comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdet᷑. Superbia hypocritȩ usq adcelum ascend̾e
dicit᷑ : quando elatio cȩlestem agere uitam uidet᷑.
Cuius etiam caput quasi nubes tangit: qͣndo
principalis pars uidelica intellectus illius. scoꝵ
precedentium coequari meritis credit᷑. S quasi
sterqͥlinium infine ꝑdet᷑. quia inmorte sua eũ
adtormenta ducit᷑. stercoribꝰ uitiorum plenus¬
a malignis spiritibꝰ conculoat᷑. Gaudia & enim
uitȩ presentis quȩ iniusti estimant magna bona:
iusti stercora deputant. Unde scriptum est. De
stercore boum: lapidatꝰ est piger. Is enin qui
łm seqͥ noluerit: ab amore eternę uitȩ pigrescit.
& quotiens rerum temꝑalium damno ꝑcutit᷑.
exhis ninirum affligit᷑. quȩ iusti uiri uelut
stercora contemnunt. Qui gͦ exterrenarum
rerum ꝑeussione atterit᷑: quid aliud quam
de boum stercorae flagellat᷑: Et recte hypochrita
sterquilimo similis dr. quia dum temꝑalem głam
habere appetit. modo ꝑcogitationem apudsemet¬

Expanded text:
Superbia hypocritae usque ad coelum ascendere dicitur, quando ejus elatio coelestem agere vitam videtur. Cujus etiam caput quasi nubes tangit 471 quando principalis pars, videlicet intellectus illius, sanctorum praecedentium coaequari meritis creditur. Sed quasi sterquilinium in fine perditur, quia in morte sua cum ad tormenta ducitur, stercoriba malignis spiritibus conculcatur. Gaudia etenim vitae praesentis quae injusti aestimant magna bona, justi stercora deputant. Unde scriptstercore bonum lapidatus est piger . Is ergo qui Deum sequi noluerit, ab amore aeternae vitae pigrescit. Et quoties rerum temporalium damno percutitur ex his nimirum affligitur, quae justi viri velut stercora contemnunt. Qui ergo ex terrenarum rerum percussione atteritur, quid aliud quam de boum stercore lapidatur? Et recte hypocrita sterquilinio similis dicitur, quia dum temporalem gloriam habere appetit, modo per cogitationem apud semet
Abbreviated transcription (Latin):
ei rei quȩ uidet᷑ ẽẽ melius insemetipsis inue¬
nirent. Ipsi quippe ex anima inuisibili et
corpore usibili subsistunt: sed si hoc ab eis
quod non uidet᷑ abstrabit᷑ ilico corruit qͦt
uidet᷑: Et patent quidem carnis oculr: s
uidere quicqͣm uel sentire non possunt.
Sensus enu uisionis perut. qͥa habitator
recessit: & domus carnis remeauit uacua:
quia abscessit ille inuisibilis sp̃c. qͥ ꝑ eius
respicere fenestras solebat. Quia gͦ rebus ui¬
sibilibus inuisibilia prestantiora sunt. car¬
nales quiq exsemetipsis pensare debuer̾t.
atq ꝑ hanc ut ita dixerim scalam conside¬
rationis tendere indm: quia eo est quo
inuisibilis ꝑmanet : & eo summꝰ ꝑ manet.
quo comprehendi nequaquam potest.
Sunt uͦ non nulli qui d̃m & c̃. e cͧonpre¬
hensibilem eẽ. non ambigunt. qui tamen ab
eo non ipsum sed dona exteriora querunt.
Quȩ cum ei seruientibus de eẽ conspiciunt:

Expanded text:
ei rei quae videtur, esse melius, in semetipsis inveei rei quae videtur, esse melius, in semetipsis invenirent. Ipsi quippe ex anima invisibili et corpore visibili subsistunt; sed si hoc ab eis quod non videtur, abstrahitur, illico corruit quod videtur. Et patent quidem carnis oculi; sed videre quidquam vel sentire non possunt. Sensus enim visionis periit, quia habitator recessit; et domus carnis remanet vacua, quia abscessit ille invisibilis spiritus, qui per ejus respicere fenestras solebat. Quia ergo rebus visibilibus invisibilia praestantiora sunt, carnales quique ex semetipsis pensare debuerunt, atque per hanc, ut ita dixerim, scalam considerationis tendere in Deum: quia eo est, quo invisibilis permanet, et eo summus permanet quo comprehendi nequaquam potest. Sunt vero nonnulli qui Deum et esse et incomprehensibilem esse non ambigunt; qui tamen ab eo non ipsum, sed dona exteriora quaerunt. Quae cum ei servientibus deesse conspiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
formitar: S quia miqui głam uitȩ p̃sentis
appetunt. ignominiam fugiunt. dicere me-¬
morant᷑ : scientiam uiarum tuarum nolu¬
mus. Scire quippe nolunt: quod facere cõ¬
tempnunt. Quoꝵ adhuc uerba subdunt᷑.
mus ei:᷑ Nens enim hominis male exteriꝰ
fusa. sic inrebus corporeis sparsa est. ut neq
adsemetipsam intꝰ redeat: neq eum qui est
inuisibilis cogitare sufficiat. Unde carnales uiri
iussa spiritualia conteninentes.dm quia cor¬
poralit non uident. quandoq adhoc ꝑue¬
niunt. ut etiam non eẽ. suspicent᷑. Unde scͥp
seruire hominibus quos corporalit̃ uident:
quam seruire deo quem non uident. Pom̃e
enim quod faciunt. adfinem oculoꝵ tendunt.
Et quia indeo oculos corꝑis tendere non
possunt: ei obsequia prebere uł despiciunt
uel si ceperint fatigant᷑. Esse enim siẽ die¬
tum est non credunt: quem corporaliter ñ
intuent᷑. Qui si auctorem omnium deum
humilit̃ quererent: id quod non uidetur.

Expanded text:
a iniqui gloriam vitae praesentis appetunt, ignominiam fugiunt, dicere memorantur: Scientiam viarum tuarum nolumus. Scire quippe nolunt quod facere contemnunt. 489 Quorum adhuc verba subduntur,  --Mens enim hominis male exterius fusa, sic in rebus corporeis sparsa est, ut neque ad semetipsam intus redeat, neque eum qui est invisibilis cogitare sufficiat. Unde carnales viri jussa spiritalia contemnentes, Deum quia corporaliter non vident, quandoque ad hoc perveniunt, ut etiam non esse suspicentur. Unde scriservire hominibus, quos corporaliter vident, quam servire Deo, quem non vident. Per omne enim quod faciunt, ad finem oculorum tendunt; et quia in Deum oculos corporis tendere non possunt, ei obsequia praebere vel despiciunt, vel si coeperint, fatigantur. Esse enim, sicut dictum est, non credunt, quem corporaliter non intuentur. Qui si auctorem omnium Deum humiliter quaererent, id quod non videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
induplum tendit᷑᷑ qm̃ probono nr̃o opere.
& hic nobis mentis requies. & illic gaudia ȩt̃ña
ĩparant᷑. ueritate. attestante quȩ ait. Siquis
reliquerit domos aut agros & cecera: centu¬
plum in hoc seculo recipiet. & infuturo uitam
ȩt̃nam possidebit. Centenariꝰ quippe numerus
dec ii plicato denario fit ꝑfecꝰtus. Hic itaq cen¬
tuplum recipit. qͥ & si nichil habuerit: ipsa tam̃
ꝑfectioẽmentis iam in hoc seculo habere nl ꝙͣ
reddit᷑: recte hoc uolumen ꝑ uigniti cubitos
in longum tendit᷑. quia ꝑdecem dilatat᷑. S qr
hę̧c ipsa sacra eloquia ad et̾nam damnationem
sunt eis. qͥ illa uel scire nolunt. uł certe sciendo
contempnunt: recte de hoc uolumine dr hic ÷¬

Expanded text:
in duplum tenditur, quoniam pro bono nostro opere in duplum tenditur, quoniam pro bono nostro opere et hic nobis mentis requies, et illic gaudia aeterna praeparantur, Veritate attestante, quae ait: Si quis reliquerit domum, aut agros, et caetera, centuplum in hoc saeculo recipiet, et in futuro vitam aeternam possidebit . Centenarius quippe numerus decemplicato denario fit perfectus. Hic itaque centuplum recipit, qui etsi nihil habuerit, ipsa tamen perfectione mentis jam in hoc saeculo habere nihil redditur, recte hoc volumen per viginti cubitos in longum tenditur, quod per decem dilatatur. Sed quia haec ipsa sacra eloquia ad aeternam damnationem sunt eis qui illa vel scire nolunt, vel certe sciendo contemnunt, recte de hoc volumine dic
Abbreviated transcription (Latin):
łr. Peccatori autem dixit d̃s. Quare tu enarras
iustitias meas: & assumis testamentũ meum.
ꝑos tuum: Quȩ etiam uerba doctrinȩ si qͣndo
contingit. ut hypochrita usq adfinem uide¬
at᷑ inore retinere: inde magis damnabitur.
unde bono di munere etiam malus minime
puat᷑. Scriptum quippe est. Memoria retinen¬
tibus mandata eius ut faciant ea. Qui ergo
mandata illius memoria retinet. s neqͣquam
facit: hic indoctrinȩ uerbis sententias quibꝰ
est. Et dixi. Ego uideo uolumen uolans:
longitudo eius uiginti cubitoꝵ. & latitudo eius
decem cubitoꝵ. Et dixit adme. Hȩc ÷ male¬
dictio quȩ egredit᷑ suꝑ faciem uniuersȩ terrȩ:
quia omnis fur sicut ibi scriptum ÷ tudica¬
tura sacrã. Quȩ dum decelestibꝰ loquitur.
quia dum illam suꝑ nos eẽ. aspicimus: una
attendere id est concupisci deuitamꝰ. Quȩ
latitudinem cubitoꝵ decem. longitudnniem
uero uigniti habere ꝑhibet᷑: quia latitudo oꝑ¬
ationis mẽ seͥmpla est & longanimitas spei

Expanded text:
narras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum ? Quae etiam verba doctrinae, si quando contingit, ut hypocrita usque ad finem videatur in ore retinere, 475 inde magis damnabitur, unde bono Dei munere etiam malus minime privatur. Scriptum quippe est: Memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea . Qui ergo mandata illius memoria retinet, sed nequaquam facit, hic in doctrinae verbis sententias, quibus es et dixi ego video volumen volans longitudo eius viginti cubitorum et latitudo eius decem cubitorum et dixit ad me haec est maledictio quae egreditur super faciem omnis terrae quia omnis fur sicut ibi scriptum est iudicatura sacra? Quae dum de coelestibus loquitur, quia dum illam super nos aspicimus esse, ima attendere, id est concupiscere devitamus. Quae latitudinem cubitorum decem, longitudinem vero viginti habere perhibetur, quia latitudo operationis nostrae simpla est, et longanimitas spei
Abbreviated transcription (Latin):
Uult hẏpochrita scire diuina eloquia. nec cam̃
facere: uult docte loqui nec tamen uiuere.
Peo qͦd non agit quod nouit. etiam hoc quod
nouit amittit: ut quia scientiȩ suȩ puram
oꝑationem non sociat. contempta puritate bo¬
ni oꝑis & scientiam ꝑdat. Diuitias gͥ sacrȩ
legis quas legendo deuorauit obliuiscendo
euomet easq deuentre illius ds extrahet: quia¬
hoc quod seruare noluit. iusto iudicio de eius
inemoria euellit: ne precepta di saltem ĩluigua

Expanded text:
ult hypocrita scire divina eloquia, nec tamen facere. Vult docte loqui, nec vivere. Pro eo ergo quod non agit quae novit, etiam hoc quod novit amittit, ut quia scientiae suae puram operationem non sociat, contempta puritate boni operis et scientiam perdat. Divitias igitur sacrae legis, quas legendo devoravit, obliviscendo evomit, easque de ventre illius Deus extrahit, quia quod observare noluit, justo judicio de ejus memoria evellit, ne praecepta Dei s
Abbreviated transcription (Latin):
tatem uite presentis cordis oculum adexordiũ
reduxit originis: ut ex ante actis colligat. qͣm
nulla sunt quȩ uident᷑ aliqua eẽ. dum sunt.
Si enim ab ipso humani generis exortu. usq
adhoc tempus quo sumus mentis oculos redu¬
cimus: omne quod finirẽ potuit. qͦm breue fu¬
erit uidemus. Ponamus enim quemlibet
hominem apͥmo die mundi conditum usq
adhodiernum diem uitam ducere: hodie
tamen eandem uitam quam quasi longam
ducere uidet᷑ finire. Ecce finis adest. preterita
iam nulla sunt: quia cuncta transierunt.
Futurum inhoc mundo nichil est: qr nullum
aduitam uel breuissimum restat momentum.
Ubi gͦ est longum tempus quod inter initium
sinemq deprebensum. ita consumit᷑ ac si nec
sentem uitam diligunt. meo ꝓculdubio elati
ꝑcipere laudem querunt: linguę fauoribus
extollunt᷑. nec eẽ. bom sed dici appetunt. Quã
uidelicae laudem longam ẽẽ. existimant. dũ
assequunt᷑. sed breuem intelligunt fuisse dũ
amittunt. Insine quippe eis ostendit᷑: qͣm i¬

Expanded text:
tatem vitae praesentis, cordis oculum ad exordium reduxit originis, ut ex anteactis colligat quam nulla sint quae videntur aliqua esse dum sunt. Si enim ab ipso humani generis exortu usque ad hoc tempus in quo sumus mentis oculos ducimus, omne quod finiri potuit 470 quam breve fuerit videmus. Ponamus enim quemlibet hominem a primo die mundi conditi usque ad hodiernum diem vitam ducere, hodie tamen eamdem vitam quam sic longam ducere videbatur finire, ecce finis adest, praeterita jam nulla sunt, quia cuncta transierunt. Futurum in hoc mundo nihil est, quia nullum ad vitam vel brevissimum restat momentum. Ubi est ergo longum tempus quod inter initium finemque deprehensum ita consumitur, ac si nec sentem vitam diligunt, in ea procul dubio elati percipere laudem quaerunt. Linguae favoribus extolluntur, nec esse boni, sed dici appetunt. Quam videlicet laudem longam esse existimant dum assequuntur, sed brevem intelligunt fuisse dum amittunt. In fine quippe eis ostenditur quam n
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe hẏpochrita dum sc̃m simulat. & iniquũ
exhibere minime formidat: ab omibꝰ honorat᷑.
eiq sc̃itatis gła defert᷑. abhis qui ext̾riora cernuñ
sed interiora ꝑspicere nequunt. Unde fit ut gau¬
deat inpͥma sessione. hylarescat inpͥmo recubitu:
inflet᷑ inpͥma salutatione: eleuet᷑ inreuerent
uoce obsequentium: & supba cogitatione tͣmeat
infamulatu subditoꝵ sicut uoce qͦq ueritatis
de talibus dicit᷑. Omnia uͦ oꝑa sua faciunt: ut
uideant᷑ ab hominibus: Dilatant enim filacte

Expanded text:
epe hypocrita, dum sanctum se simulat, et iniquum exhibere minime formidat, ab omnibus honoratur, eique sanctitatis gloria defertur ab his qui exteriora cernunt, sed interiora perspicere nequeunt. Unde fit ut gaudeat in prima sessione, hilarescat in primo recubitu, infletur in prima salutatione, elevetur in reverenti voce obsequentium, et superba cogitatione tumeat in famulatu subditorum. Sicut voce quoque Veritatis de talibus dicitur: Omnia vero opera sua faciunt ut videantur ab hominibus;
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ponte digitũ ori ur̃o. Ac si aperte dicat.
Scienͣs bona quȩ egi. & considerantes mala quȩ
patior: uosmetipsos etiam a uerboꝵ culpa con¬
pescite: atq mineis ꝑcussionibus ur̃a damna¬
formidate. Uel certe quia digitis queq discer¬
minus. non incongrue ꝑdigitum discretio
designatur. Unde &e per psalmistam dicitur.
Denedictꝰ dñs ds m̃s qui docet manus meas ad
prelium. & digitos meos adbellum: ꝑ manꝰ

Expanded text:
superponite digitum ori vestro. Ac si aperte dicat: Scientes bona quae egi, et considerantes mala quae patior, vosmetipsos etiam a verborum culpa compescite, atque in meis percussionibus formidate. Vel certe quia digitis quaeque discernimus, non incongrue per digitum discretio designatur. Unde per Psalmistam dicitur: « Benedictus Dominus Deus meus, qui docet manus meas ad prael
Abbreviated transcription (Latin):
& non edificauit eam: nec ÷ saciatꝰ uent̾ eiꝰ.
Domum pauꝑis confringit & nudat: qr eum
quem ꝑpotentiam conterit. expoliare quoq
ꝑauaritiam non erubescit. Rapit eam &s non
edificat. Acsi aꝑte diceret᷑. Q hanc edificare de¬
buit: insuꝑ rapit. Uenturꝰ naniq iniudicio
ds. dic turꝰ est reprobis. Esuriui: & non dedistĩ
mͥ manducare. Sitiui: & non dedistĩ mͥ bibere.

Expanded text:
 non aedificavit eam, non est satiatus venter eius. Domum pauperis confringit et nudat, quia quem per potentiam conterit, expoliare quoque per avaritiam non erubescit. Rapit eam et non aedificat. Ac si aperte diceretur: Qui hanc aedificare debuit, insuper rapit. Venturus namque in iudicio dominus dicturus est reprobis: Esurivi et non dedistis mihi manducare
Abbreviated transcription (Latin):
enim pͥmos recubitꝰ uncenis: & pͥmas cathedras
insinagogis. & salutationes inforo: & uocarrab
hominibus rabbi. Sed hoc eoꝵ gaudiũ et̾intati
comparatũ quid erit. quando irruente mortis
articulo ita consumit᷑ ae si omnino non fuerit:
Quius nimirum gaudii leticia ꝑtransit. & pena
ꝑmanet: & cum res amittit᷑. causa durat. Bene
autem dicit᷑. gaudium ypochritȩ adinstar pun¬
cti. Inpuncto enim stilus mox ut ponit᷑ leuat᷑.
nec mora ulla agit᷑. ut pexpͥmendam lin. eam
trahat᷑. Gaudium uͦ hẏpocritȩ adsimilitudinẽ
puncti est: quia apparet admo mentum sed
disparet inꝑpetuum. & sicut stilus inpuncto
dum ponitur leuat᷑. sic hẏpochrita presentis
uitȩ gaudia dum tangit amitat. Deqͦ & subdit᷑.¬

Expanded text:
enim primos recubitus in coenis, et primas cathedras in synagogis, et salutationes in foro, et vocari ab hominibus Rabbi Sed hoc eorum gaudium aeternitati comparatum quid erit, quando irruente mortis articulo ita consumitur, ac si oCujus nimirum gaudii laetitia pertransiit, et poena permanet, et cum res amittitur, causa durat. Bene autem dicitur: Gaudium hypocritae ad instar puncti. In puncto enim stylus mox ut ponitur levatur, nec mora ulla agitur ut per exprimendam lineam trahatur. Gaudium ergo hypocritae ad similitudinem puncti est, quia apparet ad momentum, sed disparet in perpetuum; et sicut stylus in puncto dum ponitur levatur, sic hypocrita praesentis vitae gaudia dum tangit amittit. De quo et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
go operiat. quȩ hanc iam ex illicita delectatio¬
ne tangebat. Ham sepe inipso orationis sacrifi¬
cio importune se cogitationes ingerunt: quȩ hoc
rapere uł maculare ualeant. quod in nobis do
flentes immolamus. Unde abraham cum ad
occasum solis sacrificium offerret insistentes
aues ꝑtulit. qͣs studiose ne oblatum sacrificiũ
raperent abegit. Sic nos cum inara cordis holo
caustum d̃o offerimus. ab immnundis hoc uolu¬
chribus custodimus: ne maligni sp̃c & ꝑuerse
cogitationes rapiant. quod mens nr̃a
offerre se deo nr̃o utilit̾ parat. Sequit᷑.¬

Expanded text:
go operiat, quae hanc jam ex illicita delectatiogo operiat, quae hanc jam ex illicita delectatione tangebat. Nam saepe in ipso orationis sacrificio importunae se cogitationes ingerunt, quae hoc rapere vel maculare valeant, quod in nobis Deo flentes immolamus. Unde Abraham cum ad occasum solis sacrificium offerret, insistentes aves pertulit, quas studiose, ne oblatum sacrificium raperent, abegit . Sic nos ccaustum Deo offerimus, ab immundis hoc volucribus custodiamus, ne maligni spiritus et perversae cogitationes rapiant, quod mens nostra offerre se Deo utiliter sperat. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
transactis ꝑcutit᷑. ut a futuris suppliciis abs¬
condat᷑. Hlagella quippe bonoꝵ aut uitia ꝑ¬
petrata purgant: aut ea quȩ poterant perpe¬
trari futura deuitant. Deatꝰ autem iob quia
inflagello positꝰ. nec apeccatis precedentibus
purgabat᷑. nec abiminentibus cegebat᷑. s eius
tantĩm inflagello uirtꝰ augebat᷑: fiducialit̃
dicit. Hon enim perũ propter imminente
tenebras: nec faciem meam operuit caligo.
Qui enu semꝑ diuinȩ formidinis pondus
aspexit: eius cordis faciem caligo peccati non
operͣit. Et ĩs quem supplicia nulla sequebant᷑
salutem corporis propt̃ imminentes tenebras
denuntians. nequaquam ait faciem meam
non tetigit: sed non oꝑuit caligo. Sepe enim
etiam corda iustoꝵ sub orte cogitationes pol¬
luunt: terrenarum rerum delec tationer
tangunt: sed dum citius manu sc̃ȩ districti¬
onis abigunt᷑. festine agit᷑ ne cordis fticiem cali¬

Expanded text:
transactis percutitur, ut a futuris suppliciis abstransactis percutitur, ut a futuris suppliciis abscondatur. Flagella quippe bonorum aut vitia perpetrata purgant, aut quae poterant perpetrari futura devitant. Beatus autem Job, quia in flagello positus, nec a peccatis praecedentibus purgabatur, nec ab imminentibus tergebatur, sed ejus tantummodo in flagello virtus augebatur, fiducialiter dicit: Non enim perii propter imminentes tenebras, nec faciem meam operuit caligo. Qui enim semper divinae formidinis pondus aspexit, ejus cordis faciem caligo peccati non operuit. Et is quem supplicia nulla sequebantur, salutem corporis propter imminentes tenebras denuntians nequaquam ait: Faciem meam non tetigit; sed: Non operuit caligo. Saepe enim etiam corda justorum 521 subortae cogitationes polluunt, terrenarum rerum delectationibus tangunt, sed dum citius manu sanctae discretionis abiguntur, festine agitur ne cordis faciem cali
Abbreviated transcription (Latin):
me. Ex diuino munere cor iusti mollici dr:
quia suꝑni iudicũ tunore penetrat᷑. Nolle ẽ.¬
& enim quod penetrari potest: durum quod
penetrari non potest. Unde ꝑsalomonem đr.
Beatꝰ homo qui semꝑ est pauidꝰ: qui uero
mentis est dure corruet inmalum. Uitutẽ
ergo suȩ formidinis non sibi sed auctori tri¬
buit. qui ait. ds molliuit cor meum: & omp̃s
conturbauit me. Non autem secura sed per¬
turbata sunt corda bonoꝵ: quia dum futuri
examinis pondus considerant quietem hic
habere non appetunt: securitatem suam dis¬
trictionis intime consideratione ꝑturbant.
Otamen inter ipsa timoris supplicia sepe am¬
mum reuocant addona: & ut semetipsoᷤ fana¬
consolatione refoueant. inter hoc qͦo metuunt
reducunt oculum ad dona quȩ acceperunt:
ut spes subleuet quem tumor p̃mit. Unde &
nebras: nec faciem meam oꝑuit caligo. Ille
enim inflagello positus a salute corꝑis ꝓpter
iminientes tenebras perũt: qui id ciroo pro

Expanded text:
Ex divino munere cor justi moliri dicitur, quia superni judicii timore penetratur. Molle est enim quod penetrari potest, durum quod penetrari non potest. Unde per Salomonem dicitur: Beatus homo qui semper est pavidus, qui vero mentis est durae corruet in malum . Virtutem ergo suae formidinis non sibi, sed auctori tribuit, qui ait: Deus mollivit cor meum, et Omnipotens conturbavit me. Non autem secura, sed perturbata sunt corda bonorum, quia dum futuri examinis pondus considerant, quietem hic habere non appetunt, securitatem suam districtionis intimae consideratione perturbant. Qui tamen inter ipsa timoris supplicia saepe animum revocant ad dona, et ut semetipsos consolatione refoveant, inter hoc quod metuunt reducunt oculum ad dona quae acceperunt, ut spes sublevet quem timor premit. Unde et nebras, nec faciem meam operuit caligo. - Ille enim in flagello positus a salute corporis propter imminentes tenebras perit, qui idcirco pro
Abbreviated transcription (Latin):
uadant. S ecce debeato iob nouimus. quod
crebris di sacrificiĩs deditꝰ. qͦo hospitalitabus
quod indigentũs pauꝑum impensꝰ. quod
suis etiam subditis humilis. quod sibi ad¬
uersantibus benignus fuit: & tamen tot
extitit: sed ad huc metuit. adhuc diuinȩ
districtionis uim considerans contremiscit.
Quid nos itaq miseri. quid peccatoxes dicemꝰ
sisic tunet qͥ sic egit: Sed tanti timoris pondꝰ
an a semetipso habeat innotescat. Sequitur.¬

Expanded text:
vadant. Sed ecce de beato Job novimus quod vadant. Sed ecce de beato Job novimus quod crebris Dei sacrificiis deditus, quod hospitalitatibus, quod indigentiis pauperum impensus, quod suis etiam subditis humilis, quod sibi adversantibus benignus fuit, et tamen tot  flagella, sed adhuc metuit, adhuc divinae districtionis vim considerans contremiscit. Quid nos itaque miseri, quid peccatores dicimus, si sic timet, qui sic egit? Sed tanti timoris pondus an a semetipso habeat, innotestat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Incomprehensibilem quippe uim euiẽe conside¬
rans &e potestatis examinis: ẽẽ uir iustꝰ noluit
nec de flagello securꝰ. Unde adhuc metuens
e considerans eum timore sollicitor. Bene ã
facie dm̃ turbat᷑. qͥ terrorem maiestatis illius
cordis sui obtutibꝰ ꝓponit. & eius rec titudinis
pauore concutit᷑ : dum se reddendis rationibꝰ
conspicit idoneum non esse. si districte iudice¬
tur. Recte autem dicit᷑ & considerans eum
timore sollicitor: quia diuinȩ animadu̾sioniᷤ
iim cum minume qͥsq considerat minime
formidat. & tanto magis in hac uita quasi
securꝰ est: quanto ã consideratione ĩ t̾ne districtioniᷤ
euste disstioniᷤ ituent᷑ maiestati intinie ĩuelicio assistuNł:
ũ comagiꝰ qͣndoq securisut. qͦ hic ꝙͣ. dmuiũ eNt securi ẽe no¬
luerun. Ham maloꝵ mentes cum renuunt conside¬
rare quod tuneant: ad hoc qͣndoq gauden¬
tes ꝑueniunt quod timentes nullo modo e¬

Expanded text:
Incomprehensibilem quippe vim ei inesse consideIncomprehensibilem quippe vim ei inesse considerans et potestatis et examinis, esse vir justus noluit nec de flagello securus. Unde adhuc metuens et considerans eum timore sollicitor. - Bene a facie Domini turbatur, qui terrorem majestatis illius, cordis sui obtutibus proponit, et ejus rectitudinis pavore concutitur, dum se reddendi rationibus conspicit idoneum non esse, si districte judicetur. Recte autem dicitur, Et considerans eum timore sollicitor, quia divinae animadversionis vim cum minime quisque considerat, minime formidat, et tanto magis in hac vita quasi securus est, quanto a consideratione internae districtionis cultae districtionis intuentur, majestatis intimae judicio assistunt, ut eo magis quandoque securi sint, quo hic quandiu viverent securi esse noluerunt. Nam malorum mentes cum renuunt considerare quod timeant, ad hoc quandoque gaudentes perveniunt quod timentes nullo modo e
Abbreviated transcription (Latin):
temptant. Sic itaq eius anima quodcumq
uoluit hoc fecit: ut inde quoq uoluntatẽ
suam impleant. unde uoluntati illius repug¬
nare. uidebant᷑. Terreat᷑ ergo uir iustus: et
tante maiestatis pondꝰ considerans. infirmum
positꝰ. cur adhuc flagella fornudas: Iam tribu¬
lationibꝰ cingeris. iam in numeris afflictionibꝰ
angust aris. Malum timeri debet: quod nec dũ
susceptum est. Tu in tanto dolore positꝰ quid
metiris: Sed ecce uir iustus nr̃is inquisitioni¬
bus satisfaciens: adiungit. Qum expleuerit
in me uoluntatem suam: & alia multa similia
p̾sto funt ei. Acsi aꝑte dicat. Iam ꝑpendo quȩ
patior: sed adhuc formido quȩ pati possum.
Explet enim in me uoluntatem suam: quia
multis me ꝑcussionibus affligit. S multa si
milia p̃sto sunt ei. quia si ferire cogitat. ad¬
huc inuenit᷑ ubi plaga crescat. Hinc itaq
pensandum est quam pauidꝰ ante flagellum
fuit: qͥ etiam ꝑcussꝰ adhuc metuit ne feriat᷑.

Expanded text:
tentant. Sic itaque ejus anima quodcunque tentant. Sic itaque ejus anima quodcunque voluit hoc fecit, ut inde quoque voluntatem suam impleat, unde voluntati illius repugnari videbatur. Terreatur ergo vir justus, et tantae majestatis pondus considerans, infirmum positus cur adhuc adversa formidas? jam tribulationibus cingeris, jam innumeris afflictionibus angustaris. Malum timeri debet quod necdum susceptum est; tu in tanto positus dolore quid metuis? Sed ecce vir justus nostris inquisitionibus satisfaciens adjungin me voluntatem suam, et alia multa similia praesto sunt ei. - Ac si aperte dicat: Jam perpendo quae patior, sed ad haec formido quae pati possum. Explet enim in me voluntatem suam, quia multis me persmilia praesto sunt ei, quia si ferire cogitat, adhuc invenit ubi plaga crescat. Hinc itaque pensandum est quam pavidus ante flagellum fuit, qui etiam percussus adhuc metuit ne feriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Unde scriptum est. Preceptum pofuit & non pre¬
teribit. Et rursum. Celum &e t̾ra transibunt:
uerba autem mea non trausient. Et rursum.
Hon enim cogitationes meȩ sient cogitationes
mutari uidetur sententia interius consilium
non mutat᷑: quia de una quaq re inmnutabilit̃
intꝰ constituit᷑ quicqͥd foras mutabilit̃ agat᷑.
Sequit᷑. Et ania eius quod eumq uoluit¬
hoc fecit. Cum sit cunctis corporibus exterior.
cunctis mentibꝰ interior ds: ecce ea ipsa uis eiꝰ que
omnia penetrat. cuncta disponit. anima illiꝰ
appellat᷑. Cuius uidelicet uoluntati nec illa
obsistunt. quȩ contra uoluntatem illius fieri
uident᷑: qui adhoc non numiquam ꝑmittit
fieri etiam quod non precipit. ut ꝑ hoc illud
certiꝰ impleat᷑ quod iub&. Apo state quippe
angłi ꝑuersa uoluntas est: sed tamen a deo
mirabilit̃ ordinat᷑. ut ipse quoq eiuis insidiȩ
utilitati bonoꝵ seruiant quos puigant dum

Expanded text:
Unde scriptum est: « Praeceptum posuit, et non praeUnde scriptum est: « Praeceptum posuit, et non praeteribit ; » et rursum: « Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt Luc.Non enim cogitationes meae sicut cogitationes mutari videtur sententia, interius consilium non mutatur, quia de unaquaque re immutabiliter intus constituitur, quidquid foras mutabiliter agitur. Sequitur: « Et anima ejus quodcunque voluit, fecit. » Cum sit cunctis corporibus exterior, cunctis mentibus interior Deus, ea ipsa vis ejus, qua omnia penetrat, cuncta disponit, anima illius appellatur. Cujus videlicet voluntati nec illa obsistunt quae contra voluntatem illius fieri videntur, quia hoc nonnunquam permittit fieri etiam quod non praecipit, ut per hoc illud certius impleatur quod jubet. Apostatae quippe angeli perversa volmirabiliter ordinatur, ut ipse quoque ejus insidiae utilitati bonorum serviant, quos purgant, dum
Abbreviated transcription (Latin):
est. Qui etiam admoysen dicit. Ego sũ qͥ sum:
sic dices filiis isrł. Qui est: misit me ad uoe.
Cum itaq fiagellaniur. ꝑ ea quȩ uidemus:
illũ debemꝰ sollieite metuere qͣm non uidemus.
Uir itaq sc̃s despiciat quiequid exterius terret.
quicqͥd ꝑessentiam suam nisi regeret᷑ ad nchilũ
tenderet. & mentis oculo suppressis omnibus
intueat᷑ inium incuius eẽntię comparatione
Et nemo auertere potest cogitationes eiue.
Sic̃ eñi mutabilis nat᷑e ÷ ita ĩmutabilis uoluntatis¬
Cogitationem quippe eius nullus auerłt: quia
nemo resistere occultis eius iudiciis preualet.
Nam & si fuerunt quidam qui deprecationibꝰ
suis eius cogitationem auertisse uiderent᷑: ita
fuit eius interna cogitatio. ut sentẽtiam illius
auertere deprecando ualuissent: & ab ipso acce¬
perunt quod agerent apud ipsum. Dicat ergo
& nemo auertere potest cogitationes eius: Quia
semel fixa iudicia mutari nequaquam possunt.

Expanded text:
est. Qui etiam ad Moysen dicit: Ego sum qui sum. est. Qui etiam ad Moysen dicit: Ego sum qui sum. Sic dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Cum itaque flagellamur per ea quae videmus, illum debemus sollicite metuere, quem non videmus. Vir itaque sanctus despiciat quidquid exterius terret, quidquid per essentiam suam, nisi regeretur, ad nihilum tenderet, et mentis oculo, suppressis omnibus, intueatur unum in cujus essentiae comparatione Et nemo avertere potest cogitationem ejus. Sicut enim immutabilis natura est, ita immutabilis Cogitationem quippe ejus nullus avertit, quia nemo resistere occultis ejus judiciis praevalet. Nam etsi fuerunt quidam qui deprecationibus suis ejus cogitationem avertisse viderentur, ita fuit ejus interna cogitatio, ut sententiam illius avertere deprecando potuissent, et ab ipso acceperunt quod agerent apud ipsum. Dicat ergo: « Et nemo avertere potest cogitationem ejus, » quia semel fixa judicia mutari nequaquam possunt:
Abbreviated transcription (Latin):
sentiam mire ordinans seruat. Cuncta qͥppe
ex nichilo facta sunt: eorumq essentia rursũ
adnichilum tenderet:⁊ nisi ea auctor omniũ
regiminis manu retineret. Omnia itaq quȩ
creata sunt. ꝑse nec subsistere preualent
nec moueri. sed intantum subsistunt. inquan¬
tum ut esse debeant acceꝑunt. Et canto mo¬
uent᷑: inqͣnto occulto instinctu disponunt᷑.
Ecce enu peccator flagellandus est de rebus
humanis: arescit ineius laboribus terra: con¬
cutit᷑ meius naufragiis mare. Ignescit mneis
sudoribꝰ aer obtenebrascit contra eũ inundati¬
ombꝰ celum: mardescunt in eiꝰ oppressionibus
homines: mouent᷑ meius aduersitate & ange¬
lice uirtutes. Hũqͥdnam heç quȩ manimata
uł quȩ uiuentia diximus. suis instititionibꝰ
& non magis diuinis inpulsionibus agitant᷑:
Quicquid est itaq quod exterius seuit ꝑ hoc
ille intuendꝰ est: qui hoc interius disponit. Inoi
gͥ causa solus ipse metuendus est qͥ principalit

Expanded text:
sentiam mire ordinans servat. Cuncta quippe sentiam mire ordinans servat. Cuncta quippe ex nihilo facta sunt, eorumque essentia rursum ad nihilum tenderet, nisi eam auctor omnium regiminis manu retineret. Omnia itaque quae creata sunt, per se nec subsistere praevalent, nec moveri; sed intantum subsistunt, inquantum ut esse debeant acceperunt: intantum moventur, inquantum occulto instinctu disponuntur. Ecce enim peccator flagellandus est de rebus humanis: arescit in laboribus ejus terra, concutitur in ejus naufragiis mare, ignescit in ejus sudoribus aer, obtenebrescit contra eum inundationibus coelum, inardescunt in ejus oppressionibus homines, moventur in ejus adversitate et angelicae virtutes. Nunquidnam haec, quae inanimata vel quae viventia diximus, suis instinctionibus et non magis divinis impulsionibus agitantur? Quidquid est itaque quod exterius saevit, per hoc ille intuendus est, qui hoc interius disponit. In omni igitur causa solus ipse intuendus est, qui principaliter
Abbreviated transcription (Latin):
nu mentis proculdubio non occultat᷑. S nosse
uelim beatȩ uir. cur tanta intentione exami¬
nes: cur tanta sollicitudine astringas. Seqͥt᷑¬
Ipse enim solus est: & nemo auertere potest
cogitationem eius. Numquid nam non sunt
augłi & homines. &lum & tra. aer & maria.
cuncta uolatilia. uel quadrupedia atq repentia:
Et certe scͥptum est: creauit ut ẽẽnt omina.
Cum gͦ mrerum nat᷑a tam multa sint: eur
beati uiri uoce nunc dicit᷑. ipsenim solus est:
Sed aliud ẽ. eẽ. aliud pͥncipalit᷑ ẽẽ: aliud mu¬
tabilit̾ atq aliud immutabilit̃ ẽẽ. Sunt
enim hȩc omina sed principaliter non sunt.
quia insemecipsis minime subsistunt. ⁊ et nisi
gubernantis manu teneant᷑ ẽẽ neqͣqͣm possun.
Cunc ta namq in illo subsistunt: aqͦ creata
sunt. Nec enim ea quę uiuunt sibimetipsis uit̃a
admotũ ducunt᷑: s ille cunctamouet qͥ qͦdã iuiaifi¬
cat quedam uero non uruificata in extremam es¬

Expanded text:
nu mentis procul dubio non occultatur. Sed nosse nu mentis procul dubio non occultatur. Sed nosse velim, beate vir, cur te tanta intentione examines, cur te tanta sollicitudine astringas? SeqIpse enim solus est, et nemo avertere potest cogitationem ejus. - Nunquidnam non sunt angeli homines, coelum et terra, aer et maria, cuncta volatilia et quadrupedia atque serpentia? Et certe scriptum est: « Creavit ut essent omnia . » Cum ergo in rerum creatura tam multa sint, cur beati viri voce nunc dicitur, ipse enim solus est? Sed aliud est esse, aliud principaliter esse, aliud mutabiliter atque aliud immutabiliter esse. Sunt enim haec omnia, sed principalquia in semetipsis minime subsistunt, et nisi gubernantis manu teneantur, esse nequaquam possunt. Cuncta namque in illo subsistunt, a quo creata sunt; nec ea quae vivunt, sibimetipsis vitam ad motum ducuntur: sed ille cuncta movet, qui quaedam vivificat, quaedam vero non vivificata, in extremam es
Abbreviated transcription (Latin):
tenti sunt. ut ea quȩ ꝑceperint festine audians
& implere contendant: sic iustoꝵ mentes per
intentionem suam ommipotenti dño assistunt.
atq inscript᷑a eius quasi os eius intuent᷑: ut
quia ꝑeam ds loquit᷑ omne quod uult. tan¬
to a uoluntate eius nou discrepent: quanto
eaudem uoluntatem illius meius eloqͥo ag¬
noscunt. Unde fit uͭ eius uerba non ꝑeorum
aures suꝑuacue transeant: sed hȩc in suie
cordibus sigant. Uunde hic subdit᷑. Et insum¬
cordis uerba oris eius abscondimus: quando¬
mandata illius non transitoriȩ sed implenda
opere audimus. Hinc est enuim qͦs de ipsa uir
gine matre scriptum est. Maria autem con¬
seruabat omnia uerba hȩc: conferens incorde
ꝓdeunt. insinu cordis absconsa latent: si ꝑ hoc
quod foris agit᷑. intꝰ agentis animus ñ eleuat᷑.
Nam cum conceptꝰ sermo adopus duettur:
si ꝑ hoc humana laus querit᷑: sermo dĩ insi¬

Expanded text:
tenti sunt, ut ea quae praeceperint, festine audiant tenti sunt, ut ea quae praeceperint, festine audiant et implere contendant, sic justorum mentes per intentionem suam omnipotenti Domino assistunt, atque in scriptura ejus quasi os ejus intuentur, ut quia per eam Deus loquitur omne quod vult, tanto a voluntate ejus non discrepent, quanto eamdem voluntatem illius in ejus eloquio agnoscunt. Unde fit ut ejus verba non per eorum aures supervacue transeant, sed haec in suis cordibus figant. Unde hic subditur: CAPUcondi verba oris ejusmandata ejus non transitorie, sed implenda opere audimus. Hinc est enim quod de ipsa matre Virgine scriptum est: « Maria autem conservabat omnia verba haec conferens in corde deunt, in sinu cordis absconsa latent, si per hoc quod foris agitur intus agentis animus non elevatur. Nam cum conceptus sermo ad opus ducitur, si per hoc humana laus quaeritur, sermo Dei in si
Abbreviated transcription (Latin):
illius uestigia ligaret. quatinus qui occulte
dispositionis eius sublimia uidere ñ poterat.
quasi interra conspiciens adimitationẽ eius
uestigia tenderet. De quibus eius uestigñe
linquens exemplum: ut sequanun uestigia
non declinaui ex ea. Custodit enim & non
declinat. qͥ hoc ubi intendit oꝑat᷑. Custodire
quippe ꝑintentioneni est: non declinare ꝑ oꝑati¬
oneni. Hȩo naniq est sollicitudo iustorum.
ut actꝰ suos cotidie uixta uias ueritatis exa¬
minent: eas sibi inregulam proponentes a
rec titudinᷤꝰ earũtͣmite non declinent. Super¬
semetipsos quippe cotidie ire contendunt.: &
quod inuirtutum uertice prouehunt᷑. cauta
reprehensione duudicant. quicquid de eis
ex semetipsis remanet. infra semetipsos.  totos
se illuc festinant trahere ubi se inueniunt.
ex parte p̃uenisse. Sequit᷑. Amandatis labi¬
orum eius non recessi. Sicut bene consequen¬
tes famuli dominoꝵ suoꝵ uultibus semꝑ in¬

Expanded text:
illius vestigia ligaret, quatenus qui occultae illius vestigia ligaret, quatenus qui occultae dispositionis ejus sublimia videre non poterat, quasi in terra conspiciens, ad imitationem ejus vestigia teneret. De quibus ejus vestigiis nquens exemplum ut sequamini vestigia non declinavi ex ea. - Custodit enim et non declinat, qui hoc ubi intendit, operatur; et custodire quippe per intentionem est, non declinare per operationem. Haec namque est sollicitudo justorum, ut actus suos quotidie juxta vias veritatis examinent, et eas sibi in regulam proponentes, a rectitudinis earum tramite non declinent. Sesemetipsos quippe quotidie ire contendunt, et quo in virtutum verticem provehuntur, cauta reprehensione dijudicant, quidquid de eis ex semetipsis remanet infra semetipsos, et totos se illo festinant trahere, ubi se inveniunt ex parte pervenisse. Sequitur: CAPUT orum sollicitudo. --Sicut bene obsequentes famuli dominorum suorum vultibus semper in
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie ducit᷑: & auersꝰ ad deteriora corruens tole
longammitatis ac pietatis eius intuemur. et
intuentes imitari contendimus: quid aliud qͣm
gressuũ eius uestigia sequimur. quia extrema
qͣdam eius oꝑationis unitamͦ: Hȩc enim patris
sui uestigia ueritas ammonebat iitari: cum
diceret. Orate ꝓꝑsequentibꝰ & calumniantibus
Pocest tamen beatꝰ iob qui certa fide iã dixerat.
scio quod redemptor m̃s uiuit. & in nouissimo
die de terra resurrecturꝰ sim. sic infut᷑a oꝑatiõe
incarnande sapientiȩ intendere. sicut nos eiꝰdẽ
sapientiȩ iam preterita oꝑa ꝑfidem uidemus:
quod mediator di & hominum benignus ad
tribuendum. humilis ad sustinendum. patiens
ad exemplum prebendum fuerit. Quius n¬
nirum uitam dum beatꝰ iob suꝑno spiritu
repletꝰ. sollicita intentione conspiceret. fut᷑am
mansuetudinis illius humilitatem preuidens.
quasi ad exemplum fibi ꝓpositum recucurnit.
ut quieqͥd inhac uita ageret adimitationis

Expanded text:
ruens tolerlonganimitatis atque pietatis ejus intuemur, et intuentes imitari contendimus, quid aliud quam gressuum ejus vestigia sequimur, quia extrema quaedam ejus operationis imitamur? Haec enim Patris sui vestigia Veritas admonebat imitari, cum diceret: « Orate pro persequentibus et calumniantibus Potest tamen beatus Job, qui certa fide jam dixerat: Scio quod Redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra surrecturus sum , sic in futura operatione incarnandae sapientiae intendere, sicut nos ejusdem sapientiae jam praeterita opera per fidem videmus, quod Mediator Dei et hominum benignus ad tribuendum, humilis ad sustinendum, patiens ad exemplum praebendum fuerit. Cujus nimirum vitam dum beatus Job, superno spiritu repletus, sollicita intentione conspiceret, futuram mansuetudinis illius humilitatem praevidens, quasi ad exemplum sibi propositum recurrit, ut quidquid in hac vita ageret, ad imitationis
Abbreviated transcription (Latin):
gaudebas. Heo te unquam oppͥmi tͥbulati¬
onibꝰ existimasti. s eoce dũ fuꝑuenientibꝰ malis
affligeris. An sint recta quȩ tenes. ipse quȩ
de opprimunt tͥbulationum tenebrȩ osten¬
dunt. Quas uidelicet tribulationes eliphaꝵ
aquis inundantibꝰ comparat: quia dum aliȩ
suꝑ alias irruunt quasi aquis tumentibꝰ undȩ
undas sequunt᷑. S equit᷑. An cogitas quia ds¬

Expanded text:
gaudebas, nec te unquam opprimi tribulatigaudebas, nec te unquam opprimi tribulationibus existimasti. Sed ecce, dum supervenientibus malis affligeris, an sint recta quae tenes ipsae quae te opprimunt tribulationum tenebrae ostendunt. Quas videlicet tribulationes Eliphaz aquis inundantibus comparat, quia dum aliae super alias irruunt, quasi aquis tumentibus, undae undas sequuntur. Sequitur: CAPUT VIII
Abbreviated transcription (Latin):
ã carnali intentione suȩ suꝑstitionis reuocat:
heretici cum hos aspiciunt. alit̃ uiuere quã
docuerunt. lacertos eoꝵ ab operatione quam
pͥus tenuerunt comminutos ab eccłia detestant᷑.
Vnde & in hoc tempore disciplinę siquid ei ad¬
uersitatis euenerit: hoc euenisse ex digna pecca¬
toꝵ retͥbutione suspicant᷑. Ham subdit᷑. Propte¬
rea cͥcumdatꝰ es laqueis: & conturbat te formido
subdita. Illum formido subita cont᷑bat: qͥ con¬
siderare negligit quid ex districtione iudicis
uenientis iminineat. Qa gͦ fidelem populum
heretici culpis ꝑfidiş oppressum credunt: cir¬
cumdatum laqueis accusant. Et qr existimanͭ
quod fut᷑a non preuideat: inpercussione sua
hunc subita formidine conturbatũ putant.
Dadhuc insultantes adiungunt. Et putabas
mundantium non oppressũirur. Ac si aperte
dicat. Secu ritatem pacis tͥ inspe ꝓposueras.
&e idcirro de presumptione tua qͣsi de luce

Expanded text:
a carnali intentione suae superstitionis revocat, a carnali intentione suae superstitionis revocat, haeretici cum hos aspiciunt aliter vivere quam docuerunt, lacertos eorum ab operatione quam prius tenuerant comminutos esse ab Ecclesia testantur. Unde et in hoc tempore disciplinae, si quid ei adversitatis evenerit, hoc evenisse ex digna peccatorum retributione suspicantur. Nam subditurrea circumdatus es laquies et conturbat te formido subita. - Illum formido subita conturbat, qui considerare negligit quid ex districtione judicis venientis immineat. Quia ergo fidelem populum haeretici culpis perfidiae oppressum credunt, circumdatum laqueis accusant, et quia existimant quod futura non praevideat in percushunc subita formidine conturbatum putant. Qui adhuc insultantes adjungunt: VERS. 11.--inundantium non oppressum iri. Ac si aperte dicat: Securitatem pacis in spe tibi proposueras, et idcirco de praesumptione tua quasi de luce
Abbreviated transcription (Latin):
nali intelligentia erroꝵ eorum semina ꝑu̾sa
conspiciunt: eisq insua damnatione sociant᷑.
S cum sc̃a ęccłia ipsos errorum predicatores
uel ratione uictos ad se suscipit. uel studio
ꝑuersitatis obduratos sub disciplinȩ suȩ uin¬
cula restringit. destituĩ heretici cũ remanere
apud se plebes sine predicatoribus uident.
quid aliuo sc̃a eccłia quam uiduas uacuas
relictas dolent: Et quia subtractis hereti¬
coꝵ magistris eoꝵ discipulos in suo opere
infirmari suspicant᷑: quasi lacertos pupilloꝵ
comminutos ab eccłia eẽ. conqueruntur
Uel certe quia sc̃a eccłia dum quosdam ab
hereticis uenientes suscipit: liquet minirum
qͦs pristino errori eorum contradicit. Ham
sunt non nulli qͥ ita uirginitati carnis stu¬
dent ut nuptias damnent: & sunt not¬
nulli qͥ ita abstinentiam laudant. ut sum̃teᷤ
alimenta necessaria detestent᷑. De quibus
cum gr̃arum actione fioelibus. Ouia gͦ eos

Expanded text:
nali intelligentia errorum eorum semina perversa nali intelligentia errorum eorum semina perversa suscipiunt, eisque in sua damnatione sociantur. Sed cum sancta Ecclesia ipsos errorum praedicatores, vel ratione victos ad se suscipit, vel studio perversitatis obduratos sub disciplinae suae vinculo restringit, destituti haeretici cum remanere apud se plebes sine praedicatoribus vident, quid aliud a sancta Ecclesia quam viduas vacuas relictas dolent? Et quia subtractis haereticorum magistris eorum discinfirmari suspicantur, quasi lacertos pupillorum comminutos ab Ecclesia esse conqueruntur. Vel certe quia sancta Ecclesia dum quosdam ab haereticis venientes suscipit, liquet nimirum quod pristino eorum errori contradicit. Nam sunt nonnulli qui ita virginitati carnis student, ut nuptias damnent; et sunt nonnulli, qui ita abstialimenta necessaria detestentur, de quibuscum gratiarum actione fidelibus . Quia ergo eos
Abbreviated transcription (Latin):
moderamine tenet᷑. Nam saciatꝰ mel euonnt:
qͥ plus appetens penetrare quam capit. & uluo
perdit. unde potuit nutriri. Qͥagͦ sc̃a ȩccłia
ab infirmis mentibus prohibet alta ꝑscruta¬
ri: beato iob dr̃. Esurientibꝰ subtraristi panẽ.
Et quia enus quoq magnitudini heretici in¬
uident. quod infide uera popłoᷤᷤ uinu̾salit̃
tenet: cum terrenȩ ꝓsꝑitatis cempꝰ inueniuns
contͣ eam insuꝑbisꝰ uocibus excedunt: et ex¬
probrantes aꝑiunt. qͣntum pͥus eiꝰ potentiȩ
latent̃ inuidebant. Eam sequit᷑. Infortitudi¬
ne brachĩ tui possidebas terram: & potentis¬
simus optinebas eam. Ac si patenter dicat.
Qͦd inpredicatione tua terram uniuersalit̃
occupasti: potentia fortitudinis non ratio
ueritatis fuit. Quia enim xp̃ianos pͥncipes
predicationem eius tenere conspiciunt. hoc
lacertos pupilloꝵ comminiusti. Nebes quȩ
hereticis predicantibus sunt subiectȩ. ex car¬

Expanded text:
moderamine tenetur. Nam satiatus mel emovit, moderamine tenetur. Nam satiatus mel emovit, qui plus appetens penetrare quam capit, et illud perdit unde potuit nutriri. Quia ergo sancta Ecclesia ab infirmis mentibus prohibet alta perscrutari, beato Job dicitur: Esurienti subtraxisti panem.Et quia ejus quoque magnitudini haeretici invident, quod in fide vera populos universaliter tenet, cum terrenae prosperitatis tempus inveniunt, contra eam in superbis vocibus excedunt, et exprobrantes aperiunt quantum prius ejus potentiae latenter invidebant. Nam sequitur: In fortitudine brachisimus obtinebas eam. - Ac si patenter dicat: Qui in praedicatione tua terram universaliter occupasti, potentia fortitudinis, non ratio veritatis fuit. Quia enim Christianos principes praedicationem ejus tenere conspiciunt, hoc lacertos pupillorum comminuisti. - Plebes quae haereticis praedicantibus sunt subjectae, ex car
Abbreviated transcription (Latin):
xisse suspicant᷑: quia etiam de inuisibilibꝰ
atq incomprehensibilibus requisiti. cum
suꝑbia audaciȩ respondent. Et tunc se doc¬
tos pre omnibus credunt: dum loqͥ de in¬
cognitis infelicius presumunt. Sancta uero
ȩccłia dum quempiam uidet esurire quod ei
non possit accipere: aut si iam sunt fibicog¬
nta modeste supprimit. aut si aohuc ui¬
dentur incognita hunulit̾ fatet᷑: eosq ad
orͣnatȩ humilitatis sensum reuocat. oum ꝑ
suum uiis predicatorem dicit. Non plus saꝑe
quam oportet sapere: s sapere ad sobrietatẽ.
Et rursum. Noli altum sapere. sed time.
Atq iterum. Altiora te ne quesieris: & forti¬
ora te ne serutatꝰ fueris. Et rursum. Mel
inuenisti. comede quod sufficit tͥ: ne forte
saturatꝰ euomas illud. Mel qͥppe inuenire
est: sc̃i intellectꝰ dulcedinem degustare. Qs
tunc sufficient̾ comedit᷑. quando nostra
intelligentia iuxta mensuram sensus sub

Expanded text:
xisse suspicantur, quia etiam de invisibilibus xisse suspicantur, quia etiam de invisibilibus atque incomprehensibilibus inquisti, cum superba audacia respondent et tunc se doctos prae omnibus credunt, cum loqui de incognitis infelicius praesumunt. Sancta vero Ecclesia dum quempiam videt esurire quod ei non prosit accipere, aut si jam sunt sibi cognita modeste supprimit, aut, si adhuc videntur incognita, humiliter fatetur, eosque ad ordinatae humilitatis sensum revocat, cum per suum illis praedicatorem dicit: « Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem , » Et rursum. « Noli altum sapeAtque iterum: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Et rursum: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud . Mel quippe invenire est sancti intellectus dulcedinem degustare. Quod tunc sufficienter comeditur, quando nostra intelligentia juxta mensuram sensus sub
Abbreviated transcription (Latin):
qͦsq pigros atq hebetes putant. qͦs praua
sua dogmata ꝑdidisse considerant. Sequit᷑.
isti panem. Heretici qͦ u̾itatis soliditatem ñ
tenent. eõ non nuniquam student ut loqͣ¬
tiores appareant: & cont᷑ catholicoꝵ fidẽ qͣsi
de doctrina scientiȩ gloriant᷑. Cunctos qͦs
aspiciunt. prauis adse ꝑtrahere sermonibꝰ
querunt: & unde sibi ahos adinteritum soci¬
ant. inde se aliquid agere uiuacit putant.
Hos uͦ lassos dicimus: qui subhuius seculi
onere laborioso fatigant᷑. Unde & ꝑsemetip¬
sam ueritas dicit. ¶enite ad me om̃s qui
laboratis & onerati estis: & ego reficiam uos.
Heretici gͥ quia sua dogmata predicare non
cessant: sc̃am eccłiam quasi de imperitia
irrident dicentes. Aquam lasso non dedisti.
ẜ esurienti subtraxisti panem. Se eñ aquam
lasso dare existimant: cum qͥbꝰdam subter¬
reno fasce laborantibus sui poculũ erroris
prebent. Et panem se esurientibꝰ non subtra

Expanded text:
quosque pigros atque hebetes putant, quos prava quosque pigros atque hebetes putant, quos prava sua dogmata perdidisse considerant. 8. isti panem. Haeretici quo veritatis soliditatem non tenent, eo nonnunquam student ut loquaciores appareant, et contra catholicorum fidem quasi de doctrinae scientia gloriantur; cunctos quos aspiciunt pravis ad se trahere sermonibus quaerunt, et unde sibi alios ad interitum sociant, inde se agere aliquid vivaciter putant. Eos vero lassos dicimus qui sub hujus saeculi onere laborioso fatigantur. Unde et per semetipsam Veritas dicit: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estis, et ego reficiam vos . Haeretici igitur, quia sua dogmata praedicare non cessant, sanctam Ecclesiam quasi de imperitia irrident, dicentes: Aquam lasso non dedisti, et esurienti panem subtraxisti. Se enim aquam lasso dare existimant cum quibusdam sub terreno fasce laborantibus sui poculum erroris praebent. Et panem se esurientibus n