comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abiorũ et ogulmi tõti¬
nencie calpurinid piso¬
nem in consmli genere
laudis emũlu fuisse ⁊s ipã
documẽto est Consul gͣui
fugitiõrũ bello a se libata
Aiciłia eos quorũ pretipua
opera bsus farit imꝑutoro
more. donis ꝓsequelat᷑ int̾
quos filiũ cillquot locis ꝓ¬
liatũ fortissime titulo i̾ũ
sibearis iuuree corone deco¬
⁊ auit q̃fatus nõ oportere
a magisteatu e publica
pecuta eroguri quod in
ip̃ius dõm reddituru ess
tͥmq pondis se testameto
Adolestenti legaturu pro¬
misit ut honore publice
a duce peetui pematim
a pre deciperettdos¬

Expanded text:
um et Ogulni continentiae Calpurnium Pisonem in consimili genere laudis aemulum fuisse res ipsa documento est. consul graui fugitiuorum bello a se liberata Sicilia eos, quorum praecipua opera usus fuerat, imperatorio more donis prosequebatur. inter quos filium suum aliquot locis proeliatum fortissime titulo trium librarum aureae coronae decorauit praefatus non oportere a magistratu e publica pecunia erogari quod in ipsius domum rediturum esset tantumque ponderis se testamento adulescenti legaturum promisit, ut honorem publice a duce, pretium priuatim a patre reciperet
Abbreviated transcription (Latin):
Am posterior affricanꝰ euso
punico imꝑio extarimy
genciũ transfugas in edendil
populo spectactilis feris bestiys
obiecit Et luciꝰ pnulꝯ ꝓse
rege suꝑato eiusdem genis et
cũlpe homines elephantibus
lentissimorii uiroꝵr huilic̾
estimate sine ursolencie re¬
prehensione ꝑmittitut aspo
em et absciss castigacoms ge¬
nere miliegris disciplina indi¬
get quia uiros armis costãt
Que bbi a recto tenore disti¬
uerint oppressura sunt inisi op¬
pmantur¬

Expanded text:
am posterior Africanus euerso Punico imperio exterarum gentium transfugas in edendis populo spectaculis feris bestiis obiecit, 8 et L. Paulus Perse rege superato eiusdem generis et culpae homines elephantis lentissimorum uirorum humiliter aestimare sine insolentiae reprehensione permittitur: aspero enim et absciso castigationis genere militaris disciplina indiget, quia uires armis constant, quae ubi a recto tenore desciuerint, oppressura sunt, nisi opprimantur
Abbreviated transcription (Latin):
no Is tamen ad affirma¬
dam discipimam militarem
aliguid ab alienssima sibi
trudesitate ꝯmaritudinis lnu¬
tuandu existimauit siqd
deuicta cartagine cum om̃es
qui ex nostris ex̾citibus ad
penos tranfietant in suam
potestatemi redigisset gͣuiꝰ
in romanos quã mͥ latios
tñsfugas ammaduertit hos
eni tamꝙ̃ patrie fugitiuos
crucibus affixit illos tamꝙ
ꝑfidos sõcios securi percussit
non prosequar hoc factumm
ulterius et quia suponis ẽ
et quia romano sangunu
quanus merito ppesso ẜuile
suplicui insultate nõ actinet
cii presertu transire ad
ea liceat que sine domescico
uulne gesta ncrrari possut¬

Expanded text:
no. is tamen ad firmandam disciplinam militarem aliquid ab alienissima sibi crudelitate amaritudinis mutuandum existimauit: si quidem deuicta Karthagine, cum omnes, qui ex nostris exercitibus ad Poenos transierant, in suam potestatem redegisset, grauius in Romanos quam in Latinos transfugas animaduertit: hos enim tamquam patriae fugitiuos crucibus adfixit, illos tamquam perfidos socios securi percussit. non prosequar hoc factum ulterius, et quia Scipionis est et quia Romano sanguini quamuis merito perpesso seruile supplicium insultare non adtinet, cum praesertim transire ad ea liceat, quae sine domestico uulnere gesta narrari possu
Abbreviated transcription (Latin):
stet illa behemena et
constans amini milicia
licteris pollens benãbiliuĩ
doctne sacroru antistex phiã¬
que bbi pectore recepta est
homini ĩ honesto acq ĩualli
affectu dispulso totu in soli¬
de uirtutis mummẽto ton¬
furmat pocenciusq metu

Expanded text:
Est et illa uehemens et constans animi militia, litteris pollens, uenerabilium doctrinae sacrorum antistes, philquae ubi pectore recepta est, omni inhonesto atque inutili adfectu dispulso, totum in solidae uirtutis munimento confirmat potentiusque metu
Abbreviated transcription (Latin):
Etusto macedonie mo̾e
regł alexandro nobi
ribulo arrepto añ nm asti¬
tit in cuꝰ brachio carboar¬
dens delapsus est quo et¬
si ita brebatur ut adusti
corporis odor ad c̾tũstãciũ
nares perueniret tñ et
dolorem silentio pressit
et brachiu imobile senuit
ne sac̾ficiũ alexand aut
concusso thuribulo ĩpediẽt
aut edito genitu regias¬
aures asperget Rox quoq
pacienelli pue̾r magꝭ de¬
lectatus hoc c̾tiꝰ ꝑsener ã¬

Expanded text:
etusto Macedoniae regi Alexandro nobilribulo arrepto ante ipsum adstitit. in cuius brachium carbo ardens delapsus est. quo etsi ita urebatur, ut adusti corporis eius odor ad circumstantium nares perueniret, tamen et dolorem silentio pressit et brachium inmobile tenuit, ne sacrificium Alexandri aut concusso turibulo impediret aut edito gemitu religione aspergeret. rex, quo patientia pueri magis delectatus est, hoc certius per
Abbreviated transcription (Latin):
Confulio eni salfucaut due¬
cius nec hac re eũ ꝓposico
repulit si huic mitaculo
darius oculos inseruisset
scisset eius scurpis mililes
unici non posse cꝰ inf̾mã¬
etatem tãto robore p̃dicã
ammaduertisset

Expanded text:
o enim sacrificauit diutius nec hac re eum proposito repulit. si huic miraculo Dareus inseruisset oculos, scisset eius stirpis milites uinci non posse, cuius infirmam aetatem tanto robore praeditam animaduertisset
Abbreviated transcription (Latin):
Aperi tñquillo corde dolo
enĩm magis claudis tante¬
tum mapime auges api
ergo grato aimo hoc et
uid̃ enm sns que sũp
retuli facto mucñ con¬
uemenius cũ a porsẽ¬
na rege Et rustorũ ũrbem
nostra griuu ac diutmo
bello urheri eg ͤ forret cast
eius clam serro cĩctꝰ int̃¬
uit ĩmolancãꝵ añ altariã
concitus occidere est Cetmñ
init᷑ mollcõnem pñ parit̾¬
ric fortis ꝓpositi oppressũs
nec causam aduẽtꝰ texit
et ornamenta ꝙsope con¬
tempnẽt mira patiencĩa
ostendit posũs em̃i credo
ministio in cede regis otẽ
neq̃uisset miectami socło¬

Expanded text:
aperi tranquillo corde dolorenim magis id tegis, tanto maxime auges; aperi ergo hoc gravato animo, et uid enim his, quae supra retuli, facto Mucii conuenientius? cum a Porsenna rege Etruscorum urbem nostram graui ac diutino bello urgueri aegre ferret, castra eius clam ferro cinctus intrauit immolantemque ante altaria conatus occidere est. ceterum inter molitionem pii pariter ac fortis propositi oppressus nec causam aduentus texit et tormenta quantopere contemneret mira patientia ostendit: perosus enim, credo, ministerio in caede regis uti nequisset
Abbreviated transcription (Latin):
Ompen eciam ꝓbabilis
Girtus qui d legacois
officio fungitur ã gẽtio
inter ceptus dũ senatus
consilia ꝓdere iuberetur
ardenti luc̾ne admotum
digitia t᷑ mendũ paebuit
et despacionẽ tormentis
quitꝙ ex se cognostendi
extussit ⁊ exppetende ppll
romam amicitie iagnã
cupiditacem ingnalat¬

Expanded text:
ompei etiam probabilis uirtus, qui, dum legationis officio fungitur, a rege Gentio interceptus, cum senatus consilia prodere iuberetur, ardenti lucernae admotum digitum cremandum praebuit et desperationem tormentis quicquam ex se cognoscendi incussit et expetendae populi Romani amicitiae magnam cupiditatem ingenera
Abbreviated transcription (Latin):
epempla domi scͣcãdo
ꝓgredi cogar duob rõmis
euemplis concentꝰ que ut
clarissimaro famillarum
cõmendacionem ita nullũ
publicũ merorẽ cõtmnent
externa subnectam

Expanded text:
exempla domi scrutandoriam progredi cogar, duobus Romanis exemplis contentus, quae ut clarissimarum familiarum commendationem, ita nullum publicum maerorem continent, externa subnectam.
Abbreviated transcription (Latin):
apere quas insidiarũ sibi
minas ꝑ ambages iacẽt
En tibi inquit ut stias ꝙͣ
uile corꝰ sit hũs q̃ magnã
gloriam optant deuteram
uutensam ad sacrificurm

Expanded text:
propere quas insidiarum sibi minas per ambages iaceret, 'en tibi' inquit, 'ut sentias quam uile corpus sit iis qui magnam gloriam uident'; dextramque accenso ad sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
romanus sum iꝙ cuus
hostis hostem occide̾ bolui
nec ad mortem miꝰ añ est
quam fuit ad cedem fate
et pati forcia rõnorum est
iomanꝰ hos aminos gesse
logꝰ post me ordo est id
petentiũ decus pmi in hoc
discrnnen si iuuat attin¬
gere ut in singulas horas
cupite dimites tuo serrũ
hostemq in bestibilo heas
regtio hoc t̾riuuentꝰ nõna
indicimꝰ bellu Crecconti¬

Expanded text:
Romanus sum' inquit, hostis hostem occidere uolui, nec ad mortem minus animi est, quam fuit ad caedem; et facere et pati fortia Romanum est. go hos animos gessi; longus post me ordo est idem petentium decus. proinde in hoc discrimen, si iuuat, accingere, ut in singulas horas capite dimices tuo, ferrum hostemque in uestibulo habeas regiae. hoc tibi iuuentus Romana indicimus bellu
Abbreviated transcription (Latin):
ni exlcii eius cupidus intalitͭ ᷑¬
Nã cum int̃ insidias gladio cũ ꝓcussisẜ
bomicã q̃ a nullo mẽdicoꝵ sãnari
potuerat ita erupit ut hoĩez pestifeoᷤ
malo libaret

Expanded text:
ni exitii eius cupidus intulit: nam cum inter insidias gladio eum percussisset, uomicam, quae a nullo medicorum sanari potuerat, ita rupit, ut hominem pestifero malo liberaret
Abbreviated transcription (Latin):
ubnectam huic agͥgen
excellens. N multo etcam
mo quam diuirus locuple¬
cior semꝑq in eroganda
potius ꝙͣ i cocripiᵈ ͣͥ petu¬
ma occupatus adeo ur do¬
mus eius quasi quedam
munificentie officina tre¬
deretur Illinc eni publicis
usibus apta momionta ex¬
trahebantur illinc q̃ta pu¬
pillis oculis spectatula ede¬
brint Illinc epulaꝵ magni¬
fici aparatus latentiq anõe
subsidia oriebantur et cũ hoc
oniuersis priuatim almienta
mopua laboribus dotes birgi¬
mb paupertale pressis sub¬
sidua det̾mentori intuiã
quassatis erogabiditur hospi¬
tes quoq cum brbianis pena¬
tibus cum ecia dustitis tectis
benignissime exiepti barris
mom̃dus ornati dimittebat᷑
simul gelesiũ equites ui tẽ¬
pestatis in possessiones suas
conpulsos alillt ac bestuut
Quid mlta non mõele aquẽ
sed ꝓpiie fortune benignum
esse dueres simu Ego qͣd
gullras possidebut ommiu
quusi cõmine patennonem
eat peo cuiꝰ salute et ure¬
mentis tũ iui̾gentma cuui¬

Expanded text:
ubnectam huic Acraganexcellens, sed multo etiam animo quam diuitiis locupletior semperque in eroganda potius quam in corripienda pecunia occupatus, adeo ut domus eius quasi quaedam munificentiae officina crederetur: illinc enim publicis usibus apta monumenta extruebantur, illinc grata populi oculis spectacula edebantur, illinc epularum magnifici apparatus labentique annonae subsidia oriebantur. et cum haec uniuersis, priuatim alimenta inopia laborantibus, dotes uirginibus paupertate pressis, subsidia detrimentorum incursu quassatis erogabantur. hospites quoque cum urbanis penatibus tum etiam rusticis tectis benignissime excepti, uariis muneribus ornati dimittebantur. simul Gelensium equites ui tempestatis in possessiones suas conpulsos aluit ac uestiuit. quid multa? non mortalem aliquem, sed propitiae Fortunae benignum esse diceres sinum. ergoGillias possidebat, omnium quasi commune patrimonium erat, pro cujus salute et incrementis, tum Agrigentina civi
Abbreviated transcription (Latin):
flaminiꝰ tube signo silen¬
cio facto per pcõnem hec
uerba retitrai iussit senatꝰ
laminiꝰ imperator omnes
gdetie brbes que Iõ dicõne
phillippi regis fuerunt liba̾s
atꝙ imunes esse iubent Qͥ¬
bus auditis intiximo et in
p ͦ beluti non audisse se que
riudierant credentes obticue¬
ne preconis tunta celum
clamoris altic̾tate comple¬
uerunt ut c̾te conscet aues
que supuolubãt actonitas
pauentesq decidisse magni
animi fuisse a tot captioꝵ
capitidus seruitutẽ detyisse
ꝙ tũt nobilissimis brbibus¬
q opulentissimis populus
tatem ud cucꝰ miuestatem
pertmet non solu que ipẽ
benĩqne tribuit sed eciã que
alio tribuente sensit cõmemo¬
rcri ut em̃ illic comemorate
Ita hic reddice laudis con¬
mendaciones

Expanded text:
lentio facto per praeconem haec uerba recitari iussit: 'S. Flamininus imperator omnes Graeciae urbes, quae sub dicione Philippi regis fuerunt, liberas atque inmunes esse iubet.' quibus auditis maximo et inoculsi primo ueluti non audisse se quae audierant credentes obticuene praeconis tanta caelum clamoris alacritate conpleuerunt, ut certe constet aues, quae superuolabant, adtonitas pauentesque decidisse. magni animi fuisset a tot captiuorum capitibus seruitutem detraxisse, quot tunc nobilissimis et opulentissimest. Ad cuius maiestatem pertinet non solum quae ipse benigne tribuit, sed etiam quae alio tribuente sensit commemorari: ut enim illic meritae, ita hic redditae laudis conmendatio es
Abbreviated transcription (Latin):
demꝙ ciduersus ꝓuocatores
sepe pugnauit semperq bi¬
toria reportauit a porro
reite multis militarib doĩs
quio bbandus fuit ĩ negotio
iustus in omperio modatꝰ¬

Expanded text:
e adversus provocatores saepe pugnavit semperque victoriam reportavit. A Pyrro rege multis militaribus donisquio blandus, in negotio iustus, in imperio mod
Abbreviated transcription (Latin):
iero siratusarũ dex au¬
dica clude qua romaĩ
aput trasimenũ lacum
erant afflicti ca mił mo¬
dios teiciti et it ordei au¬
⁊iq ducenta et ul pondo
urbi nostre munĩ misit ner
ignitrus uerecundie maios
mituit bt eos deligione mo¬
tos munificentra sua uti
cogeret uollmtate mittedi
peiꝰ iteru qnudentma cauẽ¬
di ne eenuitteret᷑ aiberasis

Expanded text:
iero Syracusarum rex audita clade, qua Romani apud Trasimennum lacum erant adflicti, ccc milia modium tritici et cc hordei aurique ducenta et xl pondo urbi nostrae muneri misit. neque ignarus uerecundiae maiormauit, ut eos religione motos munificentia sua uti cogeret, uoluntate mittendi prius, iterum prouidentia cauendi ne remitteretur liberalis
Abbreviated transcription (Latin):
ueri metum iã dudum
pp̃łs rominus bidetur
um consecter de sua tacea
ad sumam emieius faudẽ
pertmet que anm regibus
et brbibus et gẽtib p̃stitit
resoii nosti ꝙ om̃e pretlari
facti decus trebra meorm
mͣ serpo reuirescit Astam
bello captam attulb regi
minis loco cossidendaom
tradidit eo excessiũs espe¬
tiosius urbi nostre futitrũ
imperiũ ceedens si dicisstc̃
atq atmenissima partem
tertutũ orbas in heneficio
quam in fructu suo repone
maluisẜ ip̃ã bicto donũ
felicius quia mltũ occupas¬
se nudico hubere pꝑtilit
tantum tribuissẽ qłoriu
cadere non potuit

Expanded text:
ueri mecum iam dudum populus Romanus uidetur, am consecter, de sua taceam: ad summam enim eius laudem pertinet quem animum regibus et urbibus et gentibus praestiterit recognosci, quod omne praeclari facti decus crebra memoria in se ipso reuirescit. Asiam bello captam Attalo regi muneris loco possidendam tradidit, eo excelsius et speciosius urbi nostrae futurum imperium credens, si ditissimam atque amoenissimam partem terrarum orbis in beneficio quam in fructu suo reponere maluisset. ipsa uictoria donum felicius, quia multum occupasse inuidiam habere potuit, tantum tribuisse gloria carere non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
stillberrum exempłl nec
smne paruo ip̃ius fructu
liberglitas adnotata est qui
Catilme furore itu cõstnta
depublica ut ne a locupletil
quid̃ debite petume ꝓpter¬
tumultu precis possessro¬
num diminutis solui ke¬
ditoribus possent cũ ceries
atq quinqͣgies sert̾tu sum¬
mani in fenore haberet nez
appellatri quantu ĩ ipo fuit
amaritudine publite confu¬
sionis e prruata tnͣquillita¬
te mitigauit Oportue mi¬
rificeq testatus se mimoeũ
suorum non cucilis stiq̾ns
esse feneratorem nam qui
nunt precipue negotiatoe
delectantur cũ petiua dom
truenta detulerint quion
mprobando gaudio exultẽt
ter confultum quo considio
gracie acte sunt legere no
fastidierint¬

Expanded text:
saluberrimi exempli nec sine paruo ipsius fructu liberalitas adnotata est. qui Catilinae furore ita consternata re publica, ut ne a locupletibus quidem debitae pecutumultum, pretiis possessionum diminutis, solvi creditoribus possent: cum centies atque quinquagies sestertii summam in fenore haberet, neque est, quantumque in ipso fuit, amaritudinem publicae confusionis priuata tranquillitate mitigauit, opportune mirificeque testatus se nummorum suorum, non ciuilis sanguinis esse faeneratorem: nam qui nunc praecipue negotiatione delectantur, cum pecuniam domum cruentam retulerunt, quam inprobando gaudio exultent tus consultum, quo Considio gratiae actae sunt, legere non fastidierint
Abbreviated transcription (Latin):
titu affricã oportunũ
querendo gͣdum cartagi¬
nis Runã qmmo uoluer
inter consilla ac molũoẽs
tante rei operam gmasio
dedit pallioq et crepidis
usus nec hac resehores
punitis excitib manus
intitlit s nestio mn idex ala¬
criores qr begeta ⁊ scoua
ingenia quo plꝰ recessi
sumut hͭ behemencioeis
impetus edt Crediderm
ecĩam sauorem eu sonorũ
bberiore se adepturũ exis¬
tĩmasse se bictũ eorum
et sollempnes excitatones
coprobasset ad quas tamtẽ
ueniebat cu mustũ at
diu fatigrasset humeros
et tetera membra milicari
agitucone firmitatẽ sua

Expanded text:
in Africam opportunum quaerendo gradum Karthaginis ruinam animo uolueret, inter consilia ac molitiones tantae rei operam gymnasio dedit pallioque et crepidis usus Punicis exercitibus manus intulit, sed nescio an ideo alacriores, quia uegeta et strenua ingenia, quo plus recessus sumunt, hoc uehementiores impetus edunt. crediderim etiam fauorem eum sociorum uberiorem se adepturum existimasse, si uictum eorum et sollemnes exercitationes conprobasset. ad quas tamen ueniebat, cum multum ac diu fatigasset umeros et cetera membra ac militari agitatione firmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
mimaduerto in ꝙͣ pulbsu
iter ꝓtesseri itaq meip
reuocabo ne si reliqͣ eiusde
gnis naufrugia consectari
ꝑsena̾uo aliqua mucili rela¬
cione implicer Referã ergo
pedem desormesq umibrãs
ni ymo gurgite t̾pitudinis
sue iacere priciar Satiuo
est enĩ narraͬe qui illustres
uiri in cultu cetoq uite ritu
asiqua exparte nouando
sibi indulserunt

Expanded text:
imaduerto in quam periculosum iter processerim. itaque me ipse reuocabo, ne, si reliqua eiusdem generis naufragia consectari perseuerauero, aliqua inutili relatione inplicer. referam igitur pedem deformesque umbras in imo gurgite turpitudinis suae iacere patiar: satius est enim narrare qui inlustres uiri in cultu ceteroque uitae ritu aliqua ex parte nouando sibi indulserint
Abbreviated transcription (Latin):
ugustini u̾o preter nã¬
lem animi in omnib reb
recens et domesticum exem¬
plum ut artorii sompnio
obtemperaret admonuit
audiuerat enim duu iulii
prĩs sui uxorem calphurni¬
am nocte qua is ultimã
in terris egit inquiete iu

Expanded text:
ugustum uero praeter naturalem animi in omnibus reburecens et domesticum exemplum ut Artori somnio obtemperaret admonuit: audiuerat enim diui Iuli patris sui uxorem Calpurniam nocte, quam is ultimam in terris egit, in quiete u
Abbreviated transcription (Latin):
suma memoria eiꝰ medico
artorio sompnum capien¬
ti nocte qua dies insecutus
pis romani inter se excerci¬
tus concurrerunt minerue
species aborta precepit ut
illum graui morbo impli¬
citum monẽt ne propter
aduersam ualitudinem ꝓr¬
mo prelio non interesset.
Quod cum cesar audisset
lectica se ĩ aciem deferri iuss.
ubi dum supra uires corꝑis
pro adipiscenda uictoria
excubat castra eiꝰ a bruto
capta sunt. Quid ergo ali¬
ud putamꝰ ꝙͣ diuino mire
effectum ne destinatum iã
ĩmortalitati capud indig¬
nam celesti spiritu fortune
uiolenciam sentiret:¬

Expanded text:
sima memoria? eius medico Artorio somnum capienti nocte, quam dies insecutus iis Romani inter se exercitus concurrerunt, Mineruae species oborta praecepit ut illum graui morbo implicitum moneret ne propter aduersam ualitudinem proximo proelio non interesset. quod cum Caesar audisset, lectica se in aciem deferri iussit. ubi dum supra uires corporis pro adipiscenda uictoria excubat, castra eius a Bruto capta sunt. quid ergo aliud putamus quam diuino numine effectum ne destinatum iam immortalitati caput indignam caelesti spiritu fortunae uiolentiam sentiret
Abbreviated transcription (Latin):
fuge grã iam cõuersum
faucibus conprehesũ ĩ qͣna
ppartem detruxit dextmnq
ad hostes tendens quorsu
cu inquit abis illic sũt cũ
quibus diĩcumꝰ Et ma¬
mnb̾us quid smi militem
adhortatione uo tã ac̃ õmi
legionu trepidacone cor¬
repit bniciq patas uince̾

Expanded text:
fugae gratia iam conuersum faucibus conprehensum in contrariam partem † detraxit dexteramque ad hostem tendens 'corsum tu' inquit 'abis? illic sunt cum quibus dimicamus'. et manibus quidem unum militem, adhortatione uero tam acri omnium legionum trepidationem correxit uincique paratas uince
Abbreviated transcription (Latin):
pecca ͫ sẽmel ut bonus quisq
postea sollicitus cauet ita qui
ingenio malus est considencius
integrat ac iam de ceto quo sepiꝰ
eo amplius delinquid pudor eĩ
ueluti bestis quanto obsolecior
tanto incuriosius habetur
Rde massilienses quoq ad
hoc tempus usurpant disci¬
pline grauitatem prisai mo¬
tis obseruancia caritate po¬
puli romani precipue conspi¬
tui qui tres in eodem mam̾ans¬
siõnes recindere permittũt si
tetiab eodem deceptum dominũ
cognou̾nt quarto errori subue

Expanded text:
peccatum semel ut bonus quisque postea sollicitius cauet, ita qui ingenio malo est confidentius integrat ac iam de cetero quo saepius, eo apertius delinquit. pudor enim ueluti uestis quanto obsolentior est, tanto incuriosius habeturdem Massilienses quoque ad hoc tempus usurpant, disciplinae grauitate, prisci moris obseruantia, caritate populi Romani praecipue conspicui. qui tres in eodem manumissiones rescindere permittunt, si ter ab eodem deceptum dominum cognouerunt. quarto errori subue
Abbreviated transcription (Latin):
est amme examinatio meritoꝵ
uirtutum dispersio beneficiorũ
perdicio ingratitudo uentus
Brens sicans sibi fontem pie¬
tatis rorem misericordie fluen¬

Expanded text:
est animae, exinanitio meritorum, virtutum dispersio, beneficiorum perditio. Ingratitudo ventus urens, siccans sibi fontem pietatis, rorem misericordiae, fluen
Abbreviated transcription (Latin):
Ge quid illud institutum
athenarum quã memorabi¬
le quia conuictus a patrono lib¬
tus ingratus iure libertatis ex¬
uitut supet sedeo te inquid habere
tanti muneris inprum estimato¬
rem nec adicc possum ut credem
urbi utilem quen donniti scelestum
terno Abi ergo et esto seruus qr
liber esse nescisti

Expanded text:
ge, quid illud institutum Athenarum, quam memorabile, quod conuictus a patrono libertus ingratus iure libertatis exuitur! 'supersedeo te' inquit 'habere ciuem tanti muneris impium aestimatorem nec adduci possum ut credam urbi utilem quem domui scelestum cerno. abi igitur et esto seruus, liber esse nescisti
Abbreviated transcription (Latin):
Ocius quoq calpurnus
piio consuł cum i sicilia
bellitur aduer sũs fugilluos ge¬
reret et lucius citiꝰ equitum
prefectus fugitiuoꝵ multitu¬
dine hostui circuuentus arma heis
tradidisset hiis p̃fectum igno¬
mime generibus affici iuissit Eũ
togalatinus abscisis amictam
decnctaq tunica indutũ nudis
pedibus a mane in noctem usq
ad principia pet omne tempꝰ
milicie adesse int̾dixit eciam ei
couictum hominũ bsimq bal¬
nearni turmasq equitũ quib
prefuerat ademptis equis in
fundatorum alas transst̃psit
Myagñ profecto dedecus pari
pisonũ dedecore uindicatum est
quoniam quidem id egit prso
ut qui cupiditate uite aducti
trace dignissima fugitis tro¬
phea de se statue concesserant
libertatiq sue seruili manu
flagiciosimi imponi uigũ non
etubuerant amoro lucis usum
expirentur mortemq quã effe¬
minati timuerant uiriliter
optarent

Expanded text:
 quoque Calpurnius Piso consul, cum in Sicilia bellum aduersus fugitiuos gereret et C. Titius equitum praefectus fugitiuorum multitudine hostium circumuentus arma iis tradidisset, his praefectum ignominiae generibus adfecit: iussit eum toga laciniis abscisis amictum discinctaque tunica indutum nudis pedibus a mane in noctem usque ad principia per omne tempus militiae adesse. interdixit etiam ei conuictum hominum usumque balnearum, turmasque equitum, quibus praefuerat, ademptis equis in funditorum alas transcripsit. magnum profecto dedecus patriae pari sontium dedecore uindicatum est, quoniam quidem id egit Piso, ut qui cupiditate uitae adducti cruce dignissimis fugitiuis tropaea de se statuere concesserant libertatique suae seruili manu flagitiosum inponi iugum non erubuerant, amarum lucis usum experirentur mortemque, quam effeminate timuerant, uiriliter optarent
Abbreviated transcription (Latin):
N eadem ꝓuĩtia quintus
Fabius inaximꝰ ferotssi¬
mne gentis ammos contũ¬
dere et debilitare cupiens
mansuetissimũ ingeniũ suũ
ad tempus deposita clemen¬
cia seniori ũti seueritate coe¬
git omniũ en qui ex presi¬
diis romanorum ad hpstes¬
fugerant captiq erant manꝰ
abstidit et truta pre se brachi¬
a gestantes metũ defeccionis
roliquis micerenti rebelles ia¬
q manus a corporibus suĩs
disc̾te in q cruentato solo spse
ceteris oie sdem conute aude¬
rent documento fuorient

Expanded text:
n eadem prouincia Q. Fabius Maximus ferocissimae gentis animos contundere et debilitare cupiens mansuetissimum ingenium suum ad tempus deposita clementia seueriore uti seueritate coegit: omnium enim, qui ex praesidiis Romanorum ad hostes transfugerant captique erant, manus abscidit, ut trunca prae se brachia gestantes metum defectionis reliquis inicerent. rebelles itaque manus a corporibus suis distractae inque cruentato solo sparsae ceteris ne idem committere auderent documento fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Tnostra brbs que omni ge¬
nere muificorum euempło
totum torrarum ordem reple¬
uitꝰ impatoru ꝓprio sangiuẽ
manantes secures habet ne
tinbato milicie ordine bindtã
deesset ex castris publice spe¬
ciosas priuati lugubires du¬
plici toltu recepit inc̾ta gra¬
tulandi prius an alloquendi
officio fungerentir

Expanded text:
ostra urbs, quae omni genere mirificorum exemplorum totum terrarum orbem repleuit, imperatorum proprio sanguine manantes secures habet, ne turbato militiae ordine uindicta deesset, ex castris publice speciosas, priuatim lugubres duplici uultu recepit, incerta gratulandi prius an adloquendi officio fungeretur
Abbreviated transcription (Latin):
susdem ordinis quod sequi
equitum ex̾citu m acien
Eduxisset q̃ꝙͣ fusis sãmtib
i castra ⁊edierut tamenn
Dutute eius nec suctessenet
nobilitate motus onffu ex¬
pediri eniq nudu lussier
Pspectatulum admarabile
et rutilianus et magister eq¬
tum et nuctor scissã beste spo¬
liatoq corpore lictoris se lier¬
beribus lacerandum prebuit
ut in acie excepcoꝵ loluer
nodosis ictibus cruore reno¬
uato uittoriaro quas modo
specio sissimas erat adeptus
titulos resꝑgeret precibus
deinde sui ex̾citus occisĩone
fabio confugiendi in brbem
dedit ubi fruscra senat iaux
implorauit nchilominꝰ eñi
paputꝰ in exigenda pena
seuerauit staꝙs coactus est
pater eius post dictaturam
3 ͫq consũlatum rem ad po¬
pulum deuocare auxilimi¬
q tribimoꝵ plebi suplex ꝓ
sillo pet̾e nec hac ie seuutas
papirii refrenari potuiti Ce¬
terimi cum ab umuersĩs ci¬
uib et ipsis c̾bimus plebis
rogaretur testatus est sẽ pe¬
penam illam non sabio ss

Expanded text:
iusdem ordinis quod sequitequitum exercitum in aciem eduxisset, quamquam fusis Samnitibus in castra redierat, tamen neque uirtute eius neque successu neque nobilitate motus uirgas expediri eumque nudari iussit. o spectaculum admirabile! et Rullianus et magister equitum et uictor scissa ueste spoliatoque corpore lictorum se uerberibus lacerandum praebuit, ut in acie exceptorum uulnerum nodosis ictibus cruore renouato uictoriarum, quas modo speciosissimas erat adeptus, titulos respergeret. precibus deinde suis exercitus occasionem Fabio confugiendi in urbem dedit, ubi frustra senatus auxilium inplorauit: nihilo minus enim Papirius in exigenda poena perseuerauit. itaque coactus est pater eius post dictaturam tertiumque consulatum rem ad populum deuocare auxiliumque tribunorum plebi supplex pro filio petere. neque hac re seueritas Papiri refrenari potuit. ceterum, cum ab uniuersis ciuibus et ipsis tribunis plebi rogaretur, testatus est se poenam illam non Fabio, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ge quanto spũ putanius
usimi luciũ quĩtium eĩcĩna¬
tum dictatorem eo tempore
quo deuictis equis et subiugu
missis luciũ minucia consu¬
satum deponere coegit ꝙ
Castra eius ndem hostes obse¬
detant᷑ indignũ enim maxio
Inperio credidit quem nõ sua
uirtus sed fossa ballumq tutũ
prestiteratt Quĩq berecumdie
non fuerat arma romã metu
trepida clausis portis conti¬
neri igitur impiosissimi uii
fastes penos quas senatus
et equestris ardimis et uniuet¬
se plebis sumimũ decus erat
quoruq nucu laciũ et tocus
ycalie uires regebantur con¬
tusi atq sracti dictatorie se
ammaduersioni substrauort
at ne inulta foret lesa q̃la
militarus consul delicti᷑ omis
uindes punitus est. hiis ut
ita dicam piaculis mars in¬
pern nostri pater ubi aliqua
ex ꝑte a tuis auspiciis degenat
erat memen tuu propiciaba¬
tur affimiũ et cognatorum
fratrum nata filior stragẽ
ignominosa consulu euuoe
eniracione

Expanded text:
ge, quanto spiritu putamus usum L. Quintium Cincinnatum dictatorem eo tempore, quo deuictis Aequiculis et sub iugum missis L. Minucium consulatum deponere coegit, quod castra eius idem hostes obsederant? indignum enim maximo imperio credidit quem non sua uirtus, sed fossa uallumque tutum praestiterat, cuique uerecundiae non fuerat arma Romana metu trepida clausis portis contineri. ergo imperiosissimi xii fasces, penes quos senatus et equestris ordinis et uniuersae plebis summum decus erat, quorumque nutu Latium ac totius Italiae uires regebantur, contusi atque fracti dictatoriae se animaduersioni substrauerunt: ac, ne inulta foret laesa gloria militaris, consul delicti omnis uindex punitus est. his, ut ita dicam, piaculis, Mars, imperii nostri pater, ubi aliqua ex parte a tuis auspiciis degeneratum erat, numen tuum propitiabatur, adfinium et cognatorum et fratrum nota, filiorum strage, ignominiosa consulum eiuratione.
Abbreviated transcription (Latin):
gitur quoq ego hesitante
animo uos bellicarimirers
seuerissimi custodes postam
tiburte et mauli torquate me¬
moria at teligione conplet¬
tor quia animaduerto fore ut
pondege laudis quam meruist
obrutus magis in becillitatẽ
nigenii mei detegam quam
uestram uirtutem sicut par
est representem. Tũ namq
postum dictator aulũ postu¬
nũ quem ad genĩs penetra¬
liũꝙ sacrocim successionem¬
propagandam genuegas cuiꝰ
infancie blandinenta atq os¬
culis foueras quem puermini
licteris quen iuuenem armis
instruxeras scm̃ fortem tui¬
quia non tuo iussu fed sponte
sua presidio progressus hos¬
tes fudegat uictorem securi
fermi iussisti et ad hac pera¬
gendimi imperĩn paterne bo¬
tis ministerio sufficere balusti
nam oculos tuos c̾tũ scio cla¬
rissima in luce tenebris obfu¬
sos ingens animi opus int̾uo¬
ri nequiuisti Tu Itꝭ mauli
torquate latino bello consul
filiui ꝙ prouotatus a gemmo
necio duce tustulanor ad
Dimitandimi te ignaro destẽ¬

Expanded text:
go quoque haesitante animo uos, bellicarum rerum seuerissimi custodes, Postumi Tuberte et Manli Torquate, memoria ac relatione conplector, quia animaduerto fore ut pondere laudis, quam meruistis, obrutus magis inbecillitatem ingenii mei detegam quam uestram uirtutem, sicut par est, repraesentem. tu namque, Postumi, dictator A. Postumium, quem ad generis penetraliumque sacrorum successionempropagandam genueras, cuius infantiae blandimenta sinu atque osculis foueras, quem puerum litteris, quem iuuenem armis instruxeras, sanctum, fortem, amquia non tuo iussu, sed sua sponte e praesidio progressus hostis fuderat, uictorem securi feriri iussisti et ad hoc peragendum imperium paternae uocis ministerio sufficere ualuisti: nam oculos tuos certum scio clarissima in luce tenebris offusos ingens animi opus intueri nequiuisse. tu item, Postumi Torquate, Latino bello consul filium, quod prouocatus a Gemino Maecio duce Tusculanorum ad dimicandum te ignaro descen
Abbreviated transcription (Latin):
Et minꝰ pisone acriter
trebam res geretur collocatas
a se in quadam statione qͥnq
cohortes atq ex ea biribus
hostiũ depulsas repete̾ eand.
stationem e uestigio iussit
Non ꝙ speraret ab hiis anris¬
simi locum recuperan posse
puniret edixit etiã ut si quis
ex hiis fugiens castra petisset
pro hoste int̾ficeretur qua
feueritate comp̃ssi milites
Et corporibus facigatꝭ et aĩs
desperacione uite implicatis
Loci tamẽ iĩquitatem mul¬
titudinemq hostĩi superaꝵ̃t
humane ergo inbetillitatis
efficacissimũ diamentum est
necessitas

Expanded text:
ec minus Pisone acriter Contrebiam res gereretur, conlocatas a se in quadam statione quinque cohortes atque ex ea uiribus hostium depulsas repetere eandem stationem e uestigio iussit, non quod speraret ab his amissum locum recuperari possepuniret. edixit etiam ut, si quis ex his fugiens castra petisset, pro hoste interficeretur. qua seueritate conpressi milites et corporibus fatigatis et animis desperatione uitae inplicatis loci tamen iniquitatem multitudinemque hostium superarunt. humanae igitur inbecillitatis efficacissimum duramentum est necessitas
Abbreviated transcription (Latin):
On digna exempla ta bre¬
uiter insi maoribus brger
referrentur quid emm tam
difficile factu quam copulate
socletate genis et ymaginiem
de formem in pratria reditũ
indice̾ at cõmuniomi nominis
ac familie beteris ꝓpiiqͥtatis
serte coherenti inrgari con¬
tumeliosa uerbera adhibere
aut censorĩ suꝑciliũ aduer¬
sus supernam caritatem de¬
stringe̾ dent᷑ hec singula
quaius claris ciitatĩb habũ¬
de tamen gloria discipline
militaris Inscructe bidebunt

Expanded text:
on digna exempla tam breuiter, nisi maioribus urguerer, referrentur: quid enim tam difficile factu quam copulatae societati generis et imaginum deformem in patriam reditum indicere aut communioni nominis ac familiae ueteris propinquitatis serie cohaerenti uirgarum contumeliosa uerbera adhibere aut censorium supercilium aduersus fraternam caritatem destringere? Dentur haec singula quamuis claris ciuitatibus, abunde tamen gloria disciplinae militaris instructae uidebunt
Abbreviated transcription (Latin):
sompni dirum aspectum qd
insequitur apuo actiuz mrͣ¬
a anchoni fractis opibz cas¬
siꝰ parm̃sis qui ꝑtes eiꝰ secu¬
ius fuat athenas confugit
ubi concubina nocte cum
sollicitudunbz et curis men¬
te sopita in lectulo iaceret
eristiauit ad se ueni̾e ho¬
minem ingentis magnitu¬
duus coloris ngri scalidꝰ b̾¬
ba et capillo ĩmusso interro¬
gatũq quis nam esset respõ¬
disse ka kamaemoua pert̾¬
su horrendo seruos ĩclĩauit
sciscitatus q est an quẽ tal
habitꝰ aur ĩtrantem cubicu¬
lum an ereuntem uidissent
quib affirmantib neminẽ
illuc accessisse iterum se qui¬
eti et sompno ded̾ atq eadẽ
aĩs erꝰ obscruata spes est ita

Expanded text:
somni dirum aspectum quod insequitur. apud Actium M. Antonii fractis opibus Cassius Parmensis, qui partes eius secutus fuerat, Athenas confugit. ubi concubia nocte cum sollicitudinibus et curis mente sopita in lectulo iaceret, existimauit ad se uenire hominem ingentis magnitudinis, coloris nigri, squalidum barba et capillo inmisso, interrogatumque quisnam esset respondisse kako\n dai/mona. pertene horrendo seruos inclamauit sciscitatusque est ecquem talis habitus aut intrantem cubiculum aut exeuntem uidissent. quibus adfirmantibus neminem illuc accessisse, iterum se quieti et somno dedit, atque eadem animo eius obuersata species est. ita
Abbreviated transcription (Latin):
Otis modus al millis
eris fuit quõ no solum
sed ecĩcon habitus ueterũ
neimonico cognosti potest
namq adeo fuerua crta ut
dotẽ ud bitũ u mislla eris¬

Expanded text:
otis modus xl milia aeris fuit, quo non solum sed etiam habitus ueterum patrimoniorum cognosci potest: namque adeo fuerunt arta, ut dotem ad uirum x
Abbreviated transcription (Latin):
tum ueuit uocturui me¬
tus patefacta ymagine
ut antiprĩs filiũ esse cog¬
nouit adiesto u̾su gͦco.
qui fidem sompniorum
eleuat preparati iam
aduersus caput ueneficii
quo occidisse cassand̃ ma¬
nu creditur suspicionẽ
anmio retulit

Expanded text:
tum uenit, nocturni metus patefacta imagine, ut Antipatri filium esse cognouit, adiecto uersu Graeco, qui fidem somniorum eleuat, praeparati iam aduersus caput suum ueneficii, quo occidisse Cassandri manu creditur, suspicionem animo repulit
Abbreviated transcription (Latin):
uas aras tuass̃ cesaris¬
scĩssima templa diue iuli
unatus oro ut ꝓpicio et fa¬
uenti numine tantorum
casus uiror sb̃ tui erempli
presidio ac tutela delitesse
paciaris. Te enim accepi¬
mus eo die quo purpurea
ueste uelatꝰ aurea in sellã

Expanded text:
uas aras tuaque sanctissima templa, diue Iuli, ueneratus oro ut propitio ac fauenti numine tantorum casus uirorum sub tui exempli praesidio ac tutela delitescere patiaris: te enim accepimus eo die, quo purpurea ueste uelatus aurea in sella
Abbreviated transcription (Latin):
animis nocturnis tociꝰ excer¬
citꝰ terrorib ab ipsis altarib
hostiaꝵ fuga. S inuicie le¬
ges necessitudinis peit ali¬
oqͥn ab amencia remotum
prodigia ista iusta extiacio¬
ne ꝑpende passe nõ sunt itar
dũ ille eleuat auctoritatem
amplissimã et opes p̾uato
fastigio excl̃liores oĩaq or¬
namenta que ab ĩeunte ado¬
lescencia ad ĩuidiã usq con¬
trarerat spacio uniꝰ diei cõ¬
fregu qd̃ constat in delubs
dm̃ sua sponte signa con¬
uersa militarem clamorẽ
strepitũq armoꝵ adeo mag¬
nũ anchyocie et ptholomay¬
de auditũ ut in muros con
noꝵ abditis delub̾s editum
palmam uidem trallibus
medem uictorie sb̃ cesaris
statua inter coagnienta la¬
pid̃ iuste magnitudĩs ena¬
tã quib appar celestium
numẽ et cesaris glie fauisse
et pompei errorem ĩhibe

Expanded text:
animis, nocturnis totius exercitus terroribus, ab ipsis altaribus hostiarum fuga. sed inuictae leges necessitudinis pectus alioquin procul amentia remotum prodigia ista iusta aestimatione perpendere passae non sunt. itaque, dum illa eleuat, auctoritatem amplissimam et opes priuato fastigio excelsiores omniaque ornamenta, quae ab ineunte adulescentia ad inuidiam usque contraxerat, spatio unius diei confregit. quo constat in delubris deum sua sponte signa conuersa, militarem clamorem strepitumque armorum adeo magnum Antiochiae et Ptolemaide auditum, ut in muros concm Pergami abditis delubri editum, palmam uiridem Trallibus in aede Victoriae sub Caesaris statua inter coagmenta lapidum iustae magnitudinis enatam. quibus apparet caelestium numen et Caesaris gloriae fauisse et Pompei errorem inhibere
Abbreviated transcription (Latin):
inus miram in homĩe¬
in homine parũ conside¬
rato temeritatem tiberu
grachi grauissimi ciuis
tristis exitus et prodigio
enunciatꝰ nec euitatus
consilro facit. Consul em̃

Expanded text:
inus miram in homine parum considerato temeritatem Ti. Gracchi grauissimi ciuis tristis exitus et prodigio denuntiatus nec euitatus consilio facit: consul e
Abbreviated transcription (Latin):
Regem eni aristonicũ cepit
cͣssianeq stragis punitor ex¬
titit tñ interĩ cuiꝰ uita t̾u¬
phauit mors papia lege
dumpnata est nãd palem
illius nichił ad se ꝑtinecia
sabelli iudico petitũ redire
in p̾stinas fedes coegit Ita
marti ꝓpẽne nomen adũ¬
bratũ fls confulatꝰ caligi

Expanded text:
regem enim Aristonicum cepit Crassianaeque stragis punitor extitit, cum interim, cuius uita triumphauit, mors Papia lege damnata est: namque patrem illius, nihil ad se pertinentia Sabelli iudicio petitum redire in pristinas sedes coegerunt. ita M. Perpennae nomen adumbratum, falsus consulatus, caligi
Abbreviated transcription (Latin):
exeumene aristonicu non
iusto mat̾momio s expolice
ephesia cithariste cꝰd̃ filia
genitu qui post mortem
actali uelut prmi regnũ
asiami ĩuasit et cũ multa
scda plia aduersꝰ ciuitates
que metu rõnoꝵ tde sẽ eid
nolebant fecisset sustusd¬
Rex iamdideret᷑ asia lici¬
qui mcc̃tior attalice prede
quam bello cũq eptͤmo ãm
tprẽ mordinata aciẽ plũ
cõmisisset uictus penas ĩ¬
confulte auaricie sanguic
dedit in huiꝰ locũ missũs
qͣ ꝓpenna consul pacnia
congressione aristonicum
superatũ. m pot estatem
suceni redegit / actalicasq
gazas herẽdica ᷤ reipub¬

Expanded text:
ex Eumene Aristonicus, non iusto matrimonio, sed ex paelice Ephesia, citharistae cuiusdam filia, genitus, qui post mortem Attali velut paternum regnum Asiam invasit. Cum multa secunda proelia adversus civitates, quae metu Romanorum tradere se eidem nolebant, fecisset iustusque iam rex videretur, Asia Liciqui intentior Attalicae praedae quam bello, cum extremo anni tempore inordinata acie proelium conseruisset, victus poenas inconsultae avaritiae sanguine dedit. In huius locum missus Perpenna consul prima congressione Aristonicum superatum in potestatem suam redegit Attalicasque gazas, hereditari
Abbreviated transcription (Latin):
uius filiũ faustũ cassius
condiscipłm suũ ĩ sibla
proscpcione pr̃na laudãtem
ip̃mq cum per etatẽ potuis¬
set idem facturũ minitãtẽ
colapho percussit dignam
manũ que pub ͭ ͦ paricidio

Expanded text:
uius filium Faustum C. Cassius condiscipulum suum in schola proscriptionem paternam laudantem ipsumque, cum per aetatem potuisset, idem facturum minitantem colapho percussit. dignam manum, quae publico parricidio
Abbreviated transcription (Latin):
bicti hostis rapere ualuit
puericie defuit nam cũ
in domo liuii drusi auũ¬
culi sui educaretur et ad eũ
tribami plebis latini de ciui¬
tate impetranda cõuenissent
a quito popedio latĩo pnͣce
drusi aut hospite rogatus
ut sõcios apud auĩtulicm
adiuuaret constanti bultu fãc¬
turum se non respondit iter
dem̃ et sẽꝑius interpellatus
in proposito persticit./ Tunc
popedius ni extelsam ediũ
partem leuatũ abiecturum
inde se nisi precibus obcem¬
peraret minatus est. nͨ hac
re. ab intepto mou̾o potuit
Expressa est itaq box illa
hominũ gratulem᷑ nobis
latimi et socn ħc̃ esse tã par¬
nero igitur animo cato tociꝰ
curiẽ grauitatem percepit
perseueranciaq sua latios
iuira nostre cuutatis appre¬
hendere cupientes repulit

Expanded text:
i, spolia rapere ualuit. pueritiae defuit: nam cum in domo M. Drusi auunculi sui educaretur, et ad eum tribunum pl. Latini de ciuitate inpetranda conuenissent, a Q. Poppedio Latii principe, Drusi autem hospite, rogatus ut socios apud auunculum adiuuaret, constanti uultu non facturum se respondit. iterum deinde ac saepius interpellatus in proposito perstitit. tunc Poppedius in excelsam aedium partem leuatum abiecturum inde se, nisi precibus obtemperaret, minatus est: nec hac re ab incepto moueri potuit. expressa est itaque illa uox homini: 'gratulemur nobis, Latini et socii, hunc esse tam parnero ergo animo Cato totius curiae grauitatem percepit perseuerantiaque sua Latinos iura nostrae ciuitatis adprehendere cupientes reppulit
Abbreviated transcription (Latin):
Dem cum salutandi g¬
cia pretextatꝰ ad silla
uenisset et capita pro¬
scriptorim in aclĩ allata
bidisset atrotitate rei com¬
motls pedagogum suum
nonne sarpedone inic̾toga¬
uit q̃ppter nemo ĩueniret᷑
qui tam crudelem tirconĩ
tatem hominib s facultate
deesse ꝙ salus eius magno
presidio milicũ custodiret᷑
respondisset ut ferrũ sibi
daret obsecͣuit affirmando
ꝑfacile se eum inc̾fecturũ
ꝙ in lectulo illius ꝯsidere
soleret pedagogus et amn
catonis cognouit et ꝓpositũ
exorruit Eũq postea ad sil¬
lam excussu semꝑ adduxͭ
Richil hat admirabilius
puer in officiã crudelicatis
deprehensũs bictorem non
extimuit cum maxime cõ¬
sules municipia legiones
equest̾s ordinis maiorẽ pte
truddantẽ ipm marud ipo
loci statuisset ut celerius
allquid de sua fuga ꝙ̃ de
sille nece iogitassẽt

Expanded text:
Idem, cum salutandi gratia praetextatus ad Sullam uenisset et capita proscriptorum in atrium adlata uidisset, atrocitate rei commotus paedagogum suum nomine Sarpedonem interrogauit quapropter nemo inueniretur, qui tam crudelem tyrannum tatem hominibus, sed facultatem deesse, quod salus eius magno praesidio militum custodiretur, respondisset, ut ferrum sibi daret obsecrauit, adfirmando perfacile se eum interfecturum, quod in lecto illius considere soleret. paedagogus et animum Catonis agnouit et propositum exhorruit eumque postea ad Sullam excussum semper adduxit. nihil hoc admirabilius: puer in officina crudelitatis deprehensum uictorem non extimuit tum maxime consules, municipia, legiones, equestris ordinis maiorem partem trucidantem. ipsum Marium illo loci statuisses, celerius aliquid de sua fuga quam de Sullae nece cogitasset
Abbreviated transcription (Latin):
pceptoris epicini sectam secuti pa¬
t̾monii etiã possidendi alendeq sobol
cõmuniene cõuicti codemq momẽto
tpis bltima senectute exticti Tom
sotietatem quis nõ ip̃iꝰ telestis con¬
cordie smu genitam nut̾tam et
finitam paicet

Expanded text:
secuti, patrimonii etiam possidendi habendaeque scholae communione coniuncti eodemque momento temporis ultima senectute extincti. tasocietatem quis non ipsius caelestis Concordiae sinu genitam, nutritam et finitam putet
Abbreviated transcription (Latin):
eciam ampliande religionis
fuit ut feorentissima et opu¬
lentissia cuũtate x pomti¬
pñm filii senatus consulto si

Expanded text:
etiam amplificandae religionis fuit, ut florentissima tum et opulentissima ciuitate decem principum filii senatus consulto si
Abbreviated transcription (Latin):
pro stragulis utatur t̾bq
ẜius comitatus hispama
Regat ⁊ quigentor assũd
sup̃tu transmariũ po¬
iunciam petat eod tibo
tentus none miserabilio es¬
timetur atq ista pacietissie
sicpior tuto colłauit quia llai
qrata frugalitat᷑ cosuetudo
in hoc gnł uite cum sumona
dultedine contmebat

Expanded text:
pro stragulis utatur tribusque seruis comitatus Hispaniam regat et quingentorum assium sumptu transmarinam prouinciam petat, eodem cibo ntentus sit, nonne miserabilis existimetur? atqui ista patientissime superior Cato tolerauit, quia illum grata frugalitatis consuetudo in hoc genere uitae cum summa dulcedine continebat
Abbreviated transcription (Latin):
tem suplicis gͣuitate cõpesãt
N quain ne incideret thima¬
sitheus liparitanor pnceps
consillo sibi pitus atq uni¬
nerse patrie utili puidit
euemplo Excepta namq ĩ fie¬
to a cuub suis piratita eptẽ¬
tibus magni ponderis aurea
crathera quam Romaĩ phicio
apollimi decimarũ nomine di¬
cauerant matato ad eã ꝑcien¬
uendenciũ ezeptam deo misit¬

Expanded text:
temque supplicii grauitate pensat. In quam ne incideret Timasitheus Liparitanorum princeps † consilio sibi aliter atque uniuersae patriae utili prouidit exemplo: excepta namque in freto a ciuibus suis piraticam exercentibus magni ponderis aurea cratera, quam Romani Pythio Apollini decimarum nomine dicauerant, incitato ad eam partienue
Abbreviated transcription (Latin):
Ctellus numidiꝰ ꝓpter
excepit quoq indignã ma¬
gestati et morib suis pro¬
cellam Cumei aiaduerte¬
ret quo tenderent satmm
tribum ꝓlebis funesti c̃nꝰ
quantoq malo rerpublice
nisi hñs ocrẽtur erupturi
essent in exiliũ quum ĩ
legem eius ire maluit po¬
test aliquis hoc bio dici cõ¬
stancior qui ne sma sũa
pelleretur prĩa in qͣ sum
dignitatis gradũ obtine¬
bãt cadere sustiit¬

Expanded text:
autem Numidicus propter excepit quoque indignam maiestate ac moribus suis procellam: cum enim animaduerteret quo tenderent Saturnini tribuni pl. funesti conatus quantoque malo rei publicae, nisi his occurreretur, erupturi essent, in exilium quam in legem eius ire maluit. potest aliquis hoc uiro dici constantior, qui, ne sententia sua pelleretur, patria, in qua summum dignitatis gradum obtinebat, carere susti