comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paulo adhuc amplius licuisset: multorum
animas malicie sue falsitate deciperet: et
quocumq potuisset non leuia scandala ge¬
neraret. Nam inter alia que isdem andreas
pessime cogitauit et fecit : eam quoq quã
ad nos misistis dum apud ipsum a prefato
lectore esset deposita. infalsauit epistolaiu:
ut quicumq eam legeret. uos nec catholi¬
ca. nec recta sapere euidenter argueret.
Ex qua re contigit. ut dum ueritatem
studiose quereremus. eius que latebat ini¬
quitas uulgaretur: et tanta in eo reperta
sunt. quanta ne de scelerato laico crederen¬
tur. Et quia inter diuersa mala aliquos
etiam sermones scripsit. atq eos ex nostro
nomine titulauit. et suspecti sumus ne
eos alicubi transmiserit. fraternitas ur̃a
sollicitudinem gerat: et si quid tale rep¬
pererit. eos ex scindi. et omĩno faciat
aboleri: ut quod imperitus litterarum
et scripture diuine nescius. nostro sicut
diximus nomine prenotauit. quorũdam

Expanded text:
paulo adhuc amplius licuisset, multorum paulo adhuc amplius licuisset, multorum animas malitiae suae falsitate deciperet, et quaecumque potuisset non levia scandala generaret. Nam inter alia quae idem Andreas pessime cogitavit et fecit, eam quoque quam ad nos misistis, dum apud ipsum a praefato lectore esset deposita, infalsavit epistolam, ut quicumque eam legeret, vos nec catholica nec recta sapere evidenter argueret. Ex qua re contigit ut dum veritatem studiose quaereremus, ejus quae latebat iniquitas vulgaretur: et tanta in eo reperta sunt quanta nec de scelerato quocunque laico crederentur. Et quia inter diversa mala aliquos etiam sermones scripsit, atque eos ex nostro nomine titulavit, et suspecti sumus ne eos alicubi transmiserit, fraternitas vestra sollicitudinem gerat; et si quid tale repererit, eos et rescindi et omnino faciat aboleri, ut quod imperitus litterarum et Scripturae divinae nescius, nostro, sicut diximus, nomine praenotavit, quorumdam
Abbreviated transcription (Latin):
baltei que unius pollicis mensuram nũquã
excedit. speciem propositi regularis olim
a sancto benedicto constituti. cuius ipse i¬
tam describens in dialogo. regulam quoq
laudauerat: eum seruasse luce clarius ma¬
nifestat: presertim cum idem uenerabilis
cam linguam nescierit: et sui monaste¬
rii monachos. benedicti utiq regulis man¬
cipatos. in saxomam destinarit: xii
iquidem quod grecam linguam nes¬
cierit. ipse testatur in epistola euse¬
bio thessalonicensi episcopo scribens.
Lator presentium theodorus ecclesie ur̃e
lector. ad sanctorum apostolorum limina ue¬
niens. dum homo quippe nouus haberetur
incognitus andree monacho. qui ad sanctũ
paulum inelusus fuerat. res et cartas quas
detulit. ut reuera olim noto innocenter
deposuit: credens quod mens ipsius sicut
et nos ante putaueramus. cum habitu con¬
cordaret. S tante ille prauitatis inuentus
est. ut si eius stulticie sub inclusionis specie.

Expanded text:
baltei, quae unius pollicis mensuram numquam baltei, quae unius pollicis mensuram numquam excedit, speciem propositi regularis olim a sancto Benedicto statuti, cujus ipse vitam describens, in dialogo regulam quoque laudaverat, eum servasse luce clarius manifestat, praesertim cum idem venerabilis cam linguam nescierit, et sui monasterii monachos Benedicti utique regulis mancipatos in Saxoniam destinarit. 81. Siquidem quod Graecam linguam nescierit, ipse testatur in epistola Eusebio, Thessalonicensi episcopo, scribens: Lator praesentium Theodorus, Ecclesiae lector, ad sanctorum apostolorum limina veniens, dum homo quippe ut novus haberetur incognitus, Andreae monacho, qui ad sanctum Paulum inclusus fuerat, res et chartas quas detulit, ut re vera olim noto, innocenter deposuit, credens quod mens ipsius sicut et nos ante putaveramus cum habitu concordaret. Sed ille tantae pravitatis inventus est, ut si ejus stultitiae sub inclusionis specie
Abbreviated transcription (Latin):
uius beatissimi gregorii uenerabile
corpus a gregorio quarto sedis
apostolice presule post annos cir¬
citer quinquaginta trans latũ: ante nouel¬
lum secretarium constructis absidibus. sicuti
modo cernitur. sub altare sui nominis collo¬
eatur: quo eius anniuersaria sollẽpnitas
cunctis certatim ꝑnoctantib. ueneracione
gratissima celebratur. In qua pallium eius
et filacteria. sed et balteus consuetudinalit̃
osculantur: que singillatim considerata.
et antiquitatẽ uiri. et mediocritatem ha¬
bitus. et speciem regularis propositi. signis
perspicuis representant. Nam in eo quod pal¬
lium eius bisso candente contextum. nullis
fuisse cernitur acubus perforatum: sic ip¬
sum circa scapulas obuolutum fuisse non
autem confixum dinoscitur: sicuti uetus¬
tissimis musiuis uel picturis ostenditur.
Quod autem reliquiarum filacteria tenui
argento fabricata. uiliq pallio suspensa.
de collo fuisse uidentur: habitus eius me¬
diocritas demonstratur. Porro in exilitate

Expanded text:
ujus beatissimi Gregorii venerabile corpus, a Gregorio quarto sedis apostolicae praesule post annos circiter quinquaginta translatum, ante novellum secretarium constructis absidibus, sicuti modo cernitur, sub altari sui nominis collocatur: quo ejus anniversarie solemnitas cunctis certatim pernoctantibus veneratione gratissima celebratur, in qua pallium ejus, et phylacteria, sed et balteus ejus consuetudinaliter osculantur. Quae sigillatim 175 considerata, et antiquitatem viri, et mediocritatem habitus, et speciem regularis propositi signis perspicuis repraesentant. Nam in eo quod pallium ejus bysso candente contextum nullis fuisse cernitur acubus perforatum, sic ipsum circa scapulas obvolutum fuisse, non autem confixum dignoscitur, sicuti vetustissimis musivis vel picturis ostenditur. Quod autem reliquiarum phylacteria tenui argento fabricata, vilique pallio, de collo suspensa fuisse videntur, habitus ejus mediocritate demonstratur. Porro in exilitate
Abbreviated transcription (Latin):
ed et gelasianũ cõdicem. ui.¬
de missarũ sollẽpniis multa sub¬
trahens. pauca conuertens. ñ nulla
uero suꝑ adiciens. pro exponendis euuan¬
gelicis lectionib. in unius libri uolumine
coartauit. In canone apposuit. Dies nr̃os
in tua pace dispone: atq ab eterna dãp¬
natione nos eripi. et in electorũ tuorũ iu¬
beas grege numerari.Staciones per
bafilicas. uel per biatorũ mnr̃m cimiteria. se¬
cundũ qd̾ actenus plebs romana quasi eo
uruente certatim discurrit: sollicitus ordi¬
nauit. fer quas et ipse simul discurrens. dũ¬
adhuc loqui preualuit: uiginti omelias
declamauit. Reliquas uero eiusdem nume¬
ri dictauit quidem: sed lasses aente stomacho
languore continuo aliis ꝓnunciandas cõ¬

Expanded text:
Sed, et Gelasianum Codicem Sed, et Gelasianum Codicem de missarum solemniis, multa subtrahens, pauca convertens, nonnulla vero superadjiciens, pro exponendis evangelicis lectionibus in unius libri volumine coarctavit. In canone apposuit: « Diesque nostros in tua pace dispone, atque ab aeterna damnatione nos eripi, et in electorum tuorum jubeas grege numerari. » 18. Stationes per basilicas vel beatorum martyrum coemeteria, secundum quod hactenus plebs Romana quasi eo vivente certatim discurrit, sollicitus ordinavit: adhuc loqui praevaluit, viginti homilias declamavit, reliquas vero ejusdem numeri dictitavit quidem, sed lassescente stomacho, languore continuo aliis pronuntiandas com
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ib fungendi ecclesiastici iuris dominio
oceasionẽ prebemꝰ. Sĩ uero festinantes ad om¬
nipotentis ddei seruiciũ incaute retinemus:
illi inuenim̾ negare quedam. qui dedit oĩa.
Unde necesse est. ut quisquis ex iuris eccła¬
stici uel secularis milicie seruitute ad dei
seruiciũ conuerti desiderat. ꝓbetur prius
laico habitu constitutus: et si mores eius
atq conuersacio bono desiderio illius tes¬
timoniũ ferũt. absq ulla retractaciõe ser¬
uire in monasterio om̃ipotenti dño ꝑmit¬
tatur: ut ab humano seruicio liber rece¬
dat. qui diuino amore districtiorẽ subire
appetit seruitutẽ. Si autẽ et in monachi¬
co habitu scd̾m patrum regulas in repre¬
hensibiliter fuerit conuersatus. post pre¬
fixa sacris canonib tẽpora. licenter iam
ad qdlibet eccłasticũ officiũ ꝓuehat᷑: si
tamen his non fuit criminib maculatus.
que in testam̃to ueteri morte multantur:

Expanded text:
omnibus fugiendi ecclesiastici juris dominium omnibus fugiendi ecclesiastici juris dominium occasionem praebemus. Si vero festinantes, ad omnipotentis Dei servitium incaute retinemus, illi invenimur negare quaedam qui dedit oUnde necesse est ut quisquis ex juris ecclesiastici vel saecularis militiae servitute ad Dei servitium converti desiderat, probetur prius in laico habitu constitutus, et si mores ejus atque conversatio bono desiderio illius testimonium ferant, absque ulla retractatione servire in monasterio omnipotenti Deo permittatur, ut ab humano servitio liber recedat, qui in divino obsequio districtiorem subire appetit servitutem. Si autem et in monachico habitu secundum Patrum regulas irreprehensibiliter fuerit conversatus, post praefixa sacris canonibus tempora, licenter jam ad quodlibet ecclesiasticum officium provehatur, si tamen illis non fuerit criminibus maculatus, quae in Testamento Veteri morte mulctantur. » 17.
Abbreviated transcription (Latin):
sationi mauricius imꝑator prudenter occur¬
rens: data per longinũ stratorẽ lege. p̃cepit
ut quisquis publicis fuesset administracionib
implicatus: ei ad eccłasticũ uenire officium
non liceret. Quã legem beatus gregorius
super hoc ualde laudauit. dicens. Qui secula¬
rem habitũ deserens. ad ecclesiastica officia
uenire festinat: ñ relinquere cupit seculum.¬
sed iutare:Uerum dum ad clericalem
professionem. tam ex eccłastica quã ex secula¬
riquoq milieia diuersis occasionib coridie
pene innumerabilis multitudo conflueret:
pastor ad omĩa prouidus. nequaquã eos
qd eccłastici decoris officiũ. sed ad capiendũ
olũmodo monachicũ ꝓpositũ suscipiendos
esse censebat dicens. Multos ex ecclesiastica
seu seculari milicia. nouimꝰ ad om̃i potentis
dei seruiciũ festinare: ut ab humana scrui¬
tute liberi. in diuino seruicio uideant᷑ fami
liarius conuersari. Quod si passim dimittimꝰ:

Expanded text:
sationi Mauricius imperator prudenter occursationi Mauricius imperator prudenter occurrens data per Longinum stratorem lege praecepit, ut, quisquis publicis fuisset administrationibus implicatus, ei ad ecclesiasticum venire officium non liceret. Quam legem Grsuper hoc valde laudavit, dicens: « Qui saecularem habitum deserens, ad ecclesiactica 50 officia venire festinat, non relinquere cupit saeculum,sed mutare. » 16. Verum, dum ad clericalem professionem tam ex ecclesiastica, quam ex saeculari quoque militia diversis occasionibus, quotidie pene innumerabilis multitudo conflueret, pastor ad omnia providus, nequaquam eos ad ecclesiastici decoris officium, sed ad capiendum solummodo monachicum propositum suscipiendos esse censebat, dicens: « Multos ex ecclesiastica seu saeculari militia novimus ad omnipotentis Dei servitium festinare, ut, ab humana servitnasteriis conversari. Quod si passim dimittimus,
Abbreviated transcription (Latin):
consiliis prudentes uiri: quos ꝑhi¬
bui potius quã potentes. et paupere
philosophia intrinsecus. quid potius aut
potissimũ. in uno quoq negocio sequen¬
dum putaret᷑ artificiosis argum̃tacionibus
racionabilit̃ inquirente: diues mercia que
modo se de sapientib pari sorte uleiscit᷑. pre
cubiculi forib despicabilis remanebat. Sola
deerat interp̃tandi bilinguis pericia. et fa¬
cundissima uirgo cecropia: que quondã sue
mentis acumina. uarrone celibatũ suũ ause¬
rente latinis tradiderat imposturarũ sibi p̃¬
stigia: sicut ipse in suis epłis q̃rit᷑ uindicabat:
Iemo laicorũ qdlibet palacii.u.
ministeriũ. uel eccłasticũ patrimoniũ¬
procurabat: sed omĩa ecclastici iuris
munia. eccłastici nichilominus uiri subibant.¬
Nimirũ laicis ad armorũ solam miliciam:
uel agrorũ curã continuã deputatis. Ob hoc
se nonnulli procerũ: sub optentu religionis
primo tonsorare ceperunt. Quorũ tergiuer¬

Expanded text:
consiliis prudentes viri, quos perhiconsiliis prudentes viri, quos perhibui, potius quam potentes; et paupere philosophia intrinsecus quid potius aut potissimum in unoquoque negotio sequendum putaretur artificiosis argumentationibus rationabiliter inquirente, dives inertia, quae modo se de sapientibus pari sorte ulciscitur, prae cubiculi foribus despicabilis remanebat. Sola deerat interpretandi bilinguis peritia, et facundissima virgo Cecropia, quae quondam suae mentis acumina, Varrone caelibatum suum auferente, Latinis tradiderat, imposturarum sibi praestigia, sicut ipse in suis epistolis queritur, vindicabat. 15. Nemo laicorum, quodlibet palatii ministerium, vel ecclesiasticum patrimoniuprocurabat, sed omnia ecclesiastici juris munia eccnimirum laicis ad armorum solam militiam vel agrorum curam continuam deputatis. Ob hoc se nonnulli procerum sub optentu religionis primo tonsurare coeperunt. Quorum tergiver
Abbreviated transcription (Latin):
q conuersatus: nichil monastice ꝑfec¬
Itionis in palacio. nichil pontificalis
pontifici religiosissimi monachi: et in diuer¬
sis ꝓfessionib habebat᷑ uita cõmunis ita ut
talis esset tũc sub beato gregorio penes
urbem romanã ecclesia. qualem hanc fuis¬
marcho euuangelista penes alexandriam
philo cõmemorat:
unc rerũ sapiencia rome sibi tẽplũ
uisibiliter quodammͦ fabricabat:¬
et septemplicib artib ueluti colũpnis nobi¬
lissimorũ totidem lapidũ. apłice sedis atriũ
fulciebat. Nullus pontifici famulantiũ. a
minimo usq ad maximũ barbarũ qd̃ libet
in sermone uel habitu p̃ferebat: s togata
quiritũ more. seu trabeata latinitas. suum
latiũ in ipso latiari palacio singulariter
optinebat. Refloruerant ibi diuersarũ arti¬
um studia: et qui uel scimonia uel pruden¬
cia forte carebat: suo ipsius iudicio subsis¬
tendi corã pontifice fiduciã ñ habebat: xiiii.
ccersiebant᷑ pontificalib ꝓfundis

Expanded text:
 versatus, nihil monasticae perfectionis in palatio, nihil pontificalis pontifici religiosissimi monachi, et in diversis professionibus habebatur vita communis, ita ut talis esset tunc sub Gregorio penes urbem Romam Ecclesia, qualem hanc fuisMarco evangelista penes Alexandriam Philo commemorat. unc rerum Sapientia Romae sibi templum visibiliter quodammodo fabricabat,et septemplicibus artibus, veluti columnis nobilissimorum totidem lapidum, apostolicae sedis atrium fulciebat. Nullus pontifici famulantium, a minimo usque ad maximum, barbarum quodlibet in sermone vel habitu praeferebat, sed togata, Quiritum more, seu trabeata Latinitas suum Latium in ipso Latiali palatio singulariter obtinebat. Refloruerant ibi diversarum artium studia, et qui, vel sanctimonia, vel prudentia forte carebat, suo ipsius judicio subsistendi coram pontifice fiduciam non habebat. 14. Arcessebantur pontificalibus profundis
Abbreviated transcription (Latin):
beati gregorii uiriliter
in gimnasio sc̃e ipsius
ecclesie desudantis. pre¬
lato libello torosa m̃¬
bra descripta sunt:
qualiter in palestra qͦ
conflixeric. aspirante
dño ꝓferat᷑. Siquidem

Expanded text:
sti Gregorii, viriliter in gymnasio sanctae ipsius Ecclesiae desudantis, praelato libello, torosa membra descripta sunt, qualiter in palaestra quoque conflixerit, aspirante Domino, proferatur. Si quidem
Abbreviated transcription (Latin):
q ei diaconus eiriacus. Quando uenire
p̃sbiter unus ex his qui cũ ep̃o uenerant:
infideliter motus ait. Unde hoc certũ est.
qd̾ caput p̃cursoris existat: Mittensq
manũ ut contingeret hidriã: confestĩ exaru¬
it. Adhesitq manus eius ad os hidrie: nec
eam abstrahere ualuit. Instanter autem
ab om̃ib or̃one facta. cũctisq głificantib¬

Expanded text:
tque ei Cyriacus diaconus: » Quando venire tque ei Cyriacus diaconus: » Quando venire presbyter, unus ex his qui cum episcopo venerant, infideliter motus, ait: « Unde hoc certum est, quod caput Praecursoris existat? » Mittensque manum ut contingeret hydriam, confestim exaruit, adhaesitque manus ejus hydriae, nec eam extrahere valuit. Instanter autem ab omnibus oratione facta, cunctisque glorificantib
Abbreviated transcription (Latin):
incuruarer: nec possem omĩno consurgere
nec qͥcqͥd operis implere. Tunc diẽt ad me
genadius et ciriacus diãconi: et archiman¬
drite. ł Ionne diximus tibi. noli moras in¬
flectere. sed eamꝰ et innoticiã ep̃i depona¬
mus: quia p̃s biter stephanus nondũ dici¬
tur aduenisse : Ego uero mansi. uehementer
afflictus. Ipsi autẽ uesꝑtinũ celebrantes of¬
ficrum. ingressi sũt ubi iacebã: et denunci¬
auerunt dicentes. Iure iurando satis fecimꝰ
scõ iohann. suscipientes ꝑsonã tuã: qd om¬
nem causã eras ante solis ortũ ꝑ te cognoscet
hoc idem ꝓmittentes. Et ꝓtinꝰ a dolorib re¬
leuatus sum. Sequenti autẽ die dñico simul
cũ diacono ciriaco et iuliano monacho ue¬
entente ep̃o: iam post matutinas or̃ones de
eccła tunc egredienti suggessimꝰ dicentes:
qr sõs iohannes baptista reuelatus est. Ipse
uero stupefactus ait. Nullus hoc nouerit:
et ne quis ur̃m audeat eũ contingere. Dix̃¬

Expanded text:
incurvarer, nec possem omnino consurgere incurvarer, nec possem omnino consurgere vel quid operis implere. Tunc aiunt ad me Gennadius et Cyriacus diaconus et archimandritae: « Nonne diximus tibi, Noli moras innectere, sed eamus, et in notitiam episcopi deponamus, quia presbyter Stephanus dicitur nondum advenisse. » Ego vero mansi vehementer afflictus. Ipsi autem vespertinum celebrantes officium, ingressi sunt ubi jacebam, et denuntiaverunt, dicentes, « Jurejurando satisfecimus sancto Joanni, suscipientes personam tuam quod omnem causam cras ante solis ortum per te per te hoc idem promittentes; » et protinus a doloribus relevatus sum. Sequenti autem die dominico simul cum diacono Cyriaco et Juliano monacho venientes, episcopo jam post matutinas orationes de ecclesia tunc egredienti suggessimus, dicentes, quia sanctus Joannes Baptista revelatus est. Ipse vero stupefactus ait: « Nullus hoc novit, et quis vestrum audeat contingere? » Dixi
Abbreviated transcription (Latin):
rium qd nobis sc̃s iohannes apparere digna¬
Ueni ad nos celerner. Ad quẽ cũ frater uenis¬
set dixissetq ei: protinus obediens uenit.
Quem cum salutassemus: indicauit uobis
somniũ quod iuidit. Eratq consonans uisi¬
oni. quam genadius diaconus michi retu¬
lerat. Et cum orassemus: mox ei reuelatio¬
nem scĩ iohannis bapriste manifestare cura¬
uimus: et ait. Cogitemꝰ quid fieri debeat.
Et ego dixi. Puto conueniens esse: ut hoe
innotescamꝰ ep̃o. Rursũq cognoscentes qd̾
sepe memoratus stephanus pres biter. et ar¬
chimandrita de agro ñ uenerat: mansi¬
mus diebus quinq postea quã reuelacio
nobis ostensa est. Die uero sabbatorũ post
meridiem sedentib atq sermocinantibus
nobis: ingressus est ad nos sallus collectariꝰ.
biscum. continuo recesser̃t. Ego autẽ dixi
fratri isacio. ut post eũ ostiũ clauderet.
Itemq residentib nobis et loquentib. ita
sum repente uerberatus in genib ut totus

Expanded text:
rium per quod nobis sanctus Joannes apparere dignarium per quod nobis sanctus Joannes apparere digna dicentes: « Veni ad nos celeriter. » Ad quem cum frater venisset, dixissetque ei, protinus obediens venit. Quem cum salutassemus, indicavit nobis somnium quod vidit, eratque consonans visioni quam Gennadius diaconus mihi retulerat. Et cum orassemus, mox ei revelationem sancti Baptistae Joannis manifestare curavimus, et ait: « Cogitemus quid fieri debeat. » Et ego dixi, « Puto conveniens esse ut hoc innotescamus episcopo. » Rursumque cognoscentes quod saepe memoratus Stephanus presbyter et archimandrita de agro non venerat, mansimus diebus quinque posteaquam revelatio nobis ostensa est. Dic vero sabbatorum post meridiem sedentibus atque sermocinantibus nobis, ingressus est ad nos Sallus Salius collbiscum continuo recesserunt. Ego autem dixi fratri Isaacio, ut post eos ostium clauderet. Itemque residentibus nobis et loquentibus, ita sum repente verberatus in genibus, ut totus
Abbreviated transcription (Latin):
inuneris grãm confluebant. Post quam
uero retulit michi somniũ: ego respondi.
Bonum est quod uidisti. Et recogitans
apud memet ipsũ quid sibi uellet hec ui¬
sio: rursũq ꝑtractans ea que p̃cesserant.
dixi quia uisio ista ex deo est. Sciens autẽ
quia diuinitus ista contingerent: indica¬
ui qualiter sc̃s̃ iohannes baptista apparere
dignatus est. Qui mox ut audiuit mansit
attonitus: et orare cepit. ut ei locũ osten¬
derem. Quod et feci. Post hec egressi sumꝰ
utriq: et quid oporteret fieri tractabamꝰ.
Uisumq est michi ut irem. et indicarem
stephano p̃sbitero et archimandrite monas
manifestaret᷑ ep̃e. Et uenientes ad monaste¬
riũ eius: ñ eũ repperimꝰ. Abierat enim ut
diximꝰ ad monasteria que erant in agris:
ex eo die quo nobis monasteriũ et ostium
spelunce dederat. Cũq egressi fuissemꝰ. pla¬
cuit ut euocaremꝰ ad nos ciriacũ diaconem
et archimandritã: et reuelaremꝰ ei miste¬

Expanded text:
muneris gratiam confluebant. » Postquam muneris gratiam confluebant. » Postquam vero retulit mihi somnium, ego respondi, « Bonum est quod vidisti. » Et recogitans apud memetipsum quid sibi vellet haec visio, rursumque pertractans ea quae praecesserant, dixi quia visio ista ex Deo est. Sciens autem quia divinitus ista contigerant, indicavi qualiter sanctus Joannes Baptista apparere dignatus est; qui mox, ut audivit, mansit attonitus, et orare coepit ut ei locum ostenderem, quod et feci. Post haec egressi sumus utrique, et quid oporteret fieri tractabamus, visumque est mihi ut prius irem, et indicarem Stephano presbytero et archimandritae monasmanifestaret episcopo. Et venientes ad monasterium ejus, non eum reperimus. Abierat enim, ut diximus, in monasteria quae erant in agris, ex eo die quo nobis dederat monasterium et ostium speluncae patefecerat. Cumque egressi fuissemus, placuit ut evocaremus ad nos Cyriacum diaconum et archimandritam, et revelaremus ei myste
Abbreviated transcription (Latin):
nam potui separare. Post hec autẽ harena
sublata: una tegula maior apparuit. Hãe
suspendens inueni sub ea marmoreã tabu¬
lam: quã suspendens hidriã repperi: ac cũ
metu et reuerentia lumen accendens. et
incensũ ponens in thuribulo. palpaui dili¬
genter: et adorans dñm diutius attonitus
uenit ad nos genadius diaeonus et archimã¬
drita: salutansq me ad ostiũ spelunce diõe
michĩ. Ueni precor introeamus in speluncã
dedit inichi pacis osculũ et fratrib meis. et
dixit mͥ. De capereto monasterio meo. nuꝑ
adueniõ. Uidi autẽ tale somniũ quasi utrũ¬
q stabamus in hoc specu: in quo mundissi¬
morum panũ sicuti sol erat magna copia:
et porcio super posita panibus. Iminensa
bat ex ipsis: nec desinebant. nec cessabant
homines qui acciperent.Iamq nobis pre
multitudine turbarũ deficientib ceper̃t
panes euolare super manus nostras: et
ita ꝑcipiebant oiñs quotquot ad hane

Expanded text:
nam potui sequestrare. Post haec autem arena nam potui sequestrare. Post haec autem arena sublata, una tegula major apparuit. Hanc suspendens inveni sub ea tabulam marmoream; tabulamque suspendens, hydriam reperi. Hanc, cum metu et reverentia lumen accendens, ac incensum ponens in thuribulo, palpavi diligenter, et adorans Dominum, diutius attonitus Venit ad nos Gennadius diaconus et archimandrita, salutansque me ad ostium speluncae, dixit mihi, veni, precor, introeamus in speluncam oravimus dedit mihi pacis osculum, et fratribus meis, et ait, « de Capereto monasterio meo nuper adveni, vidi autem tale somnium. Quasi utrique stabamus in quodam specu, in quo mundissimorum panum sicuti sol erat magna copia, et portio superposita panibus. Immensa bat ex ipsis. Nec deficiebant, nec cessabant homines qui acceperant. Jamque nobis prae multitudine turbarum deficientibus, coeperunt panes evolare super manus nostras, et ita percipiebant omnes quotquot ad hanc
Abbreviated transcription (Latin):
culo consurgens: precepi fratrib qui me¬
cum erant. Claudite ianuas manentes ex¬
trinsecus: et si forsitan aliquis ad requi¬
rendum uenerit. occupatũ me esse dicite.
Sepe nãq ueniebat palladius pres biter:
intrans. et euuangelium lectitans. Cum gͦ
solito uenisset. tunc ei fratres aditũ nega¬
uerunt: affirmantes id quod erat. quod
euuangeliũ quoq sub claue archimandri
est illi. Ulenit et tercio: et sic ingressus ẽ.
Ego nãq thuribulũ sumens. incensũ in
eo posui: et pium dñm suppliciter obsecra¬
bam. ut michi locũ thesauri celestis osten¬
deret. Tollens etiam rastrũ cepifodere:
et perueni ad locũ qui erat ex calce edifi
catus et ordinatui tegulis. Quantumq
ego fodiendo descendebã. tantũ sonus erat¬
ualidior: et quasi ex repercussione hidrie
reddebatur. Et postea quã fodi et descen¬
di usq ad solum. repperi uelut harenã ex
e re fusam: multũq laborans. uix hare¬

Expanded text:
culo, praecepi fratribus qui meculo, praecepi fratribus qui mecum erant: « Claudite januas, manentes extrinsecus, et si forte aliquis ad requirendum venerit, occupatum esse me dicite. » Saepe namque veniebat Palladius presbyter, intrans et Evangelium lectitans. Cum ergo solite venisset, tunc ei fratres aditum negaverunt, affirmantes id quod erat, quod Evangelium quoque sub clave archimandritnit et tertio, et sic ingressus est. Ego namque sumens thuribulum, incensum in eo posui, et pium Dominum suppliciter obsecrabam ut mihi locum thesauri coelestis ostenderet. Tollens etiam rastrum, coepi fodere, et perveni ad locum quod erat aedificatum de calce et ordinariis tegulis. Quantumque ego fodiendo descendebam, tantum sonus validior quasi ex repercussione hydriae reddebatur. Et posteaquam fodi et descendi usque ad solum, reperi velut arenam ex aere fusam, multumque laborans, vix are
Abbreviated transcription (Latin):
dibus. Erant autem ostia utriusq monis¬
terii patefacta: simul et spelunce ostium
patens. Et ecce antecedebat me stella ip¬
sa: et ego sequens eam. ingressus sũ usq
dum in absidula spelunce constitit. Et
uidens hoc miraculũ: adoraui dñm ꝓnus
in terram per horas multas. Recordatus
sum uero qd̃ hospites haberem uenerabi¬
les uiros. petrũ et stephanũ pres biteros.
et archimandritas: et ne suspicarentur ubi
nocte fuerim ab oracione surrexi. Ascendẽsq
sursum: cum uellem in gredi cubiculum. di¬
cunt michi. Ubi tamdiu fuisti: Respondi
quia ad opus necessariũ descendi. Cumq
uellem intrare ubi quieueram: dieũt mͥ.
Rursus ingredieris: At ego sentiens attoni¬
tum ine factũ ex reuelacione quã uideram:
ueniã poposci tã quã male sanus: et conti¬
nuo me recepit. Post quã uero mane factũ
est: ualedicentes michi. ad proprias cellu¬
las abierũt. Ego uero ubi ꝓfecti sunt dilu¬

Expanded text:
dibus. Erant autem ostia utriusque monasdibus. Erant autem ostia utriusque monasterii patefacta similiter, et speluncae ostium patens. Et ecce praecedebat me stella ipsa, et ego sequens eam, ingressus sum usque dum in absidula speluncae constitit; et videns hoc miraculum, adoravi Dominum pronus in terram per horas multas. Recordatus sum vero quod hospites haberem venerabiles viros Petrum et Stephanum, presbyteros et archimandritas, et ne suspicarentur ubi nocte fuerim, ab oratione surrexi. Ascendensque rursum, cum vellem ingredi cubiculum, dicunt mihi: « Ubi tandiu fuisti? » Respondi: « Quia ad opus necessarium descendi. » Cumque vellem introire ubi quieveram, dicunt mihi: « Rursus ingrederis? » At ego sentiens attonitum me factum ex revelatione quam videram, veniam poposci tanquam malesanus, et continuo me recepi. Postquam vero mane factum est, valedicentes mihi, ad proprias cellulas abierunt. Ego vero ubi profecti sunt dilu
Abbreviated transcription (Latin):
mandrite. Uale dicimus tibi. Ora pro nobis.
Tutie aio ad eos. Hodie monasteriũ suscepi¬
mus: et uultis abire: Sustinete queso: et
consolamini nos. Et coegi eos. Cũq uesperi
facta esset: post oraciones cibo sũpto quieui¬
mus: illi ambo intriclimo superiori: ego
uero ibi in interiore cubiculo. Cumq dor
lunce apertum est ostium. hoc ẽ sequenti
die tercia sabbati. post oraciones noctur¬
nas: quasi manus uiri pulsauit me t̾cio.
in dextro latere. Et audiui uocẽ magnã
dicentẽ michi. Eoce ostium apertum est:
et ideo cognosce eum qui tibi patefecit
ingressum: ne forsitan negligas. Ego uͦ
cum magno timore conuersus accessi: et
uideo stellam flamineã in ostio ubi quies¬
cebam. Maioremq metũ concipiens. sig¬
naui me cruce xp̃i: et illa de loco illo
minime mota est. Surrexi itaq et misi
manus in ostio ubi erat: et rursus inuen¬
est eadem stella in ostio tercio. Deinde cir¬
cumspicio eam. in inferioribus scale gra¬

Expanded text:
mandritae: « Vale dicimus tibi; ora pro nobis. mandritae: « Vale dicimus tibi; ora pro nobis. » Tum aio ad eos: « Hodie monasterium suscepimus, et vultis abire? Sustinete, quaeso, et consolamini nos; » et coegi eos. Cumque vespera facta esset, post orationes, cibo sumpto, quievimus: illi ambo in triclinio superiore, ego ibi quidem in interiore cubiculo. Cumque dormluncae apertum est ostium, hoc est, sequenti die tertia sabbati, post orationes nocturnas, quasi manus viri pulsavit me tertio in dextro latere, et audivi vocem magnam dicentem mihi: Ecce ostium apertum est, et ideo cognosce eum qui tibi patefecit ingressum, ne forte negligas. Ego vero cum magno timore conversus assedi, et video stellam flammeam in ostio ubi quiescebam. Majoremque metum concipiens, signavi me cruce Christi, et illa de loco illo minime mota est. Surrexi itaque, et misi manus in ostio ubi erat, et rursus invenest stella in ostio tertio. Deinde conspicio eam in interioribus scalae gra
Abbreviated transcription (Latin):
loca mundaremus: ueniens petrus presbi¬
ter loci behmamalas. ait michi. Stephanꝰ
archimandrita behgaalorũ: precatur ut
propter dñm nobiscum uenias ad inonas¬
terium beati carteru. Et respondi.me ue¬
uenire non posse: quia diligentiã loci mͥ
cõmissi dependerem. Qui compulit me. se¬
cum ꝓficisci. Cumq ꝑgeremus pariter: aio
ad eum. Ascendamus. et salutemus diaco¬
num ciriacum. et archimandritã. Ascen¬
dentesq et salutantes eum: cepimus ire
uelle ad predictũ monasteriũ beati carte¬
rii. Dixitq ciriacus diaconusmͥ. Quid
propterea uenisti: ut sine mora discederes:
Cui respondi. Necesse est ut celeriter am¬
bulemus: quia traditũ nobis est ab ep̃o
et aliud monasteriũ eui curam instanter im¬
pendimus. Descendentes itaq ꝑueninus
ad monasteriũ sepe dictũ. Cumq salutasse¬
mus fratres: ordinantes que erant uecessa¬
ria. reuertebamur. Dicunt michi prefati
petrus et stephanus presbiteri: et archi¬

Expanded text:
ipsa mundamus, veniens Petrus, presbyipsa mundamus, veniens Petrus, presbyter loci Bethmamatis, ait mihi: « Stephanus, archimandrita Bethgaalorum, precatur ut propter Dominum nobiscum venias ad monasterium beati Carterii. » Et respondi me venire non posse, quia diligentiam loco mihi commisso dependerem: qui compulit me secum proficisci. Cumque pergeremus pariter, aio ad eum: « Ascendamus et salutemus Cyriacum, diaconem et archimandritam. » Ascendentesque et salutantes eum, coepimus ire velle ad praedictum monasterium beati Carterii. Dixitque mihi Cyriacus diaconus: « Nunquid propterea venisti, ut sine mora discederes? » Cui respondi. « Necesse est ut celeriter ambulemus, quia traditum est nobis ab episcopo et aliud monasterium cui curam instanter impendimus. » Descendentes itaque pervenimus ad monasterium saepe memoratum; cumque salutassemus fratres, ordinantes quae erant necessaria, revertebamur. Dicunt mihi praefati Petrus et Stephanus, presbyteri archi
Abbreviated transcription (Latin):
peruenerunt. Ego uero misteriũ recognos¬
cens ex usionibus michi ante monstratis:
dixi ad cos. Ne timeatis fratres mei: qr hoc
uobis prosperum faciet dñs. Post dies autẽ
quinq maxentius et stephanus uenerabi¬
les presbiteri et archimandrite uenientes
ad sanctũ ep̃m dominico die uespere: sug¬
gesserunt ei de ipsa spelunea que cohere¬
bat monasterio nr̃o: ut utrumq pariter
iungeretur. Iussitq ep̃c hoc fieri. Cui dix̃
stephanus pres biter. Ex precepto uestro.
cras mature trado speluneã fr̃i marcello.
Et mane ꝑueniens: tradidit nobis ipsũ
monasteriũ sub presencia presbiterorũ
palladii. petri. genadii. et stephani archi
aperiens ostium quod erat obseratum:
it ut diligentiã eius haberemus: et ꝓfec¬
tus est idem stephanus ad uisitanda monas¬
teria que erant in uillulis constituta. Ego
uero marcellus assumens fratres: cepi di¬
ligentiã monasterii quod nobis datum

Expanded text:
pervenerunt. Ego vero mysterium recognospervenerunt. Ego vero mysterium recognoscens ex visionibus mihi ante monstratis, dixi ad eos: « Ne timeatis, fratres mei, quia hoc nobis prosperum faciet Dominus. » Post dies autem quinque Maxentius et Stephanus venerabiles presbyteri archimandritae, venientes ad sanctum episcopum dominico die vespere, suggesserunt ei omnia de ipsa spelunca, quae cohaerebat monasterio nostro, ut utrumque pariter jungeretur; jussitque hoc episcopus fieri. Cui dixit Stephanus presbyter: « Ex praecepto nostro cras mature trado speluncam fratri Marcello. » Et mane perveniens tradidit nobis ipsum monasterium sub praesentia presbyterorum Palladii, Petri, Gennadii, et Stephani, archi, Bethgaalorum. Et aperiens ostium quod erat obseratum, it ut diligentiam ipsius haberemus. Et profectus est idem Stephanus presbyter, ad visitanda monasteria quae erant in villulis constituta. Ego vero Marcellus, assumens fratres, coepi diligentiam monasterio quod nobis datum
Abbreviated transcription (Latin):
nii: ipse intrauit in oratoriũ. Et cũ des¬
cendissem ad oratoriũ ubi erat. ecce uideo
colũpnã ignis ante eum: et nimio pauo¬
re correptus excitatus sum. Post autem
priusquã nobis ostiũ monasterii ubi erat
sc̃m depositũ traderetur. in sanctis ieiumo¬
rum diebus. ubi cibum uespere sũpsimus:
dixxi ad fratres meos. Unusquisq uestrum
pialmos suos iterare non negligat. Et re¬
linquentes me in triclinio. descenderunt
ad inicium seale: que utraq monasteria
respicit. Cumq consedissent ut iterarent
psalmos ut dixeram. leuans oculos suos
frater isacius uidit ignem ardere in tabu¬
lis ostii spelunce: ubi etat uenerandum ca¬
put sancti iohannis baptiste repositum.
Quod cum uidisset frater: exclamauit
et dixit. Domine mi. dñe: in ostio spelun¬
ce ignis accensus est. Et ego respondi. Ne
timeas frater: sed muniens te signaeulo
crucis xp̃i. ibidem ꝑseuera. Fratres autem
pre timore claudentes ostium: ad me yeiti

Expanded text:
nii, ipse intravit in oratorium; et cum desnii, ipse intravit in oratorium; et cum descendissem ad oratorium ubi erat, ecce video columnam ignis ante eum. Et nimio pavore correptus, excitatus sum. Post haec autem, priusquam nobis ostium monasterii ubi erat sanctum depositum nobis traderetur in sanctis jejuniorum diebus, ubi cibum vespere sumpsimus, et dixi ad fratres nostros. Unusquisque vestrum psalmos suos iterare non negligat. Et relinquentes me in triclinio, descenderunt ad initium scalae quae ad utraque monasteria respicit. Cumque consedissent ut iterarent psalmos, ad dexteram levans oculos suos frater Isaacus ignem vidit ardere in tabulis ostii speluncae ubi erat venerandum caput sancti Joannis Baptistae repositum. Quod cum vidisset frater, exclamavit et dixit: « Domine mi, domine mi, in ostio speluncae ignis accensus est. » Et ego respondi: « Ne timeas, frater, sed muniens te signaculo Christi, ibidem persevera. » Fratres autem prae timore claudentes ostium, ad me conciti
Abbreviated transcription (Latin):
dens mentũ meum: osculatus est me.
Quod cum meruissem: ꝓtinus exꝑge¬
factus sum. Paucis item dieb transactis
uideo. et ecce ostia monasterii nr̃i a par¬
te meridiana rursus aperta sunt: et
reliquissent: et celeri gradu perrexi ut
ea clauderem. Et ecee uideo sanctum
iohannem stantem ad exterius ostium.
et cum eo duos illos quos prius uideram:
et accessi. ut benedicerer ab eo. Et rursus
eleuans me. dedit michi pacem: uestim̃¬
ta autem eius erant candida: et mox ei¬
ciens unum uas de sinu suo plenũ melle
dedit michi dicens. Accipe hauc benedic¬
tionem. Et effudit uas ipsum mellis
super manus meas: et interrogaui eum
dicens. Domine mi. sancte iohannes: unde
add nos uenisti: Qui respondit. De sebas¬
te ueni. Preibam eum igitur: et tã ipse
quam qui cũ eo erant. ingressi sunt in mo¬
nasterium nr̃m. Et iterum uas mellis fu¬
dit super manus meas. Cũq ego detulis¬
sem benedictionẽ eius ad superiora tricli¬

Expanded text:
des mentum meum osculatus est me. des mentum meum osculatus est me. Quod cum meruissem, protinus expergefactus sum. Paucis autem diebus transactis, video et ecce ostia monasterii a parte meridiana rursus aperta sunt, et reliquissent; et celeri gradu perrexi ut ea clauderem, et ecce video sanctum Joannem stantem ad exterius ostium, et cum eo duos illos quos prius videram, et accessi ut benedicerer ab eo, et rursus elevans me, dedit mihi pacem. Vestimenta autem ejus erant candida; et mox trahens unum vas de sinu suo plenum mellis, dedit mihi dicens: Accipe benedictionem hanc, et effudit vas ipsum mellis super manus meas, et interrogavi eum dicens: « Domine sancte Joannes, unde ad nos venisti? » Qui respondit: « De Sebaste veni. » Praeibam igitur eum, et tam ipse quam qui cum eo erant ingressi sunt in monasterium nostrum, et iterum vas mellis fudit super manus meas. Cumque ego detulissem benedictionem ejus ad superiora tricli
Abbreviated transcription (Latin):
quod in monasterio celebrabant: et stans
in eadem seala uidi atria duo. unum res¬
piciens ad occidentẽ. et alterũ ad meridiẽ:
et inter utrũq atrium templũ grande:
singuleq turme ingrediebantur in atriũ
trium meridianũ: ilico quiescebant.
Cumq siluissent turme: precedebant
alii. et clamabant. Ecce sanctus iohannes
aduenit. Cumq starem in eodem scale
loco. uenit sanctus iohannes dñi p̃cursor:
et uidi eũ intẽplo quod michi ostensũ est.
Et ecce unus erat a dextris eius: et unꝰ
a sinistris. Stante autem illo in templo.
ceperunt populi turmarũ ad eum conse¬
quenter accedere: et ab eo benedici. Itẽq
sent: cogitaui et ego adire eum: et be
rem per ea ostia: per que turme fuerãt
introgresse. Et quia non uiderã quod
alicui dedisset osculum pacis. nisi tantum
ab interiori parte. cum metu et reueren¬
tia. dimisso capite in terram. cucurri
et tenui pedes eius. Ipse uero apprehen¬

Expanded text:
quod in monasterio celebrabant. Et stans quod in monasterio celebrabant. Et stans in eadem scala, vidi atria duo, unum respiciens ad occidentem, et alterum ad meridiem; et inter utrumque atrium templum grande, singulaeque turmae ingrediebantur in atrium trium meridianum, illico quiescebant. Cumque siluissent turmae, praecedebant alii et clamabant: Ecce sanctus Joannes advenit. Cumque starem in eodem scalae loco, venit sanctus Joannes, Domini praecursor, et vidi eum in templo quod mihi ostensum est; et ecce unus erat a dextris ejus, et unus a sinistris. Stante autem illo in templo, coeperunt populi turmarum ad eum consequenter accedere et ab eo benedici: itemquesent, cogitavi et ego adire eum, ut benrem per ea ostia per quae turmae fuerant introgressae. Et quia non videram quod alicui dedissent  al., dedisset osculum pacis, nisi tantum ab anteriori  al., interiori parte cum metu et reverentia, dimisso capite in terram cucurri, et tenui pedes ejus. Ipse vero apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
et rursus inspicio flumen ad ostia nostra
prorũpere. Hoc autem cũ uidissem: stu¬
pefactus cogitabam unde tanta aquarũ
esset ĩmensitas. Dumq id mecum ipse
pertractarẽ. leuans oculos meos uidi mar¬
cellum presbiterũ. qui erat secundus
post maxentiũ archimandritam a me¬
ridiana fluminis parte uenientem:
et multarũ turmarũ uoces ab orien¬
tali plaga basilice sancti iuliani maruris
audiebam. Quarum ad nos ingens sonꝰ
deferebatur: et per aquas ipsas populi
cum impetu et alacritate properabant.
Ammirante autẽ me quomodo in mediis
aquis ambulautes. ad nos conciti ꝑueni¬
rent. et una queq turma lingua ꝓpria
psalleret: subita uox audita est eorum
qui ab oriente elamabant: ecce sanctus
iohannes descendit. Cumq ad meridianũ
ostium starem. aperte sunt ianue orienta¬
les: et psallentiũ turme protinus intraue¬
runt. Omittens ego igitur spectaculũ flu¬
le consistens. aspexi scm officium eorum.

Expanded text:
Et rursus inspicio flumen ad ostia nostra Et rursus inspicio flumen ad ostia nostra prorumpere. Hoc autem cum vidissem, stupefactus cogitabam unde tanta aquarum esset immensitas. Dumque id mecum ipse pertracto, levans oculos meos vidi Marcellum presbyterum, qui erat secundus post Maxentium archimandritam, a meridiana parte fluminis venientem, et multarum turmarum voces ab orientali plaga basilicae Sancti Juliani martyris audiebamus. Quarum ad nos ingens sonus deferebatur, et per aquas ipsas populi cum impetus alacritate properabant. Admirante autem me quomodo in mediis aquis ambulantes ad nos conciti pervenirent, et unaquaeque turma lingua propria psalleret, subito vox audita est eorum qui ab oriente clamabant: Ecce sanctus Joannes Baptista descendit. Cumque ad meridianum ostium starem, apertae sunt januae orientales, et psallentium turmae protinus intraverunt. Omittens igitur spectaculum flulae consistens, aspexi sanctum officium eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
his retulit uerbis. apparuit inquit ter
bentissimus et uniuersalis apłs. atq fide¬
ante septimana quadragesime sanctorũ
ieiniorum. octauo decimo die mensis
pericii. idest duodeciino kalendas marti
anno septingentesimo sexagesimo tereio
per indictionẽ sextã. regnantib ualenti¬
mano et marcio piissimis imperatorib
tum est uicesimo quarto die mensis eius¬
dem. idest sexto Ralendas mareu. Reue¬
lauit autẽ michi marcello in magno ti¬
more. et reuerentia constituto: in specie
stelle ignee. Secundum subiectas uisio¬
nes fidelissimas. qui cuncta condidit in
uirtute sua. et preparauit in sapiencia
sua. qui scit omnia ante quam fiant:
et ad salutem humani generis uniuersa
dispensat: qui est super omĩa benedictꝰ
in secula amen. Igitur me famulũ suũ
deus. proposite uisionis inspectorẽ. tali¬
ter es̃e dignatus est. Ulidi nãq in uisi¬
sione noctis. et ecce omĩa ostia monaste¬
rii nostri pacefacta sunt: et in magno
metu positus. cucurri ut ea clauderem:

Expanded text:
rete. Apparuit, inquit, ter beatissimus et universalis apostolus, atque fideante septimana quadragesimae sanctorum jejuniorum, octavo decimo die mensis Peritii, id est, ad XII cal. Martias, anno per indictionem sextam, regnantibus Valentiniano et Marciano piissimis imperatoribus tum est vicesimo quarto die mensis ejusdem, id est VI calendas Martias. Revelavit autem mihi Marcello in magno timore et reverentia constituto in specie stellae igneae, secundum subjectas visiones fidelissimas, qui cuncta condidit in virtute sua et praeparavit in sapientia sua; qui scit omnia antequam fiant, et ad salutem humani generis universa dispensat; qui est super omnia benedictus in saecula. Amen. Igitur me famulum suum Deus propositae visionis inspectorem esse dignatus est. Vidi namque in visione noctis, et ecce ostia monasterii nostri aperta sunt, et in magno metu positus, cucurri ut ea clauderem.
Abbreviated transcription (Latin):
dem speluncã: uenerabils uiri sectantes
singularis uite ꝓpositum. Multis autẽ
in codem monasterio sibimet succedentib
ad postremũ sub uenerando archiman¬
drita morcello. diuina gr̃a eum quem
gabriel euuangeliz auit. et sterilis mater
edidit. heremi habitatorẽ. maximũ cor¬
reptorem impietatis. legis iudicem. dñi
precursorem. amicũ sponsi. saluatoris nr̃i¬
baptistam. preconem ueritatis. amatorẽq

Expanded text:
dem speluncam venerabiles viri, sectantes dem speluncam venerabiles viri, sectantes singularis vitae propositum. Multis autem in monasterio sibimet succedentibus, ad postremum sub archimandrita Marcello divina gratia eum quem Gabriel evangelizavit, et sterilis mater edidit, eremi habitatorem, maximum correptorem impietatis et legis vindicem, Domini praecursorem, amicum sponsi Salvatoris Baptistam, praeconem veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
religionem discernere nequiuerunt: eũq
pium arbitiati sunt hominem. qui nimis
astute sanitates. que per uirtinẽ sacri ca¬
pitis accedentib conferebantur sibimet
ascribens. ueritatem fidei sicut caupo ne¬
quissimus adulterare nitebatur: tandẽ¬
q serius his qui recte et sancte. atq inse¬
parabiliter beatã trinitatẽ glorificant
notus factus. his ipse qui sub obtentu pa¬
terne ueneracionis in diminutione acp̃i
filii dei contume liosus esse probabatur:
ab entȩ sena ciuitate cooperantib etiã
iudicibus cepit expelli. Precabatur autẽ
eos qui se salubriter a sancto grege .xp̃i¬
secernere atq effugare querebant: ut
unius saltim chei sibi spacium largirent᷑
moraudi in ea spelunca quo scm consta¬
bat esse depositũ: quia iam et angustia
nocturni tĩporis urgeretur. Sed proui¬
dencia dei spe sua frustratus est. Non
enim potuit impetrare: ne id quod mo¬
liebatur ꝑficeret. Suscipiunt igitur eati¬

Expanded text:
religionem discernere nequiverunt, eumque religionem discernere nequiverunt, eumque pium arbitrati sunt hominem; qui nimis astute sanitates quae per virtutem sancti capitis accedentibus conferebantur sibimet ascribens, veritatem fidei, sicut caupo nequissimus, adulterare nitebantur; tandemque servis his, qui recte, et sancte, atque inseparabiliter beatam Trinitatem glorificabant, notus factus, ipse qui sub obtentu paternae venerationis in diminutionem Christi, Filii Dei, contumeliosus esse probatur, ab Emesena civitate, cooperantibus etiam judicibus, coepit expelli. Precabatur autem eos qui se salubriter a sancto grege secernere atque effugare quaerebant, ut unius saltem dici spatium largirentur morandi in ea spelunca quo in qua sanctum constabat esse depositum, quia jam et angustia nocturni temporis urgeretur. Sed providentia Dei spe sua frustratus est. Non enim potuit impetrare ne id quod moliebatur efficeretur. Suscipiunt igitur eam
Abbreviated transcription (Latin):
misteriũ oportuno tempore reuelaret:
et ideo non tacuit insperate sue cõmuta
experimentis doceberis: nostreq uite
faurum istum possidere meruimus. Si gͥ
et tu reuerentiã huius habueris: bonorũ
omium tam presentiũ quam futurorũ
copia perfrueris. Quod si tibi forsitan
prolixitas temporis uires abstulerit. aut
egrotacio corporis uiolata macerauerit.
quo minus studiũ dependere possis alieui
debitũ. pio atq fideli uiro munus tradere
ne inoreris. Que post obitum uiri ꝗͣdiu
deuotionis sue uires habuit consonantes:
scm probatur dilexisse negotiũ. At ubi ne¬
cessitate senilis cessit etatis. ea que a ger¬
mano sibi mandata fuerant insinuans.
his qui erant pium suscepturi depositum
tradidit: plurimis autem munus hoc
alterna successione recipientibus. etiam
quidam monachus eustasius nomine
et alterius secte presbiter: illud quod in
hidria seruabatur. sicut designatũ erat
aecepit. Profecto nomq qui uiderant

Expanded text:
mysterium opportuno tempore revelaret: mysterium opportuno tempore revelaret: et ideo non tacuit insperatae suae commutexperimentis doceberis, nostraeque saurum istum possidere meruimus. Si igitur et tu reverentiam hujus habueris, bonorum omnium tam praesentium quam futurorum copia perfrueris. Quod si forsitan prolixitas temporis vires abstulerit, aut aegrotatio corporis violenta macerarit, quominus debitum studium dependere possis, alicuiicui pio atque fideli viro munus hoc tradere non moreris. » Quae post obitum fratris, quandiu devotioni suae vires habuit consonantes, sanctum probatur dilexisse negotium. At ubi necessitati senilis cessit aetatis, ea quae a germano sibi mandata fuerant, insinuans his qui erant pium suscepturi depositum tradidit. Plurimis autem munus hoc alterna successione recipientibus, etiam quidam Eustachius, monachus nomine, et alterius sectae presbyter, illud quod in hydria servabatur, sicut obsignatum erat, accepit. Profecto nempe, qui dederant,