comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hon pecces in multitudinẽ ciui¬
tatis: nec te inmittas in populum:
neq alliges duplicia peccata. nec
enim in uno eris immunis. Noli
esse pusillanimis in anima tua: exo¬
rare & facere elemosinam non despi¬
cias. Ne dicas in multitudine mu¬
nerum meorum respiti& ds: & offe¬
rentem me deo altissimo. suscipi&
munera mea. Non irrideas hoĩem

Expanded text:
on pecces in multitudinem civitatis, nec te immittas in populum: neque alliges duplicia peccata; nec enim in uno eris immunis. Noli esse pusillanimis in anima tua. Exorare, et facere eleemosynam non despicias. Ne dicas, In multitudine munerum meorum respiciet Dominus, et offerente me Deo altissimo, suscipiet munera mea. Non irrideas hominem
Abbreviated transcription (Latin):
& lurert̃ spetiosa pastorii. et ea¬
siccatus ẽ uertea carmeli. Flȩc di¬
cit dñs. Suꝑ tribꝰscelerib Iamas¬
ci et suꝑ qͣtuor ñ c̃uertã eũ. eoqͦ
triturauerint in plaustrisferreis
galaad. Et mittã ignẽ in domũ
Arael: & de uorabit domũbena¬
dab. et c̃terã uec te Lamasei: et
disꝑdã habitatorẽ de cãpo idoli.
& tenentẽ sceptrũ de domu uolup¬
tatis. et transferet᷑ popłs syriȩ
cyrenen dicit dñs. Hȩc dicit dns.¬

Expanded text:
luxerunt speciosa pastorum et exsiccatus est vertex Carmeli haec dicit Dominus super tribus sceleribus Damasci et super quattuor non convertam eum eo quod trituraverint in plaustris ferreis Galaad et mittam ignem in domum Azahel et devorabit domdab, et conteram verticem Damasci, et disperdam habitatorem de domo idoli, et tenente sceptrum de domo voluptatis et transferetur populus Syriae Cyrenen, dicit Dominus. » Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cludẽt eã in idumȩã. Q mittã
ignẽ in murũ barȩ. et deuorabit
ȩdes eiꝰ & disperdã habitatorẽ
de Aroto: et tenentes sceptrũ
de ascalone. & com̃ta manũ me¬
am suꝑ Ac caron: et peribunt re¬
liqui phylistinoꝵ dicit d̾ns s.
Hȩc dicit dñs. Suꝑ trib sceleribꝰ¬
tyrie suꝑ qͣtuor ñ conũtã eũ:

Expanded text:
eam in Idumea et mittam ignem in murum Gazae et devorabit aedes eius et disperdam habitatorem de Azoto et tenentem sceptrum de Ascalone et convertam manum meam super Accaron et peribunt reliqui Philisthinorum dicit Dominus Deus haec dicit Dominus super tribus sceleribuTyri et super quattuor non convertam eum
Abbreviated transcription (Latin):
Liide conitio. noluisse tũ tempo¬
ris septuaginta in terpͥrȩtes fider
suȩ sacram̃ta ꝑspicue ethnias po¬
dere. ne scm̃ canib & margalitas
porcis darent. Quȩ cũ hanc edi¬
tionẽ legeritis: ab illis animad¬
uertetis abscondita. Hec ignoro
quanti laboris sit ꝓphetas intel¬
ligere : nec facile quẽ piã posse
iidicare. de interpretatione n¬
si intellererat ante quę legetit
nosq patere morsib plurimoꝵ
qͥ stimulante in uicua qͦd conse

Expanded text:
de conjicio noluisse tunc temporis Septuaginta interpretes, fidei suae sacramenta perspicue Ethnicis prodere: ne sanctum canibus, et margaritas porcis darent. Quae cum hanc editionem legeritis, ab illis animadvertetis abscondita. Nec ignoro quanti laboris sit, Prophetas intelligere, nec facile quempiam posse judicare de interpretatione, nisi intellexerit ante quae legerit. Nos quoque patere morsibus plurimorum, qui stimulante invidia
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ lȩ taberis suꝑfilios uidȩ in die
ꝑditionis eoꝵ. et ñ magnificabis
os tuũ in die angustiȩ. neq in¬
gredieris portam popłi mei in
die rumȩ eorũ. neq despicies
et tu in malis eiꝰ. in die uastita¬
tis illiꝰ. Et ñ emit teris aduersũ
exercitũ eiꝰ indie uastitatis il¬
lius. neq stabis in ecritibꝰ ut intfi¬

Expanded text:
 filios Juda, in die perditionis eorum, et non magnificabis os tuum, in die angustiae, neque ingredieris portam populi mei in die ruinae eorum, neque despicies, et tu in malis ejus in die vastitatis illius, et non emitteris adversum exercitum ejus in die vastitatis illius
Abbreviated transcription (Latin):
ad te. nũquid saltẽ racemos reli¬
quissent tibi Quomͦ scrutatist̃
Etau: in uestigauert̃ abscondita erꝰ
usq ad t̾minum emiser̃t te. Om̃s
uiri fęderis tui illusert̃ ÷ͥ: in ualu¬
erunt aduersũ te uiri pacis tuȩ.
Aui comedunt tecũ. ponent insi¬
dias subt᷑ te: nẽ prudentia ineo.
Pumqͥd ñ indie illa dicit dñs ꝑdã
sapientes de idumȩa. & prudentiã
de monte Eau. Ntimebunt for¬
tes tui meridie: ut intereat uir
de monte esau. Propt᷑ int̾fectio¬
ne. & ꝓpt̾ iniqͥtatẽ infratrẽ tuũ
lacob. operiet te cfusio. et ꝑibis in
ȩtnũ. In die cũga ftares aduer¬
suseũ. quando capiebant a¬
lieni exrercitũ eiꝰ et extranei ingͤ¬
diebant᷑ portas eiꝰ. & suꝑbierłm¬

Expanded text:
saltim racemos reliquissent tibi quomodo scrutati sunt Esau investigaverunt abscondita eius usque ad terminum emiserunt te omnes viri foederis tui inluserunt tibi invaluerunt adversum te viri pacis tuae qui comedunt tecum ponent insidias subter te non est prudentia in eo numquid non in die illa dicit Dominus perdam sapide monte Esau? Et timebunt fortes tui a meridie, ut intereat vir de monte Esau. Propter interfectionem, et propter iniquitatem in fratrem tuum Jacob, operiet te confusio, et peribis in aeternum. In die cum stares adversus, quando capiebant alieni exercitum ejus, et extranei ingrediebantur portas ejus, et super
Abbreviated transcription (Latin):
iliitibi sunt ẽrudi illos: & curua il¬
Alos a pueritia illorum. EFiliȩ tibi
sunt. serua corpus illarũ: & non os¬
tendas faciem tuam ad illas. Trade
filiam. & grande opus feceris: & hõi
sensato da illam. Mulier si ẽ tibi se¬
cundum animã tuam. ñ ꝓicias illã.
& odibili non credas te in toto corde.
onora patrem tuũ: De parentib

Expanded text:
ilii tibi sunt erudi illos et curva illos a pueritia illorum filiae tibi sunt serva corpus illarum et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas trade filiam et grande opus feceris et homini sensato da illam mulier si est tibi secundum animam tuam non proicias illam et odibili non credas te in toto corde honora patrem tuum et gemi
Abbreviated transcription (Latin):
oli amare mendatium aduer¬
sus fre̾m tuum: neq in amnicũ
similiter facias. Noli uelle menti¬
ri omne mendatium. Assiduitas
enim illuis: ñ est bona. Uoli uerbo¬
sus esse in multitudine presbitero¬
rum: & non iteres uerbum in tua
oratione. Hon oderis laboriosa oꝑa:
& rusticationem ab altissimo creatã.
Non te reputes in multitudine indis-¬
ciplinatorum: ꝓ memento irȩ qm̃
non tardabit. Humilia ualde sp̃m
tuum: quoniam uindicta carnis ĩpii.
ignis & uermes. Holi p̃uaricari m.
amicum de pecunia differenti: neq
frẽm carissimũ auro spreueris. Noli
discedere ã muliere sensata. & bona:
quam sortitus es in timore dei. E r̃a
enim uerecundiȩ illius: suꝑaurum.
on ledas seruum De seruo

Expanded text:
oli amare mendacium adversus fratrem tuum neque amico similiter facias noli velle mentiri omne mendacium adsiduitas enim illius non bona noli verbosus esse in multitudine presbyterorum et non iteres verbum in tua oratione non oderis laboriosa opera et rusticationem ab Altissimo creatam non te reputes in multitudine indisciplinatorum memento irae quoniam non tardabit humilia valde spiritum tuum quoniam vindicta carnis impii ignis et vermes noli praevaricari in amicum pecunia differenti neque fratrem carissimum auro spreveris noli discedere a muliere sensata et bona quam sortitus es in timore Dei gratia enim verecundiae illius super aurum non laedas servum oper
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ione cõphensȩ sunt irã dĩ ob
eas causas quas memoraui affutu
rã de nuntiat. Et qͥa idẽ ꝓpheta
in sequentibꝰ ait. suꝑ tribꝰ impie¬
tatibꝰ & suꝑ quatuor ñ conũtã eũ.
tertio peccatoꝵ indulgentiã dm
dare posse significat: quẽ quat¬
to eadem peccata ad mittentibsꝰ
nec pęnitentiã nec in dulgenta
daturũ enuntiat. Nã ꝑignissiꝰ¬
militudinẽ quẽ in p̃dietas gems

Expanded text:
tione ejus comprehensae sunt, ob eas causas quas memorat, affuturam iram Dei denuntiat. Et quia in sequentibus ait: In tribus impietatibus et super quatuor non convertam eum, tertio peccatorum indulgentiam Deum dare posse significat; quem quarto eadem peccata committentibus, nec poenitentiam, nec indulgentiam daturum denuntiat. Nam per ignis similitudinem, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cludẽt eã in idumȩã. Q mittã
ignẽ in murũ barȩ. et deuorabit
ȩdes eiꝰ & disperdã habitatorẽ
de Aroto: et tenentes sceptrũ
de ascalone. & com̃ta manũ me¬
am suꝑ Ac caron: et peribunt re¬
liqui phylistinoꝵ dicit d̾ns s.¬

Expanded text:
eam in Idumaea. Et mittam ignem in murum Gazae, et devorabit aedes ejus. Et disperdam habitatorem de Azoto, et tenentem sceptrum de Ascalone: Et convertam manum meam super Accaron, et peribunt reliqui Philisthinorum, dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
n tota anima tua timȩ đm. & sa¬
cerdotes illuis scĩfica. In omni
uirtute tua dilige eũ qui te fecit: &
ministros eius non derelinquas. Ho¬
nora deum ex tota anima tua: et
horifica sacerdotes. & propurga te
cum brachiis. Da illi partẽ sicut
mandatum est tibi prim itiarum
& purgationis: & de negligentia
purga te cum paucis. Hatum bra-¬
chiorum tuorũ & sacrificiũ scĩfica¬
tionis: offeres domino initia scõrum.
Et pauperi porrige manum tuã:
ut perficiatur propitiatio & benedic¬
tio tua: gratia datus. in conspectu

Expanded text:
nquit, anima tua time Deum, et sacerdotes illius sanctifica. In omni virtute tua dilige eum, qui te fecit, et ministros illius non derelinquas. Honora Deum ex tota anima tua, et honorifica sacerdotes, et propurga te cum brachmandatum est tibi primitiarum et purgationis et de neglegentia purga te cum paucis datum brachiorum tuorum et sacrificium sanctificationis offers initia sanctorum et pauperi porrige manum tuam ut perficiatur propitiatio et benedictio tua gratia datus in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
sa trx. Et c̃sum̃tur montes sub¬
tus cũ. & colles scindent᷑ siẽ cera
a facie ignis. sic̃ aquȩ quȩ de cur¬
runt in preceps. Inscelere lacob
omne iftud: & in peccatis dom
irł. Quod scelus iacob: Don¬
ne samaria: Et quę exrcelsa ui¬
dȩ nonne hicrłm. E ponã sa¬
mariã qͣsi accruũ lapidũ inagn

Expanded text:
 et consumentur montes subtus eum et valles scindentur sicut cera a facie ignis sicut aquae quae decurrunt in praeceps in scelere Iacob omne istud et in peccatis domus Israhel quod scelus Iacob nonne Samaria et quae excelsa Iudae nonne Hierusalem et ponam Samariam quasi acervum lapidum
Abbreviated transcription (Latin):
Ad ilichã
monisthi¬
ten. in diebis loatham. Achar.
Erechiȩ. Regũ uda: qͦđ uidit su¬
per samariã & hierłm. Audi¬
te popłi om̃s.et ad tendat t̃ra
& plenitudo eiꝰ. & sit dñs d̾s uob̾
in testẽ: dñs de tẽ ploscõsuo. Qui
ecce dñs egredit᷑ de locosuo: et

Expanded text:
ad Micham Morasthiten in diebus Ioatham Ahaz Ezechiae regum Iuda quod vidit super Samariam et Hierusalem audite populi omnes et adtendat terra et plenitudo eius et sit Dominus Deus vobis in testem Dominus de templo sancto suo quia ecce Dominus egredit
Abbreviated transcription (Latin):
esse descriptos: merro eos
estimet apud hebrȩos liga¬
L. & aliquid simile habere
de psolmis uel operib. Salo¬
monis: sed qͦđ i demosaene
e tullio solet fieri. ut per
cola scribunt᷑ & cõmata : qͥ
utiq prosa e non uersibꝰ con¬
scripserunt. Nos qͦq ut ilita¬
te legentiũ ꝓuidentes: intͣ

Expanded text:
esse descriptos metro eos aestimet apud Hebraeos ligari, et aliquid simile habere de Psalmis, vel operibus Salomonis; sed quod in Demosthene et Tullio solet fieri, ut per cola scribantur et commata, qui utique prosa, et non versibus conscripserunt: nos quoque utilitati legent
Abbreviated transcription (Latin):
putes de futuro uaticinare sed
de prȩteritis hẏstoriã tẽxere
Liide conitio. noluisse tũ tempo¬
ris septuaginta in terpͥrȩtes fider
suȩ sacram̃ta ꝑspicue ethnias po
uertetis abscondita. Hec ignoro
quanti laboris sit ꝓphetas intel¬
ligere : nec facile quẽ piã posse
iidicare. de interpretatione n¬
si intellererat ante quę legetit
nosq patere morsib plurimoꝵ
qͥ stimulante in uicua qͦd conse

Expanded text:
putes de futuro vaticinari, sed de praeteritis historiam texere. Unde conjicio, noluisse tunc temporis, Septuaginta Interpretes fidei suae sacramenta perspicue ethnicis prab illis animadvertetis abscondita. Nec ignoro quanti laboris sit Prophetas intelligere, nec facile quempiam posse judicare de interpretatione, nisi intellexerit ante quae legerit: nos quoque patere morsibus plurimorum, qui stimulante invidia
Abbreviated transcription (Latin):
impensius scripture ueritate
inquiris. meã quodam modo
enectutem inuidorum dent¬
nus corrodendã exponis. qui
ne falsariũ corruptoremq
carum pronuntiant scripti¬
arũ. Sed ego in tali opere
iec ęmulorum meorum in¬
uidentiam ꝑtimesco. nec
anctȩ scripturȩ ueritatem
oscentibus denegabo

Expanded text:
impensius Scripturae veritatem inquiris, meam quodam modo senectutem invidorum dentibus corrodendam exponis; qui me falsarium corruptoremque sanctarum pronuntiant Scripturarum. Sed ego in tali opere nec aemulorum meorum invidentiam pertimesco: nec sanctae Scripturae veritatem poscentibus denegabo
Abbreviated transcription (Latin):
actũ ẽ autẽ post uerba hec. egro.¬
tauit filius mulieris matrisfa.¬
miliȩ. et erat languor fortissimꝰ.
ita ut ñ remaneret in eoh litus.
Dixit ergo ad heliã. Quid mettͥ¬

Expanded text:
actum est autem post verba haec, aegrotavit filius mulieris matrisfamilias, et erat languor fortissimus, ita ut non remaneret in eo halitus. Dixit ergo ad Heliam: Quid m
Abbreviated transcription (Latin):
Acurrus et equites. et quinquagin¬
ta uiros qui precederent eum
Et mane consurgens ab salon. sta¬
bat iucta introitũ portȩ inuia.
et omẽm iirũ qui habebat nego¬
tiũ ut ueniret ad regis iudiciũ
uocabat ad se absalon et dicebat
De qua ciuitate estu: Qui respon
densaiebat Ex una tribuisrł.
ego sũ seruus tuus. Respondebat.¬
ꝙ ei absalon. Uidentur michi ser¬
mones tui boni et iusti. sed nonẽ
quite audiat constitutꝰ ã rege
Dicebatq. absalon. Quis me consti¬
tuat iudicẽ suꝑ terrã. ut ad me
ueniant om̃s qui habent negoti.¬
um. et iuste iudicẽ: Sedd eũ acce¬
deret homout salutaret eum.
extendebat manũ suã et appre
hendens osculabat᷑ eũ. Faciebat¬
iudiciũ ut audiret᷑ a rege. et solli¬
citabat corda uirorũ in israhel.
Post quatuor autẽ annos. diarit
absalon ad regẽ isrł. Uadam
et reddã uota mea. quȩ uoui dño
inhebron. Uouens enĩ uouit ser

Expanded text:
currus, et equites, et quinquaginta viros, qui praecederent eum. Et mane consurgens Absalom, stabat juxta introitum portae in via, et omnem virum, qui habebat negotium ut veniret ad regis judicium, vocabat Absalom ad se, et dicebat: De qua civitate es tu? Qui respondens aiebat: ‘Ex una tribu Israel ego sum servus tuus’. Respondebatque ei Absalon: ‘Videntur michi sermones tui boni et iustii; sed non est qui te audiat constitutus a rege’. Dicebatque ei Absalon: ‘Quis me constituat iudicem super terram, ut ad me veniant omnes qui habent negotium et iuste iudicem’. Sed cum accederet ad eum homo et salutaret eum, extendebat manum suam et apprhendens, osculabatur eum. Faciebatjudicium, ut audiretur a rege, et solicitabat corda virorum Israel. Post quadraginta autem annos, dixit Absalom ad regem David: Vadam, et reddam vota mea quae vovi Domino in Hebron. Vovens enim vovit ser
Abbreviated transcription (Latin):
Prro sicut absalon uir erat pul¬
cher in om̃i isrł et decorus nimis.
auestigio pedisusq ad uerticẽ non
erat in eo ulla macula. et quando
tondebat capillos semel autẽ in
anno tondebat᷑ quia grauabat eũ
cesaries: ponderabat capillos capi.¬
tis sui ducentis siclis pondere pub.¬
lico. Natisunt autẽ absalon filu
tres et filia una nomine thamar.
eleganti forma. Mansitq absalon
in hierłm duob. annis. et faciem
regis non uidit. Misit itaq adioab
ut mitteret eũ ad regẽ. qui noluit
uenire ad eũ. Cũq secundo misis.¬
set et ille noluisset uenire. dixit
seruissius. Scitis agrũ loab iuxta
agrũ meũ. habentẽ messẽ hordei:
Ite succendite eã igni. Succendert̃
ergo serui absalon segetẽ igni
Et uenientes serui loab scissis uesti¬
mentissuis. dixerunt: Succende¬
runt serui absalon partẽ agriigni
Surrexitq loab et uenit ad absalon
indomũ eiꝰ. et dixit: Quare succen¬
derunt seruitui segetẽ meã igniᷤ
Et respondit absalon ad loab misi

Expanded text:
rro sicut Absalon vir non erat pulcher in omni Israel: et decorus nimis: a vestigio pedis usque ad verticem non erat in eo ulla macula. Et quando tondebat capillum: semel autem in anno tondebatur quia gravabat eum caesaries ponderabat capillos capitis sui ducentis siclis pondere publico nati sunt autem Absalom filii tres et filia una nomine Thamar eleganti forma mansitque Absalom Hierusalem duobus annis et faciem regis non vidit misit itaque ad Ioab ut mitteret eum ad regem qui noluit venire ad eum cumque secundo misisset et ille noluisset venire dixit servis suis scitis agrum Ioab iuxta agrum meum habentem messem hordei ite igitur et succendite eum igni succenderunt ergo servi Absalom segetem igniEt venientes servi Joab scissis vestibus dixerunt: Succenderunt servi Absalon partem agri igni. Surexitque Joab: et venit ad Absalon in domum suam et dixit. Quare succenderunt servi tui segetem meam igni? Et res
Abbreviated transcription (Latin):
ne aqua. quȩ a uentis circũfe
runtur. Arbores autũnales in¬
fructuose. bismortus. eradicatȩ
fluctu feri maris. despumante
mus ab adam Enoch dicens.
Ecce uenit dñs in sc̃ĩs milibus sui
facere iudiciũ contra om̃s. & argu¬
ere om̃s impios de om̃ibus operi¬
bus impietatis eorũ quibus im¬
pie egerunt. et de omnibus du¬
ris quȩ locuti sunt contra eum
reccatores impii. Hi sunt mur¬
muratores querelosi. scđm desi¬
deria sua ambulantes. et os ille¬
Ios autẽ km̃i męmores estote
uerborũ quȩ p̾dicta sunt ab

Expanded text:
ne aqua, quae a ventine aqua, quae a ventir; arbores autumnales infructuosae, bis mortuae, eradicatae; fluctus feri maris dispumantes mus ab Adam Enoc dicens: 'Ecce venit Dominus in sanctis milibus suis facere iudicium contra omnes et arguere omnes impios de omnibus operibus impietatis eorum, quibus impie egerunt, et de omnibus duris, quae locuti sunt contra eum peccatores et impii'. Hi sunt murmuratores querellosi, secundum desideria sua ambulantes, et os illoissimi, memores estote uerborum quae dicta sunt ab
Abbreviated transcription (Latin):
ñ crediderunt ꝑdidit. Angłos
uͦ qui non seruauerunt suũ pri¬
ncipatũ. sed dereliquerunt suũ
domicilium: in iuditio magni
diei uinculis aeternis sub caligi¬
ne reseruauit.
icut sodoma et gomorra et fi¬
nitimȩ ciuitates simili modo
fornicatȩ. et ab euntes post carnẽ
alterã factȩ sunt exemplũ ignis
aeterni pęnã sustinentes similit̃
et hi carnẽ quidem maculant. dͥo¬
minationẽ autẽ spernunt: maie¬
statẽ autẽ blasphemant. Cunt
Michahel archangelus cũ diabole
disputans alt̾caretur de Moysi cor¬
pore ñ ẽ ausus iudiciũ inferre bla¬
phemiȩ. sed dixit. Imperet ÷ dñis.
Hi autẽ quęcũq quidẽm ignorant
blasphemant. quȩcũq autẽ natu¬
ralit tãquã muta animalia no
runt : in his corrũpuntur.
De illis qui uia sam abierunt
et errore Balaam mercede efsu¬
si sunt. et contradictione Chore
perierunt. Hi sunt in epulis suis
maculae conuiuantes. sine tuino¬
re semet ipsos pascentes. nubessi¬

Expanded text:
n crediderunt perdidit angelos vero qui non servaverunt suum principatum sed dereliquerunt suum domicilium in iudicium magni diei vinculis aeternis sub caligine reservavit sicut Sodoma et Gomorra et finitimae civitates simili modo exfornicatae et abeuntes post carnem alteram factae sunt exemplum ignis aeterni poenam sustinentes similiter et hii carnem quidem maculant dominationem autem spernunt maiestates autem blasphemant cum Michahel archangelus cum diabolo disputans altercaretur de Mosi corpore non est ausus iudicium inferre blasphemiae sed dixit imperet tibi Dominus hii autem quaecumque quidem ignorant blasphemant quaecumque autem naturaliter tamquam mutarunt, in his corrumpuntur. Vae illis, quia in via Cain abierunt, et errore Balaam mercede effusi sunt, et in contradictione Core perierunt. Hi sunt in epulis suis maculae, convivantes sine timore, semetipsos pascentes, nubes si
Abbreviated transcription (Latin):
pore ueniert illusores. scđm se
desideria ambulantes in impi¬
ctatem. Hi sunt qui segregant¬
semet ipsos. animales. spiritũ ñ
habentes. Uos autẽ km̃i suꝑc
uos in dilectione di seruate

Expanded text:
uenient inlusores, secundum sua desideria ambulantes inpietatum. hi sunt qui se segregant, animales., spiritum non habentes. uos autem, carissimiuos in dilectione dei seruate
Abbreviated transcription (Latin):
destis. sed etiam discolis. Hęc est
enĩ gratia. si ꝓpter conscientiã dĩ
sustinet quis tristiciã. patiens in¬
iuste. Quȩ enĩ gloria est. si pec¬
cantes et colafizati suffertis: Sed
tis. haec ẽ gratia apud dm̃. In hoc
enĩ uocati estis. quia et xp̃c passus
c̃ pro uobis. uobis relinquens exẽplũ

Expanded text:
c est enim gratia, si propter conscientiam Dei sustinet quis tristitias, patiens injuste. Quae enim gloria est, si peccantes et colaphizati suffertis? Sed tis; haec est gratia apud Deum. In hoc enim vocati estis: quia et Christus passus est pro nobis, vobis relinquens
Abbreviated transcription (Latin):
conuersationẽ ur̃am. Quarũ sit
ñ extrinsecus capillatura aut
circũdatio auri. aut indum̃ti
uestim̃toꝵ cultus: sed qui absco¬
nditꝰ corde ẽ. homo in incorrup¬
tibilitate qui eti et modesti sp̃s
qui est in conspectu di locuples.
Sic enĩ aliqͣndo et sc̃s mulieres spe¬
rantes in do ornabant sẽ subiecte
ppriis uiris. sicut Sara ob. ediebat
Abrahȩ. dñm eũ uocans cuius estis
fili .e. benefacientes & ñ timentes
ullam ꝑturbationem.
pri similit̾ cohabitantes
scđm sciertiã quasi infirmior.¬

Expanded text:
sationem vestram quarum sit non extrinsecus capillaturae aut circumdatio auri aut indumenti vestimentorum cultus sed qui absconditus cordis est homo in incorruptibilitate quieti et modesti spiritus quod est in conspectu Dei locuples sic enim aliquando et sanctae mulieres sperantes in Deo ornabant se subiectae propriis viris sicut Sarra oboediebat Abrahae dominum eum vocans cuius estis filiae benefacientes et non timentes ullam perturbationem viri similiter cohabitantes secundum scie
Abbreviated transcription (Latin):
nuntictis eius qui de tenebris uos
uocauit in admirabile lum suũ.
Qui aliquando non populus. nunc
autẽ popłs dĩ. qui ñ consecũti mi¬
sericordiã. ñc aut̃ miscđiam
consecuti.
arissimi obsecro tamquã ad¬
uenas et peregrinos abstinere
Quos a carnalib desideriis quȩ
militant aduersus animã. Con

Expanded text:
bris vos vocavit in admirabile lumen suum qui aliquando non populus nunc autem populus Dei qui non consecuti misericordiam nunc autem misericordiam consecuti carissimi obsecro tamquam advenas et peregrinos abstinere vos a carnalibus desideriis quae militant adversus animam con
Abbreviated transcription (Latin):
timore conscientiã habentes bonã
ut in eo quod detrahunt uobis
confundant᷑ qui calũpniantur ue¬
strã bonã in xp̃o c̃uersationẽ.
elius est enĩ benefacientes si
uelit uoluntas di pati. quã mi¬

Expanded text:
timore, conscientiam habentes bonam, ut in eo quod detrahunt uobis, confundantur qui calumniantur uestram bonam in Christo conuersationem. melius est enim benefacientes, si uelit uoluntas dei, pati quam m
Abbreviated transcription (Latin):
Ftenĩ si introierit in conuentu
ur̃o uir aurcũ anulũ habens
in ueste candida. introierit
autẽ & pauꝑ in sordido habitu.
et intendatis in eũ qui indutꝰ
est ueste p̾clara et dixeritis ei
tu sede hicbene. pauperi autẽ¬
dicatis tusta illic aut sede subsca¬
bello pedũmrorũ. nonne ludi¬
catis apud uosmet ipsos. & facti
estis iudices cogitationũ iniqua¬
rum. Audite fr̃s mei dilectis¬
simi. Nonne ds elegit pauperes
in hoc mundo diuites in fide. &
heredes regni. quod repromisit
deus diligentibusse: Uos autẽ
exhonorastis pauperem. Nonne
diuites per potentiã opprimunt
uos. & ipsi thrahunt uos ad iudi¬
tia: Nonne ipsi blasphẽmant
bonũ nomen. quod inuocatũ ẽ
super nos :¬
i tamen legem ꝑficitis regalẽ
scđm scripturas. diliges poci¬
mũ tuũ sicut te ipsũ. benefa

Expanded text:
troierit in conventum vestrum vir aureum annulum habens in veste candida, introierit autem pauper in sordido habitu; et intendatis in eum qui indutus est veste praeclara, et dixeritis ei: Tu sede hic bene; pauperi autedicatis: Tu sta illic, aut sede sub scabello pedum meorum: nonne judicatis apud vosmetipsos, et facti estis judices cogitationum iniquarum? Audite, fratres mei dilectissimi; nonne Deus elegit pauperes in hoc mundo, divites in fide, et haeredes regni quod repromisit dens diligentibus se ? uos autem exhonorastis pauperem. nonne diuites per potentiam opprimunt nos, et ipsi trahunt uos ad iudicia? nonne. ipsi blasphemant bonum nomen, quod inuocatum est super uos? si tamen legem perficitis regalem secundum scripturas: diliges proximum tuum sicut t
Abbreviated transcription (Latin):
idest et in preteritũ et infutu¬
rũ respicientes et in defessa uoce
om̃ps. qui erat et qui ẽ. et qui
uenturus ẽ Hic ꝓlogus scrip¬
turarũ quasi galeatũ principi¬
um om̃ib libris quos de hebreo
uertimus in latinũ conuenire
potest. ut scire ualeamus quic¬
quid extra hos est inter ATuͦ.¬
RRi Da seponendũ Igitur sapi¬
entia quȩ uulgo salomonis in¬
scribitur et iesũ filu sirach liber.
et iudith. et tobias. et pastor ñ
sunt incanone. Machabeorũ
primũ librũ hebraicũ repperi.
secundus grecus ẽ quod ex ipsa

Expanded text:
id est, et in praeteritum et in futuid est, et in praeteritum et in futurum respicientibus, et indefessa voce otens, qui erat, et qui est, et qui venturus est . Hic prologus Scripturarum, quasi galeatum principium omnibus libris, quos de Hebraeo vertimus in Latinum, convenire potest: ut scire valeamus quidquid extra hos est, inter ἀπόκρυφα esse ponendum. Igitur Sapientia, quae vulgo Salomonis inscribitur, et Jesu filii Syrach liber, et Judith, et Tobias, et Pastor, non sunt in Canone. Machabaeorum primum librum, Hebraicum reperi. Secundus, Graecus est: quod ex ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ndunt Tertius est salomon
tres libros habens. prouerbra
quȩ illi parabolas. id est mas.¬
loth appellant. quartus eccle.¬
siasten id est coeleth. et quintꝰ
canticũ canticorũ que titulo
syrassirim pręnotant Sextus
ẽ danihel. septimus dabreia.
min idest uerba dierũ. quod
significantius XPUO IRCOR
totius diuinȩ hẏstorie possu¬
mus appellare: qui liber apud
sccundus inscribitur. Octauus
pud grecos et latinos in duos
libros diuisus ẽ. Nonus hester
Atq ita fiunt partter ueteris
legis libri uiginti duo. idest
moysi quinq ꝓphetarũ octo.
agio graphorũmnouẽ: quanquam
non nulli ruth et cinoth inter
agiografa scriptitent. et libros
hos in suo putent numero sup¬
putandos. ac ꝑ hoc esse priscȩ
legis libros uiginti quatuor.
quos sub numero uiginti qua.¬
tuor seniorũ a pocalipsis lohan¬
nis inducit ad orantes agnum
et coronas suas prostratis uulti.¬
b. offerentes. stantib quatuor
animalib oculatis retro et ante

Expanded text:
ndunt. Tertius est SALAMON ndunt. Tertius est SALAMON  tres libros habens: Proverbia, quae illi Parabolas, id est, MASALOTH   appellant: Ecclesiasten, id est, COELETH  : Canticum canticorum, quem titulo SIR ASSIRIM   praenotant. Sextus est DANIEL  . Septimus DABRE AJAMIM  , id est, verba dierum, quod significantius Χρονικὸν totius divinae historiae possumus appellare. Qui liber apud secundus inscribitur. Octavus pud Graecos et Latinos in duos libros divisus est. Nonus ESTHER  . Atque ita fiunt pariter veteris legis libri viginti duo; id est, Mosi quinque: Prophetarum octo: Hagiographorum novem. Quamquam nonnulli RUTH   et CINOTH   inter Ἁγιόγραφα scriptitent, et libros hos in suo putent numero supputandos: ac per hoc esse priscae legis libros viginti quatuor: quos sub numero viginti quatuor seniorum Apocalypsis Joannis inducit adorantes Agnum, et coronas suas prostratis vultibus offerentes: stantibus coram quatuor animalibus oculatis et retro et ante,
Abbreviated transcription (Latin):
quinq libri moysi. quos pro¬
prie thorath id est legẽ appel¬
lant. Secundũ ꝓphetarũ
ordinẽ faciunt. et incipiunt
abiesu filio naue. qui apud
eos losue bennun dicitur. de¬
inde subtexunt sopthim id
est uidicũ librũ: et in eodẽ
cõpingunt ruth. quia in di¬
eb. iudicũ facta narratur hys¬
toria. Tertius sequitur sa.¬
muhel. quẽ nos regnorũ pri¬
mũ et secundũ dicimus Qua.¬
rtus malachim id est regum.
qui tertio et quarto regnorũ
uolumine contineturꝰ Me.¬
liusq multo est malachim
id est regũ. quã malachoth idẽ
regnorum dicere Non enim
multaru gentiũ regna descri.¬
bit sedunius israhelitici popłi.
qui tribub duodeci continet᷑
Quintus ẽ isaias. sextus hiere.¬
mias. septimus erechiel. octauus
liber duodeci ꝓphetarũ: qui
apud illos uocatur thareaspa
possidet. Et primus liber in¬
cipit ab iob. secundus a dauid.
quẽ quinq. incisionib et uno
psalmorũ uolumine cõprȩhe¬

Expanded text:
quinque libri Mosi, quos proquinque libri Mosi, quos proprie THORATH  , id est, legem appellant. Secundum Prophetarum ordinem faciunt; et incipiunt ab Jesu filio Nave, qui apud eos JOSUE BEN NUN   dicitur. Deinde subtexunt SOPHTIM  , id est, Judicum librum; et in eumdem compingunt RUTH  , quia in diebus judicum facta narratur historia. Tertius sequitur SAMUEL  , quem nos Regnorum primum et secundum dicimus. Quartus MALACHIM  , id est, Regum, qui tertio et quarto Regnorum volumine continetur. Meliusque multo est, MALACHIM, id est, Regum, quam MALACHOTH  , id est, Regnorum dicere. Non enim multarum gentium regna describit; sed unius Israelitici populi, qui tribubus duodecim continetur. Quintus ISAIAS  . Sextus JEREMIAS  . Septimus JEZECIEL  . Octavus liber duodecim Prophetarum, qui apud illos vocatur THARE ASRA  . possidet; et primus liber incipit ab JOB  . Secundus a DAVID  , quem quinque incisionibus, et uno Psalmorum volumine comprehe
Abbreviated transcription (Latin):
al fabeto. et hieremiȩ lame.¬
ntationes et oratio eius: sa.¬
lomonis quoq in fine ꝓuer¬
bia ab ço loco in quo ait
mulierẽ fortẽ quis inueniet.
eisdẽ alfabetis uel incisionib
supputantur Porro quinq
litterȩ duplices apud hebrȩ¬
os sunt. caph. men.nun.
phe. sade. Aliter enĩ ꝑ has
scribunt principia medieta¬
tesq uerborũ. aliter fines
ezras. hieremias cũ cynoth
idest lamentationib suis
Quomodo igitur uigintiduo
elementa sunt ꝑ quȩ scribimus
hebraice om̃e quod loquimur.
et eorũ initus uox humana
cõprehenditur: ita uiginti
duo uolumina supputantur.
quib quasi litteris et exordis
indĩ doctrina tenera adhuc
et lactans uiri iusti eruditur
infantia. Primus apud eos
liber uocatur bresith quẽ nos
genesim dicimus. Secundus
hellesmoth qui exodus appel¬
latur. Tertius uaiecra id est
leuiticus. Quartus uagedaber
que numerũ uocamus. Qui¬
ntus addabarim. qui deute.¬
ronomui prȩnotatur. Hisunt

Expanded text:
alphabeto. Et Jeremiae Lamealphabeto. Et Jeremiae Lamentationes, et Oratio ejus: Salomonis quoque in fine Proverbia, ab eo loco in quo ait, Mulierem fortem quis inveniet iisdem alphabetis vel incisionibus supputantur. Porro quinque litterae duplices apud Hebraeophe, sade. Aliter enim per has scribunt principia medietatesque verborum, aliter fines.Ezras, Jeremias cum Cinoth, id est Lamentationibus suis. Quomodo igitur viginti duo elementa sunt, per quae scribimus Hebraice omne quod loquimur, et eorum initiis vox humana comprehenditur: ita viginti duo volumina supputantur, quibus quasi litteris et exordiis, in Dei doctrina, tenera adhuc et lactens viri justi eruditur infantia. Primus apud eos liber vocatur BRESITH   quem nos Genesim dicimus. Secundus ELLE SMOTH  , qui Exodus appellatur. Tertius VAJECRA  , id est, Leviticus. Quartus VAJEDABBER  , quem Numeros vocamus. Quintus, ELLEADDABARIM  , qui Deuteronomium praenotatur. Hi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sstrorum quoq lingu̾a et
chaldeorum testatur. quae
hebreȩ magna ex parte con¬
finis est. Nam et ipsi uiginti
duo elementa habent. eodẽ
sono sed diuersis caracteribus.
Samaritani etiã pentatheucũ
moysi totidẽ litteris scripti.¬
tant. figuris tantũ et apicib
discrepantes. Certũq est es¬
drã scribã legisq doctorẽ post
captã hierosolimã et inftau.¬
rationẽ tẽpli sub zorobabel
alias litteras repperisse quib.
nunc utimur. cũ adillud usq
tepus idem samaritanorum
et hebreorũ caracteres fuerint
In libro quoq numerorũ hȩc
cadẽ supputatio sub leuita.¬
rũ et sacerdotũ censu mistice
oftenditur. et nomen dñi
tetragrammaton in quibda
grecis uoluminib usq hodic
antiquis expressũ litteris in¬
uenimus. Sed et psalmi tri¬
cesimus sextus et centesimus
decimus et centesimus unde¬
cimus et centesimus octauus
decimus et centesimus qua.¬
dragesimus quartus quã quã
diuerso scribantur metro ta.¬
men eiusdẽ numeri texunt᷑

Expanded text:
Syrorum quoque et Chaldaeorum lingua testatur, quae Hebraeae magna ex parte confinis est: nam et ipsi viginti duo elementa habent eodem sono, sed diversis characteribus. Samaritani etiam Pentateuchum Mosi totidem litteris scriptitant, figuris tantum et apicibus discrepantes. Certumque est Esdram scribam, legisque doctorem, post captam Jerosolymam, et instaurationem templi sub Zorobabel, alias litteras reperisse, quibus nunc utimur: cum ad illud usque tempus iidem Samaritanorum et Hebraeorum caracteres fuerint. In libro quoque Numerorum haec eadem supputatio, sub Levitarum ac sacerdotum censu, mystice ostenditur. Et nomen Domini tetragrammaton in quibusdam Graecis voluminibus, usque hodie antiquis expressum litteris invenimus. Sed et psalmi tricesimus sextus, et centesimus decimus, et centesimus undecimus, et centesimus octavus decimus, et centesimus quadragesimus quartus, quamquam diverso scribantur metro, tamen ejusdem numeri texuntur
Abbreviated transcription (Latin):
tor ne laborẽ meũ reprehensio.¬
nẽ estimes antiquorũ Intaber¬
naculo dĩ offert unusqiuisq qͦd
potest. alii aurũ et argentũ et
lapides pretiosos. alii bẏssũ et
purpurã coccũq offerunt et la¬
cinthũ Quȩ nobiscũ bene a¬
gentur. si obtulerimus pelles
et caprarũ pilos. Et tamen apłs
contẽptibiliora nr̃a. magis ne.¬
cessaria ludicat. Unde et tota
illa tabernaculi pulchritudo
et ꝑ singulas speties ecclesiȩ prę¬
sentis futurȩq distinctio pellib.
tegitur et cilicus. ardoreq solis
et iniuriã imbriũ ea quȩ uliora
sunt ꝓhibent. Lege ergo primũ
samuhel et malachim meum.
Meum in quã. meũ. Quicquid
enĩ crebius uertendo et emenda¬
ndo sollicitius et didicimus et
intellexeris quod antea nescie.¬
bas. uel inter pretẽ me estimato
si ingratus. quanquã michi om¬

Expanded text:
 ne laborem meum, reprehensionem aestimes antiquorum. In tabernaculum Dei offert unusquisque quod potest: alii aurum et argentum et lapides pretiosos: alii byssum et purpuram et coccum offerunt et hyacinthum : nobiscum bene agetur, si obtulerimus pelles et caprarum pilos. Et tamen Apostolus contemptibiliora nostra magis necessaria judicat . Unde et tota illa tabernaculi pulchritudo, et per singulas species, Ecclesiae praesentis futuraeque distinctio, pellibus tegitur et ciliciis, ardoremque solis et injuriam imbrium ea quae viliora sunt prohibent. Lege ergo primum, Samuel, et Malachim meum: meum, inquam, meum. Quidquid enim crebrius vertendo, et emendando sollicitius et didicimus et intellexeris quod antea nesciebas, vel interpretem me aestimato, si ingratus. Quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
mauit ad dñm tota nocte. Cũq
de nocte surrexisset samuhel ut
iret. ad saul mane: nuntiatũ. ẽ.
samuheli eoquod uenisset saul
in carmelũ: et erexisset ibi for¬
nicẽ trumphalẽ: et. reuersus
transisset. descendissetq in gal¬
gala. Uenit ergo samuhel ad sa

Expanded text:
mavit ad Dominum tota nocte cumque mavit ad Dominum tota nocte cumque de nocte surrexisset Samuhel ut iret ad Saul mane nuntiatum est Samuheli eo quod venisset Saul in Carmelum et erexisset sibi fornicem triumphalem et reversus transisset descendissetque in Galgala venit ergo Samuhel ad Sa
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq uenisset saul usq ad ciui¬
tatẽ amalech: tetendit insidi¬
as in torrente. Dixitq saul ci¬
neo. Abite. recedite. atq disce¬
dite ab amalech: ne forte in¬
uoluã te cũ eo. Iu autẽ fecisti
miseri cordiã cũ omnib filus is¬
rahel: cũ ascenderent de xgipto
Et recessit cineus de medio ama¬
lech. Percussit q saul amalech
ab euilath donec ueniassur quȩ
est ẽ regione egypti. Et appre¬
hendit agag regẽ. amalech
uum. Omne autẽ uulgus. iii¬
terfecit in ore gladu. Et peper¬
cit saul et populusagag et op¬
timis gregib ouiũ et armentoꝵ:
et uestib et arietib et urauer¬
sis que pulchra erant: nrec uolu¬
erunt disperdere ra. Quicqͥd
uero uile. fuit et reprobũ: hoc
demoliti sunt. Factũ est autẽ
uerbũ dñi ad samuhel dicens
Penitet me quod constituerĩ saul
regẽ. quia dereliquit me: et uer¬
ba mea opere non impleuit.
Contristatusq ẽ. samuhel: et cla¬

Expanded text:
cumque venisset Saul usque ad civicumque venisset Saul usque ad civitatem Amalech tetendit insidias in torrente dixitque Saul Cineo abite recedite atque descendite ab Amalech ne forte involvam te cum eo tu enim fecisti misericordiam cum omnibus filiis Israhel cum ascenderent de Aegypto et recessit Cineus de medio Amalech percussitque Saul Amalech ab Evila donec venias Sur quae est e regione Aegypti et adprehendit Agag regem Amalech vivum omne autem vulgus interfecit in ore gladii et pepercit Saul et populus Agag et optimis gregibus ovium et armentorum et vestibus et arietibus et universis quae pulchra erant nec voluerunt disperdere ea quicquid vero vile fuit et reprobum hoc demoliti sunt factum est autem verbum Domini ad Samuhel dicens paenitet me quod constituerim Saul regem quia dereliquit me et verba mea opere non implevit contristatusque est Samuhel et cla
Abbreviated transcription (Latin):
saul abinoen: filia achimaas.
Et nom̃ principis militix eiꝰ abner
filius ner: patruelis saul. Porro¬
cis fuerat pater saul. et ner pat̃
abner filius abihel. Erat autẽ
belli potens aduersũ phylisthe¬
os. om̃ib dieb saul. Nam quẽ¬
cumq uiderat saul iurũ fortẽ
et aptũ ad p̃liĩ. sociabat eũ sibi.
Et dixeit samuhel ad saul. Me
misit dñs ut unguerẽ te in re¬
gẽ. suꝑ popłm eus isrł. Nunc
ergo: audi uocẽ dñi. Hȩc dicit
dñs ecercituũ. Recensui quȩ¬
cũq fecit amalech isrłi. quomo¬
do restitit ei in uia cũ ascen¬
deret de xgipto. Nunc igitur
uade et ꝑcute amalech. et de¬
molire uinuersa eiis. Don¬
parcas ei. et non concupisees
ex ipsius aliquid. sed interfice
ã uiro usq ad mulierẽ. et par¬
uulũ atq lactantẽ. boirẽ et ouẽ.
camelũ et asinũ. Precepit itaq
ĩaul populo et recensuit ros
quasi agnos: ducenta milia pe¬
ditũ. et decẽ milia uirorũ uida.

Expanded text:
Saul Ahinoem filia Ahimaas Saul Ahinoem filia Ahimaas et nomina principum militiae eius Abner filius Ner patruelis Saul Cis fuerat pater Saul et Ner pater Abner filius Abihel erat autem bellum potens adversum Philistheos omnibus diebus Saul nam quemcumque viderat Saul virum fortem et aptum ad proelium sociabat eum sibi et dixit Samuhel ad Saul me misit Dominus ut unguerem te in regem super populum eius Israhel nunc ergo audi vocem Domini haec dicit Dominus exercituum recensui quaecumque fecit Amalech Israheli quomodo restitit ei in via cum ascenderet de Aegypto nunc igitur vade et percute Amalech et demolire universa eius parcas ei et non concupiscas ex rebus ipsius aliquid, sed interfice a viro usque ad mulierem, et parvulum atque lactantem bovem et ovem camelum et asinum praecepit itaque Saul populo et recensuit eos quasi agnos ducenta milia peditum et decem milia virorum Iuda
Abbreviated transcription (Latin):
tate uirge quȩ erat in manu
mea paululũ mellis. et ecce rgo
morior. Et ait saul. Hec faciat
michi ds̃ et hȩc addat. qui a
morte morieris ionathan. Di¬
xitq populus ad saul. Ergõne
ionathas morret᷑. qui fecit salu¬
tẽ hanc magnã in isrł: Hoc ne.¬
fas.ẽ. uiuit dñssi ceciderit capil¬
lus de capite eius in terrã qͥa cũ
dõ operatꝰ. ẽ. hodie. Liberauit
ergo populus ionathan: ut non
moreret᷑. Recessitq saul. nec
ꝑsecutus est philisthum. Porro
phylistum: abrerunt in loca sua¬
t saul confirmato
regno suꝑ isrł. pugnabat
ꝑcircuitũ aduersũ omnes inimi¬
coseius: contra moab et filios
ammon: et edom: et regessuba
et phylistheos. Et quocũq se
uerterat. superabat. Congrega¬
toq exercitu ꝑcussit amalech
et eruit isrł de manu uastato¬
rũ eius. Euerunt autẽ filu saui̾
ionathan. et resui. et melchisi.
omina duarũ filiarũ eiꝰ. nom̃
primogenite merob et nomen
minoris michol: et nom̃ uaoris

Expanded text:
tate virgae, quae erat in manu tate virgae, quae erat in manu mea, paululum mellis, et ecce ergo morior. Et ait Saul: Haec faciat mihi Deus, et haec addat, quia morte morieris, Jonathan. Dixitque populus ad Saul: Ergone Jonathan morietur, qui fecit salutem hanc magnam in Israhel hoc nefas est vivit Dominus si ceciderit capillus de capite eius in terram quia cum Deo operatus est hodie liberavit ergo populus Ionathan ut non moreretur recessitque Saul nec persecutus est Philisthim porro Philisthim abierunt in loca sua at Saul confirmato regno super Israhel pugnabat per circuitum adversum omnes inimicos eius contra Moab et filios Ammon et Edom et reges Suba et Philistheos et quocumque se verterat superabat congregatoque exercitu percussit Amalech et eruit Israhel de manu vastatorum eius fuerunt autem filii Saul Ionathan et Iesui et Melchisua nomina duarum filiarum eius nomen primogenitae Merob et nomen minoris Michol et nomen uxoris
Abbreviated transcription (Latin):
mus huc ad dm̃. Et consuluit
saul dm̃ dicens. Num ꝑsequar
phylisthum. si trades eos in ma¬
nu isrł. Et non respondit ei in
et scitote et uidete ꝑ quẽ accide¬
rit peccatũ hoc hodix. Uiut dñs
saluator isrł: quia si ꝑ ionathan.
filiũ meũ factũ est hoc: absq re-¬
tractatione moriet᷑. Ad quod
nullus contradixit ei de omni po¬
pulo. Et ait ad uniuersũ israhel
Separamini uos in parte una. et
ego cũ ionatha filio meo ero in
parte una. Responditq popłs
ad saul. Quod bonũ iudetur in
oculis tiuisfac. Et dixit saul ad
tuo hodire. Si in me aut in iona¬
than filio meo hec iniqͥtas. ẽ: da
ostensionẽ. aut si est in populo
tuo hȩc miquitas. da scĩtatẽ. Et¬
dep̃hensus est ionathan et saul.
Populus autẽ exunt. Et ait saul
Mittite sortẽ inter me: et inter¬
ionathan filiũ meũ. Et captus
est ionathas. Dixit autẽ saul
ad ionathan. Indica michi qͥd
feceris. Et indicauit ei ionathan.
et ait. Gustansgustaui insumi¬

Expanded text:
mus huc ad Deum. Et consuluit mus huc ad Deum. Et consuluit Saul Deum: Num persequar Philisthim? si trades eos in manu Israel? et non respondit ei in et scitote, et videte, per quem acciderit peccatum hoc hodie. Vivit Dominus salvator Israhel quia si per Ionathan filium meum factum est absque retractatione morietur ad quod nullus contradixit ei de omni populo et ait ad universum Israhel separamini vos in partem unam et ego cum Ionathan filio meo ero in parte una respondit populus ad Saul quod bonum videtur in oculis tuis fac et dixit Saul ad tuo hodie? Si in me aut in Jonatha filio meo haec iniquitas est, da ostensionem: aut si est in populo tuo haec iniquitas, da sanctitatem. deprehensus est Jonathan et Saul, populus autem exivit. Et ait Saul: Mittite sortem inter me, et Jonathan filium meum. Et captus est Jonathan. Dixit autem Saul ad Jonathan: Indica mihi quid feceris. Et indicavit ei Jonathan, et ait: Gustans gustavi in summi
Abbreviated transcription (Latin):
in die illa phylistheos ã mãchinis:
tẽ popłs nimis. et uersus ad p̃dã
tulit oues et boues & iutulos. et
mactauerunt in terra. Come¬
dit q popłs cũ sangiune. Nunti¬
auerunt autẽ saul dicentes quod
populus peccasset dño. comedens
cũ sanguine. Qui ait. Preuari¬
cati estis. Uoluite ad me nunc
saxũ grande. Et dixeit saul. Dis¬
pergimini in uulgus. et dicite eis.
ut adducat ad nre unusquisq bo¬
uẽ suũ et arietẽ. et occidite suꝑ
istud et uescemim: et non pecca¬
bitis dño comedentes cũ sangui¬
ne. Adduxit itaq om̃ĩs popu¬
lus unusquisq bouẽ in manusua
usq ad noctẽ. et occiderunt ibi
dificauit autẽ saul altare dño.
Tuncq primũ cxpit ꝑdificare al
tare dñi. Et dixeit saul. Irrua¬
mus suꝑ phylisthum nocte: et
uastemus eos. usq dũ illucescat
mane: nec relinquamusde eis
uirũ. Dixitq populus. Omne
quod bonũ uidetur in oculis tu¬
is. fac. Et ait sacerdos. Acceda¬

Expanded text:
in die illa Philistheos a Machmis in die illa Philistheos a Machmis populus nimis, et versus ad praedam, tulit oves, et boves, et vitulos, et mactaverunt in terra, comeditque populus cum sanguine. Nuntiaverunt autem Saul, dicentes quod populus peccasset Domino, comedentes cum sanguine. Qui ait: praevaricati estis, volvite ad me jam nunc saxum grande. Et dixpergimini in vulgus et dicite eis ut adducat ad me unusquisque bovem suum et arietem et occidite super istud et vescimini et non peccabitis Domino comedentes cum sanguine adduxit itaque omnis populus unusquisque bovem in manu sua usque ad noctem et occiderunt ibi aedificavit autem Saul altare Domini tuncque ptare Domino. Et dixit Saul: Irruamus super Philisthim nocte, et vastemus eos usque dum illucescat mane, nec relinquamus de eis virum. Dixitque populus: Omne quod bonum videtur in oculis tuis, fac. Et ait sacerdos: Acceda
Abbreviated transcription (Latin):
meis. Et non manducauit uni¬
uersus populus parrẽ. Oimusq
terrȩ uulgus uenit in saltũ: in
quo erat mel suꝑ faciẽ agri
Ingressus est itaq populus saltũ.
et᷑apparuit fluens mel: nullus¬
q applicuit manũ ad ossuum.
Timebat eiũ populus uiramentũ.
Porro ionatha non audierat: cũ
adiuraret pater eius populũ.
Ex tenditq sũmitatẽ uirgulȩ
quã habeba t in manu. et in¬
tinxcit in fauũ mellis. et conuer¬
tit manũ suã ad ossuũ. et illu¬
minati sunt oculi eius. Respon¬
densq unus de popło ait. Iure.¬
uirando constrinait pater tu¬
us popłm dicrus: maledictꝰ qui
comederit panẽ hodie. De fece¬
rat autẽ popłs. Dix̃q ionathas.
Turbauit pater meus terrã. Uidis
tis ipsi quia illuminati sunt oculi
mei eoquod gustauerim paulu¬
lũ de melle isto. quantomagis si
comedisset populus de prȩda mni¬
micorũ suorũ quã repperit. non.¬
nr maior facta fuisset plaga in
phẏlisthum : Percusserunt ergo

Expanded text:
ucavit universus populus panem omneque terrae vulgus venit in saltum in quo erat mel super faciem agri ingressus est itaque populus saltum et apparuit fluens mel nullusque adplicuit manum ad os suum timebat enim populus iuramentum porro Ionathan non audierat cum adiuraret pater eius populum extenditque summitatem virgae quam habebat in manu et intinxit in favo mellis et convertit manum suam ad os suum et inluminati sunt oculi eius respondensque unus de populo ait iureiurando constrinxit pater tuus populum dicens maledictus qui comederit panem hodie defecerat autem populus dixitque Ionathan turbavitis ipsi quia illuminati sunt oculi mei, eo quod gustaverim paululum de melle isto: quanto magis si comedisset populus de praeda inimicorum suorum, quam reperit! nonne major facta fuisset plaga in Philisthim? Percusserunt ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est osmeũ suꝑ inimicos me.¬
os. quia lȩtata sum in salutari
tuo. Non est sc̃s ut est dñs. neq
enĩ ẽ alius extrate. et nonẽ for¬
tis sicut dsnr̃ Nolite multipli.¬
care loqui sublimia. glorian.¬
tes. Recedant ueterã de ore
ipsi prȩparantur cogitationes.
Arcus fortiũ superatus ẽ. et infir

Expanded text:
inimicos meos quia laetata sum in salutari tuo non est sanctus ut est Dominus neque enim est alius extra te et non est fortis sicut Deus noster nolite multiplicare loqui sublimia gloriantes recedant vetera de ore ipsi praeparantur cogitationes arcus f
Abbreviated transcription (Latin):
re non comedis. et quã obrem
affligitur cortuũ. Num quid
non ego melior sum tibi. quam
decẽ filii. Surrexit autẽ anna
postqriã comederat in sylo et
biberat et heli sacerdote sadente
super sellã ante postestẽpli dñi:
cũ esset anna amaro animo ora
uit dñm flens largiter. et uotũ
uouit dicens. Dñe exercituum
si respiciens uideris humilitatẽ
ancillȩ tuȩ. et recorclatus mei fu¬
eris nec oblitus ancillȩ tuȩ dede.

Expanded text:
re non comedis: et quamobrem re non comedis: et quamobrem affligitur cor tuum? Numquid non ego melior sum tibi: quam decem filii? Surrexit autem Anna postquam comederat in Silo et biberat: et Heli Sacerdote sedente super sellam ante postes templi Domini. Cum vit Dominum flens largiter, et votum vovit dicens: Domine exercituum, si respiciens videris afflictionem famulae tuae, et recordatus mei fueris, nec oblitus ancillae tuae,