comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arerat non uiderent. Rursũ dũ fr̾s parietẽ quia res ita erigebat p¬
lo altius ȩdificarent: uir dĩ in oratiõis studio intra celbulȩ suȩ danti
morabatur. Cui antiquiis hostis insultans apparuit: &s quia ad labo¬
rantes fr̃s pergeret indicauit. Quod uir di ꝑ nuntiũ celerrime fr̃bus
indicauit dicens. Fratres. caute uos agite: quia aduos hac hora malignu
sp̃s uenit. Is qui mandatũ detulit. uir uerba cõpleuerat: & malignus
sp̃s eundẽ parietẽ qui edificabatur euertit. atq unũ puerulũ monadi
cuiꝰdã curialis filiũ oppͥmens ruina contriuit. Contristati st̃ om̃s. ac ut¬
bem̃t᷑ afflcti ñ dãno parietis sed contritiõe fr̃is. Qd̾ uenerabili patri
benedicto studuert̃ celeriter. cũ graui luctu nuntiare. Tunc isde̾ pater: ad se
si sara parietis. euis ñ solũ mẽbra. sed etiã ossa contriuerant. Eũq uir dĩ p̃ci
pit statĩ in cella sua in syatͥo qd auulgo matta dicitur. quo orare consuene

Expanded text:
ratione sanato. Rursus dum fratres parietem, quia res ita exigebat, paulo altius aedificarent, vir Dei in orationis studio intra cellae suae claustra morabatur. Cui antiquus hostis insultans apparuit, et ei quod ad laborantes fratres pergeret indicavit. Quod vir Dei per nuntium celerrime fratribus indicavit, dicens: Fratres, caute vos agite, quia ad vos hac hora malignus spiritus venit. Is qui mandatum detulit, vix verba compleverat, et malignus spiritus eumdem parietem qui aedificabatur evertit, atque unum puerulum monachum cujusdam curialis filium opprimens, ruina contrivit. Contristati omnes ac vehementer afflicti non damno parietis, sed contritione fratris, venerabili Patri Benedicto studuerunt celeriter cum gravi luctu nuntiare. Tunc idem Pater Benedictsi saxa parietis, non solum ejus membra, sed etiam ossa contriverant. Praecepitque vir Dei statim eum in cella sua in psiathio, quod vulgo matta vocatur, in quo orare consuever
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia esse testantur. Quia uͦ ei m̃te ine̾rent. atq inherendo uł sacrȩ
scripture eloquiis. uł occultis reuelationib. in quantũ accipiunt. ag
unt. quȩ d̾s loquitur sciunt. Unde & dauid ꝓpħa cũ dirisset. in labiis
meis ꝓnuntiaui om̃ia iudicia: ꝓtinus adiuncit. oris tui. Ac si aperte
dicat. Illa gͦ iudicia & nosse &. ꝓnuntiasse potui quȩ te dixisse cogno¬
ui. Nam ea quȩ ipse non loqueris: nr̃is proculdubio cognitionibus
abscondis. Concordat gͦ ꝓphetica apłicaq sententia. quia & incõpͥ¬
liensibilia st̃ dĩ iudicia : &. tam̃ quȩ de ore eius ꝓlata fuerint. humanu
labiis ꝓnuntiantur: qm sciri ab hominib & ꝓlata ꝑ dm̃ possunt: ꝙ oc¬
cultata non possunt. Petrus In obiectiõe meȩ questiunculȩ. patuit
ausa racionis. Ded queso te: si qu̾a st̃ adhuc de ħ̾hunis uiri uirtute sub

Expanded text:
ei inhaerent, atque inhaerendo, vel sacris Scripturae eloquiis vel occultis revelationibus inquantum accipiunt agnount, quae Deus loquitur sciunt. Unde et David propheta cum dixisset: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia , protinus addidit, oris tui, ac si aperte dicat: Illa ego judicia et nosse et pronuntiasse potui, quae te dixisse cognovi. Nam ea quae ipse non loqueris, nostris procul dubio cognitionibus abscondis. Concordat ergo prophetica apostolicaque sententia: quia et incomprehensibilia sunt Dei judicia, et tamen quae de ore ejus prolata fuerint, humanis labiis pronuntiantur: quoniam sciri ab hominibus et prolata per Deum possunt, et occulta non possunt. Petr. In objectione meae quaestiunculae patuit causa rationis. Sed quaeso te, si qua sunt adhuc de hujus viri virtutib
Abbreviated transcription (Latin):
cepimus. sed sp̃m qui ex dõ ẽ. Hinc iterũ dicit. Qd̾ oculus non uidit. nec
auris audiuit. nec in cor hominis ascendit. quȩ p̾parauit ds diligentib
se. Nobis aut̃: reuelauit ꝑ sp̃m suũ. Petrus Si ergo eidẽ apło ea quȩ
dĩ st̃ per dĩ sp̃m fuerant reuelata: quomͦ suꝑ hoc quod ꝓposui. p̃misit
dicens. o altitudo diuitiarũ sapientiȩ & scientiȩ dĩ: quã incõp̃hensibilia
alia suboritur questio. Nã dauid ꝓpħa dño loquitur dicens. In labiis
meis ꝓnuntiaui. om̃ia iudicia oris tui. Et cũ minui sit nosse. quã etiã
ꝓnuntiare: quid ẽ quod paulus in cõp̾hensibilia esse dĩ iudicia asserit.
dauid aut̃ hȩc se om̃ia. ñ solũ nosse. sed etiã in labiis ꝓnuntiasse firmatur

Expanded text:
d oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se; nobis autem revelavit per Spiritum suum . Petr. Si ergo eidem apostolo ea quae Dei sunt, per Dei Spiritum fuerant revelata, quomodo super hoc quod proposui, praemisit dicens: Oalia suboritur quaestio. Nam David propheta Domino loquitur, dicens: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui . Et cum minus onuntiare, quid est quod Paulus incomprehensibilia esse Dei judicia asserit, David autem haec se omnia non solum nosse sed et in labiis pronuntiasse testatur
Abbreviated transcription (Latin):
rã casu in coquina ꝓiecło: exire ignis repente uisus ẽ. atq in cuncto& t
iactando aquã & ignẽ quasi extinguendo ꝑstreperent. prilsatꝰ eogt
tumultu uir dm̃ aduenit. E eunde ignẽ in oculis fratrũ esse. iisuen
non esse considerans: caput. ꝓtinus in orationẽ flexit. & eõ quoꝰ pla¬
tastico repperit igne deludi reuocauit fr̃s ad oculoᷤ suoᷤ: ut sanuĩ ilts

Expanded text:
horam casu in coquinam projecto, exire ignis repente visus est, atque in cunctorum horam casu in coquinam projecto, exire ignis repente visus est, atque in cunctorum jaciendo aquam, et ignem quasi exstinguendo perstreperent, pulsatus eodem tumultu vir Dei advenit. Qui eumdem ignem in oculis fratrum esse, in suis vero non esse considerans, caput protinus in orationem flexit, et eos quos phantastico reperit igne deludi, revocavit fratres, ut oculos suos s
Abbreviated transcription (Latin):
protanus adiungebat. aledicte. non benedicte: quid mnecũ habes: Quidm
ꝑsequeris : Sed iã minc expectanda st̃ contra dĩ famulũ antiqui hostis re
certamina: cui pugnas quidem uolens intulit. sed occasiones uictoriȩ m¬
lapis in medũ iacebat. quẽ in edificiũ leuare decreuert. Cũq eũ duo. ues
mouere non possent. plures adiuncti st̃. Sed ita ĩ nobilis mansit. ac si rd
interra teneretur: ut palã daretur intelligi. qd̾ suꝑ eũ ipse per se antix
hostis sederet.quẽ tantoꝵ uiroꝵ manus mouere ñ possent. Diffilcultat
facta: ad uirũ dĩ mmissũ ẽ ut concitus ueniret: orando hostẽ repelleret
lapidẽ leuare potuissent. Qui max uenit. o̾rationẽ faciens bene dictiont
dedit. & tanita lapis celeritate leuatus ẽ : ac sipͥus nullũ pondus habiasc¬
unc in conspectu uiri dĩ placuit: ut in loco eodẽ terrã foderent. Quis
fodiendo altius penetrassent: ereũ illic idolũ fratres inuenert̃. Quo as

Expanded text:
protinus adjungebat: Maledicte, non Benedicte, quid mecum habes? quid me persequeris? Sed jam nunc spectanda sunt contra Dei famulum antiqui hostis nova certamina, cui pugnam quidem volens intulit, sed occasiones victoriae mlapis in medio jacebat quem in aedificium levare decreverant. Cumque eum duo vel tres movere non possent, plures adjuncti sunt, sed ita immobilis mansit, ac si radicitus in terra teneretur: ut palam daretur intelligi, quod super eum ipse per se antiquus hostis sederet, quem tantorum virorum manus movere non possent. Difficultate igitur facta, ad virum Dei missum est ut veniret, et orando hostem repelleret ut lapidem levare possent. Qui mox venit, et orationem faciens benedictionem dedit, et tanta lapis celeritate levatus est, ac si nullum prius pondusunc in conspectu viri Dei placuit ut in eodem loco terram foderent. Quam dum fodiendo altius penetrarent, aereum illic idolum fratres invenerunt. Quo ad
Abbreviated transcription (Latin):
ostquam laboriose credi-¬
disti: õpere p̾cium credo
hiea quȩ michi a uiris fidelibꝰ
sunt digesta narrauero. Itẽ¬
Ulianus namq huius ro¬
manȩ eccłȩ. cui do auctore
deseruio secundus defensor.
qui ante septem fere annos
defunctus est. ad me adhuc
inmonasterio positum crebͦ
ueniebat : mecumq colloqui
de animȩ utilitate consueue¬
rat. N ic itaq michi quadam
die narrauit dicens theo dri
regis¬
ei temporibus pater sõceriꝰ mei

Expanded text:
Postquam laboriose credidisti, operae pretium credo, si ea quae mihi a viris fidelibus sunt digesta narravero. Julianus namque hujus Romanae Ecclesiae, cui Deo auctore deservio, secundus defensor, qui ante septem ferme annos defunctus est, ad me adhuc in monasterio positum crebro veniebat, et mecum colloqui de animae utilitate consueverat. Hic itaque mihi quadam die narravit, 420 dicens: Theodorici regis temporibus pater soceri mei
Abbreviated transcription (Latin):
capuanam urbem sub eade
uocte transmitteret: ꝙ qͥd de
germano episcopo ageretur
agnoscerer. ꝙ indicaret. Fac¬
tumq est: reuerentissimũ
uirum germanũ epm̃. is qui
missus fuerat. iam defunc¬
tum repperit. Et requirens
subtiliter agnouit eodem
momento fuisse illiꝰ obitum:
quo uir diũ eius agnouit as¬
censum. PETRUS.

Expanded text:
Capuanam urbem sub eadem nocte transmitteret, et quid de Germano episcopo ageretur agnosceret et indicaret. Factumque est, et reverentissimum virum Germanum episcopum is qui missus fuerat jam defunctum reperit, et requirens subtiliter agnovit eodem momento fuisse illius obitum quo vir Domini ejus cognovit ascensum. Petr.
Abbreviated transcription (Latin):
autem eius monachus mo¬
bilitati mentem dederat. ꝙ
ꝑ manere in mouasterio no¬
lebat Cumq eum uir di assi¬
due corriperet. frequenterq
aminoueret. ipse uero nullo
modo consentiret incongre¬
gatione ꝑsistere. atq inpor.¬
tunis precibus ut laxaretur
imineret: quadam die is¬
dem uenerabilis pater nimi

Expanded text:
autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimi
Abbreviated transcription (Latin):
corrigia sublata uideret᷑. morq
corpiis illiꝰ extra murũ ꝓiecit᷑. Tẽ
quida humanitatis pietate com¬
pulsi. abscisum cap̃ ceruici appo¬
uentes: cũ uno paruulo uifante
qui illic extinctus inuentꝰ est.
iuxta murũ corpꝰ ep̃i sepulture
tradiderut̃. Cũq pꝰ eande cedẽ
di ł quadragesimo rex totila uis¬
siss. ut ciues urbiᷤ illiꝰ qͥ quolibꝙ
disꝑsi essent. ad eande sine aliqua
trepidatione remearẽt᷑: Itiqͥ pͥꝰ
pultũ ess coxpꝰ illiꝰ quesiuer̃t: ut
hoc uirta hondrem debitũ. ĩ eccła
beati petͥ apł humarent. Cumq¬
itũ ess ad sepulchrũ. effossa terra.
suener̃t corpꝰ pueri parit̾ huma¬
ꝙ. ut pote iam quadragesimo
sepultũ: ꝙ qđ est adhuc magna
ammiratione uenerandũ: qͥa
ita cap̃ eiꝰ unitũ fuerat corpori. ac
si nequaꝙͣ fuiss abscisũ: sid ui¬
delicet ut nulla uestigia sectio¬
nis apparerent. Cuniq hoc
in terga uerterent. exquirentes

Expanded text:
corrigia sublata videretur. Moxque corrigia sublata videretur. Moxque corpus illius extra muruin proiecit. Tunc quidam humanitatis pietate conpulsi abscisum capud cervici adponentes, cum uno parvulo infante, qui illic extinctus inventus est, iuxta murum corpus episcopi sepulturae tradiderunt. Cumque post eandem caedem die quadragisimo rex Totila iussisset, ut cives urbis illius, qui quolibet dispersi essent, ad eam sine aliqua trepidatione remearent, hii qui prius pultum esset corpus illius quaesierunt, ut hoc iuxta honorem debitum in ecclesia beati Petri apitum esset ad sepulcrum, effossa terra, invenerunt corpus pueri pariter humati, utpote jam die quadragesimo, sepultum. Et quod est adhuc magna admiratione venerandum, quia ita caput ejus unitum fuerat corpori, ac si nequaquam fuisset abscissum, sic videlicet, ut nulla vestigia sectionis apparerent. Cumque hoc et in terga verterent, exquirentes
Abbreviated transcription (Latin):
narrauit quodda rabile uald
miracułu dicẽs. Uir scĩssimꝰ hercu¬
lanus nutritor meꝰ ꝑusine ciuita¬
tis ep̃c fuit. ex cõu̾satione monas¬
terii adsacerdotalis ordinis gra¬
ciam deductus Totile autẽ
ꝑfidi regis temporibꝰ eandẽ ur¬
bem annis septẽ continius. go
thorum exercitus obsedit. Ex
qua multi euuũ fuger̃t: qͥ famiᷤ
periculuĩ ferre ñ poterat. Anno
uͦ septimo nec dũ finito: obsessã
urbem gochoꝵ exercitꝰ ĩ trauit.
Tuc comes qͥ eidem exercitui p̾e¬
rat. ad regẽ totiła nũcios misit:
exquirens qͥd de ep̃o uel populo
fieri iuberet. Lui ille p̃cepit di¬
cens. Ep̃o priꝰ a uertice usq ad
calneũ. corrigiã tolle: ꝙ tunc
caput illiꝰ amputa: omnẽ uͦ popłm
qui illic inuentꝰ est: gladio extingue.
Tunc isdem comes. uenerabilẽ uir̃
hercolanũ ep̃m suꝑ urbis muru
deductum. capite truncauit: eiꝰq
cutẽ iã mortui a uertice usq ad
calcaneũ incidit: ut ex eiꝰ corꝑe

Expanded text:
narravit quoddam memorabile valde miraculum, dicens: Vir sanctissimus Herculanus nutritor meus, Perusinae civitatis episcopus fuit, ex conversatione monasterii ad sacerdotalis ordinis gratiam deductus. Totilae autem perfidi regis temporibus, eamdem urbem annis septem continuthorum exercitus obsedit. Ex qua multi civium fugierunt, qui famis periculum ferre non poterant. Anno vero septimo necdum finito, obsessam urbem Gothorum exercitus intravit. Tunc comis, qui eidem exercitui praeerat, ad regem Totilam nuntius misit, exquirens, quid de episcopo vel populo fieri iuberet. Cui ille praecepit, dicens: "Episcopo prius a vertice usque ad calcaneum corrigiam tolle et tunc caput illius amputa, omnem vero populum, qui illic inventus est, gladio extingue". Tunc isdem comis venerabilem virum Herculanum episcopum super urbis murum deductum capite truncavit eiusque cutem iam mortui a vertice usque ad calcaneum incidit, ut ex eius corpore
Abbreviated transcription (Latin):
ab oratione. caput leuasset.
sanam sepperit: quã timens
ꝑ fragmenta collegerat. Sicq
induobꝰ miraculis. duorum
patrum est uirtutes imitatus
in mole scilicet sari. factũ gre¬
gorii qui montem mouit: in
reparatione uero lampadis. uir¬
tutem donati. qui fractum ca¬
licem. pristinȩ in columitati
restituit. ꝑet RUS

Expanded text:
ab oratione caput levasset, ab oratione caput levasset, sanam lampadem reperit, quam timens per fragmenta collegerat. Sicque in duobus miraculis duorum Patrum virtutes imitatus est: in mole scilicet saxi, factum Gregorii qui montem movit; in reparatione vero lampadis, virtutem Donati, qui fractum calicem pristinae incolumitati restituit. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
occupabat. Quadam die dum
nonnosus uir uenȩrabilis cogi¬
taret. quod saltim ad condim̃¬
ta olerum nutrienda locus
isdem aptus potusset existe¬
re. si hunc moles sari illiꝰ nõ
renẽret: occurrit animo. qͥa
eandem molem quinquagin¬
possent. Cumq de humano
labore esset facta desperatio.
ad diuinum se solaciũ contu¬
lit: seq illic nocturno silen¬
cio morationem dedit̾ Cum
mane facto ad eundem locũ
fratres uenerunt. atq inue¬
nerunt. molem tante mag¬
nitudinis ab eodem loco lon¬
gius recessisse. suoq recessu
largum fratribꝰ sp̃aciũ dedis¬
se. Alio quoq tempore cũ
isdem uenerabilis uir lam¬
pades uĩtreas in oratorio la¬
uaret. una ex eius manibus
cecidit: quȩ ꝑ innumeras
partes fracta desiliit. Qui ue¬
hementissime ꝑatris monas¬
terii furorem timens. lampa¬
dis protinus omnia fragmen¬
ta collegit: atq ante altare
posuit : seq cum grã ge¬
mitu inorationem dedit᷑. Lũq

Expanded text:
occupabat. Quadam die dum occupabat. Quadam die dum Nonnosus vir venerabilis cogitaret, quod saltem ad condimenta olerum nutrienda locus idem aptus potuisset existere, si hunc moles saxi illius non teneret, occurrit animo, quod eamdem molem quinquaginpossent. Cumque de humano labore facta esset desperatio, ad divinum se solatium contulit, seque illic nocturno silentio in orationem dedit. Cumque mane facto ad eumdem locum fratres venirent, invenerunt molem tantae magnitudinis 180 ab eodem loco longius recessisse, suoque secessu largum fratribus spatium dedisse. Alio quoque tempore cum idem vir venerabilis lampades vitreas in oratorio lavaret, una ex ejus manibus cecidit, quae per innumeras partes fracta dissiluit: qui vehementissimum Patris monasterii furorem timens, lampadis protinus omnia fragmenta collegit, atque ante altare posuit, seque cum gravi gemitu in orationem dedit. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
nunc loco tibi aliquid
narrabo: quod ꝙ uiri uene¬
rabilis marimiani ep̃i ꝙ lau¬
rionis quẽm nostĩ ueterans
monachi. qui uterq nunc¬
usq suꝑ est relatione cogno¬
ui. Qui scilicet laurio in eo
monasterio quod iurta nepe¬
siuam urbem suppentõma uo¬
catur. ab anastasio se̾issimo
uiro nutritus est. Qui nimi¬
rum anastasius uitȩ uenera¬
bilis uiro nonnoso p̃posito
monasterii quod inso ratis
monte situm est ꝙ ꝓpinqui¬
tate loci ꝙ morũ magnitu¬
dine.ꝙ uirtutũ studus assi¬
due iungebatur. Isdem ͦ
nonnosus sub asꝑrimo sui
monasterii degebat patre
s eius mores mira semꝑ equa¬
nimitate rolerabat. Sicq
erat: sicut crebro patris ira¬
cundiam ex humilitate mi¬
tigabat. Quia uero eiꝰ monaᷤ¬
terium in summo montisca¬
cumine situm est: ad quãli¬
bet paruum ortum fratribꝰ
excolendum. nulla planicieᷤ
patẽbat. Unus autẽ breuisli¬
nus locus in latere montis
excreuerat. quẽ ingentis sari
naturaliter egrediens moles

Expanded text:
nunc loco tibi aliquid narrabo, quod et viri venerabilis Maximiani episcopi, et Laurionis, quem nosti veterani monachi, qui uterque nuncusque superest, relatione cognovi; qui scilicet Laurio in illo monasterio quod juxta Nepesinam urbem Suppentonia vocatur, ab Anastasio viro sanctissimo nutritus est. Qui nimirum Anastasius, vitae venerabilis viro Nonnoso praeposito monasterii, quod in Soractis monte situm est, et propinquitate loci et morum magnitudine, et virtutum studiis assidue jungebatur . Idem vero Nonnosus sub asperrimo sui monasterii degebat Patre: sed ejus mores mira semper aequanimitate tolerabat. Sicquetudine, sicut crebro Patris iracundiam ex humilitate mitigabat. Quia vero ejus monasterium in summo montis cacumine situm est, ad quemlibet parvum hortum fratribus excolendum nulla patebat planities: unus autem brevissimus locus in latere montis excreverat, quem ingentis saxi naturaliter egrediens moles
Abbreviated transcription (Latin):
cesse esser in manibꝰ ferebant.
Auadahi uero die ꝑ euĩpam
incurie eadem ciuitas an¬
chonitana succensa est Cũq
uehementer arderet. ẽ peur¬
rerunt omnes ut ignẽ extin¬
guerent. s illis aquam certa¬
tim proicientibꝰ ita crescebat
flamina. ut iam tocius urbĩ
interitum minari uideretur:
Cumq propinquiora sibi queq:
loca ignis inuaderet. iamq
urbis partẽ non modicam
cousumpsisset. ꝙ obsistere nul¬
lus ualeret: deductus in ma¬
nibus uenit ep̃c:ꝙ tanta pe¬
riculi necessitate cõpulsus.
familiaribus suis se portanti
pͥonite. Quod ita factum ẽ:
atq in eo loco est positus. uͥ
tota uis flammȩ uidebatur
incumbere. Cepit autẽ mi¬
ro modo insemet ipsum in¬
cendium retorquerͥ. ac si
reflexione sui impetus excla¬
maret. se ep̃m transire nõ
põsse. Sicq factum est: ut
flamina incendii illo termi¬
no refrenata insemet ipsa
frigesceret: ꝙ contingere ul¬
terius quic quã edificii non

Expanded text:
cesse erat in manibus ferebant. cesse erat in manibus ferebant. Quadam vero die per culpam incuriae eadem civitas Anconitana 177 succensa est. Cumque vehementer arderet, concurrerunt omnes ut ignem exstinguerent. Sed illis aquam certatim projicientibus, ita crescebat flamma, ut jam totius urbis interitum minari videretur. Cumque propinquiora sibi quaeque loca ignis invaderet, jamque urbis partem non modicam consumpsisset, et obsistere nullus valeret, deductus in manibus venit episcopus, et tanta periculi necessitate compulsus, familiaribus suis se portantibponite. Quod ita factum est, atque in eo loco est positus, ubi tota vis flammae videbatur incumbere. Coepit autem miro modo in semetipsum incendium retorqueri, ac si reflexione sui impetus exclamaret se episcopum transire non posse. Sicque factum est ut flamma incendii illo termino refrenata, in semetipsa refrigesceret, et contingere ulterius quidquam aedificii non
Abbreviated transcription (Latin):
ut uir dñi constaneiꝰ audiunit:⁊
lampades quas reficiebat ꝓtinꝰ
letus relinquens. concitus des¬
cendit: atq in eiusdem rustici
amplexum ruit: eumq examo¬
re nimio constringere ceꝑit
brachiis q osculari: magnasq
gracias agẽre quod de se̾ taliã
iudicass dicens. Tu solus es qui
Ex quare pensandum est euiꝰ
apud se humilitatis fu̾it. qui
despicientem se rusticum amp¬
lius amauit. Qualis enim quisq
apud se lateat: contumelia illã¬
ta probat. Nam sicut suꝑbi ho¬
noribus. sic plerumq humiles
sua despectione gratulantur.
Cumq se q inalienis oculis uileᷤ
aspiciunt. id cireo congaudẽt.
quia hoc iudieium confirma
Pin tellegunt quod de se ꝙ
ipsi apud semet ipsos habuert̃.
t agnoscoẜE
ur iste magnus fuit in
miraculis. s maior incus in hu¬
milicate.¬
iusdem quoq auchoni¬
ranȩ antistes eccłe uir
uiteꝰ uenerabilis marcellinus
fuit: cuius gressum dolore
nimio podagra contrarerat:
eumnq familiares sui sicubi ne¬

Expanded text:
ut vir Dei Constantius audivit, lampades quas reficiebat protinus laetus relinquens, concitus descendit, atque in ejusdem rustici amplexum ruit, eumque ex amore nimio constringere coepit brachiis, et osculari, magnasque gratias agere quod is de se talia judicasset, dicens: Tu solus in me Ex qua re pensandum est cuius apud se humilitatis fuit qui despicientem se rusticum amplius amavit. Qualis enim quisque apud se lateat, contumelia illata probat. Nam sicut superbi honoribus, sic plerumque humiles sua despectione grCumque se et in alienis oculis viles aspiciunt, idcirco gaudent, quia hoc judicium confirmari intelligunt, quod de se et ipsi apud semetipsos habuerunt. PETR. Ut agnosco, vir iste magnus foris fuit in miraculis, sed major intus in humilitateEjusdem quoque Anconitanae antistes Ecclesiae vir vitae venerabilis Marcellinus fuit , cujus gressum dolore nimio podagra contraxerat, eumque familiares sui sicubi ne
Abbreviated transcription (Latin):
ramdui uexati sunt. quo usq
hoc cuucħ etiam qui foris erãt
langobardi cognoseerent: qͣtinꝰ
locum saerum temerare ulte¬
rius non auderent. Sicq uir
sẽs dum discipulos defendit:
etiam multis post remedium
illuc fugientibus pͣbuit. suiꝰ¬
dam coep̾i mei didici relatio¬
ne quod narro: qui in achon¬
cana urbe ꝑ annos multos.
monachico habitu deguit.
uitam non mediocriter i

Expanded text:
tandiu vexati sunt, quousque tandiu vexati sunt, quousque hoc cuncti, etiam qui foris erant, Lanlocum sacrum temerare ulterius non auderent. Sicque vir sanctus dum discipulos defendit, etiam multis post remedium illuc fugientibus praestidam coepiscopi mei didici relatione quod narro: qui in Anconitana urbe per annos multos in monachico habitu deguit, ibique vitam non mediocriter religio
Abbreviated transcription (Latin):
celitus factus. rebus illic om̃ibꝰ
insua stabilitate manentibus.
arcam quȩ suꝑposita sepulchro
eus fuerat extulit. longẽq ꝓ¬
iecit ut palam cunct eogn̾os¬
cerent: quanti esset meritiꝰ cuiꝰ
illic corpus iaceret. Ea etiã quȩ
sub iungo: predicti uenerabilis
uiri fortunati qui ualde michi
etate. opere. ꝙ simplicitate pla¬
cet. relatione cognoui. eandẽ¬
ualeriȩ prouinciam langobar¬
dis intrantibꝰ ex monasterio reue¬
rentissum uiri equitii. inpͣdicto
oratorio ad sepulchrum eiꝰ mona¬
chi fugerunt. Cumq lugobar¬
di seiuentes oratorium intrassẽt.
ceperunt eosdem monachos foraᷤ
trahere. ut eos aut ꝑtormenta
discuterent. aut gladiis necarẽt.
Quorum unꝰ ingemuit: atq acri
dolore commotus clamauit. Theu
sc̃e equiti. placet tͥ quod traha¬
inui᷑ ꝙ non nos defendas : Ad cu¬
ius uocem protinus sementes
langobardos inmundus spiritꝰ
in u̾asit. qui corruentes in terrã:

Expanded text:
coelitus factus, rebus illic omnibus coelitus factus, rebus illic omnibus in sua stabilitate manentibus, arcam, quae superposita sepulcro ejus fuerat, extulit, longeque projecit, ut palam cuncti cognoscerent quanti esset meriti is cujus illic corpus jaceret. Etiam ea quae subjungo, praedicti venerabilis viri Fortunati, qui valde mihi aetate, opere et simplicitate placet, relatione cognovi. EamdeValeriae provinciam Langobardis intrantibus, ex monasterio reverentissimi viri Equiti in praedicto oratorio ad sepulcrum ejus monachi fugerunt. Cumque Langobardi saevientes oratorium intrassent, coeperunt eosdem monachos foras trahere, ut eos aut per tormenta discuterent, aut gladiis necarent. Quorum unus ingemuit atque acri dolore commotus clamavit: 'E, sancte Equiti, placet tibi, ut trahamur, et non nos defendas'? Ad cuius vocem protinus saevientes Langobardos inmundus spiritus invasit. Qui corruentes in terram,
Abbreviated transcription (Latin):
re consueuerat. contra iino¬
centem ionathȩ filium senten
ciam dedit. cum uerba pueri
mentientis audiuit: quod tam̃
quia ꝑ dauid factum est. ꝙ oc¬
culto di iudicio iustum ere¬
dimus:. ꝙ tamen humana ra¬
cione qualiter iustũ fuerit.
non uidemus. Quid gͦ mirũ
si ore mentientium aliquando
in aliud ducimur qui ꝓphetȩ
non sumus: Alultum uero est.
quod unius cuiusq p̃sulis men¬
tem. curarum densitas deuastat.
cumq auimus diuiditur ad
multa. fit minor ad singula.
tantoq ei in una qualibet re sub¬
ripitur. quanto lacius in multis
oceupatur. Pet R
ilere non debeo. Gres¬
Yquod de hoc iuro abbate
quondam meo reuerentissimo
ualentiõe narrate cognoui. Aie¬
bat nãq quia corpus eiꝰ dum
inbeati laurentii martyris ora¬
torio esset humatum: suꝑ sepul¬
chrum illius rusticus quidam
arcam cium frumento posuit.
nec quantus qualisq uirꝰ illic
iacẽret ꝑpendere ac uereri
curauit. cum repente turbo

Expanded text:
re consueverat, contra innore consueverat, contra innocentem Ionathtiam dedit, cum verba pueri mentientis audivit? Quod tamen quia per David factum est, et occulto Dei judicio justum credimus, et tamen humana ratione qualiter justum fuerit, non videmus. Quid ergo mirum si ore mentientium aliquando in aliud ducimur, qui prophetae non sumus? Multum vero est quod uniuscujusque praesulis mentem curarum desitas devastat. Cumque animus dividitur ad multa, fit minor ad singula: tantoque ei in una qualibet re subripitur, quando latius in multis occupatur. PETR. ilere non debeo, quod de hoc viro abbate quondam meo reverentissimo Valentino narrante, agnovi. Aiebat namque quia corpus ejus dum in beati Laurentii martyris oratorio esset humatum, super sepulcrum illius rusticus quidam arcam cum frumento posuit, nec quantus qualisque vir illic jaceret, perpendere 173 ac vereri curavit. Tunc repente turbo
Abbreviated transcription (Latin):
gat pater ur̃: ne fatigari de¬
beatis. Cumq hoc dĩ famul
audisset. contristatus ait. Nuͣ¬
quid non die hesterno dixi.
Tunc ꝓcaritatis ex hibitione
aliquantulum ex secutorẽ suũ
incella retinuit: eiq laboris sui
cominodum. coacto renitentiq
dedit. Cognosce gͥ petrȩ. ĩ qͣnta
di custodia sunt: qui in hac uita
se ipsos despicere nouerunt:
cum quibus intus eiuibꝰ in ho¬
nore numerantur: qui despec¬
ti foris hominibꝰ esse non eru¬
bescunt: quia ȩ contra  in dei
oculis iacent: qui apud suos
ꝙ proximorum oculos ꝑ ina¬
nis głe appetitũ cument. un
de quibusdam ueritas dicit.
Uos estis qui iustificatis uos eo¬
ram hominibꝰ: d̾s autem noũ
corda ur̃a: quia quod hominibꝰ
alcum est. abhominabile est
ante dm̃.PETRUS
iror ualde: quod de tali
iuro. subripi pontifici tan¬
to potuerit. GRE GOrIUS.
uid miraris petre: quia
fallimur. qui homines
sumus: An menti excidit. qd̾
dauid qui ꝓphetiȩ spm̃ habe¬

Expanded text:
gat Pater noster ne fatigari degat Pater noster ne fatigari debeatis. Cumque hoc Dei famulus audisset, contristatus ait: Nunquid non die hesterno dixi tTunc pro charitatis exhibitione aliquantulum exsecutorem suum in cella detinuit, eique laboris sui commodum coacto renitentique dedit. Cognosce igitur, Petre, in quanta Dei custodia sunt qui in hac vita seipsos despicere noverunt; cum quibus intus civibus in honore numerantur, qui despecti foris hominibus esse non erubescunt; quia econtra in Dei oculis jacent, qui apud suos et proximorum oculos per inanis gloriae appetitum tument. Unde et quibusdam Veritas dicit: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus, Deus autem novit corda vestra: quia quod hominibus altum est, abominabile est ante Deum . PETR. Miror valde quod de tali viro subripi pontifici tanto potuerit. GREGOR. Quid miraris, Petre, quia fallimur qui homisumus. An menti excedit quod David, qui prophetie spiritum habe
Abbreviated transcription (Latin):
Ilies uocauit fratres. p̃cepit
hora eadem iumenta p̃pa¬
rari: atq exseeucorem suum
cepit uehementissime urgere
ut. statim exire debuissent.
Cui uilianuis ait. Hoc fieri nul¬
latenus potest: quia lassat᷑ ex
itinere hodie non ualeo exi¬
re. Tunc illẽ respondit. Contͥs¬
tas me fili̾. quia si hodierua
die non egredimur: iã erastina
non exim̃us. Dei itaq famulꝰ.
ex secutoris sui lassitudine eo¬
actus. in inonasterio suo eade
nocte demoratus est: Cũ exce
sequenti die subipso lucis ere¬
pusculo uehementer ȩquo in
cursu fatigato. ad uilianumn
cum epistola puer uenit. In
qua p̃ceptum est ei ne seruũ
dđi contingere uel mouere de
monasterio auderet. Quẽ ille
cum requisisset eur sentencia
esset mutata: cognouit quia
nocte eadem qua ipse illuqꝰ.¬
ȩxecutor. missus est. ꝑ uisum
pontifex fuerat uehementer
er territus. eur ad exhibendu
di hominem mittere pͣsump¬
sisset. Qui protinus surrexit:
seq uenerandi uiri orãcioni

Expanded text:
Illico vocavit fratres, praecepit Illico vocavit fratres, praecepit hora eadem jumenta praeparari, atque exsecutorem suum coepit vehementer 172 urgere ut statim exire debuissent. Cui Julianus ait: Hoc fieri nullatenus potest, quia lassatus ex itinere hodie non valeo exire. Tunc ille respondit: Contristas me, fili, quia si hodierna die non egredimur, jam crastina non exibimus. Dei itaque famulus exsecutoris sui lassitudine coactus, in monasterio suo eadem nocte demoratus est. Cum ecce sequenti die sub ipso lucis crepusculo vehementer equo in cursu fatigato ad Julianum puer cum epistola pervenit, in qua praeceptum est ei ne servum Dei contingere vel movere de monasterio auderet. Quem cum ille requireret cur sententia esset mutata, cognovit, quia nocte eadem, in qua ipse exsecutor illuc missus est, per visum pontifex fuerat vehementer exterritus, cur ad exhibendum Dei hominem mittere praesumpsisset. Qui protinus surrexit, seque venerandi viri commendans
Abbreviated transcription (Latin):
cepit clamare dicens. Quid ẽ hoc:
Ego te misi hominem deducere:
non fenum portare. Cui respon¬
dit puer. Quem queris: ecce sub¬
sequitur. Tum ȩccȩ uir dĩ. cla¬
uatis calciatus caligis. falcem fe¬
nariam incollo deferens uenie¬
bat: quem ad huc longe positũ
puer suo dño quia ipse esset
quem quereret indicauit. Isde
uero uilianus repente ut uidit
di famulum. exipso habitu des¬
perit: eumq qualiter deberet
alloqui proterua mente p̃pa¬
rabat. Alor uero ut seruus c
cominus affuit: eiusde uiliani
animum intolerabilis pauor
iuasit. ita ut tremeret: atq
ad insinuandum hoc ipsũ quod
uenerat. uix sufficere lingua
potiusset. Qui humiliato mor
spũ. ad eius genua cucurrit:
oracionem pro se fieri peciit.
ꝙ quia pater eius apostolicus
pontifer eum uidere uellet in¬
dicauit. Uir autem uenera¬
bilis equitius cepit inmensã
grãs omnipotenti dđo agere: as¬
serens quod se ꝑ summũ pon¬
tificem gr̾a suꝑna uisitasset.

Expanded text:
coepit clamare, dicens: Quid est hoc? coepit clamare, dicens: Quid est hoc? Ego te misi hominem deducere, non fenum portare. Cui puer respondit: Quem quaeris, ecce subsequitur. Tum ecce vir Dei, clavatis calceatus caligis, falcem fenariam in collo deferens, veniebat: quem adhuc longe positum puer suo domino quia ipse esset quem quaereret indicavit. Idem vero Julianus repente ut vidit Dei famulum, ex ipso habitu despexit, eumque qualiter deberet alloqui proterva mente praeparabat. Mox vero ut servus Dei cominus adfuit, ejusdem Juliani animum intolerabilis pavor invasit, ita ut tremeret, atque ad insinuandum hoc ipsum quod venerat, vix sufficere lingua potuisset. Qui humiliato mox spiritu ad ejus genua cucurrit, orationem pro se fieri petiit, et quia pater ejus apostolicus pontifex eum videre vellet indicavit. Vir autem venerandus Equitius coepit immensas gratias omnipotenti Deo agere, asserens quod se per summum pontificem gratia superna visitasset.
Abbreviated transcription (Latin):
buit: eui uix poterat uel ipse
dominari. Hunc gͦ misit: ut
eum ad se sub celeritate ꝑdu¬
ceret. ꝑrexit puer. & ꝓteruo
spũ pracum uelociterꝰ ingressꝰ
om̃sq illic intuens fenũ secanteᷤ.
requisiuit quis nam ess ȩqui¬
tius. A orq ut audiuit quis
esset: eum adhuc longe po¬
situs asperit ⁊ in menso timo¬
re correptus cȩpit timere
lassescere: seq ipsum nutanti
gressu uix posse portare. Qui
tremens ad di hominẽ ꝑuenit:
atq ulnis humiliter eius ge¬
nua deosculans strmnrit: suũq
dñm ei occurrisse nunciauit.
Cui resalutato: łi famulus p̃ce¬
pit dicens. Leua fenum uiride:
porta pabulum iuinentis. ĩ qͥbꝰ
uenistis. Eece ego quia parum
suꝑ est opere expleto: te sub¬
sequor. Is autem qui missus
fuerat iulianus defensor. mira¬
batur ualde quid nam esset qd
redire moraretur puer. Cũ
ecce reuercentẽ conspicit pue¬
rum. atq incollo fenum ex prato
deferentem: qui uehementer iratͦ.

Expanded text:
buit, cui vix poterat vel ipse buit, cui vix poterat vel ipse dominari. Hunc ergo misit, ut ipsum ad se sub celeritate perduceret. Perrexit puer, et protervo spiritu pratum velociter ingressus, omnesque illic intuens fenum secantes, requisivit quisnam esset Equitius. Moxque ut audivit quis esset, eum adhuc longe positus aspexit, et immenso timore correptus, coepit tremere, lassescere, seque ipsum nutanti gressu vix posse portare. Qui tremens ad Dei hominem pervenit, atque ulnis humiliter ejus genua deosculans, strinxit, suumque dominum ei occurrisse nuntiavit. Cui resalutato Dei famulus praecepit, dicens: Leva fenum viride, porta pabulum jumentis in quibus venistis: ecce ego, quia parum superest, opere expleto te subsequor. Is autem qui missus fuerat, Julianus defensor mirabatur valde quidnam esset quod redire moraretur puer: cum ecce revertentem puerum conspicit, atque in collo fenum ex prato deferentem; qui vehementer iratus
Abbreviated transcription (Latin):
apostolici nr̃i domini sibimet
A ittatur igitur si placet qui
huc eum ex hibeat: ut quis sit
ecclesiasticus uigor agnoscat
Sicut autem moris est. ut oc¬
cupato in multis animo. adula¬
tio ualde subripiat. si ab ipso
cordis ostio nequaquam fuerit
cicius repulsa: suadentibꝰ
clerieis consensum pontifer p̃¬
buit: ut ad romanã urbem de¬
duci debiusset: ꝙ quȩ nã sua
esset mensura cognosceret.
Iulianum tamen tunc defen¬
sorem mittens qui sabinensi
eccłȩ postino diun in episcopa¬
tu prefuit: hoc p̃cepit ut eũ
maguo eum honore deduce¬
ret: nec quicꝗͣ. di fimulus ex
conuentione eadem iniuriȩ
sentiret. Qui parere de eo cle¬
ricorum uocis cõncit᷑ uoleus.
festine ad eius monaste rium
cucurrit᷑. Ibiq ab sente illo anti¬
quarios scribentes repperit: uͥ
abbas esset inquisuit. Qui dix¬
erunt. In ualle hac que monas¬
terio subiacet: fenum secat. Isde
uero uilianus. suꝑbum ualde
atq concumacem puerũ ha¬

Expanded text:
apostolici nostri Domini sibimet apostolici nostri Domini sibimet  Mittatur ergo, si placet, qui huc eum exhibeat, ut quis sit ecclesiasticus vigor agnoscat. Sicut autem moris est ut occupato in multis animo adulatio valde subrepat, si ab ipso cordis ostio nequaquam 169 fuerit citius repulsa, suadentibus se clericis consensum pontifex praebuit, ut ad Romanam urbem deduci debuisset, et quaenam sua esset mensura cognosceret. Julianum tamen tunc defensorem mittens, qui Sabinensi Ecclesiae postmodum in episcopatu praefuit, hoc praecepit, ut magno cum honore eum deduceret, nec quidquam Dei famulus ex conventione eadem injuriae sentiret. Qui parere de eo clericorum votis concitus volens, festine ad ejus monasterium cucurrit, ibique absente illo antiquarios scribentes reperit, ubi abbas esset inquisivit. Qui dixerunt: In valle hac quae monasterio subjacet, fenum secat. Idem vero Julianus superbum valde atque contumacem puerum ha
Abbreviated transcription (Latin):
quoq fidelium domos. eir¬
cuniquaq discurreret: ꝙ
corda audientium ad amo¬
rem patriȩ cęlestis excitaret.
Erat uero ualde uilis inuestr¬
bus. atq ita despectus: ut si
quis illum forrasse uesciret.
salutacus etiam resalutare
despiceret. Et quociens ad¬
alia tendebat loca: iumien¬
tou sedere consueuerat.
quod esse despicabiliꝰ um̃tis
om̃ibꝰ in cella pocuisset re¬
periri: in quo etiam capistͤ
pro freno. ꝙ ueruẽcũ pelli¬
bus ꝓ sella utebatur. Suꝑ
semẽt ipsum sacros cõdices
inpellieĩs sacculis missos.
seripturarum aperiebat fontẽ
ꝙ rigabat praca mencium.
Huius quoq opinio pͣdicatio¬
nis. ad romanȩ urbis noticiã
ꝑuenit: atq ut est liugua ad¬
ulantium. auditoris sui animũ
amplectendo necans. eo temꝑe
clerici huius apostolice sedis
antisati ad ulando questi sũt
dicentes. Quis est iste uir rus¬
ticus. qui auctoritatem sibi p̃¬
dicationis arripuitꝰ. ꝙ officiũ

Expanded text:
quoque fidelium domos cirquoque fidelium domos circumquaque discurreret, et corda audientium ad amorem patriae coelestis excitaret. Erat vero valde vilis in vestibus, atque ita despectus, ut si quis illum fortasse nesciret, salutatus etiam resalutare despiceret, et quoties alia tendebat ad loca, jumentum sedere consueverat, quod despicabilius omnibus jumentis in cella potuisset reperiri; in quo etiam capistro pro freno, et vervecum pellibus pro sella utebatur. Super semetipsum sacros codices in pelliceis sacculis missos d, Scripturarum aperiebat fontem, et rigabat prata mentium. Hujus quoque opinio praedicationis ad Romanae urbis notitiam pervenit; atque ut est lingua adulantium auditoris sui animam amplectendo necans, eodem tempore clerici hujus apostolicae sedis antistiti adulando questi sunt, dicentes: Quis est iste vir rusticus, qui auctoritatem sibi praedicationis arripuit, et officium
Abbreviated transcription (Latin):
michi loqueris: ego quoq me¬
speciosus mͥ ꝑ uisionẽ iuuenis
astitit: atq in lingua mea me¬
dicinale ferramentum. idest
flebõtomum posuit dicens.
Eoce posui uerba mea more
tuo: egredere ad p̃dicandum:
atq exillo die etiam cũ uolu¬
ero: de deo tacere ñpossum.
atris huius eriam opꝰ
agnoscere: qui fertur talia
dona ꝑcepisse. CRe GorIUS¬
pus petre ex dono est. nͣ
donumi exopere alioqͥn
gr̃a iam non est gr̃a. Omne
quippe opus donã p̃uenuuit.
uamiuis. subsequenti opere
ipsa etiam dona succrescũt.
Ne tamen uitę eius cognitio¬
ne fiauderis bene hꝰ ue re¬
uerentissimus uir albinus
reatinȩ antistes eccłe cogno¬
uit. ꝙ ad huc suꝑsunt mulgi.
qui scire potuerunt. S quid
plus queris operis quando cõ¬
cordabat uite mundicia cũ
studio p̃dicationis: Tantus
quippe illum ad colligendas
rat. ut sic monasterũs pre¬
esset: quatinus ꝑ eccłas. per
castra. ꝑ uicos. ꝑ singulorũ

Expanded text:
mihi loqueris ego quoque memihi loqueris ego quoque mespeciosus mihi per visionem juvenis astitit, atque in lingua mea medicinale ferramentum, id est phlebotomum posuit, dicens: Ecce posui verba mea in ore tuo; egredere ad praedicandum. Atque ex illo die etiam cum voluero, de Deo tacere non possum. PETR. Patris hujus opus agnoscere, qui fertur talia dona percepisse. GREGOR. Opus, Petre, ex dono est, non donum ex opere, alioquin gratia jam non est gratia. Omne quippe opus dona praeveniunt, quamvis ex subsequenti opere ipsa etiam dona succrescunt; ne tamen vitae ejus cognitione frauderis, bene hunc reverentissimus vir Albinus Reatinae antistes Ecclesiae cognovit, et adhuc supersunt multi qui scire potuerunt. Sed quid plus quaeris operis, quando concordabat vitae munditia cum studio praedicationis? Tantus quippe illum fervor ad colligendas rat, ut sic monasteriis praesset, quatenus per ecclesias, per castra, per vicos, per singulorum
Abbreviated transcription (Latin):
rando succurreret. Aloxq ut
hortum isdem pater ingrest
est: cȩpit ex eius ore quasi sa¬
tisfaciens. ipse qui hanc arripu¬
erat diabolus clamare
dicens. Ego quid feci. ego quid
feci: Sedebam mͥ supra lactucã:
uenit illa ꝙ momordit. ius.
Cui cum graui indignatione:
uir d̃i precepit ut abscederet:
ꝙ locum inomnipotentis dei
famulã non haberet. Qui ꝓtui
abscessit: nec eam contingere
felix nomine: uursiȩ prouin¬
ciẽ nobilis pater huius castorii
qui nunc nobiscum ee in roma¬
na urbe demoratur: cum eiuiðe
uenerabilem uirum sacrum
ordinem non habere conspice¬
ret.ꝙ ꝑ singula loca discurrere
atq studiose p̃dicare: ẽum qua¬
dam  familiaritatis ausu adit
diceus. Qui sacrum ordinem
non habes. atq a romano pon¬
nfice sub quo degis p̃dicationis
licentiam non accepistr̃. pͣdica¬
re quomͦ p̃sumis: Qua eiꝰ inqͥ¬
sitione compulsus uir sc̃s in¬
dicauit p̃dicationis licentiã.
qualiter accepit dicens. Ea q̃

Expanded text:
orando succurreret. Moxque orando succurreret. Moxque hortum idem Pater ut ingressus est, coepit ex ejus ore quasi satisfaciens ipse qui hanc arripuerat diabolus clamare, dicens: Ego quid feci? ego quid feci? Sedebam mihi super lactucam; venit illa, et momordit me. Cui cum gravi indignatione vir Dei praecepit ut discederet, et locum in omnipotentis Dei famula non haberet. Qui protinus abscessit, nec eam ultra contingere Felix nomine, Nursiae provinciae nobilis, pater hujus Castorii qui nunc nobiscum in Romana urbe demoratur, cum eumdem venerabilem virum Equitium sacrum ordinem non habere conspiceret, et per singula loca discurrere, atque studiose praedicare, eum quadam die familiaritatis ausu adiit, dicens: Qui sacrum ordinem non habes, atque a Romano pontifice sub quo degis praedicationis licentiam non accepisti, praedicare quomodo praesumis? Qua ejus inquisitione compulsus vir sanctus indicavit praedicationis licentiam qualiter accepit, dicens: Ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
tius longe positus dixit. In
uirtute᷑ seilicet miraculi ex¬
emplum tenens magistri̾ qui
inuitatus adfiliumꝰ reguli
eum solo uerbo resticuĩt sa¬
luti ut reuertens pater. ea
hora filium restitutũ uite
cognosceret: qu a uitam illiꝰ
exore ueritatis audisset. Os
autem monachi iussionem¬
sui patris implentes: eundẽ
basilium: ex monasterii habi¬
tatione repulerunt. Qui res¬
pulsus dirit frequenter se cel¬
lulam equitiis magicis artibus
in aera suspendisse: nec tamen
eius quempiam ledere potuis¬
se. Qui non post longum tẽpꝰ.
in hac romana urbe exardes¬
cente zelo xp̃ian põpuli: ig¬
ne crematus est. Quada uero
die una di famula exeodẽ ino¬
nasterio uirginum: hortum ĩ¬
gressa est. que lactiicam cõspi¬
ciens concupiut: eamq signo
crucis benedicere oblita aui¬
de moniordit: s arrepta a dia¬
bolo protinus cecidit. Cumnq
uexaretur. eidem patri ȩqui¬
cio sub celeritate nunciatum
est: ut ueniret concitusꝙ

Expanded text:
tius longe positus dixit; in tius longe positus dixit; in virtute scilicet miraculi exemplum tenens Magistri, qui invitatus ad filium reguli , eum solo verbo restituit saluti, ut revertens pater ea hora filium restitutum vitae cognosceret, qua vitam illius ex ore Veritatis audisset. Omnes autem monachi jussionem Patris sui implentes, eumdem Basilium ex monasterii habitatione repulerunt. Qui repulsus dixit, frequenter se cellulam Equitii magicis artibus in aera suspendisse, nec tamen ejus quempiam laedere potuisse. Qui non post longum tempus, in hac Romana urbe, exardescente zelo Christiani populi, igne crematus est. Quadam vero die una Dei famula ex eodem monasterio virginum hortum ingressa est: quae lactucam conspiciens concupivit, eamque signo crucis benedicere oblita, avide momordit; sed arrepta a diabolo protinus cecidit. Cumque vexaretur, eidem Patri Equitio sub celeritate nuntiatum est, ut veniret concitus, et
Abbreviated transcription (Latin):
ineiperet. ꝙ uehement̾ auri¬
s stridoribus. clamare. Alo¬
do moritura sum. uͥ basilius
in onachus ueniat. ꝙ ipse mͥ
ꝑ sue curationis studiũ sali¬
tem reddat. S in tanti patͥs
ab sentia acredere quisquam
monachorum in congregatione
uirginum minime audebat:
quantominus ille qui nouus ad¬
uenerat: eiusq adhuc uitam
nussum repente est. ꝙ di famu¬
lo equitio nunciatum: quod
sanctimoniasis illatinmensis fe¬
bribus estuaret. ꝙ basilii mo-¬
nachi uisitationem anxie que¬
reret. Quo audito: uir sanctꝰ.
dedignando subrisit atq ait.
Qumquid non dixi. quod di¬
aboliis esset iste non monachꝰ:
Ite: ꝙ eum de cella expellite.
De ancilla autem di: quȩ anxi¬
etate febrium urgetur: noli¬
te esse solliciti: quia ex hac ho¬
ra. neq febribus laboratura
est: neq basilium quesitura. Re¬
gressus est monachus: ꝙ ea ho¬
ra saluti restitutam dĩ uirgi¬
nem agnouit. qua eandem
salutem illius di famulꝰ equi¬

Expanded text:
inciperet, et vehementer anxiinciperet, et vehementer anxised stridoribus clamare: Modo moritura sum, nisi Basilius monachus veniat, et ipse mihi per suae curationis studium salutem reddat. Sed in tanti Patris absentia accedere quisquam monachorum in congregationem virginum non audebat; quanto minus ille qui novus advenerat, cujusque adhuc vitam Missum repente est, et Dei famulo Equitio nuntiatum, quod sanctimonialis illa immensis febribus aestuaret, et Basilii monachi visitationem anxie quaereret. Quo audito vir sanctus, dedignando subrisit, atque ait: Nunquid non dixi quod diabolus esset iste, non monachus? Ite et eum de cella expellite. De ancilla autem Dei, quae anxietate febrium urgetur, nolite esse solliciti, quia ex hac hora neque febribus laboratura est, neque Basilium quaesitura. Regressus est autem monachus, et ea hora saluti restitutam Dei virginem agnovit, qua eamdem salutem illius Dei famulus Equi
Abbreviated transcription (Latin):
fugieus pecut. Qui ad iurum
reuerentissimum castorium
amiteruine ciuitatis episcopũ
ꝑgens petnĩt ab eo ut eum
equicio abbati cõmuteret. ac
sanandum monasterio illius
cõmendaret. Tunc ad monas¬
terium uenit ep̃s. secumq ba¬
silium monachum deduxit.
gatione susciperet rogauit.
Quem statim uir sc̃s intuens.
ait. Hunc quem mͥ cõmendas
pater: ego non iuideo mona¬
chum esse. s diabolum. sui il
le respondit. Occasionẽ queris.
ne debeas prestare quod peto.
Ad quem mox di famulꝰ dix̃.
Ego quidem. hoc eum denun¬
cio ẽẽ quod uideo. Ne tamen
nolle me obedire eristimes:
facio quod iubes. Susceptus
itaq in monasterio est: cum¬
non post multos dies. isde
di famulus pr̃o exhortandis
ad desideria suꝑna fidelibus.
paulo longius a cella digress
est. Quo discedente: conti git
ut inmonasterio uirginum
in quo eiusdem patris cura
uigilabat. una earum quȩ
uirta carnis huiꝰ putredinẽ
speciosa uidebatur febriͣre

Expanded text:
fugiens petiit. Qui ad virum fugiens petiit. Qui ad virum reverentissimum Castorium Amiterninae civitatis episcopum pergens, petiit ab eo ut eum Equitio abbati committeret, ac sanandum monasterio illius commendaret. Tunc ad monasterium venit episcopus, secumque Basilium monachum deduxit, gationem susciperet. Quem statim vir sanctus intuens, ait: Hunc quem mihi commendas, Pater, ego non video monachum esse, sed diabolum. Cui ille 165 respondit: Occasionem quaeris ne debeas praestare quod peto. Ad quem mox Dei famulus dixit: Ego quidem hoc eum esse denuntio, quod video; ne tamen nolle me obedire existimes, facio quod jubes. Susceptus itaque in monasterio est. Non post multos dies idem Dei famulus pro exhortandis ad desideria superna fidelibus, paulo longius a cella digressus est. Quo discedente contigit ut in monasterio virginum, in quo ejusdem Patris cura vigilabat, una earum quae juxta carnis hujus putredinem speciosa videbatur febricitare