comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
die quadam sese in orationẽ
prostrauit. atq ab omĩpoten¬
ti deo peciit. ut ei illic ad
habitandũ aliquod solacium
donare dignaret᷑. Q mox ut
cõpleuit orationẽ. oratorium
egressus. ante fores ursũ reppe
suis motibꝰ demonstraret: aꝑte
dabat intelligi. qđ ad uiridi ob¬
seqͥum uenissx qđ uir quoq dñi
protiꝰ agnouit. Et qͥa in eade
cella pecudes quatuor. uel. qͥnq
remanserant. quas omnino
deerat qͥ pasceret ꝙ custodiret.
eidem urso p̃cepit dicẽs. uadͤ.
atq has oues ad pastum eice:
ad sextam uero horã reuerte¬
re. Cepit hoc itaq indesinen¬
ter agł. Inuingebat᷑ urso cu¬
ra pastoralis . ꝙ quas mandu¬
care consueuerat. pascebat
oues bestia ieiuna. Cũ uir do¬
mini ieiunare uoluiss ad no
naͣ: p̃cipiebat urso cũ ouibꝰ re¬
uerti cũ uͦ noluisset: ad sextã:
atq ita ĩoĩbꝰ mandato uiri di
obtẽꝑabat ursꝰ ut neq ad sex¬
tã uissus rediret ad nonã: neq

Expanded text:
die quadam sese in orationem die quadam sese in orationem prostravit, atque ab omnipotenti Domino petiit ut ei illic ad habitandum aliquod solatium donare dignaretur. Qui mox ut implevit orationem, oratorium egressus, ante fores ursum reperisuis motibus demonstraret, aperte dabat intelligi quod ad viri Dei obsequium venisset, quod vir quoque Domini protinus agnovit. Et quia in eadem cella quremanserant, quas omnino deerat qui pasceret et custodiret, eidem urso praecepit, dicens: Vade, atque oves has ad pastum ejice, ad horam vero sextam revertere. Coepit itaque hoc indesinenter agere. Injungebatur urso cura pastoralis, et quas manducare consueverat, pascebat oves bestia jejuna. Cum vir Domini jejunare voluisset, ad nonam horam praecipiebat urso cum ovibus reverti; cum vero noluisset, ad sextam. Atque ita in omnibus mandato viri Dei obtemperabat ursus, ut neque ad sextam jussus, rediret ad nonam, neque
Abbreviated transcription (Latin):
eq hoc sileam GReG.¬
quod ex regione eadẽ
uenerabilis iuri sanctuli pͣs¬
biteri narratione cognoui
De euiꝰ uerbis ipse non du¬
bitas: quia eius uitã fide̾q
Tiiuime ignoras. Podem¬
E quoq tempore in nursiȩ
iuri inuita atq habitu sc̃e
conuersationis habitabant
quorum unus eutẏcius alt̾
uero florentius dicebatur.
S isdem eutẏcius inspiritali
relo atq inferuore uirtutis
excreuerat: multorumq
animas ad dm ꝑducere ex¬
hortando satagebat. floren¬
tuis uero simplicitati atq ora¬
cioni deditam ducebat uitã.
Non longe autem erat mo¬
nasterium quod rectoris su
fuerat morte destitutũ: ex qͦ
sibi monachi eundem euty¬
cium pre esse uoluerut᷑. Qui
eorum pͣcibus acqͥescens. mul¬
tis annis monasteriũ. rexit.
discipuloꝵ ganimas. inftudio
scẽ̾ conuersationis exercuit.
Ac ne oratorium in quo priꝰ
habitauerat. solum remane¬
re potuisset: illic uenerabi¬
lem uirum florentiũ reliqͥt.
In quo dum solus habitaret.

Expanded text:
e hoc sileam quod ex regione eadem venerabilis viri Sanctuli presbyteri narratione cognovi; de cujus verbis ipse non dubitas, quia ejus vitam fidemque minime ignoras. Eodem quoque tempore in Nursiae iri in vita atque habitu sanctae conversationis habitabant, quorum unus Eutychius, alter vero Florentius dicebatur. Sed idem Eutychius in spirituali zelo atque in fervore virtutis excreverat, multorumque animas ad Deum perducere exhortando satagebat; Florentius vero simplicitati atque orationi deditam ducebat vitam. Non longe autem erat monasterium, quod rectoris sui morte erat destitutum, ex quo sibi monachi eumdem Eutychium praeesse voluerunt. Qui eorum precibus acquiescens, multis annis monasterium rexit, discipulorumque animas in studio sanctae conversationis exercuit. Ac ne oratorium in quo prius habitaverat solum remanere potuisset, illic 309 venerabilem virum Florentium reliquit. In quo dum solus habitaret,
Abbreviated transcription (Latin):
rus. quẽ occisũ repperit: s solliei¬
te ĩquirẽs. eiciꝰ a quibꝰ fuerat oc¬
cisꝰ inuenit. Tuc̃ sese ĩ lam̃tis dedit:
tem: deplorãs. Quẽ uenerandus
uit eutyciꝰ ad se deductũ cõsola¬
ri studuit: s isde uir dñi corã eo
doloris magni stunuhs̃ accensus:

Expanded text:
 occisum reperit. Sed sollicite inquirens, citius a quibus fuerat occisus invenit. Tunc sese in lamentis dedit, tem deplorans. Quem venerandus vir Eutychius ad se deductum consolari studuit; sed idem vir Domini, coram eo doloris magni stimulis accensus,
Abbreviated transcription (Latin):
tue dilectionis inuenio:
Tallegatione minime labo¬
o. Num quid nam sancl
tem uitam despicerent. In
mortȩ carnis animas pone¬
rent᷑: nisi certiorem anima¬
rum iutam subsequi scirẽt:
Tu uͦ ipse inquies. quia uitã
animȩ incorpore manentis.
ex miotibus corporis agnos¬
cis ꝙ ecce hi qui animas
in morte posuerunt. atq
ammarum uitã. post mor.¬
tem carins esse credidert᷑.
cotidianis mmiraculis chor̾eãt.
Ad extincta namq eorum
corpora. uiuentes egri ue¬
munt ꝙ sananturꝰ periuri
ueniunt. ꝙ demonio ueran¬
tui: demoniaci ueniunt ꝙ
liberanturͥ leprosi ueniuĩt
ꝙ mundantur: deferunt᷑
mortui. ꝙ suscitantur. Pen¬
sa itaq. eorum animȩ qua¬
liter uiuunt. illie ub̃i ui¬
uuntꝰ. quorum hic ꝙ mor¬
tua corpora. in tot mra¬
culis uiuunt. Si igitur ui¬
nentis. deprehendis ex mo¬
tu membrorum᷑ cur non
ꝑpendis uitam anunȩ pꝰ
corpus. etiam ꝑ ossa mortua.
in uirture miraculorum ͤ¬

Expanded text:
tuae dilectionis invenio, in allegatione minime laboro. Nunquidnam sancti tem vitam despicerent, et in mortem carnis animas ponerent, nisi certiorem animarum vitam subsequi scirent? Tu vero ipse inquies quia vitam animae in corpore manentis ex motibus corporis agnoscis; et ecce hi qui animas in mortem posuerunt, atque animarum vitam postmortem carnis esse crediderunt, quotidianis 384 miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum corpora viventes aegri veniunt, et sanantur; perjuri veniunt, et daemonio vexantur, daemoniaci veniunt, et liberantur; leprosi veniunt, et mundantur; deferuntur mortui, et suscitantur. Pensa itaque eorum animae qualiter vivunt illic ubi vivunt, quorum hic mortua corpora in tot miraculis vivunt. Si igitur vicorpore deprehendis ex motu membrorum, cur non perpendis vitam animae post corpus, etiam per ossa mortua in virtute miraculorum
Abbreviated transcription (Latin):
etatis eius redio afflictus. ira¬
tus iussit ut discederet. Qui
mox ut monasteriũ exiit.
contra ͤ assistere aperto ore
draconem initinere inuenit.
Cumq eiuidem draco qui ap̃¬
paruerat deuorare uellet.
cȩpit ipse tremens ꝙ palpitãs
magnis uocibus clamare di¬
cens. Currite. currite. quia
draco iste me deuorare uult.
Currentes autẽ fir̃s. draconẽ
ininime iuderunt: s tremen¬
tem atq palpitantem mona¬
chum ad monasterium re¬
duxerunt. Qui statun pro¬
misit numꝙͣ se esse iam a¬
monasterio recessurum: atq
ex hora eadem insua ꝓmissi¬
one ꝑ mansit: quippe qͥ seĩ¬
iuiri orationibus contrase as¬
sistere draconem uderat. quẽ
prius non uidendo sequeba¬
tur.

Expanded text:
etatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atque palpitantem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se esse a monasterio recessurum, atque ex hora eadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assistere draconem viderat, quem prius non videndo sequebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ei neq infucuro. In qua sen¬
tentia datur intelligi: quas¬
dam culpas in hoc seculo. qͣs¬
dam uͦ infuturo posse relax¬
ari. Quod enm de uno negat᷑.
consequens intellectus patet
quia de quibusdam concedit᷑.
S tamen ut pͣdiri hoc de par¬
ius minimisq peccatis fieri
posse credendum est sicut
est assiduus ociosus sermo.
inmoderatus risus. uel pec¬
catum cure rei familiaris.
quȩ uix sine culpa uel ab ip¬
sis agitur. qui culpas qualit̾
declinare debeant scuint:
aut in non grauibus rebus.
error ignorantiȩ: quȩ cunc¬
ta etiam post mortem gra¬
uant. si ad huc in hac uita
positis minine fuerint re¬
laxata. Nam eum paulus
dicat. xp̃m esse fundam̃tũ
atq subiungat. siquis suꝑ¬
edificauerit suꝑ hoc funda¬
iuentum. aurum. argentũ.
lapides pͣciosos. ligna. fȩuũ.
stipulam: unius cuiusq opꝰ

Expanded text:
ei, neque in futuro. In qua senei, neque in futuro. In qua sententia datur intelligi quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero in futuro posse laxari. Quod enconsequenter intellectus patet quia de quibusdam conceditur. Sed tamen, ut praedixi, hoc de parvis minimisque peccatis fieri posse credendum est: sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatus risus, vel peccatum curae rei familiaris: quae vix sine culpa ab ipsis agitur, qui culpas qualiter declinari debeant sciunt, aut non in gravibus rebus error ignorantiae, quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis minime fuerint relaxata. Nam et cum Paulus dicat Christum esse fundamentum, atque subjungat: Si quis superaedificaverit super hoc fundamentum, aurum et argentum, lapides pretiosos, ligna, foenum, stipul
Abbreviated transcription (Latin):
potusset. a dracone quem
uiderat expectatus non est.
Q uod nimirum constat. qͥa
ad solam utilitatem audi¬
entium uiderit. qui eum
hostem cui traditus fuerat
ꝙ innotuit. ꝙ non euasit.
Uoceri uel i in si post mor¬
tem purgatoruis ignis
esse credendus est. Gregoriꝰ¬
N euangelio .xli.¬
dnĩs dicit. ambulate diun
lucem habetis. ẜ propherã
quoq ait. Tempore accepto
exaudiuite: ꝙ indie salutis
ad iuui te: Quod paulus apłs¬
exponens dicit. sece nunc
tempus acceptabile. ẽcee
nunc dies salutis. Salo mõ
quoq ait. Quod cumq po¬
test manus tua facere. in¬
stanter operare: quia nec
opus: nec racio. nec seientia.¬
nec sapientia erit apud in¬
feros quo tu properas. Dauid
mirum sentenciis constat
quia qualis hinc quisq egre¬
ditur. talis iniudicio p̃senta¬
tur. S tamen de quibusd
leuibus culpis esse ante u¬
dicium purgatorius ignis
credendus est: pro eo quod
ueritas dicit. quia si quis sco
neq in hoc seculo remittet᷑

Expanded text:
potuisset, a dracone quem potuisset, a dracone quem viderat exspectatus non est. Quod nimirum constat quia ad solam utilitatem audientium viderit, qui eum hostem cui traditus fuerat et innotuit et non evasit. Doceri vellem si post mortem purgatorius ignis esse credendus est. n evangelio Dominus dicit: Ambulate dum lucem habetis. Per prophetam quoque ait: Tempore accepto exaudivi te, et in die salutis adiuvi te. Quod Paulus exponens dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis. Salomon quoque ait: Quodcumque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec racio, nec sciencia erit apud inferos, quo tu properas. David imirum sentenciis constat,  Qualis hinc quisque egreditur, talis in judicio praesentatur; sed tamen de quibusdam levibus culpis esse ante judicium purgatorius ignis credendus est, pro eo quod veritas dicit: Quia si quis in Sneque in hoc saeculo remittetur
Abbreviated transcription (Latin):
estimationis habebatur bo¬
nis quippe cernebatur mo¬
ribus. atq iomini sua acti¬
one compositus s sicut ex
fine res patuit: longe alit̾
quam apparebat fuit. Nam
cum se ieuinare eũ fratribꝰ
demonstraret: occulte man¬
ducare consueuerat. Quod eiꝰ
uicium fratres omnino nesci¬
ebant. S corporis suꝑueniente
molestia ad uitȩ extrema ꝑ¬
ductus est. Qui cum iã esset
infine. fi̾s ad se om̃s qui mo¬
nasterio merant congregari
fecit. At illi tali ut putabãt
iuiro moriente: magnũ quid
ac delectabile se ab eo audi¬
re crediderunt᷑. quibꝰ ipse
afflictus ꝙ trentens cõpulsus
est prodere: cui hosti traditꝰ
cogebatur exire. Ham dixit.
Quando me nobiscum ie¬
medebam ꝙ ecce nunc ad
deuorandum draconi sum¬
traditus : qui cauda sua. mea
genua pedesq colligauit:
Caput uero suum intra me¬
uin os nictens. sp̃m̃ meuͣ
ebibens abstrahit. Q uibus
dictis statim defunctus est
atq ut penitendo liberari

Expanded text:
aestimationis habebatur. Boaestimationis habebatur. Bonis quippe cernebatur moribus, atque in omni sua actione compositus; sed sicut ex fine res patuit, longe aliter quam apparebat fuit. Nam cum jejunare se cum fratribus demonstraret, occulte manducare consueverat, quod ejus vitium fratres omnino nesciebant. Sed corporis superveniente molestia, ad vitae extrema perductus est. Qui cum jam esset in fine, fratres ad se omnes qui monasterio aderant congregari fecit. At illi tali, ut putabant, viro moriente, magnum quid ac delectabile se ab eo audire crediderant. Quibus ipse afflictus et tremens compulsus est prodere cui hosti traditus cogebatur exire. Nam dixit: Quando me vobiscum cremedebam, et ecce nunc ad devorandum draconi traditus sum, qui cauda sua mea genua pedesque colligavit, caput vero suum intra meum os mittens, spiritum meum ebibens extrahit. Quibus dictis statim defunctus est, atque ut poenitendo liberari
Abbreviated transcription (Latin):
illius qui trahebatur udebãt.
pauore autem. tetre eorum
ỹmagiuus. huc illũcq uerte¬
batur. in lectulo. Iacebat in
sinistro latere: aspectũ eorũ
ferre non poterat. Uertebat᷑
ad parieten: ibi aderant. Cũq
constrictus nimis relaxari se
iam non posse desperaret.
cȩpit magnis uocibus clama¬
re. In ducias uel usq mane:
inducias uel usq mane. Sed
cum hȩc clamaret: impsis uo¬
cibus de habitaculo sue car¬
nis euuilsuis est. De quo nimi¬
rum constat. quia ꝓ nobis
ista non pro se uiderit: ut
eius uisio nobis proficiat:
quos ad huc diuina patien¬
tia longaminiter expectat.
Nam illi tetros sp̾e ante mor¬
tem uidisse ꝙ inducias pe¬
tisse. quid profuit: qui easde
inducias quas peciit non ac¬
cepit: Est etiam nunc apud
nos athanasius isaurie preᷤ¬
biter qui diebus sus iconii
rem terribilem narrat eue¬
nisse. Ibi namq ut ait quod¬
dam monasterium tonga¬
laton dicitur. in quo qui¬
dam monachus magnę

Expanded text:
illius qui trahebatur videbant. illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum imaginis huc illucque vertebatur in lectulo; jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, 441 quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse et inducias petiisse quid profuit, qui easdem inducias quas petiit non accepit? Est etiam nunc apud nos Athanasius Isauriae presbyter, qui in diebus suis Iconii rem terribilem narrat evenisse. Ibi namque, ut ait, quoddam monasterium τῶν Γαλατῶν dicitur, in quo quidam monachus magnae
Abbreviated transcription (Latin):
rebts suꝑbia tumidiis. carni
sue uoluptatibus subdlitus: in
acquirendis rebus auariciȩ
fascibus accensus. S eũ tot ma¬
lis dñs finem ponere decre¬
uisset: corporali hunc molestia
ꝑ cussit. Qui ad extremũ ueni¬
ens: eadem hora qua iam de
corpore erat exiturus. apertis
oculis udit tetros ꝙ nigerri¬
nios sp̃s coram se assistere. ꝙ
uehementer inminere. ut ad
inferni claustra se rẽparent.
Cepit tremere. pallescere. suda¬
re. ꝙ magnis uoeibꝰ induciaᷤ
petere. filiumq suum nomi¬
ne marimum. quẽ ipse iam
monachus monachum uidi.
miniis ꝙ turbatis clamoribꝰ
uocare dicens. Marime eur¬
re rumquam tibi mali ali¬
quid feciꝰ infide tua me susei¬
pe. Turbatus mox maximꝰ
affuit. lugens ꝙ pẽr strepens
familia conuenit. eos autem
quos ille insistententes sibi gra¬
ititer tolerabat. ipsi malig¬
nos sp̃s uidere non poterant.
sed eorum p̃sentiam in confu¬
sione. in pallore. ac treuiore.

Expanded text:
rebus, superbia tumidus, carnis rebus, superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus. Sed cum tot malis Dominus finem ponere decrevisset, corporali hunc molestia percussit. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra eum raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime, curre, nunquam tibi mali aliquid feci, in fide tua me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens ac perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat, ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam, in confusione, et pallore, ac tremore
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc fratres cȩperunt ei dice¬
re. Quid est quod loqueris
frater:: Signum tͥ sc̃e erueis
inprime. Respondebat ille
cum magnis clamoribꝰ dicens.
Uolo me signare. s non possũ
quia squamis huius draconis
premor. Cumq hoc fratres
audirent. prostrati in terrã
cum lacriiis ceperunt pro
ereptione illuis uehementius
orare. Et ecce subito cepit eger
qui me ad deuoranđu acce¬
perat fugit: orationibꝰ uestͥs
ex pulsus est stare non potuit.
Pro peccatis uieis modo inter¬
cedite. quia conuerti paratus
sum: ꝙ secularem uitam fun¬
ditus reliuquere. Homo ergo
qui sicut iam dictum est. ab
ex trema corporis fuerat parte.
premortuus. reseruatus ad
uersus est ꝙ postquã mutat᷑
mente. dui est flagellis attri¬
tus. tunc eius anima carne so¬
luta est. At coutra chrisarius
sicut probus propinquus illꝰ
ciuus iam superius memoriã
feci narrare consueuit: uiR
in hoc mundo ualde diues fuit:
s tantum plenus uiciis. quantũ

Expanded text:
Tunc fratres coeperunt ei diceTunc fratres coeperunt ei dicere: Quid est quod loqueris, frater? Signum tibi sanctae crucis imprime. Respondebat ille cum magnis clamoribus, dicens: Volo me signare, sed non possum, quia squamis hujus draconis premor. Cumque hoc fratres audirent, prostrati in terra cum lacrymis coeperunt pro ereptione illius vehementius orare. Et ecce subito melioratus qui me ad devorandum acceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo ergo qui, sicut jam dictum est, ab extrema corporis parte fuerat praemortuus, reservatus ad versus est. Et postquam, mutatus mente, diu est flagellis attritus, tunc ejus anima carne soluta est. At contra Chrysaorius, sicut Probus propinquus illius, cujus jam superius memoriam feci, narrare consuevit, vir in hoc mundo valde idoneus fuit, sed tantum plenus vitiis, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
boua aucem non solum facere:
s etiam audire non poterat
numꝗͣ se ad sc̃ȩ conuersatio¬
nis habitum uenire: iuirando.
irascendo. deridendo testabat᷑.
In hac autem pestilentia. quȩ
nuꝑ huius urbis populum
magna ex parte consumpsit. ꝑ¬
cussus ininguine. est ꝑductus
ad mortem. Cumq extremũ
ut egressum illius orando pro¬
tegerent. Iam corpus eius ab
extrena fuerat parte smortuũ.
insolo tantum modo pectore.
uitalis adhuc calor anhelabat.
Cuncti autem fratres tanto pro
eo ceperunt enixius orare
quanto eum iãm uidebant
sub sceleritate discedere. Cũ
repente cȩpit eisdem fratribꝰ
assistentibus clamare. atq cũ
magnis uocibus oraciones eoꝵ
interrumpere dicens. Rece¬
dite. recedite: ecce draconi
ad ddeuorandum datus sum:
qui propter ur̃ãm pͣsentiam
deuorare me non potest. Ca¬
put ineum insuo ore iam ob¬
sorbuit: date locum ut non¬
me amplius eruciet: s faciat
quod facturus est. Si ei ad de¬
uorandum datus sum. quare
propter uos moras pacior:

Expanded text:
non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, deridendo testabatur. In hac autem pestilentia quae nuper hujus urbis populum magna ex parte consumpsit, percussus in inguine, perductus est ad mortem. Cumque extremum ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema parte fuerat praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem fratres tanto pro eo coeperunt enixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus clamare, atque cum magnis vocibus orationes eorum interrumpere, dicens: 440 Recedite, recedite, ecce draconi ad devorandum datus sum, qui propter vestram praesentiam devorare me non potest. Caput meum jam in suo ore absorbuit, date locum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior?
Abbreviated transcription (Latin):
de hõc igne tribulationis
in hac nobis uita adhibio
possit intelligiꝰ tam̃ si quis
hec de igne future purga¬
tionis ac̃cipiat. pensandum
sollicite: quia illum dixit ꝑ
ignem posse saluari. non qui
suꝑ hoc fundamentum ferrũ.
es. uel plumbum. edificat. id
est peccata maiora.ꝙ ideirco
duriora. atq tuncͭ. Insolubilia.
s ligna. fęnum. stipulam: id
est peccata minima. atq le¬
uissima. que ignis facile con¬
sumat. Noc tam̃ sciendũ est.
quia illic saltim de minimis
nichilq purgationis obtine¬
bit. nisi bonis hoc actibꝰ in hac
ad huc uita p̾ositus ut illic

Expanded text:
de igne tribulationis in hac nobis vita adhibito possit intelligi, tamen si quis hoc de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est quia illum dixit per ignem posse salvari, non qui super hoc fundamentum ferrum, aes, vel plumbum aedificat, id est, peccata majora, et idcirco duriora, atque tunc jam insolubilia; sed ligna, fenum, stipulam, id est, peccata minima, atque levissima, quae ignis facile consumat. Hoc tamen sciendum est, quia illic saltem de minimis nil quisque purgationis obtinebit, nisi bonis hoc actibus in hac adhuc vita positus, ut illic
Abbreviated transcription (Latin):
tate sacri eloquii posse mõ¬
strari ut culpe carnalium feto¬
ris pena puniantur: Gres.
libro geneseos atrestante
didiciius. quia suꝑ sodonntaᷤᷤ
dñs ignem ꝙ sulphurẽ pluit.
ut eos ꝙ ignis incenderet. &
phetor sułphuris necaret. Qa
enim amore illicito corrup¬
tibilis carnis aͥ serant. simul
icendio ꝙ fetore perierunt.:
quatinus inpena sua cognos¬
cerent. quia ȩternę morti fe̾¬
toris sui se delectationi tra¬
didissent.PeTRU
De his in quibus dubiꝰ fui:
nichil michi fateor questi¬
onis remansit. GRE Goriꝰ.
ciendum quoq est. quia
non numquã animȩꝰ ad¬
huc insuis corporibꝰ posite pe¬
nale aliquid de spiritalibus
uident. Quod tamen quibus¬
dam ad edificationem suam:
quibusdam uͦ contingere ad
solet. Nam is de quo mome¬
liis coram iam narrasse me
iniii: inquietus ualde theo¬
dorus nomine puer fuit: qͥ¬
in meum monasteriũ fratrẽ
suum necessitate magis. quam
uoluntate secutus est. Cui n-¬
mium graue erat. si quis ei pro

Expanded text:
tate sacri eloquii posse monstrari, ut culpae carnalium fetoris poena puniantur? GREGOR. libro Geneseos attestante didicimus, quia super Sodomitas Dominus ignem et sulphur pluit , ut eos et ignis incenderet, et fetor sulphuris necaret. Quia enim amore illicito corruptibilis carnis exarserant, simul incendio et fetore perierunt, quatenus in poena sua cognoscerent quia aeternae mortis fetoris sui se delectatione tradidissent. PETR. De his in quibus dubius fui, nihil mihi, fateor, quaestionis remansit. ΚΕΦΑΛ.Sciendum quoque est quia nonnunquam animae adhuc in suis corporibus positae poenale aliquid de spiritalibus vident, quod tamen quibusdam ad aedificationem suam, quibusdam vero contingere ad solet. Nam is de quo in Homiliis coram populo me narrasse jam memini, inquietus valde. Theodorus nomine, puer fuit, qui in monasterium meum, fratrem suum necessitate magis quam voluntate secutus est. Cui nimirum gr
Abbreviated transcription (Latin):
ubi proiectum fuisset: inue¬
nerunt hoc insepulchro alio
positum: ligatis ad huc pedibꝰ
sicut de eccła fuerat abstrac¬
tum. Ex qua re petrȩ collige.
quia hiꝰ quos peccata grauia
deprimunt. si in sacro loco
sepeliri se faciant: restat ut
etiam de sua pͣsumptione ui

Expanded text:
ubi projectum esset, inveubi projectum esset, invenerunt hoc in sepulcro alio positum, ligatis adhuc pedibus, sicut ab ecclesia fuerat abstractum. Ex qua re, Petre, collige quia hi quos peccata gravia deprimunt, si in sacro loco sepeliri se faciant, restat ut etiam de sua praesumptione
Abbreviated transcription (Latin):
d est quoq in presenti
uenerabilis pater uenã¬
tius lunensis ep̃c ꝙ magnifi¬
cus liberuis uir nobilissimꝰ
atq ueracissimus: qui se sci¬
re suosq homines inter fu¬
isse testãtur. ei rei quam
uarrant. nuꝑ ingenuensi
urbe contigisse. Ibi namq ut
dicunt ualentinus nomineꝰ
defunctus est: uir ualde lu¬
bricus. ꝙ cunctis. leuitatibꝰ
occupatus. Euius corꝑus in
eccła beati mariyris syri se¬
pultum est. Hocte autẽ me.¬
dia in eadem eccła factȩ sũt
uoces:. ac siquis uiolenter ex
ea repelleretur atq tinhe¬
retur foras. A quas ninir̃
uoces eucurrerunt custodes:
ꝙ inderunt duos quosda tet¬
rimos sp̃s. qui eiusdem ualen¬
timi pedes quadam ligatura
struuirer nt ꝙ eum ab ecclesia
clamantem ac nimium uocife¬
rantem foras trahebant. Qui ui¬
delicet exterriti: ad suũ stratũ
reuersi sunt. Alane autẽ facto
aperientes sepulchrum ĩ quo
isdem ualentinus positus fue¬
rat: eius corpus non inuener̾t.
.Cumq extra eccłami quereret᷑

Expanded text:
dest quoque in praesenti venerabilis frater Venantius Lunensis episcopus, et magnificus Liberius vir nobilissimus atque veracissimus, qui se scire, suosque homines interfuisse testantur ei rei quam narrant nuper in Genuensi urbe contigisse. Ibi namque, ut dicunt, Valentinus nomine, defunctus est, vir valde lubricus, et cunctis levitatibus occupatus, cujus corpus in ecclesia beati martyris Syri sepultum est. Nocte autem media in eadem ecclesia factae sunt voces, ac si quis violenter ex ea expelleretur atque traheretur foras. Ad quas nimirum voces cucurrerunt custodes, et viderunt duos quosdam teterrimos spiritus, qui ejusdem Valentini pedes quadam ligatura strinxerant, et eum ab ecclesia clamantem ac nimium vociferantem foras trahebant, qui videlicet exterriti ad sua strata reversi sunt. Mane autem facto aperientes sepulcrum in quo idem Valentinus positus fuerat, ejus corpus non invenerunt. Cumque extra ecclesiam quaererent
Abbreviated transcription (Latin):
que in eo fuerant clausa.
patefecit. Et nullus incȩlo
quia neq angłs. nullus int̾¬
ra quia neq homo uiuens in
corpore: nullus subtus terrã
dignus inuentus est: quia
neq anumȩ corpore exutẽ.
aperire nobis preter dñin
sacri eloquii secreta potuer̃t.
nullus sub terra inuentꝰ dig¬
nus dicitur. quid obstet nõ
uideo: ut sub terra esse ĩ fer¬
nus credatur. PETRUS.

Expanded text:
quae in ea fuerant clausa, quae in ea fuerant clausa, patefecit. Et nullus in coelo, quia neque angelus, nullus in terra, quia neque homo vivens in corpore, et nullus subtus terram dignus iuventus est, quia neque animae corpore exutae aperire nobis praeter Dominum sacri eloquii secreta potuerunt.nullus sub terra inventus dignus dicitur, quid obstet non video, ut sub terra esse infernus credatur.
Abbreviated transcription (Latin):
teniere diffinire nil audeo.
Non nulli nãq inquadam
terrarum parte infernum
esse putauerunt: alii. hͣunc
sub terra esse estimant. Sed
tamen hoc animũ pulsat. qͥa
siedeirco infernũ dicimus
quia inferius iacet quod t̾ra
ad cęlum est. hoc esse inferꝰ
debet ad terram. Unde &
fortasse. ꝑ psalmistam dicit᷑.
Liberasti animam meaͬ ex in¬
ferno inferiori: ut infernus
suꝑior terra. in fernus uero¬
uferior sub terra esse uideat᷑.¬
Et iohannis uox mea estuna¬
tione concordat. Qui cum
signatuiii librum septẽ sigil¬
lis uidisse se diceret. quia ne¬
mo inuentus est dignus. neq
incelo. neq interra. neq sub¬
tus terram. aperire librum
ꝙ soluere signacula eiꝰ adiu¬
nrit : ꝙ ego flebam multũ.
Queni tamen post modum
librum. ꝑleonem de tribu
iuda dicit aperiri. In quo
uidelicet libro. quid aliud
quam sacra scriptura signat᷑.
quam solus redemptor nr̃
aperuit: qui homo factus.
moriendo. resurgendo. as¬
cendendo. cuncta mysteria

Expanded text:
temere definire nil audeo. Nonnulli namque in quadam terrarum parte infernum esse putaverunt: alii vero hunc sub terra esse aestimant. Sed tamen hoc animum pulsat, quia si idcirco infernum dicimus quia inferius jacet, quod terra ad coelum est, hoc esse infernus debet ad terram. Unde et fortasse per Psalmistam dicitur: Liberasti animam meam ex inferno inferiori ; ut infernus suinferior sub terra esse videatur. Joannis vox in ea aestimatione concordat, qui cum signatum librum septem sigillis vidisse se diceret, quia nemo inventus est dignus, neque in coelo, neque in terra, neque subtus terram aperire librum, et solvere signacula ejus, adjunxit: Et ego flebam multum . Quem tamen postmodum librum per leonem de tribu Juda dicit aperiri. In quo videlicet libro, quid alquam sacra Scriptura signatur? quam solus Redemptor noster aperuit; qui, homo factus est, moriendo, resurgendo, ascendendo, cuncta mysteria
Abbreviated transcription (Latin):
fide neq infidelis uiuit.
Nam si euuidem infidelem
ꝑcunctari uoluero. quem
patrem. uel quam matrem
habuerit: protinus respondet.
illum atq illam. Quem sifta¬
tim requiram utrum ne no¬
uerit quando conceptus sit.
uel uiderit. quando natus:
nichil horum se uel noᷤᷤ¬
se ueluidisse fatebitur:
eꝙ tamen quoci ñ udit credit.

Expanded text:
fide neque infidelis vivit. Nam si eumdem infidelem percunctari voluero, quem patrem vel quam matrem habuerit, protinus respondebit, illum atque illam. Quem si statim requiram utrumne noverit quando conceptus sit, vel viderit quando natus, nihil horum se vel nosse, vel vidisse fatebitur, et tamen quod non vidit, credit.
Abbreviated transcription (Latin):
honorato eius magistro succes¬
serat: rauennam ꝑgebat. Pro
amore uero eiusdem uenera¬
bilis honorau: quocunq liber¬
tinus ibat. eius semꝑ caliguła
insinu portare consueuerat.
Itaq dum ꝑgeret. accidit ut
quedam mulier exrincti filii
corpusculum ferret. Que
dum seruum dei esset incuita:¬

Expanded text:
Honorato ejus magistro succesHonorato ejus magistro successerat, Ravennam pergebat. Pro amore vero ejusdem venerabilis Honorati, quocunque Libertinus ibat, ejus semper caligulam in sinu portare consueverat. Itaque dum pergeret, accidit ut quaedam mulier exstincti filii corpusculum ferret. Quae dum servum Dei fuisset intuita
Abbreviated transcription (Latin):
dicerent. surge. tolle caballum
tuum: ille respondit. Ite eum
bono: ego opus caballi nͣ liabeo.
Bescendentes uero: inuitum eũ
incaballo de quo deposuerant᷑.
leuauerunt: ꝙ protinus ab eesse¬
runt. Quorum ȩqui tanto eur¬
su illum quem prius transire
non poterant: fluuium transie¬
runt. ac si ille fluminis alueus
aquam minime haberet Dioq
factum est: ut dum seruo dei u¬
nus suus caballus rẽdditur: om¬
ues a singulis reciperentur
odem quoq tempore: incam¬
panie partibus. buccellinus cũ
francis uenit. De monasterio uͦ¬
pͣdicti dei famuli rumor exierat.
Uigressi oratorium franei cepert̃
seuiences libertiuum qͣrere. libtinũ clamare
ubi ille in oratione prostracus ia¬
cebat. Aira ualde res. Queren¬
tes seuientesq franci. in ipsum in¬
gredientes in pingebant: & ipsũ
uidere non poterant. Sicq sua
cecitate frustrati: a monasterio
uacui sunt regressi.
Ellio. quoq tempore pro causa
Emonasterii. abbatũ ussu. qui

Expanded text:
dicerent: Surge, tolle caballum dicerent: Surge, tolle caballum tuum; ille respondit: Ite cum bono, ego caballo opus non habeo. Descendentes vero, invitum eum in cabellum de quo deposuerant, levaverunt, et protinus abscesserunt. Quorum equi tanto su illum quem prius transire non poterant fluvium transierunt, acsi ille fluminis alveus aquam minime haberet. Sicque factum est, ut, dum servo Dei unus suus caballus redditur, omnes a singulis receperentur. Eodem quoque tempore in CampaniFrancis venit. De monasterio vero praefati famuli Dei rumor exierat, Ingressi oratorium Franci, coeperunt saevientes Libertinum quaerere, Libertinum clamare, ubi ille in orationem prostratus iacebat. Mira valde res: quaerentes saevientesque Franci, in ipso ingredientes inpingebant et ipsum videre non poterant. Sicque sua caecitate frustrati, a monasterio vacui sunt reversi.Alio quoque tempore pro causa monasterii, abbatis jussu, qui
Abbreviated transcription (Latin):
gochõrum comes cum exercitu ĩ
loco eõdem uenisset: dĩ seruus ex ea¬
ballo in quo sedebat ab hominibus
eius proiectus est. Qui iumenci ꝑ¬
diti̾ dampnum libenter ferens: etiã
flagellum quod tenebat diripien¬
tibus obtulit dicens. Tollite. ut
habeatis qualiter hoc iumentũ
minare ualeatis. Quibus dictis:
protinus se inorationem dedit.
Cursu autem rapido predicti du¬
cis exercitus: peruenit ad fluui¬
um nomine uulturnum: ibiq
equos suos cęperunt singuli has¬
tis tundere. calearibus eruen¬
tare: sed tamen equi uerberibꝰ
cȩsi. calcaribus eruentati. fatigã¬
ri poterant: moueri non poterãt.
Sieq aquam fluminis tangere.
quasi mortale precipitium ꝑti¬
mescebant. Cumq diu ceden¬
do. sessõres singuli fatigarentur:
unus eorum inculit: quia excul¬
pa quam seruo dei inuia fecerãt.
illa sui itineris dispendia tolera¬
baut. Qui statim reuersi post
se. libertinum repperiunt. in
oratione prostratum. Qui cur

Expanded text:
Gothorum dux cum exercitu in Gothorum dux cum exercitu in loco eodem venisset, Dei servus ex caballo in quo sedebat, ab hominibus ejus projectus est. Qui jumenti perditi damnum libenter ferens, etiam flagellum quod tenebat, diripientibus obtulit, dicens: Tollite, ut habeatis qualiter hoc jumentum minare possitis; quibus dictis protinus se in orationem dedit. Cursu autem rapido praedicti ducis exercitus pervenit ad fluvium, nomine Vulturnum, ibique equos suos coeperunt singuli hastis tundere, et calcaribus cruentare; sed tamen equi verberibus caesi, calcaribus cruentati, fatigari poterant, moveri non poterant; sicque aquam fluminis tangere quasi mortale praecipitium pertimescebant. Cumque diu caedendo sessores singuli fatigarentur, unus eorum intulit, quia ex culpa quam servo Dei in via fecerant, illa sui itineris dispendia tolerabant. Qui statim reversi, post se Libertinum reperiunt in oratione prostratum. Cui cum
Abbreviated transcription (Latin):
li apostolos docuit. eum corpo¬
raliter inter discipulos aggre¬
gauit: sed quem intruisecus do¬
cebat. extrinsecus quasi in sua li¬
bertate reliquelut. Sic moyses
inheremo edoctus ab angło: man¬
datum didicit. quod ꝑ hominen
non cognouit. S hȩc it predix¬
inius infirmis ueneranda sunt:
non inutanda. PER.
lacet quod dicis. Sed peto
ut nichi dicas: si cantus hic
pater aliquem imitatorem᷑ disci¬
pulum reliquit. GReSorius¬
ir reuerentissimus libertinꝰ
qui regis tõtile rempore eius¬
dem fundensis monasterii p̃po¬
situs fuit. indiscipulatu illius
conuersatus atq eruditus est.
De quo quamius uirtutes multas
plurimorum relatio certa uul¬
gauerit: predictus tamet lau¬
renuis religiosus uir qui nunc
siꝙ est. & ei ipso uitempore fa¬
miliarissimus fuit. multa michi
de illo dicere consueuit: Ex qui¬
bus ea quę recolo. pauca uar¬
rabo. In eadem prouincia sain¬
nii quam supra meraoraui.
isdem uir pro urilitate monaste¬

Expanded text:
entia apostolos docuit, eum corpoentia apostolos docuit, eum corporaliter inter discipulos aggregavit; sed quem intrinsecus docebat, extrinsecus quasi in sua libertate reliquerat. Sic Moyses in eremo edoctus mandatum ab angelo didicit , quod per hominem non cognovit. Sed haec, ut praediximus, infirmis veneranda sunt, non imitanda. PETR. Placet quod dicis; sed peto ut mihi dicas si tantus hic Pater aliquem sui imitatorem discipulum reliquit. ir reverentissimus Libertinus, qui regis Totilae tempore eiusdem Fundensis monasterii praepositus fuit, in discipulatu illius conversatus atquo cruditus est. De quo quamvis virtutes multas plurimorum narratio certa vulgaverit, praedictus tamen Laurentius religiosus vir, qui nunc superest et ei ipso in tempore familiarissimus fuit, multa mihi de illo dicere consuevit. Ex quibus ea quae recolo, pauca narrabo. In eadem provincia Samnii, quam supra memoravi, isdem vir pro utilitate monaste
Abbreviated transcription (Latin):
potiusset: aspicitur itͣa. ut nunc usq
montem cernentibus. casura pende¬
re uideatur. Pe TRS.
utamus hic tam egregius uir:
Gut post magister discipuloꝵ.
fieret. priꝰe habuit magistrũ:
hunc fuisse cuiusquam disci¬
pulum audiui: sed lege nonꝰotrin¬
gitur saucti spiritus donuni.
Usus quippe rectȩ conuersatiomͤ
est. ut preesse non audeat. qui
sub esse non didiceritꝰ nec obedi¬
entiam subiectis iniperet: quam
prelatis non nouit exhibere. Sed
tamen sunt non nulli qui ita
ꝑ iagisterium spiritus intrin¬
secus docentur. ut ꝙ si eis exte¬
rius humani inagisterii disci¬
plina desit: magistͥ intimi
censura non desit. Quorum
ramen libertas uite. ab infir miˢ
inexemplum non est tralienda:
discipulus homuns esse despi¬
ciat: ꝙ magister erroris fiat.
Mens autem quȩ dnimo sp̃u
liquet quod de presentia scĩ sp̃e
iestimonium ferunt. Sic quippe
etiam iohannes baptista magis¬
trum habuisse non legitur. neq

Expanded text:
potuisset, aspicitur ita ut hucusque potuisset, aspicitur ita ut hucusque montem cernentibus, casura pendere videatur. PETR. Putamus, hic tam egregius vir, ut post magister discipulorum fieret, prius habuit magistrum? hunc fuisse cujusquam discipulum audivi, sed lege non constringitur sancti Spiritus donum. Usus quidem rectae conversationis est, ut praeesse non audeat, qui subesse non didicerit; nec obedientiam subjectis imperet, quam praelatis non novit exhibere. Sed tamen sunt nonnulli qui ita per magisterium Spiritus intrinsecus docentur, ut etsi eis exterius humani magisterii disciplina desit, magistri intimi censura non desit. Quorum tamen libertas vitae ab infirmis in exemplum non est trahenda, discipulus hominis esse despiciat, et magister erroris fiat. Mens autem quae divino spiritu liquet quod de praesentia sancti Spiritus testimonium ferunt. Sic quippe etiam Joannes Baptista magistrum habuisse non legitur, neque
Abbreviated transcription (Latin):
Ad muaͣtiqnes: totaq illa paren¬
tum irriuo cessauit. C eperunt
namq inhonorato uenerari absti¬
uentiam: quam antea deridebãt.
Sicq a dei homiue. irrisionis de¬
tersit obprobria piscis de monte.
Qui cum magnis uirtutibus cres¬
ceret. a predicto domuo suo
libertate donatus est: arq in eo
loco qui fundis dicitur monas¬
terium construxit᷑: in quo ducẽ¬
torum ferme monachorum pa¬
rer extitit: ibiq uita illiuis. cir¬
cumquaq exempla eximiȩ cõ¬
uersationis dedit. Nam quada
die ex eomonit qͥ  eus mo¬
nasterio in excelsum pron s et.
ingentis saxi moles erupta ȩĩt:
quȩ ꝑ deuerum monts latus
ueniens. Pcius runiam cęlle:
omniumq fratrum maritum
minabatur. Quam cum uenien¬
tem desuꝑ uir sanclus uidisset:
cans. extenla nigx dextera signũ
crucis opposint̾. eamq impso deueri
montis latere cadentem firit: sieut re¬
ligiosus uir laurentius permibet. Et
quia locus non fuerͣt quo inherere

Expanded text:
Mirati omnes, totaque illa parenMirati omnes, totaque illa parentum irrisio cessavit. Coepere namque in Honorato venerari abstinentiam, quam ante deridebant; sicque a Dei homine irrisionis detersit opprobria piscis de monte. Qui cum magnis virtutibus cresceret, a praedicto domino suo libertate donatus est, atque in eo loco qui Fundis dicitur, monasterium construxit, in quo ducentorum ferme monachorum Pater exstitit, ibique vita illius circumquaque 156 exempla eximiae conversationis dedit. Nam quadam die ex eo monte qui ejus monasterio in excelso prominet ingentis saxi moles erupta est, quae per devexum montis latus veniens, totius ruinam cellae, omniumque fratrum interitum minabatur. Quam cum venientem desuper vir sanctus vidisset, cans, extensa mox dextera signum ei crucis opposuit, eamque in ipso devexi montis latere cadentem fixit, sicut religiosus vir Laurentius perhibet. Et quia locus ei non fuerat quo inhaerere
Abbreviated transcription (Latin):
Ienãtti quondam pa¬
tricii insamme partibus
iulla fuit: in qua colonus eius fi¬
lium honoratum nomine habuit.
qui ab annus puerilibus ad amorem
celestis patriȩ ꝑ abstinentiam ex ar¬
sit. Cuinq gam magna conuersa¬
none polieret: seͥqͤ: iam ab otioso
quoq sermone restringeret.
multumq ut prefacus sum per
abstinentiam carnem domaret.
dic quadam pareutes illius uixiuiᷤ
sius conuiuium fecerunt inquo
Aduescendum carnes paratȩ sunt.
Quas dum illȩ ad esum contingẽ
pro ahlinentię amore recusaret:
Cerunt ei parentes eius iridẽ¬
e ac dicere: Comede: Numquid
pisces tibi in lus montibus alla¬
turi sumus: Illo uero in loco.
uideri Et eum his sermonibͤ
us irrideretur: repente
inconuiiuo aqua ad ministerium
defuit. cum situla lignea. sicut
illic moris est. mancipium ad
fontem ꝑrexit. Dumq hauriret
aquam: piscis situlam intrauit.
Reuersumq mancipium. ante
ora discumbentium piscem ciun
aqua fudit: qui ad tocius diei uic¬
tum potusset honorato sufficere.

Expanded text:
enantii quondam patricii in Samnii partibus villa fuit, in qua colonus ejus filium Honoratum nomine habuit , qui ab annis puerilibus ad amorem coelestis patriae per abstinentiam exarsit. Cumque magna conversatione polleret, seque jam ab otioso quoque sermone restringeret, multumque, ut praefatus sum, per abstinentiam carnem domaret, die quadam parentes ejus vicinis suis convivium fecerunt, in quo ad vescendum carnes paratae sunt: quas dum ille ad esum contingere pro abstinentiae amore recusaret, coeperunt eum parentes ejus irridere, ac dicere: Comede; nunquid piscem in his montibus tibi allaturi sumus? Illa vero in loco videri. Sed cum his sermonibus Honoratus irrideretur, repente in convivio aqua ad ministerium defuit; et cum situla lignea, sicut illic moris est, mancipium ad fontem perrexit. Dumque hauriret aquam, piscis situlam intravit. Reversumque mancipium ante ora discumbentium piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato sufficere.
Abbreviated transcription (Latin):
ed inter hec sciendum
est. quia aliquando ani¬
me meritum. non ipso suo
egressii ostenditur: post mortẽ
uero cercius declaratur. Undͤ
& sancti martyres. ab infideli¬
bus crudelia multa ꝑpessi sũt.
qui tamen ut p̃diximus ad
ossa sua mortua. signis coti¬
die ꝙ miraculis clarescunt.

Expanded text:
ed inter haec sciendum est quia aliquando animae meritum non in ipso suo egressu ostenditur, post mortem vero certius declaratur. Unde et sancti martyres ab infidelibus crudelia multa perpessi sunt, qui tamen, ut praediximus , ad ossa sua mortua signis quotidie et miraculis clarescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
G. iam ꝑ sentiam protuliss
Nani non longe ab euis monas¬
terio duȩ quedam sc̃ monia¬
les feminȩ: nobiliori genere
exorte. in loco proprio conuer¬
sabantur̃. quibus quida re¬
ligiosus iuir. ad exterioris uitȩ
usum. prebebat obsequium.
D sicut non nullis solet nobi¬
litas generis parere ignobilita¬
tem mentͥs. ut minus se in
hoc mundo despiciant. qui
plus se ceteris aliquid fuisse
ineminerunt. nec dũ p̃dic¬
te sẽ moniales femine per¬
fectȩ linguam sub habitus
sui freno restrinxerant: ꝙ e¬
undem religiosum uirum
qui ad exteriora necessaria
eis obsequium p̃bebat. in cau¬
tis sepe sermonibus adiracũ¬
diam prouocabant. Qui cum
du ista toleraret. perrexit
ad dĩ hominem: quautasq
pateretur uerborum contu¬
melias en arrauit. Uir autẽ
di hȩc de illis audieus. eis
protinus mandauit dicent
Corrigite linguã uestram:
quia si non emendaueritis.
ex cominunico uos. Quam
uidelicet ex cominumcatiõis

Expanded text:
sed jam per sententiam protulisset. sed jam per sententiam protulisset. Nam non longe ab ejus monasterio duae quaedam sanctimoniales feminae nobiliori genere exortae, in loco proprio conversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxerant, et eumdem religiosum virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis
Abbreviated transcription (Latin):
tura teste nouimus quod
propheta ex iudea subleua¬
tus. repente est cũ prandio
incalcdea depositus: quo ui¬
delicet prandio prophetã
refecit: seq repente iniude¬
a iterum inuenit. Si gͥ tam
longe ab acuc potuit sub
momento corporaliter ire.
ꝙ prandium deferre: quid
mirum si benedictus pater
obtinuit. quatinus iret per
sp̃m. ꝙ fratrum quiescentiũ
spiritibus necessaria narraret:
ut sicut ille ad cibum cor¬
poris corporaliter ꝑ rexit. ita
iste ad institutionem spirita¬
lis uite spiritalicer ꝑgeret:
locutionis tersit a me
fateor. dubietatem mentis
s uelim nosse in cominuni lo¬
cutione qualis iste uir fue¬
ix ipsa petre cõmunis
eus locutio. a uirtutiᷤ
erat pondere uacua᷑ quia
euius cor sese malta sus¬
penderat. nequaꝙͣ. uerba
de ore illius incassum cade¬
bant. Si quid uero uinꝗͣ
non iam decernendo. sed
minando diceret. tantas
iures sermo illiuis habebat. ac̃
si hoc non dubie atq suspense.

Expanded text:
tura teste novimus quod tura teste novimus quod propheta ex-Judaea sublevatus , repente est cum prandio in Chaldaea depositus, quo videlicet prandio prophetam refecit, seque repente in Judaea iterum invenit. Si igitur tam longe Habacuc potuit sub momento corporaliter ire et prandium deferre, quid mirum si Benedictus Pater obtinuit quatenus iret per spiritum, et fratrum quiescentium spiritibus necessaria narraret, ut sicut ille ad cibum corporis corporaliter perrexit, ita iste ad institutionem spiritalis vitae spiritaliter pergeret? locutionis tersit a me, fateor, dubietatem mentis; sed velim nosse in communi locutione qualis iste vir fueix ipsa, Petre, communis ejus locutio a virtutis erat pondere vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam verba de ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non jam decernendo, sed minando diceret, tantas vires sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense,
Abbreviated transcription (Latin):
expectabant. Cumq uir dei
consticuto die minime ue¬
nisset ad eum cum merore
reuer si sunt dicentes. Ex pec¬
tamimus pater ut uenires
sicut promiseras. & nobis os¬
tenderes ubi quid edificare
deberemus: ꝙ non uenisti.
Q uibus ipse ait. Quare fr̃s
quare ista dicitis: Nuinqͥd
sieut promisi non ueni : sui
cum ipsi dicerent quando
uenisti. respondit. thumqͥd
utrisq uobis dormientibus
non apparur ꝙ loba sigula
designaui: Ite ꝙ sicut ꝑ ui¬
sionem audistis omne ha¬
bitaculum monasterii ita
construite. Qui hȩc audien¬
tes uehementer aminirati
ad p̃dictum predium sũt
reuersi᷑ ꝙ cuncta habitacu¬
la sicut ex reuelatione di¬
dicerant: construxerunt.
ue.l.m̃. quo fieri ordi¬
ne potuit. ut longe iret.
responsum dormientibꝰ di¬
cere t: quod ipsi ꝑ uisionẽ
audirent. ꝙ recognoscerent.
est hoc quod ꝑserutans
rei geste ordinẽ ambigis
petrȩ: Liquet profecto. qͥa
mobilioris nature est sp̃s
quam corpus. Et certe scͥp¬

Expanded text:
exspectabant. Cumque vir Dei exspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt. velim quo fieri ordine potuit ut longe iret, responsum dormientibus diceret, quod ipsi per visionem audirent et recognoscerent. est quod perscrutans rei gestae ordinem ambigis, Petre? Liquet profecto, quia mobiliolioris naturae est spiritus quam corpus. Et certe Scrip