comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ adhuc in uentre corruptũ est. & repulsa est illa rõ que affirmat eam in
seĩs traduce simul cum corporibus seminatam. aut si participat. necessitis
ĩminet confiteri mortalem eẽ aĩas. Quod fides nr̃a utiq non recipit do¬
mino declarante deffunctoꝵ aiãs & colloquiũ apud inftros habuisse. &
lazarum silicet in btoꝵ sedibus ouantem & duutem Flagrantem incendiis
didicerat. qui homicida sibi eẽ non timuit. ac se altissimo p̃cipitauit muro
dum & nullum post mortem autumat restare uiditium & sine dise̾mĩe
aliquo meritori om̃s aiãs post corpora equalẽ fieri arbitratur ad celum. Od
adeopro uero tenuerunt & sic illos om̃s seculi sapientes una nebula huius
erroris in uoluit. ut & ip̃e tam laudabilis. ut putant doctor homicidii ip̃a
sepͥuatim. ne publice occideretur occiderit. Sic quoq cato lecto in node ad

Expanded text:
quod adhuc in ventre corruptum est: et repulsa est illa ratio, quae affirmat eam in quod adhuc in ventre corruptum est: et repulsa est illa ratio, quae affirmat eam in seminis traducere simul cum corporibus seminatam: aut si participat, necessitas imminet confiteri mortalem esse animam, quod fides nostra utique non recipit, Domino declarante, defunctorum animas et colloquium apud inferos habuisse, et Lazari scilicet in beatorum sedibus ovantem, et divitis flagrantem in incendiis. didicerat, qui homicida sui esse non timuit, ac se altissimo praecipitavit e muro, dum et nullum post moraliquo meritorum, omnes animas post corpora aequaliter ferri arbitratur ad coelum. Quod adeo pro vero tenuerunt, et sic illos omnes saeculi sapientes una nebula hujus erroris involvit: ut et ipse tam laudabilis, ut putant, doctor homicidae, ipsum se privatim ne publice occideretur, occiderit. Sic quoque Cato, lecto in nocte ad
Abbreviated transcription (Latin):
atq appollinaris. qui unam quidem ex uullis substantibus adeo factam di
cunt cẽ animam .i. illam que pͥma facta est in adam. & exadam oĩum homi¬
sicut aĩalia cetera ex solo semĩe oruĩtur. Ita etiam de hominibus sentimus ut
cum corpore simul in eodem semine etiam aĩa deffendatur. quid dicimus de
hiis qui impfecti ad huc & de uentre ab horsi sunt. & quod nõ nũꝙͣ etiam
anteꝙ masculoꝵ naturalium receptaculis semĩa sint suscepta depeu̾t. in ꝗbꝰ
sine dubio inueniuntur. quod simuletiam ille que naturali rõne seminibꝰ
inserte erant aĩe extincte sint pariter & corrupte. Siue gͦ ex insufflatiot
dei sunt. siue ab una que pͥmo stã est necessarium simul u̾t cũ corporibus
corrũpatur. sic he de corporalibus et origenem sumũt secundum ipoꝵ ro¬
nem. Nut enim nichil oĩo ex rõnabili atq immortali aĩa participauit illđ

Expanded text:
atque Apollinarius, qui unam quidem ex nullis substantiis a Deo factam esse atque Apollinarius, qui unam quidem ex nullis substantiis a Deo factam esse dicunt animam, id est, illam quae prima facta est in Adam: et ex Adam omnium homisicut animalia caetera ex solo semine oriuntur: ita etiam de hominibus sentimus; ut cum corpore simul in eodem semine, etiam anima defundatur. Quid dicimus de his qui imperfecti adhuc, et de ventre aborsi sunt: et qui nonnumquam etiam antequam vasculorum naturalium receptaculis semina sint suscepta, depereunt? In quibus sine dubio invenitur, quod simul etiam illae quae naturali ratione seminibus insertae erant animae, exstinctae sint pariter et corruptae. V. Sive ergo ex insufflatione Domini sunt, sive ab una quae prima facta est, necessarium est, simul ut cum corporibus corrumpantur, si eamdem cum corporibus etiam originem sumunt secundum ipsorum rationem. Aut enim nihil omnino ex rationabili atque immortali anima participavit illud
Abbreviated transcription (Latin):
deformatisq corporibus. tue ad pñs creiri animas & inseri de formato iam
corpore criminãtur. lam uõ illi qui extraduce uenire confirmant. & simul¬
corporali eais scĩe seminari. siquidem ut quidam ip̃oꝵ affirmare solent nõ
aluid dñt esse aũm ꝙͣ in sufflationem sp̃s dei. illam silicet ꝙͣ in utio fac¬
ture mundi deus in sufflisse dr̃ in adam. de ip̃a dei esse eam substantia ꝓfitẽ¬
tes quomo non isti uidebuntur quodã mõ hec p̃ter seͥpture regulam & ratio¬
nem pietatis asserere ꝙ subã dei est que peccit. siaĩa que de substantu dei est
peccit insuꝑ etiam ꝙ & penio subdenda sit pro peccato. Sed & illud quod se¬
ꝑabsurdum est incurrẽ non uident.qr necesse est eam simul cũ corpore mori
& eẽ mortalem si simulcum corpore uel seminata. uel formata. uel nata est.
Tunc deinde illi .i. appollonius. tercullianus. pompeius. arnobius. lactancius

Expanded text:
deformatisque corporibus, tunc ad praesens creari animas, et inseri deformato jam deformatisque corporibus, tunc ad praesens creari animas, et inseri deformato jam corpori criminantur. III. Jam vero illi qui ex traduce corporali eas semine seminari: siquidem, ut quidam ipsorum affirmare solent, non aliud dicunt esse animam quam insufflationem Spiritus Dei: illam scilicet quam initio facturae mundi, Deus insufflasse dicitur in Adam, de ipsa Dei esse eam substantia profitentes: quomodo non isti videbuntur quodammodo haec praeter Scripturae regulam et rationem pietatpeccat: insuper etiam quod et poenis subdenda sit pro peccato. Sed et illud se quod absurdum est, incurrere non vident: quia necesse est eam simul cum corpore mori, et esse mortalem, si simul cum corpore, vel seminata, vel formata, vel nata est. IV. Tum deinde illi, id est, Apollonius, Tertullianus, Pompeius, Arnobius, Lactantius,
Abbreviated transcription (Latin):
rabilior et antiquior corporum compage sit tradiderit ecclesiastica regula.
po quod multi nec comprehendere potuerunt alr̃ sentiri opportere de aĩe
rõne. Sed & qui aliquid sentire uel disserere uisi sunt ante nullis in suspi¬
tione habentur.uł ut noui aliquid introducentes. Fatetur autem idem ip̃
origenes in p̃factis opusculis. sed & eusebius cesariensis & pamphilus martir
basilius quoq & gregorius. didimusq & ruffinus similt̃ in suis unius sub¬
stantic omnes ẽẽ uãs. & unmortales ac rõnabiles liberi arbitrii ac uolũtatis.
uidicandas quoq eẽ pro hiis que in hac uita gesserunt. eẽ tñ eas factas a deo
qui uniuerla creauit &condidit. Qñ autem sancte sint olim simul aut
ꝑsingulos nascentium quid ꝑiculi est aiunt. alterum de duobus oppinaĩ.
Anathasius hylarus. & ambrosius. preparatis iam in uentrem mulierũ

Expanded text:
rabilior et antiquior corporum compage sit, tradiderit ecclesiastica regula: rabilior et antiquior corporum compage sit, tradiderit ecclesiastica regula: propter quod multi nec comprehendere potuerunt aliter sentiri oportere de animae ratione. Sed et qui aliter sentire vel disserere visi sunt; a nonnullis in suspicione habentur velut novi aliquid introducentes. Fatetur idem ipse Origenes in praefatis opusculis: sed et Eusebius Caesariensis, et Pamphilius martyr: Basilius quoque et Gregorius, Didymusque, et Rufinus similiter in suis, unius substantiae omnes esse animas, et immortales et rationabiles liberi arbitrii ac voluntatis: judicandas quoque esse pro his quae in hac vita gesserunt: esse tamen eas factas a Deo qui universa creavit et condidit. Quando autem factae sint, olim simul, aut nunc per singulos nascentium, quid periculi esse aiunt, alterum e duobus opinari? Athanasius, Hilarius, et Ambrosius, praeparatis jam in ventre mulierum,
Abbreviated transcription (Latin):
UMAPUD UOS CEIESTIS EIOOUE¬
tia purissimi fontis. & lr̾arum oĩum fluenta
redundent. ac solida secundum uerticem sani¬
tas ut̃a tuncta firmo statu membra contineat.
miror stupore mentis attonitus. Cur stillicidiũ
insulim ruili diguenimi aurire. utores corpo¬
ris infirina medentio. Mlagio gͦ que de grecoꝵ
tã perducam. Origenes igitur qui nullum¬
propͥe de aĩa edidit librum. in cathalogo ecclesiastice p̃dicationis aĩe fatiẽo
inentionem. hec dicit. De aĩa uo̾ utrumꝰ ex seminis traduce ducatur. Ita ut
rõ ip̃ius uel substantia inserta ip̃ius corporis seminibus habeatur. An uoͣ
alud habeat initium si genita est aut non genita. uel certe si extrinsecus
corpori nec ne. non satis manifesta p̃dicatione distĩguitur.ltẽ in li¬
bro quẽ de epła apłi ad tetum seͥpsit. Si quis ait rationem humane aĩe re¬
quirat. Cum de ea neq quod ex seminis traduce ducatur. neq quod hono¬

Expanded text:
um apud vos coelestis eloquentiae purissimi fontis, et litterarum omnium fluenta redundent: ac solida secundum verticem sanitas, vestra cuncta firmo statu membra contineat: miror stupore mentis attonitus, cur stillicidium insulani rivuli dignemini haurire, nitores corporis infirma medentes. Magis ergo quae de Graecorum ta perducam. II. Origenes igitur qui nullumproprie de anima edidit librum, in catalogo ecclesiasticae praedicationis animae faciens mentionem, haec dicit: De anima vero utrum ex seminis traduce ducatur, ita ut ratio ipsius vel substantia inserta ipsis corporis seminibus habeatur, an vero aliud habeat initium, et hoc ipsum si genitum est aut non genitum, vel certe si extrinsecus corpori inditur, necne, non satis manifesta praedicatione distinguitur. Item in libro quem de Epistola Apostoli ad Titum scripsit: Si quis, ait, rationem humanae animae requirat, cum de ea neque quod ex seminis traduce ducatur, neque quod hono
Abbreviated transcription (Latin):
In potestate ur̃a estsi uelitis. sccundum pudiacie gradum scandere. Quid indi¬
gnamini si intercio statis nolitis ad suꝑiora ꝓperare. Igitur cum tociens & tam
crebrolectorem ad monuerim & ꝑsingula pene tractatuum milia cautus
uiator in cesserim meita recipere nuptias ut cio continentes uiduas uirgi

Expanded text:
in potestate uestra est, si uelitis, secundum pudicitiae gradum scandere. quid indiin potestate uestra est, si uelitis, secundum pudicitiae gradum scandere. quid indignamini, si in tertio stantes nolitis ad superiora properare? Igitur, cum totiens et tam crebro lectorem admonuerim et per singula paene tractatuum milia cautus uiator incesserim, me ita recipere nuptias, ut eis continentes, uiduas uirgi
Abbreviated transcription (Latin):
semel uit ad nuptias semel dociut esse nubendum. Et tunc uirginitati posset
itatis castimoniam non ĩ gradu tertio poneremus. Nunc autem cmhẽtico
rum sit damnare conuigia & dei spnẽ condictionem. quicꝗd de laude dixerint
nuptiarum libenter audimus. Ecelesia autem non damnat matrimonia sed
subicit. nec abicit sed dispensit. Sciens sicut supra diximus. In domomagna
non solum esse uasa aurea & argentea sed &lignea & fictilia. & alia essein ho¬
norem alia in contumeliam & quicunq semundauerit cum futurum esse
uas honorabile: & necessarium in omne opus bonum piratum. Quicꝗd in quas
de laude dixerint nuptiarum libenter audimus laudari nuptias libenter audi¬
mus & nuptias condennamnus. Eclesu matrimonia non danmat. sed subicit.
Uelitis nolitis maritus subicitur uirginitati & uiduitati ecclesia nuptias. Sed
nuptias in suo operę ꝑmanentes subiat non damnat nec abicit sed dispenlat.

Expanded text:
semel iuit ad nuptias, semel docuit esse nubendum. et tunc uirginitati posset semel iuit ad nuptias, semel docuit esse nubendum. et tunc uirginitati posset itatis carum sit damnare conjugia, et Dei spernere conditionem: quidquid de laude dixerit nuptiarum, libenter audimus. Ecclesia enim non damnat matrimonia, ssubicit, nec abicit, sed dispensat sciens, ut supra diximus, in domo magna non solum uasa esse aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et alia esse in honorem, alia in contumeliam, et quicumque se mundauerit, eum futurum esse uas honorabile et necessarium, in omne opus bonum praeparatum. quidquid, inquam, de laude dixerint nuptiarum, libenter audimus. laudari nuptias libenter audimus, et nuptias condemnamus? ecclesia matrimonia non damnat, sed subicit — uelitis nolitis, mariti, subicit — uirginitati et uiduitati. ecclesia nuptias, sed nuptias in suo opere permanentes subicit, non damnat, nec abicit, sed dispensat.
Abbreviated transcription (Latin):
uigali. Sed & in coloco ubi de apocalipsi testimonium posuimus inme manife.¬
stum est quid de uirginibus & uidius & conuigibus senscrimus. Nii sunt qui
cintant nouum canticum. quod nemo potest cantare nͥ qui uirgo est. Hu st̃
pͥmitie dei & agni & sine macula. Si uirgines pͥmitie dei sunt gͦ uidue & in
matrimonio continentes erunt post pͥmitus. hoc est in secundo & tercio gradi
in secundo & tertio gradu uiduas & maritatas ponimus. & heretico furore
dicimur damnare nuptias.Multa sunt que ꝑomnem librum cauto mode¬
ramine de uirginitate de uidius de nuptiis diximus. Sed breuitatis studio
unum adhuc ponam testimonium. cui non reor contradicturum nͥ eum qui
aut inimicum se probare uoluerit. aut uecordem. Nam cum proposussem
ꝙ dñs isset ad nuptias in cana galilee. Fost quedam etiam hec addidi. Qui enĩ

Expanded text:
iugali. sed et in eo loco, ubi de Apocalypsi testimonium posuimus, nonne manifeiugali. sed et in eo loco, ubi de Apocalypsi testimonium posuimus, nonne manifestum est, quid de uirginibus, uiduis et coniugibus senserimus? hi sunt, qui cantant canticum nouum, quod nemo potest cantare, nisi qui uirgo est. hi sunt primitiae dei et agni et sine macula. si uirgines primitiae dei sunt, ergo uiduae et in matrimonio continentes erunt post primitias, id est in secundo et tertio gradu. in secundo et tertio gradu uiduas ponimus et maritas, et heretico furore damnare dicimur nuptias? Multa sunt, quae per omnem librum cauto moderamine de uirginitate, de uiduis, de nuptiis diximus. sed breuitatis studio unum adhuc ponam testimonium, cui non reor contradicturum nisi eum, qui aut inimicum se probare uoluerit aut uaecordern. nam cum proposuissem, quod dominus isset ad nuptias in Cana Galilaeae, post quaedam etiam haec addidi: qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
tismum manscrint. Nec illarum detraho merito que cum uiris in castita¬
te ꝑdurant. Sed sicut hec maioris apud deum p̃mii sunt. quã nupte com¬
p̃ferri. Ad galathas quoq testimonium domini proponentea exoꝑibus legio
non uistificabitur coram illo omnis caro. huiuscemodi sensum intullimus.
Opera legio & nuptie sunt. Unde & maledicuntur in ea que non habent fili¬
o. Que si etiam conceduntur in euingelio. Aliud est indulgentiam infirmi¬
titi tribuere. aliud uirtutibus p̃mia polliceri. Ece ꝑspicue nuptias diximus :¬
concedi in euangelio sed tamem casdeisi in suo offitio ꝑmanentes p̃mia castita¬
tis capere non posse. Quod si indigne accipiunt mariti. non mͥ irascantur sed
sẽpturio sanctis ymo ep̃is. & p̃sbiteris. & diaconibus. & uniuerso choro sacerdo¬
tali & leuitico qui se nouerunt offerre hostias non posse. Si o̾peri seruiant con¬

Expanded text:
tismum manserint, nec illarum detraho merito, quae cum uiris in castitatismum manserint, nec illarum detraho merito, quae cum uiris in castitate perdurant, sed sicut hae maioris apud deum praemii sunt quam nuptae consibi praeferri. Ad Galatas quoque testimonium apostoli proponentes: ex operibus legis non iustificabitur omnis caro tiuiuscemodi sensum intulimus: opera legis et nuptiae sunt. unde et maledicuntur in ea, quae non habent filios. quae si conceduntur etiam in euangelio, aliud est indulgentiam infirmitati tribuere, aliud uirtutibus praemia polliceri. ecce perspicue nuptias diximus concedi in euangelio, sed tamen easdem in suo officio permanentes praemia castitatis capere non posse. quod si indigne accipiunt mariti, non mihi irascantur, sed scripturis sanctis, immo episcopis, presbyteris et diaconis et uniuerso choro sacerdotali et Leuitico, qui se nouerunt hostias offerre non posse, si operi seruiant con
Abbreviated transcription (Latin):
cabit & crigidum. qui alia loca uirginitati & nuptiis. alia trigamis & octaga
mis && pcĩtentibus legerit preparata.pm̃ in carne uirginem in spiritu ͦ¬
monogamũ. quod una hẽret eccłiam nost in reliquiis sermo testatus ẽ & cre¬
diti sumus & nuptias ᷑ damnare. Dammare dicor nuptias. cuius hic secino
est. Nulliq dubu est. Sacerdotes de aaron& cleazar. & finces stirpe gene¬
ratos. qui cum & ip̃i uxores habuerunt recte nobis opponerentur si ertore
encraticarum ducti cõtẽderemus matrimonia reprobanda. lacianũ encra¬
ticare pͥricipem qui abicit mat̾monia reprchendimus. & ip̃i nuptias dãna¬
mꝰ Rursumq ubi uirgines & uiduas cõparo. qui denuptiis senserim. & quõ
tres gradus uirginitatis uduitatisq uel continentir. & conuigii fecerim
declarant ip̃a que scripta sunt. Non nego beatas cẽ uiduas q̃ita post bap¬

Expanded text:
cabit et rigidum, qui alia loca uirginitati et nuptiis, alia trigamis et octogacabit et rigidum, qui alia loca uirginitati et nuptiis, alia trigamis et octogamis et paenitentibus scortatoribus legerit praeparata. Christum in carne uirginem, in spiritu monogamum, quod unam haberet ecclesiam, noster in reliquis sermo testatus est: et crediti sumus nuptias condemnare! damnare dicor nuptias, cuius hic sermo est: nullique dubium est sacerdotes de Aaron et Eleazar et Finees stirpe generatos. qui cum et ipsi uxores habuerint, recte nobis opponerentur, si errore Encratitarum contenderemus matrimonia reprobanda. Tatianum, Encratitarum principem, qui abicit matrimonia, reprehendimus, et ipsi nuptias condemnamus? rursumque, ubi uirgines et uiduas conparo, quid de nuptiis senserim et quomodo tres gradus uirginitatis uiduitatisque et continentiae et coniugii fecerim, declarant ipsa, quae scripta sunt: nonnego beatas esse uiduas, quae ita postbap
Abbreviated transcription (Latin):
& tercuĩ unũ uirum nosse q plurimos .i tollerabilius est uni homini pro¬
stitutã eẽ ꝙ̃ multis. Facescat calumpnia. De secũdo hic & tercio & de qͣrto si
libet matrimonio disputauimus non de pͥmo. Sed ne quis in co qł diximus
tollerabilius est uni homini prostitutam cẽ q multis. Ad pͥmũ maritũ rese¬
rat. cũ omnis nobis quellio de digamia & trigamia fuerit. Deniq digamie
& trigamie disputationem hac calce signauimus. Omnia licent sed̾ nõ oĩa
expediunt. Non damno digamos ĩmo nec trigamos sed si dici potest octaga¬
mos. Plus aliquid inferam etiam scortatoremꝰ recipio penitentem. ꝗdꝗd e¬
qualr̃ licet cquali lance pensandum est. Frubescat calumpniator incus di¬
łiud e ueĩam concedẽ. aliud laudare uirtutem. Si aũt in cõdurꝰ uideor q¬
dixł qe ꝗd equałr licet equali lance pensandum est. suto nõme crudelẽ uidi¬

Expanded text:
et tertium, unum virum nosse, quam plurimos: id est, tolerabilius est uni homini proet tertium, unum virum nosse, quam plurimos: id est, tolerabilius est uni homini prostitutam esse, libet matrimonio disputavimus, non de primo. Sed ne quis in eo quod diximus, : uni homini prostitutam esse quam multis. ad primum maritum referat, cum omnis nobis quaestio de digamia et trigamia fuerit. denique digamiae et trigamiae disputationem hac calce signauimus: \'omnia licent, sed non omnia expediunt\'. non damno digamos, immo nec trigamos et, si dici potest, octogamos. plus aliquid inferam: etiam scortatorem recipio paenitentem. quidquid aequaliter licet, aequa lance pensandum est. Erubescat calumniator meus diliud est ueniam concedere, aliud laudare uirtutem. si autem in eo durus uideor, qequa lance pensandum est, puto non me crudelem iudi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Preterea quis tamꝰ iniquus meoꝵ opulculoꝵ uidex erit. ut pͥma ma
trimonia damnare medicat. cũ etiam de secundis nuptiis dixisse me
legeĩt. concedit apłs secundas nuptias sed uolentibus. Sed hiis q̃ cõtine̾
non possũt. ne luxuriate in xp̃o nubere uelint. habentes damnationẽ¬
ꝙ pͥmã fidem irritam fecerint. & hoc concedit. quia multe abierũt re¬
trorsum post sathanam. ceterum beatiores erunt sisie ꝑmanserint. cõti¬
nuoq subungit aplicam auctoritatem secundũ consiliũ meũ. Porro ne
dei heam ubi ad continentiam prouocat ibi nõ hõĩs sed spũs dei consalio usus
est Ubi aute nubendi concedit ueniam. spm dei non nominat. Sed prudẽ¬
subiunximus. Quomodo uirginibus obfornicationis periculum concedit
nuptias & excusabiles facit pe̾r quod se non apetitur. Ita pro eadem fornica¬
tioe concedit uidius secunda matrimonia. Melius est enim licet alterus

Expanded text:
tur. Praeterea quis tam tur. Praeterea quis tam trimonia damnare me dicat, cum etiam de secundis nuptiis dixisse me legerit? concedit apostolus secundas nuptias, sed uolentibus, sed his, quae se continere non possunt, ne luxuriatae in Christo nubere uelint habentes damnationem, quod fidem primam inritam fecerint, et hoc concedit, quia multae abierunt retro Satanan. ceterum beatiores erunt, si sic permanserint. continuoque subiungit apostolicam auctoritatem: \'secundum meum consilium\'. porro, ne ego spiritum dei babeam. ubi ad continentiam prouo\'cat, ibi non hominis, sed spiritus dei consilium est. ubi autem nubendi concedit ueniam, spiritum dei non nominat, sed prudensubiecimus: quomodo uirginibus fornicationis periculum concedit nuptias et excusabile facit, quod per se non adpetitur, ita eadem fornicatio concedit uiduis secundama
Abbreviated transcription (Latin):
ginitatem. quantum inter non peccare & bene̾ face̾. Imo ut melius dicã.
quantum inter bonum & melius. Potro in consequentibus cum diximꝰ
finita disputatione coniuigiorum & uirgininitatis. & int̾ utrũq cauto
moderamine p̃ceptoꝵ. ut nec ad sinistram nec ad dexteram diuierteret.¬
sed uia regia graderetur. & illud impleret nesis multum uistus. Rurs¬
monogamiam digamie compãt. & quom̃o nuptias subdiderat uirgi¬
nitati. ita digamia pͥmis nuptiis subicit. Non ne perspicue ostendimꝰ
que sit ĩ septurio sanctis simstra que dextera. & quid significet ne sis
multum uistus. quod uidelicet sinistra sit. Si uideoꝵ & gentilium se
quamur libidinem.et seꝑ estuemus ad coitum. dexteram. Si maniche¬
orum sequam̃ eccorem & simulata pudicitia impuditie retibus ĩpli¬
cemux. uia autem regia fit ita apetere uirginitatem ne nuptie cõdẽnẽ¬

Expanded text:
ginitatem: quantum inter non peccare et benefacere: imo ut levius dicam, ginitatem: quantum inter non peccare et benefacere: imo ut levius dicam, quantum inter bonum et melius. » 8. Porro in consequentibus, cum dicimus : « Finita disputatione conjugiorum et virginitatis, ut inter utrumque cauto moderamine praeceptorum, nec ad sinistram, nec ad dexteram dised uia regia graderetur et illud inpleret: \'ne sis multum iustus\', rursummonogamiam digamiae conparat et, quomodonuptiassubdideratuirginitati, itadi gami am n uptiis subicit, nonne perspicue ostendimus, quae sit in scripturis sanctis sinistra, quae dextra, et quid significet: ne sis multum iustus? quod uidquamur libidinem, et semper aestuemus ad coitum; dextra, si Manichaeorum sequamur errorem, et simulata pudicitia, impudicitiae retibus implicemur. Via autem regia sit, ita appetere virginitatem, ne nuptiae condemnen
Abbreviated transcription (Latin):
neum. &r tu tene tuum. Si alligatus es uxori. ne illi des repudium. Si
solutus sum ab uxore. non queram uporem. Ut ego non soluo coniugia
sisemel ligata sunt. ita tu non liges quod solutum est. Sed &e in alio te¬
stumonio quid de uirginitate & nuptiis seserimus manifestissime¬
declarctur. Non ĩpoĩt nobis apostolus laqueum. non cogit cẽ quod nolu¬
mus. Sed suadet quod honestum est & decorum. & intente facit serui
quid impetraueĩt qĩ strenus & armatus milex statĩ implcat quod p̃cep¬
tum est & hoc fatiat sine ulla distentione qͥdata ẽ secũdũ ecclesiasten
hoibus huius mundi. ut distendãt᷑ in ea. In fine qͦ cõpãtioĩs nuptarũ &
uirginum. disputationẽ nr̃as hoc sermone conduximus. Ubi bonũ & me-¬
liue est. ibi boni & inclioris non unum est p̃mium. Et ubi non unum
premium. ibi utiq donadiuecsa. lantum est igitur inter nuptias & uer¬

Expanded text:
meum, et tu tene tuum. Si alligatumeum, et tu tene tuum. Si alligatusolutus sum ab uxore, non quaeram uxorem. ut ego non soluo coniugia, si semel ligata sunt, ita tu non liges, quod solutum est. sed et in alio testdeclaratur . « Non imponit nobis Apostolus laqueum, nec cogit esse quod nolumus, sed suadet quod honestum est et decorum, et intente facit servirquid imperaverit, quasi strenuus et armatus miles, statim impleat quod praeceptum est, et hoc faciat sine ulla 218 distentione, quae data est secundum Ecclesiasten hominibus hujus mundi, ut distendantur in ea. » In fine quoque comparationis nuptarum et virginum, disputationem nostram hoc sermone conclusimus . Ubi bonum et melius est, ibi boni et melioris non unum est praemium, et ubi non est unum praemium, ibi utique dona diversa. « Tantum igitur interest inter nuptias et vir
Abbreviated transcription (Latin):
tum aũt non habeo. conscilium aũt do. tanꝙͣ mĩam consequutꝰ adnõ.ut sim¬
Si uirginitatem dñs imparasset. uidebatur nuptias condẽnare. & hominũ
auferre seminarium. unde cer ip̃a uirginitas nascitur. Si p̃cidisset radicem:
quomõ fruges quereret. Nisi ante fundamenta iecisset. qua ratione edisi¬
tium exrueret. & opturum cuncta desuper imponeret. Si radicem nupti¬
as si uirginitatem frutus diximus si fundamentum matrimonium.
& edifitium uel culmen at perpetuam castitatem.quisq uel tam in¬
uidus ueltam cccus obtrectator mei erit. ut in eadem domo edifitium
& culmen uideat. & fundamentum quod ͤ edificii culmen portet ignoret.
Porro in alio loco pcoponentes apłi testimonium in quo ait alligatus es
uxori noli querere solutio Solutus es ab uxore noli querere uxorem illico
ista subunximus. Hlabet unusquisq nostrum terminos suos. redde mͥ

Expanded text:
tum domini non habeo; consilium autem do, tatum domini non habeo; consilium autem do, taSi virginitatem Dominus imperasset, videbatur nuptias condemnare, et homiminum auferre seminarium, unde et ipsa virginitas nascitur. Si praecidisset radicem, quomodo fruges quaereret? Nisi ante fundamenta jecisset, qua ratione aedificium exstrueret, et operturum cuncta desuper culmen imponeret? » Si radicem nuptias, si virginitatem diximus fructus: si fundamentum matrimonium, et aedificium vel culmen perpetuam castitatem; quis vel tam invidus, vel tam caecus obtrectator mei erit, ut in eadem domo aedificium vel culmen videat, et fundamentum quod aedificium et culmen portat, ignoret? Porro et in alio loco proponentes Apostoli testimonium, in quo ait: « Alligatus es uxori, noli quaerere solutionem. Solutus es ab uxore, noli quaerere uxorem » . Illico haec subjecimus : « Habet unusquisque nostrum terminos suos, redde mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ctiamo fides que propͥe cristianorum est. si opera non habuerit mortua et̃
dicatur & hac lege urgines quoq ueste & unionis uiuere in sctarum
queant ordĩe numerari. Et post paululum seruus uocatus es non sit tibi
dut. Sed si potet liber fieri magis utere. Etiam si habes inquid uxorem. &
illi alligatus es. & solus debitum. & non habes tui corporis potestatem. atq
ut manifestius loquar. seruus uxoris est. noli propter hoc habere tristiciam.
nec de animissa uirginitate suspires. sed etiam si potes causas aliquas inue
nire discidii ut libertate pudicitie ꝑfruaris. Noli salutem tuam cum alteriꝰ
interitu querere. abeto paulisper uxorem. nec precurras morantem ex¬
pecta dum sequitur. Si egeris patienter conulx morabitur in sorotem. ĩ eoqͦ
loco ubi tractauimus. Cut dixisset paulus de uirginibus autem dñĩ precep¬

Expanded text:
etiam fides, quae proprie Christianorum est, si opera non habuerit, mortua esse etiam fides, quae proprie Christianorum est, si opera non habuerit, mortua esse dicatur, et hac lege virgines quoque Vestae et Junonis univirae, in sanctarum queant ordine numerari. Et post paululum: Servus vocatus es, non sit tibi curae: sed et si potes fieri liber, magis utere . Etiam si habes, inquit, uxorem, et illi alligatus es: et solvis debitum, et non habes tui corporis potestatem: atque ut manifestius loquar 217 servus uxoris es, noli propter hoc habere tristitiam, nec de amissa virginitate suspires. Sed etiam si potes causas anire discidii, ut libertatem pudicitiae perfruaris, noli salutem tuam cum alterius interitu quaerere. habeto paulisper uxorem nec praecurras morantem: expecta, dum sequitur. si egeris patienter, coniux mutabitur in sororem. In eo quoque loco, ubi tractauimus, cur dixisset apostolus: de uirginibus autem praecep
Abbreviated transcription (Latin):
pore uir euis unuit. Quod si dormierit uir cuis liberata est a lege uiri.¬
cui uult nubat tintum in domino .i cristiano. Qui secundas nuptias ter¬
cas ꝙ concedit ĩ dño. Primas dĩ ethnico prohibet. Aperiant aures quelo
obtractores mei & uideãt me secũdas & tercias nuptias concessisse in domino.
Qui secundas & tercias nuptias non damnaui. pͥmum potui damnare ma¬
et nõ addẽat preputium in p̃putio uocatus est. Nõ arcuncidatur. Licet ꝗdã¬
prudentissimi interp̃tes scripturarum. hoc de arcuncisione & seruitute dictũ
ce contendant. non ne aꝑtissime federa seruauimus nuptiarum. Diximꝰ
crim. Si in preputio quis uocatus est non circunadatur. habebas inquid
uorem cum cedidisti. Noli fidem xͥ causam putare disidii. quia in pace uo
cnuit nos deus. Circuncisio nichil est. Et preputium nichil est. sed obseruatõ
mandatoꝵ deci Nichil enim prodest absq oꝑibus celibatus & nuptie. cu

Expanded text:
pore nir eius uiuitpore nir eius uiuitcui vult nubat, tantum in Domino , id est, Christiano. » Qui secundas nuptias tertiasque concedit in Domino, primas cum Ethnico prohibet. 6. Aperiant, quaeso, aures obtrectatores mei, et videant me secundas et tertias nuptias concessisse in Domino. Qui secundas et tertias non damnavi, primum potui damnare maest: non adducatpraeputium. in praeputio uocatus est: non circumcidatur, licet quidam-prudentissimi interpretes scripturarum hoc de circumcisione et seruitute dictum esse contendant, nonne apertissime foedera seruauimus nuptiarum? diximus enim: \'si in praeputio quis uocatus est, non circumcidatur.\' habebas, in.quit, uxor, cum credidisti; noli fidem Christi causam putare divocavit Deus. Circumcisio nihil est, et praeputium nihil est: sed observatio mandatorum Dei . Nihil enim prodest absque operibus coelibatus et nuptiae: cum
Abbreviated transcription (Latin):
cere: In eģłia dona diximus eẽ diuersa. & aliud donum uirginitatis & a¬
liud nuptiarum. & post paululum concedo & nuptias elle donum
dei. Sed inter dei donum & donum magna diuersitas est. & quod
donum dei aptissima uoce pronuntiamis damnare dicemur. Porro li
ioseph in typo domini accipitur tunica eius uaria atq distincta in
uirginibus uidius atq continentibus ac maritatis est. Et potest ui¬
deri quasi alienus. qui de tunica xp̃i est. Cum & ip̃am reginam hoc est
eccliam saluatoris. in uestita de aurato cadem uarictatem circundatã di¬
ximus. Sed & in consequentibus de coniugio disputantes cundem sensũ
secuti sumus hic locus ad pñtem controuersiam non ꝑtinet. Docet enim
uixta sententiam dnĩ uxorem excepta ciusa fornicationis non repudiãdã
& repudiatam uiuo marito non nubere alteri aut oerte uiro suo debere
reconciliari. Et in alio loco. M ulier inquit alligata est uiro quanto tem¬

Expanded text:
cere? in ecclesia diximus dona diuersa et aliud donum uirginitatis. acere? in ecclesia diximus dona diuersa et aliud donum uirginitatis. aliud nuptiarum. et post paululum: concedo et nuptias esse dei donum, sed inter donum et donum magna dinersitas est. et quod dei donum uoce apertissima pronuntiamus, damnare dicimur? porro, si Ioseph in typo domini accipitur, tunica eius uaria atque distincta in uirginibus, uiduis, continentibus ae maritis est et potest uideri quasi alienus, qui de tunica Christi eBt, cum et ipsam reginam, hoc est ecclesiam saluatoris, in uestitu deaurato eadem uarietate circumdatam dixerimus? sed et in consequentibus de coniugio disputantes eundem sensum secuti sumus: hie locus ad praesentem eontrouersiam non pertinet. dotet enim iuxta sententiam domini uxorem excepta causa fornieationis non repudiandam et repudiatam uiuo marito alteri non nubere aut certe uiro suo debere reeoneiliari. nee non et alie loco: \'Mulier alligata est, quanto tem
Abbreviated transcription (Latin):
conuinxit homo non separet. Hic potest dici nuptias condem nare. Rursu
limus. Quid inquã uellim perspicuum est. Sed qm̃ in eccłia diuersa sũt
dona. concedo & nuptias ne uidear damnare naturam. Simulq considera
ꝙ aliud donum uirginitatis sit alud nuptiarum. Si enim eandem es¬
set merces nuptrarum & uirginum. nunquã dixisset post p̃ceptũ cõtinẽtie.
Sed unus quisq propͥum donum habet ex deo. Alus quidem sic alus aut
sic. Ubi proprietas singuloꝵ est. ibi altrinsecus diuersitas. Concedo & nupł¬
tus ec̃ donum dei. Sed inter donum & donum magna diuecsitas est. deniq
& apłs de quodam post incestum penitente. E contrario inquit donate ei
& consolamini eum & si cui quid donastis & ego. Et ne putaremus donus
hominis contemnendum addidit. Nam & ego quod donaui si quid do
Rogo que est ista contentio claudem occulos. nec apertissimum lumen aspi¬

Expanded text:
conjunxit, homo non separet » , hic potest dici nuptias condemnare? Rursum conjunxit, homo non separet » , hic potest dici nuptias condemnare? Rursum limus: « Quid, inquit, velim, perspicuum est. Sed quoniam in Ecclesia diversa sunt dona, concedo et nuptias, ne videar damnare naturam. Simulque considera, quod aliud donum virginitatis sit, aliud nuptiarum. Si enim eadem esset merces nuptarum et virginum, nequaquam dixisset post praeceptum continentiae: Sed unusquisque proprium habet donum ex Deo: Alius quidem sic, alius autem sic. Ubi proprietas singulorum est, ibi altrinsecus diversitas. Concedo et nuptias esse donum Dei, sed inter donum et donum magna diversitas est. Denique et Apostolus de quodam post incestum poenitente: E coet consolamini\' et: \'si cui quid donastis, et ego1. ac ne putaremus donum hominis contemnendum, addidit: \'nam et ego, quod donaui, si quid do,;, id est "nariae. Bogo. quae est ista contentio claudere oculos nec apertissimum lumen aspi
Abbreviated transcription (Latin):
Quorũ egd orationibus indigco & quos ad uitores mȩi operis p̃cor cos pos¬
sim manichei errore damnare. Curramus ad reliqua. Neq enim epistole
patitur breuitas duitius in singulis immorari. Interpretantes illud apłi te¬
stimonium. Uxor proprii corporis non ht̃ potestatem sed uir. Similr & uir
corporis siu non ht̃ potestatem sed uygr. hec subiunximus. Omnis hec questio
de hiis est qui in matrimonio sunt. an eis liceat uxores dimittere.Quod &
dñs in euangelio prohibuit.ũde & apls. Bonum est ait homini uxorem uel
mulierem non tangere. Qua si intactu eius ꝑicialum sit qͣi qui eam tetigeĩt
non cuadat. Unde & ioseph. quia illum tangere uolebat egiptia. fugiens
demanibus eus pallium abiecit. Sed quia qui semel duxit uxorem nͥ excõ¬
sensu se non ualeat abstinere. nec dare repudium non peccanti reddat con¬
uigi debitum. quia sponte se alligauit ut reddere cogeretur. Qui domini
dicit elle p̃ceptum ne dimittantur uxores absq consensu. & quod dcus

Expanded text:
quorum orationibus indigeo et quos adiutores mei operis precor, eos possum Manichei errore damnare? Curramus ad reliqua — neque enim epistulae patitur breuitas diutius in singulis inmorari —: interpretantes illud apostoli testimonium: uxor proprii corporis non habet potestatem, sed uir; similiter et uir corporis sui non habet potestatem, sed uxor, haec subiunximus: omnis hic quaestio de his est, qui in matDominus in Evangelio prohibuit. Unde et Apostolus: Bonum est, ait, homini uxorem vel mulierem non tangere : quasi in tactu ejus periculum sit, quasi qui eam tetigerit non evadat. Unde et Joseph, quia illum tangere volebat Aegyptia, fugiens de manibus ejus pallium abjecit. Sed quia qui semel duxit uxorem, nisi ex consensu se non valet abstinere, 215 nec dare repudium non peccanti, reddat conjugi debitum, quia sponte se alligavit, ut reddere cogeretur. » Qui Domini dicit esse praeceptum, ne dimittantur uxores, et absque consensu, « Quod Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Cum a sctõ frent̃o sollicite quererẽ qui agc̃o
sospitem teletus audiui. Rursum cũtiao liu¬
ras nondico sꝑarem sed exigerem. nesaenit i
de affrica ꝓfectũ eẽ sedixit. Itaꝙ reddo tibi ꝑcũ
salutationis offitium. qui teuinco amore cõple¬
timur. Simulq obsecro ut ignoscas pudorim
quod duii papienti ut rescriberem negare nõpor

Expanded text:
 nostro Firmo sollicite quaererem. quid ageres, sospitem te laetus audiui. rursum cum tuas litteras non dico sperarem, sed exigerem, nesciente te de Africa profectum esse se dixit. itaque reddo tibi per eum salutationis officia, qui te unico amore complectitur, simulque obsecro. ut ignoscas pudori meo, quod diu praecipienti, ut rescriberem, negare non potui.
Abbreviated transcription (Latin):
mus opipare. comedere. ucoꝵ adherere complexibus. & in nuõ uirginum
ac uiduarum regnarecum xp̃o. Idem ergo habebit fames pmium & in¬
gluuies sordes & immunditie.sacus & sericum. Lazarus recepit mala in
uita sua. Et diues ille purpuratus crassus & nitidus fruitus est cirnis bonis
dum aduiueret sed diuersa post mortem tenet loca. Miserie deliciis. & de¬
litie miscriis commutantur in nr̃o arbitrio est. uellazarum sequi ueldiuitt̃.

Expanded text:
mus opipare comedere, uxorum adhaerere complexibus, et in numero virginum, mus opipare comedere, uxorum adhaerere complexibus, et in numero virginum, et viduarum regnare cum Christo. Idem ergo habebit 234 fames praemium, et ingluvies, sordes, et munditiae, saccus, et sericum? Lazarus recepit mala in uita sua et diues ille purpuratus, crassus et nitidus, fruitus est bonis carnis, dum aduiueret, sed diuersa post mortem tenent loca — miseriae deliciis et deliciae miseriis commutantur —: in nostro arbitrio est uel Lazarum sequi uel diuitem.
Abbreviated transcription (Latin):
talis ut ait ezechiel semꝑ clausa & lucida. & oꝑiens in se uel ex ẽẽ proferens
sancta sanctoꝵ ꝑ quam sol iustitie & pontifex nr̃ secundum orlinem melchi¬
sedech ingreditur & egreditur. Respondeant mͥ quomõ iħs ingressus est
clausis hostiis. cum palpandas manus & latua considerandum & ossa carnẽ¬
q monstrauerit. neueritas corporis fantasma putaretur. & ego tesponde¬
bo quomõ sancta maria sit & mater & uirgo. Post partum uirgo mater ante
ꝙ̃ nupta lgitur ut dicere ceperam xp̃s uirgo. uirgo maria utriusq sexus uir¬
ginitatis dedicauere pͥncipia. Apłi uel uirgines. uel post nuptias continen
ceo Ep̃i p̃sbr̃i. diaconi aut uirgines eliguntur aut uidui aue certe post sa¬
cerdotium ineternum pudici. Quid nobis ipĩs illudimus. & irascimur
si cubantibus nobis semꝑ ad coitum premia pudicicie denegentur. Uolu¬

Expanded text:
talis in. Hiezechiel, semper clausa et lucida et operiens in se uel ex se proferens talis in. Hiezechiel, semper clausa et lucida et operiens in se uel ex se proferens sancta sanctorum, per quam sol iustitiae et pontifex noster secundum ordinem Melchisedech ingreditur et egreditur. respondeant mihi, quomodo Iesus clausis ingressus est ostiis, cum palpandas manus et latus considerandum et ossa carnemque moristrauerit, ne ueritas corporis fantasma putaretur, et ego respondebo, quomodo sancta Maria sit et mater et uirgo: uirgo post partum, mater ante, quam nupta. igitur, ut dicere coeperamus, Christus uirgo, uirgo Maria utrique sexui uirginitatis dedicauere principia; apostoli uel uirgines uel post nuptias continentes; episcopi, presbyteri, diaconi aut uirgines eliguntur aut uidui aut certe post sacerdotium in aeternum pudici: quid nobis ipsi subantibus nobis semper ad coitum, praemia pudicitiae denegentur? Volu
Abbreviated transcription (Latin):
predico ꝙ gradiatur iter liquidum celeres neq commouet alas. Nulluo deci¬
piat se. Nemo blando adulatare se prccipitet.Prima est uirginitas a natiuitate.
Secunda uirginitas a natiitate secunda.Mon est meus sermo antiqua sen
ut non que uolumus illa fatiamus. Quomodo tibi aliquid asperum uidetur in
nr̃o opusculo non ad mea uerba respitias sed ad scripturam unde mea tractata
sunt uerba. Xp̃s uirgo. mater uirginis nr̃i. uirgo ppetua. mater & uirgo. Ihs eĩs
clausis ingressus est hostiis Et in sepulero eius quod nouum & in petra du¬
rissima fuerat excissum. nec ante quys nec postea positus est. Ortus con¬
clusus. fons signatus.de quofonte ille fluuius emanat. luxͣ̃ iohel. qui irri¬
gat correntem uel funium uel spinaꝵ funium pct̾oꝵ quibus ante alligaban¬
tue spinaꝵq suffocabant. sementem patris familias. Hec est portaorien¬¬

Expanded text:
praedico, quod radit iter liquidum celeris neque commouet alas? nullus se decipraedico, quod radit iter liquidum celeris neque commouet alas? nullus se decipiat, nemo blando adulatore praecipitet. prima est uirginitas a natiuitate, secunda uirginitas a secunda natiuitate. non est meus sermo, antiqua sentut non, quae uolumus, illa faciamus. quando aliquid tibi asperum uidetur in nostro opusculo, non ad mea uerba respicias, sed ad scripturam, unde mea tracta sunt uerba. Christus uirgo, mater uirginis nostri uirgo perpetua, mater et uirgo. Iesus enim clausis ingressus est ostiis; in sepulchro eius, quod nouum et in petra durissima fuerat excisum, nec ante quis nec postea positus est; hortus conclusus, fons signatus, de quo fonte manat fluuius ille iuxta Amos, qui inrigat torrentem uel funium uel spinarum: funium peccatorum, quibus ante alligabamur; spinarum, quae suffocabant sementem patris familiae. haec est porta orien
Abbreviated transcription (Latin):
maticorum scolas eis fatiam conclamare nũo deus impare guidet. grande pi¬
aculum euerse sunt ecdesie. orbis audire non potest. si mundiorem uirgini¬
tatem diximus esse quam nuptias. Si parum numeꝵ impari subiecimus
& ueteris testamenti tipos euangelice ueritati proficisse monstrauimus. Cete¬
ri que in libro nr̃o teprchensa sunt. uel leuiora putu. uel ad eundem sensu
ptinentia. Unde ad ea respondere nolui. ne & libelli excedere magnitudinẽ.
& tuo uiderer ingenio diffidere. quem patronum cause mee ante habui. quam
rogarem. Igitur hoc extrema uoce protestor nec me damasse nuptias nec dam¬
nate respondisse aduersario non meoꝵ insidias formidasse. Uirginitatem
autem in celum fero non qr hẽo. sed quia magis merco quod non habeo. Inge¬
nua & inucrecunda confessio est.ꝙ ip̃e careo in aliis p̃dicare. Nunquid quia
graui corpore terre honerosus hereo. animũ non miror uolatus.nec columbam

Expanded text:
mmaticorum scholas eis faciam concla-I mare: numero deus inpare gaudet. Grande pimmaticorum scholas eis faciam concla-I mare: numero deus inpare gaudet. Grande piaculum, euersae sunt ecclesiae, orbis audire non potest, si mundiorem uirginitatem diximus esse quam nuptias, si parem numerum inpari subiecimus et ueteris testamenti typos euangelicae ueritati profecisse monstrauimus! cetera, quae in libro nostro reprehensa sunt, uel leuiora puto uel ad eundem sensum pertinentia; unde ad ea respondere nolui, ne et libelli excedere magnitudinem et tuo uiderer ingenio diffidere, quem patronum causae meae ante habui, quam rogarem. igitur hoc extrema uoce protestor, me nec damnasse nuptias nec damnare; respondisse aduersario, non meorum insidias formidasse. uirginitatem autem in caelum fero, non quia habeo, sed quia miror, quod non habeo. ingenua et uerecunda confessio est, quo ipse careas, id in aliis praedicare. numquid, quia graui corpore terrae haereo, auium non miror uolatus nec columbam
Abbreviated transcription (Latin):
Porro si i archa noe oiã aĩ ilia que bina ingrediuntur immunda sunt. impar
numerus mundus est. & hoc scriptum esse̾ nc̃o dubitat. quare seͥptum sit e¬
dixerant. Si autem non edixerint. qđ ame expositum est uelint nolĩt su¬
scipent. Aut profer meliores epulas & me conuiua utere. Aut qualicumq
nra cenula contentus esto. Scilicet nunc enumerandum est mͥ. qui ceclesia¬
sticoꝵ de impari nũo disputarint. Clemens yppolitus. origenes. dionisius.
eusebius. didimus. nr̃oꝵ quoq terculianus. ciprianus. uictorinus. lactancius
ylarius. Quoꝵ ciprianus de septenario.i. impari nũo dissereno que & quan¬
ci dixerit. Ad fortunatum liber illius extestimonio est. An forsitan pitago
ram et architam tarentinum & puplium scipionem. in sexto tespolipas de ĩpa¬
ri nũo proferam disputantes. Et si hos audire uoluerint obtrectatores mei gra

Expanded text:
porro, si in arca Noe omnia animalia, quae bina ingrediuntur, inmunda sunt, inpar porro, si in arca Noe omnia animalia, quae bina ingrediuntur, inmunda sunt, inpar numerus est mundus et hoc scriptum esse nemo dubitat, quare scriptum sit, edisserant. si autem non disserunt, quod a me expositum est, uelint nolint, suscipient. aut profer meliores epulas et me conuiua utere, aut qualicumque nostra cenula contentus esto. scilicet nunc enumerandum mihi est, qui ecclesiasticorum de inpari numero disputauerint: Clemens, Hippolytus, Origenes, Dionysius, Eusebius, Didymus, nostrorum quoque Tertullianus, Cyprianus, Victorinus, Lactantius, Hilarius; quorum Cyprianus de septenario, id est inpari, numero disserens quae et qualia dixerit ad Fortunatum, liber illius testimonio est.. an forsitan Pytram, et Architam Tarentinum, et Publium Scipionem in sexto de Republica, de impari numero proferam disputantes? Et si hos audire noluerint obtrect
Abbreviated transcription (Latin):
octogamos. Habeat quelibet maritum octauum et esse desinat prostituta.
Ueniam & ad illum locum in quo arguor quare dixerim dum tarat uixta
hebraicam uesitatem in secundo dienon additum sicut in pͥmo & tercio & re¬
liquio uidit deuo q bonum est. statimq subiecerim nobio intelligenuam de¬
reliquid non esse bonum duplicem numerum qui ab inuicem diuidat & p̃¬
datur. Interim de secunda die. Utrum qr seͥptum est. & esse seͥptum non dixi¬
mus. an ꝗa ctiam siscriptum non est aliter intelleximus. quam seͥpture simpli¬
citas patitur. Scriptum non esse in segindo die. Uidit deus quia bonum est. nõ
meum accipiant testimonium. sed cunctoꝵ hebreoꝵ & aliorum interp̃tum
aquile uidelicet & simmachi. & theodotionis. Si autem scͥptum non est cum
in ceteris diebus scriptum sit. aut reddant aliam probabiliorem ciusam quare
non seͥptum. Aut si non repercrint in grati suscipiant ꝙ a nobis dictum est.

Expanded text:
octogamos: habeat quaelibet octauoctogamos: habeat quaelibet octauVeniam et ad illum locum in quo arguor, quare dixerim dumtaxat juxta Hebraicam Veritatem, in die secundo non additum, sicut in primo et in tertio, et reliquis: « Vidit Deus, quia bonum est » ; statimque subjecerim: « Nobis intelligentiam derelinqui: non esse bonum duplicem numerum, qui ab unione dividat, et prdatur interim de secunda die: utrum quia scriptum est, et scriptum non esse diximus: an quia etiam si scriptum est, nos aliter intelleximus, quam Scripturae simplicitas patitur. Scriptum non esse in secundo die, « Vidit Deus quia bonum est: » non meum accipiant testiAquilae uidelicet et Symmachi et Theodotionis. si autem scriptum non est, cum in ceteris diebus scriptum sit, aut reddant aliam probabiliorem causam, quare non scriptum sit, aut, si non reppererint, ingratis suscipient, quod a nobis dictum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum eduobus altetum necesse sit uincere.ambos uictos esse contendant.:
Porro ubi dedigamis & trigamis disserentes dicimus melius est. licet alterũ
& ter̾cium unum uirum nosse quam plurimos .i. tollerabilius est uni homini
prostitutm esse ꝙ plurimis. Non nestatim cum hec dixerimus subietimus.
Siquidem & illa in euangelio samaritana sextum maritum habere sedicens.
Arguitur a domino ꝙ non sit uir cius. Ego etiam nunc libera uoce prodamo.
non damnari in ecclesia digamiam ymo nec trigamiam. & ita licere & ꝗnto
& sexto & ultra quomõ & secundo marito nubere.Sed quomodo non dam¬
nantur hec nuptie.lta nec p̃dicantur. Solatia miserie sunt non laudeo cõ¬
tinentie. Unde & in alio loco dixi. Ubi unus maritus conceditur nichil reffert
setundus an tercus sit. quia desinit esse monogamus. Omnia licent sed
non oĩa expediunt. non damno digamos. ymo nec trigamos. & si dici potest

Expanded text:
ut, cum e duobus alterum necesse sit uincere, ambos uictos esse contendant. ut, cum e duobus alterum necesse sit uincere, ambos uictos esse contendant. porro, ubi de digamis et trigamis disserentes diximus: melius est, licet alterum et tertium, unum uprostitutam esse, quamsiquidem et illa in euangelio Samaritana sextum maritum habere se dicens arguitur a domino, quod non sit uir eius? ego etiam nunc libera uoce proclamo non damnari in ecclesia digamiam, immo nec trigamiam, et ita licere quinto et sexto et ultra, quomodo et secundo marito, nubere; sed quomodo non damnantur hae nuptiae, ita nec praedicantur. solacio miseriae sunt, non laudi continentiae. unde et in alio loco dixi: ubi unus maritus exceditur, nihil refert, secundus an tertius sit, quia desinit esse monogamus. \'omnia licent, sed non omnia expediunt\'. non damno digamos, immo nec trigamos et, si dici potest,