comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amici
beati iob
esse potu¬
erint
sophar
naamathitis uerba testantur. qui
de ore eiꝰ terrorem uenturi iudicii
audiens ꝓtinus adiungit. Iecirco cogita¬
tiones meȩ uariȩ succedunt sibi. & mens
quia extremi iudicii terrorem considero. ic¬
circo cogitationũ tumultib in timore con¬
fundor. Tanto se quippe ampliꝰ animus in
cogitatione dilaniat. quanto illud esse ter¬
ribile qđ imminet pensat. Et in diuersa
mens rapitur. quando modo mala quȩ egit.
modo bona quȩ agere neglexit. modo repre-¬
hensibilia in quib est. modo recta quȩ sibi
adhuc deesse conspicit. sollicito pauore
ꝑpendit. Sed amĩci bear iob. cũ assiduitate
uitȩ illiꝰ edocti bene uiuere nouerint. pen¬
sare tamen suptiliter dĩ iudicia nescientes.
mala hic iustoꝵ quempiã posse recipere ñ
credebant. Unde & eundem sc̃m uirum-
iniquũ esse suspicati siuit. quẽ flagellatũ
uiderunt. atq ex hac suspicatione agitur.
ut in eiꝰ qͦ increpatione dilabantur. Ad-

Expanded text:
amici beati Job esse potuerint Sophar Naamathitis verba testantur, qui de ore ejus terrorem venturi judicii audiens protinus adjungit: CAPUT tiones meae varie succedunt sibi, et mens Quia extremi judicii terrorem considero, idcirco cogitationum tumultibus in timore confundor. Tanto se quippe animus amplius, in cogitatione dilatat, quanto illud esse terribile, quod imminet, pensat. Et in diversa mens rapitur, quando modo mala quae egit, modo bona quae agere neglexit, modo reprehensibilia in quibus est, modo recta quae sibi adhuc deesse conspicit, sollicito pavore perpendit. Sed amici beati Job cum assiduitate vitae illius edocti bene vivere noverint, pensare tamen subtiliter Dei judicia nescientes, mala hic justorum quempiam posse recipere non credebant. Unde et eumdem sanctum virum iniquum esse suspicati sunt, quem flagellatum viderunt, atque ex hac suspicione agebatur ut in ejus quoque increpationem dilaberentur; ad
Abbreviated transcription (Latin):
comꝑat. quia calamitas transiens electi
mentẽ nequaꝗͣ ui ꝑcussionis subruit. sed
tam̃ tactu meroris infundit. Nã madet
quidẽ ꝑ cruorẽ uulneris. & a suȩ certitudine
la atterunt s in uniꝰcuiꝰq iusti animo ma¬
lignoꝵ qͦ spirituũ tẽptamenta grassant᷑.
ut exteriꝰ ex ꝑcussione doleat. & intꝰ aliqͣtenꝰ
ex temptatione frigescat. Sed nequaꝗͣ. grã
deserit. quȩ quo nos duriꝰ ex dispensatione
ꝑcutit. eo ãpliꝰ & ex pietate custodit. nã cum
tenebrescere ꝑ temptationẽ ceperit. sese ite¬
rum lux interna succendit. Unde & subditur.¬
ad uesꝑum. Fulgor quippe meridianus in
uespe est. uirtutis renouatio in tẽptatione.
ut repentino caritatis feruore mens uigeat.
quȩ iãiamq lumen grȩ sibi occubuisse for¬
midabat. Qđ adhuc sophar suptiliꝰ aperit.

Expanded text:
comparat, quia calamitas transiens, electi comparat, quia calamitas transiens, electi mentem nequaquam vi concussionis obruit, sed tamen tactu moeroris infundit. Nam madet quidem per cruorem vulneris, etsi a suae certitudine la atterunt, sed in uniuscujusque justi animo malignorum quoque spirituum tentamenta grassantur, ut exterius ex percussione doleat, et intus aliquatenus ex tentatione frigescat. Sed nequaquam gratia deserit, quae quo nos durius ex dispensatione percutit, eo amplius ex pietate custodit. Nam cum tenebrescere per tentationem coeperit, sese iterum lux interna succendit. Unde et subditurone. --Fulgor quippe meridianus in vespere est virtutis renovatio in tentatione, ut repentino charitatis fervore mens vigeat, quae jamjamque lumen sibi gratiae occubuisse formidabat. Quod adhuc Sophar subtilius aperit,
Abbreviated transcription (Latin):
Mala uitȩ p̾sentis tanto duriꝰ animꝰ sentit.
qnͣto pensare bonũ qđ sequitur negligit
cumq ñ uult p̃mia considerare q̃ restant.
grauia ȩstimat esse quȩ tolerat. Unde
& contra flagelli ictum cogitatio cȩca
conquiritur. & qͣsi infinita calamitas cre¬
ditur. quȩ dieb cursu labentib cotidie
finitur. At si semel quisq ad ȩt̾na seerigat.
atq in his quȩ incõmutabiliter ꝑmanent
ocuilũ cordis figat ꝓpe nil esse conspicit.
quicquid ad finem currit. p̾sentis uitȩ ad¬
uersa tolerat. s quasi nichil esse om̃e qđ
labitur pensat : quo enĩ se internis gaudiis
robustiꝰ inserit. eo minꝰ exterius dolores
sentit. Unde sophar nequaꝗͣ ueritus ausu
temerario docere meliorẽ. exhortatur ad
iusticiã. & demonstrat quã nulla iusti ocu¬
lis uideatur pęna. Ac si aꝑte dicat. si degu¬
stas gaudiũ qđ intus ꝑmanet. leue fit
ꝓtinus om̃e qd̃ foris dolet: Bene autem
p̃sentis uitȩ miserias aquis p̃tereuntibus

Expanded text:
nto durius animus sentit, quanto pensare bonum quod sequitur, negligit; et quo non vult praemia considerare quae restant, gravia aestimat esse quae tolerat. Unde et contra flagelli ictum cogitatio caeca conqueritur, et quasi infinita calamitas creditur, quae diebus cursu labentibus quotidie finitur. At si semel quisque ad aeterna se erigat, atque in his quae incommutabiliter permanent oculum cordis figat, prope nihil esse hic conspicit quidquid ad finem currit. Praesentis vitae adversa tolerat, sed quasi nihil esse omne quod labitur pensat. Quo enim se internis gaudiis robustius inserit, eo minus exterius dolores sentit. Unde Sophar nequaquam veritus ausu temerario docere meliorem, exhortatur ad justitiam, et demonstrat quam nulla justi oculis videatur poena. Ac si aperte dicat: Si degustas gaudium quod intus permanet, leve fit protinus omne quod foris dolet. Bene autem praesentis vitae miserias aquis praetereuntibus
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ uidelicet damna formidat. cuiꝰ enim
ꝑceptione reficitur: eiꝰ rei ꝓculdubio & amis¬
sione sauciatur. & quo obligatus mutabilib
ac perituris inheret. eo longe in infimis ab
arce securitatis iacet. At contra quisquis
in solo ȩternitatis desiderio figitur. nec ꝓspe¬
ritate attollitur. nec aduersitate quassatur.
dũ nil habet in mundo qđ appetat. nil est
qd̃ de mundo ꝑtimescat. Hinc & enĩ salomon
ait. ñ contristabit iustũ. quicquid ei accide-¬
rit: Hinc iterũ dicit. iustus qͣsi leo confidens.
absq terrore erit: Bene itaq nunc dicitur:
Pequiesces. & ñ erit qui te exterreat. quia
tanto quisq a se pleniꝰ pauorẽ qui ex mundo
est abicit. quanto in semetipso ueriꝰ mundi
concupiscentiã uincit. Anñ absq terrore
paulꝰ in corde requieuerat qui dicebat. certꝰ
sum enĩ. quia neq mors. neq uita. neq angłi.
neq principatus. neq instantia. neq futura.

Expanded text:
semper videlicet damna formidat. Cujus enim semper videlicet damna formidat. Cujus enim perceptione reficitur, ejus rei procul dubio et amissione sauciatur; et quo obligatus mutabilibus ac perituris inhaeret, eo longe in infimis ab arce securitatis jacet. At contra quisquis in solo aeternitatis desiderio figitur, nec prosperitate attollitur, nec adversitate quassatur; dum nil habet in mundo quod appetat, nihil est quod de mundo pertimescat. Hinc etenim Salomon ait: Non contristabit justum quidquid ei acciderit . Hinc iterum dicit: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . Bene itaque nunc dicitur: Requiesces, et non erit qui te exterreat , quia tanto quisque a se plenius pavorem qui ex mundo est abjicit, quanto in semetipso verius mundi concupiscentiam vincit. An non 357 absque terrore Paulus in corde requieverat, qui dicebat: Certus sum enim quia neque mors, neque vita, neque angeli, neque principatus, neque instantia, neque futur
Abbreviated transcription (Latin):
michi in illa die iustꝰ uidex. Quia enĩ contͣ
mala transeuntia sine defectu certauerat
mansuris nimirũ gaudiis sine dubietate
potest: Sepe namq reb transitoriis occu-¬
pati. pensare negligimꝰ. ꝑ quanta peccamꝰ.
S si reducto considerationis oculo. a sinu
cordis t̾renȩ cogitationis agger excutitur.
quicqͥd in m̃te latebat inuenit᷑. Unde scĩ
uiri animoꝵ latebras ꝑscrutari ñ desinunt.
sese suptilit᷑ indagantes. terrenarũ rerum
curas abiciunt. & effossis plene cogitationib.
cũ nullo se reatu criminis morderi dep̃hen-¬
dant. uelut irstrato cordis apud se securi
requiescunt. Latere qͦ ab huiꝰ mundi actib
appetunt. semꝑ sua considerant. & cum loco
regiminis minime constringunt᷑ iudicare
quȩ aliena sunt recusant. Effossi gͦ securi
dormiunt. qui dũ sua intima uigilanter
penetrant. a laboriosis se huiꝰ mundi onerib
sub quietis ocio occultant. Unde & adhuc
despectũ metuit. qui semꝑ ad lucra inhiat.

Expanded text:
ie illa justus judex . Quia enim contra mala transeuntia sine defectu certaverat, de mansuris nimirum gaudiis sine dubietate potest. Saepe namque, rebus transitoriis occupati, pensare negligimus per quanta peccamus; sed si, reducto considerationis oculo, a sinu cordis terrenae cogitationis agger excutitur, quidquid in mente latebat invenitur. Unde sancti viri animorum latebras perscrutari non desinunt, sese subtiliter indagantes, terrenarum rerum curas abjiciunt, et, effossis plene cogitationibus, cum nullo se reatu criminis morderi deprehendunt, velut in strato cordis apud se securi requiescunt. Latere quoque ab hujus mundi actibus appetunt, semper sua considerant, et cum loro regiminis minime constringuntur, judicare quae aliena sunt recusant. Effossi ergo securi dormiunt, quia dum sua intima vigilanter penetrant, a laboriosis se hujus mundi oneribus sub quietis otio occultant. Unde et adhuc despectum metuit. Qui semper ad lucra inhiat,
Abbreviated transcription (Latin):
ganimiter tolerando ꝑducit. Habet subli¬
mitatẽ quia ipsoꝵ qͦ intelligentiam qui
recepti in suꝑna fuerint congregatione
transcendit. Nabet ꝓfundum. quia damna-¬
tis inferis districtionis suȩ iudiciũ incomp̃¬
hensibiliter exerit. Quȩ scilicet quatuor.
nobis in hac uita positis singulis exercet:
quia & latitudinẽ amando. & longitudi¬
nem tolerando. & celsitudinẽ ñ solũ nr̃ãm
intelligentiã. sed etiã uota suꝑando. et
ꝓfunditatem suã exhih& occultoᷤ &illicitos matꝰ¬
cogitationũ districte iudicando. Sed eiꝰ celsi¬
tudo & ꝓfunditas quã sit inuestigabilis
nullꝰ agnoscit. nisi qui uel contemplatio¬
ne ad summa ꝓuelni. uel occultis motib
resistens temptationũ cȩperit importuni¬
tate turbari. Vnde & beato iob dicitur:
Excelsior cęlo est. & quid facies: Profun¬
dior inferno. & unde cognosces: Ac si ei
apto despectu diceretur. ꝓfunditatẽ eiꝰ

Expanded text:
ganimiter tolerando perducit. Habet subliganimiter tolerando perducit. Habet sublimitatem, quia ipsorum quoque intelligentiam qui recepti in supernam fuerint congregationem transcendit. Habet profundum, quia damnatis inferius districtionis suae judicium incomprehensibiliter exerit. Quae scilicet quatuor nobis in hac vita positis singulis exercet, quia et latitudinem amando, et longitudinem tolerando, et celsitudinem, non solum nostram intelligentiam, sed etiam vota superando, et profunditatem suam exhibet, occultos et illicitos cogitationum motus districte judicando. Sed ejus celsitudo et profunditas quam sit investigabilis nullus agnoscit, nisi qui vel contemplatione ad summa provehi, vel, occultis motibus resistens, tentationum coeperit importunitate turbari. Unde et beato Job dicitur: Excelsior coelo est, et quid facies? profundior inferno, et unde cognosces? Ac si ei aperto despectu diceretur: Profunditatem ejus 347
Abbreviated transcription (Latin):
diorem nouerat. qui semetipsũ discutiens.
sed eiꝰ suptiliora udicia ptimescens dicebat:
nichil michi conscius sũ. sed non in hoc iu¬
stificatus sum. Iui autẽ iudicat me. dñs ẽ.
Longiorẽ terrȩ uiderat cũ minora ei esse
humanȩ mentis uota pensabat dicens.
qui potens est omnia facere suꝑabundant᷑
quã petimꝰ aut intelligimꝰ. Latiorem
mari conspexerat qui timendo pensabat.
quia nequaquã mens humana immensi¬
tatem districtionis eiꝰ agnosceret. quantũ¬
libet inquirendo fluctuaret dicens: quis
nouit potestatẽ irȩ tuȩ. aut prȩ timore
iram tuã dinumerare: Cuiꝰ bene poten¬
tiam egregiꝰ nobis doctor insinuat cum
breuiter narrat: ut possitis compͣhendere
cũ om̃ib scĩs. quȩ sit latitudo. longitudo
sublimitas. & ꝓfundum. Habet quippe dõ
latitudinẽ. quia dilectionẽ suam usq ad
collectionẽ ꝑsequentium tendit. Rabet
longitudinẽ. quia ad uitȩ patriã nos lon¬

Expanded text:
diorem noverat, qui semetipsum discutiens, diorem noverat, qui semetipsum discutiens, sed ejus subtiliora judicia pertimescens, dicebat: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum; qui autem judicat me, Dominus est . Longiorem terra viderat, cum minora ei esse humanae mentis vota pensabat, dicens: Qui potens est omnia facere superabundanter quam petimus aut intelligimus . Latiorem mari conspexerat, qui timendo pensabat quia nequaquam mens humana immensitatem districtionis ejus agnosceret, quantumlibet inquirendo fluctuaret, dicens: Quis novit potestatem irae tuae, aut prae timore iram tuam dinumerare ? Cujus bene potentiam egregius nobis doctor insinuat, cum breviter narrat: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, longitudo, sublimitas et profundum . Habet quippe Deus latitudinem, quia dilectionem suam usque ad collectionem persequentium tendit. Habet longitudinem, quia ad vitae patriam nos lon
Abbreviated transcription (Latin):
sentiatur. Cuncta tam̃ ad solũ referri homi¬
nem possunt. ut ipse sit cęlũ. cũ iam ꝑ desi¬
derium summis inheret: ipse infernꝰ cum
temptationũ suarũ caligine ꝑturbatus in
infimis iacet. ipse terra. quia in bono oꝑe
fixȩ spei ubertate sructificat. ipse mare.
quia in quib dam trepidus quatit᷑. & aura
suȩ mutabilitatis agitat᷑. Sed cȩlo est excel¬
sior ds̃. quia potentiȩ eiꝰ magnitudine
uincunur: etiã cũ suꝑ nosmetipsos eleuam᷑.
Inferno ꝓfundior. quia nimirũ plus iudicat
quã ipse se humanꝰ animꝰ in tẽptationib
inuestigat. Terrȩ longior. quia fructus uitȩ
quos in fine retribuit. nequaquã nunc uel
spes nr̃a comp̃hendit. Mari latior. quia
humana mens fluctuans multa de his quȩ
uentura st̾ conicit. s cum iam cernere quȩ
estimauerat cȩperit. angustã se fuisse in
Ande & cor psalmista inalto posuerat. sed
necdum seeũ contigisse sentiebat dicens:
onrabilis facta est scientia tua ex me. con-¬

Expanded text:
ndum. --Cuncta tamen ad solum referri hominem possunt, ut ipse sit coelum cum jam per desiderium summis inhaereat; ipse infernus, cum, tentationum suarum caligine perturbatus, in infimis jacet; ipse terra, quia in bono opere fixae spei ubertate fructificat; ipse mare, quia in quibusdam trepidus quatitur, et aura suae mutabilitatis agitatur. Sed coelo est excelsior Deus, quia potentiae ejus magnitudine vincimur, etiam cum super nosmetipsos elevamur; inferno profundior, quia nimirum plus judicat quam ipse se humanus animus in tentationibus investigat; terra longior, quia fructus vitae, quos in fine retribuit, nequaquam nunc vel spes nostra comprehendit; mari latior, quia humana mens fluctuans multa de his quae ventura sunt conjicit, sed cum jam cernere quae aestimaverat coeperit, angustam se fuisse in Unde et cor Psalmista in altum posuerat, sed necdum se eum contigisse sentiebat, dicens: Mirabilis facta est scientia tua ex me, con
Abbreviated transcription (Latin):
ficta hominũ ꝑtulit. quandoq cũ feruore
eraminis quasi cũ dolore m̃tis quantȩ
animaduersionis sententiã intꝰ seruaue¬
rit ostendit. Nemo gͥ hanc lampadẽ cũ
latet despiciat. ne contemptores suos cũ
de cȩlo fulserit exurat. Cui enĩ ñ ardet
nunc ad ueniam. tunc ꝓculdubio ardebit
ad penã. Quia gͦ ꝑ suꝑnam grãm uacatio¬
nis tempꝰ accepimus. dum adhuc licentia
suꝑest eiꝰ iram qui ubiq est mores in meliꝰ
commutando fugiamꝰ. Solum quippe
animaduersio illa ñ inuenit. quẽ correctio
abscondit. Hȩc nos largiente dño in duob
iam corporib transcurrisse sufficiat. Quia
enĩ sacri libri sequentia mysterioꝵ uirtuti.¬
bus extensa. complecti breuit᷑ exponendo
ñ possumꝰ. ea necesse est ut aliis uoluminib
reseruemꝰ. quatinꝰ & lector tanto feruenti.¬
or ad legendi studiũ redeat quanto ex le¬
ctionis quoq intercisione. respirat.

Expanded text:
facta hominum pertulit, quandoque cum fervore facta hominum pertulit, quandoque cum fervore examinis, quasi cum dolore mentis, quantae animadversionis sententiam intus servaverit ostendit. Nemo igitur hanc lampadem, cum latet, despiciat, ne contemptores, suos, cum de coelo fulserit, 365 exurat. Cui enim nunc non ardet ad veniam, tunc procul dubio ardebit ad poenam. Quia ergo per supernam gratiam vocationis tempus accipimus, dum adhuc licentia superest, ejus iram, qui ubique est, mores in melius commutando, fugiamus. Solum quippe animadversio illa non invenit quem correctio abscondit. 55. Haec nos, largiente Domino, in duobus jam corporibus 366 transcurrisse sufficiat. Quia enim sacri libri sequentia mysteriorum virtutibus extensa complecti breviter exponendo non possumus, ea necesse est ut aliis voluminibus reservemus, quatenus lector tanto ferventior ad legendi studium redeat, quanto ex lectionis quoque intercisione respirat.
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde hic apte subiungit᷑. Parata ad temp̃
statutũ. De quo indelicet tempore per
psalmistã dicit. cum accepero tempꝰ. ego
iusticiam iudicabo: Hinc in ȩugłio ꝑ semet.¬
nundũ uenit: Hinc petrus ait. quẽ opor-¬
tet cęlũ suscipere. usq ad tempora restitu¬
tionis. Lampas gͦ quȩ nunc contemnit᷑
ad statutũ tempꝰ uentura pͣparatur. quia
ipse peccata in die ultimo iudicat qui
nunc peccantiũ derisiones portat. & tanto
tunc duriꝰ districtionẽ exerit. qnͣto nunc
uocandis peccatorib leniꝰ patientiã suã¬
sternit. Qui enĩ diu conuertendos expe¬
ctat. ñ conuersos sine retractatione
cruciat. Qđ ꝑ ꝓphetam scilicet breuit᷑
insinuat dicens: tacui. semꝑ silui. pati¬
ens fui. sicut parturiens loquar. Ut enĩ
iam p̃diximus parturiens cũ dolore eicit.
hoc qđ in intimis tempore longo gestauit.
Qui gͦ semꝑ siluit sicut parturiens loquit᷑.
quia uenturus iudex qui sine ultione diu

Expanded text:
Unde hic apte subjungitur: Parata ad tempus Unde hic apte subjungitur: Parata ad tempus statutum. De quo videlicet tempore per Psalmistam dicit: Cum accepero tempus, ego justitias judicabo . Hinc in Evangelio per semetnondum advenit . Hinc Petrus ait: Quem oportet coelum suscipere, usque ad tempora restitutionis . Lampas ergo quae nunc contemnitur ad statutum tempus ventura praeparatur, quia ipse peccata in die ultimo judicat, qui nunc peccantium derisiones portat. Et tanto tunc durius districtionem exerit, quanto nunc vocandis peccatoribus suam lenius patientiam sternit. Qui enim diu convertendos exspectat, non conversos sine retractatione cruciat. Quod per prophetam scilicet breviter insinuat, dicens: Tacui, semper silui, patiens fui, sicut parturiens loquar . Ut enim jam praediximus, parturiens cum dolore ejicit hoc quod in intimis tempore longo gestavit. Qui ergo semper siluit sicut parturiens loquitur, quia venturus judex, qui sine ultione diu
Abbreviated transcription (Latin):
subdidit: in ꝓpria uenit. & sui eũ ñ recepe¬
runt. Huiꝰ lampadis flammas herodes
explorare uoluit. cũ eiꝰ miracula uidere
concupiuit. sicut scriptũ est: erat enim ex
multo tempore cupiens uidere eũ. eo qđ
audisset multa de illo. & sperabat signum
aliqd uidere ab eo fieri. Sed lampas hȩc
ante eiꝰ oculos nullo radio a se micuit.
quia ei qui se nͣ pie s curiose quęsierat. nil
de se mirabile ostendit. Inquisitꝰ quippe
redemptor tacuit. expectatus miracula
ex hibere contẽpsit. seseq apud se in occul¬
tis retinens. eos quos exteriora quęrere
comperit. ingratus foris reliquit. magis
eligens aꝑte a suꝑbientib despici. quã
a non credentib uacua uoce laudari.
Unde & ꝓtinꝰ lampas ista contempta est.
sicut illic subditur: spreuit autẽ illũ hero
des cũ exercitu suo. & illusit indutũ ueste
alba. Sed contempta lampas quȩ in terra
irrisiones tolerat. de cȩlo iudiciũ coruscat.

Expanded text:
subdidit: In propria venit et sui eum non recepesubdidit: In propria venit et sui eum non receperunt . Hujus lampadis flammas Herodes explorare voluit, cum ejus miracula videre concupivit, sicut scriptum est: Erat enim ex multo tempore cupiens videre eum, eo quod audisset multa de illo, et sperabat signum aliquod videre ab eo fieri . Sed lampas haec ante ejus oculos nullo radio lucis emicuit, quia ei qui se non pie sed curiose quaesierat nil de se mirabile ostendit. Inquisitus quippe Redemptor tacuit, exspectatus miracula exhibere contempsit, seseque apud se in occultis retinens, eos quos exteriora quaerere comperit, ingratos foris reliquit: magis eligens aperte a superbientibus despici, quam a non credentibus vacua voce laudari. Unde et protinus lampas ista contempta est, sides cum exercitu suo et illusit indutum veste alba . Seirrisiones tolerat, de coelo judicium coruscat.
Abbreviated transcription (Latin):
esse crederemꝰ. quos ꝓficere usq ad summã
tantȩ ꝑfectionis agnoscimꝰ. ilico adiunxit.
dinumerabo eos & suꝑ arenã multiplica¬
buntur. Quot itaq nunc ꝓ amore uerita¬
tis sese libenter humiliant. tot tunc in ui¬
dicio lampades choruscant. Dicat᷑ gͥ recte.
Lampas contempta apud cogitationes
diuitũ. parata ad tempꝰ statutũ. quia uniꝰ¬
cuiꝰq iusti anima uelut abiecta contemint᷑
cũ degens inferiꝰ głam ñ habet. s ammira¬
bilis cernitur dum desuꝑ fulget. Libet
oculos tollere. sensimq a menbris ad ca¬
put uenire: Ipse enĩ nobis lampas ueracit᷑
extitit. qui ꝓ redemptione nr̃a in cruce
moriens. tenebrosis nr̃is mentib lucẽ per
lignũ fudit. Hac nos lampade ioħs illumi-¬
nari conspexerat cũ dicebat: erat lux uera
quȩ illuminat omnẽ hominẽ uenientem
in mundũ. Quã tam apud cogitationes
diuitũ contemptã uidit. cum paulopost

Expanded text:
esse crederemus, quos proficere usque ad summam esse crederemus, quos proficere usque ad summam tantae perfectionis agnoscimus, illico adjunxit: 364 Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur. Quot itaque nunc pro amore veritatis sese libenter humiliant, tot tunc in judicio lampades coruscant. Dicatur igitur recte: Lampas contempta apud cogitationes divitum, parata ad tempus statutum, quia uniuscujusque justi anima velut abjecta contemnitur cum degens inferius gloriam non habet, sed admirabilis cernitur dum desuper fulget. 53. oculos attollere, sensimque a membris ad caput venire. Ipse enim nobis lampas veraciter exstitit, qui, pro redemptione nostra in cruce moriens, tenebrosis nostris mentibus lucem per lignum fudit. Hac nos lampade Joannes illuminari conspexerat, cum dicebat: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quam tamen apud cogitationes divitum contemptam vidit, cum paulo post
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ plusquã duodecĩ iudices illa inter.¬
ni consessus curia ñ habebit. s nimirum
duadenario numero quantitas uniuersita-¬
tis exprimitur. quia quisqͥs stimulo diumi
amoris excitatus. hc possessa reliquerit.
illic ꝓcul dubio culmen iudiciariȩ potestatiᷤᷤ
optinebit. ut simul tunc iudex cum iudice
ueniat. qui nunc consideratione iudicii sese
spontanea pauꝑtate castigat. Hinc est enĩ
qd de scȩ̃ eccłiȩ sponso ꝑ salomonẽ dicitur:
nobilis in portis uir eiꝰ. quando sederit cũ
senatorib terrȩ Ninc ysaias ait. dñs ad
iudiciũ ueniet cũ senioribus populi sui.
Hinc eosdem senatores ueritas ñ iam famu¬
los s amicos denuntiat dicens. ñ iã dicam
uos seruos sed amicos meos. Quos nimirũ
psalmista intuens ait. michi autem nimis
honorificati sunt amici tui ds. Quos dum
celsitudinẽ cordis aspiceret. mundi glam
qua calce calcarent ꝓtinus addidit: minis
confortatus est principatꝰ eoꝵ Acne paucos

Expanded text:
 enim plus quam duodecim judices illa interni consessus curia non habebit; sed nimirum duodenario numero quantitas universitatis exprimitur, quia quisquis, stimulo divini amoris excitatus, hic possessa reliquerit, illic procul dubio culmen judiciariae potestatis obtinebit, ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione judicii sese spontanea paupertate castigat. Hinc est enim quod de sanctae Ecclesiae sponso per Salomonem dicitur: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Hinc Isaias ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . Hinc eosdem seniores Veritas non jam famulos, sed amicos denuntiat, dicens: Non jam dicam vos servos, sed amicos meos . Quos nimirum Psalmista intuens, ait: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Quorum dum celsitudinem cordis aspiceret, mundi gloriam qua calce calcarent protinus addidit: Nimis confortatus est principatus eorum. Ac ne paucos
Abbreviated transcription (Latin):
fungit᷑. eiꝰq uincula in om̃i p̃torio manife
culis urguetur. lapidib listris tundit᷑. pedib
extra urbem trahitur. quia extinctꝰ estimat᷑
Sed usq quo lampas ista contemnnt᷑. usq qͦ
despicabilis habetur: Nunquid nã fulgorẽ
suũ nullatenꝰ exerit. & nunquã quanta cla¬
ritate candeat ostendit: Ostendit plane
Nam cũ lampas contempta apud cogitatio¬
nes diuitũ diceretur. protinꝰ additur
Parata ad tempus statutũ. Statutũ qͥppe
contemptȩ lampadis tempus est. extremi
iudicii p̾destinatus dies. quo iustꝰ quisq
qui nunc despicitur. quanta potestate fulge
at demonstratur: Tunc enĩ cũ dõ iudices
ueniunt. qui nunc ꝓ dõ inuste iudicant᷑.
tunc eoꝵ lux tanto latiꝰ emicat. quanto eos
nunc manꝰ psequentium duriꝰ angustat.
tunc reꝓboꝵ oculis patescit qđ cȩlesti po¬
testate subnixi sunt. qui terrena omnia
sponte reliquerunt. Ande electis suis¬

Expanded text:
fungitur, ejusque vincula in omni praetorio manifesfungitur, ejusque vincula in omni praetorio manifesculis urgetur , lapidibus Lystris tunditur, pedibus extra urbem trahitur, quia exstinctus aestimatur . Sed usquequo lampas ista contemnitur? Usquequo despicabilis habetur? Nunquidnam fulgorem suum nullatenus exerit, et nunquam quanta claritate candeat ostendit? Ostendit plane. Nam cum lampas contempta apud cogitationes divitum diceretur, protinus addiParata ad tempus statutum. - Statutum quippe contemptae lampadis tempus est extremi judicii praedestinatus dies, quo justus quisque qui nunc despicituat demonstratur; tunc enim cum Deo judices veniunt qui nunc pro Deo injuste judicantur. Tunc eorum lux tanto latius emicat, quanto nunc eos manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet quod coelesti potestate subnixi sunt, qui terrena omnia sponte reliquerunt. Quot enim nu
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ hac potestate. cũ possimꝰ oneri esse
diuitũ adhuc in corde remanserat cũ dice¬
bant: epistolȩ graues sunt & fortes. p̃sentia
autẽ corpons infirma. & sermo cotẽptibilis.
Quẽ enĩ talia dicere posse cognouerant. secũ
cõmuniter uiuere ñ posse iudicabant. cũq
eũ & humilem uiuendo cernerent. & altũ
sermone pensarent. sua eos elatio cõpulit.
ut que ꝑ scripta timuerant. ꝑ p̾sentiȩ uerba
despicerent. Quid gͥ paulꝰ nisi contẽpta
lampas apud cogitationes diuitũ fuit. qui
unde magisterium humilitatis exhibuit.
inde a rudib discipłis suꝑbiȩ contumelias
recepit: Horrendo & enĩ modo. languor
suꝑbientium unde detumescere debuit
excreuit. dũ mens elata carnaliũ hoc quasi
aedignabile repulit. qđ magister imitabile
ostendit. An contempta lampas ñ erat. qui¬
nt̃ tot uirtutib emicans. tanta a ꝑsecutoribus
aduersa tolerabat: Legatione in cathena

Expanded text:
sumus hac potestate, cum possimus oneri esse sumus hac potestate, cum possimus oneri esse divitum adhuc in corde remanserat, cum dicebant: Epistolae graves sunt et fortes, 363 praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis . Quem enim talia dicere posse cognoverant, secum communiter vivere non posse judicabant. Cumque eum et humilem vivendo cernerent, et altum sermone pensarent, sua eos elatio compulit ut quem per scripta timuerant per praesentiae verba despicerent. Quid igitur Paulus, nisi contempta lampas apud cogitationes divitum fuit, qui unde magisterium humilitatis exhibuit, inde a rudibus discipulis superbiae contumelias recepit? Horrendo etenim modo languor superbientium unde detumescere debuit excrevit, dum mens elata carnalium hoc quasi dedignabile repulit, quod magister imitabile ostendit. An contempta lampas non erat, qui, tot virtutibus emicans, tanta a persecutoribus adversa tolerabat ? Legatione in catena
Abbreviated transcription (Latin):
& despicitur. qui flagrans uirtutib abiectꝰ
estimatur: Mentes quippe carnaliũ pensare
bona ñ ualent. nisi quȩ carnaliter uident.
Hinc est qd dauid scm̃ pater ipse despexerat.
quẽ ꝓphetȩ samuhelis oculis p̃sentare recu-¬
sabat. qui ad unctionis grãm cum septem
filios deduxisset. a ꝓpheta requisitꝰ an nu-¬
merũ sobolis explesset. cũ magna desperatio¬
ne respondit: est puer paruulus qui pascit
oues. Quo deducto & electo protinꝰ audiuit:
homo uidet in facie. d̾s autẽ ꝑscrutatur cor.
Lampas gͦ dauid ꝑ innocentiã fuerat. sed
tam̃ ualde contempta. quia exteriora cernen¬
tib ñ lucebat. Sciendum uͦ est. qđ iustus
quisq temporalẽ głam ñ habet aut hanc
sub semetipso frangit si habet. ut honori
suo liber emineat. ne ei uictus delectatione
succũbat. Hinc est enĩ qđ ille predicator
egregiꝰ. ante humanos oculos apostolatꝰ
sui głam humiliauerat qui dicebat: ñ usi

Expanded text:
et despicitur qui flagrans virtutibus abjectus et despicitur qui flagrans virtutibus abjectus aestimatur. Mentes quippe carnalium pensare bona non valent, nisi quae carnaliter vident. Hinc est quod David sanctum pater ipse despexerat, quem prophetae Samuelis oculis praesentare recusabat. Qui ad unctionis gratiam dum septem filios deduxisset, a propheta requisitus an numerum sobolis explesset, cum magna desperatione respondit: Est puer parvulus qui pascit oves . Quo deducto et electo, protinus audivit: Homo videt in facie, Deus autem perscrutatur cor . Lampas ergo David per innocentiam fuerat; sed tamen valde contempta, quia exteriora cernentibus non lucebat. Sciendum vero est quod justus quisque aut temporalem gloriam non habet, aut hanc sub semetipso frangit, si habet, ut honori suo liber emineat, ne ei victus delectatione succumbat. Hinc enim est quod ille praedicator egregius ante humanos oculos apostolatus sui gloriam humiliaverat, qui dicebat: Non usi
Abbreviated transcription (Latin):
hunc rerũ abundantia fulciat. ñ dignita¬
tum gła honorabilẽ ostendat. nulla ei
obsequentiũ frequentia suppetat. nulla
hunc humanis oculis uestiũ pompa cõpo-¬
nat. a cunctis uͦ despicabilis cernitur. &
huiꝰ mundi gr̃ã indignꝰ estimatur. s tam̃
ante occulti iudicis oculos uirtutib ẽmi¬
cat. uitȩ meritis choruscat. honorari me¬
tuit. despici ñ refugit. corpꝰ continentia
afficit. sola in animo dilectione pinguescit.
mentẽ semp ad patientiã p̃parat. & erectꝰ
ꝓiusticia de ꝑceptis contumeliis exultat.
afflictis ex corde compatitur. de bonoꝵ ꝓspe¬
ritatib quasi de ꝓpriis lȩtatur. sacri uerbũmͣte
pabula sollicitꝰ ruminat. & inquisitꝰ qđ libet
eloqui dupliciter ignorat. Bene itaq iusti
simplicitas. & lampas esse dicit᷑ & contẽpta.
Lampas quia interiꝰ lucet. contempta quia
exteriꝰ ñ lucet Intus ardet flãma caritatis.
foris nulla gła resplendet decoris. Lucet gͦ

Expanded text:
hunc rerum abundantia fulciat, non dignitahunc rerum abundantia fulciat, non dignitatum gloria honorabilem ostendat, nulla ei obsequentum frequentia suppetat, nulla hunc humanis oculis vestium pompa componat; a cunctis vero despicabilis cernitur, et hujus mundi gratia indignus aestimatur. Sed tamen ante occulti judicis oculos virtutibus emicat, vitae meritis coruscat, honorari metuit, despici non refugit; corpus continentia afficit, sola in animo dilectione pinguescit, mentem semper ad patientiam praeparat, et erectus pro justitia, de perceptis contumeliis exsultat, afflictis ex corde compatitur, de bonorum prosperitatibus quasi de propriis laetatur, sacri verbi pabula in mente sollicitus ruminat, et inquisitus quodlibet eloqui dupliciter ignorat. Bene itaque justi simplicitas et lampas esse dicitur, et contempta. Lampas, quia interius lucet; contempta, quia exterius non lucet. Intus ardet flamma charitatis, foris nulla gloria resplendet decoris. Lucet ergo
Abbreviated transcription (Latin):
exiit ab eo. & factus est sicut mortuus. ita
ut multi dicerent quia mortuus ẽ. Iñc autͣ
tenens manũ eiꝰ eleuauit eum & surrexit.
Uelut mortuus quippe ostendit᷑. qui a mali-¬
gni sp̃s potestate liberatur. quia quisqͥs
iam terrena desideria subicit. uitam in se
carnalis conuersationis extinguit. Et
mundo mortuus apparet. qͥa possessore
prauo qui ꝑ immunda desideria se agita¬
bat caret. Quẽ multi mortuum dicunt.
quia qui spiritalit̾ uiuere nesciunt. eum
qui carnalia bona consequit᷑. extinctum
censentur. reuerentia religionis pressi.
exhibere malũ publicȩ irrisionis erube-¬
scunt. Unde fit ut apud se tumidi tacen¬
tesq derideant. quos abiectos ualde atq
infimos ꝑ simplicitatẽ putant. Bene ergo
dicitur. Iampas contempta. apud cogitati¬
ones diuitũ. quia suꝑbi quiq dũ pensare
quisq quia ad ȩternam felicitatẽ ducit᷑.
continua hic aduersitate deprimatur. ñ

Expanded text:
exiit ab eo; et factus est sicut mortuus, ita exiit ab eo; et factus est sicut mortuus, ita ut multi dicerent quia mortuus est. Jesus autem tenens manum ejus, elevavit eum, et surrexit . Velut mortuus quippe ostenditur qui a maligni spiritus potestate liberatur, 362 quia quisquis jam terrena desideria subigit, vitam in se carnalis conversationis exstinguit; et mundo mortuus apparet, quia possessore pravo, qui per immunda desideria se agitabat, caret. Quem multi mortuum dicunt, quia qui spiritaliter vivere nesciunt eum qui carnalia bona non sequitur exstinctum censentur, reverentia religionis pressi, exhibere malum publicae irrisionis erubescunt. Unde fit ut apud se tumidi tacentesque derideant, quos abjectos valde atque infimos per simplicitatem putant. Bene ergo dicitur: Lampas contempta apud cogitationes divitum, quia superbi quique, dum pensare quisque, qui ad aeternam felicitatem ducitur, continua hic adversitate deprimatur, non
Abbreviated transcription (Latin):
se qͦ earũ uidelicet possessore tam abiecta
terrenȩ ñ suppetunt. & tam̃ apud se ꝑ fastũ
tumoris eriguntur. Hos & census ad ostensi¬
onẽ potentiȩ minime subuehit. & tamen
moꝵ ꝓteruia inter reꝓbos diuites addicit
Quoscũq gͦ sequentis uitȩ amor ñ humiliat.
hoc in loco sacer sermo diuites appellat.
quia in iudicii quiq ultione ñ discrepant.
cium in hoc mundo humilẽ abiectãq con-¬
spiciunt. elatis ꝓtinꝰ despectib nrrident
Nequaꝗͣ. quippe eis hoc exteriꝰ adesse conside¬
rant. ad qł ipsi totis conatib anhelant. qͣsi
stultos gͦ despiciunt. qui scilicet ea ñ habent.
quȩ ipsi utiq uel habendo uel solũ modo
amando moriuntur. & quasi mortuos
deputant. qͦs nequaꝙͣ secũ uiuere carnalit
pensant. Qui enĩ ab huiꝰ mundi appetitu
raculum redemptoris signat. cũ ab immun.¬
do spũ hominẽ liberat. de quo nimirũ scri.¬
ptum est. clamans & multũ discerpens eũ

Expanded text:
se quoque, earum videlicet possessore, tam abiecta se quoque, earum videlicet possessore, tam abiecta terrenae non suppetunt, et tamen apud se per fastum tumoris eriguntur. Hos et census ad ostensionem potentiae minime subvehit, et tamen morum protervia inter reprobos divites addicit. Quoscunque ergo sequentis vitae amor non humiliat, hoc in loco sacer sermo divites appellat, quia in judicii quoque ultione non discrepant ucium in hoc mundo humilem abjectamque conspiciunt; elatis protinus despectibus irrident. Nequaquam quippe eis hoc exterius adesse considerant, ad quod ipsi totis conatibus anhelant. Quasi stultos ergo despiciunt qui scilicet ea non habent quae ipsi utique vel habendo, vel solummodo amando, moriuntur; et quasi mortuos deputant, quos nequaquam secum vivere carnaliter pensant. Qui enim ab hujus mundi appetitu ostri miraculum Redemptoris signat, cum ab immundo spiritu hominem liberat, de quo nimirum scriptum est: Clamans, et multum discerpens eum,
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Quid hoc loco signat᷑ nomine dinitũ
nisi elatio suꝑboꝵ: Qui uenturi iudicis
respectũ ñ habent. dũ suꝑbis apud se cogi¬
tationib tument. Nam sunt ñ nulli. quos
census ꝑ tumorẽ ñ eleuat s ꝑmiscdiȩ oꝑa¬
exaltat. & sunt ñnulli qui dũ se terrenis
opib abundare conspiciunt. ueras diuitias
ñ requirunt. atq eternã patriã ñ amant
quia hoc sibi sufficere qd reb temporalib
fulciuntur putant. Non est gͦ census in
crimine. s affectus. Cuncta enĩ quȩ ds con¬
didit. bona sunt. Sed qui bonis male utitur.
ꝓfecto agit ut qͣsi ꝑ edacitatis ingluuiem. eo
ꝑ quẽ uiuere debuit. pane moriat᷑. Pauper
ad requiẽ lazarus uenerat. suꝑbũ uͦ diuitẽ
tormenta cruciabant. Sed tamen diues
abrahã fuerat. qui in sinu lazarũ tenebat.
qui tam̃ auctori suo colloquens dicit. loquar
ad dnm̃ meũ cum sim p̾uluis & cinis. Quid
qui semetipsũ puluerem cinerẽq pensabat:
Aut qnͣdo hunc respossessȩ extollerent. qͥde

Expanded text:
tem. --Quid hoc loco signatur nomine divitum, nisi elatio superborum, qui venturi judicis respectum non habent, dum superbis apud se cogitationibus tument? Nam sunt nonnulli quos census per tumorem non elevat, sed exaltant. Et sunt nonnulli, qui dum se terrenis opibus abundare conspiciunt, veras Dei divitias non requirunt, atque aeternam patriam non amant; quia hoc sibi sufficere, quod rebus temporalibus fulciuntur, putant. Non est ergo census in crimine, sed affectus. Cuncta enim quae Deus condidit bona sunt, sed qui bonis male utitur, profecto agit ut quasi per edacitatis ingluviem, eo per quem vivere debuit pane, moriatur. Pauper ad requiem Lazarus venerat, superbum vero divitem tormenta cruciabant, sed tamen dives Abraham fuerat, qui in sinu Lazarum tenebat. Qui tamen auctori colloquens, dicit: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis. Quid qui semetipsum pulverem cineremque pensabat? Aut quando hunc res possessa extolleret, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
mundi sapientib puritatis uirtꝰ fatuitas
creditur. ome enĩ qđ innocenter agitur. ab
eis ꝓculdubio stultũ putat᷑. & quicquidin
ope ueritas approbat. carnali sapientiȩ fatu¬
um sonat. Quid namq stultiꝰ uidet᷑ mundo
quã mentẽ uerbis ostendere. nil callida ma-¬
chinatione simulare. nullas iniuriis con¬
tumelias reddere. ꝓ maledicentib orare.
pauꝑtatem quȩrere. possessa relinquere. ra¬
pienti ñ resistere. ꝑcutienti alterã maxillã
p̾bere: Unde bene huiꝰ mundi dilectorib
ille egregiꝰ dĩ sapiens dicit: ab hominationes
abhominant᷑ egyptii. hoc israhelitȩ dõ of¬
ferunt. quia simplicitatẽ conscientiȩ quã
iniusti quiq uelut infimã abiectamq despi¬
ciunt. hanc iusti mn uirtutis sacrificium
uertunt. & excolentes recti puritatem ac
mansuetudinẽ dõ immolant. quã ab homi¬
nantes reꝓbi fatuitatẽ putant. Quȩ nimi¬
rum iusti simplicitas breuiter s sufficient᷑

Expanded text:
mundi sapientibus puritatis virtus, fatuitas mundi sapientibus puritatis virtus, fatuitas creditur. Omne enim quod innocenter agitur, ab eis procul dubio stultum putatur; et quidquid in opere veritas approbat, carnali sapientiae fatuum sonat. Quid namque stultius videtur mundo quam mentem verbis ostendere, nil callida machinatione simulare, nullas injuriis contumelias reddere, pro maledicentibus orare, paupertatem quaerere, possessa relinquere, rapienti non resistere, percutienti alteram maxillam praebere? Unde bene hujus mundi dilectoribus ille egregius Dei sapiens dicit: Abominationes Aeabominantur Aegyptii, hoc Israelitae Deo offerunt, quia simplicitatem conscientiae, quam injusti quique velut infimam abjectamque despiciunt, hanc justi in virtutis sacrificium vertunt; et excolentes recti puritatem ac mansuetudinem Deo immolant, quam abominantes reprobi fatuitatem putant. Quae nimirum justi simplicitas breviter, sed sufficienter
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia est. cor machinationib tegere.
sensũ uerbis uelare. quȩ falsa sunt uera osten¬
dere. quȩ uera sunt fallacia demonstrare. hȩc
nimirũ prudentia usu a iuuenib scitur. hȩc
a pueris p̾cio discitur. Hanc qui sciunt cȩte¬
tros despiciendo suꝑbiunt. hanc qui nesciunt
subiecti & timidi in aliis mirantur. quia ab
eis hȩc eadem duplicitatis iniquitas nomine
palliata diligitur. dum mentis ꝑuersitas
urbanitas uõcatur. Hȩc sibi obsequentib
pͣcipit honoris culmina quȩrere. adepta
temporalis głȩ uanitate gaudere. irrogata
ab aliis mala multiplitiꝰ reddere. cũ uires
suppetunt. nullis resistentib cedere. cum
uirtutis possibilitas deest. quicqͥd explere
ꝑ maliciã ñ ualet. hoc in pacifica bonitate
uera ut sunt diligere. falsa deuitare. bona
gratis exhibere. mala libentiꝰ tolerare quã
facere. nullam iniuriȩ ultionẽ quęrere. pro
ueritate contumeliã lucrũ putare: Sed hȩc
iustoꝵ simplicitas deridet᷑. quia ab huiꝰ

Expanded text:
sapientia est, cor machinationibus tegere, sensum verbis velare, quae falsa sunt vera ostendere, quae vera sunt fallacia demonstrare. Haec nimirum prudentia usu a juvenibus scitur, haec a pueris pretio discitur, hanc qui sciunt caeteros despiciendo superbiunt; hanc qui nesciunt, subjecti et timidi in aliis mirantur, quia ab eis haec eadem duplicitas iniquitatis, nomine palliata, diligitur, dum mentis perversitas urbanitas vocatur. Haec sibi obsequentibus praecipit honorum culmina quaerere, adepta temporalis gloriae vanitate gaudere, irrogata ab aliis mala multiplicius reddere, cum vires suppetunt nullis resistentibus cedere, cum virtutis possibilitas deest, quidquid explere per malitiam non valet, hoc in pacifica bonitate vera ut sunt diligere, falsa devitare, bona gratis exhibere, mala libentius tolerare quam facere; nullam injuriae ultionem quaerere, pro veritate contumeliam lucrum putare. Sed haec justorum simplicitas deridetur, quia ab hujus
Abbreviated transcription (Latin):
rantes. derisi ab helia fuerant cum dicebat.
clamate uoce maiori. deus enĩ est. & forsitan
loquitur. aut in diuersorio est. Sed hȩc erꝰ
irrisio ad uirtutis usũ ñ fuit. quia ꝑculpȩ
meritũ uenit. Promde gͦ nunc dicitur.Iui

Expanded text:
rantes, derisi ab Elia fuerant, cum dicebat: rantes, derisi ab Elia fuerant, cum dicebat: Clamate voce majori, Deus enim est, et forsitan loquitur, aut in diversorio est . Sed haec eis irrisio ad virtutis usum non fuit, quia per culpae meritum venit. Provide ergo nunc dicitur: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
agit & opprobria recipit. & qui exire foras
ꝑ laudes potuit. repulsus contumeliis ad
semetpsũ redit: & eo se intus robustiꝰ in dõ
solidat. quo foris ñ inuenit quo requiescat.
Tota & enĩ spes in auctore figitur. & inter
irrisionũ conuitia. solus interior testis im¬
ad penetranda quȩ intus sunt mundiꝰ li-¬
quatur. Bene itaq nunc dicit᷑. Qui deride.¬
tur ab amico suo sicut ego. inuocabit dm̃.
& exaudiet eũ: quia bonoꝵ menti dũ praui
exꝓbrant. ostendunt quẽ suoꝵ actuũ testẽ
quęrant. Quȩ dum compuncta sese in p̾cib
accingit. inde intra se suꝑnȩ exauditioni
iungitur. unde extra se ab humana laude
nitur sicut ego. quia sunt ñ nulli. quos &
humanȩ irrisiones deprimunt. & tamen
diuinis aurib exaudibiles ñ sunt. Nam cũ
derisio contra culpã nascit᷑. ꝓfecto nullũ uir-¬
tutis meritũ in derisione generat᷑. Baal
& enĩ sacerdotes clamosis hunc uocib implo-¬

Expanded text:
agit, et opprobria recipit; et qui exire foras agit, et opprobria recipit; et qui exire foras per laudes potuit, repulsus contumeliis, ad semetipsum redit; et eo se intus robustius in Deo solidat, quo foris non invenit quo requiescat. Tota etenim spes in auctore figitur, et inter irrisionum convicia solus interior testis imad penetranda quae intus sunt mundius liquatur. Bene itaque nunc dicitur: Qui deridetur ab amico suo sicut ego, invocabit Deum, et exaudiet eum, quia bonorum menti dum pravi exprobrant, ostendunt quem suorum actuum testem quaerant. Quae dum compuncta sese in precibus accingit, inde intra se supernae exauditioni jungitur, unde extra se ab humana laude nitur Sicut ego, quia sunt nonnulli quos et humanae irrisiones deprimunt, et tamen divinis auribus exaudibiles non sunt. Nam cum derisio contra culpam nascitur, profecto nullum virtutis meritum in derisione generatur. Baal etenim sacerdotes clamosis hunc vocibus implo
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet fortitudo caritatis uere sc̃ȩ ȩccłiȩ
uoce laudatur. cũ ꝑ canticoꝵ canticũ dicit᷑.
ualida est ut mors dilectio. Uirtuti & enim
mortis dilectio comꝑatur. quia nimirũ men¬
tem quã semel cȩperit a delectatione mundi
funditꝰ occidit. & tanto hanc ualentius in
auctoritate erigit. qnͣto & insensibilẽ contͣ
ut ad hoc qd̃ taciti ambiunt ñ erumpant.
Unde & sophar ꝓtinꝰ adiungit Et depreca¬
buntur faciem tuã plurimi. Neq enĩ iusti
uiri iccirco se ꝑ innocentiȩ munera arta
custodiunt. ab aliis exorentur. sed siue here-¬
tici seu puersi quilibet ꝑ hoc qd inter homi-¬
nes quasi innocenter uiuunt. uideri ꝓ homi
tes insinuant. qđ ipsi appetunt. hoc aliis pro
magno pollicentur. dũq cȩlestia p̾dicant.
in suis repente sponsionib ostendunt qđ
amant. sed nediu terrena pollicendo pate¬
scant qđ sunt. ad uerba rectitudinis citius
recurrunt. Unde mox subdit᷑. Qculi autẽ¬

Expanded text:
videlicet fortitudo charitatis, vera sanctae Ecclesiae voce laudatur, cum per canticorum Canticum dicitur : Valida est ut mors dilectio . Virtuti etenim mortis dilectio comparatur, quia nimirum mentem, quam semel ceperit, a delectatione mundi funditus occidit; et tanto hanc valentius in auctoritatem erigit, quanto et insensibilem contra ut ad hoc quod taciti ambiunt non erumpant. Unde et Sophar protinus adjungitbuntur faciem tuam plurimi. - Neque enim justi viri idcirco per innocentiam itinera arcta custodiunt, ut ab aliis exorentur. Sed sive haeretici seu perversi quilibet per hoc quod inter homines quasi innocenter vivunt, viderites insinuant, quod ipsi appetunt, hoc aliis pro magno pollicentur; dumque coelestia praedicant, in suis repente sponsionibus ostendunt quod amant. Sed ne diu terrena pollicendo patescant quod sunt, ad verba rectitudinis citius recurrunt. Unde mox subditur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tim decidet. Si enĩ curare parua negligi¬
mus. insensibiliter seducti audenter etiã
maiora ꝑpetramꝰ. Et notandũ qđ non
uideri. sed considerari in iquitas dicitur.
Studiosiꝰ quippe conspicimꝰ quȩ consi¬
deramus. Ds itaq hominũ uanitatem
nouit. iniquitatẽ considerat. quia nec
minora delicta inulta deserit. & ad ma¬
iora ferienda se intentiꝰ accingit. Suia gͥ
a leuiorib malis incipitur & ad grauiora

Expanded text:
tim decidit . Si enim curare parva negligitim decidit . Si enim curare parva negligimus, insensibiliter seducti, audenter etiam majora perpetramus. Et notandum quod non videri, sed considerari iniquitas dicitur. Studiosius quippe conspicimus quae consideramus. Deus itaque hominum vanitatem novit, iniquitatem considerat, quia nec minora delicta inulta deserit, et ad majora ferienda sese intentius accingit. Quia igitur a levioribus malis incipitur, et ad gravior
Abbreviated transcription (Latin):
cũ priꝰ ꝑ leuia delicta defluimꝰ. ut usu cunc̾ta
leuigante nequaꝗͣ post cõmittere etiã gra-¬
uiora timeamꝰ. Nam dũ moderate lingua
otiosa uerba negligit. more mnolitȩ remissi-¬
onis capta audax ad noxia ꝓrumpit. dũ gulȩ
incumbit᷑ ad leuitatis ꝓtinus insanam
ꝓditur. cũq mens subigere delectationẽ
carnis renuit. plerũq & ad ꝑfidiȩ uoragi-¬
nem ruit. Unde bene paulꝰ plebis israheli-¬
cȩ damna conspiciens. ut imminentia ab
auditorib mala cõpesceret. curauit ex ordi-¬
ne transacta narrare dicens: neq idolatre
efficiamini. ficut quidã ex ipsis. quẽ admo¬
dũ scriptũ est: sedit popłs manducare &
bibere. & surrexerunt ludere. Esus quippe
potusq ad lusum impulit. lusus ad idola¬
triam taxit. quia si uanitatis culpa nequaqͣ
caute compescitur. ab iniquitate protinꝰ
mens incauta deuoratur. salomone atte¬
stante qui ait: qui modica spernit. paula¬

Expanded text:
cum prius per levia delicta defluimus, ut, usu cuncta cum prius per levia delicta defluimus, ut, usu cuncta levigante, nequaquam post committere etiam graviora timeamus. Nam dum moderari lingua otiosa verba negligit, more inolitae remissionis capta, audax ad noxia prorumpit; dum gulae incumbitur, ad levitatis protinus insaniam proditur; cumque mens subigere delectationem carnis renuit, plerumque et ad perfidiae voraginem ruit. Unde bene Paulus plebis Israeliticae damna conspiciens, ut imminentia ab auditoribus mala compesceret, curavit ex ordine transacta narrare, dicens: Neque idololatrae efficiamini, sicut quidam eorum, quemadmodum scriptum est : Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Esus quippe potusque ad lusum impulit, lusus ad idololatriam traxit, quia si vanitatis culpa nequaquam caute compescitur, ab iniquitate protinus mens incauta devoratur, Salomone attestante, qui ait: Qui modica spernit, paula