comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓducit᷑: uirtusq pulueris in lignum uertit᷑. & ne¬
mo mirat᷑. Quia quinq sunt panib quinq milia
homines saciati: creuisse escas in dentib cuncti
mirati st̃. Cotidie sparsa grana seminũ. pleuitudi¬
ne multiplicant᷑ spicarũ: & nemo mirat᷑. Aquã se¬
mel in uino mutatã. uidentes cuncti mirati sunt.
C. tidię humor terrȩ in radicẽ uitis ad tractus
ꝑ botrum in uinũ uertit᷑. & nemo mirat᷑. Mira
itaq sunt omĩa quȩ mirari homines negligunt:
quia ad considerandũ ut prediximus usu torpes
statim. & inscrutabilia. Minus enĩ fuit magna
facere: si taien ea quȩ facta sunt ꝑscrutari potu
Quia minoris esset magnitudimis: si quȩ inscrutabi¬
lia condidit pauca fecisset. Sed inter hȩc sciendũ ÷:¬
quia diuina miracula & semꝑ debent considerari
ꝑ studiũ: & nũꝗͣ discuti ꝑ intellectũ. Sepe nãq hu¬

Expanded text:
ducitur arbor, virtusque pulveris in lignum vertitur, et neducitur arbor, virtusque pulveris in lignum vertitur, et nemo miratur. Quia quinque sunt panibus quinque millia hominum satiata, crevisse escas in dentibus cuncti mirati sunt: quotidie sparsa grana seminum plenitudine multiplicantur spicarum, et nemo miratur. Aquam semel vino permutatam videntes cuncti mirati sunt: quotidie humor terrae in radicem vitis attractus per botrum in vinum vertitur, et nemo miratur. Mira sunt itaque omnia quae mirari homines negligunt, quia ad considerandum, ut praediximus, usu torpescstatim: Et inscrutabilia. Minus enim fuerat magna facere, si tamen ea quae facta sunt, perscrutari potuquia minoris esset magnitudinis, si quae inscrutabilia condidit pauca fecisset. Sciendum divina miracula et semper debent considerari per studium, et nunquam discuti per intellectum. Saepe namque hu
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ mirabilia ꝑscrutari sufficiat: qđ cuucta ex iuchi¬
lo ereauit: qd ipsa mundi fabrica mira potentiȩ uir¬
tute disposita est. & suꝑ aera cęlũ suspendit᷑. & suꝑ
abrssũ terra librat᷑᷑ qđ ex reb inuisibilib om̃is hȩc
uniuersitas ac uisibilib existit: qđ hominẽ fecit
ut ita dixerĩ in breui colligens mundũ alterũ seo
racionabilem: qđ hunc ex auima & carne constitu¬
ens. inuestigabili uirtutis dispositione ꝑmiseuit
spm & lutũ ᷤ Ex his itaq aliud uouimꝰ. aliud & sumꝰ:
seo tam̃ mirari negligimus: qr ea quȩ incõprehensi¬
bili indagatione mira sunt. humanis oculis usu
uiluerunt. Unde fit ut si mortuus homo suscita¬
t᷑. in admirationẽ om̃s exiliant: & cotidie homo
qͥ non erat nascit᷑. & nemo mirat᷑: dũ ꝓculdubio
om̃ib constet. quia plus sit creare qđ non erat: quã
reparare qđ erat. Quia arida aaron uirga floruit:
cuncti mirati sunt. Cotidie ex arente terra arbor¬

Expanded text:
Dei mirabilia perscrutari sufficiat, quod cuncta ex nihilo creavit, quod ipsa mundi fabrica mira potentiae virtute disposita est, et super aera coelum suspenditur, et super abyssum terra libratur: quod ex rebus invisibilibus omnis haec universitas visibilium existit, quod hominem fecit, ut ita dixerim, in breve colligens mundum alterum, sed rationalem: quod hunc ex anima et carne constituens, investigabili virtutis dispositione permiscuit spiritum et lutum. Ex his itaque aliud novimus, et aliud sumus, sed tamen mirari negligimus, quia ea quae comprehensibili indagatione mira sunt, humanis oculis usu viluerunt. Unde fit, ut si mortuus homo suscitetur, in admiratione omnes exsiliant. Et quotidie homo, qui non erat, nascitur, et nemo miratur, cum procul dubio omnibus constet quia plus sit creasse quod non erat quam reparare quod erat. Quia arida Aaron virga floruit cuncti mirati sunt: Quotidie in arescente terra pro
Abbreviated transcription (Latin):
ad sũma sustollit. Annon quasi auis paulus ad uo-¬
latum natus fuerat. qui tot aduersa sustinens dice-¬
bat: nr̃a conuersatio in cęlis ẽ. Etrursũ. Scimus
qm̃ si terrestris doinus nr̃a huius habitationis dissol
factam ȩternam in cȩlis. Uelud auis gͦ una transcen¬
derat: quẽ adhuc corpore in terra demorantẽ. iam
in sublimib spei pęnna subleuabat. Sed quia nullus
sius uirib ualet sese in alta sustollere. ut cũ insibilib
affligit᷑. in inuisibilia subleuet᷑: recte mox subditi .r.¬
Quã obr̃ẽ ego deprecabor dnm̃: & ad dm̃ ponã eloqͥ¬
um meũ. Ac si aꝑte dicer&. Illũ rogo: ꝑ quẽ hȩc tri¬

Expanded text:
ad summa sustollit. An non quasi avis, Paulus ad voad summa sustollit. An non quasi avis, Paulus ad volatum natus fuerat, qui tot adversa sustinens dicebat: Nostra conversatio in coelis est ? Et rursum: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitatiofactam, aeternam in coelis . Velut avis ergo ima transcenderat, quem adhuc corpore in terra demorantem, jam in sublimibus spei penna sublevabat. Sed quia nullus suis viribus valet sese in alta sustollere, ut cum visibilibus affligitur, in invisibilia sublevetur, recte mox subditurQuamobrem ego deprecabor Dominum, et ad Deum ponam eloquium meum. - Ac si aperte diceret: Illum rogo per quem haec tri
Abbreviated transcription (Latin):
homines estis: In hac itaq uita hõ ad laborẽ
nascit᷑: quia carnalis quisq cum transeuntia ap¬
petit: desiderioꝵ suoꝵ se pondere affligit. Gra¬
cũ magna fatigatione app̾hendere: qđ is qͥ appre-¬
hendit nouerit du stare ñ posse. Sc̃i aũ uiri
qr transeuntia non amant. ñ solũ nulla tẽporaliũ
desiderioꝵ pondera tolerant: sed & si qua adu̾sa
consurgunt. in ip̃is suis p̾ssuris ⁊ angorib ñ laborãt.
Quid enĩ flagellis durius: & tam̃ de flagellatis
concilii: qm̃ digni habiti sunt ꝓ nomine ihũ con¬
tumeliã pati. Quis gͦ eoꝵ mentib labor ẽ. quib
& pęna uerberũ labor non est. Homo gͦ ad la¬
borẽ nascitur : quia ille huius mundi uera¬
cit̾ mala sentitꝰ qui eius bona inhianter appe¬
tit. Nam cuius ad alta mens suspendit᷑. sub ip¬
sa est quicqͥd exterius contra ipsam mouet᷑. Bene
a laboris afflictione se subtrahit: quanto ꝑ spem

Expanded text:
homines estis? In hac itaque vita homo ad laborem homines estis? In hac itaque vita homo ad laborem nascitur, quia carnalis quisque cum transeuntia appetit, desideriorum suorum se pondere affligit. Gracum magna fatigatione apprehendere, quod is qui apprehendet, noverit diu stare non posse. Sancti autem viri quia transeuntia non amant, non solum nulla temporalium desideriorum pondera tolerant; sed et si qua adversa consurgunt, in ipsis suis pressuris et languoribus non laborant. Quid enim flagellis durius? et tamen de flagellatis habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Quid ergo eorum mentibus labor est, quibus et poena verberum labor non est? Homo ergo ad laborem nascitur, quia ille hujus mundi veraciter mala sentit, qui ejus bona inhianter appetit. Nam cujus mens ad alta suspenditur, sub ipsa est quidquid exterius contra ipsam movetur.  Vea laboris afflictione se subtrahit, quanto per spem
Abbreviated transcription (Latin):
quatinus eo mens ad alta ꝑueniat: quo nos exte¬¬
rior pęna castigat. Unde & apte subiungit᷑. Ho¬
rẽ quippe homo nascit᷑: quia nimirũ is qͥ accepta
ẽ p̃ditus ratione considerat: qđ ualde sibi sit ĩpos¬
sibile. ut hȩc peregrinationis suȩ tẽpora sine¬
gemitu euadat. Unde bene paulus eũ tribula¬
tiones suas discipulis enumerar&: adiunxit.
Ipsi enim scitis: qđ in hoc positi sumus. Sed in
eo qd caro flagellis afficit᷑. meis ad appetenda al
tiora subleuatur: paulo rursũ ad testante qͥ ait.¬
& licet is qui foris est nr̃ homo corrũpat᷑. tam̃
is qui intus ẽ renouat᷑ de die in diem. Homo
gͦ aci laborẽ nascit᷑. & auis ad uolatũ: qr iude
mens ad sũma euolat: unde caro in infimis du-¬
rius laborat. Potest quoq appellatione hominis
carnaliũ uita signari: unde paulus ait. Cũ enĩ
sit inter uos zelus & contentio: nõne carnales
estis: Quib paulo post subicit dicens. Nonne

Expanded text:
quatenus eo mens ad alta perveniat, quo nos extequatenus eo mens ad alta perveniat, quo nos exterior poena castigat. Unde et apte subjungitrem quippe homo nascitur, quia nimirum is qui accepta praeditus est ratione, considerat quam valde sit sibi impossibile ut hic peregrinationis suae tegemitu evadat. Unde bene Paulus cum tribulationes suas discipulis enumeraret, adjunxit: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Sed in eo qtiora sublevatur, Paulo rursus attestante, qui ait: Et licet is, qui foris est, noster homo corrumpatur, tamen is qui intus est, renovatur de die in diem . Homo ergo ad laborem nascitur, et avis ad volatum, quia inde mens ad summa erius laborat. Potest quoque appellatione hominis carnalium vita signari, unde Paulus ait: « Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis? Quibus paulo post subjecit, dicens: Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
lib feriatur. Ecce enim cernimus. qđ ad correp¬
tionẽ nram expectatus ymber ab arente t̾ra sus¬
pendit᷑: & caligosus aer in ardescente sole sicca
transineandũ susceptos intercipit: aliis desidera.¬
ra ñ solũ germina fȩcunditatis inminuit: sed
etiã semina accepta consumit. In quib nimirũ
cunctis patenter aspicit᷑: hoc qđ quidã sapiens
de dñõ testat᷑ dicens. & pugnabit cũ eo orbis
terrarũ: contra insensatos. Orbis quippe terra¬
rũ cũ dũo contra insensatos pugnat: quando in
pęna delinquentiũ & ȩlementoꝵ aduersitas mi¬
litat. Sed tamen de humo dolor ñ egre¬
dit᷑: quia res quelibet insensibilis. ad afflictionẽ
uram̃ stimulo nr̃ȩ actionis excitat᷑. De humo do
cit᷑ creatura quę ꝑcutit: sed de ea ꝓculdubio
quȩ peccando ium ꝑcussionis extorsit: Sed cu
randũ mnagnoꝑe est. ut cũ in rebus exterioribus
pondere doloris afficim̃. spe ad suꝑna tendamus :

Expanded text:
 feriatur. Ecce enim cernimus quod ad correp feriatur. Ecce enim cernimus quod ad correptionem nostram exspectatus imber ab arente terra suspenditur, et caliginosus aer in ardescente sole siccattransmeandum susceptos intercipit; aliis desiderara non solum germina fecunditatis imminuit, sed etiam semina accepta consumit. In quibus nimirum cunctis patenter aspicitur hoc, quod quidam sapiens de Domino testatur, dicens: Et pugnabit cum eo orbis terrarum contra insensatos . Orbis quippe terrarum cum Domino contra insensatos pugnat, quando in poena delinquentium et elementorum adversitas militat. Sed tamen de humo dolor non egreditur, quia res quaelibet insensibilis ad afflictionem nostram stimulo nostrae actionis excitatur. De hcitur creatura quae percutit, sed de ea procul dubio quae peccando vim percussionis extorsit. Sequrandum magnopere est ut cum in rebus exterioribus pondere doloris afficimur, spe ad superna tendamus;
Abbreviated transcription (Latin):
p̃pedit᷑. Ad quã citius respondet᷑: dũ ꝓtinꝰ sub
tia iustius pumatur: quia qd sine labore asseqͥ
potuit. scire contẽpnit. & uciciroo nonnũquã
studiosus tardirate intelligentię prerit᷑: ut eo
maiora premia retributionis inueniat: qͦ magis
in stucdio inuentiomis elaborat. Nichil gͦ ẽ in ter¬
ra sine causa: quando & studioso tarclitas ad pre¬
iniũ ꝓficit. & desidioso uelocitas ad supplicium
quancio laboris studio: aliquando uͦ dolore ꝑcus¬
sionis erudim᷑. Unde cũ dictũ sit. nichil in t̾ra¬
fir sine causa: apte ꝓtinis addit᷑. Et de humo¬
non egrediet᷑ dolor. Dolor namq quasi de hu¬
mo non egredit᷑: cũ homo ad dĩ imaginẽ con¬
ditus. de reb insensibilib flagellat᷑. Sed quia
nimirũ ꝑ occulta merita mentiũ. aꝑta ꝓducun¬
t flagella pęnarũ: de humo dolor ñ egreditur:
qm̃ sensus ur̃i malitia exigit. ut ã reb insensibi¬

Expanded text:
praepeditur. Ad quam citius respondetur, dum protinus praepeditur. Ad quam citius respondetur, dum protinus etiam justius puniatur. Quia quod sine labore assequi potuit, scire contemnit. Et idcirco nonnunquam studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia retributionis inveniat, quo magis in studio inventionis elaborat. Nihil ergo est in terra sine causa, quando et studioso tarditas ad praemium proficit, et desiderio velocitas ad su sunt, aliquando laboris studio, aliquando vero dolore percussionis erudimur. Unde cum dictum sit, Nihil in terra sine causa; apte protinus additnon egreditur dolor. - Dolor namque quasi de humo egreditur, cum homo ad Dei imaginem conditus, de rebus insensibilibus flagellatur. Sed quia per occulta merita mentium, aperta prodeunt flagella poenarum, de humo dolor non egreditur, quo modo sensus nostri malitia exigit, ut a rebus insensibi
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiȩ alta ꝑueniunt: quia agere quȩ
intellexerint. uł minima nulla contẽpnunt.
& dũ sensũ manib adiuuant: sese ultra altitu¬
dinẽ ingeniosoꝵ leuant. Unde bene ꝑ salomo¬
nẽ ar̃. Stellio manib intit᷑: & morat᷑ in edibus
regis. Plerumq enĩ aues quas ad uolatũ pen¬
na subleuat. in ueprib resident: & stellio qui
ad uolatũ pennas non habet. nitens manib reg¬
ni ȩdificium tenet. Quia mmirũ sepe ingeniosi
quiq dũ ꝑ negligentiã torpent. in prauis actib
remanent᷑ & simplices qͦs ingenii penna ñ adu¬
uat: ani optinenda ȩterni regni męnia uirtus
oꝑatiens eleuat. Stellia gͦ dũ manib nititur.
in regis ednꝯmat᷑: quia illo simplex ꝑ inten¬
tionẽ recti oꝑis ꝑ uenitͥ quo ingeniosiis minime
ascendit. Sed his arditis. questio nr̃s cordi sub¬
orit᷑: cur uł negligenti intelligentiȩ donũ tri
buit᷑ ut stuciosus quisq seusus sui tarditate

Expanded text:
intelligentiae alta perveniunt, quia agere quae intellexerunt, vel minima nulla contemnunt; et dum sensum manibus adjuvant, sese ultra altitudinem ingeniosorum levant. Unde bene per Salomonem dicitur: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis . Plerumque enim aves, quas ad volatum penna sublevat, in vepribus resident; et stellio, qui ad volatum pennas non habet, nitens manibus, regni aedificium tenet, quia nimirum saepe ingeniosi quique dum per negligentiam torpent, in pravis 187 actibus remanent, et simplices, quos ingenii penna non adjuvat, ad obtinenda aeterni regni moenia virtus operationis levat. Stellio ergo dum manibus nititur, in regis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit, quo ingeniosus minime ascendit. Sed his auditis, quaestio nostro cordi suboritur, cur vel nebuitur, vel studiosus quisque sensus sui tarditate
Abbreviated transcription (Latin):
quid ipsa uniuersitas tenet᷑. Unde & discipulis
ueritas dicit. Euntes in mundũ uinuersũ: p̃di¬
cate eugłium omm̃i creaturȩ. Omnẽ uicelicet cre¬
aturã solũ intelligi hominẽ uoluit: cui cõmune
grã. cũ sibi cdiuites subicit : pauperes ñ repellit.
Cũ fortes humiliat: uenire ad se debiles ñ recu¬
sat. Cũ nobiles colligit: simul & ignobiles ap¬
p̃hendit. Cũ sapientes suscipit: imꝑitoꝵ stulticiã
ñ contempnit. U niuersa gͦ ds aquis irrigat: qͥ¬

Expanded text:
quid ipsa universitas tenetur. Unde et discipulis quid ipsa universitas tenetur. Unde et discipulis Veritas dicit: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae . Omnem videlicet creaturam solum intelligi hominem voluit, cui commune gratia cum sibi divites subjicit, pauperes non repellit, cum fortes humiliat, venire ad se debiles non recusat; cum nobiles colligit, simul et ignobiles apprehendit; cum sapientes suscipit, imperitorum stultitiam non contemnit. Universa ergo Deus aquis irrigat
Abbreviated transcription (Latin):
eruditos eius societate credimus: necesse ẽ ut hȩc
grã predicationis infundit. & aquis uniuersa
irrigat: qr sterilitatẽ ꝑditi hominis repletione
sp̃s ad fructificationẽ format᷑. sicut ꝑsemet ipsam
ueritas dicit. Qui biberit ex aqua quã ego dabo¬
homo signat᷑: quia in ipso uera species. & inagna
cõmumo uniuersitatis ostendit᷑. Omẽ nãq qd est.¬
aut ẽ. uiuit. & sentit. sed ñ intelligit nec disceruit:
lapides: nec tam̃ uiuunt. Sunt arbustas iuiunt qͥdẽ.
nec tamen sentiunt. Herbarũ nãq atq arbors
uita uiriditas uocat᷑: sic̃ ꝑ paulũ de seminib dr̃.
Insipiens tu qđ seminas ñ uiuificat᷑: nͥ prius mo-¬
riat᷑. Sunt bruta animalia. uiuunt & sentiunt:
nec tam̃ intelligunt. Sunt angłi. & uiuunt & sen¬
tiunt: & intexligendo discernunt. Homo itaq
qr habet eẽ cõmune cũ lapidib᷑ uiu̾e cũ arboribus:
sentire cũ animalib: discernere cũ angłis: recte
nomine uiuersitatis exprimit᷑: in quo iuxta ali¬

Expanded text:
eruditos ejus societate credimus, necesse est ut haec gratia praedicationis infundit. Et aquis universa irrigat, quia sterelitatem perditi hs ad fructificationem format, sicut per semetipsam Veritas dicit: « Qui biberit aquam, » et rhomo significatur, quia in ipso vera species et magna communicatio universitatis ostenditur. Unde etaut est et vivit, et sentit, sed non intelligit nec discernit;  Sunt namque lapides, nec tamen vivunt; sunt arbusta, vivunt quidem nec tamen sentiunt: herbarum namque et arborum vita viriditas vocatur, sicut per Paulum de seminibus dicitur: Insipiens, tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur . Sunt bruta animalia, vivunt et sentiunt, nec tamen intelligunt. Sunt angeli, et vivunt, et sentiunt, et intelligendo discernunt. Homo itaque, quia habet commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, discernere cum angelis, recte nomine universitatis exprimitur, in quo juxta ali
Abbreviated transcription (Latin):
U ude sicut suꝑius diximꝰ. eoꝵ uerbis etiã pau¬
lus utit᷑: & hec in assertionis suȩ adiutorio assu¬
mens. ꝓlata ex ueritate testat᷑. Quȩ tam̃ ueritas
recte rep̃hendit: qr quãlibet fortis sententia.
contra scm̃ uirũ ꝓferri non debuit. Possunt gͦ
mystice eliphar uerba pensari: quib ad beatũ
quippe iudeoꝵ popłs extitit: qui ipsã in carue¬
p̃sentiã ȩternȩ sapientiȩ spreuit. Qui quasi fir¬
ma racdice conualuit: quia electoꝵ uitã tẽpora¬
uter extinguendo suꝑauit. Seo hunc eliphar
maledicendo despicit᷑. qr nimirũ onĩs heretici
quoꝵ tenere speriem amicos beati iob diximus.¬
sunt: om̃s qui ꝑfidiȩ illius p̃dicatione generant᷑.
Qui scilicet a salute longe sunt: quia & si tẽps¬
ralem uitã sino afflictione ꝑcipiunt: et̾na grauiuᷤ
ultione feriunt᷑. Sicut de eisclem filuis illius dñs

Expanded text:
Unde, sicut diximus, eorum verbis etiam PauUnde, sicut diximus, eorum verbis etiam Paulus utitur, mens, prolata ex veritate testatur. Quae tamen veritas recte reprehendit, quia quamlibet fortis sententia contra sanctum virum proferri non debuit. Possunt ergo mystice Eliphaz verba pensari, quibus ad beatum quippe Judaeorum populus exstitit, qui ipsam incarnationem aeternae Sapientiae sprevit. Qui quasi firma radice convaluit, quia electorem Vitam temporaliter exstinguendo superavit. Sed hunc Eliphas maledicendo despicit, quia nimirum omnes haeretici quorum tenere speciem amicos beati sunt omnes qui perfidiae illius praedicatione generantur. Qui scilicet a salute longe sunt, quia etsi temporalem vitam sine afflictione percipiunt, aeterna gravius ultione feriuntur, sicut de
Abbreviated transcription (Latin):
bonos dm̃ defendere intunt᷑. offendunt. Hȩc
itaq suꝑius latius dicta. nunc breuit᷑ studui
ex mnẏstica de signatione suc cingere: ut lector
nĩs ex ipsa hac replicatione memiuerit. me it.
hoc oꝑe spũali intellectui deseruire. & tam̃
cũ utilitatis usus postulat: subtiliter quoq
studeo hẏstorie uerba discutere. Cũ uͦ necesse
ẽ. simul utrũq cõplector: ut spũales fructus
allegoria germinet: quos tam̃ ex radice hẏsto¬
riȩ ueritas ꝓducit. Amicos uͦ beati iob quos
hereticoꝵ tenere speciem diximus. in dictis suis
tentiã contra eos dr. ñ estis locuti corã me rectũ.¬
& ꝓtimis addit᷑ sic̃ seruus mĩs iob: ꝓfecto liquet.
qr non omnino despicit᷑. qđ ex melioris cõpara¬
tione reꝓbat᷑. In rep̃hensione quippe eiꝰ incaute
delabiit᷑: sed tam̃ quia tanti uiri anci sunt:
ex familiaritate illius mystica multa didicert̃.

Expanded text:
bbitaque superius latius dicta, nunc breviter studui ex mystica designatione succingere, ut lector meus ex ipsa hac replicatione meminerit me in hoc opere spiritali intellectui deservire. Et tamen cum utilitatis usus postulat, subtiliter quoque 182 studeo historiae verba discutere. Cum vero necesse est, simul utrumque complector, ut spiritales fructus allegoria germinet, quos tamen ex radice historiae veritas producit. Amicos vero beati Job, quos haereticorum tenere speciem diximus, in dictis suis tentiam contra eos dicitur: Non estis locuti coram me rectutinus additur: Sicut servus meus Job, profecto liquet quia non omnino despicitur quod ex melioris comparatione reprobatur. In reprehensione quippe ejus incaute dilabuntur. Sed tamen quia tanti viri amici sunt, ex illius familiaritate mystica multa didicerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qr redẽptor nr̃ ꝯfigi clauiꝰ ĩ cruciᷤ patrbulo ñ dedignat᷑.
A planta aũ pedis usq ad uerticẽ uulnera sus-¬
cepit: quia scam ęccłiam quȩ corpus eius ẽ. ñ
solũ ꝑ extrema & ultima. sed usq ad su̾ma mẽ¬
bra ꝑsecutione seuiens. temptator affligit. Unde
etiã paulus dicit. Compleo ea quȩ desunt pas-¬
sionũ xp̃i in carne mea. Cui suadere uxor ad
maledicendũ nitit᷑: quia carnales quiq intra
scam ȩccłiam acdiutores callidi tẽptatoris ex ist¬
unt. Quȩ enim eũ ad maledicendũ ꝓuocat.
uitã carnaliũ designat: quia ut supra iã diximꝰ¬
intra scam ęccłiam incorrectis morib positi.
quo ꝑfidem uonis iuxta st̃: eo ꝑ uitã durius p̃¬
inunt. Quia enĩ quasi fideles uitari nequeunt:
a fidelib tanto deterius. quanto & interius to¬
lerant᷑. Amici uͦ illius qui quasi ad consolanoũ
ueniunt. sed ad uerba asꝑȩ inuectionis exce¬
dunt: hereticoꝵ speciem tenent: qͥ cũ contra

Expanded text:
 Redemptor noster configi clavis in crucis patibulo non dedignatur. A planta autem pedis usque ad verticem vulnera suscepit, quia sanctam Ecclesiam, quae corpus ejus est, non solum per extrema et ultima, sed usque ad summa membra persecutione saeviens tentator affligit. Unde etiam Paulus dixit: Compleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . Cui suadere uxor ad maledicendum nititur, quia carnales quique intra sanctam Ecclesiam adjutores callidi tentatoris existunt. Quae enim eum ad maledicendum provocat, vitam carnalium designat; quia, ut ribus positi, quo per fidem bonis juxta sunt, eo per vitam durius premunt. Quia enim quasi fideles vitari nequeunt, a fidelibus tanto deterius, quanto et interius tolerantur. Amici vero illius, qui quasi ad consolandum veniunt, sed ad verba asperae invectionis excedunt, haereticorum speciem tenent, qui cum contra
Abbreviated transcription (Latin):
eius: quando sederit cũ senatorib terrę. Uir
quippe ẽ ȩccłiȩ: humani generis redemptor. Qui
in portis se nobilem ostendit: quia despectus pri¬
us in contumeliis extitit. s in ingressu regni sub¬
lunis apparebit. Qui cũ terrȩ senatorib resid&e:
quia uidicii sententiã cũ scĩs eiusdẽ ȩccłiȩ p̾di¬
catorib decernit. sic̃ ipse i ęuangłio dicit. Uos

Expanded text:
ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Vir quippe est Ecclesiae humani generis Redemptor, qui in portis se nobilem ostendit, qui despectus prius in contumeliis exstitit, sed in ingressu regni sublimis apparebit. Qui cum terrae senatoribus residet, quia judicii sententiam cum sanctis ejusdem Ecclesiae praedicatoribus dec
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habui : qr cum hanc cernerẽ. simul etiã pęnã
sequentẽ uidi. Non eiũ statim maledicerem:
si qua me głȩ illius delectatio tenuisset. Sed si¬
ne tarditate maledixi: quia supplicia inansura
conspiciens : eius potentiã sine dubitatione re¬
ꝓbaui. Sed quia iniqui quiq qͦ plus in hoc mun¬
do ꝓficiunt. plures secũ ad uiteritũ trahunt:
recꝰte subdit᷑. Longe fient filii eius a salute.
filu quippe stulti sunt: qui in ambitione huiꝰ scłi
ex eius unitatione nascunt᷑. Qui ꝓfecto tanto a sa¬
lute longius fiunt: quanto in ꝑpetratione neqͥtiȩ
nulla infirmitate feriuut᷑. de qͥb bene
Nam sicut urbis aditus porta drͥ ita est dies
iudicii porta regniͥ quia ꝑ eum ab electis om̃ib
ad celestis patrię głam uitrat᷑. Unde & hunc
diẽ cum ad retributionẽ sc̃ę eccłiȩ salomon pro¬
pinquare conspiceret: dix̃. Nobilis in portis uir

Expanded text:
non habui, quia cum hanc cernerem, simul etiam poenam non habui, quia cum hanc cernerem, simul etiam poenam sequentem vidi. Non enim statim maledicerem, si qua me gloriae illius delectatio tenuisset; sed sine tarditate maledixi, quia supplicia mansura conspiciens, ejus potentiam sine dubitatione reprobavi. Sed quia iniqui quique quo plus in hoc mundo proficiunt, plures secum ad interitum trahunt, recte subditur: Longe fiant filii ejus a salute. Filii quippe stulti sunt, qui in ambitione hujus saeculi ex ejus imitatione nascuntur; qui profecto a salute tanto longius fiunt, quanto in perpetratione nequitiae nulla infirmitate feriuntur. De quibus bene Nam sicut urbis aditus porta dicitur; ita est dies judicii porta regni, quia per eum ab electis omnibus ad coelestis patriae gloriam intratur. Unde et hunc diem cum ad retributionem sanctae Ecclesiae Salomon appropinquare conspiceret, dixit: Nobilis in portis vir
Abbreviated transcription (Latin):
tant. Cũ uͦ gloriosos quosq aut deiectos subito.
aut fortasse etiã morientes aspiciunt. quia
humnana gła om̃imodo nichil sit cũ gemitu fa¬
tent᷑: ita ut ꝓtinus dicant. ecce quã nichil ẽ
homo. Qui hoc nimirũ rectius dicerent: si cũ
in gła hominẽ cernerent. tunc eiꝰ interitũ co¬
gitantes. trauseuntẽ potentiã nichil eẽ sensissen.
Tunc quippe ÷ humana elatio pensanda quã
nichil sit: cũ sese suꝑ ceteros successib extollit.
Lunc considerandũ ẽ quo cursu felicitas trausuo¬
iet: cũ ante humanos oculos quasi ꝑmanens
pollet. Nam głam morituri nichil eẽ: in ipsa
iã morte pensare iufirmi quilibet possunt.
lunc enim ei etiã illi derogant: qͥ hanc & usq
ad mortẽ sequentes amant. Sene itaq dicit᷑.
ego uidi stultũ firma radice: & maledixi pul¬
chritudiui eius statun. Ac si aꝑte diceret. Con¬
tra stulti pulchritudiuẽ morã in maledictione̾

Expanded text:
tant. Cum vero gloriosos quosque, aut dejectos subito, tant. Cum vero gloriosos quosque, aut dejectos subito, aut fortasse etiam morientes aspiciunt, quia humana gloria omni modo nihil sit, cum gemitu fatentur, ita ut protinus dicant: Ecce quam nihil est homo. Qui hoc nimirum rectius dicerent, si cum in gloria hominem cernerent, tunc ejus interitum cogitantes, transeuntem potentiam nihil esse sensissent. Tunc quippe est humana elatio pensanda quam nihil sit, cum sese super caeteros successibus extollit. Tunc considerandum est quo cursu felicitas transvolet, cum ante humanos oculos quasi permanens pollet. Nam gloriam morituri nihil esse, in ipsa jam morte pensare infirmi 185 quilibet possunt. Tunc enim ei etiam illi derogant, qui hanc et usque ad mortem sequentes amant. Bene itaque dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Ac si aperte diceret: Contra stulti pulchritudinem, moram in maledictione
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ eoꝵ głam fortes aspiciunt. ꝓtinꝰ quȩ pꝰ głam
pęna sequat᷑ adtendunts & alta intus cogitatio¬
ne despiciunt. hoc qđ suꝑbi foris fastu uaeuȩ̨
inflationis intumescuut. Bene gͦ dr̃. ego uidi
stultũ firma radice. & maledixi pulchritudini eiꝰ
statim. Pulchritudini quippe stulti maledi¬
cere ẽ: eius glam̃ ex considerata dap̾natione
iudicare: quia eo atrocius in tormentis obruit᷑
ta ad carcerẽ ꝑuenit: qui ꝑ presentis uitȩ pro¬
spera ad interitũ tendit. Notandũ uͦ ẽ qđ cũ
stult. pulchritudini maledixisse se diceret: ad
didit statim. Mos namq humanȩ & infirmȩ
uientis ÷: ut cũ earũ rerũ quas respicit quali¬
tate uarietur. sepe eius iudicium cum.
ipsa p̃sent.s rei specie ducat᷑: & iuxta hoc qđ
aspicit. utentio illius sensusq formet᷑. Nam
plerũq nonnulli. dũ quorũdã głam cernunt.
eiusdẽ głȩ aspectib delectant᷑. Hanc magnũ
aliquio estunant: seq ut talia mereant᷑ exop¬

Expanded text:
um gloriam fortes aspiciunt, protinus quae post gloriam poena sequatur, attendunt; et alta intus cogitatione despiciunt hoc, quod superbi foras fastu vacuae inflationis intumescunt. Bene ergo dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Pulchritudini quippe stulti maledicere, est ejus gloriam ex considerata damnatione judicare, quia eo atrocius in tormentis obruiturta ad carcerem pervenit, qui per praesentis vitae prospera ad interitum tendit. Notandum vero, quod cum stulti pulchritudini maledixisse se diceret, protinus addidit, statim. Mos namque humanae et infirmae mentis est, ut cum earum rerum quas respicit qualitate varietur. Saepe enim ejus judicium cum ipsa praesentis rei specie ducitur, et juxta hoc quod aspicit, intentio illius sensusque formatur. Nam plerumque nonnulli, dum quorumdam gloriam cernunt, ejusdem gloriae aspectibus delectantur, ac magnum aliquid existimant, seque ut talia mereantur exop
Abbreviated transcription (Latin):
dũ quȩdã uͦ ad in telligendũ facilia. ita suinimꝰ ut
inuenimꝰ: ea quasi ñ mansa bibimꝰ arna infracta
sorbemꝰ. Hȩc sub intellectu mystico breui locu¬
tione transcurrimꝰ: ne qͥd forsitan p̃terisse ui-¬
deremur. Sed qr beati iob amici eẽ non possent
nͥ in qͥbusdã quoq magna moꝵ honestate fulge¬
rent᷑: restat ut in eoꝵ uerbis uirtutẽ sensuũ mora¬
lit̾ inquiramus: quatinꝰ dũ locutionis eoꝵ ponduᷤ
discutrt᷑. cuius doctrinę fueruit ostendat᷑. E go¬

Expanded text:
dum quaedam vero ad intelligendum facilia ita sumimus ut dum quaedam vero ad intelligendum facilia ita sumimus ut invenimus, ea quasi non mansa bibimus, quia non fracta sorbemus. Haec sub intellectu mystico brevi locutione transcurrimus, ne quid forsitan praeterisse videremur. Sed quia beati 184 Job amici esse non possent, nisi in quibusdam quoque magna morum honestate fulgerent, restat ut in eorum verbis virtutem sensuum moraliter inquiramus, quatenus dum locutionis eorum pondus discutitur, cujus doctrinae fuerint, ostendatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uos. arbitret᷑ se obsequium prestare dõ. Sequit᷑.
diuitias sicientes uibunt: qr fluentis sacrę lo¬
cutionis quȩ uidaicus popłs ĩ suꝑbie ostentatõne
possederat: conuersȩ gentiliũ mentes irrigant᷑.
enim argenti uocabulo eloquia diuina signant᷑.
psalinista testat᷑ dicens E ioquia dmi eloquia casta:
argentũ igne examinatũ. Qui gͦ argentũ ñ ha-
bent ad aquaᷤᷤ uocant᷑: quia nimrũ gentilitas
quȩ scripturȩ sacrę p̃cepta non acceꝑat᷑: sacri
ȩloquii inundatione saciatur. Quã tanto nunc
aiidius potat: quanto hanc diu sicca ĩtiebat.
Eadem gͦ diuina eloquia. & messis & diuiciȩ
uocant᷑. Messis quia ieiunã mentẽ reficiunt:
diuitię. qr magna nos morũ uenustate cõpo-¬
nunt. Eadẽ & comedi dicunt᷑ & uibi: qr nimi¬
rũ dũ quȩdã in eis obscuia sunt. quȩ ñ nͥ iter¬
p̃tata intelligimꝰ. hȩc quasi mandendo gluttimꝰ.

Expanded text:
vos arbitretur obsequium se praestavos arbitretur obsequium se praestadivitias sitientes bibunt, quia fluentis sacrae locutionis, quae Judaicus populus in superbiae ostentatione possederat, conversae gentilium mentes irrigantur.enim argenti vocabulo eloquia divina signantur, Psalmista testatur, dicens: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum . Qui ergo argentum bent, ad aquas vocantur, quia nimirum gentilitas, quae Scripturae sacrae praecepta non acceperat, sacri eloquii inundatione satiatur. Quoniam tanto nunc avidius potat, quanto hanc diu sicca sitiebat.go divina eloquia et messes et divitiae vocantur: messes quia jejunam mentem reficiunt; divitiae, quia magna nos morum venustate componunt. Eadem et comedi dicuntur et bibi, quia nimirum dum quaedam in eis obscura sunt, quae non nisi interpretata intelligimus, haec quasi mandendo glutimus;
Abbreviated transcription (Latin):
dã namq spicarũ grana sunt uerba ꝓpħaꝵ. quȩ
stultus habuit sed non comedit: quia iudaicus
popłs legem quidẽ uerbotemis tenuit: seo ꝑ fa¬
tuitatis fastidiũ ab eiꝰ intellectu ieiunauit. Huiꝰ
uͦ stulti messẽ famelicus coniedit: qr nimirum¬
gentilis popł uerba legis intelligendo edit:
ad quȩ plebs iudaica sine intellectu laborauit.
dix̃. Seati qͥ esuriunt & siciunt iusticiã: qm̃ ipsi
saturabunt᷑. De his famelicis anna ꝓphetante dr̃.
Repleti prius ꝓ panib se locauerunt: & famelici
saturati sunt. Sed quia messẽ ꝑdidit. recte
subiungit᷑. qualiter ipse etiã stultus perit. cũ
dr̃. & ipsũ rapiet armnatus. Antiquus hostis iu¬
daicũ popłm ariatus rapuit: qr in eo uitã
fidei fraudulentȩ suggestionis iaculis extinxit:
ut unde se uiherere do crederet: inde eiꝰ ordinatõ¬
ii repugnaret. Quod ꝓfecto discipulos ueritas
p̃monet dicens. Uenit horas ut onĩis qͥ int̾ficit

Expanded text:
dam namque spicarum grana, sunt verba prophetarum, quae stultus habuit, sed non comedit, quia Judaicus populus legem quidem verbo tenus tenuit, sed per fatuitatis fastidium ab ejus intellectu jejunavit. Hujus vero stulti messem famelicus comedit, qgentilis populus verba legis intelligendo edidit, ad quam plebs Judaica sine intellectu laboravit. dixit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . De his famelicis Anna prophetante dicitur: Repleti prius, pro panibus se locaverunt, et famelici saturati sunt . Sed quia messem perdidit, recte subjungitur qualiter ipse etiam stultus perit, cum dicitur: Et ipsum rapiet armatus. Antiquus hostis Judaicum populum armatus rapuit, quia in eo vitam fidei fraudulentae suggestionis jaculis exstinxit, ut unde se inhaerere Deo crederet, inde ejus ordinationi repugnaret. Quod profecto discipulos Veritas praemonet, dicens: Venit hora ut omnis qui interficit
Abbreviated transcription (Latin):
dini eiꝰ statim. Quasi firma radice stultus in
terra figit᷑: qr totis desideriis in terreno amore
damentũ posuit: qͥ ã soliditate cęlestis patriȩ ali-¬
enus fuit. Quasi firma radice stultus attollitur.
quaudo hic tẽporali ꝓsperitate fulcit᷑: ut om̃e qđ
appetit asseqͣtur̾ ut aduersa nulla sustineat. con-¬
tra infirmos sine repugnatione p̃ualeat: bene
agentib ex auctoritate contradicat: ad maiora
cõmoda ex peioresemꝑ actione ꝑueniat᷑. utt unde
uiã uitȩ deserit. inde ad tẽpus felicior uiuat.
Sed cũ malos florere infirmi conspiciunt. trepi
dant: & apud semet ipsos percantiũ ꝓsperitate
t᷑bati. intus in gressib mentis nutant. Quoꝵ ꝓfe¬
cto speciẽ sũpsit psalimsta cũ dicer&. Mei auͭ pe¬
ne moti st̃ pedes. pene effusi st̃ gressus iei: quia¬

Expanded text:
dunt. MORALITER. Quasi firma radice stultus in terra figitur, quia totis desideriis in terreno amore damentum posuit, qui a soliditate coelestis patriae alienus fuit. Quasi firma radice stultus attollitur, quando hic temporali prosperitate fulcitur; ut omne quod appetit assequatur, adversa nulla sustineat, contra infirmos sine repugnatione praevaleat, bene agentibus ex auctoritate contradicat, ad majora commoda ex pejori semper actione perveniat, ut unde viam vitae deserit, inde ad tempus felicior vivat. Sed cum maldant, et apud semetipsos peccantium prosperitate turbati, intus in gressibus mentis nutant. Horum ergo speciem sumpsit Psalmista, cum diceret: Mei autem pene moti s
Abbreviated transcription (Latin):
de fit plerũq diuini muneris largitate. ut culpã
pena subsequat᷑ : & flagella oculos delinquentis
aꝑiant. quos inter uicia securitas cecabat. Torpens
quippe anius ꝑ cussione tangit᷑. ut excitet᷑. qua¬
tuius qui statũ suę rectitudis securus ꝑdidit:
afflictus consideret quo iacet. Huc itaq ipsa as¬
speritas correptionis: origo fit luminis. Unde &
ꝑ paulũ dr̃. Om̃e qđ arguit᷑: a lumine mnanifestat᷑.
Argumentũ gͦ salutis est: uis doloris. Hinc ẽ enĩ
qd salomon ait. Curatio cessare facit peocata
maxima. Huc iterũ dicit. Quẽ diligit dñs castigat:
flagellat oinẽ filiũ quẽ recipit. Hinc uoce ange

Expanded text:
de fit plerumque divini muneris largitate, ut culpas de fit plerumque divini muneris largitate, ut culpas poena subsequatur, et flagella oculos delinquentis aperiant, quos inter vitia securitas caecabat. Torpens quippe animus percussione tangitur, ut excitetur, quatenus qui statum suae rectitudinis securus perdidit, afflictus consideret, quo cecidit. Huic itaque ipsa asperitas correptiper Paulum dicitur: Omne quod arguitur a lumine manifestatur. Argumentum enim salutis est vis doloris. Hinc est enim quod Salomon ait: Curatio cessare faciet peccata maxima . Hinc iterum dicit: Quem diligit Dominus castigat, flagellat omnem filium
Abbreviated transcription (Latin):
cessat. Sed tunc iniquitas os suũ contrahit: cũ iustiᷤ
quanta suppetat gła retributionis agnoscit. Tune
enĩ eiloqͥ contra bonos ñ uacat: quia maloꝵ suoꝵ
digna retributione linguã tormenta ligant. Un¬
de bene anua ꝓphetante dr̃. Pedes scõꝵ suoꝵ ser¬
uabit: & impii in teuebris conticessent. Sed ut e¬
lectus quisq ęterna supplicia euadat: ut ad ꝑhen¬
nẽ głam pauꝑ ascendat: debet hic assiduis flagel¬
lis atteri: quatinus in iudicio ualeat purgatus in¬
ueniri. Ipso namq infirmitatis nr̃e pondere deor¬
sũ cotidie ducim᷑: nisi mira manu artificis ꝑ subue¬
nientia flagella releuem᷑. Unde & subdit᷑. Beatus¬
ta corrigere. Sed plerumq culpas uon solũ immi-¬
nentes minime uitamus: uerũ etiã nec cõmissas ag-¬
noscimus. & peccatoris mens tanto altius tenebres¬
cit: quanto nec dapuũ suȩ cecitatis intelligit. Un¬

Expanded text:
cessat. Sed tunc iniquitas os suum contrahit, cum justis cessat. Sed tunc iniquitas os suum contrahit, cum justis quanta suppetat gloria retributionis agnoscit. Tunc enim ei loqui contra bonos non vacat, quia malorum suorum digna retributione linguam tormenta ligant. Unde bene, Anna prophetante, dicitur: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Sed ut electus quisque aeterna supplicia evadat, et ad perennem gloriam pauper ascendat, debet hic assiduis flagellis atteri, quatenus in judicio valeat purgatus inveniri. Ipso namque infirmitatis nostrae pondere deorsum quotidie ducimur, nisi mira manu artificis per subvenientia flagella relevemur. Unde et subditur: CAPUta corrigere. Sed plerumque culpas non solum imminentes minime vitamus, verum etiam nec commissas agnoscimus. Et peccatoris mens tanto altius tenebrescit, quanto nec damnum suae caecitatis intelligit. Un
Abbreviated transcription (Latin):
aũ modis ad culpã quisq ꝑtrahit᷑. Aut delectatione
enim ducit᷑: aut terrore suꝑat᷑. Gladius nãq oris ÷:
inquitas ꝑsuasionis. Manus aũ uiolenti ẽ: aduersitas
potestatis. Sed quia ueracit᷑ humilis qui hoc loco pau¬
ꝑ uocat᷑. quo nulla huiusmodi ꝓspera appetit. eo au¬
denter etiã aduersa contẽpuit. recte dicit᷑: saluum
faciet de gladio oris eoꝵ. & de manu uiolenti pau-¬
perem. Ac si aꝑte diceret᷑. Sic ui se ds̃ mentes huini-¬
liuin solidat: ut eas ad ꝑpetrandã nequitiã nec blan-¬
dimenta suasionũ ꝑtrahant᷑. nec dolores supplicioꝵ¬
frangant. Spes quippe in ęt̾nitate animũ erigit: &
idcireo nulla mala exterius quȩ tolerat sentit. Un¬
de & subdit᷑. & erit egeno spes. Ad cuius spei uide¬
licet fructũ cũ pauꝑ ꝑuenerit: omĩs elatus obinu¬
tescet. Unde adhuc subait᷑. Inquitas aũ contrahet
os suũ. Nunc enĩ malus bonis derogat: & recta quȩ
agere negligit. hȩc in aliis obtrectando lacerare ñ

Expanded text:
 modis ad culpam unusquisque pertrahitur; aut delectatione enim ducitur, aut terrore superatur. Gladius namque oris est iniquitas persuasionis; manus autem violenti est adversitas potestatis. Sed quia veraciter humilis, qui hoc loco pauper vocatur, quo nulla hujus mundi prospera appetit, eo audenter etiam adversa contemnit, recte dicitur: Salvum faciet egenum de gladio eorum, et de manu violenti pauperem. Ac si aperte diceretur: Sic in se Deus mentes humilium solidat, ut eas ad perpetrandam nequitiam nec blandimenta suasionum frangant. Spes quippe in aeternitatem animum erigit, et idcirco nulla mala exterius quae tolerat sentit. Unde et subditur: Et erit egeno spes. Ad cujus spei videlicet fructum eum pauper pervenerit, omnis elatus obmutescit. Unde et adhuc subditur: Iniquitas autem contrahet os suum. Nunc enim malus bonis derogat, et recta quae agere negligit. haec in aliis obtrectando lacerare non
Abbreviated transcription (Latin):
dicta ainicoꝵq illius
my stica ꝓposui int̾¬
pretatione discutere: quia ciuictis
uera scientib liquet. quod redẽptorẽ mundi to¬
tis suis allegationib curat saera seriptura ꝓmit¬
tere: eũq ꝑ electos om̃s. ut ꝑ eius scilitet studuit
mẽbra signare. Unde & idẽ beatꝰ iob latino elo¬
quio dolens dr̃: ut ꝑ eius & nom̃ & uulnera re¬
dẽptoris nr̃i passio designet᷑. de quo ppħa ait.
Uere languores nrõs ipse tulit: & dolores nrõs
ipse portauit. Cui temptator ablatis om̃ib &¬

Expanded text:
dicta, amicorumque illius mystica proposui interpretatione discutere; quia cunctis vera scientibus liquet quod redemptorem mundi totis suis allegationibus curat sancta scriptura promittere, eumque per electos omnes, ut per ejus scilicet membra, studuit signare. Unde et idem beatus Job latino eloquio dolens dicitur, ut per ejus et nomen et vulnera, Redemptoris nostri passio designetur, de quo propheta ait: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Cui te
Abbreviated transcription (Latin):
mo & om̃ib congruens. & a semet ipso ñ discrepais.
qualitati audientiũ condescendit. Quẽ dũ electus
quisq utiliter iuxta modũ suũ intelligit: quasi ac-¬
ceptũ manna in uoluntariũ saporẽ uertit. & quia
laborẽ bom oꝑis gła sequit᷑ retributionis: post aqua
in sublimi : & merentes erigit sospitate. In subluni
humiles ponunt᷑ : qr hi qͥ nc̃ ꝓ dĩ amore despecti st̃.

Expanded text:
mo et omnibus congruens, et a semetipso non discrepans, mo et omnibus congruens, et a semetipso non discrepans, qualitati audientium condescendit; quem dum electus quisque utiliter juxta modum suum intelligit, quasi acceptum manna in voluntarium saporem vertit. Et quia laborem boni operis gloria sequitur retributionis, pin sublime, et merentes erigit sospitate. - In sublime humiles ponuntur, quia ii qui nunc pro Dei amore despecti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cognitionẽ uocat. D ossunt aũ uniuersoꝵ nomine:
ipsȩ moꝵ dissimilitudines designari. Alius nãq
elatione erigit᷑: alius pondere timoris incluiat᷑. Auiu
libidine ȩstuat: alius auaritia auhelat. Alius remis¬
sione se deicit: alius ira feruescit. Sed ꝑ doctrinã
sacri ȩloquii dũ suꝑbo humilitas tribuit᷑: timido
confidentia prebet᷑: luxuriosus ꝑ castitatis studiũ
ab immunditia tergit᷑: auarus ꝑ continentiã ab
ambitionis estu tẽperat᷑: remissus reli rectitudine
ut hoc in eius eloquio quisq inueniat: ꝑ qđ uir¬
tutis necessarie germen ferat. Unde ꝑ quendã sa¬
pientẽ de manne dulcedine dr. Paratũ panẽ de
cȩlo prestitisti illis sine labore: om̃e delectam̃tũ
in se habentẽ. & om̃is saporis suauitatẽ. Manna
quippe om̃e delectamentũ. atq omĩs saporis in se
suauitatẽ habuit: qđ uideł. in ore spũaliũ iuxta
uoluntatẽ edentiũ saporẽ dedit: quia diuinus ser

Expanded text:
itatem format. --Possunt autem universorum nomine ipsae morum dissimilitudines designari. Alius namque elatione erigitur, alius pondere timoris inclinatur, alius libidine aestuat, alius avaritia anhelat, alius remissione se dejicit, alius ira fervescit. Sed per doctrinam sacri eloquii, dum superbo hconfidentia praebetur; luxuriosus per castitatis studium ab immunditia tergitur, avarus per continentiam ab ambitionis aestu temperatur, remissus zeli rectitudine ut hoc in ejus eloquio quisque inveniat, per quod virtutis necessariae germen ferat. Unde per quemdam sapientem de mannae dulcedine dicitur: Paratum panem de coelo praestitisti illis sine labore omne delectamentum in se habentem, atque omnis saporis suavitatem. Manna quippe omne delectamentum atque omnis saporis in se suavitatem habuit, quod videlicet in ore spiritualium juxta voluntatem edentium saporem dedit, quia divinus
Abbreviated transcription (Latin):
plo ꝗͣ uos. Sequit᷑. & conterent᷑ in porta: & ñ
erit qui eripiat. Quis alius portȩ nomine. nisi
mediator di & hominũ debet intelligi qui ait̾.
conterunt᷑: quia prauȩ uideoꝵ soboles ante me¬
diatoris aduentũ. in legis obseruatione floruer̃:
sed in ipsa redemptoris nr̃i p̃sentia. a diuinita¬
tis obsequio. ꝑfidię suȩ meritis repulsi cecider̃.
Quos rimirũ non ẽ qui eripiat: quia scilic& dũ
ipsũ redemptorẽ extinguere ꝑsequendo conati
sunt: oblatę sibi remediũ ereptioiis abscidert̃.

Expanded text:
ur. Sequitur: Et conterentur in porta, et non erit qui eripiat. - Quis portae nomine, nisi Mediator Dei et hominum debet intelligi? Qui ait: conterentur, quia pravae Judaeorum soboles ante Mediatoris adventum in legis observatione floruerunt, sed in ipsa Redemptoris nostri praesentia a divinitatis obsequio perfidiae suae meritis repulsi ceciderunt. Quos nimirum non est qui eripiat. Quia scilicet dum ipsum Redemptorem exstinguere persequendo conati sunt, oblatae sibi remedium ereptionis absconderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ cogitationes nosse se dicer&: ad iunx̃
& sententias contra me iniquas: ut ex
patenti re ostender&. quia hoc qđ in
eis latebat inuenisset. Unde ipsas quoq
eoꝵ iniquas sententias adiungit dicens.
Dicitis enĩ Ubi ẽ domus principis: & ubi
ui hoc mundo florere appetunt. ⁊ sicut
magna mala sic flagella ꝑtimescunt:
in eis quos flagellatos aspicuint. culpas
ex pęna metiunt᷑. Quos enĩ ꝑcussos cer¬
nunt: do displicuisse suspicant᷑. Unde
amici beati iob quẽ ꝑcussũ uiderunt.
impium fuisse crediderunt: uidelic&
ȩstimantes. qr si unpius ñ fuiss&. eiꝰ taber¬
nacula ꝑmanerent. Sed ista ñ cogitat
nͥ qui adhuc infirmitatis tedio laborat:
qui in presentis scłi delectatione gressũ
cogitationis figit: qui transire ad ȩternã
patriã ꝑfectis desideriis nescit. Unde

Expanded text:
tium cogitationes nosse se diceret, adjunxit: tium cogitationes nosse se diceret, adjunxit: Et sententias contra me iniquas, ut ex patenti re ostenderet quia hoc quod in eis latebat 496 invenisset. Unde ipsas quoque eorum iniquas sententias adjungit, dicens: Dicitis enim: Ubi est domus principis, et ubi in hoc mundo florere appetunt, et sicut magna mala, sic flagella pertimescunt, in eis quos flagellatos aspiciunt, culpas ex poena metiuntur. Quos enim percussos cernunt, Deo displicuisse suspicantur. Unde amici beati Job, quem percussum viderunt, impium fuisse crediderunt, videlicet aestimantes quia si impius non fuisset, ejus tabernacula permanerent. Sed ista non cogitat nisi qui adhuc infirmitatis taedio laborat, qui in praesentis saeculi delectatione gressum cogitationis figit, qui transire ad aeternam patriam perfectis desideriis nescit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
cupita babeat. uel illũ ne habita amit¬
tat. carnales cogitationes premunt.¬
nec amissas cũ auxietate requirebat. qr
nullis exterioris dampni cogitationibus
mordebat᷑: eũ uerines cordis ñ operuer̃.
Et quia in terrena curã mentẽ suã ñ deie-¬
cerat: nequaꝗͣ. in puluere dormiebat.
Sequit᷑. Certe noui cogitationes urãs: &
sententias contra me iniquas. Cũ scrip¬
tũ sit. quis scit hominũ quȩ sunt homi¬
nis. nͥ sp̃s hominis qui in ipso ẽ. qua ra-¬
tione nunc dr: certe noui cogitationes
urãs .s Sed tunc sp̃s hominis ignorat᷑
ab altero: cũ uerbis uel oꝑib ñ demon-¬
strat᷑. Nã cũ scriptũ sit. ex fructibus
S eoꝵ cognocetis eos: ꝑ hoc qđ foris agit᷑.
quicquid intus laret aperit᷑. Unde re¬
cte quoq ꝑ salomonẽ dr̃. Quomͦ in aqͥs
resplendent uultus ꝓspicientiũ: sic cor¬
da honiuiũ manifesta sunt prudentib.
Proinde beatus iob cũ amicoꝵ colloquen¬

Expanded text:
cupita habeat, vel illum, ne habita amitcupita habeat, vel illum, ne habita amittat, carnales cogitationes premunt.nec amissas cum anxietate requirebat, quia nullis exterioris damni cogitationibus mordebatur, eum vermes cordis non operuerant. Et quia in terrena cura mentem suam non dejecerat, nequaquam in pulvere dormiebat. Sequitur: Certe novi cogitationes vestras, et sententias contra me iniquas. Cum scriptum sit: Quis scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est ? qua ratione nunc dicitur: Certe novi cogitationes vestras. Sed tunc spiritus hominis ignoratur ab altero cum verbis vel operibus non demonstratur. Nam cum scriptum sit: Ex fructibus eorum cognoscetis eos , per hoc quod foris agitur quidquid intus latet aperitur. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Quomodo in aquis resplendent vultus prospicientium, sic corda hominum manifesta sunt prudentibus . Proinde beatus Job, cum amicorum colloquen