comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuato gͦ gaudio. ueritas ad
gaudere suꝑ hocͥs potiꝰ gaudete & exul¬
tate. qͥa nomina ur̃a scͥpta st̃ in cęlo. Non
enĩ om̃s electi demonia eiciunt.:s: tam̃ ele
ctoꝵ omniũ nomina celo tenent᷑ asscͥpta.
Admonent᷑ gͦ discipłi pͥuatã leticiã depo-¬
nere cõmuni aũ &e ꝑpetua felicitate. gaude¬
re. In hacitaq arrogantiȩ qͣrta specie crebͦ
humanꝰ animꝰ labit᷑ ut id qͦd habet habere
se singłarit̾ głet᷑. In qua tam̃ diabolicȩ si¬
bonũ se habere singłarit̾ gaudet. qͥsqͥs ui¬
deri sublimior cȩti̾s querit illum uidelicet
imitat᷑ qͥ despecto bono societatis angłoꝵ.
sede suã ad aqͥlonẽ ponens & altissimi simi¬
litudinẽ suꝑbe appetens. ꝑ iniquũ desid̾iũ
qͣsi ad qͦdda culm̃ conatꝰ ẽ singłaritatis erũ¬

Expanded text:
ato gaudio Veritas ad gaudere super hoc, sed potius gaudete et exsultate, quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Non enim omnes elctorum omnium nomina coelo tenentur ascripta. Admonentur ergo discipuli privatam laetitiam deponere, de communi autem et perpetua felicitate gaudere. In hac itaque arrogantiae quarta specie crebro humanus animus labitur, ut id quod habet habere se singulariter glorietur. In qua tamen diabolicae sibonum se habere singulariter gaudet, quisquis videri sublimior caeteris quaerit, illum videlicet imitatur, qui despecto bono societatis angelorum, sedem suam ad Aquilonem ponens, et Altissimi similitudinem superbe appetens, per iniquum desiderium quasi ad quoddam culmen conatus est singularitatis erum
Abbreviated transcription (Latin):
tritura ꝑsecutionis tot uerbera ꝑtuilit:
& tam̃ nequaqͣm palearum more immi-¬
nutus est. s granum ꝑmansit. Nullꝰ
itaq qui ad bonum ꝓpositũ adhuc in m̃¬
tis teneritudine eẽ conspicit᷑. despiciat᷑:
qͥa frum̃tum dĩ ab herba incipit ut gͣ¬
num fiat. Paulisꝑ quippe in unaquaq
anima ut ita dicam int̾nȩ gr̃ȩ humor
exuberat: ut herba in frugem crescat.
Nemo gͦ quemlibet ꝓximum: cũ adhuc
herbam uidet de frum̃to desꝑet. Ab her-¬
baꝵ quippe foliis quȩ huc illucq mollit̾
defluunt: surgentia frugũ semina soli¬
dant᷑.¬

Expanded text:
tritura persecutionis tot verbera pertulit, tritura persecutionis tot verbera pertulit, et tamen nequaquam palearum more imminutus est, sed granum permansit. Nullus itaque qui ad bonum propositum adhuc in mentis teneritudine esse conspicitur, despiciatur, quia frumentum Dei ab herba incipit ut granum fiat. Paulisper quippe in unaquaque anima, ut ita dicam, internae gratiae humor exuberat, ut herba in frugem crescat. Nemo igitur quemlibet proximum, cum adhuc herbam videt, de frumento desperet; ab herbarum quippe foliis, quae huc illucque molliter defluunt, surgentia frugum semina solidant
Abbreviated transcription (Latin):
mur: iam plenum frumentũ in spica ꝓ¬
ferimus. Herba enim petrus fuerat: qui
passionis tempore ꝑ amorem dnm̃ seqñs.
hunc confiteri ante uocem ancille time¬
bat. Erat enim iam uiriditas in mente.
qͥa credebat omniũ redemptorẽ: s ad-
huc ualde flexibilis. pede conculcabatur
timoris. Iam qͥdem ꝑ deuotionẽ uiridiᷤᷤ
s adhuc ꝑ infirmitatẽ tener: cũ ab ancillȩ¬
ore subito uniꝰ flatu sermonis inflexus ẽ.
Iam spica surrexerat: quando eũ quem
moriturũ confiteri timuerat. nuntian.¬
te angło uiuentem in galilea uidebat.
S plenum granũ in spica ꝑuenerat: qͣndo
ueniente desuꝑ sp̃u. & suam mentẽ in illiꝰ
amore roborante ita solidatꝰ ẽ. ut uires
ꝑsequentiũ cesus despiceret: &e redemptorẽ
suũ int̾ flagella libere p̾dicaret: &e ꝑ se¬
quentib pͥncipib resisteret dicens. Obe¬
dire oportet d̾o magis quã hominibus.
Plenum frum̃tum inuentꝰ ẽ. quando in

Expanded text:
mur, jam plenum frumentum in spica promur, jam plenum frumentum in spica proferimus. Herba etenim Petrus fuerat qui passionis tempore per amorem Dominum sequens, hunc confiteri ante vocem ancillae timebat. Erat enim jam viriditas in mente, quia credebat omnium Redemptorem; sed valde adhuc flexibilis, pede conculcabatur timoris. Jam quidem per devotionem viridis, sed adhuc per infirmitatem tenera, cum ab ancillae subito unius flatu sermonis inflexus est. Jam in spicam surrexerat, quoniam eum quem moriturum confiteri timuerat, nuntiante angelo, viventem in Galilaea videbat. Sed ad plenum granum in spica pervenerat, quando veniente desuper Spiritu, et suam mentem in illius amore roborante, ita solidatus est, ut vires persequentium caesus despiceret, et Redemptorem suum inter flagella libere praedicaret, et persequentibus principibus resisteret, dicens: Obedire oportet Deo, magis quam hominibus . Plenum frumentum inventus est, quando in
Abbreviated transcription (Latin):
ente se gr̃a menꝰ hominis spontanea ad fru¬
ctum boni oꝑis surgit. S hec eadem
t̾ra pͥmum herbam. deide spicas. dein-¬
de plenũ frumentũ ꝓducit in spica. Her-¬
bam quippe ꝓducere ẽ. inchoationis bo¬
nȩ adhuc teneritudinẽ. habere. Ad spicam
uͦ herba ꝑuenit: cum se uirtꝰ animo concep¬
ta. ad ꝓfectum boni oꝑis ꝑtrahit. Plenum
uͦ frum̃tum in spica fructificat: quando
iam in tantũ uirtꝰ ꝓficit. ut eẽ robusti &
ꝑfecti oꝑis possit. Id cum ex se ꝑduxerit
fructꝰ. statim mittit falcem. qm̃ ad est tẽpꝰ
quemq ad oꝑa ꝑfecta ꝑduxerit: eiꝰ tempo¬
ralem uitam ꝑemissam sententiã incidit:
ut granum suũ ad horrea cȩlestia ꝑducat.
Cum gͥ desid̾ia bona concipimꝰ: semen in
t̾ram mittimus. Cum uͦ oꝑari recta inci-¬
pimꝰ. herba sumꝰ. Cum autẽ ad ꝓfectũ bo-¬
ni oꝑis crescimꝰ: ad spicam ꝑuenimꝰ. Cũ¬
uͦ in eiusdem oꝑationis ꝑfectione solida¬

Expanded text:
ente se gratia mens hominis spontanea ad fruente se gratia mens hominis spontanea ad fructum boni operis surgit. Sed haec eadem terra primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum producit in spicam. Herbam quippe producere est inchoationis bonae adhuc teneritudinem habere. Ad spicam vero herba pervenit, cum virtus animo concepta ad profectum boni operis pertrahit. Plenum vero frumentum in spica fructificat, quando jam in tantum virtus proficit, ut esse robusti et perfecti operis possit. Id cum se produxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam adest tempus quemque ad opera perfecta perduxerit, ejus temporalem vitam per emissam sententiam incidit, ut granum suum ad coelestia horrea perducat. Cum ergo desideria bona concipimus, semen in terram mittimus. Cum vero operari recta incipimus, herba sumus. Cum autem ad perfectum boni operis crescimus, ad spicam pervenimus; cum in ejusdem operatione perfectione solida
Abbreviated transcription (Latin):
nos. mͦ ł xui. Diu̾sȩ eccłiȩ in singłis mundi
partib positȩ unam catholicam faciunt:
in qua fideles om̃s de do̾ recta sentientes
concordit̃ uinunt. Hanc namq in eũgłio
rum distinctionẽ concordiam designauit:
cum saciaturꝰ dequinq panib ppłos. qͥnqͣ¬
genos ꝑ turmas uł centenos discumbere p̾¬
cepit: ut uidelicet turba fidelium escam
suam &e locis disiuncta & morib coniuncta
ꝑciꝑet. Iubelei quippe requies qͥnqͣgenarii
numeri mystĩo continetur: &e quinqͣgenariꝰ
bis ducit᷑. ut ad centenariũ ꝑducat᷑. Quia gͦ
pͥus a malo quiescit᷑ oꝑe. ut post anima ple¬
nius quiescat in cogitatione: alii qͥnqͣ geni
alii autẽ centen discumbunt: q̃m st̃ ñnul¬
li qui iam a praiuis actib habent requiem
oꝑis: & sunt ñnulli qui a ꝑu̾sis cogitatio¬
nib habent requiem mentis:

Expanded text:
nos . Diversae Ecclesiae in singulis mundi partibus positae unam catholicam faciunt, in qua fideles omnes de Deo recta sentientes concorditer vivunt. Hanc namque in Evangelio rum distinctionem concordiam designavit, cum satiaturus de quinque panibus populos, quinquagenos per turmas, vel centenos discumbere praecepit; ut videlicet turba fidelium escam suam, et locis disjuncta et moribus conjuncta perciperet. Jubilaei quippe requies, quinquagenarii numeri mysterio continetur, et quinquagenarius bis ducitur ut ad centenarium perducatur. Quia ergo prius a malo quiescitur opere ut post anima plenius quiescat in cogitaalii autem centeni discumbunt, quia sunt nonnulli, qui a pravis actibus habent requiem operis, et sunt nonnulli qui a perversis cogitationibus habent requiem mentis.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ sapientiã contemplari appetimꝰ stultos
nos humilit̾ cognoscamꝰ. Relinquamꝰ noxiã
sapientiam: discamus laudabilem fatuitatẽ.
sapiens eẽ in hoc scło: stultus fiat ut sit sapi¬
ens. Hinc ȩuangłicȩ hystoriȩ u̾ba testantur:
quia racheus cum uidere preturba nil pos¬
set sichomoꝵ arborem ascendit. ut transeuntẽ
dñm cerneret. Sichoniorꝰ quippe: ficus fatua
dicit᷑. Pusillus itaq racheus sichomoꝵ subi-
it & dnm̃ uidit: qͥa qui mundi stulticiam
humiliter eligunt: ipsi di sapientiã subti¬
liter contẽplant᷑. Pusillitatẽ namq nr̃am
ad uidendum dñm turba p̾pedit: qͥa infir¬

Expanded text:
ipsam sapientiam contemplari appetimus, stultos nos humiliter cognoscamus. Relinquamus noxiam sapientiam, discamus laudabilem fatuitatem. sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat ut sit sapiens . Hinc evangelicae historiae verba testantur , quod Zachaeus, cum videre prae turba nil posset, sycomori arborem ascendit, ut transeuntem Dominum cerneret. Sycomorus quippe ficus fatua dicitur: pusillus itaque Zachaeus sycomorum subiit, et Dominum vidit, quia qui mundi stultitiam humiliter eligunt, ipsi Dei sapientiam subtiliter contemplantur. Pusillanimitatem namque nostram ad videndum Dominum turba p
Abbreviated transcription (Latin):
suo. oͦ ł xxi. Sicut bene obsequentes famu¬
li dñoꝵ suoꝵ uultib semꝑ intenti sunt. ut
ea que p̾ceꝑint festini audiant. & implere
contendant: sic iustoꝵ mentes ꝑ intentionẽ
suã om̃ipotenti dño assistunt: atq in scͥp¬
tura eiꝰ qͣsi os eiꝰ intuent᷑: ut qͥa ꝑ eam ds
loquit᷑ om̃e quod uult. tanto a uoluntate
eiꝰ ñ discrepent: qͣnto eandem uoluntat᷑e
illiꝰ in eiꝰ eloquio agnoscunt. Unde fit ur
eiꝰ uerba ñ ꝑ eoꝵ aures suꝑuacue tͣnseant:
s hec in suis cordibꝰ figant. hinc ẽ enĩ qͦd de¬

Expanded text:
on recessi. - Sicut bene obsequentes famuli dominorum suorum vultibus semper intenti sunt, ut ea quae praeceperint festini audiant, et implere contendant, sic justorum mentes per intentionem suam omnipotenti Domino assistunt, atque in Scriptura ejus quasi os ejus intuentur, ut quia per eam Deus loquitur omne quod vult, tanto a voluntate ejus non discrepent, quanto eamdem voluntatem illius in ejus eloquio agnoscunt. Unde fit ut ejus verba non per eorum aures supervacue transeant, sed haec in suis cordibus figant. Unde hic subd
Abbreviated transcription (Latin):
corde suo. Hȩc nãq ẽ sollicitudo iustoꝵ ut
actꝰ suos cotidie uixta uias ueritatis exa¬
minent: & eas sͥ in regulam ꝓponentes.
a rectitudinis earũ tramite ñ declinent.
Suꝑ semetipsos qͥppe cotidie ire contendt̃:
& cũ in uirtutũ uertice ꝓuehunt᷑. cauta re¬
p̾hensione diuidicant. qͥcqͥd de eis ex semce¬
ipsis remanet infra semetipsos: & totos se
illo festinant trahere: uͥ se inueniunt ex
parte ꝑuenisse

Expanded text:
onem. Haec namque est sollicitudo justorum, ut actus suos quotidie juxta vias veritatis examinent, et eas sibi in regulam proponentes, a rectiSuper semetipsos quippe quotidie ire contendunt, et quo in virtutum verticem provehuntur, cauta reprehensione dijudicant, quidquid de eis ex semetipsis remanet infra semetipsos, et totos se illo festinant trahere, ubi se inveniunt ex parte pervenisse
Abbreviated transcription (Latin):
dere sc̃ȩ opinionis querunt: e qͣmuis imple¬
re maxima p̃t̾mittant. ea tam̃ minima ob-¬
seruant que humano iudicio longe lateq¬
redoleant.
iquantes culicem. camelum glutientes.
iͦ. Cameli nomine dñs hic designa¬
tur: a quo udeis aduersantib dicit᷑. Culex
enim susurrando uulnerat: camelus autẽ
sponte se ad suscipienda onera inclinat. Li¬
quauerunt gͦ iudei culicem. quia seditio¬
sum latronem dimitti petierunt: camełu
uͦ glutierunt. quia eum qui ad suscipien¬
da nr̃ȩ mortalitatis onera sponte descende¬
rat. extinguere clamando conati sunt. D¬

Expanded text:
dere sanctae opinionis quaerunt; et quamvis impledere sanctae opinionis quaerunt; et quamvis implere maxima praetermittant, ea tamen minima observant, quae humano judicio longe lateqredoleant.Liquantes culicem, camelum glutientes . Cameli nomine Dominus hic designatur, a quo hoc Judaeis adversantibus dicitur. Culex enim susurrando vulnerat, camelus autem sponte se ad suscipienda onera inclinat. Liquaverunt ergo Judaei culicem, quia seditiosum latronem dimitti petierunt; camelum vero glutierunt, quia eum qui ad suscipienda nostrae mortalitatis onera sponte descenderat exstinguere clamando conati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ecimatis ment̾a &e anetum &e ciminũ:
&e relinquitis quȩ grauiora sunt legis¬
Illi qui se a parus peccatis
custodiunt. & aliquando in grauib de¬
mergunt᷑ debent considerare quod cum ma-¬
iora mala ꝑpetrant. coram dõ aꝑtȩ iniqui¬
tatis sit: & cum parua bona custodiunt.
coram hominib simulatȩ sc̃itatis. In illi ᷤ
iniqua faciunt: & ꝑ ista se hominib quia
sunt iniqui tegunt. Hinc ẽ qͦd phariseiꝰ dici¬
tur: liquantes ciilicem. camelum autẽ glu-¬
tientes. Ae si aꝑte diceretur. Minima mala
discernitis maiora autẽ deuoratis. Hinc est
quod rursum ore ueritatis increpantur cũ
audiunt. Decimatis mentã & anetum. &
ciminũ: & relinquitis quȩ grauiora sunt
legis. iudicium & miscdiam & fidem. Ne-¬
q enim negligent̾ audiendum est. qͦd cũ
decimari minima diceret. extrema qͥdem de
olerib maluit. s tam̃ bene olentia memo¬
rare: ut ꝓfecto ostenderet. qͥa simulatores
cum parua custodiunt. odorem de se exten¬

Expanded text:
ecimatis mentham, et anethum, et cyminum; et relinquitis quae graviora sunt legiIlli qui se a pavis peccatis custodiunt, et aliquando in gravibus demerguntur, debent considerare quod cum majora mala perpetrant coram Deo, apertae iniquitatis sint, et cum parva bona custodiunt coram hominibus, simulatae sanctitatis sint. In illis iniqua faciunt, et per ista se hominibus quia sunt iniqui tegunt. Hinc est quod Pharisaeis dicitur: Liquantes culicem, camelum autem glutientes . Ac si aperte diceretur: Minima mala discernitis, majora devoratis. Hinc est quod rursum ore Veritatis increpantur, cum audiunt: Decimatis mentham, anethum, et cyminum; et relinquitis quae graviora sunt legis, judicium, et misericordiam, et fidem. Neque enim negligenter audiendum est quod cum decimari minima diceret, extrema quidem de oleribus maluit, sed tamen bene olentia memorare; ut profecto ostenderet quia simulatores cum parva custodiunt, odorem de se exten
Abbreviated transcription (Latin):
um uenerit paraclitus. quẽ ego mittã
uob̾ a patre.¬
Paraclytũ sc̃m filius a se discipłis ꝓmittit
mittendũ: qͥ se qͦq a patre missũ eisdem ali¬
bi asserit dicens. Sicut misit me pat̾: & ego
mitto uos. In quib uerbis quãuis. missio
intelligat᷑ eiꝰ incarnatio: pat̾ qͥppe filium
misit. qui h̾c pro redemptione generis hu-¬
mani incarnari constituit: tam̃ etiã iuxta
naturã potest diuinitatis intelligi. Eo enĩ¬
ipso a patre filiꝰ mitti dicit᷑: qͦ a patre genera¬
tere ꝑhibet dicens. Cum uenerit paraclytꝰ.
quẽ ego mittam uob̃ a patre. Si enĩ mitti
solummͦ incarnari deberet intelligĩ sc̃s pro¬
culdubio sp̃c nullomͦ mitti diceretur: qͥ neqͣ¬
quam ẽ incarnatꝰ. S eiꝰ missio ipsa ẽ ꝓcessio:
qua de patre ꝓcedit &e filio. Sicut itaq filiꝰ
ñ incongrue mitti dicit᷑. quia generat᷑. ita

Expanded text:
um venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a PatreParacletum sanctum Filius a se discipulis promittit mittendum, qui se quoque a Patre missum eisdem alibi asserit, dicens: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos . In quibus verbis, quamvis missio intelligatur ejus incarnatio Pater quippe Filium misit, qui hunc pro redemptione generis humani incarnari constituit, tamen etiam juxta naturam divinitatis potest intelligi. Eo eniipso a Patre Filius mitti dicitur, quo a Patre generatere perhibet: Cum venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre. Si enim mitti solummodo incarnari deberet intelligi, sanctus procul dubio Spiritus nullomodo mitti diceretur, qui nequaquam est incarnatus, sed ejus missio ipsa est processio, qua de Patre procedit et Filio. Sicut itaque Filius non incongrue mitti dicitur quia generatur, ita
Abbreviated transcription (Latin):
potestate st̃. dum sese & alicitis retinere
nescuit: ad illicita oꝑa & inqͥeta delabũt᷑.
Solus enĩ in illicitis ñ cadit: qui se aliqͣndo
& a licitis caute restringit. Qua uidelicet
constrictione religatũ. bene se paulus insi¬
nuat dicens. Omĩa mͥ licent. s ñ omĩa expe¬
diunt. Atq ut ex ipsa religatione ostende¬
ret in qͣnta se m̃tis lib̾tate dilataret ilico
adunxit. Omĩa mͥ licent: s ego sub nulliꝰ
redigar potestate. Cum enĩ mens concepta
desid̾ia sequit᷑. seruire reb conuincit᷑. quaꝵ
amore suꝑat᷑. S paulus cui cuncta licent.
sub nulliꝰ potestate se redegit: qͥa semetip¬
sũ etiã alicitis restringendo. ea quȩ delecta¬
ta p̾merent. despecta transcendit. De causa¬

Expanded text:
potestate sunt, dum sese a licitis retinere nesciunt, ad illicita opera et inquieta dilabuntur. Solus enim in illicitis non cadit, qui se aliquando et a licitis caute restringit. Qua videlicet constrictione religatum bene se Paulus insinuat, dicens: Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt . Atque ut ex ipsa religatione ostenderet in quanta se mentis libertate dilataret, illico adjunxit: Omnia mihi licent, sed ego sub nullius redigar potestate . Cum enim mens concepta desideria sequitur, servire rebus convincitur, quarum amore superatur. Sed Paulus, cui cuncta licent, sub nullius potestate se redigit, quia semetipsum etiam a licitis restringendo, ea quae delectata premerent, despecta transcendit. 18. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
petrũ & andeam mittentes rete in mare:
e ait illis. Uenite post me: faciã uos piscato¬
res hominũ.oͦ ł.xxxiii. Infirmos p̃dicato¬
res mundo dñs exhibuit: & ꝑ eos potentes
qͦsq deuicit. Attestante qͥppe paulo. infirma
mundi priꝰ elegit ds. ut post confunderet.
fortia: elegit qͥppe stulta mundi. ut confun¬
deret sapientes. Priꝰ namq collegit indoctos
& postmodum philosophos: & ñ ꝑ oratores
docuit piscatores: s mira potentia ꝑ pisca¬
tores subegit oratores:

Expanded text:
te in mare, et ait illis: Venite post me, faciam vos fieri piscatores hominum . Infirmos praedicatores mundo Dominus exhibuit, et per eos potentes quosque devicit. Attestante quippe Paulo: Infirma mundi prius elegit Deus, ut post confundefortia. Elegit quippe stulta mundi, ut confunderet sapientes . Prius namque collegit indoctos, et postmodum philosophos; et non per oratores docuit piscatores, sed mira potentia per piscatores subegit oratores.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma adolescentiȩ uł uiuentutis nr̃ȩ tẽpora st̃.
nob̾ adhuc cessandũ ẽ a p̃dicatione. nec debe-¬
mus in infirma etate p̾dicare: qͥa sermo doct¬
ne ñ suppetit nͥ in ꝑfecta etate. Quoadusq
enĩ infirmi sumꝰ. continere nos intra nosmetip¬
sos debemꝰ. ne dum tenera bona citiꝰ ostendi-¬
mꝰ. amittamꝰ. Ad exemplum gͦ ñ sunt osten¬
denda. nͥ quȩ sunt firma. Hinc etiã ꝑ quenda
sapientẽ dicit᷑. Adolescens loquere in tua cau¬
sa uix: & si bis int̾rogatus fueris habeat
incium responsio tua. Cũ uͦ ꝑ paulũ timo¬
theo discipło dicit᷑ p̾cipe hȩc &e doce. nemo
adolescentiã tuã contempnat: sciendum
nobis est qm̃ in sacro eloquio aliqͣndo ado¬
lescentia uiuentꝰ uocat᷑. Quod citius osten¬
ditur: si salomonis ad medium uerba ꝓfe-¬
rantur qͥait. Letare iuuenis in adolescen¬
cia tua. Si enim utraꝙ unũ eẽ ñ discer¬
neret: quẽ monebat in adolescentia. iuue¬
uł imꝑfectio uł etas ꝓhibet. & tam̃ impel¬

Expanded text:
 adolescentiae, vel juventutis nostrae tempora, nobis adhuc cessandum est a praedicatione, nec debemus in infirma aetate praedicare, quia sermo doctrinae non suppetit, nisi in perfecta aetate. Quousque enim infirmi sumus, continere nos intra nosmetipsos debemus, ne dum tenera bona citius ostendimus, amittamus; ad exemplum ergo non sunt ostendenda, nisi quae sunt firma. Hinc etiam per quemdam Sapientem dicitur: Adolescens, loquere in tua causa vix: et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua . Cum vero per Paulum Timotheo discipulo dicitur: Praecipe et doce, nemo adolescentiam tuam contemnat, sciendum nobis est quia in sacro eloquio aliquando adolescentia juventus vocatur. Quod citius ostenditur, si Salomonis ad medium verba proferantur, qui ait: Laetare juvenis in adolescentia tua . Si enim utraque unum esse non decerneret, quem monebat in adolescentia, juvevel imperiectio, vel aetas prohibet, et tamen impel
Abbreviated transcription (Latin):
głe. ⁊ dĩ gͦ fortitudinẽ nuntiandus erat. qͥ
uirtutũ dñs & potens in p̾lio ad debellandaᷤᷤ¬
aerias potestates ueniebat.

Expanded text:
ei ergo fortitudinem nuntiandus erat, qui virtutum Dominus et potens in prelio ad debellandas potestates aerias
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ nuntiabat. Gabriel aũ fortitudo
dĩ dicit᷑. Ad mariam gͦ sabriel mittit᷑: qͥ
dĩ fortitudo nominat᷑. Illum qͥppe uenie¬
bat nuntiare: qͥ ad debellandas aerias potesta-¬
tes humilis dignatꝰ ẽ apparere De qͦ ꝑ psalmi-¬
stam dicit᷑. Tollite portas pͥncipes ur̃as: ae ele¬
uamini porte ȩternales: & introibit rex głȩ.

Expanded text:
iel autem fortitudo Dei dicitur: ad Mariam ergo Gabriel mittitur qui Dei fortitudo nominatur. Illum quippe veniebat nuntiare qui ad debellandas aereas potestates humilis dignatus est apparere, de quo per Psalmistam dicitur: Tollite portas principes vestras, et elevamini portae aeternales, et introibi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾m.: incedentes in om̃ib mandatis & iusti-¬
ficationib dñi sine querela. mͦ l xxxx. Co¬
ram dũo sepe multoꝵ uita displicet: quȩ
etiam foris hominib placet. Caute gͦ niiᷤ
in laude iustoꝵ coniugũ rachariȩ & elua¬
beth ab ȩuangłista dictum ẽ: erant iusti ã¬
bo ante dm. Non enim secura laus est:
iustos ante homines apparere. Sepe enim
humana sententia uelut in d̾o magnum
qͦdpsalmista uigilant̾ exorat.
dicens. Dirige in conspectu tuo uiã meã.
Nimirũ qͥa plerũq in conspectu hominũ

Expanded text:
ndatis et justificationibus Domini sine querela . Coram Domino saepe multorum vita displicet, quae etiam foris hominibus placet. Caute ergo nimis in laudem justorum conjugum, Zachariae et Elizabeth, ab evangelista dictum est: Erant justi ambo ante Deum. Non enim secura laus est justos ante homines apparere; saepe enim humana sententia velut in Deo magnum quod Psalmista vigilanter exorat, dicens: Dirige in conspectu tuo viam meam , nimirum quia pler
Abbreviated transcription (Latin):
tione colligere. S quia in nob̾ sensus tor¬
puit rationis: accessit in exemplo gr̃a re¬
demptoris. Uenit namq conditor nr̃ susce¬
pit mortẽ. ostendit resurrectioñe: ut qͥ re¬
surrectionis spem ex ratione tenere nolui¬
mꝰ: hauc ex eiꝰ adiutorio & exemplo tenere¬
mꝰ. Beatus qͦq iob de resurrectione dixit.
Scio quia redemptor meus uiuit: & in
nouissimo die de terra surrecturus sim.
Quisquis gͥ resurrectionis uirtutẽ. in
se fieri posse desꝑat. uerba in gentilitat᷑e
positi uiri fidelis erubescat: & penset qͣnte
penȩ sit pondere feriendus. si adhuc ñ cre¬
dit suam. qui iam resurrectionẽ dñi cog¬
nouit factam̾. si &e ille suam credidit. qui
adhuc dm̃ iħu sꝑabat. eẽ faciendam. Ad in¬
struendam gͥ ignorantiam nr̃am. ad ro¬
borandam infirmitatẽ nrãm. dñs noster
suȩ resurrectionis exemplum nob̾ suffice¬
renoluit. Solus quippe illo tempore mor¬

Expanded text:
tione colligere. Sed quia in nobis sensus tortione colligere. Sed quia in nobis sensus torpuit rationis, accessit in exemplum gratia Redemptoris. Venit namque Conditor noster, suscepit mortem, ostendit resurrectionem; ut qui resurrectionis spem ex ratione tenere nolumus, hanc ex ejus adjutorio et exemplo teneremus. Beatus quoque Job de resurrectione dixit: Scio quod Redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra surrecturus sum. Quisquis igitur resurrectionis virtutem in se fieri posse desperat, verba in gentilitate positi viri fidelis erubescat, et penset quanto poenae sit pondere feriendus, si adhuc non credit suam qui jam resurrectionem Domini cognovit factam, si et illic suam credidit Job qui adhuc Domini Jesu sperabat esse faciendam. Ad instruendam igitur ignorantiam nostram, ad roborandam infirmitatem nostram, Dominus noster suae resurrectionis exemplum nobis sufficere voluit. Solus quippe illo tempore mor
Abbreviated transcription (Latin):
Uicta ẽ ꝑ abstinentiã gula: uentrisq inglu¬
uies destructa: suꝑata ẽ largitate tenatia:
&e auaricia depressa. Quib hoc laborib ac¬
tum credimꝰ: S o qͦt labores uno uicio ꝑ¬
cussi ceciderunt: qͣnta bona uniꝰ culpe gla-¬
dio ꝑempta sunt. Unde magnoꝑe opor¬
tet bona semꝑ agere. & ab ipsis nos boniᷤ
oꝑib in cogitatione cauta custo dire ne si
mentẽ eleuant bona ñ sint: quȩ ñ auctori
militant s elationi. De qua re ñ mordina¬
te agimꝰ si exlibriᷤ licet ñ canoniciᷤᷤ s tam̃ ad
edificationẽ eccłiȩ editis: testimoniũ ꝓfera¬
mus. Elearar namq in p̾lio elefantem fe¬
riens strauit: s sub ipso quẽ extinxit occu¬
buit. Quos gͦ iste significat quẽ sua uicto¬
ria opp̾ssit᷑ nͥ eos qui uitia suꝑant. s sub
ipsa quȩ subigunt suꝑbiendo succũbunt:
Quasi enĩ sub hoste quem ꝓsternit morit᷑:
nib intumescant: & tanto grauiꝰ offen¬

Expanded text:
victa est per abstinentiam gula, ventrisque ingluvicta est per abstinentiam gula, ventrisque ingluvies destructa, superata est largitate tenacia et avaritia depressa. Quibus hoc laboribus actum credimus? Sed o quot labores uno vitio percussi ceciderunt! quanta bona unius culpae gladio perempta sunt! Unde magnopere oportet bona semper agere, et ab ipsis nos bonis operibus in cogitatione caute custodire; ne si mentem elevant bona non sint, quae non auctori militant, sed elationi. De qua re non inordinate agimus, si ex libris licet non canonicis, sed tamen ad aedificationem Ecclesiae editis, testimonium proferamus. Eleazar namque in praelio elephantem feriens stravit, sed sub ipso quem exstinxit occubuit . Quos ergo iste significat quem sua victoria oppressit, nisi eos qui vitia superant, sed sub ipsa quae subigunt superbiendo succumbunt? Quasi enim sub hoste quem prosternit moritur, nibus intumescant, et tanto gravius offen
Abbreviated transcription (Latin):
ea tantummͦ immunitũ ꝑ negligentĩã re-¬
linquat᷑ in de ꝓculdubio hostis ingredit᷑:
qui undiq exclusus ẽẽ uidebat᷑. P hariseꝰ¬
namq qui in templo oraturus ascendit:
ciuitatẽ mentis suȩ qͣnta munitione ual¬
lauerit audiamus. Ieuno bis in sabbato:
decimas do omniũ quȩ possideo. Qui pre¬
misit. Ds̃ grãs ago tͥ. Recte quippe do grãs
agebat: a quo acceꝑat bona. quȩ fecerat.
Magna certe munimina adhibuit:s ui¬
deamus uͥ insidianti hosti immunitũ fo¬
ramen reliquit. Quia ñ sum sicut cȩteri
hominũ. raptores. iniusti. adult̾i. uelut õ
hic publicanꝰ. Ecce ciuitat̾e sui cordis insi¬
diantib hostib ꝑ elationẽ aꝑuit: qͣm fru¬
stra ꝑ ieiuniũ &e elemosinas clausit. Incas¬
sum cȩtera sunt munita: cum locus unus
de quo hosti pateret aditus ñ est munitu.
Grãs recte agit. s se ꝑu̾se suꝑ publicanum
extulit. Ciuitatẽ sui cordis extollendo ꝓdi¬
dit: qͣm abstinendo & largiendo seruauit.

Expanded text:
ea tantummodo immunitum per negligentiam relinquatur, inde proculdubio hostis ingreditur qui undique exclusus esse videbatur. Pharisaeus qui in templum oraturus ascendit, civitatem mentis suae quanta munitione vallaverit, audiamus: Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo; qui praemisit: Deus, gratias ago tibi. Recte quippe Deo gratias agebat, a quo acceperat bona quae facerat. Magna certe munimina adhibuit, sed videamus ubi insidianti hosti foramen immunitum reliquit. Quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic publicanus. Ecce civitatem sui cordis insidiantibus hostibus per elationem aperuit, quam frustra per jejunium et eleemosynas clausit. Incassum caetera sunt munita, cum locus unus de quo hosti pateret aditus non est munitus. Gratias recte egit, sed se perverse super publicanum extulit. Civitatem sui cordis extollendo prodidit, quam abstinendo et largiendo servavit;
Abbreviated transcription (Latin):
uͥhabitas. uͥ sedes ẽ sa .iii.¬
um examinatione subtili considerat: ut in
uno qͦꝙ nr̃m nec ea quȩ remuneret bona
p̃tereat. nec mala quȩ uidelicet displicent.
sine inerepatione derelinqͣt. Hinc ẽ qͦd ange¬
lum ꝑgami ȩccłiȩ & in qͥbusdam dñs lau¬
dat: & in quib dam redarguit dicens. Sci¬
o uͭ habitas uͥ sedes ẽ sathane: ce tenes nom̃
meũ: & ñ negasti fidem meam. Et paulo p̾t.
S habeo adu̾sum tepauca: qͥa habes illic te¬
Snentes doctͥnam balaam. hinc angło tyati¬
redicit᷑. Noui oꝑa tua. & caritatẽ & fide &e
minist̾ium. & patientiã tuã: & oꝑa tua no

Expanded text:
habitas, ubi sedes et saum examinatione subtili considerat, ut in unoquoque nostrum, nec ea quae remunerat bona praetereat, nec mala quae videlicet displicent sine increpatione derelinquat. Hinc est quod angelum Pergami Ecclesiae in quibusdam Dominus laudat, et in quibusdam redarguit, dicens: Scio ubi habitas, ubi sedes est satanae: et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Et paulo post: Sed habeo adversum te pauca, quia habes illic tenentes doctrinam Balaam. Hinc angelo Thyatirae dicitur: Novi opera tua, et charitatem, et fidem, et ministerium, et sapientiam tuam, et opera tua n
Abbreviated transcription (Latin):
pauca: qͥa ꝑmittis mulierẽ ierabel quȩ sedi¬
cit ꝓpheten docere & seducere seruos meos. &
forncari &e manducare idolotitũ. Ecce bona
memorat. nec tam̃ resecanda mala sine pe-¬
nitentia relaxat: qͥa scił sic singloꝵ uias con¬
siderat. sic gssus enum̾ans pensat. ut exami¬
ne subtili ꝑpendat. uł qͣntum ad bona qͥsq ꝓ-¬
ficiat: uł quantũ ad mala deuians suis ꝓue¬
ctib contradicat. Incrementũ qͥppe meritoꝵ
qͦd bonȩ uitȩ studiis auget᷑ plerumꝙ mali
ammixtione retrahit᷑. &e bonũ qͦd amimus
oꝑando construit. hoc alia ꝓpetrando ꝑuer-¬

Expanded text:
a: quia permittis mulierem Jezabel, quae se dicit propheten, docere et seducere servos meos, et fornicari, et manducare idolothytum. Ecce bona memorat, nec tamen resecanda mala sine poenitentia relaxat, quia scilicet sic singulorum vias considerat, sic gressus enumerans pensat; ut examine subtili perpendat, vel quantum ad bona quisque proficiat, vel quantum ad mala devians, suis profectibus contradicat. Incrementum quippe meritorum quod bonae vitae studiis augetur, plerumque mali admistione retrahitur; et bonum quod animus operando construit, hoc alia perpetrando per
Abbreviated transcription (Latin):
ter dñm rogauit ce exaudiri ñ meruits di¬
ctum ẽ illi sufficit tͥ gr̃a mea. nam uirtꝰ in in¬
firmitate ꝑficitur: Nunqͥd ille tam egregiꝰ
p̾dicator in filii nomine ñ petiit: Quare aũ
ñ accepit qͦd petiit:. Quom gͦ uerũ est quia
qͦd petierimus in nomine filii dat nob̾ pat̾:
si auferri a se angłm sathanȩ petiit apłs in
nomine filii. & tam̃ qͦd petiit ñ acceꝑit: Sed
qͥa nom̃ filii iħc ẽ. iħc autẽ saluator uł etiam¬
salutaris dicit᷑ ille gͦ in nomine saluatoriᷤ petit.
qͥ illud petit. qͦd ad ueram salutẽ ꝑtinet. Nam
si id qͦd ñ expediat petitur: ñ in nomine iħu¬
petit᷑ pat̾. Unde & eisdẽ apłis adhuc infir¬
mantib dñs dicit. Usq mͦ ñ petistis quicqͣm:
in nomine meo. Ac si aꝑte diceret᷑. Non pe¬
tistis in nomine saluatoris: qui salutẽ et̾nã
querere nescitis. hinc ẽ qͦd &e paulus ñ exau¬
dit᷑. quia ñ ei ꝓderat ad salutẽ sia temptatiõe

Expanded text:
m rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi: Sufficit tibi gratia mea: nam virtus in infirmitate perficitur ? Nunquid ille tam egregius praedicator in Filii nomine non petiit? Quare autem non accepit quod petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus in nomine Filii, dat nobis Pater, si auferri a se angelum Satanae petiit Apostolus in nomine Filii, et tamen quod petiit non accepit? Sed quia nomen Filii Jesalutaris dicitur. Ille ergo in nomine Salvatoris petit qui illud petit, quod ad veram salutem pertinet, nam si id quod non expediat petitur, non in nomine petitur Pater. Unde et eisdem apostolis adhuc infirmantibus Dominus dicit: Usque modo non petistis quidquam in nomine meo. Ac si aperte diceretur: Non petistis in nomine Salvatoris, qui salutem aeternam quaerere nescitis. Hinc est quod et Paulus non exauditur, quia non ei proderat ad salutem si a tentatione
Abbreviated transcription (Latin):
Obumbratio in sacro
eloquio aliqͣndo incarnatio dñi ponit᷑. uł
mentis refrigeriũ a feruore carnalium cogi¬
tationũ: qͦd seruata ueritate hystoriȩ sermo
testat᷑ angłicꝰ qui ad mauiam dicit. Sp̃c sc̃s
suꝑueniet in te: & uirtꝰ altissim obumbra¬
bit tͥ. P obumbrationis uocabułu incarnã-¬
di cli ut᷑q natura signat᷑: umbra enĩ a lumi¬
dignatꝰ ẽ ꝑ humanitatẽ corpꝰ. Qͥa gͦ lum̃ in cor¬
poreũ in eiꝰ uto erat corporandir̃ ei qͦ incorporeũ
ꝯcepit. ad corpꝰ dr uirtꝰ altissimi obu̾brabit tͥ id
est corpus in te humanitatiᷤᷤ accipiet incor¬
poreũ lumen diumitatis: ex qua ui deli¬
cet obumbratione om̃e in te refrigerium
accipies mentis.

Expanded text:
Obumbratio in sacro eloquio aliquando incarnatio Domini ponitur, vel mentis refrigerium a fervore carnalium cogitationum, quod servata veritate historiae sermo testatur angelicus, qui ad Mariam dicit: Spirituseniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Per obumbrationis vocabulum incarnandi Dei utraque natura signatur: umbra enim a lumidignatus est per humanitatem corpus. Quia ergo lumen incorporeum in ejus utero erat corporandum, ei quae incorporeum concepit ad corpus dicitur: Virtus Altissimi obumbrabit tibi, id est, corpus in te humanitatis accipiet incorporeum lumen divinitatis; ex qua videlicet obumbratione omne in te refrigerium accipies mentis.
Abbreviated transcription (Latin):
cia ꝑueniunt: quȩ decepti suis p̾sumptio¬
nib aut nunquã se contingere. aut tarde
credidert̾. Hinc paulus ait. Dies dñi sic̃ fur
Sin nocte: ita ueniet. Quia enĩ ad rapienda
anuam ꝓpinquans minime conspicit᷑. furi
in nocte comparat᷑. Vnde bene discipłis fu¬
tura cogitantib. idem paulꝰ dicit. Uos aũ fĩs¬

Expanded text:
cia perveniunt, quae decepti suis praesumptionibus, aut nunquam se contingere, aut tarde crediderunt. Hinc Paulus ait: Dies Domini, sicut fur in nocte, ita veniet. Quia enim ad rapiendam animam propinquans minime conspicitur, furi in nocte comparatur. Unde bene discipulis futura cogitantibus idem Paulus dicit: Vos au
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ s somnũ nominat: nͥ qͥa infirma cor¬
da audientiũ respiciens. medicam̃tũ p̾dica¬
tionis suȩ mira arte componit. & illũ quẽ
iam resurrexisse nouerant eis mortuũ in¬
sinuare ñ dubitat:̃ eos uͦ qͥ necdum resur¬
rexerant. ut spem resurrectionis insinuet.
ñ mortuos s dormientes uocat: Non enĩ
uerebat᷑ dicere mortuũ quẽ auditores iam
resurrexisse cognouerant: &e uerebat᷑ dicere
mortuos qͦs resurgere uix credebant. Quia
ũ carne mortuos. ad uitam rursus euigilare
ñ dubitat. eos dormientes potiꝰ quã mortuo ᷤᷤ
appellat. spem ꝓculdubio resurrectionis
insinuans: qͥa sicut citiꝰ homo a somno eui¬
gilat᷑ ita concite ad conditoris nutũ a morte
corporis surgat.
ies dñi sicut fur in nocteata ueni ui.¬

Expanded text:
mortem, sed somnum nominat, nisi quia, infirma corda audientium respiciens, medicamentum praedicationis suae mira arte componit, et illum quem jam resurrexisse noverant, eis mortuum insinuare non dubitat; eos vero qui necdum resurrexerant, ut spem resurrectionis insinuet, non mortuos, sed dormientes vocat? Non enim verebatur dicere mortuum quem auditores jam resurrexisse cognoverant, et verebatur dicere mortuosvero carne mortuos ad vitam rursus evigilare non dubitat, eos dormientes potius quam mortuos appellat, spem proculdubio resurrectionis insinuans, quia sicut citius homo a somno evigilat, ita concite ad Conditoris nutum a morte corporis surgit. ini, sicut fur in nocte, ita veni
Abbreviated transcription (Latin):
N scͥptura sacra
ꝑ sõmnum aliquando negligentiȩ torpor
expͥmit᷑. sicut a beato paulo dicitur. Hora ẽ iã
nos de somno surgere. Et rursus.Luigilate
iusti: & nolite peccare. Aliquando nomine
somni uł dormitionis. mors carnis designa¬
t᷑. sicut idem paulus admonet dicens. No¬
lumꝰ uos ignorare fr̃s de dormientib: ut
ñ contͥstemini. sicut & ceti qui spem ñ ha¬
bent. Si enĩ credimꝰ qͦd ih̾c mortuus ẽ & re¬
surrerit: ita & ds eos qͥ dormiert̃ ꝑiħm ad¬
ducet cum eo. De morte qͥppe carnis loqueis.
ñ hanc mortẽ s somnum uocare maluit. &
dormitionẽ: uehement̾ enĩ ab infirmiꝰ m̃tibꝰ
nom̃ mortis ꝑtimescit᷑. somni uͦ uocabułu

Expanded text:
n Scriptura sacra somnum aliquando negligentiae torpor exprimitur, sicut a beato Paulo dicitur: Hora est jam nos de somno surgere. Et rursus: Evigilate, justi, et nolite peccare . Aliquando nomine somni vel dormitionis, mors carnis designatur, sicut idem Paulus admonens, dicit: Nolumus vos ignorare, fratres, de dormientibus: ut non contbent. Si enim credimus quod Jesus mortuus est, et resurrexit; ita et Deus eos qui dormierunt per Jesum, adducet cum eo . De morte quippe carnis loquens, non hanc mortem sed somnum vocare maluit, et dormitionem; vehementer enim ab infirmis mentibus nomen mortis pertimescit
Abbreviated transcription (Latin):
rent. fideles se ꝓfiteri recusarent. O immen¬
se caritatis iuiscera. Despicit qͦd ipse patit᷑.
ae curat ne qͥd praue ꝑsuasionis discipłi
in corde patiant᷑. In se contempnit uul¬
nera corporis & in aliis uulnera medet᷑¬
cordis. Quasi ꝑcussus qͥdam magnꝰ medi¬
cus egrotat. ipse tolerat scissuras uulneriᷤ.
&e aliis ꝓfert medicamina sanitatis. Ha¬
bent quippe hoc iusti ꝓpͥum. ut in dolore
positi tribulationis suȩ curam ñ deseratł
utilitatis aliene. Sic scuint foris adu̾sa to

Expanded text:
rent, fideles se profiteri recusarent. O immenrent, fideles se profiteri recusarent. O immensae charitatis viscera; despicit quod ipse patitur, et curat ne quid pravae persuasionis discipuli in corde patiantur. In se contemnit vulnera corporis, et in aliis cordis. Quasi percussus quidam magnus medicus aegrotat, ipse tolerat scissuras vulneris, et alii profert medicamenta sanitatis. Habent quippe hoc justi proprium, ut in dolore positi tribulationis suae, curam non deserant utilitatis alien
Abbreviated transcription (Latin):
bulationib istis: ipsi enim scitis qͦd in
hoc positi sumꝰ. mͦ ł̃ ui & xiii. E ideles sanctȩ
eccł̾ie hostis antiquus semꝑ sius actib ĩpetit:
eosꝙ suis ꝑsecutionib affligit. Unde paulus
p̾dicator egregiꝰ cũ ꝑsecutionũ mala toleraret.
& sub ꝑsecutionib adu̾sarioꝵ gemeret. quia
passionem suam ñ qͥ s discipłis obesse formida¬
bat. tenerã eoꝵ. mentẽ de suis afflictionib con¬
solans. & eis scͥbens dicebat. Nemo moueatur
in tͥbulationib istis: ipsi enim scitis qͦd in hoc
positi sumꝰ. Acsi aꝑte dicat. Nequa qͣm in hoc
tempore uulnera nr̃a miremini: qm̃ si et̃na
gaudia querimꝰ: huc ad hoc uenimꝰ ut feria¬
mur. Si ad bona et̾na tendimꝰ: ñ mirum si
temporalia mala sufferamꝰ. Hȩc aut̃e bona
sollicite inspererat: qͣndo illata ȩquanimiter
mala tolerabat dicens. Non sunt condig¬
ne passiones huiꝰ temporis ad suꝑuenturã
in ꝓpͥa passione metuebat. ne dum ipsum

Expanded text:
 istis: ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Fideles sanctae Ecclesiae hostis antiquus semper suis ictibus impetit, eosque suis percussionibus affligit. Unde Paulus praedicator egregius, cum percussionum mala toleraret, et sub persecutionibus adversariorum gemeret, quia passionem suam non sibi, sed discipulis obesse formidabat, teneram eorum mentem de suis afflictionibus consolans, et eis scribens, dicebat: Nemo moveatur in tribulationibus istis: ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus. Ac si eis aperte dicat: Nequaquam in hoc tempore vulnera nostra miremini, quoniam si aeterna gaudia quaerimus, huc ad hoc venimus ut feriamur. Si ad bona aeterna tendimus, non mirum si temporalia sufferamus mala: haec autem bona sollicite inspexerat, quando illata aequanimiter mala tolerabat, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram in propria passione metuebat, ne dum ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
tudo subditoꝵ. S cum sacerdotes discipłoꝵ
uitã negligunt. & nullũ de ꝓfectib eoꝵ fru¬
ctum ante dñm ferunt: qͥd aliud quã inglorii
dici possunt: Quia ante districtum iudicem
nimirũ głam tunc ñ inueniunt: quã mͦ in sub¬
ditoꝵ suoꝵ morib. p̾dicationis studio ñ reqrt̃.¬

Expanded text:
um? Sed cum sacerdotes discipulorum vitam negligunt, et nullum de profectibus eorum fructum ante Dominum ferunt, quid aliud quam inglorii dici possunt? Quia ante districtum Judicem nimirum gloriam tunc non inveniunt quam modo in subditorum suorum moribus praedicationis studio non req
Abbreviated transcription (Latin):
Suentẽ in scła scłoꝵ & mittebant coronas su¬
qͥd in se boni conspiciunt. immortalis gr̃ȩ
donum eẽ cognoscunt: eiq de accepto mune̾
debitores fiunt. qͥ & p̾ueniendo dedit eis bo-¬
num uelle qͦd noluerant: &e subsequendo cõ-¬
cessit bonũ posse qͦd uolunt. Unde bene ꝑ¬

Expanded text:
 et mittebant coronas sudquid in se boni inspiciunt immortalis gratiae donum esse cognoscunt, eique de accepto munere debitores fiunt qui et praeveniendo dedit eis bonum velle quod noluerant, et subsequendo concessit bonum posse quod volunt. Unde bene
Abbreviated transcription (Latin):
in sp̃u scõ. Quem gͦ ipsum dixisset: manife¬
Qui enĩ ñ dicit ipsis s ipsi dicendo ter ipsũ.
distinxit ꝑsonas & subungendo ipsi gła
ñ diuisit substantiã¬
t cũ darent illa

Expanded text:
 sancto. Quem ergo ipsum tertio dixisset, manifeQui enim non dixit ipsis, sed ipsi, dicendo ter ipsum, distinxit personas; et subjungendo, ipsi gloria, non divisit substantiat cum darent illa
Abbreviated transcription (Latin):
nti mercennarii in domo pa¬
tris mei abundant panibꝰ.
A. Quociens ꝑ cogitationis motũ extra
nos nimie ducimur: &e nos sumꝰ c&e nob̾cũ
ñ sumꝰ: qͥa nosmetipsos minime uidenteᷤᷤ.
ꝑ alia uagam᷑. An illum secum fuisse di¬
cimꝰ. qͥ in songinquã regionẽ abiit. porti¬
onem quã acceꝑat consumpsit. uni in
ea ciuium adhesit. porcos pauit: qͦs et
manducare siliquas uideret &e esuriret:¬
Qui tamen cum postmodu cȩpit cogita¬
re bona quȩ ꝑdidit. scͥptũ deillo est. In
se reuersus dixit. Quanti mercennarii
in domo patris m̃ei abundant panib:
Sigͥ secũ fuit: unde ad se rediit: De pe-¬
tro qͦq apło scͥptũ est. dum de carcere ab
angło eductꝰ fuisset: qͥa ad se reu̾sus dix̃.
Nunc scio uere qͥa misit dñs angłm suũ:
& eripuit me de manu herodis. & de õĩ

Expanded text:
nti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Quoties per cogitationis motum extra nos nimium ducimur, et nos sumus, et nobiscum non sumus, quia nosmetipsos minime videntes, per alia vagamur. An illum secum fuisse dicimus qui in longinquam regionem abiit, portionem quam acceperat consumpsit, uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos cum manducare siliquas videret, et has esuriret? Tamen cum postmodum coepit cogitare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? De Petro quoque apostolo scriptum est, dum de carcere ab angelo ductus fuisset, quia ad se reversus dixit: Nunc scio vere, quia misit Dominus angelum suum, et eripuit me
Abbreviated transcription (Latin):
modis extra nos ducim᷑: quia aut ꝑ cogi¬
tationis lapsum sub nosmetipsos reduci¬
mur: aut ꝑ contemplationis gr̃am super
nosmetipsos leuam̃. Ille itaq qͥ porcos pa¬
uit. uagatione m̃tis & immundicia subse¬
metipso cecidit. iste uͦ quẽ angłs soluit. eiꝰq
m̃tem in extasi rapuit extra se qͥdem.s supͣ
semetipsũ fuit. Uterq itaq ad se rediit: q̃n
&e ille ab errore oꝑis ad cor se collegit᷑ ce ille
a contemplationis culmine ad hoc rediit.
qͦd in intellectu cõmuni &e prius fuit. De

Expanded text:
 extra nos ducimur: quia aut per cogitationis lapsum sub nosmetipsos recidimus, aut per contemplationis gratiam super nosmetipsos levamur. Ille itaque qui porcos pavit, vagatione mentis et immunditia sub semetipsum cecidit; iste vero quem angelus solvit, ejusque mentem in exstasim rapuit, extra se quidem, sed super semetipsum fuit. Uterque ergo ad se rediit, quando et ille ab errore operis se collegit ad cor, et iste a contemplationis culmine ad hoc rediit, quod in intellectu communi et prius fuit. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑib qͦd post etiam diuites elatimi¬
rarent᷑. Nam dum nouas in illis uirtu¬
tes aspiciunt: eoꝵ quoꝵ pͥus contemp-¬
sere uitam. postinodu obstupuere nu-¬
racła. Unde mox pauidi ad sua corda
redeuntes extimuerunt sc̃itatẽ in mi-¬
racłis: qͣm. despexerant in p̾ceptis. ꝑ in¬
firma gͦ confusa sunt fortia: quia dum
in uenerationẽ uita surgeret humiliũ:
elatio cecidit suꝑboꝵ¬

Expanded text:
pauperibus quod post etiam divites elati mipauperibus quod post etiam divites elati mirarentur. Nam dum novas in illis virtutes aspiciunt, eorum quorum prius contempsere vitam, postmodum obstupuere miracula. Unde mox pavidi ad sua corda redeuntes, extimuerunt sanctitatem in miraculis quam despexerant in praeceptis. Per infirma ergo confusa sunt fortia, quia dum in venerationem vita surgeret humilium, elatio cecidit su
Abbreviated transcription (Latin):
ue stulta st̃¬
In paradyso sano homini diaboł inui¬
dens suꝑbiȩ uulnuᷤ inflixit: ut qͥ morte
ñ acceꝑat conditꝰ. mereret᷑ elatꝰ. Contra hoc
inflictũ uulnus suꝑbientis diaboli. appa¬
ruit medicina inter homines homo factꝰ¬
ens. & suos contra mundi suꝑbiam p̾di¬
catores mittens. relictis sapientib insipi¬
entes. relictis fortib debiles. relictis diuiti¬
b pauꝑes elegit. Ad cognitionẽ quippe fi¬
dei pͥus stulta mundi collecta st̃. ut post eiꝰ
etiam astuta uocarent᷑: attestante paulo
qͥait. N Ion multi sapientes scd̃m carnẽ.
ñ multi potentes. ñ multi nobiles. s
quȩ stulta st̾ mundi elegit ds ut con¬
fundat sapientes. Ipsa namq sc̃e eccliȩ
pͥncipia. litteraꝵ ꝑhibent᷑ ignara: ut
uidelicet cunctis in p̾dicatorib suis
redemptor ostenderet: qͦd ad uitam
credentes ppłos ñ sermo. s causa sua¬
deret. Preterea infirma mundi eleg̃.
d̃s ut confundat fortia: actũq ẽ cum

Expanded text:
e stulta sIn paradiso sano homini diabolus invidens superbiae vulnus inflixit, ut qui mortem non acceperat conditus, mereretur elatus. Contra hoc inflictum vulnus superbientis apparuit medicina inter homines humilitens, et suos contra mundi superbiam praedicatores mittens, relictis sapientibus insipientes, relictis fortibus debiles, relictis divitibus paudei prius stulta mundi collecta sunt, ut post ejus etiam astuta vocarentur, attestante Paulo qui ait: Non sapientes secundum carnem, n multi potentes, non multi nobiles, sed quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Ipsa namque sanctae Ecclesiae principia litterarum perhibentur ignara, ut videlicet cunctis praedicatoribus suis redemptor ostenderet quod ad vitam credentes populos non sermo sed causa suaderet. Praeterea, infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia ; actumque est cum
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipsa ligandi &e soluendi potestate se pͥ¬
uet: qui hanc ꝓ suiᷤ uoluntatib & ñ ꝓ sub¬
iectoꝵ morib exercet. Sub magno gͥ mo
deramine pastores ȩccliȩ uł soluere stude¬
ant uł ligare. S utrũ iuste an iniuste ob¬
liget pastor. pastoris tam̃ sententia gregi
tim̃da est: ne is qui subest. & cũ inuste
forsitan ligat᷑: ipsam obligationis suȩ sen¬
tentiam ex alia culpa mereat᷑. Pastor gͦ¬
is aũ qͥ sub manu pastoris ẽ ligari timeat¬
uł iniuste:. nec pastoris sui uidiciũ tẽmere
rep̾hendat: ne &e si iniuste. ligatus ẽ. ex ip¬
sa tumidȩ rep̾hensionis suꝑbia. culpa que
ñ erat fiat.

Expanded text:
ut ipsa ligandi et solvendi potestate se prut ipsa ligandi et solvendi potestate se privet, qui hanc pro sua voluntate, et non pro subjectorum moribus exercet. Sub magno igitur deramine pastores aecclesiae solvere studeant aut ligare. Sed utrum iuste an iniuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est, ne is qui subest, et cum iniuste forsitan Ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. 12. Is autem, qui sub manu pastoris est, ligari timeat iniuste nec pastoris sui iudicium temere reprehendat, ne, etsi iniuste ligatus est, ex ipsa tumida reprebensionis superbia culpa, que non erat, fiat.