comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& opprobria hominũ. isto se remedio mens iusti corro¬
borat. ut tm̃ solidiꝰ in dm̃ figat᷑ int̾ius. qͣnto ext̾iꝰ abhu¬
manis sꝑnit᷑ sensib. Qui illatas sͥ contumelias enqͥllo
amimo ꝓdit. dolorẽ cordis aꝑit. ⁊ uirꝰ qd feruet in aĩo
fatile reicit. Uulnera enim mentis aꝑta cito exhalans.
clausa nimis exulterant. Qui dolort iniurit cdauso
pectore tegit quanto amplius silentio lingam p̃mit
tanto acriorem dolorem. intͥnsecꝰ nuiͥt. Unde ⁊ uere
quidam poetar̃ gentilium dix̃. Q q mag̃ tegit᷑ tegtus
magis estuat ig̾nis. Cecus enim langor uehem̃s est ac
Recdlit enim sepe hominẽ multa falsitas etiam
in ueritate suspectum. Sepe uera p̃mittit qui falsa dic¬
turꝰ est ut cum pͥmum acquisierit. fidẽ. ad reliqͣ m̃¬
dacia audientes credulos faciat. Nultis uident᷑ uera
cẽ que falsa sunt ⁊ idõ ñ ex dõ ẜex suo m̃datio locunt᷑¬
Hon nunquam peuis falsitas ueriloqiuo adiungit᷑

Expanded text:
et opprobria hominum isto remedio mens justi se corroborat, ut tanto solidius in Deum figatur interius, quanto exterius ab humanis spernitur sensibus. 26. Qui illatas sibi contumelias tranquillo animo prodit, dolorem cordis aperit, et virus quod fervet in animo facile rejicit. 231 27. Vulnera enim mentis aperta cito exhalant, clausa nimis exulcerant. 28. Qui dolorem injuriae clauso pectore tegit, quanto amplius silentio linguam premit, tanto acriorem dolorem intrinsecus nutrit. Unde et vere quidam poetarum gentilium dixit: Quoque magis tegitur, tectus magis aestuat ignis. Caecus enim languor vehemens est ac Reddit enim saepe hominem multa falsitas etiam in veritate suspectum. 2. Saepe vera praemittit, qui falsa dicturus est, ut cum primum acquisierit fidem, ad reliqua mendacia audientes credulos faciat. 3. Multis videntur vera esse quae falsa sunt, et ideo non ex Deo, sed ex suo mendacium loquuntNonnunquam falsitas veriloquio adjungitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. n si flamine laudis ac uituꝑationis. utõq q̃ si
uentoꝵ int̃cdũ curuent᷑ impulsu fundit᷑ tam̃ ũ deici¬
unt̾ s. ptinꝰ firmitate radicis adse redeunt. Bona m̃s
ad malum nec p̃mus nec t̾roribꝰ uncit᷑ Nam iniqͥ teorẽ
blandicis muscent. ut aut oblectatiõe quenqͣ lecipiant
de illo dicunt᷑.
sert m̃tiri ñ pocest qui ñ loquit᷑ sic piurare ñ po
teric. qui uirate ñ appetit. Cauencdũ gͥ est uirttã¬
duena: nec ea utencdũ nͥ in sola necessitate. Non est cont᷑

Expanded text:
sunt, etsi flamine laudis ac vituperationis utcunque quasi sunt, etsi flamine laudis ac vituperationis utcunque quasi ventorum interdum curventur impulsu, funditus tamen non dejiciuntur, sed protinus firmitate radicis ad se redeunt. 233 12. Bona mens ad malum nec praemiis, nec terroribus vincitur. Nam iniqui terrorem blanditiis miscent, ut aut oblectatione quemquam decipiant,de illo dicuntur. Sicut mentiri non potestterit, qui jurare non appetit. Cavendum igitur est juramentum, nec eo utendum nisi in sola necessitate. Non est contra
Abbreviated transcription (Latin):
lute hominum m̃tiat᷑. S qr scͥptũ est os q m̃tit᷑ occi¬
dit ammam i ꝑdes eos qui locunt᷑ m̃datiũ hoc qͦq
m̃datii genus ꝑfecti uiri sum moꝑe fugiunt ut nec
uita cuius libet. ꝑ eoꝵ fallaciam. defendat᷑ ne sue aĩe
hoc ipsum peccati genꝰ facillime credimꝰ relaxari.
Nam siquelibet culpa sequenti m̃cede purgat᷑ qͣto
magis hec facile abstgit᷑ quam m̾ces ipsa comit̾at᷑.
Multa m̃tiunt᷑. multaq fingunt homines ꝓpt̃ homi¬
uum laudẽ. sicq fit ut ⁊ isti m̃tiendo ꝑeant. ⁊ eos quos
laudant ad uane głe riunam. ꝑducant. Sic̃ bene conses¬
s non metuit aliene lingue conuttiũ. ita  qui laudat᷑
ab alio non debet errorem aliene laudis attencde. s. ma¬
gis unusquisq testimonium conscie sue q̃rat ciui plꝰ
ipse p̃sens est. quam ille qui eum laudat. Opꝰ enini
glam habebit. idest occulte in sua conscĩa ñ palam
maliena lingua. ꝑfecti uiri qui alta radice fundati

Expanded text:
mentitur occidit animam , et: Perdes eos qui loquuntur mendacium ; hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet per eorum fallaciam defendatur, ne suae animae anquam hoc ipsum peccati genus facillime credimus relaxari. Nam si quaelibet culpa sequenti mercede purgatur, quanto magis haec facile abstergitur, quam merces ipsa comitatur? 8. Multa mentiuntur multaque fingunt homines propter hominum laudem; sicque fit ut et isti mentiendo pereant, et eos quos laudant ad vanae gloriae ruinam perducant. 9. Sicut bene sibi conscius non metuit alienae linguae convicium, ita et qui laudatur ab alio non debet errorem alienae laudis attendere; sed magis unusquisque testimonium conscientiae suae quaerat, cui plus ipse praesens est, quam ille qui eum laudat. 10. Opus enim tantum quisque gloriam habebit, id est, occulte in sua conscientia, non palam in aliena lingua. 11. Perfecti, qui alta radice fundati
Abbreviated transcription (Latin):
de infimis acriꝰ quibꝰ inherce dolere debet. Propt̃ hoc
enĩ ⁊ iacobꝰ apłs dic̃. misexi estote ⁊ lugete ⁊ plorate.
risus ur̃ inluctũ conũtat᷑. ⁊ gaudiũ in m̾orem. Hinc¬

Expanded text:
de infimis acrius quibus inhaeret dolere debet. Propter hoc de infimis acrius quibus inhaeret dolere debet. Propter hoc enim et Jacobus apostolus dicit: Miseri estote, lugete, et plorate, risus vester in luctum convertat
Abbreviated transcription (Latin):
ub ꝰ astringunt᷑. isti p̃cepta gen̾alia ꝑfectius uiuendo
t̾nscendunt. Ed ꝑsectum ñ sufficit nͥ ab negatis om̃ibꝰ
suis etiam seipsum qͥsq abneget. S qͥcd ẽ seipsum
abnegare nisi uoluntatibꝰ ꝓpͥis renuntiare:. Ut qui
suꝑbus erat sit humił qͥ iracũdꝰ est studeat eẽ man¬
suetus. Nã si ita qͥsq renuntiet q̃ possidet om̃ibꝰ. ut
suis ñ renuntiet moribꝰ: ñ est xͥ discipłs. Qui enĩ re¬
nuntiat rebꝰ suis sua abnegat. Qͥ uͦ renuntiat mori¬
bꝰ pͣuis semetipsum scilicet ab negat. Unde ⁊ dñs. qui
uult inqͥt postine uenire : abneget semetipsum Ue¬
situm dissolute appetunt: tanto ꝓclutiꝰ ad mundi a¬
morẽ. denuo reducunt᷑ Nã ꝓfessio ñ ꝑfecta p̃sentis ui¬
te repetit desidia. In qͥbꝰ ⁊ si nõdũ monachꝰ se alliget
oꝑe: iam tam̃ alligat cogitauoĩs amore. Longe qͥppe
est adõ animꝰ cui hec adhuc uita dulcis est. Iste enim
quid desuꝑnis appetat quid de insimis fugiat nescit.

Expanded text:
us astringuntur, isti praecepta generalia perfectius vivendo transcendunt. 2. Ad perfectum non sufficit, nisi ut, abnegatis omnibus suis, etiam seipsum quisque abneget; sed quid est seipsum abnegare, nisi voluptatibus propriis renuntiare? Ut qui superbus erat sit humilis; qui iracundus esse studeat mansuetus. Nam si ita quisque renuntiet quae possidet omnibus, et suis non renuntiet moribus, non est Christi discipulus. Qui enim renuntiat rebus suis, sua abnegat; qui vero renuntiat moribus pravis, semetipsum scilicet abnegat. Unde et Dominus: Qui vult, inquit, post me venire, abneget semetipsum situm dissolute appetunt, tanto proclivius ad mundi amorem denuo reducuntur. Nam professio non perfecta praesentis vitae repetit desideria; in quibus etsi nondum se monachus alliget opere, jam tamen alligat cogitationis amore. Longe quippe a Deo est animus, cui haec adhuc vita dulcis est. Iste enim quid de supernis appetat, quid de infimis fugiat, nescit.
Abbreviated transcription (Latin):
homine. Qui gͥ ꝑcontẽplationẽ docet errorẽ meliꝰ ẽ si euł¬
lit. contẽplationis ocłm seruans sͥ unũ uite actuał obtu¬
tũ ut sit utiliꝰ illi ꝑ simplicẽ actionem ire adiutã ꝗͣ ꝑ cõ
rigit᷑ ⁊ sepe asũmis adima pondẽ carnis inclinata reflecti¬
tur. Nultos ds excarnalibꝰ suagra uisitat ⁊ ad contem¬
platioĩs fastigiũ eleuat multosq a conteplatioe iusto udi

Expanded text:
tionem docebit errorem, melius est si evellat contemplationis oculum, servans sibi unum vitae activae obtutum, ut sit utilius illi per simplicem actionem ire ad vitam, quam perigitur, et saepe a summis ad infima pondere carnis reclinata reflectitur. 12. Multos Deus ex carnalibus sua gratia visitat, et ad contemplationis fastigium elevat. Multosque a co
Abbreviated transcription (Latin):
torũ est. ista uͦ paucoꝵ. Actiua uita mundanis rebꝰ bene
inuenit᷑ Q uic̃q adhuc tẽꝑalẽ głam aut carnalẽ affectat
concupiscentiã acontemplatiõe ꝓhibet ut positꝰ in actuał
ucte oꝑatioẽ pͣget᷑. In ista enĩ priꝰ ꝑex̾citium boni oꝑis
cuncta exhaurienda sunt uitia. ut in illa pirra m̃tis
acie ad contemplandũ dm̃ qͥsq ꝑtͣnseat. Et licet contiers
pͥncipium destinaret᷑: q̃ contemplationẽ significat lia illi
hoc est laboriosa uita supponit᷑ q̃ actuam demonsit᷑
ita ab actione scłi recedentes. eos utaactura qͣsi sepeliendo¬

Expanded text:
torum est, ista vero paucorum. 2. Activa vita mundanis rebus bene invenitur. Quicunque adhuc temporalem gloriam, aut carnalem affectat concupiscentiam, a contemplatione prohibebitur, ut positus in actualis vitae operatione purgetur. In ista enim prius per exercitium boni operis cuncta exhaurienda sunt vitia, ut in illa jam pura mentis acie ad contemplandum Deum quisque pertranseat. Et licet conversus principium, destinaret, quae contemplationem significat, Lia illi, hoc est, laboriosa vita supponitur, quae activam demonstrat . ita ab actione saeculi recedentes eos vita activa in se
Abbreviated transcription (Latin):
contemplatiua sepulchrũ ẽ. Uiri sc̃i sic̃ asecreto contẽpla¬
dionis egrediunt᷑ ad publicũ actionis. ita rursum abati¬
sige̾ nec deflectere nisi esce soliꝰ obtentu ita ⁊scĩ acontem¬
platione. ad actualem uitam int̾dum reflectunt᷑ consid̾an¬
tes illa sũma sic ẽẽ utilia ut tñ ista humilia sint paulu
lum nr̃e indigentie necaria ¶ nactiua uita gen̾i huma¬
no intentio ꝑseu̾ant̾ incedit. In contemplatiõe aut̃ sese
ꝑ int̾ualla resumit quiadiut᷑nitate otemplandi lassat᷑. Ui¬
sio animalium inezechiele q̃ ibant ⁊ nõ reu̾tebant᷑ ꝑtinet
ad uite acdiue pseu̾antiã. Et tt̾m ea animalia q̃ ibant⁊
reu̾tebant᷑ ptinent ad contemplatiuie uite m̃suram in qua
dũ quisq intendit sua reu̾beratꝰ infirmitate reflectit᷑ aq
it̾m renouata intentiõe adea unde descend̾at rursꝰ eri¬
git᷑. quod fieri in actuia uita ñ potest. Neqͥ siquisq re¬
flectat uł ad modicũ statim uitioꝵ excipit᷑ luxui. Dcłm dex¬

Expanded text:
ctuali avertitur. Viri sancti sicut a secreto contemplationis egrediuntur ad publicum actionis, ita rursus ab actin radium solis infigere, nec deflectere, nisi escae solius obtentu: ita sancti a contemplatione ad actualem vitam interdum reflectuntur, considerantes illa summa sic esse utilia, ut tlum nostrae indigentiae necessaria. 8. In activae vitae genere humana intentio perseveranter incedit; in contemplatione autem sese per intervalla resumit, quia diuturnitate contemplandi lassatur. 9. Visio animalium in Ezechiele, quae ibant, et non revertebantur , pertinent ad vitae activae perseverantiam; et iterum ea animalia, quae ibant et revertebantur, pertinent ad contemplativae vitae mensuram, in qua dum quisque intenderit, sua reverberatus infirmitate reflectitur; atque, iterum renovata intentione, ad ea unde descenderat rursus erigitur. Quod fieri inactiva vita non potest, de qua si quisque reflectat vel ad modicu
Abbreviated transcription (Latin):
anta dignitas. humane conditionis ẽẽ cognos¬
cit᷑ ut ñ solũ iubentis sermone ut alia sex
ditionis bonore intellig̾et qͣntũ suo conditori deberet
dum tantũ inconditioẽ mox dignitatis pͥuilegiũ p̃stiait
ei conditor. ut tanto ardentiꝰ amaret conditorẽ: qͣnto mi¬
rabiliꝰ se abeo conditum intellig̾et. faciamꝰ inqͥt homi¬
nem ad imaginẽ ⁊ similitudinẽ nr̃am. Nec obhoc solũ
quod sc̃e tͥnitatis consilio sic excellentia conditoris con
ditꝰ ẽ. s etiam qd̃ adimaginẽ ⁊ similitudinẽ suam
ipse creator om̃iũ eum creauit. qd nulli alii ex creatis
donauit. Q imago diligentiꝰ ẽ ext̾ioris hominis mobili¬
tate consid̾anda Primo siqͥdẽ ut sicuti ds̃ inꝰ semꝑ u̾q
totꝰ .ẽ. om̃ia uiuificans. mouens ⁊ gubernans. sic̃ apłs
suo corꝑe ubiq tota uiget. uiuificans illud mouens ⁊ gu¬
bernans. Neq enim in maioribꝰ sui corꝑis m̃bris maior
i in minoribꝰ minor s in miramis tota ẽ ⁊ in maximis

Expanded text:
anta dignitas humanae conditionis esse dignoscitur, ut non solum jubentis sermone, ut alia sex nditionis honore intelligeret quantum suo Conditori deberet, dum tantum in conditione mox dignitatis privilegium praestitit ei Conditor ut tanto ardentius amaret Conditorem, quanto mirabilius se ab eo conditum intelligeret. Faciamus, inquit, hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Nec ob hoc solum quod sanctae Trinitatis concilio sic ab excellentia Conditoris conditus, sed etiam quod ad imaginem et similitudinem suam ipse Creator omnium eum creavit, quod nulli alii ex creaturis donavit. Quae imago diligentius interioris hominis nobilitate est consideranda. Primo siquidem, ut sicut Deus semper ubique totus est, omnia vivificans, movens, et gubernans, sicut Apossuo corpore ubique tota viget, vivificans illud, movens et gubernans. Neque enim in majoribus sui corporis membris major est, in minoribus minor; sed in minimis tota, et in maximis
Abbreviated transcription (Latin):
głio designat᷑ cũ dr̃. Uiliges dnm̃ dm̃ tuũ extoto corde
tuo. ⁊ extota anima tua extota m̃te tua. idẽ extoto in¬
tellectu tuo. ⁊ex tota uoluntate tua. ⁊ ex tota memoria
tua. Nã sic̃ expatre gen̾at᷑ filiꝰ. ⁊ ex patre filioq ꝓcedit sp̃e¬
ꝑcedit memoria sic̃ facile aqͣlibet sapiente intelligi potest.
Nec enim anima ꝑfecta potest eẽ. sine is tribꝰ nec hoꝵ tͥum
unum aliqd qͣntũ ad suã beatitudinẽ ꝑtinet. sine aliis
duobꝰ integrum constat. Et sic̃ ds̃ pat ds̃ filiꝰ. ds̃ sp̃e sc̃s ẽ.
intellectꝰ. anima uoluntas anima memoria. ñ tres tñ aĩe
in uno corꝑe. s una anima tres habens dignitates atq in
his tribꝰ eiꝰ imaginẽ mirabilit̾ gerit insua nat᷑a nr̃ int̾ior
homo. ⁊ ex his qͣsi excellentioribꝰ anime dignitatibꝰ iube¬
dat᷑ q̃ semꝑ in m̃te intelligentis ⁊ diligentis maneat ds̃.¬
ñ habeat memoria Et hec habeto de imagine Nunc¬

Expanded text:
ur, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua ; id est, ex toto intellectu tuo, et ex tota voluntate tua, et ex tota memoria tua. Nam sicut ex Patre generatur Filius, et ex Patre Filioque procedit Spprocedit memoria, sicut facile a sapiente quolibet intelligi potest. Nec enim anima perfecta potest esse sine his tribus, nec horum trium unum aliquod, quantum ad suam pertinet beatitudinem, sine aliis duobus integrum constat. Et sicut Deus Pater, Deus Filius, Deus Spiritus intellectus, anima voluntas, anima memoria, non tamen tres animae in uno corpore, sed una anima tres habens dignitates, atque in his tribus ejus imaginem mirabiliter gerit in sua natura noster interior homo; ex quibus quasi excellentioribus animae dignitatibus jubedatur, qua semper in mente intelligentis et diligentis maneat Deunon habeat memoria. Et haec de imagine
Abbreviated transcription (Latin):
indust̾a. quia ñ sedrictꝰ s sciens prudensq peccaũ. Qui uͦ
seducit᷑ qđ consentiat eudent̃ ignorat. De infirmitate aũ¬
carnis peciꝰ deliqͥt quando ad metũ int̾rogantis ancille. ꝓͫ¬
firmitate ꝗͣ ignorantia qͦnꝗͣ delinq̃re gͣtuꝰq industͥa ꝗͣ in¬
firmitate peccare. Industria nãq peccat. qui studio ac-
delib̾atiõe m̃tis malũ agit. Infirmitate aũ quicasu uel
p̃ctpitatiõe delinqͥt. Dequiꝰ aũ ⁊ de industͥa peccant. qui
ñ solũ ñ beneuiuunt. s adhuc ⁊ beneuiuentes siposst̃ a
ut minꝰ culpabiles habeant᷑. tam̃ seipsos ñ muniunt.
s magis decipiunt. Hescire enim simplicit̃ ad ignorantiã
ꝑtinet noluisse uͦ scire adcontumacem suꝑbiam. Uoluntatẽ¬
a õ ñ solum eos uidicat qui cogitatioẽ sua abeo altcunt
setiam illos qͥ nesciert̃ testante eodẽ dño ꝑ ꝓphars Sispdum¬

Expanded text:
industria, quia non seductus sed sciens prudensque peccavit. Qui vero seducitur quod consentiat, evidenter ignorat. De infirmitate autem Petrus deliquit, quoniam ad metum interrogantis ancillfirmitate quam ignorantia quemquam delinquere; graviusque industria quam infirmitate peccare. Industria namque peccat qui studio ac deliberatione mentis malum agit; infirmitate autem qui casu vel praecipitatione delinquit. Nequius autem et de industria peccant qui non solum non bene vivunt, sed adhuc et bene viventes, si possunt, a ut minus culpabiles habeantur qui tamen seipsos non muniunt, sed magis decipiunt. 6. Nescire simpliciter ad ignorantiam pertinet; noluisse vero scire, ad contumacem superbiam. VoluntateDeus non solum eos judicat qui a cognitione sua se avertunt, sed etiam illos qui nescierunt, testante eode
Abbreviated transcription (Latin):
alibi animã penitentẽ atq it̾um delinq̃ntẽ sermodi¬
uinus increpat dicens. Quamuilis facta es nimis it᷑as
uias tuas. Quisquis gͦ culpas p̃teritas plorat hunc
necẽe est moclũ teneat. ut sic admissa defleat neiterũ
tsenda commutat. Ue mͥ misero ysidoro qur penate re¬
tro acta negligo: ⁊ adhuic penitenda cõmitto de
it. Quatuor modis cõmutit᷑ pecc̃m in corde: qͣtuor ꝑpetͣtur ⁊
oꝑe. Admitit᷑ incorde suggestiõe demonũ. delectatiõe car¬
nis. consessioe m̃tis. defensioe elationis. Cominittit᷑ oꝑe nc̃

Expanded text:
poenitentem atque iterum delinquentem sermo divinus increpat, dicens: Quam vilis facta es nimis, iterans vias tuas ! Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc necesse est modum teneat, ut sic admissa defleat, ne iterum flenda committat. Vae mihi misero Isidoro, qui et poenitere retro acta negligo, et adhuc poenitenda committo. it. Quatuopere. Admittitur in corde suggestione daemonum, delectatione carnis, consensione mentis, defensione elationis. Committitur opere,
Abbreviated transcription (Latin):
A ñ ꝑ se s ꝑ nos. dum ea consucłantes dm̃ laudamꝰ. S ilõ
dicunt᷑ laudare ipsa q eãdem laudem eoꝵ part̾it cã.
ix̾unt antiqui quod nich tam hebes sit: qł ñ sen¬
sum hãt in lm̃. Hĩc ẽ illud. quod ex silice duro sem¬

Expanded text:
a non per se, sed per nos, dum ea considerantes Deum laudamus. Sed ideo a non per se, sed per nos, dum ea considerantes Deum laudamus. Sed ideo dicuntur laudare ipsa, quia eadem laudem eorum parturit causa. 4. Dixerunt antiqui, quod nihil tam hebes sit, quod non sensum habeat in Deum. Hinc est illud quod ex silice duro sci
Abbreviated transcription (Latin):
epe ad incorpoream creatoris imaginem catͣ treator.¬
creaturarum magnitudo corꝑea c̃ponit᷑ ut magna
consident᷑ exparitis ⁊ ex uisibilib inuisibilia existiment᷑ atq
ex pulcͥtudine factoꝵ effector oꝑm agnoscat᷑. Ñ tũ parilitate
consimili s exq̃dam subdita ⁊ creata sp̃e boni. Sicut ars in
artifice retorquet laudem: ita rer̃ creator ꝑcreat᷑am suã
lauelat᷑ ⁊ quanto sit excellentior exipsa oꝑis conditione
mõsitur Er pulcͥtudine cͥcum scͥpte c̃at᷑e pulchritudinem
suam q̃ curesebi neqͥt fac̃ cds̃ intelligi: ut ipsis uestigiis re¬
u̾̃tat᷑ hõ addm̃ quib au̾sus ẽ. Ut quia. ꝑamorem pulc̾¬
ad c̾atoris pulchritudinem reu̾tat᷑ Quidb̾dam gͣlibꝰ in¬
telligentie ꝑcreat᷑am ꝓg̾ditur homo ad intelligendũ dm̃
creatorẽ. idẽ ab insensibilib surgens ad sensibilia a sẽsibr¬
ligibilia ꝑ se collaudant dm̃ Irrõnabilia ⁊ insensibili¬

Expanded text:
epe ad incorpoream Creatoris magnitudinem creaturarum corporea magnitudo componitur, ut magna considerentur ex parvis, et ex visibilibus invisibilia aestimentur, atque ex pulchritudine factorum effector operis agnoscatur, non tamen parilitate consimili, sed ex quadam subdita et creata specie boni. Sicut ars in artificem retorquet laudem, ita rerum creator per creaturam suam laudatur. Et quanto sit excellentior ex ipsa operis conditione monstratur. Ex pulchritudine circumscriptae creaturae pulchritudinem suam, quae circumscribi nequit, facit Deus intelligi, ut ipsis vestigiis revertatur homo ad Deum quibus aversus est. Ut quia per amorem pulch decorem ad Creatoris pulchritudinem revertatur. Quibusdam gradibus intelligentiae per creaturam progreditur homo ad intelligendum Deum creatorem, id est, ab insensibilibus surgens ad sensibilia, et a sensibiligibilia per se collaudant Deum, irrationabilia et insensibili
Abbreviated transcription (Latin):
sũma ẽ. Nita ẽ p̃cipitantda m̃tis sententia ut cͥdamꝰ
posse dõ furoris ł mutatiõis accecłe ꝑt̾bationem S ip¬
sam eqͥtatẽ iusticie qͣ reos punit. iracundiam sacͣ lectio
noĩauit Qm̃ quod uidicantis equũ ẽ furor ẽ ⁊ indig¬
natio patientis. Ita gͦ intellig̾e opus ẽ: ⁊ alias passiones
quas cde affectione humana duc̃ scͥpt᷑a addm̃ ut ⁊ upta
ẽ nõ possumꝰ agnosc̾e: nr̃e locutioĩs more se ipsum nob̾ in
ad sig̾candum se hõibꝰ de ĩferioribꝰ rebꝰ sp̃es acd se tͣhit Qm
reuiera uixta ꝓpͥam substãtiam inuisibilẽ ⁊ incorꝑeum¬

Expanded text:
ntentia, ut credamus posse Deo furoris vel mutationis accidere perturbationem; sed ipsam aequitatem justitiae, qua reos punit, iram sacra lectio nominavit, quoniam quod judicantis aequum est, furor est, et indignatio patientis. 2. Ita ergo intelligere opus est et alias passiones, quas de affectione humana ducit Scriptura ad Deum, ut et juxta est non possumus agnoscere, nostrae locutionis more se ipsum nobis inad significandum se hominibus de inferioribus rebus species ad se trahit, quem revera juxta propriam substantiam invisibilem
Abbreviated transcription (Latin):
leus stimulosa. Donnulli non ante merrore uicioꝵ
labunt᷑ nisi prius int̾ioris rationis ꝑcliduit. ocios
Sicut sanson non ante ab allophił aderioris ligatus
est machinam. nisi postq̃ ei sunt lumina ocłoꝵ ex¬
terset̃. sis postea ocłos eiꝰ auulsit. Nc ꝑ hoc post
pnuidm oꝑi consuetudinẽ ⁊ inteniptione sonaꝵ

Expanded text:
lens stimulosa. 7. Nonnulli non antea in errorem vitiorum lens stimulosa. 7. Nonnulli non antea in errorem vitiorum labuntur, nisi prius interioris rationis perdiderint oculos, sicuti Samson non antea ab Allophylis ad erroris ligatus est machinam, nisi postquam ei sunt lumina oculorum exterfecit, et sic postea oculos ejus evulsit, ac per hoc post malorum operum consuetudinem et interemptio
Abbreviated transcription (Latin):
eceoris adõ homo statĩ uitioꝵ tradit᷑ postestͣ ut
dũ patit᷑ infesta uicia reuertendo unde cecidit
resipiscat. Et si scĩ toto annisu contendunt suꝑare ui¬
cia nec extingunt. quid agunt hi qui solũ ñ oduitĩ
uicia s toto ea amore sectant᷑. Satis delicate se palpat
qͥ uult sine labore uicia suꝑare. dũ peccati legẽ quã
÷ deseruiendo uitiis fec̃: sine iuolentia doloris resecare
ñ possit. Perfecte renuntiat uitio: qui occasionẽ eiu¬
tat in patͣndo peccato. Nam siueł tm̃ndẽ ñ peccare:
data occasione peccau̾is : tu tͥ reus n uidex es. qͥ⁊ com¬
missa dãpnas : dãpnata cõmittis. Se aũ uidice reus
si unũ iutium districte uitet᷑. ⁊ alia neglegant᷑ in a¬
nis labor est. Nonenim ꝑotest inuiuꝰ obseruatiõe uir¬
titas fortit̃. ꝑdurare. cuiꝰ alia uicia dñant᷑ incorde.
Honnismnquam hominem sua uicia ꝑsecunt᷑ q nimir̃
q̃ prius uolendo. ea sͥ fec̃ socia: postea sentit etiam no¬

Expanded text:
ecedens homo a Deo statim vitiorum traditur potestati, ut dum patitur infesta vitia, revertendo, unde ceciderat resipiscat. 2. Et si sancti toto nisu contendunt superare vitia, nec exstinguunt, quid agunt hi qui non solum non odiunt vitia, sed toto ea amore sectantur? 3. Satis delicate se palpat qui vult sine labore vitia superare, dum peccati legem, quam sibi deserviendo vitiis fecit, sine violentia doloris resecare non possit. 4. Perfecte renuntiat vitio, qui occasionem evitat in perpetrando peccato. Nam si velis tantumdem non peccare, et data occasione peccaveris, tu tibi et reus, et judex es, quia et commissa damnas, et damnata committis. Se autem judice reus si unum vitium districte vitetur, et alia negligantur, inanis labor est. Non enim potest in unius observatione virtutis fortiter perdurare, cujus alia vitia dominantur in corde. 6. Nonnunquam hominem sua vitia persequuntur, quia nimirum qui prius volendo ea sibi fecit socia, postea sentit etiam no
Abbreviated transcription (Latin):
um scło uaccas designasse allophiloꝵ archã dĩ gerentes
uel gestantes. Nã sic̃ ille pignorũ affectibꝰ arecto itine
minime dig̾sse sunt: ita ⁊uirmundo reñtians paren¬
qͥ mundi amore p̃pediunt᷑.

Expanded text:
um saeculo vaccas designasse Allophylorum, arcam um saeculo vaccas designasse Allophylorum, arcam Dei gestantes. Nam sicut illae pignerum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita et vir mundo renuntians, parenqui a Deo mundi amore praepediunt
Abbreviated transcription (Latin):
scło renuntiant ⁊ tñ curis rer̃ familiarium. ĩ¬
plicant᷑ qͣnto se rer̃ studiis occupant: tanto diuine se
curis idutnis excere student: utrumq complecti simł
ñ ualent. Nam duas curas parit̾ meẽ pectori humano
ñ posse ⁊ duobꝰ seruientẽ dñis uni placere difficile esse
Nisi priꝰ a secretioribꝰ cordis expellat᷑ importuna scłariũ
multitudo curar̃ : anima que intͥnsecꝰ iacet. neqͣꝙͣ re¬
surgit. Nã dũ se ꝑ innum̾as scłi cogitationes asꝑgit:
tepor: qͥ dõ uacare uolentes ⁊ mundo reñtiant: ⁊ curas
ꝓpͥas asꝑnant᷑. s dũ ꝓpinquoꝵ utilitates ꝓcurant. adĩ
quitati ut dũ ilł gr̃am carnis p̃stare studet. ip̃se a
inuoluti st̃. ⁊ ꝓsuoꝵ temꝑali salute. animas suas ꝑdi¬
litatis affectũ. Parentibꝰ enim carnalit̾ p̃stat᷑ qđ extͣne¬
odio. a nob̾ habendi sunt s eoꝵ impedim̃ta q̃ nos ab can̾e
recto p̃pedunt dũ tñ dñs ita p̃cepit a nobis parentes o

Expanded text:
o renuntiant, et tamen curis rerum familiarium implicantur, quanto se rerum studiis occupant, tanto a charitatcuris et divinis exerceri student, utrumque complecti simul non valent. Nam duas curas pariter inesse pectori humano non posse; et duobus servientem dominis, utrique placere difficile est. 2. Nisi prius a secretioribus cordis expellatur importuna saecularium multitudo curarum, anima, quae intrinsecus jacet, nequaquam resurget. Nam dum se tepor qui, Deo vacare volentes, mundoque renuntiant, et curas proprias aspernantur, sed dum propinquorum utilitates procurant, a Dei aquitati, ut dum illis gratiam carnis praestare studet, ipse a sinvolvuntur, et pro suorum temporali salute animas suas perlitatis affectum. Proximis enim carnaliter praestatur, quod extraneodio a nobis habendi sunt, sed eorum impedimenta, quae nos ab itinere recto praepediunt, dum tamen Dominus ita praecipiat nobis parentes od
Abbreviated transcription (Latin):
tabił s potiꝰ inde amirabił. p̃dicandꝰ ẽ quia maneis incõmu¬
tabił. quid auq ut diximꝰ temꝑi commodũ fuit. magna
cum distͥbutiõe concessit. Sub ueq̾ testam̃to. minoris culpe
erant pecrã: quia ineo ñ ipsa u̾itas. s ũbra u̾itatis aderat
Nam in testam̃do nouo. p̃ceptis altioribꝰ manifesta facta
q̃dam. q̃ illi ppło umbra u̾itatis deseruierant. deserenda no¬
b p̃cipiunt᷑. Illuc enim fornicatio ⁊ recͥbutio iniurie ꝑmis¬
sa st̃ nec nocebant. intestam̃to aut̃ nouo. gͣui animad¬
u̾sione dampnant᷑ si acdmittant᷑¬

Expanded text:
 potius inde admirabilis praedicandus est, quia manens incommutabilis, quid cuique ut diximus tempori commodum fuit, magna cum distributione concessit. 3. Sub Veteri Testamento minoris culpae erant peccata, quia in eo non ipsa veritas, sed umbra veritatis aderat. Nam in Testamento Novo praeceptis altioribus manifesta facta quaedam, quae in illo populo umbrae veritatis deservierant, deserenda nobis praecipiuntur. Illic enim fornicatio et retributio injuriae permissa sunt, nec nocebant; in Testamento autem Novo gravi animadversione damnantur, si admittant
Abbreviated transcription (Latin):
terre. Hec omĩa recapitulando inserie narrationis rebꝰ fu¬
turis. nectunt᷑. cum int̾ sex dies etiã hec patͣta uideant᷑. Sep-¬
capiti congruunt. sic̃ in ysaia. ubi dum contͣ babiloniam.
hoc ẽ contͣ diaboli corpꝰ. multa dixiss sermo ꝓpħicꝰ rursꝰ ad
caput. idest acldiabolum oracła sententiar̃ diruat dicers.
Quomodo cecidisti decdlo luciser qui mane oriebaris. Et cdet̾a.¬

Expanded text:
terrae. Haec omnia recapitulando in serie narrationis rebus futerrae. Haec omnia recapitulando in serie narrationis rebus futuris nectuntur; cum intra sex dies etiam haec patrata videantur. 18. Sepcapiti congruunt. Sicut in Isaia, ubi dum contra Babyloniam, hoc est, contra diaboli corpus multa dixisset sermo propheticus, rursus ad caput, id est, ad diabolum, oraculi sententiam derivat, dicens: Quomodo cecidisti de coelo, Lucifer, qui mane oriebaris Isa
Abbreviated transcription (Latin):
iacu̾it: insepulchro s dñ aparte dotum tͥduum intelligr̃. Uł
sicut illud qđ qͣdringentis annis. p̃dix̾at ds̃ filios isrł inegip
to seruit᷑os ⁊ sic inde eg̾ssuros. qui tñ dñante ioseph egipto dña¬
ti st̃. nec statim post qͣdringentos annos egressi ft̃ ut fuerat
dũ rer̃ p̃teritar̃ eause fut᷑is miscent᷑ gestis. S ic̃ ingenesi dũ
sexto die hominẽ dic̃ fuisse factum. denuo recapitdat forma¬
tum diceis. formaũ dñs ds̃ hominẽ adimaginẽ. suam. Necñ
⁊ ibi expletis om̃ibꝰ. oꝑibꝰ dum dm̃ dic̃ septima die requie¬
uisse recapicłando sub iung̃. Iste gn̾ationes celi uterre qͣndo
create sunt indie qͦ cͤauit dẽ celũ ⁊ terrã. ⁊ ome uirgultum¬
agri. anteꝗͣ orieret᷑. suꝑt̾ram. ⁊ homo nõ erat qui oꝑaret᷑ t̾¬
ram. s fons ascendebat de t̾ra irrigans uniu̾sam suꝑficiẽ

Expanded text:
jacuerit in sepulcro, sed tamen a parte totum triduum accipitur. Vel jacuerit in sepulcro, sed tamen a parte totum triduum accipitur. Vel sicut ilto, et sic inde egressuros. Qui tamen dominante Joseph Aegypto, damnati sunt; nec statim post quadringentos annos egressi sunt, ut fuerat dum rerum praeteritarum causae futuris miscentur gestis, sicut et in Genesi, dum sexto die hominem dicit factum fuisse, denuo recapitulat formatum dicens: Formavit Deus hominem ad imaginem suam . Nec non et ubi expletis omnibus operibus, dum Deum dicit septimo die requievisse, recapitulando subjungit: Istae generationes coeli et terrae, quando creatae sunt, in die quo creavit Deus coelum, et terraat qui operaretur terram; sed fons ascendebat de terra irrigans universam superficiem
Abbreviated transcription (Latin):
Serte si non dic̾et adu̾sus uniu̾sum orbem. non add¬
deret infra gñalit̃. ⁊ disꝑdam omẽm terram. ⁊ uisi¬
tabo suꝑ orb̾mala. ⁊ cet̾a q̃ secunt᷑ ad int̾nectionẽ. mũ
di ꝑtinentia Unde ⁊dic̃. Hoc ẽ consilium qđł cogitam
suꝑ om̃ẽm tertãc & hoc ẽ. manꝰ extenta suꝑ om̃s g̃o. Item¬
postquam subꝑsona babilonie arguit uniu̾sum mundũ
rursus adeandem quasi degen̾e adspeciem reu̾tit᷑: dicens
que eidẽ ciuitati specialr̃ contigerunt. Ecce ego fuscitabo
suꝑ eos medos Nam regnante baltasar a medis obtenta ẽ
babilonia Sic ⁊ monus egipti. ex ꝑsona eiusdem totum uult
intellig̾e mundum dicendo Et cõcurrere faciam egiptios ad¬
u̾sus egiptios. regnum adu̾sus regnum cum egiptios ñ mul¬
aut pars minima temꝑis ꝑpartẽ maiorẽ intelligr̃. sic̃ ẽ de tͥ¬
duo dominice sepult᷑e: dum nec tribꝰ diebꝰ plenis. ac noctibꝰ

Expanded text:
Certe si non diceret adversus universum orbem, non adCerte si non diceret adversus universum orbem, non adderet infra generaliter, ut disperdat omnem, terram et visitabo super orbis mala , et caetera quae sequuntur ad intentionem mucogitavi super omnem terram, et haec manus extensa super omnes gentes . Itempostquam sub persona Babyloniae arguit universum mundum, rursus ad eamdem quasi de genere ad speciem revertitur, dicens quae eidem civitati specialiter contigerunt. Ecce ego suscitabo super eos Medos . Nam regnante Balthassar, a Medis obtenta est Babylonia. Sic ex persona unius Aegypti totum vult intelligere mundum dicendo: Et concurrere faciam Aegyptios adversus Aegyptios, regnum adversus regnum . Cum Aegyptus non mulaut pars minima temporis per partem majorem intelligitur. Sic est de triduo Dominicae sepulturae, dum nec tribus plenis diebus ac noctibus
Abbreviated transcription (Latin):
eptem eẽ int̃ cet̾a regł̃as locutionum scãrum uel
scripturarum quidam sapientes dix̾unt. Prima
regula ẽ de dño ⁊ eius corpore. alie aũ de uno aut ad
unum locunt᷑: atq in uua ꝑsona. modo caput. modo
corpus. ostendit᷑ sicut ysaias ait. Induit me uestim̃to salutari
quasi spunsum decoratum corona: ⁊ qͣsi sponsam orna¬
tam monilibꝰ suis. In una enim ꝑsona dupplici uocabło
nominata ⁊ caput. idest sponsum ⁊ corpus. id est ẽccłam
manifestaũ Proinde. notandum inscͥpturis. quando ⁊¬
specialr̃ caput describit᷑: qͣndo ⁊ caput ⁊ corpus: aut q̃n
ueniat prudens lector intelligat. S cd̾ã regła ẽ de dm̃ cor¬
q. ihistorice oportet fidem teñe: ⁊ spũalit̾ legem intelligͥe. Qr¬
ta regl̃a de specie ⁊ gen̾e. ꝑ quam pars ꝓtoto ⁊ totum ꝓ
parte accipit᷑. ueluti si uni ppło ł ciuitati loquat᷑ ds̃. ⁊
tñ intelligat᷑ omnem conting̾e mundũ. Nam licet ad¬
de specie ⁊ conu̾tit contͣ totum mundum sermonem.

Expanded text:
eptem esse, inter caeteras, regulas locutionum sanctarum Scripturarum quidam sapientes dixerunt. 167 2. Prima regula est de Domino et ejus corpore, quae de uno aut ad unum loquitur, atque in una persona, modo caput, modo corpus ostendit, sicut Isaias ait: Induit me vestimento salutari, quasi sponsum decoratum corona, et quasi sponsam ornatam monilibus suis. In una enim persona duplici vocabulo nominata caput, id est, sponsum, et Ecclesiam, id est, sponsam, manifestavit. 3. Proinde notandum in Scripturis quando specialiter caput describitur, quando et caput, et corpus; aut quando veniat, prudens lector intelligat. 4. Secunda regula est de Domini corque et historice oportet fidem tenere, et spiritualiter legem intelligere. Quarta regula est de specie et genere, per quam pars pro toto, et totum pro parte accipitur, veluti si uni populo vel civitati loquatur Deus, et tamen intelligatur omnem contingere mundum. Nam licet adde specie, et convertit contra totum mundum sermonem.
Abbreviated transcription (Latin):
inopia qͣnta hic epłar̃ fuerat copia. In hoc enĩ sclo
esurire ⁊ sitire noluit ꝓpt̾ea illuc inflamina sccieis
arguant᷑ comessatio ⁊ sũptuosa coniuuia. ꝑ ꝓph̾am ita.
ut comminet᷑ dñs se ñ dimissurũ hanc inqͥtatẽ his
qͥ eam libent̃ ambiunt. Dic̃ enim ꝑ ysaian. eccegau¬
diũ ⁊ leticia occidẽ uitłos ⁊ iugłare arietes. comedẽ
carnes ⁊ bib̾e uinũ. s si dimitet᷑ iniqͥtas hec uob̾: do¬
nec moriamini. Sic̃ om̃s carnales cupiditates absti¬
nentia resecant᷑ ita om̃s anime uirtutes edacitatis ui¬

Expanded text:
inopia, quanta hic epularum erat copia . In hoc enim saeculo inopia, quanta hic epularum erat copia . In hoc enim saeculo esurire et sitire noluit, propterea illuc inter flammas sitiens arguantur comessatio et sumptuosa convivia per prophetam, ita ut comminetur Dominus se non dimissurum hanc iniquitatem his qui eam libenter ambiunt; dicit enim per Isaiam: « Ecce gaudium et laetitia, occidere vicarnes et bibere vinum, si dimittitur iniquitas haec vobis, donec moriamini . » Sicut omnes carnales cupiditates abstientia resecantur, ita omnes animae virtutes edacitatis vi
Abbreviated transcription (Latin):
uentͥ iungunt᷑. dũq unũ ex his ĩmodate reficit᷑ aliud ad
luxͦiam excitat᷑. Nam ad luxuriã uł ad sacttatẽ s tanto¬
modo ut corpꝰ sustentet᷑ epłis ẽ utendũ. Nã philosophi disse¬
rt̃ cibos inuentos ẽẽ. ut contineant animã ñ ut corrũpał̃
Qui nimiũ cibis uturt᷑ qͣntomag̃ uentr̃e pascunt: tanto
mag̃ sensũ m̃tis obtundunt. Nã g̾ci dix̾unt. excrasso
uentre subtilem sensum gigni ñ posse. nã gule satit᷑as
nimia aciem m̃tis obtundit. ingecuũq hebesc̾e fac̃. Libi¬
dinis ignis ciboꝵ fom̃tis increscunt. Corpꝰ aũ qcł absti¬
nentia frangit tẽptatio ñ exurit. Unde ⁊ tres pueros
abstinentes flamina babilonii incendii. ⁊ si tetigit ñ combussit
quia nimir̃ ⁊ si desidioꝵ carnaliũ ignis abstinentiũ m̃¬
tes inflãmet: usq ad consensum tam̃ concupiscentie uł oꝑis
cendit suppliciũ cuiꝰ tanta in inferno int̾ ignes erat

Expanded text:
ventri junguntur. Dumque unum ex his immoderate reficitur, aliud ad ventri junguntur. Dumque unum ex his immoderate reficitur, aliud ad luxuriam excitatur. 5. Non ad luxuriam, vel ad satietatem, sed tantummodo, ut corpus sustentetur, epulis est utendum. Nam, ut philosophi disserunt, cibos inventos esse ut contineant animam, non ut corrumpant. 6. Qui nimium cibis utuntur, quanto magis ventrem pascunt, 252 tanto amplius sensum mentis obtundunt. Nam Graeci dixerunt ex crasso ventre subtilem sensum gigni non posse. Nam gulae saturitas nimia aciem mentis obtundit, ingeniumque evanescere facit. 7. Libidinis ignes ciborum fomentis increscunt; corpus autem quod abstinentia frangit, tentatio non exurit. Unde et tres pueros abstinentes flamma Babylonii incendii, etsi tetigit, non combussit, quia nimirum etsi desideriorum carnalium ignis abstinentium mentes inflammat, usque ad consensum tamen concupiscentiae vel operis tendat supplicium, cujus tanta in inferno inter ignes erat
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo si ante legitimũ tempꝰ qͥd appetit᷑: qͣnͣtum uͭ ad im¬
mod̾ationẽ refert᷑. Quomodo ad impatientiã festinatiõis
Cũ cet̾is enĩ uitiis ⁊ si int̾dũ nascim᷑ int̾dũ cñ cum eis
tas uescendi ita sub obtentu necessitatis surreppit: ut¬
dum putat᷑ seriuire necessitati. uoluptatis desid̾io ser¬
uiat᷑. Nec facile discernit᷑ utrũ quod accipit᷑. gule an

Expanded text:
Quando, si ante legitimum tempus quid appetatur. Quantum vero ad imQuando, si ante legitimum tempus quid appetatur. Quantum vero ad immoderationem refertur. Quomodo ad impatientiam festinationis Cum caeteris enim vitiis etsi interdum nascimur, interdum tamen cum eis r. 15. Plerumque voluptas vescendi ita sub obtentu necessitatis subrepit, utdum putatur serviri necessitati, voluptatis desiderio serviatur; nec faci
Abbreviated transcription (Latin):
nime destruit. Neq enĩ est posse quẽpiã uirtutũ ꝑfec¬
tionẽ atting̾e nͥ priꝰ uentͥs edomu̾it ingluiẽ. Demo
potest dominari cet̾is uitiis nisi priꝰ ingliuuẽ uentͥs
restͥnx̾it. neo qͥsꝗͣ facile pot̾it a semet ipso sp̃s ĩmundos
expellẽ: nisi ꝑabstinentiã gule Cc̃ enim hostes qui
ȩxtͣ nos st̃ a nob̃ fortiꝰ suꝑant᷑ qndo priꝰ que intͣ nos st̃
uitia extingunt᷑. Nam frustͣ foris agit bellum qͥ intꝰ ht̃
ꝑicłm. Hon qͣlitatẽ ciboꝵ s eoꝵ cupiditatẽ cauendã noui¬
mꝰ. Nã sepe etiam accuratiꝰ p̃ꝑata sine gule concupiscen¬
tia degustant᷑. ⁊ sepe abiecta ⁊ uilia edendi cupiditate
sumunt᷑. Sioq fit ut ñ sit inculpa ciboꝵ qͣlitas s illud
deputet᷑ in uitio qđ cũ cupiditate degustat᷑. Quatuor
st̃ gña distͥctionũ ingule appetitu. Id est quid qͣndo. qͣ¬
tũ ⁊ qͦmodo appetat᷑. Quid ad rẽ ipsã ꝑtinet q̃ appecit᷑.

Expanded text:
it. Neque enim posse quempiam virtutum perfectionem attingere, nisi prius ventris edomuerit ingluviem. 11. Nemo potest dominari caeteris vitiis, nisi prius ingluviem ventris restrinxerit. Nec quisquam facile poterit a semetipso spiritus 253 immundos expellere, nisi per abstinentiam gulae. Tunc enim hostes qui extra nos sunt a nobis fortius superantur, quando prius quae intra nos sunt vitia exstinguuntur. Nam frustra foris agi. Non qualitatem ciborum, sed eorum cupiditatem cavendam. Nam saepe accuratius praeparata sine gulae concupiscentia degustantur, et saepe abjecta et vilia edendi cupiditate sumuntur. Sicque fit ut non sit in culpa ciborum qualitas, sed illud reputetur in vitium, quod cum desiderio degustatur. 13. Quatuor sunt genera distinctionum in gulae appetitu, id est: quid, quando, quantum, et quomodo appetatur. Quid ad rem ipsam pertinet quae appetitur.
Abbreviated transcription (Latin):
mon sic ammonet dicens Qͥ glat᷑ inqͥt indiuitiis pauꝑ¬
tatẽ u̾eat᷑. R ogo uos qͣntũ ualeo ⁊ ultͣ ꝗͣ ualeo Iec st̃
studia om̃iũ clericoꝵ ut singłaritatis inaccus abił seces
sione fungant᷑ ne ⁊ ipsi ꝑfeminas. aut femine ꝑillos ad
ignomimosa luclibria ꝓuocent᷑. Siquis ht̃ matrẽ uł fili¬
sit. neq aliqͣ ingrediat᷑ extranea ne ad hoc i̾uideat᷑ ten̾e
ꝓrimas suas. ut ipsar̃ causa lib̾e sͥ abhibeat alienas.
Q ł stñ posst̃ ipse q̃ st̃ ꝑxime sine famular̃ ẽẽ minist̾io
uł sine amicar solatio expedit ut migrent ad̃ aliuo do¬
miciliũ qͣ ꝓpt̃ illas ꝑsone contͣrie teneant᷑ humanũ ẽ
enĩ ut clericꝰ illas necessariis feminis fraudet: ne ipse
clericũ ꝑ importunas feminas sordident fl ssignari posst̃
scĩs mulieribꝰ cum qͥbꝰ uiuant. dũmͦ cũ clerico femina
nulla cominaneat. ñ despecta. ñ uetula sine affinitate

Expanded text:
mon sic admonet dicens: qui gloriatur, inquit; in diuitiis, paupmon sic admonet dicens: qui gloriatur, inquit; in diuitiis, paupertatem uereatur. rogo uos quantum ualeo et ultra quam ualeo haec sint studia omnium clericorum, ut singularitsione fungantur: ne aut ipsi per feminas, aut feminae per illos ad ignominiosa ludibria provocentur. Si quis habet matrem, vel filirsit, neque aliqua ingrediatur extranea; ne ad hoc videatur tenere proximas suas, ut ipsarum causa libere sibi adhibeat alienas: quod si non possint ipsae quae sunt proximae sine famularum ministerio, vel sine amicarum esse solatio; expedit ut migrent ad aliud domicilium, quam propter illas personae contrariae teneantur. Humanum est enim, ut nec clericus illas necessariis feminis fraudet, nec ipsae clericum per importunas feminas sordident. Assignari possunt sanctis mulieribus, cum quibus vivant, dummodo cum clerico femina nulla commaneat. Non despecta, non vetula, sine affinitate,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt audiant. Qͦs paulꝰ apls annuntiat dicens. Aue¬
ritate quidẽ auertent auditũ. ad fabulas conu̾tent᷑
Quicqͥd uolunt adhuc exqͥrant ut obsistant. ꝓ mu¬
lieribꝰ ueritati uictoriã ñ habent ap̃ qͦs contͣ hesclrã
m̃tum despicite. quoꝵ q̃stiones paulũ apłm scitis uͥq
dampnasse. sic̃ adromanos seͥbit dicens Rogo uos fr̃e
diligent̃ obseruate eos qui dissensiones ⁊ offendicła¬
p̃ter doctͥnam ꝗͣ uos didicistis aut diẽt aut faciunt.
⁊ declinate ab ipsis S ic n timotheo delegat. noli inqͥt
uerbis condend̾e nichil enim utile ẽ nͥ in subuersionẽ
audientiũ. S ollicite cura te ipsum ꝓbabilem exhibere
dõ oꝑariũ. irrep̃hensibilẽ. recte tͣetantẽ uerbũ u̾itatis.¬
Stulta aũ ⁊ mania eloqͥa deuita. multũ enĩ ꝓficiunt
al impietatẽ ⁊ sermo eoꝵ uelut canc̾ serpit. Nł q ut ostẽ¬
d̾et clericis disponendis adeuacuandas q̃stiones q̃ sit doc¬

Expanded text:
sunt audiant: quos Paulus apostolus adnuntiat dicens: a uesunt audiant: quos Paulus apostolus adnuntiat dicens: a ueritate quidem auertent auditum, ad fabulas conuertentur. quicquiduoluntadhuc exquirant, ut obsistant pro mulieribus ueritati. uictoriam non habent apud quos contra Esdram mentum despicite, quorum quaestiones Paulum apostolum scitis ubique damnasse, sicut ad Romanos scripsit dicens : rogo nos, fratres, diligenter obseruapraeter doctrinam quam vos didicistis, aut dicunt, aut faciunt, et declinate ab ipsis. Sic et Timotheo delegat: Noli, inquit, verbis contendere; nihil enim utile est, nisi in subversionem audientium. Sollicite cura teipsum probabilem exhibere Deo, operarium irrepa devita: multum enim proficiunt ad impietatem, et sermo eorum sicut cancer serpit. Atque ut ostenderet clericis disponendis ad evacuandas quaestiones quae sit doc
Abbreviated transcription (Latin):
tionis filu erͥunt. Hoc erigit scã singłaritas mitor
ut anteꝗ̃ t̾nsfig̾et᷑ iam tͥnstigurata cernat᷑. in anglio
claritatis aspectum. N omĩa sͥ amputans concupiscen¬
die certamina dep̃dat᷑ cuiꝰ laudes salomon exequit᷑ dicens
Meliuis ẽ ẽẽ sine filus cũ claritate. Immoralitas ẽ enim

Expanded text:
tionis filii sunt. Hoc exigit sancta singularitas clericorum, ut antequam transfiguretur, jam transfigurata cernatur in Angelicae claritatis aspectum, quae omnia sibi amputans concupiscentiae certamina depraedatur: cujus laudes Salomon exequitur, dicens: Melius est esse sine filiis cum claritate. Immortalitas est enim
Abbreviated transcription (Latin):
recolentes testimoniũ scͥpture dicentis. Si dix̾int uob̃ ⁊ sta
euen̾it ñ credatis. Sompnia similia fc̃ auguriis ⁊ qͥ ea
intendunt reu̾a augͣiare noscunt᷑. Non ẽẽ uera somp¬
nia que cogitans animꝰ cuie noctuq sibi imaginat᷑. M¬
tes enim nõnunꝗͣ ipsa s sompnia singunt. Sepe dũ
priora mala ꝑtͥstem memoriã ad m̃tẽ reducim᷑ ꝑ hec
gehenne uindictam in nob ipsis recognoscendo imagina¬
mꝰ. Huiusmodi m̃tis imaginationes aut dep̃teritis ad¬
missis. aut de fut᷑is suppliciis ĩmemoria uigilantibꝰ fuuł
Et ꝑuisiones sompnia occurrunt. ⁊ cogitantiũ m̃tes
lantibꝰ siue dormientibꝰ nob̃ Tali enim aĩ motioẽ t̾ribi¬
cõtemplamͣ. Non est pecc̃m qͣndo nolentes imaginibꝰ
noctͣnis illudim᷑ ẜ tc̃ est peccm̃ si anteqͣ illudam᷑ oogita¬
tionis affectibꝰ p̃uenim᷑. Luxurie quippe iagines quas

Expanded text:
recolentes testimonium Scripturae dicentis: Si dixerint vobis, et ita recolentes testimonium Scripturae dicentis: Si dixerint vobis, et ita evenerit, non credatis . 10. Somnia similia sunt auguriis, et qui ea intendunt, revera augurari noscuntur. Non esse vera somnia, quae cogitans animus die noctuque sibi imaginatur. Mentes enim nonnunquam ipsae sibi somnia fingunt. 11. Saepe dum priora mala per tristem memoriam ad mentem reducuntur, per haec gehennae vindictam in nobis ipsis recolendo imaginamur. Hujusmodi mentis imaginationes, quae aut de praeteritis admissis, aut de futuri supplicii memoria vigilantibus fiunt, et per visiones somniaque occurrunt, et cogitationum mentes lantibus, sive dormientibus nobis. 12. Tali enim animi motione horribicontemplamur. 13. Non esse peccatum, quando nolentes imaginibus nocturnis illudimur; sed tunc esse peccatum, si, antequam illudamur, cogitationum affectibus praeveniamur. Luxuriae quippe imagines, quas
Abbreviated transcription (Latin):
nitꝰ est. Nonnunqͣ iꝑmixte accidt̃ uisiones. id est cogi¬
tatiõe simł ⁊ illusioe atq itẽ cogitatioe ⁊ reuelatiõe. da¬
niel dicente. Iu inqͥt rex cogitare cepisti instͣtu tuo qͥd
eẽt fut᷑m post hec ⁊ qui reuelat myst̾ia ostendit tͥ q̃¬
uent᷑a st̃ Et enim sepe ea in quibꝰ cogitationũ nr̃ar̃
sensum porrigimꝰ. quodã m̃tis excessu reuelant᷑ dũ
requiescimꝰ. Qũauis ñnulla u̾a sint sompnia. facile
et unde ueniant rare consicdat᷑. Tam facile gͥ sompnus
fides adhibenda non est: ne forte sathanas mnangłm lu¬
cis. se tͣnfformans: quelibet incautũ fallat. ualiqͣ erroris
fraude decipiat. Nonnunquam int̾dum demones decep¬
toria fraude ita quosdam curiosos obseruantesq illudt̃
ut quedam sompnia ñ alit̃ ueniant ꝗͣ ostendunt᷑. ut ĩ
multis enim fallant int̾dũ ⁊ uera ꝓnuntiant. S quis
ita accidt̃ ꝯtempnenda st̃ ne forte de illusione ꝓcedant

Expanded text:
iam et permiste accidunt visiones, id est, cogitatione simul et illusione, atque item cogitatione et revelatione, Daniele dicente: Tu, inquit, rex, cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec, et qui revelat mysteria ostendit tunt . Etenim saepe ea in quibus cogitationum nostrarum sensum porrigimus, quodam mentis excessu revelantur, dum requiescimus. 8. Quamvis nonnulla vera sint somnia, facile et unde veniant raro consideratur. Tam facile igitur somniis fides adhibenda non est, ne forte Satanas, in angelum lucis se transformans, quemlibet incautum fallat, et aliqua erroris fraude decipiat. 9. Nonnunquam daemones deceptoria fraude ita quosdam curiosos observant, eisque illudunt, ut quaedam somnia non aliter eveniant quam ostenduntur. Ut enim in multis fallant, interdum et vera pronuntiant. Sed quamvis ita accidant, contemnenda sunt, ne forte de illusione procedant,
Abbreviated transcription (Latin):
die cogitamꝰ. in noctibꝰ recognoscimꝰ Non nulle aũ uisio¬
nes spũum ĩmundoꝵ fuint illusiõs salomone ꝓbante
Multos inqͥt fecert̃ errare sompnia. ⁊ illusiones uane
Pnro q̃dam iusto fuint modo. idest suꝑne reuelatiõis
mistio. sic̃ legit᷑ in genesi de ioseph filio iacob qui somp¬

Expanded text:
cogitamus, in noctibus recognoscimus. 7. Nonnullae autem visiones spirituum immundorum fiunt illusione, Salomone probante: Multos, inquit, errare fecerunt somnia, et illusiones vanae. Porro quaedam justo fiunt modo, id est, supernae revelationis mysterio, sicut legitur in lege de Joseph filio Jacob, qui somn
Abbreviated transcription (Latin):
tes inuitia trax̃ dormientes fatigat. ut nunꝗͣ reqͥesc̃e
ginibꝰ sompniorũ sp̃c mmundi t̾rificare conant᷑.⁊
quos uigiluntes tẽptant. nec suꝑant. acrit̃ dormien¬
tes impugnant. Sc̃i aũ ⁊ si ad mom̃tum huiꝰmodi uisi¬
onibꝰ commoueant᷑ : mox tñ euigilantes illusionũ uani¬
tates despictunt. intentionemq suam ꝓtinꝰ addm̃ conu̾¬

Expanded text:
tes in vita traxit, dormientes fatigat, ut nunquam securos tes in vita traxit, dormientes fatigat, ut nunquam securos ginibus 277 somniorum spiritus immundi terrificare conantur; et quos vigilantes vitiis tentant, nec superant, acriter dormientes impugnant. 5. Sancti autem etsi ad momentum hujusmodi visionibus commoveantur, mox tamen evigilantes illusionum vanitates despiciunt, intentionemque suam protinus ad Deum conve