comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
castello laricino inclitum est. ex qua tabu¬
le tegulis affixe flammam repellaͣnt. neq
ex se carbonem ambuste esficiunt: Popu¬
lus dicta. quod ex eius calce multitudo
nascat᷑. Cunis genus duplex est: Nam al-¬
tera est alba. altera nigra. Abba autẽ
populus dicta. quod folia euis una par¬
te sunt alba. altera uiridia. Nec ergo bico¬
lor habens quasi diei et noctis notas. qͦ
tempore ortu solis occasiiq constat. Ge¬
nerat eciam resinam curra heridanum
fluuiũ uel ut alii memorant in sinb
syrie Tiliam dicunt uocatam. eo qd̃
cta quod celerit̾ saliat. hoc est uelacit̃
crescat. arbor lenta. uitibus habilis un¬
ciendis: Cuius seminis hanc dicunt eẽ
naturam. ut siquis illud in poculo hau¬
serit. liberis careat: s et feminas i¬
fecundas esficit Populus aũ et salix
et tilia mollis materie sunt. et ad
sculpturam aptȩ. Uimen uocari. eoqd
im habeat multu᷑m uiroris. Natu¬

Expanded text:
Castello Laricino inditum est, ex qua tabuCastello Laricino inditum est, ex qua tabulae tegulis affixae flammam repellunt, neque ex se carbonem ambustae efficiunt. 45. Populus dicta, quod ex ejus calce multitudo nascatur. Cutera est alba, altera est nigra. Alba est populus dicta, quod folia ete sunt alba, altera viridia. Haec igitur bicolor habens quasi noctis et diei notas, quae tempora ortu solis occasuque constant. Generat etiam resinam circa Eridanum fluvium, vel, ut alii memorant, in finibus Syriae. 46. Tiliam dicunt vocatam, eo quod cta, quod celeriter saliat, hoc est, velociter crescat, arbor lenta, vitibus habilis vinciendis. Cujus seminis hanc dicunt esse naturam, ut si quis illud in poculo hauserit, liberis careat, sed et feminas infecundas efficit. Populus autem, et salix, et tilia, mollis materiae sunt, et ad sculpturam aptae. 48. Vimen vocatur, eo quod vim habeat multam viroris. Natu
Abbreviated transcription (Latin):
bre sub qua habitauit abraham. quȩ
fertur usq ad constantini regis imperiũ
ꝑ multa secula ꝑdurasse. Huius fructꝰ
galla appellat᷑. ex quibus una a grecis
honfaticis dicta parua forma. s firmo
corpore. atq nodosa. que medicamini¬
bis et incaustis adhibet᷑. Altera balanis
lenis ac lenis et nimiũ ꝑforata lucerna¬
rum tantum usibus necessaria fraxmꝰ
nocari fert᷑. quod magis int̾ aspera loca
montanaq fraga nascat᷑ Hinc ꝑdiri¬
uacionem fraxinus. sicut a monte
nus utilis hastis. Taxus uenenosa ar¬
bor. unde et torica uenena exprimun¬
tur. Ex hac arcus parchi et alie gentes
facunt Unde et poeta stireos taxi
torquentur in arcus stireos aũ par
ma enim aque nascitur. nec facile extra un¬
das iuuit: hinc et tenera et mollis. quia ni
humecto loco nutrit᷑. Umus nomen acce¬
pit quod uliginosis locis et humidis me¬
lius proficit. nam in mantanis et asperis
minus lȩxa est liarex. cui hoc nomen a

Expanded text:
bre, sub qua habitavit Abraham, quae bre, sub qua habitavit Abraham, quae fertur usque ad Constantis regis imperium per multa saecula perdurasse. Huius fructus galla appellatur. Ex quibus una agrestis ὀμφακίτης dicta, parva forma, sed firmo corpore atque nodoso, quae medicaminibus et incaustis adhibetur; altera βάλανος, lenis ac levis et nimium perforata, lucernarum tantum usibus necessaria. Fraxinus vocari fertur quod magis in aspera loca montanaque fraga nascatur. Hinc per derivationem fraxinus, sicut a monte nus utilis hastis. Taxus venenbor unde et toxica venena exprimuntur. Ex hac arcus Parthi et aliae gentes faciunt. Unde et poeta: Ityreos taxi torquentur in arcus. Ityreos autem dima enim aquae nascitur, nec facile extra undas vivit. Hinc et tenera, et mollis, quia in humecto loco nutritur. 43. Ulmus nomen accepit, quod uliginosis locis et humidis melius proficit. Nam in montanis et asperis minus laeta est. 44. Larix, cui hoc nomen a
Abbreviated transcription (Latin):
cos ignis dicit᷑. Iuniperus aũ greced¬
cta. alia parua. alia magna : Ebenꝰ
in india et ethopia nascit᷑. que cȩsa
durescit in lapidem. cuius lignũ nigrum est.
et cortex eius ut lauri S indicum macu¬
losum est in paruulis listinctionib al¬
bis ac fuluis Ethiopicum uero quod
p̃stantius accipit᷑ in nullo est maculatũ¬
s est nigrum. lene et corneum: Est aũ
mareotica paliis in india. unde euenꝰ ue¬
nit Lucanꝰ. euenus mareotica inquit:
Cuenus aũ in crepundiis illigat᷑. ut in¬
fantem uisu nigra non t̾reant: Platanꝰ¬
aũ a latitudine foliorum dicta. uł qd
ipsa arbor patula sit et ampla. Nam pla¬
tosꝗreci latum uocant. Exp̃ssit huius
arboris scriptura et nomen et farmã di¬
cens. Quasi platanus dilatata sum in pla¬
teis. est autem tenerrimis foliis ac mol
cernus. quod ea soliti erant dii gentium
querentibus responsa p̃canere. arbor mul¬
tũ annosa. sicut legit᷑ de querquu mam¬

Expanded text:
cos ignis dicitur. Iuniperus aucos ignis dicitur. Iuniperus autem alia parva, alia magna est. Ebenus in India et Aethiopia nascitur, qui caesus durescit in lapidem. Cuius lignum nigrum est et cortex levis, ut lauri; sed Indicum maculosum est in parvulis distinctionibus albis ac fulvis: Aethiopicum vero, quod praestantius accipitur, in nullo est maculatused est nigrum, leve et corneum. Est autem Mareotica palus in India, unde ebenus venit. Lucanus: Ebenus Mareotica, inquit. Ebenus autem crepundiis illigatur, ut infantem visu nigra non terreant. 37. Platanus, a latitudine foliorum dicta, vel quod ipsa arbor patula sit, et ampla. Nam πλάτος Graeci latum vocant. Expressit hujus arboris Scriptura et nomen, et formam, dicens: Quasi platanus dilatata sum juxta aquam in plateis. Est autem tenerrimis foliis, ac mollve quernus dicta, quod ea soliti erant dii gentium quaerentibus praecinere; arbor multum annosa; sicut legitur de quercu Mam
Abbreviated transcription (Latin):
tem ex hoc ligno lacuaria siunt Iuuis
ligni resina cedria dicit᷑. que inconser¬
uandis libris adeo est utilis. ut ꝑliniti ex ea
nec rineas paciant᷑ nec tempore conse¬
nescant. Ilascitur in creta. africa atq sy¬
ria: Cipressus grece dicit᷑. quod capit eiꝰ
a rotunditate in acumen erigitur. un
et fructus eius comim. quia rotunditaᷤ
eius talis est. ut conum imitetur Uñ
et conifere cipressidicunt᷑ huius lignũ
cedro pene proximam habet uirtutem
templorumq trabibus aptum. impe¬
ne crabili soliditate. ñ quam oneri cedit.
s ea que in principio fuerat soliditate
ꝑdurat. Antiqui cipressi ramos prope
rogum constituere solebant. ut od orẽ
cadauerum dum urerent᷑ p̃merent
iocunditate odoris sui: Iuniperus ꝗte¬
ee dicta siue quod ab amplo in angu¬
stum funt ut ignis. siue quod conceptũ
dui teneat ignem. ad eo ut si prune ex
eius cinere suerint cooꝑte usq ad
annum ꝑueniant. Pira enĩ aput gre¬

Expanded text:
tem ex hoc ligno laquearia fiunt. Hujus tem ex hoc ligno laquearia fiunt. Hujus ligni resina cedrea dicitur, quae in conservandis libris adeo est utilis, ut perliti ex ea nec tineas patiantur, nec tempore consenescant. Nascitur in Creta, Africa, atque Syria. 34. Cyparissus Graece dicitur, quod caput ejus a rotunditate in acumen erigitur, undet fructus ejus conus, quia rotunditas ejus talis est, ut conum imitetur. Unde et coniferae cyparissi dicuntur. Hujus lignum cedro pene proximam habet virtutem. Templorum quoque trabibus aptum, impenetrabili soliditate nunquam oneri cedit, sed ea qua in principio fuerit firmitate perseverat. Antiqui cypressi ramos prope rogum consticadaverum, dum urerentur, opprimerent iucunditate odoris sui. Iuniperus Graece dicta sive quod ab amplo in angustum finit, ut ignis, sive quod conceptum diu teneat ignem; adeo ut si prunae ex eius cinere fuerint opertae, usque ad annum perveniant; πῦρ enim apud Grae
Abbreviated transcription (Latin):
pinum enĩ antiqui acutum nomina¬
bant: Pinũ aũ aliam pissin. aliam gre-¬
ci peucen uocant. quamnos piceam di¬
cimus. eo quod desudet picem: Nam ex
specie differunt: In germaniȩ aũ insu¬
lis huius arboris lacrua electrũ gig¬
nit Gutta enĩ defluens rigare uł tẽ¬
pore in soliditatem duresete. et gẽmã
facit. de qualitate sua et nom̃ accipi¬
zens .i. sucimis. eo quod succus sit ar¬
baris. Pinꝰ credit᷑ prodesse cunctis que
sub ea seruant᷑. sicut ficut nocere omnib¬
Abies dicta quod p̃ceteris arboribus eat¬
longe. et in excelsum promineat. cuius
natura expers est t̾rem humor ac pioinde ha
Hanc quidam gallicam uocant. ꝑꝑ candorẽ
Est autẽ sine nodo: Cedrus quam grea ce
.i. arboris humor ardentis. cuius folia cipressi
similitudinem habent lignum uero io¬
cundi odoris est. et di durans. nec a tmea
unquam ex t̾minat᷑. de qua persius Et cedro
itatem Uñ et in templis ꝑꝑ diurturnita¬

Expanded text:
pinum enim antiqui acutum nominapinum enim antiqui acutum nominabant. Pinum autem aliam pitin, aliam Graeci peuken vocant, quam nos piceam dicimus, eo quod desudet picem: nam et specie differunt. In Germaniae autem insulis hujus arboris lacryma electrum gignit: gutta enim defluens rigore vel tepore in soliditatem durescit, et gemmam facit, de qualitate sua et nomen accipiens, id est, succinum, eo quod succus sit arboris. Pinus creditur prodesse cunctis, quae sub ea seruntur, sicut ficus nocere omnibAbies dicta quod prae ceteris arboribus longe eat et in excelsum promineat. Cuius natura expers est terreni humoris, ac proinde habHanc quidam Gallicum vocant propter candorem. Est autem sine nodo. Cedrus, quam Graeci όν, id est arboris humor ardentis, cuius folia ad cypressi similitudinem respondent. Lignum vero iucundi odoris est, et diu durans, nec a tinea unquam exterminatur, de quo Persius: Et cedro itatem. Unde et in templis propter diuturnita
Abbreviated transcription (Latin):
gerunt. Unde et poeta. Mortales primi
ructabant gutture glandem : ꝓrius enĩ
quam frumenti usus esset. antiqui ho¬
mines glande uixerunt. Suberies arbor
ex qua ualidissimis cortex natatorins
extrahit᷑ et ideo appellata suberies. eo
quod fructus enis sues eclunt porcorũ
enĩ alimenta sunt non hominũ: Et
dicta suberies. quasi subsedies: fagus et
esculus arbores glandiferȩ ideo uocate
dicunt᷑. quod harum fructibus olim ho-¬
mines uixerunt. cibumq sumserunt
escamq habuerint Nam esculus ab esca
dicta: fagus uero a greco uocabulum
tralnt: fage aũ grece comotlere dicit᷑:
xilicon quam latini corrupte siliꝗͣ
uocant. et ideo a grecis tale uocabulum¬
sumpsit nom̃ accepit. eo quod ligni eiꝰ
fructus sit dulcis. xilon quippe greni di
ris pomo succus ex pressus. a cacia a grecis
dicitur: Pistacia quod cortex pomi eius
nardi pistici odorẽ referat. Pinus arbor
picea. ab acumine foliorum uocata

Expanded text:
gerunt. Unde et poeta: Mortales primi gerunt. Unde et poeta: Mortales primi ructabant gutture glandem. Prius enim quam frumenti usus esset, antiqui homines glande vixerunt. Suberies arbor, ex qua validissimus cortex natatorius extrahitur. Et ideo appellata suberies, eo quod fructus eius sues edunt. Porcorum enim sunt alimenta, non hominum; et dicta suberies, quasi subedies. Fagus et esculus arbores glandiferae ideo vocatae creduntur, quod earum fructibus olim homines vixerunt cibumque sumpserunt escamque habuerunt. Nam esculus ab esca dicta; fagus vero a Graeco vocabulum traxit: φαγεῖν autem Graece comedere dicitur. Xyliglycon, quam Latini corrupte siliquam vocant, ideo a Graecis tale nomen accepit, eo quod ligni eius fris pomo succus expressus acatia a Graecis dicitur, Pistatia arbor dicta, quod cortex pomi ejus nardi pistici odorem referat. Ppicea ab acumine foliorum vocata:
Abbreviated transcription (Latin):
poma omma mollia mala dicta. s cum ad¬
iectione terrarum in quibus antea nata st᷑.
ut ꝑsica. punica: maciana. cidonia. et cet̃:
Amigdala grecum nom̃. que latine nux
longa uocat᷑. Hanc alii nucidam uocant
quasi minorem micem. de qua uirgilius:
Cum se nux plurima siluis induet ĩ florẽ:
cunctis enix arboribus prior se flore uercit.
et ad inferenda poma arbusta sequentia
p̃uehte: Abellane a bellano campanie
oppido ubi habundant cognaminate
sunt : Pȩ a grecis ponticȩ appellantur
et quad circa ponticum mare habundat̃.
Castaneam latim a greca appellant uoca.¬
bulo: Ianc enĩ greci castaneam uocant
eo quod fructus eius genuni in madum
testiculorum intra folliculum recondi¬
ti sunt. qui dum eiciunt᷑ quasi castran¬
tur: Hec arbor simul excisa suerit. tan¬
quam silua expululare consueuit. Ilex
ab electo uocata: huiuseni arboris fruc¬
tum homines primum ad uictũ sibi ele¬

Expanded text:
poma omnia mollia mala dicta, sed cum adpoma omnia mollia mala dicta, sed cum adiectione terrarum in quibus antea nata sunt: ut Persica, Punica, Matiana, Cydonia, et cetera. Amygdala Graecum nomen, quae Latine nux longa vocatur. Hanc alii nuciclam vocant, quasi minorem nucem. De qua Vergilius Georg. 1, 187: Cum se nux plurima silvis induet florem. Cunctis enim arboribus prior se flore convestit, et ad inferenda poma arbusta sequentia praevenit. Abellanae ab Abellano Campaniae oppido, ubi abundant, cognominatae sunt. Haec a Graecis Ponticae appellantur, eo quod circa Ponticum mare abundant. Castaneam Latini a Graeco appellant vocabulo. Hanc enim Graeci καστανίαν vocant, propter quod fructus eius gemini in modum testiculorum intra folliculum reconditi sunt, qui dum eiciuntur quasi castrantur. Haec arbor simul ut excisa fuerit, tamquam silva expullulare consuevit. Ilex ab electo vocata; huius enim arboris fructum homines primum ad victum sibi ele
Abbreviated transcription (Latin):
pellant. eo quod fructus eius uł urrgul
tum rubet. Et enĩ morus siluestris fru¬
ctus afferens. quibus in deserta pastorũ
fames ac penuria confouet᷑ Iuius folia super¬
iactata serpenti fertur interun: Si comorus
sicut morus Greca nomina sunt: dicta aũ
sicomorus. eo quod sit folium simile moro
Ninc latini celsam appellant ab altitudine
quia non est breuis ut morus. Iux appella¬
ta. quod umbra uł stillicidium foliorum
eus proximis arboribus noceat: Nanc alio
nomine latim uiglandem uocant. quasi
ioius glandem. fure enĩ hec arbor conse¬
crata ioui. cuius pomum tantã uĩ hab
ut missum int̾ suspectos herbarũ uł ful¬
gorum cibos. quidquid in eis uirulentũ:
ecsudet. rapiat et extinguat Nuces autẽ¬
autem generalit̾ dicuntur omnia poma te¬
cta corio duriore. ut pineȩ nuces. abellanȩ
glandes. castaneȩ. amigdalȩ: Iinc et nuclei
dicti. quod sint duro corio tecti: at contͣ

Expanded text:
pellant, eo quod fructus vel virgulta pellant, eo quod fructus vel virgulta eius rubet. Est enim mora silvestris, fructus adferens, quibus in deserto pastorum fames ac penuria confovetur. Huius folia superiactata serpenti, fertur interemi eum. Sycomorus, sicut et morus, Graeca nomina sunt. Dictus autem sycomorus eo quod sit folia similis moro. Hanc Latini celsam appellant ab altitudine, quia non est brevis, ut morus. Nux appellata quod umbra vel stillicidium foliorum eius proximis arboribus noceat. Hanc alio nomine Latini iuglandem vocant, quasi Iovis glandem; fuit enim haec arbor consecrata Iovi. Cuius pomum tantam vim habet ut missum inter suspectos herbarum vel fungorum cibos, quidquid in eis virulentum est, excudat, rapiat atque extinguat. Nuces autem generaliter dicuntur omnia poma tecta corio duriore; ut pineae nuces, Abellanae, glandes, castaneae, amygdalae. Hinc et nuclei dicti, quod sint duro corio tecti. At contra
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑. feracior est enim arboribus ceteris:
Nam ter quat̃q ꝑ singulos annoᷤ generat
fructum. atq altero maturescente alt̃
aborit᷑. Ilinc et caricȩ a copia nominatȩ
ficus egiptia fecundior fertur. cuius ligꝰ¬
num in aqua missum ilico mergit᷑. et cũ
in limo aliquandiu iacuerit: deinde in
suꝑficiem sustollit᷑ uersa uice naturȩ
qñ madefactam debuit humoris pon¬
dere residere Antea athleta sicis aleban
ad carnis usum qui forcior cibus est trans.¬
tulisset A senibus in cibo sepius sumpta
sicus rugas eorum fert᷑ distendere: tau¬
ros quoq feroͣssimos ad sici arborem coi¬
ligatoᷤᷤ mansuescere repente dicunt. Ca¬
prisicis appellata. eo quod parietes quib
innascit᷑ carpit Crumpit enĩ et prodit
ex latebris quibus concepta est Alii ca¬
prisicum dictã putant. eo quod ficus
arbor euis remedio fecundet᷑ Monis a
grecis uocata. quam latini rubum ap¬

Expanded text:
vocatur; feracior est enim arboribus ceteris. vocatur; feracior est enim arboribus ceteris. Nam terque quaterque per singulos annos generat fructum, atque altero maturescente alter oboritur. Hinc et caricae a copia nominatae. Ficus Aegyptia fecundior fertur, cuius lignum in aquam missum ilico mergitur, et cum in limo aliquandiu iacuerit, deinde in superficiem sustollitur versa vice naturae, quando madefactum debuit humoris pondere residere. Antea athletae ficis alebantad carnis usum, qui fortior cibus est, transtulisset. A senibus in cibo saepius sumptae ficus rugas eorum fertur distendere. Tauros quoque ferocissimos ad fici arborem conligatos repente mansuescere dicunt. Caprificus appellata eo quod parietes quibus innascitur carpit; rumpit enim et prodit ex latebris quibus concepta est. Alii caprificum putant dictum quod ficus arbor eius remedio fecundetur. Morus a Graecis vocata, quam Latini rubum ap
Abbreviated transcription (Latin):
qua profluit lentus sucus. qui a loco ã¬
moniacus uocatur. Mespila arbor spi¬
nosa fructu similitudine malorum. s
paulo breuiore: Unde et appellata. qd̃
Pirus uocata uidet᷑. quod in ignis pͥe¬
ciem deformata est: Nam hoc genus
pomi ab amplo incipit. et in angustũ
fut sicut ignis Pyrus aũ arbor. fructꝰ eiꝰ pirũ:
cuius multe species. ex quibus crustumia
pira sunt ex parte rubentia: ab oppido crustu¬
mo nominata. Poma piri uimentis impo¬
sita uel si pauca uehement᷑ onerosa esse di¬
clunt᷑. Ceratus a ceraso urbe ponti uocata
Nam luculus cum cerasum ciuitatem põ¬
ti deleuisset: hoc genus pomi inde aduexit.
et a ciuitate cerasium appellauit. Arbor
autem cerasus. pomũ cerasium dicitur:
Iec etiã et ante luculũ erat in italia s dir¬
ra. unde et cornus appellata est: Est aũ
arbor apta hastilibus. unde uirgilius: Bo¬
na bello cornus: ficus latine a fȩcunditate

Expanded text:
qua profluit lentus sucus, qui a loco amqua profluit lentus sucus, qui a loco ammoniacus nominatur. Mespila arbor spinosa, fructu similitudine malorum, sed paulo breviori; unde et appellata, quod Prius vocata videtur quod in ignis speciem deformata est; nam hoc genus pomi ab amplo incipit et in angustum finit, sicut ignis. Pirus autem arbor, fructus eius pira est. Cuius multae species, ex quibus Crustumia sunt pira ex parte rubentia, ab oppido Crustumio nominata. Poma piri iumentis inposita, vel si pauca, vehementer onerosa esse dicuntur. Cerasus a Ceraso urbe Ponti vocata. Nam Lucullus cum Cerasum civitatem Ponti delesset, hoc genus pomi inde advexit et a civitate cerasium appellavit. Arbor autem cerasus, pomum cerasium dicitur. Hoc etiam et ante Lucullum erat in Italia, sed durum; unde et cornum appellatum est. Est autem arbor apta hastilibus: unde Vergilius Georg. 2, 448: Bona bello cornus. Ficus Latine a fecunditate
Abbreviated transcription (Latin):
boribus rarum est Mella quã greci lo-¬
con appellant. que uulgo ꝑꝑ formã
et colorem faba sirica dicitur Arbor:
enĩ magna fractum ferens comestibilẽ
maiorem pipere. gustu suauem. unde
et mella uocata est: Coquimella ꝗͣ
latim ob colorem prunũ uocant. alii a mul¬
titudine enixi fructus mxam appellant.
Cunis generis damascina melior aindamas¬
co oppido unde prus asportata est dicta
cuius solum pomum stomacũ mederi
probatur: Nam cetera noxia ꝑibentur:
Ner sola arbor gumini glutinosum et
compactiuum distillat. quo et medici
et scriptores utunt᷑ Oleomella nascit᷑
in palmaria sirie cuiitate. ex eo ita ap-¬
pellata. quod ex trunco oleum deflu¬
at. in crassitudinem mellis. sapore sua-
ui: Pomelida sorbo similis. mediocris ar-¬
bor. et flore candidulo. dicta quod dulciᷤᷤ
sit eius fructus. et acuto sapore cõmixtꝰ:
Irec arbor etate durat exigua: Melosus ar-¬
bor in africa punica lingua uocata. ex

Expanded text:
boribus rarum est. 9. Mella, quam Graeci loboribus rarum est. 9. Mella, quam Graeci loton appellant, quae vulgo propter formam et colorem faba Syriaca dicitur. Arbor est enim magna, fructum ferens comestibilem, majorem pipere, gustu suavem, unde et mella vocata est. 10. Coccimela, quam Latini ob colorem prunum vocant, alii a multitudine enixi fructus nixam appellant. Cujus generis Damascena melior, a Damasco oppido, unde prius asportata est, dicta; cujus solum pomum stomacho mederi probatur, nam caetera noxia perhibentur. Haec sola arbor gummi glutinosum, et compactivum distillat, quo et medici et scriptores utuntur. 11. Elaeomeli nascitur in Palmyra Syriae civitate, ex eo ita appellata, 330 quod ex trunco oleum defluat in crassitudine meli. †Pomelida† sorbo similis, mediocris arbor et flore candidulo; dicta quod dulcedo sit eius fructus et acuto sapore conmixta. Haec arbor aetate durat exigua. Melopos arbor in Africa Punica lingua vocata, ex
Abbreviated transcription (Latin):
pinant᷑ utendum. ut medicare po¬
cuis non alere iudeat᷑ Malum ꝑsi-¬
cum. cui breuis ad modum uita con¬
cessa est. trium generum fert᷑ esse dir¬
racenum. armeniacum. et persicũ:
Duracemim nuncupatum. eo quod
pomũ eius in gusti a quorẽ referat:
primus in egipeo seuerit ꝑseus. a quose
oriundos peolomei ferebant Nec in
persida fructum generat int̾fectoriũ:
Aput nos aũ iocundũ ac suaue̾. horũ
aliud p̃cocũ. aliud uocat᷑ estiuũ. Me¬
dica arbor. cuius nom̃ etiã mantua.¬
nis carminibus inclaruit. asportata
primũ a medis. unde et uoca bulum
sumpsit: Fanc greci cedromelã. lati.¬
ni cedriam uocant. quod euis pomũ
ac folia cedri odorem referant: Malũ
eius iimicum uenenis: Et hoc est
quod idem poeta intelligi uolurt.
cum tradat ex illa foueri animam:
Nec arbor onini pene tempore ple¬
tura. partim a cerba. parcim in flore¬
adhuc sunt pofita. quodin ceteris ar¬

Expanded text:
pinantur utendum ut medicare popinantur utendum ut medicare potius, non alere videatur.a Malum Persicum, cuius brevis admodum vita concessa est, trium generum fertur esse: duracenum, Armeniacum et Persicum. Duracenum nuncupatur eo quod pomum eius in gustu acorem referat. primus in Aegypto severit Perseus, a quo se oriundos Ptolomaei ferebant. Haec in Persida fructum generat interfectorium, apud nos autem iucundum ac suavem. Horum alium praecox, alium vocatur aestivum. Medica arbor, cuius nomen etiam carminibus Mantuanis inclaruit, asportata primum sumpsit. Hanc Graeci κεδρὸμηλον, Latini citriam vocant, quod pomum ejus ac folia cedri odorem referant. Malum ejus inimicum venenis, et 329 hoc est, quod idem poeta intelligi voluit cum tradat ex illa foveri animam. Haec arbor omni pene tempore pletura, partim adhuc in flore sunt posita, quod in caeteris ar
Abbreviated transcription (Latin):
creta. de quo greti dicere solent. urbiuĩ
cretensium matrem cidomam. ex cuiꝰ
pomo cidanicum conficit᷑ sit quoq ex
ea ex uinũ quo languentiũ desideria
fallunt᷑ Nam specie et gustu et odore
emius libet uini ueteris imaginẽ rep̃sen¬
tat. Malomellus adulcedine appellata
quod fructꝰ eiꝰ mellis dulcedinem hãt.
ponent᷑. dicas. hec malomella placent:
Malũ punicum dici. quod ex punica re-¬
gione sit genus eius allatum: Idem et
malum granatum. eo quod intro cor¬
ticis rotunditatem granorum contine.¬
at multitudinem: Arbor añ malus¬
granata generis femmini. pomũ uͦ
neutri generis est Flores malorum a
grecis appellati sunt quintines latini
cadiicos uocant: Agrestium aũ maloꝵ
flores greci balanstion appellauerunt:
Quorũ alii albi. alii purpurei. alii
rosei reperuint᷑. similes floribus mali
punci Negant medici mali pum¬
eci cibo corpora nr̃a mitriri.s eo sic o¬

Expanded text:
Creta; de qua Graeci dicere solent urbium Creta; de qua Graeci dicere solent urbium Cretensium matrem Cydoniam; ex cuius pomo cydonitum conficitur. Fit quoque ex ea et vinum quo languentium desideria falluntur: nam specie et gustu et odore cuiuslibet vini veteris imaginem repraesentat. Malomellum a dulcedine appellata, quod fructus eius mellis saporem habeat, ponentur, dicas: Haec melimela placent. Malum Punicum dici eo quod ex Punica regione sit genus eius translatum. Idem et malogranatum, eo quod intra corticis rotunditatem granorum contineat multitudinem. Arbor autem malusgranata est generis feminini; pomum vero neutri est generis. Flores malorum a Graecis appellati sunt κύτινος; Latini caducum vocant. Agrestium autem malorum flores Graeci βαλαύστιον appellaverunt; quorum alii albi, alii purpurei, alii rosei reperiuntur similes floribus mali Punici. Negant medici mali Punici cibo corpora nostra nutriri, sed eo sic o
Abbreviated transcription (Latin):
palmule. similes miro balano: Alii the-¬
baici qui et nicolai: Alii nucales quos
greci cariatos uocant liaurꝰ a uerbo
laudis dicta: Fac enĩ cum laudib uicto¬
rum capita coronabant᷑ Aput antiqͦ
autem landea nom inabatur: postea
.d. littera sublata. et subrogata .n. dicta :
laurus. ut in auriculis. que in incio audi¬
cule dicte sunt: et medidies. qui nunc
meridies dicit᷑. Ianc arborem greci da¬
sidem uocant. eoquod nunquam deponat
uiriditatem. inde illa pocius uictores co-¬
ronant᷑: Sola quoq hec arbor fulmina.¬
ri uulgo minime creditur Malus a gre¬
cis dicta. quod sit fructus ens pomorum
omnium rotundissimus. unde et hec
sunt uera mala que uehem̃ter rotunda
sunt Mala matiana a loco uocata. un
prius aduecta sunt Nam multe arbo¬
res nomina ex prouinciis uel ciuitatibus
gilius amantibus quid ex malo queri
soleat ostendit: Malus cidonia nomen
sumpsit ab oppido quod est in insula

Expanded text:
palmulae, similes myrobalani; alii Thepalmulae, similes myrobalani; alii Thebaici, qui et Nicolai; alii nucales, quos Graeci καρυωτάς vocant. Laurus a verbo laudis dicta; hac enim cum laudibus victorum capita coronabantur. Apud antiquos autem laudea nominabatur; postea D littera sublata et subrogata R dicta est laurus; ut in auriculis, quae initio audiculae dictae sunt, et medidies, quae nunc meridies dicitur. Hanc arborem Graeci δάφνην vocant, quod numquam deponat viriditatem; inde illa potius victores coronantur. Sola quoque haec arbor vulgo fulminari minime creditur. Malum a Graecis dictum quod sit fructus eius pomorum omnium rotundissimus: unde et haec sunt vera mala quae vehementer rotunda sunt. Mala Matiana a loco vocata unde prius advecta sunt. Nam multae arbores nomina ex provinciis vel civitatibus, gilius Ecl. 3, 64 amantibus quid ex malo quaeri soleat ostendit. Mala Cydonia nomen sumpsit ab oppido qui est in insula
Abbreviated transcription (Latin):
excutit᷑ recicisione. aut hastula ambusta
aut ligno cauata nuncupata a fungis
nomine accepto qd ita capiat ignem:
flãmã. Torris lignũ adustum. quẽ
uulgis ticionẽ appellat. extractũ fo¬
co semiustum et extinctũ Quisqui¬
he stipule inmixte surculis ac foliis
aridis Sunt aũ purgam̃ta tͣrarum:
caries putredo lignorũ dictum hoc no¬
ñ qd eueniat lignis uirtute caren¬
tibus: De PROPRIIS Nominibꝰ aR Bor
Alma dicta quia manus uictricis
ornatus est. uel quod oppansis est
ramis in modum palme hominis: Est
enĩ arbor insigne uictorie. proceroe:
successione conseruans: Hanc gret foenicem
dicunt. quod du durat. ex nomine auis
illius arabie que multis annis uiuere ꝑ-¬
hibetur. que dum in multis locis nascat᷑
non in omnibus fructus ꝑsicit maturtea.¬
tem: Frequent̾ autem in egipto et siria.
fructus autem dactili digitarũ sim ilteu¬
dine nuncupati: Sunt quorũ eciã et
nomina uariant᷑ Namalii appellant᷑

Expanded text:
excutitur recisione: aut hastulae ambustae, excutitur recisione: aut hastulae ambustae, aut ligna cavata, a fungis nomine accepto: qflammam. Torris lignum adustum, quem vulgus titionem appellant, extractum foco, semiustum et extinctum. Quisquiliae stipulae inmixtae surculis ac foliis aridis: sunt autem purgamenta terrarum. Caries putredo lignorum, dictum hoc nomen quod eveniat lignis virtute carentibus. De propriis nominibus arborum . Palma dicta quia manus victricis ornatus est, vel quod oppansis est ramis in modum palmae hominis. Est enim successione conservans. Hanc Graeci Phoenicem dicunt, quod diu duret, ex nomine avis illius Arabiae, quae multis annis vivere perhibetur. Quae dum in multis locis nascatur, non in omnibus fructus perficit maturitatem. Frequenter autem in Aegypto et Syria. Fructus autem eius dactyli a digitorum similitudine nuncupati sunt, quorum etiam et nomina variantur: nam alii appellantur
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo qd̾ crebos uentorum sustinec̃ flatꝰ.
simas uocatas quasi comas. folia grece. filia
tum: Flores nominati. qd̃ cito defluant
de arboribus. quasi fluores qd̃ cito soluant᷑
In his duplex grã coloris ⁊ odoris Austro enĩ
flores soluunt᷑. ⁊ephiro siunt Germen
dicimus surculum pregnantem a gene¬
rando. unde et generacio: fructus nomen
accepit a frumine .i. eminente gut tu¬
ris parte. qua uescim᷑. unde et fruges. fructꝰ¬
autem propͥe dicunt᷑ arborũ uł agrorũ.
quib utiq utim᷑ In animalibus uero
abusiue et translatiue uocari fructũ:
Poma dicta ab opimo .i. copie ub̾tatate: Ma¬
tura dicunt᷑ qd̃ apta sunt ad manduam.¬
dum. Sic et inmatura iquia priusquã
matura fiant. dura sunt ad manducan¬
dum. Li igna dicta. quia accensa con¬
uertuntur in ignem Unde et lichnꝰ
dicit᷑. qd̃ lum̃ det hastula a tollendo ncu¬
pata. fones est hastula. que ab arborib

Expanded text:
ab eo quod crebros ventorum sustinent flatus. ab eo quod crebros ventorum sustinent flatus. Cymas vocatas quasi comas. Folia Graece φύλλα tum. Flores nominati quod cito defluant de arboriIn his duplex gratia, coloris et odoris. Austro enim flores solvuntur, zephyro fiunt. Germen dicimus surculum praegnantem, a generando unde et germinatio. Fructus nomen accepit a frumine, id est eminente gutturis parte, quo vescimur; unde et fruges. Fructus proprie dicuntur agrorum et arborum, quibus utique utimur; in animalibus vero abusive et translative vocari fructum. Poma dicta ab opimo, id est a copia ubertatis. Matura dicuntur, quia apta sunt ad mandendum; sic et inmatura, quia priusquam matura fiant, dura sunt ad mandendum. Livertuntur in lumen; unde et lychnum dicitur, quod lumen det. Hastula a tollendo nuncupata. Fomes est hastula, quae ab arboribus
Abbreviated transcription (Latin):
radicem a similitudine tadiorum
dictam putant. uł quia si eradat᷑. ñ
re pullulat: Truncus est statura ar¬
boris insistens radice Corticem uete¬
res corucem uocabant Dictus aũ
cortex. quod corio lignum tegat:
li iber est corticis pars interior. dictꝰ
a liberato cortice .i ablato: Est enĩ
medium quiddam int̾ lignum. et
corticem. Nami sunt qui de trunco
manant. sicut a ramis surculi: Sur¬
culi sunt a p̃cisione serre nuncupatr
Uirgultũ est quod de radice pululat:
Namus. qui de ipso robore arboris. Sir
que de ramis Propͥe aũ uirgultũ uir¬
gultum appellat᷑ quod ad radiaẽ arbo
ris nascit᷑. et quasi inutile ab agricolis
amputatur: Et hinc dictum uirgultũ
uł a uiriditate. uel quia pacis indiciũ ÷
quod uiregat. Uñ hac utunt᷑ magi ad
placandos int̾ se serpentes. et idcirco in
ea hos sustinent inligatoᷤ Fanc eciã phi¬
losephi ac reges et magistri ac nuncis
et legati utunt᷑. flagella dicuntur

Expanded text:
radicem a similitudine radiorum radicem a similitudine radiorum dictam putant, vel quia si eradatur, non repullulat. 15. Truncus est statura arboris insistens radici. Corticem veteres corucem vocabant. Dictus autem cortex, quod corio lignum tegat. 324 16. Liber est corticis pars ia liberato cortice, id est ablato; est enim medium quiddam inter lignum et corticem. Rami sunt qui de trunco manant, sicut a ramis aut radice surculi. Surculi sunt a praecisione serrae nuncupati. Virgultum est quod de radice pullulat, ramus, qui de ipso arboris robore, virga quae de ramis. Proprie autem virgultum appellatur quod ad radicem arris nascitur et quasi inutile ab agricolis amputatur. Et hinc dictum virgultum, vel a viriditate, vel quia pacis indicium est, quod vim regat. Unde hanc utuntur magi ad placandos inter se serpentes, et idcirco in ea hos sustinent inligatos. Hanc etiam philosophi ac reges et magistri et nuntii et legati utuntur. Flagella dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
borum alta. uocata hoc nomine eoqd̃
exiliat in altum. et in sublimi consur¬
gat. Auiaria secreta nemora dicta
qd̃ ibi aues frequentant. Necidiua ar-¬
boram sunt. que aliis sectis repululant:
Alii recidua arborum a cadendo dicũt.
quia post casum nascitur: Alii a reciden¬
do et repululando dixerant. Ergo re¬
cum inciso trunco surtulus fecundȩ ar¬
boris sterili inserit᷑. aut oculorum impo¬
sicio eum inciso cortice libro alienȩ ar¬
boris germen inmittit᷑ Plante sunt
de arboribus. plantaria uero que ex semi-¬
nibus nata sunt cum radicibus. et a t̃¬
ra propria tranferunt᷑ Cespites sunt¬
frutices quasi cuspides. uel quasi arca
pedes frondes quod ferant uirgulta uł
umbras Sunt autem causa umbrarũ:
Oculi nodi sunt ex quibus frondes exe-¬
unt: Nadix appellat᷑. qd̃ quasi radiis
quibusdam fixa t̾ris in profunda dimꝰ¬
gitur Nam phisici dicunt parem alti¬
tudinem radicum et arborum: Alis

Expanded text:
borum alta, vocata hoc nomine, eo quod borum alta, vocata hoc nomine, eo quod exiliat in altum, et in sublime consurgat. 9. Aviaria secreta nemora dicta, quod ea aves frequentant. 10. Recidiva arborum sunt quae, aliis sectis, repullulant. Alii recidiva a cadendo dicunt, quia post casum nascuntur. Alii a recidendo, et repullulando dixerunt; ergo re dicitur, cum fisso trunco surculus fecundae arboris sterili inseritur; aut oculorum impositio, cum, inciso cortice, libro alienae arboris germen immittitur. 12. Plantae sunt de arboribus; Plantaria vero quae ex seminibus nata sunt cum radicibus, et a terra propria transferuntur. 13. Cespites frutices sunt, quasi cuspites, vel quasi circa pedes. Frondes, quod ferant virgulta, vel umbras, sunt autem causa umbrarum. Oculi nodi sunt, ex quibus frondes exeunt. 14. Radix appellatur, quod quasi radiis quibusdam fixa terris, in profunda dimergitur. Nam physici dicunt parem esse altitudinem radicum et arborum. Alii
Abbreviated transcription (Latin):
fieri potest. et dicta arbusta. quasi arboris
hasta Alu arbustum locum in quo arbores
sunt uolunt accipere. sicut salictum. Siçer
iurecta. ubi uirgule nouelle et urentes.
Arbor autem et fractifera et sterilis: arboᷤ
autem non nisi fructifera. Genere autẽ
feminino arbores dicimus. Poma uero
neutro fruttex breuis est appellatus. qd̃
t̾ram fronde tegat. cuius pliuale nom̃
frutecta Arbor alta est. silua uero spissũ
nemus. et breue: Silua dicta quasi til¬
ua. quod ibi ligna cedant᷑ Nam greci ⁊ ilon
lignum dicunt. Multa enĩ latina nomi¬
na grecam plerumq ethimologiam re-¬
cipiunt Nemus a numinibus nuncupa¬
tum. quia pagani ibi idola consecrabant:
Sunt enĩ nemora arbores maiores umbro¬
se frondibus: li ucus est densitas arborũ
solo lucem detrahens: tropus antifrasis
eo quod minime luceat. siue a luce eo qd̾
in eo lucebant sunalia uel cerei propt̃ ne¬
morum tenebras: Saltus est densitas ar-¬

Expanded text:
fieri potest; et dicta arbusta quasi arboris fieri potest; et dicta arbusta quasi arboris hasta. Alii arbustum locum in quo arbores sunt volunt accipere, sicut salictum: sic et virecta, ubi virgultae novellae et virentes. Arbor autem et fructifera et sterilis; arbos autem non nisi fructifera. Genere autem feminino arbores dicimus; poma vero neutro. Frutex brevis est appellatus quod terram fronde tegat; cuius plurale nomen frutecta. Arbor alta est. Silva vero spissum nemus, et breve. Silva dicta, quasi xilva, quod ibi ligna caedantur. Nam Graeci ξύλον lignum dicunt. Multa enim Latina nomina Graecam plerumque etymologiam recipiunt. 6. Nemus a numinibus nuncupatum, quia pagani ibi idola constituebant. 323 Sunt enim nemora arbores majores, umbrosae frondibus. 7. Lucus est densitas arborum solo lucem detrahens, tropo antiphrasi, eo quod non luceat, sive a luce, quod in eo lucebant funalia, vel cerei, propter nemorum tenebras. 8. Saltus est densitas ar
Abbreviated transcription (Latin):
tibus int̾ cecera genera magis ista conueni¬
unt: Oblaqueacio putacio. propaginacio
fossio: Oblaqueare est circa codicẽ t̾ram aperi¬
re. et uelut lacus efficere: Hoc aliqui excodi¬
care appellant. Patare est uirgam ex uite
suꝑuacuam resecare. cuius flagellis luxuri¬
at: putare enĩ dicit᷑ purgare .i. amputare.
traducere. transducere Propaginare uero
flagellum uitis t̃re sũ mersum sternere. et
quasi porro pangere: Hinc propagines a ꝓ¬
paginare et protendere dicte fodere uero
foneam facere quasi fouere: De arboribud.
Arborum nomen siue hebarum
ab aruis inflexum creditur. eo qd̃
t̾ris fixis radicibus adhereant Utraq aũ
ideo sibi pene similia sunt. quia ex uno
alterũ qignit᷑: Nam dũ sementem ĩ t̾rã
ieceris. herba prius oritur dehinc confota sur¬
git in arborem. et infra parum tempus quã
herbam inderas. arbustam suspicis: Arbusta
arbor nouella et tenera in qua insertio

Expanded text:
tibus inter cetera magis ista convenitibus inter cetera magis ista conveniunt, oblaqueatio, putatio, propaginatio, fossio. Oblaqueare est circa codicem terram aperire et velut lacus efficere: hoc aliqui excodicare appellant. Putare est virgam ex vite supervacuam resecare, cuius flagellis luxuriat; putare enim dicitur purgare, id est amputare. Traducere, transducere. Propaginare vero, flagellum vitis terrae submersum sternere et quasi porro pangere. Hinc propagines, a propagare et protendere dictae. Fodere vero est foveam facere, quasi fovere. De arboribus . Arborum nomen, sive herbarum, ab arvis inflexum creditur, eo quod terris fixis radicibus adhaerent. Utraque autem ideo sibi pene similia sunt, quia ex uno alterum gignitur. Nam dum sementem in terram ieceris, herba prius oritur, dehinc confota surgit in arborem, et infra parvum tempus quam herbam videras arbustam suspicis. Arbusta, arbor novella et tenera, in qua insertio
Abbreviated transcription (Latin):
uastam materiam et breuem et latum fo¬
lum mittens. cuius fructum nisi primo
tempore colligas. aut ad t̾ram desidit. aut
humore putrescit. Inerticula nigra est. ꝗͣ
greci a marcion uocant. boni uimi et lenis.
a quo etiã nom̃ traxit. quod iners in tẽp¬
tandis nernis habeat᷑. quãuis gustu non
sit hebes: Mareoticȩ a regione egipti mari¬
otis dicte. unde prius uenerunt: Sunt enĩ
albe et nigre: Ulbole quas quidam appel
a belbo colore ita dicte subalbi musti Elbũ
est enĩ nigrum. candidum q colore: Nã el¬
bum. nec album nec nigrum est. Tercus
locis uitium. qui sola fecunlitate cõmenda¬
tur. abundantia copiosa multumq uino
fluens. Uiticioma uuas grandes magis quã
multas habet: Nom̃ aũ inde hoc sumens. qd̃
multum uinifluat. Sinaca uel quia de
siria allata. uł quia nigra est. Multa aũ ge¬
nera uitium sunt. que tam̃ in mutacione
loci et qualitatem et nom̃ amittunt. Ui¬

Expanded text:
vastam materiam et brevem et latum fovastam materiam et brevem et latum folium mittens, cuius fructum nisi primo tempore colligas, aut ad terram decidit aut humore putrescit. Inerticula nigra est, quam Graeci amaracion vocant, boni vini et levis; a quo etiam nomen traxit, quod iners in tentandis nervis habeatur, quamvis gustu non sit hebes. Mareoticae a regione Aegypti Mareotis dictae, unde prius venerunt; sunt enim et albae et nigrae. Helvolae, quas quidam varias ab helvo colore ita dictae, subalbi tamen musti. Helvum est enim nigrum candidumque colore. Nam helvum nec album nec nigrum est. Tertius locus vitium quae sola fecunditate conmendantur, abundantia copiosa multumque vini fluens. ‡Viticionia‡ uvas grandes magis quam multas habet; nomen autem inde hoc sumens quod multum vini fluat. Syriaca, vel quia de Syria adlata vel quia nigra est. Multa autem genera vitium sunt quae tamen mutatione loci et qualitatem et nomen amittunt. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
rima. ex quib: aminea dicta quasi sine mi
neo .i. rubore album enim unum reddit.
Que cum sit unnus nominis: ñ unam spe¬
ciem reddit. Amineȩ enĩ due: Geminȩ
ab eo dicte quod duplices uuas mittunt a¬
minea. lagana. quia plus omnib lanescit
lanugine: Rubiliniana dicta. quia eius ma-¬
teria rubet. fecinea miniti acini et du¬
re cutis uuas habet. nobilitate amineã
sequit᷑. fȩcunditate p̃cedit. quam proinde
fetineam uocant. quod plus quam ceterȩ
feces hãt. Apiane uinũ dulce facunt. qͥs
nisi cito legas: pluuiis et uentis et maxi¬
me apibus infestant᷑. quarũ dep̃dacione
apianȩ cognominatȩ sunt . Balanitȩ a
magnitudine nom̃ sumpserunt: Balanim
enĩ grede grande uocatur. Piturice a re¬
gione nom̃ sortiea est. turbines et pluuias
et calores fortissime sustinens. nec in macra
t̃ra desiciens. hiuus merrei et basilisca est.
Argitis grecula uitis generis albi.fertilis

Expanded text:
rima. Ex quibus aminea dicta, quasi sine mirima. Ex quibus aminea dicta, quasi sine mineo, id est sine rubore; album enim vinum reddit. Quae cum sit unius nominis, non unam speciem reddit: amineae duae geminae, ab eo dictae quod duplices uvas mittant; aminea lanata, quia plus omnibus lanescit lanugine. Rubelliana dicta quia eius materia rubet. Faecinia minuti acini et durae cutis uvas habet; nobilitate amineam sequitur, fecunditate praecedit. Quam proinde faeciniam vocant quod plus quam ceterae faeces afferat. Apianae vinum dulce faciunt; quas nisi cito legas, pluviis et ventis et maxime apibus infestantur; quarum depraedatione apianae cognominatae sunt. Balanitae a magnitudine nomen sumpserunt; βάλανοι enim Graece glandes vocantur. Biturica a regione nomen sortita est, turbines et pluvias et calores fortissime sustinens, nec in macra terra deficiens. Huius meriti et basilisca est. Argitis Graecula vitis, generis albi, fertilis,
Abbreviated transcription (Latin):
ne longns laxati palmites uentorum
flatibus dissipent᷑ Uue dicte. quod in¬
trinsecus humore sint plene suciq et
pinguedinis: Nam humidũ est qd̃ exte¬
botrionis pars. et botrio grecum est: Suburbane
nue quedã dicunt᷑. quia fructus earum ad
escam ueluti pomũ in urbibus uenditur:
cõm̃dat enim eas et species et saporis io¬
cunditas: Ex quibus sunt p̃cocȩ duracine.
purpuree. dactili rhodie. libyce ceraume
steranite. trepidanȩ. unciarie.cidonitȩ.¬
et numisianȩ. durabiles autẽ ꝑ totam
hiemẽ. uennicula et numisianę. Precocȩ
uocate. qd̾ cito maturescunt. et ante om̃s¬
sole sole coquant᷑. Hlas greci lageos clicũt
qd̃ currant ad maturttatem uelocit̾ ut
lepus. Purpureȩ a colore dicuntur:
Unciariȩ a magnitudine: dactili a lon¬
gitudine Stephanite a rotunditate.
ꝑ hodiȩ etꝰ libycȩ a regionib ñcupate st̃:
Ceraunie uͦ quod rubeant uelut ignis. Genera
autem uuarum que uino deseruiunt plu-¬

Expanded text:
ne longius laxati palmites ventorum ne longius laxati palmites ventorum flatibus dissipentur. Uvae dictae, quod intrinsecus humore sint plenae, succique et pinguedinis: nam humidum est, quod extebotrionis pars, et botrio Graecum est. 15. Suburbanae uvae quaedam dicuntur, quia fructus earum ad escam velut pomum in urbibus venditur. Commendat enim eas et species et saporis jucunditas, ex quibus sunt praecoquae, duracinae, purpureae, dactyli, Rhodiae, Libycae, cerauniae, stephanitae, tripedaneae, unciariae, Cydonitae. Durabiles autem per totam hiemem vennuculae et Numisianae. Praecoquae vocatae quod cito maturescant et ante omnes sole coquantur. Has Graeci lageos dicunt, quod currant ad maturitatem velociter ut lepus. Purpureae a colore dicuntur; unciariae a magnitudine; dactyli a longitudine; stephanitae a rotunditate. Rhodiae et Libycae a regionibus nuncupatae sunt; Cerauniae vero quod rubeant velut ignis. Genera autem uvarum quae vino deserviunt plu
Abbreviated transcription (Latin):
uitis materia mollis. qui ꝑ nouella bracbia
emissus fructum affert. Nam ideo rustici par¬
tem uitis palmitem dicunt: palmes enĩ
diriuatiuũ nomen est. quod nom̃ ꝑagogũ
dicitur. quod a palma diriuet᷑ palma
enim ht̃ nom̃ propriũ. quod dicit᷑ prin¬
cipale. ab eo quod se diriuatuũ faciat: Pan¬
pinus est folia. cuius fubsidio uitis a fri¬
gore uł ardore defendit᷑. atq aduersus
omnem inuriam muit᷑. qui ideo alicu
bi int̾tisus est. ut et solem ad maturitatẽ
sructus admittat. et umbram faciat Et
dictus pampinus. quad de palmite pen¬
deat: Caprioli dicti eoquod capiant ar¬
bores: Sunt enim cincinm. sine uncinu¬
li. quibus se innectere uites et suspende
solent arboribus. quo ad miniculo freti
palmites uentos ac turbines sustinere
queant. et sic lapsu periculorũ fructus
suos sustineant. ac sese uaga proceritate
defendant. Corabi sunt anuli. qui proxi¬
ma queq ligant. et comprehendunt

Expanded text:
vitis materia mollis, qui per novella brachia vitis materia mollis, qui per novella brachia emissus fructum adfert: nam ideo rustici partem vitis palmitem dicunt. Palmes enim diminutivum nomen est, quod nomen paragogum dicitur, quod a palma derivetur. Palma enim habet nomen prototypum, quod dicitur principale, ab eo quod ex se derivativum faciat. Pampinus est folia cuius subsidio vitis a frigore vel ardore defenditur atque adversus omnem iniuriam munitur. bi intercisus est, ut et solem ad maturitatem fructus admittat, et umbram faciat. Et dictus pampinus, quod de palmite pendeat. 11. Capreoli dicti, quod capiant arbores, sunt enim cincinni, 318 sive uncinoli, quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, quo adminiculo freti palmites ventos ac turbines contemnere queant, et sine lapsu periculorum fructus suos sustineant, ac sese vaga proceritate diffundant. 12. Corymbi sunt annuli qui proxima quaeque ligant, et compr
Abbreviated transcription (Latin):
dictas. quia se inuicem uitis innectant
uicinisq arboribus reptando teligent᷑
Est enim erum natura flexibilis. que qͣsi
brachis quibusdam quidquid comp̃hen¬
derint stringunt. Li abrusca est uitis
Agrestis. que in t̾re marginibus nascit᷑.
unde et labruscadicta a labris et extre.¬
mitatibus t̾re: Codex dictus quasi caudex:
Sic enĩ ueteres et clodum pro claudum
olus est nouellus palmes. in natus prioris
anni flagello cognominatus. qui ob simi¬
litudinem rei. quod in ea parte qua decidit᷑
et ueteri sarmento prominens utrimq
mallei speciem p̃bet Spadones sunt surcur¬
li fruge carentes ex ipsa appellacione quod
sint inhabiles fructu. et sterilitate esfeti.
Sagittam rustici uocant nouissimam
partem surculi siue quia longius recessit
a matre. et quasi prosiliit. sen quia acu¬
minis tenuitate speciem teli profert. Sũ¬
mitates uitium et fruticum flagella ñcu¬
pantur. eoquod flatu agitent᷑. Palmes

Expanded text:
dictas, quod invicem se vittis innectant, dictas, quod invicem se vittis innectant, vicinisque arboribus reptando religentur: est enim earum natura flexibilis, quod, quasi brachiis quibusdam, quidquid compderint stringunt. Labrusca est vitis agrestis quae in terrae marginibus nascitur: unde et labrusca dicta, a labris et extremitatibus terrae. Codex dictus quasi caudex. Sic enim veteres et clodum pro claudo olus est novellus palmes innatus prioris anni flagello, cognominatusque ob similitudinem rei, quod in ea parte qua deciditur ex veteri sarmento prominens utrimque mallei speciem praebet. Spadones sunt surculi fruge carentes, ex ipsa appellatione, quod sint inhabiles fructu et sterilitate affecti. Sagittam rustici vocant novissimam partem surculi, sive quia longius recessit a matre et quasi prosilivit, seu quia acuminis tenuitate teli speciem praefert. Summitates vitium et fruticum flagella nuncupantur, eo quod flatu agitentur. Palmes
Abbreviated transcription (Latin):
da et lenta ÷ uel quad adhereat humida:
gustantis amaritudine constristant. Uñ et
pro amartudine nec uermis nec unum
animal comedit. Medica uitia erbun pa¬
bulorum optima sunt genera. Me dica
dicta quia a medis translata est in gre-¬
ciã tempore quo eam zerses rex ꝑsarum
inuasit. Hec semel seritur. et decem an¬
nis ꝑmanet. ita ut quat᷑ uł sexies possit
per annum reduci Uicia dicta qd uix
ad triplicem ꝑueniat fructum cum
alia legumina prouentum habeant
fecus uicie: Pisum quod eo pensabatur
aliquid auri minutũ Nam pis aurum
dicit᷑ Herbum a greco trabit uocabulũ.
hoc enim illi orabum dicunt. quod dum
sit quibusdam pecoribus infestum : tauroᷤᷤ
tamen pingues esficit: De UITI BUS.
adhuc seculo instituit Aput grecos
autẽ inuentorem uitis liberum appel¬
lari:. Unde et eum gentiles post mortem
dm̃ esse uoluerunt: Sitis dicta quod uĩ
habeat cicius radicandi Alii putant uites¬

Expanded text:
da et lenta est, vel quod adhaeret humi. da et lenta est, vel quod adhaeret humi. gustantis amaritudine contristant; unde eos prae amaritudine nec vermis nec ullum animal comedit. Medica, vicia, ervum pabulorum optima sunt. Medica dicta, quia a Medis translata est in Graeciam tempore quo eam Xerxes rex Persarum invasit. Haec semel seritur et decem annis permanet, ita ut quater vel sexies possit per annum recidi. Vicia dicta quod vix ad triplicem perveniat fructum, cum alia legumina proventum habeant fetus viciae. Pisum, quod eo pensabatur aliquid auri minutum. Nam pis aurum dicitur. Ervum a Graeco trahit vocabulum; hoc enim illi ὅροβον dicunt; quod dum sit quibusdam pecoribus infestum, tauros tamen pingues efficit. De vitibus . adhuc saeculo. Apud Graecos autem inventorem vitis Liberum appellari: unde et eum gentiles post mortem deum esse voluerunt. Vitis dicta quod vim habeat ci