comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ẽ: s unde metuebant mortem:
qͣd ⁊ i angłi p̃sentia dm̃ cognouerat
manue : ita ꝑturbatus ẽ. ut mortem
timeret. Qd̾ autẽ illi uxor respondit.
si dñs uellet mortificare nos: ñ accepis¬
set de manu nr̃a holocaustum & sacͥ¬
ficium. nec illummasset omĩa hec. s
nec audita fecisset nob̃ hec. Uñ ipsi¬
sicut angłm crediderunt accepisse sal̃¬
ficium. qͥa uiderunt eũ in flamina al¬
taris stetisse: ac ꝑ hoc intellexerunt ac
cepisse dnm̃: quia hec fecit angłs. ut
holocaustutm dño offer illud. hoc ẽ ñ
nificasse illum magni confilii angłm.
in forma serui .i. in homine quẽ fus¬
cepturus erat. ñ accepturũ sacͥficium.
s ipsum sacͥficium futurum. Ididoꝵ.
qui ait. gaudete qͥa uici mundũ. Ex
ore leonis occisi fauus extrahit᷑. qͥa ut
conspicimꝰ reges t̾rem regni. qui contͣ
cuigłii p̃dicant. & munim̃ta p̃bent.
s Septuagnita. Pertussitq aliemgenas
samson. tybiam suꝑ femur .i. tam ma¬

Expanded text:
 est. Sed unde metuebant mortem? quod in angeli praesentia deum cognouerat Manoe, ita perturbatus est, ut mortem timeret? quod autem illi uxor sua respondit: si uellet dominus mortificare nos, non accepisset de manu nostra holocaustoma et sacrificium nec inluminasset nos omnia haec, sed nec audita fecisset nobis haec, utrum ipsum angelum crediderunt accepisse sacrificium, quia uiderunt eum in altariscepisse Dominum, quia hoc fecit angelus, ut holocaustum, Domino offer illud; hoc est, nendus est illum magni consilii Angelum in forma servi , hoc est, in homine quem suscepturus erat, non accepturum sacrificium; sed ipsqui ait: Gaudete quia ego vici mundum . Ex ore leonis occisi favus extrahitur, quia ut conspicimus reges terreni regni, qui contraEvangelii praedicant, et munimenta praebent. etc. LXX: Percussit alienigenas Samson ad tibiam super femur, id est, tam mi
Abbreviated transcription (Latin):
Gregoriꝰ. Quid ẽ qd̾ ad uisionẽ angłi
uir ẽ umidus. mulier audax. nͥ qñ no
bis celestia demonstrant᷑. sp̃e quidem
pauore se concutit: s tñ fpes p̃sumib:
Inde em̃ spes ad maiora uidenda se
erigit. unde turbatus sp̃c qui ea que
suꝑna sunt pͥor uidet: qͥa cũ altiora
secretoꝵ celestium fic letiata mens con¬
sꝑicit. cuncta humanaꝵ uiriũ solidtaas
contremi scit. Augnstinꝰ. Quid ẽ quod
postqiͣ manifestum ẽ manue & ux¬
ori eius. angłs qui loquebatur tum eiᷤ

Expanded text:
Quod. Quid est quod ad visionem angeli vir est timidus, mulier audax, nisi quando coelestia nobis monstrantur, spiritus quidem pavore se concutit, sed tamen spes praesumit. Inde enim spes ad majora audenda se erigit, unde turbatur spiritus qui ea quae superna sunt prior videt, quia cum altiora secretorum coelestium sic levata mens conspicit, cuncta humanarum virium soliditas contremiscit. Quid est quod postquam manifestatus est Manue et uxori ejus
Abbreviated transcription (Latin):
mus in conspectu tuo hedum capraꝵ. tam¬
qmͣ homine̾ inuitauit. s ut hoc cũ illo
epularet᷑. qd̾ sacͥfuiũ fecisset. Nam face
mͥ. ñͣ manducabo de panib tuis. Ubi
ostendit se ad epulas suisse inuitatũ.
deinde addit. &. si feceris holocaustum
faciamꝰ in conspectu tuo hedum capra¬
rum. Non autẽ omne sacͥficiũ holo¬
caustum. Nam de holocausto ñ mandu¬
cabatur. quia totũ incendebat᷑. & ideo
uocabat᷑ holocaustum. S: angłs etiãn
manducaturus. holocaustutm inde ponꝰ

Expanded text:
mus in conspectu tuo haedum caprarum, tanquam hominem invitavit, sed ita ut hoc cum illo epularetur, quod sacrificium fecisset. Nam facermihi, non manducabo de panibus tuis; ubi ostendit se fuisse ad epulas invitatum. Deinde addidit, Et si feceris holocaustum, Faciamus in conspectu tuo haedum caprarum. Non autem omne sacrificium holocaustum erat; nam de holocausto non manducabatur, quia totum incendebatur, et ideo vocabatur holocaustum. Sed angelus etiam non manducaturus, holocaustum potius
Abbreviated transcription (Latin):
faciem meã uidere & uiuere. Opinaban
ł gͦ ut homines se dm uidisse. Ganto
utiq miraculo facto. qd̾ in igne sacͥsi¬
cii stetit. qui cũ illis pͥus quasi homo
loquebat᷑. s dm̃ in anglo. an dm ipsũ
angłm appellauit: Sic eñ sepͥtum ẽ
Isumpsit manue hedum capraꝵ. &¬

Expanded text:
faciem meam videre et vivere . Opinabantur ergo ut homines Deum se vidisse tanto utique miraculo facto, quod in igne sacrificii stetit, qui cum illis prius quasi homo loquebatur. Sed Deum in angelo, an Deum ipsum angelum appellabant? Sic enim scriptum est: Et sumpsit Manue haedum capra
Abbreviated transcription (Latin):
Idõ autẽ dictum a uentre usq ad di¬
tm mortis sue. quia natarei dicebant᷑
m lege usq ad tempus. qui uotũ ha-¬
bebant. scđm ea que scptura ꝑ moysen
p̃ceꝑat. Uñ est hoc. Quod huic iussũ
ẽ. ut ferrũ ñ ascenderet in caput etꝰ.
& uinũ & siceram ñ biberet: hoc em̃ tora
uita sua. obseruauit samson. qd illi
qui uocabant᷑ nazarei certis dieb ob

Expanded text:
o autem dictum est: a uentre usque ad dem mortis suae, quia Nazaraei dicebantur in lege, ad tempus qui uotum habebant, secundum ea quae scriptura per Moysen praeceperat. unde est hoc, quod huic iussum est, ut ferrum non ascenderet in caput eius et uinum et siceram non biberet. hoc enim tota uita sua obseruauit Samson, quod illi qui uocati sunt Nazar
Abbreviated transcription (Latin):
cellentiorib Ipulchra con¬
ianctio herbarum ⁊ ar¬
borum cum ungentis. qͥa
dũ carnẽ a lasciuia refre¬
namus. ꝯsequens ẽ. ure ma¬
iora dona sp̃c suscipiamꝰ.¬

Expanded text:
cellentioribus. Et pulchra conjunctio herbarum et arborum cum unguentis: quia dum carnem a lascivia refrenamus, consequens est ut majora dona spiritus suscipiam
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quo coronauit. Qua humanitate honestauit eũ
mater. in hoc qͦd uirgo ñ deturꝑans. ut abie
mulieres sorde originalis peccati. Imittit noᷤᷤ
¶ Si illiuis referimus ad matrem. c̃icimus in
temꝑe adnuntiationis. si ad filium. resurret¬
tionis. que p̃cipua letitia fuit: quia tunc

Expanded text:
Qui coronavit eum. Qua humanitate honestavit eum mater: in hoc quod virgo est, non deturpans ut aliae mulieres, sorde originalis peccati: et mittit nos  Si illius referimus ad matrem, dicimus in tempore annuntiationis: si ad fidelium, resurrectionis, quae praecipua laetitia fuit, quia tunc
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie ad istar strati parauit. ubi fideles
amme molliter quiescant: qͥa totam eam
intͥnsecus suꝑnorum amore repleuit. Unde
addit. ꝓpter filias ierłm .i. ꝓpter ammas celes¬
tium defiderio flagrantes: quia qnͣtomag

Expanded text:
e corda, instar strati paravit, ubi fideles animae molliter quiescant: quia totam eam intrinsecus supernorum amore replevit: unde addit: Propter filias Jerusalem. Propter animas coelestium desiderio aestuantes quia quanto ma
Abbreviated transcription (Latin):
d̃ĩ tenent. ⁊ ꝑiti sunt qͣliter utant᷑ illo. tã alios
qmͣ se qnͣtum ad uitia expugnando.
¶ Propter.t.n. Ne insidie temptatoris. si eos
setitros ⁊ mermes repꝑirent sternant. ⁊ neeis
expugnatis. lectulus quẽ custodire debuerunt
tura beatitudo amittatur. ¶ Fertulum.
Non solũ ꝑ hoc qͦd in p̃senti lectulo salo monis
qͥesco ⁊ ad futurũ lectulũ festino.⁊ fortissimos
custodes habeo. apparet qͦd salꝰ sit ꝓmissa gen¬
tib. s etiã ꝑ hoc qͦd de nob̾ fec̃ qͦsdã fercł̃m .i. qͦs¬

Expanded text:
Dei tenent, et periti sunt qualiter utantur illo, tam alios quam se quantum ad vitia expugnando. Propter timores. Ne insidiae tentatoris; si eos securos inermesque repererint sternant: et ne eis expugnatis lectulus quem custodire debuerunt,tura beatitudo amittatur. VERS. 9.-- Ferculum. Non solum per hoc, quod et in praesenti in lectulo Salomonis quiesco, et ad futurum lectulum festino, et fortissimos custodes habeo, apparet quod salus sit promissa gentibus: sed etiam per hoc, quod de nobis fecit quoddam ferculum, id es
Abbreviated transcription (Latin):
centias carms. postea offerre dõ placabilia uota
cordis. ⁊ fic cũ humilitate crescere. in om̃i iͥtcutum
genere. Fumus eodẽ temꝑe partim oritur.
partim qͥ pͥus fuerat ortus solet in sublriniorib
disparere. sic eccłia in qͥb dam suis menbris sẽꝑ
gignitur noua. in qͥbda qͥ pͥus nati fuerunt
semꝑ colligit᷑. ad celestia.
Pigmentariꝰ uł homo qͥ oꝑam dat uͥtutib.
ł ds qui uͥtutes largitur.
En lectulum. Priori amice respondet gentili¬

Expanded text:
centiam carnis, postea offere Deo placabilia vota cordis, et sic cum humilitate crescere in omni virtutum edita. Fumus eodem tempore partim oritur, partim, qui prius ortus fuerat, solet in sublimioribus disparere: sic Ecclesia, in quibusdam suis membris semper gignitur nova, in quibusdam, qui prius nati fuerunt, semper colligitur ad coelestia.Pigmentarius, vel homo qui operam dat virtutibus: vel Deus, qui virtutes largitur. VERS. 7.-- En lectulum. Priori amice miranti respondet gentili
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Coclee maris ferro cirtumcise lacͥmas purpitrei
coloris eiituite. qͥb collectis. tinctura purpurei
⁊ndum̃tum regis efficit᷑: humilitas ẽ in patien¬
do. Que iuncta ẽ canalib. qndo constanti cordi
uͥtus humilitatis :⁊ continua dñiti corꝑis memo¬
ria ad tolerantiam anmatur.
celestia erigie. ⁊ in certamine posira tendit ad
brauium. qͦ finto agone uicx donanda est.
Palma in inferiorib asꝑa ẽ. s desuꝑ pulchra. ⁊
fructum gerit. Sut eccł̃ia in terra asꝑos tolerat
labores: s sꝑat in telo se actepturam p̃mium.
Palina conseruat. folia. fi eccł̃ia uariante statu¬

Expanded text:
 Cochleae maris ferro circumcisae, lacrymas purpurei coloris emittunt, quibus collectis tinctura purpurei tur, ut indumentum regis efficiatur, est humilitas in patiendo, quae juncta est canalibus, quando constanti corde virtus humilitatis, et continua Dominici cruoris memoria ad tolerantiam animatur.coelestia erigit, et in certamine posita tendit ad bravium, quo finito agone, victrix donanda est palma. In inferioribus aspera est, sed desuper pulchra est, et fructum gerit. Sic Ecclesia in terra asperos tolerat labores, sed sperat in coelo se accepturam praemium. Palma conservat folia: sic Ecclesia, variante sa
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e unꝰ pastor duob gregib ouiũ imũ ouile
discretionẽ bom ⁊ mali ꝑtinet. ⁊ ruminat. qͦd
pꝰt discretionẽ faciendum ẽ gemelli. ꝓpter
unam concordiam.
Sicut piscine. continentes multas sapie ⁊ docłne
aquas. ad potandum eos qͥ erunt in cingło me¬
raris ꝑsequente antix. q̃ piscine sunt in illa plena¬
na introitione utusq multiplicitatis q̃ erit filia

Expanded text:
ipse unus pastor ex duobus gregibus ovium unum ovile discretionem boni et mali pertinet; et ruminat, quod post discretionem est faciendum; gemelli propter unam concordiam.s. Piscinae. Continentes multas aquas sapientiae et doctrinae, ad potandum eos qui erunt in cingulo moeroris, persequente Antichristo, quae piscinae sunt in illa plenaria introitione utriusque multiplicitatis, quae erit filia
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uenter nr̃ acermis ẽ ͥtici: cũ memores fragili
ficiamur. in p̃senti nob uitam p̃paramꝰ Acer
uis in imo latior. in summo angustior crestit.
tanto pauciores sui oꝑarios inueniunt. Inferi¬
ori plures sunt oꝑarii multi de possessionib
elemosinas t̃buunt: pauti sunt qͥ possessiones.
relinquant. Uallatus liliis. Cum omĩa bona¬
cixtum quaq obstruius.

Expanded text:
est sicut acervus tritici, cum memores fragilitficiamur in praesenti nobis vita praeparvus. In imo latior, in summo angustior crescit. tanto pauciores sui operarios inveniunt. In inferioribus plures sunt operarii. Multi de possessionibus eleemosynas tribuunt, pauci sunt qui possessiones relinquunt. circumquaque obstruimus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Guitur .t. In gutture. uox p̃sentis doctne. In fama¬
odore. fama absentis doctne defignatur. ⁊ ideo
utno illa ꝓpter fraglantiam nͥuitum. hec malis
ob suauitatem absentis fame comꝑattir.
¶ Dignum dił. Dum sponsus laudat guitur spõ¬
se. illa intelligens in guiture uerbũ. ꝑ quod sa¬
lus mundo datur. designari. ex magno amore
uerbitm dispensare uolens. rapit uerba ab
sponfi ore. ille uino optimo eam comꝑaute. hec
subiecit dignum dilecto.
Ego pͥus exul a dño ab omni errore ad eum sum
conuersa. ut ciuis ⁊ domestica: ⁊ ipse pͥus huma¬
no generi iratus. ad me est conuersus. naturam
mee mortaltiatis inditus

Expanded text:
imum. In gutture vox praesentis doctrinae, in odore fama absentis demonstratur. Et ideo vino illa propter fragrantiam virtutum, haec malis ob suavitatem absentis famae comparatur. 11. Dignum disae, illa intelligens in gutture verbum, per quod salus datur mundo, designari: ex magno amore verbum dispensare volens, rapit verba ab ore sponsi, ille vino optimo eam comparavit, haec subjecit, Dignum dilecto Ego prius exsul a Deo, ab omni errore ad Deum conversa sum, ut civis et domestica, et ipse prius humano generi iratus ad me est conversus, naturam meae mortalitatis indutus
Abbreviated transcription (Latin):
Qui i eodẽ furoris impetu. tanto cautiꝰ
dechinancdi sunt: gñto & insanius rapi¬
ꝑsequentẽ substitit. ñ eum recta s au̾sa
tem ferire ẽ. furentem tñguille ex quib¬
pam tangere. & quasi parcendo suꝑare.
A sael autẽ ꝓtinus occumbit. qͥa commnote
mentes. dum & parci sibi sentiunt. & tnͣ
rep̃hensoꝵ ratione in intimis sub tnͣquil¬
litate tangunt᷑: ab eo quo se erexerant
statim cadunt. Qui gͦ a furoris sin im¬
petu sub lenitatis ꝑcussione resiliunt.
q̃si sine ferro moriunt᷑. &  lamauit ab¬
ner ad ioab. & ait. Nitinqͥd usq ad int̾¬
us ut legi in cuiꝰdã disputatione ñ ht̃
tinis. An ignoras. qͥa picłosa sit desꝑatio:
In hebreo ita habetur. An ignoras. qͦd
amarus erit fins : I ẽ sensus. Num¬
quid̃ ignoras. quod ad amaritudinem

Expanded text:
qui in eodem furoris impetu tanto cautius declinandi sunt, quanto et insanius rapipersequentem substitit, non eum recta sed aversa tem ferire, est furentem tranquille ex quibusdam tangere, et quasi parcendo superare. Asael autem protinus occumbit, quia commotae mentes dum et parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquilitate tanguntur, ab eo, quo se erexerant, statim cadunt. Qui ergo a furoris sui impetu, sub lenitatis percussione resiliunt, quasi sine ferro moriuntur. CAP. ner ad Joab, et ait: Num usque ad inteus, ut legi in cujusdam disputatione, non habet tuus. « An ignoras quod periculosa sit desperatio? » In Hebraeo ita habetur: « An ignoras quod amarus erit finis? » Et est sensus: Nunquid ignoras quod ad amaritudinem
Abbreviated transcription (Latin):
cos. ficut nec librum belloꝵ dñ. cuius in
libro numeroꝵ mentio ẽ. neq carmina
salomonis. neq disputationes euis sapien¬
tissimas de lignoꝵ natura. herbarumq
omĩum. itemq uimentoꝵ. uolucrũ repti¬
lium. & pisciũ: uł quod in libro uerboꝵ¬

Expanded text:
ant, sicut nec librum Bellorum Domini, cujus in libro Numerorum mentio est , neque carmina Salomonis, neque disputationes ejus sapientissimas de lignorum natura, herbarumque omnium, itemque jumentorum, volucrum, reptilium, et piscium. Vel quod in libro Verbo
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ. cunctis uidel̃ delinquentib for¬
mã relinquens penitentiȩ. ut quotiens
tamdiu fletu infistere debeamꝰ. donec
peccati desideriũ a uoluntate nr̃a fundi¬
citius dono nullus penitens indulgenti¬
am peccatoꝵ consequi potest. Iuocauit

Expanded text:
elinquentibus, formam relinquens poenitentiae: ut quoties tandiu fletu insistere debeat, donec peccati desiderium in voluntate nostra fundiium est, sine cujus dono, nullus poenitens indulgentiam peccatorum consequi potest. « Et
Abbreviated transcription (Latin):
głam. &ͦ ͦ tulit diadema regis eoꝵ de ca¬
ꝑite eiꝰ. pondo aitri talentum. In para¬
ltpomenon libro ita habetur. Gulit in¬
quit daitid coronã melchom de capite
tiꝰ & inuenit in ea auri pondo talentũ.
& p̃ciosfissimas geminas. fecitq sibi inde
illoꝵ. qͦd hic uocat᷑ melchom. cuiꝰ diade¬
matis aurũ & geminas conflasse & pur¬
gasse dr̃ dauid scđ̃m legem. & fecisse in¬
de sibi diadema. qͦd hic positum suꝑ ca¬
hostił dauid de capite tulit. & sibimet
bit. & digne conu̾sans decenter coronat.
rauit ferratis carpentis corꝑa hominum.
& diuisit cultris ferreis sicut lateres so¬
lent diuridi. qͥ ex paleis & luto conficiunt᷑.¬
Uerum iuxta hystoriam. hinc uerba die¬
ritm tta narrant. Manubias qͦ urb plu¬
rimas tulit . ppłm autẽ qui erat in ea edip̃e.
& fecit suꝑ eos tͥbulos. ⁊ trahas. & ferrata
carpenta tñsire. ita ut dissiparent᷑ & con¬
tererent᷑. Sic fecit dauid tunctis urbib

Expanded text:
am et tulit diadema regis eorum de capite ejus pondo auri talentum, » etc. In Paralipomenon libro ita habetur: « Tulit, inquit, David coronam Melchom de capitet invenit in ea auri pondo talentum, et pretiosissimas gemmas, fecitque sibi inde illorum, quod hic vocatur Melchom; cujus diadematis aurum et gemmas conflasse et purgasse dicitur David secundum legem; et fecisse inde sibi diadema, quod hic positum super cahostilis David de capite tulit, et sibimet bit, et digna conversatione decenter coronat.ravit ferratis carpentis corpora hominum, et divisit cultris ferreis, sicut lateres dividi solent, qui ex paleis et luto conficiunterum juxta historiam hinc Verba dierum ita narrant: « Manubias quoque urbis plurimas tulit: populum autem qui erat in ea eduxit, et fecit super eos tribulas et trahas, et ferrata carpenta transire: ita ut dissecarentur et conte
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa adu̾sariꝰ nr̃. inde obtemꝑat nutib suꝑ¬
ne gr̃e. unde exercet iram nequissime uo¬
ñ deseruit. aut eñ penitens hoc in se
homo punit. aut hoc d̾s cum homme
uindicans ꝑcutit. Nequaqmͣ gͥ peccato
partit᷑: qͥa nullatenꝰ sine uindicta laxatur.
Si enim dauid post confessionẽ audire me¬
ru̾it. dñs tñstulit peccatũ tuũ. tñ post mul¬
tis cruciatib afflictus. ac fugiens reatũ mul¬
pe quã ꝑpetrauerat exsoluit. Sit cũ & pue¬

Expanded text:
a adversarius noster inde obtemperat nutibus supernae gratiae, unde exercet iram nequissimae von deserit. Aut enim ipse hoc in se poenitens punit, aut hoc Deus cum homine vindicans percutit. Nequaquam igitur peccato parcitur, quia nullatenus sine vindicta laxatur. Sic enim David audire post confessionem meruit: Dominus transtulit peccatum tuum, et tamen post multis cruciatibus afflictus ac fugiens reatum culpae, quam perpetraverat, exsolvit. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
uictoria. Dux em̃ dauid contͣ hostes bel¬
lum agit. cũ ordo scõꝵ p̃dicatoꝵ contra
mundi potentes scutũ fidi opponit. S
fins certaminis & tͥumphus belli ad re¬
gem xp̃m solummꝰ defert᷑. quia ei om̃is
potestas. & potentia regm ascͥbitur. Ds̃¬

Expanded text:
us? Dux enim David contra hostes bellum agit, cum ordo sanctorum praedicatorum, contra mundi potentes, scutum fidei opponit. Sed finis certaminis et triumphus belli ad regem Christum solummodo defertur: quia ipsi omnis potestas, et potentia regni ascribitur. « D
Abbreviated transcription (Latin):
Notandum qͦd in hebreo. gñ eum
adiectione ponit᷑ nominũ. rabath scribit᷑
ficut ẽ hic: qñ uͦ sine adiectione nomi¬
num. ñ rabath. s raba scribit᷑. Rabath¬
ẽ tiuitas regni amon. que nunc phila¬
delphia uocat᷑. cuius meminit &. iereimi¬
as ꝓph̃a Interp̃r autẽ rabath multi. &
ioab ammonitas fortiter affligebat. ause
laborare. ex modico namq puteo bibe¬

Expanded text:
Notandum quod in Hebraeo, quando cum adjectione ponitur nominum, Rabath scribitur, sicut est hic. Quando vero sine adjectione nominum non Rabath, sed Raba scribiturest regni Ammon, quae nunc Philadelphia vocatur, cujus meminit et Jeremias propheta , interpretatur ergo Rabath multi: et Joab Ammonitas obsessione fortiter affligebat aquam laborare. Ex modico namque puteo bibe
Abbreviated transcription (Latin):
buntur aum. Si uero quis contentiosus
eosdem amios.iiii. astruere uoluerit. ab eo
temꝑe. quo absalon amon frẽm suitm inter¬
fecit. usq ad illud tempus quo pat̾ dicit.
uadam & reddam uota mea que uoti do¬
iino in hebron. ꝑspicue se errare. si dili¬
genter ꝑscruratus fuerit. mueniet. cum
ntiq absalon int̾fecto amon in gessur. apd
pholomai regem tͥb aimis. & in ierłm inde
reuocatus. ñ inso patre. duob moratus an¬
nis fui̾t. & sexto anno faciem pat̾s uide¬
rit. & contra eum ꝑ duellionẽ se p̃parauit.
Uotum namq se uouisse mentiendo doẽ.
.i. orationẽ facturũ. in loco quo requies¬
Nccersiuit qͦ ⁊ c̾. Achitophel qͥ recedens
a cdauid ad absalon tnͣsimgrauit. heticos
significat. qui recedentes a tramite ueri¬
tatis. hosti se sociant antiquo & subse¬
quunt᷑ errorem. Interp̃r enim achitophel
contͣ quos ꝓpħa increpans ait. In dño ꝯfido

Expanded text:
buntur anni. Si vero quis contentiosus eosdem quatuor annos astruere voluerit, ab eo tempore quo Absalom Amnon fratrem suum interfecit, usque ad illud tempus quo patri dixit: « Vadam, et reddam vota mea quae vovi Domino in Hebron, » perspicue se errare, si diligenter perscrutatus fuerit, inveniet: cum utique Amnon interfecto, Absalom ingressus apud Tholomai regem tribus annis, et in Hierusalem inde revocatus, non viso patre duobus moratus annis fuerit, et sexto anno faciem patris viderit, et contra eum perduellionem praeparavit. Votum namque se vovisse mentiendo dixit, id est, orationem facturus in loco quo requiescerpsimus. Achitophel igitur qui, recedens a David, ad Absalom transmigraverat, haereticos significat qui, recedentes a tramite veritatis, se sociant hosti antiquo, et subsequuntur errorem: interpretatur autem Contra quos Propheta increpans, dicit: « In Do
Abbreviated transcription (Latin):
interp̃tatione dituri sumus in sequen¬
tib figuram gestauit ppłi iudeoꝵ. qͥ bñ
decorus ẽẽ dr̃. quod ad eumdẽ ppłm figu¬
raliter refert᷑. ꝓpt̾ regnum & sacerdotium
atq cęt̾a dona. que olim ei a dõ collata su¬
erunt. qui pacẽ cum dño daitid nr̃o .s.
saluatore habere noluit. Ait enim idem
ta humilitas in absalon. demonstrata ẽ
Nichil enim deterius. qm̃ ꝑ ypochrism
falsas uͥtures quempiã exaggerare. & ꝑ
clationẽ cordis maioꝵ acta ac fortia re¬
p̃hendendo diffamare. ficut absalon. pa¬
tris sui iusta uidicia ausu temerario co¬
temꝑe quo saul nobe tiuitatẽ cũ sac̾doti¬
b: octognita quinq ꝓpt dauid int̾emit.
aͦ idcirco hic idẽ.xl. annus ponitur. ut
monstret᷑ diuinã ultionẽ sustitari suꝑ
dauid. eoqͦd abimelech sac̾dotem fefellerit.
& ꝓpt̾ eum sac̾dotum cedes facta suerit.
Caue lector plerosq mendosos codices

Expanded text:
interpretatione dicturi sumus in sequeninterpretatione dicturi sumus in sequentibus figuram gestavit populi Judaeorum: qui bene decorus esse dicitur, quod ad eumdem populum figuraliter refertur, propter regnum et sacerdotium, atque caetera dona quae olim a Deo collata fuerant. Qui pacem Salvatore habere noluit. Ait enim idem ta humilitas in Absalom demonstrata est: nihil enim est deterius, quam per hypocrisim falsas virtutes quempiam exaggerare, et per elationem cordis majorum acta et fortia reprehendendo diffamare. Sicut et Absalom patris sui justa judicia ausu temerario cotempore quo Saul Nobe civitatem cum sacerdotibus octoginta quinque propter David interemit, et idcirco hic idem monstretur divinam ultionem suscitari super David, eo quod Abimelech sacerdotem fefellerit, et propter eum sacerdotum caedes facta fuerit. Cave, lector, plerosque mendosos codices,
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm dĩ. ppłm dĩ uocat eumdẽ absalon.
siue eos qui cum illo erant. qͥ qͣsi captiu
& eiecti erant. eo qͦd ñ reducerent᷑ ad here¬
ditatẽ dĩ. ne forte coacti diis aliens in t̾ra
aliena seruirent. Nec uult d̾s̃ ꝑtre ani¬
a diabolo captiui tenent᷑. ut ad se conu̾¬
tantur uocat. & tu qui eum mnitari de¬
bes. cur non eo modo agis: xxi¬
in anno ut latimi codices hñt. tondebat᷑.
s statuto temꝑe .i. de tͥginta m tͥganta dieb
S nos hanc opinonẽ aliquoꝵ omittentes.
simpliciter sicut apd̃ nos legitur. uideł
qñ tondebatur caput. semel autẽ in an¬
no tondebatur. legere decreuimꝰ. qͥ hanc
tnslationem ex hebraico fonte. haustam
credrimis. Porro autẽ qͦd ait. nã sicut
& decorus ninis. a uestigio pedis usq
ad uerticem ñ erat in eo macula. qui etiã¬
sibi postea fecit currum . & equites. qui
uidiciũ patͥs stans in porta rep̃hendebat.
potest figuraliter intelligi. Absalon ipse
filus dauid. qui interpr̃ patͥs pax. de qͣ

Expanded text:
m Dei? » populum Dei vocat eumdem Absalom, sive eos qui cum illo ierant, qui quasi captivi et ejecti erant, eo quod non reducerentur ad haereditatem Dei, ne forte coacti diis alienis in terra aliena servirent. Nec vult Deus perire ania diabolo captivi detinentur, ut ad se convertantur, vocat: et tu qui eum imitari debes, cur non eo modo agis? « Ein anno, ut Latini codices habent, tondebatur, sed statuto tempore, id est in triginta diebus. Sed nos hanc opinionem aliquorum omittentes, simpliciter sicut apud nos legitur, videlicet quando tondebat caput semel autem in anno tondebatur legere decrevimus: quia hanc translationem ex Hebraico fonte haustam credimus. Porro autem quod ait: « Nam sicut et decorus nimis. A vestigio pedis usque ad verticem, non erat in eo ulla macula. Qui etiam postea facit sibi currus et equites, qui et judicium patris stans in porta reprehendebat. » Potest figuraliter intelligi Absalom ipse filius David qui interpretatur patris pax, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
allegoriam quid illud significet. qͦd par¬
ricida filitis absalon. patrẽ insequitur.
pͥmo pater eiꝰ declinans. fugit añ faciem
euis. secirus de uictoria. qͥa sciebat eius¬
imꝑtum ꝑtre. quẽ etiã fleuit magno¬
bit em̃ fugisse dauid a facie bellantis. ad¬
taui. ipsi autẽ spreuerunt me. Eiuis gͦ¬
potest. qui eum tͣdidit. Absalon ficut se
legoriã intendunt. inspicuint absalon
ẽẽ ierłm. quȩ etiã ipsa pax interpretat᷑
secessit. Uñ paulus. Quia inqͥt uoᷤ uidicastis

Expanded text:
oportet quid illud significet quod parricida filius Absalom patrem insequitur. Primo pater ejus declinans fugit ante faciem ejus, securus de victoria, quia sciebat impium perire, quem etiam flevit ibitur enim fugisse David a facie bellantis adtavi, ipsi autem spreverunt me . pulus, qui eum tradidit. Absalom autem silegoriam intendunt, inspiciunt Absalom esse Jerusalem, quae etiam et ipsa pax interpretatur, seces
Abbreviated transcription (Latin):
intellex̃ qͦd cor eiꝰ u̾sum eẽt ad absalon.
misitq thecuam. & tulit inde mulierẽ
sapientem. Thecua cuttas ẽ. de qua fuit
amos ꝓpħa. Putatur autẽ eadẽ uidua. aitia
lier uidua ego sum. ⁊ c. In ueritate autem
ut hebrei tͣlunt. mulier hec itidua duos
filios habuit. qui rocati sitnt in agro suꝑ
hereditate pat̾s sui. & alterum ab altero tn¬
teremptum. S: scipsam tñ eadẽ uidua in
ꝑsona dauid posuit. & duos filios suos in
ꝑsona amon & absalon. cognationẽ uͦ quȩ
surrexit adu̾sus filium suu. in ꝑsona tede¬
in me sit iniquitas. si tñ aliqua ẽẽ debet.
tulpa sum ꝓ eo qͦd duo filii mei ꝯfitrrex¬
erunt adu̾sum se: & int̾fectus ẽ alter ab
altero.ita & tu absq tulpa es. ꝓ eo quod
absalon amon dignũ morte interfecit.
Quȩ ait. Recordetur rex dm̃ di siti. ⁊ cet̾.¬

Expanded text:
intellexit, quod cor ejus versum esset ad Absalon. « Misit Thecuam, et tulit inde mulierem sAmos propheta. Putatur autem eadem vidua avia it fratrem suum. » In veritate autem, ut Hebraei tradunt, haec mulier vidua, duos filios habere poterat, qui rixati sunt in agro super haereditate patris sui, et alterum ab altero interemptum: sed seipsa tamen eadem vidua in persona David posuit, et duos filios suos in persona Amnon et Absalom: cognationem vero, quae consurrexit adversus filium suum, in persona caeteus alterum, in me sit iniquitas, si tamen aliqua esse debet. culpa sum pro eo quod duo filii mei consurrexerunt adversum se, et interfectus est alter ab altero: ita et tu absque culpa es, pro eo quod Absalom et Amnon dignum morte interfecit. Quae ait: Recordetur rex D
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s filie carmins. chori in templo psallen¬
ipsi qͦ hostes di magnitudinẽ ꝑtimesient.
In dieb illis florebit amigdaliim. ille bacu¬
lus ⁊ uirga quã ieremias in ꝓphetie sue mi¬
dit exordio. ⁊ impinguabit᷑ locusta. nabugo¬
donosor cũ suo exercitu ⁊ dissipabit᷑ capꝑa¬
ris. amititia di cum ifrł. ⁊ hoc totum eue¬
met isrłi: qͥa abititrus ẽ homo in domo¬
et̾nitatis sue. ⁊ a p̃sidio etus ds ad celestia
obsidione uallati.

Expanded text:
 filiae cantici, in templo psallenipsi quoIn illis diebus florebit amygdalum, ille baculus et virga, quam Jeremias in prophetiae suae vidit exordio . Et impinguabitur locusta, Nabuchodonosor cum suo exercitu. Dissipabitur capparis, amicitia Dei cum Israel. Hoc autem totum evenit Israel; quia abiit homo in domaeternitatis suae, et a praesidio Dei ad coelestia obsidione vallati.
Abbreviated transcription (Latin):
si ad eum referatur. qui in pͥncipio erat
apł dm̃. d̾s uerbum unum uolumen ẽ.
⁊ innumerabiles libri una lex unum
euuigłm nomminatur. qͦd si diu̾sa ⁊ discre¬
pantia disputaueris. ⁊ curiositate. imia
in uno libro sunt libri multi. Talib li
ritas. certo fine conctuditur. Malitia ⁊ men
⁊ meditatio. labor ẽ carns. ñ sp̃c. Hane¬

Expanded text:
si ad eum referatur, qui in principio erat apud Deum, et Deus Verbum , unum volumen est: et innumerabiles libri una Lex, unum Evangelium nominantur. Quod si diversa et discrepantia disputaveris, et curiositate nimia in uno libro, multi libri sunt. Unde diritas, certo fine concluditur: malitia vero aatque meditatio labor carnis est. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
dett᷑ post legem dñi temerariꝰ subito p̃cep¬
tor erumꝑe:⁊ sibi uendicare doctnam quã
moyses ñ tam sponte. qmͣ dño irascente pͥ¬
mum: dehinc inspirante susceꝑat. dicit
uerba sua uerba ẽẽ sapientiũ. que corriganł¬

Expanded text:
deretur post legem Domini temerarius subito praeceptor erumpere, et vindicare doctrinam quam Moyses non tam sua sponte, quam Deo irascente primum, dehinc inspirante susceperat, dicit verba sua verba esse sapientium, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
fui̾t infirmata. ⁊ magistroꝵ doct̾na cessait̾it.
consequent̃ cessabunt omĩa. int̾ que ⁊ ostia
cdaudent᷑ in platea. ut uixta fatuas uirgines
euugłii unusqͥsq clausas habeat sue platee
tius uirginib cirtũeuntib in platea. clau¬
dent cubitulum sponsi. illi qͥ cũ eo intraue¬
runt. qͥa refrigerata caritate multoꝵ. osti¬
um doctnaꝵ clatiditur in plateis. ⁊ confur¬
dali. quẽ ꝓ canis posuimꝰ quidã satram sp̃i¬
nam interp̃tantur. qͦd decrescentib natiũ
carnib spina suctrescat ⁊ floreat. Cum se¬

Expanded text:
is infirmata, et magistrorum doctrina cessaverit, consequenter cessabunt omnia, inter quae et ostia claudentur in platea, ut juxta fatuas Evangelii virgines unusquisque clausas habeat suae plateae tuis virginibus circuentibus in platea, claudent cubiculum sponsi qui cum eo intraverecte, refrigerata charitate multorum, ostium doctrinarum clauditur in plateis. Sequdali, quem nos pro canis posuimus, quidam sacram spinam interpretantur, quod, decrescentibus natium carnibus, spina succrescat et floreat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ceyla. ad fundam iactum. siue susci¬
tans eam. aut tollens sibimet. Car¬
melus. moles. siue cognitio circum¬
cisionis. Cariathbaal. ciuitatẽ ha¬
buit. siue tiuitas habita Canne.
ialamꝰ. notandũ qd latiium ẽ can¬
na: de lingua hebrea sumptum. ẽ.

Expanded text:
Ceila, ad fundam jacta, sive suscitans eam, aut tollens sibimet. Carmelus, mollis, sive cognitio circumcisionis. Cariathbaal, civitatem habuit, sive civitas habita. Cana, calamus. Notandum, quod Latinum Canna, de lingua Hebraea sumptum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
Caseon. duri fortitudine. Cabasam.
cong̾gatio eoꝵ Cartam. uocationẽ
ꝑfecit᷑ Cedemoth. pͥus uł orientales.
Huc usq ꝑ .c. fimplicẽ litterã. lege¬
rimꝰ. exin aspiratione addita legen¬
ta. uł. expiatio. Qd̃ autẽ diximus
catulus leonis. significat. quẽ gre-¬
molle uł tenerum. siue cognitio gr-¬
cumcisionis. Melius autẽ si interp̃ta¬
retur agnus tener Chellon. reuela¬
to eoꝵ Chisil. robustus Chabon. qͣsi
Chi siloth. stulti signũ Chabol. quasi
germen.

Expanded text:
Cesion , duri fortitudine. , congregatio eorum. Cartham, vocationem perfecit. Cedemoth, prius, vel Orientalis. Hucusque per C simplicem litteram legerimus, exin aspiratione addita legenta, sive expiatio. Quod autem diximus catulum, leonem significat quem Graemolle, vel tenerum, sive cognitio, circumcisionis. Melius autem si interpretetur, agnus tener. Cheslon, revelatio eorum. Chesil, robustus. Chabon, quasi Chesiloth, stulti signum. Chabol, quasi germen.
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ fuit patruus abimelech uir
Quomͦ gͦ p̾hua & gedeon fr̃s fuert
ut posset eẽ phua patruus abrme¬
on. & phua habere unã matrẽ. ex
qua diu̾sis patͥb nascerentur. & st̃
eeñt unius matͥs filii. ñ umꝰ patͥs.
Solebant enim nubere femine de

Expanded text:
quomodo fuerit patruus Abimelech vir Quomodo ergo Phua et Gedeon fratres fuerunt, ut possit esse Phua patruus Abimeon et Phua unam habere matrem, ex qua diversis patribus nascerentur, ent unius matris filii, non unius patris. Solebant enim nubere feminae de
Abbreviated transcription (Latin):
uantta pars cacdi stercoris columbarũ.
Cadus mensitra ẽ. stertus columbaꝵ
quida iccirco ab esurientib ereptũ putant.
ut gͣna a columbis alonge delata stertoriq
focte mixta. ⁊ selecta aliquã famelicis refedi¬

Expanded text:
uarta pars cadi stercoris columbarum. Cadus mensura est: stercus columbarum quidem idcirco ab esurientibus ereptum putant, ut grana a columbis a longe delata stercori forte mista et electa aliquam famelicis refecti
Abbreviated transcription (Latin):
uici mundũ. Illo gͦ duce iam nob̃ uic¬
tus ẽ mundus. & muri eiꝰ collapsi sunt:
habens in te Nͣm ducẽ ꝑ fidẽ. Fat tibi
tubas ductiles ex scpͥturis scĩs. Iñ duc
sensus. inde sermones. Idõ enm tube
ductiles dicunt᷑. In ipsis cane .i. in psal¬
mis. tn hẏmiis. in canticis sp̃italib.
Sim talib cetineris tubis. & septies dm̃
archam circumtuleris .i. si legis mysti¬
ca p̃cepta ab euugłicis ñ separes tubis.
si etiã iubilationis consensum de temet¬
ipso exigas.i. si cogitationũ & sensuũ
dus remissione. mͦ truculentus iracun¬
diȩ. & si ñ intͣ te caro concupiscit. ad¬

Expanded text:
vici mundum . » Illo ergo duce jam nobis victus est mundus, et muri ejus collapsi sunt, Habes in te Jesum ducem per fidem, fac tubas ductiles ex Scripturis sanctis, inde duc sensus, inde sermones; ideo enim tubae ductiles dicuntur. In ipsis cane, id est in psalmis, in hymnis, in canticis spiritualibus. Si in talibus cecineris tubis, et septies arcam testamenti circumtuleris, id est si legis mystica praecepta ab Evangelicis non separes tubis, sic etiam jubilationis consensum de temetipso exigas, id est si cogitationum et sensuum dus remissionem, modo truculentus iracundia; et si non intra te caro concupiscat ad
Abbreviated transcription (Latin):
steria. s qui scit iubilationẽ. In aliis
met dnm̃. Alibi etiã plures futnt bea¬
ti. sicut pauꝑes spũ. uł mansueti. ł
pacifici. uł mundi corde. Hic autẽ be¬
tificat: s qui scit iubilationẽ. Unde

Expanded text:
populus qui scit jubilationem. » In aliis met Dominum . » Alibi etiam plures fiunt beati, sicut pauperes spiritu, vel mansueti, vel pacifici, vel mundi corde . Hic bet
Abbreviated transcription (Latin):
erat contͣrium nob̃. tulit de medio:
affigens illud cruci. & exuens pͥncipa¬
tus & potestates tͣduxit libere tͥumphais
cos in ligno crucis. Ex his uerb̃ intelli¬
go. qͦd uidentes pugnã r̃u celestes uir¬
tutes. pͥncipatus &. potestates alligatũ
fortẽ. & uasa eiꝰ diripi. increpuerunt
celestib tub̃. qͥa alligato pͥncipe mun¬
di uictus ẽ mundus. & uocẽ rubilati¬
onis in tͥumpho xͥ celestis exercitus de¬
dit. Uere gͦ beatus ẽ ppłs gentiũ qui
hanc iubilationem nouit & mysteria
agnoscit & credit. xx¬
nẽm domũ pai̾s eiꝰ. uiuificauit m̃c.

Expanded text:
erat contrarium nobis, tulit de medio, affigens illud cruci, et exuens principatus et potestates traduxit libere triumphans eos in ligno crucis . Ex his verbis intelligo quod videntes pugnam Jesu, coelestes virtutes, principatus et potestates, alligatum fortem, et vasa ejus diripi, increpuerunt coelestibus tubis, quia, alligato principe mundi, victus est mundus, et vocem jubilationis, in triumpho Christi, coelestis exercitus dedit . Vere ergo liberatus est populus gentium qui hanc jubilationem novit, et mysteria agnoscit et credit. nem
Abbreviated transcription (Latin):
recapitulant᷑. ut multas ꝑfectiones ad
unũ finẽ uł diem tend̾e significent.
untes filii isrł iordanẽ sustulerunt
de medio fluminis .xii. lapides. qͦs ꝓ
testimomo posuerunt in loco scde cir¬
tumcisionis. ad significandũ nob̃. ut
dum de lauachro consurgimꝰ. apłicȩ ui¬
te exempla firmissima nob̾tum portare
debeamꝰ. quoꝵ semꝑ testimoniũ ad rimi¬
tamenta uirtutum contueamitr: x¬

Expanded text:
e ad ut multas perfectiones ad unum diem pendere significent itaque filii Israel Jordanem, sustulerunt de medio fluminis duodecim lapides, quos pro testimonio posuerunt in loco secundae circumcisionis, ad significandum nobis ut, dum de lavacro consurgimus, apostolicae vitae exempla firmissima nobiscum gestare debeamus, quorum semper testimonium ad imitamenta virtutum contueamur.
Abbreviated transcription (Latin):
ablatũ ẽ obꝓbriũ egẏpti. fecerunt filii
isrł pascha .nͣ. decima die mensis.
Non enĩ añ circumcisionẽ. nec. post. an¬
teqm̃ sanarent᷑ poterant tarnes agni
comedere. Nides gͦ qͥa nemo immundꝰ
facit pascha: nemo inureumcisꝰ̃. Unͣ.
pascha nr̃m immolatus eͣ xp̃c. Itaq fe¬

Expanded text:
obrium Aegypti, fecerunt filii Israel pascha quarta decima die mensis. Nec enim ante circumcisionem, nec post, antequam sanarentur, poterant carnes agni comedere: vides ergo quia nemo immundus facit pascha, nemo incircumcisus. Unde: Pascha nostrum immolatus est Christus. Itaque fe
Abbreviated transcription (Latin):
it ñc. illoꝵ .s. filios. qͥ genuerunt in
deserto: & contempserunt eos circũcide:
tant rebaptirandos eos qui hñt xp̃iam
baptifimi sacram̃tum. quafi hoc testimo¬
in quib dam circumtisꝰ. in quib da in¬

Expanded text:
m scilicet filios qui genuerunt in deserto, et contempserunt eos circumcidere, tant rebaptizandos eos qui habent christiani Baptismi sacramentum, hoc testimoin quibusdam circumcisus, in quibusda
Abbreviated transcription (Latin):
requieuerunt in eodẽ loco sedentes in
castris. usq dum sanarent᷑. Non sufficit
cirtumcidi. Necesse ẽ ptꝰ circumtisionẽ
sanari. & citatͥcem in uulnere obduci.
Circumtidi gͦ ꝑ ñm ẽ: uitia & consue¬
tudines prauas. & pessima istituta
deponere. & qͥcqͥd ab honestatis regla
discordat abscidere. S hoc facientes.
& cũ qͦdam dolore ammr consuetudi¬
.i. noua instituta. absq difficultate im
litum. & difficile uidebat᷑: & tc̃ merito¬

Expanded text:
requieverunt in eodem loco, sedentes in castris, usque dum sanarentur. Non sufficit circumcidi; necesse est post circumcisionem sanari, et cicatricem in vulnere obduci. Circumcidi ergo per Jesum est vitia et consuetudines pravas, et pessima instituta deponere, et quidquid ab honestatis regula discordat abscindere. Sed hoc facientes, , cum quodam dolore animi consuetudi nova instituta absque difficultate comlitum difficile videbatur. Et t
Abbreviated transcription (Latin):
diẽntes fuerunt mandatis dm̃ incir-¬
cumcisi dicunt᷑. ex qͣ intelligit᷑ illos ap¬
pellari merrcumcisos: qui ñ obedierĩ
mandatis dm̃. Quia uͦ omnẽ ammã
diligit ds. mifit filrũ iñm. qui & di¬
gnos & indignos cireumtideret. ñ fi

Expanded text:
dientes fuerant mandatis Domini, incircumcisi dicuntur. Ex quo intelligitur illos appellari incircumcisos qui non obediunt mandatis Dei; quia vero omnem animam diligit Deus, misit Jesum Filium Dei, qui et dignos et indig
Abbreviated transcription (Latin):
ces. quasi ad tubaꝵ sontũ muri ierico.
.i. elatio mundi. & suꝑba infidelitatis
obstatula corruunt: donec in fine tẽ¬
poꝵ mimica mors nouissima destruat᷑.
& ab impioꝵ ꝑditione itinca domꝰ raab¬
.i. eccł̃ia unica liberet᷑. munda a turpitu¬
dine. formcationis. ꝑ fenestr̾a confessio¬
nis. in sanguine remissionis. Ista emin

Expanded text:
ces, quasi ad tubarum sonitum muri Jericho, id est, elati mundi ac superba infidelitatis obstacula corruunt, donec in fine temporum mors novissima inimica destruatur. Et ex impiorum perditione unica domus Raab Ecclesia, liberetur, munda a turpitudine fornicationis per fenestram confessionis, in sanguine remissionis; ista enim
Abbreviated transcription (Latin):
ligimꝰ quedã ex ira di uentre pec¬
cãta. Ut enĩ dri gentiũ inter qͦs ñ
ext̾minate isrłite habitare uoluert̃
eẽnt eis in scandalum .i. facerent.
eos scandalizari. in do suo. eoq of¬
fenso uiuere. indignans cõminatus
ẽ ds. qd̾ manifestum est magnitin
esse peccatum.

Expanded text:
ligimus quaedam ex ira Dei venire peccata. Ut enim dii gentium, inter quas non exterminatas Israelitae habitare voluerunt, essent eis in scandalum, id est, facerent eos scandalizari in Deo suo, eoque offenso vivere, indignans comminatus est Deus, quod manifestum est, magnum esse peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
die ꝑhibet᷑ scitopoł dici. Potest autẽ
mouere qͦmͦ in illis partib multuͣ
a scira diuersis. potest ẽẽ scitarum
ciuitas. S similiter potest mouere
qͦmͦ tam longe a macedoiria alexan¬
erunt. Nam legit᷑ in hẏstoriã gen¬
tium. uniu̾sam pene asiam scitas
aliquando tenuisse.
Augustmꝰ hoc autẽ in libto rãu naue
p̃occupando memoratũ ẽ. aut. hitre

Expanded text:
autem movere, quomodo in illis partibus multum ab Scythia diversis potuerit esse Scytharum civitas? Sed similiter potest movere, quomodo tam longe a Macedonia erunt. Nam legitur in historia gentium, universam pene Asiam Scythas aliqu Hoc autem in libro Jesu Nave praeoccupando memoratum est; hi
Abbreviated transcription (Latin):
eadem cutitas a uida capta &. incen¬
min: sicut ostendit diuisio tetraꝵ
sepauer̃t se a regno iuda cum ihe
tatem captam ẽẽ & incensam. inter¬
fectis qui illit reꝑti fuerant. s ñ
om̃s iebuseos extinctos. uł qͥa extͣ
a filiis beniamm quib cum iuda
ciuitas illa erat cõmunis. in ea simul
habitare. Qd̾ gͦ dictum ẽ. ñ heredi¬
tauerunt iebuseum filii beniamni.
intelligendum ẽ qd̾ tͥbutarios face̾¬
ñ potuerunt. uł noluerunt. aut¬

Expanded text:
eadem civitas a Juda capta et incenmin, sicut ostendit ipsa divisio terrarum, separauerunt se a regno Iuda cum leroa quidem ciuitatem captam et incensam interfectis qui illic reperti fuerant, sed non omnes Iebusaeos esse extinctos, siue a filiis Benjamin, quibuscum Juda erat civitas illa communis, ac in ea simul habitabant. Quod ergo dictum est, Non haereditaverunt Jebusaeum filii Benjamin, intelligendum quod tributarios eos facere potuerunt, sive voluerunt. Aut
Abbreviated transcription (Latin):
uerba dm̃ uindicantis in eos. qͣd̾
inobehentes fuissent. qͥa ñ ext̾mina¬
uerunt ppłos scdm p̃ceptum dm̃.
dato. siue timore fecerint. nec hostes
cont᷑ se acriꝰ ꝓpugnarent ꝓ salute
optinenda. qm̃ ꝓ tͥbuto ñ dando. si¬
ne dubio peccauerunt. uł sꝑnendo
posset qui ceꝑat. adiuuare. Qd̾ idõ¬
ꝑ ñm noluit eis dicere. s tñ adhuc
uiuente. iam fieri p̃cepat. & ñ potiꝰ
p̃occupando memoratũ fuerat. quod
illo mortuo fieri cepit. quia hoc om̃ib
uoluit exꝓbrare ꝑ angłm. Nunditm̃
autẽ om̃s id fecerant uiuente rñu
Isi aliquid forte iam inceꝑant credi
filios ifrł. qnͣtum eis ad confidendũ
sufficeret. qm̃itis in sortib suis ha¬
berent. unde crescendo & conuales¬

Expanded text:
uerba domini uindicantis in eos, quod inoboedientes fuissent, quia non exterminauerunt populos secundum praeceptum eius, dato siue timore fecerint, ne hostes aduersum se acrius pugnare pro salute obtinenda quam pro tributo non dando ne dubio peccauerunt uel spernendposset qui imperauerat adiuuare. quod idper Jesum noluit eis dicere, si tamen eo adhuc vivente jam fieri praeceperat, et non potius praeoccupando commemoratum fuerat, quod illo mortuo fieri coepit, quia hoc omnibus voluit exprobrare per angelum: nondum autem omnes id fecerant, vivente Jesu, etsi aliqui forte jam coeperant. Credifilios Israel, quantum eis ad considendum sufficeret, quamvis in sortibus suis haberent unde crescendo et convales
Abbreviated transcription (Latin):
sructura ȩccłiȩ &̾ quod mense sc̃o ceꝑ¬
ta ẽ: potest ad electionẽ gentiũ. que
scło loco post ifrł edificationẽ in se siu
suscep̃ treatoris. ꝑtinere. Uñ & scd̃s insis
in lege concessus c̃. ad fatendum pascha.
pascha. occutrrere nequirent. Ubi nos
aꝑtissime designati sumus. qͥ tmmmmundi
sitꝑ morte anmne nr̃e. & ꝓtul adhuc po¬
siti a ipło dĩ ñ potiniꝰ p̾mum pascha fa¬
cere qd n tarne & sanguine agn fie¬
bat. Celebramꝰ autẽ hodie pascha scłm
qd in corꝑe & sanguine redemptoris ĩi
a q quesiti & mundati sitmꝰ actum est.
Tn qͦ autẽ loco templitm sit edificatum

Expanded text:
ructura coeperit. Et quod mense secundo coepta est, potest ad electionem gentium, quae secundo loco post Israel aedificationem in se sui suscepere Creatoris. Unde et secundus mensis in lege concessus est ad faciendum Pascha, pascha, occurrere nequirent. Ubi nos apertissime designati sumus, qui immundi super mortem animae nostrae, et procul adhuc positi a populo Dei, non potuimus primum pascha facere, quod in carne et sanguine agni fiebat. Celebramus autem hodie pascha, secundum quod in corpore et sanguine Redemptoris nostri, a quo quaesiti et mundati sumus, actum est. In quo autem loco
Abbreviated transcription (Latin):
rioꝵ & tenacłi. & tubiculoꝵ in abditis
& domus ꝓpiciationis. Ubi etiã ext̾ioꝵ
domoꝵ. quȩ erant extͣ atͥum sac̾dotum.
in tircuitii tempłi fecit mentionẽ. cum
ꝓtinꝰ adiunxit. necñ & om̃um que
tũ in thesauris domꝰ dm̃. & in thesau¬
ris scõꝵ Quod autẽ om̃is altitudo tem¬

Expanded text:
oenaculi, et cubiculorum in abditis, et domus propitiationis . » Ubi etiam exteriorum domorum, quae erant extra atrium sacerdotum in circuitu templi, fecit mentionem, cum protinus adjunxit: Necnon et omnium quae tum, in thesauris domus Domini, et in thesauris s
Abbreviated transcription (Latin):
claritatẽ illam quã in celesti pat̾a aspe
tu sui gaudent creatoris figurate ae¬
nuntiat. Domus aut̃ẽ cũ eddificaretur.
lapidib dolatis. atq ꝑfectis eidisicata ĩ¬
scli labores & certamina acđ etna p̃mia
meruit intͣduci. ꝓpͥe ꝑtinent. Ibi etem̃
ꝑfeedi solumm᷑. &. imimacłati. atq ab ũ
labe iniguitatis castigati. ingduntur

Expanded text:
claritatem illam qua in coelesti patria, claritatem illam qua in coelesti patria, tu sui gaudent Creatoris, figurate denuntiat. « Domus autem cum aedificaretur, lapidibus dedolatis atque perfectis, aedificata saeculi labores et certamina, ad aeterna praemia meruit introduci, proprie pertinent. Ibi etenim perfecti solummodo, et immaculati atque ab omni labe iniquitatis castigati, ingrediuntur
Abbreviated transcription (Latin):
td̃isetus domũ muniebant & amabuũ.
tante erant. longitudimis. ut captta eq
forinsetus ꝓminerent. In infimo qͣden
ta componerent᷑. neq̃ qm̃ mitris templ
infixa.s uixta mitros tͣbib que de
muris exierant suposita. Quiditaq
ꝑĩbes domꝰ quȩ tabulata portabaitꝰ
ilum ipsi sublimem atq honorabilem
in eccłia dĩ locũ tenent. infirmiores qͥs¬
q ac fragiles suis p̃dicationib ab ñ¬
frnoꝵ appetitu sustollunt. atq ac ee¬
lestia desideranda ac sꝑanda suspen¬
dunt. stus etiã int̾tessionib ut in miꝗ¬
tis ꝑfistant adiuuant. Legimꝰ aittim
in libro ꝑalipomenon. ꝗd tbes templi
sicut & cet̾a eiꝰ itiora fuerint aupo
uestite. Quod itaq factum ẽe ñ dubũ
ẽ ut ille tͣbium partes. quȩ intus i
tempło erant. auri eeñt lammimis teibe
que uͦ foris parebant. heȩ minime d̃e¬
aurate ipãm cedri spẽm formãq cunctis osten¬
d̾ent. in q̃ tm̃ imposita cͥmet tabulata ge
ntus i templo deauratũ fulgebat.

Expanded text:
trinsecus domum muniebant et ornabant, tantae erant longitudinis, ut capita earum forinsecus prominerent, in infimo quidemta componerentur, nequaquam muris templi infixa, sed juxta muros trabibus quae de muris exierant, superposita. Quid itaque per trabes domus, quae tabulata portabant, signati? Qui dum ipsi sublimem atque honorabilem in Ecclesia Dei locum tenent, infirmiores quosque ac fragiles suis praedicationibus ab infirmorum appetitu sustollunt, atque ad coelestia desideranda ac speranda suspendunt; suis etiam intercessionibus, ut in coeptis persistant, adjuvant. Legimus autem in libro Paralipomenon, quod trabes templi, sicut et caetera ejus interiora, fuerint auro vestitae. Quod ita factum esse non dubium est, ut illae trabium partes quae intus in templo erant, auri essent laminis tectae, quae vero foris parebant, hae minime deauratae, ipsam cedri speciem formamque cunctis ostenderent. In qua tamen imposita sibimet tabulata gesintus in templo deauratum fulgebat,