comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bant: pulchre secuta ẽ lauda¬
tiua conclusio. quia om̃i tẽ¬
pore beneclici debet. qui sꝑem
nram gła sue clispensatiols
impleuit. Benecictum cdici¬
mus et hominem cui bene¬
dicitur. cui tamen si bene nõ¬
dicatur benedictus non est.
Et qͦdãmodo ista benedicti
o alieno celebratur arbitrio.
Heus autem benedictus ẽ
et si omnes taceant. quia il¬
le omne bonum non tãq̃m
extrancum suscipit. s ab ip̃o
ꝑgreditur. Ham quod dix̃¬
aselo p̾sentem mundũ sig¬
nificat. ex quo ad ministrari
cepta funt omnia. Et usq in
scłm. futinum uult intelligi.
ubi iam omnia et̾na consistũt.
nec aliqua temporis mutabi¬
litate cdilabuntur. Hamlic
scłm istuc deficiat. dei tamen
benedictio incõmiitabilis ꝑ¬
scũat. Adclidit. fiat fiat. Hoc
ũbum geminatum. instant
abomnibus p̾dicat oẽ faciẽ¬
dum. Non enim sic intelli¬
genclum ẽ ut putetur fiat bo¬
nedictus domimis. taqͣm si
non laudtur benetlictus
non sit. S hoc fiat unde nos ꝓ¬

Expanded text:
bant, pulchre secuta est laudativa conclusio; quia omni tempore benedici debet qui spem nostram gloria suae dispensationis implevit. Benedictum dicimus et hominem cui benedicitur; cui tamen si non benedicatur, benedictus non est; et quodammodo ista benedictio ex alieno celebratur arbitrio. Deus autem benedictus est, etsi omnes taceant; quia ille omne bonum non tanquam extraneum suscipit, sed ab ipso progreditur. Nam quod dixaesentem mundum significat, ex quo administrari coepta sunt omnia. Et usque in saeculum, futurum vult intelligi, ubi jam omnia aeterna consistunt, nec aliqua temporis mutabilitate dilabuntur. Nam licet saeculum istud deficiat, Dei tamen benedictio incommutabilis perseverat. Addidit fiat, fiat. Hoc verbum geminatum instanter ab omnibus praedicat esse faciendum. Non enim sic intelligendum est, ut putetur fiat benedictus Dominus; tanquam si non laudetur benedictus non sit: sed hoc est, fiat, unde nos p
Abbreviated transcription (Latin):
quod quis debeat festinare.
Confidere enim de illo iam
p̃mium ẽ: quia ip̃a confiden¬
tia ꝑ deigrã uenit. sicut apłs
dicit: a quo ẽ et uelle et ꝑficẽ

Expanded text:
quod quis debeat festinare. Confidere enim de illo jam praemium est: quia ipsa confidentia per Dei gratiam venit, sicut Apostolus dicit: A quo est et velle et perfice
Abbreviated transcription (Latin):
tamento derogent. nõ milti
tu tantum deuotione fideli
p̾stante domino moffense
cuncta complecteris. Irẽ
quippe doces ingenitum: fi¬
lium genicum. sp̃m scm̃n de
pr̃e et fulio ꝓcedentem. unũ
deum. scãm p̃dicas trinitatẽ.
coet̾num sͥ. et equaliter om¬
mistica p̃dicatione complecti¬
tur. Qua ꝓpt̃ fc̃is auclitoribꝰ
ꝑ quãdam ysagogen. que est
sequentis operis introductio:
udex celestium mistĩorum. et
sacre p̾nuncia lictionis. ut
opinor sufficient̃ actonitis. et
desidetio suꝑno liuina largi¬
tate flãmatis: nunc ad soluẽ¬
da que ꝓmissa sunt. xp̃o uuã¬
te ueniamus. Pr̃a domine
cuius ẽ omne q̃uod expedit:
ut intelligenter. ut libent̃. ut
ꝓficue. mereamur auctiri. Tu¬
ls enim adiutoriis oĩmodis
indigemus. ut ualeamus cõ¬
cesso smone. aliquatenis uer¬
ba tue maiestatis expone. Anĩ.

Expanded text:
tamento derogent, nonnulli Ntamento derogent, nonnulli Ntu tantum devotione fideli, praestante Domino, inoffense cuncta complecteris. Patrem quippe docens ingenitum, Filium genitum, Spiritum sanctum de Patre et Filio procedentem, unum Deum, sanctam praedicans Trinitatem, coaeternam sibi et aequaliter ommystica praedicatione complectitur. Quapropter factis auditoribus per quamdam isagogen, quae est sequentis operis introductio, index coelestium mysteriorum, et sacrae praenuntia dictionis, ut opinor, sufficienter attonitis et desiderio superno divina largitate flammatis, nunc ad solvenda quae promissa sunt, Christo juvante, veniamus. Praesta, Domine, cujus est omne quod expedit, ut intelligenter, ut libenter, ut proficue mereamur audiri. Tuis enim adjutoriis omnimodis indigemus, ut valeamus concesso sermone aliquatenus verba tuae majestatis exponere. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
NIete sc̃a. o inmaculata.
o ꝑfecta mat̾ ecc̃a. que
cliuima gr̃a largiente. sola ui¬
uific̃as. sola scĩficas. et ꝑditũ
pprus culpis. institutione tua
humanum genus instauras.
Cuius pie confessioni nich
addi. nicħ minui pot̾. Per õ
quippe psalmos. ꝑ omnia cã¬
tica. p̃conia sc̃e trinitatis ĩt¬
setis. ut cuius sunt sacrata.
ũba que loquimur. ei laus
semꝑ et dulcissima gła reo¬
deretur. que sola scli huius.
et heteticorum seuissimas
ycellas. Marche illius noe si¬
militudinem. que tuã eui¬
dent̃ portauit imaginem.
sola inoffenso fidei cursii. si¬
ne ꝑiculo diluiui constant᷑
enauigas. nec ullis ertoribm
ad quiescis. quamuis adhuc
int̾ prauitates huius seculi
grauissima necessitate uersa¬
ris. Quicquid enim repperit᷑
p̃ter uitale gremium: mor¬
tiferum constat ẽẽ naufragi¬
Dum. Nam cum sabellis de¬
testabilis erret inpatre. de¬
menartis delinquat ĩfilio.
manes sactilegꝰ neget sp̃m
sc̃m: Alii scelerati ueteri tes¬

Expanded text:
vere sancta, o immaculata, o perfecta mater Ecclesia, quae, divina gratia largiente, sola vivificas, sola sanctificas, et perditum propriis culpis institutione tua humanum genus instauras: cujus piae confessioni nihil addi, nihil minui potest. Per omnes quippe psalmos, per omnia cantica, praeconia sanctae Trinitatis interseris; ut cujus sunt sacrata verba quae loquimur, eis laus semper et dulcissima gloria redderetur. Quae salum saeculi hujus, et haereticorum saevissimas procellas in arcae illius Noe similitudine, quae tuam evidenter portavit imaginem, sola inoffenso fidei cursu sine periculo diluvii constanter enavigas; nec ullis erroribus acquiescis, quamvis adhuc inter pravitates hujus saeculi gravissima necessitate verseris. Quidquid enim reperitur praeter vitale gremium tuum, mortiferum constat esse naufragium. Nam cum Sabellius detestabilis erret in Patre, demens Arius delinquat in Filio, Manes sacrilegus neget Spiritum sanctum, alii scelerati Veteri Tes
Abbreviated transcription (Latin):
SAlmus¬
hic ideonon
habet ticulũ.
quia capici
nr̃o domino
saluatori de
quo absolute
cdicturus ẽ. nichil debuit pre¬
constet ẽẽ principium: sic̃ ip̃e
in euangelio dicit. E go sũ
principium: ꝓpt̾ quod et loqͦr
uob̾. Nam licet et alii psalmi
de ip̃o multa dicant. nemo ta¬
men de eius que fuit int̾ris
comĩsationum sicloquitur.
Et qm̃ adhunc que dicẽda
sunt cuncta tespiciunt: meti¬
to caput scĩ oꝑis ponitur. qui
princeps retum om̃ium esse
mõstratut. Quicquid enim
aut de p̃teritis instruit. aut
de p̾sentibus monet. aut de
futuris efficit cautiores. om̃s
ad insticutionem beati uiri
ꝑtinent. quem libet iste clictu¬
tus ẽ. Nam quidam tituli. qͥ¬
dam p̃phͣłonis locum. eũ teñe
cdixerunt. S licet a quibus¬
dam om̃i iusto uideatur ap¬
tatus. nulli tamen p̃ter dño
re. Nam si cdixerimus om̃i
bono posse congruere.iam nõ
constat illud quod dicit ĩ psal¬
mo omnis homo mendax.
uł illud quod iob meminit.
nullus munclus ante deum.

Expanded text:
salmus ideo non habet titulum quia capiti nostro Domino Salvatori, de quo absolute dicturus est, nihil debuit praee in Evangelio dicit: Ego sum principium, propter quod et loquor vobis . Nam licet et alii psalmi de ipso multa dicant, nemo tamen de ejus quae fuit in terris conversatione sic loquitur. Et quoniam ad hunc quae dicenda sunt cuncta respiciunt, merito caput sancti operis ponitur, qui princeps rerum omnium esse monstratur. Quidquid enim aut de praeteritis instruit, aut de praesentibus monet, aut de futuris efficit cautiores, omnia ad institutionem beati viri pertinent, quae liber iste dicturus est. Nam quidam tituli, quidam praefationis locum eum tenere dixerunt. Sed licet a quibusdam omni justo videatur aptatus, nulli tamen praeter Domre. Nam si dixerimus omni beato posse congruere, jam non constat illud quod dicitur in psalmo: Omnis homo mendax ; vel illud quod Job meminit: Nullus mundus ante te,
Abbreviated transcription (Latin):
celi. uel arena maris nobis nu¬
merabilis non ẽ. ap̃ illum nõ
constat õẽ sub nuimero. Hã¬
et et si nob̃ ꝓbantut occulta.:
cliumne sunt tamen nota po¬
tentie. Restat ut ilud quod
dictum ẽ. definitione maioꝵ
credere debeamus. innumeris
positis atq definitis. uirtutes
om̃ium conuenire psalmoꝵ.

Expanded text:
coeli, vel arena maris nobis nucoeli, vel arena maris nobis numerabilis non est, apud illum non constat esse sub numero. Nam etsi nobis probantur occulta, divinae sunt tamen nota potentiae. Restat ut illud quod dictum est definitione majorum credere debeamus, in numeris positis atque definitis virtutes omnium convenire psalmorum.
Abbreviated transcription (Latin):
patulis auribus aucdientes.
assidua supplicatione dep̃ce¬
mur. quia nec breuiꝰ quicquã
potuit dici: nec latius inter¬
p̃tari. In mimero autẽ p̃sen¬
tis psalmi. et quorundam qͥ
subsecuntur. nequaqͣm potu¬
imus calculorum singularẽ
repperire rationem. scilicet
legatur aptata. S studiosis
telinquimus. ut sccłm exẽ¬
pla que dicta sunt. quando
nõ inueniunt rationem in
numero singulari. tunc ali¬
quas similitudines in par¬
tito calculo siue bis. sine ter¬
cio debeant indagare. Uet¬
T̃unc facilius calculis duri¬
sis: fortasse competens rati¬
o poterit mnueniri. Quid enĩ
intest:si binas aut ternas
metretas capiant uasa psa¬
lmorum: Sic enim nec ibi
aliquid conuenient̾ agno¬
uerit. cred̾e conuenit celi t̾roq
creatorem oꝑationes et ctic¬
ta sua ꝑ duisorum calculoꝵ
clistribuisse sine ambiguita¬
te uirtutes. qui omnia sicut
legitur in pondete. nimero
mensuraq ꝑfecit. Heq enĩ
quia gutte pluiuarum. stelle

Expanded text:
patulis auribus audientes, patulis auribus audientes, assidua supplicatione deprecemur; quia nec brevius quidquam potuit dici, nec latius impetrari. In numero autem praesentis psalmi, et quorumdam qui subsequuntur, nequaquam potuimus calculorum singularem reperire rationem; scilicet legatur aptata. Sed studiosis relinquimus, ut secundum exempla quae dicta sunt, quando non inveniunt rationem in numero singulari, tunc aliquas similitudines in partito calculo, sive bis, sive tertio debeant indagare. VerTunc facilius calculis divisis, fortasse competens ratio poterit inveniri. Quid enim interest si binas aut ternas metretas capiant vasa psalmorum? Si vero nec ibi aliquid convenienter agnoveris, credere 91 convenit coeli terraeque Creatorem, operationes et dicta sua per diversorum calculorum distribuisse sine ambiguitate virtutes, qui omnia, sicut legitur , in pondere, numero, mensuraque perfecit. Neque enim quia guttae pluviarum, stellae
Abbreviated transcription (Latin):
Expecta chĩm. scilicet qui ꝓ¬
mitendo non fallit: q̃ pr̃an¬
do non imputat. sicut iacob̾
apłs dicit. Qui dat om̃ibꝰ
affluent᷑. et non impperat.¬
uidere sebona dm̃i: nunc dic̃
quẽ ad moclum uidete possit.
Hoc autem possit uiriliter. nõ
solum uiris.s et feminis cre¬
damus eẽ mandatum. Nam
et uiri cum mollescunt. ani¬
mo. femineos. Et mulieres
uirlles efficiuntur. cum inbo¬
no ꝓposito mentis robore ꝑse¬
u̾ant. Soquitur. Et confor¬
tetut cor tuum. He quasi lass¬
inmurimires. et tedio fati¬
gante desꝑes. s confidenti a¬
iumo atq securo dicit expec¬
ta dñm. qui nescit sub ducere
que ꝓmittit. Sustine ũo et
expecta. ꝑfecto dicitur xp̃iano.
Ac si ammoneret. Sustine
quod pateris: et quod creclis
expecta. Conclusio.
Hter multiplices et seui¬
entes angustias. quid
spetialiter desid̾emus: reuerẽ¬
tissimus ꝓpħa pate fecit. ut ĩ¬
habitare xp̃i ecc̃am modis
ommnibus appetamus. Hoc

Expanded text:
Exspecta Dominum, scilicet qui pExspecta Dominum, scilicet qui promittendo non fallit, qui praestando non imputat, sicut Jacobus apostolus ait: Qui dat omnibus affluenter, et non improperatidere se bona Domini, nunc dicit quemadmodum videre possit. Hoc autem verbum, viriliter, non solum viris, sed et feminis credamus esse mandatum. Nam et viri cum mollescunt, animo femineo sunt; et mulieres viriles efficiuntur, cum in bono proposito mentis robore perseverant. Sequitur, et confortetur cor tuum, ne quasi lassimmurmures, et taedio fatigante desperes. Sed confidenti animo atque securo dicit: Exspecta Dominum, qui nescit subducere quae promittit. Sustine vero et exspecta, perfecto dicitur Christiano: ac si admoneret, sustine quod pateris, et quod credis exspecta. Conclusio psalmi. Inter multiplices et saevientes angustias, quid specialiter desideremus reverendissimus propheta patefecit, ut inhabitare Christi Ecclesiam modis omnibus appetamus. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
clit. Siue ut alii dicunt idi¬
oma scripture diuine ut pro
singulari mimero pliralis
inueniatur adiuctus. sicut
de herode mortuo. legitut dic¬
tum. Mortui sunt: qui que¬
rebant animam pueti. Uel
moysi depharaone ꝓmintia¬
tum ẽ: quia mortui sunt qui
querebant animam tuam.¬
Credo uidere bona dñi ĩ t̾ra
uiuentium. expecta dñm.
Pꝯtqͣm multis modis dñm
depcatus ẽ ne ꝑsequentibus
traderetur: adconfidentie sue
redit auxilium. sibiq ip̃e pro¬
mittit. quod bona uideat ĩt̾ra
uiuentium. id ifutura uita.
ubi bona sunt sempit᷑na. Et
ꝓprie dictum ẽ tram illam ẽẽ
uiuentium. qm̃ ista morienti¬
um ẽ. Qui status ap̃ oratores
dicitur collectiuus. quando ex
scripto colligitur id quod scͥp¬
tum non ẽ. ut ꝑ id ẽẽ doceatur
ac si sctiptum sit. ita et hic fu¬
tura p̃mia. ex accidentibus be¬
neficiis sibi credit ẽẽ uentura.
Tram autem uiuentium: ꝓ¬
prie scripturam commemo¬
rat diuinam. Additum est.

Expanded text:
dit. Sive, ut alii dicunt, ididit. Sive, ut alii dicunt, idioma est Scripturae divinae, ut pro singulari pluralis ur adjunctus; sicut de Herode mortuo legitur dictum: Mortui sunt qui quaerebant animam pueri ; vel Moysi de Pharaone pronuntiatum est: Quia mortui sunt qui quaerebant animam tuame bona Domini in terra viventium. Exspecta Dominum. Postquam multis modis Dominum deprecatus est ne persequentibus traderetur, ad confidentiae suae redit auxilium, sibique ipsi promittit quod bona videat in terra viventium, id est in futura vita, ubi bona sunt sempiterna. Et proprie dictum est terram illam esse viventium, quoniam ista morientum est. Qui status apud oratores dicitur collectivus, quando ex scripto colligitur id quod scriptum non est, ut per id doceatur esse ac si scriptum fuisset. Ita et hic futura praemia ex antecedentibus beneficiis sibi credit esse ventura. Terram autem viventium, proprie Scriptura commemorat divina. Additum est:
Abbreviated transcription (Latin):
incredulos iudeos. qui eos
nitebantur praua intentio
eum acerrimo oclio ꝑsequeba¬
tur. S qm̃ rex erat. nec pot̾ãt
solus agere quod iubebat:
apte nuimerus pluralis hic
positus ẽ. Simili modo cum
doech idumcus cum ꝑclidisse
legatur. płali nmo posuit:
testes miqui. Fieri enim po¬
tuit ut quando eum regi accu¬
sauit: ꝑ testes alios dicta sua
ꝓbare uoluiss. Qua ꝓpt̾ cõgtu¬
adũtitur. quando ꝑsona talis
ꝑ unum tantum non facile
poterat accusari. Testes ergo
miqui fuerunt doech idume¬
us eiusq similes. qui eum:
ꝓdiderunt sauli. Propham¬
ab achimelech fuisse suscep¬
tum. et gladium illi sũptoq
datos. qd̾ rex sacerdotis at¬
q filiorum eius morte re¬
secauit. Mentiti sunt enĩ
clicentes. contra regẽ saulẽ
dauid consilia fuisse data.
dm̃q ꝑ eo fuisse dep̾catum:
quod iatius regum textus
eloquitur. Pulcherrime at
dixit sibi. quia mendacii sui
penam recipit: qui falsum
testimonium ꝓferre conten¬

Expanded text:
incredulos Judaeos qui eos incredulos Judaeos qui eos nitebantur prava intentioneum acerrimo odio persequebatur. Sed quoniam rex erat, nec poterat solus agere quod jubebat, apte numerus pluralis hic positus est. Simili modo cum Doech Idumaeus eum prodidisse legatur, plurali numero posuit, testes iniqui. Fieri enim potuit ut quando eum regi accusavit, per testes alios dicta sua probare voluisset. Quapropter congruadvertitur, quando persona talis per unum tantum non poterat facile accusari. Testes ergo iniqui fuerunt Doech Idumaeus, ejusque similes, qui eum prodiderunt Sauli a propheta Achimelech fuisse susceptum, et gladium illi sumptusque datos; quod rex sacerdotis atque filiorum ejus morte reseravit. Mentiti sunt enim dicentes contra regem Saulem David consilia fuisse data, Deumque pro eo fuisse deprecatum; quod latius Regum textus eloquitur . Pulcherrime autem dixit sibi, quia mendacii sui poenas recipit qui falsum testimonium proferre conten
Abbreviated transcription (Latin):
possit intelligi. quia domũ
patris sui matrisq tunc dere¬
liquid quando a ppłis hebre¬
is adregni culmen enectꝰ ẽ.
Sequitur. Dominus autẽ
assumpsit me. in loco scilic
ueri parentis. Idat̾ ẽ quia
cõclicdit. quia rẽgit. Mater.
quia fouet. quia infirmos
et paruulos lactat. Assũpsit
ũo clixit. hoc ẽ de priuata cõ¬
cditione in regno posuit.
os. Legem sibi statui uiam
potius um̃ depc̃atut saluato¬
ris. qua debitores noscitur libe¬
rasse ꝑ grãm. Moysi enimlex
ilo tempore iam data etat.
dñi autem sꝑabatur ẽr̃ uentu¬
ra quam sibi postulat debere
constitui. In uia tua. in xp̃o
Illo enim ueniente. iste p̃su¬
mebat. qui eam et docete po¬
terat. et impleri posse p̃stabat.
Semitam u̾o iam diximus.
adscripturarum intelligen¬
tiam ꝑtinere. Precatur ergo
ꝓpha. ut ueteris testamenti
recte libros intelligat. ⁊ uẽ¬
turum mneistem dñm esse
cognoscat. Propt̃ mimicos
autem clicit. icd hereticos siue

Expanded text:
possit intelligi: quia domum possit intelligi: quia domum patris sui matrisque tunc dereliquit, quando a populis Hebraeis ad regni culmen evectus est. Sequitur, Dominus autem assumpsit me, in loco scilicet veri parentis. Pater est quia condidit, quia regit; mater quia fovet, quia infirmos et parvulos lactat. Assumpsit vero dixit, hoc est, de privata conditione in regno posuit. os. Legem sibi statui illam potius Domini deprecatur Salvatoris, qua debitores noscitur liberasse per gratiam. Moysi enim lex illo tempore jam data erat; Domini autem sperabatur esse ventura, quam sibi postulat debere constitui. In via tua, id est iIllo enim veniente juste praesumebat, quia eam et docere poterat, et impleri posse praestabat. Semitam vero jam diximus ad Scripturarum intelligentiam pertinere. Precatur ergo propheta ut Veteris Testamenti recte libros intelligat, et venturum in eis Dominum esse cognoscat. Propter inimicos autem dicit, id est haereticos, sive
Abbreviated transcription (Latin):
nes in na asctuo tuo. Sepe di¬
ximus iram poni iudicu tẽpo.
cum discernit malos abonis.
Iuis enim irasci creditut. qui
in felici seg̃gatione dampnã¬
di sunt. Rogat ergo netunc
ab ip̃o declinet dominus. qñ
scĩs uultum sue maiestatis
indicat. Homo camalis tim
et ne pc̃cis in grauantibus:
aut substantiam ꝑdat aut fi¬
lios ammittat. aut copia au¬
ri argentiq minuatur. Sc̃s
autem uir hoc tantum me
ritis dicunt aliquid adplicã
deseratur a dño. Scit enĩ qr
si ille reliquerit. nullus a se
potestas regere yualebit. nec
semel ei et petisse sufficit. nisi
hoc ip̃m subtepetitione gemi¬
naret. Despici enim semp ad¬
cdicti ẽ. nec securus recdoi pot̃.
nisi quem iudicis serenus o¬
sit me. Patrem suum adam
primum hominem clicit. ma¬
trem uxorem eius euam. un
genatio humana descendit.
Isti ergo reliquerunt conli¬
tioni mortali. neceͥ mitrire.
ualuerunt. quando de hac lu¬
ce translati sunt. quamiuis
istul de eius genitoribus

Expanded text:
nes in ira a servo tuo. Saepe dines in ira a servo tuo. Saepe diximus iram poni judicii tempus, cum discernet malos a bonis. Illis enim irasci creditur, qui infelici segregatione damnandi sunt. Rogat ergo ne tunc ab ipso dectinet Dominus, quando sanctis vultum suae majestatis indulserit. Homo carnalis Deum timet, ne peccatis ingravantibus aut substantiam perdat, aut filios amittat, 90 aut copia auri argentique minuatur: sanctus autem vir hoc tantum metritis dicunt aliquid applicanddeseratur a Domino. Scit enim quia si ille reliquerit, nulla se potestas regere praevalebit. Nec semel ei petiisse sufficit, nisi hoc ipsum sub repetitione geminaret. Despici enim semper addicti est, nec securus reddi potest, nisi quem judicis serenus ous autem assumpsit me. Patrem suum Adam primum hominem dicit, matrem uxorem ejus Evam, unde generatio humana descendit. Isti ergo reliquerunt conditione mortali, nec enutrire valuerunt, quando de hac luce translati sunt. Quamvis istud de ejus genitoribus
Abbreviated transcription (Latin):
Tibi dixi cor meum. quesiui
uultum tuum. uultum tuũ
domine requiram. Cor desi¬
derium tacitum ꝓdit. quod płꝰ
audit diuinitas quam ppłoꝵ
donatissimas uoces. sic̃ moysi
dicitut. Quid clamas ad me:
Cum locutus aliquid non
legatut. Fidelis itaq uir cor
suum dixit ad dñm loqui.
qm̃ hoc utdebatur quod cogi¬
tabat offerre. Multum autẽ
dñi querit. qui se scã comuĩsa¬
tione tractauerit. de quibus
dictum ẽ. Beati mundo cor¬
de qm̃ ip̃i dm̃n uidebunt. Ge¬
minat quoq qd̃ dictum est.
domine requiram. Una qͥdẽ
res. s frequentata p̃catio. Eci¬
ebat enim quam p̃tiosum e¬
tat. quod ardenti studio toti¬
asetuo tuo. Hesidenia sua cau¬
suꝑiori quippe u̾sus ꝓfessus
ẽ nultum dm̃ se desiderant᷑
exquirere. Et qm̃ non ẽ in
potestate hominis suum.
optinere desidenum. p̃catur
ne autat fatiem suã dominꝰ.
quam ille magnoꝑe postula¬
bat. Ip̃iꝰ enim mimeris est.
se p̾stare fidelissimis contuẽ¬
dum. Sequitur. Neq decli¬

Expanded text:
Tibi dixit cor meum: Exquisivi vultum tuum; vultum tuum, Domine, requiram. Cor desiderium tacitum prodit, quod plus audit Divinitas quam populorum tonantissimas voces; sicut Moysi dicitur: Quid clamas ad me ? cum locutus aliquid non legatur. Fidelis itaque vir cor suum dixit ad Dominum loqui, quoniam hoc videbatur quod cogitabat offerre. Vultum autem Domini quaerit, qui se sancta conversatione tractaverit; de quibus dictum est: Beatimundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Geminat quoque quod dictum est, Domine, requiram. Una quidem res, sed frequentata precatio; sciebat enim quam pretiosum est, quod ardenti studio totia servo tuo. Desideria sua cauiore quippe versu professus est vultum Domini se desideranter exquirere; et quoniam non est in potestate hominis suum obtinere desiderium, precatur ne avertat faciem suam Dominus, quam ille magnopere postulabat. Ipsius enim muneris est, se praestare fidelissimis contuendum. Sequitur: Neque decli
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. E t cum hec omnia a¬
nimo cirturuit. ĩmolari se
dicit intab̾naculo eius hosti¬
am iubilationis. id inecc̃a
eius offerre sacrificium lau¬
dis. Iubilationem quippe
dicimus. ex eoquod nos iuuat
laudare. quando delectantes
cum sumina iocunditate grã
referre contendimus. Iicimꝰ
suꝑius aliud ẽẽ cantare. aliud
psalmum dicete. ip̃a ẽ hostia
uoce laudes canete. Psalmũ
clicere: bonis oꝑibus grãm:

Expanded text:
verit. Et cum haec omnia averit. Et cum haec omnia animo circumiverit, immolare se dicit in tabernaculo ejus hostiam jubilationis, id est in Ecclesia ejus offerre sacrificium laudis. Jubilationem quippe dicimus ex eo quod nos juvat laudare: quando delectantes cum summa jucunditate gratias referre contendimus. Diximus superius aliud esse cantare, aliud psalmum dicere. Cantare est udes canere; psalmum dicere, bon
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ uidebatur ubi eiꝰ intentio
ꝑclurabat. Quod autem cli¬
cit inpetra exaltauit me. ad
incarnationem dñi ꝑtinet.
xp̃c. qui ẽ lapis adimans po¬
pulos angularis. Dunc ãt¬
exaltatum cap̃ meum suꝑ
inimicos meos. Postquã
dixit p̃mia que dedĩ erat
incarnatione uentura. nũc
dicit p̃sentia cum eum ab
inimicis suis siue camalibꝰ
siue spualibus constat ẽẽ li¬
b̾atum Caput meum. bene
mentis oculum uidemur ac¬
cipere. qui reueta caput ñrz
ẽ. quo uegetante possimmꝰ
contineri. Ham plerimiq.
illud dicimus cap̃. qd̾ emi¬
nere monstratur. Super
inimicos: uitiosos significat
appetitus. supra quos mẽs
beneficiis que et de futuro
et inp̃senti se cognouerat ac¬
cepisse: nunc gaudium suũ
mirabili narratione describit.
Circuibo dicit hoc ẽ animo
ꝑscrutabor qua potentia celos
fecerit: stellas fundauerit.
maria det̾ininauerit. tram:
stabiliuerit. totumq mũdũ
uaria uirtutum laude cõple¬

Expanded text:
esse videbatur, ubi ejus intentio esse videbatur, ubi ejus intentio perdurabat. Quod autem dicit: In petra exaltavit me, ad incarnationem Domini pertinChristus, qui est lapis adunans populos angularis. caput meum super inimicos meos. Postquam dixit praemia quae de Domini erant incarnatione ventura, nunc dicit praesentia, cum eum ab inimicis suis, sive carnalibus, sive spiritualibus constat esse liberatum. Caput meum, bene mentis oculum videmur accipere, qui revera caput nostrum est, quo vegetante possumus contueri. Nam plerumque illud dicimus caput, quod eminere monstratur. Super inimicos, vitiosos significat appetitus, supra quos mens beneficiis quae et de futuro et in praesenti se cognoverat accepisse, nunc gaudium suum mirabili narratione describit. Circumibo dicit, hoc est animo perscrutabor qua potentia coelos fecerit, stellas fundaverit, maria determinaverit, terram stabiliverit, totumque mundum varia virtutum laude comple
Abbreviated transcription (Latin):
metuat. cui omnis uita secu¬
ritas ẽ: Widet etiam uolun¬
tatem dñi. qui p̃cepta eius
incelligit qui puritati ip̃ius
tota se mente subdiderit. Pro¬
pheta enim postulat ꝓtegͥere
a xp̃i corroris templo. unde ad
firmamentum fidei et inuic¬
tum robur defensionis accipi¬
tur. Ad illud enim ꝑuenerat
animi uirtute. quod adhuc
non uidebat in spetie. Qm̃ ab
contlit me in tab̾natulo suo
indie maloru. significans
illud tempus quando saule
ꝑsequente. in multis locis per
squalentes speluncas et mõ¬
tium secreta latitabat. Quod
illi reuera tab̾naculum fuit.
quia mens ip̃ius nũqͣm a re¬
ligionis pietate cliscessit. Se¬
quitur. Protexit me in abscõ¬
dito tabnaculi sui. Suꝑiꝯ dix̃
abscondit. minc dixit ꝓtexit.
Abscondi ẽ. querentium ocuł
non p̃beti. Protegi autem. ab
omini metũ ꝑiculoq liberari.
In absconclito tabnaculi sui
clixit: id incliuinitatis secte¬
to. ad quod semꝑ deuoti ani¬
mus festinabat: clum ibi sibi

Expanded text:
metuat, cui omnis vita secumetuat, cui omnis vita secura est? Videt etiam voluntatem Domini, qui praecepta ejus intelligit, qui puritati ipsius tota se mente subdiderit. Propheta enim postulat protegi a corporis Christi templo, unde et firmamentum fidei, et invictum robur defensionis accipitur. Ad illud enim pervenerat animi virtute, quod adhuc non videbat in specie. Vers. 8condit me in tabernaculo suo in die malorum, significans illud tempus quando Saule persequente multis locis per squalentes speluncas et montium secreta latitabat. Quod illi revera tabernaculum fuit, quia mens ipsius nunquam a religionis pietate discessit. Sequitur, protexit me in abscondito tabernaculi sui. Superius dixit, abscondit; nunc dicit, protexit. Abscondi est quaerentium oculis non praeberi; protegi autem, ab omni metu periculoque liberari. In abscondito tabernaculi sui, dicit, id est in Divinitatis secreto, ad quod semper devotus animus festinabat, dum ibi sibi
Abbreviated transcription (Latin):
uideamus siunam. et non
magis omnia. Calculo qͥdẽ
ꝑͣsingularis ẽ: s rerum utili¬
tater numerosa. Angusta
p̃catio. latum p̃mium. Bre¬
uiter queritur. s granditer
mpcatur. Bonorum ergo.
mos ẽ domum dni solam
ex petere. in qua bona om̃ia
continentur. Mali autem
t̾rena uoluntate distensi..
dum sanitatem corporis pe¬
tunt. cum cliuitias deprecan¬
tur. cum inimicoꝵ deiectio¬
nes expostulant: petendo:
facigautur et inc̾cdum petitura
cõquirunt. Ut in habitẽ ĩ domo
dni om̃ibus dicb uite moe.
ut uideam uoluntatem dñi
et ꝑtegar a templo scõ eius.
Hec ẽ una supplicatio quam su¬
petius expetebat. Et incle qr
nulla castra nullum p̃lium:
metuere debuit. qui tali se mu¬
nitione uallaurit. Que sunt eĩ
ciuitates similes.qui sunt ex¬
ercitus fortiores. quam habi¬
tare in domo dñi. ubi nichil
humanum. nichil ciblicum
certum ẽ ꝑtimesci: Et hoc nõ
panuio tempore. s om̃ibꝰ die¬
bus uite sue. Quando rogo

Expanded text:
videamus si unam, et non videamus si unam, et non magis omnia. Calculo quidem singularis est, sed rerum utilitate numerosa; angusta precatio, latum praemium; breviter quaeritur, sed granditer impetratur. Bonorum ergo mos est domum Domini solam expetere, in qua Bona omnia continentur. Mali autem terrena voluntate discissi, dum sanitatem corporis petunt, cum divitias precantur, cum inimicorum dejectiones expostulant, petendo fatigantur, et interdum peritura conquirunt. Vers. 7. Ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae: ut videam voluntatem Domini, et protegar a templo sancto ejus. Haec est una supplicatio, quam superius expetebat. Et vide quia nulla castra, nullum praelium metuere debuit, quitali se munitione vallavit. Quae sunt enim civitates similes, qui sunt exercitus fortiores, quam habitare in domo Domini, ubi nihil humanum, nihil diabolicum certum est pertimesci? Et hoc non parvo tempore, sed omnibus diebus vitae suae. Quando, rogo,
Abbreviated transcription (Latin):
clum soleant homines plu¬
rimorum obpugnatione
tert. Castra enim ualida
munitio ẽ. quam expugna¬
re facile non pot̾ inpetꝰ ir¬
ruentis. S hec om̃ia sibi cli¬
cit ẽẽ contemptibilia: cum
ualletur auxiliatione diui
castra consistere. et mnprelia
non choire. Sz nunc ip̃m se¬
uum certamen dicit. ut ni¬
chil eorum metuere uid̾et᷑.
que t̾ribilia putat humani¬
tas. Si exurgat. icł sisubi¬
ta inme concertatio quasi
feruens ꝓcella ꝓsilat. in eo
potiꝰ syabo uictoriam. In p̃¬
liis enim concitatis. gła ui¬
centis semꝑ apparet. Ham
untus ꝓbatur latere. que
non fuerit explorata certami¬
ne. sicut suꝑius dixit. intribu¬
lationibus dilatasti michi.
Et tespiciendum quod et is¬
te ũsus sic habet incapite sic̃
ille prior. que figura dicitur
anaphora. quotiens unum
ubum ꝑ comatum princi¬
pia repetitur. qd̃ et incapite
psalmi constat effectum. idẽ
quidem petisse se dicit a dño.
quam exponit infetius. S

Expanded text:
dum soleant homines pludum soleant homines plurimorum oppugnatione terreri. Castra enim valida munitio est, quam expugnare facile non potest impetus irruentis. Sed haec omnia sibi dicit esse contemptibilia, cum valletur auxiliatione divincastra consistere, et in praelia non coire. Sed nunc ipsum saevum certamen adjicit, ut nihil eorum metuere videretur quae terribilia putat humanitas. Si exsurgat, id est si subita in me concertatio, quasi fervens procella prosiliat, in eo potius sperabo victoriam. In praeliis enim concitatis gloria vincentis semper apparet. Nam virtus probatur latere, quae non fuerit explorata certamine, sicut superius dixit: In tribulationibus dilatasti mihi . Et respiciendum quod et iste versus sic habet in capite, 89 sicut ille prior. Quae figura dicitur anaphora, quoties unum verbum per commatum principia repetitur; quod et in capite psalmi constat effectum, id esquidem petiisse se dicit a Domino, quam exponit inferius. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
humanas carnes cupiunt:
crudeliter deuorare. et ideo ĩ¬
imicorum tanta feritas ꝓ¬
cditur. ut lib̾ationis gr̃a dup¬
plicetur. adiecit. Quĩ tribu¬
lant me mimicimei. ipsi
infirmati sunt et ceciderũt.
Uesus iste pendet de suꝑiori
sententia. Probatum est
enim. quomodo nullum ti¬
mere debuiss. Hain si ꝑse¬
cutores qui formidari pote¬
rant subtuerunt. Quis ro¬
go timor erit quando potiꝰ
nu cacdunt qui inpugnare
uidebantur: Consequent̃
autem ũba sunt posita. pri
fuit infirmare. pot cadere.
Et intuere qm̃ hic fideliũ
beneficia breuiter exponũ¬
tur: ut non illi qui passioĩbꝰ
p̃muntur. s illi magis corru¬
ant.qui innocentum sangui¬
nem deuorare festinant. Si
consistant adũsum me cas¬
t᷑a. non timebis corneum.
Galutari ꝓbatione cõpleta.
ꝓpħ̾a letus exultat decorã
nenphasim. ilͦ Ex aggera¬
tionem faciens. ut si adũsus
ip̃m solum castrorum choeat
multitudo stabilitas mẽtis
eius non debeat commoui.

Expanded text:
humanas carnes cupiunt humanas carnes cupiunt crudeliter devorare. Et ideo inimicorum tanta feritas proditur, ut liberationis gratia duplicetur. Adjecit: Qui tribulant me inimici mei, ipsi infirmati sunt et ceciderunt. Versus iste pendet de superiore sententia; probatio est enim quomodo nullum timere debuisset. Nam si persecutores qui formidari poterant, subruerunt, quis, rogo, timor erit, quando potius illi cadunt, qui impugnare videbantur? Consequenter autem verba sunt posita; prius fuit infirmari, post cadere. Et intuere quoniam hic fidelium beneficia breviter exponuntur, ut non illi qui passionibus premuntur, sed illi magis corruant qui innocentium sanguinem devorare festinant. Vers. 4. Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum. Salutari probatione completa, propheta laetus exsultat, decoram emphasim, id est exaggerationem faciens, ut si adversus ipsum solum castrorum coeat multitudo, stabilitas mentis ejus non debeat commoveri,
Abbreviated transcription (Latin):
minatus. ostendens formidi¬
nem semꝑ habere tencbras
suas: quando contra cam po¬
nitur illuminatio suꝑna
Soquitur.ꝙ. salus mea. In
quo ubo cuncta concludit.
et ualitudinem corporis. et
anime sospitatem. Utraq
quando sustinent iudelicet
grauissimas passiones. Quẽ
timebo : id mutum hominu
formidabo. Timior enim fece¬
rat dñi ne quẽquã alium ti¬
mere potuiss. sequitur. Ho¬
minus defensor uite mec. aqͦ
trepidabo: Multi ꝑactus in¬
iquos accepta dñi mimeta
ꝑdiderunt. Quorum aute
defensor fuit domimus. mullate¬
nus aliquid amiserunt. Aqͦ
crepidabo: Int̾rogatiue pro¬
nuntianclum ẽ. id ͨ a nullo.
sicut et suꝑius posuit. quem
timebo: Tales quippe int̾ro¬
gationes ꝓ ab negationib
accipiendas eẽ non clubiũ
ẽ. Addidit. Pum appropin¬
quant suꝑ me nocentes: ut
edant carnes meas. Trucu¬
lentium inimicorum hic:
uota pancluntur. qui non
solum extinguere. s etiam
auiditate furoris ip̃as quoq

Expanded text:
minatus, ostendens formidiminatus, ostendens formidinem semper habere tenebras suas, quando contra eam ponitur illuminatio superna. Sequitur, et salus mea. In quo verbo cuncta concludit, et valetudinem corporis, et animae sospitatem. Utraque quando sustinent videlicet gravissimas passiones. Quem timebo? id est nullum hominum formidabo. Timor enim fecerat Domini, ne quemquam alium timere potuisset. Sequitur: Dominus defensor vitae meae, a quo trepidabo? Multi per actus iniquos accepta Dei munera perdiderunt. Quorum autem defensor fuit Dominus, nullatenus aliquid amiserunt. A quo trepidabo? Interrogative pronuntiandum est, id est a nullo, sicut et superius posuit, quem timebo? Tales quippe interrogationes pro abnegationibus accipiendas esse non dubium est. Addidit: Dum appropiant super me nocentes, ut edant carnes meas. Truculentium inimicorum hic vota panduntur, qui non solum exstinguere, sed etiam aviditate furoris, ipsas quoque
Abbreviated transcription (Latin):
dant carnes meas. Qui retti¬
bunt me mimici mei ip̃i m¬
firmati sunt et cociterunt.
los tros u̾sus. paulo solliciti:
audiamus. Sunt enĩ mag¬
ne argumentationis forniu¬
la comp̃hensi. quam groci epi¬
cherema. latini executiones uł
approbationes uocare malue¬
runt. Hoc argumento utimĩ.
quotiens rem de qua agitur.
ꝑ exemplum aliquid proba¬
re contenclimus. Causa enĩ
hic ꝓposita ẽ in uno semis uer¬
siculo. Pixit enim. Hominꝰ
illuminatio mea et salus:
mea. quem timebo: Homirꝰ
defensor uite mee. aquo tre¬
pidabo: In alio senus ⁊ imo
uersiculo. sub umnxit exẽplu
quia minime trepidare debuis¬
set. quando illi magis cadunt.
qui ꝑsequi ꝓbabantur. Ait eni.
Dum appropinquant suꝑ me
nocentes ut etant carnes me¬
as: qui tribulant me inimici
mei. ip̃i infirmati sunt et ceci¬
derunt. Sic istius epicherama¬
tis breuiter forma ꝑfecta est.
Hunc ad exponenda u̾ba re¬
deamus. Propha igitur dicit
exultans se quequa alium nõ
timere. qm̃ adeo fuerat illu¬

Expanded text:
. Qui tribulant me inimici mei, ipsi infirmati sunt et ceciderunt. Hos tres versus paulo sollicitius audiamus, sunt enim magnae argumentationis formula comprehensi, quam Graeci epichirema, Latini exsecutiones vel approbationes vocare maluerunt. Hoc argumento utimur quoties rem de qua agitur per exemplum aliquod probare contendimus. Causa enim hic proposita est in uno et semi versiculo. Dixit enim: Dominus illuminatio mea et salus mea, quem timebo? Dominus defensor vitae meae, a quo trepidabo? In alio semis et uno versiculo subjunxit exemplum, quia minime trepidare debuisset, quando illi magis cadunt qui persequi probabantur. Ait enim: Dum appropiant super me nocentes, ut edant carnes meas. Qui tribulant me inimici mei, ipsi infirmati sunt et ceciderunt. Sic istius epichirematis breviter forma perfecta est. Nunc ad exponenda verba redeamus. Propheta ergo dicit exsultans, se quemquam hominum non timere, quoniam a Deo fuerat illu
Abbreviated transcription (Latin):
ad te miserere mel et exau¬
di me. Unde ad scdam posi¬
tionem. inqua ꝑ gr̃ãrum ac¬
tionem ꝑsalmodie munus
qd̃ ꝑmiserat exhibuerat. p̃¬
sentia suꝑioribus iungens.
Clamauit enim. cum clicẽt.
ut in habitem in domo dñi.
om̃ibus diebus uite mee.
Et cum suꝑius dixerit hos¬
tiam se iubilationis offerre.
quia cliũsa sit munera con¬
secutus: nunc iterum tͥogat
ut exaucliatur. Hec deside¬
rio suo adhuc satisfacit. nisi
h frequenti fupplicatione to¬
gauent. scilicet quia diuina¬
rum retum nilla sacietas ẽ.
S quanto gustatur dominꝰ.

Expanded text:
erere mei et exaudi me. Venit ad secundam positionem, in qua per gratiarum actionem psalmodiae munus, quod promiserat, exhiberet, praesentia superioribus jungens. Clamavit enim, cum diceret: Ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae. Et cum superius dixerit, hostiam se jubilationis offerre, quia diversa sit munera consecutus, nunc iterum rogat ut exaudiatur. Nec desiderio suo adhuc satisfacit, nisi hoc frequenti supplicatione rogaverit, scilicet quia divinarum rerum nulla satietas est: sed quanto g
Abbreviated transcription (Latin):
tis exquisinit. et mox ꝑfecte
euangłio etiam dominus
ait. Omnis qui auclit uer¬
bum regni et non intelligit:
uenit malus et tapit quod
seminatum ẽ incorde eius.
¶nde cõgrue datur intel¬
lugi. hec uris ꝓuenire nõ pos¬
se: qui scripturas scãs puro
corde metentur ad uertere.
De qua pulchre pat̾ ihero¬
nimus ait. ꝯdargantum
quoddam ẽ scriptura cli¬
uma: et ex multis partibꝰ
formari pot/ Quod circa
pat̾ aplice qui celestes łras
scĩs moribus reddidisti. p̃s¬
tante deo tua inuitatiõe
ꝓuocatus: abisso ᷤᷤ diuinas
ingcliat. qui clemens er¬
rata corrigis. nec seuerus
ĩputas quod emendas. s
anteqͣm entechas sp̃uales
attingã: quedã diuisis ca¬
pitibus que sunt numẽro
ut cum carum terum locus ł
tulerit: magni nectaris potꝰ
suauissimis delectationibus
hauxiatur.

Expanded text:
tis exquisivit, et mox perfecte tis exquisivit, et mox perfecte Evangelio etiam Dominus ait: Omnis qui audit verbum regni, et non intelligit, venit malus, et rapit quod seminatum est in corde ejus . Unde congrue datur intelligi haec illis provenire non posse, qui Scripturas sanctas puro corde merentur advertere. De qua pulchre Pater Hieronymus ait: « Margaritum quoddam est Scriptura divina, et ex multis partibus forari potest. Quocirca, Pater apostolice, qui coelestes litteras sanctis moribus reddidisti praestante Deo, tua imitatione provocatus, abyssos divinos ingrediar, qui clemens errata corrigis, nec severus imputas, quod emendas. » Sed antequam apothecas spirituales attingam, quaedam divisis capitibus, qui sunt numero ut cum earum rerum locus se intulerit, magni nectaris potus suavissimis delectationibus hauriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cti. Quam mirabilis autez
ex ip̃is ꝓfluit suauitas ad
canendum dulcionum or¬
ganum humanas uoces e¬
mulatut: Tubarum sonitꝰ.
grancdiloquis clamoribus
teddunt. uocalem citharam.
uiuentium chordarum per¬
mistione cõponunt. et quicꝙͥ
ante instrumentis musicis
uidebatur agi. nunc ꝓbatur
ꝑ rationales substantias ex¬
plicari. Uerumptamen ne¬
uernandum ẽ. qͥ dum ũba
nr̃a conantur imitari: quid
tamen c̾anant noscuntur mo¬
dis omnibꝰ ignorare. ꝯ de¬
los si quidẽ blancdum aĩmos
oblectat: s nõ compellit ad
lacrimas stuctuosas. IDer¬
mulcet aures: s non ad supet¬
na erigit audientes. Corde
autem compungimur: si
quod ore dicimus. anĩo ad¬
uertere ualeamus. sicut in
płmo legitur. Beatus ppłs.
qui incelligit iubilationem.
Et iterum. Qm̃ rexomnis
t̾re deus: psallite sapienter.
legere comperisset: scripturͣs
ei scãs competent̃ exposuit.
Qui pꝯtꝙͣ quod legebat ad¬
ũtit. statim grãm baptisma¬

Expanded text:
di. Quam mirabilis autem di. Quam mirabilis autem ex ipsis profluit suavitas ad canendum! dulcisonum organum humanis vocibus aemulantur; tubarum sonitus grandiloquis clamoribus reddunt: vocalem citharam viventium chordarum permixtione componunt; et quidquid ante instrumentis musicis videbatur agi, nunc probatur per rationales substantias explicari. Verumtamen nevernandum est, qui dum verba nostra conantur imitari, quid tamen canant, noscuntur modis omnibus ignorare. Melos siquidem blandum animos oblectat, sed non compellit ad lacrymas fructuosas; permulcet aures, sed non ad superna erigit audientes. Corde autem compungimur, si quod ore dicimus, animadvertere valeamus, sicut in Psalterio legitur: Beatus populus qui intelligit jubilationem . Et iterum: Quoniam rex omnis terrae Deus: psallite sapienter legere cognovisset, Scripturas ei sanctas competenter exposuit. Qui postquam quod legebat advertit, statim gratiam baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
conia comꝓbentur. Ip̃i enĩ
cdiem uirtutum matutina:
confractione letificant. ip̃i
ip̃i diei postrema cõcludũt.
ip̃i noctis ad uentum ne mẽs
nr̃a tenebretut efficiunt: sicut
ip̃i dicunt. nox illum inatio
mea indeliciis meis: qm̃ te¬
nebre non tenebrabuntur
abste dñe. ut metito se aue¬
ra uita credat se alienũ: quis¬
quis huius muñis iocundi¬
tate non ꝑfruitur. quorum
uirtutes ut buiter diuinus
cdicturus ẽ. E go autem con¬
fiteor in uasis plmorum ueri¬
tatem tuam. Reu̾ti uasa
u̾itatis. que tot uirtutes ca¬
piunt. tot dinͣus odoribus
farciuntur: tot thesauris ce¬
lestibꝰ cumulantur. Idrie q̃
uinum celeste recipientes:
puritatem eis semꝑ innouri¬
tate custocliunt: dulcedo mi¬
rabilis. que scli corruptiõib
non accescit. s in sua ꝑmanẽs
dignitate. gr̃a sẽꝑ purissime
suauitatis augetur. Appoche¬
ca ualde copiosa. de qua cũ
bibant tam magni trarum
populi. ubtas eis nescit expẽ¬

Expanded text:
aeconia comprobentur. Ipsi enim aeconia comprobentur. Ipsi enim diem venturum matutina efractione laetificant, ipsi ipsi diei postrema concludunt, ipsi noctis adventu, ne mens nostra tenebretur efficiunt, sicut ipsi dicunt: Nox illuminatio mea in deliciis meis: quoniam tenebrae non tenebrabuntur abs te, Domine ; ut merito se a vera vita credat alienum, quisquis hujus muneris jucunditate non fruitur. Quorum virtutes ut breviter divinus dicturus est: Ego autem confitebor tibi in vasis psalmorum veritatem tuam. Revera, vasa veritatis, quae tot virtutes capiunt, tot divinis odoribus farciuntur, tot thesauris coelestibus cumulantur. Hydriae, quae vinum coeleste recipientes, puritatem ejus semper in novitate custodiunt. Dulcedo mirabilis, quae saeculi corruptionibus non acescit; sed in sua permanens dignitate, gratia semper purissimae suavitatis augetur. Apotheca valde copiosa, de qua cum bibant tam magni terrarum populi, ubertas ejus nescit expen
Abbreviated transcription (Latin):
lamentãtium deploratione
piissimi: modo u̾suum tepe¬
titione quedam nob̾ sacra¬
menta pandentes: modo.
canticorum graduum ascẽ¬
sione mirabiles: postremo
suꝑiꝰ laudabis felicit in he¬
rentes. Beata copia. inex¬
plicabile desiderium: stupẽ¬
da ꝓfundatas. Non pot̃ angͣ
fidel explere qui cepetit ĩde
saciari. IDłim sunt deniq
qui nobĩs gratas faciunt eẽ
uigłas. quando silenci nocte
psallentibus choris humanͣ
uox erumpit in musicam. ũ¬
bisq arte modulatis. ad ill¬
um redire faciunt: a quo ꝓ
salute humani generis cli¬
uinum uenit eloquium. Cã¬
tus qui aures oblectat et
animos instruit: fit uox u¬
na psallentium. et cum an¬
gelis dei quos audire non
possumus. laucdum u̾ba mis¬
missẽmus. ꝑ ilum scilicet qͥ
Ego sum raclix et origo dł.
a quo et religionem saluta¬
rem accepimus. et sc̃e trini¬
tatis misteria reuelata cog¬
noscimus. Unde merito eis
sociatur: ut ꝑfecta eorum p̃¬

Expanded text:
lamentantium deploratione lamentantium deploratione piissimi, modo versuum repetitione, quaedam nobis sacramenta pandentes, modo canticorum graduum ascensione mirabiles; postremo supernis laudibus feliciter inhaerentes, beata copia, inexplicabile desiderium, stupenda profunditas. Non potest animus fidelis expleri, qui coeperit inde satiari. Psalmi sunt denique, qui nobis gratas faciunt esse vigilias, quando silenti nocte psallentibus choris humana vox erumpit in musicam, verbisque arte modulatis ad illum redire facit, a quo pro salute humani generis divinum venit eloquium. Cantus qui aures oblectat et animas instruit, fit vox una psallentium, et cum angelis Dei, quos audire non possumus, laudum verba miscemus, per illum scilicet qui Ego sum radix et origo David . A quo et re igionem salutarem suscepimus, et sanctae Trinitatis mysteria revelata cognoscimus. Unde merito eis sociatur, ut perfecta eorum pr
Abbreviated transcription (Latin):
croducti: sp̃ualia poma sine
aliqua primi hominis trans¬
gssione caipamus. Uere cho¬
ruscus lib̾. sermolampabilio:
cura sautiati cordeͤ: fauus in¬
terioris hominis. penna sp̃ua¬
lium ꝑsonarum. ofultarum
lingua uirtutum: que incli¬
nat supbos humilitati. reges
pauꝑibus subdit: affabilita¬
te pariulos mitrit. Quanta
enim ilic ẽ pulcritudo sensu¬
um. et stillantium medicina
hic illud salomonis aptet᷑
quod dixit incantico canti¬
corum. Ortus conelusus
et fons signatus: paraclisus
plenus õium pomorum. Mͦ
enim quidam palmorum sa¬
lutari institutione formati.
turbidos et tempestuosos a¬
nimos declinant in limpi¬
dam et tranquillissimam
uitam. modo ꝓmittentes
din ꝓpt̃ salutem credentiũ
et adiudicandum orbẽ eẽ
uenturum. modo ꝯmonẽt
lacrimis pcc̃a deluete. elem¬
osinis delicta curare. modo
sacris orõnibus reuerent᷑
attoniti. modo bebrei alpha¬
beti uirtute ꝓfundi. modo de
passone et resurrectione dñi
salutaria p̃dicantes. modo

Expanded text:
roducti, spiritalia poma sine aliqua primi hominis transgressione carpamus. Vere coruscus liber, sermo lampabilis, cura sauciati cordis, favus interioris hominis, pinax spiritualium personarum, occultarum lingua virtutum: qui inclinat superbos humilitati, reges pauperibus subdit: affabilitate parvulos nutrit. Quanta enim illic est pulchritudo sensuum, et stillantium medicina hic illud Salomonis aptetur quod dixit in Cantico canticorum: « Hortus conclusus, et fons signatus, paradisus plenus omnium pomorum . » Modo enim quidam Psalmorum salutari institutione formati, turbidos et tempestuosos animos declinant ad limpidam et tranquillissimam vitam. Modo promittentes Deum propter salutem credentium et ad judicandum orbem esse venturum, modo commonent lacrymis peccata diluere, eleemosynis delicta curare, modo sacris orationibus reverenter attoniti, modo Hebraei alphabeti virtute profundi, modo de passione et resurrectione Domini salutaria praedicantes, modo
Abbreviated transcription (Latin):
Uam melliflue uoces
audite sunt. quam
salutanter nob̃ ꝑsalterium
celeste cantauit. Tales si qͥdẽ
mandatorum corde sonuer.
Iut sieas int̾̃nis auribus te¬
cipiamus. et nos in eis daui¬
ticelyre curatione pinrgaͥni¬
mur. fietq nob̾ saulis illa
mundatio. ut fugatis ĩ mũ¬
dis sp̃ib abluta mente dño
setuamus. Habent entm
musicam suam: que anime
fidelis intrat auditum. cuiꝰ
non deficit sonus.cuius nõ
lassatur intentio. Relĩquite
etgo spectaculorum amato¬
res: mortiferas uoluptates.
adhec magis gaudia. adhec
misteria conuenite. ubi citha¬
ra et organum uirtutes ex¬
citant. non desideria praue
uoluptatis instigant. Ex¬
plicit psalmus.xxxii. Incip
dauid. cummuitauit uul¬
tum suum coram abime¬
lech. et dimisit eum et ha

Expanded text:
uam mellifluae voces auditae sunt! quam salubriter nobis psalterium coeleste cantavit! Tales siquidem mandatorum chordae sonuerunt, ut si eas internis auribus recipiamus, et nos in eis Davidicae lyrae curatione purgabimur; fietque nobis Saulis illa mundatio, ut fugatis immundis spiritibus, abluta mente Domino serviamus. Habent enim beati musicam suam, quae animae fidelis intrat auditum; cujus non deficit sonus, cujus non lassatur intentio. Relinquite ergo, spectaculorum amatores, mortiferas voluptates; ad haec magis gaudia, ad haec mysteria convenite, ubi cithara et organum virtutes excitant, non desideria pravae voluptatis instigant. EXPOSITIO IN PSALMUM XXXIII David cum mutavit vultum suum coram Abimele