comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
talis uiri. qui dũ de pecca¬
tis ac uirtutibus disserunt:
& modo ȩterna supplicia mi¬
nantur. modo cȩlestis regni
gaudia ꝓmittunt: eor audi¬
entiũ pungunt: Sicq men¬
tem dolore cõpunctionis ꝑfo¬
rant: ut ab eoꝵ oculis quasi
quidã sanguis animȩ lacrimȩ
decurrant: Myrtus uero tem¬
peratiuȩ uirtutis est: ita ut
dissoluta membra tẽꝑando
constringat: Qui itaq ꝑ myr¬
tũ nisi hi signati sunt. qui af¬
flictionib ꝓximoꝵ cõpati sci¬
unt. eoꝵq tribulationẽ ꝑ cõ¬
passionem tẽperant: uixta hoc
quod scriptũ est. gr̃as autem
deo qui consolatur nos in om̃i
tribulatione nr̃a: ut possimꝰ
& ipsi consolari eos qui in om̃i
pressura sunt: Qui dũ ꝓxi¬
mis afflictis uerbum uel opẽ
consolationis ferunt. eos pro¬
cul dubio ad statum rectitu¬
dinis ꝑstringunt: ne immo¬
derata tribulatione in despe¬
ratione soluantur: Quos au¬
tem ꝑ oliuã nisi misericordes
accipimus: quia & grece oleos

Expanded text:
talis viri, qui dum de peccatalis viri, qui dum de peccatis ac virtutibus disserunt, et modo aeterna supplicia minantur, modo coelestis regni gaudia promittunt, corda audientium pungunt. Sicque mentem dolore compunctionis perforant, ut ab eorum oculis, quasi quidam sanguis animae, lacrymae decurrant. Myrtus vero temperativae virtutis est, ita ut dissoluta membra temperando restringat. Quid itaque per myrtum nisi hi signati sunt qui afflictionibus proximorum compati sciunt, eorumque tribulationem per compassionem temperant? juxta hoc quod scriptum est: Gratias autem Deo, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra, ut possimus et ipsi consolari eos qui in omni pressura sunt . Qui dum afflictis proximis verbum vel opem consolationis ferunt, eos procul dubio ad statum rectitudinis restringunt, ne immoderata tribulatione in desperationem solvantur. Quos autem per olivam, nisi misericordes accipimus? quia et Graece ἔλεος
Abbreviated transcription (Latin):
inuiã in riuos aquarũ posuit:
quia gentilitati quȩ prius ꝑ
ariditatẽ mentis nullos bonoꝵ
opum fructus ferebat. fluen¬
ta sc̃ȩ p̃dicationis dedit. & ip¬
sa ad quã priꝰ ꝓ asperitate sue
siccitatis uia p̾redicatorib nõ
patebat: doctrinȩ postmodũ
riuos emanauit: Cui adhuc
ex munere magno ꝓmittitur:
Nabo in solitudine cedrũ &
spinã Cedrũ quia magni o¬
doris est. atq inputribilis na¬
turȩ:l uire accipimus in ꝓmis¬
sione: De spina uero cũ pec¬
canti homini dictũ sit. terra
tua spinas & tribulos germi¬
nabit tibi: quid mirum si sc̃ȩ
eccłȩ illud ꝓmittit᷑: quod pec¬
canti homini ꝓ pena multipli¬
catur: Sed cedri significan¬
tur nomine hi qui uirtutes
& signa exhibent in sua ope¬
ratione. qui dicere cũ paulo
ualent:: xp̃i bonus odor sumꝰ
dõ Quoꝵ corda ita interno
amore solidata sunt: ut ea
iam terreni amoris putredo
nulla corrũpat: ꝑspina uero
signati sunt doctrinȩ spiri¬

Expanded text:
inviam in rivos aquarum, quia gentilitati, quae prius per ariditatem mentis nullos bonorum operum fructus ferebat, fluentae praedicationis dedit, et ipsa, ad quam prius pro asperitate suae siccitatis via praedicatoribus non patebat, doctrinae postmodum rivos emanavit. Cui adhuc ex magno munere promittitur: Dabo in solitudine cedrum et spinam . Cedrum, quia magni odoris est, atque imputribilis naturae, jure accipimus in promissione. De spina vero, cum peccanti homini dictum sit: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , quid mirum si sanctae Ecclesiae illud promittitur quod peccanti homini pro poena multiplicatur? Sed cedri signantur nomine hi qui virtutes et signa exhibent in sua operatione, qui dicere cum Paulo valent: Christi bonus odor sumus Deo . Quorum corda ita in aeterno amore solidata sunt, ut eadem jam terreni amoris putredo nulla corrumpat. Per spinam vero signati sunt doctrinae spiri
Abbreviated transcription (Latin):
rebus tẽꝑalib abundant: ꝑ
hoc se diuites uirtutib pau¬
perũ inserunt. quo eisdem
scĩs pauꝑib de suis diuitiis
solatiantur: Vnde cũ ꝑ ysaiȩ
uocẽ dñs derelictȩ gentilita¬
ti. id est sc̃ȩ eccłȩ spiritaliũ
uirtutũ merita tanquã deser¬
to arbusta ꝓmitteret: l ulmũ
quoq pariter ꝓmisit dicens
Ponã desertũ in stagnũ aquȩ:
& terrã inuiam in riuos aqua

Expanded text:
rebus temporalibus abundant, per rebus temporalibus abundant, per hoc se divites virtutibus pauperum inserunt, quo eisdem sanctis pauperibus de suis divitiis solatiantur. Unde cum per Isaiae vocem derelictae Dominus gentilitati, id est sanctae Ecclesiae, spiritalium virtutum merita, tanquam deserto arbusta, promitteret, ulmum quoque pariter promisit, dicens: Ponam desertum in stagna aquarum, et terram inviam
Abbreviated transcription (Latin):
ticiȩ illius libertatẽ sibi par¬
ticipẽ facit.: ut cũ eo parit̃
iusticiȩ prȩmia recipiat. quẽ
sustentando adiuuit: quati¬
nus eandẽ iusticiã libere lo¬
qui potiusset: Ille ꝓphetiȩ
spũ plenus est: sed tam̃ corpo¬
reo eget alimento Et si corpꝰ
non reficitur: certũ est qͦd
uox ipsa subtrahatur: Qui
igitur alimentũ ꝓpħe ꝓpter
hoc quod ꝓpħa est tribuit.
ꝓphetiȩ ilsuis uires ad loquen¬
dum dedit: Cũ ꝓpħa ergo
mercedẽ ꝓpħȩ accipiet. qui &¬
si spu ꝓphetiȩ plenus non fuit:
hoc tamen ante dei oculos ex
hibuit quod adiuuit: Hinc
est enim quod de quibusdã
pegrinantib fr̃ib gaio ꝑ ioħem
dicit᷑ Pro nomine enĩ xp̃i ꝓ
fecti sunt nichil accipientes a
gentilib nos ergo debemus
susciꝑe eiꝰmodi. ut cooꝑatores si¬
mus ueritatis: Qui enĩ spiri¬
talia dona habentibus ceꝑalia
tribuit: in ipsis donis spirita¬
libus cooꝑator existit: Nam
cũ pauci sint qui spiritalia
dona ꝑcipunt. & multi qui

Expanded text:
e illius libertatem sibi participem facit et cum eo pariter iustitię pręmia recipiet, quem sustentando adiuvit, quatenus eandem iustitiam libere loqui potuisset. Ille prophetię spiritu plenus est, sed tamen corporeo eget / alimento; et si corpus non reficitur, certum est, quod vox ipsa subtrahatur. Qui igitur alimentum prophetae propter hoc, quod propheta est, tribuit, prophetię illius vires ad loquendum dedit. Cum propheta ergo mercedem prophetę accipiet, qui, etsi spiritu prophetiae plenus non fuit, hoc tamen ante oculos dei exhibuit, quod adiuvit. Hinc est, quod de quibusdam peregrinantibus fratribus Gaio per Iohannem dicitur: Pro nomine enim Chriientes a gentilibus. Nos ergo debemus suscipere hujusmodi, ut cooperatores simus veritatis . Qui enim spiritalia dona habentibus temporalia subsidia tribuit, in ipsis donis spiritalibus cooperator existit. Nam cum pauci sint qui spiritalia dona percipiunt, et multi qui
Abbreviated transcription (Latin):
nardo ꝑfudit: Nec dubitan¬
dũ est quia & ipsa sit mulier
quȩ sicut euangelista lucas
refert quondã peccatrix ad
dñm cũ alabastro uenit un¬
genti: & stans retro secus pe¬
tergebat. & osculabatur pe¬
des eius. & unguẽti ungebat.
Eadẽ ergo est mulier. sed ibi
pedes solũ dñi ꝓna ungebat.¬
& hoc inter penitentiȩ lacri¬
mas . hic autẽ gaudia iuste

Expanded text:
nardo perfudit. Nec dubitandum est quin et ipsa sit mulier, quae, sicut evangelista Lucas refert , quondam peccatrix ad Dominum cum alabastro venit unguenti, et stans retro secus petergebat, et osculabatur pedes ejus, et unguento ungebat. Eadem ergo est mulier, sed ibi pedes solum Domini prona unguebat, et hoc inter poenitentiae lacrymas, hic autem  Al. add. inte
Abbreviated transcription (Latin):
& ad caput eius ungendum
non dubitauit erigiz Ibi qͥppe
rudimenta penitentiũ: hic
iusticiã ꝑfectarũ designat ani¬
marũ: nde recte tunc men¬
sura unguẽti non dicitur:
nunc autẽ libra fuisse ꝑhibe¬
tur: Quid nãq ꝑ libram un¬
guẽti nisi ꝑfectio iusticiȩ ex¬
primitur: Tunc quale fue¬
rit unguẽtũ tacetur:l nunc
quia nardi pistici. idest fide¬
lis. neq extraneis specieb adul¬
terati. sed prȩciosi fuerit indi¬
catur: ut ꝑfecte fidei. & acti¬
onis quȩ sit castitas intimet᷑:
Per caput autẽ dñi quod un¬
rit maria sublimitas diuini¬
tatis eius: l ꝑ pedes humilitas

Expanded text:
put quoque ungendum non dubitavit erigi. Ibi quippe rudimenta poenitentium, hic justitiam perfectarum designat animarum, unde recte tunc mensura unguenti non dicitur, nunc autem libra fuisse perhibetur. Quid namque per libram unguenti, nisi perfectio justitiae exprimitur? Tunc quale fuerit unguentum tacetur, nunc quia nardi pistici, id est fidelis neque extraneis speciebus adulterati, sed pretiosi fuerit indicatur, ut perfectae fidei et actionis quae sit castitas intimetur. Per caput autem Domini quod unxit Maria, sublimitas divinitatis ejus, per pedes humilitas
Abbreviated transcription (Latin):
consueuerat mundari non
respuit: sicut etiam undam
baptismatis. qua nouȩ gr̃ȩ
populos apeccatoꝵ sorde la¬
uari uoluit. ipse non neces¬
sitatis sed exempli causa subiit:
Scire &enim debet ur̃a fra
iii. ternitas. quia idem salutiferȩ
curationis auxilium. cireũei¬
sio in lege contra originalis
peccati uulnus agebat. quod
nunc baptismus agere reue¬
latȩ gr̃ȩ tempore consueuit:
excepto quod regni cȩlestis
lanuam nec dum intrare po¬
terant: donec adueniens be¬
nedictionẽ daret. qui legem
dedit: ut uideri posset ds̃
deoꝵ in syon: Tantũ in sinu
abrahȩ post mortem beata re¬
quie consolati: suꝑnȩ pacis
ingressum spe felici expecta¬
bant: Qui enim nunc ꝑ euan¬
gelium suũ terribiliter ac sa¬
lubriter clamat. nisi quis re¬
natus fuerit ex aqua & sp̃u
non potest introire in reg

Expanded text:
consueverat mundari non respuit: sicut etiam unda baptismatis, qua novae gratiae populos a peccatorum sorde lavari voluit, ipse non necessitatis, sed exempli causa subiit. Scire etenim debet vestra fraternitas, quia idem salutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus agebat, quod nunc baptismus agere revelatae gratiae tempore consuevit, excepto quod regni coelestis januam necdum intrare poterant, donec adveniens benedictionem daret, qui legem dedit, ut videri posset Deus deorum in Sion, tantum in sinu Abrahae post mortem beata requie consolati supernae pacis ingressum spe felici exspectabunt. Qui enim nunc per Evangelium suum terribiliter ac salubriter clamat: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in reg
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa redarguit dicens He
qui potentes estis ad biben¬
dum uinũ: & uiri fortes
ad miscendã ebrietatem
Incircumcisi olfactu & tactu.
qui ungento & uanis odorib¬
sunt delibuti: qui secuntur
amplexus meretricis asper¬
gentis cubile suũ myrra &

Expanded text:
a redarguit, dicens: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem . Incircumcisi olfactu et tactu, qui unguento et variis odoribsunt delibuti; qui sequuntur amplexus meretricis, aspergentes cubile suum myrr
Abbreviated transcription (Latin):
& auriũ circũcisio Et si ẽ
cordiũ & auriũ: est & om̃i¬
um exterioris interiorisq
hominis nr̃i sensuum: Qui
enĩ uiderit mulierẽ ad con¬
cupiscendũ eam. qui habu¬
erit oculos sublimes: huius
incircũcisus est uisus: Quib
uoce ueritatis dicitur: Qui
est ex dõ÷ uerba dĩ audit:
Propterea uos non auditis
quia ex dõ non estis: Incireũ¬
cisi sunt aurib. incircũcisi
qui locuntur pacẽ cũ ꝓxi¬
mo suo: mala autẽ in cordi¬
bus eoꝵͥ & dextera eoꝵ re¬
pleta est muneribus: Incir

Expanded text:
 aurium circumcisio. Et si est cordium et aurium, est et omnium exterioris interiorisque hominis nostri sensuum. Qui enim viderit mulierem ad concupiscendam eam, qui habuerit oculos sublimes, hujus incircumcisus est visus: quibus voce Veritatis dicitur: Qui est ex Deo, verbum Dei audit. Propterea nos non auditis, quia ex Deo non estis . Incircumcisi sunt auribus, incircumcisi qui loquuntur pacem cum proximo suo, mala autem sunt in cordibus eorum, et dextera eorum repleta est muneribus. I
Abbreviated transcription (Latin):
nouit dñs quia sunt eius.
quos ad uitã prȩordinauit
eternã Adhibetur autem
huic facto ꝓphe testimoniũ
ut appareat dñm quidem
in om̃ibꝰ quȩ de se ipso erant

Expanded text:
novit Dominus, quia sint ejus quos ad vitam praeordinavit aeternam. Adhibetur autem huic facto prophetae testimonium, ut appareat Dominum quidem in omnibus quae de ipso erant
Abbreviated transcription (Latin):
pensationis est: qua ds̃ inter
homines ministrare non mi¬
nistrari uenerat: quod etiã
lectoris suscipere non dedignã¬
tur officiũ: Sed altiore ꝓui¬
dentia lucas alectione & ex¬
planatione ꝓpħȩ gesta dñi scͥp¬
turus inchoauit .⁊̃ quia. scilicet
om̃is ꝓphetiȩ scriptura ad ip¬
sum usq ꝑtingens: ꝑ ipsũ no¬
bis aperienda. & in ipso con¬
stiterit adimplenda: Unde
& utrũq hoc in euangelii sui
fine manifestius explicat. cũ
posito prius dicto saluatoris:
q̃m necesse est impleri omĩa
quȩ scripta sunt in lege moy¬
mox iste subiunxit: Tunc ape¬
ruit illis sensumͥ ut intelli¬
gerent scripturas Surrexit
igitur legere iħs: ut quos no¬
lla si noꝵ operatione non con¬
uertuat. l uel ꝓpheticȩ lecti¬
onĩ attestatione corrrigeret:
Et ut reuoluit librum in¬
uenit locum ubi scriptum erat:
clausum accipit. sed reuolu¬
tũ legit: quia misteriũ in¬
carnationis suȩ ꝓphetarum
uoce prȩscriptum. & pruis
suscepit exhibendũ: & post

Expanded text:
pensationis est, qua Deus inter homines ministrare, non ministrari venerat, quod etiam lectoris suscipere non dedignatur officium. Sed altiore providentia Lucas a lectione et explanatione prophetae gesta Domini scripturus inchoavit, quia scilicet omnis prophetiae Scriptura ad ipsum usque pertingens, per ipsum nobis aperienda, et in ipso constiterit adimplenda. Unde et utrumque hoc in Evangelii sui fine manifestius explicat, cum posito prius dicto Salvatoris: Quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moymox et ipse subjunxit: Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . Surrexit igitur legere Jesus, ut quos nova signorum operatione non converterat, vel propheticae lectionis attestatione corrigeret. Et ut revolvit librum, invenit locum ubi scriptum erat. clausum accipit, sed revolutum legit, quia mysterium Incarnationis suae prophetarum voce praescriptum, et prius suscepit exhibendum, et post
Abbreviated transcription (Latin):
manu: prior ꝑfecte nequaquã
egredi potuit. nisi subsequens
inchoasset: Et tam̃ cũ uno
tẽpore eodẽq momento utrũq
mater fuderit:l non una u

Expanded text:
manu , prior perfecte nequaquam egredi potuit, nisi et subsequens inchoasset; et tamen cum uno tempore, eodemque momento utrumque mater fuderit, non una u
Abbreviated transcription (Latin):
non potuerunt. ut pigri po¬
puli. ut negligentes. ut imꝑ¬
fecti Ita & filii isrł. primit
in monte ascendere non potu¬
erunt. ad obuiandũ dõ ꝑge¬
re non ualuerunt ꝓpter suã
in religiositatẽ & impietatẽ:⁊
sed solus moyses ascendit. &
pauci cũ eo senioꝵ isrł: Ita
& cũ dño discipuli soli in mon¬
tẽ ascenderunt:l & tardiores
deorsum steterunt: Sic & mo¬
do uigilantes & alacres & fi¬
deles animȩ dm̃ timentes. &
dñm diligentes. regna cęlestia

Expanded text:
non potuerunt, ut pigri populi, ut negligentes, ut imperfecti. Ita et filii Israel primitus in montem ascendere non valuerunt, ad obviandum Deo pergere non potuerunt propter suam irreligiositatem et impietatem, sed solus Moyses ascendit, et pauci cum eo seniorum Israel: ita et cum Domino discipuli soli in montem ascenderunt, et tardiores deorsum steterunt. Sic et modo vigilantes et alacres et fideles animae, Deum timentes et Dominum diligentes, regna coele
Abbreviated transcription (Latin):
morasse sufficiat: Et recte
fortasse. quia sp̃s sc̃i qui in
columba descen¬
dit septifor mis ẽ gr̃a:¬
Nerum ex om̃ib quȩ de eius

Expanded text:
morasse sufficiat. Et recte fortasse, quia Spiritus sancti, qui in columba descendit, septiformis est graVerum ex omnibus quae de ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ideo detestandũ ẽ quia do¬
minũ uiliter estimasti: sed
quia redemptorẽ etiã tuum
ne tibi parceres uendidisti:
Et merito tibi tua pena com

Expanded text:
ideo detestandum est quia Dominum viliter aestimasti, sed quia Redemptorem etiam tuum, ne tibi parceres, vendidisti. Et merito tibi tua poena com
Abbreviated transcription (Latin):
nec ut sibi de aliis gentibus
auro exercitũ querat: sed
ut ꝓ saluandis gentib preci¬
osum sanguinẽ fundat: Ina¬
niter inuidendo timiusti suc¬
cessorẽ. quẽ credendo debui¬
sti querere saluatorẽ: quia
si in eum crederes cũ eo reg¬
nares: Et sicut ab illo accepi¬
sti temporale regnũ accipe¬
res etiam sempiternũ: Huius. En ãt¬
enĩ pueri regnũ non est de
hoc mundo: sed ꝑ ipsũ reg¬
natur in mundo: Ipse est enĩ
sapientia dĩ quȩ dicit in pro¬
uerbiss: ꝑ me reges regnant
Puer iste uerbũ dĩ est Puer
iste. uirtus & sapientia dĩ ẽ:
Si potes. contra dĩ sapientiã
cogita In tuã ꝑnitiem uersaris

Expanded text:
nec ut sibi de aliis gentibus auro exercitum quaerat, sed ut pro salvandis gentibus pretiosum sanguinem fundat. Inaniter 560 invidendo timuisti successorem, quem credendo debuisti quaerere salvatorem: quia si in eum crederes, cum eo regnares; et sicut ab illo accepisti temporale regnum, acciperes etiam sempiternum. Hujus enim pueri regnum non est de hoc mundo, sed per ipsum regnatur in mundo. Ipse est enim Sapientia Dei, quae dicit in Proverbiis: Per me reges regnant . Puer iste Verbum Dei est, puer iste Virtus et Sapientia Dei est. Si potes, contra Dei Sapientiam cogita. In tuam perniciem versaris
Abbreviated transcription (Latin):
cernitis sed eos nec imitari
nec cdesperare debetis Quid
enĩ sit hodie aspicitis⁊ sed
quid eras futurũ sit. unusqͥsq

Expanded text:
cernitis, sed eos nec imitari. nec desperare debetis. Quid enim sit hodie aspicimus, sed quid cras futurus sit unusquisq
Abbreviated transcription (Latin):
lus dõ nr̃o. qui sedet suꝑ thro¬
num & agno: Benedictus qͥ
uenit in nomine dñi: In no¬
mine dñi. in nomine dei
patris significat: quod ipse
alibi uidȩis non credentibus
dicit: Ego ueni in nomne
patris mei : & ñ recepistis me
Alius ueniet in nomine suo:
illũ recipietis: Henit eñĩ xp̃c
in nomine dĩ patris: quia in
om̃ib quȩ gessit & dixit. pa¬
trẽ glorificare. & glorifican¬
dũ hominib prȩdicare cura¬
uit. Ueniet antixp̃e in no¬
mine suo. qui cũ sit homo
om̃ium nequissimus. & dia¬
bolo comite plenus: dedigna
aduerfatur & excollitur su¬
pra om̃e quod dicitur ds̃
aut quod colitur: Assumunt
autẽ uersiculũ laudis turbe
de psalmo centesmo septimo
decimo: quẽ de dño cantatũ
nemo qui dubidet: Unde
pulchre de ipso in eodẽ psal¬
mo prȩmittitur: Lapidem
quem reprobauerunt ȩdifi¬
cantes. hic factus est in caput
anguli: quia uidelicet xp̃e
que reprobauerunt ȩdifican¬
tes suarũ decreta traditionũ.
factus est in monimentum

Expanded text:
o, qui sedit super thronum, et Agno . Benedictus qui venit in nomine Domini. In nomine Domini, in nomine Dei Patris significat, quod ipse alibi Judaeis non credentibus dicit: Ego veni in nomine Patris mei, et non recepistis me; si alius veniet in nomine suo, illum recipietis . Venne Dei Patris, quia in omnibus quae gessit et dixit Patrem glorificare et glorificandum hominibus praedicare curavit. Veniet Antichristus in nomine suo, qui cum sit homo omnium nequissimus et diabolo comite plenus, non  Aladversatur enim et extollitur super omne quod dicitur Deus, aut quod colitur. Assumunt autem versiculum laudis turbae de psalmo centesimo decimo septimo, quem de Domino cantatum nemo qui dubitet. Unde pulchre de ipso in eodem psalmo praemittitur: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli; quia videlicet Christus, quem reprobaverunt Judaei aedificantes suarum decreta traditionum, factus est in munimentum
Abbreviated transcription (Latin):
net uitia. peccata repellat.
exemplũ semet imitantibus
prȩbeat:l si quid gesserit pa¬
rum est: quicquid fecerit mi¬
nus Om̃e enĩ meritũ. breue
est cõparatione donoꝵ: Nume¬
ra beneficia si poteris: & tũc
considera quod mereris Cũ
beneficiis cȩlestib tua facta.
ꝑpende. cũ diuinis munerib
actus ꝓprios meditare:l nec
cdignum te iudicabis eo quod
fueris si intelligas quod merẽ¬
ris Igitur de beneficiis innũ¬
meris diuina in te pietate col¬
latis. elige quod libuerit unũ:
huic tuum cõpensari totũ nõ
poterit meritum Cȩterũ ob¬
tunditur sensus. confunditur
animus. sp̃s ꝑturbatur si ab ho¬
mine dinoscatur:l nec humana
poterunt pensari obsequia. si
tamen de illo loquimur. qui
semet peccare non patitur: qͥ

Expanded text:
net vitia, peccata repellat, net vitia, peccata repellat, semet exemplum imitantibus praebeat, quidquid gesserit parum est, quidquid fecerit, minus. Omne enim meritum breve est comparatione donorum. Numera beneficia, si potes, et tunc considera quod mereris. Cum beneficiis coelestibus tua facta perpende, cum divinis muneribus actus proprios meditare, nec dignum te judicabis eo quod fueris, si intelligas quod mereris. Igitur de beneficiis innumeris divina in te pietate collatis elige quod libuerit unum, huic tuum compensari totum non poterit meritum. Caeterum obtunditur sensus, confunditur animus, spiritus perturbatur, ut ab homine Deus noscatur, nec humana poterunt pensari obsequia, si tamen de illo loquimur qui semet peccare non patitur, q
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m ꝑ om̃e tẽpus frequentare
cogatur: non quo in istis debi¬
Tu auta cõpensent᷑: sed ut nr̃e de¬
uouonis uoluntas his conatib
dinoscatur. ut quicquid fragi¬
litas detrahit ad cõplendum.
hoc deuotio conferat ad ꝓme-¬
rendũ:l ut iã quia uis. non qͥa
ꝑficis expungaris: nec quia de¬
bita cõpensas. sed quia parere
desideras: Helle enĩ ipsum ex¬
pungitur.:l quia ꝑ immensita¬
tẽ rerũ. id ipsũ quod cupimus.
explicare non datur: Quid
retribuã inquit dño: de om̃i¬
b quȩ michi retribuit: Quȩ¬
rit ꝓpha scĩssimus. quib meri¬
tis beneficia diuina cõpenset.
quo famulatus genere munera
ꝑcepta coequet. quib obsequiis
tantis possit muneribus respon¬
dere: quo seruitutis gẽnere
mnnumera debeat dona & in-¬
finita beneficioꝵ genera cõpara¬
re Sit licet excellens hominũ
meritũ. sit nature iura conser¬
uans. sit legũ iussis obtempe¬
rans. impleat fidẽ. iusticiam
teneat. uirtũtes exerceat. dam¬

Expanded text:
r omne tempus frequentare cogatur, non quo in istis debita compensentur, sed ut nostrae devotionis voluntas his conatibus dignoscatur, ut quidquid fragilitas detrahit ad complendum, hoc devotio conferat ad promerendum, ut jam quia vis, non quia perficis expungaris, nec quia debita compensas, sed quia parere desideras. Velle enim ipsum expungitur, quia per immensitatem rerum idipsum quod cupimus explicare non datur. Quid retribuam, inquit, Domino pro omnibus quae mihi retribuit ? Quaerit Propheta sanctissimus quibus meritis beneficia divina compenset, quo famulatus genere munera percepta coaequet, quibus obsequiis tantis possit muneribus respondere, quo servitutis genere innumera debeat dona et infinita beneficiorum genera comparare. Sit licet excellens hominum meritum, sit naturae jura conservans, sit legum jussis obtemperans, impleat fidem, justitiam teneat, virtutes exerceat, dam
Abbreviated transcription (Latin):
nationi testimoniũ mystice ꝓ¬
tulerunt:ͥ ipsi tamen manife¬
ste sunt primo eiusdẽ incarna¬
tionis ac nr̃ȩ redemptionis ar¬
cͥana predicta. ipsi specialiter
lus fideliũ dubitat: qui ad
dandã nobis benedictionẽ ꝑpe¬
tuã de stirpe abrabȩ ad nos
uenire dignatus est: Semen
autẽ abrahȩ. non illos tantũ
dicit electos qui ex abrahȩ ꝓge.¬
nie sunt corporaliter editi. ue¬
rũ etiã nos qui de gentibus
ad xp̃m congregati illis fidei
societate patribus copulamur:
a quibus ꝓsapiȩ carnalis origine
longe segͥregamur: Et nos enĩ
semen ac filii sumus abrahȩ: cũ
sacramentis nr̃i redẽptoris qui
de genere abrahȩ carnẽ assũp-¬
sit renascimur: Nos sumiss filii
abrahȩ. cũ illũ udere sollerti
intentione querimus: euius
diem beatus abrahã exultauit
ut uideret. & uidit & gauifꝰ

Expanded text:
nationi testimonium mystice pnationi testimonium mystice protulerunt, ipsi tamen primo manifeste sunt ejusdem incarnationis, ac nostrae redemptionis arcana praedicta: ipsi specialiter lus fidelium dubitat, qui ad dandam nobis benedictionem perpetuam, de stirpe Abrahae ad nos venire dignatus est. Semen autem Abrahae non illos tantum dicit electos, qui ex Abrahae progenie sunt corporaliter editi, verum etiam nos qui de gentibus ad Christum congregati, illis fidei societate patribus copulamur, a quibus prosapiae carnalis origine longe segregamur. Et nos enim semen ac filii sumus Abrahae, cum sacramentis nostri Redemptoris, qui de genere Abrahae carnem assumpsit, renascimur. Nos sumus filii Abrahae, cum illum videre solerti intentione quaerimus cujus diem ipse Abraham exsultavit ut videret, et vidit et gavi
Abbreviated transcription (Latin):
deret. immo hoste ꝓstrato
liberum redderet: ac secũ
ꝑpetuo regnare donaret:
Et bene addidit puerũ suũ.
uidelicet humilem obedien¬
tẽq significans: quia non
nisi ꝑ uirtutẽ humilitatis qͥs
ad sortẽ potest redẽptionis
attingere: Unde & dñs ait:
Nisi conuersi fueritis. & effici¬
amini sicut paruuli: non in¬
trabitis in regnũ cȩloꝵ: Bene
quoq subiunxit: Memorari
miscdiȩ suȩ: Quia quod ds̃
hominẽ ut redimeret assũp¬
sit: non humane meritum
conditionis: sed diuinȩ pie¬
tatis donũ extitit: Qͥd enim
post culpã preuaricationis. nͥ
iustã conditoris irã meriumꝰ:
Unde restat ut quotquot ad
salutẽ uitãq recuperamur et̃¬
nam: non hoc nobis. sed eius
gr̃e tribuamus cui dictũ est:
In ira. miscłiȩ memor eris:
Sicut locutus est ad patres
nr̃os: abraham & semini eiꝰ
in scła Patrũ memoriã faciens
beata maria. recte abrahã nomi¬
natim exprimit. quia & si mul¬
ti patres ac scĩ dominicȩ incar¬

Expanded text:
deret, imo hoste prostrato liberum redderet, ac secum perpetuo regnare donaret. Et bene addidit, Puerum suum, videlicet humilem obedientemque significans, quia non nisi per virtutem humilitatis quis ad sortem potest redemptionis attingere. Unde et Dominus ait: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum . Bene quoque subjunxit, Memorari misericordiae suae, quia quod Deus hominem ut redimeret, assumpsit, non humanae meritum conditionis, sed divinae donum pietatis exstitit. Quid enim post culpam praevaricationis, nisi justam Conditoris iram meruimus? Unde restat ut quotquot ad salutem vitamque recuperamur aeternam, non hoc nobis, sed ejus gratiae tribuamus, cui dictum est: In ira misericordiae memor eris . Sicut locutus est ad patres nostros, Abraham et semini ejus in saecula. Patrum memoriam faciens beata Maria, recte Abraham nominatim exprimit, quia etsi multi Patres ac sancti dominicae incar
Abbreviated transcription (Latin):
tio ut uidere xp̃m merea¬
tur inuigilat: Et ipsa est
ouis centesima quã pastor bo¬
nus relictis in cȩlo non aginta
litterã quomodo rachel plo¬
rasse dicatur filios suoi: cũ
tribus uda quȩ bethleem
tenebat. non de rachel. sed
de sorore eius lia fuerit or¬
ta: Ulbi tamen facilis patet
responsio: quia non tantum
in bethleem:uerũ etiã in
om̃ib finib eius pueri sunt
om̃s trucidati: Tribui aut̃e
beniamin quȩ de rachel or-¬
ta est: ꝓxima fuit tribui
uidȩ :nde merito credi
debet. quod plaga crudelis¬
simȩ necis non paucos etiam
beniamine stirpis pueros in¬
uoluerit: quos progenies ra¬
chel elata in excelsum uoce
plorauerit: Potest & aliter
intelligi: Quia rachel iuxta

Expanded text:
tio ut videre Deum mereatur, invigilat. Et ipsa est ovis centesima, quam pastor bonus relictis in coelo nonaginta ntteram quomodo Rachel plorasse dicitur filios suos, cum tribus Juda quae Bethleem tenebat, non de Rachel, sed de sorore ejus Lia fuerat orta. Ubi tamen facilis patet responsio, quia non tantum in Bethleem, verum etiam in omnibus finibus ejus pueri sunt omnes trucidati. Tribus autem Benjamin, quae de Rachel orta est, proxima fuit tribui Judae. Unde merito credi debet quod plaga crudelissimae necis non paucos etiam Benjaminaeae stirpis pueros involverit, quos progenies Rachel elata in excelsum voce ploraverit. Potest et aliter intelligi quia Rachel juxta
Abbreviated transcription (Latin):
hostia quanto libenter glorio¬
sȩ mortis exceperis beneficia:
Quod ussus es pater ꝑfice
inquit: quod disponis instant̃

Expanded text:
hostia, quanto libenter gloriosae mortis acceperis beneficia. Quod jussus pater es, perfice, inquit; quod disponis, constant
Abbreviated transcription (Latin):
sentia tolerarent: relucto
sepius ad mente future re-¬
tributionis munere quod
expectarent: Unde sequi¬
tur Amen dico uobis. sunt
quidã de hic stantib qui
non gustabunt mortẽ: donec
uicdeant filiũ hominis ueni¬
entẽ in regno suo: Henientẽ
quippe in regno. iuderunt̃
discipuli. quia inea claritate
uiderunt fulgentẽ in monte:
in qua ꝑacto iudicio ab om̃i¬
bus scĩs in regno suo uidebit᷑
Sed quod mortales adhuc
& corruptibiles discipuloꝵ
oculi sufferre nequiuerunt:
tunc ꝑ resurrectionẽ iã fac¬
ta incorrruptibilis potenter
tueri sufficiet om̃is eccl̃a sc̃o¬
rum: De qua scriptũ est: Re¬
gem in decore suo iudebur
oculi euis: Et post dies ser
assumpsit iħs petrum &
iacobum & iohannẽ fr̃em

Expanded text:
sentia tolerarent, reducto saepius ad mentem futurae retributionis munere quod exspectarent. Unde sequitur: Amen dico vobis, sunt quidam de hic stantibus, qui non gustabunt mortem, donec videant Filium hominis venientem in regno suo. Venientem quippe in regno suo viderunt discipuli, quia in ea claritate viderunt fulgentem in monte, in qua peracto judicio ab omnibus sanctis in regno suo videbitur. Sed quod mortales adhuc et corporales discipulorum oculi sufferre nequiverunt, tunc per resurrectionem jam facta incorruptibilis potenter tueri sufficiet omnis Ecclesia sanctorum, de qua scriptum est: Regem in decore suo videbunt oculi ejus . Et post sex dies assumpsit Jesus Petrum et Jacobum, et Joannem fr
Abbreviated transcription (Latin):
ides est religionis scĩssi¬
mȩ fundamentũ: cari¬
tatis uinculũ: amoris subsi¬
diũ: Hec scĩtatẽ firmat.
castitatẽ roborat: dignuates
exornat: In pueris splendet. in

Expanded text:
ides est religionis sanctissimae fundamentum, charitatis vinculum, amoris subsidium. Haec sanctitatem firmat, castitatem roborat, dignitates exornat. In pueris splendet, in
Abbreviated transcription (Latin):
um mater est gentium Sic
principes tuos sicut antea. &
consiliarios tuos sicut ab mni¬
tio: & tunc uocaberis ciuitas
iusticie & mater ciuitatum.
idest eccłiarum fidelis son:¬
Propter quasdã tales simili¬

Expanded text:
 mater est gentium. Sic principes tuos, sicut prius, et consiliarios tuos sicut ab initio. Et tunc vocaberis civitas justitiae, et mater civitatum , id est Ecclesiarum fidelis SionPropter quasdam igitur simili
Abbreviated transcription (Latin):
queramus: Frequenter
nũquã sibi tamen adhibuit
ministeria iumentoꝵ. nec¬
ramoꝵ uirentia circa se or¬
nanienta constituit. nec ad ter¬
ribilem laudem suȩ diuinita¬

Expanded text:
esus frequenter nunquam sibi adhibuit ministeria jumentorum; nec virentium circa se ornamenta constituit, nec terribili laude divinita
Abbreviated transcription (Latin):
nouitas ieremiȩ ꝓpħe uatici¬
nio prenunciata: l faciet in¬
quit dñs nouũ suꝑ terrã. fe¬
mina circũdabit uirũ: Ofe¬
mina suꝑ feminas benedicta.
quȩ uirũ om̃ino non nouit.
& uirũ suo utero circũdedit
Circũdedit uirũ maria. an¬
gelo fidẽ dando: quia eua
ꝑdidit uirũ. serpenti consen
uiri salutationis ignaram.
terretur uirgo nouitate uer¬
boꝵ: Ad quã angłs ut supe¬
rius prȩtulimus dixit: Ne ti
meas maria: inuenisti enim
ñ cuuislibet meriti hominẽ:
sed totius scłi saluatorẽ: Re.U

Expanded text:
cinio praenuntiata: Faciet, inquit, Dominus novum super terram; femina circumdabit virum . O femina super feminas benedicta, quae virum omnino non novit, et virum suo utero circumdedit! Circumdat virum Maria angelo fidem dando; quia Eva perdidit virum serpenti consentviri salutationis ignaram; terretur Virgo novitate verborum. Ad quam angelus, ut superius protulimus, dixit: Ne timeas, Maria; invenisti enim non cujuslibet meriti hominem, sed totius saeculi Salvatorem. Re
Abbreviated transcription (Latin):
manus: Inter ꝙ om̃ia. & ip¬
sũ traditorẽ & eos quib tra¬
dendus erat. & mortẽ qua¬
traditus erat passurus. ut de
his om̃ib quȩ uellet facere. ⁊
malũq eoꝵ sua potentia con¬
uerteret in bonũ: Sciebat

Expanded text:
manus: inter quae omnia et ipsum traditorem, et eos quibus tradendus erat, et mortem quam erat passurus, ut de his omnibus quae vellet, faceret, malumque eorum sua potentia converteret in bonum. Sciebat
Abbreviated transcription (Latin):
ti dicat: Quid tibi uis faciã:
Nunquid qui lumen reddere
poterat: quid uellet cȩcus ig¬
norabat: Sed peci uult. hõc
quod & nos petere: & se conce¬
dere prȩnoscit: Importune nãq¬
nos ad orationẽ admonet. l &
rit ut petatur:l ad hoc requi¬
rit. ut cor ad orarionẽ excidet:
Inde & cȩcus ꝓtinus adiungit:
Dñe ut uideam: Ecce cȩcus a
dño non aurũ: sed lucẽ querit:
Pariupendit extra lucẽ aliqͥd
re quodlibet pocest. sine luce
non potest uidere quod habet:
non terrena dona. non fugiti¬
uos honores adño: sed lucem
queramus: Nec lucẽ quȩ loco
clauditur. quȩ tẽpore finitur.
quȩ noctiũ interruptione ua¬
riatur. quȩ anobis cõmuniter
cũ pecorib cernitur. sed lucẽ

Expanded text:
ti dicat: Quid tibi vis faciam? Nunquid qui lumen reddere poterat quid vellet caecus ignorabat? Sed peti vult id quod et nos petere et se concedere praenoscit. Importune namque ad orationem nos admonet, et rit ut petatur: ad hoc requirit, ut cor ad orationem excitet. Unde et caecus protinus adjunxit: Domine, ut videam. Ecce caecus a Domino non aurum, sed lucem quaerit. Parvipendit extra lucem aliquid us quodlibet potest, sine luce videre non potest quod habet. non terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus; nec lucem quae loco clauditur, quae tempore finitur, quae noctium interruptione variatur, quae a nobis communiter cum pecoribus cernitur, sed luce
Abbreviated transcription (Latin):
mã ꝑtransisse: Quȩ & si
xp̃m. ut pote dĩ filiũ sponte
ꝓpria mori. mortẽq ipsam¬
non dubitaret esse deuictu.¬
rum: ut sua tamen carne ꝓ

Expanded text:
m pertransisse. Quae et si Christum ut pote Dei Filium sponte propria mori, mortemque ipsamnon dubitaret esse devitaturum, ut sua tamen carne
Abbreviated transcription (Latin):
anobis extorquet hominis ti
xp̃i amor: Si ergo potens per
& nichil dicere ausi sumus:
Si uero aut equalis aut for¬
te inferior uel leuẽ nobis con¬
tumeliã fecerit : quasi fera
bestia sine ulla patientia ac
sine aliqua dĩ contemplatio¬
ne consurgimus: & aut in p̃¬
senti nr̃am iniuriã undicamꝰ:
aut certe ad maiorẽ uicem
reddendã nr̃m animũ p̃para¬
mus: Quid est hoc quod quan¬
do potens ꝑsona nobis iniuriã
intulit pacienter accipimus:
quando inferior nimio furo¬
re succendimur: Quod ibi
timuimus hominẽ. hic dm̃ ti¬
mere nolumus: unde rogo
uos fr̃s quantũ possumus cũ
dĩ adiutorio eor nr̃m ad pati¬
entiã preparemus: & in om̃ib
malis hominib medicoꝵ uicem

Expanded text:
nobis extorquet hominis timristi amor. si ergo potens pers et nihil dicere ausi sumus, si uero aut aequalis aut forte inferior uel leuem contumeliam fecerit, quasi fera bestia sine ulla patientia ac sine aliqua dei contemplatione consurgimus et aut in praesenti iniuriam nostram uindicamus aut certe ad maiorem uicem reddendam nostrum animum praeparamus. quid est hoc, quod, quando persona potens nobis iniuriam contulit, patienter accipimus, quando inferior, nimio furore succendimur? quia, ubi timuimus hominem, hic deum timere nolumus. Unde rogo uos, fratres, ut, quantum possimus, cum dei adiutorio cor nostrum ad patientiam praeparemus et in omnibus et malis homin
Abbreviated transcription (Latin):
milati sunt homines: dm̃ uel
dĩ filium non cognoscentes:
Est enĩ animal hoc immun¬
dum. & prȩ cȩteris pene ui¬
mentis magis irracionabile:
& stultũ. & infirmũ. & igno¬
bile. & oneriferũ magis: Sic
fuerunt & homires ante xp̃m.
idolatriis & passionibus diuer¬
sis immundi & irracionabiles.

Expanded text:
milati sunt homines, Deum vel Dei Filium non cognoscentes. Est enim animal hoc immundum, et prae caeteris pene jumentis magis irrationabile, et stultum, et infirmum, et ignobile, et oneriferum magis: sic fuerunt et homines ante Christum idololatriis et passionibus immundi et irrationabiles
Abbreviated transcription (Latin):
uideo: sed non agnosco nascen¬
tem Et quod stupori meo
aderescit. inconsueta lege pa¬
riendi etiã edito filio mater

Expanded text:
ideo, sed non agnosco nascentem: et quod stupori meo accrescit, inconsueta lege pariendi, etiam edito filio, mater
Abbreviated transcription (Latin):
dñi solotenꝰ precipitantes:
cerebrum cũ sanguine. qd̾
dictu quoꝙ horrendum ẽ.
per pauimentũ crudeliss¬
me sparserunt. Sic itaꝙ
sit palea. sic uineȩ custos in
uinea. dux in castris. in cau
lis pastor. cultor in area ce¬
sus est: sic iustus ab iniusti
occisus: domum luteam: cȩ¬
lesti palatio cõmutauit.
Ultima uero martyris uer¬
ba que pre confusione cla¬
moris discerni uix poterãt:
iuxta propiꝰ astantiũ asser¬
tionem hec fuerunt. Deo:
&e beate maris & sc̃o dio¬
nisio & scĩs huiꝰ eccł̃iȩ patro¬
nis: me ipsum comendo: et
eccłiȩ causam. In omnibus
autem cruciatib qͦs inuic¬
tissimus dei athleta pertulit:
non clamorem emisit. ñ ed¬
dit gemitũ. non brachium
t sed caput quod inclinatũ
gladiis exposuerat: donec
consũmaretur tenens immo¬
bile. quasi ad orationẽ pro¬
stratus: obdormiuit in dño.

Expanded text:
ni solo tenus praecipitantes, cerebrum cum sanguine, quod dictu quoque horrendum est, per pavimentum crudelissime sparserunt. Sic itaque i palea, sic vineae custos in vinea, dux in castris, pastor in caulis, cultor in area caesus est: sic justus ab injustis occisus, domum luteam coelesti palatio commutavit. Ultima vero martyris verba, quae prae confusione clamoris discerni vix poterant, juxta proprius astantium assertionem, haec fuerunt: « Deo et beatae Mariae, S. Dionysio, et sanctis hujus ecclesiae patronis meipsum commendo, et Ecclesiae causam. » In omnibus autem cruciatibus, quos invictissimus Dei athleta pertulit, non clamorem emisit, non gemitum edidit, non brachium t, sed caput quod inclinatum gladiis opposuerat, donec consummaretur, tenens immobile, quasi ad orationem prostratus, obdormivit in Do
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑ resurrectionẽ erat il¬
lustrandũ significat. l & elec¬
toꝵ om̃ium quantȩ claritatis
post resurrectionẽ sint corꝑa
futura manifestat Nam &
de his alibi dicit: Tunc iusti
fulgebunt sicut sol in regno
patris eoꝵ: Et hic in exemplũ
futurȩ clarificationis ipsius
resplenduit facies sicut sol.
non quia dñi & scõꝵ eius e¬
qualis possit esse claritas &
gła. cũ & de hisdẽ scĩs dicat
apłs: stella autẽ ab stella dif

Expanded text:
erat illustrandus, significat, et electorum omnium quantae claritatis post resurrectionem sint corpora futura, manifestat. Nam et de his alibi dicit: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum , et hic in exemplum futurae clarificationis ipsius resplenduit facies ejus sicut sol. Non quia Domini et sanctorum ejus aequalis possit esse claritas et gloria, cum et de iisdem sanctis dicat Apostolus: Stella autem a stella dif
Abbreviated transcription (Latin):
crimen incurris.÷ dum nec ꝓ
conditione ut seruus obseque¬
ris. nec ꝓpotestate data dño
famularis: Tibi cęlũ in die lu¬
cis splendore uestitur. & solis
fulgorib decorat᷑. in nocte cla¬
rissimo lunȩ speculo. & astroꝵ
fulgore uario polus ipse lustra¬
tur ut diei noctisq uicissitu¬
dine. & numerositas tẽporũ
dinoscatur: & post diurnum
laborẽ. requies miseris morta¬
lib prȩbeatur: Tempora alter¬
nis uitib immutantur. fi on¬
descunt siluȩ. amȩnant᷑ cãpi.
prata uirescunt: animantia
cuncta diuersis usib ꝓcreata
edunt fetus. parent imperio:
obsequia ser uant: Scatent
fontes. amnes fluunt: institu¬
tis terminis maria coercentur:
Gaudet post hiemem uerna
temperies. estatis flagrantia
decoquit messes: autunnitas
te mnulenta suas exhibet uber¬
tates: Hieme madidant᷑ un

Expanded text:
crimen incurris, dum nec pro conditione ut servus obsequeris, nec pro potestate data Domino famularis. Tibi coelum in die lucis splendore vestitur et solis fulgoribus decoratur, in nocte clarissimo lunae speculo et astrorum fulgore vario polus ipse illustratur, ut diei noctisque vicissitudine et numerositas temporum dignoscatur, et post diurnum laborem requies miseris mortalibus praebeatur. Tempora alternis vicibus immutantur, frondescunt silvae, amoenantur campi, prata virescunt, animantia cuncta diversis usibus procreata edunt fetus, parent imperio, obsequia servant, scatent fontes, omnes fluunt, institutis terminis maria coercentur. Gaudet post hiemem verna temperies, aestatis flagrantia decoquit messes, autumnitas temulenta suas exhibet ubertates: hieme macerantu
Abbreviated transcription (Latin):
est exponere quod dicebat:
ut sciatis rerũ significationes
quȩrere in his etiã quȩ ꝑ semet¬
ipsum noluit explanare: Expo¬
nendo ergo quod dixit. figu¬
rate se loqui innotuit. quãti¬
nus certos uos redderet.l cum
uobis nr̃a fragilitas uerborum
illius figuras aperiret: Quis
enĩ michi unquã crederet. si

Expanded text:
cebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si
Abbreviated transcription (Latin):
uentos de thesauris suis: qui
mari harenam constituit: Di¬
xit enĩ ei usq huc uenies. & ñ
suꝑgredieris. sed in te met ip¬
so confringentur fluctus tui:
Huius ergo uissione & prȩcep¬
to l orta est tempestas in ma-¬
ri: Propter occasiones supertꝰ
memoratas. facta est tẽpestas
magna. & non pusilla l ut
magnum opus & non pusillũ
ostenderetur: Quantoq fluc¬
tus nauiculȩ irruebant:l tan¬
to magis timor discipulos con¬
turbabat: ut plus magis desi¬
derarent ad liberandum se ꝙͣ
mirabilia saluatoris: Dñs ue¬
ro dormiebat: O res mirabilis
& stupenda. is qui nunquam
obdormiuit dormit. is qui cȩ¬
lum & terrã gubernat dormit:
is qui nũquã dormit neq dor¬
mitat: ipse dormire dicitur:
Dormiebat quidẽ corpore:
sed uigilabat deitate: Dormi¬
ebat corpore. sed conturbabat
mare L erigebatq fluctus. &
apłos conterrebat. suã osten

Expanded text:
entos de thesauris suis, qui terminum mari arenam constituit. Dixit enim ei: Usque huc venies, et non supergredieris, sed in temetipso confringentur fluctus tui . Hujus ergo jussione et praecepto orta est tempestas in mari, propter occasiones superius memoratas. Facta est ergo tempestas magna, et non pusilla, ut magnum opus et non pusillum ostenderetur, quantoque fluctus naviculae irruebant, tanto magis timor discipulos conturbabat, ut plus magis desiderarent ad liberandum se per mirabilia Salvatoris. Dominus vero dormiebat. O res mirabilis et stupenda! is qui nunquam obdormit, dormit; is qui coelum et terram gubernat, dormit; is qui nunquam dormit neque dormitat, ipse dormire dicitur. Dormiebat quidem corpore, sed vigilabat deitate; dormiebat corpore, sed conturbabat mare, erigebatque fluctus, et apostolos conterrebat suam osten
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ in passione exercuit. l & di¬
uerso genere gloriarũ reddi¬
dit utrosq uictores: Nã qui
consumptus est martyr exul¬
tat. l & qui euasit uictor exul¬
tat: Et ysaias sectus martyrẽ
fecit. l & danibel leonũ rabiem
morsusq contemnens: ꝓbatissi
mum confessorẽ ds̃ expressit:
Quo facto utrosq xp̃s diabo¬
li ostendit esse uictores: Hnus
enim moritur & triumphat.
alius euadit & regnat: Heni
iam uirgo ad thalamũ quem
quȩ sisti. & ꝓ amore sponsi gla¬
dium ꝑcusoris admitte: l ut
sponsam te uirginitas imma-¬
culata comꝓbet xp̃i : & mar¬
tyrem confessio roborata con¬
signet: Felix caterua uirgi¬
num:l quib studium est tuȩ¬
sequi confessionis uestigia:
Habebunt enĩ tecũ coronã in
cȩlo: quȩ tecum superauerint t̃imi¬
cũ in mundo: Nam ficut tibi ue
stigia mariȩ ꝓsequenti parti¬
cipatio eternȩ remuneratio

Expanded text:
i in passione exercuit, et diverso genere gloriarum reddidit utrobique victores. Nam qui consumptus est martyr, exsultat: et qui evasit victor, exsultat: et Isaiam sectum martyrem fecit, et Danielem leonum rabiem morsusque contemnentem, probatissimum Deus confessorem expressit: quo facto utrosque diaboli ostendit esse victores; unus enim moritur et triumphat, alius evadit et regnat. 11. Veni jam, virgo, ad thalamum, quem quaesisti: et pro amore sponsi gladium percussoris admitte; ut sponsam te virginitas immaculata comprobet Christi, et martyrem confessio probata consignet. Felix caterva virginum, quibus studium est tuae confessionis sequi vestigia; habebunt enim tecum coronam in coelo, quae tecum superaverint inimicum in mundo. Nam sicut tibi Mariae vestigia prosequenti participatio aeternae remuneratio
Abbreviated transcription (Latin):
patior:l & mortẽ in me quã
sũ ꝑempturus admitto No
xp̃c in ligno. retorsit mortẽ
in mortis auctorẽ: ł & om̃s
principatus aduersasq uir¬
tutes ꝑ obiectionẽ passibilis
carnis elisit: Euacuatũ est
generale illud uenditionis
nr̃ȩ & letale cyrographum:
& pactum captiuitatis. in ius
transiit redemptoris: Claui
illi qui manus dñi pedesq
transfoderant. ꝑpetuis diabo
rum fuit interfectio potes¬
tatũ: sic suã xp̃o consũman

Expanded text:
patior, et mortem in me, quam sum perempturus, admitto. NolJesus in ligno retorsit mortem in mortis auctorem; et omnes principatus adversasque virtutes per objectionem palpabilis carnis elisit. Evacuatum est generale illud venditionis nostrae, et lethale chirographum, et pactum captivitatis in jus transit Redemptoris. Clavi illi qui manus Domini pedesque transfoderant perpetuis diabolrum fuit interfectio potestatum. Sic suam Christo consumman
Abbreviated transcription (Latin):
testamenti quod in sola littera
tenes recitationi famularis In¬
tret intret in patriarcharum
familiã gentiũ plenitudo: &
benedictionẽ in semine abrahã
qua se filii carnis abdicant:
filii ꝓmissionis accipiant: Ad¬
orent in trib magis om̃s popłi
uniuersitatis auctorẽ. & non
in uidȩa tantũ ds̃. sed in toto
orbe sit notus: ut ubiq in isrł
sit magnũ nom̃ eius. qm̃ hanc

Expanded text:
testamenti, quod in sola littera testamenti, quod in sola littera tenes, recitatione famularis. Intret, intret in patriarcharum familiam gentium plenitudo, et benedictionem in semine Abrahae, qua se filii carnis 120 abdicant, filii promissionis accipiant. Adorent in tribus magis omnes populi universitatis auctorem; et non in Judaea tantum Deus, sed in toto orbe sit notus, ut ubique in Israel sit magnum nomen ejus . Quon
Abbreviated transcription (Latin):
retur obsequium: Commouit
gentior: & de mirandi luminis
claritate. uiri ad hec expectan¬
da non inscii: magnitudinem
significationis intelligunt: agen¬
tẽ hoc sine dubio in eoꝵ cordi
oculis ostendebatur insolitum.
animis non esset obscurum:
Deniq officium suũ cũ religio¬
ne disponunt. & his se instru¬
unt donis. ut adoraturi unũ
tria se credidisse demonstrer. ⁊
ni precipuã ciuitatẽ: & in urbe
regia ostendi sibi pos¬
tulant. quẽ ad regnan¬
dum didicerant natũ Contur¬
batur herodes. timet saluti suȩ.
metuit potestati. requirit asa¬
cerdotib & doctorib legis. quid
de ortu. xp̃i scriptura predixe¬
rit: In noticiã uenit quod fue¬
rat ꝓphetatũ ueritas illumi¬
nat magos. infidelitas obcȩcat
magistros Carnalis isrł non
intelligit quod legit: non ui¬
det quod ostendit: utitur pa¬
ginis. quarũ non credit eloqui¬
is lbi est iudea gloriatio tua:
Ubi de abraham patre ducta
tuȩ hereditatis intrantibus. eiꝰ

Expanded text:
retur obsequium. Commovet gentior, et de mirandi luminis claritate viri ad haec spectanda non inscii, magnitudinem significationis intelligunt: agente hoc sine dubio in eorum cordiboculis ostendebatur insolitum, animis non esset obscurum. Denique officium suum cum religione disponunt, et his se instruunt donis, ut adoraturi unum tria se simul credidisse demonstrent: ni praecipuam civitatem, et in urbe regia ostendi sibi postulant quem ad regnandum didicerant procreatum. Conturbatur Herodes, timet saluti suae, metuit potestati, requirit a sacerdotibus et doctoribus legis quid de ortu Christi Scriptura praedixerit, in notitiam venit quod fuerat prophetatum; veritas illuminat magos, infidelitas obcaecat magistros; carnalis Israel non intelligit quod legit, non videt quod ostendit; utitur paginis quarum non credit eloquiis. Ubi est, Judaee, gloriatio tua ? Ubi de Abraham patre ducta haereditatis tuae intrantibus, ejus