comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mitti in gehennam ignis. Duȩ qͥppe uitȩ
actiua uidelicet & contemplatiua cũ seruan¬
t᷑ in mente: qͣsi duo ocłi habent᷑ in facie.
Dexter enmmi ocłs contemplatiua uita ẽ:
sinister actiua. S sunt ñnulli ut diximꝰ.
qͥ liscrete intueri summa & sp̃ualia neꝗͣ¬
quam possunt & tam̃ alta contemplationiᷤˢᷤ
assumunt: atq idcirro in ꝑfidiȩ foueam intel¬
lectus praui errore dilabunt᷑. Hos itaq con¬
templatiua uita ultra uires assumpta. cogit
a ueritate. cadere. qͦs in statu suȩ rectitudi¬
nis humilit̾ poterat actiua sola custodire:
quib recte hoc qͦd p̾fati sumꝰ ueritas dicit.
Si ocłs tius dexter scandaluat te: erue eũ
& ꝑice abste. Ac si aꝑte diceret. Cum ad
contemplatiuam uitam idonea discretio¬
ne ñ sufficis: solam securiꝰ actiuam tene. Cũ
q in hoc qd̾ ꝑ magno eligis deficis. eo con¬
tentꝰ esto quod ꝓ minimo attendis. ut si ꝑ
contemplatiuã uitam a ueritatis cognitiõe

Expanded text:
is. Duae quippe vitae, activa videlicet et contemplativa, cum servantur in mente, quasi duo oculi habentur in facie. Dexter enim oculus contemplativa vita est, sinister activa. Sed sunt nonnulli, ut diximus, qui discrete intueri summa et spiritualia nequaquam possunt, et tamen alta contemplationis assumunt, atque idcirco in perfidiae foveam intellectus pravi errore dilabuntur. Hos itaque contemplativa vita, ultra vires assumpta, cogit a veritate cadere quos in statu suae rectitudinis humiliter poterat activa sola custodire; quibus recte hoc quod praefati sumus Veritas dicit: Si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et projice abs te. Ac si aperte diceret: Cum ad contemplativam vitam idonea discretione non sufficis, solam securius activam tene. Cum et in hoc quod pro magno eligis deficis, eo contentus esto quod pro minimo attendis; ut, si per contemplativam vitam a veritatis cognitione
Abbreviated transcription (Latin):
hibentur: de magnȩ culpȩ ẽẽ deputant᷑. quȩ
sub uet̃ testam̃to qͣndam tenere ueritatis
imaginẽ uidebant᷑. & minoris culpȩ forsi¬
tan eẽ poterant atq putabant᷑: in quo te¬
stam̃to ꝑ tauroꝵ hyrcoꝵq uictimas. sacri¬
ficiũ ñ fuit ipsa ueritas. s umbra ueritatis.
Nam in testam̃to nouo p̾ceptis altiorib ma-¬
nifestata ꝑ carnem ueritate ꝓficimus: iustũq
ẽ ut facta quedam quȩ in illo ppło ueritatis

Expanded text:
r, et magnae culpae esse deputantur, quae sub Veteri Testamento quondam tenere veritatis imaginem videbantur, et minoris culpae forsitan esse poterant atque putabantur; in quo Testamento per taurorum hircorumque victimas sacrificium non fuit ipsa veritas, sed umbra veritatis. Nam in Testamento Novo, praeceptis altioribus, manifestata per carnem veritate proficimus, justumque est ut facta quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
quã in extremo examine iudicat. In past̾¬
ta depłorant. debent p̾sumere de miscdia
quã postulant: ne ui immoderatȩ afflic¬
tionis intereant. Neq enĩ pie dñs ante
delinquentiũ ocłos flenda peccata oppo¬
neret: si ꝑsemetipsũ ea districte ferire uo¬
luisset. Constat enĩ qͦda suo iudicio abscõ¬
dere uoluit: qͦs miserando p̾ueniens. sibi¬
metipsis iudices fecit. Hinc enĩ scͥptũ est.
ẜreoccupemꝰ faciẽ eiꝰ in confessione. Hincꝑ
paulũ dicit᷑. Si nosmetipsos diuidicarem᷑:

Expanded text:
quam in extremo examine judicat. Peccatquam in extremo examine judicat. Peccatta deplorant, debent praesumere de misericordia quam postulant, ne vi immoderatae afflictionis intereant. Neque enim pie Dominus ante delinquentium oculos flenda peccata opponeret, si per semetipsum ea districte ferire voluisset. Constat enim quod a suo judicio abscondere voluit quos miserando praeveniens sibimetipsis judices fecit. Hinc enim scriptum est: Praeoccupemus faciem ejus in confessione . Hinc per Paulum dicitur: Si nosmetipsos dijudi
Abbreviated transcription (Latin):
uriã ꝓponit. Et qͥa tͥsticia in iram facile
timidi supplicia formidant. pauentib t̾¬
pores intentat. Et qͥa elatos extolli laudi
culis. Unde fit ut certamina contentionũ
ex qͥrant: &e de d̃o qui pax ẽ nr̃a loqͥ paeifice¬
nesciant: atꝙ ex pacis negocio rixe inue¬
tores fiant. Quib bene ꝑ paulũ dicit᷑. Si
qͥs uidet᷑ contentiosus ẽẽ nos talem con¬
 suetudinẽ ñ habem᷑ nec eccł̃ia di. De mise
Si nosmetipsos duudicarent᷑ ñ utiq
uudicarem᷑. mͦ ł xii. Diuinȩ largitatẽ mise¬
rieordiȩ qͥs ualeat pensare: Omp̃c ds sin¬
gła queꝙ mala quȩ fecimꝰ. & peccata sub¬
tiliter considerat: & tam̃ ꝑ benignitatis
sue gram ea penitentib miserieor dit̾ relax¬
at. Qui ce duriciã in peccantib conspicit:
s tam̃ hanc gr̃a p̾ueniente ad penitentiã
emollit. & nosipsos ad singłas culpas qͣs
fecimꝰ deflendas conu̾tit. Quas misccłiter
pelarat: qͥa dũ nos easpunimꝰ ipse nequa¬

Expanded text:
uriam proponit. Et quia tristitia in iram facile timidi supplicia formidant, paventibus terrores intentat. Et quia elatos extolli laudiculis. Unde fit ut certamina contentionum exquirant, et de Deo, qui pax est nostra, loqui pacificenesciant, atque ex pacis negotio rixae inventores fiant, quibus bene per Paulum dicitur: Si quis videtur contentiosus esse: nos talem consuetudinem non habemus, nec Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Divinae largitatem misericordiae quis valeat pensare? Omnipotens Deus singula quaeque mala quae fecimus et peccata, subtiliter, et tamen per benignitatis suae gratiam ea poenitentibus misericorditer relaxat. Qui et duritiam in peccantibus conspicit, sed tamen hanc gratia praeveniente ad poenitentiam emollit, et nosmetipsos ad singulas culpas quas fecimus deflendas convertit. Quas misericorditer relaxat, quia dum nos eas punimus, ipse nequa
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ fieri posst̾ illustrat̾a iam do annmã
tangant: ut cũ tactus sui ardore nos cru¬
ciant. ꝑfectionis incendio ñ exurant. Nisi
enĩ misericors ds cũ u̾berib temptam̃ta
modificet: nullꝰ ꝓfecto ẽ qͥ malignoꝵ sp̃u¬
ũ insidias ñ cõrruens portet. qͥa si m̃surã
udex temptationib ñ prebet: eo ipso pro
occultꝰ adu̾sarius facile capiat: uicinas
consꝑsionib deceptiones parat. Quia enĩ
leticiȩ uoluptas uixta ẽ: letis morib lux
b conspicit: eos ad queq uoluerit blandiᷤ
fauorib trahit. Singłis gͥ hominib iucipᷤ
conuenientib insidiat᷑. Neq enĩ facile
captiuaret. si aut luxuriosis pͥmia. aut
auaris scorta ꝓponeret. si aut uoraces de ab¬
stinentiȩ gła. aut abstinentes de gulȩ imbe¬
cillitate pulsaret: si mites ꝑ studiũ certami¬
nis. aut iracundos caꝑe ꝑ pauorẽ formidi¬
nis quereret.

Expanded text:
quae ferri possunt illustratam jam Deo animam quae ferri possunt illustratam jam Deo animam tangant, ut cum tactus sui ardore nos cruciant, perfectionis incendio non exurant. Nisi enim misericors Deus cum verberibus tentamenta modificet, nullus profecto est qui malignorum spirituum insidias non corruens portet; quia si mensuram judex tentationibus non praebet, eo ipso prooccultus adversarius facile capiat, vicinis conspersionibus deceptiones parat. Quia enim laetitiae voluptas juxta est, laetis moribus lux conspicit, eos ad quaeque voluerit, blandis favoribus trahit. Singulis igitur hominibus vitiis variis insidiatur. Neque enim facile captivaret, si aut luxuriosis praelia, aut avaris scorta proponeret; si aut voraces de abstinentiae gloria, aut abstinentes de gulae imbecillitate pulsaret; si mites per studium certaminis, aut iracundos capere per pavorem formidinis quaereret.
Abbreviated transcription (Latin):
xxix. Cum maligni sp̃c ad uitã redire
niequeunt: crudelit̾ socios ad mortẽ que¬
runt. Indesinent̾ itaq contra bonos con-¬
silium ineunt: ut qͦs seruire do innocue
in tranqͥllitate consid̾ant: ueratos adu̾¬
sitatib ad uoraginẽ culpe rapiant. S
eoꝵ consilii acumen destruit᷑. qͥa piꝰcon¬
ditor cũ uirib flagella moderat᷑. ne uir¬
tutẽ pena transeat: &e ꝑ astutiã fortiũ hu-¬
mana infirmitas excedat. Ynde bene ꝑ
paulũ dicit᷑. fidelis aũ ds̃ qͥ ñ patiet᷑ uos
Stemptari supra quã potestis: s faciet cũ
temptatione etiã ꝑuentũ. ut possitis su¬
stinere. Nouit enĩ conditor nr̃ qͣndo ex¬
surgere ꝑsecutioniᷤ ꝓcellam sinat: qͣndo ex¬
surgentẽ r epͥmat. Nouit ꝓ custodia nr̃a
restringere. qͦd contra nos egredi pro nr̃a
exercitatione ꝑmittit: ut seuiens nos dilu¬
at ꝓcella. ñ mergat. Nouit temptationeᷤ
adu̾sarii dispensando modificare. ut si¬
mul multȩ ñ ueniant̾ ut ipsȩ tantummͦ

Expanded text:
. Cum maligni spiritus ad vitam redire nequeunt, crudeliter socios ad mortem quaerunt. Indesinenter itaque contra bonos consilium ineunt, ut ii quos servire Deo innocue in tranquillitate considerant, vexatos adversitatibus ad voraginem culpae rapiant. Sed eorum consilii acumen destruitur, quia prius Conditor cum viribus flagella moderatur, ne virtutem poena transeat, et per astutiam fortium humana infirmitas excedat. Unde bene per Paulum dicitur: Fidelis autem Deus qui non patietur vos tentari supra quam potestis: sed faciet cum tentatione etiam proventum, ut possitis sustinere. Novit autem Conditor noster, quando exsurgere persecutionis procellam sinat, quando exsurgentem reprimat. Novit pro custodia nostra restringere quod contra nos egredi pro nostra exercitatione permittit, ut saeviens nos diluat procella, non mergat. Novit tentationes adversarii dispensando modificare, ut simul multae non veniant, aut ipsae tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
titulum portat oꝑis: quo facile ostendat
sub cuiꝰ seruiat potestate rectoris. unde per
euangłium dicitur. Ex fructib eoꝵ cognos
cetis eos. Qui gͦ sub rege suꝑbiȩ militant.
licet aliquando speciem humilitatis assu¬
ñ sustinens. cum ex alia tegitur. ex alia ac¬
tione nudat᷑. Qui uͦ sub rege humilitatis
cumspecti adu̾sum elationis iacula pu¬
gnant: & qͣsi contra uenientes ictus sołu
magia ocłm in suo corpore custodiunt. dũ
in semetipsis pͥncipaliter humilitatẽ tu¬
ent᷑. Cum gͦ dñs om̃ib quos uocat dicit.
discite a me quia mitis sum & humilis
corde: nichil ẽ aliud se mitẽ in magist̾io
humilemq dicere. nͥ relictis exercende
difficultatib elationis. plana quedam
bene uiuendi itinera demonstrare. De il¬

Expanded text:
titulum portat operis, quo facile ostendat titulum portat operis, quo facile ostendat sub cujus serviat potestate rectoris. Unde et per Evangelium cetis eos . Qui ergo sub rege superbiae militant, licet aliquando speciem humilitatis assunon sustinens, cum ex alia tegitur, ex alia actione nudatur. Qui vero sub rege humilitatis cumspecti, adversum elationis jacula pugnant, et quasi contravenientes ictus solum magis in suo corpore oculum custodiunt, dum in semetipsis principaliter humilitatem tuentur. Cum ergo Dominus omnibus quos vocat, dicit: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde, nihil est aliud se mitem in magisterio humilemque dicere, nisi relictis exercendae difficultatibus elationis, plana quaedam bene vivendi itinera demonstrare.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemoratione ꝑstringimꝰ: quid mortis
auctor. quid uitȩ suadeat conditor. Ille
nichil aluid mentes sibi subditas docet.
quam celsitudinis culm̃ appetere: cuncta¬
equalia mentis tumore transcendere: so¬
cietatẽ hominũ alta elatione transire. ac
sese contra potentiam conditoris erigere. si¬
cut de eis ꝑ psalmistam dicit᷑. transierunt
in dispositione cordis. cogitauerunt & lo¬
cuti sunt neqͥcias. iniquitatẽ in excelso lo¬
cuti sunt. iste ad sputa. ad palmas. ad cola¬
phos ad spineam coronã. ad crucẽ ad lancẽã.
&e mortẽ ueniens. membra sua admonet di¬
cens. Siqͥs mͥ ministrat: me sequat᷑. Quia
gͥ redemptor nr̃ corda regit humiliũ. &e mor¬
tis auctor rex ẽ superboꝵ: aꝑte cognoscimꝰ
quod suꝑbia euidentissimũ ẽ signum reꝑ¬
boꝵ: at contra humilitas electoꝵ. Cum gͦ qͣ
quisq habeat cognoscitur: sub qͦ rege mili¬
tet inuenit᷑. Unusquisq enim qͣsi quendã

Expanded text:
commemoratione perstringimus quid mortis commemoratione perstringimus quid mortis auctor, quid vitae suadeat Conditor. Ille nihil aliud mentes sibi subditas docet quam celsitudinis culmen appetere, cuncta aequalia mentis tumore transcendere, societatem hominum alta elatione transire, ac sese contra potentiam Conditoris erigere, sicut de eis per Psalmistam dicitur: Transierunt in dispositionem cordis, cogitaverunt et locuti sunt nequitias, iniquitatem in excelsum locuti sunt . Iste autem ad sputa, ad palmas, ad colaphos, ad spineam coronam, ad crucem, ad lanceam et mortem veniens, membra sua admonet, dicens: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Quia igitur Redemptor noster corda regit humilium, et mortis auctor rex est superborum, aperte cognoscimus quod superbia evidentissimum est signum reproborum, at contra humilitas electorum. Cum ergo quam quisque habeat cognoscitur, sub quo rege militet invenitur. Unusquisque enim quasi quemdam
Abbreviated transcription (Latin):
Contra suꝑbiȩ pestem: audiamꝰ cuncti qͦd
discipłos ueritas ammonet. dicens. Disci¬
te a me quia mitis sum: &e humilis corde.
Ad hoc namq unigenitꝰ di filiꝰ. formam
humilitatis nr̃ȩ suscepit: ad hoc iniusibi¬
lis ñ solum uisibilis s etiam despectus
apparuit: ad hoc contumeliaꝵ ludibria.
irrisionum ꝓbra. passionum torm̃ta tole¬
rauit: ut suꝑbum non eẽ hominẽ doceret
humilis ds̃. Quanta gͥ humilitatis ẽ uirtꝰ:
ꝓpt̾ qͣm solam ueracit᷑̾ edocendam. is qͥ sine
estimatione ẽ magnus.usq ad passionem
factꝰ est paruus: Quia enim originẽ ꝑdi¬
tioni nr̃ȩ se prebuit suꝑbia diaboli: instru¬
mentum redemptionis nr̃e inuenta est
humilitas dĩ. Hostis quippe nr int̾ om̃ĩa
conditus. uideri suꝑ om̃ia uoluit elatus:
redemptor uͦ nr̃ magnus manens suꝑ
omĩa. fieri int̾ om̃ia dignatꝰ est paruus.
S melius & elationis causam detegimuᷤ.
& fundam̃ta humilitatis aꝑimus. si breui

Expanded text:
Contra superbiae pestem audiamus cuncti, quod discipulos Veritas admonet, dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde. Ad hoc namque unigenitus Dei Filius formam humilitatis nostrae suscepit, ad hoc invisibilis, non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit: ad hoc contumeliarum ludibria, irrisionum probra, passionum tormenta toleravit, ut superbum non esse hominem doceret humilis Deus. Quanta igitur humilitatis est virtus, propter quam solam veraciter edocendam, is qui sine aestimatione est magnus usque ad passionem factus est parvus? Quia enim originem perditioni nostrae praebuit superbia diaboli, instrumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis quippe noster inter omnia conditus, videri super omnia voluit elatus: Redemptor vero noster magnus manens super omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Sed melius et elationis causam detegimus, et fundamenta humilitatis aperimus, si brevi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ne quis leuiathan istius ore capiatur: ⁊e
tam̃ si raptus fuerit ñ desꝑet: quia si pecca¬
tum ꝑfecte lugeat: adhuc foramen in ma¬
xilla eiꝰ inueniet ꝑ quod euadat. Adest te
dominio succubuit. S ꝑ foram̃ maxillȩ
ab eiꝰ ore est ẽ subtracta: qͥa pꝰt ꝑpetratio¬
nẽ tantaꝵ nequitiaꝵ penitendo ẽ reuer-

Expanded text:
e peccati Leviathan istius ore rapiatur, et tamen si raptus fuerit, non desperet, quia si peccatum perfecte lugeat, adhuc foramen in maxilla ejus invenit per quod evadat. Adest tesitiorum dominio succubuit. Sed per foramen maxillae ab ejus ore subtracta, quia post perpetrationem tantarum nequitiarum poenite
Abbreviated transcription (Latin):
Scĩ qͦꝙ apłi gr̃ȩ septiformis sp̃u implendi du¬
odecim sunt electi: qͥa in qͣtuor mundi par-¬
tib tͥnitatẽ q d̾s est innotescere mittebant᷑.
Duodecim gͦ electi sunt: ut etiam ex ipsuᷤ
numeri rationis causa claresceret: qͦd ꝑ qͣ¬
tuor infima tͥa summa p̾dicarent

Expanded text:
i gratiae septiformis spiritu implendi, duodecim sunt electi, quia in quatuor mundi partibus Trinitatem, quae Deus est, innotescere mittebantur. Duodecim ergo electi sunt; ut etiam ex ipsius numeri ratione causa claresceret quod per quatuor infima tria summa praedicarent
Abbreviated transcription (Latin):
numerꝰ apud sapientes huiꝰ scł̃i quada sua
habet᷑ ratione ꝑfectꝰ. quia ex pͥmo pari & ex
pͥmo impari consumiat᷑. Primus eñĩ im¬
par ternariꝰ: primꝰq par quaternariꝰ. Ex qͥ¬
b duob septenariꝰ constat: qui eiscde parti¬
b suis multiplicatꝰ in duodenariũ surgit.
Nam siue tres ꝑ quatuor. siue quatuor per
mꝰ. hec fixa scientiȩ altitudine despiciendo
calcamꝰ: hoc ꝓculdubio inconcussa fide
retinentes. qͥa qͦs sp̃c̃ gr̃ȩ septiformis repleue¬
rit ꝑficit: eisq ñ solum tͥnitatis noticiam.
s etiam uirtutũ quatuor. id est prudenti¬
ȩ. temꝑantiȩ. fortitudinis & iusticiȩ oꝑati¬
onem p̃bet. Qui in ipsis qͦq qͦs ingreditur
suis qͦdammͦ partib auget᷑. dum &e ꝑ tͥnita¬
tis noticiam qͣtuor uirtutũ actio accipitur:
& ꝑ actionẽ uirtutũ qͣtuor. usq ad mani¬
festam tͥnitatis speciem ꝑuenit᷑. Et apud noᷤ

Expanded text:
numerus apud sapientes hujus saeculi quadam sua habetur ratione perfectus, quia ex primo pari et ex primo impari consummatur. Primus enim impar ternarius est primusque par quaternarius. Ex quibus duobus septenarius constat, qui eisdem partibus suis multiplicatus in duodenarium surgit. Nam sive tres per quatuor, seu quatuor per camenta percepimus, haec fixa scientiae altitudine despiciendo calcamus; hoc proculdubio inconcussa fide retinentes, quia quos Spiritus gratiae septiformis repleverit, perficit, eisque non solum Trinitatis notitiam, sed etiam virtutum quatuor, id est prudentiae, temperantiae, fortitudinis et justitiae operationem praebet. Qui in ipsis quoque quos ingreditur, suis quodammodo partibus augetur, dum et per Trinitatis notitiam quatuor virtutum actio accipitur, et per actionem virtutum quatuor usque ad manifestam Trinitatis speciem pervenitur. Et apud nos
Abbreviated transcription (Latin):
bet & despici ñ debet: siuͦ rep̾hensionis nil ht̃.
uenerari summoꝑe. sicut int̾cessor debet. Sed
ecce multos cernitis. quis cuiꝰ sit meriti nescitiᷤ.
Om̃s gͦ honorate. quos pauꝑes cernitis: & qͦs
foris uidetis despectos scłrintꝰ arbitramini
amicos dei. Cum his participamini
quod habetis: ut hoc quan¬
doq quod habent dignentur uobiscũ parti-¬
cipari. Pensate quod ore magistri gentium
dicitur. In hoc tempore ur̃a habundantia
illoꝵ inopiam suppleat: ut & illoꝵ abundã¬
tia uĩȩ inopiȩ sit supplementũ. Pensate qͥd
ipsa ꝑseueritas dicat. Quam du fecistis u¬
ni de his frĩb meis minimis: mͥ fecistis. Ad
tͥbuendum gͦ pigri nequa quã eẽ debetis:
quando hoc quod iacenti in t̾ra porrrigi¬
tis: sedenti in cȩlo datis.

Expanded text:
et despici non debet; si vero reprehensionis nil habet, et despici non debet; si vero reprehensionis nil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernitis qui cujus sint meriti nescitis. Omnes igitur honorate quos pauperes cernitis, et quos foris videtis despectos saeculi, intus arbitramini amicos Dei. Cum his participamini quod habetis, ut hoc quan quod habent dignentur vobiscum participari. Pensate quod ore magistri gentium dicitur: In hoc tempore vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum . Pensate quid ipsa per se Veritas dicat: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis. Ad tribuendum ergo pigri nequaquam esse debetis, quando hoc quod jacenti in terra porrigitis, sedenti in coelo datis.
Abbreviated transcription (Latin):
culpaꝵ ur̃aꝵ int̾cessores querite: ad uocatos
uob̾ in die udicii pauꝑes ꝓcurate. Ecce im¬
portune se pauꝑes offerunt: atq his indi-¬
gent quȩ nob̾ iam saciatis cotidie de m̃sa
cadunt. Ecce nos rogant: qui tunc ꝓ nobiᷤ
int̾cessores ueniant. Certe nos om̃mo ro-¬
gare debimus: & tam̃ rogamur. Uidete si
negare debemus quod petimur: quando
patroni sunt qui petunt. Nolite gͦ miseri-¬
cordiȩ tempora ꝑdere: nolite accepta reme¬
dia dissimulare: ante supplicium de supplici-¬
o cogitate. Cum quoslibet in hoc mundo
abiectos aspicitis. etiam si qua rep̃hensibilia
tasse quos moꝵ infirmitas uulnerat:. medi¬
cina pauꝑtatis curat. Quoꝵ si qua sunt
talia quȩ iure debeant rep̾hendi: hȩc si uul-¬
etatis: quatinus parit᷑ panem detis & u̾bum:
panem refectionis cum u̾bo correptionis:
& duo a uob̾ alim̃ta ꝑcipiat qͥ unũ querebat:
dum ext̾ius cibo. & int̾ĩus saciatur eloquio.
Pauꝑ gͦ cum rep̃hensibilis cernit᷑. moneri de-

Expanded text:
culparum vestrarum intercessores quaerite, advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Ecce importune se pauperes offerunt, atque his indigent quae vobis jam satiatis quotidie de mensa cadunt. Ecce nos rogant qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, et tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare, ante supplicium de supplicio cogitate. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiam si qua reprehensibilia s morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat; quorum si qua sunt talia quae jure debeant reprehendi, haec si vuletatis, quatenus pariter panem detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis, et duo a vobis alimenta percipiat qui unum quaerebat, dum exterius cibo et interius satiatur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet
Abbreviated transcription (Latin):
qua re nob̾ consid̾andum ẽ. quia quantũ
sine peccato possumus. uitare ꝓrimoꝵ scan¬
dalum debemus. Si autẽ de ueritate scan¬
dalum simutur: utiliꝰ ꝑmittit᷑ nasci scanda¬
lum. quam ueritas relinquatur:¬

Expanded text:
qua re nobis considerandum est, quia in quantum qua re nobis considerandum est, quia in quantum sine peccato possumus, vitare proximorum scandalum debemus. Si autem de veritate scandalum sumitur, utilius permittitur nasci scandalum, quam veritas relinquatur
Abbreviated transcription (Latin):
In nr̃o bono oꝑe aliqͣn¬
nichilo contempnendum Quod in ipso nr̃o
auctore didicimus: qui dum tribiitum pe¬
tro in quisito peteretur. pͥus paradigma ꝓpo
S postqͣm liberum se eẽ monstrauit. ne fortas¬
se scandalum ciiquã faceret subdidit. Ut
aũ non scandaliremꝰ eos: uade ad mare et
mitte hamũ. & eum piscem qui pͥus ascen¬
derit tolle: & aꝑto ore eiꝰ iuuenies staterem
Illum sumens. da eis ꝓ me &e te. Qui rursum
cum diceret. quia om̃e qͦd intrat in os ñ com¬
quinat hominẽ tunc accedentes disciplĩ dixe¬
runt. Scis qͥa pharise audito. hoc u̾bo scanda¬
litati sunt. At ille respondens ait. Onũs plan¬
tatio quam ñ plantauit pat̾ meus cȩlestis: era
dicabitur. Sinite illos: ceci sunt duces eoꝵ. Ecre
magistra ueritas unde in quoꝵdam cordib
scandalum gigneret᷑. quod ñ debuit tͥbutum
dedit: & quia rursum generari scandalum
in quoꝵdam cordib contra ueritate uidit.
in suo eos scandalo remanere ꝑmisit. Ex

Expanded text:
in nostro bono opere aliquanndo vero pro nihilo contemnendum. Quod in ipso nostro auctore didicimus, qui, dum tributum Petro inquisito peteretur, prius paradigma 1225Sed postquam liberum se esse monstravit, ne fortasse scandalum cuiquam faceret, subdidit: Ut autem non scandalizemus eos, vade ad mare, et mitte hamum, et eum piscem qui primus ascenderit tolle, et aillum sumens da eis pro me et te. » Qui rursum cum diceret: « Quia omne quod in os intrat, non coinquinat hominem, tunc accedentes discipuli dixerunt: Scis quia Pharisaei, audito hoc verbo, scandalizati sunt. At ille respondens ait: Omnis plantatio quam ndicabitur. Sinite illos: caeci sunt et duces caecorum . Ecce magistra veritas ne in quorumdam cordibus scandalum gigneretur, quod non debuit, tributum dedit. Et rursum cum generari scandalum in quorumdam cordibus contra veritatem vidit, in suo eos scandalo remanere permisit. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
mo ampliꝰ in eccłia nocet: qͣm qui ꝑu̾sȩ
agens. nom̃ uł ordinem sci̾tatis habet. De¬
linquentẽ namq hunc redarguere nullꝰ
p̾sumit: &e in exemplum culpa uehem̾̃ter
extendit᷑ quando pro reuerentia ordmis
peccator honorat᷑. Indigni namq qͥq tanti
reatꝰ pondera fugerent: si ueritatis senten¬
tiam sollicita cordis aure pensarent quȩ
ait. Qui scandalirauerit unũ de pusillis
istis qͥ in me credunt: expedit ei ut suspẽ¬
datur mola asinaria in collo eiꝰ e dem̃gat᷑
in ꝓfundũ maris. ꝑ molam qͥppe asinariã
scłaris uite circuitꝰ &e labor expͥmit᷑: &e ꝑ ꝓ
fundum maris extrema dampnatio desig¬
nat᷑. Qui gͦ ad sc̃itatis speciem deductus.
uł u̾bo cȩtõs destruit uł exemplo: meliꝰ ꝓ¬
fecto fuerat. ut hunc ad mort̾e sub ext̾iori
habitu terrena acta constringerent. qͣm
sacra officia in culpa cȩtĩs imitabilem de¬
monstrarent: qͥa nimirũ si solus caderet:
utcumq hunc tolerabilioe inferni pena
cruciaret.

Expanded text:
mo amplius in Ecclesia nocet quam qui perversa agens, nomen vel ordinem sanctitatis habet. Delinquentem namque hunc redarguere nullus praesumit, et in exemplum culpa vehementer extenditur quando pro reverentia ordinis peccator honoratur. Indigni autem quique tanti reatus pondera fugerent, si Veritatis sententiam sollicita cordis aure pensarent, quae ait: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris . Per molam quippe asinariam, secularis vitae circuitus ac labor exprimitur, et per profundum maris extrema damnatio designatur. Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit, vel exemplo; melius profecto fuerat, ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent, quia nimirum si solus caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni poena cruciaret.
Abbreviated transcription (Latin):
panib. mͦ ł xxiii. Iii scͥptura sacra panis
aliquando ipse dñs accipit᷑. sicut ipse in
ȩuangłio dicit. Ego sũ paniᷤᷤuiuus. qͥ de cȩ¬
lo descendi. Aliqñ ꝑ panẽ gr̃a doni sp̃ua¬
lis accipit᷑: sicut de scã ȩccłia ꝑ dauid dñs
dicit. pauꝑes eiꝰ saturabo panib qͥa in ilłu

Expanded text:
panibus . In Scriptura sacra panis aliquando ipse Dominus accipitur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi Aliquando per panem gratia doni spiritualis accipitur, sicut de sancta Ecclesia per David Dominus dicit: Pauperes ejus sat
Abbreviated transcription (Latin):
Mͦ lxxuiii. Lumbos p̾cingere ẽ: in oꝑe
luxuriam refrenare. Delectatio namq
carnis: ẽ in lumbis. Plumbos itaq luxu¬
ria: ꝑ lucernas aut̾e bonoꝵ oꝑum clari¬
tas designatur. Iubent᷑ gͦ scĩ p̾dicatores
lumbos accingere. & lucernas tenere. Ac
si aꝑte audiant. Prius in uob̾metipsis lu¬
xuriam restringite: &e tunc de uob̃ aliis

Expanded text:
 vestris. Lumbos praecingere est in opere luxuriam refrenare, delectatio namque carnis est in lumbis. Per lumbos itaque luxuria, per lucernas autem bonorum operum claritas designatur. Jubentur ergo sancti praedicatores lumbos accingere, et lucernas tenere. Ac si aperte audiant: Prius in vobismetipsis luxuriam restringite, et tunc de vobis aliis
Abbreviated transcription (Latin):
.xxuii. ꝑ p̃dicatores scõs audientiũ subie¬
ctoꝵ ieuina corda dñs pascit: sicut de ppłis
esurientib discipłis conquerentib respon¬
dit dñs dicens. Date illis uos manducare.
Quod sic tunc eoꝵ manib factũ eẽ credimꝰ:
ut hoc eoꝵ uerbis cotidie fieri sine cessatio¬
ne uideamus. Hoc enim agit petrus cum
ꝑ epłas loquit᷑ ut uerbi pabulo corda nr̃a
male ieiuna satient᷑. Hoc paulꝰ. hoc ioħes ꝑ¬

Expanded text:
. Per praedicatores sanctos audientium subjectorum jejuna corda Dominus pascit, sicut de populis esurientibus discipulis conquerentibus respondit Dominus, dicens: Date illis vos manducare. Quod sic tunc eorum manibus factum esse credimus, ut hoc eorum verbis quotidie fieri sine cessatione videamus. Hoc enim agit Petrus, cum per Epistolas loquitur, ut verbi pabulo corda nostra male jejuna satientur; hoc Paulus, hoc Joann
Abbreviated transcription (Latin):
in ueti testamento exti̾̃ora oꝑa obseruantur::
ita in nouo testamento ñ tam quod exteriꝰ
agit᷑. qͣm id quod int̾ius cogitatur. sollicita
intentione atiendit᷑: ut subtili sententia
puniatur. Nam cum multa lex uelut im¬
munda manducare ꝓhibeat: in eũgłio ta¬
men dñs dicit. Non qͦd intrat in os comqui¬
nat hominẽ:s quȩ exeunt de corde illa st̃
quȩ comnquinant hominẽ. Et paulopost
subiecit exponens. Ex corde exeunt cogita¬
tiones male. Ubi ubertim indicatũ est. qͦ¬
niam illud ab omĩpotente dõ pollutum eẽ
ostenditur in oꝑẽ qͦd ex pollute cogitatio¬
nis generat᷑ radice. Unde paulus qͦq apłs
dicit. omĩa munda mundis: comquinatiᷤᷤ
aũ & infidelib nichil eẽ mundum. Et mox
eusdem causam coinqͥnationis annuntiais:
subiungit. Comquinata enim sunt eoꝵ
mens &e conscientia. Non ẽ gͦ cib immim¬

Expanded text:
in Veteri Testamento exteriora opera observantur, ita in Novo Testamento non tam quod exterius agitur, quam id quod interius cogitatur, sollicita intentione attenditur, ut subtili sententia puniatur. Nam cum multa lex velut immunda manducare prohibeat, in Evangelio tamen Dominus dicit: Non quod intrat in os, coinquinat hominem, sed quae exeunt de corde, illa sunt quae coinquinant hominem; et paulo post subjecit exponens: Ex corde exeunt cogitationes malae. Ubi ubertim indicatum est, quoniam illud ab omnipotente Deo pollutum esse ostenditur in opere quod ex pollutae cogitationis generatur radice. Unde Paulus quoque apostolus dicit: Omnia munda mundis, coinquinatis autem et infidelibus nihil esse mundum : et mox ejusdem causam coinquinationis annuntians subjungit: Coinquinata sunt enim eorum mens et conscientia. Non est ergo cibus imm
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. s testam̃tũ nouũ cogitationeᷤ pͣuaᷤ cohercuit t
derelinqͥ om̃ia. & ꝓ d̾o uitã corporis iussit cũ
p̾senti scło despici. Minora qͥppe p̾cepta isrłiti¬
co ppło ꝑ legem data sunt: unde & eidẽ ppło
moyses in campo locutꝰ est. Altiora dñs scĩs
apłis dedit. unde & eosdem uitȩ mandatis in
monte docuit. Dum uͦ redemptor nr̃ ꝑ eugłi¬
gem aut ꝓphas. ñ ueni soluere s adimpleret
adimplere uenerat legem qͥ legis iusticiȩ gra¬
ciam addidit: ut qͦd illa iubebat in minimiᷤᷤ.

Expanded text:
Novum cogitationes pravas coercuit, derelinqui omnia, et pro Deo vitam corporis jussit cum praesenti saeculo despici. Minora quippe praecepta Israelitico populo per Legem data sunt ; unde et eidem populo Moyses in campo locutus ectis apostolis dedit: unde et eosdem mandatis vitae in monte docuit . Dum vero Redemptor noster pgem, aut prophetas, non veni solvere, sed adimplere: adimplere venerat Legem, qui Legis justitiae gratiam addidit, ut quod illa jubebat in minimis,
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ sapientia intelligitur: de qͣ ꝑ salomonẽ
dicit᷑. Thesauruᷤᷤ desiderabili: requiescit in ore
sapientis. Aurum nempe sapientiã uidit:
quã thesaurũ uocauit. Quȩ recte auri appel¬
latione signat᷑: qͥa sicut auro temꝑalia. ita sa¬
pientia. bona et̃na mercant᷑. Quia gͥ ꝑ aurũ
diciȩ ab angło dicit᷑. Suadeo tͥ ẽmere a me
aurũ ignitũ. Aurũ qͥppe emimꝰ cũ acceptu¬
ri sapientiam. pͥus obedientiã prebemꝰ. Ad
quem uidelicet nos contractũ qͥdam sapienᷤ
excitat: dicens. Concupiscis sapientiam: ser¬
ua mandata. & dñs p̾bebit illam tͥ. Qd̃ ꝑ bo

Expanded text:
urum sapientia intelligitur, de qua per Salomonem dicitur: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Aurum nempe sapientiam vidit, quam thesaurum vocavit. Quae recte auri appellatione signatur, quia sicut auro temporalia, ita sapientia bona aeterna mercantur. Quia igitur iae ab angelo diceretur: Suadeo tibi emere a me aurum ignitum . Aurum quippe emimus, cum accepturi sapientiam, prius obedientiam praebemus. Ad quem videlicet nos contractum bene quidam sapiens excitat, dicens: Concupisti sapientiam? Serva mandata, et Dominus praebebit illam
Abbreviated transcription (Latin):
in cłi nob̃ itinere obsistunt. Certe cum paulꝰ
iberosolimã ꝑgeret ꝓph̃a agab tonam illiꝰ
apprehendit suisq pedib alligauit dicens.
Uirũ cuiꝰ hȩc zona est:. sic alligabunt in iheru¬
salem. S is qui animã suam ꝑfecte. oderat:
dicebat. Ego ñ solum alligari. s &e mori in
iherłm paratꝰ sum ꝓ nomine. dñi ihu: nec
facio animã meã preciosiorẽ quã me. Ecce
qͣm animã suam amando oderat. immo
odiens amabat: quã cupiebat ꝓ nomine ihu
morti tradere. ut hanc suscitaret de peccati¬
morte. Ab hac gͦ discretione odii nr̃i traha-¬
mꝰ formam ad odium uxoris &e ꝑximi. Ame¬
tur quilibet in hoc mundo aduersariꝰ. sed
in uia di contrariꝰ ñ amet᷑. aut coniunx. aut¬
quilibet ꝓximus & ꝓpinquus. Di

Expanded text:
in Dei nobis itinere obsistunt. Certe cum Paulus in Dei nobis itinere obsistunt. Certe cum Paulus Jerosolymam pergeret, propheta Agabus zonam illius apprehendit, suisque pedibus alligavit, dicens: Virum cujus haec zona est, sic alligabunt Judaei in Jerusalem . Sed is qui animam suam perfecte oderat, quid dicebat? Ego non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine Domini Jesu; nec facio animam meam pretiosiorem quam me . Ecce quomodo animam suam amando oderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere, ut hanc morte. Ab hac ergo discretione odii nostri trahamus formam ad odium uxoris et proximi. Ametur quilibet in hoc mundo adversarius, sed in via Dei contrarius non ametur, aut conjux, quilibe
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥs uenit ad me & ñ odit patrẽ suũ &e matrẽ.
cipłs. E cce discipłs diligendã uxorẽ p̾dicat. cũ
magister dicat. qui uxorem ñ odit. ñ potest
mens eẽ discipłs. Nunqͥd aliud udex ñciat:
&e aliud p̾co clamat: An simul odisse pos¬
sumꝰ ce diligere: S si uim pcepti ꝑpendimꝰ
utrumq agere ꝑ discretionẽ ualemus ut ux¬
orem & eos qui nob̃ cognatione carnis con¬
uincti st̃ & quos ꝑximos nouimꝰ diligamꝰ᷑
& quos adu̾sarios in uia di patimͣ odiendo
& resugiendo nesciamꝰ. Quasi enĩ ꝑ odium
biligitur: qui carnalit̾ sapiens. dum praua
nob̾ ingerit ñ audit᷑. Nrãm etenim similit̾
ammã bene tunc odimꝰ. cum eiꝰ carnalib de¬
sidiis ñ adquiescimꝰ cum eiꝰ appetitũ frangi¬
mus. eiꝰq uoluptatib reluctamur. Quȩ gͦ
contempta ad melus ducit᷑ quasi ꝑ odium
amat᷑. Sicsic nimirũ exhibere uxori & ꝓxi¬
mis nr̃is odii debemus discretionẽ ut in eis
ce diligamꝰ qͦd sunt: a&e habeamꝰ odio. quod

Expanded text:
et non odit patrem suum, et matrem, cipulus. Ecce discipulus uxorem diligendam praedicat, cum Magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. . Nunquid aliud judex nuntiat, et aliud praeco clamat? An simul odisse possumus et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, ut uxorem et eos qui nobis cognatione carnis conjuncti sunt et quos proximos novimus diligamus, et quos adversarios in via Dei patimur, odiendo et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur, qui carnaliter sapiens dum prava nobis ingerit non auditur. Nostram etenim similiter animam bene tunc odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Sic, sic nimirum exhibere uxori, et proximis nostris odii discretionem debemus, ut in eis et diligamus quod sunt, et habeamus odio quod
Abbreviated transcription (Latin):
Snem: s adu̾sus pͥncipes & potestates: aduer¬
sus mundi rectores tenebrarum. harũ. Quio
enum sunt om̃s iniqui:. quã membra diabolie
Ipse itaq ꝑ eos agit: quicqͥd in eoꝵ cordib ut
agere debeant immittit.

Expanded text:
em, sed adversus principes et potestates, adversus mundi rectores tenebrarum harum . Quid enim aliud sunt omnes iniqui quam membra diaboli? Ipsa itaque per eos agit quidquid in eorum cordibus ut agere debeant immittit.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa huiꝰ mundi potestatib fidem xp̃ianam
honori eẽ conspiciunt: se fideles etiam men¬
tumt᷑. S cum scãm ȩccł̃iam subita adu̾sita¬
tis ꝓcella turbauerit. & tempꝰ ꝑsecutionis
exarserit: ilico ostendunt qͥd in ꝑfida m̃te
moliunt᷑. Et qui nunc metuentes derogaił
ad contradicendũ ante faciem ueniunt
qͥa uerbis uerȩ fidi uocib aꝑtis obsistunt.
Sciendum uͦ ẽ quia cum hec a carnalib p̃i¬
timur. ñ tam ipsi sunt qui in nr̃a morte
seuunt: qͣm malignus sp̃c qui mentib o
pͥncipat᷑. sicut ꝑ paulum dicitur. Non est

Expanded text:
quia hujus mundi potestatibus fidem Christianam quia hujus mundi potestatibus fidem Christianam honori esse conspiciunt, se fideles esse mentiuntur; sed cum sanctam Ecclesiam subita adversitatis procella turbaverit, et tempus persecutionis exarserit, illico ostendunt quid perfida mente moliuntur; et qui nunc metuentes derogant, ad contradicendum ante faciem veniunt, quia verbis verae fidei vocibus apertis obsistunt. Sciendum vero est quia cum haec a carnalibus patimur, non tam ipsi sunt qui in nostra morte saeviunt, quam malignus spiritus qui mentibus eorum principatur, sicut per Paulum dicitur: Non e
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ xp̃i. paulo attestante qui ait. Ut ex¬
hiberet sibi głosam eccłiam: ñ habentem
maculam aut rugam. Neq enim ꝑ pecca-¬
tum habet maculam. neq ꝑ duplicitatem
rugam: qͥa &e ꝑ iusticiam ẽ munda: &e ꝑsim-¬
plicem intentionẽ tensa. Quȩ gͦ abluta est.
ne maculam habeat. tensa ẽ ne habeat ru¬
gam: utiq eiꝰ uestis ẽ. Quid uͦ ꝑ rugas: nisi
duplicitas designat᷑: Rugȩ itaq stͥ scẽ ec¬
cłiȩ. om̃s qui in ea duplicit̾ uiuunt: qui-
fidem uocib clamant. oꝑib denegant. Haᷤ
autẽ rugas in electis suis eccłia sc̃a ñ habet:
qͥa uidelicet nesciunt aliud de se foris ostẽ¬
dere. & intꝰ aliud habere. Unde sicut supra
uictum ẽ recte p̾dicator egregius ait. Ut ex¬
hiberet sibi głosam eccł̃iam: ñ habentẽ ma-¬
culam aut rugam. Maculam qͥppe & rugã
ñ babet: quȩ & turpitudine oꝑis. & dupli¬
citate sermonis caret. Qui autẽ in ea du¬
plicitate uiuunt: bi nimirũ pacis tempore

Expanded text:
ntum est Christi, Paulo attestante, qui dicit: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam. Neque enim per peccatum habet maculam, nec per duplicitatem rugam, quia et per justitiam est munda, et per simplicem intentionem tensa. Quae ergo abluta est ne maculam habeat, et tensa est ne habeat rugam, utique vestis est. Quid vero per rugas, nisi duplicitas designatur? Rugae itaque sunt sanctae Ecclesiae omnes qui in ea dupliciter vivunt, qui fidem vocibus clamant, operibus denegant. Has autem rugas in electis suis Ecclesia sancta non habet, quia videlicet nesciunt aliud de se foris ostendere, et intus aliud habere. Unde, sicut supra dictum est, recte praedicator egregius ait: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam, aut rugam. Maculam quippe, et rugam non habet quae et turpitudine operis, et duplicitate sermonis caret. Qui autem in ea duplicitate vivunt, hi nimirum pacis tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
cent patrẽ urm̃ qͥi celis ẽ. aliquando scĩ ui-¬
ri coram hominib compellunt᷑ bona face.
aut eadem hominib sua facta narrare:s
ad eum finẽ om̃ia referentes. ut ñ ipsi eisde̾
oꝑib s pater eoꝵ qui in celis ẽ głificari de¬
eoꝵ fortasse despicit᷑. quoꝵ uita nescit᷑ com-¬
pellunt᷑ gͦ uitam dicere. ut auditoꝵ suoꝵ ura¬
leant uitam mutare. Et facta sua referunt
ut ueneratiomi sint: uenerari appetunt.
eleuarent᷑ animnalia de terra. eleuabant᷑ pa-¬
rit̾ & rotȩ: quia uidelicet cũ auditoꝵ m̃te ᷤ
p̾dicantiũ uitã suscipiunt. necessario utiq
sugiunt: & tam̃ honorari ꝓpter imitationẽ
uolunt. Sic nimirũ paulus apłs discipłis lo¬
quens ce honorem fugit: &e tam̃ qͣntum eẽt
honorandus ostendit. Nam cũ thessaloni

Expanded text:
estrum, qui in coelis est ; aliquando sancti viri coram hominibus compelluntur bona facere, aut eadem hominibus sua facta narrare, sed ad cum finem omnia referentes ut non ipsi eisdem operibus, sed Pater eorum qui in coelis est deeorum fortasse despicitur, quorum vita noscitur. Compelluntur ergo vitam suam dicere, ut auditorum suorum valeant vitam mutare, et facta sua referunt, ut venerationi sint; venerari appetunt, a, elevabuntur pariter et rotae ; quia videlicet cum auditorum mentes praedicantium vitam suscipiunt, necessario utiquefugiunt, et tamen honorari propter imitationem volunt. Sic nimirum Paulus apostolus discipulis loquens, et honorem fugit, et tamen quantum esset honorandus ostendit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
endũ ẽqͥa carnales in ȩccłia aliq̃n metu.
aliquando uͦ audatia suadere bonis ꝑuer¬
sa contendunt. Cumq ipsi uł pusillanimi¬
tate uł elatione deficiunt. hȩc iustoꝵ cordi-¬
b infundere qͣsi ex dilectione moliuntur.
sarnalem uidelicet mentem petrus ante re¬
demptoris mortem resurrectionẽq retinebat:
carnali mente saruiȩ filius duci suo dauid
adiunctꝰ inheserat: s tam̃ unus formidine.
alt̾ elatione peccabat. Ille quippe magistri
mortẽ audiens dixit. absit a te dñe ñ erit tͥ
hoc hic uͦ iniurias ducis non ferens. ait. Nũ
me sathanas: & hic cum germano ꝓtinus
suadentes angłi apostatȩ appellatione cen¬
sentur: qͥ blandis u̾bis ad illicita qͣsi diligẽ¬
tes trahunt. Ualde uͦ det̾i̾ores sunt: q̃ huic
culpe nꝰ formidine s elatione succumbunt.

Expanded text:
est, quia carnales in Ecclesia aliquando metu, aliquando vero audacia suadere 89 perversa contendunt; cumque ipsi vel pusillanimitate vel elatione deficiunt, haec justorum cordibus infundere quasi ex dilectione moliuntur. Carnalem videlicet mentem Petrus ante Redemptoris mortem resurrectionemque retinebat; carnali mente Sarviae filius duci suo David adjunctus inhaeserat; sed tamen unus formidine, alter elatione peccabat. Ille quippe magistri mortem audiens dixit: Absit a te, Domine, non erit tibi hoc ; hic vero injurias ducis non ferens, ait: Nunqme, Satana; et hic cum germano audivitsuadentes, angeli apostatae appellatione censentur, qui blandis verbis ad illicita quasi diligentes trahunt. Valde vero deteriores sunt, qui huic culpae non formidine, sed elatione suc
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens dicit. Non haberes in me potestatem:
nͥ tͥdata eẽt desuꝑ. S tam̃ hanc potestatẽ
qͣm contra se ei extrinsecꝰ dederat. suis serui¬
re lueris intͥnsecus cõpellebat. P ilatꝰ eñĩ uł
sathan qͥ eiusde pilati caput extiterat. sub
potestate illius suꝑ quẽ potestatẽ acceꝑat
tenebat᷑: quia & suꝑior ipse disposuerat hoc
qͦd inferuis accidens a ꝑsecutore tolerabat:
ut cum ex mala mente infideliũ surgeret:
utilitati tam̃ electoꝵ omniũ ipsa qͦq cru¬
delitas deseruiret. ẜ ie gͥ disponebat intus:
qͦd semetipsum pati nequit᷑ ꝑmittebat fo¬
ris. Hinc ẽ enĩ qͦd de illo in cena dicit᷑. Sciers
iħc qͥa omĩa dedit ei pat̃ in manꝰ: &e qͥa a dõ
exiuit. & ad dm̃ uadit. surgit acena & po¬
nit uestim̃ta sua. Ecce in manus ꝑsequen¬
tium iturus: sciebat qͦd in manu sua ipsoᷤᷤ
etiam ꝑsecutores acceꝑat. Qui enĩ omĩa ac¬
cepisse se nouerat. constat qͥa ipsos a quib

Expanded text:
veniens, dicit: Non haberes in me potestatem, veniens, dicit: Non haberes in me potestatem, nisi tibi data esset desuper . Sed tamen hanc potestatem quam contra se ei extrinsecus dederat suis servire lucris intrinsecus compellebat. Pilatus enim vel Satan, qui ejusdem Pilati caput exstiterat, sub potestate illius super quem potestatem acceperat tenebatur, et superior ipse disposuerat hoc quod inferius accedens a persecutore tolerabat; ut cum ex mala mente infidelium surgeret, utilitati tamen electorum omnium ipsa quoque crudelitas deserviret. Pie igitur disponebat intus quod semetipsum pati nequiter pertimebat foris. Hinc est enim quod de illo in coena dicitur: Sciens Jesus, quia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exivit, et ad Deum vadit, surgit a coena, et ponit vestimenta sua . Ecce in manus persequentium iturus, sciebat quod in manu sua ipsos etiam persecutores acceperat. Qui enim omnia accepisse se noverat, constat quia et ipsos a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
qui usq ad mortis extrema uenientẽ in redẽ¬
ptionẽ nrãm dnm̃ ñ cognouit. Corpus eiꝰ sacer¬
dotum pͥncipeᷤᷤ extiterunt: qui redeptorem
mundi a mundo repellere usq ad crucem
ꝑsequendo conati sunt. Membra illiꝰ extite.¬
runt qui uixta ꝓpħȩ uocem dicunt. Alittamꝰ
lignũ in pane eiꝰ. & eradamꝰ eum de terra ui¬
uentium. Lignũ quippe in pane. eiꝰ mittere
ẽ configendo eiꝰ corpori ftipitem cru¬
cis adhibere. Et uitam illius de terra uiuenti¬
um eradicare se posse estimant. quẽ du mor¬
talem conspitunt. finiri morte suspicant᷑.
Cum gͦ se ꝓ nr̃a redemptione dñs membroꝵ
sathane manib tradidit. qͥd aliud qͣm eius¬
dem sathane manũ in se seuire ꝑmisit̾. ut
unde ipse ext̾ius occũberet. inde nos extiꝰ i¬
t̾iusq lib̾aret: Potestatẽ itaq corporis sathanȩ
usꝙ ad sputa. colaphos. flagella. cruc̃e. lanceãq
tolauit. uñ & pilato eiꝰ uidelicet corꝑi ad passionẽ

Expanded text:
tis extrema venientem in redemptionem nostram Dominum non cognovit. Corpus ejus sacerdotum principes exstiterunt, qui Redemptorem mundi a mundo repellere usque ad crucem persequendo conati sunt. Membra illius exstiterunt qui juxta prophetiae vocem dicunt: Mittamus lignum in panem ejus, et eradamus eum de terra viventium . Lignum quippe in panem ejus mittere est configendo ejus corpori stipitem crucis adhibere, et vitam illius de terra viventium eradicare se posse aestimant, quem dum mortalem conspiciunt, finiri morte suspicantur. Cum ergo se pro nostra redemptione Dominus membrorum Satanae manibus tradidit, quid aliud quam ejusdem Satanae manum in se saevire permisit, ut unde ipse exterius occumberet, inde nos exterius interiusque liberaret? Potestatem itaque corporis Satanae usque ad sputa, colaphos, flagella, crucem lanceamque toleravit. Unde et Pilato ejus videlicet corpori, ad passionem
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet passione discipłoꝵ corda turba-¬
ta ꝯ sunt: & cum ad crucis horam uentũ
esset. eosq grauis ex ꝑsecutione udeoꝵ
timor inuasisset singłi fugerunt. mulie-¬
res uͦ quȩ ad p̃paranda subsidia corporis.
ext̾iorib dño ministĩis seruierant adhe-¬
serunt. Stetit qͥdem aliquandiu petrus:
s tam̃ post territꝰ negauit. Stetit etiam
ioh̾es: cui ipso crucis tempore dictũ ẽ ecce
mat̾ tua. S ꝑseuerare minime potuit:
qͥa de ipso quoq scͥptum ẽ qͦd adolescenᷤ
qͥdam sequebatur illum amictꝰ sindone
suꝑ nudo & tenuerunt eumiat ille.
reiecta sindone nudus ꝓfugit ab eis.
Qui &e si post ut uerba suti redemptoriᷤ
audiret. ad aram crucis rediit: pͥus tam̃
territus fugit. Mulieres autẽ ñ solum ñ
timuisse neq fugisse: s etiam usq ad se¬
pulchrũ memorant᷑ stetisse.

Expanded text:
videlicet passione discipulorum corda turbavidelicet passione discipulorum corda turbata sunt, et cum ad crucis aram ventum esset, eosque gravis ex persecutione Judaeorum timor invasisset, singuli fugerunt; mulieres vero quae ad praeparanda subsidia corporis exterioribus Domino mysteriis servierant, adhaeserunt. Stetit quidem aliquandiu Petrus, sed tamen post territus, negavit. Stetit etiam Joannes, cui ipso crucis tempore dictum est: Ecce mater tua ; sed perseverare minime potuit, quia de ipso quoque scriptum est: Adolescens quidam sequebatur illum, amictus sindone super nudo, et tenuerunt eum: at ille, rejecta sindone, nudus profugit ab eis. Qui etsi post, ut verba sui Redemptoris audiret, ad aram crucis rediit, prius tamen territus fugit. Mulieres autem non solum non timuisse neque fugisse, sed etiam usque ad sepulcrum memorantur stetisse.
Abbreviated transcription (Latin):
dolescens sequebat᷑ amictꝰ sindone. mͦ¬
xiuii. Cum iudeoꝵ plebs miracła
nr̃i redemptoris cerneret: hunc ex signis
bonorabat dicens. Hic est xp̃c. Cũ uͦ huma¬
nitatis eiꝰ infirma conspiceret: eũ creatorẽ
credere dedignabat᷑ dicens. Non s sedu¬
cit turbas. S quid mirũ eum ꝑpeti ista a
plebib cum ipsi qͦq qͥ legis doctores ẽẽ ui¬
debant᷑. qui eum uerb̃ ꝓpħicis incarnandu
eẽ ꝑhibebant. & incarnatũ uiderunt. ab
eotam̃ suadente ꝑfidia diuisi. & a fide ue¬
ritatis au̾si sunt. SScribȩ itaq & legis do¬
ctores qui erudire ppłos ad uitã consueue¬
rant. dum incarnatũ dm conspicerent.
consiliis suis multos ab eiꝰ fide diuisert̃:
qͣmuis pͥus ad credendum incarnationis
eius myst̾ium. ꝑ ꝓpħarum uerba multoᷤ
docuisse uiderent᷑. Quos etiam ñ solum
ad non credendum. s usq ad ꝑsequendũ
qͦq dñm turba ppłoꝵ est secuta: & usq ad
passionẽ illiꝰ seuitiȩ facib accensa. In qua

Expanded text:
dolescens sequebatur eum, amictus sindone, etc. . Cum Judaeorum plebs miracula nostri Redemptoris cerneret, hunc ex signis honorabat, dicens: Hic est Christus. Cum vero humanitatis ejus infirma conspiceret, eum Creatorem credere dedignabatur, dicens: Non, sed seducit turbas . Sed quid mirum eum perpeti ista a plebibus, cum ipsi quoque qui legis doctores esse videbantur, qui eum verbis propheticis incarnandum esse perhibebant, et incarnatum viderunt, ab eo tamen, suadente perfidia, divisi, et a fide veritatis aversi sunt. Scribae itaque et legis doctores, qui erudire populos ad vitam consueverant, dum incarnatum Deum conspicerent, consiliis suis multos ab ejus fide diviserunt, quamvis prius ad credendum incarnationis ejus mysterium per prophetarum verba multos docuisse viderentur. Quos etiam non solum ad non credendum, sed usque ad persequendum quoque Dominum turba populorum est secuta, et usque ad passionem illius saevitiae facibus accensa. In qua