comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hic intus sustinet: quẽ pondus uehemens in¬
flãmate cogitationis p̃mit. Alius iuri se auari¬
tiȩ tradidit: ⁊ fastidiens ꝓpria. aliena concupisc̃
Hic plerunq concupita adipisci ñualens: dies
quidẽ inociũ. noctẽ uͦ incogitationẽ u̾sat. ĩ orpec
ab utili oꝑe: q facigatut illicita cogitatione.
Consilia multiplicatͦ i sinũ m̃cis. cogitationũ in¬
mensitatib latiꝰ expandit. Puenire ad concupi¬
ta fatagit: atq ad optinenda hȩc quodam secre¬
tissimos causarũ meatꝰ quęxit. Qui mox ut incau.¬
sa aliquid subtile inuenisse se estimat: iã se opti¬
nuisse qđ concupierat exultat. Iam qͥd ⁊iã adep¬
tȩ rei adiungat excogitat. atq ut inmeliori sta¬
tu debeat excoli ꝑtractat. Quã qr iã quasi possidet¬
⁊ quasi ad meliorẽ spẽm adducit. mox insidias in¬
uidentiũ consid̾at: i quid contͣ se uirgumoueat᷑
pensat. Erqͥrit quid respondeat: ⁊ cũ rẽ nullã tene¬

Expanded text:
hic intus sustinet, quem pondus vehemens inhic intus sustinet, quem pondus vehemens inflammatae cogitationis premit. Alius juri se avaritiae tradidit, et fastidiens propria, aliena concupiscit: Hic plerumque concupita adipisci non valens, diem quidem in otium, noctem vero in cogitationem versat: torpet ab utili operet quia fatigatur in inlicita cogitatione, consilia multiplicat / et sinum mentis cogitationum inventibus latius expandit. Pervenire ad concupita satagit atque ad obtinenda haec quosdam secretissimos causarum meatus quęrit. Qui mox ut in causa aliquid subtile invenisse se ęstimat, iam se obtinuisse, quod concupierat, exultat, iam quid etiam adeptę rei adiungat, excogitat, atque ut in meliori statu debeat excoli, pertractat. Quam quia iam quasi possidet et quasi ad meliorem statum adducit, mox insidias invidentium considerat, et quid contra se iurgii moveatur, pensat. Exquirit, quid respondeat, et cum rem nullam tene
Abbreviated transcription (Latin):
cõprimunt᷑. Dũq defidioꝵ turbus intra se erei¬
tant: ꝓstratã m̃tẽ pede miserȩ frequentationis
calcant. Alius nanq iuri se luxuriȩ subdit: atq
ante m̃tis oculos scemata turpiũ ꝑpetrationũ
fingit. Et cũ effectus ñ tribuitur oꝑis. hoc crebriꝰ
agitur intentione cogitationis. Noluptatis per¬
fectio queritur: ⁊ concussus eneruit̾ animꝰ.
hinc inde.⁊ sollicitꝰ ⁊ cecatꝰ. occasionẽ nequissimȩ
expletionis rimat᷑. Alens itaq hȩc quasi quen¬
dã ppłm patitur: quȩ insolenti cogitationũ tu¬
multu uastat᷑. Alius irę se dñio strauit. i qͥd in
corde. nͥ uirgia etiã quȩ desunt ꝑagit: Hic sepe
p̃sentes ñ uidet: absentib contradic̾. Intra semec¬
ipsũ contumelias ꝓfert ⁊ recipit: receptis aut̃ du¬
rius respondet. A̾ cus obuiet nullus assit: magnis
clamorib rixas in corde cõponit. Turbã itaq

Expanded text:
comprimuntur, Dumque desideriorum turbas extra se excicomprimuntur, Dumque desideriorum turbas extra se excitant, prostratam mentem pede miserae frequentationis calcant. Alius namque juri se luxuriae subdit, atque ante mentis oculos schemata turpium perpetrationum fingit, et cum effectus non tribuitur operis, hoc erebrius agitur intentione cogitationis. Voluptatis perfectio quaeritur, et concussus enerviter animus hinc inde et sollicitus et caecatus, occasionem nequissimae expletionis rimatur. Mens itaque haec quasi quemdam populum patitur, quae insolenti cogitationum tumultu vastatur. Alius irae se dominio stravit, et quid in corde, nisi jurgia, etiam quae desunt peragit? Hic saepe praesentes non videt, absentibus contradicit, intra semetipsum contumelias profert et recipit, receptis autem durius respondet; et cum qui obviet nullus adsit, magnis clamoribus rixas in corde componit. Turbam itaque
Abbreviated transcription (Latin):
reducat. S qͦ nc̃ hõ redẽptꝰ ascendit: illuc ꝓfec̾to
si peccare noluisset. eciã sine redẽptione ꝑting̾et.
tus ascendẽt. ad qđ p̃dicatores scõs pꝰ redẽptionẽ
necẽe. ẽ. cũ magno labore ꝑuenire: ⁊ cũ qͥb iam
corpora sciunt. Qui dũ desidioꝵ inse motꝰ tẽꝑant:
suꝑ subiectas cogitationes lege uirtutis regnait.
Qui bñ uam t̾rȩ consules uocant᷑. Reges enĩ sunt
qr sibimetipsis p̃sident: t̃rȩ aũ consules.qr extin¬
ctis peccatoril uite consultũ p̃bent. Reges st̃.
qr semetipsos regere sciunt: t̾rȩ sunt consules. qr
t̾renas m̃ces ꝑ exhortationis suę consiliũ. ad ce¬
lestia ꝑtrahunt. Ant̾rȩ consul n̾erat qͥ dicebat.
de uirginib aut p̃ceptũ dñi ñ habeo. consiliũ
aut᷑ do: Et rursũ. Beatior aut̃ erit. si sic ꝑman¬
cita appetunt. uel in hoc mundo uideri aliqͥd
uolunt: densis cogitationũ tumultib incorde

Expanded text:
reducat. Sed quo nunc homo redemptus ascendit, illuc profecto reducat. Sed quo nunc homo redemptus ascendit, illuc profecto si peccare noluisset, etiam sine redemptione pertingeret. nderet, ad quod praedicatores sanctos post redemptionem necesse est cum magno labore pervenire. Et cum quibus jam corpora sciunt; qui dum desideriorum in se motus temperant, super subjectis cogitationibus lege virtutis regnant. Qui bene etiam terrae consules vocantur. Reges enim sunt, quia sibimetipsis praesident; terrae autem consules, quia exstinctis peccatoribus vitae consultum praebent. Reges sunt, quia semetipsos regere sciunt; terrae sunt consules, quia terrenas mentes per exhortationis suae consilium ad coelestia pertrahunt. An terrae consul non erat, qui dicebat: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo, consilium autem do ? Et cita appetunt, vel in hoc mundo videri aliquid volunt, densis cogitationum tumultibus in corde
Abbreviated transcription (Latin):
sentia sp̃s contẽplari: qui pꝰquã de corꝑib transe¬
unt. nequaquã ꝑ morarũ spatia sic̃ antiqui patres
Iacelestis patriȩ ꝑceptione differunt᷑. Mor quippe
ut a carnis colligatione exeunt. inꝙelesti sede re¬
trestris domus nr̃a huius habitationis dissoluat᷑
qđ ȩdificationẽ ex dõ habemꝰ. domũ ñ manufac
tã. et̾nã incęlis. Frius aut̃ quã redẽptor nr mor¬
te sua humani generis penã solueret: eos etiã qͥ
cȩlestis patriȩ uias sectati sunt. post egressũ car¬
nis inferni claustra tenuert᷑: Non ut pęna qͣsi poc¬
catores plectet᷑. s ut eos in lociᷤ remotiorib qͥescentes.
qr nec dũ int̾cessio mediatoris aduenerat. ab in¬
gressu regni reatꝰ primȩ culpe ꝓhib̾et. Unde
iuiita eiusdẽ redẽptoris nr̃i testimoniũ. diues
inferna penetrat:. ut suos qͥ ei in bȩserant ad cȩlos

Expanded text:
sentia spiritus contemplari, qui postquam de corsentia spiritus contemplari, qui postquam de corunt, nequaquam per morarum spatia, sicut antiqui Patres, a coelestis patriae perceptione differuntur. Mox quippe ut a carnis colligatione exeunt, in coelesti sede reterrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum nta dissolvitur. Prius autem quam Redemptor noster morte sua humani generis poenam solveret, eos etiam qui coelestis patriae vias sectati sunt, post egressum carnis in ferni claustra tenuerunt, non ut poena quasi peccatores plecteret, sed ut eos in locis remotioribus quiescentes, quia necdum intercessio mediatoris advenerat, ab ingressu regni reatus primae culpae prohiberet. Nunc juxta ejusdem Redemptoris nostri testimonium, dives inferna penetrat; ut suos, qui ei inhaeserant, ad coelestia
Abbreviated transcription (Latin):
nullomͦ hoc qđ homini diceret. angłs angło nun-¬
tiaret. Quia gͥ cunc̾toꝵ conditor om̃ia ꝑsemetip¬
sũ tenet: ⁊ tñ ad distinguendũ pulchrȩ uniu̾sitatiᷤᷤ
ordinẽ. alia aliis dispensanab̾ regit. ñ immerito
reges. angłoꝵ sp̃s accipimꝰ. Qui qͦ auctori om̃iũ
familiariꝰ seruiunt: eo subiecta potiꝰ regunt.
Cũ regib gͦ dormiret: qr nimirũ iã cũ angłis hõ
quiesceret. si ꝑsuasoris linguã seqͥ noluisset. Qui
bnĩ etiã consules uocant᷑. qr spuali rei publicȩ co¬
sulunt. dũ nos sad regnũ socios iungunt. Bene
consules uocant᷑. ꝙ dũ ipsis nuntiantib uolun¬
tatẽ conditoris agnoscimꝰ: ineis ꝓculdubio con¬
sultũ ab hac angustia nrȩ tribulationis inuenimꝰ¬
S qr beatꝰ iob scę et̾nitatis spũ implet᷑. ⁊ fuisse uł
futurũ eẽ. et̾nitas ñ ht̃. cui nimirũ nec p̃t̾ita tͣn¬
seunt. nec quȩ fut᷑a sunt ueniunt. qr cunc̾ta per
p̃sens uidet: pot̾ futuros p̃dicatores excłȩ inpre¬

Expanded text:
homini diceret, angelus ab angelo cognovisset. Quia igitur cunctorum conditor omnia per semetipsum tenet, et tamen ad distinguendum pulchrae universitatis ordinem, alia aliis dispensantibus regit, non immerito reges, angelorum spiritus accipimus, qui quo auctori omnium familiarius serviunt, eo subjecta potius regunt. Cum regibus ergo dormiret, quia nimirum jam cum angelis homo quiesceret, si persuasoris linguam sequi noluisset. Qui bene etiam consules vocantur, quia spiritali reipublicae consulunt, dum nos sibi ad regnum socios jungunt. Bene consules vocantur, quia dum ipsis nuntiantibus voluntatem conditoris agnoscimus, in eis procul dubio consultum ab hac angustia nostrae tribulationis invenim aeternitatis spiritu impletur, et fuisse, vel futurum esse aeternitas non habet, cui nimirum, nec praeterita transeunt, nec quae futura sunt, veniunt, quia cuncta per praesens videt, potest futuros praedicatores Ecclesiae in prae
Abbreviated transcription (Latin):
uite suç requiẽ popłi gentiles inuenert̃. paulo
attestante quiait. Qđ quęrebat isrł hoc nͣ. ẽ.¬
luce. impii atumultu cessant: dũ ꝑu̾soꝵ m̃teᷤᷤ
ueritate cognita. laboriosa mundi desidia fu¬
giunt: ⁊ tranquillitati intimi amoris adquies¬
cunt. An ñ ad cessationẽ uocat luxipsa quȩ ait.
uenite ad me om̃s qui laboratis ⁊ onerati estis
⁊ ego reficiã uos. tollite iugũ meũ suꝑuos. ⁊ disci¬

Expanded text:
vitae suae requiem populi gentiles invenerunt, Paulo vitae suae requiem populi gentiles invenerunt, Paulo attestante, qui ait: Quod quaerebat Israel, hoc nluce impii a tumultu cessant, dum perversorum mentes, veritate cognita, laboriosa mundi desideria fugiunt, et tranquillitati intimi amoris acquiescunt. Annon ad cessationem vocat lux ipsa quae ait: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis; et ego reficiam vos. Tollite jugum meum su
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporis. Et quid. ẽ. stantẽ semꝑ inpͣsenti quietẽ
quęrere: nisi ad illud cui nicħ uenit. nicħ pͣt̾it.
gaudiũ ȩt̾nitatis anhelare: Qđ nimirũ ueri¬
tas semꝑeẽ suũ ut neb̾ ut cunq infundet: mos se
mediante insinuat. dicens. Ego sũ. qui sũ. Et
dices filus irł. Qui. ẽ: misit me ad uos. S ecce
quia labentia conspicit. quia semꝑ p̾sens gau¬
diũ quęrit. quia uenture lucis memorat: ꝙ
electoꝵ eiꝰ ordines enumerans pensat: ipsã iã
nob̾ aꝑtius quietẽ hinius lucis insinuet: ⁊ qͥd
apud illã cotidie de prauoꝵ conũsione agit᷑
uerbis manifestiorib demonstret. Sequitur.¬
qr corda peccantiũ ꝑ hoc qd strepitꝰ desic̾. oru
possidet. grauis cogitationũ instigantiũ ta¬
multꝰ premit. S in hac luce qua concepti
m.nime uid̾unt. aium iltis suo impii cessra
phibentur: quia nimirũ mediatoris aclirarũ
quẽ patres in lege positi diu prestolati sunt. ad

Expanded text:
temporis. Et quid est stantem semper in praesenti quietem temporis. Et quid est stantem semper in praesenti quietem quaerere, nisi ad illud, cui nihil venit, nihil praeterit, gaudium aeternitatis anhelare? Quod nimirum Veritas semper esse suum, ut nobis utcunque infunderet, Moyse mediante insinuat, dicens: Ego sum qui sum. Et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Sed ecce, quia labentia conspicit, quia semper praesens gaudium quaerit, quia venturae lucis memorat, quia electorum ejus ordines enumerans pensat: ipsam jam nobis apertius quietem hujus lucis insinuet, et quid apud illam quotidie de pravorum conversatione agitur, verbis manifestioribus demonstret. Sequiturquia corda peccantium per hoc quod strepitus desideriorum possidet, gravis cogitationum instigantium tumultus premit. Sed in hac luce, quam concepti minime viderunt, a tumultu suo impii cessare perhibentur, quia nimirum Mediatoris adventum, quem patres in lege positi diu praestolati sunt, ad
Abbreviated transcription (Latin):
uidunt: quia ad aduentũ incarnationis dñicȩ
quãuis hanc fidelit̾ credent. ꝑuenire nequiue¬
runt. Incarnatꝰ quippe dñs dic̃. Ego sũ lux mun¬
di. Atq ipsa lux ait. Multi ꝓpħȩ ⁊ iusti desi¬
mediatoris aꝑtis ꝓpħarũ uocib ęxcitati. nequa¬
quã potuerunt cernere eius incarnationẽ. In
his itaq conceptꝰ int̾ior formã fidĩ edidit: sed
hanc usq ad aꝑtã uisionẽ diuinȩ p̾sentiȩ nͣ
ꝑdurit: quia prius hos amundo mors int̾ue¬
niens rapuit. quã manifesta mundũ ueritas
nu cordis cuncta labentia ad memoriã string̃.
Et quia angusta. ẽ. om̃is creatura creatori: per
eundẽ spm quinicħ inse uel iuxta se aliud
nisi semꝑ ẽẽ ht̃. hoc qđ erit. hoc qđ pͣteruit
conspicit: ac infra supraq m̃tis oculum ten¬
dit: ⁊ uenientia uł transacta considans. ad
etͣiũ eẽ medallitꝰ inardeseit. dicens. Nunc
enĩ dormiens silerẽ. Nunc quippe. p̃sentis. est.

Expanded text:
viderunt. quia ad adventum incarnationis dominicae, viderunt. quia ad adventum incarnationis dominicae, quamvis hanc fideliter crederent, pervenire nequiverunt. Incarnatus Dominus dicit: Ego sum lux mundi . Atque ipsa Lux ait: Multi prophetae et justi desiMediatoris apertis prophetarum vocibus equam potuerunt cernere ejus incarnationem. 133 In his itaque conceptus interior formam fidei edidit, sed hanc usque ad apertam visionem divinae praesentiae non perduxit, quia prius hos a mundo mors interveniens rapuit, quam manifesta mundum Veritas nu cordis cuncta labentia ad memoriam astringit; et quia angusta est omnis creatura creatori, per eumdem spiritum, qui nihil in se vel juxta se aliud, nisi semper esse habet, hoc quod erit, hoc quod praeteriit, conspicit; ac infra supraque mentis oculum tendit, et venientia velut transacta considerans, ad aeternum esse medullitus inardescit, dicens: Nunc enim dormiens silerem. Nunc enim praesentis est
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ presentia ñuidit. s ꝑuirtutẽ ꝓpħici sp̃s.¬
infuturis uã scłis. magna uidendi luce radi¬
auit. Ibi iacob: qui irã frĩs humilit̃ fugit: cle¬
ment̾ edomuit. Iui ꝓle quidẽ fecundus extitit:
C tam̃ sp̃s ubertate fecundior. eandẽ ꝓlẽ sub pro¬
pħiȩ suȩ uinculis astrixit. Bene autẽ abortiuũ
hoc absconditũ dicitur. ꝙr amundi primordiiᷤᷤ
dũ quosdã paucos moyse scribente cognoscimꝰ.
pars nob̃ maxima humani generis occultatur.
Neq enĩ tot iustos solũmꝰ usq ad acceptã legem
extitisse credñdũ. ẽ. quot mos ses breuissima
descriptione ꝑstrinxit. Quia gͦ amundi primor¬
dio edita multitudo bonoꝵ ex magna parte
notitiȩ nr̃e subtrahit᷑: aboitiuũ hoc absconditum
cis. eoꝵ froqñtia nullo apud nos memoriȩ scripto
nati sunt: auc̾tori suo eiusdẽ legis sunt ad moni¬
tione concepti. S cam̾ concepti lucẽ minime

Expanded text:
quidem praesentia non vidit, sed per virtutem propquidem praesentia non vidit, sed per virtutem propin futuris etiam saeculis magna videndi luce radiavit . Ibi Jacob, qui iram fratris humiliter fugit, clementer edomuit; qui prole quidem fecundus exstitit, sed tamen spiritus ubertate fecundior, eamdem prolem sub prophetiae suae vinculis astrinxit . Bene autem abortivum hoc absconditum dicitur, quia a mundi primordiis, dum quosdam paucos Moyse scribente cognoscimus, pars nobis maxima humani generis occultatur. Neque enim tot justos solummodo usque ad acceptam legem exstitisse credendum est, quot Moyses brevissima descriptione perstrinxit. Quia ergo a mundi primordio edita multitudo bonorum, ex magna parte notitiae nostrae subtrahitur, abortivum hoc absconditum cis, eorum frequentia nullo apud nos memoriae scripto nati sunt, auctori suo ejusdem legis sunt admonitione concepti. Sed tamen quasi concepti lucem minime
Abbreviated transcription (Latin):
nũ tempꝰ oritur: extinctũ ꝓtinus occultatur.
Qͦs gͥ sc̃s uir alios abortiuos uocat. c̃ qͥb se qͥescere po¬
tuisse considat. nisi electos quosq qͥ abipso mũ¬
di primordio. ante redẽptionis tẽpus exorti st̃¬
⁊ tam̃ huic mundo semetipsos mortificare
curauerunt: Qui conscripte legis tabulas ñ
habentes. quasi abutero mortui sunt: ꝙr aucto¬
rẽ suũ naturali lege timuert̃. Icũ uenturũ
mediatorẽ cred̾ent. studuert̃ sũmoꝑe mortisi¬
catis uoluptatib. uã quę scripto ñ acceꝑant.
pͣcepta seruare. Tempꝰ itaq illud qđ iurta
mundi iniciũ mortuos huic scło patres nr̃os
ꝓtulit: quasi ab ortiui uterꝰ fuit. Ibi nanq abel:
qui occidenti se fr̃i restitisse ñ legitur. Ibi enoche
qͥ talẽ se exhibuit. ut ambulaturus cũ dño tͣns¬
ferretur. Ibi noe: qui ꝑ hoc qđ diuino examini
placuit inmundo. mundo suꝑstes fuit. Ibi
Ibi isaac: qui caligantib carnis oculis. ꝑ etatẽ

Expanded text:
num tempus oritur, exstinctum protinus occultatur. Quos ergo sanctus vir alios abortivos vocat, cum quibus se quiescere potuisse considerat, nisi electos quosque, qui ab ipso mundi primordio ante redemptionis teet tamen huic mundo semetipsos mortificare curaverunt. Qui conscriptae legis tabulas non habentes, quasi ab utero mortui sunt, quia Auctorem suum naturali lege timuerunt; et cum venturum Mediatorem crederent, studuerunt summopere mortificandis voluptatibus, etiam quae scripto non acceperant praecepta servare. Tempus itaque illud, quod juxta mundi initium mortuos huic saeculo patres nostros protulit, quasi abortivi uterus fuit. Ibi namque Abel, qui occidenti se fratri restitisse non legitur . Ibi Enoch, qui talem se exhibuit, ut ambulaturus cum Domino transferretur . Ibi Noe, qui per hoc, quod divino examini placuit, in mundo mundo superstes fuit . IbiIbi Isaac, qui caligantibus carnis oculis, per aetatem
Abbreviated transcription (Latin):
gͣ uir sc̃s inquanta pace cordis quiesceret. si
serpentis u̾ba susciꝑe homo noluisset: ⁊dicat.
Dunc enĩdormiens silerẽ: ⁊ sõno meo reqͥescerẽ.
.d.ẽ. intra secretũ m̃tis ad conditoris contẽplati¬
onẽ secedẽm: nͥ me extra me tẽptationũ tumul¬
tib consensus primi culpa ꝓdidisset. Huiꝰ aut̃
quietis gaudiis cũ quib nã socus ꝑfrueretur.
Exreb insensibilib discimꝰ: qd de sensibilib atq
intelligibilib sentiamꝰ. Terra nanq fecundat᷑¬
aere: aer aut̃ exceli qualitate disponit᷑. Sic iu¬
m̃tis homines. hominib angłi. angłis uͦ archan

Expanded text:
ergo vir sanctus in quanta cordis pace requiesceret, si ergo vir sanctus in quanta cordis pace requiesceret, si serpentis verba suscipere homo noluisset, et dicat: Nunc enim dormiens silerem, et somno meo requiescerem, id est, intra secretum mentis ad conditoris contemplationem secederem, nisi me extra me tentationum tumultibus consensus primi culpa prodidisset. Hujus autem quietis gaudiis cum quibus etiam sociis perfrueretur, rebus insensibilibus discimus quid de sensibilibus atque intelligibilibus sentiamus. Terra namque aere fecundatur, aer autem ex coeli qualitate disponitur. Sic jumentis homines, hominibus angeli, archan
Abbreviated transcription (Latin):
contentionẽ carnis ꝓpriȩ. repugnans portat.
Hoc quietis silentiũ. homo conditꝰ habuit: cum
contra bostẽ suũ. lib̾um uoluntatis arbitͥũ ac¬
cepit. Cui qr sua sponte succubuit. morde se qd̃
contra se ꝑstreꝑet inuenit. mor incertamine.
infirmitatis cumultꝰ repeit. & ꝗͣuis in pace
silentii ab auctore fuerat condit̾: hosti tñ spon¬
te substratꝰ. clamores de pugna tolerauit. Ipsa
enĩ carnis suggestio: quasi quidã clamor. est.
contra quietẽ m̃tis. Quã ante transgressionẽ
homo ñ sensit:q nimirũ qđ de infirmitate pos¬
set colerare ñ habuit. Postquã uͦ se sponde hosti
subdidit: astrictꝰ culpȩ suȩ uinculis inquib dã
ei uã nolens seruit. Et clamores inmͣte patitur.
bat dic̃s. udeo aliã legẽ inm̃bris meis repug¬
nantẽ legis m̃tis meȩ. ⁊ captiuũ me duoentẽ in
lege peccati quȩ.ẽ. in m̃bris meis: Contẽpletur

Expanded text:
contentionem carnis propriae repugnans portacontentionem carnis propriae repugnans portaHoc quietis silentium homo habuit, cum contra hostem suum liberum voluntatis arbitrium accepit, cui qucontra se perstreperet, invenit, mox in certamine infirmitatis tumultus reperit; et quamvis in pace silentii ab auctore fuerat conditus, hosti tamen sponte substratus, clamores de pugna toleravit. Ipsa enim carnis suggestio, quasi quidam clamor est contra quietem mentis, quam ante transgressionem homo non sensit; quia nimirum quod de infirmitate posset tolerare, non habuit. Postquam vero se sponte hosti subdidit, astrictus culpae suae vinculis, in quibusdam ei etiam nolens servit, et clamores in mente patitur, bat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis ? Contempletur
Abbreviated transcription (Latin):
lius fouerẽ. Hisitaq rep̾hñsionũ suarũ uocib
inparente primo se peccasse redarguit. Sed si
ad erũnã huiꝰ erilii nequaquã homo peccando
descendec: dicat. qr ꝑfrui quiete potuisset.
meo requiescerẽ. Ad hoc inparadyso homo po¬
sitꝰ fuerat. ut si se ad conditoris sui obedientiam
uinculis caritatis astringeret. ad cęlestẽ patͥã
⁊ mori posset. Isic mortalis. ẽ. conditꝰ. ut si non
peccaret. uã ñ mori posset. atq exmerito liberi
arbitrii. beatitudinẽ illiꝰ regionis attingeret.
inqua ł peccare ł mori ñ posset. Ubi gͥ post re¬
dẽptionis tempꝰ. carnis morte int̾posita elec̾ti
transe unt: illuc ꝓculduꝰno parentes primi.
si in conditionis suę statu ꝑtitissẽt. etiã sine
morte corpoꝵ tranfferri potuissent. Dormiets
gͥ sileret ⁊ somno suo homo reqͥesceret: dũ ad
aclamore hoc humanę infirmitatis inueniret.
Post peccatũ nanq quasi clamans uigilat. qui

Expanded text:
lius foverem. His itaque reprehensionum suarum vocibus lius foverem. His itaque reprehensionum suarum vocibus in parente primo se peccasse redarguit. Sed si ad aerumnam hujus exsilii nequaquam homo peccando descenderet, dicat qua perfrui quiete potuisset. m tempore. Ad hoc in paradiso homo conditus fuerat, ut si se ad Conditoris sui obedientiam vinculis charitatis astringeret, ad coelestem angelor mori posset; et sic mortalis est conditus, ut si non peccaret, mori etiam non posset, atque ex merito liberi arbitrii beatitudinem illius regionis attin qua vel peccare, vel mori non posset. Ubi igitur post redemptionis tempus, carnis morte interposita, electi transeunt, illuc procul dubio parentes primi, si in conditionis suae statu perstitissent, etiam sine morte corporum transferri potuissent. Dormiens igitur sileret, et somno suo homo requiesceret, dum ad a clamore hoc humanae infirmitatis inveniret. Post peccatum namque quasi clamans vigilat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
spẽ ueniȩ funditꝰ interimit: erroris lacte. aiãm
pã quanta det̾ius homo mala cõmisit: pꝰquã
parady sũ ꝑdicdit. usq ad quanta hułꝰ exilii
p̃rupta descendit: ⁊ dicat. Quare ñ inuulua
catorẽ conciꝑet: tc̾ utina̾ quȩ memors sequeret᷑
agnouisse.: ne usq ad delectationẽ suggestio
raperet. ⁊ morti artius ligaret. Egressus ex
utero ñ statimꝑii: Ac si dicat. Utinã ad ext̾iorẽ
delectationẽ exiens. qͦ int̾iori lumine priuabar
agnouisse: ⁊ saltẽ impsa delectatione occũb̾em.
ne ꝑ consensũ mors acrius purret. Cur exceptꝰ
genib : Ac si dicat. Utinã minime me consen¬
sus subiectis prauitati sensib excepisset: ne ip¬
same consensio adaudatiã det̾ius raꝑet. Cur
lactatꝰ ub̃ib: Ac si dicat. Utinã blandiri mͥ
saltẽ pꝰ mala ꝑpetrata noluisse̾: ne tanto me ne
quius culpȩ astringerẽ. quanto me inilla mol¬

Expanded text:
spem veniae funditus interimit, erroris lacte animam spem veniae funditus interimit, erroris lacte animam pam quanta deterius homo mala commisit; postquam paradisum perdidit, usque ad quanta hujus exsilii praerupta descendicatorem me conciperet, tunc utinam quae me mors sequeretur agnovissem, ne usque ad delectationem suggestio raperet, et morti arctius ligaret. Egressus ex utero non statim perii? Ac si dicat: Utinam ad exteriorem delectationem exiens, quod interiore lumine privabar agnovissem; et saltem in ipsa delectatione occumberem, ne per consensum mors acrius puniret. Cur exceptus genibus? Ac si dicat: Utinam minime me consensus subjectis pravitati sensibus excepisset, ne ipsa me consensio ad audaciam deterius raperet. Cur lactatus uberibus? Ac si dicat: Utinam blandiri mihi saltem post mala perpetrata noluissem, ne tanto me culpae nequius astringerem, quanto me in illa mol
Abbreviated transcription (Latin):
reuocat: qr plerunq diuina grͣa ñ solũ in occul¬
tis. s uã inaꝑtis iniquitatib mortuos: ⁊ mole
praue consuetudinis pressos. respectꝰ sui lumi¬
ne illustrat. Quartũ uͦ mortuũ redẽptor nr̃
nuntiante discipło agnoscit. nec tñ suscitat. q
ualde difficile. ẽ. ut is quẽ pꝰusũ malȩ consuetu¬
dinis etiã adulantiũ linguȩ excipiunt. am̃tiᷤᷤ
peliunt: cũ peccatores peccatorẽ fauorib p̃munt.
Quid enĩ. ẽ aliud peccare. quã ocumb̾e: Se qͥpec
cantẽ laudib ꝓsequunt᷑ extinc̾tũ subũboꝵ su¬
orũ aggere abscondunt. Frat aut̃ ⁊ lazarus mor¬
tuus. s tñ ñ amortius sepult̾. fideles quippe illũ
mulieres obruerant: quȩ ⁊ eiꝰ mortẽ uiuificatori
nuntiabant. Unde ⁊ ad lucẽ ꝓtinus. redit: quia
cũ inpeccato animꝰ morit᷑. citiꝰ ad uitã redu t᷑.
si suꝑ hunc sollicitȩ cogitationes uiuunt. Aqñ
s. hanc det̾ius desꝑatio configit. Quȩ dũ omnem

Expanded text:
erumque divina gratia non solum in occultis, sed etiam in apertis iniquitatibus mortuos, sed et mole pravae consuetudinis pressos, respectus sui lumine illustrat. Quartum vero mortuum Redemptor noster, nuntiante discipulo agnoscit, nec tamen suscitat: quia valde difficile est ut is quem post usum malae consuetudinis etiam adulantium linguae excipiunt, a mentispeliunt, cum peccatores peccatorem favoribus premunt. Quid enim est acantem laudibus prosequuntur, exstinctum sub verborum suorum aggere abscondunt. Erat autem et Lazarus mortuus, sed tamen non a mortuis sepultus. Fideles quippe illum mulieres obruerant, quae et ejus mortem vivificatori nuntiabant. Unde et protinus ad lucem redit, quia cum in peccato animus moritur, citius ad vitam reducitur, si super hunc sollicitae cogitationes vivunt. Aliqused hanc deterior desperatio configit, quae dum omnem
Abbreviated transcription (Latin):
tis. mor se delectatiomi substnit. Assensũ uͦ adã
mulieri p̃pofitꝰ p̃buit: qr dũ caro in delectationẽ
rapit᷑: uam asua rectitudine sp̃s infirmatꝰ in¬
clinatur. Et requisitꝰ adã confit̾i culpã noluit
qr uidelicet sp̃s qͦ peccando aueritate disiungit᷑
eo inrumȩ suę audatia nequius obdurat᷑. Idẽ
tiam quatuor modis peccatũ consũmatur in
oꝑe. Prius nanq latens culpa agitur. pꝰmodũ uͦ
tiã ante ocłos hominũ. sine confusione reatꝰ aꝑit᷑. ⁊
delunc ⁊ in consuecudinẽ ducit᷑: ad extremũ qͦq
uł falsȩ spei seductionib. uł obstinacione miserȩ
desꝑationis enucrit᷑. Hos itaq peccati modos qͥ
uel incorde latent᷑ fiunt. ł patent̾ in oꝑe ꝑpetnͣ¬

Expanded text:
tis mox se delectatione substernit. Assensum vero Adam tis mox se delectatione substernit. Assensum vero Adam mulieri praepositus praebuit, quia dum caro in delectationem rapitur, etiam a sua rectitudine spiritus infirmatus inclinatur. Et requisitus Adam confiteri culpam noluit, quia videlicet spiritus, quo peccando a veritate disjungitur, eo in ruinae suae audacia nequius obduratur. Eisdem etiam quatuor modis peccatum consummatur in opere. Prius namque latens culpa agitur; postmodum vero etiam ante oculos hominum sine 124 confusione reatus aperitur; dehinc et in consuetudinem ducitvel falsae spei seductionibus vel obstinatione miserae desperationis enutritur. Hos itaque peccati modos, qui vel in corde latenter fiunt, vel patenter in ope
Abbreviated transcription (Latin):
atcestatione laudatꝰ: ab ortiuũ se optet int̾isse.
S qr sic̃ ⁊am ꝑremunerationẽ cognoscit᷑. int̾
ht̃ testẽ suȩ fortitudinis. intꝰ pensanda sunt eiꝰ
pondã locutionis. Quatuor quippe modis pec¬
catũ ꝑpetratur incorde: quatuor consũmat᷑ in
opere. Incorde nãq: suggestione. delectatione.
consensu. ⁊ defensionis audatia ꝑpetrat᷑. fit
enĩ suggestio ꝑ adũsariũ: delectatio ꝑ carnẽ :
consensus ꝑsp̃m: defensionis auditia pelationẽ.
Culpa enĩ quȩ terrere mtẽ debuit. extollit. Ec dei¬
cͥendo eleuat. s grauiꝰ eleuando supplantat. Unde
ullã primi hominis rectitudinẽ. antiq̃ hostis
delectata. ẽ: adã consensit. Qui etiã requisitus.
confic̾i culpã ꝑaudatiã noluit. Hoc uͦ in huma¬
no gñre cotidie agitur: qđ actũ in pͥmo parente
nr̃i gnr̃is ñ ignorat᷑. Serpens suasit: qr occultus
hostis mala cordib hominũ latent̾ sũggerit.
fua delectata. ẽ: qi carnalis sensus adũba serpen¬

Expanded text:
tet interiisse, sed sicut etiam per remunerationem cognoscitur, intus habet testem suae fortitudinis, intus pensanda sunt ejus pondera locutionis. Quatuor quippe modis peccatum perpetratur in corde, quatuor consummatur in opere. In corde namque suggestione, delectatione, consensu et defensionis audacia perpetratur. Fit enim suggestio consensus per spiritum, defensionis audacia per elationem. Culpa enim quae terrere mentem debuit, extollit, et dejiciendo elevat, sed gravius elevando supplantat: unde et illam primi hominis rectitudinem antiquus hostis delectata est: Adam consensit, qui etiam requisitus confiteri culpam., per audaciam noluit. Hoc vero in humano genere quotidie agitur, quod actum in primo parente nostri generis non ignoratur. Serpens suasit, quia occultus hostis mala cordibus hominum latenter suggerit: Eva delectata est, quia carnalis sensus ad verba serpen
Abbreviated transcription (Latin):
nationis suȩ uita cõplet᷑. Tunc laboris sui remun̾a¬
tionẽ rocipit: cũ expleto hoc belli temp̃r ad pa¬
ne anni henignitatis tuȩ. Quasi enĩ corona ai¬
in bonodicit᷑: cũ finico laboris tp̃r uirtutũ reniu.¬
neratio confertur. Dies ii arni huiꝰ funt singule
queqi uirtuces. m̃ses aut̃ multiplicia facta uir.¬
tutũ. Di ecie cũ ꝑfiautiã mens erigicur ut speret
qđ uenicrtte iudice de uitutib remunet᷑ur.⁊
occuret̃ eius mernorie ⁊ iã mala quȩ gessit łt
ualde formdat. ne district iudes qͥuen̾it ut uir¬
oites remuneret: na ea quȩ illicite gesta sunt
exominans subcilit̾ penset: Ne cũ annũ com¬
nud de hac nede dicat.Non cõputetur it. di¬
ctũ iudice exoret dicens. Cũ cõpleto sc̃e cecłe cẽ¬
pore. etremo de exarnim manifestas. hi e dona¬
que contulistiremi:nera. ut mala quȩ cõmisimꝰ ñre¬
quiras. Sienĩ nor illa indieb anni cõputat᷑: om̃e
qu egimꝰ ei prauitatis nr̃e estimatione confun¬

Expanded text:
nationis suae vita completur. Tunc laboris sui remunerationem recipit, cum expleto hoc belli tempore, ad pae anni benignitatis tuae . Quasi enim corona anni benedicitur, cum finito laboris tempore, virtutum remuneratio confertur. Dies vero hujus anni sunt singulae quaeque virtutes; menses autem multiplicia facta virtutum. Sed ecce cum per fiduciam mens erigitur, ut speret quod veniente judice de virtutibus remuneretur, occurrunt ejus memoriae etiam mala quae gessit; et valde formidat, ne districtus judex qui venit ut virtutes remuneret, etiam ea quae illicite gesta sunt examinans, subtiliter penset; ne cum annum comitaque de hac nocte: Non computetur in dictum judicem exoret dicens: Cum completo sanctae Ecclesiae tempore, extremo te examine manifestas, sic donaquae contulisti remunera, ut mala quae commisimus, non requiras. Si enim nox illa computatur, omne quod egimus ex pravitatis nostrae aestimatione confun
Abbreviated transcription (Latin):
generis mutabilitas designat᷑:Iꝗͥd ꝑ patrẽ
quis. ẽ. ille tur qͥ datiuitatẽ mam patri annun¬
tiat. nͥ anciquus hostis: Qui cũ nos in cogita¬
tionib nr̃is fluctuare consid̾at: maloꝵ m̃tes
qui ex auctoritace huiꝰ mundi p̃minent. ad
ꝑsuasionẽ nr̃e deceptionis instigat. Cũq
nos agere infirma conspererit: ea quasi for¬
tia fau̾orib ertollit: ⁊ quasi natos masculos
titisse gratulat᷑. Patri gͦ masculũ natũ denun¬
tiat: quando huic mundo eũ quẽ ꝑsuaserit.
factũ innocentiȩ corruptorẽ demonstrat. Hã
qr ip̃so eĩ nuntio. reꝓbũ gaudiũ nr̃i corrupto¬
ris indicat᷑. His gͦ scripturȩ sacrȩ maledictio¬
nib discimꝰ. qͥd apud beatũ iob inuoce male¬
dictionis inquiramꝰ: ne quẽ ds̃ pꝰ uulnera ⁊¬
ũbera remunerat᷑: lector. esꝰ ũba redarguie re
ñ intelligens p̾sumat. Quia gͥ utc̃q hec
quȩ inp̾fatione fuerant exquirenda distin-¬

Expanded text:
generis mutabilitas designatur? Et quid per generis mutabilitas designatur? Et quid per quis est ille vir qui nativitatem nostram patri annuntiat, nisi antiquus hostis, qui cum nos in cogitationibus fluctuare considerat, malorum mentes, qui ex auctoritate hujus mundi praeeminent, ad persuasionem nostrae deceptionis instigat; cumque nos agere infirma conspexerit, ea quasi fortia favoribus extollit, et quasi natos masculos um nos exstitisse gratulatur? Patri ergo masculum natum denuntiat, quando huic mundo eum, quem persuaserit, factum innocentiae corruptorem demonstrat. Nam quia ipso ejus nuntio reprobum gaudium nostri corruptoris indicatur. His ergo Scripturae sacrae maledictionibus discimus quid apud beatum Job in voce maledictionis inquiramus, ne quem Deus post vulnera et verba remunerat, lector verba ejus redarguere non intelligens praesumat. Quia igitur utcunque haec quae in praefatione fuerant exquirenda distin
Abbreviated transcription (Latin):
quib nimirũ reliquus: isaias dic̃. Si fuerit
numerꝰ filioꝵ isrł. quasi harena maris. reliqͥe
salue fient. Possunt tñ idcirro gelboe montes
ore ꝓpħe maledici ut dũ fructꝰ exarescende tr̾a
ñ oritur. possessores t̾re stilitatis dãpno feriant᷑.
quatinꝰ ipsi maledictionis sententiã accipent:
qͥ apud se mortẽ regis susciꝑe iniqͥtate sua exi¬
illiꝰ patri nuntiauit: Hoc nimirũ tanto in¬
trinsecꝰ maiori mist̾i̾o plenũ ẽ: quanto extͥn¬
secꝰ humana ratione uacuũ. Nã si qͥd ext̾s
rationabile fortasse sonuisset: nequaquã nos
ad studiũ int̾ioris sensus uł intellectꝰ accend̾ae.
Eo gͦ nob̾ plenius aliꝗͥd int̾ꝰ innuit: q̃ foris ra¬
tionabile nil ostñdit. Si enĩ ex marris sue ut̾o
hoc in mundo ꝓpħa affligendꝰ ꝓdiit. natiui¬
tatis eiꝰ nuntiꝰ qͥd deliqͥtꝰ S qͥd ꝑsona ꝓpħȩ
flucꝰtuantis. nͥ ꝑ pęnȩ meritũ ueniens. humani

Expanded text:
quibus nimirum reliquiis Isaias dicit: Si fuerit quibus nimirum reliquiis Isaias dicit: Si fuerit numerus filiorum Israel sicut arena maris, reliquiae salvae fient . Possunt tamen idcirco Gelboe montes ore prophetae maledici, ut dum fructus exarescente terra non oritur, possessores terrae sterilitatis damno feriantur, quatenus ipsi maledictionis sententiam 104 acciperent, qui apud se mortem regis suscipere iniquitate sua exiillius patri nuntiavit? Hoc nimirum tanto intrinsecus majori mysterio plenum est, quanto extrinsecus humana ratione vacuum. Nam si quid exterius rationabile fortasse sonuisset, nequaquam nos ad studium interioris intellectus accenderet. Eo ergo nobis plenius aliquid intus innuit, quo foris rationabile nihil ostendit. Si enim ex matris suae utero hoc in mundo propheta affligendus prodiit, nativitatis ejus nuntius quid deliquit? Sed quid persona prophetae fluctuantis, nisi per poenae meritum veniens humani
Abbreviated transcription (Latin):
pediri. maledicit dic̃s: maledictꝰ uir qͥ annun¬
tiauit patri meo dicens. nat̾ ẽ tͥ puer mascbs:
Qͥa gͦ montes gelbee saul moriente deliquer᷑. qua¬
tinus ineis nec ros nec pluuia cadet: ⁊ ab om̃i
eos uiriditatis germine. sententię sermo sicca¬
ret: S qr gelboe int̾p̃tat᷑ decursus. ꝑ saul aũ
unctũ ⁊ mortuũ mors nr̃i redẽptoris expri¬
mit᷑ ñ ĩmerito ꝑ gelboe mondes. suꝑba iudoꝵ
corda signant᷑: quȩ dũ in huiꝰ mundi desidiis
defluunt: in xp̃i. idẽ uncti se morre miscu¬
erunt: ⁊ quia in eis unctus rex corporaliter
moritur: ipsi ab om̃i gr̃e rore siccantur. De qͥb
per be quippe hebreoꝵ m̃tes. primitiuos fru¬
ctus ñ fert̃: qr in redẽptoris aduentu ex parce
maxima in ꝑfidia remauentes. pͥmordia fidei
sequi noluert᷑. Dcã nãq eccła in pͥmiciis suis
multitudine g̃tiũ fecundata. uir in mundi
fine iudeos qͦs inuenerit suscipiet: ⁊ extrema
colligens. eos quasi reliquias frugũ ponłt. De

Expanded text:
t dicens: Maledictus vir qui annuntiavit patri meo, dicens: Natus est tibi puer masculus ? Quid ergo montes Gelboe, Saul moriente deliquerunt, quatenus in eis nec ros nec pluvia caderet, et ab omni eos viriditatis germine sententiae sermo siccaret? Sed quia Gelboe interpretatur decursus, per Saul autem unctum et mortuum, mors nostri Mediatoris exprimitur; non immerito per Gelboe montes superba Judaeorum corda signantur, quae dum in hujus mundi desideriis defluunt, in Christi, id est uncti, se morte miscuerunt. Et quia in eis unctus rex corporaliter moritur, ipsi ab omni gratiae rore siccantur. De quibus perbe quippe Hebraeorum mentes primitivos fructus non ferunt; quia in Redemptoris adventu ex parte maxima in perfidsequi noluerunt. Sancta namque Ecclesia in primitiis suis multitudine gentium fecundata, vix in mundi fine Judaeos, quos invenerit, suscipiet, et extrema colligens eos quasi reliquias frugum ponet. De
Abbreviated transcription (Latin):
caro sunt. Ac si dicer&. Quo eoꝵ infirma uidit:
eo districte culpas ferire noluit. Est adhuc ali¬
ud. qͦ ⁊ꝑditꝰ homo reparari debuit. ⁊ suꝑbꝰ¬
sp̃s reparari ñ possit: qr nimirũ angłs sua mali¬
cia cecidit᷑. hominẽ uͦ aliena ꝓstrauit. Quia gͦ
humanũ genꝰ ad lucẽ penitentię redẽptoris
aduentu reducitur. apostata u̾ angłs ad restau¬
rationis lucẽ nulla spe uenie. nulla conu̾sio¬
nis em̃datione reuocat᷑. dicatur recte. Non
requirat eũ ds desuꝑ: ñ illustret lumine.
ac si aꝑte diceretur. Quia ipse tenebras intulit:
toleret sine fine qđd fecit. hec unquã lumen
pristim statꝰ recipiat. qr hoc nã ñ suasus ami¬

Expanded text:
caro sunt. Ac si diceret: Quo eorum infirma vidit, caro sunt. Ac si diceret: Quo eorum infirma vidit, eo districte culpas punire noluit. Est adhuc aliud, quo perditus homo reparari debuit, et sus reparari non possit, quia nimirum angelus sua malitia cecidit, hominem vero aliena prostravit. Quia ergo humanum genus ad lucem poenitentiae Redemptoris adventu reducitur, apostata vero angelus ad restaurationis lucem nulla spe veniae, nulla conversionis emendatione revocatur; dicatur recte: Non requirat eum Deus desuper, et non illustret lumine. Ac si aperte diceretur: Quia ipse tenebras intulit, toleret sine fine quod fecit; nec unquam lumen pristini status recipiat, quia hoc etiam non suasus ami
Abbreviated transcription (Latin):
fictis ꝓsꝑitatib quasi exdiei lumine illudat:
i ueris miseriis ad peccati tenebras ꝑtrabat.
facere potuit: ita cũ uoluit. ꝑ incarnationis
suę mystiũ uã ꝑdita bona reparauit. Ouas
u ad intelligendũ se creaturas fecerat: angłicã
uidelicet ⁊ humanã. Utͣmq uͦ suꝑbia ꝑculit.
atq abstatu ingenite recticudinis fregit: s
una cegtã. carnis habuit. alia u̾ nil infirmũ
ret: lllã ad se debuit reducere: quã in ꝑpetra¬
tione culpe. ex infirmitate aliqͥd constat ha¬
buisse: ⁊ eo alti debuit apostatã angłm repel¬
lere:. qͦ cũ aꝑsistendi fortitudine corruit. nil
infirmũ ex carne gestauit. Uñ ⁊ recte psal¬
F umbrã mortis. obliuio delos intelligi. Quia sic̃ mois incerimit uitã. ita
obliuio extinguit memoriã. Quia gͦ apostata angłs et̾nȩ obliuioĩ tͣdit᷑: u̾bra
mortis obscurat᷑. Dicat gͦ. Obscurent᷑ en tenobre ⁊ ubra mortisi¬

Expanded text:
fictis prosperitatibus quasi ex diei lumine illudat, fictis prosperitatibus quasi ex diei lumine illudat, et veris miseriis ad 108 peccati tenebras pertrahat. facere potuit, ita cum voluit, per incarnationis suae mysterium etiam perdita bona reparavit. Duas vero ad intelligendum se creaturas fecerat angelicam videlicet, et humanam. Utramque vero superbia perculit, atque a statu ingenitae rectitudinis fregit. Sed una tegmen carnis habuit, alia vero nihil infirmum ret, illam ad se debuit reducere quam in perpetratione culpae ex infirmitate aliquid constat habuisse; et eo altius debuit apostatam angelum repellere, quo cum a persistendi fortitudine corruit, nihil infirmum ex carne gestavit. Unde et recte Psal umbram mortis, oblivio debet intelligi; quia sicut mors interimit vitam, ita oblivio exstinguit memoriam. Quia ergo apostata angelus aeternae oblivioni traditur, umbra mortis obscuratur. Dicatur igitur: Obscurent e
Abbreviated transcription (Latin):
ab apostata angło illata: quȩ diẽ se simulans.
ex ꝓmissione diuinitatis emicuit: s noctẽ se
ex hibens. lucẽ nob̃ nr̃ȩ ĩmortalitatis obscura¬
uit. Peat antiquus hostis qͥ lucẽ ꝓmissionis
ostñdit. s peccati tenebras contulit: qͥ qͣsi diẽ
se blandiendo innotuit. s. usq ad tenebrosã
noctẽ ex imp̃ssa cordis cecitate ꝑduxit. SẽR¬
iste m̃tib hominũ. cũ prauitatis eiꝰ ꝑsuasio
ꝓsꝑa credit᷑: ⁊ quał sit intrinsecꝰ ñuidetur. S
cũ inqͥtas illius sic̃. ẽ agnoscit᷑ dies false ꝓ¬
missionis quasi quib dã ante iudicii nr̃i ocu¬
los tenebris obscurantur. ꝙr indełet quał. ẽ.
ex merito. tał ꝑspicitur inblandiñto. Intene¬
bras gͦ dies ũtitur. qnͣdo adũsa intelligimꝰ. nã¬
quȩ suadendo ꝓsꝑa pollicetur. Incenebras dies
u̾titur: qn antiqꝰ hostis quał. ẽ. seuiens. tał a
nob̃ ꝓspicitur. ⁊iã sub blandim̃tis latens: ne

Expanded text:
ab apostata angelo illata, qui diem se simulans, ab apostata angelo illata, qui diem se simulans, ex promissione divinitatis emicuit; sed noctem se exhibens, lucem nobis nostrae immortalitas obscuravit. Pereat antiquus hostis, qui lucem promissionis ostendit, et peccati tenebras contulit; qui quasi diem se blandiendo innotuit, sed usque ad tenebrosam noctem ex impressa cordis caecitate perduxit. Siste mentibus hominum, cum pravitatis ejus persuasio prospera creditur, et qualis sit intrinsecus non videtur. Sed cum iniquitas illius, sicut est, agnoscitur, dies falsae promissionis quasi quibusdam ante judicii nostri oculos tenebris obscuratur; quia videlicet qualis est ex merito, talis perspicitur in blandimento. In tenebras ergo dies vertitur, quando adversa intelligimIn tenebras dies vertitur, quando antiquus hostis qualis est saeviens, talis a nobis perspicitur etiam sub blandimentis latens; ne
Abbreviated transcription (Latin):
eo. aꝑient᷑ oculi ur̃i. ⁊ eritis sic̃ dii. S noctẽ
intulit: cũ ad mortalitatis tenebras ꝑdixxit.
Dies itaq illata ꝓmissio melioꝵ. ẜ nor ẽ exhi¬
bita ipsa exꝑientia calamitatũ. Antiquus
hostis. dies. ẽ ꝑnaturã bñ conditꝰ .s. nor.ẽ. per
meritũ ad tenebras dilapsus. Dies. ẽ. cũ pollicen¬
do bona humanis aspectib lucis se angłm si¬
mulat. paulo ad testante quiait. Ipse enĩ satha¬
nas. transfigunat se mnangłm lucis. S. nor ẽ. cũ
m̃tes consentiencũ. erroris tenebris obscurat.
Uirgͦ sc̃s indolore ꝓprio causã tociꝰ humani
generis deflens. ⁊ nil speciale omĩm inspeciali
uulnere cogitans. reducat ad animũ. originẽ
culpe. iconsideratione iusticie. dolorẽ teꝑet pe¬
nȩ. Uideat humanũ genus unde. qͦ cecidit:⁊
dicat. Peat dies in qua natꝰ sũ: ⁊ nox in qua di¬
ctũ . ẽ. concept̾.ẽ. hõ. Ac si aꝑte dicat. Feat spes

Expanded text:
eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii ; sed noctem eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii ; sed noctem intulit, cum ad mortalitatis tenebras perduxit. Dies itaque est, illata promissio meliorum; sed nox est, exhibita ipsa experientia calamitatum. Antiquus hostis dies est per naturam bene conditus; sed nox est per meritum ad tenebras delapsus. Dies est, cum pollicendo bona, humanis aspectibus lucis se angelum simulat, Paulo attestante qui ait, Ipse enim Satansfigurat se in angelum lucis , sed nox est, cum mentes consentientium erroris tenebris obscurat. Vir ergo sanctus in dolore proprio causam totius humani generis deflens, et nihil speciale omni modo in speciali vulnere cogitans, reducat ad animum originem culpae; et consideratione justitiae, dolorem temperet poenae. Videat humanum genus unde quo cdicat: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est, Conceptus est homo. Ac si aperte dicat: Pereat spes
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ defic̃. nomine tẽporis. eoꝵ defectũ uocauit:
ostñdens qđ sine om̃imꝰ defec̾tu deficiunt hi.
sit. s ita perit ut ñsit: quęrendũ ẽ qͥd sit. qd ñ
ita ut ñ sit.s ita ꝑire optatur ut male sit. hu¬
mana enĩ anima seu angłicus sp̃c. ita ĩmortał ẽ.
essentialit̾ aut̃ uiuere neq ꝑ uitiũ neq psup¬
pliciũ amittit. Aqualitate enĩ uiuendi deficit:
s. om̃imꝰ subsistendi int̾itũ nec inoriens sentit.
lo pꝰ inuoluendus amaritudine dr̃.que̾ creda¬
mus qđ uir sc̃s̃ diei nomine exprimere uoluit.
subsistit: quẽ ꝑditio uitȩ ñ subtrabit: qr męt̾no
dolore positũ. seruando mors ĩmortalis extinquit.
qui iã ab eatitudinis gła deiect. ad huc optatur
ut pereat: ut uidelicet retrusus dignis suppli¬
cuis: nã tẽptandi licendã amitcat. Iꝰ nimirũ¬
bras desinit. qr ad adũsa ꝑducit. Diẽ nãq ostũ¬
debat: cũ diceret. In quacimq die comeditis ex

Expanded text:
tempus deficit, nomine temporis eorum defectum vocavit, ostendens quod sine omnimodo defectu deficiunt hi qsit, sed ita perit ut non sit; quaerendum est quid sit quod non ita ut non sit, sed ita perire optatur ut male sit. Humana enim anima, seu angelicus spiritus ita immortalis est, Essentialiter autem vivere, neque per vitium, neque per supplicium amittit. A qualitate enim vivendi deficit, sed omni modo subsistendi interitum nec moriens sentit. lo post involvendus amaritudine dicitur; quem credamus, quod vir sanctus diei nomine exprimere voluit, subsistit? quem perditio vitae non subtrahit, quia in aeterno dolore positum, servando mors immortalis exstinguit: qui jam a beatitudinis gloria dejectus, adhuc optatur ut pereat, ut videlicet retrusus dignis suppliciis, etiam tentandi licentiam amittat.  Vet. Vbras desinit, quia ad adversa perducit. Diem namque ostendebat, cum diceret, In quocunque die comederitis ex
Abbreviated transcription (Latin):
dictionis sententiã ꝓferunt: ñ ad banc ex
uoto ultionis. si exiusticiş examine erũpt᷑.
Int̾ enĩ subtile dĩ iudiciũ aspiciunt᷑: i mala foras
exurgentia.qi maledicto debeant fer iri agno¬
scunt᷑: ⁊ eo in maledicto ñ peccant. qͦ ab int̾no
iudicio ñ discordant. hino ẽ qđ petrus in offeren¬
tẽ sibi pecunias symonẽ. sententiã maledictio¬
nis intorsit. dicens. Pecunia tua. tecũ sit in ꝑdi¬
tionẽ. Quicm̃ ñ ait. ẽ. s sit. ñ indicatiuo mͦ. sed
optatiuo se hȩc dixisse signauit. Hinc helias

Expanded text:
dictionis sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine erumpunt. Intus enim subtile Dei judicium aspiciunt, et mala foras exsurgentia: qui a maledicto debeant feriri, recognoscunt, et eo in maledicto non peccant, quo ab interno judicio non discordant. Hinc est quod Petrus in offerentem sibi pecunias Simonem, sententiam maledictionis intorsit, dicens: Pecunia tua tecum sit in perditionem . Qui enim non ait Est, sed Sit, non indicativo, sed optati
Abbreviated transcription (Latin):
nanq intentione adhuc peregrina mens sata¬
gat. uidẽ lucẽ sicut. ẽ. ñ ualet: ꝙ hanc ei dãp¬
carne suscitata erigit᷑ ad contẽplandũ lum̃ ęt̾ni¬
tatis. Si enĩ ipsa carnis nr̃e resurrectio quasi
quȩdã natiuitas ñ eẽt: de ea u̾itas ñ dixisset. In
regeneratione cũ sedit filiꝰ hominis in sede maie¬
statis suȩ. Esse gͦ hanc orcũ uidit: quã regeneratio
nẽ uocauit S quanta libet uircute electi nc̃
fulgeant: penetͣre neq̃unt. quȩ erit illa natiui¬
tatis gła. qua tc̃ cũ carne ad contẽplandũ et̾ni¬
tatis lum̃ ascendunt. Uñ ⁊ paulus ait. Qđ ocłs
nͣ uidit. nec auris audiuit. nec incor hominis

Expanded text:
namque intentione adhuc peregrina mens satanamque intentione adhuc peregrina mens satagat videre lucem sicut est, non valet, quia hanc ei damcarne suscitata oritur ad contemplandum lumen aeternitatis. Si enim ipsa carnis nostrae resurrectio quasi quaedam nativitas non esset, de ea Veritas non dixisset: In regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae . Esse ergo hanc ortum vidit, quam regenerationem 123 vocavit. Sed quantalibet virtute electi nunc fulgeant, penetrare nequeunt, quae erit illa novae nativitatis gloria, qua tunc cum carne ad contemplandum aeternitatis lumen ascendunt. Unde et Paulus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in