comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lassabundã se simulans. ac fatigatã.
intrinsecus semetipsã ꝓiecit: atq ad¬
uoluta genibꝰ uni. ut sui miserẽt᷑
heremo latitantẽ cõp̃hendit: iube
me gͦ reqͥesc̾e̾ in angulo cellȩ tuȩ. ne
forte ediciar nocturnis bestiis p̃da.
At ille pͥmũ miserationis obtentu.
recepit eã intra speluncã: reqͥrens q̃
i causa errandi ꝑ heremũ fuerit.
At illa fingit causã satis accurate. &
interĩ uenena blandũtoꝵ atq ille¬
cebrar̃ uirus. ꝑ omnẽ tertũ narrati¬
onis int̾serit. Et nc̃ se miserandam.
nc etiã defensione dignã ostendens:
elegantia ⁊ suauitate sermonis. in¬
olinat animũ hominis: & in affectũ
sui illecebroso amore deflect. Hĩc
iã int̾ blandiora colloqͥa. iocus risusq¬
cõmiscet᷑. Manꝰ etiã ꝓcax ad mentũ
barbãq. quasi uenerand sp̃e ꝓteu¬
dit. Tc̃ uͦ palpare ceruicẽ molliꝰ: col¬
lũq leuigare cepit. Ud multa: Ad

Expanded text:
lassabundam simulans ac fatigatam, lassabundam simulans ac fatigatam, intrinsecus semetipsam projecit, atque advoluta genibus viri, ut sui misereaturuit, in eremo latitantem comprehendit: jube me requiescere in angulo cellulae tuae, ne forte efficiar nocturnis bestiis praeda. At ille primo miserationis obtentu, recepit eam intra speluncam, requirens quae 130 ei caussa errandi per eremum fuerit? Illa caussam fingit satis accurate, et interim venena blandimentorum, atque illecebrae virus, per omnem textum narrationis interserit, nunc se miserandam, nunc etiam defensione dignam ostendens: elegantia et suavitate sermonis inclinat animum hominis, et in affectum sui illecebroso amore deflectit. Hinc jam inter blandiora colloquia, jocus risusque miscentur, manus etiam procax ad mentum barbamque, quasi venerandi specie protendit, tum vero palpare cervicem mollius, collumque levigare. Quid multa? Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ui in deserto: & expectabã eũ qͥ saluũ
me faceret. a pusillo animo & tẽpesta¬
te. Postꝗͣ aũ multa nob̾ sc̃s ioħs de iac¬
tantiȩ uitio. aliisq quã plurimis
utilit̾ disseruit: ad ultimũ intuhit
dicens. Retexã aũ uob̾ qͥd etiã nuꝑ
cuidã ex frĩbꝰ nr̃is acciderit: ut cau¬
Nores uos p̃cedentia exẽpla ꝯstituãt.
rat qͥdã apud nos monachus
in hac uicina heremo cõmanẽs.
cui habitacłm spelũca fuit: uirsũ¬
me abstinentiȩ: cotidianũ iuctũ
labore manuũ querens: orõnibꝰ die
noctuq ꝑsistens: cuneasq anuni
u̾ͥtutibꝰ florẽs. S his letis successibꝰ
elatꝰ confidere quasi in ꝓuectibꝰ suis
cȩpit: &e ñ do totũ. s sibimetips qͦd
ꝓfecerat deputar Hanc aũ intueus¬
tor accedit: & laqueas parat. Quadã
nãq die ad uelꝑam. fingit speciem
decore muheris oberrantis ꝑ heremũ.
Que uelud fessa pꝰ nimiũ laborẽ. ac¬
cedens ad hostiũ speluncȩ monachi.

Expanded text:
 salvum me faceret e pusillo animo et tempestate . Postquam autem multa nobis sanctus Joannes de jactantiae vitio, aliisque quamplurimis utiliter disseruit, ad ultimum intulit dicens: Retexam autem vobis, quid etiam nuper cuidam ex fratribus nostris acciderit, ut cautiores vos praecedentia exempla constituant. Erat quidam apud nos monachus in hac vicina eremo commanens, cui habitaculum spelunca erat: vir summae abstinentiae, quotidianum victum labore manuum quaerens, in orationibus diu noctuque persistens, cunctisque animi virtutibus florens. Sed hic laetis successibus elatus, confidere quasi in profectibus suis coepit, et non Deo totum, sed sibimetipsi quod profecerat, deputare. Hanc autem intuensnuo accedit, et laqueos parat. Quadam namque die ad vesperam, fingit speciem decorae mulieris oberrantis per eremum, quae velut fessa post nimium laborem, accedens ad ostium speluncae monachi,
Abbreviated transcription (Latin):
mana conciꝑe. suꝑ hec omĩa esse eũ
sentiat sẽꝑ. Et hoc sicia diximus
si pura mens fui̾t. nec ullius pra¬
ue uoluptatis sordibꝰ occupata. Et
id̃o in hoc maxime oportet operã
dare. eos qͥ renuntiare scło. ⁊ dm se¬
qͥ uident᷑. sic̃ scriptũ ẽ. Uacate ⁊ iii¬
possibile ẽ: tc̃ demũ etiã reliquoꝵ
que st̃. scientiã capiet: ⁊ mistia idĩ
agnoscet. Et quanto purior in eo fu¬
erit mens: tanto plura ei reuelat
d̃s. ⁊ ostendit ei secreta sua. Amicus
enĩ iã efficit᷑ di: sicut ul quibꝰ dice¬
bat saluator. Iã ñ dicã uos seruos. s
amicos. Et om̃e qͥcqͥd petier.t ab eo.
tanꝙͣ amico caro prestat ei ds̃. Ipse
quoq uirtutes angłicȩ. & cuncda
ministia diuina. tanquã amicum
d̃ĩ diligunt eñ: & obsequunt᷑ petici

Expanded text:
mana concipere, super haec omnia esse eum mana concipere, super haec omnia esse eum sentiat semper; et hoc diximus, si pura mens fuerit, nec ullis pravae voluntatis sordibus occupata. Et ideo in hoc maxime oportet operam dare eos qui renuntiare saeculo, et Deum sequi videntur, sicut scriptum est: Vacate, possibile est, tunc demum etiam reliquorum quae sunt, scientiam capiet, et mysteria Dei agnoscet, et quanto purior in eo fuerit mens, tanto plura ei revelat Deus, et ostendit ei secreta sua. Amicus enim jam efficitur Dei, sicut illi, de quibus dicebat Salvator: Jam non dico vos servos, sed amicos : et omne quidquid petierit ab eo, tanquam amico caro, praestat ei Deus. Ipsae quoque virtutes Angelicae, et cuncta mysteria divina, tanquam amicum Dei diligunt
Abbreviated transcription (Latin):
ingesserit. s quẽ ds̃ assũpserit. ille
ꝓbatꝰ ẽ. Monathi aũ illud opus ẽ
p̃cipuũ. ut orationẽ purã offerat
dõ. nichil habens in conscienti a re
fribꝰ ur̃is si qͥd habetis contͣ eos ex
cordibꝰ ur̃is. Nisi enĩ remiseritis
frĩbꝰ ur̃is. nec uob̾ remitret pater
nostri in ipsum dirigere: et uidere in¬
uisibilem mente non corpore. intellec¬
tu scienciȩ. non carnis aspectu. Nemo
enim putet ponẽ ipsam sicut est diui¬
nã substantiã contueri: ita ut speciem
sibi aliquã aut imaginẽ fingat in
co de corporee alicuiꝰ imaginis suni¬
lem. Nulla forma in d̃o. uilla cira¬
cũscriptio: ͤ sensus ⁊ mens q̃ sentiri
qͥd̃e possit ⁊ ꝑstring̾e mentis affectũ.
ñ tam̃ cõp̃hendi aut describi. aut enar¬
rari. E ĩo oportet cũ oĩ reuerentiã
uerentia. & metu accedere ad dm̃:
⁊ ita in eũ mentiꝰ librare intuitũ.
ut om̃e qͥcqͥd potest splendoris. ela¬
ritatis. fulgoris maiestatis. mens hu¬

Expanded text:
assumserit, ille probatus est . Monachi autem illud opus est praecipuum, ut orationem puram offerat Deo, nihil habens in conscientia reprfratribus vestris, si quid habetis contra eos, ex cordibus vestris: nisi enim remiseritis fratribus vestris, nec vobis remittet Pater nostri in ipsum dirigere, et videre invisibilem mente, non corpore: intellectu scientiae, non carnis aspectu. Nemo enim se putet posse ipsam sicut est divinam substantiam contueri, ita ut speciem sibi aliquam aut imaginem fingat in corde corporeae alicujus imaginis similem. Nulla forma in Deo ccumscriptio, sed sensus, et mens quae sentiri quidem possit, et perstringere mentis affectum, non tamen comprehendi, aut describi, aut enarrari valet. Et ideo oportet cum omni reverentia et metu accedere ad Dominum, et ita in eum librare mentis intuitum, ut omne quidquid potest splendoris, claritatis, fulgoris, majestatis mens hu
Abbreviated transcription (Latin):
suas ⁊ uitia fecert̃. F contͣ uͦ mens que
uere renuntiauit mundo. hec ẽ que
abscidit ⁊ ãputauit a se om̃e uiqum.
i nullũ introeundi ad se diaboli adi¬
tum dereliqͥt. que iracundiã cohibet
irorẽ reprimit. mendatiũ fugat.
ari se de ꝓxcimo suo patit᷑  que frĩs
udia sua dicit. & tristiciã eiꝰ suã¬

Expanded text:
mens, quae vere renuntiavit mundo, hoc est, quae abscidit et amputavit a se omne vitium, et nullum introeundi ad se diabolo aditum dereliquit: quae iracundiam cohibet, furorem reprimit, mendacium fugat, picari se de proximo suo patitur, quae fratris gaudia sua ducit, et tristitiam ejus, sua
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ audisset. Erat gͦ hic magnificus
pater : qͥ int̾ cetera bona etiã hoc
p̃stabat aduenic. tibꝰ fr̃ibꝰ. ⁊ cũ ip̃o
habitare uolentibꝰ. Faciebat conuo¬
cari fr̃s qͥ secũ erãt: & inunadie ad¬
uenzenti fr̃i cellulã ȩdificabant.
Erat aũ in hoc oꝑe magna alacri¬
tas fr̃m: unoqͦq eoꝵ festinante
lateres conuehere. aut lutũ por¬
rigere. aut aquã uifundere. aut
ligna deferre. Ubi uͦ ꝑfecta fuiss.
ipse eã omĩbꝰ utensilibꝰ ł necessa¬
riis instructã fr̃ĩ tradebat. Hic¬

Expanded text:
et audivisset. Erat ergo hic magnificus et audivisset. Erat ergo hic magnificus pater, qui inter caetera bona etiam hoc praestabat advenientibus fratribus, et cum ipso habitare volentibus. Faciebat convocari fratres qui secum erant, et in una die advenienti fratri cellulam aedificabat. Erat in hoc opere magna alacritas fratrum, unoquoque eorum festinante lateres convehere, aut lutum porrigere, aut aquam infundere, aut ligna deferre. Ubi vero perfecta fuisset, ipse eam omnibus utensilibus vel necessariis instructam tradebat
Abbreviated transcription (Latin):
ei cȩlostẽ. & hec ei cybus erat ⁊ hec
potus. & iter scio ahũ huimodi ho¬
minẽ. quia uenert̃ ad eũ demones.
in specie cȩlestis miliciȩ ⁊ habitu an¬
głoꝵ. currus igneos agentes & plu¬
rimo apparatu tanquã magñ aliquẽ
regẽ deducentes: his ꝙ qͥ acȩt̾is ut
ret haberi uidebat᷑ dicebat ad eũ.
Implesti oĩa o hõ: suꝑ ẽ ut adores
me: & transferã te sic̃ helã. Sed
monachiis ħ audiens. dicebat in
corde suo. Quid ẽ hoc quod digit᷑¬
Cotiche ego saluatorẽ qui ẽ rex m̃s
ad oro: hic q̃ esset ille. qͦmͦ a me hoc
et posceret. quod indesment̃ me fã¬
cere sciret: Et post hec respondit
ad ipsũ. Ego hãbes meũ regẽ quẽ
cotidie sine int̃missione adoro: tu
aũ ñ es rex m̃s. Et continuo inpmnieꝰ
ad hec u̾ba nusquã cõparuit. Uerũ ħ
ille quasi de alio nob̾ narrans: sua
gesta. sub alteriꝰ ꝑsona memorabat.
Patres tam̃ qͥ adherant. ipsi nobis
affirmabat̃. qͦd ipse esset. qͥ ħ uidiss

Expanded text:
caelestem, et haec ei cibus erat et potus. Et iterum scio hujusmodi hominem, quia venerunt ad eum daemones in specie coelestis militiae, et habitu Angelorum, currus igneos agentes, plurimo apparatu, tamquam magnum aliquem regem deducentes, isque qui ceteris ut rex haberi videbatur, dicebat ad eum: Implesti omnia, o homo, superest ut adores me, et transferam te sicut Eliam. Sed monachus audiens dicebat in corde suo, Quid est hoc? Quotidie ego Salvatorem, qui est Rex meus, adoro: hic si esset ille, quomodo a me hoc exposceret, quod indesinenter me facere sciret? Et post haec respondit ad ipsum: Ego habeo meum Regem, 140 quem quotidie sine intermissione adoro: tu autem non es rex meus. Et continuo inimicus ad haec verba nusquam comparuit. Verum haec ille quasi de alio nobis narrans sua gesta, sub alterius persona memorabat. Patres tamen qui aderant, ipsi nobis affirmabant, quod ipse esset, qui haec vidisset
Abbreviated transcription (Latin):
stat̃ iniciis conu̾sionis suȩ. cũ parũ
aliqͥd ł abstineute impenderint. ł
pecuniȩ in pardes p̃rogauerint: &
cũ de eo ita sentire debeant quasi qͦo
impediret abiecerĩt. ita agunt
ita sentiunt. quasi eminentiores sĩt
tutũ ꝑueniens. ñ totũ d̃o. s suis la¬
boribꝰ ac studiis deputat. Et dũ ab
hominibꝰ głam querit. ꝑdit eã que
a dõ ẽ. Propt̃ qͦd filioli om̃i genere
fugiamꝰ iactantiȩ uitiũ: ne forte
incurramꝰ eũ lapsũ quẽ diabolus
incurrit. Tc̃ p̃terea cordinr̃o ⁊ cogi¬
tationibꝰ nr̃is. p̃cipua adhibenda
ẽ diugentia. Obseruandũ nãq ẽ.
ne qua cupiditas nequa uoluntas
praua ne quod desioeriũ uanũ.⁊
quod ñ ẽ scłm dm. radices in corde
nr̃o defigat. Eax huius modi eñ radi¬
cibus contimio pullulãt cogitatioi

Expanded text:
statim initiis conversionis suae, cum parum statim initiis conversionis suae, cum parum aliquid vel abstinentiae impenderint, vel pecuniae in pauperes pie erogaverint; et cum de ea ita sentire debeant, quasi quod impediret abjecerint, ita agunt et ita sentiunt, quasi eminentiores sint tutem perveniens, non totum Deo, sed suis laboribus ac studiis deputat: et dum ab hominibus gloriam quaerit, perdit eam quae a Deo est. Propter quod, filioli, omni genere fugiamus jactantiae vitium, ne forte incurramus lapsum, quem diabolus incurrit. Tunc praeterea cordi nostro et cogitationibus praecipua adhibenda est diligentia. Observandum namque est, ne qua cupiditas, ne qua voluntas prava, ne quod desiderium vanum, et quod non est secundum Deum, radices in corde nostro defigat. Ex hujusmodi enim radicibus continuo pullulant vanae
Abbreviated transcription (Latin):
nichil habentes in nob̾ qͦd uł expeti
debeat ł mirari. Et tam̃ etã si esser
aliqͥd in nob̾ scđ̾m opinionẽ ur̃ãm:
hominibꝰ ñ de longinqͥs. ⁊ ꝑeregrinis
locis querant᷑: s domi unusqͥsq ⁊
apud se habeat. quod debea imi¬
tari. Uñ plurimũ miror interctio¬
nẽ ur̃i laboris ac studiũ. quod ꝓfectꝰ
aĩȩ ur̃ȩ causa tantas ꝑ agrare re¬
giones. tantosq adire labores uo¬
liustis. cũ nos eo usq pigritia desi¬
diaq constringat. ut nec cellulas
nr̃as ꝓgredi audeamꝰ. Uerũptam̃ q̃m
putatis esse in nob aliqͥo ex qͦ ꝓfic̾e de¬
beatis: hoc pͥmũ uob̾ indicandũ est.
ut hoc ipsũ qͦd uenistis ad nos. & tan¬
cogniti uideant᷑. Graue ẽ iactantiȩ ui¬
ciũ ⁊ ꝑicłosũ nimis: & quod de ipso
etiã ꝑfechonis fastigio deiciat ani¬
mas: & id̃o hoc uos pͥmo omniũ cau̾e
uolo. Est etiã species mali huiꝰ duplex
quedã. Nonnullis enĩ accidit in ipsis

Expanded text:
nihil habentes in nobis quod vel expeti nihil habentes in nobis quod vel expeti debeat vel mirari. Et tamen etiamsi esset aliquid in nobis secundum opinionem vestram, hominibus, non de longinquis et peregrinis locis quaerantur, sed domi unusquisque et apud se habeat quod debeat imitari. Unde plurimum miror intentionem vestri laboris ac studii, quod profectus animae vestrae caussa tantas superare regiones, tantosque labores adire voluistis, cum nos eousque pigritia desidiaque constringat, ut nec cellulas nostras progredi audeamus. Verumtamen quoniam putatis esse in nobis aliquid, ex quo proficere debeatis, hoc primum vobis indicandum est, ut hoc ipsum quod venistis ad nos, et tancogniti videantur. Grave est jactantiae vitium, et periculosum nimis, et quod de ipso etiam perfectionis fastigio dejiciat animas; et ideo hoc vos primo omnium cavere volo. Est autem species mali hujus duplex quaedam. Nonnullis enim accidit in ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
ex continentiȩ usu ⁊ iugi consuetu¬
dine. nec reciꝑe cibũ nis ad uesꝑũ
teati ⁊ aridi corꝑis p̃ abstinen¬
tia. Capilii eiꝰ & barba quasi ex lan¬
glare nimio rari ⁊ tenuesꝰ ut po-¬
te quẽ nullus lufficiẽs cibꝰ nutͥret:
nec letior aliquis humor infunde¬
ret. Obseruabat enĩ enã tõ cũ iam
nonagenariã ut supͣdirimꝰ etatẽ
cibũ. Igit᷑ post hospitalitatis officia.
utilitatis ⁊ ꝓfectꝰ animȩ nr̃ȩ causa
uenerimꝰ. ut ea q̃ olim ad auditu
nr̃m fama ꝑtulerat. ipsi nc̃ ocłis cer¬
neremꝰ: qm̃ qͥde tenatiꝰ solent inhe¬
rere memorie. ea que ocłs uiderit.
quãq auris audierit: tẽ beatꝰ ioħs
uultu placidissimo. & quasi subri¬
dens ex habundantia leticiȩ hoc mͦ
respondit ad nos. Miror inquit ad¬
modũ dulcissimi pueri laborẽ uos
cal d itineris suscepisse. cũ nichil
ad hec digñ in nob̾ uidere possitis:
honunes enĩ sumꝰ humiles & exigui.

Expanded text:
 continuo usu et jugi consuetu continuo usu et jugi consuetudine recipere cibum nisi in vespera tenuatus, et aridi corporis, prae abstinentia: capilli ejus et barba quasi ex languore nimio rara et tenuis, utpote quam nullus sufficiens cibus enutriret, nec laetior aliquis humor infunderet. Observabat enim etiam tunc, cum jam nonagenariam, ut supra diximus, ageret cibum. Igitur post hospitalitatis officia, utilitatis et profectus animae nostrae caussa venerimus, ut ea quae olim ad auditum nostrum fama pertulerat, ipsi nunc oculis cerneremus quoniam quidem tenacius solent inhaerere memoriae ea quae oculus viderit, quam quae auris audierit, tunc beatus Joannes vultu placidissimo, et quasi subridens, ex abundantia laetitiae hoc modo respondit ad nos: Miror, inquit, admodum, dulcissimi filii, laborem vos tanti itineris suscepisse, cum nihil ad haec dignum in nobis videre possitis: homines enim sumus humiles et exigui,
Abbreviated transcription (Latin):
datũ ñ ẽ ex dõ: s sicut saluator dicit
a malo ẽ. At ille his aucdhitis quieuit:
blandã q eiꝰ correptionẽ ȩquanimĩt
tulit. Et cũ orationẽ dño obtulissemꝰ.
post finẽ. unus ex cribꝰ nr̃is terciano
typo grauissime uexabat᷑: ⁊ rogabat
hominẽ dĩ ut ab eo curaret᷑. Qͥ ait
ad eũ. Rem tͥ necessariã cupis abi¬
cere. Ut enĩ corꝑato ł aliis huiꝰ¬
modi liniamentis abluunt᷑ a sordibꝰ:
ita anime a languoribꝰ. aliisq huiꝰ¬
cemodi castigationibꝰ purificantur.
Et postea quã de his nobis multa ꝑ
doctrinã misticã disseruit. benedi¬
cens tam̃ oleũ dedit. Quo ꝑunctus
eger. omnẽ continuo habundantiã
fellis euomiit: & sanissimꝰ reddttꝰ.
pedibꝰ suis ad diu̾soriũ rediit. Post
hec iubet officia erga nos huma¬
nitatis atq hospitatis expleri. &
corꝑis curã geri: ipse uero sui ne¬
gligens: nr̃i sollicitꝰ erat. Iam enim¬

Expanded text:
dacium non est a Deo, sed sicut Salvator dicit, dacium non est a Deo, sed sicut Salvator dicit, a malo est . At ille his auditis acquievit, blandamque ejus correptionem aequanimiter tulit: et cum orationem Domino obtulissemus, post finem unus ex fratribus nostris tertiano typo gravissime vexabatur, et rogabat hominem Dei, ut ab eo curaretur; qui ait ad eum: Rem tibi necessariam cupis abjicere; ut enim corpora nitro vel aliis hujusmodi lenimentis abluuntur a sordibus: ita animae languoribus, aliisque hujusmodi castigationibus purificantur. Et posteaquam de his nobis multa per doctrinam mysticam disseruit, benedicens tamen oleum dedit ei, quo perunctus aeger omnem continuo abundantiam fellis evomuit, et sanissimus redditus, pedibus suis ad diversorium rediit. Post haec jubet officia erga nos humanitatis atque hospitalitatis expleri, et corporis curam geri: et ipse vero sui negligens, nostri sollicitus erat. Jam enim
Abbreviated transcription (Latin):
aduenerĩt fr̃s. statĩ ꝑ orationẽ sibi¬
in inuicẽ confederent᷑. Interrogabat
ergo. si qͥs ex nobis esset elericus. Et
ut oñĩs negauimꝰ. respiciens in singłoᷤ.
intelierit esse int̃ nos quendã qͥ huiꝰ
erat ordinis. s latere cupiebat. Frat
eñ diaconꝰ. Et hoc p̃ter unũ solũ qͥ
ei fidus erat: eqam ipsi itineris co¬
mites ignorabãt. Uisurus enĩ tales
ac tantos uiros. humilitatis gr̃a cela¬
re uoluit gradus sui honorẽ: ut infẽ¬
rior haberet᷑ inordine. his qͥbꝰ se lon¬
ge inferiorẽ esse meritis iudicabat.
Sẽs gͦ ioħs ut eũ uidit. & quid̃ẽ cũ essi
a dolescentior ceteris. digito ostendẽs
tũ. hic inqͥt diaconꝰ ẽ. Et cũ ad huc
nae̾gare tẽptaret: apprehendẽs eũ
manu sua exoscłat᷑ & dicit. Noli fi¬
u negare gr̃am dĩ. ne incurras pro
bono malũ : ꝓ humilitate mendatũ.
Cauendũ nãq ẽ omĩbꝰ modis men¬
datũ. siue pro malo. siue egã
pro bono ꝓferri uideat᷑: quia omne men¬

Expanded text:
advenerint fratres, statim per orationem sibi invicem confoederentur. Interrogabat ergo, si quis in nobis esset clericus? Et ut omnes negavimus, respiciens ad singulos, intellexit esse inter nos quemdam, qui hujus erat ordinis, sed latere 124 cupiebat; erat enim diaconus: et hoc praeter unum solum qui ei fidus erat, etiam ipsi itineris comites ignorabant. Visurus enim tales ac tantos viros humilitatis gratia celare voluit gradus sui honorem, ut inferior inveniretur in ordine his, quibus se inferiorem esse meritis judicabat.es ut eum vidit, et quidem cum esset adolescentior ceteris, digito ostendens eum: Hic, inquit, diaconus est. Et cum adhuc negare tentaret, apprehendens eum manu sua osculatur, et dixit: Noli, fili, negare gratiam Dei, ne incurras pro bono malum, pro humilitate mendacium. Cavendum namque est omnimodis mendacium, sive pro malo, sive etiam pro bono proferri videatur; quia omne men
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝓpna ut tu putas. s ꝓ fide ur̃a
intercessi ꝓ uob̾ apud dm̃: & conces¬
sit tͥ omĩum morboꝵ quos in cor¬
pore tuo pateris sanitatẽ. Fris gͦ
ex hoc sana ⁊ tu ⁊ uir tuus: & bene¬
dicet᷑ om̃is domus tua.S ⁊ uos me¬
mores estote beneficii a dõ uobis
collati. & timete dñm sẽꝑ: nec am¬
plius quã stipendiis ur̃is debetur
aliquid requiratis. Sufficiat gͦ tͥ
hoc quod me uides in somnis: &
ampliꝰ ñ requiras. Euigilans autẽ
mulier. indicauit uiro suo q̃ uide
uultũ. atq omĩa signa eiꝰ exposuit.
Suꝑ qͦ miratꝰ uir eiꝰ. regressus ad
hominẽ dĩ grãs refert dõ: ñ accep¬
ta ab eo benedichõe ꝑrexit in pace.
Alio qͦq tp̃r p̃positꝰ quidã mihitũ ue¬
nit ad eũ: cuius uxor grauida ab
eo relicta ẽ in domo sua: atq illa
ipsa die qua ille ad beatũ ioħm ue¬
nerat. partũ edens ꝑiclitabat᷑. Tc̃

Expanded text:
 ut putas, sed pro fide vestra intercessi pro vobis apud Dominum, et concessit tibi omnium morborum quos in corpore tuo pateris sanitatem. Eris ergo ex hoc sana et tu, et vir tuus, et benedicetur omnis domus vestra. Sed et vos memores estote beneficii a Deo vobis collati, et timete Dominum semper, nec amplius quam stipendiis vestris debetur, aliquid requiratis. Sufficiat ergo tibi hoc, quod vidisti me in somnis, et amplius non requiras. Evigilans autem mulier, indicavit viro suo quae vidit, vultum, atque omnia signa ejus exposuit. Super quo miratus vir ejus, regressus ad hominem Dei, gratias refert Deo; et accepta ab eo benedictione, perrexit in pace. Alio quoque tempore praepositus quidam militum venit ad eum, cujus uxor gravida, ab eo relicta est in domo sua. At illa ipsa die qua ille ad beatum Joannem venerat, partum edens, periclitabatur. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
parit̃ ⁊ munera largiturũ. Om̃s gͦ
hi nullã cibi. aut indum̃ti. aut ulhiꝰ
hoꝵ sollicitudinẽ gerunt. Sciunt
enĩ quia sic̃ scͥptũ ẽ: hec oĩa gentes
plurimi eor si in aliqͦ forte necessa¬
riis ad usus corꝑis eguerĩt. ñ ad hu¬
mana ꝓfugia. s ad dñm uersi. ⁊ ab
ipso tanꝗͣ a patre poscentes: que po¬
posceruit ilico consequunt᷑. Tanta
nãq in eis fides ẽ: que ętiã montibꝰ
ut rransferant᷑ ualeat imperare. Uñ
⁊ ñnulli e irruptiones nili fluuii
in ꝑnitie n uicinar̃ regioñ concita¬
tas orõnibꝰ represser̾t̃: ⁊ pede ince¬

Expanded text:
pariter et munera largiturum. Omnes ergo pariter et munera largiturum. Omnes ergo hi nullam cibi aut indumenti, aut illius horum sollicitudinem gerunt. Sciunt enim, quia, sicut scriptum est, haec omnia Gentes plurimi eorum, si in aliquo forte necessariis ad usus corporis eguerint, non ad humana perfugia, sed ad Deum versi, et ab ipso tamquam a patre poscentes, quae poposcerint illico consequuntur. Tanta namque in eis fides est, quae etiam montibus, ut transferantur, valeat imperare. Unde et nonnulli eorum, irruptiones fluvii in perniciem vicinarum regionum concitatas, orationibus represser
Abbreviated transcription (Latin):
suscitatos: quibꝰ ad testimoniũ me¬
ritoꝵ nec signoꝵ quid̃e ac ꝓdigioꝵ
deerat efficatia. Et merito. Cur enĩ
hi qui nichil terreñ nichił carnale
cupiunt. ñ accipiant cȩlestiũ potes¬
tatẽ. Nõnullos nãq eoꝵ ita ab oĩ
malite contagione ac suspitione
uidimꝰ defecatos: ut nec si aliqͥd ma¬
h ad huc gereret᷑ in scło meminissẽt.
Tanta in eis merat tranqͥuiitas ani¬
mi. tantꝰq moleuerat eis bonitatis
affectꝰ. ut merito de eis dictũ sit. pax
multa diligentibꝰ nom̃ tuũ dñe. Cõ¬
t cellulis. s caritate conex. Ob hoc ai
dirimunt᷑ habitacħs. ut silentii su qͥe
te ⁊ uitentiõe mentis diuina sectantes.
nec uax aliqua. nec occursus ullus. aut
sermo aliqͥs otiosus obcurbet. Inten¬
tis gͦ in suo loco animis. uelud boni
patris aͥ expectant aduentũ: aut
tanꝗͣ miles paratꝰ in castris impera¬
toris p̃sentiã: uel fideles serui adue¬
nientẽ dũm sustinẽt: libertatẽ sibi

Expanded text:
suscitatos, quibus ad testimonium meritorum, nec signorum quidem ac prodigiorum deerat efficacia: et merito. Cur enim hi, qui nihil terrenum, nihil carnale cupiunt, non accipiant caelestium potestatem? Nonnullos namque eorum ita ab omni malitiae cogitatione ac suspicione vidimus defaecatos, ut nec si aliquid mali adhuc gereretur in saeculo, meminissent. Tanta in eis inerat tranquillitas animi, tantusque inoleverat eis bonitatis affectus, ut merito de eis dictum sit: Pax multa diligentibus nomen tuum, Domine . Comrati cellulis, sed caritate connexi. Ob hoc autem dirimuntur habitaculis, ut silentii quiete et intentione mentis divina sectantes, nec vox aliqua, nec occursus ullus, aut sermo aliquis otiosus obturbet. Intentis ergo suo quisque loco animis, velut boni patris Christi exspectant adventum: aut tamquam miles paratus in castris imperatoris praesentiam, vel ut fideles servi adventantem dominum sustinent, libertatem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestis exercitꝰ in ꝓcine u positꝰ. atq
in tab̾nacłis degẽs: ad obedientiã p̃cep¬
toꝵ regis sẽꝑ intentꝰ: armis oratioñ
pugnãs: ⁊ scuto fidei. ab inimico in¬
sidiante ꝓtectꝰ. regñ sibi cȩleste con¬
quirit. St̃ gͦ ornati moribꝰ: quieti.
lenes. tranqͥlli : & caritatis uincłis
uelud quadã germanitate constrichi.
Ad emulationẽ uͦ uͥtutũ. certam̃ ingẽs
exercent ⁊ agones. Studer eñĩ unis¬
quisq clementior altero. humihor.
benignior. ac pacientor. inueniri.
Si qͥs aũ sapientior ceteris fui̾t. hic
ua cõmunis erga õs ⁊ mediocrisex¬
iscit: ut scd̾m mandatũ dñi omniũ
minimꝰ ⁊ omniũ seruus esse uideat᷑.
Quia gͦ dĩ munere donatũ mͥ est.

Expanded text:
exercitus in procinctu positus, atque in tabernaculis degens, ad obedientiam praeceptorum regi semper intentus, armis orationum pugnans, et scuto fidei ab inimico insidiante protectus, regnum sibi caeleste conquirit. Sunt ergo ornati moribus, quieti, lenes, tranquilli, et caritatis vinculo velut quadam germanitate constricti. Ad aemulationem vero virtutum certamen ingens exercent et agones. Studet enim unusquisque clementior altero, benignior, humilior ac patientior inveniri. Si quis autem sapientior caeteris fuerit, hic ita communis erga omnes et mediocris existit, ut secundum mandatum Domini omnium minimus, et omnium servus esse videatur. Quia ergo Dei munere donatum
Abbreviated transcription (Latin):
romano duci. ⁊ metuenti confligere
cũ eis. eo quod exiguus eierat nume¬
rus militũ ⁊ hostilis contͣ se innu¬
ei designans diem: ꝑge inqͥt securus.
Die enĩ qua dixi tͥ ⁊ hosten ꝓster¬
nes.⁊ spolia capies: p̃damq reuo¬
cabis. Quod cũ fuiss impletũ: etã
apud augustũ q carus ei acceptꝰ ꝙ
futurus esset p̃diã. S &e hec apud il¬
lũ ꝓpħie gr̃ã ita habebat᷑ ut mag̃
hoc illoꝵ qui percunctabat᷑
quã suis
meritis as. riber. Dicebat enĩ ñ ꝓ

Expanded text:
Romano duci, et metuenti confligere Romano duci, et metuenti confligere cum eis, quod exiguus ei erat militum numerus, et hostis contra se innuum designans diem: Perge, inquit, securus, die enim qua dixi, et hostem prostrabis, et spolia capies, praedamque revocabis. Quod cum fuisset impletum, etiam apud Augustum, quia carus ei acceptusque futurus esset, praedixit. Sed haec apud illum prophetiae gratia ita habebatur, ut magis hoc illorum qui percontabantur, quam suis meritis adscriberet. Diceb
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Ipse enĩ intrinsecus solus sol
iliud.⁊ quod suꝑ omnẽ mentẽ ẽ tota
mentis puritate consectans. Quanto
enĩ se magis ab humanis curis ⁊ col¬
loquiis sequestrabat. tanto illi uici¬
nior. ꝓꝓpinquior ds erat. In tanta de¬
niq mentis sinceritate ꝓfecerat. ut
tiam consequeret᷑ a dño. uer̃ ⁊ eoꝵ
que futura erant p̃scientiã mereret᷑.
Fuidentẽ nãq e dñs ꝓphetie grãm
contulit: ita ut ñ tantũ ciuibꝰ ⁊ pro¬
uincialibꝰ suis si forte ꝑcunctarent᷑.
futura p̃diceret: s & imꝑatori the¬
odosio. uel quos belli eritꝰ habiturus
esset. uel quibꝰ modis uictoriã capet
de tirannis: s & quod irruptiones
passurus ess gentiũ barbararũ se¬
pe ei p̃dix̾it. Q uodã etiã tp̃r. cum
gens ȩthyopũ romanũ limitẽ eir¬
partibꝰ thebaidis ciuitatẽ incursa¬
ret. & strages plurimas nr̃oꝵ dedis¬
set. p̃dãq duxisset. uenienti ad se

Expanded text:
rent, ipse vero intrinsecus solus, solrent, ipse vero intrinsecus solus, solillud, et quod super omnem mentem est, tota mentis puritate consectans. Quanto enim se ab humanis curis et colloquiis sequestrabat, tanto illi vicinior et propinquior Deus erat. In tanta denique 121 mentis sinceritate profecerat, ut tiam consequeretur a Domino, verum et eorum quae futura erant praescientiam mereretur. Evidenter namque ei Dominus prophetiae gratiam contulit: ita ut non tantum civibus et provincialibus suis, si forte percontarentur, futura praediceret, sed et Imperatori Theodosio, vel quos belli exitus habiturus esset, vel quibus modis victoriam caperet de tyrannis, sed et quot irruptiones passurus esset gentium barbararum, saepe praedixit. Quodam etiam tempore , cum gens Aethiopum Romanum militepartibus Thebaidis civitas incursaret, et strages plurimas nostrorum dedisset, praedamque duxisset, venienti ad se
Abbreviated transcription (Latin):
re funda¬
mentum
ad exem¬
plum
sumamus ioħm: qui uere etiam
solus satis suꝑq suffiqat. religio¬
sas ⁊ deo deuotas mentes ad uir¬
tutũ culm̃ erigere. & ad ꝑfectois
fastigia concitare. Hunc enĩ ioħm
uidimꝰ in thebaidis partibꝰ in he¬
remo q̃ adiacet cruitat lico. in
rupe quadã montis ardui cõma¬
nentẽ. ascensiis ad eũ difficilis:
aditius monast̾ii eiꝰ obstructꝰ. ⁊ clau¬
sus: ita ut a quadragesimo ȩtati
suȩ anno. usq ad nonage simũ quẽ
tt̃ gerebat cũ eũ uidimꝰ. monastĩum
eiꝰ nullus intraui̾t. Aduenientibus
uͦ ꝑ fenestrã se uidendũ p̃bebat: &
inde eis uel uerbũ dĩ ad ȩdificatio¬
nẽ. uel si qua fuissẽt ꝯsolationis res¬
ponsa reddebat. Mulier tam̃ illuc
nulia. nec ad conspectũ qͥdem eius
accessit: s ⁊ uiri raro. ⁊ certis qͥbussq
tẽꝑibꝰ. Cellã sane hospitalẽ extͥnsetꝰ
fieri ꝑmisit: in qua aduenientes e
longniqͥs regionibꝰ paululũ reqͥesce¬

Expanded text:
re fundamentum ad exemplum sumamus Joannem, qui vere etiam solus satis superque sufficiat religiosas et Deo devotas mentes ad virtutum culmen erigere, et ad perfectionis fastigia concitare. Hunc enim vidimus in Thebaidis partibus in eremo, quae adjacet civitati Lyco, in rupe quadam montis ardui commanentem. Ascensus ad eum difficilis, aditus monasterii ejus obstructus et clausus, ita ut a quadragesimo aetatis suae anno usque ad nonagesimum, quem tunc gerebat, cum eum vidimus, monasterium ejus nulluvero per fenestram se videndum praebebat, et inde eis, vel verbum Dei ad aedificationem, vel, si qua fuisset consolatio, responsa reddebat. Mulierum tamen illuc nulla, nec ad conspectum quidem ejus accessit, sed et viri raro, et certis quibusque temporibus. Cellam sane hospitalem extrinsecus fieri permisit, in qua adventantes e longinquis regionibus paululum requiesce
Abbreviated transcription (Latin):
unusquisq inflãmat᷑ exẽplis. hor¬
rescere quidem scħ illecebras: sectari
ihu aͣ. in humanis absconditũ uascłis.
Quẽ thesau᷑ reꝑtũ. nolui tanꝙͣ inuid̾
occultare. s quasi ꝓ multis inuentũ.
ꝓferre in mediũ. & facere cõmunẽ:
certꝰ quod quanto plures ex eo fue¬
rint ditati. tanto mͥ ãplius ad qͥrit᷑.
Ego enĩ fiã locupletior. cũ aloꝵ salꝰ
ministerii mei fuerit. quesita mer¬
cimonio. In pͥncipio gͦ narrationis
nr̃e adesse nob̾ p̃cam᷑ grãm dñi nr̃i
iħu axp̃i: cuiꝰ uirtute ħ omia pieta¬
tis exercicia. apud egypti monacho ᷤᷤ
habent᷑. Uidimꝰ enĩ apud eos mul¬
tos patres celestẽ uitã in t̾ra positi

Expanded text:
unusquisque inflammatus exemplis, horunusquisque inflammatus exemplis, horrescere quidem saeculi illecebras, sectari rum Christi in humanis absconditum vasculis, quemque thesaurum repertum nolui tamquam invidus occultare, sed quasi pro multis inventum proferre in medium, et facere communem: certus quod quanto plures ex eo fuerint ditati, tanto mihi amplius acquiretur. Ego enim locupletior fiam, cum aliorum salus ministerii mei fuerit quaesita mercimonio. In principio ergo narrationis nostrae adesse nobis precamur gratiam Dominiisti; cujus virtute omnia haec pietatis exercitia apud Aegypti monachos habentur. Vidimus enim apud eos multos patres caelestem vitam in terra positos
Abbreviated transcription (Latin):
nes saluos fieri.
& ad agnitio¬
nẽ ueritatis
uenire: qͥ etiã
nrm̃ iter dire¬
axit adȩgyptũ.
n ostendit nob̾ mirabilia magna
ad posteritatis memoriã ꝓfutura:
ex quibꝰ ñ solũ nob̾ causa salutis
tissima conderet᷑: que uͥtutis iter
agere uolentibꝰ. gestoꝵ p̃cedentiũ
fide amplissimũ tramitẽ pandat.
Quãius ad tantar̃ rer̃ narrationẽ iinꝰ
soonei simꝰ. nec digñ uideat᷑ ingentiũ
rerũ exiguos ac paruos fieri aucto¬
res. p̃celsasq uirtutes humili nar¬
rare sermone: tam̃ quia frm̃ caritas
eoꝵ qͥ in monte scõ oliuet cõmanẽt.
hoc a nobis frequent̃ exposcit. ut
egyptioꝵ monachoꝵ uitã u̾tutesq
animi ⁊ cultũ pietatis. atq abstinen¬
tiȩ robur qͥd in eis corã uidimꝰ expl¬
cemꝰ p̃cibꝰ ipsoꝵ qͥ hoc imperant¬
adiuuandũ me credẽs aggrediar:
ñ tã ex stilo laud̃e requirẽs. quam
ex narratione rerũ. ȩdificationẽ
futurã legentibꝰ sꝑans: dũ gestoꝵ

Expanded text:
i, et ad agnitionem veritatis venire : qui etiam nostrum iter direxit ad Aegyptum, et ostendit nobis mirabilia magna ad posteritatis memoriam profutura: ex quibus non solum nobis caussa salutis tissima conderetur, quae virtutis iter agere volentibus, gestorum praecedentium fide amplissimum tramitem pandat. Quamvis ad tantarum rerum narrationem minus idonei simus, nec dignum videatur, ingentium rerum exiguos ac parvos fieri auctores, praecelsasque virtutes humili narrare sermone: tamen quoniam fratrum caritas, eorum qui in monte sancto Oliveti commanent, hoc a nobis 117-118 frequenter exposcit, ut Aegyptiorum monachorum vitam, virtutesque animi, et cultum pietatis, atque abstinentiae robur, quod in eis coram vidimus, explicemus: precibus ipsorum qui hoc imperant, juvandum me credens, aggrediar, non tam ex stylo laudem requirens, quam ex narratione rerum aedificationem futuram legentibus sperans, dum gestorum
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑe stare uideami in orationi
su ⁊ cogitatiõe euagam᷑ ⁊ abduc
ꝑ diuersa. Siqͥs gͦ ẽ qͥ se putat r¬
tiasse mundo ⁊ oꝑibꝰ diaboli. ñ
ficit in eo renuntiasse. ut posse¬
nes ⁊ p̃dia ceteraq scł negotia
liquerit: nͥ etiã ꝓpriis uiciis re¬
tiaui̾t. ⁊ in utiles ac uanas ab

Expanded text:
stare videamur in oratione, sensu et cogitatione evagamur et abducimur per diversa. Si quis ergo est, qui se putat renuntiasse mundo et operibus diaboli, non sufficit in ore renuntiasse, ut possessiones et praedia, ceteraque saeculi negotia dereliquerit, nisi etiam propriis vitiis renuntiaverit, et inutiles ac vanas ab
Abbreviated transcription (Latin):
deuotio. Que ꝑlato ad se nuntio qͦd
corpꝰcłm scĩ hylarionis palestine esset.
statim exanimata ẽ : uerã in seruũ
di dilectionẽ. morte qͦq cõprobais.
Frat enĩ solita ꝑuigiles in sepulchro
eiꝰ noctes ducere: & quasi cũ p̃sente
ad adiuuanclas orationes suas sermo¬
cinari. Cernas usq hodie mirã int̾
palestinos ⁊ cyprios contentionẽ.
his corpꝰ hylarionis. illis sp̃m se habe̾.
certantibꝰ: & tam̃ in utrisq locis
magna cotidie signa fiunt: S mag̃
in hortulo cypriforsitan quia plus

Expanded text:
devotio, quae perlato ad se nuntio, quod devotio, quae perlato ad se nuntio, quod corpusculum Hilarionis Palaestinae esset, statim exanimata est, veram in servum Dei dilectionem etiam morte comprobans. Erat enim solita pervigiles in sepulcro ejus noctes ducere, et quasi cum praesente ad adjuvandas orationes suas sermocinari. Cernas usque hodie miram inter Palaestinos et Cyprios contentionem, his corpus Hilarionis, illis spiritum se habere certantibus. Et tamen in utrisque locis magna quotidie signa fiunt; sed magis in hortulo Cypri, forsitan quia plus
Abbreviated transcription (Latin):
ne puncto quidẽ bre post mortẽ
reseruarer᷑: s stat̃ eũ in eodẽ loci¬
tulo t̾ra oꝑirent. sic̃ uestitꝰ erat
nitunica cilicina. cuculla ⁊ sago
rustico. a nq modicus tep᷑or tepe¬
bat in pectore. nec p̃ter sensũ qͥcꝗͣ¬
ocłis loquebat᷑. E gredere qͥd times:
Egredere anima. quid dubitas : Sep¬
tuaginta ꝓpe annis seriust xp̃o:
& morte times: In hec u̾ba exalauit
sp̃m. Statĩq humo obrutũ. añ urbi
sepultũ . ꝙͣ mortuũ nuntiauer̃t. QS¬
chius. ꝑrexit ad cyprũ. Et simulãs
diligentis custodie suspitionẽ acco¬
lis tolieret: cũ ingenti satis uitȩ suȩ
pericło. pꝰ dec̃e ferme menses corpus
eiꝰ furatꝰ ẽ. Q uod maiumã deferẽs
totis menachoꝵ ⁊ oppidoꝵ turb̾ ꝓse¬
quentibꝰ. in antiqͦ monastĩo condi¬
dit: illesa tunica. cuculla. ⁊ parho.
⁊ toto corꝑe quasi adhuc uiueret
integͦ. tantisq fraglante odoribus.
ut delibutũ unguentis putaret᷑.
n constantiȩ illiꝰ scĩssime mulieris

Expanded text:
idem horae post mortem reservaretur; sed statim eum in eodem hortulo terra operirent, sicut vestitus erat in tunica cilicina et cuculla, et sago rustico. 45. Jamque modicus calor tepebat in pectore, nec praeter sensum quidqoculis loquebatur: Egredere, quid times? egredere, anima mea, quid dubitas? Septuaginta prope annis servisti Christo, et mortem times? In haec verba exhalavit spiritum. Statimque humo obrutum, ante urbi sepultum, quam mortuum nuntiaverunt. chius, perrexit ad Cyprum, et simulans diligentis custodiae suspicionem accolis tolleret, cum ingenti vitae suae periculo, post decem fere menses corpus ejus furatus est. Quod Majumam deferens, totis monachorum et oppidorum turbis prosequentibus, in antiquo monasterio condidit; illaesa tunica, cuculla, et palliolo, et toto corpore, quasi adhuc viveret, integro, tantisque fragrante odoribus, ut delibutum unguentis putares. 4a Constantiae illius sanctissimae mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
aut carus ad se uel posset. ł auderet
ascendere. Puadã aũ die egressus or¬
tulũ: iudit ominẽ toto corꝑe pa¬
raliticũ iacere ante fores. Int̾rogauit q
esychiũ quis nã esset. ł quomodo fu
tulus quoq in quo ips erant ꝑtine¬
ret. Et ille conlacrimas. tendens q
ad iacentẽ manũ: tͥ inqͥt dico in no
ore loquentis uoluebant᷑: ⁊ iã men¬
bra solidata ad standũ hominẽ sub¬
rigebant. Quod postquã auditũ ẽ.
etia difficultatẽ loci.& it̃ inuiũ
plurimoꝵ uicit necessitas: nichil ꝑ¬

Expanded text:
aut rarus ad se vel posset, vel auderet aut rarus ad se vel posset, vel auderet ascendere. Quodam autem die egressus hortulum, vidit hominem toto corpore paralyticum jacentem ante fores. Interrogavitque Hesychium quisnam esset, vel quomodo fuitulus quoque, in quo ipsi erant, pertineret. Et ille collacrymans tendensque ad jacentem manum: Tibi, inquit, dico in nomore loquentis volvebantur, et jam membra solidata ad standum, hominem surrigebant. Quod postquam auditum est, etiam difficultatem loci, et iter invium plurimoru
Abbreviated transcription (Latin):
natio: suasit ut in ipsa magis insula
ad secrenorẽ locũ secederet. Quẽ cũ
diu lustrans omĩa repperisset. ꝑdũc̃
eũ duodeq̃ milbꝰ a mari ꝓcul int̃
secretos asꝑosq montes. & quo uix
reptando manibꝰ genibꝰq possit
ascendi. Q introgressus contẽplatꝰ
quidẽ ẽ terribilẽ ualde ⁊ remotum
locũ arboribꝰq hinc inde circundatũ:
habentẽ etiã aquas desuꝑciho collis
irriguas. & ortulũ plenũ ꝑ amenũ.
⁊ pomeria plurima:. quoꝵ tam̃ fruc̾¬
erat antiqͥssimi tẽpl runa: ex qͦ
ut ipse referebat. & ut eui discipħ
testabant᷑. tã innumerabiliũ ꝑ noctẽ
⁊ diem demoñ uoces resonabant. ut ex¬
ercitũ crederes. Quo ille ualde delec̃¬
tatꝰ. quid scilicet agonicistas haberet
in ꝓxrimo habitauit ibi ꝑ annos qͥnq
⁊ sepe inuisente se esychio. in hoc ex¬
tremo iã uitȩ suȩ tẽpore refocillatꝰ¬
ficultatẽ loc u umbrar̃ ut fe¬
rehat᷑ uulgo multitudinẽ. aut nulłꝰ

Expanded text:
natio, suasit ut in ipsa magis insula ad secretiorem locum conscenderet. Quem cum diu lustrans omnia, reperisset, perduxit eum duodecim millibus a mari procul inter secretos asperosque montes, et quo vix reptando manibus genubusque posset ascendi. Qui introgressus, contemplatus quidem est terribilem valde et remotum locum, arboribus hinc inde circumdatum, habentem etiam aquas de supercilio collis irriguas, et hortulum peramoenum, et pomaria plurima, quorum frucam ex quo ut ipse referebat et ejus discipuli testantur tam innumerabilium per noctes et dies daemonum voces resonabant, ut exercitum crederes. Quo ille valde delectatus, quo scilicet antagonistas haberet in proximo, habitavit ibi per annos quinque, et saepe invisente se Hesychio, in hoc extremo jam vitae suae tempore refocillatficultatemque loci, et umbrarum rebatur vulgo multitudinem, aut nullus,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃nunti ari. Aliud qͦq ualde mirum.
ꝑ eũ dñs ostendit. Tribinꝰ quidã ad
agendã militiã ꝑgens uenit ad eũ:
obsecrare eũ cepit. ut permitteret¬
etiã coniugẽ suã uenire ad se. Mul¬
ta nãq dicebat eã ꝑtulisse ꝑicła. ob
hoc tantũ ut faciem eiꝰ uideret. Tc̃
ille negat sͥ umꝙͣ moris fuisse ui¬
dendi mulieres: & p̃cipue ex qͦ in
sine dubio ex multa tristicia ꝑitu¬
ra. Cũq iter̾̃ ac sepiꝰ eade dep̃caret᷑
iuigis confirmaret futurũ. atq in
interitũ unde salutẽ sꝑauerat ac¬
cepturã: tã fidem quã in portuni¬
tatẽ eiꝰ aspiciens senior: uade inqͥt
uidebit me conumx tua. hac nocte:
ñ tam̃ huc ueniet : s in domo sua
atq in lecto suo manebit. I. st ħ
uerba abscedit ãbiguitatẽ res¬
ponsi in pectore suo uersans. Cũq
nis incerto fatigabat᷑. S ubi som¬
nii tẽpus aduenit. adesc hõ dei
icħ̾s ꝑ uisũ. & adsistens muhieri

Expanded text:
liud quoque valde mirum per eum Dominus ostendit. Tribunus quidam ad agendum militem pergens, venit ad eum, et obsecrare eum coepit, ut permitteret conjugem suam venire ad se, multa namque eam dicebat pertulisse pericula ob hoc tantum, ut faciem ejus videret. Tunc ille negat sibi umquam moris fuisse videndi mulieres, et praecipue, ex quo in eum, esset sine dubio ex multa tristitia peritura. Cumque iterum ac saepius eadem precaretur, jugis confirmaret futurum, atque inde interitum, unde salutem speraverat, accepturam: tam fidem quam importunitatem ejus aspiciens senior: Vade, inquit, videbit me conjux tua hac nocte; non tamen veniet huc, sed in domo sua, atque in lecto suo manebit. Post haec verba ascendit vir, ambiguitatem responsi in pectore suo versans. Cumquenis incerto fatigabatur. Sed ubi somni tempus advenit, adest homo Dei per visum, et assistens mulieri
Abbreviated transcription (Latin):
plurima atq innumera signa que
ipsoꝵ meritis ad huc stare mundum.
S ⁊ illud ualde mirũ ẽ. cũ sẽꝑ opti¬
ma queq rara sint & difficilia. in
illis tam̃ utrũq parit̃ comienisse. ut
⁊ numero inmensi sint: & uͥtutibꝰ in¬
cõꝑabiles. St̃ enĩ alii in suburbanis

Expanded text:
plurima atque innumera signa, quaipsorum meritis adhuc stare mundum. Sed illud valde mirum est, cum semper optima quaeque rara sint et difficilia, in illis tamen utrumque pariter convenisse, ut et numero immensi sint, et virtutibus incomparabiles. Sunt enim alii
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos suos. uisũ recepit: & dõ grãs egit.
S & multa st̃ gesta eiꝰ: que enarrare¬
satis longũ ẽ. E ñ omissis his inte rim
que auditu cõꝑimꝰ: ad ea q̃ ocsis nr̃is
insperimꝰ ueniamꝰ. Septẽ fuimꝰ simul
comitantes. qui ad eũ uenimꝰ. Cũq
salutassemꝰ eũ. om̃iq leticia nos susce¬
pisset. unũ quẽq nrm̃ gratifice allo¬

Expanded text:
uos, visum recepit, et Deo gratias egit. Sed multa sunt ejus gesta quae enarrare longum est. Unde omissis his interim quae auditu comperimus, ad ea quae oculis nostris inspeximus, veniamus. Septem fuimus simul comitantes , qui ad eum venimus: cumque salutassemus eum, omnique nos laetitia suscepisset, unumquemque nostrum gratifice allo
Abbreviated transcription (Latin):
met relapsũ sit. Nec epydaurũ ⁊
om̃is illa regio usq hodie p̃dicat: ma¬
tresq docẽt filios suos. ad memoriã
in posteros transmittendã. Uere il¬
lud qͦd apłis dictũ ẽ. si credideritis
dicetis monti huic transi in mare
imperauit. Qͥd enĩ int̾est utrũ mous
rũ montes repente obriguerĩt.⁊
ante pedes senis tantũ saxei ex ahia
senex in breui lembo clam fugit noc¬
te: & inuenta post biduũ oneraria
nau ꝑrext cyprũ. Cũq int̾ maleaᷤᷤ
⁊ cytharã. pyrate derelicta classe
in littore. que ñ antẽna. s conto
regit᷑. duobꝰ haut paruissimis oba¬
ronibꝰ occurrissẽt. duo hinc inde
fluctꝰ uerrentes remige. om̃s qui
in naui erãt. trepidare. flere. discur¬
rere. p̃parare contos. & quasi ñ suffice¬
ret. unꝰ nuntius certatĩ seni pyra¬
tas adesse dicebant. Quos ille pro¬
cul intuens. subrisit. & conu̾sus ad
discipłos dixit. Modice fidei inqͥt.

Expanded text:
metipsum relapsum est. Hoc Epidaurus et metipsum relapsum est. Hoc Epidaurus et omnis illa regio usque hodie praedicat, matresque docent liberos suos ad memoriam in posteros transmittendam. Vere illud quod ad Apostolos dictum est: Si credideritis, dicetis huic monti, transi in mare,imperavit. Quid enim interest, utrum mons rum montes repente obriguerint, et ante senis tantum pedes saxei, ex alia senex, in brevi lembo clam nocte fugit, et inventa post biduum oneraria navi, perrexit Cyprum. Cumque inter Maleam et Cytheram piratae derelicta classe in littore, quae non antemna, sed conto regitur, duobus haud parvis myoparonibus occurrissent, et denuo hinc inde fluctus occurrerent, remiges omnes qui in navi erant trepidare, flere, discurrere, praeparare contos, 37 et quasi non sufficeret unus nuntius, certatim seni piratas adesse dicebant. Quos ille procul intuens subrisit. Et conversus ad discipulos dixit: Modicae, inquit fidei,
Abbreviated transcription (Latin):
his qͦs gentili sermone boas i. ꝯcant.
ab eo qͦd tã grandes sint ut boues
glutire soleant: onmẽ la te uasta¬
bat ꝓuinciã. Et ñ solũ arm̃ta & pi¬
cudes: s ⁊ agͥcolas atq pastores trac̃
iussisset p̃parare. & oratioe ad ap̃m
missa. euocato p̃cepisset struem lig¬
noꝵ scandere. ignẽ subposuit: cunc
tiã concremauit.Unde estuans
qͥd facẽt. qͦ se uerteret. aliam p̃ꝑabat.
gua miracła loquerent᷑. Ea tẽpes
tare t̾rȩ motu totiꝰ orb. qͥ pꝰ iula¬
ni mortẽ accidit. maria ȩgressa st̃
t̃minos suos: ⁊ quasi rursus dñs di¬
luiũ minaret᷑. uel in antiquũ
chaos redirẽt omnia. naues ad pce¬
ne oppidũ funditꝰ subu̾teret᷑ egressi sr̃
ad senẽ. & quasi ad p̃liũ ꝓficiscentes.
posuert. eũ in littore. Qͥ cũ tria cru¬
cis signa pinxisset in sabulo. manꝰq
contra tenderet. incredibile dictu
eũ steterit: ac dui fremens & quasi
ad obice indignans paulatim. in se¬

Expanded text:
quos gentili sermone boas vocant, quos gentili sermone boas vocant, ab eo quod tam grandes sint, ut boves glutire soleant, omnem late vastabat provinciam, et non solum armenta et pecudes; sed agricolas quoque et pastores tractojussisset praeparari, et oratione ad Christum emissa, evocato praecepisset struem lignorum scandere, ignem supposuit. Tum itiam concremavit. 36 Unde aestuans, quid faceret, quo se verteret, aliam parabat ngua, miracula loquerentur. 40. Egrestate, terrae motu totius orbis, qui post Juliani mortem accidit, maria egressa sunt terminos suos, et quasi rursum Deus diluvium minaretur, vel in antiquum chaos redirent omnia, naves ad praene oppidum funditus subverteretur, ingressi sunt ad senem: et quasi ad praelium proficiscentes, posuerunt eum in littore. Qui cum tria crucis signa pinxisset in sabulo, manusque contra tenderet, incredibile dictu eum steterit: ac diu fremens, et quasi ad obicem indignans, paulatim in se
Abbreviated transcription (Latin):
axp̃imnoꝵ apparuisse in sicilia tanta
miracła ⁊ signa facientẽ: ut de ue¬
teribꝰ sc̃ĩs putaret᷑. Int̾rogans itaq
habitũ eiꝰ incessũ. & linguã. mari¬
me q etatẽ: discere nil potuit. Ille
lula famã sciscitans. consona om
nium uoce cognouit ubi esset
qͥd ageret: nil ita in eo cunclis ad¬
mirantibꝰ quã quod post tarita
signa atq miracła. nec fragmen
qͥdem panis a quoꝗͣ in illis locis
accepisset. Et ne longũ faciã ser
monẽ. sc̃s uir esychius ad magis¬
tri genua ꝓuolutꝰ. plantasq eius
lacrimis rigans. tandẽ ab eo subleua¬
tus post biduũ tͥduũq sermonẽ. au¬
dit a xanano ñ posse iã senẽ in illis
habitare regionibꝰ: s uelle ad barba¬
ras quasdam ꝑgere nationes: ubi ⁊
nom̃ ⁊ sermo suus ignotꝰ foret. Dux̃¬
itaq eũ ad epydaurũ dalmatie op¬
pidũ: ubi paucis diebꝰ in uicino agel¬
lo mansitans. ñ potuit abscondi. Si
quid̾e draco mire magnitudinis ex

Expanded text:
anorum apparuisse in Sicilia, tanta miracula et signa facientem, ut de veteribus sanctis putaretur. Interrogans itaque habitum ejus, incessum et linguam, maximeque aetatem, nihil discere potuit. Ille lula, famam senis sciscitatus, consona voce omnium cognovit ubi esset, quid ageret: nihil in eo ita cunctis admirantibus, quam quod post tanta signa atque miracula, ne fragmen quidem panis a quoquam in illis locis accepisset. Et ne longum faciam, sanctus vir Hesychius ad magistri genua provolutus, plantasque ejus lacrymis rigans, tandem ab eo sublevatus, post bidui triduique sermonem audit a Gazano, non posse senem jam in illis habitare regionibus; sed velle ad barbaras quasdam pergere nationes, ubi et nomen et rumor suus incognitus foret. itaque eum ad Epidaurum Dalmatiae oppidum, ubi paucis diebus in vicino agello mausitans, non potuit abscondi. Si quidem draco mirae magnitudinis,