comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
senus: Sequit᷑ enĩs & qͥ odit animã suã ĩ
ħ mundo: in uitã cet̾nã eustodit eã: uͦ qͦd
supͣ dictũ ẽ q̃ amat. sub intelligit᷑ ĩ hoc
eã: Mira & magna sentencia: qͤmadino¬
dum sit hominis ĩ animã suã amor ut ꝑe¬
at. odium neꝑeat. Si male amau̾is: tẽ
odisti Si bñ oderis. tc̃ amastis felices qui
oder̃ custodiendo: ne ꝑdant amando S

Expanded text:
suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Ergo quod supra dictum est: Qui amat, subintelligitur, in hoc eam. Magna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat! Si male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne
Abbreviated transcription (Latin):
quo tu ñ uis: u̾ satis exp̃ssit ñ a se ipsos
ab aho deb̾e occidi: qui uestigia sequit᷑.xͥ:
dĩ p̾ceptum. aut ex hac uita enugͣndũ:
quoꝵ duoꝵ homo cogatur alt̾um eligere.
cõminante mortẽ ꝑsecutore: ibi eligat
dõ ddilecto ᷤ mori qͣm offenso uiuere: Ibi
oderit in ħ mundo animã fuã: ut ĩ ui¬
tam cec̾nã custodiat eã: Siquis mͥ mi¬
nistrat: me seqͣtur. Quid ẽ me seqͣtur:

Expanded text:
quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui vestigia sequitur ChrDei praeceptum, aut ex hac vita emigrandum, quorum duorum homo cogatur alterum eligere, comminante mortem persecutore; ibi eligat Deo dilecto emori, quam offenso vivere: ibi oderit in hoc mundo animam suam, ut in vitam aeternam custodiat eam. 11. Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. siquis mͥ mninistrat me sequat᷑. Quofru¬
.ctu. qͣ m̾cede ⁊ qͦ p̃mios Et u̾ sum ego in¬
qͥt: illic & minist̃ m̃s erit: Gratis amẽt᷑.
&e oꝑis qͦ ministrat᷑ illi p̃cium sit ee̾ cũ illo
uͥ enĩ bñ erit sine illo: aut qñ male ẽe̾
pot̃it cum illo. ͤ audi euidentuis: Si quis
mͥ ministrabit: honorificabit eum pat̃
ñss. Quo honore. ⁊ nͥ ut sit cũ filio eius:

Expanded text:
inistrat, me sequatur. Quo fructu, qua mercede, quo praemio? Et ubi sum, inquit, illic et minister meus erit. Gratis ametur, ut operis quo ministratur illi pretium sit esse cum illo. Ubi enim bene erit sine illo, aut quando male esse poterit cum illo? Audi evidentius: Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Quo honore, nisi ut sit cum Fi
Abbreviated transcription (Latin):
x uos ꝓmͦ itr̃o ministrate. xͦ bñ uiuendo. ele¬
mosinas faciendo. nom̃ doctruiãq eiꝰ qͥdꝰ potue¬
rits pͥdicando ⁊ ut unꝰ quisq & patfamilias sno¬
eorriptat Impendat brniuolentia: ex̾ceat disci¬
plinã: lta in domo sua eccłiasticũ & qͦdam mͦ e¬
piscopale implebit officiũ ministrans. xͦ: ut in

Expanded text:
vestro ministrate Christo, bene vivendo, eleemosynas faciendo, nomen doctrinamque ejus quibus potueritis praedicando; ut unusquisque etiam paterfamilias hoc nocorripiat; impendat benevolentiam, exerceat disciplinam: ita in domo sua ecclesiasticum et quodammodo episcopale implebit officium, ministrans Christo ut in
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quia palam ñ in occulto: Et qͣm ruriꝰ
occulto. Ea tam̃sqͤue audierant ⁊ ñ intel¬
lexerant. talia erant ut ñ possent iuisteac
ueracit ermmuinari: & quociescitinq int̾ro¬
gando temptar̃. ut iuenirent unde ac¬
cusarent eum: sic eis respondit ut om̃s
eoꝵ recunderentur doli. et calumpiuȩ
frustearent᷑. Ideo dicebat: Quid me in¬
trogas introga eos qui audier̃: qu d
locutus sum ipsis Ecce hii seuint: quȩ
dixerim ego Hȩe ͥeum dixixisset.

Expanded text:
nisi quia palam, non in occulto; et quomodo idnisi quia palam, non in occulto; et quomodo idocculto? Ea tamen ipsa quae audierant et non intellexerant, talia erant, ut non possent juste ac veraciter criminari: et quotiescumque interrogando tentarunt, ut invenirent unde accusarent eum, sic eis respondit, ut omnes eorum retunderentur doli, et calumniae frustrarentur. Ideo dicebat, Quid me interrogas? Interroga eos qui audierunt quid locutus sum ipsis: ecce hi sciunt quae dixerim ego.
Abbreviated transcription (Latin):
tribimꝰ & ministri uideoꝵ comp̾hender̃ iħm:
& ligauer̃ eum Comp̃hender̃ ad quẽ ñ accesser
qm̃ clies ille. illi uͦ tenebrȩ ꝑmanser̃: nec audier̃
accedite ad eum ⁊ illumuramini: Si enĩ sic ac¬
cederent: ñ eum manibꝰ occidendũ. s re piei¬
endum corde comphencłent: Nunc aũ qñ eum illo
mͦ comphender. tc̃ ab eo longuis recesset̃: & liga¬
uer̃ eum a quo solui potius deb̾uer̃. Et erant for¬
tassesin eis qui tẽ imposuer̃ .xͦ uincula fua : atq
ab eo postea lib̾ati dixer̃: Dirupisti uincula mea:
hȩc hodiȩ fatis sint: traactabunt᷑ dõ uolente

Expanded text:
t ministri Judaeorum comprehenderunt Jesum, et ligaverunt eum. Comprehenderunt ad quem non accesserunt: quoniam dies ille, illi vero tenebrae permanserunt; nec audierunt, Accedite ad eum et illuminamini . Si enim sic accederent, non eum manibus occidendum, sed recipiendum corde comprehenderent. Nunc autem quando eum illo modo comprehenderunt, tunc ab illo longius recesserunt: et ligaverunt eum a quo solvi potius velle debuerunt. Et erant fortassis in eis qui tunc imposuerunt Christo vincula sua, atque ab eo postea liberati dixerunt, Disrupisti vincula mea . Haec hodie satis sint; tractabuntur. Deo volente,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ iusticia patitur: pot̾ ueracit̾ dicere. para¬
tum eor ineum dĩ. paratũ cor meu̾. hinc
fit quippe quod sequitur.. Cantabo ⁊ p̃sal¬
lani. Quod paulus ce barnabas etiã in uin¬
eulis durissimis facere potuer̃ S ad na¬
rrationis euangłieȩ seq̃ntia recdeamus : Et
cebat᷑ : qm̃ ipse erat anu illius princeps
sac̃dotum. Alt̾uos quippe intelligendi fut
agere solere annos ambo pontifioes. Id est
pͥncipes fac̃ dotum qui eraut illo tpr̃ annas
& caiphas: quos de lucas euangłista com¬
gregare discipulos Sic enim diẽ Sub
pͥncipibꝰ sac̾dotum anna et caypha. fac̾tũ
ces iuensim suos annos agebant. et erat

Expanded text:
pro justitia patitur, potest veraciter dicere, Parapro justitia patitur, potest veraciter dicere, Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum: hinc fit quippe quod sequitur, Cantabo et psallam ; quod Paulus et Barnabas etiam in vinculis durissimis facere potuerunt. 5. Sed ad narrationis evangelicae sequentia redeamus. Et mcebatur, quoniam ipse erat illius anni princeps sacerdotum. Alternos quippe intelligendi sunt agere solere annos ambo pontifices, id est principes sacerdotum, qui erant illo tempore Annas et Caiphas, quos Lucas evangelista comoelorum, et congregare discipulos. Sic enim dicit: Sub principibus sacerdotum Anna et Caipha, factum ces vicissim suos annos agebant: et erat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe ꝓcede ⁊ regna ꝓpt̾ u̾itatẽ ⁊ manfuetudi¬
nem ⁊ iusticiam. Si eogitemus quis acceꝑit
alapam: ñne uellemus eum qui ꝑcussit. aut
cȩlefti igne consumi. aut t̾ra de hiscente sor¬
beri. aut correptum demonio uolutari.
aut aliqua huiusmodi qualibet pęna uel¬
ctiam grauiorȩ puniri: Quid enim hoꝵ
ꝑ potentiam iubere ñ potuisset ꝑ quem
factus ẽ inundꝰ. ⁊ nͥ pacientiam nos doce¬
re maluisset qua uineitur mundus. Hic
diẽ aliquis. cur ñ fecit qͦd ipse p̃cepit. ꝑ
cutienti enim ñ sic respondere. s maxillã
debuit alt̾am p̃patare: Quid quod ueraeit̃
mansuete iusteq respondit:⁊ & ñ solum
ma̾xillam alt̾am itum ꝑcussuro. s totum
corpus figendum s̃parauit in ligno Et
huic poeius demonstrauit ͦ qd demonstrandũ
fuit. sua scilicet magna illa p̃cepta pacien¬
tiȩ ñ ostentacione corꝑis s. cordis p̃paratione
renda grauiora tranquillo animo fit pa¬
ratꝰ: bͥeatꝰ ẽ enim qui in omnibꝰ quȩ imiusta

Expanded text:
cede, et regna; propter veritatem, et mansuetudinem, et justitiam . Si cogitemus quis acceperit alapam, nonne vellemus eum qui percussit, aut coelesti igne consumi, aut terra dehiscente sorberi, aut correptum daemonio volutari, aut aliqua hujusmodi qualibet poena, venetiam graviore puniri? Quid enim horum per potentiam jubere non potuisset per quem factus est mundus, nisi patientiam nos docere maluisset qua vincitur mundus? Hic dicet aliquis: Cur non fecit quod ipse praecepit ? percutienti enim non sic respondere, sed maxillam debuit alteram praebere. Quid quod et veraciter, mansuete, justeque respondit, et non solum alteram maxillam iterum percussuro, sed totum corpus figendum praeparavit in ligno? Et hinc potius demonstravit, quod demonstrandum fuit, sua scilicet magna illa praecepta patientiae non ostentatione corporis, sed cordis praeparatione renda graviora tranquillo animo fit paratus? Beatus est enim qui in omnibus quae injuste
Abbreviated transcription (Latin):
quidem illi facerent ꝓpt̾ quod uenerant:
s nec ipse faceret ꝓpter quod uenerat: Eũ
quippe illi occidendum querebant seuiendo:
s querebat nos ⁊ ipse moriendo: ꝓũ quia te¬
nere uolentibus nec ualentibus ostendit pote¬
statem suã : iami teueant eitm. ut faciat de nes¬

Expanded text:
quidem illi facerent propter quod venerant, quidem illi facerent propter quod venerant, sed nec ipse faceret propter quod venerat. Eum quippe illi occidendum quaerebant saeviendo; sed quaerebat nos et ipse moriendo. Proinde quia tenere volentibus, nec valentibus, ostendit potestatem suam; jam teneant eum, ut faciat de nes
Abbreviated transcription (Latin):
U̾ nc̃ milititm eohors. & ministri pͥncipũ ac pha¬
riseoꝵ ⁊ uͥ t̃ror ⁊ munim̃ armoꝵ: Nempe una
uox dicentis ego sũ: tantam turbã odiis fero¬
cẽ armis q t̾ribilẽ. sine telo ullo ꝑcussit. repti¬
lit strauit ds̃ enim latebat ĩ carne:⁊ & sempi¬
tͥmis dies eis ita m̃bris occultabat᷑ humanis. ut
lat̾nis ⁊ facibꝰ quereret᷑ occidendꝰ a tenebris: Ego
sum diert: & impios deicit: Quid uidieaturꝰ
faciet:⁊ qui iudicandꝰ ħ fec̃: Quid regnaturꝰ
pot̾it: qui moriturꝰ hoc potuit : Et nnc uͥq
ꝑ euangłium ego sum dic̃ xp̃s. & a iudeis ex¬
pectatur antixp̃s. ut retro recdeant & ĩ t̾ram ca¬
dant: qm̃ deserentes cȩlestia t̾rena desiderant:
Certe ad comp̃hendendran iħm ꝑsecutores
cum traditore uener̃: qͣm q̃rebant inuener̃
audier̃ ego fũ: Quare ñ comp̃hender̃ s
abier̃ retro ⁊ cecider̃: nisi qr hoc uoluit.
qui potuit quiequid uoluit.: Uerum
si numiꝗͣ se ab eis ꝑmitteret app̾hendi. ñ

Expanded text:
unc militum cohors et ministri principum ac Pharisaeorum? Ubi terror et munimen armorum? Nempe una vox dicentis Ego sum tantam turbam odiis ferocem, armisque terribilem, sine telo ullo perculit, repulit, stravit. Deus enim latebat in carne, et sempiternus dies ita membris occultabatur humanis, ut laternis et facibus quaereretur. Occidendus a tenebris, Ego sum dicit, et impios dejecit. Quid judicaturus faciet, qui judicandus hoc fecit? Quid regnaturus poterit, qui moriturus hoc potuit? Et nunc ubique per Evangelium Ego sum dicit Christus, et a Judaeis exspectatur Antichristus, ut retro redeant, et in terram cadant, quoniam deserentes coelestia, terrena desiderant. Certe ad comprehendendum Jesum persecutores cum traditore venerunt: quem quaerebant invenerunt. audierunt Ego sum: quare non comprehenderunt, sed abierunt retro, et ceciderunt, nisi quia hoc voluit, qui potuit quidquid voluit? Verum si nunquam se ab eis permitteret apprehendi, non
Abbreviated transcription (Latin):
mał. ad faciendos bonos ex malis. & dis¬
cernendos bonos a malis: Ihesus itaq
sic̃ euangłista secutꝰ adungit. sciens oiã
quȩ uentura erant suꝑ eum: ꝓcessit et
dic̃ eis: Quis queritis: Responder ei:
Iħm nazarenũ: Dicit eis ib̾s. Ego sũ: Scabat

Expanded text:
malis, ad faciendos bonos ex malis et dismalis, ad faciendos bonos ex malis et discernendos bonos a malis. 3. « Jesus itaque, » sicut Evangelista secutus adjungit, « sciens omnia quae ventura erant super eum, processit, et dicit eis: Quem quaeritis? Responderunt ei: Jesum Nazarenum.
Abbreviated transcription (Latin):
ũboꝵ ẽ: sciebat locum qui cradebat eũ
Quia freq̃nt᷑ inquit iħs conuenerat illuc eũ
cdiscipuł suis: Ibi gͦ lupꝰ ouina pelle conte¬
ctus. & int̾ oues alto patrisfamilias consi¬
lio toleratꝰ : didicit uͥ ad tempꝰ exiguuĩ
disꝑgeret gregẽ. infidiis appetendo pasto¬
rem. Iudas gͦ inquit cum accepisset co¬
hortẽ : & a principibꝰ ⁊ a phariseis mini¬
stros uenit illue cum lat̾nis ⁊ facibꝰ et
armis Cohors ñ iuidoꝵ s militũ fuit:. a
p̃side gͥ intelligitur accepta. tanqͣm ad te¬
nendũ reũ seruato ordine legitimȩ pote¬
statis. ut nullꝰ tenentibꝰ auderet obsistẽ:
qͣmqͣm ⁊ manus tanta fuerat cong̾gata. et
sic armata ueniebat. ut uł terreret uł etiã
repugnaret. si quisqͣm xͫ defendere au¬
deret: Ita quippe enus abscõdebat᷑ potestas
it obtendebatur infirmitas: ut hec imimi¬
cis necessaria uident᷑ adũsus eũ in qͣm i¬
chil ualiusset. nͥ qͦd ipse uoluisset: bene
utens bonis malis. & faciens bona de

Expanded text:
locum qui tradebat eum. Quia frequenter, inquit, Jesus convenerat illuc cum discipulis suis. Ibi ergo lupus ovina pelle contectus, et inter oves alto Patrisfamilias consilio toleratus, didicit ubi ad tempus exiguum dispergeret gregem, insidiis appetendo pastorem. Judas ergo, inquit, cum accepisset cohortem, et a principibus et Pharisaeis ministros, venit illuc cum laternis et facibus et armis. Cohors non Judaeorum, sed militum fuit. A praeside itaque intelligatur accepta, tanquam ad tenendum reum, servato ordine legitimae potestatis, ut nullus tenentibus auderet obsistere: quanquam et manus tanta fuerat congregata, et sic armata veniebat, ut vel terreret vel etiam repugnaret, si quisquam Christum defendere auderet. Ita quippe ejus abscondebatur potestas, et obtendebatur infirmitas, ut haec inimicis necessaria viderentur adversus eum, in quem nihil valuisset nisi quod ipse voluisset; bene utens bonus malis, et faciens bona de
Abbreviated transcription (Latin):
li: ip̃sam rem negauit. cuꝰ nom̃ ẽ uocari xͥ¬
qnuns Quam multi postea ii dico ienes ⁊ anus.
in quibꝰ huiꝰ uitȩ sacietas ficilius potuit mortẽ
tus utriusq sexꝰ. de qua ętate conuenient᷑ ui¬
detur exigi fortitudo: s. etiã pueri puellȩq
in regnum caloꝵ fortit̾ iuoleut̃ intrauit.
qͥd tẽ iste ñ potuit qui claues regni eiꝰ acce¬
pit: ẜ ece uñ dicꝰtum ẽ sinite hos abire.
qñ se ꝓ nob̾ tradidit. qͥ suo sanguine nos

Expanded text:
lum, ipsam rem negavit, cujus nomen est vocari chlum, ipsam rem negavit, cujus nomen est vocari christianum. Quam multi postea, non dico senes et anus, in quibus hujus vitae satietas facilius potuit mortem tus utriusque sexus, de qua aetate convenienter videtur exigi fortitudo; sed etiam pueri puellaeque in regnum coelorum fortiter et violenter intravit, quod tunc iste non potuit, qui claves regni ejus accepit ? Ecce unde dictum est, Sinite hos abire, quando se pro nobis tradidit, qui suo sanguine nos
Abbreviated transcription (Latin):
sum: fece ẽ illa ꝓmittentis audacia: & de
se plurimum p̃sim̃tis: uͥ sunt ũba illa qͣn
ait. quare ñ possum te sequi mͦ  animã m̃ã
ꝓ te ponam: Hoccine ẽ sequi magistrũ:
se negare discipulum. : Siccine ꝓ domino
antnra ponitur. ut ħ ne fiat. uex ancillȩ
formidet᷑. S quid mirũ si dĩ uera p̾dos:¬
hõ aũ falsa p̃sumpsit. Sane in ista quȩ iã
cepta ẽ negatione apłi petͥ debemꝰ adũtere:
ñ solum ab eo negari xxp̃m qui dic̃ eũ nõ
esse xp̃m. s ab illo cẽ qui cum sit negat
se esse xp̃ianũ: dominꝰ eiũ ñ ait petro. dis¬
cipulũ meũ te negabis: s me negabis: Ne¬
gauit gͦ ipsũ: cũ se negauit eiꝰ esse discipu¬
lum: Quid aũ aliud isto mͦ qͣm se negauit
esse xͥanum : Quamuis enum discipuli xp̃i
ñdũ appellarent᷑ hoc nomine: post ascen¬
sionem quippe eius in antiochia pͥmum
erat res ipsa illo postea uocabulo micu
communem fidẽ etiã ad posteros trans¬
miser̃. Qui gͦ se xͥ negauit esse diserpu¬

Expanded text:
Ubi est illa promittentis audacia, et de se plurimum praefidentis? Ubi sunt verba illa, quando ait, Quare non possum te sequi modo? animam meam pro te ponam ? Hoccine est sequi magistrum, se negare discipulum? siccine pro Domino anima ponitur, ut hoc ne fiat, vox ancillae formidetur? Sed quid mirum si Deus vera po autem falsa praesumpsit? Sane in ista quae jam coepta est negatione apostoli Petri, debemus advertere non solum ab eo negari Christum, qui dicit eum non esse Christum; sed ab illo etiam qui cum sit, negat se esse christianum. Dominus enim non ait Petro, Discipulum meum te negabis; sed, me negabis . Negavit ergo ipsum, cum se negavit ejus esse discipulum. Quid autem aliud isto modo quam se negavit esse Christianum? Quamvis enim discipuli Christi nondum appellarentur hoc nomine: post ascensionem quippe ejus in Antiochia primum erat res ipsa illo postea vocabulo nuncucommunem fidem, etiam ad posteros transmiserunt. Qui ergo se Christi negavit esse discipu
Abbreviated transcription (Latin):
quodiste dixerat. anunam meã ꝓ te
ponam: s fac̾tum est quod ille p̾dixe¬
rat. t̃ me uegabis: s trina petri nega¬
tione completa. iam ⁊ iste sermo com¬
pleatur.: ut deinceps quȩ de domino
apud pontium pilatiun p̃sidem gesta
sunt . ab alio consicłemus exordio Ex
ł dicit adducunt gͦ iħ̾m ad chaiphan in p̾to

Expanded text:
quod iste dixerat, Animam meam pro te quod iste dixerat, Animam meam pro te ponam; sed factum est quod ille praedixerat, Ter me negabis . Sed trina Petri negatione completa, jam et iste sermo compleatur, ut deinceps quae de Domino apud Pontium Pilatum praesidem gesta sunt, ab alio consideremus exordio.  loco, Adducunt ergo Jesum ad Caipham
Abbreviated transcription (Latin):
ioħm uener̃ eum illo. ñ quia collega s
quia socer eius erat. Et credendum est
secłm uoluutatẽ easphe id esse fac̾tũ.
uł etiã domos eoꝵ ita fuisse positas. ut
ñ cdeb̾et annas a transeinitibꝰ p̃teriri.
S cũ dixisset euangłista qͦd eum ligatũ
miserit annas ad car phan: reũsus ẽ ad
locum narrationis ubi reliq̾rat petrum.
ut expliearet quod in domo anne de
trina eius negatione contigerat: Erat
aut̃ inquit simon petrus stans: et calefa¬
ciens se ħ recapitulat quod ante iam
dixerat: dem̃ quȩ secuta funt iungit
dixer᷑ gͦ ei: Numquid ⁊ tu ex discipulis
euis es Negauit ille: & dtx̃ nõ sum
Iam seinel negauerat: Ecce it̾um: Bem̃
ut t̾eta negatio immpleatur: dic̃ unus
ex seruis pontificis. cognatus eius euiꝰ
abscidit petrꝰ auriculam, Nõne egote
uidi in orto cum illo. ltum gͦ negauit
petriis: & statim gallus tantauit. Ecce
medici est completa p̃dicatio: egrori
conuicta p̃fumptio Nõ enĩ fac̾tũ est

Expanded text:
 venerunt cum illo, non quia collega, sed quia socer ejus erat. Et credendum est secundum voluntatem Caiphae id esse factum, vel etiam domos eorum ita fuisse positas, ut non deberet Annas a transeuntibus praeteriri. Sed cum dixisset evangelista, quod eum ligatum miserit Annas ad Caipham, reversus est ad locum narrationis ubi reliquerat Petrum, ut explicaret quod in domo Annae de trina ejus negatione contigerat. Erat autem, inquit, Simon Petrus stans, et calefaciens se. Hoc recapitulat quod ante jam dixerat; deinde quae secuta sunt, jungit. Dixerunt ergo ei: Nunquid et tu ex discipulis ejus es? Negavit ille, et dixit: Non sum. Jam semel negaverat, ecce iterum. Deinde ut tertia negatio compleretur: Dicit ei unus ex servis pontificis, cognatus ejus cujus abscidividi in horto cum illo? Iterum ergo negavit Petrus, et statim gallus cantavit. Ecce medici completa est praedictio, aegroti convicta praesumptio. Non enim factum est
Abbreviated transcription (Latin):
memorat: quia ce ^a annã priꝰ idõ ductꝰ ẽ. qͦd
socer eius fui̾t: Uͥ intelligendum ẽ. ħ eun¬
dem caspham fieri uoluisse Sequebatur aũ
inquit iħm fymon petrꝰ: & alius discipłs:
Quisnam fit iste discipulꝰ ñ temere adfir¬
mandumẽ: qr tacetur: Solet aũ se idem
ioħs ita significare: ⁊ acłlere. qͣm diligebat
iħs: fortassis gͦ & hic ipse ẽ Quisquis tñ
sit. sequentia uideamꝰ. Discipulus aũ
ille inquit erat notꝰ pontifici: ⁊ introuuit
eitm iħu in atruun pontificis Petrus
aũ stabat ad hostium foris Et exiit gͦ

Expanded text:
 ad Annam prius ideo ductus est, quod socer ejus fuerit. Ubi intelligendum est hoc eumdem Caipham fieri voluisse. Sequebatur autem, inquit, Jesum Simon Petrus, et alius discipulus. Quisnam sit iste discipulus, non temere affirmandum est, quia tacetur. Solet autem idem Joannes ita significare, et addere, quem diligebat Jesus . Fortassis ergo et hic ipse est: quisquis tamen sit, sequentia videamus. « Discipulus autem ille, » inquit, « erat notus pontifici, et introivit cum Jesu in atrium pontificis: Petrus autem stabat ad ostium foris. Exi
Abbreviated transcription (Latin):
et tradidit semet ipsũ ꝓ nob̾. et cui pat̃
ñ peꝑcit s ꝓ nob̾ omnibꝰ tradidit eũ:
ut intelligatur uidas ñ laudabilis util¬
tate traditionis huiꝰ. s sceleris uoluntate
dampnabilis: ad durert̃ eũ sic̃ ioħs
euangłista narrat ad annam pͥmum:
Nec tacet causam: eurita facꝰtum: cur ita fa
qui erat pontifex anni illiꝰ: Erat aũ ea¬

Expanded text:
emetipsum pro nobis , et cui Pater non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum ; ut intelligatur Judas, non laudabilis utilitate traditionis hujus, sed sceleris voluntate damnabilis: Adduxerunt eum, sicut Joannes evangelista narrat, ad Annam primum. Nec qui erat pontifex anni illius. »
Abbreviated transcription (Latin):
go sum. Sigͦ me qu eritis: sinite hos abi¬
re: ut impleretur sermo qͣm dtẽ: qr qs de¬
disti mͥ ñ ꝑdidi exhis qͣmqͣm Sime inquit
queritis. sunte hos abire:. Inimicos uid̾t.
ot ħ faciunt quod iubet: Sinunt eos abire:
quos ñ uilt ꝑtre. Nitinquid aut̃ ñ erant
postea morituri : cur aũ si tẽ morerentur ꝑ¬
Deret eos: nͥ qͥa nõdũ in eum sic credebant
qmͦ credunt. quicumq ñ ꝑeunt: Symo
gͦ petrus hñs gladiũ eduxit eũ: & ꝑcussit

Expanded text:
e quaeritis, sinite hos abire. Ut impleretur sermo quem dixit: Quia quos dedisti mihi non perdidi ex eis quemquam. Si me, inquit, quaeritis, sinite hos abire. Inimicos videt, et hoc faciunt quod jubet. Sinunt eos abire, quos non vult perire. Nunquid autem non erant postea morituri? Cur ergo si tunc morerentur, perderet eos, nisi quia nondum in eum sic credebant, quomodo credunt quicunque non pereunt? Simon ergo Petrus habens gladium, eduxit eum, et percussit
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. qͣntũ ad hos ꝑtiuet &ͦs ĩ auctoritatẽ
cauonicã recepit eccłia. quod uł ipsiꝰ uł alte¬
rius ñ murus ueraei narrationi posfit
esse contrarium: Nunc itaq huiꝰ beati
iołni narrationẽ ut suscepimꝰ tractandã.
sine alioꝵ comparatione uideamꝰ. ĩ eis qͦ
manifesta s̃ ñ immorantes : ut ħ uͥ opꝰ ẽ
causa poscente faciamꝰ: N gͦ sic accipiainꝰ
qͦd ait. hȩc cũ dixisset tħs egressus est eũ
discipuł fuis trans toerentẽ cedron uͥ erat

Expanded text:
os attinet quos in auctoritatem os attinet quos in auctoritatem canonicam recepit Ecclesia, quod vel ipsius vel alterius non minus veraci narrationi possit esse contrarium. Nunc itaque hujus beati Joannis narrationem, ut suscepimus tractandam, sine aliorum comparatione videamus, in eis quae manifesta sunt non immorantes; ut hoc ubi opus est, causa poscente faciamus. Non ergo sic accipiamus quod ait, Haec cum dixisset Jesus, egressus est cum discipulis suis trans torrent
Abbreviated transcription (Latin):
introuut ipse ⁊ discipuli eus Sciebat
aũ ⁊ uiclas qui tradebat eũ locum: qr
freq̃nt̃ iħs conuenerat illuc cum discipu¬
lis suis: Hoc qͦd narrat ingressum dũm
cum discipus fuis in ortum. ⁊ ñ cõtiuo
factũ ẽ cum eius illa finita esset or̃o. de
cuiꝰ ubis ait hec cum dixisset iħs: s alia
quȩdam sunt int̾posita quȩ ab isto p̾ter¬
inissa. apud alios euangłistas legunt᷑
sic̃ apud hunc inueniunt᷑ multa. qͦ
illi similit̾ in sua narratione tacuer̃.
Quomͦ aũ int̾ se om̃s cõueniant. nẽc
ueritati quȩ ꝑ alrum ꝓuritur ab
alio repugnetͤ.⁊ quisquis nosse de¬
ficłat. ñ in his sermonibꝰ s in aliis
laboriosis litt̾is querat: nec stando
⁊ audiendo. s potrus seclendo ⁊ le¬
gendo. ł legenti aurẽ m̃temq in¬
tentisfuẽ p̾bendo illa cõdiscat/ Sre¬
dat
tam̃ ante quam sciat. siue id etiã serre ĩ
hac urta possit. siue ꝑ aliqͣ iurpedimñta ni
possit: nichil ab aliqͦ euangłista eẽ cõscͥp¬

Expanded text:
uli ejus. Sciebat autem et Judas, qui tradebat eum, locum; quia frequenter Jesus convenerat illuc cum discipulis suis. » Hoc quod narrat ingressum Dominum cum discipulis suis in hortum, non continuo factum est, cum ejus illa finita esset oratio, de cujus verbis ait, Haec cum dixisset Jesus: sed alia quaedam sunt interposita quae ab isto praetermissa apud alios evangelistas leguntur; sicut apud hunc inveniuntur multa quae illi similiter in sua narratione tacuerunt. Quomodo autem inter se omnes conveniant, nec veritati quae per alium promitur, ab alio repugnetur, quisquis nosse desiderat, non in his sermonibus, sed in aliis laboriosis litteris quaerat; nec stando et audiendo, sed potius sedendo et legendo, vel legenti aurem mentemque intentissimam praebendo, illa condiscat. Credat tamen antequam sciat, sive id etiam scire in hac vita possit, sive per aliqua impedimenta non possit, nihil ab aliquo evang
Abbreviated transcription (Latin):
debimis ne aliquid dicere ex hoc quod di¬
ctum ẽ ego sum qui sum. uł pocus ex hoc
quod dñm dicere audistis. nͥ credicd̾itis qr
ego sum moriemini in pecc̃is ur̃is: Itane
his u̾bis mĩs tantillis ce pene nullis aude

Expanded text:
debimusne aliquid dicere ex hoc quod dictum est, Ego sum qui sum: vel potius ex hoc quod Dominum dicere audistis, Nisi credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris? Itane his viribus meis tantillis et pene n
Abbreviated transcription (Latin):
tis qr ego sum:  Illi enim ñ erant qͥ audie¬
bant.s & si peccõres erant: homines erãt.
Quid gͦ facio  Quid sit ipsum ẽẽ dic̃at cor¬
dis scrutator: intꝰ dicat. intus loquatur.
homo int̾ior audiat: mens capiat: Uerũ
esse ẽ enum: semꝑ eodm mͦ esse Res enĩ
aliqua quelibet omiino. quan cepi dispu¬
tare ce destiti querere.⁊ forte quod audiui

Expanded text:
tis quia ego sum? Illi enim non erant qui audiebant? Et si peccatores erant, homines erant. Quid ergo facio? Quid sit ipsum esse, dicat cordi, intus dicat, intus loquatur; homo interior audiat, mens capiat vere esse: est enim semper eodem modo esse. Res enim aliqua, quaelibet omnino: quasi coepi disputare, et d
Abbreviated transcription (Latin):
es respondet uitatẽ: cum uideat᷑ ad id qͦd
dictum ẽ tu quis es responcłe debuisse u̾i¬
tas : idẽ ntas sum: S. altius respondit:
cum uidet eos ita cloxisse. tu quis es: ac si
diẽent: Qm̃ abs te audinimꝰ nͥ crehch̃tis
qr ego sum. quid te esse credemus:  ad ħ
respondit pͥncipium : tanꝗͣ dic̾et. pͥncipi¬
um me credite. oe addidit qũi ⁊ loqͦr uob̾.¬
idest qui humił ꝓpt̾ uos factꝰ ad ista u̾ba
descendi Nã si pͥncipium sicut ẽ itama¬
neret apud
patrẽ ut ñ acci¬
ꝑet forman
serui. & hõ¬
nõ loq̃ret᷑ homi nibꝰ. ⁊
derent. cum infirma corda intelligibie¬

Expanded text:
itatem; cum videatur ad id quod dictum est, Tu quis es? respondere debuisse, Veritas; id est, Veritas sum. Sed altius respondit, cum videret eos ita dixisse, Tu quis es? ac si dicerent, Quoniam abs te audivimus, Nisi credideritis quia ego sum, quid te esse credemus? ad hoc respondit, Principium: tanquam diceret, Principium me credite. Et addidit, quia et loquor vobid est, qui humilis propter vos factus, ad ista verba descendi. Nam si principium, sicuti est, ita maneret apud Patrem, ut non acciperet formam servi, et homo loqueretur hominibus, derent, cum infirma corda intelligibi
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd in ereatura ñ ẽ Discute rerũ mutaciones:
inuenies fuit &e erit. Cogita dm̃ inuenies
est: nͥ fuit & erit esse ñ possit: Ut gͦ ⁊ tu sis:
transcende tempꝰ. S quis tͣnscendet uiribꝰ
suis.  Leuet illuc: ille qui patͥ dix̃ uolo:
uͥ ego sum ⁊ ipsi sint mecũ: hoc itaq pro

Expanded text:
in creatura non est. Discute rerum mutationes, invenies Fuit et Erit: cogita Deum, invenies Est, ubi Fuit et Erit esse non possit. Ut ergo et tu sis, transcende tempus. Sed quis transcendet viribus suis? Levet illuc ille qui Patri dixit, Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint me
Abbreviated transcription (Latin):
Nenĩ sapientia uere femina ẽ. cum xͦ sit
dĩ sapientia: & xp̃s appellet᷑ gne mascu¬
lino. sapientia feminino: Cum gͦ diẽent iu¬
dei tu quis es: ille qui sciebat eẽ ibi qͦfoam
crechituros. & idõ dixisse tu quis es ut scirẽt
quid illum crecłe deb̾ent:⁊ respondit pͥn¬
cipium: N tanꝗͣ dic̃et pͥncipium sum:
s tamqͣm chiceret pͥncipiũ me erediter ͦed
in sermone g̃co ut dixi euident̾ apparet.
uͥ feminini gnis ẽ pͥncipium: uelut si

Expanded text:
Non enim sapientia vere femina est, cum Christus sit Non enim sapientia vere femina est, cum Christus sit Dei Sapientia , et Christus appelletur genere masculino, sapientia feminino. Cum ergo dicerent Judaei, Tu quis es? ille qui sciebat esse ibi quosdam credituros, et ideo dixisse, Tu quis es? ut scirent quid illum credere deberent, respondit, Principium: non tanquam diceret, Principium sum; sed tanquam diceret, Principium me credite. Quod in sermone graeco, ut dixi, evidenter apparet, ubi feminini
Abbreviated transcription (Latin):
ce semꝑ scdm carhẽ & audieutes & respõdn¬
tes: quid ei chxer̃. ⁊ u quis es: Nenĩ cũ chxisti
nͥ credicħtis quia ego sum. acdlidisti quid essei
Quid es ut credamꝰ: & ille s Pricipium: Ecce
quod est esse. Principium mutari ñ pot̾ Pn
cipium in se manet: & ininouat omnia:
Rrncipium est. cui elictum ẽ: tu aũ idem
ipse es: & auni tui ñ defacient:. Principiũ
ait qui ⁊ loquor uob̾: pͥncipium me credite:
ne moriamini ĩ pecẽts ur̃is: Tamqͣm enim
in eo qͦd dixer̃ tu qui es nichil aliud dixerĩt
quam quid te esse credemus respondit pͥn¬
cipium: idẽ pͥncipium me crecdte: In gͣco
namq eloquio disc̃̾nit᷑. qͦd ñ pot̾ ĩ latmo:
apud gͣcos enim feminini gn̾is ẽ pͥncipiũ.
sic̃ ap̃ nos lex gn̾is feminin ẽ. quȩ apud
illos ẽ masculini: sic̃ sapientia &e ap̃ nos et
apud illos gnis feminini ẽ Consuetudolo¬
quutionis idõ ꝑ diu̾sas lingilas uariat gña
uocabuloꝵ: quia in ipsis rebꝰ ñ unienis sexũ:

Expanded text:
s et respondentes, quid ei dixerunt? Tu quis es? Non enim cum dixisti, Nisi credideritis quia ego sum, addidisti quid esses. Quis es, ut credamus? Et ille, Principium. Ecce quod est esse. Pricipium in se manet et innovat omnia; principium est, cui dictum est: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Principium, ait, quod et loquor vobis. Principium me credite, ne moriamini in peccatis vestris. Tanquam enim in eo quod dixerunt: Tu quis es? nihil aliud dixerunt quam quid te esse credemus? Respondit: Principium; id est, Principium me credite. In graeco namque eloquio discernitur, quod non potest in latino. Apud graecos enim femini generis est principium, sicut apud nos lex generis feminini est, quae apud illos est masculini: sicut sapientia et apud nos et apud illos generis feminini est. Consuetudo locutionis ideo per diversas linguas variat genera vocabulorum, quia in ipsis rebus non invenis sexum.
Abbreviated transcription (Latin):
ad id qͦd nati eramꝰ acididimꝰ : magisq de mũ¬
do fact̾i sumus. qͣm tc̃ qño de parentibꝰ nr̃is
mati sumꝰ: Et ubi essemꝰ. si ñ ueniret ille qͥ¬
S tam̃ si in me inquit crediditis: cũ pecc̃o
quidem nati estis. s ĩ pecc̃o ur̃o mornuri¬

Expanded text:
ad id quod nati eramus addidimus, magisque de munad id quod nati eramus addidimus, magisque de mundo facti sumus, quam tunc quando de parentibus nostris nati sumus. Et ubi essemus, si ille sed tamen, si in me, inquit, credideritis, cum peccato quidem nati estis, sed in peccato
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntũ int̾ caritatẽ & cupiditatẽ. Multum gͦ
int̾erat: Quid gͦ : Quia tantum int̾erat: apłi
de muncdo ñ erant. Si cogites qmͦ nati fiit ce
unde uenerint: qr om̃s ex adam uenerant. d̾ ħ
mundo erant: S. quid eis ait ipse dñs: Ego
uoi de ħ mundo elegi: Qui gͦ erant de mundo
facti sunt ñ de inundo: &e ꝑtinere ceꝑunt ad
eum ꝑ qm factꝰ ẽ mundus: Ist aũ remanser̃
esse de mundo: quibꝰ dictum ẽ moriemini
nn peccatis ur̃is. Nemo gͦ dicat fr̃sde hoc
mundo ñ sums Quisquis es homo: de ħ mundo
ess S uenit ad te qui fec̾ mundũ: & lib̾a¬
uit te de ħ mundo. Si delectat te mundꝰ:
semꝑ uis esse immundus: Si aũ iam ñ te de¬
lectat hic mundꝰ: iam tues mundꝰ. Uerũtñ
si ꝑ aliqͣm infirmitatẽ ad huc te delectat mũdꝰ.
habitet ĩ te qͥ mundat. &e eris mundꝰ. Si aũ fu¬
eris mundus ñ remanebis ĩ mundo: nec audi¬
es qͦd audier̃ iudei. moriemin ĩ pecc̾is ur̃ss:
om̃s enĩ cum pecc̃o nati sumꝰ: om̃s uruendo

Expanded text:
ntum inter charitatem et cupiditatem: multum ergo intererat. Quid ergo? quia tantum intererat, Apostoli de mundo non erant? Si cogites quomodo nati sint, et unde venerint; quia omnes ex Adam venerant, de hoc mundo erant. Sed quid eis ait ipse Dominus? Ego vos de mundo elegi . Qui ergo de mundo erant, facti sunt non de mundo, et pertinere coeperunt ad eum per quem factus est mundus. Isti auesse de mundo, quibus dictum est, Moriemini in peccatis vestris. 6. Nemo ergo dicat, fratres, De hoc mundo non sum. Quisquis es homo, de hoc mundo es: sed venit ad te qui fecit mundum, et liberavit te de hoc mundo. Si delectat te mundus, semper vis esse immundus; si autem jam non te delectat hic mundus, jam tu es mundus. Verumtamen si per aliquam infirmitatem adhuc te delectat mundus, habitet in te qui mundat, et eris mundus. Si autem fueris mundus, non remanebis in mundo; nec audies quod audierunt Judaei, Moriemini in peccatis vestris. Omnes enim cum peccato nati sumus; omnes vivendo
Abbreviated transcription (Latin):
qe sic chxerat ce dĩ moysi: Ego sum qͥ
nim. Quis digne eloquatur quid sit
sum.: Mittebat ds̃ ꝑ angłm suũ. ser¬
uũ suum moysen : ad libandũ ex egyp¬
to ppłm suũ: Legistis qͦd audistis et
nostis: cõmenioro tam̃: Mittebat tre¬
m̃tẽ. excusantẽ: s obedientẽ. Cũ gͦ ex¬
cusaret ait dõ qͣm loqͥ ĩ angło intelli

Expanded text:
eus Moysi, Ego sum qui sum. Quis digne eloquatur quid sit, sum? Mittebat Deus per angelum suum, servum suum Moysen ad liberandum ex Aegypto populum suum legistis quod audistis, et nostis; commemoro tamen; mittebat trementem; excusantem, sed obedientem. Cum ergo excusaret, ait Deo, quem loqui
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ aliuo. s hoc ipsum ẽ & pat̾ & filius:
Quid est hoc ipsum est.ͤ unus dĩ est: au¬
disti quia non sum solus: s ego & qui me¬
misit pat̾. Audi quomͦ credas patrẽ &
filium: aucdi ipsum filtum: Ego & pat̃
unum sumus: Nõ dix̃ pat̾ ego sũ: aut
ego & pat̾ imus ẽ: s cum dicit ego & pat̃
limim sumꝰ: utrumq audi ⁊ unũ re simmꝰ:
& a caribdi & abscilla lib̾ab̾is in luobꝰ
istis u̾bis quod dix̃ unum lib̾at te ab arrio:
quod dix̃ sumꝰ. lib̾at te a fabelli o: Si
unum : ñ gͦ diũsum: Si sumus: gͦ ⁊ pat̃
& filuis: Sumꝰ enim ñ diceret de uno:
s unum ũ diceret de diũso Ergo ideo
uerum est inquit iuicditium meum. bre¬
ligas qr mecum ẽ pat̾ N sic sum filius:
ut ipsum deseruerim: Nõ ita hic sum: ut
cum ipso ñ sims ñ ita ille ibi ẽ: ut mec̃
ñ sit: Formam serui accepi: s formã dĩ
urã seriptum ẽ: quia duoꝵ hominum

Expanded text:
tamen aliud, sed hoc ipsum est et Pater et Filius. tamen aliud, sed hoc ipsum est et Pater et Filius. Quid est, hoc ipsum est? Unus Deus est. Audisti, Quia non sum solus, sed ego et qui misit me Pater; audi quomodo credas Patrem et Filium, audi ipsum Filium: Ego et Pater unum sumus . Non dixit, Pater ego sum; aut, Ego et Pater unus est: sed cum dicit, Ego et Pater unum sumus: utrumque audi, et unum, et sumus, et a Charybdi et a Scylla liberaberis. In duobus istis verbis quod dixit, unum, liberat te ab Ario: quod dixit, sumus, liberat te a Sabellio. Si unum, non ergo diversum; si sumus, ergo et Pater et Filius. Sumus enim, non diceret de uno; sed et unum non diceret de diverso. Ergo ideo verum est, inquit, judicium meum, breligas quia mecum est Pater: non sic sum Filius ut ipsum deseruerim; non ita hic sum, ut eum ipso non sim; non ita ibi ille est, ut mecum non sit: formam servi accepi sed formam Dei vestra scriptum est quia duorum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
impietatis sabellranoꝵ : ut liceres ipsũ
patrẽ esse qui est filius: mͦ cadicisti solus
nõ sum: s ego ⁊ qui me misit pat᷑: ag¬
noscis quia pat̾ pat̃ ẽ: ⁊ filiꝰ filius ẽ Be¬
ne cognoscis.s noli dicere pat̾ maiorẽ:
filius minor ẽ: Noli dicere pat̾ aurũ ẽ.
nitas. una codet̾nitas. ꝑfecta equalitas:
clissim ilitudo nulla. Nam si tantimimͦ
ẽ. ĩ aliq̃ tam̃ distantem scdm naturam
esse putau̾s: a caribdi quidem eirasisti. s ĩ
scilleis scopulis naufragasti: In medio naui¬
ga: utrumq ꝑiculosum latus euita: Pat̃
pat ẽ: filuis filius est: Iam dicis pat̾ pat̃
est. filius filus est: bñ ꝑiculosum tibiorben¬
tis gurgitis euasisti: Quid uis ire in alte¬
ram partem: ut dicas pat̾ aliud ẽ. filius
aluid. Aliꝰ est si dix̃is recte dicis: aliud non recte
Alius enim filius quia ñ est ipse qui patͣ
& alius pat̾ quia ñ est ipse qui filius: nõ

Expanded text:
impietatis Sabellianorum, ut diceres ipsum impietatis Sabellianorum, ut diceres ipsum esse Patrem qui est Filius: modo didicisti, Solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. Agnoscis quia Pater, Pater est; et Filius, Filius est Bene agno eis: sed noli dicere, Pater major est, Filius minor est; noli dicere, Pater aurum est, nitas, una coaeternitas, perfecta aequalitas, dissimilitudo nulla. Nam si tantummodoest, in aliquo tamen distantem secundum naturam esse putaveris; a Charybdi quidem evasisti, sed in Scyllaeis scopulis naufragasti. In medio naviga, utrumque periculosum latus evita. Pater, Pater est; Filius, Filius est. Jam dicis, Pater, Pater est; Filius, Filius est: bene periculum absorbentis gurgitis evasisti; quid vis ire in alteram partem, ut dicas, Aliud est Pater, Filius aliud? Alius est, recte dicis; aliud, non recte. Alius enim est Filius, quia non est ipse qui Pater; et alius Pater, quia non ipse qui Filius: non
Abbreviated transcription (Latin):
dibꝰ s affectibꝰ curris: uno loco manens
Uenis si creclis & cdiligis: Ergo ubiq est.
Si ubiq ẽ. qͣm cum filio ñ ẽ: ltane eum
filio ñ est. qui si credis & tecum ẽ : Unde
filius.ͤ hoc enum dix̃: & si iudico ego
uerum ẽ uicditium meũ : qr solus ñ sũ.
s ego ⁊ qui me misit pat̾: tamqͣm dic̃et
Uerum ẽ uiditium meũ : qr filius clĩ sũ.
Uñ ꝓbas qr filius es. Quia solus ñ sum:
s ego & qui me misit pat̃. Erubesce sa¬
belliane: audis filiũ audis patrẽ: Pat̃
pat̾ est : filuis filius ẽ: Nõ clix̃ ego sum
pat̾ ⁊ ego ipse sum filius: s solꝰ ñ sum
inquit: Quare solus ñ es. Quia mecũ ẽ
pat̾: Ego sum. & qui me misit patͣ :
audis ego sum. & qui me misit: Ne ꝑ¬
das ꝑsonam: clistingue ꝑsonais: diftm¬
gue utelligentia: noli separare ꝑfidia:
ne it̾um quasi fugiens caribdim in scil¬
lam incurras: Uorabat enĩ te gurges

Expanded text:
dibus, sed affectibus curris. Uno loco mancus dibus, sed affectibus curris. Uno loco mancus venis, si credis et diligis. Ergo ubique est: si ubique est, quomodo cum Filio non est? Itane cum Filio non est, qui, si credis, et tecum est? 9. Unde Filius? Hoc enim dixit, Et si judico, verum est judicium meum; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. Tanquam diceret, Verum est judicium meum, quia Filius Dei sum. Unde probas quia Filius Dei es? Quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. Erubesce, Sabelliane, audis Filium, audis Patrem. Pater, Pater est; Filius, Filius est. Non dixit, Ego sum Pater, et ego ipse sum Filius; sed, solus non sum, inquit. Quare solus non es? Quia mecum est Pater. Ego sum, et qui misit me Pater: nudis. Ego sum, et qui me misit. Ne perdas personam, distingue personas. Distingue intelligentia, noli separare perfidia; ne iterum quasi fugiens Charybdim, in Scyllam incurras. Vorabat enim te gurges
Abbreviated transcription (Latin):
liani dicti sunt quidam ħetiei qͥ uocant᷑
& patripassiani: qui dicunt ipsũ patrẽ
fuisse passum. Noli tu catholice: Si enĩ
fũ̾is patripassianus: ñ eris sanꝰ: Ergo in¬
tellige missionẽ filii nominatã incarna¬
tionem filii. Patrẽ aũ in earnatũ esse ñ
credas: ẜ a filio in carnato patrẽ recessisse
ñ credas: Ille carnẽ portabat: ille cũ
filio erat. Si in ecelo pat̃ ce in t̾ra filiꝰ:
qͣm pat̾ cum filio erat: Quia pat̾ oe filus uͥq
crant Nõ enim in edelo sic ẽ ds̃ ut ñ sit ĩ tra:
andi illum qui uolebat fugere iuditium dĩ:
& ñ inueniebat qua & abibo inquit a sp̃u
tuo: & a facie tua qͦ fugiã . Si ascencło in
calum: tu ibi es: De t̾ra trat questio: Audi
rerum remanet uͥ ñ sit. s uox enĩ dĩ est
apud ꝓpħam: Celum & tram ego impleo:
ubiq g ẽ : qui nullo elauditur loco
Noli ab illo an̾ti: & tecum ẽ: Siuis ad eũ
ꝑuenire: noli piger esse amare: Nõ enĩpe¬

Expanded text:
liani dicti sunt quidam haeretici, qui vocantur liani dicti sunt quidam haeretici, qui vocantur et Patripassiani, qui dicunt ipsum Patrem passum fuisse. Noli tu, catholice: si enim fueris patripassianus, non eris sanus. Ergo intellige missionem Filii nominatam incarnationem Filii: Patrem autem incarnatum esse non credas, sed a Filio incarnato Patrem recessisse non credas Ille carnem portabat, ille cum Filio erat. Si in coelo Pater, in terra Filius; quomodo Pater cum Filio erat? Quia et Pater et Filius ubique erant: non enim in coelo sic est Deus, ut non sit in terra. Audi illum qui volebat fugere judicium Dei, et non inveniebat qua: Quo abibo, inquit, a spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es. De terra erat quaestio; audi rerum remanet ubi non sit? Vox enim Dei est apud prophetam, Coelum et terram ego impleo . Ubique ergo est, qui nullo clauditur loco. Noli ab illo averti, et tecum est. Si vis ad eum pervenire, noli piger esse amare: non enim pe
Abbreviated transcription (Latin):
Q uia solus ñ sum: s ego &e qui me misit pat̾
Si tecum ẽ qͦmͦ te misit.  & misit de ⁊ decũẽ.
Itane e missus ñ recessisti: Itane ⁊ ad nos
uenisti ⁊ ibi mansisti: Qͦ mͦ istud eredit᷑. qͣmͦ
capitur. ad hȩc duo respondeo Qmͦ capit᷑
rerꝰte dicis : qͦmͦ eredit᷑ ñ recte dieis Immo
idõ bñ creditur: qr ñ eito capit᷑. Nam s eito
caꝑetur: ñ opꝰ erat ut crecłetur. qr uicd̾et̾.
Id̃o credis quia ñ capis S credendo fis
doneus ut capias: Nam siñ credis numꝗͣ
capies. qr minꝰ idoueus remanebis Fi¬
des gͦ mundet te : ut intellectꝰ impleat
te. Uerum ẽ inquit iuditiũ meum: qr
solus ñ sum. s ego & qui me misit patͣ¬
Ergo dñe dĩ nr̃ i ħuxpẽ : missio tua incar
natio tua ẽ. Sic uideo. sic intelligo. po¬
stremo sic credo: ne arrogantiȩ sit dic̾e
est scđm cliumnitatẽ : &e cum patre e
uenisse ad nos. incarnatio ipsius cõm̃da¬
tur : quia pat̾ ñ ẽ mearnatus: Hã sabel¬

Expanded text:
 sed ego et qui misit me Pater. Si tecum est, quomodo te misit? Et te misit, et tecum est? Itane et missus non recessisti? itane et ad nos venisti, et ibi mansisti? Quomodo istud creditur? quomodo capitur? Ad haec duo respondeo: Quomodo capitur, recte dicis; quomodo creditur, non recte dicis. Imo ideo bene creditur, quia non cito capitur: nam si cito caperetur, non opus erat ut crederetur; quia videretur. Ideo credis, quia non capis; sed credendo fis idoneus ut capias. Nam si non credis, numquam capies; quia minus idoneus remanebis. Fides ergo mundet te, ut intellectus impleat te. Verum est, inquit, judicium meum; quia solus non sum, sed ego et qui misit menatio tua est. Sic video, sic intelligo: postremo sic credo, ne arrogantiae sit dicereest secundum divinitatem: et cum Patre ertur missus venisse ad nos, incarnatio ipsius commendatur, quia Pater non est incarnatus. 8. Nam Sabel
Abbreviated transcription (Latin):
serat: quia locutꝰ ẽ in gazophilatio docens¬
dominꝰ que uoluit & que aucdistis: & ne¬
mo app̾hendit eum qx ñdum uenerat ho¬
ra cius hinc disputatum ẽ domnuco die:
qd ipse donare clignatꝰ ẽ Intimauimꝰ cari¬
tati ur̃ȩ quare dictum sit ñdum uenit ho¬
ra euis: ne positum xp̃m sub aliqͣ necessitate
fatali ulla impietas auderet imꝓbe suspica¬
ri: Nõdum enun uenerat hora eiꝰ ⁊ qͣ ex or¬
dine suo scłm ea quȩ p̃dicta s̃ de illo. ñ mo¬
ri cogeretur inuitꝰ. s occideret᷑ paratꝰ: oͦ
aut̃ de ipia passione sua a ponta erat ñ ĩ eiꝰ
necessitate s potestate: locutꝰ ẽ uidĩs dicens:
ẽgo uado: xͦ enim dno mors ꝓfectio fuit illo
um̾ uenerat. ⁊ uñ ñ cliscesserat. Ego in¬
quit uado & queretis me: ñ desiłio s odio
slam illum postea qͣm abicessit ab ocuł ho¬
minum quesier̃: & qui oderant ⁊ qͥ ama¬
bant: Illi ꝑseq̃ndo: illi hr̃e cupiendo: in
a me: & ñ erat qͥ reqͥrat animã meã Et

Expanded text:
ophylacio Dominus, quae voluit, et quae audistis: et nemo apprehendit eum, quia nondum venerat hora ejus . Hinc disputatum est dominico die, quod ipse donare dignatus est. Intimavimus Charitati vestrae quare dictum sit, Nondum venerat hora ejus; ne positum Christum sub aliqua necessitate fatali ulla impietas auderet improbe suspicari. Nondum enim venerat hora qua ex ordine suo, secundum ea quae praedicta sunt de illo, non mori cogeretur invitus, sed occideretur paratus. 2. Modo autem de ipsa passione sua, quae posita erat non in ejus necessitate, sed potestate, locutus est Judaeis dicens: Ego vado. Christo enim Domino mors profectio fuit illo unde venerat, et unde non discesserat. Ego, inquit, vado, et quaeretis me: non desiderio, sed odio. Nam illum posteaquam abscessit ab oculis hominum, inquisierunt et qui oderant et qui amabant: illi persequendo, illi habere cupia me, et non est qui requirat animam meam : et
Abbreviated transcription (Latin):
Illi enim ut hr̃ent: illi ut ꝑderent: de¬
niq isti quia sic q̃rebant amore malo.
corde ꝑu̾so: quid sequutꝰ aduurrit.
rets ine: & ne putetis qr bñ me q̃retis.
q̃rere: in peccõ suo mori hoc est illum
odisse: ꝑ qͣm solum posset saluꝰ esse: Cũ e¬
nĩ homines quoꝵ spes ĩ dõ ẽ. ñ debeant
mala redłe nec ꝓmał: reddebant isti mala
tenciam p̃scius qͦd in suo pecc̃o morerent᷑
Dem̃ aduingit. Quo ege uado: uos nõ
potestis uenire: Hoc &e discipuł alio loco
dix̃: nec tam̃ eis cdix̃ in peccato ur̃o mori¬

Expanded text:
illi enim ut haberent, isti ut perderent. Denique isti quia sic quaerebant more malo, corde perverso, quid secutus adjunxit? Quaeretis me, et, ne putetis quia bene me quaeretis, m male quaerere, in peccato suo mori: hoc est illum odisse, per quem posset solum salvus esse. Cum enim homines quorum spes in Deo est, non debeant mala reddere nec pro malis, reddebant isti mala tentiam praescius, quod in suo peccato morerentur. Deinde adjungit: Quo ego vado, vos non potestis venire. Hoc et discipulis alio loco dix
Abbreviated transcription (Latin):
quo ille ibat: s postea uenturi erant: isti
moriemini: his aũ auclitis u̾bis: qͦmͦ solet̃
carnea cogitantes & scđm carnẽ iudican¬
tes & totum carnalit̾ aucdientes atq ĩtelli¬
gentes dixer. Pumquid int̾ficiet semet¬
ipsũ. qr clix̃ quo ego uado uos ñ potestis
uentre. Stulta u̾ba: & omnino insipien¬
te plena: Quid enim: ñ pot̾ant illo ue¬
nire quo ille ꝑrexisset si int̾ficeret semet¬
ipsum.ᷤ Numquid ipsi ñ erant morituri :
Quidẽ gͦ numquid int̾ficiet semet ipiñ÷
qr dix̃ quo ego uado uos ñ potestis uenire:
Si de morte hominis dic̾et.⁊ qͥs hõ ñ morit᷑.ᷤ
Ergo qͦ ego uado dix̃ : ñ quo ĩtur ad mor¬
tẽ. s qͦ ibat ipse pꝰ mortẽ Illi itaq ñ in¬
delligentes: ista responder̃: & chĩs ad eos
qui t̾ram sapiebant quid ait.t dicebat
eñ. Uos de ceortum estis Idõ t̾ram sapi¬
tis: qe sic̃ serpens t̾ram mandueatis Qd ẽ
t̾ram mancducaiis: Terrenis pascinimi:
trenis delectamini. trenis inhiatis: sur¬

Expanded text:
quo ille ibat, sed postea venturi erant: isti moriemini. » His autem auditis verbis, quomodo solent carnalia cogitantes, et secundum carnem judicantes, et totum carnaliter audientes et sapientes dixerunt: « Nunquid interficiet semetit: 547 Quo ego vado, vos non potestis venire? Stulta verba et omnino insipientiae plena. Quid enim? Non poterant illo venire quo ille perrexisset, si interficeret semetipsum? Nunquid ipsi non erant morituri? Quid est ergo, nunquid interficiet semetipsum, quia dixit: Quo ego vado, vos non potestis venire? Si de morte hominis diceret, quis hominum non moritur? Ergo, quo ego vado dixit, non quo itur ad mortem, sed quo ibat ipse post mortem. Illi itaque non intelligentes, ista responderunt. 4. Et Dominus ad eos qui terram sapiebant, quid ait? Et dicebat eis: Vos de deorsum estis. Ideo terram sapitis, quia sicut serpentes terram manducatis. Quid est, terram manducatis? Terrenis pascimini, terrenis delectamini, terrenis inhiatis, sur
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ ẽ filius: s quia patͥ simił est filius: Eru¬
bescat arrianus: Grãs domino: quia ⁊ ipse
arrianꝰ recessit ab errore sabelliano. & nõ ẽ
patripassianus: Nõ dic̃ ipsum patrẽ indutũ
carne uenisse ad homines: ipsum esse passũ.
ipsum resurrexisse & quotlammꝰ ad se ascen¬
disse: nõ ħ cdicit: agnoscit mecũ patrẽ pa¬
trem esse : & filiũ filium ẽẽ S o fr̃ euasi¬
sti illud naufragium: qͣre tencdis in altum :ͤ
Pat̾ pat̾ ẽ: filius filius ẽ. Quare cheis dissi¬
milem : Quare diũsum : Qre aliã sub̾am.:

Expanded text:
Pater est Filius, sed quia Patri similis Filius. EruPater est Filius, sed quia Patri similis Filius. Erubescat arianus. Gratias Domino quia et ipse arianus recessit ab errore sabelliano, et non est patripassianus: non dicit ipsum Patrem indutum carne venisse ad homines, ipsum esse passum, ipsum resurrexisse, et quodammodo ad se ascendisse; hoc non dicit: agnoscit mecum Patrem, Patrem esse; et Filium, Filium esse. Sed, o frater, evasisti illud naufragium, quare tendis in alterum? Pater, Pater est; Filius, Filius est: quare dicis dissimilem? quare diversu