comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tor dixit. Omĩb eqͥdem nocuit in cõmunionem:
nulli t̾n ita sicuti mͥ. Cui dum non sufficeret int̾i¬
tus fris mei maioris. neq beate memorie ꝯstantẽ
cessauit in meis inimiciciis frequent̾ impellere:. nͥ
nos maiori mansuetudine detenti. impellentis mo¬
m̃ta temꝑassemꝰ. Nulla itaq mͥ uictoria ẽ neq qt᷑
magnentiũ uel siluanum. n illũ scelestum ab ee¬
cũasticis reb expulcro. Liberiꝰ dix̃. Nol ꝑ epõs
tuas iundicare inimicicias. Manꝰ enim eccłias¬
ticoꝵ ad sanctificandum uacare debent. Quaꝓpt̾
si tͥ uidet᷑ iube uocari ad loca ꝓpria sacerdotes. ⁊
si concordes apparuerint ei quẽ nos in p̃senti defen¬
dimꝰ scd̃m fidem ortodoxam in nicea synodo con¬
sticutam. tc ꝯuenientes ꝓuidebt̾ ꝓ mundi pace:
⁊ homo qͥ non peccauit ñ reꝑbet᷑ iniuste. Imꝑa¬
tor dix̃. Gnum ÷ qd̾ querit᷑. Uolo enĩ te amplec¬

Expanded text:
tor dixit: Omnibus quidem nocuit in communione, tor dixit: Omnibus quidem nocuit in communione, nulli tamen ita sicuti mihi. Cui cum non sufficeret interitus fratris mei majoris, neque beatae memoriae Constantem cessavit in meis inimicitiis frequenter impellere, nisi nos majori mansuetudine detenti, impellentis momenta temperassemus. Nulla itaque mihi victoria est, neque contra Magnentium vel Sylvanum, nisi illum scelestum ab ecclesiasticis rebus expulero. Liberius dixit: Noli per episcopos tuas vindicare inimicitias; manus enim ecclesiasticorum ad sanctificandum vacare debent. Quapropter si tibi videtur, jube vocari ad loca propria sacerdotes; et si concordes apparuerint ei quem nos in praesenti defendimus secundum fidem orthodoxam in Nicaena synodo constitutam, tunc convenientes providebunt pro mundi pace, ut homo qui non peccavit non reprobetur injuste. Imperator dixit: Unum est quod quaeritur: volo enim te amplec
Abbreviated transcription (Latin):
nam ⁊ antiqͥtꝰ tres soli reꝑti s̃ resistentes p̃cep¬
to regis. Eusebius eunuchꝰ dixit. Imꝑatorem
nr̃m nabugodonosor fecisti: Liberiꝰ dixit. Nons ita
tem fidem in nicea ꝓlatam: ut ita reuocatis ab exi
bas pariunt in eccłiis sitis uoluerint apłice fid̃i ꝙ¬
sentire: tẽ apud alexandriam ꝯuenientes om̃s. ubi¬
⁊ accusatꝰ ⁊ accusatores st̃ ⁊ defensores eoꝵ exani¬
mata causa possimꝰ ꝑferre sententiam. Epictetus
ep̃c dix̃. S cursus publicꝰ non sufficit subuectui
ep̃oꝵ Liberius ep̃s dix̃. Eccłi̾astice cause publico
cursu ũ egent: eccłie namq sufficiunt usq ad ma¬
re ꝑducẽ suos epõs. Imꝑator dix̃. Que dudum sus¬
cepunt formam solui non possunt: pli̾moꝵ naniq
as illiꝰ scelerati defendis: Liberius dix̃. Imꝑator
nunꝗͣ audiuimꝰ absente accusatore iudicem eiꝰ
scelera ꝓferentem. nͥ qr ꝓpͥa uident᷑ hec odia. Imꝑa¬

Expanded text:
Nam et antiquitus tres soli reperti sunt resistentes praecepNam et antiquitus tres soli reperti sunt resistentes praecepto regis. Eusebius eunuchus dixit: Imperatorem rum Nabuchodonosor fecisti? Liberius dixit: Non. Sed tem fidem in Nicaea prolatam; ut ita revocatis ab exsibas pariunt Ecclesiis, visi fuerint apostolicae fidei consentire, tunc apud Alexandriam convenientes omnes, ubi et accusatores sunt et defensor eorum, examinata causa possimus proferre sententiam. Epictetus episcopus dixit: Sed cursus publicus non sufficit subvectui episcoporum. Liberius dixit: Ecclesiasticae causae publico cursu non egent. Ecclesiae namque sufficiunt usque ad mare perducere suos episcopos. Imperator dixit: Quae dudum susceperunt formam solvi non possunt; plurimorum namqas illius scelerati defendis. Liberius dixit: Imperator, nunquam audivimus, absente accusato, judicem ejus scelera proferentem, nisi quia propria videntur haec odia. Impera
Abbreviated transcription (Latin):
nuchus dix̃. In niceno concilio auenꝰ catholica fi¬
de ꝓbatꝰ ẽ. Liberius dix̃. Quinq soli udicaue¬
runt er his qͥ cum eo nauigio uenert̃ in mare¬
ote qͦs misert̾ ad accusationem eiꝰ. ut ꝯtͣ eum ges¬
ta conficerent. Hoꝵ itaq qui destinati s̃ duo st̃
mortui. theogniꝰ. ⁊ theodorꝰ. reliqͥ uͦ tres uiuũt.
hoc ẽ maris. ualens. ⁊ ursatiꝰ: ab his qͥ missi s̃
sardice. Propt̾ hanc causam synodꝰ celebrata ẽ.
Qui in synodo libellos obtulert̃ ueniam postu¬
lantes: qm̃ in mareote ꝑ calumniã ex una parte
ꝯtra athanasium gesta confic̾ent. Libellos eoꝵ
huc ħ accusare ꝯtendunt: Epictetꝰ ep̃c dixit. O
imꝑator fid̾i causa nodie neq iudicioꝵ eccłiasti¬
coꝵ sermonẽ facit: s ut apd̾ senatores in romana¬
Imꝑator ad uderium dix̃. Quota pars es totiꝰ orb̾.
qm̃ tu solus hoĩem uendicas nefandissimum: ⁊
orbis t̾rarum pacem eccłieq dissolus: Liberius
dix̃. Non eo qd̾ ego sum solus fid̾i causa minuit᷑:

Expanded text:
enus catholicae fidei probatus est. Liberius dixit: Quinque soli judicaverunt ex his qui cum eo navigio venerunt in Mareoten, quos miserunt ad accusationem ejus, ut contra eum gesta conficerent. Horum itaque qui destinati sunt, duo sunt mortui, Theogonius et Theodorus; reliqui vero tres vivunt, hoc est Maris, Valens et Ursacius. Ab his qui missi sunt Sardicae, propter hanc causam synodus celebrata est; qui in synodo libellos obtulerunt, veniam postulantes, quoniam in Mareote per calumniam ex una parte contra Athanasium gesta confecerunt. Libellos eoruhuc haec accusare contendunt? Epictetus episcopus dixit: O imperator, non fidei causa hodie, neque judiciorum ecclesiasticorum sermonem facit; sed ut apud Imperator ad Liberium dixit: Quota pars es totius orbis, quoniam tu solus hominem vindicas nefandissimum, ut orbis terrarum pacem Ecclesiaeque dissolvas? Liberius dixit: Non eo quod ego sum solus, fidei causa minuitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Hac derogatione t̾c habita. ꝯstituert̃ ep̃m in alex¬
andria: primo qͥdem eusebium cognom̃to eme¬
tuente: gregoriũ fecert̾ ep̃m. His itaq gestis. tnͣs¬
formauert᷑ fidem. nicħ quidem culpantes nicen
concilii: s pͥncipium p̃bentes. quatenꝰ frequenti¬
b conciliis alia sub inde mutantes ⁊ recitantes.
t̾minꝰ fidei paulatim in arrianam uesaniam re-¬
pedaret.

Expanded text:
Hac derogatione tunc habita constituerunt episcopum in Alexandria, primo quidem Eusebium cognomento Emituente, Gregorium fecerunt episcopum. His ita gestis, transformaverunt fidem, nihil quidem culpantes Nicaeni concilii; sed principium praebentes, quatenus frequentibus conciliis alia subinde mutantes et recitantes, terminus fidei paulatim in Arianam vesaniam repedaret.
Abbreviated transcription (Latin):
brari. fit gͦ synodꝰ antio chie sub p̾sentia constan¬
tii pͥncipis: consulatu marcelli ⁊ ꝓbini. Erat
aut̃ qͥntꝰ annꝰ mortis constantini p̾atͥs augꝰtoꝵ:
p̃sid ebat q it̾ eccł̾e antiochene facillus successor
tufroni. fautores gͥ eusebii. oꝑe p̃cium iudican¬
tes athanasio derogare: pͥmum quidem calũpnia¬
ti s̃ quasi extra regulam egiss. quam t̾cipsi decre¬
uerant. qm non exsententia cõmunis conciliĩ ep̃oꝵ
receꝑat sacerdotium. s bͥmet arrogando in ecctia

Expanded text:
brari. Fit ergo synodus in Antiochia sub praesentia Constanbrari. Fit ergo synodus in Antiochia sub praesentia Constantii principis, consulatu Marcellini et Probini . Erat autem quintus annus mortis Constantini patris Augustorum. Praesidebatque tunc Ecclesiae Antiochenae Placitus successor Euphronii. Fautores igitur Eusebii operae pretium judicantes Athanasio derogare, primum quidem calumniati sunt quasi extra regulam fecisset quam tunc ipsi decreverant: quoniam non ex sententia communis concilii episcoporum receperat sacerdotium, sed sibimet arrogando in Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
Constituto concilio paulũ qͥdem remoueri fecit:
eusebium uͦ ex nicomedia migrantẽ. constanti¬
nopoli ep̃m ẽẽ decreuit. Quo facto: antiochiam
ꝓfectꝰ ẽ imꝑator. Eusebiꝰ itaq nullo mͦ cessare
patiebat᷑. s omĩa cõmouebat. donec suum ꝓpo¬
situm ꝑduceret ad effectum. Egit gͦ ut in antio¬
chia sirie sinotꝰ fieret. sub occasione qͥdem de
eam a tp̃r fundationis expleuerat: ꝓ ueritate
aut̃ ad subu̾sionem atq destructionẽ nicen con¬
cilii. Ad quam synodum conuenert̃ ex ciuita¬
tib diu̾sis ep̃i nonaginta: maximꝰ t̾n ierosolimi¬
tanꝰ macharii successor ñ affuit: cogitans qi ei
posset surripi. ut in dampnatione subscͥberet
athanasii. S neq uilius int̾fuit. maxime rome
p̃sul. neq in locum suum aliquem destinauit:
cum utiq regula eccłiastica iubeat. non oport̾e
p̃t̾ sententiam romani pontificis concilia cele¬

Expanded text:
constitutoque concilio Paulum quidem removeri fecit; constitutoque concilio Paulum quidem removeri fecit; Eusebium vero ex Nicomedia migrantem Constantinopolim, episcopum esse decrevit. Quo facto Antiochiam profectus est imperator. Eusebius itaque nullo modo cessare patiebatur, sed omnia commovebat, donec suum propositum perduceret ad effectum. Egit ergo ut in Antiochia Syriae synodus fieret, sub occasione quidem deeam a tempore fundationis expleverat: pro veritate autem ad subversionem atque destructionem Nicaeni concilii. Ad quam synodum convenerunt ex civitatibus diversis episcopi nonaginta. Maximus tamen Hierosolymitanus Macarii successor non adfuit: cogitans quia ei posset subripi, ut in damnationem subscriberet Athanasii. Sed neque Julius interfuit maximae Romae praesul, neque in locum suum aliquem destinavit; cum utique regula ecclesiastica jubeat non oportere praeter sententiam Romani pontificis concilia cele
Abbreviated transcription (Latin):
ba ex huiꝰ modi causa ꝓcessit. Aiexander constan¬
tinopolitane p̃sul eccłie. pꝰ decertationẽ cũ arrio
t̾minatam. ex hac uita recessit. ep̃atus tricesi¬
mo t̾cio. uite anno nonagesimo ⁊ octauo: nul¬
lumq in suum constituit locum: s mandauit
ut unum ex duob qͦs ipse noĩaret eligerent: et
siqͥdem. uellent docibilem simul et uite optime
testimonio decoratum. paulum a se prb̃m or
tu solum mͦ reu̾entie eligere uellent: macedoniũ
facerent t̾e diaconum. existentem: qͥ et etate senior
arrianum dogna: alii uͦ nicens decreta concilii.
tur. Cum uͦ alexander obiss: contentio rursus
ex utraq parte cõmota ẽ. Qua ꝓpt̾ omousiani
paulum ordinauere pontificem: arriani uͦ mace¬
donium: ⁊ in eccłia qͥdem hirene cognomine. que
ẽ uicina iuxta basilicam sophiam. paulus ẽ or¬
dinatꝰ in qͦ potius alexandri sententia ꝓlata ui
imꝑator ad constantinopolim ueniens:
indignat᷑ ob ordinationẽ factã arrianorũ ep̃oꝵ.

Expanded text:
hujusmodi causa processit. Alexander Constantinopolitanae praesul Ecclesiae, post decertationem cum Ario terminatam ex hac vita recessit, episcopatus 246 tricesimo tertio, vitae anno nonagesimo et octavo , nullumque in suum constituit locum; sed mandavit ut unum ex duobus quos ipse nominaret eligerent. Et siquidem vellent docibilem simul, et vitae optimae testimonio decoratum, Paulum a se presbytertu solummodo reverentiae eligere vellent, Macedonium facerent, tunc diaconum existentem, qui aetate senior Arianum dogma, alii vero Nicaeni decreta concilii. tur. Cum vero Alexander obiisset, contentio rursus ex utraque parte commota est. Quapropter Homousiani Paulum ordinavere pontificem, Ariani vero Macedonium. Et in ecclesia quidem Irene cognomine quae est vicina juxta basilicam Sophiam, Paulus est ordinatus, in quo potius Alexandri sententia prolata viimperator ad Constantinopolim veniens, indignatur ob ordinationem factam Arianorum episcoporum;
Abbreviated transcription (Latin):
on multo tp̃r post et constantinꝰ imꝑator
constantini maioris filiꝰ. dum nititur inua¬
dere partes iunioris fratris constantis. circa aqͥlei¬
am congressione facta ꝑimit᷑. ꝯsulatu acindins
et ꝓcli. Quam obrem romani imꝑii pͥncipatꝰ. occi¬
dentaliũ qͥdem partium ꝑuenit ad constantem:
orientał autem ad constantium.

Expanded text:
on multo post tempore et Constantinus imperator, Constantini majoris filius, dum nititur invadere partes junioris fratris Constantis, circa Aquileiam congressione facta perimitur, consulatu Acindyni et Procli . Quamobrem imperii Romani principatus occidentalium quidem partium pervenit ad Constantem, orientalis autem ad Constantium.
Abbreviated transcription (Latin):
et bellum contͣ apłicam fidem gestum: patͥs q
eiꝰ nomen maximiq concilii ab illo celebrati me-¬
morabat: et q̃m cõmuni lege synodꝰ roborata ui¬
deret᷑. Hec insinuando cum lacrimis: ad pater¬
num zelum excitauit imꝑatorẽ. Mox namq
ut ħ audiuit. mandauit fr̃i. monens ut pat̾¬
ne pietatis inuiolabilem seruaret hereditatẽ:
cum ⁊ ille pietate gubernando regnũ. ⁊ romanoꝵ

Expanded text:
et bellum contra apostolicam fidem gestum, patrisque et bellum contra apostolicam fidem gestum, patrisque ejus nomen maximique concilii ab illo celebrati memorabat, et quoniam communi lege synodus roborata videretur. Haec insinuando cum lacrymis, ad paternum zelum excitavit imperatorem. Mox namque ut haec audivit, mandavit fratri, monens ut paternae pietatis inviolabilem servaret haereditatem, cum et ille pietate gubernando regnum, et Romanor
Abbreviated transcription (Latin):
nasii multoꝵ causam asserebant ẽe maloꝵ. et
toris intentionem: suasert̃ ut athanasium ab ec-¬
cłia rursus expelleret. Qui agnoscens eoꝵ consiliũ:
ad partes hesꝑias abiit.
crum eusebiꝰ eiusq consortes. calumpnias in
athanasium factas: iulio romano pontifi.¬
es destinauert̾. Qui eccłiasticam sequens legem
etiam ipsos romam uenire p̃cepit:⁊ uenerabilẽ
athanasium ad iudicium regularit̾ euocauit.
Iue continuo euocatione suscepta uenit: calũ p¬
niatoꝵ uͦ sarcinatores romam quidẽ non ueni
re s̃ ausi. scientes facile suum posse capi m̃dati¬
um: s uidentes oues pastore desolatas. lupum
suꝑ eas ꝓ pastore constituert̃ .i. gregoriũ: qͥ sex
annis bestiis ferocib crudelius usus penam malicie
sue soluit: ab omĩb amarissime laniatus. uii¬
thanasius aut̃ ueniens ad constantem pꝰqͣm
constantinus unior fuerat bello. defunct
arriane cohortis cum gemitu referebat insidias.

Expanded text:
nasii multorum causam asserebant esse malorum; nasii multorum causam asserebant esse malorum; toris intentionem, suaserunt ut Athanasium ab Ecclesia rursus expelleret. Qui agnoscens eorum consilium, ad partes Hesperias abiit.rum Eusebius ejusque consortes calumnias in Athanasium factas Julio Romano pontifici destinaverunt. Qui ecclesiasticam sequens legem, etiam ipsos Romam venire praecepit, et venerabilem Athanasium ad judicium regulariter evocavit. Ille continuo evocatione suscepta venit: calumniarum vero sarcinatores Romam quidem profecti non sunt, scientes facile suum posse capi mendacium. Sed videntes oves pastore desolatas, lupum super eas pro pastore constituerunt, id est, Gregorium, qui sex annis bestiis ferocibus crudelius usus, poenam malitiae suae solvit, ab omnibus amarissime laniatus. thanasius autem veniens ad Constantem, postquam Constantinus junior fuerat bello defunctus, Arianae cohortis cum gemitu referebat insidias,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃dato suum credidit testam̃tum p̃cipiens eũ con¬
stantio dari. qͥ int̾ alios uidebat᷑ eẽ uicinior:. ⁊ priꝰ
uenire posse credebat᷑. Hinc iste constantio factꝰ no¬
tꝰ tradito testam̃to accepit ad eum ingrediendi
fiduciam. Qui uidens facilem constantii uolun¬
tatem.⁊ uelut calamum uentis accedentib agi¬
tari: p̾sumpsit cont᷑ euglica dogiata bellũ assu¬
mere.⁊ adu̾ses eccłias asꝑrimam erigere tempes¬
tatem: dicebat it ẽẽ culpabiles. qͥ consubstantia¬
litatis uocem que scͥpta non inueniret᷑. in fid̃i
doctrina posuissent. qd̾ int̾ sacerdotes ⁊ eos dis¬
cordiam generaret. Hinc gͦ athanasiũ ⁊ eiꝰ secta¬
tores accusans: insidias instruebat. Huiꝰ cooꝑa¬
tores erant eusebiꝰ et theogniꝰ. ⁊ theodorꝰ ꝑinchius
qͥ eloquentior uidebat᷑. ⁊ scͥpsit explanationes e¬
uglioꝵ: quem plurimi eraclioctem uocant. Isti
namq sepiꝰ adeũtes imꝑatorem reu̾sionẽ atha¬

Expanded text:
mendato suum credidit testamentum: praecipiens illud Constantio dari, qui inter alios videbatur esse vicinior, et prius venire posse credebatur. Hinc iste Constantio factus notus, tradito testamento accepit ad eum ingrediendi fiduciam. Qui videns facilem Constantii voluntatem, et velut calamum ventis accedentibus agitari, praesumpsit contra evangelica dogmata bellum assumere, et adversus Ecclesias asperrimam erigere tempestatem. Dicebat enim esse culpabiles qui consubstantialitatis vocem, quae scripta non inveniretur, in fidei doctrina posuissent, quod inter sacerdotes et eos discordiam generaret. Hinc ergo Athanasium et ejus sectatores accusans, insidias instruebat. Hujus cooperatores erant Eusebius et Theogonius, et Theodorus Perinthius, qui eloquentior videbatur, et scripsit explanationes Evangeliorum, quem plurimi Herocleioten vocant . Isti namque saepius videntes imperatorem, reversionem Atha
Abbreviated transcription (Latin):
fecere memoriam: eos aut̃ qui dicunt ex non existen-¬
tib d̃i filium. aut ex alia essentia ⁊ ñ exdo: ⁊ quia
fuerit aliquando tp̃s aut scłm qñ non erat.: abdica¬
uerunt. Porro eudorium germanice ep̃m. marty¬
rium atq macedonium portitores epłaꝵ. occiden¬
tales noluert̃ susciꝑe sacerdotes. dicentes dogmata
nicena suffice̾: ⁊ nichil ulterius oportere tractari.
Cumq constans a fratre petens ut athanasius suã
recipet sedem. resistentib hereticis nichil impetra¬
re ualuiss: tunc athanasius ⁊ paulus adeuntes po¬
poscerunt fieri sẏnodum: eo qd̾ ꝑ defensione rec-¬
toꝵ dogmatum expulsi ꝓbarent᷑.¬

Expanded text:
fecere memoriam. Eos autem qui dicunt ex non existenfecere memoriam. Eos autem qui dicunt ex non existentibus Dei Filium, aut ex alia essentia, et non ex Deo, et quia fuerit aliquando tempus aut saeculum quando non erat, abdicarunt. Porro Eudoxium Germaniciae episcopum, Martyrium atque Macedonium portitores epistolarum, occidentales noluerunt suscipere sacerdotes, dicentes dogmata Nicaena sufficere, et nihil ulterius oportere tractari. Cumque Constans a fratre petens ut Athanasius suam reciperet sedem, resistentibus haereticis nihil impetrare valuisset, tunc Athanasius et Paulus adeuntes poposcerunt fieri synodum, eo quod pro defensione rectorum dogmatum expulsi probarent
Abbreviated transcription (Latin):
stantio scͥpsit.: ut aliqͦs orientalium ep̃oꝵ satis¬
facturos ꝓ eoꝵ dampnatione dirigeret. Qua¬
theodorꝰ heraclie tracie: ⁊ marcus arethuse siriace:
qͥ uenientes italiam. facta ꝓpͥa uendicabant: ntẽ¬
tes imꝑatori ꝑsuadere. orientalis concilii iustã
ẽẽ sententiam. Cumq fidei sue confessionẽ exi¬
gerent᷑: anthiochia quidem fioem expositam
celauert̃: aliam uͦ conseribentes confessionẽ obtule¬
runt: multo tam̃ a niceno concilio dissonantem.
Uidens aut̃ constans iniuste grauatos homines. nec
crimina fuisse uera ꝓ quib dicebant᷑ a cõmunione
suspensi: s gestum ꝓpt̾ dissonantiam fid̃i. cũ satisfa¬
cere neqͥssent. ꝓ quo uenerant: remisit eos adꝓpria.
Post tres aut̃ annos rursus orientales ep̃i occidenta¬
lib aliam epła̾m direxert̾: quam multoꝵ u̾suum
nõiauere oscͥptionẽ: eo qd̾ ult᷑ pͥores plixo eloquio
confecta uideret᷑: in qua de sub̾a qͥdem d̃i nullam

Expanded text:
stantio scripsit ut aliquos orientalium episcoporum satisfacturos de quorumdam damnatione dirigeret. QuaTheodorus Heracliae Thraciae, et Marcus Arethusae Syriacae. Qui venientes in Italiam, facta propria vindicabant, nitentes imperatori persuadere orientalis concilii justam esse sententiam. Cumque fidei suae confessionem exigerentur, fidem quidem Antiochiae expositam celaverunt. Aliam vero conscribentes confessionem obtulerunt, multo tamen a Nicaeno concilio dissonantem. Videns autem Constans injuste gravatos homines, nec crimina fuisse vera pro quibus dicebantur a communione suspensi, sed gestum propter dissonantiam fidei; cum satisfacere nequivissent pro quo venerant, remisit eos ad propria. Post tres autem annos rursus orientales episcopi Occidentalibus aliam epistolam direxerunt, quam multorum versuum nominavere conscriptionem, eo quod ultra priores prolixo eloquio confecta videretur. In qua de substantia quidem Dei nullam
Abbreviated transcription (Latin):
tiliter nimis in capite libri
prefatio ponitur. ubi futu¬
ri oꝑis qualtas indicat᷑. Qͥd
enim commodius quam pꝰ
ꝑ eam aliquid discere. ne di¬
ctio possit inopinata confũ¬
dere: Hec gͥ hystoria eccłiastica que cunctis
xp̃ianis ualde necessaria comꝓbat᷑. a trib gre¬
cis actorib mirabilit̾ constat ẽẽ conscripta.
uno theodorito uenerabili ep̃o. et duob diser¬
tissimis uiris soromeno ⁊ socrate. qͦs nos ꝑ epy¬
phanium scolasticũ latino condentes eloquio.
necessariũ duximꝰ eorum oicta deflorata in u¬
nius stili tractu deo uiuante ꝓduc̾e. et de tͥbus
auctorib unam fac̾e̾ dictionem. Sciendũ pla-¬
ne qd̃ p̾dicti scͥptores a tp̃rib diue memorie¬
pͥncipis constantini. usq ad auguste recorda-¬
tionis theodosii unioris q̃ s̃ gesta digesserint.
Nos aut̃ eoꝵ relectis oꝑib. et unumquẽq cau¬
ta m̃te tractantes. cognouimꝰ ñ equalit̾ om̃s
de unaqͣq re luculent̾ ac subtilit̾ explanasse.

Expanded text:
tiliter nimis in capite libri praefatio ponitur, ubi, futuri operis qualitas indicatur. Quid enim commodius quam prius per eam aliquid discere, ne dictio possit inopinata confundere? Haec igitur Historia ecclesiastica, quae cunctis Christianis valde necessaria comprobatur, a tribus Graecisenerabili episcopo et duobus disertissimis viris, Sozomeno et Socrate; quos nos per Epiphanium Scholasticum Latino condentes eloquio, necessarium duximus eorum dicta deflorata in unius styli tractum, Domino juvante, perducere, et de tribus auctoribus unam facere dictionem. Sciendum plane qprincipis Constantini usque ad augustae recordationis Theodosii Junioris, quae sunt gesta digesserint. Nos autem eorum relectis operibus, et unumquemque cauta mente tractantes, cognovimus, non aequaliter omnes de unaquaque re luculenter ac subtiliter explanasse;
Abbreviated transcription (Latin):
t exercitii quid̃ p̃misso: ipse in quodam
uico uictoriam sustinebat. Porro milites
barbaroꝵ impetum non ferentes: alii fugiebant.
aliĩ necabant᷑. Barbari autem uenientes ad uicũ.
so igne ꝯcremauerunt cum uico &̾ pietatis ini¬
sortitus ⁊ nona die mensis augusti. eodem
olimpiadis. Aiunt aliqui eum igne consumptũ:
cum in uico fugiss quem barbari concremaue¬
rt̃. Alii uͦ referunt qr mutato imꝑiali habitu
ad pedestrium uenit exercitum: ⁊ cum eques¬
tres se tradidissent pugnare nolentes. in cong̾s¬
sione uniuersos pedestres repente ꝯfossos: ubi di¬
cunt ipsum qͦ ignito uulnere fuisse ꝓstratum.

Expanded text:
 exercitu quidem praemisso, ipse in quodam vico victoriam sustinebat. Porro milites, barbarorum impetum non ferentes, alii fugiebant, alii 330 necabantur. Barbari autem venientes ad vicum so igne concremaverunt cum vico etiam pietatis insortitus est nona die mensis Augusti, eodem gesimae nonae olympiadis . Aiunt enim aliqui eum igne consumptum, cum in vicum fugisset quem barbari concremaverunt. Alii vero ferunt, quia, mutato imperiali habitu, ad pedestrium venit exercitum; et cum equestres se tradidissent pugnare nolentes, in congressione universos pedestres repente confossos: ubi dicunt ipsum quoque ignoto vulnere fuisse prostratum.
Abbreviated transcription (Latin):
in trinitate. s in xp̃i morte baptitant.
diuisio. cum euthropius prbr seorsum colli¬
geret. et nequaꝗͣ ei carterius ꝯsentiret. fuerunt
forsitan et aliȩ diuisiones heresum. s ego tanqͣm
ꝯstantinopolitanꝰ atq ibi nutritꝰ. q̃ mͥ clariora

Expanded text:
in Trinitate, sed in Christi morte baptizant.in Trinitate, sed in Christi morte baptizant.divisio, cum Eutropius presbyter seorsum colligeret, et nequaquam ei Carterius consentiret. Fuerunt forsitan et aliae divisiones haeresum, sed ego tanquam Constantinopolitanus, atque hic nutritus, quae mihi clariora
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. uerum in aliis ciuitatib sub diuisione manse¬
runt. Hec de arrianis. Uerum neq eunomiani
sine diuisione mansert̃. nam ⁊ ipse eu nomius
dudum ab eudorio qͥ eum citiq ordinauit qͣm¬
segregatus est. occasione ꝑcepta eo qd̾ erium doc¬
torem eius expulsum susciꝑe noluis. Reliqui
uͦ ab eo ꝑ scismata diu̾sa partiti sunt. Prius itaq
theophronius quidam capador eunomis uersare
ꝯtentiones edoctꝰ. et aliquid de aristotelis cathegoriis
et perierminiis intelligens fecit ubros quos de ex¬
ercitio m̃tis titulauit. Is gͦ cum offendiss ꝯsectato¬
res suos tanꝗͣ recedens ab eis expulsus ẽ. ⁊ seor¬
sum colligens sui nominis heresim dereliquit.
In constantinopoli uͦ guidam eutichiꝰ ex tepidissi¬
ma questione ab eunomianis diuisus. hactenus
collectas seorsum facit. uocant᷑q hoꝵ alii eunomo¬
aniꝰ. Uerumtñ isti baptisma corrupert̃. non enim

Expanded text:
est. Verum in aliis civitatibus sub divisione manseest. Verum in aliis civitatibus sub divisione manserunt. Haec de Arianis. Verum nec Eunomiani sine divisione manserunt. Nam et ipse Eunomius dudum ab Eudoxio, qui eum Cyzici ordinavit esegregatus est occasione accepta, eo quod Aetium doctorem ejus expulsum suscipere noluisset. Reliqui vero ab eo per schismata diversa partiti sunt. Prius itaque Theophronius quidam Cappadox ab Eunomio versare contentiones edoctus, et aliquid de Aristotelis Categoriis, et Περὶ ἑρμηνείας intelligens, fecit libros quos De Exercitio mentis attitulavit. Is ergo cum offendisset consectatores suos, tanquam recedens ab eis, expulsus est; et seorsum colligens de suo nomine haeresim dereliquit. In Constantinopoli vero quidam Eutychius, ex tepidissima quaestione ab Eunomianis divisus, hactenus collectas seorsum facit, vocanturque horum alii Eunomiani. Verumtamen isti baptisma corruperunt; non enim
Abbreviated transcription (Latin):
cari: filio non subsistente. Porro marinꝰ quem a
trachia ante dorotheum uocauerant. occasionem
inueniens oportunam. dorotheo erat aduersus.
Respondit enim sermonem de hac questione contͣ¬
rium. et ꝑꝑterea sunt uit̾ eos facte diuisiones. Di¬
uisiq ꝑp hoc uerbum. seorsum singuli sollempnia
celebrabant. Alii enim sequebant᷑ dorotheum. alis
etiam filio non exstante. Uocabant᷑ enum ist psa¬
thiriani. eo qd̾ quidam theotistꝰ syrus genere psa
marinꝰ cum agapyo discordiam habuiss. quem ipse
ep̃m fecerat ephesi. Uerum isti non ꝑꝑ religionem
Gothi namq defendebant agapium. qͣm obrem
plurimi dericoꝵ eoꝵ uanam głam fugientes ad
fidem consubstantialitatis utilit̾ accesserunt. Ar
rian siquioem. xxͣx.i. annis diuisi in alterutros.
postea sub imꝑio theodosii unoris consulatu plin¬
te ab herese psathyrianoꝵ recedentes uniti sunt
ueluti lege decernentes nunꝗͣ capitulum ꝑꝑ qd̾

Expanded text:
cari, Filio non subsistente. Porro Marinus, quem a cari, Filio non subsistente. Porro Marinus, quem a Thracia ante Dorotheum vocaverant, occasionem inveniens opportunam, Dorotheo enim erat adversus, respondit sermonem de hac quaestione contrarium. Et propterea sunt inter eos factae divisiones. Divisique propter hoc verbum, seorsum singuli solemnia celebrabant. Alii enim sequebantur Dorotheum, alii trem, etiam Filio non exstante. Vocabantur enim isti Psathyriani, eo quod quidam Theoctistus, Syrus genere, PsaMarinus cum Agapio discordiam habuisset, quem ipse episcopum fecerat Ephesi. Verum isti non propter religiGothi namque defendebant Agapium. Quamobrem plurimi clericorum eorum vanam gloriam fugientes, ad fidem consubstantialitatis utiliter accesseruinque annis divisi sunt inter alterutros, postea sub imperio Theodosii junioris consulatu Plintae ab haeresi Psathyrianorum recedentes, uniti sunt, veluti lege decernentes nunquam capitulum propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
pud romanos in uno qͦ: anno semel psallt̾
atta. pͥmo die pasche. ita ut romani uelut ꝓ
uram̃to habeant ⁊ hunc hymnum audire mere¬
legunt᷑ euglia non surgit ep̃c. quod apud alios nus¬
quam fieri noui uͥ solus archidiaconus hanc lecti¬
onem iegit. In aliis locis diaconi in multis uͦ ec¬
cliis sacerdotes sol constantinopoli pͥma die resur¬
rectionis dñice pontifex.
Rouenerunt &̃ apud arrianos diuisiones
ꝑꝑ huiꝰmodi causam. Singule uidelicet eo¬
rum ꝯtentiones ad meptos eos pouxere sermones.
Cum enim in eoꝵ eccłia credat᷑ ds pat̾ esse filii uer¬
bi. ex hoc apud eos questio ꝓcessit. si possibile sit
ut etiam anteꝗͣ existeret filiꝰ d̃s pater uocari potu¬
isset. qm̃ dei uerbum non ex patre naturalit̾. s nõ
existentib substitisse credebant. Circa pͥmum itaq
capitulum errantes de rite puro nomine in certam̃
illicitum irruerunt. Dorotheus etenim ab antio chia
euocatꝰ ab eis. dicebat non posse patrem cẽ. neq uo¬

Expanded text:
pud Romanos in unoquoque anno semel psallunt Alleluia primo die Paschae, ita ut Romani velut pro juramento habeant ut hunc hymnum audire mereleguntur Evangelia, non surgit episcopus; quod apud alios nusquam fieri novi, ubi solus archidiaconus hanc lectionem legit; in aliis locis diaconi; in multis vero ecclesiis sacerdotes soli; Constantinopoli prima die Resurrectionis dominicae pontifex.enim etiam apud Arianos divisiones propter hujusmodi causam. Singulae videlicet eorum contentiones ad ineptos eos perduxere sermones. Cum enim in eorum Ecclesia credatur Deus Pater esse Filii Verbi, ex hoc apud eos quaestio processit, si possibile sit, ut etiam antequam existeret Filius, Deus Pater vocari potuisset: quoniam Dei Verbum non ex Patre naturaliter, sed ex non existentibus substitisse credebant. Circa primum itaque capitulum errantes, rite de puro nomine in certamen illicitum irruerunt. Dorotheus etenim ab Antiochia vocatus ab eis, dicebat non posse Patrem esse, neque vo
Abbreviated transcription (Latin):
tiam pacis eccłiarum: uocauit ad synodum ⁊ ace
imꝑator aces. ium si ⁊ ipse consentiret in fioe: et
pascalis definitione festiuitatis. At uie. Nichil
inqͥt noui imꝑator synodus definiu it. sic enim
re reqͥrente. cur gͦ te a cõmuniõe separas:ule ea
que sub decio gesta s̃ ꝑsecutionis tp̃a replicaũ:
et subtuitatẽ acerbissime regule dedux̃ ad mediũ:
quia non oporteat eos qͥ pꝰ baptisma peccant. ꝓec̃o
qd̾̃ ad mortẽ ẽẽ scͥpture diuine ꝓnuntiant. com¬
municatione sacram̃toꝵ fieri oignos: s inuitan¬
dos qͥdem ad penitentiam: spem uͦ remissionis ñ
dixiss acesus: imꝑator ait. O acesi pone scalã:
et si potes ascende incelum solus. Hec nec eusebiꝰ
pamphili: nec alii dixert̃. Ego uͦ audiui a uiro
nequaꝗͣ mentiente. qui ⁊ ualoe senex erat: ⁊ tan¬
qͣmͣ qui uiderat ea que fuerant in concilio gesta re¬
ferebat.

Expanded text:
rum, vocavit ad synodum et Aceimperator Acesium, si et ipse consentiret in fide et paschalis definitione festivitatis. At ille: Nihil, inquit, novi, o imperator, synodus definivit. Sic enim re requirente: Cur ergo te a communione separas? ille ea quet subtilitatem acerbissimae regulae deduxit ad medium, dicens quia non oporteat eos qui post baptisma peccant peccato quod ad mortem esse Scripturae divinae pronuntiant communicatione sacramentorum fieri dignos, sed invitandos quidem ad poenitentiam, spem vero remissionis non dixisset Acesius, imperator ait: O Acesi, pone scalam, et, si potes, ascende solus in coelum. Haec nec Eusebius Pamphili, nec alii dixerunt. Ego vero audivi a viro nequaquam mentiente, qui et valde senex erat, et tanquam qui viderat ea quae fuerant in concilio gesta referebat.
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad imꝑium theodosii principis: quando
rursus cyrillus ad ꝓpͥum remeauit ep̃atum.
gitur macedoniꝰ ꝯstantinopolitana
pulsus eccłia: dampnationẽ non ferens. quiesce
respuebat. Declinauit .N. ad eoꝵ partẽ qͥ apud
seleuciam acatium cum sociĩs deposuerant:
misitq legationẽ ad sophronium ⁊ elcusium
quatenus defenderent. expositam pͥus in
antiochiam fidem ⁊ postea seleutia rob: ora¬
tam: ⁊ similem lub̾e fidem diuulgandam eẽ
commonuit. Ad quem concurrert multi fa¬
miliarium: qui nunc ab eo macedonii uocant᷑.
Quicũq enĩ in seleuceno ꝯcilio acatium decli¬
pͥus hoc ñ manifesto indicio declarassent. Est.ni.
opinio apd̃ multos qi non inuentum sit mace¬
donii: s magis marathonii ni comedensis ep̃i.
Unde etiam marathouii uocitant᷑: ad qͦs eusta¬
chius expulsus de sebastia ꝯfugit. Cumq ma
uine trinitatis decl inaret. t̾e ⁊ eustachius: ego

Expanded text:
usque ad imperium Theodosii principis, quando usque ad imperium Theodosii principis, quando rursus Cyrillus ad proprium remeavit episcopatum.gitur Macedonius Constantinopolitana pulsus Ecclesia, damnationem non ferens, quiescere respuebat. Declinavit enim ad eorum partem qui apud Seleuciam Acacium cum sociis deposuerant. Misitque legationem ad Sophronium et Eleusium, quatenus defenderent expositam prius in Antiochia fidem, et postea apud Seleuciam roboratam, et similis substantiae fidem divulgandam esse commonuit. Ad quem concurrunt multi familiarium, qui nunc ab eo Macedoniani vocantur. Quicunque enim in Seleuceno concilio Acacium decliprius hoc non manifesto indicio declarassent. Est enim opinio apud multos, quia non inventum sit Macedonii, sed magis Maratonii Nicomediensis episcopi: unde etiam Maratonii vocitantur; ad quos Eustathius expulsus de Sebastia confugit. Cumque vinae Trinitatis declinaret, tunc et Eustathius: Ego,
Abbreviated transcription (Latin):
uius u̾bi pͥnceps fuit gregoriꝰ laodicenꝰ
ep̃c: qui eum talia doceret. ignorauit quẽ¬
admõdum apł̃i ꝓpͥetates suꝑiori tp̃r. ougenes
latiꝰ examinatꝰ atq int̾pretatꝰ sic. xl.¬
nterea dum adhuc athanasius celaret᷑ georgiꝰ
alexandria crudelit̾ paganos afficiebat: ⁊ adu̾¬
santes sͥmet. xp̃ianos. Uirosq enim cogebat
ad suam uenire sententiam: ⁊ respuentes affi¬
ciebat. Erat it apd̃ sapientes odibilis quasi des¬
piciens eos. ⁊ iudicib imꝑans: apd̃ ppłm uͦ qua¬
si tyrannꝰ ⁊ ultra potentes elatꝰ. Precipue tam̃
paganos oppͥmebat: quos sacrificare ⁊ paternasse¬
tiuitates agere ꝓhibebat. Tunc enim milites ⁊
egypti ducem armatos in ciuitatem introdux̃
imagines ⁊ ornam̃ta temploꝵ abstulit: qd̾ ei pꝰea
causam necis addurit. Crilo siquid deposito¬
sicuti p̃dictum ẽ apprehendit ierosolimoꝵ eccłiam
hyreneus: ⁊ pꝰ illum heradius. pꝰ qͦm hilarius.
Hos .ii. tunc illam eccłiam gubernasse ꝑcepimꝰ.

Expanded text:
ujus verbi princeps fuit Gregorius Laodicenus episcopus; qui cum talia doceret, ignoravit quemadmodum Apostoli proprietates superiori tempore Origenes latius examinarit atque interpretatus sit. nterea dum adhuc Athanasius celaretur, Georgius Alexandriae crudeliter paganos afficiebat, et adversantes sibimet Christianos; utrosque enim cogebat ad suam venire sententiam, et respuentes afficiebat. Erat enim apud sapientes odibilis, quasi despiciens eos, et judicibus imperans, apud populum vero quasi tyrannus, et ultra potentes elatus: praecipue tamen paganos opprimebat, quos sacrificare et paternas festivitates agere prohibebat. Tunc enim milites et Aegypti ducem armatos in civitatem introduxit, imagines et ornamenta templorum abstulit, quod ei postea causam necis adduxit. Cyrillo siquidem depositosicut praedictum est, apprehendit Hierosolymorum Ecclesiam Herennius, et post illum Heraclius, post quem Hilarius. Hos enim tunc Ecclesiam illam gubernasse percepimus
Abbreviated transcription (Latin):
um itaq macedoniꝰ sozon
eccłia ꝯstantinopolitana fuiss expulsus:
non ea que acatiꝰ atq eudoxiꝰ sapiebat. s trade¬
bat magis filium dm̃ ꝑ omĩa. ⁊ scd̾m substan¬
⁊ quecũq de scĩs angłis diqi possunt. Socrates¬
situr sequaces achatii in antiochiam magno
studio conuenert̃: acti penitentia quia similẽ
dixert̃ filium patͥ: ⁊ ꝯsulatisequenti roest tau¬
ri ⁊ florentii. cum euroius eam gubernaret ec¬
cli̾am. imꝑatore ibidem ꝯstituto. pauci quidẽ
rursus mouebant ea que dudũ placuerant:
dicentes oportere sermonem similis substantie au¬
ferri. au expositione fidei tradita in arimino. qͣm
constanopolitani non celantes s aꝑte dicentes. Q&
ꝑ omĩa dissimilis filiꝰ eẽt patri: non scd̾m solum

Expanded text:
um itaque Macedonius de Ecclesia Constantinopolitana fuisset expulsus, non ea quae Acacius atque Eudoxius sapiebat; sed tradebat magis Filium Deum, per omnia et secundum substanet quaecunque de sanctis angelis dici possunt. SOZOMEitur sequaces Acacii in Antiochiam magno studio convenerunt, acti poenitentia, quia similem dixerant Filium Patri. Et consulatu sequenti, id est, Tauri et Florentii , cum Euzoius eam gubernaret Ecclesiam, imperatore ibidem constituto, pauci quidem rursus movebant ea quae dudum placuerant: dicentes oportere sermonem similis substantiae auferri ab expositione fidei traditae, tam in Arimino quam Constantinopoli: non celantes, sed aperte dicentes, quia per omnia dissimilis Filius e
Abbreviated transcription (Latin):
atq uoluntatẽ dissimilem eẽ patͥ apuo filiũ
⁊ ex non existentib factum introducebant si¬
tiales s̃ dicti: ab his qui antiochia consub̾an¬
alitati consentiebant. Hos gͦ dum reqͥrerent
cultores niceni ꝯcilii cur in expositione fid̾i
sue d̾m ex deo filiũ dicentes dissimilem. ⁊
ex non existentib noĩare p̃sumerent: his

Expanded text:
atque voluntatem dissimilem esse Patri apud Filium, et ex non existentibus factum introducebant, sitiales sunt dicti ab his qui Antiochia consubstantialitati consentiebant. Hos ergo dum requirerent cultores Nicaeni concilii, cur in expositione fidei suae Deum ex Deo Filium dicentes dissimilem, et ex non exstantibus nominare praesumerent? h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatissimos p̾buert̃. Ad erant traces ⁊ macedo¬
nes achiui. ⁊ epirotae: ⁊ hoꝵ qͦ int̾ius habitanteᷤᷤ.
Ipse autem hispanoꝵ ualde famosus osius unꝰ
erat: ⁊ simul plurimis assidebat. De regia uͦ ci¬
uitate p̾sul alexander ꝓpt̾ senectutem defuit:
uinculo pacis exornans. suo saluatori s̵ uictoria
grãrum actionis imaginem scõ̾m nos apłica plau¬
sione constituens. Tunc gͥ ille sermo completꝰ
ẽ. collectos ex om̃ib gentib q̃ sub celo s̃ uiros reli¬
tes ubie secꝰ cyrenen ⁊ aduene romani. uider ⁊ ꝓ¬
seliti: cretes et arabes. Uerumt̾n ił hoc deerat
qd̾ non sicut isti om̃s ex dĩ ministris undiq con-¬
sistebant. In p̾senti siqͥdem choro multitudo e¬
rat ep̃oꝵ. numerum trecentoꝵ excedens: sequen¬
tib eos prb̃is ac diaconib ⁊ acolitis. quoꝵ nume
pacientie choruscabant: aui uͭ medio mͦ hoꝵ uͥ

Expanded text:
probatissimos praebuerunt. Aderant Thraces, et Macedoprobatissimos praebuerunt. Aderant Thraces, et Macedones, Achivi et Epirotae, et horum quoque interius habitantes. Ipse autem Hispanorum valde famosus Osius unus erat, et simul plurimis assidebat. De regia vero civitate praesul Alexander propter senectutem defuit; vinculo pacis exornans, suo Salvatori de victoria gratiarum actionis imaginem secundum nos apostolica plausione constituens. Tunc igitur ille sermo completus est: Collectos ex omnibus gentibus, quae sub coelo sunt, viros reliLibyae secus Cyrenen, et advenae Romani, Judaei et proselyti, Cretes et Arabes . Verumtamen hoc illis deerat, quod non, sicut isti, omnes ex Dei ministris utique consistebant. In praesenti siquidem choro multitudo erat episcoporum, numerum trecentorum excedens, sequentibus eos presbyteris, ac diaconibus, et acolythis, quorum numerpatientia coruscabant; alii vero medio modo horum
Abbreviated transcription (Latin):
quã syri ⁊ assirii. nisibui appellant: qͥ mortuos re-¬
suscitauit. uiuos curauit:⁊̃ alia innum̾a ꝓbatur
oꝑatus eẽ miracula. S hec suꝑfluum arbitror
huic oꝑi rursus inserere: q̃ in d̾o amabili historia
latiꝰ enarraui. Paulus neocesarie qd̾ ẽ castrum po¬
situm uixta ripas eufrates. is enim ucini rabie
demolitꝰ ẽ. ambas enm manꝰ ugatas habuerat. igni¬
toq ferro combustas: qͦ fuerant nerui articłoꝵ eiꝰ
a sua mobuitate siccati. atq mortificati. Auĩ uͦ
dextros ocłos effossos habuert̾: aui bextras suras
abscisas. Unus norũ erat pafnutiꝰ egiptiꝰ. ⁊ ab soui¬
loco cong̾gatoꝵ: de qͥb ⁊ eusebus pamphili t̾cio
lybiam. asy amq repiebant: simul erant
ministroꝵ d̃i congesta cacumina:unaq oratioĩs
domus tanꝗͣ a dõ dilatata. intͥnsecus ferebat oẽs
syros. simul et cilycas phoenicasq ⁊ arabas atq
um uenit ep̃c: uerum nec scicha defuit ex eoꝵ
choro: pontꝰꝙ ⁊ asia. frigia. ⁊ pamphilia: uiroᷤ

Expanded text:
ant, qui mortuos resuscitavit, vivos curavit, et alia innumera probatur operatus esse miracula. Sed haec superfluum arbitror huic operi rursus inserere, quae in Deo amabili historia latius enarravi. Paulus Neocaesareae, quod est castrum positum juxta ripas Euphratis. Is enim Licinii rabie demolitus est. Ambas enim manus ligatas habuerat ignitoque ferro combustas, quo fuerant nervi articulorum ejus a sua mobilitate siccati atque mortificati. Alii vero dextros oculos effossos habuerunt, alii dextras suras abscissas. Unus horum erat Paphnutius Aegyptius. Et absoluloco congregatorum. De quibus et Eusebius Pamphyli tertio Libyamque, et Asiam replebant, simul erant ministrorum Dei congesta cacumina; unaque orationis domus tanquam a Deo dilatata intrinsecus ferebat omnes in idem, Syros simul, et Cilicas, Phoenicasque, et Arabes, atque um venit episcopus. Verum nec Scytha defuit ex eorum choro, Pontusque, et Asia, Phrygia, et Pamphylia viros
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb iudelicet om̃ib imꝑator dieb cotidianis. ciba¬
ria largissime ordinauerat expendi. Hec itaq
denis qͥ ibi couectis̃. pamphili recitauit eusebiꝰ
Cumq celebrasset imꝑator uictricem contͣueini¬
um festiuitatẽ: ⁊ ipse occurrit ad mceam. Clare
spiridion cipͥus. Cuiꝰ aut̃ rei causa hoꝵ memint
postea sum dicturus.

Expanded text:
ator diebus quotidianis cibaria largissime ordinarat expendi. Haec itaque de his qui ibi collecti sunt Pamphili recitavit Eusebius. Cumque celebrasset imperator victricem contra Licinium festivitatem, et ipse occurrit ad Nicaeam. ClarebSpiridion Cyprius. Cujus autem rei causa horum memini, postea sum dicturus.
Abbreviated transcription (Latin):
atq fid̾i possiderent. Uerum aliarum religionum
antistites. ꝓpt̾ discordiam suam in reprehensione
sui ppł uenientes estuabant. tristiciaq ꝯfusi dis¬
cedebant:. et litt̾is consolabant᷑ alterutros ut nõ
afflgerent᷑. cur eos plurimi relinquentes ad fidẽ
consubstantialitatis accederent: dicentes quidẽ.
multos uocatos paucos autem electos: qd̃ utiq
non dicebant. qͣn multum ppr̾im ꝑ potestatem
sibimet aggregabant.

Expanded text:
atque fidei possiderent. Verum aliarum religionum atque fidei possiderent. Verum aliarum religionum antistites propter discordiam suam in reprehensionem sui populi venientes aestuabant, tristitiaque confusi discedebant, et litteris consolabantur alterutros, ut non affligerentur cur eos plurimi relinquentes ad fidem consubstantialitatis accederent: dicentes multos quidem vocatos, paucos autem electos. Quod utique non dicebant, quando multum populum per potestatem sibimet aggregabant.
Abbreviated transcription (Latin):
eisq declarauit ut ex scͥpto unaqͣ religio t̾minũ
sue fide declararet. Tunc callidi uiri singulaꝵ
heresum subtilit̾ sua uerba tractantes. dogina ꝓ¬
prium conscpserunt: erat enim definitꝰ dies. qͦ
singuli ep̃oꝵ ad palatium conuenirent. Aderat
gͦ nectarius et agelius. ꝯsubstantialigatis fidei
prescoentes: arrianoꝵ uͦ dimofilus: cunomia¬
noꝵ ipse eunomiꝰ: macedonianoꝵ eleusiꝰ ciric.
matis scͥpta suscipiens. seorsumq recedens: oraũ
intente ut ei cooꝑaret᷑ d̾s ad ueritatis electionẽ
alia quidem omĩa tanqͣm diuisionem tͥnitatis in¬
troducentia culpans repente dirupit: et solum con-¬
substantialitatis dogina cum laude suscepit. Hec
enim occasio fuit: ut nouatiani bene agentes intra
ciuitatem haberent eccłias. Admiratꝰ namq prin¬
ceps eoꝵ concordiam circa fidem: lege p̃cepit ut
ꝓpria oratoria detinerent: et pͥuilegia sue eccłie

Expanded text:
eisque mandavit ut ex scripto unaquaeque religio terminum eisque mandavit ut ex scripto unaquaeque religio terminum suae fidei declararet. Tunc callidi viri singularum haeresum subtiliter sua verba tractantes, dogma proprium conscripserunt. Erat enim definitus dies quo singuli episcoporum ad palatium convenirent. Aderant ergo Nectarius et Agelius consubstantialitatis fidei praesidentes, Arianorum vero Demophilus, Eunomianorum ipse Eunomius, Macedonianorum Eleusius Cyzici. matis scripta suscipiens, seorsumque recedens oravit intente ut ei cooperaretur Deus ad veritatis electionem. , alia quidem omnia tanquam divisionem Trinitatis introducentia culpans, repente disrupit, et solum consubstantialitatis dogma cum laude suscepit. Haec enim occasio fuit ut Novatiani bene agentes intra civitatem haberent rursus ecclesias. Admiratus namque princeps eorum concordiam circa fidem, lege praecepit ut propria oratoria detinerent, et privilegia suae Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
honorantib. rursus imꝑator int̾rogauit. si eis
hoꝵ testimonia xp̃iami doginatis complacerent.
Hec auentes p̾sules herelum atq disputato¬
res eorum. erant enim plurimi ad disputationis cer¬
tamina p̃parati. in responso uehem̃ter heserunt:
irruit enim in om̃s magna discordia: aliis dicen¬
tib bonum imꝑatoris ẽẽ ꝓpositum. aliis uͦ cogi¬
tantib quia non eoꝵ expediret intentioni. dum
alis alit̾ de ubris ueterum sentire uiderent᷑. et
nequaqͣm int̾ se conspirabant: s erant diuisi non
solum aduersus alias hereses. s etiam int̾ semet¬
ipsos qui dudum uniꝰ heresis eẽ uidebant᷑. Qmͣ¬
obrem consors malicia sicut lingue gigantium
ueterum ÷ diuisa: et turris eoꝵ funditꝰ ẽ subuer¬
sa. Cognoscens gͥ imꝑator eoꝵ confusionem. et
qr in disputatione solummꝰ et non in antiquis
expositionib confid ebant. alio ꝓꝑauit itinere:

Expanded text:
honorantibus, rursum imperator interrogavit si eis honorantibus, rursum imperator interrogavit si eis horum testimonia Christiani dogmatis complacerent. Haec audientes praesules haeresum atque disputatores eorum erant enim plurimi ad disputationis certamina praeparati, in responso vehementer haeserunt. Irruit enim in omnes magna discordia; aliis dicentibus bonum imperatoris esse propositum; aliis vere cogitantibus quia non eorum expediret intentioni, dum alii aliter de libris veterum sentire viderentur. Et nequaquam inter se conspirabant; sed erant divisi, non solum adversus alias haereses, sed etiam inter semetipsos, qui dudum unius haeresis esse videbantur. Quamobrem consors malitia sicut linguae gigantum veterum est divisa, et turris eorum funditus est subversa. Cognoscens igitur imperator eorum confusionem, et quia in disputatione solummodo, et non in antiquis expositionibus confidebant, alio properavit itinere,
Abbreviated transcription (Latin):
beret: utq presules heresum requireret imꝑator:
utrum sermonem uellent facere de antiquis eccłie
doctorib qui ante diuisionem floruerunt: an cer¬
te illos uelut alienos axp̃ianitate respuerent.
Et si quidem eos abnegarent: obiceret᷑ eis. Ergo
eos anathematitare p̃sumite. Et si hoc ꝑpetrare
non p̃sumerent: a ppło pellerent᷑. Quo facto: aꝑ¬
tam fore uictoriam ueritatis. Si uͦ de pͥncipis nõ
offenderent᷑ doctorib: nr̃m inqͥt ÷ prebere ueterũ
libros. ꝑ qͦs nr̃m dogina eoꝵ testimonio roboret᷑.
Interea cum nectariꝰ sisinnium hec dicentem u¬
bent̾ audiss. festinꝰ ad palatium ꝑꝑauit: dixit q
pͥncipi consilium sibi datum. Ft ille ꝯsid̾ata
sententia: causam sapient̾ instituebat. Demde
conuocati heresiarches: requisiuit. si susciꝑent
magistros eccłie qui ante tp̃ra diuisionis extitis¬
sent. Iilis gͦ ab negantib s tanqͣm preceptores

Expanded text:
beret, atque praesules haeresum requireret imperator, beret, atque praesules haeresum requireret imperator, utrum sermonem vellent facere de antiquis Ecclesiae doctoribus qui ante divisionem floruerunt, an certe illos velut alienos a Christianitate respuerent. Et siquidem eos abnegarent, objiceretur eis: Ergo eos anathematizare praesumite. Et si hoc perpetrare praesumerent, a populo expellerentur. Quo facto apertam fore victoriam veritatis. Si vero de primis non offenderentur dolibros per quos nostrum dogma eorum testimonio roboretur. Inter haec cum Nectarius Sisinnium dicentem libenter audisset, festinus ad palatium properavit, dixitque principi consilium sibi datum. At ille, considerata sententia, causam sapienter instituebat. Deinde convocatis haeresiarchis, requisivit si susciperent magistros Ecclesiae qui ante tempora divisionis extitissent. Illis vero non abnegantibus, sed tanquam praeceptores