quo legitur in Graeco: Quia tu, Deus exaudisti me. Quod non habet in Hebraeo, nec in LXX. Interpretibus, et in Latino additum est. In eudem: Psallam nomini tuo in saecus adiutor noster in aeternum. pro quo in Graeco est: deus adiutor noster. ergo \'in aeternum\' obelus est. Sexagesimo secundo: sitiuit tibi anima mea, pro quo in Graeco sit: sitiuit in te anima mea. sed in Hebraeo non habet \'attha\', quod significat \'te\', sed \'lach\', quod ostenditur \'tibi\', quod et omnes interpretes transtulerunt. ergo secundum linguae proprietatem uersum est in Latinum. 25 Sexeorum. pro quo in Graeco: sagitta paruulorum; sed, si sic dicamus, non resonat in Latino: \'sagitta paruulorum factae sunt plagae eorum\'. pro quo melius habet\' in Hebraeo: percutiet eos deus iaculo repentina et inferentur plagae eorum eorum. bitis: quis sustinebit ? quod superfluum est; subauditur enim: \'qui conturbas profundum maris et conturbas sonum fluctuum eius\'.
Abbreviated transcription (Latin):
Propt̃ legem tuã susti cxx uiiii.
nuite dñe. dicitis in greco uos inue¬
nisse propt̾ nomentuũ. & nos con¬
fitemur plura sic exem plaria reppe¬
riri. sed quia ueritati studemus.
qui ł in hebreo sit simplicit᷑ debemꝰ
dicere. pronomine siuelege apud
eos legitur. thira. quod aquila int̃¬
p̃tatus est. GOBON. hoc est timorem.
symmachus & theo dotion. NOMOΝ
id est legem. putantes thora propt̾
litterarũ similitudinẽ ĩoth. & uau.
quȩ tantũ magnitudine diftingun¬
tur quinta editio terrorem intpre¬
ia cob Pro eo quod nos int̾ pretati
sumus uotum uouit ingreco HYZA¬
t̃o. legisse uos dicitis. & putatis inter¬
p̃tari debuisse orauit. sed hoc male
eyxui enim prolocorũ qualitate &
orationẽ & uotũ significat. scđm
in greco inueneritis magna solus.
sed hoc desuperiori uersiculo est.
ubi legimus. qui fecit mirabilia
magnasolus. ibi ergo legendum est. &¬
hic quasi suꝑfluum ñscribendũ.

Expanded text:
propter legem tuam sustinuite, domine. dicitis uos in Graeco inuenisse: propter nomen tuum, et nos confitemur plura sic exemplaria repperiri. sed quia ueritati studemus, quid in Hebraeo sit, simpliciter debemus dicere: pro \'nomine\' siue \'lege\' apud eos legitur \'thira\', quod Aquila interpretatus est cpófJov, hoc est \'timorem\', Symmachus et Theodotion vofaov, id est \'legem\', putantes \'thora\' propter litterarum similitudinem iod et uau, quae tantum magnitudine distinguntur. quinta editio «\'terrorem\' interpreIacob. pro eo, quod nos interpretati sumus \'uotum uouit\', in Graeco ηύξτοlegisse uos dicitis et putatis interpretari debuisse \'orauit\', sed hoc maleεὐχὴ enim pro locorum qualitate, et orationem, et votum significat, secundum in Graeco inveneritis, magna solus; sed hoc de superiori versiculo est, ubi legimus, Qui fecit mirabilia magna solus . Ibi ergo legendum est, et hic, quasi superfluum, non scribendum.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec intibiis uiri beneplacitũ erit ei.
habetur. Ideo aut̃ quod & uos infine
scedulȩ quęritis. & sc̃s filius m̃s auitus
frequent̃ efflagitat. quomodo greca
int̾ p̃tanda sunt nomina breuit̃ agͥno¬
taui. Neomenia mensis exordium ẽ.
qđ nos scđm latinȩ linguae ꝓprieta¬
tem. Kł possumus dicere. Uerũ quia
hre moc aut̃ desertũ ł solitudine̾ signifi¬
ꝑAꝵ ut diximus noctuã. Ryno Mya. non
ut latini int̃ pretatist̃ musca canina dr̃
asciã uertit. nos genus ferramenti int̾¬
p̃tabi mur quo lapides dolantur. Deniq
ex hebreo uertentes ita dixximus ut nõ
sculpturas eius parit̃ bipennȩ & dola¬
toriis deraserunt. AazextupIoΝ
ergo dolatorium dici potest.

Expanded text:
nec in tibiis uiri bene placitum erit ei. habetur. Ideo autem, quod et uos in fine scedulae quaeritis et sanctus filius meus Auitus frequenter effinterpretanda sint verba, breviter annotavi. Neomeniquod nos secundum Latinae linguae proprietatem kalendas possumus dicere. uerum quia έρημος autem desertum uol solitudinem signifiαξ, ut diximus, noctuam. κυνόμυια non, ut Latini interpretati sunt, \'musca canina\' diasciam uertit, nos. genus ferramenti interpretamur, quo lapides dolantur. denique ex Hebraeo uertentes ita diximus: e t nunc sculpturas eius pariter bipinne et dolatoriis deraserunt; λαξευτήριον ergo dolatorium dici potest.
Abbreviated transcription (Latin):
dextera eius. Ergo seđm hebraicã pro¬
prietatẽ int̾p̃tatus est symma ohus.
montẽ quem ad quisiuit dextera eius.
neodem. Et auerterunt se & non ser¬
uauerunt pactum. quem ad modum
patres eorum. scio quod pactum non
habeat in hebraro. sed quando om̃s
uoce simili transtulerunt NCYN OS¬
pactum dr̃ ex uno uerbo significatur.
quam fundauit inscła. Proquo scrip¬
tum inuenisse uos dicitis. in terra
fundauit eã in scła. In hebrȩo ita scrip¬
tum ẽ ut uertit & symmachus.

Expanded text:
dex.tera eius. ergo secundum Hebraicam prodex.tera eius. ergo secundum Hebraicam proprietatem interpretatus est Symmachus: montem, quem adquisiuit dextera eius. in eodem: et auerterunt se et non seruauerunt pactum, quemadmodum patres eorum. scio, quod \'pactum\' non habeat in-Hebraeo, sed, quando omnes uoce simili transtulerunt ἠσυvθέpactum\' dicitur, ex uno uerbo significatur: quam fundauit in saecula. pro quo scriptum inuenisse uos dicitis: in terra fundauit eam in saecula. in Hebraeo ita scriptum est, ut uertit
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ẽ. quod aquila & symmachus
narrabunt transtulerunt. In eodem.
Et occidit pingues eorum. sichabet &
inhebreo. hocẽ BÃMASMNENEM̃. quod
aquila interpretatus est. ENAIΠAPOYC
gentes pro NTaIoCII putauerunt scrip¬
tum. TNOCIN. In eodem. Dilexerunt
eum inore suo. & lingua sua menti¬
tisunt ei. It in hebreo ita scriptumẽ.
titi sunt ei. Qui saut uoluerit pro ei
ponere eum. & uitiare exemplaria
non est mei iudicii. In eodem. Et pro¬
pitius fi& percatis eorum. & non per¬
d& eos. Dicitis quod eos ingreco non
habeat. quod & uerum est. sed nos
ne sententia pendeat latinũ sermo¬
nẽ sua proprietate compleuinius.
Siquis aut̃ putat. AAEΡEI. non per¬
ditionẽ sonare sed corruptionẽ recor¬
infinem ne disper das. & non ut
ne corrum pas. In eodem. Et induxit
cos in montem scĩficationis suȩ montẽ
quem ad quisiuit dextera eius. Proquo
nitis õel tucato hocest quem ad quisit

Expanded text:
scriptum est, quod Aquila et Symmachus scriptum est, quod Aquila et Symmachus narrabunt transtulerunt. in eodem: et occidit pingues eorum. sic habet et in Hebraeo, hoc est \'bamasmnehem\', quod Aquila interpretatus est ἐν λιπαροῖς gentes pro πίοσιν putauerunt scriptum πλείοσιν. in eodem: dilexerunt eum in ore suo et lingua sua mentiti sunt ei. et in Hebraeo ita scriptum est: titi sunt ei. Quis autem voluerit pro ei, ponere eum, et vitiare exemplaria, non est mei judicii. Id eodem: Et propitius fiet peccatis eorum et non disperdet eos . Dicitis quod eos in Graeco non habeat, quod et verum est; sed nos, ne sententia pendeat, Latinum sermonem sua proprietate complevimus. Si quis autem putat, διαφθερεῖ, non perditionem sonare, sed corruptionem, recorin finem ne disperdas, et non ut ne corrumpas. in eodem: et induxit eos in montem sanctificationis suae, montem, quem adquisiuit dextera eius. pro quonitis, o ἐxτι̇σατο —, hoc est: quem adquisiuit
Abbreviated transcription (Latin):
meo. & exercitabar & scobebam sp̃m
meum. Pro quo in hebreo legimus
recordabor psalmorum meoꝵ in noc¬
te cum corde meo loquebar. & scobe¬
bam sp̃m meũ. Pro exercitatione
runt. & pro eo quod diximus nos sco¬
bebam. illi posuerunt EΚΛΛΕΝ qđ
sym machus transtulit AnΕΡΕΥNΟΝ
id est perscrutabar. siue quȩrbam. &
quinta similiter. Proprie aũt cHAIC¬
Mõc. in agri cultura in sariendo dr̃
id est sarculando. & quomodo ibi que¬
runtur herbȩ sarculoq secęntur. sic
& iste retractatum cogitationũ suarũ.
METAΦOPIRUC. a sarculo demonstra¬
uit. & sciendum quod ecRΑΛΟΝ
semel ecRMen frequent̃ significat.
neodem. Ageneratione ingeneratio¬
nem. hoc quod in greco sequens inue¬
nisse uos dicitis. con sumauit uerbũ
recte non hab& in latino. quia & in nullo
TEΛΟΥCΙΝ quod ẽ adnuntiabunt
Sed sciendũ qđ in hebreo ias apħ pherũ

Expanded text:
meo, et exercitabar et scopebam spiritum meo, et exercitabar et scopebam spiritum meum. Pro quo in Hebraeo legimus: Recordabor psalmorum tuorum in nocte cum corde meo. Loquebar et scopebam spiritum meum, pro exercitatione runt et pro eo, quod nos diximus \'scopebam\', illi posuerunt ἔοxαλλοv, quod Symmachus transtulit ἀvηρεύvωv, id est \'perscrutabar\' siue \'quaerebam\' et Quinta similiter. proprie autem σxαλισμὸς m agri cultura in sariendo dicitur, id est sarculando; et, quomodo ibi quaeruntur herbae sarculo, quae secentur, sic et iste retractatum cogitationum suarum μεταφοριxω̃ς a sarculo demonstrauit. et sciendum, quod eoxalov semel, ἔσxαλλοv frequenter significat. m eodem: a gene- ratione in generationem. hoc, quod in Graeco sequens inuenisse uos dicitis: consummauit uerbum, recte non habet in Latino, quia et in nulloγελοῦσι, quod est \'adnuntiabunt\'. sed sciendum, quod in Hebraeo \'iasaphpheru\'
Abbreviated transcription (Latin):
su tu. non habeat. sed in scđo. Itaq
plurali numero scribantur ñ singu¬
lari. sicut & aquila uerbũ hebrai¬
aquarum int̾pretatus ẽ. In eodem.
inhebreo sorarath legitur. qđ aqui¬
la hostium tuorũ. sym machus bellan
inimicorum tuorũ inter pretatist᷑
& ẽ sensus pendens ex superioribus.
Memor esto im ꝓperiorum tuorũ eoꝵ
que ab insipiente sunt tota die. Ne
obliuiscaris uoces inimicorũ tuorũ
id ẽ uoces quaete blasphemant. tibiq
inpopulo tuo detrahunt. Unde sequi¬
tur. superbia eorũ quite oderunt
ascendit semper. idẽ dumtȩ defers
poenas. illi proficiunt inblasphemus
tum legitis in manibus suis. In eodem
Terribili & ei qui aufert sp̃s principum.
Dicitis quod ei. non sit scriptũ ingreco.
uerum est. Sed nisi ad posuerimus ei.
latinus sermo non resonat. Neq enĩ
possumus recte dicere terribili. &
qui aufert sp̃s principum. Lxxui.
Et meditatussum nocte cum corde

Expanded text:
su \'tu\' non habeat, sed in secundo, et su \'tu\' non habeat, sed in secundo, et \'aquae\' plurali numero scribantur, non singulari, sicut et Aquila uerbum Hebraiaquarum, interpretatus est. in eodem: in Hebraeo \'sorarach\' legitur, quod Aquila \'hostium\' tuorum\', Symmachus \'bellantinimicorum tuorum interpretati sunt. et esti sensus pendens ex superioribus: \'memor esto inproperiorum tuorum, eorum, quae ab insipiente sunt tota die; ne obliuiscaris uoces inimicorum tuorum, id est uoces, quae te blasphemant tibique in populo tuo detrahunt\'. unde sequitur: superbia eorum, qui teoderunt, ascendit semper, id est: \'dum tu differs poenas, illi proficiunt in blasphemiitum legitis: in manibus suis. in eodem: terribili et ei, qui aufert spiritus principum. dicitis, quod \'ei\' non sit scriptum in Graeco; uerum est, sed, nisi apposuerimus \'ei\', Latinus sermo non resonat. neque enim possumus recte dicere: \'terribili et qui aufert spiritus principum\'.Et meditatus sum nocte cum corde
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ aterra. & miror quomodo elate¬
re ad notationẽ nr̃am nescio quis
temerarius scribendum in corpore
picta uerit quam nos pro eruditio¬
ne legentis scripsimus. hoc modo
quidã putant. sed ΚATΑΚΑΥCΩMEN
idest incendamus & quia retulit
mihi sẽs presbit̃ firmus qui huius
operis ex actor fuit inter pluri mos
hinc habitam quȩstionẽ plenius de
hoc disputandũ uidetur. In hebreo
scriptum ẽ. sarbu ehol mMoedahu
helba ares. quod aquila & symma¬
uarietatem transtulisse ꝑspicuum ẽ.
uerut. idẽ succendamus. Et tamen
sciendũ quid hebraica ueritas habeat.
uetustatem in ecclesiis decantandũ
est. & illud aberuditis sciendum
propt̃ notitiã scripturarum. Unde
siquid prostudio elatere additumẽ.
non deb& poni incorpore. neprio¬
rem trans latione ꝓscribentiũ uolun¬
tate conturb&: In eodem. Contribu¬
lasti capita draconũ in aquis. tu
confregisti captia draconis. Silectio¬
nis ordo sequitur ut in priori uer¬

Expanded text:
dei a terra. et miror, quomodo e latedei a terra. et miror, quomodo e latere adnotationem nostram nescio quis temerarius scribendam in corpore putauerit, quam nos pro eruditione legentis scripsimus hoc modo: quidam putant, sed xαταxαύσωμεv, id est incendamus\'. etquia retulit mihi sanctus presbyter Firmus, qui huius operis exactor fuit,. inter plurimos hinc habitam quaestionem, plenius de hoc disputandum uidetur. in Hebraeo scriptum est: \'sarphu chol moedahu hel baares\', quod Aquila et Symmaueritatem transtulisse perspicuum est. uertit, id est \'succendimusciendum, quid Hebraica ueritas habeat. uetustatem in ecclesiis decantandum est et illud ab eruditis sciendum propter notitiam scripturarum. unde, si quid pro studio e latere additum est, non debet poni in corpore, ne priorem translationem pro scribentium uoluntate conturbet. in eodem: contribulasti capita draconum in aquis; tu confregisti capita draconis. sic lectionis ordo sequitur, ut in priori uer