comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lo est. inter illud de quo facta et illud aquo facta est media
ita suꝑioribus asfici potestut proficiat. sicut inferioribus
cut deficiat. De anima quippe loquor humana. Igitur nec
nichilum affici aliquo pacto potest. quia substantiam non ha¬
bet: nec. ds quia dirimenta non sentit augm̃taue ñ recipit. affitiũ¬
ieturautem media sicut supradictum ẽ. uł profectu uł defectu.
Enmuero quicquid asficitur patitur: et quicquid patitur non ẽt̾
dm̃i nemo sanors inficiens erit. quia utrũque mutuo reeipeat
ut nẽc mutabile nisi passibile. nec passibile possit e̾e̾ nisi muta
bile. Quod antẽ philosophoꝵo testimonio miscłiam atq u¬
stitiam d istiusmodi bona affectiones passibilis dieit eͥe̾ erea¬
turae. eadẽq in dõ eͥentialit̃ non accessibilit̾. haut inten¬
i.dit ãnimo sibi semet ad uersa proferre: quia affecto acces¬
sio est. Non autẽ aliquid dõ accidit. igͣttur affectioni ñ sub¬

Expanded text:
lo est; inter illud de quo facta, et illud a quo facta, est media: lo est; inter illud de quo facta, et illud a quo facta, est media: ita superioribus affici potest ut proficiat, sicut inferioribus ut deficiat. De anima quippe loquor humana. Igitur nec nihilum affici aliquo pacto potest, quia substantiam non habet: nec Deus, quia detrimenta non sentit, augmentave non recipit. Afficiuntur autem media, sicut supra dictum est, vel pro affectu vel defectu. Enim vero quidquid afficitur, patitur, et quidquid patitur non esse Deum nemo sanorum inficias iverit: quia utrumque mutuo reciprocatur. Ut nec mutabile nisi pasbile. quod autem philosophorum testimonio misericordiam atque iustitiam et istius modi bona adfectiones passibilis dicit esse creaturae easdemque in deo essentialiter, non accessibiliter, haud intendit animo sibi semet aduersa proferre, quia adfectio accessio est non autem aliquid deo accidit: igitur adfectioni non sub
Abbreviated transcription (Latin):
tus cẽ cͥxisti. Igt᷑ si in homine qua accidentiȩ st̃ affectuis
sunt. in dõ qr accidentiae non sunt. affectus non sunt: Nlon gͦ sen¬
tit cõpatientis affectu: In quo qr accidentia ñ fuit. affectus e̾e̾ ñ
potuit. S adicis: Ergo quod in homine affectus ⁊ grã. in dõu̾tꝰ :¬
&̃ natura: & quȩ in dõ uͥtꝰ ÷. cũ data fuerit homini non ÷ uirtꝰ.
Dĩ enĩ ꝓculdubio uͥtus est: qͥ si immutabilis ÷ etiam cũ se homins
Unde dñs ad apłos. Sedete inquit in ciuitate. quoadusq in¬
tiae causa luce liquidior est. Sequitur silicet ut quem dicis
affici: astruas cominutari. Ac michi primum proprietas
huius nominis maximȩ discutienda est: A. ffectus nẽpe
abeo dicitur quod aliquid affitiat. quicquid autẽ affiti¬
tur. patitur. Pati uõ non est: nisi passibilis createq substantiae.
Quae q̃m a sũma eentia quae ds÷ ut existeret uocata de nichi¬

Expanded text:
tus esse dixisti. Ergo si in homine, quia accidentiae sunt, affectus tus esse dixisti. Ergo si in homine, quia accidentiae sunt, affectus sunt; in Deo quia accidentiae non sunt, affectus non sunt. Non ergo sensit compatientis affectu: in quo quia accidentia non fuit, affectus esse non potuit. Sed adjicis, Ergo quod in homine affectus et gratia, in Deo natura. Et quae in Deo virtus est, cum data fuerit homini, non est virtus. Deus enim procul dubio virtus est; qui si immutabilis est, etiam cum se homini Unde Dominus ad apostolos: Sedete, inquit, in civitate, quoad usque intiae causa luce liquidior est. Sequitur scilicet, ut quem dicis affici, astruas commutari. II. Ac mihi primum proprietas hujus nominis maxime discutienda est. Affectus nempe ab eo dicitur quod aliquid afficiat. Quidquid autem afficitur, patitur. Pati vero non est nisi passibilis creataeque substantiae. Quae quoniam a summa essentia quae Deus est, ut existeret, vocata de nihi
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Egotam̃ satis mirari nequȩo. cur in eodẽ uitande noxae
non fuerit studiũ: in quo suppͥmendi nominis potuit ẽẽ ui.¬
deamꝰ. Addillũ uidelicet eui talia destinat. quẽ pinde atqr
secelatũ studuit. sic ait quęris ame quomͦ uxta substancrã
dĩ i epła quadã dictũ sit: & hic. nec quȩ. nec euius. necͥ ade
quẽ. nec de quo epłaforet indicatũ uoluit: continintq. de dõ.¬
nil sentit patientis sensu. s sentit cõpatientis affectui Subumn¬
git istud nec philosophos ignorasse. Quia inquit in homine
diuersae affectiones. id÷ iustitia. miscdia. scĩtas. res accidebi¬
tes sunt. & idõ affectus uocant᷑. ds uͦ his ñ passibilit̃ afficit᷑.
O ñ passibilit̃. o ñ afficit᷑. quo afficit᷑. sinqĩ patit᷑: Eur tã ce¬
ier ÷ memoria tua ad obliuionẽ eoꝵ. etram quȩ ipse ꝓtuleris
Iustitiã & miscłiam quia in homine accidentiae sint. affee¬

Expanded text:
ci. Ego tamen satis mirari nequeo, cur in eodem vitandae noxae ci. Ego tamen satis mirari nequeo, cur in eodem vitandae noxae non fuerit studium, in quo supprimendi nominis potuit esse juonamus: ad illum videlicet cui talia destinat, quem perinde atque se celatum esse studuit, sic ait: Quaeris a me quomodo juxta substantiam Dei in epistola quadam dictum sit. Et hic, nec cujus, nec ad quem, nec de quo epnil sensit patientis sensu, sed sensit conpatientis adfectu. subiungit istud nec philosophos ignorasse: quia, inquit, in homine diuersae adfectiones, id est, iustitia, misericordia, sanctitas res accidentes sunt et ideo adfectuO non passibiliter! o afficitur! Quo afficitur, si non patitur? Cur tam celer est memoria tua ad oblivionem eorum etiam quae ipse protuleris? Justitiam et misericordiam, quia in homine accidentiae sint, affec
Abbreviated transcription (Latin):
Si agnosei metuis cur opus prodis. ne dicam eur ista conseri¬
bisꝰ. An maioꝵ suꝑ hoc forsitan exẽpla sectaris: Suideo
prophetas. euangelistas. apłos. p̾etiam autentieoꝵ pluri¬
mos tractatores. sua propͥis uoluminib nomina p̃notassẽ.
alios etiã opũ suoꝵ propriis uocabulis inchoasse pͥncipia. ut
aeccłȩ & eruditores. Uidelicet p̃cauenda fore nouerant apocͥ¬
foꝵ uana uł noxia. sed nesic qͥdẽ fallatiũ temerarioꝵ uitar fis¬
m̃toꝰ potuerunt. Hinc : quod pleraq pauli multoꝵꝙ sc̃oꝵ uoca¬
biił p̃notata. sanitas catholicȩ nr̃ae ñ recipit. qi non lenocimo
nominis oꝑis meritũ pensat .ẜ. auctorẽ sibi fcli ueritate con
ciliat. Eñ uͦ illud quod ista pagina propalat᷑. eiusdẽq auctor
occulit᷑ euidens facit indiciũ. eamdẽ scilicet a quo sit cõposita
fuisse dãpnatã: Nemo enĩ studet oculi. nͥ qui formidat agnos¬

Expanded text:
si agnosci metuis, cur opus prodis, ne dicam, cur ista conscrisi agnosci metuis, cur opus prodis, ne dicam, cur ista conscribis? an maiorum super hoc forsitan exempla sectaris? sed uideo prophetas, euangelistas, apostolos, post etiam authenticorum plurimos tractatores sua propriis uoluminibus nomina praenotasse, alios etiam operum suorum propriis uocabulis inchoasse principia, utecclesiae atque eruditores: uidelicet praecauenda fore nouerant apocryphorum uana uel noxia. sed ne sic quidem fallacium temerariorum uitari figmenta potuerunt. hinc est quod pleraque Pauli multorumque sanctorum uocabulis praenotata sanitas catholicae nostrae non recipit, quia non lenocinio nominis operis meritum pensat, sed auctorem sibi stili ueritatciliat. Enimvero illud quod ista pagina propalatur, ejusdemque auctor occulitur, evidens facit indicium, eumdem, scilicet a quo sit composita, fuisse damnatum. Nemo enim studet occultari, nisi qui formidat agnos
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑. Econtor denõie: nec responso nec scripto ꝓdit᷑. Coepi
fateo talis eqͥdem paginȩ stilũ oppido ferre suspectã. &ut
in eis solemꝰ locis quȩ uł humoris assidui subt̃ luuione cedentia
uł leui ꝓno lubrica uł cauo pendula. uł sudibꝰ asꝑa sunt. sus¬
penso uestigio it̃ incognitũ potiꝰ tẽptare quã currere : donee
tertie ut illic ẽ partẽ qͦstionis in gredior. Hic iã ñ exploranda
sed explodenda sententia. nequaquã pensi sermonis apparuit.
satis sedulo efficere cupiens si qͦ pac tͥo queat ut aĩa corpꝰ eeꝰ ui¬
deat᷑. Nulla gͥ argum̃tandi uirtute. nulla uibente lege
nulla ꝑsuadente ratione. in hoc neqͥquã uidelicet negotio
tritꝰ sermo finit᷑: Ac mͥ pͥmũ querere cordi ẽ ꝙĩa ratiõis ex¬
titerit ut tantas initurꝰ causas deq tã sublimibꝰ locuturus
sciri uitauerit. Si bene conscius disputas. cur nom̃ occulti:¬

Expanded text:
retur. percontor de nomine: nec responso nec scripto proditur. coepi, retur. percontor de nomine: nec responso nec scripto proditur. coepi, fateor. talis equidem paginae stilum oppido ferre suspectum, et qu in eis solemus locis, quae uel humoris adsidui subterluuione cedentia uel leui prono lubrica uel cauo pendula uel sudibus aspera sunt, suspenso uestigio iter incognitum potius tentare quam currere, donec tertiae, ut illic est, partem quaestionis, ingredior. hinc iam non exploranda, sed explodenda sententia nequaquam pensi sermonis adparuit satis sedulo efficere cupiens, si quo pacto queat, ut anima corpus esse uideatur. nulla igitur argumentandi uirtute, nulla iubente lege, nulla persuadente ratione in hoc nequiquam uidelicet negotio tertius sermo finitur. Ac mihi primum quaerere cordi est, quidnam rationis exstiterit, ut tantas initurus causas deque tam sublimibus locuturus sciri uitauerit. si bene conscius disputas, cur nomen occulta
Abbreviated transcription (Latin):
ferat ulloq ferre pacto posse iudicet hominũ qͣmpiã. & infician
scientiã & undicare doc trinã: cogitata sua si dcscussor absit as¬
truere: si assit oꝑire: At inqͥs. Quosũ sermo ꝓgredit᷑: Ego
longuscule quã uolui p̃fatꝰ sũ. dũ p̃sentiũ piget tȩdetq.
Nuꝑ eñ offendi in qͦdã qͥ cartulã qͣndã oppido studiose lectitaban¬
& qͦ ut mortaliũ generi mosẽ noui oꝑis agnitione pellecti ad id
pepiendũ sedulo animo intenderant: Hoc idem mͥ acsi ꝯnitu
opusculi facies de genito ingenitoq dõ sublimissimȩ questionis
uis foribꝰ oberrans. ñ ꝑincatholicã p̃ferebat asi longe inipari
disputaciõe sententiã Ita penes meratiotinandi leuitatẽ
grauis causa pensauit. Ubi legendi ꝓgressũ reliquã lectio¬
nis aecessi Animadũto qͥb̾dã circũ locutionibꝰ idimpendio
molientẽ opelle ipsiꝰ auctorẽ. ut diuinitas passibilis crede¬

Expanded text:
ferat ulloque ferri pacto posse iudicet, hominum quempiam et infitiari ferat ulloque ferri pacto posse iudicet, hominum quempiam et infitiari scientiam et uindicare doctrinam, cogitata sua, si discussor absit, adstruere, si adsit, operire? at, inquis, quorsum sermo progreditur? ego uero longiuscule. quam uolui praefatus sum, dum praesentium piget taedetque, nuper etenim offendi in quosdam, qui chartulam quandam oppido studiose lectitabant, et quia mortalium generi mos est, noui operis agnitione pellecti ad id percipiendum sedulo animo intenderant: hoc idem mihi acsi cognitu opusculi facies de genito ingenitoque deo sublimissimae quaestionis uix foribus oberrans non perincatholicam praeferebat etsi longe inpari disputatione sententiam: ita penes me ratiocinandi lenitatem grauis causa pensauit. ubi legendi progressu reliquum lectionis acoessi, animaduerti quibusdam circumlocutionibus id inpensius molientem opelli ipsius auctorem, ut diuinitas passibilis crede
Abbreviated transcription (Latin):
inimicas stultȩ ꝯcipiunt: uane ꝓfert̃. suꝑbe astruunt. cũ
stinatiõe defendẽ .: ne uideant᷑ potuisse peccare Ita eñĩ palã
sententias suas astruunt. ut clã nichilominꝰ musitantes. blandi¬
m̃tis lenocinantibꝰ ignaros rerũ sedulo p̃cent᷑. ut suȩ potissimũ
sententiȩ adqͥescant: sibimet assentiant: Illud ueri plenũ. illud
ẽẽ salutiferũ q ipsi doceant. &̃ deierando ꝯfirmant: Si auc tori¬
tatẽ quȩras. subiciunt istiꝰmodi causaꝵ secreta adiri neqͣ qͣm
posse. nͥ subtilissima rerũ indagatione: si eandẽ in articulo
onis int̾re. Ita aucboritate ratiõem. ut auc toritatẽ obiectu
ratiõis eludt̃: & utͦq hoꝵ adid utunt᷑. ut neut᷑ utant᷑. At si ed
hcemodi sit facillimũ soluere qͦstiones. se ab aliena magis auc tor¬
fate pendẽ. illud semaxime ꝗ aliꝰ sanxerit ec̃ secuturos. Hȩc qͥs

Expanded text:
inimicas stulte concipiunt, uane proferunt, superbe adstruunt, cum inimicas stulte concipiunt, uane proferunt, superbe adstruunt, cum stinatione defendere, ne uideantur potuisse peccare. ita enim palam sententias suas adstruunt, ut clam nihilo minus mussitantes blandimentis lenocinantibus ignaros rerum sedulo precentur, ut suae potissimum sententiae adquiescant, sibimet adsentiantur: illud ueri plenum, illud esse salutiferum, quod ipsi doceant, etiam deierando confirmant. si auctoritatom quaeras, subiciunt istius modi causarum secreta adiri nequaquam posse, nisi subtilissima rerum indagatrice ratione. si eandem in articulo onis intrare. ita auctoritate rationem, ut auctoritatem obiectu rationis eludunt et utroque horum ad id utuntur, ut neutro utantur. at si eosdem , quibus huiusce modi sit facillimum soluere quaestiones, se ab aliena magis auctoritate pendere, illud se maxime, quod alius sanxerit, esse secuturos. haec quis
Abbreviated transcription (Latin):
riclitatur. Accedit ad hoc &iam acescentis semꝑ liuoris intentio. in.¬
uidentis animi crimen & pena. Nam siquid abhis quos iniquo
lacessunt odio ad utilitatem publicã ueri prodatur. diuersum pro¬
tinus adstruunt & si idẽ sentiunt: ac sic in exhausto firmatoq odio cũ
his qͦs s̃ odisse institutũ ÷ nequaquã metuunt ueritatis fecisse
om̃iũ totiꝰq legis sp̃ta plenitudine. ñ mirandũ÷ si uł dedõ uł de
hoĩe ꝓbe ñ sentiant: qͥ utrũq ase odio mediante longinquant
Sed istoc eordẽ qͣnqͣm plec tibili uitio moueor exilius. qr & si
maliuolentiȩ in alios moliunt᷑ t̾ela. ipsi magis ꝓpͥis tͣnfixi
ictibꝰ. uulnera quȩ inferre conant᷑ excipiunt: Nãq odioꝵ sti¬
mulis. eorundẽ prius puniunt᷑ auctores: Illud multo mari¬
mũ longeq ꝑiculosius cͥm̃ ẽ. qͥ catholicȩ sanitati opiniones

Expanded text:
riclitatur. accedit ad hoc etiam acescentis semper liuoris intentio, inriclitatur. accedit ad hoc etiam acescentis semper liuoris intentio, inuidentis animi crimen et poena. nam si quid ab his, quos iniquo lacessunt odio, ad utilitatem publicam ueri prodatur, diuersum protinus adstruunt, etsi idem sentiant, ac sic inexhausto firmatoque odio cum his, quos sibi odisse institutum est, nequaquam metuunt ueritatis fecisse  totiusque legis spreta plenitudine non mirandum est, si uel de deo uel de homine probe non sentiant, qui utrumque a se odio mediante longinquant. sed istoc eorundem quamquam plectibili uitio moueor exilius, quia etsi maliuolentiae in alios tela moliuntur, ipsi magis propriis transfixi ictibus uulnera quae inferre conantur excipiunt: namque odiorum stimulis eorundem prius puniuntur auctores. illud multo maximum longeque periculosius crimen est, quod catholicae sanitati opiniones
Abbreviated transcription (Latin):
ASNUNI IN GENERE AUMARIO
solli̾dom fr̃ amantissime multoꝵ uitiũ ẽ arro¬
gans imperitia: & peruicax in defendendis per¬
peram prȩsũptis opinionib pertinatia: Nã
plerique mortalium aut ꝑsensus corꝑis corꝑearũ rerũ haustis
imaginibus. ueluti quibusdã rerũ umbris. obtutu mentis in lu¬
duntur. at tenellis adhuc infantiae quondã suae ꝑsuasionibus.
insenec tute puerascunt: Si qua illis dicendi copia est. ne.¬
glectis rerũ causis. rationis animã sꝑnunt. et uerborũ corꝑa
diligunt. Cũ duplici ad ueritatem ueniatur uia. ut aut pre¬
iudicatȩ auctoritati credulitate subdamur. aut ad scientiam
ratiotinatione tendamꝰ. nichil quod uł alictoritas iubeat. uel
ratio suadeat potissimũ ducentes. spreta paucĩtate doctorum
inludunt imperitos. quȩ maxima turba est: sed et ipsi ab eis¬
dem quos fallunt reciproca in lusione falluntur. Laudant᷑¬
nãq falsoq laudant᷑ & credunt. quo mentis sanitas maxime pe¬

Expanded text:
agnum in genere humano, agnum in genere humano, Solli Sidoni, frater amantissime, multorum uitium est adrogans inperitia et peruicax in denfen-\' dendis perperam praesumptis opinionibus pertinacia. nam plerique mortalium aut per sensus corporis corporearum rerum haustis imaginibus ueluti quibusdam rerum umbris obtutu mentis inluduntur, aut tenellis adhuc infantiae quondam suae persuasionibus in senectute puerascunt. si qua illis dicendi copia est, neglectis rerum causis rationis animam spernunt et uerborum corpora diligunt, cumque duplici ad ueritatem ueniatur uia, ut aut praeiudicatae auctoritati creduli-. tate subdamur aut ad scientiam ratiocinatione tendamus, nihil quod uel auctoritas iubeat uel ratio suadeat potissimum dicentes, spreta paucitate doctorum inludunt inperitos, quae . maxima turba est. sed et ipsi ab eisdem quos fallunt, reciproca inlusione falluntur. laudantunamque falsoque laudantur et credunt, quo mentis sanitas maxime pe
Abbreviated transcription (Latin):
principium de mensura. numero. & pondere: Non otiose &uiti autumo
non infrue tuose dissertat: ubi si cognitor ad sit intentus. sub adminiculo
pietatis. ꝑ differentiũ creaturarum gradus. adusq nonnullam ereatri
credendẽ ꝑueniet firmitatẽ. post hinc totꝰ usq ad metam sui liber testib.
utitur:: Tertius aliquantulũ in sui pͥmordio argumentat᷑. pꝰ sautios
ex aduersa ate palaͥntes insequitur: Demũ uͦ. nec asꝑnatur: pacẽ. nec
conflictum metuit aduersantis ignoti En legisti eruditissime uirorũ
quod lectitabis tu mͦ facis uti memineris ñ absq cura tui prodi opo¬
tere. quod publicari iubes. Neq ego de negotii pondere. sed de actionis
leuitate dubitauerĩ: Proinde consiliũ tuũ asserito & defensitato. qm
si in his secus aliquid. ego conscriptionis periclitabor. s. tu. editionis Ua¬
le et uige honis oꝑib. ueteris reparator aeloquentiae. Explicit¬

Expanded text:
principium de mensura, numero et pondere non otiose et, uti autumo principium de mensura, numero et pondere non otiose et, uti autumo non infructuose dissertat, ubi si cognitor adsit intentus, sub adminiculo pietatis per differentium creaturarum gradus ad usque nonnullam creatriccredendae perueniet firmitatem. posthinc totus usque ad metam sui liber testibus utitur. Tertius aliquantulum in sui primordio argumentatur, post saucios ex aduersa acie palantes insequitur, demum uero nec aspernatur pacem, nec conflictum metuit aduersantis ignoti. En legisti, eruditissime uirorum, quod lectitabis: tu modo faxis uti memineris non absque cura tui prodi oportere, quod publicari iubes. neque ego de negotii pondere, sed de actionis leuitate dubitauerim. proinde consilium tuum adserito et defensitato: quoniam, si in his secus aliquid, ego conscriptionis periclitabor, sed tu editionis. uale et uige bonis uiribus, ueteris reparator eloquentiae. C
Abbreviated transcription (Latin):
gito uł denotare uitanda uł ostendere sequęnda. Sane opusculũ
illud sine auctore proditũ ⁊ usquequaq proquiritatũ toto as¬
mine sin in acie cductũ. & conserta nobis manu congressũ. uicẽ¬
ritne. cesseritne. tu potissime disertoꝵ ferto sententiã. siut qͦsꝙ
lecturus p̃fatu ꝑcipiat stili nr̃i seriem: pͥmus liber in sui pͥmor¬
dio breuit̃ adstruit in pasibilẽ diuinitatẽ nulli prorsus affec tui
subaacere. post de animȩ statu uariũ cũ aduersario luctamenz
alternat: ab hinc itidẽ ad erudiendũ in ea quȩ sunt obscuriora
lectorẽ qͥppiam ex gcometricis & aritm&icis atq etiã ex dia¬
lecticis a nonnullis ꝓ ut int̾suit usui philosopho. me ñ regulis
modeste ac moderate & quãpotui parcit̃ prelibauit. habita idẽ¬
tidẽ cũ diuersa parte congressio. sicq adiectis nr̃is aliquot sine
alienoꝵ inter polamento. finem liber accepit. Secundus post¬

Expanded text:
gito uel denotare uitanda uel ostendere sequenda. sane opusculum gito uel denotare uitanda uel ostendere sequenda. sane opusculum illud sine auctore proditum et usquequaque proquiritatum, toto agmine sui in acie eductum et conserta nobis manu congressum uiceritne cesseritne, tu, potissime disertorum, ferto sententiam. Sed ut quisque lecturus e praefato percipiat stili nostri seriem: primus liber in sui primordio breuiter adstruit inpassibilem diuinitatem nulli prorsus adfectui subiacere. post de animae statu uarium cum aduersario luctamen alternat. abhinc itidem ad erudiendum in ea quae sunt obscuriora lectorem quippiam ex geometricis et arithmeticis atque etiam ex dialecticis et nonnullis, prout interfuit usui, philosophomenon regulis modeste ac moderate et quam potuit parciter praelibauit habita identidem cum aduersa parte congressione, sicque adiectis nostris aliquot sine alienorum interpolamento finem liber accepit. secundus post
Abbreviated transcription (Latin):
Prefectorio patritio doctissimo et optimo uiro
solliosidomo: Claudianus:
DtCIONE libelloꝵ michi quos de animȩ statu con¬
didi reticendi cautus & loquęndi pensus arbit̃ impe¬
rasti. fas fuit memet doctissimi atq amantisum uł
peritiȩ cedere. uł credere amicitiae: Sed ut tu te egregie comptum
tenes. mult hoc idẽ mͥ ⁊ idẽ ipsi tecũ magni admodũ uiri negotium¬
decere : qł egomet haut temere suscepisẽ. nͥ id sꝑnere periculosiquã
agere laboriosiꝰ iudicassem. quaquã ꝓ uirili parte meũ quoq fuerit
it non admonitũ ꝓ ut posse sub ẽ adserere ueritatẽ. Seripsi gͥ pauei
hec ueluti quȩdã rationũ semina. quȩ studiosus quis qesi ñ otiose ca¬
pessat ut ego arbitror multa ex hinc deriuare poterit. quȩ & si angu¬
stis emanantia uenulis. in magnos tamen amnes longiori proculsu
exuberabunt. Ego uͦ ⁊ fraudatꝰ temꝑis. ⁊ occupatꝰ anum. satis habus
quantũ ad negotii preminentiã gepectat. quã succinctĩ atq. isti di¬

Expanded text:
PRAEFECTORIO PATRICIO, DOCTISSIMO ET OPTIMO VIRO SOLLIO SIDONIO CLAUDIANUS SAL. Editionem libellorum quos de animae Statu condidi, reticendi cautus et loquendi pensus arbitrasti. fas fuit memet doctissimi atque amantissimi uel peritiae cedere uel credere amicitiae. sed ut tute egregie conpertum tenes, multi hoc idem mihi et idem ipsi tecum magni admodum uiri negotiume, quod egomet haud temere suscepissem, nisi id spernere periculosius quam agere laboriosius iudicassem, quamquam pro uirili parte meum quoque fuerit uel non admonitum, prout posse subest, adserere ueritatem. scripsi igitur pauca haec ueluti quaedam rationum semina, quae studiosus quisque si non otiose capessat, ut ego arbitror, multa exinde deriuare poterit, quae etsi angustis emanantia uenulis in magnos tamen amnes longiore procursu exuberabunt. ego uero et fraudatus temporis et occupatus animi satis habui, quantum ad negotii praeeminentiam spectat, quam succinctim atque uti di
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ enĩ uero mͥ inp̃sentiarũ huic destatu animȩ quaestiom. ꝓ ut ille
ꝓposuit cũ qͦ congressi sumꝰ ⁊ aliquanto forsan flosculũ respondere mͥ
prouintia fuit. qd̾ recte ne an secꝰ fecerimꝰ. ȩquus & doctꝰ arbit̃ iudicabit
Uerũ qm̃ multa quȩ sub huiusce discussione quęstionis ubi disputa¬
uimꝰ. ñ usq facilit̾ memoria cõplecti potest. quȩ sparsi edisserta quȩq
ut arbitror euicta sunt. collectĩ strictĩq & ueluti punctatĩ fab m̃tis
oculũ redegi. & reuisenda simul renoscendaq congessi: Ds incorporeꝰ.

Expanded text:
uerum enimuero mihi in praesentiarum huic de statu animae quaestioni, prout ille uerum enimuero mihi in praesentiarum huic de statu animae quaestioni, prout ille proposuit, quocum congressi sumus, et aliquanto forsan plusculum respondere mihi prouincia fuit: quod rectene an secus fecerim, aequus et doctus arbiter iudicabituoniam multa, quae sub huiusce discussione quaestionis ubiubi disputauimus, non usque faciliter memoria conplecti cognitor potest, quae sparsim edissertata quaeque, uti arbitror, euicta sunt collectim strictimque et ueluti punctatim sub mentis oculum redegi et reuisenda simul renoscendaque congessi. 1. De incorporeo.
Abbreviated transcription (Latin):
depressis. speciosa uilib ante ponis. ita etiã in in corporeis quȩ creata
st̃. humanis beluinis in ipsis itidẽ quȩ humanȩ st̃ prudentes stolidis.
in his porro itidẽ quȩ natura ugent docta in doctis animas ante ũta
Sic̃ enĩ sol corpꝰ ÷ & saxũ quod lib&e: longe disparile hoc hiuc pa
tam̃ corpꝰ ÷ : sic equidẽ omĩgei.ũ natura uitarũ incorporea scilica& c m̃is
ẽ. S sic̃ corpꝰ corpori p̃cellit. cã tam̃ utrũq sit corpꝰ. sic amimꝰ animo ante¬
fert᷑. cũ tam̃ utrũq sit animꝰ En iterũ opulens negotiũ. & dites causȩ ad
dicendũ ꝓlicuit᷑. & penȩ blandit᷑̃ obiuȩ subacꝰtȩ obspeciẽ describi seseq̃¬
sunt. atq etiã cogunt. S hasce excellentias ⁊ p̃minentias ac sup̃mitates
illi potissimũ illi adeant. siqͥ illi sunt qͦs ardens euexit in atera uirtꝰ:

Expanded text:
depressis, pretiosa uilibus anteponis, ita etiam in incorporeis quae creata depressis, pretiosa uilibus anteponis, ita etiam in incorporeis quae creata sunt humanas belluinis, in ipsis itidem quae humanae sunt prudentes stolidis, in his porro itidem quae natura uigent doctas indoctis animas anteuertai enim sol corpus est et saxum quodlibet longe disparile huic perinde tamen corpus est, sic equidem omnigenum natura uitarum incorporea scilicet omnis est. sed sicut corpus corpore praecellitur, cum tamen utrumque sit corpus, sic animus animo antefertur, cum tamen utrumque sit animus. et iterum opulens negotium et dites causae ad dicendum proliciunt et paene blanditer obuiae suapte specie describi sese quaesunt atque etiam cogunt. sed hasce excellentias et praeeminentias ac supremitates illi potissimum illi adeant, si qui illi sunt quos ardens euexit in aethera uirtus.
Abbreviated transcription (Latin):
gruit uł indisputationẽ uocare reticenda. uł reticere proposita : Iã de
qualitate controũsia ñ erit. cui animã subiacere ñ rennui. quȩ scilic&
sicuti quantitatis ita etiã qualitatis expers eẽt. profecto enĩ alit̃ d̃s eẽt
identidẽq siut qualitati ita etiã quantitati ceder&. corpꝰ eẽt Nunc
uͦ medio xinũ quiddã naturȩ incorporeȩ s creatȩ sortita nec ds̃ ẽ. qm̃
qualitatẽ habet. nec corpꝰ. qr ñ hab& quantitatẽ. & qm̃ uti agitatis
retro disputationib edocuimꝰ. nimis late patet huiusce quȩstionis im
quaquã potest. nͥ duplicis creaturȩ sustantiã. quo ad homini posse fas
siuit. adhibito iuditii libramine secernas. cautosq quaq cessandũ ÷
aut istis illuc lineis ad eundũ. ut pͥmũ ab incorporeo corpus dirimss
de hinc siut mipso om̃imͦ corpoꝵ genere atris splendentia sublin

Expanded text:
gruit uel in disputationem uocare reticenda uel reticere proposita? iam de gruit uel in disputationem uocare reticenda uel reticere proposita? iam de qualitate controuersia non erit, cui animam subiacere non renui, quae scilicet si, ut quantitatis, ita etiam qualitatis expers esset, profecto enim deus esset, identidemque si, ut qualitati, ita etiam quantitati cederet, corpus esset. nunc uero medioximum quiddam naturae incorporeae, sed creatae sortita nec deus est, quoniam qualitatem habet, nec corpus, quia non habet quantitatem. . Et quoniam uti agitatis retro disputationibus edocuimus nimis late patet in huiusce <modi quaesquaquam potest, nisi duplicis creaturam substantiae, quoad homini posse fas siuit, adhibito iudicii libramine secernas, aut usquequaque cessandum est aut istis illuc lineis adeundum, ut primum ab incorporeo corpus dirimas, dehinc sicut in ipso omnimodo corporum genere atris splendentia, sublimia
Abbreviated transcription (Latin):
piã nec moueri. quod ÷ utiq ꝓpͥũ corporis. qr subiac&e motiom ꝑ
locũ: Tu uͦ illã & stare uagã ⁊ nagari dicis inclusã. cũ sicut supͤ iã
constitit & moto corpore consistere. & moueri possit in moto En
quatinꝰ de localitate animȩ disputauisti. in hoc tam̃ tem&e ignauiȩ
ñ accerso Illud equidẽ neqͥuisti scilicet. qd̾ in hoc presertĩ loco ne
potissimꝰ orator quisq potuissa: quantalib& enĩ dicendi copia p̃ditꝰ
ad sertor falsi contra ꝑspicuã ueritatẽ mentiri potest fallere ñ potest.
de quantitate autẽ cur te disputaturũ spoponderis. nichilq de eadẽ
disserueris. ñ possũ obliuionis fuisse dicere. cũ satis consta ne nom̃ eiꝰ
nͥ ex memoria potuisse proferri. Illud gͦ magis credendũ ÷ te ñ uoluisse
aut oblitũ fuisse dicere. s nichil qd̾ diceres inuenisse Quid itidẽ con¬

Expanded text:
piam nec moueri, quod est utique proprium corporis, quia subiacet et motioni per piam nec moueri, quod est utique proprium corporis, quia subiacet et motioni per locum. tu uero illam et stare uagam et uagari dicis inclusam, cum, sicut supra iam constitit, et moto corpore consistere et moueri possit inmoto. En quatenus de localitate animae disputauisti, in hoc tamen temet ignauiae non arcesso. illud equidem nequiuisti, scilicet quod in hoc praesertim loco ne potissimus orator quisque potuisst, quantalibet enim dicendi copia praeditus adsertor falsi contra perspicuam ueritatem mentiri potest, fallere non potest. de quantitate autem cur te disputaturum spoponderis nihilque de eadem disserueris, non possum obliuionis fuisse dicere, cum satis constet ne nomen eius nisi ex memoria potuisse proferri. illud ergo magis credendum est te non noluisse aut oblitum fuisse dicere, sed nihil quod diceres inuenisse. quid itidem con
Abbreviated transcription (Latin):
tenet᷑ inclusa. uir sane ut aliqͥd ꝑperã forte sentires. atq idipsũ ueri¬
sumle uideri contenderes: Error unũ ueniabile facere potest.
aliud ignoratio erroris: Uerũ nc̃ miris modis stupeo te tã dissi¬
dentia tãq diũsa uno prope modũ mom̃to atq eodẽ pene ĩbo
dixisse: Ergo inligata mẽbris uaga÷ motib & ĩtẽ motib uaga.
condi:tione substantiȩ tenet᷑ inclusa Si intraseptũ corporis ut
tu dis anima mouet᷑. uideucet stans mouet᷑. qd̾ dici ratione ñ si¬
nit᷑. Sin uͦ extra corpꝰ. motib differt᷑. Inclusa igit᷑ conditione
substantia ñ tenet᷑ Quis autẽ dicat sous motib uaga quasi quicquã
uagari possit in motũ. aut ũsit faciliꝰ moueri & ñ uagari. qd̾ facit
animꝰ ꝑ affectũ. qr subiac&e utiq motui ñ scd̾m locũ. quã uagari qͥp¬

Expanded text:
tenetur inclusa? Vix sane ut aliquid perperam forte sentires, atque id ipsum veritenetur inclusa? Vix sane ut aliquid perperam forte sentires, atque id ipsum verisimile videri contenderes, error unum veniabile facere potest, aliud ignoratio erroris. Verum nunc mirimodis stupeo, te tam dissidentia tamque diversa, uno propemodum momento atque eodem pene verbo dixisse: Ergo illigata membris vaga est motibus. Et item: Motibus vaga conditione substantiae tenetur inclusa. Si intra septum corporis, ut tu ais, anima mouetur, uidelicet stans mouetur, quod dici ratione non sinitur. sin uero extra corpus motibus differtur, inclusa igitur condicione substantiae non tenetur. quia autem dicit solis motibus uaga? quasi quidquam uagari possit inmotum aut non sit facilius moueri et non uagari, quod facit animus per adfectum, quia subiacet utique motui non secundum locum, quam uagari quip
Abbreviated transcription (Latin):
quib necessario oꝑis uniũsi corpꝰ omẽ consistat. ñ utrũq pͥmũ si quȩat
alterutrũ scilic&e si utrũq nequȩat. enisu cuipiã siñ ꝓbabile certe cre¬
dibile faciat: Duo hȩc inuictoriã nẽpe conueniunt. ut auctori probo
caisȩ ꝓbitas cõpos sit: Horũ minꝰ uno. uͥtꝰ actionis infringit᷑. Sed sit
utrũq Causat᷑ si nc̃ ȩquidẽ obliuio sũ te parit̃ ⁊ ignarũ defensorẽ. in ac
fallatia pęnes intellectũ uigiles. ñ solũ illud negotii facessunt. ut tibi
suꝑ his credi ñ oportere pateat. s ut ueritas cui credendũ: semꝑest.
clarior in lustriorq sub necessitate conflictꝰ. ⁊ cõparatione falsitatis
sponte ꝓfessus es. maxq subiungis qͦmꝰ ñ localis sit quȩ inserta mẽ¬
bris & inligata iuscerib solis motib uaga conditione substantiae

Expanded text:
quibus necessario operis uniuersi corpus omne consistat, non utrumque primum, si queat, quibus necessario operis uniuersi corpus omne consistat, non utrumque primum, si queat, alterutrumque scilicet, si utrumque nequeat, enisu cuipiam si non probabile, certe credibile faciat? duo haec in uictoriam nempe conueniunt, ut auctori probo causae probitas compos sit. horum minus uno uirtus actionis infringitur, si desit utrumque, cassatur. sic nunc equidem obliuiosum te pariter et ignarum defensorem nancta fallacia penes intellectu uigidos non solum illud negotii facessiuit, ut tibi super his credi non oportere pateat, sed ut ueritas, cui credendum semper est, clarior inlustriorque sub necessitate conflictus et conparatione falsitatis sponte professus es, moxque subjungis: Quomodo non localis sit, quae inserta membris et illigata visceribus, solis motibus vaga conditione substantiae
Abbreviated transcription (Latin):
qr sententia tua inferos claudit. aut nulli gͦ st̃ inferi. aut ad eos hominũ ne¬
mo descendit. atq ita fidĩ nr̃ȩ ratio periclitabit᷑. si nec redẽptoris anima
inferos ad eundo redeundoq reserauit: Satis ÷ dici potuisse quȩcũq illan¬
ferna st̃ uiuentib maccessa fore. cũ consta eadẽ nisi uiuentib adiri ñ posse:
Reminiscere nc̃ in idtestam̃tũ tui posuisse tractatꝰ. ut si quantitati uł lo¬
calitati subiacere animã ꝓbare potuisses. de corporalitate eiꝰ tecũ pars etiã
diũsa sentir&: Uerũsibene scriptoꝵ tuoꝵ recolis anĩaduertere simul po¬
tes ꝓposuisse te potiꝰ de quib disputandũ for&: quã de ꝓpositis disputasse.
nec te achademicoꝵ senioꝵ more nescientiã tuã scisse. s iuxta sectȩ ipsius
umiores utrũ scires aliqͥd ignorasse: Quis autẽ positis temere duob in

Expanded text:
quia sententia tua inferos uiuentibus claudit: aut nulli ergo sunt inferi aut ad eos hominum nequia sententia tua inferos uiuentibus claudit: aut nulli ergo sunt inferi aut ad eos hominum nemo descendit atque ita fidei nostrae ratio periclitabitur, si nec redemptoris anima inferos adeundo redeundoque reserauit. satis est dici potuisse quaecumque illa inferna sunt uiuentibus inaccessa fore, cum constet eadem nisi uiuentibus adiri non posse. Reminiscere nunc in id te statum tui posuisse tractatus, ut si quantitati uel localitati subiacere animam probare potuisses, de corporalitate eius tecum pars etiam diuersa sentiret. uerum si bene scriptorum tuorum recolis, animaduertere simul potes proposuisse te potius de quibus disputandum foret, quam de propositis disputasse nec te academicorum seniorum more nescientiam tuam scisse, sed iuxta sectae ipsius iuniores utrum scires aliquid ignorasse. quis autem positis temere duobus, in
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ⁊ corpꝰ ad inferna descendit: Nec longe nobis corporea hȩc i¬
ferna quȩrenda sunt. quando quidẽ ipsũ sepulchrũ dm̃ ÷ locus¬
inferni Sed hanc utr̃ãq absurditatẽ sententia sana respuit:
Ergo nec inutraq substantia morim᷑. nec in utraq ñ morim᷑
uiuitq anima etiã posito corpore. quãlib& si ꝑ peccatũ dõsu
pͥuet᷑ mortua iure dicat᷑. Credibile tam̃ ꝓrsus ñ erit. qd̾ pecra¬
trix anima iclipsũ ut anima sit amittat. cũ eciã corpori morti
corpus eẽ ñ pereat. Ut enĩ moriat᷑ corpꝰ cũ uita omi ãmitot
anunã. anima uͦ animã ñ ãmitut: Quo circa anima inmorta¬
lis ÷. corpꝰ uͦ mortale: Quod si corpꝰ inferna ñ ingredit᷑ ut e
sepulchro mandatũ atq indiũsas mundi partes ꝓ ȩlem̃toꝵ
quȩ sibi in illud conciuerant disisitate discerptũ. ⁊ animꝰ ñ accedit inferna.

Expanded text:
ergo et corpus ad inferna descendit, nec longe nobis corporea haec iergo et corpus ad inferna descendit, nec longe nobis corporea haec inferna quaerenda sunt, quando quidem ipsum sepulcrum domini est locusinferni. sed hanc utramque absurditatem sententia sana respuit, ergo nec in utraque substantia morimur nec in utraque non morimur, uiuitque anima etiam posito corpore, quamlibet si per peccata deo suo priuetur mortua iure dicatur. credibile tamen prorsus non erit, quod peccatrix anima id ipsum ut anima sit amittat, cum etiam corpori mortuo corpus esse non pereat. ut enim moriatur corpus, cum uita omni amittit animam, anima uero animam non amittit. quocirca anima inmortalis est, corpus uero mortale. quodsi corpus inferna non ingreditur utpote sepulcro mandatum atque in diuersas mundi partes pro elementorum quae sibi in illud concinuerant diuersitate discerptum et animus non accedit inferna,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi eos ẽẽ nouit penetrauit: Aut cũ sibi in corde diuitis illiꝰ flãm
ex lectione ꝓposuit. nũqͥd iã ad torm̃toꝵ eiꝰ loca ac eui in accesfi¬
bilia inferm profunda descendit: Iã scilic& tͥ ꝓ ut par fieri fuit
de incorporabilib animarũ locis ⁊ deinferno atq paradyso et
de animȩ sine corpore incorporali contuitu. cũ de diuite illo et
pauꝑe uerba fecimꝰ. uł cũ de animȩ duplici uisione trac tauimus
responsare dibui. qr uͦ nc̃ illud qd̾ inferna uiuis maccessibilia eẽ
dixisti indiscussũ restat. quatinꝰ dixeris quęro: Scilic&e ex anima
constamꝰ ⁊ corpore. ac licet ambigat nemo quid in mortale in no
qͥdue mortale sit. ego tam̃ tecũsic agã. ut de utramauis respon¬
deã. Si ex neutra nr̃i substantia morim᷑. nichil nrm̃ ad inferna
descendit. qr inferos uiuis inaccessos eẽ dixisti: Si utraq morinꝰ

Expanded text:
ubi eos esse nouimus, penetrauit? aut cum sibi in corde diuitis illius dammas ubi eos esse nouimus, penetrauit? aut cum sibi in corde diuitis illius dammas ex lectione proposuit, numquid iam ad tormentorum eius loca ac uiuis inaccessibilia inferi prde incorporalibus animarum locis, et de inferno atque paradiso, et de animae sine corpore in corporali contuitu, cum paupere uerba fecimus uel cum de animae duplici uisione tractauimus, responsa redhibui. quia uero nunc illud, quod inferna uiuis inaccessibilia esse dixisti, indiscussum restat, quatenus dixeris quaero, scilicet ex anima constamus et corpore. ac licet ambigat nemo quid inmortale in nobis quidue mortale sit, ego tamen tecum sic agam, ut de utra mauis respondeam. si ex neutra nostri substantia morimur, nihil nostrum ad inferna descendit, quia inferos uiuis inaccessos esse dixisti. si utraque morimur,
Abbreviated transcription (Latin):
reũ gͥ eẽ nouit animũ. ne falsũ sit uerũ. qͦ se animꝰ ueracit᷑ incorporeũ
nouit: Incorporeꝰ gͦ animmꝰ id circo sibi ẽ. qr & creatori Sic̃ enĩ terra
id circo homini terra q && dõ terra ẽ: et sic̃ aqua aer & ignis. iccirc
hocipsũ hommni st̃. qr ⁊ ipsũ dõ sunt. & sic̃ om̃ia quȩ ueracit᷑ inno
tuere homini. hoc sunt in hominis notitia qd̾ sunt. ita scilie& human
animꝰ nequi quã potest ⁊ alit̾ eẽ. & alit̃ dõ notꝰ eẽ: N enĩ exrerũ no¬
titia ẽ creato ris scientia. s ẽ scientia rerũ ex notitia creatoris:
Quo circa humanꝰ animꝰ nisi dõ incorporeꝰ eẽt. incorporeꝰ eẽ ñ possa
Quicqͥd enĩ quoqͦ mͦ incorporeũ ÷: mullomͦ potest eẽ corporeũ. S
ne istic supͣuisto diutiꝰ inmorem᷑. cedo: Etiã de illo quęramꝰ. qd̾ null

Expanded text:
reum igitur esse nouit animum, ne falsum sit uerum, quo se animus ueraciter incorporeum reum igitur esse nouit animum, ne falsum sit uerum, quo se animus ueraciter incorporeum nouit. incorporeus ergo animus idcirco sibi est, quia et creatori. sicut enim terra idcirco homini terra, quia et deo terra est, et sicut aqua aer et ignis idcirco hoc ipsum homini sunt, quia et ipsum deo sunt, et sictuere homini, hoc sunt in hominis notitia, quod sunt; ita scilicet humanus animus nequaquam potest et aliter esse, et aliter Deo notus esse. Non enim ex rerutitia est creatoris scientia, sed existentia rerum ex notitia creatoris. Quocirca humanus animus nisi Deo incorporeus esset, incorporeus esse non posset. quidquid enim quoquo modo incorporeum est, nullo modo potest esse corporeum. sed ne istic supra iusto diutius inmoremur, cedo etiam de illo quaeramus, quod nulla
Abbreviated transcription (Latin):
quatinꝰ incorporalis substantia illi corporea sit. qͥ eãdẽ incorporea
ereauit: Nec pͥmũ dico ita sit. necne. s in p̃sentiarũ ita eẽ concedo:
Unde tam̃ ita eẽ nouerit quȩro. si id diuinoꝵ uoluminũ litterȩ
continent legant. si quȩpiã ratiorinatio suad&. doceant. si dialecticẽ
iuuat. exercere conuincant: Si hoꝵ nichil ẽ. saltĩ sententiȩ conce¬
dant suȩ. ut qͥ in se incorporei sunt. ñ extra se corporeos eẽ scͤredañ.
qr aliud extra se eẽ ñ potest. qͥ extra se nichil eẽ potest Promde animꝰ
qͥ in seipso incorporeꝰ: nequaquã potest extrase eẽ corporeus. ꝙ nec
auctor eiꝰ aliud illũ nouit eẽ quã qd̾ fecit. nec ille aliud se potest nosse
quã factus ÷ lc ꝑ hoc si uerũ nouit. cũ se incorporeũ nouit. gͦfallit᷑ d̃s.
si ammũ qͥ uere incorporeꝰ : corporeũ nouit S falli ds̃ ñ potest Incorpo¬

Expanded text:
quatenus incorporalis substantia illi corporea sit, qui eandem incorpoream quatenus incorporalis substantia illi corporea sit, qui eandem incorpoream creauit. nec primum dico ita sit necne, sed in praesentiarum ita esse concedo, unde tamen ita esse nouerint quaero. si id diuinorum uoluminum literae continent legant, si quaepiam ratiocinatio suadet doceant, si dialecticen iuuat exercere conuincant. si horum nihil est, saltim sententiae concedant suae, ut qui in se incorporei sunt non extra se corporeos se esse credant, quia aliud extra se esse non potest qui extra se nihil esse potest. proinde animus, qui in se ipso incorporeus est, nequaquam potest extra se esse corporeus, quia nec auctor eius aliud illum nouit esse quam fecit, nec ille aliud se potest nosse quam factus est. ac per hoc si uerum nouit, cum se incorporeum nouit, ergo fallitur deus, si animum qui uere incorporeus est corporeum nouit: $ed falli deus non potest, incorpo
Abbreviated transcription (Latin):
exertitio nichil profecto ÷. qd̾ uitisse uictoriȩ sit gͦ anima corporea
creatori. & incorporea sibi ẽ: Duo hȩc quã sollert̃ discuti ratio inda¬
gande ueritatis exposcit: Aut uerũ reuera ÷ qͦd̾ incorporea sit anima.
i hocipsũ de seipsa ueracit̾ nouit. Aut itẽ uerũ ÷ qͦd̾ corporea sit anima
si hoc penes animȩ constat auctorẽ: Isti uerũ dicunt: Q uerũ ÷ qd̾ am¬
ma incorporea sit. qr ⁊ ipsũ inueritate cognoscit. ⁊ iterũ uerũ ÷ quod
anima corporea sit. qm̃ animȩ creator id nouit: Duoq & contraria
usq quaq sibi ⁊ utraq uera ẽẽ contendunt. c̃ uerũ nͥ falso contrariũ
ñ sit. Iustris admodũ & p̃clara disputatio. quȩ dũ unã solãq ue¬
ritatẽ sꝑnit. duas sibi ueritates inuenit: Ut tam̃ istos ꝓfessionis sue
Q m̃ gͥ suꝑ hac nobis quȩstionis parte conuenit. restat ut doceant.

Expanded text:
exercitio, nihil profecto est quod uicisse uictoriae sit. ergo si anima corporea exercitio, nihil profecto est quod uicisse uictoriae sit. ergo si anima corporea creatori et incorporea sibi est, duo haec quam sollerter discuti ratio indagandae ueritatis exposcit: aut uerum reuera est, quod incorporea sit anima, si hoc ipsum de se ipsa ueraciter nouit, aut item uerum est,, quod corporea sit anima, si id penes animae constat auctorem. siti uerum dicunt et uerum est, quod anima incorporea sit, quia et istud in ueritate cognoscit, et item uerum est, quod anima corporea sit, quoniam animae creator id nouit, duoque et contraria usquequaque sibi et utraque uera esse contendunt, cum uerum nisi falso contrarium non sit. inlustris admodum ac praeclara disputatio, quae dum unam solamque. ueritatem spernit duas sibi ueritates inuenit. ut tamen istos professionis suae mus. Quoniam igitur super hac nobis quaestionis parte conuenit, restat ut doceant
Abbreviated transcription (Latin):
ñ otiosi neq inertes. neq uͦ trepidantes. ut sicͣ falsiloquii uanita¬
tis uitio ꝓgenitũ aut lateretenꝰ astripuerit. aut obuiũ sese dederi
ammas garrientib nugis. & si ñ sistim᷑ ab itinere. lentam᷑ tam̃:
S insumere pauxillũ tẽporisintestrem̃ti nichil ẽ. qum porro
iuuat mͦ. qͥd obuersũ uͦ quidue diũsũ eadẽ ueritas aut depellat.
aut ꝓterat. ũ cũ audio dicere quospiã. qͥ & corporeas eẽ uolut
animas. ⁊ easdẽ incorporeas negare ñ possunt. aliud ipsas ami
as sibi. aliud ẽẽ creatori. dõ inquiut̃ animȩ corporeae sin .
uerũ sibim& incorporeȩ: Quod ita ÷ ac si dicant. animas et
corporeas eẽ ⁊ incorporeas: Aet̾nitatẽ porro testor quod eo¬
nichim& hisce manib respondere admodũ labori÷ qr nichilis
ac. qͥ cũ congrediar. nichil qd̾ medullitꝰ eruã. ichil qͥ c̃certauisse

Expanded text:
non otiosi neque inertes, neque uero trepidantes, ut si quid falsiloqui uanitanon otiosi neque inertes, neque uero trepidantes, ut si quid falsiloqui uanitatis uitio progenitum aut latere tenus adstrepuerit aut obuium sese dederit, animas garrientibus nugis etsi non sistimur ab itinere, lentamur tamen. sed insumere pauxillum temporis intertrimenti nihil est, quin porro iuuat, modo quid obuersum uero quidue diuersum eadem ueritas aut depellat aut proterat. et cum audio dicere quospiam qui et corporeas esse uolunt animas et easdem incorporeas negare non possunt, aliud ipsas anias sibi, aliud esse creatoris. Deo, inquiunt, animae corporeae sunt, verum sibimet incorporeae: quod ita est ac si dicant animas et corporeas esse et incorporeas, aeternitatem porro testor, quod eomihimet hisce inanibus respondere admodum labori est, tic quicum congrediar, nihil quod medullitus eruam, nihil quicum certauisse
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ animꝰ uidet. Incorporeus gͥ ÷ animꝰ humanꝰ. Nongͦ hisce tri
bulis solliciteris ampliꝰ. ut reare animũ ñ eẽ illic ubi cogitat. qr
contẽplari ꝑ naturã neqͥt. modo ᷤᷤ loco uultꝰ hominũ. motꝰ actꝰq
popłoꝵ: Hȩc nãq corporea st̃. porro autẽ animꝰ incorpore. quod
contra naturã sui ÷ uidere ñ potest: Eatenꝰ tam̃ ad ẽ ubi cogitat.
ut loca quȩ cogitat corporali uisione ñ cernat. sic̃ ad ẽ ubi uniui¬
ficat. ut ipsa quȩ uiuificat sui corporis int̾na ñ uideat:. Ac sic usq¬
quaq patae ammũ & corporea ñ posse uidere sine corpore. & incor¬
porea cũ corpore udere ñ posse: Non diutiꝰ alexandriȩ ꝑegͥnem᷑.
s̃. ab agypto redeuntes transinisso erroꝵ muro. &ẽmensa ignoran¬
tiȩ heremo ueritatis patriã. atq uti terrã repmissionis intremꝰ.

Expanded text:
manus animus uidet: inmanus animus uidet: involis solliciteris amplius, ut reare animum non esse illic ubi cogitat; quia contemplari per naturam nequit situs locorum, vultus hominum, motus actusque orum, haec namque corporea sunt. porro autem animus incorporeus quod contra naturam sui est uidere non potest, eatenus tamen adest ubi cogitat, ut loca quae cogitat corporali uisione non cernat, sicut adest ubi uiuificat, ut ipsa quae uiuificat sui corporis interna non uideat. ac si usquequaque patet animum et corporea non posse uidere sine corpore et incorporea cum corpore uidere non posse, non diutius Alexandriae ppregrinemur, sed ab Aegypto redeuntes transmisso errorum mari et emensa ignorantiae eremo ueritatis patriam atque uti terram repromissionis intremus
Abbreviated transcription (Latin):
dicito. quib medis quoue situ triformitas cerebri coeat. iecoris
massa iaceat regulis alienis hereat. stomachi libra pendeat. cordis
plectrũ feriat qͥ uenarũ tramites. quȩue textura. quȩ neruorũ
origines. quȩue cõpiges quȩ ossiũ cono. que ue cõpactio. que ue¬
pulmonũ caua. quȩ tortuosa batuloꝵ enodib quȩ ligaturis expli¬
citȩ inflexiones ac reflexones: Ecce qͥd negas ut arbitror suꝑ his
responsa redibere : Cur igit᷑ negas. qr uidelic&e animꝰ ꝑ se corporea
nequaquã uidet: S cur uidere corporea nequaquã possit. quẽ ñ
sine uisu eẽ iã constitit: Nemo quicquã corporeũ idet. qͥ corpo¬
ralẽ uisũ ñ habet: Animꝰ autẽ qͥ habet uisũ & corporale nichil ui¬
det. incorporalit̾ uidet: & incorporalit̃ uidere posse in corporał:
uisus. ⁊ incorporeũ uisũ. nͥ incorporeus ñ habet. ⁊ incorporalit̃ hu¬

Expanded text:
dicito, quibus modis quoue situ triformitas cerebri coeat, iecoris dicito, quibus modis quoue situ triformitas cerebri coeat, iecoris massa iaceat, regula lienis haereat, stomachi libra pendeat, cordis plectrum feriat, qui uenarum tramites quaeue textura, quae neruorum origines quaeue conpages, quae ossuum coitio quaeue conpactio, quaepulmonum cana, quae tortuosae botulorum enodibusque ligaturis explicitae inflexiones ac reflexiones. ecce quid negas arbitro super his responsa redhibere? cur igitur negas? quia uidelicet animus per sese corporea nequaquam uidet. sed cur uidere corporea nequaquam possit, quem non sine uisu esse iam constitit? nemo quidquam corporeum uidet, qui corporalem uisum non habet. animus autem, qui habet uisum et corporale nihil uidet, incorporaliter uidet, et incorporaliter uidere posse incorporalis est uisus, et incorporeum uisum nisi incorporeus non habet, et incorporaliter hu