comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
semis tribubus sorte diuisa fuerat
trans iordanem mittente moyse fu¬
niculum. & postea iħ̃u naue tribub
reliquis disꝑtita. hȩc gentib romano
mensore diuisa est. Quin poeius cũ
ẽ in iudeis qui antiquum pristina li¬
amus alios agros agris t̾minos
ungere t̾minis: & paruo hominũ
corpusculo rura urbium non suffi¬
cere. Propt̾ea cogitat dñs suꝑ nos
cleuare ceruices: nec ambulare recte.
qr tempus pessimum ẽ: iuxta ioħis
uerba dicentis. mundus in maligno
positꝰ est. Id ipsum significat. & illa
in eugło filia abraham nobilis anima
quam satanas uinxerat & incuruaue¬
rat. ⁊ & nisi ad aduentum dñi in sub¬
lime erigi ante non potuit: nec suũ
gat uidens humanas animas qͣsi
uariam suppellectilem: a demoniis
& diuersis uitiis ẽẽ possessas: Aliꝰ
culum ad auaritiam: ille homicidũ.
hic ꝑiurii lineas tendit. Pars popłi
nidos: filius hominis non habet
ubi caput suum reclinet. Ne loqͣ¬

Expanded text:
et semis tribubus forte divisa fuerat et semis tribubus forte divisa fuerat trans Jordanem Mosen mittente funiculum , et postea ab Jesu Nave tribubus reliquis dispertita . Haec gentibus Romano mensore divisa est. Et nemo fuit quiest in Judaeis qui antiquum pristina lias alios agros agris, et terminos jungere terminis, et parvo hominis corpusculo rura urbium non sufficere. Propterea cogitat Dominus super nos queamus cervices, nec ambulare recti, quia tempus pessimum est, juxta Joannis verba, dicentis: Mundus in maligno positus est . Idipsum significat et illa in Evangelio filia Abraham nobilis anima, quam Satanas vinxerat et incurvaverat, et nisi ad adventum Domini in sublime erigi ante non potuit, nec suum gat videns humanas animas quasi variam suppellectilem a daemonibus et diversis vitiis esse possessas? Alius culum, alius avaritiae: ille homicidii, hic perjurii lineas tendit: pars populi  coeli nidos, Filius hominis non habet ubi caput suum reclinet . Expo
Abbreviated transcription (Latin):
nit in partibus. Concupiert̃ inquit
agros. & uiolent̾ tulerunt. & domos
subauditur tulerunt: & qͣs concupie¬
rant diripuerunt. & non solum ca-
uastabant. Quia gͥ ista fecistis. & cogi¬
tastis inutile: & ego dñs cogitabo suꝑ
familiam istam malum: non qͦ malum
sit qđ ego cogito: s qͦ pacientib uideat᷑
suꝑbi: scilicet qͦs tempus captiuitatis
cum. Depopulatione uastati sumus:
qd solum int̾ gentes cęteras plus habe¬
bam: mutabitur in ruinam. Quomͦ
recedet a me assyrius: cum reuertatur
ut agros meos sibi sorte distribuat.
ꝓpt̾ea o familia isrł. suꝑ quã ego malũ
cogito: non habebis partem in heredi¬
tate iustors. Sed et de extrema captiui¬
tate hoc ipsum accipi potest. qđ omnia
añm ihm̃: sic malum captiuitatis ꝑ¬
petuȩ sustinebunt᷑: & in tantam ueni¬
ent angustiam. ut om̃ia eorum can¬
tica & psalmi uertantur in luctum:
nichilq aliud nouerit loqͥ populus
quippe reꝓmissionis quȩ priꝰ duabus

Expanded text:
nit in partibus. Concupierunt, inquit, nit in partibus. Concupierunt, inquit, agros, et violenter tulerunt: et domos, subauditur, concupierunt, et quas concupierant, diripuerunt: et non solum caluvastabant. Quia igitur ista fecistis, et cogitastis inutile, et ego Dominus cogitabo super familiam istam malum: non quod malum sit quod ego cogito; sed quod patientibus superbi, scilicet quos tempus captivitatis cum: Depopulatione vastati sumus, quod solum inter gentes caeteras plus habebam, mutabitur in ruinam. Quomodo a me recedet Assyrius, cum revertatur ut agros meos sibi sorte distribuat? Propterea, o familia Israel, super quam ego malum cogito, non 450 habebis partem in haereditate justorum. Sed et de extrema captivitate hoc ipsum accipi potest, quod omnia Dominum, sic mala captivitatis petua sustinebunt, et in tantam venient angustiam, ut omnia eorum cantica et psalmi vertantur in luctum, nihilque aliud noverit loqui populus,quippe repromissionis, quae prius duabus
Abbreviated transcription (Latin):
manus eoꝵ: & concupiert̃ agros
Seoꝵs: & uiolent̾ tulerunt domos¬
& rapuerunt. E calum pniabant᷑
uirum & domum eiꝰ uirum et here¬
Editatem eius. Idcirco hȩc dicit dñs.
Eoce ego cogito suꝑ familiam istam
malum. unde non auferetis colla
tempus pessimũ est. In die illa su-¬
metur suꝑ uos parabola: & canta¬
Sbitur canticum cum suauitate di¬
Scentium. Depopulatione uastati
sumus. Pars popłi mei cõmutata
Sest. Quomͦ recedet ame ut reuerta¬
tur. qui regiones nr̃as aiuidat.
Propt̾ hoc non erit tibi mittens funicu¬
lum sortis. in cȩtu dm̃i. Uȩ gͥ uobis po
puli iudȩors. qui & cogitatis malum &
oꝑe completis: & cubilia ad requiescendũ
data stupris polluitis: & quicqͥd iniqui¬
tatis nocte tractatis quast quasi differ¬
ri non liceat. statim ut dies claruerit
festinatis implere: non considerantes
quia aduersus dm̃ fortis c̃ manus ur̃a.
Et ut doceret scriptura qͥd eẽt qđ in
nocte cogitarent & die facerent: expo¬

Expanded text:
oncupierunt agros et violenter tulerunt et domos rapuerunt et calumniabantur virum et domum eius virum et hereditatem eius idcirco haec dicit Dominus ecce ego cogito super familiam istam malum unde non auferetis colla tempus pessimum est in die illa sumetur super vos parabola et cantabitur canticum cum suavitate dicentium depopulatione vastati sumus pars populi mei commutata est quomodo recedet a me cum revertatur qui regiones nostras dividat propter hoc non erit tibi mittens funiculum sortis in coetu Domini ne loquamini loum coetus, qui et cogitatis malum, et opere consummatis. Et cubilia ad quiescendum data stupris polluitis: et quidquid iniquitatis nocte tractatis, quasi differre non liceat, statim ut dies claruerit, festinatis implere: non considerantes quod adversum Dominum fortis est manus vestra. Et ut doceret Scriptura quid esset quod in nocte cogitarent, et in die facerent, expo
Abbreviated transcription (Latin):
neribus. qͥ in mercedib respondemus.
qui in pecunia diuinamus: & suꝑ hoc
scãm nobis scĩmoniam uendicantes.
dicimus non uenient suꝑ nos mala.
torium & uisio pacis. & templum xͥ
in consummatione. & in fine qndo
refrixerit caritaᷤ multoꝵ. ⁊ rara fid̾s fu̾it
quasi ager arabit᷑. & redigetur in tumu¬
los: & erit in ecelsa siluarum. siue
in custodia pomorum: ut ubi qͦndã
ample domus erant. & absq numero
acerui frugum. ibi uix parua sit casu¬
la seruans spẽm ciborum: refcctionẽ
animȩ non habentium. Et erit in
nouissimo dierum mons domus
dñi prȩpat᷑ in uertice montium: &
sublimis suꝑ colles. & fluent ad eum
popłi: & ꝓperabunt gentes multȩ: et¬

Expanded text:
neribus, qui mercedibus respondemus, neribus, qui mercedibus respondemus, qui in pecunia divinamus, et super hoc fictam nobis sanctimoniam vindicantes dicimus: Non venient super nos mala. torium, et visio pacis, et templum Christi in consummatione, et in fine, quando refrixerit charitas, et rara fides fuerit, quasi ager arabitur, et redigetur in tumulos, et erit in excelsa silvarum sive in custodiam pomorum: ut ubi amplae quondam domus erant, et absque numero acervi frugum, ibi vix parva sit casula servans speciem ciborum, refectionem animae non habentium. Et erit in novissDomini pręparatus in uertice montium, et sublimis super colles; et fluent ad eum populi, et properabunt gentes multę.
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃tumq contentꝰ est. Nocte &
die laborat manibus suis ne cui
grauis sit: & iurat in epłis suis se
scẽ. & sine auaritia in xꝑi eugłio con¬
uersatum. Et non solum de se. sed de
discipulis quoq suis hoc ip̃m asscrit:
autem gratulat᷑ in quibusdam epłis¬
suis. & mittentium munera beniuo¬
lentiam dei appellat: non tam sibi con¬
affinibus suis. tam possessiones quam
uniu̾sam suppellectilem sacerdotibus
templi. ac populo uastante ꝑdiderãt.
Si tales pauꝑes sunt: accipiant. Si aũ
sub occasione pauꝑum paucȩ ditant᷑
domꝰ. & in uitro ac uase fictili aurum co¬
medimus: aut cum thesauris mutemꝰ
& uestes: aut pauꝑ habitꝰ non querat
diuitias senatotum. Quid ꝓaest cir¬
ca collum ad tergendos sudores linteo
ꝑtatem: cum marsuppium nr̃m uni¬
uersa pauꝑum turba suspiret: Prop¬
ter hoc causa nr̃i qui tales sumus. qui
syon ȩdificamus in sanguine. & irłm
in iniquitate: qui uidicamus in mu¬

Expanded text:
vestimentumque, contentus est: nocte et vestimentumque, contentus est: nocte et die laborat manibus suis, ne cui gravis sit. Et jurat in Epistolis, se sancte, et sine avaritia in Christi Evangelio conversatum, et non solum de se, sed de discipulis quoque suis hoc ipsum asserit: autem gratulatur in quibusdam Epistolis, et mittentium munera benevolentiam Dei appellat, non tam sibi conaffinibus suis, tam possessiones, quam universam supellectilem sacerdotibus templi, ac populo vastantes, perdiderant. Si tales pauperes sunt, accipiant. Si autem sub occasione pauperum paucae ditantur domus, et in vitro ac vase fictili aurum comedimus, aut cum thesauris mutemus et vestes, aut pauper habitus non quaerat divitias senatorum. 473 Quid prodest circa collum ad abstergendos sudores linteolpertatem, cum marsupium nostrum universa pauperum turba suspiret? Propter hoc, causa nostri, qui tales sumus, qui Sion aedificamus in sanguine, et Jerusalem in iniquitate, qui judicamus in mu
Abbreviated transcription (Latin):
prandium. d fac cũ accepisse. stipes
magis ȩstimandȩ st̃ tab̾naculi: quam
munera ꝓpħiȩ. Siclus enĩ. uiginti obo¬
los habet: & quarta pars sicli. qͥnq sunt
non prȩcia uillarum. Hoc ipsum sonat
dei & defcit ei panes & uuas passas: & uas¬
culum mellis. Dicit᷑ enim quid secum
illa portauerit: & tamen ꝓpħa non scri¬
bitur accepisse: Quippe & cũ corripuerit
crit. licet potuerint hi qui ad ariolos
ire consueuerant. quia multi diuini.
& arioli erant in israhel mala consu¬
ctudine. estimasse id ipsum etiam
& tantũmodo scripturam narrasse qđ
illi uoluerint: nec tamen intulisse
qđ idipsum aut offerre ausi fuerint.
& ꝓphetȩ acceꝑint. Apłs paulus qui al¬
tario inqͥt deseruiunt: de altariꝰ parti¬
cipantur & uiuunt. ꝑmittit᷑ tibi õ
sacerdos ut uiuas de altari: non ut
luxuries. Boui trituranti: os non clu¬
aitur. Scimus ista: & tamen licentia
hac apłs abutitur: & habens uictũ.

Expanded text:
prandium. Sed fac eum accepisse, stipes prandium. Sed fac eum accepisse, stipes magis aestimandae sunt tabernaculi, quam munera prophetiae. Siclus enim viginti obolos habet, et quarta pars sicli quinque 472 non pretia villarum. Hoc ipsum sonat Dei, defert ei panes et uvas passas, et vasculum mellis . Dicitur enim quid secum illa portaverit, et tamen propheta non scribitur accepisse: quippe cum et corripuerit erit: licet potuerint hi qui ad hariolos ire consueverant quia multi divini et harioli erant in Israel mala consuetudine aestimasse idipsum etiam et tantummodo Scripturam narrasse quid illi voluerint, nec tamen intulisse quod ipsi aut offerre ausi fuerint, aut prophetae acceperint. Apostolus Paulus: Qui altari, inquit, serviunt, et de altari participant, et vivunt . Permittitur tibi, o sacerdos, ut vivas de altari, non ut luxurieris. Bovi trituranti os non clauditur . Scimus ista, et tamen licentia hac Apostolus non abutitur: et habens victum
Abbreviated transcription (Latin):
natio. Petrus apłs. argentum in¬
quit & aurum non habeo. Poterat
utiq symoni mago uendere qđ petebat:
inimo poterat simulare uendentem.
Sp̃c enim sẽs nee uenundari nec e¬
mi potest: sed oblatam pecuniam cũ
offerente dampnauit. Nunc uide
phetiam. & in dño requiesccre: & dic̾e̾.
non uenient suꝑ nos mala. Quors
causa speculatorium dĩ hostili aratͦ
diuiditur: & locus qͦndam pacis. ru¬
inis plenus fict: ꝙ tẽplum dĩ in ue¬
pres. spinasq conuertetur. & est habi¬
taculum bestiarũ. Nec quem ꝗͣ moue¬
at illud qđ in primo regnoꝵ libro le¬
gimus saul uolentẽ ire ad samuelem.
dixisse puero suo se ad eum ire ñ posse.
quia precium quod offerret pro ua¬
ticinio non haberet: & puerũ respon¬
disse ecce inuenta ẽ in manu mea. qrͣ¬
ta pars sicli pecunlae: & dabo uiro
dĩ. & annuntiabit nobis uiam rͣrãm.
Non enĩ scriptum ẽ quod samuel ac¬
ceperit. aut qđ illi obtuleri̾t: quin potiꝰ

Expanded text:
natio. Petrus apostolus: Argentum, innatio. Petrus apostolus: Argentum, inquit, et aurum non habeo : poterat utique Simoni mago vendere, quod petebat; immo poterat simulare vendentem Spiritus enim sanctus nec venundari, nec emi potest, sed oblatam pecuniam cum offerente damnavit . Nunc videaphetiam; et in Domino requiescere, et dicere: Non venient super nos mala: quorum causa speculatorium Dei hostili aratro dividitur; et locus quondam pacis, ruinis plenus fit, et templum Domini in vepres spinasque convertitur, et est habitaculum bestiarum. Nec quemquam moveat illud quod in primo Regum libro legimus, Saul volentem ire ad Samuelem dixisse puero suo, ad eum se ire non posse, quia pretium quod offerret pro vaticinio, non haberet, et puerum respondisse: Ecce inventa est in manu mea quarta pars sicli pecuniae, et dabo viro Dei, et annuntiabit nobis viam nostram : non enim scriptum est, quod Samuel acceperit, aut quod illi obtulerint: quin potius
Abbreviated transcription (Latin):
pium in tabernaculum iustorum. &
uirum sanguinũ aoiosũ abominet᷑
añs: hi qͦs cũq de didascolis suiᷤ ordinant
clericos. & uitam corũ in scandalũ po¬
pulis exponentes: rei sunt infidelita¬
tis corum qͦs scandalizant. Unde
dicit᷑ expedire homini. ut mola asi¬
naria liget᷑ in collo eiꝰ. & precipitet᷑ in
ꝓfundũ maris. quã ut scandalizet
unum de minimis eccłiȩ. Cumq
sacerdotes malachias ꝓpħa angeloᷤᷤ
uocet: & os eorũ oraculum dñi sit.
sine munerum acceptione non iu¬
dicant legentes munera. excẽcat
oculos etiam sapientũ: & quasi fre¬
num in ore aũtunt in crepationẽ.
E cũ dicatur ad apłos nolite posside¬
re aurũ aut argentũ. neq e in zomᷤꝰᷤ urssit
& excuciatur de scĩ uiri manibus
etiam labore reꝑta pecuniam. uoces
dĩ uenditant: & de columbis mertan
aliud cẽ ꝓphetiam. aliud diuinati¬
onẽ. Numquam enĩ aiuinatio in
scͥpturis in bonam partẽ accipitur.
Non erit ait auguriũ in iacob. neq

Expanded text:
in tabernaculum justorum , et virum sanguinum et dolosum abominetur Dominus: hi quoscumque de asseclis suis ordinant clericos, et vitam eorum in scandalum populis exponentes, rei sunt infidelitatis eorum qui scandalizantur . Unde dicitur expedire homini, 471 ut mola asinaria ligetur in collo ejus, et praecipitetur in profundum, quam ut scandalizet unum de minimis Ecclesiae. Cumque sacerdotes Malachias propheta angelos vocet , et os eorum oraculum Domini sit , sine munerum acceptione non judicant, legentes: Munera excaecant oculos etiam sapientium, et quasi frenum in ore avertunt increpationem ; et cum dicatur ad apostolos: Nolite possidere aurum, et argentum, neque aes in zonis vest excutiatur de sancti viri manibus etiam labore parta pecunia, voces Domini venditant, et de columbis mercantaliud esse prophetiam, aliud divinationem: numquam enim divinatio in Scripturis in bonam partem accipitur. Non erit, ait augurium in Jacob, neque
Abbreviated transcription (Latin):
ex te. Dicitur gͦ ad istł interim sedm̃
litterã. ut uł accem tribus accipiamꝰ
in samaria uł cõmune omnẽ israhel.
qr captiuus ductus est populus:⁊
& omnis iudça ab assyriis babilo¬
niisq uastata c̃. assument planc¬
Itum
& plorent filios suos. & quomͦ aqui¬
la quȩ regina est auium certo tp̃r
amittit pilos & remanet in plumi̾:
suam qua erat ante circumdatus:
& plangat filios hostium subditos
potestati. Quod autem aquila cer-¬
to tempore amittere plumas soleat:
& in psalterio scriptum ẽ. inuocabi¬
tur sicut aquilȩ senectus tua. Si
de presenti tempore iudaicȩ euersi-¬
onis acciꝑe: uidebimus omnem
głam quȩ qͦndam apud añm floru-¬
it. ab eis pęnitus recessisse. Ubi est
enim ꝓpħa: ubi doctor legis: ubi an¬
gelorum presidia:ubi contra plures

Expanded text:
em. Dicitur ergo ad Israel interim secundum litteram, ut vel decem tribus accipiamus in Samaria, vel in commune omnem Israel; quia captivus ductus est populus, et omnis Judaea ab Assyriis Babyloniisque vastata est, assumant planctum et plorent filios suos. Et quomodo aquila quae regina est avium certo tempore amittit pilos, et remanet implumis: suam, qua ante fuerat circumdatus, et plangat filios, hostium subditos potestati. Quod autem aquila certo tempore  in Psalterio scriptum est: Innovabitur ut aquilae senectus tua . de praesenti tempore Judaicae 448 eversionis accipere, videbimus omnem gratiam, qua quondam apud Deum floruit, ab eis penitus recessisse. Ubi est enim propheta? ubi doctor Legis? ubi Angelorum praesidia? ubi contra plures
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur adhuc heredem adducam tͥ
quȩ habitas in maresa: pulchie allu¬
sit ad nom̃. Quia enim maresa here¬
ditas dicit᷑: aduentum in eã hostiũ
ꝓ heredib appellauit & usq ad ollã
urbem iudȩ ueniet maresa. ia est
hereditas. Quȩ ad olla głosa ẽ in ur¬
bibus isrł: ut ubi dicitur głe geniti¬
uus casus sit numeri singularis huiꝰ
głe ⁊ & non nominatiuus płalis he
gloriȩ. Wel certe ita intelligamus.
Captiuitas ifrł quȩ uenit lachis et
gech & maresa: usq ad odollã qͦq ue¬
met. E pressius ẽ legendum cata an¬

Expanded text:
sequitur: Adhuc haeredem adducam tibi, sequitur: Adhuc haeredem adducam tibi, quae habitas in Maresa, pulchre allusit ad nomen: quia enim MARESA, haereditas dicitur, adventum in eam hostium pro haeredibus appellavit, et usque Odollam urbem Judae veniethaereditas quae gloriosa est in urbibus Israel, ut ubi dicitur, gloriae genitivus casus sit numeri singularis hujus gloriae, et non nominativus pluralis hae gloriae. Vel certe ita intelligamus: Captivitas Israel quae evenit Lachis et Geth, et Maresa, usque Adollam quoque veniet, expressiusque legendum est
Abbreviated transcription (Latin):
dine ẽ: & infirmata bono suo quȩ ha¬
bus ꝓpt̾ captiuitatẽ uicinarum tri¬
buum: ꝙr descenait malum a dño in
portam irłm. Assyrius quippe uastata
quo rabsaces c̃ missus insultans. de
quo & regnorum quartus liber & ysaiaᷤᷤ
seribunt: ubi dicitur quod assyrius¬
rex de lachis miserit irłm. & postea
capta lachis ad oppugnandam transi¬
crit lobnam. Ueniet gͥ o lachis urbs
ydolis dedita. & ad te quadriga et eqͥ¬
tatus assyriorum: qr & inte inuenta
st̃ scelera isrł: & tu fuisti pͥncipium in¬
iuda. ꝑte enĩ quasi per portam im¬
pietas accem tribuum migrauit irłm.
Non solum aũ suꝑ lachis tumultus ue¬
nict & quadrige: s & suꝑ geth metropo¬
lim palestine: De qua supra dixerat: in
geth nolite annuntiare. Mittet enĩ
assyniꝰ latrunculos suos qͦs uocat e¬
missarios. & possidebit domum ydola¬
triȩ urbemq mendacii: quȩ in supplan¬
tatione fuit regibus isrł. Quod autẽ

Expanded text:
dine est, et infirmata bono suo, quae hadine est, et infirmata bono suo, quae haopter captivitatem vicinarum tribuum, quia descendit malum a Domino in portam Jerusalem, Assyrius quippe, vastata quo Rabsaces est missus insultans, de quo et Regnorum quartus liber et Isaias plenius scribunt. Ubi dicitur quod rex Assyrius de Lachis miserit Jerusalem, et postea, capta Lachis, ad oppugnandam transierit Lobnam. Veniet igitur, o Lachis urbs idolis dedita, et ad te quadriga et equites Assyriorum, quia et in te inventa sunt scelera Israel, et tu fuisti principium i te enim quasi per portam impietas decem tribuum migravit in Jerusalem. Non solum autem super Lachis tumultus veniet et quadrigae, sed et super Geth metropolim Palaestinae, de qua supra dixeram: In Geth nolite annuntiare: mittet enim Assyrius latrunculos suos, quos vocat emissarios, et possidebit domum idololatriae urbemque mendacii, quae in supplantatione fuit regibus Israel. Quod autem 443
Abbreviated transcription (Latin):
uoce prȩcipio nolite annuntiare in
geth: ne audiãt & lȩtentur inmici.
fletum ne adu̾sarii gratulent᷑. Lacͥ
babeat dolorem. Nolite exire foras
s in domo pulueris: & ruente cinere
uos consꝑgite ruinarũ. Transiit a
quippe in pulcherimo iudȩ & ub̃rimo
sita loco: nẽ quoq ostenditur. Dicit᷑
gͦ ad eam. O tu qui habitas in regione
uberrima ꝙ confusa es ignominia.
sic transi. sic ad captiuitatẽ deducere:
ut prae malorum magnitudine. ne
uicinus quidem assirius audiat
uocem tuam. Porro qđ sequitur. non
ẽ egressa quȩ habitat in señan. quod
ria dicitur quȩ in ipsis assirie capti¬
uitatis ẽ foribus. & statim ut mota
fuerit de finib sus hostilem t̾ram in¬
luntate: s diu ducta ẽ in assyrios.
Vnde domus uicina ex latere quod
interpretatur as̃el. regnũ uidelicet
iuda planctum accipiet ex uobis:
quȩ nc̃ interim capta samaria substi¬
tit. & dm̃ habuit defensorem. Acce¬
pit autẽ planctum. & ꝑcussa formi-¬

Expanded text:
voce praecipio: Nolite annuntiare in Geth, ne audiant et laetentur inimici: fletum, ne adversarii gratulentur  Al.habeat, nolite exire foras, sed in domo pulveris, et ruente cinere vos conspergite ruinarum. Transite Aquippe in pulcherrimo Judaeae, et uberrimo sita loco, nunc quoque ostenditur. Dicitur ergo ad eam: O tu 442 quae habitas in regione uberrima, quia confusa es ignominia, sic transi, sic ad captivitatem deducere, ut prae malorum magnitudine, ne vicinus quidem Allophylus audiat vocem tuam. Porro quod sequitur: Non est egressa quae habitat in Sennam, quae ria dicitur quae in ipsis Assyriae captivitatis est foribus, et statim ut mota fuerit de finibus suis, hostilem terram inluntate, sed vi ducta est in Assyrios. Unde domus vicina et ex latere, quod interpretatur ASEL  , regnum videlicet Juda, planctum accipiet ex vobis, quae nunc interim, Samaria capta, substitit, et Deum habuit defensorem. Accepit autem planctum, et percussa formi
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ a iudeis: non abhorrebit a ueri¬
tate expositio tractatoris. Hos enim
uere congregauit dñs in ouile suũ.
& posuit in medio caularum: & fecit
iter ante eos. & induxit eos eccłiam.
& fuit rex eor coram eis: & est ds̃ in
capite eors imppetuũ. & dixi. Audi¬
te principes iacob: & duces domus
isrł. Hiumqͥd non ur̃m est scire iu¬
dicium. qui odio habetis bonum et
diligitis malum: qui uiolent̃ tolli¬
tis pelles cors desuꝑ eis. & carnem eoꝵ
desuꝑ ossibus eors. Qui comederunt
carnem popłi iei. & pellem eoꝵ desuꝑ
excoriauerunt. & ossa eorũ confregert̃:
& conciderunt sicut in lebete. & qͣsi
carnem in medio ollȩ. Tunc clama¬
bunt ad dnin & non exaudiet eos:
& abscondet faciem suã ab eis intp̃r
illo: sicut nequit̃ egerunt in adin¬
uentionibus suis. Manifeste adtĩ

Expanded text:
t ex Judaeis, non abhorrebit a veritate expositio tractatoris. Hos enim vere congregavit Dominus in ovile suum, et posuit in medio caularum, et fecit iter ante eos, et induxit eos in Ecclesiam, et fuit rex eorum coram eis, et est Dominus in capite eorum in perpetuum. te, principes Jacob, et duces domus Israel: Numquid non vestrum est scire judicium, qui odio habetis bonum, et diligitis malum? Qui violenter tollitis pelles eorum desuper eis, et carnes eorum desuper ossibus eorum. Qui comederunt carnem populi mei, et pellem eorum desuper excoriaverunt et ossa eorum confregerunt et conciderunt sicut in lebete et quasi carnem in medio ollae tunc clamabunt ad Dominum et non exaudiet eos et abscondet faciem suam ab eis in tempore illo sicut nequiter egerunt in adinventionibus suis haec dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq mala que descenderunt a dnõ
ad portas irłm. strepitũ tantum ha¬
bent curruũ. & equors tumultum.
ut oris sui lancea qͦs cumq uagari ui¬
suos heretici. & circumlati sunt omni
id ẽ syon. Drincipium peccati qͦ est

Expanded text:
Denique mala quae descenderunt a Domino ad portas Jerusalem, strepitum tantum habent curruum et equorum tumultum, ut oris sui lancea quoscumque vagari visuos, et circumlati sunt omni id est, Sion, principes peccati fuere
Abbreviated transcription (Latin):
suo. ecce relinquetur uobis aomus
ur̃a deserta. & descenderit de celis. &
ascenderit suꝑ excelsa t̾rȩ. id est super
cos qui exgentium humilitate creden¬
tes. excelsi eẽ meruerunt. E cõmoti st̃
montes phylosophoꝵ aogmata. et
regna sublimia: & hi qui humiles ꝑ¬
manserunt. & consumpti sunt & con¬
triti saluatoris aduentu. Et crescen¬
te eccłia montibusq in sublime sur¬
gentibus: idola corruerunt in ꝓfun
& ꝓfunda uallium soluerentur.
Quia impie egit iacob & peecauit
isrł: & om̃s tribus anm negauerunt.
E ponam samariam quasi aceruum
lapidum in agro cum plantatur ui¬
nea: & detraham in uallem lapides
eiꝰ & fundamenta eiꝰ reucdabo. & om̃a
sculptilia eiꝰ concidentur. & omnes
mercedes ciꝰ comburent᷑ igni: & om̃a
idola eiꝰ ponam in ꝑditione: quia de
mercedibus meretricis congregata
st̃: & usq ad mercedem meretricis re¬
uertentur. Suꝑ hoc plangam et
ululabo: uadam spoliatꝰ & nudus:
faciam planctum uelut draconũ.

Expanded text:
obis domus vestra deserta . Et descenderit de coelis, et ascenderit super excelsa terrae, id est, super eos qui ex gentium humilitate credentes, excelsi esse meruerunt. Et commoti sunt montes, philosophorum dogmata, et regna sublimia, et hi qui humiles permanserunt, consumpti sunt et contriti Salvatoris adventu, et crescente Ecclesia, montibusque in sublime surgentibus, idola corruerunt in profundet profunda vallium solverentur, quia impie egit Jacob, et peccavit Israel, et omnes tribus Dominum negaverunt. : Et ponam Samariam quasi acervum lapidum in agro, cum plantatur vinea, et detraham in vallem lapides eius et fundamenta eius revelabo et omnia sculptilia eius concidentur et omnes mercedes eius conburentur igni et omnia idola eius ponam in perditionem quia de mercedibus meretricis congregata sunt et usque ad mercedem meretricis revertentur super hoc plangam et ululabo vadam spoliatus et nudus faciam planctum velut draconum
Abbreviated transcription (Latin):
Morasti qui usq
hodie iuxta eleu¬
theropolim urbẽ
uirtutes uł precipua ẽ: spe hereditatis
dominice nascitur. Humilitas autẽ
non illa quȩ uenit de conscientia pec¬
cators. s quȩ int̾ uirtutes ponit᷑: iuxta
Quomͦ gͦ apud nos uotiua. et quasi ad
uirtutis auspicium ponunt᷑ uocabu¬
la. uerbi grã. uictoris castipii ꝓbi. & apd̾
latiua nomina uertunt᷑ in ꝓpria. sic &¬
apud hebrtos micheas. & abdias & zacha¬
rias. cȩteraq his similia ex uirtutum
athan achaz ezechiȩ regnum iuda: qđ

Expanded text:
Morasthi, qui usque hodie juxta Eleutheropolim urbem virtutes vel praecipua est, spe haereditatis Dominicae nascitur. Humilitas autem non illa quae venit de conscientia peccatorum; sed quae inter virtutes ponitur, juxta Quomodo ergo apud nos votiva, et quasi ob virtutis auspicium ponuntur vocabula: verbi gratia: victoris, casti, pii, probi: et apud lativa nomina vertuntur in propria: sic apud Hebraeos et Michaeas, et Abdias et Zacharias caeteraque his similia, ex virtutum atham, Achaz, et Ezechiae, regum Juda: Quod
Abbreviated transcription (Latin):
sicut cera a facie ignis. sicut aquȩ quȩ
decurrunt in preceps. In scelere iacob
om̃e istud: & in peccatis domus isrł.
Q& scclus iacob non ne samaria: & que
excelsa iudȩ: nonne irłm: E gredict᷑¬

Expanded text:
sicut cera a facie ignis sicut aquae quae decurrunt in praeceps in scelere Iacob omne istud et in peccatis domus Israhel quod scelus Iacob nonne Samaria et quae excelsa Iudae nonne Hierusalem et
Abbreviated transcription (Latin):
relinquat eos: nam & de apłis egredi-¬
ebatur sermo dñi ad audientes: et
tamen non relinquebat eos. Cumq¬
excelsa÷ & qui intelligentes aduenien¬
tis dñi maiestatem cõmouebuntur.
& quamuis montes sint: tamen ad
talis aurĩgę aut ascensoris pauebt̾
prȩsentiam. Walles autem. idẽ ani
celesti homine resurgentes. presenti¬
am cius ferre non poterunt. s qͥcqͥd
in eis durum fuerit resoluetur: &
ita fluent. quomodo si aque pla¬
na non habeant. ferant᷑ im pͣfun
cendum. id est ad mouendos mon¬
tes. & uallium humilia resoluen¬
da: qr impietatẽ fecit iacob. & pec¬
catum isrł. Impietas autẽ iacob conci¬
liabula hereticoꝵ sunt: que uocant᷑
samaria. & peccatum iuda. id ẽ cius
qui deum confitetur non est aliud

Expanded text:
derelinquat eos; nam et de apostolis egrediebatur sermo Domini ad audientes, et tamen non relinquebat eos: excelsa, et qui intelligentes advenientis Domini majestatem, commovebuntur. Et quamvis montes sint, tamen ad talis aurigae et ascensoris pavebunt praesentiam. Valles autem, id est, arporibus, nec cum coelesti homine resurgentes, praesentiam ejus ferre non poterunt; sed quidquid in eis durum fuerit, resolvetur, et ita fluent, quomodo si aquae plana non habeant, feranturque praecicendum, id est, ad movendos montes, et vallium humilia resolvenda, quia impietatem fecit Jacob, et peccatum Israel. Impietas enim Jacob conciliabula haereticorum sunt, quae vocantur Samaria. Et peccatum Juda, id est, ejus, qui Dominum confitetur, non est a
Abbreviated transcription (Latin):
qui t̾rena sapiunt. Qđ autẽ hereses
int̾ carnis oꝑa numerent᷑. quȩ semꝑ
referuntur ad t̾ram: & apłs ad gala¬
denti indicat auditori. Qui de terra
ẽ de terra loquitur. & sit dñs acus

Expanded text:
a. Quod autem haereses inter carnis opera numerentur, quae semper refertur ad terram, et Apostolus ad Galadenti indicat auditori: Qui de terra est, de terra loquitur. Et ad dis
Abbreviated transcription (Latin):
agant pęnitentiam. et utrumꝙ recipi¬
ant testam̃tum: in ueteri iusticiam se¬
minent: in nouo miscdłiam metant.
Arastis impietatẽ: iniquitatẽ messuistis:
comedistis frugem mendatii. Ale mo

Expanded text:
agant poenitentiam, et utrumque recipiant Testamentum: in Veteri justitiam seminent, in Novo misericordiam metanArastis impietatem, iniquitatem messuistis, comedistis frugem mendacii. Et
Abbreviated transcription (Latin):
expellam eum in t̾ram iniuam & deser¬
tam. quȩ non habet noticiam dĩ: in qua
non habitat sp̃c sc̃s. Faciesq eius erit
in primo mari. & in mari nouissimo.
in his qui aperuerint ei ianuam pecca¬
trumr & apud quos usq ad extirinum uitȩ
pus ȩmanserit. & fetor illius & putre¬
do ascerlet. etiam in eos qͥ sibi magna pro¬
ir itunt: & cadunt ꝑ suꝑbiam: Quia nũꝗͣ
ti ta c̃ humana fragilitas: & qͣnto uirtuti¬
bus crescimus: tanto magis timere de¬
bei us ne. de sublimibus corruamus.
Iuxta litteram greges locustarum magiꝰᷤ
auster quam aquilo consucuit adducere.
idẽ non ex frigore ueniunt. sed ex calore.
Uerum qm̃ de assyriis loquebatur lo¬
custarum ponens similitudinem: ideo
aquilonem int̾posuit: ut non ueram
locustam que ab austro uenire consue¬
uit. sed sub locusta intelligamus assyri¬
os atq chaldeos. Noli timere t̾ra. exul¬
ta & letare: qm̃ magnificauit dñs ut fa¬
ceret. Nolite timere animalia regionis:

Expanded text:
expellam eum in terram inviam et desertam, quae non habet notitiam Dei, in qua non habitat Spiritus sanctus. Faciesque ejus erit in mari primo et in mari novissimo, in his qui aperuerint ei januam peccatorum, et apud quos usque ad extremum vitae tempus permanserint, et fetor illius et putredo ascendit etiam in eos qui sibi magna promittunt, et cadunt per superbiam: quia numquam tuta est humana fragilitas, et quanto virtutibus crescimus, tanto magis timere debemus ne de sublimibus corruamus. Juxta litteram, greges locustarum magis Auster quam Aquilo consuevit adducere, id est, non ex frigore veniunt, sed ex calore: verum quoniam de Assyriis loquebatur, locustarum ponens similitudinem, ideo Aquilonem interposuit, ut non veram locustam, quae ab Austro venire consuevit, sed sub locusta intelligamus Assyrios atque Chaldaeos. Noli timere, terra: exsulta et laetare quoniam magnificavit Dominus ut faceret: noli
Abbreviated transcription (Latin):
sius ingredient᷑: & non declinabunt a
semitis suis. Unus qͥsq fre̾m suum ñ
coartabit: singuli in calle suo ambu¬
labunt. Sed et ꝑ fenestras cadent: & ñ
demolieut᷑. Urbem ingredient᷑: in mu¬
ro current: domos conscendent: per fe¬
nes tras intrabunt quasi fur. Quicqͥa
paradysus uoluptatis ẽ om̃is t̾ra quam
non tetigerit. Quasi asspectus aquorum
tibus comparent᷑: sed quo locuste ꝑtrans¬
lationem hostium quasi equites aicant᷑

Expanded text:
et non declinabunt a semitis suis: unusquisque fratrem suum non coarctabit, singuli in calle suo ambulabunt. Sed et per fenestras cadent, et non demolientur, urbem ingredientur, in muro current, domos conscendent, per fenestras intrabunt quasi fur: aparadisus voluptatis omnis terra est, quam non tetigerit: quasi solitudo et tibus comparentur; sed quo locustae per translationem hostium quasi equites dicantur
Abbreviated transcription (Latin):
tentib is. ut cos dignos sua respoi s o
ur̃as locusta brucus rubigoq uastauit
ideo dabo uobis rum̃tum & cet̾a ꝗ ie
ꝓpħa describit. Sepe cõmonui su trans¬
latione locustarũ: describi impetum
loquitur. quasi non de hostibus. sed de
locustis referit uideatu Mare pͥmũ¬
qđ iuxta solitudinem ẽ. & uergit ad ori¬
entem᷑. illud intellige in quo fuit qͦndã
hoc qđ ad occidentem ẽ. & qđ ducit nȩ¬

Expanded text:
tentibus, ut eos dignos sua responsioneuges vestras, locusta, bruchus, rubigoque vastavit: ideo dabo vobis frumentum, et cae egit. Saepe commonui sub translatione locustarum describi impetum loquitur, quasi non de hostibus, sed de locustis referre videatur. quod juxta solitudinem est, et vergit ad Orientem, illud intellige, in quo fuit quondam hoc quod ad Occidentem est, et quod ducit in Ae
Abbreviated transcription (Latin):
tus erit timor omĩum. & tanta consci¬
entia peccatorum. ut nullus luceat nec
splendorem habeat gaudii. sed instar ad¬
uste ollȩ facies cius uertatur in tenebras.
Ascendent murum & omnem muni¬
tionem: iniunctumq sibi explentes
opus. non declinabunt in partem al¬
teram: sed herebunt miseroꝵ supplitiis.
nec tormentis eoꝵ saciabuntur: sed u¬
nus quisq credita sibi in peccatores
supplitia ꝑsequetur. S & ꝑ fenestras
intrabunt siue cadent. uł ad grauati
armis suis ambulabunt: & in iaculis
Hȩ sunt fenestrȩ de quib & hieremias
dicit: mors intrauit ꝑ fenestras nr̃as.
Pom̃s enm sensus nros ingredi hos¬
tes desiderant. & caꝑe urbem bone con¬
scientiȩ: & ꝑ nr̃a munimenta discurre¬
re: domosq qͣs nobis bonis oꝑibꝰ edifi¬
cauimus destriiere. Omnia autem fa¬
tiunt inteuntes ꝑ fenestras nr̃as qͥsi fur
Libere enim non ingrediuntur: ut sa¬
gittent in obscuro iectos corde. A fa¬

Expanded text:
tus erit timor omnium, tanta conscitus erit timor omnium, tanta conscientia peccatorum, ut nullus luceat, nec splendorem habeat gaudii, sed instar adustae ollae facies ejus vertatur in tenebras. Ascendent murum et omnem munitionem; injunctumque sibi explentes opus, non declinabunt in partem alteram; sed inhiabunt miserorum suppliciis, nec tormentis eorum satiabuntur; sed unusquisque credita sibi in peccatores supplicia prosequetur. Sed et per fenestras intrabunt, sive cadent; vel aggravati armis suis ambulabunt, et in jaculisHae sunt fenestrae, de quibus et Jeremias dicit: Mors intrabit per fenestras nostras : omnes enim sensus nostros ingredi hostes desiderant, et capere urbem bonae conscientiae, et per nostra munimenta discurrere, domosque quas nobis bonis operibus aedificavimus, destruere. Omnia autem faciunt introeuntes per fenestras, quasi fur: libere enim non ingrediuntur, ut sagittent in obscuro rectos corde . A fa
Abbreviated transcription (Latin):
ignis uorans: ut omne in nobis fenũ
ligna stipulamq consumat. Unde de
dõ dicitur. deus ignis consumens ẽ.¬
Que cum hic ppłs non attigerit nec in
uenerit in eo combustionis materiam:
horto di &e paradyso assimilabit᷑ uolup¬
tatis. qui hebraice dicitur eden. Si quẽ
autem excusserit: quasi solitudinem in
cinerem rediget ac fauillas: nec ẽ qui fu¬
rorem eius possit euadere. Cuniꝰ crudelis
aspec̾tus fiementium equoꝵs habebit
similitudinẽ: & sic discurrent ad cruci¬
andos quos in potestate accepint. qͣsi
equites huc illucq uolitantes. Terribi¬
lis erit sonitus eors: quasi quadrigarũ
ꝑ ꝓna currentium. & suꝑ capita mon¬
tium exilient: excelsos quosq & in eccłis
culmine constitutos. cruciare cupien¬
tes. Et qi ante faciem eoꝵs ignis ẽ uo¬
rax atq consumens. sic cuncta uastabt̃.
quomͦ stipulam flãma consumit: ita ue¬
nient ad puniendum. ita expediti er̃t¬
& parati ut ppłs fortis ad pręlium. Can¬

Expanded text:
consumens, ut omne in nobis fenum, ligna, stipulamque consumat. Unde et de Deo dicitur: Deus ignis consumens eque hic populus non attigerit, nec in venerit in eo combustionis materiam, horto Dei et paradiso assimilabitur voluptatis, qui 189 Hebraice dicitur EDEN  . Si quem autem exusserit, quasi solitudinem in cinerem rediget ac favillas, nec est qui furorem ejus possit evadere, cujus crudelis aspectus frementium equorum habebit similitudinem, et sic discurrent ad cruciandos quos in potestatem acceperint, quasi equites huc illucque volitantes: terribilis erit sonitus eorum, quasi quadrigarum per prona currentium; et super capita montium exsilient, excelsos quosque et in Ecclesiae culmine constitutos cruciare cupientes. Et quia ante faciem eorum ignis est vorax, atque consumens, sic cuncta vastabunt, quomodo stipulam flamma consumit: ita venient ad puniendum: ita expediti erunt et parati, ut populus fortis ad praelium. Tan
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dedit uocem suam ante faciem
exexͣitꝰ sui: qi multa st̃ nimis castra eiꝰ:
qr fortia & fatientia u̾bum eius.
Magnus enim dies dñi. & t̾ribilis ual¬
istuis modi locustarum t̾ra contirmu¬
it: celi moti sunt: que dicta hyꝑbolice
sentiamusͤ. ñ quo locustarum aut hos¬
tium tanta uis sit. ut possit inouere
cȩlos & t̾ram concutere: sed quo auersa
patientibus ꝓ t̾roris magnitudine et
celum ruere: &e t̾ra fluctuare uideatur.
deniq prȩ multitudine locustarum ob¬
posita. locustarum ad t̾ram non sinit
ante fatiem tam potentis exereitus.:¬

Expanded text:
nus dedit uocem suam ante faciem exercitus sui, quia multa sunt nimis castra eius, quia fortia et facientia uerbum eius. Magnus enim dies Domini et terribilis ualistiusmodi locustarum terra contremuit, et coeli moti sunt, quae dicta hyperbolice sentiamus, non quod locustarum aut hostium tanta vis sit, ut possit movere coelos, et terram concutere; sed quod adversa patientibus prae terroris magnitudine, et coelum ruere et terra fluctuare videatur. Denique prae multitudine locustarum obposita locustarum, ad terram non sinit ante faciem tam potentis exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
peccati memores tardius reu̾tant᷑. Adhuc
inquit sedere uos fatiam in tab̾naculis
sicut in dieb festiuitatis ut qđ facit
baptisma. hoc faciat penitentia: ex habi¬
tent in tab̃naculis saluatoris. hoc ẽ in ex¬
ełiis de quibꝰ dicit᷑. plantati indomo dñi.
in atriis dñi nr̃i florebunt. E ne putent
heresi archas & pͥncipes erroris sui dei
locutos sp̃u: ego sum inquit qͥ locutꝰ sũ
ad ppħas. & ñ ad magistros ur̃os. Si gala¬
ad ydolũ gͦfrustra errãt in galgal bobꝰ
immolantes: nam & altaria eoꝵ quasi
accrui suꝑ sulcos agri. Si in galaad fal¬

Expanded text:
peccati memores tardius revertantur: Adhuc inquit sedere vos faciam in tabernaculis, sicut in diebus festivitatis, ut quod fecit baptisma, hoc faciat et poenitentia, et habitent in tabernaculis Salvatoris, hoc est in ecclesiis, de quibus dicitur: « Plantati in domo Domini, in atriis domus Dei nostri florebunt. » Et ne putent haeresiarchas et principes erroris sui Dei locutos Spiritu: Ego sum, inquit, qui locutus sum ad prophetas, et non ad magistros vestros, amen frustra erant in Galgal bobus immolantes: nam et altaria eorum quasi acervi super sulcos agri. Sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
recepta: in ebriabit᷑ sanguine pastoris
cim montẽ syon. ut iudicent & ulei ᷤ¬
cantur montes esau. Quomͦ lumen
añs lucem appellat apłos suos & dicit.
uos estis lux mundi: & ipse petra petro
donauit ut petra sit: pastor quoq
catur: sic ipse saluator apłos suos mun¬
di ẽẽ uoluit saluatores: qui ascende¬
runt speculam montis eccłiȩ. & depo¬
nentes suꝑbiam iudaicam uniu̾sors¬

Expanded text:
recepta, inebriabitur sanguine pastoris, recepta, inebriabitur sanguine pastoris, in montem Sion, ut judicent, et ulciscantur montem Esau. Quomodo lumen Dominus lucem appellat Apostolos suos, et dicit: Vos estis lux mundi : et ipsa petra Petro donarit, ut petra sit: pastor quoque cantur: sic ipse Salvator Apostolos suos mundi esse voluit salvatores, qui ascendere speculam montis Ecclesiae, et deponentes superbiam Judaicam, universoru
Abbreviated transcription (Latin):
panis: uł unum uerbũ ẽ. & trans¬
fertur incendium. Chanaan uero
in chanoa. id ẽ motũ u̾titur: aut
certe negotiator & humilis appellat᷑.
Igit᷑ transinigratio filiors isrł quando
occidentẽ dimiserint litterã. & ad sp̃m
uenerint uiuificantẽ. mouebit cunc¬
ta que legis st̃. negotiabit᷑ de multiᷤ
margaritis unam prȩciosissimã mar¬
garitam: & deposita iudȩorum suꝑbia
humilitatẽ sectabit᷑ xpianam: & illuc usq
ꝑueniet ubi antea fuit tribulatio paniᷤᷤ:
& mulier uidua a suo conditore deser¬
ta pupillum filiũ uir alebat: & ubi u¬
niuersa illius peccata & uitia concre¬
ment᷑. Captiuitas aũ siue tͣnsmigra¬
tio irłm ubi qͦndam erat uisio pacis.
& quȩ nẽ in toto orbe disꝑsa ẽ. posside¬
bit ciuitates austri id ẽ ęccłia ueri &
ꝑfecti luminis: dicetq cũ sponsa peni¬
tens ubi pascis. ubi cubas in meridie:
Et cum ioseph in antiquã germanitatẽ

Expanded text:
panis: vel unum verbum est, et transpanis: vel unum verbum est, et transfertur in incendium. Chanaan vero in σάλον, id est motum vertitur: aut certe negotiator et humilis appellatur. Igitur transmigratio filiorum Israel quando occidentem dimiserint litteram, et ad spiritum venerint vivificantem, movebit cuncta quae Legis sunt. Negotiabitur de multis margaritis unam pretiosissimam margaritam, et deposita Judaeorum superbia, humilitatem sectabitur Christianam, et illuc usque perveniet, ubi antea fuit tribulatio panis, et mulier vidua a suo conditore deserta pupillum filium vix alebat, et ubi universa illius peccata, et vitia concrementur. Captivitas autem sive transmigratio Jerusalem, ubi quondam erat visio pacis, et quae nunc in toto orbe dispersa est, possidebit civitates austri, id est, Ecclesias veri et perfecti luminis, dicetque cum sponsa poenitens: Ubi pascis, ubi cubas in meridie ? Et cum Joseph in antiquam germanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
nos inscͥpturis erudiuit didicimꝰ
bosphors sic uocari: & quasi uidȩus.
ista inquit ẽ regio. ad quã adrianus
captiuos transtulit. Quando gͦ xp̃e
tiam illa captiuitas. Possumꝰ autem
locũ quemlibet regni babylonis intel¬
ligere: quamꝗͣ. & aliud arbitrer. Nam
consuetudinis ꝓpħarũ ẽ. qnͣdo loquun¬
tur contra babylonẽ. ammanitas.
moabitas. phylistim. & cȩteras nationeᷤ.
multis sermonib linguȩ eor ambitu
& scruare idiomata ꝓuinciarũ. Quia
gͦ lingua assyriors t̾minus qui hebra¬
ice uocat᷑ gebul dicitur saphar. ad
hunc sensum eẽ conitio transmigͣ¬
tio irłm. quȩ in cunctis t̾minis re¬
gionibq diuisa ẽ urbes austri. id ẽ
tribus suȩ recipiet. E ꝓpheticus ser
mo qui fame ꝑiclitabat᷑ in iuidea. ex¬
siccato uellere israhelis ad gentium
rorẽ tͣnseat: ibiq & pascatur & pascat:
du & recipitur a credentib: & pascit
ipse credentes. Sarepta uł ox auob
compositũ ẽ. & int̾pretat᷑ angustia

Expanded text:
sanctis erudivit, didicimus bosphorum sic vocari: et quasi Judaeus, Ista, inquit, est regio, ad quam Hadrianus captivos transtulit. Quando ergo Chrtiam illa captivitas. Possumus autem locum quemlibet regni Babylonis intelligere, quamquam et aliud arbitrer. Nam consuetudinis prophetarum est, quando loquuntur contra Babylonem, Ammonitas, Moabitas, Philisthiim, et caeteras nationes, multis sermonibus linguae eorum abuti, et servare idiomata provinciarum. Quia ergo lingua Assyriorum terminus, qui Hebraice vocatur GEBUL  , dicitur SAPHARAD  , hunc sensum esse conjicio: Transmigratio Jerusalem, quae in cunctis terminis regionibusque divisa est, urbes Austri, id est, tribus suae recipiet. Pro eo aumo qui fame periclitabatur in Judaea, exsiccato vellere Israel, ad gentium rorem transeat: ibique pascatur, et pascat, dum et recipitur a credentibus, et pascit ipse credentes. Sareptha, vel ex duobus compositum est, et interpretatur angustia
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa irłm metropoli ciuitate tͣnolati
fuerant in safara. qđ nos in bosphoꝵ
uertimꝰ: possidebunt ciuitates austri
quȩ sunt in tribu uida. Reuersi enĩ
urbem suam. ea que urbi uicina st̃
obtinebunt. Cumq hȩc expleta fuerĩt
sicut in iudicũ libro mittebat dñs
saluatores qui populũ de captiuita¬
te saluarent: sic ascendent & uenient
in montẽ syon. & iudieent atq discer¬
nent quasi subiectum & seruientem
sibi montẽ esau id ẽ idumeos: subiu¬
gatisq om̃ib erit año regnũ. Ubi
nos possumiꝰ bofforum: in hebraico

Expanded text:
ipsa Jerusalem metropoli civitate translati fuerant in Sapharad, quod nos in Bosphorum vertimus, possidebunt civitates Austri, quae sunt in tribu Juda: reversi enim in urbem suam, ea quae urbi vicina sunt obtinebunt. Cumque haec expleta fuerint, sicut in Judicum libro, mittebat Dominus salvatores qui populum de captivitate salvarent: sic ascendent, et venient in montem Sion, ut judicent atque discernant, quasi subjectum, et servientem sibi montem Esau, hoc est, Idumaeos: subjugatisque omnibus, erit Domino regnum. Ubi nos posuimus Bosphorum, in Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
nationes usq ad ꝓpontidem schyticũ¬
q mare & ionium uł egeũ. assyrii ba¬
byloniiq tenuerunt. Legamꝰ herodo¬
tum & grecas barbarasq historias.
& uidebimꝰ qͦmodo sub babyloniis &
assyriis impletũ sit hoc qd̾ dicit᷑: iux¬
ta ẽ dies añi suꝑ om̃s gentes. Qł aũ
seqͥt᷑ sicut fecisti fiet tͥ. retributionẽ
tuã conu̾tet in caput tuũ. hic sensꝰ¬
ẽ quẽ & in psalmo legiꝰ. Memento
dñe filiors edom: ui die irłm. dicenti¬
um exinanite exinanite usq ad fun¬
damentũ in ea. Unde & contra ba¬
bylonem imprecat᷑dicens. filia baby¬
lonis misera. beatꝰ qui retribuet tibi
retributionẽ quam retribuisti nob̾:
beatꝰ qui tenebit & allidet paruuloᷤᷤ

Expanded text:
nationes usque ad Propontidem, Scythicumque mare, et lonium vel Aegaeum, Assyrii Babyloniique tenuerunt. Legamus Herodotum, et Graecas barbarasque historias, et videbimus quomodo sub Babyloniis et Assyriis impletum sit hoc quod dicitur: Juxta est dies Domini super omnes gentes. Quod autem sequitur: Sicut tet in caput tuum, hic est sensus, quem in Psalmo legimus: Memento, Domine, filiorum Edom in die Jerusalem dicentium: exinanite, exinanite usque ad fundamentum in ea . Unde et contra Babylonem imprecatur propheta: Filia Babylonis misera: beatus qui retribuet tibi retributionem tuam, quam retribuisti nobis. Bea
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie confirmat᷑. Hi enĩ qͥ habitant
in meridie id ẽ nagebet in uero sunt
lumine: &e qui tenent campestria et
humilia. id ẽ discipuli eiꝰ qui dicit
discite a me qr mitis sum & humiliᷤᷤ
corde: possidebunt montẽ esau. et
philistim. qͦs possumꝰ ꝓpt̾ suꝑbiã dog¬
matũ & eloqñtiam secularẽ in echni¬
corum ꝑsona acciꝑe. ut in monte
magistri sint phylistim & alienigeniꝰ
discipłi. qui magistrors auctoritate
dicunt᷑ & non solum montem esau
& alienigenas. sed regionẽ quoq ef¬
fraim & samariȩ possidebunt. Effra¬
im & samariȩ crebro in osee legimus:
& in heresibus que sub nomine. xp̃ia¬
no ȩccłiam diuidunt int̾pretati sumꝰ.
Et ibi enĩ sꝑat᷑ ubertas: & ibi custodiam
fidei rxꝓmittunt. Porro beniamin fi¬
lius dexterȩ atq uirtutis ubi templũ
dei ẽ possidebit galaad quȩ int̾pretat᷑
transmigratio testimonii: istahelẽ car¬
neum significans. Ab illis enĩ ad noᷤ

Expanded text:
Ecclesiae confirmatur. Hi enim qui habitant Ecclesiae confirmatur. Hi enim qui habitant in Meridie, id est, in Nageb, et in vero sunt lumine, et qui tenent campestria et humilia, id est, discipuli ejus, quibus dicit: Discite a me quia mitis sum, et humilis corde , possidebunt montem Esau et Philisthiim: quos possumus propter superbiam dogmatum, et eloquentiam saecularem in Ethnicorum persona accipere. Ut in monte sint magistri, in Philisthiim, et alienigenis discipuli, qui magistrorum auctoritate ducuntur. Et non solum montem Esau, et alienigenas, sed regionem quoque Ephraim et Samariae possidebunt. Ephraim et Samariam crebro in Osee legimus, et in haeresibus, quae sub nomine Christiano Ecclesiam dividunt, interpretati sumus. Et ibi enim speratur ubertas, et ibi custodiam fidei repromittunt. Porro Benjamin, filius dexterae, atque virtutis, ubi Templum Dei est, possidebit Galaad, quae interpretatur transmigratio testimonii, Israelem carneum significans: ab illis enim ad nos