comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sursũ sunt quȩrite : ubi xp̃c est in dextera dĩ sedens.
Quȩ sursũ sunt sapite: non quȩ suꝑ terrã. Quid
est quȩ sursũ sunt qulȩrite : Idest carnẽ excedite
nolite carnalia cogitare: Non dũ eni erant tubae
corneȩ quiꝰ adhuc ita loquebat᷑. Fr̃s. non potui uo¬
bis loqui quasi spũalib sed quasi carnalibus tãqu̾a
paruulis in xp̃o lac uobis potũ dedi non aescam:
Neq enĩ poteratis. sed nec adhuc quidẽ potestis
estis enĩ adhuc carnales Ergo non erant tubȩ
corneȩ : qͥa .ñ. excesserant carnẽ. Cornu & carni
hȩr&: & carnẽ eocedit : Et quã quã de carne oriat᷑.
superat carnẽ: Sies gͦ ex carnalispũalis: ad huc
carne calcas terrã : & spũ erũpis in cęlũ. In carne
enĩ ambulantes inquit: non scđm carnẽ militamꝰ.¬
quid illis ai.Unde ꝓbar& illos carnales carnalia
sapere. & nͥ tttas tubas corneas : Cũ enĩ dicit

Expanded text:
t in dextera Dei sedens; t in dextera Dei sedens; quae sursum sunt sapite, non quae super terram» . Quid est, «quae sursum sunt quaerite?» Id est, carnem excedite, nolite carnalia cogitare. Nondum erant tubae corneae, quibus adhuc ita loquebatur: «Fratres, non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo, lac vobis potum dedi, non escam; neque enim poteratis: sed nec adhuc quidem potestis; estis enim adhuc carnales.» Ergo non erant tubae corneae, quia non excesserant carnem. Cornu et carni haeret, et carnem excedit; et quanquam de carne oriatur, superat carnem. Si es ergo ex carnali spiritualis; adhuc carne calcas terram, et spiritu erumpis in coelum: «In carne enim ambulantes,» inquit, «non secundum carnem militamQuid illis ait, unde probaret illos carnales carnalia sapere, et nondum factos tubas corneas? «Cum enim dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficere uolo: non ꝑficiã nisi tundã In infirmitate
uirtus ꝑficit᷑. Et audi iã ipsã tubã ductilẽ. & bene
sonantẽ. Quando infirmor : tunc potens sum:
dexterȩ de qua tenet᷑ malleus ut ꝓducat tubam:
in illa dextera positus : facit & ipse de ipso malleo: ⁊¬
Dicit de quibusdã: Quos tradidisatanę: ut discant
.ñ. blasphemare: Tradidit malleis tundendos ma¬
le sonabant: ante quã ꝓducerent᷑: Forte ꝓducti. &
facti tubȩ ductiles. amissablasphemia. laudes dñi
sonuer̃ s hȩ sunt tubȩ ductiles. Uox tubȩ corneȩ
quid est: Cornu excedit carnẽ necesse est ut
carnẽ superando sit firmũ : firmũ ad ꝑdurandũ.
& capax uocis: Sed unde hoc: Quia carnẽ supe¬
rauit: Qui uult esse tuba cornea. super& carnẽ.
Quid ẽ. super& carnẽ: Transcendat carnales af¬
fectus: uincat caruales libidines Audi tubas cor¬
neas. Si autẽ resurrexistis cũ xp̃o apłs dicit: quȩ¬

Expanded text:
irmitate virtus perficitur.» Et audi jam ipsam tubam ductilem bene sonantem: «Quando infirmor, tunc potens sum» dexterae de qua tenetur malleus ut producat tubam, in illa dextera positus facit et ipse de ipso malleo; dicit de quibusdam, «Quos tradidi satanae, ut discant non blasphemare» . Tradidit malleo tundendos. Male sonabant antequam producerentur; forte producti et facti tubae ductiles, amissa blasphemia, laudes Domini sonuerunt. Hae sunt tubae ductiles. 7. Vox tubae corneae quid est? Cornu excedit carnem: necesse est ut carnem superando sit firmum ad perdurandum, et capax vocis. Sed unde hoc? Quia carnem superavit. Qui vult esse tuba cornea, superet carnem. Quid est, superet carnem? Transcendat carnales affectus, vincat carnales libidines. Audi tubas corneas: «Si autem resurrexistis cum Christo,» Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ phemiã: non obtẽperat ille Obtẽperauit euȩ adã
in paradyso: repellit adã euã in stercore: Instercore
enĩ sedebat iob: cũ fluer& & putrescer& uermibus:¬
: Melior iob putris in stercore : quã ille integer in
paradẏso Sed adhuc illa eua erat. iã ille adã .ñ. erat:
Respondit euȩ. preparate ad istã supplantationẽ &
cua ista. sercussit eũ diabolus acapite usq ad pedes
graui uulnere. & putrescens uermib sedebat in
stercore. Audiuimꝰ quead modũ tunsus est. audia¬
placor audiamͦ. Locutaes inquit tãquã una ex insi

Expanded text:
phemiam; non obtemperat ille. Obtemperavit Adam Evae phemiam; non obtemperat ille. Obtemperavit Adam Evae in paradiso ; repellit Adam Evam in stercore. In stercore enim sedebat Job, cum flueret et putresceret vermibus. Melior Job putris in stercore, quam ille integer in paradiso. Sed adhuc illa Eva erat, jam ille Adam non erat. Respondit Evae praeparatae ad istam supplantationem et tuba ista. Percussit eum diabolus a capite usque ad pedes gravi vulnere, et putrescens vermibus sedebat in stercore. Audivimus quemadmodum tunsus est: tubaplacet, audiam
Abbreviated transcription (Latin):
salutare dĩ nr̃i: iubilate dõ uniuersa terra: cantate
ĩ ra: ut non tantũ cantetis sed & operemini Sui cantit
qualia organa ad iungunt᷑ in similitudinibus: In
ereę sunt: tundendo ꝓducunt᷑: Si tundendo.
ergo uapulando. Eritis tubȩ ductiles ad laudem dĩ
⁊ ꝓductȩ si cũ tribulamini ꝓficiatis. Tribulatio.
tonsio: ꝓfectꝰ ꝓductio est: Tuba ductilis erat iob
quando repente ꝑcussus tantis dãpnis & orbitate filioꝵ.
tonsione illa tante tribulationis. factus tuba ductilis
sonuit. Dñs dedit dñs abstulit: sicut dño placuit ita
factũ. ẽ sit nom̃ dñi benedictũ: Quomodo sonuit.¬
⁊̃ quã suauẽ sonũ dedit ista ductilis tuba Adhuc tun¬
ditur. Datus est in potestate ut ciro eiꝰ ꝑcuteretur:
ꝑcussa est. cepit putrescere: scatere uermibus Sub¬
posita eua ad seductionẽ uxor eius. seruata ad minis¬
teriũ diabdi. non ad solatiũ mariti. Suggerit blas¬

Expanded text:
salutare Dei nostri. Jubilate Deo, universa terra; cantate, salutare Dei nostri. Jubilate Deo, universa terra; cantate, ra, ut non tantum cantetis, sed et operemini. Qui cantat qualia organa adjunguntur in similitudinibus: «Ineae sunt, tundendo producuntur. Si tundendo, ergo vapulando. Eritis tubae ductiles, ad laudem Dei productae, si cum tribulamini proficiatis: tribulatio tunsio, profectus productio est. Tuba ductilis erat Job, quando repente percussus tantis damnis et orbitate filiorum, tunsione illa tantae tribulationis factus tuba ductilis, sonuit: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit ita factum est: sit nomen Domini benedictum.» Quomodo sonuit! quam suavem sonum dedit! Ista ductilis tuba adhuc tunditur: datus est in potestatem, ut et caro ejus percuteretur; percussa est, coepit putrescere, scatere vermibus. Supposita Eva ad seductionem, uxor ejus servata ad ministerium diaboli, non ad solatium mariti, suggerit blas
Abbreviated transcription (Latin):
dicorde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Meior fuit
miscđȩ suȩ iacob & ueritatis suȩ domui israhel.
Quis est iste israhel: Ne forte unã gentẽ cogi¬
tes iudȩorũ: Audi quid sequit᷑: Uiderunt om̃s
fines terrȩ salutare dĩ nr̃i: Non dictũ ẽ omnis
terra. sed om̃s fines terrȩ : quomodo dicit᷑ a termino
usq ad terminũ nemo concidat. nemo dissip& for¬
tis est unitas xp̃i. totũ einit: qui tantũ preciũ dedit
uider̃ om̃s fines terrȩ salutare dĩ nr̃i. Quia gͦ uider̃.
iubilate dõ uniuersa t̃ra Lã nostis qͥđ sit iubilare: gau¬
dete & loquimini. Sed qͦđ gaudetis. loqͥ. ñ. potestis:¬
⁊ iubilate Gaudiũ ur̃m exprimat iubilatio. si non
potest locutio. Non sit tamen mutũ gaudiũ:
cor.ñ. taceat dm̃ suũ: non taceat munera eiꝰ. Si tibi
loqueris : tibi sanatꝰor es. Si ei: te sinauit dextera eiꝰ.
Ciloquere : cui sanatus es. Uider̃ om̃s fines terrae

Expanded text:
di corde, quoniam ipsi Deum videbunt . «Memor fuit di corde, quoniam ipsi Deum videbunt . «Memor fuit misericordiae suae Jacob, et veritatis suae domui Israel.e forte unam gentem cogites Judaeorum, audi quod sequitur: «Viderunt omnes fines terrae salutare Dei nostri.» Non dictum est, omnis terra; sed, «omnes fines terrae:» quomodo dicitur, a termino usque ad terminum. Nemo concidat, nemo dissipet; fortis est unitas Christi. Totum emit, qui tantum pretium dedit: «Viderunt omnes fines terrae salutare«Jubilate Deo, universa terra.» Jam nostis quid sit jubilare. Gaudete et loquimini. Si quod gaudetis loqui non potestis, jubilate; gaudium vestrum exprimat jubilatio, si non potest locutio: non sit tamen mutum gaudium; cor non taceat Deum suum, non taceat munera ejus. Si tibi loqueris, tibi sanatus es; si ei te sanavit dextera ejus, ei loquere cui sanatus es. «Viderunt omnes fines terrae
Abbreviated transcription (Latin):
& de iacob duodecim filii & de duo decim filiis:
uniuersa ꝓpago iudeorũ. Nũ quid illis tantũ
ꝓmissus est xp̃c: Si discutias quid sit israhel
Nsraheli ꝓmissus est xp̃c isrł est uidens dm̃. Ui¬
debimꝰ ꝑ speciem: si nunc uideamꝰ ꝑ fidẽ Habeat
in eũ quẽ non uidemꝰ : & gaudentes uidebimus.
Desideremꝰ non uisũ. & fruem uiso. Ergo & modo
isrł ꝑ fidẽ. tunc autẽ isrł ꝑ speciem: facie ad faci¬
em. Non iã ꝑ spetulũ. non in enigmate. sed quẽ¬
ad modũ dictũ est a iohanne. Dilectissimi nunc
filii dĩ sumꝰ ͤ non dũ apparuit quid erimꝰ. Scimꝰ
quia cũ apparuerit similes ei erimꝰ: qm̃ uidebimus
eũ sicuti est. Ad hanc uisionẽ parate corda urã:¬
 ad hoc gaudiũ parate animas urãs. Quomodo si
solẽ uell& dĩ ostendere. moner& ut oculos para¬
retis carnis: Sed quia sapientiȩ suȩ speciem uob̾
dignat᷑ ostendere : parate oculos caͦrdis. Beati mun¬

Expanded text:
et de Jacob duodecim filii, et de duodecim filiis et de Jacob duodecim filii, et de duodecim filiis universa propago Judaeorum. Numquid illis tantum promissus est Christus? Si discutias quid sit Israel, Israeli promissus est Christus. Isaael est Videns Deum. Videbimus per speciem, si nunc videamus per fidem. Habeat in eum quem non videmus, et gaudentes videbimus; desideremus non visum, et fruemur viso. Ergo et modo Israel per fidem; tunc autem Israel per speciem, facie ad faciem. Non jam per speculum, non in aenigmate ; sed, quemadmodum dictum est a Joanne, «Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est» . Ad hanc visionem parate corda vestra, ad hoc gaudium parate animas vestras: quomodo si solem vellet Deus ostendere, moneret ut oculos pararetis carnis; sed quia sapientiae suae speciem vobis dignatur ostendere, parate oculos cordis. Beati mun
Abbreviated transcription (Latin):
nu. Nunc dimittis dñe seruũ tuũ in pace: qm̃
uider̃ oculi mei salutare tuũ: Notũ fecit dñs salu¬
stare suũ. Cui uotũ fecit: parti. an uniuerso. non¬
s̃ parti alicui nenio fallat: nemo decipiat nemo
dicat. et ae hic est xp̃c. ecce illic. Qui dicit exce÷
hic est ecce illicꝰ: partes ostendit. Cui notum fecit
dñs salutare suũ : Audi quid sequitur. Ante con¬
spectum gentiũ . reuelauit iustitiã suã Dextera dĩ :
brachiũ dĩ. salutare dĩ. & iustitia dĩ. dñs est sal.
& ueritatiꝰᷤ sue domui isrł: Quid est memor fuit
miscđȩ & ueritatis : Ut ꝓmitter&: misertꝰ est:
Quia ꝓmisit & exhibuit miscđam. ueritas conse¬
didit ueritatẽ: Memor fuit miscđȩ suȩ iacob:
& ueritatis suȩ domui isrł: Et quid tantum
iacob & tantũ domui ist ł: Domus iudȩorũ.
& ꝓpago illa abrahȩ scđm carnẽ: sol& dici domꝰ
isrł. Et isrł. iacob iacob enĩ filius isaac: isaac autẽ
ipse filius abrabȩ: Ergo iacob nepos abrahȩ fuit:

Expanded text:
rvum tuum in pace; quoniam viderunt oculi mei salutare tuum . Notum fecit Dommus salutare suum.» Cui notum fecit? parti, an universo? Non parti alicui. Nemo fallat, nemo decipiat, nemo dicat, «Ecce hic est Christus, ecce illic» : qui dicit, «Ecce hic est, ecce illic,» partes ostendit. Cui «notum fecit Dominus salutare suum?» Audi quid sequitur: «Ante conspectum gentium revelavit justitiam suam.» Dextera Dei, brachium Dei, salutare Dei, et justitiaet veritatis suae domui Israel.» Quid est, «Memor fuit misericordiae et veritatis?» Ut promitteret, misertus est; quia promisit et exhibuit misericordiam, veritas consedidit veritatem. «Memor fuit misericordiae suae Jacob, et veritatis suae domui Israel.» Et quid? tantum Jacob, et tantum domui Israel? Domus Judaeorum et propago illa Abrahae secundum carnem solet dici domus Israel, et Israel Jacob. Jacob enim filius Isaac, Isaac autem ipse filius Abrahae. Ergo Jacob nepos Abrahae fuit;
Abbreviated transcription (Latin):
caro ista mortalis. recipiat in fine & ipsa suã ꝑfectis¬
sunã sanitatẽ. Sanem̾ gͦ ei. Ut gͦ sanemͭ ei credamꝰ
in dexterã eius. qͥa sanauit ei dextera ciꝰ & brachiũ

Expanded text:
caro ista mortalis, recipiat in fine et ipsa suam perfectiscaro ista mortalis, recipiat in fine et ipsa suam perfectissimam sanitatem. Sanemur ergo ei. Ut autem sanemur ei, credamus in dextera
Abbreviated transcription (Latin):
matri resuscitauit. Cantate gͦ dño canticũ no¬
uũ. qm̃ mirabilia fecit dñs. Quȩ muabilia : Audi.
Sanauit ei dextera eiꝰ. & brachiũ scm̃ eius. Quod
Quis credidit auditui nr̃o. & brachiũ dni cui reue¬
latũ est: Brachiũ gͦ scm̃. & dextera ipsius. idem
orbẽ terrarũ dextera cius. sed sanauit ei Multi
:enĩ sanunt̾ sibi: non ei. Ecce quã multi cupiunt
sauitatẽ istã corporalẽ. & ab illo accipiunt. ab illo¬
ỹ sanant᷑. & non illi sanant᷑. Quomodo ab illo sanant᷑.
& non illi sauant᷑: Accepta sanitate lasciuiunt:
quia egroti casti erant: sanati ad ulteri fiunt
Qui cũ egrotarent neminẽ ledebant: & receptis
uiribꝰ: inuadunt & opprimunt in nocentes. Sa¬
nati sunt. sed non ei. Quiꝰᷤ est qui sanatur ei ẽ
Qui inter sanat᷑: Qui sest int̾ersanat᷑ : Qui credit
in cũ ̃ cũ in terius fuerit sanatus in nouũ ho¬
minẽ reformat᷑ postea &xͦ hoc qͦđ langu& ad tẽpus¬

Expanded text:
viduae resuscitavit. «Cantate» ergo «Domino canticum noviduae resuscitavit. «Cantate» ergo «Domino canticum novum; quoniam mirabilia fecit Dominus.» Quae mirabilia? Audi: «Sanavit ei dextera ejus et brachium sanctum ejus.» Quod «Quis credidit auditui nostro? et brachium Domini cui revelatum est» ? Brachium ergo sanctum et dextera ipsius, idem orbem terrarum dextera ejus; sed, «Sanavit ei.» Multi enim sanantur sibi, non ei. Ecce quam multi cupiunt sanitatem istam corporalem, et ab illo accipiunt; ab illo sanantur, et non illi sanantur? Quomodo ab illo sanantur, et non illi sanantur? Accepta sanitate lasciviunt: qui aegroti casti erant, sanati adulteri fiunt; qui cum aegrotarent, neminem laedebant, receptis viribus invadunt et opprimunt innocentes: sanati sunt, sed non ei. Quis est qui sanatur ei? Qui intus sanatur. Quis est qui intus sanatur? Qui credit in eum ut cum interius fuerit sanatus, in novum hominem reformatus, postea et hoc quod languet ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
orbi terrarũ. ut cant& canticũ nouu. Nã aꝑtius
alibi sic dicit᷑. Cantate dño canticũ nouũ cantate
dño om̃is terra. ut intelligant qui se precidunt.
a cõmunione totius orbis terrarũ: non se posse can¬
tare canticũ nouũ. quia canticũ nouũ in toto¬
orbe non in parte cantat᷑. Et hic adtendite &
uidete hoc dici. & cũ dicit᷑ uniuerso orbi terrarũ
ut cint& canticũ nouũ. hoc intelligit᷑. quia pars
cantat canticũ nouũ. Cantate dño canticũ no¬
suũ. qm̃ mirabilia fecit dñs. Quac mirabilia :
Ecce modo legebat᷑ euangeliũ. & audiuimꝰ mira¬
bilia dñi. efferebat᷑ mortuus unicus matri sue
quȩ erat uidua. Misertus dñs fecit illos stare. depo¬
sucr̃ illũ & dixit. Iuuenis. tibi dico surge. Et
sedit ille mortuus & cępit loqui. & reddidit illũ¬
qͣ matri suȩ. Ecce mirabilia fecit dñs sed multo
maiora mirabilia sunt. quod totũ orbẽ terrarũ
amorte sẽpit̾na ereocit: quã đu unicũ filiũ uiduȩ

Expanded text:
 ut cantet canticum novum. Nam apertius alibi sic dicitur, «Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra» ; ut intelligant qui se praecidunt a communione totius orbis terrarum, non se posse cantare canticum novum, quia canticum novum in toto, non in parte cantatur. Et hic attendite et videte hoc dici. Et cum dicitur universo orbi terrarum ut cantet canticum novum, hoc intelligitur, quia pax cantat canticum novum. «Cantate Domino canticum novum; quoniam mirabilia fecit Dominus.» Quae mirabilia? Ecce modo legebatur Evangelium, et audivimus mirabilia Domini. Efferebatur mortuus unicus matris suae, quae erat vidua: misertus Dominus fecit illos stare; deposuerunt illum; et dixit, «Juvenis, tibi dico, surge.» Et sedit ille mortuus, et coepit loqui, et reddidit illum matri suae . Ecce mirabilia fecit Dominus; sed multo majora mirabilia sunt, quod totum orbem terrarum a morte sempiterna erexit, quam quod unicum filium matris
Abbreviated transcription (Latin):
ligere. Intendat gͦ nobiscũ caritas ura ad istũ psal¬
mũ: & quȩ ramꝰ hic xp̃m. Utiq apparebit queren¬
tibus. qui primo apparuit non quęrentib & non
deser& desiderantes se. qui redemit neglegentes
se. Ecce de illo cępit psalmꝰ. de illo dicitur

Expanded text:
Intendat ergo nobiscum Charitas vestra ad istum psalmum, et quaeramus hic Christum: utique apparebit quaerentibus, qui primo apparuit non quaerentibus; et non deseret desiderantes se, qui redemit negligentes se. Ecce de illo coepit Psalmus, de illo dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
creuit. Mat̃ eiꝰ sterilis fuit uolens babere filiũ. orauit
ad dnm̃ cũ gemitu magno. & petens ut dar& ei dĩ filiũ.
ostendit quia non carnalit̾ habere uoluit. quẽ natũ
illi dedit. qui eũ. e̾t̃. uoluit. Uouit enĩ eũ dnõ dõ. &
ait. Si mͥ masculus natꝰ fuerit. tẽplo tuo serui&. Et
ita fecit. Natus sc̃s samuhel. fuit apud matrẽ tempore
lactis. Mox ut eũ ab lactauit. dedit in tẽplũ ut ibi
rat istos. & ꝑ istos om̃s scõs nos uult intelligere. Quare
debere intelligere. Aduertat scĩtas ur̃a. Dioxit
neri humano. Et uolens nobis ostendere & antiquos
ad illos loquebat᷑ ds̃. Quid est in colũpna nubis loque¬
batͥ : Per figuras. Si enĩ in quadĩ nubicula loquebat᷑
obscura illi dicta. nescio quẽ manifestũ prȩsignabant.
lue autẽ nescio quisaã ñ ẽ nescio qͥs. quia scit᷑ a nobis

Expanded text:
crevit. Mater ejus sterilis fuit: volens habere filium, oravit crevit. Mater ejus sterilis fuit: volens habere filium, oravit ad Dominum cum gemitu magno, et petens ut daret ei Deus filium, ostendit quia non carnaliter habere voluit, quem natum illi dedit, qui eum esse voluit. Vovit enim eum Domino Deo, et ait, «Si mihi masculus natus fuerit, templo tuo serviet:» et ita fecit. Natus sanctus Samuel fuit apud matrem tempore lactis; mox ut eum ablactavit, dedit in templum, ut ibi rat istos, et per istos omnes sanctos nos vult intelligere. Quare debere intelligere. Advertat Sanctitas vestra. Dixit neri humano; et volens nobis ostendere et antiquos ad illos loquebatur Deus. Quid est, «in columna nubis?» Loquebatur per figuras. Si enim in quadam nubecula loquebatur; obscura illa dicta nescio quem manifestum praesignabant. Ille autem nescio quis, jam non est nescio quis; quia scitur a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotib eius. & samubel int̾ eosqui inuocant nom̃
cius Inuocabant dnm̃ & ipse exaudiebat eos. in colũpna
nubis loquebat᷑ ad eos. Isti antiqͥ moyses& aaron & sa¬
mubel serui dĩ. magni apud antiqͦs. Nostis qͥa moyses
eduxit in uirtute dĩ populũ isrł ex egypto ꝑ rubrũ
mare. & duxit in heremũ. & quanta mirabilia fece¬
rit illo tẽpore ds ꝑ manũ moysi. nouer̃ om̃s qͥ istas
scripturas libent̃ audiunt in aecda. uł apud se legunt.
uł quomͦ didicet᷑. Aaron frat̃ ipsius fuit. quẽ ordi¬
nauit &iã sacerdotẽ. Et ibi quidẽ . ñ. uidet᷑ sacerdos
esse. nisi aaron. Aꝑte enĩ in illis litteris aaron nomi¬
nat᷑ sacerdosdĩ. de moyse . ũ ibi dicit᷑ qͦđ sacerdoserat.
Sedsi hoc ñ. erat. qđ erat: Nũqͥđ maior sacerdote
ẽẽ poterat: Eocprinut psalmꝰ iste. quia & ipse sacer¬
legit᷑. Iste samubel tẽporib dauid fuit. nã ipse unxit
scm̃ dauid. Samuhel ab iuitio actatis suȩ. in tẽplo

Expanded text:
l in his qui invocant nomen ejus. Invocabant Dominum, et ipse exaudiebat eos; in columna nubis loquebatur ad eos.» Isti antiqui Moyses et Aaron et Samuel, servi Dei, magni apud antiquos. Nostis quia Moyses eduxit in virtute Dei populum Israel ex Aegypto per Rubrum mare; et duxit in eremo; et quanta mirabilia fecerit illo tempore Deus per manum Moysi, noverunt omnes qui istas Scripturas libenter audiunt in Ecclesia, vel apud se legunt, vel quoquo modo didicerunt. Aaron frater ipsius fuit, quem ordinavit etiam sacerdotem. Et ibi quidem non videtur sacerdos esse, nisi Aaron. Aperte enim in illis Litteris Aaron nominatur sacerdos Dei : de Moyse non ibi dicitur quod sacerdos erat. Sed si hoc non erat, quid erat? numquid major sacerdote esse poterat? Exprimit psalmus iste quia et ipse sacerlegitur: iste est Samuel temporibus David; nam ipse unxit sanctum David. Samuel ab initio aetatis suae in templo
Abbreviated transcription (Latin):
Rogat medicũ ut collat emplaustrũ. & ñ. tollit
nisi cũ fuerit sanatũ quod posuerat. Uirtus in
infirmitate ꝑficit᷑. Ergo fr̃s quicũq in xp̃o ꝓfici¬
mus. non nos putemꝰ sine flagello futuros quia quan¬

Expanded text:
Rogat medicum ut tollat emplastrum; et non tollit, Rogat medicum ut tollat emplastrum; et non tollit, nisi cum fuerit sanatum quo posuerat. «Virtus in infirmitate perficitur.» Ergo, fratres, quicumque in Christo proficimu
Abbreviated transcription (Latin):
maior caritis. tanto maiores plage de peccatis alicius.
Acceperat quidc̃ ille stimulũ carnis. angelũ satinȩ
a quo colafiraret᷑. Ecce quomodo propitius erat ds̃.
uindicans in om̃s affectiones eius. Quȩ sunt affec¬
tiones in quassic uindicibat: Ipse exposuit. ipse
dixit. In mignitudine inquit reuelationũ ne ex¬
tollar. datus est mihi stimulus carnis ineȩ. angłs
satanȩ qui me colafir&. Lam ꝑfectuserat: ut tam̃¬
timendũ ess& ne extolleret᷑. Nã non poner& ds̃
medicamentũ. ubi uulnus non ess&. Et rogauit
ut tolleret᷑: aeger ille. rogauit: ut auferret᷑ me¬
dicamentũ. Propt̃ quod ter dñm rogaui inquit ut
auferr& eũ ame. id est stimulũ carnis. a quo colafi¬
tabat᷑. Aliquẽ forte dolorẽ cipitis : rogaui inquit
ut auferret cũ ame: & dixit mihi. Sufficit tibi¬
grã mea. nã uirtus in infirmitate ꝑficit᷑. Ego
noui quẽ curo. non mibi d& qui egrotat consiliũ
Tãquã emplaustr̃u mordax urit te. sed sanat te

Expanded text:
peccatis alienis. Acceperat quidem ille et stimulum carnis, angelum satanae, a quo colaphizaretur. Ecce quomodo propitius erat Deus, vindicans in omnes affectiones ejus. Quae sunt affectiones in quas sic vindicabat? Ipse exposuit, ipse dixit: «In magnitudine,» inquit, «revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satantimendum esset ne extolleretur: nam non poneret Deus medicamentum, ubi vulnus non esset. Et rogavit ut tolleretur; aeger ille rogavit ut auferretur medicamentum: «Propter quod ter Dominum rogavi,» inquit, «ut auferret eum a me,» id est, stimulum carnis a quo colaphizabatur, aliquem forte dolorem corporis: «rogavi,» inquit, «ut auferret eum a megratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Ego novi quem curo; non mihi det qui aegrotat consilium. Tanquam emplastrum mordax urit te, sed sanat te.
Abbreviated transcription (Latin):
ibs. Deinde ipsi apłi & ꝓphetȩ. quorũ aucto¬
ritate locus cęlestis eligit᷑. ut eam sectando
coedificem̃ unde dicit ad ephesios. Iam non
estis peregrini & inquilini. sed estis ciues sc̃õꝵ
& domestici dĩ. suꝑ aedificati suꝑ fundamentũ

Expanded text:
 deinde ipsi Apostoli et Prophetae, quorum aucto deinde ipsi Apostoli et Prophetae, quorum auctoritate locus coelestis eligitur, ut eam sectando coaedificemur; unde dicit ad Ephesios, «Jam non estis peregrini et inquilini; sed estis cives sanctorum et domestici Dei, superaedifica
Abbreviated transcription (Latin):
nitudo gentiũ intrar& : ꝑ hanc utiq illius
populi cęcitatẽ cruaifixo xp̃o: Mouebunt
om̃a fundamenta terrȩ. Sic mota sunt &
mouent᷑. donec intr& quę predestinata est
gentiũ plenitudo. nam & ipsa morte dñi
terra mota est. & petrę scissȩ sunt. Et si¬
copia felices: recte prȩdictũ est quod moue¬
rent᷑. uł ad mirando sic amari. sic coli humi¬
litatẽ. pauꝑtatẽ. mortẽ. uelut magnã scđm
ipsos miseriã xp̃i. uł ipsi quoq huius mun¬
di uana felicitate contẽpta. illã diligendo
atq sectando. Ita mouent᷑ om̃a fundam̃ta
terrȩ. cũ partim mirant᷑ partim & iam
cõmutant᷑. Sicut cñ. ñ. absurde. dicimꝰ fundam̃
ticli quibus regnũ cȩlorũ super aedificatur
in sc̃is & fidelib quosdicit scriptura lapides ui¬
uos quoꝵ fundam̃tũ est primitꝰ ipse xp̃c ex
uirgine. de quo dicit apłs. Fundam̃tũ enĩ ali¬
ud nemo potest ponere. prȩ t̃ quã qͦđ est xp̃c¬

Expanded text:
entium intraret;» per hanc utique illius populi caecitatem crucifixo Christo, «movebuntur omnia fundamenta terrae.» Sic mota sunt, et movebuntur, donec intret quae praedestinata est Gentium plenitudo. Nam et in ipsa morte Domini terra mota est, et petrae scissae sunt . Et siorum bonorum copia felices: recte praedictum est quod moverentur, vel admirando sic amari, sic coli humilitatem, paupertatem, mortem, velut magnam secundum ipsos miseriam Christi; vel ipsi quoque, hujus mundi vana felicitate contempta, illam diligendo atque sectando. Ita moventur omnia fundamenta terrae, cum partim mirantur, partim etiam commutantur. Sicut enim non absurde dicimus fundamenta coeli, quibus regnum coelorum superaedificatur in sanctis et fidelibus, quos dicit Scriptura lapides vivos : quorum fundamentum est primitus ipse Christus ex virgine; de quo dicit Apostolus, «Fundamentum aliud nemo potest ponere praeterquam quod p
Abbreviated transcription (Latin):
non uero nec suo nomine nuncupent᷑. quicũq
tũ est. ego sum qui sum: tãquã non sint ea
quȩ facta sunt. si cõparent᷑ ei a quo facta sunt.
Quod uero adiunxit : tu solus altissimus
in omni terra: uel sicut alii codices habent
super omnem terram: utique & in omni
caelo. uel super omne caelum: Sed hoc
dicere maluit. quo terrena superbia
premeretur. Desinit enim superbire
terra idest homo. cui dictum est. terra
es. & quid superbit terra & cinis: cum
cognoscit dñm esse altissimum super om¬
nem terram. Idest nullius hominis co¬
gitationes ualere aduersus eos. qui se¬
cundum propositum uocati sunt. & de
quibus dicitur. si ds̃ pro nobis quis con

Expanded text:
non vero nec suo nomine nuncupentur quicumquenon vero nec suo nomine nuncupentur quicumquetum est, «Ego sum qui sum» ; tanquam non sint ea quae facta sunt, si comparentur ei a quo facta sunt. Quod vero adjunxit, «tu solus altissimus in omni terra,» vel, sicut alii codices habent, «super omnem terram;» utique et in omni coelo, vel super omne coelum: sed hoc dicere maluit, quo terrena superbia premeretur. Desinit enim superbire terra, id est homo, cui dictum est, «Terra es» ; et, «Quid superbit terra et cinis» ? cum cognoscit Dominum esse altissimum super omnem terram, id est, nullius hominis cogitationes valere adversus eos qui secundum propositum vocati sunt, et de quibus dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
añi: & in illis qui usq in finẽ in eadẽ malitia
ꝑseuerant. qui ponunt᷑ ut stipula ante faci¬
em uenti. & silue montibusq infructuosis
similes cõburunt᷑. ad quos denuo reuertit᷑
dicens. Erubescant & conturbentur in scłm¬
scłi Non enĩ in scłm scłi conturbantur. qui
querunt nomen dñi. sed respicientes igno¬
miniam peccatorũ suorũ. adhoc conturbant᷑
ut quęrant nomen dñi. ꝑ quod ñ conturbãnt᷑.
Rursusq ad hos redit. qui in eadẽ societate
inimicorũ adhoc confundendi sunt. ne confun¬
dant᷑ in aeternũ & adhoc ꝑdendi in quantũ
mali sunt: ut boni facti inueniant᷑ in aet̾nũ.
De his enĩ cũ dixiss&e & confundant᷑ & pereant
statim subiecit. Et cognoscant quia nomen
tibi dñs. tu solus altissimus in omni terra
Ad hanc cognitionẽ uenientes: sic confundant᷑
ut placeant. sic pereant ut ꝑmaneant. Cog¬
noscant inquit quia nomen tibi dñs: Tãquam

Expanded text:
Domini; et in illis qui usque in finem in eadem malitia Domini; et in illis qui usque in finem in eadem malitia perseverant, qui ponuntur ut stipula ante faciem venti, et silvae montibusque infructuosis similes comburuntur. Ad quos denuo revertitur, dicens: «Erubescant, et conturbentur in s Non enim in saeculum saeculi conturbantur qui quaerunt nomen Domini; sed respicientes ignominiam peccatorum suorum, ad hoc conturbantur, ut quaerant nomen Domini, per quod non conturbentur. 14. Rursusque ad hos redit, qui in eadem societate inimicorum ad hoc confundendi sunt, ne confundantur in aeternum; et ad hoc perdendi in quantum mali sunt, ut boni facti inveniantur in aeternum. De his enim cum dixisset, «Et confundantur, et pereant;» statim subjecit, «Et cognoscant quia nomen tibi Dominus; tu solus altissimus in omni terra:» ad hanc cognitionem venientes sic confundantur, ut placeant; sic pereant, ut permaneant. «Cognoscant,» inquit, «quia nomen tibi Dominus:» tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
tua. hoc idem consequenter exposuit dicens.
in ira tua. & quod supra dixit ꝑsequeris eos:
hoc postea conturbabis eos. Meminerimꝰ satie
irã dĩ sine ulla affectatione turbulenta intel¬
ligere. Ira quippe eius dicit᷑. ratio iusta uin¬
quit faciem eorũ ignominia & quęrent nom̃
tuũ dñe. Hoc sane illis bonũ & optabile
prophetat᷑. nec prophetaret᷑ nisi essent in ea
societate inimicorũ populi dĩ. &iam tales ho¬
mines quib hoc ante ultimũ iudiciũ presta¬
ret᷑. qui & nunc idem ipsi sunt. & ipsum
corpus est inimicorũ scđm inuidentiã qua
aemulant᷑ populũ dĩ. Et nunc ubi posst̃.
& sonant & leuant caput. sed particulatim
non uniuersaliter. sicut in fine scłi nouissi¬
mo imminente iudicio: tamen ipsũ corpus
est & in his qui inde credituri sunt. atq in
corpus aliud transituri. Horũ enĩ facies salu¬
briter inplet̾ ignominia. ut quęrant nomen

Expanded text:
tua;» hoc idem consequenter exposuit dicens, tua;» hoc idem consequenter exposuit dicens, «in ira tua:» et quod supra dixit, «persequeris eos;» hoc postea, «conturbabis eos.» Meminerimus sane iram Dei sine ulla affectione turbulenta intelligere: ira quippe ejus dicitur, ratio justa vinquit, «facies eorum ignominia, et quaerent nomen tuum, Domine.» Hoc sane illis bonum et optabile prophetatur: nec prophetaretur, nisi essent in ea societate inimicorum populi Dei etiam tales homines, quibus hoc ante ultimum judicium praestaretur; quia et nunc idem ipsi sunt, et ipsum corpus est inimicorum secundum invidentiam qua aemulantur populum Dei. Et nunc, ubi possunt, et sonant et levant caput; sed particulatim, non universaliter, sicut in fine saeculi, novissimo imminente judicio. Tamen ipsum corpus est et in his qui inde credituri sunt, atque in corpus aliud transituri horum enim facies salubriter impletur ignominia, ut quaerant nomen
Abbreviated transcription (Latin):
se intelligi existimo. pone illos ut rotam.
quod rota ex his quȩ retro sunt extollitur. ex
lns quȩ ante sunt deicit᷑. sic fiunt om̃s iimici
populi dĩ. Non enĩ hȩc optitio sed ꝓphetatio
est. Adiungit &iam: Sicut stipulã ante
faciem uenti Faciem dicit prȩsentiam. Nã
quae facies est uenti. cui nulla liniamenta
sunt corporis cum sit motus. idest quisi fluc¬
tus aeris : Ponit̾ autẽ pro tẽptatione. qua
porro qua facile consentit᷑ ad mala. grauis
sequitur cruciatus. unde deinceps dicit᷑. Sicut
ignis qui cõburit siluã flamina cõburens montes
lta ꝑsequeris illos in tẽpestate. tua. & in ira tua
conturbabis eos. Siluã dixit ꝓpt̾ sterilitatem
montes ꝓpt̃ elationẽ. Tales enĩ sunt inimnici płi
dĩ. in anes iusticiae. pleni suꝑbiȩ. Ignẽ uero
& flammã dicens. hoc idem in alio nomine re¬
petiuit. quo intelligi uoluit iudicantẽ. atq
punientẽ dm̃. Quod autẽ ait in tẽpestate

Expanded text:
se intelligi existimo, «Pone illos ut rotam,» se intelligi existimo, «Pone illos ut rotam,» quod rota ex his quae retro sunt extollitur, ex his quae ante sunt dejicitur: sic fiunt omnes inimici populi Dei. Non enim haec optatio, sed prophetatio est. Adjungit etiam: «Sicut stipulam ante faciem venti.» Faciem dicit praesentiam: nam quae facies est venti, cui nulla lineamenta sunt corporis; cum sit motus, id est, quasi fluctus aeris? Ponitur autem pro tentatione, qua porro, qua facile consentitur ad mala, gravis sequitur cruciatus; unde deinceps dicitur: «Sicut ignis qui comburit silvam, sicut flamma comburens montes; ita persequeris illos in tempestate tua, et in ira tua conturbabis eos.» Silvam dixit propter sterilitatem, montes propter elationem: tales enim sunt inimici populi Dei; inanes justitiae, pleni superbia. Ignem vero et flammam dicens, hoc idem alio nomine repetivit, quo intelligi voluit judicantem atque punientem Deum. Quod autem ait, «in tempestate
Abbreviated transcription (Latin):
uicti sunt. interpretatur duritia.
Endor ubi perier̃. inter pretat᷑ fons gene¬
rationis. sed utiq carnalis cui dediti periert̃.
non curantes regenerationẽ quȩ ꝑducit ad
uitã. ubi non nubent neq uxores ducent.
non enĩ incipient mori. Merito ergo de
his dictũ est. facti sunt ut stertus terrae.
de quib nihil ꝓpagatũ est. nisi terrena fecun¬
ditas. Sicut ergo illi om̃s in figura superati
sunt apopulo dĩ. sic istos inimicos precatur
in ueritite superari. Om̃s inquit principes
eprũ qui dixerunt. hereditate possideamus
sanctuariũ dĩ. Ipse est sonitus in inis. quo
ut supra dictũ est. inimici tui sonuerunt
Scũariũ autẽ dĩ quid intelligendum est.
nisi tẽpłu dĩ de quo apostolus ait. Tẽplum
enĩ dĩ scm̃ est quod estis uos. Nam quid
aliud inimici. nisi populũ dĩ possidere. id÷
accipit᷑. ut non sint in eo quod cogitant
stabiles. Ueruntamen &iam sic recte pos¬

Expanded text:
victi sunt, interpretatur Duritia eorum. victi sunt, interpretatur Duritia eorum. Endor, ubi perierunt, interpretatur Fons generationis, sed utique carnalis, cui dediti perierunt: non curantes regenerationem, quae perducit ad vitam, ubi non nubent, neque uxores ducent; non enim incipient mori . Merito ergo de his dictum est, «Facti sunt ut stercus terrae;» de quibus nihil propagatum est, nisi terrena fecunditas. Sicut ergo illi omnes in figura superati sunt a populo Dei; sic istos inimicos precatur in veritate superari. 10. «Omnes,» inquit, «principes eorum, qui dixerunt, Haereditate possideamus sanctuarium Dei.» Ipse est sonitus inanis, quo, ut supra dictum est, «inimici tui sonuerunt.» Sanctuarium autem Dei quid intelligendum est, nisi templum Dei, de quo Apostolus ait: «Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos» ? Nam quid aliud inimici, nisi populum Dei possidere, id est, accipitur, ut non sint in eo quod cogitant stabiles; verumtamen etiam sic recte pos
Abbreviated transcription (Latin):
quid imprecetur propheticus sp̃s. magis
praedicons quam male dicens Fic illis
inquit sicut madian & sisare. sicut iabin
in torrentem cison. Disperier̃ inendor.
facti sunt ut stercus terrȩ. Hos om̃s secun¬
dũ historiam populus isrł qui tunc erat
populus dĩ debellauit & uicit. sicut &iam
illos quos de inceps comiemorat dicens.
Pone principes eorũ sicut oreb zeb. & zebeȩ
& salmana. Interpretationes autẽ eorũ
nominum istae sunt. Madian interpreta¬
tur declinans iudicium. Si sara : gaudu
exclusio. labin. sapiens. Sed in his in imi¬
cis apopulo dĩ superatis. ille intelligendus
est sapiens. de quo apostolus dicit. Uibi si¬
piens. ubi scriba. ubi conquisitor huius scłi :
Oreb siccitas. Teb lupus. Tebee uicti¬
ma: sed lupi. Hab& enim & ipse uicti¬
mas suas. Salmana. umbra commotionis.
Hec om̃a congruunt malis quos in bono uiat
populus dĩ. Porro autẽ cison. in quo torrente

Expanded text:
quid imprecetur propheticus spiritus, magis quid imprecetur propheticus spiritus, magis praedicens quam maledicens. «Fac illis,» inquit, «sicut Madian et Sisarae, sicut Jabin in torrente Cison. Disperierunt in Endor, facti sunt ut stercus terrae.» Hos omnes secundum historiam populus Israel, qui tunc erat populus Dei, debellavit et vicit; sicut etiam illos quos deinceps commemorat, dicens, «Pone principes eorum sicut Oreb, et Zeb, et Zebee, et Salmana» . Interpretationes autem eorum nominum istae sunt: Madian interpretatur Declinans judicium; Sisara, Gaudii exclusio; Jabin, Sapiens. Sed in his inimicis a populo Dei superatis, ille intelligendus est sapiens, de quo Apostolus dicit: «Ubi sapiens? ubi scriba? ubi conquisitor hujus saeculi» ? Oreb, Siccitas: Zeb, Lupus: Zebee, Victima, sed lupi; habet enim et ipse victimas suas: Salmana, Umbra commotionis. Haec omnia congruunt malis, quos in bono vincit populus Dei. Porro autem Cison, in quo torrente
Abbreviated transcription (Latin):
& Aggareni. Gebal. & Ammon. & amalech.
Alienigenȩ cũ habitantib tẏrũ. & tãqu̾a
indicans causam quare sint inimicipłi dĩ.
adiungit & dicit. Ꝙ enĩ asur uenit cum eis.
Assur autẽ ꝓ ipso diabolo figurate intelligi
sol&. qui operat᷑ infiliis diffidentiȩ tãquã
in uasis suis. ut oppugnent populũ dĩ.
Facti sunt inquit in adiutoriũ filiis loth.
Qui om̃s inimici. operante in se principe suo
diabolo facti sunt in adiutoriũ filiis loth qui
interpretat᷑ declinans. Angeli autẽ aposta¬
tici bene intelliguntur tamquã filii deli¬
nationis. Aueritate quippe declinando. in
satellitium diaboli discesserunt. hi sunt
de quibus dicit apostolus. Non est nobis
conluctatio aduersus carne̾ & sanguinem.
sed aduersus principes & potestates. & recto¬
res mundi tenebrarum harum. aduersus
spualia nequitiae in cęlestibus. Quia ꝓpter
istos in uisibiles inimicos adiuuant homines
infideles. in quibus operantur ad oppug¬

Expanded text:
et Agareni, Gebal et Amon et Amalech, et et Agareni, Gebal et Amon et Amalech, et alienigenae cum habitantibindicans causam quare sint inimici populo Dei, adjungit et dicit: «Etenim Assur venit cum illis.» Assur autem pro ipso diabolo figurate intelligi solet, qui operatur in filiis diffidentiae , tanquam in vasis suis, ut oppugnent populum Dei. «Facti sunt,» inquit, «in adjutorium filiis Lot:» quia omnes inimici, operante in se principe suo diabolo, «facti sunt in adjutorium filiis Lot,» qui interpretatur Declinans. Angeli autem apostatici bene intelliguntur tanquam filii declinationis; a veritate quippe declinando, in satellitium diaboli discesserunt. Hi sunt de quibus dicit Apostolus: «Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem; sed adversus principes et potestates et rectores mundi tenebrarum harum, adversus spiritualia nequitiae in coelestibus» . Quapropter istos invisibiles inimicos adjuvant homines infideles, in quibus operantur ad oppug
Abbreviated transcription (Latin):
te & inlicite. Aggareni. proseliti idest adue¬
nȩ. Quo nomine significant᷑ inter in imicos
populi dĩ. non illi qui ciues fiunt. sed qui in
animo alieno atq aduentitio perseuerant.¬
& nocendi occasione inuenti se ostendunt:
Gebal uallis uana. Idest fallaciter humilis
Ammon populus turbidus. uł populus meroris
Amalech populus lingens. Unde alibi dictũ
est. & inimici eius terrã lingent. Alienige¬
nȩ. quãuis exipso nomine latino se indicent
alienos. & obhoc consequent᷑ inimicos: tamen
in hebreo dicunt᷑ philistum. quod interpretat᷑
cadentes potione. uelut quos fecit ebrios
Iuxuria setularis. Tyrus. lingua hebrea dicit᷑
sors. Quod siue angustia siue tribulatio inter¬
pretet᷑. secundũ illud accipiendũ est. in his
inimicis populi dĩ quod ait apłs. tribulatio &
angustia. in omnẽ animã hominis operantis
malũ. Om̃s ergo hi. sic enumerant᷑ in hoc psalmo
Tabernacula Idumeorũ & ismahelitȩ. Moab

Expanded text:
te et illicite. Agareni, Proselyti, id est, advete et illicite. Agareni, Proselyti, id est, advenae: quo nomine significantur inter inimicos populi Dei, non illi qui cives fiunt; sed qui in animo alieno atque adventitio perseverant, et nocendi occasione inventa se ostendunt. Gebal, Vallis vana, id est, fallaciter humilis: Amon, Populus turbidus, vel Populus moeroris: Amalech, Populus linguens; unde alibi dictum est, «Et inimici ejus terram linguent» . Alienigenae, quamvis et ipso nomine latino se indicent alienos, et ob hoc consequenter inimicos, tamen in hebraeo dicuntur Philistiim; quod interpretatur Cadentes potione, velut quos fecit ebrios luxuria saecularis. Tyrus lingua hebraea dicitur Sor; quod sive Angustia sive Tribulatio interpretetur, secundum illud accipiendum est in his inimicis populi Dei, quod ait Apostolus: «Tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis malum» . Omnes ergo hi sic enumerantur in hoc psalmo: «Tabernacula Idumaeorum et Ismaelitae, Moab
Abbreviated transcription (Latin):
tia est. Nam qui dixit memoretur nominis:
grecã transtulit locutionẽ. Israhel autem hic
deb& intelligi. utiq semen abrahae: cui dicit
a postolus. Ergo abrahȩ semen estis. scđm pro¬
Testamentũ sane ins tripturis. non illud solũ
dicit᷑. quod non ual& nisi testatoribus mortuis:
sed pactũ & placitũ. testanientũ uocabant.
micos xp̃i cõmemorare. sub quibusdam uocabulis
gentiũ. quorũ uocabulorũ interpretatio. satis
indicat quid uelit intelligi. Talibus enĩ nomi¬
nibus. conuenientissime figurant᷑ ueritatis
inimici. Idumȩi quippe iuter pretantur uel
sanguinei. uł terreni. Is mahelitȩ obedientes
sibi. Utiq non dõ sed sibi. Moab ex patre
quod in malo non intelligit᷑ melius: nisi cum
ipsi historia cogitat᷑. quod pat̃ loth filiȩ̨ suae
illicite se utenti ꝑmixtus. eũ genuit. qui ex
ipsa re tale nomen accepit. Bonus autẽ pater.
sed sicut lex. siquis ea legitiie utat᷑. non inces¬

Expanded text:
tia est; nam qui dixit, «memoretur nominis,» tia est; nam qui dixit, «memoretur nominis,» graecam transtulit locutionem. «Israel» autem hic debet intelligi utique semen Abrahae, cui dicit Apostolus, «Ergo Abrahae semen estis, secundum proTestamentum sane in Scripturis non illud solum dicitur, quod non valet nisi testatoribus mortuis; sed omne pactum et placitum testamentum vocabant. micos Christi commemorare sub quibusdam vocabulis Gentium: quorum vocabulorum interpretatio satis indicat quid velit intelligi. Talibus enim nominibus convenientissime figurantur veritatis inimici. Idumaei quippe interpretantur, vel Sanguinei, vel Terreni: Ismaelitae, Obedientes sibi; utique non Deo: sed sibi. Moab, Ex patre: quod in malo non intelligitur melius, nisi cum ipsa historia cogitatur, quod pater Lot filiae suae illicite se utenti permixtus eum genuit; quia ex ipsa re tale nomen accepit . Bonus autem pater, sed sicut Lex, si quis ea legitime utatur ; non inces
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ suȩ. Suł populũ tuũ malignauerunt
consiliũ. Uel sicut alii codices habent. Astute
cogitauerunt consiliũ. & cogitauer̃ aduer¬
sus sc̃õs tuos. Irridenter ista dicunt᷑. Quan¬
do enĩ ualerent nocere populo uel plebi dĩ.
uel scĩs eius qui nouerunt dicere. si ds̃ pro
nobis quis contra nos: Dixer̃. uenite disꝑ¬
damus eos de gente. Singularẽ numerũ
posuit ꝓplurali sicut dicit᷑. Cuius est hoc petus:
Ꝙiam si de grege interroget᷑. & intelligunt᷑
petora. Deniq alii codices de gentibus habent
ubi magis inter pretes intellectũ quã uerbũ
secuti sunt. Uenite disꝑdamus cos ex gente.
Ipse est ille sonus quo sonuerunt magis quam
locuti sunt quĩ in ania in aniter strepuerunt
Et non memoretur nominiꝰ israbel ultra
Hoc alii planius dixerunt. & non sit memoria
nominis isrł adhuc. quia memoretur nominis.
in latina lingua inusitata locutio est. Potius eni
dici sol& memoret᷑ nomen: sed eadẽ ipsa senten¬

Expanded text:
 Super populum tuum malignaverunt consilium;» vel, sicut alii codices habent, «astute cogitaverunt consilium, et cogitaverunt adversus sanctos tuos.» Irridenter ista dicuntur: quando enim valerent nocere populo vel plebi Dei, vel sanctis ejus qui noverunt dicere, «Si Deus pro nobis, quis contra nos» damus eos de gente.» Singularem numerum posuit pro plurali; sicut dicitur, Cujus est hoc pecus, etiamsi de grege interrogetur, et intelliguntur pecora: denique alii codices, «de gentibus,» habent; ubi magis interpretes intellectum quam verbum secuti sunt. «Venite, et disperdamus eos de gente.» Ipse est ille sonus quo sonuerunt magis quam locuti sunt, quoniam inaniter inania strepuerunt. «Et non memoretur nominis Israel ultra.» Hoc alii planius dixerunt, «Et non sit memoria nominis Israel adhuc.» Quia «memoretur nominis,» in latina lingua inusitata locutio est; potius enim dici solet, memoretur nomen: sed eadem ipsa senten
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ait aliquis non de me. Qui quauis pecca¬
tor sim. quauis ad ulter. quã uis fraudator
quãins raptor. quãuis ꝑiurus. habeo tamen
sum. ego per ignẽ purgor. & propt̾ funda¬
mentũ non pereo. Dic mihi iterũ: quid es:
Xp̃ianus inquis. Interim transi. Quid aliud:
Riptor. adulter. & cetera de quib aposto¬
lus dicit : qm̃ qui talia agunt regnũ dĩ non
possidebunt. Certe gͦ atalib ñ. correctꝰ. de
talib cõmissis pęnitentiã. ñ. agens. regnũ cęloꝵ
speras. ñ. opinor. qͥa qͥ talia agunt regnũ dĩ nͥ.
possidebunt. E ignoras. qͥa patientia dĩ ad

Expanded text:
dixit, ait aliquis, non de me; qui quamvis peccadixit, ait aliquis, non de me; qui quamvis peccator sim, quamvis adulter, quamvis fraudator, quamvis raptor, quamvis perjurus; habeo tamen sum: ego per ignem purgor, et propter fundamentum non pereo. Dic mihi iterum, Quid es? Christianus, inquis. Interim transi. Quid aliud? Raptor, adulter, et caetera de quibus Apostolus dicit: «Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt» . Certe ergo a talibus non correctus, de talibus commissis poenitentiam non agens, regnum coelorum speras? Non opinor; «quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt.» Et ignoras quia patient
Abbreviated transcription (Latin):
qui unt quod sequit᷑  Unusquisq autẽ suꝑ
fundamentũ. uideat quid suꝑ aedificat
Alius ciũ suꝑ aedificat aurũ. argentũ. lapides
prcciosos. alius ligna. stipulã. fętium. unius¬
cuiusq opusquale sit ignis probabit. quia¬
in igne reuelabit᷑. Si cuius opus ꝑmanserit.
quod suꝑ acdificauit. mercedẽ accipi&. Hoc est.
qui suꝑ fundamentũ iusta opera aedificauit.
aurũ argentũ lapides preciosos: Si autem
peccata. ligna. fenũ. stipulã. tamen propter
fundamentũ ipse saluus erit. sic tamen quasi
per ignẽ: Fr̃s nimis timidus esse uolo. Me¬
lius est enĩ non uobis dare securitatẽ malã.
Non dabo quod non accipio. timens terreo.
Securos uos facerẽ.si securus fierem. Ego
ignẽ aeternũ timeo Erit tẽpus eorũ in aet̾¬
nũ: non accipio nisi ignẽ aeternũ De quo alio
loco scriptura dicit. Ignis corũ non extinguet᷑.
& uermis corũ non morict᷑. Sed de impis

Expanded text:
quiunt, quod sequitur? «Unusquisque autem super quiunt, quod sequitur? «Unusquisque autem super fundamentum videat quid superaedificat. Alius enim superaedificat aurum, argentum, lapides pretiosos; alius ligna, fenum, stipulam: uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit; diitur. Si cujus opus permanserit quod superaedificavit, mercedem accipiet:» hoc est, quia super fundamentum justa opera aedificavit; «aurum, argentum, lapides pretiosos.» Si autem peccata; «lignum, fenum, stipulam:» tamen propter fundamentum «ipse salvus erit; sic tamen tanquam per ignem» . Fratres, nimis timidus esse volo: melius est enim non vobis dare securitatem malam. Non dabo quod non accipio, timens terreo: securos vos facerem, si securus fierem; ego ignem aeternum timeo. «Et erit tempus eorum in aeternum,» non accipio nisi ignem aeternum; de quo alio loco Scriptura dicit: «Ignis eorum non exstinguetur, et vermis eorum non morietur» . Sed de impiis
Abbreviated transcription (Latin):
tui: & ͦ mpenitens thesauritas tibi. irã in die
ire & reuclationis iusti iudicu dĩ. qui redd&
unicuiq scđm opera sua. Ꝙsi modo non reddit.
tunc redd&. Si enĩ modo reddit. ad tempus
reddit. Non conuerso autẽ. nec correcto in
aeternũ redd&. Uide ergo quia non erunt
inpuniti. Ad tende quod sequit᷑. Inimia dñi
mentiti sunt ei. Dicturus es. & quid eis fecit:
Non uiuunt. non auras carpunt. non lucem
hauriunt. non fontes patint. non fructuni
terrȩ edunt. & erit tẽpus eorũ in aeternum
Nemo sibi ergo blandiat᷑. quia quasi ad tortular
ꝑtin&. Bonũ est illi. si ad oleũ in torculari
ꝑtineat. Non sibi polliceat᷑ unusquisq habeus
facta nefaria. quȩ regnũ dĩ non possidebunt.
& dicat sibi. qm̃ habeo signũ xp̃i & sacramien¬
tũ xp̃i: non delebor in acternũ. Ꝙ si purgor
per ignẽ : saluus ero. Nlam quid est. quod ait
apostolus. de his qui habent fundamentum:
Fundamentũ aliud nemo potest ponere. prȩt̾

Expanded text:
saurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Et si modo non reddit, tunc reddet: si enim modo reddit, ad tempus reddit; non converso autem nec correcto, in aeternum reddet. Vide ergo quia non erunt impuniti; attende quod sequitur: «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Dicturus es, Et quid eis fecit? Non vivunt? non auras carpunt? non lucem hauriunt? non fontes potant? non fructus terrae edunt? «Et erit tempus eorum in aeternum.» 20. Nemo sibi ergo blandiatur, quia quasi ad torcular pertinet: bonum est illi, si ad oleum in torculari pertineat. Non sibi polliceatur unusquisque habens facta nefaria, quae regnum Dei non possidebunt, et dicat sibi: Quoniam habeo signum Christi et Sacramenta Christi, non delebor in aeternum; et si purgor, per ignem salvus ero. Nam quid est quod ait Apostolus de his qui habent fundamentum? «Fundamentum aliu