comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pro ea dñm supplicabat dicens. Rex secu¬
lorum. et dñe dñantiũ. qui in ea cepisti
bonũ opus ꝑfice hoc in pace: et dona ei
ut ambulet scd̾m mandata tua. et inue¬
niat fiduciã in cõspectu tuo semꝑ. Tunc
et mater eius cũ lacrimis orans. eufrasie
dixit. Amas hoc scema uestire filia: Cui
eufrasia cũ gaudio dix̃. utiq mater : qr
sicut agnoui a dña diaconissa et sanctis
Torgihus. hoc scema ꝓ arris p̾bet dñs¬
ait. Ap̃c cui desponsata es. ipse te custo¬
manere. Et hec dicens. et orans pro filia.
ualedix̃ diaconisse atq sororibus: et oscu¬
lans filiam egressa est: et circuibat sed̾m
morẽ. prebens pauperib et egenis. Ubiq
autem diuulgabatur optima conuersatio
cufrasie. quantũ conferebat in monasteruis
et uenerabilib locis : ita ut imꝑator audi¬
ret. et omĩs senatus eam ualde ad miraren¬
tur atq glorificarent. Audiebatur enim:
quia nec piscem gustabat. nec uinũ. Sed

Expanded text:
pro ea dominum supplecabat dicens. Rex sae| cupro ea dominum supplecabat dicens. Rex sae| culorum et domine dominantium qui in ea coepisti bonum opus | perfece hoc in pace et dona ei ut ambulet secundum mandata| tua et inueniat fiduciam in conspectu tuo semper. Tunc et mater eius cum la| crimis orans eufraxiae dixit Amas h\a/nc escemam uestire filia. Cui eufra| xia cum gaudio dixit. Vtique mater quia sicut \a/gnoui a domina diaco| nissa et sanctis sororibus . hanc escemam pro arris prebet dait christus cui disponsata es ipsi te custodignam et haec dicens et orans pro filia| ualedixit diaconissae atque sororibus et osculans filiam suam| egressa est . et circumibat secundum morem praebens pauperibus| et egenis. Vbique autem deuolgabatur optima conuersacio| Eufraxiae quantum conferebat in monastariis et uenera| bilibus locis. Ita ut imperator audiret et omnes senatus eam| ualde admirarentur atque glorificarent. Audiebatur enim| quia nec piscem gustabat . nec uinum sed
Abbreviated transcription (Latin):
iciuno. et omĩa disco: solũmͦ dimitte me
hic ꝑmanere. Dix̃ ergo diaconissa matrieiꝰ.
Dña mea matrona. dimitte puellam hic:
uideo enim quia dei gracia illuxit in ea: et
iusticia patris eius et honestas tua et oraci¬
ones.utrũq eternam ei uitã ꝓuidere nos¬
cuntur. Surgens igitur eufrasia. assumẽs
filiã suã. ducens eam ad dñicam imaginem:
et extendens manus ad celũ. cũ magno cla¬
curam huius infantule: quia te concupi¬
uit. et tibi se cõmendauit. Et conuersa
filie sue ait. Deus qui fundauit ĩmobiles
montes: ipse te in suo timore confirmet.
Et cum hec dixisset. tradidit eã diaconis¬
se: et flens. pectusq suũ tundens. ita
recessit a monasterio: sic omĩs congre¬
gatio cum illa lam̃tabatur. Altera uero
die assumens diaconissa infantẽ eufrasi¬
am: introdux̃ in oratoriũ. Et facta ora¬
cione suꝑ eam: induit eam uestimento
monachili. Et extensis manib ad celũ:

Expanded text:
ieiuno et omnia disco| solomodo demitte . me ieiuno et omnia disco| solomodo demitte . me hic permanere. Dixit ergo diaconissa| matri eius. Domina mea matrona demitte puellam hic uideo| enim quia dei gracia inluxit in ea . et iustitia patris eius et ho| nestitas tua et oracionis utrumque aeternam ei uitam| prouidire noscuntur. Surgens igitur eufraxia . adsumens| filiam suam ducens eam ad dominicam imaginem et extendens| manus ad caelom cum magno clacuram huic infantulae quia te con| cupiuit . et tibi se conmendauit. et conuersa filiae suae ait deus| qui fundauit inmobeles montes . ipse te in suo timore confirmet.| Et cum haec dixisset . tradedit eam diaconissae et flens pectus| que suo tundens. Ita recessit a monasterio sic omnes congregatio| cum ea lamentabatur. Altera uero die adsumens diaconissa| infantem eufraxiam introduxit in oraturium et facta oratio| ne super eam . induit eam uestimento monachali . et extensis| manibus ad caelum
Abbreviated transcription (Latin):
Puella respondit. Ego hic in anebo. cũ dña
diaconissa. Ait diaconissa puelle. uade Aña.
uade ad domũ tuã: non potes hic manere
Nec enim quisquã potest hic in anere: nisi
se deuouerit xp̃o. Cui puella respondit.
Et ubi est xp̃c. Tunc diaconisia graratter
imaginẽ dñicam ei ostendit. Egens autẽ
eufrasia. osculata est figuiã dñicam: et con¬
uersa ad diaconissã ait. Uere et ego me
uado. Dicit ei diaconissa. filia ñ habei ubi
dormire: nec enĩ potes hic manere. Fuella
ait. ubi uos dormitis. ei ego. fãt eliir .¬
uespera esset. Et cũ ta multũ laborassent
mater eius et diaconissa: nequaꝗͣ potue¬
runt eam euellert a monasterio. Dũ ergo
crebris diebus mater enis et hiaconissa blan
chil proficerent: nouissime uͦ dix̃ẽ diaeonis¬
sa puelle. Si uis hic manere litteras habes
discere. et psalteriũ: et usq ad uespera in
iciunare. sicut om̃s sorores. Fuella ait. Ego

Expanded text:
Puella respondit . ego hic mane| bo cum domina Puella respondit . ego hic mane| bo cum domina diaconissa. Ait diaconissa puellae| Vade domina uade ad domum tuam non potes hic| manere. Nec enim quisquam potest hic manere nisi se deuo| uere christo. Cui puella respondit . et ubi est christus . tunc diaconis| sa gratenter imaginem dominica ei ostendit. Pergens autem| eufraxia osculata est figuram domini et conuersa ad diaconissam| ait uere et ego me uado. Dicit ei diaconissa filia non habis ubi dormire. Nec enim| potis hic manere. Puella ait ubi uos dormitis et ego . et cum| uespere esset et cum apud ea multum laborassent mater eius| et diaconissa . nequaquam poterant eam euelle a monaste| rio. Dum ergo crebris diebus mater eius et diaconissa blandon pote| rant nouissime uero . dixit diaconissa puellę si uis hic ma| nere . litteras habis discere et psalterium et usque ad uesperam| ieiunari sicut omnes sororis. Puella ait ego
Abbreviated transcription (Latin):
no et eufrasia cius filia. Una uero dierũ dr̃e
diaconissa infantule eufrasie. cum leticia.
Domina mi eufrasia:diligis monasterium
nr̃m. et om̃s sorores: Illa respondit. Etiã
dña: diligo uos. Iterũ ait diaconissa cũ ioco.
Si nos diligis: esto nobiscũ inscemate nr̃o.
Cui infantula respondit. Uere si ñ contrista¬
ritur mater mea: ulterius non egrederer
de loco isto. Cui diaconissa ait. Interim
uos plus amas: aut sponsũ tuum: suella
dix̃. Neq illum noui: neq ille me nouit.
Uos autẽ noui: et uos amo. Uerũptamen
uos quẽ amatis: me. aut illum: Ille uͦ
Sedens ergo mater eus: lacrimarũ flu¬
Audiens uerba puelle diaconisia gauisa ẽ: q cũ
esset paruula talia loquebat᷑. Needũ enĩ
septem annos cõpleuerat: cũ diaconisse
talia uerba loqueretur. Ingemiseens autem
mater eius. et flens amare: ait puelle. Ue¬
ni filia. eamꝰ ad domũ: quia iã uespera eit.

Expanded text:
no et filia eius eufraxia.| Vna uero dierum dixit no et filia eius eufraxia.| Vna uero dierum dixit diaconissa infantolae eufraxia cum| laetitia domina mi eufraxia diligis monasterium nostrum et omnes| sorores Illa respondit etiam domina diligo uos Iterum ait diaconissa| cum ioco si nos diligis esto nobiscum in nostra scema . cui infan| tula respondit uere si non contristabatur mater mea ulterius| non egrediebar de isto loco. Cui diaconissa ait interim nos| plus amas aut sponsum tuum . puella dixit neque illum| noui neque ille me nouit. Vos autem noui . et uos amo.| Verumtamen uos quem amatis me aut illum Illae uero Sedens ergo mater eius lacrimarum| fluAudiens uerba puellae diaconissa quae cum esset paruola| talia loquebatur. Necdum enim septem annus conpleuerat| et cum diaconissa talia uerba loqueretur. Ingemiscens autem| mater eius et flens amare . ait puelle ueni filia eamus ad| domum quia iam uesperest.
Abbreviated transcription (Latin):
earum aliquando contingeret infirmari.
nullus ei fomentũ aut adiutoriũ medici¬
ne conferens: sed quasi benedictionẽ maxi¬
mam a deo suscipiebat infirmitatẽ: et to¬
lerabat in languorib donee uisitacio eã
Añica p̃ueniret: nulla earũ ianuã exee¬
debat. Erat autẽ et ianitrix. per quam
thimiama et cereos. Una siquidem dierũ
rogauit diaconissam. et priores monaste
ginti. aut triginta: ut oretis ꝓ ista orfa
na. et pro anima patris eius antigoni. Cui
lioconissa respondit. Domina mi senatrix.
cupiscunt: ꝓpitrea nãq cũcta reliquerũt
in hoc seculo. ut eternis bonis frui mere¬
antur. Et ideo nichil possidere uolumꝰ:
ne celesti regno fraudem᷑. S ne te contri
temus. aut sine fructu dimittamꝰ. parũ
olei et candeias. et thimiama in oratorio
confer: et erit hoc uobis pro mercede
iusticie. Et his oblatis: rogabat eufrasia dia¬
conissam et om̃s sorores ut orarent ꝓ amigo¬

Expanded text:
earum aliquando contingerit infirmari earum aliquando contingerit infirmari Nullum| ei fomentum aut adiutorium opus medicinae conferens Sed| quasi benedictionem maximam a deo suscipiebat infirmitatem| et tollerabat in languoribus donec uisitatio ei dominica| praeueniret . nulla earum ianua excidebat. Erat autem| et ierebat et cereos. Una quidem dierum rogabat abbatissam et priores monasterginti aut triginta librarum, na et| memoria patris eius antigonis. Cui diaconissa respondit Do| mina mi sinatrix acupiscunt propterea namque cuncta reliquerunt in hoc| saeculo ut aeternis bonis frui mereantur. Et ideo nihil posse| dere uolumus ne caelesti regno fraudemur. Sed nec te contris| temur aut sine fructu demittamus . pauco oleo et acandelas| et thymiamam in oraturio confererit . erit hoc uobis pro merce| de iustitiae et his oblatis rogabat . eufraxia diaconissam et| omnes sorores . ut orarent pro antigo
Abbreviated transcription (Latin):
aut ficum. aut pomũ: nulla earũ aliquid
huiusmodi bonarũ ubertatũ que de terra
nascunt᷑ edebant. Quedam autẽ earum
ab infancia abrenunciantes seculo: dicebãt
neq ipsam speciẽ pomorũ se nosse. Qua¬
rum cibus erat aliquando quidem legumi¬
na. et aliquando olera: et hec p̃ter oleum.
Quedam ex illis ad uesperam edebant:
quedam uero poit duos dies: alie autem
post tres dies edebant. Nulla earũ pedes
suos aliquando aqua lauit: de balneo
autẽ audientes confusionẽ. et obprobria
nuditatis. irridentes etiam. et abominati¬
onẽ corporũ duudicabant: et nec auditui
earum hoc euenire paciebant᷑. S̾tratu ha¬
behant in terra. una queq earũ. ciliciũ
paruulũ unius cubiti latitudine. et trium
longitudine: ubi paululũ requiescebant.
Erant autẽ et indum̃ta earũ ex cilicio us¬
q deorsum. optegentes extremitatẽ pe¬
dum : quantũ poterat unaqueq earum.
tantũ etiom laborabat. Et dum. aliquam

Expanded text:
aut figum aut pumum| Nulla earum aliquid aut figum aut pumum| Nulla earum aliquid eiusmodi bonorum ubertatum que de terrena| nascuntur aedebant. Quaedam autem earum ab infan| cia abrenunciantes saeculum dicebant neque ipsam spe| ciem pumorum se nosse Quarum cibus . erat aliquando| quidem legumina et aliquando olera et haec praeter oleum .| quaedam ex illis ad uesperam aedebant. Quaedam uero post| dies duos . aliae autem post tres dies aedibant. Nulla earum pedes| suos aliquando aqua lauit. De balneo autem audientes con| fusionem et propriae nuditatis . inridentes etiam et abuminatio| ne corporum deiudicabant ut nec auditu earum hoc euenere| patiebantur. Stratum habebant in terra. Vnaquaeque earum| cilicium paruolum unius cubiti latetudine et trium longitu| dine ubi paulolum requiescebant. Erant autem et indumenta| earum ex cilicio usque deursum optegentes extremitatum pedum| Quantum poterat unaquaeque earum tantum etiam loborabat| et dum aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
hec eufrasia. quia magna tristicia ꝓꝓter eã
fuisset inter imperatorẽ et augustã effecta:
omĩno uultus eius effectus est tristis quasi
usq add mortẽ: de ciuitate abscedere uolens:
et deflens. ac ingemiscens. filie sue dr̃c.
Ueni filia. eamus in egiptũ. habemꝰ illic eo
piosam substanciã: ut uisitemꝰ patris tui
possiones seu meas: omĩa enim tua sunt fi¬
lia. Tunc assumens filiã suã nesciente augus¬
ta. ex regia ciuitate decessit: et abiit in
egiptum. et cõmorabatur ibi: sua crebro
predia uisitabat. Proficiscens autẽ in interio¬
rem thebaidem. cũ actorib suis et dispensa¬
toribus suis curam impendens suarũ rerũ:
nasteria uirorũ et mulierũ : multasq pecu¬
nias erogabat. Erat autem in una ciuitate
monasteriũ mulierũ. habens escitrias centũ¬
triginta: de quib admirandas uirtutes
homines p̾dicabant. In illo nãq monasterio
nemo gustabat uinũ. aut oleum. aut uuas.

Expanded text:
haec eufra| xia quia magna tristicia propter eam haec eufra| xia quia magna tristicia propter eam fuisset inter impera| torem et augustam effecta omnino uultus eius amissus est . tris| tis quasi usque ad mortem de ciuitate abscidere uolens . et deflens| ac ingemiscens ait filiae suae. Veni filia eamus in aegyptum . ha| bemus illic . cupiosam substanciam ut uisitemus patris tui pos| sessiones . seu meas . omnia enim tua sunt filia. Tunc adsumens fili| am suam nesciente augusta ex regia ciuitate discessit et ha| biit in aegypto et commorabatur ibi . sua crebro praediam ui| sitabat . proficiens autem in interiorem thebaidem cum acto| ribus suis . et despensatoribus suis . curam inpendens suarum rerum| nasteria uirorum ac mulierum multasque pecunias er| rogabat. Erat autem in una ciuitate monasterium mulierum| habens escitrias .CXXX. de quibus admirandas uirtutes| homenes praedicabant. In illo namque monasterio nimo gus| tabat uinum aut oleum aut uuas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisisti deo pie regnare: sic recordaris
antigoni. qui nobis semꝑ utilia ꝑsuasit.
Alienã rem nr̃o imꝑio celebrasti: ut mulie¬
rem. ĩmo et puellari etate constitutã. que
pene solũmͦ uno anno conuix̃ uiro suo. et
mox ex consensu ꝑpter celeste regnũ se sepa¬
rauerunt a cõmuni thoro: et tu rursus
ad mundi desideria redire cõpellis. et non
times deum hanc iniquitatem uleisci:. Quis¬
nam audiens: non deridebit nr̃m imperiũ :¬
Quis satisfaciat hominib: quia ñ ꝑ meas
insidias hoc actum est: Insensatam et incon¬
gruam rem fecisti. quod nec oportuit ut
in meo audiretur imperio: maxime ꝓꝓter
sincerissimũ meũ amicũ antigonum. Audi¬
ens hec augusta. nimia confusione ꝑterrita:
ĩmutato uultu ac si lapis per duas fere horas
sine uoce ꝑmansit. Et facta ẽ magna tristi¬
cia inter principẽ et augustã: ꝓpter eufra¬
siam antigoni coniugem. Agnouit autem

Expanded text:
promisisti deo pie regnare.| sic recordaris promisisti deo pie regnare.| sic recordaris anticono qui nobis semper utilia persuasit Alienam| rem nostro imperio celebrasti ut mulierem immo et puellare| aetate constitutam quae paene solomodo uno anno conuixit| uero suo et mox ex consensu propter caelestem regnum se separa| uerunt . a communi toro. Et tu . rursus ad mundi desideria redire| conpellis et non times deum . hanc iniquitate cohortare quisnam| audiens non deredebit nostrum imperium Quis satisfaciat homi| nibus . quia non per meas insidias hoc actum est. Insinsatam et| incongruam rem fecisti . quod nec oportuit ut in meo audiretur| imperio maxime propter sincirissimum meum amicum antigonum| Audiens haec augusta a nimia confusione perterrita inmuta| tu uultu acsi lapis per duas fere horas sine uoce permansit.| et facta est magna tristicia inter principem et augustam prop| ter eufraxiam antigonis co\n/iugem. Agnouit autem
Abbreviated transcription (Latin):
et susceptis arris. puelle eufrasie etas expec¬
tabatur. Erat enim infantula. plus minꝰ
annorũ quinq: quando suscepit arras.
Post aliquantulũ uero tẽporis. cogitauit
quidam senatorũ ut uxorẽ antigoni sibi
crederet copulare: et per p̃ces matronarũ
mulierũ ꝑsuasit auguste. ut sine noticia
principis mitteret: et eufrasie coniugi
huiuscemodi uerba ꝓnunciaret. Que cum
audisset. fleuit amare: et dic̃e mulieribus
que fuerant destinate. Ue uobis in futuro
seculo que mͥ talia suadetis. et coneurritis
aduersus mulierem pie uiuere festinantem
secundũ dei preceptũ : recedite ame. quia
extranea opera conuersationis ur̃e nune
agitis. Ille uero deformate descendentes:
renunciauerũt auguste que gesta sũt. Cog¬
noicens autẽ imꝑator quod actũ fuerat: gra¬
uit̃ ĩ crepuit suꝑ hoc augustã: et dix̃ ei. Uere
augusta. extraneã rem atua conuersatione
fecisti. Hec sunt oꝑa xp̃iane auguste. sic

Expanded text:
et susceptis arris puellae| Eufraxiae aetas expecet susceptis arris puellae| Eufraxiae aetas expectabatur. Erat enim infan| tula plus minus annorum .V. quando suscipit arras.| Post aliquantolum uero temporis . cogitauit qui| dam senatorum ut uxorem antigoni sibi crederet| copulare et per praeces matronarum . persuasit .| augustae ut sine noticia principis . mitterit .| Et eufraxiae huiuscemodi uerba pronunciaret. Quae cum| audisset fleuit amare . et dixit mulieribus quae fuerant desti| natae. Ve uobis in futuro saeculo . quae mihi talia suadetis .| et concurritis aduersus mulierem pie uiuere festinantem secundum | dei praeceptum . recidite a me quia extranea opera conuersationis| uestrae nunc agitis. illae uero deformatae discendentes renun| ciauerunt augustae quae gesta sunt. Cognoscens autem impe| rator . quod actum fuerat grauiter increpauit agustam . et di| xit ei uere agusta extraneam rem a tua conuersatione fecisti.| Haec sunt opera christiana augustae sic
Abbreviated transcription (Latin):
functus est: fleuitq eũ imꝑator pariter
et augusta. tanquã ex eorũ proprio genere:
et uirũ iustũ. ac religiosum. Compatieban¬
tur etenim eufrasie. Non solum tanquam
et uno anno ex consensu ab alterutrum
abstinentes: sicut fratres inuicẽ conuixer̃t.
Igitur sepulto antigono: imꝑator et au
gusta multũ consolabant᷑ eufrasiã. Illa
uero assumens propriã filiã. dedit eam in
manu principis et auguste: et ꝓstrata ad
pedes eorũ. cum clamore et mogno gemitu
dixit. In manus dei et ur̃as cõmendo orfanã
hanc. memoriã habentes antigoni qr uester
fuit: suscipite eã. atq tuemini. et estote ei
in loco patris et matris: multa siquidem
lacrimarũ flumina et uoces emiserũt au¬
dientes hec. Post paucũ uero tẽpus. quies¬
cente aliquantulũ luctu: imperator ꝑsua¬
ret eufrasiã cuidam senatori ditissimo. Et
factum est ut puelle mater arras susciꝑet:

Expanded text:
func| tus . est. Fleuitque eum imperator pariter func| tus . est. Fleuitque eum imperator pariter et augusta| tamquam ex \e/orum proprio genere et uirum iustum| ac relegiosum. Con\pa/tiebatur etenim eufraxie non| solum tamquamet unum annum ex consen| sum ab alterutrum abstenentes sicut fratres inuicem| conuixerunt. Igitur sepulto antigono imperator et au| gusta multum consolabantur . eufraxiam. Illa uero| adsumens propriam filiam dedit eam in manus princi| pis et augustae et prostrata ad pedis e\o/rum cum cla| more et magno gemitu dixit . in manus dei et uestras| conmendo orfanam hanc memoriam ergo habentes .| antigoni quia uester fuit suscipiti eam atque tuemi| ni et estote ei in loco patris et matris . multas siquidem| lacrimarum flumina et uoces inmiserunt . audien| tes haec. Post paucum uero tempus quiescentem| aliquantulum luctum . Imperator persuadisponsaret .| cuidam senatori ditissimo. Et factum est ut puel| lae mater arras susciperet
Abbreviated transcription (Latin):
ds qui dignũ te fecit in suo timore: et ad
cognitionem ueritatis adduxit. uere dñe
meus sepius supplicaui dm̃. ut illuminaret
cor tuũ pro hac causa: sed hoc tͥ pandere
non p̃sũpsi: quia uere ipse fecisti principi¬
um. et iube me ut loquar. Cui dix̃ antigo¬
nus. Domina mi dic inquit quod uis. Eufra¬
sia dixit. Nosti dñe meus quia ante tantas
breue est. De cetero. ut et qui habent uxo¬
res. sint tanquã non habentes. et gauden¬
tes in diuiciis tanquã non gaudentes. et
ementes tanquã non possidentes: decidit
enim scema huius seculi. Ad quã utilitatẽ
nobis erunt he pecunie: et tanta abun¬
dantia possessionũ: Nichil horũ cũ quo¬
libet descendere poterit in inferno. Cum
bono gͦ consilio festina etiã multa dare
pauperib: ut non inueniatur illud consi¬
multa pauperib erogasset: unũ solũ uiuens
annũ post quã se asua separauit uxors: et
uitam suã pie disponens. cõpleto anno de¬

Expanded text:
deus qui dignum te fecit in suo timore| et ad deus qui dignum te fecit in suo timore| et ad cognicionem ueritatis adduxit. Vere domine meus| sepius supplicaui deum ut inluminaret cor tuum pro| haec causa sed hoc tibi pandere non praesumpsi .| quia uere ipsi fecisti principium iube me ut loquar.| Cui dixit antiquonus domina dic inquit prout uellis| eufraxia. Nosti domine meus quia ante tantas breue est.| De cetero ut et qui habent uxores sint tamquam non| habentes et gaudentes in diuicias tamquam non| gaudentes . et ementes tamquam non possedentes. Decedit enim escema huius saeculi ad quam utilita| tem nobis erunt haec pecunia et tanta habundantia| possessionum. Nihil horum cum quolibet discendere| poterit in infernum. Cum bono ergo consilio festina ergo mul| tum dare pauperibus ut non inueniatur . illud consimulta pauperibus erogasset| unum solum uiuens annum postquam se suae seperauit| uxori et uitam suam pie desponens conplere anno de
Abbreviated transcription (Latin):
non et morib erat cõposita: et honesta ual¬
de. et religiosa. Generata est autem ab his
filia : quam uocauerũt nomine matris eufra¬
siam. Cumq haberent hanc filiã: una die
dicit antigonus coniugi sue eufrasie. Nosti
domina mi eufrasia. quia nichil est ista uita
uel diuicie: uanitas huius seculi tẽporalis.
In octoginta nãq annis omne tẽpus ĩpletur:
et sunt tim̃tib dm̃ diuicie in celo recondite
in infinita secula. Et priuamꝰ nosipsos ab il¬
lis diuiciis. mundanis cogitacionib obliga¬
ti: et in fallacia positi tẽporaliũ diuicrarũ.
dies nr̃os frustra consumimꝰ: nullã anima¬
rum utilitatẽ adquirentes. Audiens hec
meus. ut faciamꝰ: Eui dixit antigonꝰ. Unã
filiam habemus per dm̃ sufficiat nobis: et
nequaquã conueniamꝰ ulterius in infelicitatẽ.
et miseriam secularẽ. Audiens hec eufrasia.
et consurgens extendit manus suas in celum:
et ingemiscens. dix̃ antigono. Benedictus

Expanded text:
non et moribus . erat conposita et hones| ta ualnon et moribus . erat conposita et hones| ta ualde et relegiosa. Generata est . autem his filia quem| uocauerunt . nomine matris . eufraxia. Cumque haberent| hanc filiam unam ex diebus dixit antigonus coniugae| suae eufraxiae . nosti domina mi eufraxia Quia nihil| est ista uita uel diuiciae uanitas huius saeculi tem| poribus In octugenta namque annis omnes tempus im| pletur et sunt timentibus deum diuiciae in caelo recondi| tae in infinita saecula et priuamur nos ipsos ab illis| diuiciis mundanis . cogitacionibus oblicati et in falla| cia positi temporalia diuiciarum dies nostros frustra| consumimus nihil animarum . utilitatem adquirentes.| Audiens haec meus ut faciamus. Cui dixit antigonus unam| filiam habemus per deum suffiat nobis et nequaquam| conueneamus ulterius in infilicitatem et miseriam| secularem. Audiens haec eufraxia et consurgens . ex| tendit manus suas . in caelo et ingemiscens dixit anti| gono benedictus
Abbreviated transcription (Latin):
n diebus theodosii pissimi imperato¬
ris. fuit uir quidam senator in regia
ciuitate antigonus nomine. generi
imperiali societate coniunctus. sapi
per principi suadens. ut pie romana
rei publice negotia gubernaret. Erat
autem et cõpassibilis homo: eunctis
egentib necessaria prebens. Dilige¬
batq eum princeps imꝑator. non solũ tanꝗͣ
parentẽ et senatorẽ: sed etiã uelut xp̃ianũ
i pium. et semꝑ consilia ei utilia conferentẽ.
Erat autẽ et locuplex uehem̃ter: ita ut
regia ciuitas similem aliũ in bonis operib
ditissimũ non haberet. Hic accepit uxorem
ex genere suo proprio. ex eodem imperia¬
li sanguine procedentẽ. cui nomen eufrasia.
muilier religiosa. et timens dm̃: sẽꝑ uacans
ecclesiis: et offerens preces cum lacrimis
deo. Hec multos inopes fecit idoneos: mul¬
tasq oblationes in ecclesiis ac sc̃uariis offe¬
rebat. Ualde eam diligebat ĩꝑator. pariterq
augusta. precipue qd̾ et corũ genere esset: nec

Expanded text:
n diebus theodosii piissemi imperatores. Fuit uir . quidam| senator . in regia ciuitatem antegonus nomine genere .| imperiale societate coniunctus sapieper principi suadens ut pie romana rei| publice negucia gobernaret. Erat . autem et compas| sibilis homo cunctis egentibus necessaria praebens. Dili gebatque eum princeps imperator . non solum tamquam .| parentem et senatorem sed eciam . uelut christianum et pium .| et semper consilia ei utilia conferentem. Erat autem et| locoplex uehementer ita ut regia ciuitas similem alium .| in bonis operibus ditissimum non haberet. Hic accipit uxorem ex genere suo proprio ex eodem imperiale sanguine| discendentem . cui nomine eufraxia mulier relegiosa et ti| mens deum . semper uacans ecclesiis et offerens praeces cum la| crimis deo. Haec multos in opes fecit . idoneos multasque| oblationes in eclesiis ac sanctuariis . offerebat . ualde eam| diligens imperator pariterquae agusta praecipue| quod ex eorum genere nec
Abbreviated transcription (Latin):
retur portandũ ad basilicã ambrosianiã in qͣ
positus est. ita ibi demonũ turbe clainabãt
se ab illo torqueri: ut et heiuilatus illorum
ferri ñ possent. Que gr̃a sacerdotis ñ solũ
in illo loco: uerũ etiã in plurimis ꝓuineus
usq in hodiernũ manet. Iactabant etiã tͣbe
uirorũ ac mulierũ oraria uel semicincia
sua: ut corpꝰ sc̃m aliquatenꝰ ab ipsis contin¬
geret᷑. Erant enĩ exequiarũ turbe innume¬
rabiles totius dignitatis. totiusq sexus. om̃i
obiit die sicut textiis epłe loquit᷑. que a
successore ipsius uenerabili uiro simpliciano
suscepta est de partib orientis ad ipsũ tãꝗͣ
addhue nobiscũ uiuentẽ directa. que nũc me¬
diolani habetur in monasterio. quibusdam
uiris sc̃is apparuit: orans cũ illis et ĩponens
illis manꝰ: habet enĩ diem epła qua directa
est. Qua lecta: inuenimꝰ diem esse quo ille
defunctus est. Intra tusciã autẽ in ciuitate

Expanded text:
retur, portandum ad basilicam Ambrosianam, in qua retur, portandum ad basilicam Ambrosianam, in qua positus est, ita ibi daemonum turba clamabat se ab illo torqueri, ut ejulatus eorum ferri non possent. Quae gratia Sacerdotis non solum in illo laco, verum etiam in plurimis provinciis usque in hodiernum manet: jactabant etiam turbae virorum ac mulierum oraria, vel semicinctia sua, ut corpus Sancti aliquatenus ab ipsis contingeretur. Erat enim exsequiarum turba innumerabilis totius dignitatis, totiusque sexus, omniobiit die sicut textus epistolae loquitur, quae a successore ejus venerabili viro Simpliciano suscepta est de partibus Orientis ad ipsum tamquam adhuc nobiscum viventem directa, quae nunc usque Mediolani habetur in monasterio quibusdam sanctis viris apparuit, orans cum illis, et imponens illis manus; habet enim diem epistola quae directa est, qua lecta, invenimus illum diem esse, quo ille defunctus est. 50. Intra Tusciam etiam in civitate
Abbreviated transcription (Latin):
Qui deicendens: optulit sc̃m dñi corpus.
Quo accepto. ubi glutiuit emisit sp̃m. bo¬
num uiaticũ ferens: ut in uirtute esset ani¬
me refectio. ingelorũ nũc consorcio. qͦrũ
uita uixit in terris: et helie societate letat̃:
quia ut helias nũquã regib uel ullis potes¬
catibtta et iste ꝓ dei timore
loqui ueritus est. Atq inde ad eccłam
maiorera ante lucanã hora qͣ defũctus est.
corpus ipsius portatũ est: ibiq eadem finit nocte
qua uigilauimus inpascha: quẽ plurimi infan¬
tes baptizati cũ a fonte uenirent uiderunt.
ita ut aliqui sedentẽ in cathedra tribunali
dicerent. alii uero ascendentẽ suis parentibus
digito estenderent: sed illi uidentes uidere non
poterant. quia tã mundos oculos ñ habebant.
Plurimi autẽ stellã supra corpus eius se uidere
narrabant. S lucescente die dñico cũ corpus
ipsius ꝑactis sacram̃tis diuinis de eccła leua¬

Expanded text:
Qui descendens, obtulit sancto Domini corpus: Qui descendens, obtulit sancto Domini corpus: quo accepto ubi glutivit, emisit spiritum, bonum viaticum secum ferens; ut in virtute escae anima refectior, angelorum nunc consortio, quorum vita vixit in terris, et Eliae societate laetetur; quia ut Elias numquam regibus vel ullis potestatibus, ita nec iste pro Dei timore loqui veritus est. 48. Atque inde ad Ecclesiam majorem antelucana hora qua defunctus est, corpus ipsius portatum est; ibique eadem fuit nocte, qua vigilavimus in pascha: quem plurimi infantes baptizati cum a fonte venirent, viderunt, ita ut aliqui sedentem in cathedra in tribunali dicerent, alii vero ambulantem suis parentibus digito ostenderent: sed illi videntes videre non poterant, quia mundatos oculos non habebant: plurimi autem stellam supra corpus ejus se vidisse narrabant. Sed lucescente die Dominico, cum corpus ipsius, peractis sacramentis divinis, de Ecclesia leva
Abbreviated transcription (Latin):
Cui simpliciano. uenerius quẽ supra memo¬
rauimꝰ successor fuit. Felix uero nũc usq bo¬
noniensem regit eccłam. Castus autem uel po¬
lemius nutriti ab ambrosio: bone arboris
bont fructus. in ecclesia mediolanensi diaconii
fungunt᷑ officio. In eodem tam̃ loco in qͦ iace¬
bat sicut reserente scõ bassiano ep̃o laudensis
eccłe. qui ab eodem audierat didicimꝰ. cũ ora¬
ret una cũ supradicto sacerdote. uiderat dñm
iħm aduenisse ad se. et arridentẽ sibi: nec
multos post dies nobis ablatus est. S: et eodẽ
tẽpore quo a nobis migrauit ad dñm. ab ho¬
ra circiter undeciina diei. usq ad illã horam
qua emisit sp̃m: expansis manib in modũ
crucis orauit. Nos uero labia illius moueri
uidebamꝰ : uocem autẽ eius ñ audiebamus.
Honoratus etiã sacerdos ecclesie uercellensis
isset. tercio uocẽ uocantis se audiuit: dicen¬
tisq sibi. Surge festina: qr mͦ es recessurus.

Expanded text:
Cui Simpliciano Venerius, quem supra memoCui Simpliciano Venerius, quem supra memoravimus, successor fuit: Felix vero nunc usque Bononiensem regit Ecclesiam: Castus autem et Polemius nutriti ab Ambrosio bonae arboris boni fructus, in Ecclesia Mediolanensi diaconii funguntur officio. 47. In eodem tamen loco in quo jacebat sicut referente sancto Bassiano episcopo Laudensis Ecclesiae, qui ab eodem audierat, didicimus cum oraret una cum supradicto sacerdote, viderat Dominum Jesum advenisse ad se, et arridentem sibi: nec multos post dies nobis ablatus est. Sed eodem tempore quo migravit ad Dominum, ab hora circiter undecima diei usque ad illam horam, in qua emisit spiritum, expansis manibus in modum crucis oravit: nos vero labia illius moveri videbamus, vocem autem non audiebamus. Honoratus etiam sacerdos Ecclesiae Vercellis cuisset, tertio vocem vocantis se audivit, dicentisque sibi: Surge, festina, quia modo est recessurus.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ tanto uiro recedente de corꝑe. interitꝰ im¬
mineret italie. Unde conuocatis ad se nobilis¬
simis uiris illius ciuitatis. qͦs diligi a scõ sacer
di peteret a dño ꝯmeatũ. Quod ille ut au
diuit ab illis respondit. Non ita inter uos
uixi ut pudeat ine uiuere: nec timeo mo¬
ri. qr bonũ dñm habemus. ser idem tẽpus
cum in extrema parte porticus in qua iacebãt
in uno positi castus. polemius. ueneriꝰ. et felix
tunc diacones. secũ tractarent uoce ita pressa
ut uix se inuicẽ audirent. qui post obitũ illiꝰ
ep̃c ordinandus esset: atq cum de noĩe sc̃i
loquerent̾ simpliciani. tãquã inter esset trac¬
tatui. cũ longe positus ab ipsis iaceret. appro¬
bans exclamauit tercio. Senex. sed bonus:
erat enĩ simplicianꝰ euo maturus. Qua uoce
audita. expauescentes fugerũt. Defũcto tam̃
co. non alius illi successit in sacerdotiũ: nͥ is
quẽ ille bonũ senem trina uoce signauerat.

Expanded text:
quod, tanto viro recedente de corpore, interitus imquod, tanto viro recedente de corpore, interitus immineret Italiae. Unde convocatis ad se nobilibus viris illius civitatis, quos diligi a sancto Sacerddi peteret a Domino commeatum. Quod ille ubi ab illis audivit, respondit: Non ita inter vos vixi, ut pudeat me vivere: nec timeo mori; quia Dominum bonum habemus. 46. Per idem tempus cum in extrema parte porticus in qua jacebat in uno positi Castus, Polemius, Venerius et Felix tunc diaconi secum tractarent voce ita pressa, ut vix se invicem audirent, quis post obitum illius episcopus ordinandus esse, atque cum de nomine sancti loquerentur Simpliciani, tamquam interesset tractatui, cum longe positus ab ipsis jaceret, approbans exclamavit tertio: Senex, sed bonus. Erat enim Simplicianus aevi maturus. Qua voce audita, expavescentes fugerunt; defuncto tamen eo, non alius illi successit in sacerdotium, nisi is quem ille bonum senem trina voce signaverat.
Abbreviated transcription (Latin):
interrogasset et dep̾hendisset auctorẽ tanti
flagicii ait. Oportet illũ tradi sathane in
interitũ carnis: ne talia in posterũ audeat
admittere. Quẽ eodem mom̃to cũ adhuc ser¬
mo esset in or& sacerdotis. sp̃e ĩmundus ar¬
reptũ discerpere cepit: quo uiso ñ minimo
timore repleti sumꝰ. et ãmiracione. Multoᷤ
etiã dieb illis ĩponente illo manꝰ et ĩꝑante:.
ab spiritib ĩ mundis uidimꝰ esie purgatos. ꝑ
idem tẽpus niceciꝰ quidã ex tribuno et notario.
qui ita pedũ dolore tenebatur ut raro in pub¬
lico uideret᷑. cũ ad altare accessisset ut sacram̃¬
ta ꝑciperet. calcatusq casu a sacerdote excla¬
masset. audiuit uade. et amodo saluus eris:
nec se amplius doluisse pedes. tẽpore quo sc̃s
dies hos ordinato sacerdote eccłe ticimensi. in¬
cidit in infirmitatẽ: qua plurimis dieb cum
detineret᷑ in lectulo comes stilico dixisse fert᷑.

Expanded text:
interrogasset, et deprehendisset auctorem tanti interrogasset, et deprehendisset auctorem tanti flagitii, ait: Oportet illum tradi satanae in interitum carnis, ne talia aliquis in posterum audeat admittere . Quem eodem momento cum adhuc sermo esset in ore Sacerdotis, spiritus immundus arreptum discerpere coepit: quo viso, non minimo timore repleti sumus et admiratione. Multos etiam diebus illis, imponente illo manus, et imperante ab spiritibus immundis vidimus esse purgatos. 44. Per idem tempus Nicentius quidam ex tribuno et notario, qui ita pedum dolore tenebatur, ut raro in publico videretur; cum ad altare accessisset, ut sacramenta perciperet, calcatusque casu a Sacerdote exclamasset, audivit: Vade, et amodo salvus eris. Nec se amplius doluisse pedes, tempore quo sanctus dies hos, ordinato sacerdote Ecclesiae Ticinensi, incidit in infirmitatem, qua cum plurimis diebus detineretur in lectulo, comes Stilico dixisse fertur
Abbreviated transcription (Latin):
uine. qd̾ ego optime retinebam: nam scri¬
bendi uel dictandi ipso die finẽ fecit: siqui¬
dem ipsũ psalmũ explere ñ potuit. Ego uͦ
id qd̃ a me uisũ fuerat. honorabili uiro cas¬
to diacono. sub cura degebam statĩ retuli.
me in illo uidisse edocuit. ex lectiõe actuũ
apłorum. Superiorib autẽ dieb stilichonis tũe
comitis seruus. qui demonio laborauerat. cũ in
ãbrosiana basilica iam sanus maneret. ꝯm̃datꝰ
a dño suo. ferebat᷑ enim qͦd libenter ab eodem
haberet᷑ facere falsas epłas tribunatus. intantũ
ut tenerent᷑ homines qui ad ministrandũ ꝑge¬
bant: s ubi ad ꝑsonã serui sui ꝑuenit stilicho
comes. ipse inseruo noluit uindicare: homines
etiã qui ab eo decepti fuerant int̾uentu sacer¬
dotis dimisit. De ipso uero seruo sacerdoti q̃stꝰ
est. Quẽ uir sc̃s cũ de basiliea ambrosiana egre¬
deretur. reqͥri fecit atq ad se ꝑduei: quẽ iũ

Expanded text:
vinae, quod ego optime retinebam. Nam scrivinae, quod ego optime retinebam. Nam scribendi vel dictandi ipso die finem fecit; siquidem ipsum psalmum explere non potuit. Ego vero id quod visum a me fuerat, honorabili viro Casto diacono, sub cujus cura degebam, statim retuli: me in illo vidisse edocuit lectione Actuum apostolorum. 43. Superioribus autem diebus cum Stiliconis tunc comitis servus, qui daemonio laboraverat, in Ambrosiana basilica jam sanus maneret, commendatus a domino suo; ferebatur enim quod libenter ab eodem haberetur: faceretque falsas epistolas tribunatus, in tantum ut tenerentur homines, qui ad ministrandum pergebant: sed ubi ad personam servi sui pervenit comes Stilico, noluit in eum vindicare. Homines etiam qui decepti fuerant, interventu Sacerdotis dimisit, de ipso vero servo Sacerdoti questus est. Quem vir sanctus cum de basilica Ambrosiana egrederetur, requiri fecit, atque ad se perduci. Quem cum
Abbreviated transcription (Latin):
conuersus disruptis uinculis. atq ꝓiecto iugo
uiolabilis manens: nec reũ faciens eũ qͥ ad se
alliserit nequissimi uteri deteriores partus.
s innocentẽ. ita ut securus possit dicere por¬
cio mea dñs: quia eui nichil in scło est. illius
uera porcio xp̃c ẽ.: et qui contẽpserit parua
multa ꝑcipiet: insuper et uitam eternã possi¬
debit. ante paucos nãq dies quã lectulo de¬
tineretur. cũ quadragesimũ terciũ psalmũ
dictaret me excipiente et uidente: subito
in modũ scuti breuis ignis cooꝑuit caput eiꝰ:
atq paulatĩ per os ipsius tãquã in domũ ha¬
bitator ingressus est. Fost ea facta ẽ facies eiꝰ¬
tã quã nix: postea uero reuersus ẽ uultus eiꝰ
ad speciẽ suã. Quod cũ fieret stupore ꝑculsꝰ
obrigui: nec potui scribere que ab illo dicta¬
bantur. nisi postea ꝗͣ uisio ipsa tͣnsiuit. Di¬
cebat enĩ in tẽpore testimoniũ scripture di¬

Expanded text:
conversus, diruptis vinculis, atque projecto jugo conversus, diruptis vinculis, atque projecto jugo violabilis manens, nec reum faciens eum, qui ad se alliserit nequissimi uteri deteriores partus, sed innocentem; ita ut securus possit dicere: Portio mea Dominus . Quia cui nihil in saeculo est, illi vere portio est Christus: Et qui contempserit parva, multa percipiet, insuper et vitam aeternam possidebit . 42. Ante paucos vero dies quam lectulo detineretur, cum quadragesimum tertium psalmum dictaret, me et excipiente et vidente, subito in modum scuti brevis ignis caput ejus cooperuit, atque paulatim per os ipsius tamquam in domum habitator ingressus est: post quod facta est facies ejus velut nix, et postea reversus est vultus ejus ad speciem suam. Quod cum fieret, stupore perculsus obrigui, nec potui scribere quae ab illo dicebantur, nisi posteaquam visio ipsa transivit; dicebat enim in eo tempore testimonium Scripturae di
Abbreviated transcription (Latin):
ter. cũ uideret radicẽ omĩum malorũ aua
minui potest: magis magisq increscere in
hominib: et maxime in his qui in potesta¬
tibus erant cõstituti: ita ut interueniendi
illi apud illos grauissimꝰ labor esset. quia
om̃ĩa p̃cio distrahebant᷑. Que res om̃e ia¬
lum primo inuex̃ italie: et exinde omĩa
uerguntur in peuis. Et quid dicam si in huius¬
demodi ꝑsonis ita rabiem suã exercet. qͥ solent
aut filiorũ aut ꝓpinquorũ causas p̃tendere
ad excusandas excusationes in peceatis: quan¬
do quidem plerosq ceperint etiã celibes sacer¬
dotes uel leuitas quib porcio deus est. ut illã
etiã ipsi appetant: Et ue nobis miseris. qͥ nec
fine mundi ꝓuocamͣ: ut tam graui iugo ser¬
uitutis liberari uelimus. qd̾ dimergit usq ad¬
ꝓfundũ inferni: ut faciamus nobis amicos de¬
mãmona iniquitatis. qui nos recipiant in et̾na
tabernacula. At tam̃ beatus ille qui quandoq

Expanded text:
nter cum videret radicem omnium malorum avarnter cum videret radicem omnium malorum avarminui potest, magis magisque increscere in hominibus, et maxime in iis qui in potestatibus erant constituti; ita ut interveniendi illi apud illos gravissimus labor esset, quia omnia pretio distrahebantur. Quae res primo omne malum invexit Italiae, et exinde omnia verguntur in pejus. Et quid dicam, si in hujusmodi personis ita rabiem suam exercet, qui solent aut filiorum aut propinquorum causas praetendere: Ad excusandas excusationes in peccatis ; quandoquidem plerosque ceperit etiam coelibes sacerdotes vel levitas, quibus portio Deus est, ut etiam ipsi illam appetant ? Et vae nobis miseris! quia nec fine mundi provocamur, ut tam gravi jugo servitutis liberari velimus, quod demergit ad profundum inferni; ut faciamus nobis amicos de iniquo mammona, qui nos recipiant in aeterna tabernacula . Attamen beatus ille qui quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
catoris ꝗͣ mortẽ. Nam et ipsi penitenti non
sufficit sola confessio. nisi subsequat᷑ em̃dacio
facti: ut penitens penitenda ñ faciat. Humi¬
liet enĩ se sicut dauid sc̃s: qui post ꝗͣ audiuit
a propha dimissũ est peccatũ tuũ. humilior
factus est in emendacione peccati: ita ut cine¬
rem sicut panẽ manducaret. et potũ suum
fletu misceret. Elebat etiã amarissime. quo¬
cienseũq forte nunciatũ illi fuerat de cuius¬
cũq scĩ obitu sacerdotis: in tantũ ut nos il¬
lum consolariuiderem᷑: ignorantes piũ af¬
fectũ uiri. nec qua racione ita fleret intelli¬
gentes. Quib ille huiusmodi responsum
reddebat ñ flere. qr recesserat qui fuerat nũ¬
tiatus mortuus. s qr se p̃cesserat: uel quia
difficile esset inueniri uirũ. qui sũmo sacer¬
dotio dignus habeatur. Ipse autẽ de sua mor¬
te ante p̃dix̃. qd̾ usq pascha nobiscũ futurꝰ
esset: qd qͥdem meruit dñm obsecrando. qͦ

Expanded text:
catoris quam mortem . Nam et ipsi poenitenti non catoris quam mortem . Nam et ipsi poenitenti non sufficit sola confessio, nisi subsequatur emendatio facti; ut poenitens non faciat iam animam suam sicut David sanctus, qui postquam audivit a propheta: Dimissum est peccatum tuum ; humilior factus est in emendatione peccati, ita ut cinerem sicut panem manducaret et potum suum cum fletu misceret . 40. Flebat etiam amarissime quotiescumque forte nuntiatum illi fuerat de cujuscumque sancti obitu sacerdotis, in tantum ut nos illum consolari niteremur, ignorantes pium affectum viri, nec qua ratione ita fleret intelligentes. Quibus ille hujusmodi responsum reddebat: Non se flere, quia recesserat, qui fuerat mortuus nuntiatus: sed quia praecesserat, vel quia difficile esset invenire virum, qui summo sacerdotio dignus haberetur. Ipse autem de sua morte ante praedixit quod usque ad pascha nobiscum futurus esset: quod quidem meruit Dominum obsecrando, quo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ flentib. Siquidem quocienscũq illi ali¬
quis ad ꝑcipiendã penitenciã lapsũ suũ con¬
fessus esset. ita flebat ut etiã illũ flere cõpel¬
leret: uidebat᷑ enĩ sͥ cũ iacente iacere. Cau¬
sas autẽ criminũ quas ille confitebat᷑. nulli
nͥ dño soli apud quẽ intercedebat loquebat᷑:
bonũ relinquens exemplũ posteris sacerdotibus:
ut intercessores magis apud dm̃ sint. quã accu¬
satores apud homines. Nam et scd̾m apłm circa
qr ipse sui accusator est: nec expectat accusa
torem s p̾uenit. ut confitendo suũ absoluat
ipse delictũ: ne habeat qd aduersariꝰ criminet᷑.
Ideoq scriptura dicit. Iustus in principio ser¬
monis. accusator est sui. Uocem enĩ eripit ad¬
uersario. et quasi dentes quosclã paratos ad
p̃dam criminationis infeste peccatorũ suorũ
confessione confringit. dans honorẽ deo cui
nota sunt omĩa: et qui uult uitã magis pec¬

Expanded text:
cum flentibus ; siquidem quotiescumque illi alicum flentibus ; siquidem quotiescumque illi aliquis ob percipiendam poenitentiam lapsus suos confessus esset, ita flebat, ut et illum flere compelleret; videbatur enim sibi cum jacente jacere. Causas autem criminum quae illi confitebatur, nulli nisi Domino soli, apud quem intercedebat, loquebatur; bonum relinquens exemplum posteris sacerdotibus, ut intercessores apud Deum magis sint, quam accusatores apud homines. Nam et secundum Apostolutas est; quia ipse sui accusator est, nec etorem, sed praeuenit, ut confitendo suum alleuet omne delictum, ne habeat quod aduersarius criminetur. ideoque scriptura tibi dicit: iustus in principio sermonis accusator est sui; uocem enim eripit adupraedam criminationis infestae peccatorum suorum confessione confringit, dans honorem Deo, cui nuda sunt omnia , et qui vult vitam magis pec
Abbreviated transcription (Latin):
inuenies qua ingrediaris. Qd̃ factũ ẽ. Mor¬
tuo graciano confugiens et enĩ macedomiꝰ ad
nũꝗͣ consueuido fuit. nͥ die sabbati et dñico:
uel cũ natalicia celeberrimorũ mr̃m essent.
Orandi etiã assiduitas magna die ac nocte:
nec operã declinabat scribendi ꝓpria mariu
libros: nͥ cũ aliqua infirmitate corpus eius
detineret̃. Erat etiã in illo sollicitudo omĩũ
eccłarum: int̾ueniendi magna assiduitas et
constancia. In rebus etiã diuinis implendis
fortissimꝰ: intantũ ut qd̾ solus implere solitꝰ
pore quo decessit uix implerent. Sollicitus
rib contulit. Predia etiã que habebat reser¬
uato usu fructuario germane sue donauit
et eccłe. nichil sͥ qd hic suũ diceret derelin¬
quens: ut nudus atq expeditus miles. xp̃m
dñm sequeret᷑: qui cũ diues esset. ꝓpter nos
pauꝑ factus ẽ. ut nos eius inopia ditaremur.
Erat etiã gaudens cũ gaudentib: et flens

Expanded text:
invenies, qua ingrediaris. Quod factum est; morinvenies, qua ingrediaris. Quod factum est; mortuo enim Gratiano, confugiens Macedonius ad numquam consuetudo fuit, nisi die sabbati, et Dominico, vel cum natalitia celeberrimorum martyrum essent. Orandi etiam assiduitas magna die ac nocte: nec operam declinabat scribendi propria manu libros, nisi cum aliqua infirmitate corpus ejus attineretur. Erat etiam in illo sollicitudo omnium Ecclesiarum, interveniendi etiam magna assiduitas et constantia. In rebus etiam divinis implendis fortissimus, in tantum ut quod solitus pore quo decessit, vix implerent. Sollicitus ribus contulit. Praedia etiam quae habebat, reservato usufructuario germanae suae, donavit Ecclesiae, nihil sibi quod hic suum diceret, derelinquens; ut nudus atque expeditus miles Christum dominum sequeretur: Qui cum dives esset, propter nos pauper factus est, ut nos ejus inopia ditaremur . 39. Erat etiam gaudens cum gaudentibus, et flens
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃iano qui ad illã forte de italie partibus
aduenerat referente sibi audiret famã uiri.
cxp̃o credidit: cuiꝰ illũ seruulũ recognoue¬
rat. Missisq mediolanũ munerib ad eccle¬
siam ꝑ legatos: postulauit ut scriptis ipsius
qualiter credere deberet informaret᷑. Ad ꝗͣ
ille epłam fecit p̾clarã in modũ cathecismi:
in qua etiã ãmonet ut suaderet uiro roma¬
nis pacẽ seruare. Qua accepta epła mulier:
suasit uiro ut cũ populo suo se romanis tra¬
deret. Que cũ aduenisset mediolanũ pluri¬
mum doluit: qd̾ sc̃m̃ sacerdotẽ ad quẽ destinaue¬
rat minime repperisset. Iam enĩ de hac luce mi¬
grauerat. Tẽporib uero graciani ut retro re¬
deam. cũ ad p̃toriũ macedonii tũc magistriof¬
ficiorũ ꝓ qͦdã intercedere ꝑrexisset: atq ex
p̃cepto supͣdicti uiri fores inuenisset clausas.
nec copiam ingrediendi adeptus esset. ait. Et
tu quidem uenies ad eccłam: nec clausis ianuis

Expanded text:
hristiano viro, qui ad illam forte de Italiae partibus hristiano viro, qui ad illam forte de Italiae partibus advenerat, referente sibi audiret famam viri, Christo credidit, cujus illum servulum recognoverat, missisque Mediolanum muneribus ad Ecclesiam per legatos postulavit, ut scriptis ipsius qualiter credere deberet, informaretur. Ad quam ille epistolam fecit praeclaram in modum catechismi, in qua etiam admonuit ut suaderet viro Romanis pacem servare: qua accepta epistola, mulier suasit viro, ut cum populo suo se Romanis traderet. Quae cum venisset Mediolanum, plurmum doluit quod sanctum Sacerdotem, ad quem festinarat, minime reperisset; jam enim de hac luce migraverat. 37. Temporibus vero Gratiani, ut retro redeam, cum ad praetorium Macedonii tunc magistri officiorum pro quodam intercedendum perrexisset, atque ex praecepto supradicti viri fores invenisset clausas, nec copiam ingrediendi adeptus esset, ait: Et tu quidem venies ad ecclesiam nec clausis januis
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos ꝓstratus ante altare dñi. qd̃ factũ erat¬
diu fleuit: s in tẽpore illo cũ reuersi fuissẽt
et renunciassent his a quib fuerãt destinati
milites. dimissi leopardi saltu celeri ad eundẽ
locũ in quo sedebant qui de eccła triũphabãt
ascendentes. grauiter laniatos reliquerunt.
Quod ubi uidit tũc stilico comes. penitencia
motus est: ita ut ꝑ multos dies satisfaceret sa¬
et aliter emendari ñ poterat. nͥ ad exiliũ desti¬
naret᷑. ñ multũ post indulgentia ꝓsequente.
Fer idem tẽpus cũ ad palaciũ ꝑgeret. eumq
pro loco officii nr̃i sequerem̃: theodoro tũc
notario qui postea sũma cũ gr̃a mutinensẽ
rexit eccłam. cũ casu qͥdam pede lapsus esset
atq ꝓstratꝰ in terra iaceret. ridente factũ con¬
uersus sacerdos ait. Et tu qui stas. uide ne
cadas. Quo dicto. statĩ is qui alienũ lapsum
riserat. suũ doluit. Per idem tẽpus fritigil

Expanded text:
Sacerdos prostratus ante altare Domini factum Sacerdos prostratus ante altare Domini factum diu flevit. Sed in tempore cum revertissent, et renuntiassent iis, a quibus fuerant destinati milites, dimissi leopardi saltu celeri ad eumdem locum, in quo sederant qui de Ecclesia triumphabant, ascendentes graviter laniatos reliquerunt. Quod ubi vidit tunc Stilico comes, poenitentia motus est, ita ut per multos dies satisfaceret Saet aliter emendari non poterat, ad exsilium destinavit, non multo post indulgentia prosequente. 35. Per idem tempus cum ad palatium pergeret, eumque pro loco officii nostri sequeremur, Theodulo tunc notario, qui postea summa cum gratia Mutinensem rexit ecclesiam, cum casu quidam pede essetatus jaceret in terra, ridenti factum conversus Sacerdos ait: Et tu qui stas, vide ne cadas . Quo dicto, statim is qui alienum lapsum riserat, suum doluit. 36. Per idem tempus Frigitil