comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tioso sanguine quasi agni in¬
contaminati & immaculati
iħu xp̃i Et in apocalypsi ioħes
apłs: Qui dilexit nos inquit
& lauit nos a peccatis nr̃is in
sanguine suo Non solũ autẽ
lauit nos apeccatis nr̃is in san¬
guine suo. quando sanguinẽ
suũ dedit in cruce ꝓ nobis. uel
quando quisq nr̃m in myste¬
riũ sacro sc̃ę passionis illius
baptismi aquis ablutus est:
uerũ etiã cotidie tollit pecca¬
ta mundi. lauatq nos a pecca¬
tis nr̃is cotidianis insanguine
suo: cũ eiusdẽ beatȩ passonis
ad altare memoria replicat᷑.
cũ panis & uini creatura in
sacramentũ carnis & sanguiniꝰ
eiꝰ in effabili sp̃c scĩficatione
transfert᷑. sicq corpus & san¬
guis illius ñ infideliũ manib
ad ꝑniciem suã funditur & oc¬
ciditur : sed fideliũ ore suam
cte figurã agnꝰ in lege pascha¬
lis ostendit. qui semel populũ
de egyptia seruitute liberans:
in memoriã eiꝰdẽ liberationis
ꝑ om̃s annos immolatione sua

Expanded text:
tioso sanguine, quasi agni incontaminati et immaculati Iesu Christi, et in Apocalypsi Iohannes apostolus: Qui dilexit nos, inquid, et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo. Non solum autem lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo, quando sanguinem suum dedit in cruce pro nobis, vel quando quisque nostrum in mysterium sacrosanctae passionis illius baptismi aquis ablutus est, verum etiam cotidiae tollit peccata mundi lavatque nos a peccatis nostris cotidianis in sanguine suo, cum eiusdem beatae passionis ad altare memoria replicatur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et sanguinis eius ineffabili Spiritus sanctificatione transfertur. Sicque corpus et sangad perniciem ipsorum funditur et occiditur, sed fidelium ore suam cte figuram agnus in lege paschalis ostendit, qui semel populum de Aegyptia servitute liberans, in memoriam ejusdem liberationis, per omnes annos immolatione sua
Abbreviated transcription (Latin):
populis quib diu illũ p̃dica¬
uerat digito demonstrauit
dicens: Ecce agnꝰ dĩ: ecce qui
tollit peccata mundi Ecce
agnꝰ dĩ ecce innocens & ab om̃i
peccato immunis. ut pote
qui os quidem de ossib adam
& carnẽ de carne adam: sed
nullã de carne peccatrice
traxit maculã culpȩ : Ecce
qui tollit peccatũ mundi
ecce qui iustus inter pecca¬
tores. mitis inter impios. hoc
est quasi agnus inter lupos
apparens. etiã peccatores &
impios iustificandi habet
potestatẽ: Quomͦꝰ aut̃ peccata
mundi tollat. quo ordine
iustific& impios: apłs petrus
ostendit qͥait : Non corrupti¬
bilib argento uel auro redẽ¬
pti estis de uana ur̃a conuer

Expanded text:
populis, quibus diu illum praedicapopulis, quibus diu illum praedicaverat, digito demonstravit, dicens: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Ecce agnus Dei, ecce innocens, et ab omni peccato immunis utpote qui os quidem de ossibus Adam, et carnem de carne Adam, sed nullam peccatrice de carne traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccatum mundi, ecce qui justus inter peccatores, mitis inter impios, hoc est, quasi agnus inter lupos apparens etiam peccatores et impios justificandi habet potestatem. XXI. Quomodo autem peccatum mundi tollat, quo ordine justificet impios, apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eã scĩficari & iustificari que¬
ant. & caro tantȩ munditiȩ
& libertatis a peccato ẽ: ut
om̃iũ inse confidentiũ carneᷤᷤ
diuina in eo operante gratia
purgari & liberari possint: qr
sanguis qui de eadẽ carne
lancea militis uulnerata flu¬
xerat. pretiũ ẽ salutis humanȩ:
Percuius effusionẽ extincta ẽ
flaminea illa paradysi custo¬
dia. & uia fidelib aperta ẽ
ad lignũ uitȩ. qđ plantatũ
ẽ secus decursus aquarũ uiuen¬
tiũ. Cuius ligni sapientissimꝰ
salomon dũ de laude sapientiȩ
multa dixiss&. recordatus est
ita dicens Beatus homo qui in¬
uenit sapientiã: & qui affluit
prudentia Et paulopost Uiae
eiꝰ uiȩ pulchrae : & om̃s semite
eiꝰ pacifice Lignũ uitȩ ẽ his qͥ
apprehenderint eã. & qͥ tenue
rit eã beatus: Quẽ scilic& xp̃m
dĩ uirtutẽ & dĩ sapientiam ui¬
dens lohannes baptista & prȩ¬
cursor suus uenientẽ ad se :

Expanded text:
per eam sanctificari et iustificari queper eam sanctificari et iustificari queant, et caro tantae inunditiae et libertatis a peccato est, ut omnium in se confidentium carnes, divina in eo operante gratia, purgari et liberari possint; quia sanguis, qui de eadem carne lancea militis vulnerata fluxerat, pretium est salutis humanae, per cuius effusionem extincta est flammea illa paradysi custodia, et via fidelibus aperta est ad lignum vitae, quod plantatum est secus decursus aquarum viventium. Cuius ligni sapientissimus Salomon, dum de laude sapientiae multa dixisset, recordatus est, ita dicens: Beatus homo, qui invenit sapientiam, et qui affluit prudentia; et paulo post: Viae eius viae pulchrae, et omnes semitae eius pacifice. Lignum vitae est his qui apprehenderint rit eam, beatus. Quem scilicet Christum Dei virtutem et Dei sapientiam videns Joannes Baptista et praecursor suus venientem ad se,
Abbreviated transcription (Latin):
nã. habens incõmutabilẽ de
dõ patre iustitiã: Propt̃ nr̃am
iniquitatẽ tẽporalit̃ mortuuᷤ.
ꝓpt̃ iustitiã suã & ipse semꝑ
uiuus: Qui dñs & rex gloriȩ
crucifixus ẽ ex infirmitate nr̃a.
sed uiuit ex uirtũte sua: Idem
ds̃ qui in cruce homo factus
pependit: & in sepulchro idem
ds̃ homo factus iacuit. sed in
sepulchro seđm solã carnem
idem ds̃ iacuit: & in infernũ
scđm solã animã descendit.
& resurrexit tertia die carne :
qr peccatũ ñ fecit a quo resur¬
geret anima Ipse ds̃ & homo
ascendit in cęlũ: & sedet ad dex¬
terã patris. uenturus iudicare
uiuos & mortuos Quicqͥd enĩ
in xp̃o factũ eẽ legit᷑. ab uno
xp̃o & ab uno dĩ filio gestũ est
dignatꝰ ẽ agere Ipse quippe
suas passiones inuenitur operatꝰ.:
qui nichil habuit qđ pateret᷑
inuitus : Cuius anima tantae
sc̃itatis & iustificationis ẽ: ut
om̃s inse credentiũ animae

Expanded text:
nam, habens incommutabilem de nam, habens incommutabilem de Deo patre iustitiam: propter nostram iniquitatem temporaliter mortuus, propter iustitiam suam et ipse semper vivus. Qui dominus et rex goriae crucifixus est ex infirmitate nostra, sed vivit ex virtute sua; idem Deus, qui in cruce homo factus pependit, et in sepulchro idem Deus homo factus iacuit. Sed in sepulchro secundum solam carnem idem Deus iacuit et in infernum secundum solam animam descendit et resurrexit tertia die carne, quia peccatum non fecit, a quo resurgeret anima. Ipse Deus et homo ascendit in caelum et sedet ad dexteram Patris, venturus indicare viros et mortuos; quicquid enim in Christo factum esse legitur, ab uno Christo et ab uno Dei filio gestum est. dignatus est agere; ipse quippe suas passiones invenitur operatus, qui nichil habuit, quod pateretur invitus. Cuius anima tantae sanctitatis et iustificationis est, ut omnes in se credentium animae
Abbreviated transcription (Latin):
natura & qm̃ lohannes bapti
sp̃c largitatẽ dixit. in quo om̃i
plenitudo diuinitatis habitat.
cuius anima & caro cũ uerbo unuᷤ
est xp̃s & unicus filius: anima
eiꝰ plenã inse dĩtatis habuit sẽꝑ
& habet notitiã: cũ qua natura¬
liter unã credit᷑ habe̾re ꝑsonã:
pse ẽ enĩ qui dat scĩs sp̃m. ipse
est qui accepit ȩqualis patri
scđm diuinitatẽ. minor patre
scđm humanitatẽ: Et qr potens
ẽ ad mensurã dare: ideo non
debuit ad mensurã accipere
nforma enĩ dĩ manens. sp̃m
dat: Formã serui accipiens. sp̃m
accepit: Ipsũ enĩ quẽ ad men¬
surã dat : totũ accepit Idem
sacerdos & sacrificiũ: ueniens
ad nos offerre ꝓ nobis quod
assũpsit ex nob̾. ut auferret
a nob̾ qđ inuenit in nob. idest
peccatũ. Mediator dĩ & homi¬
nũ. habens cũ patre eandem
diuinitatis naturã: & huma¬
nitatis eandẽ cũ matre sub¬
stantiã. habens ex nobis usq
ad mortẽ nr̃ȩ iniquitatis pę¬

Expanded text:
natura. Et quoniam Iohannes Baptisnatura. Et quoniam Iohannes BaptisSpiritus largitatem dixit, in quo omnis plenitudo divinitatis habitat, cuius anima et caro cum verbo unus est Christus et unicus filius, anima eius plenam in se deitatis habuit semper et habet notitiam, cum qua naturaliter unam creditur habere personam. Ipse est enim, qui dat sanctis saccepit. Aequalis Patri secundum divinitatem, minor Patre secundum humanitatem: et quia potens est ad mensuram dare, ideo non debuit ad mensuram accipere. In forma enim Dei manens, spiritum dat, formam servi accipiens, spiritum accepit; ipsum enim, quem ad mensuram dat, totum accepit. Idem sacerdos et sacrificium. veniens ad nos offerre pro nobis quod assumpsit ex nobis, ut auferret a nobis quod invenit in nobis, id est peccatum. Mediator Dei et hominum. habens cum Patre eandem divinitatis naturam et humanitatis eandem cum matre substantiam, habens ex nobis usque ad mortem nostrae iniquitatis pe
Abbreviated transcription (Latin):
sui corporis dm̃ & hominẽ
salua uirginitate concepit crea¬
torẽ corporũ. & humanarum
animarũ. quȩ ab eodẽ opifice
suo dõ incorporant᷑. & prius¬
quã suis inspirent᷑ corporib
non fuerunt Sed qr ꝑ primi
hominis p̃uaricationẽ tota hu¬
mani generis ꝓpago ẽ uitiata.
nemo potest a conditione ue¬
teris hominis liberari: Nisi ꝑ
sacramentũ baptismatis xp̃i.
in quo nulla ẽ discretio rena¬
torũ. qr quos aut sexus in cor¬
pore. aut ȩtas discernit in tẽ¬
pore: omnes in unã parit gr̃a
mat̃ infantiã. dicente apło
Quicũq enĩ in xp̃o baptizati
estis. xp̃m induistis: Non est iu
dȩus neq gręcus. ñ est seruus
neq liber: non est masculus neq
femina : om̃s enĩ uos unũ estiᷤ
in xp̃o iħu. Cuius humanitatẽ
innulla ꝓprietate operũ quȩ
naturas in eo distingunt diui¬
nitas deseruit postquã eã al¬
sumpsit: nec in ipsa etiã passio¬
ne.quãuis ipsa diuinitas im¬
passibilis semꝑ in sua ꝑmaneat.

Expanded text:
rporis, Deum et hominem, salva virginitate concepit, creatorem corporum et animarum humanarum, quae ab eodem opifice suo Deo incorporantur, et priusquam suis inspirentur corporibus, non fuerunt. Sed quia per primi hominis praevaricationem, tota humani generis propago est vitiata nemo potest a conditione veteris hominis liberari nisi per sacramentum baptismatis Christi, in quo nulla est discretio renatorum: quia quos aut sexus in corpore, aut aetas discernit in tempore, omnes in unam parit gratia mater infantiam, dicente Apostolo: Quicunque enim in Christo baptizati estis, Christum induistrecus, non est servus neque liber, non est masculus neque femina; omnes enim vos unum estis in Christo Iesu. Cuius humanitatem in nulla proprietate operum, que naturas in eo distingunt, divinitas deseruit, postquam eam assumpsit, nec in ipsa etiam passione, quamvis ipsa divinitas inpassibilis semper in sua permaneat
Abbreviated transcription (Latin):
asstat ante dm̃ euangelizatᷤ
zachariȩ qm habiturus ẽẽt
filiũ insenectũte sua de uxo¬
re quȩ ꝓcesserat iã in dieb
suis: q̃m ñ credidit eidẽ ar¬
changelo: ꝑmansit mũtus
usquequo ea quȩ nuntiaue¬
rat archangelus cõpleta sun
in tẽpore suo Cõpletis autẽ
angłi ꝓmissionibus. aꝑtũ est
os ⁊acharie: & ꝓpheta̾uit: Et
teste malachia ꝓpħa. sacer¬
dos angłs dñi exercituũ est
Angłico igit᷑ officio male sen¬
tienti ac ꝑ hoc incredulobe¬
atus ReALIGIUS uirtute
diuina uocẽ ab̾stulit: & se

Expanded text:
adstat ante Deum, euvangelizans adstat ante Deum, euvangelizans Zachariae, quoniam habiturus esset filium in senectute sua de uxore, que processerat iam in diebus suis; quoniam non credidit eidem archangelo, permansit mutus, usquequo ea que nuntiaverat archangelus completa sunt in tempore suo. Completis autem angeli promissionibus, apertum est os Zachariae, et prophetavit. Et teste Malachia propheta sacerdos angelus Domini exercituum est. Angelico igitur officio male sentienti ac per hoc incredulo beatus Remigius virtute divina vocem abstulit et
Abbreviated transcription (Latin):
& irnutib postulando
ueniã indulgendo absoluit:
Qđ itẽ dñs figurate in lege p̾¬
cepit: Ne accipias inquiens
loco pigneris superiorẽ uel
inferiorẽ molã Pignꝰ ut pre¬
misimꝰ debitoris. confessioẽ
peccatoris Suꝑior & inferior
mola: est spes & timor Spes
quippe ad alta subleuat :
timor autẽ coradima prę¬
mit: Sed mola suꝑior & in¬
ferior ita sibi necessario iun-¬
gitur: ut una sine altera
iustitia timeat᷑ In cassũ iusti¬
tia metuitur. si non etiam
de miscđia confidat᷑ Mola
e suꝑior aut inferior tollit᷑
Siꝑpredicantis linguã uel
actionẽ in peccatoris pe¬
ctore aut timor abspe. aut
spes a timore diuidatur:
Legimꝰ in sacra hystoria qr
trans eunte apło Petro um¬
bra. eiꝰ sanabantur egroti:
Quo contra suꝑb hereticus ob¬
mũtuit: secus eũ transeunte
scõ Re ooisio: Illic meruert̃
fides & humilitas sanitatem:
hic infidelitas & suꝑbia ultio¬
nẽ Legimꝰ in scõ euangłio qr
Gabrihel archangelus qui

Expanded text:
 nutibus postulando veniam indulgendo absolvit. Quod item Dominus figurate in lege precipit: Ne accipias, inquiens, loco pigneris superiorem vel inferiorem molam. Pignus, ut premisimus , debitoris confessio est peccatoris. Superior et inferior mola est spes et timor; spes quippe ad alta sublevat, timor autem cor ad ima premit. Sed mola superior et inferior ita sibi necessario iungiiustitia timeatur, incassum iustitia metuitur, si non etiam de misericordia confidatur. Mola ergo superior aut inferior tollitur, si per predicantis linguam vel actionem in peccatoris pectore aut timor ab spe, aut spes a timore dividatur. Legimus in sacra historia, quia, transeunte apostolo Petro, umbra eius sanabantur aegroti; quocontra superbus hereticus obmutuit, secus eum transeunte sancto Remigio. Illic meruerunt fides et humilitas sanitatem, hic infidelitas et superbia ultionem. Legimus in sancto euangelio, quia Gabrihel archangelus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
trahis intentionẽ uanam:
tis. acerba morte consumã:
nega deos tuos. qui sunt
lapides & ligna: & creato¬
rem tuũ qui te fecit dm̃
uerũ adõra Quẽ si contẽ¬
pseris. ȩternis penis & per¬
petuis incendiis subiacebi̾
sime quintianus. iussit
eã in eculeo suspendi: &
torqueri: Cumq torquȩ¬
Relinq intentionẽ animi
tui: ut uitȩ tuȩ possis eẽ
consultũ. Agatha respon¬
dit: Ego in his pęnis ita
delector. sicut qui bonũ
qui uidet quẽ diu desi¬
derauit: aut qui inuenit
thesauros multos: Ita ego
delector in his pęnis corpo¬
ralib posita Neque enim
poterit triticũ inhorreũ
mea non potest in parady
sum dñi cũ palma intro¬
ire martyrii: Nui diligent᷑
ꝑfeceris corpus meũ. a car.

Expanded text:
trahis intencionem uanam. tis ne acerba morte con| sumas. nega deos tuos qui sunt lapides| et ligna . et creatorem tuum qui te fecit . deum uerum adora .| quem si contempseris aeternis poenis et perpetuis incendiis| subiacebis. quintianus iussit eam aeculeo| suspendi . et torqueri Cumque torquerelinque intentionem animi tui . Vt ui| tae tuae possit esse consultum. Agathe respondit in| his poenis ita delector . sicut si quis bonum qui uidet quam diu desiderauit. Aut qui inuenit| thesauros multos . ita ego delector in his poenis corporalibus| posita. Non enim post triticum in horreo mea non pos in paradyso domini cum| palma intrare martyrii . nisi diligenter feceris corpus meum| a car
Abbreviated transcription (Latin):
adriano tunc ep̃o dereliqͥt:
Quib tandẽ satis eleganter
instructis mettensem me¬
tropolĩ ad suauitatẽ modu¬
lationis pristinȩ reuocauit :¬
ꝑquȩ illã totã galliã suam
correxit:

Expanded text:
Adriano tunc episcopo dereliquit, quibus tandem satis eleganter instructis, Metensem metropolim ad suavitatem modulationis pristinae revocavit, et per illam, totam Galliam suam correxit
Abbreviated transcription (Latin):
re uindicarat relinquens
effugit: & puellã in medio
stupentiũ & xp̃i potentiã
laudantiũ reliquit sanã:
Sicq factũ est ut ꝑ unius
puellȩ salutẽ corpoream:
cuncti uici illius habitato¬
res aduerã animarũ sua¬
rũ ꝑuenirent medelam:
Nã om̃s idoloꝵ uanis abre¬
nuntiantes figmentis & re¬
nati fonte baptismatis. fa¬
cti sunt participes xp̃iane
adoptionis Cundẽ ergo ui.¬
cũ cũ cunctis ꝑtinentibus
predictus posdessor scõ
pontifici humilit᷑ largit᷑.
& ut ibi eccłam construe
ret deuotissime dep̃catur:
Quod prȩsul benignus gra¬
tantissime cõpleuit ibiq
multũ populũ ꝑsc̃e̾ prȩdi¬
cationis ministerium dño
consignauit: Nec tamͣ cre¬
dendũ est hunc tanti pre¬
conu absq laboris certami¬
Ine
& impugnatoris antiqui
insidiis tot & talia ꝑficere
potuisse: cũ manifestissime
clamet apłs: Om̃s qui pie

Expanded text:
re vindicarat, relinquens effugit, et puellam in medio stupentium, et Christi potentiam laudantium, reliquit sanam. Sicque factum est, ut per unius puellae salutem corpoream cuncti vici illius habitatores ad veram animarum suarum pervenirent medelam. Nam omnes idolorum vanis abrenuntiantes figmentis, et renati fonte baptismatis, facti sunt participes Christianae adoptionis. Eumdem ergo vicum cum cunctis ad eum praedictus possessor sancto pontifici humiliter largitur, et ut ibi ecclesiam construere deberet, devotissime deprecatur. Quod praesul benignus gratantissime complevit, ibique multum populum per sanctae praedicationis ministerium Domino consignavit. 22. Nec tamen credendum est, tantum praeconem absque laboris certamine et impugnatoris antiqui insidiis, tot et talia perficere potuisse, cum manifestissime clamet Apostolus: Omnes qui pie
Abbreviated transcription (Latin):
seq ab huiscemodi culpa. con¬
grua responsione purgauit. Ee¬
inde domnus hugo clumacensis
subsequutꝰ hanc purgationis
sue rationẽ subintulit dicens.
Pro adipiscendo abbatie hono¬
re dõ teste nichil dedi nel promi
uit. Post hunc se quidã congrue
excusare studuerunt et alii uero
nichil respondentes. reatum snũ
occulere qmͣ patefacere maluer̃t.
Tunc lingonensis ep̃c surgens
suꝑ abbate pultariensi dyocesa¬
neo suo plurimũ ẽ conquestus:
quod indelicet in fetore luxurie.
plurib flagiciis inseruiebat: bõ
quoq petro eiusq incario roma¬
ne iudelicet ecc̃e pontifici cuius
abbatia illa erat debitum cẽsum
quot amus ꝑsoluere detrectaue¬
rat. et inde excomnicatꝰ missaꝵ
sacramentri celebrare p̾sumpse

Expanded text:
seque ab hujuscemodi culpa congrua responsione purgavit; deinde domnus Hugo Cluniacensis subsecutus hanc purgationis suae rationem subintulit, dicens: Pro adipiscendo abbatiae honore, Deo teste, nihil dedi, vel promisvit. Post hunc se quidam congrue excusare studuerunt . . . . . Alii vero nihil respondentes, reatum suum occulere quam patefacere maluerunt. Tunc Lingonensis episcopus surgens, super abbate Pultariensi dioecesano suo plurimum est conquestus, quod videlicet in fetore luxuriae vivens, pluribus flagitiis inserviebat; beato quoque Petro, ejusque vicario, Romanae scilicet Ecclesiae pontifici, cujus abbatia illa erat, debitum censum quotannis persolvere detrectaverat; et inde excommunicatus missarum sacramenta celebrare praesumpse
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃oꝵ tã ueteris quã noui te¬
stam̃ti patrũ sp̃u scilicet
diuersitate operationũ uniu̾
eiꝰdẽq sp̃s a diuersis accepta
uiuens in corpore plenus
fuerit: & post obitũ consors
miraculis claruit: In eo nãq
qđ cęlitꝰ p̾nuntiatus & ex no¬
mine designatꝰ extitit. rep̃¬
sentãtos nob ysaac patriar¬
chã & lohannẽ baptistã ui-¬

Expanded text:
 tam Veteris quam Novi Testamenti, Patrum spiritu, scilicet diversitate operationum, unius ejusdemque spiritus a diversis accepta, vivens in corpore plenus fuerit, et post obitum consors miraculis claruit. In eo namque quod coelitus praenuntiatus, et ex nomine designatus exstitit, repraesentatos nobis Isaac patriarcham et Joannem Baptistam vi
Abbreviated transcription (Latin):
ostendunt᷑ omisimꝰ ponere :
Suia exdigestis uirtutibus
Rabundantissime claret.
qͣm insigne illũ dñs gła &
honore dignatus sit coronare:
& ut erat in conspectu eius
mirabilẽ hominib demon¬

Expanded text:
ostenduntur, omisimus ponere. 30. Quia ex digestis virtutibus abundantissime claret, quam insigne illum Dominus gloria et honore dignatus sit coronare et, ut erat in conspectu eius, mirabilem hominibus demon
Abbreviated transcription (Latin):
cũ oculorũ mentis lũmine
qđ ñ amĩserat. lum̃ corpora¬
liũ oculoꝵ qđ aliqͣndiu ami-¬
serat recepit: In tẽptatione
patiens & laudes referens:
post tẽptationẽ autẽ ꝓbat᷑
lumine corporaliũ ocuboꝵ
recepto sicut & in amissione

Expanded text:
cum oculorum mentis lumine, cum oculorum mentis lumine, quod non amiserat, lumen corporalium oculorum, quod aliquandiu amiserat, recepit; in temptatione patiens et laudes referens, post temptationem autem probatus, lumine corporalium oculorum recepto, sicut et in amissione
Abbreviated transcription (Latin):
condusit: quib post sacrum
baptisma panẽ cȩli & spualẽ
potũ dedit. heliseũ qui hostes
uenientes insamaria conclusit.
qͥb cibũ & potũ dari p̃cepit.
neo qđ paruissimos liquores
suꝑ abundari fecit. helyam &
itẽ heliseũ: In eo qđ regi hludo¬
uuico p̃dixit ꝓphetico sp̃u
quȩ sibi suisq posteris erant
uentura: ysaiam qͥ regi eze¬
chiȩ quȩ illi ac suis erant fu¬
tura predixit: In eo qđ longe
positus corpore. p̃sens sp̃u obi¬
tũ regis cognouit: itidẽ heli¬
seũ qui ñ corpore p̃sens erat
qͣndo Naaman in occursum
giezi de curru suo descendit:
In eo qđ reuelante sibi sc̃o sp̃u
famem secuturã p̃noscens. ꝓ¬
uidentiã quomͦ laboraturo
fame populo subueniret ad¬
hibuit: Ioseph. In eo qđ iustus
iustificaretur adhuc corpo¬
raliũ lum̃ oculoꝵ aliqͣndiu
amĩsit. & postea uisũ recepit:
lobiam: Sed & qr uitis uerȩ
palmes fructũ ferens purgat᷑
est quo fructũ plus afferr&.

Expanded text:
conclusit, quibus post sacrum conclusit, quibus post sacrum baptisma panem caeli et spiritalem potum dedit, Heliseum, qui hostes venientes in Samaria conclusit, quibus cibum et potum dari precepit. In eo, quod parvissimos liquores superhabundari fecit, Heliam et item Heliseum. In eo, quod regi Hludowico predixit prophetico spiritu, quae sibi suisque posteris erant Ventura, Esaiam, qui regi Ezechiae, quae illi ac suis erant futura, predixit. In eo, quod longe positus corpore, presens spiritu, obitum regis cognovit, itidem Heliseum, cuius cor presens erat, quando Naaman in occursum Giezi de curru suo descendit. In eo, quod, revelante sibi sancto Spiritu, famem secuturam prenoscens, providentiam, quomodo laboraturo fame populo subveniret, adhibuit, Ioseph. In eo, quod, ut iustus iustificaretur, adhuc corporalium lumen oculorum aliquandiu amisit et postea visum recepit, Tobiam; sed et, – quia vitis vere palmes fructum ferens purgatus est, quo fructum plus afferret,
Abbreviated transcription (Latin):
nitus ostensis ẽ ordinatus
cȩteris fidelib electꝰ & oblatꝰ
dño: diuina ẽ sorte ordinatꝰ
apłs. In eo qđ inter a marissi¬
mos huius scłi fluctꝰ meritoꝵ
atq uirtutũ. orationũ ac p̃¬
dicationũ remigiis. sc̃am ȩc¬
clesiã ad portũ ȩt̃nȩ salutis
gubernauit: Noe qui archã
prȩsignantẽ ȩccłam in dilus¬
uio rexit: In eo qđ splendida
facta ẽ eiꝰ facies de p̾sentia xp̃r
Moysen: In eo qđ inter flãmas
& residua quȩ necdũ ignis
uorauerat stetit: & incendium
se transire ꝓhibuit: Aaron:
Ineo qđ rebus insensibilibus
maledicens: cultores earum
dãnauit sterilitate: Dauid:
In eo qđ tria milia uirorũ p̃¬
dicatione sua conuersorum
uigilia scĩ paschȩ baptizauit.
& puellã a morte resuscita¬
uit : beatũ Petrũ qui in scõ
pentecoste tot milia iudȩoꝵ
ad fidẽ conuertit. & baptizãri
fecit. & dorcham a morte re¬
suscitauit In eo qđ ferocissimo
barbaros a feritate sua miti¬
gauit. & remi ad baptizandũ

Expanded text:
ostensis, est ordinatus ceteris fidelibus electus et oblatus Domino, divina est sorte ordinatus apostolus. In eo, quod inter amarissimos huius seculi fluctus meritorum atque virtutum, orationum ac predicationum remigiis sanctam aecclesiam ad portum aeternae salutis gubernavit, Noe, qui arcam presignantem aecclesiam in diluvio rexit. In eo, quod splendida facta est eius facies de presentia Christi, Moysen. In eo, quod inter flammas et residua que necdum ignis voraverat stetit et incendium se transire prohibuit, Aaron. In eo, quod rebus insensibilibus maledicens, cultores earum dampnavit sterilitate, David. In eo, quod tria milia virorum predicatione sua conversorum vigilia sancti pasche baptizavit et puellam a morte resuscitavit, beatum Petrum, qui in sancto pentecosten tot milia Iudeorum ad fidem convertit et baptizari fecit et Dorcam a morte resuscitavit. In eo, quod ferocissimos barbaros a feritate sua mitigavit et Remi ad baptizandum
Abbreviated transcription (Latin):
a romulo trib beniamitica
prȩcucurrit: Transiuit sichẽ
appellat᷑: & ex latere mon¬
tis garizim extructã circa
puteũ Iacob intrauit eccłam:
suꝑ quo dñs residens sitiensq
& esuriens samaritane fide
satiatus ẽ : quȩ quinq mosas¬
corũ uoluminũ uiris. & sexto
quẽ habere se iactabat er¬
rore dosithei derelicto: ue¬
rũ messiã & uerũ repperit
saluatorẽ: Atq inde diuer¬
tens. uidit duodecĩ patriar¬
charũ sepulchra: & sebasten
idest samariã quȩ in honore
Augusti abherode greco
sermone augusta e nominatai
Ibi sita sunt corpora helysei¬

Expanded text:
a Romulo tribus Beniamitica a Romulo tribus Beniamitica praecucurrit? transiuit Sychem appellatur, et ex latere montis Garizim extructam circa puteum Iacob intrauit ecclesiam, super quo dominus residens sitiensque et esuriens Samaritanae fide satiatus est, quae quinque Mosaicorum uoluminum uiris et sexto, quem se habere iactabat, errore Dosithei, erecto uerum Messiam et uerum repperit saluatorem. atque inde deuertens uidit duodecim patriarcharum sepulchra et Sebasten, id est Samariam, quae in honorem Augusti ab Herode Graeco sermone Augusta est nominata. ibi siti sunt Helise
Abbreviated transcription (Latin):
interfectione maculatas:
suo dñs mundauerit baptis¬
mate. Longũ est si uelim
de ualle achor dicere id
est tumultus atq: turba¬
rũ. in qua furtũ & auaritia
condẽpnata ẽ: & de bethel
domo dĩ in qua suꝑ humũ
nudã nudus & pauꝑ dormi¬
uit Iacob: & posito subter
caput lapide qui in zacha¬
ria septẽ oculos habere de¬
scribitur. & in ysaia lapis
dicit᷑ angularis: uidit sc alã
adcelũ usq tendentẽ. in
quã dñs desuꝑ in nitebat᷑
ascendentib porrigens ma¬
nũ: & neglegentes de su¬
blimi precipitans Sepul¬
chra quoq in monte ephraĩ
lesu filii naue. uel eleazari
filii. Aaron sacerdotis eregio¬
ne uenerata ẽ : quoꝵ alter
conditus ẽ inthamnatsare
a septentrionali parte mon¬
tis gaas: alter in gaad filui
sui finees Satisq mirata ẽ
qđ distributor possessionũ
sibi montana & aspera de¬
legisset Quid narrem sylõ
inqua altare dirutũ hodieq
monstrat᷑: & raptũ sabinarũ

Expanded text:
interfectione maculatas interfectione maculatas suo dominus mundarit baptismate. Longum est, si uelim de ualle Achor dicere, id est \'tumultus atque turbarum\', in qua furtum et auaritia condemnata est, et de Bethel, \'domo dei\', in qua super nudam humum nudus et pauper dormiuit Iacob et posito subter caput lapide, qui in Zaccharia septem oculos habere describitur et in Isaia lapis dicitur angularis, uidit scalam ad caelum usque tendentem, in qua dominus desuper nitebatur ascendentibus porrigens manum et neglegentes de sublimi praecipitans. sepulchra quoque in monte Ephraim esu, filii Naue, et Eleazari, filii Aaron sacerdotis, e regione uenerata est — quorum alter conditus est in Thamnathsare a septentrionali parte montis Gaas, alter in Gabaath filii sui Finees — satisque mirata est, quod distributor possessionum sibi montana et aspera delegisset. quid narrem Silo, in quo altare dirutum hodieque monstratur et raptum Sabinarum
Abbreviated transcription (Latin):
pęnitentiȩ opera. quib cru¬
enta dudũ & noxia rapinis
peccata calcabat: Excelsũq
dñm de excelso uirtutũ in¬
tuebat᷑: & iuxta uiã cȩcorũ
loca. qui receptis luminib
utriusq populi credentis in
dm̃ sacram̃ta pręmiserant:
Ingressa hiericho uidit turrẽ
quã fundauit haiel in abirã
primogenito suo: & cuius por¬
tas posuit in segub nouissimo
filiorũ: Intuita est castra
galgalȩ & aceruũ p̃putioꝵ
& secundȩ circũcisionis my¬
steriũ. & duodecĩ lapides
qui de iordanis illuc alueo
rissimũ & sterilẽ quẽ uerũ
helyseus sua condiuit sapien¬
tia: & indulcorẽ ubertatẽ¬
q: conuertit: Uix nox trans¬
ierat. feruentissimo estu ue¬
nit ad iordanen: & stetit
in ripa fluminis: & orto so¬
le solis iustitiȩ recordata
est: quomodo in medio am¬
nis alueo sicca sacerdotes
posuerunt uestigia: & ad
helye atq helisei imperiũ
stantib exutraq parte
aquis iter unda prebuerit:
pollutasq diluuio aquas
& totius humani generis

Expanded text:
enitentiae opera, quibus cruenta dudum et noxia rapinis peccata calcabat excelsumque dominum de excelso uirtutum intuebatur, et iuxta uiam caecorum loca, qui receptis luminibus utriusque populi credentis in dominum sacramenta praemiserant. ingressa Hierichum uidit urbem, quam fundaait Ahiel in Abiram, primogenito suo, et cuius portas posuit in Segub, nouissimo filiorum. intuita est castra Galgalae et aceruum praeputiorum et secundae circumcisionis mysterium et duodecim lapides, qui de Iordanis illuc translrissimum et sterilem, quem uerus Heliseus sua condiuit sapientia et in dulcorem ubertatemque conuertit. uix nox pertransierat, feruentissimo aestu uenit ad Iordanem; stetit in ripa fluminis et orto sole solis iustitiae recordata est, quomodo in medio amnis alueo sicca sacerdotes posuerint uestigia et ad Heliae atque Helisei imperium stantibus ex utraque parte aquis iter unda praebuerit pollutasque diluuio aquas et totius humani generis
Abbreviated transcription (Latin):
ͣrte scđm distributionẽ ca¬
nonicã dispensent᷑ Incongru¬
substantiã. duplici quodãmͦ
iure censeri. idẽ. usurpatio¬
nis & canonũ:
XXU. baliis ep̃is cõmunione
priuatos. Gregorius cõmu¬
nioni pristinę reformabat:

Expanded text:
m distributionem canonicam dispensetur. 147 Incongrusubstantiam duplici quodam modo jure censeri, id est usurpationis et canonum. » 35. Ab aliis episcopis communione privatos Gregorius communioni pristinae reformabat
Abbreviated transcription (Latin):
festina. ut neglegens in
aliquo uideri ñ ualeas:
Siquid uͦ de quocũq clerico
ad aures tuas puenerit. qđ
de iuste possit offendere
facile ñcredas. nec ad uin¬
dictã te res accendat in¬
cognita Sed p̾sentib ec¬
rit. canonica districtio cul¬
pã feriat delinq̃ntis. Flȩc
itaq om̃a sic sollicite ac
mansuete studi tui sit
custodire. quatinꝰ nec tu
ꝑmissionis tuȩ uideariꝰ im¬
memor extitisse. nec illi ui¬
ftã c̃tra te occasionẽ inue¬
nire ualeant murmutan
sano post pauca: Cognouimꝰ
de reditib eccłȩ nouit̃ ad¬
quisitis. canonicã dispositi¬
onẽ quartarũ minime ꝓ¬
uenire. se ep̃os locorũ tantũ¬
mͦ distribuere quartã anti¬
quoꝵ redituũ. nc̃ uͦ q̃sita suiᷤ
usib retinere Quã obrẽ pͣuã
sub introductãq c̃su&udinẽ

Expanded text:
festina, ut negligens in aliquo videri non valeas. Si quid igitur de quocunque clerico ad aures tuas pervenerit quod te juste possit offendere, facile non credas, nec ad vindictam te res accendat incognita; sed praesentibrit, canonica districtio culpas feriat delinquentis. Haec itaque omnia sic sollicite ac mansuete studii tui sit custodire, quatenus nec tu promissionis tuae videaris immemor exstitisse, nec illi justam contra te occasionem invenire valeant murmurandopo, post pauca: « Cognovimus de reditibus Ecclesiae noviter acquisitis canonicam dispositionem quartarum minime provenire, sed episcopos locorum tantummodo distribuere quartam antiquorum redituum, nunc vero quaesita suis usibus retinere. Quamobrem pravam subintroductam consuetud
Abbreviated transcription (Latin):
cinomannensiũ penetrans
solũ. ueteres quercus anno.¬
sasq fagos idest uetustȩ gen¬
tilitatis sterilia uanaq fi¬
gmenta euertere nisus. mis.¬
Sus & ferro correptionis
usus est quo peccata delin

Expanded text:
Cenomanicum penetrans solum, veteres quercus annosasque fagos, id est, vetustae gentilitatis sterilia vanaque figmenta evertere nisus; et ferro correctionis usus est, quo peccata delin
Abbreviated transcription (Latin):
saniã iudicũ siue fouebat
loħes tunc ex monacho re¬
gie urbis antistes. qͥ eo tẽpore
quo Gregorius a pelagio
presulȩ destinatus apocri¬
siarius penes constantino¬
polĩ morabat᷑ fugere se
sũmũ sac̃dotiũ quasi hu¬
milit̾ finx̃. sed eo suscepto
usq ad eo suꝑbia. dolose m̃tis
excreũ ut ex causa alia oc¬
casionẽ q̃rens sẏnodũ fac̾et
inqua uniũsalem appellat¬
ẽ connatꝰ. Qđ mox papa pe¬
lagius ut ãgnoũ. directis
epistolis: ex auctoritate
scĩ fetri apłi. eiꝰdẽ synodi
acta cassaũ : Diaconẽ uͦ qͥ
iuxta morẽ ꝓ responsis
eccłasticis faciendis impera¬
torib adberebat. cũ eo mis¬
sarũ sollẽpnia. celebrare
ꝓhibuit: Cuiꝰ sententiam
beatꝰ quoq Gregorius seq̃tͤ
p̃dictũ lohannem sepe cõ¬
monitũ ad quiescere diffe¬
rentẽ sententia pari mul¬
Itauerat¬
om̃ibq pontificib sub inter¬
minatione ꝓprii honoris
mandauerat ne umꝗͣ uniũ¬
salis ꝓfanũ uocabulũ. aut

Expanded text:
saniam judicum, sive fovebat Joannes, tunc ex monacho regiae urbis antistes, qui eo tempore, quo Gregorius a Pelagio praesule destinatus apocrisiarius penes Constantinopolim morabatur, fugere se summum sacerdotium quasi humiliter finxit; sed eo suscepto, usque adeo in superbiam dolosae mentis excrevit, ut causa alia occasionem quaerens, synodum faceret, in qua se universalem appellare conatus est. Quod mox papa Pelagius ut agnovit, directis epistolis ex auctoritate sancti Petri apostoli, ejusdem synodi acta cassavit. Diaconum vero, qui juxta morem pro responsis ecclesiasticis faciendis imperatoribus adhaerebat, cum eo missarum solemnia celebrare prohibuit. Cujus sententiam beatus quoque Gregorius sequens, praedictum Joannem saepe commonitum acquiescere differentem, 112 sententia pari mulctaveratomnibusque pontificibus sub interminatione proprii honoris mandaverat, ne unquam universalis profanum vocabulum aut
Abbreviated transcription (Latin):
rio ioħs dictꝰ est. magne
indolis adolescens: qui etatẽ
sui intellectꝰ. & humilitatiᷤᷤ
dulcedine & grauitate moꝵ.
imminente GREGORIO tran¬
scendebat: Huic egrotanti
atq ad extremũ ꝑducto.
ꝑ nocturnã uisionẽ sub ha¬
bitu senis beatꝰ apłs ANOREAS
apparuit : & hunc uirga
detigit. eiq dix̃: Surge. ex
hac enĩ molestia modo mi¬
nime morieris: sed paratus
esto. qr longũ tẽpus hic fa¬
cturus ñ eris Qui dũ iam
eẽt a medicis desperatus:
repente sanatꝰ ẽ atq con¬
ualuit : Rem quã uiderat
narrauit: seq ꝓbiennium
in dĩ seruitio sicut predixi.
ultra ȩtatis suȩ annos exhi¬
buit: Cuolutis aut̃ duob
annis. cũ qͥdã fr̃ fuisset
mortuus. atq in monasterii
eiusdẽ cymiterio a GREGo¬
Rio fr̃ibq sepultꝰ. cunctis
inde discedentib isdẽ ioħi
sicut postmodũ pallens
& tremens. GREGORIO & fr̃ib
indicauit: solus inuentꝰ ab¬

Expanded text:
est, magnae indolis adolescens, qui aetatem suam intellectus et humilitatis dulcedine, et gravitate morum, imminente Gregorio, transcendebat. Huic aegrotanti, atque ad extremum deducto, per nocturnam visionem sub habitu senis beatus apostolus Andreas apparuit, et hunc virga tetigit, eique dixit: Surge; ex hac enim molestia modo minime morieris, sed paratus esto, quia longum tempus hic facturus non eris. Qui dum jam esset a medicis desperatus, repente sanatus est atque convaluit. Rem quam viderat narravit, seque per biennium in Dei servitio, sicut praedixi, ultra aetatis suae annos exhibuit: Evolutis autem duobus annis, cum quidam frater fuisset mortuus, atque in monasterii ejusdem coemeterio a Gregorio fratribusque sepultus, cunctis inde discedentibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et tremens Gregorio et fratribus indicavit, solus invent
Abbreviated transcription (Latin):
manebat iuxta fiscũ regiũ
qui rosetus uocatur: Et nec
peculiũ nec messem uel pra¬
tũ ꝓpt̾ fiscalinoꝵ infestatiõ¬
nẽ quiete habere ualebat:
Unde sepe iustitiã apud regiõ
ministeriales petiit: quã ob¬
tinere non potuit: Iandem
inuenit sibi salubre c̃siliũ:
Nam coxit panes & carnes. &
accepit ceruisam in uasculiᷤ
ꝓut potuit. quȩ om̃ia in ua¬
se quod uulgo benna dicitur
collocãuit: & carro suꝑ põsuit
sicq iunctis bobus cũ candela
in manu ad basilicam beati
Re ooieu ꝓperauit: Quo per¬
ueniens. de pane & carne ac
ceruisa matricularios pauit.
candelã ad sepulchrũ sc̃ĩ po¬
suit. & eiꝰ auxiliũ contra op

Expanded text:
manebat iuxta fiscum regium qui Rosetus vocatur et nec pe culium nec messem vel pratum propter fiscalinorum infestationem quiete habere valebat. Unde sepe iusticiam apud regios ministeriales peciit, quam obtinere non potuit. Tandem invenit sibi salubre consilium. Nam coxit panes et carnes et accepit cervisam in vasculis, prout potuit; quae omnia in vase quod vulgo benna dicitur collocavit et carro superposuit, sicque iunctis bubus, cum candela in manu ad basilicam sancti Remigii properavit. Quo perveniens, de pane et carne ac cervisa matricularios pavit, candelam ad sepulchrum sancti posuit et eius auxilium contra op
Abbreviated transcription (Latin):
licet meis karissimis: ques per
tra omnia et in om̃ibz mino labi¬
lem perpetuamq suꝑͣ obtineat
firmicatem. Et si quis in ordinȩ
d̃icali a p̃sbitero usq ad toussum
contra licere aut obuiare ei p̃sũp¬
serit: correptꝰ a sucessore meo sacif¬
fac̾e neglexit ⁊uocatis exnicinio¬
rib locis remorum dyoceseos trib
epĩs: deponatur a gradu. Siuero
q ñ opto nec cupio: s neq spero:
sucessor quilib mͥ in hec sede re-¬
morum ep̃e erecrabili cupiditate
dust̾: res p̃fatas. sicut a me austo¬
re domino meo ihuxͦ: ad illiꝰ honorẽ
et eiꝰ pauperum consolationẽ ordinate
sunt: aliorsum distrahere ĩ mutare
cõmutare seuquolib obtentu in
usus laicoꝵ bñficu gr̃a dare aut qͦ¬
libet datas. fau̾e: aut consentire p̾-¬
sumpserit. conuocatis tocius dyo

Expanded text:
licet meis karissimis, quos per tra omnia et in omnibus inviolabilem perpetuamque semper obtineat firmitatem. Et si quis in ordine clericali a presbitero usque ad tonsum contradicere aut obviare ei presumpserit, correptus a successore meo satisfacere neglexerit, convocatis ex vicinioribus locis Remorum dioceseos tribus episcopis, deponatur a gradu. Si vero, quod non opto nec cupio, sed neque spero, successor quilibet mihi in hac sede Remorum episcopus, execrabili cupiditate ductus, res prefatas, sicut a me auctore domino meo Iesu Christo ad illius honorem et eius pauperum consolationem ordinatae sunt, aliorsum distrahere, immutare, commutare seu quolibet optentu in usus laicorum beneficii gratia dare aut a quolibet datas favere aut consentire presumpserit, convocatis totius dio
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ benedictus ds̃ Et facto
silentio. inter alia fidei do¬
cumenta: dixit ad eos beatꝰ
Gregorius qui ante has
uenerandas reliquias parui
duxerant: Scitote fr̃s quia
inconsecratione corporis
& sanguinis dñi nr̃i iħu¬
xp̃i. cum obscĩficationem
reliquiarũ in honore apo¬
stoloꝵ uel martyrũ ipsius
quib specialit᷑ adsigna¬
bantur. supra sacro sc̃m
altare libamina offere¬
bantur: semꝑ illoꝵ san

Expanded text:
suae; benedictus Deus . Et facto suae; benedictus Deus . Et facto silentio inter alia fidei documenta, dixit ad eos beatus Gregorius, qui ante has venerandas reliquias parvi duxerant: Scitote, fratres, quia in consecratione corporis et sanguinis Domini . cum ob sanctificationem reliquiarum in honore apostolorum, vel martyrum ipsius, quibus specialiter assignabantur supra sacrosanctum altare libamina offerebantur, semper illorum san
Abbreviated transcription (Latin):
tes. usq ad domni Grego¬
rii uenere presentiam:
Factoq cõꝑto patientissi¬
me eorũ tulit stultitiã.
eosq sacro scĩs missarum
sollempniis precepit int̾¬
esse: Unde cũ ad locũ sui
sermonis est uentũ. sua¬
det populo dĩ scõrũ gra¬
tiã exorare : quatinus in
hac re dignetur apertis¬
sime sic dirã potentiãm
patefacere ut quid mere¬
atur fides. euidentius mi¬
nus creduli & ignorantes
possint cognoscere. Et
data oratione. accepit
ab eo cultellũ qui teme¬
rauerat signa: & suꝑ al¬
tare corporis scĩ letri ac¬
ceptã unã panni por¬
tionẽ. ꝑ medium punger
secauit Ex qua statĩ sanguiᷤ
decucurrit. & omnẽ eandẽ
particulã cruentauit Ui¬
dentes aut̃ supra scripti le¬
gatarii. & om̃s populi stu¬
pendũ & archanũ fidei sa¬
crȩ miraculũ : cęciderunt
proni in t̾rã adorantes dñm
& dicentes. Mirabilis ds̃ in
scĩs suis. ds̃ isrł ipse dabit
uirtutẽ & fortitudinẽ plebi

Expanded text:
tes, usque ad domni Gregotes, usque ad domni Gregorii venere praesentiam; factoque comperto, patientissime eorum tulit stultitiam, eosque sacrosanctis missarum solemniis praecepit interesse. Unde cum ad locum sui sermonis est ventum, suadet populo Dei sanctorum gratiam exorare, quatenus in hac re dignetur apertissime sic suam potentiam patefacere, ut quid mereatur fides, evidentius minus creduli et ignorantes possint cognoscere. Et data oratione, accepit ab eo cultellum qui temeraverat signa, et super altare corporis sancti Petri acceptam unam panni portionem, per medium pungens secuit; ex qua statim sanguis decucurrit, et omnem eamdem portiunculam cruentavit. Videntes autem suprascripti legatarii et omnes populi stupendum et arcanum fidei sacrae miraculum, ceciderunt proni in terram, adorantes Dominum, et dicentes: Mirabilis Deus in sanctis suis; Deus Israel, ipse dabit virtutem et fortitudinem plebi
Abbreviated transcription (Latin):
dit dominũ nr̃m qui
tantã gr̃am se apud eũ
obtinuisse sperauerat quo
sic uoluerit illi illudere.
& nos de honorationi &
offensioni suȩ addicere:
Aestimauimꝰ siquidẽ nos
ossa apłoꝵ uel martyrũ
pretiosa hinc ferre sicut
decuerat tantũ uirum:
uti dominꝰ nr est. a tan¬
ta Nichilominꝰ sede quȩ¬
sita. tam longo & dificil¬
limo satis itinere. & date
sunt nobis panni modicȩ
portiuncule. ac si huius¬
modi panniculi genus
apud nos nequiuisset¬
inueniri Nisi enim
cauta sollicitudo nobis
subueniss&. ut quod gere¬
bamꝰ cognosceremꝰ: Et
sic stolide ad nr̃m domi¬
nũ nobis contigiss& ue¬
nire. dubiũ non ẽ.:peri¬
culũ honoris & gratiȩ suȩ
nos debuisse incurrere:
Quos archidiaconus mode¬
sta increpatione redar¬
guit. cur in tantã presũ¬
ptionẽ eruperint: ut apo¬
stolica sigilla corrupe¬
rint: hortans eos ut re¬
dirent: & quȩ acceperant
domino suo cũ honore
deferrent: Sed hi nulla¬
tenꝰ monitis eiꝰ adquiescen¬

Expanded text:
dit dominum nostrum, qui tantam gratiam se apud eum obtinuisse speraverat; quod sic voluerit illi illudere, et nos dehonorationi et offensioni suae addicere? Aestimavimus siquidem nos ossa apostolorum vel martyrum pretiosa hinc ferre, sicut decuerat tantum virum, uti dominus noster est, a tanta nihilominus sede quaesita tam longo et difficillimo satis itinere, et datae sunt nobis panni modicae portiunculae, ac si hujusmodi panniculi genus apud nos nequivissetinveniri. Nisi enim cauta sollicitudo nobis subvenisset, ut quod gerebamus cognosceremus, et sic stolide ad dominum nostrum nobis contigisset venire, dubium non est periculum honoris et gratiae suae nos debuisse incurrere. Quos archidiaconus modesta increpatione redarguit, cur in tantam praesumptionem eruperint, ut apostolica sigilla corrumperent, hortans eos ut redirent, et quae acceperant domino suo cum honore deferrent. Sed hi nullatenus monitis ejus acquiescen
Abbreviated transcription (Latin):
qr multa restant. quȩ de
huiꝰ uiri scĩmonia. certis pos¬
sint attestationib p̃dicari:
quȩ etiã ex relatione maioꝵ.
scripturȩ sue priorũ cõpe¬
rerim his inserenda decreui:
Quadã die cũ aduenientib
Anuꝑ negotiatorib mul¬
ta uenalia in forũ romanȩ
urbis fuissent ꝓposita. mul¬
tiq ad emendum undiq
confluxissent: contigit &
GREGORIUM uirũ dõ digni¬
simũ p̃derire: Qui cernenꝰ
int̃ alia pueros corpore
candidos. forma pulcher¬
rimos. uultu uenustos. ca¬
pilloꝵ qͦq nitore ꝑspicuos
eẽ uenales: in t̃rogat mer¬
catorẽ. de qua patria illo
at tulisset: Ille respondit:
De britania insula. cuius in¬
colarũ om̃iũ facies simili
candore fulgescit GREGO¬
Rius dixit xp̃iani sunt
idem insulani:. an adhue
paganis tenent᷑ erroribus
implicati: Mercator respo.¬
ndit Non sunt xp̃iani. sed

Expanded text:
t multa restant quae de hujus viri sanctimonia certis possunt attestationibus praedicari, quae etiam ex relatione majorum, scriptisve priorum compererim, his inserenda decrevi. 21. Quadam die, cum advenientibus nuper negotiatoribus, multa venalia in foro Romanae urbis fuissent proposita, multique ad emendum undique confluxissent, contigit et Gregorium virum Deo dignissimum praeterire: qui cernens inter alia pueros corpore candidos, forma pulcherrimos, vultu 30 venustos, capillorum quoque nitore perspicuos esse venales, interrogavit mercatorem de qua patria illos attulisset. Ille respondit: De Britanniae insula, cujus incolarum omnium facies simili candore fulgescit. Gregorius dixit: Christiani sunt iidem insulani, an adhuc paganis tenentur erroribus implicati? Mercator respondit: Non sunt Christiani, sed
Abbreviated transcription (Latin):
abbatũ. monachoꝵ. cłicoꝵ. generosa
agmma. Ignobilis nobili aut in¬
ops cedere nesciebat cliuiti. s om̃s

Expanded text:
abbatum, monachorum, clericorum generosa agmina. Ignobilis nobili, aut inops cedere nesciebat diviti, sed om
Abbreviated transcription (Latin):
bustus. tot milia ueterẽ
hominẽ exuta fidei ueste
contexit Martinus primo
solitariã delegit uitã. ut
xp̃i dulcedinei singularit̃
frueret᷑. lulianus apertã
expetrit pugnã. ut multoꝵ
animas lucraret᷑. Martinꝰ
ad episcopatũ a turonen¬
sib raptus est: lulianus
cenomannensib a dõ pon¬
tifex . quinimmo: & apłs
destinatus est. Martinus¬
in uirtute trinitatis dei.¬
ficȩ triũ mortuoꝵ ẽ ma¬
gnificus suscitator: lulianꝰ
totidẽ aduttã reuocans
mortuos. totiens mortis
extitit uictor Martini
corpus hi qui ductu eius
mundũ uicerant ꝓsecunt᷑.
uiliani exequiis hi qui eo
duce cȩlestia iã tenebant
famulant᷑. Quid plura
Uni regi militarunt. uni
dño seruierunt. Uno sp̃u scĩ.¬
ficati sunt. supra petrã unius
fidei fundati sunt Restat
constituit disciplina Hoc
igit᷑ beati iuri corpus. cũ
ad urbẽ ꝓpriã deportaret᷑.:
uentũ est ad transitũ flu

Expanded text:
bustus tot millia veterem hominem exuta, fidei veste contexit. Martinus primo solitariam delegit vitam, ut Christi dulcedine singulariter frueretur. Julianus apertam expetiit pugnam, ut multorum animas lucraretur. Martinus ad episcopatum a Turonensibus raptus est; Julianus Cenomanensibus a Deo pontifex, quinimo et apostolus, destinatus est. Martinus virtute Trinitatis Deificae trium mortuorum est magnificus suscitator: Julianus totidem ad vitam revocans mortuos, toties mortis exstitit victor. Martini corpus ii qui ductu ejus mundum vicerant prosequuntur: Juliani exsequiis hi, qui eo duce coelestia jam tenebant, famulantur. Quid plura? Uni Regi militarunt, uni Domino servierunt, uno Spiritu sanctificati sunt, supra petram unius fidei fundati sunt. Restat constituit disciplina. 32. Hoc igitur beati viri corpus cum ad urbem propriam deportaretur, ventu
Abbreviated transcription (Latin):
iciens. manꝰq ꝑ parietem
circũducens. conabatur
foris flamas extinguere. qͣs
constabat intima eiꝰ depascere:
Deniq ad hospitiũ rediens:
tantȩ febris ardore succensuᷤ
est: ut ꝑuenire ad diẽ septi¬
mũ nullatenꝰ potuiss&. Quia
g dũ c̃suluisse putauit se
monachis. pauꝑib nocusse
ñ timuit: ac ꝑhoc qđ se pla¬
cere posse Gregoriũ credidit.
ꝓrsus offendit. frustra flãmaᷤ
pari&s extinguere uoluit
qui tenacitatis suȩ flammas
extinguere recus auit:

Expanded text:
iciens, manusque per parietem circumducens conabatur foris flammas exstinguere, quas constabat intima ejus depascere. Denique ad hospitium rediens, tantae febris ardore succensus est, ut pervenire ad diem septimum nullatenus potuisset. Quia ergo dum consuluisse putavit se monachis, pauperibus nocuisse non timuit, ac per hoc quo se placare posse Gregorium credidit, prorsus offendit: frustra flammas parietis exstinguere voluit, quia tenacitatis suae flammas exstinguere recusavit
Abbreviated transcription (Latin):
fecistis. nec mͥ fecistis. Et idõ quod
ꝓbatur in capite: in membras ncel¬
ligendum esse non dubitet᷑. unũ
tm̃mͦ ibi uerbum per inc̾põitonẽ
cõmucetur. fiant dies eiꝰ pauci et
principatum eius accipiat alter.
Quodutiq si successores mei re¬
morum scilicet archieyi oꝑari si¬
cut a me orclinatum ẽ neglexerĩt
inse quicqͥd in principib resecan¬
dum fuerat maledictõnib depͣua¬
ri repperiant ut fiant dies eorum

Expanded text:
fecistis, nec mihi fecistis. Et ideo, quod probatur in capite, in menbris intelligendum esse non dubitetur; unum tantummodo ibi verbum per interpositionem commutetur: Fiant dies eius pauci, et principatum eius accipiat alter. Quod utique si successores mei, Remorum scilicet archiepiscopi, operari, sicut a me ordinatum est, neglexerint, in se, quicquid in principibus resecandum fuerat, maledictionibus depravari repperiant: Ut fiant dies eorum