comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um ⁊ leticiã obtinebunt: fugi¬
et dolor & gemitꝰ. Utrãq ȩdi¬
tionẽ miscuimꝰ. ne in ꝓponendĩ
singłis libroꝵ magnitudo ten
excedit. Apłis de qͥrꝰ supͣ dictũ
corem di nr̃i. p̾cipit᷑ ut confor¬
tent manꝰ in gentibꝰ dissolutas.
⁊ genua debilia roborent ut
qͥ priꝰ manibꝰ dissolutis opꝰ di
facere ñ poterant. & aridam
habebant dexterã extendant
eã ad bona oꝑa : & qͥ dudũ int̾
idola diuersis erroribꝰ claudi¬
cabant. firmo suꝑ ui̾tate ince¬
dant gradu. & pusillanimos
siue formidolosos fide dñi con¬
firmantes. faciant ñ timere.
uniꝰq di metꝰ uniuersi erroris
expellat timores. Causa aũ
ẽ securitatis atq constantię
dedit om̃e iuditiũ. & reddet
unicuiq scđm oꝑa sua. ipse ue¬
niet & saluabit nos. quibꝰ dicit᷑.
Nolite timere: Sine nos. ut sa¬
lutẽ cũ credentibꝰ apħ dicant᷑
sibi esse cõmunẽ. Tc̃ aꝑientur
ocħ cecoꝵ: ꝙ aures surcor. pa¬
tebunt. Tc̃ saliet sic̃ ceruus clau¬

Expanded text:
obtinebunt: et fugiet dolor et gemitus. Utramque editionem miscuimus, ne in proponendis singulis, librorum magnitudo tendexcedit. Apostolis, de quibus supra dictum corem Dei nostri, praecipitur, ut confortent manus in gentibus dissolutas, et genua debilia roborent; ut qui prius manibus dissolutis opus Dei facere non poterant, et aridam habebant dexteram, extendant eam ad bona opera. Et qui dudum inter idola diversis erroribus claudicabant, firmo super veritatem incedant gradu: et pusillanimes sive formidolosos fide Domini confirmantes, faciant non timere, uniusque Dei metus universi erroris expellat timores. Causa autem est securitatis atque constantiae, dedit omne judicium: et reddet unicuique secundum opera sua . Ipse veniet et salvabit vos, quibus dicitur, nolite timere: sive nos, ut salutem cum credentibus Apostoli dicant sibi esse communem. Tunc aperientur oculi caecorum, et aures surdorum patebunt. Tunc saliet sicut cervus, clau
Abbreviated transcription (Latin):
ac paruos torm̃ta monstrant᷑.
Bosrã id munitã atq firma¬
tã & ȩdom. siue duma ⁊ idumeã.
iudeoꝵ magistri romã intelligi
uolunt: & omĩa de ipsa dici q̃
sequenti capło continentur.
uia dies ultionis dñi. annus
retͥbutioñ iuditii syon. Et con¬
uertent᷑ torrentes eiꝰ in picem
⁊ humꝰ eiꝰ in sulphur. Et erit
terra eiꝰ in picẽ ardentẽ. nocte
⁊ die ñ extinguet᷑. In sẽpiterũ
ascendet fumꝰ eiꝰ a generatiõe
in generationẽ desolabit᷑. In se

Expanded text:
parvos tormenta monstrantur. Bosra, id est, munitam, atque firmatam, et Edom, sive Duma, et Idumaeam, Judaeorum magistri Romam intelligi volunt, et omnia de ipsa dici quae sequenti capitulo continentur. uia dies ultionis Domini annus retributionum iudicii Sion et convertentur torrentes eius in picem et humus eius in sulphur et erit terra eius in picem ardentem nocte et die non extinguetur in sempiternum ascendet fumus eius a generatione in g
Abbreviated transcription (Latin):
timore tuo: ⁊ disꝑse st̃ gentes.
Nc̃ aũ congregabunt᷑ spolia ur̃a
parui ⁊ magni. quomͦ si qͥs con¬
greget locustas:. sic illudet uob̾
sc̃s ds qͥ habitat in excelsis. Reple¬
ta ẽ syon uiditio ⁊ iusticia. In le¬
ge tradent᷑. in thesauris sał nr̃a
uenit: sapientia ⁊ disciplina ⁊
pietas a dño. Isti st̃ thesauri ui¬
sticiȩ. Hebrei suꝑiꝰ capitulũ in

Expanded text:
timore tuo, et dispersae sunt gentes. Nunc autem congregabuntur spolia vestra parvi et magni: quando si quis congreget locustas, sic illudent vobis: sanctus Deus qui habitat in excelsis. Repleta est Sion judicio et justitia, in lege tradentur, in thesauris salus nostra: venit sapientia, et disciplina. et pietas a Domino, isti sunt thesauri justiti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona di fuerit in bosra. & int̾¬
fectio eiꝰ in idumea. Et descen¬
dent unicornes cũ tauris poten
ta humanã consuetudinẽ ter¬
rorẽ audientibꝰ incutientia. in¬

Expanded text:
ni fuerit in Bosra, et interfectio ejus in Idumaea, descendent unicornes cum tauris potentta humanam consuetudinem, terrorem audientib
Abbreviated transcription (Latin):
sor: Et ñnulli estimant. qr
sor torm̃ta omniũ in carne mon¬
strari. qui pio labunt᷑ amore.
In presenti eñĩ loco. ñ ꝑ sin. litterã
que in basar hoc ẽ in carne ponst᷑.
sed ꝑ sade. scribit᷑. & bosra appel¬
latur. q̃ iuxta hiesũ & hieremiã
ñ in edom. id÷ in idumea. s in
terra moab. inuenit᷑. Bosra aũ
in lingua nr̃a munitã sonat atq
circũdatã. siue firmatã. ut orbẽ
terrarũ dñi uoluntate doceat¬

Expanded text:
sra? Et nonnulli existimant, quia sra? Et nonnulli existimant, quia sra, tormenta omnium in carne monstrari: qui pio labuntur errore. In praesenti enim loco non per SIN litteram. quae in BOSOR  , hoc est, in carne, ponitur: sed per SADE scribitur, et BOSRA   appellatur, quae juxta Jesum et Jeremiam non in Edom, id est, Idumaea; sed in terra Moab invenitur . Bosra autem in lingua nostra munitam sonat atque circumdatam, sive firmatam: ut orbem terraru
Abbreviated transcription (Latin):
mones qͥ in aere habitãt dicant᷑
esse cȩlestes: cũ etiã uolucres
cȩli. qͥ utiq ñ in cȩlo. s in aere
uolitãt scriptura cognominet.
Nã ⁊ sathanas transfiguratur
in angłm lucis: stellã ẽe se si¬
mulans. Ꝙ saluator uidit eũ
quasi fulgur de cȩlo cadentẽ.
Et tͦpologice. de co quasi de stel¬
la magna cłr. Quomͦ cecidit
lucifer qͥ mane oriebat᷑. Hȩc
que ꝓfert᷑ a dño. qͥ gladiꝰ ⁊ ma¬
chera in hiezechiel contͣ impioᷤ
eracuit᷑ ac plurimis int̾fectis
cendet: ut pꝰ penã demonum
etiã homiñ anime uidicent᷑.
Idumea qͥppe in lingua nr̃a ter¬
renã sonat. Repletꝰq ẽ sangui¬
ne. & incrassatꝰ adipe agnorũ
tũ atq tauroꝵ : ut ⁊ pͥncipes
⁊ p̾płm parit̾ significet puni¬
endos. Uictima enĩ dñi in bofra.
⁊ int̾fectio magna in t̾ra edom.
de qua bofra ⁊ idumea etiã in
consequentibꝰ ide ꝓpħa testat᷑
dicens. Qͥs ẽ iste qͥ uenit de e¬
dom: rubra uestim̃ta eiꝰ de bo¬

Expanded text:
antur esse coelestes, cum etiam volucres coeli, quae utique non in coelo, sed in aere volitant, Scriptura cognominet. Nam et Satanas transfiguratur in Angelum lucis , stellam se esse simulans. Et Salvator vidit eum quasi fulgur de coelo cadentem . Et tropologice de eo quasi de stella magna dicitur: Quomodo cecidit Lucifer qui mane oriebatur ? Haec quae profertur a Domino. Qui gladius et machaera in Ezechiel contra impios exacuitur; ac plurimis interfectiscendet: ut post poenam daemonum, etiam hominum animae judicentur. Idumaea quippe in lingua nostra terrenam sonat. Repletusque est sanguine; et incrassatus adipe agnorum tum atque taurorum: ut et principes et populum pariter significet puniendos. Victima enim Domini in Bosra, et interfectio magna in terra Edom. De qua Bosra et Idumaea etiam in consequentibus idem Propheta testatur dicens: Quis est iste qui venit de Edom: rubra vestimenta ejus de Bo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fuerint credentibꝰ in uditio.
dirigit᷑ sermo ꝓpħicus ad muli¬
eres opulentas. quas uel urbes
iudcȩ ł sinagogas illiꝰ tpris. ł ut
pleriq arbitrant᷑ matronas di¬
uitũ quondã apłi uideoꝵ debe¬
mꝰ acciꝑe: quibꝰ quasi iacentibꝰ
dicit᷑ pꝰ ruinã surgite: & nichilo¬
minus appellant᷑ filiȩ confiden¬
tes siue sperantes: p̃cipit᷑q eis
ut audiant sermones dñi. ⁊ re¬
cordent᷑ dierũ ⁊ anni: de quo
in consequentibꝰ lecturi sumus
ipsũ saluatorẽ dicentẽ. Sp̃c dni

Expanded text:
praefuerint credentibus cum judicio, dirigetur sermo propheticus ad mulieres opulentas, quas vel urbes Judaeae, vel synagogas illius temporis, vel ut plerique arbitrantur, matronas divitum quondam populi Judaeorum debemus accipere, quibus quasi dicitur post ruinam: Surgite; et nihilominus appellantur filiae confidentes, sive sperantes: praecipiturque eis ut audiant sermones Domini, et recordentur dierum et anni, de quo in consequentibus dicturi sumus, ipso Salvatore dicente: Spi
Abbreviated transcription (Latin):
habuit ppłs iudeoꝵ transla¬
tũ ẽ atq sublatũ: nec moue¬
bunt᷑ claui eiꝰ in sẽpit̾nũ. &
om̃s funicħ eiꝰ firmi erunt.
ita ut dñs habitet in eo. qui lo
partis poterit nauigare. neq
trieris magna. que interpre¬
tatur diabolus eũ transgredi
poterit. quia dñs ipse uidex.
est. ⁊ pͥnceps ⁊ rex ⁊ saluatorñt.
⁊ illo ꝓtegente nulliꝰ metusmꝰ
insidias. Hec dicta st̃ de syon
urbe sollẽpnitatis nr̃e ⁊ de hie¬
rłm. habitationẽ ditissima: ꝗͣ
ipse dñs fluuiis suis circũdabit
atq uallabit. Nc̃. ad terrena
loquit᷑ hicrłm quod larati sit

Expanded text:
s Judaeorum, translatum est atque sublatum. Nec movebuntur clavi ejus in sempiternum, et omnes funiculi ejus firmi erunt; ita ut Dominus habitet in eo, qui locpartis poterit navigare: neque triremis magna, quae interpretatur diabolus, eum transgredi poterit: quia Dominus ipse est judex, et princeps, et rex, et Salvator noster, et illo protegente, nullius metuemus insidias. Haec dicta sunt de Sion urbe solemnitatis nostrae, et de Jerusalem habitatione ditissima, quam ipse Dominus fluviis suis circumdabit atque vallabit. Nunc autem ad terrenam loquitur Jerusalem, quod laxati sint
Abbreviated transcription (Latin):
preualuerunt. Malus tuus m¬
clinatꝰ ẽ. ñ dimitret uela. nec
Nleuauit signũ donec tradatur
in uastitatẽ. Multi gͥ claudi p̃¬
das facient: & ñ dicent laboro.
⁊ Popłs qui habitat in eis dimit¬
tetur eis delictũ. Ouiste cui
supͣ dictũ ẽ. cor tuũ meditabi¬
tur timorẽ. & pͦpłm impudentẽ¬
ñ uidebis : & qui ante audieraᷤ.
regẽ in decore suo uidebunt
ocħ tui: contẽplare syon ur-¬
bem sollẽpnitatis nr̃ȩ. uide
lẽpnitas. Ocłi tui cernent ui¬
sionẽ pacis ⁊ diuitias inspera¬
tas. quas ocłs ñ uidit nec au¬
ris audiuit. nec in cor homi¬
qͦd nequaquã transferri pote

Expanded text:
valuerunt: malus tuus inclinatus est, ut dimittat vela: non elevabit signum, donec tradatur in vastitatem. Multi igitur claudi praedas facient: et non dicent, laborabo, populus qui habitat in eis, dimittetur eis delictum. O juste, cui supra dictum est: cor tuum meditabitur timorem; et, populum imprudentenon videbis; et qui antea audieras, regem in decore suo videbunt oculi tui, contemplare Sion urbem solemnitatis nostrae, vide lemnitas: oculi tui cernent visionem pacis, et divitias insperatas, quas oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor homiquod nequaquam transf
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut in utrãq partẽ funicħ
disrũpant᷑. Preda uictoribꝰ di¬
uidet᷑. qͥ tã imbecilles erunt
ꝓpriis uiribꝰ ut claudi appellen¬
tur. ⁊ nichilominꝰ dĩ ira tribu¬
ente eis fortitudinẽ. nullã in¬
firmitatẽ sentient nec dicent.
laboraui. Qͥ cnĩ fuerit int̾ eos.
auferet᷑ ab eo iniquitas atq
pecc̃m. quia dĩ executꝰ ẽ uolun¬

Expanded text:
utramque partem funiculi disrumpantur, praeda victoribus dividetur: qui tam imbecilli erunt propriis viribus, ut claudi appellentur; et nihilominus Dei ira tribuente eis fortitudinem, nullam infirmitatem sentient, nec dicent: laboravi. Qui enim fuerit inter eos, auferetur ab eo iniquitas atque peccatum, quia Dei exsecutus est volun
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ scriba: Ubi legis uerba ponde¬
rans: Ubi doctor paruuloꝵ
Ubi st̃ inquit scribe ⁊ pharisei
qui legis uerba trutinantes in¬
felicẽ pͥpłm decipiebãt: Quos nc̃
parliulos scriptura cõmemorat.
paruulos sensu. paruulos intelli¬
gentia. Cũ aũ ocł credentis re¬
gem in sua maiestate conspexe¬
rint. ⁊ cor eiꝰ meditatũ fuerit
timorẽ : tc̃ impudentẽ pͥpłm ñ
losophoꝵ ⁊ oratoꝵ. mundi qui
applaudunt sibi in eruditiõe
⁊ eloquentia scłari: de quibꝰ
nõ ait. ppłm alti sermonis. ita
ut ñ possint intelligere diserti

Expanded text:
bi legis verba ponderans? ubi doctor parvulorum ? ubi sunt, inquit, Scribae et Pharisaei, qui Legis verba trutinantes, infelicem populum decipiebant? quos nunc parvulos Scriptura cognominat, parvulos sensu, parvulos intelligentia. Cum autem oculi credentis regem in sua majestate conspexerint, et cor ejus meditatum fuerit timorem, tunc imprudentem populum non losophorum et oratorum mundi, qui applaudunt sibi in eruditione et eloquentia saeculari, de quibus nunc ait: Populum alti sermonis: ita ut non possis intelliger
Abbreviated transcription (Latin):
gregauit ea. & ipse misit eis
Nillis in mensurã. Usq in sẽpi¬
⁊ternũ possidebunt eã in gene¬
ratiõe ⁊ generationẽ habitabt̃
in ea. Hebrei ut supͣ diximus¬

Expanded text:
gregavit ea. Et ipse misit eis ivisit eam illis in mensura, usque in sempiternum possidebunt eam: in generatione et generationem habitabunt in ea. Hebraei, ut sup
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ semel s sẽꝑ iusticias diligit:
tes: qui ꝓicit auaritiã que ẽ
mat̾ calumniȩ. nͥ enĩ alterius
dampno ⁊ malo pecunie alteri
ñ coaceruant᷑: ⁊ ex cutit manus¬
suas suas ab om̃i munere: mu¬
nera quippe excecant ocłos etiã
sapientiũ. ¶ obturat aures suaᷤᷤ
ne audiat iuditiũ sanguinis:
omis enĩ iniquitas ⁊ oppressio
iniusticia. uiditiũ sanguinis ẽ:
⁊ licet gladio ñ occidat. uolunta
te int̾ficit. Et claudit ocłoᷤ su¬
os ne uideat malũ. Felix consci¬
entia: que nec audit nec aspi¬
cit malũ. Qͥ gͥ talis ẽ. ipse habi¬
tabit in excelsis. hoc ẽ in regno
celoꝵ. siue in excelsa spelunca
petrȩ fortissimȩ in ap̃o iħu. q̃¬

Expanded text:
ligit, tes: qui projicit avaritiam, quae est mater calumniae. Nisi enim cum alterius damno et malo, pecuniae alteri non coacervantur. Et excutit manus suas ab omni munere. Munera quippe excaecant oculos, etiam sapientium. Qui obturat aures 438 suas ne audiat judicium sanguinis. Omnis iniquitas et oppressio et injustitia, judicium sanguinis est: et licet gladio non occidat, voluntate tamen interficit. Et claudit oculos suos ne videat malum. Felix conscientia, quae non audit, nec aspicit malum. Qui igitur talis est, ipse habitabit in excelsis, hoc est, in regno coelorum, sive in excelsa spelunca petrae fortissimae, in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram mitiũ ⁊ mansuctoꝵ: de qua
in ȩugłio scriptũ ẽ. beati mites.
qm̃ ipsi possidebt̃ terrã: siue in
cȩlo positi terrena despicient.
Cor tuũ meditabit᷑ timorẽ. ut
cũ oĩa fueris consecut᷑ꝰ. dicas cũ
apło. qui ñ sũ dignꝰ uocari apłs

Expanded text:
itium et mansuetorum, de qua in Evangelio scriptum est: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram : sive in coelo positi, terrena despicient. Cor tuum meditabitur timorem: ut cum omnia fueris consecutus, dicas cum Apostolo: Qui non sum dignus vocari Apos
Abbreviated transcription (Latin):
beret de lacte illius ⁊ fortitu¬
dine ꝓtegeret᷑. Panis ei dabit᷑.
⁊ aque eiꝰ fideles. que gentiliũ
fabule in ambrosia ⁊ nectare
intelligunt. Nos aũ panes ⁊ aqͣs
claritate conspiciet: de qͦ supra
dicit᷑. eoce rexx iustꝰ regnabit.
principes cũ iuditio preerunt:
⁊ ocħ eiꝰ udebunt terrã delon

Expanded text:
t de ea, et illius fortitudine protegeretur. Panis ei dabitur, et aquae ejus fideles sunt: quae gentilium fabulae in ambrosia et nectare intelligunt. Nos autem panes et aquas claritate conspiciet, de quo supra dicitur: Ecce rex justus regnabit, et principes in judicio praeerunt. Et oculi ejus videbunt terra
Abbreviated transcription (Latin):
telligere disertitudinẽ lingue
eiꝰ. in qͦ nulla ẽ sapientia. Lax.
Audient qͥ longe st̃ quȩ fecert̃:
scient qui appropiant fortitu¬
dinẽ meã. Recessert̃ qͥ erãt in
syon mniqui: apprehendit tre¬
nuntiat uob̾ locũ ȩt̾̃nũ: Q ui
ambulat in iusticia. ⁊ loquit᷑
rectã uiã. ⁊ odit impietatem.
n obturat aures ut ñ audiat
iudiciũ. sanguinis: ⁊ claudit
ocłos ne uideat iniqͥtatẽ. Iste
habitabit in ercelsa spelunca
petrȩ fortissime: panis ei dabit᷑.
n aque eiꝰ fideles. Regẽ cũ gła
uidebunt ocł ur̃i. uidebũt ter¬
rã de longe: aĩa ur̃a meditabit᷑
timorẽ. U̾bi st̃ grãmatici Ubi
consiliatores: Ubi ẽ qͥ numerat⁊
eos qui initͥuntur parini ⁊ mag¬
nũ pͦpłm: cui ñ dedit consiliũ.
neq sciebat ꝓfund̾a uocẽ illiꝰ.
ita ut ñ audiret pͦpłos contẽptos.
⁊ ñ ẽ audiendi intelligentia.

Expanded text:
igere disertitudinem linguae ejus, in quo nulla est sapientia. LXX: Audient qui longe sunt quae fecerunt: scient qui appropinquant fortitudinem meam. Recesserunt qui erant in Sion iniqui, apprehendet trenuntiabit vobis locum aeternum? qui ambulat in justitia, et loquitur rectam viam, et odit impietatem eet obturat aures, ut non audiat judicium sanguinis, et claudit oculos, ne videant iniquitatem, iste habitabit in excelsa spelunca petrae fortissimae. Panis ei dabitur, et aqua ejus fidelis: regem cum gloria videbunt oculi vestri, videbunt terram de longe anima vestra meditabitur timorem. Ubi sunt grammatici? ubi consiliatores? ubi est qui numerat eos qui nutriunt et parvum et magnum populum? cui non dedit consilium: neque sciebat profundam vocem illius, ita ut non audiret populus contemptus, et non est audienti in
Abbreviated transcription (Latin):
audite que fecerim. & appropin¬
quate ut cognoscatis fortitudinẽ
meam. Conterriti st̃ siue recesse¬
runt qui erant in syon peccores
uel impii. & tremor possedit ypo

Expanded text:
audite quae fecerim, et appropinquate ut agnoscatis fortitudinem meam. Conterriti sunt, sive recesserunt qui erant in Sion peccatores vel impii et tremor posse
Abbreviated transcription (Latin):
Irritũ quoq factũ ẽ pactũ. cũ
abraã ysaac ⁊ iacob: piecit ci¬
uitates uideȩ. ñ reputauit ho¬
mines qui suo uitio iumenta
esse uoluerunt. Larit ⁊ elan¬
guit terra. ꝓhis qͥ morabant᷑
in terra. Confusus ẽ libanꝰ n
obsorduit: haud dubiũ quin
tẽplũ significẽt: de qͦ in zacha¬
ria legimꝰ. aperi libane portas
tuas ⁊ deuoret ignis cȩdros tua:
siue hierłm. que inhiezechiel li¬
banus apellat᷑. dicente ꝓpħa.
aquilã magnarũ alarũ quȩ
habet ductũ intrandi in lybanũ.
quod postea int̾pretans sermo
diumꝰ. cũ inqͥt uenerit nabucho¬
donosor in hierłm. ꝑspicue aqͥlã
regẽ babyloniũ. ⁊ libanũ hierłm
edisserens. factꝰ ẽ saron sic̃ deser¬
tũ ⁊ concussa ẽ basan ⁊ charmeł.¬

Expanded text:
 pactum cum Abraham, Isaac, et Jacob: Projecit civitates Judaeae: non reputavit homines, qui suo vitio jumenta esse voluerunt. Luxit et elanguit terra pro his qui morabantur in terra . Confusus est Libanus et obsurduit, haud dubium quin Templum significet, de quo in Zacharia legimus. Aperi, Libane, portas tuas, ut devoret ignis cedros tuas . Sive Jerusalem, quae in Ezechiel Libanus appellatur, dicente Propheta: Aquila magna magnarum alarum, quae habet ductum intrandi in Libanum , quod postea interpretans sermo divinus, cum, inquit, venerit Nabuchodonosor in Jerusalem: perspicue Aquilam regem Babylonium, et Libanum Jerusalem edisserens. Factus est Saron sicut desertum, et concussa est Basan 436 e
Abbreviated transcription (Latin):
ł ab inferis surrecturlm esse
se dicit eraltatũ in gentibus
subleuandũ in cruce. Et ad
ipsos udeos apostrophã facit.
cendiũ: ut ⁊ conceptũ ⁊ partum
uorax flãma consumat. Et ert̃
inqͥt pͤpłi iudeoꝵ quasi de incen¬
dio cinis : infelicitatis magnitu¬
dinẽ fauille reliqͥis demonstran¬
tes. Spine enĩ eoꝵ. que peccoꝵ.
multitudine congregate sũt:
incendio uorabunt᷑. ¶s pleriq
ad extremã captiuitatẽ ⁊ sub

Expanded text:
surrecturum esse se dicit, et exaltandum in gentibus, et sublevandum in cruce. Et ad ipsos Judaeos apostropham facit, cendium, ut conceptum et partum vorax flamma consumat. Et erunt, inquit, populi Judaeorum quas de incendio cinis, infelicitatis magnitudinem favillae reliquiis demonstrantes. Spinae enim eorum quae peccatorum multitudine congregatae sunt, incendio vorabuntur, quod plerique ad extremam c
Abbreviated transcription (Latin):
quonda fertilia uertunt᷑ in soli¬
tendit᷑ omis opulentia iudeoꝵ
egestate ⁊ penuria cõmutanda.
⁊ saron uersus in solitudinem.
⁊basan charmełq confusi st̃.¬

Expanded text:
ertentur in solitenditur omnis opulentia Judaeorum egestate et penuria commutanda. et Saron versus est in solitudinem, et Basan Carmelusque concussi s
Abbreviated transcription (Latin):
que p̃senti capło continent᷑. qͦd
ipse brachiũ fuerit. ⁊ robur pͦpħ
obsidione uallati in tẽpore ma¬
tutino. ⁊ sał in necessitate ⁊ an¬
gustia. A uoce enĩ angłi quem
syminachus ita ut in hȩbreo scrip¬
tũ ẽ transtulit amum. quẽ he¬
brei gabriełe autumant ⁊ hab̾e̾
ȩthẏmologiã ppłi fugit assyrius.
⁊ ab exaltatiõe di. gentes que cũ
eo erant huc illucq disꝑse st̃. qͥbꝰ
fugientibꝰ spolia congregata st̃
a uideis. sic̃ solet bruchi ⁊ locusta¬
rũ colligi multitudo. cũ in fossa
coaceruate fueit. In quoꝵ iuc̃¬
toria magnificatꝰ ẽ dñs. ⁊ syon
impleta iuditio ⁊ iusticia. & fide ᷤᷤ
obsessi ppłi cõꝓbata: om̃sq diui¬
tias in sapientia habuerũt.
scientia di ⁊ timore dñi qui soł
eoꝵ thesaurus fuit. Hȩc illi ui¬
xta hẏstoriã dixerint. omi ra-¬

Expanded text:
quenti capitulo 434 continentur, quod ipse brachium fuerit et robur populi obsidione vallati in tempore matutino, et salus in necessitate et angustia. A voce enim Angeli, quem Symmachus ita ut in Hebraeo scriptum est, transtulit AMUN  , quem Hebraei Gabrielem autumant, et habere etymologiam populi; fugit Assyrius, et ab exaltatione Dei, gentes quae cum eo erant, huc illucque dispersae sunt. Quibus fugientibus, spolia congregata sunt a Judaeis, sicut solet bruchi et locustarum colligi multitudo, cum in fossas coacervatae fuerint. In quorum victoria magnificatus est Dominus: et Sion impleta judicio et justitia, et fides obsessi populi comprobata; omnesque divitias in sapientia habuerunt, et scientia Dei et timore Domini, qui solus eorum thesaurus fuit. Haec illi juxta historiam dixerint, omni ra
Abbreviated transcription (Latin):
est. reqͥescet in deserto iuditiũ
⁊ iusticia. Ipsa ẽ gͦ syon que priꝰ
appellata ẽ desertũ: & quic̾q ha¬
bitauerit in ea tradet᷑ ei lex eu̾głii
in cuiꝰ thesauro salus nr̃a ẽ ⁊ sa¬
pientia credentiũ ⁊ disciplina
⁊ pietas. siue fides que ꝓprie xp̃i

Expanded text:
t in deserto judicium et justitia. Ipsa est ergo Sion, quae prius est appellata desertum, et quicumque habitaverit in ea, tradetur ei lex Evangelii, in cujus thesauro salus nostra est, et sapientia credentium, et disciplina et pietas, sive fides, quae propri
Abbreviated transcription (Latin):
la. syminachus ⁊ theodotio in¬
terpretati st̃. apparebo eis. extre¬
mã sillabã diuidentes ⁊ legen-¬
tes arellahem: hebrei signifi¬
care angłos arbitrant᷑ : & e̾ẽ
ꝓphetiã pꝰ uocationẽ gentiũ
⁊ diuitias eccłȩ de subuersioe
tẽpli. quod flebunt angłi neqͣꝙͣ
intꝰ habitantes. sed exeuntes fo¬
ras. ut qui priꝰ nuntii pacis erãt.
flerat amare. siue ipsi apħ qͥ
missi fuerant ut pacẽ nuntia¬
rent hierłm. ad quã ⁊ loque¬

Expanded text:
 Symmachus et Theodotio interpretati sunt, apparebo eis, extremam syllabam dividentes, et legentes ARE LAHEM  , Hebraei significare Angelos arbitrantur, et esse prophetiam, post vocationem gentium, et divitias Ecclesiae, de subversione Templi, quod flebunt Angeli, nequaquam intus habitantes, sed exeuntes foras: et qui prius nuntii pacis erant, flebunt amare. Sive ipsi Apostoli qui missi fuerant ut pacem nuntiarent Jerusalem, ad quam Do
Abbreviated transcription (Latin):
queq uirtutes ⁊ angłi qui sin¬
gulis gentibꝰ p̃sidebant: ꝙ ta¬
bescat om̃ĩs militia exercitꝰ¬
eoꝵ. atq ut lxxc transtulert̃.
stelle defluant in similitudi¬
nẽ folior. que appropinquan¬
te frigore arentia atq con¬
tracta de uin & ficu de¬
fluunt. Quod quide ⁊ salua¬
tor loquit᷑ in euangłio. Stel¬
le cadent de cȩlo. & iurtutes
rebit signũ filii hominis
in cęlo. Et hoc considerandũ
quod ñ dicat interire cȩlos.
s replicari siue cõplicari qͣsi
librũ: ut pꝰquã omĩa pecc̃a aperta
fuerint & relicta. cõplicent᷑ qͥ priꝰ
aꝑti fuerant. ut neqͣꝙͣ ultra scri¬
bant᷑ in eis delicta multoꝵ. De
huiꝰscemodi libris ⁊ danihel in
suo uolumine. loqͥt᷑. Iuditiũ se¬
dit. & libri aꝑti st̃: in qͥbꝰ descͥp¬
ta erãt oꝑa singłoꝵ. Stellas aũ
cadere pleriq arbitrant᷑ uxta

Expanded text:
quaequae virtutes et Angeli, qui sinquaequae virtutes et Angeli, qui singulis gentibus praesidebant; et tabescat omnis militia veeorum, atque ut LXX transtulerunt, et stellae defluant, in similitudinem foliorum, quae, appropinquante frigore, arentia atque contracta de vinea et ficu defluunt. Quod quidem et Salvator loquitur in Evangelio: Stellae cadent de coelo, et virtutes rebit signum Filii hominis in coelo . Et hoc considerandum, quod non dicat interire coelos, sed replicari, sive complicari, quasi librum, ut postquam omnia peccata aperta fuerint et relecta, complicentur qui prius aperti fuerant, ut nequaquam ultra scribantur in eis delicta multorum. De hujuscemodi libris Daniel in suo volumine loquitur: Judicium sedit, et libri aperti sunt , in quibus descripta erant opera singulorum. Stellas autem cadere pl
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ adipe pinguiũ. Post euer¬
sionẽ hierłm. ⁊ naufragiũ qͦn¬
dã solidissime nauis p̃damq
om̃is suppellectił illiꝰ. de interi¬
tu om̃ium dicit᷑ nationũ: ꝙ de
consũmatione m̃di que ẽ in die
futura iudicii. Uñ om̃s gentes
⁊ pͤͦpħ. terra ⁊ plenitudo eiꝰ. orb
⁊ cuncta genimina eiꝰ. tãquȩ
habitant᷑ loca: quã que inha¬
bitabilia st̃. nimietate frigo¬
ris ⁊ caloris. iubentur audire
⁊ que uentura st̃ cũ omi mentis
tremore cognoscere. Indignatio
enĩ dñi nequaꝗͣ suꝑ una gen¬
tem udeã m assirios atq
chaldeos. egyptios ⁊ moabi¬
tas. & ammanitas ⁊ phy listeos:
s contra om̃s gentes. & super
uniuersã miliciã: siue ut bex
transtulert̃ numerũ earum
uentura describit᷑. que int̾¬
fitiat eos. ꝙ fetorẽ corpoꝵ
putrescentiũ in altũ ascen¬
dere faciat. significans pecca
om̃ium nationũ. ita ut sanie
earũ & spurcitia ac sangni¬
ne montes repleant᷑. sublime ᷤᷤ

Expanded text:
Post eversionem Jerusalem et naufragium quondam solidissimae navis, praedamque omnis supellectilis illius, de interitu omnium dicitur nationum, 441 et de consummatione mundi, quae est in die futura judicii. Unde omnes gentes et populi terrae et plenitudo ejus, orbis et cuncta genimina ejus, tam quae habitantur loca, quam quae inhabitabilia sunt nimietate frigoris et caloris, jubentur audire, et quae ventura sunt cum omni mentis tremore cognoscere. Indignatio enim Domini nequaquam super unam gentem Judaeam, et Assyrios atque Chaldaeos, Aegyptios, Moabitas, et Ammonitas, et Philisthaeos: sed et contra omnes gentes, et super universam militiam, sive ut LXX transtulerunt, numerum earum. ventura describitur, quae interficiat eas, et fetorem corporum putrescentium in altum ascendere faciat: significans peccata omnium nationum: ita ut sanie earum et spurcitia, ac sanguine montes repleantur: sublimes
Abbreviated transcription (Latin):
aũ fecistis eã speluncã latronũ.¬
Gaudiũ inqͥt onagroꝵ pascua
gregũ. Q uod uel uirta litteram
intelligendũ ẽ : eo qͦd deserta sĩt
omĩa. Uel sꝑitalit̃. quod expul¬
so israhele feri homines. & d̃i no¬
ticiã ñ habentes habitent in ui¬
dea. ⁊ hoc fiat donec effundat᷑
suꝑ nos sp̃c de excelso. quẽ sal¬
uator ascendens ad patrẽ cre¬
dentibꝰ reꝓmisit dicens. Ecce ego
uado ⁊ mittã uob̾ paraclitum
sp̃m ueritatis. Et rursũ. Donec
accipiatis de excelso uirtutẽ.
Quod q supra direrat adhuc
modicũ ⁊ erit libanꝰ in cbermel
⁊ chermel in saltũ reputabitur.
&y audient in die illa surdi uer¬
ba libri. & de tenebris ⁊ caligine
id ipsũ repetit quod solitudo gen¬
reputet᷑ in gentes: quo tp̃r habi¬
tauerit in deserto. auditiciũ dñs
atq saluator cui pat̃ dedit om¬
ne iuditiũ. Siusticia in cher¬
in deserto ꝙ requiescat in cher¬
mel qͥ prius appellabat᷑ deser¬

Expanded text:
auauascua gregum. Quod vel juxta litteram intelligendum est, eo quod deserta sint omnia; vel spiritualiter, quod expulso Israele, feri homines et Dei notitiam non habentes, habitent in Judaea. Et hoc fiat donec effundatur super nos spiritus de excelso, quem Salvator ascendens ad Patrem, credentibus repromisit, dicens: Ecce ego vado, et mittam vobis Paracletum Spiritum veritatis . Et rursum: Donec accipiatis de excelso virtutem . Quodque supra dixerat: Adhuc modicum, et erit Libanus in Charmel, et Charmel in saltum reputabitur: et audient in die illa surdi verbidipsum repetit, quod solitudo genreputetur in gentes: quo tempore habitaverit in deserto judicium, Dominus atque Salvator, cui Pater dedit omne judicium . Et justitia in Charin deserto, et requiescat in Charmel, qui prius appellabatur deser
Abbreviated transcription (Latin):
salutis firgerint penitentiã. Dicit
enĩ uindemiã consummatã ⁊ post
ultimã uastitatẽ que sub uespasia-¬
no ⁊ tẏto. adrianoq accidit. Ne¬
quaꝗͣ aliã captiuitatẽ esse uen¬
turã. nec remansuroᷤ botros in po¬
pulis qͥ deinceps colligendi sint.
Uñ ꝓuocant᷑ ad planctũ. iubent᷑
nudare pectora ⁊ accingere lũ¬
bos suos: eo qͦd regio quondam
desiderabilis ⁊ uinea fertilis. de
pres.siue fenũ ascendet. Et est
sensus. Si terrã uideã que reꝑ¬
missionis terra ẽ spine repleue¬
runt ⁊ uepres: quantomagis
alias ciuitates que plene sunt
gaudio ⁊ que illud eugłicũ con¬
sequunt᷑. Ue qui gaudetis nc̃ qm̃
apłos. Surgite abcamꝰ binc. Et
ad incredulos. relinquet᷑ uobis
domꝰ ur̃a deserta : adita tẽpli
secreta mysteria palpabiles
tenebre possedert̃. ⁊ facta sunt
neq̃ꝙͣ cellaria uasorũ dñi. sed
spelunce usq in sẽpit̾aũ. dudie¬
rãt a dño saluatore : domꝰ patͥs
mei domꝰ orationis uocabit᷑. Uos

Expanded text:
t poenitentiam. Dicit enim vindemiam consummatam, et post ultimam vastitatem, quae sub Vespasiano et Tito Adrianoque accidit, nequaquam aliam captivitatem esse venturam, nec remansuros botros in populis, qui deinceps colligendi sunt. Unde provocantur ad planctum, et jubentur nudare pectora, et accingere lumbos suos, eo quod regio quondam desiderabilis, et vinea fertilis, de pres, sive fenum ascendet. Et est sensus: Si terram Judaeam, quae repromissionis terra est, spinae repleverunt et vepres, quanto magis alias civitates quae plenae sunt gaudio, et quae illud evangelicum consequentur; Vae qui gaudetis nunc, quoniam Apostolos: Surgite, abeamus hinc ; et ad incredulos: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Adyta Templi, et secreta mysteria, palpabiles tenebrae possederunt, et facta sunt nequaquam cellaria vasorum Domini, sed speluncae usque in sempiternum. Audierant enim a Domino Salvatore : Domus Patris mei, domus orationis vocabitur: vos
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlo rutilãt. ut in parte mon¬
stret᷑. & totũ qͦd scilicet ꝑ stella¬
tant esse ruituras. de qͥbꝰ ⁊ pau¬
lus apłs scribit. Non ẽ nob̾ cer¬
tam̃ aduersus sanguinẽ ⁊ carꝰ¬
nẽ : s adu̾sus pͥncipatꝰ. adu̾sus
potestates. aduersus rectores te¬
nebrarũ istarũ. adu̾sus sꝑitalia

Expanded text:
elo rutilant, ut in parte monstretur et totum, quod scilicet per stellatant esse ruituras, de quibus et Paulus Apostolus scribit: Non est nobis certamen adversus sanguinem et carnem, sed adversus principatus, adversus potestates, adversus rectores tenebrarum istarum,
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura. flumina de uentre
habebunt fiduciã in magistris:
sed p̃bebunt aures ad audien¬
dũ. dñm. ⁊ tã corde quã lingua
pacẽ dñi fatebunt᷑. deserentes
stultos pͥncipes ⁊ ministros eoꝵ
qui credentibꝰ in hiesũ imꝑabãt
silentiũ. Que sequunt᷑ eundem
ꝓpe sensũ quẽ ⁊ hebraicũ conti¬
nent: ⁊ posst̃ hereticis coaptari.
Hi enĩ loquunt᷑ contra dũm mñda¬
cium ⁊ ꝑuertunt animas esuri
ut etiã si qͥd naturalit̃ boni ha
⁊ dissipent uerba humiliũ in
iuditio. In qͦ parit̾ annotandũ.
quod qui ab eis decipi potest. hu¬
nlis ẽ ⁊ t̾rȩ coherens. uli¬
eres opulente surgite. ⁊ audite
uocẽ meã. filiȩ confidentes: per¬
cipite auribꝰ eloquiũ meũ.
Post diem enĩ ⁊ annũ: ⁊ uos
cont᷑babimini confidentes. Con¬
summata ẽ enĩ uindemia. col¬
lecꝰtio ultra ñ ueniet: obstupes¬
cite opulente. cont᷑bamini con¬
fidentes. Erruite uos ⁊ confun¬

Expanded text:
Scriptura, flumina de ventre Scriptura, flumina de ventre habebunt fiduciam in magistris; sed praebebunt aures suas ad audiendum Dominum; et tam corde quam lingua pacem Domini fatebuntur, deserentes stultos principes et ministros eorum, qui credentibus in Jesum, imperabant silentium. Quae sequuntur, eumdem prope sensum, quem et Hebraicum, continent; et possunt haereticis coaptari. Hi enim loquuntur contra Dominum mendacium, et pervertunt animas esurieut etiam si quid naturaliter boni habet dissipent verba humilium in judicio. In quo pariter annotandum, quod qui ab eis decipi potest, humilis sit, et terrae cohaerens. Mulieres opulentae, surgite et audite vocem meam: filiae confidentes, percipite auribus eloquium meum. Post dies et annum, et vos conturbabimini confidentes: consummata est enim vindemia: collectio ultra non veniet. Obstupescite opulentae, conturbamini confidentes: exuite vos, et confun
Abbreviated transcription (Latin):
imanimis. dux m̃s ⁊ notꝰ m̃s. Hec
iurta hebraicũ a qͦ lxac ñ solum
uerbis s & sensibꝰ in plerisq dis¬
cordant. Cũ enĩ rex iustꝰ regna¬
uerit ⁊ pͥncipes illiꝰ imꝑauerĩt
cũ iuditio: erit hõ abscondens
sermones suos. Hõ qͥppe ꝑ natu¬
rã d̾s ẽ. ⁊ ascondet sermones su¬
os loquẽs eis in parabolis. Abscon¬
det aũ quasi ab aqua curren¬
te ałpło scilicet iudeoꝵ. qui in¬
star aquȩ ꝓ magistroꝵ uolun¬
tate huc illuc fert᷑ ⁊ trahitur.
Qͥ homo abscondẽs apud incre¬
dulos sermones suos. appare¬
bit in syon hoc ẽ in ȩccła qua¬
si fluuiꝰ inditꝰ ⁊ decurrens in
terra. sitienti. Apparebit enim
gentiliũ ppło qui priꝰ ueritatis
paciebat᷑ sitim ⁊ rigabit arua
sitientia fluuius dĩ: de qͦ scrip¬
tũ ẽ. fluminis impetꝰ letificat
ciuitatẽ di. Et alio loco. flum̃ dĩ
repletũ ẽ aqͥs. Ipse enĩ loqͥt᷑ in
ȩugłio. Qͥ sitit ueniat ad me ⁊
bibat. Qͥ credit inme sic̃ diccit

Expanded text:
nimis, dux meus et notus meus . Haec juxta Hebraicum, a quo LXX non solum verbis, sed et sensibus in plerisque discordant. Cum enim rex justus regnaverit, et principes illius imperaverint cum judicio, erit homo abscondens sermones suos, homo qui per naturam Deus est, et abscondet sermones suos, loquens eis in parabolis . Abscondet autem quasi ab aqua currente, a populo scilicet Judaeorum, qui instar aquae pro magistrorum voluntate huc illucque fertur et trahitur. Qui homo abscondens apud incredulos sermones suos, apparebit in Sion, hoc est, in Ecclesia quasi fluvius inclytus, et decurrens in terra sitienti. Apparebit enim gentilium populo, qui prius veritatis patiebatur sitim; et rigabit arva sitientia fluvius 429 Dei, de quo scriptum est: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Et in alio loco: Flumen Dei repletum est aquis . Ipse enim loquitur in Evangelio: Qui sitit, veniat ad me, et bibat. Qui credit in me, sicut dicit
Abbreviated transcription (Latin):
isse arbitrant᷑ exelsas atq fir¬
missimas que hilappellabant᷑
nomiibꝰ quarũ fpior interptat᷑
tenebre siue nubilũ. qͦ usq ad nu¬
bes erigeret caput: altera ꝓbam̃¬
tũ ⁊ firmitas. siue ut syminachuꝰ.
uertit inqͥsitio. eoqͦd in contẽplan¬
do culmine eiꝰ ocłi fallerentur.
Infine qͦq capituli: ita int̾pre¬
tati st̃. Beati qͥ seminant suꝑ
omnẽ aqu̾a ubibos ⁊ asinꝰ calcat.
Post uocationẽ gentiũ qñ xp̃c

Expanded text:
atque firmissimas, quae his appellantur nominibus. Quarum prior interpretatur tenebrae, sive nubilum, quod usque ad nubes erigeret caput. Altera, probamentum et firmitas, sive, ut Symmachus vertit, inquisitio: eo quod in contemplando culmine ejus oculi fallerentur. In fine quoque capituli ita interpretati sunt: Beati qui seminant super omnem aquam, ubi bos et asinus calcant. Post vocationem gentium, q
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse enĩ cogitationes concinnabit.
ad ꝑdendũ mites in sermone men¬
datii: cũ loquet᷑ pauꝑ iuditium.
Princeps uͦ ea que digna st̃ pͥnci¬
pe cogitabit: ⁊ ipse suꝑ duces sta¬
bit . Lax. Eoce enĩ rex iustꝰ regna¬
Ibit: ⁊ pͥncipes cũ uiditio preert̃.
Et erit hõ oceultans sermones
suos. ⁊ abscondet᷑ quasi ab aqua
que fert: & apparebit in syon
sicut fluuiꝰ currens in litꝰ in t̾ra
sitienti. Et nequaꝗͣ erunt con¬
fidentes in hominibꝰ. s aures
suas ad audiendũ dabt̃. & cor
infirmoꝵ attendet auditui:
u lingue balbucientiũ cito discẽt
loqui pacẽ. Et nequaꝗͣ dicent
stulto ut pͥnceps sit: nec ultra
dicent ministri tui tace. fatius
enĩ fatua loquet᷑. ⁊ cor eiꝰ uaria
intelliget. ad ꝑficiendã iniqui¬
tatẽ: & loquendũ ad dũm erro¬
Sr̃e ut disꝑgat animas esurien¬
Ntes ⁊ aĩas sitientes uacuas fa¬
ciat. Consiliũ enĩ pessimoꝵ his¬
qͥ cogitant int̾fice̾ humiles ser¬
Imonibꝰ iniqͥs. & dissipare uerba

Expanded text:
Ipse enim cogitationes concinnavit ad perdendos mites in sermone mendatii, cum loqueretur pauper iuditium, Princeps vero ea quae digna sunt principe cogitabit, et ipse super duces stabit. LXX: Ecce enim rex justus regnabit, et principes cum judicio praeerunt. Et erit homo occultans sermones suos, et abscondetur quasi ab aqua quae fertur: et apparebit in Sion, sicut fluvius currens, inclytus in terra sitienti, et nequaquam erunt confidentes in hominibus: sed aures suas ad audiendum dabunt, et cor infirmorum attendet auditui: et linguae balbutientium cito discent loqui pacem: et nequaquam dicent stulto ut princeps sit, nec ultra dicent ministri tui, tace. Fatuus enim fatua loquetur, et cor ejus vana intelliget ad perficiendam iniquitatem, et loquendum ad Dominum errorem, ut dispergat animas esurientes, et animas sitientes vacuas faciat. Consilium enim pessimorum iniqua cogitabit: interficere humiles sermonibus iniquis, et dissipare verba
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ap̃m sonare ñ poterantple¬
no apertoq sermone dñm con¬
fitebit᷑. Non uocabit᷑ ult᷑ his qͥ
stultus ẽ princeps: stultam eni
fecit ds sapientiã huiꝰ scłi. Neq
fraudulentus doctor atq ꝑũ¬
sus appellabit᷑ magnꝰ in pͦpłis.
scribe uidelicet ⁊ pharisȩi qͥbꝰ
dñs loquebat᷑. Stulti ⁊ cȩci quid
mauis ẽ. aurũ. an tẽplũ qͦd sc̃ĩ¬
ficat aurũ: Fatiuis enĩ fatua
loquebat᷑. ꝓ qͦ in bebraico scrip¬
tũ ẽ. Nabal. Nabala. ymber. Hoc
diximꝰ ut uerba abygail expo¬
namꝰ. dicentis de nabal charme¬
lo. scłm nom̃ suũ insipiens est.
Uere enĩ fatiuis fatua loquet᷑.
⁊ cor eiꝰ ꝑficit iniqͥtatẽ: qͥ ibiti¬
muit ubi ñ erat timor: ⁊ abute¬
bat᷑ stulticia ꝓ sapientia
dicens. Hic si esset ex do ñ sol¬
ueret sabbatũ. quod usq hodie
facit magister synagogarum.
ut ꝑficiat simulationẽ: ꝓ qua in
hebraico scribit᷑. orier. id⁊ ypocri

Expanded text:
um sonare non poterat, pleno apertoque sermone Dominum confitebitur. Non vocabitur ultra is qui stultus est, princeps . Stultam enim fecit Deus sapientiam hujus saeculi. Neque fraudulentus doctor atque perversus appellabitur magnus in populis: Scribae videlicet et Pharisaei, quibus Dominus loquebatur: Stulti rum an templum quod sanctificat aurum . Fatuus enim fatua loquetur, pro quo in Hebraico scriptum est: NABAL NABALA IDABBER  . Hoc dicimus, ut verba Abigail exponamus, dicentis de Nabal Carmelio: Secundum nomen suum insipiens est . Vere enim fatuus fatua loquetur, et cor ejus perficiet iniquitatem, qui ibi timuit ubi 428 non erat timor, et abutebatur stultitia pro sapientia, dicens: Hic si ex Deo esset, non solveret sabbatum . Quod usque hodie facit magister synagogarum, ut perficiat simulationem, pro qua in Hebraico scribitur ONEPH  , i
Abbreviated transcription (Latin):
tigatꝰ desieris contẽpnere contẽp.¬
neris. Ler. Ue qͥ uos miseros faci¬
unt: uos enĩ nemo faciet mise¬
ros. Et qͥ reꝓbant uos: uos ñ re¬
probant. Capient᷑ reꝓbantes &
tradent᷑: & quasi tinea in uesti¬
ti qͥ seminãt suꝑ omnẽ aquã.
ubi bos ⁊ asinꝰ calcãt: nc̃ ad ꝑse¬
cutores eoꝵ maledictionẽ diri¬
git. immo aduersũ pͥncipẽ eoꝵ
qui corda possidet impior: qͦd
quicqͥd fecerĩt recipiãt. ⁊ p̃sens
potentia futuror̃ sit materia
torm̃toꝵ. Uñ uixta lacx dicit᷑.
Ue eis qͥ uos miseros faciunt: uoꝰ
enĩ nemo faciet miseros. Et est
sensus. Quantũ in illis ẽ qñ per¬
sequunt᷑ uos ⁊ uariis affligunt
cruciatibꝰ. int̾̃fectos atq crucia¬
tos miseros arbitrant᷑ : s nullꝰ
uos potest miseros face̾. Non enĩ
habent in aĩa potestatẽ. s in cor¬
pore. Et qͥ reꝓbat uos. ñ uos reꝓ

Expanded text:
tigatus desieris contemnere, contemtigatus desieris contemnere, contemneris. LXX: Vae qui vos miseros faciunt: vos enim nemo facit miseros. Et qui reprobant vos, vos non reprobant: capientur reprobantes, et tradentur, et quasi tinea in vestiti qui seminant super omnem aquam, ubi bos et asinus calcant: nunc ad persecutores eorum maledictionem dirigit; immo adversum principem eorum, qui corda possidet impiorum, quod quidquid fecerint recipiant; et praesens potentia, futurorum sit materia tormentorum. Unde juxta LXX dicitur: Vae eis qui vos miseros faciunt: vos enim nemo facit miseros. Et est sensus: quantum in illis est, quando persequuntur vos, et variis affligunt cruciatibus, interfectos atque cruciatos miseros arbitrantur. Sed nullus vos potest facere miseros, non enim habent in anima potestatem, sed in corpore. Et q
Abbreviated transcription (Latin):
anus sederit ł habitauerit in
pulchritudine. siue ut ladr. tͣns¬
tulerunt in ciuitate pacis. haud
tẽpestas. ⁊ dñi ira deseuiens
descendet in saltũ. de qͦ supra
dictũ ẽ. & chermel in saltũ repu¬
tabit᷑. ⁊ humiliabit᷑ ciuitas hie¬
rusałe. & uixta aliã scripturã
de t̾ra loq̃t᷑. Que cũ ita se habe¬
ant. ⁊ didicerimꝰ uaticinio ꝓpħa¬
li. quanta bona ȩccła possessu¬
ra sit. & quanta mala passura
riq doctores. qͥ seminatis suꝑ
om̃s aquas scripturȩ sc̃ȩ. in qͥbꝰ¬
bos calcat ⁊ asinꝰ: bos mundũ
aninial ꝓpt̾ electionẽ patrum.
asinꝰ inmundus ꝓpt̾ idolatriã.
quondã gentiliũ. ut de circũci¬
sione ⁊ de p̃putio ȩccłã dñi con¬
greget᷑. Qnod supͣ iuxta bex dicit᷑.
suꝑ terrã ppħ me spina ⁊ fenũ
ascendet. referri pot̃ & ad here
Unde singula singłis coaptauimꝰ:
ut terra pͦpł di. hereticis spinas.
sperneris : Cũ consũmaueris de¬
predationẽ dep̃daberis: cum fa¬

Expanded text:
anus sederit, vel habitaverit in pulchritudine, sive ut LXX transtulerunt, in civitate pacis, haud tempestas, et Domini ira desaeviens descendent in saltum, de quo supra dictum est: Et Charmel in saltu humiliabitur civitas Jerusalem, et juxta aliam Scripturam, de terra loquetur. Quae cum ita se habeant, et didicerimus vaticinio prophetali, quanta bona Ecclesia possessura sit, et quanta mala passura rique Doctores, qui seminatis super omnes aquas Scripturae sanctae, in quibus calcat bos et asinus. Bos mundum animal, propter electionem patrum, asinus immundus, propter idololatriam quondam gentilium, ut et de Circumcisione et de Praeputio Ecclesia Domini congregetur. Quod supra, juxta LXX, dicitur: Super terram populi mei spinae et fenum ascendet. referri potest, et ad hUnde singula singulis coaptavimus, ut terra populi Dei, haereticis spinas, sperneris? Cum consummaveris depraedationem, depraedaberis: cum fa
Abbreviated transcription (Latin):
uobis scribe npharisei ypocrite.
Et loquat᷑ inqͥt ad dñm fraudu¬
lent̃. Magister scimꝰ quia ex do
es̃ quod ad te ñ ꝑtinet de homi¬
nibus. Licet censũ dare cȩ sari
annon: Q uacuefaciũt animas.
esurientis p̾płi. ⁊ potũ auferunt
sitientibꝰ turbis: nec ipsi intran¬
tes nec alios intrare pacientes.
fraudulenti enĩ doctoris ⁊ pͥnci
sima. qui concumant dolos ad
perdendos symplices in sermo¬
ne mendatii dicentes ad decep¬
tũ pł̃m. Scrutare ⁊ uide qm̃¬

Expanded text:
risaei hypocritae . Et loquatur, inquit, ad Dominum fraudulenter: Magister, scimus quia ex Deo es, et quod ad te non pertinet de hominibus, licet censum dari Caesari, an non . Qui vacuefaciunt animas esurientis populi, et potum auferunt sitientibus turbis, nec ipsi intrantes, nec alios intrare patientes. Fraudulenti enim doctoris et princsima; qui concinnat dolos ad perdendos simplices in sermone mendacii, dicens ad deceptum populum: Scrutare et vide, q
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Iste enĩ. rex regnabit iuste.
ñ accipiens ꝑsonã in uiditio:
⁊ pͥncipes illiꝰ cũ ueritate pree¬
runt. causas ñ homines consi¬
derantes. Et quicũq sub eiꝰ um¬
braculo fuerit. sic totꝰ erit in
tribulatiomibꝰ ⁊ angustiis ⁊ in
mundi istiꝰ tẽpestate: quomodo
qui uentũ ⁊ turbinẽ fugiens.
se tuto abscondit loco. ⁊ qui pu¬
rissimos fontes inuenit in deser-¬
to. ⁊ qͥ in uehem̃ti ȩstu solis ar-¬
dore cuncta torrente. sub ꝑmi¬
nenti saxo requieuerit. Ubi
nos dixcimus sic̃ riui aquarum
in siti. laoc transtulert̃ .⁊ appare¬
bit in syon quasi fluuiꝰ currens.
Uerbũ enĩ hebraicũ de qͦ supra
in siti. siue in siccitate ł in inuio:

Expanded text:
ejus. Iste enim rex regnabit juste: non accipiens personam in judicio, et principes illius cum veritate praeerunt, causas, non homines considerantes. Et quicumque sub ejus umbraculo fuerit, sic tutus erit in tribulationibus et angustiis, et in mundi istius tempestate, quomodo qui ventum et turbinem fugiens, se tuto abscondit loco; et qui purissimos fontes invenit in deserto; et qui in vehementi aestu solis ardore cuncta torrente, sub prominenti saxo requieverit. Ubi nos diximus: sicut rivi aquarum in siti, Septuaginta transtulerunt: et apparebit in Sion quasi fluvius currens. Verbum enim Hebraicum, de quo supra in siti, sive in s
Abbreviated transcription (Latin):
que dicta st̃. & fecerimus ea que
dicenda st̃. ut esurienti ñ sicut
supra demus panẽ nr̃m. s animã
nr̃am: ut eũ in qͥbuscũq possumꝰ
adiuuemus. & ñ quasi ex tristi¬
cie & necessitate. s ex animo tͥ¬
buamꝰ accipientes magis quam
dantes bñficũ. hylarẽ enĩ dato¬
rem dilig̃ ds: ut animã esurien¬
tem siue afflictã ñ refocillemus
ex parte. s saturemꝰ. & doleamꝰ
cũ dolentibus. lugeamꝰ q cum
lugentibꝰ: t̃c oriet᷑ in tenebris lux
nr̃a. ille qui dicit. Ego litx ueni
in mundũ : ut om̃is qͥ credit in me
in tenebris ñ maneat. s habeat
lucẽ uite. Lucerna eñ corꝑis nr̃i.
ẽ ocłs. Si simplex fuerit: totum
corpus nrm erit lucidũ. Si aũ qͥ
lur esse deberet. uersus fuerit in
tenebras: tc̃ om̃ẽ corpꝰ tenebrosũ¬

Expanded text:
quae dicta sunt, et fecerimus ea quae quae dicta sunt, et fecerimus ea quae dicenda sunt, ut esurienti, non sicut supra, demus panem nostrum, sed animam nostram, ut eum in quibuscumque possumus adjuvemus, et non quasi ex tristitia et necessitate, sed ex animo tribuamus, accipientes magis, quam dantes beneficium: Hilarem enim datorem diligit Deus , ut animam esurientem sive afflictam non refocillemus ex parte, sed saturemus: et doleamus cum dolentibus, lugeamusque cum lugentibus , tunc orietur in tenebris lux nostra, ille qui dicit: Ego lux veni in mundum: ut omnis qui credit in me, in tenebris non maneat: sed habeat lucem vitae . Lucerna enim corporis nostri est oculus: si simplex fuerit, totum corpus nostrum erit lucidum. Si autem qui lux esse deberet, versus fuerit in tenebras; t
Abbreviated transcription (Latin):
niũ pauli scribentis ad thymo¬
theũ. Manus cito nemini impo¬
sueris: neq cõmunicauis pecra¬
tis ahenis. Nõ ẽ enĩ leue pecca
tũ mittere margaritas ante
assecls suis tͥbuere: n uilium
officioꝵ ministris: qͦdq his in¬
decorosius ẽ muliercularum
p̃cibus. In qͦ ꝯsideranda ẽ loqͥntis
nicaueris peccatis ahenis. Sicut
gͦ in ordinationibꝰ maloꝵ parti¬
ceps ẽ pecc̃oꝵ qͥ tales constituit: sic
in ordinatiõe scoꝵ particeps ẽ eoꝵ
iusticiȩ qͥ eos elegit. Sequit᷑. & uer¬
bum murmurationis subaudit᷑
apokoinoi. si abstuleris ate.
Uerbũ aũ murmurationis ẽ: qñ
contra nos loquit᷑ ds. Besinat a
me murmuratio pͦpł huiꝰ: & ñ
morient᷑. Nr̃aq pecca referimꝰ
do. ad excusandas excusationes
in peccatis: & dicimus.. Corꝑis
me superauit ardor: adolescen¬
tie incentiua uicert̃: a đo talis
creatus sũ. pauꝑtas coegit me¬
ad furtũ. Itaq si ñ fecerimꝰ ista

Expanded text:
nium Pauli scribentis ad Timonium Pauli scribentis ad Timotheum: Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis . Non est enim pearitas ante asseclis suis tribuere, et vilium officiorum ministris: quodque his dedecorosius est, muliercularum precibus. In quo consideranda loquentis nicaveris peccatis alienis. Sicut ergo in ordinationibus malorum, particeps est peccatorum qui tales constituit: sic in ordinatione sanctorum, particeps est eorum justitiae, qui bonos elegit. Sequitur: Et verbum murmurationis, subauditur, ἀπὸ κοινοῦ, si abstuleris a te. Verbum autem murmurationis est, quando contra nos loquitur Deus: Desinat a me murmuratio populi hujus, et non morietur; nostraque peccata referimus ad Deum, ad excusandas excusationes in peccatis, et dicimus: Corporis me superavit ardor, adolescentiae incentiva vicerunt, a Deo talis creatus sum: paupertas coegit ad furtum. Itaque si non fecerimus ista