comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
n sanẽ eos. Bifariã sciens sermo audicionẽ.
⁊ duplicem noscens ꝯstitutionẽ: hoc est
aliud eorũ corporale. aliud spiritale: aliud
stum ẽ. qͥa foras ad popłm in parabolis
loquebatur: discipłis autẽ secreto dissol¬
uebat eas. Propłat autẽ qd euenit: aure
audietis ⁊ ñ intelligetis. Porro qͥa de aduẽtu
dñi hoc sit popło ꝓpħarũ: ipse saluator
gͦ quia sermones dñi popłs auscultans:
quis uidet ea que saluator faciebat. statĩ
uidens potuit intelligere cur facta sũt:
qui erant p̃sentes: s id tantũ qdđ fiebat. ñ
etiam cur fiebat. Similitudo quippe erat
lauationis pedũ: qua lauit uerbũ dei pedes
discipłorũ. Idcirco ait saluator ad recusantẽ
petrũ et dicentẽ: non lauab̾ pedes meos.
Qait: Quod facio tu nescis mͦ: scies autẽ
postea. Qid gͦ facis mͦ dicit petrus : uideo¬
te lauantẽ pedes nr̃os. peluẽ positã: lin-¬
teo te p̾cinctũ. et seruientẽ nob̾. ⁊ det̃gen¬
tem pedes nr̃os. Uerũ quia ñ erat hoc ne

Expanded text:
 salvem eos. Bifariam sciens sermonis auditionem, et duplicem noscens constitutionem, hoc est aliud eorum corporale, aliud spiritale, aut adstum est, quia foris ad populum in parabolis loquebatur: Discipulis autem secreto dissolvebat eas. Prophetat autem, quod evenit: Aure audietis, et non intelligetis . Porro quod de Adventu Domini hoc sit populo prophetatum, ipse Salvator ergo quia sermones Domini populus auscultans nquis vidit ea, quae Salvator faciebat, statim videns potuit intelligere cur facta sint. qui erant praesentes, sed id tantum quod fiebat, non etiam cur fiebat. Similitudo quippe erat lavatio pedum, quia lavit Verbum Dei pedes discipulorum. Idcirco ait Salvator ad recusantem Petrum, et dicentem: Non lavabis pedes meos. Quid ait? Quod ego facio tu nescis modo, scies autem posteate lavantem pedes nostros, et pelvim positam, linteo te praecinctum, et servientem nobis, et detergentem pedes nostros. Verum quia non erat hoc neg
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯgnoscimꝰ: ⁊ ex parte ꝓpħamꝰ. Nec enim
adhuc ueritatis negotia. s ubras negoroꝵ
ꝯspiciebãt: nec plenã lucẽ: s obscurã ima¬
ginẽ. Ideoq repetebãt dicentes. Uidemus¬
enim nunc ꝑ speculũ in enigmate: tunc au¬
tem facie ad faciẽ. Qis gͦ hec legens ⁊ ĩtelli¬
gens inflabitur et erigetur siue suꝑ sci¬
entiã seu suꝑ quodẽq donorũ: Et enĩ
cũ ea que ad pueros deuener̃t. multo in¬
feriora sint his. quȩ reposita sunt uiris:
debent ñ eleuari: ⁊ suꝑbire. hi qͥ uident᷑
int̃ pueros acrioris ingenii. ⁊ uelocioris.
lstos autẽ pueros homines dicit om̃s: qͦs
⁊ saluator demõstrabat. Ecce ego inqui
ens et pueri mei: quos mͥ dedit đs. Do¬
nũ accepit saluator ado. Nemo enim ue¬
nit ad eũ. si non qͥ misit eũ atͣxerit ue

Expanded text:
cognoscimus, et ex parte prophetamus . Nec enim cognoscimus, et ex parte prophetamus . Nec enim adhuc veritatis negotia, sed umbras negotiorum conspiciebant; nec plenam lucem, sed obscuram imaginem. Ideoq nunc per speculum, et in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Quis ergo haec legens et intelligens inflabitur, et erigetur super scientiam, seu super quodcumque donorum? Etenim cuncta, quae ad pueros devenerunt, multo inferiora sunt his, quae reposita sunt viris. Debent ergo non elevari et superbire ii, qui videntur inter pueros acrioris ingenii, et velocioris. Istos autem pueros homines dicit omnes, quos et Salvator demonstrabat: Ecce, inquiens, ego, et pueri mei quos mihi dedit Deus. Donum accepit et Salvator a Deo. Nemo enim venit ad eu
Abbreviated transcription (Latin):
nomines: licet unũ dixeris de ꝓpłus: li¬
cet ioħem quo maior int̾ natos mulierũ
nemo fuit: licet ad apłos uenias. petrũ
cui porte inferni ñ inualescent: uel pau¬
lum qui raptꝰ ẽ usq ad tciũ celũ: ⁊ audiu̾
inedicibilia uerba. ñ deponis eorũ głam:
dicens quia ex ipsi in eis quȩ intellexe¬
runt cõꝑatione eorũ quȩ non intelle¬
xert̃ paruulorũ disciplinis erudit sũt.
que hominib tradunt᷑. Dicit gͦ saluator
ñ de his quos paulus in xxp̃o pałiulos nun¬
cupat. ⁊ asserit. lacte potandos. ⁊ ñ forti ei¬
bo: s de om̃ib simul hominib. Ecre ego ⁊
paruuili mei quos mͥ dedit ds. Uerũ qͦmͦ in
pueris alii ab aliis acriores ⁊ ea que his
sunt tradita uelociꝰ consecunt᷑. sic inquã
similẽ ingeniosis pueris factũ morsen
tientes semet ipsos. quia etiam si ꝓficerẽt
puerorũ ꝓficerẽt ꝓfectu: dixer̃t̃ ex paͬte

Expanded text:
nomines, licet unum dixeris de Prophetis; linomines, licet unum dixeris de Prophetis; licet Joannem, quo major in natis mulierum nemo fuit : licet ad Apostolos venias: Petrum, cui portae inferi non invalescent: vel Paulum, qui raptus est usque ad tertium coelum, et audivit indicibilia verba : non deponis eorum gloriam, dicens, quia et ipsi in eis quae intellexerunt comparatione eorum, quae non intellexerunt, parvulorum disciplinis eruditi sunt, quae hominibus traduntur. Dicit ergo Salvator non de his, quos Paulus in Christo parvulos nuncupat, et asserit lacte potandos, et non forti cibo, sed de omnibus simul hominibus: Ecce ego et parvuli mei, quos mihi dedit Deus . Verum quomodo in pueris alii sunt aliis acriores, et ea quae eis sunt tradita velocius consequuntur: sic, inquam, similem ingeniosis pueris 1135 factum Motientes semetipsos, qui etiamsi profecerint, puerorum profecerint profectu, dixerunt: Ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
accipientes sacratissi¬
mi apłi ad intellec¬
tum ꝓpħicorũ ser¬
monũ: oremꝰ dm̃
ut accipiamꝰ sapientiã: et possimꝰ fieri sa
exponendos apłs recordans huius dicti: ec¬
ce ego ⁊ pueri quos deus dedit mͥ: deinde
hoc ẽ ⁊abulũ: neruat eos quicũq metu mor¬
tis in sempit̾nã uitã reierant seruitutis. Igͥ
quia pueri participes effecti sunt carnis ⁊ san
guinis. ⁊ saluator nr̃ c̃omunicauit carni atq
sanguini: alienũ enĩ erat a natura ⁊ diuini
qui participant᷑ eorũ: ego autẽ dicã qm̃ qͦmͦ¬
eis factus ẽ qui participant᷑ eorũ: sic quia
pueri ñ possunt forciores audire sermones.
debent eñ ut pueri audire uerbũ der: ꝓpt̾
hoc factus in sanguine puerorũ. Causa
eorũ qui ꝯmunicauer̃t carm ⁊ sanguini
quasi paruuł loquẽs loquit᷑: ñ diuina et
ineffabilia. s quec̃q caꝑe possunt par¬
uuli. Paruuli aut̃ om̃s homines st̃. si eos
ꝯpares ad ꝑfectionẽ uerbi: licet moysen

Expanded text:
cratissimi Apostoli ad intellectum propheticorum sermonum. Oremus Deum ut accipiamus sapientiam et possimus fieri sapophetas exponendos. Apostolus recordans hujus dicti: Ecce ego et pueri, quos Deus dedit mihi, deinde hoc est, Zabulum, et eruat eos quicumque metu mortis in sempiternam vitam rei erant servitutis . Igitur quia pueri participes effecti sunt sanguinis et carnis, et Salvator noster communicavit carni atque sanguini; alienum enim erat a natura et diviniqui participantur eorum. Ego autem dicam, qeos factus, qui participantur eorum: sic quia pueri non possunt fortiores audire sermones, debent enim ut pueri audire sermones Dei, propter hoc factus in sanguine puerorum causa qui communicaverunt carni et sanguini, quasi parvulis loquens, loquitur non divina et ineffabilia, sed quaecumque capere possunt parvuli. Parvuli autem omnes homines sunt, si eos comparas ad perfectionem verbi, licet Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
Legẽ enim in adiutoriũ dedit. ut di¬
cant qui acceꝑunt lege̾ in adiutoriũ: ñ ẽ
ut uerbũ istud. Quomͦ locutꝰ ẽ moyses
in lege lata ꝑ angłos in manu mediato¬
ris: Multo autẽ digniꝰ potest hoc eccła
dicere. Non ẽ sicut uerbũ istud qđ caro
factũ ẽ. qd habitauit in nob̃. cuiꝰ uidimꝰ¬

Expanded text:
orium dedit: ut dicant, 1140 qui acceperunt Legem in adjutorium, non est ut verbum istud, quod locutus est Moyses in Lege lata per Angelos in manu mediatoris . Multo autem dignius potest hoc Ecclesia dicere, non est sicut verbum istud, quod caro factum est, quod habitavit in nobis, cujus videm
Abbreviated transcription (Latin):
ioħem ẽ didicimꝰ. Et qͥa accepit donũ
a patre eos qͥ credt̃: idcirco ꝓpħans de
eis ait. Ecce ego et pueri quos mn dedit
ds. Nec putandus ẽ ñ habuisse qͥ accepit:
cũ adhuc habeat ipse qui dederit. Demde
in reliquis ꝓpħat saluator in ꝓpha: dicens
futurũ eẽ. ut cũ acceperit pueros. signa et
ꝓdigia fiant inisrł. Habet autẽ ita. Et
er̃t signa ⁊ ꝓdigia in isrł a dño sabaoth: qͥ
habitat in monte sẏon. Q enĩ habitat in
speculatorio. ⁊ in om̃i anima potest cõspi¬
cere ueritatẽ. iste facit signa ⁊ ꝓdigia per
saluatorẽ: et post saluatorẽ ꝑ apłos: et
norũ ⁊ portentorũ dei: siue iuxta spiri¬
talẽ curationẽ. siue sensibilit̾ ad exortan¬
dos eos qui uident ad fidẽ. Non enĩ est
ociosus ds qui tc̃ fecit signa ⁊ ꝓdigia:
etiam nc̃ oꝑari ea. Et si dixerint̾ ad uos
Attendite qm̃ obscure sunt dicta: ⁊ de¬
bet sensus do ipso largiente ⁊ reuelante
coherere suꝑiorib. Docit gͥ nos ut ñ

Expanded text:
em est didicimus. Et quoniam accepit donum a Patre eos, qui credunt, idcirco Propheta de eis ait: Ecce ego et pueri, quos mihi dedit Deus. Nec putandus est non habuisse qui accepit, cum adhuc habeat ipse qui dederit. II. Deinde in reliquis prophetat Salvator in Propheta dicens futurum esse ut cum acceperit pueros, signa et prodigia fiant in Israel. Habet autem ita: Et erunt signa et prodigia a Israel in Domino Sabaoth, qui habitat in monte Sion. Qui enim habitat in speculatorio, et in omni anima potest conspicere veritatem, iste facit signa et prodigia per Salvatorem, et post Salvatorem per Apostolonorum et prodigiorum Dei, sive juxta spiritalem curationem, sive sensibiliter exhortando eos, qui veniunt ad fidem, non est otiosus Deus, qui tunc fecit signa et prodigia, etiam nunc operari ea. Et si dixerint ad vos: Attendite quoniam obscure dicta sunt, et debet sensus, Deo ipso largiente et revelante, cohaerere superioribus. Docet ergo nos, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
uide gͦ quid dicant qui non fuerunt
uaniloqui. neq uacui unquã apparuer̃t
in conspectu dñi dei. Nos om̃s ex plenitu¬
dine eius accepimus. Q uamiloqui sũt
cuos xp̃o. Si dixerint uobis querite eos
qui de t̾ra clamant. qui inama locun¬
tur : qui de uentre clamant: uolo dicere
⁊ causam. quare hoc potissimũ demonũ
uentriloquorũ nunc assũpserit sermo.
n dicat: si dixerint ad uos querite uentͥ¬
loquos. Inuenies om̃s qui repmittunt
nec habent ueritatẽ uentri suo seruien

Expanded text:
Vide ergo quid dicant, qui non fuerunt Vide ergo quid dicant, qui non fuerunt vaniloqui, neque vacui umquam apparuerunt in conspectu Domini. Nos omnes ex plenitudine ejuo. Si dixerint vobis, quaerite eos qui de terra clamant, qui inania loquuntur, qui de ventre clamant. Volo dicere et causam, quare hoc potissimum daemonium ventriloquorum nunc assumpserit sermo, ut dicat: Si dixerint ad vos, quaerite ventriloquos. Invenies omnes, qui repromittunt, nec habent verita
Abbreviated transcription (Latin):
pietas. nec est pietas: ⁊ uidete quia uos
beati estis. Qͥs enim similis tibi popłe
saluate a dño: ⁊ beata gens cuius dñs d̃s
eiꝰ. populus quẽ elegit in hereditatẽ sibie
Beata gens quippe fuit quondã gens¬
iudeorũ: s ꝑdidit beatitudinẽ. ⁊ eiecta
est de loco suo: quia eũ qui missus est.
⁊ testimoniũ habuit patris. ñ solũ ꝑ
legem n ꝓph̃as uerũ ⁊ in signis ⁊ ꝓdi¬
gnis insidians int̾fecit. Beatitudo gͦ trans¬
migrauit ad nos iłiu xp̃i discipulos: et
credimꝰ in eo in concusse ⁊ firme uiuen¬
tes. iuxta hoc qd docti sumꝰ. Et si dixeriit
ad uos querite uentriloquos ⁊ eos qui de
terra clamant. qui inania locuntur:
uanilo quos nominauit. Omĩs sermo qͥ
dr̃ aut uacuus est: aut plenus uerita¬
te. Uacuus est sermo omĩs qui m̃dax
ẽ. Plenus ẽ autẽ ueritatis. qui habet
scientiã dei uniuersorũ: ⁊ docet ut creda¬
mꝰ deo pollicenti regna celorũ scĩs suis.

Expanded text:
pietas, nec est pietas, et videte, quia vos pietas, nec est pietas, et videte, quia vos beati estis. Quis enim similis tibi, popule salvate a Domino? Et beata gens cujus Dominus Deus ejus, populus quem elegit in habitationem sibi . Beata quippe gens fuit quondam Judaeorum, sed perdidit beatitudinem, et ejecta est de loco suo, quia eum, qui missus est, et testimonium habuit patris, non solum per Legem, et Prophetas, verum et in signis, et prodigiis, insidians interfecit. Beatitudo ergo transmigravit ad nos Jesu Christi discipulos, et credimus in eo inconcusse et firme viventes juxta hoc quod docti sumus. III. Et si dixerint ad vos: Quaerite ventriloquos et eos qui de terra clamant . Quia inania loquuntur, vaniloquos nominavit. Omnis sermo qui dicitur, aut vacuus est, aut plenus veritate. Vacuus est sermo omnis qui mendax est. Plenus 1137 est autem veritate, qui habet scientiam Dei universorum, et docet ut credamus Deo pollicenti regna coelorum sanctis suis.
Abbreviated transcription (Latin):
tropicos. omĩa demonia noncupauit. Si dixe¬
rint uobis querite uentriloquos. hoc ẽ que¬
rite a demonib siue diuinationẽ. siue ueri¬
tatem: siue sacratã contẽplationẽ: respondete
eis hȩc quȩ doceo. Quȩ sunt que eos docet:
In sequentib dicit. Et sunt quidem qui mit¬
tunt uos magis autẽ cathecuminos: quan¬
tum in ipsis est ad uentrilocos. Qͥ enim uo¬
lunt uos ire ad idola de quib scriptum ẽ.
om̃s dii gentiũ demonia: uolunt uos ire
non solũ aduentriloquos. s ad omnẽ speci¬
em demonũ. Uerũptam̃ d̾s ñr qui in celo
et in t̾ra uniuersa facit. auellat nos a de¬
monib: familiares sibi faciat ꝑ dñm nr̃m
alicuius ex ur̃is anima: ⁊ adhuc ambigat¬
⁊ dubitet cũ audierit illũ ⁊ illũ hominẽ.¬
dic̾e. ĩ illo idolo demoniũ curauit illũ lan¬
guorẽ: illud ⁊ illud diuinauit. lsta oĩa
idola sunt demonũ: ⁊ hominũ non ꝯg¬
noscentiũ ueritatẽ. Ascendite animo ad
tatem istam omĩ quȩ annunciatur esse

Expanded text:
 omnia daemonia nuncupavit. Si dixerint vobis, quaerite ventriloquos, hoc est, quaerite a daemonibus, sive divinationem, sive veritatem, sive sacratam contemplationem, respondete eis quae dico: Quae sunt, quae eos docet? In sequentibus dicit. Et sunt quidam, qui mittunt vos, magis autem catechumenos, quantum in ipsis est ad ventriloquos. Qui enim volunt vos ire ad idola, de quibus scriptum est: Et omnes dii gentium daemonia, volunt vos ire non solum ad ventriloquos, sed ad omnem speciem daemonum. Verumtamen Deus noster, qui in coelo et in terra universa facit, evellat nos a daemonibus, et familiares sibi faciat per Salvatoralicujus ex vobis anima, ut adhuc ambigat, et dubitet, cum audierit illum, et illum hominem: In illo idolo daemon curavit illum languorem: illud et illud divinavit. Ista omnia idola sunt daemonum, et hominum non cognoscentium veritatem. Ascendite animo ad tatem istam omni, quae annuntiatur esse
Abbreviated transcription (Latin):
loquia: melius ẽ claudere aditus. quã audi¬
claudo: Quando mala dicunt᷑: ut neq in¬
telligã ea quando uidenda sunt eloquia di
sanat eos qͥ uolunt curari: in xp̃o iħu cui
est gła ⁊ imꝑium in scła scłorum. amen¬

Expanded text:
loquia, melius est claudere auditus, quam audiloquia, melius est claudere auditus, quam audiclaudam? Quando mala dicuntur, ut neque intelligam ea. Quando videnda sunt eloquia Deisanat eos, qui volunt curari in Christo Jesu, cui est gloria et imperium in saecula saeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
uideris ingemosã ad intelligendũ animã.
⁊ uelocẽ. ⁊ alacrã ñ meditantẽ eloqͥa dei:
ꝯgnosce qͥa ñ ꝓpt̾ cecitatẽ ñ uidet ea quȩ
ꝯtinent᷑ inscripturis: ñ ob id quia intene¬
bris sit. s quia claudit ocłos. Si gͦ audies
scripturã dicentẽ his qui claudt̃ ocłos.
aꝑi ocłos tuos ⁊ recta uide. aꝑias ocłos
ab eo quod clauseras: tunc pot̾is uidere
recta. ⁊ ꝯsiderare lum̃ ueritatis. Et aceu¬
sat quidẽ eos de quib querit᷑ cur ocłos clau¬
dant ne uideant: non autẽ et hoc dicit quia
non expediat aliquando et claudere animȩ
otulos. Expedit enim sicut manifestũ facit
ysaias: dicens eis que slcunt᷑. Qͥs anñtiabit
uob̾ locũ et̾num: Q ambulat in iusticia ⁊
loqͥtur uerã uiã ⁊ rectã. obdurans aures.
ut non audiat iudiciũ sanguinis: claudens
ocłos ut non udeat iniqͥtatẽ. Si futurũ ẽ
ut aꝑiens ocłos animȩ. audiã ⁊ sentiã t̾pi¬

Expanded text:
videris ingeniosam ad intelligendum animam, videris ingeniosam ad intelligendum animam, et velocem et alacrem, non meditantem eloquia Dei, cognosce quia non propter caecitatem non videt ea, quae continentur in Scripturis; non ob id, quia in tenebris sit, sed quia claudit oculos. Si ergo audieris Scripturam divinam dicentem his, qui claudunt oculos: aperi oculos tuos, et recta vide, aperi oculos ab eo quod clauseras: tunc poteris videre recta, et considerare lumen 1134 veritatis. Et accusat quidem eos, de quibus quaeritur, cur oculos claudant ne videant. Non autem et hoc dicit, quia non expediat aliquando et claudere animae oculos. Expedit enim sicut manifestum fecit Isaias, dicens in his, quae sequuntur: Quis annuntiavit vobis locum aeternum ? Qui ambulat in justitia, et loquitur veram viam, et rectam, obturans aures, ut non audiat judicium sanguinis, et claudens oculos, ut non videat iniquitatem. Si futurum est, ut aperiens oculos animae, audiam, et sentiam turpi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑpt̾ cecitatẽ ñ uidẽt. Qͥdã in tenebris g̃:
⁊ ꝑpt̾ea non uidẽt. Alii autẽ neq in tenebͥs
sunt. neq ceci sunte s quia claudunt ocłos
ñ uident. Et scit has differentias quȩ
pͥncipales cordis nr̃i st̃: scripta diuma.
Dicit enĩ saluator his qui sunt in uincłis.
exite: et his qui intenebris. ut eis reue¬
letur: et sedentib in tenebris ⁊ u̾bra mor¬
tis: lux orta ẽ eis. Isti ñ uider̃t. ido quia
fuer̃t in tenebris: donec oriet᷑ eis lux.
Surdi audite: et ceci aspicite. Et isti ido¬
ante non uider̃t: qͥa naturalit̾ cecierant.
hii sunt qͥ ideo ñ uident quia ocłos spon¬
te clauser̃t. Hoc autẽ ita ẽẽ ut asseruimꝰ:
saluator mͥ testimomo erit dicẽs. Si oeci
essetis: ñ haberetis peccatũ. Hc̃ autẽ qr dici¬
tis uidemꝰ: peccatũ ur̃m manet. Et bene
ait dͥicitis: quia uidemꝰ. Uere enĩ dic̃t qr
uideant. ⁊ habeant possibilitatẽ uidendr:
s quia clausert̃ ocłos: ñ udent. Et si qñ

Expanded text:
ent: quidam in tenebris sunt, et propterea non vident: alii autem neque in tenebris sunt, neque caeci sunt, sed quia claudunt oculos, non vident. Et scit has differentias, quae principales cordis nostri sunt, Scriptura divina. Dicit enim Salvator his, qui sunt in vinculis, Exite: et his, qui in tenebris: ut eis reveletur. Et sedentibus in regione, et umbra mortis, lux orta est eis. Isti non viderunt ideo, quia fuerunt in tenebris, donec oriretur eis lux. Surdi, audite; et caeci, aspicite. Et ideo isti non viderunt ante, quia naturaliter caeci erant. ii sunt, qui ideo non vident, quia oculos sponte clauserant. Hoc autem ita esse, ut asseruimus, Salvator mihi testimonio erit dicens: Si caeci essetis, non haberetis peccatum. Nunc autem dicitis quia videmus, peccatum vestrum manet . Et bene ait, dicitis quia videmus, vere enim dicit quia videant, et habeant possibilitatem videndi, sed claudentes oculos, non vident. Et si quando
Abbreviated transcription (Latin):
quesiuit. Hec eis respondete. uos autẽ
isrłite habentes dm uerũ qͥ ẽ suꝑ oĩa.
c̃ queritis nolite uentriloqͥs querere:
neq de t̾ra clamantes. neq uamiloquos:
s ꝓpriũ dm̃. Qͥd quer̃t de uiuentib
mortuos:: Mortui enĩ sunt demones:
priuati uera uita quȩ dicit. Ego fum
uita. Holite gͦ mortuosisciscitari de uiui
negotiis. Legẽ enĩ suscepistis o uos quib
ꝑsuaderi ñ potuit. ut quereretis ista de
uentriloquis. ⁊ de t̾ra clamantib uanis
sermonib : sermonẽ ueritatis. ⁊ legẽ sus¬
cipientes in adiutoriũ legis uestrȩ. Atten¬
dite. In lege ur̃a scribit᷑. Hon sequaris
idola. luxta legẽ facientes. ñ attendatis
uentͥloquis: neq his qui de t̾ra clamãt
Legẽ enim in adiutoriũ dedit: ut di¬
cant ñ sicut uerbũ istud ꝓ quo nonẽ
munera dare. Qͥ enim assũpsit legẽ
nouit quia lex in adiutornũ ẽ. ⁊ p̃cipue
bet admirans dicere eã. nullũ uerbum
ĩmundũ apud grecos ⁊ barbaros: quale

Expanded text:
tem Israelitae habentes Deum verum, qui est super omnia, cum quaeritis, nolite ventriloquos quaerere, neque de terra clamantes, neque vaniloquos, sed proprium Deum. Qui quaerunt de viventibus mortuos. Mortui enim sunt daemones privati vera vita, quae dicit: Ego sum vita. Nolite ergo mortuos suscitari de vivis negotiis . Legem enim suscepistis. O vos, quibus persuaderi non potuit, ut quaereretis ista de ventriloquis, et de terra clamantibus, vanis sermonibus sermonem veritatis et legem, suscipientes eam in adjutorium Legis vestrae, attendite: in lege vestra scribitur: Non sequaris idola: juxta legem facientes non attendatis ventriloquis, neque his, qui de terra clamant. Legem enim in adjutorium dedit, ut dicant, non est sicut verbum istud, pro quo non est munera dare . Qui enim assumpsit Legem, et novit, quia Lex in adjutorium est, et praecipue bet admirans eam dicere, nullum verbum ita mundum apud Graecos et Barbaros, quale
Abbreviated transcription (Latin):
aquila: ⁊ ꝯu̾titur in domũ eius qui p̃est
illi. Si accipiamꝰ igitur pennas: leuit̃ au¬
diemꝰ. Si autẽ peccauerimꝰ ⁊ negligentes
fuerimꝰ cirea alas. et defluxer̃t penne
nr̃ȩ: grauabim ⁊ grauit̃ qudiemꝰ. Aurib
gͦ suis peccatores grauit̾ audier̃t. Om̃s
quidẽ iudei qͥ tc̃ audier̃t saluatorẽ. gra¬
uit̃ eũ audier̃t: ideo ñ credider̃t. Usq ho¬
die aute quotquot audientes script᷑as ñ
audier̃t sermonẽ spiritalẽ qui leuis est:
s litterã que ẽ grauis et occidens gra-¬
uiter audiunt: atq ita duplicit̃ auditur
scriptura. Ab eo qui ñ intelligit que di¬
cunt᷑: grauit̃ audit᷑. Ab eo uͦ qͥ ĩtelligit eã
ñ solũ non duditur grauit: s potius acute.
Unde et qui fit intelligens: qͥs auditor:
ocłos suos clauser̃t. nequando uideant
ocuł ⁊ aurib audiant: ⁊ corde intelli

Expanded text:
aquila, et convertitur in domo ejus qui praeest aquila, et convertitur in domo ejus qui praeest illi. Si accipiamus igitur pennas, leviter audiemus . Si autem peccaverimus, et negligentes fuerimus circa alas, et defluxerint pennae nostrae, gravabimur, et graviter audiemus. Auribus ergo suis peccatores graviter audierunt. Omnes quidem Judaei, qui tunc audierunt Salvatorem, graviter eum audierunt, ideo non crediderunt. Usque hodie autem quotquot audientes Scripturas, non audiunt sermonem spiritaliter, qui levis est, sed litteram, quae est gravis et occidens, graviter audiunt. Atque ita dupliciter auditur Scriptura. Ab eo qui non intelligit quae dicuntur, graviter auditur: ab eo vero, qui intelligit eam, non solum auditur non graviter, sed potius acute. Unde et qui fit intelligens, fit auditor. oculos suos clauserunt, nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelli
Abbreviated transcription (Latin):
Que ẽ ista grauitudo: quȩ ẽ in auditi¬
one aĩȩ ÷ Peccatũ scđm script᷑as graue ẽ.
ꝑpt̃ qd̾ sentiens qͥs peccata sua: dic̃. Q ua¬
si onus graue. grauate st̃ suꝑ me. Et
quia grauis ẽ iniqͥtas. propt̃ hoc suꝑ ta¬
lentũ plũbi sedet: ut in zacharia scriptũ
ẽ. Egiptii autẽ ñ qm̃ grauia habe¬
bant corꝑa submersi sunt qͣsi plu̾bum
in aqua uehem̃ti: s quia aĩe eorum
atalento plũbi suꝑ qd sedebat miquitas aggͣ¬
uata erat: ꝓpt̾ hoc submersi sunt tanquã
plumbũ in aqua uehem̃ti. Grauitudo gͦ
auriũ a peccato fit: ⁊ leuitas a iusticia. Qid
est qd faciat auditũ ñ tã grauiter audire:
s leuit̃. Fenne uerbi: pennȩ uirtutis. Et¬
enim pennȩ uerbi: multũ leuitatis attribu¬
unt. Qͥs mͥ dabit pennas ut colũbe et
requiescã : Hoc dicit ꝓpħa. ñ orans ut cor-¬
porales pennas accipiat colũbȩ. s pennas
cosũbe sp̃c sc̃i. Dicit autẽ rursus salomõ
de diuite. Cõponit autẽ sibi pennas qͦmͦ

Expanded text:
gravitudo, quae est in auditionem animae? Peccatum secundum Scripturas grave est. Propter quod sentiens 1132 quis peccata sua, dicit: Quasi onus gravatae sunt super me . Et quia gravis est iniquitas, propter hoc super talentum plumbi sedet, ut in Zacharia scriptum est . Aegyptii autem non quoniam gravia habebant corpora, submersi sunt quasi plumbum in aqua vehementi , sed quia animae eorum ad talentum plumbi super quod sedebat iniquitas, aggravatae erant: propter quod submersi sunt tamquam plumbum in aqua vehementi. Gravitudo ergo aurium a peccato fit, et levitas a justitia. Quid est quod faciat auditum non graviter audire, sed leviter? Pennae verbi, pennae virtutis. Etenim pennae verbi multum levitatis afferunt: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et requiescam ? Hoc dicit Prophetes non orans ut corporalis pennas accipiat colombae, sed pennas columbae Spiritus sancti. Dicit autem rursus Salomon de divite: Componet autem sibi pennas quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
quendã casnalit̃ fuisse purgatũ. Et hec qͥdẽ
largit᷑ ꝓfudit oratio: cupiens ostendere qͥd
sit hoc qđ dictũ est. ⁊ uidentes uidebitis
tem ñ intelligere: ⁊ uidentẽ ñ uidere: ln
crassatũ ẽ cor popłi huius. Si qͥd necessari¬
um ẽ intelligi ex hoc: inde ẽ. Non eadem
est corꝑalis ⁊ spiritał pinguedo: neq eadẽ
ẽ corporał tenuitas ⁊ spirital. Etenĩ qd̃
corporalit̾ crassũ ẽ in carne fit: ⁊ nichil mͥ
nocet cor carneũ si incrassetur: neq ꝓdest
si a languore ł aquac̾q causa attenuetur
Tale autẽ estimo fieri cor carneũ: eorũ
qui formidine ꝯtinent᷑. Quomͦ enĩ toti
tabescunt ab egrotatione: sic aiunt et
crassitudinẽ. ⁊ quicqͥd pingue ẽ circa cor
eorũ extenuari. Qͥd gͦ mͥ nocet: si corpo¬
rale cor meũ incrassetur:: Esto uͦ ⁊ atte¬
nuari cor meu̾. Qͥd mͥ ex isto ꝓdest.
S cũ nuncupatiuo cũ corpores corde

Expanded text:
quemdam carnaliter fuisse purgatum. Et haec quidem quemdam carnaliter fuisse purgatum. Et haec quidem largius profudit oratio, cupiens ostendere quid sit hoc, quod dictum est: Et videntes videbitis, temt, cor populi hujus . Siquidem necessarium est intelligi et hoc unde sit, non eadem est corporalis, et spiritalis pinguedo, neque eadem est corporalis tenuitas, et spiritalis. Etenim quod corporaliter crassum est, in carne fit, et nihil mihi nocet cor carneum si incrassetur, neque prodest, si a languore, vel a quacumque causa attenuetur. Tale autem existimo fieri cor carneum eorum, qui formidine continentur. Quomodo enim toti tabescunt ab aegrotatione, sic aiunt et crassitudinem, et quidquid pingue est circa cor eorum, extenuari. Quid ergo mihi nocet, si corporale cor meum incrassatur. Esto vero et attenuari cor meum, quid mihi ex isto prodest? Sed cor nuncupativo cum corporeo corde
Abbreviated transcription (Latin):
apłi his maiora fecerint: neq eorũ succes¬
sores. Uerũ sermo script̾ȩ. tale quiddã lo¬
cutꝰ ẽ. His que ego feci corꝑalib: uosma¬
mortius spiritalit̃. Ego cecis sensibile ħ
lum̃ infudi: uos spiritalẽ lucẽ ñ uiden¬
tib dabitis. usq ad hanc autẽ diẽ hȩc
maiora signa a corꝑalib quȩ fecit iħc:
ego uideo fieri ꝑ fidelissimos discipłos
ih̃iu. An non eci nẽ indent. ⁊ cluidi ãbu¬
lant. ⁊ lepsi mundant᷑. ⁊ reliqͣ fiunt. si is qui
heri obcecatꝰ ⁊ accedens ad idolũ quasi ad
dm̃. hodie inuocet dm̃ uiũi: pristina dere
uerũ edoctus stabili gradit᷑ pede: Ꝙ heri
haridã habebat manũ. ⁊ ociosam ad bene¬
faciendum: hodie recipiens manũ habet eã
uiuentẽ. Si uideris aliquẽ pollutũ. ⁊ leprã
in anima habentẽ. subito penitere doctͥna
sermonis ꝯpunctũ: non te pigeat dicere.
quia maiꝰ sit hunc spiritalit̃ leprosum. quã

Expanded text:
Apostoli his majora fecerint, neque eorum succesApostoli his majora fecerint, neque eorum successores. Verum sermo Scripturae tale quiddam locutus est: 1130 His, quae ego feci corporalibus, vos mamortuis spiritaliter. Ego caecis sensibile hoc lumen infudi, vos spiritalem lucem non videntibus dabitis. Usque ad hanc autem diem haec majora signa a corporalibus, quae fecit Jesus, ego video fieri per fidelissimos discipulos Jesu. An non caeci nunc vident? et claudi ambulant, et leprosi mundantur? et reliqua fiunt? Si is, qui heri obcaecatus est accedens ad idolum, quasi ad Deum, hodie invocet Deum vivum, pristina derelrinam iter verum edoctus stabili graditur pede? Qui heri aridam habebat manum, et otiosam ad benefaciendum, hodie recipiens manum, habet eam viventem? Si videris aliquem pollutum, et lepram in anima habentem subito poenitere, ac doctrinae sermone compunctum, non te pigeat dicere, quia majus sit hunc spiritaliter leprosum, quam
Abbreviated transcription (Latin):
inspicerent᷑: nũquã dixisset uidentes uidebitiᷤ
⁊ non scietis. Ad apꝓbationẽ autẽ horũ et al¬
teriꝰ scripti. de eugłio testimoniũ ꝓferimꝰ:
qd iuxta eos qui tantũ litt̾am secunt᷑: m̃da¬
tium ẽ. Dicit saluator ⁊ dñs nr ad disci¬
płos in eugłio scdđm ioħ̃em. Si credideri¬
tis. non solum que ego facio facietis: s ⁊
maiora horũ facietis. Uideamꝰ gͦ si maio¬
ra aliqua fecerint discipłi. Nid maius est
quã mortuũ resuscitare: Nis ñ dico no-¬
strũ s apłorũ mortuũ resuscitauit: Re¬
fert historia quia paulus euticũ resuscita¬
uerit a mortuis: ⁊ petrus thabitã. que
int̾pretat᷑ dorcas. Ista autẽ ⁊ alia istimodi
S ⁊ cecos fec̃ saluator rursus uidere: et qd
maiꝰ ẽ eos qui sic nati fuerint. Exibeant
quos cecos ab ut̃o manib apłorũ. curatos
aspexerint. Et alia infumta potest de
euangeliis inuenire qui querit: quia neq

Expanded text:
inspicerentur, numquam dixisset: Videntes videbitis, inspicerentur, numquam dixisset: Videntes videbitis, et non scietis. Ad approbationem autem horum, et alterius scripti de Evangelio testimonium proferemus, quod juxta eos, qui tantum litteram sequuntur, mendacium est. Dicit Salvator et Dominus noster ad discipulos in Evangelio secundum Joannem: Si credideritis, non solum quae ego facio, facietis, sed et majora horum facietis . Videamus ergo si majora aliqua fecerint discipuli? Quid majus est quam mortuum suscitare? Quis non dico nostrum, sed Apostolorum mortuum suscitavit? Refert historia quia Paulus Eutychum resuscitaverit a mortuis; et Petrus Tabitham, quae interpretatur Dorcas . Ista autem, et alia istiusmodi Sed et caecos Salvator fecit rursum videre, et quod majus est, eos, qui sic nati fuerunt. Exhibeant hi quos caecos ab utero manibus Apostolorum curatos aspexerint . Et alia infinita potest de Evangeliis invenire qui quaerit, quia neque
Abbreviated transcription (Latin):
Cuncta autẽ eugłiorũ oramꝰ duplicit̃ uid̾e.
qͦmͦ factasit̃ iuxta corpꝰ: quando saluator ñr¬
descendit ad t̾ras. Et enĩ similitudo erat et
trpus futurorũ unũ qd̃q qđ fiebat in cor-¬
pore: ueluti nescio quis a natiuitate oȩcus
iste erat gentiliũ popłs. cui saluator red¬
didit uisũ. saliua sua ungens ocłos eius:
⁊ mittẽs ad siloã qd int̾pretat᷑ missus. Mit¬
tit quippe eos quos spu unx̾ ut crederẽt
ad siloam idd est ad apostolos ⁊ magistros:
ꝓpt̾ qđ scriptũ ẽ de syloa qđ int̾pretatur
missus. Et qͦtiensc̃q incipimꝰ ab iħu uisi¬
do legit ea que in eugłiis facta sunt: oret
ne etiã in se ꝯpleatur. uidentes uidebitis.
et ñ scietis. Si autẽ ut estimant simplici
exponant qͦmͦ hoc qđ dictũ est. uidenteᷤ
uidebitis. ⁊ ñ scietis. habeat sensũ. Nã
si ñ ea que uidebant᷑ habebant aliquẽ
sensũ facratũ. ut cũ carnalib ocłis etiã spiritalit̃

Expanded text:
 dupliciter videre, quomodo facta sint juxta corpus, quando Salvator noster venit ad terras. Etenim similitudo erat, et typus futurorum unumquodque, quod fiebat in corpore. Veluti nescio quis a nativitate caecus ativitate erat gentilium populus, cui Salvator reddidit visum, saliva sua ungens oculos ejus, et mittens ad Siloam, quod interpretatur missus. Mittebat quippe eos, quos spiritu unxit ut crederent, ad Siloam, id est ad Apostolos et magistros, propter quod scriptum est de Siloa, quia interpretatur missus. Et quotiescumque incipimus a Jesu visiergo nostrum, quando legit ea quae in Evangeliis facta sunt, oret ne etiam in se compleatur: Videntes videbitis, et non scietis . IV. Si autem, ut existimant simplicioexponant quem hoc, quod dictum est: Videntes videbitis, et non scietis, habeat sensum. Nam si non ea, quae videbantur, habebant aliquem sensum sacratum, ut cum carnalibus oculis etiam spiritaliter
Abbreviated transcription (Latin):
ne sunt ecclesiastico honore: quec̃q sc̃orũ
pedes lauant: sermone spiritał doctrine.
Scorũ uͦ ñ mascłorũ: s mulierũ. Docere
enĩ mulieri ñ ꝑmitto: neq pͥncipari uiro.
Uult ẽẽ mulieres bene docentes: ut ad
castitatẽ suadeant. ñ adolescentes: s ado¬
lescentulas. Indeces quippe ẽ ut mulier
magistra fiat uiri: s ut castitatẽ suade¬
ant ad olescentulas: ⁊ amare uiros. ⁊ lib̾os
suos. Diseamꝰ gͦ lauare pedes discipłorũ. Ista
ꝓpt hoc dicta sunt. uidentes uidebitis:. ⁊ non
scietis. Qm̃ siqͥd fiebat a saluatore. ab his
quidẽ qui non intelligebant. uidebat᷑ iuxta
corpus: ñ uidebat᷑ iuxta notionẽ. Ab his uͦ
qui intelligebant uidebat᷑ quidẽ iuxta ocłos:

Expanded text:
nore, quaecumque sanctorum pedes lavant sermone spiritalis doctrinae, sanctorum vero non masculorum, sed mulierum. Docere enim mulierem non permittit, neque principari viro. Vult esse mulieres bene docentes, ut ad castitatem suadeant non adolescentes, sed adolescentulas: indecens quippe est, ut mulier magistra viri fiat, sed ut castitatem suadeant adolescentulis, et amare viros et liberos suos. Discamus ergo lavares pedes discipulorum. Ista propter hoc dicta sunt: Videntes videbitis, et non scietis. Quoniam si quid fiebat a Salvatore, ab his quidem, qui non intelligebant, videbatur juxta corpus, non videbatur juxta rationem: ab his vero, qui int
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra deserta ⁊ inuia ⁊ inaqͦsa sic in scõ
apparui tͥ. Hon quasi sc̃s fuero naturaliũ:
s quasi prudentia tabescit. Et si pruden¬
tia carnis extabuerit. tunc in scõ apparebo
dei. Hec i explanationẽ eius qd̃ dictũ ẽ:
incrassatũ est enĩ cor popłi huius. Seqͥt᷑
autẽ. Et aurib suis grauit̾ audier̃t. Ni¬
chil mͥ nocet: si grauit̾ audiã corꝑaliter.
Neq mͥ ista causa fit: ut ñ audiam sermo¬
nes dei. Quom enĩ nichil mͥ nocet cecitaᷤᷤ
corꝑał si ñ fuerit obcecata aĩa mea: sic
neq leuitas neq grauitudo auditionis

Expanded text:
terra deserta, invia et inaquosa, sic in sancto apparui tibi , non quasi sanctus fuerim naturaliter, sed si carnis prudentia tabescit, et si prudentia carnis extabuerit, tunc in sancto apparebo ei. Haec in explicationem ejus, quod dictum est: Incrassatum est cor populi hujus. VI. Sequitur autem: Et auribus suis graviter audierunt. Nihil mihi nocet si graviter audiam corporaliter, neque ista mihi causa fit, ut non audiam sermones Dei. Quomodo enim nihil mihi nocet caecitas corporalis, si non fuerit obcaecata anima mea: sic neque levitas, neque gravitudo auditionis
Abbreviated transcription (Latin):
quia sit unigenitꝰ. multifariꝰ. tenuis. mo
subtilẽ sp̃m. Differt quippe hic sp̃c ab
omĩb spiritib intellectualib: mundis
subtilib. Est gͦ pͥncipale cordis tenue
ex corꝑał materiȩ uicio concretũ est.
plenũ est cogitationib corꝑalib q̃ st̃
in rep̃hensione. S dr̃. Incrassatũ est
cor popłi huius. Intellige ex eo inẽssatũ
ẽẽ cor: quia nncħ sit in eo p̾t̃ humanas
⁊ carneas sollicitudines. Quomͦ enim
mat̾ia corꝑis pinguis ẽ: eodẽ mͦ etiã
corꝑei intellectus ⁊̃ cogitationes. Ex qͦ¬
cũ duo ꝓposita sint. incrassari cor ex scłari¬
b curis. ⁊ attenuari ex sollicitudine spiri¬
tali. cũ quis cogitat ea quȩ dñi sunt ꝓi¬
ciens pinguedinẽ ex corde: et sciens quia
si incrassatũ fuerit cor eiꝰ. neq accipiat ser¬
mones di. neq uideat salutis sacram̃ta:
deponamꝰ nos crassitudinẽ. ⁊ assumamꝰ
eã que benedicta ẽ tenuitatẽ: ut et nos di

Expanded text:
quia sit multifarius, tenuis, mobsubtilem spiritum. Differt quippe hic spiritus ab omnibus spiritibus intellectualibus, mundis, subtilibus. Est ergo principale cordis tenue is materiae vitio concretum est, plenum cogitationibus corporalibus, quae sunt in reprehensione. Sic dicitur: Incrassatum est cor populi hujus. Intellige ex eo incrassatum esse cor, quia nihil sit in eo praeter humanas et carnales sollicitudines. Quomodo enim materia corporis pinguis est, eodem modo etiam corporei intellectus, et cogitationes. Ex qcum duo posita sint, incrassari cor ex saecularibus curis, et attenuari ex sollicitudine spiritali, cum quis cogitat ea, quae Domini sunt, projiciens pinguedinem ex corde, et sciens, quia si incrassatum fuerit cor ejus, neque accipiat sermones Dei, neque videat salutis sacramenta, deponamus et nos crassitudinem, et assumamus eam, quae dicta est tenuitatem, ut et nos di
Abbreviated transcription (Latin):
que possit anime ur̃e pedes lauare: ut unꝰ¬
quisq ur̃m dicat cũ fuerit lotꝰ. Laui pe¬
des meos qͦmͦ inquinabo eosc Hoc enim
sponsa dͥicit in cantico canticorũ ñ ostendẽs
corporeos pedes lotos: s pedes ñ offendĩtes.

Expanded text:
estrae pedes lavare! ut unusquisque vestrum dicat cum fuerit lotus: Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos ? Hoc enim sponsa dicit in Canticis Canticorum, non ostendens corporeos pedes lotos, sed pedes non offendentes.
Abbreviated transcription (Latin):
detur intendens: dicere quia idipsũ
fecerit morses qd̃ ysaias. Ergo audact᷑
feci ꝯparãs duos scõs. ⁊ beatos iuros: ⁊
decernẽs ⁊ dic̃es. uerec̃chiꝰ moysen fecisse
quã ysaiã. Morses quippe magintudinẽ
considerabat p̾esse popło ad educendũ
qͥd ei iuberet᷑ ut disceret etiã si electꝰ fuis¬
set: ecce inqͥt ego sũ mitte me. Unde qͥa
mitte me. Hec iubet̾ ut dicat: que erãt
in optata dicenti. An ñ erat inoptabile
statĩ iusso ꝓpħare. a maledictionib in-¬
cipe dicentẽ: aure audietis. ⁊ ñ intellige¬
tis. ⁊ uidentes cernetis ⁊ non uidebitis: In¬
crassatũ ẽ enĩ cor popłi huius: et reliqua.
Forte ergo si tam̃ audent̃ expedit dicere
niniuitis post tres dies: et piget eũ ꝑfi¬
cisci nolentẽ causã malorũ ciuitati Este
uͦ ñ expectãs qͥd ei imꝑaret᷑ ut diceret:
ait. Ecce ego sum mitte me. Bonũ ẽ ñ
ꝓsilire ad eas que a do sunt dignitates.

Expanded text:
detur, intendens, dicere, quia idipsum detur, intendens, dicere, quia idipsum fecerit Moyses, quod Isaias. Ego audacter feci, comparans duos sanctos, et beatos viros, et decernens, et dicens verecundius Moysem fecisse, quam Isaiam. Moyses quippe magnitudinem considerabat, praeesse populo ad educendum quid ei juberetur ut diceret, ac si electus fuisset: Ecce, inquit, sum ego, mitte me. Unde quiamitte me: haec jubetur ut dicat, quae erant inoptata dicenti. An non erat inoptabile statim jussum prophetizare, a maledictionibus incipere dicentem: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes cernetis, et non videbitis: Incrassatum est enim cor populi hujus, et reliqua. Forte ergo si tamen audenter expedit dicereNinivitis post tres dies, et piget eum proficisci nolentem causa malorum civitatis. Iste vero non exspectans quid ei imperaretur ut diceret, ait: Ecce ego sum, mitte me. Bonum est non prosilire ad eas, quae a Deo sunt, dignitates,
Abbreviated transcription (Latin):
uidens autẽ et
seraphin circ̃stan¬
tra eũ: ⁊ remissa
peccatorũ accspiens ꝑ eũ ignẽ qui allatꝰ
de altario labia eius ꝯtactu purgauit:
ait audisse se uocẽ dñi. ñ imꝑantis s
excitantis atq dicentis. Quẽ mittã: ⁊ qͥs
ibit ad popłm istum: Deinde dicit respõ¬
disse se dño. Ecce ego sum mitte me. fãctꝰ
autẽ in loco ⁊ scrutans ea quȩ scripta st̃:
iuenio aliud fecisse moysen. aliud yfaiã.
Moyses enĩ electꝰ ad eductionẽ popłi de
t̾ra egipti: ait. Prouide aliũ quẽ mitas:
⁊ uidetur contͣdicere do. Isaias uͦ non
electꝰ s audiens quẽ mittã ⁊ quis ibit:
ecce inqͥt ego sum mitte me. Dignũ ẽ
gͦ spiritalib spiritalia ꝯparantẽ reqͥrere.
quis e duob meliꝰ fecerit: moyses qui
postquã electꝰ ẽ recusauit: an ysaias qͥ
ne electꝰ quidẽ ipse se obtulit ut mitte¬
retur ad popłm. Nescio enĩ si potest quis
eã ꝯtͣrietatẽ negotiorũ quȩ in utroq ui¬

Expanded text:
videns autem et seraphim circumstantia eum, et remissam peccatorum recipiens per eum ignem, qui allatus de altario, labia ejus contactu purgavit, ait se audisse vocem Domini non imperantis, sed excitantis atque dicentis: quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Deinde dicit se respondisse Domino: Ecce sum ego: mitte me. Factus autem in hoc loco, et scrutans ea, quae scripta sunt, invenio aliud fecisse Moysen, aliud Isaiam. Moyses enim electus ad eductionem populi de terra Aegypti, ait: Provide alium quem mittas , etiam videtur contradicere Deo. Isaias vero non electus, sed audiens quem mittam, et quis ibit: Ecce, inquit, ego sum, mitte me. Dignum est ergo spiritalibus spiritalia comparare, et requirere, quis e duobus melius fecerit: Moysesne, qui postquam electus est, recusavit: an Isaias, qui ne electus quidem ipse se obtulit, ut mitteretur ad populum. Nescio enim si potest quis eam contrarietatem negotiorum, 1124 quae in utroque vi
Abbreviated transcription (Latin):
munda labia habentis habito: ⁊ regẽ dũm
sabaoth uidi ocłis meis. Hoc dicẽs ⁊ mise¬
rũ se faciens : meret᷑ auxiliũ suscipiente d̾o
humilitatẽ eiꝰ. Qd ẽ istud auxilium ͤ
Missus ẽ ait ad me unꝰ de seraphin.⁊
habebat in forfice carbonẽ. quẽ aitulerat
de altari: et tetigit labia mea ⁊ dix̃. Ecce
austuli iniquitates tuas: ⁊ peccata tua circꝰ¬
purgaui. Consecutꝰ ẽ beneficiũ mundus

Expanded text:
munda habentis habitem, regem Dominum Sabaoth vidi oculis meis. Hoc dicens et miserum se faciens, meretur auxilium, suscipiente Deo humilitatem ejus: Quod est istud auxilium? Missus est, ait, ad me unus de Seraphim, et habebat in forcipe carbonem, quem attulerat de altari, et tetigit labia mea et dixit: Ecce abstuli iniquitates tuas, et peccata tua circumpurgavi. Consecutus est beneficiu
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ego mute me. S uͥ: Qͥa audierat
ecce aͥustuli iniqͥtates tuas. lgit᷑ quia scĩ
ꝯpungunt᷑. ⁊ requirit᷑ int̾ moysen ⁊ rsa¬
de script̾is sortẽ suã. Morses ñ accep̾
remissionẽ peccatorũ: ut diceret qͣsi iã
ꝯscius se mundatũ. mitte me: ꝓpt̾ qd
ait. Prouide aliũ quẽ mittas. Habebat
enĩ in ꝯscientia int̾fectionẽ egiptii. For¬
te autẽ ut homo sciebat se ⁊ alia que
dam habere peccata: ꝓpt̾ea recusabat.
lste autẽ non quasi natura iustus. postu¬
lat ministeriũ: s quasi grãm consecutꝰ.
Si et moyses similem grãm ꝑcepisset
audissetq cce auistuli iniqͥtates tuas.
⁊ hoc circũmundat peccata tua: nũquam
forte dixisset ꝓuide aliũ quẽ mittas. Ha¬
bet gͦ aliquid rationis. ⁊ moyses recusans.
n ysaias dicens: ecce ego sũ. mitte me.
S uideamꝰ etiã ea que pcep̃ dñs: ut po¬
pło dicerent᷑. Ua de ⁊ dic popło. Aure audi¬

Expanded text:
Ecce ego, mitte me. Sed ubi audierat: Ecce abstuli iniquitates tuas. Igitur quia sancti compunguntur, et requiritur inter Moysen, et Isade Scripturis sortem suam. Moyses non accepit remissionem peccatorum, ut diceret quasi jam conscius se mundatum, mitte me, propter quod ait: Provide alium quem mittas; habebat enim in conscientia interfectionem Aegyptii, forte autem ut homo sciebat se et quaedam alia habere peccata, propterea recusat. Iste autem non quasi natura justus postulat ministerium, sed quasi gratiam consecutus. Sic et Moyses, si similem gratiam percepisset, audissetque, ecce abstuli iniquitates tuas, et hoc circummundavi peccata tua, neutiquam forte dixisset: Provide alium quem mittas. Habet ergo aliquid rationis, et Moyses recusans, 1127 et Isaias dicens: Ecce ego sum, mitte me. III. Sed videamus etiam ea, quae praecipit Dominus ut populo diceret: Vade, et dic pop
Abbreviated transcription (Latin):
drlinguis : audit a do. Quis dedit os
homini. ⁊ qͥs fecit surdũ. ⁊ mutũ. uidẽtẽ
et cecũ: ñne ego dñs ds: Crede deo
consecͣ te illi: licet subtił uocis sis. tarde
q: trade te sermoni cłi. Dicis postea.
Os meũ aꝑui: ⁊ attraxi sp̃m. Hec qͥdẽ
ꝓpt̃ hoc qd ait ysaias : ecce ego sũ mit¬
te me. Faciamꝰ autẽ ex parte. ⁊ c̃ eo.

Expanded text:
dilinguis, audit a Deo: Quis dedit os hominis, et quis facit surdum et mutum, videntem et caecum? Nonne ego Dominus Deus? Crede Deo, consecra te ei. Licet subtilis vocis sis, tardaeque linguae, trade te sermoni Dei. Dices postea: Os meum aperui et attraxi spiritum . Haec quidem propter hoc, quod ait Isaias: Ecce sum ego, mitte me. II. Faciamus autem
Abbreviated transcription (Latin):
oportet dicere ⁊ de eugłio. Principes
quidẽ gentiũ dnant᷑ eis: ⁊ qui potestatẽ
habent in illis. magistratꝰ uocantur. Hõ
sic autẽ erit in uobis. Nec enĩ dñãtur
erit om̃ĩũ minimꝰ. Q uult ẽẽ pͥmꝰ: erit
omĩũ nouissimꝰ. Qͥ uocat᷑ gͦ ad episcopa¬
tum. ñ ad pͥncipatũ uocat᷑: s ad serui¬
tutẽ totiꝰ ecclesie. Si uis credere de scrip¬
turis quia in eccła seruus sit om̃iũ qui
p̃est: suadeat tͥ ipse saluator ⁊ dñs. Tal¬

Expanded text:
oportet dicere et de Evangelio: Principes quidem gentium dominantur eis, et qui potestatem habent in illis, magistratus vocantur. Non sic autem erit in vobis: nec enim dominantur erit omnium minimus . Qui vult esse primusbent in illis, magistratus vocantur. Non . Qui vocatur ergo ad episcopatum, non ad principatum vocatur, sed ad servitutem totius Ecclesiae. Si vis credere de Scripturis, quia in Ecclesia servus sit omnium, qui praeest, suadeat tibi ipse Salvator et
Abbreviated transcription (Latin):
hnstoriã quȩ in regnorũ libris scrip¬
ta est. considera uerba propħȩ: et ui¬
debis eundẽ ex primi sensũ. Accusat᷑
isrł et dr. Audiens congregatio iuda
qd ob peccata sua isrł tradita sit cap¬
tiuitati. non egit penitentiã.: ⁊ conuer¬
sa ẽ ad me: sed in tantũ peccata pecca¬
tis cumulauit: ut ad coꝑationẽ uici¬
orũ eius iustior inuenatur isrł. De¬
inde ꝓpħa p̾dicare iubet᷑ ad isrł: ut

Expanded text:
historiam quae in Regnorum libris scriphistoriam quae in Regnorum libris scripta est, considera verba prophetae, et videbis eumdem exprimi sensum. Accusatur Israel et dicitur: Audiens congregatio Juda, quod ob peccata sua Israel traditus sit captivitati, non egit poenitentiam, nec conversa est ad me: sed intantum peccata peccatis cumulavit, ut ad comparationem vitiorum ejus justior inveniatur Israel. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
psũ primũ lectionis sermonẽ
qui ꝑobscurus ẽ debemꝰ excut̾e:
et postea si dominus dederit
uiam intelligendi. ad altiorẽ
sensũ uenire. Regnorũ libris
fertur historia. quȩ docet post
salomonis int̾itum tẽꝑib robo¬
am. duodecĩ trib fuisse diuisas: id ẽ
in decẽ tribub regnasse ieroboam.
et uocatas eas esse isrł: duab uero
prefuisse roboam. ⁊ uocatas ẽt̃ ẽas iudam.
Que discessio populi iuxta fidem li¬
bri: usq ad p̾sentẽ diem ꝑmanet. He¬
q enim in aliquib uoluminib inue¬
nitur: ubi isrł et iuda sub unũ rur-¬
sus imꝑium redigantur. Primꝰ itaq
peccauit isrł sub ieroboã et oeteris
successorib eius: et tanta peccauit
ut a do traderetur captiuitati: et
seruiret apud assirios usq ad p̾sen¬
tem diem. Et iudas peocauit traditꝰ¬
q ẽ babiloniis: non usq ad hodier¬
num diem m scriptura testatur. sed¬
septuagita annis de quib ieremias
prophetauit ⁊ damiel. Si intellex isti

Expanded text:
psum primum lectionis sermonem, qui perobscurus est, debemus excutere, et postea, si Dominus dederit viam intelligendi, ad altiorem sensum venire. In Regnorum libris fertur historia, quae docet post Salomonis interitum, temporibus Roboam duodecim tribus fuisse divisas: id est in decem tribus regnasse Jeroboam, et vocatas eas esse Israel: duabus vero praefuisse Roboam, et vocatas eas esse Judam. Quae discretio populi juxta fidem libri, usque ad praesentem diem permanet. Neque enim in aliquibus voluminibus invenitur ubi Israel et Juda sub uno rursus imperio redigantur. Primus itaque peccavit Israel sub Jeroboam, et caeteris successoribus ejus; et tanta peccavit, ut a Deo traderetur captivitati, et serviret apud Assyrios usque ad praesentem diem. Et Juda peccavit, traditusque est Babyloniis, non usque ad hodiernam diem, sed ut Scriptura testatur septuaginta annis, de quibus Jeremias prophetavit, et Daniel. Si intellexisti
Abbreviated transcription (Latin):
eius p̃uaricatͥx iuda. de nobis dici intel¬
lige: qui derelinquentes pactũ qđ cũ
do fecimꝰ non obseruamꝰ neq respicimꝰ¬
missiones ⁊ nobilitatẽ generis ꝑ pecca¬
tum simile ꝑdidisse. i essetis filii
abraham oꝑa patris ur̃i faceretis:
dicit eis dñs. Et in alio loco ioħes
baptista. Ne incipiatis inquit dicere:¬

Expanded text:
ejus praevaricatrix Juda, de nobis dici intelejus praevaricatrix Juda, de nobis dici intellige, qui derelinquentes 874 pactum, quod cum Deo fecimus, non servamus, neque respicimromissiones, et nobilitatem generis per peccatum simile perdidisse. Si essetis filii Abraham, opera patris vestri faceretis : dicit eis Dominus. Et in alio loco Joannes Baptista: Ne incipiatis, inquit, dicere