comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ pͥncipiũ est. confitebim᷑ tibi ds̃. conficebimur.
et inuocabimus nom̃ tuũ. post illud. ego confir¬
simmachũ est diapsalma: ꝓ quo apud aquilã pon¬
d̾aui colũnas eiꝰ. sẽꝑ inquinta aũt editione. ego
sũ qui pararaui colũnas eius. semꝑ insexta. ego
confirmaui colũnas eiꝰ iugit᷑. Porro inhebreo ħt.¬
meam. et bellũ. diapsalma. apd̾ simmachũ post

Expanded text:
cuius principium est: confitebimur tibi, deus, confitebimur et inuocabimus nomen tuum, post illud: ego confirSymmachum est diapsalma; pro quo apud Aquilam: Ponderavi columnas ejus, semper. In quinta autem editione: Ego sum qui paravi columnas ejus, semper. In sexta vero: Confirmavi columnas ejus jugiter. Porro in Hebrmeam et bellum \'diapsalma\', apud Symmachum post
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑior. ñ contͣ te dictũ. s qd̾ mͥ uidebat᷑ ame scͥptũ ec. puto
te deb̾e cognosc̾e: aut si cognosci non pot̾. cred̾e deb̾e. Ita sane
hoc dix̾im: ut ego ñ tantũ paratissimꝰ sĩ. si qͥd te ĩmeĩ scͥptis
de ipsa tua bentuolentia giuisuru̾: uerũ ctiã hoc ate postu¬
lẽ ac flagitẽ. Osi licuisset. & si ñ cohabitante. saltẽ te uicino
peto ut hoc ipsu. qd̾ ĩ ilño qͣ possumꝰ simul sumꝰ conseruari
studeaᷤ. & augeri ac ꝑfici: et scͥpta quãuuᷤ rara ñ sꝑne̾. Salu
ta obseqͥo mõ scm̃ frem mcũ paulinianũ: et os fr̃s qͥ tecũ ac

Expanded text:
reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi uidebatur, a me scriptum esse puto reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi uidebatur, a me scriptum esse puto te debere cognoscere aut, si cognosci non potest, credere. ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis de ipsa tua benevolentia gavisurus; verum etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. « O si licuisset, et si non cohabitante, saltem vicino datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rarta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac
Abbreviated transcription (Latin):
asticiꝰ reb ñ q̃runt᷑ u̾ba s sens: id ẽ panib sit uita sustan¬
ño umño ce desid̾atissimo et honoraudo fr̃i
et cõp̃br̾o hieronimo. augustinꝰ ĩ dño
salutẽ. Audiui ꝑuenisse ĩmanꝰ tuaᷤ lit¬
dep̃candũ : ut tue uoluntati det facultatẽ mittendi qd̾
rescͥpseriᷤ. Nã rescͥbendi ĩa dedit: qi cũ uolueriꝰ facillime
poteriᷤ. Etiã hoc adme sane ꝑlatũ ÷: utrũ qͥdẽ crederẽ du¬
bitaui: s hitic qͦ tͥ aliqͥd utrũ scͥberẽ dubitare non debui.
Hoc aũ breue ẽ. Suggestũ caritati tue a nescio qͥb fr̃ib
mͥ dictũ ẽ. qd̾ librũ adu̾sus te scͥpserĩ. romãq miser̃i. Hoc
falsũ ce nou̾ĩs. Dñm dm testor. hoc me nõ fecisse: s si forte
aliqͣ ĩaliqͥb scͥptiᷤᷤmciᷤ reꝑiunt᷑. ĩqͥb alit̾ aliqͥd. quã tu sensisse

Expanded text:
asticis rebus non quaerantur uerba, sed sensus, id est panibus sit uita sustenasticis rebus non quaerantur uerba, sed sensus, id est panibus sit uita sustenI ET CONPRESBVTERO HIERONVMO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Audiui peruenisse in manus tuas litndum, ut tuae uoluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris, nam rescribendi iam dedit, quia, cum uolueris, facillime poteris. Etiam hoc ad me sane perlatum utrum quidem crederem, dubitaui, sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui. hoc autem breue est: suggestum caritati tuae a nescio quibus fratribus mihi dictum est, quod librum aduersus te scrips hoc me non fecisse. sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse
Abbreviated transcription (Latin):
nona conductus es cur inuides ei. qui undecima
hora ẽ missus inuineam: Qd̃cũq responderis. quã¬
uis diu̾sũ assc̾ueris laborẽ. ut et p̃miũ maiꝰ indiu̾so
iabore merearis. cidẽ apud sertũ sententie subiacebisꝰ
et tu qui hora sexta conductus es. nouissimo inuides.
cur tecũ aenariũ. idc̃ equalẽ salutẽ consequat᷑. licet
et de tercio rursũ pͥmus. Uerũ ipsi int̾se obñ equalẽ
laborẽ & uocationis spatia diu̾sa. equale p̃miũ liben¬
t̃ accipiunt. ĩnnouissimo tantũ oꝑatio. id ẽ ingentiũ
salute discordant. et dño iniuriam faciunt: et sub o̾ib
patabolis arguunt᷑ inuidia. Nonambigo quin incu¬
ta tͥ nr̃e paruitatiᷤᷤuideat᷑ or̃o: s sepe causatꝰ sũ. excolim̃
posse sermonẽ. nͥ quẽ ꝓpͥa mauꝰ limau̾i̾t. Itaq ignosce
dolentib ocłis. id ẽ ignosce dictanti: maxime cũ ineccłi¬

Expanded text:
nona conductus es, cur inuides ei, qui undecima nona conductus es, cur inuides ei, qui undecima hora est missus in uineam? quodcumque responderis, quamuis diuersum adserueris laborem, ut et praemium maius in diuerso labore merearis, eidem apud sextum sententiae subiacebis. et tu, qui hora sexta conductus es, nouissimo inuides, cur tecum denarium, id est aequalem consequatur salutet de tertio rursum primus uerum ipsi inter se ob non aequalem laborem et uocationis\' spatia diuersa aequale praemium libenter accipiunt; in nouissimo tantum operario, id est in gentium salute, discordant et domino iniuriam faciunt et sub omnibus parabolis arguuntur inuidiae. Non ambigo, quin inculta tibi nostrae paruitatis uideatur oratio; sed saepe causatus sum excoli non posse sermonem, nisi quem propria manus limauerit. itaque ignosce dolentibus oculis, id est ignosce dictanti, maxime cum. in ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti. qui portauimꝰ pondus diei et ardorem: Uiden¬
tur quidẽ iuste dic̾e. ñ eqͣlem debere c̾e mercedẽ. eius
inlabore u̾satus. s ipsa iustitia ht̃ inse liuorẽ. cur alt̾iꝰ
inuideant felicitati. Deniq et dñs oculũ in eis argu¬
it inuidentẽ. dicens. An oculus tuus nequã est. quia
ego bonus sũ: Unde & ab apło solus iustus. solus dict᷑
ĩmortalis. ñ quo angłi iniusti sint et mortales.s quo ipse
sit ĩ mortalis & iustus. cui collata uniu̾sa iustitia iniqͥ¬
tas inuenit᷑. Ut aut̃ in hac eadẽ parabola quã nunc pro¬
ponimꝰ inusticiã intelligas conductorũ: attende pau¬
lisꝑ. Qui pͥma hora conductus ẽ. plus meret᷑ ab eo. qui
hora t̾cia ẽ missus aduineam. Rursũ hore tercie oꝑa¬
rius. serte hore oꝑariũ antecedit: et serte hore. noune
nore iuncit oꝑariũ. Quomͦ gͥ nouissimo om̃s inui¬
dent: &e eande inse iusticiã ñ requirt̃: Tu qui hora

Expanded text:
fecisti, qui portauimus pondus diei et ardorem? uidenfecisti, qui portauimus pondus diei et ardorem? uidentur quidem iuste dicere non aequalem debere esse mercedem eius, in labore uersatus, sed ipsa iustitia habet in se liuorem, cur alterius inuideat felicitati. denique et dominus oculum in eis arguit inuidentem dicens: aut oculus tuus nequam est, quia ego bonus eum? unde et ab apostolo solus iustus, solus dicitur inmortalis, non quo et angeli iniusti sint et mortales, sed quo ipse sit inmortalis et iustus, cui conlata uniuersa iustitia iniquitas inuenitur. Ut autem in hac eadem parabola, quam nunc proposuimus, iniustitiam intellegas conductorum, adtende paulisper. qui prima hora conductus est, plus meretur ab eo, qui hora tertia est missus ad uineam; rursum horae tertiae operarius sextae horae operarium antecedit et sextae horae nonae horae uincit operarium. quomodo igitur nouissimo omnes inuident et eandem in se iustitiam non requirunt? tu, qui hora
Abbreviated transcription (Latin):
ñ throni. ñ dñationes. ñ potestates. cet̾eq uirtutes.
Solus s est. in quo peccatũ ñ cadit. Cet̾a cũ sint lib̾i
arbitrii iuxta qd̃ et homo qui ad imaginẽ & similitu¬
dinẽ dei factus ẽ. inutraq parte posst̃ suam flectere
uoluntatẽ. Qd̃ si hac sententia ñ adduceris. saltẽ uliꝰ
auctoritate parabole cõmouere. inqua ꝑ totũ diem
oꝑarii mittunt᷑ aduineam: et in pͥma hora uocant᷑
adã. abel. seth. Iniͥtia. noe. insexta. abrahã. innona.
moyses. inundecima gentiũ popłs. cui dr̃. Quid hic
statis totadie otiosi : & ule respondit. Nemo nos con¬
multi facti st̃. Propt̾ qd̾. cognoscimus quia nouissi ma
hora ẽ. Si hec displicet int̾pretatio. sequor quoc̃q
dureris: ita tam̃. ut cos qui uocati st̃ pͥmi iustos ẽẽ fa¬
tearis. Qd cũ optinuero. illud inferam. Et quomͦ iusti¬
murmurauert̃ ad̾sũ patrẽ familias dicentes. h qui
nouissimi uenert̃ & unahora fecert̃: equales uios nob

Expanded text:
non throni, non dominationes, non potestates ceteraeque uirtutes. solus deus est, in quo peccatum non cadit; cetera, cum sint liberi arbitrii, iuxta quod et homo ad imaginem et similitudinem dei factus est, in utramque partem possunt suam flectere uoluntatem. quodsi hac sententia non adduceris, saltem illius auctoritate parabolae commouere, in qua per totam diem operarii mittuntur ad uineam. et in prima hora uocatur Adam, Abel, Seth; in tertia Noe; in sexta Abraham; in nona Moyses; in undecima gentilium populus, cui dicitur: quid hic statis tota die otiosi? et ille respondit: nemo nos conmulti facti sunt, propter quod cognoscimus, quia nouissima hora est. si haec displicet interpretatio, sequor, quocumque duxeris, ita tamen, ut eos, qui uocati sunt primi, iustos esse fatearis. quod cum obtinuero, illud inferam: et quomodo iustimurmurauerunt aduersus patrem familias dicentes: hi, qui nouissimi uenerunt et una hora fecerunt, aequales illos nobis
Abbreviated transcription (Latin):
dolaborauerat. Ut aũt doceam ĩ scõs qͦq cad̾e posse in¬
itdiam: soli do pura dem̃tiã dẽsiqͥ: filioꝵ ⁊ ebedei consid̾e¬
mus exemplũ. Proquib cũ mat̾ mota pietatis affec¬
tu ninis grandia postulasset: reliqui decẽ discipłi
indignatist̃. & iħc aduocans eos dixit. Scitis quia
principes gentiũ dñant᷑ corũ. et qui maiores st̃ poteᷤ¬
tatẽ exercent ineis : Non ita erit int̾ uos: s qͥc̃q uolue¬
uos c̾e pͥmꝰ. fiat ur̃ scruus. qͦmodo filiꝰ ho̾is ñuenit mi

Expanded text:
do laboraverat. 40. Ut autem doceamur in Sanctos quoque cadere posse indo laboraverat. 40. Ut autem doceamur in Sanctos quoque cadere posse invidiam, et soli Deo puram elementiam derelinqui, filiorum Zebedaei consideremus exemplum: pro quibus cum mater mota pietatis affectu, nimis grandia postulasset, reliqui decem discipuli indignati sunt. Et Jesus advocans eos, dixit: « Scitis quia principes gentium dominantur eorum; et qui majores sunt, potestatem exercent in eis. Non ita erit inter vos: sed quicumque volueu
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia ñ est deo collata iustitia. Deniq paulus qui
dixerat. qͦt quot gͦ ꝑfecti hoc sapimꝰ inalio loco confitet᷑
et clamitat. O profundũ diuitiarũ sapientie &e scientie
di.: quã inscrutabilia st̃ iuditia eius. et inucstigabiles
uie eius. & alibi. Ex parte cognoscimus. et ex parte ꝓ¬
pħamuf :. Et nunc ꝑ speculũ uidemus inenignate.
& ad romanos. Miser ego homo. quis me lib̾abit de
corpore mortis huius: Ex quib om̃ib edocem̃. dei so¬
uis ꝑfectã e̾e iustitiã. qui sose suũ oriri facit super
iustos et iniustos. dat pluuiam serotinã & matu
tinã. merentib parit̾ et ñ merentib: qui de uicis.
angulis. & plateis inuitat ad nuptiasꝯ deiitꝰ quos¬
dã iam qͣsi secitros expellit foras ⁊ otiẽ quȩ ad exẽplũ
filii penitentis ipsa redire ñ potãt ł nolebat. q̃rit et
mucint.⁊ ĩuetã siis humetiᷤ reportat: multũ em̃ erran¬

Expanded text:
iustitia hon est, deo conlata, iustitia. denique Paulus, qui iustitia hon est, deo conlata, iustitia. denique Paulus, qui dixerat: quotquot ergo perfecti, hoc sapimus, in alio loco confitetur et clamitat: o profundum diuitiarum sapientiae et scientiae dei, quam inscrutabilia iudicia eius et inuestigabiles uiae eius! et alibi: ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus, et: nunc per speculum uidemus in aenigmate, et ad Romanos: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? ex quibus omnibus edocemur dei solius perfectam esse iustitiam, qui.solem suum oriri facit super iustos et initinam, merentibus pariter et non merentibus; qui de vicis, angulis, et plateis invitat ad nuptias, et deintus quosdam jam quasi securos expellit foras: et ovem, quae ad exemplum filii poenitentis ipsa redire non poterat, vel nolebat, quaerit, et invenit; et inventam suis humeris reportat . Multum enim erran
Abbreviated transcription (Latin):
Et hic quidẽ ipse filus reu̾titur:. insuꝑiorib uero
inoue scilicet & indragia. qd̾ errarat affert̃. et qd̃
ꝑierat inuenit᷑. et simili tres parabole fine claudũ¬
tur.dũ inista ponit᷑ ꝑierat &e inuentus ẽ: ut intelli¬
gamus diu̾sis similitudinib de eadẽ peccatorum
susceptione signatũ. E hec quidẽ in elmnici ꝑsona
dicta st̃. et udei. Alit̃. Uideamꝰ aũt quomͦ suꝑ sc̃o ge¬
neralit̾ &e peccatore. parabola ista possit intelligi.
Et decetis quin iusto conueniant. ñ ambigit᷑. Iuud¬
gͥ est in quo legenti scrupulus cõmouet᷑ . cur iustus
saluti peccatoris inuideat. et intantũ iracundia re
domꝰ iocunditate suꝑet᷑. Ad qd̾ breuit̾ respondebi¬
mus: omnẽ istiꝰ iustitiã ad di cõpatationẽ ñ ẽe iusti¬
tiam. Quomͦ eñi ex peccatis iustrticiã iherłm. sodo¬
ma iustificat᷑. ñ quo ipsa sit iusta. s quo maioribus
delictis fiant minora delicta. ita et hominũ uniu̾sa

Expanded text:
et hic quidem ipse filius reuertitur; in superioribus uero, in oue scilicet et in dragma, quod errarat, adfertur et, quod perierat, inuenitur. et simili tres parabolae fine clauduntur, dum et in ista ponitur: perierat et inuentus est, ut intellegamus diuersis similitudinibus de eadem peccatorum susceptione signatum. Et haec quidem in ethnici persona dicta sint et Iudaei; uideamus autem, quomodo super sancto generaliter et peccatore parabola ista possit intellegi. et de ceteris quin iusto conueniant, non ambigitur; illud est, in quo legenti scrupulus commouetur, cur iustus saluti peccatoris inuideat et in tantum iracundia repdomus iocunditate superetur. ad quod breuiter respondebimus omnem mundi istius iustitiam ad dei conparationem non esse iustitiam. quomodo enim ex peccatis Hierusalem Sodoma iustificatur, non quo ipsa sit iusta, sed quo maioribus delictis fiant minora delicta iustitia, ita et hominum uniuersa
Abbreviated transcription (Latin):
quama nobis oppignetur. Simuq obsecto at siqua si¬
nodica habes adine airigas quo possim tanti pontificis aue¬
tortate sitrmatus. liberius et confidentius prexp̃o ora resera¬
re Wincentius prõr ante biduum quã hanc epłam darẽ.
ae urbe uemt.: et supplicit te salutat. crebroq sermone
concelebrat. romam & totam italiam tuis post xp̃m̃ eplis
liberatam. Annitere ergo papa beatissime. & ꝑ omnem
occasionẽ ad occientales ep̃os scribe. ut mala germina
acita ut i pse ã gnificas succiaere faice noncessent. Ie xli¬

Expanded text:
quam a nobis oppugnetur. simulque obsecro, ut, si qua syquam a nobis oppugnetur. simulque obsecro, ut, si qua synodica habes, ad me dirigas, quo possim tanti pontificis auctoritate firmatus liberius et confidentius pro Christo ora reserare. Uincentius presbyter ante biduum, quam hanc epistulam darem, de urbe uenit et suppliciter te salutat crebroque sermone concelebrat Romam et totam Italiam tuis post Christum epistulis liberatam. annitere ergo, papa beatissime, et per omnem occasionem ad occidentales episcopos scribe, ut mala germina acuta, ut ipse significas, succidere falce non cessent. LXXXI
Abbreviated transcription (Latin):
catissimo pape theophilo. ieronimtis. Dupli¬
cem michi grãm beatitudinis tuȩ latere pres¬
titertint: qd et scõs ac uenerabiles agathonẽ
ep̃m. et diaconũ athanasitim habuerunt
portitores: & aduersus sceleratissimam heresim ⁊ elum
fidei aemonstrarint. Uox beatitudims tuȩ intoto orbe
ꝑsonutt. ce cunctis xp̃i eccłiis letantib. diaboli uenena
siuerut. Nequaquã antiquus serpens sibilat. s contor¬
tus &x euisceratus incauernarum tenebris delitescens.
solem clarum ferre ñ sustinet. Qui quidem suꝑ hac re
&e antequã scriberes adoccidentem eplłas miseram:ex
parte hereticorum strophas meȩ lingue hominib indi¬
cans. Et dispensatione dei factum prito: ut eo in tẽ pore
tu quoq ad papam anastasium scriberes. & nrãm aũ
ignoris sententiam roborares. Ueritm ate nunc commo¬
simplices aberroie reuocemus. nec timeamuis odia subi¬
re quorũdam. Non enim debemus hominib placere
s aco: quaquam ardentius ab illis acfendatur heresis

Expanded text:
atissimo papae Theophilo Hieronymus. Duplicem mihi gratiam beatitudinis tuae litterae praestiterunt, quod et sanctos ac uenerabiles Agathonem episcopum et diaconum Athanasium habuerint portitores et aduersus sceleratissimam heresim zelum fidei demonstrarint. uox beatitudinis tuae in toto orbe personuit et cunctis Christi ecclesiis laetantibus diaboli uenena siluerunt. nequaquam antiquus serpens sibilat, sed contortus et euisceratus in cauernarum tenebris delitescens solem clarum ferre non sustinet. equidem super hac re, et antequam scriberes, ad occidentem epistulas miseram ex parte hereticorum strophas meae linguae hominibus indicans. et dispensatione dei factum puto, ut eo in tempore tu quoque ad papam Anastasium scriberes et nostram, dum ignoras, sententiam roborares. uerum nunc a te commosimplices ab errore reuocemus nec timeamus odia subire quorundam - non enim debemus hominibus placere, sed deo —, quamquam ardentius ab illis defendatur heresis,
Abbreviated transcription (Latin):
ui tutem redigit. ne aliis predicans ipse reprobuis in¬
ueniatur:. ñ obsolam ut quidam imꝑiti putant. hoc ẽt̃¬
ficit castitatem. ñ cnĩ huic tantum modo. s om̃ibus
ommino utrtutib abstinentia opitulatur. neq mag¬
gatione corporris erudiatur ammus. quantoq nicħ
ex uoluptatib concupiscit. tantomagis possit de uirtu¬
tib cogitare: ne ꝑfectionis magister imꝑfectum in se
aliquid ostendat: ne xp̃i imitator extra preceptum quic¬
quam ac uoluntatem xp̃i faciat᷑. ne ue minus exemplo
quam uerbo doceat: cumq aliis predicatierit ipse irpro¬
Mansionibus filiorum israhel per here xxxui¬
iiseptuagisimo septimo psalmo quem iuxta euuianglis¬
tam matħm expsona dñidictum crdimus. decem pla¬
garum mnegypto & egressionis isrłis insolitudinem. nar¬
ratur hystoria. Cumq nulli dubtum sit facta c̾e que scͥp¬
ta sunt. quasi alitid littera sonet. aliud clatisum sp̃c te¬

Expanded text:
uitutem redigit, ne aliis praedicans ipse reprobus inuitutem redigit, ne aliis praedicans ipse reprobus inueniatur, non ob solam, ut quidam imperiti putant, hoc efficit castitatem; non enim huic tantummodo sed omnibus omnino uirtutibus abstinentia opitulatur. neque maggatione corporis erudiatur animus, quantoque nihil ex uoluptatibus concupiscit, tanto magis possit de uirtutibus cogitare, ne perfectionis magister imperfectum in se aliquid ostendat, ne Christi imitator extra praeceptum quicquam ac uoluntatem Christi faciat neue minus exemplo quam uerbo doceat, cumque aliis praedicauerit, ipse reproMANSIONIBUS FILIORUM ISRAHEL PER HEREMUM. In septuagesimo septimo psalmo, quem iuxta euangelistam Matheum ex persona domini dictum credimus, decem plagarum in Aegypto et egressionis Israhel in solitudinem narratur historia. cumque nulli dubium sit facta esse, quae scripta sunt, quasi aliud littera sonet, aliud spiritus clausum te
Abbreviated transcription (Latin):
fertur pro deo ñ debet impedire iusticiam s adutiare.
Quid aut̃ prodest tenuari abstinentia corpus: si animus
intumescat suꝑbia: Quam laudem merebimur dde
pallore ieumii: si inuidialiudisimus: Quid uirtutis
habet uinum non bibere. & ira atq odio inebriari. Tc̃
inquam preclara ẽ abstinentia. tunc pulchra atq
magnifica castigatio corporis. cͥum ẽ animus ieumus
auitiisammo qui probabiliter ac scienter abstinen¬
tie uirtutem tenentes affligunt carnem suam. quo
anime frangant suꝑbiam ut quasi de quodam fastigio
contemptus sui atq arrogantie descendat ad implen¬
dam dci uoluntatem. que maxime in humilitate ꝑfi¬
citur. Id circo a uariis ciborum desideriis mentem
retrahunt. ut totam eius ium occupent incupidita¬
te uirtutum. iamq minus ieiuniorum. et abstinen¬
tie laborem caro sentit. anima esuriente iusticiam. Nã
et uas electionis cum castigat corpus fitum. et inser¬

Expanded text:
fertur deo, non debet impedire iustitiam sed adiuuare. fertur deo, non debet impedire iustitiam sed adiuuare. quid autem prodest tenuari abstinentia corpus, si animus intumescat superbia? quam laudem merebimur de pallore ieiunii, si inuidia liuidi simus ? quid uirtutis habet uinum non bibere et ira atque odio inebriari? tunc, inquam, praeclara est abstinentia, tunc pulchra atque magnifica castigatio corporis, cum est animus ieiunus a uitiis. immo, qui probabiliter ac scienter abstinentiae uirtutem tenent, eo affligunt carnem suam, quo animae frangant superbiam, ut quasi de quodam fastigio contemptus sui atque arrogantiae descendat ad implendam dei uoluntatem, quae maxime in humilitate perficitur. idcirco a uariis ciborum desideriis mentem retrahunt, ut totam eius uim occupent in cupiditate uirtutum. iamque minus ieiuniorum et abstinentiae laborem caro sentit anima esuriente iustitiam. nam et uas electionis, cum castigat corpus suum et in ser
Abbreviated transcription (Latin):
scribitur: S illi piscatori et pauꝑi. celestis regni
a xp̃o creduntur claues. Hec sponsa fabri. illius me¬
ruit ẽc materꝰ aquo ipse claues date sunt. Elegit enĩ
as ignobilia & contemptibilia huius mundi. ut po¬
tentes ac nobiles adhumiliatem facilius ad duceret.
Nam ec alias frustra sibi aliquis de ignobilitate ge¬
neris applatdit. cum uniuersi paris honoris et eiꝰdẽ
apud dm precii sunt. qui uno xp̃i sanguine redemp¬
ti sunt. Nec inter ẽ qua quis conditione natus sit:
cum om̃s in xp̃o equaliter renascamitr: Nam et si obli¬
uiscimttr quia exino om̃s generati sumus: saltem id
semꝑ meminisse acbemus. quia ꝑunum om̃s rege¬
neramur. Cauẽ ne si ieiuinare &e abstinere ceperis. te
putes e̾e iam sanctam. Hec enim uirtus adiumen¬
tum ẽ. non ꝑfectio sc̃itatis. Magisq id prouidendũ
est: ne tibi hoc qd̾ licita contempnis. securitatem quã¬
dam illicitorum faciat. Quicquid supra tusticiam of¬

Expanded text:
scribitur? sed illi piscatori et pauperi caelestis regni scribitur? sed illi piscatori et pauperi caelestis regni a Christo creduntur claues; haec sponsa fabri illius meruit esse mater, a quo ipsae claues datae sunt; elegit enim deus ignobilia et contemtibilia huius mundi, ut potentes ac nobiles ad humilitatem facilius adduceret. nam et alias frustra sibi aliquis de nobilitate generis applaudit, cum unapud deum pretii sint, qui uno Christi sanguine sunt redempti, nec interest, qua quis condicione natus sit, cum omnes in Christo aequaliter renascamur. nam etsi obliuiscimur, quia ex uno omnes generati sumus, saltem id semper meminisse debemus, quia per unum omnes regeneramur. Caue, ne, si ieiunare et abstinere coeperis, te putes esse iam sanctam. haec enim uirtus adiumentum est, non perfectio sanctitatis. magisque id prouidendum est, ne tibi hoc, quod licita contemnis, securitatem quandam illicitorum faciat. quicquid supra iustitiam of
Abbreviated transcription (Latin):
magnus es. tanto te humilia. et coram deo inuemes
grãm. Et ds loquitur ꝑ propħam. Suꝑquem aliũ
requiescamͥ nisi suꝑ humilem et quietum. & tremen
tem uerba mea : Ucrum tu eam humilitatem seque¬
re:. non que ostenditur atq simulatur gestu corporis.
aut fracta uoce uerborum: s que puro cordis affectu
que sub quibdam humilitatis signis latet. Nescio
enim quomodo turpiora sunt uicia. cum uirtutũ
specie celantur. Nulli te unquam de generis nobili¬
tate preponas. nec obscuriores quasq et humiliore loco
natas te inferiores putes. Nescit religio nr̃a personas:
nec conditiones hominun: s animos inspicit. Ser¬
uum &e nobilem demorib prontintiat. Sola apud
dm̃ libertas ẽ: ñ seruire peccatis. Sumina ẽ apud cũ
nobilitas. clarum e̾e uirtutib. Quid apud dm̃ in
uitis nobilius petro: Quid infeminis beata et glo¬
riosa uirgine maria illustrius: que fabri sponsa de¬

Expanded text:
magnus es, tanto te humilia et coram deo inuenies magnus es, tanto te humilia et coram deo inuenies gratiam, et deus loquitur per prophetam: super quem alium requiescam nisi super humilem tem sermones meos. Verumtamen humilitatem sequere, non quae ostenditur atque simulatur gestu corporis, aut fracta voce verborum, sed quae puro affectu cordis quae sub quibusdam humilitatis signis latet. nescio enim quomodo turpiora sunt uitia, cum uirtutum specie celantur. Nulli te umquam do generis nobilitate praeponas nec obscuriores quasque et humiliore loco natas te inferiores putes. nescit religio nostra personas nec conditiones hominum, sed animos inspicit, seruum et nobilem de moribus pronuntiat. sola apud deum libertas est non seruire peccatis. summa est apud deum nobilitas clarum esse uirtutibus. quid apud deum in uiris nobilius Petro, qui piscator fuit? quid in feminis beata Maria illustrius, quae fabri sponsa de
Abbreviated transcription (Latin):
eta mens et placida seruetur: semꝑq cogitationi tuȩ
aci prtsentia occurtat. Sit humiilis amimus et initĩ.
& aduersus sola uicia erectus. Hunquam aut suꝑbia¬
illum extollat: aut auaritia inflectat: aut ira precipi¬
tet. Nichil enim quietius. nichil puriꝰ. nichil demq
pulchrius ea mente ẽẽ debet. quȩ indei habitaculũ
preparanda ẽ: quem non auro templa fulgentia. ñ gẽ¬
mis altaria diftincta delectant. s anima ornata uir¬
tutib. Ieo et templum dei scõrum corda dicuntur:
affirmante apło qui ait. Siquis templum dei uio¬
iauerit: disꝑdet illum ds. Templum enim dĩ scm̃ ẽ:
qd estis uos. Nichil habeas humilitate prestantius:
chilq amabiliꝰ. Hec ẽ enim precipua con¬
seruatrix. etqͣsi custos quidam uirtutũ
omnium. Nichil ẽ qd̾ nos ita et hominib gratos et
deo faciat: quam si uite merito magni humilitate
insimi simus. Propter qd̃ scriptura dicit. Quanto

Expanded text:
eta mens et placida seruetur, semperque cogitationi tuae eta mens et placida seruetur, semperque cogitationi tuae dei praesentia occurrat. sit humilis animus ac mitis t aduersus sola uitia erectus; numquam illum aut superbia extollat aut auaritia inflectat aut ira praecipitet; nihil enim quietius, nihil purius, nihil denique pulchrius ea mente esse debet, quae in dei habitaculum praeparanda est, quem non auro templa fulgentia, non gemmis altaria distincta delectant, sod anima ornata uirtutibus. ideo et templum dei sanctorum corda dicuntur affirmante apostolo, qui ait: si quis templum dei uiolauerit, disperdet illum deus; templum enim dei sanctum est, quod estis uos. Nihil habeas humilitate praestantius nihilque amabilius; haec est enim praecipua conseruatrix et quasi custos quaedam uirtutum omnium, nihilque est, quod nos ita et hominibus gratos et deo faciat, quam si uitae merito magni, humilitate infimi simus; propter quod scriptura dicit: quanto
Abbreviated transcription (Latin):
tas in te uirtutes pudor suꝑet. Otu ante considera
quid loquendum sit: et adhuc tacens prouide neqͥd
dyxisse peniteat. Uerba tua ponderet cogitatio: et
lingue officium ammi libra dispenset. Indescrip¬
tura dicit. Argentum et aurum tuum confla. et uer¬
bis tuis facito stateram. & frenos orituo rectos: & attẽ¬
de nesorte labaris lingua. Nunquam maledictio
ex ore tuo procedat: quȩ ad cumulum benignitatis
iuberis etiam maledicentib benedicere. Misericordes
inquit humiles: ñ reddentes malum promalo. neq
maledictum promaledicto: s econtrario benedicenteᷤ.
Ilentiri u atq itrare lingua tua prorsus ignoret. tan¬
tusq inte sit ueri amor: ut quicquid dixcris uiratũ
puites. Dequo saluator ad discipłos ait. Ego aũt dico
uobis. non utrare omnino. Et paulopost. Sit autem
sermo uester ẽ. ẽ: non. non. Qd̾ aũt his habundan¬
tius ẽ. amalo est. In omm gͥ actu. ommiq uerbo. qui¬

Expanded text:
tas in te uirtutes pudor superet. diu ante considera tas in te uirtutes pudor superet. diu ante considera quid loquendum sit, et adhuc tacens prouide, ne quid dixisse paeniteat. uerba tua ponderet cogitatio et linguae officium animi libra dispenset; unde scriptura dicit: argentum et aurum tuum confla et uerbis tuis facito stateram et frenos ori tuo rectos et attende, ne forte labaris lingua. numquam maledictio ex ore tuo procedat, quae ad cumulum benignitatis iuberis etiam maledicentibus benedicere. misericordes, inquit, humiles, non reddentes malum pro malo neque maledictum pro maledicto, sed e contrario benedicentes. Mentiri uero atque iurare lingua tua prorsus ignoret, tantusque in te sit ueri amor, ut quicquid dixeris iuratum putes; de quo saluator ad discipulos ait: ego autem dico uobis, non iurare omnino, et paulo post: sit autem sermo uester est est, non non; quod autem his abundantius est, a malo est. in omni igitur actu omnique uerbo qui
Abbreviated transcription (Latin):
subtile artificium: laudare alterum incommendati¬
onẽsui. et decipiciendo animum sibi obligare. Decep¬
ti quoq hoc maxime uicio. agi solet ficta laus. cer¬
to precio uendere. Que aũt hec tanta ẽ leuitas ani¬
mi. que tanta uanitas: relicta propria conscientia
auienam opinionem sequi.  Et quid est. fictam atq
simtilatam rapiuento false latidationis: gaudere
ad circum uentionem stiam. & illtisionem probene¬
ficio acciꝑe : Tugͦ si uere landabilis ẽẽ cupis. laudẽ
hominium ne requiras. illiq tuam prepara consci¬
entiam. qui et illuminabit abscondita tenebrarũ
et manifestabit consilia cordium: & tunc laus crit
tibi addeo. Sit tibi aminus intentus ac uigilans etad¬
uersus peccata semꝑ armatus: sermo inom̃ib mode¬
ratus ac parcus: et qui necessitatem magis loquendi
indicet quam uoluntatem. Ornet prudentiam uere¬
cundia: qd̾ ꝙ preciputim infeminis semꝑ fuit. cũc¬

Expanded text:
subtile artificium laudare alterum in commendatisubtile artificium laudare alterum in commendatione sui et decipiendo animum sibi obligare decepti, quoque hoc maxime uitio agi solet, fictas laudes certo pretio uendere. quae haec tanta est leuitas animi, quae tanta uanitas relicta propria conscientia alienam opinionem sequi et quidem fictam atque simulatam, rapi uento falsae laudationis, gaudere ad circumuentionem suam et illusionem pro beneficio accipere? tu ergo, si uere laudabilis esse cupis, laudem hominum ne requiras illique tuam praepara conscientiam, qui et illuminabit abscondita tenebrarum et manifestabit consilia cordium; et tunc laus erit tibi a deo. Sit igitur animus intentus ac uigilans et aduersus peccata semper armatus, sermo in omnibus moderatus ac parcus et qui necessitatem magis loquendi indicet quam uoluntatem. ornet prudentiam uerecundia, quodque praecipuum in feminis semper fuit, cunc
Abbreviated transcription (Latin):
si e̾et hec in nobis diligentia. ne passim obtrectatori¬
bus crederemus:. iam omnes detrahere cimerent. ne
ñ tam alios quam se ipsos uiles detrahendo facerent.
S ideo hoc malum celebre ẽ. idcirco in multis fer¬
uet hoc uicium: quia pene ab om̃ib libenter audi¬
tur. Adulatorum quoq assentationes. et noxia blan¬
dimenta fallacie. uelut quasdam pestes anime fuge.
Nichil ẽ qd̾ tam facile corrumpat mentes hominũ:
nichil quod tam dulci et molli uulnere animum
feriat. Inde & sapienf. Uerba inquit adulatorũ
mollia: feriunt autem interiora uentris. & dñs lo¬
quitur. ꝑpropħam. Popłs meus. qui beatificant uos
seducunt uos: et semitas pedum ur̃orum conturbãt.
Inmultis isto maxime tempore regnat hoc uicium:
qd̾q grauissimum ẽ. humilitatis ac beniuolentie
loco diicitur. Cofit. ut iam qui ad ulari nescit. aut
inuitus. aut suꝑbus putetur. Est sane grande & per¬

Expanded text:
si esset in nobis haec diligentia, ne passim obtrectatorisi esset in nobis haec diligentia, ne passim obtrectatoribus crederemus, iam omnes detrahere timerent, ne non tam alios quam se ipsos uiles detrahendo facerent. sed ideo hoc malum celebre est, idcirco in multis feruet hoc uitium, quia paene ab omnibus libenter auditur. Adulatorum quoque assentationes et noxia blandimenta fallaciae uelut quasdam pestes animae fuge; nihil est quod tam facile corrumpat mentes hominum, nihil quod tam dulci et molli uulnere animum feriat. unde et sapiens: uerba, inquit, adulatorum mollia, feriunt autem interiora uentris, et dominus loquitur per prophetam: populus meus, qui beatificant uos, seducunt uos et semitas pedum uestrorum conturbant. in multis isto maxime tempore regnat hoc uitium, quodque grauissimum est, humilitatis ac beneuolentiae loco ducitur; eo fit, ut iam qui adulari nescit aut inuidus aut superbus putetur. est sane grande et per
Abbreviated transcription (Latin):
nimerans. dehac quoq uirtute non ticuit dicendo.
Et opprobrium non accepit aduersus proximos suos.
Propter qd̾ ipse ñ solum aduersatur. s etiam ꝑsequit᷑
detrahentem. Ait enim. Detrahentem sccreto priximo
suohunc ꝑsequebar. Est sanc hoc uitium qd uel i pͥ¬
mis extingiti debeat: et abhis qui se sancte instituiere
uolunt prorsus excltidi. Nichil enim tam inquietat
anmam. nichil est qd̾ ita mobilem mentem acleuẽ
faciatꝰ. quam facile totum credere. & obtrectatorum
uerba temerario assensui mentis sequi. Hinc enim
crebre dissensiones. hinc odia intusta nascuntur. hoc
est qd̃ sepe de amicissimis etiam inimicos facit. dum
concordes quidem s credulas aminas maliloqui lin¬
gua dissociat. At contra magna quies annni magnaq
est morum grauitas. ñ temere dequo quam simstrũ
aliquid audire. beatusq ẽ qui ita se contra hoc intiũ
armauit. ut apud eum detrahere nemo audeat. Qd̃

Expanded text:
numerans, de hac quoque uirtute non tacuit dicendo: numerans, de hac quoque uirtute non tacuit dicendo: et obprobrium non accepit aduersus proximos suos, propter quod ipse non solum aduersatur, sed etiam persequitur detrahentem. ait enim: detrahentem secreto proximo suo, hunc persequebar. est sane hoc uitium, quod uel inprimis extingui debeat et ab his, qui se sancte instituere uolunt, prorsus excludi. nihil enim tam inquietat animam, nihil est quod ita mobilem mentem ac leuem faciat quam facile totum credere et obtrectatorum uerba temerario assensu mentis sequi; hinc enim crebrae dissensiones, hinc odia iniusta nascuntur. hoc est quod saepe de amicissimis etiam inimicos facit, dum concordes quidem sed credulas animas maliloqui lingua dissociat. at contra magna quies animi magnaque est morum grauitas non temere de quoquam sinistrum aliquid audire. beatusque est qui ita se contra hoc uitium armauit, ut apud eum detrahere nemo audeat. quod
Abbreviated transcription (Latin):
uideri uelis: magisq tuam uitam omare disce quam
alienam carpere: ac semꝑ scripture memoresto dicen¬
tis. Noli diligere detrahere. ne eradiceris. Patciet enumn
sunt qui huic uicio renuntient: rarumq inuemies qui
ita ir reprehensibilem suam uitam exhiberi uelit. ut
is non libenter ieprehendat alicnã. Tantaq huius ma¬
li libido mentes hominum inuasit. ut etiam qui pro¬
cul abaliis uiciis recesserunt. mistud tamen quasi in
extremum laqueum diaboli incidant. Tu uͦ ita hoc ma¬
lum csfuge. ut non modo ipsa ñ detrahas. s ne auii qui¬
dem detrahenti aliquando credas. nec obtrectatori auc¬
toritatem de consensu tuo tribuas. eiusq uitium nutri¬
as annuendo. Noli inquit scriptura consentaneus
ẽe cum derogantib aduersum proximum tuum. et
non accipias suꝑ illum peccatum. Walibi. Sepi aures
tuas spinis. et noli auidire linguam nequam. Unde &e
beatus dauid diucrsas innocentie species iusticieq di¬

Expanded text:
uideri uelis, magisque uitam tuam ornare disce quam uideri uelis, magisque uitam tuam ornare disce quam alienam carpere. ac semper scripturae memor esto dicentis: noli diligere detrahere, ne eradiceris. pauci admodum sunt qui huic uitio renuntient, rarumque inuenias qui ita irreprehensibilem suam uitam exhiberi uelit, ut is non libenter reprehendat alienam; tantaque huius mali libido mentes hominum inuasit, ut etiam qui procul ab aliis uitiis recesserunt in istud tamen quasi in extremum laqueum diaboli incidant. tu uero hoc malum ita effuge, ut non modo ipsa non detrahas, sed ne alii quidem detrahenti aliquando credas nec obtrectatori auctoritatem de consensu tuo tribuas eiusque uitium nutrias annuendo. noli, inquit scriptura, consentaneus esse cum derogantibus aduersum proximum tuum; et non accipias super illum peccatum, et alibi: sepi aures tuas spinis et noli audire linguam nequam. unde et beatus Dauid diuersas innocentiae species iustitiaeque di
Abbreviated transcription (Latin):
tate uelimpossibilitate mandatorum premi. Nec suf¬
ficit qd̃ iussa non facumuis. nisi etiam itibentem in¬
iustum promintiemus.: dum ipsum equitatis aucto.¬
rem non modo dura ce ardua. s impossibilia etiam
precepisse conquerunur. Omnia inquit quecunq
uultis ut saciant uobis homines: hec et uos facite
illis. Comungiuult inter nos atq cõnecti ꝑmutua
beneficia caritatem. om̃sq homines uicario interse
amore copulari ut id uno quoq prestante alteri qd̾
sibi abom̃ĩb prestari uelit. tota iusticia et p̃ceptum
hoc dcicominunis sit utilitas hominum. Et omiram di¬
clementiam. omesfabilem dci benignitatem. Prcimiũ
nobis pollicetur si nos mutuo diligamus. id c̃ si nobis ea
prestemus inuicem. quorum uicissim inigcinus. et noᷤ
suꝑbo simul et ingrato animo enis renitimtr uolunta¬
ti. cuius etiam imꝑium beneficium ẽ. Hulli uniquam
omnino det̾rahas. & aliorum uituꝑatione te laudabilẽ

Expanded text:
tate uel impossibilitate mandatorum premi. nec suftate uel impossibilitate mandatorum premi. nec sufficit quod iussa non facimus, nisi etiam iubentem iniustum pronuntiemus, dum ipsum aequitatis auctorem non modo dura et ardua sed impossibilia etiam praecepisse conquerimur. omnia, inquit, quaecumque uultis ut faciant nobis homines, haec et nos facite illis. coniungi uult inter nos atque conecti per mutua beneficia caritatem omnesque homines uicario inter se amore copulari, ut id unoquoque praestante alteri, quod sibi ab omnibus praestari uelit, tota iustitia et praeceptum hoc dei communis sit utilitas hominum. et o miram clementiam! o ineffabilem dei benignitatem! praemium nobis pollicetur, si nos mutuo diligamus, id est si nobis ea praestemus inuicem, quorum uicissim indigemus; et nos superbo simul et ingrato animo eius renitimur uoluntati, cuius etiam imperium beneficium est. Nulli umquam omnino detrahas et aliorum uituperatione te laudabilem
Abbreviated transcription (Latin):
propħe. Infinite namq sunt species partesq iusticiȩ:
quas ñ modo stilo ꝑsegiti. s cogitatione etiam capere
difficillimum ẽ. Quas omnes breui hac una sententia
comprehenditꝰ. et latentem hominum conscientiam se¬
creto animi iudicio aut absoluit aut dampnat. Ad
onnem gͥactum. adomne uerbum. adomnem etrã
cogitatum. hec sententia retractetur: que tibi quasi per
speculum qd̾dam paratum. et ad manum semꝑ posi¬
tum. qualitatem tue uoluntatis ostendat: atq etiam
uel de iniusto oꝑe coarguat. uel de iustoletificet. Quoti¬
enscimq enim talem malterum habueris animũ. qua¬
lem in te ab altero seruari cupis: equitatis uiam tenes.
Quotiens uͦ talis eiga alterum fueris qualem inte uis ne¬
miem. iter iusticie reliquisti. En totum illud aiditũ
diuine legis cotumq difficile: en obquam ditra un¬
peria dño reclamaints. et dicimus nosuel disicul¬

Expanded text:
prophetae. infinitae namque sunt species partesque iustitiae, prophetae. infinitae namque sunt species partesque iustitiae, quas non modo stilo persequi sed cogitatione etiam capere difficillimum est; quas omnes breui hac una sententia comprehendit et latentem hominum conscientiam secreto animi iudicio aut absoluit aut damnat. Ad omnem igitur actum, ad omne uerbum, ad omnem etiam cogitatum haec sententia retractetur, quae tibi quasi per speculum quoddam paratum et ad manum semper positum qualitatem tuae uoluntatis ostendat atque etiam uel de iniusto opere coarguat uel de iusto laetificet. quotienscumque enim talem in alterum habueris animum, qualem in te ab altero seruari cupis, aequitatis uiam tenes; quotiens uero talis erga alterum fueris, qualem in te uis neminem, iter iustitiae reliquisti. en totum illud arduum diuinae legis totumque difficile, en ob quam dura imperia domino reclamamus et dicimus nos uel difficul
Abbreviated transcription (Latin):
et iugiter mente uoluantur: nec sufficere tibi putes
mandata dei memoria tenere. & oꝑib obliuisci: s id̾o
illa cognosce. ut facias quicquid faciendum didice¬
ris. Non enim auditores legis iusti sunt apud dñ. sed
factores legis iustificabuntur. Latus quidem et immen¬
sus diuine legis campus ex tenditur. qui diu̾sis
testimoniis ueritatis uelut celestib quibdã
florib uernans. mntra obl ectatione legentis animum
pascit ac refouet. Que cognoscere omnia secumq reuol¬
uere semꝑꝰ. ingens ad conseruandam iusticiam benefi¬
cium ẽ: s quasi ad compendiosum locum qd̾dam cõmo¬
nitorium illa tibi euuangłii eligenda sententia est.
et suꝑ scribenda cordi tuo. que ad totitis iusticie breui¬
arium dñico ore profertur. Omnia quecumq itultis
ut faciant uobis homines: hec et uos facite illis. Cuius pre¬
cepti uires exprimens. iungit & dicit. Hec ẽ enimlex et

Expanded text:
et iugiter mente uoluantur. nec sufficere tibi putes et iugiter mente uoluantur. nec sufficere tibi putes mandata dei memoria tenere et operibus obliuisci; sed ideo illa cognosce, ut facias quicquid faciendum didiceris; non enim auditores legis iusti sunt apud deum, sed factores legis iustificabuntur. latus quidem et immensus diuinae legis campus extenditur, qui diuersis testimoniis ueritatis uelut caelestibus quibusdam floribus uernans, mira oblectatione legentis animum pascit ac refouet. quae cognoscere omnia secumque reuoluere semper ingens ad conseruandam iustitiam beneficium est. sed quasi ad compendiosum locum quoddam commonitorium illa tibi euangelii eligenda sententia est et superscribenda cordi tuo, quae ad totius iustitiae breuiarium dominico ore profertur: omnia quaecumque uultis ut faciant uobis homines, haec et uos facite illis. cuius praecepti uires exprimens iungit ac dicit: haec est enim lex et
Abbreviated transcription (Latin):
consilio discere. Maximum enim ad iusticiam au¬
xilium ẽ. implere diuinis eloquiis animumꝰ et qd̃
õpere exequi cupias. semꝑ corde meditari. Rudi
adhuc ppło ethominib ad obedientiam insuetis.
ꝑ moysen imꝑatur adño. ut insignum memorie
qua precepta dm̃ recordentur ꝑ extremitates ues¬
timentorum fimbrias habeant. easqcocco iacincti¬
ni coloris insigniant᷑ ut etiam casu huc illuc ue
respicientib oculis. mandatorum celestium me¬
moria nascatur. Dequib fimbriis pharisei de¬
notantur adño qd̾ eas ꝑuerso usu non ad comino¬
nitionem preceptorum dei. s ad ostentationem
sti habere ccperint: at scilicet quasi de maioris ob¬
seruationis diligentia. scĩ apopulo iudicarentur. Tibi
uͦ seruanti non iam littere precepta s sp̃c. diumorũ
mandatorum memoria spũaliter excolenda ẽ : cui non
tam frequenter recordanda sunt precepta dei. quam sẽꝑ
cogitanda. Ergo diume scripture semꝑ inmanibus.

Expanded text:
consilio discere. maximum enim ad iustitiam auconsilio discere. maximum enim ad iustitiam auxilium est implere diuinis eopere exequi cupias semper corde meditari. rudi adhuc populo et hominibus ad oboedientiam insuetis per Moysen imperatur a domino, ut in signum memoriae, qua praecepta domini recordentur, per extremitates uestimentorum fimbrias habeant easque cocco hyacinthini coloris insigniant, ut etiam casu huc illucue respicientibus oculis mandatorum caelestium memoria nascatur, de quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a domino, quod eas peruerso usu non ad commonitionem praeceptorum dei sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de maioris obseruationis diligentia sancti a populo iudicarentur. Tibi uero seruanti non iam litterae praecepta sed spiritus diuinorum mandatorum memoria spiritualiter excolenda est, cui non tam frequenter recordanda sunt praecepta dei quam semper cogitanda. sint ergo diuinae scripturae semper in manibus
Abbreviated transcription (Latin):
quit in xp̃o manere: debet sicut ille ambulauit.
et ipse ambulare. Beatus petrus ait. Ap̃c prouobiᷤ
passus est. uobis relinquens exemplum. ut sequa¬
mini uestigia eius. qui peccatum non fecit. nec¬
dolus inuentus est inore eiris. Qui cum maledi¬
ceretur non maledicebat: cum pateretur non com¬
minabatur. Tradebat enim uidicanti sc iniuste:
qui peccata nr̃a ipse pertulit in corpore suo suꝑlig¬
num: ut peccatis mortui iusticie uiueremus. Ces¬
set om̃is excusatio errorum: auferantur peccandi
feda solatia. Nichil omnino agimus. qui nos per
multitudinis exempla defendimnus. et ad consola¬
tionem nr̃i aliena sepe numerantes uicia. de esse
nobis dicimus. quos debeannis sequi. Ad illius exẽ¬
plum mittumit:. quem om̃s fatemur imitandum:
atq ideo precipua tibi cura sit legem nosse diuinã:
ꝑquam potes quasi presentia cernere exempla
scõrum: et quid faciendum. quid uitandum sit. illius

Expanded text:
quit, in Christo manere, debet sicut ille ambulauit quit, in Christo manere, debet sicut ille ambulauit et ipse ambulare. beatus Petrus ait: Christus pro nobis passus est, uobis relinquens exemplum, ut sequamini uestigia eius, qui peccatum non fecit, nec inuentus est donon maledicebat, cum pateretur, non comminabatur, tradebat autem iudicanti se iniuste, qui peccata nostra ipse pertulit in cor pore suo super lignum, u t peccatis mortui iustitiae uiueremus. Cesset omnis excusatio errorum, auferantur peccandi foeda solacia. nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus et ad consolationem nostri aliena saepe numerantes uitia deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. atque ideo praecipua tibi cura sit legem nosse diuinam, per quam putes quasi praesentia cernere exempla sanctorum et, quid faciendum, quid uitandum sit, illius
Abbreviated transcription (Latin):
nos credimus: cos cõmites habcamus erors. Si gͥ
inuemuntur exempla que nos ꝑ hanc ducant ad
uitam. et iectum euuangłii tramit̾e teneant. sequẽ¬
da sunt. Sinuͦ ea uel deficiunt. uel deficere putan¬
tur: apłorum forma uniuersis proposita ẽ. Clamat
uas electionisꝰ. nosq quasi ad angustum hoc iter con¬
uocans dicit. Innitatores mei estote. sicut et ego xp̃i.
Certe qd̾ ẽ amplius om̃ib. ipsius dñ relucescit exẽ¬
plum: qui in euuangłio ait. Henite ad me om̃s qui
laboratiᷤᷤ et onerati estis. & ego uos requiescere faci¬
am. Tollite uigum meum suꝑuos: et discite ame.
quia mitis sum et humilis corde. Si ꝑiculosum
est imitari illos. dequib dubitas an imitandi sint:
hunc certe unitari tutissimum ẽ. atq eus uesti¬
gia in sequi qui dixit. Ego sum uia. et ueritas. et ui¬
ta. Nunquam enim eriat imitatione. qui sequi¬
tur ueritatem. Unde & ioħs dicit. Qui dicit se in¬

Expanded text:
nos credimus, eos comites habeamus erroris. Si igitur nos credimus, eos comites habeamus erroris. Si igitur inueniuntur exempla, quae nos per hanc ducant ad uitam et rectum euangelii tramitem teneant, sequenda sunt; sin uero ea uel deficiunt uel deficere putantur, apostolorum forma uniuersis proposita est. clamat uas electionis nosque quasi ad angustum hoc iter conuocans dicit: imitatores mei estote sicut et ego Christi. certe — quod est amplius omnibus — ipsius domini relucescit exeplum, qui in euangelio ait: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego uos requiescere faciam. tollite iugum meum super uos et discite a me, quia mitis sum et humilis corde. si periculosum est imitari illos, de quibus dubitas an imitandi sint, hunc certe imitari tutissimum est atque eius uestigia insequi, qui dixit: ego sum uia ueritas et uita. numquam enim errat imitatione qui sequitur ueritatem, unde et Iohannes: qui dicit se, in
Abbreviated transcription (Latin):
bennuis enim ad hec comitem multitudinem: et
late similium stipamur agminib. Si iracun¬
die libidinem explere uolumus. si inuiriam uin¬
dicare. si male dicenti maledicimus. et aduersum
inimicum inmico animo sumus: eque cum plu¬
rimis ferumur. si uel adulamur ipsiauel adulantẽ
libenter audimus. Si uero grãm impendumuis.
et magis offendere timcinus anmos hominum.
quam non ex animo loqui. de multorum item uia
sumus. tot nr̃i socii quot extranei ueritatis. At econ¬
trario si abhis uitiis extranei sumus. si purum
acliberum presentamus aminum. et om̃i cupidi¬
tate calcata. solis studemus diuites cͥẽ iurtutibus.
ꝑ angustam uiam nitimmur. Conuersatio enĩ ista
paucoruim ẽ. Est q ꝑ rarum atq difficile. idoneos
itineris comites reꝑire: qiĩ etiam multi hac ire
se simulant: & ꝑdiuersa errorum diuerticula
ad uiam multitudinis reuertuntur. Ad eo timen¬
dum ẽ. ne quos duces recti huius itineris habere

Expanded text:
bemus enim ad haec comitem multitudinem et bemus enim ad haec comitem multitudinem et late similium stipamur agminibus. si iracundiae libidinem explere uolumus, si iniuriam uindicare, si maledicenti maledicimus et aduersum inimicum inimico animo sumus, aeque cum plurimis ferimur. si uel adulamur ipsi uel adulantem libenter audimus, si uero gratiam non impendimus et magis offendere timemus animos hominum quam non ex animo loqui, de multorum item uia sumus. tot nostri socii, quot extranei ueritatis. at e contrario, si ab his omnibus uitiis extranei sumus, si purum ac liberum praesentamus animum et omni cupiditate calcata solis studemus diuites esse uirtutibus, per angustam uiam nitimur. conuersatio enim ista paucorum est estque perrarum atque difficile idoneos itineris I comites reperire. quin etiam multi hac ire se simulant et per diuersa errorum diuerticula ad uiam multitudinis reuertuntur. adeo timendum est, ne, quos duces recti huius itineris habere