comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corporascit. t̾re deputatur. quiq ex se mul¬
tas species reddit: Nam commotus uentor:
facit. uehementius concitatus. ignes et to¬
nitrua. contractus nubila. conspissatus
pluuiam. congelantibus nubibus niuem.
turbulentius congelantibus densioribus nu¬
bibus grandinem. distentus serenum efficit
Nam aerem cdensam nubem esse. nubem ra-¬
refactam et solutam aerem: Iubem clictaẽ
ab obnubendo .i. operiendo celum: Unde et
nupte. quod uultus suos uelent: Unde et
neptunus quod nubat .i. mare et terram
tegat Nubes autem aeris densitas facit. Sen¬
ti enim aerem conglobant. mibemq fa¬
DE TONI TRUO
onitruum dictum quod sonus enis treat
Nam tonus sonus. qui ideo interdum tã
arauit᷑ concutit omma. ita ut cȩlum discidise¬
cessise uideatur. quia cum procella uehe¬
mentissimi uenti nubibus se repente inmi¬
serit turbine inua lescente exitumq que
rente nubem quam excauauit. impetu
magno prescindit. ac sic cum horrenda fra¬

Expanded text:
corporescit, terrae deputatur; quique ex se mulcorporescit, terrae deputatur; quique ex se multas species reddit. Nam commotus ventos facit; vehementius concitatus ignes et tonitrua; contractus nubila; conspissatus pluviam; congelantibus nubilis nivem; turbulentius congelantibus densioribus nubilis grandinem; distentus serenum efficit. Nam aerem densum nubem esse, nubem rarefactam et solutam aerem. Nubes dictae ab obnubendo, id est operiendo, caelum; unde et nuptae, quod vultus suos velent; unde et Neptunus, quod nubat, id est mare et terram tegat. Nubes autem aeris densitas facit. Venti enim aerem conglobant nubemque faDe tonitruo . Tonitruum dictum quod sonus eius terreat; nam tonus sonus. Qui ideo interdum tam graviter concutit omnia ita ut caelum discississe videatur quia, cum procella vehementissimi venti nubibus se repente inmiserit, turbine invalescente exitumque qurente, nubem quam excavavit impetu magno perscindit, ac sic cum horrendo fra
Abbreviated transcription (Latin):
a latinis ideo ȩquinoctialis appellatur.
eo quod sol cum ad eum orbem peruenerit:
equinoctium facit : himerinos enim la¬
tine dies dicitur atq nox. quo circulo di¬
midia pars spere constituta perspicitur:
Quartus circulus antarticos uocatur. eoqđ
contrarius sit circulo quem arcticon no¬
minamus: Quintꝰ circulus cimerinos tro¬
picus. qui a latinis hiemalis siue bru¬
malis appellatur id̾o quia solcum ad
eum circulum peruenit. hiemem his qui
ad aquilonem sunt facit. estatem hisqͥ
austri partib commorantur: Z odiacꝰ
er est manitas plurimum habens
admixtum rariratis quã cetera ȩ¬
lementa. de quo uirgilius: Longum per inane
eo quod ferat terram. uł ab eo quod feratur:
Nic autem partim ad terrenam. partim ad
celestem materiam pertur Nam ille subtiliꝰ
ubi uentosi et procellosi mot̾us non possunt
existere ad celestem pertinet partem: Iste uͦ
turbulentior qui exhalacionibus humidis

Expanded text:
a Latinis ideo aequinoctialis appellatur, a Latinis ideo aequinoctialis appellatur, eo quod sol cum ad eum orbem pervenerit, aequinoctium facit. Hiemerinos enim Latine dies dicitur atque nox, quo circulo dimidia sphaerae pars constituta perspicitur. Quartus circulus antarcticos vocatur, eo quod contrarius sit circulo, quem arcticon nominamus. Quintus circulus cimeronostropicos, qui a Latinis hiemalis sive brumalis appellatur, ideo scilicet quia sol cum ad eum circulum pervenerit, hiemem his qui ad aquilonem sunt, facit, aestatem vero his qui austri partibus coAer est inanitas plurimum habens admixtum raritatis quam cetera elementa. De quo Vergilius Aen. 12, 354: Longum per inane eo quod ferat terram, vel ab eo quod feratur. Hic autem partim ad terrenam, partim ad caelestem materiam pertinet; nam ille subtilis, ubi ventosi ac procellosi motus non possunt existere, ad caelestem pertinet partem; iste vero turbulentior, qui exhalationibus humidis
Abbreviated transcription (Latin):
celi altiora sunt pressa austri: Conuexa
extrema celi sunt a curuitate dicta nam
conuexum curuum est et inclinatum:
ĩ modum circumf lexum: liacteus circuł
uia est que in spera uicletur a candore di¬
cta quia alba est. quam aliqui dicunt mã
esse qua circumit sol. et ex splendoris ipsiuis
transitu ita lucere: Ihabitacio ista celi
eirculorum distincta ⁊ onis quasdam parceᷤᷤ
temperie sua incolere permisit. quasclam
negauit enormitate frigoris aut caloris:
Zone autem ipse quinq sunt que ideo xo¬
cumductionem spere existunt. quorum
primus circulus ido archicos appellatur
quod intra eum arctorum signa inclusa
perspiciuntur. que magis in ursarum speciẽ
sicta septentriones appellantur: Secundus
circulus ex eo terinos tropicus dicitur. quia
in eo circulo solaquilonis sinibus ȩstatẽ faci¬
ens ultracum airculum non transit.s sta¬
tim reuertitur. et.inde tropicus appel:¬
latur: Tercius circulus inmerinos. qui

Expanded text:
coeli altiora sunt pressa austri. Convexa coeli altiora sunt pressa austri. Convexa extrema coeli sunt a curvitate dicta: nam convexum curvum est et inclinatum, et in modum circumflexum. Lacteus circulus via est, quae in sphaera videtur a candore dicta, quia alba est, quam aliqui dicunt, viam esse quam circuit sol, et ex splendoris ipsius transitu ita lucere. « Habitatio ista coeli circulorum distincta zonis quasdam partes temperie sua incolere permisit, quasdam vero negavit enormitate frigoris, aut caloris. Zonae autem ipse quinque sunt, quae ideo zocumductione sphaerae existant. Quorum primus circulus ideo arcticos appellatur, eo quod intra eum arctorum signa inclusa perspiciuntur, quae a nostris in ursarum specie ficta septentriones appellantur. Secundus circulus ex eo terinos tropicos dicitur, quia in eo circulo sol aquilonis finibus aestatem faciens ultra eum circulum non transit, sed statim revertitur; et inde tropicos appellatur. Tertius circulus hiemerinas, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dunt infantes: Nam philosophi licunt
celum in spere figura undiq esse con¬
uexum partibus omnibus ȩqualem con¬
cludentem t̾ramin melia mole mun¬
cdi libratam. hunc moueri dicunt. ⁊
cum motu enis sydera in eo fixa ab ori¬
ende usq in occidentem cirtumire. sep¬
temerionibus. breuiores giros uixea car
clinem peragentib Axis est septemtri¬
onis linea recta: que per mecliam
pilã spere tendit. et dictus axis. quod¬
in eo quod ieo spera ut rota uoluat᷑.
uł quia ibi plaustrum est. Cardines ex.¬
treme partes sunt axitͥ. et dicti cardi¬
nes eaquod ꝑ eos uertitur celum: Poli
sunt circuli qui currunt per axem
horum alter est septemtrionalis. qui
nunquam occidit. appellaturq: bore¬
us. Alter australis. qui nunquam
uidetur. et austro nothus dicitur.
et dicti poli quod sint axium cicdi
ex usu plaustrorum: a poliendo scilicet no¬
minati .s. polus boreus semper uidetur.
austronothus nunquam. quia dextera

Expanded text:
dunt infantes. Nam philosophi dicunt dunt infantes. Nam philosophi dicunt caelum in sphaerae figuram undique esse convexum, omnibus partibus aequalem, concludentem terram in media mundi mole libratam. Hunc moveri dicunt, et cum motu eius sidera in eo fixa ab oriente usque ad occidentem circumire, septdinem peragentibonis linea recta, quae per mediam pilam sphaerae tendit; et dicta axis, eo quod in ea sphaera ut rota volvitur, vel quia ibi plaustrum est. Cardines extremae partes sunt axis; et dicti cardines, eo quod per eos vertitur coelum. Poli sunt circuli qui currunt per axem. Horum alter est septentrionalis, qui nunquam occidit, appellaturque boreas, alter vero australis, qui nunquam videtur, et austronotius dicitur. Poli dicti, quod sint axium cycli ex usu plaustrorum a poliendo scilicet nominati, sed polus boreas semper videtur, austronotius nunquam, quia dextra
Abbreviated transcription (Latin):
lune orbe sulgenti e astrorum micantiũ
sulgentibus signis adornauit: hoc autem¬
i. a uidendo quod aer perspicuus sit. ⁊ ad
speculandum purior. celum autem inscrip¬
turis sanctis id̾o sirmamentum uocatum
quod sit cursus siderum. ⁊ ratis legibus fixisq
firmatum: Interdum celum proaere acci.¬
pitur. ubi uenti et nubes et procelle et
turbines sunt: lucrecius: celum quod dr᷑¬
aer. Et salmus uolucres celi appellat. cũ
manifestum sit aues in aere uolare. et nos
in consuetudine hunc aerem celum uocamꝰ¬
appellamus: Nlam cum de sereno uł nubi¬
lo inquirimus. aliquando dicimus. quał
ther locus est in quo sidera sunt. et signi¬
ficat eum ignem qͥ a toto mundo in altũ
separatus est. Et sane ether est. ipsum ȩle¬
mentum: Ethera uero splendor ȩtheris.
et est sermo grecus Spera celi clicta eo qd̃
species enis in rotundum formata est :S:
et quidquid tale est: a uolubilitate spera
a grecis dicitur. sicut et pile quibus lu¬

Expanded text:
luna orbi fulgentibus, et astrorum micantium luna orbi fulgentibus, et astrorum micantium splendentibus signis adornavit. Dicitest a videndo, eo quod aer perspicuus sit et ad speculandum purior. Coelum autem in Scripturis sanctis ideo firmamentum vocatur, quod sit cursu siderum, et ratis legibus fixisque firmatum. Interdum et coelum pro aere accipitur, ubi venti et nubes, procellae et turbines fiunt: Unde Lucretius: Coelum, quod d104, 12: 'Volucres caeli' appellat, cum manifestum sit aves in aere volare; et nos in consuetudine hunc aerem caelum appellamus. Nam cum de sereno vel nubilo quaerimus, aliquando dicimus, 'qualis ther locus est in quo sidera sunt, et significat eum ignem qui a toto mundo in altum separatus est. Sane aether est ipsud elementum, aethra vero splendor aetheris, et est sermo Graecus. Sphaera caeli dicta eo quod species eius in rotundum formata est. Sed et quidquid tale est, a volubilitate sphaera a Graecis dicitur, sicut et pilae quibus lu
Abbreviated transcription (Latin):
elem̃ta ictoixia nuncupant eoquod sibi so¬
cietatis concordia et commumone quadã
conueniant.: Iam sic ea int̾se naturali quadã
racione iuncta dicunt᷑. ut modo originem
ab igne repetentes usq ad t̾ram. modo a t̃-¬
ra usq ad ignem. ut ignis quielem in aere
desinat. aer in aqua densetur. aqua in t̾rã
crassascat. Pursusq t̾ra diluatur in aꝗͣ
aqua rarescat in aera. aer in ignem extenir¬
etur Quapropt̾ omnia elementa omnib¬
dicuntur int̾esse. s unum quodq eoꝵ ex
eo quod amplius habet. accepisse uocabulũ.:
Sunt autem chuuna prouidentia propriss
animantibus distributa.: Nam cȩlum angłis.
aerem uolucribus. mare piscibus. t̾ram homi:¬
nibus ceterisq animantibus creator ipse
quod tanquam cęlatum uas imp̃ssa
lumina habeat stellarum ueluti signa :
Nam celatum dicitur uas quod signis emi:¬
nentib refulget: Distinxit enim cłs eum
claris luminib et impleuit sole scilicet et

Expanded text:
elementa στοιχεῖα nuncupant, eo quod sibi soelementa στοιχεῖα nuncupant, eo quod sibi societatis concordia et communione quadam conveniant. Nam sic ea inter se naturali quadam ratione iuncta dicuntur, ut modo originem ab igni repetentes usque ad terram, modo a terra usque ad ignem, ut ignis quidem in aera desinat, aer in aquam densetur, aqua in terram crassescat; rursusque terra diluatur in aquam, aqua rarescat in aera, aer in ignem extenuetur. Quapropter omnia elementa omnibus inesse, sed unumquodque eorum ex eo quod amplius habet accepisse vocabulum. Sunt autem divina providentia propriis animantibus distributa: nam caelum angelis, aerem volucribus, mare piscibus, terram hominibus ceterisque animantibus Creator ipse qustellarum habeat luminaria veluti signa: nam caelatum dicitur vas, quod signis eminentioribus refulget. Distinxit enim illud Deus claris luminaribus et implevit, sole scilicet et
Abbreviated transcription (Latin):
diuisionem. quousq uenias ad temporis
mom̃ti stillam. ut ꝑ nullam morulã
produci possit.⁊ id̾o iam diuidi ñ pot̃
Hic est athomus temporis In numeris
irt pitea octo diuiduntur in quatu¬
or. rursus quatuor in duo. deinde duo
in unum. Unus aũ athomꝰ est. quia
insecabilis ÷ Sic ⁊ litera: Nam oracionẽ
diuidis in uerba. uerba in syllabas. silla¬
bas in litceras littera pars minima. at hom̃
nec diuidi potest. Athonius ergo est
quod diudi non pot̾ ut in geometria punctꝰ.
diuisio DE aelE MENsiS.
Ulen greci materiam quanelam primam
tam s omniũ corporalium formarum
capacem. ex qua uisibilia hec elem̃ta
formata sunt: Uñ ex eius diriuacione uo¬
cabulum acceperunt: Fan c ylen latini
materiam appellauerunt ido quia in for¬
me uñ aliquid faciendum est semper
materia ñcupatur : promñ et eam poete
siluam nominauerunt. nec incongrue
quia materiȩ siluarum sunt. Greci aut̃ẽ

Expanded text:
divisionem, quousque venias ad tantum temporis divisionem, quousque venias ad tantum temporis menti stillam, ut per nullam morulam produci possit; et ideo iam dividi non potest. Haec est atomus temporis. In numeris, ut puta octo dividuntur in quattuor, rursus quattuor in duo, deinde duo in unum. Unus autem atomus est, quia insecabilis est. Sic et littera: nam orationem dividis in verba, verba in syllabas, syllabam in litteras. Littera, pars minima, atomus est, nec dividi potest. Atomus ergo est quod dividi non potest, ut in geometria punctus. divisio. De elementis . Ὕλην Graeci rerum quandam primam tam, sed omnium corporalium formarum capacem, ex qua visibilia haec elementa formata sunt; unde et ex eius derivatione vocabulum acceperunt. Hanc ὑλην Latini materiam appellaverunt, ideo quia omne informe, unde aliquid faciendum est, semper materia nuncupatur. Proinde et eam poetae silvam nominaverunt, nec incongrue, quia materiae silvarum sunt. Graeci autem
Abbreviated transcription (Latin):
septemtrio et me ridies: In ipsis erm¬
enĩ uoliuitur gglum. De Ahomis.
tomos philosophi uocant quasdani in mũ¬
do partes corporum tam minut issimas
ut nec uisui pateant. nec thomen .i. secti¬
onem recipiant: Sñ et athomi clicti st̃
Ni ꝑ inane tocius mundi in requietis mo.¬
tibus uolitare.⁊ huc atq illuc ferri dicun¬
tur sicut tenuissimi pulueres qui infusi
per fenestras in radiis solis uidentur. Ex
his arbores et herbas et fruges onmes oriri.
et ex his ignem et aquam et uniuersa
gigni atq consture quidam gentium phi
losophi putauerunt. Sunt autem atho¬
mi aut in corpore aut in tempore. aut
in numero: In corpore. ut lapis. diuidis
eum in partes. et partes ipsas diuidis in
grana ueluti sunt harene: Rursumq
ipsa harene grana clii. uide in mimitis¬
simum puluerem donec si potes ꝑue¬
nias ad aliquam mimiciam que diui¬
diuidis in menses. M̾ses in dies: dies in
horas. ad huc partes horarum admittũt

Expanded text:
Septentrio et Meridies; in ipsis Septentrio et Meridies; in ipsis enim volvitur caelum. § 2 De atomis. Atomos philosophi vocant quasdam in mundo corporum partes tam minutissimas ut nec visui pateant nec τομήν, id est sectionem, recipiant; unde et ἄτομοι dicti sunt. Hi per inane totius mundi inrequietis motibus volitare et huc atque illuc ferri dicuntur, sicut tenuissimi pulveres, qui infusis per fenestras radiis solis videntur, ex iis arbores, et herbas, et fruges omnes oriri, et ex iis ignem, et aquam, et universa gigni, atque constare quidam philosophi gentium putaverunt. Sunt autem atomi aut in corpore, aut in tempore, aut in numero. In corpore, ut lapis. Dividis eum in partes et partes ipsas dividis in grana, veluti sunt harenae; rursumque ipsa harenae grana divide in minutissimum pulverem, donec, si possis, pervenias ad aliquam minutiam, quae iratia, dividis in menses, menses in dies, dies in horas; adhuc partes horarum admittunt
Abbreviated transcription (Latin):
Et mundus per eum factus ÷ Mundus
latine a philosophis dictus. quod in sẽ¬
pit̾no motu sit. ut celum sol ⁊ luna
aer et maria. Nulla enim requies eis
elem̃tis concessa est Id̾oq semꝑ ĩ mo¬
tu est. Uñ et animalia uarroni uiden
sitatem elem̃torum ⁊ pulchritudinẽ
siderum : appellatur enĩ aput eos cos¬
mos quod significat ornam̃tum Ni¬
chil enim mundo pulchrius oculis
carnis aspicimus Quatuor aũ ẽe
climata mundi .i. plagas. orientem
et occidentem. septẽtrionẽ ⁊ meridi¬
em: Oriens ab ortu solis est ñcupatꝰ.¬
Occidens quod diem facit occidere ate
interire. Abscondit enmm lumen mun¬
do. er tenebras suꝑ inducit: Septem¬
trio aũ a septem stellis: axis uocatus
quod in ipso reuolute rotantur. Hic
proprie et uertex dicitur. eoquod u̾tit᷑.
diem quasi mecliclies. uł quia tunc pu¬
rus micat ȩther: Merum enim purũ
dicitur: Ianue celi due sunt. oriens
et occasus: Nam una porta sol procedit.
alia se recipit : Car dines aũ mundi duo

Expanded text:
Et mundus per eum factus est.' Mundus Latine a philosophis dictus, quod in sempiterno motu sit, ut caelum, sol, luna, aer, maria. Nulla enim requies eius elementis concessa est, ideoque semper in motu est. Unde et animalia Varroni vident, propter diversitatem elementorum et pulchritudinem siderum. Appellatur enim apud eos κόσμος, quod significat ornamentum. Nihil enim mundo pulchrius oculis carnis aspicimus. Quattuor autem esse climata mundi, id est plagas: Orientem et Occidentem, Septentrionem et Meridiem. Oriens ab Occidens, quod diem faciat occidere atque interire. Absconditi enim lumen mundo et tenebras superinducit. Septentrio autem a septem stellis axis vocatur, quae in ipso revolutae rotantur. Hic proprie vertex dicitur eo quod vertiturdiem, quasi medidies: vel quia tunc purius micat aether. Merum enim purum dicitur. Ianuae caeli duae sunt, Oriens et Occasus; nam una porta sol procedit, alia se recipit. Cardines autem mundi duo,
Abbreviated transcription (Latin):
et quia quidquid candidum est gentili
lingua cignum siri dicunt: Inde⁊
amni huic nom̃ datũ. quia tum⁊ ȩsta¬
te. quando niues soluuntur: Reliqͥs
anni temporibus tenuis est et quietꝰ:
Ilas fluuius asie Pactolus fluiuus asiȩ
harenas aureas trahens. de qͦ uirgilius:
Pactolusq urrigat auro. quẽ ꝓ aurato flua¬
re alit̾ crisotiã uocant. Ermꝰ fluuiꝰ asiȩ.
qui ⁊ mirneoᷤᷤ secat cãpoᷤᷤ. et ipse fluctib au¬
reis et harenis plenꝰ. a qͦet ⁊ mirna uocatꝰ:
Meãder ãniᷤᷤ asiȩ flexuosꝰ. qͥ recurrentib ri¬
pis it̃ asiã et ioniã p̃cipitat᷑ in sinu. qͥ¬

Expanded text:
et quia quidquid candidum est, 'cydnum' gentili et quia quidquid candidum est, 'cydnum' gentili lingua Syri dicunt. Unde et amni huic nomen datum, quia tumet aestate, quando nives solvuntur; reliquis anni temporibus tenuis est et quietus. Hylas fluvius Asiae. Pactolus fluvius Asiae, harenas aureas trahens: de quo VergiliusAen. 10, 142: Pactolusque inrigat auro. Quem pro aurato fluore aliter Chrysorrhoam vocant. Hermus fluvius Asiae qui Smyrneos secat campos, et ipse fluctibus aureis et harenis plenus; a quo et Smyrna vocata est. Maeander amnis Asiae flexuosus, qui recurrentibus ripis inter Cariam et Ionia
Abbreviated transcription (Latin):
te sabricato : tanta ui mundauit. ut
pontem dirueret: Hic breuibus inter¬
uallis ab eufratis ortu caput tollit. Ac d̾m̃
caspium fertur in mare. Fluuius sirie
qui uocatur orientis uxta antiochiȩ
muros decurrens. quia solis ortu oriens
non longe ab urbe mari conditus. quẽ
de originis sue tractu orientem ueteres
latini appellauere. cuius fluentis ex ipso
impetu frigdioribus. et ⁊ ephiris ibi assi¬
due spirantibus tota ciuitas mom̃tis
prope omnibus refrigeratur: Iordani
uidee fluuꝰ a duobus fontibus nominatꝰ.
gͥ procul a se distantibus in unum al¬
ueum federatis iordane̾s deinceps ap¬
pellatur Hascitur autẽ sub libano mõ¬
te ⁊ diuidit udeam et arabiam. qui ꝑ mł¬
tos circuitus uixta hericho in mare mor¬
tuum influit: Cusis caucaseis
tibus diffusus cum plurimaĩ in ecinum
se p̾cipitat mare uñ et ñ cupatur  Gignus
aminis cilicie ex cauro monte progrediens
miram aquarum habens suauitatem.

Expanded text:
te fabricato, tanta vi inundavit ut te fabricato, tanta vi inundavit ut pontem dirueret. Hic brevibus intervallis ab Euphratis ortu caput tollit, ac deinde Caspium fertur in mare. Fluvius Syriae qui vocatur Orontes iuxta Antiochiae muros decurrens, qui a solis ortu oriens non longe ab urbe mari conditur, quem de originis suae tractu Orontem veteres Latine appellavere. Cuius fluentis ex ipso impetu frigidioribus, et zephyris assidue ibi spirantibus tota civitas momentis prope omnibus refrigeratur. Iordanis Iudaeae fluvius, a duobus fontibus nominatus, ur procul a se distantibus in unum alveum foederatis, Iordanis deinceps appellatur. Nascitur autem sub Libano monte, et dividit Iudaeam et Arabiam; qui per multos circuitus iuxta Iericho in mare Mortuum influit. Eusis Caucaseis montibus fusus cum pluribus aliis in Eusinum se praecipitat mare; unde et nuncupatur. Cydnus amnis Ciliciae e Tauro monte progrediens, miram aquarum habens suavitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
dio relicto multor miliũ. que tm̃ t̾ra
que ab ipsiᷤ ãbit᷑ mesopotamia dr᷑. Ex qͦ¬
heronimꝰ admmau̾tit alit̾ de para¬
disi fluminibus intelligendum: Indꝰ
fluuiꝰ orientis qui rubro mari excipitur: Stas¬
pes fuit medorum rex antiquissimus. ex qͦ
annis orientis nomen accepit qui nuc
idaspis dicitur : de quolucanus: Qui dũ
sit fluuius orientis ꝑsarum. dicitur t̾m̃
contra orientem decurre̾: Araris fluuiꝰ
orientis de quo uirgilius: Aut ararĩ par-
tus bib aut germania tigrim: Currit¬
enim ꝑ parchiam. et assꝯriam.: Bactniᷤᷤ
fluuius orientis a rege bactro uocatus fertur.
persici reges quamdiu int̾ripas persiclas
sunt sibi ex eo pocula uendicauerunt. Ex
hoc amne quidam cidinim cilicie fluui¬
um diriuari existimant: Araxis ãnis
armenie. qui ab uno monte cum eu¬
srate diuersa specie oritur dictis quod
rapacitate cuncta prosternat : Unde ⁊
cũ alexander eum trans gredi uellet põ¬

Expanded text:
dio relicto multorum millium, quae tamen terra, dio relicto multorum millium, quae tamen terra, quae ab ipsis ambitur, Mesopotamia dnimadvertit aliter de Paradisi fluminibus intellegendum. Indus fluvius orientis, qui Rubro mari accipitur. Hystaspes fuit Medorum rex antiquissimus, ex quo amnis orientis nomen accepit, qui nunc Hydaspes dicitur. De quo Lucanus . . . Qui dum sit fluvius Persarum, dicitur tamen contra orientem decurrere. Araris fluvius orientis. De quo Verhus bibet, aut Germania Tigrim. enim per Parthiam et Assyriam. Bactrus fluvius orientis a rege Bactro vocatus fertur; Persici reges quamdiu inter ripas Persidis fluit, sibi ex eo pocula vindicarunt. Ex hoc amne quidam Cydnum Ciliciae fluvium derivari existimant. Araxis amnis Armeniae, qui ab uno monte cum Euphrate diversis specubus oritur, dictus quod rapacitate cuncta prosternit. Unde et cum Alexander eum transgredi vellet, pon
Abbreviated transcription (Latin):
nili lacu de quo in meridiem uersus exci¬
pitur egipto ubi aquilonis flatibus reꝑcsꝰ
aquis retroluctantibus intumescit. et in¬
undacionem egipti facit Ganges fluꝰ
quem phison sc̃a seriptura cognominat
exiens de paradiso pergit ad indie regioes.
dictus autem phison .i. caterua. quia .x.
fluminibus magnis sibi adiunctis imple¬
tur. et efficitur umis Ganges autẽ uoca¬
tur a rege gangaro indie: fertur autẽ
nili modo exaltare. et suꝑ orientis terraᷤᷤ
erumpere : Tigris fluuius mesopotamie
de paradiso exoriens et ꝑgens contra as.
sirios. et post multos circuitus in mare
ꝑnicitatem currentis: Cufrates fluuius
mesopotamie de paradiso exoriens copio¬
sissimus genimis. qui per mediam ba¬
biloniam influit. Hic a frugib uł ab
ub̾tate nom̃ accepit. Nam eufrata ebra¬
asserit. tigrin et eufratẽ uno fonte
manare marmenia. qui per diu̾sa
euntes lõgiꝰ diuidunt᷑ spacio in me¬

Expanded text:
NiliNilipitur Aegypto, ubi Aquilonis flatibus repercussus aquis retroluctantibus intumescit, et inundationem Aegypti facit. Ganges fluvius, quem Phison sancta Scriptura cognominat, exiens de Paradiso pergit ad Indiae regiones. Dictus autem Phison, id est caterva, quia decem fluminibus magnis sibi adiunctis inpletur et efficitur unus: Ganges autem vocatus a rege Gangaro Indiae. Fertur autem Nili modo exaltari, et super Orientis terras erumpere. Tigris fluvius Mesopotamiae de Paradiso exoriens et pesyrios, post multos circuitus in mare pernicitate currentis. « Euphrates fluvius Mesopotamiae de paradiso exoriens, copiosissimus gemmis, qui per mediam Babylonem influit. Hic a frugibus, vel ab ubertate nomen accepit. Nam Ephrata Hebraasserit, Tigrim et Euphratem uno fonte manare in Armenia, qui per diversa euntes, longius dividuntur, spatio me
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ ab hieme dederunt. noᷤ ab estate:
lli a tempore quo succrescit. nos a tem¬
pore quo siccatur. Amnis fluuius nemo¬
re ac frondibus redimitus. ex ipsa amę-¬
meate amnis uocatus Decursus pro¬
prie finis cursus siue aquarum sit. si¬
ne quarumlib rerum Nuu dicti qd̃
diriuentur ad irrigandum .i. ad in¬
ducendum aquas in agu̾is. Nam irri-¬
gare inducere est: Gurges proprie lacꝰ
in flumine altꝰ. Puteus est lacus de fossꝰ.
Ex quo auritur aqua. a potacione dictꝰ.
fons caput ÷ aque nascentis quasi aqͥs
fundens. Quidam aũ fluuuorum ꝓpͥss
ex causis nomina acceperunt. ex qͥb
non nulli notandi sunt. qͥ in historiis
celebres memorant᷑. Geon fluuius a parady.¬
so exiens. atq uniuersam ethiopiam cingẽs
uocatꝰ hoc nõẽ qd̃ increm̃to sue exundacio¬
nis t̾ram egipti irriget Ge enim grece t̾rã
uocatur ꝑꝑ limum quem trahit qui efficit
latine melo dicebatur: Apparet autem in

Expanded text:
 ab hieme nomen dederunt, nos ab aestate;  ab hieme nomen dederunt, nos ab aestate; illi a tempore quo succrescit, nos a tempore quo siccatur. Amnis fluvius est nemore ac frondibus redimitus, et ex ipsa amoenitate amnis vocatus. Decursus proprie finis cursus, sive aquarum sit seu quarumlibet rerum. Rivi dicti quod deriventur ad inrigandum, id est ad inducendum aquas in agris; nam inrigare inducere est. Gurges proprie locus altus in flumine. Puteus est locus defossus ex quo hauritur aqua, a potatione dictus. Fons caput est aquae nascentis, quasi aquas fundens. Quidam autem fluviorum propriis ex causis nomina acceperunt, ex quibus nonnulli notandi sunt qui in historiis celebres memorantur. Geon fluvius de Paradso exiens, atque universam Aethiopiam cingens, vocatus hoc nomine, quod incremento suae inundationis terram Aegypti irriget: γῆ enim Graece, Lativocatur propter limum quem trahit, qui efficit Latine Melo dicebatur. Apparet autem in
Abbreviated transcription (Latin):
ta est: later proprie liquor est fontis. et
dictus later quod in uenis lateat tͣre: gut¬
ta est que stat. stilla que cadit: Finc stulici¬
dium quasi stilla cadens: Stiria enimꝰ quasi
camus stilla. Dum autem stat aut pend
de tectis uł de arboribus quasi glutinosa
gutta est. dum ceciderit stilla est :Spu¬
ma est dicta ab eo quod spumatur. Sor¬
des enim sunt undarum. unde et mustũ
et ea que coquntur spuma purgantur.
Ninc et sputum De flu MiNi Bib.
luuius est ꝑhennis aquarũ decursꝰ.
a fluendo ꝑpetim dictus: Proprie
aũ flumen ipsa aqua. fluuius cuiꝰ aqͦ
Prus autem flumen quam fluuius .i.
prior aqua quam decursus: Duo aũs
fluminum genera. unum torrens.
alterum uiuũ. de quo uirgilius Donec
me flumine uiuo abluero. Torrens est
aqua ueniens cum impetu. Dictue: aũ
torrens quod fluuuio crescit. siccitate tͦͫ¬
rescit: arescit. de quo pacubiis Flam¬
meo uapore torrens torret. cui greci¬

Expanded text:
ta. 4. Latex, proprie liquor fontis est. Et ta. 4. Latex, proprie liquor fontis est. Et dictus latex, quod in venis terrae lateat. 5. Gutta est quae stat, stilla, quae cadit. Hinc et stillicidium, quasi stilla cadens; Stiria enim Graecumcamus stilla; dum autem stat, aut pendet de tectis, vel arboribus, quasi glutinosa, gutta est; dum ceciderit, stilla est. 6. Spuma dicta est ab eo quod spuatur; sordes enim sunt undarum; unde et mustum et ea quae coquuntur spuma purgantur. Hinc et sputum. De fluminibus . Fluvius est perennis aquarum decursus, a fluendo perpetim dictus. Proprie autem flumen ipsa aqua, fluvius cursus aquae. Prius autem flumen quam fluvius, id est prior aqua quam decursus. Duo autem sunt fluminum genera: unum torrens, alterum vivum. De quo Vergilius Aen. 2, 719: Donec me flumine vivo abluero. Torrens est aqua veniens cum impetu. Dictus autem torrens quia pluvia crescit, siccitate torrescit, id est arescit. De quo Pacuvius 13: Flammeo vapore torrens torret. Cui Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
tea siluarum densitate sic ambiebatur. ite
exalantes inde ꝑ angustias aque sulphureȩ
odor grauissimus suꝑuolantes aues alitu
suo necaret quam rem augustus cesar
intelligens deiectis siluis ex pestilentib
amena reddidit loca li acus autem idẽ
et stagnum. ubi inmensa aqua conue¬
nit: Nam dictum est stagnum ab eo qd̃
illic aqua stet. nec decurrat De ABySSo¬
bissus est prosunditas aquarum in pe-¬
netrabilis siue speluncȩ aquarũ
latentium. equibus fontes et flumina
procedunt. uel que occulte subt̃eunt.
unde et abissus dictus. Nam omnes
aque siue torrentes ꝑ occultas uenas
ad matricem abyssum reuercuntur
fuictus dicti quod flatibus siant Uen¬
torum enim impulsa agitate aquȩ
fluctuant: Aqua est statiua et sine
motu equalis. Unda uero eminens
liquor. qui semper in motu est. liuere¬
cns aerias undas .i. motus ⁊ corpus illud
quod refluctuat Nam nec unda aqͣ ẽ.
quasi abeundo et redeundo unda uoca¬

Expanded text:
tea silvarum densitate sic ambiebatur, ut tea silvarum densitate sic ambiebatur, ut exhalantis inde per angustias aquae sulphureae fetor gravissimus supervolantes aves halitu suo necaret. Quam rem Augustus Caesar intelligens, dejectis silvis, ex pestilentibus amoena reddidit loca. 9. Lacus autem, idem et stagnum, ubi immensa aqua convenit; nam dictum est stagnum ab eo quod illic aqua stet, nec decurrat. CAPUAbyssus, profunditas aquarum impenetrabilis: sive speluncae aquarum latentium, e quibus fontes et flumina procedunt; vel quae occulte subter erunt, unde et Abyssus dictus. Nam omnes aquae, sive torrentes per occultas venas ad matricem abyssum revertuntur. 2. Fluctus dicti, quod flatibus fiant. Ventorum enim impulsu agitatae 132 aquae fluctuant. Aqua est stativa, et sine motu aequalis. 3. Unda vero, eminens liquor, qui semper in motu est. Lucretius: Aerias undas, id est, motus, et corpus illud quod refluctuat. Nam nec unda per se aquasi ab eundo, et redeundo unda voca
Abbreviated transcription (Latin):
natare extincto demergi lumine: Noc
et mare salinarum dicitur. siue lacꝰ
asfalti .i. bituminis. et est in ilea ĩt᷑
hericho et roaram: li ongitudo euis usq
ad xoaros arabie dirigitur. stadiis dec¬
cina sodomorum: Hacius tiberiadis ab op¬
pido tiberiadi uocatus. quod quondam
herodes in honorem tiberii cesaris condid̃
Est autẽ in uidea omnib lacubus salu¬
brior. et ad sanitatẽ corporum quodãmͦ
tis .s: desese ipso excreans. unde et genesar
dicitur greco uocabulo quasi generans
auram: Deniq ꝑ diffusiora spacia lacus
frequentibus auris crispantibus agitat᷑.
uñ ⁊ purior haustus enis et ad potandum
uenecia. de quo fluuius nascitur mincius
qui lacus magnitudine sui tempestates imi¬
tatur marinas: li uerinus et auernus lacꝰ
campanie sunt. liuerinus autem dictꝰ
quia olim ꝑꝑ copiam piscium uectigalia
magna p̃stabat: Auernus aũ lacus uocat᷑.
quod aues ibi uolare non possent: Iam an¬

Expanded text:
natare, extincto demergi lumine. Hoc natare, extincto demergi lumine. Hoc et mare Salinarum dicitur, sive lacus Asphalti, id est bituminis; et est in Iudaea inter Iericho et Zoaran. Longitudo eius usque ad Zoaras Arabiae dirigitur stadiis secina Sodomorum . . . 5. Lacus Tiberiadis ab oppido Tiberiade vocatus, quod quondam Herodes in honorem Tiberii Caesaris condidit. Est autem in Judaea omnibus lacis salubrior, et ad sanitatem corporum quodammodo tis, sed de seipso sibi excreans. Unde et Genesar dicitur Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram; denique per diffusiora spatia lacus frequentibus auris spirantibus agitatur; 131 unde et purior haustus ejus, et ad potandum in Venetia, de quo fluvius nascitur Mincius, qui lacus magnitudine sua tempestates imitatur marinas. 8. Lucrinus, et Avernus lacus Campaniae sunt. Lucrinus autem dictus, quia olim propter copiam piscium vectigalia magna praestabat. Avernus autem lacus vocatus, quia aves ibi supervolare non possent. Nam an
Abbreviated transcription (Latin):
miscentur oceani fluctib aut magno ma.¬
ri et dicuntur lacis est et stagna : liacus ÷
receptaculum in quo aqua retinecur
nec miscetur fluctibus. ut lacus asfalti
ut lacus benacus. et larius et ceteri. quos
buntur in fluuiss. flumina infreta discur¬
runt:. Li acus stat in loco nec fluit. et dictꝰ
lacus. quasi aque locus: Lacus asfalti idem et
mare mortuum uocatum ꝑꝑ quod nichil
gignit uiuum nichil recipit ex genere uiuen¬
tium : Nam neq pisces hab. neq assuetas
aqus et letas mergendi usu patitur aues:
S et quecumq uiuentia mergenda temp¬
taueris quacumq arte demersa statim re¬
siliunt. et quanuis uehement̾ inlisa con¬
festim excuciuntur.s neq uentis mouet᷑
resistente turbinibus bitumine. quo aqͣ
ommis stagnatur. neq nauigacionibue
paciens est. quia omnia uita carentia
in profundum merguntur. nec materiã
ullam sustinet nisi que bitumine illustͣ¬
tur. Lucernam accensam ferunt suꝑ¬

Expanded text:
miscuntur Oceani fluctibus aut mari Magmiscuntur Oceani fluctibus aut mari Magno, et dicuntur lacus et stagna. Lacus est receptaculum in quo aqua retinetur nec miscetur fluctibus, ut lacus Asphalti, ut lacus Benacus et Larius, et ceteri quos buntur in fluviis; flumina in freta discurrunt; lacus stat in loco nec profluit. Et dictus lacus quasi aquae locus. Lacus Asphalti idem et mare Mortuum vocatum propter quod nihil gignit vivum, nihil recipit ex genere viventium. Nam neque pisces habet neque adsuetas aquis et laetas mergendi usu patitur aves, sed et quaecumque viventia mergenda temtaveris, quacumque arte demersa statim resiliunt, et quamvis vehementer inlisa confestim excutiuntur; sed neque ventis movetur resistente turbinibus bitumine, quo aqua omnis stagnatur, neque navigationis patiens est, quia omnia vita carentia in profundum merguntur, nec materiam ullam sustinet, nisi quae bitumine inlustratur. Lucernam accensam ferunt super
Abbreviated transcription (Latin):
quia grece abruptum hoc nomine ñ¬
cupatur. Est enĩ artissimum trium
milium spacium. siciliam ab italiadi¬
uidens fabulosis infame monstris. cuiꝰ
hnc inde scylla ⁊ carybdis astenditur:
Scillam accole saxum mari imminẽs
appellant. simile celebritate forme ꝓ¬
cul indentibus:. Unde et monstruosã
speciem fabulȩ illi delerunt. quasi
capitibus. quia conlisi ibi fluctue la¬
tratus uident᷑ exprimere : Caribdis dicta
quod gurgteibus occultis naues obsorbeat :
Est enim me̾re uertigosum et mñ ibi lani¬
ata naufragia profundo umergunt:
Ter autem in die erigit fluctus. ⁊ t̾ ob¬
sorbet: Nam accipit aquas ut euome᷑
uomit ut rursum accipiat: Syrtes sunt
arenosa in mariloca: Syrtes autem sa¬
lustius a tractu uocaridicit: quod om¬
nia adse erahant. et appropinquanti
uadoso mari hereant. Ne ad mare egipti
uicine sunt. ⁊ parit̾ admiscentur: Uada
uero sunt ꝑ que in mari uł in flumin
Sunt autem et quedam maria quȩ non

Expanded text:
quia Graece abruptum hoc nomine nunquia Graece abruptum hoc nomine nuncupatur. Est autem arctissimum, trium millium spatio Siciliam ab Italia dividens, fabulosis infame monstris, quibus hinc inde Scylla et Charybdis ostenditur. 4. Scyllam, accolae saxum mari imminens appellant simile celebratae formae procul visentibus. Unde et monstrosam speciem fabulae illi dederunt, quasi caninis, quia collisi ibi fluctus latratus videntur exprimere. 5. Charybdis dicta quod gurgitibus occultis naves absorbeat. Est enim mare verticosum, et inde ibi laniata naufragia profundo emergunt. 129 Ter autem in die erigit fluctus, et ter absorbet; nam accipit aquas, ut vomat; vomit, ut rursus accipiat. 6. Syrtes autem sunt arenosa in mari loca. Syrtes autem Sallustius a tractu vocari dicit, quod omnia ad se trahant, et appropinquanti vadoso mari haereant. Hae autem ad mare Aegyptium vicinae sunt, et pariter admiscentur. Vada vero sunt, per quae in mari, vel in flSunt autem et quaedam maria quae non
Abbreviated transcription (Latin):
simum excẽpitur ⁊ alii coloree
quibus pictura uariatur : Ergo
cum tra hanc habeat naturam.
fluctib subinde diuitur. et qͥd¬
quid adesum est. in colorem cadit:
mo inuolutus cum int̾ arenas at¬
trit᷑ suerit. et t̾re colorera ht̃ ⁊ ma¬
ris. Noc mare in duos sinus scindr᷑
ex his qui ad orientem est ꝑsicue
appellatus. quia ora illius ꝑse in¬
habitant. Alt̾ uero arabicns dr᷑. qd̾
sit circa arabiam. De aes tibus
fretum ad utrumq mare: Iam ȩstus est ma¬
ris accessus uel recessus .i. inquietudo. Uñ
et est naaria per que mare uicissim
tam accedit. quam recedie fretum autẽ
appellatum quod ibi mare ferueat.: Nam
frerum est angustum et quasi feruens ma¬
feruore nominatum: ut gaditanum uł
siculum. Ham freta dicta uarro ait qua
iustius tali ex causa uocari scribit di
siciliam. et dum esset una tellus medi¬
um spacium aut ꝑhumilitatem ab¬
ruptum est aquis. aut ꝑ angustiã
scissum. et inde regium nominatum

Expanded text:
simum excernitur, et alii colores simum excernitur, et alii colores quibus pictura variatur. Ergo cum terra hanc habeat naturam, fluctibus subinde diluitur, et quidquid adesum est, in colorem cadit. mo involutus cum inter arenas attritus est, et terrae colorem habet et maris. Hoc mare in duos sinus scinditur. Ex his, qui ab oriente est, Persicus appellatur, quia ora illius Persae inhabitant. Alter vero Arabicus dicitur, quod sit circa Arabiam. De aestibus efretus ad utrumque mare. Nam aestus est maris accessus vel recessus, id est inquietudo; unde et aestuaria, per qua mare vicissim tam accedit quam recedit. appellatum quod ibi semper mare ferveat; nam fretum est angustum et quasi fervens mafervore nSiculum; nam freta dicta Varro ait, quallustius ex tali causa vocari scribit, di fuisse, et dum esset una tellus, medium spatium, aut per humilitatem abruptum est aquis, aut per angustiam scissum. Et inde ῥήγιον nominatum,
Abbreviated transcription (Latin):
insidias nouercales conscendit naue
signum arietis habentem. qui liberatꝰ ÷
helles autes soror eus ꝑpessa nausragi
decidit in ponto. et mortua hellesponto mari
nomen dedit: Aͥordine fluenti propontĩ:
Nam dictum propontiden. quia pontum
preuente idem et a transitu uł angustiᷤᷤ¬
meatibus meatibus boum bosforos: Egip¬
tium autem pelagus asie daturgallicum
enrope asricum libie. his ut queq proxi¬
ma uener᷑ nt in partes: pelagus autem
est latitudo maris sine littore ⁊ portu
a lacitudine dictum. unde et pila¬
gia eo quos sint importuosa De sinibꝰ
no iomus. in oceano caspius indicus
persicus arabicus qui et mare rubrũ
qui ꝯceano a seribitur Rubrum aũ
mare nocatum eoquod sit roseie
undis infectum. non tamen talem
naturam habet qualem uidetur
ostendere .s uicinis lictoribus ui¬
ciatur gurges atq: insicitur. quia
omnis tra que cucumstat pelago
rubra est. ⁊ sanguineo colori ꝓxi¬
ma: Ideoq inde mineum acutis¬

Expanded text:
insidias novercales, conscendit navem insidias novercales, conscendit navem signum arietis habentem, qua liberatus est. Helles autem soror ejus perpessa naufragium decidit in mari, et mortua Hellesponto mari dedit nomen. 9. Ab ordine fluenti, Propontis: nam dicta Propontis, quia pontum praevenit. Item et a transitu, vel angustis meatibus boum, Bosphorus. Aegyptium autem pelagus AsiEuropae, Africus Libyae: his ut quaeque proxima sunt, venerunt in partes. Pelagus autem est latitudo maris sine litore et portu, a latitudine dictum, unde et plagia, eo quod sint importuosa. CAPUT XVIno Junius, in Oceano, Caspius, Indicus, Persicus, Arabicus, qui et mare Rubrum, qui Oceano ascribitur. 2. Rubrum autem mare vocatum, eo quod sit roseis undis infectum, non tamen talem natostendere, sed vicinis litoribus vitiatur gurges atque inficitur; quia omnis terra, quae circumstat pelago, rubra est et sanguineo colori proxima. Ideoque inde minium acutis
Abbreviated transcription (Latin):
cum. Ab oppidis argolicum. corinthiũ
tirium adriaticum Nam adria qͤ¬
dam ciuitas illirico mari proxima
suit. que adriatico mari nom̃ dedit.
Aposicione celi. ut superum inferũ
quod sit oriens superior. occidens infe¬
rior Est enĩ tuscum ⁊ adriaticum
Amemoria regis ut ionium: Io quip
ses. Noc mare ec tirrenum dictum
sine quod tusciam alluit .÷. tyrrenia
siue a tyrrenis nautis qui se in hoc
mare p̃cipitauerunt Et sciendũ :¬
ionium sinum esse inmensum ab io¬
nia usq ad siciliam et huius pareis
esse usq adriaticũ achaicum. et e¬
phiroticum Amaioribus accolarũ
eximuis ascenus antea appellatu:
A casibus hominum qui deciderunt
in mare ut hellespontum. icarium
myrteum Iam myrteum mare
dictum a mirtili lapsi. quod illic
ab enomacho p̃cipitatus est .carus
uero cretensis ut fabule ferunt alti
oma petens pennis solis calore solutis ma¬
ri in quo cecidit nom̃ imposuit Frixus
quoq cum helle sorore sua sugiens

Expanded text:
cum. Ab oppidis Argolicum, Corinthium, cum. Ab oppidis Argolicum, Corinthium, Tyrium, Adriaticum. Nam Adria quaedam civitas Illyrico mari proxima fuit, quae Adriatico mari nomen dedit. A positione caeli, ut Superum et Inferum; quod sit oriens superior, occidens inferior; est autem Tuscum et Adriaticum. A memoria regis, ut Ionium. Io quippses. Hoc mare et Tyrrhenum dictum, sive quod Tusciam adluit, id est Tyrrheniam, sive a Tyrrhenis nautis, qui se in hoc mare praecipitaverunt. Et sciendum Ionium sinum esse inmensum, ab Ionia usque ad Siciliam, et huius partes esse Adriaticum, Achaicum et Epiroticum. A moribus accolarum Euxinus, Axenus ante appellatus. A casibus hominum qui deciderunt in mare, ut Hellespontum, Icarium, Myrteum. Nam Myrteum mare dictum a Myrtili lapsu, quod illic ab Oenomao praecipitatus sit. Icarus vero Cretensis, ut fabulora petens, pennis solis calore solutis, mari, in quo cecidit, nomen imposuit. Phrixus quoque cum Helle sorore sua fugiens
Abbreviated transcription (Latin):
tur et facte propontider qui mox in qͥn¬
gentis passib coartatur  fitq bofforus
tracuus quo darius copias transporeaũ
Iñ ponticus simis amplissimusa t̾go meo¬
tidis paludibus quod mare ex multitu¬
dine aquarum ⁊ fluminum dulcius ÷¬
quam cecera nebulosũq ⁊ breuiis Uñ
⁊ ponticũ uocatum quod sit breuiue
atq eo p̃t̃ focas ⁊ tinnoᷤ. atq delphinoᷤᷤ
alias beluas maiores non patitur. Si¬
cut añ terra dum una sit. pro diuer¬
sis locis uariss appellatur uocabulis:
ita et pro regionib hoc mare mag¬
num diuersis nominibus nuncupat᷑.
ħam hbericum ⁊ asiacum aprouincis
dictũ. ab insulis balearicũ. siculum cre
pocius quam insula. quod uisentib
procul caprę simile creditur quam gre¬
ci erga nuncupant. Uñ egtum ma-¬
re est dictum Sic ⁊ carphacium ma-¬
re int̾ ȩgiptum et rodum ab insula
carphato illic posita A gentibus gal¬
licum. ausonium. dalmacium. libusti¬

Expanded text:
tur et facit Propontidem; qui mox in quintur et facit Propontidem; qui mox in quingentos passus coartatur, fitque Bosphorus Thracius, quo Darius copias transportavit. Inde Ponticus sinus amplissimus a tergo Maeotidis paludibus; quod mare ex multitudine fluminum dulcius quam cetera, nebulosumque et brevius. Unde et Pontum vocatum, quod sit pervius; atque eo praeter phocas et thynnos atque delphinos, alias beluas maiores non patitur. Sicut autem terra dum una sit, pro diversis locis variis appellatur vocabulis, ita et pro regionibus hoc mare magnum diversis nominibus nuncupatur: nam Ibericum et Asiaticum a provinciis dictum; ab insulis Balearicum, Siculum, Crepotius quam insula, quod visentibus procul caprae simile creditur, quam Graeci αἶγα nuncupant, unde et Aegeum mare est dictum; sic et Carpatium mare inter Aegyptum et Rhodum ab insula Carpato illic posita. A gentibus Gallicum, Ausonium, Dalmatium, Ligusti
Abbreviated transcription (Latin):
are magnũ est quodab mari.
occasu ex oceano fluit. et in meridi¬
em uergit. deinle ad septemtrionem ten¬
dit. quod inde magnum apellatur
quia cetera maria in comparacione eiꝰ
minora sunt: Iste est et medit̾raneus. qr
per mediam t̾ram usq ad orientem ꝑ¬
fundit᷑ europam et africã asianiq dis¬
t̾minans. cuius prime partis sinus qui ĩ
hispaniis perfunditur hibericus. ⁊ uale¬
ricus appellatur. et deinde gallicus qui
narbonensem prouinciam alluit. mox
ligusticus qui uixta genue̾m urbem est
proximꝰ. Post ħ tyrrenus qui italiam attin¬
git. quem greci ioniũ. itali inferũ.⁊ uo¬
cant Iñ sicilicus qui asicilia usq ad cre-¬
tam uadit De inde creticus qui in pãphi¬
liam et egiptum pertendit Iñ helles¬
pontus qui in septentrionẽ recorquens
ricum in angustias septem stadiorum
stringitur. quꝰ zerzes ponte nauib
facto in greciam cõmeauit Ibi ÷ abidoᷤᷤ
iñ dissusus equore patenti. rursus stringi¬

Expanded text:
mari . Mare Magnum est quod ab mari . Mare Magnum est quod ab occasu ex Oceano fluit et in meridiem vergit, deinde ad septentrionem tendit; quod inde magnum appellatur quia cetera maria in conparatione eius minora sunt. Iste est et Mediterraneus, quia per mediam terram usque ad orientem perfunditur, Europam et Africam Asiamque disterminans. Cuius primae partis sinus, qui in Hispaniis perfunditur, Ibericus et Balearicus appellatur. Deinde Gallicus, qui Narbonensem provinciam adluit. Mox Ligusticus, qui iuxta Genuam urbem est proximus. Post haec Tyrrhenus, qui Italiam adtingit; quem Graeci Ionium, Itali Inferum vocant. Inde Siculus, qui a Sicilia usque ad Cretam vadit. Deinde Creticus, qui in Pamphyliam et Aegyptum pertendit. Deinde Hellespontus, qui in septentrionem retorquens, ricum in angustias septem stadiorum stringitur; quo Xerses ponte navibus facto in Graeciam commeavit: ibi est Abydos. Inde diffusus aequore patenti rursus stringi
Abbreviated transcription (Latin):
undas ipsa magnitudo eius non senciat.
deinde quod amara aqua dulcẽ fluen¬
tem consumat. uł quod ipse nubes mul¬
Tum aquarũ ad se trahãt. suie quod il¬
lam partĩ auferãt uenti. partĩ sol exsiccer.
postremũ quod ꝑ occulta quedã t᷑re fora¬
mina percolatum. et ad caput amniũ. fon¬
tesq reuolutũ recurrat: Maris aũ aertũ
esse u colorẽ .s pro qualitate uentoꝵ moͣ¬
tari: Nã modo flauũ est. modo litculen¬
tum. modo atrũ DE OcEaNO.
ceanũ greci et latini ideo nominat᷑.
eoquod in circuli modo ambiat
lore nitet oceanus quasi cianeus. qͥ
in profundũ uentis aut remoir⁊ maria
aut resorbet. quiq a proximis regioni¬
bus diuersa uocabula sumpsit. ut
gallicus. germanicus scithicus. caspus
tum a gadibus dictum. ubi primum ab
occano maris magni limen aperitur Unͣ
et hercules cum gadibus peruenisset
colunnam ibi posute. sperans illic esse or¬
bis t̾rarum sinem De mediterraneo

Expanded text:
undas ipsa magnitudo eius non sentiat: undas ipsa magnitudo eius non sentiat: deinde, quod amara aqua dulce fluentum consumat; vel quod ipsae nubes multum aquarum ad se attrahant; sive quod illum partim auferant venti, partim sol exsiccet; postremum, quod per occulta quaedam terrae foramina percolatus, et ad caput amnium fontesque revolutus recurrat. Maris autem certum esse colorem, sed pro qualitate ventorum mutari; nam modo flavum est, modo lutulentum, modo atrum. De oceano . Oceanum Graeci et Latini ideo nominant eo quod in circuli modum ambiat lore nitet: oceanus quasi κυάνεος. Istin profundum ventis aut revomit maria, aut resorbet. Quique a proximis regionibus diversa vocabula sumpsit: ut Gallicus, Germanicus, Scythicus, Caspiustum a Gadibus dictum, ubi primum ab Oceano maris Magni limen aperitur; unde et Hercules cum Gadibus pervenisset, columnas ibi posuit, sperans illic esse orbis terrarum finem. De mediterraneo
Abbreviated transcription (Latin):
guntur accense. et accendunt᷑ extincte:
Aput garamantas fontẽ esse ita algentẽ
cdie ut non bibatur. ita arclentem nocte
manant perpetim feruentes tanta ui
ut balnea calefaciant. Quecdã enĩ t̾re st̃
que multũ sulphuris et aluminis hab.
Itaq cũ per uenas calentes aqua frigi¬
da uenit: uicino sulphuris calore con¬
tacta exardescit. nec talis ab origine
effiuit s ꝑmutat᷑ dum uenit: Sulphur enĩ
alumenq secum ferunt aquȩ utramq ma¬
teriam igne plenam miniqͣᷤ motibus incales
are est aquarum generalis collectio oĩs
appellatum. eoquod aque eius amare sint:
Qquor autẽ appellatum quia ȩqualit᷑
sursum est. et quãuis aque fluctuantes
uelut montes erigantur sed aͣ ͭͥ  rursũ
tempestatibus ad equantur: Altitudo enĩ
maris diuersa est. indiscreta tamen clorsi
euis equalitas: Ideo aũ mare increm̃tum
non capere cum omnia flumina. omnes
recipiat¬
fontes. hec causa est partĩ quod influentes

Expanded text:
guuntur accensae, et accenduntur exstinctae. guuntur accensae, et accenduntur exstinctae. 123 Apud Garamantas fontem esse, aiunt ita algentem die, ut non bibatur; ita ardentem nocte, manant perpetim ferventes, tanta vi, ut balnea calefaciant. Quaedam enim terrae sunt, quae multum sulphuris et aluminis habent; itaque cum per venas calentes aqua frigida venit, vicino sulphuris calore contacta excandescit; nec talis ab origine effluit, sed permutatur dum venit. Sulphur enim, alumenque secum ferunt aquae, utramque materiam igne plenam, minimisque motibus incalesc 1. Mare est aquarum generalis collectio. Omnisappellatum eo quod aquae eius amarae sint. Aequor autem vocatum quia aequaliter sursum est; et quamvis aquae fluctuantes velut montes erigantur, sedatis rursus tempestatibus adaequantur. Altitudo enim maris diversa est, indiscreta tamen dorsi eius aequalitas. Ideo autem mare incrementum non capere, cum omnia flumina, omnes fontes recipiat, haec causa est: partim quod influentes