comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erat ad homines. assumpturus hominẽ ⁊ ꝑid fu¬
turus homo. mornurus. nsutrecturs. astensiꝰ
r̃etur. s caditus expect arctur loquens dico: iulti¬
abrahe. ysaac. ⁊ iacob. ⁊ cct̾is. ⁊ cisd̃ sepe multisq
tucionis. ut ꝑ sompnia. ł ꝑ inspiraciones. ł ꝑ a
pcitas uoces. multis modis .i. rerum au̾sis iist̾i¬
is futura significans. Deus inꝙͣ loquens olim.
locutus est. ioquens de presenti. utitur p̃terito.
qr idem ipse modo loquitur. quiolim locutus
est. Item attende ꝙ dicendo olim ⁊ norussime. ali¬
ud quidam nõbis insinuat.s. qm̃ multo ĩmedi¬
um tempore ꝑcurrente qñ iamꝓximi eramus
ad penam q̃n omma karismata quieuerant tũc
ampliores extitimus ⁊ digniores ꝙ prudent̃ ast

Expanded text:
erat ad homines, assumpturus hominem, et per id fuerat ad homines, assumpturus hominem, et per id futurus homo, moriturus, resurrecturus, ascensurus, reretur, sed creditus exspectaretur. Loquens, dico, multiAbrahae, Isaac, Jacob, et caeteris eisdem saepe. Multisque cutionis, ut per somnia vel per inspirationes, vel per apertas voces. Multisque modis, id est rerum diversis mysteriis futura significans. Deus, inquam, loquens olim, Locutus est: loquens de praesenti utitur praeterito, quia idem ipse modo loquitur qui olim locutus est. Chrysost. Item attende quod dicendo olim et novissime, aliud quiddam nobis insinuat, quoniam multo in medium tempore percurrente, quando jam proximi eramus ad poenam, quando omnia charismata quieverant, tunc ampliores exstitimus et digniores, 232 quod prudenter ast
Abbreviated transcription (Latin):
tramq naturam. Dem̃ comꝑat eum moysi ⁊ pre¬
trit. deinde multis rõnib ⁊ auctoriatib gr̃am fi¬
dei umbrt legis p̾fercndam declarat ⁊ saceidociũ
xp̃i leuitco sacrdocio ⁊ cectam̃tum nouim ne¬
teti. tiusq lacriłicium unum multis illius sactibi¬
cus p̃ponẽdum ostend̾ qr ibi umbra. ħ i̾utas tand̃ po¬
nit fidei descripcionem eam multis testimonũg
ꝯm̃dans. tirca finẽ uero moralim subdit instructi
dis nouissime in dieb istis. locutꝰ est nob in filio.
alttende singula. ⁊ confer muicem oicendo olim. os¬
tendit ꝙ non est nonum ꝙ deus loquitur olim gͦ¬
.i. ñ nouit deus qui est innarrabilꝰ ⁊ tune ⁊ nunc
est ⁊ nunc loquit᷑ patrib antiquis qui in carne et
ex se loquebantur. s dcus inas. ⁊tlõn .it. gx intelłu
ꝓprio loquebantur nec humano ingemonꝑiebãt
buerunt ꝓph̃as astiatos ⁊ impletos uerbodeiusq
adiohcm . abillo aũ us infinem tempus est ĩplẽ¬
di que promissa sunt. unicusdei filius uenturus

Expanded text:
tramque naturam. Deinde comparat eum Moysi, et praefert; deinde multis rationibus et auctoritatibus gratiam fidei umbrae legis praeferendam declarat, et sacerdotium Christi Levitico sacerdotio, et Testamentum Novum Veteri, ejusque sacrificium unum multis illius sacrificiis praeponendum ostendit, quia ibi umbra, hic veritas; tandem ponit fidei descriptionem, eam multis testimoniis commendans. Circa finem vero moralem subdit instructioie, novissime diebus istis locutus est nobis in Filio. Attende singula, et confer invicem; dicendo: Olim, ostendit quod non est novum quod Deus loquitur. Olim, ergo non noviter, Deus, qui est invariabilis, et tunc et nunc  locutus est et nunc loquitur, patribus antiquis qui in carne et ex se loquebantur, sed Deus in eis. Non enim ex intellectu proprio loquebantur, nec humano ingenio reperiebuerunt prophetas afflatos et impletos Verbo Dei usque ad Joannem. Ab illo autem usque in finem, tempus est implendi quae promissa sunt. Unicus Dei Filius venturus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ⁊ hanc pauli fore epłam. In qua intendit xp̃i¬
tiuinenciam. ⁊ fid̾i lufficĩam nec ñ ⁊ legis insus¬
ficĩam. ⁊ iutilitatẽ ostendere. Modus tractan¬
ditalis est primopponit audienda eẽ netbax. sic̃¬
qr inco locutus est deusut inꝑpħns ⁊ maior est eis¬

Expanded text:
est et hanc Pauli fore Epistolam, in qua intendit Chriest et hanc Pauli fore Epistolam, in qua intendit Christi eminentiam, et fidei sufficientiam, nec non legis insufficientiam et inutilitatem ostendere. Modus tractandi talis est: Primoquia in eo locutus est Deus ut in prophetis, et
Abbreviated transcription (Latin):
quis quidem ꝓphe missi sunt nobis ã filius ⁊ ift
scrui. ⁊ cõscrm lotuti sunt nobis aũ dñs Qui¬
dam tñ u̾itatis calumpinatores hanc epłam nõ
tẽ panli aic̃ẽ ausi sunt eoꝙ nom̃ eius imytulo
dem̃tis. ł t̾culliami quib in promptu nobis est.
tespondere. Si .N. iõ non ẽ dicenda pauli qr
intytulo. Id̾o autẽ nom̃ suum huic epłe sicut
legis destructor indebat᷑ qr gͦ non eoꝵ s genciũ¬
trat apłs nom̃ suum eis odiosum tacuit. ne
pscripti nominis inudea seq̃ntis utilitatẽ cõ¬
cluderet lectionis sciens qͦ eoꝵ suꝑbiam suam¬
qr humilitatẽ. ip̃es demõtrans sui ordinis dig¬
nitatem noluit añ ferre nominando se apłms
nonse apłm noĩauit nesuꝑbi indignarentur.
suit. hanc añ scripsit hebraica lingna cunis sẽ¬
sum ⁊ ordinem recincus lucas post excessum eius
grco sermone ꝯposuit. Uon gͦ mur si in hc
tanto doctrine fulget elo quio ꝓpulsans gͥ calũp¬
mis adu̾sancium i̾utati nullatenꝰ ambigend̾

Expanded text:
quis quidem prophetae missi sunt, nobis autem Filius, et illis servi et conservi locuti sunt, nobis autem Dominus. Quidam tamen veritatis calumniatores hanc Epistolam non esse Pauli dicere ausi sunt, eo quod nomen ejus in titulo lementis, vel Tertulliani; quibus in promptu nobis est respondere. Si enim ideo non est dicenda Pauli, quin titulo. Ideo autem nomen suum huic Epistolae slegum destructor videbatur. Quia ergo non eorum, sed gentiuatur, nomen suum eis odiosum tacuit, ne praescripta nominis invidia sequentis excluderet utilitatem lectionis; sciens quoque eorum superbiam, suamque humilitatem demonstrans, sui ordinis dignitatem noluit anteferre nominando se Apostolnon se Apostolum nominavit, ne superbi indignarentur. suit. Hanc autem scripsit Hebraica lingua, cujus sensum et ordinem retinens Lucas post excessum ejus Graeco sermone composuit. Non ergo est mirum si in hac tanto doctrinae fulget eloquio. Propulsatis igitur calumniis adversantium veritati, nullatenus ambigendum
Abbreviated transcription (Latin):
galia uo pꝰ passio¬
quorum hebrcoꝵ¬
suꝑsticiosam tradi¬
cionem excludens
putabant ⁊ in hunc errorem quosdam ̃ qͥ degẽ¬
hebreorum auctoritate trahantur. Indeosqͦ ad

Expanded text:
galia vero post passioQuorumdam Hebrperstitiosam traditionem excludens, putabant, et in hunc errorem quosdam etiam qui de genHebraeorum auctoritate trahantur, Judaeos quoque ad
Abbreviated transcription (Latin):
Alitende quałr hic duas retas masingrdit una
quidem teuorans nos. anefandoerrore sabelu a
lia u̾o ab arrianic impietatis errore neputetur
pat᷑ ł unuicum ñ hr̃e. ł filius extrancus apatre sub¬
sistere. sunt .N. quidam qͥ cum extraneum cẽ deli-¬
rant ꝙ male uilum est arrio. aliĩ qruiñ alt̾m pa
aliq̃n patrẽ. aliq̃n filium. Integragͦ ꝯmonet raci¬
one. ⁊ qr dei filuis cit. ⁊ ꝙ non ab eo alienuis existit.
Qui cum splendor.

Expanded text:
Attende qualiter hic duas rectas vias ingreditur, una quidem revocans nos a nefando errore Sabellii, alia ab arianicae impietatis errore, ne putetur Pater vel unicum non habere, vel extraneus a Patre subsistere. Sunt enim quidam qui eum extraneum esse delirent: quod male visum est Ario; alii qui non alterum Paaliquando Patrem, aliquando Filium. Integra ergo commonet ratione, et quia Dei Filius est, et quod non ab eo alienus existat. Qui cum sit splendor.
Abbreviated transcription (Latin):
pidos qui non uocan¬
tur s ingerunt se. ita
ip̃m. ut sibi sum̃et .i.
sibi tribueret ñ clarifi¬
caint dico. ita ut pon¬
tifex fieret. sic̃ ip̃e ait.
Ego ñ clarifico me ip¬
sum. scd. ille elanfica¬
uit eum ĩ bap̃o et pon¬
tificẽ ꝯstituit qui ali.
locutꝰ est adcũ. dicens
in pso filius me. es. tu. q
id̃ dicturus erat iN
bapt̃o ⁊ intranffig᷑a¬

Expanded text:
pidos qui non vocantur, sed ingerunt se. Ita ipsum, ut sibi sumeret, id est sibi tribueret. Non clarificavit, dico, ita ut pontifex fieret, sicut ipse ait: Ego non glorifico meipsum , sed ille clarificavit eum in baptismo et pontificem constituit. Qui alibi locutus est ad eum, dicens in Psalmo: Filius meus es tu. Quod idem dicturus erat ei in baptismo et in transfig
Abbreviated transcription (Latin):
ri p̃posuit ⁊ ad orauit fastiguim. Ur luꝑ fasti¬
gium uirge eiꝰ. quid est ꝙ adorauit suꝑ cacu¬
q̃n ti idem filius uirabat ⁊ dum eam tenet pꝰ
u̾ba nirantis ñ dum illa redoit mox ad orauit
dm̃ ñ .N. pudebat cũ firre tantisꝑ insigne po¬
testatis filu sui uͥ figura magne rei future p̃

Expanded text:
posuit. Et adoravit fastigium, vel super fastigium, virgae ejus. Quid est quod adoravit super cacu quando ei idem filius jurabat, et dum eam tenet post verba jurantis nondum illa reddita mox adoravit Deum. Non enim pudebat eum ferre tantisper insigne potestatis filii sui, ubi virga magn
Abbreviated transcription (Latin):
ppacĩam. suctincti
sine dubitacione ad certam̃. martirii q⁊ est ꝓ¬
positum. nobis. curamus dico: Aspicientes.

Expanded text:
iam succincti sine dubitatione ad certamen martyrii, quia propositum nobis. Curramus dico aspicientes in
Abbreviated transcription (Latin):
que nec ĩ titubit ⁊ incedentem .i. nos inced̾e faci¬
tutem qr introducit nos inrem .s. inqͣm us adĩ¬
t̾iora uclaminis .i. ad int̾iorem ⁊ uelatam bea¬
titudinem qͣm nemo uidit sicut est. inhac ui

Expanded text:
quae nec etiam titubet, et incedentem, id est nos incedere facientem, quia introducit nos in rem, id est usque ad interiora velaminis, id est ad interiorem et velatam beatitudinem quam nemo vidit, sicut est in hac vi
Abbreviated transcription (Latin):
anchoram aĩe. sic̃ .ii. a¬
anchora nauem sit speᷤ
tenet aĩam ne merga¬
tur in salo hꝰ mundiꝯ
pi abanchora añqͣm ĩ¬
tres in portum fuictuat
longe at̾ra ꝓicit᷑ nec ĩ

Expanded text:
anchoram animae. Sicut enim anchora navem, sic spes tenet animam: non emergatur in salo hujus mundi pi ab anchora, antequam intres in portum. Fluctuat longe a terra projicitur, nec in
Abbreviated transcription (Latin):
est unde grmimus. ñ solum ꝓ aliis hõt capłm
sita ut t̾ractatũ est aꝑiatur. ñ incidimus millã
molestias quib płiq homines iͨ catholitã disci¬
plmam quedam dic̃e coguntur. Scĩo .ni. uanoᷤᷤ
hereticos dehoc capło multa impia intpta iac¬
A. summi angłi sublimts uiitutes doleant et ge¬
mant anteꝙͣ lib̾emur penitus. s ñ est uetum
nam ⁊ si nos aduiuant sñ dolore h oc agere creden¬
di sunt. ne miltai excimãtur p̃sectim qr dix̃ eã¬
dam creat᷑am qr ꝯgemiscit ⁊ dolet uanitati eẽ so̾¬
lectam ꝙ de suminis exceslentib angłis nefas¬

Expanded text:
est, unde gemimus, non solum pro aliis. Hoc capitulum si ita ut tractatum est aperiatur, non incidimus in illas molestias, quibus plerique homines contra catholicam disciplinam quaedam dicere cogantur. Scio enim vanos haereticos de hoc capitulo multa impia et inepta jacest summi angeli sublimesque virtutes doleant et gemant, antequam liberemur penitus. Sed non est verum. Nam etsi nos adjuvant, sine dolore hoc facere credendi sunt, ne miseri existimentur, praesertim quia dixit eamdem creaturam quae ingemiscit et dolet, vanitati subjectam
Abbreviated transcription (Latin):
insactificium oblati s̃
deo ⁊ duuno caritatis
orporIigne succensi gemimũ¬
s innobis ip̃is. p̃ter corpus .i. exceptis corpo¬
ut corpus ⁊̃ bñficium adoptionis accipiat ⁊ ixõi
ꝑte filud̾i sunt . ħ .n. adoptio que iam fc̃a tit ĩ huis
quieredid̾unt sp̃u non sp̃e corpore fc̃a est. Niond̾¬

Expanded text:
in sacrificium oblati sunt Deo, et divino charitatis igne succensi, gemimus in nobis ipsis, praeter corpus, id est exceptis corpoest ut corpus etiam beneficium adoptionis accipiat, et ex omni parte filii Dei sint. Haec enim adoptio quae jam facta est in his qui crediderunt, sp
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Quidtemptatis ĩ
sen multa quid p̃cepit q̃ nlus ĩplece poterit
s hõi data sunt ĩ onus ad tꝰ domandam supbi¬
am quidicebat ñ deest qui ĩpleat s deest qui i¬
beat. niõ maledicti trant om̃s qui subiegrerant.
q moĩb erat reatus transgcessionis aquo illi ab¬
soluri erant qui ingra ꝯfidcbant sp̃ualit saltẽ
saluatorẽ. qͥ finem ponat hñs ilib̾ret ñ solum
abaliis ꝑec̃s s ĩ amaledictolegis. Curgͦ gala¬

Expanded text:
tatis impsen multa quidem praecepit quae nullus implere poterit, sed homini data sunt in onus ad ejus domandam superbiam, qui dicebat: Non deest qui impleat, sed deest qui jubeat. Et ideo maledicti erant omnes qui sub lege erant, quia in omnibus erat reatus transgressionis, a quo absoluti erant qui in gratia confidebant; spiritualiter Salvatorem, qui finem ponat his, et liberet non solum ab aliis peccatis, sed a maledicto legis. Cur ergo Gala
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cum nec̃ee sit eũ hãe
aliquid ad offe̾ndum¬
trgo. illud. ł erit suꝑ
tram. ł celeste. super

Expanded text:
t cum necesse sit eum habere aliquid ad offerendumrgo illud, vel erit super terram vel coeleste. Super
Abbreviated transcription (Latin):
iustam potestatĩ fac̾e
ex ead malsa aliud
adhonorẽ que aduliᷤ
honestos sunt. nec̃tia.
alia u̾o ad ꝯtumeliã
q̃usib sunt culmarũ

Expanded text:
ustam potestatem facere ex eadem massa aliud ad honorem, quae ad usus honestos sunt necessaria; alia vero ad contumeliam, quae usibus sunt culinarum
Abbreviated transcription (Latin):
alu miscrctur ⁊ alte¬
rum despicit. ñ sine
iusticia. Infigło .ii. so¬
la uoluntas est. Ind̾o
au̾ noluntas ĩ iustici

Expanded text:
alii miseretur, et alterum despicit non sine justitia. In figulo enim sola voluntas est: in Deo autem voluntas cum justiti
Abbreviated transcription (Latin):
noscitur. Habtinis ã. hactenus egit dealritudine
scĩt sne. hu agit de fragilitate carnis tẜ refeit adg

Expanded text:
noscitur. Habemus autem. Hactenus egit de altitudine scientiae suae, hic agit de fragilitate carnis quam refert ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte absortus infuturo penitus absor̃bebitur ꝓp̃
rum qui nunc sunt ⁊ moclurrectione etunt in¬
hẽbas ubi est mors .s. diabole. stimulus tuus. sti.
x ita. morce arbitror hͥ significari delectacionem
perandi. ⁊ tarnalem ꝯsuctudinẽ que aĩam n¬
mortificat q̃ gr actu pact̃i sit quomadam peccaili

Expanded text:
te absorptus; in futuro penitus absorbebitur, proprum qui nunc sunt, et in resurrectione erunt, inhebas? Ubi est, mors, scilicet diabole, stimulus tuus? StimuVel ita, per mortem arbitror hic significari delectationem peccandi, et carnalem consuetudinem quae animam mortificat, quae ex actu peccati sit, quo in Adam pecca
Abbreviated transcription (Latin):
es ĩ tsurgentib. inctori¬
a ma q̃ absordueras corꝑ¬
ia moriencium tempalis¬
porib ab lorta eo resurgenciũ¬
gitur originale pecc̃cm q muno peccauimus õs
ut moreremur ĩ uno omnes qͦ puncti ⁊ uenena.¬
tisumus de qͦ mors exũt ut ipse exponit dicens.
mulus mortis dicitur quo .s. mors facta est non
ꝙ̃ mors fecit ptc̃co .N. morimus ñ morte peccamꝰ.

Expanded text:
es in resurgentibus; victoria tua qua absorbueras corpora morientium, tempporibus absorpta es resurgentiutum originale, quo in uno peccavimus omnes, ut moreremur in uno omnes, quo puncti et venenati sumus, de quo mors exiit, ut ipse exponit subdens:catum stimulus mortis dicitur, quo scilicet mors facta est, nonquem mors fecit; peccato enim morimur, non morte peccamus.
Abbreviated transcription (Latin):
lus dolor denogate dclectacionis uoluntatibo¬
ni hominil resistebat ut uerbi gr̃a. si quis exista
ꝙ̃ munqͣm uenaciodelectauit: omnino liber est
utrum uenari nolit. ł uelit nec eum cruciat qui
delectaciomortificat aĩam utsise abstin̾e uelit
sinc molestia. ⁊ agone non possit ita ⁊ ħ. caro .N.
nec cessabit ꝯtencio donee perfecta sc̃ĩtas ronum
hominem reꝑaĩnt tunc. ergo fiet. ser.qͥ. scrip. ẽ
ñ modo fit l tunefict. aiuidtunefiet: absor. ẽ. morᷤ
.i. delectatio peccandi. inuctoria .i. in hoc ꝙ ser¬
i d̾i ũcent ꝯtupiscenciam carnis tũnc iuncet
postea renitentes traxit nos. dem̃ accepta gr̃a ce

Expanded text:
ectationis voluntati bonae hominis resistebat, ut verbi gratia, si quis existat quem nunquam venatio delectavit, omnino liber est utrum venari velit vel nolit, nec eum cruciat qui delectatio mortificat animam, ut si se abstinere velit, sine molestia et agone non possit. Caro enim concupiNec cessabit contentio donec perfecta sanctitas totum hominem reparaverit; tunc ergo fiet sermo qui scriptus est. Non modo fit, sed tunc fiet. Quid tunc fiet? Absorpta est mors, id est delectatio peccandi? In victoria, id est in hoc quod servi Dei vincent concupiscentiam carnis, tunc vincet postea renitentes extraxit nos, deinde accepta gratia
Abbreviated transcription (Latin):
res reuocare. ⁊ in cis ꝯfirmare. slodus talis cor h
huic tpłe sic̃ ⁊ aliis salutationẽ prescribit ⁊ no¬
men suum ꝙ celebre erat omnib gentib p̃poñ
ut magister nomine audito acciinescant or̃oni¬
torrectiomi ⁊ qr cis iuł erat apponit ãignitatis no¬
mina. non humilitatis ut lcriuis. Post saluta¬
tonẽ ꝓdonis coꝵ qͥbomi erant int̾ eos grãs ag̃
deinde incripat illos qui de baptistisse iactabã
Post retrahit cos ab amore terene sap̃it deinde re¬
darguit eos deformsatore q̃m int̾ esle ferebant
deinde increpat eos qͥ sibi inuicẽ miurias ⁊ frau¬
des facibant ⁊ infidelium ex amĩa requirebant pꝰ¬
finerucro subditur moralis ammonicio p̃mit
uocat se scruum sicut ibi qd̃ pocuis crat opus hic

Expanded text:
in eis confirmare. Modus talis, huic Epistolae sicut et aliis salutationem praescribit, et nomen suum quod celebre erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat apponit dignitatis nomina non humilitatis, ut servus, post salutationem pro donis eorum qui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terrenae sapientiae. Deinde redarguit eos de fornicatore quem inter se esse ferebant. Deinde increpat eos quia 67 sibi invicem injurias, et fraudes faciebant, finem vero subditur moralis admonitio. Praemvocat se servum sicut ibi, quia opus erat hic
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ut de baptistis¬
se iactarent unita¬
⁊ sacraĩntorr uir¬
usum ex ministro¬
tũ m̃itis iudicarẽt
cram̃ta maioris
eẽ usus si ꝑbonos
tractarentur mã¬
ioris aũ. ł minoriᷤ
ł minus bonos¬

Expanded text:
t de baptistisse jactarent, unitat sacramentorum virusum ex ministrorum meritis judicantes. sacramenta majoris se usus, si per bonos tractarentur,ris autem vel minoris vel minus bonos
Abbreviated transcription (Latin):
cos laudat incidenter
num ⁊ ꝯgrue ħ ubi
decorrectis agͣr m̃cio
fit de collectis. qr ab a
ĩmacebonia. ĩ in ca

Expanded text:
os laudat, incidenter num. Et congrue hic ubi de correctis agitur, mentio fit de collectis, quia ab in Macedonia, cum in ea
Abbreviated transcription (Latin):
lꝙ cum tũ non uincat net captinum cducat. Scqꝵ¬
Quid ergo. Nic quetit᷑ utrum ip̃a lex sit mala qr
uidebatur culpalselegẽ
dicendo passiones pẽcco¬

Expanded text:
 eum tamen non vincat, nec captivum ducat. Quid ergo? Hic quaeritur utrum ipsa lex sit mala, videbatur culpasse legem dicendo passiones peccato
Abbreviated transcription (Latin):
it a pcĩto. uñ ⁊ ꝯscĩa hylaus fuit ei. unxit gͦ eũ
scriptura noĩt ola. exultanionis figurata ut so¬
let locuciõt significat. hac unaione filius qͥ sic
ħ̾o factus ẽ ut man̾et deus plemis erat .i. sp̃uscõ
ut in tuangłio legitur. Iħ̾s autẽ plenus sp̃u scõ

Expanded text:
go eum Scriptura nomine olei exsultationis figurata, ut solet, locutione significat. Hac unctione Filius qui sic homo factus est ut maneret Deus, plenus erat Spiritu sancto, ut in Evangelio legitur: Jesus autem ple
Abbreviated transcription (Latin):
dicium ꝓhib apłs qr¬
octulta sunt nobis cor¬
da hominũ. luhus ple¬
fallitur. s cauend̾ est¬
ne ꝑniciosa opimone
fallamur ut qi ñ pos¬

Expanded text:
dicium prohibet Apostolocculta sunt nobis corda hominum. In his plefallitur. Sed cavendum eperniciosa opinatione fallamur, ut quia non pos
Abbreviated transcription (Latin):
runt ⁊ auideis pseudo
est deo a quo ꝑfiliũ
electus est ⁊ mislus ut¬
dicitur indestituciõe
legis. Imponebant .ii.¬
ret eo ꝙ legem ad̾o da¬

Expanded text:
o est Deo a quo per Filium electus est et missudicitur in destructionem legis. Imponebatur eret, eo quod legem a Deo da
Abbreviated transcription (Latin):
lib obseruantus ñ sufficere adsalitẽ ⁊ pe¬
trum. ⁊ iacobum. ⁊ alios qui c̃ dño fuctã
legis obseruancias c̃ euangłio misciusse.
tes in legis obleruancias mͣlirent. Iõ hos
nt euangłice stribens eis. a b epheso degr̃a
rãtib s romanis tanꝙͣ sapientio alciori
senlu ⁊ ꝓfundiorib usus est argumentis.
litis u̾o ualud minus sapientib usus ẽ mo¬
derato sermone quib ⁊ dicit. o insensati ga¬
lathe ut sic eos reuocaret. E st gͥ intencio
apłi in hac epła galathas uecliiciis pseudo¬
apłorum cutũuentos adfidei religionem ⁊
muangłii ueritatẽ reducert. ¶odus talis
saluracionẽ p̃mitit ubi cc dectactores ⁊ de
oꝑaib legis głantes de sua dignitate ⁊ xp̃i
gloria brtuit᷑ tangit. ꝯmendans ꝑsonam su¬
am ꝙͣ pseudo de prinicbant pꝰ salutationĩ
deleuitate col tedaiguit s plonam sua laca
comemlat deiñ legem moysi multis modiᷤ¬

Expanded text:
Petrum et Jacobum et alios qui cum Domino fuerant legis observantias cum Evangelio miscuisse; tes in legis observantias transirent. Ideo hos inae evangelicae, scribenspientibus, altiori sensu et profundioribus usus est argumentis; istis vero velut minus sapientibus usus est moderato sermone: quibus etiam dicit: O insensati Galatae, ut sic eos revocaret. Est ergo intentio Apostoli in hac Epistola Galatas, versutiis pseudoapostolorum circumventos, ad fidei religionem et angelicae revocare. Modus talis: salutem praemittit, ubi contra detractores, et de operibus legis gloriantes, de sua dignitate, et Christi gratia breviter tangit: commendans personam suam, quando pseudo deprimebant. Post salutationem de levitate eos redarguit: post personam suam latius commendat. Deinde legem Moysi
Abbreviated transcription (Latin):
maritans qui .u. libroᷤ
tm̃ moysi recipiunt qͥ
quibz non contuntur
lege dum ñ ñegat legẽ
sicut mulier sa marita¬
na ꝑlegrin docta sic di¬
xit. leio qr messias ne¬
sublege. seruilit᷑ ⁊ quia¬
fac̃em cosqͥ sub. le. trãt.
qͥ sublege erant sa ma

Expanded text:
maritanis, qui quinque libros tantum Moysi recipiunt, quibus non coutuntur lege, dum non negat legem sicut mulier Samaritana, per legem docta, dixit: Scio quia Messias vesub lege serviliter. Et quaifacerem eos qui sub lege erant. Qui sub lege erant Sama
Abbreviated transcription (Latin):
ut qu̾o ille semel mori¬
endo similitudimi pcc̃ci mortuus p̾dicatur. ita
quicumq fu̾it in illo baptizatus eid̃ rei cꝰ illa fu¬
nascendo sit̃ ip̃t asepulcto resurgendo qͣmlib eta¬
tm g̃at a ꝑuulo .ii. recint̃ nato us ad decrepitum
it̃ ne male intelligat᷑ ꝙ dixi deus mali. auctor ñ
est qͥ ⁊ omniũ que est̾ auctor est qr inqͣntum sũt
intm̃ bona sunt. ⁊ ne in de putetur ñ ab illo esse
pena maloꝵ que utiz malum ẽ huis qui pumi¬
untur s hoc ita dixi. ꝙ̃ admod̾ dictum est. d̾s mor¬
tem ñ fecit. cumalibi icciptum sit mors i uita ado¬
minodeo est. maloꝵ gͦ pena q̃ adcoẽ malum est

Expanded text:
ut quomodo ille semel moriendo similitudine peccati mortuus praedicatur, ita que fuerit in illo baptizatus, eidem rei, cujus illa funascendo, sicut ille a sepulcro resurgendo. tem gerat. A parvulo enim recenter nato usque ad decrepitum est ne male intelligatur quod dixi, Deus mali auctor non est, qui et omnium quae sunt auctor est, quia in quantum sunt, in tantum bona sunt; et ne tamen inde putetur non ab illo esse poena malorum, quae utique malum est his qui puniuntur. Sed hoc ita dixi, quemadmodum dictum est: Deus mortem non fecit ; cum alibi scriptum sit: Mors et vita a Domino Deo est . Malorum ergo poena, quae a Deo est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊u̾c hũit sollicitudi¬
hortacione ꝓfectus ẽ.
aduos. qͥ primum ro
p̃dicato. laus est dico ꝑ
omnes ccłias ñ solũ an

Expanded text:
esset sollicitihortatione, profectus est ad vos. Qui primum rogpraedicato. Laus ejus dico per omnes Ecclesias. Non solum autem
Abbreviated transcription (Latin):
ut recte agat. ut crgo multũ presttsse gr̃a saluato¬
ris intelligat᷑ dixit agunt᷑. non ut nichil agant
s qr impctum gr̃̾ aguntur uixtñ ait agant nã
tantomag̾ efficit᷑ quis filius bonus qͣnto largui
ne agis si abono agitur qñ ergo ñ agit. ł non oĩo¬

Expanded text:
ut recte agat. Ut ergo multum praestitisse gratia Salvatoris intelligatur, dixit, aguntur, non ut nil agant, sed quia impetu gratiae aguntur, vix tamen ut agant. Nam tanto magis efficitur quis filius bonus quanto largiune agit, si a bono agitur. Quando ergo non agit, vel non o
Abbreviated transcription (Latin):
negauit defendens
iecto defend̾e. aliud de¬
defensio subsecuta t̃ cũ
ait. absit. uño uetbo defensa est uitas qr magna
ubrima laude legem ꝯ¬
m̃dat ñc quid suspici¬
onis aduecle remancret

Expanded text:
it! defenderat objecto defendst. 34 Defensio subsecuta est cum ait: Absit! Uno verbo defensa est veritas, quia mrima laude legem endat, ne quid suspicionis adversae remaneret
Abbreviated transcription (Latin):
occislił. man. qr ꝙ ꝯcupisatur dulcul fit dũ
uetatur. ⁊ sic pecẽm fallit ꝑmandatũ
Exhibiciont nam nͥ caritas delic. defid̾ium mali
fallit falsa ãl ulcedine fallax .i. ddulcedo ẽ qͣm plure
atqs maiores penaꝵe alatudines sccunt᷑. ⁊ ñ solũ

Expanded text:
tur, dulcius fit dum vetatur, et sic peccatum fallit per mandatum. Ex prohibitione namque ubi charitas deficit, desiderium mali fallit falsa dulcedine. Fallax enim est dulcedo quam plures atque majores poenarum amaritudines sequuntur, et non solum
Abbreviated transcription (Latin):
portare. s qͣm intelligenciam ħ uecba apłi supͣ
exposumus. s est alius intellectus inhuis ñ ne¬
antur fidelib ꝑuulis seorsum dicendo maio¬
ribus. .i. intelligentiorib cum cad̾ predicaret a płs
illi ut ꝑiisli asti ut maiores. illi ut lactis ali¬
mentum. isti ut cibi solidam̃tum qr isi ñ audiũt
amplius: tñ intesligunt amplius. Non .n. eqͣ¬
lit̃ mente ꝓcipitur ⁊̃ qd̾ infide ꝑñ abutrisq reci¬

Expanded text:
quam intelligentiam haec verba Apostoli supra exposuimus, sed est alius intellectus in his non neantur fidelibus parvulis, seorsum dicenda majoribus, id est intelligentioribus, cum eadem praedicaret Apostoilli, ut parvuli, isti ut majores, illi ut lactis alimentum, isti ut cibi solidamentum, quia etsi non audivit amplius, tamen intelligitur amplius. Non enim aequaliter mente percipitur, eti
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ capacitas coꝵ plus. ł minus capit. ut hii qͥ
dicunt egosum illuis. ł illiꝰ. alit̃ acceꝑunt de
piunt. nce nec̃c̃e est. ł aliqua secreta ut tacrant᷑
ꝑuulis. clicenda ꝑtectis. Id̾o clicit apłs nõ potui
uo. lo. qͦi spualib. ⁊ẽ. qid̃ est clicere non potuistis
d dicebam intelligere ut sp̃uales ut so caraleᷤ
si. it sp̃uales cẽnt non dicetent ego sum pauli.

Expanded text:
quod capacitas eorum plus vel minus capit, ut hi qui dicunt, ego sum illius, vel illius, aliter acceperunt de piunt; nec necesse est ut aliqua secreta taceantur parvulis, dicenda perfectis. Ideoque dicit Apostuasi spiritualibus, etc.; quod est dicere, non potuistis quod dicebam intelligere, ut spirituales, sed ut carnales. Si enim spirituales essent, non dicerent: Ego sum Pauli.
Abbreviated transcription (Latin):
yelam̃ hic intelligend̾
utebant᷑ antiqur⁊ ad
huc ⁊̃ utunt᷑ pleriq a¬
licubi quototum cap̃
obuoluebatur.⁊ ẽ pe¬
ne simile uelamami¬

Expanded text:
ligendum utebantur antiqui, et adhuc etiam utuntur pleriqlicubi, quo totum caput obvolvebatur, et ne simile velami
Abbreviated transcription (Latin):
omna bñficia eis. ł apt̃o apłis ip̃is. ł toti huma
adhumilitatẽ actionẽq gr̃arum informare. i¬
m odus tractandi tał est. de more suo salutacionẽ¬
humano generi p̃stita post ip̃is apłis sp̃alit̾ in¬
dulta deinde epheliis ip̃is ostendens aquo ⁊ ad ꝙͥ

Expanded text:
toti humanad humilitatem actionemque gratiarum informare. Modus tractandi talis est: De more suo salutationehumano generi praestita, post ipsis apostolis specialiter indulta; deinde et Ephesiis ipsis, ostendens a quo et ad quid
Abbreviated transcription (Latin):
pientes. omnẽ
tem. ł contaadicentes corripimus ⁊ ꝯuincimꝰ ⁊ obebien¬
usdoctimis. docentes dico. inomni lap̃ia. ñ sumus ceri
ut. ł pscudo s doctmus mõi sap̃ia. Utra .N. lap̃ia est. ĩ
disciplina dominita .s. cum xp̃o agnoscit᷑ ꝙ apłs ẽ mag

Expanded text:
entes omnem Vel contradicentes corripimus et convincimus, et obedientes docemus. Docentes dico, in omni sapientia, non sumus caeci ut pseudo, sed docemus, in omni sapientia. Vera sapientia est in di
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m sc̃m reualauit. Nunc aũ .i. intemꝑe gr̃e mani¬
festum ẽ. ñ in omnib s inscĩs euis. humilicate ꝑ¬
uulis nechus omnib plene innotuit. s ⁊ hus tn.¬
Quib noluit d̾s. ex sola
am tam digni saccam̃¬

Expanded text:
 in tempore gratiae, manifestatum est, non omnibus, sed sanctis ejus, humilitate parvulis. Nec his omnibus plene innotuit, sed his tanbus voluit Deus, ex sola am tam digni sacram
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ. p ostꝙͣ ad monu¬
it bonos de elemosi-¬
nis inscõs fatiendis a¬
git de incorrectis qͥ pse
moneo id uobis qͥ ilt
obsccrodico: ꝑ man. ⁊¬
animum ostendit ⁊ ĩ
correctionib mod non excessit obsecro ego

Expanded text:
autem. Postquam admonuit bonos de eleemosynis in sanctos faciendis, agit de incorrectis qui psemoneo, idem vobis qui illis. Obsecro, dico, per mananimum ostendit, et in correctionibus modum non excessit. Obsecro ego
Abbreviated transcription (Latin):
.i. opataris que ibi ñ erunt ligniticat ñolcns tos
arbitrari se fes facturos talia inregno celorum qͣ¬
lia fiunt in hac uita sicut uidei putabant. lud̾i
.ii. credebant futuram relurrectionem f. morehꝰ
uite. ut ibi nuiberent. ⁊ generarẽt. Uñ saduccis
Red̾e ñ poterant ꝓponc̃ab questionẽ de septenni¬

Expanded text:
arnis quae ibi non erunt, significat, nolens eos arbitrari se talia facturos in regno coelorum, qualia fiunt in hac vita, sicut Judaei putabant. Judaei enim credebant futuram resurrectionem, sed more hujus vitae ut ibi nuberent et generarent. Unde Sadducaeis respondere non poterant
Abbreviated transcription (Latin):
ra ⁊ sermentes desi. animi
⁊ uoluptatib. tarnis ua¬
rus agentes. uitã nram
in malicia .i. in mala no¬
cendi uoluntate. ⁊ iui¬
dia. de alioꝵ successib ⁊
si noc̾e non licuit: odibi¬
ies deo. ł alus hominibz
⁊ pnincẽ odiences alios..
nignus humanus deus
saluator nr̃ apparuit. m̃¬

Expanded text:
t servientes desideriis animi, et voluptatibus carnis variis agentes vitam nostram in malitia, id est in mala nocendi voluntate, et invidia, 229 de aliorum successibus, et si nocere non licuit, odibiles Deo, vel aliis hominibus, et invicem odientes alios. Cnignus et humanus Deus Salvator noster, apparuit m
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ saluum me faciet du¬
cens in regnũ suum
celeste. iotin ł spare li¬
apud istos hopistabat᷑
apłs. ⁊ honesiphori
domum .i. familiam
erastus remansit corin¬

Expanded text:
 salvum me faciet, ducens in regnum suum coeleste, idem tibi sperare liapud istos hospitabatur Apostolus. Et Onesiphori domum, id est familiam. Arastus remansit Corin
Abbreviated transcription (Latin):
luture głe. Si .ni. ad hui mortalib sp̃m sirũ ere¬
didit nonẽ dubium quin iam in mortalibus
qͣr ad pos non iuit sicut aix̾ac ne putet se cõtemp¬
tos ad quos ire clistulit¬
ut tunc uret cum iamꝓ¬

Expanded text:
futurae gloriae. Si enim adhuc mortalibus Spiritum suum eredidit, non est dubium quin jam immortalibus quare ad eos non ivit sicut dixerat, ne putent se contemptos ad quos ire distulitut tunc iret cum jam
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝯt̾ristarem multos
asꝑc corripiendo in qͦ¬
pepcirit eis neco asꝑiori
uerteretur in sodicionẽ.
yult gͦ prius mitigari
cos ⁊ cmendari. ⁊ ideoñ
gxleuitate. ł carnali. co¬
.q. de dominio eo ꝙ ilỹcat parcens uobis ñ ue¬
ni subdit. non. id eo dico ꝑccus. qr ddñemͣ. fi. ũe.¬

Expanded text:
ne contristarem multos aspere corripiendo, in qpepercit eis, ne eo asperiore verterentur in seditionem. go prius mitigari eos et emendari, et ideo levitate vel ex carnali coquasi de Domino, eo quod dixerat, parcens vobis non veni, subdit, non, ideo dico parcens, quia dominemur fide
Abbreviated transcription (Latin):
.a. fidiles affugebam
supͣ multos. ñ dico se¬
nes s coetaneos meos.
qͥ plus laborant ꝙͣ se¬
nes. ⁊ ñ dico supmul¬
tos ꝓselitos s quisũt

Expanded text:
est fideles affligebam supra multos, non dico senes, sed coaetaneos meos, qui plus laborabant quam senes: et non dico supra multos proselytos, sed quisunt
Abbreviated transcription (Latin):
uemt. ñ de prima insti¬
uicione nr̃e nature usus
significant᷑ quidam fr̃m. qͥ cum sint in honesti
se satis honoris hñt nulluis gent. corz q̃ ist in hone¬
sti fiunt s ꝑ ea sunt alia honoranda ita ⁊ ftĩb inqͥ¬
bus studium ꝑicie ꝯũsaciõis ornauit honestas.
nulluis egent. sed ħ fecit
dtus. qͥ temꝑauit corpu̾
rat honor ut. ita ñ sit.
port humano. ł mecłia
m̃bra pocius sollita sũt
mreb agendis ꝓ se inuc̃e
sollicita sunt dico. ita ũ
id sollicitudinis ꝙ sit ip
sum .i. ĩ cliffecens ut non
m̃bra .q. suũ sit malũ.
hõc de m̃bris toeꝑis am

Expanded text:
t. Non de prima institutione nostrae naturae, usus significantur quidam fratrum, qui, cum sint inhonesti se satis honoris habent, nullius egent eorum quae illis inhonestis fiunt, sed per ea sunt alia honoranda. Ita et fratribus in quibus studium peritae conversationis ornavit honestas, nesta egent. Sed haec fecit Deus qui temperavit corpus, rat honor, ut ita non sit pore humano, vel in membra potius sollicita sint rebus agendis. Pro se invicem sollicita sint dico, ita ut id sollicitudinis, quod id est indifferens ut non mbra, quasi suum sit malum. Hoc de membris corporis am
Abbreviated transcription (Latin):
tificel habuerũt qui
t̃ talis sit ñ hab coti¬
die necc̃itat̃. non ꝙ ã
liqñ egeat. s ħ dicit
ut remoueat ꝙ legali¬
b sacerdotib conue¬
dico: prins ꝓsuis. delic.
hostias offere deinde

Expanded text:
tifices habuerunt. Qui, cum talis sit, non habet quotidie necessitatem, non quod aliquando egeat, sed hoc dicit ut removeat, quod legalibus sacerdotibus convedico, prius pro suis delictis hostias offerre, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
deces. ł bibeces non infitetur cadauer tuuii inse¬
pulcrum patrum cuorum dictum fucrat illi ut
insamaria predicaret ⁊ ñ ibi comedecet ipse tñ co¬
medrt iͥ. yñ illudiminatur eidominus ꝑ alm pro¬
ro tñ ẜ humanũ affc̃m ꝙ̃ habebat ad canem suã
potiit in de tertri ł ꝯtristari uinus dt eo ꝙ ñ crat

Expanded text:
deres, vel biberes, non inferetur cadaver tuum in sepulcro patrum tuorum . Dictum enim fuerat illi, ut in Samaria praedicaret, et non ibi comederet. Ipse tamen comedit ibi. Unde illud minatur ei Dominus per altersecundum humanum affectum quem habebat ad carnem suam, potuit inde terreri vel contristari vivus, de eo quod non erat
Abbreviated transcription (Latin):
sempit̾num ht̃ sacer¬
docium ⁊ saluare in
ꝓpetuũ. po. accedens. ł̃
acodentes. ostenso qd̾
saccidocium destruit᷑
ilex ꝯm̃dat auctum
ip̃ius dep̃mendo ꝑ ꝯ
re pot̾ in ꝑpccuum ip¬
se dico accedens ad dm̃ ñ
ꝑ alium pontificem nec
ꝑ alienas hostias sed¬

Expanded text:
sempiternum habet sacerdotium, et salvare in perpetuum potest accedens, vel accedentes. Ostenso quod sacerdotium destruitur et lex, commendat actum ipsius deprimendo per re potest in perpetuum. Ipse, dico, accedens ad Deum, non per alium pontificem, nec per alienas hostias
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ ioseph irgo fuisse
creditur. alia gͦ causa
q̃renda est quare fr̃
dm̃i dictus sit sic̃ ios¬
scph. ⁊ simoni iudas.

Expanded text:
cum Joseph virgo fuisse credatur. Alia ergo causa quaerenda est quare frater Domini dictus sit, sicut Joseph, et Simon, et Judas.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hicqͣm est. ẽ. non. nõ.
s ħ qd̃ ampluis est aĩ
malo est. ⁊ si ñ amalo
uirantis: a malo est nõ¬
q non ait. si quis al̃iplꝰ¬
ignotus facie

Expanded text:
 hoc quam, est, est; non, non; sed hoc quod amplius est, a malo est : et si non a malo jurantis, a malo est noque non ait, si quis amplius faci
Abbreviated transcription (Latin):
dos fr̃e uocant. Unde ieronimus fr̃es domini dic̃
intelligi hunt iacobũ ⁊ fr̃es eius hiis u̾bis ãm̃¬
dam seq̃ntes deliram̃ta apocciphoꝵ suspicant᷑
fr̃es domini foris stantes tẽ filios ioseph de qua
mr̃is iacobi minoris. ⁊ ioseph. simonis.⁊ ude. Q¬
mor .n. modis inscripturis diuinis frẽs dñr .s. na¬

Expanded text:
tos, fratres vocant. Unde Hieronymus fratres Domini dicit intelligi hunc Jacobum, et fratres ejus, his verbis: Quidam sequentes deliramenta apocryphorum suspicantur fratres Domini foris stantes esse filios Joseph de quadmatris Jacobi minoris, et Joseph, et Judae. Quatuor enim modis in Scripturis di
Abbreviated transcription (Latin):
IN ⁊fres tui. ⁊c̃. ut gliqueat quare fr̃s¬
achim ⁊ anne filia fuit q̃ nupsit iolephrita io.¬
⁊ genuit exea filiamꝙͣ uocauit mariam que
qͥdam salome eand̾ annã induxit ⁊ generaũ
exta filiam noĩt mariaam q̃ nuplit tebedeo.
⁊ hũit ex cã filios .l. iacobum qui diatus est ma¬

Expanded text:
uare fratJoachim et Annae filia fuit, quae nupsit Joseph: et ita Joet genuit ex ea filiam quam vocavit Mariam, quae quidam Salome eamdem Annam duxit, et generavit ex ea filiam, nomine Mariam, quae nupsit Zebedaeo, et habuit ex ea filios
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ãt locus ĩtimidi
adfidem. Erroi .ii. iude¬
oꝵ gentib aꝑuit uiã
antetempus intrandi
adfidem prius .ni. li
omnib iudcis p̃dicã¬
dum erat. ⁊runt dem̃¬

Expanded text:
obis esset locus intrandi ad fidem. Error enim Judaeorum gentibus aperuit viam ante tempus intrandi ad fidem. Prius enim ubique omnibus Judaeis praedicandum erat, et tunc dem
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ pertando hoc. ł hos illa malicia faciant. ñ
ta incorum potestate. s d̾i ꝑmittentis ex se gͦ pos¬
sunt imimicari ꝙ ꝓficit tuangłio deo. utante mã¬
lis adbonũ uc cum faciant ccͣ uoluntatem .i. p̃
luntas dei sapient̃ ommia dispones. Sequitur.

Expanded text:
autem peccando hoc, vel hoc, illa malitia faciant, non est in eorum potestate, sed Dei permittentis. Ex se ergo possent inimicari, quod proficit Evangelio Deo utente malis ad bonum, ut cum faciant contra voluntatem, id est luntas D
Abbreviated transcription (Latin):
atura mortalium ⁊ inqͦ libido lolet dominari casti¬
tatem m̃tis ⁊ corꝑis scruandam ⁊ impudiciciam ua¬
dendam indicit. Quiñto iõ precepta fuit qr ñ poss
p̃putio quuppt omins ħo nascit᷑. ꝙ̃ admod̾ itumori¬
ginali pãto ⁊ itũcisus p̃puciatũ gignit. Traiciens

Expanded text:
olet dominari, castitatem mentis et corporis servandam, et impudicitiam recidendam indicet. Quinto, ideo praecepta fuit, quia non popraeputio quippe omnis homo nascitur, quemadmodum et cum originali peccato: et circumcisus praeputiatu
Abbreviated transcription (Latin):
gã plenum. Incutuncisione nam tm̃ ꝓ cc̃da re¬
mitcebantur s nec grã ad bene oꝑand̃ ꝑ eam pre¬
stabatur nec uutuces dabantur int augibantur ĩ
bap̃o oĩa pẽca dimituntur. ⁊ gr̃a coopandi ꝯfatur
num dico iusticit fidti. quenisticia est fid̾i. ⁊ fides

Expanded text:
cumcisione namque tantum peccata remittebantur, sed non gratia ad bene operandum, per eam praestabatur, nec virtutes dabantur vel augebantur. In baptismo autem peccata dimittuntur, et gratia cooperandi confertur, num, dico, justitiae fidei, quae justitia fidei, vel fides est
Abbreviated transcription (Latin):
cisionis ⁊ale .l. signũ qd̃
tudinem signatetei. ut
situt carnelibiomis ħo ĩ
cicuntilione spoliatur
sie aĩa spolictur oĩb sor¬

Expanded text:
cisionis, tale scilicet signum, quod ss similitudinem signatae rei. Ut sicut carne libidinis homo in circumcisione spoliatur, sic anima spolietur omnibus sor
Abbreviated transcription (Latin):
inlumbis abrahe fuit. Itle est gͦ occimatus in a¬
braham qͥ sic fuit in lumbis eius sic̃ inlumbis
sin pu̾s ⁊̃ ipse abraham fuit .i. quisie est natus
de pr̃e abraham. sic̃ desuo pr̃e natus abraham
est plegem .s. in m̃bris repugnantẽ legi m̃ti

Expanded text:
in lumbis Abrahae fuit. Ille est ergo decimatus in Abraham qui sic fuit in lumbis ejus, sicut in lumbis sui patris etiam ipse Abraham fuit, id est qui sic est natus de patre Abraham, sicut de suo patre natus est Abraham per legem, scilicet in membris repugn
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cipuia arina pͥmisit pacia. ⁊ benignitat᷑. quar
alia illata apximis mala qqͣmimit᷑ portat alt̾a
sua bona ꝓximuis delidabilit impendit. Mens qͥp¬
pe scõram in ħtemptaciõis prelio ⁊ minuta paci¬
encie clipeo ⁊ gladio amoris accincta ad mala fe¬
renda sumit fortitudinem. Sz ad rependenda-
bona crg̃ unitatẽ qͣ uis ⁊ otlioꝵ tela potenter
gxcrpiat. ⁊ amons iacula ualent̃ redoat. Non e¬
tatis bello dep̃hensus. ⁊ scutum pacĩe dẽb añ¬
ałferre ad p̃licand̾ ꝓmptus amoris iacula in¬
ferre ñ uincat. Sequitur. Caritas. ⁊c̃. qͦi it̃ per

Expanded text:
am et benignitatem. Quarum altera illata a proximis mala aequanimiter portat, altera sua bona proximis desiderabiliter impendit. Mens quippe sanctorum, in hoc tentationis praelio, et munita patientiae clypeo et gladio amoris accincta, ad mala ferenda sumit fortitudinem, et ad rependenda bona erigit unitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Non etatis bello deprehensus, et scutum patientiae debet anteferre, et ad praedicandum promptus amoris jacula inferre, ut vincat. Charitas, etc. Quasi dicat: Per
Abbreviated transcription (Latin):
nor gͦ angłis fuit ñ ꝓpt̃ naturam hoĩs. s ꝓpt̃
passionem mortis. Natura u̾o hominis que
mente rõnali ⁊ intellectuali creaturas tet̾as añ¬
tedit. deus solus est maior. ininor gͦ angłis tuic cor¬
port ñ mente. ꝙ aũ tͥ indetur nicħ magnũ¬

Expanded text:
nor ergo angelis fuit, non propter naturam hominis, sed propter passionem mortis. Natura vero hominis quae mente rationabili et intellectuali creaturas caeteras antecedit, Deus solus est major. Minor ergo angelis fuit corpore, non mente. Quod autem videtur tibi n
Abbreviated transcription (Latin):
monstrans ꝯsuctudo naturã illum ũo dedit pro¬
muissio sig̾cans gr̃ãm. Ibi humanus usus ostendr̃
hus diuinũ beneficiũ ꝯm̃datur. Natꝰ est gͦ ymael
sicut nacunt᷑ hoĩes. ꝑmixtiõe utriusq sexus usi¬
tate lege nature iõ dictum est ẜ carnt̃. non ꝙ ita

Expanded text:
demonstrans consuetudo naturam, illum vero dedit promissio, significans gratiam. Ibi humanus usus ostenditur, hic divinum beneficium commendatur. Natus est ergo Ismael sicut nascuntur homines permistione utriusque sexus usitata lege naturae. Ideo dictum est secundum carnem, non quia
Abbreviated transcription (Latin):
latrria detestanda ẽ. cũ illam deus fi preceꝑit l
hanc sathanas ꝑluascrit. Id̾o gͦ nonfecit intyco
ẜ ꝙ ita p̾legi .q. tytus non est ꝯpullus circuncidi
tiimothei. redoit aũ cãm qua ꝯpulsus est facere
nias falsorum fr̃m qui ꝑati erant ꝯmouere sedi¬
tionem si illum filium iudee incireũcisũ ordi

Expanded text:
latria detestanda est: cum illam Deus fieri praeceperit, hanc Satanas persuaserit. Ideo ergo non fecit in Tito Quasi dicat: Titus non est compulsus circumcidi, mcisione Timothei. Reddit autem causam quare compulsus est facere aeveniens calumnias falsorum fratrum, qui parati erant commovere seditionem, si illum filium Judaeae incircumcisum ordi
Abbreviated transcription (Latin):
le. ꝙ cum fac̾e nequirent ppłm ctͭ nos excitare mo¬
licbantur ⁊ iõ cessimus subiectiõi. eoꝵ cutuncidẽ¬
do timotheum ad horam. cessimꝰ ita ut u̾i. tuan.¬
ꝑma. ap̃. nos. q̃ ħt ꝙ neq circuncisio aliquidꝯfert.
dentes tirc̾cidebant filios suos. attende diligent̃
ꝯpulsum cirtuncidi. ⁊ subicit diccnis. s ꝓp̃ subĩ¬

Expanded text:
 cum facere nequirent, populum contra nos excitare moliebantur: et ideo cessimus subjectioni eorum, circumcidendo Timotheum; ad horam cessimus, ita ut veritarcumcisio aliquid confert, dentes circumcidebant filios suos. Attende diligentercompulsum circumcidi. Et subjicit dicens: Sed propter subi
Abbreviated transcription (Latin):
cidi .i. ñ potuit excorq̃¬
ri ame ut cirruncid̾et᷑
s susceptus est aba¬
płis insocietatẽ incir¬
cuncisus. Cur gͦ nultis
uos galathe circunci¬
cidi cum utro a gr̃ã re¬
cedentes ad legem tnͣsi
lum tytus nonẽ ꝯpul¬
sus tirtũtidi. s neq ad
horam. ĩ aliquo cessi¬
subiectioni eoꝵ ut in
eis lubiciamur quile¬
galia saluti nacceslari¬
a prediabant ẽ au a
ubi cesserit ũ incircũ¬
cisione timõthti cur
tit hic ñ cessit: Rdet.

Expanded text:
cidi, id est non potuit extorqueri a me ut circumcideretur, sed susceptus est ab apostolis in societate incircumcisus. Cur ergo vultis, vos Galatae, circumcidi? cur ultro a gratia recedentes ad legem transilum Titus non est compulsus circumcidi, sed neque ad horam, in aliquo, cessisubjectioni eorum, ut eis subjiciamur, qui legalia saluti necessaria praedicabant. Cum autem alibi cesserit, ut in circumcisione Timothei, cur non hic cessit? R
Abbreviated transcription (Latin):
ubi dicebatur ñ oport̾e eos circuncidi. s iudei cre¬
dentes cutuncidebant filios suos nec epł̃a apo¬
stolorum ħ uetabat. nec de hiis aliquid signi¬
ficau̾at. Unoe nec iytus ist ꝯpullus cirtuncidi.
qui de grecis.i. de gentib erat siumnotheus filuᷤ
iudce. ꝓpter exploratoris circuncisus est. ita ut¬

Expanded text:
ubi dicebatur non oportere eos circumcidi. Sed Judaei credentes circumcidebant filios suos, nec epistola apostolorum hoc vetabat, nec de his aliquid significaverat. Unde nec Titus est compulsus circumcidi, qui de Graecis vel gentilibus erat; sed Timotheus filius Judaeae propter exploratores circumcisus est. Per
Abbreviated transcription (Latin):
uit se ñ cessisse ꝓpt̾ fallos fr̃es si ꝑse facturus erat.
aut .n. celsurus ꝓpt̾ falsos fr̃es non cessit. aut ñ
cessurus ꝓpt̾ fallos fr̃es cessit. U num .N. exhiᷤ
duob restat intelligi. cessit ergo ĩuitus ñ spon¬
te ꝓpt̃ illos faciens ꝙ ꝑse ñ faccret humilians se-¬

Expanded text:
cit se cessisse propter falsos fratres, si per se facturus erat? aut enim cessurus propter falsos fratres non cessit, aut non cessurus propter falsos fratres cessit. Unum enim ex his duobus restat intelligi. Cessit ergo invitus, non sponte, propter illos faciens quod per se non faceret, humilians se
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃es non cessit sic̃ legitur inquibdam codicib
ñ uoluntate ñ cessit. Tam cessure se significa¬
uit sulli nõ ẽẽnt s ꝓpt̃ illos subindroductos fal¬
sos ft̃es nõ cesut. Siergo cedend̾ non fuit qͣre fal¬
si f̃es dicunt᷑ quoꝵ bñficio ñ fecit. ꝙ faciend̾ ñ erat.

Expanded text:
r in quibusdam codicibus, non voluntate non cessit; nam cessurum se significavit, si illi non essent; sed propter illos subintroductos falsos fratres non cessit. Si ergo cedendum non fuit, quare falsi fratres dicuntur, quorum beneficio non fecit quod faciendum non erat?
Abbreviated transcription (Latin):
ħitu pacis ⁊ humilitatis introierunt aliud q̃ten¬
dixiss si pp̃ infirmos
qͥ non possunt om̃ia
saꝑe. quib aliqͣ racu¬
erant dicenda ꝑfectis
aliq̃n .n. aliquid ueri
tacere licet. ne forte.q.
ꝓtorrenti eloquio sed

Expanded text:
itu pacis et humilitatis introierunt; aliud quaereninfirmos qui non possunt omnia capere, quibus aliqua tacuerat dicenda perfectis. Aliquando enim aliquid veri tacere licet. Ne forte. Qupro torrenti eloquio: sed
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tuacuatum fu̾it qd̃
ꝙ exꝑte est. tunc ꝙ assumpta carne carmapp¬
paruit ostend se iplũ dilectorib suis. tunc o¬
om̃s scient eum aminore us ad maiorẽ qr ⁊̃
minimus tunc ꝑfecte sciet cũ ꝑse. ñ amaiore

Expanded text:
et evacuatum fuerit quod ex parte est, tunc qui assumpta carne carni apparuit, ostendet seipsum dilectoribus suis. Tunc omnes scient eum a minore usque ad majorem, quia etiam minimus tunc perfecte sciet, cum per se, non a majore
Abbreviated transcription (Latin):
hic ñ punit. ⁊ infuturo iam non memorabit.
qn non pumiet. Seiend̃ u̾s qd̾ in quibdam libriᷤ
ubi scribumis pecc̃orum inuenitur scciptum p¬
catum. ⁊ tunt deoriginali accipitur. Quare
aut̃ẽ hanc de ierennia auctoritatem adoux̾it a¬
ꝑit subdens. D icendo aũ. Quasi ꝓpħ̾a aixit

Expanded text:
hic non punit, et in futuro jam non memorabit quando non puniet. Sciendum vero quod in quibusdam libris ubi scribimus peccatorum, invenitur scriptum peccatum, et tunc de originali accipitur. Quare autem hanc de Jeremia auctoritatem adduxerit, aperit, subdens: Dicendo autem. Quasi dicat
Abbreviated transcription (Latin):
us adter. ce .i. ad cognicionẽ d̾itatis. Nam pri¬
mum celum est corꝑał uisio ẽ quedã corꝑałr
uident᷑ dei munere que alii iud̃e nequeunt ũ
helyseus iudit. ignotos choros q̃n raptus est he-¬
ip̃as. ⁊ balchasar uidit manũ sctibtntil ĩpane¬
te mane techelphares. Scd̾m celum ẽ yma¬

Expanded text:
um, id est ad cognitionem deitatis. Nam primum est corporalis visio, cum quaedam corporaliter videntur Dei munere quae alii videre nequeunt, ut Eliseus vidit ignotos choros quando raptus est Elias. Et Balthasar vidit manum scribentem in pariete mane, rechel, phares. Secundum coelum est ima