comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ mortuo egỹptõ
discessit inde in tͤ¬
ram madẏan . S
tꝑ prnus fugit in t̾¬
ram madyan nõ
fint metus s fides
quia c̾debat se a
deo libari. Noluit
ibi manere ne eẽt
cansa iactantie si
in aꝑtum ꝑreulũ
se p̃apitart ⁊ tẽ¬
abolicum est. ꝑxi
emin quam diu
habent quid faci¬
ant non debent
s codere ut et dotnimis locum dedit¬
indeis qui etiam suis precepit dicens
Si uos ꝑseqnuti fui̾nt in iam ciui¬
tatem sugite iñ aliam. Inuisibilem
dem celebrauit pascha ꝙ cã transitus
⁊ nos a diabolo et celehrauit effusio¬
nem sanguinis quo liniret utrosq
postes. ⁊ supliminare domus ne an¬
terius ꝙ utiq fr̃m est in figura liban¬
dorum ꝑ sanguinem xp̃i. Item. Fide
.i. ꝑ fidem quã cre¬
debant deo ꝓmit¬
tenti transierunt.
rubrum tan¬
quam ꝑ arsdã t̾ra.
⁊ ne uideret᷑ ħ ca¬
su fcm̃ ẽẽ non in fi

Expanded text:
 mortuo Aegyptio discessit inde in terram Madian. Sed quod prius fugit in terram Madian, non fuit metus, sed fides, quia credebat se a Deo liberari. Noluit ibi manere: ne esset causa jactantiae, si in apertum periculum se praecipitaret, eabolicum est. Sancti enim quandiu habent quid faciant, non debent d cedere, ut et Dominus locum dedit, qui etiam suis praecepit, dicens: Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . Invisibilem dem, celebravit Pascha, quod causa transituset nos a diabolo. Et celebravit effusionem sanguinis, quo linierunt utrosque postes, et superliminare domus, ne anterritus; quod utique factum est in figura liberandorum per sanguinem Christi. Item, fide, per fidem qua credebant Deo tenti, transierunt Rubrum tanquam per aridam terram, et ne videretur hoc casu factum esse, non fi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ baptisimim fide¬
les transeunt re¬
missis peccatis tan¬
quam egyptiis cũ
diabolo principete
nebrarum stibiner¬
sis fide etiam qͣm
pleto aleuitis ar¬
cham domini por¬
tantib ⁊ eneis tu¬
bis clangentibus. circuitu uii. dieꝵ sic
huiiis minidi obstacula cadunt ad no¬
ces p̃dicantium dum in hoc temꝑe eccłia
ens orbem trarum. Item. Raab licet
eẽt m̾etrix non ꝑa¬

Expanded text:
r baptismum fideles transeunt, remissis peccatis; tanquam Aegyptiis cum dnebrarum submersis. Fide, etiam quam pleto a Levitis arcam Domini portantibus, et aeneis tubis clangentibus, circuitu septem dierum, sicut hujus mundi obstacula cadunt ad voces praedicantium, dum in hoc tempore Eccleens orbem terrarum. Item, Raab, licet esset, meretrix non
Abbreviated transcription (Latin):
yses sustinuit a
dimere uenerat.
Illi enim dixu̾nt
habes ⁊ isti moy
ad quam ibat. fi¬
de etiam moyses
reliquit egyptũ
edrcens filios ifrł
ñ u̾tus animo. re¬

Expanded text:
yses sustinuit a dimere venerat. Illi enim dixerunt habes . Isti Moysad quam ibat. Fide etiam Moyses reliquit Aegyptum, educens filios Israel, non veritus animo
Abbreviated transcription (Latin):
bis. tit ⁊ nos similit᷑ fatratis. Inuic̃em¬
itaq nobis delicta donennis ⁊ pnr̃is
delictis inuicem oremus. atq ĩta qͦdã
facienda monet que mitum collocat
apud deum ab illicitis abstinere facit
timor ueretur emm ne mala faciens
penis subdatur. hec autem que ninofa¬
cienda monet ad ꝑfectum uitorum ꝑ¬
tinent. ex uoluntate enim fiunt non
ex ncc̃itate qui gͦ ab illicitis se abstinet
laudem ht. qui u̾o a licitis se temperat
laudem habet et premĩum. Suꝑ oĩa
tite caritatem. ma¬
gis enim est studẽ¬
dum ei uirtuti q̃¬
maior ommibus ẽ¬

Expanded text:
bis ut et vos similiter faciatis . Invicitaque nobis delicta donemus, et pro nostris delictis invicem oremus, atque ita quodamfacienda monet, quia meritum collocant apud Deum. Ab illicitis abstinere facit timor; veretur enim ne mala faciens poenis subdatur. Haec quae nunc facienda monet ad profectum meritorum pertinent: ex voluntate enim fiunt non ex necessitate. Qui ergo ab illicitis abstinet, laudem habet: qui vero a licitis se temperat, laudem habet et praemium. Super omntite charitatem. Mgis enim est studendum ei virtuti,major omnibus e
Abbreviated transcription (Latin):
quia pp̃ nos ⁊ ip̃e dignatus est hoc dic̾e
tempus ur̃m semꝑ est ꝑatup tempus
neum nondum aduenit. Mortifica¬
te. pꝰt rationes
de pͥlenitudine xͥ¬
ostensas gn̾alis
exhortatõ ad om̃s¬
de morib subdit᷑.
u̾mon: ne ad pͥo¬
uẽ cõsuetudinem
rebitis cum xp̃oĩ¬

Expanded text:
quia propter nos et ipse dignatus est hoc dicere: Tempus vestrum semper est paratum, tempus meum nondum advenit . Mortificate. Post rationes de plenitudine Costensas, generalis exhortatio ad omde moribus subditur, ubi monet ne ad pem consuetudinem rebitis cum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
nentur a rbores fructnose a stͥnbi. sed
głã amatorum mundi semꝑ est ꝑata.
Ideo apłs ait. uita ur̃a abscondita est ħ
est tempus nr̃m nondum aduenit. s tẽ¬
pus t̾rena amantium semꝑ est ꝑatum.

Expanded text:
ernantur arbores fructuosae a sterilibus; sed gloria amatorum mundi semper est parata. Ideo Apostolus ait vita vestra abscondita est, hoc est, tempus vestrum nondum advenit, sed tempus t
Abbreviated transcription (Latin):
tara uirtutum et
ut ꝑfecti nirtutib
possitis stare in oĩb
ncc̃ia est. state gͦ
uirstit quociens
ꝑnocamini succin¬
carnales concupĩas
angelo castitatis fͤ¬

Expanded text:
tura virtutum, et ut perfecti virtutibus possitis stare in omnibunecessaria est. State ergo viriliter, quoties provocamini, succincarnales concupiscentias, cingulo castitatis
Abbreviated transcription (Latin):
luxuriam refrenc¬
tis que in lumbis
maximeuiget.
uel in caritate hoo
et estote induti lo¬
ricam iusticie .i. iu
sticia sit nobis lorica
cuiq secundum iũ
faciendo ne pateat
locus hosti et estote
calciati pedes .i. affe¬
ctiones ur̃e sint mu¬
nite uirtutibus. ne
⁊ hoc in p̃paratione
enuangelii . at ita
uł ad complendũ¬
p̃cepta enuangłnͣ
euuangelii dico ꝑa
pacem.s. int̾ deñ¬
ꝙͥ prius impugnat diabolus. unde pͥma
petit campum dubia sub sorte duel: pu¬
gnatura fides. hanc igͣ sumite ut scutũ
in qno possitis extinguere omnia tela .i.
assultus nequissum diaboli tela dico ig

Expanded text:
luxuriam refrenetis, quae in lumbis maxime viget. Vel, in charitate, hoc Et estote induti lorica justitiae, id est justitia sit vobis lorica cuique secundum jus faciendo, ne pateat locus hosti; et estote calceati pedes, id est affectiones vestrae sint munitae virtutibus, ne et hoc, in praeparatione Evangelii, ut sitis ita uxuriam refrenemaxime viget. Vel, in charitate, hoc Et estote induti lo prius impugnat diabolus. Unde, prima petit campum dubia sub sorte duelli, pugnaturo fides. Hanc igitur sumite ut scutum, in quo possitis exstinguere omnia tela, id est assultus, nequissimi, diaboli. Tela, dico, ig
Abbreviated transcription (Latin):
nente morte non
negauit ueritatẽ
s ꝙ dixat affirma¬
dei que fuit bona
⁊ honesta confessio
p̃cipio inqnam ut
sernes mandatum
danimus quod est
sine macula ⁊ irre¬
p̃hensibile quialex
domini est unma¬
culata. nec etiam
niat xp̃c iñ morte
Ouem aduentũ
temꝑib ostendet
sanctis quibusꝯq
beatus ⁊ solus potẽs
hoc non de prẽ tm̃
intelligendum est
s de deo. qui ẽ ip̃a
trinitas. quecum¬
enim pr̃ facit hec
trinitas mñtelligit᷑
cum ait. beatus ⁊ so
in se quietram suos
faciet beatos. ⁊ po¬
tentes ⁊ reges sui ⁊
dominos imꝑiorũ.
unde subdit. rex re¬
gum ⁊ dñs dominã¬
tium qui solus per¬

Expanded text:
nente morte non negavit veritatem, sed quod dixerat affirmaDei, quae fuit bona et honesta confessio. Praecipio, inquam, ut serves mandatum, davimus, quod est sine macula et irreprehensibile, quia lex Domini est immaculata, nec etiam niat Christus in morte. Quem adventum temporibus ostendet, sanctis quibuscunque beatus et solus potens; hoc non de Patre tantum intelligendum est, sed de Deo qui est ipsa Trinitas, quaecunque Pater facit haec trinus intelligitur, cum ait; beatus et soin se, qui etiam suos faciet bonos et potentes, et reges sui et dominos imperiorum. Unde subdit: Rex regum et Dominus dominantium
Abbreviated transcription (Latin):
ab homine crescit in homine. tanto ma¬
ior acciniritur quanto plurib redditur.
hic autem fit mentio de caritate quia na
hic autem dilectionem dicit habendam
inter fr̃es ꝙ notat dicendo. iiinicem a¬
lit enim uere fres non funt. et uere di¬
lectio est habenda. quia. Oyi diligit
pximum le. impleu.¬
dicens. Nam non¬
quasi uere imple¬
uit. nam hoc pre¬
ceptum. non aduł¬
⁊ hoc non furabis
⁊ hoc. non falsum

Expanded text:
ab homine, crescit in homine, et tanto maab homine, crescit in homine, et tanto major acquiritur, quanto pluribus redditur. Hic autem fit mentio de charitate, quia vHic autem dilectionem dicit esse habendam inter fratres quod notat dicendo, invicem. Aliter enim vere fratres non sunt, et vere dilectio est habenda, quia qui diligit proximum, legem implevidicens: Nam: Nonicat: Vere implevit, nam hoc praeceptum: Non aduhoc: Non furaberis; et hoc: Non falsum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ipsum seruits
deo. Cinistriem̃
dei sunt. ad hoc emĩ
instituti funt ut
boni laudent᷑. ma¬
li uero pumantur
uel ita. ministrie
ut sic landetur disciplina ennangolica
hoc modo rebdite. tui debetis tributum
reddite. tributum.tribatum dicit ꝙ re¬
giones soluunt. cui debetis uectigal red¬
dite uectigal. uecti gal dicitur stipondi¬
um ꝙ datur dominis. quando ꝑ patͥas
uchintur. nel tributum dr̃ ꝙ domi sol¬
uitur. uectigal ꝙ ad domum domini ue¬
hitur cui debetis timorem reddite timo¬
rem ut dominum tiineannis ⁊ ꝑ sonas
uereamur tui honorem debetis reddite
honorem ut assurgero ⁊ hinii smoĩ qͥd
caritatem uo̾ ita soluite ut semꝑ eam de¬
beatis. Sola emin caritas est que etiã red¬
dita sẽmꝑ detinet debitorem. Reddit᷑ enĩ
cum impenditur. debet᷑ autem ẽẽ etiam¬
amitritin. s potius reddendo multiplica
habendo reddit᷑ non carendo s ut pecu
nia que reddi non potest nisi habeat᷑. nec
haberi nisi reddatur. Innno cum redar

Expanded text:
ervitis Deo; ministri enim Dei sunt. Ad hoc enim instituti sunt, ut boni laudentur, mali puniantur. Vel ita: ministri eHaimo ut sic laudetur disciplina evangelica, hoc modo, cui debetis tributum reddite tributum. Tributum dicit quod regiones solvunt; cui debetis vectigal, reddite vectigal. Vectigal dicitur stipendium, quod datur dominis quando per patrias vehuntur; vel tributum dicitur, quod domi solvitur, vectigal quod ad domum domini vehitur. Cui debetis timorem reddite timorem, ut Dominum timeamus, et personas vereamur. Cui honorem debetis, reddite honorem, ut assurgere, et hujusmodi. Quis Charitatem vero ita solvite ut semper debeatis. Sola enim charitas est quae etiam reddita semper detinet debitorem. Redditur enim cum impenditur. Debetur autem amittitur, sed potius reddendo multiplicatur, quoniam habendo redditur, non carendo. nia quae reddi non potest, nisi habeatur, nec haberi nisi reddatur. Imo cum redditur
Abbreviated transcription (Latin):
emin omnes fideles
iñ ciuantum fide¬
lessunt imumsũt
non est distantiam
dei ⁊ greci. domini
et serui. ⁊ huuismõi
Differentia tamẽ ẽ
iñ comisationemor¬
tali et eius tedinem
hunis inte itine ser¬
uardum ẽe apostoli
in unitate fidei fñ
ulla distantia. et¬
alia iñ ordiñe nite
hus tanquam in
uia ne nomen do¬
mini ⁊ doctrina
blasphemetur. Idõ
enim ħ̃ ẽ ꝓbatio sub¬

Expanded text:
enim omnes fideles in quantum fideles sunt unum sint non est distantia Judaei et Graeci, Domini et servi, et hujusmodi; differentia tamen est in conversatione mortali, et ejus ordinem in hujus vitae itinere servandum esse apostoliin unitate fidei sine ulla distantia; alia in ordine hujus vitae tanquam in via, ne nomen Domini, et doctrina blasphemetur. Ideo enim, haec est probatio sub
Abbreviated transcription (Latin):
dem lex est posita
pp̃ transg̃ssionem.¬
est ergo lex adu̾sus
ꝓmissa dei: ut per¬
eam impleatire
alit̾ quam ꝓ missũ
taret᷑ exclusa. Si
lege non est uita

Expanded text:
dem lex est posita propter transgressionem.Est ergo lex adversus promissa Dei? Ut peam impleatur aliter quam promissum taretur exclusa. Si lege non est vita
Abbreviated transcription (Latin):
qui da. ẽ uobis. si diffusa est caritas ecce
ex quantulocumq pignore deambulat
deus in nobis ⁊ sic pignus accepimus.
Quidam tamen codicos melius babẽt
arram eandem quippe rem interp̃tes
dice̾ uoluerunt. intus est tamen aliqͥd
in loquendi nsu int̾ arram ⁊ pignus.
Pignus enim quando datur soluto eo ꝑ
quo ponitur aufertur. arra uero est
cum de ipso pretio datur alitiuid ꝙ ñ
est auferendum. s complendum. Si
gͦ caritatem modo deus tanquam pignꝰ
dedit. ꝑ spiritum qui datus est rẽ pro¬
missam reddite. anfereridum a nobis¬
est pagnus: Absit. s hoc ꝙ dedit implebit.
sdeo melius habetur arra quam pagnus
Dedit nobisspiritum ad hoc utiq .s. in
redemptionem acquisi tionis.i. ad hoc ut
sanguine eius redempti a iure inimici
ut ultra non dominetur nobis minti¬
cus. acquiramus deum uł acquiram᷑¬

Expanded text:
Quid est enim, si diffusa est charitas? Ecce jam ex quantulocunque pignore deambulat Deus in nobis, et sic pignus accepimus. Quidam tamen codices melius habent arrham; eamdem quippe rem interpretes dicere voluerunt. Interest tamen aliquid in loquendi usu inter arrham et pignus. Pignus enim quando datur, soluto eo pro quo ponitur, aufertur; arrha vero est cum de ipso datur aliquid quod non est auferendum, sed complendum. Si ergo charitatem modo Deus tanquam pignus dedit nobis per spiritum, qui datus est re promissa reddita, auferendum est a nobis pignus? Absit! sed hoc quod dedit implebit Ideo melius habetur arrha quam pignus. Dedit nobis spiritum, ad hoc utique, scilicet in redemptionem acquisitionis, id est ad hoc ut sanguine ejus redempti a jure inimici, et ultra non dominetur nobis inimicus. Acquiramus Deum, vel acquiram
Abbreviated transcription (Latin):
bona confert. ⁊ ꝑticit que et sine semi¬
ne uiri concepta est. ⁊ formata assistõs
pr̃i. ad int̾pellandum. dico mintͦ iuit
in sc̃a ꝑ ꝓpͥum sanguinem ꝑ hoc ĩuẽta.
a nobis uel a xp̃o nobis et̾na redempti¬
one quia redempti sunt et̾ni que redẽ¬
ptio non potuit inuenn in illis legalib
mundatio corꝑal
.i. quia sanguis hyi

Expanded text:
bona confert et perficit, quae et sine semine viri concepta est et formata. Assistens Patri ad interpellandum. Dico quod introivit in sancta per proprium sanguinem, per hoc inventa, a nobis vel a Christo nobis aeterna redemptione, quia redempti sunt aeterni, quae redemptio non potuit inveniri in illis legalibus mundatio corporaest quia, sanguis hi
Abbreviated transcription (Latin):
in u̾bis ieremye
supra tetigit pr̃a
lia non possunt fa¬
pontifex assistens
prĩ ad intͥpellandñ
ꝓ nobis nel fidelib
ad auxiliandum.
dator honorum ñ
inquam introiit
lum. Nomine nẽ¬
pe significantis .i.
tabernacrli desig
quam illud t̾renũ
⁊ ꝑfectius quia ibi
est et̾na beatitudo
tabͥnaculum dico¬
ñ manufactum
non dico ñ factũ.
oꝑatione deis ho¬
qd̾ fixit homo. sed¬
hoc longe alitor
a deo factum est

Expanded text:
in verbis Jeremiae supra tetigit, praelia non possunt faristus assistensri ad interpellandum pro nobis, vel fidelibus ad auxiliandum dator, bonorum, non inquam, introivit lum, nomine nempe significantis, id est tabernaculi, designquam illud terrenum; et perfectius, quia ibi est aeterna beatitudo. Tabernaculum non manufactum, non dico non factum operatione Dei, sed hoquod fixit homo, sed longe aliter a Deo factum est
Abbreviated transcription (Latin):
Introiuit dico semel uł ꝑ sanguinem
dico fusum. semel qna non est opus
iterari. quiã ꝑfectum est. uł ita ut ꝑ
tabernaculum accipiat᷑ xp̃i caro qũa
ꝑ nobis obtulit in qua ⁊ diabolum ex.¬
pugnauit. Est enim xp̃c rex ⁊ sacerdos
Rex pugnauit ꝑ nobis sacerdos obtuł
se ꝓ nobis. Quando pro nobis pugua¬
uit qͣi uictus est. inimo uo̾ tune uicit
Caucifixus est enim ⁊ de cruce in qua
erat fixiis diabolum orcidit ⁊ inde rex
nr̃. Sac̾dos aut̃ quid ꝓ nobis obtulit :
nichil mundum inuenit in hominib
ꝙ offerret ꝑ eis se ipm̃ obtulit. Cc̃ce mũ¬
da ⁊ felix ⁊ fera uictima. Carnem enĩ
de utero uirginis accepit ur mundam
offerres ꝑ immundis. hanc uocat tab¬

Expanded text:
Introivit, dico, semel per sanguinem, dico, fusum semel quia non est opus iterari, quia perfectum est. Vel ita, ut per tabernaculum accipiatur Christi caro quam pro nobis obtulit, in qua et diabolum expugnavit. Est enim Christus rex et sacerdos: rex pugnavit pro nobis, sacerdos obtulit se pro nobis. Quando pro nobis pugnavit, quasi victus est, imo vero tunc vicit; crucifixus est enim, et de cruce in qua erat fixus, diabolum occidit: et inde rex noster. Sacerdos autem quid pro nobis obtulit? nihil mundum invenit in hominibus quod offerret, pro eis seipsum obtulit. Ecce munda, et felix et vera victima. Carnem vero de utero Virginis accepit ut mundam offerret pro immundis. Hanc vocat tab
Abbreviated transcription (Latin):
o xp̃i. rent. ⁊ ita impedi¬
mentum fieret e
odirent. si quicnam ab eis accipet. uelħͣ
iõ dicit quia si acciꝑet ab eis putarent se
emisse licentiam peccandi ⁊ ita lib̾tatem
arguendi apłs minueret. Descitis ⁊ c̾.

Expanded text:
 durarent, et ita impedimentum fieret Evodirent, si quidquam ab eis acciperet. Vel hoc ideo dicit, quia si acciperet ab eis, putarent se emisse licentiam peccandi, et ita libertatem arguendi Apostolus minueret. Nescitis, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
autem ideo dicit
ut non putetur
caredemortuis
quasi dum muũt
hominib sit com¬
missumiditum
s post mortem
deo hooenim iñ¬

Expanded text:
am ideo dicit, ut non putetur care de mortuis, quasi dum vivunt hominibus sit commissum judicium, sed post mortem Deo. Hoc enim in
Abbreviated transcription (Latin):
uiuinnis corpora¬
li uita dommo ui¬
domini uelstib
iiditio domini si¬
ue moriur tem̃¬
pͥanter domino
morimur .i. ad
ĩandem domini
uel a domino in¬
dicandi. et qina
utrumq a domi
.ĩ. a domino sumtꝰ
iũdicandi. Curgͦ
uidicat homo. mn
ꝑ quo mortuns ẽ¬

Expanded text:
 corporali vita, Domino viDomini, vel sub judicio Domini; sive morimur, temporaliter, Domino morimur, id est ad laudem Domini, vel a Domino judicandi. Et quia utrumque est a Domiest a Domino sumus judicandi. Cur ergo judicat homo? In pro quo mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
more salutaris
tis eẽ sicut ego qr
o frẽs ego obsetͦ
uos. hoc obsero.
⁊ secure obsecrare
possum ut quos¬
merito diligo qr
nichil me lesistis¬
⁊ ita non penes
uos inimicitiarũ¬
mearum est omisa
hoc dicendo excu¬
sat se. quiã ꝑsendo
dixan̾t panbuim
nec nolusse eos¬
docere. que in ali

Expanded text:
more salutaris tis esse sicut ego, atres, ego obsecro vos, dico, obsecro  secure obsecrare possum, ut quosmerito diligo, quia nihil me laesistisita non penes vos inimicitiarumearum est causa. Hoc dicendo excsat se, quia pseudo dixerant Paulum nec voluisse eosdocere q
Abbreviated transcription (Latin):
ut contempnenda monstraret ⁊ om̃ia
t̾rena mala sustinuit que sustinenda
p̃cipaebat. urnec in illis quereret᷑ feli¬
citas. nec in istis time̾t᷑ in felicitas. Natꝰ
enim de matre que qͣmuis a nio cõtas¬
ta conceꝑit. semꝑq intacta ꝑmansit
fabro tamen desponsata erat ornem
carnis nobilitatis tumorem extnxit:
Patus etiam in aiuitate beheleem q̃ int̾
omnes iudec rinitates erat exigna. nolu¬
it queniqͣm de tͤrene ciuitatis sublimi¬
tate gloriari. pauꝑ etiam st̃s est cuius
sunt omnia ne de t̾renis diuitiis quis¬
tinam extolle̾tur. noluit rex ab homini¬
b fieri. quia humilitatis uiam ostende.¬
bat miseris. Esurtuit qui omnes pascit.
sitiuit. qui est fons sicientium. fatigatꝰ
ẽ exitinere. qui uam fecit nobis in ce¬
lum obuutuit ⁊ obsurduit ꝑ quẽ mu¬
tus loquntus ⁊ sindus audiuit. uinctꝰ
est. qui infirmitatum uincula soluit.
Mortus est: qui mortuum suscitanit
amore itaq eius. similia patiam᷑. Tunc
enim lex implebr dum ñ cupuditate

Expanded text:
ut contemnenda monstraret; et omnia terrena mala sustinuit quae sustinenda praecipiebat, ut nec in illis quaereretur felicitas, nec in istis timeretur infelicitas. Natus enim de matre, quae quamvis a viro intacta conceperit, semperque intacta permanserit, fabro tamen desponsata erat, omnem carnalis nobilitatis tumorem exstinxit. Natus et in civitate Bethlehem, quae inter omnes civitates Judaeae erat exigua, noluit quemque de terrenae civitatis sublimitate gloriari. Pauper etiam fons est cujus sunt omnia, ne de terrenis divitiis quisquam extolleretur; noluit rex ab hominibus fieri, quia humilitatis viam ostendit miseris. Esuriit qui omnes pascit; sitivit qui est fons sitientium; fatigatus est ex itinere qui viam nobis fecit in coelum; obmutuit et obsurduit, per quem mutus locutus est et surdus audivit; vinctus est qui infirmantium vincula solvit; mortuus est qui mortuum suscitavit. Amore itaque ejus similia patiamur. Tunc enim impletur lex, dum non cupiditate
Abbreviated transcription (Latin):
non crudelem nõ
cupidum turpis
scm̃ deo continen¬
tem se ab illicitis
cet̾is. amplectẽtẽ
amore eui ẜmo¬
nem qui secund̾
ta hec habeat. ut
potens sit iuta et
scientia exhortari
scientes in doct᷑na
sua ⁊ redarguere
eos qui contradiẽt
uitan obloquendo
uel maleninẽdo.
contͣ dicentes etnin¬

Expanded text:
non crudelem, non cupidum turpis sanctum Deo, continentem se ab illicitis, caeteris, amplectentem amore eum sermonem qui est secundum ta haec habeat, ut potens sit vita et scientia exhortari scientes in doctrina sana, et redarguere eos qui contradicunt, veritati obloquendo, vel male vivendo. Contradicentes eni
Abbreviated transcription (Latin):
sime loq̃ndo contͣ¬
dice̾ ui̾tati. Non cõ¬
tradicunt multi
liñgua s uita qͦs
redarguere bont̃
opus est. grandis
sarcina. cliinis ar

Expanded text:
sime loquendo contradicere veritati. Non contradicunt multi lingua, sed vita: quos redarguere bonum opus est, grandis sarcina, clivus ar
Abbreviated transcription (Latin):
nt prudentib loquor.
a. moneo nos fugere
ab ydolatͥa. ⁊ hor mo¬
nendo loquor infir¬
mis qũ sunt interꝰ
nos ut supͣ loquutus
sum. prisdentib et
uos ip̃i iudicate q̃ dico
an uera ⁊ bona sint.
ꝙ ꝑ similitusainem
⁊ exemplum noui sa¬
cramenti ostendit.
ut facilis firadeat.
qr cui u̾ba ñ satisfa¬
ciunt: solent etiam

Expanded text:
ut prudentibus loquor. t: Moneo vos fugere ab idololatria, et hoc monendo, loquor infirmis qui sunt inter vos ut supra locutus sum. Prudentibus, vos ipsi judicate quae dico, an vera et bona sint: per similitudinem et exemplum novi sacramenti ostendit, ut facilius suadeat, cui verba non satisfaciunt, solent exem
Abbreviated transcription (Latin):
in ydolio. nichilsꝑet de eo. de eo enim sꝑare¬
est. de deo dubitare. ut ⁊ saul qui relicto deo
quiꝰ etfuat᷑ ꝑ delicto iratus. ad ydolatͥam re¬
diĩt sꝑans aliquid de ea. cui ⁊ in p̃senti obfu¬
it. ⁊ in futuro gehennam ultͥcem gn̾auit:
iõ apłs istos hortat᷑ suge̾ ab ydolatͥe suꝑsti¬
tione s. uł ne comedant sapientes y doloti¬
ta cum offendiculo infirmorum quib y¬
dolatre uide̾ntur. uel ne ip̃i infirmi ydõla¬
tre sint edendo sub ydoli uenãtione ⁊ putã¬
do ydolum aliquid eõ ⁊ ut fugiatis. L o¬
quid qͣi prudentib¬

Expanded text:
in idolio, nil speret de eo. De eo enim speraest, de Deo dubitare, ut Saul, relicto Deo qui ei fuerat pro delicto iratus, ad idololatriam rediit sperans aliquid de ea, cui et in praesenti obfuit, et in futuro gehennam ultricem generavit. Ideo Apostolus istos hortatur fugere ab idololatriae superstitione, scilicet ne comedant sapientes idolothyta cum offendiculo infirmorum, quibus idololatrae videntur. Vel ne ipsi infirmi idololatrae sint, edendo sub idoli veneratione, et putando idolum aliquid esse. Et, ut fugiatis, loquid, quasi prudentib
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatum fui̾t. s aliud hic dicit ꝙ sit
potius ⁊ manis eo ꝙ ab apłis traditum
fuerat. galathis antem dicit ut non reci¬
trarium. Existimo enim. Supͣ egit de
rent recte pateremini. s quia hoc ñ est
non recte eos patunini ⁊ ue hoc non est.
Existimo enim me nicha unnus fecisse
ci cum nec mmis feci̾m quam magni
apłi. Magni apłi uidentur apisdistos
petrus ⁊ aliĩ qui cum domino fuerunt
uel pro ꝑseudo apłis hoc dicit quib se
non minus eis fecisse ostendit. Ecc̃a enĩ
chorynthiorum uariiͣs errorib findua¬
bat aliquieram fauebant apłis qui cũ
domino fuerunt in carne paulum defor¬
mantes quia cum domitio non fui̾t de
tiuo egimus alii fauebant psendo apłis
a cimibris compositis uerbis eadem aisdie¬
bant que ab apło contra quos loquit᷑ qi
set dici ꝙ ⁊ si eadem. inelis tamen panlo
p̃dicarent remanet. qͣi nec alnsd p̃dicãt

Expanded text:
praedicatum fuerit; sed aliud hic dicit quod sit potius et majus eo quod ab apostolis traditum fuerit. Galatis autem dicit ut non recitrarium. Exisrent, recte pateremini; sed, quia hoc non est, non recte eos patimini. Et vere hoc non est. Existimo enim me nihil minus fecisse ci, cum nec minus fecerim, quam magni apostoli. Magni apostoli videntur apud istos Petrus et alii, quia cum Domino fuerunt. Vel pro pseudoapostolis hoc dicit, quibus se non minus eis fecisse ostendit. Ecclesia enim Corinthiorum variis erroribus fluctuabat. Aliqui enim favebant apostolis qui cum Domino fuerunt in carne, Paulum deformantes, quia cum Domino non fuerit, de quo egimus. Alii favebant pseudoapostolis, a quibus compositis verbis eadem audiebant quae ab Apostolo contra quos loquitur. Qset dici, quod etsi eadem, melius tamen Paulo praedicarent, removet. Quasi dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
suam longe antequam impleret᷑ in uobis
p̃destinatio habitam uł hominib palam
ꝓpositam ⁊ ostensam. p̃destinanit nos dico
⁊ sanctificauit. ⁊ hoc in laudem głe gr̃e sue
uit nos .i. gratos nos sibi fecit. hic notat᷑
effectus prime p̃ordinationis que ꝑtinet
ad insticiam. gratificauit dico in dilecto fi¬
lio suo proquo nos diligiti Diligens enim
inigenitum suum etiam illis quos diligͥ
mus grati dicens
incuo filio habemꝰ¬
redemptionem. ut
possimus renerti¬
a captiuitate qua
ẜuiebamꝰ drabolo

Expanded text:
, longe antequam impleretur in nobis praedestinatio, habitam, vel omnibus palam propositam et ostensam. Praedestinavit nos dico et sanctificavit: et hoc in laudem gloriae grativit nos, id est gratos nos sibi fecit. Hic notatur effectus primae praeordinationis quae pertinet ad justitiam. Gratificavit, dico, in dilecto Filio suo, pro quo nos diligit. Diligens enim suum Unigenitum, etiam illis quos diligitmus grati, dicens: In quo, Filio haredemptionem, ut possimus revera captivitate qua serviebamus diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
magis obsecro cum
sis talis uica ⁊ eta¬
te. ut ego paulus
qui senex sum ⁊ iõ
non imꝑo tibi sed
obsecro. Uñ supra
seniorem ne nicre¬
paui̾s. s obsecra
nt prẽm. Nũc aũ¬
obsecro inquã te¬
de meo filio onesi
Uncautem
et tibi ⁊ mi¬
chi utilis qͤm
remisi tibi

Expanded text:
magis obsecro cum sis talis, vita et aetate: ut ego Paulus qui senex sum, et ideo non impero tibi, sed obsecro. Unde supra: Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patrem . Nunc auObsecro, inquade meo filio, quem nc autem et tibi, et mihi utilis est: quem remisi tibi
Abbreviated transcription (Latin):
promptus es multo
go mintam habens
fidutiam non dico
tuam utilitatem
non dico contͣ tua
dico me habe̾ poce¬
statem imꝑandi tͥ¬
quam fidutiam im

Expanded text:
promptus es, multo Ego multam habens fiduciam, non dico tuam utilitatem. Non dico contra licdico me habere potestatem imperandi tiquam, fiduciam im
Abbreviated transcription (Latin):
consumma¬
bo super do¬
mum isrł
et suꝑ do¬
mum iuda
testament̃
nouum nõ
secundum
testam̃tum
quod fecipa¬
trib eorii
in die qua
apprehendi
manum il¬
lorum ut e¬
duceremeos
de terraegy
I p ñ sit de t̾renis
lex data in monie
detͤminat addens

Expanded text:
consummabo super domum Israhel et super domum Iuda testamentum novum non secundum testamentum quod feci patribus eorum in die qua adprehendi manum illorum ut educerem illos de terra Aegyn sit de terrenis, lex data in monte determinat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
quia innouat. Si añ quesitum a nobis
fuit cur illuis testamenti ancte̾ teneamꝰ
cuius ritum ñ obẜuamus ⁊ ad hoc xnde
mus ꝙ ea legi ⁊ accipi oꝑtet ne ꝓphias
extinguamus ꝙ in umbra fr̃a sunt oia
illa futuroeum sicut ait apłs. ħ̃ in figura
contingebant illis ⁊cͥ. Cum gͦ aliquid ta
a nobis obẜnari uel iussum ñ ẽ in no.¬
dum est ñ rep̃hendendum. quia eo ipso
quo iam non obynat᷑ ñ dampnatum
s impletum probat᷑. Sed qm̃. tn ap

Expanded text:
II. Si quaesitum a nobis fuerit cur illius testamenti auctoritatem teneamus, cuius ritum non obseruamus, et ad hoc emus quod eam legi et accipi oportet, ne prophetias exstinguamus, quia in umbra facta sunt omnia illa futurorum, sicut ait Apostolus: Haec in figura contingebant illis, etc. Cur ergo aliquid tala nobis obdum est, non reprehendendum, quia eo ipso quo iam non obseruatur, non damnatum, sed impletum probatur. unde multa
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce dies uensunt
.i. panlatim appro¬
pinquant. tempꝰ
pulsis tenebris lux
que illuminat õ¬
in mundo apparni¬
it dicit dominus
consummnans dabo
⁊ implebo. testꝰ no.
missum est abralx.
consummabo inꝙͣ
sr̃ domum iũda q.¬

Expanded text:
Ecce dies veniunt, id est paulatim appropinquant, tempus pulsis tenebris lux quae illuminat o, mundo apparuit. Dicit Dominus: consummans, dabo et implebo testamentum promissum est Abrahae. Consummabo, inquam, super domum Juda
Abbreviated transcription (Latin):
tio. ad quam consequendam nos erudit
magister bonus dicens. nos uero reuela¬
ta facie speculantes .i. ꝑ speculum rationis
intuentes. gloriam domini .i. dominum
tendentes: in ymagiñem eandem. que
est glͣaquam speculamur. quam spera
miles głe xp̃i simus in etͦmim sicut iohẽs
declaritate. creationis. in gloriam. uel cla¬
ritatem instificationis. nel de gloria fidei:
iñ gloriam spei. Transformamir dico. trãs¬
lati agloria uel a claritate moysi. iñcla
tum dei dare. tantum enini dabitur glorie:
quantum dignum est dari ꝑ spiritum sc̃m.
talem gloriam dari qie sublimitati congru¬
at dantis ulel ita ut ꝑ dominim accipiatur
for. hoc non mutatar. tendentes in ymagi¬
nem enis s. ꝑatris: eandem cum ipso .i. in¬
xp̃m̃ qui aist ymago pr̃is eadem cum illo in
quem tendimus .s. ut enm in essentia inde¬
una clara cogitatione. in aliam claram co

Expanded text:
tio, ad quam consequendam nos erudit tio, ad quam consequendam nos erudit magister bonus, dicens: Nos omnes revelata facie speculantes, id est per speculum rationis intuentes, gloriam Domini, id est glortendentes in imaginem eamdem, quae est gloria quam speculamur, quam sperammiles gloriae Christi simus in aeternum; sicut Joannes claritate creationis, in gloriam, vel claritatem justificationis, vel de gloria fidei, in gloriam speciei. Transformamur, dico, talati a gloria, vel a claritate Moysi, in clartum Dei. Tantum enim dabitur gloriae, quantum dignum est dari per Spiritum sanctum. t ostenderet eamdem gloriam dari quae sublimitati congruat dantis. Vel ita, ut per Dominum accipiatur formamur. Hoc non mutatur. Tendentes in imaginem ejus, scilicet Patris, eamdem, cum ipso, im, qui dicitur imago Patris; eadem est cum illo in quem tendimus, scilicet ut eum in essentia videuna clara cognitione in aliam claram co
Abbreviated transcription (Latin):
osum. sicut supra: de ymagine creata loq̃ns: Au¬
ꝑ eodem accepit ymaginem ⁊ głam dicens.
uir̃ cmdem ymago ⁊ gloria dei est. Trans¬
formamur autem dixit. i. doforma in for¬
nam inutamur. ⁊ trausimus. de obscura
forma in lucidam formam quia et ip̃a ob¬
soura ymago dei est. Hec est ymago. ñ qua
homines sunt creati qua ceteris inimalibus
presunt. que creatura in rebns creatis ex¬
cellentissima est̾ cum a suo creatore abim¬
pietate uistificatur: a deformi forma in
formosam mutatur formam. Erat onim ⁊
int̾ intĩa natura bona ⁊ ob hoc addit: deglo¬
ria in gloriãm .s. de gloria c̾ationis. in glo¬
riam iustificationis nł de gła fidei: nͥ fillii
dei fumus. in glorram speciei ubi ei simi ͦ¬
les erimus cum ndebimus eum sient esti
⁊ addit. tanquam a domini spũ ꝑ hoc os¬
tendens. ã gr̃a dei nobis conferri tam opta¬
bilis conformationis honum.⁊ uerum hu¬
iñs ymaginis. quandoq futura est ꝑfec¬

Expanded text:
osum, sicut supra de imagine creata loquens, prosum, sicut supra de imagine creata loquens, pro eodem accepit imaginem et gloriam dicens: Vir quidem imago Dei et gloria est. Transformamur autem, dixit, id est de forma in formam mutamur, et transimus de obscura forma in lucidam formam, quia et ipsa obscura imago Dei est. Haec est imago in qua hopraesunt; quae creatura in rebcellentissima cum a suo Creatore ab impietate justificatur, a deformi forma in formosam mutatur formam. Erat enim etiam inter vitia natura bona. Et ob hoc addit: De gloria in gloriam, scilicet de gloria creationis in gloriam justificationis. Vel, de gloria fidei, ubi filii Dei sumus, in gloriam speciei, ubi ei similes erimus, cum videbimus eum sicuti est. Et addit: Tanquam a Domini Spiritu, per hoc ostendens a gratia Dei nobis conferri, tam optabilis transformationis bonum. Verum hujus imaginis quandoque futura est perfec
Abbreviated transcription (Latin):
lantes in eã¬
tes .i. ꝑ speculum ra¬
tionis uidentes. glo¬
riam domini .i. glo¬
riosum dominum.
Si queritur. qualis¬
est hec speculatio. et
nde dicatur. illud oc¬
currit quodi spe¬
culo: non nisi yma¬
go cernitur. ubi qͥꝑ¬
pe speculum est.y
magines rermnap¬
est᷑ de tinus altitudi¬
ne. longius aliquis¬
intuetu. speculan¬
tes anutem dicit a spe¬
tulo non a specula. ꝙ ñ gͥdo non est am¬
biguum.  Unde m̃latimm. hec scriptã
translata est. Satisq apparet dixisse. spe¬
culantes .i. ꝑ speculum rationis. que est yma¬
go dei: uidentes non de specula prospitientes
hoc gͦ conaͣntur ut ꝑ hanc ymaginem .i. ra
tionem que nos sumns .i. in qua creatisimiꝰ :
uideamins uttumq illum᷑ a quo facti sumus.
tãnquam per speculum. ꝙ uo̾ subdit. in ean¬
dem ymaginem tr̃asforimanir. utiq y ma¬
gnĩem dei uult intelligi. eandem q dicens:
illam iplam nult intelligi qnam spetulam᷑.
q eadem est xmago dei. ⁊ gloria dei .i. yma

Expanded text:
lantes, id est per speculum rationis videntes gloriam Domini, id riosum Dominum. Si quaeritur qualisest haec speculatio, et unde dicatur, illud ocurrit quod culo non nisi imago cernitur. Ubi quippe speculum est, magines rerest, de cujus altitudine longius aliquiintuemur. Speculantes ergo dicit a speculo, non a specula, quod in Graeco non est ambiguum, unde in Latinum haec scriptura translata est. Satisque apparet dixisse, speculantes, id est per speculum rationis quae est imago Dei videntes, non de specula prospicientes. Hoc ergo conamur, ut per hanc imaginem, id est rationem quae nos sumus, id est in qua creati sumus, videamus utcunque illum a quo facti sumus, tanquam per speculum. Quod vero subdit: In eamdem imaginem transformamur, utique imaginem Dei vult intelligi. Eamdem vero dicens, illam ipsam vult intelligi quam speculamur, quia eadem est imago Dei et gloria Dei, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas. uel yecõ¬
om. in iꝑso oblato
reconciliare om̃ia
⁊ ip̃e est pacificãs¬
.i. pacificauit non
gratis nõ ꝑ aliam¬
hostiam s ꝑ sangͥ¬
nem crucis enis ꝑ
mortem crucis q̃
est t᷑pior mors. pa
tet homini introitus in celum. uel q̃
in celis funt .i. sanctos qui iam sunt m

Expanded text:
itas. Vel, recori in ipso, oblato Deo reconciliari omnia. Et ipse est, pacificanst pacificavit non gratis, non per aliamhostiam, sed per sanguinem crucis ejus, mortem crucis ejus, quae est turpior mors. Pactet homini introitus in coelum. Vel, quae in coelis sunt, id est sanctos, qui jam sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
sic iterum de uir¬
primuis refurrex̃
ut que creauerat
restanraret. ut
semꝑ sit primus ⁊ pͥnceꝑs. Uñ subditi
ut ꝑ hoc ip̃e sit in omnibus tam pri¬
oribus quam sequentibus tenens pri¬
matum .i. dominium quia pꝰt alossñs¬
citare ⁊ bene primatum habet ñ solũ
quia primogenitus est s etiam. Quia
complacuit tͥmtati omnem ꝑle. habi

Expanded text:
sic iterum de virprimus resurrexit, ut quod creaverat restauraret, ut semper sit primus et princeps. Unde subdit: Ut per hoc sit ipse in omnibus, tam prioribus quam sequentibus, tenens primatum, id est dominium, quia potest alios suscitare. Et bene primatum habet, non solum quia primogenitus est, sed etiam quia complacuit Trinitati omnem pleni
Abbreviated transcription (Latin):
placuit trinitati ꝙ in ip̃o omnis pleni¬
tudo sciennie ⁊ tirtutum non modo esset
s habitaret ⁊ reconciliaret omnia deo.¬
.i. uĩdeos ⁊ gentes. Atrende ꝙ plenitudo re¬
cte dr̃ in ipso cẽ ⁊ man̾e. tinia omnia pot̃
ꝑ se. ut nichil exceptum sit ꝙ ꝑ eri ñ
possit p̃stari. uñ ait. Sient pr̃ ħt ui¬
tam in semerip̃o. sic dedit ⁊ filio uitam

Expanded text:
placuit Trinitati, quod in ipso omnis plenitudo scientiae et virtutum non modo esset, sed habitaret. est Judaeos et gentes. Attende quod plenitudo recte dicitur in ipso esse et manere, quia omnia potest per se, ut nihil exceptum sit, quod per eum non possit praestari. Unde ait: Sicut Pater vitam habet in se, sic dedit et Filio vitam
Abbreviated transcription (Latin):
cessitatem.
enim digniorem reddidisserõem. uͥginita
nature: ꝑ quam homines angelis assimilã¬
t᷑. maior tamen uictoria est uirginum
qͣm angelorum. Angeli .n. sine carncui¬
uunt. ir̃gines uo̾ iñ carnc tͥumphant.¬
Inde est ꝙ iñ tab̾naculo domini supͣ uũ
opainentum exat depellibns ia chͥnctinis.
ꝑ ꝙ intelligit᷑ celibumuita. habet enim
iacynctus sp̃em similem trono ita quim
carne uirgneam puritatem ẜuant suꝑ¬
celestib similantur. hii sunt qui cum mu¬
lierib non simt᷑ camnauinati ⁊ sequuntar
agnum quocumq ierit. Quoniam ⁊ ẽ¬
uirginitate. ⁊ licet
si alligatus es uxori
noli quere solutõm¬
⁊ si inster ncc̃itas.
s si solutus es ab n¬
xore. noli tuere u¬
xorem si potes conti
que nullo domini
constͥngentis imꝑio
in potestate dimis¬
sa sunt. In hũs au¬
diendus est apłs.

Expanded text:
cessitatem denim digniorem reddidisse virginitatis ranaturae, per quam homines angelis assimilantur. Major tamen victoria virginum est quam angelorum. Angeli enim sine carne vivunt, virgines vero in carne tInde est quod in tabernaculo Domini supremum operimentum erat de pellibus hyacinthinis, per quod intelligitur caelibum vita. Habet enim hyacinthus speciem similem throno, ita qui in carne virgineam puritatem servant, supercoelestibus similantur. Hi sunt qui cum mulieribus non sunt coinquinati, et sequuntur Agnum quocunque ierit . Quoniam, etvirginitate; et licet si alligatus es uxori, noli quaerere solutionsi instat necessitas. Sed si solutus es ab xore, noli quaerere uxorem, si potes continquae nullo Domini constringentis imperio, in potestate dimisa sunt. In his audiendus est Apos
Abbreviated transcription (Latin):
.s. isti predicti sunt
ex circumcifionẽ
⁊̃ idem tamen me¬
cum asserunt de
gratia hiĩ soli de
uideis sunt modo
adiutores mei in
regno dei predicã¬
do qui michi po¬
sito m tͥbulatiõe¬

Expanded text:
cet isti praedicti, sunt ex circumcisione, et idem tamen mecum asserunt de gratia. Hi soli de Judaeis, sunt modo adjutores mei in regno Dei praedicando, qui mihi, posito in tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
ommã nota faci¬
ent uobis que hic
aguntur. Ealu¬
tat uos arystar:¬
cus concaptunis
meus .i. particeps
⁊ socius laborum
meorum. et mar¬
tus consobrinꝰ bar¬
nabe de qno mar¬
cõ uel barnaba ac¬
cepistis mandata
ista .s. quod disces¬
sissent ame. ⁊ ĩõ
s si modo nem̾t
aduos excipite il¬
lum uel acce. mã.¬

Expanded text:
a nota facient vobis quae hic aguntur. Salutat vos Aristarchus concaptivus meus, id est particeps, et socius laborum meorum; et Marcus consobrinus Barnabae, de quo, Marco vel Barnaba, accepistis mandata, ista, scilicet quod discessisset a me, et ideo sed si modo venerit ad vos, excipite illum. Vel, acce
Abbreviated transcription (Latin):
enim pront¬
ptum anim̃
ur̃m pro quo
de uobis glo¬
rior apd̃ ma¬
quoniam ⁊¬
parata an
no pretert¬
to et uestra
emulatio
prouocauit
plurimos.
¶Asimus
autenifra¬
tres ut ne
qu gloriam

Expanded text:
enim promtum animum uestrum, pro quo de uobis glorior apud Maquoniam parata est ab anno praeterito et uestremulatio provocavit plurimos. Misimus autem fratres, ut, ne quod gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
tunis metropolis ẽ
tione macedomim
errorib implicatos.
opus quasi nõ quid¬
diceret. Cur gͦ pre¬
mittitis illos: ait
dum dixi illis uos

Expanded text:
cujus metropolis est tione Macedonum erroribus iopus, quasi cogidiceret: Cur ergo praemittis illos? ait,dum dixi illis vos
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt mota. s
adhuc monebo. ꝙ
pot̃ quia fecit en
se illa sic monere
nt maneant pstea
etnalit̾ immobili¬
a secundum ea q̃.¬

Expanded text:
fuerunt mota; sed adhuc movebo: quod potest, quia fecit. se illa sic movere, ut maneant, postea aeternaliter, immobilia secundum ea q
Abbreviated transcription (Latin):
cirati estis a xp̃o .i. uirtutib xp̃i. nos di¬
co qui in lege instificamin .i. creditis in¬
stificari. ant̾ enim non noce̾t cͥcumcisio
stis. qui enm in lege iustificari uult per¬
gr̃a ut cessante onere legis iustificet cre¬
dentes quod qui reducit hanc perdit.

Expanded text:
dico in lege justificamini, id est creditis justificari. Aliter enim non noceret circumcisio. stis. Qui enim in lege justificari vult p ut cessante onere legis justificet credentes: Quod qui reducit, hanc perdit
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis manifestat apłs ñ se odio s amo¬
re illud fecisse. Sic enini apłs ñ crudeli¬
t᷑ s amabibt᷑ ⁊ zelo caritatis sathane tͣ did̾.
sient moyses in oultoris ydol paucoi quidẽ
uiudicau̾it. in p̃sens t̾rens: ⁊̃ in posterum
disciplinam sanctiens. Lam eum nulla
crudelitate s magna dilectione fecisse qd̾
fetit aꝑtissime agnoscit᷑ in u̾bis eiñs ꝑpecc̃o
iudcoꝵ orautis ⁊ dicemtis a d dominum. au
dimitte illis. aut dele me delibro tuo. Sic ⁊
helyas ⁊ alii uiri bõni ñ nilla᷑ mala morte
punierunt. qr sic uiuentib utił metus in¬
cutiebatur.⁊ illis ani morto paniebant᷑ nõ
ip̃a mors nocebat. s pcẽm ꝙ angeri posset
si uiuerent: mĩnuebant᷑. Non tene̾ iudi¬
oabant quib tale iñclitium donanat dẽ.¬

Expanded text:
verbis manifestat Apostolus non se odio sed amore illud fecisse. Sic enim Apostolus non crudeliter sed amabiliter, et zelo charitatis Satanae tradidit, sicut Moses in cultores idoli paucos quidem vindicavit in praesens terrens, in posterum disciplinam sanciens. Nam eum nulla crudelitate, sed magna dilectione fecisse quod fecit, apertissime cognoscitur in verbis ejus proum orantis et dicentis ad Dominum: Aut dimitte illis, aut dele me de libro tuo . Sic et Elias et alii viri boni nonnulla peccata morte punierunt, quia sic et viventibus utilis metus incutiebatur, et illis qui morte puniebantur non ipsa mors nocebat, sed peccatum quod augeri posset, si viverent, minuebatur; non temere judicabant, quibus tale judicium donaverat De
Abbreviated transcription (Latin):
g̾ Inde est ꝙ he syas multosmorto aifecit et
ꝓpera mami ⁊ ignc ilmintus inpetrato.  Uñ
et hoc exemplum holye non reprehentit
xp̃c in tliscipulis memorantib condabeo fa¬
ctum sit. ⁊ petontib etiam sibi ip̃is daripote¬
statem dant̾łi ͥg dem de sublim ad consumon¬
dos eos qui sibi hospitim ñ p̃be̾nt. s ignorã¬
tiam uindicanai in apłis reprehentit. quia
odioñ amore correctionis̃ desid̾abant uindi¬
ctam. Tales misdicte etiam in nouo testam̃¬
to non defuermit. Nam ⁊ petruissic in ana¬
np̃an ⁊ uxorem enis ninaicasse legit᷑. qñ
exanimes cecidu̾nt. uec resuscitati sũt. uł
ita. tradere ⁊ oi ut non de illa corꝑalinexa
tit caro eius. in intitum illum ducens Om
nis enim̃ carnalis uoluntas a diabolo est ⁊ iõ
tum hinc noluptati relintuntur. traclitus¬
est sathane. et cum carnis desidi̾o seuin¬
git anima: in ti̾tum patitur. Non autem
hoc amaritudine odii facit. s ea intentooõ
ut expulsio hec ad reuocandum illum uale¬

Expanded text:
cit, et propria manu et igne divinitus impetrato. Unde et hoc exemplum Eliae non reprehendit Christus in discipulis memorantibus quod ab eo factum sit, et petentibus etiam sibi ipsis dari potestatem dandi ignem de sublimi ad consumendum eos qui sibi hospitium non praeberent . Sed ignorantiam vindicandi in apostolis reprehendit, quia odio non amore correctionis desiderabant vindictam. Tales vindictae etiam in Novo Testamento non defuerunt. Nam et Petrus sic et in Ananiam et uxorem ejus vindicasse legitur, quando exanimes ceciderunt nec resuscitati sunt . Vel ita, tradidit, etc., ut non de illa corporali vexattit caro ejus in interitum illum ducens. Ambrosius Omnis enim carnalis voluptas a diabolo est, et ideo cum huic voluptati relinquitur, traditur Satanae, et cum carnis desiderio se jungit anima, interitum patitur. Non autem haec amaritudine odii facit, sed ea intentione, ut expulsio haec ad revocandum illum vale
Abbreviated transcription (Latin):
stiuit. minist᷑ dico
in gentibris. Nongͦ
temere seribit eis
s apostolus geniiũ
audet omnib gen¬
tibus seribere ancto¬
ritate sibi data per
gratiam dei. ego di
co sanctificans .i san
offero fint accepte
deo fidei ꝑfectione
⁊ sanctifieate ope
in spũ sancto. cuiꝰ
gratia est fides et
bomim opus. ⁊ qr
ita ago. habeo igͣ
dico glorram ⁊ rec¬
te. non enim aude¬
sterio meo ⁊p̃c effi¬
cit. inobedientiam
gentium .i. ut gen

Expanded text:
sius Minister dico, in gentibus. Non ergo temere scribit eis, sed Apostolus gentium audet omnibus gentibus scribere, auctoritate sibi data per gratiam Dei. Ego dico, sanctificans, id estoffero sint acceptae Deo, fidei perfectione; et sanctificatae bona in Spiritu sancto, cujus gratia est fides, et bonum opus. Et, quia ita ago, habeo igitdico gloriam, et recte, non enim audesterio meo Christus efficit, in obedientiam gentium, id est ut gen
Abbreviated transcription (Latin):
enim peccatum mortale toncupiscendocõ¬
quid quia inuitu hominem dicit p̾care
mmiminis deb inderi a cͥmine: ñ utiq. Ip¬
snis enim uitio ⁊ desidia ħ cepta sunt quia
enim mancipauit se ꝑ assensum peccato ie
dominatur illuis hoc ĩo dicit ut notet de qͣn¬
tis malis deus hominem eruit ⁊ q̃ exitia
ex adam tͣxit. tui nec lex sulmerire potuit
ꝑ hac gͦ bñficia xp̃i demonstrat tuudetã¬

Expanded text:
enim peccatum mortale concupiscendo comquid quia invitum hominem dicit peccare, immunis debet videri a crimine? non utique. Ipsius enim vitio et desiderio haec coepta sunt, quia enim mancipavit se per assensum peccato, jure dominatur illius. Hoc ideo dicit, ut notet de quantis malis Deus hominem eruit, et quae exitia ex Adam traxit, cui nec lex subvenire potuit. Per haec ergo beneficia Christi demonstrat qui de ta
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑe corripiendo. in
quo. peꝑciteis. ne
eo asꝑiore᷑ uterent᷑¬
in sedicionem uult
gͦ prius mitigari
tione non impleuit. que disposuit: Sp̃a¬
alis añ tunc dispositum ñ implet: añ ꝑ¬
uidertins aliquid ad salutem meditat᷑
⁊ ne indignentur qͣi de dominio: eo ꝙ
dixat ꝑcens nobis nonueni subdit. nõ
iõ dico ꝑcens qr dominemur fidei nr̃e :
.i. quia dominium ⁊ coaftiom patiatur¬
am fides nr̃a que uolaritatis est non ucc̃ita¬
tis. s ĩo dico. qr adiutores sumas si mil

Expanded text:
e corripiendo, in percit eis, ne eo asperiore vertein seditionem. Vult ergo prius mitigari tione non implevit quae disposuit. Spiritualis enim tunc dispositum non implet, quando providentius aliquid ad salutem meditatur. Et ne indignentur quasi de Domino, eo quod dixerat, parcens vobis non veni, subdit, non, ideo dico parcens, quia dominemur fidei vestrae, id est quia dominium et coactionem patiatur fides vestra, quia voluntatis est non necessitatis; sed ideo dico, quia adjutores s
Abbreviated transcription (Latin):
dei. cui qui obedit
do. ⁊ cum sit potens est etiam sapiẽs.
et .i. cinia est penetrabilior .i. ꝑspica¬
tior omni gladio ancipiti .i. omni in¬
genio ꝙ cͥcumcapit carnałia uel spñ¬
alia .i. omni ingenio carnali ut spũa¬
li. et est ꝑtingens .i. ex tota consid̾a¬

Expanded text:
Dei: cui qui obedit,do; et cum sit potens, est etiam sapiens. Et, id est quia, est penetrabilior, id est perspicacior, omni gladio ancipiti, id est omni ingenio quod circumspicit carnalia et sp in omni ingenio carnali vel spirituali. Et est pertingens, id est ex tota considera
Abbreviated transcription (Latin):
quia cognoscit dei filius quomodo dius¬
datur sensuantas aratione ⁊ ip̃a ead
a se dum plus dedita infirmis rebis
inferior est. uel ab hiis renocata digni¬
or. sic etiam uidet quomͦ sp̃c a se ip̃o di¬
uidatur dummi uel in deum inhiat de
dnma nsya cogitans. uel inferuis ce¬
lestia consida̾t. uel iñ t̾ra in fi̾us de mũ¬
danis recte agendis ꝑtͣctat. uel etram
quomodo sp̃e .i. ratio a sensualitate se¬
cernitur. dum quod in se in ratione
infernis est. suꝑat ꝙ in illa est altius.¬
am usq ad disc̾ti¬
onem compagun
⁊ medullarum. Cõ¬
ra ipsuis sensuali¬
tatis ⁊ rationis
quam indet filiꝰ

Expanded text:
quia cognoscit Dei Filius quomodo dividatur sensualitas a ratione, et ipsa eadem a se, dum plus dedita infimis rebus inferior est, et ab his revocata dignior: sicut etiam videt quomodo spiritus a se dividatur, dum vel in Deum inhiat de divina usia cogitans vel inferius coelestia considerat, vel in terra inferius de mundanis recte agendis pertractat, vel etiam quomodo spiritus, id est ratio a sensualitate secernitur, dum quod in se, id est in ratione inferius est, superat quod in illa alteriusam usque ad discretionem compagum quoque et medullarum. Cora ipsius sensualitatis et rationis, quam videt Filius