comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ssent anteqmres ab eo curi̇
mandata est iunsdictio geri
ceꝑit soluimãdatum labeoa¬
it ficut in reliquis causis.
dit in albousincarta ur ma
ua mat̾iaꝓpõitum erit doio ⁊̃¬

Expanded text:
sserit, antequam res ab eo, cui mandata est iurisdictio, geri coeperit, solvi mandatum Labeo ait, sicut in reliquis causis. dit, in albo uel in charta uel in alia materia propositum erit, dolo
Abbreviated transcription (Latin):
ne offĩn assessoris
quo uiristudiosiꝑ
in hus fere causisꝰ
stat incognconb postul¬
aciomib libellis edictis de
incipali refertur ꝯstitutum
ñ posse offõassessoris fũgi.
tea dunsa fuit sub duob p̾si¬
dib estituta ẽ uelut gͥmani¬
a mysia ex alt̾a ortus mali¬
a assidebit necidetur in sua¬

Expanded text:
ne officium assessoris quo viri studiosi in his fere causis stat: in cognitionibus postulationibus libellis edictis decincipali refertur constitutum, non posse officio adsessoris fungi. tea diuisa sub duobus praesidibus constituta est, uelut Germania, Mysia, ex altera ortus in altera adsidebit nec uidetur in sua
Abbreviated transcription (Latin):
sit ineius iccum qm eclusiti
nec int̾ alios res iudicata ali
icõ prioris sm̃etotumius aui
endumest q̃tenus ad priorem
Ceũ. ¶Ttius ticius pecumam
mutuã deoit sb̃ usuris accept¬
is pignorib eiõq debitori ⁊̃.¬
meuius sb̾ husdẽ pignorib pe¬
cumã declit. quero antitiusñ
nõ tm̃sortis ⁊ carum iisuraꝵ
nomine q̃ accesserũt añ ꝙͣ meu¬
O.¶Guerin dotem dedit mar¬
ito pclumpignori obugatuz
⁊ testam̃tomaritum ⁊ueros
ex eo natos. Itemex auohrdos
instituit. ¶Ereoitor c̃poss hr¬
des ꝯuenre ydoneos ad funḋ
ucint. quero an sieiiustus pos¬
sessor offãt debitum cõpellen¬
dussit ius nõis cedere. i2. porge¬

Expanded text:
sit in eius locum quem exclusit, sit in eius locum quem exclusit, nec inter alios res iudicata alii icio prioris sententiae totum ius alii endum, quatenus ad priorem um Lucius Titius pecuniam mutuam dedit sub usuris acceptis pignoribus, eidemque debitori Maevius sub isdem pignoribus pecuniam dedit: quaero, an Titius non tantum sortis et earum usurarum nomine, quae accesserunt anteMulier in dotem dedit marito praedium pignori obligatum et testamento maritum et liberos ex eo natos, item ex alio heredes instituit: creditor cum posset heredes convenire idoneos, ad fundum venit: quaero, an, si ei iustus possessor offerat, compellendus sit ius nominis cedere. respo
Abbreviated transcription (Latin):
Om. E Ciam suꝑficies ma
ueno solo põita pignori dori
pot̃. ita tam̃ut pocor cã dm̃ sit
dñi soli sinõ soluatur eisala
eundẽ funõtrib obugau̾at.
euthichianeprimodem̃ turbo
hichiana deuire suo docet suꝑ¬
ata ap̾iudicẽ a t̾tio c̃ditore ñ
ꝓuccau̾at turbo ap̾ alium iuo¬
icem uictus appellau̾at. q̃rebã
utrũ t̾cius c̃ditor ĩ turbonẽ suꝑ¬
are defet qui primã c̃ditucenri¬
expulerat an ca remotaturbo
t̾cium exclud̾et ¶ꝑlane c̃ t̾tius
cditor primũ de sua pecumadi¬
misit mlccum enis sb̃stituitur.
in ea qñtitate qm supiori exso¬
luit. fsunt igitur qui dicerent
hic quoq t̾cium c̃oitorẽ pocõrẽ
ẽẽ debere mͥ neq̃ qm ħ iustũ esse
uitebitur. ¶ Done primã crcdli¬
trcem iudicio ꝯuenisseftium c̃¬
ditorem. ⁊ excipcãt a lio ue quo
modo at̾cio sepatamnuncꝗd
adu̾sus turbonem qui sc do ioco
pcc̃eriiudicate adũsus primã
c̃ditucẽ nillom̃o ut oꝑinor.
Igitur nec t̃tius c̃ditor succes¬

Expanded text:
m. Etiam superficies in alieno solo posita pignori dari potest, ita tamen, ut prior causa sit domini soli, si non soluatur ei solaeundem fundum tribus obligauerat, Eutychianae primum, deinde Turbochiana de iure suo doceret, superata apud iudicem a tertio creditore non prouoc‹a›uerat: Turbo apud alium iudicem uictus appellauerat: quaerebatur, utrum tertius creditor etiam Turbonem superare deberet, qui primam creditricem, an ea remota Turbo tertium excluderet. plane cum tertius creditor primum de sua pecunia dimisit, in locum eius substituitur in ea quantitate, quam superiori exsoluit: fuerunt igitur qui dicerent hic quoque tertium creditorem potiorem esse debere. mihi nequaquam hoc iustum esse uidebatur. pone primam creditricem iudicio conuenisse tertium creditorem et exceptione alioue quo modo a tertio superatam: numquid aduersus Turbonem, qui secundo loco ptione rei iudicatae aduersus primam creditricem? nullo modo, ut opinor. igitur nec tertius creditor succes
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰ.NEciorest in pignoreꝗ
priꝰ edidit pecuniã ⁊ accepit
ypotheca̾ ꝙͣ uis c̃ alio añ que¬
nerat ut si ab eo pecumã ac¬
ceꝑit sitres obligatal ab
ħ postea acceꝑit ¶Pot̾at eni
l aña ⁊uenit ao nõ accipe

Expanded text:
ior est in pignore, qui prius credidit pecuniam et accepit hypothecam, quamuis cum alio ante conuenerat, ut, si ab eo pecuniam acceperit, sit res obligata, licet ab hoc postea accepit: poterat enim, licet ante conuenit, non accipe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ adiudicarieipotit ypothe¬
ca ut tnprior ẽ eꝯ agendo ĩ¬
aufãt eirẽ. ¶Siãm nõ restit¬
uebat rẽpignoratã possõr o¬
dẽpnatus ex p̃̾fatis modis
ditori q̃ritur uecteputo h al¬

Expanded text:
 adiudicari ei poterit hypotheca, ut tamen prior cum eo agendo auferat ei rem. Si quoniam non restituebat rem pigneratam possessor condemnatus ex praefatis modis ditori, quaeritur. et recte puto h
Abbreviated transcription (Latin):
cupostea quicꝙͣ deberi cepit si
m̃o nõ ea ꝯdõ sit q̃ inuto debi¬
tore ĩplennõ possit s ica hrs
antte pignorereisue euems¬
s ⁊ post ead̃ ip̃a pignorata
obpetĩnam ẽditam pignori
titit ħ quo tuend̃ eñ cuipris¬

Expanded text:
postea quicquam deberi coeperit, si modo non ea condicio sit, quae inuito debitore impleri non possit. Sed et si heres ant, de pignore rei suae conuenisset et postea eadem ipsa pignora ob pecuniam creditam pignori stitit
Abbreviated transcription (Latin):
ceeoꝵ milites ministiomꝓ
uicus fungũtur. ¶ Profic¬
isci aũt ꝓꝯsulẽ melius quid
est sineuxore.sz icumruxor
repot̾ dumino sciat senatũ
eoꝵ quiad officia ꝓficiscũtur
deliq̃runt ab ip̃is ro⁊uĩdict¬
ta exhigatur. ¶Alñqmuero
fines ꝓuincie decrete sibi ꝓcõ¬
sul ingresfus edictũ d dead¬
uentu suo mitt̃e ꝯtinẽs ꝯmẽ¬
dacionẽ auqm sii si quaei
familiaritas sit cum ꝓuĩtia

Expanded text:
ce eorum milites ministerio in prouinciis funguntur.Proficisci autem proconsulem melius quidem est sine uxore: sed et cum uxore potest, dummodo sciat senatum eorum qui ad officia proficiscuntur deliquerint, ab ipsis ratio et uindicta exigatur.Antequam uero fines prouinciae decretae sibi proconsul ingressus sit, edictum debet de aduentu suo mittere continens commendationem aliquam sui, si qua ei familiaritas sit cum prouincia
Abbreviated transcription (Latin):
uintia ꝙ nõ ꝑ ip̃m expediatur
Sane si fiscał pecumaria cãsit
q̃ ad ꝓcuratoreꝰ principis respi¬
tit melius fecit si seabstineat.
ubi decretum nccͣrium ẽ ꝑ libe¬
llum idemexpedire ꝓꝯsul nõ
cognicõem desidant ꝑuuellum
ñ posst̃ expedniscirca aduccat
nec adeo simulari dissimula¬
titur ¶Depiano aũt pꝯsul
apatre oblatum qui nõuto¬
portet eũsaridicatur. ¶Po¬
ne fortedum honori postulã¬
cium daturus impbitati cec̾e
mediccres desid̾iasua ñ ꝓfant
quia aut oĩo ñ adhibunt. ⁊̃
aut minꝰ freqntes n maliq̃

Expanded text:
uod non per ipsum expediatur. sane si fiscalis pecuniaria causa sit, quae ad procuratorem principis respicit, melius fecerit, si abstineat. Vbi decretum necessarium est, per libellum id expedire proconsul non cognitionem desiderant, per libellum non possunt expediri.Circa ‹a›duocatonec adeo dissimulatitur.De plano autem proconsul a patre oblatum, qui non ut ‹o›portet conuersari dicatur, pone forte dum honori postulantium datur uel improbitati ceditur, mediocres desideria sua non proferant, qui aut omnino non adhibuerunt, aut mi
Abbreviated transcription (Latin):
prẽmdare oportet a fiuo stip¬
ium. nanrihic de inreu̾so fo¬
re acccem insi donare patri
fuius uoluit dum obligat.
quare pot̾ dici ⁊ si de pecłio ac¬
ccem q̃i defensor pr̃is suscepe¬
ad pecul qrͣtitatem cuiꝰ sẽ¬
tentie id erit emolimitũ ut
si fintasit accio depec łio ⁊ de
inrẽuso ꝯueniat᷑. ego ⁊ ãn

Expanded text:
rem dare oporteret, a filio sim stiplium, nam et hic de in rem uerso fore actionem: nisi si donare patri filius uoluit, dum se obligat. Quare potest dici et si de peculio actionem quasi defensor patris suscepead peculii quantitatem: cuius sententiae id erit emolumentum, ut, si finita sit actio de peculio, de in rem uerso conueniatur. ego et ante
Abbreviated transcription (Latin):
coiend̾ ẜuo suolcoauit. ⁊ boue̾
ei ded̾at c̃hiiboues ñ ẽẽt ydo¬
nei uisserat eos uenire ⁊ hns
mĩinis quicepti eẽnt alios
repari. ẜuus boues undid̾at
auos iednnat nũmo undi¬
torinõ soluat postea ꝯturba¬
uerat qui boues undid̾at nui¬
mos a dño petebat acc̾cemde
eẽt c̃ bones ꝓ quib petũiape¬
tetur penes dn̾m ee̾nt .R. nõ¬
ues uenissẽt si quos ãplioris
pecĩne post̾iores boues eẽnt eiꝰ
oportet dñm condẽpnari.
ffric̃. Seruus inrem dm̃ pecũiã
mutuatus sine culpa eam ꝑ¬
in remũso agiexistimauit. nã
⁊ si ꝓcuratormeus inneg̾a ĩpẽ¬
surus pecũiammutuatꝰ sñ cł¬
ꝑa eamꝑdidit ⁊ recte cum hocĩ
noie mandatiuti negõꝵ gõꝵ¬
acturũ. ¶Ouistichoiuicario
seru tui pãphili ꝯtxi ⁊cc̃o de
pecuio ⁊ demrẽ uso ita darid ut
atur scil ⁊̃ simortuo uł alicna¬
pãphin tñ exꝑiri uidebor sicuti
amus prius eius ꝙ tͥ pãphuꝰ
debũit deductõ fiat ꝙũo ĩtu

Expanded text:
colendum seruo suo locauit et boues ei dederat: cum hi boues non essent idonei, iusserat eos uenire et his nummis qui recepti essent alios reparari: seruus boues uendiderat, alios redemerat, nummos uenditori non soluerat, postea conturbauerat: qui boues uendiderat nummos a domino petebat actione de esset, cum boues pro quibus pecunia peteretur penes dominum essent. ues uenissent: si quo amplioris pecuniae posteriores boues essent, eius oportere dominum condemnari.. Seruus in rem domini pecuniam mutuatus sine culpa eam pin rem uerso agi existimauit. nam et si procurator meus in negotia mea impensurus pecuniam mutuatus sine culpa eam perdiderit, recte eum hoc nomine mandati uel negotioacturum. Cum Sticho uicario serui tui Pamphili contraxi: actio de peculio et in rem uerso ita dari debetatur, scilicet etiamsi mortuo uel alienaPamphili tum experiri uidebor, sicuti amus, ut prius eius, quod tibi Pamphilus debuerit, deductio fiat, quod u
Abbreviated transcription (Latin):
p᷑. sũptum fecit puto dan¬
dam actõem in municipes
Si quid ꝙ uniũsitati debet
tatib mlrefert utiũ om̃es
rõmaneãt anpars manea
uł õs ĩtatifint. S si unt¬
iũsitas ad unũ redit mag̾
admittitur posse eũ ꝯueĩre

Expanded text:
 sumptum fecit, puto dandam actionem in municipes. Si quid universitati debetnihil refert, utrum omnes idem maneant an pars maneat uel omnes immutati sint. sed si uniuersitas ad unum redit, magis admittitur posse eum conuenire
Abbreviated transcription (Latin):
mancipia nõ uḃabimo ⁊ deriso¬
ẽ. nerua iuris ꝯ słtusqui ꝑ sen¬
estras monstraũat ẜuos cetẽ¬
tos obpensionẽubari posse.
ecuol. ¶Etorishrs c̃hrdel
pupilli tñsaccc̃eftã cũ exeama¬
iorẽ ꝑtẽsoluiss inresiduãqnͣ¬
titatẽ pignꝰ obugauit. q̃sit
ẽ aninueterẽ ꝯtͣctũ iureres ob¬

Expanded text:
mancipia non liberabimus: et derisus Nerua iuris consultus, qui per fenestram monstrauerat seruos detentos ob pensionem liberari posse.um. Tutoris heres cum herede pupilli transactione facta, cum ex ea maiorem partem soluisset, in residuam quantitatem pignus obligauit: quaesitum est, an in ueterem contractum iure res ob
Abbreviated transcription (Latin):
guli rette agãt ius sͥ ẽe fũdi.
betur c̾tis regionib int̾ płes do¬
bunt tñsitũ ꝑreliq̃s partes fũ¬
di diuisi iure heant aut si ꝓocim¬
ribit cuilz posse meouitinome¬

Expanded text:
guli recte agant ius sibi esse eundi. betur, certis regionibus inter plures dobunt, transitum per reliquas partes fundi diuisi iure habeant aut, si proxiribit cuilibet posse me uicino
Abbreviated transcription (Latin):
quidn sisuum aut fũdũisq
possid pignori dederitisq i
ab eo quipignore accep̾iuire
utiꝓhibetur debebit itaq ha¬
berecautũ ¶ Si c̃ fruttuario ĩrẽ
ꝯfessoriã agendifructꝰ pr̃an¬
di sũtita ⁊ ꝓprietatis dño srĩ
negatoria actc̃emrẽ ut atur

Expanded text:
i seruum aut fundum is qui possidebat pignori dedit isque ab eo qui pignori accepit iure uti prohibetur? debebit itaque habere cautum.Sicut fructuario in rem confessoriam agenti fructus praestandi sunt, ita et proprietatis domino, si negatori
Abbreviated transcription (Latin):
ter se dãpnum dederint ħ.ad
ex̾titorem Ñ ꝑtinz. S si quis
sit nauta ⁊ m̃cator debebit illi
nauta ¶Siseruus nauit dpn¬
num dederit lz seruus naut. Nt¬
nõ sit equissimũ erit mex̃tito¬
rem. actõem util ẽ dari. ¶ Hac
ã actõe suonoie ex̾titor tene¬
bttur culpe .s. sue quitales
uabitur ¶ Seruor ã suoꝵ y
tenetur anicũ auienoꝰ adhi¬

Expanded text:
ter se damni dederint, hoc ad exercitorem non pertinet. sed si quis sit nauta et mercator, debebit illi nauta.Si seruus nautae damnum dederit, licet seruus nauta non sit, aequissimum erit in exercitorem actionem utilem dare.Hac autem actione suo nomine exercitor tenetur, culpae scilicet suae qui tales uabitur. seruorum autem suorum tenetur: nam cum alienos adhi
Abbreviated transcription (Latin):
one ab soli nlla ex hac sẽ¬
tencia facta deregatione ficei¬
ꝯmissipeticio qͣm iire hrdita¬
rio ꝑfiliam hrs uxoris maril¬
nifructus nõ dum pecptimu¬
lieris lucio fiãt huiꝰ pactum
extimatum centũm dotem dede¬
rat deide cumuiro pacrumcõ¬
uentum fecerat ut diuorcio fa¬
restrtũet postea uolente uxore
uir cundem fundum ducẽtoꝵ¬
ctum. labro pirtat iiro potesta¬
tem fĩ deb̾x utrumuelit duceta
us fitndum iedderener ei pactũ
ꝯuntum remittio portere. Idc
¶Si pater filie nomine fram pe¬
cumam in dotem ꝓmiscrat ⁊ pa¬
ctus est ne muitus eam souie
exhigetur ouenit in dotis cau¬
sam c̃ẽ non udctiur.
de fundo

Expanded text:
one absolvi nulla ex hac sententia facta derogatione fideicommissi petitioni, quam iure hereditario per filiam heres uxoris Marulnii fructus nondum percepti mulieris lucro fiant, huiusmodi pactumstimatum centum in dotem dederat, deinde cum uiro pactum conuentum fecerat, ut diuortio fare›stitueret: postea uolente uxore uir eum fundum ducentoctum. Labeo putat viro potestatem fieri debere, utrum velit ducenta vel fundum reddere, neque ei pactum conventum remitti oportere. idciSi pater filiae nomine certam pecuniam in dotem promiserat et pactus est, ne inuitus eam soluerexigeretur conu‹en›erit, in dotis causam esse non uideretur. DE FUNDO
Abbreviated transcription (Latin):
potũat dotis reꝯtiuato matri¬
momo fieri nõ posse pattiex¬
cepcoe submoui. ¶dulier
de dote ꝙ dedit pacta ẽ ut sũ
miimomo decessiss fricius
redderetur isq in eum cãu
scipuiatus ẽ. Sdislier decedẽs
quas damres dotales mari¬
uis dotalib manumisit. q̃si¬
minc q̃ legauit mulier⁊ ẜuo¬
rum quos manumisit fratri
bebio maxillo dotis filiesue
nomine centena ꝓmiserat. ⁊
ꝯueñat int̾ eosue ea dos con¬
mortempr̃is in miumnomo fi
uasmenbis decessiss ut dim¬
idia dos ap̃marilium rema¬
ducta erant. ¶Mortuo ma¬
rillo filio ⁊ filia suꝑstitib do¬
te unusa fiue p̃ legnta mari¬
llus natafilia diu̾terat⁊ miłr
detesserat fresuo ⁊ filia exequis
um magnump̃torem manllꝰ
ab h̾rcefilio marilliex dotis
ꝓmissione umũsam dotenrĩ
duos placuiss millo fiuor ex¬
tante mortua mułre ꝑtem dotiᷤ
remañe ap̃ maritum magiscõ¬
ueniss utiq totamcius dotem
ẽẽ si filium filiamue huiss.

Expanded text:
potuerat, dotis reconciliato matrimonio fieret, posse pacti exceptione summoveri. Mulier de dote quam dedit pacta est, ut, si in matrimonio decessisset, fratri eius redderetur isque in eum casum stipulatus est: mulier decedens quasdam res dotales mariseruis dotalibus manumisit. quaesimine, quas legauit mulier, et seruorum, quos manumisit, fratri Baebio Marullo dotis filiae suae nomine centena promiserat et convenerat inter eos, ne ea dos conmortem patris in matrimonis filia decessisset, ut dimidia dos apud Marullum remaducta erant. mortuo Marcello, filio et filia superstitibus, dote universa filiae praelegata Marullus nata filia diverterat et mulier deium magnum praetorem Marullus ab herede filio Marcelli ex dotis promissione universam dotem duos placuisset nullo filiorum exstante mortua muliere partem dotis remanere apud maritum, magis convenisset utique totam eius esse dotem, si filium filiamve habuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
inme dãpnatus ẽ omortio
setuto uł morte mariti disso¬
luto inr̾imomo stipuonis
ꝯdictio defecit. ⁊ simulier
in mĩimomo decesserit exst
costipuło l defũcta sitĩma¬
trimonio filia qm ad prnaᷤᷤ
nuitias pertinet.

Expanded text:
o secuto vel morte viri soluto matrimonio stipulationis condicio deficit: quod si mulier in matrimonio decesserit, ex sco stipulatio, licet defuncta sit in matrimonio filia, quoniam ad primas nuptias pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
matrefilius o bisszuirdoti sĩ
porcõem uxore in minnomo
defuncta retinet mułr naufias¬
io cum ammncło fiio put. qui
au̾isiłe uidebatur an̾matrem
infantẽ pusseunum ꝑtem do¬
tis ietiñe placuit. ¶Eꝑdotẽꝙͣ
expacto filienomine retine po¬
tuit si lapus errore nõ retinuit
extiit ap̃ arbitrum diuisiõis
nõ ipbe dotis pperam ap̃re
mis souite ycetionem deside¬
rare ⁊scitit. ¶Cumint̾ pr̃em
⁊ generum ꝯuenitutinmatri¬
momo siueliberis defũcta filia
dos prirestituatur id actũm
ter ⁊ trahentes intelligi debet
ut ub̃is suꝑstitib filia defũ¬
cta dos retineaturnec seꝑab¬

Expanded text:
matre filius obisset, vir dotis portionem uxore in matrimonio defuncta retineret. mulier naufragio cum anniculo filio periit. quia verisimile videbatur ante matrem infantem perisse, virum partem dotis retinere placuit. Vir dotem, quam ex pacto filiae nomine retinere potuit, si lapsus errore non retinuiterit, apud arbitrum divisionis non improbe dotis perperam a patre solutae praeceptionem desiderare constitit. Cum inter patrem et generum convenit, ut in matrimonio sine liberis defuncta filia dos patri restituatur, id actum inter contrahentes intellegi debet, ut liberis superstitibus filia defuncta dos retineatur, nec sepa
Abbreviated transcription (Latin):
Qui GIeris si pacta sit ĩ¬
muir uł ante nuiptias uł pgt
dico si annupcias id ꝯuent
uale pactũ eo quo m̾o min¬
orem dotẽ estitutam. p̃ iip¬
çias u̾o cumonera inrimon¬
nfructꝰ uelenaturist̾iam de
suo maritꝰ paciscit̃ ut dim¬
ittat c̃ditorẽ. ⁊ erit mera do
pactꝰ ẽ circuscribẽde młris gr̃a
ut p̾lia mextimata eẽnt ut¬

Expanded text:
Quaeris, si pacta sit mulier uel ante nuptias uel post dico, si ante nuptias id conuenerit, ualere pactum eoque modo minorem dotem constitutam: post nuptias ufructus relevaturi sunt, iam de suo maritus paciscitur ut dimittat creditorem, et erit mera donpactus est circumscribendae mulieris gratia, ut praedia inaestimata essent, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cipia indotẽ dedent ea ⁊ dictõe
ut picło eius eẽnt. ⁊ siq ex hus
natũ eẽt ad cã ꝑtineat staripa¬
cto ꝯuento o portebit. nã esta
ut dos q̃ inpecuma nuataeẽt

Expanded text:
cipia in dotem dederit ea condicione, ut periculo eius essent et si quid ex his natum esset ad eam pertineat, stari pacto convento oportebit: nam constut dos, quae in pecunia numerat
Abbreviated transcription (Latin):
dum tuũ eas aut ibi ꝯsistaᷤ.
Et ĩo sim̾ ꝯcedas ius tibi ñ ẽe
fundo tuo utifru agitur. ali¬
ter atq si ꝯcedas michiius
minuende aq̃ mec gr̃a ¶Ser¬
uitutum ñ ea natura ẽ ut al¬
iquid faciat quis uelud iu
ndaria tõuataut amenior
emꝓxpectũ pr̃et. aut in ħ̃ utĩ
suo pingat. S ut aud pati¬
atur aut᷑ nõ fatiat aliquro.

Expanded text:
dum tuum eas aut ibi consistas: et ideo si mihi concedas ius tibi non esse fundo tuo uti frui, nihil agitur: aliter atque si concedas mihi ius minuendae aquae meae gratia. Servitutium non ea natura est, ut aliquid firidia tollat aut amoeniorem prospectum praestet, aut in hoc ut in suo pingat, sed ut aliquid patiatur aut non faciat.
Abbreviated transcription (Latin):
cendiũ setur. ⁊ũm est ut quit¬
quid amiserit ad ꝓprietatẽ.
reũtetur. ¶ Sim ususfꝰ fundi
tus fuo totum amitte. S si
sũ. ceteꝵ cum in costatuma

Expanded text:
cendi uersetur: et uerum est, ut, quisquis amiserit, ad proprietatem reuertetur.Si mihi usus fructus fundi s fusum, ceterum cum in meo statu
Abbreviated transcription (Latin):
adimttũturdum inc̾tũ ẽ anna
unturut fabuł amimentur
nam t̃ditum ẽ⁊ qͣtuor pariter
puellas a matrefam̃. natas eẽ.¬
Auquittlid̾e ñ ieues aucto¬
es. quĩquies q̃t̾nos enixcz
pene.opẽ. młtas egypti unou¬
tero septenos s ⁊tres gemines
senatores cinctos uidimꝰ ora¬
cios ¶S ⁊ eliꝰ scribit se iudis¬
que abalexãdria ꝓclurra est
ut adriano ostendetur ẽ quq

Expanded text:
admittuntur, dum incertum est, an nauntur, ut fabulis adnumerentur. nam traditum est et quattuor pariter puellas a matre familias natas ealioquin tradidere non leues auctores quinquies quaternos enixam Peloponensi, multas Aegypti uno utero septenos. sed et tregeminos sena- tores cinctos uidimus Horatios. sed et Laelius scribit se uidisquae ab Alexandria perducta est, ut Hadriano ostenderetur, cum q
Abbreviated transcription (Latin):
Quiꝰ Slocatum tibi aesti¬
ẜuum subripias iriq urd¬
itium adũsus te est. extitẽ¬
locatum eiꝰd̾ mln̾is nõiele¬
gis acquilie⁊ ex lecato ac¬
cio est s alt̾ut etento actor

Expanded text:
i locatum tibi servum subripias, utrumque iudicium adversus te est exercenlocatum, eiusdem vulneris nomine legis Aquiliae et ex locato actio est, sed alterutra contentus actor
Abbreviated transcription (Latin):
ł ex ꝯducto s noxau accc̃e
Si hõiem tͥlccau̾o ut h̾eas
uitab̾na uis furtum fecit ⁊
dubitari pot̾ utrum ex cõ¬
ducto acc̃o sufficiat qĩõge
sit abona fideactũut ꝙ pa¬

Expanded text:
 ex conducto, sed noxali actione. Si hominem tibi locavero, ut habeas in taberna, et is furtum fecerit, dubitari potest, utrum ex conducto actio sufficiat, quasi longe sit a bona fide actum, ut quid pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ eius temporis ḣitatores
aut̃ nõ fuiss ncc̃e demoliri.
s qr meliꝰ edificare uellet
id feciss qnͣti ꝯductoris int¬
eẽt hitatores ne migratt tã¬
tum ꝯdepnari oportere.¬
dilis inmunicipio balnea ⁊¬
dux̾at ut eo ãno miuncipes
g̃tes iauarent᷑: posttres m̃¬
.12. posse agicũ balneator e
quo lauacc̃emnõ p̾stitisset᷑
petiue ꝯtributio fieret. ¶Q
muias ad ctũpondꝰ onisio
cass cum maioreoñeodu¬
ctor eas rupiss ꝯsulebat de

Expanded text:
s habitatores autem non fuisset necesse demoliri, sed quia melius aedificare vellet, id fecisset, quanti conductoris interesset, habitatores ne migrarent, tanti condemnari oportere. Aedilis in municipio balneas conduxerat, ut eo anno municipes gratis lavarentur: post tres me posse agi cum balneatore quo lavationem non praestitisset, pecuniae contributio fieret. Qui mulas ad certum pondus oneris locaret, cum maiore onere conductor eas rupisset, consulebat de
Abbreviated transcription (Latin):
ciones ieator omittat ¶i
lant nõ d ꝯductori dãpno
eẽ si plus qmͣtouerabile ẽ
iesi fuerint fructꝰ. Alioquin ⁊̃¬
modicũ dãpnũ equo ño fĩr
crum nõ aufertur. apparet ãde
eo nos coionsi dicequi ad pe¬
cumamnum̃atam ꝯduxit. a¬
liequm partiari  colonꝰ qiso

Expanded text:
tat. Vis lant, non debet conductori damnosa esse, si plus, quam tolerabile est, laesi fuerint fructus: alioquin modicum damnum aequo animo ferre crum non aufertur. apparet autem de eo nos colono dicere, qui ad pecuniam numeratam conduxit: alioquin partiarius colonus quasi
Abbreviated transcription (Latin):
enmm intẽntrũ ictator in sule
pp̃uetustatẽ cogatur eã refic̾e
aniccator fundiꝰ tegatur fr̾e ĩui¬
nam eius q̃ ꝓhibe nõ possit.
¶Intelligẽo est ãnos h̃ dĩstie¬
cioneuti de eo quiri suũ p̾diu
fruend̃ lccauit i bona ftenegs¬
Accem contxit si de eo qui aue¬
nũ pclum ꝑ fraude locaũit nͦ¬
resiste dño pofsit quominus

Expanded text:
enim interest, utrum locator insulae propter vetustatem cogatur eam reficere an locator fundi cogatur ferre iniuriam eius, quem prohibere non possit? intellegendum est autem nos hac distinctione uti de eo, qui et suum praedium fruendum locaverit et bona fide negotium contraxerit, non de eo, qui alienum praedium per frauderesistere domino possit, quominus
Abbreviated transcription (Latin):
dota iccãsti ⁊ eã isndidistiita
ut ep̃tori m̃cedes in quilinoꝵ
acced̾ent om̃ius eã ꝯductor ⁊̃¬
maiore p̾cio iccarettũ id ẽpto¬
riaccedit ꝙ tͥ ⁊ ductor debetit

Expanded text:
totam locasti et eam vendidisti ita, ut emptori mercedes inquilinorum accederent. quamvis eam conductor maiore pretio locaret, tamen id emptori accedit, quod tibi conductor debeat
Abbreviated transcription (Latin):
uideri fc̾m s q̃m exnouĩtatelo¬
catoris ꝑmutatũ eẽt re cẽptor ẽ
ab solui debe̾. ¶Eadam tͥut ex¬
cutes qnͣti uuilã edificare uelles
renũtiasti michi ducentor ĩpẽtã
extute c̾tam̃cede opꝰ tͥ locaui. post¬
ea cõpeti nõ posseminoris tritẽ¬
tor cam uulã estare data antẽ
diss uetuite opus fate dixisi
ius exl cocto tetum a gerẽ utpe¬
tere in reliquũ restituas. ¶Mes¬
sem inspitiente colono c̃ alien¬
am ẽẽ nõ ignorares sustulisti
ummulionẽ cõduxisti neglig¬
encia eius mul tuus perut siͤ
ip̃e locass se ex peculio dutaxa
casse ñ ult᷑ metibi pr̃atinu¬

Expanded text:
tate locatoris permutatum esset, redemptorem absolui debere.Mandaui tibi ut excuteres, quanti uillam aedif‹ica›re uelles: renuntiasti mihi ducentorum impensam excutere: certa mercede opus tibi locaui, postea compe‹r›i non posse minoris tre centorum eam uillam constare: data autem disses, uetui te opus facere. dixi, si is, ex locato tecum agere, ut pecuniae mihi reliquum restituas. Messem inspiciente colono, cum alienam esse non ignorares, sustulisti. um mulionem conduxisti: neglegentia eius mulus tuus perit. si ipse se locasset, ex peculio dumtaxat locassem, non ultra me tibi pra
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. EEd de dãpno ab auo da¬
to agi cum eo nõ posse uił ait.
quaerum custoclia esequi po¬
tuit ne dãpnuimuria ab
auo dari possit. s marcello
stodire potũit ne dãpnu

Expanded text:
 Sed de damno ab alio dato agi cum eo non posse Iulianus ait: qua enim custodia consequi potuit, ne damnum iniuria ab alio dari possit? sed Marcellus stodiri potuit, ne d
Abbreviated transcription (Latin):
exiccato. i̾ccati em ̃iudicio me
dũtcixatꝑs ꝓpria inurdiciu
uemiet. ¶ Deinde ita notat. ñ¬
ne ꝙ ad meã ꝑtẽ attinebit. ał¬
stabitur a tem dãpnũ rected̃¬

Expanded text:
ex locato: locati enim iudicio mea dumtaxat propria in iudicium venient. deinde ita notat: nonne quod ad meam partem attinebit, stabitur a te mihi damnum? recte
Abbreviated transcription (Latin):
ut m̃cedem qm p̃stiũm restit
uito prare cogeris ¶a i si col¬
onus tuus fundo frin atẽ aut
ab eo ꝓhibetur qm̃ tu ꝓhibẽ
neid facias possistinei pr̃a

Expanded text:
ut mercedem quam praestiterim restituucto praestare cogeris. nam et si colonus tuus fundo frui a te aut ab eo prohibetur, quem tu prohibere ne id faciat possis, ta
Abbreviated transcription (Latin):
as res ꝯsequi fuuonis u delz
sũptib s si htibi ĩpossibile
ẽẽ ꝓspexit tũc fullonẽ quide
tibi ꝯdẽpnabit. tuas ãaccc̃es
tu ei pr̃are cõpellet ¶Legedc̃a
domus facienda lctata erat ita

Expanded text:
sequi fullonis videlicet sumptibus: sed si hoc tibi impossibile esse perspexerit, tunc fullonem quidem tibi condemnabit, tuas autem actiones te ei praestare compellet. Lege dicta domus facienda locata erat ita,
Abbreviated transcription (Latin):
ame ⁊duxisti ⁊ ego cum tibi
gissem qui l mõi dãpno te
afficẽt. ¶ Eehiculũ ⁊duxisti
ut onꝰ tuũ portaret ⁊ secũ iter
frices. ⁊ c̾ pontẽtnͣsiret redẽpt¬
or eiꝰ pontis portoriũ suũ ab
eo exigebat. q̃rebatur ĩ an ĩꝓ
orium daturꝰ fu̾at puto si
portoriũ mulionõ ignora¬
lccaret mulionẽ pr̃are d¬

Expanded text:
me conduxisti et ego eum tibi gissem, qui eiusmodi damno te adficeret. Vehiculum conduxisti, ut onus tuum portaret et secum iter faceret: id cum pontem transiret, redemptor eius pontis portorium ab eo exigebat: quaerebatur, an etiam orium daturus fuerit. puto, si mulio non ignoralocaret, mulionem prae
Abbreviated transcription (Latin):
nunciacionecten ebitur ꝓ
sccio qui ĩo renũciauit. qr
ꝯdicio q̃ dã q̃ societas erat
coita ei nõ pratur autꝗd
si itamiuriosus ⁊ dãpnos
scciꝰ sit. ut nõ eũ expediat e

Expanded text:
nuntiatio. nec tenebitur pro socio qui ideo renuntiavit, quia condicio quaedam, qua societas erat coita, ei non praestatur: aut quid si ita iniuriosus et damnosus socius sit, ut non expediat e
Abbreviated transcription (Latin):
sus fũit sccietatis iuditio a¬
trum accoes eumãdare so¬
ciissufficit ut si fac̾e illeũ
possit nich̃ ultra socus prẽt
anũo indẽpnes eos pr̃are de
noĩe ꝙ̃ ipe solus admisit qr
difficue ẽ negare culpa ip̃iꝰ
cessiss compẽsari cũdãpno
ꝙ cuipa prebuit debeat. ⁊ ait cõ¬
uniꝰ exscriis societati a dño p̃¬
poĩtus negligent ũsatꝰ sit do¬

Expanded text:
sus fuerit societatis iudicio atrum actionem eum mandare sociis sufficit, ut, si facere ille non possit, nihil ultra sociis praestet, an vero indemnes eos praestare deem ipse solus admisit, quia difficile est negare culpa ipsiuscessit, compensari cum damno, quod culpa praebuit, debeat, et ait comunius ex sociis societati a domino praepositus neglegenter versatus sit, do
Abbreviated transcription (Latin):
Qulꝰ. Bemsip̃tio nõsoluata.
to memptares ft̃a sit tun cexio¬
cato eritactio. ¶Qucciens au̾t¬
ad faciendum aliquid dati
⁊ t̾n locatio est. locat emmartif¬
exoꝑam suam .i. faciendi nc̃ti¬
tatem. ¶Quemad̃memendor

Expanded text:
um Item si pretio non soluto inempta res facta sit, tunc ex locato erit actio. Quotiens autem faciendum aliquid datur, et tamen locatio est: locat enim artifex operam suam, id est faciendi necessitatem. Quemadmodum in
Abbreviated transcription (Latin):
anne compendu facturus era
conseq̃tur. Sera est enim ꝑai¬
entia fruendi que offt̾ur eotẽ¬
pore quo frintolomis alus re¬
b illigatus nõ pot̾. ꝙ sipau¬
cis dieb ꝓhibuit dem̃ penitẽ¬
ciam agitur omma que colo ĩ
nointegra sũt nich̃ ex oblig¬
acione paucor dieꝵ morami¬
nuet ¶It utilit̾ ex ꝯducto agit
que conuenant sue phibeã
ures annos fundum ictaũał
ꝯductorem lib̾aret si nõ paci¬
atur hr̃s eum reliquo tp̃re
neralit alieno Abitrio italo

Expanded text:
annos compendii facturus erat, consequetur: sera est enim patientia fruendi, quae offertur eo tempore, quo frui colonus aliis rebus illigatus non potest. quod si paucis diebus prohibuit, deinde paenitentiam agit omniaque colono in integro sunt, nihil ex obligatione paucorum dierum mora minuet. item utiliter ex conducto agit quae convenerant, sive prohibeatur plures annos fundum locaverat, conductorem liberaret. si non patiatur heres eum reliquo temporneraliter alieno arbitrio, lo
Abbreviated transcription (Latin):
culũ ⁊ moium̃tũ sit puto mã¬
datũ posse ꝯsist̾e. ceter ut sitͥ ne¬
gociũ g̾as ⁊ tui arbitru sit nom̃.
id̾nt cuiuis c̃das turecipiasus¬
uras picłmn duntaxat adme
ꝑtineat.iã ex̃ mãdati for̃m ẽꝙ̃¬

Expanded text:
um emolumentum sit, puto mandatum posse consistere. Ceterum ut tibi negotium geras, tui arbitrii sit nomen, id est ut cuivis credas, tu recipias usuras, periculum dumtaxat ad me pertineat, iam extra mandati formam e
Abbreviated transcription (Latin):
p̾hensum sit ut arbit̾tu dm̃iopͦ
aꝓpbetur. ꝑindehetur. ac suuri
bom arbitrium cõp̃bnsum ⁊̃¬
fuiss ¶Id̾ ẜuatur si alt̾ius
cuuiss arbitriũ comp̃ h̃nsũ
sit. Ram fides cona exigit ⁊̃
ut abitrũ tale pr̃etur qlem
robono ꝯuenit. idq arbit¬
um ad q̃utatem opis ñ ad ꝓ¬
tin̾et nisi id ip̃m lege cõp̾hẽ¬
sum sit quib consequẽs est
ut irrita sit ꝓꝓꝑbatio dolo cõ¬
ductoris factaut ex iccato cõ¬
ducto agi possit. ¶Si colonꝰ
icau̾it fundumies postiors
ꝯductoris dño obligantir.
s fructꝰ in cã pignoris man¬
ent q̃ ad̾m eẽt siprimꝰ colonͦ
eos ꝑcepiss ¶Si domꝰ ui fũ¬
dus inquĩqnnium pensiombꝰ
iccatus sit pot̾ dns si desciue¬
rit hitacc̃em uł fundi cuiturã
colonus sñquiunis cum eissta¬
tun agere. S ⁊ de hus q̃ t̃centid̃

Expanded text:
 sit, ut arbitratu domini opus adprobetur, perinde habetur, ac si uiri boni arbitrium, comprehensum fuisset, idemque seruatur, si alterius cuiuslibet arbitrium comprehensum sit: nam fides bona exigit, ut arbitrium tale praestetur, quale uiro bono conuenit. idque arbitrium ad qualitatem operis, non ad pertinet, nisi id ipsum lege comprehensum sit. quibus consequens est, ut irrita sit adprobatio dolo conductoris facta, ut ex locato agi possit. Si colonus locaverit fundum, res posterioris conductoris domino non obligantur: sed fructus in causa pignoris manent, quemadmodum essent, si primus colonus eos percepisset. Si domus vel fundus in quinquennium pensionibus locatus sit, potest dominus, si deseruerit habitationem vel fundi culturam colonus vel inquilinus, cum eis statim agere. Sed et de his, quae praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
incceunda societatein quid
artem oꝑam uepollicitus
est alt̾ ueumti cũpetus in cõ¬
mune pascend̃ ant agrur
pollicitatori damus in & e
querendisfructib nimi
rimeẽt cuipa pr̃anda est
p̃cium emmopere arns estue¬
blamentum. ¶Qd̾si rei ꝯĩs
sccius nccuitmagis admit¬
tit culpam quoq uenire.
Dãpna q̃ inpeudentibac¬
ciount. ħ est dãpna fatali¬
a sccu nõ cegentur prare.i¬
deo si pecus ertimatũ datu¬
datum sit. ⁊ id latrocrinoaũ
intendio pierirat omine
dampnũ est simch̃ dolo ⁊¬
aut culpa acrid̾it euis qui
extimatum pecus acreperit.
ꝙ si afurib sb̃reptum sit.
ꝓprium eius detrim̃tumẽ
qr custotiampr̃are debuit
qͥ extimatum accepit hec

Expanded text:
in coeunda societate, inquit, artem operamue pollicitus est alter, ueluti cum pecus in commune pascendum aut agrum politori damus in commune quaerendis fructibus, nimirum am culpa praestanda est: pretium enim operae artis est velamentum. quod si rei communi socius nocuit, magis admittit culpam quoque venire. Damna quae imprudentibus accidunt, hoc est damna fatalia, socii non cogentur praestare: ideoque si pecus aestimatum datum sit et id latrocinio aut incendio perierit, commune damnum est, si nihil dolo aut culpa acciderit eius, qui aestimatum pecus acceperit: quod si a furibus subreptum sit, proprium eius detrimentum est, quia custodiam praestare debuit, qui aestimatum accepit. haec
Abbreviated transcription (Latin):
gendã dem̃ ꝓhibusti exactã q
h̾rs eius pot̾it mãdati.⁊ge̾. illũ
uo qui mãdatũ susceꝑit si suape¬
cuma fecit puto age̾ mãdati.siñ
ita ei mãdatũ ẽ ut sua pecũia fa¬
ce̾ monum̃ tũ potuit enĩ agẽ ĩ c̃
eo qui mandauit ut s peciumia

Expanded text:
gendam, deinde prohibuisti, exactamque heres eius poterit mandati agere. illum vero qui mandatum suscepit, si sua pecunia fecit, puto agere mandati, si non ita ei mandatum est, ut sua pecunia faceret monumentum. potuit enim agere etiam cum eo qui m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯm̃itꝰ c̃recusareull sõusuris
cõitam ẽẽ pecĩnam⁊ fideiussori
solundo usurs pot̾tatem recu
denũciass ut recusaret subus¬
uris debitamẽenec is pp̃ suã ex¬
stimacdemrecusare uoiuiss ꝙ
ita soiuit areo petitur ħũn cẽ¬
suit. sceuola. paxem̾ fidelitꝰ fa¬
cit fideuissor in friore cãuꝙ̃ pote¬
statẽ eximereo ur suo iure uti. ⁊̃

Expanded text:
m recusare vellet sub usuris creditam esse pecuniam et fideiussor solvendo usuras potestatem recusdenuntiasset, ut recusaret sub usuris debitam esse nec is propter suam existimationem recusare voluisset, quod ita solverit, a reo petiturum. hoc bene censuit Scaevola: parum enim fideliter facit fideiussor in superiore casu, quod potestatem eximere r
Abbreviated transcription (Latin):
res mas unde ⁊ rectr dicit̃
in ħ eẽmãdati a ccd̾em ut
sus teunditori cõpetit.na
⁊ ego tecum ag̾e possũ ut p̃s¬
tes mͥ adũsꝰ unditor ẽ ẽpti
acccens simandato meoᷤ.¬
It si dũ negamea geras ali¬
cui de c̃ditoribm eis ꝓmise¬
agẽposseut obugõem sus¬
cipiam. aut si nolit c̃ditor
obligõem mnutare cau̾e tͥ de¬

Expanded text:
res tuas vendere? et recte dicitur in hoc esse mandati actionem, ut sus te venditori competit: nam et ego tecum agere possum, ut praestes mihi adversus venditorem empti actiones. Sed si mandatu meoItem si, dum negotia mea geris, alicui de creditoribus meis promiseagere posse, ut obligationem suscipiam: aut si nolit creditor obligationem mutare, cavere tibi de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ soudo ꝯueniri debẽ dũm̃oab
utroq nõ ãpliꝰ debito exigat᷑.
Siint̾ maritu ⁊ sccoꝵ id actu
eẽt ur tacito intellectuut onꝰ
exhibũceuxoris admaritu
rediret pr̃ante pr̃ante predo¬
tis usuras mulã acc̾demsuꝑ¬
fore. ad recipiend̃ q neget᷑ cõ¬
sũptũ. ꝙ sip̃r puelle exhibi¬
tẽem mãdasse se doceat.acc̃o¬
nẽ mandati compet̾e. ¶Lutio¬

Expanded text:
 solido conveniri debere, dummodo ab utroque non amplius debito exigatur. Si inter maritum et socerum id actum esset vel tacito intellectu, ut onus exhibendae uxoris ad maritum rediret praestante patre dotis usuras, nullam actionem superfore ad recipiendum quod negetur consumptum: quod si pater puellae exhibitionem mandasse se doceat, actionem mandati competere. Luci
Abbreviated transcription (Latin):
B̾. ¶ deuissorẽ sisme adiet¬
cione uonitatis triticiꝑ art̾o tri¬
titum spopond̃. ꝙ l triticũ dan
do libare posse reumexistimo.
a reo ã nõ aliud triticũ repefe
se astiplatore ucuit ĩ ꝙ si ꝑatꝰ
fu̾it reꝰ quod danto ip̃e c̃ditor
lius triticũ edicet excepõe cu
doumali sb̃moĩ existimo.

Expanded text:
ine adiectione bonitatis tritici pro altero triticum spopondit, quodlibet triticum dando reum liberare posse existimo: a reo autem non aliud triticum repeterse a stipulatore licuit. itaque si paratus fuerit reus, quod dando ipse creditori lius triticum condicet, exceptione eum doli mali summoveri existimo.
Abbreviated transcription (Latin):
ultatẽ rei ꝯuemendi desidan¬
diq ut ip̃e suscipet pccius indi¬
cium uł suo ui ꝓcuratorio ⁊¬
nõit. ¶Si fiteuissori donati¬
onsca acceptum fc̃msitac̃¬
gis simortis cã actept̾ tuus¬
set creditor ur siei ub̾acce

Expanded text:
rei conveniendi desiderandique, ut ipse susciperet potius iudicium vel suo vel procuratorio nomine. Si fideiussori donationis causa acceptum factum sit a cregis, si mortis causa accepto tulisset creditor vel si eam
Abbreviated transcription (Latin):
pecũiam mutuã accipet uti¬
lem actõem dandã qĩ instito¬
mutue petĩue accipiẽde indefͦ.
¶Si cuimãdau̾o ut aticio stip¬
uletur poto cumeo cuimrãda¬

Expanded text:
pecuniam mutuam acciperet, utilem actionem dandam quasi institomutuae pecuniae accipiendae videatur. Si cui mandavero, ut a Titio stipuletur
Abbreviated transcription (Latin):
sit̾ mandẽ ut meaiticune¬
gitia geres uł ut in⁊ ticio fũ¬
cio fideiubeas . tua ⁊ meaã
ueluti simãdẽt̾ ut sb̃ usur¬
is crederes ei quinrẽmeã
mutuaretur ¶Tua ⁊ auena
ueluti simandẽ tͥ ut ticio sb̃

Expanded text:
tibi mandem, ut mea et Titii negotia gereres vel ut mihi et Titio funTitio fideiubeas. Tua et mea, veluti si mandem tibi, ut sub usuris crederes ei, qui in rem meam mutuaretur. Tua et aliena, veluti si tibi mandem, ut Titio sub
Abbreviated transcription (Latin):
nec hiuc simile ẽẽ q si pecm̃n¬
qr tc̃ nũ̃mi quimeierant tu¬
i frũt. Ite ꝙ si adebitore meo
uissero teaccipe perũiam cre¬
ditafiat.id enĩ penignere

Expanded text:
simile esse, quod, si pecunitunc nummi, qui mei erant, tui fiunt: item quod, si a debitore meo iussero te accipere pecuniam, credita fiat, id enim benigne re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcuratorẽ facẽnõ posse tm̃mã¬
dati accõ ẽ adagendum enĩ
dunntaxat ħ face nõ pot̾.
Si tutor es mãdauint curat¬
ori suo mãcipiũ emend̃ pup¬

Expanded text:
curatorem non posse, tamen mandati actio est: ad agendum enim dumtaxat hoc facere non potest. Si tutores mandaverint contutori suo mancipium emendum pup
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ prudentes auxiliũ appuois
omifunt pot̾umt mãdtiag¬
entib hus exequitate iudici
tucri toigitur si ignoraũnt er¬
cãta eoꝵ ĩgnorancia si scier̃t
incũbebat eisnc̃citas ꝓuccan¬
di. ceter dolo u̾sati sunt sinõ
ꝓuocaũnt. quid tñ simopra

Expanded text:
et prudentes auxilium appellationis omiserunt, poteris mandati agentibus his aequitate iudicis tueri tcusata ignorantia est: si scierunt, incumbebat eis necessitas prouocandi, ceterum dolo uersati sunt, si non prouocauerunt. quid tamen, si pa
Abbreviated transcription (Latin):
umã c̾usurs debitã receptims sit
⁊ ita ĩp̃r seũs adriano sendemo¬
nestirepit. ¶Si adolestens lux¬
urigus mad tibi ut ꝓ metͥce
nam. si sciẽs c̃did̃is. s ⁊ sul¬

Expanded text:
s sit: et ita imperator Severus Hadriano Demonstrati rescripsit. Si adulescens luxuriosus mandet tibi, ut pro meretrice niam sciens credideris. sed
Abbreviated transcription (Latin):
ĩo ẽ obligatus ꝙ negiria
gessit. U̾m idcirtoꝙ mãda¬
tum suscepit. deni tenetu
⁊ sinõ gessiss. ¶Si passus
sim aliꝙ ꝓ me fideiube̾ uẽs
auas intuenire mandatite
Rei turpis nuilũ mãdatũ
ẽ. ⁊io hac accõe nõ ⁊ geti.

Expanded text:
o est obligatus, quod negotia gessit, verum idcirco quod mandatum susceperit: denique tenetur et si non gessisset. Si passus sim aliquem pro me fideiubere vel alias intervenire, mandati teRei turpis nullum mandatum est et ideo hac actione non agetur.
Abbreviated transcription (Latin):
remmem̃es nec de p̃̾cio ꝗcꝙͣ
statui tuq emistiuxxĩq ac¬
cio nascitur. ꝙ sip̃cuim sta¬
tin triq płis emisti. quidã
cedit remittere namq imiꝗ¬
uum est nõ ẽẽ michi c̃ illo

Expanded text:
emeres, nec de pretio quicquam statui tuque emisti, utrimque actio nascitur. Quod si pretium statui tuque pluris emisti, quidam cedit remittere: namque iniquum est non esse mihi cum illo
Abbreviated transcription (Latin):
itorpignoris accepit a debit
mutuã accepit cũ in boniscis
fr̃a sit obugata corori pig¬
noris eẽ teperĩt. rfepͥisse.¬
Auo. Sinsula ꝙ̃ tibi expi¬
cto ꝯunto placurt und̾e co¬
busta est dem̃ a debitore tu¬
o restituta ẽ id̃ innoua ĩsu¬
la uiris habes
.Quib cansis
pignus

Expanded text:
itor pignori accepit a debitomutuam accepit, cum in bonis eius facta sint, obligata creditori pignoris esse coeperint. resum. Si insula, quam tibi ex pacto conuento licuit uendere, combusta est, deinde a debitore suo restituta, idem in noua insula iuris habes. IN QUIBUS CAUSIS PIGNUS
Abbreviated transcription (Latin):
Dat seu emãcipato filio facere
ꝑsuasitut quia mutuã qñtita¬
tem reciꝑet a septicio coitore cy¬
rogͣphum p̃strib̾et sua manufi
an sei inter cetera bona ⁊ hãc
domum unre optimo possidere
possit cũ pr̃is seh̃rditate abst¬
mũit. nec metuere ex ħ solo qd̃
mãdante patremanu sua petri
aut signo suo ant alia scͥptura

Expanded text:
Pater Seio emancipato filio facile persuasit, ut, quia mutuam quantitatem acciperet a Septicio creditore, chirographum perscriberet sua manu fian Seius inter cetera bona etiam hanc domum iure optimo possidere possit, cum patris se hereditate abstinuerit, nec metuiri ex hoc solo, quod mandante patre manu sua perscripaut signo suo aut alia scriptura.
Abbreviated transcription (Latin):
peturcas res obligatas fuifse.
tum nõ eẽt is fundus ad dm̃m
redeat. postea is fundꝰ a pofsore
pignori datus c̃q̃situm ẽ an
reccepignori ditus ẽ. re. siꝑecu¬

Expanded text:
etur eas res obligatas fuisse. tum non esset, is fundus ad dominum redeat: postea is fundus a possessore pignori datus est: quaesitum est, an recte pignori datus est. resp
Abbreviated transcription (Latin):
ue ñ ita ꝓcedit. si dm̃um eoꝵ
ad eũ ꝑuenit qui obligauit
exusta ẽ eãq aream emitiutiꝰ
ticiꝰ ⁊ exstruxit q̃sitũ ẽ de iure
pignoris. paulꝰ .re. pignoris¬
noris s bone frȯi possõres nõ
feã sit recipent. ¶ Si sciente ⁊ esẽ¬
ciente dño ẜuus ut oĩa cona
dm̃i pignori obuigata eẽrits
uenit ip̃m quo quicauit ob

Expanded text:
ue non, ita procedit, si dominium eorum ad eum peruenit qui obligauit exusta est eamque aream emit Lucius Titius et exstruxit: quaesitum est de iure pignoris. Paulus respondinoris: sed bona fide possessores non facta est, reciperent. Si sciente et consentiente domino seruus, ut omnia bona domini pignori obligata essent, conuenit, ipsum quoque qui cauit
Abbreviated transcription (Latin):
pignori ꝯm ccli siue ĩꝯmodi
fortuito accesserit id ad debi¬
torẽꝑtinet¶Sires pignora¬
ta ñ rescituaturlis aduersꝰ
possõrem ent estimanda. su
tiq alt̾ adũsꝰ ip̃m debitorẽ
nori obugau̾it hrs extito
ex p fcõ pignus dixetto quid̃
ñ eualescit. s utił act̾o pig¬
noraticia dabitur cditori.
gata ex cãpignoris iccareret¬
te potit ¶Dignoris obligo
Ĩ int̾ abgentes recte ex ꝯtraitu¬

Expanded text:
pignori commodi siue incommodi fortuito accessit, id ad debitorem pertinet. Si res pignerata non restituatur, lis aduersus possessorem erit aestimanda, sed utique aliter aduersus ipsum debitorem, nori obligauerit, heres exstitero, ex postfacto pignus directo quidem non conualescit, sed utilis pigneraticia dabitur creditorigata ex causa pignoris locare recte poterit. Pignoris obligatio etiam inter absentes recte ex contractu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ea accipiat pot̾rẽer obuiga¬
cum musuras fructus pcpiat.
aut iccãdo aut ip̃e ꝑcipiendohi¬
tando itiq si amiserit possoe̾
sol infc̃m accc̃e uti. ¶ Usofꝰã¬
possit pignori ypothece uedu¬
ri q̃situm ẽ siue dñs ꝓprietatis
ꝯuenit siue ille qui solũusũf.¬

Expanded text:
 ea accipiat, potest rem eius obligacum in usuras fructus percipiat aut locando aut ipse percipiendo habitandoque: itaque si amiserit possessionem, solet in factum actione uti. possit pignori hypothecaeue dari, quaesitum est, siue dominus proprietatis conuenerit siue ille qui solum usu
Abbreviated transcription (Latin):
nori dedat ex leiussima offen¬
Ia uĩxit mox soluit ⁊ qr debito
nõ sat̾faciebat c̃ditor minoriᷤᷤ
itori in debitorẽ estituendaĩ
sit qr c̾diti ip̃iꝰ acc̃o ñ sufficit
inłfeciss ad exhibend̾ tencbit᷑
amerit. fingamꝰ nullã c̃diti ⁊̃¬
noĩe accõem ẽẽ qr forte cã cecto¬
erat ñ existimo in dignã rẽrẽ
eẽ nadũsione ⁊ auxilio p̃tor¬
is. ulp̾notat siut c̃ditor no¬
ceret umxit tenebit. si mente
non tenebitiur.

Expanded text:
nori dederat, ex levissima offensa vinxit, mox solvit, et quia debito non satisfaciebat, creditor minoris itori in debitorem constituenda sit, quia crediti ipsius actio non sufficit interfecisset, ad exhibendum tenetur: anierit. fingamus nullam crediti nomine actionem esse, quia forte caus‹a› ceciderat: non existimo indignam rem animaduersione et auxilio praetoris. Ulpianus notat: si, ut creditori noceret, uinxit, tenebitur, si merentem, non tenebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
sire uideturad ꝯdẽpna cõem.
⁊nde pecunia deḃi. s hu̇an¬
ius ẽñ ãplius eũ qm ꝙ reue¬
ra debet dando ypothecam li
debitoris frã fu̾it. ¶Si duo⁊
ꝑit deypotheca pariscant̾m
qnͣtum quis obligatã y pot¬
hecam heat utrũ ꝓ qnͣtit ate
bitipigns hant obugatu.

Expanded text:
sire uidetur ad condemnationem et inde pecunia deberi: sed humanius est non amplius eum, quam quod re uera debet, dando hypothecam libdebitoris facta fuerit. Si duo pariter de hypotheca paciscantur, in quantum quisque obligatam hypothecam habeat, utrum pro quantitate biti pignus habeant obligatum.
Abbreviated transcription (Latin):
h̾iturus sit qritur. nam dñi¬
um eius unditare nõ pot᷑.
s ypothecaria age̾ potut si
excepcio obitiatura possõre ui
iudicatimo est ¶ Sipłis ꝯdẽp¬
natus sit debitor nõ restituẽdo
pignꝰ ꝙ̃ cõpuracio sortis ⁊ nsu

Expanded text:
habiturus sit, quaeritur: nam dominium eius uindicare non potest. sed hypothecaria agere potest, et si exceptio obicietur a possessore re‹i› iudicatum non est'. Si pluris condemnatus sit debitor non restituendo pignus, quam computatio sortis
Abbreviated transcription (Latin):
dus est. ¶Siuo neͥtrũ hoꝵ faci¬
S sirẽ nelit rẽrestitũenee pos
sus nõ possit rẽ ip̃im restitu¬
eretanti e dẽpnabitur qnͣti
accor inlitẽiurau̾it. sicut ini
cefis imxm accõnib. nã si¬

Expanded text:
dus est: si uero neutrum horum facised si uelit restituere nec posssus non possit rem ipsam restituere, tanti condemnabitur, quanti actor in litem iurauerit, sicut in ceteris i
Abbreviated transcription (Latin):
ato q̃ postea nascũtur. tenẽt᷑. si
sipriorib capitib deccdentib
totus grex fu̾it renonato pig¬
nori tenebitur. ¶E tatuquo
nus ¶ Dunpignori rem pig¬
noratã accipi posseplatuit
qͣtenꝰ utͣq pecunia delxturpi¬
gnus scdo c̃ditori tenet᷑ ⁊ tã
moꝵ souitor nõie utił acc̃o ĩ¬
danda sit annõ. quid n sires

Expanded text:
ato quae postea nascuntur tenentur: sed et si prioribus capitibus decedentibus totus grex fuerit renovatus, pignori tenebitur. Statuliber qnus. Cum pignori rem pigneratam accipi posse placuerit, quatenus utraque pecunia debetur pignus secundo creditori tenetur et tamorum solutorum nomine utilis actio danda sit an non: quid enim, si res
Abbreviated transcription (Latin):
dio tpre ꝑgequipignora ꝑmit¬
tend sit. ⁊ puto dndam pigno¬
risꝑcecutõem quiaitẽ mea ⁊ ita
ceisꝰ scrib̃. ¶ Ox quib cãis natu¬
ralis obugo ꝯsistitpignꝰ con¬

Expanded text:
dio tempore persequi pignora permittendum sit. et puto dandam pignoris persecutionem, quia interest mea: et ita Celsus scribit.Ex quibus casibus naturalis obligatio consistit,