comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multo maiorẽ orbis. xp̃iani partẽ. qua temeritate
criminabimur. Placet ne tibi mediũ quidda
ẽẽ dicamtis. qd̾ tamen acceptabile sit ei. quihoc
ñ simulate. s congruenti societate. atq obseruã¬
tia fecerit: & tam̃ nichil inde legimꝰ. incanoni¬
cis libris. preceptũ ẽẽ. xp̃ianis. Quantomagis u¬
iuo malũ dice̾ ñ audeo. qd̾ dm̃ precepisse ipsa
npiana fide negare ñ possunt.: qua didici ñ eo
Dics ego cintuncissonẽ preputis. & cecera huius
cemoci priori popło ꝑtestamentũ qd̃ uetus dicit̃.
aiinit aata ad significationẽ futurorũ que per
npm oportebat impleri. quib aduenientio. re

Expanded text:
multo maiorem orbis Christiani partem qua temeritate multo maiorem orbis Christiani partem qua temeritate criminabimur! placetne tibi, ut medium quiddam essedicamus, quod tamen acceptabile sit ei, qui hoc non simulate, sed congruenti societate atque obseruantia fecerit ? et tamen nihil inde legimus in canonicis libris praeceptum esse Christianis. quanto magis illud malum dicere non audeo, quod deum praecepisse ipsa Christiana fide negare non possum, qua didici non eo Dico ergo circumcisionem praeputii et cetera huius modi priori populo per testamentum, quod uetus dicitur, diuinitus data ad significationem futurorum. quae per Christum oportebat impleri. quibus aduenientibus re
Abbreviated transcription (Latin):
alieni st̃.: Cur aũt ñ dicam. p̃cepta illa ucterũ
sacramentorũ. nec bona eͥẽ. quia ñ eis homines ius¬
tificantur. Umbre sunt enĩ prenuntiantes gr̃ã
qua iustificamͣ: Nec tamen mala. quia diuinitꝰ
precepta ft̃. tempori. ꝑ sonisq congruentia. cũ me
adiuuet etiã ꝓpħica sententia. qua dicit d̾s se illi
popło dedisse p̃cepta ñ bonaᷤᷤ forte enĩ ꝓpterea ñ
dixit mala. s tantũ ñ bona. id ẽ ñ talia. ut illisho¬
mines boni fiant: aut sine illis bom ñ fiant. Uellẽ
me doceret benigna sinceritas tua. utrũ simula¬
te quisquã sc̃s orientalis. cũ romã uenerit. ieiunet
sabbato excepto illo die pascalis uigilie. Qd si ma¬
lũ ẽe dixcrimus. ñ solũ romanã eccłiam. s etiam
multa ei uicina. &e aliquando remotiora damnabi¬
mus. ubi mos idẽ tenetur et manet. Siaũt ñ ieiu¬
nare sabbo malũ putauerimꝰ. tot eccłias orientisce

Expanded text:
alieni sunt ? Cur autem non dicam praecepta illa ueterum alieni sunt ? Cur autem non dicam praecepta illa ueterum sacramentorum nec bona esse, quia non eis homines iustificantur — umbrae sunt enim praenuntiantes gratiam, qua iustificamur —, nec tamen mala, quia diuinitus praecepta sunt tempori personisque congruentia, cum me adiuuet etiam prophetica sententia, qua dicit deus se illi populo dedisse praecepta non bona? forte enim propterea non dixit mala, sed tantum non bona, id est non talia, ut illis homines boni fiant aut sine illis boni non fiant. uellem me doceret benigna sinceritas tua, utrum simulate quisquam sanctus orientalis, cum Romam uenerit, ieiunet sabbato excepto illo die paschalis uigiliae. quod si malum esse dixerimus, non solum Romanam ecclesiam, sed 30 etiam multa ei uicina et aliquanto remotiora damnabimus, ubi mos idem tenetur et manet. si autem non ieiunare sabbato malum puta-B uerimus, tot ecclesias orientis et
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ recte factũ. & peccatũ. que neq inrecte factis.
neq inpeccatis numerentur. & urgemur eo qd̃
obseruare legis cerimonias. ñ potest cͥe̾ in diffe¬
rens. s aut bonũ aut malũ: ut si bonũ dixeri¬
mus. eas nos quoq obseruare cogamͣ: si autem
malũ. ñ uere. s simulate ab apłis obseruatas
ẽe credamus. Ego uͦ apłis ñ tam exemplũ phi¬
losophorũ timotheo. quando & illi in suadis¬
putatione ueri aliqͥd dicunt: quã forensium
ad uocatorũ. quando in alienarũ causatũ acti¬
one mentiuntur. Quorũ si militudo. siinipsa er¬
positione epłe adgalathas. ad confirmandã simu¬
lationẽ petri et pauli. putata ẽ decent̃ induci:
qͥd ego apuo te timeam. nom̃ philosphorũ. qui
ñ propterea uani sunt. quia omĩa falsa dicunt.
s quia &e falsis plerisq confidunt: et ubi uera in¬
ueniunt᷑ dicere. axp̃iana gr̃a qui ẽ ipsa ueritas

Expanded text:
inter recte factum et peccatum, quae neque in recte factis inter recte factum et peccatum, quae neque in recte factis neque in peccatis numerentur, et urgueamur eo, quod obseruare legis caerimonias non potest esse indifferens, sed aut bonum aut malum, ut, si bonum dixerimus, eas nos quoque obseruare cogamur, si autem malum, non uere, sed simulate ab apostolis obseruatas esse credamus. ego uero apostolis non tam exemplum philosophorum timeo, quando et illi in sua disputatione ueri aliquid dicunt, quam forensium aduocatorum, quando in alienarum causarum actione mentiuntur. quorum similitudo si in ipsa expositione epistulae ad Galatas ad confirmandam simulationem Petri et Pauli putata est decenter induci, quid ego apud te timeam nomen philosophorum, qui non propterea uani sunt, quia omnia falsa dicunt, sed quia et falsis plerisque confidunt et, ubi uera inueniuntur dicere, a Christi gratia, qui est ipsa ueritas,
Abbreviated transcription (Latin):
detestanda est: cũ illam ds fieri preceꝑit. hanc
sathanas ꝑsuaserit. & titũ propt̾ea ñ circuncidit.
ne occasionẽ daret eis. qui sine illa cirtuncisione.
dicebant credentes saluos ẽẽ ñ posse. ad deceptio¬
nẽ gentiũ hoc etiã paulũ sentire iactarent. qd̾ iꝑ¬
se satis significat. ubi ait. S neq titus qui mecũ
erat cũ eet grecus. cõpulsus ẽ circũcidi. Propter
sub introductos acit falsos fr̃s. gui sub intioierant
ꝑscrutari libertate nr̃ãm. ut nos inseruitutẽ reoi¬
gerent. quib nec adhorã cessimꝰ sub iectioni: ut ul¬
ritas euãgłii ꝑmaneat ad uos. Hic apparet. qͥd eos
captare intellexerit. ut ñ faceret qd intimotheo se¬
cerat: qd ea libertate fac̾e poterat qua offenders
illa sacramenta. neo tanquã necessaria debere ap¬
peti: nec tanquã sacrilega debere dampnari. S
cauendũ est uiadicet in hac disputatione. nesici
phulosophi queda facta homi nuĩ media dicamiss

Expanded text:
detestanda est, cum illam deus fieri praeceperit, hanc detestanda est, cum illam deus fieri praeceperit, hanc satanas persuaserit; et Titum propterea non circumcidit, ne occasionem daret eis, qui sine illa circumcisione dicebant credentes saluos esse non posse, et ad deceptionem gentium hoc etiam Paulum sentire iactarent. quod ipse satis significat, ubi ait: sed neque Titus, qui mecum erat, cum esset Graecus, conpulsus est circumcidi, propter subintroductos autem falsos fratres, qui subintroierant perscrutari libertatem nostram, ut nos in seruitutem redigerent, quibus nec ad horam cessimus subiectione, ut ueritas euangelii permaneat ad uos. hic apparet, quid eos captare intellexerit, ut non faceret, quod in Timotheo fecerat, quod ea libertate facere ; poterat, qua ostenderet illa sacramenta nec tamquam necessaria debere appeti nec tamquam sacrilega debere damnari. Sed cauendum est uidelicet in hac disputatione, ne sicut philosophi quaedam facta hominum media dicamus
Abbreviated transcription (Latin):
tegere. s fident̾ asserere. qd̾ eũ parit̾ sentire iam
nouerat. siue qd̾ cũ eo contulerat euãgłiũ. siue
qd incorneliicenturionis uocatione. etiã diuim¬
tus eũ de hac re ammonitũ acceꝑat. siue qd ante¬
quã illi quos timmuerat uenissent antniochiam
cũ gentib eũ conuesci uidetat. Neq enĩ negamus
in hac sententia fuisse iam petrũ. inqua & pau¬
lus fuit. Non itaq tunc eũ. qͥd in ea re uerũ esset
docebat. s eius simulationẽ qua gentes iudairart
cogebant᷑ arguebat: ñ obaliud nisi q sic illa omia
simulatoria gerebant᷑: tanquã uerũ ẽet qd dicebãt
illi qui sine circũcisione preputii. atq aliis obset¬
uationib umbre futurorũ. putabant credentes
saluos ẽe ñ posse. Ergo & thimotheũ ꝓpterea ci¬
cuncidit: ne uideis et maxime cognationi eiul
mat̾ne. sic uiderentur qui exgentib in xp̃m cie¬
ddiderant de testari circũcisionẽ. sicut idolatria

Expanded text:
tegere, sed fidenter adserere, quod eum pariter sentire iam tegere, sed fidenter adserere, quod eum pariter sentire iam nouerat, siue quod cum eo contulerat euangelium siue quod in Cornelii centurionis uocatione etiam diuinitus eum de hac re admonitum acceperat siue quod, antequam illi, quos timuerat, uenissent Antiochiam, cum gentibus eum conuesci uiderat. neque enim negamus in hac sententia fuisse iam Petrum, in qua et Paulus fuit. non itaque tunc eum, quid in ea re uerum esset, docebat, sed eius simulationem, qua gentes iudaizare cogebantur, arguebat non ob aliud, nisi quia sic illa omnia simulatoria gerebantur, tamquam uerum esset, quod dicebant illi, qui sine circumcisione praeputii atque aliis obseruationibus umbrae futurorum putabant credentes saluos esse non posse. Ergo et Timotheum propterea circumcidit, ne Iudaeis et maxime cognationi eius maternae sic uiderentur, qui ex gentibus in Christum crediderant, detestari circumcisionem, sicut idolatria
Abbreviated transcription (Latin):
nec uideos tc̃ abeis tanꝗͣ anefariis ꝓhibendos. nec
gentiles adea canꝗͣ ad necessaria cõpeslendos. Nã
si reuera sic ea repbaret quẽadmodũ deillo au¬
ditũ erat. ⁊ id̾o celebranda susciꝑet. ut actione
quisquã gentes cogeret iudaizare: ñ aut decrtue¬
rant. ne quisꝗͣ. tunc uideos uidaitare prohiberet:
quãuis ctiã ipsos iam doctrina xpĩana ñ cogeret.
Dromide si post hoc apłorũ decretũ. pettus habuit
illam inanthiochnia simulationẽ. que gentes cogẽt
iudaitate. qd̾ iam nec ipse cogebat᷑. quãuis ꝓpter
cõmendanda eloquia dci. que uideis ft̃ credita ñ pro¬
hibebat᷑. qͥd mirũ si constringebat eũ paulus libere
asserere. qd̾ cũ ceteris apłis se hierosolimis decre¬
nisse meminerat: Si aut̃ hoc qd̃ magis arbitror.
ante illud hierosolimitarũ conciliũ petrus fecit:
nec mirũ est. sic qd̾ eũ uolebat paulus ñtimide ob¬

Expanded text:
nec Iudaeos tunc ab eis tamquam a nefariis prohibendos nec nec Iudaeos tunc ab eis tamquam a nefariis prohibendos nec gentiles ad ea tamquam ad necessaria conpellendos. Nam si re uera sic ea reprobaret, quem ad modum de illo auditum erat, et ideo celebranda susciperet, ut actione quisquam gentes cogeret iudaizare, non autem decreuerant, ne quisquam tunc Iudaeos iudaizare prohiberet, quamuis etiam ipsos iam doctrina Christiana non cogeret. proinde, si post hoc apostolorum decretum Petrus habuit illam in Antiochia simulationem, qua gentes cogeret iudaizare, quoniam nec ipse cogebatur, quamuis propter commendanda eloquia dei, quae Iudaeis sunt credita, non prohibebatur, quid mirum, si constringebat eum Paulus libere adserere, quod cum ceteris apostolis se Hierosolymis decreuisse meminerat ? Si autem hoc, quod magis arbitror, ante illud Hierosolymitanum concilium Petrus fecit, nec sic mirum est, quod eum uolebat Paulus non timide ob
Abbreviated transcription (Latin):
ritunc ista deberent: propt̾ cõmendandã scilicet.
auctoritatẽ diuinã. et sacramentorũ iftorũ ꝓpħi¬
cam sc̃itatẽ. ñ ꝓpt̾ ad ipiscendã salutẽ. que iamĩ
xp̃o reuelabatur &e ꝑbaptismi sacramentũ minis¬
trabatur:. s illi hoc de paulo sparserant: qͥ fic ea
uolebant obseruari. tanquã sine his ineuãgłio
saltis credentib ec̃. ñ posset. Ipsũ em̃ senserant ue¬
hementissimũ gr̃e predicatorẽ. & intentioni eorũ
maxime adu̾sum. docentẽ ñ ꝑ illam homine iusti
ficati s ꝑgrãm iłni xp̃i. cuius p̃muntiande causa.
ale umbre in lege mandate st̃: et ido illi iniidiam
ce ꝑserutionẽ concitare molientes. tanquã inimicũ
legis mandatorũq diuinorũ criminabant̃. Cuius
false criminationis inuidiam. congruentiꝰ deui¬
tare ñ posset. quã ut ea ipse celebtaret. que dam¬
nare tanꝗͣ sacrilega putabatur. atq ita ostendet

Expanded text:
ri tunc ista deberent propter commendandam scilicet ri tunc ista deberent propter commendandam scilicet auctoritatem diuinam et sacramentorum illorum propheticam sanctitatem, non propter adipiscendam salutem, quae iam in Christo reuelabatur et per baptismi sacramentum ministrabatur, sed illi hoc de Paulo sparserant, qui sic ea uolebant obseruari, tamquam sine his in euangelio salus credentibus esse non posset. ipsum enim senserant uehementissimutn gratiae praedicatorem et intentioni eorum maxime aduersum docentem non per illa hominem iustiisti, cuius praenuntiandae causa illae umbrae in lege mandatae sunt. et ideo illi inuidiam et persecutionem concitare molientes tamquam inimicum legis mandatorumque diuinorum criminabantur, cuius falsae criminationis inuidiam congruentius deuitare non posset, quam ut ea ipse celebraret, quae damnare tamquam sacrilega putabatur, atque ita ostenderet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgentes sunt iudeorũ: dicens ñ debere cicunci¬
dere eos filios suos. neq scđm consuetudinẽ ingre¬
ai. Quid g̾ est: Ntiq oportet conuienire multĩ¬
tudine: audierunt enĩ te suꝑuenisse. Hoc gͦ fac.
qd tibi dicimus. Sunt nobis uiri. iiͦii. uotũ ha¬
uentes suꝑse: his assũytis. sc̃ifica te cũ ipsis. et ĩ¬
pende ineos ut radant capita: & scient om̃s ꝙ
que de te audiert̃ falsa st̃: s sequieris et ipse custodi¬
ens legem. Pegentib aut̃ qmi credidert. nos mã¬
dauimus uidicantes. nchil eusmodi seruare u¬
ios. nisi ut obseruẽt se abydolis immolato. & asan¬
guine & afornicatione. Nonut opinor obscutũ est.
et iacobũ hoc ido monuisse: ut scirent falsa ẽe que
sactilega. nec deo mandante conscripta dari puta¬
rentur: que ꝑ moysen patrib fuerant ministra¬
ta. Hoc eñ de paulo iactauerant. ñ illi qui intel¬
ligebant. quo animo a uideis fidelibus obserua¬

Expanded text:
per gentes sunt, Judaeorum; dicens non debere circumciper gentes sunt, Judaeorum; dicens non debere circumcidere eos filios suos, neque secundum consuetudinem ingredi. Quid ergo est? Utique oportet convenire multitudinem; audiquod tibi dicimus: Sunt nobis viri quattuor votum habentes super se. His assumptis, sanctifica te cum ipsis et impende in eos, ut radant capita, et sciant omnes, quia, quae de te audierunt, falsa sunt, sed sequeris et ipse custodiens legem. de gentibus autem, qui crediderunt, nos mandauimus iudicantes nihil eius modi seruare illos, nisi ut obseruent ab idolis immolato et a sanguine et a fornicatione. non, ut opinor, obscurum est et Iacobum hoc ideo monuisse, ut scirent falsa esse, quae sacrilega nec deo mandante conscripta damnari putarentur, quae per Moysen patribus fuerant ministrata. hoc enim de Paulo iactauerant non illi, qui intellegebant, quo animo a Iudaeis fidelibus obserua
Abbreviated transcription (Latin):
cuncisione crediderant: contra qͦs paulus ꝓseue¬
rant̾. acrit̾q confligit. Ipsum uero paclũ. ñ ad
hoc id egisse. qd uł timotheũ circuncidit. ues
cencbris uotũ ꝑsoluit. uel hierosolimis a iacobo
ammonitus. cũ eis qui uouerant. legitima illa
celebranda suscepit. ut putari uideretur. ꝑ ea
sacramenta etiam xp̃ianã salutẽ dari. s nec uia
que ptiorib ut congruebat temporib inũbris it¬
rum futuratũ đs fieri iusserat: tanquã idolatti¬
am gentiliũ damnare crederet᷑. Hoc ẽ enĩ qd̾ iui
ia cobus att. auaitũ de illo ec̃ qd aiscissionẽ do¬
ceat amoyse: qd̾ utiq nefas ẽ ut credentes in xp̃m
moysi. crederetis &e michi. De me enĩ ille sccipsit.
Attende enĩ obsecro ipsa uerba iacobi. Uides in
quit fr̃ qd̾ milia sunt in udea. qui ctediderunt
urxp̃m: et hi om̃s emulatores it̃ legis. Audiert̃
aut̃ de te quia discissionẽ doces amoyse. eorũ qui

Expanded text:
cumcisione crediderant, contra quos Paulus perseuecumcisione crediderant, contra quos Paulus perseueranter acriterque confligit. ipsum uero Paulum non ad hoc id egisse, quod uel Timotheum circumcidit uel Cenchris uotum persoluit uel Hierosolymis a Iacobo admonitus cum eis, qui uouerant, legitima illa celebranda suscepit, ut putari uideretur per ea sacramenta etiam Christianam salutem dari, sed ne illa, quae prioribus, ut congruebat, temporibus in umbris rerum futurarum deus fieri iusserat, tamquam idolatriam gentilium damnare crederetur. hoc est enim, quod illi Iacobus ait auditum de illo esse, quod discissionem doceat a Moyse, quod utique nefas est, ut credentes in Christum Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit. Adtende enim, o millia sunt in Judaea, qui crediderunt in Christum; et hi omnes aemulatores sunt Legis. Audierunt autem de te quia discissionem doces a Moyse eorum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ac ꝓhoc incanonicũ auctoritatis culmen recep¬
ta. ex om̃i parte uerar atq indubitanda ꝑsistat.
Nam sihoc fecit petrus. qd̾ facere debuit: menti¬
tus ẽ paussus quod eũ uiderit. ñ recte ingredien¬
tẽ ad ueritatẽ euãgłii. Quisqͥs em̃ facit. hoc quod
facere debet. recte utiq facit: & icdo faisũ de u¬
lo dicit. qui dicit eũ. ñ recte fecisse. qd̾ eũ nouit
facere debuisse. Si aut̃ uerũ scripsit paulus:
uerũ est. qd̃ petrus ñ recte tunc. ingrediebatur
ad ueritatẽ euãgłii. Idgͦ faciebat. qd fac̾e ñ debe¬
bat. & si tale aliquid paulus ipse iam fecerat. cor¬
rectũ potius etiã ipsũ. credã coapłi su correctio¬
nẽ ñ potuisse negligere: quã mendacit̃ aliqͥd in
sua epła posuisse. et epła qualibet. Quantomagiᷤ
inula. ingua p̃locutus ait. que aũt scribo uobis.
ecce corã deo. quia ñ mentior: Ego quidẽ illuo
petrũ sic egisse credo: ut gentes cogeret iudarra¬

Expanded text:
ac per hoc in canonicum auctoritatis culmen recepac per hoc in canonicum auctoritatis culmen recepta ex omni parte uerax atque indubitanda persistat. nam si hoc fecit Petrus, quod facere debuit, mentitus est Paulus, quod eum uiderit non recte ingredientem ad ueritatem euangelii. quisquis enim hoc facit, quod facere debet, recte utique facit et ideo falsum de illo dicit, qui dicit eum non recte fecisse, quod eum nouit facere debuisse. si autem uerum scripsit Paulus, uerum est, quod Petrus non recte tunc ingrediebatur ad ueritatem euangelii; id ergo faciebat, quod facere non debebat. et si tale aliquid Paulus ipse iam fecerat, correctum potius etiam ipsum credam coapostoli sui correctionem non potuisse neglegere, quam mendaciter aliquid in sua epistula posuisse, et epistula qualibet, quanto magis in illa, in qua praelocutus ait: quae autem scribo uobis, ecce coram deo, quia non mentior. Ego quidem illud Petrum sic egisse credo, ut gentes cogeret iudaiza
Abbreviated transcription (Latin):
cũ corruptorib ꝑspicuitate conuincitur quia
inaliũ sensũ de torquere ñ posst̃ falsa ẽe con¬
tendunt. ita tamen ut eandẽ falsitatẽ ñ scriben¬
tib apłis tribuant. s nescio quib codicũ corrup¬
corib Qd̃ tam̃. quia nec plurib. nec antiquiori¬
b eremplarib. nec p̃cedentis lingue auctori¬
tate. unde latini libri interp̃tati sunt ꝓbare
aliquando potuerunt:. notissima om̃ib uerita¬
te suꝑati. confusiq discedunt. Ita ne intelligit.
sca prudentia tua. quanta mautie illorũ patẽ¬
cat occasio. si ñ abaliis apłicas lutteras ẽẽ falsa¬
tas. s ipsos apłos faisa scripsisse dicamus: Non
est inquis credibile hoc. inpetro. paulũ qd̾ ipse
paulus fecerat arguisse. Non nunc quero quid
fecerit. qͥd scripserit quero. Hoc ad questionẽ
quã suscepit maxime ꝑtinet: ut ueritas diui¬
narũ scripturarũ ad nrãm fidẽ edificandam
memorie cõmendata. ñ aquiblibet. s abipsisapłis

Expanded text:
um perspicuitate conuincitur, quia in alium sensum detorquere non possunt, falsa esse contendunt, ita tamen, ut eandem falsitatem non scribentibus apostolis tribuant, sed nescio quibus codicum corruptoribus. quod tamen quia nec pluribus siue antiquioribus exemplaribus nec praecedentis linguae auctoritate, unde Latini libri interpretati sunt, probare aliquando potuerunt, notissima omnibus ueritate superati confusique discedunt. itane non intellegit sancta prudentia tua, quanta malitiae illorum patescat occasio, si non ab aliis apostolicas litteras esse falsatas, sed ipsos apostolos falsa scripsisse dicamus? \'Non est\', inquis, \'credibile hoc in Petro Paulum, quod ipse Paulus fecerat, arguisse\'. non nunc quaero, quid fecerit; quid scripserit, quaero. hoc ad quaestionem, quam suscepi, maxime pertinet, ut ueritas diuinarum scripturarum ad nostram fidem aedificandam memoriae commendata non a quibuslibet, sed ab ipsis apostolis
Abbreviated transcription (Latin):
dũ taxat. ñ ut aliis refrigeriũ aliis sit tͥbulatio. s ut
aliorũ abundantia aliorũ sustentet inopiam. Res
nec paupes defuturos qui eccl̃ie opib sustentãdi
sint: nec nos negamus cunctis pauꝑib. et etiã iudeis
& samaritanis. s tanta sit largitas. stipes porrigendas:
S apłs dicit faciendam quidẽ ad om̃s elemosinã. sed
maxune ad domesticos fidei. Dequib et saluator meuã¬
głio loquebatur. facite uobis amicos de mãmona iniqͥ¬
pauꝑes int̾ quorũ pannos. ⁊ ingluiniem corporis flagrans
lbido dñat᷑. posst̃ hab̾e et̾na tab̾nacła. qͥnec p̃sentia possi¬
beati appellant᷑: de quib stͥptũ ẽ. B̾catus qͥ intelligit suꝑ
egenũ ⁊ pauꝑem. indie mala lib̾abit cũ dñs. Inuulgi pau

Expanded text:
dumtaxat non ut aliis refrigerium, et aliis sit tribulatio: sed ut dumtaxat non ut aliis refrigerium, et aliis sit tribulatio: sed ut aliorum abundantia, aliorum sustentet inopiam . 14.nec pauperes defuturos, qui Ecclesiae opibus sustentandi sint. Nec nos negamus cunctis pauperibus etiam Judaeis et Samaritanis, si tanta sit largitas, stipes porrigendas. Sed Apostolus faciendam quidem docet ad omnes eleemosynam, sed maxime ad domesticos fidei . De quibus et Salvator in Evangelio loquebatur: Facite vobis amicos de mammona iniquperes, inter quorum pannos et illuviem corporis, flagrans libido dominatur, possunt habere aeterna tabernacula, qui nec praesentia possibeati appellantur: de quibus scriptum est: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem: in die mala liberabit eum D
Abbreviated transcription (Latin):
Nunqͥd inalia parte terrarũ. et in eccłiis. quas nascen¬
tes fide suaerudiebat. que abaliis acceꝑat. diuidere
ñ poterat: S scõꝵ locoꝵ pauꝑib dare cupiebat. qͥ suas
pro xp̃o facultatulas relinquentes. ad dñi seruitutẽ
tota mente conuersi sunt. Longũ est minc. si de cũc¬
tis epłis eius. om̃ia destimonia reuoluere uoluero: ĩn
quib hoc agit. et totamente festinat. ut hierosolimã.
et ad scã loca. credentib pecunie dirigant᷑. ñ in aua¬
ritiam s inrefrigeriũ. ñ ad diuitias congregandas.
sad inbecillitatẽ corpusculi sustentandã. et frigus
atq inediam declinandã. Hac inuidea usq hodie ꝑ¬
seuerante consuetudine. ñ solũ apud nos s apud he¬
breos. ut qui inlege dñi meditant᷑ die & nocte. et
partẽ ñ habent interra nisi solũ dm̃. sinagogarũ
et totius orbis foueantur ministeriis. exequalitate

Expanded text:
Numquid in alia parte terrarum, et in Ecclesiis, quas nascenNumquid in alia parte terrarum, et in Ecclesiis, quas nascentes fide sua erudiebat, quae ab aliis acceperat, dividere non poterat? Sed sanctorum locorum pauperibus dare cupiebat, qui suas pro Christo facultatulas relinquentes, ad Domini servitutem tota mente conversi sunt. Longum est nunc si de cunctis epistolis ejus omnia testimonia revolvere voluero, in quibus hoc agit, et tota mente festinat, ut Hierosolymam et ad sancta loca credentibus pecuniae dirigantur: non in avaritiam, sed in refrigerium, non ad divitias congregandas, sed ad imbecillitatem corpusculi sustentandam, et frigus atque inediam 399 declinandam. Hac in Judaea usque hodie perseverante consuetudine, non solum apud nos, sed et apud Hebraeos, ut qui in lege Domini meditantur die ac nocte, et patrem non habent in terra, nisi solum Deum, synagogarum et totius orbis foveantur ministeriis ; ex aequalitate
Abbreviated transcription (Latin):
& iacobi. qui dexteras dederunt paulo et barnabe cõmu¬
nicationis. et preceperunt eis. ut pauꝑum memores eẽnt.
tu prohibeas hierosolimã inusus scõrũ aliqua sũptuũ
solatia dirigi: uidelicet si ad hec respondero. statim la¬
trabis meã me causam agere: qui tanta cunctos largita¬
te donasti. ut nisi uenisses hierosolimã. et tuas uel pa¬
tronorũ tuorũ pecunias effudisses. om̃s ꝑiclitarem᷑ fa¬
me. Ego hoc locor qd̾ beatus apłs paulus incunctis pene
epłis suis loquit᷑. & precepit ineccłiis gentiũ. ꝑ unã sab¬
bati. hoc ẽ die dñico. om̃s conferre debere. que hierosoli¬
mã inscõrum solatia dirigantur: et uel ꝑdiscipłos suos
uel quos ipsi probauerint. & dignũ sifuerit ipse aut
quoq loquens ad felicẽ presidẽ. postannos ait plures.
clemosinã facturus ingente mea tieni ierosolimã et oblatioes
et uota inquib inuenerunt me purificatũ intẽplo.

Expanded text:
et Jacobi, qui dextras dederunt Paulo et Barnabae commuet Jacobi, qui dextras dederunt Paulo et Barnabae communicationis, et praeceperunt eis, ut pauperum memores essent, tu prohibeas Hierosolymam in usus sanctorum aliqua sumptuum solatia dirigi. Videlicet si ad haec respondero, statim latrabis, meam me causam agere, qui tanta cunctos largitate donasti, ut nisi venisses Hierosolymam, et tuas vel patronorum tuorum pecunias effudisses, omnes periclitaremur fame. Ego hoc loquor, quod beatus apostolus Paulus in cunctis pene Epistolis suis loquitur, et praecipit Ecclesiis Gentium per unam sabbati, hoc est, die dominico omnes conferre debere, quae Hierosolymam in sanctorum solatia dirigantur, et vel per discipulos suos, vel per quos ipsi probaverint: et si dignum fuerit, ipse aut que Apostolorum loquens ad Felicem praesidem: Post annos, ait, plures, eleemosynas facturus in gentem meam, veni Hierosolymam, et oblationes et vota in quibus invenerunt me purificatum in templo .
Abbreviated transcription (Latin):
et aliqͥd mali inmeo animo cogitauero. et me noct᷑¬
nũ phantasma deluserit. basuicas martytũ itit
ñ audeo ita totus et animo & corpoxe ꝑtremisco. Ridsas
forsitan & mulierculatũ deliramenta subsannes. non
erubesco earũ fidẽ que prime iuderunt dm̃n resur¬
gentẽ. que inutunt᷑ ad apłos. que inmatre dñi saluatoriᷤ.
scĩs apłis cõmendantur. Tu ructato cũ scłi hominibus:
ego ieuinabo cũ feminis. ĩmo cũ religiosis uiris: qui
puditiciam uultu preferunt. et pallida iugi continen¬
tia ora portantes. xp̃i ostendunt uerecundiam. Uideris¬
michi dolere et aliud:. ne si moleuerit apud gallos con¬
tinentia. & sobrietas. atq ieiumũ. taberne tue lucra ñ ha¬
beant: et uigilias diaboli. ac temulenta conuutia. tota
nocte exercere ñ possis. Preterea isdẽ ad me relatũ est
epłis. qd̾ contra auctoritatẽ pauli apłi. ĩ mo petri. ⁊ ioħis

Expanded text:
et aliquid mali in meo animo cogitavero: et me noctuet aliquid mali in meo animo cogitavero: et me nocturnum phantasma deluserit, basilicas martyrum intrare non audeo: ita totus et corpore et animo contremisco. Rideas forsitan, et muliercularum deliramenta subsaunes. Non erubesco earum fidem, quae primae viderunt Dominum resurgentem, quae mittuntur ad apostolos, quae in matre Domini Salvatoris, sanctis apostolis commendantur. Tu ructato cum saeculi hominibus, ego jejunabo cum feminis, immo cum religiosis viris, qui pudicitiam 398 vultu praeferunt, et pallida jugi continentia ora portantes, Christi ostendunt verecundiam. 13. Vimihi dolere et aliud, ne si inoleverit apud Gallos continentia et sobrietas atque jejunium, tabernae tuae lucra non habeant, et vigilias diaboli ac temulenta convivia, tota nocte exercere non possis. Praeterea iisdem ad me relatum est Epistolis, quod contra auctoritatem apostoli Pauli, immo Petri, Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
almene adult̾io. duas noctes copulauit iuppit᷑. ut
magne fortitudinis hercules nasceret᷑. aut certe libe¬
rũ patrẽ. pro ebrietate & cantharo ex humeris depen¬
dente. et semꝑ rubente facie. & spitmantib labris.
bitus terre motus. noctis medio. om̃s de somno excitaᷤ¬
set: tu prudentissimꝰ et sapientissimts mortaliũ nudꝰ
orabas: et referebas nobis adam et euã deparadyso.Et
ilui quidẽ aꝑtis oculis erubuerunt. nudos se ẽe cernen¬
tes. et uerenda texerunt arborũ foliis: tu et tunica ⁊ fide
nudus. subitoq timore ꝑterritus. & aliqͥd habens noc¬
turne crapule. scõrum oculis obscenã partem corpo¬
ris ingerebas: ut tuam indicares prudentiam. Tales
habet aduersarios eccłia. hi duces contra martyrũ
sanguinẽ dimicant. hutuscemodi oratores contra
apłos ꝑtonant. immo tam tabidi canes contra xpisti
sitã desuꝑstitione descendit. Quando uatus fuero.

Expanded text:
Alemenae adulterio, duas noctes Jupiter copulavit, ut Alemenae adulterio, duas noctes Jupiter copulavit, ut magnae fortitudinis Hercules nasceretur; aut certe Liberum patrem pro ebrietate et cantharo ex humeris dependente, et semper rubente facie, et spumantibus labiis, bitus terrae motus, noctis medio omnes de somno excitasset; tu prudentissimus, et sapientissimus mortalium nudus orabas, et referebas nobis Adam et Evam de paradiso: et illi quidem apertis oculis erubuerunt, nudos se esse cernentes, et verenda texerunt arborum foliis: tu et tunica et fide nudus, subitoque timore perterritus, et aliquid habens nocturnae crapulae, sanctorum oculis obscenam partem corporis ingerebas, ut tuam indicares prudentiam. Tales habet adversarios Ecclesia: hi duces contra martyrum sanguinem dimicant: hujuscemodi oratores contra apostolos pertonant, immo tam rabidi canes contra Christi sitan de superstitione descendat. Quando iratus fuero,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam mentes durissimas edomarent. et ad fidẽ coge¬
rent. Itaq nolo mͥ dicas. signa infideliũ sunt. s res¬
ponde quomͦ inuilissimo puluere & fatulla nescioqͣ
tanta sit signorũ urtutũq presentia. Sentio sen¬
tio infidelissime mortaltũ quid doleas. qͥd tuneas. Sp̃c
iste immundus. qui hec te cogit scribere. sepe hoc ui¬
lissimo tortus ẽ puluere. ĩmo hodieq torquet᷑. & qui
inte plagas dissimulat. inceteris confitetur. nͥ forte
in morẽ gentiliũ. impiorũq porphirii et eunomii.
has prestigias demonũ ee confingas: & ñ uere clama¬
re demones. s sua summulare tormenta. Do consilium:
ingredere basilicas martyrũ: et aliquando purgabe¬
ris. Inuenies ibi multos socios tuos. & nequaquã cere¬
is martyrũ. qui tibi displicent. s flãmis in iisibilibus
conbitreris: et tunc fateberis qd̾ nunc negas. et tuum
nomen.qui inuigilantio loquit᷑ libere ꝓclamabis.

Expanded text:
etiam mentes durissimas edomarent, et ad fidem cogeetiam mentes durissimas edomarent, et ad fidem cogerent. Itaque nolo mihi dicas, signa infidelium sunt; sed responde quomodo in vilissimo pulvere, et favilla, nescio qua, tanta signorum virtutumque praesentia. Sentio, sentio, infelicissime mortalium, quid doleas, quid timeas. Spiritus iste immundus qui haec te cogit scribere, saepe hoc vilissimo tortus est pulvere, immo hodieque torquetur, et qui in te plagas dissimulat, in caeteris confitetur. Nisi forte in morem gentilium impiorumque, Porphyrii et Eunomii, has praestigias daemonum esse confingas, 397 et non vere clamare daemones; sed sua simulare tormenta. Do consilium, ingredere basilicas martyrum, et aliquando purgaberis: invenies ibi multos socios tuos, et nequaquam cereis martyrum, qui tibi displicent, sed flammis invisibilibus combureris, et tunc fateberis, quod nunc negas, et tuum nomen, qui in Vigilantio loqueris, libere proclamabis,
Abbreviated transcription (Latin):
siat.Artsi aliqͣ cuspa uitanda ẽ ñ exco qd̾ sepe s ereo qo sat alliqñ
culpabile ẽ. Nonuigilemus itaq dieb pasche. ne ex¬
pecłata diu adulterorũ desid̾ia cõpleant᷑. ne occasionẽ
peccandi uxor inueniat: ne maritali ñ possit recludi
claue. Ardentius appett. quicqͥo c̃ rarius. Nlon postũ¬
umuersa concutrere. que scõrũ prb̃orũ littere com¬
preherdunt: delibellis ipsius aliqͥd proferã. Argu¬
mentat᷑ contra signa. atq uirtutes. que inbasilicis
martyrũ fiunt. et dicit eas incredulis prodesse ñ cre¬
dentib :. quasi nunc hoc querat᷑ quib fiant: et ñ qua
uirtute fiant. Estorgͦ signa fint ĩfideliũ. qͥ qm̃ sermone
et doctrina credere noluerint. signis adducãt᷑ ad fidẽ.
Et dñs incredulis signa faciebat: et tam̃ ñ idciro dñi
sugillanda sunt signa. qiia illi infideles erant. s ma¬

Expanded text:
fiat: aut si aliqua culpa vitanda est, non ex eo quod saepe, sed ex eo quod fit aliquando fiat: aut si aliqua culpa vitanda est, non ex eo quod saepe, sed ex eo quod fit aliquando culpabile est. Non vigilemus itaque diebus Paschae, ne exspectata diu adulterorum desideria compleantur; ne occasionem peccandi uxor inveniat, ne maritali non possit recludi clave. Ardentius appetitur quidquid est rarius. 10. universa percurrere, quae sanctorum presbyterorum litterae comprehendunt, de libellis illius aliqua proferam. Argumentatur contra signa atque virtutes, quae in basilicis martyrum fiunt, et dicit eas incredulis prodesse, non credentibus, quasi nunc hoc quaeratur, quibus fiant, et non, qua virtute fiant. Esto signa sint infidelium, qui quoniam sermoni, et doctrinae credere noluerunt, signis adducantur ad fidem, et Dominus incredulis signa faciebat, et tamen non idcirco Domini suggillanda sunt signa, quia illi infideles erant, sed ma
Abbreviated transcription (Latin):
inbasilicis martyrũ sepe celebrandis. mnaltera epła quã¬
ante ferme bienniũ sco ripario prb̃o scripserã. res¬
pondi breuiter. Qd̃ sudo eas estimas respuendas. ne
sepe uideamur pascha celebrars & ñ sollempnes post
annũ exercere ugilias. gͦ et die dm̃ico. ñ sunt. xp̃o
offerenda sacrificia ne resurrectionis dñi crebro pas¬
cha celebremus: et incipiamus ñ unũ pasca habere
s plurima. Error aut̃ et culpa uiuenũ uilissimar̃q
mulierũ qui ꝑnoctẽ sepe deprehendit᷑. ñ est religio si
culpa ñ preuidicat religioni. qui et absq uigiliis pos¬
sunt errare. uel insuis uel inaliems domib. Apłorum
fidc̃ iuide proditio ñ destruxit: et nr̃ãs gͦ uigilias ma¬
le alioeũ uigilie ñ destruent. quin potus pudicicie
uigilare cogantur. qui libidini dormiunt. Qd enim
semel fecisse honũ est: ñ potest malũ ẽẽ. si frequentius

Expanded text:
in basilicis. Paucorum in basilicis. Paucorum ante hoc ferme biennium sancto Ripario presbytero scripseram, respondi breviter. Quod si ideo eas aestimas respuendas, ne saepe videamur Pascha celebrare, et non solemnes post annum exercere vigilias: ergo et die dominico non sunt Christo offerenda sacrificia, ne resurrectionis Domini crebro Pascha celebremus: et incipiamus non unum Pascha habere, sed plurima. Error 396 autem et culpa juvenum vilissimarumque mulierum, qui per noctem saepe deprehenditur, non est religiosis culpa non praejudicat religioni; qui et absque vigiliis possunt errare vel in suis, vel in alienis domibus. Apostolorum fidem Judae proditio non destruxit. Et nostras ergo vigilias malae aliorum vigiliae non destruent: quin potius pudicitiae vigilare cogantur, qui libidini dormiunt. Quod enim semel fecisse bonum est, non potest malum esse, si frequentius
Abbreviated transcription (Latin):
libros maioris auctoritatis arbitrant᷑ quã euãgłia. et
inipsoc̾e credunt lumen ueritatis. sicut alie hereses¬
paraclytũ inmontanũ uenisse contendũt. et mani¬
cheũ ipsũ dicunt paraclytũ. Scribit aduersũ here¬
sim tuam que olim erupit contra eccłiam. ne & in hoc
quasi reꝑtor noui sceleris głieris. tertulliamis uir
cat: rectissimo nomine. quia arcuato uulnere inec¬
cłie corpus uenena diffundit. que olim apellabatur
canina heresis: et multo tempore dormiens. uel se¬
pulta nunc adormitantio suscitata ẽ. Miror quod
ñ dicas. nequaquã ꝑpetranda martyria. Dm̃ enim
qui sanguinẽ tauiorũ. hyrcorũq ñ querat: multoma¬
gis hominũ ñ requirere. Qd̃ dũ dix̾is. unmo et si ñ di¬
xeris. ita habeb̾isq iasi dixeris. Qui enĩ reliquias mar¬
tyrũ. asseris cͥc calcandas: ꝓhibes sanguinẽ fundi qͥ
nullo honore dignus c̃. De uigiliis. et ꝑnoctationib

Expanded text:
libros majoris auctoritatis arbitrantur, quam Evangelia; et libros majoris auctoritatis arbitrantur, quam Evangelia; et in ipso credunt esse lumen veritatisparacletum in Montanum venisse contendunt, et Manichaeum ipsum dicunt esse paracletum. Scribit adversum haeresim tuam, quae olim erupit adversum Ecclesiam ne et in hoc quasi repertor novi sceleris glorieris Tertullianus vir cat rectissimo nomine: quia arcuato vulnere in Ecclesiae corpus venena diffundit, quae olim appellabatur Caina haeresis: et multo tempore dormiens vel sepulta, nunc a Dormitantio suscitata est. Miror, quod non dicas, nequaquam perpetranda martyria, Deum enim qui sanguinem hircorum taurorumque non quaerat, multo magis hominum non requirere. Quod cum dixeris; immo et si non dixeris, ita haberis quasi dixeris. Qui enim reliquias martyrum asseris esse calcandas, prohibes sanguinem fundi, qui nullo honore dignus est. 9. Vigiliae et pernoctationes
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Lucerna pedib meis uerbũ tuũ dñe: et lux
tuorũ hominũ. petri et pauli. scđm nos ossa uenerã¬
da. scđm te uilẽ puluisculũ. offert dño sacrificia. et
tumulos eorũ xp̃i arbitratur altaria. Et ñ solũ uniuᷤ
urbis. s totius orbis errant ep̃i. qui cauponẽ uiglan¬
tium contẽpnentes. ingrediunt᷑ basilicas mcetuorum.
inquib pulius uilissimus et fauilla nescio quo iacet
linteamine colligita: Ut polluta omĩa polluat. et qͣsi
sepulchra pharisacͥa foris dealbata sint cũ intus un
ris sui cenosam spurcitiã euomens audes dic̃e. Cogo
cyneres suos amant anime martyrũ. et circũ uolant
ras ultimas deportandũ. Rides de reliquiis martyrũ.
et cũ auctore huius herescos eunonno. eccłiis xp̃i calũ¬
niam situis. nec tali societait terreris. ut eadẽ contra
nos loquaris. que ille contra eccłiam loquitur. Om̃s
sectatores eius. basilicas apłorũ. martyrũq ñ ingre¬
diuntur. ut scilicet mortuũ ad orent eunomiũ. cuiꝰ

Expanded text:
mus: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lux tuorum hominum Petri et Pauli, secundum nos ossa veneranda, secundum te vilem pulvisculum, offert Domino sacrificia, et tumulos eorum Christi arbitratur altaria? Et non solum unius urbis, sed totius orbis errant episcopi, qui cauponem Vigilantium contemnentes, ingrediuntur basilicas mortuorum, in quibus pulvis vilissimus et favilla, nescio quae, jacet linteamine convoluta: ut polluta omnia polluat: et quasi sepulcra pharisaica foris dealbata sint cum intus immris sui coenosam spurcitiam evomens, aut dicere: « Ergo cineres suos amant animae martyrum, et circumvolant rras ultimas deportandum! Rides de reliquiis martyrum, et cum auctore hujus haereseos Eunomio, Ecclesiis Christi calumniam struis: nec tali societate terreris, ut eadem contra nos loquaris, quae ille contra Ecclesiam loquitur? Omnes enim sectatores ejus basilicas apostolorum et martyrum non ingrediuntur, ut scilicet mortuum adorent Eunomium, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ram. si ñ epłaris breuitas pudorẽ nobis tacendi impo¬
neret. et si tu librorũ ipsius ad nos uoluisses mittere
mus. Nunc aut̃ aerẽ uerbauimus. et ñ tam illiꝰ infi¬
delitatẽ que om̃ib patet. quã nrãm fidẽ aꝑuimus.
Ceterũ si uolueris longiorẽ nos. aduersus eum librũ
scribere. mitte nenias iltiꝰ ⁊ĩeptias ut ioħem baptistam
audiat predicantẽ iã seccriᷤᷤ adradicẽ arbcriᷤᷤ postta ẽ. Om̃is
arbor que ñ facit fructũ excidetur. et in ignẽ mittet᷑.

Expanded text:
ram, si non Epistolaris brevitas pudorem nobis tacendi imporam, si non Epistolaris brevitas pudorem nobis tacendi imponeret: et si tu librorum ipsius ad nos voluisses mittere mus. Nunc autem aerem verberavimus, et non tam illius infidelitatem. I quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. ceterum, si uolueris longiorem nos aduersum eum librum scribere, mitte nemas illius et ineptias, ut Iohannem Baptistam audiat praedicantem: iam securis ad radices arborum posita est. omnis arbor, quae non fac
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ intretis intẽptationẽ. sp̃c promptus. s caro in
firma. Et inalio loco propħa dicit. Media nocte
surgebam. ut confiterer tibi. suꝑ iudicia iustitie
tuc. dñm quoq in euãgłio legimus ꝑ noctasse. et
apłos clausos carc̾e tota nocte uigilasse. ut illis psal¬
len tib terra quateret᷑. custos carcetis cred̾ct. magis¬
tratus et cuutas terrerent᷑. Loquit̃ paulus: oationi
insistite. uigilantes in ea. Et ĩ alio loco. Inuigiliis
stequent̃. Dormiat itaq uigilantius. et abext̾mi¬
natore egypticũ egyptiis dormiens suffocet᷑. nos di¬
camus cũ dauid ñ dormitauit. neq dormiet qui
custodit isrł: ut ueniat ad nos sc̃s ethyr. qui in terp̃¬
tatur uigl. Ft siquando propt̃ pecata nĩa dorim¬
erit. dicamus ad eũ. Exitge. ut qͥd dormitas dñe: Er¬
citemusq illũ. et nauicula fluctuante clamemus.
Magistet saluos nos fic: ꝑimtis. Putta dictareuolue¬

Expanded text:
ut non intretis in temptaut non intretis in temptafirma . Et in alio loco Propheta decantat: Media nocte surgebam, ut confiterer tibi, super judicia justitiae tuae . Dominum quoque in Evangelio legimus pernoctasse, et Apostolos clausos carcere tota nocte vigilasse, ut illis psallentibus terra quateretur, custos carceris crederet, magistratus et civitas terrerentur. Loquitur Paulus: Orationi insistite, vigilantes in ea . Et in alio loco: In vigiliis frequenter . Dormiat itaque Vigilantius, et ab exterminatore Aegypti cum Aegyptiis dormiens suffocetur. Nos dicamus cum David: Non dormitabit, neque dormiet, qui custodit Israel ; ut veniat ad nos sanctus, et AIR, qui interpretatur vigil . Et si quando propter peccata nostra dormierit, dicamus ad eum: Exurge, quid dormitas, Domine ? excitemusque illum, et navicula fluctuante, clamemus: Magister, salvos nos fac, perimus. 4. Plura dictare volue
Abbreviated transcription (Latin):
sacrilegiũ tantũ patienter audire ñ possũ. Legi em̃
siromasten finees. aust̾itatẽ helye. zelũ symonis cha¬
nanci. petri seueritatẽ ananiam & saphiram truci¬
dantis. pauliq constantiam: qui elimã magũ iuis
dñi resistentẽ. eterna cecitate dãpnauit. Non est
tuus. et uxor que ẽ insinu tuo. deprauare te uoluenit
auintate. sit manꝰ tua suꝑ eos: et effundes sanguinẽ
eorũ. et auferes malũ demedio isrł. lt̾m dicã. Ergo
martyrũ immunde sunt reliquie: & quid passi
sunt apłi. ut ĩmundũ stephani corpus. tanta fune¬
ris ambitione precederent. et facerent ei planctũ
magnũ: ut illorũ luctus in nrm gaudiũ uertere¬
tur. Nam qd̾ dicis eum uigilias execrari:. facit et
hoc contra uocabulũ suum: ut uelit dormire ui¬
gilantiꝰ et ñ audiat saluatorẽ dicentẽ. Sicñ potu¬
istis una hora uigilare mecũ: Nigilate et orate.

Expanded text:
sacrilegium tantum patienter audire non possum. legi enim sacrilegium tantum patienter audire non possum. legi enim siromasten Finees, austeritatem Heliae, zelum Simonis Chananaei, Petri seueritacem Ananiam et Sapphiram trucidantis Paulique constantiam, qui Elymam magum uiis domini resistentem aeterna caecitate damnauit. non est rater tuus et amicus et uxor, quae est in sinu tuo, deprauare te uoluerit a ueritate, sit manus tua super eos et effundes sanguinem eorum et auferes malum de medio Israhel. iterum dicam: ergo martyrum inmundae sunt reliquiae ? et quid passi sunt apostoli, ut inmundum Stephani corpus tanta funeris ambitione praecederent et facerent ent ei planctum magnum, ut illorum luctus in nostrum gaudium uerteretur? nam quod dicis eum uigilias execrari, facit et hoc contra uocabulum suum, ut uelit dormire Uigilantius et non audiat saluatorem dicentem: sic non potuistis una hora uigilare mecum? uigilate et orate,
Abbreviated transcription (Latin):
tium iacebat ĩmundũ: Ergo omĩa castra isrłiti¬
ci exercitus. et popłi dei fuere ĩmunda. quia ioseph.¬
et patriarcharũ corpora pertabant insolitudine.
& ad scãm terrã immundos cyneres ꝑtulerunt :
loseph quoq qui intypo precessit dñi saluatoris.
sceleratus fuit: qui tanta ambitione iacob inhebron
ossa portauit. ut ĩmundũ patr̃e auo. attauoꝰ socia¬
ret immundis. et mortuũ mortuus copularet :
Precidenda lingua a medicis. immo insanũ curan¬
dũ caput. ut qui loqui nescit. discat aliquando retice
re. Ego uidi hoc aliquando portentũ. et testimoniis
scriptuarũ. quasi uinculis hypochratis. uoluiligare
furiosũ. s abiit excessit. euasit. erupit: et int hadrie fluc¬
tugoitiq regis alpes. in uos declamando clamauit.
Quicqͥd eñĩ amens loquit᷑. uociferatio et clamor est
appellandũ. Tacita me forsitã cogitatione reprehen¬
das: cur inabsent̾ẽ inuchar. fateor tibi dolorẽ meum:

Expanded text:
tium iacebat inmundum? ergo omnia castra Israhelititium iacebat inmundum? ergo omnia castra Israhelitici exercitus et popet Patriarcharum corpora portabant in solitudine: et ad sanctam Terram, immundos cineres pertulerunt? Joseph quoque, qui in typo praecessit Domini Salvatoris, sceleratus fuit; qui tanta ambitione, Jacob in Hebron ossa portavit; ut immundum patrem, avo et atavo sociaret immundis, et mortuum mortuis copularet? O praecidendam linguam a medicis, imo insanum curandum caput; ut qui loqui nescit, discat alire. ego, ego uidi hoc aliquando portentum et testimoniis scripturarum quasi uinculis Hippocratis uolui ligare furiosum, sed abiit, excessit, euasit, erupit et inter Adriae fluctus Cottiique regis Alpes in nos declamando clamauit. quidquid enim amens loquitur, uociferatio et clamor est appellandus. Tacita me forsitan cogitatione reprehendas, cur in absentem inuehar. fateor tibi dolorem meum:
Abbreviated transcription (Latin):
eructuaret ĩm̃dissiã cͣpulã ⁊ cũ iuili anoꝑsocutore scõꝵ
basilicas aut destrueret aut intẽpla conuerteret:
Miror scm̃ ep̃m. incuius parrochia c̾e prb̃r dicit᷑.
ad quiescere furori eius. et ñ uirga apłica uirgaq
ferrea confringere uas inutile. & tradere inintitũ
carnis ut sp̃c saluus fiat. Memineritq illiꝰ dicti ui¬
debas furẽ & cũ eo currebas. et cũ adulteris portio¬
nẽ tuam ponebas. Et malio loco. Inmatutino int̾¬
ficiebam om̃s peccatores terre: ut disꝑderẽ deciuita¬
te dñi om̃s oꝑantes miquitatẽ. & it̾m. Nonne odi¬
entes te dñe odio habui: et suꝑ inunicos tuos tabes¬
cebam: ꝑfecto odio oderam illos. Si ñ sunt hono¬
rande reliquie martyrũ: quomͦ legimus. preciosa
in conspectu dñi mors scõrum eiꝰ: Si ossa eorum
polluunt contingentes. quom helyseus mortuus
mortuũ suscitauit. et dedit uitã qd iuxta uigilan¬

Expanded text:
eructuaret inmundissimam crapulam et cum Iuliano, persecutore sanctorum, eructuaret inmundissimam crapulam et cum Iuliano, persecutore sanctorum, basilicas aut destrueret aut in templa conuerteret? Miror sanctum episcopum, in cuius parrochia esse presbyter dicitur, adquiescere furori eius et non uirga apostolica uirgaque ferrea confringere uas inutile et tradere in interitum carnis, ut spiritus saluus fiat. meminerit illius dicti: uide bas furem et con currebas cum eo et cum adulteris portionem tuam ponebas. et in alio loco: in matutino interficiebam omnes peccatores terrae, ut disperderem de ciuitate domini omnes operantes iniquitatem, et iterum: nonne odientes te, domine, odio habui et super inimicos tuos tabescebam? perfecto odio oderam illos. si non sunt honorandae reliquiae martyrum, quomodo legimus: pretiosa in conspectu d omini mors sanctorum eius? si ossa eorum polluunt contingentes, quomodo Heliseus mortuus mortuum suscitauit et dedit uitam, quod iuxta Uigilan
Abbreviated transcription (Latin):
Honoramus aut̃ reliquias martyrũ: ut eũ cuius
sunt martyres ad oremus. Honoramꝰ seruos: ut
honor seruorũ redundet ad dnm̃ qui ait: qui uos
suscipit me suscipit. Ergo petri et pauli ĩmunde
sunt reliquie: Eigo moysi corpus ĩmundũ exit.
qd iuxta hebraicam ueritatẽ abipso sepuatũ ẽ dñõ.
& quotienscũq apłorũ. et propħarũ. & om̃iũ marty¬
rũ basilicas ingredimur: totiens ydolorũ templa ue¬
neramur. Accensiq cerei antetumuloᷤᷤ eorũ ydolat̾e
insignia sunt: Plus aliquid dicam qd redundet
inauctoris caput. & insanũ cerebrũ uel sanetur ali¬
quando uel deleat᷑. ne tantis sacrilegiis simplicium
anune subuertant᷑. Ergo & dñi corpus in sepulchro
positũ. ĩ mundũ fuit. Et angłi qui candidis uesti¬
b utebant᷑. mortuo cadaucri. atq polluto prebebãt
excubias ut pꝰ multa scła dormitantiꝰ samtnaret ĩ mo

Expanded text:
honoramus autem reliquias martyrum, ut eum, cuius honoramus autem reliquias martyrum, ut eum, cuius sunt martyres, adoremus, honoramus seruos, ut honor seruorum redundet ad dominum, qui ait: qui uos suscipit, me suscipit. ergo Petri et Pauli inmundae sunt reliquiae? ergo Moysi corpusculum inmundum erit, quod iuxta Hebraicam ueritatem ab ipso sepultum est domino? et quotienscumque apostolorum et prophetarum et omnium martyrum basilicas ingredimur, totiens idolorum templa ueneramur accensique ante tumulos eorum cerei idolatriae insignia sunt ? plus aliquid dicam, quod redundet m auctoris caput et insanum cerebrum uel sanet aliquando uel deleat, ne tantis sacrilegiis simplicum animae subuertantur. ergo et domini corpus in sepulchro positum inmundum fuit et angeli, qui candidis uestibus utebantur, mortuo cadaueii atque pollute praebebant excubias, ut post multa saecula Dormitantius somniaret, immo