comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ ꝓsꝑitatis suȩ tempore. iniquorum
uitate: contempletur quod exigentibus
meritis quorundam. non in iuste in illam
uita turbata sit omnium. & dicat. Qui
rodebant insolitudine squalentes calamita¬
te & miseria. Sicut in prima huius oꝑis
parte p̾fatus sum: ꝓ uirtute contemplatio¬
nis. nõnunquam solet intelligi solitudo
mentis. S hoc in loco cum solitudo per ob¬
iurgationem d̃r: quid aliud quam boni de-¬
stitutio demonstratur. Unde & sub iudeȩ
tẏpo reremias peccatoris animam deplorat
dicens. Quomͦ sedet sola ciuitas plena popu¬
lo. S cum ꝑ beatum iob de prauis đr. rode¬
bant in solitudine: libet intueri hoc etiam
quod per psalmistam dictum ẽ. inimici eius
terram lingent. Duo quippe sunt genera ho¬
minum: ambitioni sue seruientium. Unum
uidelicet quod semꝑꝰ ad auaritiam blandi-¬
mentis utitur lingue: aliud uͦ quod aꝑta iui
intendit rapine. Nam rodimus: cum aliqͥd

Expanded text:
quomodo prosperitatis suae tempore iniquorum quomodo prosperitatis suae tempore iniquorum sit. Contempletur quod exigentibus meritis quorumdam, non injuste in illa vita turbata sit omnium, et dicat: Qui rodebant in solitudine, squalentes calamitate et miseria. Sicut in prima hujus operis parte praefatus sum, per virtutem contemplationis nonnunquam solet intelligi solitudo mentis. Sed hoc in loco cum solitudo per objurgationem dicitur, quid aliud quam boni destitutio demonstratur? Unde et sub Judaeae typo Jeremias peccatodicens: « Quomodo sedet sola civitas plena populo? » Sed cum per beatum Job de pravis dicitur, rodebant in solitudine, libet intueri, hoc etiam quod per Psalmistam dictum est: « Inimici ejus terram lingent . » Duo quippe sunt genera hominum ambitioni suae servientium, unum videlicet quod semper ad avaritiam blandimentis utitur linguae, aliud vero quod aperta vita intendit rapin
Abbreviated transcription (Latin):
Eorum uidelicet filii: qui fuerunt errorum
magistri. filii gͥ dicuntur non de eorum semi¬
ne: sed de imitatione generati. Qui docendo
ꝑ uersa. stulti fuerunt ꝑ ignorantiam: uiuendo
nequiter. ignobiles ꝑ actionem. Qui redemp¬
tori nr̃o nulla sapientiȩ. nulla uitȩ cognatio¬
ne conuncti sunt .: de quo salomonis uoce.
in laude scẽ eccl̃ȩ dicitur. Nobilis in poitis uir
eius. Hii itaq quia ꝑuersa errantium exempla
secuti sunt: filii stultorum & ignobilium eẽ
memorantur. Recte autem subiungitur &
interra penitus non parentes: quia dum hic
uideri aliquid appetunt. nimirum a terra
reticorum tẏpo diximus : omnino nil obstat.
si etiam de ꝑuersis atq carnalibus quamuiᷤᷤ
in recta fide positis sentiamus. Neq enm
scã electorum eccła solos sibi aduersarios de¬
putat. qui ab eius fide positi extra dissenti¬
unt: sed eos quoq qui uitam illius male
iuuendo interius premunt. Contempletur
gͥ erumna irruentis aduersitatis afflicta.

Expanded text:
Eorum videlicet filii, qui fuerunt errorum magistri. Filii igitur dicuntur, non de eorum semine, sed de imitatione generati, qui docendo perversa, stulti fuerunt per ignorantiam; vivendo nequiter, ignobiles per actionem. Qui Redemptori nostro nulla sapientiae, nulla vitae cognatione conjuncti sunt. De quo Salomonis voce in laude sanctae Ecclesiae dicitur: Nobilis in portis vir ejus . Hi itaque quia perversa errantium exempla secuti sunt, filii stultorum et ignobilium esse memorantur. Recte autem subjungitur: Et in terra penitus non parentes, quia dum hic videri aliquid appetunt, nimirum a terra reticorum typo diximus, omnino nil obstat si etiam de perversis atque carnalibus, quamvis in recta fide positis, sentiamus. Neque enim sancta electorum Ecclesia solos sibi adversarios deputat qui ab ejus fide positi extra dissentiunt, sed eos quoque qui vitam illius male vivendo interius premunt. Contempletur igitur aerumna irruentis adversitatis afflicta,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc plerumq humanus anmus ꝓprium:
quod mox ut in culpam labitur. a sui ad-¬
huc longis cognitione separatur. Hoc ip¬
sum namq malum quod agit: menti sue
obicem ante oculum rationis int̾serit. In¬
de fit ut anima prius uoluntarus tenebriᷤ
obsessa: postinodum bonum iam nec quod
querat agnoscat. Quanto enim magis malis
adheret: tanto minus intelligit bona quȩ
ꝑdit. Lux quippe ueritatis. quia subtiliter
reꝓborum culpas examinat: quo habita ne-¬
gligitur: eo ꝑmittit districtius iudicans. ut
nec amissa requiratur. Et cum ab actu re¬
pellitur. fugit a sensu: ut cuius quasi facies
in oꝑe contemnitur. eius ꝑ recordationem
iam nec terga uideantur. Hinc itaq ẽ. quod
reꝓbi subiecti flendis sceleribus gaudent: de
quibus ꝑsalomonem dr. Qui letantur cum
malefeceri nt: & exultant in rebus pessimis.
Hinc ẽ quod lacrimarum causas tripudian¬
tes ꝑagunt: hinc est quod mortis sue nego¬
cium ridentes exequuntur. Unde hic quo¬

Expanded text:
hoc plerumque humanus animus proprium, hoc plerumque humanus animus proprium, quod mox ut in culpam labitur, a sui adhuc longius cognitione separetur. Hoc ipsum namque malum quod agit menti se obicem ante oculum rationis interserit. Unde fit ut anima prius voluntariis tenebris obsessa postmodum bonum jam nec quod quaerat agnoscat. Quanto enim magis malis adhaeret, tanto minus intelligit bona quae perdit. Lux quippe veritatis quia subtiliter reproborum culpas examinat, quo habita negligitur, eo permittit districtius judicans, ut nec amissa requiratur; et cum ab actu repellitur, fugit a sensu, ut cujus quasi facies in opere contemnitur, ejus per recordationem jam nec terga videantur. Hinc itaque est quod reprobi subjecti flendis sceleribus gaudent, de quibus per Salomonem dicitur: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Hinc est quod lacrymarum causas tripudiantes peragunt; hinc est quod mortis suae negotium ridentes exsequuntur. Unde hic quo
Abbreviated transcription (Latin):
student licita atq honesta agere. quasi pla¬
num insuꝑficie pedem ponunt. Si repente
pes ad ima labitur: quia eorum actio dum
plura semꝑ appetit. usq ad iniqua & illici¬
ta descendit. Tum gͦ scã eccła huius tempo¬
ris contraria tolerat. ad uitam carnalium.
quos aduersos sibi etiam in ꝓsperis sustinui¬
it. ꝑ memoriam recurrat: & quorum meri
to hec paciatur agnoscat dicens. In desertis
habitabant torrentium. & incauernis ter¬
rȩ: uel suꝑ glaream. Quia enim patrum
doctrina destituti sunt. in desertis toirenti¬
um: quia in occultis cogitacionibus se te¬
gunt. in cauernis terrȩ. Quia uͦ in p̃sentis
scłi mobilitate intentionem suam figere
appetunt: suꝑ glaream habitare referun¬
tur. S utinam tales quia peccata impug¬
nare nolunt temptantia: fiendo tergerent
tiel commissa. U tinam mala sua saltim ꝑpe¬
trata cognoscerent᷑.  sterili ficulneȩ cophinũ
sterroris. idest infructuose menti pinguedi¬

Expanded text:
student licita atque honesta agere, quasi plastudent licita atque honesta agere, quasi planum in superficie pedem ponunt; sed repente pes ad ima labitur, quia eorum actio dum plura semper appetit, usque ad iniqua et illicita descendit. Cum ergo sancta Ecclesia hujus temporis contraria tolerat, ad vitam carnalium, quos adversarios sibi etiam in prosperis sustinuit, per memoriam recurratis haec patiatur agnoscat, dicens: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. Quia enim patrum doctrina destituti sunt, in desertis torrentium, quia in occultis se cogitationibus tegunt, in cavernis terrae, quia vero in praesentis saeculi mobilitate intentionem suam figere appetunt, super glaream habitare referuntur. Sed utinam tales, quia peccata nolunt impugnare tentantia, flendo tergerent vel commissa! utinam mala sua saltem perpetrata cognoscerent, atque sterili ficulneae cophinum stercoris, id est infructuosae menti pinguedi
Abbreviated transcription (Latin):
na sunt: ipsi ꝑciꝑe pro magno concupiscunt.
Sauerne autem terre sunt. cogitationes pra¬
ue: in quibus se ab humanis oculis abscon
dunt. Praui quippe ut sunt. ab hominibus
uideri refugiunt: dumq aliud quam sunt
simulant. sese inconscientiȩ sue latibulis qͥsi
in terre cauernis occultant. Qui cuncta hȩc
non agerent. nisi de eterna & solida uita des¬
perarent:nisi in hoc incerto temporalitatis
animum figerent. Unde bene subditur:
sens: que indesinenter ad terminum suum
ipso defectu mutabilitatis. quasi impulsu
fluminis ducitur. Suꝑ glaream uaq habi¬
tare est. fluxui uite presentis inherere: & ibi
intentionem ponere. ubi gressum nequeat
fixe stando solidare. Est alud inglarea. quod
nequaquam debeat tacendo p̃teriri: quia
cum pes in eius suꝑficie pouitur. ipsa eius
uolubilitate labitur. atq ad una deuoratur.
Cui udelicet rei in nullo discrepat uita pra¬
uorum: quia cum ꝓ amore mundi aliqua

Expanded text:
na sunt, ipsi percipere pro magno concupiscunt. na sunt, ipsi percipere pro magno concupiscunt. Cavernae autem terrae sunt cogitationes pravae, in quibus se ab humanis oculis abdunt. Pravi quippe ut sunt ab hominibus videri refugiunt, dumque aliud quam sunt simulant, sese in conscientiae suae latibulis quasi in terrae cavernis occultant. Qui cuncta haec non agerent, nisi de aeterna et solida vita desperarent, nisi in hoc incerto temporalitatis animum figerent. Unde bene subditur: sens, quae indesinenter ad terminum suum ipso defectu mutabilitafluminis ducitur. Super glaream itaque habitare est, fluxui vitae praesentis inhaerere, et ibi intentionem ponere, ubi gressum nequeat fixe stando solidare. Est aliud in glarea quod nequcum pes in ejus superficie ponitur, ipsa ejus volubilitate labitur, atque ad ima devolvitur. Cui videlicet rei in nullo discrepat vita pravorum, quia cum pro amore mundi aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
dere satagunt. Et cum tranquillȩ nequeunt:
hȩc plerumq assequi etiam dirupta con.¬
ge apatrum prȩcedentium actione disuin-¬
cti sunt: recte subungitur. In defertis ha¬
bitabant torrentium. & in cauernis terrȩ:
uł suꝑ glaream. In bona & enim parte recte
torrentes. scõs p̃dicatores accipimus : quidũ
in p̃senti uita diuinis nobis eloquiis influ¬
unt. aquarum multitudine quasi in hie¬
me colliguntur. Qui & estiuo sole aduenien¬
te. se subtrahunt: quia cum eterne patrie lux
emicuerit. p̃dicare cessabunt. Horum toirenti¬
um deserta sunt uite tempoialis commoda
Ea namq deserunt: & ad lucra se cȩlestia ad
ipiscenda conuertunt. Cuncta autem hȩc
torrens ille reliquerat: qui dicebat. Propter
quem omnia detrimentum feci: & arbitror
ut stercora. S quia prauorum mentes ea in
hac uita adipisci appetunt. quȩ despicientes
iusti derelinquunt: in desertis torrentium
habitare referuntur. Illa enim quȩ scĩs indig¬

Expanded text:
dere satagunt; et cum tranquille nequeunt dere satagunt; et cum tranquille nequeunt haec plerumque assequi, etiam dirupta conge a patrum praecedentium actione disjuncti sunt, recte subjungitur: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. In bona etenim parte recte torrentes, sanctos praedicatores accipimus, qui dum in praesenti vita divinis nobis eloquiis influunt, aquarum multitudine quasi in hieme colliguntur. Qui et aestivo sole adveniente se subtrahunt, quia cum aeternae patriae lux emicuerit, praedicare cessabunt. Horum torrentium deserta sunt vitae temporalis commoda. Ea namque deserunipiscenda convertunt. Cuncta autem haec torrens ille reliquerat, qui dicebat: « Propter quae omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora . » Sed quia pravorum mentes ea in hac vita adipisci appetunt quae despicientes justi derelinquunt, in desertis torrentium habitare referuntur; illa enim quae sanctis indig
Abbreviated transcription (Latin):
cortices non solum ut p̃dictum est bonorum
opera: S in hac uita consolationes ac ꝓsꝑi¬
tates intelligi. Sepe enim omp̃s d̾s electos
suos cum donis interioribus ditat: etiam ex¬
terioubus honoribus subleuat. Eumq cos
p̾ferendo cȩteris honorabiles reddit: latius
imitabiles oftendit. Et nonuumquam pra¬
ui. eorum quidem uitam despiciunt: sed-
felicitatem in hoc mundo assequi concupis¬
cunt. Quia gͥ blandimenta hic transitoriȩ
consolationis querunt: herbas comedunt.
Quia in cogitationibus suis exteriorem eo¬
rum: głam meditantur: arborum cortices
mandunt. Et qm̃ in his omnibus soli aua¬
ritiȩ tota intentione deserinunt: radice iu¬
mꝑi replentur. Que cuncta de conuallib
rapuint: quia ex amore huius ĩfrmȩ & cor¬
ruptibilis uitȩ immensis cupiditatibus in¬
ardescunt. Et cum singula reperunt. ad
ea cum clamioribus currunt: quia uideli¬
cet scõrum patrum quorum merita adipis.¬
ci non querunt. loca atq regimina app̾hen¬

Expanded text:
m est, bonorum opera, sed in hac vita consolationes ac prosperitates intelligi. Saepe enim omnipotens Deus electos suos cum donis interioribus ditat, exterioribus etiam honoribus sublevat. Cumque eos praeferendo caeteris honorabiles reddit, latius imitabiles ostendit; et nonnunquam pravi eorum quidem vitam despiciunt, sed felicitatem in hoc mundo assequi concupiscunt. Quia igitur blandimenta hic transitoriae consolationis quaerunt, herbas comedunt, quia in cogitationibus suis exteriorem eorum gloriam meditantur, arborum cortices mandunt. Et quoniam in his omnibus soli avaritiae tota intentione deserviunt, radice juniperi replentur. Quae cuncta de convallibus rapiunt, quia ex amore hujus infimae et corruptibilis vitae immensis cupiditatibus inardescunt. Et cum singula reperiunt, ad ea cum clamoribus currunt, quia videlicet sanctorum patrum, quorum merita adipisci non quaerunt, loca atque regimina apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
Uitula enim triture. laboribus assueta: re-¬
laxata plerumq ad eundem labous usum.
etiam non cõpulsa reuertitur. Ita prauorũ
mens huius mundi seruitio dedita. & rerũ
temporalium fatigationibus assueta. etiam¬
si sibi libere uacare liceat. sub esse tamnen¬
terrenis sudoribus festinat: et usu misere
conuersatiotus trituram laboris querit: ut
a iugo mundane seruitutis ce̾sare nonlibeat.
mundane. cessare non libeat. etamstliceat.

Expanded text:
Vitula enim triturae laboribus assueta, reVitula enim triturae laboribus assueta, relaxata plerumque ad eumdem laboris usum etiam non compulsa revertitur. Ita pravorum mens hujus mundi servitiis dedita, et rerum temporalium fatigationibus assueta, etiamsi sibi libere vacare liceat, subesse tamterrenis sudoribus festinat et usu miserae conversationis trituram laboris quaerit, ita ut a jugo mundanae servitutis cessare non libeat nae servitutis cessare non libeat etiamsi liceat.
Abbreviated transcription (Latin):
Reminiscuntur nostri. qui quieta fidei
temꝑa duximus: qui et si in bellis coartam᷑
gentium. non tamen in dictis expugnam
patrum. Beatus gͦ iob sancte eccłie typum
tenens. que tunc i illis angustus inuenitur
et tamen nr̃e ut dixi quietis reminiscitur.
sua transacta narrat. & aliis uentura denun¬
scã eccłia dolorib pressa dictura est. Tantis
quippe illam futurum est tͥbulationib au¬
gustari: ut hȩc temꝑa cum magno suspirio
desideret: que nos cum magno dolore to-¬
leramus. Dicat gͦ dicat ꝑ uõcem iob Quis¬
michi tͣbuat ut sim uixta m̃ses pͥstinoᷤ
nisi collectiones animaꝵͦ Dies quippe dum
colliguntur in mensib subtrahuntur: qͥa
& hoc temꝑe sca eccł̃ia dum ueritatis luce
resplendentes animas colligit. in intimnis abs¬
condit. Aliquando etiam mensis pro ꝑfectio
ne ponitur: sicut ꝓpħa ait. Erit mensis ex
mense: ꝑ fectio uidelicet eis erit in requiem:
moriam quanta p̾dicationis sue collectis ani¬

Expanded text:
Reminiscuntur nostri, qui quieta fidei Reminiscuntur nostri, qui quieta fidei tempora ducimus; 612 qui etsi in bellis coarctamur gentium, non tamen in dictis expugnamur patrum. Beatus ergo Job sanctae Ecclesiae typum tenens, quae tunc in illis angustiis invenitur; et tamen nostrae, ut dixi, quietis reminiscitur, sua transacta narrat, et aliis ventura denunsancta Ecclesia doloribus pressa dictura est. Tantis quippe illam futurum est tribulationibus angustari, ut haec tempora cum magno suspirio desideret quae nos cum magno dolore toleramus. Dicat ergo, dicat per vocem beatimihi tribuat ut sim juxta menses pristinos? nisi collectiones animarum? Dies quippe dum colliguntur, in mensibus subtrahuntur. Quia et in hoc tempore sancta Ecclesia dum veritatis luce resplendentis animas colligit, in intimis abscondit. Aliquane ponitur, sicut propheta ait: Erit mensis ex mense ; perfectio videlicet eis in requie, ae, reducat ad memoriam quanta praedicatione sua collectis ani
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Ueniet profecto tempus: quando con¬
tra hanc ꝑuersi atq carnales aperta uoce
predicent. quod nunc occulta cogitatione
moliuntur. Ueniet tempus quando catho¬
licam eccłiam non solum unustis uocibus s
etiam crudelib plagis premant. Ab adũsa¬
uerbis ꝑsecutionẽ sustinet: exercet᷑ euis sapien¬
tia. Cum uͦ gladiis: exercetur eius patien¬
tia. Sed uerboꝵ ꝑsecutiones ab hereticis nunc
etiam cotidie toleramus : cum ipsi heretici
linguis nobis subdolis & falsa humilitate blan¬
diuntur. ꝑ secutiones uero gladiorum iuixta
finem mundi secuture sunt: ut grana cȩles¬
tib horreis recondenda. tanto uerius a pec¬
catoꝵ paleis exuantur. quanto artius affli¬
guntur. Tunc electi omnes qui in illa fuerirs
tribulatione comp̃hensi. reminiscuntur hoꝵ
temꝑum in quib nunc eccł̃ia fidei pacem te¬
net: & suꝑba hereticoꝵ colla comprimit.
non potentatu culminis. s uigo rationis.

Expanded text:
tatis. Veniet profecto tempus, quando contatis. Veniet profecto tempus, quando contra hanc perversi atque carnales aperta voce praedicent quod nunc occulta cogitatione moliuntur. Veniet tempus, quando catholicam Ecclesiam non solum injustis vocibus, sed etiam crudelibus plagis premant. 16. Duoverbis persecutionem sustinet, exercetur ejus sapientia; cum vero gladiis, exercetur ejus patientia. Sed verborum persecutiones ab haereticis nunc etiam quotidie toleramus, cum ipsi haeretici linguis nobis subdolis, et falsa humilitate blandiuntur. Persecutiones vero gladiorum juxta finem mundi secuturae sunt, ut grana coelestibus horreis recondenda tanto verius a peccatorum paleis exuantur, quanto arctius affliguntur. Tunc electi omnes qui in illa fuerint tribulatione comprehensi reminiscuntur horum temporum in quibus nunc Ecclesia fidei pacem tenet, et superba haereticorum colla comprimit, non potentatu culminis, sed jugo rationis.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃e eccłie designent᷑ dies: quando ꝑsecutione
crescente. aꝑtas hereticoꝵ uoces tolerare com¬
pellitur: cum motus cordis sui quos minc in¬
tra cogitationum sinus contegunt. tunc in
uoce manifestati erroris aꝑiunt. Nunc enĩ
sicut ꝑ iohannem dicitur. draco in abyssum
clausus tenetur: qr diabolica malicia in eoꝵ
subdolis cordib occultatur. S sicut illic dic¬
tum est educitur draco de piteo abyssi: qͥa
quod mͦ p̃timore tegitur. tunc contra eccuiã
publice de iniquoꝵ cordibus omne serpenti¬
um uiras aꝑitur. Nunc autem abscondit
se sub blandiente lingua. seuiens conscien¬
tia: & malicia calliditatis. quasi quadam
se tegit abisso simulationis. N unc dominuᷤ
sicut psalmiste uoce dicitur: cong̃gat sicut
in utre aquas maris. Uter quipp̃e est car¬
nalis cogitatio. Aque gͦ maris in utre cong¬
gate suñt: cum amaritudo ꝑuerse mentis
non erumpit exterius. in uocem praue liber¬

Expanded text:
sanctae Ecclesiae designentur dies, quando, persecutione sanctae Ecclesiae designentur dies, quando, persecutione crescente, apertas haereticorum voces tolerare compellitur, cum motus cordis sui, quos nunc intra cogitationum sinus contegunt, tunc in voce manifestati erroris aperiunt. Nunc enim, sicut per Joannem dicitur , draco in abysso clausus tenetur, quia diabolica malitia in eorum subdolis cordibus occultatur. Sed sicut illic dictum est, educetur draco de puteo abyssi, quia quod modo prae timore tegitur, tunc contra Ecclesiam publice de iniquorum cordibus omne serpentinum virus aperitur. Nunc enim abscondit se sub blandiente lingua, saeviens conscientia, et malitia calliditatis, quasi quadam se tegit abysso simulationis; nunc Dominus, sicut Psalmistae voce dicitur, Congregat sicut in utre aquas maris . Uter quippe carnalis est cogitatio. Aquae ergo maris in utre congregatae sunt, cum amaritudo perversae mentis non erumpit exterius in vocem pravae liber
Abbreviated transcription (Latin):
parabola similitudo nominatur. aꝑte cons¬
tat. quod ꝑ exterioꝵ uerborum formam mys
teria loquit᷑: qui ad loquendum parabolam
assumpsisse memoratur. Cum enim sua nar
rat. quȩq sunt sc̃e eccłiȩ uent᷑a denuntiat: &
ꝑ hoc quod ipse patitur. indicat quid illa pa¬
tiat᷑. I onnuꝗ. uero iam suȩ hystorie uerba
ꝑ miscet. ut nichil allegoricum insonet: ñ muł¬
quam sic suos dolores loquitur: acsi ex uoce
dolentis eccl̃ie loquatur. In hac uͦ ultima sui
parte sermonis. ultimun tempus designat
eccłie: quando aduersarios suos. id est carna¬
les quosq uel hereticos. atq gentiles. quos
nunc studet sapientiȩ auctoritate compͥ mere.
effrenata iactantia elatos cogitur in risu to¬
lerare. Unde in hoc quoq sermone dicitur.
Nunc aut̾e derident me iuniores tem¬
pore quoꝵ non dignabar patreᷤᷤ pon̾e c̃
canib gͣgis mei. Et ipsa ordinis ratio ex¬
poscit. ut ꝑ uerba beati iob ultina. extremi

Expanded text:
parabola similitudo nominatur, aperte consparabola similitudo nominatur, aperte constat quod per exteriorum verborum formam mteria loquitur, qui ad loquendum parabolam assumpsisse memoratur. « Parrat, quaecunque sunt sanctae Ecclesiae ventura denuntiat; et per hoc quod ipse patitur, indicat quid illa patiatur. Nonnunquam vero sic suae historiae verba permiscet, ut nil allegoricum insonet; nonnunquam vero sic suos dolores loquitur, ac si ex voce dolentis Ecclesiae loquatur. In hac vero ultima sui parte sermonis ultimum tempus designat Ecclesiae, quando adversarios suos, id est carnales quosque, vel haereticos atque gentiles, quos nunc studet sapientiae auctoritate comprimere, effrenata jactantia elatos cogitur irrisa tolerare. Unde in hoc quoque sermone dicitur: Nunc autem derident me juniores tempore, quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei . Et ipsa ordinis ratio exposcit ut per verba beati Job ultima extremi
Abbreviated transcription (Latin):
malo intelligentia. Acsi aꝑte diceretur:. Ad
temet ipsum homo reuertere: cordis tui secre
ta perscrare. Si dm̃ te timere dep̃hendis: pro¬
fecto constat qr hac sapientia plenis es. Quã
si adhuc cognoscere non potes. quid sit in
se: iam cognoscis interim. quid sit inte. Quȩ
enim apud se ab angelis metuit᷑. apud te ti¬
mor domini uocatur: qr hanc habere te cer¬
tum est. si timere te dominum icertum ñ
est. Hinc etiam ꝑ psalmistam dicitur.
Inicium sapientię timor domini. Qtua tunc
penetrare cor incohat: cum hoc extremi ui¬
filio loquit᷑. ut ab eo possit intelligi. sponte
balbutit. Quia enim naturam sapientiȩ pe¬
netrare non possumus. quid sit in se: ex con¬
descensione dei audiuimus quid sit in nob̃
cum dicitur. Ecce timor domim ipsa est
sapientia. Sed̃ quia ille ueraciter iim diui¬
ni timoris intelligit. qui se a cunctis prauis
oꝑibus custodit: recte subditur. Et recedere
iob assumens parabolam suam Quia enĩ

Expanded text:
malo intelligentia. - Ac si aperte diceretur: Ad malo intelligentia. - Ac si aperte diceretur: Ad temeta perscrutare. Si Deum te timere deprehendis, profecto constat quia hac sapientia plenus es. Quam si adhuc cognoscere non potes quid sit in se, jam cognoscis interim quid sit in te. Quae enim apud se ab angelis metuitur, apud te timor Domini vocatur, quia hanc habere te certum est, si timere te Deum incertum non est. Hinc etiam per Psalmistam dicitur: Initium sapientiae, timor Domini ; quia tunc penetrare cor inchoat, cum hoc extremi jufilio loquitur, ut ab eo possit intelligi, sponte balbutit. Quia enim naturam sapientiae penetrare non possumus quid sit in se, ex condescensione Dei audivimus quid sit in nobis, cum dicitur: Ecce timor Domini, ipsa est sapientia. Sed quia ille veraciter vim divini timoris intelligit, qui se a cunctis pravis operibus custodit, recte subditur: Et recedere Job assumens parabolam suam. - Quia enim
Abbreviated transcription (Latin):
noui quod timeas deum. Et isrłite p̾monen¬
tur. Temptat uos dominus deus uester. ut
sciat si diligitis eum: idest ut scire uos faci¬
at. Tunc ꝗ cum legem pluuiis poneret.
hoc est mandatum custodiȩ p̃dicatorib da¬
ret: hanc incamatam sapientiam uideri
& enarrari a p̾dicatorib p̃parari et inuestiga¬
ri ab auditorib fecit. Sibi quippe illam pre¬
parat: quisquis illam bene uiuendo in die ui¬
dicii ꝓpͥciam parat. Et notandum quod de
ea quatuor dicta sunt. Ait enim. Uidit et
cnarrauit. p̃parauit et inuestigauit.
Uidit namq qr species est: enarrauit quia
uerbum: P reparauit qr remedium: inuestiga¬
uit quia occultum. S ed hoc quodd̃ eterna di
sapientia species patͥs et uerbum dicitur. qͣn¬
do ab humana mente penetrat᷑: Quis namq
intelligat uł uerbum sine temꝑe. uł speciem
sine circumscͥptione: Dicendum qͦ erat ali¬
quid: quod de illa homo cognosceret inse. Un¬

Expanded text:
novi quod timeas Deum . Et Israelitae praemonennovi quod timeas Deum . Et Israelitae praemonentur: Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligitis eum ; id est, ut scire vos faciat. Tunc ergo cum legem pluviis poneret, hoc est mandatum custodiae praedicatoribus daret, hanc incarnatam sapientiam videri et enarrari a praedicatoribus, praeparari et investigari ab auditoribus fecit. Sibi quippe illam praeparat, quisquis illam bene vivendo in diem judicii propitiam parat. Et notandum quod de ea quatuor dicta sunt, Ait enim: Vidit, enarravit, praeparavit, investigavit. Vidit namque, quia species est; enarravit, quia verbum; praeparavit, quia remedium; investigavit quia occultum. Sed hoc quod aeterna Dei sapientia species Patris et Verbum dicitur, quando ad humana mente penetratur? Quis namque intelligat, vel verbum sine tempore, vel speciem sine circumscriptione? Dicendum ergo erat aliquid quod de illa homo cognosceret in se. Un
Abbreviated transcription (Latin):
datis istis minimis. et ddocuerit sic homines:
minimus uocabitur in regno celoꝵ. Qͥ autẽ
fecerit et docuerit: magnus uocabit᷑ in reg¬
no celoꝵ. Regnum celoꝵ uidelicet p̾sentem
eccłiam appellat: de qua scͥptum est. Et col¬
ligent de regno eius omia scandala. In suꝑ¬
no enim regno scandala que ex eo colligi de¬
beant non habent᷑. Qui gͦ soluit oꝑe & sic
docet uoce: in isto regno celoꝵ minimus erit
in illo nec minimus. Uiam autem procellis
sonantib posuit: cum p̃dicatorib suis ad
corda hominum terrore uent᷑i iudicũ ꝑcul¬
sa aditum fecit. Prus itaq lex ponit᷑. ut
post modum uia pandatur. qr illa uox
cor audientis penetrat. quȩ boc quod sonu
pluiiis et uiam procellis sonantib poneret.
hanc sapientiam deus uidit. & enarrauit. p̃-¬
parauit & inuestigauit. Usitata sacͥ eloquii
locutione uidere di dicit᷑. uidere nos facere:
sicut iusto uiro dominus dicit. Nunc cog¬

Expanded text:
datis istis minimis, et docuerit sic homines, datis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabifecerit, et docuerit sic, magnus vocabitur in regno coelorum . Regnum coelorum videlicet Ecclesiam praesentem appellat, de qua scriptum est: Et colligent de regno ejus omnia scandala . In superno etenim regno scandala quae ex eo colligi debeant non habentur. Qui ergo solvit opere, et sic docet voce, in isto regno coelorum erit minimus, in illo nec minimus. Viam autem procellis sonantibus posuit, cum praedicatoribus suis ad corda hominum terrore venturi judicii perculsa aditum fecit. Prius itaque lex ponitur, ut post modum via pandatur, quia illa vox cor audientis penetrat, quae hoc quod ore spluviis et viam procellis sonantibus poneret, hanc sapientiam Deus vidit, enarravit, praeparavit, et investigavit. Usitata sacri eloquii locutione videre Deus dicitur, videre nos facere, sicut justo viro Dominus dicit: Nunc cog
Abbreviated transcription (Latin):
uias p̃dicantium cdicta signari: unde per
moysen dicitur. Expectetur sicut pluuia
eloquium meum. Quoꝵ uidelicet uerba
cum blande ꝑsuau̾ent. pluuie sunt: cum
uero teribilia de uenturo uidicio intonant.
sonantes procellȩ. Et notandum quod plu¬
uiis lex ponitur: ut uia procellis sonanti¬
b aꝑiatur. Lex quippe est ipsis p̃dicatori¬
b posita: ut uiuendo impleant. quod lo¬
quendo ꝑsuadere festinant. Nam loquen¬
di auctoritas ꝑditur: quando uox oꝑe non
aduuatur. Hinc enim ꝑ psalmistam dicit᷑.
Deccatori autem dixit ds. Quare tu enarra ᷤ
iusticias meas & assumis testamentum me¬
um ꝑ os tuum: Tu uero odisti disciplinã:
et proiecisti sermones meos poste. Sermo¬
nes et enim di post se p̃dicator proicit: cũ
hoc quod dicit facere contempuit. Quando
autem dictis eius alter obediat. dum ipse res¬
puit oꝑe. quod p̃dicat uoce: et dissimulat
audire quod narrat: De ista p̃dicationis le¬
ge scͥptum est. Qui soluerit unum de man¬

Expanded text:
vias praedicantium dicta signari. Unde per Moysen dicitur: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum . Quorum videlicet verba cum blande persuadent, pluviae sunt; cum vero terribilia de venturo judicio intonant, sonantes procellae. Et notandum quod pluviis lex ponitur, ut via procellis sonantibus aperiatur. Lex quippe est ipsis praedicatoribus posita, ut vivendo impleant quod loquendo suadere festinant. Nam loquendi auctoritas perditur, quando vox opere non adjuvatur. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Peccatori autem dixit Dssumis testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te. Sermones etenim Domini post se praedicator projicit, cum hoc, quod dicit, facere contemnit. Quando autem dictis ejus alter obediat, dum ipse respuit opere, quod praedicat voce, et dissimulat audire quod narrat? De ista praedicationis lege scriptum est: Qui solverit unum de man
Abbreviated transcription (Latin):
presumunt. Unde fit. ut ipsa eos elatio que
intus apud semetipsos eleuat. aueritate fo¬
ris repellat: iuxq indictis dĩ exteriora capi¬
ant. qui se secreta spũalia penetrasse singu¬
lariter putabant. Unde hie quoq subdit᷑.¬

Expanded text:
praesumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio, quae praesumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio, quae intus apud semetipsos elevat, a veritate foras repellat, vixque in dictis Dei exteriora capiant, qui se secreta spiritalia penetrasse singulariter putabant. Unde hic quoque subdit
Abbreviated transcription (Latin):
raciter sunt humiles. & ueracit᷑ docti. norunt
de secretis cȩlestibus & quedam considerata in¬
telligere. & quedam non intellecta uenerari.
ut & quȩ intelligunt. uenerant̃ teneant: &
que necdum intelligunt. humilit̾ expectent.
Unde nob̃ ꝑ moysen dr: ut comedentes agnũ
quicquid de eo reliquũ fuerit. igni combu¬
ramus. Agnum quippe comedimus: cum mul¬
ta dñice humanitatis intelligendo recondimꝰ
inuentrem mentis. Ex quo quȩdam nobis
remanent. que comedi nequeunt: quia mul¬
ta adhuc de illo restant. quȩ intelligi nequa¬
quam possunt. Que tam̃ igni comburenda
sunt: quia ea que caꝑe de illo non possumus.
humilit̾ scõ spũi reseruamus. Quȩ plerumq
humilitas ea etiam electorum sensibus aperit:
que ad intelligendum impossibilia ẽẽ uide¬
bantur. Nam ꝑuerse hereticorum mentes
dum sibi suꝑbe intellectum tribuunt: qua¬
si certas dare sententias. etiam de incognitis

Expanded text:
raciter sunt humiles, et veraciter docti, norunt raciter sunt humiles, et veraciter docti, norunt de secretis coelestibus et quaedam considerata intelligere, et quaedam non intellecta venerari, ut et quae intelligunt veneranter teneant, et quae necdum intelligunt humiliter exspectent. Unde nobis per Moysen dicitur: Ut comedentes agnum, quidquid de eo reliquum fuerit igni comburamus . Agnum quippe comedimus, cum multa dominicae humanitatis intelligendo recondimus in ventrem mentis. Ex quo quaedam nobis remanent, quae comedi nequeunt, quia multa adhuc de illo restant, quae intelligi nequaquam possunt. Quae tamen igne comburenda sunt, quia ea quae capere de illo non possumus, humiliter sancto Spiritui reservamus. Quae plerumque humilitas ea etiam electorum sensibus aperit, quae ad intelligendum impossibilia esse videbantur. Nam perversae haereticorum mentes dum sibi superbe intellectum tribuunt, quasi certas dare sententias etiam de incognitis
Abbreviated transcription (Latin):
Quam bene eorum audaciam. p̃dicator egre¬
gius refrenat dicens. Non plus sapere quam
oportet saꝑe: sed sapere ad sobrietatem. Hinc
salomon ait. Prudentie tuȩ pone modum. Hine
rursum ait. Mel iuuenisti: comede quod fuf¬
ficit tibi: ne forte saciatus euomas illud. Dul¬
cedinem quippe spũalis intelligentiȩ. qui ul¬
tra quam capit comedere appetit. etiam qđ
comed̾at uomit: quia dum summa intelligere
ultra uires querit. etiam quȩ bene intellexerat
amittit. Hinc rursum dicit. Sicut qui mel mul¬
tum comedit non ẽ ei bonum: sic qui scrutator
est maiestatis. opprimetur a gła. Gloria quippe
inuisibilis conditors quȩ moderate inquisita
nos erigit: ultra uires ꝑscrutata premit. Itaq
heretici quia de sublimi intelligentia. quanto
amplius repleri ambiunt. tanto amplius eua¬
nescunt: bene de tis dr. egestate & fame steri¬
les. Immoderatis namq ausibus cognitionis
suꝑnȩ scientiam quo plus appetunt: plus a-

Expanded text:
Quam bene eorum audaciam praedicator egreQuam bene eorum audaciam praedicator egregius refrenat, dicens: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc Salomon ait: Prudentiae tuae pone modum . Hinc rursum dicit: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte saturatus evomas illud . Dulcedinem quippe spiritalis intelligentiae qui ultra quam capit comedere appetit, etiam quod comederat evomit, quia dum summa intelligere ultra vires quaerit, etiam quae bene intellexerat amittit. Hinc rursum dicit: Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum, sic qui 645 perscrutator est majestatis, opprimetur a gloria . Gloria quippe invisibilis conditoris, quae moderate inquisita nos erigit, ultra vires perscrutata premit. Itaque haeretici, quia de sublimi intelligentia quanto amplius repleri ambiunt, tanto amplius inanescunt, bene de eis dicitur: Egestate et fame steriles. Immoderatis namque ausibus cognitionis supernae scientiam quo plus appetunt, plus ami
Abbreviated transcription (Latin):
reticos scã eccła uita ipsa fatetur in dignos. quia
minirum sub nomine xp̃i militant. contra
nomen xp̃i. De quibus adhuc subditur. Eges¬
tate & fame steriles. Om̃s heretici dum in sacro
eloquio plus secreta di student ꝑscrutari quã
capiunt: fame sua steriles fiunt. Neq enim
ea querunt. ex quibus semet ipsos ad humili¬
tatem erudiant. mores intranquillitate dis¬
ponant: patientiam seruent. Longanimita¬
tem exhibeant: sed ea solum modo quȩ eos
doctos ac loquaces demonstrent. Illa scire
oppetunt: ex quibus singularit᷑ eruditi uide¬
antur. Plerumq enim audacter de natura
diuinitatis tractant: cum semetipsos miseri
nesciant. E gestate gͦ ac fame sua steriles fiunt.
quia ea ꝑscrutari desiderant. ex quibus bonȩ
uite germina non ꝓducant. Ultra se quippe
sunt: quȩ ꝑscrutantur. Dumq adhoc tendun¬
tur quod comp̃hendere nequeunt: ea cognos¬
cere negligunt. ex quib erudiri potuerunt.

Expanded text:
reticos sancta Ecclesia vita ipsa fatetur indignos, quia reticos sancta Ecclesia vita ipsa fatetur indignos, quia nimirum sub nomine Christi militant contra nomen Christi de quibus adhuc subditur: VERS. 3. Egestate et fame steriles. - Omnes haeretici dum in sacro eloquio plus secreta Dei student perscrutari quam capiunt, fame sua steriles fiunt, neque ea quaerunt ex quibus semetipsos ad humilitatem erudiant, mores in tranquillitate disponant, patientiam servent, longanimitatem exhdoctos atque loquaces demonstrent, illa scire appetunt ex quibus singulariter eruditi videantur. Plerumque enim audacter de natura divinitatis tractant, cum semetipsos miseri nesciant. Egestate ergo ac fame sua steriles fiunt, quia ea perscrutari desiderant, ex quibus bonae vitae germina non producant. Ultra se quippe sunt quae perscrutantur, dumque ad hoc tendunt quod comprehendere nequeunt, ea cognoscere negligunt ex quibus erudiri potuerant.
Abbreviated transcription (Latin):
sed unum quemq ut se diligere: de do autem
uera. de ꝓximo uero mneliora quam de semet¬
ipso sentire. Nam quia uera uirtus in amore est.
non autem in oftensione miraculi: ueritas de¬
monstrat que ait. In hoc cognoscent om̃s quia
mei discipuli estis: si dilectionem habueritis
ad inuicem. Qui enim non ait in hoc cognosci¬
tur. quia mei discipuli estis si signa feceritis. sed
ait si dilectionem habueritis ad iniucem: aꝑ¬
te indicat. quia ueros di famulos non miracu¬
la sed sola caritas ꝓbat. Testimonium gͦ suꝑni
discipulatus est donum fr̃ne dilectionis. Quã
uidelicet dilectionem quia om̃s heretici habe¬
re refugiunt dum ab umiuersalis ecclȩ uni¬
tate diuiduntur: iure de eis dicitur. Quorũ
uirtus manuum : erat mͥ pro nichilo. Et qͥa
ad eadem signa que exhibent. nulla humi¬
litate concordant : recte subditur. Et uita
ipsa putabantur indigni. Uel certe om̃s he-¬

Expanded text:
sed unumquemque ut se diligere, de Deo autem sed unumquemque ut se diligere, de Deo autem vera , de proximo vero meliora quam de semetipso sentire. Nam quia vera virtus in amore est, non autem in ostensione miraculi, veritas demonstrat, quae ait: In hoc cognoscent omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem . Qui enim non ait: In hoc cognoscetur quia mei discipuli estis, si signa feceritis, sed ait: Si dilectionem habueritis ad invicem, aperte indicat quia veros Dei famulos non miracula, sed sola charitas probat. Testimonium ergo superni discipulatus est donum fraternae dilectionis. Quam videlicet dilectionem, quia omnes haeretici habere refugiunt, dum ab universalis Ecclesiae unitate dividuntur, jure de eis dicitur: Quorum virtus manuum erat mihi pro nihilo. Et quia ad eadem signa quae exhibent nulla humilitate cipsa putabantur indigni. Vel certe omnes hae
Abbreviated transcription (Latin):
runt: quia & de do falsa sentiunt. & aꝓximis
uirgando diuiduntur. S uirtutem manuũ
sine caritate. testatur prȩdicator egregius ml-
ualere: qui ait. Si distribuero om̃s faculta¬
tes meas in cybos pauꝑum. & tradidero corpꝰ
meum ut ardeat. caritatem non habeam: nic¬
tici signa quoq & miracula faciunt: sed ut
hic premia afflictionis suȩ. abstinentiȩq re
michi in illa die. dñe dne nonne in nomine
tuo ꝓpħauimus. & intuo nomine demonia
eiecimus : & in tuo nomine uirtutes multas¬
fecimus  Et tunc confitebor illis: quia num¬
quam noui uos. Discedite a me qui oꝑamini
iniquitatem. Qua nimirum sententia quid
dat intelligi: insi ut in hominibus caritatis
humilitas. non autem debeant uirtutum sig¬
na uenerari : Inde nunc scã ȩccła etiam si
qua fiant hereticorum miracula despicit:
quia hec scĩtatis specimen non ẽẽ cognoscit.
Probatio quippe scĩtatis non ẽ signa facere.

Expanded text:
runt, qui et de Deo falsa sentiunt, et a proximis runt, qui et de Deo falsa sentiunt, et a proximis jurgando dividuntur. Sed virtutem manuum sine charitate testatur praedicator egregius nil valere, qui ait: Si distribuero omnes facultates meas in cibos pauperum, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem atici signa quoque ac miracula faciunt, sed ut hic prmihi in illa die: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, fecimus? Et tunc confitebor illis quia nunquam novi vos; discedite a me qui operamini iniquitatem. Qua nimirum sententia quid datur intelligi, nisi ut hominibus charitatis humilitas, non autem debeant virtutum signa venerari? Unde nunc sancta Ecclesia, etiam si qua fiant haereticorum miracula, despicit, quia haec sanctitatis specimen non esse cognoscit. Probatio quippe sanctitatis non est signa facere,
Abbreviated transcription (Latin):
his similes: docendo. atq suadendo conati st̃
patres uideri. S errores eorum sca uniuersalis
eccła districta ueritate diuidicaus. eos int̾ custo¬
des sui gregis unitatem dissipantes damnat.
De quibus uoce pauli ephesiis d̃r. Sciao quia
post discessum meum ingredientur ad uos lu¬
pi graues: non parcentes gregi. E quia non¬
numquam heretici quantomagis in ꝑfidiȩ
errore dilabuntur. quasi tanto amplius in
exteriori sese oꝑatione custodiunt. ita ut agere
prȩceteris magna uideantur: scã uniuersalis
eccła cuncta eorum oꝑa despicit: quȩ ex aucto¬
ritate fidi non ꝓdire ꝑpendit. Unde recte quoq
beati iob uoce subiungitur. Quorum urtus ma¬
nuum erat michi ꝓnichilo: & uita ipsa putaban¬
tur in digni. Hirtus quippe in manu ẽ: magni
tudo in oꝑatione. S uirtus manuum hereti-
eẽ meriti conspicit. uera fide ꝓdita quicquid
oꝑantur. Caritatem quippe dĩ & ꝓximi dese¬

Expanded text:
his similes, docendo atque suadendo conati sunt his similes, docendo atque suadendo conati sunt patres videri; sed errores eorum sancta universalis Ecclesia districta severitate didem gregis unitatem dissipantes damnat. De quibus voce Pauli Ephesiis dicitur: Scio quia post discessum meum ingredientur ad vos lupi graves, non parcentes gregi . Et quia nonnunquam haeretici quanto magis in perfidiae errorem dilabuntur, tanto amplius in exteriori sese operatione custodiunt, ita ut agere prae caeteris magna videantur, sancta universalis Ecclesia cuncta eorum opera despicit, quae ex auctoritate fidei non prodire perpendit. Unde recte quoque beati Job voce subjungitur: CAPUT VII. nuum erat mihi pro nihilo, et vita ipsa putabantur indigni. - Virtus quippe in manu est, matudo, in operatione. Sed virtus manuum haereticesse meriti conspicit, vera fide perdita, quidquid operantur. Charitatem quippe Dei et proximi dese
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ab idolorum cultibus reuocati: facti sunt
p̃dicatores dĩ. lingua gͦ canum eccłȩ ex inimi¬
cis prodiit: quia conuersos gentiles dñs etiã
p̃dicatores fecit. Unde iudeorum tarditas
qui ꝓ do loqui noluerunt increpante ꝓpħam
rep̾henditur. qui ait. Canes muci non ualentes
latrare. Patres uͦ hereticorum di cimus eos ui¬
delicet quos heresiarchas uocamus: de quoꝵ
ꝑuersa p̾dicatione id est locutionis semine. se¬
quentes sunt populi in errore generati. Scã
ergo eccł̃a cum canibus gregis sui. hereticoꝵ
patres ponere dedignatur: quia inuentores
errorum diuidicando respuit: eosq inter ue¬
ros patres mimerare contemnit. Qui & si
quosdam uisi sunt agentilitatis errore reuo¬
casse. quorundam mores ad agenda honesta
docuisse: pro eo tam̃ quod de dnõ non recta
senserunt. eos cum canibus gregis sui non ponit:
quet enim quod arrius. fotinus. machedomꝰ.
nestorius. enthices. dios chorus. seberus. multiq

Expanded text:
quippe ab idoloruquippe ab idolorupraedicatores Dei. Lingua ergo canum Ecclesiae ex inimicis prodiit, quia conversos gentiles Dominus etiam praedicatores fecit. Unde et Judaeorum tarditas, qui pro Deo loqui noluerunt, increpante Propheta reprehenditur, qui ait: «Canes muti non valentes ati.---Patres vero haereticorum dicimus, eos videlicet quos haeresiarchas vocamus; de quorum perversa praedicatione, id est locutionis semine, sequentes sunt populi in errore generati. Sancta ergo Ecclesia cum canibus gregis sui haereticorum patres ponere dedignatur, quia inventores errorum dijudicando respuit, eosque inter veros patres numerare contemnit. Qui etsi quosdam visi sunt a gentilitatis errore revocasse, quorumdam mores ad honesta agenda docuisse, pro eo tamen quod de Deo recta unt, eos cum canibus gregis sui non ponit, quet enim quod Arius, Photinus, Macedonius, Nestorius, Eutyches, Dioscorus, Severus, multique
Abbreviated transcription (Latin):
tis: cuius indelicet disciplina. & miscdia tunc
aleuibus irridetur. Uñ & subditur. Nune¬
autem derident me. iunioies tempore. Omnes
heretici ȩtati uniuersalis eccle comparati. iuni¬
ores tempore congrue uocantur: quia ipsi ab
ea. non aut̃ ipsa egressa ẽ. ab illis. Unde recte
quoq ꝑ iohannem dr. A nobis exierunt: sed
non erant ex nob̃. Nam si fuissent ex nobis:¬
ꝑ mansissent utiq nobiscum. Iuniores gͦ tempo¬
re scam eccłam irrident: cum hii qui abea egres¬
si funt doctrine eius uerba despiciunt. De qui¬
bus adhuc subditur. Quorum non dignabar
patresponere cum canibus gregis mei. Quis
est grex scẽ eccłe: nisi multitudo fidelium: Uel
qui alii huius gregis canes uocantur. nisi doc¬
tores scĩ. qui erundem fidelium custodes ex-¬
titerunt: Qui dumi pr̃o dño suo diurnis noc¬
turnisq uigiliis intenti clamauerunt: mag¬
nos ut ita dixerm latratus predicationis dede

Expanded text:
tis. Cujus videlicet disciplina et misericordia tunc tis. Cujus videlicet disciplina et misericordia tunc a levibus irridetur. Unde et subditur: autem derident me juniores tempore. - Omnes haeretici universali Ecclesiae comparati, juniores tempore congrue vocantur, quia ipsi ab ea, non autem ipsa egressa est ab illis. Unde recte quoque per Joannem dicitur: « A nobis exierunt, sed non erant ex nobis. Nam si fuissent ex nobis,permansissent utique nobiscum . Juniores ergo tempore sanctam Ecclesiam irrident, cum hi qui ab ea egressi sunt doctrinae ejus verba despiciunt, de quibus adhuc subditur: IBID.---Quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei. Quis est grex sanctae Ecclesiae, nisi multitudo fidelium? Vel qui alii hujus gregis canes vocantur, 643 nisi doctores sancti, qui eorumdem fidelium custodes exstiterunt? Qui dum pro Domino suo diurnis nocturnisque vigiliis intenti clama verunt, magnos, ut ita dixerim, latratus praedicationis deder
Abbreviated transcription (Latin):
est quos amauit. ut eos etiam dnõ parcente
ꝓsterneret. Utrobiq legatus fortis: utrobiq
mediator admirabilis: causã populi apud
dm̃ p̾cibus causam dĩ apud popłm gladiis alle¬
gauit. Intus amans. diuinȩ ire supplicando
obstitit : foris seiuens culpam feriendo com¬
sumpsit. Succurrit citius omnibus : oftensa
morte paucoꝵ. Et iccirco omp̃s ds fidelem fa¬
mulum suum citius exaudiuit. agentem ꝓpo
pulo: quia uidit quid suꝑ popłm acturus
ess& ipse pro do. In regimine gͦ populi utrũq
moyses miscuit : ut nec disciplina deess&e. mi¬
sericordiȩ. nec miscd̾ia discipline. Unde hic
quoq iuxta utramq uirtutem d̃r. Cumq
sederem quasi rex circunstante exercitu: erã
tam̃ merentium consolatoi. Sedere quippe
circumstante exercitu. iugor est ac disciplia re¬
terium pietatis. S quia inter hec necesse est.
ut expositionis sermo ad spũalem intelligen¬
tiam recurrat. scã eccl̃a ab aduersariis suis

Expanded text:
est, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente est, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret. Utrobique legatus fortis, utrobique mediator admirabilis, causam populi apud Deum precibus, causam Dei apud populum gladiis allegavit. Intus amans divinae irae supplicando obstitit: foris saeviens culpam feriendo consumpsit. Succurit citius omnibus, ostensa morte paucorum. Et idcirco omnipotens Deus fidelem famulum suum citius exaudivit agentem pro populo, quia vidit, quid super populum acturus esset ipse pro Deo. In regimine ergo populi utrumque Moyses miscuit, ut nec disciplina deesset misericordiae, nec misericordia disciplinae. Unde hic quoque juxta utramque virtutem dicitur: Quumque sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. Sedere quippe circumstante exercitu, vigor est ac disciplina reterium pietatis. Sed quia inter haec necesse est ut expositionis sermo ad spiritalem intelligentiam recurrat, sancta Ecclesia, ab adversariis suis
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. quem scripsisti. Pensemus gͦ quibus uis¬
ceribus eundem popłm amauit: pro cuius
uita de libro uite deleri se petiit. Sedtam̃ iste
qui tanto eius ppłi amore constringitur: con¬
tra eius culpas pensemus quanto zelo recti¬
tudinis accendatur. Mox enimꝰ peticione pͥ
ad eundem popłm ueniens ait. Ponat uir
gladium suꝑ fȩmur suũ: ite & redite de porta
usq ad portam ꝑ medium castrorum: & occi-¬
dat inusquisq frẽm & amicum. & proximũ
suum. Cecideruntq indie illo quasi iuginti
tria milia hominum. Ecce qui uitam omniũ
etiam cum sua morte peciit paucoꝵ uitam gla¬
dio extixit. Intus arsit ignibus amoris: foris
accensus ẽ delo seueritatis. Tanta fuit pietas.
ut se pro illis coram dño morti offerre non du¬
bitaret : tanta seueritas. ut eos quos diuinitus.
feriri timuerat. ipse iudicii gladio feriret. Sic
amauit eos quibus prefuit. ut ꝓ eis nec sibi
parceret: & tam̃ delinquentes sic ꝑsecutus

Expanded text:
tuo, quem scripsisti. Pensemus ergo, quibus vistuo, quem scripsisti. Pensemus ergo, quibus visceribus eumdem populum amavit, pro cujus vita de libro vitae deleri se petiit. Sed tamen iste, qui tanto ejus populi amore constringitur, contra ejus culpas pensemus quanto zelo rectitudinis accendatur. Mox enim, ut petitione ad eundem populum veniens, ait: Ponat vir gladium suum super femur suum, ite et redite de porta usque ad portam per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem et amicum et proximum suum; cecideruntque in die illo quasi viginti tria millia hominum. Ecce, qui vitam omnium etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit ignibus amoris: foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret; tanta severitas, ut eos, quos divinitus feriri timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos, quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret, et tamen delinquentes sic persecutus