comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
milia hominũ. unomomento iussit occidi. Macharium differte pau¬
lisper. fineem filiũ sacerdotis quẽ paulo antememoraui. primo iniudi¬
cium prouocat. & sitamen inueneritis praeterdm̃ aliquem iudicem.
Nam quod accusatis. inpersona ipsius adõ laudatũ est. quod inzelodĩ
factuest. Supprimite interim uoces. qͣsi inmachariũ dicta inuia
recurrit. & primo ad aliũ proph&am. qui inriuo cison. cum parer&
uoluntatedĩ. quinquaginta & quadringentos occidit. Sed fortedi¬
catis. illos merito occisos. istos indigne. Numquam sequitur uindicta.
pisieius antecesserit causa. Vindicauit utdixit morses. uindicauit
helias Vindicauit finces. & non uultis aut gaiesei adhuc paganus aut
qui uel anobis uel auobis. Non in nominenr̃o necurõ. sed in no¬
mine xpĩ tinctus paganum uocas. Suntenim qui& a uobis baptizati
sunt. & adram̃ communionẽ posteatransierunt. Paganum uocas eum

Expanded text:
milia hominum uno momento iussit occidi. Macarium differte paumilia hominum uno momento iussit occidi. Macarium differte paulisper, Phineem, filium sacerdotis, quem paulo ante memoraui, primo in iudicium prouocate : si tamen inueneritis praeter deum aliquem iudicem. nam quod accusatis in persona ipsius, a deo laudatum est, quod in zelo dei factum est. subprimite interim uoces, quas in Macarium dictat inuidia. recurrite primo ad Heliam prophetam, qui in riuo Cison, cum pareret uoluntati dei, quinquaginta et quadringentos occidit. sed forte dicatis illos merito occisos, istos indigne: nunquam sequitur uindicta, nisi eius antecesserit causa. uindicauit, ut diximus, Moyses, uindicauit Helias, uindicauit Phinees; et non uultis, ut uindicaqui uel a nobis uel a nobis non in nomine nostro nec uestro sed in nomine Christi tinctus est, paganum uocas — sunt enim, qui et a uobis baptizati sunt et ad nostram communionem postea transierunt — eum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
titur. Et ex ipsis nominibus contraunitatem inconsiderate latrat
inuidia: & aspernantes aliqui accusandam. autfugiendam aestimant
unitatem. quod marculus &donatus dicantur occisi & mortui
q̃si omnino inuindictã dĩ. Nullus mereatur occidi. Nemo erat ledendus
ab operariis unitatis. sed nec abep̃ĩs mandata diuina contemni debue¬
rant. Quibus pracceptũ est. querepacem & consequeris cam. &iterum.
Quambonũ & quã iocundum. habitare fratres inunum. &iterum.
felices pacifici. quia ipsi filudĩ uocabuntur. hoc quinelibentar uole¬
bant audire. Necdeuote facereuoluerunt. quicquid potuerunt pari
bis uidecur esse macharius. si neuoluntatedĩ aestimatis eum. hoc face
repotuisse. hab&is huiusmodi reos antiquos Accusate primomorsep.
ipsumlegem latorem. quicum desynamonte descenderet prope Nec
dum propositis tabulis legis. In quibus scriptũ erat. Nonoccides. tria

Expanded text:
titur, et ex ipsis nominibus contra unitatem inconsiderate rabida latrat titur, et ex ipsis nominibus contra unitatem inconsiderate rabida latrat inuidia et aspernantes aliqui accusandam aut fugiendam aestimant unitatem, quod Marculus et Donatus dicantur occisi et mortui. quasi omnino in uindictam dei nullus mereatur occidi! nemo erat laedendus ab operariis unitatis, sed nec ab episcopis mandata diuina contemni debuerant, quibus praeceptum est: quaere pacem et consequeris eam, et iterum: quam bonum et quam iucundum habitare fratres in unum, et iterum: felices pacifici, quia ipsi filii dei uocabuntur. hoc qui nec libenter uolebant bis videtur esse Macarius, cum voluntate Dei aestimatis eum hoc facere non potuisse. Habetis hujusmodi reos antiquos: accusate primo Moysem, ipsum legislatorem; qui cum de Sina monte descedum propositis tabulis legis, in quibus scriptum erat: non occides, tria
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotis adulterũ cũ adultera inuenir&. Leuauit cum gladio
manũ . & interduas eioces dẽ dubius st&it. hincadillũ sonabat
nonoccidas. Indesonabat occid&cis utrosq si fier& peccar&. sinon fier&
delinqueret: elogit melius peccatum utpercuteret Et forte iondefuera t
quihuius reiuindicem: qñ homicdã Niotare uoluissent. Sedut osten¬
deretds̃ aliquamala benefieri. locutus estdicens Finees mitigauit
irammeã. &placuitdõ homicidiũ. quia uindicatũ est adulterium
Quid &simodo dõplacuit. quod passos uos essedicitis. qui cinitatem
cum totoorbe terrarum. &cũ memoriis apłorũ. quaedõ placitaesunt
habere noluistis: Inuitus cogor hocloco &iam illorum. quorum
uolo hominũ facerementionem: quos uos inter mastrres ponitis. per
quos tãquam perunicam religionem. uraẽ communionis homines iurant.
Quosquidem uellẽ silentio praeterire. sed ratioueritatis se sileri non pa¬

Expanded text:
sacerdotis, adulterum cum adultera inueniret, leuauit cum gladio sacerdotis, adulterum cum adultera inueniret, leuauit cum gladio manum et inter duas uoces dei dubius stetit. hinc ad illum sonabat: non occides, inde sonabat: occidetis utrosque. si feriret, peccaret; si non feriret, delinqueret. elegit melius peccatum, ut percuteret. et forte non defuerant, qui huius rei uindicem quasi homicidam notare uoluissent. sed ut ostenderet deus aliqua mala bene fieri, locutus est dicens : Phinees mitigauit iram meam. et placuit deo homicidium, quia uindicatum est adulterium. quid? si et modo deo placuit, quod passos uos esse dicitis, qui unitatem cum toto orbe terrarum et cum memoriis apostolorum, quae deo placita est, habere noluistis? Inuitus cogor hoc loco etiam illorum, quorum nolo, hominum facere mentionem, quos uos inter martyres ponitis, per quos tamquam per unicam religionem uestrae communionis homines iurant. quos quidem uellem silentio praeterire, sed ratio ueritatis se sileri non pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositi saluatoris Arguistis operios unitatis. ipsam unitatem IN¬
probate si potestis: Nam aefamouos nonnegare unitatem. sũmũ
bonũ esse: quid nrã quales fuerunt operarii. Dum modo quod ope¬
ratu est. bonũ eẽ const&. Nam&uinũ apeccatoribus operariis & cal¬
catur & praemitur. & sic indedõ sacrificiũ offertur. Oleum
quoq a sordidis. & nonnullis maleuiuentibus. & in mundaloquen¬
tibus conficitur. & tamen sapore inlumine. &iam in scõ chrysmatis
simpliciter trogatur. Operarios unitatis malos fuissedicitis. for¬
te cũ uoluntatedĩ. cuinumquam plac&. &im quod ab ipso potuit
prohiberi. Nam quaedam mala malefiunt. quaedam mala be¬
ne fiunti ⁊ malũ. ntalebatro facit: malũ benciudex facit. dum
uindicata: quedlatra peccauit. Nam haec dĩuox est. Nonoccides
&c ipsius uoxest. Si inuentus fuerit homodormiens cũ muliere
rũ unusds̃. &duac diuersa euoces deniq cum finees filius

Expanded text:
proposita saluatoris. arguistis operarios unitatis: ipsam unitatem inproposita saluatoris. arguistis operarios unitatis: ipsam unitatem inprobate, si potestis! nam aestimo uos non negare unitatem summum bonum esse. quid nostra, quales fuerint operarii, dummodo quod operatum est, bonum esse constet? nam et uinum a peccatoribus operariis et calcatur et premitur et sic inde deo sacrificium offertur; oleum quoque a sordidis et nonnullis male uiuentibus et inmunda loquentibus conficitur et tamen in sapore, in lumine, etiam in sancto chrismate simpliciter erogatur. Operarios unitatis malos fuisse dicitis; forte cum uoluntate dei, cui nonnumquam placet etiam, quod ab ipso potuit prohiberi. nam quaedam mala male fiunt, quaedam mala bene fiunt. malum male latro facit, malum bene iudex facit, dum uindicat, quod latro peccauit. nam haec dei uox est: non occides, et ipsius uox est: si inuentus fuerit homo dormiens cum muliere us deus et duae diuersae uoces. denique cum Phinees, filius
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsi magistri fuerant in iuriaesuae. & qui pati potuissent. Ipsi prae¬
rogatis iniuriis docuerunt: reuerterunt uexatimilites ad nume¬
rossuos. & quod duo ueltres passi fuerant: uniuersi doluerunt
Commoti sunt omnes iratosmilites r&inere. Neceorum praepositi
ualuerunt .: sic ad missumest quod inuidiã unitati factum esse me¬
morasti Haec &ccetera urã & suas causas habent. & quas ostendi
personas obnoxias. hocnos pecuidimus quidem. sed uobiscum
audiuimus Siaudistis facite reos: tenemuscios socies quia similit̃
audiuimus. Sia factoauditus inmunisest. quod abaliis uobis prouo¬
cantibus factũ est nobis non deb& inputari. Querelam perordinem
deponitis subleontio subursatio iniuriatos essequãplurimos. subpau¬
lo & machario aliquos necatos. asequentib eorũ. Nesiquis ad tẽpus
excipere. Cariorem aestimantes. hereditatẽ scismatis quam praecepta

Expanded text:
ipsi magistri fuerunt iniuriae suae, et quid pati possent, ipsi praeipsi magistri fuerunt iniuriae suae, et quid pati possent, ipsi praerogatis iniuriis docuerunt. reuerterunt uexati milites ad numeros suos, et quod duo uel tres passi fuerant, uniuersi doluerunt. commoti sunt omnes, iratos milites retinere nec eorum praepositi ualuerunt. sic admissum est, quod in inuidiam unitati factum esse memorasti; haec et cetera uestra et suas causas habent et quas ostendi personas obnoxias. hoc nos nec uidimus quidem sed uobiscum audiuimus. si auditus facit reos, tenemus uos socios, quia similiter audistis; si a facto auditus inmunis est, quod ab aliis uobis prouocantibus factum est, nobis non debet inputari. qdeponitis, sub Leontio, sub Ursacio injuriatos esse quam plurimos, sub Paulo et Macario aliquos necatos, a sequentibus eorum nescio quos ad tempus excipere cariorem aestimantes hereditatem scismatis quam praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
tolarent: Nonper quem alicui uimfacerent. sedutiuim adonato su¬
pramemorato epo dispositam prohiberent Hacratione faccum est. ut
miles uider&ur armatus: Iam quicquid subsecutũ est. uidete cui
debeat ut possit adscribi. Habebant illic uocatorum infinitam tur¬
bum &apnonam conp&entem constans fuisse p̃paratum. debasi¬
lica qs̃ publica fecerant horrea expectantes utuenirent: inquos fu¬
rorem suũ exercerepotuissent: & facerent quicquid illis dementia
sua dictassec Nisi praesentia armati militis obfcitiss&. Nãcũ ante
uenturos milites mecatores ut fieri ad solet mitterentur. Contra
apostoli praecepta conpeenter susceptinon sunt. quiait: Cui ho¬
norem. honorem. cui uectigal u&tigal. cui tributũ tributum.
Neminiquicquam debueritis: Quimissi fuerant cum aequissuis
contusi sunt abhis quorũ nomina flauello inuidieuentilasti

Expanded text:
tularent, non per quem alicui uim facerent, sed ut uim a Donato sutularent, non per quem alicui uim facerent, sed ut uim a Donato supra memorato episcopo dispositam prohiberent. hac ratione factum est, ut miles uideretur armatus. iam quicquid subsecutum est, uidete, cui debeat aut possit adscribi. habebant illic uocatorum infinitam turbam et annonam conpetentem constat fuisse praeparatam; de basilica quasi publica fecerant horrea expectantes, ut uenirent, in quos furorem suum exercere potuissent; et facerent, quicquid illis dementia sua dictasset, nisi praesentia armati militis obstitisset. nam cum ante uenturos milites metatores, ut fieri adsolet, mitterentur, contra apostoli praecepta conpetenter suscepti non sunt, qui ait: cui honorem, honorem, cui uectigal, uectigal, cui tributum, tributum; nemini quicquam debueritis. qui missi fuerant cum equis suis, contusi sunt, missi ab his, quorum nomina flabello inuidiae uentilasti.
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt multi. quorum corpora usquein hodiernum perdealbatas
aras autmensas potuerunt numerari. Ex quorũ numero cum
aliqui inbasilicis sepelirecoepissent. Clarus prb̃ in loco subbullen¬
si. ab epõsuo uocatusest. ut insepultã facer& sepulturã. Vnde prodi¬
tũ est mandatũ fuissefieri. quod factumest. quando nec sepultura
indomodĩ exhiberi concessaest: eorum postea conualuerit multitu¬
do. Sic inuenit donatus bagaiensis. unde contramacharium
furiosam conducer& turbam: ex ipso generefuerant. quisibi
praecursores subcupiditate falsi mastrrii. insuam perniciem con¬
ducebant. Inde&iam illi. qui ex altorũ montiũ cacuminibus
uiles animas proicientes. sepraccipites dabant: Eece ex quali
numero sibiep̃s alterdonatus cohostes efficerat hocm&u de&cerriti. Illi
qui prope thesauros ferrent. quos piuperibus erogarent. Inuenerunt
intanta Necessitate consilium. ut a siluestrecomite armatũmilitem pos¬

Expanded text:
ti sunt multi,. quorum corpora usque in hodiernum per dealbatas ti sunt multi,. quorum corpora usque in hodiernum per dealbatas aras aut mensas potuerunt numerari. ex quorum numero cum aliqui in basilicis sepeliri coepissent, Clarus presbyter in loco Subbulensi ab episcopo suo coactus est, ut insepultam faceret sepulturam. unde proditum est mandatum fuisse fieri, quod factum est, quando nec sepnltura in domo dei exhiberi concessa est. eorum postea conualuerat multitudo. sic inuenit Donatus Bagaiensis, unde contra Macarium furiosam conduceret turbam. ex ipso genere fuerant, qui sibi percussores sub cupiditate falsi martyrii in suam perniciem conducebant. inde etiam illi, qui ex altorum montium cacuminibus uiles animas proicientes se praecipites dabant. ecce ex quali numero sibi episcopus alter Donatus cohortes effecerat! hoc metu deterriti illi, qui thesauros ferebant, quos pauperibus erogarent, inuenerunt in tanta necessitate consilium, ut a Siluestro comite armatum militem pos
Abbreviated transcription (Latin):
labat subito multitudo insana. & precedenteerrore creditores peri¬
culis uallabantur. & qui proprestitissuis rogarimeruerant m&cu
mortis humiles inpellerentur in praeces. Festinabat unusquisq
debita &iã maximaperdere. & lucrũ conputabatur euasisse ab eo¬
rum iniuriis Etiam itinera nonpotuerant esse tutissima. quod
domini deuehiculissuis excussi antemancipia sua dominorum lo¬
cis sedentia seruiliter cucurrerunt. Illorũ iudicio &imperio inter
dominos & seruos conditio mutabatur. undecũ urãe pastis ep̃ĩs tunc
inuidia fier&. taurino tunc comiti scripsissedicuntur. huius modi
homines in aeclesia corrigi nonposse. Mandauerunt ut a supra
dicto comite acciperent disciplinã. Tunctaurinus ad eorum litteras
ire militẽ iussit armatũ pernundinas. ubi circũ cellionũ furor ua¬
gari consueuerat in loco octauensi occisi sunt plurimi: &d&runca¬

Expanded text:
labat subito multitudo insana et praecedente terrore creditores perilabat subito multitudo insana et praecedente terrore creditores periculis uallabantur, ut qui pro praestitis suis rogari meruerant, metu mortis humiles inpellerentur in preces. festinabat unusquisque debita etiam maxima perdere et lucrum conputabatur euasisse ab eorum iniuriis, etiam itinera non poterant esse tutissima, quod domini de uehiculis suis excussi ante mancipia sua dominorum locis sedentia seruiliter cucurrerunt. illorum iudicio et imperio inter dominos et seruos condicio mutabatur. unde cum uestrae partis episcopis tunc inuidia fieret, Taurino tunc comiti scripsisse dicuntur huiusmodi homines in ecclesia corrigi non posse; mandauerunt, ut a supra dicto comite acciperent disciplinam. tunc Taurinus ad eorum litteras ire militem iussit armatum per nundinas, ubi circumcellionum furor uagari consueuerat. in loco Octauensi occisi sunt plurimi et detrunca
Abbreviated transcription (Latin):
gaiensem ciuitatem proximarent: tuncalter donatus sicut supra
diximus ciusdẽciuitatis ep̃s inpedimentũ unitati & obicemuenien¬
tibus supramemoratis opponere cupiens. praccones peruicinaloca.&s
peromnes nundinas misit Circũ celliones agonisticos ꝓuncupans.
ad praedictũlatũ ut concurrer& inuitauit: Eteorũ illotem pr̃
concussusest flagitatus. quorũ dementia paulo ante ab ipsis epĩs
impieuidebatur esse succensa Namcũ huius modi hominũ genus
anteunitatem perloca singula uagarentur. Cũ axido &i fasis
abipsis insanientibus sc̃orũ duces appellarentur. Nullilicuit
securũ esse inpossessionibussuis debitorũ chirografa amiserant ui¬
res. Nullus creditor illotẽpore exigendi habuit libestatem
Terrebantur om̃s litteris eorũ qui se sanctorũ duces fuisse iacta¬
bund : & si obtemperando in eorum iussionib tardar&ur aduo¬

Expanded text:
gaiensem ciuitatem proximarent, tunc alter Donatus, sicut supra gaiensem ciuitatem proximarent, tunc alter Donatus, sicut supra diximus, eiusdem ciuitatis episcopus, inpedimentum unitati et obicem uenientibus supra memoratis obponere cupiens praecones per uicina loca et per omnes nundinas misit, circumcelliones agonisticos nuncupans, ad praedictum locum at concurrerent inuitauit; et eorum illo tempore concursus est flagitatus, quorum dementia paulo ante ab ipsis episcopis inpie uidebatur esse succensa. nam cum huiusmodi hominum genus ante unitatem per loca singula uagarentur, cum Axido et Fasir ab ipsis insanientibus sanctorum duces appellarentur, nulli licuit securum esse in possessionibus suis; debitorum chirographa amiserant uires, nullus creditor illo tempore exigendi habuit libertatem, terrebantur omnes litteris eorum, qui se sanctorum duces fuisse iactabant, et si in obtemperando eorum iussionibus tardaretur, aduo
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse proterogabit. quia & iam illud abipsod anihelo difcereno¬
luit. quod dedit nabugodonosor consilium. quomodo satis. fa¬
cer& qui offenderatdm̃. Etto inquit rex audi consilium meũ.
Etplaccattibi peccatatua elymosinis redime. Eiiustitastuas inmise¬
rationibus piuperum. Danihel rogi peccatori eesacrilego facienlas
ano emisericorsessex obstitit: Id coincrepatur quod eũ sapientes
uon docuerint sapientiã suã. quicquid adregemis sum fuerat. perse
dar passus non est Vnde constat donatum malarũ fontẽ fuisse cau¬
sarum: quicquiditaq inunitate facienda asperepotut geri Mides
frater parmeniane cuideb&c inputari. a nobis acatholicis pecitum
militẽ essedicitis suta est quarein prouintia proconsulari tuncnullus
armatũ militẽ uidit. Veniebat paulus & macharius qui pauperes
ubiq dispungerent. & adunitatẽ singulos ostarentur. Et cũ ua¬

Expanded text:
et ipse pro te rogabit. quia etiam illud ab ipso Daniele discere noet ipse pro te rogabit. quia etiam illud ab ipso Daniele discere noluit, quod dedit Nabuchodonosor consilium, quomodo satisfaceret, qui offenderat deum. et tu, inquit, rex, audi consilium meum et placeat tibi; peccata tua eleemosynis redime et iniustitias tuas in miserationibus pauperum. Daniel regi peccatori et sacrilego faciendas tori christiano, ne misericors esset, obstitit. ideo increpatur, quod eum sapientes non docuerunt sapientiam suam, qui, quod a rege missum fuerat, per se dari passus non est. unde constat Donatum malarum fontem fuisse causarum. Quicquid itaque in unitate facienda aspere potuit geri, uides, frater Parmeniane, cui debeat inputari. a nobis catholicis petitum militem esse dicitis; si ita est, quare in prouincia. proconsulari tunc nullus armatum militem uidit? ueniebant Paulus et Macarius, qui pauperes ubique dispungerent et ad unitatem singulos hortarentur; et cum ad Ba
Abbreviated transcription (Latin):
Et quod ab eo pauperibus missũ fuerat repudiauit. Sed danihel sc̃s
fapiens inuentus est. ut munera oblata illadie nonacciper&. Illudenĩ
quod ab eo petebatur adhuc incaeloerat. & insipiensess& huius rei
qs̃i mercedem accipere quãnondũ habuit inpotestate. Idcircomunera
oblata illadie ad tempus non accipereuoluit. Deniq cumer dẽ often¬
der&. quod regi supradicto indicar& baltasari re&culit. & quod iamdu¬
dum repudiasse uisusest. postea libenter accepit. Merito increpatds̃
principem trri donatũ cumdicit. Numquid tu sapientior quã danihel.
sed õ quã longeest praesumptiodonati. apersonadanihelis. Quodenim
baltasar dabat. danihelodabat non pauperib: quod constans xpĩanus
impr̃ tuncmiserat. pauperib transmiserat Nondonato. deniq
ait. Sapientes te nondocuerunt sapientiã suam. qui a illud asalo¬
mone discere folu isti quod ait Abscondepanem incorde pauperif

Expanded text:
et, quod ab eo pauperibus missum fuerat, repudiauit. sed Daniel sanctus et, quod ab eo pauperibus missum fuerat, repudiauit. sed Daniel sanctus sapiens inuentus est, ut munera oblata illa die non acciperet. illud enim quod ab eo petebatur, adhuc in caelo erat, et insipientis esset huius rei quasi mercedem accipere, quam nondum habuit in potestate; idcirco munera oblata illa die ad tempus accipere noluit. denique cum ei deus ostenderet, quod regi supradicto indicaret, Baltassari retulit, et quod iamdudum repudiasse uisus est, postea libenter accepit. merito increpat deus principem Tyri, Donatum, cum dicit: numquid tu sapientior quam Daniel? sed o quam longe est praesumptio Donati a persona Danielis! quod enim Baltassar dabat, Danieli dabat, non pauperibus; quod Constans christianus imperator tunc miserat, pauperibus transmiserat, non Donata. denique ait: sapientes te non docuerunt sapientiam suam, quia illud a Salomone discere noluisti. quod ait: absconde panem in corde pauperis
Abbreviated transcription (Latin):
terra moriturum. &ita factũ esse omnibus notum est. habitabat indo¬
modĩ. &erat incordemaris ubiq mare seclm̃ legimus. cum ess& ipse
nontantũ amore aliquorũ xpĩanorũ. sed propter scientiam mundana¬
rumlitterarum. erat&ciam incordemaris. id estinamore seclĩ. sed &de
scientia sua sapiens. ut sibi uisũ est. sed hanc sapientiam eius euacuauit
ds̃ dũdicit. Numquid sapientior tu quãdanihel. quã & benecius
sapientua humiliataest. quaputauit sedanihelo esse sapientiorem. in
missum esseuidebatur. &uisũ est sibi autdanihel nouus. aut sapientia
danihelo praelatus. quia& ipsedanihel aliquando ab altasar rege cũ
cogeretur accipere munera. idestanulũtorquem & c&cera dixisselegi¬
tur. Donatua tecũ sintrex. & sapienter respondit. & conuicia regi
Nonfecit & quod offerebutur nondam nauit sed distulit: Non
quomodo donatus qui& conuicia constanti. quanta potuit dixit

Expanded text:
terra moriturum; et ita factum esse omnibus notum est. habitabat in. doterra moriturum; et ita factum esse omnibus notum est. habitabat in. domo dei et erat in corde maris; ubique mare saeculum legimus, cum esset ipse non tantum in amore aliquorum christianorum, sed propter scientiam mundanarum litterarum erat etiam in corde maris, id est in amore saeculi et de scientia sua sapiens sibi uisus est. sed hanc sapientiam eius euacuauit deus, dum dicit: numquid sapientior tu quam Daniel? quam merito et bene eius sapientia humiliata est, qua putauit se Daniele esse sapientiorem in missum esse uidebatur! et uisus est sibi aut Daniel nouus aut sapientia Danieli praelatus, quia et ipse Daniel aliquando a Baltassare rege cum cogeretur accipere munera, id est anulum, torquem et cetera, dixisse legitur: dona tua tecum sint, rex. et sapienter respondit et conuicia regi non fecit et quod offerebatur, non damnauit sed distulit, non quo modo Donatus, qui et conuicia Constanti quanta potuit dixit
Abbreviated transcription (Latin):
suum. & ds̃sibi fuisse uidebatur Namcum & ordinatorestui
quorũ nomina frater parmenia nebene nosti. & ubi fuerunt pon
ignoras. & quiuel a quo petiuerint & qualem rogauerint. utredirent
&tecum uenirepotuissent. & nosdicimus cum easdem praeces quas
dederunt ut adafricanos iudices alligarent. In addendũ ipepiscopo¬
iam quid responscrisunt. inillo imminenti diuin oiudicio qui in hacscclõ
aliomodo confessisunt. Nonscesse deaecclesia xp̃i. quilibenter ꝓfessi suns
depaste fuissedonati. cũ in euangelio scriptumest xpõdicente. Quime
confessus fuerit coram hominib: confiteboreũ coram patremeo. Istido¬
natum confessi sunt nonxpm̃. Et ne paruasit i sta probatio quã ad ipsi¬
uspersonam pertinere manifestũest. accedit adillud testimonium
qua supra memorata increpatioclausaest quod dixit illumds̃ ponin

Expanded text:
suum et deus sibi fuisse uidebatur. nam cum et ordinatores tui suum et deus sibi fuisse uidebatur. nam cum et ordinatores tui — quorum nomina, frater Parmeniane, bene nosti, et ubi fuerint non ignoras, et qui uel a quo petiuerint et qualem rogauerint, ut redirent et tecum redire potuissent, et nos didicimus, cum easdem preces, quas dederant, apud Africanos iudices adlegarent, in quibus scripiam quid responsuri sunt in illo inminenti diuino iudicio, qui in hoc saeculo alio modo confessi sunt non se esse de ecclesia Christi, qui libenter professi sunt de parte fuisse se Donati, cum in. euangelio scriptum est Christo dicente: qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor eum coram patre meo? isti Donatum confessi sunt, non Christum. et ne parua sit ista probatio, quam ad ipsius personam pertinere manifestum est, accedit et illud testimonium, quo supra memorata increpatio clausa. est, quod dixit illum deus non in
Abbreviated transcription (Latin):
illud quod hum anasemper exigit consueudo. depluuiis depace
deprouentu anpi aliquid interrogare. sed illius ad singulos quos¬
que uenientes. haecerant uerba. quid apuduos agitur departe
mea. qsi. Iamuerepopulum cumdõ diuiserat. ut intrepidesuã
dicer& partem. Nam &atemporibus eius. &usq in hodiernum
siquando derebus a eclesiasticis iniudiciis publicis aliqua cele¬
brataest actio: Interrogatisinguli sic apud acta loquuti sunt
ut dicerent sede pasteessedonati. dexpõ tacuerunt. &quid
declericis dicã. cum legan᷑ ur praeces. quarũ in primolibro.
fecimus mentionem. iamdudum ad constantinũ missae
& sub scribente. quaeepõrum nomina continebant. sic date. acapi¬
tone. & nasutio. digno. & ceteris epĩs pastis donati eepostola¬
bant utiq contraepõs. quidum nonerant in partedonati. An
Nechomo interhomines esseuoluit Constat quod extulit cor

Expanded text:
illud, quod humana semper exigit consuetudo, de pluuiis, de pace, illud, quod humana semper exigit consuetudo, de pluuiis, de pace, de prouentu anni aliquid interrogare, sed illius ad singulos quosque uenientes haec erant uerba: \'quid apud uos agitur de parte mea?\' quasi iam uere populum cum deo diuiserat, ut intrepide suam diceret partem. nam et a temporibus eius et usque in hodiernum si quando de rebus ecclesiasticis in iudiciis publicis aliqua celebrata est actio, interrogati singuli sic apud acta locuti sunt, ut dicerent se de parte esse Donati; de Christo tacuerunt. et quid de clericis dicam, cum legantur preces, quarum in primo libro fecimus mentionem, iamdudum ad Constantinum missae et subscriptae, quae episcoporum nomina continebant, sic: \'datae a Capitone et Nasutio, Digno et ceteris episcopis partis Donati\'? et postulabant utique contra episcopos, qui dum non erant in parte Donati, in nec homo inter homines esse uoluit, constat, quod extulit cor
Abbreviated transcription (Latin):
ut uenatis quis est nescio quiangelus quinundinas facit anima
rum. quas antecius aduentum diabolus possidebat. Hassanguine
suoxp̃s saluator noster redemit Apostolodicente. emptienim
estis pr&ciomagno. constatenim sanguine xp̃ĩ omnes redẽptos
Xp̃s nonuendidit. quos redemit Animae emptaeaxp̃o. Non
potuerunt uendi: ut possint sicut uultis a uobis iterum redimi
aut quomodo potest una anima duos dominos habere. an num¬
quidest alter redemptor quẽ proph&ae nuntiauerunt. alterũ
esseuenturum. Quis gabrihel iterum ad alterã mari amlocutus est
quae uirgo iterum peperit. quisuistutes nouas aut alteras fecit
sinullus est praeterunum qui redemit animas omniũ credentium
quidest quoddicitis. redimite animasurãs. lam illud qualeẽ
quod hominib: xpĩanis. &iã clericis dicitis estote xp̃iani.
& cũ ad miraculo quodam unicuiq dicere gassei. Nonquerebat

Expanded text:
ut uendatis? quis est ille nescio quis angelus, qui nundinas facit aniut uendatis? quis est ille nescio quis angelus, qui nundinas facit anirum, quas ante eius aduentum diabolus possidebat. has sanguine suo Christus saluator noster redemit apostolo dicente: empti enim estis pretio magno. constat enim sanguine Christi omnes redemptos. Christus non uendidit, quos redemit, animae emptae a Christo non potuerunt uendi, ut possint, sicut uultis, a uobis iterum redimi. aut quomodo potest una anima duos dominos habere ? aut numquid est alter redemptor? qui prophetae nuntiauerunt alterum esse uenturum? quis Gabriel iterum ad alteram Mariam locutus est? quae uirgo iterum peperit? quis uirtutes nouas aut alteras fecit? si nullus est praeter unum, qui redemit animas omnium credentium, quid est, quod dicitis: \'redimite animas uestras?\' iam illud quale est, quod hominibus christianis, etiam clericis dicitis: \'estote christiani ?\' et cum miraculo quodam unicuique audetis dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc uerbo seducunt: uid&e cui pasti conpetat. Nobiscumerantomne
uobis absentibus in ruistis. seduthaber&is quos habere desiderastis
on potuistis nisi seducere. & quae sint uerba seductionis uraẽ omnib
uotum est Vrm estdicere. adtendite postuos uestrũ est dicere. re¬
dimite animasurãs : uestrum est dicere. hominibus fidelibus & dericis
estote xp̃iam . Sed cũ dicitis adtendite postuos contracuangelium
facitis ubi dictirest: Nemotenens manicã aratri postse adtendens
intrauit regnacalorum: & uultis scire quid meruit quae post sead¬
tendit & quiante se. recordamini sodomorũ fugitiuos. loth. Et
uxoremeius quae post seadtendit Instatuã salis mutata est: qui
ante prospexit euasit. Quidestergo quoddicitis adtendite post
uos: Nam& cumdicitis. redimite animas urãs. undeillas emistis

Expanded text:
hoc uerbum \'seducunt\' uidete, cui parti conpetat. nobiscum erant omnes, hoc uerbum \'seducunt\' uidete, cui parti conpetat. nobiscum erant omnes, nobis absentibus inruistis; sed ut haberetis, quos habere desiderastis, non potuistis nisi seducere, et quae sint uerba seductionis uestrae, omnibus notum est. uestrum est dicere: \'adtendite post uos\', uestrum est dicere: \'redimite animas uestras\', uestrum est dicere hominibus fidelibus et clericis: \'estote christiani\'. sed cum dicitis: \'adtendite post uos,\' contra euangelium facitis, ubi dictum est: nemo tenens manicam aratri post se adtendens intrabit regna caelorum. et uultis scire, quid meruit, qui post se adtendit et qui ante se? recordamini Sodomorum fugitiuos, Loth et uxorem eius: quae post se adtendens in statuam salis mutata est, qui ante se prospexit, euasit. quid est ergo, quod dicitis: \'adtendite post uos T nam et cum dicitis: \'redimite animas uestras\', unde illas emistis,
Abbreviated transcription (Latin):
terorum Emendate uoluntatẽdĩ sipotestis. quidixit. Contra
parietem ex surgã cumiramea & inmittã tempestatem Nimiam
& pluuiã diluuua. &lapides & p&dro uolos. & percutiã pari&em
ruinosum. & dissoluentur conpagines eius sed nequis urm̃dicat. siuni¬
tas bonũ est: quaretotiens facta durare nonpotuit. Ideoquiasic res ipsa
adõest ordinata. qui comminatiis est tempestatem pluuiam lapidem
& accusationes. & istequattuor rẽs non poterant unotemporefieri
pluiia ubioperar&eur: Secuta est pluuia. udatus est paries sed non
miduit athaberent lapides ubioperarentur: postpluuiam. secuti st̃
Iamtria peracta sunt. debentur uobis accusationes: sed quomodo &quan¬
do pouit ille cui placuit deuobis istanuntiare. & pealiquis dehoc
intellectu dubitar&. ds addidit dicens. Nonsunt quaedicodeluto
aut depariete. sed defalsis proph&us. qui sedicunt populummeũ:

Expanded text:
terorum. emendate uoluntatem dei, si potestis, qui dixit: contra terorum. emendate uoluntatem dei, si potestis, qui dixit: contra parietem exurgam cum ira mea et inmittam tempestatem nimiam et pluuiam, diluuia et lapides petrobolos et percutiam parietem ruinosum et dissoluentur conpagines eius. sed ne quis uestrum dicat: si unitas bonum est, quare totiens facta durare non potuit ? ideo, quia sic res ipsa a deo est ordinata, qui comminatus est tempestatem, pluuiam, lapides et accusationes, et istae quattuor res non poterant uno tempore fieri. pluuia, ubi operaretur. secuta est pluuia sub Gregorio: udatus est paries, sed non maduit, ut haberent lapides, ubi operarentur. post pluuiam seeuti suntiam tria peracta sunt: debentur uobis accusationes, sed quomodo et quando, nouit ille, cui placuit de nobis ista nuntiare. Et ne aliquis de hoc intellectu dubitaret, deus addidit dicens: non sunt, quae dico, de luto aut de latere aut de pariete, sed de falsis prophetis, qui seducunt populum meum.
Abbreviated transcription (Latin):
am si necausa hab&. nec in clausacustodit pluuia udatur. tempes¬
tatibus ceditus. Nec potest arcerelatronem. necuenientẽ ꝓhib&
furem. paries dedomoest. sed domusnonest. & pars ur̃a qsi acc¬
clesia est sed catholica nonest: &dealbant inquiteum. hoc est qd
uos solosscõs aestimatis querimini uos sinenobis aliquaesse passos.
ergo constat uos solos aliquoͬs passos. quia aliudesttempus pacis.
aliud persecutionis ipsi per secutionem putatis Dicite quiduobiscũ
passȩ sunt. uniuersȩ prouintiȩ. In quibus aecclesia catholicaese
conftituta: sed quia uindicta fuit. Nonpersecutio. solus paries pas¬
susest. cuids̃ interminatus est tempestatem pluuiã. & p&ro uolos
& accusationes Sicenim locutus est quid aedificafeis rumam quid
Dcalbastis quidlinistis. hoc contra uoluntatẽm cã est dicith̃s. dis¬
plicent uobis tempora. Nesciocuius. Leonti ursaq macharii etce¬

Expanded text:
am sine causa habet nec inclusa eustodit, pluuia udatur, tempesam sine causa habet nec inclusa eustodit, pluuia udatur, tempestatibus caeditur nec potest arcere latronem nec uenientem prohibet furem. paries de domo est, sed domus non est; et pars uestra quasi ecclesia est, sed catholica non est. et dealbant, inquit, eum, hoc est quod uos solos sanctos aestimatis. querimini uos sine nobis aliqua esse passos; ergo constat uos solos aliqua passos, quia aliud est tempus pacis, aliud tempus persecutiouis. si persecutionem putatis, dicite, quid uobiscum passae sint uniuersae prouinciae, in quibus ecclesia catholica est constituta? sed quia uindicta fuit, non persecutio, solus paries passus est, cui deus interminatus est tempestatem, pluuiam et petrobolos et accusationes. sic enim locutus est: quid aedificastis ruinam? quid dealbastis? quid linistis? hoc contra uoluntatem meam est, dicit dominus. displicent uobis tempora nescio cuius Leontii, Ursacii, Macarii et ce
Abbreviated transcription (Latin):
tiq dixistis: paxuobiscum. cũds̃ contra. pax &ubipax. hocest
dicere : quid salutas dequonon habes. quod nominas quod exter¬
minasti. salutas depace. hi inquit aedificant ruinosum pari&em
domusdĩ unaest. Qui foras ex euntes partem facereuoluerunt. pari&ẽ
fecerunt nondomũ. quia non est alter ds̃. qui alterã domũ in habitet
Ideoparietem fecissedicuntur falsiuates. ini quosuianua fuerit con¬
locata. quicũq intrauent forasest. neclapidẽ habere angularem¬
angularem unus paries potest: quilapisest. xp̃s. Duos inse suscipiens
populos unum degentibus alterum deiudeis. qui nodo pacis iungit
utrumq parictem: Nam quod com moda hab& domus. tot in¬
latronẽ aut furem autbestiam nonadmitcit. sic& inaeclesia catho¬
lica om̃s filios pacis. gremio & sinusuo conplectitur. Contraparies
qui est aedificatus. rumosus Neclapidem angularẽ sustin&. &ianu¬

Expanded text:
utique dixistis: \'pax uobiscum,\' cum deus contra: pax, et ubi pax? hoc est utique dixistis: \'pax uobiscum,\' cum deus contra: pax, et ubi pax? hoc est dicere: quid salutas, de quo non habes ? quid nominas, quod exterminasti ? salutas de pace, qui non amas pacem. hi, inquit, aedificant ruinosum parietem. domus dei una est; qui foras exeuntes partem facere uoluerunt, parietem fecerunt, non domum, quia non est alter deus, qui alteram domum inhabitet. ideo parietem fecisse dicuntur falsi uates, in - quo si ianua fuerit conlocata, quicumque intrauerit, foris est. nec lapidem habere angularem unus paries potest, qui lapis est Christus duos in se suscipiens populos, unum de gentibus, alterum de Iudaeis, qui nodo pacis iungit utrumque parietem. nam quot commoda habet domus, tot inlatronem aut furem aut bestiam non admittit; sic et ecclesia catholica omnes filios pacis gremio et sinu suo conplectitur; contra paries, qui est aedificatus ruinosus, nec lapidem angularem sustinet et ianu
Abbreviated transcription (Latin):
unitatis dicitis essecommissa. aut ad parentes urõs pertinent. quorum
causa facta sunt. autex uoluntatedĩ descendit: Nos tamen inde alie¬
nisumus ouid siquamuis aspera. tamen utdixi. cũ uoluntatedĩ ui¬
dentur essccommissa: Legimusenim in ez echielem ꝓph&cã. parieaẽ
dealbatũ: cuids̃ comminatus est tẽpestatẽ pluuiã & lapides pecrouolos
& accusationes. erunt inquit falsiuates quiȩdificent ruinosum pari¬
&em. dicentes. pax pax. & ubipax. Recordamini quomodo auobis.
iamdudũ matris aecclesiae mẽbraabinuicem distructa sunt. Nonenĩ
unãquamq domũ semel seducere potuistis. aut iuit uxor & resedit
maritus aut parentes seducti sunt. & filii sequi noluerunt: Aut st&it
frater sorore migrante persuassi onib urĩs diuisa sunt corpora
Et nomina pi&atis & non potuistis pra&ermittere quod legitimũ est.

Expanded text:
unitatis dicitis esse commissa, aut ad parentes uestros pertinent, quorum unitatis dicitis esse commissa, aut ad parentes uestros pertinent, quorum causa facta sunt, aut ex uoluntate dei descendunt; nos autem inde alieni sumus. Quid? si quamuis aspera, tamen, ut diximus, cum uoluntate dei uidentur esse commissa? legimus enim in Ezechiele propheta parietem dealbatum. cui deus comminatus est tempestatem, pluuiam et lapides petrobolos et accusationes: erunt, inquit, falsi uates, qui aedificent ruinosum parietem dicentes: pax, pax; et ubi pax? recordamini, quomodo a uobis iamdudum matris ecclesiae membra ab inuicem distracta sunt. non enim unamquamque domum semel seducere potuistis. aut abiit uxor et resedit maritus, aut parentes seducti sunt et filii sequi noluerunt, aut stetit frater sorore migrante. persuasionibus uestris diuisa sunt et corpora et nomina pietatis et non potuistis praetermittere, quod legitimum est.
Abbreviated transcription (Latin):
nos uoluit abinuicem excidere. aduersarius pulchritudinem
nram̃ uoluit deformare. In pasteuestis adhuc unum sumus sed in
diuersapendimus quod enĩ scissum est ex pastediui sumest nonex
toto. Cũ const& merito quia nobis & uobis. aecclesiaftica una est con¬
uersatio. & si hominũ litigant mentes. nonlitigant sacramenta.
Deniq possumus & nos dicerepares credimus & uno sigillo signati
sumus. Nec aliter baptizati quamuos testamentũ diuinũ parites
legimus. unũ dm̃ rogamus oratiodominica apud nos & apuduos unaẽ:
sed scissura ut supra diximus paste partibus. hincatq in dependentib
sastura fuerat Necessaria. & tamen huius rei artifex autoperarius.
dum uult uestem in antiquam faciem reuocare uicina fila conpungit
Displic& tibi sartor. quiscissuram dum sanat uulnerat. Illetibidispli¬
ceat. qui fecit ut sartor peccare potuisset. & quaeinuos aboperariis

Expanded text:
nos uoluit ab inuicem excidere, aduersarius pulchritudinem nos uoluit ab inuicem excidere, aduersarius pulchritudinem nostram uoluit deformare.\' in parte uestis adhuc unum sumus, sed in diuersa pendemus. quod enim scissum est, ex parte diuisum est, non ex toto, cum constet merito, quia nobis et uobis ecclesiastica una est conuersatio, et si hominum litigant mentes, non litigant sacramenta. denique possumus et nos dicere: \'pares credimus et uno sigillo signati sumus nec aliter baptizati quam uos, testamentum diuinum pariter legimus, unum deum pariter rogamus, oratio dominica apud nos et apud uos una est. sed scissa, ut supra diximus, parte partibus hinc atque inde pendentibus sartura fuerat necessaria.\' et tamen huius rei artifex aut operarius dum uult uestem in antiquam faciem reuocare, uicina fila conpungit. displicet tibi sartor, qui scissuram dam sanat, uulnerat; ille tibi magis displiceat, qui fecit, ut sartor peccare potuisset. et quae in uos ab operariis
Abbreviated transcription (Latin):
ubinullus ocurrit auditus. Sitantares. sibeatus paulus siua s electio¬
nis quãuis in imperiosauirtute &angelorũ soci&ate pronuntiansse
Nihilesse nisi caritatem habuerit. Videte annondicantur mar¬
deunitatecatholica prȩter pastem africae. inqua incendium de
scintilla conflatumest. aboperariis unitatis quaerimbͥni nescio
quaesse commissa. hoc nonqueritur. italiał. hispania. Non panonia
nongalatia nongrecia. Noncũ tot prouintiis suis asia. qui anihil
illic fuerat emendandum: Nullus illic missusest. ut itadixerim
sastor. & hic in africa iamdudũ populo inunitatemanente uestis
fuerat sana: Memula manu inimics discissaest pendebant quod ad¬
quid se super alterum pannũ alterpannus extollit. Cum meliorẽ
se probare non poterit: Quidenim sidicat contemptus pannus. quid
te tantũ extollis. Nonnepares creuimus. inmanibus conficientiũ
simulfuimus. apud lotorem pariter mundati sumus. Inimicui

Expanded text:
ubi nullus occurrit auditus. si tanta res, si beatus Paulus, si uas electionis quamuis in imperiosa uirtute et angelorum societate pronuntiat se nihil esse, nisi caritatem habuerit, uidete, an non dicantur marde unitate Catholica, praeter partem Africae, in qua incendium de scintilla conflatum est. Ab operariis unitatis querimini nescio quae esse commissa. Hoc non queritur Italia, non Gallia, non Hispania, non Pannonia, non Galatia, non Graecia, non cum tot provinciis suis Asia; quia nihil illic fuerat emendandum, nullus illuc missus est ut ita dixerim sartor; et hic in Africa jamdudum populo in unitate 66 manente, vestis fuerat sana; aemula manu inimici discissa est. Pendebant quodamquid se super alterum pannum alter pannus extollit, cum meliorem se probare non poterit? quid enim? si dicat contemptus pannus: \'quid te tantum extollis? nonne pares creuimus, in manibus conficientium simul fuimus, apud lotorem pariter mundati sumus? inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
mastrrium: si nequamaxima & inperiosa uirtus caret effectu:
te si habem in mepotestatem imperandimontib ut trans ferant
sedelocis in loca. & loquar omniũ gentiũ linguis. &iã angelorũ.
& corpusmeũ flamiis tradam. & caritatẽ in me non habeã. Nihil
sum. sedero eramentum tinniens. ut deserto ut percat uocis opus

Expanded text:
martyrium, sine qua maxima et imperiosa uirtus caret effectu, martyrium, sine qua maxima et imperiosa uirtus caret effectu, te: si habeam in me potestatem imperandi montibus, ut transferant se de locis in loca, et loquar omnium gentium linguis, etiam angelorum et corpus meum flammis tradam et caritatem in me non habeam, nihil sum; sed ero aeramentum tinniens in deserto, ut pereat uocis opus
Abbreviated transcription (Latin):
est. necipsi confingere poteritis. Subper secutore floro xp̃iani
idolorum cogebantur ad templa. Submachariopigri compelle¬
bantur adbasilicam. subfloro dicebatur. utnegar&ur xp̃s. &
idola rogarentur. Contra submachario commonebantur om̃s.
utds̃ unus pariter in aecclesia abomnib rogaretur. Si supra me¬
prima sunt fundamenta mastrrii aut dilexissedõ placitã unita¬
tem. authabuisse cum fratrib caritatem. Nam om̃s xpĩanos
fratresesse. & in primo libello probauimus. & inquasto proculdubio
probatun sumus quos dictis debere appellaremastrres. Noluerunt
fratres agnoscere: Nullã habuerunt caritatẽ nedicatur. ad excu¬
sationem quia traditoribus communicare noluerunt. Cumma¬
nifestissime probatum sit. eosdemipsos filios fuisse traditorum:
Nullaigitur est excusatio quia caritatẽillos non habuisse manifes¬
tissime constat: Si nequanullũ necnominari potest uelessẽ

Expanded text:
esse nec uos ipsi confingere poteritis. sub persecutore Floro christiani esse nec uos ipsi confingere poteritis. sub persecutore Floro christiani idolorum cogebantur ad templa; sub Macario pigri conpellebantur ad basilicam. sub Floro dicebatur, ut negaretur Christus et idola rogarentur; contra sub Macario commonebantur omnes, ut deus unus pariter in ecclesia ab omnibus rogaretur. erprima sunt fundamenta martyrii, aut dilexisse deo placitam unitatem, aut habuisse cum fratribus caritatem. nam omnes christianos fratres esse et in primo libello probauimus et in quarto procul dubio probaturi sumus. quos dicitis debere appellari martyres, noluerunt fratres agnoscere, nullam habuerunt caritatem. nec dicatur ad excusationem, quia traditoribus communicare noluerunt, cum manifestissime probatum sit eosdem ipsos filios fuisse traditorum. nulla igitur est excusatio, quia caritatem illos non habuisse manifestissime constat, sine qua nullum nec nominari potest uel esse
Abbreviated transcription (Latin):
tio dicitur. quae o perataest subduob bestiis exillis quattuor
quas danihel demari ascendentes aspexit. prima fuitleo. haecerat
per secutio subdecio & ualeriano. secunda. utursus. alia persecutio¬
i quae fuit subdiodytiano & maximiano quo tempore fuerunt &
impii iudices bellũ xpĩano nomini inferentes ex quibus in pro¬
uintia proconsulari anteannos lx. & quod excurrit fuerat
nis indictũ intẽplis demoniorum diabolus triumphabat. Inmun¬
dis fumabant arae nidorib:. & quia ad sacrilegia uenire Non
potuerant. ubicũq tus ponere cogebatur. Omnib locis tem¬
plumerat aut scelus. Inquinabantur prope morientes senes ig¬
norans polluebatur infantia. matrib parui liberi postabantur
ad nefas parentes cruenta parricidia facere cogebantur Aii ur¬
guebantur templadĩuiui subuertere. alii xpm̃negare. Ali leges
diuinas accendere. Aliitura ponere. horũ aliquid amachario factũ

Expanded text:
tio dicitur, quae operata est sub duabus bestiis ex illis quattuor, tio dicitur, quae operata est sub duabus bestiis ex illis quattuor, quas Daniel de mari ascendentes aspexit. prima fuit ut leo: haec erat persecutio sub Decio et Ualeriano; secunda ut ursus: alia persecutio, quae fuit sub Diocletiano et Maximiano, quo tempore fuerunt et inpii iudices bellum christiano nomini inferentes, ex quibus in prouincia proconsulari ante annos sexaginta et quod excurrit n. fuerat nis indictum, in templis daemoni???rum diabolus triumphabat, inmundis fumabant arae nidoribus, et quia ad sacra sacrilega uenire non poterant, ubicumque tus ponere cogebantur. omnis locus templum erat ad scelus, inquinabantur prope morientes senes, ignorans polluebatur infantia, a matribus paruuli portabantur ad nefas, parentes incruenta parricidia facere cogebantur, alii cogebantur templa dei uiui subuertere, alii Christum negare, alii leges diuinas incendere, alii tura ponere. horum aliquid a Macario factum
Abbreviated transcription (Latin):
hocloco tẽpora sepurantes. ut alia fuerint tempora antecuangeliũ¬
Niã post euangelium. Inquo potestisdicere. quia scriptũest. ut a p&cro
iamgladius conderetur. Quo auriculã serui sacerdotis abstulerat. quae
seruũ potuerat. qua sid euotus p&rus occidere. sed xp̃s patiuenerat
nondefendi & cogitatũ suum ꝑ&rus implere inpassione xpĩ uide¬
tur. & seruus uindicari. nonpopulus liberari. Nam macarius gla¬
dium ap&cro uagina conditum noneduxit. hoc probat ds̃. dũ adual¬
lemsion loquitur dicens. uulnerati inte non uulnerati gladio.
aut probate aliquem illotempore gladio essepercussum. Deinde
ait. Mostuunte nonmortui mbello. Quaredeb&is ad tendere
Netemerarium sit eos mastrres appellare: quixpĩanorum Nullum
senseritbellum. Nonenim talealiquid factum aut auditum est
Quod inbelloxp̃ianorm dici. autfieri solitumest: quod bellũ persecu¬

Expanded text:
hoc loco tempora separantes, ut alia fuerint tempora ante Evangeliuhoc loco tempora separantes, ut alia fuerint tempora ante Evangeliualia post euangelium; in quo potestis dicere, quia scriptum est, ut a Petro iam gladius conderetur, quo auriculam serui sacerdotis abstulerat, quem seruum potuerat quasi deuotus Petrus occidere. sed Christus pati uenerat, non defendi; et si cogitatum suum Petrus inpleret, in passione Christi uideretur seruus uindicari, non populus liberari. Nam et Macarius gladium a Petro uagina conditum non eduxit — hoc probat deus, dum ad uallem Sion loquitur dicens: uulnerati in te, non uulnerati gladio — aut probate aliquem illo tempore gladio esse percussum. deinde ait: mortui in te, non mortui in bello. quare debetis adtendere, ne temerarium sit eos martyres appellare, qui christianorum nullum senserint bellum. non enim tale aliquid factum aut auditum est, quod in bello christianorum dici aut fieri, solitum est, quod bellum persecu