comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ uͥ tociꝰ eiꝰ artis utilitas. ⁊ u̾tꝰ. ostẽdit᷑
quoꝵ ꝯchisio. płim̃ lectorẽ adiuuat ad
uitatẽ ĩuestigãdã. tm̃ ut absit ille er¬
ror. decipiendi adu̾sariũ ꝑ sophismata
falsaꝵ ꝯthusionũ. formule cathegoricoꝵ¬

Expanded text:
 artis utilitas et virtus ostenditur, quorum conclusio plurimum lectorem adjuvat ad veritatem investigandam, tantum ut absit ille error decipiendi adversarium per sophismata falsarum conclusionum. 2. Formulae categorico
Abbreviated transcription (Latin):
bisũ uͦ ẽ ꝙ exdiuina u̾tute legatur
amonico. cũ ãgłice bonitatis ꝯsiliis
forma ⁊ uoce mirabili. reuelacio
quociẽs ignorãtibꝰ. sortẽ fut᷑am ĩ mi¬
nẽtis exitus secreta pandũt᷑ Sõniũ¬

Expanded text:
uisum uero quod ex diuina uirtute legatur; admonitionem cum angelicae bonitatis consiliis forma et uoce mirabili; reuelationem quotiens ignorantibus sortem futuram imminentis exitus secreta panduntu
Abbreviated transcription (Latin):
diuisa .ħ. abitalia exiguo mari discreta¬
ẽ. asfricũ mare ꝓspẽctãs. terris frugi
intẽdia ĩcuiꝰ freto silla ẽ ⁊ caribdis
quib nauigia aut obsorbentur. aut
collidũt᷑ fuit aũt. qõdã pat̾a cidopũ¬

Expanded text:
divisa. Haec ab Italia exiguo freto discreta, Africum mare prospectans, terris frugifincendia, in cujus freto Scylla est et Charybdis, quibus navigia aut absorbentur aut colliduntur. Fuit autem quondam patria Cyclopu
Abbreviated transcription (Latin):
fusũ. ut. trrõ. notħꝰ apreptas ĩ saxa
latẽcia torq̃t Saxa. uocãt itali. me-¬
diis q̃ ĩ fluctibꝰ. aras. latẽt. ⁊ .ii. ordo
tal. ẽ tris. abreptas. nothꝰ. ĩsaxa. torq̃t
q̃ saxa mediis fluctibꝰ latẽcia itali

Expanded text:
saxa latentia torquet, / saxa uocant Itali mediis quae in fluctibus aras». est enim ordo hic: tris abreptas Notus in saxa torquet, quae saxa in mediis fluctibus latentia Itali
Abbreviated transcription (Latin):
sibille ꝙͣuis nõ expͥmat cuiꝰ s q̃ ip̃e sin¬
gulatĩ posuit. ego arbitratꝰ. sũ ꝯuicta ẽe
ponẽda tãꝙͣ unũ sit piblixũ. q̃ ille pła
ꝯmemorauit. ⁊ breuia. ĩ manꝰ ĩquid¬
alapas manibꝰ ĩcestis ⁊ ĩpuro ore ex¬
puent uenenosa sputa. dabit uͦ u̾bera¬

Expanded text:
Sibyllae, quamvis non exprimat cujus. Sed quae ipse singillatim posuit, ego arbitratus sum conjuncta esse ponenda, tamquam unum sit prolixum, quae ille plura commemoravit et brevia. In manus inialapas manibus incestis, et in vultu sacro expuent venenata sputa. Dabit ver
Abbreviated transcription (Latin):
pectꝰ tegitur int̾ioris hõis castitatẽ¬
⁊ mũdiciã designat pegit .i.cor. ne
cogitet. uanitates. stͥngit collũ ne iñ
ad lĩgã tͥnseat m̃datiũ his .ii. duob
.i. cogitatonib ⁊ mẽdacio corrũpitur

Expanded text:
pectus tegitur, interioris hominis castitatem designat; tegit enim cor, ne cogitet vanitates; stringit collum, ne inde ad linguam transeat mendacium. His enim duobus, id est cogitationibus et mendacio corrumpi
Abbreviated transcription (Latin):
petulareRenones st̃ uelamina.
hum̾oꝵ. expectore usq adũbilicũ.
atq tortis. uillis adeo hyspida. ut
ymbrẽ. respuãt qͦs uulgo reptos.
uotãt eo qd̾ longitudo. uilloꝵ qͣi rep¬

Expanded text:
Papias: Renones sunt velamina humerorum ex pectore usque ad umbilicum, atque tortis villis adeo hispida, ut imbrem respuant, quos vulgo Reptos vocant, eo quod longitudo villorum quasi rep
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet Quarto loco. act̾s. ẽ sine causatiuꝰ. ut
accuso hõiem. ĩ causa hoĩem hoĩem facio. qr hic
magis. ad ĩimicos. ꝑtinet. U ocatiuꝰ. ⁊̃ saluta¬
torns uocat᷑. ut oenea. ⁊ salue enea. qͥ exstre¬
mũ. locũ ap̃ g̾cos obtinuit. qr ĩꝑfectior cetis eẽ¬

Expanded text:
pertinet. 8 Quarto loco est accusatiuus siue causatiuus, ut "accuso hominem", "in causa hominem facio", quia hic magis ad inimicos pertinet. 9 Vocatiuus etiam salutatorius uocatur, ut "o Enea" et "salue Enea". 10 Qui extremum locu
Abbreviated transcription (Latin):
iõq agn̾ali noĩe ĩ specialia cadat
licet. rectꝰ uł abusiue dr̃ casꝰ qd̾ ex
ip̃o nascũt᷑. õs alii casꝰ uł qd̾ cadẽs a sua ter̾¬
ꝑ ip̃m fit noĩatõ ut noĩet᷑. iste. Iohs. uñ u̾bũ ĩ trã¬
naturali posicõe.⁊ ab eo fc̃a flexione. obliqui

Expanded text:
generali nomine in specialia cadat, licet rectus; uel abusiue dicitur casus quod ex ipso nascuntur omnes alii casus; uel quod cadens a sua ter ipsum fit nominatio, ut "nominetur iste Iohannes"; unde uerbis intranmus nascitur naturali positione et ab eo facta flexione obliqui
Abbreviated transcription (Latin):
quia maxina pars eoꝵ possessio¬
nem significat. ut possessiuas
spẽs poisumus. sciendum qͦꝙ
quia in .is. ⁊ in .er. apd̾ nos.
sigͥcationis possessiue multa in¬
ueniuntur ut ciuilis equest̾
de quibꝰ tñ meliꝰ in denot̾is
tractabit᷑. De comparatiuis:
omparatiuũ ẽ qd̾ habet
sensum positiui. uł eiis
participiis cum mag̾ adu̾bio.
ut forcior. mag̾ fortis. ult̾ior.
qui magis ultra ẽ. fuĩt uero ꝯ¬
paratiua litt̾a.⁊ significatõne
ut doccior. Significatione et
nõ lict̾a ut peior. litt̾a eni ⁊ nõ
sensu in suꝑlatiuis. ut nouissi
scd̾e uł t̾cie declinationis. addi¬
ta .or. in genitiuo. si s̃ sod̾e. ĩ
minor. multꝰ. plꝰ. magnificꝰ.
magnificencior. munifieꝰ. mu¬
nificencior. uiuenis. iunior.
dextͥ. dextͥor. sinistͥ. sinist̾ior.
neqm. nequior. E ͤ uͦ hñt uo¬
calem añ uocalem ĩ nominati¬
uo cum magis adu̾bio faciũt
ꝯparationem. ut puis. magis
pus. ne fiat hiatus tͥum uo¬

Expanded text:
quia maxima pars eorum possessionem significat, inter possessiuas species posuimus. 57 Sciendum quoque quia in is et in er apud nos significationis possessiue multa inueniuntur, ut "ciuilis", "equester"; de quibus tamen melius in denominatiuis tractabitur. 1.4 DE COMPARATIVIS 1 Comparatiuum est quod habet sensum positiui uel eius participis cum magis aduerbio, ut "fortior = magis fortis", "ulterior = qui magis ultra est". 2 Fiunt uero comparatiua littera et significatione, ut "doctior"; significatione et non littera, ut "peior"; littera etiam et non sensu in superlatiuis, ut "nouissisecunde uel tercie declinationis, addita or in genitiuo si sunt secunde, in "minor", "multus, plus", "magnificus, magnificentior", "munificus, munificentior", "iuuenis, iunior", "dextri, dexterior", "sinistri, sinisterior", "nequam, nequior". 5 Que uero habent uocalem ante uocalem in nominatiuo, cum magis aduerbio faciunt comparationem, ut "pius, magis pius", ne fiat hiatus trium uo
Abbreviated transcription (Latin):
sib̾is roẽm conemͣ exponere.
¶ In .a. desmentia noĩa. uł in
a e. ĩ płali eisdẽ mutatis .in.
a. ꝑdit. ⁊ accepta. nus. faci¬
unt. deriuatiua. nͥ sit̃ muto¬
rũ aĩalium de quibꝰ p̾dicet᷑.
ut silla. sillanus. roma. roma¬
nꝰ. adria. adrianꝰ. theba. the¬
banꝰ. cume. cumanꝰ. signa.
ante signanꝰ. mẽbra. meni¬
ẽẽ possunt. Excipiunt᷑ iugͣti¬
⁊ p̾ter int̾ia desinencia. que
ia. mutãt in. nus. ut fabrat̾ia.
pura desinentia q̃ mutant
ia . in .us. ut hyspania. yspa¬
nus. campania. campanus.
lauinia. lauinus. Siuͦ añ ia.
tũc ab eis deririata .i. longam
hñt ante nus. ut luceria. lu¬
cerinꝰ. placentia. placentinꝰ.
sic agagnia. ninus. alexãdria
ultra. duas sillabas. ut pope¬
sillaba . in. cus. sine .a. st̃. ut
lacꝰ. lacuna. mancꝰ. manci¬
nus. In um. qͦ neutra ꝯsonan¬
te antecedente .a. hñt nus.¬

Expanded text:
bis rationem conemur exponere. bis rationem conemur exponere. 33 In a desinentia nomina, uel in ae in plurali, eisdem mutatis in a productam et accepta nus faciunt deriuatiua, nisi sint mutorum animalium de quibus predicetur, ut "Silla, Sillanus", "Roma, Romanus", "Adria, Adrianus", "Thebe, Thebanus", "Cume, Cumanus", "signa, antesignanus", "membra, memesse possunt. 34 Excipiuntur "Iugurtiet preter in teria desinentia, que ia mutant in nus, ut "Fabrateria, pura desinentia, que mutant ia in us, ut "Hispania, Hispanus", "Campania, Campanus", "Lauinia, Lauinus". 36 Si uero ante ia tunc ab eis deriuata i longam habent ante nus, ut "Luceria, Lucerinus", "Placentia, Placentinus", sic "Anagnia, Anagninus", "Alexandria, ultra duas sillabas, ut "Pompesillaba in cus sine a sunt, ut "lacus, lacuna", "mancus, mancinus". 39 In um quoque neutra consonante antecedente a haben
Abbreviated transcription (Latin):
i longa ut cam̃uiꝰ. uł breuis
ut faginis. Crastinꝰ .u. longͣ
ut tribunꝰ .l. etiam. uel .R.
ut ficulnus. diurnꝰ. sigͥficatio
quoq diu̾sa ẽ. quia alia possessi¬
ua. ut cesarianus. pompeianꝰ
miles. alia etiã pat̾am sigͥcat
ut romanꝰ. alexandrinꝰ. euiꝰ.¬
sic̃ ⁊ in cet̾is pene om̃ibꝰ formis
alia s̃ aguomina uł nomina
ut numantinus. coruinis. sil¬
uanus. alia a locis ut rusticanꝰ.
gallicanꝰ. uicinꝰ. alia a tp̃ribꝰ.
alia. a dignitatibꝰ. siue offici¬
is. ut tribunꝰ. ante signanus.
alia a gen̾ibꝰ ut maselinus.
alia a mutis aĩalibꝰ ut rauri¬
nus porcinus. alia a mat̾ia
ut humanus. t̾renus. alia a
fortuna ur lib̾tusꝰ. egenus.
alia a nu̾is q̃ semꝑ pluralia
sũt. ut bini. t̾m. auctoritas
etiã singłaria ꝓfert. ⁊ alia fi¬
unt a nõibꝰ. alia a u̾bis. alia
ab adu̾biis. ut a roma roma¬
nus. ab egeo egenus. ab ĩfra

Expanded text:
i longa, ut "Camerinus", uel breuis, i longa, ut "Camerinus", uel breuis, ut "faginus", "crastinus", u longa, ut "tribunus", l etiam, uel r, ut "ficulnus", "diurnus". 28 Significatio quoque diuersa est, quia alia sunt possessiua, ut "Cesarianus", "Pompeianus miles", alia etiam patriam significant, ut "Romanus", "Alexandrinus cisicut in ceteris pene omnibus formis. 30 Alia sunt agnomina, uel nomina, ut "Numantinus", "Coruinus", "Siluanus"; alia a locis, ut "rusticanus", "Gallicanus", "uicinus"; alia a temporibus, alia a dignitatibus siue officiis, ut "tribunus", "antesignanus"; alia a generibus, ut "masculinus"; alia a mutis animalibus, ut "taurinus", "porcinus"; alia a materia, ut "humanus", "terrenus"; alia a fortuna, ut "libertinus", "egenus"; alia a numeris, que semper pluralia sunt, ut "bini", "terni"; auctoritas etiam singularia profert. 31 Et alia fiunt a nominibus, alia a uerbis, alia ab aduerbiis, ut a "Roma" "Romanus", ab "egeo" "egenus", ab "infra"
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt᷑ tam̃ auetores in
nõibꝰ urbium .in. ia. desin¬
entibꝰ apd̃ g̾cos uarie ꝓferẽ¬
tes. alexandria.⁊ alexandrea.
in huiꝰ modi. qñ ei diꝑ tongꝰ
in .i. longã ꝯu̾tit᷑. seqñte .ii.
loco. digamma. ut argeios.
ante .il. ꝯsonantẽ ut noĩatuꝰ.
⁊ in pͥt̾itis audiui. In latins
aũt nõ solum his utuntur.
s etiã aliis. ⁊ una quidem ĩ
oriꝰ. ptisanarium. In hac for¬
ma s̃ que a propͥis diriuant᷑.
ut catiliuarius. aut a digni¬
tate ut pretoruis. questoriꝰ.
aut ab his rebꝰ in quibꝰ sũt
ut collarium. plantarium.
mensorium. aut de quibꝰ s̃ ut
agraria. lex. aut ex his quas
hñt. in uinaria. cella q̃ uinũ
ht̃. armarium in quo arma
armentarium ĩ quo armenta.
officiis quoq ut cerariꝰ. mer¬
cennarius. ħ ostiariꝰ. erarius.
In nus quoq t̾minantiũ forme
⁊ significationes s̃ diu̾se. Nã
inuenit᷑ .a. longa ante nus.
ut romanꝰ .e. longa. ut t̾renꝰ.

Expanded text:
Inueniuntur tamen auctores in Inueniuntur tamen auctores in nominibus urbium in ia desinentibus apud Grecos uarie proferentes, "Alin huiusmodi quando ei diptongus in i longam conuertitur, sequente u loco digamma, ut "Argeios",ante u consonantem, ut "nominatiuus", et in preteritis, "audiui". 25 In Latinis autem non solum his utimur, sed etiam aliis, et una quidem in orius", "ptisanarium". 26 In hac forma sunt que a propriis deriuantur, ut "Catilinarius", aut a dignitate , ut "pretorius", "questorius", aut ab his rebus in quibus sunt, ut "collarium", "plantarium", "mensorium", aut de quibus sunt, ut "agraria lex", aut ex his quas habent, ut "uinaria cella" que uinum habet, "armarium" in quo arma, "armentarium" in quo armenta, officiis quoque, ut "cerarius", "mercennarius", "hostiarius", "erarius". 27 In nus quoque terminantium, forme et significationes sunt diuerse; nam inuenitur a longa ante nus, ut "Romanus", e longa, ut "terrenus",
Abbreviated transcription (Latin):
ae. uel . oe. diptongo .E. breuis
precedit ut cesareus. ⁊ om̃ibd
fere ad mat̾iam ꝑtinentibꝰ
ut ferreus. aurens. Pauea at
excipiunt᷑. quenus. colornus.
oleagnus. faginus. abiegnꝰ.
s. longam hũt ut spondeus.
.I. breuem. ut marciꝰ . Q. ut
herous. cous. ae. uero p̾cedit
in illis. que a feminis g̾cis
in .e. longam desinentibus.
uł que a u̾bis g̾cis cͥcumfle¬
xis. diriuant᷑ ut srete cretaens.
ptolomo. ptolomaeus. Se.
ꝓ ducta ante us. cũ pro ei.
ponit᷑ a pd̾ nos. ut spondeꝰ.
ꝓ spõdeios. achilleꝰ. ꝓ achille¬
ios. Est etiã qñ abiciunt .i.
⁊ e. correptam. ut hectoreus
ad̾ fit cum possessim̃ suꝑat
genitiuũ. primitiu. ut hec¬
Id̾o aũt ei. in e. longam. ⁊ ñ
in .i. quia .i. penł ante uoca¬
lem nõ ꝓducunt romã nsi
in fio.⁊ in genituus inius
de sinentibꝰ.⁊ in dissilb̾is gͥcis
dius. dia. chuis. chia. ⁊ in pau¬
cis aliis que pro .e.i. ħuerũt
ut litius. langia. argia. In

Expanded text:
 o producta, ae uel oe diptongo. 17 E breuis precedit, ut "Cesareus", et in omnibus fere ad materiam pertinentibus, ut "ferreus", "aureus"; pauca autem excipiuntur, "quernus", "colurnus", "oleaginus", "faginus", "abiegnus". 18 E longam habent, ut "spondeus"; i breuem, ut "marcius"; o, ut "herous", "Eous"; ae uero precedit in illis que a femininis Grecis in e longam desinentibus uel que a uerbis Grecis circumflexis deriuantur, ut "Crete, Cretueus", "Ptolomo, Ptolomaeus"; oe,producta ante us, cum pro ei, ponitur apud nos, ut "spondeus" pro "spondeios", "Achilleus" pro "Achilleios". 20 Est etiam, quando abiciunt i et e corripitur, ut "Hectoreus"; quod fit cum possessiuum superat genitiuum primitiui, ut "Hec21 Ideo autem ei in e longam, et non in i, quia i penultimam ante uocalem non producunt Romani, nisi in "fio", et in genitiuis in ius desinentibus, et in dissillabis Grecis - "dius, dia", "chius, chia" - et in paucis aliis, que pro e i habuerunt, ut "Lycius", "Langia", "Argia". 22
Abbreviated transcription (Latin):
tum. tanus. Simiłr ab adu̾bi¬
is in .e. longam desmentibꝰ.
hodiernꝰ. Sic quoq .a. habẽt
penuł fere om̃ia a nõĩbꝰ t̾cie
declinationis ueniencia. ut ce¬

Expanded text:
ntanus". 40 Similiter ab aduerbiis in e longam desinentibus hodiernus". 41 Sic quoque a habent penultimam fere omnia a nominibus tercie declinationis uenientia, ut "Ce
Abbreviated transcription (Latin):
ueruecinꝰ. oiis. ouimis. sus. suis.
sumus. simiłr habẽt .I. longam
ante nus. q̃ sũt s̾cd̾e declinatõis.
in .er. ⁊ in .um. ꝓpria facuit ĩ nus.
uł in us. ꝯsonante. antecrdente.
p̾ter. incris. ⁊ in culꝰ. de quibꝰ dixi¬
mus. ut auster. austrinꝰ. adult̾ ad¬
ult̾inꝰ. macer. macrinꝰ. lib̾tus. li¬
cus. uncinus. regium. reginꝰ. per¬
usum. ꝑ usinꝰ. Qͣdam tamenti. cor¬
ripiunt. S que a pͥmitiuis. non¬
ħñt .t. dui. diutinus. cias. crastinꝰ.
hornor. hornotinus. pͥus. uł p̾seꝰ
pͥstimis. Nam cõstantutus.⁊ cle¬
matutinꝰ.a matuta. mediestinꝰ.
pagina ariminũ inutina nõ di¬
riuatur. Excipit᷑ etiã humus.
dicimus g̾cos sequimur. Gentilia
enĩ apd̾ g̃cos in eNle. desinentia
apd̾ nos. mutata . es. in .a. accipi¬
unt. nus. ut metro polites. met᷑¬
politanus. neapolites. neapolita¬
nus. sic agadsbꝰ. a gaditanus.
⁊ similia. ante girus. qͦ gna.
gnum. lõga uocalis. habet᷑. ut a

Expanded text:
ueruecinus", "ouis, ouinus", "sus, suis, suinus". 46 Similiter habent i longam ante nus que sunt secunde declinationis in er et in ium propria, si faciunt in nus uel in us, consonante antecedente preter in cus et in culus de quibus diximus, ut "auster, austrinus", "adulter, adulterinus", "macer, Macrinus", "libertus, licus, uncinus", "Regium, Reginus", "Perusium, Perusinus". 47 Quedam tamen ti corripiunt, sed que a phabent t, ut diu diutinus, cras crastinus, horno hornotinus, prius uel priscus pristinus, nam Costantinus et Cle"matutinus" a "Matuta", "mediestinus" "pagina", "Ariminum", "Mutina" non deriuantur. 50 Excipitur etiam "humus, dicimus, Grecos sequimur. 53 Gentilia enim apud Grecos in -THC desinentia, apud nos mutata es in a accipiunt nus, ut "metropolites, metropolitanus", "Neapolites, Neapolitanus", sic a "Gadibus" "Gaditanus", et similia. 54 Ante gnus quoque gna gnum longa uocalis habetur, ut a
Abbreviated transcription (Latin):
ut pretorius. uł ab offitꝰ ut
cerariꝰ. uł a rebꝰ in quibꝰ g̃¬
collariũ. uł de quibꝰ fuint ut
agraria. lex. uł quas hñt ut
uinaria. cellaria. uł a tp̃re ut
hodiernꝰ.uł a locis ut palatinꝰ.
uicinꝰ. ext̾nus. alia a mutis
animalibꝰ. ut bouinꝰ. alia a
fortuna. ut egenꝰ. libertꝰ. alia
a nũis. ut bini. tͥni. alia a
igit᷑ nõ solum possessionem¬

Expanded text:
ut "pretorius", uel ab officiis, ut ut "pretorius", uel ab officiis, ut "cerarius", uel a rebus in quibcollarium", uel de quibus fiunt, ut "agraria lex", uel quas habent, ut "uinaria", "cellaria", uel a tempore, ut "hodiernus", uel a locis, ut "palatinus", "uicinus", "externus"; alia a mutis animalibus, ut "bouinus", alia a fortuna, ut "egenus", "libertus", alia a numeris, ut "bini", "terni", alia a igitur non solum p
Abbreviated transcription (Latin):
exhis que possident᷑. ut regnis
honor. ꝑ regis honor. et signi¬
ficat nõ solum filios .s ⁊ oĩa
q̃ possũt ẽẽ ĩ possessione. ⁊ diri¬
uantur uł a ꝓoriis. uł ab appel¬
latiuis. ut cesareꝰ ferrens. aut
a u̾bis ut opto. optatiuus.
seu ab ad u̾bis. ut extra. ex tra¬
neus. ⁊ sunt uł mõbilia. ut
crarium. Possessua aũt dicũt᷑.
nõ solum q̃ possessionem sig¬
nificant.s etiã que formani¬
hñt. Possessiua dituitur lit¬
tera.⁊ significatione ut regiꝰ.
uł sigͥficatione tm̃ ut t̾restris.
uł tantũ lict̾a ut armariũ.
quintilianꝰ. ferreꝰ. aruto telieꝰ.
Qͣdam etiã possessiua. gentilia.
patria ⁊ ꝓpria simł inueniũt᷑.
ut romanꝰ ager. romanꝰ cuiꝰ.
qd̾ diu̾se sigͥficationis noĩa in
possessiuoꝵ formis inuenitur.
Nam uł deriuant᷑ a materia.
ut a ferro. ferreꝰ. uł a discipli¬
nis. ut aristotelieꝰ. uł a morbis.
ut cardiacꝰ. uł a ꝓfessionibus.
ut gramaticꝰ.uł a dignitate

Expanded text:
ex his que possidentur, ut "regius honor" pro "regis honor", et significat non solum filios, sed et omnia que possunt esse in possessione. 2 Et deriuantur uel a propriis, uel ab appellatiuis, ut "Cesareus", "ferreus", aut a uerbis, ut "opto, optatiuus", seu ab aduerbiis, ut "extra, extraneus". 3 Et sunt uel mobilia, ut crarium". 4 Possessiua autem dicuntur non solum que possessionem significant, sed etiam que formant. 5 Possessiua dicuntur littera et significatione, ut "regius", uel significatione tantum, ut "terrestris", uel tantum littera, ut "armarium", "Quintilianus", "ferreus", "Aristotelicus". 6 Quedam etiam possessiua gentilia, patria et propria simul inueniuntur, ut "Romanus ager", "Romanus ciuis", quod diuerse significationis nomina in possessiuorum formis inueniuntur. 8 Nam uel deriuantur a materia, ut a "ferro" "ferreus", uel a disciplinis, ut "Aristotelicus", uel a morbis, ut "cardiacus", uel a professionibus, ut "grammaticus", uel a dignitate,
Abbreviated transcription (Latin):
tabes noĩatm̃. ⁊ actiũ ⁊ ablt̾m num̃i sĩgłaris
hab̾ dũ taxat. Sũt alia q̃ agenitõ casu sigla¬
ri decłonis sumũt exordiũ. ⁊ ĩ utroq numo
recte declinãt᷑. ut remigis̃ atulłio dtm̃¬
frõdis u̾b̃is. ut lucanus. ad saxũ qͦciẽs ĩgẽti

Expanded text:
aris habet dumtaxat. sunt alia quae a genitiuo casu singulari declinationis sumunt exordium et in utroque numero recte declinantur, ut remigis frondis uerberis, ut Lucanus «ad saxum quotiens ingenti
Abbreviated transcription (Latin):
arma. moema. castra magalia. liba. crepon¬
dia. bona. extr. spolia. serta. p̾seꝑia. pascua.
spõsalia. altaria. p̾cordia. mappalia. cunabula.
Item. festoꝵ diex noĩa. ut satħalia. neptunalia.
hanc dicionẽ. ⁊ abhac dicione. ħ q̃ꝙ ĩoĩ casu

Expanded text:
arma moenia castra liba magalia crepunarma moenia castra liba magalia crepundia bona exta spolia serta praesepia pascua sponsalia altaria praecordia mappalia cunabula; item festorum dierum nomina, ut Saturnalia Neptunalia hanc dicionem ab hac dicione: hoc qu
Abbreviated transcription (Latin):
mella. desruta. uina. ħ ⁊̃ usus recipit nam
fimus. finitus. limꝰ. puluis. sanguis. genuinus
gnis feminin ħ fames. lux. labes. pax .pix. sitis
tabes. humꝰ. gn̾is. neut̾ hͦ caenũ. faenũ. ius.
lutũ. uulgꝰ. pelagꝰ. uirꝰ. inscũ. aenũ poenũ. In
płi nimĩo defic̃ tm̃. ut duo tres. Meminu̾is aũt
Aquatuo. usq ad centũ minime. aducentis. usq
¶p̾t̾ea alia st̃ q̃ insingłari num̾o nõ declinãt᷑
gi̾s qͥdẽ mascłini hi autes. hi carteres. casses
furfur es. fari. libi. manes. optimates pͥmo¬
res. ꝓt̾es. pugillares. quirites. sentes. ue pres
gi̾is. feminim. ħ arguciae. blandiciae. cunae.
exeqͥe. inferiae. ĩsidiae ĩ imiciciae. exubie.
manubiae. extubiae. pͥmiciae. bige. trige. qͣdri¬
ge. cõpedes. deliciae. diuiciae. dapes. ferie. fale¬
riae. gene. facae. reae ĩducie. k̾alende. idꝰ none
latebrae. nupciac. nũdinae. ueniae. qͥs quiliae
reliquiae. scale. tenebrae. autiae. gu̾is. neutri

Expanded text:
mella defruta. uina etiam usus recepit: nam fumus fimus limus puluis sanguis genius; generis feminini: haec fames lux labes pix pax sitis tabes humus; generis neutri: hoc caenum faenum ius lutum letum uulgus pelagus uirus uiscum aeuum, hoc penum. in plurali deficit numero, ut duo tres. memineris autema quattuor usque ad centum minime, a ducentis usque ec alia sunt quae in singulari numero non declinantur, generis quidem masculini. hi antes, hi carceres cani casses furfures fori liberi manes optimates primores proceres pugillares Quirites sentes uepres; generis feminini: argutiae blanditiae cunae exequiae inferiae insidiae inimicitiae exuuiae manubiae excubiae primitiae bigae trigae quadrigae compedes deliciae diuitiae dapes feriae falerae genae facetiae indutiae kalendae idus nonae latebrae nuptiae nundinae neniae quisquiliae reliquiae scalae tenebrae antiae; generis neutri:
Abbreviated transcription (Latin):
onis. errore demostenes. demostenis. paris
imꝰ. de cet̾is q̃ p̾positis regłaꝵ legl
refragãt᷑ disseramꝰ ut discussa
penitus ignoracionis caligine. ĩ osfensa luce
scientie mẽtes adolescẽtiũ i lustrẽt᷑ St̃ q̃dã
noĩa ĩutroq num̾o nõ eiꝰdẽ gni̾s alia nõ eiꝰdẽ¬

Expanded text:
onis errore, ut Demosthenes Demosthenis, Paris uimus, de ceteris quae praepositis regularum legibus refragantur disseremus, ut discussa penitus ignorationis caligine inoffensa luce scientiae mentes adulescentium inlustrentur. sunt quaedam nomina in utroque numero non eiusdem generis; alia non ei
Abbreviated transcription (Latin):
num̃i płał ĩbus silła mictũt. discernẽde ambi¬
guitatis sexꝰ causa. his. ⁊ ab his de abus. filiabꝰ
ta sunt. de u
tor heroum fluminũ mõtiũ si¬
glarit dũ taxat: declinãt᷑. item urbiũ ĩ his
que nat᷑alit plałr esferũt᷑. ut athenae. the¬
dae. cume. nucẽtie. amemne. gauiscae trus¬
tumeri. cosae. arpiae. puteoli. hostia. Item

Expanded text:
numeri pluralis in bus syllabam mittunt discernendae ambiguitatis sexus causa: his et ab his deabus filiabus mta sunt. haec ntorum, heroum, fluminum, montium, singulariter dumtaxat declinantur; item urbium, nisi quae natura pluraliter efferuntur, ut Athenae Thebae Cumae Mycenae Antemnae Grauiscae Crustumeri Cosae Arpi Puteoli Ostia; item
Abbreviated transcription (Latin):
hic carbasꝰ ħ carbasa. hic. ismaxꝰ. hec ismara. hic
sibilꝰ ħ sibila. In singłari num̾o giu̾s feminini
ĩ płali neut᷑. hec ꝑgamꝰ haet ꝑgana. hec in¬
tib. haec ĩtiba. hec arbustꝰ hec arbusta In
singłari. num̾o guis neutri ĩ płali femin̾i
hꝰ epulũ he epulẽ. sic iuuenał. uñ epulũ poss
centũ dare pitagoreis. ⁊ alii epule sẽꝑ płarit᷑

Expanded text:
hic carbasus haec carbasa, hic Ismarus haec Ismara, hic sibilus haec sibila. in singulari numero generis feminini, in plurali neutri: haec Pergamus haec Pergama, haec intibus haec intiba, haec arbutus haec arbuta. in singulari numero generis neutri, in plurali feminini: hoc epulum hae epulae: sic Iuuenalis «unde epulum possis centum dare Pythagoreis»; alii hae epulae
Abbreviated transcription (Latin):
nãꝙ ex mustoꝵ libr is deceir pto eotĩia ure¬
uitate ꝯtlusi. ut uͨ una paꝵ ĩstruat ꝯpẽsacõ.
nes u̾boꝵ ꝓlixitas fastidiũ legentibꝰ moueat
Siqͥd aũ a nob̃ ĩsuscepto negotĩo commode tͣctatũ
est. malo id lectoris iudicio. laudari ꝙͣ nr̃a p̾dica¬
cõe lactari. Tu tñ ĩdust̾a tua. uł peculancie.
nr̃e cͥmẽ extusab̾.uł laudis siqͥd merebimur

Expanded text:
x multorum libris decerpta concinna breuitate conclusi, ut nec ieiuna parum instruat compensatio, nec uerbosa prolixitas fastidium legentibus ingerat. siquid autem a nobis in suscepto negotio commode tractatum est, malo id lectoris iudicio laudari, quam nostra praedicatione iactari. tu tamen industria tua uel petulantiae nostrae crimen excusabis, uel laudis si
Abbreviated transcription (Latin):
o ñ ulłos hꝰ meũ miraturos opꝰ¬
cłm. qd̾ intãta doctissimoꝵ copia qͥ¬
uarie diligent̾q emendati ẜmõis
p̾cepta tradidert ego potissimũ.
ausꝰ sim temerario. ac pene sacrilege consi¬
tu libellũ de arte ꝯminisci. de quo priꝰ exuu¬
sandũ puto. añꝙͣ detitulo oꝑis disserã. Cum
sciam płimos qͥdẽ regłas artiũ digessissi. qbꝰ
ad p̾rogatiuã solertiam uł antiq̃tꝯ ip̃a susfra¬
ꝯnta esti ss eor alios late copioseq scͥplisse
ut suꝑflua ĩtdũ ubertate narracoĩs memo¬
ris ꝯfũdat᷑ alios dũ buitate student᷑ dios.
disfusam cobartasse mat̾iã. ut st̾ili ꝯpẽdio
nichi ad ĩtegrã sciẽtiã lectoribꝰ ꝯferant᷑. ab¬
u̾tutis adstudia se ad plicare. s aud necessitati
maiore odio pͥmit. ⁊ gynnasiũ sapientĩe
qͦ ad beatã uitã semitademõse t aleociũ¬
ẽẽ ñ possũt. Idcͥto fateor me negociũ. sus¬
cepisse. pluribꝰ ꝓfuturũ nͥ qͥ nouellã artis

Expanded text:
 nullos hoc meum miraturos opusculum, quod in tanta doctissimorum copia, quuarie diligenterque emendati sermonis praecepta tradiderunt, ego potissimum ausus sim temerario ac paene sacrilego conatu libellum de arte comminisci; de quo prius excusandum puto, quam de titulo operis disseram, cum sciam plurimos quidem regulas artium digessisse quibus ad praerogatiuam sollertia uel antiquitas ipsa suffragata est, sed eorum alios late copioseque scripsisse, ut superflua interdum ubertate narrationis memoria confundatur, alios, dum breuitati student, admodum diffusam coartasse materiam, ut sterili conpendio nihil ad integram scientiam lectoribus conferant aduirtutis ad studia se applicare, sed aut necessitate maiori odio premitur, et gymnasium sapientiae, quo ad beatam uitam semita demonstraesse non possunt. idcirco fateor me negotium suscepisse pluribus profuturum, nisi qui nouellam artis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ es. uł. ĩ oy ut antas. auta. libie. libies. auchi¬
anthisen. Rorane. fñ decłonis. racio exigit
eneam. anchisam. dic̾e. ut oratiꝰ scipiadam.
dixit. Sciendũ uͦ qd. ĩ femininis. g̾cis latini .a.
noti. uł uocti. plerũq corripiũt eciã si ap̃. illos
sit. ꝓducta. ut italia. lidia. añ penł. acuto accen¬

Expanded text:
in es uel in oy, ut "Antes, Anta", "Libie, Libies", "Anchi"Anchisen"; Romane declinationis ratio exigit "Eneam" et "Anchisam" dicere, ut Oratius "Scipiadam" dixit. 6 Sciendum uero quod in femininis Grecis Latini a nominatiui uel uocatiui plerumque corripiunt, etiam si apud illos sit producta, ut "Italia", "Lidia", antepenultima acuto accen
Abbreviated transcription (Latin):
y acinctꝰ ẽ ceruleus. uirore
medroximus. cuiꝰ decora
facies. mutat᷑ intemꝑiem.
uitam signat angelicam.
discrecionẽ p̾dictam.

Expanded text:
yacinthus purpureus, Virore me dioximus, Cujus decora facies Mutatur ut temperies, Vitam signat angelicam, Discretione praeditam.
Abbreviated transcription (Latin):
sula in curopa. suꝑ elles pontum posita. angu¬
sto & ꝑiculoso mari separata. Et abidos grece
dicta quod sit introitus elles pontimaris in
quo xerxes pontem ex nauib fecit. et in greci¬
sie. Abies dicta quod preceteris arborib longe
eat. & in excelsum ꝓmineat. cuius iatura expe¬
rs est terrem humoris. ac ꝓ inde habilis atq le¬
uis habetur. De qua uirgilius. Et casus abies
iusuta marinos:. quia ex ea naues fiunt. Hant¬
quidam gallicum uocant ꝓpter candorem.
Est autem sine nodo. Abiecit contempsit. abie

Expanded text:
sula in Europa super Hellespontum posita, angusto et periculoso mari separata, et Abydos Graece dicta, quod sit introitus Hellesponti maris, in quo Xerxes pontem ex navibus fecit, et in Graeci. Abies dicta, quod prae caeteris arboribus longe eat, et in excelsum promineat. Cujus natura expers est terreni humoris, ac proinde habilis atque levis habetur. De qua Virgilius: Et casus abies visura marinos, quia ex ea naquidam Gallicum vocant propter candorem: est autem sine nodo. Abies vero propte
Abbreviated transcription (Latin):
õĩuo debe̾tã mĩstros ꝙͣ fr̃es cet̾os adcĩs ĩ duc¬
tõib ad sibi dandũ ⁊ suasioĩb . nͨ nõ ⁊ adã¬
dis cͥca distͥbutõnẽ ꝯsiliis ab stin̾e̾. Cũ ꝑ ħ
ad timẽtes dñi statꝰ alt̾tus untti debeant
nõ ad fr̃es. ut u̾ecũctis pateãt ẽẽ tã salu¬
u̾e̾ tñ ĩ acceptõe oblatoꝵtaliũ decet fr̃es.
ne exreceptoꝵ ꝙͣtitate nõbłi p̃sũi possit si¬

Expanded text:
o debere tam ministros quam fratres caeteros a dictis inductionibus ad sibi dandum et suasionibus nec non et dandis circa distributionem consiliis abstinere, cum pro hoc ad timentes Deum status alterius mitti debeant, non ad fratres, ut vere cunctis pateant esse tam saluvere tamen in acceptione oblatorum talium decet fratres, ne ex receptorum quantitate notabili praesumi possit si
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ inĩo extẽsiua ĩ młtitudĩe ⁊ magnitudĩe
debeãt reputari¶Ideoq uolumꝰ ꝙ ubiq ĩ
suo ordĩe deĩceps teꝑatis ⁊ hũilib edificiis
sĩt ꝯtẽti. Ne huic tãte pauꝑtati ꝓmisse qd̾
patet ccłis ꝯͣriũ foris clamet. ¶ Q m̃uis ⁊̃¬

Expanded text:
ium numero excessiva in multitudine et magnitudine debeant reputari; ideoque volumus, quod ubique in suo ordine deinceps temperatis et humilibus aedificiis sint contenti, ne huic tantae paupertati promissae, quod patet oculis, contrarium foris clamet. Quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
si donet᷑. ⁊ si addãdũ ꝑsoĩs ⁊ ꝯuẽtib possint
eos induc̾e sũculpa. si ⁊̃ ad disponẽdũ de di¬
stͥ butõe reꝵ taliũ debeãt ip̃i mistri seufrẽs
dare ꝯsiliũ. uͥ ad ꝯfulend̾ alii ꝙͣ exipĩs ad qͦs ĩ¬
g̾ssuri m̾t̾at᷑ possũt ydonci ł̃ ueĩri. Nos ãt

Expanded text:
si donetur, et si ad dandum personis et conventibus possint eos inducere sine culpa; si etiam ad disponendum de distributione rerum talium debeant ipsi ministri seu fratres dare consilium, ubi ad consulendum alii quam ex ipsis, ad quos ingressuri mittantur, possint idonei inveniri
Abbreviated transcription (Latin):
umciniꝰq liguc ꝑiti qͥ scolas regãt mibi. er
libo de sigius rp̃is ĩ latinũ fident tnͣsfentes.
alios liguas ip̃as sollicite doceat. eaꝵꝙ ꝑitiã
studiose ĩ illos ĩ structõe tñsfu̾dãt ut istruc¬
tit edocti sufficient ĩ ligins hiꝰ fructũ spera

Expanded text:
uiusque linguae periti, qui scholas regant inibi, et libros de linguis ipsis in Latinum fideliter transferentes, alios linguas ipsas solicite doceant, earumque peritiam studiosa in illos instructione transfundant, ut instructi et edocti sufficienter in linguis huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
loc a noscũt᷑ elige̾ sepulturã. ¶ Nos aũt pii pa¬
tris more laudabłi moleste fentes. ĩcomodafi¬
lioꝵ reduce̾tes ad exacte ꝯsid̾atõis examĩe ũ i fra
pettoris claust᷑ solicite reuolue  tes. ꝙͣ sit plca
ꝑiculis. ꝙͣ omista dispediis. ꝙͣq ĩ dine maiesta¬
tis ꝯfpectu exosa discordia sup̃dc̃a.⁊ pp̃ea ĩtẽdẽ
tes pat̾ne sollicitud̾is studio illã ꝓrsus euelłe̾ ac

Expanded text:
lesias noscuntur eligere sepulturam, nos autem pii patris more laudabilj moleste ferentis jncommoda filiorum reducentes ad exacte consideracionis examen ac infra torum claustra sollicite reuoluentes quam sit plena periculis quam onusta dispendiis, quamque in diuine maiestatis conspectu tes paterne sollicitudinis studio illam prorsus evellere ac
Abbreviated transcription (Latin):
um aĩa. p̃cisis radicitꝰ disfidoꝵ uepribꝰ ⁊ litigioꝵ
aufractib oĩo sb̾ductis ĩ t̾ ecc̃aꝵ antistites ad cu¬
rã ⁊ reginĩe gͥgis dñci deputatos. Cetu̾s ꝙ ꝑsõas
qͣs ordo clicalis ĩcludit picis tñsqͥllitas uigoit.
uor cãitatis exestuet. ĩ ualescat ꝯcordie unitas.¬

Expanded text:
um, precisis radicitus dissidiorum vepribus, et litigiorum anfractibus omnino subductis, jnter ecclesiarum antistites ad curam et regimen gregis dominici deputatos, ceterasque personas, quas ordo clericalis includit, pacis tranquillitas vigeat, feruor caritatis exestuet, inualescat concordie vilitas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpon̾e u̾bũ d̾i. ⁊ ꝯfõnes audire fideliũ debitis
⁊ ncc̃iis bñficiis defraudet᷑. cũ oꝑariis m̾cedis
exhibit̾o debeat᷑. auͣcte ꝯstituiuiꝰ ⁊ ordi̾aniꝰ ca
teuł ĩ distĩcte ad qͦscũq c̾tos uł det̾iatos usꝰ
de qͥb ⁊̃ qrͣta sũ canoĩca portio darisu̾ exigi ũo
donatis ĩ morte sũ ĩ mortis artiͦ ĩ infirut᷑ douã

Expanded text:
onfessiones audire fidelium debitis et necessariis beneficiis defandentur cum operariis mercedis exhibicio debeatur auctoritate statuimus et ordinamus eate uel indistincte ad quoscumque certos uel determinatos usus de quibus etiam quarta seu canonica portio dari seu exigi non donatis in morte seu in mortis a
Abbreviated transcription (Latin):
nimiẽtis statꝰ uł digniꝰ existũt. ac sac dotes
pro biales ⁊ curatos siũ rectores p̃dcõs p̃se¬
mãdam. q̃tenꝰ ꝓdĩna. ⁊ ap ͭ sedis reu̾encia
pͣdc̃os ordĩes ⁊ ꝓfessores eoꝵ hñtos affcũ bem¬
uolo ꝯũidatos. frĩb ip̃is nõ se difficiles gͣnes.
aut benignos. piaq min̾fice̾tia lib̾ales se
stu deãt exibe̾. sic eos ĩ p̃dicatõis offitõ. ⁊ pp̃omi¬

Expanded text:
æeminentiæ, status, vel dignitatis existant, ac Sacerdotes Parochiales, & Curatos, sive Rectores prædictos præseis reverentia prædictos Ordines, & Professores eorum habentes affectu benevolo commendatos, Fratribus ipsis non se difficiles, graves, ac benignos, piâque munificentiâ liberales se studeant exhibere: sic eos in prædicationis officio, & pro
Abbreviated transcription (Latin):
officialib ad suffragar¬
eos ip̃os dz et nõ ad eamd̾
cinã omissis dcĩs suffing¬
aneis appellari nͥaluidie¬
m̃si ecc̃e. de ꝯsnetudĩe cõ¬
petat in hac ꝑte. ¶ Cũ aut̃
ad p̾fatam curã abeoꝵ

Expanded text:
officialibus, ad suffraganeos ipsos debet, et non ad eandem curiam, omissis dictis suffraganeis, appellari; nisi aliud remensi ecclesie de consuetudine competat in hac parte. Cum autem ad prefatam curiam ab eorumdem
Abbreviated transcription (Latin):
eo aquo appellatum pro¬
nullatenus nisi uccatis
nei sui superaliqua can¬
sa fuerit ante sentẽçiam
cognito constiterit eam
uinuis racionabilem

Expanded text:
eo a quo appellatum pronullatenus nisi vocatis nei sui, super aliqua causa fuerit ante sententiam acognito, constiterit eam minus rationabilem
Abbreviated transcription (Latin):
approbõnis m̾uere pͥnci¬
pium effirnatãq qua¬
si młtitudĩem adiuenit
repetita cõstõe discͥc cius
inhibemꝰ ne aͥs decetero
nonũ ordĩem aut religi¬
religionis assumat. ¶E¬
uuctes affatun ueligicẽs
⁊ ordines m̃dicãtes post

Expanded text:
approbationis meruere principium, effrænatam quasi multitudinem adinvenit, repetita constitutione districtiùs inhibentes, ne aliquis de cetero novum Ordinem, aut ReligiReligionis assumat. Cunctas affatim Religiones, & Ordines mendicante
Abbreviated transcription (Latin):
et abiectis diuiciis spͣtis¬
subiugart alt̾ius dicõ mꝰ
retro respiciũt ad aratrũ
nuit in litigioꝵ anfractꝰ
cãrũ strepitib se ĩuoluñt

Expanded text:
s, abjectis divitiis, spretissubjugato alterius ditioni, retro respiciunt ad aratrum ruunt in litigiorum anfractus, causarum strepitibus se involvunt
Abbreviated transcription (Latin):
it mneisdem assensus uͨ
abip̃orum gu̾alibus ł
ꝓuincialibus capitulic
extit̾int approbata sen
ꝙ sedes apostolica ĩ hiis

Expanded text:
it in eisdem assensus, nec ab ipsorum Generalibus, vel Provincialibus Capitulis extiterint approbata: seu quòd Sedes Apostolica in his
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯue̾tualib pͥorib seu
gardianis fcã ł appro¬
bata de suoꝵ ꝯuẽtium
consilio ⁊ assenfurdũ tñ
al fint licita et honesta
deb̾e abipĩs fũib ĩ locis

Expanded text:
entualibus Prioribus, seu Guardianis b facta, vel approbata de suorum Conventuum consilio & assensu, dum tamen aliàs sint licita, & honesta, debere ab ipsis Fratribus in locis,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ al fuit. assensus in
a capitula extit̾int młta
indiu̾sis mũdi ꝑtibus
insurgũt scãdala et ip̃aꝵ
fum̃ quos decet ꝑͦitͣntem

Expanded text:
non affuit assensus in a Capitula extiterant a : multa in diversis Mundi partibus insurgunt scandala, & ipsorum Fratrum, quos decet puritatem
Abbreviated transcription (Latin):
forte in aliquib prochiis
es maiores decĩas senꝑtẽ
illaꝵ acquir̃t de manibus
cõne si de nouo post mod̾
fiant noualia in eisd̃ pet̾e

Expanded text:
forte in aliquibus parrochiis omnes maiores decimas seu partem illarum acquirunt de manibus simili portione si de nouo postmodum fiant noualia in eisdem pete
Abbreviated transcription (Latin):
maꝵ prochiales ecc̈as ad¬
eo guari ꝯtingit ꝙ earũ
rectores de ip̃aꝵ redditib
grue sustẽtan et omode
i̾ira ep̃alia exhib̾e nõ pñt¬
nos et ordinetur talr̃ ꝙ eisd̃

Expanded text:
les ecclesias adeo grauari contingit quod earum rectores de ipsarum redditibus congrue sustentari et commode iura episcopalia exhibere non postur et ordinetur taliter quod eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊epalia inua solu̾e ualeãt
supportare. ¶Sane ꝙͣmis
forte areligiosis exemptis
⁊aliis fiant ĩfendacones
dedecĩs detẽtis alaitis ⁊iiḋ

Expanded text:
palia iura soluere ualeant supportare. Sane quamuis forte a religiosis exemptis et aliis fiant infeudationes de decimis detentis a laicis et
Abbreviated transcription (Latin):
huius ĩdulti poss accidere
osos tũ cist̾ticũ et cartulieñ.
ordinũ statuto et decłac̃o¬
ne huius ꝙͣtum ad hos du¬
os articłos uidelz de medie

Expanded text:
huiusmodi posset accidere osos tamen Cisterciences et Catursienses ordinum statuto et declaratione huiusmodi quantum ad hos duos articulos uidelicet de medie
Abbreviated transcription (Latin):
tui subuẽcois sb̾sidu nel
domi noie seu quo ius alio
reges seu principes duces
com̾ites ł baiones eec po¬
testates capitanei offiçia¬
les łrectores quoz noie
censeatur ciuitatũ castro

Expanded text:
tui subuencionis subsidii vel doni nomine, seu quouis alio reges, seu principes, duces commites vel barones potestates, capitanei, officiales, vel rectores quocumque nomine censeantur, ciuitatum castro
Abbreviated transcription (Latin):
unpouñt hon̾a guia ip̃osq
talliant et eis colłctas impon
porcoem aut quot᷑a exigñt
tifane sb̾iace ẜ uituti sueq
sb̾mitte dicc̃oni et ꝙ doletes
eccͣasticeq ꝑsone trepidãtes

Expanded text:
nunt, onera grauia, ipsosque talliant, et eis collectas imponuporcionem aut quotam exigunt ltifarie subicere seruituti, sueque submittere dicioni, et quod volentes ecclesiasticeque persone trepidantes
Abbreviated transcription (Latin):
sciẽtes ĩsemitis iusti¬
cie dirig̾e g̾ssus sucõ
ad cor uenͣti ⁊ agere
prñe dignos fructꝰ
licet diucius exp̾tatoᷤ¬

Expanded text:
sciens in semitibus iusticie dirigere gressus suos, ad cor reverti et agere penitentie dignos fructus licet diucius expectato
Abbreviated transcription (Latin):
eo aquo appellatum pro¬
nullatenus nisi uccatis
partibus et de applłone
ant dem̃cient nullas ẽc̃
nei sui superaliqua can¬
sa fuerit ante sentẽçiam
cognito constiterit eam
uinuis racionabilem

Expanded text:
eo a quo appellatum pronullatenus nisi uocatis partibus, et de appellatione aut denuntient nullas esse.nei sui, super aliqua causa fuerit ante sententiam acognito, constiterit eam minus rationabilem
Abbreviated transcription (Latin):
primoniũ bĩ petri et ꝙ iõ
pͥnceps ab apͣ. sede tenebat
redegit ꝙ eis pene penitus
fere ꝓbis eiectis illos qͣni
remasunt ł id̾ subẜ inli¬

Expanded text:
rimonium beati Petri et idem princeps ab apostolica sede tenebat redegit, quod eis pene penitus fere probis eiectis, illos qui remanserunt ibidem, sub
Abbreviated transcription (Latin):
clicoꝵ oĩmq alioꝵ quos de¬
tiuebat captinos et om̃iũ
ceꝑat ĩgaleis restõ pot̾it ẽe
pacis płimũ ĩductina eum
ut illos restituet cũ ħ iõ tã
ꝓmisissẽt uocari reganet
tare pacem ac ec̃ audire sa¬
tisfc̃oem qͣm fac̾e̾ uellet id̃¬

Expanded text:
omniumque aliorum quos detinebat captiuos, et omnium ceperat in galeis restitutio poterat esse pacis plurimum inductiua, cum ut illos restitueret, cum hoc idem tam misissent, rogari et tare pacem ac etiam audire satisfactionem quam facere vellet p
Abbreviated transcription (Latin):
enda sit anño applło ab eo
int̾poita in hibere. ¶ Ina¬
lium quo qui cͥcarem
de qͣ int̾ appellãtẽ et appel¬
latũ cõtͦusia u̾titur aliꝙͣ
aliqua cũ uctẽappͦnis em¬

Expanded text:
enda sit, an non, appellatio ab eo interposita, inhibere. In alium quoque, qui circa rem, de qua inter appellantem et appellatum controuersia uertitur, aliquid aliqua causa uocem appe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓeo ꝙ suum excertent
offm̃ nõ artatur ea tam̃
que ip̃i gerendo hunis
uices agunt illo taliter
excõitato manẽte si inr¬
dem nõ possunt oꝑtin̾e
uigorem. Conifuii.

Expanded text:
od suum exercet officium, non artatur. Ea tamen que ipsi gerendo huiusmodi uices agent, illo taliter excommunicato manente, si iurdem, non possunt optinere uigorem. VIII.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tamꝙ̾ hrticoꝵ fantor ac
de fide suspectus offõ ⁊ hono¬
ie sin regimĩs spolietur nec
ꝯsulł iector hẽatur ĩ alioꝰ
aut deceto ad aliꝙͣ dignita

Expanded text:
am hæreticorum fautor, de Fide suspectus officio, & honore sui regiminis spolietur; nec eu Rector habeatur in aliquo, aut de cetero ad aliquam dignita
Abbreviated transcription (Latin):
uͥł fidei uͥlcredulitatis ĩ¬
ueniat ut adtestira prsꝰ
cessus ⁊ut magis famo¬
sa sit eoꝵ ĩfarna ad actꝰ
l̾uuos nlls eis pateat ad¬
ditus ulla porta padatur¬
mus scĩom ut rxinsecu

Expanded text:
 fidei, nihil credulitatis inveniat, ut ad testimonium prorsus cessus, et ut magis famosa sit eius infamia, ad actus legitimos nullus ei pateat aditus, nulla porta pandaturmus sanctioni, ut ex insecu
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾s saculegos catho¬
licipͥncipes edidunt. ⁊
sirõna ecc̃a q̃ om̃iũ ecc¬
lesiaꝵ disponẽte dũo ca¬
ptit est ⁊ magra caĩb
istis fb̃icitur si eius filii¬

Expanded text:
adversus sacrilegos catholici principes ediderunt. si Romana ecclesia, que omnium ecclesiarum, disponente Domino, caput est et magistra, casibus istis
Abbreviated transcription (Latin):
libet mũdi ꝑtib existen¬
tes sub ppetua ĩsuis mõst̾¬
iis decetero ꝑmnan̾e clau¬
sura ĩꝙ ulłi earum ueli¬
gionemtacite uł exp̾sse
ꝓfesse fit uł ẽẽ ualeat qͣs¬
tanto ⁊ tali morbo euidẽ¬
t̾ eaꝵ aliqͣm laborare. no¬
cõstaret ꝙ nõ poss cum
aliis absq gͣui piclõ seu

Expanded text:
e mundi partibus existentes, sub perpetua in suis monasteriis debere permanere clausura: ita quod nulli earum religionem tacite vel expresse professae sit vel esse valeat qet tali morbo evidenter earum aliquam laborare constaret, quod non posset cum aliis absque gravi periculo seu
Abbreviated transcription (Latin):
tiẽ abs pastore deseret
ip̃ius curã beato petro
apło ut sue stabłitate
fidei cetos inxͥana reli¬
gione furmaret eoꝵq
mẽtes adsalutis opa

Expanded text:
trem absque pastore desereret, ipsius curam beato Petro Apostolo, ut sue stabilitate fidei ceteros in christiana religione firmaret eorumque mentes ad salutis opera
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃a plus alus ĩdigu̾t in
sitari. tũc aliaꝵuisita cõe
int̾unssa redeat ad eãdem
si alcci dyocesano requisi¬
tꝰ extit̾it ł de oĩmaut ma
nus negligatur. ¶ Suiͦ
malicose ĩliis difficulta¬
tem adbibiñt arep̃c lñã¬

Expanded text:
ecclesia plus aliis indiguierit uisitari, tunc aliarum uisitatione intermissa redeat ad eandem, si a loci diocesano requisitus extiterit, uel de omnium aut mainus negligatur. Si uero malitiose in hiis difficultatem adhibuerint, ar
Abbreviated transcription (Latin):
eos ordĩaru sip̃oꝵut suꝑ
hiis sollepnit̾ inquiãt de¬
nũciet si iudeat expedire.
Notoria u̾ocr̃a q̃ examĩa¬
notari possit ordĩariorũ

Expanded text:
eos ordinariis ipsorum, ut super hiis solempniter inquirant, denuntiet, si viderit expedire. Notoria vero crimina que examinanotari possit ordinariorum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽtus si ꝯmode uł abs dif.¬
ficuitate acced̾e ad miã ꝙͣ¬
q nõ pot̾it de płib locis ad
unũ ogrũ iccũ clicos ⁊ la¬
icos studeat cõnccare ne ĩ¬

Expanded text:
Et si commode vel absque difficultate accedere ad unamquamque non poterit, de pluribus locis ad unum congruum locum clericos et laicos studeat convocare, ne i
Abbreviated transcription (Latin):
cernimꝰ ꝙ ꝑnos ⁊ sr̃ius ĩ ccessis peccinua¬
riis elemosimis decłatũ. ¶ ad q̃ legata
soluẽda tam hrdes testatoꝵ ꝙͣ executo¬
res se lib̾ales exhibeat ꝙͣ p̾lati ⁊ et̃ scła¬
res quib de iure ł de cõsuetudie ꝓuisi¬
oista cõpetet cũ expedient seex officio
suo ꝓmꝑtos exhibeãt adpias noluta¬
tes deficiẽtiũ adimpledas. ¶Cam ⁊ nos
eciã ꝑmodos ec̃ licitos ⁊ frm rle̾ ꝯmios in
tẽdimiꝰ ꝓuide ꝙ nec pia defũctoꝵ destitu¬
atur ĩtenc̃o ⁊ h̾rdum cupiditas limsic¬
tibo fenatur ac ip̃i frẽs ꝑaupes optums
b̾ in legato sic indet̾minate relicto ĩ oĩ
b ⁊ ꝑomĩa intelligi ac ẜuari uolumus

Expanded text:
ius in concessis pecuniariis eleemosynis declaratum. Ad quæ legata solvenda tam hæredes testatorum, quàm executores se liberales exhibeant, quàm Prælati, & etiam Sæculares, quibus de jure, vel de consuetudine provisio ista competeret, cum expedierit, se ex officio suo promptos exhibeant ad pias voluntates decedentium adimplendas. Nam & Nos etiam per modos licitia defunctorum destituatur intentio; & hæredum cupiditas legitimis ictibus feriatur; ac ipsi Fratres pauperes opportunis hoc in legato sic indeterminatè relicto in omnibus, & per omnia intelligi ac servari volumus
Abbreviated transcription (Latin):
ftm̃ sen ꝯ̃ p̾ͥmissa ꝓ nos sretuta ordiata
xessa dispoĩta detreta decsata suppleta
approbata ⁊ ec̃ ꝯfirmata dogmatizent
aplica sua mħ maĩfestet᷑ intẽcõ cui soli
xessum ẽ. in hiis statuta ꝯd̾e ⁊ ꝯdita de¬

Expanded text:
seu contra præmissa per Nos statuta, ordinata, concessa, disposita, decreta, & declarata, suppleta, & approbata, & etiam confirmata dogmatizent,olicâ sua in hoc manifestetur intentio, cui soli concessum est in his statuta condere, & condita de
Abbreviated transcription (Latin):
stro gn̾alifint exam̃iato ⁊ ec̃ approbatus
Nos ⁊ statũ p̾t̾itũ ip̃is ordĩs ĩ paucita
re p̾dicatores fr̃es ĩ ppłis ac ilł ꝯced̾e licẽ¬
ciam p̾dicãdi qͣtenis ꝑsone y̾doneita¬
tem ⁊ p̾dicacõis offm̃ inĩa ip̃a respicet

Expanded text:
stro Generali fuerit examinatus & etiam approbatus,: Nos & statum præteritum ipsius Ordinis in paucitate re prædicaturos Fratres in populis, ac illis concedere licentiam prædicandi, quatenus personæ idoneitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ne in ip̃is dubitari ꝯtiugat in post̾um ꝓ¬
indẽdo legantib et fr̃m osciẽtiis p̾canendo
decłani del̃anius ordinamꝰ ⁊ dicimus
ferret aut modos siłes ĩ uełiꝙ̃ do ẜ uaret a
tali legato ⁊ eiꝰ recepc̃oe ꝑcẽm mod̾ fr̃es¬

Expanded text:
ne in ipsis dubitari contingat in posterum providendo legantibus, & Fratrum conscientiis præcavendo declaramus, ordinamus, & dicimus, ferret, aut modos similes in relinquendo servaret, a tali legato, & ejus receptione per omne
Abbreviated transcription (Latin):
infringitur ant qũol ip̃ius obẜuãtia
macłatur si fres ip̃i alicuiꝰ ł aliquorũ
sͥ curẽt dare notitiã łaliqͦs seu aliquẽ
uoĩare aut ẽc̃ p̾ntare cui ł quib fiele¬
mosmã faciẽti placuit ꝯmitti possit
execucõ p̾dc̃oꝵ ac ipĩns hatur assensus
sr sb̾regonib infrasc̾ptis itatũ ꝙ penes
ip̃m dantẽ dĩno ꝓpͥetate ac posẜone
ip̃ius peccine cũ lib̾a pot̾te renccandi

Expanded text:
infringitur, aut quomodolibet ipsius observantia maculatur, si Fratres ipsi alicujus vel aliquorum sibi curent dare notitiam, vel aliquem seu aliquos nominare aut etiam præsentare, cui vel quibus, si eleemosynam facienti placuerit, committi possit executio prædictorum; ac ipsius habeatur assensus super subrogationibus infrascriptis: ita tamen quòd penes ipsum dantem dominio, proprietate, ac possessione ipsius pecuniæ cum liberâ potestate revocandi
Abbreviated transcription (Latin):
a ħ sem̃ ĩ singłos comitatĩa deicaritate
disꝑsum aliud cecid̾it secꝯuiã sr̃ corda
scil demonũ suggestionib ꝑina ali¬
ud sup̃ petram corda .s. ulło fidei uo¬
me penetratica aliud int̾ sꝑmas corda
io mñ pͣuis affectib aulcatũ aliud
andi qr gr̃e carebat humore ueliquum
u̾o le᷑ ĩ ordinatis sollicitudib suffica¬
tum aliud tũ mite coridocilet̾ra bona

Expanded text:
 semen in singulos communicativâ Dei charitate dispersum aliud ceciderit secus viam super corda scilicet dœmonum suggestionibus pervia: aliud super petram corda sc. nullo Fidei vomere penetrata: aliud inter spinas corda ideo unum pravis affectibus conculcatum; aliud aridum, quia gratiæ carebat humore; reliquum legitur inordinatis sollicitudinibus suffocatum; aliud tamen mite cor & docile terra bona
Abbreviated transcription (Latin):
lum aĩaꝵ hñtes eas
incraridño sollicite cupi¬
atis qr tũ decet et expedit
Sut ꝯsẽciẽte puritati nõ de
pc̃dium subseq̃tur uobis

Expanded text:
um habentes, eas lucrari Domino sollicitè cupiatis; quia tamen decet, & expedit, ut conscientiæ puritati non despendium subsequatur; præs