comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueterem & non ignobilem dice¬
di magistrum studiose exerceri
solebamꝰ. post a me asia tota per¬
agrata est cum sũmmis quidem
oratoribus quaibuscum exercebar
ipsis lubentibus quoꝵ erat prĩ¬
ceps menippus stratonicensis meo
iudicio tota asia illis temporibus diser¬
nssimus. Et sinihil habere molestiaꝵ
nec ineptiaꝵ. aincoꝵ est hic orator
m illis numerari recte potest.Assi¬
dussime autem mecum fuit dio¬
nysius magnes: erat enam aeschilus
gniduis adramytenus. uenodes. hi
tum in asia rhetoꝵ principes nume¬
rabant᷑. Quibus non contentus rhodũ
ueni: meq adeundem quem romae
audiueram mlonem applicaui. cũ
actorem in ueris causis scriptorem
prestantem: tum in notandis ani¬
maduertendisq uinis &: inscituendo
doc endoq prudenussimũ. Is dedit
operam. si modo id consequi potuit
ut nimis redundantes & supraftu¬
entes iuue nili quadam dicendi un¬
punitate & licentia reprimeres
& quasi extra ripas diffluenti co¬

Expanded text:
veterem et non ignobilem diceveterem et non ignobilem dicendi magistrum studiose exerceri solebam. Post a me Asia tota peragrata est †tum summis quidem oratoribus, quibuscum exercebar ipsis libentibus; quorum 25 erat princeps Menippus Stratonicensis meo iudicio tota Asia illis temporibus disertissimus; et, si nihil habere molestiarum nec ineptiarum Atticorum est, hic orator in illis numerari recte potest. adsiduissime autem mecum fuit Dionysius Magnes; erat etiam Aeschylus Cnidius, Adramyttenus Xenocles. Hi tum in Asia rhetorum principes numerabantur. Quibus non contentus Rhodum veni meque ad eundem, quem Romae audiveram Molonem applicavi cum actorem in veris causis scriptoremque praestantem tum in notandis animadvertendisque vitiis et in instituendo docendoque prudentissimum. Is dedit operam, si modo id consequi potuit, ut nimis redundantis nos et supra fluentis iuvenili quadam dicendi impunitate et licentia reprimeret et quasi extra ripas diffluentis co
Abbreviated transcription (Latin):
Eoq magis hoc eos quibus eram ca¬
rus commoliebat: quod omnia sine
re missione sine uarietate. iusuma
uocis & totius corporis contentione
dicebam. Itaq cum me & amici & me¬
dici hortarent᷑: ut causas agere de¬
sisterem quod uis potius periculũ
mihi adeundum ꝗͣ aspera dicendi
gloria discedendum putaui. Sed cũ
censerem remissione & moderanõe
uocis & commutato genere dicẽ¬
di me & periculum uitare posse
& temperãtius dicere ui consue¬
tudinem dicendi mutarim ea
causa mihi in asiam proficiscendi
fuit. Itaq cum essem biennium
uersatus in causis & iam in foro
celebratum meum nomen ess&
roma sum profectus. Cum uerussẽ
athenas sex menses cum antiocho
ueteris academiae nobilissumo&
prudentissimo philosopho fui: stu¬
diumq philosophiae nunꝗͣ inter¬
missum a primaq adule scenua
cultum & semꝑ auctum hoc rur¬
sus sumo auctore & doctore reno¬
uaui. Fodem tamentempore
athenis apud demetrium syrũ

Expanded text:
Eoque magis hoc eos quibus eram caEoque magis hoc eos quibus eram carus, commovebat, quod omnia sine remissione, sine varietate, vi summa vocis et totius corporis contentione dicebam. itaque cum me et amici et medici hortarentur ut causas agere desisterem, quodvis potius periculum mihi adeundum quam a sperata dicendi gloria discedendum putavi. Sed cum censerem remissione et moderatione vocis et commutato genere dicendi me et periculum vitare posse et temperatius dicere, ut consuetudinem dicendi mutarem, ea causa mihi in Asiam proficiscendi fuit. Itaque cum essem biennium versatus in causis et iam in foro celebratum meum nomen esset, Roma sum profectus. cum venissem Athenas, sex mensis cum Antiocho veteris Academiae nobilissimo et prudentissimo philosopho fui studiumque philosophiae numquam intermissum a primaque adulescentia cultum et semper auctum hoc rursus summo auctore et doctore renovavi. Eodem tamen tempore Athenis apud Demetrium Syrum
Abbreviated transcription (Latin):
pomponius. Censorinus. Murena sub¬
lati. Tum primum nos ad causas &.
priuatas & publicas adire coepimus
non ut in foro disceremus quod pleriq
fecerunt: sed ut quantum nos effi¬
cere potiussemus docti inforumne¬
niremus. Fodem tempore moloni
dedimus operam: dictatore enim
sulla. legatus ad senatum de rhodioꝵ
praemiis uenerat.ltaq prima causa
publica prosexto rosoio dicta tãtũ
commendatonis habui: ut nõnulla
essa quae non digna nostro parro¬
einio uiderei᷑: deinceps inde multe
quas nos diligenter elaboratas etã¬
quam elucubratas afferebamus
nunc quoniam totum me non nae¬
uo aliquo: aut crepundiis: sed cor¬
pore omni uideris uelle cognoscere
complectar non nulla etiam quae¬
fortasse uideant᷑ minus necessaria.
Frat eo tempore in nobis summa gra¬
cilitas & infirmitas corporis: proce¬
rum & tenue collum qui habitus
& quae figura non procul abesse
putatur a uite periculo si accedit
labor & laterum magna contentio

Expanded text:
Pomponius Censorinus Murena subPomponius Censorinus Murena sublati. Tum primum nos ad causas et privatas et publicas adire coepimus, non ut in foro disceremus, quod plerique fecerunt, sed ut, quantum nos efficere potuissemus, docti in forum veniremus. eodem tempore Moloni dedimus operam; dictatore enim Sulla legatus ad senatum de Rhodiorum praemiis venerat. Itaque prima causa publica pro Sex. Roscio dicta tantum commendationis habuit ut non ulla esset quae non digna nostro patrocinio videretur. Deinceps inde multae, quas nos diligenter elaboratas et tamquam elucubratas adferebamus. nunc quoniam totum me non naevo aliquo aut crepundiis, sed corpore omni videris velle cognoscere, com- plectar non nulla etiam quaefortasse videantur minus necessaria. Erat eo tempore in nobis summa gracilitas et infirmitas corporis, procerum et tenue collum: qui habitus et quae figura non procul abesse putatur a vitae periculo, si accedit labor et laterum magna contentio.
Abbreviated transcription (Latin):
studiosissime in dialeclica exer¬
cebar qua quasi contracta & astri¬
ta eloquentia putanda est sine
qua esse tubrute uidicauisti¬
te illam iustam eloquentiam quam dia¬
lecticam esse dilitam putant conseꝗ
non posse. hiic ego doctori & eius
artibus uarus atq multis ita eram
tamen deditus ut ab exercitationibus
oratoriis: millus dies uaciuis ess&.
Commentabar declimitãs sicenim nũc
locuntꝰ sepe cum . M. pisone & cum
.Q. pompeio aut cum aliquo quotidie
idq faciebam: multum etiam lanẽ
sed graece sepius uel quod greca orõ
plura ornamenta suppeditani con¬
sue tudinẽ similiter latine dicendi
afferebat: uel quod a grecis summis
doctoribus nisi graece dicerem neq
corrigi possim neq doceri. Iumulnis
interim recuperanda re .p. & crude¬
lis interiuis oratoꝵ irium: sce uolae
carbonis: antisti reditus cottae. cu¬
rionis: crassi: lentuloꝵ pompei. le¬
ges & iudicia constituta recuperat
res.p. E.x numero autem oratorum

Expanded text:
studiosissime in dialectica exerstudiosissime in dialectica exercebar, quae quasi contracta et astricta eloquentia putanda est; sine qua etiam tu, Brute, iudicavistite illam iustam eloquentiam, quam dialecticam esse dilatatam putant, consequi non posse. Huic ego doctori et eius artibus variis atque multis ita eram tamen deditus ut ab exercitationibus oratoriis nullus dies vacuus esset. commentabar declamitans—sic enim nunc loquuntur—saepe cum M. Pisone et cum Q. Pompeio aut cum aliquo cottidie, idque faciebam multum etiam Latine, sed Graece saepius, vel quod Graeca oratio plura ornamenta suppeditans consuetudinem similiter Latine dicendi adferebat, vel quod a Graecis summis doctoribus, nisi Graece dicerem, neque corrigi possem neque doceri. tumultus interim in recuperanda re publica et crudelis interitus oratorum trium Scaevolae Carbonis Antisti, reditus Cottae Curionis Crassi Lentulorum Pompei, leges et iudicia constituta, recuperata res publica; ex numero autem oratorum
Abbreviated transcription (Latin):
erant crudelissime interfecti
.ꝙ. Catullus. M. Antonus .c. iu¬
luis Eodem anno etiam moloni
rhodio: romae dedimus operam
& actori summo causarum & ma¬
gistro. haec & si uidentur esse a
proposito rauone diuersa: tamẽ
ĩdeirco a me ꝑferuntur ut nostr̃r
cursum ꝑspicere quoniam uolu¬
sti brute possis: nam attico haee no¬
ta sunt ei udere quem ad modũ
simis in spatio .q. hortensium ip̃uis
uestigiis ꝑsecuti. Triennium fere
fuit urbs sine armis: sed oratorũ
aut interitu : aut discessu: aut
fuga: nam aberant enam adule¬
scentes M. Crassus & lentuli duo¬
Primas in causis agebat hortensuis
magis magisq quotidie probabass
antistius piso sape dicebat: minus
sepe pomponiuis raro carbo: semel
aut iteꝵ philippus At uero ego
hoc tempore omni noctes & dies
in omniũ doctrinaꝵ meditanõe
uersabar. Eram eum stoico diodoto
qui cum habitauiss& apud me cũq
iuxiss&. nuꝑ est domi mee mor¬
tuus: a quo cum in aliis rebus tũ

Expanded text:
erant crudelissime interfecti, erant crudelissime interfecti, Q. Catulus M. Antonius C. Iulius. Eodem anno etiam Moloni Rhodio Romae dedimus operam et actori summo causarum et magistro. haec etsi videntur esse a proposita oratione diversa, tamen idcirco a me proferuntur ut nostrum cursum perspicere, quoniam voluisti, Brute, possis—nam Attico haec nota sunt—et videre quem ad modum simus in spatio Q. Hortensium ipsius vestigiis persecuti. Triennium fere fuit urbs sine armis, sed oratorum aut interitu aut discessu aut fuga—nam aberant etiam adulescentes M. Crassus et Lentuli duo—primas in causis agebat Hortensius, magis magisque cottidie probabatur Antistius, Piso saepe dicebat, minus saepe Pomponius, raro Carbo, semel aut iterum Philippus. At vero ego hoc tempore omni noctes et dies in omnium doctrinarum meditatione versabar. eram cum Stoico Diodoto, qui cum habitavisset apud me mecumque vixisset, nuper est domi meae mortuus. A quo cum in aliis rebus tum
Abbreviated transcription (Latin):
rumo studio tenebar quondieq &
oratoris tantum exercitanonibus
contentus non eram. lam consequẽte
anno.Q. uarius sua lege damnatus
excesserat: ego autem iuiris cuulis
studio multum opere dabam.Q. Sce¬
uolae.p.f. qui quanꝗͣ nemini ad do¬
cendum dabat: tamen consulentibus
respondendo: studiosos audiendi do¬
cebat. Atq hiuc anno proxumus.
sulla consule & pompeio: fuit tum.p.
sulpicii in tribunatu quotidie contio¬
nantis: totum genus dicendi penitus
cognouimus eodemq tempore. Cum
princeps academiae philo cum athe¬
niensium optumatibus muridatico
bello domo profugiss&. romamque
ueniss&. totum ei me tradidi admi¬
rabili quodam ad philosophiam stu¬
dio conc̃itatus: in quo hoc enam cõ¬
morabar attentius & si rerum
ipsaꝵ uarietas & magnitudo suma
me delectatione reunebat: sed
tamen sublata iam esse in perpe¬
tuum ratio iudicioꝵ uidebatur.
Occiderat sulpicius illo anno tresq
proxumo trium &e tatũ oratores

Expanded text:
rimo studio tenebar cottidieque et rimo studio tenebar cottidieque et oratoriis tantum exercitationibus contentus non eram. Iam consequente anno Q. Varius sua lege damnatus excesserat; ego autem in iuris civilis studio multum operae dabam Q. Scaevolae Q. F., qui quamquam nemini se ad docendum dabat, tamen consulentibus respondendo studiosos audiendi docebat. Atque huic anno proximus Sulla consule et Pompeio fuit. Tum P. Sulpici in tribunatu cottidie contionantis totum genus dicendi penitus cognovimus; eo demque tempore, cum princeps Academiae Philo cum Atheniensium optimatibus Mithridatico bello domo profugisset Romamque venisset, totum ei me tradidi admirabili quodam ad philosophiam studio concitatus, in quo hoc etiam commorabar attentius—etsi rerum ipsarum varietas et magnitudo summa me delectatione retinebat—quod tamen sublata iam esse in perpetuum ratio iudiciorum videbatur. occiderat Sulpicius illo anno tresque proximo trium aetatum oratores
Abbreviated transcription (Latin):
altero .tr. militum. Sulpicius le¬
gaius aberat etiam. M. Antonius
exercebatur: una lege iudicium
uaria: cȩteris propter bellum inter¬
missis: qui frequens aderam: quãꝗͣ
pro se ipsi dicebant oratores: non
illi quidem principes.L. memmuis
& .q. pompeuis: sed oratores tamen
teste diserto uterq philippo. Cuius
i testimonio contentio & uim accusa¬
toris habebat & copiam. Reliqui ꝗ
tum principes numerabant᷑ in magi¬
stratibus erant: quotdieq fere a
nobis in contionibus audiebant᷑. Frat
enim tribunus plebis tum .c. Curio
ꝗͣꝗͣ is quidem silebat: ut erat semd
ã contione uniuersa relictus. Q. me¬
tellus celer: non ille quidem orator
sed tamen non infans: diserni aũt
q. uarius .c. carbo CN. pomponius
& hi quidem habitabant in rostris
.C. etiam iulius aed. cur. quotidie
fere accuratas contiones habebat
sed me cupidissimũi audiendi primꝰ
dolor ꝑcussit. cotta eum est expuil¬
sus. reliquos frequenter audiens acer¬

Expanded text:
altero tribunus militum, Sulpicius lealtero tribunus militum, Sulpicius legatus; aberat etiam M. Antonius; exercebatur una lege iudicium Varia, ceteris propter bellum intermissis; cui frequens aderam, quamquam pro se ipsi dicebant oratores non illi quidem principes, L. Memmius et Q. Pompeius, sed oratores tamen teste diserto utique Philippo, cuius in testimonio contentio et vim accusatoris habebat et copiam. reliqui qui tum principes numerabantur in magistratibus erant cottidieque fere a nobis in contionibus audiebantur. Erat enim tribunus plebis tum C. Curio, quamquam is quidem silebat, ut erat semel a contione universa relictus; Q. Metellus Celer non ille quidem orator, sed tamen non infans; diserti autem Q. Varius C. Carbo Cn. Pomponius, et hi quidem habitabant in rostris; C. etiam Iulius aedilis curulis cottidie fere accuratas contiones habebat. Sed me cupidissimum audiendi primus dolor percussit, Cotta cum est expulsus. Reliquos frequenter audiens acer
Abbreviated transcription (Latin):
sua & comentata & scripta & nullo
referente omnia. omnia aduer¬
sarioꝵ dicta meminiss&. Ardebat
autem cupiditate. sic ut in nullo
unꝗͣ flagrantius studium Nul¬
lum enim patiebatꝰ
esse diẽ¬
uirunq faciebat attuleratq mini¬
me uulgare genus dicendi. duas
quidem res quas nemo altus par¬
titiones quibus de rebus dicturus
ess& & comectiones: memoret
quae essent dicta contra: quaeq
ipse dixiss&. Erat in uerboꝵ splẽ¬
dore elegans compositione aprius
facultate copiosus eaq erat eum
summo ingenio: tum exercitatio¬
nibus maxumis consecutus: rem
complectebat᷑ memoriter: diuide¬
bat acute: nec praetermittebat fere
quicꝗͣ quod ess& in causa: aut ad
confirmandum aut ad refellendũ
uox canora & suauis motus & ge¬
stus: etiam plus artis habebat quã
erat oratori satis. Hoc igitꝰ flore¬
scente. Crassus est mortuus. cotta
pulsus: iudicia intermissa bello:
nos inforum uenimus : erat hor¬
tensius in bello primo anno miles

Expanded text:
sua et commentata et scripta et nullo sua et commentata et scripta et nullo referente omnia omnium adversariorum dicta meminisset. ardebat autem cupiditate sic ut in nullo umquam flagrantius studium viderim. Nullum enim patiebatur esse dieutrumque faciebat. Attuleratque minime vulgare genus dicendi; duas quidem res quas nemo alius: partitiones quibus de rebus dicturus esset et conlectiones, memor et quae essent dicta contra quaeque ipse dixisset. erat in verborum splendore elegans, compositione aptus, facultate copiosus; eaque erat cum summo ingenio tum exercitationibus maximis consecutus. Rem complectebatur memoriter, dividebat acute, nec praetermittebat fere quicquam quod esset in causa aut ad confirmandum aut ad refellendum. Vox canora et suavis, motus et gestus etiam plus artis habebat quam erat oratori satis. Hoc igitur florescente Crassus est mortuus, Cotta pulsus, iudicia intermissa bello, nos in forum venimus. Erat Hortensius in bello primo anno miles,
Abbreviated transcription (Latin):
pidissimi essent ꝗͣ pauei digni noie
euaderent: quare ironia menesi
africanus quidem fuit ut ait in hi¬
storia suae. fannius existimari
uelim ut uoles inquit anicus. Ego
enim non alienum a te putabam
quod &. in africano fiuss& & in socrate
tum brutus: de isto postea: sed tuinꝗt
me intuens: orationes nobis ueteres
explicabis: uero inꝗͣ brute: sed in
cumano aut in tusculano aliquando
si modo lice bit quoniam utroq
iucini sumus sed iam
ad id unde digressimus reuertamur
hortensius igitur cum admodum adu¬
lescens orsus essa inforo dicere ce
celeriter ad maiores causas adhibe¬
ri coeptus est: ꝗͣꝗͣ inciderat in cot¬
& Antonio. dein philippo post tulio
cum hisipsis dicendi gloria compa¬
rabatur. Primum memoria tanta
ꝗͣta inuito cognouisse me arbitror
ut quae secum comentatus essa
ea sine scripto uerbis eisdem red¬
der& quibus cogitauiss&.. Hoc ad¬
iumento ille tanto sic utebatur ut

Expanded text:
pidissimi essent, quam pauci digni nomine pidissimi essent, quam pauci digni nomine evaderent. Quare ei/rwna me, ne si Africanus quidem fuit, ut ait in historia sua C. Fannius, existimari velim. Vt voles, inquit Atticus. Ego enim non alienum a te putabam, quod et in Africano fuisset et in Socrate. tum Brutus: De isto postea; sed tu, inquit me intuens, orationes nobis veteres explicabis? Vero, inquam, Brute; sed in Cumano aut in Tusculano aliquando, si modo licebit, quoniam utroque in loco vicini sumus. Sed iam ad id unde digressi sumus revertamur. hortensius igitur cum admodum adulescens orsus esset in foro dicere, celeriter ad maiores causas adhiberi coeptus est: et quamquam inciderat in Cotet Antonio, dein Philippo, post Iulio, cum his ipsis dicendi gloria comparabatur. Primnum memoria tanta quantam in nullo cognovisse me arbitror, ut quae secum commentatus esset, ea sine scripto verbis eisdem redderet quibus cogitavisset. Hoc adiumento ille tanto sic utebatur ut
Abbreviated transcription (Latin):
deris: nam illud minus curo quod cõ¬
gesisti operarios omnis ut mihi uide¬
antur mori uoluisse: non nulli ut a
te in oratoꝵ numerum referrentur.
haec eum ille dixiss& longisermonis
ininum depulisti inquam attice: rẽq
cõmoiusti noua disputatione dignam
quam in aliud tempus differamus:
uoluendi enim sunt libri: cum alioꝵ
tum in primis catonis intelleges nihil
illius limamentis nisi eoꝵ pigmentoꝵ
quae inuenta non dum erant florẽ
& colorem defuisse. Nam de crassi
oranone sic existumo ipsum fortasse
melius potuisse seribere: alium ut
arbitror neminẽ: nec in hoc ironia
eduxeris esse quod eam oratonem
mihi magistram fuisse dixerim: nã
& si ut tuꝰ melius ex istumare uideris
de ea si quam nunc habemus facultatẽ
tamen adulescentes quid in lannis po¬
tius imitaremur non habeamus: qđ
autem plures a nobis nominan sunt
eo ꝑtinuit ut pauloante dixi quod
intellegi uolui in eo cuius omnes ou¬

Expanded text:
deris. Nam illud minus curo quod conderis. Nam illud minus curo quod congessisti operarios omnis; ut mihi videantur mori voluisse non nulli, ut a te in oratorum numerum referrentur. haec cum ille dixisset: Longi sermonis initium pepulisti, inquam, Attice, remque commovisti nova disputatione dignam, quam in aliud tempus differamus. volvendi enim sunt libri cum aliorum tum in primis Catonis. Intelleges nihil illius liniamentis nisi eorum pigmentorum, quae inventa nondum erant, florem et colorem defuisse. Nam de Crassi oratione sic existimo, ipsum fortasse melius potuisse scribere, alium, ut arbitror, neminem. Nam in hoc ei/rwna me duxeris esse, quod earn orationem mihi magistram fuisse dixerim. Nam etsi tute melius existimare videris de ea, si quam nunc habemus, facultate, tamen adulescentes quid in Latinis potius imitaremur non habebamus. quod autem plures a nobis nominati sunt, eo pertinuit, ut paulo ante dixi, quod intellegi volui, in eo, cuius omnes cu
Abbreviated transcription (Latin):
nos capis sũmi uiri uitaeꝙ elegã¬
tissime uerissimis laudibus remo¬
ue hec ne ista dulcis oratio istasit
abiecta autem aspicere nemo uelit.
Carbonem in summis oratoribus habitũ
scio: sed cum in cęteris rebus tum in
dicendo semꝑ: quonam nihil est meliꝰ
id laudare qualecunq est sol&. dico
idem de gracchis: & si de eis ea ate
dicta sint quibus ego adsentior. omuto
ceteros: uenis ad eos in quibus iam
ꝑfectam putas esse eloquenuam :
quos ego audiui sine controuersia ma¬
gnos oratores c rassum & Antoniũ
de hoꝵ laudibus tibi prorsus assentior
sed tamen non isto modo ut polycliti
dorythoꝵ sibi lysippus aiebat: sic
tu suasionem legis seruibae tibi ma¬
gistram fuisse. haec germana ironia
est. eurita sentam non dicam: ne
me tibi assentari putes. Omitto igitꝰ
quae de his ipsis: quae de cotta:
quae de sulpicio: quae modo de coe¬
lio dixeris. hi enim fuerunt certe
oratores. quanti autem & quales tu ui¬

Expanded text:
nos capis summi viri vitaeque elegannos capis summi viri vitaeque elegantissimae verissimis laudibus. Remove haec: ne ista dulcis oratio ita sit abiecta ut eam aspicere nemo velit. carbonem in summis oratoribus habitum scio; sed cum in ceteris rebus tum in dicendo semper, quo iam nihil est melius, id laudari, qualecumque est, solet. Dico idem de Gracchis, etsi de eis ea sunt a te dicta, quibus ego adsentior. Omitto ceteros; venio ad eos in quibus iam perfectam putas esse eloquentiam, quos ego audivi sine controversia magnos oratores, Crassum et Antonium. De horum laudibus tibi prorsus adsentior, sed tamen non isto modo: ut Polycliti Doryphorum sibi Lysippus aiebat, sic tu suasionem legis Serviliae tibi magistram fuisse; haec germana ironia est. Cur ita sentiam non dicam, ne me tibi adsentari putes. omitto igitur quae de his ipsis, quae de Cotta, quae de Sulpicio, quae modo de Caelio dixeris. Hi enim fuerunt certe oratores; quanti autem et quales tu vi
Abbreviated transcription (Latin):
iroma si iocaremur: sin adseuera¬
mus. Uide ne religio nobis: tam ad¬
hibenda sit ꝗͣ si testimoniũ diceremꝰ
Ego enim catonẽ tuum ut eiuem
ut senatorem: ut imperatorem
ut iurum deniq eum prudentia
& diligenna: tum omni uirtute
excellentem probo: oranones aũt.
eius: ut illis temporibus nalde laudo¬
significant: enim fermã quandam
ingenu: sed admodum impolitã &
plãne rudem Omgrnes uero cũ
omnibus oratoris laudibus compa¬
rares refertas diceres & catonẽ
cum phylisto & thucydide compa¬
tires: bruto ne te id censebas an
mibi probatuꝵ : quos enun ne
e grecis quidem quisꝗͣ imitari
potest his tu comparas hominẽ
tusculanum non dum suspicantem
qualemessa. copiose & ornate
dicere: galbam laudas: si ut illius
aetatis principem assentor: modo
ita laudes ut antiquas quod uem
de africano: de lȩlio cuius iu oratice
uegas sieri quicꝗͣ posse dulcius: ad¬
dis enam nesero quid angristus: noie

Expanded text:
ironia, si iocaremur; sin adseveraironia, si iocaremur; sin adseveramus, vide ne religio nobis tam adhibenda sit quam si testimonium diceremus. ego enim Catonem tuum ut civem, ut senatorem, ut imperatorem, ut virum denique cum prudentia et diligentia tum omni virtute excellentem probo; orationes autem eius ut illis temporibus valde laudo—significant enim formam quandam ingeni, sed admodum impolitam et plane rudem—, Origines vero cum omnibus oratoris laudibus refertas diceres et Catonem cum Philisto et Thucydide comparares, Brutone te id censebas an mihi probaturum? Quos enim ne e Graecis quidem quisquam imitari potest, his tu comparas hominem Tusculanum nondum suspicantem quale esset copiose et ornate dicere. galbam laudas. Si ut illius aetatis principem, adsentita laudes ut antiquas; quod item de Africano, de Laelio, cuius tu oratione negas fieri quicquam posse dulcius, addis etiam nescio quid augustius. Nomine
Abbreviated transcription (Latin):
facetam & elegantẽ puto. Est
enim & minime inepti hominis
& eiusdem enam faceti cum de
sapienna disceptetꝰ hanc sibi ĩpam
detrahere eis tribuere illudentẽ
qui eam sibi adrogant: ut apud
platonẽ soorates incelum effert
laudibus: protagoram. hippiam
prodicum gorgiam ceteros se
autem omnium rerum inscum
fingit & rudem: dec& hoc nescio
quomodo illum: nec epicuro qui
id repraehendit assentior: sed in
historia qua tu es usus in omni
sermone: cum qualis quisq ora¬
tor siuss& exponer&: iudẽ que so
inquit ne tam re prehendẽda
sit hironia quam intestimonio qͦrsỹ
inquam istuc: non enimintellego
quia primum inquit ita laudaui¬
sti quosdam oratores ut imperuos
posses in errorem inducere. Eꝗdẽ
in quibusdam risum uix tenebã
cum attico lysiae catonem nostrũ
comparabas: magnum mehercule
hominõ uel potus summũ & sin¬
gularem uirum: nemo dica secꝰ
sed oratorẽ : sed enam lysiae similẽ
quod nihil potest esse pictus: bella

Expanded text:
facetam et elegantem puto. Est facetam et elegantem puto. Est enim et minime inepti hominis et eiusdem etiam faceti, cum de sapientia disceptetur, hanc sibi ipsum detrahere, eis tribuere inludentem, qui eam sibi adrogant, ut apud Platonem Socrates in caelum effert laudibus Protagoram Hippiam Prodicum Gorgiam ceteros, se autem omnium rerum inscium fingit et rudem. Decet hoc nescio quo modo ilium, nec Epicuro, qui id reprehendit, assentior. Sed in historia, qua tu es usus in omni sermone, cum qualis quisque orator fuisset exponeres, vide quaeso, inquit, ne tam reprehendenda sit ironia quam in testimonio. Quorsus, inquam, istuc? non enim intellego. quia primum, inquit, ita laudavisti quosdam oratores ut imperitos posses in errorem inducere. Equidem in quibusdam risum vix tenebam, cum Attico Lysiae Catonem nostrum comparabas, magnum me hercule hominem vel potius summum et singularem virum—nemo dicet secus—; sed oratorem? sed etiam Lysiae similem? quo nihil potest esse pictius. Bella
Abbreviated transcription (Latin):
intellegat. haec cum contngant
eum scito attice dicere: ut de peri¬
de audiuimus: ut de hyperide :¬
ae schine: de ipso quidem demo¬
sthene maxume. Sin autem acutũ
prudens &. idem sincerum & so¬
lidum & exsiccatum genus ora¬
tionis probant: nec ilło grauiori
ornatu oratorio utuntꝰ. & hoc
proprium esse atticoꝵ uolunt
recte laudant: est enim in arte
tanta tamq uaria enam huic
minutȩ subtilitati locus ita fid
ut non omnes qui attice idembene
sed ut omnes qui bene idem enã
attice dicant: sed redeamus rursus
ad hortensium: sane quidem
inquit brutus. Quanꝗͣ ista mihi
tua fuit ꝑuicũda a proposita
oratione digressio: tum aticus
aliquotiens sum inquit. conatus
sed interpellare nolui: nunc q̃m
iam ad ꝑorandum spectare
uidetur sermo tuus. dicam opi¬
nor quod sentio. Tu uero inꝗͥ
tite : tum ille ego inquit hẏromã
illam quam in soerate dicunt fu¬
isse: qua ille in platonis & xeno¬
phontis & aeschini libris initur

Expanded text:
intellegat. Haec cui contingant, intellegat. Haec cui contingant, eum scito Attice dicere, ut de Pericle audimus, ut de Hyperide, ut de Aeschine, de ipso quidem Demosthene maxime. sin autem acutum prudens et idem sincerum et solidum et exsiccatum genus orationis probant nec illo graviore ornatu oratorio utuntur et hoc proprium esse Atticorum volunt, recte laudant. Est enim in arte tanta tamque varia etiam huic minutae subtilitati locus. Ita fiet ut non omnes, qui Attice, idem bene, sed ut omnes, qui bene, idem etiam Attice dicant. Sed redeamus rursus ad Hortensium. sane quidem, inquit Brutus; quamquam ista mihi tua fuit periucunda a proposita oratione digressio. Tum Atticus: Aliquotiens sum, inquit, conatus, sed interpellare nolui. Nunc quoniam iam ad perorandum spectare videtur sermo tuus, dicam, opinor, quod sentio. Tu vero, inquam, Tite. Tum ille: Ego, inquit, ironiam illam quam in Socrate dicunt fuisse, qua ille in Platonis et Xenophontis et Aeschini libris utitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& attici nostri quod uolunt
assequuntur: ne illud quidem in¬
tellegunt non modo ita memoriae
proditum esse. sed ita necesse fuisse
cum de mosthenes dicturus ess&:
ut concursus audienda causa extora
graeciafierent. At cumisti atnci
dicunt non modo a corona quod
est ipsum miserabile: sed etiam ab
atiocans relinquunt᷑ quare si an¬
guste & exibter dicere est atticorũ
sint sane attici: sed in cominum ue¬
niant: adstantem iudicem dicãt
supsellia grandiorem & plemorẽ
uocem de siderant. Uolo hoc ora¬
tori contingat: ut cum audiũ
sit eum esse dicturum. locus in
supselliis occupetꝰ: compleatur
tribunal grauosi scribe sunt in
dando & cedendo loco corona mul¬
tiplex uidex erectus. Cum sur¬
gat̾ is qui dicturus sit: significet᷑
& corona silentium : deinde erebre
assessiones. multe admirationes
risus cum uelit: cum uelit fletus
ut qui haec procul uideat euam
siquid agatur nesciat: ut placere
tamen & in schaena esse roscium

Expanded text:
videlicet Attici nostri quod volunt videlicet Attici nostri quod volunt adsequuntur. ne illud quidem intellegunt, non modo ita memoriae proditum esse sed ita necesse fuisse, cum Demosthenes dicturus esset, ut concursus audiendi causa ex tota Graecia fierent. At cum isti Attici dicunt, non modo a corona, quod est ipsum miserabile, sed etiam ab advocatis relinquuntur. Qua re si anguste et exiliter dicere est Atticorum, sint sane Attici; sed in comitium veniant, ad stantem iudicem dicant: subsellia grandiorem et pleniorem vocem desiderant. volo hoc oratori contingat, ut cum auditum sit eum esse dicturum, locus in subselliis occupetur, compleatur tribunal, gratiosi scribae sint in dando et cedendo loco, corona multiplex, iudex erectus; cum surgat is qui dicturus sit, significetur a corona silentium, deinde crebrae assensiones, multae admirationes; risus cum velit, cum velit fletus: ut qui haec procul videat, etiam si quid agatur nesciat, at placere tamen et in scaena esse Roscium
Abbreviated transcription (Latin):
rium: iudiciale non tractauit genus
orationes autem quas interposuit¬
multae enim sunt easego laudare
soleo: imitari neq possim si uelim: nec
uelim fortasse si possim ut siquis fa¬
lerno uino delectetur: sed eo nec ita
nouo ut proxumis consulibus nanĩ
uelit: nec rursus ita uetere ut opi¬
mium aut anitium consulem que¬
rat. atqui hae notae sunt opnme
credo: sed nimia uetustas: nec habd̾
eam quam quaerimus suauitatem
nec est tam sane tollerabilis: num
igitur qui hoc senuat: si is potare
uelit: de dolio sibi auriendum put&
minime. sed quandam sequatur
aetatem: sic ego istis censuerim
& nouam istam quasi de musto ac lacu
feriudam orauonem fugiendam.
nec illam praeclaram thucydidi nimis
ueterem tanquam amiciceiam notã
ꝑsequendam. Ipse enim thucydidis
si posterius fiuss&. multo maturior
fuiss& & minor: demosthenem igu
imitemur odii boni quid quasi nos
aliud agimur: aut quid aliud op¬
tamus : At non assequimur isti enĩ

Expanded text:
rium iudiciale non tractavit genus. rium iudiciale non tractavit genus. Orationes autem quas interposuit—multae enim sunt—eas ego.laudare soleo; imitari neque possim si velim, nec velim fortasse si possim. Vt si quis Falerno vino delectetur, sed eo nec ita novo ut proximis consulibus natum velit, nec rursus ita vetere ut Opimium aut Anicium consulem quaerat—'atqui hae notae sunt optimae,' credo; sed nimia vetustas nec habet eam quam quaerimus suavitatem nec est iam sane tolerabilis— num igitur qui hoc sentiat, si is potare velit, de dolio sibi hauriendum putet? Minime; sed quandam sequatur aetatem. Sic ego istis censuerim et novam istam quasi de musto ac lacu fervidam orationem fugiendam nec illam praeclaram Thucydidi nimis veterem tamquam Anicianam notam persequendam. Ipse enim Thucydides si posterius fuisset, multo maturior fuisset et mitior. 'demosthenem igitur imitemur.' O di boni; quid, quaeso, nos aliud agimus aut quid aliud optamus? At non adsequimur. Isti enim
Abbreviated transcription (Latin):
quidem duo fuerunt ꝑ idem tem¬
pus hasimilis inter se: sed aitici
tamen quoꝵ charisius multarum
orationum quas scribebat aliis cum
cupere uiderentur imitari lysiam
demochares autem qui fuit demo¬
stheni sororis filius & orationes scrip¬
sit aliquot. & earum rerum hi¬
storiam quae erant athenis ipsius
cetate gestae: non tam historico
ꝗͣ oratorio genere ꝑscripsit. At
charisi uult hegestas esse similis
isq se ita putat atticum ut ueros
illos praese pene agrestis put. At
quid est tam fracsum : tam minu¬
tum tam in ipsa quam tameti c̃õ¬
sequitur concinitate puerile :¬
atticoꝵ similes esse uolumus optũe
sunt ne iguur hi attici oratores
quis negare potest : hos imitãt᷑
quomodo: qui sunt & unter se
dissimilis & alioꝵ: thucididem
inꝗt imitamur optume si historiã
scribere. nonsi causas dicere cogi¬
tatis. thucẏdides enim repum gestri
pronuntiator sincerus & grandis
etiam fuit. hoc forense concertato¬

Expanded text:
quidem duo fuerunt per idem temquidem duo fuerunt per idem tempus dissimiles inter se, sed Attici tamen; quorum Charisius multarum orationum, quas scribebat aliis, cum cupere videretur imitari Lysiam; Demochares autem, qui fuit Demostheni sororis filius, et orationes scripsit aliquot et earum rerum historiam quae erant Athenis ipsius aetate gestae non tam historico quam oratorio genere perscripsit. Atque Charisi vult Hegesias esse similis, isque se ita putat Atticum, ut veros illos prae se paene agrestis putet. at quid est tam fractum, tam minutum, tam in ipsa, quam tamen consequitur, concinnitate puerile? 'Atticorum similes esse volumus.' Optime; suntne igitur hi Attici oratores? 'Quis negare potest? Hos imitamur.' Quo modo, qui sunt et inter se dissimiles et aliorum? 'Thucydidem,' inquit, 'imitamur.' Optime, si historiam scribere, non si causas dicere cogitatis. Thucydides enim rerum gestarum pronuntiator sincerus et grandis etiam fuit; hoc forense concertato
Abbreviated transcription (Latin):
solennam: tanꝗͣ insaniam quandã
orationis odit sanitatẽ autem & in¬
tegritatem: quasi religionem & ue¬
recundiam oratoris probat: haec
omniũ deb& oratorum eadem esse
sentenna. Sin autem ie unitate m
& siccitatem & mopiam dumodo
sit polita: dum urbana: dum ele¬
gans in artico genere ponit: hoc
recte dumtaxat. sed quia sunt in
attiois alia meliora. uideat ne igno
r& gradus & dissimilitudines & iĩ
uolo imitari. quos: nec enim est
tinum genus:nam quid est tam
dissimile ꝗͣ de mosthenes & lysias ꝗͣ
idem & hyperides : quam horum
omnũi escbines : quem igitur imi¬
taris: sed aliquem: caeteri ergo
attuce non dicebant: si omnis qui
potes cum sint ipsi dissimillimi int̾
se in quo illud enam quaero: pha¬
lerus ille demetrius aincene di¬
xerit : mihi quidem ex illiusora¬
tiombus redolere ip̃e athene ui¬
dentur. At est floridior ut ita dicã
ꝗͣ hyperides: ꝗͣ lysias: natura q̃dã
aut uoluntas ita dicendi fuit: &¬

Expanded text:
solentiam tamquam insaniam quandam solentiam tamquam insaniam quandam orationis odit, sanitatem autem et integritatem quasi religionem et verecundiam oratoris probat. Haec omnium debet oratorum eadem esse sententia. sin autem ieiunitatem et siccitatem et inopiam, dum modo sit polita, dum urbana, dum elegans, in Attico genere ponit, hoc recte dumtaxat; sed quia sunt in Atticis alia aliis meliora, videat ne ignoret et gradus et dissimilitudines et vim 'volo imitari.' Quos? nec enim est unum genus. Nam quid est tam dissimile quam Demosthenes et Lysias? quam idem et Hyperides? quam horum omnium Aeschines? Quem igitur imitaris? Si aliquem: ceteri ergo Attice non dicebant? si omnis: qui potes, cum sint ipsi dissimillimi inter se? In quo illud etiam quaero, Phalereus ille Demetrius Atticene dixerit. Mihi quidem ex illius orationibus redolere ipsae Athenae videntur. At est floridior, ut ita dicam, quam Hyperides, quam Lysias: natura quaedam aut voluntas ita dicendi fuit. et
Abbreviated transcription (Latin):
multoꝵ crassoꝵ inuentus est dissimil¬
limus: sed ad caluum is enim nobis
erat proposinis reuertamur qui
orator fuiss&. cum litteris erudinor
ꝗͣ curio: tum etiam accuratius qđ¬
dam dicendi & exquisitus affere¬
bat genus: quod quanꝗͣ scienter
eleganterq tractabat: nimũi tamẽ
inquirens in se atq ipse sese obser¬
uans metuensq ne uinosum colli¬
ger&: etiam uerũ sanguinẽ de¬
pendebat. Itaq eius oratio nimia
religione aitenuata dodis& attente
audiennbus erat illustris: multinidĩẽ
autem &. a foro ciui nata eloquentia
est: deuorabatur. Tum brunis atcũ
se inquit caluus noster dici oratorẽ
uolebat. inde erat ista exilitas quã
ille de industria consequebatur: di¬
cebat inquam ita sed & ipse errabat
& alios etiam errare cogebat. nã
siquis eos qui nec inepte dicunt: nec
odiose: nec putide atnce putabat
dicere is recte: nisi atticum prebat
neminem. Insulsitatem enim & in¬

Expanded text:
multorum Crassorum in ventus est dissimilmultorum Crassorum in ventus est dissimillimus. sed ad Calvum—is enim nobis erat propositus—revertamur; qui orator fuit cum litteris eruditior quam Curio tum etiam accuratius quoddam dicendi et exquisitius adferebat genus; quod quamquamn scienter eleganterque tractabat, nimium tamen inquirens in se atque ipse sese observans metuensque ne vitiosum colligeret, etiam verum sanguinem deperdebat. Itaque eius oratio nimia religione attenuata doctis et attente audientibus erat inlustris, a multitudine autem et a foro, cui nata eloquentia est, devorabatur. tum Brutus: Atticum se, inquit, Calvus noster dici oratorem volebat: inde erat ista exilitas quam ille de industria consequebatur. Dicebat, inquam, ita; sed et ipse errabat et alios etiam errare cogebat. Nam si quis eos qui nec inepte dicunt nec odiose nec putide Attice putat dicere, is recte nisi Atticum probat neminem. In- sulsitatem enim et in
Abbreviated transcription (Latin):
tus est imperium: ut ille cupie¬
adeptum non honorem puto quae
si ille. audire uoluiss& maxumacum
gratia & gloria ad summam ampli¬
tudmem ꝑuenissa: ascendens gra¬
dibus magistratuum: ut pater eius
fecerat ut reliqui clariore uiri.
Quae quidem etiam cum .p. Crasso
m. F inino aetatis ad amiciciam se
meam contulissa sepe egisse me
arbitror: cum eum uebe menter hor¬
tarer: ut eam laudis uiam rectissimã
esse ducer& quam maiores eius ei
tritam reliquissent. Erat enim
cum instiutus optume: tum etiã
ꝑfecte planeq eruditus. Ineratq
& ingenium sats acre & orationis
non ielegans copia: praetereaq:
sine arrogantia. grauis esse nidebat᷑¬
& sine segnitia ue recundus: sed
hunc quoq absorbuit. e stus quidã
insolitãe: adule scenubus gloriae
qui quia nauerat miles operam.
imperatori imperatorem se statĩ
esse cupiebat: cum munere mos
dum cyri & alexandri similis esse
sum trascurrerant &. L. crassi &

Expanded text:
tus est imperium, ut ille cupietus est imperium, ut ille cupieadeptum, non honorem puto. Quae si ille audire voluisset, maxima cum gratia et gloria ad summanr amplitudinem pervenisset, ascendens gradibus magistratuum, ut pater eius fecerat, ut reliqui clariores viri. Quae quidem etiam cum P. Crasso M. F., cum initio aetatis ad amicitiam se meam contulisset, saepe egisse me arbitror, cum eum vehementer hortarer ut eam laudis viam rectissimam esse 282 duceret quam maiores eius ei tritam reliquissent. Erat enim cum institutus optime tum etiam perfecte planeque eruditus, ineratque et ingenium satis acre et orationis non inelegans copia; praetereaque sine adrogantia gravis esse videbatur et sine segnitia verecundus. Sed hunc quoque absorbuit aestus quidam insolitae adulescentibus gloriae; qui quia navarat miles operam imperatori, imperatorem se statim esse cupiebat, cui muneri mos dum Cyri et Alexandri similis esse sum transcurrerant, et L. Crassi et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ ꝗͣ facienda mentio est ut quidẽ
mihi uider duoꝵ adulescennum
quasi duituis uxissent: magnam
essent eloquentiae laudem consecu¬
n.C. curionẽ te inquit brutus
& .c. liciniũ caluum arbiror di¬
cere. Recte inquam arbitrari
quorum quidem alter quod uerisi¬
mile dixiss&. ita facile soluteq uer¬
bis uoluebat: sans interdum acutas
crebras quidem certe sentennas
ut mbil poss& ornatius esse nihil
expeditius. Atq hic parum a magi¬
stris institutus naturam habuit
admirabilem ad dicendũ: industriã
nõ sum experius: studiũ certe fuit
qui si me audire uoluiss& ut coepe¬
rat honores ꝗͣ opes consequi ma¬
luissa. Quinam est inꝗt ist̾ue &
quẽ admodũ distingius. Hoc mado inꝗͥ
cum honossit praemium uirtuns iu¬
dicio studioq ciuiũ delatum ad aliqẽ
qui eum sente nis qui suffragiis
adeptus est. lsmihi & honestus & ho¬
noratus iudetur qui autem occasiõe
aliqua enam inuins suis enubus nac¬

Expanded text:
Quamquam facienda mentio est, ut quidem Quamquam facienda mentio est, ut quidem mihi videtur, duorum adulescentium, qui si diutius vixissent magnam essent eloquentiae laudem consecuti. C. Curionem te, inquit Brutus, et C. Licinium Calvum arbitror dicere. Recte, inquam, arbitraris; quorum quidem alter quod verisimile dixisset ita facile soluteque verbis volvebat satis interdum acutas, crebras quidem certe sententias, ut nihil posset ornatius esse, nihil expeditius. Atque hic parum a magistris institutus naturam habuit admirabilem ad dicendum; industriam non sum expertus, studium certe fuit. Qui si me audire voluisset, ut coeperat, honores quam opes consequi maluisset. Quidnam est, inquit, istuc? et quem ad modum distinguis? Hoc modo, inquam. cum honos sit praemium virtutis iudicio studioque civium delatum ad aliquem, qui eum sententiis, qui suffragiis adeptus est, is mihi et honestus et honoratus videtur. Qui autem occasione aliqua etiam invitis suis civibus nac
Abbreviated transcription (Latin):
marce calidi: nisi fingeres sic age¬
res: preserum cum ista eloquentia
akenor hominũ pericula defen¬
dere acerrume soles: tuum negle¬
geres: ubi dolor: ubi ardor animi
qui enam ex infantiũ ingeniis eli¬
gere uoces &. que relas sol&. nulla
ꝑ turbano animi: nulla corporis fros
non ꝑcussa non femur pedis quod
minimũ est nulla supplosio. Itaqp
tantum afuit ut inflamares no¬
strosanimos: sonnũ isto loco uix
tenebamus: sic nos sumini oratoris
uel sanitate uel uino pro argumento
ad diluendum crimen usi sumus. Iũ
brutus. Atq dubitamus inquit utrũ
ista sanitas fuerit anuitium quis
enim nõ fateatꝰ cum ex omnibus ora¬
toris laudibus longe ista sit maxiuna
inflamare animos audientiũ & quo¬
cunq res postul& modo fledtere ꝗͥ
hac uirtute caruerit id ei quod
maximũ fuerit de fuisse: sit sane
ita inquam sed respondeamus ad
eum qui iam unus restat hortesiũ
tum de nobis m& ipsis: quoniam id
etiam brute postulas pauca dicemꝰ

Expanded text:
M. Calidi, nisi fingeres, sic ageM. Calidi, nisi fingeres, sic ageres? praesertim cum ista eloquentia alienorum hominum pericula defendere acerrime soleas, tuum neglegeres ? Vbi dolor? ubi ardor animi, qui etiam ex infantium ingeniis elicere voces et querelas solet? Nulla perturbatio animi, nulla corporis, non frons percussa, non femur; pedis, quod minimum est, nulla supplosio. Itaque tantum afuit ut inflammares nostros animos, somnum isto loco vix tenebamus.' Sic nos summi oratoris vel sanitate vel vitio pro argumento ad diluendum crimen usi sumus. tum Brutus: Atque dubitamus, inquit, utrum ista sanitas fuerit an vitium? Quis enim non fateatur, cum ex omnibus oratoris laudibus longe ista sit maxima, inflammare animos audientium et quocumque res postulet modo flectere, qui hac virtute caruerit, id ei quod maximum fuerit defuisse? sit sane ita, inquam; sed redeamus ad eum qui iam unus restat, Hortensium, tum de nobismet ipsis, quoniam id etiam, Brute, postulas, pauca dicemus.
Abbreviated transcription (Latin):
dirent deuincerent uoluptate: ab¬
erat terta illa laus quae ꝑmouerue
atq incitar& animos quamplurimẽ
pollere diximis: nec erat ulla uis
atq contentio: siue consibo quod eos
quoꝵ altior orano actioq ess& ardẽ¬
nor furere & bacchari arburaret᷑
siue quod natura non ess& ita factus
siue. quod non consuess&: sue quod
non poss& hoc unum. si nihil utili¬
tatis habebat abfuit: siopus erat
defuit quin euam memini cum in
accusatione sua.Q. gallio crimine
dediss& : sibi eum uentnum para¬
uisse idq a se esse depraebensum
seseq chi rographa: testificatones
indina: quaestiones manifestam
rem differre dicer&: deq eo orimẽ
aturate & ex quisite disputauiss&
me in respondendo cum esse m argu¬
mentatus ꝗtum resferebat: hoc ĩp̃m
ctiam posuisse pro argumento: qual
cum pestem capitis sui cum indicia
mortis se comperisse manifesto & ma¬
nu tenere dicer&: tam solute egil&
tam leniter : tam oscitanter iu istuc

Expanded text:
dirent devinciret voluptate; abdirent devinciret voluptate; aberat tertia illa laus, qua permoveret atque incitaret animos, quam plurimum pollere diximus; nec erat ulla vis atque contentio: sive consilio, quod eos, quorum altior oratio actioque esset ardentior, furere atque bacchari arbitraretur, sive quod natura non esset ita factus sive quod non consuesset sive quod non nosset. Hoc unum illi, si nihil utilitatis habebat, afuit; si opus erat, defuit. quin etiam memini, cum in accusatibne sua Q. Gallio crimini dedisset sibi eum venenum paravisse idque a se esse deprensum seseque chirographa testificationes indicia quaestiones manifestam rem deferre diceret deque eo crimine accurate et exquisite disputavisset, me in respondendo, cum essem argumentatus, quantum res ferebat, hoc ipsum etiam posuisse pro argumento, quod ille, cum pestem capitis sui, cum indicia mortis se comperisse manifesto et manu tenere diceret, tam solute egisset, tam leniter, tam oscitanter. 'Tu istuc,
Abbreviated transcription (Latin):
suciduis structum uerbum uideres
nec uero nullum aut durum aut
insolens: aut humile: aut in longius
ductum: ac non propria uerba reꝑ¬
sed pleraq translata sic tamen ut
ea non irruisse in alienum locum
sed immigrasse in suum diceres: nec
uerohec soluta: nec diffluentia sed
astricta numeris: non aperte nec
eodem modo semꝑ sed uarie dissimu¬
lanterq conclusis. Erant autem
& uerboꝵ & sentenuaꝵ illa lumi
na que uocant graeci
distinguebatur omnis oratio qua
de re agitur : aut illud quod multis
locis in uiris consultoꝵ induditur
formulis & ubi ess& uidebat: acce¬
debat ordo rerum plenus aruis: actio
liberalis totumq dicendi placidum
& sanum genus: quod si est opni¬
mum suainter dicere: nihil est qđ
melius hoc quaerendum putes sed
cum a nobis pauloante dictum sit: tria
uideri esse quae orator efficere dber&
ut docer&: ut delectar&. ut mouer&
duo sume tenuit: ut & rem illustrar&
disserendo & animos eorum qui au¬

Expanded text:
Lucilius, structum verbum videres; Lucilius, structum verbum videres; nec vero ullum aut durum aut insolens aut humile aut in longius ductum; ac non propria verba rersed pleraque translata, sic tamen ut ea non inruisse in alienum locum sed immigrasse in suum diceres; nec vero haec soluta nec diffluentia sed astricta numeris, non aperte nec eodem modo semper sed varie dissimulanterque conclusis. erant autem et verborum et sententiarum 'illa lumina quae vocant Graeci distinguebatur omnis oratio. QVA DE RE AGITVR autem illud quod multis locis in iuris consultorum includitur formulis, id ubi esset videbat. accedebat ordo rerum plenus artis, actio liberalis totumque dicendi placidum et sanum genus. Quod si est optimum suaviter dicere, nihil est quod melius hoc quaerendum putes. Sed cum a nobis paulo ante dictum sit tria videri esse quae orator efficere deberet, ut doceret, ut delectaret, ut moveret: duo summe tenuit, ut et rem illustraret disserendo et animos eorum qui au
Abbreviated transcription (Latin):
ceta & perurbana cõmendabat or̃o
graues eius contiones aliquot fuerũt
acres accusanones: tres eaeq omnes
ex rei.p. contentione susceptae de¬
fensiones. & si illa erant in eo meli¬
ora quae dixi: non contemnendae
tamen saneq tolerabiles. hic cum
summa uoluntate honoꝵ aedilis
curilis factus ess&. nescio quomodo
discessu meo discessit a sese ceciditq
postea ꝗ eos imitari coepit quos ipse
ꝑuerterat: sed de. M. calidio dicamus
aliquid qui non fuit orator unus e
multis potius inter multos prope sin¬
gularis fuit ita reconditas ex qinsitasq
sententias mollis & pellucens uestiebat
oratio: nihil tam tenerum: ꝗͣ illiuis cõ¬
prehensio uerboꝵ: nihil tam flexibr¬
le: nihil quod magis ipsius arbitrio
fingeretur: ut nullius oratoris eaeq
in potestate fuerunt.quae primum
ita pura erat. ut nibil liquidius: ita
libere fluebat: ut nusꝗͣ ad herescer&
nullum nisi loco positum & tanquã
inuermiculate emblemate ut ait

Expanded text:
ceta et perurbana commendabat oratio. ceta et perurbana commendabat oratio. Graves eius contiones aliquot fuerunt, acres accusationes tres eaeque omnes ex rei publicae contentione susceptae; defensiones, etsi illa erant in eo meliora quae dixi, non contemnendae tamen saneque tolerabiles. Hic cum summa voluntate bonorum aedilis curulis factus esset, nescio quo modo discessu meo discessit a sese ceciditque, postea quam eos imitari coepit quos ipse perverterat. Sed de M. Calidio dicamus aliquid, qui non fuit orator unus e multis, potius inter multos prope singularis fuit: ita reconditas exquisitasque sententias mollis et perlucens vestiebat oratio. Nihil tam tenerum quam illius comprensio verborum, nihil tam flexibile, nihil quod magis ipsius arbitrio fingeretur, ut nullius oratoris aeque in potestate fuerit: quae primum ita pura erat ut nihil liquidius, ta libere fluebat ut nusquam adhaeresceret; nullum nisi loco positum et tamquam in vermiculato emblemate, ut ait