comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
factum ceperunt etiã multi
sectatores eius imitari. Qui
etiam idolotita comedebãt
q cibos suos cibis gentilium
commiscebãt: Dicebãt quoq
hunc mundum ñ a đo s a
quibusdam principibus fac¬
tum. contra quod igenesi
dicitur. in principio fecit ds̃
celum & terram. Et hec fac¬
ta nicholaitarum a bonis re¬
pudiantur. ꝙ ueluti stercora
decestantur. Uideamus aut̃
quos isti spiritaliter significẽt.
Interp̃tatur enim nicolaus
populus stultus. Quo nomi¬
ne gentileᷤ figurantur. qui
Nam hi communiter utun¬
tur uxoribus. & idolotita co¬
medunt. atq huius seculi
conditores homines fuisse af

Expanded text:
factum coeperunt etiam multi factum coeperunt etiam multi sectatores ejus imitari, qui etiam idolothyta comedebant, et cibos suos cibis gentilium commiscebant. Dicebant quoque hunc mundum non a Deo, sed a quibusdam principibus factum, contra quod in Genesi dicitur: In principio creavit Deus coelum et terram . Et haec facta Nicolaitarum a bonis repudiantur, et veluti stercora detestantur. Videamus autem quos isti spiritu aliter significent. Interpretatur autem Nicolaus populus stultus; quo nomine gentiles figurantur, qui Nam hi communiter utuntur uxoribus, et idolothyta comedunt, atque hujus saeculi conditores homines esse af
Abbreviated transcription (Latin):
surrexerit. non est motus in
conspectu dei. quia licet per
peccatum in conspeclu hominũ
motus esse uideretur. tam̃ qͥa
in di p̃scientia resurrecturꝰ erat.
non est motus. quia nequaꝙͣ.
minoris sanctitatis locum ha¬
beb it. si ꝑfectani penitenciam
egerit. dicatur itaq in peni¬
centi. ꝙ ad dm redire nolenti.
Mouebo candelabrum tuum
de loco suo. nisi penitentiam
egeris. Ac si ei diceretur. Mu¬
nus sanctitatis post lapsum
criminis ame nequaꝙͣ recipi¬
es. nisi cor ad penitentiam
emollire curaueris. Sed
hoc habebis bonum: subau¬
ditur. quia odisti facta mes¬
laitarum quȩ ꝙ ege odi Ite¬
rum in hoc loco uertit ser¬
monem ad ꝑsonam fideliũ
dicens. odisti facta iicolaita¬
rum. Nicholaus unus fuit
ab eorum fide ꝙ doctrina.
Qui cum culparetur eo quod
haberet pulcherrimã muli¬
erem. ꝙ nimum relaret᷑ eã.
ut se excusaret ab hac suspi¬
cione respondit. Non est mͥ
cure quid faciat. qui uult
utaturꝰ ea. Unde ꝙ transut
u communem usum. Quod

Expanded text:
surrexerit, non est motus in conspectu Dei, quia licet per peccatum in conspectu hominum motus esse videretur, tamen quia in Dei praesentia resurrecturus erat, non est motus, quia nequaquam minoris sanctitatis locum habebit, si perfectam poenitentiam egerit. Dicatur itaque impoenitenti et ad Deum redire nolenti: Movebo candelabrum tuum de loco suo nisi poenitentiam egeris, ac si diceretur: Munus sanctitatis post lapsum criminum a me nequaquam recipies, nisi cor ad poenitentiam emollire curaveris. Sed hoc habes, bonum subaudis, quia odisti facta Nicolaitarum, quae et ego odi. Iterum in hoc loco vertit sermonem ad personam fidelium, dicens: Odisti facta Nicolaitarum. Nicolaus unus fuit ab eorum fide et doctrina. Qui cum culparetur eo quod haberet pulcherrimam mulierem, et nimium zelaretur eam, ut se excusaret ab hac suspicione, respondit: Non est mihi curae quid faciat; qui vult, utatur illa. Unde et transiit in communem usum; quod
Abbreviated transcription (Latin):
habens manna. idest
corpus xp̃i in quo ue¬
rus est panis qui dece¬
lo descendit. Ibi est uir¬
ga aaron ꝑquam sacer¬
dotium designatur. qͥa
& illud sacerdocium in
figura p̃cessit. Significa¬
bat enim regale sacer¬
dotium quod agitur
nunc inecclesia. Hec arta
quatuor portabatur cir¬
culis. quia quatuor in¬
struitur euuangelistis.
Aꝑto ergo templo uisa
est arca quia ego mori¬
ente dum latus eius
lancea ꝑforatur myste¬
rio sanguinis & aqua
ecclesia edificatur. Incuiꝰ
rei figura in principio
mulier delatere uiri
dormientis fabricata ẽẽ
describitur. Et facta
sunt fulgura & uoces¬
& tonitrua. & terre mo¬
tus & grando magna.
ꝑfulgura. miracula in¬
telleguntur: quibus incre¬
dulorum mentes ꝑcussȩ
fractis mox suþerbie ui

Expanded text:
habens manna, id est corpus Christi, in quo verus est panis qui de coelo descendit; ibi est virga Aaron, per quam sacerdotium designatur, quia et illud sacerdotium in figura praecessit. Significabat enim regale sacerdotium, quod agitur nunc in Ecclesia. Haec arca quatuor portabatur circulis, quia quatuor instruitur Evangeliis. Aperto ergo templo, visa est arca, quia eo moriente dum latus ejus lancea perforatur, mysterio sanguinis et aqua Ecclesia aedificabatur. In cujus rei figura, in principio mulier de latere viri dormientis fabricata esse describitur. Et facta sunt fulgura et voces tonitrua et terraemotus et grando magna. Per fulgura miracula intelliguntur, quibus incredulorum mentes percussae fractis mox superbiae vi
Abbreviated transcription (Latin):
de inde ingentibus adquoꝵ
salutem misit apostolos.
qui credentes in eum. me¬
ruerunt accipere sp̃m scm.
Est facta sunt tonitrua &
uoces & fulgura & terre mo¬
tuf. Predicantibus apostolis
facta sunt ista. Tonitrua.
idest comminationes & ter¬
rores. ut est omnis arbor
que non facit fructum
bonum excidetur & in
ignem mittetur. Et tunc
dicet rex his quia sinistris
erunt. Dicedite ame male¬
dicti. in ignem ȩternum.
Et uoces exhortationum:
ut est beati mundo corde.
qm̃ ipsi dm uidebunt :
& beati qui habitant in
domo tua. in secula seculoꝵ
laudabunt re. Est fulgura
terrores miraculorum qͥbꝰ
fideles & ad uitam preordi-¬
nari in luminabantur alii
autem cecabantur ad sig¬
nantes ea diabolo potius
quam đo. Terre motus.
idest ꝑsecutiones contra
credentes quibus illi ex¬
ercerentur. Et septem an

Expanded text:
deinde in gentibus, ad quorum salutem misit apostolos, qui credentes in eum, meruerunt accipere Spiritum sanctum. Et facta sunt tonitrua, et voces, et fulgura, et terraemotus. Praedicantibus apostolis facta sunt ista tonitrua, id est, comminationes et terrores ut: Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Et: Tunc dicet rex his qui a sinistris erunt: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum . Et voces exhortationum, ut: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Et: Beati qui habitant in domo tua, Domine: in saecula saeculorum laudabunt te . Et fulgura et terrores miraculorum, quibus fideles et ad vitam praeordinati illuminabantur. Alii enim excaecabantur, assignantes ea diabolo potius quam Deo. Terrae motus, id est, persecutiones contra credentes, quibus illi eercentur. Et septem an
Abbreviated transcription (Latin):
dicere cũ ioħe. nec agnũ
quocumq ierit potest
sunt de terra. quo pre
isunt qui cũ mulierib
non sunt coinquinati. Idẽ
ñ sunt polliti. aut macu¬
lati cũ mulierib mente
et corpore. Nichil enim
ꝓdẽ ẽẽ uirginẽ corpore
si contingĩt mente cor¬
ruptum quempiam eẽ.
irgines enim
sunt. Idoq sequntur a¬
gnũ quo cũq ierit .l. inmi¬
tabuntur illum. S equi
enĩ xp̃m inmitari ẽ. Uñ
ipse dicit. qui mͥ ministrͣ
me sequat᷑ .i. me immi¬
tetur. s equunt᷑ isti xp̃m
quia sic̃t ille uirgo. ita
⁊ isti uirginitatẽ custo¬
diunt. Et quia eũ inp̃¬
senti p̃cet̾is seciuitur

Expanded text:
dicere cum Joanne, nec Agnum dicere cum Joanne, nec Agnum quocunque ierit, potest sunt de terra. Quo pretHi sunt qui cum mulieribus non sunt coinquinati, id est, non sunt polluti et maculati cum mulieribus mente et corpore. Nihil enim prodest esse virginem corpore, si contigerit mente corruptum quempiam esse. Virgines enim sunt. Ideoque: Hi sequuntur Agnum quocunque ierit, id est, imitantur illum. Sequi enim Christum, imitari est. Unde et ipse dicit: Qui mihi ministrat, me sequatur , id est me imitetur. Sequuntur isti Christum, quia, sicut ille virgo, ita et isti virginitatem custodiunt. Et quia eum in praesenti prae caeteris sequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cantare ẽ nouũ. de incor¬
rupta m̃tis ⁊ corporis inte¬
gritate gaudere. S cũ ipsi
sint sedes ⁊ quattuor aĩalia
⁊ seniores. quid ẽ quodante
sedem ⁊ quattuor animalia
⁊ seniores cantare dicunt᷑.
quia uidelicet sẽꝑ ante cõ¬
sistunt. qui nulla rerũ mu¬
tabilium uarietate a con¬
tẽplatione conditoris aĩõs
reflectunt.
t nemo pottrat dicere
canticum .i. nemo poterat
gaudere de corrupta m̃tis
et corꝑis uirginitate. nisi
connubium exꝑtus. Ramo
in ipso coniugio peccatum
psalmista considerans dicit.
Ecce enim ininiquitatibus
conceptus sũ. et in delictis
peꝑit me mat̃ mea. Hicere
tamen possumus quod ue¬
racit̃ affirmare ñ audemꝰ.
quia ñ om̃s uirgines in illo
beato regno coniugatos
precedunt. S his specialit̃.
qui ⁊ uita ⁊ moribus actor
fuiss leuatus ut petrus
si uerum ẽ q̃do de petro dr̃.
.I. quod uxorẽ habuerat.
utiq precelleret eum. ꝗa
ille uirgo. hic uõ eẽt ñ uir¬
go. uñ nec canticum ilłd

Expanded text:
um cantare est de incorrupta mentis et corporis integritate gaudere. Sed cum ipsi sint sedes, et quatuor animalia, et seniores, quid est quod ante sedem et quatuor animalia et seniores cantare dicuntur? Quia videlicet semper ante se consistunt, qui nulla rerum mutabilium varietate, a contemplatione Conditoris animos reflectunt. Et nemo poterat dicere canticum, id est, nemo poterat gaudere de incorrupta mentis et corporis virginitate. Nisi connubium expertus. Nam et in ipso conjugio peccatum Psalmista considerat, dicens: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Dicere tamen possumus, quod veraciter affirmare non audemus, quia non omnes virgines in illo beato regno conjugatos praecedunt, sed hi specialiter, qui et vita et moribus et tormfuisset levatus ut Petrus, si verum est quod de Petro dicitur, id est quod uxorem habuerit, utique praecelleret eum, quia ille virgo, hic vero esset non virgo. Unde nec canticum illud
Abbreviated transcription (Latin):
in uirtute diumitatis.
It adorauerunt dra¬
conem. idest diabolum.
quia potestatẽ bestie ut
faceret miracula poten¬
tialiter. Et adorauerunt
bestiam. idest ipsum anci¬
xp̃m dicentes. Quis similis
bestie ut se ostendat re¬
surrexisse amortuis. aut qͥs
poterit pugnare cum ea

Expanded text:
in virtute divinitatis. Et adoraverunt draconem, id est diabolum, qui dedit potestatem bestiae ut faceret miracula potentialiter. Et adoraverunt bestiam, id est ipsum Antichristum. Dicentes: Quis similis bestiae? Ut se ostendat resurrexisse a mortuis. Et quis poterit pugnare cum ea
Abbreviated transcription (Latin):
telligit᷑. que murꝰ appellat᷑ ppt̃
firmitatẽ fidei & constantia
uͥtutũ. Magnꝰ ẽ iste mnurus.
quia eccłia exmultis constat
ta dilatat᷑. Altus qͦ ẽ. quia
cũ corꝑe habitet t̾ram. mͣte
iam possidet celũ. Deqͦ bene
subdit᷑. habens portas.xͦi.¬
rium int᷑mus eccłiã. Ipsi enĩ
nos baptizant & docentes ꝑ
b adhuc subinfert᷑.
t inportis angłos xii. idest
in apłis om̃s doctores subiecti
sicut st̃ prb̃ri & ceteri mino¬
ris ordinis eccl̃ie p̃posit. Qui
& si magna non ualent. tam̃
minora que acceꝑunt fidel
popło nuntiare non desisturł.
dequib inzachariã legitur.
Labia sacerdotis custodiunt
scientiã & legẽ requirt̃ exore
eius. qͥa angłs dĩ exercitu¬
um ẽ. Induodecĩ gͦ portis .xii.

Expanded text:
telligitur, quae murus appellatur propter firmitatem fidei et constantiam virtutum. Magnus est iste murus, quia Ecclesia ex multis constat ta dilatatur. Altus quoque est, quia corpore inhabitat terram, mente autem possidet coelum. De quo bene subditur: habenrium intramus Ecclesiam. Ipsi enim nos baptizant, et docentes per huc subinfertur: et in portis angelos duodecim. Id est in apostolis omnes doctores subjecti, sicut sunt presbyteri et caeteri minoris ordinis Ecclesiae praepositi: qui et si magna non valent, tamen minora quae acceperunt, fideli populo nuntiare non desistunt. De quibus in Zacharia legitur: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . In duodeci
Abbreviated transcription (Latin):
reprobos qui inquatuor. par¬
tibus terrȩ morantur. in
oriente scilicet occidente:
aquilone. ꝙ meridie. uel
ꝑ quatuor partes terrȩ pos¬
sumus intelligere quatuor.
regna pͥncipalia. assyrioꝵ
uidelicet & chaldeoꝵ. me¬
dorum. & ꝑsarum. macedo¬
num. atq rom auorum.
Siue etiam quatuor parceᷤ
num. ꝙ ꝑ desideriũ terrã
in habitantium habet po¬
testatem diabolus. ꝙ cum
his contra unam xp̃i eccłã
non potest. quia fide xp̃i
est unita. uixta illud. una
est columba mea ꝙ illi di¬
uisi. isti uͦ inueniunt᷑ uniti.
Interfecit uͦ has partes t̾rȩ
gladio male suggestionis.
ut supͣ dictum est ꝙ fame

Expanded text:
reprobos, qui in quatuor parreprobos, qui in quatuor partibus terrae morantur, in oriente scilicet, occidente, aquilone et meridie. Vel per quatuor partes terrae, possumus intelligere quatuor regna principalia, Assyriorum videlicet et Chaldaeorum, Medorum et Persarum, Macedonum atque Romanorum. Sive etiam quatuor partes num, et per desiderium terram inhabitantium habet potestatem diabolus, et cum his contra unam Christi pugnnon potest, quia fide Christi est unita, juxta illud, Una est columba mea : Et illi divisi, isti vero inveniuntur uniti. Interfecit vero has partes terrae gladio malae suggestionis, ut supradictum est, et fame
Abbreviated transcription (Latin):
s semꝑ ad recipiendas animaᷤᷤ
sinum laxat. ita ꝙ isti men¬
tem dilatant ad ambienda
terrena nec tantũ ad qui¬
rere possunt. quantum
cupiunt. Unde secuntur
diabolum. id est imitantur
illum qui est caput omĩs
maliciȩ. Unde scͥptum est
iitantur illum qui sũt
ex parte eius auctor itaq
mortis. contra uiuos pug¬
naturus suꝑ equũ pallidũ
sedet. quia nimirum per
officium eorum quos iam
spiritaliter oecidit. uitam
electorum extinguere que¬
rit. Es data. est illi potes¬
tas ꝙ cet̃a. Hic aꝑte demõ¬
stratur. quia singulis gen¬
tibus ds omĩpe angelos
scd̃m meritum suum p̃po¬
suit. Et sicut bonis bonũ
id est michael pͣfecit angłim.
unde est. Nemo est ad uitor.
meus. nisi michael princepꝰ
ur̃. ita malis malos angeloᷤ
pͣposuit. Ideoq quatuor an¬
głi qui quatuor. regnis pͥn¬
cipalibus sunt p̃positi. nõ
boni fuerunt s mali. Uata
est illi potestas suꝑ quatuor
partes terrȩ. id est suꝑ om̃s

Expanded text:
sed semper ad recipiendas animas sed semper ad recipiendas animas sinum laxat, ita et isti mentem dilatant ad ambienda terrena, nec tantum acquirere possunt quantum cupiunt. Unde sequuntur diabolum, id est imitantur illum qui est caput omnis malitiae. Unde scriptum est, Imitantur illum qui sunt ex parte ejus . Auctor itaque mortis contra vivos pugnaturus, super equum pallidum sedet, quia nimirum per officium eorum, quos jam spiritualiter occidit, vitam electorum exstinguere quaerit. Et data est illi potestas stratur, quia singulis gentibus Deus omnipotens angelos secundum meritum suum praeposuit, et sicut bonis bonum, id est Michaelem praefecit angelum. Unde est, Nemo est adjutor meus, nisi Michael princeps vester, ita malis malos angelos praeposuit, ideoque quatuor angeli qui quatuor regnis principalibus sunt praepositi, non boni fuerunt, sed mali. Data est illi potestas super quatuor partes terrae, id est super omnes
Abbreviated transcription (Latin):
trati infide dominice paᷤ¬
sionis & postea etiam ac¬
ceperunt oleum sp̃c̃ seĩ.
prohibet diuina uirtus
antiquum hostem ne eos
ledat. ut suadendo inala
aliquando eos ad peccatũ
ꝑ trahat. Et eum aperu¬
isset sigillum quartũ &¬
cetera usq equiis pallidꝰ.
Qui superiꝰ ꝑ equũ rufũ
ꝙ nigrum. ipsi designant᷑
ꝙ hic ꝑ pallidum. id est õs
reprobi ad pallorem et̾nȩ
mortis uenturi. Mortuis
enim proprie pallor. ac¬
eidit. Nec mirum si per
equiͣ pallorem mors expri¬
mitur. cum etiam ipse ses¬
sor mors uoceturꝰ. Unde
subditur. Et qui sedebat
suꝑ illum nomen illi mors.
Quo nomine diabolus in¬
telligicur. quia inuidia
diaboli mors introiuit in
orbem terrarum. Qui suꝑ
eos sedet qui pallidi sunt.
hoc est qui oꝑa mortis
habent. ꝙ cum ipsi sint
mortui etiam alios extingu¬
ere querunt. Unde ꝙ seqͥ¬
tur:. quia inferus sequebat᷑
eum. Ipsi enim bene infe¬
rus appellantur. quia sic̃
inferus nequaꝙͣ dic̃ suffic̃.

Expanded text:
zati in fide Dominicae passionis. Et postea acceperunt oleum Spiritus sancti, prohibet divina virtus antiquum hostem ne eos laedat, ut suadendo mala aliquando eos ad peccatum pertrahat. Et cum aperuisset sigillum quartuEt ecce equus pallidus. Qui superius per equum rufum et nigrum, ipsi designantur et hic per pallidum, id est omnes reprobi ad pallorem aeternae mortis venturi, mortuis enim proprie pallor accidit. Nec mirum si per equi pallorem mors exprimitur, cum etiam ipse sessor mors vocetur. Unde subditur: Et qui sedebat super illum, nomen illi mors. Quo nomine diabolus intelligitur, quia invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum; qui super eos sedet, qui pallidi sunt, hoc est, qui opera mortis habent: et cum ipsi sint mortui, etiam alios exstinguere quaerunt, unde et sequitur, quia et infernus sequebatur eum. Ipsi enim bene infernus appellantur, quia sicut infernus nequaquam dicit Sufficit,
Abbreviated transcription (Latin):
in desertum uolantem serpẽs
exore suo flumen emisit.
quia maxime post aduen¬
tum filũ di. et postquam
ecclesia celestia  infide¬
lium multicudine diabolꝰ
in scõꝵ nec̾e commouit. sic̃
neronem. domicianum et
cetos ut eam faceret trahi
aflumine. et incorpꝰ suum
hoc est insocietatem repboꝵ
posset eam traducere. Sed
non ualuit. quia simoriunt᷑
martyres incarne. tamen
post mortem carnis ueracit᷑
dicuntur. Torrentem ꝑtran¬
siuit anima nr̃a. Quia ad¬
huc aꝑsecutore trahicere in
corpꝰ suum non ualuerunt.
funditus dele reconati sunt.
t adiuuit terra mulier̃e¬
et ect̾a. Terra insacro eloquio.
nam significat. unde primo
homini dictum est terra es
et interram ibis. Terra itaq
ma di ẽẽ. formam serui
accepit. De hac terra psalmis¬
tadicit. Benedixisti dñe t̃rã

Expanded text:
in desertum volantem, serpens ex ore suo flumen emisit, quia maxime post adventum Filii Dei, et postquam Ecclesia coelestia petiit, infidelium multitudinem diabolus in sanctorum necem commovit, sicut Neronem, Domitianum, et caeteros, ut eam faceret trahi a flumine, id est in corpus suum, hoc est, in societatem reproborum posset eam traducere, sed non valuit, quia si moriuntur martyres corpore, tamen post mortem carnis veraciter dicent: Torrentem pertransivit anima nostra , quia dum persecutores trajicere eos in corpus suum non valuerunt, funditus delere conati sunt. Et adjuvit terra mulierem. Terra in sacro eloquio significat, unde primo homini dictum est: Terra es, et in terram ibis. Terra itaquema Dei esset, formam servi accepit. De hac terra Psalmista ait: Benedixisti, Domine, ter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mortem. Porro facies illiꝰ ma¬
infesta incarne p̾sentia intelli¬
gitur. quȩ abscondita est qñ ĩ
eruee occubuit. s iterũ resur

Expanded text:
 mortem. Porro facies illius, manifesta in carne praesentia intelligitur, quae abscondita est quando in cruce occubuit, sed iterum resur
Abbreviated transcription (Latin):
quos inter ficiet diuer¬
sis modis & superare nõ
poterit. inter quos etiã
erunt ipsi helias & henoc
qui abestia nec cerrorib
nec blantimentis sube¬
rari ullo modo potert.
Inter eos autem qui uin¬
centur. comprehendun¬
tur falsi xp̃iani iudei
heretici & pagani. si ue¬
ro querimus quȩ sunt
arma ecclȩsie utiq fides
& innocentia duo dilec¬
tionis p̃cepta duo etiã
testamenta. Hmc pug¬
nant. hinc uictores
existunt etiam cum
moriuntur. Et iace¬
bunt corpora eoruan
nam quantum ad lit¬
teram appellat hierusa¬
lem. quȩ olim ciuitas
magna dicebatur. Set
postquam dñm suum
interfecit. iam non
dicit᷑ ciuitas magna aut
hierusalem. s sodoma

Expanded text:
os interficiet diversis modis, et superare non poterit. Inter quos etiam erunt ipse Elias et Enoch, qui a bestia nec terroribus nec blandimentis superari nullo modo poterunt. Inter eos autem qui vincentur, comprehenduntur falsi Christiani, Judaei, haeretici et pagani. Si vero quaerimus quae sint arma Ecclesiae, utique fides et innocentia, duo dilectionis praecepta, duo etiam Testamenta. Hinc pugnant, hinc victores existunt, etiam cum moriuntur. Et jacebant corpora eorum nam, quantum ad litteram appellat Jerusalem, quae Dei civitas magna dicebatur, sed postquam Dominum suum interfecit, jam non dicitur civitas magna, aut Jerusalem, sed Sodoma
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ anunal. eques homo. Non
hoc in dñm cadit. in quo
non sunt due ꝑsonȩ sed una
induab. tamen substantiis
Sicut enim homo exanima
et carne constans unus ho¬
mo habet᷑. ita ipse ex anima
carne constans & diuinitate
ꝑsona. ex duabus constans
substantiis. Bene aũt ipse
equus cui diuinitas uerb
singularit᷑ p̃sidet. albus ẽẽ

Expanded text:
est animale, equester est homo, non est animale, equester est homo, non hoc in Dominum cadit, in quo non sunt duae personae, sed una, in duabus tamen substantiis. Sicut enim homo ex anima et carne constans, unus homo habetur, ita ipse ex anima et carne constans et divinitate, persona ex duabus constans substantiis. Bene autem ipse equus, cui divinitas Verbi singulariter praesidet, albus esse
Abbreviated transcription (Latin):
iusti sedes ẽ sapientie. Pau¬
lus aũt confirmat xp̃m eẽ
dĩ uirtutẽ & dĩ sapientiã.
Quod uidelicet cęlum clausũ
fuit. qͣndo non ꝑmittebant᷑
apłi & cȩteri fideles libere lo¬
qui. necdum quȩ p̾dicando
ꝑuenerant adom̃s gentes.
clausum erat hoc celum. qͣn¬
do timore cogente apłi erãt
tum iudȩorum. et subsilentio
se degebant. qͣndo uenit do¬
minus ianuis clausis et ste¬
tit inmedio. & dixit eis. pax
uobis. Sed postquam ille as¬
cendit ad cęlos aꝑuit hoc
celum. quia decima die suȩ
runt loqui uariis linguis
magnalia dĩ. Ee qui pͥus
non audebant xp̃m confi¬
teri insua lingua. postea¬
hunc diuersitate linguarũ
publice p̾dicabant. ꝑequũ
album corpus & anmam
xp̃i indelligere debemus. P
sessorem aũt equi. dium¬
tatem uerbi. que p̃sidet
sue bumanitat. Hunc aũt
equum. tunc diuinicas as¬
cendit. qndo uerbum dei
humanam sibi carnẽ. et
auimã suscipiendo unurit.
Sed cum aliud sit ȩquus.
aliud eques. quia equus

Expanded text:
sedes est sapientiae. Paulus autem confirmat Christum esse Dei virtutem et Dei sapientiam. Quod videlicet coelum clausum fuit, quando non permittebantur apostoli et caeteri fideles libere loqui, nec dumque praedicando pervenerant ad omnes gentes. Clausum erat hoc coelum, quando timore cogente apostoli poter metum, et sub silentio se tegebant, quando venit Dominus januis clausis, et stetit in medio, et dixit eis: Pax vobis. Sed postquam ille ascendit ad coelos, aperuit hoc coelum, quia decima die ascenrunt loqui variis linguis magnalia Dei: et qui prius non audebant Christum confiteri in sua lingua, postehunc diversitate linguarum publice praedicabant. Per equum album, corpus et animam Christi intelligere debemus: per sessorem autem equi, divinitatem Verbi, quae praesidet suae humanitati. Hunc autem equum tunc divinitas ascendit, quando Verbum Dei humanam sibi carnem et animam suscipiendo univit. Sed cum aliud sit equus, aliud equester, quia equus
Abbreviated transcription (Latin):
constricti. qui dieit. Ascend am
suꝑ altitudinen nubium. po¬
nani sedem meam ad aquilo¬
nem. & ero similis altissimo.
Aquilo enim uentus frigidus
diabolus est. eui in canticis cã¬
ticorum dicitur: surge aquilo
ꝙ ueni auster. id est. Surge
aquilo id est recede diabole.
ꝙ illuminet corda hominũ
ut pariant opera uirtutum.
Calidi sunt qui inferuore
spẽ ⁊dĩ ac proximi dilectio¬
ne consistunt. Tepidi: qui
nec ex toto infideles sunt.
nec auide ad dm tendunt.
Sunt autem ꝙ quidam qui
prius quidem fuerunt fri
lium corda tangit. qui ĩ flã¬
mati feruentes efficiuntur
quia quanto se peccatores
fuisse recordantur. eo ampliꝰ
liberatorem suum diligere
appetunt cum recedente
iniquitate ignescit caritas
eorum. De talibus in ȩuãgło
dñs dicit. Gaudium est in

Expanded text:
constricti, de quo dicitur: Ascendam super altitudinem nubium, ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Aquilo enim ventus frigidus diabolus est, cui in Canticis canticorum dicitur: Surge, aquilo, et veni, auster . Surge, aquilo, id est, recede, diabole.et illuminet corda hominum, ut pariant opera virtutum. Calidi sunt qui in fervore spiritus in Dei et proximi dilectione consistunt. Tepidi, qui nec ex toto infideles sunt, nec avide ad Christum tendunt. Sunt autem et quidam, qui prius quidem fuerunt friglium corda tangit. Quo inflammati, ferventes efficiuntur: qui quanto se peccatores fuisse recordantur, eo amplius liberatorem suum diligere appetunt, cum recedente iniquitate, ignescit charitas eorum. De talibus in Evangelio Dominus dicit: Gaudium est in
Abbreviated transcription (Latin):
replent᷑. & reges sunt ma¬
lorum actores. In habitan¬
tes uero terram. immuta¬
tores eorundem accipiunt᷑
Recte aũt incentiua car¬
nis & fornicationẽs uino cõ¬
parat᷑ ebrietates. Uino eñi
ebrius ita insensibilis ef¬
ficit᷑. ut non solum anime
sed etiam periculũ mor¬
tis non trepidet. Unde
& audacter se in mortẽ
mitit. Sic nimirum li¬
bido hominis sensum &
rationabilem intellectũ
aufert. Ut non metuat
damnationẽ inferni. ide¬
oq & audacter etiã contͣ
suam conscientiã malũ
oꝑat᷑. Nec timet etiam
ꝓpeccato damnari. quod
non ẽ ꝑuidere. quia ipsũ
peccatum aufert illi ratio

Expanded text:
replentur; et reges sunt malorum auctores, inhabitantes vero terram, imitatores eorum accipiuntur. Recte autem incentiva carnis et fornicationis vino comparantur ebrietatis. Vino enim ebrius ita insensibilis efficitur, ut non solum animae, sed etiam periculum mortis non trepidet, unde et audacter se in mortem mittit. Sic nimirum libido hominis sensum et rationabilem intellectum aufert, ut non metuat damnationem inferni, ideoque et audacter etiam contra suam conscientiam malum operatur, nec timet etiam pro peccato damnari, quod non potest praevidere, quia ipsum peccatum aufert illi ratio
Abbreviated transcription (Latin):
loquebatur mecum. E ic liqui¬
do claret non corporalem s
spir italem uocem iohannẽ
audisse. quam non ut audi-¬
ret s ut uideret se dicit
conuersum. quod utiq uirta
corporis sensus inpossibile esse
cognoscitur. Non enĩ uox
umquã uideri potest. s ille
raptus spũ ad summa contẽ¬
planda nichil aliud audiuit
quam uidit. quia hoc est illi
audire quod uidere. hoc ui¬
dere quod̃ audire. Ecclesia
quoq que in iohefiguratur.
post se iudet uocem. quia
mysteria quȩ inse iuidet
completa. in lege & propħis
considerat p̾nunciata. Sic
enim scͥptum est. ingenesi.
Frunt duo incarne una.
paulus. Ego autem dico in
delabrorum aureoꝵ simi

Expanded text:
loquebatur mecum. Hic liquido claret, non corporalem, sed spiritalem vocem Joannem audisse, quia non ut audiret, sed ut videre dicit se conversum. Quod utique juxta corporis sensus impossibile esse cognoscitur, non enim vox unquam videri potest. Sed ille raptus spiritu ad summa contemplanda, nihil aliud audivit quam vidit, quia hoc est illic audire quod videre, hoc videre quod audire. Ecclesia quoque quae in Joanne figuratur, post se videt vocem, quia mysteria quae in se videt completa, in lege et prophetis considerat praenuntiata; sic enim scriptum est in Genesi: Erunt duo in carne una , Paulus: Ego autem dico in delabr
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝙ si carnem nram̾ ac¬
cepit. tamen non fecit pec¬
catum. s apparuit insimi¬
litudine carnis peecatr
Proprium enim est homi¬
ni peccato non carere. Uñ
ꝙ quia ipse peccatum nõ
fecit. ꝑ psalmistam dicit.
Ego au̾tem sum uerinis ꝙ
ꝙ c̾. U estitum podere.
Poderis uestis est talaris. qͥa
greci podas pedes dicunt.

Expanded text:
quia etsi carnem nostram acquia etsi carnem nostram accepit, tamen non fecit peccatum, sed apparuit in similitudine carnis peccati. Proprium enim est hominum peccato non carere, unde et quia ipse peccatum non fecit, per Psalmistam dicitur: Ego autem sum vermis et . Vestitum podere. Poderis vestis est talaris, quia et Graeci podas pedes dicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
diuem in longani mitatem.
spei & ꝑseuerantiam. dicente
dño. qui ꝑseuerauerit usq
infinem hic saluus erit. ꝙẽ.
Quia etiam candelabrum
uidendo producitur. satis
conuenit eecłe quȩ duersi
afficitur: in hoc seculo p̃ssu¬
ris. inter quas consolationẽ
adhibet illi dñs dicens. cũ
ambulaueris inigne non
combureris. ꝙ flamina non
ardebit inte. Et ꝑ ꝓphetain.
sonuertam manum meam
ad te. ꝙ excoquam ad purũ
scoriam tuam. Et bene in
medio .uii. cande labrorum
laureoꝵ
uidet ioħs similem filio ho¬
minis. quia xp̃c qui ecclesiȩ
suȩ p̃sidet. ꝙ psidendo eam
protegit. in medio electoꝵ
suorum est secundum illd̃.
dicit se uidisse filiuui ho¬
minis. s similem filii homi¬
nis. Ille enum angłs ut se¬
pe dictum est ꝑsonã xp̃i
gerebat. qui ideirco nͣ iam
filius hominis. s similis fi¬
lii hominis appellatur. qͥa
deuicta morte iam nõ mo¬
ritur. mors illi ultra non
dominabitur. Uel certe si¬
milis filii hominis uoeat᷑.

Expanded text:
nimitate spei et perseverantiam, dicente Domino: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Quia etiam candelabrum tundendo producitur, satis convenit Ecclesiae, quae diversis afficitur in hoc saeculo pressuris, inter quas consolationem adhibet illi Dominus dicens: Cum ambulaveris in igne, non combureris, et flamma non ardebit in te ; et per Prophetam: Convertam manum meam ad te, et excoquam ad purum scoriam tuam . Et bene in medio septem candelabrorum aureorum videt Joannes similem Filio hominis, quia Christus qui Ecclesiae suae praesidet, et praesidendo eam protegit, in medio electorum suorum est, secundum illud: Udicit se vidisse Filium hominis, sed similem Filio hominis. Ille enim angelus ut saepe dictum est personam Christi gerebat, qui idcirco non jam Filius hominis, sed similis Filio hominis appellatur, quia devicta morte jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur; vel certe similis Filio hominis vocatur,
Abbreviated transcription (Latin):
id est uniuersalem eccłam.
dum uerba eorum lumen
scientiȩ simul &. amoris in¬
cendium prebẽt. donis sep¬
tiformis sp̃s refertam. s non
in congrue. in .uii. candelabͥs
aureis figuratur: habet enĩ
eccła aureum colorem. quia
refulget diuina sapientia.
de qua scͥptun est thesaurꝰ
desid erabilis requiescit inore
sapientis. habet lucernam.
quia lucet uerbo ꝙ exemplo.
uixta quod paulus dieit.
in medio nationis praue &
ꝑuersȩ inter quos lucetis:

Expanded text:
id est universalem Ecclesiam, dum verba eorum lumen scientiae simul et amoris incendium praebent, donis septiformis Spiritus refertam. Sed non incongrue in septem candelabris aureis figuratur; habet enim Ecclesia aureum colorem, quia refulget divina sapientia, de qua scriptum est: Thesauris desiderabilis requiescit in ore sapientis. Habet lucernam, quia lucet verbo et exemplo, juxta quod Paulus dicit: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis
Abbreviated transcription (Latin):
hostiam scãm in odorem sua¬
uitatis. quȩ scilicet uestis usq
ad talos ꝑtinuit. quia ipse
suos usq ad mortem dilexit
dicente iohanne. Cum dilex¬
isset suos qui erant ĩ mun¬
do. iufinem dilȩxit eos. Siue
ꝑpoderem possumus intelli¬
gere generalem ȩccłani. quȩ
uestis est dñ. iuxta quod ei
quia his omĩbꝰ uelut uesti¬
mento uestieris. Et paulus
fidelibus dicit. Quos quot
indiustis. Que uestis usq
ad pedes tendit. id est usq
ad nouissima membra fide¬
liuim infine scłi nascitura
est. Et pemelum ad ma¬
nullas rona aurea. In uete¬
ri testamento legiinus dani¬
elei dum̃ p̾cinctum apparu¬
isse in renibus ipso atdestan¬
te qui ait. leuaui oculos
meos ꝙ uidi ꝙ ȩece uiR¬

Expanded text:
sanctam in odorem suavitatis. Quae videlicet vestis usque ad talos pertingit, quia ipse suos usque ad mortem dilexit, dicente Joanne: Cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos . Sive per poderem possumus intelligere generalem Ecclesiam, quae vestis est Domini, juxta quod ei quia his omnibus velut ornamento vestieris ; et Paulus fidelibus dicit: Quotquot induistis . Quae vestis usque ad pedes tendit, quia usque ad novissima membra fidelium in fine saeculi nascitura est. Et praecinctum ad mamillas zona aurea. In Veteri Testamento legimus Danieli Dominum praecinctum apparuisse in renibus, ipso attestante qui ait: Lavavi oculos meos, et vidi, et ecce vir
Abbreviated transcription (Latin):
irate sunt gentes que
scilicet uident suam cul¬
turam ad nichilum re¬
digi unde psalmista. Do¬
minus regnauit irascan-¬
tur populi. Et ad uenit
ira tua. idest tempus iũ¬
dicte tue. quando irascen¬
tium populorum cerui¬
ces confringes. Et tempus
mortuorum. ut scilicet
qui mortui sunt peccato
moriantur dampnatiõe
ꝑpetua. In quibus iuideli¬
cet gratiarum actionib
duos domini aduentus
comprehendunt. Primũ
scilicet humilem & oc¬
cultum quando resur¬
gens amortuis mundũ
uibi substrauit secunđu
uero excelsum & mani-¬
festum quando impiis
irascetur. & seruuos suos
uindicabit. Non autem
guident electi quia
reprobi dampnantur.
set iđo gaudent quia
aduenit tempus quo
mali iustam dampnati¬
onem & ipsi recipient
bonorum operum dig.¬
nam remunerationem.
Ante enim dampnabun¬
tur impii. et sic remune¬
rabuntur impii. nec po¬
teriñt ꝑuenire ad reg¬
num corpora piorum.
nisi p̾cessei dampna¬
tio reproborum. Quod
autem dicunt iratus
es. non ita intellegun¬

Expanded text:
iratae sunt gentes, quae scilicet vident suam culturam ad nihilum redigi, unde Psalmista: Dominus regnavit, irascantur populi. Et venit ira tua, id est tempus vindictae tuae, quando irascentium populorum cervices confringes. Et tempus mortuorum. Ut scilicet qui mortui sunt peccato, moriantur damnatione perpetua. In quibus videlicet gratiarum actionibus duos Domini adventus comprehendunt: Primum scilicet humilem et occultum, quando surgens a mortuis mundum sibi substravit. Secundum vero excelsum et manifestum, quando impiis irascetur, et servos suos vindicabit. Non autem gaudent electi, quia reprobi damnantur, sed ideo gaudent, quia advenit tempus quando mali justam damnationem, et ipsi recipiant bonorum operum dignam remunerationem. Ante enim damnabuntur impii, et sic remunerabuntur pii, nec poterunt pervenire ad regnum corpora piorum, nisi praecesserit damnatio reproborum. Quod autem dicit, iratus es, non ita intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
miuem intelligitur. quia
humanitatem filii di descͥ¬
bit intempore dicens. lib̃
generationis iħu xp̃i ꝙ c̃
De inde marcum ꝑ leonẽ
intelligit. qui a clamore ĩ¬
choat ueluti leo dicens.
factum est uerbum dñi
suꝑ iohannem indeserto
sicut scͥptum est. ego uox
clamantis in deserto. Ter

Expanded text:
minem intelligitur, quia minem intelligitur, quia humanitatem Filii Dei describit in tempore, dicens: Liber generationis Jesu Christi. Deinde Marcus per leonem intelligitur, quia clamore inchoat veluti leo, dicens: Factum est verbum Domini super Johannem in deserto, sicut scriptum est: Ego vox clamantis in deserto. Per
Abbreviated transcription (Latin):
similẽ leoni. ꝙ secundum
animal siuile uitulo. ꝙ¬
tercium animnal habens
faciem quasi hominis. &¬
quartum animal simile
aquile uolanti Alirum¬
ualde est quare iohanneᷤᷤ
alio ordine hȩc anim alia
ordinat quam erechiel pͥ¬
inum ponens leonẽ eum
ille pͥmum faciem homi¬
nis posuerit. Ad quod di¬
cendum est quia ꝓphecia¬
non seruat non seruat
ordinem hystorie. Quod
si faceret non prophecia
s hystoria esset quod ex
libris prophetarum facil¬
lime cognoscitur. e quibꝰ
dixerit ad se factũ uerbũ
dnĩ anno uicesimo sexto.
deuiceps loquens contͣ pha¬
raouem regem ȩgẏpti un¬
decimo anno eandem pro¬
phetiam ad se factam dic̃.
Sp̾ẽ enim sc̃s locutus est ꝓ.¬
phetis sicut uoluit. ꝙ qnͣ
uoluit. ideoq non est ibi
requirendus sermonum
ordo sicut in libro genesi
uel regum & inceteris hys¬
toriis. Primum gͦ ierechiel
faciem hominis idest ma¬
thei ponit. seruans ordinẽ
hẏstorie. qui id circo ꝑ ho¬

Expanded text:
simile leoni, secundum simile leoni, secundum animal simile vitulo, tertium animal habens faciem quasi hominis, quartum animal simile aquilae volanti . Et qualio ordine haec animalia ordinat quam Ezechiel, primum ponens leonem, cum ille primum faciem hominis posuerit. Ad quod dicendum est, quia prophetia non servat ordinem historiae: quod si faceret, jam non prophetia, sed historia esset. Quod ex libris prophetarum facillime cognoscitur, e quibus dixerit ad se factum verbum Domini anno vigesimo sexto, deinceps loquens contra Pharaonem regem Aegypti undecimo anno eamdem prophetiam ad se factam dicit. Spiritus enim sanctus locutus est prophetis sicut voluit, et quando voluit, ideoque non est ibi requirendus sermonis ordo, sicut in libro Genesis, vel Regum, et in caeteris historiis. Primum ergo Ezechiel faciem hominis, id est Matthaei ponit, servans ordinem historiae. Qui idcirco per ho
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet principalit̾ triũ
temporum causas enar¬
rant. id est pͣteriti . p̃sen¬
tis ꝙ futuri. ꝙ alia qͥđe
p̃dicta alia autẽ iã imp¬
leta. alia uero ad huc im¬
plenda pronunciant. p̃¬
dicta scilicet misteria do¬
minice in carnationis. un¬
pletam autem eusdem¬
iam redemptoris nr̃i dif¬
posicionem. implendam uͦ
iustorum atq impiorũ
separationem. Concordãt
autẽ sibi isti oculi. quia
quod lucet inueteri tes¬
tamento. hoc fulget inno¬
uo. Uel certe animalia
ante ꝙ retro oculos ha¬
bent. quia om̃s electi re¬
demptorem suum & udi¬
catum inprimo humili¬
tatis suȩ ad uentu. & ui¬
dicatirum ui sedo celsi¬
tudinis suȩ sẽꝑ accendũt.¬
eum etiam quilibet elec¬
ħ uerbis euan gelistarum
edocti. p̾terita peccanta re¬
colentes deflent. ꝙ quȩ sub¬
sequi possunt sollicite pͣ¬
cauent. Ante ꝙ retro ani¬
malia oculos habent. Alul¬
ta hinc dici possunt quȩ̃
breuitati studentes omitti¬
mus. Et animal pͥmum

Expanded text:
scilicet principaliter trium temporum causas enarrant, id est praeteriti, praesentis et futuri. Et alia quidem praedicta, alia autem jam impleta, alia vero adhuc implenda pronuntiant: praedicta scilicet mysteria Dominicae incarnationis, impletam jam ejusdem Redemptoris nostri dispositionem, implendam vero justorum atque impiorum separationem. Concordant autem sibi isti oculi, quia quod lucet in Veteri Testamento, hoc fulget in Novo. Vel certe animalia ante et retro oculos habent, quia omnes electi redemptorem suum et judicatum in primo humilitatis suae adventu, et judicaturum in secundo celsitudinis suae semper attenduntCum etiam quilibet electi verbis Evangelistarum edocti, praeterita peccata recolentes deflent, et quae subsequi possunt, sollicite praecavent, ante et retro animalia oculos habent. Multa hinc dici possunt, quae brevitati studentes omittimus. Et animal primum
Abbreviated transcription (Latin):
facienda sunt. locuntur
Rec euim orationis particu¬
la. aliquando pro pͣterito
ponitur ut est illud. aute¬
quã abraham fieret ego
sum. aliquando uͦ ꝓ futuro.
ut est illud apłi. unũ qd̃
retro est obliuscens in
in ante ine ęxtendo. Auceᷤ

Expanded text:
facienda sunt, loquuntur. facienda sunt, loquuntur. Haec enim orationis particula aliquando pro praeterito ponitur, ut est illud: Antequam Abraham fieret, ego sum . Aliquando vero pro futuro, ut est illud Apostoli: Unum quod retro est obliviscens, in ante me extendo . Ante
Abbreviated transcription (Latin):
confessio fit adsalutẽ. Ho¬
tandum autem quod ide
mare simile cristallo dicit᷑.
Cristallum eium ex aqua
nascitur̾. ꝙ multo frigore
durescit ad lapidem. Ita
ꝙ sc̃ĩ ꝑ tribulationẽ pre¬
sentis uite̾. ad firmitatẽ
ꝑ duciuitur. Ante thronũ
tallo. quia meccła tantũ¬
ibiq fides electorum mani¬
festatur. uitaq illorũ con¬
flatur . ꝙ a sordibus uicio¬
rum purgatur. Et tͣ me¬
dis sedis qr in eireuitu se¬
dif quattior anunalia ante:
& retro plena oculis. Nul¬
li dubium quin hec ani
listas. Qui in medio sedis
ꝙ incircuitu esse dicunt᷑.
quia iucipientes ab hieru¬
salem predicando ꝑue¬
nerunt usq ad fines t̾rȩ¬
lium diuinarum seͥptura¬
rum sacramenta signifi¬
cantur. Plena gͦ oculis
sunt animalia. quia qͦt¬
quot sunt scripturarũ
eloquia quasi tot sunt
scõrum lumina quibꝰ il¬
li corda suorum illumi¬
nant auditorum. Ante
ꝙ retro oculos habent.
quia tam de his quȩ fac¬
la sunt quam de his qͣ

Expanded text:
confessio fit ad salutem. Noconfessio fit ad salutem. Notandum autem quod idem mare simile crystallo dicitur. Crystallum enim ex aqua nascitur, et multo frigore durescit ad lapidem; ita et sancti per tribulationem praesentis vitae ad firmitatem perducuntur. Ante thronum tallo, quia in Ecclesia tantumIdeoque fides electorum manifestatur, vitaque illorum conflatur, et a sordibus vitiorum purgatur. Et in medio sedis, et in circuitu sedis quatuor animalia, ante et retro plena oculis. Nulli dubium, quin haec animlistas, qui in medio sedis et in circuitu esse dicuntur, quia incipientes ab Jerusalem praedicando pervenerunt usque ad fines terrlium, divinarum Scripturarum sacramenta significantur. Plena ergo sunt oculis animalia, quia quot sunt scripturarum eloquia, quasi tot sunt sanctorum lumina, quibus illi corda suorum illuminant auditorum. Ante et retro oculos habent, quia tam de his quae facta sunt, quam de iis quae
Abbreviated transcription (Latin):
lampadibus comparat᷑ sp̃c̃
dei illuminat. ne foueam¬
caritatis erroris incurrant.
lampas quippe grece. latine¬
flamina dieitur. Neq alibi
uisi ante thronum lucet.
quia uidelicet spm̃ scm̃ ha¬
bere non possunt quicũq
extra ȩccłam sunt sieut he¬
retici. Unde ꝙ incanonibꝰ
dicitur ut sitales i terum
eccłe conuingi ꝑ rectã fide̾
uoluerint. accipiant manꝰ
episcoporum inpositionem.
quatenus sic possint reciꝑe
tallo. Mare appellat lute¬
rem. Legunus enim quod
salomon fecerit mare id
est. luterem. ꝑ mareꝰ autẽ
debemus intelligere bap¬
tismum: testante apło qui
dicit. qm̃ patres nr̃i om̃s
sub nubẽ fuer̾nnt. ꝙ onĩs
baptirati: sunt: iñnubelq.
in mari. Uitro autẽ com¬
paratur quod ꝑ spicuum
est metallum. propt̾ pu¬
ritatem fidi. quę in bap¬
tismo demonstratur. cũ
baptizandi credere se ĩ
dm patrem filium ꝙ spi¬
ritum scm̃ fatentur. Ma¬
re uitreum intus ꝙ foris
splendet. quia corde ere¬
ditur ad iusticiam. ore aũ

Expanded text:
lampadibus comparatur Spiridei illuminat, ne foveam erroris incurrant. Lampas quippe Graece, flamma dicitur Latine, neque alibi nisi ante thronum lucet, quia videlicet Spiritum sanctum habere non possunt, quicunque extra Ecclesiam sunt, sicut haeretici. Unde et in canonibus dicitur, ut si tales iterum Ecclesiae conjungi per rectam fidem voluerint, accipiant manus episcoporum impositionem, quatenus sic possint recipertallo. Mare appellat luterem, legimus enim quod Salomon fecerit mare, id est luterem. Per mare autem debemus intelligere baptismum, testante Apostolo, qui dicit: Quoniam patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes baptizati sunt in nube et in mari . Vitro autem comparatur quod perspicuum est metallum, propter puritatem fidei, quae in baptismo demonstratur, cum baptizandi credere se in Deum Patrem et Filium et Spiritum sanctum fateantur. Mare vitreum intus et foris splendet, quia corde creditur ad justitiam, ore autem
Abbreviated transcription (Latin):
proculdubio complebunt᷑.
enidomine iesu. Hoc om̃is
eccłia loquit᷑ in ioħe. optans
ut ueniat xp̃c adiudiciũ.
Unde & cotidie indominica
oratione postulat supplicit᷑.
adueniat regnum tuum.
Et illud. Ostende faciẽ tuã
& saluierimus.
ratia domini nr̃i iesu xpi
cum om̃nib uobis. In hoc loco
ioħs tẏpum gerit p̃dicatoꝵ
Qui scientes hominẽ non
posse iustificari ꝑ legem. s
ꝑ gr̃am: optant ut eadem grã
semꝑcum eccłia ꝑmaneat. Ulo¬
ta aũt quod hic liber agratia
sumpsit uitium: & ingratia
posuit terminũ. Quia uideli¬
cet & p̾ueniente dei gratia
saluam᷑: & subsequente iustifi¬
cam᷑. Unde & paulus more¬
huuis locutionis epłas suas

Expanded text:
ebuntur. Veni, Domine Jesu. Haec omnis Ecclesia loquitur in Joanne, optans ut veniat Christus ad judicium. Unde et quotidie in Dominica oratione postulat suppliciter: Adveniat regnum tuum. Et illud: Ostende nobis faciem tuam et salvi erimus. Gratia Domini nostri Jesu Christi cum omnibus vobis. Amen. In hoc loco Joannes typum gerit praedicatorum, qui scientes hominem non posse justificari per legem, sed per gratiam, optat ut eadem gratia semper cum Ecclesia permaneat. Nota autem quod hic liber a gratia sumpsit initium, et in gratia posuit terminum: quia videlicet et praeveniente Dei gratia salvamur et subsequente justificamur: unde et Paulus hujus locutionis more Epis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis uite cõꝑatũ et̾nita¬
t uelut mom̃taneũ habet᷑.
Atq id circo uelocit᷑ se ueni¬
re ꝓtestat᷑. ut cito implean¬
t᷑ que oportet fieri. eatus.
id est felix. qui custodit u̾
habeat᷑ remuneratione ꝑ¬
petua. ⁊ ego ioħes¬

Expanded text:
ntis vitae comparatum aeternitati, veluti momentaneum habetur, atque idcirco velociter se venire protestatur, ut cito impleantur quae oportet fieri. Beatus, id est felix, qui custodit verhabeatur remuneratione perpetua. Et ego Joan
Abbreviated transcription (Latin):
terisq p̃dicatoribꝰ. qͥa ego in pͥmo
& ultimo tẽpore fides fuerunt
siue futͣi st̃. uerbũ dĩ cũ gaudio
recipientes. bene ininitio istius
libri dicit᷑ scribe que uides. &
infine ne signaueris uerba ꝓpħie
huiꝰ. At qͥa in medio multi sunt
contẽptores uerbi dĩ congrue qͦ
& hic inmedio dicit᷑ signa qͦͤ locuta
sunt Un. tonitrua.¬
empus enĩ ꝓpe ẽ. hoc ad illud
ꝑtinet qͦd p̃misit ne signaueris u̾¬
ba ꝓpħ̃ie huiꝰ. Quohec impleri
debeant. a tempore scilicet resur¬
rectioͣ xp̃i. usq ad diẽ iudicii. in¬
quo singulis iuxta oꝑa suare¬
tribuetur. De hoc breuissimo
tẽpore idem ioħes inepistola
sua dicit. filioli nouissima hora
ẽ. ui nocet nͦͤceat adhuc. & qͥ
insordib ẽ. sordescat adhuc.
ꝑmissiuus modus ẽ. ñ optatuiꝰ.

Expanded text:
atoribus. Quia ergo in primo et ultimo tempore fideles fuerunt, sive futuri sunt, verbum Dei cum gaudio suscipientes, bene initio hujus libri dicitur: Scribe quae vides, et in fine: Ne signaveris verba prophetiae hujus. At quia in medio multi sunt contemptores verbi Dei, congrue quoque et hic in medio dicitur: Signa quae locuta sunt septem tonitruaempus enim prope est. Hoc ad illud pertinet, quod praemisit: Ne signaveris verba prophetiae hujus, quo haec impleri debeant, a tempore scilicet resurrectionis Christi usque ad diem judicii, quando singulis juxta opera sua retribuetur. De hoc brevissimo tempore idem Joannes in Epistola sua dicit: Filioli, novissima hora est . Qui nocet, noceat adhuc: et qui in sordibus est, sordescat adhuc. Permissivus mod
Abbreviated transcription (Latin):
delectationis.
ontestor. id est obtestor & testisi¬
cor om̃i audienti uerba ppħie¬
huiꝰ. Siqͥs apposuerit adhec qͦ¬
in hoc libro continent᷑ aliquẽ
errorẽ: apponet ds̃ suꝑ illũ pla¬
gas scriptas inlibro isto. ut pꝰ
inmimera torm̃ta: ad et̾na ꝑ¬
ueniat damnationẽ. Tempore
quo beatus ioħs ista scͥpsit sur¬
rexerunt heretici ineccłia. ua¬
lentinus scilicet hebion. & che¬
rintus. quos & inepła sua anti¬
xp̃os uocat. Id circo hatic conte¬
stationẽ eis obiecit: ne ꝑpͣui¬
tatẽ erroris aliquid huic libro
suꝑ addere auderent. sic̃ u̾b
gratia arrius auferre nisus
est ex suo libro ego & patͣ unũ
sumꝰ. fotinus quoq dixit. Ego
pͥncipium tribuo iħu ex maria.
t siquis diminuerit
de uerbis libri huiꝰ ꝓphetie.
uel sensũ uel etiã uerba contͣ
suã conscientiã sic̃ fecit arriꝰ
exeuangłio quod pͣdictum ẽ.
aufe. ret ds̃ partẽ eius delibro
uite. id est inmemoria pͣsentie
dĩ non scribet᷑. Et de ciuitate

Expanded text:
delectationis. delectationis. Contestor ergo, id est, obtestor et testificor omni audienti verba pposuerit ad haec quae in libro hoc continentur, aliquem errorem. Apponet super illum Deus plagas scriptas in libro isto. Ut post innumera tormenta ad aeternam perveniat damnationem. Tempore quo beatus Joannes ista scripsit, surrexerunt haeretici in Ecclesia, Valentinus scilicet et Ebion, et Cerinthus, quos et in Epistola sua Antichristos vocat, idcirco hanc contestationem eis objecit, ne per pravitatem erroris aliquid huic libro superaddere auderent, sicut, verbi gratia, Arius auferre nisus est ex suo libro: Ego et Pater unum sumus . Photinus quoque dixit: Ego principium tribuo Jesu ex Maria. Et si quis diminuerit de verbis hujus libri prophetiae vel sensum, vel etiam verba contra sex Evangelio, ut praedictum est, auferet Deus partem ejus de libro vitae, id est in memoria praescientiae Dei non scribetur. Et de civitate