comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lescentia. Sciens et uidens in flãmã mitto manũ.
Adducent᷑ suꝑcilia. extendet᷑ brachiũ: iratusq cre¬
mes tumido deseuiet ore. Consurgent proceres. et
ad u̾sus epłam meã turba patricia detonabit: me
inagũ. me seductorẽ clamitans. et int̾ras ultimas
asportandũ. Addant si uolunt & samaritẽ: ut dñi
mei titulũ recognoscam. Certe filiam aparente
ñ diuido. nec dico illud de euãgłio. sine. mortui
sepeliant mortuos suos. Uiuit enĩ qui credit ĩ xp̃o:
et qui millo credit: debet utiq quomͦ ilie ambu¬
lauit. & ipse ambulare. facessat inuidia. quã nõi
xp̃iano maledicorũ sẽꝑ genuinꝰ infigit liuor̾ut dũ
probra metuunt. ad uirtutes ñ ꝓuocent. Exceptis
epłis ignoramꝰ alterutrũ solaq causa pietatisest.
ubi carnis nulla noticia est. Honora patrẽ tuum:
s si te auͦ patre ñ separat. Tandui scito sanguinis
copulã: quã diu ille suũ nouerit creatorẽ. Alio¬

Expanded text:
lescentia! Sciens et videns in flammam mitto manum: lescentia! Sciens et videns in flammam mitto manum: adducentur supercilia, extendetur brachium iratusque Chremes tumido desaduersum epistulam meam turba patricia detonabit me magum, me seductorem clamitans et in terras ultimas asportandum. addant, si uolunt, et Samariten, ut domini mei titulum recognoscam. certe filiam a parente non diuido nec dico illud de euangelio: sine mortui sepeliant mortuos suos. uiuit enim, qui credit in Christo, et, qui in illum credit, debet utique, quomodo ille ambulauit, et ipse ambulare. Facessat inuidia, quam nomini Christiano maledicorum semper genuinus infigit, ut, dum probra metuunt, ad uirtutes non prouocent. exceptis epistulis ignoramus alterutrum, solaque causa pietatis est, ubi carnis nulla notitia est. honora patrem tuum, sed, si te a uero patre non separat. tam diu scito sanguinis copulam, quam diu ille suum nouerit creatorem; alio
Abbreviated transcription (Latin):
uiduitate sernanda.
bsecras litt̾is & supplicit̃ de¬
mͦ uiuere debeas. et uidui¬
tatis coronã illeso pudicicie
nomine conseruare. Gau¬
det animꝰ. exultant uisce¬
ra. gestit affectꝰ hoc te cuꝑe eẽ pꝰ uiri obitũ quod
sc̃e memorie mat̃ tua titana. multo fuit tẽpore
sub marito. Exaudite st̃ preces eiꝰ. et orationes. ĩ
ipsa possed̾at. Habes preterea gen̾i̾s tui grande
priuilegiũ. qd̾ exinde. ac ami llo. uel nulla uł
rara ur̃e familie scribit᷑. scdos nosse concubitus:
ut ñ tam laudanda sis. siuidua ꝑseueres. quam
execranda si idxp̃iana ñ serues. qd̾ ꝑtanta scła
gentiles femine custodiert̃. Taceo de paula et
eustochio. stirpis ur̃e fiorib. ne ꝑ occasionem
exortationis tue. illas laudare uidear. Biesiliãq
preterco. que maritũ suũ. tuũ secuta germanũ.
inbreui spatio tẽꝑa uirtutũ multa cõpleuit:
atq utinã p̃conia feminarũ imitarent᷑ uiri:
& rugosa senectus reddet. qd̾ sponte offert ado¬

Expanded text:
UIDUITATE SERUANDA. Obsecras litteris et suppliciter deomodo uiuere debeas et uiduitatis coronam inlaeso pudicitiae nomine conseruare. gaudet animus, exultant uiscera, gestit affectus hoc te cupere esse post uirum, quod sanctae memoriae mater tua Titiana multo fuit tempore sub marito, exauditae sunt preces et orationes eius. ipsa possederat. Habes praeterea generis tui grande privilegium, quod exinde a Camillo vel nulla vel rara vestrae familiae scribitur secundos nosse concubitus, i ut non tam laudanda sis, si vidua perseveres, quam execranda, si id Christiana non serves, quod per tanta saecula gentiles feminae custodierunt. Taceo de Paula et Eustochio, stirpis vestrae floribus, ne per occasionem exhortationis tuae illas laudare videar, Blesillamque praetereo, quae maritum suum, tuum secuta germanum, in brevi vitae spatio tempora virtutum multa complevit. Atque utinam praeconia feminarum imitarentur viri et rugosa senectus redderet, quod sponte offert adu
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis corde uoluantur. inhis totius diei uerse¬
anima rursus eiugilet. Nuilus labor durus.
Imuiũ tempus longũ uideri debet: quo głoria

Expanded text:
irginis corde volvantur. In his totius diei verseanima rursus evigilet. Etenim nullus labor durus: nullum tempus longum videri debet, quo gloria
Abbreviated transcription (Latin):
& miseranda conditio: o infida inuoluntatib ami¬
corũ scientia presentiũ. ubi nuuia prescientia futu¬
rorũ. S qͥd hoc altĩ acaltero gemendũ putẽ: qnͣ¬
nec ipse quidẽ sibi hõ est notus in posterũ: Nouit em̃.
utcũq uix forte nunc qualis sit: quał aut̃ postea sit
futurus ignorat. Hec porro ñ tantũ scientia. qͣlis qͥsq
sit. uerũ etiam p̃scientia. qualis futurus sit. si ẽ in
sc̃ĩs &e beatis angłis : quomͦ fuerit beatꝰ diabolꝰ aliqñ¬
cũ adhuc angłs bonus e̾e̾t. sciens futurã iniquitatẽ
suã. et sẽpit̾nũ suppliciũ. om̃ino non uideo. De qua
re si tam̃ eam nosse opus est: uellẽ audire qͥd sentias.
Uide qͥd faciant t̾re ac maria. que noscorporaliter
dirimunt. Si hec epła mea quã legis ego ee̾m: ĩã di
ceres mͥ qd̾ quesiui. Nunc uͦ quando rescribes. qñ mit¬
tes. qñ ꝑueniet. qñ accipiam. E tam̃ utinã qñcũq fiat:

Expanded text:
et miseranda condicio! o infida in uoluntatibus amiet miseranda condicio! o infida in uoluntatibus amicorum scientia praesentium, ubi nulla est praescientia futurorum! sed quid hoc altne ipse quidem sibi homo est notus in posterum? nouit enim utcumque — uix forte —, nunc qualis sit; qualis autem postea sit futurus, ignorat. Haec porro non tantum scientia, qualis quisque sit, uerum etiam praescientia, qualis futurus sit, si est in sanctis et beatis angelis, quomodo fuerit diabolus beacum adhuc angelus bonus esset, sciens futuram iniquitatem suam et sempiternum supplicium, omnino non uideo. de qua re, si tamen eam nosse opus est, uellem audire, quid sentias. uide, quid faciant terrae ac maria, quae nos corporaliter dirimunt. si haec epistula mea, quam legis, ego essem, iam mihi diceres, quod quaesiui; nunc uero quando rescribes? quando mittes? quando perueniet? quando accipiam? et tamen utinam quandoque fiat,
Abbreviated transcription (Latin):
uir tantus recessisse cognoscit᷑. In libro etiã quo cunc¬
tos quorũ meminisse potuisti. scriptores eccłiasticos. et
eorũ scripta cõmemorasti. cõmodiꝰ ut arbitror fieret.
cauendi eẽnt. quãquã non nullos etiã pretieris. quod
scire cuꝑem. quo consilio factũ sit. Aut si illud uolu¬
men forte honerare noluisti. ut cõmemoratis hereticis.
ñ adderes. inquib eos catholica dãpnarit auctoritas :
queso negraue sit litt̾atio labori tuo. quo ñ mediocri
cendisti &e adiuusti id qd̾ tibi ꝑhumilitatẽ meã frat̃¬
na caricas indicit. ut si occupationes tue sinunt. om̃i¬
ũ hereticorũ ꝑu̾sa dogiata. qui rectitudinẽ fidi xp̃i¬
ane. usq adhoc tempꝰ. uel ĩprudentia. uel ꝑuicatia
depͣuare conati st̃. uno libello breuit digesta edas. in no¬
titiã eorũ. quib aut ñ uacat ꝓpt̾ alia negotia. aut nõ
ualent ꝓpt̾ alienã linguã. tã multa leg̾e atq cognos¬

Expanded text:
vir tantus recessisse convincitur. In libro etiam, quo cuncvir tantus recessisse convincitur. In libro etiam, quo cunctos, quorum meminisse potuisti, Scriptores Ecclesiasticos, et eorum scripta commemorasti, commodius ut arbitror fieret, cavendi essent: quanquam nonnullos etiam praetermiseris, quod scire cumen forte onerare noluisti, ut commemoratis haereticis non adderes, in quibus eos catholica damnarit auctoritas, quaeso, ne graue sit litterario labori tuo, quo non mediocricendisti et adiuuisti, id quod tibi per humilitatem meam fraterna caritas indicit, ut, si occupationes tuae sinent, omnium haereticorum peruersa dogmata, qui rectitudinem fidei Christianae usque ad hoc tempus uel inpudentia uel peruicacia deprauare conati sunt, uno libello breuiter digesta edas in notitiam eorum, quibus aut non uacat propter alia negotia aut non\', ualent propter alienam linguam tam multa legere atque cognos
Abbreviated transcription (Latin):
in aliqua sui corporis parte mentiri. Scripserã ĩã hĩc
aliquando adte epłam. que non ꝑlata ẽ. qu nec ꝑrerit
cui ꝑferendã tradiderã. Exqua illud mͥ suggestũ est.
cũ ista dictarẽ. qd̾ inbanc quoq pretmitte ñ debui. ut
si alia ẽ sententia tua. eadẽq ẽ melior. timori meo libẽ¬
ter ignoscas. Si eñi alit̾ sentis. uęrũq tusentis. Ham
nisi uerũ sit. melius ẽe non pot̾. Ut ñ dic̃a nulla. certe
ñ magna culpa. ĩs erior ueritatifauet. si recte inqͦ
quã ucritas pot̾ fauere mendatio. De origene aut̃.
qd̾ resctibere dignatus es. iam sciebam. ñ tantũ inec¬
cłiasticis litt̾is. s in o̾ib. recta. et uera. que inuene¬
timus approbare atq laudarẽ. falsa uͦ et pͣua impro¬
bare atq rep̃hendere. S ulluo deprudentia. doc¬
trinaq tua desiaderabam & ad htic desido. ut nota no¬
bis facias ea ipsa eius errata: quib afide ueritatis. ille

Expanded text:
in aliqua sui operis parte mentiri. Scripseram iam hinc in aliqua sui operis parte mentiri. Scripseram iam hinc aliquando ad te epistulam, quae non perlata est, quia nec perrexit, cui perferendam tradideram. ex qua illud mihi suggestum est, cum ista dictarem, quod in hac quoque praetermittere non debui, ut, si alia est sententia tua eademque est melior, timori meo libenter ignoscas. si enim aliter sentis uerumque tu sentis — nam nisi uerum sit, melius esse non potest —, ut non dicam nulla, certe non magna culpa meus error ueritati fauet, oquam veritas potest favere mendacio. » 408 9. De Origene autem quod rescribere dignatus es, jam sciebam non tantum in Ecclesiasticis litteris, sed in omnibus, recta et vera quae invenerimus, approbare atque laudare, falsa vero et prava improbare atque reprehendere. Sed illud de prudentia doctrinaque tua desiderabam, et adhuc desidero, ut nota nobis facias ea ipsa ejus errata, quibus a fide veritatis ille
Abbreviated transcription (Latin):
renda intelligat᷑. ut cuiꝰq infirmitati. tanquã inse
ipso miseratꝰ appareat. Non enĩ et cũ dicẽt. quis infir¬
mat᷑ &e ego non infirmor: infirmitatẽ alt̾ius simulasse
potiꝰ quã doluisse uolebat intelligi. Quare arripe ob¬
secto ingenuam. & uere. xp̃ianã cũ caritate seuerita¬
tẽ ad aliud opus cortigendũ atq emendandũ. et Naa ui¬
u miastmit dicit᷑ cane. Incõparabilit enĩ pulchtior ẽ ue¬
titas xp̃ranorũ: quã helena grecorũ. Proista eñĩ fortius
nt̃i martyres adu̾sus hanc sodomã. quã ꝓilla illi heroes
adu̾sũ troiam dimicauert̃. Neq hoc dico. ut oculos cor¬
ais recipias qͦs absit ut amiseris. s ut adu̾tas. qd̾ cũ habe¬
assanos. & uigiles. nescio qua simulatione au̾itistr: ut
non intendes. que consequant᷑ adu̾sa. sisemel creditum
fuerit. posse honeste. ac pie. scriptorẽ diuinorũ libroꝵ.

Expanded text:
renda intellegatur, ut cuiusque infirmitatem tamquam in se renda intellegatur, ut cuiusque infirmitatem tamquam in se ipso miseratus appareat. non enim et cum diceret: quis infirmatu-r et ego non infirmor?, infirmitatem alterius simulasse potius quam condoluisse uolebat intellegi. Quare arripe, obsecro te, ingenuam et uere Christianam cum caritate seueritatem ad illud opus corrigendum atque emendanduiav, ut dicitur, cane. incomparabiliter enim pulchrior est ueritas Christianorum quam Helena Graecorum. pro ista enim fortius nostri martyres aduersus hanc Sodomam quam pro illa illi heroes aduersus Troiam dimicauerunt. neque hoc ego dico, ut oculos cordis recipias, quos absit ut amiseris, sed ut aduertas, quos cum habeas sanos et uigiles, nescio qua dissimulatione auertisti, ut non intenderes, quae consequantur aduersa, si semel creditum fuerit posse honeste ac pie scriptorem diuinorum librorum
Abbreviated transcription (Latin):
uationes legis si more patrio celebrarent᷑. sic̃ et abipso
celebrata st̃. sine ulla salutis necessitate: ñ sic̃ iudei ce¬
lebrandas putabant. aut facili simulatione. qd̾ inpetto
rep̃hend̾at. Nam si ꝓpterea illa sacram̃ta celebrauit
quia simulauit se iudeũ. ut illos lucrifaceret. cur
etiam ñ sacrificauit cũ gentib .q ethis qui sine lege
erant. tanꝗͣ sine lege factus est. ut cos quoq lucriface̾t:
nisi q et illud fec̃ ut natura uideus &e hoc totũ dix̃ ñ
ut fallacit̾ se finge̾t ẽẽ qd̾ non erat. s ut miscdit̾. eiꝰᷤita sub¬
ueniendũ ẽẽ sentiret. ac si ipse in eodẽ errore labora¬
ret. ñ scilicet mentientis astu. s cõpatientis affectu.
sic̃ eo ipsoloco generalit̾ intulit. factussũ infirmis in¬
firmus. ut infirmos luctifacer̃ẽ. ut sequens conclusio.
onnia o̾ib factus sũ ut om̃s luctisacerẽ. ad hoc refe¬

Expanded text:
uationes legis, si more patrio celebrarentur, sicut ab ipso uationes legis, si more patrio celebrarentur, sicut ab ipso celebratae sunt sine ulla salutis necessitate, sicut Iudaei celebrandas putabant, aut fallaci simulatione, quod in Petro reprehenderat. nam si propterea illa sacramenta celebrauit, quia simulauit se Iudaeum, ut illos lucrifaceret, cur non etiam sacrificauit cum gentibus, quia et his, qui sine lege erant, tamquam sine lege factus est, ut eos quoque lucrifaceret, nisi quia et illud fecit ut natura Iudaeus et hoc totum dixit, non ut fallaciter se fingeret esse, quod non erat, sed ut misericorditer ita subueniendum esse sentiret, ac si ipse in eodem errore laboraret, non scilicet mentientis astu sed conpatientis affectu? sicut eo ipso loco generaliter ihtulit: factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucrifacerem, ut sequens conclusio: omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem, ad hoc refe
Abbreviated transcription (Latin):
ta. et qualia in explicabilia mala consequant᷑. si hoc
concesserimꝰ. Posset aut̃ oportune. minꝰq ꝑiculose
demonstrari. si corã int̾ nos colloquerem᷑. Hoc gͦ iude¬
orũ paulus dimiserat. qd̾ malũ habebant. & in pri¬
mis illud. qd̾ ignorantes dei iustitiã et suã iustitiam
uolentes constituere. iustitie dei ñ sunt subiecti:
Deinde qd̾ post passionẽ. & resurrectionẽ xp̃i. dato.
ac manifestato sac̾mento gr̃e. sccd̃m ordinẽ melanse¬
dech ad huc putabant uet̾a sactam̃ta. ñ exconsuetudine
sollemnitatis. s ex necessitate salutis ẽẽ celebranda. que
tam̃ siñquã fuissent necessatia. infructuose atq inantt̃
ꝓ eis machabei martyres fierent: postremo illud qd p̃di¬
catores gr̃e xp̃ianos. uidei tanꝙͣ. hostes legis ꝑsequebant᷑.
hos atq huiꝰ cemodi errores. et uitia dic̃ se cãnare. &e¬
ut stercora se arbitratũ. ut. xp̃m luctifaceret: ñ obser¬

Expanded text:
ta et quam inexplicabilia mala consequantur, si hoc ta et quam inexplicabilia mala consequantur, si hoc concesserimus; posset autem oportune minusque periculose demonstrari, si coram inter nos conloqueremur. Hoc ergo Iudaeorum Paulus dimiserat, quod malum habebant, et in primis illud, quod ignorantes dei iustitiam et suam iustitiam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti; deinde, quod post passionem et resurrectionem Christi dato ac manifestato sacramento gratiae secundum ordinem Melchisedech adhuc putabant uetera sacramenta non ex consuetudine sollemnitatis sed ex necessitate salutis esse celebranda, quae tamen si numquam fuissent necessaria, infructuose atque inaniter pro eis Machabaei martyres fierent; postremo illud, quod praedicatores gratiae Christianos Iudaei tamquam hostes legis persequebantur. hos atque huius modi errores et uitia dicit se damna et stercora arbitratum, ut Christum lucrifaceret, non obser
Abbreviated transcription (Latin):
iħm salus ipsa. que illis sacͣmentis significabat᷑ ad ue¬
nerat: idõq gentib qd̃ insuetos ad fide reuocarent.
noneregͣui ce ñ necessatio nullomͦ imponenda esse
censebat. Qua propt̾ ñ id̾o petrũ emendauit. qd̾ pat̾¬
nas traditiones obseruaret. qd̾ si facere uellet. nec men¬
dacit nec in congrue facẽt. quãuis enĩ iam suꝑflua. ta¬
men solita ñ nocerent:. s qm̃ gentes cogebat iudaitare.
qd̾ nullomͦ posset. nisi ea sic ageret. tanquã ad huc cci¬
am post dñi adtientũ necessaria saluti forent: qd̾ uche
ment̾ ꝑapłatũ pauli ueritas disuasit. Nec apłs pettus
hoc ignorabat: s id faciebat timens eos qui ex circuncisi¬
one erant. Ita et ipse uere correctus ẽ. et paulus uera
narrauit. ne inscã scriptuta. que ad fidẽ posteris edita
ẽ ad missa auctoritate mendatii. tota dubia nutet et
fluctuet. Nonenĩ pot̾. aut oportet litti̾s explicari. quã¬

Expanded text:
r dominum Iesum salus ipsa, quae illis sacramentis significabatur, aduer dominum Iesum salus ipsa, quae illis sacramentis significabatur, aduenerat. ideoque gentibus, quod insuetos a fide reuocarent onere graui et non necessario, nullo modo inponenda esse censebat. Quapropter non ideo Petrum emendauit, quod paternas traditiones obseruaret — quod si facere uellet, nec mendaciter nec incongrue faceret; quamuis enim iam superflua, tamen solita non nocerent —, sed quoniam gente cogebat iudaizare, quod nullo modo posset, nisi ea sic ageret, tamquam adhuc etiam post domini aduentum necessaria saluti forent; quod uehementer per apostolatum Pauli ueritas dissuasit. nec apostolus Petrus hoc ignorabat, sed id faciebat timens eos, qui ex circumcisione erant. ita et ipse uere correctus est et Paulus uera narrauit, ne sancta scriptura, quae ad fidem posteris edita est, admissa auctoritate mendacii tota dubia nutet et fluctuet. non enim potest aut oportet litteris explicari, quan
Abbreviated transcription (Latin):
regule concedit᷑ locus. Non opus est hãc causam multis
u̾bis agere: presertim apud te. cui sapient̾ ꝓuidenti.
dictũ sat ẽ. Neqͣquã uͦ marrogauerim. ut ingeniũ tu¬
um diumo dono aureũ. meis obolis ditare contendam:
nec c̃ quisꝗͣ magis te idoneus qui opus illud emendet.
Neq enĩ ame docendꝰ es. quomodo intelligat᷑. qd̾ idem
dicit. factus sũ iudeis tanꝗͣ. uideus. ut iudeos lucrifa¬
cerẽ: & cetera que ibi dicunt᷑ cõpassione miscdie. ñ si¬
mulatione fillatie. fit enĩ tanꝗͣ. egrotus qui ministrat
egroto: ñ cũ se febres habere mentitur. s cũ animo cõ¬
dolentis cogitat. quẽadmodũ sibi seruire uelit. supse
egrotaret. Nam utiq uideus erat xp̃ianus factus. ñ iu
deorũ sacram̃ta relinquerat. que conuenient̾ ille
popłł. et legitime. tẽpore quo oportebat acceperat: id̾oq
gẽ acceperant custodire. etiã cũ inxp̃o credidissent.

Expanded text:
regulae conceditur locus. non opus est hanc causam multis regulae conceditur locus. non opus est hanc causam multis uerbis agere praesertim apud te, cui sapienter prouidenti dictum sat est. nequaquam uero mihi adrogauerim, ut ingenium tuum diuino dono aureum meis obolis ditare contendam, nec est quisquam te magis idoneus, qui opus illud emendet. Neque enim a me docendus es, quomodo intellegatur, quod idem dicit: factus sumludaeistamquamludaeus, ut Iudaeos lucrifacerem, et cetera, quae ibi dicuntur conpassione mismulatione fallaci. fit enim tamquam aegrotus, qui ministrat aegroto, non cum se febres habere mentitur, sed cum animo condolentis cogitat, quem ad modum sibi seruiri uellet, si ipse aegrotaret. nam utique ludaeus erat, Christianus audaeorum sacramenta reliquerat, quae conuenienter ille populus et legitime tempore, quo oportebat, acceperat. ideoque gem acceperant, custodire, etiam cum in Christo credidissent,
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc uacuũ erit. atq auidũ sensuũ tuorũ. Ita fi¬
et. ut ego etiam tunc egentior sim: ille copiosior.
Sane idẽ fr̃ aliqͣ scripta nr̃a fert secũ: quib legen¬
dis. si dignationẽ adhibueris: ẽtiã sincerã frat̾namq
scueritatẽ adhibeas queso. Non enĩ alit̾ intelligo.
qd̾ scriptũ est em̃dabit me iustus inmiscdia. et argu¬
et me. oleũ aut̃ peccatoris ñ impinguet caput me¬
ũ. msi ꝙ plus amat᷑ obriugator sanans. quã aoula¬
tor ungens caput. Ego aut̃ difficislime bonus iuder
lego qd scripserĩ: s aut timidior recto aut cupidi¬
or: uideo etiã int̾dũ uitia mea. s ea malo audire a seni¬
orib. necũ me recte fortasse rep̃hendo. et rursũ michi
blandiar. et meticulosã mͥ uidear in me potius quam
iustã tulisse sententiam.

Expanded text:
adhuc vacuum erit, atque avidum sensuum tuorum. Ita fiadhuc vacuum erit, atque avidum sensuum tuorum. Ita fiet, ut et ego etiam tunc egentior sim, ille copiosior. Sane idem frater aliqua scripta nostra fert secum, quibus legendis, si dignationem adhibueris, etiam sinceram fraternamque severitatem adhibeas, quaeso. Non enim aliter intelligo quod scriptum est » : Emendabit me justus in misericordia, et arguet me: oleum autem peccatoris non impinguet caput meum ; nisi quia magis amat objurgator sanans, quam adulator ungens caput. EGO AUTEM difficillime bonus judex lego quod scripserim; sed aut timidior recto, aut cupidior. Video etiam interdum vitia mea; sed ea malo audire a melioribus: ne cum me recte fortasse reprehendero, rursus mihi blandiar: et meticulosam mihi videar in me potius, quam justam tulisse sententiam.
Abbreviated transcription (Latin):
caris. Rursũ dico qd̾ sentio. Prouocas senẽ: tacentem
stumiias ĩidetis iactare doctrinã. son ẽ aut̃ etatis mee
putare maliuolũ erga me eũ. cui magiꝰ fauorẽ debeo.

Expanded text:
caris. Rursum dico quod sentio, provocas senem, tacentem caris. Rursum dico quod sentio, provocas senem, tacentem stimulas, videris jactare doctrinam. Non est autem aetatis meae putari malevolum erga eum, cui magis favorem debeo.
Abbreviated transcription (Latin):
incẽ. uel detractorib nr̃is. tribuere materiã contendendi:
Hec scribo. quia te pure. & xp̃iane diligere cupio: nec
quicquã inmea mente retinere. qd̃ distet alabiis. Non
enĩ conuenit. ut ab adolescentia usq ad hanc etatẽ. in
monasteriolo cũ scĩs ft̾ib labore desudans. aliqͥd contͣ
ep̃m cõmunionis mee sctibete audeam: et eũ epm̃ quẽ
ante cepi amare ꝗͣ nosse. qͥ me pꝰ adamicitias ꝓuoca¬
it. quẽ pꝰ me mnoruente inscͥptutrarũ eruditiõe letatꝰ su.
peo desiñe Nagitare rescͥptũ ad ea q̃ ñ rescͥpsisti: aut si tuus ẽ in¬
genue ꝯfitere. ut si in defensiõe mi aliqͣ scͥpsero. tnte culpasit qͥ
prouocasti. ñ in me qui respondere cõpulsus sũ. Addis
preterea te paratũ eͥẽ. ut siqͥd me intuis scriptis moutt.
aut corrigere uoluero frat̾ne accipias: et ñ solũ meam
inte beniuolentiã gauisurũ s ut hoc ipsũ faciam dep̃¬

Expanded text:
vicem vel detractoribus nostris tribuere materiam contendendi; vicem vel detractoribus nostris tribuere materiam contendendi; haec squidquam in mea mente retinere quod distet a labiis. Non enim convenit ut ab adolescentia usque ad hanc aetatem, in monasteriolo cum sanctis fratribus labore desudans, aliquid contra episcopum communionis meae scribere audeam, et eum episcopum quem ante coepi amare quam nosse, qui me prior ad amicitiam provocavit, quem post me orientem in Scriptet desine flagitare rescriptum ad ea quae non scripsisti: aut si tuus est, ingenue confitere; ut si in defensionem mei aliqua scripsero, in te culpa sit qui provocasti, non in me, qui respondere compulsus sum. 5. Addis praeterea te paratum esse, ut si quid me in tuis scriptis moverit, et corrigere voluero, fraterne accipias, et non solum mea in te benevolentia gavisurum; sed ut hoc ipsum faciam, depre
Abbreviated transcription (Latin):
rim. ĩa fugit. Et ut magis descripturis scĩs loquar: bec¬
⁊ellai galaditides. dauid regis beneficia. om̃sq delitias
iuueni delegans filio. ostendit senectutẽ hec ãppet̾e¬
ñ debere. nec oblata susciꝑe. Qd̃ aut̃ iuras. ie adu̾sũ
me librũ ñ scripsisse. neq romã misisse. quẽ ñ sctipse¬
ris. s si forte aliqua intuis scriptis re ꝑiant᷑. que amco
sensu discrepent. ñ mea te lesũ. s ate scriptũ. qd̾ tͥ recte
uidebat᷑. q̃ueso ut me patient̃ audias. Non scripsistili
lata st̃ : Cur ht̃ italia. qd̾ tu ñ scripsisti: Qua ratiõe poscis.
ut rescribã adea. que scripsisse te denegas. Nec tam he¬
bessũ. ut si liu̾sa senseris. me lesũ putẽ s si mea cõmintis
dicta rep̃hendas. et rationẽ scriptorũ expectas. & que scͥp¬
mͥ reddas: in hoc ledit᷑ amicitia. in hoc necessitudinis iura
iuolant᷑. sic uideainur certare puerilit. et fautorib in¬

Expanded text:
rim Jam fugit ipsa. Et ut magis de Scripturis sanctis loquar, Berrim Jam fugit ipsa. Et ut magis de Scripturis sanctis loquar, Berzellai ille Galaadites, regis David beneficia, omnesque delicias juveni delegans filio , ostendit senectutem haec nec appetere debere, nec oblata suscipere. 4. Quod autem juras te adversum me librum nec scripsisse, neque Romam misisse, quem non scripseris; sed si forte aliqua in tuis scriptis reperiantur, quae a meo sensu discrepent, non me a te laesum, sed a te scriptum, quod tibi rectum videbatur; quaeso ut me patienter audias. Non scripsisti lilata sunt? Cur habet Italia quod tu non scripsisti? Qua ratione poscis, ut rescribam ad ea quae scripsisse te denegas? Non tam hebes sum, ut si diversa senseris, me a te laesum putem. Sed si mea cominus dicta reprehendas, et rationem scriptorum expetas, et quae scripmihi reddas, in hoc laeditur amicitia, in hoc necessitudinis jura violantur. Ne videamur certare pueriliter, et fautoribus in
Abbreviated transcription (Latin):
amicũ lederes. & alt̾ius malitiã inmeã u̾teres con¬
tumeliã: Igit᷑ ut ante iamscripsi aut mite eandẽ
epłam tua subscriptã manu: aut senẽ laticantem
incellula lacessere desine. Sin aut̃ tuã uis. uel ex¬
ercere uel ostendere doctrinã: quere iuiuenes et di¬
sertos et nobiles. quorũ rome dicunt᷑ ee quã pluti¬
mi: qui possint et audeant tecũ congredi. et in dis¬
putatione scãrũ scripturarũ iugũ cũ ep̃o ducere. Ẽgo
quondã miles. nc̃ ueteranus. & tuas et aliorũ laudare
debeo uictorias. ñ ipse rursus effeto corpore dimicare:
ne me frequent̾ ad scribendũ impuieris. illiꝰ recorder hys¬
torie. qd̾ hannibalẽ iuuenilit̾ exultantẽ. qͥntus maxi¬
mus patientia sua fregerit. Omĩa feit etas. animũ qͦq.
Sepe et enĩ longos cantando. puerũ memini me con¬
dere soles. nunc oblita mͥ tot carmina. uex quoq me¬

Expanded text:
amicum laederes, et alterius malitiam in meam verteres conamicum laederes, et alterius malitiam in meam verteres contumeliam? Igitur ut ante jam scripsi, aut mitte eamdem epistolam, tua subscriptam manu, aut senem latitantem in cellula lacessere desine. Sin autem tuam vis vel exercere, vel ostentare doctrinam, quaere juvenes et disertos et nobiles, quorum Romae dicuntur esse quamplurimi, qui possint et audeant tecum congredi, et in disputatione sanctarum Scripturarum, jugum cum Episcopo ducere. Ego quondam miles, nunc veteranus et tuas et aliorum debeo laudare victorias, non ipse rursus effoeto corpore dimicare; ne si me frequenter ad rescribendum impuleris, illius recorder historiae, quod Hannibalem juveniliter exsultantem, Q. Maximus patientia sua fregerit. Omnia fert aetas, animum quoque: saepe ego longos Cantando puerum memini me condere soles. Nunc oblita mihi tot carmina: vox quoque Moe
Abbreviated transcription (Latin):
Nonnulli familiates mei. & uasa xp̃i. quorũ hieroso¬
limis. et inscĩs locis ꝑmagna copia ẽ. suggerebant ñ sim¬
plicianimo ate factũ. s laudẽ atq rumusculos. et glo¬
riã ppłi requirentẽ ut de nobis cresceres. ut multi cog¬
noscerent te ꝓuocare me timere. te scribere ut doc¬
tũ. metacere ut imꝑitũ: & tandẽ reppisse. qui garru¬
litati mee modũ imponeret. Ego aut̃. ut simpliciter
fatear dignationi tue. pͥmũ idcirco respondẽ nolui:
quia tuam liquido epłam ñ credebã: nec ut uulgi
de quib dã prou̾biũ est. linitũ melle gladiũ. Dem¬
de ulud cauebã. ne ep̃o cõmunionignis mee. uide
rer ꝓquacit̾ respondere: & aliqua in rep̃hendentis
epła reprehenderẽ. presertĩ cũ quedã in uia bereti¬
ca iudicarẽ. Ad extremũ ne tus iure ex postulares
cẽ diceres. Quid eñi epłam meã uideras. & note tͥ ma¬
nus insubscriptione signa dep̃hend̾as. ut tã facile

Expanded text:
nonnulli familiares mei et uasa Christi, quorum Hierosononnulli familiares mei et uasa Christi, quorum Hierosolymis et in sanctis locis permagna copia est, suggerebant non simplici a te animo factum sed laudem atque rumusculos et gloriolam populi requirente, ut de nobis cresceres, ut multi cognoscerent te prouocare, me timere, te scribere ut doctum, me tacere ut inperitum et tandem repperisse, qui garrulitati meae modum inponeret. ego autem, ut simpliciter fatear, dignationi tuae primum idcirco respondere nolui, quia tuam liquido epistulam non credebam nec, ut uulgi de quibusdam prouerbium est, litum melle gladium; deinde illud cauebam, ne episcopo communionis meae uiderer procaciter respondere et aliqua in reprehendentis epistula reprehendere, praesertim cum quaedam in illa heretica iudicarem; ad extremum, ne tu iure expostulares et diceres: \'quid enim? epistulam meam uideras et notae tibi manus in subscript
Abbreviated transcription (Latin):
omino uere scõ et beatissimo
pape augustino.hieronimꝰ.
Crebras ad me epłas dirigis:
et sepe cõpellis. ut respondeã
cuidã epłe tue. cuiꝰ ad me.
ut ante iam sctipsi ꝑfrcm sisinniũ diaconũ exempla¬
ria ꝑuenert̃ absq stibscriptione tua: & que pͥmũ per
frem ꝓfuturũ. scdo ꝑ quendã aliũ te misisse signifi¬
cas & interim profuturũ retractũ deitinere. & epm̃
constitutũ ueloci morte subtractũ. illũ cuiꝰ nom̃ reci¬
ces maris timuisse disctimina. et nauigitionis mutas¬
se consiliũ. Que cũ ita sint: satis mirari nequeo. quomͦ
ipsa epła et rome. & initalia haberi aplerisq dicat᷑.
&e ad me solũ non ꝑuenerit cui soli missa ẽ: presertim
cũ idẽ fr̃sistmꝰ. int̾ ceteros tractatus tuos apxerit. eã
se ñ inaffrica. ñ apud te s ininsula adrie ante hoc fer¬
me quinguenniũ repꝑisse. De amicitia omĩs tollenda
suspitio c̃. ce sic cũ amico quasi cũ alteroc̾e loquendũ.

Expanded text:
OMINO VERE SANCTO ET BEATISSIMO PAPAE AUGUSTINO HIERONVMUS. Crebras ad me epistulas dirigis et saepe compellis, ut respondeam cuidam epistulae tuae, cuius ad me, ut ante iam scripsi, per Sisinnium diaconum exemplaria peruenerunt absque subscriptione tua et quae primum per fratrem Profuturum, secundo per quendam alium te misisse significas; et interim Profuturum retractum de itinere et episcopum constitutum ueloci morte subtractum, illum, cuius nomen retices, maris timuisse discrimina et nauigationis mutasse consilium. quae cum ita sint, satis mirari nequeo, quo modo ipsa epistula et Romae et in Italia haberi a plerisque dicatur et ad me solum non peruenerit, cui soli missa est, praesertim cum idem frater Sisinnius inter ceteros tractatus tuos dixerit eam se non in Africa, non apud te, sed in insula Hadriae ante hoc ferme quinquennium repperisse. De amicitia omnis tollenda suspicio est et sic cum amico quasi cum altero se loquendum.
Abbreviated transcription (Latin):
et merito uenerando fr̃i. et consacer doti
p̃sidio. augustinꝰ in dño
salutẽ. Sic̃ p̃sens rogaui sinceritatem
scõ fr̃i et cõprb̾o nr̃o hicronimo mitt̾e ñ gͣueris. Ut autẽ¬
nouit karitas tua. quẽ admodũ etiã tu illi. ꝓmea causa
scͥb̃e debeas: misi exẽplaria litt̾arũ. et mearũ ad ipsũ. et
ad me ipsiꝰ. Qb lectis: ꝓtua sca prudentia facile uidebis.
&e modũ meũ quẽ seruandũ putaui. et motũ eiꝰ quẽ ñ frus¬
petã ut ignoscat. si meã culpã ipse cognouero. Epła au¬

Expanded text:
et merito uenerando fratri et consacerdoti Praesidio Augustinus in domino salutem. Sicut praesens rogaui sinceritatemo nostro Hieronymo mittere non graueris. ut auterit caritas tua, quem ad modum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum et ad me ipsius. quibus lectis pro tua sancta prudentia facile uidebis et modum meum, quem seruandum putaui, et motum eius, quem non fruspetam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognouero. CXII. A
Abbreviated transcription (Latin):
tati tue frẽm ꝓfuturũ. quẽ nr̃is conatib. deinde
ad iutorio tuo tiere ꝓfaturũ sꝑamꝰ. nͥ forte qd̾ talis ẽ.
ut ipse tibi ꝑcũ fiã cõmendatior. quã ille ꝑ me. Hacte¬
mis fortasse scribere debuerã. si e̾c uellẽ epłatũ sollẽpni¬
ũ more contentꝰ. s scatet animꝰ in loquelas cõmunicandaᷤᷤ
nobis multas utilitates & uiatica quedã demonstrati a se
itineris. etiã ꝑ tuã caritatẽ ñ mediocrit̾ ministrare dig¬
nat᷑. Petimꝰ gͦ & nobiscũ petit oĩs affricanarũ ȩccłiatũ¬

Expanded text:
tati tuae fratrem Profuturum, quem nostris conatibus, deinde tati tuae fratrem Profuturum, quem nostris conatibus, deinde adiutorio tuo uere profuturum speramus; nisi forte, quod talis est, ut ipse tibi per eum fiam commendatior, quam ille per me. hactenus fortasse scribere debuerim, si esse uellem epistularum sollemnium more contentus; sed scatet animus in loquelas communicandas  nostro, qui nobis multas utilitates et uiatica quaedam demonstrati a se itineris etiam per tuam caritatem non mediocriter ministrare dignatur. Petimus ergo et nobiscum petit omnis Africanaru
Abbreviated transcription (Latin):
sincerissimo caritatis obsequẽ¬
ao. atq amplectendo fr̃i. et com¬
prb̃o hieronimo. augustinus.
Nũ quã eque quisquã tã facile
citilibet innotuit. quã mͥ tuoꝵ
indnõ studiorũ quieta letitia. & uera exercitatio indo¬
mino lib̾alis. Quã quã gͦ ꝑcupiam om̃ino te nosse. tam̃
eriguũ quiddã tui minus habeo. p̃sentiã uidelicet
corporis. quã ipsã etiã postea. quã te beatissimꝰ nc̃ ep̃s.¬
tunc uͦ iam ep̃atu dignus fr̃ alipiꝰ uidit. remeansq
a me uisus ẽ. negare ñ possũ magna exparte mͥ ẽe re¬
latu eiꝰ imptessã: & ante reditũ cũ te ille ibi uidebat.
ego uidebam. s oculis eius. Non enĩ animo me atq
illũ. s corpore duos qui nouerit dixerit: concordia dũ¬
taxat ce familiaritate fidissima. ñ meritis quib ille
antecellit. Quia gͦ me pͥmitꝰ cõmunione sp̃s. quo in
unũ nitimꝰ. deinde illiꝰ ex ore iam diligis: neqͣquã
impudent̾ qͣsi aliquis ignotus. cõmendo germani¬

Expanded text:
incerissimae caritatis obsequendo atque amplectendo fratri et Compresbytero HIERONYMO AUGUSTINUS. 1. « Nunquam aeque quisquam tam facile cuilibet innotuit, quam mihi tuorum 301 in Domino studiorum quieta laetitia, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse, tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam postea quam te beatissimus nunc Episnsque a me uisus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu eius inpressam et ante reditum, cum te ille ibi uidebat, ego uidebam, sed oculis eius. non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui nouerit, dixerit, concordia dumtaxat et familiaritate fidissima, non meritis, quibus ille antecellit. quia ergo me primitus communione spiritus, quo in unum nitimur, deinde illius ex ore iam diligis, nequaquam inpudenter quasi aliquis ignotus commendo germani
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑: Et hoc adico ñ qd inoꝑib tuis q̃dã rep̃hendẽda ĩã cen¬
inpsalmos. Qd̃ si uellẽ discutere. ñ dicã ame. qui nichil
sũ. s aueterũ grecorũ docerẽ intpretationib discrepa¬
re. Ualemͥ amice uarissime. etate fili. dignitate parenᷤ :
&e hoc ame rogatus obserua. ut qͥcquid mͥ scripseris. ad
me pͥmũ facias ꝑuenire. Augustini ad heroninũ¬

Expanded text:
et hoc dico, non quod in operibus tuis quaedam reprehendenda iam cenosdam commentariolos in psalmos, quos si uellem discutere, non dicam a me, qui nihil sum, sed a ueterum Graecorum docerem interpretationibus discrepare. uale, mi amice carissime, aetate fili, dignitate parens, et hoc a me rogatus obserua, ut, quicquid mihi  scripseris, ad me primum facias peruenire. 1 CVI. AD SUNN
Abbreviated transcription (Latin):
noueramus quondam iħm scđ̾m carnem: sed niłnc iam
uidebimꝰ eũ sicuti ẽ. Qd reuelatũ sͥ. ⁊ scĩs ꝑspm̃ c̾e testat᷑: ñ
statĩ sequit᷑. ut ipse ali is reuelaret. Auoqum audiuit et ĩ
paradiso uerba inesfabilia. que aliis narrare ñ poterat:
aut si naxrauitꝰ nequaquam. nequaquam ineffabiliast̃.

Expanded text:
noueramus quondam Iesum secundum carnem, sed nunc iam noueramus quondam Iesum secundum carnem, sed nunc iam debimus eum, sicuti estatim sequitur, ut ipse aliis reuelarit. alioquin audiuit et in paradiso uerba ineffabilia, quae aliis narrare non poterat; aut si narrauit, nequaquam ineffabilia
Abbreviated transcription (Latin):
¶¶Nagnis nos prouocas questionib
Net torpens otio ingenium dum
interrogas doces. Prima tua scis¬
tatio fuit. que sint illa que nec
oculus uidit. nec auris audiuit.
nec incorhominis ascenderunt.
que preparauit deus his qui di¬
ligunt cum. & quõmodo rursum idem apłs inferat. no¬
bis autem reuelauit ds per sp̃m scm̃: et si reuelatum est
apostolao intelligere debeinis. quod & ille aliis reue¬
larit. Ad que breuis responsio est: ñ debere nos quere¬
re. quid sit alud quod nec oculus uidit. nec auris au¬
diuit. nec incorhominis ascendit. Si enim ignoratur:
quomodo sciri potest: Quod promittitur infuturo:
ñ ceruitur in presenti. Spes enim que uidetur. ñ est
spes: sed iam certa possessio. Quomodo si uelit quispi¬
am dicere. ostende michi quod inuisibile est. loquere
quod audiri ñ potest: expone quod cogitatio ñ compre¬
hendit humana. Ergo hoc sensu. apostolus dixisse cre¬
dendus est. quod carnalibus oculis. & attre carnali. et

Expanded text:
Magnis nos prouocas quaestionibus et torpens otio ingenium, dum interrogas, doces. prima tua sciscitatio fuit, quae sint illa, quae.nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparauit deus his, qui diligunt eum, et quomodo rursum idem apostolus inferat: nobis autem reuelauit deus per spiritum suum et, sireuelatum est apostolo, intellegere debeamus, quomodo et ille aliis reuelant. ad quae breuis responsio est: non debere nos quaerere, quid sit illud, quod nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascendit. si enim ignoratur, quomodo sciri potest? quod promittitur in futuro, non cernitur in praesenti. spes enim, quae uidetur, non est spes, sed iam certa possessio, quomodo si uelit quispiam dicere: \'ostende mihi, quod inuisibile est; loquere, quod audiri non potest; expone, quod cogitatio non conprehendit humana! ergo hoc sensu apostolus dixisse credendus est, quod carnalibus oculis et aure carnali et c
Abbreviated transcription (Latin):
ecunda questio fuit inqua. scsa questio
dicis legissete per transitum inopusculis
ni ce mali. Non memini me hoc aliquando dixisse: et
si dixissem: ñ essem inerrore ꝑtinax. Quantum aut̾ẽ
dictanti subito occurrȩt. in secundo uolumine cont᷑
iominanum super hoc capitulo disputasse me noui:
et ñ solum super hoc sed et de eo qd̾ in eandem questio¬
nem cadit: ubi pisces mali abonis piscibus separantur.

Expanded text:
ecunda Quaestio fuit, in qua dicis legisse te per ransitum in Opusculis ni et mali. Non memini me hoc aliquando dixisse, et si dixissem, non essem in errore pertinax. Quantum autem dictanti subito occurrit, in secundo volumine contra Jovinianum super hoc capitulo disputasse me novi, et non solum super hoc, sed et de eo quod in eamdem quaestionem cadit, ubi pisces mali a bonis piscibus separabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
mus exemplũ. Proquib cũ mat̾ mota pietatis affec¬
tu nimis grandia postulasset: reliqui decẽ discipłi
indignati fr̃. E iħc ad uocans eos dixit. Scitis quia
principes gentiũ dñant᷑ eorũ: et qui maiores st̃ poteᷤ¬
tatẽ exercent ineis : Non ita erit int̾ uos: s qͥc̃q uolue

Expanded text:
mus exemplum, pro quibus cum mater mota pietatis affecmus exemplum, pro quibus cum mater mota pietatis affectu nimis grandia postulasset, reliqui decem discipuli indignati sunt. et Iesus aduocans eos dixit: scitis, quia principes gentium dominantur eorum et, qui maiores sunt, potestatem exercent in eis. non ita erit inter uos, sed quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia. ñ est deo collata iustitia. Deniq paulus qui
dixerat. qͦtquot gͦ ꝑfecti hoc sapimꝰ. inalio loco confitet᷑
et clamitat. Oprofundũ diuitiatũ sapientie &e scientie
dĩ. quã inscrutabilia sc̃ iuditia eius. et inuestigabiles
uie eius. & alibi. Ex parte cognoscimus. et ex parte ꝓ¬
pħamuf. Et nunc ꝑspeculũ uidemus in enigiate.
& ad romanos. Miser ego homo:. quis me lib̾abit de
corpore mortis huius:  Ex quib om̃ib edocem̃. dei so¬
lus ꝑfectã ẽe iustitiã. qui sose suũ oriri facit super
iustos et iniustos. dat pluuiam serotinã & matu
tinã. merentib parit̾ et ñ merentib. qui de uicis
angulis. & plateis inuitat ad nuptias: deuitꝰ quos¬
dã iam qͣsi securos expellit foras. ⁊ ouẽ que ad exẽplũ
do laborauerat. Ut aũt doceam̃ ĩ scõs qͦq cad̾e posse in¬
uidiam : soli dõ put̃a cdem̃tiã dseliqͥ: filioꝵ ⁊ cbedei consid̾e¬

Expanded text:
iustitia hon est, deo conlata, iustitia. denique Paulus, qui iustitia hon est, deo conlata, iustitia. denique Paulus, qui dixerat: quotquot ergo perfecti, hoc sapimus, in alio loco confitetur et clamitat: o profundum diuitiarum sapientiae et scientiae dei, quam inscrutabilia iudicia eius et inuestigabiles uiae eius! et alibi: ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus, et: nunc per speculum uidemus in aenigmate, et ad Romanos: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? ex quibus omnibus edocemur dei solius perfectam esse iustitiam, qui.solem suum oriri facit super iustos et initinam, merentibus pariter et non merentibus; qui de vicis, angulis, et plateis invitat ad nuptias, et deintus quosdam jam quasi securos expellit foras: et ovem, quae ad exemplum do laborauerat. Ut autem doceamur in sanctos quoque cadere posse inuidiam et soli deo puram clementiam derelinqui, filiorum Zebedei considere
Abbreviated transcription (Latin):
pose ꝑ penitentiã. qui fueramus mortui ꝑ delicta.
Et hic quidẽ ipse filius reu̾titur. insuꝑiorib uero
inoue scilicet & indragma. qd errarat affert̃. et qd̃
ꝑierat inuenit᷑. et simili tres parabole fine claudũ¬
tur. dũ inista ponit᷑ ꝑierat &e inuentus ẽ: ut intelli¬
gamus diu̾sis similitudinib. de eadẽ peccatorum
neralit̾ &e peccatore. parabola ista possit intelligi.
Et decet̾is quin iusto conueniant. ñ ambigit᷑. Iilud¬
gͥ est inquo legenti scrupulus cõmouet᷑ . cur iustus
saluti peccatoris inuideat. et intantũ iracundia re
domꝰ iocunditate suꝑet᷑. Ad qd̾ breuit᷑ respondebi¬
mus. omnẽ istiꝰ iustitiã ad di cõpatationẽ ñ e̾e iusti¬
tiam. Quomͦ enĩ ex peccatis ustiticiã iherłm sodo¬
ma iustificat᷑. ñ quo ipsa sit iusta. s quo maioribus
delictis fiant minora delicta. ita et hominũ uniu̾sa

Expanded text:
posse per paenitentiam, qui fueramus mortui per delicta. posse per paenitentiam, qui fueramus mortui per delicta. et hic quidem ipse filius reuertitur; in superioribus uero, in oue scilicet et in dragma, quod errarat, adfertur et, quod perierat, inuenitur. et simili tres parabolae fine clauduntur, dum et in ista ponitur: perierat et inuentus est, ut intellegamus diuersis similitudinibus de eadem peccatorum sancto generaliter et peccatore parabola ista possit intellegi. et de ceteris quin iusto conueniant, non ambigitur; illud est, in quo legenti scrupulus commouetur, cur iustus saluti peccatoris inuideat et in tantum iracundia repdomus iocunditate superetur. ad quod breuiter respondebimus omnem mundi istius iustitiam ad dei conparationem non esse iustitiam. quomodo enim ex peccatis Hierusalem Sodoma iustificatur, non quo ipsa sit iusta, sed quo maioribus delictis fiant minora delicta iustitia, ita et hominum uniuersa
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iͥ s torquent᷑ inuidia. et nolunt fr̃e ñ pereunte.
saluari. Ipse aut̃ dicit illi. fili. tu mecũ es semꝑ: et
omia mea tua st̃. filiũ uocat. licet intͣre nolentẽ.
Quomͦ aut̃ cdĩ om̃ia. iudeorũ st̃. Hunqͥd angłi. thro
ni.dñationes cet̾eq uirtutes :  Omĩa gͦ intelligamus.
iegẽ. ꝓpħas. eloquia diuina. Hec ei dedit. ut inlege
euis meditaret᷑ dic ac nocte: scđ̾m illũ canonẽ quẽ sepe
exposuimꝰ scripturarũ. omĩa non ad totũ referenda
c̃e s adpartẽ maximã: ut ibi. Om̃s declinauert̃. si mul
inutibes facti ft̃: et alibi om̃s qui uenert̃ ante me fures
fuert̃ et latrones: ce paulus adchorunhios om̃ibus
inquit omĩa factus sũ. ut om̃s lucri facere. ctad phi¬
suũ uitulũ hortatur edendũ. Epulari nos oportet
&e gaudere: qm̃ hic fr̃ tuus. mortuus fuerat. et reuix̃:
perierat &e inuentus ẽ. Confidamꝰ gͥ & nos uiuere

Expanded text:
Christum, sed torquentur inuidia et nolunt fratre non pereunte Christum, sed torquentur inuidia et nolunt fratre non pereunte saluari. Ipse autem dixit illi: fili, tu mecum es semper et omnia mea tua sunt. filium uocat, licet intrare nolentem. quomodo autem dei omnia Iuni, Dominationes, caeteraeque Virtutes? Omnia ergo intelligamus, Legem, Prophetas, eloquia divina. Haec ei dedit, ut in lege ejus meditarentur die ac nocte, secundum illum canonem quem saepe exposuimus Scripturarum, Omnia non ad totum referenda esse, sed ad partem maximam, ut ibi: « Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt » . Et alibi: « Omnes qui venerunt ante me, fures fuerunt et latrones » . Et Paulus ad Corinthios: « Omnibus, inquit, omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem » . Et ad Phi vituli hortatur esum. 38. « Epulari nos oportet, et gaudere, quoniam hic frater tuus mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est. confidamus igitur et nos uiuere
Abbreviated transcription (Latin):
ũ. Nũquã dedisti mͥhedũ. Nũquã pat̾ det̾iora dat
muna. ħ suitulũ saginat̾u ĩmolatũ: ingredere. manduca
cũ fr̃e. Quid hedũ queris: cui agnus ẽ missus : Et ne
simules te nescire qd̾ missus est: ioħs tibi eũ in heremo
demonstrauit. Ecce agnus dĩ: ecce qui tollit peccata
mundi. & pat̾ quidẽ qͣsi clemens et penitentiã tribu¬
ens. te hortat᷑ ad uitulũ. ñ ĩ molans hedũ. quẽ stare
scit ad sinstrã. tu uͦ infine scłi. ipse tibi es hedũ ĩmo¬
laturus antixp̃m. et cũ amicis tuis sꝑiritib imũ¬
dis eius carne saturandus ex pleto uaticinio. tu con¬
fregisti capita draconis. dedisti eũ inescã popłis echi¬
opũ. Cũ aut̃ filius tuus. hic qui comedit omnem
facultatẽ suam. uiuens cũ meretricib uenit: occidis¬
ti eũ uitulũ saginatũ. Conficet᷑ et nunc isrł. sagi¬
natũ uitulũ fuisse quicesus ẽ. Intelligunt uenisse

Expanded text:
um. numquam dedisti mihi haedum. numquam pater deteriora dat um. numquam dedisti mihi haedum. numquam pater deteriora dat munera. habes uitulum immolatum: ingredere, manduca cum fratre. quid haedum quaeris, cui agnus est missus? et, ne simules te nescire, quod missus est, Iohannes tibi eum in heremo demonstrat: ecce agnus dei, ecce, qui to llit peccata mundi. et pater quidem quasi clemens et paenitentiam tribuens te hortatur ad uitulum non immolans haedum, quem stare scit a sinistris. tu uero in fine saeculi ipse tibi es haedum immolaturus antichristum et cum amicis tuis, spiritibus inmundis, eius carne saturandus expleto uaticinio: tu confregisti capita draconis; dedisti eum escam populis Aethiopibus. Cum autem filius tuus hic, qui comedit omnem facultatem suam uiuens cum meretricibus, uenit, et occidisti ei uitulum saginatum. confitetur et nunc Israhel saginatum uitulum fuisse, qui caesus est; intellegunt uenisse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtua hereditate pugnabant contͣ fas scĩtatis. hosti¬
ũ gladiis interẽpti st̃.: & nullius cruor nobis reddidit
libertatẽ. Ecce ad huc romano imꝑio sub iacemꝰ: ñ ꝓ¬
pħa. ñ sacerdos. ñ uistus quisꝗͣ. ĩmolatus ẽ nobis: et
pro luxurioso filio. id ẽ ꝓ gentib. ꝓ peccatorib totiꝰ
cieat̾e creatori głos sanguis effusus est.Cũq meren¬
tib minora ñ dedis: ĩmeritis maiora tribusti. Nũꝗͣ
dedisti mͥhedũ: ut cũ amicis ncis epularer. Erras
isrł dic potius ut cecũ epularer. Aut pot̾ tibi esse¬
aliqua iocunditas: nisi patre tecũ celebrante con¬
uitiũ. Saltẽ exemplo docere presenti. Reu̾so filio
iumore. & pat̾ letatur et pueri. Manducemꝰ ait. et
epulem. ñ manducate & epulamini. At tu. ea men¬
te qua inuides fr̃i. qua apatris recedis aspectu. et sẽꝑ
inagro es: nunc quoq uis absente eo mire conuiui¬

Expanded text:
pro tua haereditate pugnabant, contra fas sanctitatis, hostipro tua haereditate pugnabant, contra fas sanctitatis, hostium gladiis interempti sunt, et nullius cruor nobis reddidit libertatem. Ecce adhuc Romano imperior subjacemus: non Propheta, non Sacerdos, non justus quisquam immolatus est pro nobis. Et pro luxurioso filio, id est, pro gentibus, pro peccatoribus, totius creaturae gloriosus sanguis effusus est; cumque merentibus minora non dederis, inmeritis maiora tribuisti. numquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer\'. erras, Israhel; dic potius: \'ut tecum epularer\'. aut potest tibi aliqua esse iocunditas nisi patre tecum celebrante conuiuium? saltem exemplo docere praesenti. reuerso filio iuniore et pater laetatur et pueri. manducemus, ait, et epulemur, non \'manducate et epulamini\'. at tu ea mente, qua inuides fratri, qua a patris recedis aspectu et semper in agro es, nunc quoque uis absente eo inire conuiui