comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ exponit᷑ & legitur:
Et ipse dñs de se ait: Non est
ꝓpħa sine honore. rsi in
patria sua : Propheta: dñs
Et uerbũ dĩ: dñs. Et nullus
Cum ꝓphetis uerbũ dĩ. & ꝓ̃
pheta uerbũ dĩ Meruert̃

Expanded text:
 exponitur et legitur . Et ipse Dominus de se ait, Non est propheta sine honore, nisi in patria sua . Propheta Dominus, et Verbum Dei Dominus, et nullus cum Prophetis Verbum Dei, et p
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse dictus est magni con¬
silu angłs Uerumtamen
alibi quid dicit ꝓpħa: quia
non legatus neq angelus.
sed ipse ueniens saluos faci&
eos Id est ad saluos faciendos
eos:: Non mittet legatũ. non
mittet angelum. sed ueniet
ipse : Quis ueniet: Et ipse
angelus: Certe non ꝑ ange¬
lum. Nisi quia iste sic ange¬
tiaret : angłs non diceretur:
Si xp̃c nichil prophetaret:
Opropħa non diceret᷑: Exhor¬
tatus est nos ad fidem. & ad
capessendam uitã ȩternam:
Aliquid prȩsens adnuntiauit:
aliquid futurũ prȩdixit:
Ex eo quod prȩsens annunti.¬
auit : angelus erat : Ex eo
quod futurũ prȩdixit. ꝓpħa
erat: Ex eo quod uerbum
dĩ caro factũ est: & angłoꝵ¬

Expanded text:
et ipse dictus est magni consilii angelus . Verumtamen alibi quid dicit propheta? Quia non legatus neque angelus, sed ipse veniens salvos faciet eos, id est, ad salvos faciendos eos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non per angelum, nisi quia iste sic angetiaret, angelus non diceretur. Christus si nihil prophetaret, propheta non diceretur. Exhortatus est nos ad fidem, et ad capessendam vitam aeternam. Aliquid praesens annuntiavit, aliquid futurum praedixit. Ex eo quod praesens annuntiavit, angelus erat. Ex eo quod futurum praedixit, propheta erat. Ex eo quod Verbum Dei caro factum est, et ang
Abbreviated transcription (Latin):
quid putauerunt: Illi in¬
quit homines cũ uidissent
quod fecerat signũ. dice¬
bant: Quia hicꝰ est uere
ꝓpħa: Forte adhoc ideo ꝓ¬
phetãm xp̃m putabant.
quia suꝑ faenum discumbe¬
bant: Erat autẽ ille dñs
ꝓpħarum. impletor ꝓphe¬
tarũ. scĩficator ꝓphetarũ.
sed & ꝓpħa Nam & moysi
dictum est: suscitabo eis
ꝓpħam similẽ tui  Similẽ
scđm carnẽ. Non secundum
maiestatẽ: Et de ipso xp̃o
illam dñi ꝓmissionẽ habere

Expanded text:
quid putaverunt? Illi, inquid putaverunt? Illi, inquit, homines cum vidissent quod fecerat signum, dicebant, quia hic est vere propheta. Forte adhuc ideo prophetam Christum putabant quia super fenum discumbebant. Erat autem ille Dominus prophetarum, impletor prophetarum, sanctificator prophetarum, sed et propheta. Nam et Moysi dictum est: Suscitabo eis prophetam similem tui . Similem secundum carnem, non secundum majestatem. Et de ipso Christo illam Domi
Abbreviated transcription (Latin):
caro faenum: Quȩ sunt autẽ
illa fragmenta. Nisi quȩ po¬
pulus non potuit manducare:
Intelleguntur ergo quȩdam
secretiora intellegentiȩ. quȩ
multitudo non potest capere:
Quid ergo restat. nisi ut se¬
cretiora intellegentiȩ quȩ
non potest capere multi¬
tudo illis credantur. qui
idonȩi sunt & alios docere.
sicut erant a postoli: Unde
duodecim cophini impleti
sunt: Factũ est hoc & mira¬
biliter. quia magnũ factũ
est. Et utiliter. quia sp̃uale
factũ est: Qui tunc uidert̃
ammirati sunt: Nos enĩ non
miramur: cum audimus:
Factũ est enĩ ut illi uiderent.
scriptũ est autẽ ut nos audi¬
remus Quod in illis oculi
ualuerunt. hoc in nobis fides:
Cernimus quippe animo.
quod oculis non potuimus
& pręlati illis sumus. qm̃
de nobis dictũ est: beati qui
non uident & credent: Addo
autẽ. quia forte intelleximꝰ
quod illa turba Non intel¬
lexit. & uere nos pasti sumꝰ:
qui ad medullam hordei
ꝑuenire potiumus: Deniq
homines illi qui uidert᷑ hoc

Expanded text:
caro fenum . Quae sunt autem illa fragmenta, nisi quae populus non potuit manducare? Intelliguntur ergo quaedam secretiora intelligentiae, quae multitudo non potest capere. Quid ergo restat, nisi ut secretiora intelligentiae, quae non potest capere multitudo, illis credantur qui idonei sunt et alios docere, sicut erant apostoli? Unde duodecim cophini impleti sunt. Factum est hoc et mirabiliter, quia magnum; factum est et utiliter, quia spiritualiter factum est. Qui tunc viderunt, admirati sunt: nos enim nunc miramur cum audimus. Factum est autem ut illi viderent, scriptum est autem ut nos audiremus. Quod in illis oculi valuerunt, hoc in nobis fides. Cernimus quippe animo quod oculis non potuimus, et praelati illis sumus, quoniam de nobis dictum est, Beati qui non vident, et credunt . Addo autem quia forte et intelleximus quod illa turba non intellexerit, et vere nos pasti sumus, qui ad medullam hordei pervenire potuimus. Denique homines illi qui viderunt hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
numero continetur. & de
octo completur dẽcadis :
ut̃ de sabbato transiret ad
primam sabbati. Obhanc

Expanded text:
numero continetur, et de octo conpleretur decadis, ut de sabbato transiret ad primam sabbati. ob hanc
Abbreviated transcription (Latin):
separabilẽ scẽ trinitatis naturã.
uirtutẽ & operationẽ. eẽ. cogno¬
uit: Quod ipsũ latius exe¬
quens. Quantũ causa illorũ
de gente non scã sit discreta
denuntiat Adhuc modicũ:
Et mundus me iam ñ uidet:
Uos autẽ uidetis me: Quia ego
uiuo & uos uiuetis Nã quia
hȩc ad passionẽ iturus loque¬
batur: Modicũ erat. usq ad
tempꝰ ex pletȩ passionis : Ex
quo illũ reprobi uidere nũ¬
quã ualebant: Soli & enĩ
iusti. qui morte illius erant
contristati: Gaudiũ resurrec¬
Stionis eius uidere meruert᷑
At qui uisa morte ȩius exul-¬
tabant: Nequaquã ipsi uisa
eius resurrectione lȩtari.
sed audita conturbari ac
dolẽre: Pro ut decebat ha-¬
bebant Uos autẽ uidetis
me inquit: Quia ego uiuo
& uos uiuetis Ego uiuo:
pręsentis tempͥoris uerbum
posuit. & uos uiuetis. futuri:
Quia nimirũ in proximo ad¬
esse cernebat: Ideoq quasi
presentẽ nominabat horĩ.
In qua ipse morte destructa :
In eternã resurgeret uitã

Expanded text:
separabilem sanctae Trinitatis naturam, virtutem et operationem esse cognovit. Quod ipsum latius exsequens, quantum causa illorum de gente non sancta sit discreta denuntiat. Adhuc modicum, et mundus me jam non videt. Vos autem videtis me, quia ego vivo, et vos vivetis. Nam quia haec ad passionem iturus loquebatur, modicum erat usque ad tempus expletae passionis, ex quo illum reprobi nunquam videre valebant. Soli etenim justi qui morte illius erant contristati, gaudium resurrectionis videre meruerunt. At qui visa morte ejus exsultabant, nequaquam ipsi visa ejus resurrectione laetari, sed audita conturbari ac dolere prout decebat, habebant. Vos autem videtis me, inquit, quia ego vivo, et vos vivetis. Ego vivo praesentis temporis verbo posuit, et vos vivetis futuri, quia nimirum in proximo esse cernebat: ideoque quasi praesentem nominabat horam, in qua ipse, morte destructa, in aeternam resurgeret vitam:
Abbreviated transcription (Latin):
cet obseuris Qui non in¬
trat ꝑ ostiũ in ouile ouiũ
sed ascendit aliunde: Uae
misero. quia casurus est:
Sit gͦ humilis. ꝑ ostium in.¬
tret. plano pede ueniat:
& non offendet Ille inqi.
fur .ẽ. & latro Ques suas
uult dicere oues alienas.
Adhoc suas id est furto
ablatas: Non ut saluete
ut occĩdat Ergo fur est
quia quod alienũ.ẽ. suũ
dicit. Latro. quia & quod
est furatus occĩdit Quꝰ
autẽ intrat per ꝯstiuim.
pastor est ouiũ: H uic ostia¬
rius aperit De ostiario isto
tunc quęramꝰ: Quando ab
ipso dño audierimus. quid

Expanded text:
cet obscuris. Qui non incet obscuris. Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde. Vae misero, quia casurus est! Sit ergo humilis, per ostium intret: plano pede veniat, et non offendet. Ille, inquit, fur est et latro. Oves suas vult dicere oves alienas: ad hoc suas, id est, furto ablatas, non ut salvet, sed ut occidat. Ergo fur est, quia quod alienum est, suum dicit: latro, quia et quod est furatus, occidit. Qui autem intrat per ostium, pastor est ovium: huic ostiarius aperit. De ostiario isto tunc quaeramus, quando ab ipso Domino audierimus quod
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam rem: siuis ꝓdesse iͥ
nom̃. Alius nescio unde sit:
inquit. ds̃ non .ẽ Nec ipse
homo & ds̃ . ẽ Et quid op̾
est multa percurrere.
& multã uanã heresim
enumerare Hoc tene
ouile xp̃i. eẽ. catholicã
ȩccłam Quicũq uult
intrare ad ouile: ꝑ ostiũ
Non solum xp̃m uerũ prę¬
rat non suã Pã multi
quȩrendo głam suã: oues
xp̃i sparserunt. potius
quã congregarunt:
liec se: ut sano capite
possit intrare: Qui autẽ se
non humiliat sed extollit.
per macheriam uult ascen¬
dere Qui autẽ ꝑ macherũ
ascendit: Ideo exaltatur ut
cadat Lecte tam̃ adhuc lo¬
quit᷑ dñs iħc. nondũ intel¬
ligit᷑ Nominat ostiũ. no.¬
minãt ouile. nominat oues
cõmendat hȩc om̃a. sed non¬
dũ exponit Legamꝰ ergo
quia uentũrus. ẽ. ad ea ues¬
ba in quibꝰ nob̾ aliqua quȩ
dixit dignet᷑ exponere :
Ex quoꝵ ex positione dabit
nobis fortasse etiã illa que
non exposuit intelligere:
Pascit enĩ manifestis. exer¬

Expanded text:
ipsam rem, si vis prodesse tibi nomen. Alius nescio unde, inquit; Deus non est. Nec ipse homo et Deus est. Et quid opus est multa percurrere, et multa vana haeresum enumerare? Hoc tenete, ovile Christi esse catholicam Ecclesiam. Quicumque vult intrare ad ovile, per ostium Non solum Christum verum praerat, non suam: nam multi quaerendo gloriam suam, oves Christi sparserunt potius quam congregaverunt. liet se, ut sano capite possit intrare. Qui autem se non humiliat, sed extollit, per maceriam vult ascendere: qui autem per maceriam ascendit, ideo exaltatur ut cadat. 6. Tecte tamen adhuc loquitur Dominus Jesus, nondum intelligitur: nominat ostium, nominat ovile, nominat oves; commendat haec omnia, sed nondum exponit. Legamus ergo, quia venturus est ad ea verba in quibus nobis aliqua quae dixit dignetur exponere: ex quorum expositione dabit nobis fortasse etiam illa quae non exposuit, intelligere. Pascit enim manifestis, exer
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ carnẽ quod accepit
in terra : Faciamus ergo
patriam dñi populum
iudȩorũ. Ecce in patria sua
honorẽ non hab&:

Expanded text:
cundum carnem, quam accepit in terra; faciamus ergo patriam Domini populum Judaeorum. Ecce in patria sua honorem non hab
Abbreviated transcription (Latin):
ess& capturus insinuat:
Quod non ita dictũ .ẽ: quasi
iam pisces numquã ess&
capturus. nam & post re¬
surrectionẽ dñi : legimiꝰ
eos. eẽ. piscatos Undẽ dat᷑

Expanded text:
esset capturus, insinuat. Quod non ita dictum est, quasi jam pisces nunquam esset capturus. Nam et post resurrectionem Domini legimus eos esse piscatos. Unde dat
Abbreviated transcription (Latin):
eiq cibũ & potũ prebet.
quia manu fortis dñs:
abiecta mundi non des¬
picit. Et plerũq eos qͥ sequi
mundũ minime ualentes:
quasi in uia remanent: ad
amoris sui gr̃am conũtit. eisq
uerbi sui cibũ. potũq. porrit:¬
& quasi duces sibi in uia eligit.
dum suos etiã p̃dicatores facit
Dũ enĩ xp̃m peccatorum
cordibus inferunt : quasi
dauid suꝑ hostes ducunt.
Qui conuiuantes amale:¬
chitas. uelut dauid gladio
feriunt : quia superbos
quosque. qui se in mundo
despexerant: dñi uirtute
ꝓsternunt: Puer gͦ egyp¬
tius qui inuia remanse¬
rat. amalechitas interfi.¬
cit : quia plerũque. ipsi
mentes scłariũ prȩdican.¬
do superant : qui prius
cũ secularib in hunc
mundũ currere non ua.¬
lebant Sed deductis ad
cȩnã pauperibus: quid
puer sub iungat audiam:
rasti: & adhuc locus est:
Multi tales ad cȩnã anĩca
ex iudęa collecti sunt.
sed multitudo quȩ ex

Expanded text:
eique cibum et potum praebet, quia manu fortis Dominus abjecta mundi non despicit, et plerumque eos qui, sequi mundum minime valentes, quasi in via remanent ad amoris sui gratiam convertit, eisque verbi sui cibum potumque porrigit; et quasi duces sibi in via eligit, dum suos etiam praedicatores facit. Dum enim Christum peccatorum cordibus inferunt, quasi David super hostes ducunt. Qui convivantes Amalecitas velut David gladio feriunt, quia 1623 superbos quosque qui se in mundo despexerant Domini virtute prosternunt. Puer ergo Aegyptius qui in via remanserat Amalecitas interficit, quia plerumque ipsi mentes saecularium praedicando superant, qui prius cum saecularibus in hoc mundo currere non valebant. 8. Sed, deductis ad coenam pauperibus, quid puer subjungat audiamus: rasti, et adhuc locus est. Multi tales ad coenam dominicam ex Judaea collecti sunt, sed multitudo quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
Non de se disperet.maneat
infide. ambulet inuia.
audiat apłm dicentem et
siquid alit̾ sapitis. hoc qͦq

Expanded text:
non de se desperet: maneat n fide, ambulet in via, audiat Apostolum dicentem, Et si quid aliter sapitis, hoc q
Abbreviated transcription (Latin):
quagesimus annus in lege
iubeleus. id est dimittens
siue mutatus appellari ius¬
sus. ẽ: In quo populus ab om̃i
operatione quiescer& omniũ
debita laxarentur : Serui li¬
beri redirent. annꝰ ipse
Maioribꝰ sollẽhiis ac lau¬
dibus diuinis. eminentior
cȩteris existeret. Merito
per hunc numerũ. illa sũmȩ
pacis tranquillitas indicat᷑:
quando sicut apł̃s ait. canen¬
te nouissima tuba. Mortui
resurgent. & nos in mutabi¬
mur in głam. ubi cessantibꝰ
huius scłi la boribus & erũ-¬
nis. dimissis omniũ culparũ
debitis: In sola diuinȩ uisio¬
nis contemplatione. cunct
electoꝵ popłs in ȩternum
gaudebit: Impleto illo desi¬
derabili dñi ac saluatoris
nr̃i mandato. uacate & ui¬
dete qm̃ ego sũ ds̃ Id quã
ꝓfecto uacationẽ. & uisionẽ

Expanded text:
quagesimus annus in lege Jubilaeus, id est, dimittens sive mutatus appellari jussus est, in quo populus ab omni operatione quieceret, omnium debita laxarentur, servi liberi redirent, annus ipse majoribus solemniis ac laudibus divinis eminentior caeteris existeret, merito per hunc numerum illa summae pacis tranquillitas indicatur, quando, sicut Apostolus ait: Canente novissima tuba mortui resurgent, et nos immutabimur in gloriam ; ubi cessantibus hujus saeculi laboribus et aerumnis, dimissis omnium culparum debitis, in sola divinae visionis contemplatione cunctus electorum populus in aeternum gaudebit, impleto illo desiderabili Domini ac Salvatoris nostri mandato, Vacate et videte quoniam ego sum Deus. Ad quam ofecto va
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ꝑtingitur : Recte & lege̾
decalogi. & eiusdẽ sp̃c gratiã:
In eo dierũ numero qͥ reqͥem
designaret. dari decebat.
NIeque hoc pretereundum.
quod ideo numerus quin¬
quagenarius significationi
internȩ quietis aptatur:
quia ex septẽ septimanis &
monade perficit᷑: Sex qͥppe
diebꝰ in lege popłs operari :
septima quiescere: Sex annis
arare & metere : Septimo
iussus. ẽ. cessare: Quia & dñs
sex diebꝰ mundi ornatũ per¬
fecerit : Septimo ab opere
suo cessauerit Quibꝰ om̃ĩbꝰ
mysticȩ ad mõnemur: quod
hi qui in hoc scło quod sex
ȩtatibꝰ constat. bonis operibꝰ
ꝓ dño instant: In sabbatum
futurũ. id est in requiem a
dño inducuntur aeternã:
Quod autẽ septẽ dies uel
anni septies ducuntur.
multiplicẽ eiusdem reqͥei
abundantiã designant. in
qua prȩmiũ illud sublime
datur electis : De quo apłs
ait: Quod oculus ñ uidit.
Nec auris audiuit. Nec in
cor hominis ascendit: quȩ
prȩparauit ds̃ diligentibus

Expanded text:
num pertingitur, recte et legem decalogi, et ejusdem Spiritus gratiam in eo dierum numero qui requiem designaret, dari decebat. Neque hoc praetereundum quod ideo numerus quinquagenarius significationi internae quietis aptatur, quia ex septem septimanis et monade perficitur. Sex quippe diebus in lege populus operari, septima quiescere; sex annis arare et metere, septimo jussus est cessare, quia et Dominus sex diebus mundi ornatum perfecerit, septimo ab opere suo cessaverit. Quibus omnibus mystice admonemur quod hi qui in hoc saeculo, quod sex aetatibus constat, bonis operibus pro Domino instant, in Sabbatum in futuro, id est, in requiem a Domino inducuntur aeternam. Quod autem septem dies vel anni septies ducuntur, multiplicem ejusdem requiei abundantiam designant, in qua praemium illud sublime datur electis, de quo Apostolus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit
Abbreviated transcription (Latin):
Fortasse enĩ in fide lap¬
sus est aliquis: aspiciat
petrum: qui amare fle¬
uit quod timide nega¬
uerat: Alius contra ꝓxi¬
mũ suũ in malitia eru.¬
delitatis exarsit: aspici¬
at latronẽ: qui & in ip¬
so mortis articulo. ad
uitȩ prȩmia penitendo
per̾uenit: Aiu̾s auari.¬
tiae ȩstibus anhelans.
aliena diripuit: aspici¬
at zacheum: qui siqͥd
alicui abstulit. quadru.¬
plum reddidit: ILius
libidinis igne succen¬
sus. carnis munditiam
perdidit: aspiciat mari¬
am: quȩ in se amorem
carnis. igne diuini amo¬
ris excoxit: Ecce om̃i¬
potens dĩ. ubiq oculis
nr̃is quos imitari debe

Expanded text:
Fortasse enim in fide lapsus est aliquis: Aspiciat Petrum, qui amare flevit, quod timide negaverat. Alius contra proximum suum in malitia crudelitatis exarsit: Aspiciat latronem, / qui et in ipso mortis articulo ad vitae praemia paenitendo pervenit. Alius avaritiae aestibus anhelans aliena diripuit: Aspiciat Zacheum, qui, si quid alicui abstulit, quadruplum reddidit. Alius libidinis igne succensus carnis munditiam perdidit: Aspiciat Mariam, quae in se amorem carnis igne divini amoris excoxit. Ecce omnipotens Deus ubique oculis nostris quos imitari debe
Abbreviated transcription (Latin):
stionẽ sp̃c non loquatur:
Certe cain priusquã fratri.¬
cidiũ opere perpetraret.
Audiuit. peccasti: Quiesce:
Sed quia culpis suis exigen

Expanded text:
tionem Spiritus non loquatur? Certe Cain, priusquam fratricidium opere perpetraret, audivit: Peccasti quiesce . Sed quia, culpis suis exigen
Abbreviated transcription (Latin):
hibendũ de xp̃o testimoniũ
quondã eius frigidũ pect
accendit. atq. illa prius
trepida quȩ ueritatem
suppresserant Ora resera¬
uit. ut cũ omnes in quos

Expanded text:
hibendum de Christo testimonium quondam ejus frigidum pectus accendit, atque illa prius trepida quae veritatem suppresserant, ora reseravit, ut cum omnes in quos
Abbreviated transcription (Latin):
solẽ ĩpsum arbitror esse
in haci die solito clariorẽ
Necesse est enĩ. ut sol in eiꝰ
resurrectione gaudeat. In
cuius passione condoluit.
Et cuius mortẽ lugubri
quadã caligine ꝓsecutus. ẽ
eiusdẽ uitam nitidioris
lucis splendore suscipiat.

Expanded text:
solem ipsum arbitror esse in hac die solito clariorem; necesse enim est ut sol in ejus resurrectione gaudeat, in cujus passione condoluit; et cujus mortem lugubri quadam caligine prosecutus est, ejusdem vitam nitidioris lucis splendore suscipiat
Abbreviated transcription (Latin):
audistis:
expositi¬
one
non
indiget: Sed nehanc taciti
prȩterisse uideamur: ex hor¬
tando potius quã exponendo
in ea aliquid loquamur:
Hoc autẽ nobis solum modo
de expositione uideo esse
requirendũ: Cur is qui ad
salutẽ petendã uenerat

Expanded text:
audistis, expositione non indiget. Sed ne hanc taciti praeterisse videamur, exhortando potius quam exponendo in ea aliquid loquamur. Hoc autem nobis solummodo de expositione video esse requirendum, cur is qui ad salutem filio petendam venerat
Abbreviated transcription (Latin):
facit fructũ. & nontantũ
fructũ: Sed & bonũ fruc¬
tum Multae quidem ar-¬
bores fructũ ferunt: Sed
malũ & in utilẽ fructum
Sic & multe homines: malũ
in religiositatis & infideli¬
tatis. & peruersitatis fruc¬
tum afferunt Obhoc cla¬
re demonstrauit dñs. quia
omis arbor quȩ non facit
fructũ bonũ: excidetur
& in ignẽ mittetur
Omnis arbor : idest omĩs

Expanded text:
facit fructum, et non tantum fructum, sed et bonum fructum: multae quidem arbores fructum ferunt, sed malum et inutilem fructum; sic et multi homines malum irreligiositatis, et infidelitatis, et perversitatis fructum afferunt. Ob hoc clare demonstravit Dominus quia omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur. Omnis arbor, id est omnis
Abbreviated transcription (Latin):
& altera maria. uidere sepulcͥrũ:
Duȩ unius nominis eiusdemq
amoris ac deuotionis feminae.
quȩ dñicum uenerunt in uisere
sepulchrũ. duas fideliũ plebes.
iudaicã scilicet & gentilem de¬
signant : quȩ uno atq indisũmili
studio. passionẽ resurrectionẽq
sui redemptoris. quacũ q eius
ecclesia per orbẽ diffusa est. cele¬
brare desiderant: Quod autem
terrȩ motus resurgente dño de
sepulchro. sic̃ etiã moriente in cru¬
ce factꝰ .ẽ. magnꝰ: significat ter¬
rena prius corda. & cȩlesti spe
deiecta. per fidẽ passionis de resur¬
rectionis eius concutienda ad pęni¬
tentiam: ac saluberrimo pauore

Expanded text:
et altera Maria videre sepulcrum. et altera Maria videre sepulcrum. Duae unius nominis ejusdemque amoris ac devotionis feminae, quae Dominicum venerunt invisere sepulcrum, duas fidelium plebes, Judaicam, scilicet, et gentilem designant, quae una atque indissimili studio passionem resurrectionemque sui Redemptoris quacunque ejus Ecclesia per orbem diffusa est celebrare desiderant. Quod autem terraemotus, resurgente Domino de sepulcro sicut etiam moriente in cruce, factus est magnus, significat terrena prius corda et coelesti spe dejecta per fidem passionis ac resurrectionis ejus concutienda ad poenitentiam, ac saluberrimo pavore
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis eiꝰ mirantibus simul &
gaudentib astruxit. rectissime
nox illa sequentis diei coniuncta
est luci : ac sic tẽporũ ordo statut.
ut dies noctẽ sequat᷑ Et quidem
aptissime quondã diẽ sequebatur
nox: quia homo aluce paradysi
peccando lapsus. in huius sȩculi
tenebras erumnasq decidit:
Aptissime Nunc dies sequitur
noctẽ: quando ꝑfidẽ resurrectio¬
nis. a peccati tenebris & umbra
mortis. ad lucẽ uitę. xp̃o largi¬
ente reducimur Quã propter
necesse est fr̃s lẽm̃i. ut quia noc¬
tem hanc precipuã. gr̃a dñicae
resurrectionis illustratã cogno¬
uimꝰ. ipsi quoq curemus Solli¬
cite. Ne qua eius particula nr̃o
in corde tenebrescat: sed tota lu¬
cescat in diem: Et nunc uideli¬
cet nobis uigilias eius digne
deuotione laudis agentibus. &
completis quoq uigiliis. sobria
ac pura conscientia. dici dñici
paschalia festa expectantihus:
Uenit inquit maria magdalene.

Expanded text:
virtutis suae mirantibus simul et virtutis suae mirantibus simul et gaudentibus astruxit, rectissime nox illa sequentis diei conjuncta est luci, ac sic temporum ordo statutus ut dies noctem sequatur. Et quidem aptissime quondam diem sequebatur nox, quia homo a luce paradisi peccando lapsus, in hujus saeculi tenebras aerumnasque decidit. Aptissime nunc dies sequitur noctem quando per fidem resurrectionis a peccati tenebris et umbra mortis ad lucem vitae Christo largiente reducimur. Quapropter necesse est, fratres benigni, ut quia noctem hanc praecipuam gratia Dominicae resurrectionis illustratam cognovimus, ipsi quoque curemus solli ne qua ejus particula nostro in corde tenebrescat, sed tota lucescat in diem, et nunc videlicet nobis vigilias ejus digne devotione laudis agentibus, et completis quoque vigiliis sobria ac pura conscientia, diei Dominici paschalia festa expectantibus. Venit, inquit, Maria Magdalena,
Abbreviated transcription (Latin):
pere autẽ sabbati quȩ ludescit
in prima sabbati: cũ consuetui¬
ordo tẽporũ habeat. uesperã magiᷤᷤ
tenebrescere in noctẽ. quã indiem
lucescere Sed mystice loquens
euangelista. quantũ dignitatis
hȩc sacratissima nox de gloria
re studuit : dũ eiꝰ exordiũ qͦ deuotȩ
xp̃o feminȩ in obsequiũ illius ui¬
gilare ceperunt. in sequentẽ iam
diẽ lucescere perhibuit: Nam
dñs auctor & ordinator teporũ.
qui in ultima noctis huiꝰ parte¬
surrexit : totã eã nimirũ eiusdẽ¬
resurrectionis luce festiuã reddit¬
& coruscam: Siquidẽ ab exordio
mundanȩ creationis usq huc. tta
tẽporũ cursus distinguebatur.
ut dies noctẽ prȩcederet : luxta
ordinẽ uidelicet primȩ conditi¬
onis. Hac aut̃ nocte. ꝑ mysteriũ
resũrrectionis dñi. tempoꝵ ordo
mutatus est Nam quia nocte re¬
surrexit amortuis. die uero se¬
quente eiusdem resurrectionis
effectũ discipłis ostendit. ac par¬
ticipato cũ eis conuiuio. ueritatẽ

Expanded text:
cit in prima Sabbati. Cum consuetuordo temporum habeat, vesperam magis tenebrescere in noctem, quam in diem lucescere. Sed mystice loquens evangelista quantum dignitatis haec sacratissima nox de gloria re studuit, dum ejus exordium quo devotae Christo feminae in obsequium illius vigilare coeperunt, in sequentem jam diem lucescere perhibuit. Nam Dominus auctor et ordinator temporum, qui in ultima noctis husurrexit, totam eam nimirum resurrectionis lucem festivam reddidit et coruscam: siquidem ab exordio mundanae creationis usque huc ita temporum cursus distinguebatur ut dies noctem praecederet juxta ordinem videlicet primae conditionis, hac autem nocte per mysterium resurrectionis Domini temporum ordo mutatus est. Nam quia nocte resurrexit a mortuis, die vero sequente ejusdem resurrectionis effectum discipulis ostendit, ac participato cum eis convivio veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
mane in prima sabbati ad sepul¬
chrũ ꝑuenerint: Id est uespere
aromata parauerint. quib corpꝰ
dñi ungere desiderabant: sed
parata uespere aromata. mane.
ad sepulchrum detulerint:
tis causa obscurius posuit: sed
eu angeliste alii quo ordine sit
factum. euidentius ostendunt :
Sepulto nanq sexta feria dño.
reuersȩ amonumento mulieres
parauerunt aromata & unguen¬
ta. quamdiu operari licebat᷑: &
sabbato quidem siluerunt scđm¬
legis mandatũ: sicut lucas aperte de¬
signat Cũ autẽ transiss&e sabba¬
tum. uesperaq adueniente tẽpus
operandi rediss&. mox promptȩ
ad deuotionẽ. emerunt quȩ minꝰ
parauerant a romata. sicut
maxcus cdmmemorat: ut ueni¬
entes ungerent eũ: Et ualde
mane una sabbatõꝵ: uenerunt

Expanded text:
mane in primam Sabbati ad sepulmane in primam Sabbati ad sepulcrum pervenerunt, id est, vespere aromata paraverunt, quibus corpus Domini ungere desiderabant, sed parata vespere aromata mane ad sepulcrum detulerint tis causa obscurius posuit, sed alii evangelistae quo ordine sit factum evidentius ostendunt. Sepulto namque sexta feria Domino, reversae a monumento mulieres paraverunt aromata et unguenta quandiu operari licebat, et Sabbato quidem siluerunt secundum mandatum, sicut Lucas aperte designat. Cum autem transisset Sabbatum, vesperaque adveniente tempus operandi redisset, mox prompte ad devotionem emerunt, quae minus paraverant aromata, sicut Marcus commemorat, ut venientes ungerent eum, et valde mane una Sabbatorum veniunt
Abbreviated transcription (Latin):
Euidenter se insinuans. propter
Auferenda scelera. quibus a diu¬
na luce & dilectione. In huius
noctẽ peregrinationis incidimꝰ.
crucis subisse patibulum
Surrexit mane prima sabbati.
quȩ nunc dies dñica uocatur:
manifeste docens se. nos a morte
animȩ resuscitatos. in lucẽ per¬
petuȩ felicitatis esse perductu¬
rum: Sed & aliud nobis memo¬
rabile mysterium : tempore
suȩ passionis. sepulturȩ & re¬
surrectionis intimare curauit:
Sexta quippe feria crucifixus
est. sabbato quieuit in sepul¬
chro. dñica surrexit a mortuis:
significans electis suis per sex
huius scłi ętates. Inter pericula
persecutionũ bonis operib iN¬
sudandũ: in alia autẽ uita. quasi
in sabbato perpetuo. requiẽ
animarũ sperandã : Porro in
die iudicii. quasi in die dñica.
Corporũ quoq in mortalium
receptionem esse celebrandã:
in quib deinceps animȩ su¬
perno gaudio sine fine fruan¬
tur: Quod autẽ in lectione
euangelica dictũ est. quia scȩ̃

Expanded text:
evidenter se insinuans propter auferenda scelera, quibus a divina luce et dilectione in hujus mortem peregrinationis incidimus, crucis subisse patibulum. Surrexit mane prima Sabbati, quae nunc dies Dominica vocatur, manifeste docens se nos a morte animae resuscitaturum, et in lucem perpetuae felicitatis esse perducturum. Sed et aliud nobis memorabile mysterium tempore suae passionis, sepulturae et resurrectionis intimare curavit. Sexta quippe feria crucifixus est, Sabbato quievit in sepulcro, Dominica resurrexit a mortuis, significans electis suis per sex hujus saeculi aetates, inter pericula persecutionum bonis operibus insudandum. In alia autem vita quasi in Sabbato perpetuo requiem animarum sperandam: porro in die judicii quasi in die Dominica, corporum quoque immortalium receptionem esse celebrandam, in quibus deinceps animae superno gaudio sine fine fruantur. Quod autem in lectione evangelica dictum est, quia sancta
Abbreviated transcription (Latin):
hordeacios. & duos pisces:
Et ait iħc facite homines
discumbere : Erat autẽ ibi
multũ faenum: Et discubu.¬
erunt ferme quinq: milia
hominũ Accepit autẽ dñs
fracti sunt panes. positi ante
discumbentes: Non iam qͥn
que. sed quod adiecerat qui
creauerat quod auctũ erat.
& de piscibus quantũ suffi¬
ciebat. Parũ est turbã illã
fuisse satiatã. &iam fragm̃¬
ta resederunt. & ipsa colligi
iussa sunt Ne perirent.: &
impleuerunt duodecim

Expanded text:
hordeaceos et duos pisces. Et ait Jesus: Facite homines discumbere. Erat autem ibi multum fenum, et discubuerunt fere quinque millia hominum. Accepit autem Dominus fracti sunt panes, positi ante discumbentes, non jam quinque panes, sed quod adjecerat qui creaverat quod auctum erat: Et de piscibus quantum sufficiebat. Parum est turbam illam fuisse satiatam, etiam fragmenta resederunt, et etiam ipsa colligi jussa sunt ne perirent. Et impleverunt duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
sunt : sed etiam trahendi
ensam: ponunt. cibos offe̾¬
runt: & dm̃ quẽ inscripturȩ¬
sacre expositione non cogno¬
uerant. in panis fractione

Expanded text:
sunt, sed etiam trahendi. Mensam ponunt, cibos offerunt, et Deum quem in Scriptursacrae expositione non cognoverant, in panis fractione
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓfluenti sanie patebant:
Sed eũ corpus illius ex more
ad lauandũ fuiss& de tectũ:
lta manus pedesq illius

Expanded text:
fluente sanie patebant. Sed cum corpus illius ex more ad lavandum fuisset detectum, ita manus pedesque illius
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ dĩ susceperat dispen-¬
sandam: Qui cũ cȩpiss&
credentes in xp̃o. persequi.
ligare. occidere. & omnem
dñi sui dissipare substan-

Expanded text:
Legem Dei susceperat dispensandam. Qui cum coepisset credentes in Christo persequi, ligare, occidere, et omnem Domini sui dissipare substan
Abbreviated transcription (Latin):
hoc euangelii capitulum.
dñs discipłos suos ad inimi¬
corũ odia perferenda con¬
firmat Suo quoq p̃parauit
exemplo: ut eũ imitando
fierent fortiores Addens
& ꝓmittens eis quod uenturꝰ

Expanded text:
hoc Evangelii capitulum, Dominus discipulos suos ad inimicorum odia perferenda confirmans, suo quoque praeparavit exemplo, ut eum imitando fierent fortiores: addens promittens eis quod ventur
Abbreviated transcription (Latin):
& conterriti: existima¬
bant se sp̃m uidere.
Uidentes ergo dñm cog¬
noscunt. & quia hunc
dm esse didicerant: di¬
missis in derrã uultib
adorant Ded inerat
mentib coꝵ non contẽp¬
nenda dubietas. quia se:
non corpus in quo pas¬
sus est resuscitatũ: sed
sp̃m quẽ finita passione
tradidit. solũ uidere pu¬
tabant: Unde confesti
magister pius & eos qui
iam crediderunt in fide
confortat: & illos qui ad

Expanded text:
 conterriti existimabant se spiritum videre . Videntes ergo Dominum cognoscunt, et quia hunc Deum esse didicerant, dimissis in terram vultibus adorant. Sed inerat mentibus eorum non contemnenda dubietas, quia se non corpus in quo passus est resuscitatum, sed spiritum, quem finita passione tradidit, solum videre putabant. Unde confestim Magister pius et eos qui jam crediderunt in fide confortat, et illos qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
laudare. iuxta illud psalmistę̧:
Et intemplo eiꝰ om̃s dicent
gloriã Unde & alibi dicit.
aeli enarrant gloriam dĩ
aelos quippe: Celestis patriȩ
ciues appellat & quidem ter-¬
riginȩ : Gloriã dĩ narrare
possunt. Non autẽ hanc e¬
narrare : Nisi cęli ciues suf¬
ficiunt. qui quo hanc uiciniꝰ
uident. Co certius ualent
eloqui. Utramq sane hanc
dragesimȩ & quinquagesimȩ:
Non quorum lib& hominũ.
sed ipsius dñi ac saluatoris
nr̃i: prima nobis sanxit
auctoritas Quadragesimã
fruebatur angelicis: Ubi
suo nos informauit exẽplo.
quia per macerationẽ car¬
nis: ad uersarii sp̃ualis
machinas euitare & ad an-¬
geloꝵ debeamus ꝑuenire
consortiũ Porro quinqua¬
gesimȩ nõbis gaudia. in eo
seruanda monstrauit: Quod
post resurrectionẽ se ipsum
discipłis uiuũ. in multis argu

Expanded text:
d Psalmistae: Et in templo ejus omnes dicent gloriam . Unde et alibi dicit: Coeli enarrant gloriam Dei. Coelos quippe coelestis patriae cives appellat. Et quidem terrigenae gloriam Dei narrare possunt, non autem hanc enarrare nisi coeli cives sufficiunt, qui quo hanc vicinius vident, eo certius valent eloqui. Utramque sane hanc dragesimae et Quinquagesimae, non quorumlibet hominum, sed ipsius Domini ac Salvatoris nostri prima nobis sanxit auctoritas: Quadragesimam fruebatur angelicis: ubi suo nos informavit exemplo, quia per macerationem carnis adversarii spiritualis machinas evitare, et ad angelorum debeamus pervenire consortium. Porro Quinquagesimae nobis gaudia in eo servanda monstravit, quod post resurrectionem seipsum discipulis vivum in multis argu
Abbreviated transcription (Latin):
ens. ea quȩ uentura erant
Anmuntiauit : nr̃is quoque
mentibꝰ uenture uitȩ gaudia
pate faciat. nos adhȩc inqui

Expanded text:
ens ea quae ventura erant annuntiavit, nostris quoque mentibus venturae vitae gaudia patefaciat, nos ad haec inqui
Abbreviated transcription (Latin):
purgari : gratuita miseri¬
cordiȩ indicuntur officia.
ut ostendatur: dominũ.
operandi imposuisse ob¬
sequia : Calicem aquae
frigidȩ ꝓphetȩ porrigere :
dñm uisitare est Sicut
qui de substantia nor
potest misereri. Ut iam
constet. ꝓ qualitatibus ho¬
minũ: misericordiȩ non

Expanded text:
purgari, gratuita misericordiae indicuntur officia, ut ostendatur Dominum operandi imposuisse obsequia. Calicem aquae frigidae prophetae porrigere, Deum visitare est, ut qui de substantia non potest misereri, ut jam constet pro qualitatibus hominum, misericordiae non
Abbreviated transcription (Latin):
oues appellant᷑ Nam si in
errore ipso oues non ap¬
pellarentur : Non diceret᷑
ꝑhie zechielem. errantem
ouẽ non reuocastis Quomͦ

Expanded text:
oves appellantur. Nam si in errore ipso oves non appellarentur, non diceretur per Ezechielem, Errantem ovem non revocastis. Quom
Abbreviated transcription (Latin):
uineȩ. ad infruc tuosam fi.¬
Quia igit᷑ pręmittendo sum¬
matim tota perstrinximꝰ:
lam ꝑlectionis ordinẽ sin¬
gula disseramus: Arborem
fici habebat quidam planta-¬
tam in uinea: & uenit quae.¬
rens fructũ in illa. & non
inuenit: Quid arbor fici.
Nisi humanam naturam
signat Quid mulier incli¬
nata. nisi eandẽ naturam
significando denuntiat:
Qu̾ȩ & bene plantata. ẽ. sicut
ficus: & bene creata sicut
mulier. Sed inculpã ꝓpria
sponte lapsa. Neq fructũ
seruat operationis: Neque
statũ rectitudinis: Ad pec¬
catũ quippe ex uoluntate
corruens. quia fructum
oboedientię̧ ferre Noluit :
statũ rectitudinis amisit:
Quȩ ad dĩ similitudinẽ con¬
dita. dũ in sua dignitate
non perstitit: Quod plantata
uel creata fuerat. seruare
contẽpsit: Tertio dominus
uineȩ ad ficulneam uenit.
quia Naturã generis huma.¬
ni: Ante legem. sublege :
Sub gr̃a. expectando: ad mo¬
nendo. uisitando requisiuit:

Expanded text:
ulneam infructuosam Quia ergo praemittendo summatim tota perstrinximus, jam per lectionis ordinem singula disseramus. 2. Arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua; et venit quaerens fructum in illa, et non invenit. Quid arbor fici, nisi humanam naturam designat? Quid mulier inclinata nisi eamdem naturam significando denuntiat? Quae et bene plantata est sicut ficus, et bene ta sicut mulier; sed in culpam propria sponte lapsa, neque fructum servat operationis, neque statum rectitudinis. Ad peccatum quippe ex voluntate corruens, quia fructum obedientiae ferre noluit, statum rectitudinis amisit. Quae ad Dei similitudinem condita, dum in sua dignitate non perstitit, quod plantata vel creata fuerat, servare contempsit. Tertio dominus vineae ad ficulneam venit, quia naturam generis humani ante legem, sub lege, sub gratia, exspectando, admonendo, visitando, requisivit
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o superna pene trauimus.
Ampliora ad epti ꝑ in effabilẽ
xp̃i gr̃am. quã ꝑ diaboli amist.¬
ramus in uidiam Nam quos
uirulentus inimicus primi
habitaculi felicitate deięcit. eos
ibi concorporatus dĩ filius. ad

Expanded text:
isto superna penetrabimus, ampliora adepti per ineffabilem Christi gratiam, quam per diaboli amiseramus invidiam. Nam quos virulentus inimicus primi habitaculi felicitate dejecit, eos sibi corporatus Dei Filius ad
Abbreviated transcription (Latin):
tantoq a comedente am-¬
plius esuriunt᷑ : quanto
& ab esuriente amplius
comedunt᷑. In illis appe¬
titus placet: experientia
displicet. In istis appetit
uilis.ẽ : & experientia ni¬
gis placet. In illis appetit
saturitatẽ: saturitas fistidiũ
generat: In istis autẽ appe¬
titus saturitatẽ: saturitas

Expanded text:
tantoque a comedente amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus placet, experientia displicet: in istis appetitus vilis est, et experientia magis placet. In illis appetitus saturitatem, saturitas fastidium generat; in istis autem appetitus saturitatem, saturi
Abbreviated transcription (Latin):
cuncti de bello: parricida
auctore belli ꝓstrato. cui
sanguine scelus diluitur
Cuius supplicio immanis
crudelitas sepelitur:

Expanded text:
cuncti de bello, parricida auctore belli prostrato, cujus sanguine scelus diluitur, cujus supplicio immanis crudelitas sepelitur
Abbreviated transcription (Latin):
Non uesperũ significare sed tar¬
de : Solemꝰ enim dicere sero ue¬
nisti: id est tarde Et qui facere
ante debueras: fac saltẽ sero id
est tarde: Sin autẽ illud ob̾icit᷑.
quomodo eadẽ maria quȩ prius
uiderat dñm resurgentẽ. postea
ad sepulchrum eius flere refe¬
ratur: hoc dicendũ est. quod &
sola. & cũ alteri. & cũ aliis mu¬
bꝰ niimor beneficiorũ quae

Expanded text:
non uesperum significare, sed \'tarnon uesperum significare, sed \'tarde\'. solemus enim dicere: \'sero uenisti\',id est \'tarde\', et: \'qui facere ante debueras, fac saltim sero , id est tarde. sm autem illud obicitur, quomodo eadem Maria, quae prius uiderat dominum resurgentem, postea ad sepulchrum eius flere referatur, hoc dicendum est, quod et sola et cum altera siue cum aliis mubus memor beneficiorum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tem : & lohannes euar¬
lista refert mane una sab¬
bati eam iuxta sepulchrũ
flere: Una sabbati dies
dnica intelligenda est: quia om¬
nis ebdomada. In sahbatum & in
primã & in secundã & in tertiam
& quartã & quintã & sextã sabbati
diuiditur : quã ethnici idolorum
& elementoꝵ nominib appellant:
Deniq & apostolus. collectã pe¬
cuniȩ quȩ indigentib prȩparat᷑:
In unã sabbati precipit congre¬
ganctã Nec putandũ.ẽ. mathcũ
& lohannẽ diuersa sensisse: Sed
unũ atq idem tempus. mediȩ
noctis & galloꝵ cantus. diuersis
appellasse nominibus Matheus
enĩ scribit uespere sabbati. ia
est sero. non incipiente nocte:
cantus: alte
Mlichiq uidetur. euange¬
lista matheus qui euangelium
hebraico sermone conscripsit.
Non tam uespere dixisse quam
sero: & eũ qui interpretatus est.
uerbi ambiguitate deceptũ. non
sero interpretatũ esse. sed ues¬
pere Quanquã hec consuetudo
humani sermonis teneat : sero.

Expanded text:
tem et Iohannes euangelista refert mane una sabbati eam iuxta sepulchrum flere ?— Una sabbati dies dominica intellegenda est, quia omnis ebdomada in sabbatum et in primam et secundam et tertiam et quartam et quintam et sextam sabbati diuiditur, quam ethnici idolorum et elementorum nominibus appellant. denique et apostolus collectam pecuniae, quae indigentibus praeparatur, in una sabbati praecepit congregandam. nec putandum est Matheum et Iohannem diuersa sensisse, sed unum atque idem tempus, mediae noctis et gallorum cantus, diuersis appellasse nominibus — Matheus enim scribit \'uespere sabbati\', id est sero, non incipiente nocte, cantus, altermihique uidetur euangelista Matheus, qui euangelium Hebraico sermone conscripsit, non tam \'uespere dixisse quam \'sero\' et eum, qui interpretatus est, uerbi ambiguitate deceptum non \'sero\' interpretatum esse, sed \'uespere\', quamquam et consuetudo humani sermonis teneat \'sero\'
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ tamquã homini tine¬
rent. & ideo turbarentur: con¬
solatur cos. etiam dm̃ se esse
contestans Creditis inquit
in dm̃: & in me credite Con

Expanded text:
e, tanquam homini timerent, & ideo turbarētur, consolatur eos, & Deum se esse contestans, Creditis, inquit, in Deum? & in me credite. Con
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c ab eoꝵ corde reppelit᷑.
qui ad uitã sunt prae¬
ordinati : & inturbulentis
a marisq infideliũ m̃tibus
uesaniam suȩ tyrannidis
exercẽre ꝑmittit. non quo
ibi & antea sedẽ regnũq
Non habuerit : sed quia tan¬
to acrius in eos quoslibet
deseuit. quanto amplius se
dolet alesione piorũ fuisse

Expanded text:
s ab eorum corde repellitur, qui ad vitam sunt praeordinati, et in turbulentis amarisque infidelium mentibus, vesaniam suae tyrannidis exercere permittitur, non quod ibi et ante sedem regnumque non habuerit, sed quod tanto acrius in eos quoslibet desaevit, quanto amplius se dolet a laesione piorum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
filio simus: Nichil rationabilius: ut qr¬
nes iam sumlitudiem mortis cus in
baptismo accepimus. similitudinẽ quo¬
qz caris et sanguus sumamus: ita
ut ueritas non desit in sacramento. et
udiculum nullum fiat a paganis qd̃
cruorem occisi homiis bibamus: lõe

Expanded text:
Filio simus. Nihil rationabilius ut quod similitudinem mortis ejus in baptismo accepimus, similitudinem quoque carnis et sanguinis ejus sumamus, ita ut veritas non desit in sacramento, et ridiculum nullum fiat paganis, quod cruorem occisi hominis bibamus. Si e
Abbreviated transcription (Latin):
suo gras referunt. quanto
uident in aliis quid ipsi
perpeti si essent derelicti
potuerunt: Nec illã tantȩ
beatitudinis claritatem
apud iustoꝵ animũ fuscat
aspecta poena reproboꝵ.
quia ubi iam compassio
miseriȩ non erit. minuere
ꝓculdubio beatoꝵ lȩtitiã
non ualebit Quid autẽ

Expanded text:
suo gratias referant, quanto vident in aliis, quid ipsi pati, si essent relicti, potuissent. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud justorum animum fuscat conspecta poena reproborum, quia ubi jam compassio misericordiae non erit, minuere procul dubio beatorum laetitiam non valebit. Quid aute
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uidelic& redẽptor nr̃
ante lucẽ resurgens. Non
solum liber de inferno ex¬
iit. sed & ipsa etiam inferni
claustra destruxit: Portas
tulit. & montis uerticen ⁊¬
subiit: quia resurgendo
elaustra inferni abstulit.
& ascendendo caeloꝵ regna
penetrauit: Hanc ergo re¬
surrectionis eius gloriam

Expanded text:
quia videlicet Redemptor noster ante lucem resurgens, non solum liber de inferno exiit, sed et ipsa etiam inferni claustra destruxit. Portas tulit, et montis verticem subiit, quia resurgendo claustra inferni abstulit, et ascendendo coelorum regna penetravit. Hanc ergo resurrectionis ejus gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
OGATUS A DISCI¬
pulis saluator. Non modo
formã orationis: sed &
instantiã frequentiã¬
que tradidit orandi: Amicus
ergo ad quẽ media nocte ue-¬
nitur: ipse ds̃ intelligitur.
cui in media tribulatione sup-¬
plicare: & tres panes id est in¬
telligentiã trinitatis. qua prę¬
sentis uitȩ consolentur labores.
efflagitare debemꝰ: micus
qui uenit de uia: ipse nr̃ est
animꝰ. Qui totiens a nobis
recedit. quotiens ad appe ten-¬
da terrena & temporalia fo.¬
ris uagatur Redit gͦ: cęlestĩ¬
que alimonia refici desiderat.
cũ in se reuersus: superna coe-¬
perit ac sp̃ualia meditari
De quo pulchre qui petierat
ad iungit: Non se habere quod
ponat ante illũ. qm̃ animae
post scłi tenebras dm̃ suspiran-¬
ti: Nil prȩter eũ cogitare. nil
loqui : Nil.q libet intueri
Solũ quod recognouit summȩ
trinitatis gaudiũ contẽplari:
atq adhoc plenius intuendũ
peruenire satagit: Et ille
deintus respondens dicat. poli
michi molestus esse: Iam ostiũ

Expanded text:
ogatus a discipulis salvator, non modo formam orationis, sed et instantiam frequentiamque tradit orandi. Amicus ergo ad quem media nocte venitur, ipse Deus intelligitur, cui in media tribulatione supplicare, et tres panes, id est, intelligentiam Trinitatis, qua praesentis vitae consolentur labores, efflagitare debemus. Amicus qui venit de via, ipse noster est animus, qui toties a nobis recedit, quoties ad appetenda terrena et temporalia foris vagatur. Redit vero coelestique alimonia refici desiderat, cum in se reversus, superna coeperit ac spiritualia meditari, de quo pulchre qui petierat adjungit: Non se habere, quod ponat ante illum, quoniam animae post saeculi tenebras Deum suspiranti, nihil praeter eum cogitare, nil loqui, nil libet intueri. Solum quod recognovit summae Trinitatis gaudium contemplari, atque ad hoc plenius intuendum pervenire satagit. Et ille deintus respondens dicat: Noli mihi molestus esse, jam ostium
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. Iali deniq delectatur
ommipotens ds̃ Quẽ ad ieiu¬
nandũ Non inmaniũ delictoꝵ
frequens reatus inpellit. Non
deniq adipiscendȩ gloriȩ tem¬
poralis: uel cumulandi patri¬
monii cupiditas in anis iN¬
cendit. sed urg & semper reli¬
gionis affectus: & deuota sin¬
ceritas. quã cũ fuerint comi¬
tata plena pietatis officia: quan¬
tum ille ualebit. quantũ ille
ꝓfici&. Taliter agendo: merebit᷑
statim prȩsentẽ dnm. ꝓpitiũq
sentire Imple gͦ miserationis
officia: & scĩficasti ieiunia
Sagĩna pauperũ uiscera: & ani¬
ma tua muneribus sc̃itatis
pinguescit: Uesti nudũ: & tua
peccata contecta sunt
Peregrinũ hospitio tuo conten¬
de suscipere: ut & te ds̃ iN
cȩlorũ regna suscipiat

Expanded text:
m, tali denique delectatur omnipotens Deus, quem ad jejunandum non immanium delictorum frequens reatus impellit, non denique adipiscendae gloriae temporalis, vel cumulandi patrimonii cupiditas inanis incendit; sed urget semper religionis affectus et devota sinceritas: quam cum fuerint comitata plenae pietatis officia, quantum ille valebit, quantum ille proficiet? Taliter agendo merebitur statim praesentem Dominum propitiumque sentire. Imple ergo miserationis officia; et sanctificasti jejunia. Sagina pauperum viscera; et anima tua muneribus sanctitatis pinguescit. Vesti nudum; et tua peccata contecta sunt. Peregrinum hospitio tuo contende suscipere; ut et te Deus in coelorum regna suscipiat
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat Non enĩ sedđ̾m ꝓuectũ
cordis & uitȩ id accipere possiunꝰ
uel debemꝰ. Ut illi propterea
esse adhuc dicantur in mundo.

Expanded text:
dicebat. Non enim secundum profectum cordis et vitae id accipere possumus vel debemus, ut illi propterea esse adhuc dicantur in mundo
Abbreviated transcription (Latin):
Tos homines estimant: ad¬
huc in oculis summi opifi¬
cis aliquid inperfectionis
habent. sicut sȩpe imperiti

Expanded text:
tos homines aestimant adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti
Abbreviated transcription (Latin):
cruciet: Sed faciat quod fac¬
turus est. Si ei ad deuorandũ
datus sum : quare ꝓpt̾ uos
moras patior Tunc fratres
coeperunt ei dicere: quid est
quod loqueris frat̃. Signum
tibi sc̃ȩ crucis inprime:
Respondebat ille ut poterat
dicens: uolo me signare sed
Non possũ: Quia a dracone
p̾mor Cumq hoc fratres
audissent ꝓstrati in terra
cũ lacrimis : Coeperunt ꝓ
ereptione illius uehemen-¬
tius orare Et ecce subito
coepit melioratus eger:
quib ualebat uocib exul¬
tare dicens Gratias dõ:
ecce draco qui me ad deuo¬
randum accȩperat fugit.
orationib ur̃is expussus¬
est: Stare Non potuit:
Pro peccatis meis modo
intercedite . quia conuerti
paratus sum. & sȩcularẽ
uitã funditus relinquere:
Homõ ergo qui sicut iam
dictũ .ẽ. ab extrema cor-¬
poris fuerat parte prae¬
mortuus: Reseruatus ad
uitã toto ad dm̃ corde con¬
uersus est: Longis & conti.¬
nuis in conuersatione Eadẽ

Expanded text:
cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior? Tunc fratres coeperunt ei dicere: Quid est quod loqueris, frater? Signum tibi sanctae crucis imprime. Respondebat ille ut poterat, dicens: Volo me signare, sed non possum, quia a dracone premor. Cumque hoc fratres audirent, prostrati in terra cum lacrymis coeperunt pro ereptione illius vehementius orare. Et ecce subito coepit melioratus aeger quibus valebat vocibus exsultare, dicens: Gratias Deo, ecce draco qui me ad devorandum 1645 acceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo ergo, qui, sicut jam dictum est, ab extrema corporis fuerat parte praemortuus, reservatus ad vitam, toto ad Deum corde conversus est. Longis et continuis in conversatione eade