comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qnitem dr̃. quod ex iiciosa orignus nr̃e cõcdite frahit᷑.
hon enim qr abadam descendim̃ percartus ꝓꝑaginẽ.
rit. quiomini pecc̃o caruit sed quia uitiosa lege con.¬
cupiendi ex peccato pumi hominis accedenrcep
originale. ⁊ qr̃ imputetur possis. Et quomodo in baptis-¬
mate remittatur.ut .s. non remaneat pꝰ bapismimmi
culpa: sed pena. ⁊ illud quod remaneat. nõ iam cdñetur
si perseueret homo in gm̃ baptismans. Iteo cante ait.z
sunt mnactu. querta in bapõ tecta sunt. nt ultra ñ
uideantur a deo ad penam. q̃r hoc est deum uidere pͥ¬
uel origmali uel ueniali subd̾. B eatus iur cui ñim¬
putanit cdñs ad peram
Idus delictorum fecit . iii.¬
in his dictis. pp̃ clelictoꝵ narietatẽ pͥmus grutus unqͥt.¬
uerba. q et cum regit remittie. et c̃ rnnittit. si s̃putat. s a

Expanded text:
 quia ex vitiosa originis nostrae conditione trahitur. Non enim quia ab Adam descendimus per carnis progaginem rit qui omni peccato caruit; sed quia vitiosa lege concipiendi, ex peccato primi hominis accedenti, coriginale, et quare imputetur posteris, et quomodo in baptismate remittatur, ut scilicet non remaneat post baptismum culpa, sed poena: et illud quod remaneat non jam dominetur, si perseveret homo in gratia baptismi. Ideo caute ait: sunt in actu, quae ita in baptismo tecta sunt ut ultra non videantur a Deo ad poenam, quia hoc est Deum videre peato originali, vel veniali, subdit: Beatus, vir cui non imputavit Dominus ad poenam res gradus delictorum fecit. Viin his dictis propter delictorum varietatem. Primus graverba, quia et cum tegit remittit, et cum remittit non imputat. Sed a
Abbreviated transcription (Latin):
bis exigit deus et non inuetut quid exigat nͥ donane¬
rit ꝙ uuueniat. per hanc fidẽ uistificatur ĩpius. u
sit de impio puis ut dem̃ ipã fides incipiat per dil¬
ectionẽ operari. Ca quippe sola bona oꝑa cdicenda sũt:
que fũit percdilectionẽ derhec autem necc̃e estͣ añ¬
cedat fides. uͭ inde usta. nõ abistis illa incipiat. qͥa¬

Expanded text:
bis exigit Deus, et non invenit quid exigat, nisi donaverit quod inveniat. Per hanc fidem justificatur impius, id est de impio fit pius, ut deinde ipsa fides incipiat per dilectionem operari. Ea quippe sola bona opera dicenda sunt, quae fiunt per dilectionem Dei. Haec autem necesse est ut antecedat fides, ut inde ista non ab istis alia incipiat, q
Abbreviated transcription (Latin):
ant nos autẽm.¬
accipiamꝰ coronã incorru¬
ptam. nob̾ enĩm non ter.¬
renis et marcescentels fl¬
storib sed eternis conser.¬
ta gẽmisem med regteis
cliaideinatis sꝑuãlis corona
seriratur. ⁊ quia tał corona¬
sll. soruatur. Igitur egosis .i tam legitime oꝑando
curponõ. qs in incertũ i ut sim incertꝰ de p̾nio.

Expanded text:
am, nos autemaccipiamus coronam insius Nobis enim non terrenis et marcescentibus fls, sed aeternis conserta gemmis in modum regalis diadematis, spiritualis corona servatur. Et quia talis corona servatur, igitur ego sic, id est tam legitime operando, curro, non quasi in incertum, id est ut sim incertus de praemio.
Abbreviated transcription (Latin):
bisꝰ gͦ adeamus. sideintenti.¬
oñs et opeteicum fiducia
.I. fichatialiterlicet pecca.¬
ets est nõ dico: ad tribu¬
ual iucditũ sed ad thronĩ¬

Expanded text:
bis, ergo adeamus fide intentione et opere cum fiducia, id est fiducialiter, licet peccatens est, non dico ad tribuudicii, sed ad thron
Abbreviated transcription (Latin):
ret am̃are quos oderit. sicut reconcilatur unricꝰ ini¬
mico: ite de inde sinit anicret mucem cliligant. qui ã¬
te se ĩnicem oderant. led iam nos cliligami deo recõci¬
liar siiꝰ. cum quo pp̃ peccm̃ minucitias tabetam̃. ha¬
lebat enĩ ille erga nos caritatem eciam c̃ inimiticias er̃

Expanded text:
ret amare quos oderat, Aug. sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici, et se invicem diligant qui ante se invicem oderant: sed jam nos Deo diligenti reconciliati sumus, cum quo propter peccatum inimicitias habebamus. Habebat eni
Abbreviated transcription (Latin):
olit. ꝑ quã iustificati sum̃. ⁊ reconciliati deo hoc est p̃ci
caretur non ꝙ ante ñon dilexerit nos exqua dilecti
parcente nob̾ uelud inuitus est tractitꝰ cum̃ de ipõ dic.¬
dumi sit tralidit semet ipũphoc ergo sicrt ⁊ omĩa
quos ip̃e iistiferat. pecͣcata enim nir̃a diabolus tenelat
et per illa nos taerito agebar in moctem sed tani uału¬
it ille sangnis ut homines ab etera morte debita libe¬
rau̾it mors xp̃i inclebutaquos tam̃ enam inrmicos
utiq dilexit. unde recte sequitur. Siemm ⁊ ẽ &
quia nos sumꝰ reconcilia

Expanded text:
t, per quam justificati sumus et ret, per quam justificati sumus et recaretur, non quod ante non dilexit nos, ex qua dilecti nobis velut invitus est traditus, et cum de ipso dictum sit, tradidit semetipsum. Hoc ergo sicut et omniaquos ipse justificat. Peccata enim nostra diabolus tenebat, et per illa nos merito agebat in mortem; sed tantum valuit ille sanguis ut homines ab aeterna morte debita liberaverit mors Christi indebita, quos tamen etiam inimicos utique dilexit. Unde recte sequitur: Si enim per mquia nos reconcilia
Abbreviated transcription (Latin):
homo esset. ñ posset oocidunsi deus esset non crederetur no-¬
luisse quod potinit. sed non potuisse quod uoluit. Iustitiagͦ¬
humilitatis hominẽ libemuit. qui sola pocentia equissime¬
baberent. atq in accõne cause penitus desic̾ent cliabor
enum deo inurriam fecisse coniuncẽtur. quia suum eiꝰ¬
.i. hominem: et fraudulentet abclur̃ et uiolenter tenu.¬
it. homo inuiriam deo fetisse conuincẽtur. qr p̾cepta¬
uitutis dampnum intulit homimi quoq inuiriam
fecisse commo̾etur diabolus. quia illum ⁊ inꝑmittendo
sbona decep̃. ⁊ post mala inferendo nociit. minsteignur di¬
abolus qnͣtum ad setenebat homiem. sedł̃ inste tene.¬
batur qr cdiabolus nuinqm metuit łatem hr̃e suꝑer ho¬
miuẽ. sed homo tñtut ꝑculpim ꝑati diabol tmuidẽ.
gi ignur deus qui ntriq p̃erat. potenna hominẽ lilia¬
re uellet. sola sue iissionis uirtute hominẽ ꝑpterat ĩ¬
tanc uti malint mide ⁊ filium ꝓ uob̾ inmortem tͣcli.¬

Expanded text:
homo esset, non posset occidi: nisi Deus esset, non crederetur noluisse quod potuit, sed non potuisse quod voluit; nec ahumilitatis hominem liberavit, quae sola potentia aequissimehaberent, atque in actione causae penitus deficerent. Diabolus enim injuriam fecisse Deo convinceretur, quia servum e hominem, et fraudulenter abduxit, et violenter tenuit. Homo injuriam Deo fecisse convincitur, quia, etitutis damnum intulit. Homini quoque injuriam fecisse convinceretur diabolus, quia illum et prius promittendo bona decepit, et post mala inferendo, nocuit. Injuste igitur diabolus quantum ad se tenebat hominem, sed homo juste tenebatur, quia diabolus nunquam meruit potestatem habere super hominem, sed homo meruit per culpam pati diaboli tyrannidem. Si igitur Deus, qui utique praeerat, potentia hominem liberare vellet, sola suae jussionis virtute hominem poterat jutatis uti maluit, unde et Filium pro nobis in mortem tradi
Abbreviated transcription (Latin):
cum et ioseph acd̾atus
decriminemissus fit ĩ
tunur. qr peccauimꝰ in
sraticẽ utm. Sed ideo di¬
cintimpeccata cognosci per legem quia quedam
cogurta sunt srecata: q ante. ignorabautur ẽẽ pecrã.
et quedam grauiora per legem cognita uant. qmͫͣ
antem putarentur cõĩtet ouia non imptine fu
loge. usine legł anxilio ⁊ non solumdata est Eed ⁊̃
manifesta est non dubie sed miracłis .s. cdũo cooꝑ¬
ticia añ dei ctr̃ hic non qua ip̃e iustus ẽ. qui essen¬
diałr iusitria ẽ Seo qua inchut impium qñ mise¬
ricoede. de in fideli fac̃ fidelem ut homines centuscͤ.¬

Expanded text:
cum etiam Joseph accusatus de crimine missus sit in patimur, quia peccavimus in fratrem nostrum . Sed ideo dicuntur peccata cognosci per legem, quia quaedam cognita sunt peccata, quae ante ignorabantur esse peccata; et quaedam graviora per legem cognita sunt, quam ante putarentur; et communiter omnia non impune futid est sine legis auxilio: et non solum data est, sed etiam, manifestata est, non dubie, sed miraculis, scilictitia autem Dei dicitur hic, non qua ipse justus est qui essentialiter justitia est; sed qua induit impium, quando misericorditer de infideli facit fidelem. Et ut homines certius
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq enim nositum ẽ sed ideo di ⁊ x d qr eiꝰ¬
testifirata. si sine loge manifestata. sed usutia deisi
aditorio legis ⁊nonadiutũ lege sed non sine legeõ.¬
de sapientia enis cłr. ꝙ legem ⁊ miscd̾amꝰ in lingua
qͣ ustificet humiliatos. ergo uistitia ẽ perfidem
xpt̃ hec autem iustina ueñ in õs. et ut magis ꝓprie
cdicatur suꝑ oranes qr celitus data ẽ s superomnes¬

Expanded text:
utrumque enim nostrum est; sed ideo dei et Chritestificata, si sine lege manifestata? sed justitia Dei siadjutorio legis, id est non adjutis lege, sed non sine lege osde sapientia ejus dicitur, quod legem et misericordiam in lingua m vero, qua justificet humiliatos. Ergo justitia est per fidem Christi. Haec autem justitia venit in omnes, et, ut magis proprie dicatur, super omnes, q
Abbreviated transcription (Latin):
muisterium .i. quĩdam qd̃¬
nõminando enim mist̾eũ¬
obscuritatem significat.
quod lattne dr̃ secretum ł
occultum. quod est illd:s
.s. quod omnes quidẽ lom

Expanded text:
mysterium, id est quiddam qNominando enim mystobscuritatem significat. quod Latine dicitur secretum, vel occultum: quod est illud, cet quod omnes homines tam
Abbreviated transcription (Latin):
fectorts ꝓ dila tione gemi¬
mus: qr eciam ininus. per¬
fecti qui caruem fouent. ĩ¬
ter quos apł̃ se cõmune¬
raz ne illi ninus de sesen¬
tieͣito te ħ est qd ait. Nlam
eti uetiam nos minores qͥ
sumus in tab̾nało isto ĩ
qui habitationẽ ħꝰ corporis

Expanded text:
fectiores pro dilatione gemimus, quia etiam minus perfecti qui carnem fovent, inter quos Apostolus se connumerat, ne illi minus de se sentiant. Et hoc est quod ait: Nam et, id est etiam nos minores qui sumus in tabernaculo isto, qui habitationem hujus corporis
Abbreviated transcription (Latin):
roa preorclinatio gͣtutra est quia m̃cta que p̃cetũt fa¬
daram uitam ex gra sunt. et dei dona sunt. coronat em̃
ua nob̃ deus donasua. nĩ que ex noł sunt m̃ta. ⁊ ħ est ꝙ¬
dat. ira gratis hoc faciet. sic̃ gratis noselegit p̃destmnãto.
rem illornm qͥ añ ħ rasibiliaiłicunt qͣ sclam fuisse animas
sanctas. et iõ runc fuisse elictas sed aperte ostend̾ hoe fal
non dum erant Inp̃lestinando. elegit eigo peedestmans nõ.¬

Expanded text:
ma praeordinatio gratuita est, quia merita quae praecedunt futuram vitam ex gratia sunt, et dona Dei sunt. Coronat enim in nobis Deus dona sua, non quae ex nobis sint merito. Et hoc est quod ait: Ita gratis hoc faciet, sicut gratis nos elegit, praedestinando, rem illorum qui ante haec visibilia dicunt fuisse quasdam animas sanctas, et ideo tunc fuisse electas; sed aperte ostendit hoc falnondum erant nisi praedestinando? Elegit ergo praedestinans no
Abbreviated transcription (Latin):
tus est suus. uendere nos pocuit. sed redin̾e nõ ualu.¬
it. uendidit nos consensu peccati redunttur iusti¬
tia fider saͣlgius enun irnecens dactis est ꝓ nob̾it¬
ralini̾cram uislina sidiͣ. Sangnis enim inriocã
datus est ꝓ nob̃ũ redim̃emuR. Inuenditore ergo
erubescat suꝑbra in redemptore głẽtur graaa. uendi¬
dit se homo pliberum ardurium sub cdirãnte iniqͥ¬
deserute imꝑatorem ⁊ drũnt ad desertorem. cadẽs¬
q a mami figuliuas fractum ẽ. quod deus ꝑmisit
ut nusia sua ꝓbaret: qr sine deo nich̾ pocest. st ergo
⁊ alios nendidit uoluntaria concupiscentiauͭ sub
pecc̃o .i seru poccati fe sint. quia enim continie.
or non intelligo.

Expanded text:
tus est servus. Vendere nos potuit, sed redimere non valuit. Vendidit nos consensu peccati, redimimur justitia fidei. Sanguis enim innocens datus est pro nobiredimimur justitia fidei. Sanguis enim innocens datus est pro nobis ut redimeremur. In venditore ergo erubescat superbia, in redemptore glorietur gratia. Vendidit se homo per liberum arbitrium, sub dominante iniqudeseruit imperatorem, et divertit ad desertorem, cadensque a manu figuli vas fractum est, quod Deus permisit, ut miseria sua probaret, quia sine Deo nihil potest. Se ergo et alios vendidit, voluntaria concupiscentia ut sub peccato, id est servi peccati sint. Quia enim continere or, non intelligo.
Abbreviated transcription (Latin):
uolo autem ⁊ holo funt iffecius intelligo exeo emm̃n
uult. quia naniralr quidem matt bonum. si uolim¬
tas ħ. semꝑ caret effectu nisi grã dei addiderit uel¬
le fuumad amandũ bonũ. ꝙ ad effectum pocest ꝑduci.
Est enim triplex uelle .s. uelle nature uelle grẽ ulłe
uesle nature liferat. Ideo s iste grã sarelis non re
ꝑ̃ ostendit. sarnalem ẽẽ seruum pecetti. ex quo

Expanded text:
Volo autem et nolo sunt effectus intelligo. Ex eo enimvult, qua naturaliter quidem vult bonum, sed voluntas haec caret effectu, nisi gratia Dei addiderit velle suum ad amandum bonum quod ad effectum potest perduci. Est enim triplex velle, scilicet velle naturae, velle gratiae, velle velle naturae liberat. Ideo iste non redpra ostendit carnalem esse servum peccati, ex q
Abbreviated transcription (Latin):
testarione ⁊ comestione. nenditi sumꝰ. Omnẽ enum. e¬
ppolem siram serpatis ꝑsuasionera secluctus illiutia
cibi ꝑcepcõne ꝑcetue seruituti addix̃ soletq bic mos int̃
uendentes ementesq suari ite is qui se alieno cup̃ do.¬
muinio mancipari. aliquid p̃cii ꝓ lactura ꝓpͥe liltatis ⁊
ad dictione ꝓpetue sernitutis asuo consequatur cuupto.
feri pomi a serpente accipiens. anaturali lib̾cate dis.¬
cessit. Mͣaluit enuim se ꝑpetue eiuis cedere surant a qͦ¬

Expanded text:
sumus. Omnem enim prolem suam serpentis persuasione seductus, illiciti cibi perceptione perpetuae servituti addixit. Soletque hic mos inter vendentes ementesque servari, ut is qui se cupit alieno domino mancipari aliquid pretii pro jactura propriae libertatis et additione perpetuae servitutis, a suo consequatur emptore,feri pomi a serpente accipiens, a naturali libertate discessit. Maluit enim se perpetuae ejus servituti
Abbreviated transcription (Latin):
scelus fłigius quod i me iusta unclicta pepcel¬
lat. sed qrdam ueritatis urcutem qm sustinẽ¬
det̃s orotubꝰ locis. cm enim apłs rome nnctus r̾e¬
trusus eẽt in carcerem indomo iperatoris. ⁊ do¬
ceret ewngłim. ⁊ rnfrimos curaret. mubtat nu¬
racła parraret. Muba pereum crectiderunt. in tan¬
tum. ut domũ ꝑsecitioris: eccãm faceret redẽp¬
tons ⁊ tunt manifestum ẽ. pa oĩ p̃torio. ⁊ inomuĩ¬

Expanded text:
scelus falsitatis, quod in me justa vindicta procellat; sed quamdam veritatem, quam sustineeris omnibus locis. Cum enim Apostolus Romae vinctus retrusus esset in carcere in domo imperatoris, et doceret Evangelium, et infirmos curaret, multaque miracula patraret, et multi per eum crederent, in tantum ut domum persecutoris Ecclesiam faceret redemptoris; et tunc manifestum est in praetorio et in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
Holi .& hocfat. sed nolid
tendere uerbis. ad nicħ̾at
ntile est. nisi ad subu̾sicr¬
em audientium: qr contẽ¬
tio nul patest nisi subu̾tere
nus stabsitis. sepe gruerat᷑
s̃crupulum solent enim ĩ
contennione talir opeoni.
elimato maliuolentie arg¬
umento. ut moneant a¬
nimos ĩ fipiẽtium fratrũ.
nec potest eẽ. quin contien
dicatur ccͣ consciriũ. ut
urus inanimo ꝑdat. erfo.¬
ris iuctor accedat. nemo e.¬
ram partr se uinti. licz
stia uera eẽ. que aud̾. coll¬
atio ergo: inter dei seruõ
ẽẽ debet. ñĩ alt̾cauo. Solliti¬
te aũ cura exhib̾e te ipsũ
deꝯ hoc pp̃ te ꝓbabilem .⁊. ꝓb¬

Expanded text:
ed noli contendere verbis. Ad nihil enim utile est nisi ad subversionem audientium, quia contentio nil potest nisi subverterenus stabilis saepe generat scrupulum. Solent enim in contentione talia opponi elimato malevolentiae argumento, ut moveant animos insipientium fratrum. Nec potest esse, quin contendicatur contra conscientiam, ut intus in animo perdat, et foris victor accedat. Nemo enim patitur se vinci, licet sciat vera esse quae audit. Collatio ergo inter Dei servos esse debet, non altercatio. Sollicite autem cura exhibere teipsum Deo, hoc propter te, probabilem,
Abbreviated transcription (Latin):
tracta sed exuocante. uel
uocatione .i. ex grã uorantis dei dictum est ei .u. rebec¬
ulł duob fratrib i. porest. untelligi .i. esau ꝓsitiet
fratri suo acob ꝑsequendo eum. boni enim ex affl¬
ictionibs maloꝵ ꝓfitiunt dum eoꝵ pacienti a ex̃cest¬
tur. uel ad litteram. hoc eciam aliter porest lici. qͥa

Expanded text:
tracta, sed ex vocante, vel ex vocatione, id est ex gratia vocantis Dei, dictum est ei, id est Rebecillis duobus fratribus ita potest intelligi, id est Esau proficiet fratri suo Jacob persequendo eum; boni enim ex afflictionibus malorum proficiunt, dum eorum patientia exercetur. Vel ad litteram, hoc etiam aliter potest dici, quia
Abbreviated transcription (Latin):
salutationem: prius cõmendat ꝑsonam suam. clicens.
D aulus apss non electus nel missus ab hominib .ẜ ab
amania ut qnidam cdicebant uel ab alus. ut quidam ⁊¬
ab apłis elecli ⁊ missi fuerunt: auideis psendo apłi. neq¬
uator et rex. non ergo ccͣuis est deo: a quo ꝑ filium e¬
lectus est. et missus. ut r in destructune legis. impone

Expanded text:
salutationem, prius commendat personam suam, dicens: Paulus apostolus, non electus vel missus ab hominibus, scilicet ab Anania, ut quidam dicebant: vel ab aliis, ut quidam ab apostolis electi et missi fuerunt, et a Judaeis pseudoapvator et rex. Non ergo contrarius est Deo a quo per Filium electus est et missus, ut dicitur in destructionem legis. Impone
Abbreviated transcription (Latin):
ad fidei religionẽ et eunge¬
elũ u̾itatem reducere mo¬
dus talis. salutationem
rim amem p̃mitit. uͥ tc decractores it de oꝑ¬
delegem moysi mulus modis inꝑpbat docens eam ñ
esse terẽdam post xp̃m. qr non solum non proficit ad

Expanded text:
ad fidei religionem et Evangelii veritatem reducere. Modus talis: Salutationem praemittit, ubi contra detractores et de opde legem Moysi improbat: docens eam non esse tenendam post Christum, quia non solum non proficit ad
Abbreviated transcription (Latin):
rib mõis oftendens. quod sͥli
ceat accipertiũ et r̃ ñ faci¬
at. nãturalis etiam ratõhoc
habet ut quis iuat mn ubi¬
laborat. hic ergo ttem ꝓbat. se
tuctinẽ sacerdotumgentiliũ.
sentit. uo nẽc leue fanat. noc ociosumm: ꝙꝓ tantis testimoni:

Expanded text:
ribus modis ostendens, quod sibi liceat accipere, et tamen non faciet. Naturalis ratio etiam hoc habet, ut quis vivat ilaborat. Hic ergo item probat se tudinem sacerdotum gentilium onsentit, ut nec leve faciat, nec otiosum quod tanti
Abbreviated transcription (Latin):
dat deus. ami nõ pecoed.¬
unt uisi mala m̃ita s¬
lum. cum ergo hr̃et hoc
m̃itum malum. redditum¬
lll. est ei bonum ꝓ malo. ⁊ uod ostend̾ tum ait Grͣ
dei sum id quod sum. Et ut ostend̾et eciam lib̃m
illi non laboran᷑nt hoc tamen magis impłetum est. qr ⁊
de oꝑe manuum np̃s̃ nec etiͣngłio minus fec̃. ⁊ ne ipã uo-
sine g̃ra deu putenir aliꝙ posse. subd̾it.
Don eñi ego autẽ solus

Expanded text:
dat Deus, cum non praecedant nisi mala merita, slum. Cum ergo haberet hoc meritum malum, redditum est ei bonum pro malo, quod ostendit cum ait: Gratia Dei sum id quod sum. Et ut ostenderet etiam liberum illi non laboraverunt, hoc tamen magis impletum est, quia et de opere manuum vixit, nec Evangelio minus fecit. Et ne ipsa voluntas sine gratia Dei putetur aliquid posse, subdit: Non ego autem solus
Abbreviated transcription (Latin):
xttan repugnat. Deinde insus est plusqmq uingecttis
fratrib simul. hoc nõ menłi¬
getio legitur. ex quibꝰ mistu
mantut usq adhuc quitis.¬
tes sunt si quernis ab eis.
Quidam autem illoꝵ dor

Expanded text:
ti repugnat. Deinde visus est plusquam quingentis fratribus simul, hoc non in Evangelio legitur. Ex quibus multi manent usque adhuc, qui testes sunt, si quaeritis ab eis. Quidam autem illorum dor
Abbreviated transcription (Latin):
baptistis se iactarent.
tes et sacͣmẽtoꝵ iur¬
tutẽ. et usũ ex ministror̃¬
m̃its iudicare putabãt
etum sac̃menta maioris ẽẽ¬

Expanded text:
baptistis se jactarent, tes, et sacramentorum virtutem, et usum ex ministroritis judicantes. Putabant enim sacramenta majoris e
Abbreviated transcription (Latin):
qĩn nec missi sunt a deo. nec uerum est ꝙ licrat. ⁊ soste
de sollititus erat. ecce ꝑ eum: qui inter eos cottũsabat᷑.
culpas eoꝵ sescireunuit ueo ã frater dic̃. qr per hocre¬
mouet suspitionẽ sinistr̃a abillo ostendens qd̾ ñ malo
animo de eis muraũ sed ex erritate ⁊ defiderio: cor¬
rectionis. Paulus inqͣm. ⁊ sostenes scribt̃ hanc e.¬
płãm ecc̃e dei. nõ ũ homim̃. ut uos fatiatis eam arbi¬
trantes nimist̾roꝵ dispensatores. ẽe gr̃irũ austores. iͣ
enim eẽt eccã homirurm. ñ dei. quos aũ ełiã dĩ dicita
sisunt. ipĩs dico uicatis sanctis .i. qui nocati sunt ꝑ p̾di¬

Expanded text:
qui nec missi sunt a Deo, nec verum est quod dicunt. Et Sode sollicitus erat. Ecce per eum qui inter eos conversabatur, culpas eorum se scire innuit. Ideo autem frater dicit, quia per hoc removet suspicionem sinistram ab illo, ostendens quod non malo animo de eis nuntiavit, sed ex charitate, et desiderio correctionis. Paulus, inquam, et Sosthenes, scribit hanc Epistolam Ecclesiae Dei, non hominum, ut vos facitis eam, arbitrantes ministeriorum dispensatores esse gratiarum auctores. Ita enim esset Ecclesia hominum, non Dei. Quos autem Ecclesiam Dei dicat, rsi sunt. Ipsis dico, vocatis sanctis, id est vocatis per praedi
Abbreviated transcription (Latin):
etscismatib ad fidem rectam᷑ auiciis et aliis peccatis ad
bonos mores reuoiare. et in eis cõfirtuars modꝰ talis ẽ hui
epłe. sic̃ ⁊ aliis.s alutationẽ p̾scribit. ⁊ nom̃ fuum ꝙ ce.¬
lebre erat oĩb gñtibs p̃ponit. ut magistri nomine audi.¬
to acquiescant correstioni ⁊ qr eis iuluerat appoñ dign¬
itatis nomina nen humilitans. nt siuis. post salutati.¬
onem. pro bonis eoꝵ. qui bõi erant in ter eos grãs ag̃de
inde inc̃pat illos. qui de baptistis seiactabũt. postret᷑.¬
hit eos ab amore terrene sapieune. de inde redarguit

Expanded text:
et schismatibus ad fidem rectam, et a vitiis et aliis peccatis ad bonos mores revocare, et in eis confirmare. Modus talis, huic Epistolae sicut et aliis salutationem praescribit, et nomen suum quod celebre erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat apponit dignitatis nomina non humilitatis, ut servus, post salutationem pro donis eorum qui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terrenae sapientiae. Deinde redarguit
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. eo ne tubicens posis
ide temi patientes. quiagͣti.¬
a dei tar presto est. sed ca¬
uete ne defiras ei. et hoc est.
Sequitinni patem. nos dacã
enitempiaoites. attentiõe¬

Expanded text:
tiam, et ne dubitetis posse esse tam patientes, quiaa Dei praesto est. Sed vete ne desitis ei. Et hoc est: Sequimini pacem. Vos, ontemplantes attentio
Abbreviated transcription (Latin):
lina salbaa. uel una sab.
qi autem uestrum pe. apł̃
se. ne clicatis non ẽẽ fidełe
minisã cui tredatis. repo
scoꝵ̃. et canent. neit̾m illd̾
sumat hic est en sẽsus
apłs omnẽ plebem duĩco
die conuenire ad ec̾cã. ⁊ il
Qum autemp̃.¬
per epistolas. hos
mittam ꝑferre gͣ.¬
ciam urãm ii
ierłm Quod si
dignum fũit
am pertnsiero.

Expanded text:
una Sabbati vel una Sabbasque autem vestrum reponat apud se, ne dicatis non esse fidelem ministrum cui credatis: reponsanctorum, et cavens ne iterum illud sumat. Hic est sensus Apostolus omnem plebem Dominico die convenire ad ecclCum autem adper epistolas, hos mittam perferre gratiam vestram in Jerusalem: quod si dignum fueritam pertransibo:
Abbreviated transcription (Latin):
enum cegitare de cͤstinosi
quis hum ano more ista ꝓ.¬
curet. sed suruis pp̃istadõ
militet ut in opetib sũ.¬
is nõ regnum dei. sedisto.¬
rum acquisitionẽ iutue¬

Expanded text:
enim cogitare de crastino, si quis humano more ista procuret, sed si quis propter ista Deo militat, ut in operibus suis non regnum Dei, sed istorum acquisitionem intuc
Abbreviated transcription (Latin):
minc. De col¬
lectis autẽ que
fiunt in sanct¬
os sicut orlin¬
aui ineccłus
galacie ita ⁊ uo.
sacite per una:
salbati Enus¬
quisq nestrũ a.¬
pud se ponat
recondens quał
ei bene placũit.
ut nõ cum ue¬
rarnistris deperiret si apdꝰ  eccãm cdimitẽt p̃¬
multum. Ideo hec iam pp̃arate. si nõ cum uenĩo. tunc
colle fiant q gͣuareo eos. si subit. torũ darent simił.¬

Expanded text:
mino. De collectis autem, quae fiunt in sanctos, sicut ordinaui ecclesiis Galatiae, ita et uos facite. per unam sabbati unusquisque uestrum apud se ponat, recondens quod - ei bene placuerit, ut non, cum uenistris deperiret, si apud Ecclesiam dimitterent, prmultum. Ideo autem hoc praeparate, ut non cum venero, tunc collectae fiant, quia gravaret eos si subito totum sim
Abbreviated transcription (Latin):
tur uninice tiobis in uisibiles hadis potestates. ubiarn¬
curtur innisibiles cirpiditates. fũso enim sangume fi¬
ne culpaominum culpar̃ eyrgͣpha deleta suat: quib
debitors quim eum credunt. adiabolo añatenebantur.
unde. qui ꝓmubas effimdetur. et qr hec omna inigͦ
nobi donata sunt. ergo de inceps. Nemo uos docet

Expanded text:
tur inimicae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt a diabolo antea tenebantur. Unde: Qui pro multis effundetur. Et quia haec omnia in Christo nobis donata sunt, ergo deinceps nemo vos judicet
Abbreviated transcription (Latin):
inm̃dacũ fictone. iͣ eis.s. iudõ. ł pagano subueniẽdo. sic̃ rp̃e
fibi si sira ł essc̃t: subueniri noluisser. d infurmitates eoꝵ ip̃
hrẽt ft̃t enim qͣ egrotus qui ministrat egͦto. nõ c̃ febᷤͤ
se habere mentinir. Scd cum animo cõdolentis oꝑgtiat qͦr
la simulau̾it. Sed quia sic ea ño simulaũ. que fec̃ similia
fc̃s est. ñ mẽccuentis astu. Sed compacients affatu u nõ
omĩa mala eoꝵ fallaciter agendo. sed om̃iũ malis. tam.
uelletisi opus effet. Cegt̾at enm ut hõse ẽẽ potuisseã
cis nicus in quib̃ sut ałaainde alibi ato considemus te

Expanded text:
o, sicut ipse sibi si similis esset, subveniri voluisset, quasi infirmitates eorum ipse haberet. Fit enim quasi aegrotus qui ministrat aegroto, non cum febres se habere mentitur, sed cum animo condolentis cogitat, quola simulauerit, sed quia sic ea non simulauit, quae faciebat sifactus est, non mentientis astu, sed compatientis affectu, id est non omnia mala eorum fallaciter agendo, sed omnium malis tanquavellet, si opus esset. Cogitat enim ut homo se esse potuisse in eis vitiis in quibus sunt
Abbreviated transcription (Latin):
teri incti cliscediuit qui sumlĩ laborau̾nt. hic añ ñ ẽ
sic. Quotiquotenim currunt. si ꝑscu̾ant̃ currunt ac.¬
cipuant. et qui prior neu̾it. exspectat nͥ coronetur: c̃
post̾iori. a gonem quippe istum nõ cupiditas. sed cari¬
tas facit. omnes currentes amant se. et ipẽ amor cur.¬

Expanded text:
teri victi discedunt, qui similiter laboraverunt; hic autem non est sic. Quotquot enim currunt, si perseveranter currunt, accipiunt: et qui prior venerit, exspectat ut coronetur cum posteriori. Agonem quippe istum non cupiditas, sed charitas facit. Omnes currentes amant se, et ipse amor cur
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ absimirit. ne uidereur eungła uenditor. ⁊ ne ũbi der
cutsum ap̃ ĩꝑtos ĩ. malam suspmoñt decidens inpectiret.
uoluit a ccipere. quod ei ure clm̃co debebanir nec ideo qr no¬
luit utiq menti ł ans ẽ. nõ enim dic̃ non sibi debĩ sed dcb̃i os¬
tend̾ ⁊ debito seusum nõ eẽ. nec oĩo uti uelle ꝓfessus ẽ. eo
ipõ fẽs infirmis infirmusaĩẽ ergo fallax ⁊ u̾zipeslis simu

Expanded text:
 venditor, et ne verbi Dei cursum apud imperitos in malam suspicionem decidens impediret. Noluit accipere quod ei jure Dominico debebatur: nec ideo quia noluit utique mentitus est. Non enim dixit non sibi deberi, sed deberi ostendit, et debito se usum non esse, nec omnino uti velle professus est, eo ipso factus infirmis infirmus. Non est ergo fallax et versipellis simu
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ quidam putant libere enim hoc fec̃. sic̾ ait sircumcisus
quiᷤ nocatus est non adducat p̃pucium reritũ genliũ .i. ñ¬
situt uiuat S pp̾icium addũit Et alibi ait cirenncisi.¬
o tua ppncium fc̃a ẽ. S etiiud igitur hanc siĩam suã fecit
illa que non intelligẽtibs ⁊ pirum aitendemtibi. fuixisse put.¬
anis ẽ. Indeus enim erat. et cirrinicisus uocatꝰ. nołuit addnẽ.¬
uere trgo nõ ficte. ut uideꝰ quod erat kon up̃s sic̃ nec fallan.¬
tergentilim se fuỹ. Sed licite om̃ib cibis: quoseniam dam¬
pnant iuder ꝑmisit t̾m siti omis cremira det nõ simulates
nere bona erat. Siẽ gͦ hos readitus ritus gentilurm uẽ. sic. ⁊
indeoꝵ sacͣmenta non fallatiter suscep̃. nt illis simplex isits
eẽt duplex aliud hñs in corde. aliud in ostensione. Cpm̃

Expanded text:
ircumcisus quis vocatus est, non adducat praeputium , id est non sic vivat quasi praeputium adduxerit. Et alibi ait: Circumcisio tua praeputium facta est . Secundum igitur hanc sententiam suam, fecit illa quae non intelligentibus, et parum attendentibus finxisse putatus est. Judaeus enim erat, et circumcisus vocatus, noluit addVere ergo non ficte ut Judaeus quod erat, vixit, sicut nec fallaciter gentilem se finxit; sed licite omnibus cibis quos etiam damnant Judaei permisit uti, cui omnis creatura Dei non simulate, sed vere bona erat. Sicut ergo hos ritus gentilium vere, sic et Judaeorum sacramenta non fallaciter suscepit, ut illis simplex, istis esset duplex, aliud habens in corde, aliud in ostensione. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
ficientia nr̃a ex deo est. at̾tendant hie et u̾ba ista ꝑ¬
adarit. qui putant ex nobis ẽẽ fidei ceptum. ⁊ ex deo ẽẽ:
fidei supplementũ. somtnandans enim istam gramq̃
lon daiur scd̾e aliqͣ merita sed efficit onua bona m̃¬
lta inquid. non ꝙ sufficientes sumis cgttare aliqnid.
et c̃ cuus enim non uideat pͥus ẽe crgitare qͣm cred̾e:

Expanded text:
ficientia nostra ex Deo est. Attendant hoc, et verba ista perpendant qui putant ex nobis esse fidei coeptum, et ex Deo esse fidei supplementum. Commendans enim istam gratiam quae non datur secundum aliqua merita, sed efficit omnia bona merita, inquit, nunquam sufficientes simus cogitare aliquid, etc. Quis enim non videat prius
Abbreviated transcription (Latin):
mccu qui diriur ꝓ passio.
et in scdo qui cłr delectatio.
et intertio qui dr̃ consensus. hic uero nõ ꝓhibet concupi.¬
centiam q̃ ẽ in pͥmo motuquia ñ est ĩ p̾ate nr̃a. quinsur.¬
rat. sed dei gñi compescere possinꝰ. ne usq ad delec̾tatiõẽ
monet mala desideria. est ergo in nob̾ mala concupiscẽ¬
cta. que non est ꝑmitenda regnare. sunt et eius desideria
que sũt actuales concupiscentie que sunt arma dtaboli.
ta potestate illudat ⁊ mortifie̾ si engo nis ẽẽ iulctor tyran

Expanded text:
motu qui dicitur propassio; et in secundo, qui dicitur delectatio; et in tertio, qui dicitur consensus. Hic autem non prohibet concupiscentiam quae est in primo motu, quia non est in potestate nostra quin surgat, sed gratia Dei compescere possumus, ne usque ad delectationem movet mala desideria. Est ergo in nobis mala concupiscentia quae non est permittenda regnare. Sunt etiam ejus desideria quae sunt actuales concupiscentiae, quae sunt arma diaboli. ta potestate illudat et mortificet. Si vis ergo esse victor tyran
Abbreviated transcription (Latin):
ficere. U̾metam officere. ꝙͦ¬
ruudam hebreoꝵ suꝑstrtio.
pirrabant etinhunc errre¬
em qͦs dam enam qui de gẽ¬
tilitate uenerant ad xpĩn.

Expanded text:
ficere, verum etiam officere. Quorumdam Hebraeorum superstitiosaputabant, et in hunc errorem quosdam etiam qui de gentilitate venerant ad Christum
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatẽ in epła sua no.¬
mnen suum eadem rattõe
non p̾culiti hanc ergo epłã
neus lucas ennͣgelista. post
excessumbeati apłi pauli c̃¬

Expanded text:
humilitatem in Epistola sua nomen suum eadem ratione non praetulit. Hanc ergo Epistoinens Lucas evangelista, post excessum beati Pauli
Abbreviated transcription (Latin):
rum. et amꝑle conferedo eum xehetis: spieferendo. qͥa
in eo loditus est deui ut in aphetis et maior numoi est
eis derade cõmendat eum alternatim ẜ nramq nat᷑
cus p̃potiendalostend. q ibi umbra. hio uertias. tandem
ponit sicei descriione. eam multis testimonus cõm̃.¬
dans ccrea finem uero: morasẽ sube istenstionera.
primo igitur comparans eim aphisdit. olim deus lo.¬
ultisq modis norissime dieb̾: istis. lecutꝰe so nobis in¬

Expanded text:
rum; et amplius conferendo eum prophetis, et praeferendo, quia in eo locutus est Deus, ut in prophetis, et major est in eis. Deinde commendat eum alternatim secundum utraciis praeponendum ostendit, quia ibi umbra, hic veritas; tandem ponit fidei descriptionem, eam multis testimoniis commendans. Circa finem vero moralem subdit instructionem. Primo igitur comparans eum prophetis, ait: Olim Deus loultifarie, novissime diebus istis l
Abbreviated transcription (Latin):
declarat quia anticnuis qͥdem ꝓe he mrassi sum nobisã
tulo non habeat. et longe splendidore atq facũdiore s.¬
tilo qm alie resplendeat. sed aut barnabe. aut luce. ł
omnmo cum nulleꝰ nomen habeat in t̃tulo. Ido̾ ã no¬
men suum buic epłe ficut et cetis non p̃posuit: qr he¬
deeis odiofus erat. quib legis desiructor indetittur. qr gͦ¬
dutt. no p̃scripi nominis in uidia sequentis ilita.
itatem noluit añ ferro nominãdo se⁊ postolum sed
mritimi sm oftũ tatens sup abis ips hu.¬
milis uonse apłmi nominanit ne suptibi indignarẽ.¬

Expanded text:
declarat, quia antiquis quidem prophetae missi sunt, nobis autem tulo non habeat, et longe splendidiore et facundiore stylo quam aliae resplendeat; sed aut Barnabae, aut Lucae, omnino, cum nullius nomen habeat in titulo. Ideo autem nomen suum huic Epistolae sicut et caeteris non praeponit, quia Hebraeis odiosus erat, quibcuit, ne praescripta nominis invidia sequentis excludeitatem noluit anteferre nominando se Apostolum, sed meritum sui officii tacens, superbis ipse humilis non se apostolum nominavit, ne superbi indignare
Abbreviated transcription (Latin):
dit ¶unc autẽ. per in conueniens flictum constat ꝙ aꝑ
parint pat̾ ꝑ hosã suam.
non sept la semel oblatam.
a hostia facere potuit. ob¬
atione seculorum. u ĩul¬
tima etate seculi in qn
sunt oraiua adimpleta

Expanded text:
dit: Nunc autem, per inconveniens praedictum constat quod apparuit Patri per hostiam suam, non saepe, sed semel oblatam aa hostia facere potuit. ationem saeculorum, in ultima aetate saeculi, in qua sunt omnia
Abbreviated transcription (Latin):
eadem necessitate ⁊ iurei
natars bblatus ẽ. nõ sepe.
sed semel. aliter essec nuf¬
abilior omnibꝰ hominilꝰ.
non est intelligend̾. ꝙ a
latus fit etiam semebsel¬

Expanded text:
eadem necessitate et jure naturae, oblatus est, non semel, sed saepe, aliter esset miserabilior omnibus hominibus. Non est intelligendum, quod latus sit, etiam semel
Abbreviated transcription (Latin):
adħidens testimoniũ delib̾
iłm naue. Ip̃e enim dñs
iħm nane. ño te deseram.
qurn dẽ necciã. neq dereli.¬
qmͣ de relintiieretur ille:
qiti fame periret: sed qͥa
perhos non est: ñ sit hõ

Expanded text:
adhibens testimonium de libro Jesu Nave. Ipse enim Dominus Jesum Nave: Non te deseram, quin dem necessaria; neque derelinquam. Derelinqueretur ille qui fame periret. Sed quia hoc non est, non sit homo
Abbreviated transcription (Latin):
one falsitatis tamqm
fermenti. nemurẽ cir.¬
cimuenimꝰ frandulẽ.
psendo faciunti qui ne.¬
tra blande auferũt. p̃
sum illoꝵ. ⁊ gͣuabant
sacculos eoꝵ cuc̃uenti.¬
one serpentine asti¬
e. hoc antẽ non cdicodo
condemꝓuanõem uest¬

Expanded text:
ione falsitatis tanquam fermenti; neminem circumvenimus fraudulenta pseudo faciunt, tanquam vestra blande auferunt. Psesum illorum, et gravabant sacculos eorum circumventione serpentinae astutiae. Haec autem non dico ad condemnationem vest
Abbreviated transcription (Latin):
os. indete ne sit nana. ẽ
etiam consolatio. Unde
tos. in uirat alios ad cor¬
rectionẽ ⁊ suꝑ habundo
gandio in omni tribula.¬
tione nr̃a .u. gaudiũ me¬
um superit õnem tͥ¬
bulationti. que parcĩ

Expanded text:
os. Videte ne sit vana; est etiam mihi consolatio. Unde tos invitat alios ad correctionem. Et superabundo gaudio in omni tribulatione, id est gaudium meum superat omnem tribulat
Abbreviated transcription (Latin):
ita uelle de uob̃. aliud
eium nõ deburs senire
et hoc desidero dum labo.¬
uo et inuincłis meis. et
ua defensione eungłu.¬

Expanded text:
ita velle de vobis. Aliud enim non debui sentire Et hoc desidero, dum laboro, in vinculis meis et in defensione Evang
Abbreviated transcription (Latin):
stm̃ est sapienita et gła.
Noli ergo erubescẽ de cru
ce ꝓp̃ĩ recole frontẽtuãne
lrigm expanoscas alienã.
de quatract e rubescẽmus

Expanded text:
m est sapientia et gloria. Noli ergo erubescere de cruce Christi, recole frontem tuam, uam expavescas alienam: de qua cruce ut non erubesceremus,
Abbreviated transcription (Latin):
bat. perserionib tecra pentilium qm inleoꝵ fiebat obr¬
oxius has ierar ꝑsehtones hĩ Igalathas dep̃uau̾ant
declinare cupientes circucisionẽ pdefensione dliscipulis
persnadebant Nam nec tudei persetu eos poterãt nier gẽ¬
tles gnof grriles quos indoanti et proselitos cucimti¬

Expanded text:
tam gentilium quam Judaeorum fiebat obnoxius. Has igitur persecutiones hi qui Galatas depravaverant declinare cupientes, circumcisionem pro defensione discipulis persuadebant. Nam nec Judaei persequi eos poterant nec gentiles quos videbant et proselytos circumci
Abbreviated transcription (Latin):
biadũsum nos hosalem
ant. qui a ⁊ ip̃i homines
sirnit ⁊ hec exemplo dei pa¬
trrs astrurtr qͥ solẽ suũ orm
fatit fuꝑ bonos et malos
⁊ pluce super iustos et m¬

Expanded text:
si adversum nos hostilem ant; quia et ipsi homines sunt. Et hoc exemplo Dei Patris astruitur, qui solem suum facit oriri super bonos et malos, et pluit super justos et i
Abbreviated transcription (Latin):
sum mentiri tredendus.
quia u nullo alio sum
tores ueritans. si ergo m̃¬
doo eem̃ qui sum doctor eiꝰ.¬
non esset ip̃e fideł. et qr fi¬
non. sad̵ sed deus qui fide
n illo toto nm̃ sermone. qͥ
nr̃ serino fuit apud uos. est non estͤ⁊ non. i men

Expanded text:
sum mentiri credendus, quia in nullo alio sum tores veritatis. Si ergo mendax essem qui sum doctor ejnon esset ipse fidelis. Et qnon, sed Deus qui fideln illo toto nostro sermone, qui noster sermo fuit apud vos, non est, est et non,
Abbreviated transcription (Latin):
parrgat ostendens se nõ leuiter. sed ex confilio fecnsse nͤ
mẽtium ẽẽ. q non erat mintentione sua. c̾ illud di¬
xut alitor facere. nõn est enim iuduandus mendaꝵ qͥ¬
fallir. sed falliir. Ecmẽ tirur ille. qui dicit uerum:
quod ꝑutat fl̾m. nec ille est libet amendano: qui ore
nesciens loquitur ueꝵ. Sciens autem non ẽẽ uenuĩ uo¬
liuitate mentitr. uel ita sit. e nunꝙͥ leuitate usu

Expanded text:
, quod modo purgat, ostendens se non leviter, sed ex consilio fecisse, nec mentitum esse, quia non erat in intentione sua cum illud dixit aliter facere. Non est enim judicandus mendax qfallit, sed fallitur. Contra, mentitur ille qui dicit verum quod putat falsum: nec ille est liber a mendacio, qui ore nesciens loquitur verum, sciens autem non esse verum, voluntate mentitur. Vel ita, ut sit. Quasi dicat: Nu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicaui. uͭ instruetus a d
et ideoͭ aliud tenend̾. quͣi
quod pdico. nec homini¬
bs credend̾. sed deo qui me
quieui et c̃. uel mistice

Expanded text:
dicavi ut instructus a Deo: et ideo non aliud tenendum quam praedico, nec hominibus credendum, sed Deo qui me quievi, etc. Vel mystice
Abbreviated transcription (Latin):
et expugnaꝵa ilła .i. fide¬
les affugebam pcins ĩ cor¬
mo. implendo legem et de¬
fẽdendo eam. ꝓfittetã dico.
supͣ młtos. non dico sene᷑.
sed coetaneos meos. qui pł
lãborabant qͣm senes. et ñ
dico supͣ multos ꝓselitos.

Expanded text:
et expugnavi illam, id est fideles affligebam poenis in cormo, implendo legem et defendendo eam. Proficiebam dico supra multos, non dico senes, sed coaetaneos meos, qui plus laborabant quam senes: et non dico supra multos proselytos,
Abbreviated transcription (Latin):
enim sumini philoso¬
rito fama atq gła. pre¬
latos cernimus. nullũ
cũcta corpora tũscẽder̃t̃.¬
querentes deum. uiderunt etiam quicquid mutabi

Expanded text:
enim summi philosorito fama atque gloria praelatos cernimus, nullum cuncta corpora transcenderquaerentes Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
talis pontifie esser nobis fili¬
is siri alios pomrifices habu¬
erunt. qui cumtalis fit ñ
haber coadis necessitatem ñ
quod aligñ egeat. sed hoc di¬
cit. ut remoueat quod lega

Expanded text:
talis pontifex esset nobis, filiis; servi alios pontifices habuerunt. Qui, cum talis sit, non habet quotidie necessitatem, non quod aliquando egeat, sed hoc dicit ut removeat, quod lega
Abbreviated transcription (Latin):
homo. facins ergo capit.¬
ulumait. Talem habemꝰ¬
pomificem qui. non cli¬
co sedit. sed consedit quia¬
dous est et homogygas ge¬
nam naturam

Expanded text:
homo. Faciens ergo capitulum ait: talem habemuificem qui, non dico sedit, sed consedit, quius est qui homo gigas geae naturae
Abbreviated transcription (Latin):
passibili. et mortali ⁊ hoc. ꝑ
morteneuis. recõciliaũ cli¬
tandem exhibeat i rep̃sẽ.
uisq adco quod ixrep̃hensi¬
runc ei p̾sentes eritis uidẽ.¬
tes eum sũ ẽ fatie ad fa¬
ciem de quo cdiffideisd̃ ñ ẽ.
Siemm mortał et moriꝰ¬

Expanded text:
passibili et mortali. Et hoc, per mortem ejus. Reconciliavit ditandem exhibeat, id est hensitunc ei praesentes eritis, videntes eum sicuti est facie ad faciem, de quo diffidendum non est. Si enim mortalis et mor
Abbreviated transcription (Latin):
qualem rutro
ulachris serui¬
re deo uiuo et uͦ
expectare filiũe.¬
uis le celis q̃m
suscitauit ex

Expanded text:
qualem introiulacris, servire Deo vivo, et vero, et exspectare Filium ejus de coelis quem suscitavit ex
Abbreviated transcription (Latin):
delligr hoc ẽẽ fcm̃ ꝓpagatione sed mmitatiõe ꝯtumõss¬
ex parte ipĩus. Iautcantur quidem adam quot quot
ꝑmobedientiam transgredieunturiandatum doi. f
aliud est ꝙ exemplum est uoluntate peccãtib aliud cyo¬
qui non dum ualent aliqͣm umnstari. ficut ergo xp̃e p̃.
ter imitationis exemplumdat etiam sui sp̃c̃ occultissi

Expanded text:
telligi hoc esse factum propagatione, sed imitatione, coex parte ipsius , imitantur quidem Adam quotquot per inobedientiam transgrediuntur mandatum Dei. Sed aliud est quod exemplum est voluntate peccantibus, aliud quod oqui nondum valent aliquem imitari. Sicut ergo Christus praeter imitationis exemplum dat etiam sui spiri
Abbreviated transcription (Latin):
ere iinum peconi su̾it ⁊ añ a serpente siue adiabolo.
ad quod dicimus apłm in his cansuenidinis ordinem
tennisse dum surcessionẽ post̾itaris humane que pec
niro atcribuit. Non enĩ ex muliere pteritas. sed exii¬
ro. nominari solet et obhoc mortał poteritas. ⁊ corꝑ¬
ał successio. iuro potus tamqmͣ auctori⁊ nõ mulieri
deputatur. uel qr mulier. de iuro est ⁊ itirtus qi una
caro est. ⁊ ĩdeo sure amuliere. sũ ab adam dicam lr̃¬
qr ad primum homuñe ꝑtinet. p̃tẽrea scitud ẽ hecicos

Expanded text:
ere initium peccati fuerit, et ante a serpente, sive a diabolo. Ad quod dicimus Apostolum in his consuetudinis ordinem tenuisse, dum successionem posteritatis humanae quae pecviro attribuit. Non enim a muliere posteritas, sed ex viro nominari solet: et ob hoc, mortalis posteritas, et corporalis, successio viro potius, tanquam auctori, et non mulieri deputatur. Vel quia mulier de viro, et utriusque una caro est, et ideo sive a muliere, sive ab Adam dicatur, utrumque ad primum hominem pertinet. Praeterea sciendum es
Abbreviated transcription (Latin):
stantia quẽ constat .i. bona doctrina in qua fundatus ẽ.
hoc enim ostend. salnum illum fumr̃ sed penã ⁊gnis
passur̃. ut ꝑ iguẽ purgatus. fiat saluus. ⁊ ẽ ꝑfidi in
eternum ꝑeant. prodest ilł exparte creilidisse p̃o.¬
to non discedit. sed siquis.
uel ꝑsendo a płs male docen¬
douel hõ ei assentiendo. tẽ
damentum: et catholicani
societatem clisningẽ dis ꝑ¬

Expanded text:
stantia qua constat, id est bona doctrina in qua fundatus est, hoc enim ostendit salvum illum futurum, sed poenas ignis passurum, ut per ignem purgatus fiat salvus, et cum perfidi in aeternum pereant, prodest illis ex parte credidisse Cto non discedit; sed si vel pseudoapostolus male docendo, vel homo ei assentiendo, tempentum, et Catholicam societatem disjungere, dis
Abbreviated transcription (Latin):
I fudamt sp̃uał fałce ẽ ĩ sũm. iõq sĩc̃ ꝑ ietuniꝰ pondꝰ tend̾ ad i¬
ma uͥ ẽ suĩt fundam̃tum. ita spnał eclificatio tend̾. adfũ¬
ma ubi suum est fundam̃tũ. nam t ponderum gemi¬
na suit gn̾a. quoꝵ alia itua pecunt. ut lap̃ super agm po¬
sirris et a qua super oleum alia uõ sũma petuit ur ignis.
et oleum. semꝑenim ignis superiora peritietoleũ. eniã
sub aqm fusum: non se pectnir subt̾. Sic eccrẽ ĩ uno¬

Expanded text:
ae est in summo: ideoque sicut parietum pondus tendit ad ima, ubi est suum fundamentum, ita spiritualis aedificatio tendit ad summa, ubi suum est fundamentum. Nam et ponderum gemina sunt genera, quorum alia ima petunt, ut lapis super aquam positus, et aqua super oleum. Alia vero summa petunt, ut ignis et oleum. Semper enim superiora ignis petit. Et oleum etiam subter aquam fusum non se patitur. Sic Ecclesia n
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ħ oꝑa fanunt. cum aliquoꝰ more temꝑalim̃. ⁊ deo hec oꝑa
dicnuitur arfura. non quod eo puniantur qi hec fa
unt. nec illi terrenus affectꝰ est a deo malus ut destrua
fundem̃tũ . u fidem. que ꝑ caritatẽ. oꝑatur. Simialze⁊ gͦ¬
nec mala que fint damꝑnabilia. sed peccã uemalia uñ
qui super ħ fundam̃t ferrũ. uel es. uel plumbũ edifi.¬
cat .i. peccã maicea. ⁊ ideo cduriora. atq tunc in solubili
na. que ignis facile consumit. de quibs tam̃licet rurui.¬
rus illic nich purgationis quisobtinebit. nisi in hacui
num. sed per ignem saliis ero: attenim apłc. funda¬
mentum poĩtum est. ⁊̃ c̃ qnadcium est etiam ĩ qurant
quod seqũ alius suꝑ eclificat. aw ar. s p̃. alius. suꝑ ecli

Expanded text:
a faciunt cum aliquo amore temporalium, ideo haec opera dicuntur arsura, non quod eo puniantur, quia haec haec faciunt: nec ille terrenus affectus est adeo malus, ut destruat fundamentum, id est fidem quae per charitatem operatur. Simul ergnec mala quae sint damnabilia, sed peccata venialia. Uqui super hoc fundamentum ferrum, vel aes, vel plumbum aedificat, id est peccata majora, et ideo duriora, atque tunc insolubiliama, quae ignis facile consumat. De quibus tamen, licet minimis, illic nihil purgationis quis obtinebit, nisi in hac vinum, sed per ignem salvus ero. Ait enim Apostolus: Fundamentum positum est, etc. Quid est etiam inquiunt, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tit.saliuis qͥdem ent rõe.
quod sic tem̃ert q̃st ꝑ
lgnem. quia ⁊ il ħ uritur
dolore amissoruii. non tamen ea p̃feit deo. ⁊ si ergo urit e.¬
um dolor amissoꝵ non subuerat. neq consumit eñ. sun.¬
damenti stabilitate.⁊ in corrupcõne nuunitũ. ⁊ ideosabe¬
de qua scripum ẽ. nasa siguli ꝓtat fornax et homines ĩ¬
tas temptato tribulationis hic queri solet. quomodo opꝰ
accipiant ᷑ oꝑibꝰ uͥ dc̃m est. non enim opus ardet. uel detͥ¬
mentũ pattuir. nisi malum suerit. aut igtur non
ardent oꝑa ꝑ illa trta signati. aut mala sunt. ad ꝙ di.¬

Expanded text:
tit, salvus quidem erit ipse. Quod sic tamen erit, quasi per ignem, quia etsi uritur dolore amissorum, non tamen ea praefert Deo. Etsi ergo urit eum dolor amissorum, non subvertit, neque consumit eum fundamenti stabilitate, et incorruptione munitum. Augusde qua scriptum est: Vasa figuti probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Hic quaeri solet quomodo opus accipiantur operibus, ut dictum est. Non enim opus ardet, vel detrimentum patitur, nisi malum fuerit. Aut igitur non ardent opera per illa tria signata, aut mala sunt. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
abrabe . i. qua sequitur fidem abrabe qmͣ gẽtił ab
do. qui ex fide abeabe qui imitatur fidem abrabe. ⁊ iõ
sã fidera lege recedend̾ e̾. ut sit firma ꝓmissio. lex .ni.
sine grã ꝓmissionis.. non solum ñs selum nõ anft̃
uerum etiam auget pecc̃m. non quod fit essitiens cã
peccati. cumsit sẽa. et boua. sed q ea data augĩt᷑
peccati accessit. ꝙ sine ea non accessisset. Multa enĩ
sunt que dicum iurefficẽ aliqua. non quod ip̃ effii.¬
ant. sed quia sine ipĩs ñ sient ea qͣ siunt. gequitur.

Expanded text:
Abrahae, id est qui sequitur fidem Abrahae quam 21 Gentilis habue Abrahae, id est qui imitatur fidem Abrahae. Et ideo causa fidei a lege recedendum est, ut firma promissio. Lex enim sine gratia promissionis non solum non aufert, verum etiam auget peccatum; non quia fit efficiens causa peccati, cum sit sancta et bona; sed quia ea data, augmentum peccati accessit, quod sine ea non accessisset. Multa enim sunt quae dicuntur efficere aliqua, non quod ipsa efficiant, sed quia sine ipsis non fierent illa quae fiunt.