comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amimantis una sit anima. et diuidi hȩc eadẽ possit. ut iterũ quota liba
pars animȩ anima sit. sicut quotalibet pars corporis corpus ÷ Quod q
sanorũ neminẽ reor posse dicere. terendũ tempus non ÷ in earũ discun¬
sione causarũ. quȩ sua apte natura tã clara sunt. ut obscurari poti
animũ. ut tibi in quantũ se uideri dignabitur mensurȩ ponderis & nu¬
meri uis diuina pandatur Dici nẽpe dõ legimus. mensura numero
& pondere om̃ia disposuisti. quo potissimũ testimonio in id scilicet
usus es. ut exhinc probatũ uelis animabus quoq nr̃is corporeas qͣl.¬
dã inditas quantitates: Uideamus igitur mensura hȩc. pondus hoc.
numerus hic. ubinã loci fuerint. quandoue esse coeperint. ut ad istoꝵ
quasi exẽplar ds̃ uniuersa formaret: Si nichil inereatũ nisi creato
hȩc ergo creata sunt: Si creata sunt. non igitur omĩa ds mensuris

Expanded text:
animantis una sit anima, diuidi haec eadem possit, ut iterum quotalibet animantis una sit anima, diuidi haec eadem possit, ut iterum quotalibet pars animae anima sit, sicut quotalibet pars corporis corpus est. quod quia sanorum neminem reor posse dicere, terendum tempus non est in harum discussione causarum, quae suapte natura tam clarae sunt, ut obscurari potiuanimum, ut tibi, in quantum se uideri dignabitur, mensurae ponderis et numeri uis diuina pandatur. dici nempe deo legimus: mensura numero et pondere omnia disposuisti, quo potissimum testimonio in id scilicet usus es, ut exinde probatum uelis animabus quoque nostris corporeas quasdam inditas quantitates. uideamus ergo igitur mensura haec, pondus hoc, numerus hic ubinam loci fuerint quandoue esse coeperint, ut ad istorum quasi exemplar deus uniuersa formaret. si nihil increatum nisi creator est, haec ergo creata sunt. si creata sunt, non igitur omnia deus mensuris
Abbreviated transcription (Latin):
& magnus in paruo non effluit. Sed forte corporalit̾ meari am¬
mus non potest. & penddi potest. Is dicere audeat scire se posse qͣuot
animus secundũ pondus possit esse librarũ. qui cõprehensũ tenet.
quot sit secundũ longitudinẽ pedũ: Uestiga uero nume rorũ. i cor¬
poribus trifaria: dinoscuntur. Loca et enĩ primo: ut sit corpia
maximũ uł minimũ: Unũ id ẽẽ necesse ẽ. quod scilicetia nuniero
illi est: Secundo quot partibus constat. quȩ profecto partes ut
ũ diximus dextra & leua sursũ ac deorsũ ultro ae eitro sunt: Ter¬
tio quod uxta prefatã diuersitatẽ partiũ secari om̃e corpus in
partes potest. quarũ item pars quȩlibet partiũ corporis propter iũ pri¬
migeniam numeri & uũ corpus erit. et totidẽ partibus constabit. et
ꝑinde in partes secari poterit. Modo tu uideris. utrũnã cuius libet

Expanded text:
 magnus in paruo non effluit. sed forte corporaliter metiri an magnus in paruo non effluit. sed forte corporaliter metiri animus non potest et pendi potest. is dicere audeat scire se posse, quot animus secundum pondus possit esse librarum, qui conprehensum tenet tenet, quot sit secundum longitudinem pedum. uestigia uero numerorum in corporibus trifariam dinoscuntur. loco etenim primo, ut sit corpus maximum uel minimum, unum id esse necesse est, quod scilicet a numero illi est. secundo, quod partibus constat, quae profecto partes, ut iam diximus, dextra et laeua, sursum ac deorsum, ultro et citro sunt. tertio, quod iuxta praefatam diuersitatem partium secari omne corpus in partes potest, quarum item pars qualibet partium corporis propter uim primigeniam numeri et unum corpus erit et totidem partibus constabit et perinde in partes secari poterit, modo tu uideris utrumnam, cum cuiuslibet
Abbreviated transcription (Latin):
Extra se igitur ẽ. sed extra se nichil e̾ẽ potest Est ergo totus in corpore.
Sed magnũ corporeũ corporeo paruo non capitur. quia tã magnũ
replet locũ. quã magnũ quidque locale ẽ. Aut igitur anima in locał.
& ꝑhoc incorporea erit. aut secũ tota non erit. Sed nichil e̾e̾. nisise¬
cũ potest: In localit̃ ergo. in re parua res magna ÷: Non igitur locał :
animꝰ. et nichil inlocale corporeũ: Corporeus igitur non est:. Quie¬
quid autẽ corporeũ non ÷ non mole censendũ est: Non ergo ex mag¬
nitudine corporis. animi magnitudo: Quo piam nunc uideamus
euadas Apicula tibi corporis. camelus antini magnitudinẽ negat:
uiderisne istius modi rationibus sententia tibi placita labescat. nec
secundũ corporeas quantitates numeris ponderibus et mensuris
annm magnitudo subiaceat. qui et paruus in magno totũ tenet¬

Expanded text:
extra se igitur est. sed extra se nihil esse potest, est ergo totus in corpore, extra se igitur est. sed extra se nihil esse potest, est ergo totus in corpore, sed magnum corporeum corporeo paruo non capitur, quia tam magnum replet locum, quam magnum quidque locale est. aut igitur anima inlocalis et per hoc incorporea erit, aut secum tota non erit. sed nihil esse nisi secum potest, inlocaliter ergo in re parua res magna est. non igitur localis est animus et nihil inlocale corporeum: corporeus igitur non est. quidquid autem corporeum non est, non mole censendum est, non ergo ex magnitudine corporis animi magnitudo. Quopiam nunc uideamus euadas: apicula tibi corporis, camelus animi magnitudinem negat. uideris ne istius modi rationibus sententia tibi placita labascat nec secundum corporeas quantitates numeris ponderibus et mensuris animi magnitudo subiaceat, qui et paruus in magno totum tenet et
Abbreviated transcription (Latin):
Si non posse dixisses: instantissime quȩrerẽ cur fieri de corpo¬
ris genere uno non posset. quod de omĩbus possit. Si annuisses
posse. dicerẽ tibi sermone prophetico Uade ad formicã õ pi¬
ger. et aemulare uide ndo uias eiusdest prouidentias eius
nisi forte credendũ⁊ obidnos. oracusueaelesti cõmomitos. u
gradiendi scientiam a formica quȩreremus: Nonte in bac prolocuti¬
one sollicitet ambulandi cura. sed agendi sollertia. ut uelut ingentẽ
formicȩ farris aceruũ cõpopulant. hiemis memores tutoq repo¬
nunt. sic homo om̃is incomparationẽ inrationaliũ. prothoplasti
lapsus peccato. ne hieme fuga tua fiat fidei calore et operis deuotione
procures. ac parit̃ intelligas formiculae et apicula ingentes animos paruo
corpore non includi. Nichil em̃ magnũ locale. capitur exigua relocali.:
Et paruũ corpus atq ingens animꝰ. est apiculae: Nlon ergo capitur corpore

Expanded text:
si non posse dixisses, instantissime quaererem, cur fieri de corposi non posse dixisses, instantissime quaererem, cur fieri de corporis genere uno non posset, quod de omnibus posset? si adnuisses posse, dicerem tibi sermone prophetico: uade ad formicam, o piger, et aemulare uidendo uias eius, idest prouidentias eius, nisi forte credendum est ob id nos oraculo caelesti commonitos, ut gradiendi scientiam a formica quaereremus. non te in hac prolocutione sollicitet ambulandi cura, sed agendi sollertia, ut . ueluti ingentem formicae farris aceruum conpopulant hiemis memores tutoque reponunt, sic, homo hominis in conparationem inrationalium protoplasti lapse peccato, ne hieme fuga tua fiat, fidei calore et operis deuotione procures ac pariter intellegas formiculae et apiculae ingentes animos paruo corpore non includi. nihil enim magnum locale capitur exigua re locali, et paruum corpus atque ingens animus apiculae: non ergo capitur corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
modũ camelus brutescat. et supra corporis modũ formica uigeat:
Sisterent uerba fortassis. quȩ tuto tibi magna uolant: Ista hȩcipsa
duplici sorte proponerẽ. utrius mallestibi copiam facerẽ Si molẽ
corporis elegisses. ꝑ exiguũ formica corpus opponerẽ: Si animi
uigorẽ. hunc eũdem nullũ scđm molẽ fore conuincerẽ. cuius ẽe
nichil in illa corporea cameli magnitudine comprobarẽ: Hic etiã
tibi maromanũ illud obhoc obicerẽ. quod uerissime de apiculis
dictũ est: Ingentes ammos angusto inpectore uersant: Iam cũ suꝑ
statũ hominis dissertare coepissẽ ate scilicet nouo geometra ut in¬
genia quorũcũq dmoscerẽ. decẽpedã foricã flagitarẽ: Ubi sull
forsitan uti uoluisses ꝑfugio: ut diceres inuisibilia uisibilibus
non posse metiri. e uestigio responderẽ ex magnitudine corpori
quod animũ includeret. posse metiri animũ. qui corpus impleres

Expanded text:
modum camelus brutescat et supra corporis modum formica uigeat ? modum camelus brutescat et supra corporis modum formica uigeat ? sisterent uerba fortassis, quae tuto tibi magna uolant. ista haec ipsa duplici sorte proponerem, utrius malles tibi copiam facerem. si molem corporis elegisses, perexiguum formicae corpus obponerem, sin animi uigorem, hunc eundem nullum secundum molem fore conuincerem, cuius esse nihil in illa corporea cameli magnitudine conprobarem. hinc etiam tibi Maronianum illud obicerem, quod uerissime de apiculis dictum est: ingentes animos angusto in pectore uersant. Iam cum super statu hominis dissertare coepissem, a te scilicet nouo geometra, ut ingenia quorumcumque dinoscerem, decempedam, non iudicium fiagitarem. ubi si illo forsitan uoluisses uti perfugio, ut diceres inuisibilia uisibilibus non posse metiri, e uestigio responderem ex magnitudine corporis quod animum includeret posse metiri animum qui corpus inpleret.
Abbreviated transcription (Latin):
numerus. quod pandus in quipo. Si modũ uegetant amimae u¬
uentis corporis modꝰ facit. quia corpus extrariũ quasi uas aliquot a¬
nimã ueluti minus quoddã corpus includit. ergo animȩ ut tu ais qͥn¬
titas pro corporis quantitate censenda ÷. Osi michi de his loqui tecũ
cõminus palãq proueniret. liberaliter uidelicet agerẽ. ñ nulla tibide
meo iure concederẽ: Neq protinus de homine quȩrerẽ. sed prius preca¬
rio poscerẽ. ut rerũ callens euidenti fatereris responso. formicȩ et cans
animas. utrũnã prouidentia an mole censeres: Si prouidentia. luce liqͥ¬
dius esset animȩ cameli. sic animã p̃stare formicae. ut camelus tanto
poene minor formicȩ sit animo. quanto maior ÷ corpore: si moles tibi
in istius modi cõparationẽ placiusset. eadẽ nẽpe replicarẽ. et nichilose.¬
tius quȩrerẽ si modus animȩ corporis modus ẽ. cur infra corporis

Expanded text:
numerus, quod pondus inquiro. si modum uegetanti animae unumerus, quod pondus inquiro. si modum uegetanti animae uiuentis corporis modus facit, quia corpus extrarium quasi uas aliquod animam ueluti minus quoddam corpus includit, ergo animae, ut tu ais, quantitas pro corporis quantitate censenda est. 0 si mihi de his loqui tecum comminus palamque proueniret, liberaliter uidelicet agerem, nonnulla tibi de meo iure concederem neque protinus de homine quaererem, sed prius precario poscerem, ut rerum callens euidenti faterere responso, formicae et cameli animas utrumnam prouidentia an mole censeres? si prouidentia, luce liquidius esset animae cameli sic animam praestare formicae, ut camelus tanto paene minor formicae sit animo, quanto maior est corpore. si moles tibi in istius modi conparatione placuisset, eadem nempe replicarem et nihilo setius quaererem, si modus animae corporis modus est, cur infra corporis
Abbreviated transcription (Latin):
quia si om̃is ereatura corporea ÷ nichil incorporatũ ÷ Si autẽ in¬
corporeũ quid creatũ est. non ẽ omis creatura corporea. Sed una
haec eadẽq causa ÷ quȩ te multiplici inuoluit errore. magna un¬
delicet rerũ ignoratio. et scientiae mira presũptio: Hoc quippe
fit ut uel spũs corporatos corpus e̾e̾ credas. uł itẽ corpora ineor¬
porata diffimas: In istis tam dialecꝰticis inclusionibus tuis. sempei
tibi uemat in mentẽ illa quã inurendã dicis aliis alti erroris in¬
famiã: Diuinus quoq temet sermo cõmoneat. oportere prius
deponi trabẽ propriam. ut possit alienã quis auferre festircã:
Proinde quia non lacessis quasi dubios prelii sed percellis quietos
muerone conuitii. & cunctis creatur& partibus mensurã pondui
et numerũ indita ee̾ dixisti. qm̃ hȩc simul om̃ibus constat me̾e
corporibus et animã corpus c̾e̾ decernis quȩ huius mensura sit. qͥ

Expanded text:
quia si omnis creatura corporea est, nihil incorporatum est: si autem inquia si omnis creatura corporea est, nihil incorporatum est: si autem incorporeum quid creatum est, non est omnis creatura corporea. Sed una haec eademque causa est, quae te multiplici inuoluit errore: magna uidelicet rerum ignoratio et scientiae mira praesumptio. hinc quippe fit ut uel spiritus corporatos corpus esse credas uel item corpora incorporata definias. in istis tam dialecticis conclusionibus tuis semper tibi ueniat in mentem illius quam inurendam ducis aliis alti erroris infamiam. diuinua quoque temet sermo commoueat: oportere prius deponi trabem propriam, ut possit alienam quis auferre festucam. proinde quia non lacessis quasi dubios praelii, sed percellis quietos mucrone conuicii et cunctis creaturae partibus mensuram pondus et numerum indita esse dixisti, quoniam haec simul omnibus constat inesse corporibus et animam corpus esse decernis, quae huius mensura sit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
absque corpore est incorporeũ eẽ necesse est. quod greci elegantius aso¬
maton uocant. Sin autẽ istius modi prepositione simpliciter usus es.
incurristi nescius ueritatẽ. ꝑ eamdẽ tamen ignorantiã uno tantum
lapsus articulo quod om̃ĩa incorporata dixisti. cũ satis constet du¬
plicis creaturae sustantiã sic ordinatissima lege bompositã. ut ome
creatũ incorporeũ et incorporatũ sit. non autẽ omẽ corporeũ sit
et anunatũ: Ac ꝑ hoc incorporatũ corpus dici non potuit. uelut in
corpus missũ. quia incorporatio ad illam pertinet absque ambigu¬
itate naturã. quȩ et prius quã incorporata: non fuit corpus. & pꝰquã
incorporata ÷ non ẽ corpus Sin uero incorporata omĩa eoforsitan
sensu dixisti. quo dici plane potuit. et si non debuit omĩa fac ta ẽẽ
corporea. excidisti pariter & aproprietate uerbi. et aratione ueri.

Expanded text:
absque corpore est incorporeum esse necesse est, quod Graeci elegantius άσώabsque corpore est incorporeum esse necesse est, quod Graeci elegantius άσώματον uocant. sin autem istius modi praepositione simpliciter usus es, incurristi nescius ueritatem, per eandem tamen ignorantiam uno tantum lapsus articulo, quod omnia incorporata dixisti, cum satis constet duplicis creaturae substantiam sic ordinatissima lege conpositam, ut omne creatum incorporeum et incorporatum sit, non autem omne corporeum sit et animatum. ac per hoc incorporatum corpus dici non potuit uelut in corpus missum, quia incorporatio ad illam pertinet absque ambiguitate naturam, quae et, prius quam incorporata est, non fuit corpus et, postquam incorporata est, non est corpus. si uero incorporata omnia eo forsitan sensu dixisti, quo dici plane potuit, etsi non debuit, omnia facta esse corporea, excidisti pariter et a proprietate uerbi et a ratione ueri,
Abbreviated transcription (Latin):
confirmans. illi uidelicet scripturȩ consentiens qua dõ dicitur. iNmen¬
sura & pondere et numero omĩa disposunsti. quã quidẽ ex diuina lec̃¬
tione sustantiam nobis ab aduersario miror obiectã Dicit enĩ uerbis
his. Ds̃ qui ex nichilo fecit omĩa. qua sicut opere instituit. ita mate¬
ria incorporauit rebus om̃ibus. inter quas et anima censetur.
sicut distribuit pondus. numerũ. atq mensura nta posuit quan¬
titatẽ: Anĩaduerte nr̃i bone conditor presentis scłi peritũ facun¬
dũq doctorẽ Nichil incorporeũ uult creatũ. et incorporatũ di¬
cit omẽ corportũ. Cui in corporatur quȩso quod corpus est : St Al
PRO. NON. forte posiunsti. ut incorporatũ non corporatũ uelis intelligi plus
nobis quã uolumus sponte largiris. quia si auctorrerũ quȩ fecit omĩa ñ
corporauit. sine corpore sunt ergo quȩcũq sunt: Eñ uero quod est. et

Expanded text:
confirmans, illi uidelicet scripturae consentiens, qua deo dicitur: menconfirmans, illi uidelicet scripturae consentiens, qua deo dicitur: mensura pondere et numero omnia disposuisti, quam quidem ex diuina lectione sententiam nobis ab aduersario miror obiectam. dicit enim uerbis his: deus, qui ex niriam incorporavit rebus omnibus, inter quas et anima censetur. Sicut distribuit pondus. numerum atque mensuram, ita posuit quantitatem. II. Animadverte, nostri bone cognitor, praesentis saeculi peritum facundumque doctorem: nihil incorporeum uult creatum et incorporatum dicit omne corporeum. cui incorporatur, quaeso, quod corpus est? si in pro non forte posuisti, ut incorporatum pro non corporatum uelis intellegi, plus nobis quam uolumus sponte largiris, quia si auctor rerum quae fecit omnia non corporauit, sine corpore sunt ergo quaecumque sunt. enim uero quod est et
Abbreviated transcription (Latin):
mutuũ ex his capere quippiam. nisi iste corporis amicus. sola philo¬
sophici nominis mentione terriculamenta quȩdã nobis scientiȩ pro¬
fundioris ostentauisset Ex his igitur quos contra ueritatẽ uocat.
uocẽ ueritatis accipiat. et geminae primũ gretia classicũ multisona
pytagoreorũ tuba. & lituũ platonis exaudiat. nec tumescat sola ua¬
nitate nominũ. sed pinguescã multimoda ueritate rationũ: Pytagon
igitur quia nichil ipse scriptitauerit. aposteris quȩrenda sententia ÷
In quibus uel potissimũ floruisse philolaũ repperio tarentinũ. qui
multis uoluminib de intelligendis rebus et quid quȩquȩ significeñ.
oppido obscure dissertans. prius quã de anima sustantia decernat.
de mensuris ponderibus & numeris. et uixta geometricã musicen
atq arithineticã mirifice disputat. ꝑ haec om̃e uniuersũ extitisse

Expanded text:
mutuum ex his carpere quippiam, nisi iste corporis amicus sola philomutuum ex his carpere quippiam, nisi iste corporis amicus sola philosophici nominis mentione terriculamenta quaedam nobis scientiae profundioris ostentauisset. ex his igitur, quos contra ueritatem uocat, uocem ueritatis accipiat et geminae primum Graeciae classicum multisona pythagoreorum orum tuba et lituum Platonis exaudiat nec tumescat sola uanitate nominum, sed pinguescat multimoda ueritate rationum. pythagoreorum igitur, quia nihil ipse scriptitauerit, a posteris quaerenda sententia est. in quibus uel potissimum floruisse Philolaum reperio Tarentinum, qui multis uoluminibus de intellegendis rebus et quid quaeque significent oppido obscure dissertans, priusquam de animae substantia decernat, de mensuris ponderibus et numeris iuxta geometricam musicam atque arithmeticam mirifice disputat per haec omne uniuersum exstitisse
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscens indiffastibilit̾ nexũ. ut duosimilia aut utraque incorpo¬
rea siñt. aut ułnaique eorporea. esse quoq in rebus sustantiuis quȩdã
non solsispecie dissiilia. sed eciam naturali uigore contraria. ut
aqua uel flãma ÷: et hȩc tamen esse corporea. atq hine mirũ fort
si duo dissimilia eadẽq contraria. ut est aqua uel flãma corporea eͥeͥ
possint. et duo similia eadẽq conuenientia quod est ds̃ et anima in¬
corporea simul e̾e̾ non possint: Huius modi igitur rationib utentiũ¬
philosophorũ. quo ad potui uoluminibus ꝑdigatis. ignobiliũ plebe
reiecta potiores quosque delegi. qui ueritati in presentiarũ testifica¬
rentur: quorũ quidẽ ex abundanti ÷ proferre sententias. non quo pro¬
priis deficiamꝰ. sed quo magis mirũ sit aduersũ nos dimicare nr̃os.
et extraneos pugnare pro nobis Neq michi profecto cordi foret

Expanded text:
cognoscens indissolubiliter nexum, ut duo similia aut utraque incorpocognoscens indissolubiliter nexum, ut duo similia aut utraque incorporea sint aut utraque corporea. esse quoque in rebus substantiuis quaedam non solum specie dissimilia, sed etiam naturali uigore contraria, ut aqua uel flamma est, et haec tamen esse corporea atque hinc mirum fore, si duo dissimilia eademque contraria, ut est aqua uel flamma, corporea simul esse possint et duo similia eademque conuenientia, quod est deus et anima, incorporea simul esse non possint. III. philosophorum quoad potui uoluminibus perdagatis ignobilium plebe reiecta potiores quosque delegi, qui ueritati in praesentiarum testificarentur, quorum quidem ex abundanti est proferre sententias, non quo propriis deficiamur, sed quo magis mirum sit aduersum nos dimicare nostros et extraneos pugnare pro nobis. neque mihi profecto cordi foret
Abbreviated transcription (Latin):
nec iudicare. tunc autẽ minime falli iudicantẽ. cũ adheret illi scd̾m
quã iudicat. tunc maxime falli cũ labitur ad illud de quo uidicat:
Intellexit quoq propt̃ immutabilẽ uim contrariorũ. sicut tenebras
luci. sicut essentia nichilũ. ita incorporeo corpus esse contrarium.
& uidit similitudinẽ cuiusq rei incontrario esse non posse. qr uideli¬
cet immota rerũ ratio nonsinat ut aliquid uiuat mortuũ. uideat ce¬
cũ. sustantia sit simul & nichilũ Hic igitur intelligens non nichil in
anima humana esse dõ simile. quia sit ille lumen inluminans & hȩc
lumen inluminabile. incorpoream non dubia decreuit. illud adiciens
quod si anima corpus e̾e̾t. & hȩc eadẽ similitudo dĩ esset. corporeus
ergo as̃ ee̾t. Iusteq maluit propt̾ similitudinẽ creatoris sublimare
creaturã. quã propt̃ eamdẽ similitudinẽ humiliare creatorẽ. cerce

Expanded text:
nec iudicare. tunc autem minime falli iudicantem, cum adhaeret illi secundum nec iudicare. tunc autem minime falli iudicantem, cum adhaeret illi secundum quod iudicat, tunc maxime cum conlabitur ad illud de quo iudicat. intellexit quoque propter inmutabilem uim contrariorum sicut tenebras luci, sicut essentiae nihilum, ita incorporeo corpus esse contrarium et uidit similitudinem cuiusque rei in contrario esse non posse, quia uidelicet inmota rerum ratio non sinit, ut aliquid uiuat mortuum, uideat caecum, substantia sit simul et nihilum. hic igitur intellegens nonnihil in anima humana esse deo simile, quia sit ille lumen inluminans et haec lumen inluminabile, incorpoream non dubia decreuit illud adiciens, quod si anima corpus esset et haec eadem similitudo dei esset, corporeus ergo deus esset, iusteque maluit propter similitudinem creatoris sublimare creaturam, quam propter eandem similitudinem humiliare creatorem certo
Abbreviated transcription (Latin):
animã ꝑ tempus. corpus uero per locũ parit᷑ et stempus Et qm̃ princi¬
pio nullũ potest ẽe̾ principiũ quod iuxta de immensitate ac sempit̃¬
intate cogitandũ ÷: quia sicut anullo coepit ita in nullo consistit. non sine
quodãmedio ab imis. quod omẽ corpus ÷ ad sũma quod ds̃ est transeun¬
dũ rata. se scilicet inter extrema mediam repperit. eoquod nec cuiquã
corporũ similis existeret. qua similitudo dĩ e̾e̾t. nec itidẽ aequari dõ
posset. quia et si ab illo coepisset. de illo non esset: Am̃aduertit etiam
inrerũ plenitudine aliud esse secundũ quod iudicaretur. & iudicaret
nec iudicaretur. aliud quod iudicaret & iudicaret᷑. aliud quod iudica¬
retur nec iudicaret. secundũ ueritatẽ scilicet iudicantẽ se iudicari. sed
quȩ non iudicaret᷑. ammã uero iudicare et iudicari. corpora iudicari

Expanded text:
animam per tempus, corpus uero per locum pariter et per tempus. et quoniam princianimam per tempus, corpus uero per locum pariter et per tempus. et quoniam principio nullum potest esse principium, quod iuxta de inmensitate ac sempiternitate cogitandum est, quia sicut a nullo coepit, ita in nullo consistit, non sine quodam medio ab imis, quod omne corpus est, ad summa, quod deus est, eundum rata se scilicet inter extrema mediam repperit eo quod nec cuiquam corporum similis exsisteret, quia similitudo dei esset, nec eidem aequari deo posset, quia etsi ab illo coepisset, de illo non esset.\' Animaduertit etiam in rerum plenitudine aliud esse secundum ueritatem quod iudicaret nec iudicaretur, aliud quod iudicaret et iudicaretur, aliud quod iudicaretur nec iudicaret: secundum ueritatem deum iudicare de quo non iudicaretur, animam iudicare et iudicari, corpora iudicari
Abbreviated transcription (Latin):
lulũ constitit. potentiamq sui non sine horrore suscipiens. quȩrendũ.¬
ne suprase aliquid. an in se esset consistendũ sibi dubitauit: Sed du
ignoratio esset. non autẽ nisi ignarus ambigeret. ds̃ uero nichil ig¬
noraret. ac ꝑ hoc dubitare non posset: Porro autẽ se anima aduer¬
tebat. et ignorare necessario et consequenter ambigere. adiciens
eoquod & si non subderetur motioni per locũ. moueretur tẽpore
ꝑ affectũ. nec principale rerũ stabilimentũ fore. quod uł loco uł
tempore moueri possit. quia nisi ꝑ aliud nichil possit. in qua au¬
tem umiuersũ staret. id in seipso consisteret Sic in auctore suo
altius rationata. cognoiit alud quod in libro suꝑiori memorai.
uiditq nsi ab immoto moueri nichilposse. Itaq necessario stare animã.
ut corpus moueat ꝑ tempus et locũ. stare ergo inseipso dm̃ qui moueat

Expanded text:
lulum constitit potentiamque sui non sine horrore suspiciens quaerendumlulum constitit potentiamque sui non sine horrore suspiciens quaerendumne supra se aliquid, an in se esset consistendum sibi dubitauit. sed dubignoratio esset, non autem nisi ignarus ambigeret, deus uero nihil ignoraret ac per hoc dubitare non posset. Porro autem se animaduertebat et ignorare necessario et consequenter ambigere adiecto eo quod, etsi non subderetur motioni per locum, moueretur tempore per adfectum, nec principale rerum stabilimentum foret, quod uel loco uel tempore moueri posset, quia nisi per aliud moueri nihil posset, in quo autem uniuersum staret, id in se ipso consisteret. sic in auctore suo altius ratiocinata cognouit illud, quod in superiore libro memoraui, uiditque nisi ab inmoto moueri nihil posse, itaque necessario stare animam ut corpus moueat per tempus et locum, stare uero in se ipso deum, qui mourat
Abbreviated transcription (Latin):
peris. aliquidꝰ ignũ tanta indage sentirent: Unde etiam doctor gentũ
non tã ignaros ueri philosophos uidicat. quã contniti contemptores
accusat. inquiens: Inuisibilia dĩ a creatore mundi ꝑ ea quȩ facta suñ
intellecta conspiciuntur: Sempiterna quoq uirtus eius et diuini¬
tas ut sint inexcusabiles. qm̃ cũ cognouissent dm̃. non sicut dm̃ magni¬
ficauerunt: Ergo cognouerunt. & ingressa ÷ diuinitatis abditȩ mens hu¬
mana secretũ. transcensisq corporeis om̃ibus emerita. illũ uidelicet
uniuersitatis uidit ẽẽ creatorẽ. qui non solũ corporea uniuersa prȩ¬
iret sicut inrationalis anima. neq hanc etiam sicut rationalis antecei¬
leret. sed qui his simul om̃ibus. longe incõparabili potentia prȩstaret
uidebat enĩ moueri corpus per loca et tempora. cũ uel loco in locũ
cederet. uel aetatẽ tẽporis transcussione mutaret: Apud se itaq pau¬

Expanded text:
peris aliquid dignum tanta indage sentirent. unde etiam doctor gentium peris aliquid dignum tanta indage sentirent. unde etiam doctor gentium non tam ignaros ueri philosophos iudicat, quam cogniti contemptores accusat inquiens: inuisibilia dei a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque uirtus eius et diuinitas, ut sint inexcusabiles, quoniam cum cognouissent deum, non sicut deum magnificauerunt. ergo cognouerunt, et ingressa est diuinitatis abditae mens humana secretum transcensisque corporeis omnibus emirata illum uidelicet uniuersitatis uidit esse creatorem, qui non solum corporea uniuersa praeiret sicut inrationalis anima, neque hanc etiam sicut rationalis antecelleret, sed qui his simul omnibus longe inconparabili potentia praestaret. uidebat enim moueri corpus per loca et tempora, cum uel loco in locum cederet uel aetatem temporis transcursione mutaret. apud se itaque pau
Abbreviated transcription (Latin):
ȩee aumero mecũ Rfsu lanli miclli euorlam
pacto excellentissima ueritas tantũ inimicorũ semet
habere siuerit: post multũ de haceadem quȩstione
tractafũ non improbabilis ratio sicuti reor apparuit Omĩa scilicet
dmoscuntur melius. contrariorũ comparatione: Sic ȩquidẽ lumen
tenebris. sic uita morti. sic ueritas falsitati cõposita plus delectat:
Oportuit igitur hasce distantias pro sins qualitatibus sibi cõpotes
sortiri patronos. ut nec falsi lateret defensor. nec ueri uacaret ad¬
sertor: itaq fieret ut nec ille magis noceret occultus. nec otiosus iste
fortius quęrat. ut negata magis ambiat. ut tardius ad epta plus diligat.
eo flagrantius amaretur ueritas. quo uel diutius desideratur. uel labo¬
riosis quęritur. uel tardius inuenitur:. Hinc factũ est ut philosophi
quoq excellentibus ingenus. multimodis doctrinis. pugnantibus senten¬
tiis. longis seculis de eadem ueritate quęrentes. abusque phitagora ul

Expanded text:
epenumero mecum reputanti mihi, quonam pacto excellentissima ueritas tantum inimicorum semet habere siuerit, post multum de hac eadem quaestione tractatum non inprobabilis ratio, sicuti reor, adparuit: omnia scilicet dinoscuntur melius contrariorum conparatione. sic equidem lumen tenebris, sic uita morti, sic ueritas falsitati conposita plus delectat oportuit igitur hasce distantias pro suis qualitatibus sibi compotes sortiri patronos, ut nec falsi lateret defensor nec ueri uacaret adsertor itaque fieret, ut nec ille magis noceret occultus, nec otiosus iste fortius quaerat, ut negata magis ambiat, ut tardius adepta plus diligat, eo flagrantius ametur ueritas quo uel diutius desideratur uel laboriosius quaeritur uel tardius inuenitur, hinc factum est ut philosophi quoque excellentibus ingeniis, multimodis doctrinis, pugnantibus sententiis, longis saeculis de eadem ueritate quaerentes ab usque Pythagora Ita
Abbreviated transcription (Latin):
bilibus. & numerabilibus et ponderabilibus. hoc ẽ de corporibus iu¬
dicans. quȩ si corpus ee̾t incorporea certe non caperet. ficut corpus
etiam iudicari posset. et de corporibus iudicare non posset. Emanat
ergo asũmo quod ds̃ est. ꝑ mediũ quod ÷ animaad imũ quod sunt cor¬
pora unita specimen trinitatis. corporibus signa sui imprimens. ani¬
mabus eciam notiti& tribuens: Illa formans uifibiliter. has intelligi

Expanded text:
abilibus, hoc est de corporibus iudicans. quae si corpus esset, incorporea certe non caperet, sicut corpus etiam iudicari posset et de corporibus iudicare non posset. permanat ergo a summo, quod deus est, per medium, quod anima, ad imum, quod corpora, unitae specimen trinitatis corporibus signa sui inprimens, animabus etiam notitiam tribuens illa forma
Abbreviated transcription (Latin):
pora unit& specimen trinitatis. corporibus signa sui imprimens. ani¬
mabus eciam notiti& tribuens: Illa formans uisibiliter. has intelligi¬
biliter: Cũ ergo nichil sustantia nisi absentia capiat. et nichil nisi
tribus sicut supra disseruimus unũ fiat. quando tanta: unitas in cor¬
pore hoc ẽ in uestigio trinitatis: quanta÷ in anima hoc ẽ imagine

Expanded text:
 unitae specimen trinitatis corporibus signa sui inprimens, animabus etiam notitiam tribuens illa formans uisibiliter, has intellegibiliter. cum ergo nihil substantiam nisi essentia capiat et nihil nisi tribus, sicut supra disseruimus, unum fiat, quando tanta est unitas in corpore, hoc est in uestigio trinitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
dier̃ fienda .s ñ rep̾hendẽ¬
ba conditio.
deficiant ꝯfortare t̾rena
subsidia ⁊ sinecesse: sub¬
ditis ꝓ uid̾e. exempla u̾tu¬
tũ p̃be. adu̾sariis obsist̾e̾
peccantes corrigese.

Expanded text:
dierum flenda, sed non reprehendenda conditio. deficiant confortare, terrena subsidia, si necesse est, subditis providere, exempla virtutum praebere, adversariis obsistere, peccantes corrigere.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfessio. neminꝰ amorili¬
gua suiat ꝗͥ timori.⁊ sic̃
fut iudiciss timoris ne¬
gare pastorẽ sic sit offi¬
ciũ amoris pasc̾t gͥgem

Expanded text:
nfessio, ne minus amori lingua serviat quam timori. Et sicut fuit judicium timoris negare pastorem, sic officium amoris pascere
Abbreviated transcription (Latin):
feruentiꝑauit. & binc potiꝰ ostẽd̾
p̃cepta patientie ñ ostentatiõs
corꝑis. s cordis p̾paratione facienda
ferenda grauiora tnꝗllo aĩo fit¬
ꝑatus.

Expanded text:
hinc potius ostendit praecepta patientiae, non ostentatione corporis, sed cordis praeparatione facienda, ferenda graviora tranquillo animo paratus.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ marime. q̃incena. hac de causa dic̾
dicta. ut in illopacẽ haberent. hec
par est ꝓ qua xͥani sumusꝑ qua
sac̃mentis imnbuimur. ꝓqua oĩbꝰ¬
modis erudim̃ ꝓ qua sp̃m pignus

Expanded text:
Sed maxime quae in coena hac de causa dicit dicta, ut in illo pacem haberent. Haec pax est pro qua Christiani sumus, pro qua sacramentis imbuimur, pro qua omnimodis erudimur, pro qua Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Exiit a patre quia de patre ẽ. ii
mundũ uenit. ꝙ mundo suũ corpꝰ
ostñdit. qd̾ de uirgine assumpsit. Re
duĩ deseruit p̾sentie gub̾natione
uaait ad patrẽ. ꝙ humanitatẽ ad
innisibilia pat̾nȩ maiestatis ad dux̃.
adpatre. qͥa ab amatorib suis se patͥ
equalẽ c̃dendũ eͥdide docuit.

Expanded text:
 enim a Patre, quia de Patre est: in mundum venit, quia mundo suum corpus ostendit quod de Virgine assumpsit. Reldum deseruit praesentiae gubernationeVadit ad Patrem, quia humanitatem ad invisibilia paternae majestatis adduxit. ad Patrem, quia amatoribus suis se Patri aequalem credendum docuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ñciat uiris.⁊ quetẽ u̾ba serpentis
mͦ narrat u̾ba uuusicatoris. ac si
ipsis rebꝰ dicat ds de qua manu illa¬
tus ẽ potꝰ mortis. de illa suscipite
potyme

Expanded text:
nuntiat viris, et quae tunc verba serpentis modo narrat verba vivificatoris, ac si ipsis rebus dicat Deus: De qua manu illatus est potus mortis, de ipsa suscipite potum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quẽ putat ortbolanũ dic̾ dnin
ut honorific& hoĩem a quo rogabat
beneficiũ. Nec sic dicit eũ dñm. sic̃
illũ quẽ querit sublatũ. lħ m uͦ
agnoscens niocat magistũ. ꝙ recolit
na discebat

Expanded text:
 Quem putat hortulanum dicit Dominum, ut honorificaret hominem a quo rogabat beneficium. Nec sic dicit eum Dominum, sicut illum quem quaerit sublatum. Jesum vero agnoscens vocat magistrum, quia recolit na discebat
Abbreviated transcription (Latin):
tatis remota sunt. In ĩuolucro nec itci
nec cep̃ e̾e̾ nec desunit. ln unũ .l. qr
in scissura mentiũ d̾s ñ ẽ. s mnunita¬
te. ł sudariũ capitis passio .xͥ. cꝰsac᷑¬
merta infidelibꝰ sunt occulta. Seor¬
sum. qr longe a nob̾. q illesponte. ⁊
sñ eulꝑa passus. nosinuiti⁊ cũ cul¬
pa.

Expanded text:
remota sunt. In involuto, nec finisnec coepit esse, nec desinit. In unum locum. Quia in scissura mentium Deus non est, sed in unitate. Vel, sudarium capitis passio Chrismenta infidelibus sunt occultata seorsum, quia longe a nostra, quia ille sponte et sine culpa passus, nos inviti cum culpa.
Abbreviated transcription (Latin):
mane redit ad templum. Mane ẽ exortus
noue lucis pꝰ cenebras legis qͦ sidelib .i.¬
tẽplo eiꝰ miãm uenit pand̾e ⁊ dare sel¬
sio ÷ numuitas incarnationis. q̃ misere¬
tur ndocet. Uñ libñtius płs uenit ade¬
aũ ct᷑ eamdicat. sciebant mansuetum
moysi. id̃o auctori. ⁊soc̃ adult̾a reus
mortis qd̾ si sod legem dic̃. ilapidãdã
derid̾ent. qͣi ñ habet mãsuetudinẽ:
qua p̾dicabat ꝓ qͥ amabatur. Ip̃e aũ

Expanded text:
Mane redit ad templum. Mane est ortus novae lucis post tenebras legis, quo fidelib dare. Sessio est humilitas Incarnationis, qua miseretur et docet, unde libentius populus venit ad ent, an contra eam dicat. Sciebant mansuetum Moysi et Deo auctori et cum adultera reus mortis. Quod si secundum legem diceret lapidandam, deriderent, quasi non haberet mansuetudinem quam praedicabat pro qua ama
Abbreviated transcription (Latin):
s uos aũ.d.a. Cõmendata dilectioe
st faciendo ꝙ p̾cipit: dicat annoos
eis tollit nomͣ serui.q⁊ extimore
foras mittendo. ꝙ. nesc̾ qd̾ facias dñs. qr
cũ aliꝗd fac̾ sicertollitꝰ. qͥsup̾e faciaᷤᷤ

Expanded text:
 non dicam. Commendata dilectionesciunt faciendo quae praecipit dicat amicos, et eis tollit nomen servi, qui est ex timore foras mittendo, qui nescit quid faciat Dominus. Quia cum aliquid facit, sic extollitur quasi ipse faciat,
Abbreviated transcription (Latin):
tiã nãq serusauit. donet iudiciũ
niret. ⁊ expulso mundi pͥncipe
ad rognũ rediret ĩ dexterã patͥs le¬
dens. donec ĩimicos eiꝰ sb̾ pedib pona
Get linũ. gentes quas nat᷑alis loei
ardore. fere ȩxtĩcto: fumꝰ erroris a
ardorẽ ignis dei suscitauit.

Expanded text:
tiam namque servavit, donec judicium niret, et expulso mundi principe ad regnum rediret, in dextera Patris sedens, donec ponat inimicos sub pedibus. Linum fumigans. Gentes, quas naturalis legis ardore fere exstincto fumus erroris amardorem ignis Dei suscitavit.
Abbreviated transcription (Latin):
uel ternas. Dicit eis ih̾c. Implete y anas
aqua. Et impleuerunt eas usq ad sum¬
mum. Et dicit eis iesus. Haurite nunc:
& ferte architridino. Et tulerunt. Ut
autem gustauit archidinus. a quam
uinum factum: & non sciebat unde

Expanded text:
implete hydrias aqua et impleverunt eas usqumum et dicit eis Iesus haurite nunc et ferte architriclino et tulerunt ut autem gustavit architriclinus aquam vinum factam et non sciebat unde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ rniquitate. Ue nobis scribe & ꝑharisci
hyxocrite: qui edificatis sepulchra prophe¬
tarum & ornatis monumenta iustoram
& dicitis. Si fuissemus in dieb patrum
nostrorum: non essemus socii eorm in¬
sangume prophetarum. Itaĩꝙ testimonio
estis uobismet ipsil:. quia filii estis corrm
qui prophetas occiderua. Et nos implete¬

Expanded text:
 ait: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui aedificatis sepulchra prophetarum, et ornatis monumenta justorum, et dicitis: Si fuissemus in diebus patrum nostrorum, non essemus socii eorum isanguine prophetarum. Itaque in testimonio estis vobismetipsis, quod filii estis eorum, qui prophetas occiderunt . Et post p
Abbreviated transcription (Latin):
buesuee suam. Et factum est cum
consummasset iesus preciptens duo¬
decim discipulis sins transiit inde nt.
doceret & prolitaret inciuitatibus eo¬
rum. Iohannes autem cum audisset
muinculis opera xꝑr. mittens dnos
de discipulis suis ait illi. Iu es qui
uenturus es analium expectamus:

Expanded text:
us et dicit: et factum est, cum consummasset Iesus praecipiens duodecim discipulis suis transiit inde, ut doceret et praedicaret in ciuitatatibus eorum. Iohannes autem, cum audisset in uinculis opera Christi, mittens duos de discipulis suis ait illi: tu es qui u
Abbreviated transcription (Latin):
que sadint demensa donnci. su¬
orum. Iunc respondens iesus: ait illi. O
mulier magna est fides tua: fiat tibi si¬
cut uis. Et sanata est filia eiis: ex illa hora.
Et cum transisset inde resuf. uenit secus¬

Expanded text:
quae cadunt de mensa dominoruorum tunc respondens Iesus ait illi o mulier magna est fides tua fiat tibi sicut vis et sanata est filia illius ex illa hora et cum transisset inde Iesus venit secu
Abbreviated transcription (Latin):
diciã cordis. Sic̃ ocłs menbra
ad oꝑanlũ dirigit. sic intecio
⁊ lux fid̾i om̃s u̾tutas. lucͥna ẽ
lurã ĩ testa sit caritas ĩ fide cum
fides cessabit: sola carttal lux crti

Expanded text:
ditiam cordis. Sicut oculus membra ad operandum dirigit, sic intentio et lux fidei omnes virtutes. Lucerna est lumen in testa, sic charitas in fide. Cum fides cessabit, sola charitas lux eri
Abbreviated transcription (Latin):
ubi posuisti eum & ego eum tollam
Ditit ei ielus. Maria. Qonuersa illa
dicit. Raboni: quod dicitur magister.
dicit illi iesus. Noli me tangere. Nõ¬
Hade autem ad fratrel meos & dic eis.
Asceudo ad ꝑatrem merm & patrẽ¬

Expanded text:
o eum tollam. Dicit ei Jesus: Maria. Conversa illa, dicit ei: Rabboni quod dicitur Magister. Dicit ei Jesus: Noli me tangere, novade autem ad fratres meos, et dic eis: Ascendo ad Patrem meum, et Patre
Abbreviated transcription (Latin):
transibit. ꝙͫ unchil̃ inpossibile erit nobis.¬
hoc antem genus non eititur: nisi ꝑ ora¬
tionem & muniumi sonuiersantibus au¬
tem eis rgalilea: dixit illis iesus. flius
hominis tradendus est in manus homi¬
uum: & octident eum. & tertia die rͣesuir

Expanded text:
transibit et nihil inpossibile erit vobishoc autem genus non eicitur nisi per orationem et ieiunium conversantibus autem eis in Galilaea dixit illis Iesus Filius hominis tradendus est in manus homi occident eum et tertio die r
Abbreviated transcription (Latin):
lexerunt discpulr: quia de iohanne
baptista dixisset eis. et cum uenisset
ad turbam: accessit ad eum homo geni¬
bus pronolutus. ante cum dicens ¶ Do¬
mine miserere blio meo: quia luna¬
ticus est & male patitur. Nnẽ Repe¬

Expanded text:
lexerunt discipuli quia de Iohanne Baptista dixisset eis et cum venisset ad turbam accessit ad eum homo genibus provolutus ante eum dicens Domine miserere filii mei quia lunaticus est et male patitur nam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ baptizaturũ scieutes ⁊̃ iordanẽ figu¬
ram baptismi gessisse tũ ꝙ helyam
⁊ heliscum sitcis pedib tnsisse. figutãꝙ
baptilm. ĩ helya ⁊ helisco ñ dnbitabãt
p̾cessisse. uñ ⁊ ũt cos surrexisse putabãt
n baptizasse. Uñ nec ĩterrogant. es tu

Expanded text:
et baptizaturum, scientes Jordanem figuram baptismi gessisse, eumque Eliam et Elisaeum siccis pedibus transisse, figuramque baptismi in Elia et Elisaeo non dubitabant praecessisse, unde et nunc eos surrexisse putabant et baptizasse, unde nec interrogant, Es tu
Abbreviated transcription (Latin):
tõnume toti mundi. qͥ tota humana na¬
Atura simul ⁊ semel adita. leges diuinas
ꝑ ĩ obedientiã tͣnsgressa ẽ ĩ ꝑadiso. qm
originale singłoꝵ ꝙ suꝑ addita gr̃a. re¬
lart.

Expanded text:
ommune totius mundi quo tota humana natura simul et semel condita leges divinas per inobedientiam transgressa est in paradiso, quod originale, singulaque superaddita gratia relaxat.
Abbreviated transcription (Latin):
cit ei ihi. Quod tͥacis fac nitius. hoc au¬
tem nemo sciuit discumbentiũ ad qͥd
dixerit ei. Qudam enim yutabant
quia loculos habebat idas quod dix¬
iss ei ihc eme ca que op᷑ sunt nobis
ad diem festum rit aurti egtuis aliquid

Expanded text:
it ei Jesus: Quod facis, fac citius. Hoc autem nemo scivit discumbentium ad quid dixerit ei. Quidam enim putabant, quia loculos habebat Judas, quod dixisset ei Jesus: Eme ea, quae opus sunt nobis ad diem festum: aut egenis, ut aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
¶houit furẽ. s ũ ꝑdit. doccns tol¬
lerare malos. tũi obseqͥum ma¬
rie cõmendat. ostendens qd̾ cẽt
morttus. ⁊ ad sepeliend̾ a romã¬
tib ungendꝰ. Ido marie cui non
licuit in mortuũ ung̾e: datuͣ
ẽ uiuentẽ. officio fuueris do-¬

Expanded text:
Novit furem, sed non prodit, docens tolerare malos. Tantum obsequium Mariae commendat, ostendens quod esset moriturus, et ad sepeliendum aromatibus ungendus. Ideo Mariae cui non licuit mortuum ungere, datum est viventem officio funeris do
Abbreviated transcription (Latin):
Domine miserere nostri: fili dauid. Ex¬
stetit iesus: & uotanit eos & ait. Quid
uultis ut faciam uobis: Domine ut ape¬
riantur oculi nostri. Misertus autem

Expanded text:
Domine miserere nostri Fili David stetit Iesus et vocavit eos et ait quid vultis ut faciam vobis dicunt illi Domine ut aperiantur oculi nostri misertus autem
Abbreviated transcription (Latin):
quaditida marte ꝑt̃tũ: eoꝵ erat
p̾dicatiõe uutticandũ. Unde ⁊ alioꝵ
etͣngelia decidert̃. nec recepta st̃. qͥa
dñs nolebat pͥfuntũ numerũ cas¬
sari ꝓpt̾ uͥtiggẽ Nigram̃ti. Designant᷑ ⁊̃¬

Expanded text:
quadrifida morte peremptum eorum erat praedicatione vivificandum: unde et aliorum evangelia deciderunt, nec recepta sunt: quia nolebant praefinitum numerum cessari propter virtutem sacramenti. Designant
Abbreviated transcription (Latin):
uitut ouos prcorntm porcortm. Et
ait illis. Ite. At illi exutes abeamts
in portos. Et ecce impetu abiit tonas
grex per preceps ia mare: & mortui
lunt in aquis. Pastores autem fuge

Expanded text:
mitte nos in gregem porcorum. Et ait illis: Ite. At illi exeuntes abierunt in porcos, et ecce impetu abiit totus rum per praeceps in mare; et mortui sunt in aquis. Pastores autem fuge
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃. lt sic̃ tͥna tẽpt̃õ cupiditatis: ita ⁊
timoris. Est .N. ꝯcupiscẽtia carnis ꝯtu-¬
piscẽtia ocłoꝵ ambitio scłi. ẽ ⁊̃ tmnor
mortis. timor ulitał. timor doloris. ꝯͣ
q̃ oĩa docet orͣone deb̾e uos muniri.

Expanded text:
cupiditatis, ita et timoris. Est enim concupiscentia carnis, concupiscentia oculorum, ambitio saeculi: est et timor mortis, timor vilitatis, timor doloris. Contra quae omnia docet oratione debere nos muniri.
Abbreviated transcription (Latin):
uaret. Demq manifestans in euunge¬
lio qͦd erat ipse: incorruptibilis uerbi
opus inthoans: solus uerbum carnem
factum esse nec lumen a tenebris com¬
prehensum esse. testatur. Primum
signum ponens quod innuptiis fecte
deus. ostendens quod erat ip̃e. nt legen

Expanded text:
nifestius in Evangelio, quod ipse incurruptibilis Verbi opus inchoans, solus Verbum carnem factum esse, nec lumen a tenebris comprehensum fuisse testatur: primum signum ponens quod in nuptiis fecit Deus, ut ostendens quod erat, ipse legen
Abbreviated transcription (Latin):
manducare. Responderunt ci. Non ha¬
brmus hit nisi quinq: panes: & anos
pistes. Qu art eis. Afferte illos michi¬
huc. Et cum indisset turbam discum¬
bere suꝑ fenum: acceptis qumnꝙ: Pa¬
nib & anobus piscibus. aspicitus in

Expanded text:
on habemus hic nisi quinque panes: et duos s. Qui ait eis. Afferte illos mihihuc. Et cum jussisset turbam discumbere supra fenum: acceptis quinque pat duobus piscibus: aspiciens in
Abbreviated transcription (Latin):
¶ginistra intia. dexta: ututes. Qd̾
gͦ agit uͥt᷑: nesciat elatio. ł uana
gła se aliqd uiciũ. s lux recte oꝑ¬
atioĩs suget tenebras peccati
¶ extra
approbat: q̃ st̃ absc̃õdita. q̃ extra
st̃. ñ placent ei nͨ approbat¬
similes gẽ. Et cũ oratis. ad suꝑiora
ꝯiungit᷑ ħ sentencia. supͣ dixerat

Expanded text:
Sinistra, vitia: dextera, virtutes. Quod ergo agit virtus, nesciat elatio, vel vana gloria, seu aliquod vitium: sed lux rectae operationis fuget tenebras peccati.e extraapprobat quae sunt abscondita, quae extra sunt non placent ei neque approbaS. 5.-- Et cum oratis. Ad superiora conjungitur haec sententia. Supra dixerat:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtiliũ accessũ hñt ad pr̃emu.⁊ ante
rebelles: dñm pea sentire cepert̃
tdita autẽ ñ alia fc̃. ꝙͣ q̃ ifilio soli
nota st̃ pr̃i. Nota uͦ filio soli ẽe que
pñs ft̾. atq ita ĩ ħ mutue cogniti¬
ĩ patre su ignorabile exucisse.¬

Expanded text:
ilium accessum habent ad Patrem, et ante rebelles, Deum postea sentire coeperunt. Tradita autem non alia sunt quam quae in Filio soli nota sunt Patri; nota vero Filio soli esse quae Patris sunt: atque ita in hoc mutuae cognitiin Patre
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa sponte humiliat᷑ ĩ firmat᷑¬
ĩfirmatis nr̃e hon̾a sustulit.
Ac᷑ ẽ punctio. ꝑ qm angͥtias pas¬
sioĩs sigñtat. qua passioe uelut
acu nat᷑e nr̃e qͣi scissa uestim̃ta
resartire dignatꝰ ẽ .i. reꝑare pꝰ lap¬

Expanded text:
a sponte humiliatus, infirmitatis nostrae onera sustulit. Acus punctio, per quam angustias passionis significat, qua passione velut acu, naturae nostrae quasi scissa vestimenta resarcire dignatus est, id est repa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dicebant. Ep̃t cum nenerit ntiqͣd plu¬
ra signa faciet. quamquie hicfacir: Audi¬
erunt phansei turbam murmurantem
de illo het. ⁊ misert pͥncipes .&. ꝑhansei mi¬
instros ut apprehenderent eum. Dix g̾ eis

Expanded text:
 dicebant Christus cum venerit numquid plura signa faciet quam quae hic facit audierunt Pharisaei turbam murmurantem de illo haec et miserunt principes et Pharisaei ministros ut adprehenderent eum dixit e
Abbreviated transcription (Latin):
miat. Biscipuli autem. incre¬
pabant eos. Iesus nero ait eis Siiie
parunlos: & nolite prohibere. ad me
uenire. Ialium est enim regniua ce¬
lorum. Et tum nil obistt n  mañ.¬

Expanded text:
t: discipuli autem increpabant eos. Iesus uero ait eis: sinite paruulos et nolite eos prohibere ad me uenire. talium est enim regnum caelorum. et cum inposuisset eis man
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Strua mãdat̃. Ille q̃sierat qͥd fa¬
ciã. qtͣ ñ ait disce. qͥa eũ dotuerat¬
d̾s. factor rationał natͣe ostẽdẽs. qͥa
ille ũ bonꝰ ẽ qͥ querit de bono. s qͣ
fatit quod bonum est.

Expanded text:
 Serva mandata. Iste quaesierat, quid faciam? contra non ait, disce: quia Deus eum docuerat factor rationalis creaturae: ostendens quia ille non est bonus qui quaerit de bono, sed qui facit quod bonum est.
Abbreviated transcription (Latin):
demonte: precepit iesus prins dicens.
Nemini dyxceritis insioncm: dohet fi¬
lius hominis amortuis relurgat. Et
interogauerunt eum discipuli dicẽtes.¬
Quia ergo scribe dicunt quod helyam
oporcet primum uenre. At ille relpõ¬

Expanded text:
monte praecepit Iesus dicens nemini dixeritis visionem donec Filius hominis a mortuis resurgat et interrogaverunt eum discipuli dicentesergo scribae dicunt quod Heliam oporteat primum venire at ille respo
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ in go aligcbat᷑ ad uictoriã ꝑue¬
niret. ⁊ expulso mundi pͥncipe
ad rognũ rediret ĩ dextenã patiꝰ se¬
dens. donec ĩimicos eiꝰ sb̾ podib ponat.
Get linũ. gentes quas nat᷑alis logi
ardorẽ ignis dei suscitauit.

Expanded text:
d in eo agebatur, ad victoriam perveniret, et expulso mundi principe ad regnum rediret, in dextera Patris sedens, donec ponat inimicos sub pedibus. Linum fumigans. Gentes, quas naturalis legis ardorem ignis Dei suscitavit.