comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
subnixam cęlo scalam dormiens uidit: sicut
Petrus lintheum reptilib & quadrupedib
plenũ in extasi raptus aspexit. qui nisi in cor¬
portis hec oculis cerneret: in extasi ñ fuisset.
sicut paulo in uisione noctis uir macedo
apparuit. qui transire. cũ macedoniam roga-¬
uit. Aliqnͣdo imaginib & ante corporcos
oculos ad tempus ex aere assumptis ꝑ ange
los loquitur ds. sicut abraham ñ solũ tres
uiros uidere potuit: s etiam habitaculo ter¬
reno susciꝑe: ñ solum susciꝑe. s eoꝵ usib
ctiam cibos adhibere. Nisi enim angeli que¬
dam nobis interna nuntiantes ad tempus ex
acre corpora sumerent. exteriorib ꝓfecto nr̃is
optutib ñ apparerent. nec cibos cum abrahã
caꝑent. nisi ꝓpter nos solidum aliquid ex cȩ¬
lesti lemento gestarent. Nec mirum qd̃ illic
ipsi qui suscepti sunt modo angeli m dñs uo¬
catur. quia angłoꝵ uocabulo expͥmitur qui
exterius ministrabat. & appellatione dñi osten¬

Expanded text:
subnixam coelo scalam dormiens vidit ; sicut subnixam coelo scalam dormiens vidit ; sicut Petrus linteum reptilibus ac quadrupedibus plenum in ecstasi raptus aspexit , qui nisi incorporeis oculis haec cerneret, in ecstasi non fuisset; sicut Paulo in visione noctis vir Macedo apparuit , qui transire eum in Macedoniam rogavit. Aliquando imaginibus et ante corporeos oculos loquitur Deus, sicut Abraham non solum tres viros videre potuit, sed etiam habitaculo terreno suscipere: et non solum suscipere, sed eorum usibus etiam cibos adhibere. Nisi enim angeli quaedam nobis in terra nuntiantes, ad tempus ex aere corpus assumerent, exterioribus profecto nostris obtutibus non apparerent, nec cibos cum Abraham sumerent, nisi propter nos solidum aliquid ex coelesti elemento gestarent. Nec mirum quod illi ipsi qui suscepti sunt, modo angeli, modo Dominus vocatur, quia angelorum vocabulo exprimuntur, qui exterius ministrabant, et appellatione Domini osten
Abbreviated transcription (Latin):
audisset uocem dñi dĩ deambulantis in pa¬
radyso ad auram post meridiem: abscondit
se inter ligna paradysi. Quid est cnim qd̃
post peccatum hominis in paradyso dñs ñ
lam stat s deambulat. nisi qd irruentt cul-
pa se a corde. hominis motũ demonstrat:
Quid est quod ad auram post meridicm. nisi
qd̃ lux feruentior ueritatis abscesserat: & pec-¬
catricem animã culpe suȩ frigora constrin¬
gebant: Increpauit gͦ adam deambulans.
ut cecis mentib nequiciam suam ñ solũ ser¬
monib s etam rebus aperiret. quatenus
peccator homo & ꝑ uerba qd̃ fecerat audi¬
ret. & ꝑ deambulationẽ amisso ȩternitatis
statu mutabilitatis suȩ inconstantiã cerne¬
ret. & ꝑ auram feruore caritatis expulso tor¬
porem suũ animaduerteret. & ꝑ declinatio¬
nem solis cognosceret quod ad tenebras. ꝓpin¬
quaret. Aliqndo imaginib cordis oculis
ostensis ꝑ angelos loquitur ds. sicut iacob

Expanded text:
audisset vocem Domini Dei deambulantis in paaudisset vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem, abscondit se inter ligna paradisi . Quid est enim quod post peccatum hominis in paradiso Dominus jam non stat, sed deambulat, nisi quod irruente pa, se a corde hominis motum demonstrat. Quid est quod ad auram post meridiem, nisi quod lux ferventior veritatis abscesserat, et peccatricem animam culpae suae frigor constringebat. Increpavit ergo Adam deambulans, ut caecis mentibus nequitiam suam non solum sermonibus, sed etiam rebus aperiret, quatenus peccator homo, et per verba quod fecerat audiret, et per deambulationem, amisso aeternitatis statu, mutabilitatis suae inconstantiam cerneret; et per auram, fervore charitatis expulso, torporem suum animadverteret, et per declinationem solis cognosceret quod ad tenebras ap. Aliquando imaginibus cordis oculis ostensis per angelos loquitur Deus, sicut Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
rius redditur. s tam̃ fulgor auri temperatur.
Quid gͦ in clectro. nisi mediator dĩ & homi¬
num demonstratur: Qui dum semetipsum
nobis ex diuina atq humana natura cõpo¬
suit. & humanã ꝑ deitatẽ cdariorem reddidit.
& diuinam ꝑ humanitatem nr̃is aspectib
temꝑauit. Qd̃ cnim uirtute diuinitatis eius
tot miraculis humanitas fulsit. ex auro cre¬
uit argentũ. Et qd̃ ꝑ carnẽ ds cognosci po-
tuit. qd̃q ꝑ carnem tot aduersa tolerauit.
quasi ex argento temꝑatum est aurũ. Qd̃ be¬
ne & in medio ignis ostenditur. quia incar¬
nationis ciꝰ mysterium. subsequentis udicii
flamina comitatur. Scriptum quippe est.
pater ñ iudicat quẽquã: s om̃e iudiciũ de¬
& reb loquitur d̾s. cum quib dam motib
insinuat hoc qd̃ sermonib narrat. Neq enĩ
adam post culpam in diuinitatis substantia.
uidere d̾m potuit: s increpationis uerba ꝑ
angłm audiuit. De quo scriptum est: cum

Expanded text:
rius redditur, sed tamen fulgor auri temperatur. rius redditur, sed tamen fulgor auri temperatur. Quid ergo in num demonstratur? qui dum se  Text., semetipsum nobis ex divina et humana natura composuit, humanam per deitatem clariorem reddidit, et divinam per humanitatem nostris aspectibus temperavit. Quod enim virtute divinitatis ejus tot miraculis humanitas fulsit, ex auro crevit argentum; et quod per carnem cognosci Deus potuit, quodque per carnem tot adversa toleravit, quasi ex argento temperatum est aurum: quod bene in medio ignis ostenditur, quia incarnationis ejus mysterium subsequentis judicii flamma comitatur. Scriptum quippe est: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium deet rebus loquitur Deus, cum quibusdam motibus insinuat hoc quod sermonibus narrat. Neque enim Adam post culpam in divinitatis substantia videre Dominum potuit, sed increpationis verba per angelum audivit, de quo scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑnȩ uerba locutionis audiuntur. sicut
dicente dño pater clarifica filium tuum ut
& filiꝰ tuus clarificet te: ꝓtinus respondetur.
clarificaui & iterum clarificabo. Neq enĩ
ds̃ qui sine. tempore. ui impulsionis inti¬
mȩ clamat. in tempore. ꝑ suam substantiã
illam uocẽ edidit. quã circũscriptã tempore
ꝑ humana uerba distinxit. s nimirũ de cę¬
lestib loquens uerba sua quȩ audiri ab homi¬
nib uoluit. rationali creatura amministran-¬
te formauit. Aliqñdo reb ꝑ angelos loqui¬
tur ds̃. cum nil uerbo dicitur. s ea quȩ fu¬
tura sunt. assumpta de clem̃tis imagine
nuntiantur. sicut ie z echicl. nil uerboꝵ au¬
diens clectri spccicm in medio ignis uidit:
ut uidelicet dũ solam speciem aspicerit. quȩ
essent in nouissimis uentura sentiret. Elec¬
trum quippe ex auri argentiq metallo mis-¬
cctur. in qua ꝑmixtione argentũ quidẽ cla¬

Expanded text:
supernae verba locutionis audiuntur, sicut supernae verba locutionis audiuntur, sicut dicente Domino: Pater, clarifica Filium tuum, ut et Filius tuus clarificet te, protinus respondetur: Clarificavi, et iterum clDeus, qui sine tempore vi impulsionis intimae clamat, in tempore per suam substantiam illam vocem edidit quam circumscriptam tempore per humana verba distinxit, sed nimirum de coelestibus loquens, verba sua quae audiri ab homiri voluit rationali creatura administrante formavit. 5. Aliquando rebus per angelos loquitur Deus, cum nil verbo dicitur, sed ea quae futura sunt, assumpta de elementis imagine, nuntiantur; sicut Ezechiel, nil verborum audiens, electri speciem in medio ignis vidit; ut videlicet dum solam speciem aspiceret, quae essent in novissimis ventura sentiret . Electrum quippe ex auri argentique metallo miscetur, in qua permistione argentum quidem cla
Abbreviated transcription (Latin):
qui & causas ꝑ uerba & particulatim uerba
ꝑ sillabas ꝑcipit. uisus autẽ nr̃ in eo qd̃ se di¬
rigit totum subito & simul app̃hendit. dei
allocutio ad nos intrinsecus facta uidetur.
potiꝰ quã auditur. quia dum semctipsam si¬
ne. mora sermonis insinuat. repentina luce
nr̃e ignorantiȩ tencbras illustrat. Unde &
baruch neriȩ filiꝰ cum requisitus gponeret
quemadmodũ uerba ieremiȩ ꝓphetantis au¬
disset. ait: ex orc suo loquebatur quasi legens.
& ego scribebam. Qui enĩ legens loquitur.
alio intendit. s alio uerbum facit. quia qd̃
uidet dicit. Propħȩ gͦ dci quia eiꝰ uerba ui¬
dent potiꝰ in corde quam audiunt: quasi le¬
uerbis & reb. aliqnͣdo imaginib cordis oculis
ostensis. aliqñdo imaginib & ante corporeos
oculos ad tempꝰ ex acre assumptis. aliqͣndo
celestib substantiis. aliqndo terrenis. aliqͣn¬
do simul terrenis & celestib. Non numqͣm
quitur. ut ipse quoq angelus mentis obtu

Expanded text:
qui et causas per verba, et particulatim verba qui et causas per verba, et particulatim verba per syllabas percipit; visus autem noster in eo quod se dirigit, totum subito et simul apprehendit; Dei locutio ad nos intrinsecus facta videtur, potius quam audiatur, quia dum semetipsum sine mora sermonis insinuat, repentina luce nostrae ignorantiae tenebras illustrat. Unde et Baruch, Neriae filius, cum requisitus exponeret quemadmodum verba Jeremiae prophetantis audisset, ait: Ex ore suo loquebatur quasi legens, et ego scribebam . Qui enim legens loquitur, alio intendit, sed alio verbum facit, quia 894 quod videt dicit. Prophetae ergo Dei, quia ejus verba vident potius in corde quam audiunt, quasi leverbis et rebus, aliquando imaginibus cordis oculis ostensis, aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere assumptis, aliquando coelestibus substantiis, aliquando terrenis, aliquando simul terrenis et coelestibus. Nonnunquam quitur, ut ipse quoque angelus mentis obtut
Abbreviated transcription (Latin):
pulos & zelo succensos & uerbo eruditos intus
reddidit: foras linguas igneas ostendit.
In significatione gͥ ammota st̃ elem̃ta. ut ig¬
nem & sonitũ sentirent corpora. igne uͦ inui-¬
sibili & uoce sine sonitu docerentur corda.
Foras gͦ fuit ignis qui apparuit. s intusqui
scientiam dedit. Et cum reginȩ candacis
cunuchus currui p̃sidens iter carperet. atq
in corde nimirũ philippo sp̃s dixcrat: adum¬
ge te ad currum. Et cum ad cuocandum
pctrũ timentes d̃m milites corneliꝰ direxis¬
set: in mente ꝓcul dubio ab spũ. Ectrus
audiuit. ecce tres uiri quęrunt te. surge
itaq descende & uade. cum cis. Spu enim
d̃i quasi quedam nobis uerba dicere est. oc¬
culta ui ea que agenda sunt intimare. &
cor hominis ignarum ñ adhibito strepitu &
tarditate sermonis peritũ repente de abscon¬
ditis reddere. Nam quia auditus ea quȩ ad se
fiunt ñ simul omĩa dicta cõprehendit. quippe

Expanded text:
pulos et zelo succensos, et verbo eruditos intus pulos et zelo succensos, et verbo eruditos intus reddidit, foris linguas igneas ostendit. In significatione igitur admota sunt elementa, ut ignem et sonitum sentirent corpora, igne vero invisibili et voce sine sonitu docerentur corda. Foris ergo fuit ignis qui apparuit, sed intus qui scientiam dedit. Et cum reginae Candacis eunuchus currui praesidens iter caperet, atque in corde nimirum spiritus Philippo dixerat: Adjunge te ad currum . Et cum ad evocandum Petrum timentes Deum milites Cornelius direxisset, in mente procul dubio a spiritu Petrus audivit: Ecce tres viri quaerunt te, surge itaque, descende et vade cum eis . Spiritum enim Dei quasi quaedam nobis verba dicere est occulta vi ea quae agenda sunt intimare, et cor hominis ignarum, non adhibito strepitu et tarditate sermonis, peritum repente de absconditis reddere. Nam quia auditus ea quae ad se fiunt non simul omnia dicta comprehendit, quippe
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑitur. Cum ꝑ semetipsum loquitur. de uerbo
ciꝰ sine uerbis ac sillabis cor docctur. quia
uirtꝰ eiꝰ in intima quadam sublcuatione cog¬
noscitur. & ad quem mens plena suspenditur.
uacua grauatur. Pondus enim qͦddam est. qd̃
omnẽ animã quã replet leuet. Incorporcum
lumen est. qd̃ & interiora replcat. & repleta ex.¬
terius circũscribat. Sine strepitu sermo est. qui
& auditum aꝑit. & habere sonitũ nescit. Qͥd
enim de aduentu sci sp̃s scriptũ est: Factus est
repente de celo sonus tamqͣm aduenientis sp̃s
uchem̃tis: & repleuit totam domũ ubi erant
sedentes. Et apparuerunt illis disꝑtitȩ lin-¬
guȩ quasi ignis: seditq suꝑ singulos corum.
Per ignem quidẽ dñs apparuit. s ꝑ semctip¬
sum locutionẽ interiꝰ fecit. Et neq ignis d̾s
neq ille. sonitus fuit. s ꝑ hoc qd̾̃ exteriꝰ exhi¬
buit. exp̃ssithoc qd int̾iꝰ gessit. Quia enĩ disci¬

Expanded text:
aperitur. Cum per semetipsum loquitur, de verbo aperitur. Cum per semetipsum loquitur, de verbo ejus sine verbis ac syllabis cor docetur, quia virtus ejus intima quadam sublevatione cognoscitur. Ad quam mens plena suspenditur, vacua gravatur. Pondus enim quoddam est quod omnem animam quam replet levet. Incorporeum lumen est quod et interiora repleat, et repleta exterius circumscribat. Sine strepitu sermo est, qui et auditum aperit, et habere sonitum nescit. Quod enim de adventu sancti Spiritus scriptum est: Factus est repente de coelo sonus, tanquam advenivehementis, et replevit totam domum ubi erant sedentes; et apparuerunt illis dispertitae linguae quasi ignis, seditque supra singulos eorum ; per ignem quidem Dominus apparuit, sed per semetipsum locutionem interius fecit. Et neque ignis Deus, neque ille sonitus fuit, sed per hoc quod exterius exhibuit, expressit hoc quod interius gessit. Quia enim disci
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ ꝓuchit. aliter cũ ꝑ districtionẽ ne extol¬
lantur p̃mit. Per blandam enĩ locutionem
dm̃ amanda dulcedo ciꝰ ostenditur. ꝑ terri¬
bilem uͦ potestas cius metuenda monstratur.
In illa ꝑsua deiur animȩ ut ꝓficiat: in ista
repͥmitur quȩ ꝓficit. In illa discit qd̃ appe¬
tat: in ista qd̾ metuat. Per illam dicit. lau¬
da & lȩtare filia syon. quia ecce ego uenio &
habitabo in medio tui. ꝑ istam dicitur. dñs
in tempestate & in turbine uiȩ ciꝰ. Blandus
quippe. est: qui ut in medio inhabitet uenit.
Cum uͦ se ꝑ tempestatem & turbinem insi¬
nuat. nimirum quȩ tangit corda ꝑturbat.
atq ad edomandam clationem se exerit. qͣn-¬
do potens & terribilis innotescit. Sciendum
na disting̾uitur. Aut ꝑ semetipsum namq
dñs loquitur. aut ꝑ creaturam angłicam ciꝰ
ad nos uerba formantur. S cum ꝑ semetipsũ
loquitur. sola nobis ui internȩ aspirationis

Expanded text:
tionem provehit: aliter, cum per districtionem, ne extoltionem provehit: aliter, cum per districtionem, ne extollantur, premit. Per blandam locutionem Domini amanda dulcedo ejus ostenditur: per terribilem vero potestas ejus metuenda monstratur. In illa persuadetur animae, ut proficiat: in ista reprimitur, quae proficit. In illa discit, quod appetat: in ista, quod metuat. Per illam dicit: Gaude et laetare, filia Sion, quia ecce venio et habitabo in medio tui ; per istam dicitur veniet, et in turbine viae ejus . Blandus quippe est qui ut in medio inhabitet venit. Cum vero se per tempestatem et turbinem insinuat, nimirum quae tangit corda perturbat; atque ad edomandam elationem se exerit, quando potens et terribilis innotescit. 2. Aut pena distinguitur. Aut per semetipsum namque Dominus loquitur, aut per creaturam angelicam ejus ad nos verba formantur. Sed cum per semetipsum loquitur, sola nobis vi internae inspirationis
Abbreviated transcription (Latin):
quid post ortũ tuũ p̃cepisti diluculo. & osten
disti aurore locum suum: Quis uͦ ista. nisi
dñs potest.: Et tam̃ interrogatur homo. ut
cognoscat quia ista ñ potest: quatenꝰ uir qui
tam imm̃sis uirtutib creuit & nulliꝰ homi¬
nis exemplo uincitur. ne extolli debeat dei
comparatione suꝑctur. S o quã potenter eri¬
gitur. qui tam sublimiter humiliat᷑. O qͣnta
est hominis uictoria. ex dĩ comparatione ꝑ¬
didisse. O qͣnto hominib maior est: qui
testimoniis conuincitur deo minor. Multũ
quippe potens est. qui tali interrogatione.
ostenditur quia potens ñ est. S quia ad ob¬
scura nimis disserenda ducimur. ad eiusdem
textus iam uerba ueniamus. R espondens¬
autẽ dñs iob de turbine. dixit. Notandum
iudco quia si sano atq incolumi loqueretur.
ex tranquillitate dñica locutio facta dicerct᷑.
tus fuisse describitur. Aliter enim dñs seruis
suis loquitur. cum cos intrinsccus ꝑ cõpunc¬

Expanded text:
quid posquid posdisti aurorae locum suum ? Quis vero ista, nisi Dominus potest? Et tamen interrogatur homo, ut cognoscat quia ista non potest, quatenus vir qui tam immensis virtutibus crevit, et nullius hominis exemplo vincitur, ne extolli debeat, Dei comparatione superetur. Sed o quam potenter erigitur qui tam sublimiter humiliatur! O quanta est hominis victoria, ex Dei comparatione perdidisse! O quanto hominibus major est qui testimoniis convincitur Deo minor! Multum quippe potens est qui tali interrogatione ostenditur quia potens non est. Sed quia ad obscura nimis disserenda ducimur, ad ejusdem textus jam verba veniamus: CAPautem Dominus Job de turbine dixit . Notandum video, quia si sano atque incolumi loqueretur ex tranquillitate Dominica locutio facta diceretur:tus fuisse describitur. Aliter enim Dominus servis suis loquitur, cum eos intrinsecus per compunc
Abbreviated transcription (Latin):
ductilis ex ꝑcussione ꝓducta. in laudem dci
tanto eleuatus est: qͣnto maiori est castigatio¬
ne ꝑcussus. S humiliandus erat iste: qui ꝓ¬
stratus ulccrib sic uirtutib stabat. Humili¬
audus erat. ne tam robustissimũ pectus ela¬
tionis tela confoderent. qd̃ constabat certe
quia & illata uulnera ñ uicissent. Requiren¬
dus miirũ fuit homo. cuiꝰ debuisset compa¬
ratione suꝑari. S quid qd̾ de co uoce dñi di¬
citur. uidisti seruũ meũ iob qd̾ ñ sit ei similis
uir suꝑ terram: Cuiꝰ gͦ comparatione pote¬
rat uinci. de quo dño attestante dicitur quia
nulliꝰ hominis cõparatione possit ȩquari
Quid itaq agendum est. nisi ut ex ꝑsona sua
ipse dñs suas illi uirtutes narret. & dicat ei.
numquid ꝓducis luciferũ in tempore. suo.
& uesꝑum suꝑ filios terrȩ consurgere. facis:
Et ittrum. numqͥd aꝑtȩ sunt tibi portȩ mor¬
tis. & ostia tenebrosa uidisti: Uel certe. num¬

Expanded text:
ductilis ex percussione producta in laudem Dei ductilis ex percussione producta in laudem Dei tanto altius elevatus est, quanto majori castigatione percussus. Sed humiliandus erat iste qui, prostratus ulceribus, sic virtutibus stabat. Humiliandus erat, ne tam robustissimum pectus elationis tela confoderent, quod constabat certe quia et illata vulnera non vicissent. Requirendus nimirum fuit homo cujus debuisset comparatione superari. Sed quid est quod de eo voce Domini dicitur: Vidisti servum meum Job, quod non sit ei similis vir super terram ? Cujus ergo comparatione poterat vinci, de quo Deo attestante dicitur quia nullius hominis comparatione possit aequari? Quid itaque agendum est, nisi ut ex persona sua 892 ipse Dominus suas illi virtutes narret, et dicat ei: Nunquid producis luciferum in tempore suo, et vesperum super filios terrae consurgere facis? Et iterum: Nunquid apertae sunt tibi portae mortis, et ostia tenebrosa vidisti? Vel certe: Nun
Abbreviated transcription (Latin):
damna rerum. post funcra pignoꝵ.
post uulnera corporis. post uerba
malȩ suadentis uxoris. post contu-¬
meliosa dicta consolantium. post
suscepta fortiter iacula tot doloꝵ.
de tanta uirtute constantiȩ laudan¬
dus a iudice beatus iob fucrat. sed¬
si iam de p̃senti scculo esset cuocandꝰ.
At postqm hic adhuc duplicia recep¬
turus est. postqͣm saluti pristinȩ re.¬
stituitur. ut reb redditis diutius
utatur. ne ꝑ elationis gladium ipsa
illum sua uictoria sttrnat. debet
omp̃s ds̃ increpare ꝑ districtam iusticiam.
quẽ seruat ad uitam. Quid cñi peius plerũq
animã. quã conscia uirtus interficit: Quȩ
illam dũ consideratione. sua inflat. a pleni¬
tudine ueritatis euacuat. & dum se ad ꝑcipi¬
enda p̃mia sufficere suggerit. eam a meliora¬
tionis intentione distendit. Iustus gͥ iob
ante Nlagella extiit. s iustior post flagella
ꝑmansit: & laudatus antea dĩ uoce post mo¬
dum creuit ex uerbere. ꝓfecto uelut tuba

Expanded text:
damna rerum, post funera pignorum, post vulnera corporis, post verba male suadentis uxoris, post contumeliosa dicta consolantium, post suscepta fortiter jacula tot dolorum, de tanta virtute constantiae laudandus a judice beatus Job fuerat, si jam de praesenti saeculo esset evocandus. At postquam hic adhuc duplicia recepturus est, postquam saluti pristinae restituitur, ut rebus redditis diutius utatur, ne per elationis gladium ipsa illum sua victoria sternat, debet omnipotens Deus increpare per districtam justitiam quem servat ad vitam. Quid enim pejus plerumque animam quam conscia virtus interficit? Quae illam dum consideratione sua inflat, a plenitudine veritatis evacuat; et dum se ad percipienda praemia sufficere suggerit, eam a meliorationis intentione distendit. Justus igitur Job ante flagella exstitit, sed justior post flagella permansit; et laudatus antea Dei voce, postmodum crevit ex verbere. Profecto velut tuba
Abbreviated transcription (Latin):
placet ut breuiata replicatione moraliter dis-¬
serantur. Dignũ namq est. ut ꝑ ea quȩ bcato
iob dici cognoscimꝰ. ad corda nr̃a reuocemur.
quia uerba dĩ tunc mens ueriꝰ intelligit: cum
in cis semetipsam quęxit. Ecce cnim dicitur.

Expanded text:
placet ut breviata replicatione moraliter displacet ut breviata replicatione moraliter disserantur. Dignum namque est ut per ea quae beato Job dici cognoscimus ad corda nostra revocemur, quia verba Dei tunc mens verius intelligit cum in eis semetipsam q
Abbreviated transcription (Latin):
bauerunt edificantes. hic factus est in caput
anguli. Huiꝰ lapidis tẏpum iechonias rex te¬
nuit. quẽ matheus dũ quaterdenas gencratio¬
nes describeret. secundo numerauit. Quẽ enĩ
fini scdȩ. ipsum rursũ initio tertiȩ generatio¬
nis inseruit. Ipse namq in babyloniam cum
israhelitica plebe migratus est. qui dũ ab aliis
ad alia ducitur. ꝓ utriꝰq parietis latere non
immerito scd̃o numeratur. Cuiꝰ migrationis
floxui. angularem lapidem signat. Qbi enim
ordo a rectitudine. flectitur. ut eat in diuersũ
tamqͣm angulum facit. Recte gͦ numcrari
bis potuit. quia ꝑ utrumq parictẽ quasi duo
in se latera ostendit. Unde & eius bene imagi-¬
nem tenuit. qui in iudea ortus gentilitatem
colligens. quasi ab icrosolimis babyloniam ue¬
nit. atq hanc in semctipso fidei fabricam priꝰ
discordiȩ studio scissam. arte caritatis intexuit.
S hȩc quȩ de significatione scȩ ȩccl̃iȩ dicta suis.

Expanded text:
obaverunt aedificantes, hic factus est in caput obaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli . Hujus lapidis typum Jechonias rex tenuit, quem Matthaeus dum quaterdenas generationes describeret, secundo numeravit . Quem enim fini secundae, ipsum rursum initio tertiae generationis inseruit. Ipse namque in Babyloniam cum Israelitica plebe migratus est, qui dum ab aliis ad alia ducitur, pro utriusque parietis latere non immerito secundo numeratur. Cujus migrationis flexu angularem lapidem designat. Ubi enim ordo a rectitudine deflectitur, ut eat in diversum, tanquam angulum facit. Recte ergo numerari bis potuit, quia per utrumque parietem quasi duo in se latera ostendit, unde et ejus bene imaginem tenuit, qui in Judaea ortus, gentilitatem colligens, quasi a Jerosolymis Babyloniam venit, atque hanc in semetipso fidei fabricam prius discordiae studio scissam arte charitatis intexuit. Sed haec quae de significatione sanctae Ecclesiae dicta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipitatur. S cum tam multa de scẽ ȩcclesiȩ
constructione. referantur. audire. mens appetit.
inimicȩ. nationes qua uirtute. coniunctȩ sunt.
id est diuersa huiꝰ domꝰ edificia qua sibi arte
concordent. Sequitur. Aut quis dimisit lapi-¬
om̃ib liquet. quẽ scriptura sacra angularem
lapidem uocet. Illum ꝓfecto. qui dum in se
hinc uidaicum. illinc gentilem ppłm suscipit.
in una ęccl̃iȩ fabrica. quasi duos parietes uin¬
git. Illum de quo scriptum est. qui fecit utraq
unum. Qui angularem se lapidem ñ solum in
inferiorib. s & in suꝑnis gchibuit. quia & in
terra plebi israhcliticȩ nationes gentium: &
utraq simul angelis in celo sociauit. Eo qͥppe
nato clamauerunt angłi. in terra pax homi¬
nib bonȩ uoluntatis. In ortu enĩ regis nequa¬
quã ꝓ magno offerrent hominib pacis gau¬
dia. si discordiam cũ eis ñ haberent. De hoc
lapide ꝑ ꝓpħam dicitur. lapidem quem ręp¬

Expanded text:
praecipitatur. Sed cum jam multa de sanctae Ecclesiae praecipitatur. Sed cum jam multa de sanctae Ecclesiae constructione referantur, audire mens appetit inimicae nationes qua virtute conjunctae sint, id est diversa hujus domus aedificia qua sibi arte concordent. Sequitur: CAPUT VIII. Iomnibus liquet, quem Scriptura sacra angularem lapidem vocet, illum profecto qui, dum in se hinc Judaicum illinc gentilem populum suscipit, in una Ecclesiae fabrica quasi duos parietes jungit, illum de quo scriptum est: Fecit utraque unum . Qui angularem se lapidem non solum in inferioribus, sed et in supernis exhibuit, quia et in terra plebi Israeliticae nationes gentium et utramque simul angelis in coelo sociavit. Eo quippe nato clamaverunt angeli: In terra pax hominibus bonae voluntatis . In ortu enim Regis nequaquam pro magno offerrent hominibus pacis gaudia, si discordiam non haberent. De hoc lapide per Prophetam dicitur: Lapidem quem repr
Abbreviated transcription (Latin):
signantur. ut ex argento debeant fundi p̃ci-¬
pitur. Argenti quippe cdaritas ex usu serua¬
tur. sine usu autem in nigredinem uertitur.
Propħarum quoq dicta ante mediatoris ad¬
uentũ. quia in usum spiritalis intelligentię
ñ erant. dum conspici p̃ obscuritate ñ pote¬
rant. quasi nigra remanebant. At postqm
mediator ueniens. ea ante oculos nr̃os incar¬
nationis suȩ manu tersit. quicqͥd lucis in cis
latebat inclaruit: sensusq patrũ p̃cedentium
in usum dedit. quia uerba reb exposuit.
Siue itaq ꝓphetas. scu doctores extremis tem¬
porib subsequentes basiũ appellatione sig¬
nificet dicat. suꝑ quo bases illiꝰ solidatȩ sũsi.
subaudis. nisi suꝑ me: Qui cuncta mirabi¬
liter tenco. & bonis exteriorib intus pͥncipali¬
ter originem p̃sto. Qui enim sibi qd̃ bonum
est tribuit. solida basis ñ est. quia dum fun¬
damento ñ innititur. ipso suo pondere. in ima

Expanded text:
signantur, ut ex argento fundi debeant praecisignantur, ut ex argento fundi debeant praecipitur. Argenti quippe claritas ex usu servatur, sine usu autem in nigredinem vertitur. Prophetarum quoque dicta ante Mediatoris adventum, quia in 902 usu spiritalis intelligentiae non erant, dum conspici prae obscuritate non poterant, quasi nigra remanebant. At postquam Mediator veniens ea ante oculos nostros incarnationis suae manu tersit, quidquid in eis lucis latebat inclaruit, sensusque patrum praecedentium in usum dedit, quia verba rebus exposuit. Sive itaque prophetas, seu doctores extremis temporibus subsequentes, basium appellatione significet, dicat: Super quo bases illius solidatae sunt? subaudis, nisi super me, qui cuncta mirabiliter teneo, et bonis exterioribus intus principaliter originem praesto. Qui enim sibi quod bonum est tribuit, solida basis non est, quia dum fundamento non innititur, ipso suo pondere in ima
Abbreviated transcription (Latin):
in cunctis se exemplũ p̃beant. quatuor euan¬
gelistarũ dicta & ore & oꝑib portant. Pos¬
sunt ꝑ bases etiam ꝓpħȩ signari. qui dũ pͥmi¬
aꝑte. de dominica incarnatione locuti sunt:
quasi quasdam bases eos conspicimꝰ a funda¬
mento surgere. & suꝑpositȩ fabricȩ pondera
sustinere. Unde ad moysen rursum dñs
cũ tabernaculi tabulas crigere. p̃cipit. fun¬
di carum bases argenteas iubet. Quid enĩ
ꝑ tabulas. nisi apłi extensa in mundũ p̃di¬
catione dilatati: Quid ꝑ bases argenttas.
nisi ꝓpħȩ signantur: Qui suꝑ impositas ta-¬
bulas ipsi firmi ac fusiles sustinent. quia
ctȩ binȩ bases singulis tabulis supponuntur.
quia dum ꝓpħȩ scĩ in uerbis suis de mediato¬
ris incarnatione concordant. subsequentes
p̃dicatores eccl̃iȩ indubitanter edificant. ut
cũ a semetipsis ñ discrepant. illos in se robu¬
stius figant. Nec immerito bases quib ꝓpħȩ

Expanded text:
 cunctis se exemplum praebeant, quatuor evan cunctis se exemplum praebeant, quatuor evangelistarum dicta et ore et operibus portant 18. Possunt per bases etiam paperte de Dominica incarnatione locuti sunt, quasi quasdam bases, eos conspicimus a fundamentis surgere, et superpositae fabricae pondera sustinere. Unde ad Moysen rursum Dominus, cum tabernaculi tabulas erigi praecepit, fundi earum bases argenteas jubet . Quid enim per tabulas nisi apostoli extensa in mundum praedicatione dilatati, quid per bases argenteas nisi prophetae signantur? qui superimpositas tabulas ipsi firmi ac fusiles sustinent, quia ctae binae bases singulis tabulis supponuntur, quia dum prophetae sancti in verbis suis de Mediatoris incarnatione concordant, subsequentes praedicatores Ecclesiae indubitanter aedificant; et cum a semetipsis non discrepant, illos in se robustius figunt. Nec immerito bases quibus prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
in potestate mensoris. Sequitur. Suꝑ quo¬
terrȩ bases. quã scẽ eccłiȩ doctores accipimꝰ:
In basib quippe columnȩ : in columnis au-¬
tem totiꝰ fabricȩ pondus erigitur. Non gͦ
imincrito doctores sc̃i basium nomine de¬
signantur. quia dũ recta p̃dicant. & p̾dica¬
tioni suȩ uiuendo concordant. omne pondꝰ
eccłiȩ fixa morũ suoꝵ grauitate sustentant.
asperas ab infedelib temptationes ferunt. &
quęq in p̃ceptis dĩ uclut difficilia a fidelib
formidantur. exemplis oꝑum facilia ostenduis.
Unde & bene cum in typo eccłiȩ tabernacu¬
lum figeretur. ad moysen dicitur: facies co¬
lumnas quatuor: & bases earũ uesties argen¬
to. In argento cñi quid aliud. quã claritas di¬
uini sermonis accipitur: Sicut scriptũ est.
eloquia dñi eloquia casta. argentũ igne exa¬
quatuor columnas tabernaculi sustinent: qͥa
p̾dicatores ȩccl̃iȩ diuino eloquio decorati. ut¬

Expanded text:
omnia in potestate mensoris. Sequitur CAPUomnia in potestate mensoris. Sequitur CAPUterrae bases quam sanctae Ecclesiae doctores accipimus? In basibus quippe columnae, in columnis autem totius fabricae pondus erigitur. Non ergo immerito doctores sancti basium nomine designantur, quia dum recta praedicant, et praedicationi suae vivendo concordant, omne pondus Ecclesiae fixa morum suorum gravitate sustentant, asperas ab infidelibus tentationes ferunt; et quaeque in praeceptis Dei velut difficilia a fidelibus formidantur, exemplis operum facilia ostendunt. Unde et bene cum in typo Ecclesiae tabernaculum figeretur, ad Moysen dicitur: Facies columnas quatuor, et bases earum vesties argento . In argento enim quid aliud quam claritas divini sermonis accipitur? sicut scriptum est: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne exaquatuor columnas tabernaculi sustinent, quia praedicatores Ecclesiae divino eloquio decorati, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mortui sepeliant mortuos suos. tu autẽ uade
annuntia regnũ dĩ. Ecce alius sequuturum
itͥ se ꝓmittit & repellitur. alius relaxandum se.
postulat & retinetur. Unde hoc nisi quia suꝑ
biles mensure constringerent. & ille foris ñ
iniuste remaneret: S cum nullus nesciat
quia d̾s has occultoꝵ iudicioꝵ lincas tendat.
cur ad iob dicitur. indica mͥ si habes intelli¬
gentiam. quis posuit mensuras cius si nosti.
uel quis tetendit suꝑ eam lincam: An ic¬
circo requiritur. ut qd̃ nosse s tam̃ p̃termit¬
tere pottrat memoretur: quatenꝰ pondus
secretoꝵ dĩ sollicitiꝰ penset. dispositionem
uidelicet hominis ñ in humanis uirib. sed
in manu consistere conditoris: ut dũ consi-¬
derat inuisibiliter ista quis agat. suȩ uir¬
tuti nil tribuat. Nec iam de se aliquid au¬
deat: cũ di iudicia occulta formidat. s ꝑpen¬
dens desuꝑ mensuras & lincas incomp̃hensi¬
biliter tensas. sit tantomagis in humilitate

Expanded text:
mortui sepeliant mortuos suos; tu autem vade, mortui sepeliant mortuos suos; tu autem vade, annuntia regnum Dei . Ecce alius secuturum se promittit, et repellitur: alius relaxandum se postulat, et retinetur. Unde hoc, nisi quia supbiles mensurae constringerent, et ille foris non injuste remaneret? Sed cum nullus nesciat quia Deus has occultorum judiciorum lineas tendat, cur ad Job dicitur: Indica mihi, si habes intelligentiam, quis posuit mensuras ejus, si nosti, vel quis tetendit super eam lineam? An idcirco requiritur, ut quod nosse, sed tamen praetermittere poterat, memoretur, quatenus pondus secretorum Dei sollicitius penset, dispositionem videlicet hominis non in humanis viribus, sed in manu consistere conditoris, ut dum considerat invisibiliter ista quis agat, suae virtuti nihil tribuat, nec jam de se audeat aliquid, cum Dei judicia occulta formidat; sed perpendens desuper mensuras et lineas incomprehensibiliter tensas, tanto magis in humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
cepta est. Intra has gͦ mensuras sunt om̃s elcc¬
ti. extra has om̃s reꝓbi. etiam si intra fidei li¬
mitẽ esse uideantur. Unde & in apokalipsi¬
scriptum est: atrium qd̃ foris templũ est eice.
foras: & ne nctieris cum. Quid enim aliud atri¬
um quã latitudinẽ. significat uitȩ p̃sentis:
Et rede foris templum sunt qui ꝑ atrium
designantur. atq ideo metiendi ñ sunt: quia
angusta porta est quȩ ducit ad uitam. & lati-¬
tudo uitȩ prauoꝵ ñ admittitur ad mensuras
& regulas electoꝵ. Istȩ spiritales lince occulto
iudicio tendebantur. qͣndo cuidam dicenti.
magister sequar te quocumq ieris. ciꝰ dẽ ma-¬
gistri uoce responsum est. Uulpes foueas ha¬
bent & uolucres celi nidos: filiꝰ autem homi¬
nis ñ habet ubi caput reclinet. Istȩ mensure
& lincȩ tendebantur. cũ cuidam dicenti. dñe
ꝑmitte. me pͥmũ ire & sepelire patrẽ incum:
ciusdem magistri uoce responsum est: sine ut

Expanded text:
cepta est. Intra has ergo mensuras sunt omnes eleccepta est. Intra has ergo mensuras sunt omnes electi, extra has omnes reprobi, etiamsi intra fidei limitem esse videantur. Unde bene sscriptum est: Atrium quod foris templum est ejice foras, et ne metiaris illud . Quid enim aliud atrium quam latitudinem significat vitae praesentis? Et recte foris templum sunt qui per atrium designantur, atque ideo metiendi non sunt, quia angusta est porta quae ducit ad vitam , et latitudo vitae pravorum non admittitur ad mensuras et regulas electorum. Istae spiritales lineae occulto judicio tendebantur quando cuidam dicenti: Magister, sequar te quocunque ieris , ejusdem magistri voce responsum est: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos, Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet . Istae mensurae et lineae tendebantur cum cuidam dicenti: Domine, permitte me primum ire sepelire patrem meum , ejusdem magistri voce responsum est: Sine ut
Abbreviated transcription (Latin):
Mensurarũ lineȩ. in terrarũ partione tendun¬
tur: ut dimensionis equitas ex ipsa lincarum
tensione tencatur. In carne autẽ dñs ad ȩccl̃i¬
am ueniens mensuras terrȩ. lincis mensus est:
quia fines ȩccłiȩ occulti iudicii suptilitate. di¬
stinxit. huiꝰ terrȩ. occultȩ mensurȩ uel lincȩ¬
tendebantur. qndo p̃dicatores sc̃i agente sp̃u
ad alias uͦ partes arcebantur ne accederent.
Paulus namq apl̃s cum macedoniam p̃dica¬
re negligeret. ꝑ uifũ illi apparuit uir ma¬
cedo qui diceret. Transiens in macedoniam.
adiuua nos. At contra sicut scriptum est.
ad macedoniam & ab asia ꝓhibentur. ista
occultarũ mensurarũ linea illic ducta est:
hinc reducta. Illic tenditur ut macedonia
intra sc̃ẽ ęccl̃iȩ spacia colligatur. hinc attra-¬
hitur. ut extra fines fidĩ asia relinquatur.
Erant quippe tunc in ea qui colligendi ñ erañ.
quib uxta meritũ suum ꝑditis. iam nunc
asia intra mensuras ȩccliȩ deo largiente sus¬

Expanded text:
Mensurarum lineae in terrarum partitione tenduntur, ut dimensionis aequitas ex ipsa linearum tensione teneatur. In carne autem Dominus ad Ecclesiam veniens mensuras terrae lineis mensus est, quia fines Ecclesiae occulti judicii subtilitate distinxit. Hujus terrae occultae mensurae vel linetendeab aliis partibus arcebantur, ne accederent. Paulus namque apostolus cum Macedoniae praedicare negligeret, per visum apparuit illi vir Macedo, qui diceret: Transiens in Macedoniam, adjuva nos. At contra sicut scriptum est: ad Macedoniam, et ab Asia prohibentur, ista occultarum mensurarum linea illic ducta est, hinc reducta. Illic tenditur, ut Macedonia intra sanctae Ecclesiae spatia colligatur; hinc attrahitur, ut extra fines fidErant quippe tunc in ea qui colligendi non erant, quibus juxta meritum suum perditis, jam nunc Asia intra mensuras Ecclesiae Deo largiente sus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ numqͣm quesiuimꝰ. & queramꝰ quędam
nec tam̃ habere ualeamus. quatinus mens nr̃a
dum hec ñ potest habere quȩ appetit. & illa
se intelligat de scinctipsa ñ habere que habet.
Et ꝑ ca quȩ sunt considerentur illa quȩ dest̃.¬

Expanded text:
quae nunquam quaesivimus, et quaeramus quaedam, quae nunquam quaesivimus, et quaeramus quaedam, nec tamen habere valeamus, quatenus mens nostra dum haec non potest habere quae appetit, et illa se intelligat de semetipsa non habere quae habet, et per ea quae adsunt considerentur illa quae des
Abbreviated transcription (Latin):
deat. de ante acta uita memoratur. eiq dicit᷑.
Ubi eras qͣndo ponebam fundam̃ta terrȩ. e¬
Ac si iustificato peccatori. aꝑte ueritas dicat:
uirtutes a me acceptas tibi ñ tribuas. noli
contra me de meo muncre extolli. Rccole
inco te timore solidaui. Ut gͦ ego in te non
destruam qd̃ construxi. ipse. ñ cesses considera¬
re qd̃ repperi. Quem enĩ ueritas. nisi aut in
flagitiis. aut in excessib inuenit: S post hȩc¬
t bene possumꝰ scruare qd̾ sumꝰ. si numquã ne¬
gligimꝰ pensare. qd̃ fiumꝰ. Non numquã tam̃
dandestina elatio etiã sollicitis subriꝑe cordi¬
b solet. ut bonoꝵ cogitatio licet subtilis ac
p̃ssa cum ualde. in uirtutib crescit. oblita in¬
firmitatis. ꝓpriȩ. nequaqͣm ad memoriam re¬
uocet quid in uitiis fucrit. Ande & omp̃s d̾s
quia augeri infirmitatem ctiam de remediis
salutis conspicit: mensuram ipsis nr̃is ꝓfectib
imponit. ut habcamus quędam uirtutũ bona

Expanded text:
deat, de anteacta vita memoratur, eique dicitur: deat, de anteacta vita memoratur, eique dicitur: Ubi eras quando ponebam fundamenta terrae? Ac si justificato peccatori aperte Veritas dicat: Virtutes a me acceptas tibi non tribuas, noli contra me de meo munere extolli. Recole nveni quando meo te timore solidavi. Ut ergo ego in te non destruam quod construxi, ipse non cesses considerare quod reperi. Quem enim Veritas nisi aut in flagitiis aut in excessibus invenit? Sed post haec bene possumus servare quod sumus, si nunquam negligimus pensare quod fuimus. Nonnunquam tamen clandestina elatio etiam sollicitis cordibus subrepere solet, ut bonorum cogitatio, licet subtilis sit ac pressa, cum valde in virtutibus crescit, oblita infirmitatis propriae, nequaquam ad memoriam revocet quid in vitiis fuerit. Unde et omnipotens Deus, quia augeri infirmitatem etiam de remediis salutis conspicit, mensuram ipsis nostris profectibus imponit, ut habeamus quaedam virtutum bona
Abbreviated transcription (Latin):
fundam̃tũ fides est: huiꝰ terrȩ fundamentum
iacitur. qndo in occultis cordis pͥma soliditatis
causa diuinꝰ timor inspiratur. Iste necdũ cre¬
dit ȩerna quȩ audit. huic cũ fides datur. ad
edificium subscquentis oꝑis iam fundamentũ
ponitur. Iue ȩterna iam credit. nec tamen me.¬
tuit. uenturi iudicii terrorem despicit. pecca¬
tis se carnis & sp̃s audenter inuoluit. Huic¬
cum repente futuroꝵ timor infunditur. ut
bonȩ uitȩ surgat edificium. iam fundam̃ta
construuntur. Posito itaq ꝓsꝑe. formidinis
fandam̃to. cum uirtutũ fabrica in altum du¬
citur. necesse est unusquisq ꝓficiens uires su¬
as caute metiatur. ut cũ diuina constructione
magnus esse iam cꝑit. semctipsum respiciat
sine cessatione qd̾ fuit: quatenꝰ attendens hu¬
militer qd̾ ꝑ meritũ inuentus est: nequa quã
sibi arroget. qd̾ ꝑ grãm factus est. Unde. &
nunc beatus iob ꝑ suꝑnam uocem ad semet¬
ipsum reducitur. & ne de uirtutib głari au¬

Expanded text:
fundamentum fides est. Hujus terrae fundamentum jacitur, quando in occultis cordis prima soliditatis causa divinus timor inspiratur. Iste necdum credit aeterna quae audit; huic cum fides datur, ad aedificium subsequentis operis jam fundamentum ponitur. Ille aeterna jam credit, nec tamen metuit, venturi judicii terrorem despicit, peccatis se carnis et spiritus audenter involvit; huic repente cum futurorum timor infunditur, ut bonae vitae surgat aedificium, jam fundamenta construuntur. Posito itaque prosperae formidinis fundamento, cum virtutum fabrica in altum ducitur, necesse est ut unusquisque proficiens vires suas caute metiatur, ut cum divina constructione magnus esse jam coeperit, semetipsum respiciat sine cessatione quod fuit, quatenus attendens humiliter quod per meritum inventus est, nequaquam sibi arroget quod per gratiam factus est. Unde et nunc beatus Job per supernam vocem ad semetipsum reducitur, et ne de virtutibus gloriari au
Abbreviated transcription (Latin):
assentiat. cidem tam̃ quẽ suꝑat se in aliis post¬
ponat. Sic cuncta moderatur. ut dũ singula
queq sunt om̃ium. interposita quadam cari-¬
tatis necessitudine fiant omĩa singuloꝵ: &
unusquisq sic qd̃ ñ accipit in altero possideat.
ut ipse alteri possidendũ qd̾ accipit humiliter
sicut accepit grãm in alterutrum illam am¬
ministrantes. sicut boni dispensatores multi¬
formis gr̃ȩ dĩ. Tunc namq bene multifor-
mis grã dispensatur. qndo acceptum donum
& ciꝰ qui hoc ñ habet creditur. qͣndo. ꝓpter cũ
cui impenditur datum putatur. Hinc ꝑ pau-¬
lum dicitur: ꝑ caritatem scruite inuicem.
Tunc cnĩ nos caritas a ugo culpȩ liberos red¬
dit. cum uicissim nos nr̃o ꝑ amorẽ seruitio
subicit. cũ & aliena bona nr̃a credimus. & nr̃a
aliis quasi sua offerentes ehibemus: Hinc
rursum ꝑ paulum dicitur: nam & corpus
ñ est unum membrũ. s multa. Si dyxerit pes

Expanded text:
sentiat, eidem tamen quem superat se in aliis postsentiat, eidem tamen quem superat se in aliis postponat. Sic cuncta moderatur, ut dum singula quaeque sunt omnium, interposita quadam charitatis necessitudine, fiant omnia singulorum, et unusquisque sic quod non accepit in altero possideat, ut ipse alteri possidendum quod accepit humiliter  in alterutrum illam administrantes, sicut boni dispensatores multiformis gratiae Dei . Tunc namque bene multiformis Dei gratia dispensatur, quando acceptum donum et ejus qui hoc non habet creditur, quando propter eum cui impenditur sibi datum putatur. Hinc per Paulum dicitur: Per charitatem servite invicem . Tunc enim nos charitas a jugo culpae liberos reddit, cum vicissim nos nostro per amorem servitio subjicit, cum et aliena bona nostra credimus, et nostra aliis quasi sua offerentes exhibemus. Hinc rursum per Paulum dicitur: Nam et corpus non est unum membrum, sed multa. Si dixe
Abbreviated transcription (Latin):
pluuias reddit. Iste oꝑatione uirtutũ ad
p̃sentem uitam ctiã mortuos reuocat. & ta¬
men ꝓphetiȩ grãm ñ habens. quȩ sibi ucn¬
tura sunt ignorat. ille uentura queq uelut
p̃sentia attendit. & tam̃ in nulla signoꝵ oꝑa-¬
tione se exerit. Iste ꝑ discretionem sp̃uum
in factis suptiliter mentes conspicit. s tam̃
diuersi generis linguas nescit: ille. diuersi
generis linguas examinat. s tam̃ in reb simi-¬
lib dissimilia corda ñ pensat. Alius in una
lingua quã nouit scrmonũ pondera interpre¬
tando prudenter discutit: & tam̃ reliquis bo¬
nis quȩ ñ habet patienter caret. Sic itaq crea
extolli poterat ex dono qd̃ habet. humilietur
ex uirtute quam ñ habet. Sic cuncta modera¬
tur. ut cum ꝑ impensam grãm unum quẽq
subleuat. etiam ꝑ disparcm alteri alterũ sub¬
dat: & meliorẽ quisq dono alio cum qui sibi
subicitur attendat. ac licet se p̃ire ex aliis

Expanded text:
pluvias reddit. Iste operatione virtutum ad pluvias reddit. Iste operatione virtutum ad praesentem vitam etiam mortuos revocat, et tamen, prophetiae gratiam non habens, quae sibi ventura sunt ignorat; ille ventura quaeque velut praesentia attendit, et tamen in nulla signorum operatione se exerit. Iste per discretionem spirituum in factis subtiliter mentes conspicit, sed tamen diversi generis linguas nescit; ille diversi generis linguas examinat, sed tamen in rebus similibus dissimilia corda non pensat. Alius in una lingua quam novit sermonum pondera interpretando prudenter discutit, et tamen reliquis bonis quae non habet patienter caret. 22. Sic humilitextolli poterat ex dono quod habet humilietur ex virtute quam non habet. Sic cuncta moderatur, ut cum per impensam gratiam unumquemque sublevat, etiam per disparem alteri alterum subdat, et meliorem quisque dono alio eum qui sibi subjicitur attendat, ac licet se praeire et aliis
Abbreviated transcription (Latin):
suit mensuras ciꝰ si nosti. uel quis tetendit
suꝑ cam lincam. Quis cnĩ nisi conditor nr̃.
huiꝰ terrȩ mensuras ponit: Qui interni ui¬
dicii sccreto moderamine. alii sermonẽ sapi-¬
entiȩ. alii sermonẽ scientiȩ. alii plenã fidem.
alii grãm sanitatũ. alii oꝑationem uirtutũ.
alii. ꝓphetiam. alii discretionẽ sp̃uum. alii ge¬
nera linguarum. alii interp̃tationem sermo¬
num tribuit: quatinꝰ in uno codemq sp̃u.
iste uerbo sapientiȩ polleat. nec tam̃ scrmo¬
nȩ scientiȩ idest doctrinȩ fulciatur. quia sen-¬
tire atq inuenire sufficit. etiã qd̃ ꝑ dicendi
studiũ ñ app̃hendit. Ille sermone. scientię
fulgeat. nec tam̃ in uerbo sapientiȩ conuales¬
cat: quia & sufficit explere qͣntũ didicit.
& tamen ad sentiendũ ex semctipso suptile
aliquid ñ assurgit. Iste ꝑ fidem & elementis
imꝑat. nec tam̃ ꝑ sanitatum grãm infirmi¬
tates corpoꝵ curat: ille orationis ope mor-¬
bos subtrahit. nec tam̃ arenti terrȩ uerbo

Expanded text:
nsuras ejus si nosti, vel quis tetendit super eam lineam ? Quis enim nisi Conditor noster hujus terrae mensuras ponit, qui interni judicii secreto moderamine, alii sermonem sapientiae; alii sermonem scientiae; alii plenam fidem; alii gratiam sanitatum; alii operationem virtutum; alii prophetiam; alii discretionem spirituum; alii genera linguarum; alii interpretationem sermonum tribuit ? Quatenus in uno eodem spiritu iste verbo sapientiae polleat, nec tamen sermone scientiae, id est doctrinae fulciatur: quia sentire, atque invenire sufficit etiam quod per discendi studium non apprehendit. Ille sermone scientiae fulgeat, nec tamen in verbo sapientiae convalescat; quia et sufficit explere quantum didicit, et tamen ad sentiendum a semetipso subtile aliquid non assurgit. Iste per fidem et elementis imperat, nec tamen per sanitatum gratiam infirmitates corporum curat. Ille orationis opere morbos subtrahit, nec tamen arenti terrae verbo
Abbreviated transcription (Latin):
tia subleuetur. in ipsa dominici pͥma parte ser¬
monis. de scõꝵ p̃dicatoꝵ cõmemoratione dis-¬
cutitur. ut qͣnto illos ammirabiles uenire con¬
spiceret: tanto in coꝵ comparatione de se uiliꝰ
estimaret. Qd̾ iccirco a dño iam quasi p̃teritũ
describitur. quia quicqͥd foras futurum est in
opere. intus iam factum est in p̃destinatione.
Dicatur itaq ei: ubi eras quando ponebam
fundam̃ta terrȩ: Acsi aꝑte. diceretur: uirtu¬
tem fortiũ considera: meq coꝵ ante scła auc¬
torem pensa. Et cum cos quos in temporẽ. con¬
didi mirabiles suspicis. ꝑpende qͣntũ michi
subdi debeas. quẽ auctorem mirabilium sine.
tempore esse cognoscis. Sequitur. Indica michi

Expanded text:
tia sublevetur, in ipsa dominici prima parte sertia sublevetur, in ipsa dominici prima parte sermonis de sanctorum praedicatorum commemoratione discutitur, ut quanto illos admirabiles venire conspiceret, tanto in eorum comparatione de se vilius aestimaret. Quod idcirco a Domino jam quasi praeteritum describitur, quia quidquid foris futurum est in opere, intus jam factum est in praedestinatione. Dicitur itaque ei: Ubi eras quando ponebam fundamenta terrae? Ac si aperte diceretur: Virtutem fortium considera, meque eorum ante saecula auctorem pensa; et cum eos quos in tempore condidi mirabiles suspicis, perpende quantum mihi subdi debeas, quem auctorem mirabilium sine tempore esse cognoscis. Sequitur: CAPUT VI