comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiones suas aliquo modo spe & timore confun¬
dit. Nam cum audit quȩ sint regni gaudia
mox mentẽ leticia subleuat. & rursum cũ re-¬
spicit quȩ suit gehennȩ tormenta. mox men¬
tem formido ꝑturbat. Bene. gͦ gloria nariũ
eiꝰ terror dicitur. qͥa inter spem & metũ positꝰ
dum futurũ iudiciũ m̃te conspicit. hoc ipsum
timet unde głatur. Ipsa ei sua głã terror est:
qͥa inchoatis iam bonis spe de iudicio letus
est. & necdũ finitis om̃ib malis ꝑfecte securus
ñ est. S inter hȩc sollicite ad mentẽ reuertit᷑.
& ꝓcellaᷤᷤ tantȩ formidinis remiuens. seq in
soliꝰ pacis tranquillitate disponens. totis in¬
rib a districto iudice inueniri liber conatur.
Seruile qͥppe estimat dñicam p̾sentiã formi¬
dare. ac ne conspectu patrẽ metuat. illa agit
ꝑ quȩ se filiũ recognoscat. Discit gͦ iudicem
tota expectatione diligere. atq ut ita dixerĩ

Expanded text:
tiones suas aliquo modo spe et timore 1031 confuntiones suas aliquo modo spe et timore 1031 confundit. Nam cum audit quae sint regni gaudia, mox mentem laetitia sublevat; et rursum cum respicit quae sint gehennae tormenta, mox mentem formido perturbat. Bene ergo gloria narium ejus terror dicitur, quia inter spem et metum positus, dum futurum judicium mente conspicit, hoc ipsum timet unde gloriatur. Ipsa ei sua gloria terror est, quia inchoatis jam bonis, spe de judicio laetus est; et necdum finitis omnibus malis, perfecte securus non est. Sed inter haec sollicite ad mentem revertitur, et procellas tantae formidinis renuens, seque in solius pacis tranquillitate disponens, totis viribus a districto judice inveniri liber conatur. Servile quippe aestimat dominicam praesentiam formidare; ac ne conspectum patris metuat, illa agit per quae se filium recognoscat. Discit ergo judicem tota exspectatione diligere, atque, ut ita dixerim,
Abbreviated transcription (Latin):
sollicite mens resultat. Minus itaq nobis
inchoantib terrena oꝑa officiunt. qͥa in
nobis diutiꝰ demorari ꝓhibentur. Proide
qm̃ in ipso nr̃ȩ conuersationis initio infir¬
ma quedam pie de nobis dñs tolerat. ut nos
qͣndoq ad celestia ex ꝑfectione ꝑducat. qͣsi
locustas nos in exordio suscitat. qͥa & in uola¬
tu uirtutis subleuat. & ñ tam̃ de terren
Pro eo qd ñ uisa res odore dep̾henditur: ñ
immerito nariũ nomine. spei nr̃e cogitatio¬
nes expͥmuntur. Quib uenturũ iudicium
qd̃ &si oculis adhuc ñ cernimꝰ. iam tam̃ spe¬
rando p̃uidemꝰ. Omis autẽ qui bene uiuere
incipit. audiens qd̃ ꝑ extremũ iudicium iusti
ad regnũ uocentur. hilarescit. E qͥa quȩdam
mala ad huc ex reliquiis sibi messe considerat.
hoc ipsũ iudiciũ de quo exultare inchoat.
appropinquare formidat. Uitam qͥppe suã¬
in bonis malisq ꝑmixtam conspicit. & cogita¬

Expanded text:
sollicite mens resultat. Minus itaque nobis sollicite mens resultat. Minus itaque nobis inchoantibus terrena opera officiunt, quia in nobis diutius demorari prohibentur. Proinde quoniam in ipso nostrae conversionis initio infirma quaedam pie de nobis Dominus tolerat, ut nos quandoque ad coelestia ex perfectione perducat, quasi locustas nos in exordio suscitat, quia etsi in volatu virtutis sublevat, non tamen de terreni Pro eo quod non visa res odore deprehenditur, non immerito narium nomine spei nostrae cogitationes exprimuntur, quibus venturum judicium quod et si oculis adhuc non cernimus, jam tamen sperando praevidemus. Omnis autem qui bene vivere incipit, audiens quod per extremum judicium justi ad regnum vocentur, hilarescit; sed quia quaedam mala adhuc ex reliquiis sibi inesse considerat, hoc ipsum judicium, de quo exsultare inchoat, appropinquare formidat. Vitam quippe suam bonis malisque permistam conspicit, et cogita
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ quomͦ miles dĩ a pͥmeua conuersatione ꝓfi¬
ciat. quomͦ al minimis ad maiora succrescat:
ued quib gradib ab infimis ad suꝑna ꝑueniat.
fidi fortitudinẽ p̾bet. De qua petrus ait : ad¬
uersariꝰ ur̃ diabolus sicut leo rugiens circuit
querens quẽ deuoret: cui resistite fortes in fide
huic autẽ fortitudim hinnitus iungitur.
dum fit qd̃ scriptum est: corde creditur ad iu-¬
sticiam: ore autẽ confessio fit ad salutẽ. Se¬
Unusqͥsq quidẽ in ipso suo exordio ut locu¬
sta suscitatur: quia & si in quibdam acdionib
locustarum more. flexis poplitib terrȩ. in he¬
ret. in quib dam tam̃ expansis alis sese in aera
suspendit. Conu̾sionũ qͥppe mitia bonis mo
rib malisq ꝑmixta sunt. dum & noua iam
ꝑ intentionẽ. agitur. & uetus adhuc uita ex.
terim malis ledimur. qͣnto contra illa coti¬
die sine cessatione pugnamꝰ. Nec suos nos
iam culpa uindicat. cuiꝰ prauo usui nr̃a

Expanded text:
us quomodo miles Dei a primaeva conversatione profius quomodo miles Dei a primaeva conversatione proficiat, quomodo a minimis ad majora succrescat, vel quibus gradibus ab infimis ad superna perveniat. fidei fortitudinem praebet, de qua Petrus ait: Adversarius vester diabolus, sicut leo rugiens, circuit quaerens quem devoret; cui resistite fort. » Huic autem fortitudini hinnitus jungitur, cum fit quod scriptum est: « Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . » Seum sequitur, in ipso suo exordio ut locusta suscitatur, quia etsi in quibusdam actionibus locustarum more flexis poplitibus terrae inhaeret, in quibusdam tamen expansis alis sese in aera suribus malisque immista sunt, dum nova jam per intentionem agitur, et vetus adhuc vita ex terim malis laedimur, quanto contra illa quotidie sine cessatione pugnamus. Nec suos nos jam culpa vindicat, cujus pravo usui nostra
Abbreviated transcription (Latin):
corda innocentiũ. Hunc ululatũ exercitus
odorabatur dicens. intrabunt post discessio¬
nẽ meã lupi graues in uos. Exhortationẽ
ducũ odoratus est petrus. cũ de quib dam
discipulos ammoneret dicens: in auariciã
fictis uerbis de uobis negociabuntur. Ulu¬
latũ qͦ exertitꝰ odorabatur. cũ p̃mitteret
dicens : & multi sequentur coꝵ luxurias. ꝑ qͦs
uia ueritatis blasphematur. Igitur qͥa sc̃s̃ qͥsq
p̃dicator. atq in ꝑsecutionis bello dux fidei
qualem se possit exhibere narrauimꝰ. nunc
sub huiꝰ equi specie unũ quẽq xp̃i militem
describamꝰ: ut & qui ad p̾dicationis culmen
necdũ se ꝑuenisse considerat. hac tam̃ uoce do¬
minica si iam bene uiuere ceꝑit. exp̃ssum se es¬
se cognoscat: quatenꝰ hinic colligat. qͣntũ deo
notus sit. si ad maiora ꝑuenerit᷑. quẽ signate.
d̾s edoqui nec in minimis p̃termittit. Singula
itaq quȩ de equo dicta sunt repetentes. intime.¬

Expanded text:
corda innocentium . Hunc ululatum exercitus corda innocentium . Hunc ululatum exercitus odorabatur, dicens: Intrabunt post discessionem meam lupi graves in vos . Exhortationem ducum odoratus est Petrus, cum de quibusdam discipulos admoneret, dicens: In avaritia fictis verbis de vobis negotiabuntur . Ululatum quoque exercitus odorabatur, cum praemitteret, dicens: 1030 Et multi sequentur eorum luxurias, per quos via veripraedicator atque in persecutionis bello dux fidei, qualem se possit exhibere narravimus, nunc sub hujus equi specie unumquemque Christi militem describamus, ut et qui ad praedicationis culmen necdum se pervenisse considerat, hac tamen voce dominica, si jam bene vivere coeperit, expressum se esse cognoscat, quatenus hinc colligat quantum Deo notus sit, si ad majora pervenerit, quem signanter Deus eloqui nec in minimis praetermittit. Singula itaque quae de equo dicta sunt repentes, intimem
Abbreviated transcription (Latin):
cos in inuio & ñ in uia. De quib ꝑ semetip¬
sam ueritas dicit: cecus si ceco ducatũ p̾stet.
ambo in foueam cadent. Hos autem duces
exertitus sequitur. prauoꝵ scilicet turba. quȩ
iniquis eoꝵ p̃ceptionib famulatur. Notan¬
dum qͦ qd̾ duces exhortari. exercitum uͦ dicit
ululare: quia uidelicet hii qui infidelib uel
hereticis p̃sunt. praua quȩ teneri p̃cipiunt
qͣsi ex ratione ꝑsuadent. Turba uͦ eis subdi¬
ta quia sine iudicio eoꝵ uoces sequitur. dũ ꝑ
confusionis insaniam ꝑstrepit. bestiali mente
ululare ꝑhibetur. Lupis quippe ꝓpriȩ ulu-¬
latus conuenit. & quia caterue reꝓboꝵ contͣ
uitam moresq fideliũ sola rapacitate in hiañ.
ratur. dũ sc̃s quisq p̃dicator longe ante con¬
siderat. qͥd uel auctores erroꝵ contra electos
ualeant p̃cipere. uel turba cis subdita quã
possit immaniter insanire. Hanc exhorta-¬
tionẽ ducũ odorabatur paulꝰ cum diceret.
ꝑ dulces sermones & benedictiones. seducirs

Expanded text:
in via . De quibus per semetipsam Veritas dicit: Caecus si caeco ducatum praebet, ambo in foveam cadunt . Hos autem duces exercitus sequitur pravorum scilicet turba, quae iniquis eorum praeceptionibus famulatur. Notandum quoque quod duces exhortari, exercitum vero dicit ululare, quia videlicet hi qui infidelibus vel haereticis praesunt prava quae teneri praecipiunt quasi ex ratione persuadent. Turba vero eis subdita, quia sine judicio eorum voces sequitur, dum per confusionis insaniam perstrepit, bestiali mente ululare perhibetur. Lupis quippe proprie ululatus convenit. Et quia catervae reproborum contra vitam moresque fidelium sola rapacitate inhiant, ratur, dum sanctus quisque praedicator longe ante considerat quid vel auctores errorum contra electos valeant praecipere, vel turba eis subdita quam possit immaniter insanire. Hanc exhortationem ducum odorabatur Paulus, cum diceret: Per dulces sermones et benedictiones seducunt
Abbreviated transcription (Latin):
iam cerneret. ꝓfecto hanc qͣsi ꝑ caliginem ñ
uideret. Igitur quia nec om̃ino cernitur. nec
rursum omino ñ cernitur. recte dictum est
quia longe ds̃ uidetur. Libet ad medium
ẏsaiȩ uerba deducere. atq hȩc & illa quam
uno spũ ꝓferantur indicare. Qui cũ adiuę
uitȩ uirtutes expͥm eret dicens. qui ambulat
in iusticiis & loquitur ueritatẽ. qui ꝓicit aua¬
riciam ex calumnia & excutit manus suas ab
om̃i munere. qui opturat aures suas ne au¬
diat sanguinem. & claudit oculos suos ne

Expanded text:
jam cerneret, profecto hanc quasi per caliginem non jam cerneret, profecto hanc quasi per caliginem non videret. Igitur quia nec omnino cernitur, nec rursum omnino non cernitur, recte dictum est, quia a longe Deus videIsaiae verba deducere, atque haec et illa quam uno spiritu proferantur indicare. Qui cum activae vitae virtutes exprimeret, dicens: Qui ambulat in justitiis, et loquitur veritatem, qui projicit avaritiam ex calumnia, et excutit manus suas ab omni munere, qui obturat aures suas ne audiat sanguinem, et claudit ocu
Abbreviated transcription (Latin):
inter positione corruptibilis carnis grauati.
dm̃ sicut est uidere ñ possumꝰ. recte sub¬
Quantũ libet enĩ in hac uita positus quisq
ꝓfecerit: necdum dm ꝑspeciem. s ꝑ enigna
& speculũ uidet. Euicino autẽ cum respi-¬
cimus ueriꝰ cernimꝰ. cum uͦ longiꝰ aciem
tendimꝰ. sub incerto uisu caligamus. Quia
gͥ scĩ uiri in alta contẽplatione se crigunt.
& tam̃ d̾m sicut est uidere ñ possunt. bene
de hac aquila dicitur. oculi eiꝰ delonge ꝓ¬
spiciunt. Acsi diceret: intentionis aciem
fortiter tendunt. s necdũ ꝓpinquũ aspici-¬
unt. cuiꝰ daritatis magnitudinẽ penetrare
nequaqͣm possunt. Aluce enĩ incorruptibili.
caligo nos nr̃ȩ corruptionis obscurat. Cumq
& uidere aliquatenus potest. & tam̃ uideri
lux ipsa sicut est ñ potest. quã longe sit in¬
dicat. quã si mens ut cumq ñ cerneret. nec
quia longe esset uideret. Si autem ꝑfecte

Expanded text:
interpositione corruptibilis carnis gravati, interpositione corruptibilis carnis gravati, Deum sicut est videre non possumus, recte subhac vita positus quisque profecerit, necdum Deum per speciem, sed per aenigma et speculum videt. E vicino autem cum respicimus, verius cernimus; cum vero longius aciem tendimus, sub incerto visu caligamus. Quia igitur sancti viri in altam se contemplationem erigunt, et tamen Deum, sicut est, videre non possunt, bene de hac aquila dicitur: Oculi ejus de longe prospiciunt. Ac si diceret: Intentionis aciem fortiter tendunt, sed necdum propinquum aspiciunt, cujus claritatis magnitudinem penetrare nequaquam possunt. A luce enim incorruptibili caligo nos nostrae corruptionis obscurat; cumque et videri aliquatenus potest, et tamen videri lux ipsa, sicut est, non potest, quam longe sit indicat. Quam si mens utcunque non cerneret, nec quia longe esset videret. Si autem perfecte
Abbreviated transcription (Latin):
sit. S quisqͥs ita contẽplatione rapitur. ut
ꝑ diuinã grãm subleuatus intentionẽ suã
iam angłoꝵ choris interserat. & fixus in
sublimibꝰ ab om̃i se infirma actione suspen¬
dat. ñ ei sufficit głam angłicȩ claritatis as-¬
picere. nisi cũ etiã qui est suꝑ angłos uale-¬
at uidere. Sola namq eiꝰ uisio: uera mentis
nr̃ȩ refectio est. Unde cum dixisset hanc
aquilam in petris manere. & in p̾ruptis sili¬
cibꝰ atq in accessis rupib cõmorari: ilico
ex illis choris angłicis tendit oculũ mentis ad
contẽplanda głam suꝑnȩ maiestatis. Qua ñ
uisa adhuc esurit. qua tandem uisa satiatur.
Scriptũ quippe est: ꝓ co qd̃ laborauit anima
ciꝰ uidebit & satiabitur. Et rursum: beati
qui esuriunt & sitiunt iusticiã: qm̃ ipsi sa-¬
turabuntur. Quis uͦ ipsȩ mentis nr̃e cibus
sit. indicatur aꝑte cum dicitur : beati mun¬
do corde. qm̃ ipsi d̾m uidebunt. Et quia

Expanded text:
sit. Sed quisquis ita contemplatione rapitur, ut sit. Sed quisquis ita contemplatione rapitur, ut per divinam gratiam sublevatus, intentionem suam jam angelorum choris interserat, et fixus in sublimibus, ab omni se infima actione suspendat, non ei sufficit gloriam angelicae claritatis aspicere, nisi eum etiam qui est super angelos valeat videre. Sola namque ejus visio vera mentis nostrae refectio est. Unde cum dixisset hanc aquilam in petris manere, et in praeruptis silicibus atque inaccessis rupibus commorari, illico ex illis choris angelicis tendit oculum mentis ad contemplandam gloriam supernae majestatis, 1042 qua non visa adhuc esurit, qua tandem visa satiatur. Scriptum quippe est: Pro eo quod laboravit anima ejus, videbit et saturabitur . Et rursum: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Quis vero mentis nostrae cibus sit, indicatur aperte cum dicitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Et quia,
Abbreviated transcription (Latin):
dit. pars remansit. Qui integri quidẽ stant.
ꝑ qualitatem meriti: s ꝑ numeri qͣntitatem
p̃rupti. Hanc p̃ruptionem restituere media¬
tor uenit: ut redempto humano genere. illa
angłica damna sarciret. & mensuram celestis
patriȩ locupletiꝰ fortasse cumularet. Prop¬
ter hanc p̃ruptionem de patre. dicitur.:
ꝓposuit in eo in dispensatione plenitudinis
tempoꝵ. instaurare om̃ia in xp̃o quȩ in cȩ¬
lis & quȩ in terra sunt in ipso. In ipso qͥppe
restaurantur ea quȩ in terra sunt: dũ pec¬
catores ad iusticiam conuertuntur. In ip¬
so restaurantur ea quȩ in cęlis sunt: dum
illuc humiliati homines redeunt. unde
apostatȩ angli suꝑbiendo ceciderunt. Qd̾
uͦ ait inaccessis rupib. nimirũ qui p̃rupti
silices. ipsi sunt inaccessȩ rupes. Cordi enĩ
peccatoꝵ hominũ ualde in accessa est clari-¬
tas angłoꝵ: quia quo ad pulchra corpora-¬
lia cecidit. eo ab spiritali specie oculos clau-¬

Expanded text:
dit, pars remansit. Qui integri quidem stant dit, pars remansit. Qui integri quidem stant per qualitatem meriti, sed per numeri quantitatem praerupti. Hanc praeruptionem restituere Mediator venit, ut redempto humano genere, illo angelica damna sarciret, et mensuram coelestis patriae locupletius fortasse cumularet. Propter hanc praeruptionem de Patre dicitur, proposuit in eo in dispensationem plenitudinis temporum, instaurare omnia in Christo, quae in coelis, et quae in terra sunt in ipso . In ipso quippe restaurantur ea quae in terra sunt, dum peccatores ad justitiam convertuntur. In ipso restaurantur ea quae in coelis sunt, dum illuc humiliati homines redeunt unde apostatae angeli superbiendo ceciderunt. Quod vero ait: Inaccessis rupibus, nimirum qui praerupti silices, ipsi sunt inaccessae rupes. Cordi enim peccatorum hominum valde inaccessa est claritas angelorum, quia quo ad pulchra corporalia cecidit, eo a spiritali specie oculos clau
Abbreviated transcription (Latin):
seruat. Possunt ctiã petrȩ sublimes uirtutũ
cȩlestiũ potestates intelligi: quas ñ iam quasi
more arboꝵ huc atq illuc uentus nr̃e muta¬
bilitatis inclinat. quia uelut petrȩ in arduis
sitȩ ab om̃i motu mutabilitatis alienȩ sunt:
& ad soliditatẽ fixe celsitudinis ipsa cui in he¬
rent ȩternitate duruerunt. Uix itaq sc̃s cũ
terrena despicit. more se aquilȩ ad altiora sus
mundo hospes. illa appetendo quȩ aspicit iam
in sublimibꝰ figitur. Recte gͦ dicitur in pe¬
tris manet: id est intentione cordis inter illas
cȩlestes uirtutes residet. quȩ ꝑ eternitatis suȩ
fortitudinem tanta iam soliditate fixȩ sunt:
ut in nullo culpȩ latere mutabilitatis uarie¬
tate flectantur. Unde & apte sequitur.¬
accessis rupib. Qui enĩ sunt alii p̃rupti sili¬
ces. nisi illi fortissimi angłoꝵ chori. qui qͣm¬
uis ñ integri s tamen in ꝓprio statu fixi.
cadente cum suis angłis diabolo remanse¬
runt: Prerupti enĩ sunt: quia parseoꝵ ceti¬

Expanded text:
r.---Possunt etiam petrae sublimes virtutum coelestium potestates intelligi, quas non jam quasi more arborum huc atque illuc ventus nostrae mutabilitatis inclinat, quia velut petrae in arduis sitae ab omni motu mutabilitatis alienae sunt, et ad soliditatem fixae celsitudinis ipsa cui inhaerent aeternitate duruerunt. Vir itaque sanctus, cum terrena despicit, more se aquilae ab altiora suspmundo hospes, illa appetendo quae aspicit, jam in sublimibus figitur. Recte ergo dicitur: In petris manet, id est intentione cordis inter illas coelestes virtutes residet, quae et per aeternitatis suae fortitudinem tanta jam soliditate fixae sunt, ut in nullo culpae latere mutabilitatis varietate flectantur. Unde et apte sequiturgesimo primo : « Qui enim sunt alii praerupti silices, nisi illi fortissimi angelorum chori, qui quamvis non integri, sed tamen in proprio statu fixi, cadente cum suis angelis diabolo remanserunt? Praerupti enim sunt, quia pars eorum ceci
Abbreviated transcription (Latin):
tionis tenebras extinguit: qui cũ recta agit.
considerare melioꝵ merita negligit. At con¬
tra magno humilitatis radio sua oꝑa illustrat.
qui alioꝵ bona suptiliter pensat: quia dũ ca-
quȩ ipse fecerit facta foris & ab aliis conspicit:
cũ qui de singularitate intus erũꝑe. nititur.
suꝑbiȩ tumorem premit. Hinc est qd̾ uoce d̾i
ad helyam solũ se estimantẽ dicitur. Reliqui
mͥ septẽ milia uiroꝵ. qui ñ curuauerunt ge¬
nu ante baal: ut dũ ñ solũ sc remansisse cog-¬
nosceret. clationis głam quȩ ei de singularita¬
te surgere poterat euitare potuisset. Beatus
itaq iob nil ꝑuerse egisse rep̃henditur. s de
alioꝵ etiam bene gestis docetur. ut dũ se equa¬
les & alios habere considerat: ei qui singula¬
riter summꝰ est. se humiliter subdat.

Expanded text:
tionis tenebras exstinguit, qui, cum recta agit, tionis tenebras exstinguit, qui, cum recta agit, considerare meliorum merita negligit. 1045 At contra magno humilitatis radio sua opera illustrat, qui aliorum bona subtiliter pensat, quia dum ea quae ipse fecerit facta foris et ab aliis conspicit, eum qui de singularitate intus erumpere nititur superbiae tumorem premit. Hinc est quod voce Dei ad Eliam solum se aestimantem dicitur: Reliqui mihi septem millia virorum qui 1046 non curvaverunt genua ante Baal , ut dum non solum se remansisse cognosceret, elationis gloriam, quae ei de singularitate surgere poterat, evitare posset. Beatus itaque Job nihil perverse egisse reprehenditur, sed de aliorum etiam bene gestis docetur, ut dum se aequales et alios habere considerat, ei qui singulariter summus est, se humiliter subdat.
Abbreviated transcription (Latin):
dere illi. Uir sc̃s tanta hac districtione fla-¬
gelli ñ estimauit augeri sibi merita: s uicia
resecari. Quȩ quia in se nulla cognouit:
ꝑcussum iniuste se credidit. Et ꝑcutientem
prsus arguere est: de ꝑcussione murmura¬
re. Considerans autẽ dñs qd̃ ea quȩ ptulit
qui contendit cũ dõ: tam facile conquiescit:
Utiq qui arguit dm̃: debet & respondere
illi. Acsi aꝑtiꝰ diceret: quia tanta de tua acꝰ¬
tione locutus es: cur audita scõꝵ uita silu¬
isti: Me enĩ fuit arguere: de ꝑcussione mea
an fuerit iusta dubitare. Et bona quidem
tua ueracter ꝓtulisti. s hȩc quo tenderent fla¬
gella nescisti: quia & si ñ habes iam qd̾ corri¬
gas. habes tam̃ adhuc quo crescas. In qͣnta uͦ
uirtutis arce quã plurimos subleuem: me
ecce narrante cognouisti. Ipse considerabas
tuam: s alioꝵ celsitudinem nesciebas. Audi¬
tis gͥ alienis uirtutib. si quid uales responde
de tuis. Scimus autẽ qd̾ cordis sui oculũ ꝑela¬

Expanded text:
 itaque Job tanta hac districtione flagelli non aestimavit augeri sibi merita, sed vitia resecari. Quae quia in se nulla cognovit, percussum injuste se credidit, et percutientem prorsus arguere est de percussione murmurare. Considerans autem Dominus quod ea quae protulit, qui contendit cum Deo, tam facile quiescit? utique qui arguit Deum debet et respondere illi? - Ac si apertius diceretur: Qui tanta de tua actione locutus es, cur audita sanctorum vita siluisti? Me enim fuit arguere, de percussione mea an fuerit justa dubitare. Et bona quidem tua veraciter protulisti, sed haec quo tenderent flagella nescisti, quia etsi non habes jam quod corrigas, habes adhuc tamen quo crescas. In quantam vero virtutis arcem quam plurimos sublevem, me ecce narrante cognovisti. Ipse considerabas tuam, sed aliorum celsitudinem nesciebas. Auditis igitur aliorum virtutibus, si quid vales, responde de tuis. Scimus autem quod cordis sui oculum per ela
Abbreviated transcription (Latin):
rũ qͦ nomine gentilitas designatur. salomo¬
ne attestante qui ait: florebit amigdalum.
impinguabitur locusta. dissipabitur cappa¬
ris. Amigdalũ qͥppe florẽ priꝰ cunctis ar-¬
borib ostendit. Et qͥd in flore. amigdali
nisi sc̃ȩ eccłiȩ pͥmordia designantur. quȩ in
p̃dicatorib suis pͥmitiuos uirtutũ flores ape¬
ruit. & ad inferenda poma bonoꝵ oꝑum
uenturos scõs qͣsi arbusta sequentia p̃uenit:
In qua mox locusta impinguata est: quia
sicca gentilitatis stetilitas pinguedine. est
gr̃e glestis infusa. Capparis dissipatur. qͥa
cum grãm fidei uocata gentilitas attigit:
iudea in sua sterilitate. remanens bene ui-¬
uendi ordinẽ amisit. Hinc rursum ꝑ cun¬
dem salomonẽ dicitur. Regem locusta ñ ha¬
bet. & egreditur uniuersa ꝑ turmas: quia
uidelicet derelicta gentilitas aliena dudum
a diuino regimine extitit. s tam̃ ordinata
postiodum contͣ aduersantes sp̃s ad fidei
bellũ ꝓcessit. Locustȩ uocabulo lingua adu¬

Expanded text:
rum quoque nomine gentilitas designatur, Salomone attestante, qui ait: Florebit amygdalus, impinguabitur locusta, dissipabitur capparis . Amygdalus quippe florem prius cunctis arboribus ostendit. Et quid in flore amygdali nisi sanctae Ecclesiae primordia designantur? quae in praedicatoribus suis primitivos virtutum flores aperuit, et ad inferenda poma bonorum operum, venturos sanctos, quasi arbusta sequentia praevenit. In qua mox locusta impinguata est, quia sicca gentilitatis sterilitas pinguedine est gratiae coelestis infusa. Capparis dissipatur, quia cum gratiam fidei vocata gentilitas attigit, Judaea, in sua sterilitate remanens, bene vivendi ordinem amisit. Hinc rursum per eumdem Salomonem dicitur: Regem 1018 locusta non habet, et egreditur universa per turmas suas , quia videlicet derelicta gentilitas aliena dudum a divino regimine exstitit, sed tamen ordinata postmodum contra adversantes spiritus ad fidei bellum processit. 47. Locustae vocabulo lingua adu
Abbreviated transcription (Latin):
tis accipio. s cor infidelium uera loquendo
transfigo. Dicatur gͦ. suꝑ ipsum sonauit
pharetra: uibrauit hasta & clipcus. Contra
equũ qͥppe dĩ quia prauoꝵ consilia ꝑstreput
pharetra sonat: quia aꝑta pena exquirttur
hasta uibratur: quia uͦ ci etiã disputatione re¬
sistitur. clipcus ante fertur. S numqͥd a feruo¬
re suo ꝑ ista compescitur: Uir enĩ sc̃s quo ma-¬
iore ꝑsecutione p̃mitur. co ad p̃dicandam ue¬
ritatem acriꝰ instigatur: & cum patienter ꝑse¬
cutores tolerat. ardenter ad se auditores tra¬
here festinat. Vnde & bene adhuc de cquo dĩ

Expanded text:
tis accipio, sed cor infidelium vera loquendo tis accipio, sed cor infidelium vera loquendo transfigo. Dicatur ergo: Super ipsum sonabit pharetra, vibrabit hasta et clypeus. Contra equum quippe Dei, quia pravorum consilia perstrepunt, pharetra sonat, quia aperta poena exquiritur, hasta vibratur; quia vero ei etiam disputatione resistitur, clypeus antefertur. Sed nunquid a fervore suo per ista compescitur? Vir enim sanctus quo majore persecutione premitur, eo ad praedicandam veritatem acrius instigatur; et cum patienter persecutores tolerat, ardenter ad se auditores trahere festinat. Unde et bene adhuc de equo Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ant. qd̃ cor p̃dicatoris ñ cmolliunt. quã qd̾
ꝑ cius uerba etiã alios amittunt. Quia gͥ cũ
feriendo ñ suꝑant. ne fortasse & alii qui illũ
audiunt derelinquant. mox contra loquen-¬
tis uerba scutum responsionis parant. Unde
cum diceret. uibrauit hasta. recte subiungit.
qͣm p̾dicatoris corpus supplicio ꝑcutit. audi¬
toꝵ cor qͣsi clipeo uerbi suȩ disputationis
munit. Uir gͥ sc̃s ut feriri debeat hasta ui¬
bratur. s ne audiri possit clipcus opponitur.
Habent namq defensores dĩ in p̃lio sagittas
suas. quas eo citiꝰ auditoꝵ cordib mitiunt
quo illas de spiritali arcu. id est de intima
cordis tensione distringunt. his quippe. se
in bello fidei paulꝰ armauerat cum dicebat.
Laboro usq ad uincula qͣsi male oꝑans: s
uerbũ dĩ ñ est alligatum. Acsi diceret: hasta
quid̃e supplicioꝵ ferior. s tamen uerboꝵ sa¬
gittas cmnititre ñ desisto. Uulnera crudelita¬

Expanded text:
ant quod cor praedicatoris non emolliunt quam quod ant quod cor praedicatoris non emolliunt quam quod per ejus verba etiam alios amittant. Quia igitur eum feriendo non superant, ne fortasse et alii qui illum audiunt se derelinquant, mox contra loquentis verba scutum responsionis parant. Unde cum diceret: Vibrabit hasta, recte subjungit: quam praedicatoris corpus supplicio percutit, auditorum cor quasi clypeo verbis suae disputationis munit. Vir igitur sanctus ut feriri debeat, hasta vibratur; sed ne audiri possit, clypeus opponitur. Habent namque defensores Dei in praelio sagittas suas quas eo citius in auditorum corda injiciunt, quo illas de spiritali arcu, id est de intima cordis tensione distringunt. His quippe se in bello fidei Paulus armaverat, cum dicebat: Laboro usque ad vincula quasi male operans, sed verbum Dei non est alligatum . Ac si diceret: Hasta quidem suppliciorum ferior, sed tamen verborum sagittas emittere non desisto. Vulnera crudelita
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ occulta prauoꝵ machinatio consiliũ suũ
qd̃ fraudulenter oꝑit. fraudulentiꝰ innotes¬
cit: ut p̃missis minis qͣsi ex sonitu phare¬
tre terreant. cum p̃dicator dĩ aꝑtas contu-¬
melias uelut cõminꝰ ferientia iacula ñ formi¬
dat. Cum uͦ eisdem minis minime terretur.
mox ꝑsecutoꝵ crudelitas ad supplicia mani¬
festa ꝑducitur. Unde bene postqͣm dictũ est
suꝑ ip̃sũ sonauit pharetra: ilico additur.¬
Librauit hasta. Contra p̃dicatorem dĩ post
pharetrȩ sonitũ hasta iuibratur. qͣndo post ter¬
rores exhibitos. e uicino iam feriens aperta
pena ꝓducitur. Predicatores autẽ sc̃ĩ cum ꝓ
defensione. fidĩ supplicia subeunt. ad candem
fidem quos ualent raꝑe. & inter uerbera ñ de¬
sistunt. & cum patienter uulnera suscipiunt.
prudenter contra corda infidelium. sagittas
p̃dicationis reddunt. Unde. ñ numqͣm agitur
ut ipsi qui in ꝑsecutione seuiunt. ñ tam dole¬

Expanded text:
sanctum occulta pravorum machinatio consilium suum, sanctum occulta pravorum machinatio consilium suum, quod fraudulenter operit, fraudulentius innotescit, ut praemissis minis quasi ex sonitu pharetrae terreat, cum praedicator Dei apertas contumelias velut cominus ferientia jacula non formidat. Cum vero eisdem minis minime terretur, mox persecutorum crudelitas ad supplicia manifesta perducitur. Unde bene postquam dictum est: Super ipsum sonabit pharetra, illico additurorumpunt.--- Contra praedicatorem Dei post pharetrae sonitum hasta vibratur, quando post terrores exhibitos e vicino jam feriens aperta poena producitur. Praedicatores autem sancti, cum pro defensione fidei supplicia subeunt, ad eamdem fidem, quos valent, rapere et inter verbera non desistunt; et cum patienter vulnera suscipiunt, prudenter contra corda infidelium sagittas praedicationis reddunt. Unde nonnunquam agitur ut ipsi qui in persecutione saeviunt non tam dole
Abbreviated transcription (Latin):
cere paulũ querebant. ut consilioꝵ suoꝵ ic-¬
tib qͣsi saltem sagittarum dolo interficerent.
quẽ congressione ꝑ secutionis publicȩ suꝑare
nequaqͣm possent. Pharetra gͦ sonuit: quia
occultȩ machinationis ad paulũ causa ꝑuenit:¬
qͣmuis si uigilanter querimꝰ. adhuc in pha¬
retrȩ sonitu aliqͥd suptiliꝰ inuenimꝰ. Sepe.
enĩ aduersarii consilia contra bonos inhiunt.
prauis inuentionib innituntur. ad excogitan-¬
dos dolos se conferunt. s tam̃ qui cosdem do-¬
los ꝓdere bonis debeant ipsi instituunt. La-¬
tenter ipsi transmittunt. ut crudelis supplici-¬
orũ p̃paratio dũ qͣsi furtiue in notiscitur. am¬
pliꝰ timeatur. & audientis animũ plus suspec¬
ta uulnera. quam ꝑcepta ꝑturbent. In pha¬
retra enĩ sagittȩ dũ latent & sonant. mortẽ
ctiã ñ uisȩ denuntiant. Pharctra gͦ contra
equũ sonitum reddit. cum contra p̾̃dicatorẽ

Expanded text:
cere Paulum quaerebant , ut consiliorum suorum iccere Paulum quaerebant , ut consiliorum suorum ictibus quasi clam sagittarum dolo interficerent quem congressione persecutionis publicae superare nequaquam possent. Pharetra ergo sonuit, quia occultae machinationis ad Paulum causa pervenitmvis si vigilanter quaerimus, adhuc in pharetrae sonitu aliquid subtilius invenimus. Saepe enim adversarii consilia contra bonos ineunt, pravis inventionibus innituntur, ad excogitandos dolos se conferunt, sed tamen qui eosdem dolos prodere bonis debeant, ipsi instituunt, latenter ipsi transmittunt, ut credulis suppliciorum praeparatio dum quasi furtim innotescitur, amplius timeatur, et audientis animum plus suspecta vulnera quam percepta perturbent. In pharetra enim sagittae 1026 dum latent et sonant mortem etiam non visae denuntiant. Pharetra ergo contra equum sonitum reddit, cum contra praedicatorem
Abbreviated transcription (Latin):
tur. sicut ꝑ ꝓpħam dicitur: parauerunt sa-¬
gittas suas in pharetra. ut sagitent in ob
scuro rectos corde. Inqui enĩ cũ dolos quos
bonis excogitant. sccretis machinationib
octultant. qͣsi in pharetra sagittas parant.
Et in hac p̾sentis uite caligine uelut in
obscuro rectos corde feriunt. quia malicio¬
sa coꝵ iacula. & sentiri ꝑ uulnꝰ possunt.
& tam̃ uenientia dep̃hendi ñ possunt. Igit᷑
quia equus dĩ nulla aduersitate terretur.
ciq quo magis obuiatur. eo ui intentionis suȩ.
suꝑ armatos hostes feruentior ducitur. ꝑsecu-¬
tores eiꝰ qui se ctiã ferientes uinci sentiunt. tur¬
bati ad consiliũ reuertuntur. Dolos p̃parant.
& uelut ex longinquo mittendo uulnera oc¬
tione. longe feriant: cui aꝑtis congressionib
inaniter appropinquant. Hec tunc suꝑ cquũ
dĩ pharetra sonuerat: cũ quadraginta uiri
qui in eiꝰ morte coniurauerant. educi de car-¬

Expanded text:
tur, sicut per prophetam dicitur: Paraverunt satur, sicut per prophetam dicitur: Paraverunt sagittas suas irde . Vet. XXV. Iniqui enim cum dolos quos bonis excogitant secretis machinationibus occultant, quasi in pharetra sagittas parant, et in hac praesentis vitae caligine, velut in obscuro, rectos corde feriunt, quia malitiosa eorum jacula et sentiri per vulnus possunt, et tamen venientia deprehendi non possunt. Igitur quia equus Dei nulla adversitate terretur, eique quo magis obviatur, eo vi intentionis suae super armatos hostes ferventior ducitur, persecutores ejus, qui se etiam ferientes vinci sentiunt, turbati ad consilium revertuntur, dolos praeparant, et velut ex longinquo mittendo vulnera octione longe feriant, cui apertis congressionibus inaniter appropinquant. Haec tunc super equum Dei pharetra sonuerat, cum quadraginta viri qui in ejus mortem conjuraverant educi de car
Abbreviated transcription (Latin):
itaq equum. tot sunt gladii hostium. quot
genera ꝑsccutionum. Quȩ cuncta obuians
suꝑat. quia amore uite se se ad interrtũ pa¬
rat. S quia tã robustissimũ pectus quomͦ
se iaculis opponat audiuimꝰ nc̃ qͥd ab adu̾-¬
sariis agat audiamus. S equitur. Suꝑ ip
sum sonauit pharetra. In scriptura sacra
pharetrȩ nomine. aliqͣndo iustum dĩ occul-¬
tũq consiliũ. aliq̃ndo ũ clandestina prauoꝵ
machinatio designatur. Per pharttram
iustum dĩ occultumq consilium expͥmitur
sicut isdẽ beatus iob suꝑiori. parte. testat᷑
dicens: pharetrã enim suam aꝑuit & affli-¬
xit me : id est occultũ suũ consiliũ detexit.
& publica me ꝑcussione. uulnerauit. Sicut
enim in pharetra sagitȩ. sic in occulto dĩ
consilio latent sententiȩ. & qͣsi ex pharetra
sagitta educitur. qͣndo ex occulto consilio
aꝑtam ds sententiã iaculatur. Pharetre
quoq nomine prauoꝵ machinatio designa¬

Expanded text:
itaque equum tot sunt gladii hostium, quot itaque equum tot sunt gladii hostium, quot genera persecutionum; quae cuncta obvians superat, quia amore vitae sese ad interitum parat. Sed quia tam robustissimum pectus quomodo se jaculis opponat audivimus, nunc quid ab adversariis agatur audiamus. Sequitur: CAPsum confugiunt. ---In Scriptura sacra pharetrae nomine aliquando justum Dei occultumque consilium, aliquando vero clandestina pravorum machinatio designatur. Per pharetram justum Dei occultumque consilium exprimitur, sicut idem beatus Job superiore parte testatur, dicens: Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me . Id est, occultum suum consilium detexit, et publica me percussione vulneravit. Sicut enim in pharetra sagittae, sic in occulto Dei consilio latent sententiae; et quasi ex pharetra sagitta educitur, quando ex occulto consilio apertam Deus sententiam jaculatur. Pharetrae quoque nomine pravorum machinatio designa
Abbreviated transcription (Latin):
re. mͦ hostem circũ fusis cornib coartare.¬
Qd̾ nimirũ sollicite ꝑfecti p̃dicatores ex hiben.
cũ mͦ ꝑsecutionis rabiem declinantes. nouert̃
sapienter s ñ eneruiter cedere. mͦ autẽ ꝑsccuti¬
onis impetũ contẽpnentes. nouerunt ei fortiter
s ñ p̃cipitanter obuiare. Quia autẽ sc̃s uir
cum congruum cernit ictib pectus obicit. &
uenientia iacula uel moriens retundit. recte
dicitur. in occursum ꝑgit armatis. De quo
adhuc bene subditur. Contemnit. pauorẽ.
despiciat. qui ipsos aduersarioꝵ gladios e¬
num̃erans calcat. Ait enĩ. Quis nos separa¬
bit a caritate dĩ  Tribulatio. an angustia.
an fames. an ꝑsecutio: In pauore. autẽ uen¬
tura pena metuitur. in gladio uͦ iam dolor de
p̃senti ꝑcussione. sentitur. Quia gͦ uir sc̃s
uentura aduersa ñ metuit. pauorem despi¬
cit. Quia uͦ nec suꝑuenienti ꝑcussione. uinci¬
tur: nequa qͣm gladiis cedit. Contra hunc

Expanded text:
re, modo hostem circure, modo hostem circuQuod nimirum sollicite perfecti praedicatores exhibent, cum modo persecutionis rabiem declinantes, noverunt sapienter sed non enerviter cedere; modo autem persecutionis impetum contemnentes, noverunt ei fortiter, sed non praecipitanter obviare. Quia autem sanctus vir, cum congruum cernit, ictibus pectus objicit, et venientia jacula vel moriens retundit, recte dicitur: In occursum pergit armatis. De quo adhuc bene subditur: CAPUT XXIX. VERS.despiciat, qui ipsos adversariorum gladios enumerans calcat. Ait enim: Quis nos separabit a charitate Dei? tribulatio an angustia, an fames, an persecutio ? In pavore autem ventura poena metuitur, in gladio vero jam dolor de praesenti percussione sentitur. Quia ergo vir sanctus ventura adversa non metuit, pavorem despicit; quia vero nec superveniente percussione vincitur, nequaquam gladiis cedit. Contra hunc
Abbreviated transcription (Latin):
suptilissima libratione pensctur. nc ꝑ infir¬
mitatẽ timor subrepat. & se se ꝑ dispensatio¬
nis imaginẽ rationẽ fingat. ne culpa se pru¬
dentiã nominet. iamq nec. ad penitentiam
animꝰ redeat. qndo hoc qd̃ inique ꝑpetrat.
uirtutẽ uocat. Restat gͥ ut in dubiis quisq
dep̃hensus. cũ quelibet sibi aduersitas immni¬
nct. pͥus intra semctipsum contra formidinẽ
& p̃cipitationẽ pugnit. quatinꝰ nec formi¬
dolose se subtrahat. nec p̃cipitanter opponat.
Ualde enim p̃ceps est qui semꝑ se aduersis
obicit. & ualde pauidus qui semꝑ abscondit.
S hec meliꝰ in bellis spiritalib discimꝰ. si for¬
mã exercitii a corporalib pellis trahamus.
Neq enĩ ille dux sapiens est. qui contra hosti¬
les cuncos exercitũ p̾ceps ammouet. neq ille
dux fortis. qui semꝑ hunc. ab hostis facie ca-¬
uendo subducit. Scire namq dux debet
mͦ ab hostili impetu exercitũ caute subtrahe¬

Expanded text:
subtilissima libratione pensetur, ne per infirsubtilissima libratione pensetur, ne per infirmitatem timor subrepat, et sese per dispensationis imaginem rationem confingat ne culpa se prudentiam nominet, jamque nec ad poenitentiam animus redeat, quando hoc quod inique perpetrat virtutem vocat. Restat igitur in dubiis quisque deprehensus, cum sibi quaelibet adversitas imminet, prius intra semetipsum contra formidinem et praecipitationem pugnet, quatenus nec formidolose se subtrahat, nec praecipitanter opponat. Valde enim praeceps est qui semper se adversis objicit, et valde pavidus qui semper abscondit. Sed haec melius in bellis spiritualibus discimus, si formam exercitii a corporalibus bellis trahamus. Neque enim ille dux sapiens est, qui contra cuneos hostiles exercitum praeceps admovet, neque ille dux fortis qui semper hunc ab hostis facie cavendo subducit. Scire namque dux debet, modo ab hostili impetu exercitum caute subtrahe
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ subiuiganda regi ꝓprio multa aduersarioꝵ
colla conspexit. subire bellũ uel cũ morte. ñ
timuit. sicut ipse cũ ierosolimã ꝑgeret. cũq
discipłi passione. illiꝰ ꝑ ꝓphetiã p̾̃scita ꝓhibe.¬
rent. sibimctipsi attestatur dicens : ego enim¬
ñ solũ alligari. s & mori in ierłm paratus sũ
ꝓ nomine. dñi uĩu. neq enim facio animam
meam p̃ciosiorem quã me. Qui gͥ hic hosti¬
les cuncos etiã p̃scita passione sua imꝑterritꝰ
petiit. illic de dispensatione. fuisse edocuit.
ñ de timore qd̾ fugit. Qua in re pensandũ
est. quia illc labores quosdam ꝑ dispensatio¬
nis iudiciũ laudabiliter declinat. qui ꝓ deo
maiores alios fortiter tolerat. Nam sepe ab
hominib timor debilis cauta dispensatio
uocatur. & qͣsi prudenter impctũ declinasse
se asserunt. cum fugientes turpiter in terga
feriuntur. Unde necesse est. ut in causa di
cum res dispensationis agitur. metus cordis

Expanded text:
tem subjuganda regi proprio multa adversariorum tem subjuganda regi proprio multa adversariorum colla conspexit, subire bellum vel cum morte non timuit. Sicut ipse cum Hierosolymam pergeret, cumque discipuli passionem illius per prophetiam praescitam prohiberent, sibimnon solum alligari, sed et mori paratus sum pro nomine Domini Jesu, neque enim facio animam meam pretiosiorem quam me . Qui igitur hic hostiles cuneos etiam praescita passione sua imperterritus petiit, illic de dispensatione fuisse edocuit, n de timore, quod fugit. Qua in re pensandum est quia ille labores quosdam per dispensationis judicium laudabiliter declinat, qui pro Deo majores alios fortiter tolerat. Nam saepe ab hominibus timor debilis, cauta dispensatio vocatur, et quasi prudenter impetum declinasse se asserunt, cum fugientes turpiter in terga feriuntur. Unde necesse est ut in causa Dei cum res dispensationis agitur, metus cordis
Abbreviated transcription (Latin):
declinare: Necesse qͥppe. est ut ꝑ om̃e qd̾ agi-¬
mus. in m̃tis trutina positũ hinc pondus
illuic fructũ nr̃i laboris estimemꝰ. & cum pon¬
dus fructũ suꝑat laborem quisq innoxie. de¬
cdinat. dum mͦ se in aliis exerceat. in quib
lucro fructuũ pondus laboris uincat. Cũ
uͦ subsequenti qͣntitate. fructuum mensura
laboris aut equatur aut uincitur. labor ñ si¬
ne graui culpa declinatur. Unde. p̃dicator sc̃s
cum damasci ualde ostinatas mentes ꝑscquen¬
tiũ cerneret. eoꝵ noluit. aduersitate. conflige¬
re. qͥa & semctipsũ quẽ. ꝓfuturũ multis noue.¬
rat uidit posse deficere. & aut nullis se illic.
aut paucis ꝓdesse. Sccessum gͦ a certamine. pe.¬
tiit. & pugnaturum feliciꝰ ad alia se bella ser-¬
uauit. Non enim loco uirtus. s locus uirtuti
defuit: & iccirco fortissimꝰ miles ab obsidionis
angustia certamins campũ quesiuit. Ubi au¬

Expanded text:
declinare. Necesse quippe est ut per omne quod agideclinare. Necesse quippe est ut per omne quod agimus in mentis trutina positum hinc pondus, illinc fructum nostri laboris aestimemus. Et cum pondus fructum superat, laborem quisque innoxie declinat, dummodo se in aliis exerceat, in quibus lucro fructuum pondus laboris vincat. Cum vero subsequenti quantitate fructuum mensura laboris aut aequatur aut vincitur, labor non sine gravi culpa declinatur. Unde praedicator sanctus, cum Damasci valde obstinatas mentes persequentium cerneret, eorum noluit adversitati confligere, quia semetipsum, quem profuturum multis noverat, vidit posse deficere, et aut nullis se illic aut paucis prodesse. Secessum ergo a certamine petiit, et pugnaturum felicius ad alia se bella servavit. Non enim loco virtus, sed locus virtuti defuit. Et idcirco fortissimus miles ab obsidionis angustia certaminis campum quaesivit. Ubi au
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmiserunt discipuli. Quidã autẽ & de asiȩ
pͥncipib qui erant amici ciꝰ. miserunt ad
cum. rogantes ne se daret in theatrum. In
quib ꝓfecto uerbis agnoscimꝰ quo impetu
contra cuncos aduersantes irrueret. nisi cum
ꝑ amicos & discipulos caritatis frena tenuissen.
S si obuiare. hostib. si ultro pugnam petere
si nosmetipsos semꝑ relinquere in cursum
nr̃i feruoris debemus. qͥd est qd̃ isdem p̾dica¬
tor egregiꝰ de semetipso fatetur dicens. damas¬
ci p̃positus gentis arethe. rehis tustodiebat
ciuitatẽ damascenoꝵ ut me comp̃henderet.
& ꝑ fenestrã in sporta dimissꝰ sum ꝑ murũ.
& effugi manꝰ cuis: Quid est qd̃ equus iste.
mͦ sponte armatoꝵ cuncos impctit. & mͦ se
ab armatis hostib qͣsi trepidus abscondit.
nisi hoc qd̃ necesse est. ut in ciꝰ artificiosa uir¬
tute discamꝰ aduersarioꝵ pugnam & constan¬
ter aliqͣndo appetere & prudenter aliqͣndo

Expanded text:
permiserunt discipuli. Quidam autem et de Asiae permiserunt discipuli. Quidam autem et de Asiae principibus, qui erant amici ejus, miserunt ad eum rogantes ne se daret in theatrum . In quibus profecto verbis agnoscimus quo impetu contra cuneos adversantes irrueret, nisi eum per amicos et discipulos charitatis frena tenuissent. Sed si obviare hostibus, si ultro pugnam petere, si nosmetipsos semper relinquere in cursu nostri fervoris debemus, quid est quod isdem praedicator egregius de semetipso fatetur dicens: Damasci praepositus gentis Aretae regis custodiebat civitatem Damascenorum ut me comprehenderet, et per fenestram in sporta dimissus sum per murum, et sic effugi manus ejus . Quid est quod equus iste modo sponte armatorum cuneos impetit, et modo se ab armatis hostibus quasi trepidus abscondit, nisi hoc quod necesse est ut in ejus artificiosa virtute discamus, adversariorum pugnam, et constanter aliquando appetere, et prudenter aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
si in se flammã sci feruoris accendit. in qͣntũ
locus admittit. in qͣntum causa exigit. debemꝰ¬
ꝓ defensione iusticiȩ nosmetipsos obicere.. &¬
ꝑuersis ad inusta crumpentib etiam cũ ab cis
ñ querim᷑ obuiare. Nam cũ iusticiã quã nos
amamꝰ in aliis feriunt. nos nichilominus sua
ꝑcussione confodiunt. ctiã si uenerari uidean¬
tur. Quia gͦ uir sc̃s prauis ac male agentib
sese euam cũ ñ queritur opponit. recte de cquo
ri libet illũ sessoris sui calcarib excitatum.
contra armatos hostes qntus paulum feruor
accenderat. qͣndo eum ephesi ad irrũpendas
theatri turbas zeli flamina rapiebat. Scriptũ
qͥppe est. repleti sunt ira & exclamauerunt di¬
centes. Magna diana ephesioꝵ. Et impleta
est cuntas confusione. & impetũ fecerunt
uno ammo in theatrũ. rapto gaio & aristarco
macedonib comitib pauli. Etq mox subdi¬
tur. Paulo autẽ uolente intrare in ppłm: ñ

Expanded text:
si in se flammam sancti fervoris accendit, in quantum si in se flammam sancti fervoris accendit, in quantum locus admittit, in qpro defensione iusticiae nosmet ipsos obicere et perversis ad iniusta erumpentibus etiam, cum ab eis non requirimur, obviare. Nam cum iusticiam, quam nos amamus, in aliis feriunt, nos nihilominus sua percussione confodiunt, etiam si venerari videantur. Quia ergo vir sanctus pravis ac male agentibus sese etiam cum non quaeritur opponit, recte de equo ri libet illum sessoris sui calcaribus excitatum contra armatos hostes, quantus Paulum fervor accenderat, quando eum Ephesi ad irrumpendas theatri turbas zeli flamma rap ebat. Scriptum quippe est: Repleti sunt ira, et exclamaverunt dicentes: Magna Diana Ephesiorum; et impleta est civitas confusione, et iuno animo in theatrum , rapto Gaio et Aristarcho Macedonibus comitibus, atque mox subditur: Paulo autem volente intrare populum, non
Abbreviated transcription (Latin):
leo confidens. absq terrore. erit. In occursum
bestiarum iccirco leo ñ trepidat. qͥa p̾̃ualcre
se om̃ib ñ ignorat. Vnde. iusti uiri sccuri¬
tas recte leoni cõparatur. qͥa contra se cũ quos-¬
libit insurgtre. conspicit. ad mentis suȩ con
santes suꝑat : quia illũ solum diligit. quem
inuitus nullomͦ amitat. Quisqͥs enim exteri¬
ora quȩ & nolenti subtrahuntur appetit. sua
se sponte extranco timore substernit. Infrac¬
ta autẽ uirtus est. concupiscentiȩ terrene
contẽptus. quia & in alto mens ponitur. cũ
a reb infimis spei suȩ iudicio subleuatur.
atq a cunctis aduersitatib tantominus
Equus itaq iste ñ solũ contra se uenientes
minime. metuit. s eis etiã in occursum ꝑgit.
Unde benc hic additur: in occursum ꝑgit
armatis. Plcrumq enĩ quicti atq inconcussi
relinquim᷑. si obuiare. prauis ꝓ iusticia ñ cu¬
ramꝰ. S si ad eternȩ uitȩ desideriũ animus
exarsit. si iam uerũ lumen intrinsecus respicit

Expanded text:
occursu bestiarum idcirco leo non trepidat, quia praevalere se omnibus non ignorat. Unde justi viri securitas recte leoni comparatur, quia contra se cum quoslibet insurgere conspicit, ad mentis suae confsantes superat, quia illum solum diligit, quem invitus nullo modo amittat. Quisquis enim exteriora, quae et nolenti subtrahuntur, appetit sua se sponte extraneo timori substernit. Infracta autem virtus est concupiscentiae terrenae contemptus, quia et in alto mens ponitur, cum a rebus infimis spei suae judicio sublevatur, atque a cunctis adversantibus tanto minus --Equus itaque iste non solum contra se venientes minime metuit, sed eis etiam in occursum pergit. Unde bene hic additur: In occursum pergit armatis. Plerumque enim quieti atque inconcussi relinquimur, si obviare pravis pro justitia non curamus. Sed si ad aeternae vitae desiderium animus exarsit, si jam verum lumen intrinsecus respicit,
Abbreviated transcription (Latin):
mus. S dum ex uirtute eadem furtiue culpa
suboritur: qͣsi dum in anteriora respicitur. ad
sagitam latus nudatur. Sepe uͦ dum subori¬
entem culpam metuimꝰ. uirtutem quȩ agen¬
da est declinamꝰ : & qͣsi dũ latus circũspicitur.
nequaqͣm cernitur pes in anteriora quomͦ po¬
natur. Bene gͦ dicitur. dñs erit in latere. tuo.
& custodiet pedem tuũ ne capiaris: qͥa miles
dĩ diuinȩ gr̃ȩ clippeo ꝓtectus. & quȩ ex latere
possint ꝓdere circumspiciendo considerat. &
gressũ ante faciem ferre ꝓspiciendo ñ cessat.
Tui fraudulentus hostis inuidens. quia ꝑ pha¬
retrã & hastam nequaqͣm se p̃ualcre conspicit
clippcũ opponit: ut si resistentis pectus ferien¬
do ñ ꝑforat. saltem quib dam obiectionib ꝓfici¬
entis iter intercludat. Quasdam namq diffi¬
cultates ipsis ciꝰ conatib obicit. & cum suꝑare.
ñ ualet. uel resistit. S quid contra tot argu¬

Expanded text:
mus; sed dum ex virtute eadem furtim culpa mus; sed dum ex virtute eadem furtim culpa suboritur, quasi dum in anteriora respicitur, ad sagittam latus nudatur. Saepe vero dum suborientem culpam metuimus, virtutem quae agenda est declinamus; et quasi dum latus circumspicitur, nequaquam cernitur pes in anteriora quomodo ponatur. Bene ergo dicitur: Dominus erit in latere tuo, et custodiet pedem tuum ne capiaris, quia miles Dei divinae gratiae clypeo protectus, et quae ex latere possint prodire circumspiciendo considerat, et gressum ante faciem ferre proficiendo non cessat. Cui fraudulentus hostis invidens, quia per pharetram et hastam nequaquam se praevalere conspicit, clypeum opponit, ut si resistentis pectus feriendo non perforat, saltem quibusdam objectionibus proficientis iter intercludat. 1034 Quasdam namque difficultates ipsis ejus conatibus objicit; et cum superare non valet, vel resistit. Sed quid contra tot argu