comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ea inteneione gradꝰ eccłasticos
.&. ministeria sanctuarii q̃rit
immo q̃rit᷑. quęri nẽpe quã
q̃rere ipse debuerat. ut sine
curis secłi in sc̃imonia cordis &
corꝑis. illuminandꝰ accedat addñm:
lutẽ: oracionis studio deditꝰ &.
uerbo predicacionis. Nã si eo q̃¬
rit aut tenet animo. eoq intu¬
itu ut huic uite habeat necessa¬
ria. euangelizat ut manducet.
&. ꝑuerso nimis ordine. cȩlestibꝰ
tͣrena mercat᷑. Quã certe digni¬
us ampliusq c̃sentaneuͣ racioni.
ut ꝓ carnali uictu. earnalia ma-¬
gis oꝑa & negocia exerceret. nec
fieret inuersor rerũ: aut in hono¬
raret ministeriũ sꝑuale. Sed mo¬
dico ẽ natura ẽtenta. nec multi
sola in hiis necessaria quęrunt:
qͥppe minori facile satis obtnen¬
da ꝑicło. honorati incedere uo¬
lunt: placere student hominibꝰ.
loquat᷑: paciens redditor. pȩniten¬
ciã cupiens. quã uindictã. Ipsi

Expanded text:
ea intentione gradus ecclesiasticos ea intentione gradus ecclesiasticos et ministeria sanctuarii quaerit, imo quaeritur quaeri nempe, quam quaerere ipse debuerat, ut sine curis saeculi, in sanctimonia cordis et corporis illuminandus accedat ad Dominum, lutem, orationis studio deditus, et verbo praedicationis? Nam si ea quaerit aut tenet animo, eoque intuitu, ut huic vitae habeat necessaria; evangelizat ut manducet, et perverso nimis ordine, coelestibus terrena mercatur. Quam certe dignius, ampliusque consentaneum rationi, ut pro carnali victu carnalia magis opera et negotia exerceret, nec fieret inversor rerum, aut inhonoraret ministerium spirituale? Sed modico est natura contenta, nec multi sola in his necessaria quaerunt, quippe minori facile satis obtinenda periculo. Honorati incedere volunt, placere student hominibus,loquatur patiens redditor, poenitentiam cupien
Abbreviated transcription (Latin):
lim c̃sciencias singłoꝵ.: ut seđ̾m
preceptũ dñi ad cor ihrłm loqͦr.
Nuic enĩ paruulo adhue. aut for¬
sitan necdũ nato: eccłastica ĩdbe¬
ne ficia. ꝓuida sane parentum
sollicitudo parabat. Nunc nosm
qͥens illi uel illi trademꝰ ep̃o. a
pud quẽ habemꝰ gr̃e loc sraut
cin forte seruiuimꝰ: ut ditetur
de bonis dñi. nec in tot liberos
nr̃a diuidat᷑ hereditas. Iilũ prȩ¬
positꝰ aut decanꝰ. ut sibi suece¬
deret. plusquã mat̾no educa-¬
uit affectu. in de liciis enutri¬
ens & delictis. Ille dignꝰ archidi¬
aconatu. ut pote filius pͥncipis.
in qͦ nmirũ tota ẽ episcopata
ꝓgenies. Alius undiq cireuit
sedulus ex plorator. blandit᷑.
obseqͥt᷑. simulat. & dissimulat:
miseraq sibi suffragia mendi
gerere queant in patrimoniũ
erueifixi . &. bona dñi q̃ sola ex
omnib hodie inueniunt᷑ expo¬
sita. slimirũ ꝑegre ꝓfectꝰ ẽ. sed
inplemlunio forte ut sua dis¬
triete repetat rediturus. Quis

Expanded text:
im conscientia singulorum, ut secundum praeceptum Domini ad cor Jerusalem loquar . Huic enim parvulo adhuc, aut forsitan necdum nato, ecclesiastica jam beneficia provida sane parentum sollicitudo parabat. Hunc nos, inquiens, illi vel illi trademus episcopo, apud quem habemus gratiae locum, aut cui forte servivimus, ut ditetur de bonis Domini, nec in tot liberos nostra dividatur haereditas. Illum praepositus aut decanus ut sibi succederet, plus quam materno educavit affectu, in deliciis enutriens, et delictis. Ille dignus archidiaconatu, utpote filius principis; in quo nimirum tota est episcopata progenies. Alius undique circuit sedulus explorator, blanditur, obsequitur, simulat et dissimulat, miseraque sibi suffragia mendicgerere queat in patrimonium Crucifixi et bona Domini, quae sola ex omnibus hodie inveniuntur exposita. Nimirum peregre profectus est, sed in plenilunio forte, ut sua districte repetat, rediturus. 15. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
hec in multis etiã & multipli¬
cit̾ regnet qͥ puritatis aucto¬
ri inpuro corde &. eorpore mi¬
nistrantes. ñ uerent᷑ stare an
gelũ dñi qͥ secet medios &. disꝑdat
s omnino audent agni immacu¬
lati sacras contingere carnes.
&. intinguere insanguine sal¬
uatoris manꝰ nefarias. qͥbꝰ pau¬
lo ante carnes prohdolor mere¬
tricias attrectarunt: sic alta¬
ria cireuire. sic frequentare
psalmos:. eũ & eiꝰmodi laus exe¬
erabilis. & oracio sit inpee catũ.
Sea nec eor sacrilegia recense¬
mꝰ qͥ diligunt munera. secunt᷑
retribueiones: uendunt saera¬
m̃ta. iusticiã ꝓdunt: quoꝵ gut¬
tura nec dũ trax it ad laqueũ.
nec dũ prefocauit fauces: uer¬
bũ blasphemiȩ. uox sacrilega.
sermo nequã. qͥd uultis mͥ dare.
hec omnia. s qͦdãmͦ ñ uidentes:
qͥppe qͥbꝰ nec flagellũ ẽ. nec ił¬
le comedens zelus Manifesta
loqͥmur & quȩ uix aliqͥ erube¬
scunt. Postremo & nos inelero

Expanded text:
haec in multis etiam et multiplihaec in multis etiam et multipliciter regnet, qui puritatis auctori, impuro corde et corpore ministrantes, non verentur stare ante angelum Domini, qui secet medios et disperdat ; sed omnino audent Agni immaculati sacras contingere carnes, et intingere in sanguine Salvatoris manus nefarias, quibus paulo ante carnes, proh dolor! meretricias attrectarunt; sic 290 altaria circuire, sic frequentare psalmos, cum et ejusmodi laus exsecrabilis, et oratio sit in peccatum . Sed nec eorum sacrilegia recensemus, qui diligunt munera, sequuntur retributiones, vendunt sacramenta, justitiam produnt: quorum guttura necdum traxit ad laqueum, necdum praefocavit fauces verbum blasphemiae, vox sacrilega, sermo nequam, Quid vultis mihi dare, haec omnia, sed quodam modo non videntes, quippe quibus nec flagellum est, nec ille comedens zelus. Manifesta loquimur, et quae vix aliqui erubescunt. Postremo et nos in clero
Abbreviated transcription (Latin):
bat qͥ plus omnibꝰ laborauit:¬
Qui nͣ laborat: nec manducet. E
petro dictũ ẽ. Sy mon iohannis
amas me: Pasce oues meas. Idẽq
tͣcio repetitũ: tercio dictũ pas¬
ce: nec mulge. seu tunde. uel
semel additũ ẽ. Sꝑet gͦ discipłi
loou gradũ ministri: qͥ dñicũ
pascere grege satagit. quã con¬
dere. Pascere uͦ triplicit᷑: exem¬
plo ẽuersacionis. uerbo predi¬
cacionis: fructu oracionis. Et
pascere ad mandatũ xꝑr. ut ne¬
mo sibi hunc sumat honorem:
s qͥ uocatꝰ fuerit adeo tãquã
aaron. Per eũ nẽpe siqͥs introi.¬
erit saluabit᷑ .s. inueniet pas¬
eua. Sin uͦ ascendit aliunde. pla¬
emo tam̃ indignet᷑ nobis aut
moleste accipiat q̃ dicunt᷑ Si sc̃s
eͣ qr minime sibi conscius hor
congratulamͣ ei. Noleat & ipse
nobiscũ: inpluribꝰ hȩc inueni¬
ri. Nec enĩ reuelamꝰ nẽ oce ul¬
ta dedecoris. nec parietẽ fodimꝰ
ut ab hominacio maior appare¬
at. Nullũ adhuc de formeaei¬
one fecimꝰ uerbũ: quã uis &

Expanded text:
lus omnibus laboravit:Qui non laborat, non manducet . Et Petro dictum est: Simon Joannis, amas me? pasce oves meas . Idemque tertio repetitum; tertio dictum, Pasce; nec Mulge, seu Tonde vel semel additum est. Speret ergo discipuli locum, gradum ministri, qui dominicum pascere gregem satagit, quam tondere: pascere vero tripliciter, exemplo conversationis, verbo praedicationis, fructu orationis; et pascere ad mandatum Christi, ut nemo sibi hunc sumat honorem, sed qui vocatus fuerit a Deo tanquam Aaron . Per eum nempe si quis introierit, salvabitur, et inveniet pascua. Si vero ascenderit aliunde, plaNemo tamen indignetur nobis, aut moleste accipiat quae dicuntur. Si sanctus est, et minime sibi conscius horum, congratulamur ei: doleat et ipse nobiscum in pluribus haec inveniri. Nec enim revelamus nunc occulta dedecoris, nec parietem fodimus, ut abominatio major appareat . Nullum adhuc de fornicatione fecimus verbum, quamvis et
Abbreviated transcription (Latin):
enulta tͥ annoꝵ eurricła restant.
adolescens es. usq ad senectutẽ uic¬
turꝰ .&. seniñ. Qͥd necesse habes a¬
mittere tẽpora tanta: ꝑdere tanta
lucra: Nichil preciosius tẽpore:
s heumͥ hodie uilius estimat᷑ fran¬
seunt dies salutis. & nemo recogi¬
tat. nemo sibi ñ reditura mom̃ta
ꝑisse causat᷑. An putas o homo. bi¬
ennii tantũ an triennii opꝰ abom¬
nipotente posse recõpensari. Sic
adbreuiata manꝰ dñi: ut centũ
annoꝵ ñ possit remunerare la-
nullũ omnino bonũ irremune¬
ratũ. fore: & sic̃ ñ capillũ de cor¬
pore. sic nec mom̃tũ de tẽpore
ꝑiturũ. Qͥo illud sapientis con¬
siliũ ingerã:. ne tardes conuerti
pariat dies:Qd in saniã causer
de futuro ta temerariȩ presum̃¬
tes:. Quasi uͦ tẽpora &. momenta :¬
pat̃ in tua. & ñ magis insua po¬
suerit uoluntate. Postremo qͥd de
ineerto fine. qͥd de certa breui¬
tate laboris. retribucionis et̃ni¬

Expanded text:
multa tibi annorum curricula restant. multa tibi annorum curricula restant. Adolescens es, usque ad senectutem victurus et senium: quid necesse habes amittere tempora tanta, perdere tanta lucra? Nihil pretiosius tempore, sed heu! nihil hodie vilius aestimatur! Transeunt dies salutis, et nemo recogitat, nemo sibi non reditura momenta perisse causatur. An putas, o homo, biennii tantum aut triennii opus ab Omnipotenti posse recompensari? Sic abbreviata est manus Domini, ut centum annorum non possit remunerare labonullum omnino bonum irremuneratum fore; et sicut non capillum de corpore, sic nec momentum de tempore periturum. Quid illud Sapientis consilium ingeram: Ne tardes converti pariat dies? Quid insaniam causer de futuro tam temerarie praesumentis: quasi vero tempora et momenta Pater in tua, et non magis in sua posuerit voluntate! Postremo, quid de incerto fine, quid de certa brevitate laboris, retributionis aeterni
Abbreviated transcription (Latin):
ad hec c̃sciencia humana respon¬
det: Cũ imꝑꝑari cȩꝑint hec in
die iudicii: quomͣ miseri sustine¬
bunt: Qͥd excusacionis habere
potert̃ de peccato: Nũqͥd dicere
ineipient. modo. ecce modo: sine
ic enĩ nc̃ dissimulant infelices.
&. modo &. modo ñ habet modũ:
& sine paululũ in longũ uadit.
Bonꝰ ẽ inqͥunt deus qͥ in ꝓximo¬
na. s longa nimiũ dilacio & mo¬
lesta expectacio ẽ. Terrenã dese¬
rere sortẽ. & necdũ obtinere cȩle-¬
stẽ. afflictio ẽ intolerabilis . &. mẽ¬
solabilis dolor. Qͥo accelerare ne¬
cesse ẽ: ut miseria plongetur:
Misera prorsus & seductoria co¬
gitacio. Noua siqͥde hȩc q̃rela est:
nec. plixiorẽ uitã filii hominũ
hac tenꝰ causabunt᷑. ꝑ reues dies
hominis st̃. donec consciencia sti¬
mulante. de penitencia &. con¬
uersione. uel intus a sꝑu. uel
foris cõmoueat᷑ ab homine. Ex
t̃c sane nouũ concipit᷑ tedium
longioris uitȩ: differende mor¬
tis orit᷑ fiducia noua. Sed esto.

Expanded text:
ad haec conscientia humana respondet? Cum improperari coeperint haec in die judicii, quomodo miseri sustinebunt? Quid excusationis poterunt habere de peccato? Nunquid tunc dicere incipient: Modo, ecce modo, sine im nunc dissimulant infelices, et Modo, et modo, non habet modum; et Sine paululum, in longum vadit. Bonus est, inquiunt, Deus qui in sed longa nimium dilatio, et molesta exspectatio est. Terrenam deserere sortem, et necdum obtinere coelestem, afflictio est intolerabilis, et inconsolabilis dolor. Quid accelerare necesse est, ut miseria prolongetur? Misera prorsus et seductoria cogitatio. Nova siquidem haec querela est, nec prolixiorem vitam filii hominum hactenus causabantur. Breves dies hominis sunt, donec conscientia stimulante, de poenitentia et conversione vel intus a spiritu, vel foris commoneatur ab homine. Et tunc sane novum concipitur taedium longioris vitae, differendae mortis oritur fiducia nova. 54. Sed esto:
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾atis ea: an reseruanda st̃ ꝓptͣ eũ
qͥ dix̃. mel inuenisti comede qͦd suf¬
ficit tͥ. ⁊cȩt̾a : Sic cõplet᷑ cõtidie.
qͦd de se ipsa sapiencia ꝓpħauit: &
nc̃ id ipsũ uideo. qm̃ qͥedunt me
ait. adhuc esurient. Proide ñ
uos ꝓtrahã ultra. s nec urãm frau¬
dabo esuriem: qm̃ qd̃e sic paratos
uos uideo. ac si nec dũ sũpseritis
qͥcquã. Iria consid̾o in qͥb totaspes
mea c̃sistit: caritatẽ adopeionis.
ueritatẽ ꝓmissionis: potestatem
reddic ionis. Murmuret ĩã quan¬
tũ uoluerit insipiens. cogitacio
mea dicens. qͥs enĩ es tu. aut quan¬
ta ẽ illa gła. qͥbꝰue meritis hanc
optinere sꝑas: C ego fiqucialit
respondebo. Scio euicredidi &
certꝰ sũ: qͥa incaritate nimia ad¬
optauit me. qͥa uerax in ꝓmissi¬
one. qͥa potens in exhibicione:
licet enĩ ei facere qͦd uoluerit.
Hic ẽ funicłs triplex qͥ difficile
rũpit᷑ quẽ nobis a patria nr̃a in

Expanded text:
sideratis ea, an reservanda sunt propter eum sideratis ea, an reservanda sunt propter eum qui dixit: Mel invenisti? comede quod sufficit tibi . Sic completur quotidie quod de se ipsa Sapientia prophetavit: et nunc idipsum video, quoniam qui edunt me, ait, adhuc esurient . Proinde non vos protraham ultra, sed nec vestram fraudabo esuriem; quoniam quidem sic paratos vos video, ac si necdum sumpseritis quidquam. Tria considero, in quibus tota spes mea consistit: charitatem adoptionis, veritatem promissionis, potestatem redditionis. Murmuret jam, quantum voluerit, insipiens cogitatio mea, dicens: Quis enim es tu, aut quanta est illa gloria, quibusve meritis hanc obtinere speras? Et ego fiducialiter respondebo: Scio cui credidi, et certus sum quia in charitate nimia adoptavit me, quia verax in promissione, quia potens in exhibitione: licet enim ei facere quod voluerit. Hic est funiculus triplex qui difficile rumpitur, quem nobis a patria nostra in
Abbreviated transcription (Latin):
Credõ iã uobis aliqͣtenꝰ in notesc it
ẽtinenciȩ difficultas: ut uixta a¬
płm soiatis q̃ a deo data st̃ uobis.
Omnino eñt in dño facimꝰ hanc uir¬
tutẽ. & ip̃se ad nichilũ deducet ini¬
mieos tribulantes nos. Ipse ẽ qͥ ñ
mͦ carnẽ nraͣm eũ concupiscenciis
sius. s &. p̃sens secłm nequã. eũ cu¬
riositatibꝰ sius &. uanitatibꝰ. conte¬
rit sathanã. sub pedibꝰ ntͣis. Nuͣqͥd
ñ merito dixera inueniendũ in
contineneia. unde clamarẽ: qͥa
fecit mͥ magna qͥ potens ẽ. Iã uͦ
sexti panis fragm̃ta accipit̾e. Est
aũ panis ipse gr̃a ꝓmerendi. bona
scilicet et̃ne uite: quã gram intri-¬
bꝰ maxime constare arbitror: in
fragm̃ta tria. &. eor sapor dulcis
ad modũ guituri meo. Iria inquã
st̃ q̃ sic roborant & ẽfirmant cor
meu᷑ ut nulla me penuria me¬
militatis. nulla ȩstimac io celestis
beatitudinis. ab altitudine spei dei¬
cere possit in ea firmit᷑ radicatũ. De¬

Expanded text:
am vobis aliquatenus innotescit continentiae difficultas, ut juxta Apostolum sciatis quae a Deo donata sunt vobis . Omnino enim in Domino facimus hanc virtutem, et ipse ad nihilum deducit tribulantes nos. Ipse est qui non modo carnem nostram cum concupiscentiis suis, sed et praesens saeculum nequam cum curiositatibrit Satanam sub pedibus nostris. Nunquid non merito dixeram inveniendum in continentia, unde clamarem: Quia fecit mihi magna qui potens est? 6. Jam vero sexti panis fragmenta accipite. Est autem panis iste gratia promerendi, bona scilicet aeternae vitae. Quam gratiam in tribus maxime constare arbitror: in fragmenta tria; et eoram sapor dulcis admodum gutturi meo. Tria, inquam, sunt quae sic roborant et confirmant cor meum, ut nulla me penuria mevilitatis, nulla aestimatio coelestisbeatitudinis, ab altitudine spei dejicere possit in ea firmiter radicatum. De
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd resurgent̾e a mortuis prima
uidere: tangere pͥma meruit. Sed
ĩa transeamꝰ ad alia. Bonu ẽ qͥde
s oportet etiã cetera ñͣ tacere. Ita¬
q &. incontinencia ipsa ẽ panis
quintꝰ. tria nichilominꝰ inuenio:
unde merito clamare possim. qͥa
fecit mͥ magna qͥ potens ẽ. Forte
paruũ aliqͥd reputatis continen¬
eiã urãm. s ego ñ ita. Scio eni qͦd
habeat oppugnatores: &. quante
illã necesse sit e̾e̾ uirtutis. ut pos¬
cus hostis. quã ꝑ icłosa lucꝰta: quã
intestinũ bellũ Nostẽ hunc eru¬
delissimũ nec fugere possumꝰ o ani
ma. nec fugare: oireũferre illũ ne¬
cesse eͣ. qmͣ alligatꝰ ẽ nobis. sã qͦd
ꝑ icłosius ẽ a miserabilius. hostem
nrm ipsi cogimur sustentare ꝑi¬
mere euͣ ñ licet. Uides gͦ quã solliei¬
te. te custodire necesse sit: ab ea q̃
dormit insinui tuo: Uerũtam̃ ñ ẽ
hic solus adusarnis mͥ. aliũ adhuc
habeo qͥ circũcinrit a obsedit me

Expanded text:
quod resurgentem a mortuis prima quod resurgentem a mortuis prima videre, prima tangere meruit? 5. Sed jam transeamus ad alia. Bonum quidem sed oportet etiam caetera non tacere. Itaque et in continentia ipsa, quae est panis quintus, tria nihilominus invenio, unde merito clamare possim: Quia fecit mihi magna qui potens est . Forte parvum aliquid reputatis continentiam vestram; sed ego non ita. Scio enim quos habeat oppugnatores, et quantae illam necesse sit esse virtutis, ut poscus hostis! quam periculosa lucta! quam intestinum bellum! Hostem hunc crudelissimum nec fugere possumus, o anima mea, nec fugare; circumferre illum necesse est, quoniam alligatus est nobis: nam, quod periculosius est et miserabilius, hostem nostrum ipsi cogimur sustentare, perimere eum non licet. Vide ergo quam sollicite te custodire necesse sit ab ea, quae dormit in sinu tuo. Verumtamen non est hic solus adversarius mihi; alium adhuc habeo, qui circumcinxit et obsedit me
Abbreviated transcription (Latin):
& rancor̃e tenent in animo: quaꝵ
utiq neutra plena indulgencia
ẽ. Longe ab his om̃ibꝰ benignissima
ẽ diumnitatis natura: lib̾alit᷑ agit.
ignoseit plenarie: ita ut ꝓpt̾ fidu¬
eiã peccatoꝵ s pęnitenciũ. ubi
habundauit delictũ. soleat &. grͣa
suꝑ habundare. Iestis ẽ paulus
gentiũ doctor: testis &. matheus de
theloneo electꝰ in apłm. cui etiã
noui testam̃ti primũ scriptorẽ e̾ẽ
donatũ ẽ. testis &. petrus. cui post
trinã negacion̾ẽ. tocius eccłȩ pas¬
toralis cura comissa ẽ. lestis deniq
etiã famosissima illa peceatrix: eui
in ipso conu̾siois inicio. tanta mul¬
titudo dilectiõis concessa ẽ: tanta
post modu indulta gr̃a familiarita¬
tis. Quis accusauit mariam.e. ꝓse
eã oportuit respondere : Siphari¬
seus murmurat. si martha conq̃ri¬
t᷑. si scandalizant᷑ apłi mariã ta
cente. Deniq illud quantȩ prȩro¬
gatiue. quante excellenciȩ fuit:

Expanded text:
et rancorem tenent in animo: quarum et rancorem tenent in animo: quarum utique neutra plena indulgentia est. Longe ab his omnibus benignissima est divinitatis natura. Liberaliter agit, ignoscit plenarie, ita ut propter fiduciam peccatorum, sed poenitentium, ubi abundavit delictum, soleat et gratia superabundare.  de telonio electus in apostolum, cui etiam Novi Testamenti primum scriptorem esse donatum est. Testis et Petrus, cui post trinam negationem, totius Ecclesiae pastoralis cura commissa est. Testis denique etiam famosissima illa peccatrix, cui in ipso conversionis initio tanta multitudo dilectionis concessa est, tanta postmodum indulta gratia familiaritatis. Quis accusavit Mariam, et pro se eam oportuit respondere? Si Pharisaeus murmurat, si Martha conquenitur, si scandalizantur apostoli, Maria tacecentem. Denique illud quantae praerogativae, quantae excellentiae fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
gmaret
sc ilicet misediȩ qua conu̾tit nos ad
pęnitenciã tria ñ ta fragm̃ta quã
frusta uobis appono. Tunc enim
ut bene memini concꝰsit cor me¬
ũ. excitans illud ut aduerteret
suoꝵ uulnera peccator .&. uulne¬
rũ sentiret dolorẽ: etiã &. tͣruit
deducens ad portas inferi. & prę¬
parata iniqͥs supplicia monstrans:
&. ut nichil ĩaͣ noxiȩ remaneret
delectaciõis. melior̾e mͥ ẽsolacionẽ
inspirans: sp̃e indulgeneiȩ dedit.
Inhis tribꝰ ego ẽuersus sũ. credo
qͦd & uos ipsi. Iã uͦ quartꝰ panis.
ipsa ẽ indulgeneia: obseero uos
diligent᷑ colligite fragm̃ta ne ꝑe¬
ant. Sunt eñi salubria ualde .&.
dulciora suꝑ mel & fatnu. Sie enͣͣ
ex toto indulsit. & tͣa liberaliter
omñe donauit imuriã: ut ĩa nec
dampnet ulciscendo. nec ẽfundat
impꝑando : nec minꝰ diligat impu.¬
tando. Sunt eñi aliqͥ sic donantes
imuriã ut ñulciscant᷑. sepius tamͣ
eet. manet tamͣ alta mͣte repositũ.

Expanded text:
maret maret scilicet misericordiae qua convertit nos ad poenitentiam, tria non tam fragmenta quam frusta vobis appono. Tunc enim, ut bene memini, concussit cor meum, excitans illud ut adverteret 942 suorum vulnera peccatorum, et vulnerum sentiret dolorem. Etiam et terruit, deducens ad portas inferi, et praeparata iniquis supplicia monstrans. Et ut nihil jam noxiae remaneret delectationis, meliorem mihi consolationem inspirans, spem indulgentiae dedit. In his ergo tribus conversus sum: credo quod et vos ipsi. 4. Jam vero quarti panis ipsa est indulgentia, obsecro vos, diligenter colligite fragmenta, ne pereant. Sunt enim salubria valde, et dulciora super mel et favum. Sic nimirum ex toto indulsit, et tam liberaliter omnem donavit injuriam, ut jam nec damnet ulciscendo, nec confundat improperando, nec minus diligat imputando. Sunt enim aliqui sic donantes injuriam, ut non ulciscantur, saepius tamen eant, manet tamen alta mente reposta,
Abbreviated transcription (Latin):
peccata facile cecidissẽ. si dͥata eẽt
occasio: s dei miseraciõe ñ me ta¬
lis oportunitas app̃hendit. In mul¬
ta qͦq paulominꝰ cecidissem gra-¬
uit impulsus uioleneia tẽptacio¬
nis:. s uirtut᷑e dedit dñs rex uir
tutũ. ut sub me ẽẽt appetitꝰ me¬
us. .&. ei quã senciebã concupiseen¬
ciȩ minime ẽsentir̃e. Sed & aqͥbꝰdã
tã longe me fecit miseracio tua
dñe. ut penitꝰ ab hominarer ea:
qͥa indulgenciã cogitabat. Et huiꝰ
gͦ panis tria fragmenta accipite :
cogitantes longanimitat᷑e quã
ex hibuit: electionẽ prȩdestina¬
ciõis suȩ quã impleri uoluit : &. ca¬
ritat᷑e nimiã qua nos dilexit. Propt̃
hoc enĩ expectans expecꝰtauit me¬
dñs .&. ñ intendit michi. s auertit
ocłos suos a peccatis meis. quasi
nolens aduertere quantũ delin¬
q̃rẽ. Proptͣ hec inquã dissimulabat.
ut cõmendaret pacieneiã suã. ut¬
impleret electionẽ suã. ut ẽfir-¬

Expanded text:
peccata facile cecidissem, si data esset peccata facile cecidissem, si data esset occasio; sed, Dei miseratione, non me talis opportunitas apprehendit. In multa quoque paulo minus cecidissem, graviter impulsus violentia tentationis; sed virtutem dedit Dominus rexesset appetitus meus, et ei quam sentiebam concupiscentiae minime consentirem. Sed a quibusdam tam longe me fecit miseratio tua, Domine, ut penitus abominarer ea, quia indulgentiam cogitabat. Et hujus ergo panis tria fragmenta accipite, cogitantes longanimitatem quam exhibuit, electionem praedestinationis suae quam impleri voluit, nimiam charitatem qua nos dilexit. Propter hoc enim exspectans exspectavit Dominus et intendit mihi: sed avertit oculos suos a peccatis meis, quasi nolens advertere quantum delinquerem. Propter hoc, inquam, dissimulabat; ut commendaret patientiam suam, impleret electionem suam, confir
Abbreviated transcription (Latin):
Sept̾e utiq panes distribui. Nã
si facte st̾ mͥ lacrimȩ meȩ panes
die ac nocꝰte: quanto magis diui¬
ne miseraciões: Multo enĩ dul¬
cius iste sapiunt. reficiunt mul¬
to melius: ampliusq ẽfirmant
cor hominis. Ueru multa nobis
nͥ fallor ex his panibꝰ hodie ceci¬
dere fragm̃ta. Na & ego ipse sen¬
ciebã int̾ frangendũ multas e
manibꝰ euadere micas: atq int̃
digitos. ꝓꝑantis elabi. Uerũ ipsi¬
si collegeritis aliqͦ. uos uditis . ẜ¬
bo. ne forte ineurra maledicti¬
one abscondentis frum̃ta in po¬
płis. Primꝰ itaq panis. si bene
memmi conseruacio gr̃e fuit
qua me licet inaignũ. a multis
peccatis adhuc in secło positũ cus¬
todunt. Nuiꝰ ego triateneo fragmͣ¬
ta: habencia magnũ prorsus de¬
lec tam̃tũ saporis. & alimoniã intȩ.
Tribꝰ siqͥd̾e modis a peccato me me¬
mini c̃seruatũ: occasio̾is subtrae¬
t ione. resistendi data uirtute: af¬
fectiõis sanitate. Multa enĩ in

Expanded text:
Septem utique panes distribui. Nam si factae sunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte, quanto magis divinae miserationes? Multo enim dulcius istae sapiunt, reficiunt multo melius, ampliusque confirmant cor hominis. Verum multa nobis, ni fallor, ex his panibus hodie cecidere fragmenta. Nam et ego ipse sentiebam inter frangendum multas e manibus evadere micas, atque inter digitos properantis elabi: utrum ipsi collegetitis aliqua, vos videritis. Ebo, ne forte incurram maledictionem abscondentis frumenta in populis . Primus itaque panis, si bene memini, conservatio gratiae fuit, quae me, licet indignum, a multis peccatis prorsus adhuc in saeculo positum custodivit. Hujus ergo tria teneo fragmenta, habentia magnum prorsus delectamentum saporis et alimoniam vitae. Tribus siquidem modis a peccato memini me conservatum: occasionis subtractione, resistendi data virtute, affectionis sanitate. Multa enim in
Abbreviated transcription (Latin):
uide possũ. quantõ minꝰ cauere.s
Neq eñi ẽ colluctac̾io seruare uo¬
lentibꝰ continenciã. continenbiam
auͣ dico ñ a sola luxuria.ẜ a cet̾is
qͦq sic̃ necesse ẽ uic̃iis &. peccatis.
ñ est illis colluctacio aduersus ear¬
nẽ &. sanguinẽ tantũ. s ad uersus
principes &. potestates. aduersus
mundi recꝰtores tenebrarũ harũ:

Expanded text:
uanto minus cavere? Neque enim est colluctatio servare volentibus continentiam: continentiam autem dico non a sola luxuria, sed a caeteris quoque, sicut necesse est, vitiis et peccatis: non est illis colluctatio adversus carnem et sanguinem tantum, sed adversus principes et potestates, adversus mundi rec
Abbreviated transcription (Latin):
post te ait illa: modore ungentoꝵ
tuoꝵ eurremꝰ. Nunc aũ trahit su¬
a quẽq uoluptas .&. odorẽ turpis
lucri sectantes. quȩstũ estimant
pietatẽ: quoꝵr certa dapͥnacio est.
de loculis iude

Expanded text:
post te, ait illa, in odorem unguentorum tuorum curremus. . Nunc autem trahit sua quemque voluptas; et odorem turpis lucri sectantes, 291 quaestum aestimant pietatem : quorum certa est damnatio. XIV.-- De loculis Jud
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ dñm. Quȩ renciũ. an habeneiũ
dicã: tlabenciũ utiq &. q̃ renciũ. A¬
lioqͥn ñ possent q̃rere ñ habentes. Sed
qͥd habentes: aut qͥd qͣrentes: Uel po¬
cius qͦmͦ habentes. qͦm reqͥrentes: uer¬
bo geniti: uerbũ habent. Nũqͥd ñ
uerbũ dñs : Iohannẽ audi. e ds erat
uerbũ. Quid gͦ ia ãplius quȩrit ge

Expanded text:
. Quaerentium, an habentium dicam? Habentium utique et quaerentium: alioquin non possent quaerere non habentes. Sed quid habentes, aut quid quaerentes? vel potius quomodo habentes, quomodo requirentes? Verbo geniti Verbum habent. Nunquid non Verbum Dominus? Joannem audi: Et Deus erat Verbum . Quid ergo jam amplius quaer
Abbreviated transcription (Latin):
rant᷑ qͣsita. minime inuenit᷑. Ue
etiã peccator: t̾rã ingredienti du¬
abꝰ uiis. Nemo eñi duobꝰ dñis ser¬
uire potest. Ne hane qͥde duplici¬
tatẽ amat integritas illa. ꝑfectio
illa. illa plenitudo. Indignũ ei
bilis ẽ canis reuersus ad fuũ uo¬
mitũ .&. sus lota inuolutabro
luti. s &. ipsũ qͦq quẽ inuenerit
tepidũ ex ore suo euomere in¬
cipit ds: simulator &. ꝓditor u¬
bi parebunt: Si maledictꝰ qͥ opus
dei facit negligent᷑. qͥ fraudulen¬
t̃ fecerit qͥd meret᷑ : Fugiamꝰ hãc
duplicitatẽ km̃i. & aferm̃to pha¬
riseoꝵ om̃imodis caueamꝰ. Ueri¬
lumꝰ frustra q̃rere dnm̃. q̃ramꝰ ue¬
uerant᷑: ut nec ꝓ illo q̃ramꝰ aluid.
nec eũ illo aliua. s nec ab illo ad a¬
liud ẽuertam᷑. facilius eñi ẽ cȩlũ
& terra transire: qua ut sic q̃rens
ñ inueniat. sic petens ñ accipiat

Expanded text:
ranter quaesita minime invenitur. Vae etiam peccatori terram ingredienti duabus viis . Nemo enim duobus dominis servire potest . Ne hanc quidem duplicitatem amat integritas illa, perfectio illa, illa plenitudo. Indignum enibilis est canis reversus ad suum vomitum, et sus lota in volutabro luti ; sed et ipsum quoque quem invenerit tepidum, ex ore suo evomere incipit Deus : simulator et proditor ubi parebunt? Si maledictus qui facit opus Dei negligenter; qui fraudulenter fecerit, quid meretur? Fugiamus hanc duplicitaterisaeorum omnimodis caveamus. Verilumus frustra quaerere Dominum, veranter: ut nec pro illo quaeramus aliud, nec cum illo aliud, sed nec ab illo ad aliud convertamur. Facilius est enim coelum et terram transire, quam ut sic quaerens non inveniat, sic petens non accipiat,
Abbreviated transcription (Latin):
¶. qͦd alius dicit:. Si q̃ritis q̃rite.
Qͥd ẽ si q̃ritis q̃rite  In simplicitate
cordis q̃rite illũ. N aliud tãꝗͣ illũ.
ñ aliud pret̃ illũ. ñ aliud post illũ.
Insimplicitate cordis qͣrite illũ. Sim¬
plex natura: simplicitatẽ cordis
exqͥrit. Ueniq & cũ simplicib ser¬
mocinacio eiꝰ Uir duplex animo:
in constans ẽ in om̃ibꝰ uiis suis. Nonpo

Expanded text:
 quidam dicit: Si quaeritis, quaerite . Quid est, Si quaeris, quaerite? In simplicitate cordis quaerite illum . Non aliud tanquam illum, non aliud praeter illum, non aliud post illum. In simplicitate cordis quaerite illum. Simplex natura simplicitatem cordis exquirit. Denique et cum simplicibus sermocinatio ejus. Vir duplex animo incons
Abbreviated transcription (Latin):
syon. Ad uidendũ inbonitate elee¬
toꝵ. tuoꝵ: ut lauderis eũ heredi¬
tate tua. Ipsa nẽpe hereditas. ipsi
st̃ dii &. filii excelsi om̃s. Itaq fr̃s
mei. quandoqͥde certissime uerissi¬
q̃renciũ faciem dei iacob: qͥd uob

Expanded text:
Sion, ad videndum in bonitate electorum tuorum, ut lauderis cum haereditate tua. Ipsi nempe haereditas; ipsi sunt dii, et filii Excelsi omnes. 9. Itaque, fratres mei, quandoquidem verissime certissiquaerentium faciem Dei Jacob, quid vob
Abbreviated transcription (Latin):
credider̃t. Forte etiã ꝓpħandi ge¬
nꝰ excelleneius ẽẽ uidebit᷑ ñ in¬
tendens qͥbꝰcũq tẽporalib rebus
&. transituris aliqͣndo. s sꝑitalibꝰ &
ȩtͣnis. &. nichilominꝰ in uase fictili
tẽsaurꝰ castitatis illustrior: &. in
carne fragili ex aliqͣ parte ꝓbabi¬

Expanded text:
Forte etiam prophetandi genus excellentius esse videbitur, non intendens quibuscunque temporalibus rebus et transituris aliquando, sed spiritualibus et aeternis; et nihilominus in vase fictili thesaurus castitatis illustrior; et in carne fragili ex aliqua parte probabi
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc pars salutis in noticia. s
utraq in ꝓphecia erat. Magnũ
sane ꝓpħandi genꝰ eui uos dedi¬
tos ee̾ c̃spicio: magnũ ꝓpheciȩ stu.¬
diũ eui uos uideo mancipatos.
Co illud: Nẽpe iuxta apłm. ñ con¬
sid̾ate q̃ uident᷑. s q̃ ñuident᷑ si
ne dubio ꝓpħare ẽ. Ambulare in
sꝑu. ex fide uiuere. quȩ sursum
q̃ retro st̃ .&. extendi in auterio¬
ra: ex magna parte. ꝓpħare est.
ẽuersacio nr̃a incęlis ẽ: Sic ni¬
mirũ ꝓpħȩ olim quasi ñ int̃ ho¬
mines sui teporis erant. s uir tute
&. impetu qͦdã sꝑs. dies illos transili¬
entes. exultabãt ut inderent diem
s s⁊ sapimꝰ. habere curabimꝰ ap̃d
deũ. Hec eñi uera ẽ głacio: ut qͥ¬
excelsa s dñs facit hȩc om̃ia. Fe-¬
cit nobis magna qͥ potens ẽ: ut me¬
rito magnificet anima nr̃a dñm.
Ipsius eñi magno munere factũ ẽ
ut magnũ illud ꝓpositũ unde
luero. ñ ero insipiens. ueritatẽ

Expanded text:
adhuc pars salutis in notitia, sed utraque in prophetia erat. Magnum sane prophetandi genus, cui vos deditos esse conspicio; magnum prophetiae studium, cui vos video mancipatos. Quid illud? Nempe juxta Apostolum non considerare quae viden. Ambulare in spiritu, ex fide vivere, quae sursum quae retro sunt, et extendi in anteriora, ex magna parte prophetare est. ersatio nostra in coelis est? Sic nimirum prophetae olim quasi non inter homines erant sui temporis, sed virtute et impetu quodam spiritus dies illos transilientes, exsultabant ut viderent diem sed si sapimus, habere curabimus apud Deum. Haec enim vera est gloriatio, ut qexcelsa, sed Dominus fecit haec omnia. Fecit nobis magna qui potens est, ut merito magnificet anima nostra Dominum. Ipsius enim magno munere factum est, ut magnum illud propositum, unde voluero, non ero insipiens; veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
gelicũ gradũ: qͥbꝰ nichil a nobis ar¬
bitror posse sublimius affectari.
Sane e singłis mͥ uideor in uobis
Quis enĩ cȩlibẽ uit̾a: uitã cȩlestẽ
&̾ angelicã dicere uereat᷑ : Aut qͦꝗ
in resurrectiõe fut᷑ stͥ om̃s electi.
qͦmͦ ñ iã nc̃ estis: sicut angeli des
in cȩlo. anupciis penitꝰ abstinen¬
tes. Amplectimini fr̃s p̃ciosissim̃a
margarit᷑a. amplectimini sc̃imo.¬
niã uitȩ: q̃ uos efficit scõꝵ similes
& domesticos der dicente scͥptura
estis qͦd ad castitatẽ & sõimoniam
spectat. angeli qͥdã tͣreni: aut po¬
cius cęli ciues. s int̾ra interi ꝑ egri¬
ni.Quãdiu eni sumꝰ in hoc corꝑe:¬

Expanded text:
gelicum gradum, quibus nihil a nobis arbitror posse sublimius affectari. Sane e singulis mihi videor in vobis Quis enim caelibem vitam, vitam coelestem et angelicam dicere vereatur? Aut quod in resurrectione futuri sunt omnes electi, quomodo non jam nunc estis, sicut angeli Dei in coelo, a nuptiis penitus abstinentes? Amplectimini, fratres, pretiosissimam margaritam, amplectimini sanctimoniam vitae, quae vos efficit sanctorum similes, et domesticos Dei, dicente Scriptura:estis: quod ad castitatem et sanctimoniam spectat, angeli quidam terreni, aut potius coeli cives; sed interim in terra peregrini. Quandiu enim sumus in hoc cor
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsita fuit a dño. cũ in obliuione
m̃tis & reatu iniqͥtatis unũquẽq
genuit mat̾ sla. Scd̾a ꝓinde stat̃
sic̃ necesse erat ex aqua & sꝑu re¬
mediũ nobis exhibuit festinatũ
a dhuc q̃rere dnm. nec ualentes
ipse q̃sierit. Quesiut gͥ nos q ad¬
qͥsiuit in gen̾acione seda: ut essemꝰ
ĩa popłs adqͥsiciõis. Si adhuc forte

Expanded text:
o: cum in oblivione mentis et reatu iniquitatis unumquemque genuit mater sua. Secunda proinde statim sicut necesse erat, ex aqua et spiritu remedium nobis exhibuit festinatum: adhuc quaerere Dominum, nec valentes ipse quaesierit. Quaesivit igitur nos, et acquisivit in generatione secunda, ut essemus jam populus acquisitionis. Si adh
Abbreviated transcription (Latin):
tis ẽ cursus iste: eiꝰ dextera facit
uirtutẽ. cui semꝑ necesse ẽ clame¬
tis. trahe nos post te: modore un¬
gentor tuoꝵ curremꝰ. Non inꝙͣ
ab homine forma ista ꝯuersac iõis:
bis habitat xꝑs. quã qͦd ita qͣritis

Expanded text:
tis est cursus iste: ejus dextera facit tis est cursus iste: ejus dextera facit virtutem, cui semper necesse est ut clametis: Trahe nos post te, in odore unguentorum tuorum curremus . Non, inquam, ab homine forma ista conversationis: bis habitat Christus, quam quod ita quaeritis
Abbreviated transcription (Latin):
& splendor głȩ patͣne est. Et is qͥdẽ
ñ qͣsitꝰ haberi forsitan potest. ñ ha¬
bitꝰ aũ. qͣri omnino ñ potest. Demq
ipsa ẽ ꝗͣ de se loqͥt᷑ sapiencia. Qui
edit me adhuc esuriet. Potens ip¬
se ẽ prestare se. etiã ñ qͣrenti: qͥ ut
sup᷑ ostendimꝰ. de cum ulo grͣe & be¬
nedictione dulcedinis. q̃rit. & prę¬
uenit. adhuc q̃rere ñ ualentes.
slemo aũ ante idoneus qͣrere qua
habere: qͥa nemo inqͥt uenit adme
nͥ pat meus traterit eũ. Ad est eigo
qͥ trahit . &. qͦdã mͦ necdũ ad est qͥ ñ
alio trahit quã adse ipsũ. Nũquã
em̃ neł usquã sine filio pat̾. Ad est ꝑ fidẽ.
ut ad speciem trahat. Quomͦ gͦ ñ exul
detur. ingen̾aciõe ista q̃rencium
dnm: Nempe testimoniũ credibile
nimis gustate sapienciȩ ẽ. esuries
ipsa tã uehemens. Certissima mͥ ꝓ
bacio &. indubitabile argum̃tũ. qi
habetis quẽ sic q̃ritis. &. in uob̾ ha¬
bitat. qͥ t᷑a ualide trabit uos ad se
ipsũ. Non enĩ humane possibilita¬

Expanded text:
et splendor paternae gloriae est. Et is quidem non quaesitus haberi forsitan potest; non habitus autem quaeri omnino non potest. Denique ipsa est quae de se loquitur Sapientia: Qui edit me, adhuc esuriet . Potens ipse est praestare se etiam non quaerenti, qui, ut supra ostendimus, de cumulo gratiae et benedictione dulcedinis quaerit, et praevenit adhuc quaerere non valentes. Nemo autem ante idoneus quaerere, quam habere; quia nemo, inquit, venit ad me, nisi Pater meus traxerit eum . Adest ergo qui trahit, et quodam modo necdum adest, qui non alio trahit quam ad se ipsum. Nunquam enim, nec usquam sine Filio Pater adest per fidem, ut ad speciem trahat. Quomodo ergo nuncdetur in generatione ista quaerentium Dominum? Nempe testimonium credibile nimis gustatae sapientiae est esuries ipsa tam vehemens. Certissima mihi probatio te indubitabile argumentum, quia habetis quem sic quaeritis, et in vobis habitat, qui tam valide trahit vos ad se ipsum. Non enim humanae possibilita
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ raciõis exerciciũ fuit ac ꝑinde
nulla gen̾aeiõis ipsius agnicio. nul¬
la tanti noticia genitoris. se demũ
uoluntaria genacio. uoluntarium
exhibet sacͥficiũ iuixta illud. Uolun¬
tarie sacͥficabo t. & ꝯfitebor nõi tuo

Expanded text:
nullum rationis exercitium fuit; ac proinde nullum rationis exercitium fuit; ac proinde nulla generationis ipsius agnitio, nulla tanti notitia genitoris. Nunc demum voluntaria generatio voluntarium exhibet sacrificium, juxta illud: Voluntarie sacrificabo tibi, et confitebor nomini tuo
Abbreviated transcription (Latin):
re uita. ꝗͣrere eũ qͥ solus bonꝰ ẽ q̃¬
rentibꝰ se: animȩ sꝑanti inse. Ue
tͥ genacio praua & exasꝑans. ma-¬
la & adultera genacio. mendaci¬
ũ usq hodie q̃ritans . &. diligens
uanitatẽ: ñ seruans fidẽ cui des¬
ponsata fueras ueritati. Nũqͥd ñ
opus habet eiꝰ modi genacio nas¬
ci denuo: iterũ generari: E. ma-¬
xime. Nempe genimina uiꝑarũ
facti. tanto magis nc̃ necesse haben
inuentrẽ matris gr̃ȩ iterato intrõ
ire &. nasci: quanto facta noscunt᷑
posteriora eoꝵ deteriora prioribꝰ.
Gr̃as ipsi gr̃e. & si dici potest plus¬
qua gratuite miseracioni. q̃ bene¬
ficiis obruit ñmͦ in meritos. s nimi¬
ũ male meritos .&. ingratos. Gr̃as
ei qͥ regenauit etiã hac uice insp̃e
uite: ut adopcionẽ filioꝵ recipetis.
Uoluntarie eñi nẽ ꝓpriȩ genuit uos.
uerbo utiq ueritatis. Nã qͦd prius
tis. & si uoluntariũ generanti geni¬
tis tam̃ uoluntariũ eẽ ñ potuit.
in qͥbꝰ adhuc nullꝰ uoluntatis usus.

Expanded text:
re eum qui solus bonus est quaerentibus se, animae speranti in se! Vae tibi, generatio prava et exasperans, mala et adultera generatio, mendacium usque hodie quaeritans, et diligens vanitatem, nec servans fidem cui desponsata fueras veritati! Nunquid non opus habet ejusmodi generatio nasci denuo, iterum generari? Et maxime. Nempe genimina viperarum facti, tanto magis nunc necesse habent in ventrem matris gratiae iterato introire et renasci, quando facta noscuntur posteriora eorum deteriora prioribus. Gratias ipsi gratiae, et, si dici potest, plusquam gratuitae miserationi, quae beneficiis obruit non modo immeritos, sed nimium male meritos et ingratos. Gratias ei, qui regeneravit vos etiam hac vice in spem vitae, ut adoptionem filiorum reciperetis. Voluntarie enim nunc proprie genuit vos, verbo utique veritatis. Nam quod prius tis, etsi voluntarium generanti, genitis tamen voluntarium esse non potuit, in quibus adhuc nullus voluntatis usus,
Abbreviated transcription (Latin):
Irenciũ faciem dei iacob. Edi-
uersis & diuersa q̃tentibꝰ hominũ
tͣbis. animo fatigatꝰ quã desid̾ant᷑
adhunc cimeũ hodie. sꝑm refocil¬
laturꝰ accessi. Srͣas deo ñsũ frauda¬
tꝰ a desidio meo: ñ frustratꝰ sũ ab
spe mea. Concupiui uide uidi. &
liquȩfacta ẽ anima mea. Repletꝰ
sũ ẽsolacione. suꝑ habundo gau¬
dio. om̃ia interiora mea nomini
ñi benedicunt. & om̃ia ossa mea
dicunt. dñẽ qͥs similis tibi. Nempe
ꝓspiciens eminꝰ cũ accedem. fate¬
or uid̾e mͥ corꝑalit᷑ iusus sũ. qͦs in

Expanded text:
erentium faciem Dei Jacob. » 1. E diversis et diversa quaerentibus hominum turbis animo fatigatus, quam desideranter ad hunc cuneum hodie spiritum refocillaturus accessi! Gratias Deo, non sum fraudatus a desiderio meo, non frustratus a spe mea. Concupivi videre: vidi, et liquefacta est anima mea. Repletus sum consolatione, superabundo gaudio, omnia interiora mea nomini Domini benedicunt, et omnia ossa mea dicunt: Domine, quis similis tibi? Nempe prospiciens eminus cum accederem, fateor, videre mihi corporaliter visus sum, quos in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ñ tres cȩli st̾ qͦs ascendimꝰ. Itaq
qͥ stat. uideat ne cadat. Uidebã inqͥt
sathanã sicͣutꝰ fulgur de cȩlo ca¬
dentẽ. Ex alto corruit. c̃fractꝰ & cõ
uos uultis abire: Sathanas ruit:
nũqͥd ruitis &. uos secũ:. Quã salu¬
in grͣa in qua statis. Non enĩ beatꝰ¬

Expanded text:
scendimus? Itaque qui stat, videat ne cadat. Videbam, inquit, Satanam tanquam fulgur de coelo cadentem . Ex alto corruit: confractus et cvos vultis abire? Satanas ruit: nunquid ruitis et vos secum? Quam saluin gratia in qua statis. Non enim beat
Abbreviated transcription (Latin):
seu grͣa cͣsolaciõis. cũ id necesse
fũit ne.qualib ẽx causa tristior
flas. De cetero ea semꝑ magis at¬
tende q̃ alius habet. tu ñ habes.
qͦd hec cogitacio in humilitate te
custodiat &. adescensu tepidita.¬
tis elonget: magisiau & accendat
desid̾io ꝓficiendi. Uide enĩ qͣnta
e regione mala cogitacio illa par¬
turiat. qua sedule uersas in ani¬
mo qͦd tibi habere uid̾is &. alterũ
qu̾e piã ȩstimas ñ habere. Hinc e¬
ni eleuaris in suꝑbiã. dũ te prȩpo¬
nis alteri. hinc ꝓficere negligis.
dũ te magnũ quẽpiã arbitra¬
ris: hinc demũ incipis. & deficere.
dũ tibi alterius cõparacione etiã
nimis egisse uid̾is. sicq intepidita¬
te incidis. & incipis remissius age¬
re. Scimꝰ aũ qͥa ds suꝑbis resistit.
humilib auͣ dat gr̃am: qͥa male-¬

Expanded text:
seu gratia consolationis, cum id necesse seu gratia consolationis, cum id necesse fuerit, ne qualibet ex causa tristior fias. De caetero ea semper magis attende quae alius habet, tu non habes: quod haec cogitatio in humilitate te custodiat, et a descensu tepiditatis elonget, magis autem et accendat desiderio proficiendi. Vide autem quanta e regione mala cogitatio illa parturiat, qua sedule versas in animo quod tibi habere videris, et alterum quempiam aestimas non habere. Hinc enim elevaris in superbiam, dum te praeponis alteri; hinc proficere negligis, dum te magnum quempiam arbitraris; hinc demum incipis et deficere, dum tibi alterius comparatione etiam nimis egisse videris: sicque in tepiditatem incidis, et incipis remissius agere. Scimus autem quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
cupidi gr̃ȩ sꝑitalis: quẽ ad modũ
secłares homines pȩcume tẽpo¬
ralis. Debuimꝰ certe. & multũ de¬
buimꝰ uincere in bono malũ. &.
tanto ãplius desid̾are. quanto
p̃ciosius ẽ qͦd desidamꝰ. s utinam
uel equales ee̾ possimꝰ. Magna e¬
ni ẽfusio magna ualde: qͦd arden¬
cuis illi ꝑniciosa desid̾ant. quã
nos ut ilia: cienus illi ad mort̾e ꝓ¬
ꝑant. quã nos ad uitã. Quanto
em̃ desid̾io pecunie cruciet᷑
auarꝰ quanto glȩ appetitu ãbicios¬
ox estuet: quã uiolent̃ deniq
intrahat sua quẽq uoluptas qͥs ex¬
plicet. Uideas certe eos qͥcqͥd ad¬
eptust̾i paruipendere.: ñ attende¬
re quanto labore a desid̾io ea uix
tande conseqͥ potuert. qm̃ uiles¬
cunt eislomniã prȩdesidio mi¬
noris forte rei qua alteri cepe¬
rit inuidere. Et tu gͦ ñ magno¬
ꝑe cogites q̃ tͥ uideris habere:
nͥ forte int̃dũ ut gr̃as agere pos¬
sis .& te noueris debitore  qͥ dedit

Expanded text:
cupidi gratiae spiritualis, quemadmodum cupidi gratiae spiritualis, quemadmodum saeculares homines pecuniae temporalis! Debuimus certe, et multum debuimus vincere in bono malum, et tanto amplius desiderare, quanto pretiosius est quod desideramus: sed utinam vel aequales esse possimus! Magna enim confusio, magna valde, quod ardentius illi perniciosa desiderant, quam nos utilia; citius illi ad mortem properant, quam nos ad vitam. Quanto enim desiderio pecuniae crucietur avarus, quanto gloriae appetitu ambitiosexaestuet, quam violenter denique sua trahat quemque voluptas, quis explicet? Videas certe eos quidquid adepti sunt parvipendere, non attendere quanto labore et desiderio ea vix tandem consequi potuere; quoniam vilescunt eis omnia prae desiderio minoris forte rei, quam alteri coeperint invidere. 4. Et tu ergo non magnopere cogites quae tibi videris habere, nisi forte interdum, ut gratias agere possis, et te noveris debitorem ei qui dedit:
Abbreviated transcription (Latin):
forte meliores fint. sẽꝑ tam̃ illoꝵ
sibi prȩponunt & ꝓponunt sc̃ã
in dño studia.&. exercieia corpora¬
lia.seu etiã sꝑitalia. Memini me
altera qͦq ĩa ice dixisse. s iterũ
repetere ñ grauabor. quã subli
mi aliqͣndo meditacione mona
spacio uigiliarũ. Et eñi sũmo ma¬
ne apprehensũ me in auditoriũ
inqͦ triginta uirtutes numeraui:
quarũ ne unã qͥd̃em me inuenio.
Et fortasse nullã ille tant̾a habe¬
bat. quanta erat hec ipsa religio¬
se ȩmulacionis humilitas. Hic itaq
fructꝰ sit nr̃i huiꝰ sermonis. ut
intudo constat humilitatis. Nã
si forte inre aliꝗͣ maior tͥ fr̃e aliqͦ
grͣa collata uidet᷑. s in multis si
bonꝰ emulator fueris. uidicare
poteris te inferiorẽ. Quid eñi si
laborare aut ieninare plusillo
id qͦd uidis habere: insipienti eo¬
gitacione uersaris : Esto magis sol¬
licitꝰ ut scias qͥd desit t̾: hoc eñi
melius. Utiña fr̃s sic nos essemꝰ

Expanded text:
forte meliores sint, semper tamen illorum forte meliores sint, semper tamen illorum sibi praeponunt et proponunt sancta in Domino studia et exercitia corporalia, seu etiam spiritualia? 3. Memini me altera quoque jam vice dixisse, sed iterum repetere non gravabor, quam sublimi aliquando meditationi monacspatio vigiliarum. Etenim summo mane apprehensum me in auditorium in quo triginta virtutes numeravi; quarum ne unam quidem in me invenio . Et fortasse nullam ille tantam habebat, quanta haec ipsa erat religiosae aemulationis humilitas. Hic itaque fructus sit nostri hujus sermonis, ut uia in eo plenitudo constat humilitatis. Nam si forte in re aliqua major tibi fratre aliquo gratia collata videtur; sed in multis, si bonus aemulator fueris, judicare te poteris inferiorem. Quid enim si forte laborare aut jejunare plus illoid quod videris habere, insipienti cogitatione versaris? Esto magis sollicitus, ut scias quid desit tibi. Hos enim melius. Utinam, fratres, sic nos essemus
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sidac ione alienȩ necessitatidis¬
pensacionis pͣlatꝰ impendit ta¬
libꝰ apponit cor suũ. similia qͣrit.
murmurat aduersus eũ qͥ dene¬
gat irracionabilit᷑ postulanti.
Hinc suspiciones. detractiones &
scandala suscitant᷑. Non iderreo
id loquor lm̃i. quasi magnopere
de uobis habeã conqͣri suꝑ hae re:
s premonere uos & prȩ munire
necessariũ duxi ꝓpt̾ multos qͥ intͣ
uosst̾ teneri & delicati: qͥbꝰ aut e¬
tas. aut infirmitas. rigor̃e cõmu¬
nis regłe exigit aliqͣtenꝰ tẽperari.
Crãs ei de cuiꝰ munere uenit qͥa
multos hic uideo. quoꝵ mens in¬
tenta deo. tã longe facta ẽ ab illo
infimo cogitatu. ut iuxta se posi¬
tos debiliores prorsus ignorent:
se minꝰ om̃ib facere conq̃ rantur.
putas illos ego admiror. quantũ
ueneror incorde meo. quantũ am¬
plector caritatis affectu: qͥuelut
nescientes eos qͦs secũ cotidiȩ in¬
dent.umũ forte aut quos. seu etiã

Expanded text:
consideratione alienae necessitati disconsideratione alienae necessitati dispensationes praelatus impendit, talibus apponit cor suum, similia quaerit, murmurat adversus eum qui denegat irrationabiliter postulanti. Hinc suspiciones, detractiones et scandala suscitantur. 2. Non idcirco id loquor, charissimi, quasi magnopere de vobis habeam conqueri super hac re: sed praemonere vos et praemunire necessarium duxi propter multos, qui inter vos sunt teneri et delicati, quibus aut aetas, aut infirmitas rigorem communis regulae exigit aliquatenus temperari. Gratias ei de cujus munere venit; quia multos hic video, quorum mens intenta Deo, tam longe facta est ab illo infimo cogitatu, ut juxta se positos debiliores prorsus ignorent, se minus omnibus facere conquerantur. putas, illos ego admiror, quantum veneror in corde meo, quantum amplector charitatis affectu, qui velut nescientes eos quos secum quotidie vident: unum forte aut duos, seu etiam
Abbreviated transcription (Latin):
habeo adhuc aliqͥd qͦd ur̃e ñsi¬
leã caritati. Nã earũ qͥdẽ cogitaci¬
onũ quas expressimꝰ tc̃. si bene
meministis: licet ꝑfectior altera.
utraq tam̃ utilis ẽ. Sunt auͣ qui
alio modo aut sursũ cor habeañ
sic̃ fecit dͥs hominẽ rectũ .&. se¬
cure respondeant ad ex hortan
ant ee̾ immundis sꝑitibꝰ. qͥ ꝓfec¬
to clamitant illudentes. in¬
curuare ut transeamꝰ. Scitis
eñi qͦd incongregacione pluri¬
moꝵ. impossibile ẽ unius om̃s
fortitudinis ẽẽ: seu corpoꝵ seu
mor. Nã utrãq infirmitatẽ pa¬
cient᷑ ferre. regulȩ nr̃e monet
auetoritas: & utriq aliquatenꝰ
det hoc alt̃ qͥspiã. &. fortassis in¬
cipit inuidere. eui condolere
debuerat. Hinc accidit ut sepe
beatificet eũ in corde suo. ea de
re unde miserũ se ille reputat.
moleste ferens necessitatẽ suã.
Omnino gͥ in euruatũ se eẽ. & bas¬
so corde carne saꝑe ꝓbat. apud
que nec ipsa qͥdẽ miseria caret
inuidia. s eis quas certa caritatis

Expanded text:
habeo adhuc aliquid quod vestrae non sileam charitati. Nam earum quidem cogitationum, quas expressimus tunc, si bene meministis, licet una sit perfectior altera, utraque tamen utilis est. Sunt autem qui alio modo aut sursum cor habeant, sicut fecit Deus hominem rectum, et secure respondeant ad exhortantiant esse immundis spiritibus, qui profecto clamitant illudentes: Incurvare ut transeamus . Scitis enim quod in congregatione plurimorum impossibile est unius omnes fortitudinis esse, seu corporum, seu morum: nam utramque infirmitatem patienter ferre Regulae nostrae monet auctoritas , et utrique aliquatenus det hoc alter quispiam, et fortassis incipit invidere cui condolere debuerat. Hinc accidit ut saepe beatificet cum in corde suo ea de re, unde miserum se ille reputat, moleste ferens necessitatem suam. Omnino igitur incurvatum se esse, et basso corde carnem sapere probat, apud quem ne ipsa quidem miseria caret invidia. Sed eis quas certa charitatis