comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓst̾nit: et sic tandem ad beatam t̾ram in qͣ
cum sponso delectet᷑ ꝑuenit. emi bñdicit᷑.
quod subditur uor ⁊pisti. ani
ylchre s̃gene tue sicut turturis. Eur.¬
tur postqͣm parem suũ semel amiserit
nunqͣm alt̾i se uingit. s semꝑ solitarie habi¬
tans. ingemitu ꝑseu̾at: qr quẽ diligebat
ñ inueniens q̃rit. Sic sc̃a queq anima dũ
illum quem ualde diligit ñ inuenit. quia ab
omni amore alieno se retrahit: qͣi in genarũ

Expanded text:
it, et sic tandem ad beatam terram, in qua cum sponso delectetur, pervenit. Cui bene dicitur, quod subditur: 18. Vers. 9. Pulchrae sunt genae, sicut turturis. Turtur postquam parem suum perdiderit semel, nunquam alteri se jungit, sed semper solitarie habitans in gemitu perseverat, quia quem diligebat non inveniens, quaerit. Sic sancta quaeque anima, dum illum quem valde diligit, non invenit, quia ab omni alieno amore se retrahit, quasi in genaru
Abbreviated transcription (Latin):
quitatui meo in currib pharao. i¬
uis: assimilaui te amicamea scimꝰ
p equitatus israheliticus curriis pharao¬
nis fugiens. in mari dem̾sos reliqͥt. nec tñ
satim t̾ram repmissionis intrauit: s pͥus
mustas tẽptaciones in hemo quadraginta
annis sustinuit. multos reges multis labo¬
ribi erpugnauit: et sic tandem quod ꝓmis.¬

Expanded text:
quitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, amica mea. Scimus quia equitatus Israeliticus, currus Pharaonis fugiens, in mari demersos reliquit, nec tamen statim terram repromissionis intravit, sed prius multas tentationes in eremo quadraginta annis sustinuit, multos reges multis laboribus expugnavit, et sic tandem ad bea
Abbreviated transcription (Latin):
traheret const̾nati concite surgunt. lumi¬
naria accendunt. sociumq semiuiuum
nec iam eis respondẽ ualentem reppune.
Er quo stupefci simur ⁊ magno timore ꝑcussi.
ne mors illuis sibi ĩponeretur si mane in
codem leco inuenirent᷑ fugam ineunt ip̃m
et defunctũ ad eccłiam deferunt sepeliene
ante cuiꝰ fores dumfossa parat᷑ ꝓpter sang̾¬
nis fiuorẽ illũ deponunt. Nec multa inter¬
ueniente mora ille qui mortuus raliit: et
iustratu funereo resedit. Quad qui aderãt
intuentes: ꝑt̾riti fugiunt et exclamant.
Quoꝵ clamore ppłi concitati erccurrerunt.
quil acciderit inqͥrunt: ⁊ mortuũ uite re¬
titutũ audiunt. eluicũ ꝓpius accessissent
et eũ allaꝙͥ cepissent: queq cura se acta fu¬
eranti lib̾a uoce coram omnib enarcauit.
lgoiqͥt quẽ a morte resuscitatũ uidetis
ab infantia sc̃m dilexi iacobũ: eiꝙ inqͣntũ
potui seruuire consueui. Modo aut̃ dũ ad eu

Expanded text:
traheret, conturbati concite surgunt, lumitraheret, conturbati concite surgunt, luminaria accendunt, sociumque semivivum nec jam eis respondere valentem reperiunt. Ex quo stupefacti simul et magno timore percussi, ne mors illius sibi imponeretur si mane in eodem loco invenirentur, fugam ineunt, ipsuet defunctum ad ecclesiam sepeliendum deferunt; ante cujus fores dum fossa pararetur, propter sanguinis fluorem illum deponunt. Nec multa interveniente mora ille qui mortuus fuerat, rediit, et in stratu funereo resedit. Quod qui aderant intuentes, perterriti fugiunt et exclamant; quorum clamore populi concitati accurrunt, quid acciderit inquirunt, et mortuum vitae restitutum audiunt. Qui cum propius accessissent, et eum alloqui coepissent; quaeque circa eum acta fuerant libera voce coram omnibus enarravit. « Ego, inquit, quem a morte resuscitatum videtis, ab infantia sanctum dilexi Jacobum, eique, in quantum potui, servire consuevi. Modo autem dum ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
homicida: qd̃ sepe audiui coram deo ẽe uãp¬
nabile. eunc demon irridens: o inqͥt insipi¬
ens qͣm parũ intelligis ea que tibi ad salutẽ
possint ꝓdesse. Si caliter mortuus fu̾is ad
me sine dubio tͥnsibis: quia puniendo de¬
lictũ tuũ mr̃ eris. O si eẽs tam prudens
cũ multitudine socioꝵ meoꝵ statim ad te
uenirem ac mecũ mansuram animam
tuam letus acciꝑem. Igo aut̃ sũ iacob
apłs: qui tibi consulo. fac ut locutus sũ
si admeũ ius uenire consortũ: et cui delic¬
simplexaninatꝰ ad facinus nocte sociii
dormientib cultellũ extraxit: et quicqͥd
uirile fuerat in partib illis sibi ampucauie.
Deinde u̾sa manu ferrũ erexit eiusq acumi¬
ni se unciens sibi uentrem tranfodit. eu
aut̃ sanguis ub̃tim efflueret. ac ille palpitã¬
do cumultuaretur exꝑrecti socii uocauerunt
illũ sciscitantes quid haberet. Qui cũ istł res¬
ponsũ non daret sed anxius extremũ sp̃m

Expanded text:
homicida; quod saepe audivi coram Deo esse damhomicida; quod saepe audivi coram Deo esse damnabile. » Tunc daemon irridens: « O, inquit, insipiens, quam parum intelligis ea quae tibi ad salutem possunt proficere! Si taliter mortuus fueris, ad me sine dubio transibis, quia puniendo delictum tuum martyr eris. O si esses tam prudens cum multitudine sociorum meorum statim ad te venirem, ac mecum mansuram animam tuam laetus acciperem. Ego, ait, sum Jacobus apostolus qui tibi consulo: fac ut locutus sum si ad meum vis venire consortium, et tui delicinus animatus ad facinus, nocte, sociis dormientibus, cultellum extraxit, et quidquid virile fuerat in partibus illis sibi amputavit, deinde versa manu ferrum erexit, ejusque acumine, se injiciens, ventrem confodit. Cum autem sanguis efflueret, et ille palpitando tumultuaretur, experrecti socii vocaverunt illum sciscitantes quid haberet. Qui cum illis responsum non daret, sed anxius extremum spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponens in animo suo se domũ uelle re-¬
dire et suo prb̃ro confit̾i sicq cepto ituĩe
regredi. hoc itaq dũ apud se tractaret
ineadem forma qua pͥus apparuerat ue¬
nit demon dicens ei. Quidẽ qd cogitas
incorde tuo. te domũ uelle penitudinẽ¬
ag̾e ut ad me cligniꝰ postmodũ ualeas
radire: Putas ne cantũ scelus tiuis ieiu¬
niis siue lacͥmis posse deleri: Multum
desipis. Etede meis consiliis: et saliuus
caueris ego tñ teamo et ꝓpt̾ea ueni adte
ut tale consiliũ tibi tͥbuam. unde saluari
possis si mͥ credere uolu̾is. Eui ꝑegͥnus. Ita in¬
quit cogitabam sic̃ dicis. S postqͣ. mͥ ad salu¬
tem ñ pdesse hoc asseris: dic qd tibi placet.
unde saluari possim et libens exeqͣr. at ille.
Siinqͥt plenitera delicto emundari desid̾as:
uirilia quib peccasti ciciꝰ amputa. Quo
illo consilio t̾ritus: dixit. Si mͥ hoc qd̾ consu¬
lis fecero: uuiere ñ potero. Eroq meu psus

Expanded text:
proponens in animo suo se domum velle reproponens in animo suo se domum velle redire, suo presbytero confiteri; sicque coepto itinere regredi. Hoc itaque dum apud se tractaret, venit daemon in eadem forma qua prius apparuerat, dicens ei: « Quid est quod cogitas in corde tuo, te domum velle redireagere ut ad me dignius postmodum valeas redire? Putas te tantum scelus tuis jejuniis sive lacrymis posse delere? multum desipis: crede meis consiliis, et salvus caveris, ego tamen amo; et propterea veni ad te ut tale consilium tibi tribuam unde salvari possis, si mihi credere volueris. » Cui peregrinus : « Ita, inquit, cogitabam sicut dicis: sed postquam ad salutem non prodesse hoc asseris, dic quod tibi placet unde salvari possim, et libens exsequar. » At ille: « Si, inquit, pleniter a delicto emundari desideras, virilia, quibus peccasti, citius amputa. » Quo ille consilio territus dixit: « Si mihi hoc quod consulis fecero, vivere non potero, eroque mei ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
lerunt: largientes ei necessaria uictus.
ꝑgentes gͥ plures cũ leticia dies pariter hoc
fecerunt. Quoꝵ pacifice ac caritatiue soci¬
etati inuidens diabolus. in humana for¬
ma satis honesta adiuuenẽ qui domi foz¬
nicatus fuerat clam accessit eiq dixit.
Nosti qͥs sim: at ille. Nequaqͣm. Et demon
isq p̃miis hon orare. Scias qr multum
gaudebam de te:qm̃qͥdem magnũ bonũ
sꝑabam futurũ de te. S nuꝑanteqͣ. uomũ
tuã exires fornicatus es cũ muliere nec
inde nũc penitiusti: nec confici uoluisti.
Sicq ꝑeg re cum pecc̃õ tuo ꝓfectus es qͣi
tua ꝑegͥnatio deo et mͥ foret acceptabilis.
Non ita fier oportit. Nam quicũq ꝓpter
amorẽ meum uult ꝑegͥnari pͥus necesse
est ut pecc̃a sua ꝑ humilẽ confessionẽ aꝑi¬
at. et postea ꝑegnando eadem cõmissa pu¬
nire. Qui alit̾ fecerit: ꝑegͥnatio grata ñ e¬
rit. hoc dicto: ab occulis se uidentis euanu¬
it.his auditis homo constristari cepit:

Expanded text:
saria victus. Pergentes igitur, plures cum laetitia dies hoc fecerunt. Quoniam pacificae ac charitativae societati invidet diabolus, in humana forma satis honesta ad juvenem qui in domo fornicatus fuerat clam accessit, eique dixit: « Nosti qui sim? » At ille: « Nequaquam. » Et daemon:isque praemiis honorare. Scias quia multum gaudebam de te, quoniam quidem magnum bonum sperabam de te. Sed nuper antequam domum tuam exires, fornicatus es cum muliere, nec inde usque nunc poenituisti, nec confiteri voluisti; sicque peregre cum peccato tuo profectus es, quasi tua peregrinatio Deo et mihi foret acceptabilis. Non ita fieri oportet: nam quicunque amore mei vult peregrinari, prius necesse est ut peccata sua per humilem confessionem aperiat, et postea peregrinando eadem commissa puniat: qui aliter fecerit, peregrinatio grata non erit. » Hoc dicto ab oculis se videntibus evanuit. His auditis homo contristari coepit,
Abbreviated transcription (Latin):
ieb quib habitatores loci illius eũ
pre gaudia tenuerant. ꝑauit alinũ
suũ ⁊ cũ socio pauꝑe que sibi inuia iũ¬
ixrat iter aggressus est. s cum a ꝓpin¬
qͣsset apbeati ia cobi limina: ecce sociz
qui eum reliquerant regredientes
obiauer illi. Qluicũ adhuc ꝓcul eẽt
et auos illos asinũ minantes intui¬
ti fuissent: locuti s̃ ad inuice. Similes
aiunt hõies illi s̃ sociis nr̃is qͦs teliq̃¬
mus alt̾um mortũ ⁊ alt̾um uiuum
Nec animal qd̾ minant diffeit in qr
tius agnitionib se cognoscere ceꝑunt
agnoscentes qd actũ fuerat uehem̃t̾
exultauerunt. Et domũ uenientes rẽ¬
asicruer. S is qui nsuscitatus fuerat
postꝙͣ. a scõ iacobo rediit hoc qd̾ socii bus e
narrauerant re ip̃a confirmauit. Nam ut
res digesta ẽ passim diuulgauit: cicatces
ostendit et etiam qd̾ in secteciore loco fuerat¬
fuerat multis hoc iude̾ cupientib demõs¬
trauit Hunc hoiem et oĩa signa mortis es

Expanded text:
diebus quibus habitatores illum secum diebus quibus habitatores illum secum pro gaudio tenuerant, paravit asinum suum, et cum socio paupere quem in via junxerat sibi, iter agressus est. Sed cum appropinquasset ad beati Jacobi limina, ecce socii qui eum reliquerant regredientes obviaverunt illi; qui cum adhuc procul essent et duos illos asinum incitantes intuiti fuissent, locuti sunt ad invicem: « Similes, aiunt, homines illi sunt sociis nostris quos reliquimus, alterum mortuum, alterum vivum, nec animal quod minant differt ab illtuis agnitionibus se cognoscere coeperunt, agnoscentes quod actum fuerat, vehementer exsultaverunt, et domum venientes reasseruerunt. Sed qui resuscitatus fuerat sancto Jacobo rediit, hoc quod socii prius narraverant re ipsa confirmavit: nam ut res gesta est passim divulgavit, cicatrices ostendit, et etiam quod in secretiori loco, multis videre cupientibus demonstravit. Hunc hominem et omnia signa mortis eju
Abbreviated transcription (Latin):
eatus piissimꝰ coram omnib ꝓtinus c̃o¬
stitie: et de sathane fallatia qualiter
me deuincerat clamorẽ fecit. Eue
morad demones conuia: o inqͥt mi¬
seri quul quetebatis in ꝑegͥno dñiet
filii mei et iacobi fidelis sui: Satis uo¬
locuta est ula beatisuma: elemencet
suꝑ me sua lumina flexit. demonib
aut magno timore constrictis oĩb qui
in concilio p̃erant dicentib eos contra
apłm me fallendo iniuste fecisse imn¬
pauit aña me ad corpus reduci. Ses
locum me restitit. Ealiter mortuus.
et resuscitatus sil. Quod in cole ipsuis
leci auidientes uehement̾ letati ꝓtinꝰ
eundẽ in domũ suam tulerunt acꝑt̾
duum secum cenuerunt duuulgan¬
ꝑbeatum iacobũ tam insolitã rera o ꝑa¬
tus estatq mirabilẽ. Nam plage illaus
sine mora sanate sunt: solis cicatricib
loco uulnerũ remanentib. loco uero ge¬
nitalium creuit sibi caro quasi caro u̾
rula ꝑquã emitebat᷑ urina. Explecis

Expanded text:
catus piissimus coram omnibus protinus excatus piissimus coram omnibus protinus exstitit, et de Satanae fallacia qualiter me devicerat clamorem fecit. Quae mox ad daemones conversa: « O, inquit, miseri, quid quaerebatis in peregrino Domini et filii mei, et Jacobi fidelis sui? Satis volocuta est illa beatissima, clementer super me sua lumina flexit: daemonibus autem magno timore conterritis, omnibus qui in concilio erant dicentibus eos contra apostolum, me fallendo, injuste fecisse, imperavit domina me ad corpus reduci. Sanclocum restituit. Taliter mortuus et resuscitatus sum. » Quod incolae ipsius loci audientes, vehementer laetati, protinus eumdem in domum suam tulerunt, ac per triduum secum tenuerunt, divulganum Jacobum tam insolitam rem operatus est atque mirabilem. Nam plagae illius sine mora sanatae sunt, solis cicatricibus loco vulnerum manentibus: loco vero genitalium crevit caro quasi verrucae, per quam mittebatur urina. Expletis
Abbreviated transcription (Latin):
tendemint. Herum cũ adsiluam quiaut᷑
urbem et :ullam que uratur labicanũ
sita est uenissamis sec ia cob inscatuo
nos post cͥgum nr̃m aduolauit. c̃ptehen¬
sis q demonib ait. Unde uenitis et quo
ut semet ip̃m intuceret. Nos ꝑsuasimꝰ
nos fefellimus: nos eũ habere debemus.
Quib ille. De hoc ait quod quero nicħ
respondetis: s xͥanum uos decepisse iac¬
tando gaudetis. Inde malas habeacis
gras meus enĩ ꝑegͥnus ẽ. quẽ uos hab̾e
lactatis. Utiq ñ hunc impune ferctis.
Hidebatur m sõs̃ tacob iuuenis et ue¬
nusti aspectus macilentus medii colo¬
ris qui uulgo brunusdr. Illoigitur cogẽ
ppetua uirgo maria multis et precla¬
ris ꝓcenbz dext̾a leuaq: euis conseden¬
tib. Quã ego cũ magno cordis mei affec¬
ni considerare cepi nunꝗͣ enĩ in uita
me tam pulchram crea turã uispiã
uidi. Non magne s medi octis erat sta
ture: pulchertima facie delectabił
aspectu. Ante eamb̃s apłs meus aduo¬

Expanded text:
tenderunt. Verum cum ad silvam quae inter urbem et villam quae vocatur Labicau, sita est, venissemus, sanctus Jacobus insecutus nos post tergum nostrum advolavit, comprehensisque daemonibus ait: « Unde venistis et quo ut semetipsum interficeret. Nos suasimus, nos fefellimus, nos habere debemus. » Quibus ille: « De hoc, ait, quod quaero nihil respondetis, sed Christianum decepisse jactando gaudetis. Unde malas habeatis gratias; meus enim peregrinus est quem vos habere jactatis, utique non vos sine pugna feretis. » Videbatur mihi Jacobus juvenis, et venusti aspectus, macilentus, medii coloris, qui vulgo brunus dicitur. Illo igitur cogentperpetua Virgo Maria, multis et praeclaris proceribus dextraque laevaque ejus considentibus. Quam ego cum magno cordis affectu considerare coepi, nunquam enim in vita mea tam pulchram creaturam uspiam vidi: non magnae sed mediocris staturae, erat pulcherrima facie, desirabilis aspectu. Ante beatus apostolus meus advo
Abbreviated transcription (Latin):
silica mea tancũ a me petisti lib̾ationẽ
corporis tui:ñ anime salucem: in his
ꝑicłis lapsus es. S qr dñs misertus est
tibi misit me adte: ut ab his ergastulis
eruam te. Ilico diruptis cathenis eius ꝑ¬

Expanded text:
clesia mea tamen a me petisti liberationem corporis tui et non anime salutem, ideo in his periculis lapsus es. Sed quia dominus mistibi, idcirco misit me ad te, ut ab his ergastulis eruam te, » diruptisque catenis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
inquo iuenis quidam morabat᷑ nõie
girandus. qui arte peletaria instructus.
bat ad cuiꝰ limina singulis annis uenire
suãq oblationẽ solebat offetre. Hxorem ñ
habebat s solus cum matre uetula castã
uitam ducebat. S cũ diuscule se contin̾et.
tandẽ uice qͣslam carnis uoluptate suꝑatꝰ.
cũ iuuencła quadã fornicatus est. Mane
aut̃ fc̃o qr ꝑegͥnationi prius se disposuerat ire
cũ duob uicinis sinis ducens secũ asinũ
euicum in uia ẽẽnt inuenerunt m̃ dicũ¬

Expanded text:
in quo juvenis quidam morabatur, nomine Giraldus, qui arte pelletaria instructus, bat, ad cujus limina singulis annis venire et suam obedientiam solebat offerre. Uxorem non habebat, sed solus cum matre sua vetula vitam castam gerebat. Sed cum diuscule se contineret, tandem vice carnis voluptate superatus cum juvencla quadam fornicatus est. Mane autem facto quia peregrinationi prius se disposuerat, cum duobus vicinis suis ducens secum asinum Qui, cum in via essent, invenerunt qu
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑalit̾ quẽad modũ in maria. nec illi cõcepe¬
runt de sp̃u sc̃o: quomͦ maria. Aue inquit gr̃a
in. dominus tecum. Quid mirum si gr̃a plena
erat. cum qua dominus erat: S hoc pocius mi¬
randum ẽ. quomͦ qui angłm miserat ad uir-¬
ginem. ab angło inuentus ẽ ẽẽ cũ uirgine.
Ita ne uelotior angło fuit d̾s ut festinantem
nuntium celerior ip̃e preueniret ad t̾ras: Iec
mirum. Nam cum ẽẽt rex in acubitu suo:
naulus uͥginis dedit odore suum et ascendit
in conspectu eius fumus aromatis. et ĩuenit
gr̃am coram ocłis domini: clamantib qui cu¬
cumstabant. Que ẽ ista que ascendit ꝑ deser¬
tum. situt uingła fumi ex aromatib mirre ⁊
thuris: Statimq rex egrediens de loco scõsuo.
exultauit ut gygas ad currendã uiam: et
licet a sũmo celo egressio eius. nimio tñ ꝑuo¬
laus desid̾io. preuenit suum nuntium deus ad

Expanded text:
corporaliter, quemadmodum in Maria: nec illi concepecorporaliter, quemadmodum in Maria: nec illi conceperunt de Spiritu sancto, quomodo Maria. Ave, inquit, gratia plena, Dominus tecum. Quid mirum si gratia plena erat, cum qua Dominus erat? Sed hoc potius mirandum, quomodo qui Angelum miserat ad Virginem, ab Angelo inventus est esse cum Virgine. Itane velocior Angelo fuit Deus, ut festinantem nuntium celerior ipse praeveniret ad terras? Nec mirum Nam cum esset Rex in accubitu suo, nardus Virginis dedit odorem suum, et ascendit in conspectu gloriae ejus fumus aromatis, et invenit gratiam coram oculis Domini, clamantibus qui circumstabant: Quae est ista quae ascendit per desertum, sicut vir gula fumi, ex aromatibus myrrhae et thuris? Statimque Rex egrediens de loco sancte suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam; et licet a summo coelo egressio ejus , nimio tamen pervolans desiderio praevenit suum nuntium ad
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾ent̾ salutauit. Nec fuit difficile angeloꝑ
clausum ostium penetrare ad abdita uirgi¬
nis: qui utiq ex subtilitate substantie hoc hc̃
in nat᷑a. ut nec seris ferreis eius arceatur in¬
gressus. quocumq suus eum impetus ferat.
Angłicis enĩ spiritib parietes ñ obsistunt. s
cuncta ilł uisibilia cedunt: cuncta eque cor¬
porea qͣntumt libet solida uł spissa. penetrabi
in ꝓposito erat hominũ fugere freq̃ntias: ui¬
tare colloqͥa: ne uł orantis ꝑturbaretuz silen¬
tium. ulł ꝯtinentis castitas tẽptaretur.: Elause¬
rat itaq etia illa hora suum suꝑ se habitacu¬
lum prudentissima uirgo. s hominib ñ
angłis. Pinde et si pot̾at ad eam intrare ãgłs:
s nulli hominũ facił patebat accessus. Ingres¬
sus gͦ angłs ad eam dixit. Aue gr̃a plena. do¬
minus tecum. legimus in actib apłorũ et
nec in ilł habitauit plenitudo diuinitatis

Expanded text:
reverenter salutavit. Nec fuit difficile angelo per reverenter salutavit. Nec fuit difficile angelo per clausum ostium penetrare ad abdita Virginis, qui utique ex subtilitate substantiae suae hoc habet in natura, ut nec seris ferreis ejus arceatur ingressus, quocunque suus eum impetus ferat. Angelicis enim spiritibus parietes non obsistunt, sed cuncta illis visibilia cedunt, cuncta aeque corpora, quantumlibet solida vel spissa, penetrabilin proposito erat hominum fugere frequentias, vitare colloquia; ne vel orantis perturbaretur silentium, vel continentis castitas tentaretur. Clauserat itaque etiam illa hora suum super se habitaculum Virgo prudentissima, sed hominibus, non angelis. Proinde etsi ad eam potuit intrare Angelus, sed nulli hominum facilis patebat accessus. 2. Ingressus ergo Angelus ad eam dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Legimus in Actibus apostolorunec in illo habitavit plenitudo divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
me dictum. Quare tu enarras iusticias
meas et assumis testamentũ meũ per
os tuum: utinam et mͥ de suꝑno altan.
ñ quidem carbo unus. s ingens glob
igneus afferatu: Qui uidelicet multa
et inuet̾atam prurientis oris mei rubi¬
ginem. adplenum exquoquere sufficiat.
quatinus angeli ad uirgine. ⁊ uirginis
ad ip̃m. grata inuicem ac casta colloqiia
dignus habear meo qualicumq explica¬
re etinone. dit igitur euͣngelista. Et in¬
gressus angłs ad eam. haut dubium qn
ad mariã: dixit. Aue gr̃a plena: dñs tes
euoingressus ad eam: Puto quod secie¬
tarium pudici cubicłi. ubi fortasis illa
clauso suꝑ se ostio. orabat patrem suũ
in abscondito. Solent angeli astare orau¬
tib. ⁊ delectari in his quos uident leua¬
re puras manus in oronem. holocaustr̃
sancte deuocionis gaudent se offerre
deo in odorem suauitatis. Marue aut̃ or̃o¬
nes qͣntum placu̾int in conspectu altissi¬
mi angłs indicauit. qui ingressus ad eam tã

Expanded text:
me dictum: Quare tu enarras justitias me dictum: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Utinam et mihi de superno altari, non quidem carbo unus, sed ingens globus igneus afferatur, qui videlicet multam et inveteratam prurientis 744 oris mei rubiginem ad plenum excoquere sufficiat! quatenus angeli ad Virginem, et Virginis ad ipsum grata invicem ac casta colloquia dignus habear meo qualicunque replicare sermone. Ait igitur evangelista: Et ingressus Angelus ad eam, haud dubium quin ad Mariam, dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Quo ingressus ad eam? Puto in secretarium pudici cubiculi, ubi illa fortassis clauso super se ostio orabat Patrem suum in abscondito. Solent angeli astare orantibus, et delectari in his quos vident levare puras manus in oratione: holocaustum sanctae devotionis gaudent se offerre Deo in odorem suavitatis. Mariae autem orationes quantum placuerint in conspectu Altissimi, angelus indicavit, qui ingressus ad eam, tam
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am rogans ñ desꝑas: ip̃am cogitãs ñ
erras. Ip̃a tenente ñ corrius. ip̃a ꝓtegente
ñ metuis. ip̃a duce ñ fatigaris. ip̃a ꝓps¬
cia ꝑuenis: et sic intemet ip̃o exꝑiris
qͣm m̾ito dictum sit. ⁊ nom̃ uirginis
maria. S iam modice pausandũ ẽ.
ne nos intransitu claritatem tanti
luminis intueam᷑. Ut enĩ u̾bis apłicis
utan bonũ est nos hic eẽ ⁊ libet dulei
contemplari in silentio quod laboriosa
ñ sufficit enarrare locutio. Int̾im aut̃
ex deuota scintillantis syd̃is contẽplaci¬
one. fruentio reꝑabitur in his que secu¬
tur uisputacio.
ibent̾ ubi mͥ ꝯgruere uideo: u̾ba
sc̃orum assumo: quo exuascłorum pul¬
cͥtudine gratiora fͥant. quecumq in
eis lectori apposuim. ut aut̃ minc aꝓphi¬
cis u̾bis incipiam ue mͥ non qͥdem sicut
ꝓpħe qr tacui.s qr locutus sum: qm̃ uia
pollutus labus ego sum. heu quot uana
quot falsa. quot turpia ꝑ hoc ip̃m spur¬
cissimũ os meũ euomuisse me recolo: in

Expanded text:
ans non desperas: ipsam cogitans non erras. Ipsa tenente non corruis; ipsa protegente non metuis; ipsa duce non fatigaris; ipsa propitia pervenis: et sic in temetipso experiris quam merito dictum sit, Et nomen Virginis Maria. Sed jam modice pausandum est, ne et nos in transitu claritatem tanti luminis intueamur. Ut enim verbis apostolicis utar, Bonum est nos hic esse : et libet dulciter contemplari in silentio, quod laboriosa non sufficit explicare locutio. Interim autem ex devota scintillantis sideris contemplatione, ferventior reparabitur in his quae secuuntur, disputatio.ibenter, ubi mihi congruere video, verba sanctorum assumo, quo vel vasculorum pulchritudine gratiora fiant quaecunque in eis lectori apposuerim. Ut autem nunc a propheticis verbis incipiam: Vae mihi, non quidem, sicut tacui, sed quia locutus sum, quoniam vir pollutus labiis ego sum! Heu! quot vana, quot falsa, quot turpia per hoc ipsum spurcissimum os meum evomuisse me recolo, in
Abbreviated transcription (Latin):
tr̃m est suꝑ mel ori meo: qr in ip̃o uiuifi¬
casti me. Ecce enim ad loc missus e ange¬
lus ad uirginem. O admiranda et orni
honore dignissimam uirginem. Ofemi¬
nam singularit᷑ ueri̾andam suꝑ omnes
feminas ad mirabilem: ꝑcirentitmi reꝑa¬
t̾eem. postͣorum uiuificateem. Missus
ist in quit angłs ad iuginem huxiẽ
carne uirgine mente. iuirginẽ ꝓfessione.
uirginem deniq qͣlem describit apłs.
ĩte et corꝑe scam. Nec nouiter. nec fortu¬
itu inuentam. s a scło electam ab altis¬
simo pcognitamn sibi p̃ꝑatam: ab angłis
seruatã. a patrib p̃signata. a ꝓpħ̾is ꝓms¬
sam. Scrutare script᷑as: et proba que
Uico. uis ne ut ⁊ ego aliqua ex his testi¬
monia hic inseram: Ut pauca loquat
nam i nt̃ te i mulierem : Et st adhue
uubitas an de maria. dixitrandi qd
sequit. Ip̃a ꝯt̾et caput tuum. Eui hec S¬

Expanded text:
factum est super mel ori meo, quia in ipso vivififactum est super mel ori meo, quia in ipso vivificasti me. Ecce enim ad hoc missus est angelus ad Virginem, O admirandam et omni honore dignissimam Virginem! o feminam singulariter venerandam, super omnes feminas admirabilem, parentum reparatricem, posterorum vivificatricem! 4. Missus est, inquit, angelus ad Virginem. Virginem carne, virginem mente, virginem professione, virginem denique, qualem describit Apostolus, mente et corpore sanctam ; nec noviter, nec fortuitu inventam, sed a saeculo electam, ab Altissimo praecognitam et sibi praeparatam, ab angelis servatam, a patribus praesignatam, a prophetis promissam. Scrutare 738 Scripturas, et proba quae dico. Visne ut et ego aliqua ex his testimonia hic inseram? Ut pauca loquar nam inter te et mulierem? Et si adhuc dubitas quod de Maria non dixerit, audi quod sequitur: Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
imprident̾ excusare conaretur. crudelit̾
illam acusare ñ cunctatus ẽ dicens. Mu¬
lier quam dedisti michi sociam. dedit
m de ligno et comedi. ꝓꝓt̾ea curre eua ad
mariam. curre mater ad filiam: filia ꝓ
auferat. ip̃a patri ꝓ matre satisfaciat. qr
feminam. Quid dicebas o adã: Muli¬
en qͣm dedisti michi. dedit mͥde ligno et
et comedi. Nerba malicie sunt hec: qͥb
magis augeas quã deleas culpam. uerup̃¬
tamen sapientia uĩcit maliciam. cum
occasionem uenie qͣm a te d̾s int̾rogando
elicere temptauit. s ñ potuit. in thesauro
indeficientis sue pietatis inuenit. Reddlit᷑
nempe pro femina femina. prudens pro
fatua. humilis prosuꝑba: que pro ligno
mortis gustum tibi porigat uite.⁊ ꝑ uene¬
noso cybo illo amaritudinis. dulcedinem
pariat fructus etͥmi. sluta igitun uͥbum¬
inique excusationis in uocem gr̃arum
actionis: ⁊ die. Dne muliet qͣm dedisti m̃
dedit m de ligno uite et comedi .⁊ duce

Expanded text:
imprudenter excusare conaretur, crudeliter imprudenter excusare conaretur, crudeliter illam accusare non cunctatus est, dicens, Mulier quam dedisti mihi, dedit mihi de ligno, et comedi . Propterea curre, Eva, ad Mariam; curre, mater, ad filiam; filia pro auferat, ipsa patri pro matre satisfaciat: quiigitur nisi per feminam. Quid dicebas, o Adam? Mulier quam dedisti mihi, dedit mihi de ligno, et comedi. Verba malitiae sunt haec, quibus magis augeas quam deleas culpam. Verumtamen Sapientia vicit malitiam, cum occasionem veniae, quam a te Deus interrogando elicere tentavit, sed non potuit, in thesauro indeficientis suae pietatis invenit. Redditur nempe femina pro femina, prudens pro fatua, humilis pro superba; quae pro ligno mortis gustum tibi porrigat vitae, et pro venenoso cibo illo amaritudinis dulcedinem pariat fructus aeterni. Muta ergo iniquae excusationis verbum in vocem gratiarum actionis, et dic: Domine, mulier, quam dedisti mihi, dedit mihi de ligno vitae, et comedi; et dulce
Abbreviated transcription (Latin):
ad uirginem. idest a celso ad humilem. a
dño ad ancillam: a creatore ad creaturam.
Quanta dignatio dei. qͣnta uirginis excel¬
lentia. Eurrite matres. currite filie: cur¬
rite omnes que post euam. et ex eua et
parturimini cum tristicia et parturitis.
adite uirginalem thalamum. ingredimini
si potestis pudicum sororis ur̃e cubicłm. sece
enĩ d̾s mittit ad uirginem: ecce affatur an¬
głs mariam. Apponite aurem parieti. aus¬
cultate qd nunciet ei. si forte audiatis unde
consolemini. Letare pater adam .s: magis
tu o eua mater exulta. qui sicut omnium
parentes. ita omnium fuistĩ ꝑemptores:
i ꝙ infelicius est. pͥus ꝑemptores qͣm paren¬
tes. Ambo inqͣm ꝯsolamini sr̃ filia:⁊ tali fi¬
lia. s illa amplius. de qua malũ ortum ẽ
pͥus: cuius obꝑbrium in omnes ꝑtͣnsiit
mulieres. Instat namq tempus. quoiam
tollatur obprobrium. nec habeat uin qͥd
causetur adu̾sus eam: qui utiq dum se

Expanded text:
ad virginem: id est, a celso ad humilem, a ad virginem: id est, a celso ad humilem, a Domino ad ancillam, a Creatore ad creaturam. Quanta dignatio Dei! quanta Virginis excellentia! Currite, matres; currite, filiae; currite, omnes quae post Evam, et ex Eva, et parturimini cum tristitia, et parturitis. Adite virginalem thalamum, ingredimini, si potestis, pudicum sororis vestrae cubiculum. Ecce enim Deus mittit ad Virginem, ecce affatur angelus Mariam. Apponite aurem parieti, auscultate quid nuntiet ei, si forte audiatis unde consolemini. 3. Laetare, pater Adam, sed magis tu, o Eva mater, exsulta, qui, sicut omnium parentes, ita omnium fuistis peremptores; et, quod infelicius est, prius peremptores, quam parentes. Ambo, inquam, consolamini super filia, et tali filia; sed illa amplius, de qua malum ortum est prius, cujus opprobrium in omnes pertransiit mulieres. Instat namque tempus, quo jam tollatur opprobrium, nec habeat vir quid causetur adversus feminam: qui utique dum se
Abbreviated transcription (Latin):
ta ĩmacłatus ꝓced̾et.: omniũ macłas purgat᷑us.
Uoluit et humilem. de qua mitis et humilis
corde praliret. harum in se uirtutum necessari¬
um omnib. salub̾rimum q exemplũ ostens urꝰ.
Dedit gͦ uirgini partum. qui ei iam ante. et uir.¬
ginitatis inspirau̾at uotum: ⁊ humilitatis p̃¬
rogau̾at meritũ. Alioqn quomͦ angłs eam inse¬
q̃ntib gr̃a plenam ꝓnuntiat. si quippiam
uł parum boni ꝙ exgra non eẽt habebat:ut
igitur que sc̃m sc̃oꝵ concept᷑a erat parit᷑ et ꝑrit᷑a.
sc̃a ẽet corpore. accepit donum uirginitatis: ut eẽt
⁊ m̃te accepit humilitatis. his nimirum uir¬
go regia gemmis ornata uirtutum. geminoq
m̃tis pariter et corꝑis decore prefulgida. spe¬
cie sua et pulcͥtudine sua in celestib cegni¬
ta. celi ciuium in se ꝓuocauit aspectus:
ita ut et regis animum in sui concupis¬
centiam inclinaret. it celestem nuntium
a deo destinatum ad uirginem. A ueoinqͥt

Expanded text:
ta immaculatus procederet, omnium maculas purgaturus: ta immaculatus procederet, omnium maculas purgaturus: voluit et humilem, de qua mitis et humilis corde prodiret, harum in se virtutum necessarium omnibus saluberrimumque exemplum ostensurus. Dedit ergo Virgini partum, qui ei jam ante et virginitatis inspiraverat votum, et humilitatis praerogaverat meritum. Alioquin quomnuntiat, si quidpiam vel parum boni, quod ex gratia non esset, habebat? 2. Ut igitur quae Sanctum sanctorum conceptura erat pariter et paritura, sancta esset corpore, accepit donum virginitatis: ut esset et mente, accepit et humilitatis. His nimirum Virgo regia gemmis ornata virtutum, geminoque mentis pariter et corporis decore praefulgida, specie sua et pulchritudine sua in coelestibus cognita, coeli civium in se provocavit aspectus, ita ut et Regis animum in sui concupiscentiam inclinaret, et coelestem nuntium a Deo destinatum ad Virginem: A Deo, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
atq elegantiori carmine letiticat᷑am ẽe ciu¬
tatem di. Euiꝰ utiq dulcissonos deꝓmere uł
expͥmere modulos. nec ip̃arum quidem u¬
ginum ulla digna inueniet᷑. qr soli m̾ito de¬
cantandũ seruabit᷑. que sola de partu:⁊ par¬
tu diuino gloriat᷑. Gloriat᷑ aixerim de partu.
n inse sed in ip̃o quem peꝑit. deꝰ uqͥdem. deus
enimꝰ qͣuem peꝑit matrem suam singłar ince¬
itastib donatutus gloria. singłari in cͥns pte¬
uenire curauit et grã: qua uidelicet ineffabilit̾
et intacta conciꝑet. o pareret in corrupta. Porro
d̾m huiuscemi decebat natiuitas: qua ñ nsi
ue uirgine nasceret᷑. Ealis congruebat et uͥgini
partus. ut ñ pareret nͥ deum. Pinde factor homi¬
num ut homo fieret. nasciturus de homine. ta¬
lem sͥ ex omnib debuit eligere. immo conde̾
matrem: qͣlem et se decere sciebat ⁊ sͥ nouat pla¬
cit᷑am. Noluit itaq ẽẽ uirginem. de qua ĩ macła¬

Expanded text:
atque elegantiori carmine laetificaturam esse civatque elegantiori carmine laetificaturam esse civitatem Dei. Cujus utique dulcisonos depromere vel exprimere modulos ne ipsarum quidem virginum ulla digna invenietur; quia soli merito decantandum servabitur, quae sola de partu, et partu divino gloriatur. Gloriatur dixerim de partu, non in se, sed in ipso quem peperit. Deus siquidem Deus enim est quem peperit. Matrem suam singulari in coelestibus donaturus gloria, singulari in terris praevenire curavit et gratia, qua videlicet ineffabiliter et intacta conciperet, et pareret incorrupta. Porro Deo hujusmodi decebat nativitas, qua nonnisi de Virgine nasceretur: talis congruebat et Virgini partus, ut non pareret nisi Deum. Proinde factor hominum ut homo fieret, 737 nasciturus de homine, talem sibi ex omnibus debuit deligere, imo condere matrem, qualem et se decere sciebat, et sibi noverat placituram. Voluit itaque esse virginem, de qua immacula
Abbreviated transcription (Latin):
indubitãter horum singłis p̃ferenda st̃ simł
cunctaꝵ in comꝑabilit̾ excellentius ẽ atq feliui̾.
omnia ꝑcepisse qͣm aliqͣ. Et quid mirũ si d̃s
qui mirabił legit᷑ ⁊ cernit᷑ in scis suis. mirabili¬
orem se exibuit in matre suaͤ Henamim gͦ
coniuges in carne corruptibili carnis indegri¬
tatem. miramini etiam uos sacre iirgines in
uirgine fecunditatẽ: imitamini om̃s hoies di
mats humilitate. honorate sc̃ĩ angłi ur̃iregis
m atrẽ qui nr̃e xdoratis uirginis ꝓlenx: ip̃m utioq¬
Cuiꝰ apio uos tam sublimis. int̾ nos tam hu¬
milis. a uob̾ parit᷑ et a nob̾ detur. et dignitati de¬
bita reu̾entia ⁊ dignationi honor et glorla: in
dabitim in regno dei cantare uirginib.
ip̃am uirginũ reginam cum cet̾is. i mino pri¬
mam int̾ cet̾as ẽe canit᷑am. nemo qui abigat.
Puto aut̃ illam pretͥ illud qd̵ soł licet cũ hoib
tñ uirginib ei ut dixi ꝯmune erit. Aulciori qͤdã

Expanded text:
indubitanter horum singulis praeferenda sunt simul indubitanter horum singulis praeferenda sunt simul cuncta, et incomparabiliter excellentius est atque felicius, omnia percepisse, quam aliqua. Et quid mirum si Deus, qui mirabilis legitur et cernitur in sanctis suis , mirabiliorem se exhibuit in Matre sua? Veneramini ergo, conjuges, in carne corruptibili carnis integritatem: miramini etiam, vos sacrae virgines, in virgine fecunditatem: imitamini, omnes homines, Dei Matris humilitatem. Honorate, sancti Angeli, vestri Regis Matrem, qui nostrae adoratis Virginis Cujus apud vos tam sublimis, inter nos tam humilis, a vobis pariter, et a nobis detur et dignitati debita reverentia, et dignationi honor et gloria in sdabitur in regno Dei cantare virginibus, ipsam virginum Reginam cum caeteris, imo primam inter caeteras esse cantaturam, nemo est qui ambigat. Puto autem illam, praeter illud quod solis licet, cum omnibus tamen virginibus ei, ut dixi, commune erit, dulciori quodam
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinem descendẽ dignat᷑. qua scilicet
ñ coram tondente. s coram occidente obmu¬
tuit. At tñ salubriorem elegit seq̃ndi par¬
tem in humilitate pector. qͣm in uirginita¬
te suꝑb. cum ⁊ illius immundiciam sua
humilis satisfactio purgit:⁊⁊ huiꝰ pudiciti¬
am suꝑbia inqͥnet. S felix maria cuinec
humilitas defuit. nei uirginitas. et qͥdem
singłaris uͥrginitas qͣm n temi̾auit.s hono¬
rauit fecunditas. etiam nic hilominus spi¬
cialis humilitas qͣm ñ abstulit. s extulit fe¬
eunla uirginitas: et incomꝑabił prorsus fe.ũ¬
ditas. uirginitas. qͣm uirginitas si mul
comitat᷑ et humilitas. Quid horum non
mirabile. qͥd non incomꝑabile. quid ñ sirglare:
Mirum uero si ñ hestas in eoꝵ ponderatione. qͥd
tua iudices dignius ammiratione. utrum ui¬
aelicet potius stupenda sit fecunditas in uir¬
gine an inmatre integͥtas. sublimitas in ꝓle.
an cum tanta sublimitate humilitas: hisi ꝙ

Expanded text:
suetudinem descendere dignatur, quia scilicet suetudinem descendere dignatur, quia scilicet non coram tondente, sed coram occidente, se obmutuit. Attamen salubriorem elegit sequendi partem in humilitate peccator, quam in virginitate superbus: cum et illius immunditiam sua humilis satisfactio purget, et hujus pudicitiam superbia inquinet. 9. Sed felix Maria, cui nec humilitas defuit, nec virginitas. Et quidem singularis virginitas, quam non temeravit, sed honoravit fecunditas: et nihilominus specialis humilitas, quam non abstulit, sed extulit fecunda virginitas: et incomparabilis prorsus fecunditas, quam virginitas simul comitatur et humilitas. Quid horum non mirabile? quid non incomparabile? quid non singulare? Mirum vero si non haesitas in eorum ponderatione, quid tua judices dignius admiratione, utrum videlicet potius stupenda sit fecunditas in virgine, an in matre integritas; sublimitas in prole, an cum tanta sublimitate humilitas: nisi quod
Abbreviated transcription (Latin):
ponis auctori: utinam mͥ aliqͣn tale aliqͥd
cagitanti ds respond̾e dignet᷑. qd i suo mere¬
pando respondit apło. uade inqͥt post me
sathana: qr ñ sapis eaque dĩ sunt. Quoci¬
ens eni hoib p̃ẽe desidero. tociens d̃m
meum preire ꝯtendo:⁊ tunc uere ñ sapio
que dei sunt. De ip̃o namq dictum est:⁊ erat
subditus itł si hois o homo imitari dedi¬
gnaris exemplum. c̾te ñ erit tibi indig¬
num sequi actorem tuum. s ñ potes for¬
sitan sequi eum quocumq ierit. dignare
uel sequi quo tibi cum descendit. hoc est. si
ñ potes sublimen incede semitã uirginis:
sequere uel dm ꝑtutissima uiam humilita
A cuius rectituaine si qui etiam de uirgini¬
b deuia ͬ int. ut uerum fatear nec sequtur
agnum quocumo ierit. Siquitur quidem
qr nec ille ascend̾e potest ad munditiã agnu
qui sine macła est: nec is ad eiusdem mã¬

Expanded text:
ponis auctori? Utinam mihi aliquando, tale aliquid ponis auctori? Utinam mihi aliquando, tale aliquid cogitanti, Deus respondere dignetur, quod et suo increpando respondit apostolo: Vade, inquit, post me, Satana, quia 736 non sapis ea quae Dei sunt . Quoties enim hominibus praeesse desidero, toties Deum meum praeire contendo: et tunc vere non sapio ea quae Dei sunt. De ipso namque dictum est: Et erat subditus illis. Si hominis, o homo, imitari dedignaris exemplum, certe non erit tibi indignum sequi Auctorem tuum. Si non potes forsitan sequi eum quocunque ierit, dignare vel sequi quo tibi condescendit. Hoc est, si non potes sublimem incedere semitam virginitatis, sequere vel Deum per tutissimam viam humilitatis: a cujus rectitudine si qui etiam de virginibus deviaverint, ut verum fatear, nec ipsi sequuntur Agnum quocunque ierit. Sequitur quidem  ierit: quia nec ille ascendere potest ad munditiam Agni, qui sine macula est; nec is ad ejusdem man
Abbreviated transcription (Latin):
O si ⁊ cuiꝰ mat̾ attendas. quote tua sr eiꝰ
mirabili celsitudine ducet ãmiratio: Non¬
ne adhoc ait te uideas nͨ posse satis mitari:
Nõne tuo immo u̾itatis iudicio illa que dm
habuit filium. sr̃ om̃s etiam choros exalta.
fiducia sinim ĩt tupat filium. Nec dedignat᷑
obediunt. sublitus erat marie. Nlec tm̃ matie.
s etiam ioseph ꝓpt̾ mariam. Mirare gͦ utrũli¬
bet.⁊ elige qͥd amplius mireris: siue filii
benignissimã dignationẽ. siue mat̾s excel¬
Et ꝙ femine ds obtemꝑet. humilitas absq
mitas sine socia In laudib uirginũ singła¬
rit᷑ canit̾ ꝙ secunt᷑ agnum quocũq ierit.
Qb ergolaudib uidicas dignam. que etiam
p̃it: Disce homo obetlire: disce t̾ra subdi. disce
puluis obtemꝑare. De actore tuoloq̃ns eunͣge¬
listaꝵ erat inquit scibditus ilł. hut dubrõ
qͥn marie et ioseph. Trubesce suꝑbire cinis.
Ds se humiliat. ⁊ tu te exiltas: bs se hoĩb
subdit. et tu dñati gestiens hoĩb. tuote p¬

Expanded text:
s est mater attendas! quo te tua super ejus mirabili celsitudine ducet admiratio? Nonne ad hoc, ut te videas nec satis posse mirari? Nonne tuo, imo Veritatis judicio, illa quae Deum habuit filium, super omnes etiam choros exaltabifiducia suum nuncupat filium. Nec dedignaturobediunt, subditus erat Mariae, nec tantum Mariae, sed etiam Joseph propter Mariam. Mirare ergo utrumlibet, et elige quid amplius mireris, sive Filii benignissimam dignationem, sive Matris exceleus feminae obtemperet, humilitas absquemitas sine socio. In laudibus virginum singulariter canitur, quod sequuntur Agnum quocunque ierit . Quibus ergo laudibus judicas dignam, quae etiam praeit? 8. Disce, homo, obedire; disce, terra, subdi; disce, pulvis, obtemperare. De auctore tuo loquens evangelista, Et erat, inquit, subditus illis; haud dubium, quin Mariae et Joseph. Erubesce, superbe cinis! Deus se humiliat, et tu te exaltas? Deus se hominibus subdit, et tu dominari gestiens hominibus, tuo te prae
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾at a patre suo dauid: dicente sͥ. Audi filia ⁊
uide et inclina aurẽ tuam:⁊ obliuisc̾e ppłm
tuum et domũ patͥs tui. Et si hoc fec̾is. ꝯcupis¬
cet rex decorem tuum. Audiuit quippe et ui-¬
dit. ñ ut qͥdam qui audientes ñ audiunt. et
uidentes ñ intelligunt:S audiuit et credidit.
uidit et incellexit. Et inclinauit aurem suã¬
uidelicet ad obedientiã:⁊ cor suum ad discipli¬
nam. Et oblita ẽ ppłm suũ et domũ patͥs sui:
qr nec ppłm suum aug̾e ꝓlis successionẽ. nec
domui patͥs sui relĩquere curauit heredem:
s quicquid honoris in ppło. quicquid de pa¬
t̾na domo rerum t̾renaꝵ hab̾e potuies: oĩa
arbitrata ẽ quasi st̾cora ut xp̃m lucͥfac̾e̾t.
uit. Bene gͥ gr̃a plena. que et uͥginitatis gr̃am
dixt dominus inte: s dominus tecum. Ds
turis. ut tñ ñ capiatur ab ip̃is. a rationali¬
b aut̃ omnib quidem capi pot̃ ꝑ cognici

Expanded text:
suo David, dicente sibi: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum et domum patris tui. Et si hoc feceris, concupiscet rex decorem tuum . Audivit quippe et vidit, non ut quidam, qui audientes non audiunt, et videntes non intelligunt; sed audivit et credidit, vidit et intellexit. Et inclinavit aurem suam ad obedientiam, et cor suum ad disciplinam, et oblita est populum suum, et domum patris sui: quia nec populum suum augere prolis successione, nec domui patris sui relinquere curavit haeredem; sed quidquid honoris in populo, quidquid de paterna domo rerum terrenarum habere potuisset, omnia arbitrata est ut stercora, ut Christum lucrifaceret. vit. Bene igitur gratia plena, quae et virginitatis gratiam dixit, Dominus in te; sed, Dominus tecum. Deuturis, ut tamen non capiatur ab ipsis. A rationalibus autem omnibus quidem capi potest per cogniti
Abbreviated transcription (Latin):
riam. Si iracundia. aut airaritia. aut car¬
nis illecebra nauicłam ꝯcusserit m̃tis. res¬
pice admariã.Si cͥminis in manitate tͣ¬
batus. ꝯscientie feditate ꝯfusus. iudicii hor¬
⁊ ore ꝑt̾ritus. baratro incipias absorberi tͥsticie.
desꝑationis abysso: cogita maniã. In ꝑielis.
in angustiis. in reb dubis. mariã inuoca.

Expanded text:
riam. Si iracundia, aut avaritia, aut carriam. Si iracundia, aut avaritia, aut carnis illecebra naviculam concusserit mentis, respice ad Mariam. Si criminum immanitate turbatus, conscientiae foeditate confusus, judicii horrore perterritus, barathro incipias absorberi tristitiae, desperationis abysso; cogita Mariam. In periculis, in angustiis, in rebus dubiis, Mariam cogita,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯꝑatur. qr sicut sine sui corruptione: sydꝰ
suum emittit uadium: sic absq sui lesi¬
one uirgo parturit filiũ. Nec si den radiꝰ
suã minuit claritatẽ ñ ugini filiꝰ fuam
integͥtatem Ip̃a gͦ est nobilis illa stesla ex ia¬
cob orta.cuius radius uiniu̾sum orbem ir¬
radiat. cuius splendo ⁊ prefulget ĩ suꝑnis
et inferos penetrat: t̾ras etiam ꝑlustrans.
⁊ calefaciens magis m̃tes qͣm corꝑa. touet
u̾tutes excoquit uicia. Ip̃a inꝙͣ est p̾clara.
n eximia stella. suꝑ hoc magnum et
spatiosũ necessario subleuata. micans m̾i¬
tis. illustrans exemplis. O qͥs qͥs te intelli¬
gis in huius scłi ꝓ fluuio. magis int̾ ꝓcellas
n tempestates fluctuare qͣm ꝑt̾ram abulare.
ne autas oclos a fulgore huius syd̾is: si ñ uis
obrui ꝓcellis. Si insurgant uenti tẽptatio¬
num. si incurras scopulos tͥbulationum.
respice stellam: uoca mariã. Si iactaris
suꝑbie undis. si ãbicionis. si detractionis.
si emulationis. Respice stellam. uoca ma¬

Expanded text:
atur; quia, sicut sine sui corruptione sidus suum emittit radium, sic absque sui laesione virgo parturit filium. Nec sideri radius suam minuit claritatem, nec Virgini Filius suam integritatem. Ipsa est igitur nobilis illa stella ex Jacob orta, cujus radius universum orbem illuminat, cujus splendor et praefulget in supernis, et inferos penetrat: terras etiam perlustrans, et calefaciens magis mentes quam corpora, fovet virtutes, excoquit vitia. Ipsa, inquam, est praeclara et eximia stella, super hoc mare magnum et spatiosum necessario sublevata, micans meritis, illustrans exemplis. O quisquis te intelligis in hujus saeculi profluvio magis inter procellas et tempestates fluctuare, quam per terram ambulare; ne avertas oculos a fulgore hujus sideris, si non vis obrui procellis. Si insurgant venti tentationum, si incurras scopulos tribulationum, respice stellam, voca Mariam. Si jactaris superbiae undis, si ambitionis, si detractionis, si aemulationis; respice stellam, voca Ma
Abbreviated transcription (Latin):
de regia styrpe descendit uir iste ioseph: no¬
bilis gene. m̃te nobilior. Plane filius uauid:
ñ degn̾ans a patre suo dauid. Prorsus in qͣm
filius dauid: ñ tantũ carne. s fide. s sc̃itate.
s deuocione. Quẽ tanqͣm alt̾um dauro dñs

Expanded text:
de regia stirpe descendit vir iste Joseph, nobilis genere, mente nobilior. Plane filius David, non degenerans a patre suo David. Prorsus, inquam, filius David, non tantum carne, sed fide, sed sanctitate, sed devotione: quem tanquam alterum David
Abbreviated transcription (Latin):
hoc et a canib sc̃m absconditur. et a spon¬
so uirginitas compro batur. et uirginis tã
u̾ecundie parcitur. qͣm fame ꝓurdetur.
Quid sapientius. Quid dignius diuina
ꝓuidentia: uno tali ꝯsilio secretis celestib
et admittit᷑ testis:⁊ exeludit᷑ hostis. ⁊ integͣ
seruatur fama uirginis matͥs. Alioqͥn qn¬

Expanded text:
hoc et a canibus sanctum absconditur, et a sponhoc et a canibus sanctum absconditur, et a sponso virginitas comprobatur, et Virginis tam verecundiae parcitur, quam famae providetur. Quid sapientius, quid dignius divina providentia? Uno tali consilio secretis coelestibus et admittitur testis, et excluditur hostis, et integra servatur fama Virginis matris. Alioquin q
Abbreviated transcription (Latin):
s reconciliate. quo nou̾at cecidisse: ut sicut
uirum ꝑ feminam uicit: ita pͥus a femina
uirgine sedricetur. ⁊ post a uiro xp̃o aꝑte de¬
bellaretur. malicte fiaudi dum ars pietatis
illudet. ac maligni fortitudinẽ ip̃i uirtus ꝯte¬
ret: aiabolo ds et prudentior appareret. et for¬
tior. Ita quippe decuit incarnatam sap̃ian.
spũalem uince maliciã. quo ñ solum attin¬
get a fine usq ad finem fortit᷑. s ⁊ disponet
oia suauit. attingit aut̃ a fine usq ad fi
spoli auit auarum. Conueniens gͦ erat ut
suauit̾ quoq omnia. celestia scilicet ⁊ t̾rena
dispon̾et. qͣtinus ⁊ illuc deiciens inquieture¬
liquos in pace firmaret:et hue debel¬
laturus inuidum. nob pͥus sue humi¬
litatis et mansuetudinis. ualde neces¬
sarium exemplum relinqueret.sicq
mirabilis fieret mod̾amine sapientie:
ci. nob̾ manentib suꝑbis: Necessario
igitur desponsata est maria ioseph: qn et ꝑ

Expanded text:
sibi reconciliare, quo noverat cecidisse: ut, sicut sibi reconciliare, quo noverat cecidisse: ut, sicut virum per feminam vicit, ita prius a femina virgine seduceretur, et post a viro Christo aperte debellaretur: quatenus malitiae fraudi dum ars pietatis illuderet, ac maligni fortitudinem Christi virtus contereret, diabolo Deus et prudentior appareret et fortior. Ita quippe decuit incarnatam Sapientiam spiritualem vincere malitiam, quo non solum attingeret a fine usque ad finem fortiter, sed et disponeret omnia suaviter . Attingit autem a fine usque ad finspoliavit avarum. Conveniens ergo erat ut suaviter quoque omnia, coelestia scilicet et terrena, disponeret: quatenus et illinc dejiciens inquietum, reliquos in pace firmaret, et hic debellaturus invidum, nobis prius suae humilitatis et mansuetudinis valde necessarium exemplum relinqueret: sicque mirabili fieret moderamine sapientiae,ci, nobis manentibus superbis? Necessario igitur desponsata est Maria Joseph, quando per