comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃.: s splendore sapientię fulgere. hoc ẽ dic̃e
Quid dictum ẽ de sapientia ipsuis : sandor ẽ
luicis oet̾ue. attende calorem solis In cxeloẽ.
& expandit candorẽ ꝑ tras oñĩs. ꝑmaria or̃a:
& utiq corporal lux ẽ: Si seꝑas canclorem
soł a sole: separas ũbiun a patre: de sole loqͦr:
lucernę una flaminula tenuis quȩ uno fla¬
tu possit extingui. spargit lucem sitã suꝑ
cuncta quȩ subiacent. Uicles lucẽ spartam a
flammula gn̾atam.:⁊ emissionẽ uides: se¬
ꝑationẽ ñ uides: Intelligite gͦ fr̃s patrẽ &¬
fiuum ⁊ spm scm inseꝑabilit᷑ sͥ eoherere.
Trinitatẽ hanc unum dñi: &e omĩa oꝑa uniꝰ
die sermo debetur uob. ad estote ut autliatis:
scͥptũ ẽ pat̾ eiũ dilig̃ filiũ et oĩa demõstrat ei quę¬

Expanded text:
dicit; sed splendore sapientiae fulgere, hoc est dicere. dicit; sed splendore sapientiae fulgere, hoc est dicere. Quid dictum est de Sapientia ipsius? Candor est lucis aeternae . Attende candorem solis. In coelo est, et expandit candorem per terras omnes, per maria omnia: et utique corporalis lux est. Si separas candorem solis a sole, separa Verbum a Patre. De sole loquor. Lucernae una flammula tenuis, quae uno flatu possit exstingui, spargit lucem suam super cuncta quae subjacent. Vides lucem sparsam a flammula generatam, emissionem vides, separationem non vides. Intelligite ergo, fratres itum sanctum inseparabiliter sibi cohaerere, Trinitatem hanc unum Deum; et omnia opera unius die sermo debetur vobis, adestote ut audiatis. scriptum est, Pater enim diligit Filium, et o
Abbreviated transcription (Latin):
ł ransisti eium carnẽ qͣ uidet᷑  tͣnsi exelũ. so¬
lem. luuam ⁊ stellas qͦ uident᷑: tͣnsi ⁊ om̃e
qd mutat᷑: lam enim istis tͣnsitis: ueneras
ad auunum tuum : s ⁊ ibi inuenisti nuta¬
bilitatẽ animiitui Num quid mutabił ẽ dĩ:
transi gͦ ⁊ auimum tiuim: effunde suꝑ te
ñ possit: hoc fec̃ ipse ioħs euangłista: trans¬
cendit carnẽ. tͣnscendit t̾ram qͣm calcabat:
tͣnsceudit maria qͦ uidebat. tͣnscendit ae¬
rem ul alites uolitant: tͣnseendit solẽ. tͣnscẽ¬
dit luuã. tnscendit stellas. tͣnscendit om̃s
sp̃s qui ñ uiclent᷑: tͣnscendit m̃tẽ sitã. ipsaĩq
rõueni anum sui: ĩ ranscendens ista om̃ra ce
effundens sr̃ se anmã suã. qͦ ꝑuenit: Qͥd ui¬
dit. In pͥncrpio erat u̾bum. & u̾bum erat apͥ
dm̃s. Si gͦ seꝑanioneni ñ uides in luce ⁊ qͥd sepa¬
rationem queris in ope: uide dñruide ũbũ
eiꝰ inhere u̾bodicenti: qr ipse clicens ñ sillab̾

Expanded text:
i enim carnem quae videtur, transisti coelum, solem, lunam, et stellas quae videntur; transi et omne quod mutatur. Jam enim istis transactis veneras ad animum tuum, sed et ibi invenisti mutabilitatem animi tui. Numquid mutabilis est Deus? Transi ergo et animum tuum. Effunde super te non possit. Hoc fecit ipse Joannes evangelista. Transcendit carnem, transcendit terram quam calcabat, transcendit maria quae videbat, transcendit aerem ubi alites volitant, transcendit solem, transcendit lunam, transcendit stellas, transcendit omnes spiritus qui non videntur, transcendit mentem suam ipsa ratione animi sui. Transcendens ista omnia, super se effundens animam suam, quo pervenit? Quid vidit? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. Si ergo separationem non vides in luce, quid separationem quaeris in opere? Vide Deum, vide Verbum ejus inhaerere Verbo dicenti: quia ipse dicens non syllabis
Abbreviated transcription (Latin):
aet̾nus. reuoeet te ab hoc intellectu mino¬
Oissionem audiꝰ: ñ seꝑationẽ. S inquis:
uidemꝰ ĩ rebꝰ humanis. qr maior ẽ qui
mittit qͣm ille qͥ mittit᷑. S res humanȩ
fallunt hominẽ: res duunȩ purgant:
Noli aitenłe ad res humanas. uͥ maior
iudet᷑ qui mittit ⁊ minor qui mitit᷑. ꝗͣqͣ¬

Expanded text:
aeternus, revocet ad hoc intellectumaeternus, revocet ad hoc intellectumMissionem audio, non separationem. Sed hoc, inquit, videmus in rebus humanis, quia major est qui mittit, quam ille qui mittitur. Sed res humanae fallunt hominem, res divinae purgant. Noli attendere ad res humanas, ubi major videtur qui mittit, et minor qui mittitur: qu
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscant te unum uerum dm̃. & qͦm misi¬
sti ihm.nͫ. eͦmͦ gͦ ⁊ pꝰ comeuioratum uiditiũ
qͦd one decdit filio pat̾ ñ iudicans qͦiqͣms qͥd¬
futurum ẽ. quid sequit᷑. Ut omnes honori
ficemt filuni. sic̃ honorificant patrẽ: Modo
enuim honorifieant patrẽ: & contempnit᷑ filiꝰ
filiꝰ uidebat᷑ ut seruuis : pat̾ honorificabat᷑ ut
dĩ: apparebit ⁊ filuis cequał patͥ: ut om̃s hono¬
rificent filium. sic̃ houorificant patrẽ. Modo
g ħ habemꝰ in fide. Nec dicat uideus patrem
honorifico qͥd mͥ ẽ cum filio: Respondẽt illi
Qui ñ honorificat filium: ñ honorifieat
patrẽ: Mentiris omnino: filium blasphe¬
mas: &e patri facis unuriã: Pat̃ enũ filium
misit: tu contempis qͦͣm misit: Quomͦ ho¬
norifieas mittentem: qͥ blasphemas missũ ͤ
ẜcce inquit aliquis. missusẽ : & maior ẽ pat̃
rit uetustatẽ: tu in nouo agnosce noui¬
tatẽ. Nouus tͥ. ã selo antiquus. ꝑpetuus.

Expanded text:
cognoscant te unum verum Deum, et quem magnum? quid magnum? Nobis demonstrcognoscant te unum verum Deum, et quem magnum? quid magnum? Nobis demonstraturus es teipsum? Quid enim, et Judaeis te non demonstrasti? non te viderunt et qui crucifixerunt? Sed demonstrabis te in judicio, cum stabimus ad dexteram tuam: numquid et illi qui ad sinistram stabunt non te videbunt? Quid est quod demonstrabis nobis teipsum? Nunc enim non rebit et Filius aequalis Patri, ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Modo ergo hoc habemus in fide. Nec dicat Judaeus: Patrem honorifico; quid mihi est cum Filio? Respondeat illi, Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem. Mentiris omnino, Filium blasphemas, et Patri facis injuriam. Pater enim Filium misit, tu contemnis quem misit: quomodo honorificas mittentem, qui blasphemas missum? 17. Ecce, inquit aliquis, missus est Filius; et majorrit vetustatem, tu in novo agnosce novitatem. Novus tibi a saeculo antiquus, perpetuus,
Abbreviated transcription (Latin):
magnum: quid magnum nob̃ demonstͣ¬
turus es : te ipsum s Quid enmͭ de iudĩs
te ñ demonstrasti: Nomne te uider̃ qui cͤru¬
etfixer̃.ͤ S de monstrabis te in uiditio: cũ
stabimꝰ ad dext̃am tuam: Numquid ⁊ illi
qui ad sunstrã stabunt. ñ te uidebt̃: Quidẽ
qd nob demonstrabis te ipsum.: Nc̃ enimñ
te uidemus cũ loq̃ris. Rẽspondent ĩp̃se¬
in forma dĩ Uidetis mͦ formam seriti. Nos
te fraudabo O homo fideł. cred̾̃ qr iud̾bis
amas. ⁊ ñ uides: amor ipse ñ te ꝑclucet it
uideas: ama: ꝑleuera in amando Nõ frau¬
dabo inquit amorem tuum: qui munctami cor
tuum: Utquid enim mundam cor tuum⁊ nͥ ut ds
ate possit inłi : Bĩ enim mudo corde: qͣm ip¬
si dm̃ uidebunt: S hoc inquit seruus tamqͣ
cum dño disputans: ñ exp̃ssisti cũ dixisti ibt̃
iusti muitam cet̾nã: Ñ dixisti ibt̃ ut uideant
me in forma dĩ : uideant patrẽ eui aequas sũ:
A libi attende qͦd dix i hec est aũ uita cet̾na: ut

Expanded text:
magnum? quid magnum? Nobis demonstraturus es teipsum? Quid enim, et Judaeis te non demonstrasti? non te viderunt et qui crucifixerunt? Sed demonstrabis te in judicio, cum stabimus ad dexteram tuam: numquid et illi qui ad sinistram stabunt non te videbunt? Quid est quod demonstrabis nobis teipsum? Nunc enim non te videmus cum loqueris? Respondet, Dein forma Dei, videtis modo formam servi. Non te fraudabo, o homo fidelis; crede quia videbis. Amas, et non vides: amor ipse non te perducet ut videas? Ama, persevera in amando: non fraudabo, inquit, amorem tuum, qui mundavi cor tuum. Utquid enim mundavi cor tuum, nisi ut Deus a te possit videri? Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt . Sed hoc, inquit servus tanquam cum Domino disputans, non expressisti cum dixisti, Ibunt justi in vitam aeternam: non dixisti, Ibunt ut videant me in forma Dei, videant Patrem cui aequalis sum. Alibi attende quid dixit: Haec est autem vita aeterna, ut
Abbreviated transcription (Latin):
debit᷑ ab his qͥ ad dext̃am er̃: hoc ẽ gͦ qͦd ait.
pat̃ ñ uidieat qui qͣm.s. om̃e iuditium dedit
filio: ꝙr manifestꝰ ad uditium ueniet filius. in
humano corꝑe apparens hominibꝰ. dicens dex¬
tris: uenite bñdicti patͥs nñ: ꝑcipite regnũ:
Dicens sunstris: ite in ignẽ &et̾num qͥ para¬
tꝰ ẽ diabolo ⁊ angłis eiꝰ. Ecce uidebit᷑ forma ho¬
minis a piis ⁊ ab impiis. aiustis ⁊ ab iniustis.
a fidelibꝰ ⁊ ab infidelibꝰ. a gaudentibꝰ ⁊ a plan¬
gentibꝰ: a confisis ⁊ a confusis: Ecce ud̾bit᷑: sũ
aũ uisa fu̾it illa forma in uiditio. ce fu̾it ꝑ¬
actum uiditium uͥ dictũ ẽ patrẽ ñ uictica¬
re qͦniqui s om̃e tuditium dedisse filio. acl
hoc quia filius apparebit in iuditio in forma
qͣm ex nob accepit: quid postea futurũ ẽ
Qñ uicdebitur forma dĩ qͣm sitiunt õt fidles:
Qñ iudebit᷑ illud qͦd erat in pͥncipio u̾bũ¬

Expanded text:
 ergo quod ait, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio: quia manifestus ad judicium veniet Filius, in humano corpore apparens hominibus, dicens dextris, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum; dicens sinistris, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . 14. Ecce videbitur forma hominis a piis et impiis, a justis et ab injustis, a fidelibus et ab infidelibus, a gaudentibus et a plangentibus, a confisis et a confusis: ecce videbitur. Cum visa fuerit illa forma in judicio, et fuerit peractum judicium, ubi dictum est Patrem non judicare quemquam, sed omne judicium dedisse Filio, ob hoc, quia Filius apparebit in judicio in forma quam ex nobis accepit, quid postea futurum est? Quando videbitur forma Dei, quam sitiunt omnes fideles? quando videbitur illud quod erat in principio
Abbreviated transcription (Latin):
illi qͦd udet᷑ : nos colimꝰ qͦd ñ iudet᷑. &. eui os¬
tencamꝰ: homiui qͥñ ht̃ uñ uideat : Nã utiq
si ipsi dõs suos uident ocuł: habemꝰ ⁊ nos alios
oculos uñ uideamꝰ dm̃ nr̃m. lpsi oculi mun¬
enimi nundo corde : qr ipsi dm̃ uidebt̃. Ergo

Expanded text:
. Et cui ostendamus? homini qui non habet unde videat? Nam utique si ipsi deos suos vident oculis; habemus et nos alios oculos, unde videamus Deum nostrum. Ipsi oculi munenim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt . Erg
Abbreviated transcription (Latin):
uiditium dedit fiho: hoc enim clictũ ẽ: qr
homimibꝰ ui uiditio ñ apparebit nͥ filius
Tat̃ occultꝰ erit: filius manifestꝰ. in quo e¬
rit filiuis manfestus in forma qua ascẽ¬
dit Nam informa dĩ cum patre occultꝰ ẽ:
in forma serui hominibꝰ manifestatꝰ. Nõ
gͦ pat̃ uidicat᷑ qͣmqͣm: s omne iudiciũ
deoi fiho. S mansfestũ: In qͦ manfesto
dicandis apparebit. E uidentius nob ostendit seͥp¬
tura: q iste apparebit qui qͥdragesuo die pꝰre
surrectionem fuam ascendit in caelũ. iudentibꝰ¬

Expanded text:
enim dictum est, quia hominibus in judicio non apparebit nisi Filius. Pater occultus erit, Filius manifestus. In quo erit Filius manifestus? In forma qua ascendit. Nam in forma Dei cum Patre occultus est, in forma servi hominibus manifestus. Non ergo Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio, sed manifestum: in quo manifesto dicandis apparebit. Evidentius nobis ostendit Scriptura quia ipse apparebit. Quadragesimo die post resurrectionem suam ascendit in coelu
Abbreviated transcription (Latin):
uictistis euntem in ealum: Qmͦ eũ idebat̃ ire:
ln carne qͦͣm tetiger̃. qͣm palpauer̃. cuiꝰ etiã ei¬
catrices tangendo ꝓbauer̃: in illo corpore in qͦ
ũ umbra. ñ sp̃s: s qͦmadiuodum ipse dix̾ nõ
corpꝰ dignum ecelesti habitacione: ñ subia¬
cens morti. ñ mutabile ꝑ cetates Nõ enun sic̃
ad illam oetatem ab infantia creuerat: ste ab

Expanded text:
istis eum euntem in coelum . Quomodo eum videbant ire? In carne, quam tetigerunt, quam palpaverunt, cujus etiam cicatrices tangendo probaverunt, in illo corpore in quo non umbra, non spiritus; sed quemadmodum ipse dixit non corpus dignum coelesti habitatione, non subjacens morti, non mutabile per aetates. Non enim sicut ad illam aetatem ab infantia creverat, sic ab
Abbreviated transcription (Latin):
ce ussit eũ saluũ tolłe gͣbatũ suũ. & ire ĩ domũ
Loqͥbat᷑ ubis ⁊ tacebat intellectu: quodã mͦ inue¬
bat intelligentibꝰ. celabat irascentibꝰ:. hinc gͦ eũ
obliti qͣ supͣ dicta st̃: s respieiamus illum langui
mag̃ de sabbo. qͣm liuñ de miraculos his gͦ ĩdig¬
nantibꝰ loqͦns. ait hoc: Maiora his demonstrabit
ei oꝑa: His maiora: Quibus ͤ Qͦd uiclistis hominẽ
sanũ factũ. euiꝰ languor cturauerat usq ad. ꝓpx¬

Expanded text:
tollere grabatum suum, et ire in domum loquebatur verbis, et tacebat intellectu; quodammodo iunuebat intelligentibus, celabat irascentibus: hinc ergo cum obliti quae supra dicta sunt, sed respiciamus illum languidmagis de sabbato, quam lumen de miraculo. His ergo indignantibus loquens, ait hoc, Majora his demonstrabit ei opera. His majora: quibus? Quod vidistis hominem factum sanum, cujus languor duraverat usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
erat ꝑfilium: ipsunigenuit ꝑ qͦm fac̾et om̃ia:
Et nraiora hoꝵ clemonstrabit illi oꝑa: ut uos
miremini: Rursus hic turbat & quis ẽ. qui
digne ꝑserutetur hoc tantũ secretum: S tam
qm̃ nob̾ loqui clignatꝰ ẽ. ipse aꝑit: Neq enĩ uellec
dic̃e qͦd nollet intelligi: qr cumdic̾e̾ clignatꝰ ẽ.
sine dubio exeitauit auclentiam. Numquid
qm excitauit ut audiret: excitatum deserit:
dirimꝰ ut potiumꝰ ñ temporalit̾ seire filium.
nec aliud ẽẽ filii scientiã. & aliud ipsũ filium:
⁊ aliud esse filii uisonẽ. & aliud ipsum filiũ:
s. ipsam uisionẽ esse filium. & ipsã scienttam
uł sapientiam pat̾s esse filium. eamq sapientiã
&e eam iusionem cet̃nam ẽe̾ ab oet̾no etiã ciũ
ẽ cotet̃naiͥ nec ibi ꝑ tempꝰ aliquid uariari: nec
aliquid nasci qͦd ñ erat. nec aliquid ꝑtre qͦde¬
rat: diximꝰ ut potiumꝰ: Qͥd gͥ hic mͦ fac̃ tẽpꝰ⁊
ut diceret maiora his demonstrabit ei oꝑa. id

Expanded text:
ipsum Filium genuit per quem faceret omnia. 5. Et majora his demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Rursus hic turbat. Et quis est qui digne perscrutetur hoc tantum secretum? Sed jam quoniam nobis loqui dignatus est, ipse aperit. Neque enim vellet dicere quod nollet intelligi: quia dicere dignatus est, sine dubio excitavit audientiam; numquid quem excitavit ut audiret, excitatum deserit? Diximus, ut potuimus, non temporaliter scire Filium, nec aliud esse Filii scientiam, aliud ipsum Filium; et aliud esse Filii visionem, et aliud ipsum Filium: sed ipsam visionem essesapientiam et eam visionem aeternam esse ab aeterno, et ei a quo est coaeternam; nec ibi per tempus aliquid variari; nec aliquid nasci quod non erat; nec aliquid perire quod erat. Diximus, ut potuimus. Quid ergo hic modo facit tempus, ut diceret, majora his demonstrabit ei opera? id
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum. amittimꝰ illuminationẽ: & co̾u̾tẽ¬
do nos ad dm̃. ꝑcipimꝰ illuminationẽ:. Alsudẽ
enim lum̃ qͦ illum inam᷑: aliud nos qui illu¬
minam᷑. lum̃ aut̃ ipsum quo illuminamur:
nec au̾titur ase. nec ꝑdit lucẽ qr luxẽ: Sie gͦ
demonstͣt pat̃ rem qͣm faẽ filio: ut ĩ patre ui¬
deat om̃ia filius. & in patre fit omĩa filius:¬

Expanded text:
lluminationem; et convertendo nos ad Deum, percipimus illuminationem. Aliud est enim lumen quo illuminamur, aliud nos qui illuminamur. Lumen autem ipsum quo illuminamur, nec avertitur a se, nec perdit lucem, quia lux est. Sic ergo demonstrat Pater rem quam facit Filio, ut in Patre videat omnia Filius
Abbreviated transcription (Latin):
trem facientẽ  qrͣ de patͤ ẽ totꝰ filiꝰ. ⁊ tota
substantia ⁊ potentia eiꝰ ex illo ẽ qͥ genuit
alia filium. s simili potentia fac̾e filiũ ea¬
dem ipsa que faẽ pat̾. cum pat̾ faẽ ꝑfiliũ.
secutꝰ ait qͦs hodie lectũ audiuimꝰ. Dater
eium diligit filium: & omnia demousttͣ
ei qͦ ipse fac̃. Rursus mortał cogitacio ꝑturbat᷑.
de monstrat pat̾ fiho qͦ ipse fac̃: Ergo ait ahqͥs
Seorsum pat̾ fac̃: ut possit filiꝰ uide qͦd fac̾
Rurius occurr humanȩ cogitationi tãꝙͣ
artifices duo: uelut si fab doceat filiũ suũ ar¬
tem suani. & cdemonstret ei quieqd fac̃. ii possit
demonstrat ei qͦ ipse fac̃: sum gͦ pat̃ fac̃. filiꝰ i¬

Expanded text:
quia de Patre est totus Filius, et tota substantia et potentia ejus ex illo est qui genuit  Patrem, alia Filium, sed simili potentia facere Filium eadem ipsa quae Pater facit, cum Pater facit per Filium; secutus ait quod hodie lectum audivimus, Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Rursus mortalis cogitatio perturbatur. Demonstrat Pater Filio quae ipse facit: ergo, ait aliquis, seorsum Pater facit, ut possit Filius videre quod facit. Rursus occurrunt humanae cogitationi tanquam artifices duo, velut si faber doceat filium suum artem suam, et demonstret ei quidquid facit, ut possit demonstrat ei quae ipse fac
Abbreviated transcription (Latin):
ne patre fec̃ filius solus: Legite ipsã
lectionẽ : &e uidete qr patre inuocat ibi.¬
ut resurgat lazarꝰ: Siẽ hõ inuoeat patrẽ.
sic̃ ds̃ faẽ cum patre. Ergo ⁊ lazarꝰ qͦd re¬
surrexit. & a patre ⁊ͥ filio suscitatꝰ ẽ. in
trinitas fec̃: Ñ gͦ sic intelligamꝰ siẽ pat̾
suscitat mortuos ⁊ uiuificat sic & faiꝰ qͦs
uult uiuifieat. ut ahos a patre resusei¬
tari ⁊ ururficari. ahos a filio existimemꝰ:
s eofoem qͦs pat̾ suscitat ⁊ uruiificat. ipsos
&e filius suscitat & uiiuiificat: qr omĩa ꝑ
tpsũ facta st̃. &e sine ipso facꝰtũ ẽ nichil:
& ut ostencłet hr̃e se qͣmius a patre dã¬
tam. tam̃ apud patrem potestatẽ: idõ
ait. sic &e filius quos uult uiuificat. ut
ostendet ibi uoluntatẽ suã: & ne quis
diceret suscitat pat̾ mortuos ꝑ finũ. sed
ille tamꝗͣ potens. tanꝗͣ hñis potestatẽ.

Expanded text:
ne Patre fecit Filius solus? Legite ipsam lectionem, et videte quia Patrem ibi invocat ut resurgat Lazarus . Sicut homo, invocat Patrem: sicut Deus, facit cum Patre. Ergo et Lazarus qui resurrexit, et a Patre et a Filio suscitatus est in  ergo sic intelligamus, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat, ut alios a Patre resuscitari et vivificari, alios a Filio existimemus: sed eosdem quos Pater suscitat et vivificat, ipsos et Filius suscitat et vivificat; quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Et ut ostenderet habere se quamvis a Patre datam, tamen parem potestatem, ideo ait, Sic et Filius quos vult vivificat, ut ostenderet ibi voluntatem suam: et ne quis diceret, Suscitat Pater mortuos per Filium, sed ille tanquam potens
Abbreviated transcription (Latin):
cum malediceret᷑ ñ maledicebat.⁊ cum imiu¬
riam acciꝑet ñ minabatur: s cõm̃dabat illi
qui uiste iutlicat. Qmͦ uerum ẽ qr pat̾ nõ
iudiceat queniqͣm. s omne iuiditium dedit
filio: Turbamiur hic. turbati desudemꝰ. de¬
sucdantes purgenur.conem utcumq do¬
nante ipso penetrare alta secreta ũboꝵ istoꝵ.
łemere fortasse facimꝰ : qr discutere ⁊ scru¬
tari uolumꝰ ũba dĩ: Et quare dicta st̃. nͥ ut
sciantur.: Quare sonuer̾. nisi ut audirentur.c̾
Quare aucdita st̃. nͥ ut intelligantur . con¬
fortet gͦ nos: & cdonet nob̾ aliquid qͣntũ
ipse dignatur & si ñdum penetramꝰ ad fon¬
tem: de riuo bibamui Ecce ipse ioħi nob̃
tamqͣm riuulus emanauit: ꝑdixeit ad nos
de alto u̾bũ. humiliauit ⁊ quodammͦ de¬
monstrauit: ut ñ horreamꝰ altum. s acce¬
damꝰ ad humilem: omuino ẽ quidam in¬

Expanded text:
cum malediceretur, non remaledicebat, cum injuriam acciperet, non minabatur, sed commendabat illi qui juste judicat . Quomodo verum est quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio? Turbamur hic, turbati desudemus, desudantes purgemur. Conemur utcumque, donante ipso, penetrare alta secreta verborum istorum. Temere fortasse facimus, quia discutere et scrutari volumus verba Dei. Et quare dicta sunt, nisi ut sciantur? quare sonuerunt, nisi ut audiantur? quare audita sunt, nisi ut intelligantur? Confortet ergo nos, et donet nobis aliquid quantum ipse dignatur; et si nondum penetramus ad fontem, de rivulo bihamus. Ecce ipse Joannes nobis tanquam rivulus emanavit, perduxit ad nos de alto Verbum, humiliavit, et quodammodo stravit, ut non horreamus altum, sed accedamus ad humilem.
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ñ audiuit. & postea aũdiuit: S ĩ eo qͦd
ẽ illi uide. in eo est illi ẽẽ ⁊ in eo ẽ illi natũ eẽ.
ĩ eo ẽ illi ꝑmanere. in eo ẽ illi ñ mutaris in
eo ẽ illi sine initio ⁊ sine fine ꝑsiste: Nõ gͦ ear¬
nalit̾ accipiamꝰ qr sedet pat̃ ⁊ faẽ opꝰ ⁊ demon¬

Expanded text:
quando non vidit, et postea vidit: sed in eo quod est illi videre, in eo est illi esse, in eo est illi natum esse, in eo est illi permanere, in eo est illi non mutari, in eo est illi sine initio et sine fine persistere. Non ergo carnaliter accipiamus quia sedet Pater, et facit o
Abbreviated transcription (Latin):
ũbum fec̃ pat̾ om̃ia: Quere in patͤ ⁊ filio seꝑatio¬
uẽ: & ñ inuenis: S si assurrexisti: tẽ ñ inueiuis:
Si aliqͥd supͣ m̃tẽ tuã tetigisti: tc̃ ñ unieni s Nã
si i his u̾saris qͣ sibi errans aminꝰ fac̃ : cũ unagni¬
bꝰ tius leq̃ris. ñ cum ũbodĩ: Fallunt ce unagnies
tuȩ tͣnscend̾ ce. corpꝰ ⁊ sape ammum : tͣnscẽde ⁊ a¬
nimum ⁊ sape dm̃: Ñ tangis dm̃ nͥ ⁊ animum
tͣsieris:ͥ qͣnto minꝰ tangis si in carne reman¬
seris: Illi gͦ qui sapiunt carnẽ. qͣm longe st̃ a
sapiendo qͦd ds ẽ : qͥ ñibi essent oẽ si animũ sa¬
ꝑent: Recedit hõ multũ a dõ: qñ sapit carna¬
int̾ ẽ int̾ aminã ⁊ dm̃: Tusi mamino es. ĩ me¬

Expanded text:
Verbum fecit Pater omnia. 11. Quaere in Patre et Filio separationem, non invenis: sed si assurrexisti, tunc non invenis; si aliquid supra mentem tuam tetigisti, tunc non invenis. Nam si in his versaris, quae sibi errans animus facit; cum imaginibus tuis loqueris, non cum Verbo Dei: fallunt te imagines tuae. Transcende et corpus, et sape animum: transcende et animum, et sape Deum. Non tangis Deum, nisi et animum transieris: quanto minus tangis, si in carne manseris? Illi ergo qui sapiunt carnem, quam longe sunt a sapiendo quod Deus est? quia non ibi essent, etiam si animum saperent. Recedit homo multum a Deo quando sapit carnainterest inter a
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾eum mortẽ nr̃am. &e duc̃e nos ad un¬
mortalitatẽ suã: hunc habemꝰ magistrũ
ut ñ peccemꝰ. & defensorẽ si peccau̾̃mꝰ.¬
& si confessi atq conũsi fiimuis interpel¬
latorem ꝓ nob̾. ⁊ siquid boni a dnõ clesde
dĩ occultꝰ. homo manifestꝰ ut manfestos
homines faẽet dõs: ⁊ filius dĩ factus hoĩs
filius. ut hominum filios fac̾et filios dĩ:
Qua enim hoc arte sapientie suȩ facrat:
in eiꝰ ũbis agnoscimꝰ: Loquit᷑ enim paruu¬
lus parius. s ipse sic paruꝰ ut ⁊ magnus.
Nos aũ parui: s in illo magni loquitur
ergo tamqͣm fouens ⁊ uutriens lac̾tẽtes:
oe amando crescentes: dix̃at. ñ potes
filiꝰ a se fac̾e quicqͣm. nͥ qͦd uicħt patrẽ faci¬
entẽ: intelleximꝰ aũ: qe ñ seorsum ahqͥd fac̃¬

Expanded text:
nos ad immortalitatem suam. Hunc habemus magistrum, ut non peccemus; et defensorem, si peccaverimus et confessi atque conversi fuerimus; et interpellatorem pro nobis, si quid boni a Domino desidDeus occultus, homo manifestus, ut manifestos homines faceret deos; et Filius Dei, factus hominis filius, ut hominum filios faceret filios Dei. Qua hoc arte sapientiae suae faciat, in ejus verbis agnoscimus. Loquitur enim parvulis parvus: sed ipse ita parvus ut et magnus; nos autem parvi, sed in illo magni: loquitur ergo tanquam fovens et nutriens lactentes, et amando crescentes. 2. Dixerat, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem . Intelleximus au
Abbreviated transcription (Latin):
cere patrẽ qͦd ñ facit falius: qn dicebat: La¬
ter enum dilig̃ filium. oe omña clemonat᷑
ei que ipse facit: tã qͣm pat̃ faciebat. & filiꝰ
uidebat: Sic erat subrepeni m̃ti nr̃e intel¬
lectꝰ carnał: quasi pat̾ fac̾et qͦd filius nõ
faceret. filius autẽ uideret patrẽ demnõstnͣte
qͦd fieret a patre Ergo uelut pat̾ faciebat
qd filiꝰ nõ faciebat Modo iã uidemꝰ aliqͥo fac̃e
nr̃am ꝑtiactat. huc acq illuc ducit. uno ear¬
nis loco remañe nõ sunt ⁊ ut u̾saudo exerce¬
at. exercendo mundet. mundando capaces
reodat. capaces factos impleat: qͥ uͦ mͦ ista loqͥt᷑:¬
Qͥo de nob̾ faciunt ũba hȩc : qͥdloqͦbat᷑. qͥd loqͥt᷑:
Paulo ance dicebat. qͥa demonstrat filio pater

Expanded text:
cere Patrem, quod non facit Filius; quando dicebat, Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit: tanquam Pater faciebat, et Filius videbat. Sic erat subrepens menti nostrae intellectus carnalis, quasi Pater faceret quod Filius non faceret; Filius autem videret Patrem demonstrantem quod fieret a Patre. Ergo velut Pater faciebat quod Filius non faciebat; modo jam videmus aliquid facere ram pertractat; huc atque illuc ducit, uno carnis loco remanere non sinit, ut versando exerceat, exercendo mundet, mundando capaces reddat, capaces factos impleat! Quid de nobis faciunt verba haec? quid loquebatur? quid loquitur? Paulo ante dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
consicłator istoꝵ om̃ium. diseriminator. distin¬
ctor. ce qͦdam mͦ appensor in libra sapientie : a¬
numꝰ ẽ. Sine dubio melior ẽ aninꝰ qͦ ista oĩa co¬
gitasti: qͣm ista omiua qͣ cogitasti animꝰ gͦ iste
sp̃s ẽ : ñ ecepꝰ. Transi ce ipsũ: Compara ipsũ a¬
minum pͥmo ut uideas qͦ transeas. Comptra
illum carni absit. necligneris comꝑars. Cõm¬
para illum fulgori soł. lunȩ. stellarũ: maior
fulgor ẽ animi ł mo celeritatẽ ipsiꝰ animi uid¬

Expanded text:
considerator istorum omnium, discriminator, distinconsiderator istorum omnium, discriminator, distinctor et quodammodo appensor in libra sapientiae, animus est. Sine dubio melior est animus quo ista omnia cogitasti, quam ista omnia quae cogitasti. Animus ergo iste spiritus est, non corpus: transi et ipsum. Compara ipsum animum primo, ut videas quo transeas; compara illum carni. Absit, ne digneris comparare. Compara illum fulgori solis, lunae, stellarum: major fulgor est animi. Primo celeritatem ani
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑.nͥ ẽ dĩ tins: ñ effucli animã meã sr̃ carnẽ me¬
ã. s suꝑ me. T ranscentli me. ut illũ tangerẽ
Ille enim ẽ sr̃ me. qͥ fec̃ me Nemo eum attin¬
git: nͥ qui tͣnsierit se: sogita corpꝰ. mortale
ẽ. t̾renum ẽ. fragile ẽ. corruptibile ẽ: abice
S forte caro tempr̃ał ẽ: alia corꝑa cogita:
caelestra corꝑa cogita: maiora. meliora. splẽ¬
dicta st̃: attende: & ipsa uoluunt᷑ de oriẽte
ad occidentẽ. ñ stant Uilent᷑ ocuł: ũ solũ
ab homine s cẽ a pecore : Transi oẽ ipra ft
qmͦ inquies traiseo calestia corꝑa eũ ambulo
in t̾ra : Nõ carne transis s m̃te: abioe ⁊ ipsa:
qͣniuuis luceant corꝑa s̃. qͣmuis de caelo fuigeãt.
corꝑa st̃ Ueni: qm̃ forte iam te ñ putas hr̃e qͦ
eas. cum consitłas ista omnia &. ultͣ ca lestia
corꝑa qͦiturꝰ sum inqͥs ⁊ ⁊ qͥd m̃te tͣnsiturꝰ sũ.
consicłasti ista onmia  Consilaui inquis: Uñ
consicłasti: Ipse considator appareat. Ipse enĩ

Expanded text:
t Deus tuus? non effudi animam meam super carnem meam, sed super me: transcendi me, ut illum tangerem. Ille enim est super me, qui fecit me: nemo eum attingit, nisi qui transierit se. 12. Cogita corpus; mortale est, terrenum est, fragile est, corruptibile est: abjice. Sed forte caro temporalis est. Alia corpora cogita, coelestia corpora cogita; majora, meliora, splendida sunt: attende et ipsa, volvuntur ab oriente ad occidentem, non stant; videntur oculis, non solum ab homine, sed etiam a pecore: transi et ipsa. Et quomodo, inquies, transeo coelestia corpora, cum ambulo in terra? Non carne transis, sed mente. Abjice et ipsa: quamvis luceant, corpora sunt; quamvis de coelo fulgeant, corpora sunt. Veni, quoniam forte non te putas habere quo eas, cum consideras ista omnia. Et ultra coelestia corpora quo iturus sum, inquis, et quid mente transiturus sum? Considerasti ista omnia? Consideravi, inquis. Unde considerasti? Ipse considerator appareat. Ipse enim
Abbreviated transcription (Latin):
ante tr̃am ⁊ ecelũ: añ omnia corporalra ⁊ spã¬
lia: fr̾atrẽ aũ ex semine abrahȩ extribu iuda.
ex uirgine irħtiea: Si gͦ nouimꝰ hunc qui
nob loquitur dm̃ ⁊ hominem: intelligamus
ũba ⁊ clĩ ⁊ hominis: Aliqñ enim talia nob dic̃.
ꝗ ꝑtineant atd maiestatẽ: aliqũ quȩ ꝑtineat
atl humilitatẽ: lpse enim excelsus qui humił.
ut nos humiles faciat excelsos Qͥo gͦ ait demõ¬
strabit mͥ pat̾ his maiora ut uos mireinmi. Ergo
nob ẽ demonstraturꝰ: ñ illi Cum gͦ nob ut de̾

Expanded text:
ante terram, ante coelum, ante omnia corporalia et spirituaante terram, ante coelum, ante omnia corporalia et spiritualia; fratrem autem ex semine Abrahae, ex tribu Juda, ex Virgine Israelitica. Si ergo novimus hunc, qui nobis loquitur, et Deum et hominem, intelligamus verba Dei et hominis: aliquando enim talia nobis dicit quae pertineant ad majestatem, aliquando quae pertineant ad humilitatem. Ipse enim excelsus, qui humilis ut nos humiles faciat excelsos. Quid ergo ait? Demonstrabit mihi Pater his majora, ut vos miremini. Ergo nobis est demonstraturus, non illi. C
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ suscitat mortuos ⁊ uiuificat: sic ce fulsꝰ qͦs
uut iuuificat: Plane maiora st̃ ista Ualde e¬
nim plus ẽ ut resurgat mortuus. qͦm ut con¬
ualescat egrotus: Maiora sunt ista: S qñ ea pat̃
demonstraturꝰ est fiho: Nesc̃ enim ea filius : ce.
ille qui loq̃bat᷑ ñ nouerat mortuos suscitare:
Ad huc discere habebat resuscitare mortuos ꝑ
qͣm fact᷑a funt omnia : Qͥ fec̃ ut iuueremꝰ quiñ
eramus. ad huc habebat discere ut resuscita¬
renͦ  Qͥd ẽ gͦ. quid uult dicere . Descendit
enim ad nos & qui paulo añ loq̃bat᷑ ut ds̃.
cepit loqui ut homo: Ipse ẽ tanĩ hõ qui ds̃
qr ds̃ fact᷑ ꝰ est hõ: s factꝰ quod ñ erat. ñ amit¬
tens quod erat: Ergo accessit homo dõ. ut
esset homo qui erat ds̃ : ñ &ẽ ut homo esset. &
ñ esset ds audiamus gͦ eum ⁊ frẽm. enĩ a¬
diebamus conditorem: sonditorem: qr u̾bũ
in principio: frẽm: qr natum ex uirgine ma¬
rra: conditorem ante abralram. ante adam.

Expanded text:
enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Plane majora sunt ista. Valde enim plus est ut resurgat mortuus, quam ut convalescat aegrotus: majora sunt ista. Sed quando ea Pater demonstraturus est Filio? Nescit enim citare? adhuc habebat discere resuscitare mortuos, per quem facta sunt omnia? qui fecit ut viveremus, qui non eramus, adhuc habebat discere ut resuscitaremur? Quid est ergo quod vult dicere? 7. Descendit enim ad nos, et qui paulo ante loquebatur ut Deus, coepit loqui ut homo. Ipse est tamen homo qui Deus, quia Deus factus est homo: sed factus quod non erat, non amittens quod erat. Ergo accessit homo Deo, ut esset homo qui erat Deus; non ut jam homo esset, et non esset Deus. Audiamus ergo eum et fratrem, qui audiebamus conditorem: conditorem, quia Verbum in principio; fratrem, quia natum ex virgine Maria: conditorem ante Abraham, ante Adam,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃siuit ut gn̾aret qͥ genuit coretũũ: aut matrẽ
q̃siuit ut guãret qͥ de se ꝓtulit ũbũ: aut pater
generans &etate p̃cesserat filium. ut minorem
filium gnaret. &. forte dic̃ aliquis: qr pͦmulta
scła insenecta sua ds suscepit filium: Sic̃ pater
sine senectute: sic & filuis sine iucrem̃to. Nec
ille senuit. nec ille creuit: s & qͣlis equalem

Expanded text:
quaesivit ut generaret, qui genuit coaeternum; aut matrem quaesivit ut generaret, qui de se protulit Verbum; aut Pater generans aetate praecesserat Filium, ut minorem Filium generaret. Et forte dicit aliquis quia post multa saecula in senecta sua Deus suscepit Filium. Sicut Pater sine senectute, sic et Filius sine incremento: nec ille senuit nec ille crevit; sed aequalis aequalem
Abbreviated transcription (Latin):
tlĩ filiꝰ ⁊ uͣitas responelet: at. Amñ am̃ dico
uob̾: ñ pot̃ filius a se fac̾e quieqͣm. nͥ qͦd ui¬
cłit patrẽ facientẽ: Tamqͣm diẽet Qͥd scanda¬
lizati estis: qr patrẽ dixi dm̃ meum. &e qr equa¬
lem me facio dõ.  lta sum &equał: ut ille me
genruerit. Ita sum cequał: ut ñ ille a me. sed
ego ab illo sim: Hoc enĩ intelligit᷑ in his u̾bis
patre ht̃ ut facrat: Quare a patre ht ut fa¬
ciat : Quia apatre ht̃ ut filiꝰ fit: Quare a patre ht̃ ut
filius sit : da a patre ht̃ ut possit: qr a patre ht̃ ut sit:
filio enim hoc ẽ esse qͦd posse homini ñ ita ẽ: ex cõ¬
ꝑatione humanȩ infirmitatis longe infra iacẽtis:
Ut eumq corda sustollite: de ne forte aliqͥs ur̃um
attingat secretum. & quasi coruscatione maguȩ
lucis horresceris sapiat aliqͥd. ne ĩsipiẽs reuianeat:
N tñ totũ se faꝑe putet ne suꝑbiat: & qͦd sapuit a¬
mittat. hõ aliud ẽ qͦd ẽ. aliud qͦd pot̃: Aliqñ enĩ ⁊ ẽ¬

Expanded text:
co vobis, non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Tanquam diceret, Quid scandalizati estis, quia Patrem meum dixi Deum, et quia aequalem me facio Deo? Ita sum aequalis, ut ille me genuerit: ita sum aequalis, ut non ille a me, sed ego ab illo sim. Hoc enim intelligitur in his verbiPatre habet ut faciat. Quare habet a Patre ut faciat? Quia a Patre habet ut Filius sit. Quare a Patre habet ut Filius sit? Quia a Patre habet ut possit, quia a Patre habet ut sit. Filio enim hoc est esse quod posse. Homini non ita est. Ex comparatione humanae infirmitatis, longe infra jacentis, utcumque corda sustollite; et ne forte aliquis nostrum attingat secretum, et quasi coruscatione magnae lucis horrescens, sapiat aliquid, ne insipiens remaneat: non tamen se totum sapere putet, ne superbiat, et quod sapuit amittat. Homo aliud est quod est, aliud quod potest. Aliquando enim e
Abbreviated transcription (Latin):
milit̾ fac̃ Iam clix̾at hec fac̃ Quare acliclit si¬
mlit̾ facit: Ne alius prauus intellectꝰ uł error
in animo nasceretur:. uiles enim hominis opꝰ.
aniꝰ ẽ ui homine ⁊ corpꝰ:. anumꝰ imꝑat corꝑi:
s multũ int̾ ẽ int̾ corpꝰ ⁊ animũ Corpꝰ uisibile ẽ:¬

Expanded text:
it. 10. Jam dixerat, haec facit; quare addidit, similiter facit? Ne alius pravus intellectus vel error in animo nasceretur. Vides enim hominis opus; animus est in homine et corpus: animus imperat corpori, sed multum interest inter corpus et animum: corpu
Abbreviated transcription (Latin):
onma eium ꝑ ipsũ facta s̃: & sine ipso factũ ẽ
nichil: Exeute itelligentiam tuam: nec ĩtelli¬
gentiam uocaudam s plane stulticiam. Ds pat̃
fec̃ mundum: qͦm fec̃ filius alt̾um munclũ:
Da mͥ muuctum filii. lste in qͦ sumꝰ euł ẽ : die¬

Expanded text:
Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Excute intelligentiam tuam; nec intelligentiam vocandam, sed plane stultitiam. Deus Pater fecit mundum: quem fecit Filius alterum mundum? da mihi mundum Filii. Iste in quo sumu
Abbreviated transcription (Latin):
dñõ fec̃. Hoc idemn: ab utroq factum ẽ S nũqͥd
similit᷑.  qͦmͦ ũ similit̾ ait aliquis  ecce ũbũ qͦd
fec̃ ammꝰ m̃s manet in me: & qͦd feẽ lingua
mã. ꝑ cusso aere trausit ce ñ ẽ Cum clix̃is ubũ ĩ
anuno tuo ⁊ sonuerit ꝑ linguã tuã: redi ad animũ
tuũ. ⁊ uide qr ibi ẽ ũbũ qͦd fecisti Numqͥd sic̃ man¬
sit in animo tuo qͦd fecist ⁊ sie mansit in lingua
tua qͦd sonuisti ꝑ linguã tuã : fec̃ lingua sonãs:
fec̃ anunꝰ cogitans. S. qͦd sonuit lingua tͣnsiit.
fec̃ aũ lingua qͦd sonat. & ꝑaerem aurẽ u̾b̾at.
Num qͥd seq̃ris sillabas & facis ut maneant.
Nõ gͦ sic pat᷑ ⁊ filiꝰ: s hec eaclen fac̃. ⁊ similit̾ fic̃
Si fec̃ dĩ caelum qͦd manet: hoc fec̃ i filiꝰ ecelũ
qͦd manet: Si fex̃ dĩ pat̾ hominẽ qͥmorit᷑: eundẽ

Expanded text:
ab utroque factum est: sed numquid similiter? Quomodo non similiter, ait aliquis? Ecce verbum quod fecit animus meus, manet in me: quod fecit lingua mea, percusso aere transiit, et non est. Cum dixeris verbum in animo tuo, et sonuerit per linguam tuam, redi ad animum tuum, et vide quia ibi est verbum quod fecisti. Numquid sicut mansit in animo tuo, mansit in lingua tua? Quod sonuit per linguam tuam, fecit lingua sonans, fecit animus cogitans: sed quod sonuit lingua, transiitfecit autem lingua quod sonat, et per aerem aurem verberat. Numquid sequeris syllabas, et facis ut maneant? Non ergo sic Pater et Filius; sed haec eadem facit, et similiter facit. Si fecit Deus coelum quod manet, hoc fecit Filius coelum quod manet. Si fecit Deus Pater hominem qui moritur, eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ Alta enuim ꝑ illum dñr: ñ qualia cumq.
ñ qͣ facile intelligantur Ecce iã heticꝰ si for¬
te audit u̾ba ista e̾rigit se: oe dic̃ nob̾ ẜoce mi¬
nor ẽ filius qͣm pat̾. Ecce auclit ũba filis qͥ dicit.
facientẽ Expecta qͦm acliodum scͥptiu ẽ:
esto mansuetꝰ acd auctiendum u̾bum ut intelli¬
gas: Puta enini me conturbatũ ẽe̾ his u̾bis:⁊ qͥ
dico &equalem potestatẽ maiestatemq ẽẽ pat̾s
ce filii. cũ autliui ñ pot̃ filiꝰ a se fae̾e quicꝗ̃ nͥ¬

Expanded text:
r. Alta enim per illum dicuntur, non qualiacumque, non quae facile intelligantur. Ecce jam haereticus si forte audit verba ista, erigit se, et dicit nobis: Ecce minor est Filius quam Pater, ecce audi verba Filii, qui dicit, facientem. Exspecta, quemadmodum scriptum est, Esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas . Puta enim me conturbatum esse his verbis, quoniam dico aequalem potestatem majestatemque esse Patris et Filii, cum audivi, Non potest Filius a se facere qui
Abbreviated transcription (Latin):
laborem oꝑis uelit requiescere : Si uissit ⁊ ali¬
qͥdei restitit. si iussit ⁊ñ ẽ facꝰtum. ⁊ ut fieret la¬
borauit: m̃ito dicat᷑ pꝰ laboren requieuissẽ: Cum
uͦ im ipio libro geneseos legamꝰ. ddix̃ d̃ frat lux
⁊ facta ẽ lux. dix̃ ds̃ fiat firmamĩtũ ⁊ factũ ẽ fir¬

Expanded text:
laborem velit requiescere? Si jussit et alilaborem velit requiescere? Si jussit et aliquis ei restitit, si jussit et non est factum, et ut fieret laboravit; merito dicatur post laborem requievisse: cum vero et in ipso libro Geneseos legamus, Dixit Deus, Fiat lux; et facta est lux: dixit Deus, Fiat firmamentum; et factum est fir
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmui in hoc scło id conem᷑. ad eam tam̃
reqͥem ꝑfectã ñ ꝑueniemꝰ. nͥ cũ cle hac ui¬
ta exierimꝰ: S ido dictum ẽ. dm̃ reqͥeuise¬
q iam ereaturã millã condebat. postqͣm ꝑfecta st̃
omna: Qinetem uͦ ꝓptẽa appellaint seriptura: ut
nos ammon̾et pꝰ bona oꝑa requieturos Sie enim
scͥptum habemꝰ in geuesi: &e fec̃ ds omiia bona
ualde. & reqͥeuit ds die septimo: ut tu hõ cum
attendis ipsum dm̃ pꝰ bona oꝑa requieuisse. ñ t̾
sꝑes requiem nͥ cũ bona oꝑa fu̾is oꝑatꝰ. Et qͦmad¬
motlum ds̃ postea qͣm fec̃ hominẽ ad imaginẽ
&e similitudinẽ sitã sexta die. & in illo ꝑfec̃ oĩa
oꝑa sua bona ualde requieuit septimo die:
sic &e tͥ requiem ũ sꝑes nͥ cum redieris adsimili¬
tutdinẽ cłi in qͣ factus es. qͣm peccaudo ꝑclidisti.
Nõ enim cłs laborasse dicendꝰ ẽ: qui uissit ⁊ facꝰta
st̃ Quis ẽ qͥ pꝰ tantam oꝑis facilitatẽ. quasi post

Expanded text:
quamvis in hoc saeculo id conemur, ad eam tamen requiem perfectam non perveniemus, nisi cum de hac vita exierimus. Sed ideo dictum est Deum requia jam creaturam nullam condebat postquam perfecta sunt omnia. Quietem vero propterea appellavit Scriptura, ut nos admoneret post bona opera requieturos. Sic enim scriptum habemus in Genesi, Et fecit Deus omnia bona valde, et requievit Deus die septimo : ut tu homo cum attendis ipsum Deum post bona opera requievisse, non tibi speres requiem, nisi cum bona fueris operatus: et quemadmodum Deus poet similitudinem suam sexto die, et in illo perfecit omnia opera sua bona valde, requievit septimo die; sic et tibi requiem non speres, nisi cum redieris ad similitudinem in qua factus es, quam peccando perdidisti. Non enim Deus laborasse dicendus est, qui dixit et facta sunt. Quis est qui post tantam operis facilitatem quasi post
Abbreviated transcription (Latin):
nec alia potentia eiꝰ. alia suba eiꝰ:. c̃otũ qͦd est
de patre ẽ. totum qͦd pot̾ de patre ẽ: qm̃i qͦd
pot̾ ⁊ ẽ: Hoc unum ẽ: & de patre totũ ẽ: Sequit᷑
x ipse: mũbis suisꝰ male intelligẽtes ꝯturbat.
ut adrectum utellectum reuoeet errantes:.
sum clicisset ñ pot̾ filuis a se fac̃e quicqͣm ñ qͦd
uidit patm facientem. ⁊ ue forte earuał subre
fabros imum magistrum altum cdiscipulũ qͣs
attendentem ad magistrum: u̾bi gr̃a facientẽ
archam. ut qͦmͦ ille fec̃ archam. faerat ⁊ iste alte¬
rã areba. sedni uisionẽ qͣm iuspex̃ iimagistro o¬
ꝑante. S ne tale aliquid sͥ duplicaret in illa sĩ¬
plici chnuinitate intellectꝰ carnał: conseqͦnt᷑ ait:
uecumq enim pat̾̃ fac̃: hȩc eadem & filius

Expanded text:
a ejus. Totum quod est, de Patre est; totum quod potest, de Patre est: quoniam quod potest et est, hoc unum est; et de Patre totum est. 9. Sequitur et ipse in verbis suis, et male intelligentes conturbat, ut ad rectum intellectum revocet errantes. Cum dixisset, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Pfabros, unum magistrum, alterum discipulum quasi attendentem ad magistrum, verbi gratia, facientem arcam; ut quomodo ille fecit arcam, faciat et iste alteram arcam secundum visionem quam inspexit in magistro operante: sed ne tale aliquid sibi duplicaret in illa simplici divinitate intellectus carnalis, secutus ait, Quaecumque enim Pater facit, haec eadem
Abbreviated transcription (Latin):
uicłit patrẽ facientẽ: Quecumq enim pat̃
facit: hȩx eadem ⁊ filius similit̾ fac̃: Uñ aũ
natꝰ sit sermo iste cõmemorandi estis: ꝓpter
suꝑiora lectionis uͥ citrau̾at cdñs qͤndã int̾ il¬
los qͥ ĩ qͥnq porticibꝰ piscinȩ illiꝰ falomonis
iacebant: cui dix̾at tolle gͣbatũ tiũ. ⁊ uade
in clomum titã Hoc aũ fec̾at sabbis: Nñ ꝑ¬
turbati uidei: calumpniabant᷑ qͣsi eũsorẽ
&e p̃uaricatorem legiss lunc eis cdix̾at: pa¬
carnalit̾ accipientes sabbati obseruationẽ:
putabant dm̃ pꝰ laborem fabricati iũdi
usq acd hunc diem quasi dormure: & ꝓpt̾ea
scĩficasse illũ diẽ. ex qͦ cepit uelut a laboribꝰ
requiescere Est aut̃ sae̾m̃tũ sabbi antiquis

Expanded text:
viderit Patrem facientem: quaecumque enim Pater facit, haec eadem et Filius facit similiter. 2. Unde autem natus sit sermo iste, commemorandi estis propter superiora lectionis, ubi curaverat Dominus quemdam inter illos qui in quinque porticibus piscinae illius Salomonis jacebant, cui dixerat, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam. Hoc autem fecerat sabbatis: unde perturbati Judaei calumaricatorem Legis. Tunc eis dixerat, Pacarnaliter accipientes sabbati observationem, putabant Deum post laborem fabricati mundi usque ad hunc diem quasi dormire; et propterea sanctificasse illum diem, ex quo coepit velut a laboribus requiescere. Est autem sacramentum sabbati antiquis
Abbreviated transcription (Latin):
patre discessit. Itaq quicquid fac̃ fuliꝰ. ñ fac̃
sine patre : &e quicquid fac̃ pat̾ ñ faẽ sine fi¬
lio Exitum ẽ hinc Uiclẽte uidete: qr recꝰte
de uidit filius patrẽ facientẽ lucem. scd̾m car¬
nalem intellectum tuum: qe idõ ius minorẽ
intellig̾e qr dix̃ ñ pot̃ filiꝰ a se fac̾e quicqͣm.
nͥ qͦd uidit patrem facientẽ. Fe̾c̃ dĩ pat̃ lu¬
cem: qͣm lucem aliam fec̃ filius :  feẽ ds̃ pat̾¬
Uiclit e um filius sełm intelligentrã tirã tar¬
dam ⁊ grossam. qr uidit filuis patrẽ facientẽ
firmam̃tũ: &e dix̃ ñ pot filiꝰ a se fac̾e qͥeqͣm¬

Expanded text:
Patre discessit. Ita quidquid facit Filius, non facit Patre discessit. Ita quidquid facit Filius, non facit sine Patre; quia quidquid facit Pater, non facit sine Filio. 7. Exitum est hinc. Videte quia recte et vidit Filius Patrem facientem lucem, secundum carnalem intellectum tuum, qui ideo vis dixit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Fecit Deus Pater lucem; quam lucem aliam fecit Filius? Fecit Deus Patvidit eum Filius secundum intelligentiam tuam tardam et grossam: quia vidit Filius Patrem facientem firmamentum, et dix
Abbreviated transcription (Latin):
fac̃ filius quieqͣm. nͥ qͦd uicdit patrẽ facientẽ:
Reti gͦ mecũ ad id qͦd dicebã: ne forte sic uitel¬
ligendum sit. ut de qͦstione ambo exeamꝰ: Hã e¬
go sedin fidem catholicã uide qͦmͦ excã sine offẽ¬
sione sine seandalo Tu aũ eirciumelusꝰ q̃ris qua
exeas: qua intraueras uide forte ñ intellexi¬
a ruina tua collige te.imt᷑ ꝑ ianuam. ut sine
offensione nitres. & sine errore exeas ꝑxp̃m
ueni. ñ ex corde tuo afferas qͦd dicas: s quod
ille ostendit ħ loquere ẜcce fides catholica
qͦmatlmodum exit de ista ꝓpositione ambula¬
uit filius suꝑ mare: petles earnis fluctibꝰ ini¬
posuit: Caro ambulabat: & diumitas gubna¬
bat. Qñ gͦ caro ambulabat ⁊ cliumitas gub¬
nabat. ⁊ pat̾ absens erat : Si absens erat: qͦmͦ
bulatio illa carnis suꝑ mare a patre fiebat. ꝑ
filium fiebat. Ergo illa ambulatio opꝰ ẽ pats
&e filii inseparabile. Htrumq ibi oꝑantẽ ui¬
deo: Nec pat̾ filium deseruit: nec filius a

Expanded text:
us quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. 6. Redi ergo mecum ad id quod dicebam, ne forte sic intelligendum sit, ut de quaestione ambo exeamus. Nam ego secundum fidem catholicam video quomodo exeam sine offensione, sine scandalo: tu autem circumclusus, quaeris qua exeas. Qua intraveras vide. Forte non intellexia ruina tua collige te, et intra per januam, ut sine offensione intres, et sine errore exeas. Per Christum veni, nec ex corde tuo afferas quod dicas; sed quod ille ostendit, hoc loquere. Ecce fides catholica quemadmodum exit de ista propositione. Ambulavit Filius super mare, pedes carnis fluctibus imposuit; caro ambulabat, et divinitas gubernabat: quando ergo caro ambulabat et divinitas gubernabat, Pater absens erat? Si absens erat, quomobulatio illa carnis supra mare, a Patre fiebat, per Filium fiebat. Ergo illa ambulatio opus est Patris et Filii inseparabile. Utrumque ibi operantem video: nec Pater Filium deseruit, nec Filius a
Abbreviated transcription (Latin):
quiem quasi ut cessaret requirebat: qͥ in uibẽ¬
do numqͣm laboraũat. Ergo illa mistica st̃.
dens impudentiam ⁊ errorẽ iudeoꝵ. & ostẽ¬
deni eos ñ recte saꝑe de dõ: ait illis scanctali¬
zantibꝰ qͦd sabbato oꝑabat᷑ hominũ sanitatẽ.
h putare quia sabbo ita requieuit pat̾ ũs ut
barum tuũ. ⁊ tiade in domũ tuã: &e factũ ẽ
Catholica aũ fides ht̃: qͦd pat̾s ⁊ filii oꝑa ñ st̃ se¬
ꝑ abilia: hoc ẽ qͦd uolo si possum loqui carita¬
ctat qͦd donat: Postremo ⁊ si quisqͣm ꝓpt̾ea
ñ intellex̾it. qe ñ a me sic dictũ ẽ. ut dici
cdebuit: ignoscat humanȩ fragilitati. et
supplicet diuine bonitati: habemꝰ enĩ intꝰ
os meum caꝑe ñ potueritis in eorde ur̃ori ad eum
conũtimin qͥ ⁊ medocet qͦd loqͦr. & uob qͦmad¬
modum cdignat᷑ distribuit: qui nouit qͥd clet . &
euidet. aderit petenti: & aꝑiet pulsanti: Et si
forte ñ decdit: nemo se clieat desertum: forte e¬

Expanded text:
quiem quasi ut cessaret requirebat, qui in jubendo nunquam laboraverat? Ergo illa mystica sunt, dens impudentiam et errorem Judaeorum, et ostendens eos non recte sapere de Deo, ait illis scandalizatis quod sahoc putare quia sabbato ita requievit Pater meus, ut batum tuum, et vade in domum tuam, et factum est. 3. Catholica autem fides habet, quod Patris et Filii opera non sunt separabilia. Hoc est quod volo, si possum, loqui Charitandat quod donat. Postremo et si quisquam propterea non intellexerit, quia non a me sic dictum est ut dici debuit, ignoscat humanae fragilitati, et supplicet divinae bonitati. Habemus enim intuos meum capere non potueritis, in corde vestro ad cum convertimini, qui et me docet quod loquor, et vobis quemadmodum dignatur distribuit. Qui novit quid det, et cui det, aderit petenti, et aperiet pulsanti. Et si forte non dederit, nemo se dicat desertum. Forte e
Abbreviated transcription (Latin):
memorat: qui ñ sine causa
suꝑ pectꝰ dnĩ dĩ discunbebat.
nͥ ut secreta altioris sapiẽtiȩ es
euangsiando ructarẽt: ita secreta st̃ & ꝓfun¬
dȩ intelligentiȩ. ut omnes turbent qͥ ꝑu̾so cor
animadutat haritas ur̃a ad hec pauca quȩ
lecta st̃: & uitleamꝰ si qͦ mͦ possumꝰ clonante ⁊
acliuiante ipso qͥ ũba sua nob̾ recitari uoluit.

Expanded text:
a, qui non sine causa super pectus Domini discumbebat , nisi ut secreta altioris sapientiae ejus evangelizando ructaret, ita secreta sunt et profunda intelligentiae, ut omnes turbent qui perverso animadvertat Charitas vestra ad haec pauca quae lecta sunt. Videamus si quo modo possumus donante et adjuvante ip
Abbreviated transcription (Latin):
bum: S quare erucifirꝰ ẽ : qr lignũ tibi hu¬
m ilitatis ciꝰ necessariũ erat: Suꝑbia enĩ
tumueras: ⁊ longe ab illa patria ꝓiectꝰ eras:
⁊ fluctibꝰ huiꝰ scłi int̾rupta ẽ uia ͣ qua
transeatur ad patriã nõ est. iiisi ligno por¬
teris Ingrate. irrides eũ qͥ ad te uenit. ut
redeas. ipse factꝰ ẽ uia: ĩ ꝑ hoc mare: Inde
in mari ambulauit: ut ostenderet ẽc̃ in
mari uiã S tu quomͦ ipse ambulare in
mari nõ potesꝰ. naui portare. ligno portare:
Crede in crucifixũ: ⁊ pot̾is ꝑuenire: Propt̾ te
crucifixꝰ est. ut humilitatẽ doceret: ⁊qr si
sic ueniret ut ds. nõ agnosceret᷑ Si enĩ xp̃s¬

Expanded text:
 quare crucifixus est? Quia lignum tibi humilitatis ejus necessarium erat. Superbia enim tumueras, et longe ab illa patria projectus eras; et fluctibus hujus saeculi interrupta est via, et qua transeatur ad patriam non est, nisi ligno porteris. Ingrate, irrides eum qui ad te venit ut redeas! Ipse factus est via, et hoc per mare: inde in mari ambulavit , ut ostenderet esse in mari viam. Sed tu, qui quomodo ipse ambulare in mari non potes, navi portare, ligno portare: crede in crucifixum, et poteris pervenire. Propter te crucifixus est, ut humilitatem doceret; et quia si sic veniret ut D