comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ipse. nec ideo tamen dicitur pr̃ nes¬
tire hoc nomen acmo est filius inseꝑa¬
bilis. Sic gͦ scit p̃r̃ quod nemo scire dic¬
tus est nsi filius quia in soparabiles sũt
pẽ ⁊ films sic etiam si dictum est soli sa¬
pienti pr̃i simul intelligi doberet etiam
filius et spc̃sc̃s. quia inseꝑabiles sunt ⁊

Expanded text:
isi ipse . Nec ideo tamen dicitur Pater nescire hoc nomen, a quo est Filius inseparabilis. Sicut ergo scit Pater quod nemo scire dictus est, nisi Filius, quia inseparabiles sunt Pater et Filius, sic etiam si dictum esset soli sapienti Patri, simul intelligi deberet etiam Filius et Spiritus sanctus quia inseparabiles sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tamen non sit dictum soli sapionti pr̃i
s soli sapienti deo. et deusunus est ipsa
trinitas ut sie intolligamus solum deũ
sapientem sicut intelligimus solumpo
bemur. si tamen dixisset apłs soli sapi¬
enti pr̃i. nec sic cum seꝑaret filium uł
spm̃ scm̃ sicnt in apoc̾ de filio legit᷑ qni¬

Expanded text:
en non sit dictum soli sapienti Patri, sed soli sapienti Deo, et Deus unus ipsa est Trinitas, ut sic intelligamus solum Deum sapientem, sicut intelligimus solum pobemur. Si tamen dixisset Apostolus, soli sapienti Patri, nec si tamen separaret Filium vel Sp
Abbreviated transcription (Latin):
benedictio. frustra
pmnisit semen ⁊ fru¬
ftra ipsum semeri
uenit. Non igitur
ꝑ eam benedictio ẽ
quia data est per
multum tempus
a promissione fr̃ã
abrahe. si gͦ de ea
oẽt benedictio. hõies

Expanded text:
benedictio est, frustra promisit semen, et frustra ipsum semen venit. Non igitur per eam benedictio est, quia data est post multum tempus a promissione facta Abrahae. Si ergo de ea esset benedictio, homines
Abbreviated transcription (Latin):
apientiam
autem loqui¬
mur inter ꝑ¬
fectos. sapien¬
tiam uero nõ
huius seculi
neꝙ principũ
huius seculi
qui destrium¬
tur. s loquim᷑
dei sapientiã
ficbat. ⁊ p̃ilicatio
mea quẽ fiebat in
cominum. non fu
erint u̾ba mea ñ
tamen ꝑ humanã
sapientiam ut u̾ba

Expanded text:
apientiam autem loquimur inter perfectos, sapientiam uero non huius seculi neque principum huius seculi, qui destruuntur, sed loquimur Dei sapientiam fiebat, et praedicatio mea, quae fiebat in communi, non fuierint verba mea, non tamen per humanam sapientiam, ut verba
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uirtatis .i. in ser¬
mone ⁊ p̃dicatione
in miraculis facien¬
dis. iõ ita feci ut fidel
hominum. s in ur¬
tute dei .i. ut fides
homini sed deo.
Sapientiam antẽ.
simplicit᷑ loquati su
que est de sec̾tif .¬
dei loquim᷑ inc̾pet
dicit. ñ ꝑfectos cog¬
nitores ⁊ doctores.
quib opni non est
doceri. s audlitores
iam capaces. q. sapi¬
huis seculi q̃ huma¬

Expanded text:
 virtutis, id est in sermone et praedicatione in miraculis faciendis. Ideo ita feci, ut fides hominum, sed in virtute Dei, id est ut fides homini, sed Deo. Sapientiam autem. simpliciter locuti suquae est de secretis Dei, loquimur inter dicit non perfectos cognitores et doctores, quibus opus non est doceri, sed auditores jam capaces. Quam sapihujus saeculi, quae huma
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i. nõn solum alii
de nobis habuimus
uł accepimus res¬
ponsum .i. c̾titudi¬
nem. mortis ⁊ hoo
in nobis ip̃is quia
nr̃a natura nil ni¬
si morteu ꝑmitte¬
bat uł defectum.
tantam insolentiã
iniquitatis sigcͣt
insurrexisse ccͤ fi¬
dei p̃dicatores ut
mortem ante ocłos
flicti fuerant ut
dsparent de p̃sen¬
a sͣligi. ut ñ simus
fidentos in nobis.
Maledictus enm
quo seture confide̾
possumus quia ip̃e
est qui suscitat mor¬
tuos cui miraculo
simile est: ꝙ me de
illis predictis libera¬
uit. unde suldit.
qui de tantis ꝑreuł
nos eripuit .i. ad sa¬
lutem reducit. et
coitidie nos eruit.
quia deus p̃łidia su¬
a non negat suis ĩ
ncc̃itate positis. In
quem deum tenidẽ¬
tes mentis desidio:
in posterum eripi¬
et nos adiunantibꝰ
ñ solum nobis ⁊ a¬

Expanded text:
alii de nobis, habuimus, vel, accepimus responsum, id est certitudinem mortis, et hoc in nobis ipsis, quia nostra natura nil nisi mortem promittebat, vel defectum. Tantam insolentiam iniquitatis significat insurrexisse contra fidei praedicatores; ut mortem ante oculosflicti fuerant, ut desperarent de praesenaffligi, ut non simus fidentes in nobis. Maledictus enimquo secure confidere possumus, quia ipse est qui suscitat mortuos, cui miraculo simile est, quod me de illis praedictis liberavit. Unde subdit: Qui de tantis periculis nos eripuit, id est ad salutem reduxit, et quotidie nos eruit, quia Deus praesidia sua non negat suis, in necessitate positis, in quem, Deum tendentes mentis desiderioin posterum eripiet nos, adjuvantibus non solum nobis et a
Abbreviated transcription (Latin):
eripuit nos¬
et eruit nos
in quem spe¬
ramus quo¬
niam et ad¬
huc eripiet
adiuuanti¬
bus et uobis
in orationi¬
bus pro no¬
bis ut ox mł¬
tarum ꝑsõis
facierum eiꝰ¬

Expanded text:
eripuit et eruit: in quem speramus, quoniam et adhuc eripiet adjuvantibus et vobis in oratione pro nobis: ut ex multarum personis facierum eju
Abbreviated transcription (Latin):
cessaret qui parati erant commoue tumł¬
tum ⁊ seditionem. s illum filium uidee
non oꝑtere eos cͥcumcidi. S indei e̾dentes
hoc uetabat. nec de hiis aliquid significaue¬
rat. Unde nec titus est compulsus cͥcum¬
esdi. qui de gͥcis ⁊ gentibus erat. s tỹmo¬
theus filiis nsdee. pp̃ exploratores circum¬
sio aliquid ualet. s fides que ꝑ dilectionẽ
meam s quales .i.¬
quam ydiote fue¬
rint ad meam cõ

Expanded text:
cessaret, qui parati erant commovere tumucessaret, qui parati erant commovere tumultum et seditionem, si illum filium Judaeae non oportere eos circumcidi. Sed Judaei credentes postolorum hoc vetabat, nec de his aliquid significaverat. Unde nec Titus est compulsus circumcidi, qui de Graecis vel gentilibus erat; sed Timotheus filius Judaeae propter exploratores circumsio aliquid valet, sed fides quae per dilectionem meam. Sed quales, iquam idiotae fuerint, ad
Abbreviated transcription (Latin):
cedendam non funt qrͣ falsi frẽs dicutur
quorum beneficio non fecit ꝙ faciendum
non erat. Ergo si hoc bñficium p̃stite
cum cedere non debet. Cur etiam explo¬
ratores dicti sunt si hoc illum face̾ uole¬
bant ꝙ facturus erat. s p̃p istos non fecit
sisi autem non erat factarus sine dubio
pp̃ istos fecit. littera ħ̃ indicat quia cessit
⁊ hystoria factum exclamat. quomodo
emin ad horam negaret se cessisse ꝓbet᷑
le emin posset dicere se nec ad horam ces¬
sisse. qui nusqͣm inueniret᷑ cessisse. nec
ad horam enim cessit. qui nunqꝙͣ cessit.
se non cessisse pp̃ falsos fr̃es. si ꝑ se fcũrꝰ
erat. Aut enim cessurus pp̃ falsos fr̃es ñ
cessit. aut ñ cessurus pp̃ falsos fres cessit.
Unum enii ex hiis dnobus restat intelligi
cessit gͦmiutus non sponte p̃p̃ illos faciens ꝙ
ꝑ se non face̾t humilians se legi circumciso
tymotheo. ut dolus et scandalam indeorũ

Expanded text:
cedendum non fuit, quare falsi fratres dicuntur, cedendum non fuit, quare falsi fratres dicuntur, quorum beneficio non fecit quod faciendum non erat? Ergo si hoc est, beneficium praestitecum Ecclesiae non deberet. Cur igitur exploratores dicti sunt, si hoc illum facere volebant quod facturus erat? sed propter istos non fecit. Sin autem non erat facturus, sine dubio propter istos fecit. Littera hic indicat quia cessit, et historia factum exclamat. Quomodo enim ad horam negaret se cessisse, cum ple enim posset defendere se nec ad horam cessisse, qui nunquam inveniretur cessisse. Nec ad horam enim cessit qui nunquam cessit: se cessisse propter falsos fratres, si per se facturus erat? aut enim cessurus propter falsos fratres non cessit, aut non cessurus propter falsos fratres cessit. Unum enim ex his duobus restat intelligi. Cessit ergo invitus, non sponte, propter illos faciens quod per se non faceret, humilians se legi circumciso Timotheo, ut dolus et scandalum Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
cͥcumcifionem sicut ydolatͥa detestanda
est. tum illam deus ficri p̃ceꝑit. hanc sa¬
thanas ꝑsuasit̾. Ideo gͦ non fecit in tyro.
ꝙ in thy motheo ut ostende̾t illa sacramen¬
ta nec tanciuam ncc̃ia debere appeti. nec
tanquam sac̾lega debere dampnari . uel
secundum aliam litteram. Quidam enim
calumpnias falsorum frm̃. qui parati
erant face̾ sedicionem si illum filiiniũ¬
dee incͥciuncisum ordinaret ep̃m ⁊ hoc
cere netuuirent popilum contra nos ex¬
citare moliebantur. ⁊ iõ cessimus sub¬
iectioni corum. enrincidendo tỹmo¬
theum ad horam cessimus ita. ut niꝰ
filios suos. Attende diligent̾ ꝙ ambꝵ. il
lam litta̾m improbat qua dr̃ nec ad horã
iam sonat. nisi quiã ad horam cessit pp̃
illos S̾ ⁊ autem p̃p̃ illos falsos fr̃es non
cessit sicut legitur m gmbusdam codi¬
cibus non uoluntate cesit. Nam cessurũ
se significauit si illi ñ essent. s pp̃ illos sabĩ¬
troductos falsos fratres non cessit. Sigͦ

Expanded text:
i, sicut idololatria detestanda est: cum illam Deus fieri praeceperit, hanc Satanas persuaserit. Ideo ergo non fecit in Tito quod in Timotheo, ut ostenderet illa sacramenta nec tanquam necessaria debere appeti, nec tanquam sacrilega debere damnari. Vel secundum aliam litteram. Quidam enim calumnias falsorum fratrum, qui parati erant commovere seditionem, si illum filium Judaeae incircumcisum ordinaret episcopum: et hoc cere nequirent, populum contra nos excitare moliebantur: et ideo cessimus subjectioni eorum, circumcidendo Timotheum; ad horam cessimus, ita ut verifilios suos. Attende diligenter quod Ambrosius illam litteram improbat, qua dicitur nec ad horam jam sonat nisi quia ad horam cessit propter illos? Si autem propter illos falsos fratres non cessit, sicut legitur in quibusdam codicibus, non voluntate non cessit; nam cessurum se significavit, si illi non essent; sed propter illos subintroductos falsos fratres non cessit. Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uidebantur esse aliquid. nam ipsi nor
si ipsi eeñt aliquid ꝑ se. semꝑ finssent
⁊ ipsi pcc̃oees ydiote fuerunt. nichil mã
intest referre .i. nichil michi ꝑdest in
hoc statu mĩe quia p̃ti̾ta nec presunt
nec obsunt. Inmut tamen se p̃nalins¬
se dicendo eiam quales. aliqñ fuerunt
indicat se in legalib p̃nalusse illis. s
nohil tamen sibi ꝑfinsse. et sdeo gala¬
this non sunt curanda legalia. Deus
ꝑsonam ho¬
magnam uel par¬
ram acceptione

Expanded text:
videntur esse aliquid. Nam ipsi non si ipsi per se essent aliquid, semper fuissents, et idiotae fuerunt, nihil mea interest referre, id est nil mihi prodest in hoc statu miseriae, quia praeterita nec prosunt nec obsunt. Innuit tamen se praevaluisse. Dicendo enim, quales aliquando fuerunt, indicat se in legalibus praevaluisse illis; sed nil tamen iis profuisse, et ideo Galatis non sunt curanda legalia. Deus,personam homagnam vel parrum acce
Abbreviated transcription (Latin):
s neq ad horam in
aliquo cessimus .I.
conuicti de lege sub¬
iectioni eorum ut
eis qui legalia salu¬
ti ncc̃ia p̃dicabant¬
cum autem alibi ces¬
serit ut in cͥcumcisi¬
one thymotei eur
pondet et ait pp̃ fal¬
sos fres. qui se fin¬
gunt amicos. sub in¬
ubi erant apostoli
molebantur quos sub spetie religionis
pacis et humilitatis iñtrdierunt. aliud
mnerendo. aluid fingendo. explorare lib̾

Expanded text:
 neque ad horam, in aliquo, cessimus, convicti de lege, subjectioni eorum, ut mur, qui legalia saluti necessaria praedicabanCum autem alibi cesserit, ut in circumcisone Timothei, cur pondet et ait: Propter falsos fratres, qui se fingunt amicos, subinubi erant apostoli,moliebantur; quos sub specie religionis pacis et humilitatis introierunt; aliud quaerendo, aliud fingendo, explorare liber
Abbreviated transcription (Latin):
rogaui titum ut
⁊ misi cum illo fͣ
nonne eisdem uesti
om̃b que dicunt᷑
uestigia quia per
eas apparet uolimiaᷤ
an bona sit an mala.
uñ a fructib eoꝵ
cognoscetis eos. Ol̃
pritatis ꝙ excusemꝰ
cansa excusationis
quasi rens dicam ꝙ¬
non granaui uos.
s loquimur coram
deo .i. teste deo hoc
dico quis scit quod
⁊ ñ fuꝑbe hoc dico.
s in xp̃o amplifi

Expanded text:
Rogavi Titum, misi cum illo fraNonne eisdem vestionibus quae dicuntur vestigia, quia per eas apparet voluntas, an bona sit, an mala: Unde: A fructibus eorum cognoscetis eos Olim,putatis quod excusamus causa excusationis quasi reus dicam,non gravavi vos. Sed loquimur hoc coram Deo, id est teste Deo, hoc dico, qui scit quod et non superbe hoc dico, sed in Christo amplifi
Abbreviated transcription (Latin):
habeat curam filioꝵ
tres ⁊ huuis modi
fidem denegauit
non u̾bis.quia pro¬
ximum ñ diligit
⁊ est detior iñfideli
quia hic nondum
ueritatem nouit
uel promisit ⁊ no
taꝙ ait domestico¬
ram qui tamen do¬
mestici cuiq sunt. ut parentes filĩsi ut
parentib filiiͣ ideo: ip̃e magr̃ sanctorum
isinuans quod a pus filiis cura impen¬
denda est parentibus de sepp̃o exemplum
constituit qñ decruce mr̃em iohanni cõ¬
mendauit ⁊ alterum pro se quodam mo

Expanded text:
habet curam suorum atres, et hujusmodi, fidem denegavit non verbis, quia proximum non diligit, et est deterior infideli, quia hic nondum veritatem novit vel promisit. Et nota quod ait, domesticorum, qui tam domestici cuique sunt ut parentes filiis, vel parentibus filii. Ideo ipse magister sanctorum insinuans quod a piis filiis cura impendenda est parentibus, de seipso exemplum constituit, quando de cruce matrem Joanni commendavit, et alterum pro se quodammo
Abbreviated transcription (Latin):
t iterum austori¬
tate ysae ex deo cẽ
⁊ pendere ostendit¬
uero homo ero gͦ¬
fidens secun dum̃n
humanitatem in
ꝙ ñ face̾t nͥ ex deo
subiectionem ad de¬
ui ⁊ humanena¬
ture comimuni ta¬
tẽ nobiscum demõ
michi tanquamca

Expanded text:
t iterum: Auctoritate Isaiae se ex Deo esse et pendere ostenditverus homo, ero fidens secundum humanitatem, in n faceret nisi a Deo subjectionem ad Deum et humanae naturae communitatem nobiscum demonsmihi, tanquam ca
Abbreviated transcription (Latin):
uolintatem suam
ut bona fieret sub¬
ueniret quod bo¬
num fieret placitum uł sacramentum
ꝓposuit .i. longe antequam fieret posurit

Expanded text:
oluntatem suam ut bona fieret subveniret. Quod bonum placitum vel sacramentum proposuit, id est longe antequam fieret posuit,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ doctrinali lege essent conusc̾ti suꝑbi
paruipenderent xp̃i aduentum. Ne gͦ q̃¬
ratur cur in hoc tempore potuis qram ĩ
alio uoluit implere secretum nolimta
reducere omniã ꝑ peccatum destructa
⁊ que in celis sunt .i. angelos ⁊ que in t̾¬
ris sunt .i. homines non auidem pro ã¬
angelis sit quicquid hominum ꝑ eiꝰ mor¬
tem redimitur ⁊ lib̾atur a malo qura cũ
gelos peccata fecerunt ⁊ ex ip̃a homiñ¬
illius ciuitatis exspectet. Instaurantur
autem que iñ celis sunt cum id ꝙ inde
cecidit in angelis redditur ex hominib
Instanrantur autem que in t᷑ris sunt cũ
ĩpsi homines qn p̃destinati sunt in ui¬
te uocati su¬
mus prede¬
stinati secũ¬
dum propo¬
situm eius
qui omma
operatur se¬
cundum cõ¬
silium uo¬
luntatis su¬
e. ut simus
in laudem
glorie eius
qui antespe¬
rauimusin
cristo..

Expanded text:
 doctrinali lege essent convicti, superbi parvipenderent Christi adventum. Ne ergo quaeratur cur in hoc tempore potius quam in alio voluerit implere secretum suae volreducere, omnia, per peccatum destructa, et quae in coelis sunt, id est angelos, et quae in terris sunt, id est homines: non quod pro angelis tem redimitur et liberatur a malo, quia cumgelos peccata fecerunt; et ex ipsa homillius civitatis exspectet. Instaurantur autem quae in coelis sunt, cum id quod inde cecidit in angelis redditur ex hominibus. Instaurantur etiam quae in terris sunt, cum ipsi homines qui praedestinati sunt in te vocati sumus: predestinati secundum propositum ejus: qui omnia operatur secundum consilium voluntatis sue: ut simus in laudem glorie ejus: qui ante speravimus in Christo.
Abbreviated transcription (Latin):
non pro euis pre¬
sentia nos qui
pͥus eramus deso¬
lati consolati su¬
mus .i consolatio¬
nemꝰ accepimus

Expanded text:
non pro praesentia ejus, nos qui prius eramus desolati, consolati sumus, id est consolationem accepimus,
Abbreviated transcription (Latin):
a memori¬
am nostri
habetis bo¬
nam semꝑ
desiderantẽ
nos uidere
sicut ⁊ nos
quoq uos
ideo conso¬
lati sumus
in omuine

Expanded text:
a memoriam nostri habetis bonam, semper desiderantes nos videre, sicut et nos quoque vos: ideo consolati sumus, in omni ne
Abbreviated transcription (Latin):
meis trsbulatio¬
nib moti estis a
fide ⁊ caritate dĩ
⁊ qrhabetis bonã
ĩ. nobis utilem
desiderantes ude̾
tios pro exemplo
⁊ ut de nobis gra¬
tularer sicut nos
quoq desidamus

Expanded text:
meis tribulationibus moti estis a fide et charitate Dei, et quia habetis bonam, id est vobis utilem,desiderantes videre nos pro exemplo, et ut de vobis gratularer, sicut nos quoque, desideramus
Abbreviated transcription (Latin):
iecit sub pe¬
dibus eius.
cum autem
dicat omni¬
a subiecta
sunt ei sine
dubio pret̾
eum qui sub¬
iecit ei om̃i
tem̃ subiecta
fuerint illi
omnia tũc
ipse filius
subiectus e¬
rit illi qui

Expanded text:
ecit sub pedibus ejus. Cum autem dicat, omnia subjecta sunt ei, sine dubio praeter eum qui subjecit ei omnia tem subjecta fuerint illi omnia, tunc et ipse Filius subjectus erit illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
tura redemptione que ꝑmissa erat fiᷤᷤ
seminis abrahe. hoc tamen solum aꝑte
memorat ꝙ maxime landis eormmest.
ut legem ꝑ quam addisce̾nt rectum a
puso distingue̾. digni indicarent᷑ acci¬

Expanded text:
redemptione, quae promissa erat fieriseminis Abrahae, Ambrosius hoc tamen solum aperte memorat, quia maxime laudis eorum est, ut legem per quam addiscerent rectum a perverso distinguere, digni judicarentur acci
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatores .s. gains cesar. ⁊ octouiamis ⁊
angustus leges promulgau̾nt. ut indei uͥ¬
cumq essent ꝓprio ritu uine̾nt. ⁊ patͥis ce¬
rimoniis deseruirent quicumq igͣ cͥcum¬
cifiis erat licet in xpm̃ crederet quasi in¬
deus habebatur ingentibus. qui uero incͥ¬
cumcisus se ẽẽ uideum p̃putio preferebat.
ꝑsequntionibus tam gentilium quam
declinare cupientes circumicisionem pro
defensione discipulis ꝑsuadebant. uam nͦ
iudei ꝑsequi eos poterant. nec gentiles
quos nidebant ⁊ proselitos grcumci¬
dere. ⁊ ipsos legalia seruare. Neq enĩ¬

Expanded text:
atores Caius Caesar, et Octavianus, et Augustus, leges promulgaverunt ut Judaei, ubicunque essent, proprio ritu viverent, et patriis caeremoniis deservirent. Quicunque enim circumcisus erat, licet in Christum crederet, quasi Judaeus habebatur in gentibus; qui vero incircumcisus se non esse Judaeum praeputio praeferebat, persecutionibus tam gentilium quam declinare cupientes, circumcisionem pro defensione discipulis persuadebant. Nam nec Judaei persequi eos poterant, nec gentiles quos videbant, et proselytos circumcidere, et ipsos legalia servare. VERS. 14
Abbreviated transcription (Latin):
legem custodiunt¬
Illam dicit crsto¬
ditionem legis .s.¬
non occidere. non
cisione in qua do¬
lor est uobis glori¬
entur apud indeos¬
eo quod tam mul¬
tos proselitos faciũt.

Expanded text:
Legem custodiuntenim dicit custoditionem Legnon occidere, non cisione in qua dlor est vobis, glorientur apud Judeoo quod tam multos proselytos faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ideo contra eos lo¬
quitur hic apłs.
mmbens sernos dm̃s¬
suns ẽẽ subditos ñ
gͦ exigant serm xͥ
mysticum est et
quare hoc p̃cipiat
blasphemetur .s.¬
quasi aliena inua¬
p̃dicent. s potius
rum fidelium do¬
mini infideles cõ¬
uertantur. qui ã¬
mios non con¬
tempnant eos ip̃
quia frẽs sunt .i.¬

Expanded text:
ideo contra eos loquitur hic Apostolus jubens servos dominis esse subditos. Non ergo exigant servi Chmysticum est. Et quare hoc praecipiat blasphemetur quasi aliena invapraedicet, sed potius rum fidelium Domini infideles convertantur. Qui adominos non contemnant eos, ideo quia fratres sunt, i
Abbreviated transcription (Latin):
ecre contͣ ordinatio¬
nem dei faciunt.
aꝑte qui sapĩam
seculi iactant cum
milis deus querens humiles non altos qui
⁊ si primum elegi̾t pantes indoctos infirmos.
non tamen reliquit sapientes. diuites ⁊ nobi
sibi eligi atq inflati de hiĩs reb salutem h̃m¬
litatis ñ reciꝑent. ⁊ itaeẽt. in eis suꝑbia qua
homo ceculit. iõ qi ñ elegit reges. uł senatores.
uł phylosophos uł oratores. nimo elegit ple¬
beios. panꝑes. indoctos. piscatores nͥ fidelit᷑
p̃cede̾t piscator. ñ humilit̾ seq̃ret᷑ orator. Uñ¬
⁊ Iathanael doctus nonẽ in apłm elestus uit

Expanded text:
Ecce contra ordinatinem Dei faciunt aperte qui sapientiam saeculi jactant, cum milis Deus quaerere humiles non altos, qui, etsi primum elegerit pauperes, indoctos, infirmos, non tamen reliquit sapientes, divites et nobium viderentur sibi eligi, atque inflati de his rebus salutem humilitatis non reciperent, et ita esset in eis superbia qua homo cecidit. Ideoque non elegit reges, vel senatores, vel philosophos, vel oratores. Imo elegit plebeios, pauperes, indoctos piscatores. Nisi fideliter praecederet piscator, non humiliter sequeretur orator. Unde Nathanael doctus non est in apostolum electus. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
c̃arne ꝑ conditionem pͥm̾e natiuitatis
biam amputat ⁊ quia ita est. Ergo
.i. ĩõ si habes .i. si habe̾ nis me socium sꝰ¬
ciꝑe illum. sicut¬
Rego si ha me si enim non

Expanded text:
carne, per conditionem primae nativitatis, biam amputat. Et quia ita est, ergo, id est ideo, si habes, id est si habere vis, me socium suscipe illum sicut me; si enim non
Abbreviated transcription (Latin):
ncc̃ia ministrent
si uo desolata est et uera uidira fuscipi
debet in ecclesia. que autem uera indua
sperat in deo. uidens enim se exmilla ꝑte
habe̾ suffraguim toto animo est deuota dõ
nam que mn delitũs hrmis mundi est ui¬
uens cominum uita mortua estin ani¬
na uiduam talem esse deberesigc̃ ut osfẽ¬
dat se iõ secundas nuꝑtias contempsisse uͭ
mortua habenda est. quia genus im̃postu¬
re est honorem uidue habe̾ uelse ⁊ non ob
sequi deo aluid age̾ ⁊ aliud profiteri cum
ꝑfiteatur religionem ⁊ hiis uiduis p̃cipe
hor ut non sint in delitiĩs ⁊ ut sunt irrep̃¬
hensibiles ꝗtioniam est eis occasio min¬
di tantam diligentiam actuum uol mo¬
rum induam uult ħre ut rep̃hendi ñ pos¬
sit amota emm̃ a spe mundane conu̾sa¬
tionis ⁊ corpis curandi ab officio ad deum
se contulit ut probabilem agat uitam sub¬
latis enim occasionibus mundi que aditũ
solent aꝑire peccatis potest bona conu̾satio
si autem hec negli

Expanded text:
ssaria ministrent. Si vero desolata est et vera vidua, suscipi debet in Ecclesia. Quae autem vera vidua sperat in Deo. Videns enim se ex nulla parte habere suffragium toto animo devota Deo, Nam quae in deliciis, hujus mundi est, vivens, communi vita mortua est in anima. Viduam talem esse debere significat, ut ostendat se ideo secundas nuptias contempsisse ut mortua habenda est, quia impostursequi Deo, et aliud agere, et aliud profiteri, cum profiteatur religionem. Et his viduis praecipe, hoc ut non sint in deliciis, et ut sint irreprehensibiles, quia non est eis occasio mundi tantam diligentiam actuum vel morum. Viduam vult habere, ut reprehendi non possit. Amota enim a spe mundanae conversationis et corporis curandi officio, ad Deum se contulit, ut probabilem agat vitam. Sublatis enim occasionibus mundi quae aditus solent aperire peccatis, potest bona conversatio si autem hoc negli
Abbreviated transcription (Latin):
Temptati enim sunt cum tribulatiõm
serundum carnem pateret᷑ apłs. utrũ
timore desererent eum an caritate am¬
plecterentur. oportunc antem ac deccrt᷑
facit cos recolere caritatem suam ne tã¬
quam inimicum illum deputent di¬

Expanded text:
 Ambrosius Tentati enim sunt cum tribulationem secundum carnem pateretur Apostolus, utrum timore desererent cum, an charitate amplecterentur. Opportune ergo ac decenter facit eos recolere charitatem suam, ne tanquam inimicum illum deputent, di
Abbreviated transcription (Latin):
onem quam patior uel carne qua uidet᷑
uessionem ut ob hoc comiti abhorrere¬
tis. s accepistis me sicut angelum dei
.l. ac si angelus dei uenisset. uel me au¬
gelum dei eẽ credidistis. inimo ut plus
bi est ergo

Expanded text:
onem quam patior in carne, qua videtur versionem, ut ob hoc converti abhorreretis. Sed excepistis sicut angelum Dei, id est ac si angelus Dei venisset, vel me angelum Dei esse credidistis: imo plus st ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dicendo hanc diem ꝙ suꝑra dixit hodie¬
turo sabbatismiis .i. plene quietis feria¬
to ⁊ iocmnditas signitieata ꝑ sałbatum quo
requient dominis ⁊ in lege obseruabã
re refecti ⁊ deo pleni ⁊ sciemus ꝑfecte
quã ipse est dens. ibi nacabinitis ⁊ uide¬
bimus. uidebimus ⁊ amabimius. amabi¬
mus ⁊ laudabimus. ecce quiderit ĩ fine
sine fine. nam quis alius nr̃ est finis
nisi ꝑuenire ad regnum cuius ñ ẽ finis:
⁊ ue̾ requies ꝑfecta est quam dominus
ꝓmittit tuie ⁊ ꝑ reoqquiẽm sabbat figu¬
rata est qui enim igͥssus est in requiẽ

Expanded text:
dicendo, hac die, qui supradixit hodieturo sabbatismus, id est plenae quietis feriatio et jucunditas significata per Sabbatum quo requievit Dominus, et in lege observabature referti et Deo pleni. Et sciemus perfecte quia ipse est Deus; ibi vacabimus et videbimus, videbimus et amabimus, amabimus et laudabimus. Ecce quid erit in fine sine fine; nam quis alius noster est finis, nisi pervenire ad regnum cujus non est finis? et vere requies perfecta est quam Dominus promittit, quae et per requiem Sabbati figurata est. Qui enim ingressus est in requiem
Abbreviated transcription (Latin):
nirtutes ⁊ miraen¬
one militamus ñ
sunt carnalia de¬
bilitate s sunt po¬
um. ad destructio¬
nem mimitionũ
.i. ut destrirant con¬
silia hominum sen
demonum din̾sis
calliditatibus mn
nita tonsilia destru
mus non seciidũ¬

Expanded text:
irtutes et miracuone militamus, non sunt carnalia debilitate, sed sunt poum, ad destructionem munitionum, id est ut destruant consilia hominum seu daemonum diversis calliditatibus munita, consilia destruemus non secundu
Abbreviated transcription (Latin):
k aul tantum presens
faciammre nisi se
emendauit. hoc gͦ
rogat ut tales illos
in carne enim qͣr
dum carnem .i.¬
ꝙ non facimus.
qr licet simus am¬
bulantes in carne
.i. licet simus degẽ¬
tes iñcarne que f᷑¬
gilis est non tam̃¬

Expanded text:
dere, tantum praesens faciam in re, nisi se emendaverint. Hoc ergo rogat ut tales illos In carne enim. Quadum carnem ad non facimus, quia licet simus ambulantes in carne, id est licet simus degentes in carne, quae fragilis est, non tam
Abbreviated transcription (Latin):
puniendo ⁊ sic etͦnabona illis conserna¬
nit. quoniam ex illis xp̃c multos ab inf¬
no liberanit. fũit eis ⁊ actor quia cansam
eorum apud deum bene egit dum ꝑ sacͥ¬
ficia ⁊ expiationes deumi eis placanit ⁊
hoc usq ad tempus p̃finitum .i. usq ad
aduentum x p̃i. in quo constituit deus ut
ꝑfecti ⁊ liberi fierent ⁊ he̾ditagem obtine¬
rent. alioqui exheredarent᷑. de quo tẽ¬
temporis
.i. postquam tem¬
puis precedens adĩ¬
pletum est. pleni¬
tudo enim temꝑis
ẽ completum tem

Expanded text:
puniendo, et sic aeterna bona illis conservapuniendo, et sic aeterna bona illis conservavit, quoniam ex illis Christus multos ab inferno liberavit. Fuit eis et actor, quia causam eorum apud Deum bene egit, dum per sacrificia et expiationes Deum eis placavit, et hoc usque ad tempus praefinitum, id est usque ad adventum Christi, in quo constituit Deus ut perfecti et liberi fierent, et haereditatem obtinerent: alioquin exhaeredarentur. De quo temtemporis, id est postquam tepus praecedens adimpletum est. Plentudo enim temporis est completum tem
Abbreviated transcription (Latin):
enim astra. solem. lunam. aquam. t̾ ram
⁊ huinsmodi. Indei uo̾ sub elementis deo
ẜuiebant. quia ipse hec mandata deda̾t
ut obseruarent neomenias. ⁊ sabbata. et
huiusmodi. in elementis gͦmeomenias
.i. lunares dies significant. ⁊ sabbatum q̃
obseruabant indei. non ꝙ in elcmentis
sꝑarent ut pagani. s in hiis deum uenc¬
rabant᷑ dum ꝑnuli erant ⁊ ad tempus
plenitudinis non ꝑuenant. Sicut gͦ ꝑ
uulus sub pedagogo est ⁊ actore ⁊ tato¬
re antequam sit adultus ita isdeis adhͤ.
ꝑuulis lex fuit pedagoguis quia timore
comp̃ssit et preceptis dei seruire ccegit.
fuit etiam tuior ⁊ actor ñdeis quos de¬
uis heredes instituit dum ꝑuili erant
quo tempore erant etiam qͣi ẜui. lega
dominabant᷑ s iitia nec fuoꝵ .i. here¬
ditatis et̾ne tum essent horum domini
im̃pugnationes. ⁊ gentilium ꝑsuasiõs
ciui ad ydolatriam traherent illos defen¬
debat. admonendo. increpando aliquando

Expanded text:
enim astra, solem, lunam, aquam, terram, enim astra, solem, lunam, aquam, terram, et hujusmodi; Judaei vero sub elementis Deo serviebant, quia haec ipse mandata dederat, ut observarent neomenias, et Sabbata, et hujusmodi. In elementis ergo neomenias, id est lunares dies significat et Sabbata, quae observabant Judaei, non quod in elementis sperarent, ut pagani, sed in his Deum venerabantur, dum parvuli erant, et ad tempus plenitudinis non pervenerant. Sicut ergo parvulus sub paedagogo est et actore et tutore, antequam sit adultus, ita Judaeis adhuc parvulis lex fuit paedagogus, quia timore compressit, et praeceptis Dei servire coegit. Fuit etiam tutor et actor Judaeis quos Deus haeredes instituit, dum parvuli erantquo tempore erant etiam quasi servi, ldominabantur, sed vitia; nec suorum, id est haereditatis aeternae, cum essent horum domini impugnationes et gentilium persuasiones, qui ad idololatriam traherent, illos defendebat admonendo, increpando, aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
nari qͣ heres. s simił ꝓpe sernis est incõ¬
ditione curatorum ⁊̃ actorum. hoc exem¬
plocim eos ꝑbat qui sub lego fuerit
ꝑiilos fuisse circameritum nec liberta¬
tem habuisse cansa peccati. Unde hanc il¬
lis comꝑationem adaptans stibdit. ita
⁊ nos uidei cum essemnus ꝑunli cogniti¬
one dei ⁊ iuribus resistendi peccato era
mus sernientes tum territi minis. tum
blanditiis capti sub elementis .i. sub lege
que ꝑ elementa intelligit᷑. qma ipsa ẽ
prima institutio ad fidem ⁊ iusticiam sĩc
ab elementis primim usum discendi as¬
suunt ꝑuyili elementis dico mundi be¬
ne lex dicit᷑ elementa mundi quia lex ñ
celestia. ⁊ etͥna s t̾rena promittebat uel
transitorra. ut est mundus. uel in elemẽ¬
tis significantur neomenie .i. limares di¬
es ⁊ salbatum que indei obẜnabant. si i¬
taq niidei sub elementis erant quid dif¬
ferut a paganis: pagani non sub ele¬
mentis sermunt. s ipłis elementis. colt̃

Expanded text:
nari quasi haeres; sed similis prope servis in conditione est curatorum vel actorum. Hoc exemplo probat eos, qui sub Lege fuerunt, parvulos fuisse circa meritum, nec libertatem habuisse; quia lis comparationem adaptans, subdit: Ita et nos, Judaei, cum essemus parvuli cognitione Dei, et viribus resistendi peccato, eramus servientes, Augustinus tum territi minis, tum blanditiis capti, sub elementis, id est sub lege quae per elementa intelligitur, quia ipsa est prima institutio ad fidem et justitiam, sicut ab elementis principium discendi assumunt parvuli. Elementis, dico, mundi, bene lex dicitur elementa mundi, quia lex non coelestia et aeterna, sed terrena promittebat, vel transitoria, ut est mundus. Vel in elementis significantur neomeniae, id est lunares dies et Sabbatum, quae Judaei observabant. Si it Judaei sub elementis erant, quid differunt a Paganis? Pagani non sub elementis serviunt, sed ipsis elementis. Col
Abbreviated transcription (Latin):
est etate ⁊ scientia
nichil differt a ser¬
no quia cogitur.⁊
millam habet po¬
testatem rerum su¬
arum cum .i. qͣm
uis sit futurus do¬
mimuis omnium
ierum suaru.s
potius sub tutorib¬
est qui enm contra
hostes defendant ⁊
actorib qui ꝓ eõ
cansas agant᷑. et
quo lib̾tas sui ⁊ suorum sibi datur. pt¬
quam enim adultus est ub̾tatem sui
et snorum ħt. aliocinin iure exhereda¬
tur. uerum est enim qr pr̃es ins ordĩa¬
uerut ⁊ usq ad qnam etatem sũbie¬
ctus debeat ẽẽ ⁊ in quia adultus emancipe

Expanded text:
est, aetate et scientia, nihil differt a servo, quia cogitur, et nullam habet potestatem rerum suarum, cum, id est quamvis, sit futurus, dominus omnium rerum suarum, sed potius sub tutoribus, qui eum contra hostes defendant, et actoribus est, qui pro eo causas agant, et quo libertas sui et suorum sibi datur. Postquam enim adultus est, libertatem sui et suorum habet, alioquin jure exhaeredatur. Verum est enim quia patres ejus ordinaverunt, et usque ad quam aetatem subjectus debeat esse, et in qua adultus emancipet
Abbreviated transcription (Latin):
abiahe ⁊ heredes. s
olim nos indei sub¬
lege eramus dumi
pariuili fimmis
sicut heres futarꝰ
et apatre substitu¬
est. sub tutoribus
⁊ actoribus est nõ
differens a seruo.
ecceiterum quare
lex non est tenenda
⁊ hoc est ꝙait. dico

Expanded text:
Abrahae et haeredes, sed olim nos Judaei lege eramus, dum parvuli fuimus, sicut haeres futurus, et a patre substituest sub tutoribus et actoribus est non differens a servo. Ecce iterum quare lex non est tenenda. Et hoc est quod ait, dico
Abbreviated transcription (Latin):
tando oꝑa illorum
quia si fueritis so¬
cũ in ope eritis et
in pena. nec debe¬
tis eẽ. Eratis enim
ĩgnorantiam peccã¬
tes. ⁊ filii draboli¬
principis tenebͣꝵ¬

Expanded text:
tando opera illorum, quia si fueritis socii in opere, eritis et in poena. Nec debetis esse. Eratis enim per ignorantiam peccantes, et filii diaboliprincipis teneb
Abbreviated transcription (Latin):
quo est luxi¬
quo procedit ma¬
lus motus unde tol¬
lit᷑ anctoritas ar¬
gneridi. sobrii enĩ
possut hr̃e fidu¬
ciam arguendi qr
bona conn̾satio ter¬
rorem incutit de¬
liñtinenti. iõ tẽ¬
pandum est a

Expanded text:
quo est luxquo procedit mlus motus, unde tollitur auctoritas arguendi. Sobrii enim possunt habere fiduciam arguendi, quia bona conversatio terrorem incutit delinquenti. Ideo terandum est a
Abbreviated transcription (Latin):
s potuis estote in¬
telligentes que fit
deo placeat. queri¬
te eui placet. ut
tuin modestia agã¬
t᷑ nichil ꝑturbate
⁊ cum strepitu. et
uos quihiric p̃den¬

Expanded text:
 potius estote, intelligentes quae sit Deo placeat. Qute cui placet, ut cum modestia agantur, nihil perturbate  cum strepitu. Et vos qui huic pruden
Abbreviated transcription (Latin):
Et pro hiis omnib predictis ⁊ aliis sitis
saꝑientes alta in corde saitem s sitis. con¬
sentientes humilib .i. humilium imita¬
tores. ⁊ nota ꝙ non ait couoquentes hu¬
milib s consentientes. ꝙ non sit ore tã¬
tum. quia tuncnera est humilitas si nõ
est in lingua sola sicut ỹpocrita qui dic̃
se peccatum tĩ habere foris fingit humi¬
litatemñtus amꝑlestit. uanitate ⁊ͣ¬
gͦ dixit non alta saꝑientes ne sit dilatõ
in animo. ⁊ ne presumentes de se non cõ¬
doleant aliiss exꝑiobrent eis qͣi peccatori¬
b. hec est supbia que cum se p̃ponit ostẽ¬
dit. Demde adiunxit. s humi. consen ut

Expanded text:
Et pro his omnibus praedictis et aliis, sapientes alta, in corde saltem; sed sitis consentientes humilibus, id est humilium imitatores. Et nota quod non ait, colloquentes humilibus, sed consentientes, quod non sit ore tantum, quia tunc vera est humilitas, si non est lingua sola, sicut hypocrita qui dicit se peccatum non habere foris, fingit humilitatem, intus amplectitur vanitatego dixit, non alta sapientes, ne sit elatio in animo, et ne praesumentes de se condoleant aliis, sed exprobrent, quasi peccatoribus. Haec est superbia quae cum se praeponit offendit. Deinde adjunxit: sed h
Abbreviated transcription (Latin):
est illi. hoo ẜm legẽ
loguntus est que
phib nirum esse
comatum. ꝙ siqͥs
opponat de samuele
capita sua ñ tonde¬
bant cogitet quid
int̾sit int̾ illud ne¬
lamentam mysti¬
cum ⁊ hanc tonfu¬
lamentum .i. coma
scõrum idem signi¬
ficabat ꝙ nelamẽ
positum suꝑ faciẽ
sicris ad xp̃m auferetm uelamen. Muli¬
ditium uelaminis est. iõ naͣlit̾ hoc hone¬
stum est ut uelata sit mulier ⁊ obediar.
ut nature uoluntas addatur. q̃ a ħ ħt
uelamen: ut ream se cognoscat ꝗ suhairã.
⁊ iõ gła est illi si comam habet. qr naut᷑
⁊ lexẽtͣiam ꝑhibet: iurum ẽẽ comatam.
iquis autẽ post
rõnem redditam ut
nincat contentiosos
etiam docet ꝙ t̃do

Expanded text:
est illi. Hic secundum legem locutus est, quae prohibet virum esse comatum. Quod si quis opponat de Samuele,capita sua non tondebant, cogitet quod intersit inter illud velamentum mysticum et hanc tonsulamentum, id est coma sanctorum idem significabat quod velamen positum super faciem sieris ad Christum auferetur velamen . Mulidicium velaminis est, ideo naturaliter hoc honestum est ut velata sit mulier, et obediat, ut naturae voluntas addatur, quae ad hoc habet velamen ut ream se cognoscat, et subditam, et ideo gloria est illi, si comam habet, quia natuet lex etiam prohibet virum esse comatum. Si quis autem. Post ionem redditam, ut vincat contentiosos,etiam docet quod trado.
Abbreviated transcription (Latin):
qrͣ ex eo ꝓbo legem
ẽẽ bonam. quia nolo face̾ ꝙ ipsa inbet. seͣ¬
quasi ue lex est bonum rationi quia cͥ¬
d̾e legi dei uolens. ꝙ ipsa ibet ⁊ gaudẽs
inuari ab ea. condelector dico secundum ĩ¬
teriorem hominem. Interior homo anim
est quem dicit oblectari hiis que a lege tͣ¬
duntur. tiuia in animo non habitat peo
carnis petcani ⁊ ꝑ traducem omnis caro
traduceretur ⁊ ip̃a habe̾t quia animia ade
peccanit. si uoͥ peccatum in se hab̾e̾t homo ñ
ctatur legi dei. Uideo aut̃ qͣi dico condele

Expanded text:
 Ex eo probo legem esse bonam, quia nolo facere quod ipsa jubet, quQuasi dicat: Vere lex est bonum rationi, quia condelector legi Dei, volens quod ipsa jubet, et gaudens juvari ab ea. Condelector, dico, secundum interiorem hominem. Interior homo animus est, quem dicit oblectari his quae a lege traduntur, quia in anima non habitat pecccarnis peccatricis, et per traducem omnis caro cati; si anima traduceretur, et ipsa haberet, quia anima Adae peccavit; si vero peccatum in se haberet homo, non sectatur legi Dei. Video autem. Quasi dicat: Dico condele
Abbreviated transcription (Latin):
tam edit. fides tinis reputabẽ adiusticiam
.i. sufficit ad rusticiam ⁊ ita attribuit
alis ꝙ dixit de adralam s ꝙ si est ustus¬
ideo ex fide iustus est. dico cy ex fide iusticia est¬
⁊ hoc est secundum ppositum gr̃e dei. sicemin

Expanded text:
tum credit, fides ejus reputatur ad justitiam, id est sufficit ad justitiam, et ita attribuit aliis quod dixit de Abraham, scilicet quideo ex fide justus est. Dico quod ex fide est justitia, et hoc est secundum propositum gratiae Dei; sic en
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit ad iusticram
qriam oꝑa ñ mefu¬
erunt. ⁊ ita non sufficit ad salutem. at¬
tende ꝙ ait. credenti in eum. non ei . ñ
enim̃ continuo qui credit ei iñ enm cre
demones credebrnt ei. s ñ crodebant in
eum. ⁊ nos credimus panlo credimus
⁊ petro .s non in panlum nel in petrum
est credere ꝙ ⁊ ipse sit deus. ꝙ ⁊ mali factũt
Quid uero est credere m̃ enm: credendo
amare. eredendo dilige. Eredendo in eum
ire. ⁊ eius membris iñcorporari. ħ ẽ fides
quam a nobis prigit detis ⁊ ñ uuenit.
Quid exigat nisi donauit ꝙ inueniat ꝓꝑ
hanc fidem instificatur tupsus .i. fit de
impio pins. ut deinde ipsa ẜdis incipiat

Expanded text:
sufficit ad justitiam quam opera non meruerunt, et ita sufficit ad salutem. Attende quod ait credenti in eum, non ei. Non enim continuo qui credit ei credit in eudaemones credebant ei, sed non credebant in eum. Et nos credimus Paulo, credimus et Petro, sed non in Paulum vel Petrum. est, credere quod ipse sit Deus, quod et mali faciunt. Quid vero est credere in eum? credendo amare, credendo diligere, credendo in eum ire, et ejus membris incorporari. Haec est fides quam a nobis exigit Deus, et non invenit quid exigat, nisi donaverit quod inveniat. Per hanc fidem justificatur impius, id est de impio fit pius, ut deinde ipsa fides incipi
Abbreviated transcription (Latin):
inde illa: non ab istis illa mñcipiat qr nul¬
lus oꝑatur bene: Insi prins cͥdcait iñ deũ¬
non gͦ dicit apłe mercedem reddi setim.¬
dum metitum oꝑis. tanquam oꝑa que
dens remunerat ex nobis sint. inĩmo ex
gratia dei sunt. Nam deus ꝑ grãm dedit p¬
catorib fidem ꝑ quam istificarent᷑. ut ꝑ
fidem iuste uinerent .i. bene operarentur
Q gͦ benc oꝑamur iam accepta gr̃a nõ
nobis. s illi tribuendum est qui ꝑ gr̃am
nos instificauit. Nam si debitam añ grãm
mercedora uellet reddere penam redde̾t pec¬
tatorib debitam. Non gͥ tibi blandiaris
de nui̾tis cum tibi reddi mercedem secimdũ
meritum oꝑis aisdis. tanquara non sit iñ o¬
ꝑe gr̃a retribuentis. sicut in fide est gratia
lum opiis dici ex debito remuraationem dĩ

Expanded text:
istis alia incipiat, quia 19 nullus operatur bene, nisi prius credat in DeumNon ergo dicit Apostolus mercedem reddi secundum meritum operis tanquam opera quae Deus remunerat ex nobis sint, imo ex gratia Dei sunt. Nam Deus per gratiam dedit peccatoribus fidem per quam justificarentur, ut per fidem juste viverent, id est bene operarentur. Quod ergo bene operamur jam accepta gratia, non nobis, sed illi tribuendum est, qui per gratiam nos justificavit. Nam si debitam ante gratiam mercedem vellet reddere, poenam redderet peccatoribus debitam. Non ergo tibi blandiaris de meritis, cum tibi reddi mercedem secundum debitum operis audis, tanquam non sit in opere gratia retribuentis, sicut in fide est gratia lum opus dici ex debito remunerationem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
fidei gratiam ꝙ si m̾ces noir im̃putatua
secrtoum gr̃am .s secundum debitum. ꝙ
si est. iam non est gr̃a. Si enim gr̃a est
gratis datur. Quid est gratis deitur : i¬
t hil boni fecisti. ⁊ datur tibi remilsio pet¬
catorum. attenduntur oꝑa tua. ⁊ inue
illa enriralia legis oꝑa. uel aliqua bona
ut gr̃a fidei ũstisicationis mereatar. ad
s ex delnto miti sui. Eĩ noͦ qui ñ opetat᷑
credenti in eum qui instificat .i. illi qui

Expanded text:
i ita est, merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum. Quod si ita est, jam non est gratia. Si enim gratia est, gratis datur. Quid est gratis datur? Nihil boni fecisti, et datur tibi remissio peccatorum. Attenduntur opera tua, et inilla carnalia legis opera, vel aliqua bona ut gratiam fidei et justificationis mereatur, si sed ex debito meriti sui. Ei vero qui non operatur, credenti autem in eum qui justificat impium, i
Abbreviated transcription (Latin):
sine cansa posuit
similes. ⁊ sicut cũ
alterum poss suffi¬
cere. s hoc iõ fecit
ut ꝑ alcerum notet
similitudinem culpe
in pena qr similes
essemus in culpa

Expanded text:
sine causa posuit similes et sicut, cum alterum posset sufficere. Sed hoc ideo fecit ut per alterum notet similiin poena, quia similes essemus in culpa
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicato. laus ẽ dico:
ꝑ onines eccłias. nõ
solum autem laus
s etiam ordinatus
est ab eccłiis iudee.
comes nr̃e pegri¬
nationis .i. predi

Expanded text:
dicato. Laus ejus dico per omnes Ecclesias. Non solum autem laus sed etiam ordinatus est ab Ecclesiis Judaeae comes nostrae peregrinationis, id est
Abbreviated transcription (Latin):
grãm istam. uele¬
go ipse hax cansu¬
lo uobis dõ autẽ
ago. granias qui
dedit ĩ corde titi.
exhortandis ut ha¬
bundetis in hac sĩ

Expanded text:
am istam, vel ego ipse hoc consulo vobis. Deo autem ago gratias, qui dedit in corde Titi eexhortandis, ut abundetis in hac simp
Abbreviated transcription (Latin):
pr nichil dat. Be¬
nedictus dem post
salutationem ꝓͥmũ
ꝑfectis loquit᷑ detri¬
bulatione ꝓponens
se exemplum pacĩe
⁊ consolationis a deo
accepte: ducens san¬
di ꝙ alii ignominie.

Expanded text:
Pater nihil dat. Benedictus. Post salutationem primum perfectis loquitur de tribulatione, proponens se exemplum patientiae et consolationis a Deo acceptae, ducens laudi, quod alii ignominiae.
Abbreviated transcription (Latin):
fecte consolationis
quantam decoc dm̃
non est minus tri¬
bulatione solatium.
⁊ ꝙ ip̃e fit deus conso¬
lationis: ex hoc qui¬
demp quia ip̃e ẽ
qui consolatur nos.
tione nr̃a omni .i.¬

Expanded text:
erfectae consolationis, quantam decet Deumnon est minus tribulatione solatium. Et quod ipse sit Deus consolationis, ex hoc patet quia ipse est qui consolatur nos, tione nostra omni, i
Abbreviated transcription (Latin):
n .i.xͥ. sit benedict᷑.
⁊ si isc gła eius nec
pot̃ angeri uł minui:
tamen sic benedictꝰ
.i. exaltatus in suis.
in crnib ꝑ cognitõm
⁊ ip̃orim prouectum :¬
dr̃ exaltari. dico p̃r¬

Expanded text:
i sit benedictus, et si in se gloria ejus nec potest augeri, nec minui, tamen sit benedictus, id est exaltatus in suis, in quibus per cognitionem et ipsorum provectum dicitur exaltari. Dico, P
Abbreviated transcription (Latin):
que fides est ad deum tantinnut fi¬
des que est in martirib quod ñ fides
est minus ꝑfectorum qui etiam que
imundi sunt cogitant. ꝓcessit dico ita
ut non necesse sit nobis qnicqnam loqͥ
de nobis ad alios incitandos. Iꝑsi e¬
nim de uobis .i. omnes alii ad comisati¬

Expanded text:
quae fides est, ad Deum tantum ut est in martyribus quod non est fides, est minus perfectorum qui et quae mundi sunt, cogitant. Processit, dico, ita ut non necesse sit nobis quidquam loqui de vobis ad alios incitandos. Ipsi enim de vobis, id est omnes alii annunt
Abbreviated transcription (Latin):
excipientes dico
plum confessioĩs
⁊ doctrine omnibꝰ
c̾dentibus qui st̃
in macedonia ⁊ ĩ
achaia qui exem¬
plo ur̃o ñ timent
confit̾i ⁊ ue̾ forma
fc̃i estis omnibus
a uobis enm dif¬
iilgatus est ser¬
mo domini .i. ab
exemplo patienti
e nr̃e hoc ꝑcessit.¬

Expanded text:
Excipientes, dicoplum confessionis et doctrinae omnibus credentibus, qui sunt in Macedonia et Achaia, qui exemplo vestro non timent confiteri. Et vere forma facti estis omnibus. A vobis enim difvulgatus est, sermo Domini, id est ab exemplo patientiae vestrae hoc processit
Abbreviated transcription (Latin):
nam ut ñ auferat
mĩam cedit contu¬
macem ur reddat
h̾editatem. Sa pro¬
missa prĩs bñ ag¬
nouisti non time¬
as flagellari. s ex
h̾edari. Curre sub
maii prĩs flagellã¬
tis. quia dum fla¬
gellat crudit ad ħe¬

Expanded text:
nam, ut non auferat rdiam. Caedit contumacem, ut reddat editatem, si promissa patris bene aunovisti, non timeas flagellari, sed redari. Curre sub manu patris flagellis, quia dum flagellat, erudit ad
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo modo misterim exponere. candu¬
sit enim deus ouima in infidelitate ut
de amaritudine infidelitatis suepenitẽ
dende conuersi humiliores ꝑmanent.
⁊ ut gratia muni̾s esset. gratubama et
clamarent Quam magira multitudo
ducecinis tue domine. Canclusit dico.

Expanded text:
aliquo modo mysterium exponere. Conclusit enim Deus omnia in incredulitate, ut de amaritudine infidelitatis suae poenitdendo conversi, humiliores permanerent, et ut gratia muneris esset gratissima, et clamarent: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine. . Conclusit, dico,
Abbreviated transcription (Latin):
gis constat de nob̾¬
estis. ⁊ deus est qui
sumus genus electũ¬
regale sacdotum.
⁊ deus ẽ qui signa¬

Expanded text:
gis constat de nobiestis, et Deus est, qui umus genus elecregale sacerdotium . Et Deus est, qui signa
Abbreviated transcription (Latin):
mum ⁊ filii dĩ ꝑ
adoptionem qui ẽ
lux ua ⁊ hoc in domino. non in nobis
tenebre qusdem fuistis in nobis. lux
autem estis in domino qui illuĩat
s cum ait nunc antem̃ liix ⁊ quralux
estis in domino. ideo. ambulate bono
rum oꝑm g̾ssu ut filii lucis .⁊ uiuite
im fructus lucis est .i. hec sunt oꝑã
boni iñ nobis sitis ⁊ iusticia ut ꝑxĩs
ꝙ iustum est faciatis ⁊ ueritate ut
uera loquamini uł bonitatem ꝑ par¬
tes exponit. in sticia enim ⁊ uitas st̃
ꝑtes bonitatis ⁊ est sensus in omni
te. ut .s. iuste uinatis ⁊ uera loqͣmini.

Expanded text:
mum. Et filii Dei, per adoptionem, qui est lux vera. Et hoc, in Domino, in vobis. Tenebrae quidem fuistis in vobis, lux autem estis in Domino, qui illuminased cum ait, nunc autem lux et quia lux estis in Domino, ideo ambulate bono operum gressu, ut filii lucis, id est vivite im fructus lucis est, id est haec sunt boni in vobis sitis, et justitia, ut proximis quod justum est faciatis, et veritate, ut vera loquamini. Vel bonitatem per partes exponit. Justitia enim et veritas sunt partes bonitatis. Et est sensus, in omni te, scilicet juste vivatis et vera loquamini,
Abbreviated transcription (Latin):
nem iam habet ip̃a lex ⁊ non dat uitam.
s anget pectatum ⁊ hoc est ꝙ dicit sub iti¬
terrogatione ⁊ ẽ ordo uborum talis. AN
ignoratis o fr̃es. hoc .s. ignoratis quia lex
moysi isi homine dominatur ut ei obedi¬
statum habet ip̃alex. ꝙ non debetis igno¬
rare enim .i. quia uas scitis legem.s. mo
ysi. Er̃ant enim romani de indeis ⁊ genti¬
b. et ego loquor scientib legem. in qua ꝙ
dico manifestatur si spũaliter intelligat᷑¬

Expanded text:
habet ipsa lex, et non dat vitam, sed auget peccatum. Et hoc est quod dicit sub interrogatione, et est ordo verborum talis: An ignoratis, o fratres, hoc scilicet ignoratis, quia lex Mosi in homine dominatur, ut ei obediuandiu statum habet ipsa lex? quod non debetis ignorare. Enim, id est quia vos scitis legem, scilicet Mosi. Erant enim Romani de Judaeis et genti et ego loquor scientibus legem? in qua quod dico manifestatur, si spiritualiter intelligat