comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cȩpit. si carnis uoluptate ꝓ sterntur: tunc
se uictum iudicet. cũ aꝑte suꝑatur. Si emi
plerumq uirus libidinis de radice nascitur
elationis: tunc caro uicit. cũ sp̃s latent᷑ in¬
tumuit. Iam tunc anima ꝑ originem culpe
in uimentorum peculantia cecidit: cũ efferen¬
do se more uolucrũ ultra quã debuit euola¬
uit. Hinc est enim quod longa continentia
repente soluitur: hinc quod plerumq &
usq ad seniũ uirginitas serui a uiciatur.
Quia enĩ negligitur humilitas cordis. rectꝰ
iudex despicit etiã integritatem corꝑis: &
quandoq ꝑ aꝑtũ malũ reꝓbos annuntiat.
quos dudum reꝑbos in occulto tolerabat.
Nam qui diu sertiatum bonum subito ꝑdidit:
apud sem&. ipsum. in tus aliud malũ tenuit.
ex quo ad aliud stibito erupit: ꝑ quod ab om¬
mpotente dõ etiam tunc alienus extitit qͣn¬
do se ei ꝑmunditiam corporis inherere mon¬
strauit. Qͥa gͥ mentis elatio ad pollutionẽ

Expanded text:
coeperit, si carnis voluptate prosternitur, tunc coeperit, si carnis voluptate prosternitur, tunc se victum judicet, cum aperte superatur. Si enim plerumque virus libidinis de radice nascitur elationis, tunc caro vicit, cum spiritus latenter intumuit: jam tunc anima per originem culpae in petulantiam jumentorum cecidit, cum efferendo se, more volucrum, ultra quam debuit evolavit. Hinc est enim quod longa continentia repente solvitur, hinc quod plerumque et usque ad senium virginitas servata vitiatur. Quia enim negligitur 825 humilitas cordis, rectus judex despicit etiam integritatem corporis; et quandoque per apertum malum reprobos annuntiat, quos dudum reprobos in occulto tolerabat. Nam qui diu servatum bonum subito perdidit, apud semetipsum intus aliud malum tenuit, ex quo aliud subito erupit per quod ab omnipotente Deo etiam tunc alienus exstitit, quando se ei per munditiam corporis inhaerere monstravit. Quia igitur mentis elatio ad pollutionem
Abbreviated transcription (Latin):
elationis: mox subdidit dicens. Et responde-¬
bit arrogantia isrł in faciem eius. Aesi dice¬
ret. Culpa quȩ ꝑ elationem mentis in occulto
latuit: ꝑ carnis luxuriam inaꝑto respondit.
Pro inde ꝑ humilitatis custodiam seruanda
ẽ. munditia castitatis. Si enim pie sp̃s sub
dõ premitur: caro illicite suꝑ spm̃ non leua-¬
tur. habet quippe sp̃s cõmissum sibi domi-¬
niũ carnis: si tamen sub dnõ recognoscit iura
legitimȩ seruitutis. Nam si auctorem suum
suꝑbiendo contẽpint: iure & asubiecta carne
p̃lium sciscipit. Hñ & ille primus mobediens.
mox ut sciꝑbiendo peccauit: pundenda con¬
terit. Quia enim contumeliã sp̃s do intulit.
mox contumeliam carnis inuenit. Et quia
auctori suo esse subditus noluit. pis carnis
subditȩ quã regebat amisit: ut in seipsa ui-¬
delicet inobȩdientiȩ suȩ confusio redunda-¬
ret : & suꝑatus disceret. quid elatus amisis¬
set. Nullus gͦ qui postquã suꝑna appetere

Expanded text:
elationis, mox subdidit dicens: Et respondeelationis, mox subdidit dicens: Et respondebit arrogantia Israel in faciem ejus . Ac si diceret: Culpa quae per elationem mentis in occulto latuit per carnis luxuriam in aperto respondit. Proinde per humilitatis custodiam servanda est munditia castitatis. Si enim pie spiritus sub Deo premitur, caro illicite super spiritum non levatur. Habet quippe spiritus commissum sibi dominium carnis, si tamen sub Domino recognoscit jura legitimae servitutis. Nam si auctorem suum superbiendo contemnit, jure et a subjecta carne praelium suscipit. Unde et ille primus inobediens mox ut stexit. Quia enim contumeliam spiritus Deo intulit, mox contumeliam carnis invenit, et qui auctori suo esse subditus noluit, jus carnis subditae, quam regebat, amisit, ut in se ipso videlicet inobedientiae suae confusio redundaret, et superatus disceret quod elatus amisisNullus ergo postquam superna appetere
Abbreviated transcription (Latin):
in ium̃torum aut plus quã ium̃toꝵ uolupta¬
te ceciderunt: subdidit dicens. Tradidit
illos ds in desideria cordis eorum. in inmun¬
diciam. Eoce caro mersit. quod suꝑba scientia
sulleuauit: & auolatu uolucrum ultra appe¬
titum lapsi sunt ium̾toꝵ: atq inde sub se
ꝓstrati sunt: unde suꝑse ire uidebantur.
Curandum itaq ẽ: E omni custodia mens
a suꝑbie tumore seruanda. Non emĩ aute
oculos dĩ. uacue transuolant cogitationes
nrẽ : & nulla mom̃ta tẽporis ꝑ animũ tran¬
seunt sine statu retributionis. Intus gͦ in¬
det ds qd mentẽ eleuat: & iccirco foras ꝑ¬
mittit inualescere quod deponat. Intus priꝰ
ex tollitur: quod soras postmodum luxutiȩ
corruptione feriatur. Occultam uidelicet cul-¬
pam sequitur aꝑta ꝑcussio. ut malis exteriori¬
bus int̾iora puniantur: & cor publice corruat.
quod latent᷑ tumebat. Hinc quippe ꝑ osee
ret quod causa libidinis ex culpa ꝓruperit

Expanded text:
in jumentorum aut plusquam jumentorum voluptain jumentorum aut plusquam jumentorum voluptate ceciderunt, subdidit dicens: Tradidit eos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam . Ecce caro mersit quos superba scientia sublevavit, et a volatu volucrum ultra appetitum lapsi sunt jumentorum; atquae inde sub se prostrati sunt, unde super se ire videbantur. Curandum itaque est, et omni custodia mens a superbiae tumore servanda. Non enim ante oculos Dei vacuae transvolant cogitationes nostrae; et nulla momenta temporis seunt sine statu retributionis. Intus videt Deus quod mentem elevat, et idcirco foras permittit invalescere quod deponat. Intus prius extollitur, quod foras postmodum luxuriae corruptione feriatur. Occultam supepam sequitur aperta percussio, ut malis exterioribus interiora puniantur et cor publice corruat, quod latenter tumebat. Hinc quippe per Osee ret quod causa libidinis ex culpa proruperit
Abbreviated transcription (Latin):
ter intenditur. ut & mentis huimilitas &
carnis castimonia teneatur: cito cognoscit᷑
quia alterum custoditur exalto. Nam mul¬
tis sepe suꝑbia luxurie seminariũ fuit: qr
dum eos sp̃s quasi in altum erexit. caro in
infimis mersit. Hi enim secreco prius eletian¬
tur. s pꝰmodum publice corruunt: quia dũ
occultis intumescunt motibus cordis. aꝑtis
cadunt lapsib corporis. Sic sic elati iusta fue¬
rant retributione feriendi: ut quia suꝑbien¬
do se hominib p̃ferunt. luxuriando usq
ad ium̃toꝵ similitudinẽ deuoluantur.
Homo quippe cũ inhonore esset non intel¬
lerit: cõparatus ẽ. iumentis insipientibus
& similis factus ẽ illis. Quasi scientiȩ enim
illos maltum penna sulleuauerat: de quib
paulus hoc quod & suꝑius ꝓtulimus dicebat.
Quia cum cognouissent dm. non sicut d̾m
glorificauerunt. aut grãs egerunt: sed eua¬
nuerunt in cogitationib suis. Quomͦ auͣt

Expanded text:
ter intenditur, ut et mentis humilitas, et ter intenditur, ut et mentis humilitas, et carnis castimonia teneatur, cito cognoscimus, quia alterum custoditur ex altero. Nam multis saepe superbia luxuriae seminarium fuit, quia dum eos spiritus quasi in altum erexit, caro in infimis mersit. Hi enim prius secreto elevantur, sed postmodum publice corruunt, quia dum occultis intumescunt motibus cordis, apertis cadunt lapsibus corporis. 824 Sic sic elati justa fuerant retributione feriendi, ut quia superbiendo se hominibus praeferunt, luxuriando usque ad jumentorum similitudinem devolvantur. Homo quippe cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Quasi scientiae enim illos in altum penna sublevaverat, de quibus Paulus hoc quod et superius protulimus dicebat: Quia cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed evanuerunt in cogitationi
Abbreviated transcription (Latin):
celi erudit nos. Iumenta terrȩ sunt qui usu
ute carnalis ima appetunt. Uolucres uͦ celi
sunt: qui suꝑbe curiositatis studio. sullimia
ꝑ scrutantur. Illi uiuendo se deponunt infra
quam sunt. isti inquirendo se eleuant tiltra
quã possunt. Illos in infimis uolciptas dei-¬
cit carnis: istiͦs quasi insuꝑiorb erigit li¬
bido curiositatis. Illis ꝑsacra eloquia dr.
nolite fieri sicut equus & mulus in quib
non ẽ. intellectus: istoꝵ suꝑbus labor incre¬
patur dtĩ dr. Altioia te ne quȩsieris: & forti¬
ora te ne scrutatus fueris. Illis dr. mortifica¬
te mẽbra urã quȩ sunt suꝑ terram. fornica¬
tionem. inmundiciam. libidinem. concu¬
piscentiam malam: istis đr. nemo nos decipi¬
at ꝑ philosophiam & manẽ fallaciam. Do.
cęli: quia dum hoc quod sumus agnoscimꝰ.
nec carnis nos infirmitas deicit. nec suꝑbie
sp̃s eleuat: nec defluendo in imis subicun:
nec suꝑ biendo de sublimib inflamur: Qui
quasi leuitatis penna sulleuatur. S si uigilan¬

Expanded text:
cavere.---Jumenta terrae sunt, qui usu vitae carnalis ima appetunt; volucres vero coeli sunt, qui superbae curiositatis studio sublimia perscrutantur. Illi vivendo se deponunt infra quam sunt, isti inquirendo se elevant ultra quam possunt. Illos in infimis voluptas dejicit carnis, istos quasi in superioribus erigit libido curiositatis. Illis per sacra eloquia dicitur: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus ; istorum superbus labor increpatur, dum dicitur: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Illis dicitur: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam ; istis dicitur: Nemo vos decipiper philosophiam et inanem fallaciam . Docvolucres coeli, quia dum hoc quod sumus agnoscimus, nec carnis nos infirmitas dejicit, nec superbiae spiritus elevat; nec defluendo imis subjicimur, nec superbiendo de sublimibus inflamur. Qui quasi levitatis penna sublevatur. Vet. XII
Abbreviated transcription (Latin):
an puer: seruus erit fr̃ibus sius. Chanaan
uidelicet. cham filius fuit. Et quid ẽ quod
cham peccante. chanaan . filius sententiam
ultionis accepit:᷑ Quid est quod non inse
sed inposteritate ꝑcutitur: nisi quod reꝓbo¬
rum nequitie hic quidem multȩ ꝓfictunt.
sed mnposterum feruintur: Dicatur gͦ Munc
enĩ non infert furorem suũ: nec ulciscitur
intulit ualde: quia & si quedam longani¬
mit᷑ tolerat. quedam tam̃ in bac etiã uita
flagellat: & hic nonnũquã ferire inchoat.
quod ȩt̾na dap̃natione consũmat. Ergo
& non nulla ꝑcutit. & nonnulla inulta dere¬
linquit: quia si nulla resecaret: quis dm de
rebus humanis curare credidissetͦ Et rur-¬
sum si hic cuncta ꝑcuteret: extremũ iudi¬
cium unde restaret: Quedam igͥ feruin¬
tur. ut rectoris nr̃ĩ suꝑ nos sollicitudinem
formidemus: quedam uero multa seruan¬
tur: ut adhuc uidicium restare sentiamus.
De ne gͦ dr̃. nec ulciscit᷑ ualde scelus: quia

Expanded text:
an puer, servus erit fratribus suis . Chanaan an puer, servus erit fratribus suis . Chanaan videlicet Cham filius. Et quid est quod Cham peccante Chanaan ejus filius sententiam ultionis accipit? Quid est quod non in se, sed in posteritate percutitur, nisi quod reproborum nequitiae hic quidem inultae proficiunt, sed in posterum feriuntur? Dicatur ergo: Nunc enim non infert furorem suum, nec ulciscitur intulit, Valde, quia etsi quaedam longanimiter tolerat, quaedam tamen etiam in hac vita flagellat et hic nonnunquam ferire inchoat, quod aeterna damnatione consummat. Ergo et nonnulla percutit, et nonnulla inulta derelinquit, quia si nulla resecaret, quis Deum res humanas curare crederet? Et rursus, si hic cuncta percuteret, extremum judicium unde 830 restaret? Quaedam igitur feriuntur, ut rectoris nostri super nos sollicitudinem formidemus; quaedam vero inulta servantur, ut adhuc judicium restare sentiamus. Bene ergo dicitur: Nec ulciscitur valde scelus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
effundendum sine fine in posterum seruat.
Electorum namq est hic conteri: ut ad pre-¬
mia debeant ȩt̾nȩ hereditatis erudiri.
Nostrũ est hic flagella ꝑciꝑe: quib serua¬
tur de eternitate gaudere. Hinc enim scͥptũ
est. Flagellat omnẽ filium quẽ recipit. Ninc
ad iołiem dr. Ego quos amo. arguo & castigo
hinc petrus ait. Tempus est. ut incipiat ui-¬
dicium de domo dĩ. Ubi max admirandum
subunxit. Si aut̃ primũ a nob̾: qui finis
eorum qui non credunt di eugłio: P eccata
quippe. neqͣquã diuina seueritas. multa
remanere ꝑmitcit: sed ira iudicii a nrã hic
correptione inchoat. ut in reꝓborum dãpna¬
tione conquiescat. Eant gͦ nunc reꝓbi. & uo¬
luntatũ suarum desidia multa iniquitate
consũment: atq eo tẽporalia flagella non
sentiant. quo ȩt̾na eos supplicia expectant.
B̾ ene aut̃ eorum inulta uequitia cham peccan¬
te signata ẽ: cui ãpatre dr̃. Maledictus chana-¬

Expanded text:
effundendum sine fine in posterum servat. effundendum sine fine in posterum servat. Electorum namqmia debeant aeternae haereditatis erudiri. Nostrum est hic flagella percipere, quibus servatur de aeternitate gaudere. Hinc enim scriptum est: Flagellat omnem filium quem recipit . Hinc ad Joannem dicitur: Ego quos amo arguo et castigo . Hinc Petrus ait: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Ubi mox admirando subjungit: Si autem primum a nobis, qui finis eorum qui non credunt Dei Evangelio ? Peccata quippe nequaquam divina severitas inulta remanere permittit, sed ira judicii a nostra hic correptione inchoat, ut in reproborum damnatione conquiescat. Eant ergo nunc reprobi, et voluptatum suarum desideria inulta iniquitate consumment; atque eo temporalia flagella non sentiant, quo aeterna eos supplicia exspectant. Bene autem inulta eorum nequitia Cham peccante signata est, cui a patre dicitur: Maledictus Chana
Abbreviated transcription (Latin):
fragio frangimur : quia ad portum spei. ue¬
lut immensis finibus p̾teritis donis ligamur.
Dicatur itaq recte. Itdicare coram illo: &
expecta eum. Nam qui sem& ipsum coram
dõ non iudicat: eum dum affligitur non expec-¬
tat. Cuius enim bona p̾cessisse dissimulat:
adiutoria subsequi posse desꝑat. Et cum p̃-¬
teritorum obliuiscitur: etiam subsequentiũ
largitate fraudatur. S ecce dũ nos affligi¬
mur. dum consolationis grãm longanimiter
sustinemus. mali ad peiora ꝓrumpunt: atq
eo inquitatis exaggeratione ꝓficiunt. quo
sine uerbere relinquuntur. Et tam̃ omp̃s¬
d̾s peccantes mniscłiter expectat: tempꝰ ad
penitentiam tribuit: quod non ẽuersis
ad grauioris reatus testimoniũ uertit. Pa¬
tienter iram retinet: quã quandoq inre-¬
tractabiliter infundit. Inde & apte sub-¬
suum: nec ulciscitumualdeiscelus. Dui qͥp
pe de tolerat: quia in ꝑpetuũ dampnat.
Et furorem nunc inferre dissimulat: quia

Expanded text:
fragio frangimur, qui ad portum spei vefragio frangimur, qui ad portum spei velut immensis funibus praeteritis donis ligamur. Dicatur itaque recte: Judicare coram illo, et exspecta eum. Nam qui semetipsum coram Deo non judicat, eum dum affligitur non exspectat. Cujus enim bona praecessisse dissimulat, adjutoria subsequi posse desperat; et cum praeteritorum obliviscitur, etiam subsequentium largitate fraudatur. Sed ecce dum nos affligimur, dum consolationis gratiam longanimiter sustinemus, mali ad pejora prorumpunt, atque eo iniquitatis exaggeratione proficiunt, quo sine verbere relinquuntur. Et tamen omnipotens peccantes misericorditer exspectat, tempus ad poenitentiam tribuit, quod non conversis ad gravioris reatus testimonium vertit; patienter iram retinet, quam quandoque irretractabiliter effundit. Unde apte subsuum, nec ulciscitur valde. - Scelus quippe Deus diu tolerat, quia in perpetuum damnat, et furorem nunc inferre dissimulat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rum consolatione roboratur: quia spem defu-¬
turis recipit. dum transacta beneficia recog-¬
noscit. Dicat itaq. Etiam cum dixeris non
Iconsiłat: iudicare coram eo. E expecta eum.
Ac si diceret. Cur iccirco ds considerare non
creditur. quia tarde miseretur. Intima cogi-¬
tationis ingredere. atq illic coram eius oculis.
causȩ tuȩ iudicium suscipe: &quȩ ipse uiuen-¬
do contulisti. uł quȩ miscđiter ꝑcepisti discer¬
ne: & tuncadspei fidutiam redis. dum bona
tante benignitatis erubescis: quatinus inter
aduersa fident᷑ expectes. quem & post delic¬
ta ꝓpicium recolis. Sꝑanda enim fuerant.
suiꝑna adiutoria: etiam si nulla beneficia p̾ces¬
sissent. Sciendumq quia ds̃ hominẽ quem
benigne condidit: inique non sꝑnit. P ensan-¬
dum est gͥ quanti ẽ ꝑiculi transacta munera
cernere. & futura desꝑare: quanti est ꝑiculi
si in hac ꝓcella tribulationũ. desꝑationis nau¬

Expanded text:
rum consolatione roboratur, quia spem de furum consolatione roboratur, quia spem de futuris recipit, dum transacta beneficia recognoscit. Dicat itaque: Etiam cum dixeris: Non considerat, judicare coram illo, et exspecta eum. Ac si diceret: Cum idcirco Deus considerare non creditur, quia tarde miseretur, intima cogitationis ingredere, atque illic coram ejus oculis causae tuae judicium suscipe; et quae ipse vivendo contulisti, vel quae misericorditer percepisti, discerne; et tunc ad spei fiduciam redis, dum bona tantae benignitatis erubescis, quatenus inter adversa fidenter exspectes quem et post delicta propitium recolis. Speranda etenim fuerant superna adjutoria, etiam si nulla beneficia praecessissent. Sciendumque quia Deus hominem quem benigne condidit inique non sperndum est igitur quanti est periculi transacta munera cernere, et futura desperare; 829 quanti est periculi si in hac procella tribulationum desperationis nau
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare coram illo & expecta eum. fortasse enĩ
dũ clamoi nr̃ quasi negligitur: spes quȩ cordi
inerat infirmatur. Et suꝑna adiutoria defec¬
tura credimus. quia tardius impetramus: ac
pene inconsiderata dõ esse rngemiscimus quȩ
multa toleramus. S cum ista nos desꝑationis
ꝓcella conturbat: concussa mens citius in por¬
tum spei se collocat. si causas suas cũ dnõ subti¬
lit᷑ pensat. si bona eius ad memoriam reuo¬
cat: si mala que bonis eius reddidit. apud
sem& ipsam callide non ercusat. siꝑpendit
quid ab eo iuste meruit. & quid clementer ac¬
cepit: si uitam suam uiuacit᷑ discutit. si ante
dĩ oculos omne qđ agit examinans. sema ipsã
sibin&e non abscondit: si factam se quȩ non erat
meminit: si illuminatam se. atq sulleuatam
quȩ in tenebris iacebat agnoscit. Hȩc gͦ insem&¬
ipsam cuncta recolligens. dum bona accepta
considerat. aduersa quȩ tolerat non accusat:
nec desꝑatione frangitur. quȩ tantorũ mune-¬

Expanded text:
judicare coram illo, et exspecta eum. - Fortasse enim, dum clamor noster quasi negligitur, spes quae cordi inerat infirmatur, et superna adjutoria defutura credimus, quia tardius impetramus; ac pene inconsiderata Deo esse inginulta toleramus. Sed cum ista nos desperationis procella conturbat, concussa mens citius in portum spei se collocat, si causas suas cum Domino subtiliter pensat, si bona ejus ad memoriam revocat, si mala quae bonis ejus reddidit apud semetipsam callide non excusat, si perpendit quid ab eo juste meruit et quid clementer accepit, si vitam suam vivaciter discutit, si ante Dei oculos omne quod agit examinans semetipsam sibimet non abscondit, si factam se quae non erat meminit, si illuminatam se atque sublevatam quae in tenebris jacebat agnoscit. Haec ergo in semetipsa cuncta recolligens, dum bona accepta considerat, adversa quae tolerat non accusat; nec desperatione frangitur, quae tantorum mune
Abbreviated transcription (Latin):
uiter premat. Quia gͦ infirmus quisq cum
p̃mitur ab spe gaudii ninia pusillanimitate
lassatur : & dum foras aduersa tolerat. intus
obliuiscitur quod gaudebat: bene dr. ñ dix̃
ubi ẽ. d̾s qui fecit me: qui dedit carmina in
nocte. Si enĩ ista diceret. lum quã patitur
temꝑ aret: & ꝑ hoc quod mansurũ intus cre¬
deret. id quod foras transitorium sustinet. esse
intolerabile non estimaret. Seqrͣ. Qui do¬

Expanded text:
viter premat. Quia ergo infirmus quisque cum viter premat. Quia ergo infirmus quisque cum premitur, a spe gaudii nimia pusillanimitate lassatur, et dum foris adversa tolerat, intus obliviscitur quo gaudebat, bene dicitur: Non dixit, Ubi est Deus qui fecit me, qui dedit carmina in nocte? Si enim ista diceret, vim quam patitur temperaret; et per hoc quod mansurum intus quaereret, id quod foris transitorium sustinet esse intolerabile non aestimaret. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
Qua enim ad eterna gaudia redire non
possumus. nisi ꝑ temꝑalia detrimenta: tota
scripture sacrȩ intentio est. ut spe manentis
lȩticiȩ. nos inter hȩc transitoria aduersa cor¬
roboret. Iñ iezechiel ꝓpħa librum se accepis-¬
se testatur: in quo scriptȩ erant lamentatio¬
nes. carm̃. & uȩ̃. Quid enim in libro hoc nisi
diuina eloquia sigurantur. Quȩ quia nob̾
lacrimas luctusq p̾cipiunt: lamentationes
ineo scriptȩ referuntur. Carm̃ quoq & ue
continent: quia & sic de spe gaudiũ p̾dicant.
ut inp̃senti tamen p̾ssuras atq angustias in¬
dicent. Carmen & uȩ continent: qr & si illuc
dulcia appetimus : prius necesse ẽ. ut amara
toleremus. Carm̃ & ue discipłis p̾dicabat do-¬
minus: cũ dicebat. Hec locutus sum uobis
ut inme pacẽ abeatis: in mundo p̾ssuram
habebitis. Acsi aꝑte diceret. Sit uobis de
me interius qd̃ consolando reficiat: quia
Terit de mundo extius qđ sȩuiendo gra¬

Expanded text:
Quia enim ad aeterna gaudia redire non Quia enim ad aeterna gaudia redire non possumus, nisi per temporalia detrimenta, tota sacrae Scripturae intentio est ut spes manentis laetitiae nos inter haec transitoria adversa corroboret. Unde et Ezechiel propheta librum se accepisse testatur, in quo scriptae erant lamentationes, carmen et vae . Quid enim libro hoc, nisi divina eloquia figurantur? Quae quia nobis lacrymas luctusque praecipiunt, lamentationes in eo scriptae referuntur. Carmen quoque et vae continent, quia sic de spe gaudium praedicant, ut in praesenti tamen pressuras atque angustias incident. Carmen et vae continent, quia etsi illic dulcia appetimus, prius necesse est ut hic amara toleremus. Carmen et vae discipulis praedicabat Dominus, cum dicebat: Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis; in mundo pressuram habebitis . Ac si aperte diceret: Sit vobis de me interius quod consolando reficiat, quia erit de mundo exterius quod saeviendo gra
Abbreviated transcription (Latin):
fecit: factum sine gub̃natione ñ deserit. Et
qui benigne hominẽ condidit: nequaꝗͣ cru
quod est: qui hoc etiam quod non fuit cura¬
uit ut esset. Cum gͦ causam tribulationis
nr̃e requirimus. E fortasse tardius inuenimꝰ:
est ista consid̾atio qđ nichil iniuste paciamur:
qr si do auctore sumus qui non finmus: do
regente non affligimur inuuste qͥ sumus.
men in nocte. est lȩticia intribulatione. Qa
& si pressuris tẽporalitatis affligimur: spe
tam̃ iam de ȩt̾nitate gaudemtis. Carmina
in nocte. paulus p̾dicabat dicens. Spe gauden¬
tes: intribulatione pacientes. Carm̃ in nocte
dauid sup̃serat: qui dicebat. Tu mͥ es refugiũ
ap̃ssura quȩ circũ dedit me: exultacio mea
redime me a circũdantib me. Eoce de nocte
p̾ssurã nominat: & tamen liberatorem suũ
int̾ angustias exultationẽ uocat. Boris qͥdem
nox erat incircũdatione p̃ssure : sed intus
carmina resonabant de consolatione leticiȩ.

Expanded text:
fecit, factum sine gubernatione non deserit; et fecit, factum sine gubernatione non deserit; et qui benigne hominem condidit, nequaquam inquod est, qui hoc etiam quod non fuit creavit ut esset. Cum ergo causam tribulationis nostrae requirimus, et fortasse tardius invenimus, est ista consideratio, quod nihil injuste patiamur, quia si Deo auctore sumus qui non fuimus, Deo regente non affligimur injuste qui sumus. men in nocte est, laetitia in tribulatione, quia et si pressuris temporaliter affligimur, spe jam tamen de aeternitate gaudemus. Carmina Paulus in nocte praedicabat, dicens: « Spe gaudentes, in tribulatione patientes . » Carmen in nocte David sumpserat, qui dicebat: Tu mihi es refugium a pressura quae circumdedit me, exsultatio mea, redime me a circumdantibus me . Ecce noctem pressuram nominat, et tamen liberatorem suum inter angustias exsultationem vocat. Foris quidem nox erat in circumdatione pressurae, sed intus carmina 823 resonabant de consolatione laetitiae.
Abbreviated transcription (Latin):
suerint eraduerso obiecta languescunt:
& cum ualida tribulatione pulsantur. pti¬
sillammitate deficiunt. Unde helui beato
iob probra pusillammitatis impingens. pre¬
missis malorum opp̾ssionibus infirmoꝵ mox
pusillanmitatis exequitur dicens. Et non
turȩ ẽ. ut a singulari numero ad pluralem
subito transeat: atq aplurali sepe se ad singu
bunt & eiulabunt. nequaꝙͣ subdidit. non dix¬
erunt ubi est ds̃: sed non dixit. ubi ẽ d̾s. Aplu¬
rali quippe numero insingularẽ ueniens: ad
ꝑ sonam subito infirmi uniuscuiꝰq transunt.
fortasse quia asingulis meliꝰ recognosci¬
tur. quicqͥd dici singularit᷑ auditur:
ut ad cor suũ quisq redeat : & insem&. ipstim
hoc quod de unoquoq dr repͣhiendat. Sin¬
gularem gͥ numerũ tenuit dicens. Non airit
ubi est ds̃. qui fecit me. Qͥsquis enĩ aduersita¬
tum tribulatione frangitur: a quo factus ẽ.
minime contẽplatur. Nam qui qđ non erat

Expanded text:
fuerint, ex adverso objecta, languescunt, fuerint, ex adverso objecta, languescunt, t cum valida tribulatione pulsantur, pusillanimitate deficiunt. Unde Eliu beato Job probra pusillanimitatis impingens, praemissis malorum oppressionibus, infirmorum mox pusillanimitates exsequitur, dicens: CAPUT turae est, ut a singulari numero ad pluralem subunt, et eiulabunt: nequaerunt, ubi est Deus: Non dixit ubi est Deus. A plurali quippe numero in singularem veniens, ad personam subito infirmi uniuscujusque transivit, fortasse quia a singulis melius recognoscitur quidquid dici de eis singulariter auditur, ut ad cor suum quisque redeat, et in semetipso hoc quod de unoquoque dicitur reprehendat. Singularem igitur numerum tenuit, dicens: Non dixit, Ubi est Deus qui fecit me. Quisquis enim adversitatum tribulatione frangitur a quo factus est minime contemplatur. Nam qui quod non erat
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ẽ. omne quod itineri nr̃o obicitur:
ne ad etm qui diligitur transeatur. S murũ
transgredimur: cũ pre amore suꝑnȩ patriȩ
queq in hoc mundo fuerint obiecta calcamꝰ.
hinc ꝑ eundẽ ꝓpħam certanti animȩ dñs di¬
cit. Exaudiui te iabscondito tempestatis:
ꝓbai te ad aquas contradictionis. Ab scon-¬
ditum quippe tẽpestatis ẽ. cũ in corde contri¬
to cogitationum. tep̃tationũ fluctus intumes¬
cunt: cũ contra amoris scĩ studia curarum
scłarium se tumultib illidunt. In abscon¬
dito gͦ tempestatis auditur: quia clamor
Quia uͦ omnino non desunt. qui bona que¬
rentibus suadere ꝑuersa moliantur: aquȩ
contradictionis sunt populi resistentes. Et
quia tunc ꝓbatur desiderium. cũ aliqua
ei aduersitate resistitur: recte dr̃. ꝓbaui
te ad aquas contradictionis. His itaq tur¬
tutũ nisibus robusti ex aduersitate ꝓficiuił:
sed infirmi sepe indesideriis suis si qua eis

Expanded text:
quippe est omne quod itineri nostro objicitur, quippe est omne quod itineri nostro objicitur, ne ad eum qui diligitur, transeatur. Sed murum transgredimur, cum prae amore supernae patriae, quaeque in hoc mundo fuerint objecta calcamus. Hinc per eumdem Prophetam certanti animae Dominus dicit: Exaudivi te in abscondito tempestatis, probavi te ad aquas contradictionis . Absconditum quippe tempestatis est, cum in corde contrito cogitationum tentantium fluctus intumescunt, cum contra amoris sancti studia curarum saecularium se tumultus illidunt. In abscondito ergo tempestatis auditur, quia clamor Quia vero omnino non desunt qui bona quaerentibus suadere perversa moliantur, aquae contradictionis sunt populi resistentes. Et quia tunc probatur desiderium cum aliqua ei adversitate resistitur, recte dicitur: Probavi te ad aquas contradictionis. His itaque virtutum nisibus robusti ex adversitate proficiunt, sed infirmi saepe in desideriis suis, si qua eis
Abbreviated transcription (Latin):
nunt. quod contra p̾cepta conditoris excres¬
cunt. Et̾nitatis quippe p̃mia p̃stolantes. tures
ex aduersitatibus sumunt: qr crescente pug¬
na glorosiorem sibi non ambigunt manere
uictoriam. Sic itaq electorum desid̃ĩa dũ
p̃muntur aduersitate ꝓficiunt. sicut ignis
flatu p̃mitur ut crescat: & unde quasi ex¬
tingui cernitur. inde roboratur. In eo namq
ostendimus. quanta add̾m cupiditate fla¬
gramus: si non solum ad eum ꝑ tranguilla &
mollia. sed etiam ꝑasꝑa & dura transimus. Hinc¬
namq ꝑ prophetam ait. Qui ꝑ fecit pethes me¬
os tanquã cerui. Ceruus enĩ cũ montiũ iuga
bus illigata. dato saltu transgreditur: E absq
ullo cursus sui obstaculo in suꝑioribus eleua¬
tur. Ita etiam ȩlectoꝵ mentes queq sibi in hoc
mundo obsistere atq obuiare. conspiciunt.
contẽplationis saltu transcendunt: & more
ceruorũ despectis terrenarum rerũ sentibus.
in suꝑna se euehunt. Hmc rursum dicit.¬
Et in do meo transgrediar murũ. Murus

Expanded text:
nunt, quod contra praecepta conditoris excrescunt: aeternitatis quippe praemia praestolantes, vires ex adversitatibus sumunt, quia crescente pugna gloriosiorem sibi non ambigunt manere victoriam. Sic itaque electorum desideria dum premuntur adversitate, proficiunt, sicut ignis flatu premitur, ut crescat; et unde quasi extingui cernitur, inde roboratur. In eo namque ostendimus, quanta ad Deum cupiditate flagramus, si non solum ad eum per tranquilla, et mollia, sed etiam per namque propheta ait: Qui perfecit pedes meos quasi cervi . Cervus enim cum montium juga bus illigata, dato saltu transgreditur, et absque ullo cursus sui obstaculo in superiora elevatur. Ita etiam electorum mentes quaeque sibi in hoc mundo obsistere atque obviare conspicontemplationis saltu transcendunt, et more cervorum, despectis terrenarum rerum sentibus, in superna se evehunt. Et suEt in Deo meo transgrediar murum . 822 Murus
Abbreviated transcription (Latin):
qñ in cordis cardine. ei compaginata concor¬
dant. humane aures uerba nr̃a talia iudi¬
cant: qualia foris sonant. Diuma uero u¬
dicia talia ea audiunt: qualia ex intimis
ꝓferuntur. Apud homines cor ex uerbis:
apud d̃m uero uerba pensantur ex corde.
Deatus gͦ iob dũ ħ ait exterius. quod interiꝰ
dñs dixit: omne quod locutus ẽ. tanto iuste
ex terius intulit: quanto pie ab int̾na sen¬

Expanded text:
i compaginata concordant? Humanae aures verba nostra talia judicant qualia foris sonant ; divina vero judicia talia ea audiunt qualia ex intimis proferuntur. Apud homines cor ex verbis, apud Deum vero verba pensantur ex corde. Beatus ergo Job dum hoc ait exterius quod interius Dominus dixit, omne quod locutus est tanto juste exterius intulit, quanto pie ab int
Abbreviated transcription (Latin):
insidietur ostenditur: quasi obsidio circa
cuntatem ierłm noce p̃dicatoris ordinatur.
s quia non solum insinuant quomͦ mentẽ
insidiantia uicia expugnent. sed etiã quo mͦ
custodite uirtutes roborent: recte subiun-¬
gitur. Et ȩdisicabis municiones. Munitio¬
nes quippe sc̃s p̃dicator ȩdificat : qͣndo q̃ u̾tu

Expanded text:
insidietur ostenditur, quasi obsidio circa insidietur ostenditur, quasi obsidio circa Jerusalem civitatem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum insinuant quomodo mentem insidiantia vitia expugnent, sed etiam quomodo custoditae virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando qu
Abbreviated transcription (Latin):
tes ingyro. Et tu sume tibi sartaginem ferre¬
am: & pones eam murũ ferreum int̾ te
intͣ ciuitatem. Cuius enĩ ierechiel. nisi ma¬
gistroꝵ speciem tenet: cui dr. sume tibi la¬
terem & pones eum coram te. & describes in
eo ciuitatem ierłm: Noctores quippe scĩ sibi
laterem sumunt: quando terrenum cor au¬
ditorum ut doceant app̃hendunt. Quem
laterem coram se ponunt: qr tota illud sol¬
licitudinis intentione custodiunt. In quo
& ciuitatem ierłm iubentur describere:
quia p̃dicando t̾renis eordib curant sũmo¬
pere quanta sit suꝑnȩ pacis uisio demon¬
strare. Cui bene etiam dr̃. Et ordinabis
aduersus eam obsidionem: & edificabis
munitiones. Scĩ enim p̃dicatores obsidionẽ
circa laterem. in quo ierłm ciuitas descrip¬
ta est ordinant: quando terrene menti. sed
iam suꝑnam patriam requirenti. quanta¬
quanta eã in huius uite tempore. uiciorum
impugnet aduersitas demonstrant. Cum
enim unũ quodq peccatum quomͦ menti

Expanded text:
t tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem . Cujus enim Ezechiel nisi magistrorum speciem tenet? cui dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Doctores quippe sancti sibi laterem sumunt, quando terrenum cor auditorum ut doceant apprehendunt. Quem laterem coram se ponunt, quia tota illud sollicitudinis intentione custodiunt. In quo et civitatem Jerusalem 816 jubentur describere, quia praedicando terrenis cordibus curant summopere quanta sit supernae pacis visio demonstrare. Cui bene etiam dicitur: Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones. Sancti enim praedicatores obsidionem circa laterem in quo Jerusalem civitas descripta est ordinant, quando terrenae menti, sed jam supernam patriam requirenti, quanta eam in hujus vitae tempore vitiorum impugnet adversitas demonstrant. Cum enim unumquodque peccatum quomodo menti
Abbreviated transcription (Latin):
nobis actionis suȩ oꝑa ꝑsuasit: pugnam
tam̃ tep̾tationis ingessit. Esrauem gͥ de uita
eius calup̃niam sustinemus : quia nimiru᷑
intus patimur. quod cum labore uincamus.
Et quia in hoc mundo habundat malor¬
uuita quȩ cruciat: recte dr. Propt̾ multi¬
Itudinem calupniatoꝵ clamabunt. Quia¬

Expanded text:
tionis suae opera persuasit, pugnam tamen tentationis ingessit. Gravem igitur de vita ejus calumniam sustinemus, quia nimirum iutus patimur quod cum labore vincamus. Et quia in hoc mundo abundat malorum vita quae cruciet, recte dicitur: Propter multitudinem calumniatorum clamabunt. 2
Abbreviated transcription (Latin):
nas ab homine miquitatis. hominẽ iniqui¬
tatis uocat: quem d̾s iustum prȩ omnibus
suꝑua atcestatione denuntiat. Et quia mul¬
ta adbuc sub hac indiscretione subuncta
sunt: breuit᷑ ea ȩstimo transcurrenda . Dic¬
ta enim que grauitate carent: intenta ex¬
positione non indigent. Seqrͣ. Qui addit

Expanded text:
em iniquitatis vocat, quem Deus justum prae omnibus superna attestatione denuntiat. Et quia multa adhuc sub hac indiscretione subjuncta sunt, breviter ea aestimo transcurrenda. Dicta enim quae gravitate carent, intenta expositione non indigent. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
sic singula d̾s̃ iudicat. sicut cuncta: apte sub¬
Ac si aꝑte ad moneamur intendere: quia hoc
iudicium quod suꝑ unam gentẽ describitur.
bratur: ut alius repellatur. alius eligatur
occulte: s nullus iniuste. Hoc gͦ quod in max¬
imis fieri cerminus: etiam in nõbis singulis
caute teneamus. Sic enĩ intenduntur diuina
tudinem: qr & sic intendit dñs singulis. ac si
uacet a cunctis : & sic simul intendit omnibus.
ac si uac& a singulis. Qui enim omnia admi-¬
nistrando implet: regit implendo. Nec uni-¬
uerso deest. cũ disponit unũ: nec uni deest.
cũ disponit unuierstim : cuncta scilic&. na¬
ture suȩ potentia quretus oꝑatur. Quid ergo
mirum. quia non angustatur intus. qui oꝑa¬
tur quietus: Dicatur itaq. quia hoc subti
adgenus. nẽ degenere se conuertit ad speciẽ:
& quid iudea ꝓprie mereatur ostendit dicens.¬

Expanded text:
sic singula Deus judicat sicut cuncta, apte subsic singula Deus judicat sicut cuncta, apte subAc si aperte admoneantur attendere, quia hoc judicium quod super unam gentem describitur, bratur, ut alius repellatur, alius eligatur occulte, sed nullus injuste. Hoc ergo quod in maximis fieri cernimus, etiam in nobis sicaute timeamus. Sic enim intenduntur divina tudinem; quia et sic intendit Dominus singulis, ac si vacet a cunctis; et sic simul intendit omnibus, ac si vacet a singulis. Qui enim omnia administrando implet, regit implendo; nec universis deest, cum disponit unum; nec uni deest, cum disponit universos, cuncta scilicet naturae suae potentia quietus operatur. Quid ergo mirum quia non angustatur intentus, qui operatur quietus? Dicatur itaque quia hoc subtilad genus, nunc de genere se convertit ad speciem, et quid Judaea proprie mereatur, ostendit dicens
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ: qui abscondisti hȩc asapientib & pruden¬
tib. & reuelasti ea partiulis. Ita pater: qui
mox tanquam rationem quandam abscon¬
sionis ac reuelationis adiungens ait. quia
sic fuit placitum ante te. Quibus inmiru᷑
uerbis exempla humilitatis accepimus.:
ne temere discutere suꝑna consilia. de ali¬
oꝵ uocatione. alioꝵ ue repulsione p̃suma-¬
mus. Cum enim intulisset uerum. quia
non mox rationem reddidit. sed sic dõ plã¬
citum dixit: hoc iuidelic& oftendit quod
iniustum eẽ. non poterat. qđ placuit icsto.
Uñ & inuinea laborantib mercedem red-¬
dens. cũ quosdam oꝑarios in equales in oꝑe.¬
cede quȩreret. qui labori amplius insudas¬
set:ait. Nonne ex denario conuemisti me¬
cum ͦ ħ olo autẽ &. huic nouissimo dare.
sicut & t̃. Aut non lic&. m̃ qđ uolo fac̃e:
In cunctis gͦ q̃ ext̾ius disponuntur. aꝑta qͥdẽ¬
absconderit uultũ suum: quis ẽ. qui contemple-

Expanded text:
rae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudenrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Ita Pater. Atque mox tanquam rationem quamdam absconsionis et revelationis adjungens, ait: Quia sic fuit placitum ante te. Quibus nimirum verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna consilia de aliorum vocatione, aliorum vero repulsione praesumamus. Cum enim intulisset utrumque, non mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit: hoc videlicet ostendens, quia injustum esse non potest quod placuit justo. Unde et in vinea laborantibus mercedem reddens, cum quosdam operarios inaequales in opercede quaereret qui labori amplius insudasset, ait: Nonne ex denario convenisti mecum? Volo autem et huic novissimo dare sicut et tibi; an non licet mihi quod volo facere ? In cunctis ergo quae exterius disponuntur, apertabsconderit vultum suum, quis est qui contempletu
Abbreviated transcription (Latin):
panduntur. quasi mali humores a uiscerib
intimis foras ꝓrumpunt. Illis gͦ peccantib
pauꝑum clamor auditur: quia dum iudei
contra dm̃ suꝑbuit. ad dm̃ uota gentiliũ
ꝑuenerunt. Unde & mox hec ipsa imm̃sa
ac ꝓfunda iudicia ꝑhorrescens. non ea cu-¬
rat ratione discutere. sed admiratione uene¬
Nemo gͦ discutiat. cur stante iudaico  dudũ
in infidelitate gentilitas iacuit: & cur ad fulẽ
gentilitate surgente. iudaicum ppłm in infi¬
delitatis culpa ꝓstrauit. Nemo discutiat.
cur alius trahatur ex dono: alius repellat᷑
ex merito. Si enim gentilitatem miraris as¬
sumptam: ipso concedente pacem. qͥs ÷ qui
condep̃ net.ͣ Si iudeam obstupescis ꝑditam:
ex quo absconderit uultũ suum. quis e̾. qui
contempletur eum: Itaq consiliu̾ sũmȩ
& occulte uirtutis: satisfacͥio sit aꝑte ratio¬
nis. Uñ in eugłio dñs cũ de huiꝰ rei causa lo¬
queretur: ait. Confiteor tͥ dnẽ pat̾ cȩli & der-¬

Expanded text:
panduntur, quasi mali humores a visceribus panduntur, quasi mali humores a visceribus intimis foras prorumpunt. Illis ergo peccantibus, pauperum clamor auditur, quia dum Judaei contra Deum superbiunt, ad Deum vota gentilium pervenerunt. Unde et mox haec ipsa immensa ac profunda judicia perhorrescens, non ea curat ratione discutere, sed admiratione veneNemo ergo discutiat cur stante Judaico populo dudum in infidelitate gentilitas jacuit, cur ad fidem gentilitate surgente Judaicum populum infidelitatis culpa prostravit. Nemo discutiat cur alius trahatur ex dono, alius repellatur ex merito. Si enim gentilitatem miraris assumptam, ipso concedente pacem, quis est qui condemnet? Si Judaeam obstupescis perditam, ex quo absconderit vultum suum, quis est qui contempletur eum? Itaque consilium summae et occultae virtutis satisfactio sit aperte rationis. Unde in Evangelio Dominus cum de hujus rei causa loqueretur, ait: « Confiteor tibi, Domine, Pater coeli et ter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrumꝑe clamorem compellunt: E quasi
iure unusquisq subiectus de uita ficti pasto¬
ris inmurmuret. dicens: curten& magistri
locũ. qui non exerc& officiũ. Quamiuis fortas¬
se melius ꝑtumorem potentium. suꝑbia
iudeoꝵ. & ꝑ clamorem egeni desideria gen-¬
tium figurantur. sicut attestante ueritate
ꝑ epulantem splendide diuitẽ iudaicus po-¬
pulus designatur. copiã scilicet rerum non
ad necessitatem salutis. sed ad pompã elati¬
onis assumens. atq inp̃ceptorum uerbis
ter ostendens. & ꝑ uulneratum lazarum
qui intͣp̃tatur adiutus. forma populi gen¬
tilis exprimitur .: qui diuino aditorio
tantomagͣ erigitur. quanto minus de su¬
arum uiriũ facultate confidit. Qui panꝑ
& plenus ulceribus esse describitur : qr
gentilitas corde humilis. peccatoꝵ suoꝵ
aꝑit confessiones. Lam sicut in uulnere
ab internis trahitur uirus in cute: ita in
confessione peccati dũ in publicum secresa

Expanded text:
prorumpere clamorem compellunt, ut quasi prorumpere clamorem compellunt, ut quasi jure unusquisque subjectus de vita ficti pastoris immurmuret, cur teneat magistri locum, qui non exercet officium. Quamvis fortasse melius per tumorem potentium superbia Judaeorum, et per clamorem pauperum desideria gentium figurantur, sicut, attestante Veritate, per epulantem splendide divitem Judaicus populus designatur; copiam scilicet legis non ad necessitatem salutis, sed ad pompam elationis assumens, atque in praeceptorum verbis ter ostendens; et per vulneratum Lazarum, qui interpretatur adjutus, forma populi gentilis exprimitur, quem divinum adjutorium tanto magis erigit, quanto minus de suarum virium facultate confidit. Qui pauper et plenus vulneribus esse describitur, quia gentilitas corde humilis peccatorum suorum aperuit confessiones. Nam sicut in vulnere ab internis trahitur virus in cute, ita in confessione peccati, dum in publicum secreta
Abbreviated transcription (Latin):
gentiȩ. humilitas aꝑit: suꝑbia abscondit. Nã¬
secretum quiddam. pietatis ẽ. Et tantominus
ad illud animus ꝑuenit: quantomag̃ intumes¬
cit. Qui & eo ipso foras repellitur: quo insanius
enim isti suꝑbiunt: clamant ad dnm hi ip
si. qui a suꝑbientibus opprimuntur. Uel cer¬
te iccirco dr qd ad d̾m fecerunt clamorem
pauꝑum ꝑuenire: qr istis cadentibus in eoꝵ
Et quia hoc eorum casu factum ẽ. ipsi fecisse
referuntur: eo uidelicet locuitionis genere
quo pugnare castra dicimus. quia pugnaf᷑
ex illis. Uel certe quia cuncta quȩ suꝑius
dicta sunt. referri etiam ad rectores eccłasti¬
cos possunt. qui relicto p̾dicationis studio.
sub occasione regiminis. terrenis negotiis
inuoluuntur:  apte subiungitur. ut ꝑuem¬
re facerent ad eum clamorem egeni. E audi-¬
r& uocem pauꝑũ: quia nimirũ dũ ipsi cu-¬
ris scłaribus occupati. p̾dicationis officium
deserunt: gregem subditũ in querelarum

Expanded text:
gentiae humilitas aperit, sugentiae humilitas aperit, susecretum quoddam est pietatis; et tanto minus ad illud animus pervenit, quanto magis intumescit, quoniam eo ipso foras repellitur, quanto insanius enim isti superbiunt, clamant ad Dominum hi qui ipsis superbientibus opprimuntur. Vel certe, idcirco dicitur quod ad Deum fecerunt clamorem pauperum pervenire, quia istis cadentibus in eoruEt quia hoc eorum casu factum est, ipsi fecisse referuntur, eo videlicet locutionis genere quo pugnare castra dicimus, quia pugnatur ex illis. Vel certe, quia cuncta quae superius dicta sunt, referri etiam ad rectores ecclesiasticos possunt, qui relicto praedicationis studio, sub occasione regiminis terrenis negotiis involvuntur, apte subjungitur: Ut pervenire facerent ad eum clamorem egeni, et audiret vocem pauperum; quia nimirum dum ipsi curis saecularibus occupati praedicationis officium deserunt, gregem subditum in querelarum
Abbreviated transcription (Latin):
tempnunt: recte dr̃. Uias euis intelligere
noluerunt. Uiȩ enĩ iste uisione despecłe suił:
sed intellectu reuerende. Aliud ẽ quippe
in eis quod cernitur: aliud quod expectat᷑.
Quid enim in hac uita aliud quam deiecti¬
onẽ. sptita ludibria. mortemq intuentiũ
oculis ostendit: s ꝑ hȩc infi ma : transit᷑
ad sũma. ꝑ hec dedẽcora quȩ p̾cedunt : et̾na
nobis & głosa pollicentur. Uiderunt ergo
suꝑbi uias dnĩ. sed intelligere noluerunt:
quia dum ab iecta quȩ in se ille ostendunt
despiciunt: ꝑdiderunt isti sullimia que
ꝓmittunt. Uias itaq dĩ intelligere ẽ: & hu¬
militer tolerare transitoria. E ꝑ setieranter
expectare mansura: ut exemplo dnĩco etͣ¬
na queratur gła. obꝓbriis tẽporalibus com¬
parata: & non hoc qđ quisq tolerat. sed id
quod expectat intendat. Ad hec gͦ suꝑbi
clausos oculos tenuierunt: quia dum ingła
p̃scntis uite suꝑbiunt. humilitatis anĩce
celsitudinem nonuiderunt. Lum̃ enim intelli¬

Expanded text:
elligere noluerunt. Viae enim istae visione despectae sunt, sed intellectu reverendae. Aliud quippe est in eis quod cernitur, aliud quod exspectatur. Quid enim in hac vita aliud quam dejectionem, sputa, ludibria, mortemque intuentium oculis ostendit? Sed per haec infima transitur ad summa, per haec dedecora quae praecedunt aeterna nobis et gloriosa pollicentur. Viderunt ergo superbi vias Dei, sed intelligere noluerunt, quia dum abjecta quae in se illae ostendunt despiciunt, perdiderunt isti sublimia quae promittunt. Vias itaque Dei intelligere est et humiliter tolerare transitoria, et perseveranter exspectare mansura, ut exemplo Domini coaeterna quaeratur gloria opprobriis temporalibus comparata, et non quod hic quisque tolerat, sed in id quod exspectat intendat. Ad haec ergo superbi clausos oculos tenuerunt, quia dum in gloria praesentis vitae superbiunt, humilitatis Dominicae celsitudinem non viderunt. Lumen enim intelli
Abbreviated transcription (Latin):
iudea regnare noluit: & iccirco exigentibus
meritis hipocritam accepit: sicut ipsa quoq
ueritas in euglio dicit. Ego ueni in nomine
patris mei: & non recepistis me. Si alius
uenerit in noĩe suo: illũ accipietis. Et sicut

Expanded text:
Judaea regnare noluit, et idcirco exigentibus meritis hypocritam accepit, sicut ipsa quoque Veritas in Evangelio dicit: Ego veni in nomine Patris mei, et non accepistis me; si alius venerit i
Abbreviated transcription (Latin):
mus impingamus. & quam transeuntes si¬
iudere negligimus. tanganus offendentes.
Dicatur itaq. Om̃s inas euis intelligere
noluerunt. Uia quippe ẽ. incarnate sapientie.
omĩs actio. quã tẽporaliter gessit. Uie eius
sunt uiuendi ordines : quos ad se uenientib
strauit. Tot itaq ad se uenientib uias p̾buit:
quot bene iiuendi exempla monstrauit.
Humilitatis eius ꝓpħa uias aspexerat: cũ sus¬
piraret dicens. In mandatis tuis exercebor:
& considerabo uias tuas. Hme rursum de
uno quoq iusto dr: qui curat ut ꝑ dm̃ica ex¬
empla gradiatur. Adnõ gressus hominis
dirigentur: & uiam eius cupiet nimis. Q a¬

Expanded text:
mus, impingamus; et quam transeuntes vmus, impingamus; et quam transeuntes videre negligimus, tangamus offendentes. Dicatur itaque: Et omnes vias ejus intelligere noluerunt. Via quippe est incarnatae sapientiae omnis actio quam temporaliter gessit. Viae ejus sunt vivendi ordines, quos ad se venientibus stravit. Tot itaque ad se venientibus vias praebuit, quot bene vivendi exempla monstravit. Humilitatis ejus vias Propheta aspexerat, cum suspirabat, dicens: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas . Hinc rursum de unoquoque justo dicitur qui curat ut per dominica exempla gradiatur: A Domino gressus hominis diriguntur, et viam ejus cupit nimis
Abbreviated transcription (Latin):
punitatem peccandi. existimant remediũ
nesciendi. Qui nimiru᷑ sola suꝑbiȩ caligi¬
ne tenebrascunt: atq ido non discernunt.
quia aliud ÷ nescire. aliud scire noluisse.
Nescire emĩ ignorantia ẽ: scire noluisse suꝑ¬
bia. Et tantomagis excusationẽ non possus
hab̾e quia nesciunt: quantomagis eis etiam
nolentib opponitur quod cognoscant. Uñ
ꝑ salomonẽ dicitur. Numquid non sapien¬
tia clamitat: & prudentia dat uocẽ suam
in sũmis & excelsis uerticibus stiꝑ uiã in
medus semitis stans: Transire fortasse ꝑiuã
uitȩ temporalis cũ eius ignorantia poteramꝰ:
si hȩc eadem sapientia in semite angulis
constitisset. Inuestiganda fuerat: si occul¬
ta ẽẽ uoluiss&. S pꝰ qtiam incarnationis
sue misteria publicȩ ostendit. pꝰ quam humi¬
litatis exempla suꝑbientibus p̾buit. sem& ip¬
sam nobis quasi transeuntibus inmediis semi
tis fixit: ut uidelic& in eam si querere nolu-¬

Expanded text:
punitatem peccandi existimant remedium punitatem peccandi existimant remedium nesciendi. Qui nimirum sola superbiae caligine tenebrescunt; atque ideo non discernunt, quia aliud est nescisse, aliud scire noluisse: nescire enim ignorantia est, scire noluisse superbia. Et tanto magis excusationem non possunt habere, quia nesciant, quanto magis eis etiam nolentibus opponitur quod cognoscant. Unde per Salomonem dicitur: Nunquid non sapientia clamitat, et prudentia dat vocem suam, in summis excelsisque verticibus super viam in stans semitis ? Transire fortasse per viam vitae temporalis cum ejus ignorantia poteramus, si haec eadem sapientia in semitconstitisset. Investiganda fuerat, si occulta esse voluisset. Sed postquam incarnationis suae mysteria publice ostendit, postquam humilitatis exempla superbientibus praebuit, semetipsam nobis quasi transetis fixit, ut videlicet in eam, quam quaerere nolu