comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sire cicius uelle: atq ad et̾nã patriã
festinare c̃spieit. Qui ẽ paruulus
declinet ad me. & uecordi locuta est.
Et sapiencia paruulos atq insipi¬
entes. ad suũ c̃uiuiũ pene isdem uer¬
bis in intare uidet᷑. s distat qͦd illa
simplieit ad se uenire: hec aũ qͦs uo¬
cat adse. declinare suadet: qͥa illa
nimirũ ad rectũ actionis it qͦs erran¬
tes cernit accessit: hȩc recte gradi¬
entes. ab itinere suo deuiare. & ad
se deuertere docet. Aque furtiue
dul eiores st̃. &. panis absconditꝰ sua¬
uior. Sapiencia palã mensã. ꝓposu¬
it. & miscuit uinũ suũ. At stulta mu¬
lier nichil meracũ habens. ad aquas
furtiuas &. absconditũ panẽ. qͦsc ũq
ualet ad gregat: qͥa catholica ȩccła pa¬
lã mundo diuinoꝵ eloqͥoꝵ eui uia pan

Expanded text:
itius velle, atque ad aeternam patriam festinare conspicit. Qui est parvulus, declinet ad me, et vecordi locuta est. Et sapientia parvulos atque insipientes ad suum convivium pene iisdem verbis invitare videtur. Sed distat, quod illa simpliciter ad se venire, haec autem quos vocat ad se declinare suadet, quia illa nimirum ad rectum actionis iter quos errantes cernit accersit; haec recte gradientes ab itinere suo deviare, et ad se divertere docet. Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus sua. Sapientia palam mensam suam proposuit, et miscuit vinum suum; at stulta mulier nihil meracum habens, ad aquas furtivas et absconditum panem quoscunque valet aggregat, quia catholica Ecclesia palam mundo divinorum eloq
Abbreviated transcription (Latin):
her stulta & clamosa plenaq inle¬
cebris:. & nichil omnino sciens. sedit
cle: q̃ sua suꝑius sacram̃ta cecinit.
Sedit auͣ & ipsa inforibꝰ domꝰ suȩ. id
c indoctoribꝰ falsitatis qͥ in pene¬
tralia ꝑfidiȩ. miseros fallendo intro¬
ducunt. Suꝑ sellã aũ: qͥ cathedr̃a sibi
p̃dicacionis usurpat. Hec ẽ cathedra
pestilenciȩ: in qua beatꝰ uir sedere
detrectat. In excelso urbis loco. di¬
cit & de sapiencia qͥa in sũmis ex cel¬
sisq uerticibꝰ dat uocẽ suã. s illa sub¬
limitate uirtutũ. hȩc insuꝑcilio ela

Expanded text:
lier stulta et clamosa plenaque illelier stulta et clamosa plenaque illecebris, et nihil omnino sciens sedit itiae, quae sua superius sacramenta cecinit. Sedit autem et ipsa in foribus domus suae, id est, in doctoribus falsitatis, quia in pentralia perfidiae miseros fallendo introducunt. Super sellam autem, quia cathedram sibi praedicationis usurpat. Haec est cathedra pestilentiae, in qua beatus vir sedere detrectat. In excelso urbis loco. Dicit et de sapientia, quia in summis excelsisque verticibus dat vocem suam, sed illa in sublimitate virt
Abbreviated transcription (Latin):
carnacionis mysteriis reficit: doctri¬
nȩ parit᷑ instituat uerbis. Qui eru¬
au derisorẽ: ipse sibi facit iniurianr
¶ qͥ arguit impiui: generat maculã
sbi. Quasi int̾rogares. cur sapiencia
paruulos prȩceteris .& insipientes ad
suas inuitaret ȩpulas: ido inqͥt feci.
Ia frustra laborat qͥ uerbũ sapien¬
ciȩ inculcase nitit᷑ ei qͥ audire con¬
tẽpnit: sapienciorẽ se. doctiorẽ &. ma¬
iorẽ existere credens. Noli arguere
qͥerisorẽ: ne oderit te.Non est tim̃¬
dũ ne tͥ derisor eũ arguit᷑ ẽtumelias
inferat: s hoc pocius. ꝓuidendũr ne
tractꝰ ad odiũ peior fiat. Iãoq tͥ aliqͦ
cies ab eiꝰ correpcione. ñ tuȩ timidi¬
tatis. s dilectionis eiꝰ gr̃a. cessandũ
Argue sapientẽ: &. diliget te.Sapien¬
tẽ in ꝓfectu positũ. idest amatorem
sapieneiȩ dicit: quẽ supra pͣ humili¬
tate paruulũ nuncupauit. Na ꝑfec¬
Pꝰsapiens: ñ habet opus argur Mu¬

Expanded text:
carnationis mysteriis refecit, doctricarnationis mysteriis refecit, doctrinae pariter instituat verbis. Qui erudit derisorem ipse sibi facit injuriam, et qui arguit impium, generat maculam sibi. Quasi interrogares. Cur sapientia parvulos prae caeteris et insipientes ad suas invitaret epulas: Ideo, inquit, feci, quia frustra laborat, qui verbum sapientiae inculcare nititur ei, qui audire contemnit, sapientiorem se doctore et majorem existere credens. Noli arguere derisorem ne oderit te. Non est timendum ne tibi derisor cum arguitur contumelias inferat, sed hoc potius providendum, ne tractus ad odium s ab ejus correptione non tuae timiditatis, sed dilectionis ejus gratia cessandum. Argue sapientem et diliget te. Sapientem in profectu positum, id est, amatorem sapientiae dicit, quem supra prae humilitate parvulum nuncupavit, nam perfectus sapiens non habet opus argui. Mu
Abbreviated transcription (Latin):
te fecit: & scͥpture sacre pabula. noi
aꝑiendo p̃ꝑauit. Nisit ancillas sues
ut uocarent ad arc̃e: & ad menia eui¬
tatis. Predicatores infirmos ac despi¬
cabiles elegit. qͥ fideles popłos asus¬
ꝑna patriȩ cȩlestis ȩdific ia colligera
Siqͥs ẽ paruulus. ueniat ad me .&. i¬
sipientibꝰ locuta ẽ. Paruulos diert hu¬
miles: insipientes uͦ eos qͥ de mundi¬
ne sapienciȩ fastu nil habent. Tadles
aũ uocat: ut eos sua doctrina sapi¬
entes reddat & altos. Uenite comed¬
te panẽ meũ & bibite uinũ qͦd mis¬
cui uob̾. In pane. diimna ȩloqͥa: inui¬
no mixto. comuncta in una rꝑiꝑ
sonã. dertatis & humanitatis eiꝰ ha¬
tura exprimit᷑: ut supra dictũ est
Uei certe in pane corporis ipsusi
uino my̧xto. sanguinis sacrũ sc̃i ni¬
steriũ quo in altari mensa uidehee
eiꝰ saciamur ostenait. Relinqua
infanciã & iuuite .&. ambulate ꝑuias
prudencie. Post oblatas epulas. ad dit
ꝙ uitȩ monita: ut qͦs ꝑseptis suȩ in¬

Expanded text:
nobis aperiendo praeparavit. Misit ancillas suas ut vocarent ad arcem, et ad moenia civitatis. Praedicatores infirmos ac despicabiles elegit, qui fideles populos ad superna patriae coelestis aedificia colligerent. Si quis est parvulus veniat ad me. Et insipientibus locuta est. Parvulos dicit humiles, insipientes vero eos, qui de mundanae sapientiae fastu nil habent; tales autem vocat ut eos sua doctrina sapientes reddat et altos. Venite, comedite panem meum, et bibite vinum quod miscui vobis. In pane divina eloquia, in vino mixto conjuncta in unam Christi personam deitatis et humanitatis ejus natura exprimitur, ut supra dictum est, vel certe in pane corporis ipsius, in vino mixto sanguinis sacrosancti mysterium, quo in altari, mensa videlicet ejus satiamur, ostenditur. Relinquite infantiam et vivite, et ambulate per vias prudentiae. Post oblatas epulas addit et vitae monita, ut quos perceptis suae in
Abbreviated transcription (Latin):
uit sibi domũ. Quia de etͣnitate di¬
uinitatis xꝑi. sufficient᷑ dixerat:
adddit & de assũpta humanitate
dicere. Sapiencia gͥ edificauit sibi
domũ: qͥa hominẽ filius dei quem
in unitatẽ suȩ ꝑsone susceꝑat. ip¬
se creauit. Excidit colũpnas sep¬
tẽ. Eccłas ꝑ orbẽ septiformi grã
sꝑs erexit. q̃ domũ eiꝰ idest misteri¬
ũ in carnacionis eiꝰ. ne ꝑfidoꝵ im
ꝓbitate memoria tolleret᷑: creden¬
do colendo. & p̃dicando. qͦsi susten¬
tando c̃tinerent. Uel certe sapien
cephas. & iohannes. Quas nimi¬
rũ columnas sapiencia excidit:
qͥa ab amore p̃sentis secłi disiune¬
tas. ad portandã eiꝰdẽ eccłe fa
bricã mentes pͣdicanciũ erexit.

Expanded text:
it sibi domum. Quia de aeternitate divinitatis Christi sufficienter dixerat, addit et de assumpta humanitate dicere. Sapientia igitur aedificavit sibi domum, quia hominem Filius Dei, quem in unitate suae personae susciperet ipse creavit. Excidit columnas septem. Ecclesias per orbem septiformi gratia Spiritus erexit. Quae domum ejus, id est, mysterium incarnationis ejus, ne perfidorum in probitate memoria tolleretur, credendo, colendo et praedicando, quasi sustentando continerent, vel certe sapientCephas et Joannes, quas nimirum columnas sapientia excidit, quia ab amore praesentis saeculi disjunctas ad portandam ejusdem Ecclesiae fabricam mentes praedicantium er
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicanciũ mactari in ꝑsecueione
misit. Quibꝰ uidelicet uictimis. ẽr¬
riȩ st̃ uictimȩ meretricis. ad quas
stultos inuitat ut supra lectũ ef
dicens. Sic timas. ꝓ salute debur h¬
die reddidi uota mea. Miscuit u¬
tis suȩ archana caꝑe ñ ualentibus.¬

Expanded text:
edicantium mactari in persecutione permisit. Quibus videlicet victimis contrariae sunt victimae meretricis, ad quas stultos invitat, ut supra lectum est, dicens: Victimas pro salute debui, hodie reddidi vota mea.--Miscuit tis suae arcana capere
Abbreviated transcription (Latin):
be t̃rarũ. qͥa & cũ tẽpora orbis ac
creaturȩ e̾ẽ cȩpissent: ipse qͥerat
in patre filius manebat. Hec ideo
ne qͥs eũ cũ craturis & tẽporibꝰ cepis¬
se ꝑhiberet. Cẜ delicie eiꝰ stͥ cũ filiis ho¬
minũ: qͥa ẽsiderat in nr̃o amore qͥesce¬
re: nos bonor. gra meritoꝵ: ad se ui¬
dendũ ꝑ ducere. Beatꝰ homo qͥ au¬
dit me : qͥ uigilat ad fores meas coti¬
die. & obseruat ad postes hostii mei.
Pores suas & postes hostii sui serip

Expanded text:
be terrarum, quia et cum tempora orbis ac be terrarum, quia et cum tempora orbis ac creaturae esse coepissent, ipse quod erat cum patre filius manebat, haec ideo ne quis eum cum creaturis et temporibus coepisse perhiberet. Et deliciae ejus sunt esse cum filiis hominum, quia desiderat in eorum amore quiescere, nos bonorum gratia meritorum ad se videndum perducere. Beatus homo qui audit me, qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei. Fores su
Abbreviated transcription (Latin):
incipit. Deus creauit me pͥncipiũ
uiarũ suarũ: inoꝑa sua. Quod de
incarnacione dñica dictũ patres
intelligunt dicentes. qͥa certi gr̃a
misterii dixerit. dñs creauit me. &
ñ patͣ cieauit me: caro inqͥunt dñm
agnoscit. gła patrẽ signat: creatu¬
radnm c̃fitet᷑. caritas patre nouit:
principiũ. uel inpͥncipio uiarũ
suarũ. eẜ ipse ait. Ego sũ uia: quia
surgens amortuis. iter fecit eccłe
suȩ ad regnũ dei. ad uita et̃nã in
oꝑa sua : qͥ ad redimenda oꝑa pa¬
tris. ex uirgine creatꝰ ẽ: suscipi¬
ens carnẽ. ut oꝑa patris a corrup¬
telȩ seruicio liberaret. Caro enĩ
Et delectabar ꝑ singulos dies
ludens corã eo omni tẽpore: lu¬
dens in orbẽ tͣrarũ: & deliciȩ meȩ
eẽ cũ filiis hominũ. Ludentem.
dicit gaudentẽ. Erat gͦ ludens
corã patre ꝑ singłos qies. qͥa ut ꝓ¬
pheta ait. a pͥncipio ex diebꝰ et̃ni¬
tatis: gaudebat unũ e̾e̾ cũ patre.
Erat in omni tẽpore ludens in or¬

Expanded text:
incipit: Dominus creavit me principium viarum suarum in opera sua, quod de incarnatione Dominica dictum Patres intelligunt, dicentes, quia certi gratia mysterii dixerit, Dominus creavit me, et non Pater creavit me. Caro, inquiunt; Dominum agnoscit, gloria Patrem signat. Creatura Dominum confitetur, charitas Patrem nominat principium; vel in principio viarum suarum, ut ipse ait, Ego sum via, quia surgens a mortuis, iter fecit Ecclesiae suae ad regnum Dei, ad vitam aeternam. In opera sua, quia ad redimenda opera Patris, ex Virgine creatus est; suscipiens carnem, ut opera Patris a corruptelae servitio liberaret. Caro enim Et delectabar per singulos diesludens coram eo omni tempore. Ludens in orbe terrarum, et deliciae meae, esse cum filiis hominum. Ludentem dicit gaudentem. Erat ergo ludens coram patre per singulos dies, quia, ut propheta ait, a principio ex diebus aeternitatis gaudebat unum esse cum Patre . Erat omni tempore ludens in or
Abbreviated transcription (Latin):
pȩna senciet᷑ . qͣndo cernimꝰ qͦd feci¬
mꝰ. & sermone docti. totũq audien¬
tes ordinẽ peccatoꝵ. inululatũ cõ¬
excelsũ. & ꝓptͣ cecitate & surdas au¬
res ignorabat᷑ a nob̾. uel certe cũue¬
ba sublimia & erudicio de excelso
ueniens cͣ̃teret nos atq c̃frmnget. &
oꝑe cõplebit᷑. rugiebã a gemitu cor¬
dis mei. ut sit sacrificiũ deo sꝑs ẽ
tribulatꝰ in nob̾ qͥ homines sumꝰ &
ñ ta grandia peccata fecimꝰ ut mon¬
tibꝰ cõparent᷑ colles c̃triti st̾.: in dia¬
bolo aũ & angelis eiꝰ excelsa monci¬
ũ ẽterent᷑. Multi putant uixta hy¬
storiã qͦd ad babilonior tẽpora re¬
tulimꝰ. intelligendũ ee̾ de pͥmo sal¬
uatoris aduentu: qͣndo ꝓpt̾ peccata
nimia & el amore popłi concrepante
sanguis eiꝰ suꝑ nos & suꝑ filios nr̃os.
circũdata ẽ ab exercitu ihrłm: & a¬

Expanded text:
poena sentietur, quando cernemus quod fecipoena sentietur, quando cernemus quod fecimus et sermone docti, totumque audientes ordinem peccatorum, in ululatum comexcelsum, et propter caecitatem et surdas aures ignorabatur a nobis. Vel certe cum verba sublimia et eruditio de excelso veniens, conteret nos atque confringet, et opere complebitur: Rugiebam a gemitu cordis mei , ut sit sacrificium Deo spiritus contribulatus ; in nobis, qui homines sumus, et non tam grandia peccata fecimus, ut montibus comparentur, colles contriti sunt. In diabolo autem et angelis ejus, excelsa montium conterentur. Multi putant juxta historiam quod ad Babyloniorum tempora retulimus, intelligendum esse de primo Salvatoris adventu, quando propter peccata nimia, et clamorem populi concrepantem: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros , circumdata est ab exercitu Jer
Abbreviated transcription (Latin):
bor . & saphan. & asaia. ad oldam ꝓ¬
pheten uxorẽ sellũ filii thecuę.
filii araas. custodientis uestim̃ta:
Contricionẽ aũ magnã a collibꝰ de
monte syon & excelsiore urbis por¬
ta uel parte loqͥt᷑: qͥa cũ alciora ꝙ
arx ciuitatis fuerĩt occupata: fa¬
cilior est in ꝓna descensusssi aũ
diem illã quã dñs cõminat᷑. diem
uidicii ut supra uoluerimꝰ acci¬
ꝑe. eo tẽpore qͣndo uetustꝰ dierũ
sessurꝰ ẽ. & aꝑiendi libri . & pan¬
dende c̃scienciȩ s ingłoꝵ: tẽ im¬
plebit᷑ uox clamoris a porta con
ante ocłos nr̃os. & om̃is põpa & ima¬
go antiquor. scelerĩ& uicior atq
luxuriȩ. ꝓferent᷑ in mediũ. lunc
illud frit uere qͦd scͥptũ ẽ. Ecce
hõ: & oꝑa eiꝰ ante faciem eiꝰ. Torq̃¬
łꝰ clamauerit apͥma ocłoꝵ porta ulu¬
labit etiã a scd̃a. quã aures intelli¬
gere possumꝰ. E. hos enĩ uel maxime
sensus qͥbꝰ uicia illapsa fuerãt. eoꝵ

Expanded text:
bor et Saphan et Asaia ad Oldam pbor et Saphan et Asaia ad Oldam propheten uxorem Sellum filii Thecue filii Araas custodis vestium Contritionem autem magnam a collibus de mente Sion et excelsiore urbis parte loquitur: quia cum altiora et arx civitatis fuerint occupata, facilior est in prona descensus. Si autem diem illam quam Dominus comminatur, diem judicii ut supra voluerimus accipere, eo tempore quando Vetustus dierum sessurus est, et aperiendi libri, et pandendae conscientiae singulorum: tunc implebitur vox clamoris a porta compante oculos nostros, et omnis pompa et imago antiquorum scelerum et vitiorum atque luxuriae proferetur in medium. Tunc illud erit verum quod scriptum est: Ecce ho85 clamaverit a prima oculorum porta, ululabit etiam a secunda, quam et aures intelligere possumus. Per hos enim vel maxime sensus, quibus vitia illapsa fuerant, eorum
Abbreviated transcription (Latin):
riis se peccatoꝵ oꝑuer̃t uestim̃tis:
& egressi de ȩccła idest c̃gregac iõe
scõꝵ. ꝓ uirtutibꝰ impleuer̃t tẽplũ
corꝑis sui iniqͥtate & dolo. Et e¬
rit in illa die dicit dñs uox elamo
ris a porta pisciũ & ululatꝰ a seda.
& c̃tricio magna a collibꝰ. Lxx.
Et erit in illa die dieit dñs uox
clamoris de porta c̃pungenciũ. &
ululatꝰ a seđa: & ẽtricio magna a
collibꝰ. Indie hostiȩ dñi qͦndo exten
lauerit exercitꝰ. erit uox clamo¬
ris a porta pisciũ & ululatꝰ a scđa:
& ẽtricio magna a collibꝰ. Portam
pisciũ eã uocabat ã diospolim ducit
a.ioppen:. & uicinior mari erat inter
cunctas uias ihrłm. De qua esz ras
refert. Port̾a uͦ pisciũ edificaueruñ
filii asanaa: ipsi texert̃ eã . & statue¬
r̃t ualuas eiꝰ &. seras & uectes. Quod
aũ ait .& ululatꝰ a scd̾a: scdi muri
in eode climate portã significat. De
qua &. in regnoꝵ. libro scͥptũ ẽ. Eẜ
iuit elchias sac̾dos & aichã .&. acho¬

Expanded text:
riis se peccatorum operuerunt vestimentis, et egressi de Ecclesia, id est, congregatione sanctorum, pro virtutibus impleverunt templum corporis sui iniquitate et dolo. Et eriorta piscium, et ululatus a secunda, et contritio magna a collibus. LXX: Et erit in illa die, dicit Dominus, vox clamoris de porta compungentium, et ululatus a secunda, et contritio magna a collibus. In die hostiae Domini quando extendlaverit exercitus, erit vos clamoris a porta piscium et ululatus a secunda, et contritio magna a collibus. Portam piscium eam vocabant, quae Diospolim ducit et Joppen, et vicinior mari erat inter cunctas vias Jerusalem, de qua et Esdras refert: Portam vero piscium aedificaverunt filii Asnaa, ipsi texerunt eam, et statuerunt valvas, et seras et vectes . Quod autem ait, et ululatus a secunda, secundi muri in eodem climate portam significat, de qua et in Regnorum libro scriptum est: Et ue Helcias sacerdos et Ahicham et Acho
Abbreviated transcription (Latin):
liginis: dies nebule & tͦbinis : dies
tubȩ & clangoris: suꝑ eiuitates
munitas. & suꝑ angulos excelsos. lxxͫ.
Uox diei dñi amara: & dura posita ẽ
fortis. Dies irȩ dies illa: dies tribu¬
lacioĩs & necessitatis.: dies miseriȩ
& ꝑdicioĩs: dies tenebrarũ &. tͣbinis:
dies nebule & caliginis. qies tubȩ &
clangoris: suꝑ eiuitates munitas .&.
suꝑ angulos excelsos. Iuxta suꝑi

Expanded text:
liginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris super civitates munitas, et super angulos excelsos. LXX: Vox diei Domini amara et dura posita est, fortis: dies irae, dies illa, dies tribulationis et necessitatis, dies miseriae et perditionis, dies tenebrarum et turbinis, dies nebulae et caliginis, dies tubae et clamoris super civitates munitas, et super angulos excelsos. Juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa accidet: qͥa impioꝵ. fuit nimia
multitudo. Corruent itaq impii.
& disꝑgent᷑ homines. & erit solitu¬
do suꝑ faciem t̾rȩ¶Sed & de c̃sũ¬
macione mundi idipsũ acciꝑe pos¬
sumꝰ qͦd & homines & pecora &. uolatilia
&. pisces maris. & uniuersa deficiant.
&. infirm̃t᷑ impii & tollat᷑ iniqͥtas a

Expanded text:
 accidet, quia impiorum fuit nimia multitudo. Corruent itaque impii et disperdentur homines, et erit solitudo super faciem terrae. Sed et de consummatione mundi idipsum accipere possumus: quod et homines, et pecora, et volatilia, et pisces maris et universa deficient, et inf
Abbreviated transcription (Latin):
tea plantauert̃ uineas & ñ bibet
uinũ earũ. E mistice dr de sodoma &
gomorra: qͦd om̃is plantacio eoꝵ. ꝑi¬
erit. Si enĩ ꝑmansissent in eo qͦd ce¬
ñ fuissent in malo. ut e̾e̾nt qͣsi tęrra
egipti: plantacio eoꝵ. utiq ꝑman¬
sisset. Iale qͥd & illud suꝑ egipciisso¬
nat inpsalmis . Occidit in grandine
uineas eoꝵ.&. moros eoꝵ. in pruma.
Quasi clem̃tissimꝰ qͥppe ds. omñe e¬
gipciã plantacionẽ. & arbusculas
q̃ in ȩgypto radicatȩ sanguineos
habent fructꝰ int̾ficit & subuer¬
tit. ne bibant qͥ male plantauerañ.
& comedant ex eis fructũ. Prope ẽ
dies dñi magnꝰ & uelox nimiᷤᷤ eui
resistere nemo potest. Prope aũ ẽ.
uel ꝓpt̃ ȩt̃nitatẽ. qͥa nichil ei longũ
ẽ: uel ꝓpt̾ pęne magnitudinẽ. qͥa
pacienti ñnũꝙͣ. longũ uidet᷑ suppli¬
ciũ qͦd inferendũ ẽ. Siue ꝓpe ut supͣ

Expanded text:
ntaverunt vineas, et non bibent vinum earum. Et mystice dicitur de Sodoma et Gomorrha, quod omnis plantatio eorum perierit. Si enim permansissent in eo quod coenon finissent in malo, ut essent quasi terra Aegypti, plantatio eorum utique permansisset. Tale quid et illud super Aegyptiis sonat in Psalmis: Occidit in grandine vineas eorum, et moros eorum in pruina . Quasi clementissimus quippe Deus, omnem Aegyptiam plantationem et arbusculas, quae in Aegypto radicatae sanguineos habent 691 fructus, interfecit et subvertit, ne bibant qui male plantaverunt, et comedant ex eis fructum. Prope est dies Domini magnus et velox nimis, cui resistere nemo potest: prope autem est vel propter aeternitatem, quia nihil ei longum est, vel propter poenae magnitudinem, quia patienti numquam longe videtur supplicium quod inferendum
Abbreviated transcription (Latin):
guine abel. usq ad sanguinẽ ⁊acha¬
riȩ quẽ occider̃t int̾ tẽplũ & alta¬
re: & ad extremũ de dei filio. dicen¬
tes. S anguis eiꝰ suꝑ nos . &. suꝑ filios
nr̃os. Exꝑtist̾ diem amarã. qͥa ad a¬
maritudinẽ dñm ꝓuocauer̃t.: di¬
em a dño ꝯstitut̃a. in qua ñ in becil¬
les qͥlibet. s fortissimi uiri depͥmen¬
t᷑ & ueniet suꝑ eos ira in finẽ. Se¬
pe qͥppe & ante irã dñi sustinuerant:
s illa ira ñ fuerat c̃sũmacionis &.
finis. Qͥa necesse ẽ nc̃ describere
qͣntas in utraq captiuitate susti¬
nuerint calamitates: &. qͦmͦ qͥ lucẽ
dñi respuer̃t intenebris. & caligi¬
nȩ uersati sint.: & qͥ noluerͣt sollẽp.¬
niũ dierũ audire tubas: audireN

Expanded text:
guine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae, quem occiderunt inter templum et altare : et ad extremum de Dei Filio, dicentes: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros, experti sunt diem amarum: quia ad amaritudinem Dominum provocaverant: diem a Domino constitutam, in qua non imbecillis quilibet, sed fortissimi viri deprimentur, et veniet super eos ira in finem. Saepe quippe et ante iram Domini sustinuerunt; sed ira illa non fuerat consummationis et finis . Quid necesse est nunc describere quantas in utraque captivitate sustinuerint calamitates, et quomodo qui lucem Domini respuerunt, in tenebris et in caligine versati sint, et qui noluerunt solemnium dierum audire tubas, audierin
Abbreviated transcription (Latin):
rigebat᷑ aduersus d̾m. infirmũ frac¬
tũq uertat᷑ in melius: uelut siqͥs
fortitudinẽ latronis & pẏrate .&. fu¬
ris diripiat. infirmosq eos reddat:
ꝓdest illis sua infirmitas. Debilitata
enĩ mẽbra qͥbꝰ pͥus ñ bene utebant᷑.
a malo oꝑe cessabt̃. Qͦd aũ seqͥt᷑ &
domꝰ eoꝵ in desertũ: multist̾ in
eccła ȩdificantes syon insanguine.

Expanded text:
m, infirmum, fractumque vertatur ad melius. Velut si quis fortitudinem latronis et piratae et furis 690 diripiat, infirmosque eos reddat, prodest illis sua infirmitas: debilitata enim membra quibus prius non bene utebantur, a malo opere cessabunt. Quod autem sequitur: Et domus eorum in desertum, multi sunt in Ecclesia aedificantes S
Abbreviated transcription (Latin):
&. in ihereniȩ pͥncipio: tale qͥd scri¬
bit᷑. Ecce dedi sermones meos in os
cacio pessima: ut postea ȩdificacio
bona ẽstruat᷑. Eradicat᷑ iniqͦ planta¬
cio: ut plantacio iusta ponat᷑. Unde
&. insalomone legimꝰ. Melius ẽ habi¬
tare sub diuo. quã in calce litis eũ ini
sius & dixerant incorde suo. ñ faciet
bene dñs. & ñ faciet male. destruit
nec eos in lȩꝓsis & in mundis domibꝰ
habitare ꝑmitiit: nec facit ut bi¬
bant uinũ de uineis quas plantaue¬
r̃t.Si enĩ plantassent uineã sorech.
& uineã elecła tot̃a uerã. bibissent
uinũ suũ . & in ebriati e̾ent cũ patri¬
archa noe: & ioseph in meridiȩ.Sed

Expanded text:
 in Jeremiae principio tale quid scribitur, Ecce dedi sermones meos in os catio pessima, ut postea aedificatio bona construatur: eradicatur iniqua plantatio, ut plantatio juxta ponatur. Unde et in Salomone legimus: Melius est habitare sub divo, quam in calce litis cum iniqsuis, et dixerant in corde suo: Non faciet bene Dominus, et non faciet male, destruit, nec eos in leprosis et immundis domibus habitare permittit: nec facit ut bibant vinum de vineis, quas plantaverant. Si enim plantassent vineam Sorec, et vineam electam totam veram, bibissent vinum suum, et inebriati essent cum patriarcha Noe et Joseph in meridie ; sed
Abbreviated transcription (Latin):
nifestũ ẽ qͦd iuxta utrãq captiuita¬
tẽ. om̃is eoꝵ sit cesus exercitꝰ & domꝰ
dirutȩ. & agri uineȩq uastatȩ. nec
ultra eos distulerit dei paciencia: s
cũ dicerent ad. ꝓpħas. hoc intẽpꝰ erit.¬
& indies longos. uenerit eis dies dñi
magnꝰ & uelox nimisssuxta tropolo¬
giã aũ. cũ uenerit tẽpꝰ uidicii. siue
uniuscuiꝰq mortis & egressiõis a se

Expanded text:
uxta utramque captivitatem omnis eorum sit caesus exercitus, et domus dirutae, et agri vineaeque vastatae sint: nec ultra eos Dei distulerit patientia. Sed cum dicerent ad prophetas, hoc in tempus erit, et in dies longos, venerit eis dies Domini magnus et velox nimis. Juxta tropologiam autem cum venerit tempus judicii, sive uniuscujusque morti
Abbreviated transcription (Latin):
ñ faciet male. Lxxͣ. Eterit in il
la die scrutabor ihrłm cũ lucerna
& ulciscar suꝑ uiros qͥ ẽtẽp̃nunt cu¬
stodias suas: & dicunt in cordibꝰ suis
N faciet bene dñs & ñ faciet male
Intẽpore & indie captiuitatis ihe¬
rusalẽ. uel a babiloniis. uel a roma¬
nis. qͥa dereliqͥt legẽ dñi &. impiȩ
egit in dm creatorẽ suii. serutabi
dñs cũ lucerna omia abscondita ibe¬
rusalẽ: & nullũ multũ paciet᷑ effu¬

Expanded text:
n faciet male. LXX: Et erit in die illa, scrutabor Jerusalem cum lucerna, et ulciscar super viros qui contemnunt custodias suas, et dicunt in cordibus suis, non faciet bene Dominus, et non faciet male. In tempore et in die captivitatis Jerusalem vel a Babyloniis vel a Romanis quia dereliquit legem Domini, et impie egit in Dominum Creatorem suum, scrutabitur Dominus cum lucerna omnia abscondita Jerusalem, et nullum inultum patiet
Abbreviated transcription (Latin):
feste in hebreo ñ porta cõpungenci¬
ũ s portã pisciũ sonat allegorice por
t᷑ boni pisces qͥ amalis fuerit sepa¬
tati. & lugebt̃ cet̾is introeuntibꝰ qͥ
foris remanser̃t. Uel certe infine mũ¬
di& inẽsumaciõe lugebũt aporta
pisciũ pͥma: qͥsuũ baptisma ñ serua¬
catis dignã pęnitenciã. & erit mag¬
na ẽtricio suꝑ colles qͥ nec a peccatis
incuruati st̾. ut uerticẽ sũmitteren:
&. sua scelera de plorarent .P. has enim
duas portas baptismi & penitencie:
in ihrłm. idest ineccłam dei. uel in¬
troitꝰ uel reditꝰ ẽ. Ululate habi¬
tatores pile: ẽticuit om̃is popłs cha¬
naan .Lxx. Plangite qͥ habitatis
concisã: qͥa assimilatꝰ ẽ omis popłs
chanaan. Pila q̃ hebraice dr mado¬

Expanded text:
feste in Hebraeo, non portam compungentium; sed portam piscium sonat allegorice, porm inferuntur boni pisces qui a malis fuerint separati, et lugebunt, caeteris introeuntibus, qui foris remanserint. Vel certe in fine mundi et in consummatione lugebunt a porta piscium prima, qui suum baptisma non servacatis dignam poenitentiam. Et erit magna contritio super colles, qui nec pro peccatis incurvati sunt ut cervicem suam submitterent, et sua scelera deplorarent. Per has enim duas portas baptismi et poenitentiae in Jerusalem, id est, in Ecclesiam Dei vel introitus vel reditus est. 686 Ululate, habitatores pilae: conticuit omnis populus Chanaan. LXX: Plangite qui habitatis concissam: quia assimilatus est omnis populus Chanaan. Pila quae Hebraice d
Abbreviated transcription (Latin):
his fiet ulcio qͥ custodias dñi ñ ser-¬
uauer̃t. & dicunt in cordibꝰ suis. ñ
faciet dñs bene. & ñ faciet male:
ñ qͦd male faciat ds. s qͦd mala uide¬
scalpellus medici malus erit. qͥa
resecat uulnera. & putridas am¬
putat carnes. & pat̾ malus cedens
filiũ. ut a uiciis corrigat: & magist̃
malus corripiens discipłm ut eru¬
diat. Om̃ĩs e nĩ disciplina ad p̃sens
ñ uidet᷑ gaudii ẽẽ s tristiciȩ: post¬
ea aũ fructũ pacificũ his qͥ ꝑ eã
eruditi st̃ reddet. Et erit forti¬

Expanded text:
fiet ultio, qui custodias Domini non servaverunt, et dicunt in cordibus suis: Non faciet Dominus bene, et non faciet male: non quod male Deus faciat, sed quod mala videscalpellus medici malus erit, quia resecat vulnera, et putridas amputat carnes. Et pater malus, caedens filium, ut a vitiis corrigat, et magister malus, corripiens discipulum ut erudiat: Omnis enim disciplina ad praesens non videtur gaudii esse, sed tristitiae: postea autem fructum pacificum his qui per eam eruditi s
Abbreviated transcription (Latin):
iuncis. & antris. & sepulchris extrae¬
tos pͥncipes & reges. & potentes. & sa¬
c̾dotes: qͥ se in eis metu mortis ab sẽ¬
derãt. eẜuisitabo inqͥt suꝑ eosqͥ c̃¬
fidunt in corꝑibꝰ suis & inuiribꝰ fu¬
ue peccata in qͥbꝰ penitꝰ fuere de¬
fixi qͥ tollentes ꝓuide neiã. nec
boni nec mali deũ auctorẽ eẽ di¬
xer̃t. hosest qͦd nec bonis bona. nec
malis mala redderet. s qͦd fortunȩ
cuncta regerent᷑ arbitrio. & casu
ferrent᷑ incertosIn c̃sũmacione
aũ mundi qͥa dies dñi ipsa intelli¬
cłam suã cũ lucerna. & ulesscet᷑ suꝑ
uiros c̃sẽp̃tores. qͥ noluer̃t suas ser¬
uare custodias id est mandata dñi
c̃tẽpsert̃. & insuꝑ racione se pecca¬
re dicentes. blasphe mauer̃t in cor¬
dibꝰ suis. qͦd nichil. ꝓdesset bene fa¬
cere. nec obesset male agere: quia
nec bonoꝵ oꝑũ p̃miũ. nec maloꝵ
pȩnã restitueret d̾s. Rec̾te autẽ¬

Expanded text:
luncis, et antris, et sepulcris, extractos principes et reges et potentes et sacerdotes, qui se in eis metu mortis absconderant. Et visitabo, inquit, super eos, qui confidunt in corporibus suis, et in viribus suve peccata, in quibus penitus fuere defixi: qui tollentes providentiam, nec boni nec mali Deum auctorem esse dixerunt: hoc est, quod nec bonis bona, nec mala malis redderet: sed quod fortunae cuncta regerentur arbitrio, et casu ferrentur incerto. In consummatione autem mundi, quia dies Domini ipsa intelliclesiam suam cum lucerna: et ulciscetur super viros contemptores, qui noluerunt suas servare custodias, id est, mandata Domini contempserunt, et insuper ratione se peccare, dicentes, blasphemaverunt in cordibus suis: quod nihil prodesset benefacere, nec obesset male agere, quia nec bonorum operum praemium, nec malorum poenam restitueret Deus. Recte aute
Abbreviated transcription (Latin):
iã diximꝰ. multiplicata iniqͥtate re¬
frigescet caritas .&. solis lum̃ recedet
ab ihrłm . & tanta erit uastitas ut
difficile saluent᷑ etiã electi dei. tc
in lucerna sermonis sui atq raciõis.

Expanded text:
diximus, multiplicata iniquitate, refrigescet charitas, et solis lumen recedet ab Jerusalem, et tanta erit vastitas, ut difficile salventur etiam electi Dei : tunc in lucerna sermonis sui atque rationis omnia
Abbreviated transcription (Latin):
nutrit. uellit pilos. cutẽ polit .& ad
specłm comit᷑. Que ꝓpͥȩ passio & in¬
sania feminarũ ẽ. Siqͥs aũ uult e¬
rigi & suꝑbire sc̃a suꝑbia. erigat᷑
cũ apłis qͦndo dignꝰ fuerit ꝓ nomi¬
ne iħu xꝑi ẽtumeliã patr̾ głet᷑ cũ

Expanded text:
nutrit, vellit pilos, cutem polit, et ad nutrit, vellit pilos, cutem polit, et ad speculum comitur, quae proprie passio et insania feminarum est. Si quis autem vult erigi et superbire sancta superbia, erigatur cum apostolis, quando dignus fuerit pro nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ bona oꝑa atq uirtutes. qͥa & uir¬
tutũ itinera st̃ diuersa: ille sꝑm as¬
sumit abrahȩ. hic moysi: alius helȩ
charismata meliora. Qͥ uͦ ꝑfectꝰ est
iurta eã tam̃ ꝑfectionẽ quã huma¬
na c̃dicio potest caꝑe. similitudine
dei signat᷑. Disꝑier̃t om̃s inuo¬
luti argento. Lxxta. Disꝑieruns
om̃s: qͥ erecti st̾ argento. Qui sibi
inqͥt̃ diuiciis c̃fidebant & tantas ha¬
bebãt opes. ut se qͦsi in uolutos &̾ sep¬
tos suis diuiciis estimarent: uel
rant in suꝑbiã. & pauꝑes despiciebãt.
ira ueniente uastati st̃. Simulq ẽ¬
sidera qͦd ñ dixerit. ꝑibunt qͥ erec¬
ti st̾ argento: s iã nẽ anteꝗͣ. eis ue¬
niat supplicii dies in eo ipso qͦd suꝑ¬
biant & seꝑ de thesauris suis cogi¬
tent & seruent eos: ꝑierint atq cor
stͥ: s iuxta hanc diffinicionẽ. ꝑ ibit
& ille qͥ ingeneris nobilitate se iac¬
in femineo languore mollitꝰ com̃ã

Expanded text:
per bona opera atque virtutes, quia et virper bona opera atque virtutes, quia et virtutum itinera sunt diversa, ille spiritum assumit Abraham, hic Moysi, alius Eliae;charismata meliora . Qui vero perfectus est, juxta eam tamen perfectionem quam humana conditio potest capere, similitudine Dei signatur. Disperierunt omnes involuti argento. LXX: Disperierunt omnes qui erecti sunt argento. Qui sibi, inquit, in divitiis confidebant, et tantas habebant opes, ut se quasi involutos et septos suis divitiis aestimarent. Vel rant in superbiam et pauperes despiciebantstati sunt. Simulque considera quod non dixerit: peribunt qui erecti sunt argento; sed jam nunc, antequam eis veniat supplicii dies, in eo ipso quod superbiant, et semper de thesauris suis cogitent et serviant eis, perierint atque corrsunt, sed juxta hanc diffinitionem peribit et ille qui in generis nobilitate se jacin femineo languore mollitus comam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ in extremis peccatoꝵ fecibꝰ habi¬
tant .s. inscelerũ suoꝵ ima demersi.
dicunt. Infixussũ inlimo ꝓfundr &
ñ ẽ in qͥd substancia. Unde addit᷑ qͥha¬
bitatis concisã. hoc ẽ anim̃a multis
iniqͥtatibꝰ uulneratã: siue ȩccłam q̃
scismatibꝰ. heresibꝰq lacerata ẽ.ꝙ. ad
singła uulnera. plangit filios int̃fec¬
tos. Qͦa aũ dicit. c̃ticuit. siue assimi¬
latꝰ ẽ om̃is popłs chanaan. blasphe¬
miã eor in die iudicii cessare signi¬
ficat & os qͦd inaltũ posuer̃t. linguãq
ad t̾rã usq penȩtrantẽ: et̾no silen¬
cio ẽtice scere. E qͥa peccatũ peeeatũ
tat᷑ cõmocio. N enĩ potest dicere. sta¬
tuit supͣ petrã pedes meos: s incer¬
tꝰ & fluctuans sẽꝑ in motu ẽ. Unde
& noe uir sc̃s postꝗͣ. euigilauit e som¬
no: ex maledictione nom̃ in posuit
chanaan dicens. Maledictꝰ chana¬
peccati. alius assimilat᷑ pharaoni.
alius nemroth giganti. E eẽtrario

Expanded text:
qui in extremis peccatorum faecibus habiqui in extremis peccatorum faecibus habitant, et in scelerum suorum ima demersi dicunt: Infixus sum in limo profundi, et non est, inquit, substantia . Unde et additur: qui habitatis concissam, hoc est, animam multis iniquitatibus vulneratam, sive Ecclesiam, quae schismatibus, haeresibusque lacerata est, et ad singula vulnera plangit filios interfectos. Quod autem dicit: Conticuit, sive assimilatus est omnis populus Chanaan, blasphemiam eorum in die judicii cessare significat, et os quod in altum posuerunt, linguamque ad terram usque penetrantem, aeterno silentio conticescere. Et quia peccatum peccavit  commotio. Non enim potest dicere: Statuit super petram pedes meos ; sed incertus et fluctuans semper in motu est. Unde et Noe vir sanctus, postquam evigilavit e somno, ex maledictione nomen imposuit Chanaan, dicens: Maledictus Chanapeccati, alius assimilatur Pharaoni, alius Nemrod giganti. Et econtrario,
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ ꝑ breuẽ sillabã pͥma legenda ẽ. ne
la sciamꝰ dici inqua frum̃ta tundunt᷑.
qͥs intellexisse se qͥd significet pila:
s seire uelle cur inp̃senti loco assũp¬
ta sit. Qͥa semel deseͥpcio ẽ captȩ ur¬
bis. & dr uox eclamoris a porta pisci¬
ũ &. ululatꝰ a scda & ẽtricio magna
a collibꝰ: nẽ idẽ descripcionis ordo ser¬
uat᷑ & de ululatu d̾r eor qͥ habitant
in ualle siloȩ. Eẜ pulchre scͥptura ñ dix̃
qͥ habitatis inualle. qͥ habitatis ingur¬
gustio. s qͥ habitatis inpila: qͦd seilicet
qͦmͦ frum̃ta feriente desuꝑ uecte
tundunt᷑ ita de porta pisciũ. & de por¬
ta scd̾a. & de collibꝰ. pruens in uos de¬
curret exercitꝰ. Popłm aũ chanaan
appellauit popłm udeoꝵ: iuxta il¬
lud qͦd legimꝰ indanihele. Sem̃ cha¬
amorreus: & mat̃ tua cethea . C. in alio
loco. Chanaan. in manu tua .statera
iniqͥtatis Qd si uoluerimꝰ iuxta utr̃aq
tͥnsiacionẽ tropologiã texere: recte
ad ululatũ & planctũ concitant᷑.

Expanded text:
 brevem syllabam prima legenda est, ne la sciamus dici, in qua frumenta tunduntur,quis intellexisse se quid significat pila, sed scire velle cur in praesenti loco assumpta sit. Quia semel descriptio est captae urbis, et dicitur: Vox clamoris a porta piscium, et ululatus a secunda, et contritio magna a collibus: nunc idem descriptionis ordo servatur, et de ululatu dicitur eorum, qui habitant in valle Siloe. Et pulchre Scriptura non dixit, qui habitatis in valle, qui habitatis in gurgustio; sed qui habitatis in pila, quod scilicet quomodo frumenta feriente desuper vecte, contunduntur: ita de porta piscium, et de porta secunda, et de collibus proruens in vos decurret exercitus. Populum autem Chanaan appellavit populum Judaeorum, juxta illud quod legimus in Daniele: Semen ChaAmorrhaeus, et mater tua Cethaea ; et in alio loco: Chanaan, in manu tua, statera iniquitatis . Quod si voluerimus juxta utramque translationem, tropologiam texere, recte ad ululatum et planctum concitantur
Abbreviated transcription (Latin):
rat addñm. qͥa iosias int̾p̃tat᷑ eleua¬
cio dñi: &. fuit uir iustꝰ. & de laudibꝰ
eiꝰ regnoꝵ qͦq & paralipomenon
sc̾bit hystoria: & habuit patrẽ amon¬
filiũ manassen. Legunꝰ manassen pꝰ
multa scelera & pꝰ captiuitate in babi¬
lone. egisse pęnitenciã: & ad meliora
fidisuȩ ꝑ quã credidat deo. filiũ uo¬
cauit & aonynoñ. id est amon: Siqͥdẽ
amon: fides int̃p̃tat᷑. Simul c̃sid̾a qͦd
neqͣqͣ. ut supͣ reges decẽ tribuũ. idest
reges ponant᷑ isrł: s reges tantũ udȩ
Iã enĩ decẽ tribꝰ ab assyriis sub rege
ezechia patre manasse. qucbȩ fuerañs
incaptiuitatẽ. Hoc inꝓemio & intitu¬
lo: sophoniȩ generaciõis & tẽporis. Nẽ

Expanded text:
elevatio Domini  et fuit vir justus, et de laudibus ejus, Regnorum quoque et Paralipomenon scribit historia . Et habuit patrem Ammon, avum Manassen . Legimus, Manassen post multa scelera, et post captivitatem in Babylone, egisse poenitentiam, et ad meliorafidei suae, per quam crediderat Deo, filium vocavit ἐπώνυμον, id est, Ammon: siquidem AMMON   fides interpretatur. Simulque considera, quod nequaquam ut supra reges decem tribuum, id est, reges Israel ponantur; sed reges tantum Judae. Jam enim decem tribus ab Assyriis sub rege Ezechia patre Manasse deductae fuerant in captivitatem . Hoc in prooemio et in titulo Sophoniae generationis et temporis. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
&. suꝑ eos qͥ cũbonis oꝑibꝰ inȩccła
eẽ deberent. eiecer̃t se ob ẽuersa¬
cionẽ pessimã: & traditi satanȩ.
uersant᷑ in uestibulis: iimo nec
in uestibulis. s ante uestibula.¬
Qͦ a significancius grece dr eititait¬

Expanded text:
 super eos qui cum bonis operibus in Ecclesia esse deberent, ejecerunt se ob conversationem pessimam, et traditi Satanae versantur in vestibulis, immo nec in vestibulis, sed ante vestibulaquod significantius Graece dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tate. scelere. & om̃i mendacio: ut ad
errorẽ religiõis iniqͥtas qͦq insub¬
iectos & ꝓrimos m̃daciũ iungeret᷑.
¶Sed qͥa semel & tropologice expo¬
nere cepimꝰ. uisitabit dñs in aduen¬
tu& passione saluatoris. idest indie
hostiȩ filii sui. suꝑ pontifices & sa¬
cerdotes popłi iudaici: & suꝑ domũ
regiã. Usq ad illud enĩ fepꝰ ꝑ seue¬

Expanded text:
ut ad errorem religionis iniquitas quoque in subjectos et in proximos mendacium jungeretur. Sed quia semel et tropologice exponere coepimus: Visitabit Dominus in adventu et passione Salvatoris, id est, in die hostiae Filii sui super Pontifices et Sacerdotes populi Judaici, et super domum regiam. Usque ad illud eni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtatẽ. Deficit qͣsi piscis maris. qͥ
cõpbensus sagenis dñi cũ bonis
piscibꝰ seꝑat᷑. Cũ hȩc uixta p̃cep¬
tsi dñi fuerint ꝑpetrata: infir¬
mabunt᷑ impii. ñ habentes tan¬
tũ roboris qͦntũ pͥus.S & tollen¬
t᷑ iniqͥ Ñ dix̃ occident᷑. s tollent᷑¬

Expanded text:
pertatem . Deficit quasi piscis maris, qui pertatem . Deficit quasi piscis maris, qui comprehensus sagenis Domini, cum bonis piscibus separatur . Cum haec juxta praeceptum Domini fuerint perpetrata, infirmabuntur impii, non habentes tantum roboris quantum prius. Sed et tollentur iniqui, non dixit, occidentur; s
Abbreviated transcription (Latin):
lia cȩli & pisces maris. qͦtuor st̃ q̃
iubent᷑ deficere. Primũ hõ racio¬
nabilis: deinde tria q̃ subiecta st̃
homini: ium̃ta & uolatilia. & pis¬
ces. Quȩ puto in octauo psalmo
poni. insuꝑ & pecora cãpi. uolueraᷤ
cȩli & pisces maris. qͥ ꝑ ãbulant se¬
mitas maris. Qͦd aũ pͥmũ dixerat
oues & boues uniuersas. qͣsi p̃ci¬
pua de ium̃tis separauit: &s cũ his
ea noluit. PNeficiat itaq hõ: defi¬
ciant ium̃ta. deficiat uolatilia.
deficiant pisces. Nͣ dix̃ deficiañ
bestiȩ: de ficiãt reptilia tͣrȩ. Irȩc
enĩ ñ debent deficere. ẜ pire.
Uerũ de ficiant ea q̃ possunt ba¬
be correctionẽ. qͦmͦ de fecer̃t sa¬
re muliebria: & iubet᷑ ab raha ut
qͥs ut hõ. si ẽtẽp̃nat humana & nͣ
ultra moriat᷑ ut hõ. &. audiat. e¬
go dixi dii estis. Deficit alius ut ui
qͥlȩ &. reuertit᷑ ad domũ p̃cep¬
toris diues: & omnẽ deserens pau¬

Expanded text:
lia coeli, et pisces maris. Quatuor sunt quae lia coeli, et pisces maris. Quatuor sunt quae jubentur deficere, primum homo rationabilis, deinde tria quae subjecta sunt homini, jumenta, et volatilia, et pisces quae puto et in octavo psalmo poni: Insuper et pecora campi: volucres coeli et pisces maris, qui perambulant semitas maris . Quod autem primum dixerat, oves et boves universas, quasi praecipua de jumentis separavit, et cum his ea noluit. Deficiat itaque homo, deficiant jumenta, deficiant volatilia coeli, deficiant pisces: et non dixit, deficiant bestiae, deficiant reptilia terrae. Hae enim non debent deficere, sed perire; verum deficiant ea quae possunt habere correctionem. Quomodo defecerunt Sarae muliebria, et jubetur Abraham ut quis ut homo, si contemnat humana, et non ultra moriatur ut homo, et audiat: Ego dixi, dii estis . Deficit alius ut jumquilae, et revertitur ad domum praeceptoris sui dives, et omnem deserens pau
Abbreviated transcription (Latin):
us ẽ .& appositꝰ ẽ ad genꝰ suũ. respon¬
de bimꝰ ei pͥmũ & ipsũ ismahel filiũ
ee abraham: & accepisse dona & par¬
tes a patre. scd̾m m̃sura suã. De inde
absolute scͥptũ de ficiens mortuus
ẽ. & ñ addi qͦd seͥptũ ẽ de abrahã in
senectute bona. senex & plenus
dierũ. & appositꝰ ẽ ad popłm suũ si¬
ue de ysaach. fuert aũ dies y saach
qͥs uixit. anni centũ octoginta qͥn¬
q & deficiens ysaac mortuus ẽ. &
appositꝰ ẽ ad genꝰ ad suũ. senex &. ple¬
nꝰ dierũ. Neeñ & de iacob. Eẜ cessa¬
uit iacob pͣcipiens filiis suis & le¬
uans pedes suꝑ lectũ de fecit .& ap¬
positꝰ ẽ ad popłm suũ. Ex qͦ intelli¬
gimꝰ aliua ẽẽ tantũ deficere. & ali¬
ud cũ defechone plures parit᷑ ha¬
bere uirtutes. Qͦd aũ pͥmũ dixerat
generalit᷑ de fectione deficiat a
facie t̃rȩ dicit dñs: postea in par¬
tes diuisit scͥptura diuina. defici¬
at hõ & ium̃ta. deficiant uolati¬

Expanded text:
et est appositus ad genus suum : respondebimus ei primum, et ipsum Ismael filium esse Abraham, et accepisse dona et partes a patre, secundum mensuram suam: deinde absolute scriptum, deficiens mortuus est, et non addi quod scriptum est de Abraham in senectute bona, senex et plenus dierum, et appositus est ad populum suum. Sive de Isaac: Fuerunt autem dies Isaac quos vixit, anni centum octoginta quinque, et deficiens Isaac mortuus est, et appositus est ad genus suum senex et plenus dierum . Nec non et de Jacob: Et cessavit Jacob pit, et appositus est ad populum suum . Ex quo intelligimus aliud esse tantum deficere, et aliud cum defectione plures pariter habere virtutes. Quod autem primum dixerat generaliter, defectione deficiat a facie terrae: postea in partes divisit Scriptura divina, deficiat homo, et jumenta, deficiant volati
Abbreviated transcription (Latin):
uenit: de qua& inihezechiel. uenit
inqͥt finis. finis uenit. ꝙ cetera. Hȩc
mͥuictima placet: has mͥ hostias scĩfi¬
caui. Potest aũ hoc qͦd ait. sẽificart uo¬
catos suos .& de babiloniis accipi: qͦs
in ulcionẽ popłietiã seruos suos uocat:
uindicantes miuriã suã. Uocaui inqͥt
nabugodonosor seruũ meũ. E in eodẽ

Expanded text:
venit, de qua et in Ezechiel: Venit, inquit, finis: finis venit , et caetera. Haec mihi victima placet, has mihi hostias sanctificavi. Potest autem hoc quod ait, sanctificavit vocatos suos, et de Babyloniis accipi, quos in ultionem populi etiam servos suos vocat, vindicantes injuriam suam. Vocavi, inquit, Nabuchodonosor
Abbreviated transcription (Latin):
sẽificauit uocatos suos. Pro eo qͦd hẽi.
tͣnstuler̃t. timete .&. nos posiuimꝰ. si¬
lete. in hebrȩo intiectio ẽ imꝑantis
dñs diem intelligamꝰ captiuitatis.
& ulcionis inpopłm peccatorẽ. & ho¬

Expanded text:
sanctificavit vocatos suos. Pro eo quod LXX transtulerunt, timete, et nos posuimus, silete, in Hebraeo interjectio est imperantis Domini, diem intelligamus captivitatis  ultionis in populum peccatorem, et ho
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ locꝰ Sed &̾. nomina sacerdotũ cũ
sac̾dotibꝰ qͥfrustra sibi applaudunt
in episcopali nomine. & inp̾sbiterii
dignitate:.& ñ in oꝑe. Unde signant̃.
ñ ait. & oꝑ a sac̾dotũ cũ sac̾dotibꝰ. s
nomina tantũmꝰ. qͥ falsa nomina prę¬
fert dignitatũ:. & malis oꝑibꝰ sua no¬
mina destruunt. Et eos qͥ ad orant
suꝑ tecta miliciã cȩli. qͥ eleuant᷑ aã¬
uersus scienciã dei. & om̃e qͦd gerit᷑
in secło fictã sibiscieneiã pollicen
bitꝰ &. mathematicoꝵ secunt᷑ erro¬
res. E eos qͥ adorant dñm & meleho
qͥ secło parit̃ & dño putant se posse
seruire. & duobꝰ dñis satis facere. de¬
o&. mamone: qͥ militantes xꝑo. ob¬
ligant se negoc iss secłaribꝰ & eandẽ
imaginẽ offert̃ deo & cȩsari. E cũ
rꝑi sac̾dotes ẽẽ se dicant. filios suos ẽse¬
crant melchõ.: idest regi suo. Recte enĩ
habent regẽ hominẽ. qͥ regẽ dñm ꝓ¬

Expanded text:
tur locus; sed et nomina sacerdotum cum sacerdotibus qui frustra sibi applaudunt in episcopali nomine, et in presbyterii dignitate, et non in opere . Unde signanter non ait, et opera sacerdotum cum sacerdotibus, sed, nomina: qui tantummodo falsa nomina praeferunt dignitatum, et malis operibus sua nomina destruunt, et eos qui adorant super tecta militiam coeli, qui elevantur adversus scientiam Dei; et omne quod geritur in bitus, et mathematicorum sequuntur errores, et eos qui adorant Dominum et Melchom, qui saeculo pariter et Domino putant se posse servire, et duobus dominis satisfacere, Deo et mammonae: qui militantes Christo, obligant se negotiis saecularibus, et eamdem imaginem offerunt Deo et Caesari, et cum Christi sacerdotes se esse dicant, filios suos consecrant Melchom, id est, regi suo . Recte enim habent regem hominem, qui regem Dom
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ om̃s uindicabit qͥ uariis iniqͥta¬
tibꝰ atq peccatis implent ȩccłam.
&. impietatibꝰ atq mendacio: &. mis.¬
cent sanguini sanguinẽ. Qͦ a si uolu¬
erimꝰ hoc ipsũ acciꝑe suꝑ animab
singłoꝵ. pͥncipes & domũ regis intel

Expanded text:
 omnes vindicabit, qui variis iniquitatibus atque peccatis implent Ecclesiam, et impietatibus atque mendacio, et miscent sanguinem sanguini. Quod si voluerimus hoc ipsum accipere super animabus singulorum, principes et domum regis, in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ione & suo etrore cooꝑti st̃. eẜ ul¬
ciscar suꝑ om̃s manifeste qͥst̾ in
uestibulis. hoc est qͥ egressi st̃ de
tẽplo dei: & cũ deberent ee̾ in¬
trinsecꝰ ꝓpt̃ peccata sua egressi
st̃ foras: & de eccła dei recesser̃t
implentes tẽplũ eiꝰ impietate
& dolo. Hoc intellecꝰtũ sit. in pͥmo
saluatoris aduentir. Quia aũ de
c̃ sũmacione mundi & die uidicii quẽ
suimꝰ scire debemꝰ qͦd illo tẽpore ui¬
sitet dñs suꝑ pͥncipes & suꝑ pastores.
qͥ lac de ouib comedunt. lanasq
tondentes. ñ curant de ẽtricione
gregis & suꝑ filios regis qͥ se iactañ
xꝑianos. & qͦd regis xꝑi sint filiĩ glo¬
riant᷑: & suꝑ om̃s qͥiduti st̃ uestibꝰ
alienis. Uestis filioꝵ. regis &. pͥncipũ

Expanded text:
i, et suo errore cooperti sunt. Et ulciscar super omnes manifeste qui sunt in vestibulis, hoc est, qui egressi sunt de templo Dei: et cum deberent esse intrinsecus, propter peccata sua egressi sunt foras, et de Ecclesia Dei recesserunt, adimplentes templum ejus impietate et dolo. Hoc intellectum sit in primo Salvatoris adventu. Quia autem de consummatione mundi et die judicii, quem suimus: scire debemus, quod illo tempore visitet Dominus super principes, et super pastores, qui lac de ovibus comedunt, lanasque tondentes, non curant de contritione gregis, et super filios regis qui se jactant Christianos, et quod regis Christi sint filii, gloriantur: et super omnes qui induti sunt vestibus alienis. Vestis filiorum regis et principum
Abbreviated transcription (Latin):
cłam q̃ ex pace sortita uocabulũ ẽ.
& auferre de ȩccła nomina baalim.
qͦ dint̃x̃tat᷑ in sublimioribꝰ duferet
aũ dñs nomina uane głȩ & admira¬
cionis false q̃ uersat᷑ in eccłia. inqua

Expanded text:
am quae ex pace sortita vocabulum est, et auferre de Ecclesia nomina Baalim, quod interpretatur in sublimioribus. Auferet autem Dominus nomina vanae gloriae et admirationis falsae, quae