comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
titiorẽ inqͥens si mͥ credas intͣbimꝰ
archam. Et sic̃ iam p̾dem mente
ꝯceꝑat. salutarib illũ aggredieus
suasit: ut ad urbẽ rediens. inno¬
centio papę reconciliaret᷑. Soluta
cassinensi ⁊ bnuentana ꝓuincia
amplissimũ est cupidꝰ occupau̾at:
putabatq huiꝰmodi suspensioni¬
bus aliq̃ a romanis extͣqre pͥuilega.
ꝑ quȩ in ius ꝓpriũ deinceps sͥ stabi¬
bitit᷑ hereditas. Sic herodes iusum
saluatorẽ contẽpsit: ⁊ quẽ desidã¬
uit absentẽ. ꝯtẽpsit p̾sentẽ. S om¬
ni potens d̾s claritatẽ qͣm accepit a
patre dedit hominib: ⁊ contẽpnen¬
tes se facit inglorios. ⁊ erigit ui sub¬
lime humiliatos. Igit᷑ circa curati¬
onẽ cuiusdã uiri nobilis. ⁊ in urbe
salernitana notissimi. succũbentibus
medicis. quoꝵ ibi precipue ars uiget ⁊
studiũ: eidẽ iuro de medicoꝵ auxi¬
lio desꝑanti noctu quidã ꝑ sõnum
apparens. intimauit aduenisse sa¬
lernũ uirũ scm̃. ⁊ u curationib ef¬

Expanded text:
 inquiens, « si mihi credas, intrabimus arcam. » Et sicut jam pridem mente conceperat, salutaribus illum aggrediens otinus persuasit ut ad Urbem rediens, Innocentio papae reconciliaretur. Soluta Cassinensi et Beneventana provincia amplissimum est, cupidus occupaverat, putabatque hujusmodi suspensionibus aliqua a Romanis extorquere privilegia, per quae in jus proprium deinceps sibi stabiliretur haereditas. contempsit, et quem desideravit absentem, contempsit praesentem . Sic omnipotens Deus claritatem, quam accepit a Patre, dedit hominibus , et contemnentes se facit inglorios et erigit in sublime humiliatos. Igitur circa curationem cujusdam viri nobilis, et in urbe Salernitana notissimi, succumbentibus medicis, quorum ibi praecipue ars viget et studium, eidem viro de medicorum auxilio desperanti, noctu quidam per somnium apparens intimavit advenisse Salernum Virum sanctum, et in curationibus ef
Abbreviated transcription (Latin):
pelagꝰ uorax excipiet. Solus ex pͥn¬
cipib mundi. archam petͥ untͣuit
iste rogeriꝰ: ⁊ cet̾is omnib euecatis
solus ip̃e saluabit᷑. Absit. totiuis
mundi religio pereat: ⁊ ambitio
pet̾ cuiꝰ uita palam est quał erti¬
derit. regnũ cȩloꝵ obtineat. Ad hec

Expanded text:
pelagus vorax excipiet! Solus ex principibus mundi arcam Petri intravit iste Rogerius, et caeteris omnibus enecatis solus ipse salvabitur! Absit ut totius mundi religio pereat; et ambitio Petri, cujus vita palam est qualis exstiterit, regnum coelorum obtineat. » Ad haec
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾ea romȩ innocentiꝰ potestatiue
agenda disponit: undiq usitato¬
res occurrunt. Alii cũ negotiis.
alii tm̃ gr̃a ꝯgaudendi adueniũt:
ꝓcessiones ꝑ ȩccłas sollẽ pnit᷑ cele¬
brant᷑: depositis armis. ad
audiendũ u̾bũ adm̃ plebes dccͦ¬
runt. Post multipharias egesta¬
tes: in breui ciutas opulenta
refloret. Quȩ discordiȩ temꝑe
oistracta fuerant . solidata redu¬
cit et reuocat: arant᷑ solitudines.
⁊ dcserta pinguescunt. Reqͥescunt
singuli sub uite ⁊ ficulnea sua:
nocturnȩ silent excubiȩ: ⁊ aꝑtis
ianuis. om̃is timor excludit᷑. Dato
tp̃r. innocentius ȩccłȩ riunas re¬
staurat: recolligit exules: eccłus
antiqua seruttia. depopulatas co¬
lonias expulsis restituit: insuꝑ
⁊ dgrua dona largit᷑. Monast̾iũ
de apud aqͣs saluias in scĩ anastasii
mr̃is honore ꝯstituit: qd̾ quidẽ
ibi priꝰ fuerat: s hoc tp̃r sola ȩccła.
ocerat habitator. Constructis itaq
cenobialib mansionib. ⁊ reformata ȩe¬

Expanded text:
Interea Romae Innocentius potestative agenda disponit, undique visitatores occurrunt. Alii cum negotiis, alii tantum gratia congaudendi adveniunt. Processiones per ecclesias solemniter celebrantur, depositis armis ad audiendum verbum Domini plebes occurrunt Post multifarias egestates in brevi civitas opulenta refloret: quae discordiae tempore distracta fuerant, pax solidata reducit et revocat. Arantur solitudines, et deserta pinguescunt. Requiescunt singuli sub vite et ficulnea sua: nocturnae silent excubiae, et apertis januis, omnis timor excluditur. Dato tempore Innocentius Ecclesiae ruinas restaurat, recolligit exsules, ecclesiis antiqua servitia, 1112 depopulatas colonias expulsis restituit, insuper et congrua dona largitur. Monasterium etiam apud Aquas-Salvias in sancti Anastasii martyris honore constituit; quod quidem ibi prius fuerat, sed hoc tempore sola ecclesia, deerat habitator. Constructis itaque coenobialibus mansionibus, et reformata ec
Abbreviated transcription (Latin):
bbas sc̃s ad studia sua re-¬
uersus: dilectũ amplectit᷑
epitalamiũ. E diu̾sis ⁊̃ regioni¬
b: odore religionis illiꝰ uͥq dif
om̃sarũ regionũ ciuitates: ex ħ col¬
legio meruere epõs. In pͥmis roma
sũmo ornat᷑ pontifice. Preneste. ste
pb̃r. alt̾ diaconꝰ ordiuati st̃. cardina¬
les. ꝓpe urbẽ romã. nepa sub ob̾¬
to refloruit. In tuscia pisis natatꝰ
soli gła.⁊ magnũ eccłe lum̃ baldu¬
mꝰ effulsit. Cctͣ alpes. lausennȩ datꝰ
est amedeus: Sedimo garmꝰ. lingo¬
nis godefridꝰ: autisiodoro.alanus:
Nãnetis b̾nardꝰ: beluaci. henricus.
tornaço. Giraudꝰ: eboraco. henricus.
n. In alemannia ciuitate curia: al¬
gotus. sap̃ia. etate ⁊ gr̃a reuerendꝰ
Hec luminaria de claraualle assũp¬
ta. fulgore puro p̾clictas urbes sua
illustrau̾e p̃sentia: ⁊ pastoralis offi¬
cii elucidantes głam. exemplũ cet̾is

Expanded text:
bbas sanctus ad studia sua reversus, dilectum amplectitur epithalamium. E diversis etiam regionibus odore religionis illius ubique ddiversarum regionum civitates ex hoc collegio meruere episcopos. In primis Roma summo ornatur Pontifice. Praeneste Stephpresbyter, alter diaconus ordinati sunt cardinales. Prope urbem Romam Nepa quoto refloruit. In Tuscia, Pisis natalis soli gloria, et magnum Ecclesiae lumen Balduinus effulsit. Citra Alpes Lausannae datus est Amedeus; Seduno, Garinus; Lingonis, Godefridus; Autissiodoro, Alanus; Nannetis, Bernardus; Belvaco, Henricus; Tornaco, Giraldus; Eboraco, Henricus.  Christiani. In Alemannia civitate Curia Algotus, sapientia, aetate et gratia reverendus. Haec luminaria de Clara-Valle assumpta fulgore puro praedictas urbes sua illustravere praesentia, et pastoralis officii elucidantes gloriam, exemplum caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
Archa alia nuꝑ fabricata ẽ: ⁊ c̃ sint
duę. alterã necesse est esse adulterã.
⁊ in ꝓfudũ dem̾gi. Archam qͣui re¬
git petrꝰ si ex d̾o est: necce̾ est ut ar¬
cha qͣm regit innocentiꝰ obruat᷑. ꝑibit
g orientalis eccła: ꝑibit occidens totꝰ.
ꝑibit francia: ꝑibit germania: hib̾i
⁊ angli. ⁊ barbara regna. in ꝓfun¬
dũ pelagi demergent᷑. Religio ca¬
maldrensis.⁊ cartusiensis. ⁊ clumua¬
censis. ⁊ cifftiensis. ⁊ p̾monstͣcensis.
aliaq innumerabilia seruoꝵ ⁊ ancis¬
larũ di collegia: necẽe̾ ÷ ut sub uno
tͦbine corruant in abyssũ. Ep̃os et
abbates. ⁊ reliquos ȩccłe pͥncipes:¬

Expanded text:
Arca alia nuper fabricata est; et cum sint duae, alteram necesse est esse adulteram; et in profundum demergi. Arca, quam regit Petrus, si ex Deo est, necesse est ut arca quam regit Innocentius, obruatur. Peribit ergo Orientalis Ecclesia, peribit Occidens 1263 totus, peribit Francia, peribit Germania, Iberi et Angli, et Barbara regna in profundum pelagi demergentur! Religio Camaldulensis, et Carthusiensis, et Cluniacensis, et Cisterciensis, et Praemonstratensis, aliaque innumerabilia servorum et ancillarum Dei collegia necesse est ut sub uno turbine corruant in abyssum! Episcopos, et abbates, et reliquos Ecclesiae principes
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ t̾r̾am exiuit sonꝰ eius. ⁊ in fines orbis
t̾rȩ u̾ba illiꝰ. Uincebat tñ sublimitatem
nõis. humilitas cordis: nec tam poterat
uniu̾sus eũ mundus erigere: qͣm se ipse
oeicere solus. Sũmus reputabat᷑ ab om̃ibꝰ.
infimũ ip̃e se reputans: ⁊ quẽ sͥ om̃s. ipse
se nemini p̾ferebat. Demq sic̃ nobisse¬
puis fatebat᷑. int̾ sũmos qͦsq houores et fa¬
uores ppłoꝵ. uł sublimiũ ꝑsonarũ. alt̾m
gͥ mutuatꝰ hominẽ uidebatur: seq potiꝰ
reputabat absentẽ: uelud qd̾dã somnium
suspicatꝰ. Ubi uͦ simpliciores ei fr̃s ut as¬
solet fidutialiꝰ loquerent᷑. ⁊ amica semper
liceret humilitate ꝑfrui: ibi se inuenisse
gaudebat: ⁊ in ꝓpriam redisse ꝑsonam.
Innata ei a puero uẽcundia: usq ad diẽ
ꝑseuerauit extremũ. Inde erat. qd̾ licet
tam magnꝰ ee̾t ⁊ excelsus in u̾bo głe. ñqͣm¬
lbet humili cetu sine metu ⁊ reu̾entia u̾¬
bum fecit: tac̾e mag̾ desideuis. nͥ ꝯscien¬

Expanded text:
terram exivit sonus ejus, et in fines orbis terrae verba illius. Vincebat tamen sublimitatem nominis humilitas cordis: nec tantum poterat universus eum mundus erigere, quantum se ipse dejicere solus. Summus reputabatur ab omnibus, infimum ipse se reputans: et quem sibi omnes, ipse se nemini praeferebat. Denique, sicut nobis saepius fatebatur, inter summos quosque honores et favores populorum, vel sublimium personarum, alterum sibi mutuatus hominem videbatur, seque potius reputabat absentem, velut quoddam somnium suspicatus. Ubi vero simpliciores ei fratres, ut assolet, fiducialius loquerentur, et amica semper liceret humilitate frui; ibi se invenisse gaudebat, et in propriam rediisse personam. Innata ei a puero verecundia usque ad diem perseveravit extremum. Inde erat, quod licet tam magnus esset, et excelsus in verbo glibet humili coetu sine metu et reverentia verbum fecit, tacere potius desiderans, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
dere puritas suauitasq ꝯsederant: sa¬
tis quidẽ utraq mirabilis: s mirabili¬
or utriusq ꝯplexus. Inde nimirũ tam
singłarit̾ in unũ hominẽ. totiꝰ orbis uota
amabilem face̾t. suauitatẽ puritas accep¬
tabilẽ: ut difficile fu̾it estimare gr̃e¬
ne an reu̾entie ampliꝰ obtin̾et. Us

Expanded text:
dere puritas suavitasque consederant: satis quidem utraque mirabilis; sed mirabilior utriusque complexus. Inde nimirum tam singulariter in unum hominem totius Orbis vota amabilem faciebat, et suavitatem puritas acceptabilem; ut difficile fuerit aestimare, gratiae an reverentiae amplius obtineret. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
de. Inmo uͦ difficile omĩno uidet᷑ ex histo¬
riis aliquib uidere hominẽ unũ du̾san¬
tẽ adhuc cũ hõib in uniu̾sa t̾ra tã celebre
⁊ amabile optinuisse nom̃: a solis ortu ⁊ oc¬
casu. ab aqͥlone ⁊ mari. Ut eiũ illas memo¬
remꝰ ꝓuintias. ex quib usq hodie moni¬
m̃ta certiora suꝑe̾e̾ noscuntur: ⁊ in eccła
orientali. ⁊ ap̃ soles occiduos yb̾norum.
⁊ a meridie in remotis finib hispaniarũ.
⁊ ab aquilone in insulis quȩ ꝓcul ft̃ cdatiȩ
suetiȩ q celeb̾rima eiꝰ opimo fuit. Crebͣs
undiq recipiebat epistolas. ⁊ reddebat.
Undiq ei exenia mittebant᷑: undiq
eiꝰ bndictio petebat᷑. Postremo qͣi uitis
abundantissima suos undiq palmites
ꝓpagauit: excepto qd̃ in t̾ram iherosoli¬
mitanã. qnͣuis locꝰ esset a rege paratus:
ob incursus paganoꝵ ⁊ aeris intẽperiẽ.
ñ adqͥeuit mitt̾e fr̃s suos. Neq uͦ ep̾c ille

Expanded text:
te. Imo vero difficile omnino videretur ex histote. Imo vero difficile omnino videretur ex historiis aliquibus invenire hominem unum, conversantem adhuc cum hominibus, in universa terra tam celebre et amabile obtinuisse nomen a solis ortu et occasu, ab aquilone et mari. 22. Ut enim illas memoremus provincias, ex quibus usque hodie monumenta certiora superesse noscuntur; et in Ecclesia orientali, et apud soles occiduos Hibernorum, et a meridie in remotis finibus Hispaniarum, et ab aquilone in insulis quae procul sunt Daciae Sueciaeque, celeberrima ejus opinio fuit. Crebras undique recipiebat epistolas, et reddebat. Undique ei xenia mittebantur, undique ejus benedictio petebatur. Postremo quasi vitis abundantissima suos undique palmites propagavit, 1126 excepto quod in terram Jerosolymitanam, quamvis locus esset a Rege paratus, ob incursus Paganorum et aeris intemperiem, non acquievit mittere fratres suos. Neque ve
Abbreviated transcription (Latin):
Quis tã dissolute: qui ñ erga eundẽ
dulert̾ afficeret᷑ : Dulcissimis euĩ affec¬
tib plenũ pectus ip̃e gerebat: s quã
libere eos quotiens causa deposceret
cohercebat: humanissimꝰ in affectõe:
mag̾ tñ fortis in fide. Et ut breue a¬
liqd̃ huiꝰ rei ꝓferamꝰ exemplũ: sic̃ ip̃e qͦ
necessarii. tã dilecti. Gerardi iudelicet
celebrauit exequias: siccis ocłis corpꝰ eius
tͣdidix sepultur : ne affectꝰ fidẽ uince̾
uideret᷑. Nam extraneũ quẽlibet.iux
sͥ illũ uberiꝰ ꝑĩ fructificaturũ manus
ouuna formauerat: ut austeritatẽ sua¬
uitas moꝵ tolleret: auctoritatẽ scĩtas
ꝯseruaret. Cũ enĩ uł tanta benigni¬
tas eẽt oneri⁊ uł tanta bonitas non eẽt
desid̾auit uide nultũ illiꝰ. Gimide p̾coniũ.
s forsitan in hac parte. ñ minꝰ qͣm salomon
hic. Neq enĩ satis credibile est salomonem
illũ in om̃i gła sita tam uniuersalem oebis
obtinuisse fauorẽ: qͣm h̾c in sua humilita¬

Expanded text:
n erga eumdem dulciter afficeretur? Dulcissimis enim affectibus plenum pectus ipse gerebat: sed quam libere eos, quoties causa deposceret, coercebat, humanissimus in affectione, magis tamen fortis in fide. Et ut, breve aliquod hujus rei proferamus exemplum, sicut ipse quoque necessarii, tam dilecti, Gerardi videlicet, celebravit exsequias, siccis oculis corpus ejus tradidit sepulturae, ne affectus fidem vincere videretur. Nam extraneum quemlibet vix, autem illum uberius perinde fructificaturum manus divina formaverat, ut austeritatem suavitas morum tolleret, auctoritatem sanctitas conservaret. Cui enim vel tanta benignitas esset oneri, vel tanta bonitas non esset desideravit videre vultum illius. Grande praeconium: sed forsitan in hac parte non minus quam Salomon hic. Neque enim satis credibile est, Salomonem illum in omni gloria sua tam universalem Orbis obtinuisse favorem, quam hunc in sua humilita
Abbreviated transcription (Latin):
beata lucina ĩpsa ꝑse cũ seruis sui
medio noctis abiit: eleuansq po¬
suit eũ in pauone suo. et posuit
eum ubi ipse imꝑauerat: et cum
omini diligentia sepeliuit. Ipsa aũi
scã lucmia ꝑtriginta dies aloco
ipso scõ non dicessit. Post aliquan¬
tos aũ dies par eccłie ẽ reddita. Qͤ
statim ut eccłia głam pacis accep̃.
domũ suam fecit eccłiam here¬

Expanded text:
Tunc B. Lucina ipsa per se cum servis suis Tunc B. Lucina ipsa per se cum servis suis medio noctis abiit, et levans eum posuit in pavone suo, et perduxit ad locum, ubi ipse imperaverat, et cum omni diligentia sepelivit. Ipsa autem sancta Lucina per XXX dies a loco sancto ipso non discessit. 90. Post aliquantos autem annos pax Ecclesiae est reddita: quae statim ut Ecclesia gloriam pacis accepit, domum suam fecit eccle
Abbreviated transcription (Latin):
gerentes de xp̃ianis falsa cõmen¬
ta. dicentes hos rei publice aduer¬
sarii quoꝵ orationib ip̃sa respub¬
lica melioratur et creseit: qui pĩ
perio ur̃o et ꝓsalute romani exet¬
eitus orare non cessant. Cum hec
Tu ne es sebastianus: qũe nos dudũ
sagittis interfici uisseramus: Sebas¬
tianus dixit. Ad hoc me dñs meus
conueniam et contester uos coram
omni populo iniusto iudicio ꝑsecitti¬
onem urãm inxp̃i famulos ebullire.
Tunc iussit eum impodromo palatii
duci: et tamdui fustigari. quͣa du
sp̃m exalaret. Tunc tulerunt corpꝰ
runt. dicentes. Ne forte xp̃iani sibi
eum martirem faciant. Tunc l tatꝰ
sebastianus apparuit insominis scẽ
lucine cuidam matrone religiosis¬
sime dicens. Incloaca illa que est
iuxta circum quere. ibi inuenies
corpus meum pendens inuncino.
Hoc tu cũ leuaueris ꝑduces ad cat᷑a¬
cumbas: et sepelies me ininitio crip¬
te. iuxta uestigia populorum. Tẽ

Expanded text:
gerentes de Christianis falsa commengerentes de Christianis falsa commenta, dicentes eos Reipubl. esse adversarios; quorum orationibus ipsa Respublica melioratur, et crescit; qui pro imperio vestro et pro salute Romani exercitus orare non cessant. Cum haec «Tu ne es Sebastianus quem nos dudum sagittis interfici iusseramus?». Sebastianus est, ut conveniam et contester vos coram omni populo, injusto judicio persecutionem vestram in Christi famulos ebullisse. 88. Tunc jussit eum in hippodromo palatii duci, et tam diu fustigari, quamdiu spiritum exhalaret. Tunc tulerunt corpusrunt dicentes: ne forte Christiani eum sibi martyrem faciant. Tunc B. Sebastianus apparuit in somnis S. Lucinae cuidam matronae religiosissimae dicens: In cloaca illa, quae est juxta circum, invenies corpus meum pendens in gompho. Hoc tu dum levaveris perduces ad catacumbas et sepelies in initio cryptae juxta vestigia Apostolorum. 89.
Abbreviated transcription (Latin):
actenus latiusti: Sebastianus dix̃.
Psalute tua semꝑ. xp̃m colui: et
pro statu urbis romane illũ qui
incelis ẽ semꝑ ãdoram: conside¬
rans auxiliũ a lapidib petere.
insani capitis ẽẽ et uani. Tunc ita¬
tus dioclitianus. iussit eũ duc in
medio campo. et liguari quasi sig¬
num ad sagitas: et uissit ut sagi
tarum. Estimantes aũ illũ mor̾tu¬
um abierunt. Tunc relicta uror¬
martiris castuli zecharii nominẽ
herene: uenit nocte ut corpus eiꝰ
tolleret et sepeliret. Et inueniens
eum uiuum. adduxit ad domum
suam mexcelsa scala ubi manabat
itra palatium et ibi infra paucos
dies salutem integerrimam repa¬
rauit in ominib menbris. Cumq
omnes xp̃iam ad eum conuenirent.
hortabant᷑ eum abscedere. Ille au̾
oratione facta descendit: et stans
ad gradus eliogabali. uenientibus
imperatorib dixit. Iniquis subrep¬
tionibus animos imꝑii ur̃i tem¬
plorum pontifices obsident: sug¬

Expanded text:
hactenus latuisti. S. Sebastianus dixit: hactenus latuisti. S. Sebastianus dixit: Pro salute ua semper Christum colui, et pro statu Romani orbis illum, qui in coelis est, semper adoravi, considerans a lapidibus auxilium petere insani capitis esse et vani. Tunc iratus Diocletianus jussit eum duci in medium campum, et ligari quasi signum ad sagittam, et jussit ut sagitttarum. 86. Aestimantes autem illum esse mortuum abierunt. Tunc relicta martyris Castuli zetarii, nomine Irene, abiit nocte, ut corpus ejus tolleret et sepeliret. Et inveniens eum viventem adduxit ad domum suam in scala excelsa ubi manebat ad palatium, et ibi intra paucos dies salutem integerrimam recuperavit in omnibus membris. 87. Cumque omnes Christiani ad eum convenirent, hortabantur eum abscedere. Ille autem oratione facta descendit, et stans super gradus Heliogabali, venientibus imperatoribus dixit: Iniquis subreptionibus animos imperii vestri templorum pontifices obsident, sug
Abbreviated transcription (Latin):
te amentiam: et liberate uosmet¬
ipsos acrutiatib immninentibus
suꝑ uos. Cui respondentes ambo
dixerunt. Nunqũa tambene epu¬
lati sumus. Modo cepimus eẽ
firi inamore xp̃i. Utinam nos eẽ
sicut sumus tamdu ꝑmiitas. qu̾a
du tegimur huius corporis in¬
dumento. Cumq transisset una
dies et una uox et inpsalmis et
himnis ꝑseuerant: uissit eos am¬
bos ibi ubi stabant lanceis ꝑ late¬
ra uerberari: et ipsi ꝑmartirii
glam ad siderea regna migraue¬
runt. Item sepulti sunt et ipsi in
uia appia. miliario secundo ab
urbe. in loco qui uocabatur ad a¬
renas. quia cripte arenarum il¬
lic erant. exquib urbis menia
uentus ẽ. quia ut diximus uide¬
batur subclamide latere cũ mileᷤ
ẽẽt dignissimus xp̃i. Suggessit
de eo prefectus. dioclitiano inpe¬
ratori. Qu̾e dioclitianus ad se cõi¬
uocans: ait. Ego te inter pͥmos in¬
palatio meo semꝑ habui: et tu ꝯtͣ
salutem meam indeoꝵ iniuriam

Expanded text:
te amentiam vestram, et liberate vosmette amentiam vestram, et liberate vosmetipsos a cruciatibus imminentibus super vos. Cui respondentes ambo dixerunt: Numquam tam bene epulati sumus: modo coepimus esse fixi in amore Christi. Utinam nos sic esse sicut sumus tamdiu permittas, quamdiu hujus tegimur corporis indumento. Cumque transisset una dies et una nox, et illi in psalmis et hymnis perseverarent, jussit eos ambos ubi stabant lanceis per latera verberari: et ita per martyrii gloriam ad siderea regna migraverunt. Item sepulti sunt et ipsi in via Appia, milliario secundo ab Urbe, in loco qui vocatur Ad Arenas, quia cryptae arenarum illic erant, ex quibus Urbis moenia ventus est: et quia, ut diximus, videbatur sub chlamyde latere, cum miles esset dignissimus Christi, suggessit de eo praefectus Diocletiano imperatori. Quem Diocletianus ad se convocans, ait: Ego te inter primos palatii mei semper habui. Et tu contra salutem meam in injuriam deorum
Abbreviated transcription (Latin):
contra mellifluum nomen et scmͣ.
Tunc iratus fabiamis: dictauit sen¬
tentiam dicens. Blasphenator doꝵ
et reus atrotiũ iniuriarum: ani
maduertatur gladio. Ductus ẽ in
uia lauicana. tercio miliario abur¬
be: et effundens orationem ad dñm.
uno ictu gladii uerberatus abcessit.
Et meodem loco aparente quodam
xp̃iano sepultus ẽ. In quo loco multa
benefitia semꝑ prestitit xp̃c ad laudẽ
cio appensus. tertio auditus incon¬
fessione dei ꝑseuerans. missus ẽ info¬
ueam: et dimissa ẽ suꝑ eum massa
arenaria. et ipse cũ palma martiru
lianus et mareus tanti et ambo
adstipiten ligati: impedib accu¬
tos elauos acceperunt. Quib dice¬
bat insanissimus fabiamis. Tam¬
du fixis stabitis plantis: qu̾adiu
diis debitũ reddatis offitiũ.
Tunc ambo fr̃s inuno ligno confi¬
.xi: psallebant inter se dicentes. Fe¬
ce qũa bonũ et quam iocundum:
habitare fr̃s munum. Dicit ei fã¬
bianus. Infelices et miseri deponi¬

Expanded text:
m, mellifluum nomen ejus sancm, mellifluum nomen ejus sanctum nominare. Tunc iratus Fabianus dictavit sententiam dicens: Blasphemator deorum, et reus atrocium injuriarum, gladio animadvertatur. Ductus est autem via Lavicana tertio milliario ab Urbe, et effundens orationem ad Dominum uno ictu gladii verberatus abscessit. Et in eodem loco a parente quodam Christiano sepultus est: in quo loco multa beneficia semper praestitit Christus ad laudem tatus, et hic tertio appensus, tertio auditus, in confessione Domini perseverans, missus est in foveam et dimissa est super eum massa arenaria, et ipse cum palma martyriilianus et Marcus; et ambo ligati ad stipitem clavos in pedibus acutos acceperunt; quibus dicebat insanissimus Fabianus: Tamdiu fixis stabitis plantis, quousque diis debitum redhibeatis officium. Tunc ambo fratres in uno ligno confixi psallebant dicentes: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum. Dicit eis Fabianus: Infelices et miseri, deponi
Abbreviated transcription (Latin):
terris homo ad celum possit ascen¬
dere. Ideo istas omnes uanas figu¬
ras. quas colitis sine causa ꝓcul¬
cans pedib meis deo meo uero¬
ommpotenti me subieci. Tunc fa¬
biantis uissit ante pedes eiꝰ carbo¬
ues ardentes effundi: et ait ad eri.
flige tibi unum̃ deduob: aut
suꝑ eos nudis incede. Tunc beatus
tiburtus faciens signũ crucis. conͤ¬
tanter suꝑ eos midis ingressus est
plantis: et cepit p̃fecto dicere. De¬
pone infidelitatem tuam: et dis¬
ce quia hic solus ẽ ds quẽ confite¬
mur creaturis omnib dñari. Mit¬
te tu si potes in nomine iouis tui
manũ in calidam aquam: et si po¬
test iouis tuus faciat te non sen¬
tire feruorem ardoris. Nam mͥ
quod suꝑ flores roseos gradiar:
quia creatura ipsa creatoris si¬
famulatur imꝑio. fabianus dix̃
Quis ignorat uos magieam artẽ
dixit. Ob inutesce infelix. et noli
aurib meis hanc inuiriam facere:
ut audiam rabido te ore latrant᷑e¬

Expanded text:
terris homo ad coelum posset ascenterris homo ad coelum posset ascendere; ideo istas omnes vanas effigies, quas colitis sine causa, proculcans pedibus meis, Deo me omnipotenti subjeci. 81. Tunc Fabianus jussit ante pedes ejus carbones ardentes effundi; et ait ad eum: Elige tibi unum e duobus, aut super eos nudis incede. Tunc B. Tiburtius faciens signum crucis, constanter nuda super eos ingressus est planta, et coepit praefecto dicere: Depone infidelitatem et disce quia hic solus est Deus, quem confitemur creaturis omnibus dominari. Mitte tu, si potes, in nomine Jovis dei tui manus in calidam aquam; et si potest Jovis tuus, faciat te non sentire fervorem ardoris. Nam mihi quod super flores roseos ingrediar, quia creatura ipsa Creatoris famulatur imperio. » Cui Fabianus ait: « Quis ignorat magicam vos dixit: Obmutesce, infelix, et noli auribus meis hanc injuriam facere, ut audiam te rabido ore latrante
Abbreviated transcription (Latin):
et ipsius uidicis uocem: applica
eculeos suspende xp̃ianos. Damp¬
na ꝑeute intende. Bene nos accipiᷤ.
Si exilium minaris: hoc philoso¬
phantib totus ẽ mundus. Si sup¬
plicium: euademus mundi. Si car¬
cerem. si ignes: maiora horũ̃ meu
quid libet. Omnis nobis uilis est
pena: ubi pura comes ẽ conscien¬
tia. fabianus dixit. Restitue te
generi tuo: et hoc esto quod te na¬
tura dict̃auit. Nobilis entm naĩ
ad tantam deuolutus es fecem:
ut possis et supplicium simul et in ꝰ¬
famiam subire. et mortem. Tibur¬
cuis dixit. O prudentissimum ui¬
roꝵ: et romanis uidicem constitu¬
tum. Quia meretricem uenerem
et incestum iouem et mercuriũ
fallacẽ. et saturnum fili oꝵ occiso¬
rem colere nolo: infaiiam ge¬
nerositatis incurro. Et quia u̾nũ
et uerũ dm̃ qui incelis regnat
adoro et ueneror suppliciis me
macerandũ ẽẽ miraris. Non ab¬
gamus xp̃m filium dei ad hoc
decelo descendisse ad terras: ut a

Expanded text:
et ipsius judicis vocem, applica et ipsius judicis vocem, applica equuleos, appende Christianos, damna, percute, incende, bene nos accipis; si exsilium minaris, hoc philosophantibus totus est mundus. Si supplicium, evadimus mundi carcerem; si ignes, majora his incendiquid libet. Omnis nobis vilis est poena, ubi pura comes est conscienaefectus dixit: Restitue te generi tuo, et hoc esto quod te natura dictavit. Nobilis enim natus ad tantam devolutus es faecem, ut velis et supplicium simul et infamiam subire et mortem. S. Tiburtius dixit: O prudentissimum virorum, et Romanis judicem constitutum! quia meretricem Venerem, et incestum Jovem, et Mercurium fallacem, et Saturnum filiorum occisorem colere nolo, infamiam generositatis incurro: et quia unum et verum Deum, qui in coelis regnat, adoro et veneror, suppliciis me macerandum esse minaris. Non angamus; Christum Filium Dei ad hoc de coelo descendisse ad terras, ut a
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianus crudelis ẽ. uerũ etiam
multos suadet ac decipit: et doc:
omnes deos demones eẽ. Ipse autẽ
cũ sociis suis. cũ quib magicis arti¬
bus exercet: die noc̾tuq incantati¬
onib occupatur. Tibureiꝰ dixit.
falsus testis non erit inpunitus. Iftuͣ
sue curis exestuans. ad nichil ali¬
ud xp̃ianus ẽ uocatus. nisi ut co¬
gitaret quomodo se nobis quasi
xp̃ianũ xp̃i ostenderet: quomodo
aliis se fidelissimũ mentiretur. Re¬
prehendebam tamen ineo ciclo¬
peam edacitatẽ: et merso uino
pudorem et sepultam duim no¬
minis sc̃itatem. Ebruis patiebat᷑
sitim. et esuriens uomens. nec ut
xp̃ianus. s ut antonianus qͦndam¬
ille conuiua manducabat bibebat.
uomebat. et nunc xp̃ianos arguit
xp̃ianos accusat innos intt̃e iudic̃ẽ
uicitat. Glactiũ nolenti iudici por¬
silia: et scelerata arte uerborum
uenena tui corporis intuemur.
Accingere minc o crudelissime. ute¬
re carhificis officio. uendica tibi

Expanded text:
Christianus crudelis est, verum etiam Christianus crudelis est, verum etiam multos persuadet, et decipit, ac docet omnes deos daemones esse; ipse autem cum sociis suis, cum quibus magicas artes exercet die noctuque incantationibus occupatur. S. Tiburtius dixit: Falsus testis non erit impunitus. Et aitsuae curis exaestuans ad nihil aliud Christianis est junctus, nisi ut cogitaret quomodo se nobis quasi Christianum ostenderet; quomodo aliis se fidelissimum mentiretur. Reprehendebam tamen in eo Cyclopeam edacitatem, et mersum vino pudorem, et sepultam divini nominis sanctitatem. Ebrius patiebatur sitim, et esuriem vomens: nec ut Christianus, sed ut Antonianus qille conviva, manducabat, bibebat, vomebat; et nunc Christianos arguit, Christianos accusat; in nos mitem judicem incitat, gladium nolenti judici porsilia, et scelerata arte verborum venena tui pectoris intuemur. Accingere nunc, o sceleratissime, utere carnificis officio, vindica tibi
Abbreviated transcription (Latin):
uidero facere necesse ẽ ut faciam.
fabianus conuersus ad tiburtium
dixit. Audisti quid torquatus
asserat: Quid ad ista respondes:
Tiburtius dixit. Torquatus dui
quod se xpianum ẽeͣ mentitur.
grauiter fert moleste suũ nomen
non asus amatoribus usurpatum.
Reuera enim uir illustrissime. hoc
rendas libidines fortiter milita¬
runt. Credis ne uir illustrissime
hunc ẽẽ xp̃ianum. qui in lenoci¬
nio sui molliendo capitis f im¬
brias submiitis qui tonsorem di¬
ligit. qui scapulas moliter gestat.
qui fluxum gressum impbo nisu
distendit qui erga uiros negli¬
genter agit: feminas diligentuiᷤᷤ
intuetur: Numquã tales pestes.¬
xp̃c habere dignatus ẽ seruos. Ne¬
rum qm me ⁊ se imitaturũ asse¬
semꝑ fuerit: nunc euidenter os¬
tendit. fabianus dixit. Consultiꝰ
facies si saluti tue consulas: et pͥn¬
cipum decreta non contempnas.
Tiburtius dixit. Ego saluti mee
melius non consulo. quͣa ut deos
Torquatus dixit. Nonsolum esse

Expanded text:
videro facere, necesse est ut faciam. 78. videro facere, necesse est ut faciam. 78. Fabianus conversus ad S. Tiburtium dixit: Audisti quid Torquatus asserat? quid ad ista respondes? S. Tiburtius dixit: Torquatus diu est quod se Christianum esse mentitur; graviter fert et moleste, suum nomen non a suis amatoribus usurpari. Revera enim, vir illustrissime, hoc rendas libidines fortiter dimicarunt. Credisne, vir illustrissime, hunc esse Christianum, qui in lenocinio sui moliendo capitis fimbrias committit, qui tonsorem diligit, qui scapulas molliter gestit, qui fluxum gressum improbo nisu distendit, qui viros negligenter agit, feminas diligentius intuetur. Numquam tales Christus habere dignatus est servos. Verum quoniam me hic se imitaturum assesemper fuerit nunc evidenter ostendet. 79. Fabianus dixit: Consultius facies, si saluti tuae consulas, et principum decreta non contemnas. S. Tiburtius dixit: Ego saluti meae melius non consulo, quam ut deos Torquatus dixit: Non solum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
scolasticissimo et nobili et sc̃o fre¬
quenter argueretur quod capilloᷤ
supͣ apicem frontis tonsoris arre
componeret. quod assidue pasce̾t
et ludendo pranderet quod licen
tolleret. quod somno deditus. non
intere̾e̾t ꝑuigiles in himns dei du¬
centib noctes. dũ phis ut dixiniꝰ
a beato tiburtio acrui argueret᷑.
simulat se equanimiter monen¬
tem accipere. Egit arte quatinꝰ
orantem sc̃m tiburcium cape¬
rent infideles. Inqua compre¬
hensione se ipsum teneri fecit.
et simul ad secretarium ꝑduci
iudicis seuentis. At ubi introdu¬
cti sunt. fabianus p̃fec̾tus dixit
adeum qui se arte tradiderat. Qͥd
diceris: At ille respondit. Torqͣtꝰ
fabianus dirit. Quid ꝓfiteris:
Torquatus dixit. Xp̃ianus sum.
fabianus dixit. Ignoras quod ius¬
serunt inuictissimi principes: ut
qui sacrificare diis noluerint. diuer¬
sis suppliciis macerentur: Torqua¬
tus ait. Hic magister meus est. et
ipse me semꝑ docuit: quod hunc

Expanded text:
scholasticissimo et nobili et sancto frescholasticissimo et nobili et sancto frequenter argueretur, quod capillos super apicem frontis tonsoris arte componeret, et quod assidue pasceretur et ludendo pranderet; et quod licentus tolleret, quod somno deditus non interesset pervigil in hymnis Dei ducentibus noctes; dum pro his, ut diximus, a B. Tiburtio acrius argueretur, simulat se aequanimiter monentem accipere: et egit arte quatenus orantem S. Tiburtium comprehenderent infideles. In qua comprehensione seipsum teneri fecit, et simul ad secretarium perduci judicis saevientis. At ubi introducti sunt, Fabianus praefectus dixit ad eum, qui se arte tradiderat: Quis diceris? At ille respondit: Torquatus. Fabianus dixit: Quid profiteris? Torquatus dixit: Christianus sum. Fabianus dixit: Ignoras quod jusserunt invictissimi principes, ut qui sacrificare diis noluerint diversis suppliciis macerentur? Torquatus dixit: Hic magister meus est, et ipse me semper docuit: quod hunc
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ: ad beati petri confessionem
accessit. Nichil ominus et ipse ꝑ¬
pessus insidias. tentus ẽ. et apopło
lapidatus et mortuus: et corpus
eus tiberino gurgiti mancipatũ
ẽ. Item nichostratus et claudius.
una cũ castorio et uictorino et sim¬
ꝓniano. dum corpora scoꝵ ꝑ ora
ad urbis prefectũ ducti. Frat auͣt¬
iudex fabianus qui eos hortabat᷑
ad sacrificandum: et ꝑdies decẽ
ininis cũ eis et blanditiis agens.
inuullo penitus eos potuit como¬
uere. Tunc fecit de eis suggestio¬
nem imꝑatorib: qui uisserunt
eo tercio torqueri. Cum nulla rati¬
one tormentis cõpulsi cederent:
ussit eos immedio mari p̃cipites
dari. Immensis itaq artati ponde¬
ribus. pelagi fluctib datisunt: ut
in loco mundo tnter aquas palm̃a
martirii celebrarent. Insidiabat᷑
itaq infidelis fidelib: et iniquo fu¬
se simulata fide sotiauit dicens se
ẽẽ xp̃ianũ: porrohic apostata erat.
et fraudulentus in omni sermone
et callidus in omni cõmisso. Quid

Expanded text:
 ad B. Pauli Confessionem accessit: nihilominus et ipse perpessus insidias tentus est, et a populo lapidatus mortuus est, et corpus ejus Tiberino gurgiti mancipatum est. 76. Item Nicostratus et Claudius una cum Castorio et Victorino et Symphoriano, dum corpora Sanctorum per ora ad Urbis praefectum perducti. Erat judex Fabianus, qui eos hortabatur ad sacrificandum, et per decem dies minis eos et blanditiis agens in nullo penitus potuit commovere. Tunc fecit de iis suggestionem imperatoribus, qui jusserunt eos usque tertio torqueri. Cumque nulla ratione tormentis compulsi cederent, jussit eos in medio mari praecipites dari. Immensis igitur arctati ponderibus, pelagi fluctibus dati sunt, et in loco mundo inter aquas coronam martyrii celebrarunt. Insidiabantur itaque infideles fidelibus, et iniquo fuse simulata fide sociasset, dicens se esse Christianum; porro hic apostata exstiterat et erat fraudulentus in omni sermone, et callidus in omni commisso. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
pillis in arborem excelsam suspen¬
di: et subter fumum exsterqui¬
limo adhiberi. Statim aut̃e ut
suspensa ẽ: in confessione emisit
spiritum. Illi aũ auferentes cor¬
pus eius saxoligauerunt: et ti¬
beriᷤᷤ alueo mserunt dicentes.
Ne xp̃iani corpus eius tollant:
et faciant sibi illam deam. Igit᷑
celebrato martirio. uenit insom¬
mo ad beatũ sebastianũ. Et nar¬
nauit ei qualiter martiriũ sus¬

Expanded text:
pillis in arborem excelsam suspenpillis in arborem excelsam suspendi et subter fumum ex sterquilinio adhiberi. Statim autem ut suspensa est, in confessione Domini emisit spiritum. Illi autem auferentes corpus ejus saxo ligaverunt et Tiberis alveo immerserunt, dicentes: Ne Christiani corpus ejus tollant, et faciant sibi illam deam. 75. Igitur celebrato martyrio ejus, venit in somnis B. Sebastiano, et narravit ei qualiter martyrium
Abbreviated transcription (Latin):
rit explicemus. Beatissima ⁊oe apo ᷤ¬
tolorum natali dũ ad confessionẽ
petri apłi oraret ab insidiantib
paganis artatur. duciturq ad pa¬
tronum regionis naumachie: et
cõpellitur martis staticulo quod
illic stabat. thuris gutam meen¬
dere. Cui illa respondit. Mulierẽ
marti sacrificare compellis: ut
ostendas martem ur̃m mulierib
delectari. S ille impudicissime
ueneri potuit pudorem in cutere:
michi uero tropheum fidei u
fronte portanti. non poterit p̃ua¬
lere. Non enum ego meis contra
eum uiribus luctor: sed dei mei
et illum pariter ridendo contẽy¬
no. Cunc patronus regionis misit
eam incustodiam obscurissimam:
et ꝑquinq dies fecit eam nec lumͣ
uidere. nec cibum nec potum ca¬
pere: solumq uox eus qui eam
illic clauserat audiebatur. dicen¬
tis. Ibi morieris fame et nudi
tate. nisi te libaturam repmise¬
ris diis. S cum transissent septe
dies: suggesserunt de ea p̃fectose¬
uienti. Qui iussit eam collo et ca¬

Expanded text:
 explicemus. Beatissima Zoe in Apostolorum natale dum ad Confessionem Petri apostoli oraret, ab insidiantibus paganis arctatur, duciturque ad patronum regionis Naumachiae, et compellitur Martis statunculo, quod illic stabat, thuris guttas incendere. Tum illa respondit: Mulierem Marti sacrificare compellitis, ut ostendatis Martem vestrum mulieribus delectari. Sed ille impudicissimae Veneri potuit pudorem eripere, mihi vero tropaeum fidei in fronte portanti non poterit praevalere. Non enim ego meis contra eum viribus luctor; sed in Dominet illum pariter ridendo contemno. Tunc patronus regionis misit eam in custodiam obscurissimam, et per quinque dies fecit eam nec lumen videre, nec cibum nec potum accipere. Solum vox ejus qui eam illic incluserat audiebatur dicentis: Ibi morieris fame, et siti, et caecitate, nisi te libaturam repromiseris diis. 74. Sed cum pertransissent sex dies suggesserunt de ea praefecto saevienti: qui jussit eam a collo et ca
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos si seruos habere digneris contͣ¬
ire non possumus: quimmino et op¬
tamus. si ipse uidicaueris dignum.
Tunc apprehensa manu eoꝵ segrega¬
uit eos aturbis et indicauit eis iur¬
tutem nominis xp̃i. Et uidens ani¬
mum eoꝵ fixum fortiter intimore
domini: preduxit eos ad papam. ꝙ
dixit. Uenerabili pater ac diuine
legis antistes. ecce quos ꝑ me luera

Expanded text:
ipsos si servos habere digneris, contripsos si servos habere digneris, contraire non possumus: quin immo et optamus, si ipse judicaveris dignum. Tunc apprehendens manus eorum, segregavit eos a turbis, et indicavit eis virtutem nominis Christi. Et videns animum eorum fixum fortiter in timore Domini, perduxit eos ad papam Caium et dixit: Venerabilis papa ac divinae legis antistes, ecce quos per me hodi
Abbreviated transcription (Latin):
bantur infirmi: et de ossessis cor¬
porib demones pellebant᷑. In te¬
rea eũ hec aguntur. transiens be¬
atus tyburtius occurrit homini.
qui de alto lapsus. caput et om̃ia
menbra quassauerat: ita ut de
sepulture eius agerent hi quoꝵ
filius ẽe̾ dinoscebatur. Tunc diẽ¬
illis flentibus. Permittite me p̃¬
cantare ei: forsitan recuperat sa¬
nitatem. Cumq omnes dedissent
spatium accessit uixta eum: et di¬
cens suꝑ uulnera eius orationem
dñicam et simbolum. ita soli¬
data sunt ossa cius et caput rom¬
ma uiscera: et quasi nichil ei eue¬
nisset. ita factus ẽ icolumis. Hec
itaq cũi fecisset cepit ire. Tenebãt
autem illum parentes eius dicen¬
tes. Uem et habe eum seruum. et
onita bona ur̃a tͥ tradeinus cũ eo:
quia ipsum unicum quem habeba¬
inus nobis iam mortuum: reddisti¬
ea que uobis dixero feceritis: mag¬
ipendam mercedem sanitatis hu¬
iis. Dicunt ei parentes eius. Nosiet¬

Expanded text:
bantur infirmi, et ex obsessis corbantur infirmi, et ex obsessis corporibus daemones pellebantur. 71. Interea dum haec aguntur, transiens B. Tiburtius occurrit homini qui de alto lapsus, et caput et omnia membra quassaverat, ita ut de sola sepultura ejus agerent hi, quorum filius esse dignoscebatur. Tunc dicit eis flentibus: Permittite me praecantare ei, forsitan recuperabit sanitatem. Cumque omnes dedissent spatium, accessit juxta eum, et dicens supra vulnera ejus lente orationem Dominicam et symbolum, ita solidata sunt ossa ejus, et caput et omnia viscera, ut quasi nihil ei evenisset, ita factus sit incolumis. 72. Haec itaque cum fecisset coepit ire. Tenebant autem illum parentes ejus dicentes: Veni et habe eum servum et omnia bona nostra tibi tradimus cum eo, quia ipsum unicum, quem habebamus, nobis jam mortuum reddi lea quae vobis dixero feceritis, magni pendam mercedem sanitatis hujus. Dicunt ei parentes ejus: Nosmet
Abbreviated transcription (Latin):
cũ gaio ep̃o remanserunt. Qui mar¬
cum ⁊ marcellianum diaconi ho
tie militari latebat defensorem in
stituit: ceteros uero subdi a conos fec̃.
S quia tutus nullus inueniri po¬
terat locus ad latebram confouen¬
dam inmemorabantur omnes ap̃
castulus morabantur ibidem inpa¬
latio insuperiori loco ⁊ ualde attissi¬
mo commanebat. Iileo autem hec
apta mansio ꝓbabatur: quia et ip¬
se castulus cum suis omnib xp̃ia¬
nissumis erat. Et lex data desacri¬
ficiis. cũ ubiq sui feruore deserui¬
ret: in illis qui palatio ad here¬
bant. quia nec suspitio de eis e̾e
poterat celabantur. Erant ergo
ut diximus omnes hi. morantes
cĩi scõ papa gaio apud castulum
zerarium. m̾ ipsis superiorib pala¬
tii et die noctuq gemitib ac fle¬
tibus et ieruniis. atq orationibus
bant autem ad eos occulte religi¬
osi uiri religioseq femine. et ascĩs
diuersas sibi sanitatũ gr̃as impe¬
minabantur eoꝵ precib. et sana¬

Expanded text:
cum Caio episcopo remanserunt: Marcum Caio episcopo remanserunt: Marcum et Marcellianum diaconii hocie militiae latebat, defensorem Ecclesiae instituit, caeteros vero subdiaconos fecit. 69. Sed quia tutus nullus inveniro poterat locus ad latebram confovendam, morabantur omnes apudCastulus ibidem in palatio, in superiori loco et valde altissimo commanebat. Ideo autem haec apta mansio probabatur, quia et ipse Castulus cum suis omnibus christianissimus erat; et lex data de sacrificiis cum ubique sui fervore desaeviret, in illis qui palatio adhaerebant, quia nec suspicio de eis esse poterat, celabatur. Erant ergo, ut diximus, omnes hi morantes cum sancto papa Caio apud Castulum zetarium, in ipsis superioribus palatii, et die noctuque gemitibus ac fletibus, et jejuniis atque orationibus 0. Ascendebant autem ad eos occulte religiosi viri et religiosae feminae, et a Sanctis diversas sibi sanitatum gratias impeminabantur eorum precibus, et sana
Abbreviated transcription (Latin):
nectit. Nec absentiam ur̃am sen¬
tiunt oculi nr̃i: quia de interio¬
ris hominis uos intuemur aspec
tu. hec et his similia dicente papa
gaio. exclamauit tybureiꝰ uir cla¬
rissimus dicens. Obsecro te pater
et episcopoꝵ episcope: ne me pa¬
tiaris terga dare ꝑsequentibus.
Michi enim ualde iocundũ ẽ. et
occidi: tantu ut illius ute dignita¬
tem inueniam. quam nullus michi
successor eripiat. nulla tempora
finem iponant. Tunc sẽs gauis
congaudens fidei enus lacrimas ef¬
fundebat: orans ut omnes qui re¬
manserant certamini uictores ex¬
istant. triumphum martirii capi¬
et marcus : fimul quoq et pater
eoꝵ uir clarissimus tranquil¬
linus. Item beatus sebastianus. et
pulcherrimus uiuenis. s mente pul¬
crior sc̃s tiburtus: nichostratus ex
primiserinio cũ frẽ suo castorio. et
cũ conuige sua. zoe nomme. Item
claudius cũ uictormo fr̃e suo et cũi
filio suo simpniano qui fuerat amor¬
bo idropis liberatus. hi tantum.
uniuersis cũ cromatio ꝓficiscentib

Expanded text:
nectit, nec absentiam vestram sentiunt oculi nostri, quia de interioris hominis vos intuemur aspectu. 67. Haec et his similia dicente papa Caio, exclamavit Tiburtius, vir clarissimus dicens: Obsecro te, pater et episcoporum episcope, ne me patiaris terga persequentibus dare. Mihi enim valde jucundum est et occidi, tantum ut illius vitae dignitatem inveniam, quam nullus mihi successor eripiat, cui nulla tempora finem imponant. Tunc S. Caius, congaudens fidei ejus lacrymas effundebat, orans ut omnes qui remanserant certamine victores existerent, triumphum martyrii capiet Marcus, simul quoque et pater eorum vir clarissimus Tranquillinus, item B. Sebastianus, et pulcherrimus juvenis, sed et mente pulchrior, S. Tiburtius, et Nicostratus ex primiscrinio cum fratre suo Castorio, et cum conjuge sua, Zoe nomine; item Claudius cum Victorino fratre suo et cum filio suo Symphoriano qui fuerat a morbo hydropis liberatus. Hi tantum, universis cum Chromatio proficiscentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
titulo beati agricole ubi ipse uir xp̃i¬
anissimus iouinus ac fẽs martir Ni¬
chasius cũ plurimis societatis sue xͥ
martirib requiescunt. ubi etiã qͥnq
autecessores donni Nichasi cłiscissi¬
suna uirgine et martire eutropia
conditi sunt: solid̃ . iii. dedit. Eidẽ
quoq eccłe ꝓprium quod fuerat io¬
uiui insolo suessonico cũ eccła beati
michaelis reb pͥorib suꝑ addidit.¬

Expanded text:
tituli beati Agricolae, ubi ipse vir Christianissimus Jovinus, et sanctus martyr Nicasius, cum plurimis societatis suae Christi martyribus requiescunt, ubi etiam quinque antecessores domni Nicasii, cum sanctissima virgine et martyre Eutropia conditi sunt, solidos tres; eidem quoque ecclesiae proprium quod fuerat Jovini in solo Suessonico, cum ecclesia beati Michaelis, rebus prioribus superaddidi
Abbreviated transcription (Latin):
presulisiac sororis eius sacratiᷤ¬
sima sollempnniter/ incinuterio sci
agricole templo quondam aiouinos
xp̾ianissimo romane nulicie ma¬
gistro longe sciłe ante fundato mag¬
nificeq decorato eollocantur m̃bra.
ut appareat instinctu duine ꝓcu¬
rationis ad celebritatis istoꝵ cligni¬
tatem magis quͣa ad prime prepa¬
ratũ fuisse conditionis auctoritate
Hauc autem basilicam prefatus uir¬
illustris iouinus his uersibus aureõ
pretitulauit decore. Felix nulttie
sumpsit deuota iouinus. Cingula
iurtutum culmen ꝓuectꝰ in altum
Bisq datus meritis. equitũ. peditũ¬
q magister. Exculit eternum sełoꝵ
uisecula nomen. Sed pietate graui
tanta hec preconia uicit. Insignesq
triumphos. religione dicauit. Ut
qũe fama dabat reb suꝑaret honorẽ
Et uitam factis posset sperare per¬
henuem. Conscius hic sc̃o manantis
fonte salutis. Sedem uiuac̃e mori¬
bundis ponere menbris. Corporis
hospicium letus metator adornat.
Terribilis. pie longanimis spes fida pre¬

Expanded text:
praesulis ac sororis ejus, sacratissima solemniter in coemeterio sancti Agricolae, templo quondam a Jovino, Christianissimo Romanae militiae magistro, longe scilicet ante fundato, magnificeque decorato, collocant membra, ut appareat, instinctu divinae procurationis, ad celebritatis istorum dignitatem magis, quam ad primae praeparatam fuisse conditionis auctoritatem. Hanc autem basilicam praefatus vir Jovinus, his versibus, aureo praetitulavit decore. Felix militiae sumpsit devota Jovinus Cingula, virtutum culmen provectus in altum: Bisque datus meritis equitum, peditumque magister, Extulit aeternum saeculorum in saecula nomen, Sed pietate gravi tanta haec praeconia vicit, Insignesque triumphos relligione dicavit, Ut quem fama dabat rebus superaret honorem, Et vitam factis posset sperare perennem. Conscius hic sancto manantis fonte salutis, Sedem vivacem moribundis ponere membris, Corporis hospitium laetus metator adornat, rabilis, atque Terribilis, pie, longanimis, spes fida pre
Abbreviated transcription (Latin):
uulgaret: impositũ plaustro eundẽ
puerũ fr̃s p̃dicti cenobii adduxer̃t
ad eũ: rogantes ut solita pietate in¬
sero subueniret. Ad quieuit. impo¬
suit mauꝰ  orauit: & eadẽ hora sanũ
reddidit. firinit̾ stantẽ. firmtt̾ anibu¬
lantẽ. Deniq sic̃ ab eiuscdẽ loci abb̃e
nuꝑ accepimnꝰ. usq hodie frm̃ peccora

Expanded text:
vulgaret; impositum plaustro eumdem vulgaret; impositum plaustro eumdem puerum fratres praedicti coenobii adduxerunt ad eum, rogantes ut solita pietate misero subveniret. Acquievit, imposuit manus, oravit, et eadem hora sanum reddidit, firmiter stantem, firmiter ambulantem. Denique, sicut ab ejusdem loci abbate nuper accepimus, usque hodie
Abbreviated transcription (Latin):
qui curã desiderabant cecꝰ clamabat
ni littore. obsecrans ut duceretur ad
eũ. Cũq ille iam ꝑtransiret: audiens
ho nauigantẽ post eũ in nauicła altã
piscatorẽ. diffibulatã ꝓtinꝰ clamidẽ
qua ẽrat oꝑtꝰ. porrigens dabat illrut
innauicula reciperetur. Factũ est: & ut
dinẽ magna uelocitate sub manu eiꝰ
uisii recepto. mniratꝰ clamabat. uid̾e̾ se
colles. uid̾e hoĩes. uide arbores: et ce¬
tera uniu̾sa. ¶ Paucis ab eodẽ loco mi¬
liariis distat cenobiũ: qd scĩ bñdicti
noĩe uocant. Ubi puer claudꝰ. & a re¬
nib infra om̃i ꝓrsus m̃broꝵ destitict᷑
offõ. solis ad mouendũ manib uteba¬
t᷑ & renib : pedes emortuos post se
tͣhens. Quẽ ex burgundie partib
pat̾ aduectũ. ante annos quatuoribi
reliquerat: ex tẽ frm elemosinis ale¬
batur. Itaq cũ beati patͥs aduentũ
& uirtutes quas dñs oꝑabat᷑ in ip̃o.
ꝑ om̃em circa ꝓuinciã celebris fama

Expanded text:
qui curari desiderabant, caecus clamabat qui curari desiderabant, caecus clamabat in littore, obsecrans ut duceretur ad eum. Cumque ille jam pertransiret, audiens homo navigantem post eum in navicula altera piscatorem, diffibulatam protinus chlamydem, qua erat opertus, porrigens dabat illi, ut in navicula reciperetur. Factum est: et ut dinem magna velocitate sub manu ejus visu recepto, miratus clamabat videre se colles, videre homines, videre arbores, et caetera universa. 7. Paucis ab eodem loco milliariis distat coenobium, quod Sancti-Benedicti nomine vocant; ubi puer claudus, et a renibus infra omni prorsus membrorum destitutus officio, solis ad movendum manibus utebatur et renibus, pedes emortuos post se trahens: quem ex Burgundiae partibus pater advectum ante annos quatuor ibi reliquerat, et extunc fratrum eleemosynis alebatur. Itaque cum beati Patris adventum, et virtutes Dominus operabatur in ipso, per omnem circa provinciam celebris fama