comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fatum animal deducere solitus erat: longe lateq ꝑagrart᷑
ut qd̾dam mortis illius potuissent inuenire inditium. Qnullũ
int̾emptionis illius signũ inuenientes . redeuntes studuerut
uos fr̃s quãꝗͣ sustineatis asini dampnũ: hunc tam̃ nec ͤ aͣspe¬
retis neꝙ abitiatis lronem. s eũ ut dudũ gub̾nantes p̃bentesq
alimoniã nutrite. Incidentesq in nemore ligna ⁊ ea uice asin¬
ut nob̾ huc trahens deferre ualeat moderando nectentes
ligate. Ita ⁊ factũ est. Cũq sibi opus tunc nexũ crebrius ge¬
rẽret: etiam redeundi negotiantiũ tempus adesset. expleto
quadã die oꝑe quãuis animal brutũ diuinitus tam̃ puto
ammonitus. exiens unt ad agrũ: hac illacq discurrens
girando nosse plenius cupiens qͥd de suo socio fuisset factũ
Qui fatigatus iã nimiũ quanquoq ad publici itineris deue
nit locum sublimẽ. Quo dũ anxius ut poterat circũspi¬

Expanded text:
praefatum animal deducere leo solitus erat, longe lateque peragrantes, praefatum animal deducere leo solitus erat, longe lateque peragrantes, ut quoddam mortis indicium possent invenire. Qui nullum interemptionis ejus signum reperientes, redeuntes studueruntvos, fratres, quanquam sustineatis asini damnum, hunc tamen ne exasperetis, neque abjiciatis leonem: sed eum ut dudum gubernantes, praebentesque alimenta, nutrite; incidentesque in nemore ligna, ut ea vice asini nobis huc trahens deferre valeat, moderate nectentes ligate: Ita et factum est. Cumque sibi opus tunc nexum crebrius gereret, et jam redeundi tempus negotiatorum adesset, expleto die quodam opere, quamvis animal brutum, divinitus tamen ut puto admonitum, exiens ivit ad agrum, huc illucque discurrens gyrando, nosse plenius cupiens quid fuisset de socio suo factum. Qui fatigatus jam nimium, quandoque ad publici itineris locum devenit sublimem, quo dum anxius, ut poterat, circumspi
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes a sinum pascentẽ dum neminẽ adesse udissent custodẽ
iniqua subripiente cupiditate tapientes secũ duxerunt. Ex¬
ꝑgiseens itaq leo qͥd s dampni accidisset nesciens: ut reqͥreret
constrictꝰ de discrimine leo mestia anxius. rugiendo aliqua parte
endi asin spes fuisset ablata. ad monasterii ianuã ueniens ꝑstitit¬
⁊ conscius culpe ñ ausus ẽ ingredi. qͦ pͥus cũ asello solebat. Quem
beatus ieronimꝰ una cũ fr̃ĩbus absq asmno uidens ad celle fores
morari: ⁊ qͥa ñ solita hora fuerat reu̾sus: instigante fame ne¬
cessitateq cõpulsum: putauert̃ eũ occidisse animal suũ. nolen-¬
tesq ei annonã tribuere consuetã dicebant. Uade ⁊ reliquũ
asini qd tͥ remansit. mande. tuamq ingluuiem reple. Licet
hec illi dicerent: erant tam̃ incerti utrũ hoc mali. annon ꝑ
petrasset. Qua ppt̃ fratres ex euntes ad loci pascua quo iam

Expanded text:
videntes asinum pascentem: dum neminem vidissent adesse custodem, videntes asinum pascentem: dum neminem vidissent adesse custodem, iniqua surrepente cupiditate, rapientes secum duxerunt. Expergiscens itaque leo quid sibi damni accidisset, nesciens: ut requireretconstrictus de discrimine leo, moestitia anxius, rugiendo aliqua parte endi asini spes fuisset ablata, ad monasterii januam veniens perstitit. Conscius enim culpae, non ausus est ingredi, quod prius cum asello solebat. Quem beatus Hieronymus, una cum fratribus, absque asino videns ad cellae fores morari, et quia non solita hora fuerat reversus, instigante famis necessitate compulsum, putaverunt cum occidisse animal suum: nolentesque ei tribuere annonam consuetam, dicebant: Vade, et reliquum aselli quod tibi remansit, mande, tuamque ingluviem reple. Et licet haec illi dicerent, erant tamen incerti utrum hoc mali, an non is perpetrasset. Quapropter exeuntes fratres ad loci pascua, quo jam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hunc nr̃e necessitati mirabilit̾ se uelle p̾̃bere iuuam̃. Tune
p̃dicti fr̃s tale concordit̾ humilit̾q patri responsũ dedere
dicentes. Tu pat̾ bñ uidelic nosti qd̾ asinus qͥ ab agraͦ usui
nr̃o ligna deferre solitus ẽ : custodi sollicitudinẽ indiget
sollertia nr̃i. ut eum sub sequens ducat ad pastum: re¬
datqͣ remeans domũ. Ita ⁊ factũ ẽ. Nam adiuncta
leomiasini cura more pastoris industris. eundo ad pastũ
socius incessant̃ it eneris rure pascendo undique defen¬
sor tutisimus erat. Uerumptam̃ ut recubaret ⁊ asmus
solitũ ꝑficeret opus. consuetis horis semꝑ cũ eo domũ redibat. Interea
dũ hec dilato temꝑe gererent᷑: educto qͦdam die ad loci pascua asino:
grauileo ultra modũ sompno oppressus obdormiuit. leone nãque
tẽ grauit̃ soporato. contigit ut ꝑ eandem uiam negotiatores
gradientes. olei em̃di causa ꝑgerent egiptum. Qui sepius dictũ

Expanded text:
per hunc nostrae necessitati, mirabiliter se velle praebere juvamen. Tunc per hunc nostrae necessitati, mirabiliter se velle praebere juvamen. Tunc praedicti fratres, tale concorditer humiliterque patri responsum dedere, dicentes: Tu pater bene nosti, quod asinus qui a saltu usui nostro ligna deferre solitus est, custodis sollicitudine indiget, et solertia, ut eum subsequens ducat ad pastum, reducatque remeans domum. Ita et factum est: nam injuncta leoni cura asini, more pastoris industrii, eundo ad pastum socius incessanter itineris, rure pascendo ubicumque defensor, tutissimus erat. Verumtamen ut se cibaret, et asinus solitum perficeret opus, consuetis semper horis, cum eo domum redibat. Interea dum haec dilato tempore gererentur: educto quadam die ad loca pascuae asino, gravi leo ultra modum somno oppressus obdormivit. Leone namque tunc graviter soporato, contigit ut per eamdem viam negociatores gradientes, olei emendi causa, pergerent in Aegyptum. Qui ipsum saepe
Abbreviated transcription (Latin):
Uodam itaq die aduesperascente. cũ beatꝰ ier onimꝰ una cũ
fratrib ut monachis mos ẽ ad sacrarũ lectionũ audienda
spede ingens leo cenobi claustra ingressus ẽ. Quo utiq uiso fr̃s
uero ieronimꝰ ueluti aduentantis hospitis intrepidus leonis ad¬
uentui obuiauit. Qui uidelie dũ sibi parit ꝓpinquassent. ⁊ qͥa
loqͥ leo ut sue nature ẽ ñ poterat. ut cũq ualuit p̃dicto pat̾
lesi quã habebat pedis obtulit plantã. Uocatis tc̃ fratribus p̃ce¬
pit ut diligent lesũ abluerent pedem: inqͥrentes cur ita clau¬
dicans iret. Qd̾ dũ factũ studiose fuisset. uulneratã a sentib
sita rabie cepit int eos ultro citroq qͥsi domesticũ tranqͥlle
qd̃ huic leoni oꝑis congrui nr̃e utilitatis addamꝰ. quatinꝰ ab eo
lenit ꝑfici. ⁊ ne effugetur fieri possit : qͥa certe eredo ñ tantũ
ꝑ sui pedis salute huc illũ dñs miserit. qͥ ei mederi sine nobis
potuerit: quanto ut nob̾ sue uisitationis demostret inditio.

Expanded text:
uadam namque die advesperascente, cum beatus Hieronymus una cum fratribus, ut monachis mos est, ad sacram lectionem audiendams pede, ingens leo coenobii claustra ingressus est. Quo utique viso fratres i adventanti obviavit. Qui videlicet dum sibi pariter propinquassent, et quia loqui leo, ut suae naturae est, minime poterat, utcumque valuit, praedicto patri, laesi quem habebat pedis obtulit plantam: vocatis tunc fratribus, praecepit ut diligenter laesum abluerent pedem, inquirentes cur ita leo claudicans iret. Quod dum factum studiose fuissent intuiti, vulneratam asita rabie, coepit inter eos ultro citroque quasi domesticum et tranquillum quid huic leoni operis congrui, nostrae utilitatis addamus, quatenus ab eo leviter perfici, et efficaciter fieri possit: quia certe credo quod non tantum pro sui pedis salute, huc illum miserit Deus, qui ei mederi sine nobis potuerat: quantum ut nobis suae visitationis demonstraret indicio,
Abbreviated transcription (Latin):
i incarnatione. ĩ psalmo scͥptũ ẽ. Inclinaũ celos ⁊ descendit ⁊ caligo sub pedib
eiꝰ. Celos melinauit qͥ añ aduentũ suũ p̾nuntios angłos siue ꝓpħas misit. qͥ eiꝰ
aduentũ hoĩnibus adnuntiarent. Caligo sub pedib eiꝰ fuit. qͥa impii hoĩnes
ob suã maliciã in carnationẽ suã agnoscere ñ potuerunt s neq adhuc
possunt. Stare dr d̾s cũ nos infirmos.i. creaturã suã ad cunu̾sionẽ peniten

Expanded text:
t: Et inclinavit coelos et descendit, et caligo sub pedibus ejus . Coelos inclinavit, qui ante adventum suum praenuntios angelos sive prophetas misit, quod ejus adventum hominibus annuntiarent. Caligo sub pedibus ejus fuit, quia impii homines ob suam malitiam incarnationem ejus agnoscere non potuerunt, sed neque adhuc possunt. Stare dicitur Deus cum nos infirmos, id est, suam creaturam ad poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
gellu accipit. de eui ꝑ cusione in sophonia ꝓpħa scͥptũ ẽ. Et tendam
manũ aea suꝑ iudã ⁊ suꝑ habitatores ihrłm⁊ disꝑdã de loco hos ceqas
baaln ectã. q qͥ d ñi ꝑ cussione beatꝰ iob de sem ip̃o ait. Manꝰ dñ tetigit
bulis lapideis in monte synai sc̃pta ẽẽ nartat᷑. Ip̃e enĩ sc̃psit q̃ sebenda
eicio demonia. Sic̃ enĩ digitꝰ cũ manu uł brachio manꝰ uͦ uł beachum

Expanded text:
m manum meam super Judam et super habitantes Israel, et disperdam de loco hoc reliquias Baal , etc., pro qua Domini percussione beatus Job de semetipso ait: Manus Domini tetigit x duabus in tabulis lapideis in monte Sinai scripta narratur . Ipse scripsit qui scribenda egnum Dei . Sicut enim digitus cum manu et brachio, manus vero et brachium
Abbreviated transcription (Latin):
Uent̃ di seereta origo sube eiꝰ accipit᷑. Uñ in psalmo. Ex uitero an luciserum
genui te. Alit̃ uterus di imp̃hensibilia udicia etꝰ qͣ rimari neq̃unt mistice in¬
sinuant᷑. De qͥb occultis⁊ imp̃hensibilib iudiciis in lib beati iob sc̃ptũ ẽ. De
cuiꝰ utero egressa ẽ glaties. ⁊ gelu de celo qͥs genuit. Postiora fili di incarnatio¬
eiꝰ accipit᷑. de qͥb postiorib apło attestante filius in monte synai a moysen
ꝑ angłin loquens ait. ꝑ ostĩora mea uideb̾ faciẽ aũ meã uide ñ poter is.
Pedes di stabil im̃tũ ututis eiꝰ ẽ eo qd uͥq p̃sens ⁊ uniũsa illi subierta st̃ ip̃o di

Expanded text:
Venter secreta origo substantiae ejus accipitur. Unde in psalmo: Ex utero ante lucem genui te . Aliter: Uterus ejus incomprehensibilia judicia ejus, quae rimari nequeunt, mystice insinuantur; de quo occulto judicio ejus in libro beati Job scriptum est: De cujus utero egressa est glacies, et gelu de coelo quis genuit ? Posteriora Filii Dei incarnatio accipitur; de qua posteriori parte Filius in monte Sinai ad Mosen, per angelum loquens ait: Posteriora mea videbis, faciem autem meam videre non potes . Pe
Abbreviated transcription (Latin):
mũ qͥ utroruq eorũ scbens uitia dep̃henderate insulias pataeueet
tum̃. cottigentis rp̃i iuditio dispensatum. ꝗͦ prauorũ hominia
ꝑsecutione patatum fore eristimo: silicet ut romaua etelesia
duaꝙ habeat ueritatem: et grecorum quorũdam ueritata
seuotas qͥ sibi romanos a se om̃s seͥpturas diuinitus rasperatas
accepisse plaudebat eos habere qd̾ non habet recogno uset
agie ui h ot onins roma egressus ad orientem tenisens ꝓseetu
e Ad greqoriũ natanzenum constantinoplura e uptescpu¬

Expanded text:
mum, qui utrumque eorum scribens vitium deprehenderat, insidias paraverunt. mum, qui utrumque eorum scribens vitium deprehenderat, insidias paraverunt. tum corrigentis, Christi judicio dispensatum, quem pravorum hominum persecutionibus paratum fore existimo: scilicet ut Romana Ecclesia, quoque habeat veritatem; et Graecorum quorumdam levitas, quae sibi Romanos a se omnes Scripturas divinitus inspiratas accepisse plaudebat, eos habere quod non habet, recognoscat. Igitur Hieronymus Roma egressus, ad orientem tendens, profectus est ad Gregorium Nazianzenum Constantinopolitanae urbis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittere : deierare cepi ⁊ nom̃ eius obtestans dicere. Domine si
umquã abuero codices seculares: si legero: te negaui. In hec sa¬
cram̃ti ũba dimissus: reu̾tor a superqͥs. Mirantibus cunctis oculos
aꝑio tanto lacͥmarũ imbre ꝑfusos: ut etiam incredulis fidem fa¬
cerẽ ex dolore. Nec uͦ sopor ille inanis fuit. aut uana sompiuae
qͥb sepe deludim̃. teste ẽ tribunal ante qd̾ iacui. iudiciu teste
qd̾ timui: ita mͥ nunquã contingat talem inc idere questionem
liuientes habuisse me scapulas. plagas sensisse pꝰ somtium. et
tanto dehine studio diuina legisse. quanto mortalia antea
non legeram. Interea hieronimus romane ercłe pspiter iuos
damasi sacer dotis sacre bibliotece scrutator. diuinorum
acceptusqꝙ a popularibus ueneraretur. omĩumꝙ iudicio dignus esset
petulantia ꝑq ingluuiȩ discur santes ad effuganduurbe bierorei¬

Expanded text:
promittere, deierare coepi et nomen eius obtestans dicere, 'Domine, si promittere, deierare coepi et nomen eius obtestans dicere, 'Domine, si unquam habuero codices sęculares, si legero, te negaui.' In hęc sacramenti uerba dimissus reuertor ad superos, et mirantibus cunctis oculos aperio tanto lacrymarum imbre perfusos, ut etiam incredulis fidem facerem ex dolore. Nec vero sopor ille inanis fuit, ut vana somnia, quibus saepe deludimur. Teste est tribunal ante quod jacui, judicium teste quod timui; ita mihi nunquam contingat talem incidere quaestionem. Livientes me habuisse scapulas, plagas sensisse per somnium; et tanto dehinc studio divina legisse, quanto mortalia antea non legeram. Interea Hieronymus Romanae Ecclesiae Presbyter, os Damasi Sacerdotis, sacrae Bibliothecae scrutator, divinorum acceptusque populis veneraretur, omniumque judicio dignus esse spetulantia proque ingluvie discursantes, ad effugandum Urbe Hierony
Abbreviated transcription (Latin):
tabat. cũ subito raptus in sp̃u ad tribunal iudicis ꝑtrahor. Ubi
tantũ luminis et tantũ erat ex circumstantium claritate fulꝰ¬
goris: ut ꝓ iectus in t̾ram sursum aspicere non auderem. Int̃
rogatus conditionẽ. xp̃ianum me esse respondi. At ille qͥ p̃side¬
est. ibi et cor tuum. Illico obmutui: ⁊ int̾ uerbera nani
cedi me iusserat. conscientie magis igne tor q̃bar: illũ mecũ u̾siculũ repu¬
tans. in inferuo autẽ qͥs confitebit᷑ tͥ. Clamare tam̃ cepi⁊ eiulans di¬
cere: miserere mei dñe. miserere mei. hec uox int̾ flagella resonabat.
Tandem ad p̾sidentis gemia ꝓuoluti qͥ astitęrant. p̃cabant᷑ ut ue¬
mam tribueret adolescentie: ⁊ errori locũ penitentie cõmodaret.
exacturus deinde crutiatũ. si gentiliũ litterarũ libros aliquando
legissem. E go qͥ tanto constrictus articulo uellem etiam maiora

Expanded text:
tabat. Cum subito raptus in spiritu ad tribunal judicis pertrahor, ubi tabat. Cum subito raptus in spiritu ad tribunal judicis pertrahor, ubi tantum luminis, et tantum erat ex circumstantium claritate fulgoris, ut projectus in terram, sursum aspicere nrrogatus conditionem Christianum me esse respondi. Et ille qui pręsidethesaurus tuus, ibi et cor tuum.' Illico obmutui, et inter uerbera nam cędi me iusserat conscientię magis igne torquebar, illum mecum uersiculum replicans, 'In inferno autem quis confitebitur tibi?' Clamare tamen coepi et eiulans dicere: 'Miserere mei, Domine, miserere mei.' Hęc uox cum inter flagella resonaret, tandem ad pręsidentis genua prouoluti qui astiterant precabantur ut ueniam tribueret adolescentię, ut errori locum penitentię daret, exacturus deinde cruciatum, si gentilium litterarum libros aliquando legissem. Ego qui tanto constrictus articulo uellem etiam maiora
Abbreviated transcription (Latin):
rũ me regna castrasem: ⁊ hierosolimã militaturus ꝑ gerem: bibli¬
otheca quã rome cũ sũmo studio ac labore confeceram: carere
ñ poteram. Itaq miser ego lecturus tullũ ieiunabam post nocti¬
um crebras uigilias. post lacͥmas quas mͥ p̃teritorũ recordatio
peccatorũ ex imis uisceribus eruebat : plato sumebatur in ma-¬
nibus. Si quando in memet ipsim reu̾sus ꝓphas legere cepissem.
sermo horrebat incultus: et qͥa lum̃ ceris oculis non uidebam.
ñ oculorũ culpã putabam. sed solis. Dũ me itaq antiquus ser¬
pens illuderet: in media ferme quadragesima. medullis infusa febris
corpus meũ inuasit ex austũ. et smne ulla requie qd̾ dictu quoq
incredibile fit. sic infelitia m̃bra depasta sunt. ut ossibus uix
hererent. Interim parabant᷑ exequie: et uitalis animi calor toto
frigescente iam corpore: in solo tantũ tepenti pectusculo palpi¬

Expanded text:
rum me regna castrassem, et Jerosolymam militaturus pergerem, biblirum me regna castrassem, et Jerosolymam militaturus pergerem, bibliotheca, quam Romae cum summo studio ac labore confeceram, carere non poteram. Ita miser ego lecturus Tullium jejunabam: post noctium crebras vigilias, post lacrymas, quas mihi praeteritorum recordatio peccatorum ex imis visceribus eruebat Plautus, Plato sumebatur in manibus. Si quando in memetipsum reversus, Prophetas legere coepissem, sermo horrebat incultus; et quia lumen caecis oculis non videbam, non oculorum culpam putabam, sed solis. Dum me itaque antiquus serpens illuderet, in media ferme Quadragesima medullis infusa febris corpus meum invasit exhaustum; et sine ulla requie quod dictu quoque incredibile sit sic infelicia membra depasta sunt, ut ossibus vix haererent. Interim parabantur exequiae, et vitalis animi calor, toto frigescente jam corpore, in solo tantum tepente pectusculo palpi
Abbreviated transcription (Latin):
IERONIMIUS: noster in oppido stridonis qd̾
a gothis eũsum dalmatie quondam pantonie que
confiniũ fuit. patre esusebio natus est: uestem xp̃i
puer rome suscepit: ibiq luteris grecis ⁊ latinis
a pͥmeuo eruditus est. In arte qͥdem grãmatica donatũ ab uit p̃cep¬
torẽ: in rethorica autem uictoriũ oratorem. Postquã uͦ omne
mundanarũ studiũ litterarũ adeptus ẽ : ꝓbatissimorũ quoque
monachorũ habitũ factꝰ imitatorẽ. Cupiditatẽ siqͥdem anime
iugi sinceritate calcans : uoluptatẽq corporis ꝑ henni frangens ie¬
Quodam gͥ tempore dũ ex more idem hieronimꝰ diuina ad legen¬
dũ pandit uolumina. ⁊ mortalẽ bibliothece sue auctorẽ tullium
recordat᷑ : mox celitus natales quandoq reuolueret libros. salu¬
tifero castigatꝰ ẽ uerb̾e. Ita enim ip̃e de se ad eustochiũ uirginẽ
scͥbens asserit. C ũ ante annos plurimos. domo. parentibus. sorore
cognatis. ⁊ qđ̾ his difficilius ẽ consuetudine lautioris cibi ꝓptͣ celo¬

Expanded text:
i Constantini in oppido Stridonis, quod a Gothis eversum, Dalmatiae quondam, Pannoniaeque confinium puer Romae suscepit, ibique litteris Graecis ac Latinis a primaevo eruditus est. In arte quidem Grammatica Donatum habuit praeceptorem, in Rhetorica autem Victorinum oratorem. Postquam vero omnem mundanorum studiorum litteraturam adeptus est, probatissimorum quoque Monachorum habitum factumque imitatus est. Cupiditatem siquidem animae jugi sinceritate calcans voluptatemque corporis perenni frangens jeQuodam igitur tempore, dum ex more idem Hieronymus, divina ad legendum pandit volumina, et mortalem bibliothecae suae auctorem Tullium recordatur. Mox coelitus, ne tales quandoque revolveret libros, salutifero castigatus est verbere. Ita enim ipse de se ad Eustochium virginem scribens asserit: Cum ante annos plurimos domo, parentibus, sorore, cognatis, et quod his difficilius est  consuetudine lautioris cibi propter coelo
Abbreviated transcription (Latin):
sem ip̃o cestimoniũ ꝑhibente ꝑ ysaisã ꝓpħam ac dicente. Celũ sedes mea
t̾ra utẽ scabellũ pedũ meorũ. Et ꝑ iheremiã. Nũne celũ trã ego impleo
Cuiꝰ inm̾sitatẽ ꝓpħa ĩ psalmo confitens ad ip̃m dm ait. Si ascendero ĩ celũ
giorẽ t̾ra m̃sura ⁊ lacior mari. qͥ enĩ celũ ⁊ t̾rã implet ꝓ culdubio nulł
ẽ locus ab eiꝰ p̃sentia ab sens. Suꝑ oĩa qͥppe ẽ regendo atq imꝑando
Subtꝰ oĩa ẽ sustinendo atꝙ portando. ñ ponde̾ laboris s infatigabili
utute. Qm̃ nulla creatura ab eo ꝯdita ꝑ se subsistere ualet. nisi ab eo
sustot̃ qeã creauit. Extra oĩa ẽ s̃ ñ exclusus. Inmutabił ẽ qͥa ab eo qd̵ est¬
omo mutari ñ pͥ ip̃o dicente ꝑ malachiã ꝓpħam. Ego dũs ⁊ ñ mutor. Ido & inu

Expanded text:
 ac dicente: Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum . Et per Jeremiam: Nonne coelum et terram ego impleo ? Cujus immensitatem propheta in psalmo confitens ad ipsum Dominum ait: Si ascendero in coelum ensura ejus, et latior mari : qui enim coelum et terram implet, proculdubio nullus est locus ab ejus essentia absens. Super omnia quippe est regendo atque imperando; subtus omnia est sustinendo atque portando, non pondere laboris, sed infatigabili virtute: quoniam nulla creatura ab eo condita per se subsistere valet, nisi ab eo stentetur, qui eam creavit. Extra omnia, sed non exclusus. Immutabilis est, quia ab eo quod est mutar
Abbreviated transcription (Latin):
uł dũ oꝑũ suoꝵ mala considerat: ueldũ
desiderio ȩternę uitȩ suspirat: Quãtuor.
enĩ sunt qualitates affectionũ quibmens
sti tedio salubri conpungitur: hoc ẽ memo.¬
ia p̃teritoꝵ facinoꝵ recordatio futurarũ
pęnarum: consideratio peregrinationiꝰ suȩ in.

Expanded text:
vel dum operum suorum mala considerat, vel dum desiderio aeternae vitae suspirat. Quatuor autem sunt qualitates affectionum, quibus mens justi taedio salubri compungitur, hoc est, memoria praeteritorum facinorum, recordatio futurarum poenarum, consideratio peregrinationis suae in
Abbreviated transcription (Latin):
cã spe̾. & ineffabilẽ lȩtitiã. & mansionẽ ȩt̾nã: ubi ẽ. sẽꝑ laudatio
& exultatio. & iocunditas sẽpit̾na. Si desideras. cẽ. cȩlestis sẽꝑ quȩ
t̾rena st̃ execrare & despice: ꝑfectoꝵ exẽpla sectare. & imitator
existe: ne cogites intra te dicens. Multus ẽ. labor ꝓpositi atq institu¬
tionis monachatꝰ nr̃i ego  aut̃ sũ paruus & infirmꝰ. ñ ualeo in hoc
pposito c̃sistere: O dilectissime fr̃ intellige quȩ dico. Siuolueris ꝓ¬
ficisci in long̾a regioñe. ñ poteris uniꝰ hore spatio titiꝰ uiȩ inter ualla ꝑ¬
currere:. sed gradati cotidie ꝑficis mansionem. & pͦ multu t̾epꝰ ac labore.
ad patriam qͣm desideras ꝑuenis. Sic ẽ reginum celestȩ & paradisus

Expanded text:
ineffabilem laetitiam et mansionem aeternam, ubi est semper laudatio et exsultatio, et jucunditas sempiterna. Si desideras esse coelestis, semper quae terrena sunt exsecrare et despice, perfectorum exempla sectare, et imitator existe. Ne cogites intra te dicens: Multus est labor propositi atque institutionis monachatus nostri; ego autem sum parvus et infirmus, non valeo in hoc proposito consistere. O dilectissime frater, intellige quae dico. Si volueris proficisci in longam regionem, non poteris unius horae spatio totius viae intervalla concurrere, sed gradatim quotidie perficis mansionem, et post multum tempus ac laborem ad patriam quam desideras pervenies. Sic est regnum coelorum, et paradis
Abbreviated transcription (Latin):
canquã sponso circũpon& nobis mitrã. & tanquã sponsã ornabit.
nos ornam̃to Illic fulgebimꝰ sicut sol in throno patris nr̃i. illic
ĩ moratalia scła & ꝑmanentia inueniemꝰ. illic donabit᷑ nob̾ sine ꝑ¬
turbationib & fluctib longitudo dierũ. ubi sẽꝑ uox lȩtantiũ &
exultantiũ erit Illic nob̾ pparatꝰ est locus & mansio et̾na in do¬

Expanded text:
Tanquam sponso circumponet nobis mitram, et tanquam sponsam ornabit Tanquam sponso circumponet nobis mitram, et tanquam sponsam ornabit nos ornamento . Illic fulgebimus sicut Sol in regno Patris nostri , illic immortalia saecula et permanentia inveniemus. Illic donabitur nobis sine perturbationibus et fluctibus longitudo dierum, ubi semper vox laetantium et exsultantium erit
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ diues eẽt. ꝓpt̾ nr̃am salutem pauper factꝰ est: ut noꝰ
diuitiaru suarum socios faceret. & ineffabilis futurȩ głȩ par.¬
tic ipes demonstrar&. hunc gͦ diligere sine int̾missione debemus.
ut ab ipso quoq diligi mereamu̾r. & cũ illo in mansionẽ illã quȩ
apud patrem pꝰparata est sc̃ĩs introenius. ubi cont̾eplabttnomn̾e
natur᷑a angeloꝵ. & archangeloꝵ. uirtutu & potestatu & omniũ scõꝵ.
illic uocabituu filii di. illic aꝑientur nob̾ porte regni. & intrabimꝰ
inpenetrabilia patris. illic aparebit nob̾ sol iustitiȩ xp̃s. illic tranꝰ¬
formabit ds corpus humilitatis nr̃x conforme fact̾u corpͦri
claritatis suȩ. illic renouabitur sicut aqͥle iuuentus nr̃a. Illic ꝑ¬
cipienius coronã pulcritudinis & uestẽ iocunditatis demanu
dñi & dicem̃ in illa die. lȩtetur anima nr̃a in dño. quia induit nos
inclum̃to salutis & iusticiȩ. & circundabit nos uestim̃to lętitiae

Expanded text:
Qui cum dives esset, propter nostram salutem pauper factus est , ut nos divitiarum suarum socios faceret, et ineffabilis futurae gloriae participes demonstraret. Hunc ergo diligere sine intermissione debemus, ut ab ipso quoque diligi mereamur, et cum illo in mansionem illam, quae apud Patrem praeparata est sanctis, introeamus; ubi contemplabimur omnem naturam angelorum et archangelorum, virtutum et potestatum, et omnium sanctorum. Illic vocabimur filii Dei, illic aperientur nobis portae regni, et intrabimus in penetralia Patris, illic apparebit nobis Sol justitiae Christus. Illic transformabit Deus corpus humilitatis nostrae, conforme factum corpori claritatis suae . Illic renovabitur sicut aquilae, juventus nostra , illic percipiemus coronam pulchritudinis, et vestem jucunditatis de manu Domini, et dicemus in illa die: Laetetur anima nostra in Domino, quia induit nos vestimento salutis et justitiae, et circumdedit nos indumento laetitiae.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uidisset fr̃s: gaudens suscepit eos. & dixit. ieunium suum
mercedem habet. Iterũ. Qui manducat propt̾ caritatẽ.
duo mandata implet: qm̃ uoluntatẽ ꝓpͥam derelinquid:
& mandatũ impleuit. refitiens fr̃s. Dixit quidam patrũ.
Nisi prius odio habueris: ñ poteris diligẽ. Nisi ergo oderis
peccatum : non facies iusticiam. Scriptũ ẽ enim. De clina
a malo & fac bonum. Uerumptamen in omnib his ꝓpositũ
animi ubiq requirit᷑. Adam enĩ in paradiso consistens: p̃.¬
uaricatus est mandatũ dĩ. Iob aut̃ in stc̃ore sedens custodi¬
uit. Unde constat: quia ꝓpositũ bonũ querit ds abhomi¬
ne: & ut sẽꝑ timeat eũ.

Expanded text:
cum vidisset fratres, gaudens suscepit eos, et dixit: Jejunium suam cum vidisset fratres, gaudens suscepit eos, et dixit: Jejunium suam mercedem habet. Iterum, qui manducat propter charitatem, duo mandata implet, quoniam voluntatem propriam derelinquit, et mandatum implet, reficiens fratres. Dixit quidam Patrum: Nisi prius odio habueris vitia, non poteris diligere. Nisi ergo oderis peccatum, non facies justitiam. Scriptum est: Declina a malo, et fac bonum . Verumtamen in omnibus his propositum animi ubique requiritur. Adam enim in paradiso consistens, praevaricatus est mandatum Dei: Job autem in stercore sedens, custodivit. Unde constat quia propositum bonum quaerit Deus ab homine, ut semper teneat eum.
Abbreviated transcription (Latin):
entibus pacẽ. fructus enĩ iustitię uita eterna est: quȩ oꝑib
iustis retribuit᷑: quia qͥ inquirt̃ pacem: secuntur eã. Ipsa pa-¬
ce cui student quasi optimo sem̃te terrã sui cordis asꝑgunt.
quo ꝑ cotidianũ bone oꝑationis in crem̃tum. ad fructum
ualeant uitȩ ꝑuenire cȩlestis. De qͦ alibi scriptũ ẽ: qͥ seminan
in lacrimis: in gaudio metent. Hinc & paulus ad ephesios
ait. repleti fructu iustitię per iħum xꝑm: in gloriam
& laudem dĩ. Nunc autẽ fructum iustitiȩ in epistola ad
galatas. fructum spiritꝰ nominauit dicens fructꝰ autem
nignitas. mansuetudo. fides modestia continentia. cariaᷤ
Quo multiplici fructu uult nos indie xp̃i iħu eẽ reple.¬
tos: ingłam ilaudẽ dĩ : qr de om̃ib bonis quȩ ab ipso
mista dicentes. Non nobis dñe non nobis. sed nomini tuo da
głam. Uenert̃ aliquando duo fr̃s ad quendã senem.
Consuetudo autem erat senis: ñ manducare cotidie. Qui

Expanded text:
enim justitiae vita aeterna est, quae operibus justis retribuitur, quia qui inquirunt pacem, sequuntur eam, ipsa pace cui student quasi optima semente terram sui cordis aspergunt, quo per quotidianum bonae operationis crementum ad fructum valeant vitae pervenire coelestis. Dein lacrymis, in gaudio metent . Hinc et Paulus ait: Repleti fructu per Jesum Christum, in gloriam et laudem Dei . Hunc autem fructum justitiae in epistola ad Galatas fructum Spiritus nominavit dicens: Fructus autem nignitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas . Quo multiplici fructu vult nos in die Christi Jesu esse repletos, in gloriam et laudem Dei; quia de omnibus bonis quae ab ipso mista dicentes: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Venerunt aliquando duo fratres ad quemdam senem. Consuetudo autem erat senis non manducare quotidie. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
a cobus apłs dicit. fructũ aut̃ iustitię in pace semunat᷑ fatien¬
tibu pacem. Om̃e qͦd in hac uita agimus. semen est future
retributionis. Ipsa aut̃ retͥbutio. fructꝰ est operũ p̃sentiũ.
a pło testante qͥ ait. que cũq enĩ seminauerit homo. hȩc et
metet. Et qui seminat in carne. de carne metet corrupti¬
onẽ: qui autẽ seminat in sp̃u. metet de sp̃u metet uit̾ã ȩt̃nã.

Expanded text:
ando praetendat. Fructus autem justitiae in pace seminatur facientibus pacem. Omne quod in hac vita agimus semen est futurae retributionis, ipsa autem retributio fructus est operum praesentium, teste Apostolo, qui ait: Quaecunque enim seminaverit homo, haec et metet. Et qui seminat in carne, de carne metet corruptionem. Qui autem seminat in spiritu, de spiritu me
Abbreviated transcription (Latin):
tionis conseqͥt᷑ grãm: mneq. in futuro uitã possidebat ȩt̃nã.
in õi oꝑe bono fructificantes. Ille bene in om̃i ope bono
fructificat. qui accepto in corde ũbi sententię: uita bona
& optima aliudd tͥeesimũ: aliud sexagesimũ: aliũ uͦ centesi¬
mũ fructũ affert in pacientia. Et nocandũ qͥa tacite hoc
ĩ loco. eoꝵ desidias corripit. m̃tes qͥ ĩ meliꝰ ñ crescunt. nec
bonũ oꝑanteᷤ ĩ uirtutib ꝓficiunt. sed tantũ sibi sufficere
nescientes qͥa ꝑ exercicia sapientiȩ & meditationẽ diuina¬
rũ scripturarum. & ꝑ uirtutẽ bonoꝵ oꝑũ: nouus cotidie¬

Expanded text:
tionis consequitur gratiam, neque in futuro vitam possidebit aeternam: tionis consequitur gratiam, neque in futuro vitam possidebit aeternam: In omni opere bono fructificantes . Ille bene in omni opere bono fructificat, qui accepto in corde verbi semine, ut terra bona et optima, aliud trigesimum. aliud sexagesimum, aliud vero centesimum fructum affert in patientia . Et notandum quod tacite hoc in loco eorum desidiosas corripit mentes, qui in melius non crescunt, nec bonum operantes in virtutibus proficiunt, sed tantum sibi sufficere nescientes quod per exercitia sapientiae, et meditationem sanctarum Scripturarum, et per virtutem bono
Abbreviated transcription (Latin):
pleri cognitione uoluntatis cuĩ. ut ea quȩ st̃ uoluntatis
qi faciat: & i om̃ib scãm uoluntatẽ eiꝰ uiuat. Qͥ a qͦnco
qͥsq uoluntatis dĩ habuerit cognitionẽ: tanto & maiesta¬
tis eiꝰ habebit timorẽ. & erga cũ tenebit dilectionẽ. & ĩ
tantũ digne dõ pocerit ambulare. & in tantũ ab placelat
con om̃i oꝑe bone fructificare. Ille gͦ digne dõ ambulat.
qui ficiẽ qu̾a in baptimate ꝑ dm̃ accepit grãm: cotidie
opib dignis accumulat. Qui menbra sua quȩ st̃ st̃ suꝑ
tra mortificat ut dõ spiritalit̾ uiuat: & ecui se ꝓbauit.
iuste c pie uiuendo placeat. dõ ꝑ omĩa sitiᷤ placenteᷤ. Ner¬
mo gͦ dõ placere: & ad uerã potest beatitudinẽ ꝑ uenire.
nͥ ꝑ mortificationẽ uitioꝵ. & assũꝑtionẽ uirtutũ ꝑfidẽ
recta. & oꝑationẽ scãm. Et neq. in hoc scło sine his
duab reb si tam̃ oꝑandi ad fuerit tẽpus qͥsqu̾a iustifica¬

Expanded text:
t voluntatis Dei faciat, et in omnibus secundum voluntatem ejus vivat. Quia quantum quisque voluntatis Dei habuerit cognitionem, tantum et majestatis ejus habebit timorem, et cordis erga eum tenebit dilectionem, et in tantum digne Deo poterit ambulare, et in tantum illi placere, et in omni opere bono fructificare. Ille ergo digne Deo ambulat, qui fidem quam in baptismate per Domini accepit gratiam, quotidie operibus bonis accumulat, qui membra sua quae sunt super terram mortificat, ut Deo spiritualiter vivat, et ei cui se probavit, juste et pie vivendo placeat. Deo per omnia placentes . Nemo ergo Deo placere, et ad veram potest beatitudinem pervenire, nisi per mortificationem vitiorum et assumptionem virtutum, per fidem rectam et operationem satifica
Abbreviated transcription (Latin):
sum̃: S& hoc ꝑtin&e ad salutẽ: si ea que cogiamꝰ corporalit̾ non
fecerimus: Dixit qͥdã senex: Non qͥa intrant cogitationes male
ũ quedã praua uitiorũ u̾ba ñ euitamꝰ in magno lingue pła¬
bim crimine: Etdũ facta quȩdã ñ grauia libe acfine metu
c̃omittimꝰ: ad potiora scelera & orrenda peccandic̃suetudine labibs¬
U ani sermones : inore xp̃iani. eẽ. ñ debent Nã sic̃ malos mores bona
colloqͥa corrigunt: ita płaua colloqͥa bonos mores torrũpunt
Custodia ori ponitur: dũ quisq ñse iustũ s& qđ uerũ magis est
peccatorẽ fatetur: Manũ suꝑ os ponit: qui bonis oꝑib lingi
excessũ oꝑit: Manũ suꝑ os ponit: quim ale locutionis culpas
bone actionis uelamine tegit: Quatrimoda ẽ. dicend aratio:
annuntiat: factis bene loqͥtur : qͥ alios bonis exẽplis edificat:

Expanded text:
sumus. Sed hoc pertinet ad salutem, si ea quae cogitamus corporaliter non sumus. Sed hoc pertinet ad salutem, si ea quae cogitamus corporaliter non fecerimus. Dixit quidam senex: Non quia intrant cogitationes malae um quaedam parva vitiorum verba non evitamus, magno linguae prolabimur crimine, et dum facta quaedam non gravia libere ac sine metu committimus, ad pejora scelera horrenda peccandi consuetudine labimur. Vani sermones in ore Christiani esse non debent. Nam sicut malos mores bona colloquia corrigunt, ita prava colloquia bonos mores corrumpunt . Custodia ori ponitur , dum quisque non se justum, sed quod magis verum est peccatorem fatetur. Manum super os ponit , qui bonis operibus linguae excessum operit. Manum super os ponit, qui malae locutionis culpas bonae actionis velamine tegit. Quadrimoda est dicendi ratio, annuntiat. Factis bene loquitur, qui alios bonis exemplis aedificat.
Abbreviated transcription (Latin):
mens obligat: nis boc soleͣtis latỹtis tergat: Pierũq aurẽ
ũtis qͣnto minũ curarũ tumultuatinũ sonꝰ conpescit᷑ tanto aplis
uox p̃sidentis iudicis ñ audit᷑: Non nũꝗ inipso orationis nr̃e lacri
ficio in portune se cogitationes ingeruntq hoc rape ł maculare
ualeant qđ in nob̾ dõ flentes immolamꝰ: Om̃s qͥt iista appaeunt ⁊
tibus in corde cõpͥmunt᷑: Mare significat m̃tẽ hominis: & quasi
fluctꝰ maris st̃ cogitationes m̃tis: que aliqͥndo ꝑirã tumescunt:
ꝑgr̃ani tran qͥlli fiunt: ꝑ odiũ cũ amaritudine destuunt Mens
qͥppȩ humana ͨ . qđ tẽptationes patitur quasi tot flatibus mouetur:
Plerũq m̃tẽ hominis tumultus cogitationũ depͥmit: ira ptͣbat.
& cũ cecidit ira: succedit inepta lecitia frat̃ aliquis int̾rogauit
qͦsdã patrũ : sipolluit᷑ homo quando  ressordidaᷤ cogitat : ꝙalii
dicebant᷑ . ñ. qr si polluitur non possumꝰ saluari nos: qui idiote

Expanded text:
mens obligat, nisi hoc sollicitis lamentis tergat. Plerumque auremmentis quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentificio importune se cogitationes ingerunt, quae hoc rapere vel maculare valeant quod in nobis Dtibus in corde comprimuntur. Mare significat mentem hominis, et quasi fluctus maris sunt cogitationes mentis, quae agratiam tranquillae fiunt, per odium cum amaritudine defluunt. Mens quippe humana quot tentationes patitur, quasi tot flatibus movetur. Plerumque mentem hominis tumultus cogitationum deprimit, ira perturbat, et cum recedit ira, succedit inepta laetitia. Frater quidam interrogavit quosdam Patrum utrum polluitur homo quando res sordidas cogitat? Et alii dicebant: Etiam polluitur; non possumus salvari nos, qui idiotae
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ inaures incircũ sexipti sp̃s expͥmit: quanse in eius
desideriũ plenius fundit Sepe enĩ nr̃a desideria quia ce.¬
lerit᷑ non fiunt eraudiuntur: & qđ implere c̃cite petimꝰ a
exipsa meliꝰ tarditate ꝓsꝑat᷑: Desideria nr̃a dilatione ex.¬
tenduntur ut ꝓficiant: ꝓficiunt ut ad hoc qđ ꝑcepturast̃
conualescant: Excitantur incertamine: ut maioribus cumu¬
lentur p̃miis in retribucione: Labor ꝓtrahit᷑ pugne: ut
crescat corona uicitrię: Iusti uiri quando incelestibus
ꝑ contemplationis radiũ inherẽre desiderant ⁊ tanto in.

Expanded text:
vocem in aures incircumscripti spiritus exprimit, quanto se in ejus desiderium plenius fundit. Saepe enim nostra desidederia quia celeriter non fiunt exaudiuntur, et quod impleri concite petimus, ex ipsa melius tarditate prosperatur. Desideria nostra dilatione extenduntur, ut proficiant: proficiunt, ut ad hoc quod perceptura sunt, convalescant. Excitantur in certamine, ut majoribus cumulentur praemiis in retributione. Labor protrahitur pugnae, ut crescat corona victoriae. Justi viri quantum in coelestibus per contemplationis radium inhaerere desiderant, tantum i
Abbreviated transcription (Latin):
Sinon tenueris linguã: qͦcũq ꝑrexeris ñ eris
siso i dicens: Desidero custodire cormeum::
Dicit ei senex: & qͦmodo possumꝰ custo dire cor
nrm silingua nr̃a ianuã aꝑtã habuerit¬

Expanded text:
Si non tenueris linguam, quocunque perrexeris, non eris Si non tenueris linguam, quocunque perrexeris, non eris Sisoi, dicens: Desidero custodire cor meum. Dicit ei senex: Et quomodo possumus custodire cor nostrum, si lingua nostra januam apertam habuerit
Abbreviated transcription (Latin):
tione iustr necessitatis : aut intentione pie iilitatis car&:
Sigͦ ratio deocioso sermone exigit᷑: pensermꝰ quȩ pena
multi loqͥo maneat : in qͦ & iã ꝑnoxia ũ̾ba peccat᷑ Pixit
aliquando abbas sisois Crede: crede: qr ecce .XXx. annoᷤ
nabeo q ñ dep̃cor dm̃ ꝓpt̾ peccatũ s& orars̃ hoc dico Dñe¬
iħu xp̃e ꝓtegeme alingua mea: & usq nẽ ꝑsingulos
dies corruo ꝑipsã & delinqͦ abbas machariꝰ maror in
sichti: dicebat fr̃ib Post missas ecłię fugite fr̃s Etdix̃
ei unꝰ fr̃ Pat̾: qͦhabemꝰ fugere amplius asolitudine
claudens ostiũ sedebat solu̾: Pix̃ abbas sibi qr ꝑe-¬
grinatio nr̃a inhoc. ẽ ut teneat hõ o̾suũ Dix̃ abba
hiꝑiciꝰ Monachꝰ hõ qͥnͣ retin& linguã suã intẽpore
furoris neq passiones cęc̾as poterit aliqͣndo inhibe
Dir̃ abbas longinꝰ abbati lutio Habeo trescgitatio¬
nes: uinã ut ad ꝑegrina ꝑgã Et respondit ei senex:

Expanded text:
cessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensemus quae poena multiloquio maneat, in quo etiam per noxia verba peccatur. Dixit aliquando etiam abbas Sysois: Crede, crede, quia ecce triginta annos habeo, quod non deprecor Deum propter peccatum, sed orans hoc dico: D protege me a lingua mea: et usque nunc per singulos dies corruo per ipsam et delinquo. Abbas Macharius major in Scythi dicebat fratribus: Post missas Ecclesiae fugite fratres. Et dixit ei unus frater: Pater, quo habemus fugere amplius a solitudine claudens ostium, sedebat solus. Dixit abbas Sysois: Quia peregrinatio nostra in hoc est ut teneat homo os suum. Dixit abbas Hyperitius: Monachus qui non retinet linguam suam in tempore furoris, neque passiones caeteras poterit aliquando prohibere. Dixit abbas Longinus abbati Lucio: Habeo tres cogitationes: unam, ut ad peregrina pergam. Et respondit ei senex:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est: Sicut urbs patens & absq muroꝵ: ita uir¬
enĩ muroꝵ silentiũ nonbab&: pat& inimicis iaculis ci.¬
uitas m̃tis: & cũse ꝑ uerba extrasein& ipsã eicit: aꝑtãse
adũsar ostendit: Plerũq ꝑ qͦsdã gradus desidiosa:
mens inforieã lapsus inpellitur: Et dũ oiciosa uerba
cauere neglegimꝰ: adnoxia ꝑuenimꝰ: ut pͥuꝰ loqͥ aliena
mordeat: Adextremũ uͦ usq ad aꝑtas lingua contu-¬
mebias erũpat: Pereffrenationẽ linguę seminãtur¬
rectituditiẽ iustitie tenere neqͦꝗ possit: testatur
ꝓpħa qͥait: Uirlinguosus non diriget᷑ super t̾ram
idelicae indicans: qr m̃tiꝰ iustitia desolat᷑. qͣndo
abim moderata locitione non parcitur: Hinc iacobus
Siqͥs putat se religiosũ. eẽ nonrefrenanꝰ singuã suã: se sedu¬
cens corsuũ huiꝰ uanaẽ religĩo: Praui homines sic̃ insensu
lẽues st̃: ita in locicione p̃cipites: & retice̾re ꝑtractando ne.¬

Expanded text:
tum est : Sicut urbs patens et absque murorum ambitum est : Sicut urbs patens et absque murorum ambienim murorum silentium non habet, patet inimici jaculis civitas mentis, et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit. Plerumque per quosdam gradus desidiosa mens in foveam lapsa impellitur, et dum otiosa verba verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erurectitudinem justitiae tenere nequaquam possit, testatur Propheta qui ait: Vir linguosus videlicet indicans quia mentis justitia desolatur quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus ait: Si quis putat se religiosum esse non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hleves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando ne
Abbreviated transcription (Latin):
dirig& eos. Nichil enim simplici corde felicuiꝰ: quia qͦ inno¬
centiã erga alio exib&: nichil ẽ qͦđ pati abalus formidet.
Hab& enĩ q̃si arcẽ qͥndam fortitudiniᷤ simplicitatẽ suã.
nec suspectus ẽ pati. qͦđ se fecisse non meminit. In macula¬
ti sine rep̃hensione. Ornatissimo & honestissimõ dĩ filiõ do-¬
c& & cupit eẽ paulꝰ. Maculatꝰ ẽ enĩ qͥ peccat. Macula aut̃
ẽ ipsũ scelꝰ peccati. qͦđ oꝑatorẽ suũ cõmaculat atq ꝯtaminat.
filu aut̃ dĩ in maculati ad uiuante dõ ⁊ sine rep̃hensio¬
ne uiu̾e possũt. setrep̾hensionib oꝑatura digna ñ agunt.
dentes sic̃ serpentes. & simplicẽ sic̃ colũbe. ut astute in telligamꝰ
laqueos eiꝰ. Nã prudentes fieri sic̃ serpentes dictũ ẽ: ut ñ igno¬
remꝰ impetus diaboli & arces eiꝰ: & enim simile aliqͥd ex alio¬
simili scelere suꝑatur. Nan isimplicitaᷤᷤ colũbȩ demonstrat
puritatẽ accionis.

Expanded text:
 19. Nihil enim simplici corde felicius: quia qui innocentiam erga alios exhibet, nihil est quod pati ab aliis formidet. Habet enim quasi arcem quamdam fortitudinis, simplicitatem suam, nec suspectus est pati, quod se fecisse non meminit. Immaculati, sine reprehensione . Ornatissimos et honestissimos Dei filios docet et cupit esse Paulus: maculatus est enim qui peccat. Macula autem est ipsum scelus peccati, quod operatorem suum commaculat atque contaminat. Filii autem Dei immaculati, adjuvante Deo, et sine reprehensione vivere possunt, si reprehensionibus opera digna non agunt, dentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae, ut astute intelligamus laqueos diaboli; nam prudentes fieri sicut serpentes dictum est, ut non ignoremus impetus diaboli et artes ejus. Etenim simile aliqsimili scelere superatur. Nam et simplicitas columbae demonstrat puritatem actionis.
Abbreviated transcription (Latin):
dii: ad patientiã ad pace̾. ad c̃sideratione uitȩ in mortalis & lacrimaᷤᷤ
m̃te pertiait. Unde necesse est ut magna sẽꝑ cura considerare
debeamꝰ inom̃i qd agimꝰ qui nos impetꝰ oucat. utr̃u nr̃acogitatio
pumnpetũ carnis anͣ ꝑimpetũ sp̃s impellat᷑: Amare & eñ t̾rena
tẽporalia aet̾nis p̃ponere ex teriora bona non adusũ necessaria
habere. sed ad uoluptatẽ concupiscere. ultione demimico quȩ¬
rere. de emuli casu gaudere impetus carnis est Ad contra a.¬
mare cęlestia contempnere tͥnitoria. nonadfructũ uoluptatiꝰ
tnsiuar seo ad usũ necessitatis quȩrere. cde iminici morte tribulari
Qcererat.⁊ odte nunc de scis animalib. dicit᷑ ubi eset pn iuet irs

Expanded text:
dii, ad patientiam, ad pacem, ad considerationem vitae mortalis, et lacrymas dii, ad patientiam, ad pacem, ad considerationem vitae mortalis, et lacrymas mentem pertrahit. Unde necesse est ut magna semper cura cogitare debeamus in omne quod agimus, qui nos impetus ducat; utrum nostra cogitatio per impetum carnis an per impetum spiritus impellatur. Amare enim terrena, temporalia aeternis praeponere, exteriora bona non ad usum necessaria habere, sed ad voluptatem concupiscere, ultionem de inimico quaerere, de aemuli casu gaudere, impetus carnis est. At contra amare coelestia, contemnere transitoria, non ad fructum voluptatis transitura, sed ad usum necessitatis quaerere, de inimici morte tristari, exercent, recte nunc de sanctis animalibus dicitur: Ubi erat impetus
Abbreviated transcription (Latin):
laudib uł in lecebris uane głȩ delunt᷑. ista humilitatẽ amat. &
soli dõ suo qui inpatore est mentis placere delectat: Illa inflata su.¬
perbie fastucor miserũ eleuat: ista neacelsitudine sua corriiat. usq
ininsirma scipsam humiliat. Sed quid plura. concupiscentia car.¬
nis uominũ uitioꝵ multituduni̾ẽ sibi consentientes p̾cipiat Con.¬
cupiscentia uͦ sp̃s mentẽ lassam nedesitiat spe future głȩ corroborat¬
impetus sp̃s in reꝓbis impetus caruis: Impetꝰ quippe carnis
adodiũ. adelatione. ad umunditiã. adrapinam ad ex teriorem
gliam. ad crudelitatẽ. adperfidiã. ad desperationẽ. adirã adiur.¬
gia. ad uoluptates. aniium impellit Impetꝰ uero sp̃s. ad carita.¬
tem. ad huinilitate. ad continentiã. ad largitatẽ miscdłie. ad interi.¬
orẽ ꝓfectũ. adpietatis oꝑa. adeternoꝵ fidem. as sp̃e sequenti qau.

Expanded text:
laudibus, uel inlecebris uanae gloriae delinitur; ista humilitatem amat, et laudibus, uel inlecebris uanae gloriae delinitur; ista humilitatem amat, et soli Deo suο, qui inspector est mentis, placere delectat. Illa inflata superbiae fastu cor miserum eleuat; ista, ne a celsitudine sua corruat, usque in infima seipsam humiliat. Sed quid plura? Concupiscentia carnis in omnium uitiorum multitudinem sibi consentientes praecipitat, concupiscentia uimpetus spiritus, in reprobis impetus carnis. Impetus quippe carnis ad odium, ad elationem, ad immunditiam, ad rapinam, ad exteriorem gloriam, ad crudelitatem, ad perfidiam, ad desperationem, ad iram, ad jurgia, ad voluptates animum impellit. Impetus vero spiritus ad charitatem, ad humilitatem, ad continentiam, ad largitatem misericordiae, ad interio
Abbreviated transcription (Latin):
petrationũ asfectꝰ. quos utentione cogitationis agit aut ꝑfecti.¬
one uoluntatis explere contendit: ista castitatis & pudicitiȩ di.
ligit. Illa auaritiȩ slama succensa appetit lucrum & fugit dãna¬
tẽporalium rerũ: ista cont̾ẽpnens mundum. solum sibi uendicat
xp̃m: Illa inuidia nullum sibi suꝑiorẽ uł equalem. ẽẽ. ꝑmittit.
sed int̾no liuore uulneris decunctoꝵ ꝓfectu tabescit. Ista de.
functoꝵ uirtutib gaudet. & minores. sibi ꝓcaritate p̾ponit: Illa
ex estuans nichil equanimit᷑ portat. sed ꝑͣturbata mente usq
ad uoces tumultũ exaltat:. Ista nulla exasperatione mouet᷑ sed
ꝑtranquillitatis mansuedine̾ pacient̃ om̃ia ustinet: Illa tristitia
inficit᷑. dumquęlibet ad uersa ꝑsenserit: ista uullo merore fian.¬
gitur. sedeciã mala depaxiinis portans. ab interiore gaudio
nonmouetur Illa ambitione honoꝵ inficitur. & humans

Expanded text:
petrationum affectus, quos intentione cogitationis agit, perfectipetrationum affectus, quos intentione cogitationis agit, perfectione voluntatis explere contendit; ista castitatis et pudicitiae honestatem diligit. Illa avaritiae flamma succensa, appetit lucrum, et fugit temporalium damna rerum; ista contemnens mundum, solum sibi vindicat hristum. Illa invida nullum sibi superiorem vel aequalem esse permittit, sed interno livore vulneris de cunctorum profectu tabescit; ista de cunctorum virtutibus gaudet, et minores sibi pro charitate praeponit. Illa exaestuans nihil aequanimiter portat, sed perturbata mente usque ad uocis tumultum exaltat; ista nulla exasperatione mouetur, sed per tranquillitatis mansuetudinem patienter omnia sustinet. Illa tristitia inficitur, dum quaelibet aduersa persenserit; ista nullo maerore frangititur, sed etiam mala de proximis portans, ab interiore gaudio non mouetur. Illa ambitione honorum inficitur et humanis
Abbreviated transcription (Latin):
ONeUpis cenria carnis est motꝰ anime turpis in effectũ
sordidȩ delectationis: Concupiscentia uͦ sp̃s est ardens i¬
tentio mentis. in desideria sc̃ȩ uirtutis Ista sibi consentientes unt.¬
tit ad regnũ. illa ad suppliciũ sempiteriũ: Concupiscentia ñaq
carnis. primũ in lecebras uitioꝵ incogitationib gignit: concupiscen.¬
tia uͦ sp̃s. & contrario cogitationes scãs udesinent᷑ opponit Illa fabu¬
lis uanis oblectatur & uerb̾. ista scripturarũ meditationib atq p̾cep.¬
tis: Illa gudet spectaculis rerũ terrestriũ. ista conte̾platione celes.¬
tiũ gaudioꝵ Illa t̾rena gaudia quęrit. ista gemitꝰ suspiria tra.¬
hit: Illa in somnũ atq pĩgritiam corpus relaxat. ista uigilus &
cõpetentib orationib elaborat: Illa ꝑingluuiẽ in lecebris uentriᷤᷤ
& desiderio gutturis inęstuat ista semi̾et ipsã ieiunis & absti.¬
nentiȩ cruciatib macerat Illa luxuriȩ subdita turpiũ per.¬

Expanded text:
oncupiscentia carnis est motus animae turpis in affectum sordidae delectationis. Concupiscentia vero spiritus est ardens intentio mentis in desideria sanctae virtutis. Ista sibi consentientes mittit ad regnum, illa ad supplicium sempiternum. Concupiscentia namque carnis primum illecebras vitiorum in cogitationibus gignit. Concupiscentia vero spiritus e contrario cogitationes sanctas indesinenter opponit Illa fabulis vanis oblectatur et verbis, ista Scripturarum meditationibus atque praeceptis. Illa gaudet spectaculis rerum terrestrium, ista contemplatione coelestium gaudiorum. Illa terrena gaudia quaerit, ista gemitus et suspiria trahit. Illa in somnum atque pigritiam corpus relaxat, ista in vigiliis et competentibus orationibus elaborat. Illa per ingluviem illecebris ventris et desiderio gutturis inaestuat, ista semetipsam jejuniis et abstinentiae cruciatibus macerat. Illa luxuriae subdita turpium per