comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mons Inuenimus: enim hec nomina duoꝵ montium esse hebrayca.
eꝵ latina interpretatio nominum differt abinuicem ostendens a¬
liud esse Syna montem. et aliud montem syon. Hec est interp̃tatio
de hebraica lingua in latinam Sina mons interpretatur. temptatio
exacerbations eterna. et odium Eque. et dyon interpretatur tẽ¬
ptatio exacerbationis. et speculatio Uides ergo in hebraica in teepre¬
tatione non sibi similare. seod neq esse Unum montes. Sed potius duo
inuicem a se differentes gratia. et honore Pretedea tum dicat dauid
propheta in psalmo secundo. Ego autem constitutus sum rex ab eo
suꝑ syon montem syon sanctum designat. Unde manifestum est mõ¬
tem syon coelestenͣ i eius: admuncians᷑ imꝑium eius. Ette quatenus
montem syon Sanctum desiguat. Unde manifestum est montem
syon coelestem esse. et spiritalem Et Syna esse terrenum. Nihil
enim potest: quod ĩ terra est esse sanctum: cum totus mundus:¬

Expanded text:
mons. inuenimus enim haec nomina duorum montium esse Hebreice: mons. inuenimus enim haec nomina duorum montium esse Hebreice: uero Latina interpretatio nominum differet ab inuicem ostendens aliud esse Sina montem et aliud montem Sion. Haec est interpretatio de Hebreica lingua in Latinam. Sina mons interpretat aeterna emptatio et odium: aeque et Sion interpretat \'temptatio exacerbationis et speculatio. uides ergo in Hebreica interpretatione non sibi similare, sed neque esse unum montem, sed potius duo inuicem a se differentes gratia et honore. praeterea cum dicat Dauid propheta in psalmo primo: ego autem constitutus sam rex ab eo super Sion montem sanctum eitem sanctum eius adnuntians imperium eius. ecce quatenus montem Sion sanctum designat. unde manifestum est montem Sion esse caelestem et spiritalem et Sina esse terrenum. nihil enim potest quod in terra est esse sanctum, cum totus mundus
Abbreviated transcription (Latin):
ar temere aliquid presumere. Siquid ergo ex cõmuni concilio pli¬
cuerit. Stribite mihi. Salutate nostros. Opto uos fratres semꝑ
capituloꝵ que in scripturis deifi¬
ADMas continentiur que in ueteri te¬
stamento figuraliter scripta sunt. ꝑ nouum testamentum
spiritaliter intelligenda sunt. que per christum inueritate ad¬
impleta sunt. Nobis .n. per lesum christum spicitalis intellectus
datus est. ipso Iesu dicente. Uobis quidem datum est intelligere
sacrumenta dei. Aliis autem in silitadinibus inuenimus in euan¬
gelio cata Iohamiem scciptum. Lexꝑ Moysem data est gratui.
Ueritas per Iesum. facta est. Que lex Monsi in monte Sima da¬
ta est. Ueꝵ iterum inuenimus scciptum. De syon enm exiet lex et
uerbum domini ab hierusalem. Quatenus hoc intelligere debemus:
U trum Sona mons ubi a deo Moysi lex data est. et Syon mons. uñ
lex exiit. an Unum suit. an uero alter sit Syna mons. et alter spon

Expanded text:
ar temere aliquid praesumere. si quid ergo ex communi consilio plaar temere aliquid praesumere. si quid ergo ex communi consilio placuerit scribite mihi. salutate nostros. uos nostri. opto capitulorum quae in Scripturis deificis continentur, quae in Veteri Testamento figuraliter scripta sunt, per Novum Testamentum spiritaliter intelligenda sunt, quae per Christum in veritate adimpleta sunt. Nobis enim per Jesum Christum spiritalis intellectus datus est, ipso Jesu dicente: Vobis quidem datum est intelligere sacramenta Dei, aliis autem in simigelio cata Iohannem scriptum: lex per Moysen data est, gratia et ueritas per Iesum Christum facta est. quae lex Moysi in monte Sina data est. uerum iterum inuenimus scriptum: de Sion enim exiet lex, et uerbum Domini ab Hierusalem. quatenus hoc intellegere debemus? utrum Sina mons ubi a Deo Moysi lex data est et Sion mons unde lex exiuit an unum sint an uero alter sit Sina mons et alter sit Sion
Abbreviated transcription (Latin):
Ubere. Ut qm̃ hi qui postra ꝙͣ sacrificauerunt itexate tẽptati
extorrentes sunt facti Uidentur ego mihi spdusses ppiua delictum
dum possessiones et domos dimittunt el Pendtedtiam ligentee chri¬
ilum sequuntur. Sego fodix qui presbiteꝵ subministribat sub¬
Decimo proximis mihi uinculis plenius cognoui eundem felicem:
et Uictoria coniunx cius. et lucius fidelis extorientes facti relique¬
runt possessiones. quas unus fiscus tenet. Sed et super sȩ opere
eadem mulier nomine ibono: que tracta est a marito ad saccisicã¬
diiuii: que conscientiam non cõmisit: sed tenentes manum cius sic
ipsi saceificauerunt. Sic ipsa cepit dicere contea: nõ feci: Uos feastis:
Sic et ipsa extorrens facta et. Cum ergo Uniuersi pacem peterent
dicentes. recuꝑabimus fidem: quam anuseramus poenitentiam agen¬
tes. hiristo publice sumus confessi. ꝙͣuis mihi Uideatur ut debeãt
pacem attipere: sed ad consultum uestrum eosdem: siue quid uide¬

Expanded text:
bere ut quoniam hi qui posteaquam sacrificauerunt iterato temptati extorres sunt facti: uidentur ergo mihi abluisse prius delictum, dum possessiones et domos dimittunt et paenitentiam agentes Christum secuntur. ergo Felix qui presbyterium subministrabat subDecimo proximus mihi uinculis plenius cognoui eundem Felicem et Victoria coniunx eius et Lucius fideles extorres facti reliquerunt possessiones quas nunc fiscus tenet. sed et sub persecutione t eadem mulier nomine Bona quae tracta est a marito ad sacrificandum, quae conscientiam non commiscuit sed tenentes manus eius sic ipsi sacrificauerunt, sic ipsa coepit dicere contra \'non feci, uos fecistis: sic et ipsa extorris facta est. cum a me ergo uniuersi pacem peterent dicentes \'recuperauimus fidem quam amiseramus, paenitentiam agentes Christum publice sumus confessi,\' quamuis mihi uideatur ut debeant pacem accipere, sed ad consultum uestrum eos dimisi, ne quid uide
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scripti᷑ est flu na duentre enis fluet aquȩ nius Ites
m psalmis. & erit uelut lignu᷑ quod plantatũ ẽ secus decursus
aquaꝵ quod fructũ suũ dabit in tpore suo. Ecce uerbu᷑ ꝓpheti¬
cũ fructũ resurrectiõis die tertio spiritalr᷑ Intelligẽdũ ditẽtis
De syon .n. exie lex hoc e de ligno regali et uerbu dĩ abshe¬
rusalem que e eccłia caro ligno cõfixa ennsit uerbu᷑ dm̃cũ dño
nely nely e admmpletũ est ꝓphetitu᷑ spiritale an᷑ dictũ. de sỹo
exier lex er uerbũ dm ab sherusalem. De cęlo destendentem

Expanded text:
sicut scriptum est, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Item sicut scriptum est, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Item in psalmis: et erit uelut lignum quod plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo. ecce uerbum propheticum fructum resurrectionis die tertio spiritaliter intellegendum dicentis: de Sion enim exiet lex, hoc est de ligno regali, et uerbum Domini ab Hierusalem, quae est ecclesia. Caro ligno confixa emisit uerbum dominicum dicens: Heli, Heli. et adinpletum est propheticum spiritale ante dictum: de Sion exiet lex, et uerbum Domini ab Hierusalem. dicit Hierusalem
Abbreviated transcription (Latin):
un uerũ dicinius mõtem sanctu lignũ eẽ passionis: Inde m¬
nocens mamib & mũdo tonde Hoc disto phetuo iudeos redar¬
guebat qui noysen preponũt christo dño illius eo quod moyseo
cũ n mõteͬ syna ascedissee ut lege̾ iuders accipos mõces mãib
& mũdus corde: nõ fuit eo quod egiptiũ calte ꝓcussit in egipto e mor
tiferauit enͣ cũ manib suis in harena qui obruerit. Cbristus autẽ
in monte sanctu᷑ ascendit lignũ regni sui ut moreret aiuideis potu
quã quod ip̃s aliquẽ hoĩem mortiferar ee insi solu dyabolũ mimi¬
tu gn humano. Exinde astenden in mõte᷑ inotẽt e riudo corde
er ideo ꝓpħa dđt quis ascender in mõte dmͦ ee quis stabit in loco scto
syon sanctu᷑ eẽ crucẽ sancta᷑ dñte aque ꝓpha. De syon exid lex
& uerbu dm ab Iherusale. Lex christianoꝵ crux est sancta
P ercussio in lateris uentre de lancea sanpuis aqua mixtus ꝓfusus
consocrabat dñte ip̃o quo sitit uemat eebibat. Que credit in me

Expanded text:
cimus montem sanctum lignum esse passionis. inde innocens manibus et mundus corda: hoc dicto prophetico Iudaeos redarguebat qui Moysen praeponent Christo domino illius, eo quod Moyses cum in montem Sina ascendisset, ut legem Iudaeis acciperet, innocens manibus et mundo corde non ftiferatum manibus suis eum in harena obruent: Christus autem in montem sanctum ascendit lignum regni sui, ut moreretur a Iudaeis, quam quod ipse aliquem hominum mortiferaret, nisi solum diabolum inimicum generi humano. exinde ascendens in montem innocens et mundus corde, et ideo propheta dicit: quis ascendet in montem Domini et quis stabitsse sanctam crucem, dicente aeque propheta: De Sion exiet lex, et verbum Domini ab Hierusalem. Lex Christianorum crux est sancta Percussus in lateris ventre de lancea, sanguis et aqua mixtus profusuconsecrabat, dicente ipso: Qui sitit, veniat et bibat. Qui credit in me,
Abbreviated transcription (Latin):
plebe dominira raꝑe ee uexare statim a puero celesti correctus de
spiritalib flagris emĩdatus exulans ad centesimũ effugit in lonis
aridis e desertis hic eͤ custos puer filius dominicus qui iuinẽa suã
sibi apre apre cõmendata saluanda et reseruãdam custodit Ca
quo ẜsaias ꝓpħa canit dicens Ecce puer meus filius meus dił¬

Expanded text:
plebe Dominica separare et vexare, statim a puero coelesti voce correptus et plebe Dominica separare et vexare, statim a puero coelesti voce correptus et spiritalibus flagris emendatus, exulans ad centesimum, effugit in locis aridis et desertis. Hic est custos puer filius Dominicus; qui vineam suam sibi a patre commendatam salvandam et reservandam accepit: de quo Esaias
Abbreviated transcription (Latin):
dia uinea cofixo ee in eo ligno faciũt speculu quadratu᷑ de
harudmnib quassatis e ꝑ singula latera quadrature speculi fa:¬
cuĩt cauernas ternas que fuit cauerne duodecim ꝑ quã qua¬
dratura cauernaꝵ custos puer omtm iuinea ꝓspitiẽs custodiat
cantans ne uiator ingrediens uinea diñtam sibi assignata uexet
uel furains uuam uinea conculcee q̃ uod si importunus fur exee
iuineã uoluerit introrre & uuam demere illic pner sollicituᷤ
deuinea sua đmntus de speculo dat uotem maledites & cõminat
ut m iuinea᷑ mator fur audeit accedere. Dicens recte ambula
Fur aũt tinẽs nocem pueri cõminãtis refugit de uinea specłia
minica ee sproitalis plebe est cheistianors q̃ custodr uissi dei pru a
puero christo in lign speculo epaltato. Quod si uiator dyabolus ꝑ¬
ambulant ia᷑ seculare᷑ ansur fuerit a iunea spiritali hoĩem de

Expanded text:
dia uinea confixo et in eo ligno faciunt speculum quadratum de dia uinea confixo et in eo ligno faciunt speculum quadratum de harundinibus quassatis et per singula latera quadraturae speculi faciunt cauerna terna, quae fiunt cauerna duodecim: per quam quadraturam cauernorum custos puer omnem uineam perspiciens custodiat cantans, ne uiator ingrediens uineam dominicam sibi adsignatam uexet uel fures uiam uineae uestigent. quod si inportunus fur egens in uineam uoluerit introire et uuam demere, illic puer sollicitus de uinea sua deintus de speculo dat uocem maledicens et comminans, ne in uineam uiator fur audeat accedere dicens: rectum ambula. fur autem timens uocem pueri sibi comminantem refugit de uinea, speculum a et spiritalis plebs est Christianorum, quae custoditur jussu Dei Patris a puero Christo in ligni specula exaltato. Quod si viator diabolus, perambulans viam saecularem, ausus fuerit de vinea spiritali hominem de
Abbreviated transcription (Latin):
culatu᷑ pr̃is eẽ dictum eo quod sc̾tus spũs dei filius generatũ
se iudebat prͣ infilio & filuo in prẽ utriq se inse uident ideo im¬
matulatus speculus. Nam & nos qui illi credim xpiõ in nrobio
ranꝗͣ inspeculo indernus. Ip̃o noc instruẽte et monẽte In epła
Ioħio discipuli sui: ita me in nob̵ iudete quom̃o quis ur̃m se uide
in aqua aut inspeculo. & confirmauit salomonicũ de se ꝙ est
iimaculatus speculus pris ueru etra e iute᷑ uerã se eẽ dixit
er prem suu agricolam. Si ergo christus uitis uera est: utiq
constant quia de noc qui in illo credinus & ipm̃ induimus su¬
halomone posuerũt me custodẽ in uinea. In uenimus ergo inton¬
uesos huiusmoi insmilitudiem̃ spiritalem figuratr eẽ uineam
hentem dr̃m et possessorem suũ. ueru᷑ tp̃ore maturo prope die
uindenaru᷑ ponũt in iunea custodẽ pueꝵ in alto ligno inme¬

Expanded text:
culatum patris esse dictum, eo quod sanctus spiritus Dei filius geminatur culatum patris esse dictum, eo quod sanctus spiritus Dei filius geminatur se uideat, pater in filio et filius in patre utrosque se in se uident: ideo speculus inmaculatus. nam et nos qui illi credimus Christum in nobis tamquam in speculo uidemus ipso nos instruente et monente in epistula Iohannis discipuin aquam aut in speculum, et confirmauit Salomonicum dictimmaculatus patris. Vero etiam et uitem ueram se esse dixit, patrem suum agricolam. si ergo Christus uitis est uera, utique constat quia et nos qui in illo credimus et ipsum induimus suSalomone: posuerunt me custodem in uineam. inuenimus uero in conuersu huius mundi in similitudinem spiritalem figuraliter esse uineam habentem dominum et possessorem suum. uero tempore maturo prope dies uindemiarum ponunt in mediam uineam custodem puerum in alto ligno me
Abbreviated transcription (Latin):
spititualis est eccłia. Ecce ꝓbauimus ꝑ om̃ium scripturaꝵ deifita¬
ruĩ fidem duas montes syna in terra et syon in coelo duoꝑ testa¬
m̃toꝵ portare figuram ueteris syna de noui Syon. Exquibus
duob mõtib sciticer duob testam̃tis posterioni ipõre demostra¬
tos e depalatos duos populos uetere e priorẽ iudeoꝵ e nouũ
& posteriore populu xpianor. Iudece terrenos qui terrã pro¬
missam addeo acceꝑut carnaleo. & christianos celestes ꝗ regͣ¬
coloꝵ adeo ꝓmissa accepturi sũt infuturo seculo. Caro emͣ
scripturis positam ex ea ueritate tolestem ee spiritale᷑ facimus fi¬
guratam comꝑationo de huiusinoi conuersis. Dixnnus n mõ¬
tem scrnctũ syon idem lignũ regale ei saceu᷑ hre interpretatio
nem de hebraito ingreco & mlatio tẽptatio exaterbatioio uel
speculatio. Eo qđ de ligno speculabat᷑ emͣ se stantes bonas ema¬
los. Ita nuemmus ipm᷑ saluatore᷑ ꝑ salomonẽ speculũ imma¬

Expanded text:
omnium scripturarum deificarum fidem duo montes Sina in terra et Sion in caelo duorum testamentorum portare figuram, ueteris Sina et noui Sion: ex quibus duobus montibus, uidelicet duobus testamentis posteriori tempore demonstratos et depalatos duos populos, ueterem et priorem Iudaeorum et nonum et posteriorem populum christianorum: Iudaeos terrenos quibus terra promissa a Deo acceperunt carnales et christianos caelestes orum a Deo promissa accepturi sunt in futuro saeculo. caro eniscripturis positam t ex ea ueritatem caelestem spiritalem. facimus figuratam comparationem de huius mundi conuersu. diximus enim montis sancti Sion quod lignum regalem et sacrum habere innem de hebraico, in graecum vel latinum, tentatio exacerbationis vel speculatio, eo quod de ligno speculabatur ante se stantes bonos et malos. XIII. Ita invenimus ipsum Salvatorem per Salomonem speculum imma
Abbreviated transcription (Latin):
unus: ac unius ꝓiunciȩ sed totius orbis hec cã est. Expectent
quib e apĩt ꝓfide or trnore suo honor herrdus ẽ dispont omĩa
consilii cõmuni religione possitus. Caeter quã Iireligiosũ
e ipĩ quoq festinãtib ꝑmnosu᷑ ut quom extortes fucti et piaua
pulsi at bonis sius omib spoliati noͣ̃ dii ad eccłiam redierist ꝗdas
argienter acier adhec geritur & agon quotidie celebratᶜ᷑. Si cõ¬
missi uere & firmiter poetuiter & fidei calor pͥuale ꝗ differri

Expanded text:
unius ant unius prouinciae sed totius orbis haec causa est. expectent unius ant unius prouinciae sed totius orbis haec causa est. expectent quibus et ipsis pro fide et timore suo honor habendus est, disponere omnia consilii communis religione possimus. ceterum quam inreligiosum est et ipsis quoque festinantibus perniciosum ut cam extorres facti et patria pullargiente. Acies adhuc geritur, et agon quotidie celebratur: si commissi vero et firmiter poenitet, et fidei calor praevalet, qui differri
Abbreviated transcription (Latin):
Ebl lñis uras frẽs tem quib scripsistis salubre̾ consiliũ
urm̃ noͣ deesse frib nr̃is ut temeraria festiatione deposi¬
ta religiosam patientia deo prebeant ut qn in enu ꝑ eiuis m̃a¬
uenermus đ om̃ib spetieb scđm eccłiastitam disciplina tracta¬
re possimus maxiẽ cuͤ scriptu᷑ sit rem̃to uinꝰ excideris eta¬
ge penitẽtiam. Pententiã aut̃ ille agit qui diuinis pręceptis meis
oͦ mumcatioem accipienda᷑ festinanter iugere. & desiderastis in
hanc rem forma uob ame dari. Sciatis plene scripsisse me ad hanc
rem ꝑximis lris ad nos factis: Credo ut qui libellũ a martiribus
acceput s auxilio eoꝵ aduiuari ap dnmͣ in delictis suis possunt
Si premi infirmmtate aligna e ꝑiculo cȩꝑint et homologesi feta
et manu eis auobis inpenitentia imposita cũ pace a martiribus
sibi ꝓmissa ad dum̃ rennitentur. Ceteri ueroqui nullo libello
a martyrib accepto muidiam facuit. qmͣ noͣ pautoꝵ nec: ccłie

Expanded text:
es charissimi, quibus scripsistis salubre consilium vestrum non deesse fratribus nostris, ut, temeraria festinatione deposita, religiosam patientiam Deo praebeant, ut cum in unum per ejus menerimus, 23 de omnibus speciebus secundum ecclesiasticam disciplinam tractare possimus, maxime cum scriptum sit: Memento unde cecideris, et age poenitentiam . Poenitentiam autem ille agit qui, divini praecepti memor, mitis communicationem accipiendam festinanter urgere, et desiderastis in hac re formam a me vobis dari, satis plene scripsisse me ad hanc rem proximis litteris ad uos factis credo, ut qui libellum a martyribus acceperunt et auxilio eorum adiuuari apud Dominum in delictis suis possunt, si premi infirmitate aliqua et periculo coeperint, exomologesi facta et manu eis a uobis in paenitentiam inposita cum pace a martyribus sibi promissa ad Dominum remittantur. ceteri uero qui nullo libello a martyribus accepto inuidiam faciunt, quoniam non paucorum nec ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
Quos dictũ ꝓpheticũ ꝑ ponciũ pilatũ i sua passione pendes mlig
complenit. Pontuspilatus impolita mte ab eo accepit tabulam
e titulũ e scripsit trib iugius hebrane grece er latme Ihesus
nacarenus rex iudeoꝵ & incapite ligni clauis tabula cũ nõiere¬
gis iudeoix confixoit e manifestauit ꝓpheticũ dictũ eo qđ spiri:¬
talr mons syon trux est q̃ est iurtiis dei apło paulo dicente

Expanded text:
quem dictum propheti cum per Pontio Pilato in suam passionem pendens in ligno quem dictum propheti cum per Pontio Pilato in suam passionem pendens in ligno conpleuit, Pontius Pilatus impulita mente a Deo accepit tabulam et titulum et scripsit tribus linguis hebreice graece et latine: IESVS. NAZARENVS. BEX. IVDAEORVM et in capite ligni clauis tabulam cum nomen regis Iudaeorum confixit et manifestauit propheticum dictum eo quod spiritaliter mons Sion crux
Abbreviated transcription (Latin):
factũ eẽ terremotũ e roeli fragore prostrati facie in terra
plagentes nluctũ conuersi st & insua ipa passione complenit¬
propheticũ distii᷑. e conuertã dieo festos illoru᷑ in luctũ cãtia
illoriꝰ  lam̃tationẽ. Ante n tũ cãptiui detenti eenͣt a babillo¬
nuedicebant illis bab illones Cantate nob̾ rãtim đ rãtitis siõ
Quider lam̃tantes captiuitatẽ suã dicebant ad babillones ne
diximus lam̃tantes se. Quom̃o cantabimus canticũ dm̃ in
tema aliena : ec te qͣfs comipleta ẽ interpretatio montis syon tẽptatio
eoa terbatioĩs ex speculatio. Uñ manifestũ ẽ syon montẽ ligm sat̃
regnu᷑ m sanctitate iustificatũ ditẽte dauid Annũtiate regnũ in¬
gentib quia dñs regnauis aligno ee transunt igentib de quo
regno ligni regalis idem ꝓpħa đt. Ego aũt dico nob cõstitutus
sum rex ab eo suꝑ syon moͬte sanctũ eiuis amiucias imꝑiui en

Expanded text:
factum esse terrae motum et caeli fragorem prostrati facie in terra factum esse terrae motum et caeli fragorem prostrati facie in terra plangentes in luctum conuersi sunt, et in ipsam suam passiheticum dictum: et conuertam dies festos eorum in luctum et cantica eorum in lamentationem. ante enim cum captiui detenti essent a Babylones, dicebant illis Babylones: cantate nobis cantica de canticis Sion, et Iudaei lamentantes captiuitatem suam dicebant ad Babylones ut diximus lamentantes se: quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena. \' Ecce quatenus conpleta est interpretatio montis Sion \'temptatio exacerbationis et speculatio. unde manifestum est Sion montem ligni sacri regnum esse in sanctitate iustificatum dicente Dauid: adnuGentibus, quia Dominus regnavit a ligno, et transivit in Gentibus. De quo regno ligni regalis idem propheta dicit: Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus annuntians imperi
Abbreviated transcription (Latin):
cula seculoꝵ cũ imꝑatorͣ suo ee rege. Ueru᷑ in ip̃a passione
pendens mligno duas partes populi prospiciẽs speculabat᷑ de alto
ligno pontem populi qui uiderant iurtutes eius mirabiles ee
deificas patientẽ illiꝰ miuriã dolentes plorabãt. Alii uero iudei
iridentes de harundine caput ei quassabant blaffemates e
dicentes aue rex uideoꝵo ubi est pͣr tuus uemat et liberet
te decruce. exnde pr exaterbatus fecit telu᷑ patefactuͣ & toni¬
sepulchra e corpora foras a se misit. Uelu templi scissum ẽ¬
induab partib atanto fragõr coeli e terremotus. om̃es quista¬
bant ante lig nuͣ alii dolentes alii blaffemãtes illudentes pro¬
strati infaciem iacuerut tremetes tanꝗͣ mortui łũc iudei in¬
tellexerũt se offemlisse dñm ei in luctu cõuersi sunt & fuit
exacerbatio. lo aut tempor quo in ligno cõfixus pependit die
fuerũt egimoru qui sũt dies festi iudeoꝵ. Eo die metue̾tes

Expanded text:
cula saeculorum cum imperatorem et regem suum. uero in ipsa passione cula saeculorum cum imperatorem et regem suum. uero in ipsa passione pendens in ligno duas partes populi prospiciens speculabatur de alto ligno, partem populi qui uiderant uirtutes eius mirabiles et deificas, patientem illum iniuriam dolentes plorabant: alii uero Iudaei inridentes de harundine caput ei quassabant, blasphemantes et dicentes: aue rex Iudaeorum, ubi est pater tuus? ueniat et eliberet te de cruce. exinde exacerbatus pater fecit caelum patefactum, et tonisepulcra et corpora foras a se misit, uelum templi scissum est et a tanto fragore caeli et terrae motu omnes qui stabant ante lignum alii dolentes alii uero blasphemantes inludentes prostrati in faciem iacuerunt trementes tamquam mortui. tunc Iudaei. intellexerunt se offendisse Deum et in luctum conuersi sunt, et fuit exacerbatio. eo enim tempore quo in ligno confixus pependit dies fuerunt azimorum, qui sunt dies festi Iudaeorum. eo die metuentes
Abbreviated transcription (Latin):
ma condemnemus illu᷑. Hoc cogitauerũt & errauerũt exrecauit
illos malitia ip̃oꝵ & nõ intellexerũt sacram̃ta dei: Ecte teptato¬
res iudeos. Item Scriptu᷑ est & temptauerũt deu̾ i loco aquoso
peculn᷑ uero altitudme ligni declarat dicete salomone posue¬
rut me uelud custodiã pomoro eo quod m orto inligno tofixis
inter duos latroner pependit: & de altitudĩe ligni ambos spec¬
facta iacentes & uideos interfectores prophetaru᷑. Hi sũt duo
populi malefactoree quoꝵ figurã inse portabãt duo latrones nt
quor pependit in nocens. Unus blaffemabat : Alius uero rõfessus
est quia inocens nuiriaͦ patitur. Ihesus ant ambos speculabatur
de ligno speculatorio blaffemũ e cõfessorẽ cõfessorẽ saluauit
e blaffemu perdidit situti de duob ppłis fecit. persecutore
dereliti sunt qui ceterne mortis sententia nõ trediderune
sibi heñtes quia filius dei est saluati iudebũtur in eterna se¬

Expanded text:
c cogitauerunt et errauerunt: excaecauit illos malitia ipsorum et non intellexerunt sacramentum Dei. ecce temptatores Iudaeos. item scriptum est: et temptauerunt Dominum in loco inaquoso. speculum uero altitudinem ligni declarat dicente Salomone: posuerunt me uelut custodiam pomarii, eo quod in horto in ligno confixus inter duos latrones pependit. et de altitudine ligni ambos spein saecula mala facta iacentes et Iudaeos interfectores prophetarum. hi sunt duo populi malefactores, quorum figuram in se portabant duo latrones, inter quibus pependit innocens: unus blasphemabat, alius uero confessus est, quia innocens iniuriam patitur. Iesus autem ambos speculabatur de ligno speculatorio blasphemum et confessorem, confessorem saluauit et blasphemum perdidit, sicuti de duos populos fecit. Persecutores derelicti, qui in aeternae mortis sententia sibi non crediderint, sibi habentes, quia filius Dei est, saluati uiuebunt in aeterna sae
Abbreviated transcription (Latin):
tur scrutanti scripturas ueteres ac nouas plemus & uinu̾sa
librorum uolumina perlegenti. Nam nos nunt deduums
fontibus implenimus modicum quod tibi interim mitterem
babere uberus & saturari copiosius poteris si tu quoq adeo
eosdem diuinȩ plenitudinis sontes nobiscum pariter potur
accesseris. Opto te fili Reme semꝑ bere ualere AC P:¬

Expanded text:
tur scrutanti scripturas ueteres ac nonas plenius et uniuersa tur scrutanti scripturas ueteres ac nonas plenius et uniuersa librorufontibus inpleuimus modicum quod tibi: interim mitteremus. bibere uberius et saturari copiosius poteris, si tu quoque ad eosdem diuinae plenitudinis fontes nobiscum pariter potaturus accesseris. opto te, fili carissime, semper bene ualere.
Abbreviated transcription (Latin):
suggerebat exreptis capitulis e amexis necessaria quȩq colligem
quib nõ tam tractasse qua tractatib materia p rebuisse udeam᷑. sed
& legentib breuitas huius moi plurmiui prodest dũ nõ intelledũ
legentio e sensũ liber longior spargit sed fubtiliore cõpendio
nsi sumus iudeos secundum que fuerant ante predicta a deo
recessisse & indulgentiam domini que sibi e pridem data
et imposteru᷑ predicta fuerat perdidisse. Successisse uero in
eoꝵ locum christianos fide dominũ ꝓmerentes &de omnib gen¬
tibus ac de toto orbe uenientes. Item libellus alius continetx
christi sacram̃tum quod ilem uenerit qui secundu scripturas
anunciatus est e gesserit ac perfecerit unmer sa quibus in¬
telligi e cognosci posse predictus est. Que legenti tibi interi
prosunt ad prima fidei limamenta formanda Plus roboris
tibi dabitur & magis ac magie intellectus cordis operabi¬

Expanded text:
suggerebat, excerptis capitulis et annexis necessaria quaeque colligerem suggerebat, excerptis capitulis et annexis necessaria quaeque colligerem quibus non tam tractasse quam tractantibus materiam praebuisse videamur. Sed et legentibus breuitas eiusmodi plurimum prodest, dum non intellec.tum legentis et sensum liber longior spargit, sed subtiliore conpendio enisi sumus, Iudaeos secundum quae fuerant ante praedicta a Deo recessisse et indulgentiam Domini, quae sibi et pridem data et in posterum promissa fuerat, perdidisse, successisse uero in eorum locum Christianos fide Dominum promerentes et de omnibus gentibus ac de toto orbe uenientes. item libellus alius continet Christi sacramentum, quod idem uenerit, qui secundum scripturas adnuntiatus est, et gesserit ac perfecerit uniuersa, quibus intellegi et cognosci posse praedictus est: quae legenti interim prosint ad prima fidei liniamenta formanda. plus roboris tibi dabitur et magis ac magis intellectus cordis operabi
Abbreviated transcription (Latin):
mus anctores rũpendȩ pacis qui magis quietr omĩu cõsulere
debemus. qnͣ ergo uos strapseritis reb rõpositis me uenire debere
aut si añ dniu̾s dignatus fuerit ostendere tũc ad uos uemam
peto diligenter hẽatis. Sed ee ꝑegrinis siꝗ mdigẽtes fuerut
sumptus suegeratis de quantitate mea propria: quã ap̃ Rogatia¬
nũ compresbiteꝵ nr̃m dinisi Due quantitas ne forte ia uni¬
uesa erogata sit mihi eidem ꝑ tlarricu accolitũ alia poͬtiõs
ut largius ee promptius circa laboranter fiat opatro. Optouoᷤᷤ
ritali impensissima petitions duuna magisteria postẽti
quibus nos dr̃us ꝑ scripturas sanctas erudirs dignatus est
&t instruere ut a tenebris etroris abducti & luce euis pura
er candida luminati mam ute ꝑ sacram̃ta salutaria tenea¬
mus & quidẽ sicut petisti ita a̾nobis sermo cõpositus ee libel¬
lus compendio breuuer ad te digestus e ut que scribantur
nõ copia latiore diffunderẽ. Sed quãtẽ medioritas memorie¬

Expanded text:
mus auctores rumpendae pacis, qui magis quieti omnium consulere debemus. Quando ergo vos scripseritis, rebus compositis, me venire debere, aut si ante dignatus fuerit Dominus ostendere, tunc ad vos veniam. peto diligenter habeatis. sed et peregrinis si qui indigentes fuerint sumptus suggeratis de quantitate mea propria quam apud Rogatianum compresbyterum nostrum dimisi. quae quantitas ne forte iam uniuersa erogata sit, misi eidem per Naricum acoluthum aliam portionem, ut largius et promptius circa laborantes fiat operatio. opto uos, ritali impensissima petitione divina magisteria poscenti quibus nos Dominus per Scripturas sanctas erudire et instruere dignatus est, ut, a tenebris erroris abducti et luce ejus pura et candida luminati, viam vitae per salutaria sacramenta teneamus. Et quidem, sicut petisti, ita a nobis sermo compositus et libellus compendio breviante digestus est, ut quae scribebantur, non copia latiore diffunderem, sed, quantum mediocris memori
Abbreviated transcription (Latin):
a baptismo atq gratia nemo prohibetur. ꝙͣto magis prohiberi nõ
tebet infans qui recens natus nihil pectauit: insi ꝙ scdm Adam
carnaliter natus: contagium mortis antique prima natiuitate cõ¬
traxit. Qui ad remissam pectatoꝵ accipienlam. hoc ip̃o facilius
accedit. ꝙ illi remittuntur non propeia. sed aliena peccata. Et
id circo frater tarissime. hec fuit in concilio nostro sententia ⁊
biaptisino atq gũi dei: qui omnibus et insericore. et heniguꝰ
et puro est. neminem per nos debere prohiberi. Quod cũ cirta
Unnuersos obser uandum sit. atq relinendum tñ magis tieca infantes
pos. et recens natos obseruandum putamus qui hõc ip̃o de ope nr̃a
ac de duuna misericordia plus merentur ꝙ in primo statim natuu¬
tatis ortu: plorantes et flerites inhil aliud facuelit ꝙͣ depretantur.
Opto te suater carissime semper bene Ualere. Cyprianus Eugra

Expanded text:
a baptismo atque a gratia nemo prohibetur, quanto magis prohiberi non a baptismo atque a gratia nemo prohibetur, quanto magis prohiberi non debet infans, qui recens natus nihil peccavit, nisi quod secundum Adam carnaliter natus contagium mortis antiquae prima nativitate contraxit, qui ad remissam peccatorum accipiendam hoc ipso facilius accedit quod illi remittuntur, non propria, sed aliena peccata. VI. Et idcirco, frater charissime, haec fuit in concilio nostra sententia, a Baptismo atque a gratia Dei, qui omnibus misericors et benignus et pius est, neminem per nos debere prohiberi. Quod cum circa universos observandum sit atque retinendum, tum magis circa infantes ipsos et recens natos observandum putamus, qui hoc ipso de ope nostra ac de divina misericordia plus merentur quod in primo statim nativitatis suae ortu plorantes ac flentes nihil aliud faciunt quam deprecantur. Optamus te, frater charissime, semper bene valere.
Abbreviated transcription (Latin):
et nos Uiuificaret. et circuncisionem nobis spiritualem daret hic
dies octauus idese post sabbatum penius. et diñcus p̃cessit
in imagine: que imago tessauit. suꝑueniente postmodum Ue¬
ritate: et data nobis spirituali circuncisione Propter quod ne¬
minem putamus a gratia consequenda impediendum eẽ ea le
ge que iam statuta est: nec spiritualem circũtisionem: impedi¬
ri carnali incuncisione debere. Sed omnem omĩo hominem ad¬
mittendum esse ad gratiam christi. Quando et petrus ĩ actis
aploꝵ loquitut: et dicit. Dominus mihi dixit. neminem hõĩem
cõmunem dicendum et unmundum. Coeteꝵ si hoĩes impedire
aliquid ad consequutionem gratie posset: magis adultos et ꝓ¬
uectos et maiores natu possent impedire pectata grauiora.
orto autem si etiam grauissimis ddictoribus et in deum multum
ante pectantilii. quoni postra trediderint remissa pectatoꝵ datur: et

Expanded text:
et DOS uiuificaret et circumcisionem nobis spiritalem daret, hic et DOS uiuificaret et circumcisionem nobis spiritalem daret, hic dies octauus id est post sabbatum primus et dominicus praecessit in imagine. quae imago cessauit superueniente postmodum ueritate et data nobis spiritali circumcisione. Propter quod neminem putamus a gratia coge quae jam statuta est, nec spiritalem circumcisionem impediri carnali circumcisione debere, sed omnem omnino hominem admittendum esse ad gratiam Christi, quando et Petrus in Actis apostolorum loquatur et dicat : Dominus mihi dixit neminem hominem communem dicendum et immundum. Caeterum si homines impedire aliquid ad consecutionem gratiae posset, magis adultos et provectos et majores natu possent impedire peccata graviora. Porro autem si etiam gravissimis delictoribus, et in Deum multum ante peccantibus, cum postea crediderint, remissa peccatorum datur, et
Abbreviated transcription (Latin):
diebus constituti mundumꝰ non esse dixisti ꝙ Unusquisq ur̃i
udhuc horreat exosculari: hoc non putamus ad cȩ̨lestem gr̃am
danolam. impedimento esse oportere. Scciptum est .n. Omnia
munda mũdis. Nec aliquis nostrum id debeat horiere. quod
deue dignatus est facere. Nam si adhiue infano a partu nouus est
non est ĩta tñ. Ut quisqͣi illum ĩ gratia danda atq in pate faciẽda
horrere debeat osculari: quando in osculo infantis. Unusꝗsq ĩ sua
religione. ipsas adhuc recentes dei manus debeat cogitare. quas
ĩ homine modo foriato. et recenter nato quodam modo exoscu¬
lamue quando id quod deus fecit amplectimue. Nam quod
in udaica circuncisione carnali octauus dies obseruatur. Sutea¬
mentum est in umbra:atq in imagine. ante premissum. Sxol ue¬
mente cheisto ueritate completum. Nam: quia octauus dies. idest
post sabbatum pennus dies futurus erat. quo dñs resurgeret.

Expanded text:
diebus constituti mundum non esse dixisti, quod unusquisque nostrum diebus constituti mundum non esse dixisti, quod unusquisque nostrum adhuc horreat exosculari, nec hoc putamus ad caelestem gratiam dandam inpedimento esse oportere. scriptum est enim: omnia munda sunt mundis. nec aliquis nostrum id debet horrere quod Deus dignatus est facere. nam etsi adhuc infans a partu nonus est, non ita est tamen ut quisquam illum in gratia danda adque in pace facienda horrere debeat osculari, quando in osculo infantis unusquisque nostrum pro sua religione ipsas adhuc recentes Dei manus debeat cogitare, quas in homine modo formato et recens nato quodam modo exosculamur, quando id quod Deus fecit amplectimur. nam quod in Iudaica circumcisione carnali octauus dies obseruabatur, sacramentum est in umbra adque imagine ante praemissum. sed ueniente Christo ueritate conpletum nam quia octauus dies id est post sabbatum prima dies futurus erat quo Dominus resurgeret
Abbreviated transcription (Latin):
ties applicaretur. et suꝑfusa Helysgi membea Ingpilis paruuli
membris. et pedes pedibus iungerentut. Q lie ses si secundus
natiuitatis nostrę. et corporis qualitatem cogitetur: adulto. et
pro uecto infans non posset ęquari: nec coherere. et sufficere pos¬
sent parua membra maioribus. Sed illic ȩqualitas diuma. et
sp̃ualis exprimitur: quod pares/ atq ȩquales sint om̃es hoĩes
quando a deo semel facti sunt. et possit ȩtas nostra ĩteementis
corporum setundum seculum: non seđni deum habere discrimen
nisi et gr̃a ipsa que baptizatis datur: pro ętate accipientiũ uel
minor/ uel maior tribuitus. Cum spũs scũs non de mensura: sed
de pietate. atq indulgentia paterna ęgalis omnibus prebeatus. Nã
deus ut personam non actipit. sic nec etatem cum se omnibus
ad cȩlestis gratię consequutionem ȩqualitate librata prebeat
patrem. Nam et quod Uestigium infantis ĩ primis partus sui

Expanded text:
cies adplicaretur et superfusi Helisaei membra singulis paruuli cies adplicaretur et superfusi Helisaei membra singulis paruuli membris et pedes pedibus iungerentur. quae res si secundum natiuitatis nostrae et corporis qualitatem cogitetur, adulto et prouecto infans non posset aequari nec cohaerere et sufficere possent parua membra maioribus. sed illic aequalitas diuina et spiritalis exprimitur, quod pares adque aequales sint omnes homines, quando a Deo semel facti sunt et possit aetas nostra in incrementis corporum secundum saeculum, non secundum Deum habere discrimen: nisi si et gratia ipsa quae et baptizatis datur pro aetate accipientium uel minor uel maior tribuitur, cum spiritus sanctus non de mensura sed de pietate adque indulgentia paterna aequalis omnibus praebeatur. nam Deus ut personam non accipit, sic nec aetatem, cum se omnibus . ad caelestis gratiae consecutionem aequalitate librata praebeat patrem. Nam et quod uestigium infantis in primis partus sui
Abbreviated transcription (Latin):
non putares: Longe aliud in consilio nostro Uisum est. In hoc enis
quod tu putabas esse faciendum nemo consensit. Sed Uniuersi potiꝯ
iudicauimus: nulli homini nato misericordiam dei. et gratiam
deuegandam. Nam cum dñs in euangelio suo dicat. Filius hõis
non uenit amnias hominum perdere sed saluare. Quantum ĩ
nobis est si ficri potest: nulla anima perdenda est. Quid eni
ei deeit. qui semel in utero dei manibus formatus est. Nobis .ii.
atq oculis nostris. secundum dieꝵ secularium cursum accipere
qui nati sunt incrementum Uidentur. Cȩterum quȩ cũq a deo
fuint. dei factoris maiestate et oꝑe perfecta sunt. Esse demq
apud omnes siue infantes. suie maiores natu. Unam diuimi
muneris equalitatent: declarat nobis diuinę scripturę fides
Quom heliseus suꝑ infantem uidue filium qui mortuus iacebat
ita se deumn deprecans suꝑstrauit: Ut capiti caput: et faciei fa¬

Expanded text:
non putares: longe aliud in concilio nostro uisum est. in hoc enim non putares: longe aliud in concilio nostro uisum est. in hoc enim quod tu putabas esse faciendum nemo consensit, sed uniuersi potius iudicauimus nulli hominum nato misericordiam Dei et gratiam denegandam. nam cum Dominus in euangelio suo dicat: filius hominis non uenit animas hominum perdere sed saluare, quantum in nobis est, si fieri potest, nulla anima perdenda est. quid enim ei deest qui semel in utero Dei manibus formatus est? nobis enim adque oculis nostris secundum dierum saecularium cursum accipere qui nati sunt incrementum uidentur. ceterum quaecumque a Deo fiunt Dei factoris maiestate et opere perfecta sunt. Esse denique apud omnes sine infantes sine maiores natu unam diuini muneris aequalitatem declarat nobis scripturae diuinae fides, cum Helisaeus super infantem uiduae filium qui mortuus iacebat ita se Deum deprecans superstrauit, ut capiti caput et faciei fa
Abbreviated transcription (Latin):
et dño deo ñ quem deliquerat satiffecisset temere. Therapius
collega noster non ĩ maturo tempore. et prępropera festinatiõe
patem dederit. Que res non satis mouet recessum esse
decreti nostri auctoritate. Ut ante legitimum. et plenũ tempus
satisfationis: et sine petitu. et conscientia plebis. nulla infirmi¬
tate Urgente ac necessitate cogente pax ei concederetur. Sed li¬
brato apud nos diu consilio: fatisfut obiurgare Therapium col¬
legam nostrum: ꝙ temere hoc fecerit. et instruxisse ne quid tale
te cetero fuciat. Patem tñ quomodocũq a sucerdote dei semel
uatam: nõ putauimus auferendam: ac ꝑ hoc Uictori cõmunica¬
tionem sibi traditam Usurpate sibi promisimus. Quantũ uero
ad causam infantium pertinet: quos dixisti intra secundum
uel tertium diem quo nati sunt consatutos baptizari nõ opor¬
tere. et considerandam esse legem circũcisionis antique: ut intra
octauum diem. eum qui natus est baptizandum. et scificandum

Expanded text:
et Domino Deo, in quem deliquerat, satisfecisset, temere Therapius, collega noster, immaturo tempore et praepropera festinatione pacem dederit. Quae res nos satis movit, recessum esse a decreti nostri auctoritate, ut ante legitimum et plenum tempus satisfactionis, et sine petitu et conscientia plebis, nulla infirmitate urgente ac necessitate cogente, pax ei concederetur, sed librato apud nos diu consilio, satis fuit objurgare Therapium collegam nostrum quod temere hoc fecerit et instruxisse ne quid tale de caetero faciat. Pacem tamen quomodocumque a sacerdote Dei semel datam non putavimus auferendam, ac per hoc Victori communicationem sibi concessam usurpare permisimus. II. Quantum vero ad causam infantium pertinet, quos dixisti intra secundum vel tertium diem quo nati sint constitutos baptizari non oportere, et consioctauum diem eum qui natus est baptizandum et sanctificandum
Abbreviated transcription (Latin):
Manfestat. et comprobat morte dignos esse et ad poenam uenire.
non tñ illos qui male fatiunt: Sed ẽt qui talia agentibus consen¬
tiunt. Qui dum malis et pectatoribus et poententiam nõ agen¬
tibus illicita con aunicatione miscentur nocentium contattibus
polluuntur. et dum iunguntur in culpa sic nec in poena sepa¬
rantur. ꝑp quod integritatis et fĩdei uestee religiosam sollicitudi¬
nem fratres dilectissimi. et laudamus pariter et probamus: et
ꝙͣtum possumus adhortamue litteris nostris. ne uos cum pro¬
phanis. et matulatis sacerdotibus. cõmunitatione sacrilega mi¬
scratis. Sed integram et sinteram fidei uestre firmitatem religioso
tinore seructis. Opto uos fr̃es catissimi semꝑ bene ualere

Expanded text:
manifestat et conprobat morte dignos esse et ad poenam uenire, manifestat et conprobat morte dignos esse et ad poenam uenire, non tantum illos qui mala faciunt, sed etiam eos qui talia agentibus consentiunt, qui dum malis et peccatoribus et paenitentiam non agentibus inlicita communicatione miscentur, nocentium contactibus polluuntur et dum iunguntur in culpa, sic nec in poena separantur. propter quod integritatis et fidei uestrae religiosam sollicitudinem, fratres dilectissimi, et laudamus pariter et probamus et quantum possumus adhortamur litteris nostris, ne uos cum profanis et maculatis sacerdotibus communicatione sacrilega misceatis, sed integram et sinceram fidei uestrae firmitatem religioso timore seruetis. opto uos, fratres carissimi, semper bene ualere
Abbreviated transcription (Latin):
datia relinquamus et precepta dominica tustodientes: in dei
ueritate mancamus. Quare et si aliqui de collegis nostris ex¬
titerint frẽs dilectissimi qui deificam disciplinam uegligenolia
putant. et cum basidide et martiale tenere cõinunicant᷑. contur¬
tulibus comminetur et dicat. Tu autem odisti disciplinam et
abiecisti sermones meos retro. Si uidehas furem toncurrebas ei
et cum adulteris partem tuam ponebas. Consortes. et partici
pes ostendit cos alienoꝵ delictoꝵ ficri: qui fuerint delinquen¬
tibus copulati. Sed et hoc idem apłus paulus scribit et dicit
susurratores. detractores: ab orrentes deo. Iniuriosi. superbi
Iactantes sui. Adinuentores maloꝵ: qui cum iusticiam dei to¬
gnouissent non intellexerunt qm̃ qui talia agunt morte sunt
digni: non tm̃ faciunt mala. sed et consentiunt eis: qui hec
agunt. Qñi qui talia. inquit agunt morte sunt digni.

Expanded text:
dacia relinquamus et precepta dominica custodientes in Dei dacia relinquamus et precepta dominica custodientes in Dei veritate maneamus? Quare etsi aliqui ex collegis nostris extiterunt, fratres dilectissimi, qui deificam disciplinam negligendam putant et cum Basilide et Marciale temere communicant, conturbus in psalmis comminetur dicens: 'Tu vero odisti disciplinam et abiecisti sermones meos post te; si videbas furem, concurrebas cum eo et cum adulteris portionem tuam ponebas', consortes et papes ostendit eos alienorum delictorum fieri qui fuerint delinquentibus copulati. sed et hoc idem Paulus apostolus scribit et dicit: susurratores, detractores, abhorrentes Deo, iniuriosi, superbi, iactantes sui, adinuentores malorum: qui cum iustitiam Dei cognouissent, non intellexerunt, quoniam qui talia agunt morte sunt digni, non tantum faciunt mala, sed et consentiunt eis qui haec agunt. quoniam qui talia, inquit, agunt, morte sunt digni.
Abbreviated transcription (Latin):
ritum frequenter: un fortiter gloriosa dedisse martiria Ires iton
pueros. nec annis: nee minis fractos: contra ignes habillonios fi¬
deliter obscitisse. et uictorem regem in ipsa suã captiuitate uicis¬
se. Uiderit uel preuaricatoꝵ numetus uel proditoꝵ. qui nunc in
ecłia contra etdiam surgere. et fidem pariter atq Ueritatem labe¬
factare coeperunt. Permanet apud plurimos sincera mens: et
religio integra. et non nisi dño et deo suo anina deuota. Nec
christianam fidem. aliena perfidia depenit ad ruuiam sed
magis excitat et exaltat ad gloriam sedinq heatus apostolus
hortatiir et dicit. Quid. n si exciderunt a fide quidam eorum
nunqud ifidelitas illoꝵ fidem dei enatuabit: Absit. Est i
deus uerax. Oñs autem homo mendax. Si autem omius homo
mendax est. et solus deus Uerax quid aliud serui. et maxime
sacerdotes dei fatere debemus nusi ut humanos ercores. et nien¬

Expanded text:
ritum frequenter ac fortiter gloriosa dedisse martyria tres item ritum frequenter ac fortiter gloriosa dedisse martyria tres item pueros nec annis nec minis fractos contra ignes Babylonios fideliter obstitisse et victorem regem in ipsa sua captivitate vicisse. Viderit vel praevaricatorum numerus vel proditorum qui nunc in Ecclesia contra Ecclesiam surgere et fidem pariter ac veritatem labefactare coeperunt. Permanet apud plurimos sincera mens et religio integra, et non nisi Domino et Deo suo anima devota, nec christimagis excitat et exaltat ad gloriam secundum quod beatus apostolus hortatur et dicit: 'Quid enim si exciderunt a fide quidam eorum? Numquid infidelitas eorum fidem Dei evacuavit? Absit. Est enim Deus verax, omnis autem homo mendax'. Si autem omnis homo mendax et solus Deus verax est, quid aliud servi eius et maxime sacerdotes facere debemus, nisi ut humanos errores et men
Abbreviated transcription (Latin):
hec futura in seculi fine. et domini Uoce atq aploꝵ cõtestatõe
prȩdictum est: deficiente mundo atq appropinquante Anti¬
christo bona quęq deficere. Mala uero et aduersa proficere: nõ
sic tñ ꝙͣuis nouissimis temporibus in ecclesia dei. aut euange¬
licus Uigor tęcidit. aut christianę ueritatis. aut fidei robur ẽ¬
languit ut non suꝑsit portio sacerdotum: que minme ud has
reꝵ riinas. et sidei naufragia sutcumbat. Sed fortis. et stabi¬
lis honorem diuinȩ marestatis. et saterdotalem dignitatem ple¬
na timoris obseruatione tucatur. Meminimus. et tenemus suc¬
cumbentibus scilicet. et cedentibus cocteris. inathathiam legem
dei Uindicasse fortiter. Nelyam iudeis deficicntibus atq a religione
diuina recedentibus stetisse et certasse sublimiter. Damelem nec soli¬
tudine regionis aliene: nec ꝑsequutionuis assidue infestatione deter¬

Expanded text:
haec futura in saeculi fine et Domini uoce adque apostolorum contestatione haec futura in saeculi fine et Domini uoce adque apostolorum contestatione praedictum est deficiente iam mundo adque adpropinquante antichristo bona quaeque deficere, mala uero et aduersa proficere. Non sic tamen quamuis nouissimis temporibus in ecclesia Dei aut euangelicus uigor languit, ut non supersit portio sacerdotum quae minime ad has rerum ruinas et fidei naufragia succumbat, sed fortis et stabilis honorem divinae majestatis et sacerdotalem dignitatem plena timoris observatione tueatur. Meminimus et tenemus, succumbentibus licet et cedentibus caeteris Mathathiam , legem Dei vindicasse fortiter. Heliam , Judaeis deficientibus atque a religione divina recedentibus, stetisse et certasse sublimiter; Danielem nec solitudine regionis alienae nec persecutionis assiduae infestatione deter