comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
historia sic est ueracit̾ factũ. ut
significaret aliqͥd ueracit̾ faciendũ¬
& uerbi pabulo nos reficit. e pa¬
trocinii umbrado custodit. Quȩ¬
ob loquendo pascit. & opitulando ꝓ¬
tegit. ut nõ solũ herbã refectioniᷤ
Dum de dilectione proximi tͣcta
men ꝓducit. cũ mens nr̃a ex se cõside¬

Expanded text:
raciter factum, ut significaret aliud faciendue verbi pabulo nos reficit, et patrocinii umbraculo custodit: loquendo pascit, opitulando protegit; ut non solum herbam refectionis Dum de dilectione proximi, in exmen producit, cum mens n
Abbreviated transcription (Latin):
Cõuersi s̃ in arcũ ꝑu̾sum Arcus per¬
uersꝰ: ipsũ a qͦtendit̾ ꝑcutit. Unde
in dictis siuis arrogantiũ linguȩ ar¬
cui ꝑu̾so s̃ similes: qi dũ contͣ elatio¬
nem uerba faciunt. in suis auctorib
milib tollat: ã sapientia ẽẽ nequea
quȩ & siuirtute locutionis fulgeat. ela¬
tionis tam̃ uelamine cor loquentiꝰ ob¬
scurat. Alia qͥppe s̃ bona sũma: alia
bona media. Bona etenĩ sũma s̃ : spes. fi¬
des. caritas: q̃ cũ ueracit̾ habent᷑. in ma¬
lũ inflecti ñ posst̃. Bona aut̃ media s̃:
quirat᷑. Medias gͦ has uirtutes dicimꝰ:
quas ad qd̾cũq mens appetit. inclinamꝰ:
in gła ostentationis suꝑbiunt: alii erga
ꝓximoꝵ indigentiã. minist̾ia pietatᷤᷤ

Expanded text:
Conversi sunt in arcum perversum. --Arcus perversus ipsum, a quo intenditur, percutit. Unde in dictis suis arrogantium linguae arcui perverso sunt similes, quia dum contra elationem verba faciunt, in suis auctoribusmilitatis tollat, ut jam sapientia esse nequeat, quae etsi virtute locutionis fulgeat, elationis tamen velamine cor loquentis obscurat . Alia namque sunt bona summa, alia bona media. Bona etenim summa sunt fides, spes, et charitas. Quae cum veraciter habentur, in malum inflecti non possunt. Bona aquiratur. Medias ergo has virtutes dicimus, quas ad quodcunque mens appetit inclinamus. in gloriae ostentatione superbiunt, alii erga proximorum indigentiam ministeria pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓpham insinuat. Ipse nãq traditꝰ.
egressꝰ ñ ẽ: qͥ sub ipsa iã hora passioniͤ.
cũ humanitatis ĩfirma pateret᷑. diui¬
nitatis potentiã exerere noluit. Mediato¬
ri qͥppe dĩ & hominũ qͣs egredi fuisse:
si cũ teneret᷑ hõ. maiestatiꝰ  suȩ poten¬
tiam uoluisset ostend̾e: & ꝑ diuinita¬
tis magnitudinẽ susceptȩ carnis infir¬
ma transire.t enĩ aꝑtꝰ hõ mori
E gressꝰ gͦ ñ ẽ: q̃ & reqͦsitꝰ a pilato tacuit.
atq int̾ ꝑsecutoꝵ manꝰ. & corpꝰ passio¬
ni obtulit qd ꝓ electis assũpserat: & re¬
sistentib noluit demonstrare qd̾ erat.
Cũ enĩ despiceret᷑ qr hõ uidebat᷑: egres¬
sus eẽt. si occultã maiestatẽ sua often¬
dere uoluisset. S qr ĩfirmitatẽ suã¬
ꝓdidit. potentiã abscondit: in eo qd̾
ꝑsecutorib suis icognitꝰ mansit. ad
eosminime exiuiit. Qͥ tñ ad electos
exiit : qr diuinitatis suȩ suauitatẽ quę¬
rentib aꝑuit. Un ei ꝑ ꝓpħam dicit᷑.

Expanded text:
am insinuat. Ipse namque traditus egressus non est, quia sub ipsa jam hora passionis cum humanitatis infirma pateretur, divinitatis potentiam exercere noluit. Mediatori quippe Dei et hominum quasi egredi fuisset, si cum teneretur homo, majestatis suae potentiam voluisset ostendere, et per divinitatis magnitudinem susceptae carnis infirma transire. Ut enim apertius homo mori Egressus ergo non est, qui et requisitus a Pilato tacuit, atque inter persecutorum manus et corpus passioni obtulit quod pro electis assumpserat, et resistentibus noluit demonstrare quod erat. Cum enim despiceretur quia homo videbatur, egressus esset si occultam majestatem suam ostentare voluisset. Sed quia infirmitatem prodidit, potentiam abscondit, in eo quod persecutoribus suis incognitus mansit, ad eos minime exivit. Qui tamen ad electos exit, qui divinitatis suae suavitatem quaerentibus aperit. Unde ei per prophetam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ab insensatis reb qͣsdã longe dissi¬
miles in se similitudines trabat. Pleruq
enĩ a corprib hominũ in se similitudi¬
nẽ trahit: sic̃ de eo speranti hõi ꝑ ꝓbħam
cũ ꝯstet qr in natura sua nec oculũ dis
nec scapulas habeat: nec ex̧t̾a liniam̃ta
scapulis uͦ honera sustinemꝰ: ds̃ qd̾ oĩa
tolerat. atq eo ipso qͦ tolerat seruat.
obumbrare nob̃ in scapulis dĩ. Ait eñ.
In scapulis fuis obumbrabit tͥ. Aesidi¬
ceret᷑ peccatori hõi. & pꝰ peccatũ uenia

Expanded text:
etiam ab insensatis rebus quasdam longe dissimiles in se similitudines trahat. Plerumque enim a corporibus hominum in se similitudinem trahit: sicut de eo speranti homini per prcum constet, quod in natura sua nec oculum Deus, nec scapulas habeat, nec caetera lineamenta scapulis vero onera sustinemus. Deus quod omnia tolerat, atque eo ipso quo tolerat servat, obumbrare nobis in scapulis dicitur. Ait enim: In scapulis suis obumbravit tibi. Ac si diceret peccatori homini, et post peccatum veniam
Abbreviated transcription (Latin):
rem suũ gentilitas destrui noue ꝯu̾sa
tionis p̾dicatione cõspiceret. cũ mũdi
huiꝰ diuites elationi suȩ contͣire facta
electoꝵ uitã ad ꝑsccutionis undas mũdꝰ
se mirabilit̾ exculit: hasfuꝑnoꝵ cõdi¬
tor subleuata uͥtute p̃dicantiũ mira¬

Expanded text:
rem suum gentilitas destrui nova conversatione conspiceret, cum mundi hujus divites elationi suae contraire factaelectorum vitam ad persecutionis undas mundus se mirabiliter extulit, eum supernorum conditor sublevata virtute praedicantium mira
Abbreviated transcription (Latin):
mis & m̃sura: ut uidelicet uniꝰcuiꝰq menꝰ.
tantũ penitendo cõpunctionis suȩ bibat
lacrimas. qͣntũ se a dõ meminit aruisse
Sumite psalmũ: & datẽ tympanũ.¬
Quasi qͦddã negotiũ faciunt. qͥ p̃dicationẽ
progant. & a ppłis fidẽ reportant. fidẽ
Si enĩ iustoꝵ p̾dicatio negotiũ ñ fuisset:
ꝓfecto psalmista ñ diceret. Sumite psal¬
mũ: & date tympanũ. In tympano etenĩ:
coriũ siccat᷑ ut sonet. Qd ẽ gͦ dicere.
sumite psalmũ. & date tympanũ: nͥ ac¬
cipite spũale canticũ cordis. & red dite
tẽporalẽ macerationẽ corpris In exposi¬

Expanded text:
in mensura, ut videlicet uniuscujusque mens tantum poenitendo compunctionis suae bibat lacrymas, quantum se a Deo meminit aruisse Sumite psalmum, et date tympanuQuasi quoddam negotium faciunt, qui praedicationem praerogant, et a populis fidem reportant, fidem Si enim justorum praedicatio negotium non fuisset, profecto Psalmista non diceret: Sumite psalmum, et date tympanum. In tympano etenim corium siccatur, ut sonet. Quid est ergo dicere: Sumite psalmum, et date tympanum? nisi, accipite spirituale canticum cordis, et reddite temporalem macerationem corporis. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ tendimꝰ: p̃cedentiũ exẽplis leua¬
mur. Qͥd enĩ dauid misericordiꝰ. qͥ d¬
ꝓ uictorii recepit. qͥ de manu hostili isrłi¬
ticãgentẽ fortis eripuit : &. tñ ipse ne
moriat᷑. qͣsi debilis fugit : qͥ . se electũ
diuino nidicio. & ꝑsecutorẽ suũ reꝓba¬
tũ agnoscit: & tñ eidẽ ꝑsecutori suo.
crebra satisfactionis humilitate se subi¬
cit: qͥ ꝑsecutoris lanceã tulit. horã cla¬
midis obtruncat. atq ad cacum̃ mon¬
occidendi potestatẽ habuerit ostentat:
spũalit̾ appetimꝰ: exẽplis p̾cedentib
informam. More enĩ nubiũ extensa
suꝑ nos patrũ uita tegim: ut ad fru¬
ctum fecundi germinis infundam᷑. Et
qͣsi intuentes celũ pͥus nubes aspicimꝰ:
qr ante bonoꝵ facta amirando cernimꝰ.
& pꝰ illa q̃ s̃ celestia exꝑiendo penet᷑mꝰ.¬

Expanded text:
dinem tendimus, praecedentium exemplis levadinem tendimus, praecedentium exemplis levamur. Quid enim Das recepit, qui de manu hostili Israeliticam plebem fortis eripuit, et tamen ipse, ne moriatur, quasi debilis fugit, qui et se electum divino judicio et persecutorem suum reprobum agnoscit , et tamen eidem persecutori suo crebrae satisfactionis humilitate se subjecit, qui persecutoris lanceam tollit, oram chlamidis detruncat, atque ad cacumen monoccidendi potestatem habuerat, ostentat, spiritaliter appetimus, exemplis praecedentibus r. More enim nubium extensa super nos patrum vita tegimur, ut ad fructum fecundi germinis infundamur. Et quasi intuentes coelum prius nubes aspicimus, quia ante bonorum facta admirando cernimus, et post illa quae sunt coelestia experiendo penet
Abbreviated transcription (Latin):
tiã nitim᷑: p̃cȩdentiũ ꝯsideratione ful¬
cimur. Qͥd enĩ iosue ꝯstantiꝰ: qͥ ad ex¬
plorandã gentiũ qͣlita tẽ misł. nec ꝓce¬
ritatis magnitudinẽ. nec młtitudinẽ¬
dem gentes qͦs explorando ñ timuit: c̃
pͥliando ꝓstrauit. Cũ benignitatis eul¬
men app̃hendere conam̃: p̃cedentiũ ex¬
emplis instruim᷑. Qͥd enĩ samuele be¬
rgniꝰ: qͥde pͥncipatu regendi popili
eiectꝰ. successorẽ sͥ humilit̾ reqͥrit: in¬
uentũq ungit in regẽ. unctũ mox to
lerat ꝑsecutorẽ: a qͦ ne moriat᷑ trepidat.
& tñ ne ei dñs irascat᷑ rogat: Ipse
qͥppe cũ mitteret᷑: ait. Audiet saul:
& int̾ficiet me. Et ei ꝑ semet ipsã
ueritas dicit. Quousq tu luges saulẽ:
cũ ego abiecerĩ eũ: Qd gͦ isto uirobe¬
nigniꝰ inueniri pot̃: qͥ & hunc ñ iult
diuinitꝰ ꝑcuti. a qͦ formidat occidi:
Cũ ad pietatis atq humilitatis celsitu¬

Expanded text:
tiam nitimur, praecedentium consideratione fultiam nitimur, praecedentium consideratione fulcimur. Quid enim Josue constantius, qui ad explorandam gentium qualitatem missus, nec proceritatis magnitudinedem Gentes, quas explorando non timuit, etiam praeliando prostravit. Cum benignitatis culmen apprehendere conamur, praecedentium exemplis instruimur. Quid enim Samuele benignius, qui de principatu regendi populi dejectus , successorem sibi humiliter requirit, inventumque ungit in regem: unctum lerat persecutorem, a quo ne moriatur, trepidat, et tamen ne ei Dominus irascatur, rogat? Ipse quippe cum mitteretur ait: Audiet Saul, et interficiet me . Et ei per semetipsam Veritas dicit: Quousque tu luges Saulem, cum ego abjecerim eum? Quid ergo isto viro benignius dici potest, qui et hunc non vult divinitus percuti, a quo formidat occidi? Cum ad pietatis atque humilitatis celsitu
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ reluctat᷑ : Qͥd gͦ isto uiro dici patien¬
tꝰ pot̃ : qͥ qͣsi ad solatiũ ducit᷑. & reqͥrit:
ad fcriendũ ligat᷑. & cõticescit: & obla¬
turꝰ holo caustũ int̾rogat. offerendus
holocaustũ tacet : Cũ accingi ad labo¬
rũ tolerantiã nitimͦ: exẽplis p̾cedentib
iformam᷑. Ed enĩ iacob laboriosiꝰ: qui
ss laban longo tp̃re ꝓpinquus iu¬
re cognationis oꝑa exercuit seruitu¬
tis: & uice obsecutꝰ ẽ famuli. ut ꝑfru¬
eret᷑ p̃miis hȩredis: Cũ arcẽ ꝯtinen¬
tiȩ & castitatis ascendere nitim᷑: exẽpliᷤᷤ
p̃cedentiũ subleuam. Ed enĩ ioseph
castiꝰ: qͥ ad desid̾iũ petulantis dñȩ. iugo
dominantẽ nȩqͥtiã. & in seruitio liber
fuit. Cũ mansuetudine impleri cõcu¬
piscimꝰ : p̃cedentiũ exẽplis aduiuamus.
Qs enĩ moyse mansuetꝰ: qͥ cõmissi ÷ͥ ppłi
no furori obicit: In scõ enĩ eiꝰ pectore:
c̃s ex ꝑsecutione caritas ignescit. Cũ
contͣ adu̾sa mundi. formare m̃tis ꝯstari¬

Expanded text:
et non reluctatur? Quid ergo isto viro dici patientius potest, qui quasi ad solatium ducitur et requirit, ad feriendum ligatur et conticescit, et oblaturus holocaustum interrogat, offerendus holocaustum tacet. Cum accingi ad laborum tolerantiam nitimur, exemplis praecedentium informamur. Quid enim Jacob laboriosius, qui apud Laban tam longo tempore propinquus jure cognationis opera exercuit servitutis, et vice obsecutus est famuli, ut perfrueretur praemiis haeredis ? Cum arcem continentiae et castitatis ascendere nitimur, exemplis praecedentium sublevamur. Quid enim Joseph castius, qui ad desiderium petulantis dominae, jugdominantem nequitiam et in servitio liber fuit . Cum mansuetudine repleri concupiscimus, praecedentium exemplis adjuvamur. Quid enim Moyse mansuetius, qui commissi sibi populi no furori objicit, quia in sancto ejus pectore etiam ex persecutione charitas ignescit ? Cum contra adversa mundi formare mentis constan
Abbreviated transcription (Latin):
manu diuites pꝰ mortẽ aliqͥd inueniant:
eis ante mortẽ dr̃. diuitias suaᷤᷤ in quoꝵ
manib ponant: Facite inqͥt uob̾ amicoᷤᷤ
de mãmona iniqͥtatis: ut cũ de feceriti
recipiant uoᷤᷤ in et̾na tab̾nacła. Diues
gͦ cũ dormierit: nil in manib suis in
uenit. Res enĩ suas cũ moreret᷑ secũ
tolleret: si ad petentis uocẽ cũ uiueret
sibi tulisset. Nã t̾rena om̃ia q̃ seruan¬
do amittimꝰ. largiendo seruamꝰ : patri¬
possumꝰ: qr aut nos illas moriendo dese¬
rimꝰ. aut illȩ nos uiuentes qͣsi deserũt
ꝑeundo. Agendũ nob̃ gͦ ẽ: ut res abso¬
lute ꝑituras. in nõ ꝑeuntẽ cogamꝰ tran¬
sire mercedẽ. Dormit nãq diues & nl
culpa rerũ simul ducit᷑: quãuis hic oĩa
ꝓ qͥb culpa ꝑpetrata ẽ relinquant᷑. Fat
gͦ nẽ & acceptis reb tumcat. seseq suꝑ¬

Expanded text:
manu divites post mortem quidquam inveniant, eis ante mortem dicitur, divitias suas in quorum manibus ponant Facite, inquit, vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . Diveergo cum dormierit, in manibus suis nihil invenit. Res enim suas, cum moreretur, secum tulerat, si ad petentis vocem cum viveret, sibi tulisset. Nam terrena omnia, quae servando amittimus, largiendo servamus, patri, quia aut nos illas moriendo deserimus, aut illae nos viventes quasi deserunt pereundo. Agendum ergo nobis est, ut res absolute perituras in non pereuntem cogamus transire mercedem. Dormit namque dives, et culpa rerum simul ducitur, quamvis hic omnia, pro quibus culpa perpetrata est, relinquantur. Eat ergo nunc, et acceptis rebus tumeat, seseq
Abbreviated transcription (Latin):
Cum in deo scapulȩ. ocłi. brachiũ dr̃.:
cauendũ sũmoꝑe ẽ ne qͥd in eo mẽs
corporeũ suspicet᷑ natropomor phi¬
tarũ nãq heresĩ cadere ẽ: eũ qͥ in¬
circũscripte implet. & circũplectit᷑
om̃ia. intra corporalia liniam̃ta
cõcludere. S omp̃c ds̃ ad sua nos
trahens. usq ad nr̃a se humiliat. atq¬
ut alta insimet hoĩb cõdescendit:
qͣtinꝰ paruuloꝵ animꝰ reb cognitiᷤᷤ
enutritꝰ. ad inquitenda exurgat in¬
cognita: atq ab eo qͥ longe supͣ ipsũ ẽ
quȩdã iuxta se andiens. qͣsi qͥb dã ad
illũ passib moueat᷑. Unde fit ut ꝑ¬

Expanded text:
Deo scapulae, oculi, brachium dicuntur, cavendum summopere est ne quid in eo mens corporeum suspicetur. In antropomorphitarum namque haeresim cadere est, eum qui incircumscripte implet et circumplectitur omnia, intra corporalia lineamenta concludere. Sed omnipotens Deus ad sua nos trahens, usque ad nostra se humiliat, atqut alta insinuet humilibus, condescendit, quatenus parvulorum animus rebus cognitis contritus, ad inquirenda surgat incognita: atque ab eo qui longe super ipsum est, quaedam iuxta se audiens quasi quibusdam ad illum passibus moveat
Abbreviated transcription (Latin):
unde estimat᷑ deserere. inde nos recipit:
& iin nos reciꝑe crȩdit᷑. inde derelinqͥt:
nullos enĩ flagella corrigunt: ñ nul¬
los ad ĩpatientiȩ uesaniã ꝑducunt: &
alios ꝓsꝑa qr demulcent. ab ĩsania mi¬
tigant: alios qr eleuant. funditꝰ ab om̃i
spe ꝯu̾sionis eradicant. C unctoᷤᷤ autẽ
uicia ad ima ꝑtrahunt: s tñ quidã ab
hiis qͥdĩtaciliꝰ redeunt. qͦ se in eis corru¬
isse altiꝰ erubescunt. Q semꝑ uirtutis
ad suꝑna subleuant: s nõnũꝗͣ qͥdã dũ
tumorẽ de uͥtute cõcipiunt. ꝑ ipsũ tra
mitẽ ascensionis cadunt. Qͥa gͦ pote¬
stas diuinȩ irȩ minime agnoscit᷑: in
cunctis necesse ẽ. ut sine cessatione ti¬
yor de electoꝵ gcercitio ui.
aliud ꝗͣ carnẽ quęrunt. S a uenantiũ

Expanded text:
unde aestimatur deserere, inde nos recipit; et unde nos recipere creditur, inde derelinquit; nullos enim flagella corrigunt, nonnullos ad impatientiae vesaniam perducunt; et alios prospera quia demulcent, ab insania mitigant; alios quia elevant, funditus ab omni spe conversionis eradicant. Cunctos autem vitia ad ima pertrahunt: sed tamen quidam eo ab his facilius redeunt, quo se in eis corruisse altius erubescunt. Et semper virtutes ad superna sublevant; sed nonnunquam quidam dum tumorem de virtute concipiumitem ascensionis cadunt. Quia ergo potestas divinae irae minime cognoscitur, in cunctis necesse est ut sine cessatione ti de electorum exercitio ex aliud quam carnes quaerunt. Sed a venan
Abbreviated transcription (Latin):
de scĩs doctorib gentilitatẽ ingredien¬
tib dr̃. Cũ sagitis & arcu: ingredien¬
tur illuc: Nos gͦ cũ script̾e sacre dic¬
ta pensamꝰ. arcũ intendimꝰ: cũ u̾ba doc¬
trinȩ damꝰ. sagatas emittimꝰ. D indie
belli ꝯuertim̃: qr nõnũqͣm contͣ uici¬
oꝵ certamina laborẽ subue recusamꝰ.¬

Expanded text:
de sanctis doctoribus gentilitatem ingredientibus dicitur: Cum sagittis, et arcu ingredientur illuc. Nos ergo cum sacrae Scripturae dicta pensamus, arcum intendimus: cum verba doctrinae damus, sagittas emittimus. Sed in die belli convertimur, quia nonnunquam contra vitiorum certamina laborem subire recusam
Abbreviated transcription (Latin):
in ȩt̾nũ cantat. uͥ iã de peccati uenia
dubietas ñ erit: uͥ securã m̃tẽ culpȩ
sue memoria ñ addicit: uͥ ñ sub rea¬
tu animꝰ trepidat. s de eiꝰ indulgen¬
tia libere exultat. S si nulla ibi hõ
peccati sui memoria tangit᷑: ereptũ
se unde gratulat᷑: Aut qͦmͦ largitori
gr̾as refert. de uenia qmͣ accepit: si
int̾ueniente obhuione tͣnsactȩ nȩqͥciȩ.
ẽẽ se pene debitorẽ nescit: Nleq enĩ¬

Expanded text:
in aeternitate cantat, ubi jam de peccati venia in aeternitate cantat, ubi jam de peccati venia dubietas non erit, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non addicit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus indulgentia libere exsultat. Sed si nulla ibi homo peccati sui memoria tangitur, ereptum se unde gratulatur? Aut quomodo largitori gratias refert de venia quam accepit, si interveniente oblivione transactae nequitiae esse se poenae debitorem nescit? Ait eni
Abbreviated transcription (Latin):
Miscd̾ĩaᷤ tua dñẽ: inȩt̾nũ cantabo. Ple¬
rũq mens iusti. iã quidẽ qd̾ ꝑu̾se se
egisse meminit deplorat: ia pͦua acta
ñ solũ deserit. s amarissimis &̃ la¬
m̃tis punit: s tñ dũ eoꝵ q̃ egit re¬
miniscit᷑. graui de iudicio pauore
terret᷑. Iam se ꝑfecte conu̾tit. s adhuc
se ꝑfectẽ in securitate ñ erigit: qr
dũ qͣnta sit districtio extremi exa¬
minis pensat. int̾ spem ac formidinẽ
sollicita trepidat. qr nidex iustꝰ ueni¬
ens qͥd de ꝑpetratis repetat. qͥd relax¬
et. ignorat. Nam quã pͣua cõmise¬
rit meminit. s an cõmissa digne
defleuerit nescit.: ac ne culpȩ ĩmia¬
nitas modũ pęnitentiȩ tͣnseat. metuit.
Q plerũq culpã iã ueritaᷤ relaxat: sed
mens afflicta. ad huc de uenia. dũ ualde
qr peccatũ suũ hõ iã corrigendo & pe¬
nitendo deserit: s tñ adhuc distͥctũ
uidicẽ de eiꝰ retͥbutione ꝑtimescit.
llic gͦ uistꝰ qͥlibet. miscłias dñi libtre

Expanded text:
dias tuas, Domine, in aeternum cantabo. --Plerumque mens justi jam quidem quod perverse se egisse meminit deplorat, jam prave acta non solum deserit, sed amarissimis etiam lamentis punit, sed dum eorum quae egit reminiscitur, graviter judicii pavore terretur. Jam se perfecte convertit, sed adhuc se perfecte in securitatem non erigit, quia dum quanta sit districtio extremi examinis pensat, inter spem ac formidinem sollicita trepidat, quia justus judex veniens quid de perpetratis reputet, quid relaxet, ignorat. Nam quam prava commiserit, meminit, et an commissa digne defleverit, nescit, ac ne culpae immanitas modum poenitentiae transeat, metuit. Et plerumque culpam jam veritas relaxat, sed mens afflicta adhuc de venia dum valde quia peccatum suum homo jam corrigendo et poenitendo deserit, sed tamen adhuc districtum judicem de ejus retributione pertimescit. Illic ergo justus quilibet misericordias Domini libere
Abbreviated transcription (Latin):
afficiunt. Habere de ext̾iorib ꝯsolatio¬
nẽ nolunt: qͥ int̾nis gaudiis dũ m̃te
appropiant. uitã in se funditꝰ corporẽẽ
delectationis necant. Talib nãq ꝑ pau¬
lum dr̃. Nortui enĩ estis: & uita ur̃a
abscondita ẽ cũ xp̃o in deo. Hoꝵ itaq
uocẽ. psalmista exp̃sserat: cũ dicebat
Concupure & difecit aĩa mea: in atͥa
dñi. Concupiscunt enĩ. s ñ deficiũt:
qr iã qͥdẽ cȩlestia appetunt. s tñ adhuc¬
ant᷑. Concupiscit uͦ & in atͥa dĩ deficit:
qͥ eũ et̾na desid̾at. in amore tpraliũ
ñ ꝑdurat. Hinc psalmista iterñdic̃.
Defecit in salutare tuũ aĩa mea. Hine
ꝑ semet ipsã ueritas ãmonet dicens.

Expanded text:
afficiunt, habere de exterioribus consolatioafficiunt, habere de exterioribus consolationem nolunt, qui in aeternis gaudiis, dum mente appropiant, vitam in se funditus corporeae delectationis necant. Talibus namque per Paulum dicitur: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Horum vocem Psalmista expresserat, cum dicebat: Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini . Concupiscunt enim, sed non deficiunt, qui jam quidem coelestia appetunt, sed adhucantur. Concupiscit vero et in Dei atria deficit, qui cum aeterna desiderat, in amore temporalium non perdurat. Hinc Psalmista iterum dicit: Defecit in salutari tuo anima mea . Hinc per semetipsam Veritas admonet, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
mt̃ pone illos ut rotã: &. uelut stipulã
q̃ ante s̃ negligunt. ⁊ ea q̃ deserenda
s̃ sequunt: ex postiorib eleuant᷑ .&. in
ant̾iorib cadunt. Qͥ recte qͦ stipulȩ
ante faciẽ uenti ꝯparant᷑: qr irruen¬
te aura tẽptationis. dũ nulla subnixi
s̃ ratione grauitatis. eleuant᷑ ut cor¬
ruant: & sepe eo se alicuiꝰ meriti existẽ
estimant. qͦ eos in altũ flatꝰ erroris
iustoꝵ. qͥsic cȩlestia appetunt: ut tñ
a t̾renis se minime suspendant. Lar.¬
gita diuinitꝰ patͥmonia ad necessitatis
subsidiũ possident: honores sͥ tp̃ralit̾̃
impensos tenent: aliena ñ ambiunt. suis
eni s̃: qr ad hec ipsa q̃ possident. ex de¬
sid̾io ñ tenent᷑. E s̃ nõmilli iustoꝵ. qͥ ad
cõp̃hendendũ culm̃ ꝑfectionis accincti
dii altiora interiꝰ appetunt. exterꝰ cun¬
cta derelinquunt: qͥ reb se habitis nu¬
dant. gła honoris expoliant: qͥ int̾noꝵ
desid̾is ꝑ assiduitatẽ se animi merore

Expanded text:
 pone illos ut rotam, et sicut stipulam quae ante sunt negligunt, et ea quae deserenda sunt sequuntur, ex posterioribus elevantur, et in anterioribus cadunt. Qui recte quoque stipulae ante faciem venti comparantur, quia, irruente aura tentationis, dum nulla subnixi sunt ratione gravitatis, elevantur ut corruant, et saepe eo se alicujus meriti existere aestimant, quo eos in alta flatus erroris justorum, qui sic coelestia appetunt, ut tamen a terrenorum spe minime frangantur. Largita divinitus patrimonia ad necessitatis subsidium possident, honores sibi temporaliter impensos tenent, aliena non ambiunt, suis eni sunt, quia ad haec ipsa quae possident, ex desiderio non tenentur. Et sunt nonnulli justorum, qui ad comprehendendum culmen perfectionis accincti, dum altiora interius appetunt, exterius cuncta derelinquunt, qui rebus se habitis nudant, gloria honoris exspoliant. Qui internorum desiderio per assiduitatem se amici moeroris
Abbreviated transcription (Latin):
ris scĩ studia. scłariũ curarũ se tumultꝰ
illidunt. In abscondito gͦ tẽpestatis au¬
dit᷑: qr clamor dep̃cantis ẽ. hec ipsa
fluctuatio tͥbulationis. Qͥa uͦ om̃ino
ñ desunt. qͥ bona quȩrentib suadere ꝑ¬
uersa moliant᷑: aquȩ cõtͣdictions s̃ ppłi
resistentes. Q qi tẽ ꝓbat᷑ desid̾iũ. cuo
aliqͦ ei adu̾sitate resistit᷑: recte dr̃. Pro

Expanded text:
aecularium se tumultus illidunt. In abscondito ergo tempestatis auditur, quia clamor deprecantis est haec ipsa fluctuatio tribulationis. Quia vero omnino non desunt, qui bona quaerentibus suadere perversa moliantur, aquae contradictionis sunt populi resistentes. Et quia tunc probatur desiderium, cum aliqua ei adversitate resis
Abbreviated transcription (Latin):
impendit᷑: qͣsi accȩptȩ diuitiȩ. egenis
fr̾ib largiunt᷑. Qͥa gͦ sepe ꝑ ipsa do¬
na q̃ se ꝑciꝑe exultat. a manu dantis
incautꝰ animꝰ elongat: uigilanti ꝓui¬
sione curandũ ẽ. ut & priꝰ subigant᷑
uicia. & pꝰ sub cucũspectione dona tene¬
ant᷑: Nam᷑ in eis se mens incaute dese¬
Ianteactis laborib remunerata reꝓbat᷑.
Unde fit c̃ ut accepta uirtꝰ dũ in usu
transitoriȩ laudis assumit᷑: qr uicio
militat. uirtꝰ ñ sit. Quia enĩ origo uir¬
tutis humilitas ẽ. illa in nob̃ uirtꝰ uera¬
cit̾ pullulat: q̃ in radice ꝓpͥa id ẽ inhu¬
militate ꝑdurat. A qͥ nimirũ si abscidit᷑

Expanded text:
impenditur, quasi acceptae divitiae egenis fratribus largiuntur. Quia ergo saepe per ipsa dona, quae se percipere exsultat, a manu dantis incautus animus elongat, vigilanti provisione curandum est, ut et prius subigantur vitia, et post sub circumspectione dona teneantur. Nam si in eis mens incaute se deseanteactis laboribus remunerata reprobatur. Unde fit etiam ut accepta virtus, dum in usu transitoriae laudis assumitur, quia vitio militat, virtus non sit. Quia enim origo virtutis humilitas est, illa in nobis virtus veraciter pullulat, quae in radice propria, id est in humilitate perdurat. A q
Abbreviated transcription (Latin):
ã rodimꝰ: cũ aliqͥd ext̾iꝰ forti annisu at-
stat᷑. Om̃ss gͥ etiã sub specie fidei pͣue
uiuentes. qͥ aliena appetunt: s ea quȩ
appetunt. raꝑe neqͣꝗͣ posst̃: blandis
aut̃ sermonib & qͣsi mollitia dulcedi¬
nis. cõcupita abstrahere conant᷑: qͥd aliud
nequeunt. auferre mollitie lingue
na. blandiri quidẽ ex fraude despici¬
unt: qͥ c̃ iniusto robore posst̃ imple¬
re qd̾ uolunt: hii qd appetunt. ñ lam¬

Expanded text:
 Nam cum aliquid exterius forti annisu attestatur. Omnes ergo etiam sub specie fidei prave viventes, qui aliena appetunt, sed ea, quae appetunt, rapere nequaquam possunt, blandis autem sermonibus, et quasi mollitie dulcedinis concupita abstrahere conantur, quid aliud, nequeunt, auferre mollitie linguaena blandiri quidem ex fraude despiciunt, quia etiam injusto robore possunt implere, quod volunt, hoc, quod appetunt, non lam
Abbreviated transcription (Latin):
luce positi. sine ulla cordis caligine anrmo
tenebraᷤ uidemꝰ: qr & si obscurũ ẽ qd̾im̃te
cernimꝰ. de udicio ẽ hoc luminis. ñ de
passione eecitatis. E in et̾nii gͦ laudẽ
miseriȩ cõscii grauam: qr dũ mala
nra sine aliqͦ m̃tis malo respicimꝰ ⁊ nũꝙͣ
erit qd̾ corda laudantiũ de tͣnsactis ini¬
quitatib polluat. & sẽꝑ erit qd̵̃ hȩc ad
laudẽ liberatoris accendat: In expo

Expanded text:
luce positi, sine ulla cordis caligine animo luce positi, sine ulla cordis caligine animo tenebras videmus; quia etsi obscurum est quod mente cernimus, de judicio est hoc luminis, non de passione caecitatis. Et in aeternum ergo laudem miseriae conscientia gravamur; quia dum mala nostra sine aliquo mentis malo respicimus, et nunquam erit quod corda laudantium de transactis iniquitatibus polluat, et semper erit quod haec ad laudem liberatoris accendat. Quia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
nichilo bona facere potuit: ita cũ
uoluit. ꝑ incarnationis suȩ myst̾iũ. ẽ
ꝑdita bona reparauit. Ouas uͦ ad in¬
telligendũ se creaturas fecerat: ange
titudinis fregit. S una tegmen
carnis habuit: alia uͦ nichil infirmũ
gͦ creator ut redimeret: illã ad se de¬
buit reduc̾e. quã in ꝑpetratione cul¬
pȩ.ex infirmitate aliqͥd ostat habuisse:
& eo altiꝰ debuit apostatã angłm repel¬
lere. qͦ cũ a ꝑsistendi forcitudine egrru¬
it. nil infirmũ ex carne gestauit. Un¬
de recte psalmista cũ misertũ redẽpto¬
rem diceret: ipsã qͦ causã miscłiȩ ex¬
pressit. dicens. Qb memoratꝰ ẽ qr caros̃.
Acsi diceret. Quo eoꝵ infirma uidit:
eo districte culpas punire noluit. Est
qr nimirũ angłs sua malicia orcidit.

Expanded text:
nihilo bona facere potuit, ita, cum voluit, per incarnationis suae mysterium etiam perdita bona reparavit. Duas vero ad intelligendum se creaturas fecerat, angelenitae rectitudinis fregit. Sed una tegmen carnis habuit, alia vero nihil infirmum ergo creator ut redimeret, illam ad se debuit reducere, quam in perpetratione culpae ex infirmitate aliquid constat habuisse; et eo altius debuit apostatam angelum repellere, quo cum a persistendi fortitudine it, nil infirmum ex carne gestavit. Unde recte Psalmista, cum misertum Redemptorem diceret, ipsam quoque causam misericordiae expressit, dicens: Et recordatus est, quia caro sunt. Ac si diceret: Quo eorum infirma vidit, eo districte culpas punire noluit. Est quia nimirum angelus sua malitia cecidit,
Abbreviated transcription (Latin):
usd. s ꝑsonã eiꝰ ex qͦ loquebat᷑ assumẽs.
ipsiꝰ auctoritate loqͥt᷑. cuiꝰ inspiratione
replebat᷑. Hoc cotidie fieri in ecłia cer¬
nimꝰ: si uigilant᷑ intuem᷑. Nã stans
in medio ppłi lector clamat. Egods a
ds̃ sit uere. ꝓfecto ñ dicit. Nec tn ꝑ
hoc qd̾ dicit. ueritatis regulã deserit: ꝙ
cui ministeriũ lectione exhibet. eiꝰ dñi¬
um uoce p̾tendit. Itaq scriptores sacͥ
tentias qͦsi de aliis ꝓferunt. In cõm̃ tasi¬

Expanded text:
sonam ejus, ex quo loquebatur, assumens, ipsius auctoritate loquitur, cujus inspiratione replebatur. Hoc quotidie fieri in Ecclesia cernimus, si vigilanter intuemur. Nam stans in medio populi lector clamat: Ego sum Deus Deus sit, vere profecto non dicit; nec tamen per hoc quod dicit, veritatis regulam deserit; quia cui ministerium lectione exhibet, ejus dominium voce praetendit. Itaque scriptores sacritentias, quasi de aliis proferunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
hex eisdẽ reb animã excollat. lecet᷑ se
habete qd̾ ñ habuit: iãq dedignari quȩ¬
rata qͥb dedignatũ ee se doluit: s re¬
pente euigilans euigilasse se doleat. qͥi
terim diuitiaꝵ imaginẽ uł dormienᷤ te¬
nebat. Uemut enĩ ꝓtinꝰ ut pauꝑtatis
pondere. & inopiȩ suȩ angustiis pͥmit᷑: &
eo peiꝰ. qͦ ad tẽpꝰ breuissimũ uacue diueᷤ
fuit. Sic sic nimirũ huiꝰ mundi et̃
diuites. qͥ reb acceptis tument. bene
oꝑari de sua abundantia nesciunt:
qͣsi dormientes s̃ diuites. S pauꝑta¬
tem suã euigilantes inueniunt: qr nil
secũ ad illd̾ iudiciũ qd̾ ꝑmanet ferũt.¬

Expanded text:
ex eisdem rebus animum extollat, laetetur se habere quod non habuit, jamque dedignari quaerat a quibus dedignatum esse se doluit. Sed repente evigilans, evigilasse se doleat, qui interim divitiarum imaginem vel dormiens tenebat. Gemit enim protinus sub paupertatis pondere, et inopiae suae angustiis premitur; et eo pejus, quo ad tempus brevissimum, vel vacue dives fuit. Sic sic nimirum hujus mundi sunt divites, qui rebus acceptis tument. Bene operari de sua abundantia nesciunt, 569 quasi dormientes sunt divites; sed paupertatem suam evigilantes inveniunt, quia nihil secum ad illud
Abbreviated transcription (Latin):
Posusti munitiones eꝰ in formidineo.
Sepe qͥs fallaciȩ uł irȩ uł ĩmunditiȩ uł
suꝑbiȩ suȩ meminit: & se in humili¬
tatis loco a mundi huiꝰ strepitu abscõ¬
dit. D cũ ad regendũ ppłm. pꝰ occul¬
tationẽ suã ducit᷑: hinc inde subin¬
trantib peccatoꝵ iaculis ferit᷑: atq
timere incipit. ne ei & hoc ipsũ iã sit
ad iudiciũ. qr bonũ quietis intimȩ de¬
gustauit qd tentre ñ potuit. Dic̃ scrip¬

Expanded text:
suisti munitiones ejus in formidinem. -- Saepe quis fallaciae vel irae, vel immunditiae, vel superbiae suae meminit, et se in humilitatis loco a mundi hujus strepitu abscondit. Sed dum ad regendum populum post occultationem suam ducitur, hinc inde subintrantibus peccatorum jaculis feritur, atque timere incipit ne ei et hoc ipsum jam sit ad judicium, quia bonum quietis intimae degustavit, quod tenere non potuit. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
mens ñ solũ ꝑpendit qd̾ tołerat: s &̃
pauet qd̾ restat. Sidet qͣlia in hac ui¬
ta patit᷑. meture ne pꝰ hec grauiora
patiat᷑: luget qr in huiꝰ excitatis exilio
ã paradysi gaudiis cecidit: timet ne¬
& eũ exiliũ relinquit᷑. mors et̾na subse¬
quat᷑. Iam gͦ sententiã tolerat in pena:
s minas adhuc uenturi iudicis. formidat
ex eulpa. Recte gͦ ꝑ psalmistã dicit᷑.
n me ꝑtͣnsiert᷑ ue tuȩ: & t̾rores tuicõ¬
turbauert̃ me. Int̾ni qͥppe iudicis pꝰ
qr iã aliud de damnatione patim᷑.
& ad huc aliud de ȩt̾na ultione formi

Expanded text:
pendit quod tolerat, sed etiam pavet quod restat. Videt qualia in hac vita patitur, metuit ne post hanc graviora patiatur. Luget, quia in hujus caecitatis exsilio, a paradisi gaudiis cecidit, timet ne cum exsilium relinquitur, mors aeterna subsequatur. Jam ergo sententiam tolerat in poena, sed minas adhuc venturi judicis formidat ex culpa. Recte ergo per Psalmistam dicitur: In me transierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt mquia jam aliud de damnatione patimur, et adhuc aliud de aeterna ultione formi
Abbreviated transcription (Latin):
spͥs elationis: Eb qr ꝑ occultã gr̾am.
at amorẽ dĩ. temꝑata desuꝑ mensu¬
ra ꝓficimꝰ : qͣnto in nob̾ cotidie de dĩ
spu nirtꝰ erescit. tanto nr̃ sp̃s defi¬
cit. Qͥ sp̃s erroris qr ñ a nob subito
penitꝰ amputat᷑: bene paulisꝑ defecis¬
cũ a nob̃ ipsis funditꝰ defeccrimꝰ: In¬

Expanded text:
am gratiam ad amorem Dei temperata desuper mensura proficimus, quanto in nobis quotidie de Dei spiritu virtus crescit, tanto noster spiritus deficit. Qui spiritus erroris, quia non a nobis subito penitus amputatur, bene paulisper defeciscum a nobis ipsis funditus defecerim
Abbreviated transcription (Latin):
Negaui ꝯsolari animã meã: memor fui¬
suũ ex p̃senti uita nulliꝰ gra̾m ⁊ sola¬
tionis admitunt. Nam plerũq huꝰ
scłi diuites solent mtis tedio affecti. bo¬
na tp̃r alit̾ accȩꝓta ꝯspicere : & tristi¬
ciã deliniri. Cũ enĩ merore qͦdã tangi
se sentiunt: eqͦs aspiciunt. auri ar
uincunt.nde eis sic in eugłio. ue¬
ritas dicit. Ue uob̾ diuitib : qͥhabe¬
tis ꝯsolationẽ uram. S uir sc̃s qͥ¬

Expanded text:
Negavi consolari animam meam, suum ex praesenti vita nullius gratiae consolationem admittunt. Nam plerumque hujus saeculi divites, solent mentis taedio affecti, bona temporaliter accepta conspicere, et tristitiam delinire. Cum enim moerore quodam tangi se sentiunt, equos aspiciunt, auri argvincunt. Unde eis et in Evangelio Veritas dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis co
Abbreviated transcription (Latin):
xi iniqͥs nolite iniq agere: & deli¬
quentib nolite exaltare corni. Cornu
delinquentes exaltant: si neqͣꝗͣ se ad
pęnitentiã ex cognitione suȩ iniqͥtati
humiliant. Hinc rursũ dr̃. Cor cõtritũ
& humiliatũ ds̃ ñ spernet. Quisqͥs enĩ
peccata plangit. nec tam̃ deserit: Cor

Expanded text:
xi iniquis, Nolite inique agere; et delinquentibus, Nolite exaltare cornu . Cornu quippe delinquentes exaltant, si nequaquam se ad poenitentiam ex cognitione suae iniquitatis humiliant. Hinc rursum dicitur: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Quisquis enim peccata plangit, nec tamen deserit, cor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbi cũ recta oꝑa diuinis oꝑib nõ re¬
pendunt. cũ totoᷤᷤse hic deserunt.
& affluentib ꝓsꝑitatib dimitunt:
unde ext̾sꝰ ꝓficiunt. inde ab intimiᷤᷤ
cadunt. Hinc ẽ qd̃ in ĩferno crucia¬
to diuiti dr̃. Recepisti bona in ui-¬
ta tua. Iccirco enĩ bona hic recȩpit
& malꝰ : ut illic plemꝰ mala reciꝑet:
qr hic fuerat nec ꝑbona cõuersꝰ.
Non gͦg ait. deiecisti eos postꝗͣ eleuati
ẽ. s dũ alleuarent᷑: qr hoc ipsũ fuit
falsa gła eleuari. Ordinante enĩdi¬
uino indicio. ñ eis alud culpa ẽ. atq
aliud pena: s sua illis in pęnã uertit᷑
culpa: ut elatis fastu suꝑbiȩ. hoc ip¬
sũ sit intꝰ uere cadere. qd̾ foras osten¬

Expanded text:
bi cum recta opera divinis operibus non rependunt, cum totos se hic deserunt et affluentibus prosperitatibus dimittunt, unde exterius proficiunt, inde ab intimis cadunt. Hinc est quod in inferno cruciato diviti dicitur: Recepisti bona in vita tua, idcirco enim bona hic recepit et malus, ut illic plenius et mala reciperet, qui hic fuerat nec per bona conversus. Non ergo ait: Dejecisti eos postquam elevati sunt: sed cum allevarentur, quia hoc ipsum fit s elevari. Ordinante enim divino judicio, non eis hic aliud culpa est, atque aliud poena, sed sua illis in poenam vertitur culpa, ut elatis fastu superbiae hoc ipsum sit vere intus cadere quod foris osten
Abbreviated transcription (Latin):
foueã mergit. Si uͦ diut᷑na ꝑpetratio¬
ne. ł etiã ꝯsuetudine in iniqͥtatib op¬
primit᷑. ne ad suꝑiora iã possit exur¬
gere: qͣsi angusto ore putei coartat᷑.
Hine eͦ dauid sub specie peccantiũ orat
dicens: Nõ me demergat tẽpestaᷤᷤ aq̃.
Quẽ enĩ mali oꝑis niͥtas a bona stabi¬
litate cõmouet: qͣsi tẽ pestas aquȩ ra¬
puit. S si adhuc ꝯsuetudine ñ p̃ualuit:
ñ dimersit. Iam in puteo cccidit: qui
hoc qd̾ diuina lex ꝓhibet ꝑpetrauit.
S si adhuc longa ꝯsuetudo ñ depͥmit:
neqͣꝗͣ os suũ puteꝰ coangustauit. Tanto
gͦ faciliꝰ egredĩt: qͣnto minore ꝯsuetu¬

Expanded text:
petratione etiam consuetudine iniquitatis opprimitur, ne ad superiora jam possit exsurgere, quasi angusto ore putei coarctatur. Hinc ergo David sub specie peccantium orat dicens: Non me demergat tempestas aquae. Quem enim mali operis iniquitas a bona stabilitate commovit, quasi tempestas aqua rapuit. Sed si adhuc consuetudine non praevaluit, non demersit. Jam in puteum cecidit, qui hoc, quod divina lex prohibet perpetravit. Sed si adhuc longa consuetudo non deprimit, nequaquam os suum putens coangustavit. Tanto ergo facilius egreditur, quanto minor
Abbreviated transcription (Latin):
micoꝵ cõu̾sione eripit: Ita sepe suoꝵ
uoces ꝓpt̾ damnationẽ ꝑ se quentiũ ñ
exaudit: ut uidelicet inde reatũ suũ
cumulent. un p̃ualuisse se neqͥt̾ gau¬
debant. Nã qͥ inuisibilia despiciunt:
possunt. S iccirco cũ iustis plerũq iul
mirũ uisibilit̾ agit᷑: qr eoꝵ adu̾sarii il¬
luminari uisibilit̾ ñ meient᷑.
Dobseurentur o cłi¬
Hoc a ꝓpħa de repbis ꝓnuncian di studio:
ñ aute maledicentis dicit᷑ uote. Oeuli
qppe s̃: qͥ in ipsa honoris sũmi faeie positi.
ꝓuidendi itineris officnĩ susceper̃. Quib
hi nunirũ qͥ subsequent᷑ inherent: dorsa
nominant᷑. Obscuratis gͦ ocłis. dorsum
fiectit᷑: qr cũ lum̃ scientie ꝑdunt qͥ prȩ¬
eunt. ꝓfecto ad portanda curuant᷑ one¬

Expanded text:
micorum conversione eripit, ita saepe suorum voces propter damnationem persequentium non exaudit, ut videlicet inde reatum suum cumulent, unde praevaluisse se nequiter gaudent. Nam qui invisibilia despiciunt, possunt. Sed idcirco cum justis plerumque nil mirum visibiliter agitur, quia eorum adversarii illuminari invisibiliter non merentur. Obscurentur ocHoc a propheta de reprobis praenuntiandi studio, non autem maledicentis dicitur voto. Oculi quippe sunt, qui in ipsa honoris summi facie positi, providendi itineris officium suscipiunt. Quibus hi nimirum, qui subsequenter inhaerent, dorsa nominantur. Obscuratis ergo oculis dorsum flectitur: quia cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, profecto ad portanda peccato
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptũ ẽ. donec plenitudo gentium intra¬
ret ⁊ sic om̃ĩs ifrł saluus fieret: dicit.
Ethiopia p̾ueniet manꝰ eiꝰ deo: idẽ priꝰ ꝙͣ
iudea crȩdat. saluandã se offert om̃i¬
potenti deo pecatis ngra gentilitas.
Agamꝰ itaq gr̾a̾s unico sũmi patͥs. nos
qͥer gentilitate collecti atq eꝰ lumine
ꝑfusi iudeã qͦ ipsã p̃cessimꝰ ad fidĩ: ut
impleret᷑ qd̾scriptũ ẽ. Ethiopia p̃ueni¬

Expanded text:
riptum est: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel servus fieret, dicit: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo , id est priusquam Judaea credat, salvandam se offert omnipotenti Domino peccatis nigra gentilitas. Agamus itaque gratias unico summi Patris, nos qui ex gentilitate collecti, atque ejus lumine perfusi, Judaeam quoque ipsam praecessimus ad fidem, ut impleretur quod scriptum est: Aethiopia prae
Abbreviated transcription (Latin):
in gaudio: de fontib saluatoris. Ad eoꝑ
qͥppe doctrinã sitientes ꝑgimꝰ: & uerita¬
tis plȩnas cordiũ nr̃oꝵ lagunculas de re-¬
portamꝰ. D emanantib suis fontib.
ethan fluuios exsiccauit: dũ doctrinã
fortis id ẽ maligni sp̃s. ostensis radiis
suȩ ueritatis arefecit. In oodice regle

Expanded text:
in gaudio de fontibus Salvatoris . Ad eorum quippe doctrinam sitientes pergimus, ut veritatis plenas cordium nostrorum lagunculas reportemus. Sed emanantibus suis fontibus Ethan fluvios exsiccavit, dum doctrinam fortis et maligni spiritus ostenso radio suae veritatis arefecit. Leviathan e
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ uirtutẽ eoꝵ: & pulchritudinẽ eoꝵ
pulchritudo in manꝰ inimici tradit᷑: cũ
decȩꝓte m̃ti antiquuis hostis ex bonioꝑis
elatione dominat᷑. Que tam̃ uirtutis
elatio. quãuis plene ñ suꝑat: utcũq tñ¬
uatꝰ destituit᷑ : destitutꝰ ad formidinẽ re¬
uocat᷑. Hinc etenĩ dauid iterũ dic̃. Ego
dixi in mea abundantia: ñ mouebor in
ȩt̾nũ. S qr de ꝯfidentia uirtutis in¬
tumuit : paulo pꝰ qͥd ꝑtulit adiunxit.
Auertisti faciẽ tuã a me: & factꝰ sũ contͥ¬
batꝰ. Acsi aꝑte dicat. Eortẽ me int̾ uir

Expanded text:
tem virtutem eorum, et pulchritudinem eorum irtus, et pulchritudo in manus inimici traditur, cum deceptae menti antiquus hostis ex boni operis elatione dominatur: quae tamen virtutis elatio, quamvis plene non superat, utcunque tamum destituitur, destitutus ad formidinem revocatur. Hinc enim David iterum dicit: «Ego dixi in mea abundantia: Non movebor in aeternum .» Sed quia de confidentia virtutis intumuit, paulo post, quid pertulit, adjunxit: «Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus .» Ac si aperte dicat: Fort
Abbreviated transcription (Latin):
angustia ẽ: ab oppͥmenti mala ꝯsuetu-¬
dine exurg̾e uelle. nec posse: iã quidẽ
desid̾io ad suꝑna tendere. s adhuc actu
in infimis remanere : p̃ire corde. nec
tñ sequi oꝑe: atq in semet ipso ꝯtradiẽ¬
tione ꝑpeti semet ipsũ. Cũ uͦ traten¬
dens anima manu gr̃e exaltantis ad¬
iuuat᷑: ab angusto ore ad latitudinẽ
ꝑuenit: qr uictis difficultatib oꝑe
bona ꝑficit. q̃ ꝯcupiscit. Dauid pro¬
pheta ꝯelusionẽ angusti oris aspex-
erat: cũ dicebat. Saluã fecistide
necessitatib animã meã: nec ꝯclusi¬
sti me in manib inimici.: Latissime
aut̃ saluatũ se nouerat: cũ subderet
dicens. Statuisti in loco spacioso pe¬
des meoᷤ In spacioso qͥppe loco pedes
stabiliti s̃: qͣndo ad cõgruentia bo¬
na tendimꝰ. & nulla difficultate prx̧¬
pedim. Quasi enĩ ꝑłatũ locũ qͦ uolumꝰ¬

Expanded text:
amque ab opprimente mala consuetudine exsurgere velle, nec posse; jam quidem desiderio ad superna tendere, sed adhuc actu in infimis remanere; praeire corde, nec tamen sequi opere, atque in semetipso contradictionem perpeti semetipsum. Cum vero ita tendens anima manu gratiae exaltantis adjuvatur, ab angusto ore ad latitudinem pervenit, quia, victis difficultatibus, opera bona perficit quae concupiscit. David propheta conclusionem aerat, cum dicebat: Salvam fecisti de necessitatibus animam meam, nec conclusisti me in manibus inimici . Latissime autem salvatum se noverat, cum subderet, dicens: Statuisti in loco spatioso pedes meos. In spatioso quippe loco pedes stabiliti sunt, quando et ad congruentia bona tendimus, et nulla difficultate praepedimur. Quasi enim per latum locum, quo volum
Abbreviated transcription (Latin):
sarioꝵ salute ꝯcupiseunt: ut dũ illos
omp̃s ds̃ ab ĩmensis ꝑiculis facto qui¬
dã miracło liberat. uirtutẽ suã ipsis
etiã ꝑsecutorib innotescat: atq inde
adu̾sarios ad ȩt̾nitatẽ redimat. unde
su oᷤ tẽpr̃alit̾ faluat. Hinc ẽ qd psalmista
uocẽ martyrũ suscipiens ait. Propt̾ mni¬
micos meos eripe me. Acsi diceret. Purpt̃
pisco: ut dũ mea uita saluari meaabilit

Expanded text:
sariorum salutem concupiscunt, ut dum illos omnipotens Deus ab immensis periculis facto quodam miraculo liberat, virtutem suam ipsis etiam persecutoribus innotescat; atque inde adversarios ad aeternitatem suos temporaliter salvat. Hinc est quod Psalmista vocem martyrum suscipiens ait: Propter inimicos meos eripe me. Ac si diceret: Propter pisco, ut dum me salvari mirabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
rat᷑: Ascendens qͥppe in altũ. capti¬
uam dux̃ captiuitatẽ: ꝙr corrupto¬
nẽ nr̃am uͥtutis sue incorruptione
absorbuit. Dedit uͦ dona hõib : qͥa
misso desuꝑ spũ. alii sermonẽ sapien¬
tiȩ. alii sermonẽ scientiȩ. alii grãm
uirtutũ. alii curationũ. alii genera
linguaꝵ. alii int̾p̃tationẽ sermonũ

Expanded text:
dens quippe in altum captivam duxit captivitatem, quia corruptionem nostram virtute suae incorruptionis absorbuit. Dedit vero dona hominibus, quia, misso desuper Spiritu, alii sermonem sapientiae, alii sermonem scientiae, alii gratiam virtutum, alii gratiam curationum, alii genera ling
Abbreviated transcription (Latin):
ingua canĩ tuoꝵ: ex inimicis ab
ipso:¬
Quid hoc loco canũ nomine. nͥ sc̃i doc¬
tores uocant᷑: qͥ fideliũ in scã ȩclia custo
ut ita dixerĩ latratꝰ p̃dicationis deder᷑:
Nõnulli qͥppe ab idoloꝵ cultib reucca¬
ti: facti s̃ p̃dicatores dei. Lingua cͦ ca¬
num ȩcłiȩ ex inimicis ꝓdiit : qr ꝯu̾sos

Expanded text:
ingua canum tuorum ex inimicis ab ipsoQuid hoc loco canum nomine, nisi sancti Doctores vocantur? qui fidelium in sancta Ecclesia custodut ita dixerim, latratus praedicationis dederunt. Nonnulli quippe ab idolorum cultibus revocati, facti sunt praedicatores Dei. Lingua ergo canum Ecclesiae ex inimicis prodit: quia conversos
Abbreviated transcription (Latin):
cõspicuit. reuocant᷑ ad cor. ut recogi¬
tent suũ. Q unde aliꝰ ad torm̃tũ du¬
Conspicit nãq in aliena pena qͥd time¬
at. &s dũ delinquentẽ sic ꝑcussũ cõ¬
spicit. dissolita sua oꝑa iusticie rigo¬
re cõstringit. Sicq fit. ut qͥ uiuens
iniquiis multos ad culpã traxerat¬
delectatione peccati: quosdã moriens
a culpa reuocet. t̾rore torm̃ti. Unde¬
sanguine peccatoris. In peccatoꝵ mori¬
entiũ sanguine nistilauant manꝰ.
qr dũ eoꝵ pena cõspicit᷑. cõspicien¬
tis uita mundat᷑. Inerpositiõe euglii

Expanded text:
conspiciunt, revocantur ad cor, ut recogitent suum. Unde alius ad tormenta duConspicit namque in aliena poena quod timeat, et dum delinquentem sic percussum respicit, dissoluta sua opera justitiae vigore constringit. Sicque fit ut, quia iniquus vivens multos ad culpam traxeratdelectatione peccati, quosdam moriens a culpa revocet terrore tormensanguine peccatoris. In peccatorum morientium sanguine justi lavantur manus, quia, dum eorum poena conspicitur, conspicientis vita munda
Abbreviated transcription (Latin):
cus. Qd hoc loco ꝑarchũ: nͥ diesextremi
iuidicii designat᷑: In archu enĩ qͣnto
longiꝰ trahit᷑ corda: tanto de eo distric̃¬
tior exit sagita. Sic nimirũ sic extre
mi uidicũ dies. qͣnto longe differt᷑ ut
ueniat: tanto eũ uen̾it de illo districtior
tẽ inueniri ualeamꝰ. nde illic p̾missũ ẽ.
currunt. Potasti nos uino cõpunctio¬
nis: ut t̾rena gaudia in lacrimis uer¬
t̾ent᷑. De disti metuentib te significa¬
tionẽ: ut fugiant a facie archꝰ. Acsidi¬
erit. Pista gͦ huiꝰ tẽporis flagella signi

Expanded text:
uid hoc loco per arcum, nisi dies extremi judicii designatur? In arcu enim quanto longius trahitur chorda, tanto de eo districtior exit sagimi judicii dies, quanto longe differtur ut veniat, tanto cum venerit de illo districtior tunc inveniri valeamus. Unde illic praemissum est: « currunt. « Potasti nos vino compunctionis, » ut terrena gaudia in lacrymas verterentur. « Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus. » Ac si dierit. Per ista ergo hujus temporis flagella signi
Abbreviated transcription (Latin):
etudine cõpescunt. t̾rena deserunt.
celestia ꝯcupiscunt: nimirũ int̾ me¬
dioscleros dormiunt: qm̃ fugiendo
tp̃ralia & et̾na p̾mia desiderando.
a ꝑuersis actib quiescunt. Aente qͥppe
ad sũma euolant: un & pennȩ uocatis̃.¬
S hec colũba in pennis quidẽ deargen¬
tata ẽ. s post̾ĩora dorsi eiꝰ in auri spe
muneratione q̃ seqͥt᷑. ñ iã argenti s
auri fulgore decorat᷑. Ad illa qͥppe m¬
uisibilia bona ꝑueniens. ad illa cȩlestia
donaꝑtingens q̃ nec ocłs uidit nec
auris audiuit. iã p̾dicationis eloquio
ñ indigebitꝰ: s sola auri specie in po¬
steriorib pulchra ẽ: qr in eo qd post
accipiet. solo resplendet fulgore da¬
scendens in altũ. captiuã dux̃ cap¬
tiu̾itatẽ: dedit dona hoĩb. Quid in

Expanded text:
ietudinibus compescunt, terrena deserunt, coelestia concupiscunt, nimirum inter medios cleros dormiunt, quoniam fugiendo temporalia, et aeterna praemia desiderando, a perversis actibus quiescunt. Mente quippe ad summa evolant, unSed haec columba in pennis quidem deargentata est, sed posteriora dorsi ejus in auri specmuneratione, quae sequitur, non jam argenti sed auri fulgore decoratur. Ad illa quippe invisibilia bona perveniens, ad illa coelestia dona pertingens, quae nec oculus vidit, nec auris audivit, jam praedicationis eloquio non indigebit, sed sola auri specie in posterioribus pulchra est, quia in eo, quod post accipiet, solo resplendet fulgore clascendens in altum, captivam duxit captivitat