comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
M uneris impensi uideas ne sis repetitor
Redditor accepti negligus esse caue
Nulli blanditor. s cunctis ẽẽ benignus
Priuatus paucis. om̃ib equus eris
Iudiciũ tͥ sit sermone seuerius. atq¬
U ita quã uultu durior asperitas¬
¶ U indicta clemens. detestans impietatẽ
Bñ e sit supplicio laus aliena tibi
Crimina rumores. morsus ⁊ suspitiones
Non tibi sint ulla suscipienda fide
Maxime sꝑnantur qui ficta simplicitate
Ut noceant aliis tecta uenena ferunt¬
¶ Firmus in adu̾sis. humił. cautusq scđis
Nitere ꝓpositum ñ uariare tuum
¶Tectoe uirtutũ sis ut quidam uicioꝵ
Nec magni ualeat. gloria uana tibi
Iullius inscitiam sꝑnas. patiensq loquentũ
Carius ipse loqui disce tacere magis
Non sꝑnas hylares quãuis sis serius ip̃e
Prebe te docilem. discere semꝑ ama
Nec te iactando. quȩ nosti pande libent̾
Nec uetet ut di̾scas non tibi nota pudor
De iusticia:
rid nisi naturȩ tacitum ꝑpendere fedus

Expanded text:
Muneris impensi videas ne sis repetitor, Muneris impensi videas ne sis repetitor, Redditor accepti negligus esse caveNullis blanditor, sed cunctis esto benignus Privatus paucis, omnibus aequus erisudicium tibi sermone severius, atque Vita, quam vultu durior asperitas. Vindicta clemens, detestans impietatem,Nec sit supplicio laus aliena tibi. Crimina, rumores, morsusque et suspiciones, Non tibi sint ulla suscipienda fide. 1003 Maxime spernantur, qui ficta simplicitate Ut noceant aliis tecta venena ferunt. Firmus in adversis, humilis, cautusque secundis Utere, propositum non variare tuum. Tector virtutum sis, ut quidam vitiorum, Nec magni valeat gloria vana tibi. Nullius inscitiam spernas, patiensque loquentum, Rarius ipse loqui disce, tacere magis. Non spernas hilares, quamvis sis serius ipse Praebe te docilem, discere semper ama. Nec te jactando quae nosti pande libenter. Haec vetet ut discat non tibi nota, pudor. DE JUSTITIA. Quid nisi naturae tacitum perpendere foedus,
Abbreviated transcription (Latin):
Sanius est digno ponere quẽq loco
Cum dicent alii studeas audire libent̾
Cum monitꝰ fueris dicere ꝑmptꝰ eris
Non sis difficilis uł respondere roganti
Nec contendenti cedere difficilis
Expedit int̾dum prauis quoꝙ ced̾ẽ dictis
Ne lis insurgat deteriore malo
Corporis aut mentis motꝰ ne sint inhonesti
Puigil incumbat sollicitudo tibi
Nec quia pret̾ te testis non assidet alten
Iccuro tibi sit cura pudorq minor
Nescio cur alium potiꝰ quã te uerearis
N il refert an tu uidis. an ppłs
Nec bona cognatis sint uiciata malis
U t cognata sibi sunt uirgultum foliũꝙ
Mobile stat tam̃ hoc. illud inane fluit
Sic immobilitas ẽ non constantia saxo
U traq s sp̃em mutuat alterius
E rgo deuitet constans immobiliratẽ¬
Al obilis obseruet ne leuitate fluat
Mobilitas constans. constantia mobił esto
Sic erit alterius utraq quadra bonis
Om̃ib equa te. nec contemnendo minores

Expanded text:
Sanius est digno ponere quemque loco. Sanius est digno ponere quemque loco. Cum dicent alii studeas audire libenter; Dum monitus fueris, dicere promptus eris. Non sis difficilis vel respondere roganti, Nec contendenti cedere difficilis. Expedit interdum pravis quoque cedere dictis, Ne lis insurgat deteriore malo. Corporis aut mentis motus ne sint inhonesti, Pervigil incumbat sollicitudo tibi. Nec quia praeter te testis non assidet alter, Idcirco tibi sit cura pudorque minor. Nescio cur alium potius quam te verearis, Nil refert an tu videris, an populus. Nec bona cognatis sint vitiata malis. Ut cognata sibi sunt virgultum, foliumque, Mobile stat tamen hoc, illud inane fluit. Sic immobilitas est, non constantia saxo; Utraque sed speciem mutuat alterius. Ergo devitet constans immobilitatem, Mobilis observet, ne levitate fluat. Mobilitas constans, constantia mobilis esto, Sic erit alterius utraque quadra bonis. Omnibus aequa te, nec contemnendo minores
Abbreviated transcription (Latin):
Hec ultra metam sobrietatis eunt
Siquis te merito quia peccasti rep̾hendit
Seue decet quoniam profuit ille tibi
Quod si ñ merito ñ peccantẽ reprehendit
E mendare tamen te uoluisse puta
Lenia culpator. fera u̾ba ministrat amicꝰ
Lenia plus semꝑ quã fera u̾ba time
Exulta quotiens prauis infestus haberis
N ec paicunt famam dilaniare tuam
Sũma tͥ latis fit a prauis uituperari
Grande boni signũ displicuisse malis
Ipse quidem studeas uicio fore lib̃ ab om̃i
Et uite custos ꝓuidꝰ esse tue
Alternus uero nec serutatoe studiosus
Nec si delinquat censor acerb eris
Immo carripies non exprobrando reatũ
Iocundis semꝑ aspera pieueniens¬
N ec sit difficilis clementia. corripientis
Correpto uenie pandere uelle sinum
Sobriꝰ id solum cupiat quod ꝓsit habere
Id solum discat quid sibi seire iuuet
Quedam ꝑfuerit queda didicisse iunabit
Sunt quȩ nec ꝓsunt. inimo nocere solent
Nec sustolle nimis. nimiũ nec depͥme quẽquã

Expanded text:
Haec ultra metam sobrietatis eunt.Haec ultra metam sobrietatis eunt.Si quis te merito quia peccasti reprehendit, Scire debes quoniam profuit ille tibi. Quod si non merito non peccantem reprehendit, Emendare tamen te voluisse puta. Levia culpator fera verba ministrat amarus; Levia plus semper quam fera verba time. Exsulta quoties pravis infestus haberis, Nec parcunt famam dilaniare tuam. Summa tibi sit laus a pravis vituperari; Grande boni signum displicuisse malis, Ipse quidem studeas vitio fore liber ab omni, Et vitae custos providus esse tuae. Alterius vero nec scrutator curiosus, Nec si delinquat censor acerbus eris. Imo corripies non exprobrando reatum, Jucundis semper aspera praeveniensNec sit difficilis clementia corripientis, Correpto veniae pandere velle suum. Sobrius id solum cupiat quod prosit habere, Id solum discat quod sibi scire juvat. Quaedam profuerit, quaedam didicisse juvabit Sunt quae non prosunt, imo nocere solent. Nec sustolle nimis, nimium nec deprime quemquam,
Abbreviated transcription (Latin):
Si uideas gͥ ioca conuenientia rebus
Cautus in his etiam te ret̾i̾ent̾ habe
Ut te nec quisquã nimiȩ notet asꝑitatis
Nec tanquam uilem spernere iure queat
Urbanus ñ histrio sis. mediiq leporis
Dente sales caitant. scurrilitate ioci
Si tempus moneat curam laxare quieti
Illa quies sane ñ tibi torpor erit
Cumq iocis alii sese ludisq resoluunt
Tu sancti quicquã uł pieratis agas
Si bene sobrius es. prorsus uitet᷑ adulans
Cum tibi dicit aue. sicut ab hoste eaue
Grandis adulantũ labor ẽ uitare susurros
Nec male molliti carminis arte capi
Uix quisquã tam sobriꝰ ẽ tam durus ⁊ asper
horum blandicias ut suꝑare queat.
Qui ueluti quadam modulaminis arte potenteᷤᷤ
Instar sirenũ fortia corda premunt
A quoquã turpi tam sit tibi turpe ꝓbari
Acsi te propter turpia quisq probet
Assentando tuũ nullus mereatur amorẽ
Nullius simili tu mereare modo
Non audatia te leuis aut iactantia culpet

Expanded text:
Si videas igitur joca convenientia rebus, Si videas igitur joca convenientia rebus, Cautus in his etiam te reverenter habe. Ut te nec quisquam nimiae notet asperitatis, Nec tanquam vilem spernere jure queat. Urbanus non histrio sis, mediique leporis; Dente sales careant, scurrilitate joci.Si tempus moneat curas laxare quiete, Illa quies sane non tibi torpor erit. Cumque jocis alii sese ludisque resolvunt, Tu sancti quidquam, vel pietatis agas. Si bene sobrius es, prorsus vitetur adulans, Cum tibi dicit ave, sicut ab hoste cave. Grandis adulantum labor est vitare susurros, Nec male molliti carminis arte capi. Vix quisquam tam sobrius est, tam durus et asper, Horum blanditias ut superare queat. 1002 Quae veluti quadam modulaminis arte potentes. Instar Syrenum fortia corda premunt. A quoquam turpi tam sit tibi turpe probari, Ac si te propter turpia quisque probet. Assentando tuum nullus mereatur amorem, Nullius simili tu mereare modo. Non audacia te levis, aut jactantia culpet,
Abbreviated transcription (Latin):
Sit gratũ qͦd habes. sufficiensq tibi
Turpia uitab̾ prius ac conting̾e̾ possint
Olusq tͥ quã tu nemo uerendus erit
Cuncta ferenda tͥ nisi quȩ st̃ turpia crede
Turpia sunt aũ leditur unde ꝑudor
N ec solum moueo te turpia facta cauere
Turpia sunt etiã uerba cauenda tibi
Quorum si laxet ꝑu̾sa licencia frena
Paulatim fracto uira pudore fluet
In uerbis faleras non quere s utilitatẽ
Rectaq mellitis sint tibi grata magis
Ammittenda tibi ioca sunt pꝰt seria quedã
S tamen ⁊ dignis ip̃a gerenda modis
Ne se maiestas. ne se reuerentia lesam
Sentiat. aut damnum ꝑferat inde pudor
Nam culpabilis ẽ risus si uł nimius sit¬
U el pucrile fluens. uł muliebre sonans
Sunt etiam risus quos grã ñ comitatur
Et quib inuisus efficiatur homo
Scilicet aut clarus dans m̃tis signa suꝑbe
Aut furtim factus corda maligna notans
Aut a deliciis ruo deductus iniquo
Qũẽ solet alterius sepe crrare dolor

Expanded text:
Sit gratum quod habes, sufficiens que tibi, Sit gratum quod habes, sufficiens que tibi, Turpia vitabis prius ac contingere possint, Plusque tibi quam tu; nemo verendus erit. Cuncta ferenda tibi, nisi quae sint turpia, crede. Turpia sunt autem laeditur unde pudor. Nec solum moneo te turpia facta cavere Turpia sunt etiam verba cavenda tibi. Quorum si laxet perversa licentia frena, Paulatim fracto vita pudore fluet. In verbis phaleras non quaere, sed utilitatem, Tectaque mellitis sint tibi grata magis Amittanda tibi joca sunt post seria quaedam, Sed tamen et dignis ipsa gerenda modis. Ne se majestas, ne se reverentia laesam Sentiat, aut damnum perferat inde pudor. Nam culpabilis est risus, si vel nimius sit, Vel puerile fluens, vel muliebre sonans. Sunt etiam risus quos gratia non comitatur, Et quibus invisus efficiatur homo. Scilicet aut clarus dans meritis signa superbe, Aut furtim factus corda maligna notans, Aut a deliciis rivo deductus iniquo, Quem solet alterius saepe creare dolor.
Abbreviated transcription (Latin):
Et quȩ ñ assunt ñ inhiando petai
M ensa tͥ paruo constet. ñ inde uoluptas
s st quereuda tͥ s cohibenda fames
Non sapor imno fames debet pulsare palatũ
Nec se distendi uult stomachus s ali
Quã minimo pot̾is redimat᷑ di ra eupido
Quȩ mag̾ ut non sit debet adẽe labor
⁊ sic diuinũ quasi conformatꝰ ad instar
In quantũ fas ẽ exue carnis onus
Si bñ sobrius es ñ sit tua splendida cultu
s p̾stans frugi cõmoditate domus¬
si ec uult sobrietas s nec decet ut domꝰ addat
N oticiam domino. s dominus domui
Nontͥ sit studii qͦd ñ sis uelle uidĩ
N ec te plus quã sis finxeris eẽ quod es
Obserua ne sit tͥ parsimonia sordens
Ne sit pauꝑtas squalida. munda parũ
Ne sit simplicitas torpens hebitudine stulta
Nec mansuetudo languiditate tepens
N on sint anguste tͥ res. licet exigue sint
Pauꝑtas hẏlaris ditia regna ualet
Non tua parua tibi. nec grandia sint aliena

Expanded text:
Et quae non adsunt, non inhiando petas. Et quae non adsunt, non inhiando petas. Mensa tibi parvo constet, non inde voluptas Est quaerenda tibi, sed cohibenda fames. Non sapor, imo fames debet pulsare palatum, Nec se distendi vult stomachus, sed ali. Quam minimo poteris redimatur dira cupido Quae magis ut non sit, debet adesse labor. Et sit divinum quasi conformatus ad instar, In quantum fas est exue carnis onus. Si bene sobrius es, non sit tua splendida cultu, Sed praestans frugi commoditate domus. Nec vult sobrietas, sed nec decet ut domus addat Notitiam Domino, sed Dominus domui. Non tibi sit studii quod non sis velle videri, Nec te plus quam sis finxeris esse quod es. Observa ne sit tibi parcimonia sordens, Ne sit paupertas squalida, munda parum, Ne sit simplicitas torpens hebetudine stulta, Ne mansuetudo languiditate tepens. Non sint angustae tibi res, licet exiguae sint. Paupertas hilaris ditia regna valet. Non tua parva tibi, nec grandia sint aliena;
Abbreviated transcription (Latin):
Pnc tͥ uirtutis dabimꝰ p̾cepta modeste¬
Quȩ motꝰ animi temꝑat atq p̾mit
Ouam si sectaris fluitantia queꝙ recide
Et desideriis insere frena tuis
ꝑspice quid natura petat qͥd auara cupido
Illi cedatur. hanc cohibere licet
Si mod̾atus sis: illo uenturus esusq
Ut possis ⁊̃ tu satis ẽẽ tibi
Qui satis est sibimet diues natus fuit ille
Ille suas secũ. detulit ortus opes
Has nec predo sibi nec fur auftrre ualebit
His quantũ uuet ꝑfruiturꝰ erit
S it modꝰ optandi. modꝰ ⁊ lex sit cupiendi
Restringant libitꝰ addita fiena uagos
Absint blandiciȩ quib irretita uoluptas
Occultis animum ꝑtrahat illecebris
Non indigeries unquã subrepat edenti
Aon se potanti misceat ebrietas
Int̾ conuiuas hoc obseruare mem̃to
Ne quẽ forte graues sobrietate tua
Ne qͣzi sanctior his illos damnans uidearis
Dum simili uita ñ unitaris eos
Non nimiũ sis deliciis p̾sentib herens

Expanded text:
Nunc tibi virtutis dabimus praecepta modestaeNunc tibi virtutis dabimus praecepta modestaeQuae motus animi temperat atque premit. Quam si sectaris, fluitantia quaeque recide, Et desideriis insere frena tuis. Perspice quid natura petat, quid avara cupido, Illi cedatur, hanc cohibere decet. Si moderatus sis, illo venturus es usque, Ut possis etiam tu satis esse tibi. Qui satis est sibimet, dives natus fuit ille, Ille suas secum detulit ortus opes. Has nec praedo sibi, nec fur auferre valebit His quantum vivet perfruiturus erit. Sit modus optandi, modus et lex sit cupiendi, Restringat libitus addita frena vagos. 1001 Absint blanditiae, quibus irretita voluptas Occultis animum pertrahit illecebris. Non indigeries unquam subrepat edenti, Non se potanti misceat ebrietas. Inter convivas hoc observare memento, Ne quem forte graves sobrietate tua. Ne quasi sanctior his, illos damnans, videaris, Dum simili vita non imitaris eos. Non nimium sis deliciis praesentibus haerens,
Abbreviated transcription (Latin):
et quasi qui tremulo uadit ꝑ lubrica gressu
S ic passu cauto siste p̾mendo pedem
fident᷑ uiuit. liber ⁊ intrepidus
Libertas a lacrem faciens. fiducia firmũ
U iuendi fiñe sustinet absq metu
Si sis magnanimꝰ. ledi te posse negabis
Pectore qui forti cuncta sinistra premes
Deludes ridens quando deseuiet hostis
Dices non lesit. ledere sed uoluit
Cumq tuis manibus fu̾it contraditꝰ ille
e t tibi undicte uid̾is ẽẽ locum
U lno sufficiens erit ulcisci potuisse
Nam satis ẽ hosti parcere posse tuo
Nobile uindicte genus ẽ ignosc̾e uicto
Siueniã tribuas iam satis ultꝰ eris
Nulłu suffodias. nulłu sub murmure rodas
O deris insidias. egrediere palam
Prelia ñ facies si non indixeris ante
Inualidum siquidẽ furta doliq decer
Non ẽ magnamini tem̾e subiisse ꝑiela¬
Nec rursus pauido ꝑtimuisse metu
Nam nisi mens fuerit corrupte conscia uitȩ
N il est unde sibi possit inesse timor. De temꝑantia.

Expanded text:
Et quasi qui tremulo vadit per lubrica gressu, Et quasi qui tremulo vadit per lubrica gressu, Sic passu cauto siste premendo pedemFidenter vivit, liber et intrepidus. Libertas alacrem faciens, fiducia firmum,, Vivendi finem sustinet absque metu. Si sis magnanimus, laedi te posse negabis, Pectore qui forti cuncta sinistra premes, Deludes ridens quando deserviet hostis; Dices: Non laesit, laedere sed voluit. Cumque tuis manibus fuerit contraditus ille, Et tibi vindictae videris esse locum, Ultio sufficiens erit ulcisci potuisse; Nam satis est hosti parcere posse tuo. Nobile vindictae genus est ignoscere victo; Si veniam tribuas, jam satis ultus eris. Nullum subfodias, nullum sub murmure rodas, Oderis infidias egrediere palam. Praelia non facies, si non indixeris ante; Invalidum siquidem furta dolique decent. Non est magnanimum temere subiisse periclaNec rursus pavido pertimuisse metu. Nam nisi mens fuerit corruptae conscia vitae, Nil est unde sibi possit inesse timor. DE TEMPERANTIA.
Abbreviated transcription (Latin):
s ouit enim quid quaꝙ uia tẽptare sit aptũ
Et quȩ sit ceptis sumina futura fuis
o nma stultoꝵ molimina consiliorum
ꝯ ente uidet cełi. destruit arte leui
E partem totum capit. ex ꝓpiore remotũ
A baita de patulis. grandia de minimis
N on te ꝑmoueat granlis ꝑsona loquenti.¬
T ei tam quisquã quid predicet ipse uide
N on quantis placcas. s qualib inspiciendu
P aruorum potius gracia sepe decet
Q uere quod inuenias. qͦd possis discere disce
A ppete quod deceat appetiisse bonos
In tam sublimi nunquã te culmine ponas
In quo stando tremas. ⁊ regradando cadas
Ailua sunt semꝑ suspecta timore riina
Tutꝰ in plano calle tenetur iter
Cum tibi ꝓsꝑitas arriserit undiq rerũ
Tunc cautela tibi maior habenda uenit
T unc uelut insidiis hostilib undiq septo
U ti consiliis sit tͥ cura bonis
Ut motꝰ animi stricta modereris habena
Ne des impetui libera frena tuo

Expanded text:
t. Novit enim quid, quaque via tentare sit aptum t. Novit enim quid, quaque via tentare sit aptum Et quae sit coeptis summa futura suis. Omnia stultorum molimina consiliorum Mente videt celeri, destruit arte levi. 1000 Per partem totum capit, ex propiore remotum, Abdita de patulis, grandia de minimis. Non te permoveat grandis persona loquentis, Nec tam quis, quam quid praedicet, ipse vide. Non quantis placeas, sed quibus suspiciendum Paucorum potius gratia saepe decet. Quaere quod invenias, quod possis discere disce, Appete quod deceat appetiisse bonos. In tam sublimi nunquam te culmine ponas, In quo stando tremas, et regradando cadas. Ardua sunt semper suspecta timore ruinae; Tutius in plano calle tenetur iter. Cum tibi prosperitas arriserit undique rerum, Tunc cautela tibi major habenda venit. Tunc velut insidiis hostilibus undique septo Uti consiliis sit tibi cura bonis. Ut motus animi stricta modereris habena, Ne des impetui libera frena tuo.
Abbreviated transcription (Latin):
Non quis homo. s quȩ causa sit inspicies
Ad ꝓmittendum noli festinus haberi
P romissisꝙ decet largius ut sit opus¬
¶ Rarior in uerbis: in factis amplior esto
Et nisi consilio preduce nulla geres
Etria tempora se dispensat mens sapientis
P rec̾itum. presens. posteriusq sequens
P ret̾itum recolas. quȩ sunt uentura caueto
ut presentia sunt. eum ratione gere
S Set enim uitam qui negligit anteriora
Cdturi negligens captus ubroꝵ ruidde
s apinat ueno sibimet sollereia prudens
s ue bona uenturi tẽꝑoris inde mala
tuiala tespectu fiant leiuiora bonoꝵ
Et bona respectis sint moderata malis¬
q on indiserete semꝑ uerseris in actu
Snquiem menti des aliquando tue¬
d in tam̃ illa sita iequies torꝑescat inerq
S tida sint studis ocia plena ꝓbis¬
q an sapiens nunquã marcere ꝑ ocia nouit
Tarat non soliit corda rigore suo¬
⁊ arđa eitat. sedat turbata. ligata resoluit¬
I nlua complanat. a sꝑa blanda facu¬

Expanded text:
Non quis homo, sed quae causa sit inspicias. Non quis homo, sed quae causa sit inspicias. Ad promittendum noli festinus haberi, Promissoque decet largius ut sit opus. Rarior in verbis, in factis amplior esto, Et nisi consilio praeduce nulla geras. Per tria tempora se dispensat mens sapientis, Praeteritum, praesens, posteriusque sequens. Praeteritum recolas, quae sunt ventura videto, Quae praesentia sunt cum ratione gere. Perdit enim vitam qui negligit anteriora, Venturi negligens, captus uterque ruit. Proponet vero sibimet solertia prudens, Hinc bona venturi temporis, inde mala. Ut mala respectu fiant leviora bonorum, Et bona respectis sint moderata malis, Non indiscrete semper verseris in actu, Sed requiem menti des aliquando tuae. Non tamen illa situ requies torpescat inani, Sed tua sint studiis otia plena probis. Nam sapiens nunquam manere per otia novit Laxat, non solvit corda rigore suo. Tarda citat, sedat turbata, ligata resolvit; Ardua complanat, aspera blanda faci
Abbreviated transcription (Latin):
Incepturꝰ opus summã spectare mem̃to
Incipe. s leta ꝑficienda manu
Ultima concordent pͥmis nam sine sinistro
Sunt quedam. que nec cepta fuisse decet
Falli ñ potit sapiens. nec fallere querit
Hine malc uersutus. in de notatur hebes
Nil a iudiciis sapientis opinio distet
Quodq putat debet legis habere uicẽ
Dedignare tuos qͣsi quedam somina sensus
Lucdere. nec mentis sie uaga pensa tuȩ
Quoꝵ ludibriis si delectaris ineptis
Omnia disponens tedia sola feres
S rara sint ⁊ certa tuȩ molimina mentis
Inꝙ aliquid solida se grauitate premant
Seu tua mens querat. deliberet. inspiciat ue
Aueri nunquã tramite flectat iten
Qum nec sermo tuus fluxu distillet inam
N il uacuũ. nil fit utilitate carens
Laudandi partus. culpandi partior esto
Peccatur si non assit utrinq modus
Laude tua quẽquã meritũ ñ grã donet
Laude tua careat non homo s uicium
Causis ñ studiis testem te conuenit ẽẽ

Expanded text:
Incoepturus opus summam spectare memento Incoepturus opus summam spectare memento Incipe; sed laeta percipienda manu. Ultima concordent primis, nam fine sinistro Sunt quaedam, quae nec coepta fuisse decet. Falli non poterit sapiens, nec fallere quaeret. Hinc male versutus, inde vocatus hebes. Sic a judiciis sapientis opinio distet, Quodque putat debet legis habere vicem. Dedignare tuos quasi quaedam somnia sensus Ludere, nec mentis sint vana pensa tuae. Quorum ludibriis si delectaris ineptis, Omnia disponens, taedia sola feres. Sed rata sint et certa tuae molimina mentis, Inque aliquid solida se gravitate premant. Seu tua mens quaerat, deliberet, aspiciatve, A veri nunquam tramite flectat iter. Quin nec sermo tuus fluxu distillet inaniNil vacuum sit, nil utilitate carens. Laudandi parcus, culpandi parcior esto; Peccatur, si non adsit utrinque modusLaude tua quemquam meritum non gratia donet, Laude tua careat, non homo, sed vitium. Causis, non studiis testem te convenit esse.
Abbreviated transcription (Latin):
NEsto subtilis discretor consiliorum
Nec cito falsa leui eredulitate probes
De dubiis temere cito diffinire eau ebꝰ
Nec sententia te p recipitata notet
¶N il affirmandu qr queq simillima tieris
Non ⁊ continuo uera probata liquet
Sicut ab adu̾so que pͥmo falsa purasti
sepe fit ut pꝰt hec uera fuisse ꝓbes
Sepe quidem ueri sp̾em sibi falsa coaptant
Sepeq sub falsi tegmine uera latent
Lenis adulantẽ. frons asꝑa celat amicũ
Sic rerum formis fallimur ambiguis
S qui prudens ẽ inter tot nubila irrũ
Cautꝰ in offenso calle tenebit iter¬
¶ Si fueris prudens uenientes ꝑspice casus
Yroponens oculis queq futura tuis¬
¶ N il tibi sit subitũ s quȩ continge̾ possunt
Omĩa sint animo premeditata tuo
Prudens non dicit non hec uẽtura puta
S uelut expectans atq paratus a dest
Crestolatur enim ñ ut suspecta ueret᷑
Nec tanquã dubitat. s quasi certa cauet
Inde fit ut nequeant uenientia ledere m̃tẽ
Quȩ uentura priꝰ cura eauere fuit

Expanded text:
Esto subtilis discretor consiliorum, Nec cito falsa levi credulitate probes. De dubiis temere cito diffinire cavebis, Ne sententia te praecipitata notet. Nil affirmandum, quia quaeque simillima veris, Non et continue vera probata liquent. Sicut ab adverso quae primo falsa putasti, Saepe fit ut post haec vera fuisse probes. Saepe quidem veri speciem sibi falsa coaptant, Saepeque sub falsi tegmine vera latent. Levis adulantem frons aspera celat amicum; Sic rerum formis fallimur ambiguis. Sed qui prudens est, inter tot nubila rerum, Cautus inoffenso calle tenebit iter. Si fueris prudens, venientes prospice casus, Proponens oculis quaeque futura tuis. Nil tibi sit subitum, sed quae contingere possunt. Omnia sint animo praemeditata tuo. Prudens non dicit: Non haec ventura putabam Sed velut exspectans, atque paratus adest. Praestolatur enim, non ut suspecta veretur, Ne tanquam dubitet, sed quasi certa cavet. Inde fit ut nequeant venientia laedere mentem, Quae ventura prius cura cavere fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
iugit̾ leui. immotã semꝑ arimi rõnem negligentia sub¬
sequat᷑ : dum neq de magnis. neq de minimis errantiũ ui-¬
ciis corrigendi curã geris. s licentiã peccandi. aut alluden¬
tib tͥ blande. aut illudentib ꝓt̾cie ꝑmittis. Neq rursũ
inima rigiditate ⁊ asꝑitate nicħ uenie aut benignitatis
resertian᷑ humanȩ socictati durꝰ appairas. Ita gͦ iusticiȩ re¬
gula tenenda ẽ. ut reu̾entia disciplinȩ eiꝰ neq ninia negli¬
gintiȩ cõmunitate despecta uilescat: neq seueriori atroci¬
tate durata. grãm humane amabilitatis amittat. Si quiᷤᷤ¬

Expanded text:
iter levi immotam semper animi rationem negligentia subsequatur. Dum neque de magnis, neque de minimis errantium vitiis corrigendi curam geris, sed neque licentiam peccandi, aut illudentibus tibi blande, aut illudentibus proterve permittis, neque rursus nimia rigiditate et asperitate, nil veniae aut benignitati reservans, humanae societati durus appareas. Ita ergo justitiae regula tenenda est, ut reverentia disciplinae ejus neque nimia negligentiae communitate despecta vilescat, neque severiori atrocitate diuturna gratiam humanae amabilitatis amittat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ui cupis gͦ tuos regat ut prudentia motꝰ
uisꝙ sequi quo te duxerit illa comes
Tum poteris uitam componere ꝑ rationem
Si penses meritis singula queq suis
Nec te multorum seducat opinio. s res
Ut natura sui continet apprecia
S t̾ etenim quelam que credunt᷑ bona nec st̃
St̾ quȩ credunt᷑. constat ⁊ esse bona
Non mireris opes quas amissurus habebis
N ec magnipendas quiequid abure potest
Nͥ on tua sic serues tanquã custos alieni
s tanquã dominꝰ utere rite tius
Si sapiens fueris te semꝑ habebis cundem
Et cũ se uariant res: tam̃ ipse mane
U tq monet uarius rerum uł tp̃ris ordo
S te non mutes. s magis aptifices
Clausa manus pugnum palmã componit aꝑta
Et diu̾sa gerens. est tamen ipsa manus
Sic sapiens sese diu̾sis rebus adaptat
Nec tam̃ hinc mores alterat ipse suos

Expanded text:
ui cupis ergo tuos regat ut prudentia mores, Visque sequi quo te duxerit ista comes, Tunc poteris vitam componere per rationem, Si penses meritis singula quaeque suis. Nec te multorum seducat opinio, sed res Ut natura sua continet appretia. Sunt etenim quaedam quae creduntur bona, nec sunt, Sunt quae creduntur, constat et esse bona. Non mireris opes, quas amissurus habebis, Nec magni pendas quidquid abire potest. Non tua sic serves, tanquam custos alieni, Sed tanquam Dominus, utere rite tuis. Si sapiens fueris, te semper habebis eumdem, Et cum res variant, tu tamen ipse mane. Utque manet varius rerum, vel temporis ordo, Sic tu non mutes, sed magis aptifices. Clausa manus pugnum, palmam compescit aperte, Et diversa gerens, est tamen ipsa manus. Sic sapiens sese diversis rebus adaptat, Nec tamen hinc mores alterat ipse suos
Abbreviated transcription (Latin):
Iuomͦ phitonissa. umbrã samueł potuit euocare e Aut
falsam tc̃ umbrã uidentib diabolus ostendit: aut si fuit
sum ẽ. slec mirũ ꝓ quib da reconditis archanis causis uł
ꝓ manifestatione ꝓbationũ diabolo ista ꝑmitii. cũ ⁊ salua¬
torẽ ostituerit in pinna templi. ⁊ iob petierit acceꝑitꝙ tẽp¬
tandum

Expanded text:
is Pythonissa quem ad modum potuit euocare? Aut falsam tunc umbram uidentibus diabolus ostendit, aut si fuitsum est, nec mirum pro quibusdam reconditis arcanisque causis uel pro manifestatione probationum diabolo ista permitti, cum et saluatorem constituerit in pinna templi et Iob petierit acceperitque tentandum
Abbreviated transcription (Latin):
capiat. P ergite itaq scĩ dĩ pueri ac puelle. mares ac fomi¬
nȩ c̃ cȩlibes ⁊ innupte: ꝑgitt ꝑseuerant̾ in sinẽ. Laudate
dñn dulctus: quẽ cogitatis uboriꝰ. Sꝑate felicius: eui sei
uitis instantiꝰ. Amate ardentiꝰ: eui placetis attentiꝰ Lũbis
accinctis ⁊ lucernis ardentib expectate dñm: q̃n ueniata
nuptiis. Uos afferctis ad nuptias agni eanticũ nouũ qͦd
uidit in apocalipsi qͥdam p̃ ꝯet̾ĩs dilectꝰ ab agno:⁊ qr seqͥmimi as¬
nũi qͦcunꝙ ierit scͥpsit ille de uob̾. Quo ue putamꝰ hc̃ agnũ.
quo nemo cũ sequi uł audeat uł ualeat nͥ uos: Quo puta¬
mus eum ire: In qͦs saltus ⁊ prata: Qbi credo st̃ gͣminea

Expanded text:
. Pergite itaque sancti Dei, pueri, ac puellæ, mares, ac feminæ, cælibes & innuptæ, pergite perseueranter in finem, laudate Dominum dulcius, quem cuitis instantius; amate ardentius, cui placetis adtentius; lumbis accinctis et lucernis ardentibus expectate dominum, quando ueniat a nuptiis. uos adferetis ad nuptias agni canticum nouum, quod uidit in Apocalypsi quidam prae ceteris dilectus ab agno, qui num quocunque ierit, scripsit ille de vobis. Quo ire putamus hunc Agnum, quo nemo eum sequi, vel audeat, vel valeat, nisi vos? Quo putamus eum ire, in quo saltus & prata? Vbi credo sunt graminea
Abbreviated transcription (Latin):
luxuria. ꝯcupiscentia. nugacitas spcctacłoꝵ: febis sunt
animȩ tuȩ. Debes illa odisse cũ medico: ita ꝯcordas cũ medi¬
ĩtum in uisc̾ib. Tanta ẽ ꝑu̾sitas gn̾is humani: ut aliqn
metuendu sit ne castꝰ erubescat int̾ impudicos. Ad hocit¬
pelapsa ẽ humana ꝑu̾sitas: ut uir habeat᷑ uictꝰ a libidine:

Expanded text:
luxuria, sic nugacitas spectaculorum, febres sunt animae tuae, debes illas odisse cum medico: ita concordas cum mediillud multi. et tanta est peruersitas generis humani, ut aliquando metuendum sit, ne castus erubescat inter impudicos. ideodelapsa est humana peruersitas, ut uir habeatur uictus a libidine
Abbreviated transcription (Latin):
Dedestinata ẽ ista natiue humanȩ canta ⁊ tam celsa ⁊
summma sub uectio. ut quo attolleret᷑ altiꝰ ñ hie̾t. sicut¬
ꝓ nob ip̃a diuinitas qͦusꝙ se depone̾t humiliꝰ ñ habuit.
dit qui cadit: ⁊ uoluntate di stat qui stat. Potest enĩ ds
statuere ilłu. Non gͦ ip̃e seip̃m. s ds. Nerũptam̃ bonũ est
ñ altũ sape. s time. In cogitatione aũ sua uł cadit quisꝙ¬

Expanded text:
edestinata ista naturae humanae tanta, tam celsa et summa subvectio, ut quo attolleretur altius non haberet. pro nobis ipsa divinitas quo usque se deponeret humilius, non habuit, dit qui cadit, et voluntate Dei stat qui stat. Potens est enim Deus statuere illum. Non ergo ipse seipsum, sed Deus. Verumtamen bonum est non altum sapere, sed time
Abbreviated transcription (Latin):
ñ conscientiȩ gratꝰ ẽ. Quid gͦ⁊ si nulla int̾uenit occasios.
ficii. quẽ nondi reddliti piget. Quait qui dignus uisuis
a quo acciꝑes: indignus uideat᷑ cui debeas: In magnis ei¬
iorib sunt. qui ingentis animi credunt ꝓferre. donare pli¬
mumꝰ. sinũ ac domũ implere. cũ ista int̾ctum ñ magnus an¬
mus faciat. s mariia fortuna. Non minoris ẽaninii dibs¬
quã dare. Eo quide oꝑiosiꝰ hoc quã illud: quo maiore dil¬
gentia eustodiunt᷑ accepta quã dant᷑. Itaq ñ ẽ trpidand̾
quã cito reponamꝰ: ñ ꝓcuruendi intempestiue: qr aque
delmqͥt qͥ ad refe̾ndu grãm suo tp̃r cessat quã qͥ alieno ꝑ¬
ꝑat. Qui nuis de reddendo bñficio cogitat: nimis oogita¬
re altu̾̃m de recipiendo putat. Prestet sc iutruq facłe.
Si uult iroiꝑe bñficiũ. referamus. readamꝰ. letiꝙ. Si illud
apud nos eustodiri mauult: quid thesaurũ eiꝰ eruimꝰ
quid custodiam tecusamꝰ: Dignus ẽ cui utrũ uole liceat.

Expanded text:
n potes. " Quid ergo ? Si nulla intervenerit occasio, ficii, quem nondum redditi piget. Quare, qui tibi dignus visus est, a quo acciperes, indignus videatur, cui diu debeas ? In magnis erroribus sunt, qui ingentis animi credunt proferre, donare, plurium sinum ac domum implere, cum ista interdum non magnus animus faciat, sed magna fortuna ficium debere quam dare ; eo quidem operosius hoc quam illud, quo maiore diligentia custodiuntur accepta, quam dantur. Itaque non est trepidandum, quam cito reponamus, nec procurrendum intempestive, quia aeque delinquit, qui ad referendam gratiam suo tempore cessat, quam qui alieno . Qui nimis de reddendo beneficio cogitat, nimis cogitare alterum de recipiendo putat. Praestet se in utrumque facilem. Si vult recipere beneficium, referamus reddamusque laeti ; si illud apud nos custodiri mavult, quid thensaurum eius eruimus ? Quid custodiam recusamus ? Dignus est cui, utrum volet, lic
Abbreviated transcription (Latin):
fundere. Ingratꝰ sum nͥ ilłu intra gratissimas necessitudĩes
excolunt: qui nicħ se plus existimat debere quã pepigit
ingrat᷑ ẽ. Adice qͦd taliũ studioꝵ traditio miscet anmos.
Hoc eũ factum e tam medieo quã p̾ceptori oꝑe preciũ sol¬

Expanded text:
fundere : ingratus sum, nisi illum inter gratissimas necessitudines fundere : ingratus sum, nisi illum inter gratissimas necessitudines excolunt, qui nihil se plus existimat debere, quam pepigit, ingratus est. Adice, quod talium studiorum traditio miscet animos ; hoc cum factum est, tam medico quam praeceptori pretium operae sol
Abbreviated transcription (Latin):
beamꝰ multũ : Non qi pluris ẽ qͦd uendid̾unt. quã qͦd eni¬
mus s qr nob̾ ip̃is aliquid p̾stiterunt. Ille magis impendit
quã medico necesse ẽ qͥ ꝓme ñ ꝓfama artis extimant. Non
fuis satis irmedia monstrare: manũ admouit. ⁊ itta sol¬
liitꝰ assadit: ad suꝑra dida tp̃ra accurrit: nullũ minstiũ
illi oneri. nullũ fastidio fuit. gemitꝰ meos ñ securus excepit.
Inturba multoꝵ muocantiũ ego illi potissima curatio fui.
Tamtũ aliis uacauit qͣntũ ualmtido ꝑmaserat. Alt̾ ad docẽ¬
dum laborẽ ⁊ tediũ tulit. Put̾ illa quȩ a p̾cipientib i comune
traiunt᷑ aliqͥd instillauit ⁊ tradidit. hortando bonã melo¬
łe cierit:⁊ mn laudib affecit ammũ. m ãmonitionib dis¬
cusfit desidiam. T̃ um ingeniũ latens ⁊ pigrũ imeda ub
ita dicã manii extraxit. ⁊ sec ꝗtiş sciebat maligne dispensa¬
uit. quo diutiꝰ cet necessariꝰ s cuꝑet si posset uniu̾sa tns¬

Expanded text:
beamus ? Non quia pluris est, quod vendiderunt, quam emimus, sed quia nobis ipsis aliquid praestiterunt. Ille magis pependit, quam medico necesse est ; pro me, non pro fama artis extimuit ; non fuit contentus remedia monstrare : et admovit ; inter sollicitos adsedit, ad suspecta tempora occurrit ; nullum ministerium illi oneri, nullum fastidio fuit ; gemitus meos non securus audivit; in turba multorum invocantem ego illi potissima curatio fui ; tantum aliis vacavit, quantum mea valetudo permiserat : huicet laborem et taedium tulit ; praeter illa, quae a praecipientibus in commune dicuntur, aliqua instillavit ac tradidit, hortando bonam indolem erexit et modo laudibus fecit animum, modo admonitionibus discussit desidiam ; tum ingenium latens et pigrum iniecta, ut ita dicam, manu extraxit ; nec, quae sciebat, maligne dispensavit, quo diutius esset necessarius, sed cupit, si posset, universa trans
Abbreviated transcription (Latin):
amuuꝰ ñ in atͥo querit᷑. Illic ircipiendꝰ ẽ. illic retinendꝰ. ⁊ in
sensus recondendꝰ. Hac dote gratꝰ .es. Male de te existimas si
dent̾ tractos adu̾sa fortit̾. leta mod̾ate. ita in omĩa utiłe te
anico exhib̾e potes si adu̾sa eiꝰ nec doscrueris nͨ optaueri ᷤ.
Multa nicħominꝰ ut ñ optes i tantã uarietatẽ incident:
quã necessitatẽ. quã achutorio suo fideq discutiat qͦd est
ingrati. se illi p̾fert tͥ⁊ tanto estimat illũ misorũ eẽ ut ipe
gritꝰ sit ⁊ ob hac ipm̃ ingratꝰ ẽ. Fronerare eiũ seuult
⁊ graui sarma liberare. Multũ int̾est urt̃ to

Expanded text:
amicus, non in atrio quaeritur; illo recipiendus, illic retinendus est et in sensus recondendus. Hoc doce : gratus es. Male de te existimas, si denter tractes, adversa fortiter, laeta moderate, ita in omnia utilem te exhibere amico potes. Adversa eius nec deserueris nec optaveris ; multa nihilo minus, ut quam necessitatem, quam adiutorio suo fideque discutiat, quod est ingrati, se illi praefert et tanti existimat illum miserum esse, ut ipse gratus sit, ob hoc ipsum ingratus ; exonerare enim se vult et gravi sarcina liberare. Multum interest, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
fimo: ut ñ gratior sit solida ⁊ inconcussa securitas. Opta ut
redderx mͥ bñficiũ possis cũ opus erit ñ uo opus sit. Si opisᷤ¬
eẽt in tua potestate. qͦd oꝑtas ipse fecisses. Quanto hoc honest
uotũ ẽ. Opto in eo is statꝰ sit. qͦd semꝑ bñficia distribuat. nĩ¬
quã desideret. Sequat᷑ illũ mati̾a qua benigne utat᷑. largi¬
endi adiuuandiq. Sunquã illi sit dandoꝵ bñficioꝵ mo¬
rit opulenta felicitas. Monstrabo tͥ cuiꝰ laborent rei mo
pia ⁊ magna fastigia: qͥd omĩa possidentib desit. Scilieot
ille qui uerũ dicat. ⁊ hommẽ int̾ mentientes stupentẽ ap̃a
ꝙ ꝯsuetudine ꝓ rectis blanda audientẽ ad ig iorantiã ueri
ꝑducdũ uendicet a consensu ꝯcentuꝗfalsoꝵ. Non uides quẽ¬
admodu illos in p̾ceps agat. extincta lib̾tas. ⁊ fides in obse
ciũ una contentio sit. qͥs blandissime fallat: Ignora¬
uere inirs suas:⁊ dum se tam magnos quã audiunt cre¬

Expanded text:
finis, ut non gratior sit solida et inconcussa securitas. Opta, ut reddere mihi beneficium possis, cum opus erit, non, ut opus sit. Si esset in tua potestate, quod optas, ipse fecisses. Quanto hoc honestius votum est : " Opto, in eo statu sit, quo semper beneficia distribuat, numquam desideret ; sequatur illum materia, qua tam benigne utitur, largiendi iuvandique ; numquam illi sit dandorum beneficiorum inorit opulenta felicitas, monstrabo tibi, cuius rei inopia laborent magna fastigia, quid omnia possidentibus desit : scilicet ille, qui verum dicat et hominem inter mentientes stupentem ipsaque consuetudine pro rectis blanda audiendi ad ignorantiam veri perductum vindicet a consensu concentuque falsorum. Non vides, quemadmodum illos in praeceps agat extincta libertas et fides in obseqcium, una contentio, quis blandissime fallat, ignoravere vires suas, et, dum se tam magnos, quam audiunt, cre
Abbreviated transcription (Latin):
unquã id detrarisse m̾itũ ẽ. qͦd ip̃c qui detraxit intule¬
rat. Non uilnes. malo quã sanes. sotes inirt grãm. si quia
uulneratꝰ sũ sanas: ñ siuulnes ut sanandus sim. Nimnqͣm
eicatrix nͥ collata uulnĩ plocait qͦd ita coissegaudemꝰ ut non
fuisse mallemꝰ. Si hoc ei optares. cmꝰ nullũ bñfierũ haberes.
inhumanũ erit uotũ. Quanto inhtimaniꝰ ei oꝑtas: cui bt̃isi¬
cium debes: Primũ ut te in media parte uoti tui occupem:¬
iam ingratꝰ es. Nondum audio qͥd illi ueł p̾star. audio q̃d
illum ueł pati Solluitudinẽ illi sinet᷑ ⁊ maiꝰ aliqd ĩp̃cari małii¬

Expanded text:
intulerat. Non vulneres me malo quam sanes. Potes inire gratiam, si, quia vulneratus sum, sanas, non, si vulneras, ut sanandus sim. Numquam cicatrix nisi conlata vulneri placuit, quod ita coisse gaudemus, ut non fuisse mallemus. Si hoc ei optares, cuius nullum beneficium haberes, inhumanum erat votum ; quanto inhumanius ei optas, cui beneficium debes ! Simuiam ingratus es ; nondum audio, quid illi velis praestare, scio, quid illum velis pati. Sollicitudinem illi et metum et maius aliquod imprecaris ma
Abbreviated transcription (Latin):
An hoe recto faciant.⁊ pia uoluntate: querit᷑. Quoꝵ ammꝰ
simillimꝰ ẽ prauo amoro flagrantib. qui amicȩ suȩ optant
exilium. ut desertã fugientẽq comitent᷑. Optant mopiam.
ut mag̾ desideranii donent. Optant morbũ. ut assideat̾:
⁊ quicod inimicꝰ optaret amantes uouent. fere itaq ide
eritꝰ ẽ octi ⁊ amoris insani. Tale quidda ex his accidit. qͥ
amieis in cõmoda optant quȩ detrahant:⁊ ad bñficiũ
inria ueniunt: cũ satiꝰ sit cessare. quã ꝑ scclus officii
locũ qucitit. Om̃s isti bñficia sua detestabili ina ducunt.¬

Expanded text:
ecte faciant et pia voluntate, quaeritur ; quorum animus simillimus est pravo amore flagrantibus, qui amicae suae optant exilium, ut desertam fugientemque comitentur, optant inopiam, ut magis desiderant donent, optant morbum, ut adsideant, et, quidquid inimicus optaret, amantes vovent. Fere idem itaque exitus est odii et amoris insani. Tale quiddam et his accidit, qui amicis incommoda optant, quae detrahant, et ad beneficium iniuria veniunt, cum satius sit vel cessare, quam per scelus officio locum qu
Abbreviated transcription (Latin):
na tam̃ debeo. Sepe bñficiũ manet. nec debet᷑: si secuta est
dantẽ penitentia: si miserũ sedixit qͦd dedisset: sicũ daret
suspnauit uultũ adduxit: ꝑdere se eredidat ñ donare: si
sua causa aut c̾te mea ñ dedit: si ñ desiit insulrare. głari.
ubiꝙ iactare. ⁊ acerbũ munꝰ siũ facere: manet bñficuim

Expanded text:
nquam, beneficium manet nec debetur ; si secuta est nquam, beneficium manet nec debetur ; si secuta est dantem paenitentia, si miserum se dixit, quod dedisset, si, cum daret, suspiravit, vultum adduxit, perdere se credidit, non donare, si sua causa aut certe non mea dedit, si non desiit insultare, gloriari, ubique iactare et acerbum munus suum facere, manet beneficium,
Abbreviated transcription (Latin):
timsdos supra humana elatos obliisei cogũt iuĩx fragilta¬
tes qus feriris claustris custoditis. qus ex alieno sangume rap
in adisos fortima comparet. ꝓpt̾ quȩ ruptio totiens affinita¬
ts amitaiciȩ. collegii. fedib int duos contendentes t̾raꝵ orb̃¬
incepignabiłe possessionẽ para: honestiores illas ñ solu. ẜ ta¬
tions facturꝰ Illud qd suspicis. qͦ te diuitẽ ac potentẽ ꝑuras
qmcliui possides. sub nomine sordido iacet. domus ẽ seruusẽ.
numi sunt. Cum donasti. bñficiũ ẽ. Multa sunt ꝓpt̾ quebe¬
nsitui debere debes minꝰ: ñ qi ablatũ. s qr cocruptũ ẽ. Aliqͥs
iii me defendit: ẜ uxorẽ meã ꝑiĩ stupro uiolauit. Non
abstulit hñficiũ: s opponendo illi parẽ imiuriã soluit me
debio. Et si plus lesit. qm ante ꝓfuerat. ñ tam̃ gr̾a extingus¬
tur. s ulciscendi querendiq sit lib̾tas: ũ in cõparationẽ bñfi¬
ẜ demũ incendit. Pensatum ẽ creditũ damno. Nhec reddidi

Expanded text:
tumidos et supra humana elatos oblivisci cogunt vestrae fragilitatis, quae ferreis claustris custoditis armati, quae ex alieno sanguine rapin aversos fortuna comparet, propter quae ruptis totiens adfinitatis, amiciinexpugnabilem possessionem para honestiores illas, non solum tutiores facturus. Istud, quod suspicis, quo te divitem ac potentem putas, quam diu possides, sub nomine sordido iacet. Domus est, servus est, nummi sunt ; cum donasti, beneficium est. Pateris," inqu non quia ablatum sed quia corruptum est. Aliquis reum me defendit, sed uxorem meam per vim stupro violavit ; non abstulit beneficium, sed opponendo illi parem iniuriam solvit me debito, et, si plus laesit, quam ante profuerat, non tantum gratia extinguitur, sed ulciscendi querendique libertas fit, ubi in comparatione benefised domum meam incendit. Pensatum est creditum damno ; nec reddidi
Abbreviated transcription (Latin):
tona quẽ ñ quesierat. muenit. Illum inqͥt laudabimꝰ
ꝑuerũ. qui qͣntum in seerat qͦd iussus ẽ fecit. Hune fe¬
licit᷑ in ertẽ castigabimꝰ. Holuntas ẽ que apud noᷤᷤ ponit
officium. Cuiꝰ uide quȩ conditio sit. Ut me debito ꝯstͥngat
parũ ẽ illi uelle nͥ ꝓfuit: parũ ẽ ꝓfusse. nͥ uoluit. Puta eñi
aliquẽ donare uoluisse nec donasse animũ ꝙ eiꝰ habeo.s bñ¬

Expanded text:
tonem, quem non quaesierat, invenit. Illum, inquit, laudabimus puerum, qui, quantum in se erat, quod iussus est, fecit; hunc feliciter inertem castigabimus." Voluntas est, quae apud nos ponit officium ; cuius vide quae condicio sit, ut me debito obstringat. Parum est illi velle, nisi profuit ; parum est profuisse, nisi voluit. Puta enim aliquem donare voluisse nec donasse ; animum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s uoluntates eiꝰ: ut miro ⁊ ineffabili mͦ ñ fiat pretͥ
eꝰ uoluntatẽ qͦd ⁊̃ contra eiꝰ fit uoluntate: qr ñ fieret si ñ
sineet Nec utiq nolens sinit s uolens: nec sineret bo¬
nus fieri male. nͥ omspe⁊ de malo facere posset bene.
Aliqñ aũ bona uoluntate hõ uult aliqͥd qͦd d̾s ñ uult:¬
tanquã si bonꝰ filiꝰ ꝑatrẽ uelit uii̾e: quẽ ds bona uolun¬
tace uult mori. Et runꝰ fieri pot̾. ut hoe uelit homo uo¬
luntate mala qͦd ds iuilt bona: uelut si malꝰ filiꝰ uult

Expanded text:
n fiat praeter ejus voluntatem, quod etiam contra ejus fit voluntatem. Quia non fieret si non sineret: nec utique nolens sinit, sed volens; nec sineret bonus fieri male, nisi omnipotens et de malo facere posset bene. Aliquando autem bona voluntate homo vult aliquid quod Deus non vultTanquam si bonus filius patrem velit vivere, quem Deus bona voluntate vult mori. Et rursus fieri potest ut hoc velit homo voluntate mala, quod Deus vult bona: velut si malus filius velit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbetur uł imꝑhet᷑. Sic eñĩ oportebat pͥmũ hoĩem fi̾:
ut ⁊ bñ uelle posset ⁊ male. Nee gratis si bñ: nec imꝑune
si male. P ostea uͭ sic erit ut male uelle ñ possit: nec ido li¬
po earebit arbito. Multo qͥꝑpe lib̾iꝰ erit arbitͥum: qͣd oĩo
reddit᷑ ñ donatur. Id̾o dixit apłs stipendiũ peocati mors.
ut mortẽ pecc̃o ñ imim̾ito illatã. s debitã demonstraret. Gr̃a

Expanded text:
. Sic enim oportebat prius hominem fieri, ut et bene velle posset, et male; nec gratis, si bene; nec impune, si male: postea vero sic erit, ut male velle non possit; nec ideo libero carebit arbitrio. Multo quippe liberius erit arbitrium, quod omnino redditur, non donatur; ideo dixit: Stipendium peccati mors, ut mortem peccato non immerito illatam, sed debitam, demonstraret. Gratia
Abbreviated transcription (Latin):
fillanti: qui ꝑ elemosinaᷤᷤ quãlibet largissimas impu
natiꝵ nequiẽia ꝑmanendi. Non solu̾eñ hec faeiunt:
flaqdilisũt. ut in eis semꝑ optent tantũ si possent im¬
une usari. Qui autẽ diligit iniquitatẽ odit aiãm su
pniis qͥodit aniiã fuã ñ ẽ in eam misericors serudelꝰ¬

Expanded text:
fallant, qui per eleemosynas quaslibet largissimas fructflagitiorum nequitia permanendi: non solum enim haec faciunt, sed ita diligunt, ut in eis semper optent, tantum si possint impune, versari. Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam ; et qui odit animam suam, non est in eam misericors, sed crudel
Abbreviated transcription (Latin):
ut iã diligat inmicũ. tam̃ qñ rogat᷑ ab hoĩe qͥ pecraui
in eũ ut ei dimittat dimittit ex corde: qui ⁊̃ s roganti u¬
eũ in quẽ peccauit hominẽ rogat. si pecc̃o suo mouetur
ut irget: ñ ẽ adhuc deputandꝰ inimicꝰ ut eũ dilig̾e sit
difficile.: sic̃ difficile erat qñ municicias excirebat. Qs¬
quis aũ roganti ⁊ pecrati sui penitenti. ñ ex corde dimit¬
tit: nullomꝰ existimet ad ño sua peccata dimitti: qm̃ m̃ti

Expanded text:
ut jam diligat inimicum, tamen quando rogatur ab homine qui peccavit in eum, ut ei dimittat, dimittit ex corde: quia etiam sibi roganti ueum, in quem peccavit, hominem rogat, si peccato suo movetur ut roget, non est adhuc deputandus inimicus, ut eum diligere sit difficile, sicut difficile erat quando inimicitias exercebat. Quisquis autem roganti et peccati sui poenitenti non ex corde dimittit, nullo modo existimet a Domino sua peccata dimitti; quoni
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝯsequens ut ꝯtinuo erret quisqͥs aliqͥd nescit: s qͥsqͥs se
meliꝰ. ẽ. Homines fallunt atq fallunt᷑: miserioresq sr̃cũ
m̃tiendo fallunt. ꝙͣ eũ m̃tientib credendo falluntur: cum magis
sciens falsũ dicit. qͣm id uerũ putat: quã qui mentiendi
aiiniũ sciens gerit: nesciens uerũ eẽ qͦd diẽ. Si.

Expanded text:
sequens, ut continuo erret quisquis aliquid nescit, sed quisquis se m homines fallunt atque falluntur; miserioresque sunt cum mentiendo fallunt, quam cum mentientibus credendo falluntur. Ussciens falsum dicit, quoniam id verum putat, quam qui mentiendi animum sciens gerit, nesciens verum esse quod dicit. C.
Abbreviated transcription (Latin):
Non solu gͦ quidat esurienti cibũ. sicienti potũ. nudo ie¬
stim̃tũ: ꝑegͥnanti hospiciũ. fugienti latibułu. egͦ uł in¬
cluso uisitationẽ. captiuo redeptionẽ. debili subuectionẽ
oeco deductionẽ. tͥsti ꝯ solationẽ: ñ sano medeła. erranti uiũ.
delibanti ꝯsiliũ.⁊ qͦdcũq necessariũ ẽ indigenti: uerũ ⁊̃ qͥ¬

Expanded text:
Non solum ergo qui dat esurienti cibum, sitienti potum, nudo vestimentum, peregrinanti hospitium, fugienti latibulum, aegro vel incluso visitationem, captivo redemptionem, debili subvectionem, caeco deductionem, tristi consolationem, non sano medelam, erranti viam, deliberanti consilium, et quod cuique necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
poterat. Nunc aũ ide arb̾.ꝯu̾sum ẽ ñ eu̾ sũ ae donatũ est eiali¬
t̾ uelle. alit̾ saꝑe. alit̾ ag̾e:⁊ incolumitatẽ suã ñ in se s inme¬
dico collocare. Quia necdũ tã ꝑfecta utit̾ sanitate. ut ea q̃
ei nocuerant. nequeant iam noc̾e: aut in salubrib possit
iam iuirib suis tt̃ꝑare. Pnde ħo qͥ in lib̾o arbitͥo fuit mal ñ p̃o¬
honorẽ. alio micio reformauit: ut ei ñ solum culpã male uo¬
luntatis ⁊ actionis remitt̾it: s ⁊̃ bñ uelle. bñ agͥe. atq in hiᷤ
ꝑman̾e donaret. Om̃e enĩ inquit apłs iacob datũ optimũ.
⁊ om̃e donũ ꝑfedum desur sũ ẽ. descendens a patre lumi

Expanded text:
n eversum; et donatum est ei aliter velle, aliter sapere, aliter agere, et incolumitatem suam non in se, sed in medico collocare, quia necdum tam perfecta utitur sanitate, ut ea quae ei nocuerant, nequeant jam nocere, aut in salubribus possit jam viribus suis temperare. Proinde homo qui in libero arbitrio fuit malus, honorem alio initio reformavit, ut ei non solum culpam malae voluntatis et actionis remitteret, sed etiam bene velle, agere atque in his permanere donaret: « Omne enim, inquit apostolus Jacobus, datum optimum, et omne donum perfectum desursum est, descendens a patre lu