comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos: si fiduciã & głani sperusq ad finẽ firnũ
teneamꝰ.  ortatur iterũ apłs hebreosfortit᷑
stare infide .&. ꝑseuerare in bono ope: iungens
se more solito illis. Domꝰ dei inqͥt sumꝰ: si fiduci¬
ã. id÷ fidẽ rectã &. głam spei nr̃e firmã tenu¬
erimꝰ usq ad fine̾ mortis nr̃e. uł usq addien
uidicii. Gͥła spei nr̃e ẽ. qua głam᷑ nos in spe
ĩa ee̾ filios der a. que mͦ tenemꝰ in spe. eredimꝰ
nos possessuros in re ħona eñi quȩ nobis ꝓmis¬
sa st: in hac penali uita habere nequaꝗͣ pos¬
sumꝰ. Qua obre habentes fidẽ rect̃. spem cor¬
tã᷑ spectemꝰ pacient᷑ premia nobis a dño. ꝓ¬
si uocẽ eiꝰ audieritis. nolite obdurare cor
meã. De spe paulo suꝑius locutꝰ fuerat be¬
atꝰ apłs. qͦd oporteat spare ea quę futura st̃
&. dat nide testimoniũ. ꝓpheticũ sub cõꝑdei¬
one qͦmͦ illi piert qͥ de spauert de potencia

Expanded text:
nos, si fiduciam et gloriam spei usque ad finem firmam nos, si fiduciam et gloriam spei usque ad finem firmam retineamus. Hortatur iterum Apostolus Hebraeos fortiter stare in fide, et perseverare in bono opere, jungens se more solito illis. Domus, inquit, Dei sumus, si fiduciam, id est fidem rectam et gloriam spei nostrae firmam retinuerimus usque ad finedicii. Gloria spei nostrae est, qua gloriamur nos in spe jam esse filios Dei, et quomodo tenemus in spe, credimus nos possessuros esse in re. Bona enim quae nobis promissa sunt, in hac poenali vita habere nequaquam possumus, quamobrem habentes fidem rectam, spem certam spectemus patienter praemia nobis a Domino psi vocem ejus audieritis, nolite obdurarmeam. De spe paulo superius locutus fuerat beatus Apostolus, quod oporteat sperare ea quae futura sunt, et dat inde testimonium propheticum sub coone, quomodo illi perierunt qui desperaverunt de potentia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥfecit illii. sicut &. moyses in omni do¬
mo illius. Fis eos uocat. tam carne. quã
sꝑir qer eode genere erant. eandẽq fidẽ
habebant Scõs qͥ sc̃ificati fuerant fide
passionis x ꝑi .s. aqua baptismatis. Qui par¬
ticipes erant celestis uocacionis. hoc ẽ pa¬
trie celestis. id qua om̃s uocatuit dicens

Expanded text:
qui fecit illum, sicut et Moyses in omni domo ejus. Fratres eos vocat tam carne quam spiritu, qui ex eodem genere erant, eamdemque fidem habebant; sanctos quia sanctificati fuerant fide passionis Christi et aqua baptismatis, qui participes erant coelestis vocationis, hoc est patriae coelestis, ad quam Dominus omnes
Abbreviated transcription (Latin):
sa illũ ꝑ omnia fr̃ibꝰ assimilari. ni ut mise¬
peccatis. Hec eni huiꝰ miserande dispensa¬
cionis causa fuit. Uidit qͥppe humanũ genꝰ
humo intentui peccatoꝵ uincłis ligatũ
.. misertꝰ ẽ eiꝰ sicut fidelis pontifex recon¬
cilians nos deo patri .&. reconciliaudo pur¬
gans. Munsferiũ &. enĩ sacerdotis atq pon¬
tificis. est fidelem ee̾: ut possit eos quoꝵ sa¬
cerdos est lib̾are a peceatis. Pontifex qͦq ar.
eoqͦd pontẽ. id: iuĩ prȩbeat suis sequacibꝰ.
suo bono exemplo. Ita & dñs pontẽ fecit
nobis: id: boña uian ostendit. dũ diceret
Discite a me. q mitissum & humilis corde
Pontẽ etiã nobis fecit: qm aꝑuit nobis ia¬
nuã patrie cȩlestis ubi mͦ consistit. intͣpel¬

Expanded text:
sa illum per omnia fratribus assimilari, nisi ut misesa illum per omnia fratribus assimilari, nisi ut misepeccatis. Haec enim hujus miserandae dispensationis causa fuit: vidit quippe humanum genus humo intentum, peccatorum vinculis ligatum, et misertus est ejus sicut fidelis pontifex, reconcilians nos Deo Patri, et reconciliagans. Ministerium etenim sacerdotis atque pontificis est, fidelem esse, ut possit eos quorum sacerdos est liberare a peccatis. Pontifex dicitur, eo quod pontem, id est viam praebeat suis sequentibus suo bono exemplo. Ita et Dominus pontem fenobis, id est bonam viam ostendit, cum diceret: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Pontem etiam nobis fecit, quando aperuit nobis januam regni coelestis. Ubi modo consistit, De
Abbreviated transcription (Latin):
saluris omniuĩ eredenseuir qs qͥ ante passionẽ
suã multos filios adoptiuos adduxerat in
głam fidi. sper .&. caritatis: qͥ certã spem ha¬
beant gaudia patriȩ cȩlestis & hereditatẽ
et᷑ni regis se posse ꝑciꝑe. Uel certe ꝑ passio¬
nẽ decebat eũ ꝑcipe omnia quȩ de illo pͣ¬
dicta erant: unde ipse dixͣ pendens incru¬
ce. Consũmatũ est. Propt que̾ omnia idest
ꝑ mort̾e eiꝰ restaurata st̃ omnia. cȩlestia &
t᷑restria. homo scilicet redemptꝰ & numer̾
angeloꝵ. redintegratꝰ. Perque̾ omnia. sub¬
audis fact a st̃: iuxta qͦd iohannes dieit. Um¬
Siuncłꝰ: Ipse filius a. nos filii: ille ꝓprius.
nos adoptiui.Sed ille saluat . & nos saluam̃
Uides qͦm̃ nos ꝯiungit a discernit: Nã cũ
dicit. multos filios adduxit uigłam. Hic
c̃uinxit. Cũ uͦ addit auctorẽ salutis eoꝵ
hic discernit. Qui eñĩ scificat .& qͥ sc̃ifican¬
fidẽ ꝑassionis suȩ & ꝑ donũ baptismatis.

Expanded text:
sionem suam multos filios adoptivos adduxerat in gloriam fidei, spei et charitatis; qui certam spem habebant gaudia patriae coelestis, et haereditatem aeterni regis se posse percipere: vel certe per passionem decebat eum perficere omnia quae de illo praedicata erant. Unde ipse dixit pendens in cruce: Consummatum est. Propter quem omnia, id est per mortem ejus restaurata sunt omnia coelestia et terrestria: homo scilicet redemptus et numerus angelorum redintegratus. Per quem omnia: subaudi, facta sunt: juxta quod Joannes dicit: Omconjunctus: ipse filius, et nos filii: ille proprius, nos adoptivi: sed ille salvat, et nos salvamur. Vides quomodo nos conjungit et discernit; nam cum dicit: Multos filios adduxerat in gloriam, hic conjunxit. Cum vero addit: Auctorem salutis eorum, hic discernit. Qui enim sanctificat, et qui sanctificanfidem passionis suae,
Abbreviated transcription (Latin):
gła&. honor .xꝑi. crux eiꝰ fuit: ꝓ qua modicũ
minoratꝰ ẽ ab angelis moriendo. ꝓ nr̃a salute
Unde & apłs. alibi eũ dixisset. factꝰ est obedi
enspatriusq ad mortẽ. Mort̾e aui crueis: sta¬
tim subsecutꝰ ẽ dicens. Propt᷑ qͦd .s. ds ex alta
uit illĩ. &. dehit illi nom̃ qͦd est suꝑ omne no¬
men .&. cetera.Sic etiã ipse dñs. ꝓuocabat eã
dicens: ut glorificet᷑ filius hominis. Si ille qͥ
dñs ẽ. ea quę ꝓserus passus ẽ głam uocat.
multomagis tuhomo quę ꝓ dño pateris. tibi
ad głam ꝑtinere sempiter ña. dubitate ñ de¬
ret mortẽ. Qra dei patris. appellat᷑ filuis eo
qͥd nobis dideo patre gratis sit datꝰ.i. qͦd gratis
ꝓ nobis mortẽ sustinuit. Non em̃ debebat᷑ no¬
bis ntͣo merito. ut filius dei ꝓ nobis gustaret
morte̾. s ineffabilis gr̃a hoc fecit. Q uod au̾
aieit. ꝓ om̃ibꝰ iltũ gustasse morte̾. qͥd̾a doc¬
Fores ita absolutę intelligunt. ut dicat᷑¬

Expanded text:
 honor Christi crux ejus fuit, pro qua modicum minoratus est ab angelis moriendo pro nostra salute. Unde et Apostolus alibi cum dixisset, factus obediens est Patri usque ad mortem, mortem autem crucis, statim sit illum, et donavit illi nomen quod est super omne nomen: sic etiam ipse Dominus provocabat eam dicens: Ut glorificetur Filius hominis. Si ille qui Dominus est, ea quae pro servis passus est gloriam vocat, multo magis tu, homo, quae pro Deo pateris, tibi ad gloriam pertinere sempiternam dubitare non deret mortem. Gratia Dei Patris appellatur Filius, eo quod nobis a Deo Patre gratis sit datus, et quod gratis pro nobis mortem sustinuit. Non enim debebatur nobis nostro merito, ut Filius Dei pro nobis gustaret mortem, sed ineffabilis gratia hoc fecit. Quod autem dicit pro omnibus illum gustasse mortem, quidam doctores ita absolute intelligunt ut dicat
Abbreviated transcription (Latin):
popłi israhelitici. prestitisset reqͥem. subau¬
.dis. uera᷑ illiꝗͣ de alia reqͥe loqͥret᷑ dauid.
post hanc diem: id÷ de inceps postqua illam
adepti ee̾nt. Hic offendit tͣciã quand̃a requi¬
em. de qua dquid dixͣ. hodie .&. cct̾.. ñ illam
significans ad quã iħs filius naue popłm
introduxit .s. aliã qͦnda multo excellencio¬
rc̃. ad quã ñ tẏpicus s uerus introducit co¬
tidie eos qͥst̾ e ius : Si eñi iħs filius nque. ue¬
r̃a prestitisset requiem popło. cinꝰ duc łor
extitit. neqͦquã de alia feqͥe loqueret᷑ da¬
uid postea. Certũ est gͦ quasi futurũ est qͦs¬
d̾a acciꝑe reqͥem: que post illam significata
ẽ. quȩ fuit in palestina. Itaq subaudis. ꝙ
ihs filius naue. ñ prestitit uer̃i reqͥem po¬
pło cui preerat : relinquit᷑ id: reseruatur
infuturũ sabbatismꝰ popło dei eredemti
ueracit reseruat᷑ infuturũ uita scilicet e
tͣna. quę precellit sabbatũ legis: qmͣ in il¬

Expanded text:
praestitisset requiem, subaudis veram, nunquam de alia requie loqueretur David, posthac die, id est deinceps, postquam illam adepti essent. Hic ostendit tertiam quamdam requiem de qua David dixit, Hodie, etc., non illam significans, ad quam Jesus filius Nave populum introduxit, sed aliam quamdam multo excellentiorem, ad quam non typicus Jesus, sed verus introducit quotidie eos qui sunt ejus: si enim Jesus filius Nave veram praestitisset requiem populo cujus ductor exstitit, nequaquam de alia requie loqueretur David postea. Certum est ergo quasi futurum est quosdam accipere requiem, quae per illam significata est, quae fuit in Palaestina. Itaque. Subaudi, quia Jesus filius Nave non praestitit veram requiem populo, cui praeerat. Relinquitur. Id est reservatur in futurum. Sabbatismus populo Dei. Credendi veraciter reservatur in futurum, vita sciterna, quae praecellit sabbatum legis: quoniam in il
Abbreviated transcription (Latin):
ut in nomine ilu omne genu flectat᷑ cele¬
stiũ t̾restriũ &. infernoꝵ. Gła gͦ coronauit
eũ d̃ pat̾ in resurrectione. honore au in as¬
censione: qͥndo qͥ dragesimo die resurrectio¬
uissue. exaltauit illũ suꝑ omne̾ ereaturim.
Ilit̃. Gła coronatꝰ ẽ in multitudine ereden
ciũ: uidelicet cũ post resurrectionis triũ¬
phũ. credulitatẽ tocius mundi in hoc qͦd ho¬
mo ẽ accepit. Honore aũ in consessione eter¬
ne maiestatis: hoc ẽ ineo qͦdin plenitudine
patͣne głe habitat. eł constitiusti eũ sup oꝑ a
manuũ tuarũ. Per hoc qͦd homo factꝰ ẽ. con
stitutꝰ ẽ a deo pãtre suꝑ oꝑa uissionis eiꝰ supͣ
cȩlestia uidelicet. t̃restria .e. infernalid: qui
scđ̾mn diuinitatis pote neiã sicut eũ deo patre
omnia ereauerat. ita eũ illo omnia posside¬
bat. Dicendo eñi ꝯstitiusti eũ sup oꝑa manu¬
ũ tuarũ. om̃is ereatura monstrat᷑ subiect a¬
eẽ illi: qr sicut uerbo omnia ereata st̾. ita ille

Expanded text:
u omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum. Gloria ergo coronavit eum Deus Pater in resurrectione, honore autem in ascensione, quando quadragesimo die resurrectionis suae exaltavit illum super omnem creaturam. Aliter: Gloria coronatus est in multitudine credetium, videlicet cum post resurrectionis triumphum, credulitatem totius mundi in hoc quod homo est accepit, honore autem in confessione paternae majestatis, hoc est in eo quod in plenitudine paternae gloriae habitat; et constituisti eum super opera manuum tuarum. Per hoc quod homo factus est, con super coelestia videlicet, et terrestria, et inferna; qui secundum divinitatis potentiam sicut cum Deo Patre omnia creaverat, ita cum illo omnia possidebat. Dicendo enim: Constituisti eum super opera manuum tuarum, omnis creatura monstratur esse subjecta illi: quia sicut verbo omnia creata sunt, ita ille
Abbreviated transcription (Latin):
assũpsit. peccati tamͣ macłam nͣ habuit.
Ola & honore eoinastieũ. Psal mistalo. qtͣ
ad dm patr̾e: de h umilitate .&. exal tacione
filii dicens. CMinuisti inqͥt fil iũ tuũ paulo
minꝰ ab angelis: dũ eũ mortalẽ ereasti Sed
qr ille tͥ obediens extitit usq ad morte̾: gła
.ẜ honore coronasti eũ E. ale ẽ & illud qͦd a¬
płs dicit alio loco. Propt̃ qͦd .s. đs exaltauit

Expanded text:
m non habuit. Gloria et honore coronasti eum. Psalmista loquitur ad Deum Patrem de humilitate et exaltatione Filii, dicens: Minuisti inquit Filium tuum paulo minus ab angelis, dum eum mortalem creasti: sed quia ille tibi obediens exstitit usque ad mortem, gloria et honore coronasti eum. Tale est et illud quod Apos
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝙ habitauit in nobis. De qua uisitaci¬
one dient etiã racharias pat̾ beati iohan
nis. Uisitauit nos oriens ex alto. Quidã
doctores hoc qͦd dicit qͥd est homo qͦd
memor es eiꝰ. aut filius hominis qͥd est
qͣd insit.is eũ totũ refert̃ ad genꝰ hu¬
manũ. Hoc u qd sequit᷑ referunt con
passionis minorẽ fecit ds̃ pat̾ filiũ su¬
ũ angelis qͥ scđm diuinitatẽ equalis
ei erat in ommipotencia: qr angeli im¬
mortales s impassibiles ex istunt. ei¬
noratus ẽ aĩt non necessitate s spor¬
rancq uol untate sicut idẽ m apls alias
ait. Qui cũ informa dei ee̾t. semet ipsũ eri¬
nannt forma serin accipiens: factusq
obędiens patriusq ad morte. mort̾e̾ aũ

Expanded text:
est, et habitavit in nobis. De qua visitatiest, et habitavit in nobis. De qua visitatione etiam Zacharias pater beati Joannis ait: Visitavit nos oriens ex alto. Quidam doctores hoc quod dicit: Quid est homo, quod memor es ejus; aut filius hominis, quod est, quoniam visitas eum? totum referunt ad genus humanum; hoc vero quod sequitur referunt concpassionis, minorem fecit Deus Pater Filium suum angelis, qui secundum divinitatem aequalis ei erat in omnipotentia, quia angeli immortales et impassibiles existunt: minoratus est autem, non necessitate, sed spontanea pietate, sicut idem apostolus alias ait: Qui cum in forma Dei esset, semetipsum exinanivit, formam servi accipiens: factusque est obediens Patri usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
generali prauitate ẽ qeuictꝰ Q uod me¬
mor es eiꝰs Subaudis ita ut miscdiȩ suȩ
dona lalgit᷑ ÷ eqt Aut filius hominis : fub¬
audis qͥd est. Noc qͥda doctores refert ad
ia filium maris se uocat. Ac. ꝓpterea sub
int̾ro gacione sursũ erigenda ẽ uox. ¶.
ẽ sensus. Quid ꝓ meruit ille homo assũp¬
tꝰ a uerbo: ut filius dei fieret: Quodq
sequit᷑. qm̃ uisitas eũ. ad genꝰ humanũ
refert: de qͦ paulo suꝑius sub nomine ho¬
minis dictũ est qd est homo. eu ẽ sensus
Qm usitas genꝰ humanũ ꝑ filiũ tuũ &.
ꝑpetua largiris beneficia. ñ est meritũ
illius. s tua gr̃a. nłoq subsistit qr a te
uisitat᷑ Uisitacio id medicũ a. add ggrotũ
ꝑtinet. Nã uisitacionis officuĩ đr quis
medicus implere: qndo ad infirmũ in¬
greait᷑. Cgenꝰ humanũ qͦd infirmii &
Sumguiduerat. ds pat̾ tunc uisitauit:
qͣndo misit filiũ suũ qͥ uerbũ cato factii

Expanded text:
originali pronitate est devictus. Quod meoriginali pronitate est devictus. Quod memor es ejus? subaudis ita ut misericordiae tuae dona largitur. Sequitur: Aut filius hominis. Subaudi, quid est? Hoc idem doctores referunt aid est filium Mariae se vocat: ac propterea sub interrogatione sursum erigenda est vox: et est sensus: Quid promeruit ille homo assumptus a verbo, ut Filius Dei fieret? Quodque sequitur: Quoniam visitas eum? ad genus humanum referunt: de quo paulo superius sub nomine hominis dictum est: Quid est homo? Et est sensus: Quod visitas genus humanum per Filium tuum, et perpetua largiris beneficia, non est meritum illius, sed tua gratia: ideoque subsistit, quia a te visitatur. Visitatio ad medicum et ad aegrotum pertinet: nam visitationis officium dicitur quis medicus implere, quando ad infirmum ingreditur; et genus humanum, quod infirmum et languidum erat, Deus Pater tunc visitavit, quando misit Filium suum, qui Verbum caro factum
Abbreviated transcription (Latin):
Nonem̃ angelis subiecit orbẽ terre fu¬
curũ: de qͥloquimꝰ. Id eare spieit quȩ su¬
pris dix. dmꝰ patre dixisse sede adextris
meis donec ponã i imicos tuos scabellũ
redũ tuoꝵ. Sed filio suo tradidit illũ cui
ipse dieit in psalmo. Postula a me sdd
hoł gentes hereditate̾ tuã Unde &. ipse
nlius congratiuans sibi traditũ orbe̾ cre¬
Iturũ diit fgo qũ constitutꝰ su rer ab
libro us dicens. Quo d nomina ꝓpharuire¬
tret in hac epla quor testimoniũ ponit
Nerus nnsuidie aut abscondentis affec¬
tu hoc agit .s. honorantis uoto& osten¬
dentis intuitu hebreos habere multa
scienerã duimarũ scripturarũ. qͥbꝰ ista
seribebat: in tantũ ut nec opus haberet
nom̃ ponere dicentis Hoc gͦ testimo mũ
ex psalterio d aiutico sumptũ est: qualit̃
loquit᷑ ds đmpitrẽ. Quid ÷ homo: Sipres¬
se qẜ. eũ adespectu ꝓminciandũ ẽ illud. Qd
est homo: Sub audis. fragilis mortalis. ca¬
dieus & sequi ir adȩ. qͥ in ueteri peccato

Expanded text:
 angelis subjecit Deus orbem terrae futurum, de quo loquimur. Ad ea respicit quae superius dixit Deum Patrem dixisse: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum, sed Filio suo tradidit illum: cui ipse dixit in psalmo: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam. Unde et ipse Filius congratulans sibi traditum orbem crediturum, dicit: Ego autem constitutus sum rex ab o quis dicens: Quia nomina prophetarum reticet in hac Epistola, quorum testimonia ponit, non causa invidiae, aut abscondentis affectu hoc agit, sed narrantis voto et ostendentis intuitu, Hebraeos multam habere scientiam divinarum Scripturarum, quibus ista scribebat, in tantum ut nec opus haberet nomen ponere dicentis. Hoc ergo testimonium ex Psalterio Davidico sumptum, est qualiter loquitur ad Deum Patrem: Quid est homo? Suppresse et cum despectu pronuntiandum est istud, quid est homo? subaudis fragilis, mortalis, caducus et sequax Adae, qui in veteri peccato
Abbreviated transcription (Latin):
ne oꝑatur unꝰ atq idem sꝑs diudens
singlis ꝓut uult. Unde .s. hiç dicit scdm
uram uoluntate. Deinde eñi uoluntat
nq c̃filio cuncta tribuit: ne qͥs insius
meritis confideret. Ipse eni sꝑssẽs no¬

Expanded text:
s, dividens singulis prout vult ; unde et hic dicit, secundum suam voluntatem. Divinae enim voluntati atque consilio cuncta tribuit, ne quis in suis meritis confideret. Ipse enim Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ralit̃ itad accipiunt: ut dicat᷑. ꝓ ominibꝰ fi¬
delibꝰ atq infidelibꝰ. mortẽ gustasse dicen¬
tes Ip̃se qͥdẽ ꝓ ominbꝰ mortuus ẽ lieet om̃s
ñ saluent᷑ & qͥd si om̃s nͣ credunt: Ille ta¬
m̃ qͥd suũ erat fecit uude beatꝰ ꝓsper hãe
ponit similitiidiñe. Est qͥlibet mediçoꝵ. pitis¬
simꝰ qͥueniens ingiuitate̾ popłosã. ubi mul¬
ci in firmi habent᷑: tẽ ꝑat pocionẽ contra om¬
nia genera infirmutatu. s. conuocat om̃s di¬
censꝰ Uenite om̃s popłi qͥuariss infirmita¬
cibꝰ laboratis. s bibite ex hac pocione. quã
causa salutis ur̃e prȩꝑaui. ÷̃ pondeo uobis
cũ obtestacione: qd siqͥs biberit exea. me¬
delã statimꝯ seqͥ merebit᷑. Quicredunt
uerbis illius accedunt: bibunt &. sanant᷑
Qui uͦ renuunt bibere. ñ sanant᷑ s in sua
infirmitate ꝯtabescunt. Quantũ gͦ ad me¬
dici deuocionẽ ꝑtiuet. ꝓomnũ illoꝵ salu¬
te pocionẽ tẽ perauit: licet aliis ñ ꝓsit. nͥ

Expanded text:
raliter accipiunt, ut dicatur pro omnibus fidelibus atque infidelibus mortem gustasse, dicentes: Ipse quidem pro omnibus mortuus est, licet omnes non salventur. Et si omnes non credunt, ille tamen quod suum erat fecit. Unde beatus Prosper hanc ponit similitudinem: Est quilibet medicorum peritissimus qui veniens in civitatem populosam ubi multi infirmi habentur, temperat potionem contra omnia genera infirmitatum, et convocat omnes, dicens: Venite, omnes populi qui variis infirmitatibus laboratis, et bibite ex hac potione, quam causa salutis vestrae praeparavi: spondeo vobis cum obtestatione, quod si quis biberit ex ea medelam statim consequetur. Qui credunt verbis illius, accedunt, bibunt et sanantur: qui vero renuunt bibere, non sanantur, sed in sua infirmitate contabescunt. Quantum ergo ad medici devotionem pertinet, pro omnium illorum salute potionem temperavit, licet aliis non prosit, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
curans de ꝓprietate uerboꝵ. uidet᷑ in hoc
cilis debet eẽ. id÷ alios debet docere. Cũ
modestia corripientẽ eos qͥ resistunt ueri¬
tati: ne forte det illis ds penitenciã. sub¬
audis. ide pͥstinis erroribꝰ &s peccatis ad cos¬
noscendũ ueritatẽ. Hic sermo qͦd dicit ne¬
forte uił sicut qͥd̃a codices habent. neqͥndo
et illis ds penitenciã: ne forte.ꝓ .si. forte
ponebat᷑ antiquitꝰ. s mͦ in usitatũ habet᷑
Corripientẽ inqͥt eos cũ modestia. si forte
det illis d̾s penitenciã .s. resipiscant adi¬
soli laqueis. id÷ ut recedant aberroribꝰ
diaboli qͥbꝰ ill aqueati tenent᷑ is incipiant
iterũ sape ueritat̾ẽ. Nã resipiscere ẽ. qͥsi
resape.a quo. id÷ adiabolo capti tenent᷑
ad ipsius diaboli uoluntatẽ ꝑ agendam
In nouissimis diebꝰ id÷ in ultima ȩtate. e¬
r̃t homines subaudis se ipsos amantes:
sub audis. ñ dm Se ipsũ amat qͥ sibimet¬

Expanded text:
curans de proprietate verborum, videtur in hoc curans de proprietate verborum, videtur in hoc cilis debet esse, id est alios debet docere. Cum modestia corripientem eos qui resistunt veritati, ne forte det illis Deus poenitentiam, subaudis de pristinis erroribus et peccatis, ad agnoscendam veritateforte, vel sicut quidam codices habent, ne quando det illis Deus poenitentiam, pro si forte ponebatur antiquitus, sed modo inusitatus habetur. Corripientem, inquit, eos cum modestia, si forte det illis Deus poenitentiam. Et resipiscant a diaboli laqueis, id est ut recedant ab erroribus diaboli, quibus illaqueati tenentur et incipiant iterum sapere veritatem. Nam resipiscere est quasi resapere. A quo, id est a diabolo, capti tenentur ad ipsius diaboli voluntatem peragendamIn novissimis diebus, id est in ultima aetate, erunt homines seipsos amantes, subaudis, non Deum. Seipsum amat qui sibimet
Abbreviated transcription (Latin):
patrie cȩlestis subleuabunt᷑. Lignea d̾.
fictilia st̃ reꝓbi: qͥ de merguntur insup¬
pliciũ dãpͥnacionis. Si qͥs g̃ se mundaue¬
rit ab istis. sub. uidis. hereticis & eriori¬
bꝰ erit uas in honore. Iuuenilia auͣ desi¬
deria id÷ adulteriũ. immundiciã iu¬
ruriã furtũ rapinã. uenacionẽ. uagabi¬
ditatẽ. om nẽq lasciuiã. de uita &. fuge.
Sectare. id: amplectere iusticia᷑. ut rec¬
te uiuas. Ie si diceret. In locũ iieniliũ¬
desiderioꝵ: insere saeras uirtutes tultas
tũ questiones. iudeoꝵ. heretieoꝵ atq genti¬
liũ &. si ne disciplina. id÷ sine aliqͦ utilita¬
te deuita. qr generant lites: lites uͦ generan
odiũ. Seruuu aũ qñi oportet docibilẽ esse.
Quantũ ad ꝓprietatẽ uerbor ꝑtinet. hoc
distat inter docibilem &. docilem. q doci¬
lis ẽ qͥ alios potest docere. Nocibilis: qͥ faeile
potest doceri. Unde đr. Ert̃ om̃s docibiles
deo. id: facile docebunt᷑ a des: Sed apłs ñ

Expanded text:
patriae coelestis sublevabuntur: lignea et fictilia sunt reprobi, qui demerguntur in supplicium damnationis. Si quis ergo se emundaverit ab istis, subaudis haereticis et erroribus, erit vas in honorem. Juvenilia autem desideria, id est adulterium, immunditiam, luxuriam, furtum, rapinam, venationem, vagabunditatem, omnemque lasciviam, devita et fuge. Sectare, id est amplectere justitiam, ut recte vivas: ac si diceret: In locum juveniliudesideriorum insere istas virtutes. Stultas autem quaestiones Judaeount sine disciplina, id est sine aliqua utilitate, devita, quia generant lites, lites vero generant odium. Servum autem Domini oportet docibilem esse. Quantum ad proprietatem verborum pertinet, hoc distat inter docilem et docibilem, quia docilis est qui alios potest docere: docibilis qui facile potest doceri; unde dicitur: Erunt omnes docibiles Deo , id est facile docebuntur a Deo. Sed Apostolus non
Abbreviated transcription (Latin):
giositate uaniloqͥa &. sermo eor: id÷ sermo
hereticor ut cancer serpit. zic ut morbꝰ qͥ ap¬
pellat᷑ cancer qͥ ndo nascit᷑ in mẽbro hominis
totũ m̃ebrũ occupat. x plerũq totũ corpꝰ
mortificat. q magis ac magis serpit. id÷ cre¬
seit. carneq comedit ĩta sermo hereticoꝵ
ipsam a.nimi suo errore. e. sigut cancer ser¬
pit. idest erescit de mebro in mĩebrũ. ita er¬
r& crescit de uno transeundo ad plurimos.

Expanded text:
o eorum, id est sermo haereticorum ut cancer serpit. Sicut morbus qui appellatur cancer, quando nascitur in membro hominis, totum membrum occupat, et plerumque totum corpus mortificat, quia magis ac magis servit, id est crescit, carnemque comedit, ita sermo haereticorum ipsam animam suo errore: et sicut cancer serpit, id est crescit de membro in membrum, ita error crescit de uno transeundo in plurimos.
Abbreviated transcription (Latin):
ebant᷑ consules romani qͣndo ingredie ban
derat lide genꝰ uestim̃ti beato apło. Cui
re spondendũ ẽ romanos ante dñi aduen¬
tũ hunc habusse mor̾e siueꝯsuetudiñe. qͥn¬
do monarehiã tocius mundi sibi ad qͥrebant
ut quȩcũq gens eis eũ pace &. eoronis oceur¬
risset: darent eis lib̾tate̾. intantũ ut fr̃s il
lor. dicerent᷑: eiuesq romani appellarent᷑.
Oabantq eis edificandi euriã potestate: ha¬

Expanded text:
ebantur consules Romani quando ingrediebantebantur consules Romani quando ingrediebantderit hoc genus vestimenti beato Apostolo? Cui respondendum est: Romanos ante adventum Domini hunc habuisse morem sive consuetudinem, quando monarchiam totius orbis sibi acquirebant, ut quaecunque gens eis cum pace et coronis occurrisset, darent ei libertatem, intantum ut fratres eorum dicerentur, civesque Romani appellarentur, dabantque eis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ expect anda. Non solũ dũi michi. subaudis
ab illo. Sie ut rex qͥlibet aut imꝑator. alicu
suor. pͥncipũ corona tribuebat. antiquitus
inctoriã reportanti de hostibꝰ. ita dñ ssins
inctoribꝰ & militibꝰ. p̃mia et̾na .a. brauia si
ne fine mansura donabit. Demas. me dere¬
liqͥt diligens hoc sccłm in.agis quãdin: .
abiit thessalonic̃a. Iste adhesit beato apło
ꝑ multũ tẽpꝰ: s: cũ tẽpꝰ ꝑsecueiois adue¬
nisset. recessit ab illo. factꝰq ẽ apostata.
Crescens in dalmaciã. Iste ertitit fidelis.
causa p̃dicaeionis abiit ad alias nacio¬
nes. apło uolente: similit᷑ .s. titus. eharcũ
assunne .s. adduc tecũ: est eni michi uti¬
lis in ministerio pͣdicaeionis. Iste ẽ mar¬
cus euangelista. qͥ cĩ petro .x. piulo mul¬
paulum. Penulã quã reliqͥ troade. apud car¬
pũ ueniens affer & libros. qͦs ibi dimisi: ma
stolas. Pe nuls uestis erat ẽsularis. quã indu¬

Expanded text:
us exspectanda. Non solum autem mihi, subaudis us exspectanda. Non solum autem mihi, subaudis ab illo. Sicut rex quilibet aut imperator alicui suorum principum coronam tribuebat antiquitus victoriam reportanti ab hostibus, ita Dominus suis victoribus et militibus praemia aeterna et bravia ra donabit. Demas me reliquit diligens hoc saeculum magis quam Deum, et abit Thessalonicam. Iste adhaesit beato Apostolo per multum tempus, sed cum tempus persecutionis advenisset, recessit ab illo, factusque est apostata. Crescens in Galatiam. Iste exstitit fidelis, et causa praedicationis abiit ad alias nationes, Apostolo volente: similiter et Titus. Marcum assume, et adhuc tecum. Est enim mihi utilis in ministerio praedicationis. Iste est Marcus evangelista, qui cum Petro et Paulo mulPaulum. Penulam quam reliqui Troade apud Carpum, veniens affer tecum, et libros, quos ibi dimisi, maxstolas. Penula vestis erat consularis, qua indu
Abbreviated transcription (Latin):
Iibare dicimꝰ degustare.: & fundere. uł unmo¬
lare. Inde coponit᷑ delibo. delibas. .s. delibor
delibaris. H ic aũ ꝓ sacrificacione ponii¬
a. immolacione. Ae si diceret. Ego eñi iam
immolor Sacerdos petriae pauli. extitit ne¬
ro: s eiꝰ immolacio ñ ẽ reputata ad gram. mors
iuͥ illor gratissimũ sacrifieuũ fuit deo. ho¬
nũ certam certaui. ids bene pugnaui. eur¬
sũ consũmaui. s icut ille qͥ instadio currebat
Nue niens ad locũ destinatũ. brauiũ sibi ꝓ¬
missũ acc ipiebat: sic beatꝰ paulus inter me¬
tas fidi currens. ꝑuenit ad coronã sui labo¬
ris: unde ipse dicit. fidem seruaui. In reliqͦ
siue de rel iqͦ. uł de cetero. reposita ẽ michi
.s. reseruata apudđ̃m. corona usticię: quã
reddet mͥ dñs in illadie . ul: indie udieis.
uistꝰ iudex. zic loquit᷑ de die uidicii absolu¬
te. qͣsi de re omnibꝰ nota. Re enii uera omnib
certa &. nota debet ee̾ illa dies.. ab omĩibꝰ¬

Expanded text:
Libare dicimus degustare, et fundere, vel immoLibare dicimus degustare, et fundere, vel immolare: inde componitur: delibo, debas, et delibor, delibaris, hic autem pro sacrificatione et immolatione ponitur, ac si diceret: Ego enim jam immolor. Sacerdos Petri et Pauli exstitit Nero, sed ejus immolatio non est reputata ad gratiam, mors autem illorum gratissimum sacrificium fuit Deo. Bonum certamem certavi, id est bene pugnavi, cursum consummavi. Sicut ille qui in stadio currebat, perveniens ad locum destinatum, bravium sibi promissum accipiebat, sic beatus Apostolus inter metas fidei currens, pervenit ad coronam sui laboris. Unde ipse dicit: Fidem servavi. In reliquo, sive de reliquo vel de caetero, reposita est mihi et reservata apud Deum, corona justitiae quam reddet mihi Dominus in illa die, id est in die judicii, justus judex. Sic loquitur de die judicii absolute, quasi de re omnibus nota. Re enim vera omnibus certa et nota debet esse illa dies, et ab omnib
Abbreviated transcription (Latin):
nentes. ꝯgregabunt᷑ sibi magistros illos qͥ il¬
laloquant᷑ que ipsi desid̾ant. &. ad uolinita¬
tẽ ipsor ꝑtinent. Prurientes auribꝰ. Prurite.
ẽ scalpe. Illi pruriunt auribꝰ qͥ semꝑ habent
nires intentas ad hoc. ut aliqͥd noui qudiant.
Opus fac eiigliste. Opus eugłiste ẽ. docere
facere .&. docere. Qui gͦ bonũ aliqͥd animci¬
ñ facit. Ministeriũ tuũ imple. Ministeriũ
illius erat alios docere: ut eo recedente . cor¬
pore. temaneret aliqͥs qͥ niciꝰ loco subrogari
potuisset. Q. est sensus .T.empꝰ mec passionis
iã imminet: in ꝓrimo ẽ &. tuus recessus. Sicͣ¬
gͦ ego te docui. ut remaneret post me qͥmi¬
nsteriũ meũ impleret: sie & tuinstrue ali¬
os qͥ tibi succedant. eħ qͥs ei dicer et timothe¬
us. qͥre pͣcipis ut minitteriũ meu impleã.
S ubiungit inqͥens ł go eñi iam delibor. &.
tẽpꝰ mee re solueionis instat: siue inminec

Expanded text:
nentes, congregabunt sibi magistros qui ilnentes, congregabunt sibi magistros qui illa loquantur quae ipsi desiderant, et ad voluntatem ipsorum pertinent. Prurientes auribus. Prurire est scalpere; illi pruriunt auribus qui semper aures habent intentas ad hoc ut aliquid novi audiant. Opus fac evangelistae. Opus evangelistae est docere facere et docere . Qui ergo bonum aliquod denuntigelistae non facit. Ministerium tuum imple. Ministerium illius erat alios docere, ut eo recedente a corpore, remaneret aliquis qui in ejus locum subrogari potuisset, et est sensus: Tempus meae passionis jam imminet, in proximo est et tuus recessus. Sicut ergo te docui, ut remaneret post me qui ministerium meum impleret, sic et tu alios instrue qui tibi succedant; et quasi ei diceret Timothehi praecipis ut ministerium meum impleam? subjunxit, inquiens: Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat, sive imminet.
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ eiꝰ Predica uerbũ eugłis: insta in
inimonicione oportune uolentibꝰ & in
portu qͥeris consistentibꝰ. importune no¬
lentibꝰ. Argue peccantes: obisecra bene la¬
borantes. ut in melius. ꝓficiant. Inere pa il¬
los qͥ nolunt corrigere se: in omni paciene ia
.s. doctrina. Quid ẽ qͦd adtitũ scribens. pͣ¬
cepit illiinqͥens. inerepa cũ ommi imꝑiõ
&. ad timotheũ similit epłam dirigensait.
increpacũ omni paciencia: nͥ qͦd medicus e¬
rat ambor:: Nã titus nimie erat paciencie. i¬
doq pͣcepit ei & instigauit adhoc ut increpa¬
ret cũ onni imꝑio: ne forte ꝓptͣ suã mansue¬
tudine̾ ñ corripet delinquentes . T. imnot he¬
us aũ qr derioris animi erat. necesse habebat
ammoneri. ut cũ omni pacieneia inerepa¬
ret delinquentes: ne forte ultra modũ dure
increpans. indespac ionẽ alique̾ pusillani¬
me poneret. Ad sua de sideria coaceruab unt
sibi magistros: id ueritatis magistros ꝯtemi¬

Expanded text:
edica verbum Evangelii: Insta in admonitione opportune volentibus et in portu quietis consistentibus, importune nolentibus: argue peccantes, obsecra bene laborantes ut in melius proficiant, increpa illos qui nolunt corrigere se in omni patientia et doctrina. Quid est quod ad Titum scribens praecepit illi, inquiens increpa cum omni imperio, et ad Timotheum similiter epistolam dirigens dicit, increpa cum omni patientia, nisi quia medicus erat amborum? Nam Titus nimiae erat patientiae, ideoque praecepit ei et instigavit ad hoc ut increparet cum omni imperio, ne forte propter suam mansuetudinem non corriperet delinquentes. Timotheus autem quia acrioris animi erat, necesse habebat admonere, ut cum omni patientia increparet delinquentes, ne forte ultra modum dure increpans, in desperationem aliquem pusillanimem poneret. Ad sua desideria coacervabunt sibi magistros, id est veritatis magistros contem
Abbreviated transcription (Latin):
ubi natꝰ: transiatꝰ est in tharsũ ciliciȩ. Quo¬
dũ tpre uenientibꝰ romanis ꝑ ciliciã. occur¬
rit eis ipse eii alus tharsensibꝰ: ut pote qͥ no¬
bilis int̾ alios habebat᷑: ercepitq eos cũ pa¬
ce Tunc romani de dert eis potestatẽ sup̃¬
dicłã .s. potestatẽ edificandi curia uestesq
induere ꝯsulares. &. ut penulati intrarent
icuriũ. more romano. Ibiq pat̾ beati piui¬
li penulã accipe meruit causa dignitatis.
post cuiꝰ mortẽ apłs ob memoriã eiꝰ reco¬
dacionis banc uesse sib retiniit. Ilexander

Expanded text:
ubi natus translatus est in Tarsum Ciliciae. Quodam tempore venientibus Romanis per Ciliciam occurrit eis ipse cum aliis Tarsensibus, utpote qui nobilis inter illos habebatur: excepit eos cum pace. Tunc Romani dederunt eis libertatem supradictam, et potestatem aedificandi curiam, vestesque induere consulares, ut penulati intrarent in curiam more Romanorum, ibique pater beati Pauli penulam accipere meruit causa dignitatis. Post cujus mortem Apostolus ob memoriam ejus recordationis, hanc vestem sibi retinuit. Alexa
Abbreviated transcription (Latin):
mansit. & insilo conducto. .x. posteatian¬
siuit etiã ad alias nac iOues. que erant in
circutii rome. Qm̃ qͥndo ista seribebat
inlibiera custodia erat. .x. q statim ut ad¬
quctꝰ ẽ. ii est int̾fectꝰ. ideirco dicit se libe¬

Expanded text:
nductu, et postea transivit ad alias nationes quae erant in circuitu Romae. Nam quando ista scribebat, in libera custodia erat: et quia statim ut adductus est, non est interfectus idcirco dicit se libe
Abbreviated transcription (Latin):
tici. ab aliis ueris doct oribꝰ. T.uau assecu¬
tꝰ es meam doctrinã .. iustitucionẽ. qͥ.
id ipsũ est. Institucio aũ dr qͦsi intussta¬
cio .C. assecutꝰ es etiã ꝓpositũ meir bene
sius ipsis membris.  mis scriptura diui¬
nitus inspirata id÷ a deo data. utilis est ad
docendũ alios: ad arguendũ neglagentes

Expanded text:
ctoribus. Tu autem assecutus es meam doctrinam et institutionem, quod idipsum est. Instituo autem dicitur quasi intus statuo. Et assecutus es etiam propositum meum bene a suis ipsis membris. Omnis scriptura divinitus inspirata, id est a Deo data, utilis est ad docendum alios, ad redarguendum negligentes,
Abbreviated transcription (Latin):
inuideneie facibꝰ agit᷑. Dñs aũ michi asti¬
tit: ut audiant om̃s gentes. uerbũ pradi¬
ceionis de ore meo. E. libatꝰ sũ de ore le¬
oms. id÷ de insidus diaboli: de qͦ dieit pe¬
trus. Aduersarius ur tanqͣ leo riigiens.¬

Expanded text:
invidentiae facibus agitatur. Dominus autem mihi astiinvidentiae facibus agitatur. Dominus autem mihi astitit, ut audiant omnes gentes verbum praedicationis de ore meo, et liberatus sum de ore leonis, id est de insidiis diaboli, de quo dicit Petrus: Adversarius vester
Abbreviated transcription (Latin):
hcatnuo: qd uerbũ prenunciantis ẽ .ni im¬
ũ cantis. ÷ ie dix̃ &. de illa ypocrisi iudeor
cuiꝰ euersionẽ imminere cernebat. Preu¬
cies te ds paries dealbate. Prophe naq so¬
lent inꝗrime figura imp̃cantis. futura pse¬
dicere sicut figura p̃teriti tẽporis. ea quẽ
uentura erant sepe cecinert̃. In pͥma mea
defensione. nemo mͥ affuit. Defensionẽ inhoe
loco appellat ꝑsecueione̾ atq pressurã quã
sustinint: qͥndo in pͥmordio sue fidi missur
ẽ cũbarnaba a spuscõ. ad prędicandũ. Quã
ꝑ secucione. bene uocat de fensione̾: qr tri¬
hulacio tẽporalis defendet electos in die
iudicis apenis inferni. Om̃s me dereliꝗͣrt:
ñ illis imputet᷑. Non orat ꝓ alexandro. qͥ
inuideneia frat̾nitate oppugnando pecca¬
uerat: s ꝓ his orat qͥ ñ obruperant amorẽ
s timore succubuert: ut eis ignoseatur.
one dei qͥsq obpugnat frat᷑nitatẽ .&. ad¬
uersus ipsã grãm qua reconeiliatꝰ ẽ deo.

Expanded text:
d verbum praenuntiantis est, non imprecantis. Sic dicit et de illa hypocrisi Judaeorum, cui eversionem imminere cernebat: Percutiet te Deus, paries dealbate . Prophetae namque solent maxime figura imprecantis futura praedicere, sicut figura praeteriti temporis ea quae ventura erant, saepe cecinerunt. In prima mea defensione nemo mihi affuit. Defensionem in hoc loco appellat persecutionem atque pressuram, quam sustinuit quando in primordio suae fidei missus est cum Barnaba a Spiritu sancto ad praedicandum. Quam persecutionem bene vocat defensionem, quia tribulatio temporalis defendet electos in die judicii a poenis inferni. Omnes me dereliquerunt: non illis imputetur. Non orat pro Alexandro qui invidentia fraternitatem oppugnando peccaverat, sed pro his orat qui non abruperant amorem, sed timore succubuerant ut eis ignoscatur. onem Dei quisquam oppugnat fraternitatem, et adversus ipsam gratiam qua reconciliatus est Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
mambres. restitert᷑ moysi: ita & hii resis¬
tunt ueritati. Animositas hereticoꝵ semꝑ
inqͥeta ẽ. qͦs magor pharaonis habere de
fr̃s fuert magr quoꝵ nomina apłs ñ in¬
uenit in diuinis ubris. s in apoerifis. id÷
in occultis ꝗͥ ab omnibꝰ ñ st̾ legendi. qr int̃
uera. multa ẽtinent᷑ falsa. Isti gͦ duo ma¬
gi restitert moysi. qͥndo q uirgas suas : uer¬
tert in dracones sieut moyses suã & aquã
in sanguinẽ zed eũ ꝑuentũ ee̾t ad tͣciũ
signũ. id÷ ad semifes. ibi defecer̾t dicen¬
tes. Digitꝰ der ẽ hic. Sublato eñi signo a
terra: sublata ẽ a. eor magica maleficien¬
cia Eẜ bene etiã atͣc io signo sĩ suꝑati qr¬
tatis. illor. maleficieneia est uicta. Ho¬
mines dico erant mente corrupti. reꝓbi
cirea fidẽ: id÷ ñ ꝓbi. s ultra ñ poterunt
sub audis resistere si adhibita fuerit ueri¬
tas. S ic factũ est. Statim ut heretici in ẽ¬

Expanded text:
Mambres restiterunt Moysi, ita et hi resistunt veritati. Animositas haereticorum semper inquieta est. Quos magi Pharaonis haberent cfratres fuerunt magi, quorum nomina Apostolus non invenit in divinis libris, sed in apocryphis, id est in occultis, qui ab omnibus non sunt legendi, quia inter vera multa continentur falsa. Isti ergo duo magi restiterunt Moysi, quando et virgas suas converterunt in dracones, sicut Moyses suam, et aquam in sanguinem. Sed cum perventum esset ad tertium signum, id est ad cymphes, ibi defecerunt, dicentes: Digitus Dei hic est. Sublato enim signo a terra, sublata est et eorum magica maleficentia. Et bene etiam a tertio signo superati itatis, illorum maleficentia est victa. Homines dico erunt corrupti mente reprobi circa fidem, id est non probi, sed ultra non poterunt, subaudis resistere, si adhibita fuerit veritas. Sic factum est statim ut haeretici in co
Abbreviated transcription (Latin):
cientes. Hec omnia uicia ex illa radice
pullulant: ut cũ sint homines. se ipsos¬
si nimis amantes. Habentes qde speciem
pie tatis. id÷ exemplũ religionis. uirtutẽ
aũ eiꝰ ab negantes. Uirtꝰ religionis siue pi

Expanded text:
cientes. Haec omnia vitia ex illa radice cientes. Haec omnia vitia ex illa radice pullulant quod sunt homines seipsos amantes. Habentes quidem speciem pietatis, id est exemplum religionis, virtutem autem ejus abnegantes. Virtus religioni
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑm. E. ert̃ cupidi: id÷ amatores pecu¬
miarũ. Elati: uolentes aliis dominari. Su¬
pbi: gł antes de honoribꝰ qͥs a subiectis ac¬
cipiunt. Blasphemi: dñm blasphemantes
hereses. Parentibꝰ nͣ obedientes: id pa¬
tribꝰ sꝑitalibꝰ. uł etiam patri s matri. In¬
grati. bene ficiis der: uł malũ. ꝓ inalo red¬
dente s. Sce lesti. patre &. matt̾e ñ hono¬
rantes. modũ peccati transcendentes. ᷤi¬
ne affectione: id: dilectione ñ cõpacien¬
tes infirmis. Criminatores. id: detrac¬
Fores. Fam̃a sẽor macłare conantes. In ẽ¬
tinentes. upiditates pessimas ñ refreña¬
tes. In mites id÷ seur̾ lites generantes. ẜ¬
ne benignitate. iq sine beniuolencia:
nescientes neq uolentes sub uenire aliis.
Proditores. iqd facta bonoꝵ hominũ ꝗͣ
oceultanda st̃ inimicis indicantes &. ma¬
nfestantes: qr ñ est homo qͥ faciat bonũ.
.s. ni peccet. Proteruii. id÷ ꝓcaces: uerecim¬
les ante ponentes . & de sideria carnis ꝑfi¬

Expanded text:
m. Et erunt cupidi, id est amatores pecuniarum; elati, volentes aliis dominari; superbi, gloriantes de honoribus quos a subjectis accipiunt; blasphemi, Deum blasphemantes per haereses; parentibus non obedientes, id est patribus spiritalibus vel etiam patri et matri; ingrati, beneficiis Dei, vel malum pro malo reddentes; scelesti, patrem et matrem non honorantes, modum peccati transcendentes, ne affectione, id est sine dilectione, non compatientes infirmis; criminatores, id est detractores, famam sanctorum maculare conantes; incontinentes, id est cupiditates pessimas non refrenantes; immites, id est saevi, lites generantes; sine benignitate, id est sine benevolentia, nescientes neque volentes subvenire aliis; proditores, id est facta bonorum hominum, quae occultanda sunt, inimicis indicantes et manifestantes: quia non est homo qui faciat bonum et non peccet; protervi, id est procaces, verecunles anteponentes, et desideria carnis perfi
Abbreviated transcription (Latin):
eit. qr semꝑ ide in manet. Negare se ipsũ ñ
pocest. id÷ negare se ipsũ nͣ uult. qͦd nͣ sit ds
ut beatꝰ augustinꝰ dicit. Nec enĩ decet đin:
ut se ipsũ neget. Hec cõmone testificans cor̃a
deo. id÷ teffẽ đm inuocans. Noli ue rbis con¬
tendere: subaudis. neq eũ gentilibꝰ neq eũ

Expanded text:
idem. Negare seipsum non potest, id est negare seipsum non vult quod non sit Deus, ut beatus Augustinus dicit: nec enim decet Deum ut semetipsum neget. Haec commone, testificans coram Deo, id est testem Deum invocans. Noli verbis contendere, subaudis neque cum gentibus neq
Abbreviated transcription (Latin):
i mortius: atq natũ de uirgine.
eñi de uirgine natꝰ n est: utiq nec de semine
id÷ de ꝓge nię dauid descendit: S ed ueri¬
tate roboratũ ẽ illũ de semine mulieris ẽẽ
natii. sine semine uiri. & tam̃ uirgo ꝑmansit

Expanded text:
a mortuis, neque natum de virgine. Si enim de virgine natus non est, utique nec de semine, id est de progenie David descendit. Sed veritate roboratum illum de semine mulieris esse natum sine semine viri, et tamen virgo permansit.
Abbreviated transcription (Latin):
rꝑs mortuus ẽ in carne sine peceato: uiue niꝰ
utiq eũ illo in uita et̾na. si in bonis oꝑibꝰ ꝑ¬
manserimꝰ &t insuꝑ ĩã uiuimꝰ in spe.Si sust¬
nemꝰ sub. uidis. tribulaciones&. passiones pro
iꝰ. subaudis illũ corã hominibꝰ .a. ille negabit
nos sic ut ipse dixͣ. Qui negauerit me corͣa ho¬
miibꝰ negabo euĩ corã patre meo.Si nͣ eredi¬
ille fidelis manet. ids uerus ds̃ manet.:Siẽ

Expanded text:
s mortuus est carne sine peccato, vivemus utique cum illo vita aeterna, si in bonis operibus permanserimus, et supervivemus in spe. Si sustinebimus, subaudis tribulationes et passiones promus, subaudis illum coram hominibus, et ille negabit nos, sicut ipse dixit: Qui negaverit me coram hominibus, negabo eum coram Patre meo . Si non crediille fidelis manet, id est verus Deus manet. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sti. ꝑ spm sem eustodi. Scisq auersi st̃ a
me id÷ recessert̃ a me. oñs qͥ inasia sunt
Onis asiani crederent. sicut inactibꝰ apo¬
stolor. lucas dicit: qͥre hic narrat apłs¬
om̃s a se recessisse: &. ibi gͦ.& hic. totũ ꝓ

Expanded text:
tum sanctum custodi. Scis quia aversi sunt, id est recesserunt a me omnes qui in Asia sunt.omnes Asiani crederent, sicut in Actibus apostolorum Lucas dixit, quare hic dicit Apostolus a se omnes recessisse? Et ibi ergo
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ necessaria erant. Inde dicit apłs. epe
me refrigerauit suo eolloqͥo &. ꝯsolacione.
cathenã meã ñ erubuit. Det illi ds pat̃
subaudis eiꝰ filio: id÷ indie aduentꝰ filii dei
ad uidiciũ det illi d̾s pat̾ miscđiã inuenire
Tale ẽ hoc qͥle &. illua qͦd legit᷑ ingene sr̃ plu¬
it dñs filius adño patre. Quanta ephesi mi¬
nistrauit idem hone siphorꝰ ñ solũ mͥ .s. tibi
uerũ etiã aliis fidelibꝰ. tu melius nosti. sub¬

Expanded text:
quae necessaria erant. Inde dicit Apostolus: saepe me refrigeravit, suo colloquio et consolatione, et catenam meam non erubuit. Det illi Deus Pater subaudis Filio, id est in die adventus Filii Dei ad judicium, det illi Deus Pater misericordiam invenire. Tale est hoc quale et illud quod legitur in Genesi: Pluit Dominus Filius a Domino Patre. Quanta Ephesi ministravit, idem Onesiphorus non solum mihi et tibi, verum etiam aliis fidelibus; tu melius nosti, sub
Abbreviated transcription (Latin):
rpi futurꝰ ee̾t.es. om̃s etiã electi a deo
predestinati st in xꝑo. ante iniciũ mundi
sicut in epła ad ephesios ar. Oui prȩdes¬
tinauit nos in ipso. id÷ in xꝑo. ante mun¬
di ꝯstitucionẽ. De qua predestinacione.

Expanded text:
 futuri, et omnes etiam electi a Deo praedestinati sunt in Christo ante initium mundi, sicut in epistola ad Ephesios dicitur: Qui praedestinavit nos in ipso, id est in Christo ante mundi constitutionem; de qua
Abbreviated transcription (Latin):
pressio sigilli: q nouit.id elegit dñs il¬
ios qͥad eiꝰ hereditatẽ ꝑtinent .eł. hoc est
signacłm fidi: ꝙ aliis recedentibꝰ afide.
illi qͥ el ecti st̃. nullomͦ posst᷑ sequcr
Nã cognoscere dei. eligere ẽ eł. si ita ẽ.
iniqͥtate & errore recedat. omnis elecł
qͥ nominat nom̃ dñi. sic uti nom inandũ
õ: corde idelicet. ore&. ope. Inmag¬
naau domo ñ solũ st̃ uasa aurea ..
argentea. s &. lignea & fic ł ilia. Ouan¬
tũ ad littera attinet. indomo mag
na regis. aut alic uiꝰ hominis magni st̾
uasa aurea a. argentea in honore. inqͥbꝰ
ipse comeait & potat: st̾ ꝙ. lignea. ac fic¬
ł ilia in c̃tumeliã: inqͥbꝰ eoquunt᷑ car¬
nes .&. fertur aliqͥd d leiori ai sensu. is

Expanded text:
pressio sigilli, quia novit, id est elegit Dominus ilpressio sigilli, quia novit, id est elegit Dominus illos qui ad ejus haereditatem pertinent. Et hoc est signaculum fidei, quia aliis recedentibus a fide, illi qui electi sunt, nullo modo possunt seduci. Nam Dei cognoscere, eligere est. Et si ita est, niquitate et errore recedat omnis electus qui nominat nomen Domini, sicut nominandum est, corde videlicet, ore et opere. In magna autem domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia. Quantum ad litteram attinet: in magna domo regis, aut alicujus hominis magni sunt vasa aurea et argentea in honorem in quibus ipse comedit et potat: sunt lignea et fictilia in contumeliam ubi concoquuntur carne
Abbreviated transcription (Latin):
menciũ resurrectionẽ. ut beatꝰ augustinꝰ
dicit .s. corpoꝵ: ne diceret᷑ eis Si nͣ resurgit
anima: qͥre mͥtalia loqueris: Quid in me fa¬
cere uis: Si ũ facis ex deteriore meliorẽ: qͣ¬
re mͥ loqueris: Multitam̃ resurrectionem
negauert. sicut himeneus s. phil etꝰ. qͥ afi¬
qe .s. societate beati apłi recedentes. semi¬
nab ant errorẽ huiꝰmodi. Ouicũq baptiza¬
tꝰ ẽ. ĩa refurrexit in anima. Non ẽ necesse
ut timeat aliqͥs qr ñ erit resurrectio corꝑũ
Sed firmũ fundam̃tũ dei stat. h. abens sig¬
nacłm hoc. Quasi diceret al iqͥs .eẜ. quis
poterit resistere eis: phileto uidelic et
.s. himeneo: Ido subieeit statim. Firmũ
aũ fundamentũ deistat. ẜ̃ irmũ funda¬
m̃tũ dei. appellat firmã fidẽ qua eredimꝰ
łm ommpotentẽ. sicuti credendꝰ est .&. qua
in futuro. Iaud fundamentiĩ stat in cordi¬
bꝰ sideliũ: habens hoc signacłm. sibau¬
dis qͥd sequit. Nouit dñs qͥ st̃ eiꝰ. Ista e̾ im¬

Expanded text:
resurrectionem, ut beatus Augustinus dicit, sed corporum, ne dicerent eis: Si non resurget anima, quare mihi talia loqueris? Quid in me facere vis? Si non facis ex deteriore meliorem, quare mihi loqueris? Multi tamen carnis resurrectionem negaverunt, sicut Hymenaeus et Philetus, qui a fide et societate beati Pauli recedentes seminabant errorem hujusmodi: Quicunque baptizatus est jam resurrexit in anima. Non est necesse ut timeat aliquis, quia non erit resurrectio corporum. Sed firmum fundamentum Dei stat, habens signaculum hoc. Quasi diceret aliquis: Et quis poterit resistere eis, Phileto scilicet et Hymenaeo? Ideo subjecit statim: Firmum autem fundamentum Dei stat. Firmum fundamentum Dei appellat fidem firmam qua credimus Deum omnipotenin futuro. Istud fundamentum stat in cordibus fidelium habens hoc signaculum, subaudis quod sequitur: Novit Dominus qui sunt ejus. Ista est im
Abbreviated transcription (Latin):
ad infide. qͦudo homo qͥ mortuiis ẽ infidelita¬
te. inobędiencia. in iustic ia. omnibꝰq pecea¬
tis. uenit ad baptismũ: &. ꝑ fidẽ qua credit
in dm omnipotentẽ. & ꝑ gram b aptis matis
resurgit ad fidẽ & ad obedieneiã. De qua resur¬
rectione dieit dñs uenit hora qͥndo om̃s qͥ¬

Expanded text:
in infidelitate, in inobedientia, in injustitia, omnibusque peccatis, venit ad baptismum, et per fidem qua credit in Deum omnipotentem, et per gratiam baptismatis resurgit ad fidem et obedientiam. De qua resurrectione dicit Dominus: Venit hora, et nunc est qu