comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pinquauer̃t ꝑsequentes me iniquitate.
Hoc ẽ Qui cũ inquitate me ꝑpsequebant᷑.
quantomagis in appropinq̃uer̃t tanto ãpliꝰ
am̃ tuũ. diliges ꝓorimũ tuũ. N g̃ oder̃ĩ frc̃m.
ne dicat᷑ mͥ. Si frc̃m tuum ñ diligis qũe uideᷤᷤ.
qͣmͣ podes dm̃ diligere qũe ñ uides: Nescis
ñ diligis xp̃i. si fr̃em ñ diligis. Gͣ ꝑsecutor

Expanded text:
e iniquitate, hoc est qui cum iniquitate me persequebantur. quanto magis mihi adpropinquauerunt, tanto amplius deum tuum, diliges proximum tuum. non ergo oderim fratrem, ne dicatur mihi: si fratrem tuum non diligis quem uides, quomodo potes deum diligere quem non uides ? nescis non diligis Christi, si fratrem non diligis. Ergo persecutor
Abbreviated transcription (Latin):
& tu dm̃ uidebis. Beati enimi mundo corde.
ꝓpcesdñẽ. & om̃ia p̃cepta tua uitas. Iudcus
hoc potest dicere: qui ñ recipit dnm iħm.
Separauit enim se: nec inuitate s in umbra
credit. Quom̃ dic̃ p̃cepta tua uitas. cum gr̃a
agnoscat. qui ueritate ⁊plenitudie circum¬
cisionis suş totum mundũ redemit: Ocꝰ tauis
ũsus ẽ. Initio cognoui de testimoniis duis. qr

Expanded text:
et tu deum uidebis; beati enim m u ndo corde, et tu deum uidebis; beati enim m u ndo corde, e, et omnia praecepta tua ueritas. Iudaeus hoc non potest dicere, qui non recipit dominum Iesum; separauit enim se nec in ueritate, sed in umbra credit. quomodo dicit: praecepta tua ueritas, cum gratiagnoscat, qui ueritate et plenitudine circumcisionis suae totum mundum redemit? Octauus uersus est: initio cognoui de
Abbreviated transcription (Latin):
ñ retinet: ñ cogit inuitos: s neq fastidit
omia. npse ẽ. caput corꝑis ȩccłȩ. inqͦ omnis
inhabitat plenitudo: s: plcrosq ab eo pecca¬
ta sccernunt. De quib dic tumẽ. Ec̃ce qͥ elon¬
gant se ate ꝑibunt. Unde sc̃s ait. ¶ͥ autẽ
adherere dõ bonum ẽ. Et apłs ait: ñ longe
subministrans. om̃ib presto ẽ. bonitatis suȩ
mumere: s: ꝓpior ẽ illis qui contͥto sunt corde.
¶ d̾ uccius quoq ꝑ enigmata hẏstoria docet
¶oyses inmontis syna suꝑcilio erat. ⁊ erat
solus ppłs inualle mimo montis: prb̃ri in
parte montis supͣ merita plebis. s plurimo
int̾uallo amoysi meritis separati. Non om̃s
inũtice. neq in imo om̃s. s. ppłs. moyses solꝰ
inuertice yna montis: qui latina in t̃p̃¬
tatione dicit᷑ temptatio. Et tu si sup᷑ tẽpta¬
tiones ascenderis. ⁊ conito corde detuleris
p̃cemdo. ꝓacimꝰ eris. Simumdd c̃orde fucris.

Expanded text:
non retinet, non cogit in- \' sed neque fastidit non retinet, non cogit in- \' sed neque fastidit omnia et ipse est caput corporis ecclesiae in quo omnis inhabitat plenitudo. sed plerosque ab eo peccata secernunt, de quibus dictum est: ecce qui elongant se a te peribunt. unde sanctus ait: mihi autem adhaerere deo bonumest, et apostolus ait non longe bus gratiam subministrans omnibus praesto est bonitatis suae munere, sed propior est illis qui contrito sunt corde. Quod uetus quoque per aenigmata historia docet. Moyses In montis Sina supercilio erat et erat solus. populus in ualle in imo montis, presbyteri in parte montis supra merita plebis. sed plurimo interuallo a Moysi meritis separati. non omnes in uertice neque in imo omnes, sed populus; Moyses solus in uertice Sina montis. qui Latina interpretatione dicitur \'temptatio\'. et tu, si supra temptationes ascenderis et contrito corde detuleris precem. deo proximus eris, si mundo corde fueris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥam iudicauerit: iũbi a se splendorẽ staltꝰ
aũtat. ac sibi inferat insipientiȩ ocitatem.
causari potit. qd sol iustitiȩ noluerit int̾re.
aut infirmitatẽ luminis cęlestis arguere:
Pulsat ranitam tuã di ũbum. Siquis mͥ apu¬
erit inquit. intrabo. Siquis gͦ ñ aꝑuerit.
nũqͥd ñ ingredientis: ⁊ ñ magis ñ aꝑientis ẽ.
culpa: Nicħ̃ qͥdem d̾o ẽ. obseratum. ncb̾ clau¬
sum ȩc̃no lumini: s portas malitiȩ dedignat᷑
aꝑire: condauia ñ uult penctre nequitiȩ.
Anũ cum animȩ nr̃e uigor putr̃e corꝑis resu¬
giat poetionẽ. qͦ eiꝰ grãm corruptiartꝰ sentire
ũ possint: dis̃ corrupte ammȩ m̃bra quodam
dignat᷑ babitare: Animȩ tam̃ uigor. ꝑcorpꝰ
om̃e diffundit᷑. Siue manꝰ. siuc pes. siue digitꝰ.
particeps sensus ẽ. Dĩ pot̃ alicubi ac ẽẽ sapi¬
entia: alicubi ciꝰ de eẽ marestas: Sane fugienteᷤᷤ

Expanded text:
propriam iudicauerit et uerbi a se splendorem stultus propriam iudicauerit et uerbi a se splendorem stultus auertat ac sibi inferat insipientiae caecitatem, causari poterit, quod sol iustitiae noluerit intrare, aut infirmitateni luminis caelestis arguere ? pulsat ianuam tuam dei uerbum. s i quis mihi aperuerit, inquit, intrabo. si quis ergo non aperuerit, numquid non ingredientis et non magis non aperientis est culpa? nihil quidem deo est obseratum, nihil clausum aeterno lumini, sed portas malitiae dedignatur aperire, conclauia non uult penetrare nequitiae. An uero. cum animae nostrae uigor putrem corporis refugiat portionem, quod eius gratiam corrupti artus sentire non possint, deus corruptae animae membra quaedam dignatur habitare ? animae tamen en uigor per corpus omne diffunditur, siue manus siue pes siue digitus particeps sensus est: dei potest alicubi deesse sapientia, alicubi eius deesse maiestas? sane fugientes
Abbreviated transcription (Latin):
quat sibi. Sic̃ enim ase sulgorẽ solis excdludit
qui fenestras domꝰ suȩ clauserit. locumq tenc¬
brosum in quo diũset᷑ degerit: ita qui se aũ¬
ut a sole iustitiȩ ñ potest splendorẽ eiꝰ aspi¬
cere. Intenebris ambulat: ⁊ mom̃nium luce
ipse sibi causa ẽ. cecitatis. Aꝑi gͥ fenestras tuas.
ut tota domꝰ tua ueri fulgore solis illuceat.
Aꝑi ocłos tuos: ut uideas orientẽ tͥ solẽ iustiaiş.
S caue. ne cos ulla stipulȩ festuca ꝑturbet.
Si quid sordis mocło ments fuerit tuȩ. ñ po¬
teris intueri: siquid egͥtudinis plus gͣuabit.
Consusam ocłor aciem lux ferit: maioremq
dolorem excitat. Sit gͣ simplex ocłs tuus.
ne incipiat totum corpus tuũ ec̃ tenbrosum:
iuacillet in lumine. sic̃ sunt oȩcoꝵ uestigia.
Nũqͥo siquis ostia domꝰ suç daudat: solis est
culpa qd ñ illuminat domũ ciꝰ: ẜ siquis pec¬
catoꝵ suoꝵ repagulis obserandam mentem

Expanded text:
quat sibi. sicut enim a se fulgorem solis excludit, quat sibi. sicut enim a se fulgorem solis excludit, qui fenestras domus suae clauserit locumque tenebrosum in quo deuersetur elegerit, ita qui se auerterit a sole iustitiae non potest splendorem eius aspicere, in tenebris ambulat et in omnium luce ipse sibi causa est caecitatis. aperi igitur fenestras tuas, ut tota domus tua ueri fulgore solis inluceat, aperi oculos tuos, ut uideas orientem tibi solem iustitiae, sed caue ne eos ulla stipulae festuca perturbet. si quid sordis in oculo mentis fuerit tuae, non poteris intueri, si quid aegritudinis, plus grauabit; confusam oculorum aciem lux ferit maioremque dolorem excitat. sit ergo simplex oculus tuus, ne incipiat totum corpus tuum esse tenebrosum et uacillet in lumine, sicut sunt caecorum uestigia. Numquid, si quis ostia domus suae claudat, solis est culpa, quod non inluminat domum eius ? ergo si quis peccatorum suorum repagulis obserandam mentem
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ñ pueniunt. cum discussis nocꝰtis aut nubiũ
tenebris illuminat t̾ras. incelo fulget. in mari
rutilat. feruet int̾ris: de sole g̃ ñ dubitas ad̾
ubiq resplendeat: de do cdubitas ꝗd̾ubiq ful¬
grat: Splendor głe ciꝰ ⁊imago substantiȩ qͥo
ñpenctret ũbum di. splendor ȩc̃nus. qͥ etiam
occulta mentis illuminat: quȩ ñ potest sol
iste pesc̾re: Uerbum enimdi. gladiꝰ sꝑitał ẽ.
usq ad diuisiones animȩ atq artuum medul¬
larumq ꝓueniens. Deqͦ dic̃ iustꝰ ad mariam.
Et tuam ipsiꝰ animam ꝑtransibit gladiꝰ: ut
reuelent᷑ multoꝵ cordium cogitationes. Pene¬
trat qͥ anima: ⁊ quasi candor ȩc̃nȩ lucis illustrat.
S qũa uis diffuse ꝑ om̃s: i in om̃s:⁊ supͣ om̃s
potestatis sit. qr om̃ib ortus ex rurgine ẽ. &
bonis ⁊ mał. sic̃ ⁊solem suum oriri iubet suꝑ
bonos ⁊ malos: illum tam̃ fouet qͥ appropin¬

Expanded text:
eius non perueniunt, cum discussis noctis aut nubium eius non perueniunt, cum discussis noctis aut nubium tenebris inluminat terras ? in caelo fulget, in mari rutilat, feruet in terris —, de sole ergo non dubitas quod ubique resplendeat, dedeodubitas quod ubique fulgeat splendor gloriae eius et imago substantiae ? quid non penetret ueroum dei, splendor aeternus, qui etiam occulta mentis inluminat quae non potest sol iste penetrare? uerbum enim dei gladius spiritalis est, usque ad diuisiones animae atque artuum medullarumque perueniens. de quo dicit iustus ad Mariam: et tuam ipsius animam pertransibit gladius, ut reuelentur multorum cordium cogitationes. Penetrat ergo animam et quasi candor aeternae lucis inlustrat. sed quamuis diffusae per omnes et in omnes et supra omnes potestatis sit. quia omnibus ortus ex uirgine est, et bonis et malis, sicut et solem suum oriri iubet super bonos et malos, illum tamen fouet qui adpropin
Abbreviated transcription (Latin):
añs. Uig desicit qui implet om̃ia: Aut qͣmͦ
de plenitudine eiꝰ om̃s accipimꝰ: nͥ om̃ib appro¬
pmquet. Deniq dauiosciens illum ubiq eẽ &
implere cȩlum ⁊ trã. maria. ait. Q ibo asp̃u tuo.
ant qͥ sugiam afacictua: Si ascendero ingclum
ibies: si descendero ininfernumades. Si sũpsero
pennas incas ante ltcẽ: i habitẽ in nouissimo
maris: & enim ibi manꝰ tua deducet me: ⁊ tene¬
bit me dextera tua. Qũã cito significauit ubiq
tͥnitatis exp̃ssaẽ. Si quidem hȩc ꝑ os ꝓphe locutꝰ
ẽ. di filius. inꝑsona hominis locutꝰ.: qͥꝑ in¬
carnationem descendit int̾ras. ꝑ resurrectio¬
nem ascendit in celum: ꝑ corꝑis mortẽ penetͣ¬
uit infernum. ut solueret alligatos. Aut si
sp̃s. Ancum de sole dubitare nequeamꝰ. qd ꝓ
cedente die. toto orbe radios disfundat suos
& om̃ib lumen insundat. quẽ etiam illi qui
uidere ñ possunt. sentiunt tam̃ acris ipsius
fotu eẽ p̃sentẽ: libi enim dͥcẽ. calor illiꝰ q̃ radii

Expanded text:
qui implet omnia aut quomodo de plenitudine eius omnes accepimus, nisi omnibus adpropinquet? Denique Dauid, sciens illum ubique esse et implere caelum et terras et maria, ait: quo i bo a spiritu tuo aut quo fugiam a facietua?si ascendero in caelum tuibi es, si descendero in infernum ades; si s u mps ero pennas meas ante lucem et habitem in nouissimo o maris. etenim ibi manus tua deducet me et tenebit me dextera tua. quam cito significauit ubiquetrinitatis expressa est, siquidem haec per os prophetae locutus est dei filius, in persona hominis locutus qui per incarnationem descendit in terras, per resurrectionem ascendit in caelum, per corporis mortem penetrauit infernum, ut solueret alligatos. aut si us dei spiritus. An cum de sole dubitare nequeamus, quod procedens toto orbe radios diffundat suos et omnibus lumen infundat. quem etiam illi qui uidere non possunt sentiunt tamen aeris ipsius fotu esse praesentem — ubi enim deest calor illius ? quo radii
Abbreviated transcription (Latin):
separat ab ȩc̃ña uita. Lex enmuita ẽ. Deniq
ostendens ꝓpħa legẽ di ait. Eccc ista ẽ uita:
qm̃ qͥ fac̃ quȩ legis sunt uiuet in eis. Qd̃ legi
utiq conuenit sꝑitali. Et fortasse qui mͥ
appropinquat. ut noceat mͥ: dũ scparat᷑

Expanded text:
na uita; lex enim uita est. denique ostendens propheta legem dei ait: ecce ista est uita, quoniam qui facit quae legis sunt uiuet in eis, quod legi utique conuenit spiritali. et fortasse qui mihi adpropinquat, ut noceat mihi, dum separatur
Abbreviated transcription (Latin):
adẽ.llec fugere eum possumꝰ si offendimꝰ:
Inec fallere si delinqͥmꝰ: nec amitiuꝰ si colamꝰ.
Spcctat oĩa di: om̃ia uidet. Assistit singłis
dicens: ds apꝓpinquans egosum. Et quom̃
pocest de cẽ alicubi ds: cum de sp̃u di legeris
sp̃s añi repleuit orbem t̾rarũ: Quia ubi dñi

Expanded text:
adest: nec fugere eum possumus, si offendimus: nec fallere, si delinquimus: nec amittimus, si colamus. Spectat omnia Deus, omnia videt, assistit singulis, dicens: Deus appropinquans ego sum ? Et quomodo potest deesse alicubi Deus, cum de Spiritu Dei legeris: Spiritus Domini replevit orbem terrarum ? Quia ubi Domi
Abbreviated transcription (Latin):
constitueret. lucere suꝑt̾ram ꝓbanit singula. g
decoꝵ hoc qd insingulis mundi partib fͣnntslat
inumũ sitate resplendint: sic̃ ꝓbat sapientia di¬
ccns. Ego eram cui ad plaudebant. cum letaretar
cebe ꝑfecto. Similit̃ gͦ ⁊ infabrica humani corꝑis
grata ẽ. uiniuscuiusq m̃bri portio. s: plus in com¬
mune compositio m̃broꝵ. apta delectat.: qd̾ ita
sibi quadrare ⁊ conuentre uideant᷑. Siquis igit᷑¬

Expanded text:
constitueret lucere super terram, probavit singula. Ergo constitueret lucere super terram, probavit singula. Ergo decorum hoc, quod in singulis mundi partibus elucebat, in universitate resplenduit, sicut probat Sapientia, dicens: Ego eram cui applaudebat . . . . . cum laetaretur orbe perfecto . Similiter ergo et in fabrica humani corporis grata est uniuscujusque membri portio: sed plus in commune compositio membrorum apta delectat, quod ita sibi quadrare et convenire videantur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
spectat᷑ corpore. Est etiam speciale: qd̾ in parte
aliqua nitet. Illud gmn̾a̾le itaẽ: ac siȩquabilem
formã atq uniũsitatẽ honestatis in om̃i ac ha suo
babeat concinentẽ: cumom̃is sibi eiꝰuita consen¬
tit: nec in illo aliqua rediscrepat. Hoc speciale:
cum aliquẽ ac lum insuis ht̃ uircutib p̃minentẽ.
rã. Ait enim a płi quasi int̾rogans. Decet mulie
rẽ ñuclatã orarc dm̃: Nec ipsa natura docet uos.
qd̾ uir quidẽ si comã ht̃ ignominia ẽ illi: qm̃ contͣ
naturã ẽ. Et itm dic̃. Mulier uͦ si capillos habeat.
gła ẽ . illi. est enim scd̾m natur̃a: qm̃quidẽ capilli
nec acceptam nr̃a malitia nutaret. Habes hoc de¬
cor generale: quia fec̃ ds mundi istius pulchritu¬
dinẽ. Habes ⁊ ꝑ partes: quia cum faceret. drs lucẽ
⁊diẽ. nocꝰ ttmq distingueret. cum conderet glumt &¬
⁊ĩt̾ras ⁊maria separaret: cum solem ⁊ lim̃a: istellas.

Expanded text:
spectatur corpore: est etiam speciale, quod in parte spectatur corpore: est etiam speciale, quod in parte aliqua enitet. Illud generale ita est, ac si aequabilem formam atque universitatem honestatis in omni actu suo habeat concinentem; cum omnis sibi ejus vita consentit, nec in ulla aliqua re discrepat: hoc speciale, cum aliquem actum in suis habet virtutibus praeeminentem. rat vos quod vir quidem si comam habeat, ignominia est illi; quoniam contra naturam est ? Et iterum dicit: Mulier vero si capillos habeat, gloria est illi . Est enim secundum naturam, quoniam quidem capilli nec acceptam nostra malitia mutaret! 223. Habes hoc decorum generale, quia fecit Deus mundi istius pulchritudinem. Habes et per partes, quia cum faceret Deus lucem, et diem noctemque distingueret , cum conderet coelum, cum terras et maria separaret, cum solem et lunam et stellas
Abbreviated transcription (Latin):
ncħ germinat. Habes hoc iñris aliqũãto ex p̃tłiꝰ.
Dic̃ eim dauid. Dñsregnauit. decor̾e mduit. Et apłs
ait. Sicut in die honeste ambulate: qd̾ grecidicunt
euschemõs. Hoc autẽ ꝓpric significat: bono habitu.
bona specie. Ns̃gͥ pͥmũ hominẽ cum conderet. bona
habitudine. bona m̃boꝵ. compositione formauit.
⁊ optimã ei speciẽ dedit: iremissionẽ ñ dederat pec
cie assumpsit decorẽ redemptionis humanȩ: ⁊ ido
alibi dic̃. Te decet hynmiꝰ dis in fyon: hocẽ. dicere
honestũ ẽ. ut te timeamꝰ. te diligamꝰ. te p̃cemur. te
honorificemꝰ scͥptũ ẽ enim. Om̃ia nr̃a bonesta fi¬
ant. S possumꝰ ⁊ homiñe timere : diligere. rogare.
honorare. Nymnꝰ spectalit̃ dõ dicit᷑. Hoc tãꝗ̃ excel
siuscetis ẽ decoꝵ: qd̾ deferimꝰ dõ. ¶ulierẽ quoq
in habitu ornato orare conucnit: s. specialit̃ eam
decet orare uelatã: ⁊ orare ꝓmittentẽ castitatẽ ꝑ
puniũ sitatẽ fundit᷑ honestatis: ⁊ quasi intoto

Expanded text:
aliquanto expressius. Dicit enim David: Dominus regnavit, decorem induit . Et Apostolus ait: Sicut in die, honeste ambulate . Quod Graeci dicunt εὐσχημόνως, hoc autem proprie significat, bono habitu, bona specie. Deus ergo primum hominem cum conderet, bona habitudine, bona membrorum compositione formavit, et optimam ei speciem dedit. Remissionem non dederat pecccie assumpsit decorem redemptionis humanae. Et idealibi dicit: Te decet hymnus, Deus, in Sion ; hoc est dicere: Honestum est ut te timeamus, te diligamus, te precemur, te honorificemus; scriptum est enim: Omnia vestra honeste fiant . Sed possumus et hominem timere, diligere, rogare, honorare: hymnus specialiter Deo dicitur. Hoc tamquam excelst decorum, quod deferimus Deo. Mulierem quoque in habitu ornato orare convenit: sed specialiter eam decet orare velatam, et orare promittentem castitatem cum per universitatem funditur honestatis, et quasi in toto
Abbreviated transcription (Latin):
runt supplicia: cesserunt tortores: ñ defecerunt. mar¬
tyres. Alius corio capitis exutus. speciẽ mutaua̾t: uirtu¬
tẽ auxerat. Alius lingña. iussus amputandã ꝓ
bat moysentacentẽ. Plus audit tacitas cogitati¬
ones suoꝵ. ꝗͣ uoces om̃iũ. L inguȩ flagllũ times.
flagellum sanguinis ñ times : Ht̃ ⁊ sanguis uocẽ.
suã. quȩ clamat ad dm̃: sic̃ clamauit in abd. Quid
de matre loquar: quȩ spectabat lȩta filior quot
funera tot trophea: ⁊ morientiũ uocib tãꝗͣ psal¬
lentiũ cantib delec tabat᷑. pulcher imã uentris
sui cytharam infiliis cernens: ⁊ipietatis ar moniã
om̃ilyre numero dultiorẽ: Quid de bimulis lo¬
quar: qui ante palmã uictoriȩ acceꝑunt. qũa
sensũ nature: Quid de sc̃a agne quȩ induarum
maximaꝵ rerũ posita ꝑiculo castitati s ⁊ salutis
castitatẽ ꝓtexit: salutẽ cum immortalitate cõ-¬

Expanded text:
runt supplicia, cesserunt tortores, non defecerunt marrunt supplicia, cesserunt tortores, non defecerunt martyres. Alius corium capitis exutus, speciem mutaverat, virtutem auxerat. Alius linguam jussus amputandam prbat Moysen tacentem. . Plus audit tacitas cogitationes suorum, quam voces omnium. Linguae flagellum times, flagellum sanguinis non times? Habet et sanguis vocem suam, qua clamat ad Deum, sicut clamavit in Abel . 202. Quid de matre loquar, quae spectabat laeta filiorum quot funera tot trophaea, et morientium vocibus tamquam psallentium cantibus delectabatur, pulcherrimam ventris sui citharam in filiis cernens, et pietatis harmoniam omni lyrae numero dulciorem ? 203. Quid de bimulis loquar, qui ante palmam victoriae acceperunt, quam sensum naturae? Quid de sancta Agne, quae in duarum maximarum rerum posita periculo, castitatis et salutis, castitatem protexit, salutem cum immortalitate com
Abbreviated transcription (Latin):
ducẽ. securior adũsus uiginti milia exercitꝰ regis
cũ oclingentis uiris bellũ adorsus. uolentib his
cedere ne multitudine oppͥmerent᷑: głosã magis
mortẽ ꝗͣ turpẽ fugã suasit: ne crim̃ inqt nr̃ȩ
diei inuesꝑam dimicaret᷑: dextrũ cormi in quo
ualidmsimã manũ ao ũtit bostiũ agg̃iꝰ facile
S: dum fugientes sequit᷑: a t̃go uulneri locũ p̃buit.
a suis ⁊ cum duob tantum relictꝰ. reparauit bel¬
lũ. Aũtit hostẽ: sugitantos suos ad societatẽ reuo¬
cauit tͥũphi. Habes fortitudinẽ bellicã: in qͦ ñ me-¬
diocris honesti ac decoris forma ẽ: qd̾ mort̃e ser¬
uituti p̃ferat ac turpitudim. Quid autẽ de mar¬
tyrum dic̃a passionib: Et ne longuis euagemur:
ñ minorẽ de suꝑbo rege antiocho machabei pue¬
rireuexer̃t tͥumphum: quã parentes ꝓprii. Siqͥdẽ
illi armati. isti sine armis uicer̃t. Stetit inuicꝰta
sept̃t pueroꝵ choors. regiis cincꝰta legionib defece¬

Expanded text:
ucem, securior adversus viginti millia exercitus regis, cum nongentis viris bellum adorsus, volentibus his cedere, ne multitudine opprimerentur, gloriosam magis mortem, quam turpem fugam suasit: Ne crimen, inquit, ndiei in vesperam dimicaretur, dextrum cornu, in quo validissimam manum advertit hostium, aggressus facile Sed dum fugientes sequitur, a tergo vulneri locum praebuit: a suis, et cum duobus tantum relictus reparavit bellum, avertit hostem, fugitantes suos ad societatem revocavit triumphi? 201. Habes fortitudinem bellicam, in qua non mediocris honesti ac decori forma est; quod mortem servituti praeferat ac turpitudini. Quid autem de martyrum dicam passionibus? Et ne longius evagemur, non minores de superbo rege Antiocho Machabaei pueri revexerunt triumphos, quam parentes proprii. Siquidem illi armati, isti sine armis vicerunt . Stetit invicta septem puerorum cohors, regiis cincta legionibus: defece
Abbreviated transcription (Latin):
imphum. Ionathan ad olescens uircutẽ fecit in
magno p̃lio. Quid de machabeis loquar. S: priꝰ
de ppło dicã patrum: qͥ cum ce̾nt paratiad re
hostium dic lacessiti sabbi. maluer̃t uulncrib
osserre nuda corpora qũa repugnare ne uiola¬
rent sabb̃m. Itaq om̃s leci se mortioptulerunt
S machabei considerantes qo exemplo gens om̃is
possit ꝑire: sabb̃o etiã ipsi cum inbellum ꝓuoca¬
rent᷑ ulti sunt innocentiũ nec̃e frm suoꝵ Unde
postia stim̃ulat᷑oe rex antichus cumbellũ accendet
ꝑ duces suos hysiam nicbanorẽ. gorgiam. ita cũ
orientalib suis ⁊ assyriis attritꝰ ẽ copiis: ut qua¬
dragita octo milia inmedio campi atb milib¬

Expanded text:
umphum . Jonathas adolescens virtutem fecit in umphum . Jonathas adolescens virtutem fecit in magno praelio . Quid de Machabaeis loquar ? 196. Sed prius de populo dicam Patrum, qui cum essent parati ad rehostium die lacessiti sabbati, maluerunt vulneribus offerre nuda corpora, quam repugnare, ne violarent sabbatum. Itaque omnes laeti se obtulerunt morti. Sed Machabaei considerantes quod hoc exemplo gens omnis posset perire, sabbato etiam, cum ipsi in bellum provocarentur, ulti sunt innocentium necem fratrum suorum. Unde postea stimulatus rex Antiochus, cum bellum accenderet per duces suos Lysiam, Nicanorem, Gorgiam, ita cum Orientalibus suis et Assyriis attritus est copiis, ut quadraginta et octo millia in medio campi a trib
Abbreviated transcription (Latin):
sũꝗd rapmis diuitiȩ coaceruatȩ de quib tanta
mopib defluebant : Nũqͥo auaritiã census aut
uoluptatis studia cupiditatesq excitauit: Nũqͥd
irium regũ iniuriosa contentio aut seruoꝵ con¬
plebis. qͣminꝰ annuntiaret eã in conspec tu om̃iũ:
Neq enim consentancȩ sunt uitus uirtutes: s. sibi
constant. Quis gͥ tã fortis qũa sc̃s iob: cui scđ̃s ao¬
itdicari pot̃. qui parẽ uixreppit : S. fortasse ali¬
quos bellica desbcos gła tenet ut putant sołã cẽ
p̃liarem fortitudinẽ: ndo me adhȩc deflexisse.
quia illa nr̃is deforet. Quã fortis iłis naue: ut
unop̃lio quinq reges captos st̃neret cum ppłis
suis. Deicum adũsum gabaonita s surgeret
p̃liũ. ⁊ uertret᷑ ne nooc impediret uictoriã. mag¬
nitudine m̃tis ⁊ fidĩ cdamauit. stet sol. sͦ tetit do¬
nec uictoria consũmaret᷑. Gedeon intrecentis
uiris. de ingentippło ⁊ acerbo hoste reuexit tri¬

Expanded text:
Numquid rapinis divitiae coacervatae, de quibus tanta Numquid rapinis divitiae coacervatae, de quibus tanta inopibus affluebant? Numquid avaritiam census, aut voluptatis studia cupiditatesque excitavit? Numquid trium regum injuriosa contentio, vel servorum conplebis, quominus annuntiaret eam in conspectu omnium? Neque enim consentaneae sunt vitiis virtutes, sed sibi constant. Quis igitur tam fortis quam sanctus Job: cui secundus adjudicari potest, qui parem vix reperit? CAquos bellica defixos gloria tenet, ut putent solam esse praeliarem fortitudinem; et ideo me ad haec deflexisse, quia illa nostris deforet. Quam fortis Jesus Nave, ut uno praelio quinque reges captos sterneret cum populis suis ! Deinde cum adversum Gabaonitas urgeret praelium, et vereretur ne nox impediret victoriam, magnitudine mentis et fidei clamavit: Stet sol; et stetit, donec victoria consummaretur. Gedeon in trecentis viris de ingenti populo et acerbo hoste revexit tri
Abbreviated transcription (Latin):
auaritiam sugiat t̃ãꝗ̃. labẽ. quandã q̃ uirtut̃
effeminat. Nicħ enim tã contͣrium fortitudim.
quã lucro uinci. F requent̃ pͥulsis hostib ⁊ i¬
dinita infugã ad ũsarioꝵ acie. dũ ex uuiis celi
capit᷑ p̃liator int̾ipsos quos strauit miserandꝰ
occubuit: ⁊ tͥumphis suis deiec tȩ legiones. dũ
spoliis occupͥ ntͣ hostẽ inse reuocart̃ qͥ sugita
Fortitudo gͥ tã in manẽ pestẽ repellat: ⁊ ꝓterat.
nec tẽptet᷑ cupiditatib nec frangat᷑ meci. q¬
un tꝰ sibi constat. ut fortit̃ om̃ia ꝑsequat᷑ uitia.
tãꝗͣ uirtutis uenena. Iracundiam uelut qͥb dã
ꝓpułset armis quȩ collit consiliũ: ⁊ t̃aꝗͣ egͥtudi¬
nẽ uitet. Głe quoq caueat appetentiã: quȩ freqħit̃
nocint immoderatius expecita. semꝑ autẽ usur
intio obrepsit: Quomꝰ laborẽ egͥtudinis. frigoris.
famis ꝑtulit: Quomꝰ despexit salutis ꝑiculum:

Expanded text:
avaritiam fugiat tamquam labem quamdam, quae virtutem avaritiam fugiat tamquam labem quamdam, quae virtutem effeminet; nihil enim tam contrarium requenter pulsis hostibus, inclinata in fugam adversariorum acie, dum exuviis caesorum capitur praeliator, inter ipsos quos stravit, miserandus occubuit: et triumphis suis dejectae legiones dum 1577 spoliis occupantur, hostem in se revocarunt, qui fugeraFortitudo igitur tam immanem pestem repellat et proterat, nec tentetur cupiditatibus, nec frangatur metu; qvirtus sibi constat, ut fortiter omnia persequatur vitia, tamquam virtutis venena: iracundiam velut quibusdam propulset armis, quae tollat consilium, et tamquam aegritudinem vitet. Gloriae quoque caveat appetentiam, quae frequenter nocuit immoderatius expetita, semper autem usudefuit, vel in vitio obrepsit? Quomodo laborem aegritudinis, frigoris, famis pertulit? Quomodo despexit salutis periculum?
Abbreviated transcription (Latin):
confirmes. ⁊ quȩ iudicaueris leuia. tãꝗͣ nichil
ꝓfutura contempnas. Deinde ut siqͥo accideri
adũsi. idq graue ⁊ acerbum putet᷑: ita feras. ut
nicħp̃ter natur̃a accidisse putes cum legeris.
Nudus sum natꝰ.: nudus exibo: quȩ dñs deddit
dñs abstulit. Et utiq ⁊i filios amiserat: ⁊ facul¬
tates. Seruesq inom̃ib ꝑsonã sapienti sᷤ ⁊ usti
sic̃ seruauit qui ait. Sic̃ dño placuit ita factũ
ẽ: sit nom̃ dñi benedictum. Et infra. Sic̃ una
insipientiũ mulierũ locuta es. Sibona suscipi¬
titudo. quȩ bellum cũ uirtutib gerat. s. qe
sola defendat ornamenta uir tutũ om̃ium &
uditia custodiat: ⁊ quȩ in ex piabili p̃lio aoũs
omĩa uitia decernat: inucta ad labores foecs
adpicula: rigidior ad ũsus ueluptates. dura
adũsus illecebras. quib aurem deferre
nesciat: nec ut dicit᷑ aucdicat: pecuniã negliga.

Expanded text:
confirmes, et quae judicaveris levia, tamquam nihil confirmes, et quae judicaveris levia, tamquam nihil profutura contemnas? Deinde ut si quid acciderit adversi, idque grave et acerbum putetur, ita feras, ut nihil praeter naturam accidisse putes, cum legeris: Nudus sum natus, nudus exibo: quae Dominus dedit, Dominus et abstulit ; et utique et filios amiserat et facultates: servesque in omnibus personam sapientis et justi, sicut ille servavit, qui ait: Sicut Domino placuit, ita factum est, sit nomen Domini benedictum . Et infra, Sicut una insipientium mulierum locuta es: si bona suscepirtitudo, quae bellum cum virtutibus gerat; sed quae sola defendat ornamenta virtutum omnium, et judicia custodiat, et quae inexpiabili praelio adversus omnia vitia decernat, invicta ad labores, fortis ad pericula, rigidior adversus voluptates, dura adversus illecebras, quibus aurem deferre nesciat, nec ut dicitur ave dicat, pecuniam negligat,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis ⁊ obuiare cogitatione ꝓuida reb ꝓfuturis:
ne forte dicat postea. ido ista incidi. quia ñ ar¬
bitrabar posse cuenire. Demq nͥ ex plorentur.
adũsacito occupant. ut inbello in ꝓuisꝰ hostis
uix sustineat᷑ : i sumparatos inueni̾t. facile
oppͥmet. Ita animũ mala in explorata plus
frangunt. In his gͥ duob illa c̃. animi ex cellta¬
tia: ut pͥmũ animꝰ tuus bonis exercitatꝰ cogi¬
tationib mundo corde qd uerũ ⁊ bonestim
ẽ. uideat: bĩ enim mundo corde. qm̃ ipsi eccã
dm̃ uidebunt: atq id qd honestum ẽ. solum
bonũ iudicet: deinde nullis ꝑturbet᷑ occupa¬
tionib: nullis cupitatib flucꝰ tuet. Neq uͦ id
facile quisꝗͣ fac̃. ¶ uid enim tam difficile quam
despicere tanꝗ̃. ex arte aliqua saprentiȩ opes.
aliaq omĩa quȩ plerisq uident᷑ magna atq
p̃celsa: Uenide ut uditium tuũ stabili radione

Expanded text:
mentis, et obviare cogitatione provida rebus futuris, mentis, et obviare cogitatione provida rebus futuris, ne forte dicat postea: Ideo ista incidi, quia non arbitrabar posse evenire. Denique nisi explorentur adversa, cito occupant. Ut in bello improvisus hostis vix sustinetur, et si imparatos inveniat, facile opprimit: ita animum mala inexplorata plus frangunt. 190. In his igitur duobus illa est animi excellentia, ut primum animus tuus bonis exercitus cogitationibus, mundo corde quod verum et honestum est videat: Beati enim mundo corde, quia ipsi etiam Deum videbunt : atque id quod honestum est solum bonum judicet: deinde nullis perturbetur occupationibus, nullis cupiditatibus fluctuet. 191. Neque vero id facile quisquam facit. Quid enim tam difficile quam dispicere tamquam ex arce aliqua sapientiae opes, aliaque omnia quae plerisque videntur magna et praecelsa? Deinde ut judicium tuum stabili ratione
Abbreviated transcription (Latin):
culi: qu a gr̃a p̃parandus ẽ animꝰ. exercendusad¬
constantiã : ut nullis ꝑturbari ammꝰ possit erro¬
rib. nullis frangimolestiis. nullis supplitiis cede¬
re. quȩ difficile quide sustinent᷑. S ꝙ om̃ia sup¬
plitia grauioꝵ supplitior uincunt᷑ formidine:
ido si consilio firmes animũ tuũ. nec aratione
discedendum putes: ⁊ponas diumni uditii metũ.
ꝑpetui supplitii torm̃ta: podes animi subire tole
illud ingenii : siquis pot̾ uigore m̃tis p̃idere
quȩ futura sunt. etam qũa ante oculos locare
qͥd possit accidere ⁊ quid agere debeat suta ac¬
cideris diffimre. In t̾dum duo ⁊tria simul uol¬
uere animoqͣ coniciat. aut singula aut comuncꝰ¬
ta accidere posse. ⁊ aut singulis aut comuncꝰlis
disponere ac lus. quos intelligat ꝓfuturos. for¬
tis gͦ ẽ. uir iñ dissimulare cumaliqͥo immineat:
s. p̃tendere ⁊ tanꝗͣ ex plorare de specula quadã

Expanded text:
culi. Qua gratia praeparandus est animus, exercendaculi. Qua gratia praeparandus est animus, exercendaconstantiam, ut nullis perturbari animus possit terroribus, nullis frangi molestiis, nullis suppliciis cedere. Quae difficile quidem sustinentur: sed quia omnia supplicia graviorum suppliciorum vincuntur formidine, ideo si consilio firmes animum tuum, nec a ratione discedendum putes, et proponas divini judicii metum, perpetui supplicii tormenta, potes animi subire tolerillud ingenii, si quis potest vigore mentis praevidere quae futura sunt, et tamquam ante oculos locare quid possit accidere, et quid agere debeat, si ita acciderit, definire; interdum 51 duo et tria simul volvere animo, quae conjiciat aut singula aut conjuncta accidere posse, et aut singulis aut conjunctis disponere actus quos intelligat profuturos. 189. Fortis ergo est viri non dissimulare cum aliquid immineat, sed praetendere, et tamquam explorare de specula quadam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dicit᷑ uacuitas animi abangorib ut neq
indolorib molliores simꝰ: neq inꝓsꝑis elatio¬
res. Qd si hnlo capessendã rem publicã ad or-¬
tant᷑ aliquos: hec p̃cepta dant: quantomagis
agere quȩ placeant do. ut p̃tendat innobis
inquib peccatum regnet. s arma fortia d̃o quib
peccatum destruat᷑ : moriat᷑ caro nr̃a. ut in ea
om̃is culpa. moriat᷑: ⁊ quasi exmortuis uiuentes
honesti ⁊ decoris officii: stipendia fortitudinis. S
quia in om̃ib quȩ agimꝰ ñ solum qͥd honestum
s: eciã qͥopossibile sit querimꝰ: ne forte aggredi¬
am᷑ aliꝗd. qd̾ ñ possimꝰ exequi. Uñ nos tẽꝑe ꝑsecu¬
tionis de ciuitate inciuitatẽ concedere. immo ut
ũbonło utar fugere uult dñs: ne tamnere aliquis
dũ martyrii desiderat głam offerat se ꝑiculis.
quȩ fortasse caro infirmior aut remissior animꝰ
ferre ac tolerare ñqueat. Nec rursus ꝓpt̃ igna¬
urã cedere quis ac descrere fidem debet metu ꝑi¬

Expanded text:
quae dicitur vacuitas animi ab angoribus; ut neque in doloribus molliores simus, neque in prosperis elatiores. Quod si hi qui ad capescendam rempublicam adhortantur aliquos, haec praecepta dant, quanto magis agere quae placeant Deo; ut 50 praetendat in nobisin quibus peccatum regnet, sed arma fortia Deo quibus peccatum destruatur: moriatur caro nostra, ut in ea omnis culpa moriatur; et quasi ex mortuis viventes, honesti et decori officii stipendia fortitudinis. Sed quia in omnibus quae agimus, non solum quid honestum, sed etiam quid possibile sit quaerimus, ne forte aggrediamur aliquid quod non possimus exsequi. Unde nos tempore persecutionis de civitate in civitatem concedere, immo ut verbo ipso utar, fugere vult Dominus; ne temere aliquis dum martyrii desiderat gloriam, offerat se periculis, quae fortasse caro infirmior, aut remissior animus ferre ac tolerare non queat. CAPUT viam cedere quis ac deserere fidem debet metu peri
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ qui uiderit mulierẽ ad concupiscendũ eã.
adulterauit cam in corde suo. Ita adulter ium
ñ solum facti colluuione: s etiã aspectꝰ inten¬
tione cõmittit᷑. Magna hiȩc uident᷑ ac nimis
seuera:s inmagno muere ñ suꝑflua: auando
tanta ẽ. leuitaꝵ gr̃a. ut de liis moyses in benc¬
diclionib diceret. Date leii uiros ciꝰ. date leui
manifestos eiꝰ: date leui fortẽ suffragii eiꝰ ⁊ ultatẽ

Expanded text:
quoniam: Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam, quoniam: Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam, adulteravit eam in corde suo . Ita adulterium non solum facti colluvione, sed etiam aspectus intentione committititur. 256. Magna haec videntur, ac nimis severa, sed in magno munere non superflua; quando tanta est levitarum gratia, ut de his Moyses in benedictionibus diceret: Date Levi viros ejus, date Levi manifestos ejus, date Levi sortem suffragii sui, et veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
adsit qui extorqueat. Si furenti restituas cum
seruare ñqueat. siin sanienti gladium depositũ
ñ noges quo seille int̾imat: ñne soluisse contͣ
officium ẽ : Si furco quesita sciens suscipias. ũt
fraudet᷑ qui amiserat: ñne contͣ officiumẽ: Est
p̃sticit ne ꝓmnissum negaret. Aam de iepthe quio
dicã qui immolauit filiã quȩ sibi uictori pͥma
occurrerat. q̃ uotũ implerit qd̾ spoponderat:
ut qͥcqͥo sibi pͥmo occurisset offerret do: Melus
fuerat nil tale ꝓmitt̾e̾: quã ꝓmissum solucre
parricidio. Hȩc quanti sit consilii ꝓspicere. ñ
ignoratis. Et id̾o digit᷑ leuita qui sacrarium
custodiat: ne fallat᷑ confilio. nefid̾e deserat. ne
mortẽ timeat: nequid intemꝑantius gerat: ut
specie ipsa grauitatẽ p̃serat: nec solũ animam
s etiã ocłos continentes habere qũa deceat. ne
uł ipse frontẽ sobrictatis fortuitꝰ uiolet occurs

Expanded text:
adsit qui extorqueat: si furenti restituas, cum adsit qui extorqueat: si furenti restituas, cum servare non queat: si insanienti gladium depositum non neges, quo se ille interimat, nonne solvisse contra officium est? Si furto quaesita sciens suscipias, ut fraudetur qui amiserat, nonne contra officium est? 254. Est praestitit ne promissum negaret. Nam de Jephte quid dicam qui immolavit filiam quae sibi victori primum occurrerat, quo votum impleret quod spoponderat ut quidquid sibi primum occurrisset offerret Deo? Melius fuerat 69 nihil tale promittere, quam promissum solvere parricidio. 255. Haec quanti consilii sit prospicere, non ignoratis. Et ideo eligitur levita, qui sacrarium custodiat, ne fallatur consilio, ne fidem deserat, ne mortem timeat, ne quid intemperantius gerat, ut specie ipsa gravitatem praeferat: nec solum animum, sed etiam oculos continentes habere quem deceat; ne vel ipse frontem sobrietatis fortuitus violet occursus;
Abbreviated transcription (Latin):
terram. Et dauid ait. Omma subiecisti
sub pedibus eius. oues & boues uniuersas
insuper & pecora campi: uolucres cęli s
pisces maris. Ergo omnia subiecta esse ho¬
mini ex nostris didicerunt: & ideo censts̃
propter hominem esse generata. Nominẽ
quoq hominis causa generatum esse i
libris moysi repperimus: dicente dño.
Non est bonum esse hominem solum.
faciamus ei adiutorium simile sibi.
Ad adiumentum ergo mulier data est
uiro: quȩ generaret : ut homo homi.¬
ni adiumento foret. Deniq ante quã
mulier formaretur. dictum est de
adam. Non est inuentus adiutor.
similis illi. Adiumentum enim ho.¬
mo. nisi de homine habere Non
poterat.
Ex om̃ib gͥ animantib nullum animal simile:
uit absolute dicams. nullus aouitor homini¬
smilis muentꝰ ẽ. ¶ulicbris gͥ sexuis. aduitor
copulam muicẽ nob̾ ẽẽ auxilio debemꝰ certare

Expanded text:
a subjecisti sub pedibus ejus, oves et boves universas, insuper et pecora campi: volucres coeli, et pisces maris . Ergo omnia subjecta esse homini de nostris didicerunt, et ideo censent propter hominem esse generata. 134. Hominem quoque hominis causa generatum esse in libris Moysi reperimus, dicente Domino: Non est bonum esse hominem solum, faciamus ei adjutorium simile sibi . Ad adjumentum ergo mulier data est viro, quae generaret; ut homo homini adjumento foret. Denique antequam mulier formaretur, dictum est de Adam: Non est inventus adjutor similis illi ; adjumentum enim homo nisi de homine habere non poterat. Ex omnibus igitur animantibus nullum animal simile, et ut absolute dicamus, nullus adjutor hominis inventus est: muliebris igitur sexus adjutor copulam, invicem nobis auxilio esse debemus, certare
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ: auctoritatẽ petamꝰ. Primũ neminẽ debet
ut bona ratiosit ex maniti pat̾monii. Siqͥs pan¬
pum fam̃ẽ repulit: inopiã subleuauit. Unde:⁊
ẽ ut xp̃m imitemini. Consilium bonis dat᷑: cor¬
reptio errantes cohercet. Deniq quasi bonis dic̃.
quia ñ tartum face̾. s uidle cepistis ab anno p̃te¬
rito. ꝑ fec bumi urũq e ñ par. Itaq docet ili

Expanded text:
simus, auctoritatem petamus. Primum neminem debet simus, auctoritatem petamus. Primum neminem debet ut bona ratio sit exinaniti patrimonii; si quis pauperum famem repulit, inopiam sublevavit. Unde et is utile est, ut Christum imitemini . Consilium bonis datur, correptio errantes coercet. Denique quasi bonis dicit: Quia non tantum facere, sed et velle coepistis ab anno praeterito . Perfectorum utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
it contulit. illi autẽ ex habundanti partẽ exigu¬
am contulerunt. Asfec lus gͥ diuitẽ conlationem
aut pauꝑem facit. ⁊ p̃cium reb imponit. Cecũm
dñs ñ uult simul esfundi opes s dispensari: nisi
forte i helyseus boues suos occidit ⁊ paiit pau¬
ꝑs ẽo qd̾ habuit: ut nulla cura teneret᷑ domestica.
s̃ reliclis om̃ib indisciplinam se ꝓpħncam daret.
Est etiã illa ꝓbanda lib̾alitas. ut ꝓxcimos seminis
tin non despicias: siegere cognoscas. Melius ẽ em̃
ut ipse subuentas tuis quib pudor ẽ. altis sũptum
deposce. aut alici postulare subsidiũ necessitatiᷤ:
ñ tam̃ ut illi ditiores eofieriudint. qd̾ tu potes
conferre in opib: causa enim p̃stat ñ gr̃a. Neq
enim ꝓpt̾ea te dño dicasti ut tuos diuites facias:
sut uitã tͥ et̃ñam frucꝰ tu boni oꝑis ad quiras.
ip̃ciomiserationis peccata redimas tua. Putant
lit ecnȩ uitȩ fraudare mercede. Consiliũ ꝓmi¬

Expanded text:
it, contulit: illi autem ex abundantia partem exiguam contulerunt. Affectus igitur divitem collationem aut pauperem facit, et pretium rebus imponit. Caeterum Dominus non vult simul effundi opes, sed dispensari : nisi forte ut Elisaeus boves suos occidit, et pavit pauperes ex eo quod habuit ; ut nulla cura teneretur domestica, sed relictis omnibus, in disciplinam se propheticam daret. 150. Est etiam illa probanda liberalitas , ut proximos seminis tui non despicias, si egere cognoscas. Melius est enim ut ipse subvenias tuis, quibus pudor est ab aliis sumptum deposcere, aut alicui postulare subsidium necessitati: non tamen ut illi ditiores eo fieri velint, quod tu potes conferre inopibus; causa enim praestat, non gratia. Neque enim propterea te Domino dicasti, ut tuos divites facias: sed ut vitam tibi perpetuam fructu boni operis acquiras, et pretio miserationis peccata redimas tua. Putant lit aeternae vitae fraudare mercede. 151. Consilium promp
Abbreviated transcription (Latin):
runt᷑ ab alienis: Cercio ait. Dimitte illũ ut ma¬
ledicat: qm̃ dix̃ illi dñs ut uideat. humilitatẽ
conuitiantẽ ꝑtulit: s. etiã lapidantẽ ⁊ sequentẽ
illesim reliqt. Qui etiã pꝰ uic toriã petenti ue¬
mã libent̃ ignoruit. Qo id̃o inserui. ut eu̾glio
ꝑ sp̃m. scm̃ daiid. ñ solum in offensũ s etiã gra¬
tum fuisse conuitianti docerẽ ⁊ deleclatũ potiuis
quã exasꝑatum iniuriis. ꝓquib mergde sibi red
rebat. In uͤalescebat iniuriȩ dolore quasi homo.
s uincebat. quasi bonꝰ miles. Colerabat. quasi ad leta
fortis. patientiȩ autẽ finis ꝓmissoꝵ ex pectatio.

Expanded text:
runtur ab alienis? Tertio ait: Dimitte illum ut maruntur ab alienis? Tertio ait: Dimitte illum ut maledicat; quoniam dixit illi Dominus, ut videat humiliationem pidantem et sequentem illaesum reliquit , quin etiam post victoriam petenti veniam libenter ignovit. 237. Quod ideo inserui, ut Evangelico u sanctum David non solum inoffensum, sed etiam gratum fuisse convicianti docerem, et delectatum potius quam exasperatum injuriis, pro quibus mercedem sibi reddrebat. Incalescebat injuriae dolore, quasi homo: sed vincebat quasi bonus miles; tolerabat quasi athleta fortis. Patientiae autem finis, promissorum exspectatio,
Abbreviated transcription (Latin):
Ido gͦ paulus ꝑsecutionẽ patiebat᷑ ⁊ sistinebat
quia uincebat: imitigabat humanũ affecꝰtum
ꝓpositȩ mercedis gr̃a: ut filius di fieret. sidilexis.
nere uirtutis impar̃ẽ paulo ñ fuisse edocere pos¬
sumꝰ: qͥ pͥmo quidẽ cum malediceret ei filiꝰ semei
⁊ crimina obiceret. tacebat ⁊ humiliabat᷑. ⁊ file¬
bat abonis suis. Hocẽ. bonoꝵ oꝑum conscientia.
Dcinde expetebat maledici sibi: quia maledicꝰto
illo diumã ao quirebat miscdiam. U ide autẽ.
qͣmͦ ⁊ humilitatẽ:⁊ iustitiã. ⁊ prudentiã emeren¬
ledicit mͥ quia dñs dix̃ illi ut maledicat. Habeᷤᷤ
humilitatẽ. quiaᷤ quȩ diuinitꝰ imꝑabant᷑: equa¬
nimit̃ quasi seruulus ferende arbitrabat᷑. It̾m
dix̃. Ecce filiꝰ m̃s qͥ exiuit de uentre meo querit
animã meã. habes iustitiã. Si enim anr̃is gra¬
uiora patimur. cur indigne ferimꝰ. quȩ infe¬

Expanded text:
Ideo ergo Paulus persecutionem patiebatur, et sustinebat, Ideo ergo Paulus persecutionem patiebatur, et sustinebat, quia vincebat et mitigabat humanum affectum propositae mercedis gratia; ut filius Dei fieret, si dilexiss quoque genere virtutis imparem Paulo non fuisse edocere possumus. Qui primo quidem cum malediceret ei filius Semei et crimina objiceret, tacebat et humiliabatur, et silebat a bonis suis , hoc est bonorum operum conscientia: deinde expetebat maledici sibi, quia maledicto illo divinam acquirebat misericordiam. 236. Vide autem quomodo et humilitatem et justitiam et prudentiam emerenledicit mihi, quia Dominus dixit illi ut maledicat . Habes humilitatem; quia ea quae divinitus imperantur, aequanimiter quasi servulus ferenda arbitrabatur. Iterum dixit: Ecce filius meus qui exivit de ventre meo, quaerit animam meam . Habes justitiam; si enim a nostris graviora patimur, cur indigne ferimus quae infe
Abbreviated transcription (Latin):
inscͥpturis diuinis demonstrare uolumꝰ. si pos¬
sumꝰ. Unũ ẽ. eoꝵ quib peccator infultat: con¬
uitiator inquietat. His quia deẽ. iustitia: pu¬
dor crescit. auget᷑ dolor. Hoꝵ similes plurimi.
de meo cedine. de meo numert. Nam mͥ infirmꝰ
siquis iniuriã faciat: forsitan licet infirmꝰ donẽ
iniuriã meã. Sicrimen obͥtiat. ñ sum tantꝰ. ut
sim contentꝰ conscientia mea. etiã sime eiꝰ obiectũ
alicnũ nouerim: s cupio abluere ingenui pudo¬
risnotã. Tanꝗͣ infirmꝰ ego oculum ꝓ oculo. ⁊ den¬
tẽ ꝓdente exigo: ⁊ conuitium conuitio rependo
contumeliã: ⁊ siinfluat ille conuitus ⁊ in undet
aures meas contumeliis: ego taceo inichil repen
do. Siuͦ ꝑfectꝰ sim ũbi gr̃a loquor nã u̾itate in¬
firmꝰ sũ. sigͦ ꝑfec tꝰ sim benedico maledicentẽ.
sic̃ bñdicebat ipaulus qui ait. Maledicim᷑ ⁊ bene¬
dicimꝰ. Audierat enĩ dicentẽ. Diligite inimicos
urõs: orate ꝓcalũpniantib uos: i ꝑsequentib¬

Expanded text:
volumus, si possumus. Unum est eorum quibus peccator insultat, conviciatur, inequitat. Iis quia deest justitia, pudor crescit, augetur dolor. Horum similes plurimi de meo ordine, de meo numero. Nam mihi infirmo si quis injuriam faciat, forsitan, licet infirmus, donem injuriam meam. Si crimen objiciat, 62 non sum tantus, ut sim contentus conscientia mea, etiamsi me ejus objecti alienum noverim: sed cupio abluere ingenui pudoris notam, tamquam infirmus. Ergo oculum pro oculo, et dentem pro dente exigo, et convicium convicio rependocontumeliam: etsi influat ille convicium, et inundet aures meas contumeliis, ego taceo, et nihil respono perfectus sim verbi gratia loquor, nam veritate infirmus sum si ergo perfectus sim, benedico maledicentem, sicut benedicebat et Paulus; qui ait: Maledicimur, et benedicimus . Audierat enim dicentem: Diligite inimicos vestros, orate pro calumniantibus
Abbreviated transcription (Latin):
seruat. o dinẽ quoq ⁊ constantiã dicꝰtoꝵ atq o¬
perum męderationt̃iq custodiat : inciꝰ uita decor
illud excellit: ⁊ quasim quodã speculo elucet. Ac¬
cedat tamen suaiis sermo: ut conciliet: sibi af¬
fectum audientũ. gratumq se uł familiar ib uł¬

Expanded text:
t, ordinem quoque, et constantiam dictorum atque operum, moderationemque custodiat, in ejus vita decorum illud excellit, et quasi in quodam speculo elucet. 235. Accedat tamen suavis sermo, ut conciliet sibi affectum audientium, gratumque se vel familiaribu
Abbreviated transcription (Latin):
dã salubritas corꝑis: decus autẽ tãꝗͣ uenustas ⁊
puld itudo. Sicut gͦ pulcͥritudo supͣ salubritatẽ
ac ualitudinẽ uidet᷑ excellere: ⁊ tam̃ sine his ẽẽ non
tas decoꝵ illud insc continet. ut ab ea ꝓfectũ uideat᷑:
isine eacẽ ñ possit uduc salubritas. Igit᷑ totiꝰ oꝑis
acꝰlusq nr̃i bonestas ẽ. ⁊ sic̃ species decoꝵ: qd̾ cũ ho¬
nestate confusum opimonc distinguit᷑. Nanri si in
aliquo tudeat᷑ ex cellcre. tam̃ in radice ẽ. honestati ᷤ:
s flore p̃cipuo: ut sine ea decidat. in ea floreat. ¶d¬

Expanded text:
dam salubritas corporis: decus autem tamquam venustas et dam salubritas corporis: decus autem tamquam venustas et pulchritudo. Sicut ergo pulchritudo super salubritatem ac valetudinem videtur excellere, et tamen sine his esse non tas decorum illud in se continet, ut ab ea profectum videatur, et sine ea esse non possit. Velut salubritas igitur totius operis actusque nostri honestas est, et sicut species est decorum, quod cum honestate confusum, opinione distinguitur. Nam etsi in aliquo videatur excellere, tamen in radice est honestatis, sed flore p
Abbreviated transcription (Latin):
Inȩccłastico uͦ officio nicħrarius inuenias quã eum
qͥ sequat᷑ institutũ patris. ułquia grauis de t̾ret ac¬
tus: uel quia mnlubrica ȩtate difficilior abstinentia: ẽ:
uł qr alacri adolescentiȩ uidet᷑ obscurior. Et id̾o ad
ea comĩtunt᷑ siudia. quȩ plaussbiliora. arbitrant᷑.
Presentia quippe plures quã futura p̃fer̃. Illis autẽ
p̃sentib nfuturis militamꝰ. Uñ qͦ p̃stantior causa:
enim mediocre ẽ. reb singuł modũ seruare: atq
imꝑtire ordmnẽ. In qͦuere p̃luaet illud qd̾ decor dicit᷑.
qd̃ ita cum honestate uigit᷑. ut separari ñ queat.
Si quide ⁊ qd̾ decet honestum ẽ: ⁊ qd honestũ ẽ. decet:
ut magis insermone distinc bio sit. qũa in uirtute
discretio. Differre enim ⁊ int̃ sc intelligi pot̃: ex¬
plicari ñ pot̃. Et ut conemur aliquid eruere dis-¬
tincꝰtionis: honestas uelut bona ualitudo ẽ. ⁊ que¬

Expanded text:
ius invenias quam eum ius invenias quam eum qui sequatur institutum patris: vel quia gravis deterret actus, vel quia in lubrica aetate difficilior abstinentia, vel quia alacri adolescentiae videtur vita obscurior; et ideo ad ea convertuntur studia, quae plausibiliora arbitrantur. Praesentia quippe plures quam futura praeferunt. Illi autem praesentibus, nos futuris militamus. Unde quo praestantior causa, cre est rebus singulis modum servare, atque impartiri ordinem, in quo vere praelucet illud quod decorum dicitur: quod ita cum honesto jungitur, ut separari non queat. Siquidem et quod decet, honestum est, et quod honestum est, decet; ut magis in sermone distinctio sit, quam in virtute discretio. Differre enim ea inter se intelligi potest, explicari non potest. 219. Et ut conemur aliquid eruere distinctionis, honestas velut bona valetudo est, et quae