comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ: Petro aut̃ dixit: significans
qua morte clarificaturꝰ esser dm̃
Cum esses uinior cingebas te: & ibas
quo uolebas Cũ aut̃ senueris: alt̾
te cinget. & feret quo tu non ius
Ubi satis expressit. ñ a seipso seđ ab
alio debere occidi: qͥ uestigia seqͥt᷑¬

Expanded text:
cans qua morte glorificaturus erat Deum: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui vestigia seq
Abbreviated transcription (Latin):
uersi. & in semetipsis crudeli¬
ores & sceleratiores homicidȩ. flã¬
mis se donant: aquis p̾focant.
p̃cipicio collidunt &s pereunt:
Noc xp̃c non docuit. ĩmo etiã
diabolo p̃cipicium suggerenti.¬

Expanded text:
versi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et pereunt. Hoc Christus non docuit, imo etiam diabolo praecipitium suggerenti
Abbreviated transcription (Latin):
Qui manet in me & ego in eo. hic
fert fructũ multũ: quia sine me
nichil potestis facere: Ne quisquã
putaret saltem paruũ aliquẽ fruc¬
tum posse a semet ipso palmitem
ferre. cum dixisset hic fert fructũs
multũ. non ait. quia sine me pa¬
rum potestis facere: sed nichil po¬
testis facere .ui.
iue gͦ parum siue multũ sine
illo fieri non potest: sine quo
fieri nichil potest Quia & si parũ
attulerit palmes. eũ purgat agri¬
cola ut plus afferat: tam̃ nisi in
uite manserit & iuxerit de radi-¬
ce: quantũlibet fructũ a semet¬
ipso non potest ferre: Quamuis
aut̃ xp̃c uitis non esset. nisi homo
esset. tam̃ istã grãm palmitibus
non p̾beret: nisi etiã dĩ esset: Ue¬
rũ quia ita sine ista grã non po¬
test uiui ut mors in potestate sit
liberi arbitrii: si quis in me inqͥt
non manserit. mittetur foras
sicut palmes & arescet. & colli¬
gent eũ & in ignẽ mittent: &
igna utiq uitis: tanto sunt
contemptibiliora si in uite

Expanded text:
manet in me, et ego in eo, hic fert fructum multum: quia sine me nihil potestis facere . » Ne quisquam putaret, saltem parvum aliquem fructum posse a semetipso palmitem ferre, cum dixisset. « Hic fert fructum multum, non ait, quia sine me parum potestis facere, sed nihil potestis facere. » ergo parum, sive multum, sine illo fieri non potest, sine quo nihil fieri potest. Quia etsi parum attulerit palmes, eum purgat agricola ut plus afferat: tamen nisi in vite manserit et vixerit de radice, quantumlibet fructum a semetipso non potest ferre. Quamvis autem Christus vitis non esset, nisi homo esset; tamen istam gratiam palmitibus non praeberet, nisi etiam Deus esset. Verum quia ita sine ista gratia non potest vivi, ut et mors in potestate sit liberi arbitrii: Si quis in me, inquit, non manserit, mittetur foras sicut palmes; et arescet; et colligent eum, et in ignem mittent, et igna itaque vitis tanto sunt contemptibiliora si in vite
Abbreviated transcription (Latin):
Tria parit᷑ impioꝵ scelera audiui¬
mus Celebrationẽ natalis infau¬
stã. saltationẽ puelle lasciuam.
iuram̃tũ regis temerariũ: Quib
singulis oportet nos ne talia gera¬

Expanded text:
Tria pariter impiorum scelera audivimus: celebrationem natalis infaustam, saltationem puellae lascivam, juramentum regis temerarium, quibus singulis oportet nos, ne talia gera
Abbreviated transcription (Latin):
cum gente integra ut¬
rimas possessiones ꝑ
diuersas prouinctias
scõ remigio. tã ipse quã franci
potentes dederunt: quas ipse ꝑ
diuersas eccłias tradidit : ne̾
franci eũ rerũ temporaliũ cupidũ
esse. & ob id ad xp̃ianitatẽ eos uo¬
casse putarent : & fidẽ xp̃i ac scm̃
sacerdotiũ ulipenderent: De qͥb
reb in orientalib frantiȩ partibꝰ
petentib traditorib portionẽ qͣn¬
dã episcopio remensi adiunxit.
& de his quȩ in remensi ꝓuinctia¬
illi fuerant traditę. non modicã
partẽ eccłiȩ sc̃ę marie in castro
lauduni clauati remensis parro¬
bilẽ. & tam in scripturis scĩs quã
& in secularib literis eruditum.
qui relicta uxorẽ nepte silicet ip¬
sius beati remigii. uitã religiosã

Expanded text:
cum gente integrrimas possessiones per diversas provincias sancto Remigio tam ipse quam Franci potentes dederunt, quas ipse per diversas aecclesias tradidit, ne Franci eum rerum temporalium cupidum esse et ob id ad christianitatem eos vocasse putarent et fidem Christi ac sanctum sacerdotium vilipenderent. De quibus rebus in orientalibus Franciae partibus, petentibus traditoribus, portionem quandam episcopio Remensi adiunxit et de his que in Remensi provincilli fuerunt traditae, non modicam partem ecclesiae sanctae Mariae in castro Lauduni clavati Rhemensis parobilem, et tam in Scripturis sanctis, quam et in saecularibus litteris eruditum, qui relicta conjuge, nepte scilicet ipsius B. Remigii, vitam religiosa
Abbreviated transcription (Latin):
ter inquirere quis esset sponsus. de
cuiꝰ se agnes potestate iactaret: Iunc
extitit quidã de parasitis eiꝰ qui di¬
ceret hane xp̃ianam esse ab infan¬
tia: & magicis artib ita occupatã.
ut dicat xp̃m sponsũ suũ: Audiens
hec p̃fectus: letus efficitur Et mis¬
sa apparitione. cum ingenti stre¬
pitu. suis eam tribunalib p̃cepit
sisti: Et primo quidẽ blandis eã
concutitur. sed eodẽ uultu. eodẽ
animo ꝑseuerans: & t̾rentẽ simili¬
ter sicut blandientẽ animo deri¬
debat:

Expanded text:
ntissime inquirere quis esset sponsus, sancta cujus Agnes potestate gloriaretur. Tunc exstitit quidam ex parasitis ejus, qui diceret hanc christianam esse ab infantia, et magicis artibus ita occupatam, ut dicat Christum sponsum suum esefectus laetus efficitur, et missa apparitione cum grandi strepitu, suis eam tribunalibus praecepit sisti. Et primo quidem blandis eam concutitur: sed eodem vultu, eodem animo perseverans, et terrentem similiter sicut blandientem animo deridebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ion gͦ potero ad contumeliam
prioris amatoris uel aspicere
elegantior: A quo mͥ iã thalamus
collocatus ẽ: cuiꝰ mͥ organa modu¬
latis uocib resonant. cuiꝰ mͥ iurgi¬
nes castissimis uocib cantant: Iam
mel & lac ex eius ore suscepi. iã am¬
plexib eus castis astricta sũ: Iam
corpus eius corpori meo sotiatũ ẽ:
& sanguis eiꝰ ornauit genas meas.
Cuiꝰ mat̾ uirgo est: cuiꝰ pat̾ femi¬
nã nescit. Cui angłi seruiunt. cuiꝰ
pulchritudinẽ sol & luna nurant᷑:
Cuiꝰ odore reuiuiscunt mortui. cuiꝰ
ipsi me tota deuotione cõmito:
Quẽ cum amauero casta sũ: cum
tetigero munda sũ: cũ accepero
uirgo sum: Nec deerunt post
nuptias filii. ubi partus sine do¬
lore succedit. & fecunditas cotidi¬
ana cumulat᷑.
inter angustias animi. anhelo
cruciabatur spũ: Int̾ hȩc lacto ꝓst̃¬
nit᷑. &. ꝑ alta suspiria amorame¬
dicis aꝑitur: fiunt nota patri ꝗͣ
fuerant inuenta a medicis. & eadẽ
pat̾na uoce quȩ fuerant iã dicta

Expanded text:
on ergo potero ad contumeliam prioris amatoris vel aspicere elegantior. A quo mihi jam thalamus collocatus est, cujus mihi organa modulatis vocibus resonant, cujus mihi virgines justissimis vocibus cantant. Jam mel et lac ex ore ejus suscepi, jam amplexibus corpori meo sociatum est, et sanguis ejus ornavit genas meas. Cujus mater virgo est, cujus pater feminam nescit; cui angeli serviunt, cujus pulchritudinem sol et luna mirantur, cujus odore reviviscunt mortui, cujus ipsi me tota devotione committo. Quem cum amavero, casta sum: cum tetigero, munda sum: cum accepero, virgo sum. Nec deerunt post nuptias filii, ubi partus sine dolore succedit, et fecunditas quotidiana cumulatur.inter angustias animi et corporis anhelo cruciabatur spiritu. Inter haec lecto prosternitur, et per alta suspiria amor a medicis aperitur. Fiunt nota patri, quae fuerant inventa a medicis, et eadem paterna voce, quae fuerant jam dicta
Abbreviated transcription (Latin):
uo primo gͥ tempore. relic̃¬
tis scolis beato me uiro iunxi:
paucos post dies. euntẽ ad ȩccłiam
sequebam᷑. Interĩ ei seminudꝰ hibernis
mensib pauꝑ occurrit: orans sibi uestim¬
tũ dari: Tunc ille accersito archidiacono:
iussit algentẽ sine dilatione uestiri:
Deinde secretariũ ingressus. cũ solꝰ ut
erat illi consuetudo resider&: hane
enĩ sibi etiã in eccłia solitudinẽ ꝑmissa
clericis lib̾tate p̃stabat: cũ qͥdẽ in alio
secretario p̾soiteri residerent. uel salu¬
tationib uacantes. uel audiendis
negotiis occupati: martinũ usq in eã
horã qua sollempnia popło agi consu¬
etudo deposceret. sua solitudo cohi¬
llud ñ p̃teribo. qd̾ in secretario sedeis.
nũꝙ̃ cathedra usus ẽ.: Nã in ȩccłia
dore uidi sublimi solio. & qͣsi regio
tribunali celsa sede residentẽ: Sede¬
bat aut̃ martinꝰ in sella rusticana.
ut sunt in usib seruuloꝵ qͦs nos
rustici galli tripedas. uos scolastici.
aut certe tu qui de gretia uenis:

Expanded text:
uo primo igitur tempore relictis scholis beato me viro junxi, paucos post dies euntem ad ecclesiam sequebamur. Interim ei seminudus hibernis mensibus pauper occurrit, orans sibi vestimentum dari. Tunc ille, arcessito archidiacono, jussit algentem sine dilatione vestiri, deinde secretarium ingressus, cum solus, ut erat illi consuetudo, resideret hanc enim sibi etiam in ecclesia solitudinem permissa clericis libertate praestabat; cum quidem in alio secretario presbyteri sederent vel salutationibus vacantes, vel audiendis negotiis occupati: Martinum vero usque in eam horam qua solemnia populo agi consuetudo deposceret, sua solitudo cohillud non praeteribo, quod in secretario sedens numquam cathedra usus est: nam in ecclesia dore vidi sublimi solio et quasi regio tribunali celsa sede residentem. Sedebat autem Martinus in cellula rusticana, ut sunt istae in usibus servulorum, quas nos rustici Galli tripetias, vos scholastici, aut certe tu qui de Graecia venis,
Abbreviated transcription (Latin):
Iaterniꝰ ꝓ consul ad cyprianũ
epm drxit. Sacratissimi imperatores
ualerianus & galienus: literas ad
me dare dignati sunt: Quib p̃ce¬
perunt᷑. qui non romanas religio
nes colunt: debere eos romanas
cerimonias recognosoere: Exqͥsiui
unũ & uerum dm̃: qui condidit

Expanded text:
aternus proconsul Cypriano opo dixit: sacratissimi imperatores Yalerianus et Gallienus litteras ad me dare dignati sunt, quibus praeceperunt eos qui Romanam religionem non colunt, debere Romanas caeremonias recognoscere. exquisiui unum et uerum Deum, qui fecit
Abbreviated transcription (Latin):
aggreditur dicens: Sic definisti
ut nec deos consideres. nec p̃cepta
maioꝵ: nec nr̃as minas tuneas:
sed contra rem publicã literas
accipias & dirigas: Corneliꝰ ep̃s
respondit dicens Ego de coro¬
na drũ literas accepi: ñ contra
mas redimendas Tunc decius
iracundia plenꝰ: p̃cepit os beati¬
corneli cũ plumbatis cedi: Et
faceret: capite truncaret᷑: Ill.¬

Expanded text:
ensque ei: Sic definisti, ut nec deos consideres, nec praecepta majorum, nec nostras minas timeas, ut contra Rempublicam litteras accipias et dirigas? Cornelius respondit: Ego de corona Domini litteras accepi, mas redimendas." Tunc Decius iracundia plenus iussit os eius eum plumbatis cedi et fecisset, capite truncaret
Abbreviated transcription (Latin):
boni: Illo gͦ cibo saturabunt᷑: de
quo ipse dñs dicit Ms cib ẽ. ut
faciam uoluntatẽ patris mei. qd̾
est iusticia. Et illa aqua de qua
quisqͥs biberit. ut idẽ dicit: fiet
in eo fons aquę salientis in nitã
Seati misericordes: qm̃ ipsoꝵ
miserebit᷑ ds̃. Beatos eẽ dicit
qui subueniunt miseris: qm̃ eis
ita rependit᷑: ut de miseria libe¬
rent᷑: Beati mundo corde : qm
ipsi dm̃ uidebt̃ Quã gͦ stulti st̃
qui dm̃ istis exteriorib oculis
querunt: cñ corde uideat᷑ sicut
alibi scriptũ est: & in simplici¬
tate cordis querite illũ Hoc est¬

Expanded text:
boni, illo ergo cboni, illo ergo cquo ipse Dominus dicit, Meus cibus est ut faciam voluntatem Patris mei, quod est justitia: et illa aqua, de qua quisquis biberit, ut idem dicit, fiet in eo fons aquae salientis in vitam Beati misericordes; quoniam ipsorum miserebitur. Beatos esse dicit qui subveniunt misseris, quoniam eis ita rependitur, ut de miseria liberentur. 8. Beati mundi corde; quoniam ipsi Deum videbunt. Quam ergo stulti sunt qui Deum istis exterioribus oculis quaerunt, cum corde videatur, sicut alibi scriptum est, Et in simplicitate cordis qu
Abbreviated transcription (Latin):
Spes mea es tu: portio mea in t̾ra
uiuentiũ: Significat enĩ qnͣdã
soliditatẽ. & stabilitatẽ heredita¬
tis ꝑpetuę: ubi anima ꝑ bonum
affectũ. tanquã loco suo requies¬
cit: sicut corpus in t̾ra: Et in de
cybo suo alitur : sicut corpꝰ ex
terra: Ita est requies. & uita sc̃õꝵ:
Mites aut̃ sunt qui cedunt imꝑ¬
bitatib. q non resistunt malo:
sed uincunt in bono malũ: Rixen¬
tur gͦ immites. & dimicent pro
terrenis & temporalib rebꝰ: beati
aut̃ mites: qm̃ ipsi hereditate pos¬
sidebunt t̾ram. de qua euelli ñ
possunt: Beati lugentes: qm̃ ipsi
consolabunt᷑: Luctus. ẽ tristicia:
de amissione caroꝵ: Conuersi aut̃
ad dm̃: ea quę in hoc mundo uara
amplectebant᷑ amittunt: Non enĩ
gaudent his reb. quib ante gaude¬
bant. Et donec fiat in illis amor
ȩt̃noꝵ : ñ nulla mesticia sauciant᷑:
Beati qui esuriunt & sĩtiunt iusti¬
ciã: qm̃ ipsi saturabunt᷑. Iã istos.
amatores dicit: ueri & inconcussi

Expanded text:
ra viventium . Significat enim quamdam soliditatem et stabilitatem haereditatis perpetuae, ubi anima per bonum affectum, tanquam loco suo requiescit, sicut corpus in terra; et inde cibo suo alitur, sicut corpus ex terra: ipsa est requies et vita sanctorum. Mites autem sunt qui cedunt improbitatibus, et non resistunt malo, sed vincunt in bono malum . Rixentur ergo immites, et dimicent pro terrenis et temporalibus rebus: Beati autem mites; quoniam ipsi haereditate possidebunt terram, de qua pelli non possint. 5. Beati lugentes; quoniam ipsi consolabuntur. Luctus est tristitia de amissione charorum: conversi autem ad Deum, ea quae in hoc mundo chara amplectebantur, amittunt: non enim gaudent his rebus, quibus ante gaudebant; et donec fiat in illis amor aeternorum, nonnulla moestitia sauciantur:Beati qui esuriunt, et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur. Hic amatores dicit, veri et inconcussi
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ p̾mȩ cupiditatis. donet om̃ib
ꝑfectũ & ꝑseuerantiã caritatis: lũbos
uros ipse pcingat. lucernas urãs ipse ar¬
dere faciat. ardentesq custodiat. ut
nec refrigescat nr̃a caritas. nec aliqͣ
nob̾ adñet᷑ iniquitas
Dñs ac redemptor nr̃ om̃ib grati¬
am tribuat. uniu̾sis donũ scȩ illumi¬
nationis ac uirtutis infundat: Nob̾
donet ut qd̾ ab illo audimꝰ ieele intelli¬
gamꝰ. sic̃ oportet faciamꝰ: uob̾ faciendũ
sermone sufficienti & congruo p̃dice¬
mus Uob̾ qͦq donet. ut qd ab illo ꝑ
seruos eiꝰ auditis. & corde intelligatis:
& oꝑe faciatis Hoc gͦ diuina misod̾ia
oꝑet᷑ in om̃ib nob̾. ut nos qͦs uoluit
eẽ dispensatores. fideles faciat & pru¬
dentes. uos quoq faciat obedientes &
humiles: ut m̃surã anĩci tritici quã
uob̾ damꝰ. cõmunẽ uob̾cũ salubrit̃

Expanded text:
nationem pravae cupiditatis, donet omnibus nationem pravae cupiditatis, donet omnibus profectum et perseverantiam caritatis. Lumbos nostros ipse praecingat, lucernas nostras ipse ardere faciat ardentesque custodiat: ut nec refrigescat nostra caritas, nec aliqua nobis dominetur iniquitas. Sed Dominus ac Redemptor noster omnibus gratiam tribuat, universis donum sanctae illuminationis ac virtutis infundat. Nobis donet ut quod ab illo audimus recte intelligamus et sicut oportet faciamus, vobisque faciendum sermone sufficienti et congruo praedicemus. Vobis quoque donet ut quod ab illo per servos ejus auditis, et corde intelligae faciatis. Hoc ergo divina misericordia operetur in omnibus nobis, ut nos, quos voluit esse dispensatores, fideles faciat et prudentes; vos quoque faciat obedientes et humiles: ut mensuram tritici dominici, quam vobis damus, communem vobiscum salubriter
Abbreviated transcription (Latin):
recinctos habeat lũbos. ut habenti
ñ aufert cibũ. ardentẽ habeat lu¬
cernã ut esurienti tribuat alim̃tũ:
P̾cinctos habeat lũbos ut ñ expoliet
uestitũ. ardentẽ habeat lucernã
ut uestiat nudũ Pcinctos habeat
lũbos ut domũ nulliꝰ inuadat. arden¬
tẽ habeat luc̾nã. ut ꝑegͥnos xp̃i libent̃
suscipiat Pcinctos habeat lũbos ut fu¬
giat elationẽ. ardentẽ habeat luc̾nã
ut seruet humilitatẽ Pcinctos habeat
lũbos ut expellat a se inuidiã & liuorẽ.
ardentẽ habeat luc̾na ut purã cunctis
exhibeat caritatẽ p̃cinctos habeat lũ¬
bos ut ñexhibeat m̃bra sua arma ini¬
qͥtatis peccato. ardentẽ habeat luc̾nã:
ut exhibeat m̃bra sua arma iusticiȩ
s ex est fr̃s catholicȩ fidĩ uera sanaq
doctrina. hec ẽ mensura tritici: de
qua drũ redemptoris est pascenda fami¬
lia. Ex hac uobis quantũ dñs tribuit
nos & uos intentionẽ gr̃e suo pascere
dignet᷑ auxilio Auferat a uob̾ domi¬

Expanded text:
aecinctos habeat lumbos, ut habenti non auferat cibum; ardentem habeat lucernam, ut esurienti tribuat alimentum: praecinctos habeat lumbos, ut non spoliet vestitum; ardentem habeat lucernam, 551 ut vestiat nudum: praecinctos habeat lumbos, ut domum nullius invadat; ardentem habeat lucernam, ut peregrinos Christi libenter excipiat: praecinctos habeat lumbos, ut fugiat elationem; ardentem habeat lucernam, ut servet humilitatem: praecinctos habeat lumbos, ut expellat a se invidiam et livorem; ardentem habeat lucernam, ut puram cunctis exhibeat caritatem: praecinctos habeat lumbos, ut non exhibeat membra sua arma iniquitatis peccato; ardentem habeat lucernam, ut exhibeat membra sua arma justitiae Haec est, fratres, catholicae fidei vera sanaque doctrina. Haec est mensura tritici de qua Domini redemptoris est pascenda familia. Ex hac vobis , quantum Dominus tribuit, nos et vos in timore gratiae suo pascere dignetur auxilio. Auferat a nobis domi
Abbreviated transcription (Latin):
potentiã sacerdotii eiꝰ iniolabi¬
leni tabulȩ testam̃ti designant:
quia ipse est qui legẽ dedit: qͥq
etiã benedictionẽ his qui legẽ
faciunt dabit. Bene aut ꝓsorib
oportet: ut ad int̾nȩ dulcedinit sa¬
tietatẽ ꝑuenire meream᷑. Nãꝙ hoc
numero. castigationẽ uitȩ p̃sentis
significari intellegit: om̃ĩs qͥ q̃drã¬
genariũ moxsi uel heliȩ uel ipsus¬

Expanded text:
potentiam sacerdotii ejus inviolabipotentiam sacerdotii ejus inviolabilem; Tabulae testamenti designant, quia ipse est qui legem condidit, quique etiam benedictionem his, qui legem faciunt, dabit. Bene autem Templuoportet, ut ad internae dulcedinis satietatem pervenire videamur; nam hoc numero castigationem vitae praesentis signari intelligit omnis, qui quadragenarium Moysi, vel Heliae, vel ips
Abbreviated transcription (Latin):
rior gͦ domus p̃sentis eccłiȩ sta¬
tũ: interior. uitę oelestis ugres¬
sum designat: Unde recte in priori.
mense & candelabra sunt facta.⁊
quia iumirũ in hac uita lumine
scãrũ scripturarũ & sacramentoꝵ
celestiũ refectione opus habemꝰ in
futuro aut̃. talib non egemꝰ subsi¬
diis ⁊ ubi uxta psalmistȩ uocem
quicũq apparuerint cũ iusticia:
satiabunt᷑ manifestata gła xp̃i
In hac quoq utta. corda iustoꝵ qͥsi
altare incensi aureũ splendida
fulgent ꝑ mundiciã scĩtatis. aro¬
matib sunt referta desideriorũ
spũaliũ: incendio flagrant amoris
continui: & quasi in ꝓximo cę¬
lestis introitus posita. suauissimũ
in dextera dĩ sedens. quẽ aptussi¬
me archa testam̃ti que erat int᷑
uelũ designat: in qua urna erat
aurea habens manna. & iurga
aaron que fronduerat & tabule
testam̃tiLI¬
psa namq archa naturã huma¬
nitatis eiꝰ÷ urna mannę. pleni¬
tudinẽ diuinitatis: uirga aaron

Expanded text:
rior ergo domus praesentis Ecclesiae statum, interior vitae coelestis ingressum designat. Unde recte in priori mensa et candelabra sunt facta, quia nimirum in hac vita, lumine sanctarum Scripturarum et sacramentorum coelestium refectione opus habemus; in futuro autem talibus non egemus subsidiis, ubi juxta Psalmistae vocem quaecunque apparuerint cum justitia, satiabuntur manifestata gloria Christi. In hac quoque vita corda justorum, quasi altare incensi aureum, splendida fulgent per munditiam sanctitatis, aromatibus referta desideriorum spiritualium incendio flagrant amoris continui, et quasi in proximo coelestis introitus positus  Al., positin dextra Dei sedens. Quem aptissime arca testamenti, quae erat intra velum, designat, in qua urna erat aurea habens manna, et virga Aaron quae fronduerat, et tabulae testamenti. Ipsa namque Area naturam humanitatis ejus; Urna mannae plenitudinem divinitatis: Virga Aaron
Abbreviated transcription (Latin):
pignorib ad regnũ p̾missis. totiens
ante se mortua ad penas prima
uenit: sed ꝑuenit octaua: Aspexit
mat᷑. & cruciata & imꝑterrita fi¬
lioꝵ mortẽ. spei gaudio adhibuit
dolorẽ naturȩ: Timuit uiuentibꝰ.
gaiusa morientibus: Optauit nul¬
lum post se relinquere. ne si quẽ
haberet suꝑstitẽ: ñ posset habere

Expanded text:
pignoribus ad regnum praemissis, toties pignoribus ad regnum praemissis, toties ante se mortua, ad poenas prima venit, sed pervenit octava. Aspexit mater et cruciata et imperterrita filiorum mortem, spei gaudium adhibuit dolori naturae. Timuit viventibus, gavisa est morientibus. Optavit nullum post se relinquere, ne si quem haberet superstitem, non posset habere
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓximi ment̾e generat᷑. Ad quã
rem nob idonee confirmandã. ad ẽ
beatissima felicitas. cuiꝰ hodie na¬
talicia celebramus: Quȩ credendo
extitit ancilla xp̃i: & p̃dicando
facta est mat̾ xp̃i Septẽ qͥppe fili¬
os sicut in gestis eiꝰ emendatiorib
legitur. stc post se timuit uiuos in
carne relinquere: sicut carnales
parentes solent metuere. ne mor¬
tuos p̃mittant: In ꝑsecutionis enĩ
labore dep̾hensa. filioꝵ corda in
amorẽ suꝑnę patriȩ p̃dicando ro¬
borauit: & parturiit sp̃u. qͦs carne
pepererat : ut p̃dicatione pareret
corpore iurile pectꝰ. Ad mortẽ
stetit imꝑterrita. amittere se in fi¬
liis lum̃ ueritatis timuit: si non
gabat: Qui ideirco plusꝙqͦ ꝓpheta
dicitur. quia ꝓpħe officiũ est uen¬
tura p̾nuntiare: non etiã osten
quẽ uerbo dixit. digito ostendit:
Non gͦ hanc feminã martyrẽ. sed
plusquã martyrẽ dixerĩ: quẽ septẽ

Expanded text:
in proximi mente generatur. 3. Ad quam in proximi mente generatur. 3. Ad quam rem nobis idonee confirmandam adest beata Felicitas, cujus hodie natalitia celebramus, quae credendo exstitit ancilla Christi, et praedicando facta est mater Christi. Septem quippe filios, sicut in gestis ejus emendatioribus legitur, sic post se timuit vivos in carne relinquere, sicut carnales parentes solent metuere ne mortuos praemittant. In persecutionis enim labore deprehensa, filiorum corda in amore supernae patriae praedicando roboravit, et parturivit spiritu quos carne pepererat, ut praedicatione pareret corpore virile pectus. Ad mortem stetit 1445 imperterrita. Amittere se in filiis lumen veritatis timuit, si non gabat. Qui idcirco plus quam propheta dicitur, quia prophetae officium est ventura praenuntiare, non etiam ostenda est, quia quem verbo dixit digito ostendit. Non ergo hanc feminam martyrem, sed plus quam martyrem dixerim, quae, septem
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit uoluntatẽ patris mei qui
in celis est: ipse̾ m̃i fr̃. soror. & mat̾
est: Quib nob̃ uerbis qͥd aliud in¬
nuit. nisi qđ obsequentes iussioni¬
bus suis multos ex gentilitate colli¬
gitꝰ & iuideã ex cuiꝰ carne ẽ genitꝰ
non cognoscit: Unde & mat᷑ eiꝰ cũ
quasi ñ agnoscit᷑ foris stare ꝑhibet᷑:
quia uidelicet synagoga iccirco
ab auctore suo ñ recognoscit᷑. qͥa
legis obseruationẽ tenens. spiri¬
talẽ intellectũ ꝑdidit. & sese ad
custodiã litterȩ foris fixit: Sed cũ
is qͥ uoluntatẽ patris fecerit soror
qͥ ad fidẽ colligitur. mirũ ñ est
quomͦ etiã mat̾ dicat᷑: fideles
enĩ discipłos fr̃s uocare dignatꝰ est¬
dicens Ite nuntiate frib meis Qui gͦ
fr̾ dñi fieri ad fidẽ ueniendo poterit.
querendũ est quomͦ eẽ etiã possit ma¬
sr̃ & soror est credendo. mat̾ efficitur
pdicando Quasi eñ parit dnm̃: quẽ
cordi audientis infuderit: Et mat̾
eus efficitur. si ꝑ eius uocẽ. amor dñi

Expanded text:
t voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, et soror, et mater est. Quibus nobis verbis quid aliud innuit, nisi quod obsequentes jussionibus suis multos ex gentilitate colligit, et Judaeam, ex cujus carne est genitus, non agnoscit? Unde et mater ejus cum quasi non agnoscitur, foris stare perhibetur, quia videlicet Synagoga idcirco ab auctore suo non recognoscitur, quia, legis observationem tenens, spiritalem intellectum perdidit, et sese ad custodiam litterae foris fixit. 2. Sed cum is qui voluntatem Patris fecerit soror qui ad fidem colligitur mirum non est; quomodo etiam mater dicatur. Fideles etenim discipulos fratres vocare dignatus estdicens: Ite, nuntiate fratribus meis. Qui ergo frater Domini fieri ad fidem veniendo potuerit, quaerendum est quomodo etiam mar et soror est credendo, mater efficitur praedicando. Quasi enim parit Dominum, quem cordi audientis infuderit. Et mater ejus efficitur, si per ejus vocem amor Domini
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hanc opinionẽ iohes ipse
abstulit: non hoc dixisse dnm.
aꝑta contradictione declarans:
Cur enim subiungeret non dixit
iħc non moritur. nisi ne hominũ
cordib qd falsum fuerat inhereus:
S cui placet adhuc resistat: & di¬
cat uerum esse quod ait ioħes.
non dixisse dñm: qd̵ discipłs
ille non moritur: sed hoc tam̃
significatum esse talib uerbis.
qualia eum dixisse narrauit:
apud ephesum dormire potius¬
eum quã mortuũ iacere conten¬
dat: Assumat in argumentũ
qd illic t̾ra sensim scatere & qͣsi
ebullire ꝑhibetur: atq hoc eius
anhelitu fieri siue constant᷑. siue
ꝑtinacit᷑ asseueret: Non possunt
deesse qui credant. non desunt
qui etiam moysen asserant ui¬
uere: quia scriptũ est eiꝰ sepul¬
chrũ non inueniri. & apparu¬
it cum dño in monte ubi &
helias fuit: quẽ mortuũ legimꝰ
non eẽ. sed raptum: qͣsi corpꝰ
moysi non potuerit alicubi sic
abscondi: ut ꝓrsus homines

Expanded text:
Sed hanc opinionem Joannes ipse Sed hanc opinionem Joannes ipse abstulit, non hoc dixisse Dominum aperta contradictione declarans. Cur enim subjungeret, Non dixit Jesus, Non moritur, nisi ne hominum cordibus quod falsum fuerat inhaereret? 2. Sed cui placet, adhuc resistat; et dicat verum esse quod ait Joannes, non dixisse Dominum quod discipulus ille non moritur, sed hoc tamen significatum esse talibus verbis, qualia eum dixisse narravit; apud Ephesum, dormire eum potius quam mortuum jacere contendat. Assumat in argumentum, quod illic terra sensim scatere, et quasi ebullire perhibetur; atque hoc ejus anhelitu fieri, sive constanter sive pertinaciter asseveret. Non enim possunt deesse qui credant, si non desunt qui etiam Moysen asserant vivere; quia scriptum est ejus sepulcrum non inveniri , et apparuit cum Domino in monte, ubi et Elias fuit , quem mortuum legimus non esse, sed raptum . Quasi Moysi corpus non potuerit alicubi sic abscondi, ut prorsus homines
Abbreviated transcription (Latin):
ece quousq in hoc eiuigłio
extenditur questio : quȩ
fua profunditate non mediõ¬
criter mentẽ serutantis exercet:
Cur enĩ dicitur petro sequere
me. nec dicitur cȩteris qui si-
bantur : Sed si ad passionem
intelligendũ est: numqͥd solus
pro xp̃iana ueritate passus ẽ
petrus: Nonne ibi erat in illis
.septem. alius filius zebedei frat̃
ioħis. qui post eius ascensionẽ
ab herode manifestatur occisꝰ:
to dictũ est petro sequere me:
qui non solũ mortẽ. sed etiam
mortẽ crucis sicut xp̃c exꝑtus
est. Sit hoc: si nichil aliud qd̾
sit conuenientiꝰ potuerit inue¬
niri: Cur gͦ de iobe dictũ est. sic
eum uolo manere donec ueniã
quid ad te: & repetitum est. tu
me sequere: tamꝗͣ. ille ideo non
sequeretur. qm̃ eum manere
uoluit donec ueniat. quis facile
aliud dictũ esse credat. quã qd
fr̃s crediderant qui tunc erant:
eõ qd scilicet non esset discipłs
ille moriturꝰ. sed donec iħe ueni¬
ret. ista maneret in uita:. Xi.¬

Expanded text:
ce quousque in hoc Evangelio extenditur quaestio, quae sua profunditate non mediocriter mentem scrutantis exercet. Cur enim dicitur Petro, Sequere me, nec dicitur caeteris qui simuantur. Sed si ad passionem intelligendum est, numquid solus pro christiana veritate passus est Petrus? Nonne ibi erat in illis septem alius filius Zebedaei frater Joannis, qui post ejus ascensionem, ab Herode manifestatur occisus to dictum esse Petro, Sequere me, qui non solum mortem, sed etiam mortem crucis, sicut Christus, expertus est. Sit hoc, si nihil aliud quod sit convenientius potuerit inveniri. Cur ergo de Joanne dictum est, Sic eum volo manere donec veniam; quid ad te? et repetitum est, Tu me sequere; tanquam ille ideo non sequeretur, quoniam eum manere voluit donec veniat? Quis facile aliud dictum esse credat, quam quod fratres crediderant qui tunc erant, eo quod scilicet non esset discipulus ille moriturus, sed donec Jesus veniret, ista maneret in vita?
Abbreviated transcription (Latin):
igitur beatus hẏlarius pictauõ¬
Trum urbis ep̃c. regionis aquitã¬
niȩ oriundus. quȩ ab occeano
britannico fere septuaginta¬
milib seuingitur: apud galli¬
canas familias nobilitatis lam¬
pade non obscurꝰ. inmo magis
pre &teris grã generositatis orna¬
tus. nitõre pectoris addito. qͥsi
refulgens lucifer int̾ astra ꝓces¬
sit: Cuiꝰ a cunabulis tanta sapi¬
entia primitiua lactabat᷑ in¬
fantia: ut iam tunc potuisset
intelligi. xp̃m in suis causis pro
obtinenda uica uictoria: neces¬
sariũ sibi uississe militẽ propa¬
gariII.

Expanded text:
Igitur beatus Hilarius Pictavorum urbis episcopus regionis Aquitaniae oriundus fuit, quae ab Oceano Britannico fere millibus nonaginta sejungitur: apud Gallicanas vero familias nobilitatis lampade non obscurus, imo magis prae caeteris gratia generositatis ornatus, nitore pectoris addito quasi refulgens Lucifer inter astra, processit. Cujus a cunabulis tanta sapientia primitiva lactabatur infantia, ut jam tunc potuisset intelligi Christum in suis causis, pro obtinenda victoria, necessarium sibi jussisse militem propagari.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi sit sepulcrũ eius nusquam
inueniri legimꝰ: mortuũ tam̃¬
testatur: quantomagis ioħes
ex istoꝵ occasione uerboꝵ. ubi
dñs ait:. sic eum uolo manere
donec ueniã. creditur uiuus
sibi fieri uissit sepulchrũ incolu¬
me fuisse p̃sentẽ: eoq effosso
& diligentissime p̾parato. ibi¬
eum se tanquã in lectulo collo¬
casse: statĩq esse de functum:
Ut aut̃ isti putant qͥ hȩc uerba
dñi sic intelligunt non defunc¬
tum. sed defuncto similẽ cubu¬
isse: &. cũ mortuus putaret᷑ se¬
pultũ fuisse dormientẽ: & do¬
nec xp̃c ueniat sic manere. suãq
uitã scaturrigine pulueris in¬
dicare: qui puluis credit᷑ ut ab
imo ad suꝑficiem tumuli ascen¬
dat flatu quiescentis impelli.
huic opinioni suꝑuacaneũ esti¬
mo reluctari: Uiderint enum
qͥ locũ sciunt. utrũ hoc ibi faci¬
at uel patiatur t̾ra qͥd dicitur:
quia & reuera non a leiub ho¬
minib id audiuimꝰ: Interim ce¬
damꝰ opinioni. quã certis docu¬

Expanded text:
ubi sepulcrum ejus nusquam inveniri legimus, mortuum tamtestatur; quanto magis Joannes ex istorum occasione verborum ubi Dominus ait, Sic eum volo manere donec venio, creditur vivus sibi fieri jussit sepulcrum, incolumem fuisse praesentem; eoque effosso et diligentissime praeparato, ibi se tanquam in lectulo collocasse, statimque eum esse defunctum: ut autem isti putant, qui haec verba Domini sic intelligunt, non defunctum, sed defuncto similem cubuisse; et cum mortuus putaretur, sepultum fuisse dormientem; et donec Christus veniat sic manere, suamque vitam scaturigine pulveris indicare: qui pulvis creditur, ut ab imo ad superficiem tumuli ascendat, flatu quiescentis impelli. Huic opinioni supervacaneum existimo reluctari. Viderint enim qui locum sciunt, utrum hoc ibi faciat vel patiatur terra quod dicitur; quia et revera non a levibus hominibus id audivimus. 3. Interim cedamus opinioni, quam certis docu
Abbreviated transcription (Latin):
peregrinatione: & cȩlesti deside¬
rio ad ęternam anhelat patriã.
Condito siquidem testamento.
cuius textum ad exemplum ep̃oꝵ
nr̃i uel futuri temporis qui il¬
lud legere uoluerint. hiic o¬
pusculo subiungere itile du¬
ximus. & dispositis omnibus
suis. quia ut scriptum est. ue¬
rus agricola oinnem uitis uerȩ
palmitẽ. fructum ferentem pur¬
gat. ut fructum plus afferat:. ocu¬
lorum corporalium lumine a¬
liquandiu est priuatus: quati¬
nus mentis oculis intentuis que
suꝑna sunt. ad que toto deside¬
rio anhelabat contemplari ua¬
leret: Is autem studebat. in suȩ
ꝓbationis temptatione semꝑ gra¬
tias agere ymnis di & laudib.
dieb & noctib uacare. fideli
mente intelligens. qm̃ qui hu¬
militer flagella suscipiunt: post
flagella sublimiter ad requiem
suscipiuntur Quod & in eo

Expanded text:
peregrinatione et caelesti desideperegrinatione et caelesti desiderio ad aeternam anhelat patriam Ͻ. Condito siquidem testamento, cuius textum ad exemplum episcoporum nostri vel futuri temporis, qui illud legere voluerint, huic opusculo subiungere utile duximus, et dispositis omnibus suis –, quia, ut scriptum est, verus agricola omnem vitis verae palmitem fructum ferentem purgat, ut fructum plus afferat, – oculorum corporalium lumine aliquandiu est privatus, quatinus mentis oculis intentius quae superna sunt, ad quae toto desiderio anhelabat, contemplari valeret. Is autem studebat in suae probationis temptatione semper gratias agere, ymnis Dei et laudibus diebus ac noctibus vacare, fideli mente intellegens, quoniam qui humiliter flagella suscipiunt, post flagella sublimiter ad requiem suscipiuntur. Quod et in eo
Abbreviated transcription (Latin):
niunt ad mortem. tune inueni¬
unt hereditatem: sicut sanctus re¬
migius terrenam derelinquens
hereditatem: accepit ȩternam: qͥa
oliua fructifera. ꝑ lucida miscdĩȩ
ricordia dei sui ueraciter dicens.
Fuerunt michi lacrimȩ meȩ pa¬
nes die ac nocte: quia sicut cor¬
pus satiatur de pane. ita de la¬
crimis reficitur anima: qm̃ ex¬
inde sperat remissionem pecca¬
toriun se habere. Dies uero et
nox ꝓ scłi diuersitate ponunt᷑.
quia siue in ꝓspis rebus siue
in ad uersis. desiderii sui lacrimd̃
dm desiderans anima fundit:
sciens scriptum. Oanum est uo¬
bis ante lucem surgere: surgite
postquam sedẽritis: qui mandu¬
catis panem doloris. Antȩ lu¬
cem quippe surgere est:prius¬
quam claritas eternȩ retributi¬
onis appareat. in presentis ui¬
tȩ nocte gaudere. Sedendum
gͦ prius est. ut post recte surga¬
mus quia quisquis nunc spon¬
te se humiliat hunc sequens
głã exaltat: Nanducat autẽ
panem doloris. qui gemit in hac

Expanded text:
nerint ad mortem, tunc inveninerint ad mortem, tunc inveniunt hereditatem. Sicut sanctus Remigius terrenam derelinquens hereditatem accepit aeternam, quia oliva fructifera per lucida misericordiae ricordia Dei sui, veraciter dicens: Fuerunt mihi lacrimae meae panes die ac nocte; quia sicut corpus satiatur de pane, ita de lacrimis reficitur anima, quoniam exinde sperat remissionem peccatorum habere. Dies vero et nox pro seculi diversitate ponuntur; quia sive in prosperis rebus sive in adversis desiderii sui lacrimas Deum desiderans anima fundit, sciens scriptum: Vanum est vobis ante lucem surgere; surgite, postquam sederitis, qui manducatis panem doloris. Ante lucem quippe surgere est, priusquam claritas aeternae retributionis appareat, in praesentis vitae nocte gaudere. Sedendum ergo prius est, ut post recte surgamus; quia, quisquis nunc se sponte humiliat, hunc sequens gloria exaltat. Manducat autem panem doloris, quia gemit in hac
Abbreviated transcription (Latin):
xta sacros canones subuenien¬
tes. uel quecunq agentes bona
pro temporali retributione
non faciant: sed iuxta uocem
dominicam gratis accepistis
gratis date: quod dei gratia
id est gratis data acceperunt:
gratis etiam idest sine retribu¬
tione temporali proximis lar¬
giantur:. L.Ii
ost premissas autem &
alias multas uirtuteᷤ.
quas dominus ꝑ hc̃
sanctum suum opera¬
ri dignatus est: gemitꝰ
ce suspiria illius exaudiens. qui¬
bus dicebat. quando ueniam
& parebo ante faciem dei: satia¬
bor dum manifestabitur gloria
eius: reuelauit ei dñs consolans
illum. imminere diem obitus sui.
Quade re scđm sacros cãnones.
testamentum rerum suarum cõ¬
didit: adhereditatem illam festĩ¬
nans dequa ꝓpħa dicit. Cum
dederit dilectis suis som num:
hec est hereditas domini. Omniꝰ
qui dormit inmorte: ꝑdit heredi¬
tatem:. Sed cum dederit dilectis
siuis somnum. hȩc est hereditas
dñi. quia electi dĩ postquam ꝑue¬

Expanded text:
xta sacros canones subvenienxta sacros canones subvenientes, vel quaecumque agentes bona pro temporali retributione non faciant; sed iuxta vocem dominicam: Gratis accepistis, gratis date, quod Dei gratia, id est gratis data, acceperunt, gratis etiam, id est sine retributione temporali, proximis largiantur. Unde ost premissas autem et alias multas virtutes, quas Dominus per hunc sanctum suum operari dignatus est, gemitus et suspiria illius exaudiens, quibus dicebat: 'Quando veniam et parebo ante faciem Dei? Satiabor, dum manifestabitur gloria eius', revelavit ei Dominus, consolans illum, imminere diem obitus sui. Qua de re secundum sacros canones testamentum rerum suarum condidit, ad hereditatem illam festinans, de qua propheta dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est hereditas Domini. Omnis qui dormit in morte perdit hereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est hereditas Domini, quia electi Dei, postquam perve
Abbreviated transcription (Latin):
possessionem. apud regem obti¬
nuit: Idem autem recompensa¬
tionis gratia. sancto remigio spar¬
nacum uillam suam in ꝓprie
euloguis. uerecundiȩ confusione ad¬
dictus. quia contra natales suos. ui¬
ta donari ꝑ alterius indulgenti¬
am meruit. in seculari habitu
stare. non uoluit: sanctus remigi¬
us eidixit. ut si ꝑfectus esse uel¬
let. uenderet omnia sua & da¬
ret pauꝑib: & sequeretur xpm.
Et sic de thesauro ȩccłiastico. ta¬
xatum precium quinq scilicet
milia libras argenti. culogio de¬
dit: & eandem uillam in ꝓprie¬
tatem ȩccłiȩ comparauit: bonũ
exemplum omnib epĩs tam
suo tempore incarne uiuen¬
tibus. quam post eum in ordi¬
ne succedentibus derelinquenᷤ. ⁊¬
ut pauꝑibus. aut uidiuis uel
pupillis. uel his qui ad miscdi¬
am ȩccłiȩ confugiunt. qui inui¬
riam patiuntur. aut qui peccan¬
tes in exilio uel in insulis dam¬
pnantur: aut certe quamcũ¬
q sententiam suscipiunt. ui¬

Expanded text:
possessionem apud regem obtipossessionem apud regem obtinuit. Isdem autem recompensationis gratia sancto Remigio Sparnacum villam suam in proprietEulogius verecundiae confusione addictus, quia contra natales suos vita donari per alterius mdulgentiam meruit, in saeculari habitu stare non voluit, sanctus Remigius ei dixit, ut, si perfectus esse vellet, venderet omnia sua et daret pauperibus et sequeretur Christum. Et sic de thesauro aecclesiastico taxatum pretium, quinque scilicet milia libras argenti, Eulogio dedit et eandem villam in possessionem aecclesiae comparavit: bonum exemplum omnibus episcopis, tam suo tempore in carne viventibus, quam post eum in ordine succedentibus, derelinquens, ut pauperibus aut viduis vel pupillis vel pro his qui ad misericordiam aecclesiae confugiunt, qui iniuriam patiuntur, aut qui peccantes in exilio vel in insulis damnantur, aut certe quamcumque sententiam suscipiunt, iu
Abbreviated transcription (Latin):
sustinete: sicut hodie manentis
sententiȩ uerborum illius uir¬
tus ostendit:. Surgente int̾ea¬
rege a somno meridiano. reuer¬
sus est adeum sanctus remigiꝰ ⁊
& omnia que ambitus circuici¬
onis illius cõtinuit. ei precepto
suȩ auctoritatis rex donauit: q̃
usq hodie temensis ȩccłia. qua¬
rum rerum capita sunt lulia¬
cus & codiciacus iure quieto
possidet: Legimus in sacra et
antiqua historia. sanctum da¬
uid montes gelboe maledixis¬
se: ut nec ros nec pluia ueni¬
ret super eos. neq essent agri
primitiarum: Nabemus scm̃
remigium. ore ꝓpħico maledi¬
xisse insensibilibus creaturis.
ut possessores earum sterilitatis
damno in undictã retributio¬
nis ferirentur. Eulogis qui¬
dam uir p̃potens. conuictus a¬
pud regem ludouicum de cri¬
mine regiȩ maiestatis. cum se
purgare non posset: ad eccłiam
sancte mariȩ. & ad intercessio¬
nem beatissimi remigii confu¬
gium fecit. Cui sanctus remi¬
gius. & uitam & rerum suarũ

Expanded text:
sustinete'; sicut hodieque manentis sustinete'; sicut hodieque manentis sententiae verborum illius virtus ostendit. Surgente intrege a somno meridiano, reversus est ad eum sanctus Remigius, et omnia quae ambitus circumitionis illius continuit, ei praecepto suae auctoritatis rex donavit: quae usque hodie Rhemensis ecclesiae, quarum rerum capita sunt Judiacus et Ociliacus possidet. Legimus in sacra et antiqua historia, sanctum David montes Gelboe maledixisse, ut nec ros nec pluvia veniret super eos, neque essent agri primiciarum. Habemus sanctum Remigium ore prophetico maledixisse insensibilibus creaturis, ut possessores earum sterilitatis dampno in vindicta retributionis ferirentur. Eulogius quidam vir prepotens convictus apud regem Hludowicum de crimine regiae maiestatis, cnm se purgare non posset, ad aecclesiam sanctae Mariae et ad intercessionem beati Remigii confugium fecit. Cui sanctus Remigius et vitam et rerum suarum
Abbreviated transcription (Latin):
uit post beatum remigium di¬
cens. Serue dĩ ueni & habeamꝰ
insimul hunc molen dinum.
Cui sanctus remiguis. Nec mi¬
chi nec tibi. Et sic talis fossa
in eodem loco deuenit: ut ex tũc
& nunc & usq inꝑpetuum. mo¬
lendinus ibi esse non possit.
Et quia repulsus est aquib¬
dam hominib. ne siluulam
quandam intra terminos suoᷤ
concluderet: dixit. ut nec folia
umquam de ipsa silua intra
ter minos suos cum esset con¬
tigua euolarent: nec fustis in¬
de uersus illos terminos cade¬
ret:. Quod & obseruatum est:
quandui ipsa silua mansit.
Abinde quoq ꝓcedens: uenit
ad uullam nomine cauiniacũ.
Quam concludere intra illos
fines uolens: ab hominib eius¬
dem uillȩ reiectus fuit. Tunc
ille uultu hilari modo re iec¬
tus modo reꝓpinquans. signa
ꝑ suum iter misit: sicite loca de¬
monstrant p er quȩ reiectus. &.
ꝑ quȩ re ad ꝓpinquans. perre¬
xit: T andem repulsus dixit
illis. S emꝑ laborate & egestatem

Expanded text:
vit post beatum Remigium, divit post beatum Remigium, dicens: 'Serve Dei, veni, et habeamus insimul hunc molendinum'; cui sanctus Remigius: 'Nec mihi nec tibi. Et sic talis fossa in eodem loco devenit, ut ex tunc et nunc et usque in perpetuum molendinus ibi esse non possit. Et quia repulsus est a quibusdam hominibus, ne silvulam quandam intra terminos' suos concluderet, dixit, ut nec folia umquam de ipsa silva intra terminos suos, cum esset contigua, evolarent, nec fustis inde versus illos terminos caderet; quod et observatum est, quandiu illa silva mansit. Abinde quoque procedens, venit ad villam nomine Caviniacum; quam concludere intra illos fines volens, ab hominibus eiusdem villae reiectus fuit. Tunc ille vultu hilari, modo reiectus, modo repropinquans, signa per suum iter misit, sicut loca demonstrant, per que reiectus et per quae reappropinquans perrexit. Tandem repulsus, dixit illis: 'Semper laborate et egestatem
Abbreviated transcription (Latin):
beati remigii. Sed quia uillas qͣs
sibi rex & franci. in pagis suessioui¬
oo uidelicet ac laudunensi dele
luis casis di donauerat: non habe¬
bat in uicinitate ipsus ciuitatis
suessorum nisi unam uillulam.
que sancto nichasio data fuerat.
Ande suadente religiosa regina.
& petentibus locorum incolis. qui
multiplicib exeniis erant graua¬
ti. ut quod regi debebant eccłiȩ¬
remensi persoluerent: rex sancto
remigio concessit. ut quantum
cixciuret dum ipse meridie qui¬
esceret. totum illi donaret: San¬
ctus autem remigus per fines
qui manifestissime parent per¬
gens. signa sui itineris misit. Int̾
quos fines quidam homo habẽs
molendinum: reppulit scm re¬
miguim. ne intra illos fines ip¬
sum molendinum concluderet.
Quem beatus remigus blande
alloquens ait. Amice. non sit tͥ
durum: ut simul habeamus
hunc molendinum: Ille autẽ
reiecit eum. Et statim rota mo¬
lendini: uerti in inuersum ce¬
pit: Idem autem homo: clama¬

Expanded text:
beati Remigii. Sed quia villas, quas beati Remigii. Sed quia villas, quas sibi rex et Franci in pagis Suessonico videlicet ac Laudunense dederliis casis Dei donaverat, non habebat in viSuessionum, nisi unam villulam, quae sancto Nicasio data fuerat. Unde suadente religiosissima regina, et petentibus locorum incolis, qui multiplicibus xeniis erant gravati, ut quod regi debebant eccRemensi persolverent, rex sancto Remigio concessit, ut, quantum circuiret, dum ipse meridie quiesceret, totum illi donaret. Sanctus autem Remigius per fines, quae manifestissime parent, pergens, signa sui itineris misit. In quo fine quidam homo habens molendinum reppulit sanctum Remigium, ne intra illos fines ipsum molendinum concluderet. Quem beatus Remigius blande alloquens, dixit: 'Amice, non sit tibi durum, ut simul habeamus hunc molendinum'. Ille autem reiecit eum, et statim rota molendini verti in inversum cepit. Isdem autem homo clama
Abbreviated transcription (Latin):
uirorum: exceptis paruulis &
mulieribus. Baptizantur au¬
tem sorores eius alboflẽdis et
lan de hildis. & factum est mag¬
lis sanctis in geloꝰ & hominibus
deuotis in terra. De miraculo
siquidem quod dignatus est do¬
minus ostendere. per columbȩ
spetiem in allatione chrismatis:
sicut & de aliis rata est catholico¬
rum patrum sequenda sententia:
qua dicitur: Diuina oꝑatio si
ratione com prehenditur non ẽ.:
ammirabilis: nec fides habet mẽ
de francorum exercitu. nec dũ
ad fidem conuersi cum regis paren¬
te raganario ultra sum nam flu¬
uium aliquandii deguerunt
donec xp̃i gratia cooꝑante. glorio¬
sis potĩtus uictoriis. eundem raga¬
nariũ flagitiis turpitudinũ inseruientẽ.
uinctum a francis sibi traditum
rex ludouicus occĩdit: & omnem frã¬
corum populum.per beatum remi¬
gium ad sidem conuerti & bapti¬
zaxi obtinuit: LXI.
in suessionis ciuitate. unde
siagrium expulerat constͥuens: de¬
lectabatur presentia. & colloquio

Expanded text:
virorum, exceptis parvulis et virorum, exceptis parvulis et mulieribus. Baptizantur sorores eius Albofledis et Landehildis. Et factum est gaulis sanctis in celo et hominibus devotis in terra. De miraculo siquidem, quod Dominus est dignatus ostendere per columbae spetiem in allatione chrismatis, sicut et de aliis, rata est catholicorum patrum sequenda sententia, qua dicitur: Divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis, nec fides habet de Francorum exercitu, necdum ad fidem conversi, cum regis parente Raganario ultra Sumnam fluvium aliquandiu deguerunt, donec, Christi gratia cooperante, gloriosis potitus victoriis, eundem Raganarium, flagitiis turpitudinum inservientem, vinctum a Francis sibi traditum, rex Hludowicus occidit et omnem Francorum populum per beatum Remigium ad fidem converti et baptizari obtinuit. in Suessionis civitate, unde Siagrium expulerat, constituens, delectabatur presentia et colloquio
Abbreviated transcription (Latin):
ligionis edificatas. ut dm̃ ado¬
raret ineis. quas rigida ꝓfani¬
tate incendere con sueuerat: et
idola quȩ in asilis suis procdõ
adorare solebat. fidei ardore suc¬
census deiciendo incenderet.
Cuits sapientia miranda est
in breuitate sei monum: quib
discretionem ostendit inter il¬
lam adorationem & seruitutẽ.
quam sepe asanctis uiris ho¬
nore uenerationis & amore ob¬
sequii. angelis & hominibus ex¬
hibitam legimus: & illam adora¬
tionem & seruitutem quam
cultu diinitati debito. dõ so¬
li iuxta preceptum ipsiris. non
autem ulli creaturȩ exhiben¬
dam. sanctȩ scripturȩ lectione
cognoscimus. Et sic post confessi¬
onem orthodoxe fidei. ad inter ro¬
gationem sancti pontificis. scdm̃
eccłiasticum morem baptizatus
est trina mersione. in nomine
sancte & indiuiduȩ trinitatis. pa¬
tris & filii oe sp̃c sancti. Et sus¬
ceptus ab ipso pontifice de scõ
fonte: perunctus est sacro chrisma¬
tem de exercitu eius tria milia

Expanded text:
ligionis aedificatas, ut Deum adoligionis aedificatas, ut Deum adoraret in eis, quas rigida profanitate incendere consueverat, et idola, quae in asilis suis pro Deo adorare solebat, fidei ardore succensus, deiciendo incenderet. Cuius sapientia miranda est in brevitate sermonum, quibus discretionem ostendit inter illam adorationem et servitutem, quam sepe a sanctis viris honore venerationis et amore obsequii angelis et hominibus exhibitam legimus, et illam adorationem et servitutem, quam cultu divinitati debito Deo soli iuxta preceptum ipsius, non autem ulli creaturae exibendam sanctae scripturae lectione cognoscimus. Et sic post confessionem orthodoxae fidei ad interrogationem sancti pontificis secundum aecclesiasticum morem baptizatus est trina mersione in nomine sanctae et individuae Trinitatis, Patris et Filii et Spiritus sancti; et susceptus ab ipso pontifice de sancto fonte, perunctus est sacro chrismatem de exercitu eius tria milia