comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃e quod inuoluit᷑ in semet ipsũ replicatur:
Et sunt ñnulli qui seducentib uitus obua.¬
re quasi tota intentione deliberant: s irri¬
ente temptationis articulo. in delib̾ationis
ꝓposito ñ ꝑdurant Alius nãq prauo ausu
suꝑbiȩ inflatꝰ cũ magna esse p̃mia humi¬
litatis considerat. aduersum semet ipsũ
se erigit: & quasi tumorẽ turgidi fastus
deponit. Eribere se quibiliba contume¬
liis humilẽ promictit: s cum repente
hunc unius iniuria uerbi pulsauerit:
ad consuetã protinus elationẽ redit Sic¬
q ad tumorẽ ducit᷑. ut nequaꝗͣ quia hu¬
militatis bonum concupierat recordetur.
Alius auaritia estuans. augendis facultati¬
b anhelans. cum p̃terire om̃ia uelociter
conspicit. uagantẽ ꝑ concupiscentias men¬
tẽ figit. Decerinit iam nil appetere: adep¬
ta tantũmͦ sub magni moderaminis fre¬
no possidere. S cum repente fuerint
oculis oblata que placeant: in ambiti¬
one protinus mens anhelat. Semet iꝑ¬

Expanded text:
Omne quod involvitur in se ipsum replicatur. Et sunt nonnulli qui seducentibus vitiis obviare quasi tota intentione deliberant, sed irruente tentationis articulo, in deliberationis proposito non perdurant. Alius namque pravo usu superbiae inflatus, cum magna esse praemia humilitatis considerat, adversum semetipsum se erigit, et quasi tumorem turgidi fastus deponit, exhibere se quibuslibet contumeliis humilem promittit; sed cum repente, hunc unius verbi injuria pulsaverit, ad consuetam protinus elationem redit, sicque ad tumorem ducitur, ut nequaquam quod humilitatis bonum concupierat, recordetur. Alius avaritia aestuans, augendis facultatibus anhelans, cum praeterire omnia velociter conspicit, vagantem per concupiscentias mentem figit. Decernit jam nihil appetere, adepta tantummodo sub magni moderaminis freno possidere; sed cum repente fuerint oculis oblata quae placent, in ambitione protinus mens anhelat, semetip
Abbreviated transcription (Latin):
rim uires infirmus habet: apte subiun¬
Patet iam ad cuius spem. ꝑcussi animus
recurrat. cũ inse sibi esse auxiliũ dene¬
gat: quia infirmũ se insemet ipso insi¬
nuat. ad maioris adhuc fortitudinis
meritũ. quomͦ etiã ãprorimis destitualur.
acdiungat. Sequitor. Necessarii quoq
mei recesserunt ãme. Sed ecce despectꝰ
exterius. intꝰ solio iuditii presidet. Nã cũ
derelictũ se asserit: protinus ad sententi¬
am erumpit dicens. Iui tollit ab amr

Expanded text:
rim, vires infirmus habet, apte subjunrim, vires infirmus habet, apte subjunPatet jam ad cujus spem percussi animus recurrat, cum in se sibi esse auxilium denegat. Sed quia infirmum se in semetipso insinuat, ad majoris adhuc fortitudinis meritum, quomodo etiam a proximis destituatur adjungat,--IBID.:-- Necessarii quoque mei recesserunt a me. Sed ecce despectus exterius, intus solio judicii praesidet. Nam cum derelictum se asserit, protinus ad sententiam erumpit, dicens: CAPUT XXIV  R
Abbreviated transcription (Latin):
Uir gͥ sc̃s reproboꝵ duritiã int̾ uerbera fu¬
giens. dicat. Nec fortitudo lapidũ forti
lapidũ ita obdurui. ut sub ꝑcussionis
stimulo ã ministerio confessionis obinu.¬
tescam: nec rursum quasi es uocẽ confes¬
sionis resono. & sensum uocis ignoro.S
quia ad ꝑcussiones. reprobi debilit̾ fortes
sunt. electi aut̃ ualent̾ infirmi beatꝰ.
iob dũ fortẽ se ꝑ insaniã ñ esse asserit.
fortẽ se ꝑstatum salutis innotescit. Undde
sinuet: ne sibi uires quas habet arroget
potent̃ ad mortẽ currat. Plerũq enĩ
uirtꝰ habita deterius quã si deesset in¬
terficit: quia dũ ad sui confidentiam
mentẽ erigit. hanc eandẽ elationis gladio
transfigit. Cumq eã quasi roborando
uiuificat. eleuando necat: ad interitũ
uidelicet ꝑtrahit. quã ꝑspem ꝓpriã ab
int̾ne fortitudinis fidutia euellit. Sed
quia beatꝰ iob & uircute pollet. & inse¬
met ipso fidutiã ñ habet: atq ut ita dixe¬

Expanded text:
Vir igitur sanctus, reproborum duritiam inter verbera fuVir igitur sanctus, reproborum duritiam inter verbera fugiens, dicat: Nec fortitudo lapidum fortitlapidum ita obdurui, ut sub percussionis stimulo a ministerio confessionis obmutescam; nec rursus quasi aes vocem confessionis resono, et sensum vocis ignoro. Sed quia ad percussionem reprobi debiliter fortes sunt, electi autem valenter infirmi, beatus Job dum fortem se per insaniam non esse asserit, fortem se per statum salutis innotescit.  Vet.cepit, insinuet, ne si sibi vires quas habet arroget, potenter ad mortem currat. Plerumque enim virtus habita deterius quam si deesset interficit; quia dum ad sui confidentiam mentem erigit, hanc elationis gladio transfigit; cumque eam quasi roborando vivificat, elevando necat; ad interitum videlicet pertrahit quam per spem propriam ab internae fortitudinis fiducia evellit. Sed quia beatus Job et virtute pollet, et in semetipso fiduciam non habet, atque, ut ita dixe
Abbreviated transcription (Latin):
factus sũ uelut es sonans aut cimbalũ
tinniens. Scimus autẽ quod ꝑcussi la¬
pides clarũ sonũ reddere nequeunt. es
uͦ cũ ꝑcutitur. canorus ualde sonitusex
eius ꝑcussione formatur Quod quia ut
lapisuita caret: sensum in sonitu ñ hab&.
Et sunt ñ nulli qui lapidib similes. ita ad
pietatis p̃cepta duruerunt: ut cũ eos ꝑ¬
cussio suꝑne animaduersionis exami¬
nat. nequaꝗͣ. sonitũ humilis confessionis
reddan. Quidã uͦ metallo exis innullo
discrepantes. cũ flagella suꝑnę ꝑcussio¬
nis accipiunt: piȩ confessionis sonitũ
emictunt. Sed quia humilitatis uoces
ex corde ñ proferunt: ad statũ salutis
reducti: nesciunt quod promiserunt.
Illigͦ more lapidũ ꝑcussi nec uoces ha¬
bent : isti aut̃ innullo. eris imitationem
fugiunt: qͥ in ꝑcussione positi bona que
ñ sentiunt. loquunt᷑. Illi ad uenerationẽ
ferientis & uerba denegant: isti pollicen¬
tes quod ñ impleant. sine uita clamant:

Expanded text:
factus sum velut aes sonans, aut cymbalum factus sum velut aes sonans, aut cymbalum tinniens . Scimus autem quoniam percussi lapides clarum sonum reddere nequeunt; aes vero cum percutitur, canorus valde sonitus ex ejus percussione formatur. Quod quia, ut lapides, vita caret, sensum in sonitu non habet. Et sunt nonnulli qui, lapidibus similes, ita ad pietatis praecepta duruerunt, ut cum eos percussio supernae animadversionis examinat, nequaquam sonitum humilis confessionis reddant. Quidam vero a metallo aeris in nullo discrepantes, cum flagella supernae percussionis accipiunt, piae confessionis sonitum emittunt; sed quia humilitatis voces ex corde non proferunt, ad statum salutis reducti, nesciunt quod promiserunt. Illi ergo, more lapidum percussi, nec voces habent; isti autem in nullo aeris imitationem fugiunt, qui, in percussione positi, bona quae non sentiunt loquuntur. Illi venerationi ferientis et verba denegant; isti, pollicentes quod non impleant, sine vita clamant.
Abbreviated transcription (Latin):
cat ex om̃iũ uoce iustoꝵ. Que ẽ enĩ fortitu¬
do inea ut sustineã: aut quis finis meus
ut patient̾ agamꝰ Ac si aꝑte insinuet di
cetis. Mala mundi pro mundo tolerare
nequeo: quia iam in eius desiderio fortis
ñ sum. Dum enĩ p̾sentis uitȩ finẽ conspi¬
tio: cur pondus eius patior. cuiꝰ appeti¬
tũ calco & quia iniusti quiq ut diri¬
nius. tanto fortiꝰ labores illius ꝑ feruirt.
quanto auidius eius clelectione pascunt᷑:¬
repente mox eandẽ repioboꝵ fortitudinẽ
subdit dicens. Nec fortitudo lapidũ for¬
titudo mea: nec caro inea enca est. Quid hoc
loco ere ac lapidib nisi insensibiliũ homi¬
nũ corda signantur: Qui sepe & suꝑnos
ictus accipiunt: & tam̃ nulla disciplinȩ
ꝑcussione mollescunt. Quo contra electis
uob̾ cor lapideum: & dabo uob̾ corcarneũ.
Paulus quoq ait. Si linguis hominum
loquar &. angłoꝵ caritatẽ autẽ ñ habeam:

Expanded text:
cat ex omnium voce justorum: Quae est enim fortitucat ex omnium voce justorum: Quae est enim fortitudo mea, ut sustineam? aut quis finis meus, ut patienter agacens: Mala mundi pro mundo tolerare nequeo, quia jam in ejus desiderio fortis non sum. Dum enim praesentis vitae finem conspicio, cur pondus ejus patior, cujus appetitum calco? Et quia injusti quique, ut diximus, tanto fortius labores illius perferunt, quanto avidius ejus delectatione pascuntrecte mox eamdem reproborum fortitudinem subdit, dicens: « Nec fortitudo lapidum fortitudo mea, nec caro mea aenea est. » Quid hoc loco aere aut lapidibus, nisi insensibilium hominum corda signatur, quae saepe et supernos ictus accipiunt, et tamen nulla disciplinae percussione mollescunt? Quo contra electis vobis cor lapideum, et dabo vobis cor carneum : » Paulus quoque ait: » Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam,
Abbreviated transcription (Latin):
dixit: profecto pateir̾ innocuit aliã esse
que ponitur: & aliã que uichoat᷑. An non
etiam reprobi fortes sunt qui ad p̃sentis
uitę concupiscentiã tot laborib curruis
ꝑiculis se audent̾ ol iciunt: ꝓ lucris con¬
tumelias libent̾ ferunt᷑ ab appetitus sui
libidine nulla uicti contrarietate resili
unt: ꝑ cussionib durescunt. &s mala mun¬
di tolerant pro mundo eiusq ut ita dire¬
rim gaudia quęrentes ꝑdunt nec tam̃
hec ꝑdendo fatigantur: Unde bene
quod patit᷑ nescit Ab sinthio gͥ ebrius ẽ.
leue deputat. laboris amaritudinẽ quã
tolerat ignorat: quia nimirũ delectabi
lit᷑ ad cuncta clucitur: in quib penalit̾
fatigatur. At contra uir iustꝰ ad mundi
ꝑicula pro mundo toleranda. esse debilis
studet: finẽ suũ conspicit: iuta p̃sens quã
sit tuinsitoria attendit: & pro ea exceuiꝰ
labores ꝑpeti renuit. cuis intrinsecus ue¬
lectationẽ uincit. Beatus igitur iob p̃sen¬
tis uitȩ aduersitatib p̃ssus. dicat ex sua: di¬

Expanded text:
dixit; profecto patenter innotuit, aliam esse, quae ponitur, et aliam quae inchoatur. An non etiam reprobi fortes sunt, qui ad praesentis vitae concupiscentiam tot laboribus currunt, periculis se audacter objiciunt, pro lucris contumelias libenter ferunt, ab appetitus sui libidine nulla victi contrariunt, percussionibus durescunt, et mala mundi tolerant pro mundo, ejusque, ut ita dixerim, gaudia quaerentes perdunt, nec tamen haec perdendo fatigantur? Unde benquod patitur, nescit. Absynthio igitur est ebrius, leve aestimat; laboris amaritudinem, quam tolerat, ignliter ad cuncta ducitur, in quibus poenaliter fatigatur. At contra vir justus ad mundi pericula pro mundo toleranda esse debilis studet, finem suum conspicit, vita praesens quam sit transitoria attendit, et pro ea exterius labores perpeti renuit, cujus intrinsecus delectationem vicit. Beatus igitur Job, praesentis vitae adversitatibus pressus, dicat ex sua, di
Abbreviated transcription (Latin):
Iustoꝵ quippe fortitudo ẽ. carnẽ uincere:
ꝓpriis uoluptatib contraire: delectationẽ
uite presentis extinguere᷑: huius mnundi as¬
pera. pro ęternis p̃miis amare: prosꝑitatis
blandimenta contẽpnere: aduersitatis me¬
tũ incorde suꝑare. Reproboꝵ uͦ fortitudo
ẽ. transitoria sine cessatione diligere : contra
flagella conditoris uisensibilit̾ ꝑdurare:
ab amore rerũ tẽporaliũ nec ex aduersita¬
te quiescere: ad manẽ głam etiã cũ uitȩ de¬
trimento ꝑu uire: in alitiȩ agnienta exqͥ¬
rere. bonoꝵ uitã ñ solũ uerbis ac moribus
s etiã gladus impugnare: in semet ipsis
spem ponere: inquitatẽ cotidie sire uilo
desiderii defectu ꝑpetrare. Hinc ẽ quod
electis ꝑ psalmistã dicitur. Uirilit̾ agite.
& conmartetur cor ur̃m: om̃s qui sꝑatis in

Expanded text:
Justorum quippe fortitudo est carnem vincere, Justorum quippe fortitudo est carnem vincere, propriis voluntatibus contraire, delectationem vitae praesentis exstinguere, hujus mundi aspera pro aeternis praemiis amare, prosperitatis blandimenta contemnere, adversitatis metum in corde superare. Reproborum vero fortitudo est transitoria sine cessatione diligere, contra flagella conditoris insensibiliter perdurare, ab amore rerum temporalium nec ex adversitate quiescere, ad inanem gloriam etiam cum vitae detrimento rere, bonorum vitam non solum verbis ac pravis moribus, sed etiam gladiis impugnare, in semetipsis spem ponere, iniquitatem quotidie sine illo desiderii defectu perpetrare. Hinc est quod electis per Psalmistam dicitur: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum, omnes qui speratis in
Abbreviated transcription (Latin):
deseruerit. quos in presenti uita mali sui re¬
tributio nulla custodit. Tuent ne ultio que
suspenditur grauior in fine seruetur. Ferr¬
ri paterna corraptione desiderant: &. dolorẽ
uuliieris medicamina salutis putas. Necte
gͦ nc dicitur. Hec michi sit consolatio: ut
affligens me dolore non parcat. Ac si aꝑte
diceretur. Qui ideo hic quibidã parcit ut eos
in ꝑpetuũ feriat: ideo hic me feriat. ut non
parcerdo inꝑpecuũ parcat. Er afflictione
enĩ conso or᷑ quia corruptionis humanę
ꝑ utredinẽ scieus. ad spẽ salutis ex uulnere
certus reddor. Quod quia ñ tumenti si hu¬
mili mente edidit: subiungendo ut p̃dixi¬
dictorũ sonitus: s effectꝰ oꝑationũ. In eo
enĩ nobis lo quitur: quod erga nos tacitꝰ
oꝑatur. R excus gͥ iob sermonib dĩ contra¬
diceret: si de cius ꝑcussionib murmura¬
ret. S quid de ꝑcussore sue sentiat indi¬
cat: qui sicut iã dirimus quẽ ferientem
alia iustoꝵ: atq alia ẽ fortitudo reꝓborum.

Expanded text:
deseruerit, quos in praesenti vita mali sui retributio nulla custodit; timent ne ultio quae suspenditur gravior in fine servetur; feriri paterna correptione desiderant, et dolorem vulneris medicamina salutis putant. Recte ergo nunc dicitur: Haec mihi sit consolatio, ut affligens me dolore non parcat. Ac si aperte diceretur: Qui ideo hic quibusdam parcit, ut eos in perpetuum feriat; ideo hic me feriat, ut non parcendo, in perpetuum parcat. Ex afflictione enim me consolor, quia corruptionis humanae putredinem sciens, ad spem salutis ex vulnere certus reddor. Quod quia non tumenti sed humili mente edidit, subjungendo, ut praedixidictorum, sed effectus operationum. In eo enim nobis loquitur, quod erga nos tacitus operatur. Beatus igitur Job sermonibus Dei contradiceret, si de ejus percussionibus murmuraret. Sed quid de percussore suo sentiat, indicat, qui, sicut jam diximus, quem ferientem atque alia est fortitudo reproborum.
Abbreviated transcription (Latin):
tes ad miscendã ebriecatẽ Hinc ꝑ salomo¬
nem dicit᷑: qm̃ sc̃i quiq sine ulla debilitate
desi derii int̾nã requiẽ concẽplantur: E n
lectilũ salomonis seraguita fortes ambiuis.
ex fortissimis isrł. Hinc psalmista contra
reprobos inpassione positi uocẽ redẽpto¬
ris insinuans. ait. Eece occupauerunt ani¬
mã meã irruerunt inme fortes. Quã be¬
ne utrãq fortitudinẽ: ysaias cõpletꝰ ẽ dic̃ñs¬

Expanded text:
tes ad miscendam ebrietatem . Hinc per Salomonem dicitur quod sancti quique sine ulla debilitate desiderii internam requiem contemplantur: En lectulum Salomonis, sexaginta fortes ambiunt, ex fortissimis Israel . Hinc Psalmista contra reprobos in passione positi voce Redemptoris insinuans, ait: Ecce occupaverunt animam meam, irruerunt in me fortes . Quam bene utramque fortitudinem Isaias co
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendi regulã nesciunt. & quo uias
dĩ dissolute appetiuit eo ad mundi iti¬
quia quos auster reꝓbi teporis soluerit:
hos nimirũ rece implicationis tenet.
Bene aut̃ pͣuoꝵ facta describens considã¬
ri hec admonet. quia ꝑuersa agendo
diligimus. s hec uisa ialiis dnudica¬
mus: & que in nob̾ minꝰ duudicanda
credimꝰ. ꝙͣ sint turpia in alioꝵ actione
cognoscimus. Sicq fit: ut ad semet ipsã
inens redeat: & agere quod rep̾hendit eru¬
bescat. Iuasi enĩ ab speculo feda facies
displicet: cũ mens a uita simili inse ipsa
quod auersetur uidet. Ait gͦ. Considã¬
te semitas theman itinera saba: a expecta¬
te paulisꝑ. Ac si aꝑte dicera. Dampna ali¬
eni teporis attendite: & tc̃ spem de ęt̾nus
firimius sumitis: si recto cordis oculo quod
in aliis displicet uidecis. Bene aut̃ dicit᷑.
erpectate paulisꝑ. Sepe & enĩ dũ p̃sen¬
tis uite breuitas quasi diu ꝑseueratura

Expanded text:
vivendi regulam nesciunt, et quo vias vivendi regulam nesciunt, et quo vias Dei dissolute appetunt, eo ad mundi itiquia quos Auster reprobi teporis solverit, hos nimirum rete implicationis tenet. Bene autem pravorum facta describens considerare haec admonet, quia perversa agendo diligimus, sed haec visa in aliis dijudicamus; et quae in nobis minus dijudicanda credimus, quam sint turpia in aliorum actione cognoscimus; sicque fit ut ad semetipsam mens redeat, et agere quod reprehendit erubescat. Quasi enim a speculo foeda facies displicet, cum mens a vita simili in se ipsa quod aversetur videt. Ait ergo: Considerate semitas Theman, itinera Saba, et exspectate paulisper. Ac si aperte diceret: Damna alieni teporis attendite, et tunc spem de aeternis firmius sumetis, si recto cordis oculo quod in aliis displiceat videtis.  Vet. XX.Exspectate paulisper. Saepe etenim dum praesentis vitae brevitas quasi diu perseveratura
Abbreviated transcription (Latin):
quod propinquoꝵ necessitatib condoles.
acepto rectitudinis itinere ñ declinens.
Bethsamis quippe: domus solis dr̃ Archa
scientia ad internę lucis habitaculum
ꝓpinquare. S tc̃ uere bethsamis ꝑgimꝰ.
cum uiã rectitudinis gradientes. ad ui¬
cina erroris latera nec ꝓ affec̾tu pignoꝵ
declinamꝰ. Quoꝵ nimirũ gr̃a mentẽ
nrãm tenere debet. s reflectere ñ deba:
ne hec eadẽ mens aut si affectu ñ tangit᷑
durisit: aut plus tacta si inflectit᷑ remis¬
timoris iuigo colla cordis attriuerat: sub
quanto discretionis modamine. diui¬
nȩ scientiȩ archã portat. Amissis nãq
uitulis mugit. quia audita morte fili¬
oꝵ int̾rã tonso capite corruit. S tamen
recto itinere mugiens gradit᷑: qr os eius
ingemitu ad dĩ laudes aꝑitur. cũ proti¬
nus dicit. Dñs dedit. dñs abstulit. sic̃
dño placuit. ita factũ ẽ: sit nom̃ dñi
benedictũ. S indiscrete mentes hanc

Expanded text:
quod propinquorum necessitatibus condolent quod propinquorum necessitatibus condolent a coepto rectitudinis itinere non declinent. Bethsames quippe domus solis dicitur. Ascientia ad aeternae lucis habitaculum propinquare. Sed tunc vere Bethsames tendimus, cum viam rectitudinis gradientes, ad vicina erroris latera nec pro affectu pignorum declinamus. Quorum nimirum gratia mentem nostram tenere debet, sed reflectere non debet, ne haec eadem mens aut si affectu non tangitur, dura sit; aut plus tacta, si inflectitur, remistimoris jugum colla cordis attriverat, sub quanto discretionis moderamine divinae sententiae arcam portat. 233 Amissis namque vitulis mugit, quia, audita morte filiorum, in terram tonso capite corruit ; sed recto tamen itinere mugiens graditur, quia os ejus in gemitu ad Dei laudes aperitur, cum protinus dicit: Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum . Sed indiscretae mentes hanc
Abbreviated transcription (Latin):
declinent. Quos bene nobis ꝑ significa¬
tionẽ innuunt uaccȩ que sub archa
dñi ad montana tendentes. affectu si¬
mul & rigido sensu gradiuntur: sicut
scriptũ est. Tollentes duas uaccas que
lactabant uitulos. iunrerunt ad plau¬
arum. uitulosq earũ clauserunt do¬
mi: & posuerunt archã dĩ suꝑ plau¬
strũ. & paulo post. Ibant indirectũ
uacoe ꝑuiã que ducit bethsamis: & iti¬
nere uno gradiebantur. ꝑgentes & mugien¬
tes & ñ declinantes neq ad derterã neq ad
sinistram. Ecce enĩ reclausis domiuitulis.
uaccȩ que sub archa dñi plaustro religan¬
turꝰ ꝑgunt & gemunt: dant ab intimis
mugitus. & tam̃ ab tanere ñ demutađ̃
gressus. Amorẽ quidẽ ꝑ cõpassionẽ sen¬
tiunt: s colla posterius ñ deflectunt. Sic
sic necesse ẽ ut incedere debeant. qͥ sacrȩ
legis iugo suppositi. iam ꝑ int̾nã scien¬
tiam dni archã portant. quatinus ꝑ hoc

Expanded text:
declinent. Quos bene nobis per significadeclinent. Quos bene nobis per significationem vaccae innuunt, quae, sub arca Domini ad montana tendentes, affectu simul et rigido sensu gradiuntur, sicut scriptum est: Tollentes duas vaccas quae lactabant vitulos, junxerunt ad plaustrum, vitulosque earum clauserunt domi, et posuerunt arcam Dei super plaustrum . Et paulo post: Ibant in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et itinere uno gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinantes neque ad dexteram, neque ad sinistram . Ecce enim, reclusis domi vitulis, vaccae quae sub arca Domini ad plaustrum religantur, gemunt et pergunt, dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non demutant gressus. Amorem quidem per compassionem sentiunt, sed colla posterius non deflectunt. Sic sic necesse est ut incedere debeant qui, sacrae legis jugo suppositi, jam per internam scientiam Domini arcam portant, quatenus per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
lã t̾renȩ cognationis cognoscere: s tam̃
hanc cũ cursũ p̃pedit mentis. ignora¬
re.: quatinus fidelis animus indiuino
studio accensus. nec ea que ininfimis
apud semet ipsum recte ordinans sũ¬
moꝵ amore transcendat. Sollertigͦ
cura prouidendũ ẽ. ne carnis gr̃a sub.¬
repat: atq arecto itinere cordis gressũ defle¬
ctat: ne uĩ suꝑni amoris immpediat᷑ &
surgentẽ mentẽ suꝑ imposito pondere
deorsum p̃mat. Sic et eium quisq ꝓpinqͦꝵ
debet necessitatib cõpati. ut tam̃ ꝑ conpas¬
sionẽ ñ sinat uĩ sue intentionis impedi¬
ri: ut affectus quidẽ mentis uiscera re¬
pleat: s tam̃ a sp̃ali proposito ñ auer¬
tat. Neq enĩ scĩ uiri ad impendenda
necessaria propinquos carnis ñdiliguis:
s amore spiritaliũ ipsã inse dilectionẽ
uincunt: quatinus sic eã discretionis
moderamine tẽperent: ut ꝑ hanc in par¬
uo saltẽ ac minimo. ã recto itinere non

Expanded text:
lam terrenae cognationis agnoscere, sed tamen lam terrenae cognationis agnoscere, sed tamen hanc, cum cursum mentis praepedit, ignorare, quatenus fidelis animus, divino studio accensus, nec ea quae sibi sunt apud semetipsum recte ordinans summorum amore transcendat. Solerti ergo cura providendum est ne carnis gratia subrepat, atque a recto itinere cordis gressum deflectat, ne vim superni amoris impediat, et surgentem mentem superimposito pondere deorsum premat. Sic enim quisque propinquorum debet necessitatibus compati, ut tamen per compassionem non sinat vim suae intentionis impediri, ut affectus quidem mentis viscera repleat, sed tamen a spiritali proposito non avertat. Neque enim sancti viri ad impendenda necessaria propinquos carnis non diligunt, sed amore spiritalium ipsam in se dilectionem vincunt, quatenus sic eam discretionis moderamine temperent, ut per hanc in parvo saltem ac minimo a recto itinere non
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ odio hab̾e: quatinus sic sciat ꝑ amo¬
rẽ odiũ surgere. ut ualeamus eosꝑ
odium uerius amare. Hinc rursum
ꝑ moysen dicitur. Quidirit patͥ suo
& matͥ nescio uos. & fr̃ib suis ignoro
illos. & nescierunt filios suos. hii custo¬
dier̃ doqͥũ tuti ipactũ tuuꝰ: seruauerunt
iuditia tua. Ille enĩ scire dñm fami¬
liariꝰ appetit. qui p̃ amore pietatis
nescire desiderat. quos carnalit̾ sciuit.
Graui et enĩ dãpno scientia diuinã minu¬
itur si cum carnis notitia partitur. Er¬
tra cognatos gͦ quisq ac prorimos fieri
debet. si uult parenti om̃ium uerius
iungi: quatinus eosdẽ quos ꝓpt̾ dñi
utilit̾ negligit. tanto solidius diligat::
qͣnto in cis affectũ solubilẽ copulȩ car¬
nalis ignorat. Debenius quidẽ & tẽpo¬
ralit̾ his quib uicimus iungim᷑ plus
ceteris prodesse: quia & flãma ad motis
reb incendiũ porrigit : s hoc ipsũ ubi¬
pͥus nascitur incendit. Debemus copu¬

Expanded text:
ter odio habere, quatenus sic sciat per amoter odio habere, quatenus sic sciat per amorem odium surgere, ut valeamus eos verius per odium amare. Hinc rursum per Moysen dicitur: Qui dixerit patri suo et matri suae, Nescio vos, et fratribus suis, Ignoro illos, et nescierunt filios suos, hi custodierunt eloquium tuum et pactum tuum, et servaverunt judicia tua . Ille enim scire Deum familiarius appetit, qui prae amore pietatis nescire desiGravi etenim damno scientia divina minuitur, si cum carnis notitia partitur. Extra cognatos ergo quisque ac proximos debet fieri, si vult parenti omnium verius jungi, quatenus eosdem quos propter Deum viriliter negligit, tanto solidius diligat, quanto in eis affectum solubilem copulae carnalis ignorat. Debemus quidem et temporaliter his quibus vicinius jungimur plus caeteris prodesse, quia et haec flamma admotis rebus incendium porrigit, sed hoc ipsum prius ubi nascitur incendit. Debemus copu
Abbreviated transcription (Latin):
ualent cunctis inseruiant: ꝓ dõ priua¬
ta etiam obsequia ꝓpinquis negart.
Hinc est enĩ quod quidã cũ diceret
ꝑ mitte mͥ prius ire & sepelire
patrẽ meum: ueritatis ore ꝓti nus
audiuit. Sine ut mortui sepe¬
liant mortuos suos tu E autem
uade annuntia regnũ dĩ. Qua in
re notandũ ẽ. quia elec̾tus discipłs dũ
ã parentis sepultura cõpescitur. hoc
deuotum quẽq exi̾bere mortuo patͥ.
er affectu carnali propt̃ dñm ñlic&s:
Hinc rursum ueritas dicit. Siqͥs uenit
ad me. & ñ odit patrẽ suũ & matrem
tẽ & animã suã: ñ potest meus esse di¬
sepłs. Quo in loco uidelicet dum propin¬
quoꝵ odio animȩ qͦq nĩx odiũ subin¬
fertur: patent̃ ostenditur: quia sic pro¬
pinquos sicut nosmet ipsos odio hab̾e
p̃cipimur. ut hos ad et̾na rapientes eoꝵ¬
q carnalẽ grãm cũ p̃pedit postponen¬
tes. discamus tẽꝑata eos discretionis
arte & conuenient̾ diligere. & salubri¬

Expanded text:
valent cunctis inserviant, pro Deo privalent cunctis inserviant, pro Deo privata obsequianim quod quidam cum diceret: Permitte mihi prius ire, et sepelire patrem meum , Veritatis ore protinus audivit: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos: tu autem vade, annuntia regnum Dei. Qua in re notandum est quia electus discipulus dum a parentis sepultura compescitur, hoc devotum quemque exhibere patri mortuo ex affectu carnali propter Dominum non lHinc rursum Veritas dicit: Si quis venit ad me, et non odit patrem suum, et matrem, tem et animam suam, non potest meus esse discipulus . Quo in loco videlicet, dum propinquorum odio animae quoque nostrae odium subinfertur, patenter ostenditur quia sic propinquos, sicut nosmetipsos odio habere praecipimur, ut hos ad aeterna rapientes, eorumque carnalem gratiam cum praepedit postponentes, discamus temperata eos discretionis arte et convenienter diligere, et salubri
Abbreviated transcription (Latin):
amori propinquitatis indiscrete deser¬
uiunt. ad ea sepe ꝑ affectũ cognationũ
redeunt. que iã & cum ꝓprio despectu
subegerunt. Cũq plusꝗͣ necesse ẽ carnis
ꝓpinquos diligunt: retrac̾ti erterius ã
cordis parente diuidunt᷑. Nã sepe qͦsdã
uidimus quantũ ad propͥũ studiuin
spectat. p̃sentis uitȩ desiłia ñ habere:
si tam̃ ꝓ mordinatis affectib propinqͦ¬
rũ p̃toria urũꝑe: terrenarũ reru m
iurgiis uacait᷑. lib̾tatẽ intimȩ quietis relin¬
quere: & mundi inse studia iã dudũ des¬
tructa reparare. Quo itaq isti nisi inie¬
te ambulant : Quos a p̾senti scło inchoata
iam uitę ꝑfectio soluerat: s mordinatus
amor terrenę cognationis ligat. Qui enĩ¬
districto studio & ñ dissolutis gressib et̃nę
sponsionis p̾miũ sequunt᷑. sicut semet¬
ipsos pio diuino amore despitiunt: sic
cuncta quib se sentiunt p̃pediri postpo¬
nunt. & cum pro dõ necesse ẽ ut quibus

Expanded text:
amori propinquitatis indiscrete deseramori propinquitatis indiscrete deserviunt, ad ea saepe per effectum cognationum redeunt, quae jam et cum proprio despectu subegerunt. Cumque plus quam necesse est carnis propinquos diligunt, retracti exterius, a cordis parente dividuntur. Nam saepe quosdam videmus, quantum ad proprium studium spectat, jam praesentis vitae desideria non hased tamen pro inordinatis affectibus propinquorum praetoria irrumpere, terrenarum rerum jurgiis vacare, libertatem intimae quietis relinquere, et mundi studia in se jam dudum destructa reparare. Quo itaque isti nisi in rete ambulant, quos a praesenti saeculo inchoata jam vitae perfectio solverat, sed inordinatus amor terrenae cognationis ligat? 41. districto studio, et non dissolutis gressibus aeternae sponsionis praemium sequuntur, sicut semetipsos pro divino amore despiciunt, sic cuncta, quibus se sentiunt praepediri, postponunt; et cum pro Deo necesse est ut quibus
Abbreviated transcription (Latin):
um deserunt. Cui sepe dum licite serui¬
unt: eciam in illicitis huius mundi iurgi¬
is implicantur. Cumq terrenas res
studiose tueri desid̾ant. cordis re¬
quiem deserunt. quã querebar
ẜcumsubstantia fugiens continua
ꝓuisione e piotegiturꝰ conceptus in
ammo diuinę scientiȩ sermo dis¬
sipatur: quiã uxta ueritatis sententiã.
obortum semen spinȩ opprimunt. cum
uerbum dĩ a memoria importunȩ terre¬
narũ rerum sollicitudines expellunt.
Uissolutis itaq gresib in rete ambulant.
quidũ mundũ ꝑfecte ñ deserunt. semet¬
ipsos gradiendo obligant. ne gradiantur:
Et sunt pleriq qui ñ solum aliena ñ appe¬
tunt: uerũetiã cuncta que possederant
inmundo. derelunquunt. Semet ipsos
despitiunt: nullã p̃sentis uitȩ głam re¬
quirunt. Ab huius mundi se actionib
separant. & penes se quicqͥd ꝓsꝑitatis
arriserit. calcant. S tam̃ ad huc uincu¬
lo carnalis cogrtationis obligati. dumn

Expanded text:
um deserunt, cui saepe dum licite servium deserunt, cui saepe dum licite serviunt, etiam illicitis hujus mundi jurgiis implicantur; cumque terrenas res studiose tueri desiderant, cordis requiem deserunt, quam quaerebant; et cum substantia fugiens continua provisione protegitur, conceptus in animo divinae 231 scientiae sermo dissipatur, quia, juxta Veritatis sententiam , obortum semen spinae opprimunt, cum verbum Dei a memoria importunae terrenarum rerum sollicitudines expellunt. Dissolutis itaque gressibus in rete ambulant, qui dum mundum perfecte non deserunt, semetipsos gradiendo obligant, ne gradiantur. 40. Et sunt plerique qui non solum aliena non appetunt, verum etiam cuncta quae possederant in mundo derelinquunt, semetipsos despiciunt, nullam praesentis vitae gloriam requirunt, ab hujus mundi se actionibus separant, et pene quidquid prosperitatis arriserit calcant. Sed tamen adhuc vinculo carnalis cognationis obligati, dum
Abbreviated transcription (Latin):
quippe auster: saba aut̃ rete interp̃ta¬
tur. Quid hic ꝑ austrum. qui afflata te¬
porib menbra dissoluit: nisi fluxa ui¬
uendi remissio: quid per rece: nisiac̾¬
tionis obligatio demonstratur : Quienĩ¬
dissoluta dissoluta mente. ea quȩ et̾na
sunt appetunt: ne gressu libero ad
dm̃ prodeant. ipsi se suis inordinatis
conatib ligant. Cumq fluris conuer¬
sationis suę actib implicant᷑. quasire¬
mansuros in retis maculis pedes ponut
Ut enĩ paulo suꝑius quosdã ad deuictas
iam culpas retrahi ꝑ aꝑta quedã & ñ de¬
uicta uicia dirimus. ita ñ nulli ad ea que
redliquerant redeunt. ꝑ quedã que uł ho¬
nestatis nomine. uł laudis honore pallian¬
tur. Nam sunt pleriq quiiam aliena ñ
appetunt: atq ab huius mundi uirgus.
inchoato quietis amore diuiduntur. erudi¬
ri sacris eloquus sciunt: uacare suꝑnis con¬
templationib concupiscunt: nec tam̃ ꝑfec̾¬
ta animi libertate curam rerum familiari¬

Expanded text:
quippe Auster, Saba autem rete interpretatur. Quid hic per Austrum, qui afflata teporibus membra dissolvit, nisi fluxa vivendi remissio, quid per rete nisi actionis obligatio demonstratur? Qui enim dissoluta mente ea quae aeterna sunt appetunt, ne gressu libero ad Deum prodeant, ipsi se suis inordinatis conatibus ligant; cumque se fluxis conversationis suae actibus implicant, quasi remansuros in retis maculis pedes ponunt. Ut enim paulo superius quosdam ad devictas jam culpas retrahi per aperta quaedam et non devicta vitia diximus, ita nonnulli ad ea quae reliquerant redeunt per quaedam quae vel honestatis nomine, vel laudis honore, palliantur. Nam sunt plerique qui jam aliena non appetunt, atque ab hujus mundi jurgiis inchoato quietis amore dividuntur, erudiri sacris eloquiis sitiunt, vacare supernis contemplationibus concupiscunt; nec tamen perfecta animi libertate curam rerum familiari
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur contra mundi diuites pauꝑ contͦ
potentes opp̃ssus. contra sapientes stultꝰ
dĩ. tria respondit. quia nec pauꝑ eoꝵ sub¬
tantiã. nec oppressus adiutoriũ contra ro¬
bustos. nec stultus doctrinã sapientiȩ car¬
nalis querit. Sc̃s et enĩ uir quia mente
suꝑ semet ipsũ rapitur. & pauꝑ inopia ñ
angustatur & opp̃ssus nil patit̾: & uolun¬
tarie stultꝰ carnalẽ sapientiã ñ mirat᷑
Hinc est enĩ quod oppressus alius pauper
dicit Aporiamur. s ñ destitium̃. Perse

Expanded text:
Igitur contra mundi divites 236 pauper, contra Igitur contra mundi divites 236 pauper, contra potentes oppressus, contra sapientes stultus dicitur. Tria respondit, quia nec pauper eorum substantiam, nec oppressus adjutorium contra robustos, nec stultus doctrinam sapientiae carnalis quaerit. Sanctus etenim vir, quia mente super semetipsum rapitur, et pauper inopia non angustatur, et oppressus nihil patitur, et voluntarie stultus carnalem sapientiam non miratur. Hinc est enim quod oppressus alius pauper dicit: Aporiamur, sed non de
Abbreviated transcription (Latin):
uocat. & manũ robustoꝵ uires malig¬
norũ sp̃uũ appellat. Quos idcuro ro¬
bustos memorat: qr dum absq carnis
infirmitate sunt conditi. prauis eoꝵ
annisib inbecillitas adiuncta ñ obui¬
at. Hoc uͦ quod subdit᷑. docete me &¬
ego tacebo. & si quid forte ignoraui
instruite me sub euiꝰ distinctionis li¬
bramine peddeat. incertũ uidecur: utrũ
ad hoc subiunctũ sit quod intulerat.
ñquid diri: ancerte distincta a suꝑiorib
sententia ꝓmitur. qua ꝑ increpationẽ
dicatur. docete me. & ego tacebo & siqͥd
forte ignoraui. instruite me. Quod tam̃
utriq distinctioni conuenit quia ab in¬
tellectus sani tramite ꝑ neutrã recedit
S quia hec intranscursu ꝑ allegoriam
dirimus: restat ut moralit̾ hystoriȩ
dãpna ꝑtulerat: malignoꝵ sp̃uũ ꝑcus¬
sionib traditꝰ dolores uulnerũ sentiebat.
s. sapientẽ dĩ stultitiã diligens. stultã mun¬
di sapientiam mentis despectucalcauerat

Expanded text:
vocat, et manum robustorum vires maligvocat, et manum robustorum vires malignorum spirituum appellat. Quos idcirco robustos memorat, quia dum absque carnis infirmitate sunt conditi, pravis eorum adnisibus imbecillitas adjuncta non obviat. Hoc vero quod subditur: CAPUT ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. 51. Sub cujus distinctionis libramine pendeat, incertum videtur; utrum ad hoc subjunctum sit, quod intulerat: Nunquid dixi? an certe disjuncta a superioribus sententia promitur qua per increpationem dicatur: Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. Quod tamen utrique distinctioni convenit, quia ab intellectus sani tramite per neutram recedit. Sed quia haec in transcursu per allegoriam diximus, restat ut moraliter historiae damna pertulerat, malignorum spirituum percussionibus traditus dolores vulnerum sentiebat; sed, sapientem Dei stultitiam diligens, stultam mundi sapientiam mentis despectu calcaverat.
Abbreviated transcription (Latin):
uerba referuntur quia amicos beatuob
hereticoꝵ tenere spẽm dirimus. recte se
asserit eoꝵ sub stantia ñ indigere. Hereti¬
coꝵ quippe substantia. carnalis sapien¬
tra ñ inconuenient᷑ accipitur. quadum
puerse fulciuntur. quasi in uerbis se di¬
uites ostendunt. Quã eo sc̃a eccła ñ que¬
rit quo hanc sp̃ali urtellectu transcen¬
dit. Sepe uͦ heretia cũ ꝑuersa de fide
asserunt: ñ nulla contra antiquũ hostẽ
subtilia de carnis temptationib loquiui¬
tur. Nam ñnũꝗͣ. eo inse quasi sana men¬
bra oꝑationis ostendunt. qͦ in fide uul:¬
nerar serpentis morsu icapite teneN.
D sc̃a eccła audire ab his subtilia de tẽpta¬
tionib ñ uult: quia dum uera quedam
de conuersatione asserunt: ad falsa ꝑfi¬
diȩ ꝑducunt. Unde recte nc̃ dicit᷑. Nũ¬
qͥd dixi affeitem̃ ⁊ de substantia ur̃a dona¬
te mͥ: uł lib̾ate me de manu hostis. &
de manu robustoꝵ eruite me Manũ
quippe hostis sathanę fortitudinem

Expanded text:
verba referuntur, quia amicos beati Job haereticorum tenere speciem diximus, recte se asserit eorum substantia non indigere. Haereticorum quippe substantia carnalis sapientia non inconvenienter accipitur, qua dum perverse fulciuntur, quasi in verbis se divites ostendunt; quam eo sancta Ecclesia non quaerit, quo hanc spiritali intellectu transcendit. Saepe vero haeretici, cum perversa de fide asserunt, nonnulla contra antiquum hostem subtilia de carnis tentationibus loquuntur. Nam nonnunquam eo in se quasi sana membra operationis ostendunt, quo in fide vulnerati serpentis morsu in capite tenentur. Sed sancta Ecclesia audire ab his subtilia de tentationibus non vult, qui dum vera quaedam de conversatione asserunt, ad falsa perfidiae perducunt. Unde recte nunc dicitur: Nunquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi? vel: Liberate me de manu hostis, et de manu robustorum eruite me? Manum quippe hostis Satanae fortitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
nos sp̃s allicita ꝑpecrando suscipiunt: tc̃ septil¬
chra cũ mortuis ardebunt. Ecce quę maneat
nos sacto eloquio quantꝰ indãpnatione ig¬
nis quanta in igne obscuritas quantꝰq in
obscuritate pauor sit. nullatenus ambigimꝰ.
Ded quit prodest ista p̾nosse᷑ siñ contingat
euadereꝰ Coca gͦ intentione cutandũ ẽ ut
cum uacationis tẽpus accipimus. bene ui¬
uendi studio maloꝵ ultritia torm̃ta fugi¬
amꝰ. Hinc quippe ꝑsalomonẽ dr̃. Qđcũq po¬

Expanded text:
nos spiritus inlicita perpetrando suscipiunt, tunc sepulnos spiritus inlicita perpetrando suscipiunt, tunc sepulchra cum mortuis ardebunt. Sicut de nos sacro eloquio, quantus in damnatione ignis, quanta in igne obscuritas, quantusque in obscuritate pavor sit, nullatenus ambigimus. Sed quid prodest ista praenosse, si non contingat evadere? Tota ergo intentione curandum est ut, cum vacationis tempus accipimus, bene vivendi studio, malorum ultricia tormenta fugiamus. Hinc quippe per Salomonem dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
deuorat. quos nc̃ manis elatio exaltat: atq¬
qui quoliba ex uitio hic uoluntatẽ callidi
ꝑ suasoris expleuer̾: tt̃ cũ duce suo reprobi
adtorm̃ta ꝑueniunt C quãuis angłoꝵ atq
hominũ longe sit natuta dissimilis. uͦna camĩ
pena implicat. quos unus incrimine reatus
ligat. Quoo bene ac breuit̾ insinuat ꝓpħa qͥ
ait. Ibi assur &. omm̃is multitudo eius: & incir¬
cuiti eius sepulchia illius. Quis nãq assur su¬
ꝑbi regis nomine. nisi ille ꝑ elationẽ cadeus
antiquus hostis exprimitur: Qui ꝓco qđ mul¬
tos adculꝑã ꝑtrahit: cũ cuncta sua multitudi¬
ne ad inftrm claustra descendit. Sepulhra
aut̃ mortuos ceguntꝰ Et quis alius mortẽ
acrius ꝑtulit: quã isqui conditorẽ suũ despici¬
ens uitã reliquit. Qũe indelicet mortuũ cum
humana corda suscipiunt: ẽius ꝓculdubio se¬
pulchra fiunt. S inaircuitu illius sepulchra
eius sunt: qr inquoꝵ se mentib nunc ꝑ desi¬

Expanded text:
/ devorat, quos nunc inanis elatio exaltat. At/ devorat, quos nunc inanis elatio exaltat. Atque quolibet ex vitio hic voluntatem callidi persuasoris exercuerunt, tunc cum duce suo reprobi ad tormenta perveniunt. Et quamvis angelorum atque hominum longe sit natura dissimilis, una tamen paena implicat, quos unus in crimine reatus ligat. Quod bene ac breviter insinuat propheta, qui ait: ibi Assur et omnis multitudo eius, et in circuitu eius sepulchra illius. Quis namque Assur superbi regis nomine nisi ille per elationem cadens antiquus hostis exprimitur? Qui pro eo, quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit. Sepulchra autem mortuos tegunt. Et quis alius mortem acrius pertulit quam is, qui conditorem suum despiciens vitam reliquit? Quem videlicet mortuum cum humana corda suscipiunt, eius procul dubio sepulchra fiunt. Sed in circuitu illius sepulchra eius sunt, quia in quorum se mentibus nunc per desi
Abbreviated transcription (Latin):
uestib deambulantes uidit. U̾bi aꝑte colli¬
gitur: qr mira dispensatione conditoris ig¬
nis qualitas indiuersa uirtute tẽꝑata & ues¬
tim̃ta ñ attigit. & uincula incendit sc̃isq ui¬
ris &. ad inferendũ torm̃tũ flãma friguit & ad
solutionis ministeriũ exarsit. Dicut gͦ elecͤ¬
tis. ignis ardere nouit adsolatiũ. & tam̃ ar¬
dere adsupplitiũ nescit ita e diuerso. ge¬
hennę flãma reꝓbis & nequaꝗͣ lucet ad cõ¬
solationis grãm. & tam̃ lucet ad penã: ut dãp¬
natoꝵ oculis ignis supplitiĩ & nulla claritate
candeat: a ad doloris cumulũ dilecti qualit̃
crucient᷑ ostendat. Quid autẽ mirũ sigehen¬
nȩ ignẽ credimus hab̾e supplitiũ simulob¬
scuritatis & luminis: qnͣdo exꝑĩto nouimꝰ.
qr & tedarũ flãma lucet obscura: Tunc edax
flãma cõburit. quos nc̃ carnalis delectatio
polluit: tc̃ infinita patens baratrũ inferni

Expanded text:
vestibus deambulantes vidit. Ubi aperte collivestibus deambulantes vidit. Ubi aperte colligitur quia mira dispensatione conditoris ignis qualitas, in diversa virtute temperata, et vestimenta non attigit, et vincula incendit, sanctisque viris et ad inferendum tormentum 335 flamma friguit, et ad solutionis ministerium exarsit. Sicut ergo electis ignis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit; ita e diverso gehennae flamma reprobis et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam; ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeat, et, ad doloris cumulum, dilecti qualiter crucientur ostendat. Quid autem mirum si gehennae ignem credimus habere supplicium simul obscuritatis et luminis, quando experimento novimus quia et taedarum flamma lucet obscura? Tunc edax flamma comburit quos polluit. Tunc infinite patens inferni baratrum
Abbreviated transcription (Latin):
it etiã p̃sentes uidẽ. Quid aut̃ mirũ si secum
qͦq reꝓbos aspitiat cremari: qui addoloris sin
cuinulũ eum quẽ despererat insinu ab rahȩ
lararum uidit. Siergo ei ut pena cresceus uir
dectus apparuit. cur nͦ credendũ sit. qđ ui¬
dẽ insupplitio eos etiã quos contra dm̃ dile¬
xerat posit : Qua exre colligitur. qđ eos quos
mordinate nc̃ reꝓbi diligunt. miro uiditis
ordine secũ tc̃ intorm̃tis uidebunt: ut penã
ꝓprię punitionis ex aggeras. illa auctori p̃po¬
sita carnalis cognatio. pari ante odos uitio
ne dapnata. Ignis itaq qui in obscuritate
cruciat: credendũ ẽ. qi lum̃ ad corm̃tũ seruał.
Qđ si approbare testimonus in sua exp̃ssione
quippe hebrrȩ gentis pueri ꝑchaldei regis
imꝑiũ succensis camuni ignib ligatis mani¬
b pedibq ꝓiectisunt: quos tam̃cũ idẽ rex
incamini incendio miratꝰ explorare illesis

Expanded text:
it etiam praesentes videre. Quid autem mirum si secum it etiam praesentes videre. Quid autem mirum si secum quoque reprobos aspiciat cremari, qui ad doloris sui cumulum eum quem despexerat in sinu Abrahae Lazarum vidit? Si ergo ei ut poena cresceret et vir electus apparuit, cur non credendum sit quod in supplicio videre eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? Qua ex re colligitur quod eos quos inordinate nunc reprobi diligunt, miro judicii ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut poenam propriae punitionis exaggeret illa auctori praeposita carnaline damnata. Ignis itaque qui in obscuritate cruciat credendum est quia lumen ad tormentum servat. Quod si approbare testimoniis in sua expressione quippe Hebraeae gentis pueri, per Chaldaei regis imperium succensis camini ignibus, ligatis manibus pedibusque projecti sunt: quos tamen cum isdem rex in camini incendio miseratus exploraret, illaesis
Abbreviated transcription (Latin):
nit. s nequaꝗͣ tenebras discutit. quantũ ꝑ
notitiã p̃sentis uitȩ colligitur: supplitia or¬
dinẽ ñ habñt que ñsuã ꝑ om̃ia qualitatem
tenent. Qũauis illic ignis & ao consolationẽ
ñ luc& : & tam̃ ut magis torqueatꝰ ad aliqͥd
lucet. Nam sequaces quosq suos secũ intor¬
m̃to reprobi flãma illustrante uisuri suN.
quoꝵ amore deliquer̃. quatinꝰ qr eoꝵ uitã
carnalit̾ contra p̾cepta conditoris amauer̃:
ipsoꝵ qͦq eos interitꝰ in augm̃to suȩ dãpnati¬
onis affligat. Id ꝓfecto eugłio teste colligi¬
mus: in quo ueritate nuntiante diues ille
quẽ contigit ad incendii ẽt̾ni torm̃ta descen¬
dẽ. quinq fr̃m describit᷑ meminisse. Qui a¬
braham petut ut ad eoꝵ eruditionẽ eũ mitte¬
ns: ne illuc eos qñdoq uenientes par pena
cruciane. Quigͥ adoloris sui cumulũ ꝓpinqͦ¬
rum absentiũ meminit: constat ꝓculdubio
qi eos ad augm̃tũ suppliti paulopost potu¬

Expanded text:
uantum per notitiam praesentis vitae colligitur, supplicia ordinem non habent, quae non suam per omnia qualitatem tenent. Quamvis illic ignis et ad consolationem non lucet, et tamen magis torqueat, ad aliquid lucet. Nam sequaces quosque suos secum in tormento reprobi flamma illustrante visuri sunt, quorum amore deliquerunt, quatenus qui eorum vitam carnaliter contra praecepta Conditoris amaverunt, ipsorum quoque eos interitus in augmento suae damnationis affligat. Quod profecto Evangelio teste collegimus, in quo, veritate nuntiante, dives ille quem contigit ad incendii aeterni tormenta descendere, quinque fratrum describitur meminisse. Qui Abraham petiit ut ad eorum eruditionem Lazarum mitteret, ne illuc eos quandoque venientes par poena cruciaret. Qui igitur ad doloris sui cumulum propinquorum absentium meminit, constat procul dubio quia eos ad augmentum supplicii paulo post potu
Abbreviated transcription (Latin):
quaquã ualet̾ quia ad optinenda dñs iustitiȩ
bona ñ adiuuat. sipͥus miscdit ante actas ne
Nisi enĩ miscdiam subroget: seruari u̾ita non
ualet. quã preb&. Ipso quippe cotidie huma¬
nȩ uitȩ usu ueterescimꝰ & exterioris hominis
impulsu cogitatione lubrica ab int̾ioribus
eninus. u nisinos suꝑna uisitatio uł ad a-¬
morẽ compungendo uiuificet. uł ad timorẽ
flagellando restaura: repentino lapsu meis
fundicus cota destruitur: que longo uir¬
tutis studio innouata uide batur.

Expanded text:
quaquam valet, quia ad obtinenda Dominus justitiae quaquam valet, quia ad obtinenda Dominus justitiae bona non adjuvat, si prius misericorditer anteactas neqNisi enim misericordiam subroget, servari non valet vita quam praebet. Ipso quippe quotidie humanae vitae usu veterascimus, et exterioris hominis impulsu cogitatione lubrica ab interioribus eximus. Et nisi nos superna visitatio vel ad amorem compungendo vivificet, vel ad timorem flagellando restauret, repentino lapsu mens funditus tota destruitur, quae longo virtutis studio innovata videbatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cantẽ p̃uenit. S subleuatã mentẽ & ad
bella exterius laxat. & interius roborat. ln.¬
de adhuc apte subiungit᷑. Ossib & neruis
cõpegistime. Carnib & pelle uestim᷑. sossib¬
& neruisq ꝯpingimur. quia & sitẽptatione so.¬
ris irruente concutimur: intus tam̃ nos con¬
ditoris manꝰ roborat ne frangamur. Carnis
itaq motib humiliat addona. s ꝑ ossa uit.¬
tutũ roborat contra tẽptamenta. Ait gͦ. Car¬
ne & pellib uestiti me ossib & neruis cõꝑegisti
me. Ac si aꝑte dicat foris me ad probationẽ
deseris: s tam̃ intꝰ ne ꝑ eam uirtutib astrin.¬
gendo custodis. Iui idatco bene uiuendino.¬
b rectitudinẽ cribuit: qi benigne p̃terita q̃
deliquimus parcit. Unde adhuc apte subum¬
gitur. Uitam & miscdiã tribiusti mͥ. llita¬
quippe tribuit᷑. cũ malignis mentib benig¬
nitas aspirat᷑. S uita sine miscdia accipi ne¬

Expanded text:
cantem praevenit; sed sublevatam mentem et ad cantem praevenit; sed sublevatam mentem et ad bella exterius laxat, et interius roborat. Unde adhuc apte subjungitur; Ossibus et nervis compegisti me. Carnibus et pelle vestimur, sed ossibus nervisque compingimur, quia etsi tentatione foras irruente concutimur, intus tamen nos conditoris manus roborat, ne frangamur. Carnis itaque nos motibus humiliat ad dona, sed per ossa virtutum roborat contra tentamenta. Ait ergo: Carne et pelle vestisti me, ossibus et nervis compegisti me. Ac si aperte dicat: Foras me ad probationem deseris, sed tamen intus ne peream virtutibus astringendo custodis. Qui idcirco nobis bene vivendi rectitudinem tribuit, quia benigne praeterita quae deliquimus parcit. Unde et adhuc apte subjungitur: Vitam et misericordiam tribuisti miquippe tribuitur cum malignis mentibus benignitas aspiratur. Sed vita sine misericordia accipi ne