comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rem humidiam. mauritaniam. biracenam.
& mpolis constitutis. sed et bresbiteris et di¬
adnib uniuersis plebibus in ueritate euan¬
gli nob̾cum militantib: uictorinus. for¬
amatus. & inctorianus. miggni. saturminꝰ.
contentius. candoruus. in nocentus. cresconiꝰ.
fiorentnui. saluiuis. alius saluius. donatus.
ilom dixit. Ipse ẽ. assuritanus: quem pos¬
taratperunt eũ. Qui in se dixit sententiã:
Aius. donatianus. donatus. alius aonatus.
pomorius. paneratius. ianuarius. secon¬
diuus. pascasius. cresconius. rogatianus. alius
gaianus. uictorinus. guntasius. quintasuis. felicia¬
tanus. qui ad huc uiuit: sed forte alius ẽ. aliunde.
Postea subscribentes: dicunt & loca uude qͥsq¬
saluius miggin. ꝓculus. latinus & ceteri qui
in concilio apud cauernas usis fumus in dño et̾nã
salutem. Nemo qui nesciat fr̃s diletissurui de
sacerdotibus dĩ. non ꝓprie uoluntatis seđ di¬
unne legis unpulsum tam in reos sentenciam di¬

Expanded text:
rem, Numidiam, Mauritaniam, Byzacenam, et Tripolim constitutis; sed et presbyteris et diaconis, universis plebibus, in veritate Evangelii nobiscum militantibus, Victorinus, Fortunatus, Victorianus, Migginus, Saturninus, Constantius, Candorius, Innocentius, Cresconius, Florentius, Salvius, alius Salvius, Donatus, --Ipse est Assuritanus, quem postea receperunt: eum qui in se dixit sententiam, tasius, Donatianus, Donatus, alius Donatus, Pomponius, Pancratius, Januarius, Secundinus, Pascasius, Cresconius, Rogatianus, alius Gaianus, Victorinus, Guntasius, Quintasius, Feliciaanus qui adhuc vivit; sed forte alius est aliunde. Postea subscribentes dicunt et loca unde quisqs, Migginus, Proculus, Latinus, et caeteri qui in concilio apud Cabarsussi fuimus, in Domino aeternam salutem. Nemo qui nesciat, fratres dilectissimi, de sacerdotibus Dei, non propriae voluntatis, sed divinae legis impulsu, tam in reos sententiam di
Abbreviated transcription (Latin):
eñi significant stulticiam: significant ea¬
firmitatẽ. Sed si quod stultum ẽ di sapienti
dant. sed attende quia suꝑ barbam decur¬
tunt. Quomͦ enĩ saliuis in firmitas: sicbar¬
ba uitus ostenditur. Texit gͦ untutem hi
corpore infirmitatis sue: & quod forinse
in firmabat᷑. tanquam in salmia appa rebr
intus aut̃ aiuna iuitus tanquam barba te¬
batur. Ergo humilitas. nob̃ comendaar
t iob nortantum benedicit dominum. qͥndo
sifurdabant illa om̃ia quibus eum legimus

Expanded text:
enim significant stultitiam, salivae significant infirmitatem. Sed si quod stultum est Dei, sapiendant, sed attende, quia surunt. Quomodo enim in salivis infirmitas, sic in barba virtus ostenditur. Texit ergo virtutem suam corpore infirmitatis suae, et quod forinsecus infirmabatur, tanquam in saliva apparebat: intus autem divina virtus, tanquam barba tebatur. Ergo humilitas nobis commendatur.  Job non tantum benedixit Dominum, quando abundabant illi omnia, quibus eum legimus
Abbreviated transcription (Latin):
salem. Salem ciuitas fuit antea: illa que postea
sicut aocti prodiderunt. iherłm dicta ẽ. Ergo ante¬
quam ibi reguarent uidei: ibi erat ille sacerdos
melchi sedech qui scribitur in genesi sacerdos dĩ ex¬
celsi. Ipse occurrit abrahe quando lib̾auit loch de
mani ꝑsequentium: ꝙ prostauit eos a quibꝰ ille
tenebatur. & lib̾auit frẽm. Post lib̾ationẽ fr̃is
occurrit ei melchisedech: ꝙ tantus erat melchise¬
aeth. aquo benediceret᷑ abraham. Uidete quid¬
ꝓtulit. Protulit panem ꝙ uinum. et benedixit
abraham: et dedit ei decimas abraham. Uidete qͥd
ꝓtulit ꝙ quem benedix̃. Et dictum ẽ postea. Tu
e sacerdos in et̾num: scd̃m oramem melchise dech.
Dauid hoc inspũ dixit: longe post abraham. lẽ¬
porih auĩ abrahe fuit melchisedech. Dequo alio
ditꝰ tues sacerdos in etermum scđm ordinem melchi¬
sedech. nͥ de illo cuiꝰ nostis sacrificium: Subla

Expanded text:
Salem. Salem civitas fuit antea, illa quae postea, Salem. Salem civitas fuit antea, illa quae postea, sicut docti prodiderunt, Jerusalem dicta est. Ergo antequam ibi regnarent Judaei, ibi erat ille sacerdos Melchisedec, qui scribitur in Genesi Sacerdos Dei excelsi . Ipse occurrit Abrahae, quando liberavit Lot de manu persequentium, et prostravit eos a quibus ille tenebatur, et liberavit fratrem: post liberationem fratris occurrit ei Melchisedec. Et tantus erat Melchisedec, a quo benediceretur Abraham. Protulit panem et vinum, et benedixit Abraham, et dedit ei decimas Abraham. Videte quid protulit, et quem benedixit. Et dictum est postea: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. David hoc in Spiritu dixit longe post Abraham: temporibus autem Abrahae fuit Melchisedec. De quo alio dicit, Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec, nisi de illo cujus nostis sacrificium? 6. Subla
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Et quem nob̾ preponeieniis ad imittandur
non habebamꝰ. Om̃is eñi moralitas suꝑbia homi¬
num tumuerat. Et si existeret aliquis humilis uir
in sp̃u: sicut erant ꝓphete patriarhe: de dignabat᷑
genus humanũ imitari humiles homines. Ne gͦ
dedignaret᷑ homo imitari homine̾ humilẽ: deus
factus ẽ. humił. ut uł sic suꝑbia generis humaui
ñ dedignaretur sequi uestigia dĩ. Erat aut̃ ut nostis
inuictimis peccorum: et hoc in minsterio. Non¬
dum erat sasrificium corporis et sanguinis dũi:
quod fideles norunt qui euangłm leger. Quod
sacrificium: nunc diffusum est toto orbe t̾rarũ.
Proponite gͦ uob ante oculos duo sacrificia: et
illud scđm ordinẽ a aron. et hoc scđm ordinem
melchi sedech. Scriptum est eñi. Iurauit dñs
⁊ non penitebit eum: tues sacerdos ureternum
scãm ordinem melchisedech. Dequo dr̃. tues sacer¬
dos inet̃num scd̃m or dmem melchise dech. nͥ de do¬
mino nr̃o iħu. xp̃o: quis erat melchisedech: rex

Expanded text:
 et quem nobis proponeremus ad imitandum non habebamus. Omnis enim mortalitas hominum superbia tumebat, etsi existeret aliquis humilis vir in spiritu, sicut erant prophetae et patriarchae, dedignabatur genus humanum imitari humiles homines. Ne ergo dedignaretur homo imitari hominem humilem, Deus factus est humilis, ut vel sic superbia generis humani non dedignaretur sequi vestigia Dei. Erant autem, ut legimus, in victimis pecorum, et hoc in mnamque erat sacrificium corporis et sanguinis Domini, quod fideles norunt qui Evangelium legerunt. Quod sacrificium nunc diffusum est toto orbe terrarum. Proponite ergo vobis ante oculos duo sacrificia, et illud secundum ordinem Aaron, et hoc secundum ordinem Melchisedech. Scriptum est enim: Juravit Dominus, et non poenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec . De quo dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec? De Domino nostro Jesu Christo. Quis erat Melchisedec? Rex
Abbreviated transcription (Latin):
tuguntianensis ep̃s sub scripsi. Ritanus ep̃s sub¬
scripsi. Sauanus tigualensis ep̃s sub icripsi. Uicto¬
rinꝰ leptimaginensis ep̃s subscripsi. Guntasius
beuefensis ep̃s subscripsi. Quiitasus eapiensis
ep̃s sub scripsi. felitianꝰ musicanꝰ ep̃s subscripsi.
si. Latinus mrigiensis ep̃s subscrꝙsi. Proculus
girbitanus ep̃s subscnpsi. Helpidius cusdritanꝰ¬

Expanded text:
Tugutianensis episcopus subscripsi. Ritanus episcopus subTugutianensis episcopus subscripsi. Ritanus episcopus subscripsi. Gaianus Tigualensis episcopus subscripsi. Victorinus Leptimagnensis episcopus subscripsi. Guntasius Benefensis episcopus subscripsi. Quintasius Capsensis episcopus subscripsi. Felicianus Mustitanus episcopus subscripsi. si. Latinus Mugiensis episcopus subscripsi. Proculus Girbitanus episcopus subscripsi. Donatus Sabraten
Abbreviated transcription (Latin):
scripsi. Miggi ꝓ collega meo. saliuano bresitano
ep̃s sub scripsi. Saluus ausafensis ep̃s subserip¬
si Donatus sabratensis ep̃s subseripsi. Gemeliꝰ
dreit. ex condempnatoribꝰ ipsis suhcripsi. Et
precextatus assuritanus. et felicianus inusti
pretextanus assuritantis ep̃s subscrips. Marimi¬
anus stabanensis ep̃s subscripsi. Datianus cami¬
tecensis ep̾ce sub scripsi. Donatus furianensis ep̃c
sub sctipso T̃eodolus usulensis ep̃c subscripsi. Uic¬
torianus iubentae collega agnosio ep̃c sub scripsi.
Donatus cebrussitanus ep̃c subscripsi. Uatalicus
telensis ep̃c subscripsi. Pomponiꝰ macͥanensis
ep̃s subscripsi. Pancratius ballianensis ep̃s sub¬
scripsi. Ianuarius aquinensis ep̃s sub seripsi.
Secundinus ucundianensis ep̃s subscripsi Pas¬
chasius auito atigusti ep̃c subscripsi. Cresconius
tacianensis ep̃s subscripsi. Datianꝰ camacetensis¬
eps subscripsi. Rogatianꝰ ep̃s sub scripsi. Maxi
nuanus erũrinensis ep̃s subscrtpsi. Benenatus

Expanded text:
scripsi. Miggin pro collega meo Salvio Membressitano episcopo subscripsi. Salvius Ausafensis episcopus subscripsi. Donatus Sabratensis episcopus subscripsi. Gemelius psis condemnatoribus subscripsit et PrPraetextatus Assuritanus episcopus subscripsi. Maximianus Stabatensis episcopus subscripsi. Datianus Camicetensis episcopus subscripsi. Donatus Fiscianensis episcopus subscripsi. Theodorus Usulensis episcopus subscripsi. Victorianus jubente collega Agnosio episcopo subscripsi. Donatus Cebrisetanus episcopus subscripsi. Natalicus Thelensis episcopus subscripsi, Pomponius Macrianensis episcopus subscripsi, Pancratius Balianensis episcopus subscripsi. Januarius Aquenensis episcopus subscripsi. Secundus Jocundianensis episcopus subscripsi. Pascasius a Vico Augusti episcopus subscripsi. Cresconius Tacianensis episcopus subscripsi. Rogatianus episcopus sumianus Erumminensis episcopus subscripsi. Benenatus
Abbreviated transcription (Latin):
scripti sunt incelo. eccłam xp̃i in his qui
mundi tẽptationib non cedunt. Ipsi enͣi
ligni sunt nomine firmamena. Ergo ec¬
desia xͥ inhis qͥ firmi siunt: dequib dic̃
apłs. Debemꝰ aut̃ nos firmi. infiriitates
infirmorum sustinere: appellata ẽ. fir¬
psalmo. Audiamus. agnoscamꝰ. socie¬
mur. gloriemur. regnemꝰ. Namq eam
etiã firiñtum apłicis litteris appellatam
andi: & agnosce. Que ẽ. inqͥt eccła dĩ
uiui: Columna & firmam̃tũ ueritatis.
De hoc firmamento cautat᷑ filus chore:
quos nostis eẽ. filios sponsi crucifixi in
caluarie loco. Chore namq: caluitium
int̾pretatur. Seqnitur ihoc psalmo: qui
inscribitur scda sabbati.¬
de. Pece magnuis dominus

Expanded text:
scripti sunt in coelo, Ecclesiam Christi in his qui scripti sunt in coelo, Ecclesiam Christi in his qui mundi hujus tentationibus non cedunt. Ipsi enim digni sunt nomine firmamenti. Ergo Ecclesia Christi in his qui firmi sunt, de quibus dicit Apostolus, Debemus autem nos firmi infirmitates infirmorum sustinere , appellata est firPsalmo: audiamus, agnoscamus, sociemur, gloriemur, regnemus. Namque eam etiam firmamentum apostolicis Litteris appellatam audi, et agnosce: Quae est, inquit, Ecclesia Dei vivi, columna et firmamentum veritatis . De hoc firmamento cantatur filiis Core, quos nostis esse filios sponsi crucifixi in Calvariae loco. Core namque Calvitium interpretatur. Sequitur in hoc psalmo, qui inscribitur, secunda sabbati.. 2. Magnus, Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
celum. Celum eñi. uocanit ds firma¬
mentũ. Primo aut̃ die lucem faecerat
& atenebris diuiserat: & uocauerat
lucẽ diem. & denebras noctem. Sicut aui
indicat psalim hinus contextio: aliqͥd
etiam p̾locutus ẽ. ds in illo oꝑe suo
quod conpleretur in nob̾. Et scd̾m hu
creature conditionẽ: scła cõcurierin
on frustra eui dñs ait demoyse: deme
em̃ ille scripsit: nisi quia omĩa que scrip¬
ta sunt etiam eum deus conder& creatu¬
ram possunt int̾pretari ad significationẽ
siturorum:⁊ ut intelligas dm̃ fecisse luçẽ
eum xp̃c amortius resurrexit: Tunc en̾i
reuera illa lux dinisa ẽ. atenebris: quan¬
do unmortalitas amortalitate discreta. ẽ.
Quid gͦ. sequitur. nͥ ut capiti etiam corpus
fieice. quod ẽ. eccłas Deniq ẽ. etiam psal¬
mus deprima sabbati: iiquo a ꝑtissime
resurrectio dñi declarator. lbi eiũ dicit᷑.
T̃ollite portas principes ur̃as. & eleuamini
porte etͣnales: & initroibit rexgłe. Quid
dictum ẽ. si cognonissent nunqu̾a dũm

Expanded text:
s firmamentum . Primo autem die lucem fecerat, et a tenebris diviserat; et vocaverat lucem, diem, et tenebras, noctem. Sicut autem indicat psalmi hujus contextio, aliquid etiam praelocutus est Deus in illo opere suo, quod compleretur in nobis: et secundum hujus creaturae conditionem saecula cucurrerunt. Non frustra enim Dominus ait de Moyse, De me enim ille scripsit : nisi quia omnia quae scripta sunt, etiam cum Deus conderet creaturam, possunt interpretari ad significationem futurorum; ut intelligas Deum fecisse lucem, cum Christus a mortuis resurrexit. Tunc enim revera illa lux divisa est a tenebris, quando immortalitas a mortalitate discreta est. Quid ergo sequitur, nisi ut capiti etiam corpus fieret, quod est Ecclesia? Denique est etiam psalmus de prima sabbati, in quo apertissime resurrectio Domini declaratur: ibi enim dicitur, Tollite portas principes vestri, et elevamini portae aeternalesdictum est: Si cognovissent, nunquam Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
qui operantur iniquitatẽ. qm̃ dñs in genera¬
tione iusta est: id ẽ. non ẽ. un eis qͥdiligunt
słm. In austũ ẽ eiũ relinquere scłoꝵ conditorẽ.
et diligere scłm: ꝙ seriuire potius creature qͣ¬
ereacor. Consilium in opis confudistis. qm̃ do¬
minus spes eius ẽ: id ẽ. cortẽpsistis humlem
aduentũ filuĩ dĩ: quia ineo ñ uidistis pompã
scłi: ut hi quos uocabat indõ solo spem po
cuius humilitatẽ contẽpsistis: Ipse enim
inclaritate uenturus ẽ. ad iudicium uiuoꝵ
et mortuorũ regnũq iustorũ: ut qm̃ isto
hunuili aduentu facta est cecitas exparte in¬
isrł. ut plenitudo gentium in traite: in illo
alio fiat quod sequit᷑. et sic om̃ĩs isrł saluus
fieret. Pro uideis eñi apłs etiã illud isaie testi¬
moniũ accipit qd̾ dictũ ẽ. Ueniat exsyon qͥ

Expanded text:
qui operantur iniquitatem, quoniam Deus in generaqui operantur iniquitatem, quoniam Deus in generatione justa est, id est, non in eis qui diligunt saeculum. Injustum est enim relinquere saeculorum conditorem et diligere sCreatori . Consilium inopis confudistis, quoniam Dominus spes ejus est: id est, contempsistis humilem adventum Filii Dei, quia in eo non vidistis pompam saeculi: ut hi quos vocabat, in Deo solo spem poncujus humilitatem contempsistis? Ipse enim in claritate venturus est ad judicium vivorum et mortuorum, regnumque justorum; ut quoniam isto humili adventu facta est caecitas ex parte Israel, ut plenitudo Gentium intraret , in illo alio fiat quod sequitur, et sic omnis Israel salvus fieret: pro Judaeis enim Apostolus etiam illud Isaiae testimon
Abbreviated transcription (Latin):
ante oculos eorum. Isti ñ dicunt non ẽ ddĩ: sed
oĩs qͥ operant᷑ iniquitatẽ : Iudicium iuai
Qui deuorant plebem meã sicut cybũ paut
id ẽ cotidie. Cibus enĩ panis: cotidianiis ei
Deuorant aut̃ popłm: qui sua cõmoda ex
illo capuuit ñ referentes ministerium sui
ad glam dĩ: et acleorũ quibꝰ p̃sunt salutẽ¬
Dñm ñ inuiocauerunt. Non eñi hunc uen
in uocat: qui ea desidat que illi displicent
Illic trepidauerunt timore. ubi ñ erat timor
id ẽ. indãpno rerũ tẽpalium. Dixer̃ eñi. Si
reliiquamus eũ sic: credent in eũ om̃s. ei
uemient romani. ꝙ tollent nob̃ et locũ et
gentẽ. Timuerunt regnũ t̾renum anutt̾e
ubi ñ eret timor: et amiser̃ regnũ cȩlorũ.
qd̾ timere debuerant. Et hoc de om̃ibꝰ tẽꝑa¬
libus cõmodis in telligendũ ẽ: quoꝵ am
missionẽ cũ timent homines. ad etna ñ uen¬
unt. Qm̃ ds̃ ingeneratione uista est. Ad superiora

Expanded text:
ante oculos eorum: isti non dicunt, Non est Deus; sed ante oculos eorum: isti non dicunt, Non est Deus; sed omnes qui operantur iniquitatem? judicium minatur. Qui devorant populum meum sicut cibum panis: id est quotidie; cibus enim panis quotidianus est. Devorant autem populum, qui sua commoda ex illo capiunt, non referentes ministerium suum ad gloriam Dei, et ad eorum quibus praesunt salutenum non invocaverunt: non enim vere hunc invocat, qui ea desiderat quae illi displicent. Illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor: id est, in damno rerum temporalium. Dixerunt enim: Si relinquamus eum sic, credent in eum omnes, et venient Romani, et tollent nobis et locum et gentem . Timuerunt regnum terrenum amittere, ubi non erat timor: et amiserunt regnum caelorum, quod timere debuerant. Et hoc de omnibus temporalibus commodis intelligendum est, quorum amissionem dum timent homines, ad aeterna us in generatione etc. Ad superiora
Abbreviated transcription (Latin):
sitatem ꝑsuadent. Cui simile ẽ ȩcontiario
quod petro dietum ẽ. macta et mauduca: ut
in suam fidem adbonos mores gentes cotuer¬
terꝙ. Lingius suis dolose agebant. Coniesẽ
dolũ dicit. aspidũ aut̃ quia nolunt audm
precepta legis: sicut aspides nolunt au dire ue¬
ba icantantis.: quod in alio psalmo eiuden¬
tius dr̃. Quorũ os malecdictione et amantui¬
dine plenũ ẽ: hoc ẽ. uenenũ aspidũ. Welo cas
pedes eouum ad effundendũ sanguinẽ: con¬
suetudinem male faciendi. Contritio et in¬
felicitas in uus eorũ. Om̃s eñi malorũ homi¬
nũ uiȩ: plene sunt laboribꝰ et miseria. Ideo
dñs clamat. Uenite ad me om̃s qͥlaboratis
et honerati estis: et ego reficiã uos. Tollite
et humilis corde. Iugum eñi meũ lene ẽ: et
saicina mea leius ẽ. Et iuam pacis ñ cognouer
Hanc utiq quã dñs ut dixit cõmemorat:
in iugo leni. et sarcina leui. Non ẽ. timor de.

Expanded text:
sitatem persuadent. Cui simile est e contrario sitatem persuadent. Cui simile est e contrario quod Petro dictum est, Macta et manduca ; ut in suam fidem et bonos mores Gentes converteret. Linguis suis dolose agebant: comes estdolum dicit; aspidum autem, quia nolunt audire praecepta legis, sicut aspides nolunt audire verba incantantis , quod in alio psalmo evidentius dicitur. Quorum os maledictione et amaritudine plenum est: hoc est, venenum aspidum. Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem: consuetudine malefaciendi. Contritio et infelicitas in viis eorum: omnes enim malorum hominum viae plenae sunt laboribus et miseria; ideo Dominus clamat: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. Tollite  et sarcina mea levis est . Et viam pacis non cognoverunt: hanc utique quam Dominus, ut dixi, commemorat, in jugo leni et sarcina levi. Non est timor Dei
Abbreviated transcription (Latin):
non potest quisq hominũ facere bonitatẽ
nisi ipse monstrauerit. Et illud uerũ ẽ. quia
usq qͦ quisq cognoscat unũ dm̃: ñ potest
facere bonitatem. Dñs decelo prospex̃ suꝑ¬
tdm̃. Suꝑ iudeos potest intelligi: ut hono¬
ratiuis eos appellauerit filios hominũ. ꝓpt̃
unius dĩ cultũ in conparatione gentiliũ:
dequibus arbitror superius dictũ. tlixit
aut̃ dñs ut uitleat ꝑ animas scãs suas: quod
significat ul quod dictum ẽ. decelo. Nam
ꝑ se ipsũ: nichil eũ latqꝵ. Onĩs declinauer
simul inutiles facti sunt: Id ẽ. iudei tales
facti sunt: quales et gentes de quibus supͣ
dictum ẽ. Non ẽ. qui faciat bonũ: non ẽ.
usq ad unum. Similit̃ ut supra in telli¬
gendũ: sepulchrũ patens ẽ. guitur eorũ.
Aut uoracitas significatur in hiantis gule:
aut in allegoria qui occidunt. ꝙ qua si ileuo¬
raut eos in t̾fectos. ÷ quibꝰ suorũ morũ ꝑuer¬

Expanded text:
non potest quisquam hominum facere bonitatem, non potest quisquam hominum facere bonitatem, nisi ipse monstraverit: et illud verum est; quia usquequo quisque cognoscat unum Deum, non potest facere bonitatem. Deum. Super Judaeos potest intelligi, ut honoratius eos appellaverit filios hominum, propter unius Dei cultum, in comparatione Gentilium de quibus arbitror superius dictum: Dixit iautem Dominus, ut videat per animas sanctas suas: quod significat id quod dictum est, de coelo; nam per seipsum nsimul inutiles facti sunt: id est, Judaei tales facti sunt, quales et Gentes, de quibus supra dictum est. Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum: similiter ut supra intelligendum est. Sepulcrum patens est guttur eorum. Aut voracitas significatur inhiantis gulae; aut in allegoria, qui occidunt et quasi devorant interfectos eos, quibus suorum morum perver
Abbreviated transcription (Latin):
ixit in prudens in corde suo: ñ ẽ. ds̃.
Nec ipti em̃ sacrlegi et decestandi
quidem phylosophi. qui puersa et falsa de deo sen¬
tunt: ausi sunt dicere. non ẽ. dc̃. Ideo ergo dixit
ini corde suo: quia nemo hoc audet dicere. etiam
si ausus fuerit cogitare. Corrupti funit et abhomi¬
nabiles facti sunt in affectionibꝰ sus: idẽ dum
amant hoc scłm. ꝙ ñ amant dm̃. Ipse funt af¬
fectiones que corrumpunt animã: et sic exce¬
cant. ut possit etiam dicere in prudens incorde
suo non ẽ ds̃. Sieut enĩ non probauerunt
dm̃ habere noticiã: tradidit illos dĩ in repro¬
bum sensum. Non ẽ. qui faciat bonum: non
ẽ usq adunum Usq ad unũ uel cũ ipso uno
potest in telligi. ut nullus hominum in¬
telligatur. uel pret̾ unum ut intelligatur
dĩs xp̃e : sicut dicius iste ager usq ad ma¬
re ẽ: & non utiq simul cõputamus et mare.
łt iste ẽ. melior intellectus. ut nemo intelli¬
gatur fecisse bonitatem usq ad xp̃m: quia

Expanded text:
ixit imprudens in corde suo: Non est Deus. Nec ipsi enim sacrilegi et detestandi quidam philosophi, qui perversa et falsa de Deo sentiunt, ausi sunt dicere, Non est Deus: ideo ergo, Dixit in corde suo; quia hoc nemo audet dicere, etiam si ausus fuerit cogitare. Corrupti sunt et abominabiles facti sunt in affectionibus suis: id est, dum amant hoc saeculum, et non amant Deum: ipsae sunt affectiones quae corrumpunt animam, et sic excaecant, ut possit etiam dicere imprudens in corde suo: Non est Deus; sicut enim non probaverunt Deum habere in notitia, dedit illos Deus in reprobum sensum . Non est qui faciat bonitatem, non est usque ad unum. Usque ad unum: vel cum ipso uno potest intelligi, ut nullus hominum intelligatur: vel praeter unum, ut accipiatur Dominus Christus; sicut dicimus, Iste ager usque ad mare est; non utique simul computamus et mare. Et iste est melior intellectus ut nemo intelligatur fecisse bonitatem usque ad Christum; quia
Abbreviated transcription (Latin):
suis. et ore suo cõmendatã. sicut ceteris apłis
rein suũ quem diabolum nominauit. qͥ ante
traditionẽ dñi nec loculis dominicis fidem
potuit exhibere cũ ceteris cliscipulis ad p̃lican¬
dum regnũ cȩlorũ misit. ut demonstraret dona
lĩ ꝑuenire ad eos qͥ cũ side accipiunt etiam si

Expanded text:
suis et ore suo commendatam, sicut caeteris Apostsuis et ore suo commendatam, sicut caeteris Apostrem suum, quem diabolum nominavit , qui ante traditionem Domini nec loculis dominicis fidem potuit exhibere , cum caeteris discipulis ad praedicandum regnum coelorum misit ; ut demoDei pervenire ad eos qui cum fide accipiunt, etiamsi
Abbreviated transcription (Latin):
Qmn ecce peccatores intendert̃ arcũ: parauerunt
sagutas suis in pharetra ut sagutent in obscu¬
rn luna rectos corde. Et sermonen ab ipsis con
xert̃: & hoc dicat ñ contra istos solos: s contra
oĩs heticos. Uĩs eñi quantũ in ipsis ẽ destra¬
xer laudem: quã exore infantium et lactentium
per fecit as. dũ questionib uariis ⁊ scrupulosis
eragitant paruulos et enutriri fidei lacte non
suuuint. Quasi gͦ dictũ sit huic annnȩ: Quare
isti ł dicunt transmigra in montẽ sicut passers
quare te depeccatoribꝰ t̾rent qͥ intender̃ areũ
ad sagitandũ in obseura luna rectos corde ÷
respondet. Ideoutiq me t̾rent: qũ quȩ ꝑfecisti
destruxer̃. Ubi nͥ inconuenticuł s̃ ubi pariuui¬
los et interioris lucis iguaros. ñ lacte nutruuit
sed uenenis uecant: Iustus aut̃ qͥd fecit: Siuos
macharius. si uos cecilianus offendit. xp̃c quid
ptulit ut ei primã eucharistiã confectã ianib

Expanded text:
e peccatores intenderunt arcum, paraverunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscura luna rectos corde: et sermonem ab ipsis convcisti destruxerunt. Et hoc dicat, non contra istos solos, sed contra omnes haereticos. Omnes enim quantum in ipsis est, destruxerunt laudem, quam ex ore infantium et lactentium perfecit Deus , dum quaestionibus vanis et scrupulosis exagitant parvulos, et eos nutriri fidei lacte non sinunt. Quasi ergo dictum sit huic animae, Quare isti tibi dicunt, Transmigra in montes sicut passer? quare te de peccatoribus terrent, qui intenderunt arcum ad sagittandos in obscura luna rectos corde? Respondet: Ideo utique me terrent, quoniam quae perfecisti destruxerunt. Ubi, nisi in conventiculis suis, ubi parvulos et interioris lucis ignaros, non lacte nutriunt, sed venenis necant? Justus autem quid fecit? Si vos Macarius, si vos Caecilianus offendit; Christus qatientia pertulit, ut ei primam Eucharistiam confectam manibus
Abbreviated transcription (Latin):
cipit obscuritas apparere. et candor minui: donec
iterũ adcorua redeat. ⁊ postremo totus ab ocuł
aucitat᷑. ic rursus obscura illa pars sola possit
iuderi. Quod fieri dicunt cũ lum̃ lune uidet᷑
tricesimã mimu. et redire ad cortua donee
penitus nichil in ea lucis appareat. Scd̾m hanc
opinionem luna in allegona significat eccle¬
siam : qd exparte sp̃itali lucq eccła. expartę
aut̃ carnali obscura ẽ. Et aliquando sp̃itał
pars inbonis oꝑibꝰ apparet hominibꝰ. aliquã¬
tlo aut̃ inconscientia latoꝵ. ac dõ tantũ mͦ nota
ẽ: cũ solo corpore apparet homimbꝰ sicut con¬
tingit cũ oramus in corde. ꝙ quasi nichil ag̾e̾
uidem᷑. dũ ñ ad t̾ram. seil fursũ cor hab̃e. linã¬

Expanded text:
cipit obscuritas apparere, et candor minui, donec iterum ad cornua redeat, et postremo totus ab oculis avertatur, ac rursus obscura illa pars sola possit videri: quod fieri dicunt, cum lumen lunae videtur tricesimam minui et redire ad cornua, donec penitus nihil in ea lucis appareat. Secundum hanc opinionem luna in allegoria significat Ecclesiam, quod ex parte spiritali lucet Ecclesia: ex parte autem carnali obscura est, et aliquando spiritalis pars in bonis operibus apparet hominibus, aliquando autem in conscientia latet, ac Deo tantummodo nota est, cum solo corpore apparet hominibus; sicut contingit, cum oramus in corde, et quasi nihil agere videmur, dum non ad terram, sed sursum corda ha
Abbreviated transcription (Latin):
Nam si abhoc magno delicto ñ mundabor
in conspectu filiorũ hominũ placebunt elo¬
quia mea ñ in conspectu tuo. Suꝑba anim
in conspectu uult placere hominũ: humil
anima in occulto uds uidet uult placere:
ut si placuerit homin ibꝰ de bono oꝑe: illis
gratulet᷑ qͥb placet bonũ opꝰ. ñ s cui sufficͥe
ẽ: testimonium conscientie nr̃e. Ideqͦ dici¬
mus ętiã qd̾ sequit᷑. Dñe adiutor m̃s et re¬
dẽptor m̃s. Ad iutor inbonis: redẽptor ama
Ad uitor ut habitẽ in caritate tua: redẽpte
ut liberes me ab miquitate mea.

Expanded text:
nam si ab hoc magno delicto non mundabor, nam si ab hoc magno delicto non mundabor, in conspectu hominum placebunt eloquia mea, non in conspectu tuo. Superba anima in conspectu hominum vult placere: humilis anima in occulto, ubi Deus videt, vult placere; ut si placuerit hominibus de bono opere, illis gratuletur quibus placet bonum opus, non sibi cui sufficere onium conscientiae nostrae . Ideoque dicamus etiam quod sequitur, Domine adjutor meus et redemptor meus: adjutor in bonis, redemptor a malis; adjutor ut habitem in charitate tua, redemptor ut liberes me ab iniquitate mea.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ seriuiant. non om̃ino ñ seruiant. Qui nolu¬
erit seriuire caritati: necesse ẽ. ut seruiat ini
adõ. et eunte auima inteneb ras male utente
libero arbitrio. peccatis etiã ceteris consecutis
ut ec substantiã suã dissiparet cũ iueretricib̾
uiuens ꝓdige. et ꝑ egestatem fieret pastor po¬
corũ: qui erat socius angłorum. Propt̃ hoc
uitium. ꝓpt̾ hoc magnũ suꝑbie peccatum:
ds̃ huinilis uenit. Hec causa. hoc peccatum
magnũ. iste ingens morb ammarũ. om̃tpo¬
tentẽ medicũ de cęlo deduxit. usq ad forma
serui humiliauit. contumeliis egit. ligno
suspendit. ut a salute tante medicine. cuit
hic tumor. Iam tandem erubescat homo ẽĩ
suꝑbꝰ: propt̃ quẽ factus ẽ. humilis dĩ. Ita
in quit mundabor adelicto magno: quia
ds̃ suꝑb̃ resistit. humilibꝰ. aut̃ dat gr̃ãm. Et ꝑ¬
hoc ut conplaceant eloquia oris mei: et me¬
ditatio cordis mei in conspectu tuo semper

Expanded text:
non serviant; non ut omnino non serviant: quia qui nolunon serviant; non ut omnino non serviant: quia qui noluerit servire charitati, necesse est ut serviat iniqa Deo, eunte anima in tenebras, et male utente libero arbitrio, peccatis etiam caeteris consecutis: ut et substantiam suam dissiparet cum meretricibus vivens prodige, et per egestatem fieret pastor porcorum , qui erat socius Angelorum. Propter hoc vitium, propter hoc magnum superbiae peccatum, Deus humilis venit: haec causa, hoc peccatum magnum, iste ingens morbus animarum, omnipotentem medicum de coelo deduxit, usque ad formam servi humiliavit, contumeliis egit, ligno suspendit, ut ad salvantem medicinam curreret hic timor. Jam tandem ERUBESCAT homo esse superbus, propter quem factus est humilis Deus. Ita, inquit, mundabor a delicto maximo, quia Deus superbis resistit, humilibus dat grathoc ut complaceant eloquia oris mei, et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper:
Abbreviated transcription (Latin):
te aliud sit quã dicturus sũ: ñ tam̃ celabo qd
sentio. Delictum magnũ: arbitor ẽẽ suꝑbiã.
Hoc fortasse et alit̾ significatum ẽ. ineo qd̾ ait:
& mundabor adelicto mnagno. Queritis quã
magnũ sit hoc delictũ qd̾ deiecit angłm. qd̾
ex angło feut diabolũ. eiq in et̾nũ int̾clusit
regnũ cȩlorũ: Magnũ hoc delictum ẽ: ⁊cap̃
atq causa om̃iũ delictorum. Scriptũ ẽ eñi.
Initiũ omm̃is peccati suꝑbia. Et ne quasi leue
aliqͥd contempnas. mitiũ in qͥt suꝑbiȩ om̃is.
apostatare a dõ. Non leue malũ ẽ. hoc uitiũ
ft̃s mei. Hiuc uitio. in his ꝑ sonis quas uide¬
tis amplas: displicet humilitas xp̃iana. Pro¬
pt̃ hoc iatium ddedignant᷑ costa subdere iu¬
go rp̃i: obligta artius uigo peccati. Non
eñi seruire non eis continget. Nani nolunt
seriure: sed eis expedit seruire. Nolendo let¬
uire nichil aliud agunt: quã ut bono dño

Expanded text:
te aliud sit quam dicturus sum, non tamen celabo quod te aliud sit quam dicturus sum, non tamen celabo quod sentio. Delictum magnum arbitror esse superbiam. Hoc fortasse et aliter significatum est in eo quod ait, Et mundabor a delicto magno. Quaeritis quam magnum sit hoc delictum, quod dejecit Angelum, quod ex Angelo fecit diabolum, eique in aeternum interclusit regnum coelorum? Magnum hoc delictum est, et caput atque causa omnium delictorum; scriptum est enim: Initium peccati omnis superbia. Et ne quasi leve aliquid contemnas, Initium, inquit, superbiae hominis apostatare a Deo . Non leve malum est hoc vitium, fratres mei: huic vitio in his personis, quas videtis amplas, displicet humilitas christiana. Propter hoc vitium dedignantur colla subdere jugo Christi, obligati arctius jugo peccati. Non enim servire non eis continget: nam nolunt servire, sed eis expedit servire. Nolendo servire nihil aliud agunt, quam ut bono Domino
Abbreviated transcription (Latin):
seruus custodiens uiditia dĩ. in quibꝰ retributio
multa. Et in alio psalmo sic orat. Non ueniat
ñ moueant me: hoc ẽ. ab alienis parce seruo
tuo. Si mei ñ fuerĩt dominata occulta mea
et delicta aliena: tunc in maculatus ero. Hoc
non sius uirib audet. sed dñm deprecatur ut
impleat. cui dr̃ in alio psalmo: itinera in ea
dirige scđm uerbũ tuum. ⁊ & non domuuetur
mei om̃is in iusticia. Noli timere si xp̃ianus
es. dominum foris homuiẽ: dnm dm̃ semper
time. Malũ te tune hoc ẽ. cupiditatẽ tuã: non
quod inte ds̃ fecit. sed quod tͥ ipse fecisti. Te
dñs bonum seruũ fecit: tu tͥ in corde tuo ma¬
tũ dominũ creasti. Merito subderis inquitati.
merito subderis dño. quẽ tu tͥ ipse fecisti. quia
ei qui te fecit. sub ditus ẽẽ. noluisti. Sed si mei
inquit ñ fuerint dominata. tunc in maculatꝰ
ero: et emnuudabor adelicto maximo. Putamꝰ¬
quo delicto : quo illud ẽ. delictum magnũ. for¬

Expanded text:
servus custodiens judicia Dei, in quibus retributio servus custodiens judicia Dei, in quibus retributio multa, et in alio psalmo sic orat: Non veniat non moveant me, hoc est, Ab alienis parce servo tuo. 14. Si mei non fuerint dominata: occulta mea et delicta aliena. Tunc immaculatus ero: hoc non suis viribus audet, sed Dominum deprecatur ut impleat, cui dicitur in psalmo: Itinera mea dirige secundum verbum tuum, et non dominetur mihi omnis iniquitas . Noli timere, si christianus es, dominum foris hominem: Dominum Deum tuum semper time. Malum in te time, hoc est cupiditatem tuam, non quod in te Deus fecit, sed quod tibi ipse fecisti: te Dominus bonum servum fecit; tu tibi in corde tuo malum dominum creasti. Merito subderis iniquitati, merito subderis domino quem tu tibi ipsi fecisti; quia ei qui te fecit subditus esse noluisti. 15. Sed si mei, inquit, non fuerint dominata, tunc immaculatus ero; et mundabor a delicto magno: quo putamus delicto? quod illud est delictum magnum? For
Abbreviated transcription (Latin):
Dicaius et cũ in tellectu cantemus. et can¬
tando oreinus. et orando impetremus: dica¬
mus. ab occultis meis munda me dũe. Qs eñi
delicta in telligit: Si eudent̃ tenebre in¬
telligunt᷑ delicta: deniꝙ quando nos pemi¬
tet delicti. in luice sumus. Nam quando qͥsꝙ:
ipso delicto in uolutus ẽ: quasi obtenebratis
oꝑtisq oculis ñ udet delictũ.: quasi si tͥ te¬
gat᷑ et carnis oculus nec aliud udes. nec hoc
uude tegit᷑ uides. Ergo dõ dicamus qͥ noitte¬
dicamus ab ocultis meis munda me diĩe: ꝙ
ab alienis paree seruo tuo. Delicta in quit
mea in quinant me: delicta aliena affrgt̃
me. Abhis munda me: ab illis patce. Tolle
m ex corde malã cogitationẽ.⁊ tepelle artie
nialũ suasorem: hoc ẽ. ab ocubas meũ muda
mte. et abalieuis paret seruo tuo. Na tea
duo geuera delictoruim propria sunul et aliena:
ctiam primitus in exordio claruer̃. Diabolus suo
delicto cecidit: adam alieuo deaecit. hie ipse dĩ

Expanded text:
Dicamus, et cum intellectu cantemus, et canDicamus, et cum intellectu cantemus, et cantando oremus, et orando impetremus: dicamus, Ab occultis meis munda me, Domine. Quis enim delicta intelligit? Si videntur tenebrae, intelliguntur delicta. Denique quando nos delicti poenitet, in luce sumus. Nam quando quisque ipso delicto involutus est, quasi obtenebratis opertisque oculis non videt delictum: quia si tibi legatur et carnis oculus, nec aliud vides, nec hoc unde tegitur vides. Ergo Deo dicamus, dicamus: Ab occultis meis munda me, Domine; et ab alienis parce servo tuo. Delicta, inquit, mea inquinant me, delicta aliena affligunt me: ab his munda me, ab illis parce. Tolle mihi ex corde malam cogitationem, repelle a me malum suasorem: hoc est. Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuo. Nam duo genera delictorum, propria simul et aliena, etiam primitus in exordio claruerunt: diabolus suo delicto cecidit, Adam alieno dejecit. Hic ipse Dei
Abbreviated transcription (Latin):
non uult recusare : caleitrat. respuit. Nou illi ẽ.
desiderabile hoc suꝑ aurum et lapidem pͣtiosum
hoc aduersũ ẽ. erranti. Mel amarũ ẽ febricitan¬
ti: dulce tam̃ et acceptabile sanitati. Quia carũ
ẽ. sauitati: desid̾abilia suꝑ aurũ et lapidem
p̃tiosũ multũ. et dulciora suꝑmel et fauum.
Nam ꝙ seruus tuus custodit ea. Quam dultia
ista suit: custodiendo ꝓbat seruus tuus non lo¬
quendo. Custodit ea seruus tuus: quia ⁊ nẽ dul¬
cia sunt. ⁊ in posterum salubria sunt. Namin
custodiendo ea: retͥbutio multa. Sed amans ani¬
mositatẽ suam. nec uidoe splendorẽ ħeticꝰ: nec
Idõ eñi in quit iste ᷤ seruus. qui custodit hane
dulcedinẽ: suauitatẽ caritatis. amorẽ unitatis.
Pgo inquit ipse qui custodio. rogo te. qm̃
delicta quis intelligit: ne mͥ ut homini q̃ dã
subrepant. et quib dã ut homo p̾occuper:
Aboccultis meis munda me dũe. Hoc. gͦ. can¬
tauimus: ecce ad hoc loquendo ꝑuemmus.

Expanded text:
non vult, recusat, recalcitrat, respuit: non illi est desiderabile hoc super aurum et lapidem pretiosum multum. hoc adversum est erranti: mel amarum est febrienti, dulce tamen et acceptabile sanato, quia carum est sanitati. Desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum Nam et servus tuus custodit ea: quam dulcia ista sunt, custodiendo probat servus tuus, non loquendo. Custodit ea servus tuus, quia et nunc dulcia sunt, et in posterum salubria sunt; nam in custodiendo ea retributio multa: sed amans animositatem suam, nec videt hunc splendorem haereticus, nec Ideo, inquit. iste est servus qui custodit hanc dulcedinem, suavitatem charitatis, amorem unitatis. Ego, inquit, ipse qui custodio, rogo te, quoniam delicta quis intelligit? ne mihi ut homini quaedam subrepant, et quibusdam ut homo praeoccuper, Ab occultis meis munda me, Domine. Hoc ergo cantavimus, ecce ad hoc loquendo pervenimus.
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ uemente suꝑ eos spũ sc̃o: om̃s impleti sunt
illo. et lo quebant᷑ linguis om̃ium gentium
sic̃ sp̃s dabat eis ꝓnuntiare. Ecce non sunt loque¬
le neq sermones: quorũ ñ audiant᷑ uoces eor.
Sed ñ ibi tantũ ubi impleti sunt sonuer̃. In
omnẽ in qͥt t̾ram exiuit sonus eoꝵ: et infines
orbis t̃rȩ uerba eor. Ideo et nos hic etloquim᷑.
Sonus em̃ ille ad nosaisq ꝑuenit: sonus qͥ moni
nẽ t̾ram exiit et ħeticus ad eccłam ñ in trat.
Ideo sonꝰ in omnẽ t̾ram exi ĩt: ut tu in celum
intres. Opestilentiosa. litigiosa pessima: et ad¬
huc errare uolens. Suꝑbe fili: audi testam̃tũ
patris tui. Ecce quid planius ꝗid apertuis e
In omnẽ t̾ram ęxiuit sonus eorũ: et infines
orbis t̾re uerba eorũ. Nonqͥd expositore opus
habꝙ a qͥd contra te conaris: partẽ uis inlite
tenere. : qui potes totũ in concordia retineres
tione ȩccłam suã. Non in occulto. ñ quȩ lateat
ñ uelut opta. ne forte fiat su opta: super

Expanded text:
 veniente super eos Spiritu sancto, omnes impleti sunt illo; et loquebantur linguis omnium gentium, sicut Spiritus dabat eis pronuntiare . Ecce non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum: sed non ibi tantum ubi impleti sunt sonnerunt; In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Ideo et nos hic loquimur: sonus enim ille ad nos usque pervenit, sonus qui in omnem terram exiit, et haereticus Ecclesiam non intrat. Ideo sonus in omnem terram exiit, ut tu in coelum intres. O pestilentiose, litigiose, pessime, et adhuc errare volens; o superbe fili, audi testamentum patris tui. Ecce, quid planius, quid apertius? In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Numquid expositore opus est? Quid contra te conaris? Partem vis in lite retinere, qui potes totum in concordia retinere? tione Ecclesiam suam, non in occulto, non quae lateat, non velut opertam; ne forte fiat sicut operta super
Abbreviated transcription (Latin):
et int̃ pello ñ contͣ illũ. sed pro illo dm̃ meu
uidat mecũ ħeditate. Quid gͦ erras frat̃: Qd
ꝑangulos fugif: quid latitare conaris: In
sole posuit tab̾naculũ suũ: et ipse tanquã
sponsus ꝓ cedens dethalamo suo. Puto quod
agnoscas eũ. Ille tauquã sponsus ꝓcedens
de thalamo suo. Erultauit ut gigas adcur¬
rendã uia suã. In sole posuit tab̾naculum
caro factũ ẽ. in utero uirginali thalamũ in¬
tanquã decastissimo ꝓcedens thalamo. hu¬
milis miscdia in fra om̃s. fortis maiestate su¬
om̃s. h oc ẽ eni. gigas exultauit ad curren¬
dam uiã. Natus ẽ. creuit. docuit. passus ẽ
resurrexit. ascendit. Cuturrit uiã: ñ hesit
in uia. Idem gͦ. ipse sponsus qui hec fecit.
ipse posuit in sole. hoc ÷ ui maiufestatione
mo celo egressio eiꝰ : ꝙr occursus eius usq
ad summũ eiꝰ. P ostea . iͦ. quã excucurrit ine
q recurrendo remeauit: misit sp̃m suum
Uise sunt ilis suꝑ quos uenit lingue diuise

Expanded text:
mecum eneat mecum haereditatem. Quid ergo erras. frater? quid per angulos fugis? quid latitare conaris? In sole posuit tabernaculum suum. Et ipse tamquam sponsus procedens de thalamo suo. Puto quod agnoscas eum. Ille tanquam sponsus procedens de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam; ipse in sole pcaro factum est, in utero virginali thalamum intanquam de castissimo processit cubili, humilis misericordia infra omnes, fortis majestate suomnes. Hoc est enim, gigas exsultavit ad currendam viam: natus est, crevit, docuit, passus est, resurrexit, ascendit; cucurrit viam, non haesit in via. Idem ipse ergo sponsus qui haec fecit, ipse posuit in sole, hoc est in manifestatione,mo coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum ejus. Postea vero quam excurrit inde, et recurrendo remeavit, misit Spiritum suum. Visae sunt illis super quos venit, linguae divisae
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ audiunt: ꝙ si ñ utriq similit̾ sapiunt. Illi
eñi audiunt tanquã uerbũ eructuatũ: illi
tanquã scientiã annuntiatam. Qđ eiñ ructat᷑.
p̃sentibꝰ ructat᷑ : qd̾ aut̃ annuntiat᷑ longe posi¬
tis annuntiat᷑. Possunt cęli sensus plures inue¬
niri: sed ad hibendus ẽ. modus. propt̃ angusti¬

Expanded text:
enim audiunt, etsi non utrique similiter sapiunt: illi enim audiunt, etsi non utrique similiter sapiunt: illi enim audiunt tanquam verbum eructatum; illi tanquam scientiam annuntiatam: quod enim ructatur, praesentibus ructatur; quod autem annuntiatur, longe positis annuntiatur. Possunt coeli sensus plures inveniri, sed adhibendus est modus propter angusti
Abbreviated transcription (Latin):
cat scientiam: obscurum ẽ. tanquã ꝑ noctem.
quibꝰ dixit: uos estis lum̃ mundi. Aꝑtum hoc
udetui: et cognitũ facile. Quomͦ aut̃ nox noc¬
ti ad nuntiat scientiam: ñ nulli hec uerba sinpli¬
cit̃ intellexerunt: et forte hoc sit uerum: est¬
iautes hanc sententiam significatã eise quo
audietunt: hoc inposteros ẽẽt. trauectũ. teniquã
de tempore ui tempꝰ: dies diei nor nocu. Ptior
dies. posterion diei: et pͥor not. poteriori nocti
quia hec doctrina dieb et nocabus p̃dicatur.
Iste simplex intellectꝰ. cui sufficit sufticiat. Sed
ñ nulla uerba scripturatum. obscuntate sua
hoc ꝓfuer: qd̾ multas in telligentias peperer.¬
Itiq hoc si planum eẽt: unũ aliqͥd audiretis. Pa
uͭ. obscure dictum ẽ: multa auditura estis. est
alius incellectꝰ. dies diei. nor nocti. hoc ẽ. sp̃s spiri¬
tui: caro carm. Est et alius. dies diei : spirituales
spintua libꝰ et nor nocti. carnales carnalibꝰ. Utͥꝙ

Expanded text:
ntiat scientiam, obscurum est, tanquam per noctem. ntiat scientiam, obscurum est, tanquam per noctem. quibus dixit: Vos estis lumen mundi . Apertum hoc videtur et cognitu facile. Quomodo autem nox nocti annuntiat scientiam? Nonnulli haec verba simpliciter intellexerunt, et forte hoc sit verum; aestimantes hac sententia significatum esse, quod audierunt, hoc in posteros esse trajectum, tanquam de tempore in tempus: dies diei, nox nocti, prior dies posteriori diei, et prior nox posteriori nocti; quia haec doctrina diebus et noctibus praedicatur. Iste simplex intellectus cui sufficit sufficiat. Sed nonnulla verba Scripturarum obscuritate sua hoc profuerunt, quod multas intelligentias pepereritaque hoc si planum esset, unum aliquid audiretis; quia vero obscure dictum est, multa audituri estis. Est et alius intellectus: dies diei, nox nocti, hoc est, spiritus spiritui, caro carni. Est alius: dies diei, spirituales spiritualibus; et nox nocti, carnales carnalibus. Utrique
Abbreviated transcription (Latin):
suum. Non sum dignus uocari filius tuus. Infe¬
lix: ꝑ humilitatẽ impetrat felicitatẽ. Et eo secon¬
mendat dignũ: quo confitet᷑ in dignũ. Hanc dĩ¬
głam cęli enarrant: ⁊ oꝑa manuum eiꝰ annunti¬
at firmamentum. Celũ firmamentũ. firmũ cor
non timidũ cor: annuntiat eñi. Sunt ista int̃
impios. int̾ ad uersos dõ ÷ int̾ amatores mundi.
ꝑ secutoresꝗ iustorum.:: int̾ seiuentem mundum
annuntiata s̃ ista. Sed seiuens mundus qͥd pote¬
rit facere. ꝗͣ do firmam̃tũ ista nuntiabit: ad nun¬
tiat firmamentũ. Qid  oꝑa manuum eiꝰ. Quȩ st̃
oꝑamanuum eiꝰe Gła dĩ illa qua salui facti fumꝰ:
qua creati in bonis oꝑ ibꝰ sumus. Ipsius enĩ sumꝰ
fignientũ creati in xp̃o iħu: in oꝑibꝰ bonis. N
solum qͥ ppe homines. sed ȩtiã iustos si tam̃ sumꝰ:
et aptum ẽ. Dies diei eructat uerbũ: aptum et
planũ tanquam ꝑdiem. Qđ aut̃ nor nocti indi¬

Expanded text:
suum: Non sum dignus vocari filius tuus : infesuum: Non sum dignus vocari filius tuus : infelix, per humilitatem impetrat felicitatem; et eo se ostendit dignum, quo confitetur indignum. Hanc gloriam Dei coeli enarrant, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum: coelum firmamentum, firmum cor, non timidum cor. Annuntiata enim sunt ista inter impios, inter adversos Deo, inter amatores mundi persecutoresque justorum: inter saevientem mundum annuntiata sunt ista. Sed saeviens mundus quid poterat facere, quando firmamentum ista annuntiabat? Annuntiat firmamentum: quid? Opera manuum ejus. Quae sunt opera manuum ejus? Gloria Dei illa, qua salvi facti sumus, qua creati in bonis operibus sumus: ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis ; non solum quippe homines, sed etiam justos, si tamen sumuet apertum est, Dies diei eructat verbum; apertum et planum, tanquam per diem: quod autem nox nocti annu
Abbreviated transcription (Latin):
et hominẽ uerbo. Qd̾ uerbo hoc manu: et qd̾
manu hoc uerbo. Non eñi humanis m̃bris
statura dĩ distincta ẽ. qui ubiq totus ẽ: et
nullo continet᷑ loco. Qd̃ gͦ uerbo fecit: sapien¬
tia fec̃. Iđ manu fecit: uirtutȩ fec̃. xp̃c ẽ. iut
dĩ uit᷑: qr dĩ sapientia. O mĩa aut̃ ꝑ iplũ facca
sunt: et sine ipso factum ẽ nichil. Enarrauer:
enarrant. enarrabunt cęli głam di. Enarra¬
bunt in quã cęli hoc ẽ. scĩ głam dĩ: at̾ra sus¬
pensi. dm̃ ꝑ ortantes p̃ceptis tonantes. sapientia
coruscantes. Illã ut dixi głam ddĩ: qua salui
ficci sumus in digni. Haric indigntatẽ. id ẽ.
quia digni ñ funmus agnoscit filiꝰ nunor egestatȩ
constrictus: agnoscit in quã hanc in diguitatem
filiuis imnor a patre longe peregrinis. demonũ
cultor canquam porcorum pastor agnoscit głam
dĩ: sed egestate constrictus. Et quia illa gła dei
facti sumiis qd̾ digni ñ fuimus: dicit ad ꝑ atrem

Expanded text:
et hominem verbo. Quod verbo, hoc manu; et quod et hominem verbo. Quod verbo, hoc manu; et quod manu, hoc verbo: non enim humanis membris statura Dei distincta est, qui ubique totus est, et nullo continetur loco; quod ergo verbo fecit, sapientia fecit, et quod manu fecit, virtute fecit. Christ Virtus et Dei Sapientia : Omnia autem per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Enarrarunt, enarrant, enarrabunt coeli gloriam Dei: enarrabunt, inquam, coeli, hoc est sancti, gloriam Dei, a terra suspensi. Deum portantes, praeceptis tonantes, sapientia coruscantes; illam, ut dixi, gloriam Dei, qua salvi facti sumus indigni. Hanc indignitatem, id est, qua digni non fuimus, agnoscit filius minor egestate constrictus: agnoscit, inquam, hanc indignitatem filius minor a patre longe peregrinus, daemonum cultor, tanquam porcorum pastor; agnoscit gloriam Dei, sed egestate constrictus. Et quia illa gloria Dei facti sumus quod digni non fuimus, dicit ad Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
titum ẽ. oꝑa manuum eiꝰ. Quȩ oꝑa mauuum
eiꝰ: Non sicut quidã seutiunt as uerbo fec̃
om̃ia & tanꝗͣ p̃stantiorem cȩteris. hominem
sis mauibꝰ fecit: ñ ita sentiendum ẽ. In fir¬
ma ẽ. ista: et ñ satis elimata sententia. Omĩa
eñi uerbo fecit. Nã licet oꝑa dĩ duersa nar¬
rentur. in quibꝰ hominẽ ad imaginem suã
fecit: tam̃ om̃ia ꝑipsum facta s̃. et sine ipso
factum ẽ. nichil. Qd̃ aut̃ ad manus dĩ attinet:
et decelis dictum ẽ. et oꝑa manuum tuarũ
sunt cęli. Et neputes etiam ibi scõs celos dic¬
tos: subiecit. Ipsi peribunt: tu aut̃ ꝑ manes.
łigo ñ solum homines. sed etiã cȩlos qui peri¬
bunt ds manib fuis fecit: cui dictum ẽ. oꝑa
manuum tuarũ sunt celi. Et det̾ra: hoc idem
dictum ẽ. Qm̃ ipsius ẽ. mnare. et ipse fec̃ illud:
et aridam manus eiꝰ fundauerunt. Irgo si et
celos manibꝰ et tr̃am manibꝰ: ñ solũ hominẽ
manib Et si cȩlo uerbo et t̾ram uerbo: ergo

Expanded text:
m est, opera manuum ejus. Quae opera manuum ejus? Non sicut quidam sentiunt, Deus verbo fecit omnia, et tanquam praestantiorem caeteris hominem suis manibus fecit. Non ita sentiendum est: infirma est ista, et non satis elimata sententia; omnia enim verbo fecit. Nam licet opera Dei diversa narrentur, in quibus hominem ad imaginem suam fecit ; tamen omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Quod autem ad manus Dei attinet, et de coelis dictum est, Et opera manuum tuarum sunt coeli ; et ne putes etiam ibi coelos sanctos dictos subjecit: Ipsi peribunt, tu autem permanes . Ergo non solum homines, sed etiam coelos qui peribunt, Deus manibus suis fecit, cui dictum est, Opera manuum tuarum sunt coeli; et de terra hoc idem dictum est: Quoniam ipsius est mare, et ipse fecit illud, et aridam manus ejus fundaverunt Ergo si et coelos manibus: et si coelos verbo, et terram verbo, ergo