comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus: dm manib queramus. Et si nocte que¬
ipso querimus. Quid ẽ coram ipsoꝵ. Nolite
facere iusticiam ur̃am coram hominib : ut
iudemim ab eis. Aliquin: non habebitis mer¬
cedem apud patrem ur̃m. Cum gͦ facis elemo¬
sinam ait: manus ille sunt querentes d̾nm.
ra. & inhac nocte et quomodo habuerit quo¬
dammꝰ transiliendi necessitatem inpingenti¬
bus atq pungentib deorsum tͥbulatiomibus.
ut necesse suerit transilire: intentissime audia¬
mus. Negaui consolari animam meani. Tantũ
tedium hic me occuꝑ auit : ut contra omnẽ conso.¬
lationem clauderet se amma mea. Huic taliun¬
de tedium e fortasse quia uinca grandinata ẽ
aut quia olea non pͣuenit: aut quia uindemia
apluuia intcepta ẽ. Unde huic tediume Audi
hoc ex alio psalmo. Ipsius enim & ibi uox ẽ. Te¬
dium detinuit me: a peccatorib relinquentibꝰ
legem tuam. Tanto enim tedio de bunismodi
malo affectum iste se dicit: ut negaret conso.¬

Expanded text:
mus: manibus quaeramus Deum. Etsi nocte quaemus: manibus quaeramus Deum. Etsi nocte quae « coram ipso? Nolite facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis; alioqui non habebitis mercedem apud Patrem vestrum. Cum ergo facis eleemosynam, » ait, manus illae sunt quaerentes Deum, ra, et in hac nocte, et quomodo habuerit quodammodo transiliendi necessitatem, impingentibus atque pungentibus deorsum tribulationibus, ut necesse fuerit transilire, intentissime audiamus. Negavit consolari anima mea. Tantum taedium hic me occupavit, ut contra omnem consolationem clauderet se anima mea. Huic tali unde taedium? Fortasse quia vinea grandinata est, aut quia olea non provenit, aut quia vindemia a pluvia intercepta est. Unde huic taedium? Audi hoc ex alio psalmo. Ipsius enim et ibi vox est: Taedium detinuit me, a peccatoribus relinquentibus legem tuam . Tanto ergo taedio de hujusmodi malo affectum se iste dicit, ut negaret conso
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo honeste uiuentes: in comꝑatione uitȩ
impiorum. indie sumus. S iste dies uitȩ fide¬
lium: non sufficit huic idithi. Transilire
uult & istum diem: donet ueniat ad illũ diẽ
ubi noctis temptationẽ nullã omnino formĩ¬
det. Hic enim quãuis dies sit uita fidelium:
temptatio ẽ uita humana suꝑ t̾ram. Nor ⁊diẽ.
Dies incomꝑatione infidelium: nox incomꝑa.¬
tione angłorum. Habent enim diem angłi:
quem nos nondum habemus. Iam nos babe-¬
mus quem non habent infideles. S nondum
habent fideles quem angłi habent: tunc autẽ
habebtant cum crunt equales angłis di quod
illis mresurrectione ꝓmissum ẽ. In hac gͦ iam
die & ad huc nocte incompatione futur idiquẽ
desidȩramus. die incompatione pͣterite noctiᷤ.
cui renuntiatuimus: in hac gͦ in quã nocte d̾m
requiramus manib nrͣis. Non cessent oꝑa:
queramus d̾m: nͣ sit in ane desidium. Si ĩ ura
sumus. sumptus erogemus ut ꝑuenire possi¬

Expanded text:
Ergo honeste viventes, in comparatione vitae Ergo honeste viventes, in comparatione vitae impiorum, in die sumus. Sed iste dies vitae fidelium non sufficit huic Idithun; transilire vult et istum diem, donec veniat ad illum diem, ubi noctis tentationem nullam omnino formidet. Hic enim quamvis dies sit vita fidelium, tentatio est vita humana super terram . Nox, et dies: dies in comparatione infidelium; nox in comparatione Angelorum. Habent enim diem Angeli quem nos nondum habemus: jam nos habemus quem non habent infideles; sed nondum habent fideles quem Angeli habent: tunc autem habebunt, cum erunt aequales Angelis Dei; quod illis in resurrectione promissum est . In hac ergo jam die, et adhuc nocte; nocte in comparatione futuri diei quem desideramus, die in comparatione praeteritae noctis cui renuntiavimus: in hac ergo, inquam, nocte Deum requiramus manibus nostris. Non cessent opera; quaeramus Deum, non sit inane desiderium. Si in via sumus, sumptus erogemus, ut pervenire possi
Abbreviated transcription (Latin):
cordib ut̃is. Henturus c̃ dies pͦ istam noctem:
interim in hac nocte lucer na non desit. Et
hoc ẽ fortasse quod nunc facimus. Has litteraᷤ
exponendo lucernam inferimus: ut in hac
nocte gaudeamus. Quȩ quidem debet accensa
ẽt semꝑ indomib. ur̃is. Talib enim dicitur:
sp̃m nolite extinguere. Et tanquã exponerã
quid diceret: secutus ait. ꝓpħiam nolite sper¬
nere: id ẽ lucerna inuob̾ semꝑ luceat. Et bec qͥ¬
effabilis dici nox dr. Nam ipsa uita fidelium:
incomꝑatione infidelium dies ẽ. Quomͦ autẽ
sit nox iam diximus: & ostendimus petri apłi
testimonium. Qui quidẽ etiam & lucer nam
nominauit. & de ipsa lucerna nos admonuit.
ut intendamus ei. idẽ. ꝓphetico sermoni: do¬
nec dies lucescat ⁊ lucifer oriatur incordibꝰ nr̃is
Quomͦ autem iam uita fidelium dies sit inco-¬
ꝑationẽ uitȩ impiorũ: Paulus ostendit. Abi¬
ciamus inquit oꝑa tenebraru & induamur
ar malucis sic: ut indie honeste ambulemus.

Expanded text:
ris . Venturus est ergo dies post istam noctem; interim in hac nocte lucerna non desit. Et hoc est fortasse quod nunc facimus: has Litteras exponendo, lucernam inferimus, ut in hac nocte gaudeamus. Quae quidem debet accensa esse semper in domibus vestris. Talibus enim dicitur: Spiritum nolite exstinguere . Et tanquam exponens quid diceret, secutus ait, Prophetiam nolite spernere: id est, lucerna in vobis semper luceat. Et haec queffabilis diei nox dicitur. Nam ipsa vita fidelium in comparatione vitae infidelium dies est. Quomodo autem sit nox, jam diximus, et ostendimus Petri apostoli testimonio: qui quidem etiam et lucernam nominavit, et de ipsa lucerna nos admonuit ut intendamus ei, id est prophetico sermoni, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus nostris. Quomodo autem jam vita fidelium dies sit in comparatione vitae impiorum, Paulus ostendit: Abjiciamus, inquit, opera tenebrarum, et induamur arma lucis; sicut in die honeste ambulemus .
Abbreviated transcription (Latin):
tomtrin tui in rota. Non intelligo: auctiã
quid dicis. Apparuerunt fulgura tua orbi
terrarum. Dic gͦ: non intellexeram. Orbis
trarum ẽ reta. Nam cirtuitus orbis trarũ:
merito ꝙ orbis dicitur. Unde breuis etiam
rotella. orb̃iculus appellatur. Hex to a.ce.¬
intrui tui mrota: apparuerunt sulgura tua
orbi trarum. Nubes ille in rota circiuerunt
orbem trarum. siciuerunt tonando & cho¬
ruscando. Abyssum commouerunt : p̾cep¬
tis tonuerunt : miraculis choruscauerunt.
In omnem enim t̾ram exiit sonus eormne & in
fines orbis t̾re uerba corum. Commota et contͤ¬
mebunda facta ẽ terra: id est omnes qui ha¬
bitant interra. ꝑsimilitudinẽ autẽ: ipsa
tra mare ẽ. Quaree Quia gentes omnes ma¬
ris nomine nuncupantur: quod uita buma¬
na amara eͣ. & ꝓcellis ac tempestatib subdi¬
ta. Iamillud si attendas quod homines se
tanquam pisces deuorant: cum maior mi¬
scõ ma tua÷ modo inmartt̃ iua tua : quia

Expanded text:
tonitrui tui in rota. Non intelligo: audiam tonitrui tui in rota. Non intelligo: audiam quid dicis: Apparuerunt fulgura tua orbi terrarum. Dic ergo: non intellexeram. Orbis terrarum est rota: nam circuitus orbis terrarum, merito et orbis dicitur; unde brevis etiam rotella, orbiculus appellatur. Vox tonitrui tui in rota: apparuerunt fulgura tua orbi terraram. Nubes illae in rota circumierunt orbem terrarum; circumierunt tonando et coruscando, abyssum commoverunt, praeceptis tonuerunt, miraculis coruscaverunt: in omnem enim terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Commota est, et contremebunda facta est terra: id est, omnes qui habitant in terra. Per similitudinem autem ipsa terra est. Quare? Quia gentes omnes maris nomine nuncupantur, quod vita humana amara est, et procellis ac tempestatibus subdita. Jam illud si attendas, quod homines se tanquam pisces devorant, cum major miSancto via tua, modo in mari est via tua, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sicrunt. Easdem noces nibium. rursum sagit.¬
tas dixit. Uerba enim ȩnͣgłistarum. sagitte fue¬
runt. Similitudines enim sunt. Nam ꝓpriȩ nec
sagitta ẽ ꝑluina: nec pluina sagnta. At uero uer¬
bum di. & sagita ẽ quia ꝑcutit: & pluina qͥa rigat.
manserunt: s corda tranfficerunt. Nox tomi¬
trui tui in rota. Quid ẽ hoc e ¶omodo in¬
tellecturi sumus: adiuuet dns. Nox tom¬
tr ui tii in rota. Solebamus pueri suspicari
cum audiremus tonitrua de celo: quasi ue¬
hicula de stabulo ꝓcessisse. habent emm to¬
nitrua quandam concussionem similẽ ue¬
bĩculis. Num quid ad ista puerilia redituri
sumus. ut intelligamus uox contrin tui
m rota. quasi aliqua uehicula habeat ds in
nubibus : & transitus uehiculoꝵ illum stre¬
pitum concitet : Absit. hoc puerile ẽt uanũ
migatorium. Quid gͦ ÷ hoc uox tonitrui tui
irotaꝵ Noluttur nox tua: neq ħĩtelligo.
Quid faciemus ⁊ Int̾rogemus iꝑsum idithun:
ne forte ipse exponat qui dixit. Uox inquit

Expanded text:
sierunt. Easdem voces nubium rursus sagittas dixit. Verba enim Evangelistarum sagittae fuerunt. Similitudines enim sunt. Nam proprie nec sagitta est pluvia, nec pluvia sagitta; at vero verbum Dei, et sagitta est, quia percutit, et pluvia, quia rigat. manserunt, sed corda transfixerunt. Vox tonitrui tui in rota. Quid est hoc? quomodo intellecturi sumus? Adjuvet Dominus. Vox tonitrui tui in rota. Solebamus pueri suspicari, cum audiremus tonitrua de coelo, quasi vehicula de stabulo processisse: habent enim tonitrua quamdam concussionem similem vehiculis. Numquid ad ista puerilia redituri sumus, ut intelligamus, Vox tonitrui tui in rota; quasi aliqua vehicula habeat Deus in nubibus, et transitus vehiculorum illum strepitum concitet? Absit. Hoc puerile est, vanum, nugatorium. Quid est ergo, Vox tonitrui tui in rota? Volvitur vox tua. Neque hoc intelligo. Quid faciemus? Interrogamus ipsum Idithun, ne forte ipse exponat quod dixit: Vox, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
cȩcĩ conualucrunt languidi. surrexetunt mor¬
tin: constricti sunt paralitici: s miracula ista
tunc incorꝑib. Hideamus manima. Sobrii suis.
pauloante ȩbriosi. fideles sunt: pauloante a do¬
ratores simulachroꝵ. Res suas donant pauꝑib:
qui alienas ante rapicbant. Qui c magnus sic̃
& moy ses: s non solus. fecit & glias. fecit ꝙ he¬
liseus: fecexunt & apłi: s nullus eorum solus.
lili cum fecerent. tu cum eis: tu quando fecisti
illi non tecum. Nor tecum fuerunt cum sccisti:
quando & ipsos fecisti. Tues ds̃ qui facis mira¬
bilia solus. Quomodo soluse. Numquid forte
pater & non filius ⁊ aut filius & non pater:
facit mirabilia solus: & in ipso transiliente.
Nam ut etiam transiliret os ad ista ꝑueniret
miracłmndi fuit. Qħdo nitꝰ garriiit cũ spu suo ut iͣnsi¬

Expanded text:
caeci, convaluerunt languidi, surrexerunt morcaeci, convaluerunt languidi, surrexerunt mortui, constricti sunt paralytici. Sed miracula ista tunc in corporibus: videamus in anima. Sobrii sunt, paulo ante ebriosi; fideles sunt, paulo ante adoratores simulacrorum; res suas donant pauperibus, qui alienas ante rapiebant: Quis Deus magnus, et Moyses, sed non solus: fecit et Elias, fecit et Elisaeus, fecerunt et Apostoli; sed nullus eorum solus. Illi ut facerent, tu cum eis; tu quando fecisti, illi non tecum. Non enim tecum fuerunt cum fecisti, quando et ipsos tu fecisti. Tu es Deus qui facis mirabilia solus. Quomodo solus? Numquid forte Pater, et non Filius? aut Filius, et non Pater? facit mirabilia solus, et in ipso transiliente. Nam ut etiam transiliret, et ad ista perveniret, miraculum Dei fuit: quando intus garrivit cum spiritu suo, ut transi
Abbreviated transcription (Latin):
bominum quouiq graues corde: quid queri¬
tis maffectionib urĩs e Ut quid diligitis ua
ntatem & queritis mendatium: Et scitote
qͣm mirificauit dominus sc̃m suum. In sc̃o
una tua. Ad ipsum gͦ attendamus. xp̃m. At¬
tendamus ibi uiam enis. D̾s in sc̃o ina tua.
Quis ds magnus sicut ds̃ nr& habent gen¬
tes affectiones circa dos suos: idola adorant.
Oculos habent & non uident: aures habent
& non audiunt: pedes babent & non ambu¬
labunt. Quid ambulas ad cum. qui nͨ am¬
bulat & Non ẽa inquit colo. Et quid colis
Numen quod ibi est. Certe hec colis quod
alibi dictum ẽ: qͣm dii gentium demonia.
Aut idola colis: aut demonia. Nec idola nec
demonia inquit. Et quidcolis ⁊ Stellas. solẽ.
lunam. Ista cęlestia ⁊ quanto melius qui fe¬
cit & t̾rena & cęlestiaa Quis d̃s magnus sic
d̾s ñre Cues ds qui facis mirabilia solus.
Tn uerc as magnus faciens mirabilia: incorꝑe. in
anima. solus faciens. Audierunt surdi. uuderuĩ

Expanded text:
e Dei circa nos, ex his garrit, et in his affectionibus exsultat. Primo inde coepit: In Sancto via tua. Quae nitatem, et quaeritis mendacium? Et scitote quoniam magnificavit Dominus Sanctum suum : In Sancto via tua. Ad ipsum ergo attendamus, Christum attendamus; ibi via ejus: Deus, in Sancto via tua. Quis Deus magnus, sicut Deus noster? Habent gentes affectiones circa deos suos, idola adorant; oculos habent, et non vident; aures habent, et non audiunt; pedes habent, et non ambulant . Quid ambulas ad deum qui non ambulat? Non, inquit, ea colo. Et quid colis? Numen quod ibi est? Certe hoc colis quod alibi dictum est: Quoniam dii gentium daemonia . Aut idola colis, aut daemonia. Nec idola, nec daemonia, inquit. Et quid colis? Stellas, solem, lunam, ista coelestia. Quanto melius qui fecit, et terrena, et coelestia! Quis Deus magnus sics Deus qui facis mirabilia solus. Tu vere magnus Deus, faciens mirabilia in corpore, in anima, solus faciens. Audierunt surdi, viderunt
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ inmanu moysi & aaron. uestigia. tua ñ
cognoscentur. Quare gͦ positumẽ nisi incre¬
pandi & ex ꝓbrandi causa: in mariẽ uia tua:
Vnde in mariẽ uia. tua. nisi quia exlusa ẽ
at̾ra tuar Expulcrunt. xp̃m. noluerunt su¬
um ẽẽ saluatorem egri: ille autem cepit ẽẽ
ingentib & mominib gentib. inmultis po¬
pulis: salue factȩ sunt etiam reliquiȩ popłi
illius. Remansit foris ingrata multitudo: ⁊
claudicans iacob femores latitudo. Latitudo
enim femoris intelligitur uia in multitu¬
dine generis: & facta ẽ inmaiore parte is¬
rahelitarum. turba quedam uana & insiꝑi¬
ens: quȩ non agnosceret uestigia. xp̃i in aqͥs.
Dedinsti ficut oues plebem tuam: & non te
cognouerunt. Tanta cum illis bona fecisti.
Oare diuisisti: inter aquas ꝑ aridam traic¬
cisti÷ ꝑ sequentes ininicos fluctib oꝑusti:
indeserto egentib manna pluisti. deduceis
eos in maini moy si ꝙ aaron: & expulerunt

Expanded text:
ta est in manu Moysi et Aaron, vestigia tua non ta est in manu Moysi et Aaron, vestigia tua non cognoscentur. Quare ergo positum est, nisi increpandi et exprobrandi causa, In mari est via tua? Unde in mari est via tua, nisi quia exclusa est a terra tua? Expulerunt Christum, noluerunt esse suum Salvatorem aegri: ille autem coepit esse in Gentibus, et in omnibus gentibus, in multis populis. Salvae factae sunt etiam reliquiae populi illius. Remansit foris ingrata multitudo, et claudicans Jacob femoris latitudo . Latitudo enim femoris intelligitur in multitudine generis, et facta est in majori parte Israelitarum turba quaedam vana et insipiens, quae non agnosceret vestigia Christi in aquis. Deduxisti sicut oves plebem tuam, et non te cognoverunt. Tanta cum illis bona fecisti! mare divisisti, inter aquas per aridam trajecisti, persequentes inimicos fluctibus operuisti, in deserto egentibus manna pluisti, deducens eos in manu Moysi et Aaron; et expulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ nos: ut cognoscamus in t̾ra uiam tuã.
Ubi intrae In omnib gentib salutare tuñ.
hocẽ inmariẽ ua tua. Et semite tuȩ maqͥs
multis: hoc ẽ inpopulis multis. Et uesti¬
gia tua. non cognoscentur. Nescio quos te¬
tigit: o mirum nisi et ipsos iudeos. Ecce
qui adhuc dicunt nondum uenit. xp̃c: Qͣ
re dicunt nondum uenit xpͣc⁊ Quia ñdum
si & aaron. Quare hoc addiderit: indagari
aliquantũ difficile ẽ. Adiuate gͦ nos mten¬
tione ur̃a. quia post ipsos duos uersus finis
erit o psalmi et sermonis: ne forte cum ali¬
quid restare arbitramini. timore laboris
minus ad p̾sens attendatis. Cum dixisset in
mariẽ uia tua quod intelligimus ingentibꝰ.
& semitȩ tuȩ maquis multis. quod intelligi¬
mus in populis multis: adinxit: & uestigia
tua ñ cognoscentur. Et querebamus aquib
non cognoscerentur: & subiecit continuo. De¬
duxisti sicut ones plebem tuam in manu moy¬
si & aaron: idẽ ab ista plebe. tua que deduc¬

Expanded text:
ra viam tuam. Ubi in terra? In omnibus gentibus salutare tuum : hoc est, In mari est via tua. Et semitae tuae in aquis multis: hoc est, in populis multis. Et vestigia tua non cognoscentur. Nescio quos tetigit, et mirum nisi et ipsos Judaeos. Ecce qui adhuc dicunt: Nondum venit Christus? Quare dicunt: Nondum venit Christus? Quia nondum n manu Moysi et Aaron. Quare hoc addiderit, indagare aliquantum difficile est. Adjuvate ergo nos intentione vestra, quia post ipsos duos versus finis erit, et Psalmi, et sermonis; ne forte cum aliquid restare arbitramini, timore laboris minus ad praesens attendatis. Cum dixisset, In mari est via tua, quod intelligimus, in gentibus; et semitae tuae in aquis multis, quod intelligimus, in populis multis, adjunxit: Et vestigia tua non agnoscentur. Et quaerebamus a quibus non agnoscerentur; et subjecit continuo, Deduxisti sicut oves plebem tuam, in manu Moysi et Aaron: id est, ab ista plebe tua quae deduc
Abbreviated transcription (Latin):
b meis. Non em̃ aliquid corpeum querebat
ut contrectando inueniret quod ꝑdiderat: ut
manib quereret nũmum: aurum. argentum.
se manib inquiri. quando dubitanti discipło
cicatrices ostendit. S numquid cum ille excla¬
masset tangens cicatͥces uulnerũ enus. ds ms¬
credidisti. beati qui nͣ uiderunt & crediderunt
Sigͦ ille manib querens. xp̃m hoc audire me-¬
ruit. ut obꝓbrium ei fuerit ita quesisse ͥ nos qͥ
beati dicti sumus. qui ñ indimus & tredidimuᷤᷤ
quid gͦ ⁊ Ad nos non ꝑtinet manib querereꝵ
ꝑtinet ficut dixi: oꝑibus querere. Quando boc ⁊
Noctez Quidẽ noctee In hoc scło: Nex enim est
antequam effulgeat dies: in aduentu clarifica
nox ẽ⁊ Nisi lucernam haberemus: intenebris
ꝑmaneremus. Petrus enimdicit. Nos habemꝰ
certiorem ꝓpheticum sermonẽ: cui bnfacitis
intendentes uelut lucerne lucenti in obscuro

Expanded text:
bus meis. Non enim aliquid corporeum quaerebat, bus meis. Non enim aliquid corporeum quaerebat, ut contrectando inveniret quod perdiderat; ut manibus quaereret nummum, aurum, argentum, se manibus inquiri, quando dubitanti discipulo cicatrices ostendit. Sed numquid cum ille exclamasset tangens cicatrices vulnerum ejus, Domcredidisti; beati qui non viderunt et crediderunt ? Si ergo ille manibus quaerens Christum, hoc audire meruit, ut opprobrium ei fuerit ita quaesisse; nos qui beati dicti sumus qui non vidimus et credimus, quid ergo, ad nos non pertinet manibus quaerere? Pertinet, sicut dixi, operibus quaerere. Quando hoc? Nocte. Quid est, nocte? In hoc saeculo. Nox enim est antequam effulgeat dies in adventu clarificatquia nox est? Nisi lucernam hic haberemus, in tenebris permaneremus. Petrus enim dicit: Et nos habemus certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis intendentes, velut lucernae lucenti in ob
Abbreviated transcription (Latin):
e quid sit nocte. & quid sit coram illo: & seqͥ¬
tur quod omnes intelligunt. & non sum de¬
ceptus Quid: enim non sum deceptus e Inue¬
ni quod querebam. Tribulatio. non illa uł illa
cogitanda ẽ. Et enim unusquisq nͣdum trãsi¬
licns. ñdum putat ẽẽ. tͥhulationem: nisi quȩ
accederet huic uitȩ ex aliquo tristi tempe⁊t
uͦ ille transiliens: totam uitam istam tribula¬
tionem suam rcputat. Hic enim amat patͥã
suꝑnam: ut trena ꝑaegrinatio. ipsa sit maxi¬
ma tͥbulatio. Quomodo enim non sit tͥbula¬
tio uita ista. rogo uos ⁊ Quomͦ non sit tͥbula¬
tio quȩ dictaẽ tota temptatioe Habes scrip¬
tum in libro iob. Numquid non temptatio ẽ
tatur uita humana suꝑ tͣrame. Ipsa uita
temptatio ẽ. Si ergo temꝑtatio: u̾tiq tͥbu¬
latio. In hac gͥ tribulatiõe. hoc ẽ in hac uita:
dm exquisuit iste transiliens. Quomͦꝙ Ma¬
nib inquit meis. Quid c̃ manib meis: oꝑi¬

Expanded text:
et quid sit nocte, et quid sit coram illo: et sequet quid sit nocte, et quid sit coram illo: et sequitur, quod omnes intelligunt, Et non sum deceptus. Quid est enim, Et non sum deceptus? Inveni quod quaerebam. 4. Tribulatio non illa vel illa cogitanda est. Etenim unusquisque nondum transiliens, nondum putat esse tribulationem, nisi quae acciderit huic vitae ex aliquo tristi tempore: at vero ille transiliens, totam vitam istam tribulationem suam reputat. Sic enim amat patriam supernam, ut terrena peregrinatio ipsa sit maxima tribulatio. Quomodo enim non sit tribulatio vita ista, rogo vos? quomodo non sit tribulatio, quae dicta est tota tentatio? Habes scriptum in libro Job: Numquid non tentatio est tatur vita humana super terram? Ipsa vita tentatio est: si ergo tentatio, utique tribulatio. In hac igitur tribulatione, hoc est in hac vita, Deum exquisivit iste transiliens. Quomodo? Manibus, inquit, meis. Quid est, manibus meis? Operi
Abbreviated transcription (Latin):
Si fames facit tͥbulationẽt saturitatẽ exquiris.
Sidamna faciunt tͥbulationẽ: lucrũ exquiris.
Si ꝑegrinatio facit tͥbulationẽ: ciuitatẽ tuȩ
carnis exquiris. Et quid cuncta cͦomemorẽ:
aut quando cuncta cõmemotẽ ⁊. Tis ec̃ transi¬
liens⁊ In die tͥbulationis tuȩ đm exquire:
Non ꝑdm aliud. s ex tͥbulatione łm: ut ad hoc ds̃
remoneat t̾bulationem. ut securus inbereas ło.
In die tͥbulationis mee d̃m exquisuu. Non aliud
aliquid: s dm exqͥstui. Et quomͦ exquisisti
Mambus meis nocte coram eo: Dic hoc rursũ:
indeamus. intelligamus. imitemur. si possumꝰ
Indie tͥbulationis tuȩ quid exquisisti: Dͣm. Quo¬
modo exquisistie Manib meis. Quando exqͥ¬
sistie Nocte Ubi equistir Coram eo. Et quo
fructu exquisistie Et non sum deceptus: Oĩa
gͦ inideamus fr̃s. omnia consideremus. om̃ia
introgemus: et quid sit tribulatio in qua iste
d̾m exquisiuit. et qͥdsit manib inquirert d̃o

Expanded text:
si fames facit tribulationem, saturitatem exquiris: si fames facit tribulationem, saturitatem exquiris: si damna faciunt tribulationem, lucrum exquiris: si peregrinatio facit tribulationem, civitatem tuae carnis exquiris. Et quid cuncta commemorem, aut quando cuncta commemorem? Vis esse transiliens? In die tribulationis tuae Deum exquire: non per Deum aliud, sed ex tribulatione Deum; ut ad hoc Deus removeat tribulationem, ut securus inhaereas Deo. In die tribulationis meae Deum exquisivi: non aliud aliquid, sed Deum exquisivi. Et quomodo exquisisti? Manibus meis nocte coram eo. Dic hoc rursus: videamus, intelligamus, imitemur, si possumus. In die tribulationis tuae quid exquisisti? Deum. Quomodo exquisisti? Manibus meis. Quando exquisisti; Nocte. Ubi exquisisti? Coram eo. Et quo fructu exquisisti? Et non sum deceptus. Omnia ergo videamus, fratres, omnia consideremus, omnia interrogemus; et quid sit tribulatio, in qua iste Deum exquisivit, et quid sit manibus inquirere Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
queris.: Dictum ẽ de quibrdam. Clama uert̃
nec trat qui saluos faceret: ad dñm nec exau¬
dunt eos. Quaree Quia uex eorum non ad
dm. Expͥmit hoc alio loco scͥptura ubi dicit
de talibus: dnm non inuocauerunt. Ad illũ
clamare ñ cessauerunt : & tamendnm non
inuocanerunt. Quid ẽ dnm non inuocaue¬
runte Dominũ in se non inuocauerunt.
Ad cor suum dñm non murtauerunt: a dno
se babitari uoluerunt. Et ideo quid eis con¬
tigit : Ibi trepidauerunt timore: ubi non
cĩat timor. Ideo de rerum p̾sentium amissiõe
titmucrune: qͣm nonerant pleni illo. quẽ non
inuocauetunt. Non gratis amauerunt: ut amis¬
sis temꝑalibus possent dicere. sicut dño placuit
ita factum ẽ sit nom̃ domim b̾ndictum: Ergo
iste. uox mea inquit ad dnmi & attendit mͥ. Do¬
meȩ dm exquisiui Quis es qui boc fatise In
die tͥbulationis tue uide quid exquiras. Si car.¬
cer facit tͥbulationem: exire de cartere exqͥris.
Si febris facit tͥbulationẽ: sanitatem exquiris.

Expanded text:
m est de quibusdam: Clamaverunt, nec erat qui salvos faceret, ad Dominum, nec exaudivit eos . Quare? Quia vox eorum non ad Dominum. Exprimit hoc alio loco Scriptura, ubi dicit de talibus: Dominum non invocaverunt. Ad illum clamare non cessaverunt; et tamen Dominum non invocaverunt. Quid est, Dominum non invocaverunt? Dominum in se non vocaverunt: ad cor suum Dominum non invitaverunt; a Domino se habitari noluerunt. Et ideo quid eis contigit? Ibi trepidaverunt timore, ubi non erat timor . Ideo de rerum praesentium amissione tremuerunt, quoniam non erant pleni illo quem non invocaverunt. Non gratis amaverunt, ut amissis temporalibus rebus possent dicere: Sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum . Ergo iste, Vox mea, inquit, ad Dominum, et attendit mihi. Domeae Deum exquisivi. Quis es, qui hoc facis? In die tribulationis tuae, vide quid exquiras. Si carcer facit tribulationem, exire de carcere exquiris: si febris facit tribulationem, sanitatem exquiris:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ⁊ Non mȩt̾num repellet ds. Et t non appo¬
net ultra ut beneplaceat ei ad huc. Quid ẽ ut b̃n¬
placeat ci adhuc ⁊ Repellere et ineterninire¬
pellere: non apponet. Necesse ẽ ut reuocet ad
se seruos suos: necesse ẽ ut recipiat fugitinos.
redeuntes ad dominĩ: nccesse cͣ ut exaudiat
uocem conpeditorũ. Non ingtum repellet d̃s:
et non apponet ultra ut b̾nplaccat ei ad huc
Aut infinem miscdiam abscĩaet. ã generatiõe
ingenerationem: aut obliuiscetur misereri
deus: In te ate in alterum nulla cͣ miscła.
nisi eam tͥ d̾s̃ donet : & ipse ds obliuiscitur
miscdiam e Quus currit: fons ipse siccat᷑:
dut obliuscetur misereri ds̃. aut continebit
in ira sua inscdias suas. Id ẽ sic irascitur: ut

Expanded text:
n aeternum repellet Deus; et non apponet ultra ut beneplaceat ei adhuc: id est, ut beneplaceat ei adhuc repellere, et in aeternum repellere non apponet. Necesse est ut revocet ad se servos suos, necesse est ut recipiat fugitivos redeuntes ad Dominum, necesse est ut exaudiat vocem compeditorum: Non in aeternum repellet Deus; et Aut in finem misericordiam abscidet a generatione in generationem? aut obliviscetur misereri Deus? In te, a te, in alterum nulla est misericordia, nisi eam tibi Deus donet: et ipse Deus obliviscetur misericordiam? Rivus currit: fons ipse siccabitur? Aut obliviscetur misereri Deus? aut continebit in ira miserationes suas? id est, sic irasc
Abbreviated transcription (Latin):
plane. Hoc scimus. hoc legimus: hoc scriptuta
clamat: hoc ueritas indicat. qͣm isrł idem qͥ
iacob habuit filos duodecim inter quos unus
erat ioseph: o ex duodecim filiis ifrł quot qͦt
nati sunt. ad populum ifrł ꝑtinent. Quomodo
gͦ ait filios isrł & iosephe Nescio quidbic distin.¬
guendum admonuit. ꝑ scrutemur spͣm nrͣm:
fortastis ibi aliquid posint ds quẽ debemus it
nocte querere manib nr̃is. ut non decipiamur:
forte inneniemus & nos. in hac distinctione fili¬
os isrł & ioseph. ꝑioseph alium populum intel¬
ligi uoluit: gentium ppłm intelligi uoluit. Erc
gentium ppłm ꝑ iostpħ e Quia iosepb uendit᷑:

Expanded text:
plane. Hoc scimus, hoc legimus, hoc Scriptura clamat, hoc veritas indicat, quoniam Israel, idem qui Jacob, habuit filios duodecim, inter quos unus erat Joseph; et ex duodecim filiis Israel quotquot nati sunt, ad populum Israel pertinent. Quomodo ergo ait: Filios Israel et Joseph? Nescio quid hic distinguendum admonuit. Perscrutemur spiritum nostrum: fortassis ibi aliquid posuit Deus, quem debemus et nocte quaerere manibus nostris, ut non decipiamur; forte inveniemus et nos in hac distinctione filios Israel, et Joseph. Per Joseph alium populum intelligi voluit; Gentium populum intelligi voluit. Quare gentium populum per Joseph? Quia Joseph vend
Abbreviated transcription (Latin):
altitudinẽ maris. Quid ꝑfundius humana con¬
scientia ⁊ Ista ꝓfunditas turbata ẽ: quando in
brachio suo redemit ppłm suum ds. Quomodo
turbatȩ sunt abyssiz Quando omnes conscien
tias confitendo fuderunt. Et turbate st̃ abyssi.
confessionib peccatorum ⁊ in hymnis. & canti¬
cis. inorationib: multitudo sonitus aquarum
uocem dederunt nubes. Inde isti sonitus aquarũ.
inde abyssorum ꝑturbatio: quia uocem deder̃t
nubes. Quȩ nubes ⁊ Preditores uerbi ueritatis.
Quȩ nubes: De quib minatur eindam uineȩ ds.¬

Expanded text:
altitudinem maris, quid profundius humana conaltitudinem maris, quid profundius humana conscientia? Ista profunditas turbata est, quando in brachio suo redemit populum suum Deus. Quomodo turbatae sunt abyssi? Quando omnes conscientias suas confitendo fuderunt: Et turbatae sunt abyssiconfessionibus peccatorum, in hymnis et canticis, in orationibus, multitudo sonitus aquarum. Vocem dederunt nubes. Inde iste sonitus aquarum, inde abyssorum perturbatio, quia vocem dederunt nubes. Quae nubes? Praedicatores verbi veritatis. Quae nubes? De quib
Abbreviated transcription (Latin):
ȩiectum de t̾ra sua. tanquam mȩgyptum gen¬
tium e Ibi pͥmo humiliatum quando ꝑsecutio¬
nes martires patiebantur: nunc exaltatũ sicut
uidemus. quoniã impletumẽ in co. adorabũt
eum omnes reges terre: omnes gentes serment
illi. Ergo ioseph popłus ergentib: istł uero po¬
pulus ex gente hebreorum. Redemit ppłm suũ
iłs: filios ifrł̃. & ioseph. ꝑ quid⁊ ꝑ lapidem an-¬
gulartm: in quo duo parictes copulati sunt. Et
ex sequitur quomodo. Niderunt te aquȩ ds. Qd
sunt aquȩꝵ Populi. Quȩ sunt aquȩ iste dictum ÷
mapocaly psim: responsum ẽ ppłi. Ibi inuenimꝰ
aꝑtissime aquas in figura positas populorum.
Supra autem dixerat notam fecisti inpopulis
uirtutem tuam. Merito gͦ uiderunt te aquȩ ds.
lliderunt te aque & timuerunt. Ido mutate st̃.
quia timuerunt. Uiderunt te aquȩ ds. & timu¬
erunt: & conturbate sunt abyssi. Qne stnt a¬
byssir Altitudines aquarum. Quis n tutbatur
inpopulis cum conscientia pulsatur Queris

Expanded text:
ejectum de terra sua, tanquam in Aegyptum Gentium? Ibi primo humiliatum, quando persecutiones martyres patiebantur: nunc exaltatum, sicut videmus; quoniam impletum est in eo, Adorabunt eum omnes reges terrae; omnes gentes servient illi . Ergo Joseph populus ex Gentibus; Israel vero populus ex gente Hebraeorum. Redemit populum suum Deus, filios Israel et Joseph. Per quid? Per lapidem angularem, in quo duo parietes copulati sunt. . 18. vers. 17. Et exsequitur quomodo: Viderunt te aquae, Deus. Quid sunt aquae? Populi. Quae sunt istae aquae; dictum est in Apocalypsi; responsum est, Populi: ibi invenimus apertissime aquas in figura positas populorum . Supra autem dixerat: Notam fecisti in populis virtutem tuam. Merito ergo, Viderunt te aquae, Deus; viderunt te aquae, et timuerunt. Ideo mutatae sunt, quia timuerunt. Viderunt te aquae, Deus, et timuerunt, et conturbatae sunt abyssi. Quae sunt abyssi? Altitudines aquarum. Quis non turbatur in populis, cum conscientia pulsatur? Quaeris
Abbreviated transcription (Latin):
tem: qui neq oculos adcȩlũ audebat leuare. s
ꝑcutiebat pectus suũ dicens. Domine ꝓpi¬
tius esto inͥ peccatori. Ecce ueritas de ter¬
ra orta eͣ: quia confessio peccatoꝵ ab hõie
facta t̃. Qud gͦ sequitur: Amen dico uob̃
quia descendit uistificatus publicanꝰ ille:
magis quã phariseus. Quia omnis qͥ se
exaltat humiliabit᷑: & qui se humiliat
eraltabitur. Orta ẽ uerttas de t᷑ra in con¬
fessione peccatoꝵ ⁊ & iusticia de cęlo ꝓs¬
perit: ut descendẽt iustificatus publica¬
nus ille. magis quam ille pharleus.
Nam ut noueritis quia ueritas ꝑtinet
ad confessionẽ peccatorum: ait iohannes
eugłista. Si dixerimus quia peccatũ ñ habemꝰ.
nos ipsos seducimus: & ueritas in nob̃ ñ eͣ.

Expanded text:
tem, qui neque oculos ad coelum audebat levare, sed tem, qui neque oculos ad coelum audebat levare, sed percutiebat pectus suum, dicens, «Domine, propitius esto mihi peccatori:» ecce «veritas de terra orta est,» quia confessio peccatorum ab homine facta est. Quid ergo sequitur? «Amen dico vobis, quia descendit justificatus Publicanus ille magis quam ille Pharisaeus: quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur» . «Orta est veritas de terra,» in confessione peccatorum; «et justitia de coelo prospexit,» ut descenderet justificatus Publicanus ille magis quam ille Pharisaeus. Nam ut noveritis quia veritas pertinet ad confessionem peccatorum, ait Joannes evangelista: «Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est.»
Abbreviated transcription (Latin):
sionis: sacrificium crucis: Et unde offerret
sacrificium ꝓpeccatis nr̃is: nisi moreret᷑:
Unde autem moreretur ⁊ nisi a nob̃ acciꝑet
ubi moreretur: Idc̃ nisi a nobis sumeret
carnẽ mortalẽ. xp̃c mori non posset: quia
u̾bum non mõritur. diuinitas non mõritͣ
uirtus & sapientia di non moritur: Qmͦ¬
g̾ offerret sacͥficium uicdimã salurarẽ ⁊ si
non moreretur: Quom autẽ moreretur :
nisi carnẽ indueret: Quomͦ carne̾ indũe¬
ret ÷ nisi ueritas de t̾ra orireturꝰ Ueritaᷤ
Possumus icere ħ̃ic alterum sensum
Ueritas de t̾raorta ẽ: confessio abhomine.
homo enim peccator eras. Oterra. qͥ qͣndo
peccasti audisti. terra es et int̾ram ibis:
oriatur de te ueritas: ut respiciat de ce¬
lo iusticia Quom gͦ oriatur a te ueritas:
cum tu peccator sis. cum tu iniquus sis:
Confitere peccata tua: et orietur de te ue¬
ueritas de terra orta ẽ. Intende illũ pu¬
blicanum longe aphariseo intemplo oran¬

Expanded text:
sionis, sacrificium crucis. Et unde offerret sionis, sacrificium crucis. Et unde offerret sacrificium pro peccatis nostris, nisi moreretur? unde autem moreretur, nisi a nobis acciperet ubi moreretur? Id est, nisi a nobis sumeret carnem mortalem, Christus mori non posset; quia Verbum non moritur, divinitas non moritur, Virtus et Sapientia Dei non moritur. Quomodo offerret sacrificium victimam salutarem, si non moreretur? quomodo autem moreretur, nisi carnem indueret? quomodo carnem indueret, nisi veritas de terra oPossumus hinc dicere alterum sensum. «Veritas de terra orta est:» confessio ab homine. Homo enim peccator eras. O terra, qui quando peccasti, audisti, «Terra es, et in terram ibis» , oriatur de te veritas, ut respiciat de coelo justitia. Quomodo a te oritur veritas, cum tu peccator sis, cum tu iniquus sis? Confitere peccata tua, et orietur de te verra orta est.» Intende illum Publicanum longe a Pharisaeo in templo oran
Abbreviated transcription (Latin):
& non audis. Non adulteres: non uis au¬
dire. Non facias alteri quod tu pati non
uis: non dicas alteri quod et tibi dicin
iuis. Ininicus es amicȩ mee: dicit tͥ par
Quid me queris: Amic̾a sum iusticiȩ. Quẽ¬
cumq inuenero iminicum ainicȩ. inee:
non ad illum accedo. Uis gͦ accedere ad pa-¬
cem: fac iustiçiam. Ideo alius psalmus di¬
cit t̾. Declina a malo: & fac bonum Hoc ẽ
amare iusticiam. Et cum iã declinaueris
amalo. & feceris bonum: quere pacem.
et sequere eam. Iam enim non diu illam
queres: quia et ipsa occurrst tͥ ut osculet̃
min̾a natus ẽ. Ueritas de t̾ra orta ẽ: filius dĩ
de carne ꝓcessit. Quid ẽ ueritas: filius dei:
Quid ẽ tcrra: saro. Int̾roga unde natus c̃xp̃c.
nisticia de cęlo ꝓspiceret. idẽ ut iustificaren¬
tur homines dntina gr̃a. ueritas nata ẽ
deoꝵa nirgine: ut pofsit ꝑ illis iustifi¬
candis offerri sacrificium: Sacrificiũ pas¬

Expanded text:
et non audis: Ne adulteres; non vis auet non audis: Ne adulteres; non vis audire: Non facias alteri quod tu pati non vis, non dicas alteri quod et tibi dici non vis. Inimicus es amicae meae, dicit tibi pax; quid me quaeris? Amica sum justitiae, quemcumque invenero inimicum amicae meae, non ad illum accedo. Vis ergo venire ad pacem? Fac justitiam. Ideo alius psalmus dicit tibi: «Declina a malo, et fac bonum» hoc est amare justitiam; et cum jam declinaveris a malo, et feceris bonum, «quaere pacem, et persequere eam» . Jam enim non diu illam quaeres, quia et ipsa occurret tibi, ut osculetur mina natus est. «Veritas de terra orta est:» Filius Dei de carne processit. Quid est veritas? Filius Dei. Quid est terra? Caro. Interroga unde natus est Chrijustitia de coelo prospiceret, id est, ut justificarentur homines divina gratia, veritas nata est de Maria virgine; ut posset pro illis justificandis offerre sacrificium, sacrificium pas
Abbreviated transcription (Latin):
tas occurrerunt sibi: Iusticia et pax
osculate sunt : fac iusticiam & habebis
pacem: ut osculentur se iusticia & pax.
Sienim non amaueris iusticiam: pact̃
non habebis. Amant enim se duo ista.
iusticia & pax. et osculantur se: ut qͥ fece¬
rit iusticiam inueniat pace̾ osculantẽ
iusticiam. Duȩ amicȩ sunt: tu forte unã
ius. & alteram non facis. Nemo ẽ enim
qui non uult pace: s non omnes uolt
oꝑari iusticiã: Int̾roga omnes homines:
his pacem: Uno orẽ tibi respondet totũ
genus humanũ: opto. cupio: uolo. amos
Ama & iusticiam: quia duȩ amicȩ sunt
iusticia et pax: ipse se osculantur. Si ami¬
cam pacis non amaueris: non te ama¬
bit ipsa pax. nec ueniet ad te. Quid enim
magnm ẽ desiłare pace: Quiuis malus:
desiderat pacem. Bona cnim res ẽ pax. S
fac iusticiam: quia iusticia & pax se oscu¬
lantur non litigant. Tu quare litigas cũ
iusticia: Ecce iusticia dicit tͥ. ne furabieris:

Expanded text:
tas occurrerunt sibi; justitia et pax tas occurrerunt sibi; justitia et pax osculatae sunt se.» Fac justitiam, et habebis pacem; ut osculentur se justitia et pax. Si enim non amaveris justitiam, pacem non habebis: amant enim se duo ista, justitia et pax, et osculantur se; ut qui fecerit justitiam, inveniat pacem osculantem justitiam. Duae amicae sunt; tu forte unam vis, et alteram non facis: nemo est enim qui non vult pacem; sed non omnes volunt operari justitiam. Interroga omnes homines: Vis pacem? Uno ore tibi respondet totum genus humanum: Opto, cupio, volo, amo. Ama et justitiam; quia duae amicae sunt justitia et pax; ipsae se osculantur: si amicam pacis non amaveris, non te amabit ipsa pax, nec veniet ad te. Quid enim magnum est desiderare pacem? Quivis malus desiderat pacem. Bona enim res est pax. Sed fac justitiam; quia justitia et pax se osculantur, non litigant. Tu quare litigas cum justitia? Ecce justitia dicit tibi, Ne fureris;
Abbreviated transcription (Latin):
qui conuersuti sunt cor ad ipsum. de omni
prius missi. Inde ꝓꝓhe ⁊ ibi pͥmo templum:
ibi sacrificabatur do. Ibi patriachȩ ⁊ ibi ipse
etiam uenit de semine abrahȩ: ibi mani
lauit pedib sus: ibi inirabilia fecit. Postre¬
mo tantum honorem illigenti detulit: ut
cum eum int̃pellaret quedam mulier cha¬
nanca salutem querens filiȩ suȩ direrit ei
Nonsum missus. nisi ad oues quȩ ꝑieruit
domus isrł Hoc gͦ uidens ꝓpħa. ait: Ue¬
runtam ꝓpe timentes eumꝰ salutare ipsiꝰ:
ueritas occurrerunt sibi. Ueritas int̾ra
nr̃a ex ꝑsona iudeorum: miscdia interra
gentium. Ueritas enim ubi: Ubi crant
eloquia łi. Miscd̃ia ubi: In illis qui di¬
miserant dm: et conuerterant se ad de¬
monia. Hunguid et ipsos des perit : Quo¬
modo si diceret. uoca et istos longe fugia¬
uos. qui multum a me recesserunt: uoca
inuenient me querentẽ se: quia ipsi no¬
lebant querere me. Ergo miscđia ⁊ ueri¬

Expanded text:
qui conversuri sunt cor ad ipsum de omni oqui conversuri sunt cor ad ipsum de omni oprius missi: inde Prophetae, ibi primo templum, ibi sacrificabatur Deo, ibi Patriarchae, ibi ipse etiam venit de semine Abrahae, ibi manifelavit pedibus suis, ibi mirabilis fecit. Postremo tantum honorem illi genti detulit, ut cum eum interpellaret quaedam mulier Chananaea salutem quaerens filiae suae, dixerit ei: «Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel» . Hoc ergo videns Propheta, ait: «Verumtamen prope timentes eum saveritas occurrerunt sibi.» Veritas in terra nostra ex persona Judaeorum, misericordia in terra Gentium. Veritas enim ubi? Ubi erant eloquia Dei. Misericordia ubi? In illis qui dimiserant Deum suum, et converterant se ad daemonia. Numquid et ipsos despexit? Quomodo si diceret: Voca et istos longe fugitivos, qui multum a me recesserunt; voca, inveniant me quaerentem se, quia ipsi nolebant quaerere me. Ergo, «Misericordia et veri
Abbreviated transcription (Latin):
mebant. Terram petebat᷑ pagants adiabo᷑.
tͣram pecebat iudcu̾adõ. Unũ erat quod pete¬
bãt : s non unus a quo petebant. Petendo
iste quod paganus petebat. dis cer nebatur
tamen a pagano: quia ab illo ista petebat.
gentib ꝓpe erat: Tamen resperit et eos qui
longe erͣant. et eos qui ꝓpe erant: sic̃ dic̃ apb:
longe: et pacem his quiꝓpe. Quos dixit qui
erant ꝓpe: Iudeos. qui iinum dm colebant.
Quos dixit qui erant longe: Gentes: qui di¬
miserant d̾m ã quo facti erant: et colebant
illa quȩ ipsi fecerant. Non enim regionib lon
O disti dmr longe es Uno loco stans: et ꝓpe es
et longe es. Ergo fr̃s respexit iste ꝓꝓba qͣn
gente iudea. & ait. Heruntamen quid loqua¬
tur inme dominus d̾s: qͣm loquetur pacẽ
mplebem suam: Et plebs ipsus non iudea
sola erãt sed de omnib gentib colligetur:
quia suꝑ scõs suos loquetur pacem. et in
eos quiconuertũt cor ad ipsum : et in om̃s

Expanded text:
mebant. Terram petebat Paganus a diabolo; mebant. Terram petebat Paganus a diabolo; terram petebat Judaeus a Deo: unum erat quod petebant; sed non unus a quo petebant. Petendo iste quod Paganus petebat, discernebatur tamen a Pagano, quia ab illo ista petebat, i Gentibus longe erat; tamen respexit et eos qui longe erant, et eos qui prope erant, sicut dicit Apobis qui eratis longe, et pacem his qui prope» . Quos dixit qui erant prope? Judaeos, quia unum Deum colebant. Quos dixit qui erant longe? Gentes, quia dimiserant eum a quo facti erant, et colebant illa quae ipsi fecerant. Non enim regionibus lonodisti Deum, longe es. Uno loco stans, et prope es, et longe es. Ergo, fratres, respexit ista Propheta:gente Judaea, et ait, «Verumtamen. Audiam quid loquetur in me Dominus Deus; quoniam loquetur pacem in plebem suam:» et plebs ipsius non Judaea sola erit, sed de omnibus gentibus colligetur; «quia super sanctos suos loquetur pacem, et in eos qui convertunt cor ad ipsum,» et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
plebem suam: Et suꝑ sc̃os suos: et in eos
quo conuertuntur ad ipsum: Eia frͣs ⁊ uultis
ut ad uos ꝑtineat ista pax quam loquit᷑ ds :
Conuertite cor adipsum: non ad ine. aut ad
Quis qͥs enim bomo uoluerit conuertere.
ad se corda hominũ: cadit cum ipsis. Qd ẽ
melius ut cadas cum illo ad quemconuer¬
teris : an ut stes cum illo cum quo cou̾teri.
Gaudiũ nr̃m. ꝑax nr̃a. requies nr̃a ⁊ finis
oninium mosestiarum non ẽ nisi ds. Beati
quidam: qui iam timebant illum ingente iu¬
deorum. ꝑ omnes tras ubiq idola colebantur:
demonia timebantur non ds: In illa gente
timebatur ds. S ꝓptͣ quid tiebatur: Inuct̾i
testam̃to timebatur. ne daret illos incapti¬
uitatem: ne tolleret illis t̾ram÷ ne grandine
contunderet uites ipsorum ÷ ne faceret steri¬
les urores ipsoꝵ : ne auferret ab eis filios ip¬
sorum Hecucar nalia ꝓmissa cłi tenebant ad¬
huc paruas anmas: et ꝓpt̾ hec timebat᷑ d̃s.

Expanded text:
plebem suam, et super sanctos suos, et in eos plebem suam, et super sanctos suos, et in eos qui convertunt cor ad ipsum.» Eia, fratres, vultis ut ad vos pertineat ista pax quam loquitur Deus? Convertite cor ad ipsum; non ad me, aut ad Quisquis enim homo voluerit convertere ad se corda hominum, cadit cum ipsis. Quid est melius, ut cadas cum illo ad quem converteris, an ut stes cum illo cum quo converteris? Gaudium nostrum, pax nostra, requies nostra, finis omnium molestiarum, non est nisi Deus: beati quidam qui jam timebant eum in gente Judaeorum. Per omnes terras ubique idola colebantur; daemonia timebantur, non Deus: in illa gente timebatur Deus. Sed propter quid timebatur? In Veteri Testamento timebatur, ne daret illos in captivitatem, ne tolleret illis terram, ne grandine contunderet vites ipsorum, ne faceret steriles uxores eorum, ne auferret ab eis filios ipsorum. Haec enim carnalia promissa Dei tenebant adhuc parvas animas, et propter haec timebatur Deus:
Abbreviated transcription (Latin):
& erit pax plena et ȩt̾na. Erimus inquadã
ciuitate fr̃s: quando de illa loquuor finire
nolo. Et maxime quando scandala crebres¬
cunt quis non desicłet illam pacem unde
amicus non exit. quo iminicus non intratͣ
ubi nullus temptator ẽ nullus seditiosus:
nullus diuidens ppłm dĩ nullus fatigans
eccł̃am inininistio diaboli: quando ipse
pͥnceps ipsorum mittitur in ignem ex̾ nũ
& hii cum illo quicumq illi consentiuint.
et recedere ab eo nolunt: Erit gͦ par pur¬
gata infiliis dĩ. omnib amantib se. uiden¬
tib se plenos dõ: cum erit ds omina. in õib.
Cominunẽ paneͣ spectaculum habebimus
dm : commuẽ ꝑossessione habebimus d̾m:
cominunẽ pacẽ habebimus dm Quicquid
enim ẽ quod modo nob̾dat: ipse nobis erit
ꝓ omnib quȩ dat. Ipsa erit ꝑfectã plena par
hanc loquitur inplebem fuam᷑ hanc uole¬
bat audire ille quiait. Audiam qͥd loquat᷑
nme dns ds: quoniam loquetur pacem in

Expanded text:
et erit pax plena et aeterna. Erimus in quadam et erit pax plena et aeterna. Erimus in quadam civitate: fratres, quando de illa loquor, finire nolo, et maxime quando scandala crebrescunt. Quis non desideret illam civitatem, unde amicus non exit, quo inimicus non intrat, ubi nullus tentator est, nullus seditiosus, nullus dividens populum Dei, nullus fatigans Ecclesiam in ministerio diaboli; quando ipse princeps ipsorum mittitur in ignem aeternum, et hi cum illo quicumque illi consentiunt, et recedere ab eo nolunt? Erit ergo pax purgata in filiis Dei, omnibus amantibus se, videntibus se plenos Deo, cum erit Deus omnia in omnibus . Commune spectaculum habebimus Deum; communem possessionem habebimus Deum; communem pacem habebimus Deum. Quidquid enim est quod nobis modo dat, ipse nobis erit pro omnibus quae dat: ipsa erit perfecta et plena pax. Hanc loquitur in plebem suam; hanc volebat audire ille qui ait: «Audiam quid loquetur in me Dominus Deus; quoniam loquetur pacem in
Abbreviated transcription (Latin):
e̾ ista par quam hic habent homines :¬
iantis resistentib molestiis. cupiditatibꝰ.
indigentiis. lassitudinib: Non ẽ ista ue¬
ra: nonẽ ꝑfecta par Quȩ erit ꝑfecta pare
Oportet corruptibile hoc induere incor
Ubi enim ad huc mortalitas. quomͦ plena pax:
Etenm de morte uenit lassitudo ista: quam
inuenimus momnib refectionib nr̃is. De
morte ẽ: quia corpus mortale portamus.
Quod quidem mortuum dicit apłs: & ante
ammȩ resolutionẽ. Corpus quidem inquit
mortuum ẽ: ꝓptͣ peccatum. Nam si ꝑseuera¬
ueris in eo quod reficis: etiam morieris
ꝑseuera in multum manducando: ipsa te
res int̾ficiet. Pscuẽra in multum ieiunando:
inde moriẽris. Sede semꝑ ut nolis surgere:
morieris inde Ambula semꝑ ut nolis qui¬
escere: morieris inde: Uigilia semꝑ ut nolis
dormire: morieris inde. Uormi semꝑ ut no-¬
lis uigilare: morieris inde: Quando gͦ absor¬
ta fuerit mors inictoria non erunt ista:

Expanded text:
est ista pax, quam hic habent homines test ista pax, quam hic habent homines tantis resistentibus molestiis, cupiditatibus, indigentiis, lassitudinibus? Non est ista vera, non est perfecta pax. Quae erit perfecta pax? «Oportet corruptibile hoc induer? Ubi enim adhuc mortalitas, quomodo est plena pax? Etenim de morte venit lassitudo ista, quam invenimus in omnibus refectionibus nostris. De morte est, quia corpus mortale portamus; quod quidem mortuum dicit Apostolus et ante animae resolutionem: «Corpus quidem,» inquit, «mortuum est propter peccatum» . Nam si perseveraveris in eo quo te reficis, etiam morieris. Persevera in multum manducando; ipsa res te interficiet: persevera in multum jejunando; inde morieris: sede semper, ut nolis surgere; morieris inde: ambula semper, ut nolis quiescere; morieris inde: vigila semper, ut nolis dormire; morieris inde: dormi semper, ut nolis vigilare; morieris inde. Quando ergo absorpta fuerit mors in victoriam, non erunt ista;
Abbreviated transcription (Latin):
delectat illicitum: uel contͣ famemet si¬
tim pugnat cotidie. Quis enim iustush̃ic
alienis: Pngnat gͦ fames &̃ sitis: pugnat
contra nos lassitudo carnis: pugnat de-¬
lectatio somnr pugnat oppressio. Uigila¬
re uolumus: dormitamus. Ieiunare uo¬
lumus: esurimus sitĩmus. Stare uolumꝰ.
defatigamur: querimu sedere. Si &
hoc diufacimus. deficimus. Quicquid no-¬
bis ꝓuiderimus ad refectionẽ: illic rurs
muemimus defectionẽ. E suris dicit tibi
aliquis: respondes. esurio. Ponit ante te
cibum Ad refectionẽ posuerat: ꝑseuera.
in eo quod posuit. Certe reficere te uolebaᷤ.
hoc age semꝑ. Hoc agendo: in eo quod ad¬
hibueras ad resumptionẽ: ibi iuenies
lassitudinẽ. Multum sedendo defatigatus
eras: surgis. de ambulando reficeris. ꝑ¬
seuera meo quod reficeris. Multum de¬
ambulando lassaris: sedere iterum q̃riˢ.
Inuemi michi aliquid unde te reficias:
ubi si ꝑseueraueris. it̾um deficces. Qualgͦ

Expanded text:
delectat illicitum; vel contra famem et sidelectat illicitum; vel contra famem et sitim pugnat quotidie: quis enim justus hinc alienus? Pugnat ergo fames et sitis, pugnat contra nos lassitudo carnis, pugnat delectatio somni, pugnat oppressio. Vigilare volumus; dormitamus: jejunare volumus; esurimus et sitimus: stare volumus; defatigamur: quaerimus sedere; si et hoc diu facimus, deficimus. Quidquid nobis providerimus ad refectionem, illic rursus invenimus defectionem. Esuris, dicit tibi aliquis? respondes, Esurio. Ponit ante te cibum; ad refectionem posuerat: persevera in eo quod posuit; certe reficere te volebas, hoc age semper; hoc agendo, in eo quod adhibueras ad refectionem, ibi invenis lassitudinem. Multum sedendo fatigatus eras; surgis, deambulando reficeris: persevera in eo quo reficeris, multum deambulando lassaris; sedere iterum quaeris. Inveni mihi aliquid unde te reficias, ubi non, si perseveraveris, iterum deficias. Qualis ergo