comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uictoriam quasi ad suꝑnã magnitudi¬
nem accederant Unde et colore rufo ꝑ¬
limebant᷑. quasi imitarentur diuimi
ignis esfigiem: Quod uero a carnisice con¬
tingebant᷑. id esse inlicium. ut ad tan-¬
tum fastigium euecti. mediocritatis hu¬
mane cõmonerent᷑. duobus autẽ generib
deletur exercitꝰ. aut̃ int̾necione. ant dis-¬
ꝑsione. Salustius: hostes inquit oppressi aut
dilapsi forent: Sic et utrumq uirgilius de
de disꝑsione. aut age diuersos. et dissice cor
biȩ eoquod manibus detrahant᷑: Nec et exu¬
uie ab exuendo dictę. quia exuunt᷑. Ne et
partes a pari diuisione ꝑ personarum qua¬
litate. et laborum iusta diuisione. Cepolia
aũ a palleis. quasi expallia. Uictiᷤ enĩ detͣhun

Expanded text:
per victoriam quasi ad supernam magnitudiper victoriam quasi ad supernam magnitudinem accederent. Inde et colore rufo perliniebantur, quasi imitarentur divini ignis effigiem. Quod vero a carnifice contingebantur, id esse indicium ut ad tantum fastigium evecti mediocritatis husine spinis est. Duobus autem generibus deletur exercitus: aut internecione, aut disrsione. Sallustius inquit: « Hostes oppressi aut dilapsi forent. » Sic et utrumque Virgilius; puppes. Dispersione: Aut age diversos, aut disjice corpbiae eo quod manibus detrahuntur: hae et exuviae ab exuendo dictae, quia exuuntur: hae et partes a pari divisione, pro personarum qualitate, et laborum justa divisione. Spolia autem a palliis, quasi ex pallia: victis enim detrahun
Abbreviated transcription (Latin):
tis. quod nos petrapium dicere possumus
Silenon enĩ grece apium dicit᷑. s est summũ
ac probabile macedonicum. gustu suaue. et
odore aromatico: Ipposileon dictum. quod
sit durum et austerum Oleosileon. quod mol¬
hor folio. et caule tenerior: fenicuilum la¬
tini nocant. quod eius tirsi sen radicis sucꝰ
acuat uisum ocislis Cuius uirtꝰ tradit᷑
ut serpentes annuam senectutẽ eius gustu

Expanded text:
tis. Quod nos petrapium dicere possumus; σέλινον enim Graece apium dicitur. Sed est summum ac probabile Macedonicum, gustu suave et odore aromatico. Hipposelinon dictum quod sit durum et austerum. Oleoselinon, quod mollius folio et caule tenerum. Feniculum Latini vocant quod eius thyrsi seu radicis sucus acuat visum: cuius virtus traditur ut serpentes annuam senectutem ei
Abbreviated transcription (Latin):
tulimus: quia de con-¬
gregatione multarũ
anmarũ nos dignatꝰ
es releuare. Et ideo fr̃nitas ur̃a sollici¬
te studeat opus qd̃ cepit auxiliante
dño ad ꝑfectionem deducere. Et siue
eos qui aliqndo fideles fuerant. s ad
cultũ ydoloꝵ negligentia aut necessi-¬
tate faciente reuersi sunt: festinet
cũ indicta penitentia aliqͣntoꝵ die-¬
rũ ad fidem reducere. ut reatũ su¬
um plangere debeant. & tanto fir-¬
mius teneant hoc ad qd̃ adiuuante¬
dñõ reuertunt᷑: quanto illud ꝑfec¬
te defleuerint unde discedunt. si¬
ue eos qui necdũ baptizati sunt. am¬
monendo. rogando. de uentitro iu

Expanded text:
tulimus, quia de congregatione multarum animarum nos dignatus es relevare. Et ideo fraternitas vestra sollicite studeat opus quod coepit, auxiliante Domino, ad perfectionem deducere. Et sive eos qui aliquando fideles fuerunt, sed ad cultum idolorum negligentia aut necessitate faciente reversi sunt, festinet cum indicta poenitentia aliquantorum dierum ad fidem reducere, ut reatum suum plangere debeant, et tanto firmius teneant hoc ad quod, Deo adjuvante, revertuntur, quanto illud perfecte defleverint unde discedunt; sive eos qui necdum baptizari sunt admonendo, rogando, de venturo ju
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia sentiat: quos erga se positoᷤᷤ
in caritate contempnit. Restituto
gͦ loco suo honorato archidiacono.
instructam ꝑsonam supradictus
antistes te compellente dirigat.
que intentionem eiꝰ ẽẽ uel fuisse iu¬
stam suis mͥ allegationib possit
oemonstrare. Sed & eundem archi¬
diaconem ad nos uenire p̾cipimus:
ut quicquid om̃ipotenti do placi
tũ fuerit. cognitis assertionib par¬
tiũ. decernamus. Nos enĩ nullũ
ꝓ ꝑsonali amore defendimus: sed
auctore d̾õ normã itsticie. postpo¬
sita cuiꝰlibet acceptione ꝑsone. ser¬
ut ad nos quantocius ueniat᷑: qua¬
tinus om̃i mora & dilatione post¬
posita. actionũ suarũ expositis rati¬
ociniis ad ꝓpria cũ securitate ualeat

Expanded text:
justitia sentiat, quos erga se positos justitia sentiat, quos erga se positos in charitate contemnit. Restituto ergo loco suo Honorato archidiacono, instructam personam supradictus antistes, te compellente, dirigat, quae intentionem ejus esse vel fuisse justam, suis mihi allegationibus possit demonstrare. Sed et eumdem archidiaconum ad nos venire praecipimus, ut quidqtum fuerit, cognitis assertionibus partium decernamus. Nos enim nullum pro personali amore defendimus, sed auctore Deo normam justitiae, postposita cujuslibet acceptione personae, serut ad nos quantocius veniat, quatenus omni mora ac dilatione postposita, actionum suarum expositis ratiociniis, ad propria cum securitate valeat
Abbreviated transcription (Latin):
rentib ꝓhibebat. Quam causam
subtili uoluimus. & t̾c scẽ memoriȩ
decessor meus & nunc ego indaga
posuit destinare. Proinde exꝑien¬
tiam tuam p̾sentis p̃cepti auctori¬
tate durimuis fulciendam: quatinꝰ
conueniens in salonam. natalem
tis admonitũ studeat adhortari: ut
supramemoratũ archidiaconem in
suo statim loco suscipiat. Qd̃ si face¬
re hoc contumacit̃ ut consueuit for¬
te distulerit: usũ ei pallii qui ab
hac sede concessus est. ex auctoritate
sedis apłicȩ contradicito. Quem si
etiam amisso pallio adhuc in eadẽ
ꝑtinatia ꝑseuerare ꝑspexeris: dñici
qͦ corporis ac sanguinis eundem anti¬
stitem particiꝑatione priuabis. Tũ
uͦ qui contra iusticiȩ regulam ad lo¬
cũ alteruus ꝓuehi consensit: ab egus¬
dem archidiaconatus honore depo¬
n p̃cipimus. Quem si ulterius in
loco eodem ministrare p̾sumꝑserit:
cõmunionis sacrȩ participatione pri¬
uamus. Egitũ enĩ est ut aspõ de

Expanded text:
rentibus prohibeat. Quam causam rentibus prohibeat. Quam causam subtili voluimus, et tunc sanctae memoriae decessor meus, et nunc ego, indagaposuit destinare. Proinde experientiam tuam praesentis praecepti auctoritate duximus fulciendam, quatenus conveniens in Salonam, Natalem tis admonitum studeat adhortari, ut supra memoratum archidiaconum in suo statim loco suscipiat. Quod si facere hoc contumaciter, ut consuevit, forte distulerit, usum ei pallii, qui ab hac sede concessus est, ex auctoritate sedis apostolicae contradicito. Quem si etiam amisso pallio adhuc in eadem pertinacia perseverare perspexeris, Dominici quoque corporis ac sanguinis eumdem antistitem participatione privabis. Eum vero qui contra justitiae regulam, ad locum alterius se provehi consensit, ab ejusdem archidiaconatus honore deponi praecipimus. Quem, si ulterius in loco eodem ministrare praesumpserit, communionis sacrae participatione privamus. Aequum enim est ut asperos de
Abbreviated transcription (Latin):
onoratus archidiaconꝰ eccłiȩ sa¬
lonitanȩ. a scȩ memoriȩ deces¬
sore meo missa supplicatione popo¬
scerat. ut ab antistite suo inuitus
ꝓuehi ad fortioris gradus ordinem
contra morem nullomͦ cogeretur.
Hoc emĩ fieri sibi ñ ꝓuehendi gr̃a:
sed cauisa ingratitudinis ꝑhibebat.
ꝓqua re. tunc iam sc̃ȩ memoriȩ de¬
cessor meus. scriptis siis natali frĩ
honoratũ archidiaconem inuitũ
ꝓueheret: ne ue dolorem concepte
ingratitudinis diutius in corde re¬
tineret. Cũq & a me hec e. dem sũ¬
moꝑe fcussent int̾dicta. ñ solum
mandata di negligens. sed & scripta
nr̃a contempnens. prefatũ archidi¬
aconem quasi ad fortiorem honorẽ
ꝓuehens. conatus est arce callida
degradare. Unde actũ est. ut eo
de archidiaconatꝰ loco sũmoto. aliũ
arcesseret: qui eiꝰ obtemperare mo¬
rib potuisset. Quem honoratũ
archidiaconem arbitramur antisti¬
ti suo aliunde displicere: potuisse:
nisi qd̃ eum uasa sacra suis dare pa¬

Expanded text:
onoratus, archidiaconus Ecclesiae Salonitanae, a sanctae memoriae decessore meo, missa supplicatione, poposcerat ut ab antistite suo invitus provehi ad fortioris gradus ordinem, contra morem, nullatenus cogeretur. Hoc enim fieri sibi non provehendi gratia, sed causa ingratitudinis perhibebat. Pro qua re tunc jam sanctae memoriae decessor noster scriptis suis Natali fratrHonoratum archidiaconum invitum proveheret, neve dolorem conceptae ingratitudinis diutius in corde retineret. Cumque et a me haec eidem summopere fuerint interdicta, non solum mandata Dei negligens, sed scripta nostra contemnens, praefatum archidiaconum quasi ad fortiorem honorem provehens, conatus est arte callida degradare. Unde actum est ut eo de archidiaconatus loco summoto, alium arcesseret qui ejus obtemperare moribus potuisset. Quem Honoratum archidiaconum arbitramur antistiti suo aliunde displicere non potuisse, nisi quod eum vasa sacra suis dare pa
Abbreviated transcription (Latin):
lemptionib captiuoꝵ: & sa¬
tr̃oꝵ canonũ & mundanarũ legũ
sanctio euident̃ edocuit. Qd̃ cũ
om̃ib notũ sit: mirati sumus ut
fr̾mtas tua in redemꝑtionẽ tri¬
bum clerici cui p̃sentiũ latoris
nuua mota miscłia subueniret.
Qd̃ gͦ sponte facere distulisti.
tatione cõmonitus. ne si qd̃ non
credimus negligendũ ꝑutaueriᷤ.
incipiat tͥ necessitas qd̃ uoluntas
fugit imponere. Quia gͥ supra¬
scriptus tribunus ab hostib se p̃
bet comparatũ. ad quoꝵ se deflet
restitutionem urgeri. hec te opor¬
cet ddiligent̾ inquirere. Et si ita
est. nec eũ unde pretiũ in se da¬
tũ reddere possit habere cogno¬
ueris: suprascriptos solidos de
eccłia redemptori eius restitue.
Nam ualde durũ est: si de eccłia
cui militat. remediũ nullũ inue¬
niat. Omissa itaq excusatione.
preciũ qd̃ in eo datũ manifesta
ueritate patuerit. sine aliqua mo¬
ra sicut sumus p̃fati restitue.
pore necessitatis afflicto subuenisse

Expanded text:
nibus captivorum, et sanctorum canonum et mundanarum legum sanctio evidenter edocuit. Quod cum omnibus notum sit, mirati sumus ut fraternitas tua in redemptionem Tribuni clerici tui praesentium latoris nulla mota misericordia subveniret. Quod ergo sponte facere distulisti, tatione commonitus, ne si, quod non credimus, negligendum putaveris, incipiat tibi necessitas quod voluntas fugit imponere. Quia igitur supradictus Tribunus ab hostibus se prbet comparatum, ad quorum se deflet restitutionem urgeri, haec te oportet diligenter inquirere. Et si ita est, nec eum unde pretium in se datum reddere possit habere cognoveris, supradictos solidos de Ecclesia redemptori ejus restitue. Nam valde durum est si de Ecclesia cui militat remedium nullum inveniat. Omissa itaque excusatione, pretium quod in eo datum manifesta veritate patuerit, sine aliqua mora, sicut sumus praefati, restitue, pore necessitatis afficto subvenisse
Abbreviated transcription (Latin):
ñ p̃dicationis suauitate. s necessita¬
te ꝓuenerit: ad pristinam suꝑstiti¬
onem remeans. inde deterius mo¬
ritur. unde renatus ẽẽ uidebatur.
frat̃nitas gͦ ur̃a huiꝰcemodi homi¬
ties frequenti p̾dicatione ꝓuocet:
quatimis mutare ueterem magis
uitam de doctoris suauitate desi¬
uerent. Sic enĩ &e intentio nr̃a recte
ꝑficitur: & conu̾si ammus ad pͥorẽ
denuo uomitũ ñ mutatur. Adhiben¬
ous gͦ illis est sermo. qui & erroꝵ in
ipsis spinas urere debeat. & p̃dican¬
do qd̾ in his tenebrescit illuminet:
ut ꝓ his ãmonitione freguenti mer¬
cedem fr̃nitas ur̃a capiat. & eoꝵ qͣn

Expanded text:
non praedicationis suavitate, sed necessitanon praedicationis suavitate, sed necessitate pervenerit, ad pristinam suonem remeans, inde deterius moritur, unde renatus esse videbatur. Fraternitas ergo vestra hujusmodi homines frequenti praedicatione provocet, quatenus mutare veterem magis vitam de doctoris suavitate desiderent. Sic enim et intentio vestra recte perficitur, et conversi animus ad priorem denuo vomitum non mutatur. Adhibendus ergo illis est sermo, qui et errorum in ipsis spinas urere debeat, et praedicando quod in his tenebrescit illuminet, ut pro his admonitione frequenti mercedem fraternitas vestra capiat, et
Abbreviated transcription (Latin):
cribendi ad fr̃nitatem ur̃am
reddendiq debitȩ salutationis
alloquiũ licet nulla congrui tem¬
poris uel ꝑsonarũ esset occasio. actũ
est ut uno in tempore & que dece¬
bant. de dilectione ꝓximitatis fr̃nȩ
niam que ad nos ꝑlata est. quomͦ
errantiũ saluande sint animȩ ñ
tacerem. Ulurimi siquidem iudaicȩ
religionis uixi in hac ꝓuintia cõma¬
nentes. ac subinde in massilie par¬
tes ꝑ diu̾sis negotiis ambulantes.
ad nr̃am ꝑduxere noticiam. multoᷤᷤ
consistentiũ in illis partib iudeoꝵ
ui magis ad fontẽ baptismatis qͣm
p̃dicatione ꝑductos. Nam intenti¬
onem guidem huiꝰcemodi & laude
oignam censeo. & de dñi nr̃i dilec¬
tione descendere ꝓfiteor: sed hanc
eandem intentionem nisi compe¬
tens scripturȩ sacrȩ comitetur ef¬
fectus. timeo ne aut mercedis opꝰ
exinde ñ ꝓueniat. aut iuxta aliqͥd
animarũ quas eripi uolumus qd̾
absit dispendia subsequant᷑. Cũ
enĩ quispiam ad baptismatis fontẽ

Expanded text:
cribendi ad fraternitatem vestram reddendique debitae salutationis alloquium, licet nulla congrui temporis vel personarum esset occasio, actum est ut uno in tempore et quae decebant de dilectione proximitatis fraternniam, quae ad nos perlata est, quomodo errantium animae salvandae sint, non tacerem. Plurimi si quidem Judaicae religionis viri in hac provincia commanentes, ac subinde in Massiliae partes pro diversis negotiis ambulantes, ad nostram perduxere notitiam, multos consistentium in illis partibus Judaeorum, vi magis ad fontem baptismatis quam praedicatione perductos. Nam intentionem quidem hujuscemodi et laude dignam censeo, et de Domini nostri dilectione descendere profiteor. Sed hanc eamdem intentionem, nisi competens Scripturae sacrae comitetur effectus, timeo ne aut mercedis opus exinde non proveniat, aut juxta aliquid, animarum quas eripi volumus, quod absit, dispendia subsequantur. Dum enim quispiam ad baptismatis fontem
Abbreviated transcription (Latin):
lis contra nefandissima sit crimi¬
na. hec causa est sine dubio mon¬
stratura: ꝑ quam te apud nos
aut multũ de sollicitudine cõ¬
mendari. aut periculose de ne¬
glectu noueris accusari. Unde¬
est necesse: ut ita te uigilant̃ stu
deas in requisitione exhibere: qͣ¬
tinus & nos de sollicitudine tua
letifices. & dm̃ tibi facias esse pla¬
oepofitũ ab negaret: iudicio ha¬
bito comuctus. & ut reddere de¬
buisset addictus sit. Et quia eo re¬
stituere id qd̃ damnatus ẽ diffe¬
rente. is qui deposuisse. dicit᷑ obiit:¬
& ex necessitate eiꝰ ꝑhibent᷑ filii labo¬
rare. Ex hoc experientia tua diligen¬
ter inquirat: atq ita salua ratio¬
ne ad fidem hanc causam ꝑducat.
dũ modo si ita est nec ille res alie¬
nas ꝑfida mente retineat: & or

Expanded text:
lis contra nefandissima sit crimilis contra nefandissima sit crimina haec causa est sine dubio monastratura, per quam te apud nos aut multum de sollicitudine commendari, aut periculose de neglectu noveris accusari. Unde necesse est ut ita te vigilantem in hac requisitione studeas exhibere, quatenus et nos de sollicitudine tua laetifices, et Deum tibi facias esse pladepositum abnegaret, judicio habito convietus est, et ut reddere debuisset addictus. Et quia, eo restituere id quod condemnatus est differente, is qui deposuisse dicitur obiit, et necessitate ejus perhibentur filii laborare, et hoc experientia tua diligenter inquirat, atque ita, salva ratione, ad finem hanc causam perducat; dummodo, si ita est, nec ille res alienas perfida mente retineat, et or
Abbreviated transcription (Latin):
ũ plerũq qd̾ in laicis culpa¬
Iñ est. hoc crimen in sacro sit
ordine constitutis: quanta in eis
districtione pumendũ sit pecu¬
liare flagitiũ. qui ⁊ elo rectitudimꝰ
utitur. ñ ignorat. Quoꝵdam siqͥ¬
dem relatione ꝑlatũ est. quia si¬
sinmius regitanȩ ciuitatis prb̃r.
qd̾ auditu ipso intolerabile nimiᷤ
est. idoloꝵ uenerator ac cultor sit.
adeo ut in domo sua idolũ positũ
habere p̃sumeret. Sed & qd ñ dis¬
simile nefas est: sodomite illũ sce¬
lere maculatũ. Et ideo quia tan¬
ti facinoris iniquitas districta ac
subtili inuestigatione querenda
atq plectenda est. hac tibi aucto¬
ritate p̾cipimus. ut uigilanti stu¬
dio & diligenti om̃ino cura ꝑqui¬
ras: & si qua indicia app̃hendere
huiꝰ rei potueris. eũ in custodia di¬
stricta quousq nobis renunties
redigas. ut qualit̾ immanissi¬
mũ facinus discuti debeat ac pu¬
niri. deliberare possimus. Scito
atitẽ quia studiũ ⁊ elũq tuũ qua¬

Expanded text:
um plerumque quod in laicis culpa est, hoc crimen in sacro sit ordine constitutis, 1044 quanta in eis districtione puniendum sit piaculare flagitium, qui zelo rectitudinis uritur non ignorat. Quorumdam siquidem relatione perlatum est, quia Sisinnius, Regitanae civitatis presbyter, quod auditu ipso intolerabile nimis est, idolorum venerator ac cultor sit, adeo ut in domo sua quoddam idolum positum habere praesumeret. Sed et, quod non dissimile nefas est, sodomiae illum scelere maculatum. Et ideo quia tanti facinoris iniquitas districta atque subtili investigatione quaerenda atque plectenda est, hac tibi auctoritate praecipimus ut vigilanti studio et diligenti omnino cura perquiras; et si qua indicia apprehendere hujus rei potueris, eum in custodiam districtam, quousque nobis renunties, redigas; ut qualiter immanissimum facinus discuti debeat ac puniri, deliberare possimus. Scito autem quia studium zelumque tuum qua
Abbreviated transcription (Latin):
scitatis medullata michi cari¬
tatis uerba locuta sunt. ita ut ꝑ
calamũ sic in epłas ammus transi
Qua de re magnas om̃ipotenti d̃o
gr̃as refero: quia & diuersis corꝑib
nobisq a nobis longe recedentib ca
ritas int̾ nos ꝑmanet indiuisa. Et
guidem multũ mͥ & ultraq̃m indignꝰ
audire debui: fauorem in epłis de¬
monstratis. Et scriptũ est. Ne lau¬
ues hominem quam dui uiuit. Tam̃
& si audire talia dignus ñ fui. ora¬
tionib ur̃is peto ut dignus efficiar.
ut si bona in me ideo dixistis quia¬
ñ sunt. ideo sint quia dixistis. De
głosa autẽ maria patricia ualde le¬
fructu ostenditis. quantũ ꝓ fide ca¬
tholica laboratis. Multos etiam ꝑ
illam uenire ad eccłiam suspicor. Qd̃
totũ ur̃e laudi ꝓficit: quia scriptũ
est. Ubi plurimȩ segetes: ibi mani¬
festa fortitudo boum. Manifestat᷑
enĩ uirtus p̃dicantiũ: ubi surgit
assidue debetis. ut in causis in qͥb
mixtus est semꝑ om̃ipotentis d̃i in¬

Expanded text:
itatis medullata mihi charitatis verba locuta sunt, ita ut per calamum sic in epistolas animus transira loqueretur. Qua de re magnas omnipotenti Deo gratias refero, quia et divisis corporibus nobisque a vobis recedentibus longe charitas inter nos permanet indivisa. Et quidem multum mihi, et ultra quam indignus audire debui, favorem in epistolis demonstratis. Et scriptum est: Ne laudes hominem quandiu vivit. Tamen et si audire talia dignus non fui orationibus vestris peto, ut dignus efficiar, ut si bona in me non ideo dixistis quia sunt, ideo sint quia dixistis. 856 De gloriosa autem Maria patricia valde laefructu ostenditis quantum pro fide catholica laboratis. Multos etiam per illam venire ad Ecclesiam suspicor, quod totum vestrae laudi proficit, quia scriptum est: Ubi plurimae segetes, ibi manifesta fortitudo boum. Manifestatur enim virtus praedicantium, ubi surgit assidue debetis ut in causis in quibus mistus est semper omnipotentis Dei ju
Abbreviated transcription (Latin):
In om̃ib gͦ fili dilectissime cor custo¬
ui. sicut scriptũ est. Om̃i custodia
serua cor tuũ: quia ex ipso uita ꝓce¬
dit. Hec breuit̃ ꝓ cõmemoratione¬
caritatis rescripsi: s peto ut ꝓ me
orare debeas: quatinꝰ omp̃c d̃s & ã
malignis me spiritib & a ꝑuersis
hominib custodire dignetur. quia
in hac uitȩ meȩ ꝑegrinatione et¬
mala me simul & multa circũdant.
ita ut cũ psalmista iure dicã. In
me transierunt irȩ tuȩ: & t̾rores
tui conturbauerunt me: Circũde¬
derunt me sicut aqua tota die:
circũdederunt me simul. Celestis
gr̃a & nos in urbib & uos in here¬
mo ꝓtegat. quia antiquus hostis t̃¬
rarũ locis a temptatione ñ excludit᷑.
quia si in paradiso hominem stra¬
uit: quis locus esse extra paradisũ
potest: in quo mentes hominũ pe¬
netrare ñ ualeat: In sola gͦ creato¬
ris nr̃i ꝓtectione fidendũ est: cui
ex intimo corde clamemꝰ. Esto mͥ in

Expanded text:
In omnibus ergo, fili dilectissime, cor custoIn omnibus ergo, fili dilectissime, cor custodi, sicut scriptum est: Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit. Haec breviter  rescripsi. Sed peto ut pro me orare debeas, quatenus omnipotens Deus et a malis me spiritibus, et a perversis hominibus custodire dignetur, quia in hac vitae meae peregrinatione mala me simul multa circumdant, ita ut cum Psalmista jure dicam: In me pertransierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me. Circumdederunt me sicut aqua tota die, circumdederunt me simul. Coelestis gratia et nos in urbibus, et vos in eremo protegat, quia antiquus hostis terrarum locis a tentatione non excluditur; quia si in paradiso hominem stravit, quis locus extra paradisum esse potest, in quo 1094 mentes hominum penetrare non valeat? In sola ergo Creatoris nostri protectione fidendum est, cui ex intimo corde clamemus: Esto mihi in
Abbreviated transcription (Latin):
testimotnũ conscientiȩ nr̃e: Iob qͦq
dicit. Ecce in celo testis meus. Si gͦ¬
in celis est testis nobis. testis in corde:
dimitte foris stultos loqui qd uolunt.
Quid aliud detrahentes faciunt. ni¬
si in puluerem sufflant. atq in ocu¬
los suos t̾ram excitant: ut unde plũ
detractionis ꝑflant. inde magis ue
ritatis nichil uideant: Nocandi
tamen sunt etiam ipsi &e tranqͥile
admonendi. eisq satisfieri modis
om̃ib debet: scientes qd̃ de iudeis
oñs ueritas dicit. Ne forte scanda¬
liremiis eos. Si autẽ satiffieri sibi
ex ueritate noluerint. habes conso¬
lacionẽ quam in scõ euͣgłio aspicias:
quia cũ dño dictũ fuisset. scis quia
cũ om̃ib hominib pacem habentes.
si fieri potest. Sed tamen ad tiuxit.
est: quia si nos in mente. caritatem
erga odientes seruare cuꝑimꝰ. & si
illi nobis cũ ꝑacem ñ habent. nos ta¬
men cũ illis sine dubio habemus.

Expanded text:
testimonium conscientiae nostrae. Job quoque testimonium conscientiae nostrae. Job quoque dicit: Ecce in coelo testis meus. Si ergo nobis est testis in coelo, testis in corde, dimitte stultos foris loqui quod volunt. Quid aliud detrahentes faciunt, nisi in pulverem sufflant, atque in oculos suos terram excitant; ut unde plus detractionis perflant, inde magis nihil veritatis videant? Vocandi tamen sunt etiam ipsi, tranquille admonendi, eisque satisfieri modis omnibus debet, scientes quid de eis Veritas dicit: Ne forte scandalizemus eos. Si autem satisfieri sibi ex veritate noluerint, habes consolationem quam in sancto Evangelio conspicias, quia cum Domino dictum fuisset: Scis quia cum omnibus hominibus pacem habentes. Si fieri potest. Sed tamen adjunxit est. Quia si nos in mente charitatem erga odientes servare cupimus, etsi illi nobiscum pacem non habent, nos tamen cum illis sine dubio habemus.
Abbreviated transcription (Latin):
płis dilectionis tuȩ susceptis.
filiũ i ũ simpliciũ requirere
curaui: & qua temptatione tua ca¬
ritas urgetur inueni. De qua tam̃
mei uerbi consolatione ñ indiget:
cũ ipsa ueritas dicat. Si patrẽfami¬
lias beelzebub uocauerunt. qntoma¬
gis domesticos eitis: Qui iterũ di¬
cit. Si de hoc mundo essetis: mundꝰ
qd̃ suũ erat diligeret. Sed quia de
hoc mundo ñ estis. s ego elegi uos de
mundo. ꝓpterea odit uos mundus:
mundũ uidelicet corda carnalia de¬
signans. que diligunt mundũ. Hec
gͦ cũ ꝑfecte scire de audiam: miror
dilectionem tuam uerbis hominũ
contristatam. Inter uerba enĩ lau¬
oantiũ siue uituperantiũ: ad men¬
tem semꝑ recurrendũ est. Et si in
ea ñ inuenitur bonũ qd̃ de nobis d̃r.
magnã tristiciam generare debet:
& rursũ simea ñ inuenit᷑ malũ qd̃
de nobis loquunt᷑. in magna debe¬
mus leticia ꝓsilire. Quid enĩ si om
nos liberos demonstret: Habemu̾
pausũ dicentem. Głia nr̃a hec est.

Expanded text:
is dilectionis tuae susceptis, filium meum Simplicium requirere curavi, et qua tentatione 1093 tua charitas urgeretur inveni; de qua tamen verbi mei consolatione non indiget, cum ipsa dicat: Si patrem familias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus ? Quae iterum dicit: Si de hoc mundo essetis, mundus quod suum erat diligeret. Sed quia de hoc mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Mundum videlicet corda carnalia designans, quae diligunt mundum. Haec igitur cum perfecte te scire audiam, miror dilectionem tuam verbis hominum contristatam. Inter verba enim laudantium sive vituperantium ad mentem semper recurrendum est, et si in ea non invenitur bonum quod de nobis dicitur, magna tristitia generari debet. Et rursum si in ea non invenitur malum quod de nobis homines loquuntur, in magnam debemusnos liberos demonstret? Habemus Paulum dicentem: Gloria nostra haec est
Abbreviated transcription (Latin):
nus orationis ur̃e int̾cessionem sen¬
tiam. & amplius in tot malis atq
ꝑturbationib ñ affligar. Omp̃c
d̃s sua uos manu ꝓtegat: & ꝑueni¬
re cũ ur̃is ad celestia bona concedat.

Expanded text:
nus orationis vestrae intercessionem sentiam, et amplius in tot malis atque perturbationibus non affligar. Omnipotens Deus sua vos manu protegat, et pervenire cum vestris ad coelestia bona concedat.
Abbreviated transcription (Latin):
enuenit ad me quia ex eo tẽpo¬
re quo dilectionẽ tuam uerb̾
asꝑis ꝓpt̾ quedã que mͥ ure displi¬
cuerant contristaui. magna tͥ sit
oborta tristicia. atq continuus ani¬
mi meror. Unde te dilectissime. fili
uolo cognoscere: quia illa ego uer¬
ba ñ asꝑitate cordis. s amore tuȩ
animȩ sũ locutꝰ. Tuitaq ad om̃i¬
potentem dm̃ tota mente conu̾te¬
re: qͣm nichil sit fugitiua p̾sens
uita considera. Et̃na p̃mia lucrari
festina. in quantũ uirtꝰ sufficit ca¬
stiga carnem: que qͣndo in uolup¬
tatib iuxit animã mortificauit.
Benignitatẽ tuã ꝓximis exhibe:
psalmodiȩ & lacrimis horas titȩ
frequentiꝰ impende: illata mala
a ꝓximis equanimit̃ tolera. si
contra ueritatẽ iniuriã ꝑtuleris.
lucrũ puta. ut hec agens ꝑ tẽpo¬
ralia que despiciendo pateris. ad

Expanded text:
Pervenit ad me quia, ex eo tempore quo dilectionem tuam verbis asperis propter quaedam quae mihi jure displicuerant contristavi, magna tibi sit oborta tristitia atque continuus animi moeror. Unde te, dilectissime fili, volo cognoscere quia ego illa verba non asperitate cordis sed amore tuae animae sum locutus. Tu itaque ad omnipotentem Deum tota mente convertere; quam nihil sit fugitiva praesens vita considera; aeterna praemia lucrari festina; in quantum virtus sufficit, castiga carnem, quae, quandiu in voluptatibus vixit, animam castigavit. Benignitatem tuam proximis exhibe, psalmodiae et lacrymis horas vitae frequentius impende, illata mala a proximis aequanimiter tolera. Si contra veritatem injuriam pertuleris, lucrum puta, ut haec agens, per temporalia quae despiciendo pateris, ad
Abbreviated transcription (Latin):
xilio ñ ualemus. iunctis om̃ipoten¬
tem dm̃ dilectissime fr̾ p̃cib exore¬
mus. ut in mandatoꝵ suoꝵ uia cũ
cõmisso grege gr̃a sua duce nos di¬
rigat: atq ipse nobis & intellige¬
re & agere: que sibi placita sunt
concedat᷑. qui miscdie sue dono no¬
men nos uoluit habere pastoꝵ.
Preterea ex transmissione ur̃e sc̃ita¬
tis beati agilei martyris benedicti¬
onem. ea caritate qua nobis est a uo¬
bis transmissa ꝑcepimꝰ. Data m̃se

Expanded text:
xilio non valemus, junctis omnipotenxilio non valemus, junctis omnipotentem Deum, dilectissime frater, precibus exoremus, ut in mandatorum suorum viam cum commisso grege gratia sua duce nos dirigat, atque ipse nobis et intelligere et agere quae sibi placita sunt concedat, qui misericordiae suae dono nomen nos voluit habere pastorum. Praeterea ex transmissione vestrae sanctitatis beati Agilei martyris benedictionem ea charitate qua nobis est a vobis transmissa percepimus. Mense
Abbreviated transcription (Latin):
& in causis scłarib ad hoc frequenter
benignus concedit iudex inducias:
ut qui ante paratus ñ fuerat. post¬
modũ paratus ad udiciũ ueniat.
Et quale est si qd̾ in t̾rens negotiis
custodimus. ꝓ salute anime negliga¬
mus: Et ideo quia uixta ioħis apłi
uocem. nullus sine peccato ẽ: cogita¬
tionũ illecebras. lingue incontinen¬
tiam. delictoꝵ oꝑa ad memoriã re¬
uocemnus. & dũ licet magno pulsa¬
tu iniquitatũ nr̃arũ maculas dele¬
amus: ut iustus & pius redemptor
tĩr non iuxta merita nr̃a uindictã
exerceat. sed scdm miscdiam suam
flectatur ad uentam. Et quia offi¬
ciũ nrm solũ sua flere ñ sufficit. nͥ
& de alienis sollicitudinem gesse¬
rit. curam in cõmissi gregis custo¬
dia studiosius impendamus: & sua¬
dendo. hortando. t̃rendo. p̃dicando.
in quantũ suꝑna clementia utres
donat. officiũ implere oꝑe festinemꝰ:
ut desideratũ creatore ñr̃o largien¬
te premiũ expectemus. Sed quia
bonũ aliqd̃ oꝑari sine diuino au¬

Expanded text:
 in causis saecularibus ad hoc frequenter benignus concedit judex inducias, ut qui ante paratus non fuerat, postmodum paratus ad judicium veniat. Et quale est si quod in terrenis negotiis custodimus pro salute animae negligamus? Et ideo quia, juxta Joannis apostoli vocem, nullus sine peccato est, cogitationum illecebras, linguae incontinentiam, delictorum opera ad memoriam revocemus; et dum licet, magno pulsatu, iniquitatum nostrarum maculas deleamus, ut justus et pius Redemptor noster, non juxta merita nostra vindictam exerceat, sed secundum misericordiam suam flectatur ad veniam. Et quia officium nostrum sua solum flere non sufficit, nisi et de alienis sollicitudinem gesserit, curam in commissi gregis custodia 1182 studiosius impendamus, et suadendo, hortando, terrendo, praedicando, in quantum superna clementia vires donat, officium opere implere festinemus, ut desideratum, Creatore nostro largiente, praemium exspectemus. Sed quia boni aliquid operari sine divino au
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sit contrariũ dicenti ꝓpħe da¬
uid. in inferno autẽ quis confite
Cuiꝰ u̾bis beatus qͦ augustinꝰ in eo
libro concordat. quem de heresib
scripsit. Hec itaq om̃ia ꝑtractan¬
tes nichil aliud teneatis. nsi qd̾ ue¬
ra fides ꝑ catholicam eccłiam docet:
quia descendens ad inferos dñs. il¬
los solũmͦ ab inferni claustris eri¬
puit. quos uiuentes in carne per
suam grãm in fide & bona oꝑati¬
dicit. cũ exaltatus fuero. om̃ia trahã
ad me ipsũ: om̃ia uidelicet electa.
Nama trahi ad dm̃ post mortẽ non
potuit: qui se a deo male iuuendo
separauit. Omp̃c d̾s sua uos ꝓtecti¬
one custodiat: ut ubicũq estis. et
in anima & in corpe. gr̃e eius auxili¬

Expanded text:
hoc sit contrarium dicenti prophetae Dahoc sit contrarium dicenti prophetae David: In inferno autem quis confiteb» Cujus verbis beatus quoque Augustinus in eo libro concordat, quem de haeresibus scripsit. Haec itaque omnia pertractantes, nihil aliud teneatis nisi quod vera fides per catholicam Ecclesiam docet: quia descendens ad inferos Dominus illos solummodo ab inferni claustris eripuit quos viventes in carne per suam gratiam in fide et bona operatidicit: Cum exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum, omnia videlicet electa. Nam trahi ad Deum post mortem non potuit, qui se a Deo male vivendo separavit. Omnipotens Deus sua vos protectione custodiat, ut ubicunque estis, et in anima et in corpore gratiae ejus auxili
Abbreviated transcription (Latin):
se dm̃ factis autẽ negant. & ioħes
ait. Qui dicit quia nouit eũ. et
mandata eius ñ custodit: m̃dax ẽ.
Iacob qͦ frater dñi scribit dicens.
fides sine oꝑibus mortua est Si
gͦ fideles nunc sine oꝑib bonis
ñ saluantur. & infideles ac reꝓbi
sine bona actione dño ad inferos
descendente saluati sunt: melior
illoꝵ sors fuit qui incarnationẽ.
dm̃i munme uiderunt. qmͣ horũ
qui post incarnationis eius miste¬
riũ natisunt. Qd̃ quantȩ fatui¬
tatis sir dicere uel sentire: ipse
oñs testatur discipłis dicens. Mul¬
ti reges ac ꝓpħȩ. cupierunt uid̾e
que uidetis: & ñ uiderunt. Sed
ne dilectionem urãm in mea dis¬
putatione ĩmorer. quid de hac
heresi philaster in libro guem
de heresib scripsit dixerit agno¬
scat. Cuiꝰ hec uerba sunt. Sunt he¬
retici qui dicunt dnm̃ in infer-¬
nũ descendisse & om̃ib post mor¬
tẽ etiam ibidem se nuntiasse. ut
confitentes ibidem saluarent᷑ cũ

Expanded text:
se Deum, factis autem negant. Et Joannes se Deum, factis autem negant. Et Joannes ait: Qui dicit quia novit eum, et mandata ejus non custodit, mendax est. Jacobus quoque frater Domini scribit, dicens: Fides 862 sine operibus mortua est. Si ergo fideles nunc sine bonis operibus non salvantur, et infideles ac reprobi sine bona actione Domino ad inferos descendente salvati sunt, melior illorum sors fuit, qui incarnationem Domini minime viderunt, quam horum qui post incarnationis ejus mysterium nati sunt. Quod quantae fatuitatis sit dicere vel sentire, ipse Dominus testatur discipulis, dicens: Multi reges et prophetae cupierunt videre quae vos videtis, et non viderunt. Sed ne dilectionem vestram in mea disputatione immorer, quid de hac haeresi Philaster in libro quem haeresibus scripsit dixerit cognoscat. Cujus haec verba sunt: « Sunt haeretici qui dicunt Dominum in infernum descendisse, et omnibus post mortem jam ididem se nuntiasse, ut confitentes ibidem salvarentur; cum
Abbreviated transcription (Latin):
memet ipsũ ualde rep̃hendo. qd̾
uos ad remeandũ citius relaxaui.
Sed quia semel ac sccło importu¬
ne michi de relaxatione ur̃a uos
insistentes uidi: ꝑpendi ne gra¬
ue esser. si ur̃a apud nos dilectio
moraretur. Postqͣm uͦ cognori
uos ꝓpter hiemis tempus tam lon¬
go tempore in itinere remansisse:
fateor citius dimissos uos ẽe do¬
lui. Si enĩ iter ꝓpositũ ur̃a dilec¬
tio ꝑagere ñ ualet: melius fue¬
rat ut apud me morã quã extͣ
me facet. Preterea post discessum
ur̃m dilectissimis filiis meis diaco¬
nib narrantib agnoui. qd̃ dilec¬
a penis debitis liberasse. De qua
re uolo ut ur̃a caritas longe alit̾
sentiat. Descendens quippe ad in¬
feros solos illosꝑ suam grãm libe¬
rauit: qui eũ & uenturũ ẽe credi¬
uerunt. & p̃cepta eius uiuendo te¬
nuerunt. Constat autẽ quia post
incarnationem dm̃i nullus etiã ex
his saluari potest. qui fidem ulius
tenent. & uitam fidei ñ habent:
quia scriptũ est confitent᷑ se nos¬

Expanded text:
memetipsum valde reprehendo, quod vos ad remeandum citius relaxavi; sed quia semel ac secundo importune mihi de relaxatione vestra vos insistentes vidi perpendi ne grave esset si vestra apud nos dilectio moraretur. Postquam vero cognovi vos propter hiemis tempus tam longo tempore in itinere remansisse, fateor, citius dimissos esse vos dolui. Si enim iter propositum vestra dilectio peragere non valebat, melius fuerat ut apud me moram quam extra me faceret. Praeterea post discessum vestrum, dilectissimis filiis meis diaconis narrantibus, agnovi quod dilectque a poenis debitis liberasse. De qua re volo ut charitas vestra longe aliter sentiat. Descendens quippe ad inferos, solos illos per suam gratiam liberavit, qui eum et venturum esse crediderunt, et praecepta ejus vivendo tenuerunt. Constat autem quia post incarnationem Domini nullus etiam ex his salvari potest, qui fidem illius tenent, et vitam fidei non habent, quia scriptum est: Confitentur se nos
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ preesse constitui: ut quousq
potuisses suasoria ad d̃m p̃dicati¬
one conu̾teres. Et dũ tota te hoc¬
oporteat intentione ꝑagere: priꝰ¬
quam hunc do fructũ oꝑeris reu̾¬
ti festinas: petisq me ut celerit̃
eandem debeam eccłiam ordinare:
otiosus. Sed quia utilitates eius
sũma cupio firmitate uallare.
diuturna de hoc necesse habeo
deliberatione tractare: ut eam
digna possim ordinatione xp̃o
reuelante disponere. Interea gͦ
fr̃nitas cua ita inuigilare anima¬
rũ lucris studeat: ut iudiciũ qd̾
de te habeo oꝑationis tuȩ robo¬
retur effectu. De ꝑsona uͦ petri
diaconi que scripsisti. om̃ia theo¬
dorus uir consularis indicauit.
Et iło postqm tibi adherere. &e ec¬
clesiasticis eũ utilitatib tua testi.¬
ficatione studere cognoui: nulliꝰ
debet aduersitatem uel immicitiaᷤᷤ
formidare. Sed quanto sibi alios
inuidere ꝑpendit: tanto uigilan¬
tius ut ei nocere nichil ualeant. in
utilitatib eccłie & dei seruitio ꝑse¬

Expanded text:
s praeesse constitui, ut quosque potuisses, suasoria ad Deum praedicatione converteres. Et dum tota te oporteat hoc intentione peragere, priusquam hunc Domino fructum opereris, reverti festinas petisque a me ut celeriter eamdem debeam Ecclesiam ordinare, otiosus. Sed quia utilitates ejus summa cupio firmitate vallare, diuturna de hoc necesse habeo deliberatione tractare, ut eam digni possam ordinatione, Christo revelante, disponere. Interea ergo fraternitas tua ita invigilare animarum lucris studeat, ut judicium quod de te habeo, operationis tuae roboretur effectu. De persona vero Petri diaconi quae scripsisti, omnia mihi Theodorus vir consularis nunc indicavit. Et ideo postquam tibi adhaerere et ecclesiasticis eum utilitatibus tua testificatione studere cognovi, nullius debet adversitatem vel inimicitias formidare; sed quanto sibi alios invidere perpendit, tanto vigilantius, ut ei nihil nocere valeant, in utilitatibus Ecclesiae, et Dei servitio perse
Abbreviated transcription (Latin):
mata erit cognitio: & fit quicquid
rationis ordo dictauerit. Gr̃. for¬
tunato ep̃o neapolim.
ria seruoꝵ dei pat̾ quos in nea¬
politana ciuitate transmise¬
ram. deo sicut ei placuit disponen¬
te defunctus est: uisũ est mͥ latorem
p̃sentium barbatianũ monachũ ꝓ
eoꝵdem monachoꝵ gubnatione
transmittere. quem ad p̃sens p̃po¬
sitũ esse decernimꝰ: ut si eius uita
tuȩ frat̾nitati placuerit. hunc post
aliqͣntum temporis eoꝵ patrem de¬
beas ordinare: Sunt enĩ bona que
in eo placeant: s hoc ẽ. in illo uehe¬
mens uitiũ. quia ualde sibi ẽe sapi¬
ens uidetur. Ex qua radice quanti
rami peccati ualeant ꝓdire: paten¬
ter agnoscitur. Tua itaq scitas grca
eũ sollicite inuigilet: & si hunc cau¬
tũ in regimine & humilem in suo
sensu fieri cognouerit: tunc eũ ad
abbatis honorem do auctore ꝑdu¬
cat. Si uͦ minus in humilitate ꝓfi¬
cit: eius ordinationem differat. mͥ¬

Expanded text:
mata, erit cognitio, et fiet quidquid mata, erit cognitio, et fiet quidquid rationis ordo dictaverit. tunato episcopo Neapolitano. Quia servorum Dei pater, quem in Neapolitanam civitatem transmiseram, Deo, sicut ei placuit, disponente defunctus est, visum mihi est latorem praesentium Barbatianum monachum pro eorumdem monachorum gubernatione transmittere. Quem ad praesens praepositum esse decernimus, ut si ejus vita suae fraternitati placuerit, hunc post aliquantum temporis eorum patrem debeas ordinare. Sunt enim bona quae in eo placent. Sed hoc est in illo vehemens vitium, quia valde sibi esse sapiens videtur. Ex qua radice quam multi rami peccati valeant prodire, patenter agnoscitur. Tua itaque sanctitas circa eum sollicite invigilet; et si hunc cautum in regimine et humilem in suo sensu fieri cognoverit, tunc eum ad abbatis honorem, Deo auctore, perducat. Si vero minus in humilitate proficit, ejus ordinationem differat, m
Abbreviated transcription (Latin):
dit talenta reddideris: retributionis
ab eo fructũ consequi. & int̃ fideles
famulos in et̾nam merearis głiam
exaltari. Hoc autẽ qd̾ obuirgo te uł
increpo: ñ ex asꝑitate s ex fr̃na scito
uilectione descendere: quia sacerdo¬
tem te apud om̃ĩpotentem dnm̃
ñ nomine qd̃ solũ ad penam est: s
etiã meritis qd̾ ad mercedem respicit
inueniri desidero. Nam dũ unũ re
uemptoris nr̃i corpori menbrũ sumꝰ.
sicut inculpa cua dilaceror: ita qͦ
in bona actione letificor. Iilud p̃te¬
rea qͦd tiultis ut ꝑsonam a nr̃o late¬
re deputemus. cui causas ur̃as insi¬
nuare nobis referendas subtiliter
uebeamͣius: dilectissimo filio nr̃o petͦ
& cheodoro consiliario quecũq uultiᷤᷤ
scribite. & ꝑ eos nobis insinuate. ut¬
quicqͥd de his ratio suaserit. dño ua¬
leat reuelante disponi. De fr̃e autẽ
& coep̃o nr̃o marimano dũ pax cum
p̾dicto agilulfo ꝑfecta fuerit. confir¬

Expanded text:
dit talenta reddideris, retributionis dit talenta reddideris, retributionis ab eo fructum consequi et inter fideles famulos in aeterna merearis gloria exaltari. Hoc autem quod objurgo vel increpo, non ex asperitate, sed ex fraterna scito dilectione descendere, quia sacerdotem te apud omnipotentem Deum non nomine, quod solum ad poenam est, sed etiam meritis, quod ad mercedem respicit, inveniri desidero. Nam dum unum in Redemptoris nostri corpore membrum sumus, sicut in culpa tua dilaceror, ita quoque et in bona actione laetificor. Illud praeterea quod vultis, ut personam a nostro latere deputemus, cui causas vestras insinuare 929 nobis referendas subtiliter debeatis, dilectissimo filio nostro Petro et Theodoro consiliario quaecunque vultis scribite, ut per eos nobis insinuata, quidquid de his ratio suaserit, Domino valeat revelante disponi. De fratre autem et coepiscopo nostro Mariniano, dum pax cum praedicto Agilulpho perfecte fuerit confir
Abbreviated transcription (Latin):
ris nr̃i poͣtentia: quia aduersarioꝵ
uobis incursus uel insidie denuo ñ
nocebunt. Hoc uͦ qd̾ scripsistis. mul¬
tos contra uos nobis querelas depone¬
re. uerũ est. Sed int̾ diu̾sa ñ nos fic
res alia contristauit. quomͦ id qd̾ no¬
bis dilectissimꝰ filius nr̃ ciriacꝰ abba̾
retulit: quia die dm̃co ante missaᷤ
messem de agro quem donatus pos¬
sidebat feceris exarari: qd̾ ne parũ
eẽt. expleto sacrificio. ꝑ temet ipsũ
illic accedens t̾minos effodisses. Ob
quam rem hortor ut officiũ qd̃ ge¬
ris sollicita mente consideres: et
quicqͥd grauare potest aut opimio¬
nem tuam aut animã. om̃ino re¬
fugias: & cõmittere illud. nulluis
sirasione consentias : ñ terrenarũ
rerũ curam. sed ammarũ te duca¬
tũ suscepisse cognosce: Ibi gͦ cor fi¬
gere. ibi sollicitudinem. ibi totũ de¬
bes studiũ adhibere: atq de earũ
lucro diligentiꝰ cogitare: ut dũ ue¬
menti dño multiplicata que tradi¬

Expanded text:
ris nostri potentia quia adversariorum ris nostri potentia quia adversariorum vobis incursus vel insidiae denuo non nocebunt. Hoc vero quod scripsistis, multos contra vos nobis querelas deponere, verum est; sed inter diversa non nos sic res alia contristavit, quomodo id quod nobis dilectissimus filius noster Cyriacus abbas retulit, quia die dominico ante missas messem de agro quem Donatus possidebat feceris exarari. Quod ne parum esset, expleto sacrificio, per temetipsum illuc accedens terminos effodisses. Ob quam rem hortor ut officium quod geris sollicita mente consideres, et quidquid gravare potest aut opinionem tuam aut animam omnino refugias, et te committere illud nullius suasione consentias. Nam non terrenarum rerum curam, sed animarum te ducatum suscepisse cognoscas. Ibi ergo cor figere, ibi sollicitudinem, ibi totum debes studium adhibere, atque de earum lucro diligentus cogitare, ut dum venienti Domino multiplicata quae tradi
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃e ad nos epła ꝑueniret agnoui¬
mus: & quia hoc futurũ dudũ me¬
tinimus euenisse qd̾ p̃uidimus. uo¬
biscũ nunc gemimus. Qd̾ si scd̾m ea
que cam uobis quam excellentissimo
fiho nr̃o gennactio hoc fore nunttati¬
tes scripsimus. sollicitado fuisset adhi¬
bita. mimici illic aut ñ accederent.
aut accedentes ꝑiculũ qd̃ fecerunt
incurrerent. Uel nunc gͦ ea que con¬
tigerunt: iugilantiam ur̃am in fu¬
turis exacuat. Nam & nos quicquid
ꝓdesse possumus facere dño auxil¬
ante nequaqͣm omittimus. Cog¬
noscatis autẽ abbatẽ quem ad agi¬
lulfũ ante multũ iam tempus tranᷤ¬
misimus. pacem cũ eo do ꝓpitio qͣn¬
tũ nobis ab excellentissimo exarcho
scriptũ est ordinasse. Et ideo quousq
pacta de confirmatione pacis ipsius
conscribant᷑ͥ ne forte hostes nr̃i in
hac dilatione ad partes illas iterũ
uelint accedere: muroꝵ uigilias. &
sollicitudinem in om̃ib locis facite
exhiberi. Et confidimꝰ in redempto¬

Expanded text:
928 ad nos perveniret agnovimus. Et quia hoc futurum dudum metuimus, evenisse quod praevidimus vobiscum nunc gemimus. Quod si secundum ea quae tam vobis quam excellentissimo filio nostro Gennadio hoc fore nuntiantes scripsimus sollicitudo fuisset adhibita, inimici illuc aut non accederent, aut accedentes periculum quod fecerunt incurrerent. Vel nunc ergo ea quae contigerunt vigilantiam vestram in futura exacuant. Nam et nos quidquid prodesse possumus, facere, Domino auxiliante, nequaquam omittimus. Cognoscatis autem abbatem, quem ad Agilulphum ante multum jam tempus transmisimus, pacem cum eo, Deo propitio, quantum nobis ab excellentissimo exarcho scriptum est, ordinasse. Et ideo quousque pacta de confirmatione pacis ipsius conscribantur, ne forte hostes nostri in hac dilatione ad partes illas iterum velint accedere, murorum vigilias et sollicitudinem in locis facite omnibus adhiberi. Et confidimus in Redempto
Abbreviated transcription (Latin):
euatus est maximus p̾sump¬
tor in dalmatia contra uotũ dõni
pape gregorii. a militib ꝑ indic¬
tia uel p̾sumptione fuit annis sep¬
tem. Post hec post castigationem &
flagella beatissimi atq apłici pape
gregorii: egressus de dalmatia ue¬
nit in ciuitatem rauennatem.
ad beatissimũ marintanũ archi¬
ep̃m:. & iactauit se tensus intra
ciuitatem in media silice clamãs
& dicens. Peccaui deo: & beatissi¬
mo pape gregorio. Et acta peni¬
tentia ꝑ tres horas. tunc cucurrit
exarchus callimicus castoriꝰ cartu¬
larius eccłie romane. cũ archiep̃o
marimano: & leuatus cepit ampli¬
orem penitentiã coram eis agere.
ati apollinaris : & uirauit de
om̃ib que aduersus eũ dicta de
mulierib uel ex scismate: uel si¬
moniaca heresi. fuerant: mixtũ se
ñ esse. Tunc reuertens romã ca¬
storius cartulariꝰ adduxit secum
diaconem eiusdẽ maximi nomi¬
ne stephanũ. & relata st̃ om̃ia
que. a maximo satisfacta essent.
Tẽ motus ad miscłiam beatissimꝰ

Expanded text:
evatus est Maximus praesumptor in Dalmatia contra votum domini papae Gregorii, a militibus, per indiccia vel praesumptione fuit annis VII. Post haec, post castigationem et flagella beatissimi atque apostolici papae Gregorii, egressus Dalmatias venit in civitatem Ravennatem ad beatissimum Marinianum archiepiscopum, et jactavit se tensus intra civitatem in media silice, clamans et dicens: Peccavi Deo, et beatissimo papae Gregorio. Et acta poenitentia per tres horas, cucurrit exarchus Callinicus, Castorius chartularius Ecclesiae Romanae cum archiepiscopo Mariniano, et elevatus, coepit ampliorem poenitentiam coram eis agere. ati Apollinaris, et juravit de omnibus quae adversus eum dicta de mulieribus vel ex schismate simoniaco fuerant mistum se non esse. Tunc revertens Castorius chartularius adduxit secum diaconum ejusdem Maximi, nomine Stephanum relatorem omnium quae a Maximo satisfacta essent. Tunc motus ad misericordiam beatissimus
Abbreviated transcription (Latin):
ximi uel heredes ꝓ luminarib
sponte quid offerre uoluerint :
acciꝑe ñ uetamus. leti uero aut
aliquid exigi om̃ino ꝓhibemus¬
ne qd̃ ualde irreligiosũ est. aut
uos de humanis udeamini morti¬
bus gratulari. si ex eoꝵ cadauerib
studetis querere quolibet modo cõ¬
pendiũ. Alias uero causas quas pre-¬
dictȩ nereȩ est complexa peticio:
hortamur ut aut pacifica si fieri
potest ordinatione definias. aut
certe in depucato a nobis iudicio ꝑ¬
sonam instructam dirigere ñ omit¬
tas: quia ad hoc redemptũ defenso¬
rem nr̃m presentiũ illic portitorẽ
oireximus. ut & partes in iudicio
obseruare compellatꝰ & excusatio¬
nis sue instantia ad effectũ que
fuerint iudicata ꝑducat.

Expanded text:
roximi, vel haeredes pro luminaribus roximi, vel haeredes pro luminaribus sponte quid offerre voluerint, accipere non vetamus. Peti vero aut aliquid exigi omnino prohibemus: quod valde irreligiosum est, ne avos de humanis videamini mortibus gratulari, si ex eorum cadaveribus studeatis quaerere quolibet modo compendium. Alias vero causas quas praedictae Nereidae est complexa petitio hortamur ut aut pacifica, si fieri potest, ordinatione definias, aut certe in deputatum a nobis judicium personam instructam dirigere non omittas, quia ad hoc Redemptum defensorem nostrum praesentium portitorem illic direximus, ut et partes in judicio observare compellat, et exsecutionis suae instantia ad effectum quae fuerint judicata perducat.